comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a redemptore. sp̃c. tanta cor nr̃m flãma compunctionis con¬
cremat. ut ome qd in eo ẽ illicitũ & oꝑis & cogitationis exu¬
rat. Qd̃ gͦ illic ẽ ius in petra fundere: hoc hic saniem testa
mundare: ꝑfecta enĩ mens sollert̾ inuigilat. ut ñ solũ ꝑuersa
agere renuat. s omẽ etiã qd̃ in se ꝑ cogitationes turpit᷑ li
da cogitatio uincit᷑. uictoris animus elatione pulset᷑. Sic gͦ
mentẽ. necesse ẽ ꝑ munditiã erigi: ut tam̃ sollicite. debeat
in humilitate. substerni. Unde & cum de scõ uiro diceret᷑ testa
saniem radebat. ꝓtinꝰ apte subiungit᷑. sedens in ⁊terquilini¬
o. In sterquilinio quippe sedere ẽ: uilia de se quẽpiã & abiec¬
ta sentire. Insterquilinio nobis sedere: ẽ: ad ea quȩ illicite ges¬
simus mentis ocłos pęnitendo reducere: ut cum ante nos pec¬
catoꝵ stercora cernimus. omẽ m animo de elatione surgit in¬

Expanded text:
a Redemptore spiritus, tanta cor nostrum flamma compunctionis cona Redemptore spiritus, tanta cor nostrum flamma compunctionis concremat, ut omne quod in eo est illicitum et operis et cogitationis exurat. Quod ergo illic est jus in petram fundere, hoc est hic saniem testa mundare. Perfecta enim mens solerter invigilat, ut non solum perversa agere renuat, sed omne etiam quod in se per cogitationes turpiter lida cogitatio vincitur, victoris animus elatione pulsetur. Sic ergo mentem necesse est per munditiam erigi, ut tamen sollicite debeat in humilitate saniem radebat, » protinus apte subjungitur, « sedens in sterquilinio. » In sterquilinio quippe sedere est, vilia de se quempiam et abjecta sentire. In sterquilinio nobis sedere est, ad ea quae illicite gessimus, mentis oculos poenitendo reducere; ut cum ante nos peccatorum stercora cernimus, omne quod in animo de elatione surgit in
Abbreviated transcription (Latin):
eaq ignis exiens de petra consumpsit. Quid ẽ enĩ frum̃tũ uir¬
ga cedere: nisi rectitudine iudicii. a uicioꝵ paleis uirtutum gra¬
na separare:s hȩc agentibus angłs apparer: quia tanto ma¬
gis dñs interiora denuntiat. quanto se. studiosius homines
ab exterioribus purgant. Qui occidi hedum p̾cipit. idẽ omẽm
appetitum nr̃ȩ carnis immolari. carnesq suꝑ petrã poni. &
ius carnium desuꝑ fundi. Quẽ alium signat petra. nisi eum de
nimus: cum corpus nr̃m in xp̃i imitatione cruciamus. Iuseti¬
am carnium desuꝑ fundit: qui in conuersatione. xp̃i ipsas
etiã carnales cogitationes ex inanit. Quasi enĩ res ex carne li¬
quida in petra fundit᷑. quando mens & a cogitationum car¬
nalium fluxu uacuat᷑: quȩ tam̃ mox angłs uirga tangit. quia
intentionem nr̃am nequaquã potestas diuini adiutorii deserit.
De. petra aut̃ ignis ex it. & uis carnesq consumit. qr afflatus

Expanded text:
eaque ignis de petra exiens consumpsit . Quid est enim frumentum vireaque ignis de petra exiens consumpsit . Quid est enim frumentum virga caedere, nisi rectitudine judicii a vitiorum paleis virtutum grana separare? Sed haec agentibus angelus apparet; quia tanto magis Dominus interiora denuntiat, quanto se studiosius homines ab exterioribus purgant. Qui occidi haedum praecipit, id est omnem appetitum nostrae carnis immolari, carnesque supra petram poni, et jus carnium desuper fundi. Quem ergo alium signat petra, nisi eum de nimus, cum corpus nostrum in Christi imitatione cruciamus. Jus etiam carnium desuper fudit, qui in conversatione Christi, ipsas etiam a se carnales cogitationes exinanivit. Quasi enim quida in petram funditur, quando mens et a cogitationum carnalium fluxu vacuatur. Quae tamen mox angelus 97 virga tangit, quia intentionem nostram nequaquam potestas divini adjutorii deserit. De petra autem ignis exit, et jus carnesque consumit, quia afflatus
Abbreviated transcription (Latin):
citius caro ad puluerẽ redeat: festine. suꝑat. hoc qd̃ se de car¬
ne intus turpit impugnat. Cum gͦ ex temptatione praua m̃¬
tem cogitatio infundit. quasi ex uulnere sanies decurrit: sed¬
citius sanies tergit᷑ si in consideratione nr̃a fragilitas quasi in
manu testa teneat᷑. Neq enĩ paruipendendaͭ quȩ quanius ul¬
q ad effectum ñ ꝑtrahitnt. tam̃ illicite. in mente uersant᷑.
Hinc ẽ qd̃ quasi a uulnerib redemptor saniem radere uenerat.
cum dicebat. Audistis quia dictũ ẽ antiquis ñ mechaberis. Ego
aut᷑ dico uobis. qd qͥuis uiderit mulierẽ ad concupiscendum
eam iam mechatus est eam in corde suo. Sanies itaq tergit᷑.
cũ culpa ñ solũ ab opere. s etiam a cogitatione resecat᷑. Hincẽ
ad einus imꝑium ꝓtinus hedum coxit. quẽ supra petrã posu¬
it. & ius carnium desuꝑ effudit: quȩ angłs uirga tetigit.

Expanded text:
citius caro ad pulverem redeat, festine superat hoc, quod se de carcitius caro ad pulverem redeat, festine superat hoc, quod se de carne intus turpiter impugnat. Cum ergo ex tentatione prava mentem cogitatio influit, quasi ex citius sanies tergitur, si in consideratione nostra fragilitas quasi in manu testa teneatur. Neque enim parvipendenda sunt, quae quamvis usque ad effectum non pertrahunt, tamen illicite in mente versantur. Hinc est quod quasi a vulneribus Redemptor noster saniem radere venerat, cum dicebat: Audistis quia dictum est antiquis: Non moechaberis. Ego autem dico vobis quod si quis viderit mulierem ad concupeam, jam moechatus est in corde suo . » Sanies itaque tergitur, cum culpa non solum ab opere, sed etiam a cogitatione resecatur. Hinc ead cujus imperium protinus haedum coxit, quem supra petram posuit, et jus carnium desuper fudit. Quae angelus virga tetigit,
Abbreviated transcription (Latin):
ra delectationũ que suscipit. archani ꝓpositi intentio resistit:
ut quamus delectatio mentẽ mordeat. deliberationẽ tam̃ sc̃ȩ̃
rectitudinis usq ad consensus molliciem ñ inflectat. Debemꝰ
tam̃ ꝑ asꝑitatẽ pęnitentiȩ ipsa delectationũ uulnera t̾gere. &
censura districtionis rigide. si quid fluxum emanat in cogi¬
tatione mundare. Unde bene mox subdit᷑. qr testa saniem¬
radebat. Quid enĩ ꝑ testã nisi uigor districtionis.quid ꝑ sa¬
niem. nisi fluxus illicite cogitationis accipit᷑. ꝑcussi gͦ testa sa¬
niem radimus. cum post pollutiones cogitationis illicitȩ. nos¬
met ipsos aspere. diuidicando mundamus. Potest etiam testa
fragilitas mortalitatis intellegi. Lesta gͦ saniem mundare
ẽ: mortalitatis cursũ fragilitatẽq pensare: & putredinem mi¬
sere delectationis abstergere. Nam dum quisq considerat quã

