comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in eo qͦ inunici sunt pereant. sic̃ thesa-¬
lonicensib scbitur. quẽ dñs i hc interfi¬
ciet sp̃u oris sui et inderfectio ñ abolitio¬
nem significat s cessationem pessime utte
qua male ante uiuebat. Demiq infert.
ce destruet illustracione aduentus sui.
Numquã autẽ destrueret. si inter fectio
abolitionem sonaret cũ iam eẽ cessasset
Ita ce hic immicoꝵ consup̃tio iurta ꝓuer¬
bia salomonis accipitur in quib scͥbtũ ẽ
Interitus impiis hospitabitur. Nonerit
ꝑpetuus. ñ eos rediget admchilum. s hos¬
pitatur apud eos quã dui quȩ millis ẽ
impietas consumat᷑. Ds̃ enini creauit
hominẽ ne interiret. & mortẽ ñ fecit. Post
hec sequitur. Et erit in die illa quando
eleuata fuerit manus tua suꝑ hostes tuoᷤᷤ
o ifrl̃. & om̃s mimici tui ꝑierint. interfi¬
equoꝵ more ruptis iuncłis ꝓruentes.
& currus tuos quib tͥ inuitus tius place¬
bas. & peccata peccatis consotians quasi

Expanded text:
nt. Sicut Thessant. Sicut Thessalonicensibus scribitur: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui . Haec interfectio non abolitionem significat, sed cessationem pessimae vitae, qua male ante vivebant. Denique infert: Et destruet illustratione adventus sui. Numquam autem destrueret, si interfectio abolitionem sonaret, cum jam esse cessasset: ita et hic inimicorum consumptio, juxta Proverbia Salomonis accipitur, in quibus scriptum est: Interitus impiis hospitabitur: non erit perpetuus, non eos rediget ad nihilum; sed hospitabitur apud eos quamdiu quae in illis est, impietas consumatur. Deus enim creavit hominem, ne interiret, et mortem non fecit. Post haec sequitur: Et erit in die illa, quando elevata fuerit manus tua super hostes tuos, o Israel, et omnes inimici tui perierint, interfiequorum more, ruptis vinculis, proruentes, et currus tuos quibus tibi in vitiis tuis placebas, et peccata peccatis consocians, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
iumentis in saltu. & quasi catulus leo¬
ingenesi ꝓpħatur catulus leonis iu¬
da. de germine filimi ascendens ac¬
cumbens dormisti ut leo. ce quasi ca¬
tulus leonis. & in alio loco. accum¬
bans requieuit ut leo. & quasi catulus
leonis. quiᷤ suscitabit eũ. dedit c&e apłis
siuis quib dixerat. ite baptirate om̃s
gentes in nomine patris ce filii &e sp̃s sc̃i
ut & quomodo leomi nemo potest re-¬
sistere iniumentis. & catulo leonis in
ouib. ita illi demanu assyrii. & dema¬
nu diaboli liberati raperent iumenta
& pecora. homines quippe ce umenta
saluos faciet dñs. & raperent ñ ut in¬
terficerent. s ut duuderent. hoc ẽ de
infidelib separarent. & nemo ẽẽt qͥ eis
resisteret. Leone autẽ & catulo leonis
ita imumentis & in ouib ꝑuagante.
manus dĩ exaltatur suꝑ eos qui uł dm̃
uł reliquias isrł ante tribulauerant.
Et om̃s urimici eius disꝑdentur ñ quo
pereant innnici et eẽ desistant. s ut