Expanded text:
ra delectationum quae suscipit, arcani propositi intentio resistit; ra delectationum quae suscipit, arcani propositi intentio resistit; ut quamvis delectatio mentem mordeat, deliberationem tamen sanctae rectitudinis usque ad consensus mollitiem non inflectat. Debemus tamen per asperitatem poenitentiae ipsa delectationum vulnera tergere, et censura districtionis rigidae, si quid fluxum emanat in cogitatione, mundare. Unde bene mox subditur, CAre. --Quid enim per testam, nisi vigor districtionis; quid per saniem, nisi fluxus illicitae cogitationis accipitur? Percussi ergo testa saniem radimus, cum post pollutiones cogitationis illicitae, nosmetipsos aspere dijudicando mundamus. Potest etiam testa fragilitas mortalitatis intelligi. Testa ergo saniem mundare, est mortalitatis cursum fragilitatemque pensare, et putredinem miserae delectationis abstergere. Nam dum quisque considerat, quam
Abbreviated transcription (Latin):
rit ab ipso suo certamine. ad tempus recedit: non ut illatę ma¬
litiȩ finẽ p̃beat. s ut corda quȩ ꝑ quietẽ secura rediderit. re¬
pente rediens facilus inopinatus irrumpat. Hinc ẽ qd̾ ad tẽp¬
tandũ beatũ uirũ iterũ redit. eiusq erueiatus expetit: quẽ
tam̃ ei suꝑna pietas retinendo concedit dicens. Sece in manu
tua ẽ. tantũ animã illus. Sic quippe nos deserit ut custodi¬
at: sic eustodit ut tam̃ ꝑmisso tẽptationis articulo. statum
nobis nr̃ȩ infirmitatis ostendat. Qui mox a facie dnĩ exut.
atq a planta pedis usq ad uertieẽ acceptum feriendo uul¬
nerauit : qr. nimirum etm licentiam ꝑcipit. a minimis ineipien
atq usq ad maiora ꝑueniens. quasi omẽ corpus mentis illatis
temptationib lacerando transfigit. s tam̃ ad animã feriendo
ñ ꝑuenit: quia cunctis cogitationibus interior int̾ ipsa uulne¬

Expanded text:
rit, ab ipso suo certamine ad tempus recedit; non ut marit, ab ipso suo certamine ad tempus recedit; non ut malitiae finem praebeat, sed ut corda quae per quietem secura reddiderit, repente rediens facilius inopinatus irrumpat. Hinc est quod ad tentandum beatum virum iterum redit, ejusque cruciatus expetit, quem tamen ei superna pietas retinendo concedit, dicens: CAPUtia curandum. --Sic quippe ille nos deserit, ut custodiat; sic custodit, ut tamen permisso tentationis articulo 96 statum nobis nostrae infirmitatis ostendat. Qui mox a facie Domini exiit, atque a planta pedis usque ad verticem acceptum feriendo vulneravit, quia nimirum cum licentiam percipit, a minimis incipiens, atque usque ad majora perveniens, quasi omne corpus mentis illatis tentationibus lacerando transfigit. Sed tamen ad animam feriendo non pervenit, quia cunctis cogitationibus interior, inter ipsa vulne
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ manclata legis retinens implere renitit᷑. ipse nimirũ
defert iudiciũ unde. dampnet᷑. Quid gͦ ꝑ factd̃ isto clauid sce¬
lestius. quid uria mundius dici potest.s rursus ꝑ mysteri¬
um quid dauid sacrius quid uria infidelius inuenit᷑. quando
tȩ innocentiã in ꝓpħia expͥmit culpã : ñ gͦ in congruȩ ꝑ ea
quȩ bene ab amicis gesta sunt. male ab hereticis gerenda
signant᷑: dũ uirtus sacri eloquii sic transacta narrat ut
uentura expͥmat: sic in factorẽ approbat. ut ei in mysterio
contradicat. sic gesta dampnat. ut hȩc mystice gerẽda ꝑsua¬
pleuimus: nunc moralitatis intellegentiã raptĩ tangentes ex¬
sequam᷑ Ed obseuriora quippe disserenda mens ꝓperat. & si a¬
ꝑtis du mudluit᷑. clausa ut dignũ ẽ pulsare. p̃pedit᷑. Sepe anti¬
quus hostis postquã menti nr̃ȩ temptationum certam̃ inflixe¬

Expanded text:
enim mandata legis retinens implere renititur, ipse nimirum enim mandata legis retinens implere renititur, ipse nimirum defert judicium unde damnetur. Quid ergo per factum istud David scelestius? quid Uria mundius dici potest? Sed rursus, per mysterium, quid David sanctius, quid Uria infidelius invenitur, quando t innocentiaquae bene ab amicis Job gesta sunt, male ab haereticis gerenda signantur, dum virtus sacri eloquii sic transacta narrat, ut ventura exprimat; sic in facto rem approbat, ut ei in mysterio contradicat; sic gesta damnat, ut haec mystice gerenda persuaplevimus, nunc moralitatis intelligentiam raptim tangentes exsequamur. Ad obscuriora quippe disserenda mens properat; et si apertis diu involvitur, clausa, ut dignum est, pulsare praepeditur. Saepe antiquus hostis postquam menti nostrae tentationum certamen inflixe
Abbreviated transcription (Latin):
pellib eẽ. meminit. respondit qd̃ domũ suam intrare. ñ pos¬
sit. Ac si iudaieus popłs dicat. Ego mandata dĩ in sacrificiis
carnalib uideo: & redire ad conscientiã ꝑ spiritalẽ intelle¬
gentiã ñ reqͥro. Quasi enĩ archã dĩ eẽ sub pellibus dieit. qr
p̃cepta dĩ ñ ñ ad exhibendũ ministeriũ sacrificii carnalis in¬
tellegit. Hunc tam̃ etiã redire. ad domum nolentẽ. dauid ad men¬
sam uocat. qr quãuis uidaicus popłs ad conscientiã reuerti con¬
tempnat. ei tam̃ redemptor ueniens mandata spiritalia p̃dicat
dicens. Si crederetis moysi. crederetis forsitan & mͥ. De. me enĩ
ille scripsit. Legẽ itaq uidaicus popłs tenet: quȩ eius diuini
tatẽ loquit᷑. cui idẽ popłs credere dedignatur. Unde & uria
ad ioab eũ epistolis ex quibus occidi debeat mittit᷑: qr idẽ ipse
uidaicus popłs lege̾ portat. qua conuincente. moriat᷑. Dum