Expanded text:
jumentis in saltu, et quasi catulus leojumentis in saltu, et quasi catulus leoin Genesi prophetatur: Catulus leonis Juda, de germine, fili mi, ascendisti: accubans dormisti ut leo et quasi catulus leonis . Et in alio loco: Accubans requievit ut leo, et quasi catulus leonis, quis suscitabit eum? dedit et apostolis suis quibus dixerat: Ite, baptizate omnes gentes in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti : ut quomodo leoni nemo potest resistere in jumentis, et catulo leonis in ovibus, ita illi de manu Assyrii, et de manu diaboli liberati, 497 raperent jumenta et pecora: homines quippe et jumenta salvos faciet Dominus . Et raperent, non ut interficerent, sed ut dividerent, hoc est, ab infidelibus separarent, et non essent qui eis resisterent. Leone autem et catulo leonis, ita in jumentis, et in ovibus pervagante, manus Dei exaltatur super eos, qui vel Deum, vel reliquias Israel ante tribulaverant. Et omnes inimici ejus disperdentur, non quod perea
Abbreviated transcription (Latin):
medio popłoꝵ multoꝵ. quasi ros a dño
cadens. Ardebant enĩ ignitis diaboli
iaculis corda popłbꝵ. & om̃s gentes ad¬
ulterantes a dõ. habebant corda qͣsi
clybanus igne succensus. Unde ros a
in anania araria et misahel legimꝰ.
quod sp̃s roris sibilantis fornacem igniᷤ
ertinxerit. hoc de omĩb generaliter
sentiamus. qͦd ininedio uniu̾sarũ gen¬
tiũ doctͥna apłoꝵ quasi ros a dño sit
aspersis. Quod autẽ seqͥtur. & sic̃ agni
suꝑ gram̃. ut ñ congregetur qͥsquam
neq in filiis hominum de his accipiamus
qui de gentib credere noluerunt. qd̃ sint
suꝑ eos apłi & reliquie iacob sicut agni
Et hoc facient. ut qui angłi ẽẽ noluert̃
ꝙ spũalẽ accipere rorẽ nequaquã in ter
homines congregentur. neq inparde
rationabili deputentur. s dicatur de
eis. in labore homiiũ ñ sunt. & cum
hominib non flagellabunt᷑. Ert̃ qͦ reli¬
qȩ lacob in medio gentiũ quasi leo in

Expanded text:
medio populorum multorum, quasi ros a Domino medio populorum multorum, quasi ros a Domino cadens. Ardebant enim ignitis diaboli jaculis corda populorum: et omnes gentes adulterantes a Deo, habebant corda, quasi clibanus igne succensus . Unde ros a in Anania, Azaria et Misael legimus , quod spiritus roris sibilantis fornacem ignis exstinxerit, hoc de omnibus generaliter sentiamus, quod in medio universarum gentium doctrina Apostolorum quasi ros fuerit a Domino. Quod autem sequitur: Et sicut agni super gramen, ut non congregetur quisquam neque sit in filiis hominum, de his accipiamus, qui de gentibus credere noluerunt, quod sint super eos Apostoli et reliquiae Jacob, sicut agni Et hoc facient, ut qui Angeli esse noluerunt, spiritualem accipientes rorem, nequaquam inter homines congregentur, neque in parte rationabili deputentur, sed dicatur de eis: In labore hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur . Et erunt reliquiae Jacob in medio gentium quasi leo in
Abbreviated transcription (Latin):
popłoꝵ multoꝵ. quasi leo in iumentis in
saltu. & quasi catulus leonis in gregib
pecoꝵ. Quomͦ si ꝑtranseat & diuidens
rapiat. et ñ sit qui eruat. Fleuabitur
manus tua suꝑ eos qui tribulant te. ce
om̃s immici tui ꝑdentur. Et erit in die
illa dicit dicit dñs interficiam equoᷤ
tuos demedio tui et disꝑd̃a currus¬
tuos. & subuertam ciuitates derretuȩ.
& auferam om̃s munitiones tuas. et au¬
feram maleficia tua de manib tuis.
ꝙ quiloquant᷑ ñ erunt inte. & disꝑdã
scuptilia tua & statuas tuas de medio
tui. & ultra ñ adorabis oꝑa manuũ
tuarũ. & succidã lucos tuos de medio
tui. & demoliar ciuitates tuas. & faciã
mira & infurore ultionẽ ingentib. pro
eo qͦd ñ audierunt.Liberatis nobis
de asfur quando uenerit suꝑ t̾ram nos¬
tiam. & ascenderit suꝑ tirminos nr̃os
& liberatis a dño qui su̾citauit suꝑeũ
septẽ pastores. & octo morsus hominũ.
reliquie iacob. quos apłos indelligimꝰ.
et pͥmam de iudeis eccłiam. erunt in