Expanded text:
pellibus meminit, respondit quod domum suam intrare non pospellibus meminit, respondit quod domum suam intrare non posset: ac si Judaicus populus dicat: ego mandata Dei in sacrificiis carnalibus video, et redire ad conscientiam per spiritualem intelligentiam non requiro. Quasi enim arcam esse sub pellibus dicit, quia praecepta Dei non nisi ad exhibendum ministerium sacrificii carnalis intelligit. Hunc tamen etiam redire ad domum nolentem, David ad mensam vocat: quia quamvis Judaicus populus ad conscientiam reverti contemnat, ei tamen Redemptor veniens mandata spiritualia praedicat, dicens: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi: de me enim ille scripsit. Legetatem loquitur, cui isdem populus credere dedignatur. Unde et Urias ad Joab cum epistolis, ex quibus occidi debeat, mittitur, quia idem ipse Judaicus populus legem portat, qua convincente moriatur. Dum
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ : qr. nimirũ ꝑ cognitionẽ legis infusione. spiritalis gr̃ȩ
ꝑfecta nobis sapientia ministrat᷑. Quẽ uͦ urias nisi iudaicũ
popłm signat . cuiꝰ nom̃ int̾p̃tatũ dicit᷑ lux mea di. Iudaicus
aut᷑ popłs qr de accepta legis scientia extollit᷑. quasi de. dei lu
qr. uidelicet manu fortis qd dauid dicit᷑. in carne redemptor
apparens dũ de se spiritalit᷑ loqui legẽ innotuit: ꝑ hoc qđ̃ iux¬
ta lit terã tenebat᷑. hanc iudaico popło extraneã demonstrauit
sibiq conuinxit qr se ꝑ illã p̃dicari declarauit. Uriã tam̃ ire
ao domũ dauid admonet. pedes lauare: qr incarnatus dñs ue¬
niens iudaico popło p̃cipit ut ad conscientiã redeat. & sordes
oꝑum fletib t̾gat. ut spiritalit̾ mandata legis intellegat.
& post tantã duritiã p̃ceptoꝵ fontẽ baptismatis inueniens.
ad aquã post laborem recurrat. S urias qui archam dñi sub

Expanded text:
dicitur, quia nimirum per cognitionem legis, infusione spiritalis gratiae, dicitur, quia nimirum per cognitionem legis, infusione spiritalis gratiae, perfecta nobis sapientia ministratur. Quid vero Urias nisi Judaicum populum, significat? cujus nomen interpretatum dicitur lux mea Dei. Judaicus autem populus, quia de accepta legis scientia tollitur, quasi de Dei gloronjunxit, quia videlicet manu fortis, qui David dicitur, in carne Redemptor apparens, dum de se spiritualiter loqui legem innotuit, per hoc, quod juxta litteram tenebatur, hanc a Judaico psibique conjunxit, quia se per illam praedicari declaravit. Uriam tamen ad domum ire David admonet, pedes lavare, quia incarnatus Dominus veniens, Judaico populo praecepit, ut ad conscientiam redeat, et sordes operum fletibus tergat, ut spiritualiter mandata legis intelligat, ut post tantam duritiem praeceptorum, fontem baptismatis inveniens, ad aquam post laborem recurrat. Sed Urias, qui arcam Domini esse sub
Abbreviated transcription (Latin):
ficationẽ culpa. sic̃ aliquando res gesta in facto causa damp¬
nationis ẽ. in scripto aut̃ ꝓpħia uirtutis. Quod uerũ citius os¬
tendimus : si unũ sacrȩ scripturȩ testimonium. ad utraq ap
ꝓbanda ꝓferamus. Qͥs nãq audiens ñ solũ fideliũ. s ipsoꝵ qͦq
infidelium ñ omĩmꝰ detestet᷑: qd̃ dauid in solariũ deambulans ber¬
sabeȩ uriȩ concupiscit uxorẽ: quẽ tam̃ a p̃lio reuertentẽ ire do
admonet. pedes lauare: qui ꝓtinus respondit dicens. Arc ha
dnĩ sub pellib e᷑: & ego in domo mea requiescã : quẽ. dauid ad
mensã ꝓpriã suscipit: eiq epistolas ꝑ quas mori debeat tradit
Cuius. aut̃ dauid in solariũ deambulans typũ tenet. nisi eius
de quo scriptũ ẽ in sole posuit tab̃nacłm suũ : & quidẽ bersabe¬
e ad se ꝑducere. nͥ legẽ littere carnali popło coniunctã. spi¬
ritali sibi intellectu sociare.Bersabeȩ enĩ puteus septimus

Expanded text:
ficationem culpa; sicut aliquando res gesta in causa facta damnatio est, in scripto autem prophetia virtutis, quod utrumque citius ostendimus, cum hujus sacrae Scripturae testimonium ad utraque ap audiens, non solum fidelium, sed ipsorum quoque infidelium, non statim damnabit, quod David in solario deambulans, Bethsabee Uriae concupiscit uxorem? Quem tamen a praelio revertentem, ire ad domum admonet, ac pedes lavare. Qui protinus respondit dicens: Arca Domini sub pellibus est, et ego in domo mea requiescam? Quem David ad mensam propriam suscipit, eique epistolas, per quas mori debeat, tradit. Cujus autem David in solario deambulans typum de quo scriptum est: « In sole posuit tabernaculum suum ? » Et quid est Bersabee ad se perducere, nisi legem litterae carnali populo conjunctam spiritali sibi intellectu sociare? Bersabee enim puteus septimus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uncti se mortẽ miscuert̃: & qr in eis unctꝰ rex corporalit᷑
morit᷑. ipsi ab omĩ grẽ rore siccant᷑. de quib & bene dicit᷑.
ut agri pͥmitiaꝵ eẽ ñ possint. Suꝑbe quippe hebreoꝵ men¬
tes pͥmitiuos fructꝰ ñ fert̃: qr in recdemptoris aduentu ex
parte maxima in ꝑfidia remanentes. pͥmordia fidĩ sequi
noluerunt. Scã nãq eccłia in pͥmitus suis multitudine. gentiũ
fecundata. uix in mundi fine. iudȩos quos inuenerit sus.¬
cipit. & extrema colligens eos quasi reliquias frugũ ponit. Dei

Expanded text:
est uncti se morte miscuerunt. Et quia in eis unctus rex corporaliter est uncti se morte miscuerunt. Et quia in eis unctus rex corporaliter moritur, ipsi ab omni gratiae rore siccantur. De quibus et bene dicitur: Ut agri primitiarum esse non possint. Superbae quippe Hebraeorum mentes primitivos fructus non ferunt, quia in Redemptoris adventu ex parte maxima in perfidia remanentes, primordia fidei sequi noluere. Sancta namque Ecclesia in primitiis suis multitudine gentium fecundata, vix in mundi fine Judaeos quos invenerit suscipiet, et extrema colligens, eos quasi reliquias frugum ponet. De
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa iã littera indicat. qd̃ in eis sc̃s uir iuxta lit teram nichil
dicat. S si prius in sacro eloquio alia maledicta discutimus:¬
hoc qd̾ beati iob ore. ꝓlatum ẽ subtilius inclagamus. Quid
ẽ enĩ qd̃ dauid qui retribuentibus mala ñ reddit. cum saul &
ionatha bello occũberent. gelboe montib maledicit dicens.
oiontes gelboe nec ros nec pluuia ueniat suꝑ uos. neq sint a¬
gri pͥmitiaꝵ. qr ibi abiectus ͤ Aypeus saul. quasi uͦ eẽt unc¬
tus oleo. quid e᷑ qd̃ iheremias cũ p̃dicationẽ suã cerneret au¬
dientiũ difficultate p̃pediri. maledicit dicens: maledictus
eis nec ros nec pluuia caderet. & ab omĩ eos uiriditatis ger¬
mine. sententiȩ sermosiccaret:s qr gelboe int̾p̃tat᷑ decur¬
sus. ꝑ saul aut̃ unctũ & mortuũ. mors nr̃i mediatoris ex¬
nant᷑. quȩ dũ in huius mundi desideriis defluunt. in xp̃i id

Expanded text:
ipsa jam littera indicat, quod in eis sanctus vir juxta litteram nihil ipsa jam littera indicat, quod in eis sanctus vir juxta litteram nihil dicat. hoc quod beati Job ore prolatum est, subtilius indagamus. Quid est enim, quod David, qui retribuentibus sibi mala non reddidit, cum Saul et Jonathas bello occumberent, Gelboe montibus maledicit, dicens: Montes Gelboe, nec ros nec pluvia veniat super vos, neque sint agri primitiar  Quid est quod Jeremias, cum praedicationem suam cerneret audientium difficultate praepediri, maledicit dicens: Maledictus eis nec ros nec pluvia caderet, et ab omni eos viriditatis germine sententiae sermo siccaret? Sed quia Gelboe interpretatur decursus, per Saul autem unctum et mortuum, mors nostri Mediatoris exnantur, quae dum in hujus mundi desideriis defluunt, in Christi, id
Abbreviated transcription (Latin):
requiẽ tendt̃. qͥ tã duris rationũ multipliciũ nexib astringũ¬
t᷑. scriptura attestante quȩ ait. Iudiciũ durissimũ in his qp̃
sunt fiet. Unde & in eugłio ueritas dicit. sui multũ datũ est.
multũ quęrit᷑ ab eo. Qui adhuc quos in eadẽ. requie socios ha¬
huisset. insinuat dicens. Aut cum principib qui possident au¬
rum: & replent domos suas argento. Rarum ualde e ut qui
aurũ possident ad requiẽ tendant: dũ ꝑ semetipsã ueritas di¬
cat. Difficile qui pecumas habent: intrabunt in regnũ celoꝵ
Nam qui hic multiplicandis diuitiis inhiant. quȩ. alterus
uitȩ gaudia sꝑant.  qd̾ tam̃ ut redemptor nrͣ ualde rarum
& ex solo diuino miracło euenire posse monstraret. ait. Apud
homines inquit hoc impossibile ẽ: apud dm̃ aut̃ omĩa possibi
lia sunt. Quia gͥ uerba hȩc insuꝑficie a ratione discordant.

Expanded text:
requiem tendunt, qui tam duris rationum multiplicium nexibus astringunrequiem tendunt, qui tam duris rationum multiplicium nexibus astringuntur? Scriptura attestante, quae ait: Judicium durissimum in his qui praesunt fiet . Unde in Evangelio Veritas dicit: Cui multum datum est, multum quaeretur ab eo . Qui adhuc quos in eadem requie socios habuisset, insinuat dicens: Aut cum principibus, qui possident aurum, et replent domos suas argento. Rarum valde est ut qui aurum possident, ad requiem tendant, dum per semetipsam Veritas dicat: Difficile, qui pecunias habent, intrabunt in regnum coelorum . Nam qui hic multiplicandis divitiis inhiant, quae alterius vitae gaudia sperant? Quod tamen, ut Redemptor noster valde rarum, et ex solo divino miraculo evenire posse monstraret: Apud homines, inquit, hoc impossibile est, apud Deum autem possibilia omnia sunt. Quia igitur verba haec in superficie a ratione discordant,
Abbreviated transcription (Latin):
git apud ueteres uł ꝓ paruulis sola fides. uł ꝓ maioribus
uirtus sacrificii. uł ꝓ his qui ex abrahȩ stẏrpe ꝓdi erant.
mysterium circũcisionis. Nam quia unusquisq eum pͥmi pa¬
nalis culpȩ supplicia ñ amittit: aꝑte ꝑ semetipsam ueritas
ꝑhibet dicens. Nisi quis renatus fuerit ex aqua & sp̃u scõ: ñ ha
bebit uitã ęt̾nã. Quid ẽ gͦ qd̃ in uulua mortuũ se fuisse. desiderat
&. potuisse se quiescere eiusdẽ mortis beneficiis sꝑat. dũ constet
qd nequaquã eũ requies uitę. susciperet. si a reatu illum origina¬
lis culpȩ. nequaquã diuinȩ cognitionis sacram̃ta liberassent :
Qui adhuc cũ quibus quiescere potuisset. adiungit dicens. Cum
regib & consulib t̾rȩ : qui ȩdificant sibi solitudines. Quis igno¬
ret qd̃ reges trȩ. ac consules eo a solitudine longe sunt. quo in¬
numeris obsequentiũ cuneis constipant᷑. uł quã difficile hi ad

Expanded text:
git apud veteres, vel pro parvulis sola fides, vel pro majoribus git apud veteres, vel pro parvulis sola fides, vel pro majoribus virtus sacrificii, vel pro his qui ex Abrahae stirpe prodierant mysterium circumcisionis. Unusquisque cum primi panalis culpae supplicia non amittit, aperte per semetipsam Veritas perhibet, dicens: Nisi quis renatus fuerbebit vitam aeternam . Quid est ergo quod in vulva se mortuum fuisse desiderat, et potuisse se quiescere ejusdem mortis beneficiis sperat, dum constet quod nequaquam eum requies vitae susciperet, si a reatu illum originalis culpae 103 nequaquam divinae cognitionis sacramenta liberassent? Qui adhuc cum quibus quiescere potuisset, adjungit dicens: Cum regibus et consulibus terrae, qui aedificant sibi solitudines. Quis ignoret quod reges terrae ac consules eo a solitudine longe sunt, quo innumeris obsequentium cuncis constipantur? Vel quam difficile hi ad
Abbreviated transcription (Latin):
pectet lucẽ & ñ uideat. nec ortũ surgentis aurorȩ. Dies qui
elapsus cursu tẽporis scit᷑ cur uerti in tenebras dicit᷑. o
cũ constaret. qr ñ subsisteret. eur obtat᷑ ut eũ umbra mortis
obscuret.uł quẽ caligo occupat. quẽ. implicatio amaritudi¬
nis inuoluit: aut quã noctẽ tenebrosus turbo possidet: quã
nullus status tenet : aut qͦmͦ optat᷑ solitaria fieri: quȩ tran¬
seundo iã fuerat nulla: aut lucẽ quomͦ expectat. quȩ & sen¬
ñ statim perii. quare exceptꝰ genibus: cur lactatꝰ uberibus:
Nunc enĩ dormiens silerẽ: & somno requiescerẽ. Iumquid si egre¬
sus ex utero statĩperisset. retͥbutionis meritũ ex hac ipsa ꝑ¬
ditione conciperet : nũquid ȩt̃na requie abortiui ꝑfruunt᷑
Qͥs qͥs enĩ regenerationis unda ñ soluit᷑: reatu pͥmi uinculi li¬
gatꝰ tenet᷑. Quod uͦ apud nos ualet aqua baptismatis. hoc e¬