Expanded text:
 quasi leo in jumentis, in saltu, et quasi catulus leonis in gregibus pecorum: quomodo si pertranseat et dividens rapiat, et non sit qui eruat. Elevabitur manus tua super eos qui tribulant te, et omnes inimici tui perdentur. Et erit in die illa, dicit Dominus, interficiam equos tuos detuas. Et perdam civitates terrae tuae, et destruam omnes munitiones tuas, et auferam maleficia de manu tua, et qui loquuntur, non erunt in te: et disperdam 496 sculptilia tua, et statuas tuas de medio tui, et ultra non adorabis opera manuum tuarum: et succidam lucos de medio tui, et demoliar civitates tuas, et faciam in ira, et in furore ultionem in gentibus, pro eo quod non audierunt. Liberatis nobis de Assur, quando venerit super terram nostram, et ascenderit super terminos nostros, et liberatis a Domino qui suscitavit super eum septem pastores et octo morsus hominum, reliquiae Jacob, quos apostolos intelligimus, et primam de Judaeis Ecclesiam, erunt in
Abbreviated transcription (Latin):
&e reuertet᷑ dolor eiꝰ in caput eius. & suꝑ
uerticẽ eiꝰ iniquitas eius descendet. &¬
confosso assyrio a septẽ pastorib & octo
morsib lib̾auit nocrp̃e demanũ assur
qui uenerat suꝑ terrã nr̃am. &e calcare
cupiebat t̾minos isrł. Quod autẽ syma¬
chus ait. & pascent terrã assur ingladio.
et regionẽ nemroth intra portas eius
hoc sentiendum ẽ quod in domo sua al¬
ligetur. fortis. & inineretur aduersariꝰ.
oe uxta aquilã & quintã editionẽ sicis
num confodiatur. Et erunt reliqͥe
iacob in medio popłoꝵ inultoꝵ. qͣsi ros
a dño. & quasi stille suꝑ herbam quȩ¬

Expanded text:
et revertetur dolor ejus in caput ejus, et super et revertetur dolor ejus in caput ejus, et super verticem 495 ejus iniquitas ejus descendet . Et confosso Assyrio a septem pastoribus, et octo morsibus, liberavit nos Christus de manu Assur, qui venerat super terram nostram, et calcare cupiebat terminos Israel. Quod autem Symmachus ait: Et pascent terram Assur in gladio, et regionem Nemrod intra portas ejus, hoc sentiendum est, quod in domo sua alligetur fortis, et vulneretur adversarius. Et juxta Aquilam et quintam editionem, sicis num confodiatur. Et erunt reliquiae Jacob in medio populorum multorum, quasi ros a Domino, et quasi stillae super herbam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ominẽ gladiũ bicipitẽ missus ẽ ab eo.
qui uenit gladiũ mittere suꝑ terram.
ut diuidantur duo intres. Et terram
nemroth que interpretatur tempta¬
tio descendens. pascent in foueã eius.
Gygantis autẽ & uenatoris & suꝑbientiᷤᷤ
contra dm̃ t̾ra non ẽ inmontib. s info¬
ueis. Iste cecidit quasi fulgur de celo &
semꝑ uersat᷑ inter bestias. Et quia ue¬
nator ẽ. infructuosa ligna lustrat & sal¬
tus. Quantũ gͦ possum in mea recolere
memoria. numquã uenatorẽ in bonã
partem legi. Ismahel ce esau uenatores
fuerunt. et precesserunt in typo popłi
iudaici. Quoꝵ alter filius egyptie ẽ am¬
bulans uixta carnẽ. & iuxta carnem
uuens. alter pͥmitiua ꝓpter lenticulã
ꝑdidit. & benedictionib frĩs in uidens.
fugat eum in mesopotamiã. Redacta gͦ
terra nemroth infoueis suis. qͥ enĩ fodit
foueam incidit in eam. & qͥ lacũ aꝑuit &
effodit eũ. incidet in foueam quã fecie.