Expanded text:
spectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae. Dies qui spectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae. Dies qui elapsus cursu temporis scitur, cur verti in tenebras dicitur? Et cum constaret quia non subsisteret, cur optatur ut eum umbra mortis obscuret; vel quae caligo occupat, quae implicatio amaritudinis involvit; aut quis noctem tenebrosus turbo possidet, quam nullus status tenet? Aut quomodo optatur fieri solitaria, quae transeundo jam fuerat nulla? Aut lucem quomodo exspectat, quae et senex utero non statim perii? Quare exceptus genibus? Cur lactatus uberibus? Nunc enim dormiens silerem, et somno meo requiescerem. ssus ex utero statim periisset, retributionis meritum ex hac ipsa perditione conciperet? Nunquid aeterna requie abortivi perfruuntur? Quisquis enim regenerationis unda non solvitur, reatu primi gatus tenetur. Quod vero apud nos valet aqua baptismatis, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
ex p̃teritis festinat ñ eẽ. Cur gͦ uir tantꝰ malediceret rei
quã nequaquã subsistere ñ ignoraret.s fortasse aliquis
tus. illi rei maledictũ irrogat. quȩ constat qd̾ minime. sub¬
sistat. S hoc eitius ꝑ specta ratio destruit. qr si subsistebat
res ciu malediceret. ꝑniciosum maledictũ intulit: si aut᷑ non
subsistebat ociosum. Quisqͥs uͦ eius spũ plenꝰ ẽ. qui ait. omẽ uer¬
bũ ociosũ qdͣ loquuti fuerint homines. rationẽ reddent de
eo in die iudicii ita ociosa admittere. sic̾ etiã ꝑniciosa formi¬
dat. Cui adhuc sententiȩ adiungit᷑. Dieᷤ ille uertat᷑ in tene¬
bras: ñ requirat eũ ds̃ desuꝑ. & ñ sit in recordatione: & ñ illu¬
stret lumine: obscurrent eũ tenebrȩ & umbra mortis occu¬
pet eũ caligo. et inuoluat᷑ amaritudine: Noctẽ illã tenebro:¬
sus turbo possideat. Sit nox illa solitaria nec laude. digna: ex¬

Expanded text:
ex praeteritis festinat non esse. Cur ergo vir tantus malediceret rei, ex praeteritis festinat non esse. Cur ergo vir tantus malediceret rei, quam nequaquam subsistere non ignoraret? Sed fortasse aliquis otus, illi rei maledictum 102 irrogat quae constat quod minime subsistat. Sed hoc citius perspecta ratio destruit, quia si subsistebat res cui malediceret, perniciosum maledictum intulit: si autem non subsistebat, otiosum. Quisquis vero ejus spiritu plenus est, qui ait: Omne verbum otiosum, quod locuti fuerint homines, rationem reddent de eo in die judicii , ita otiosa admittere, sicut etiam perniciosa formidat. Cui adhuc sententiae adjungitur: Dies ille vertatur in tenebras, non requirat eum Deus desuper, et non sit in recordatione umbra mortis, occupet eum caligo, et involvatur amaritudine. Noctem illam tenebrosus turbo possideat, sit nox illa solitaria, nec laude digna; ex
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ enĩ ignotoꝵ hominũ facies cernimus & corda nescimus. s si
familiari eis loquutione coniungim᷑. usu colloquii eorũ. etiam
cogitationes indagamus: ita cũ in sacro eloquio sola hẏstoria as¬
picit᷑. nicħ aliud quã facies uidet᷑: s sĩ huic assiduo usu comungi¬
m̃ eius nmirũ mentẽ quasi ex corlloquutionis familiarite. pe¬
netramꝰ. Dũ enĩ alia ex aliis colligimus. facile in eius uerbis ag¬
noscimus aliud eẽ. qd̾ intimãt. alud qd̾ sonant. Canto aut̃ qͥs¬
q notitiȩ illius extraneus reddit᷑: quanto in sola eius suꝑfi¬
conceptus ẽ homo. si suꝑficietenus ad tendit᷑. quid his uerbis re¬
p̃hensibilius inuenit᷑.e quis aut̃ nesciat diẽ quo natus ẽ neqͣ¬
quã tẽ stare. potuisse ᷤ modus quippe ẽ temporis. ut statũ
ñ habeat mansionis. Quia enĩ ꝑuentura tendit adeẽ: sẽꝑ

Expanded text:
Sicut enim ignotorum hominum facies cernimus, et corda nescimus, sed si Sicut enim ignotorum hominum facies cernimus, et corda nescimus, sed si familiari eis locutione conjungimur, usu colloquii eorum etiam cogitationes indagamus; ita cum in sacro eloquio sola historia aspicitur, nihil aliud quam facies videtur; sed si huic assiduo usu conjungimur, ejus nimirum mentem quasi ex collocutionis familiaritate penetramus. Dum enim alia ex aliis colligimus, facile in ejus verbis agnoscimus, aliud esse quod intimant, aliud quod sonant. Tanto autem quisque notitiae illius extraneus redditur, quanto in sola ejus superfinceptus est homo, si superficie tenus attenditur, quid his verbis reprehensibilius invenitur? Quis autem nesciat, diem in quo natus est nequaquam tunc stare potuisse? Modus quippe est temporis, ut statum non habeat mansionis. Quia enim per ventura tendit ad esse, semper
Abbreviated transcription (Latin):
qr ñnũquã sibi littere uerba contradicunt. s
dũ a semetipsis ꝑ contrarietatẽ dissidunt. lecto¬
rẽ ad intellegentiã uerita¬
tis mittunt: Quid ẽ eniꝰ salomon ait. melius ẽ manducare.
& bibere. &. ñ longe. post subiecit. meluis ẽ ire. ad domũ luc¬
tus quã ad domũ conuiuii. eur luctũ conuiuio p̃tulit. qui pͥus
esum potũq laudauit. si enĩ ꝑelectionẽ. bonũ ẽ comedere.
& bibere: ꝓculdubio eẽ melius debet ad domũ gaudii quã ad do¬
mũ lam̃ti ꝓperare. huic ẽ qd iterũ dicit. Letare uiuenis in
adolescentia tua. & paulopost subiecit. A dolescentia eni ꝙ
uoluptas uana st̃. Quide hoc qd̾ uł prius rep̃hendenda p̃cepit
uł post p̃cepta rep̾hendit: nͥ qd̃ ipsis littere uerbis innuit.
ut qui difficultatẽ exterius patit᷑. ueritatis intellegentiã
consi deret quã sequatur:ꝰ quȩ nimirũ ueritatis intellegentia
cũ ꝑ cordis humilitatẽ quęrit᷑. legendi assiduitate penetratur.

Expanded text:
erba contradicunt; sed dum a semetipsis per cotrarietatem dissident, lectorem ad intelligentiam veritatis mittunt. Quid enim est quod Salomon ait: Melius est comedere et bibere ; et non longe post subjicit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii ? Cur luctum convivio praetulit, qui prius esum potumque laudavit? Si enim per electionem bonum est comedere et bibere, procul dubio esse melius debet ad domum gaudii, quam ad domum lamenti properare. Hinc est quod iterum dicit: Laetare, juvenis, in adolescentia tuoluptas vana sunt . Quid est hoc quod vel prius reprehendenda praecipit, vel post praecepta reprehendit, nisi quod ipsis litterae verbis innuit, ut qui difficultatem exterius patitur, veritatis intelligentiam consideret, quam sequatur? quae nimirum veritatis intelligentia cum per cordis humilitatem quaeritur, legendi assiduitate penetratur.
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ds̃ desuꝑ. Requirit ds̃ quȩ uidicando discutit: ñ requirit quȩ ÷¬
ignoscendo in suo iam udicio impunita de relinquit. Hic itaq
dies id ẽ hȩc peccati delectatio a dño ñ requirit᷑. si animaduersi¬
one spontanea punit᷑: paulo attestante. qui ait. Si nosipsos di¬
iudicaremus: non utiq a dño uidicarem᷑. Dõ gͦ diẽ nr̃m require
re ẽ: contra m̃tẽ. nr̃am subtilit᷑ in uidicio. om̃e qd̃ de culpa gͣ¬
tulat᷑ indagare: In qua scilicet requisitione illũ tẽ seuerius
ꝑtutit. quẽ sibi nunc mollius peꝑcisse dep̾hendit. bene aut̃
sequit᷑. & ñ illustret lumine. In uidicio nãq dñs apparens.
om̃e qd tunc redarguit lumine illustrat. Quasi enĩ sub quaͦ¬
dã obscuritate. tegit᷑. quicquid tẽ in memoria uidicis ñ reuo¬
cat᷑. Scriptũ quippe ẽ. Omĩa aut̃ quȩ arguunt᷑ : a lumine ma

Expanded text:
 MORALITER. Requirit quae judicando discutit, non requirit quae  MORALITER. Requirit quae judicando discutit, non requirit quae ignoscendo in suo jam judicio impunita dereliquit. Hic itaque dies, id est, haec peccati delectatio a Domino non requiretur, si animadversione spontanea punitur, Paulo attestante qui ait: « Si nosipsos dijudicaremus, non utique a Domino judicaremur . » In judicio namquere, est contra mentem nostram subtiliter in judicio omne quod de culpa gratulatur indagare; in qua scilicet requisitione illum tunc severius percutit, quem sibi nunc mollius pepercisse deprehendit. Bene autem sequitur: Et non illustret lumine. In judicio namque Dominus apparens, 116 omne quod tunc redarguit, lumine illustrat. Quasi enim sub quadam obscuritate tegitur, quidquid tunc in memoriam judicis non revocatur. Scriptum quippe est: Omnia autem quae arguuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ iugilandũ ẽ: ut cũ blandiri culpa inchoat: ad quantum
interitũ mens trahat᷑ agnoscat. Unde & apte. subdit᷑. Dies il¬
pa in ipso delectationis exordio. ad quẽ ꝑditionis finẽ rapiaͭ
iuidet᷑. In tenebras diẽ. uertimus. cũ nosmet ipsos districte pu¬
nientes. ipsa delectationis prauae blandim̃ta ꝑ districte. pę¬
nitentiȩ lamentũ cruciamus: cũ flendo insequimur. quicqͥd
in corde taciti ex delectatione peccamus. Quia enĩ fidelis qͥs q
cogitationes in iudicio exquiri subtilit ñ ignorat. paulo at¬
testante qui ait. int̾ se inuicẽ cogitationum causantium.
aut etiã defendentium. semetipsũ introrsus discutiens.
ante iudiciũ uehement᷑ examinat. ut districtus uidex eo
iam tranquillus ueniat. quo reũ suum quẽ discutere. appetit. iam
ꝓ culpa punitũ cernit Unde & recte subiungit᷑. Ion requirat e¬

Expanded text:
ergo vigilandum est, ut cum blandiri culpa inchoat, ad quantum ergo vigilandum est, ut cum blandiri culpa inchoat, ad quantum interitum mens trahatur, agnoscat. Unde et apte subditur: pa in ipso delectationis exordio, ad quem perditionis finem rapiat, videtur. In tenebras diem vertimus, cum nosmetipsos districte punientes, ipsa delectationis pravae blandimenta per districta poenitentiae lamenta cruciamus, cum flendo insequimur quidquid in corde taciti ex delectatione peccamus. Quia enim fidelis quisque cogitationes in judicio exquiri subtiliter non ignorat, Paulo attestante, qui ait: Inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium ; semetipsum introrsus discutiens, ante judicium vehementer examinat, ut districtus judex eo jam tranquillius veniat, quo reatum suum, quem discutere appetit, jam pro culpa punitum cernit. Unde et recte subjungitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
maginem & similitudinẽ nrãm. H omo ꝑ culpã. fic̾ scriptum
ẽ. Ego dixi du estis. & filii excelsi om̃s: uos aut̃ sic̃ homines mori¬
emini. Ac si aꝑte dicat. Sicut delinquentes obitis. Unde & pau¬
lus dicit. Cũ sit int̾ uos relus & contentio. nonne carnales estis:
& scđm hominẽ ambulatis. ac si dicat. Qui discordes mente
ducitis. nonne adhuc ex rep̾hensibili humanitate peccatis:
Homo gͦ in die nascit᷑. s in nocte concipit᷑. qr nequaquã a de
lectatione peccati rapit᷑. nisi prius ꝑ uoluntarias mentis
dum se reꝓbȩ delectationi substernit. Dicat gͦ. pereat dies in
qua natus sum. & nox in qua dictum ẽ conceptus ẽ homo: idest
pereat delectatio. quȩ in culpa hominẽ rapuit. pereat inca¬
ta mentis infirmitas. quȩ usq ad tenebras praui consensus
excȩcauit. Nomo enim dũ blandimenta delectationis caute ñ
ꝑspicit: etiam in noctẽ. nequissimȩ. ꝑpetrationis ruit. Solert̃

Expanded text:
. Homo per culpam, sicut scriptum est: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes; vos autem sicut homines moriemini . Ac si aperte dicat: Sicut delinquentes obibitis. Unde et Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ac si dicat: Qui discordes mentes ducitis, nonne adhuc ex reprehensibili humanitate peccatis? Homo lectatione peccati rapitur, nisi prius per voluntarias mentis electationi substernit. Dicatur ergo: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est, Conceptus est homo: id est, pereat delectatio, quae in culpam hominem rapuit, pereat incauta mentis infirmitas, quae usque ad tenebras pravi consensus excaecavit. Homo enim dum blandimenta delectationis caute non perspicit, etiam in noctem nequissimae perpetrationis ruit. Solerter
Abbreviated transcription (Latin):
hinc ẽ enĩ qd̃ de illo in cęna dicit᷑. Sciens iħc qr omĩa dedit ei pa¬
t᷑ in manus. & quia a dõ exiuit. & ad dm̃ uadit. surgit a cȩna &
ponit uestim̃ta sua. Ecce in manus ꝑsequentiuma.
iturus sciebat: qd̃ in manu sua ipsos etiã ꝑsequu¬
tores acceperat. Qui enĩ omĩaͥ accepisse se noue¬
rat. constat qr & ipsos a quib tenebat᷑ tenebat.
ut ipse in se ad usum pietatis intorqueret quicquid eoꝵ contͣ᷑
se malitia ꝑmissa sȩuiret. Dicat᷑ gͦ ei. ecce in manu tua ẽ: quia
ad feriendã carnẽ sȩuiens. licentiã accepit: s potestati illiuis nes¬

Expanded text:
 omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exivit, et ad Deum vadit, surgit a coena, et ponit vestimenta sua . Ecce in manus persequentium iturus, sciebat quod in manu sua ipsos etiam persecutores acceperat. Qui enim omnia accepisse se noverat, constat quia et ipsos a quibus tenebatur tenebat; ut ipse in se ad usum pietatis intorqueret quidquid eorum contra se malitia permissa saeviret. Dicatur ergo ei: Ecce in manu tua est; quia ad feriendam carnem saeviens licentiam accepit, sed potestati illius nes
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos quasi bonis oꝑibus splendent. malitia antiqui hostiᷤ obseu
ra p̃ualeat. ꝙ hoc qd̾ ante humana iudicia sumpserant. lumen
laudis deponant. Caligine quippe noctis obscurant᷑. cum eoꝵ ui
one appareant. quales apud semetipsos intus diuino parere.