Expanded text:
super omnem gladium bicipitem , missus est ab eo super omnem gladium bicipitem , missus est ab eo qui venit gladium mittere super terram, ut dividantur duo in tres . Et terram Nemrod qui interpretatur, tentatio descendens  pascent in fovea ejus; gigantis enim et venatoris et superbientis contra Dominum terra, non est in montibus, sed in foveis. Iste cecidit quasi fulgur de coelo, et semper versatur inter bestias; et quia venator est, infructuosa ligna lustrat et silvas. Quantum ergo possum mea recolere memoria, numquam venatorem in bonam partem legi. Ismael et Esau venatores fuerunt , et praecesserunt in typo populi Judaici, quorum alter filius Aegyptiae est, ambulans juxta carnem et juxta carnem vivens: alter primitiva propter lenticulam perdidit, et benedictionibus fratris invidens, fugat eum in Mesopotamiam. Redacta ergo terra Nemrod in foveis suis: Qui enim fodit foveam, incidet in eam : et qui lacum aperuit et effodit eum, incidet in foveam quam fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ nr̃am. Et in abdie principio.
Surgite & ascendamus. aduersus eã
inprelio. Septẽ pastores. om̃s patͥarchas
ce ꝓpħas ce scõs uiros arbitror eẽ qui
ebdomadi id ẽ ueteri seruierint in¬
strumento. Octo autẽ morsus hominũ
siue optimates homines &e ut sỹma¬
chus interp̃tatus ẽ cristos. uniuersos
noui testamenti qͥ ab apłis usq ad hanc
etatẽ momorderint assyriũ. & sius
dentib lacerauerint. Unde &e in eccle¬
siaste p̾cipitur. ut demus sẽptẽ pareẽ.
dennis & octo. & intemplo iezechiel qd̃
interpretatur eccłia & celestis ierłm seꝑtẽ
ce octo gradib ascenditur. & inpsalterio
quindecim gradus st̃. quib ꝑ ebdoma¬
dem. & ogdoadem adcanendas do laudeᷤᷤ
scandinꝰ. In octaua die celebratur circum¬
cisio spualis. & intemplo uideoꝵ destruit᷑
salbatũ. E quidã psalmi ꝓ octaua in scri¬
buntur. Isti gͥ iseptem pastores. & octo
morsus hominũ. pascent assur ingladio.
Uiuens enĩ & efficax sermo dĩ. & acutus

Expanded text:
o: Surgite et ascendamus adversus eam in praelio. Septem pastores, omnes patriarchas et prophetas et sanctos viros arbitror esse, qui hebdomadi, id est, veteri servierint Instrumento. Octo autem morsus hominum, sive octo primates homines, et ut Symmachus interpretatus est, Christos, universos novi Testamenti, qui ab apostolis usque ad hanc aetatem momorderint Assyrium, et suis dentibus laceraverint. Unde et in Ecclesiaste praecipitur: Ut demus partes septem, demus et octo . Et in templo Ezechiel, quod interpretatur Ecclesia et coelestis Jerusalem, septem et octo gradibus ascenditur . Et in Psalterio quindecim gradus sunt, quibus per hebdomadem et ogdoadem ad canendas Deo laudes scandimus. In octava die celebratur circumcisio spiritualis, et in templo Judaeorum destruitur sabbatum, et quidam psalmi pro Octava inscribuntur. Isti igitur septem pastores et octo morsus hominum, pascent Assur in gladio. Vivens enim et efficax sermo Dei, et acutus
Abbreviated transcription (Latin):
Peinde ds loqutt᷑ ad ꝓphã. Surge con¬
ant colles uocẽ tuã. Rursũ ꝓpb̾a sic̃ ei
fuerat imꝑatum montib loquitur. &
non solum montib s ad fortia quoq
fundamenta terre & dicit. Audite mon¬
tes iudicium dni. & fortia fundamenta
terrȩ. Causamq reddit quare eos cõpel¬
lat audire. Quia iudiciũ dñi cũ popło
suo. & cũ isrł diuidicabitur. Fromon¬
tib ad qͦs ꝓpħa loquitur ce fortib fun

Expanded text:
urge, conant colles vocem tuam. Rursum propheta, sicut ei fuerat imperatum, montibus loquitur, et non solum montibus,sed ad fortia quoque fundamenta terrae, et dicit, Audite, montes, judicium Domini, et fortia fundamenta terrae. Causamque reddit, quare eos compellat audire. Quia judicium Domini cum populo suo, et cum Israel dijudicabitur. Pro montibus ad quos p
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i conu̾se fuerint ad filios isrł. & ue¬
nerit assyrius interrã nr̃am. & ad¬
iuti a dño eũ qui nr̃as domus calca¬
re cupiebat uelociter contͥuerimꝰ sub
pedib nostris. Ipse dñs ait. Suscitabi¬
mus suꝑ eũ septẽ pastores. & octo yͥma¬
tes hominũ. uł morsus hominũ. Susci¬
tabimus autẽ ego & filius m̃s & sp̃s sc̃s .¬

Expanded text:
i conversae fuerint ad filios Israel, et venerit Assyrius in terram nostram, et adjuti a Domino, eum qui nostras domus calcare cupiebat, velociter contriverimus sub pedibus nostris. Ipse enim Dominus ait: Suscitabimus super eum septem pastores, et octo primates hominum, vel morsus hominum. Suscitabimus autem ego et Filius meus et Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
s de eo suꝑ quo apłs att. in nouissimis
dieb aduenient tempora pericłosa st̃
enĩ homines se ipsos amantes. cupid.
fastidiosi. suꝑbi. blasphemi. parentib
ñ obedientes. ingrati. scelesti. sine affic

Expanded text:
sed de eo super quo Apostolus ait: In novissimis sed de eo super quo Apostolus ait: In novissimis diebus advenient tempora periculosa: erunt enim homines seipsos amantes, cupidi, fastidiosi, 517 superbi, blasphemi, parentibus non ob
Abbreviated transcription (Latin):
erunt fletus eoꝵ. id ẽ ultionũ. ut plan¬
gant qui ante riserunt & statimi ȩxeuntes
de scło tormenta sustineant. que diues ille
quonda purpuratꝰ et delitiis affluens fe¬
net minferno. ubi ẽ fletus &e stridordent¬
um. Quod autẽ sequit᷑. ñ erunt. uł infire
irmuscuiusq uite intellige. uł niconfum¬
matione rerũ omniũ. & idie iudicii qrdo
generales suꝑ uiiuersos uenient ultions.
Nolite gͦ credere amicis. qͥa om̃is amieus
supplantatione supplantat. Et qui ꝓpter
aliquid ẽ amicꝰ. non tam amicus eius e
quẽ amare se simulat. ab amore quippi
amicꝰ dicitur. quã eiꝰ rei ꝗͣ diligit. Int¬
rogatus quid̃a quid eẽt amicꝰ. respondi
Alter ego. Quod si phitagoreoꝵ nobis ꝙ¬
ponitur exemplũ. qui se uades inuicẽ te¬
ranno dedert̃ dicemus. ñ generalit̃ adus
om̃s amicos. & caritatis affectus sentea¬
tiam a dõ ẽẽ ꝓlatã nec contra om̃e demiꝰ