Expanded text:
oculos quasi bonis operibus oculos quasi bonis operibus ra praevaleat: et hoc, quod ante humana judicia fulgebat, lumen laudis deponant. Caligine quippe noctis obscurantur, cum eorum one appareant, quales apud semetipsos intus divino parere
Abbreviated transcription (Latin):
mani ñ quęrerent: nequaquã stellas ioħs ruere a cȩlestib
uideret dicens. Misit draco caudã. & traxit t̾c̃iam partẽ stel¬
laꝵ. Draconis enim cauda stellaꝵ pas trahit᷑: qr extrema
ꝑsuasione antixp̃i quidã qui uident᷑ lucere. rapient᷑. Stel¬
las namq in t̾ram trahere ẽ: eos qui uident᷑ studio uitȩ cȩ¬
lestis inherere. ex amore treno iniquitate. aꝑti erroris in¬
uoluere: Sunt namq ñnulli qui ante humanos ocłos uelut
magnis oꝑibus lucent: s ꝙr hȩc ipsa oꝑa a mundo corde ñ
ꝓcdeunt. capti in occultis cogitationibus noctis huius tene¬
bris obscurant᷑. Qui sepe ea quȩ mundo corde ñ faciunt eti¬
am oꝑa amittunt. Quia gͦ nox p̃ualere ꝑmittit᷑ quando & in¬
t᷑ bona oꝑa cordis intentio minime mundat᷑. dicat᷑ recte: obs¬
curent᷑ stellȩ caligine eius: idẽ contra eos qui ante humanos

Expanded text:
mani non quaererent, nequaquam stellas Joannes ruere a coelestibus mani non quaererent, nequaquam stellas Joannes ruere a coelestibus videret, dicens: Misit draco caudam, et traxit tertiam partem stellarum . Draconis enim cauda stellarum pars trahitur, quia extrema persuasione Antichristi quidam qui videntur lucere rapientur. 112 Stellas namque in terram trahere, est eos qui videntur studio vitae coelestis inhaerere, ex amore terreno iniquitate aperti erroris involvere. Sunt namque nonnulli qui ante humanos oculos velut magnis operibus lucent; sed quia haec ipsa opera a mundo corde non prodeunt, capti in occultis cogitationibus, noctis hujus tenebris obscurantur; qui saepe ea quae mundo corde non faciunt, etiam opera amittunt. Quia ergo nox praevalere permittitur, quando et inter bona opera cordis intentio minime mundatur, dicatur recte: Obscurentur stellae caligine ejus; id est, contra eos qui ante humanos
Abbreviated transcription (Latin):
buit. ut ncͣ stantiũ angłoꝵ dicioni subt̾ratus sit: quatinus
uł nc̃ ad utilitatẽ nram eis ministrantibus lateat. uł tunc
ribus solutus exerceat. Qiia gͥ hi electi sp̃c. suꝑbũ apostatã cõpͥ¬
munt. qui humiles hunc sequi noluerunt. ipsisq administran¬
tibus disponit᷑. ut ad intentionẽ. aꝑti certaminis destruendus
funditus quandoq reuocet᷑. dicat᷑ recte: qui parati sunt sus¬
citare leuiathan. Quia tam̃ hostis callidus ad aꝑta bella necdũ
suscitatꝰ ẽ: quomͦ quordã mentes nox ista nunc latent̾ obseu¬
In scriptura sacra stellarum nomine: aliquando scõꝵ iustitia
quȩ in huius uitȩ tenebris lucet. aliquando uͦ hẏpocritaꝵ ficti¬
o demonstrat᷑: qui bona quȩ faciunt. ad ꝑcipiendas laudes hom
lucetis sic̃ luminaria in mundo. Rursũ sunt eos qui recta a¬
gere uident᷑. quidã de actione sua retributionẽ fauoris hu¬

Expanded text:
buit, ut hunc stantium angelorum ditioni substratus sit; quatenus buit, ut hunc stantium angelorum ditioni substratus sit; quatenus vel nunc ad utilitatem nostram eis ministrantibus religatus lateatribus solutus exerceat. Quia igitur hi electi spiritus superbum apostatam comprimunt, qui humiles hunc sequi noluerunt, ipsisque administrantibus disponitur, ut ad intentionem aperti certaminis destruendus funditus quandoque revocetur, dicatur recte: Qui parati sunt suscitare Leviathan. Quia tamen hostis callidus ad aperta bella necdum suscitatus est, quomodo quorumdam mentes nox ista nunc latenter obscuIn Scriptura sacra stellarum stellarum nomine aliquando sanctorum justitia, quae in hujus vitae tenebris lucet, aliquando vero hypocritarum fictio demonstratur, qui bona quae faciunt, ad percipiendas laudes homilucetis sicut luminaria in mundo . Rursum, si inter eos qui recta agere videntur, quidam de actione sua retributionem favoris hu
Abbreviated transcription (Latin):
ne. fluxa mollicies. in uecte. aut̃. ẽ duritia rigiditatis. Ut gͦ
hunc & durum signaret & mollẽ: & uecte nominat & serpen¬
tẽ: Durus quippe ẽ ꝑ malitiã: mollis ꝑ blandim̃ta. Uectis gͦ di¬
cit᷑. qr usq ad necem ꝑcutit: serpens aut̃. qr se ꝑ insidias mol
teo abyssi clausum p̾munt. Unde scriptũ ẽ. Uidi angłm descen¬
dentẽ de cęlo habentẽ. clauẽ abyssi. &. cathenã magnã in ma¬
nu sua. & apphendit draconẽ serpentẽ antiquum. qui ẽ dia
bolus & sathanas. & ligauit eum ꝑ annos mille: & misit eum
in abyssum. Quẽ tam̃ in mundi fine. ad aꝑtiora certamina re¬
uocant: & totum contra nos in suis uiribus relaxant᷑. Unde il¬
lic rursum scriptum ẽ. Cũ completi fuerint mille. anni. sol¬
uet᷑ sathanas. Ille enĩ apostata angłs qui ita conditus fuerat.
ut angłoꝵ cȩteris legionibus emineret. ita suꝑbiendo succu¬