Expanded text:
erunt fletus earum, id est, ultionum, ut planerunt fletus earum, id est, ultionum, ut plangant qui ante riserunt, et statim exeuntes de saeculo, tormenta sustineant, quae dives ille quondam purpuratus, et deliciis affluens, sustinet in inferno, ubi est fletus et stridor dentium . Quod autem sequitur, Nunc erunt; vel in fine uniuscujusque vitae intellige, vel in consummatione rerum omnium, et in die judicii, quando generales super universos venient ultiones. Nolite ergo credere amicis, quia omnis amicus supplantatione supplantat, et qui propter aliquid est amicus, non tam amicus ejus est quem amare se simulat ab amore quippe amicus dicitur quam ejus rei quam diligit. Interrogatus quidam quid esset amicus, respondit: Alter ego. Quod si Pythagoraeorum nobis opponitur exemplum, qui se vades invicem tyranno dederunt, dicimus, non generaliter adversum omnes amicos et charitatis affectus, sententiam a Deo esse prolatam, nec contra omne tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
consurgit contra matrẽ suã. Cuiꝰ rei
cũ interim de scͥpturis scĩs testimoniũ
ñ reꝑiamus. tanta exempla st̃ cotidiane
uite. ut magis lugere qd̾ tanta sint quã
querere debeamus. Nurus contra so¬
crum suã. ut uxor esau consurrexit
contra rebeccã. Immici hõis uiri domes¬
tici euis. hic exempla non quero. plu¬
ra fc̃ quã ut destimoniis in digeamus.
Cum gͦ hec ita se habeant. nolite credere
ꝓpheta ad dñm aspiciã. & exultabo ad
dm̃ saluatorem meũ. siue iħm meum.
expositio qui dixerunt. ueue. ultioneᷤ
tue uenerunt. id ẽ supplicia. que pro
scelerib inferenda sunt. Michi inqͥt
undictã. ego retͥbuã. dicit dñs. Et in
alio loco Uenerunt dies retͥbutionis
tue. facit eĩ dñs d̾s ultionẽ uociferan¬
tiũ ad se die ac nocte atq dicentiũ. usq¬
quo dñe sc̃s &e uerus ñ iudicas & uindi¬
cas sanguinẽ nr̃m de his qͥ habitant
in terra. tua. Ueneruite gͦ ultiones. & ñc

Expanded text:
consurgit contra matrem suam: cujus rei consurgit contra matrem suam: cujus rei cum 516 interim de Scripturis sanctis testimonium non reperiamus, tanta exempla sunt quotidianae vitae, ut magis lugere quod tanta sint, quam quaerere debeamus. Nurus contra socrum suam: ut uxor Esau consurrexit contra Rebeccam . Inimici hominis, viri domestici ejus. Hic exempla non quaero, cum plura sint, quam ut testimoniis indigeamus. Cum ergo haec ita se habeant, nolite credere, piciam, exsultabo in Deum Salvatorem meum, sive Jesum meum, expositio, qui dixerunt, Vae, vae, ultiones tuae venerunt, id est, supplicia quae pro sceleribus inferenda sunt. Mihi, inquit, vindictam, et ego retribuam, dicit Dominus . Et in alio loco: Venerunt dies retributionis tuae . Facit enim Dominus ultionem vociferantium ad se die ac nocte atque dicentium: Usquequo, Domine sanctus et verus, non judicas et vindicas sanguinem nostrum, de his qui habitant in terra ? Venerunt ergo ultiones, et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Uisitatio tua uenit. nc̃ erte uastitas
eoꝵ idẽ habitatoꝵ. sine obsidio. Mabucha
obfidionẽ & custodiam. quã uastitatem
inhebreo sonat. Nullis gͦ credatis uo¬
cib ꝓpħarũ. nec ac cõmodetis aurem
decipienti blanditie diunoꝵ. qͥa si in¬
ter cara nomina & consangirintatis
affectũ rara ẽ. fides. qͣutomagis in his qͥ
adulantes uobis mentiunt᷑ ꝓpreda
sua. ce quasi egrotantib ñ qͥd̃ utile sit.
s quid delectabile &e placens imꝑ ant:
Noltte credere amico. Et achrtofel quippe
consurrexit aduersum dauid. & uerus
achitofel uidas aduersus. xp̃m. & nolite
confidere induce ut uiri sichem mabi¬
melech. Ipsi enĩ eũ fecerunt regẽ. & ab eo
oppressi sunt. Ab eaque dormit in sinu
tuo custodi claustra oris tui. nepatiaris
quod sanson adalila ꝑpessus ẽ. Quia filiꝰ
contumeliã facit patri. Abesalon uideli¬
cet dauid ñ solũ regnum. s & concubi¬
nas pat̾s incesto coitu maculans. filia