Expanded text:
ne fluxa mollities, in vecte autem est duritia rigiditatis. Ut ergo ne fluxa mollities, in vecte autem est duritia rigiditatis. Ut ergo hunc et durum signaret, et mollem; et vectem nominat, et serpentem. Durus quippe est per malitiam, mollis per blandimenta. Vectis ergo dicitur, quia usque ad necem percutit; serpens autem, quia se per insidias mollteo abyssi clausum premunt. Unde scriptum est: Vidi angelum descendentem de coelo, habentem clavem abyssi, et catenam magnam in manubolus et Satanas, et ligavit eum per annos mille, et misit eum in abyssum . Quem tamen in mundi fine ad apertiora certamina revocant, et totum contra nos in suis viribus relaxant. Unde illic rursum scriptum est: Cum completi fuerint mille anni, solvetur Satanas . Ille enim apostata angelus, qui ita conditus fuerat ut angelorum caeteris legionibus emineret, ita su
Abbreviated transcription (Latin):
ab exordio fictã udent. Bene aut̃ subdit᷑ qui parati sunt
suscitare. leuiathan. Leui̾than quippe int̾p̃tatũ dicit᷑ additamen¬
tũ eoꝵ. Quoꝵ scilicet. nisi hominũ : Recte aut̃ additam̃tũ eoꝵ di¬
cit᷑ qr postquã pͥmam culpam mala suggestione. intulit. hanc
cottidie augere grauioribus ꝑsuasionib ñ desistit. Uł certe ꝑ¬
dictus. Eos namq in paradẏso immortales repperit: s diuinita¬
tẽ immortalib ꝓmittendo. quasi eis aliquid ultra quã erant se
addere. spondit᷑. s dum blande ñ habita se daturum ꝓhibuit
callide. & habita subtraxit. Unde & eundẽ leuiathan. ita ꝓ¬
pħa describit dicens. Suꝑ leuiathan serpentẽ uectem: suꝑleuiathã
serpentem tortuosum. Leuiathan quippe iste. m eo qd se ad¬
dere homini spoͣndit. tortuosis ad eum sinibus irrepsit: qr dũ
false impossibilia ꝓmittit. uere & possibilia sustulit. Quȩrẽ
iungebat. int̾posuit uectẽ. nͥ forte qd̾ in serpentis tortudi¬

Expanded text:
ui parati sunt suscitare Leviathan. Leviathan quippe intepretatus dicitur additamentum eorum. Quorum scilicet, nisi hominum? Recta autem additamentum eorum dicitur, quia postquam primam culpam mala suggequotidie augere gravioribus persuasionibus non desistit. Vel certe pdictus. Eos namque in paradiso immortales reperit; sed divinitatem immortalibus 111 promittendo, quasi eis aliquid ultra quam erant se addere spopondit. Sed dum blande non habita se daturum perhibuit, callide et habita subtraxit. Unde et eumdem Leviathan ita propheta describit dicens: Super Leviathan serpentem vectem, super Leviathan serpentem tortuosum . Leviathan quippe iste in eo, quod se addere homini spopondit, tortuosis ad eum sinibus irrepsit; quia dum falso impossibilia promisit, vere et possibilia sustulit.  Vet. Xjungens, interposuit vectem, nisi forte quod in serpentis tortitudi
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ responsione sentimus. ꝓtimis in aduersitatee ꝑ siletnt.
cocontra nos in uoce doloris erumpunt q uidelicẽt mecuiũ
ne corfta quȩ mninfimis pondus stulticiȩ ad grauatta o alu
uox recta loquentis trabat. Quia gͦ ut dixims mud fa cor
uoure sar iguigunt: loquentes oberuntrrẽde a pudo tacente

Expanded text:
eorum responsione sentimus; protinus in adversitatem prosiliunt, eorum responsione sentimus; protinus in adversitatem prosiliunt, et contra nos in vocem doloris erumpunt, quia videlicet metuunt ne corda, quae in infimis pondus stultitiae aggravat, ad altum vox recta loquentis trahat. Quia ergo, ut diximus, mutos nos adversarii diligunt, loquentes oderunt, recte apud tacente
Abbreviated transcription (Latin):
nationis qualitate. discordant. Qui gͦ uerã nobiscũ incarnati¬
onẽ redemptoris ꝑhibent. quasi cũ iob in t̾ra parit̾ sedent.
Septẽ uͦ diebus & septem noctibus in t̾ra consedere. describũ¬
t᷑: quia uł in hoc qd̾ aliquid de plenitudine ueritars indellegi.
uł iihoe qb sue. Fultitiȩ tenebris excecant᷑ incarnatiorus mys¬
terum iegare. ñ possunt. Cum beato q̃ cob in tra seideido eie
ror heretiei contra nos etiam supplieuis seurunt. del iquando
nos solis uerbis in sequunt᷑. aliquando quiȩtos lacessinit sa¬
nquando aut si nos tacentes uideant quiescentue peatisa¬
mici sunt. loquentibus aduersantur. Unde quia beatitu
iob necdũ ad ulos aliquid disserens dixerat. recte adiurgitos
& nemo loquebatur ei uerbum. Tacentes enim aduercarior
habemus siuiere fidĩ filios p̃dicando generare negleginnis
Si autt recta loqui incipimus. grauei mox contumellas er

Expanded text:
nationis qualitate discordant. Qui ergo veram nobiscum incarnatinationis qualitate discordant. Qui ergo veram nobiscum incarnationem Redemptoris perhibent, quasi cum Job in terra pariter sedent. Septem vero diebus et septem noctibus in terra consedere describuntur, quia vel in hoc quod aliquid de plenitudine veritatis intelligunt, vel in hoc quod suae stultitiae tenebris excaecantur, incarnationis mysterium nero haeretici contra nos etiam suppliciis saeviunt, aliquando nos solis verbis insequuntur, aliquando quietos lacessunt, aliquando autem, si nos tacentes videant, quiescunt; et mutis amici sunt, loquentibus adversantur. Unde quia beatus Job necdum ad illos aliquid disserens dixerat, recte subjungitur: Et nemo loquebatur ei verbum. Tacentes enim adversarios habemus, si verae fidei filios praedicando generare negligimus. Si autem recta loqui incipimus, graves mox contumelias ex
Abbreviated transcription (Latin):
apud semetipsos existimant. ñnũquã tam̃ sc̃ȩ ȩccłiȩ se speci¬
etenus inclinant: & dũ uerba molliunt. uirus infundunt.
In t̾ra gͦ consedere ẽ. aliquid de imagine humilitatis ostende¬
re: ut dũ humilia exhibent ꝑsuadeant suꝑba quȩ docent Potest
uͦ ꝑ tram ipsa etiam mediatoris incarnatio designari. Unde ad
isrł dicit᷑. Altare de t̾ra facietis mͥ. Altare enim de t̾ra dõ fa¬
cere ẽ: in incarnatione mediatoris sꝑare. Tunc quippe. a dõ
nr̃m munus accipit᷑: quando in hoc altare nr̃a humilitas. id
ẽ suꝑ dominicȩ incarnationis fidẽ posuerit quicquid oꝑat᷑.
In altare gͦ de t̾ra oblatum munus ponimus: si actus nr̃os do
minicȩ incarnationis fide solidamus. S sunt n̾nulli hereti¬
ci qui factã mediatoris incarnationẽ ñ denegant : s aut di
uinitate quȩ ẽ a littera estimant. aut in ipsa nobis incar¬

Expanded text:
apud semetipsos existimant, nonnunquam tamen sanctae Ecclesiae speciapud semetipsos existimant, nonnunquam tamen sanctae Ecclesiae specie tenus inclinant; et dum verba molliunt, virus infundunt. In terra ergo consedere, est aliquid de imagine humilitatis ostendere; ut dum etiam per terram ipsa Mediatoris incarnatio designari. Unde ad Israhel dicitur: Altare de terra facietis mihi! Altare enim de terra deo facere est, in incarnationem mediatoris sperare. Tunc quippe a deo nostro munus accipitur, quando in hoc altari nostra humilitas, id est super dominicę incarnationis fidem, posuerit, quicquid operatur. In altare ergo de terra oblatum munus ponimus, si actus nminicae incarnationis fide solidamus. Sed sunt nonnulli haeretici qui factam Mediatoris incarnationem non denegant, sed aut de divinitate quam est aliter aestimant, aut in ipsa a nobis incar