Expanded text:
Vastatio tua venit: nunc erit vastitas Vastatio tua venit: nunc erit vastitas eorum, id est, habitatorum, sive obsidio: MABUCHA   obsidionem et custodiam, quam vastitatem in Hebraeo sonat. Nullis ergo credatis vocibus prophetarum, nec accommodetis aurem decipienti blanditiae divinorum; quia si inter cara nomina et consanguinitatis affectum rara est fides, quanto magis in his qui adulantes vobis, mentiuntur pro praeda sua, et quasi aegrotantibus, non quid utile sit, sed quid delectabile, et placens imperant! Nolite credere amico; et Achitophel quippe consurrexit adversum David , et verus Achitophel Judas adversus Christum . Et, nolite confidere in duce, ut viri Sichem in Abimelech . Ipsi enim eum fecerunt regem, et ab eo oppressi sunt. Ab ea quae dormit in sinu tuo, custodi claustra oris tui : ne patiaris quod Samson a Dalila perpessus est . Quia filius contumeliam facit patri; Absalon videlicet David: non solum regnum, sed et concubinas patris incesto coitu maculavit. Filia
Abbreviated transcription (Latin):
amico. & nolite confidere in duce. Ab ea
que dormit in simi tuo. custodi claustra
oris tui: quia filiꝰ contumeliã facit pa¬
tri. filia consurgit ad u̾sũ matrẽ suam.
nurus contra socrũ suã. inimici homi¬
nis domestici eius. Ego autẽ ad dñm as¬
ꝑiciã. & expectabo dm̃ saluatorẽ meũ.
audiet me ds̃m̃s. ¶XX Ue ue: ultro¬
nes tue uenerunt. Nunc erit fletus eoꝵ.
Nolite credere in amicis. neq sꝑetis in
ducibus. Ab ea que tecũ cubat. caue ne
credas ei. quia filius contumeliam facit
patͥ. filia consurgit aduersum matrẽ
suã. nurus contra socrũ suã. inimici
hominis uiri domestici eiꝰ. Ego autem
indño contemplabor. expectabo dm̃
saluatorẽ meum. & exaudiet me ds̃ m̃s.
Excepto pͥncipio capłi. in reliquis par¬
tib editio utraq concordat. Et inderim
iuxta hystoriã diem speculationis sama¬
rie. siue ierłm quã sepe expectauerat
& tunuerat eẽ uenturã. & uisitatio¬
nẽ eius captuntatẽ significat diceis.

Expanded text:
amico et nolite confidere in duce: ab ea que dormit in sinu tuo custodi claustra horis tui. Quia filius contumeliam facit patri, filia consurgit adversus matrem suam, et nurus contra socrum suam: et inimici hominis domestici eius. Ego autem ad Dominum aspiciam, expectabo Deum salvatorem meum: audiet me Deus meus. LXX: Vae, vae, ultiones tuae venerunt, nunc erunt fletus eorum: nolite credere in amicis, neque speretis in ducibus. Ab ea quae tecum cubat, cave ne credas ei, quia filius contumeliam facit patri, et filia surgit adversum matrem suam, nurus contra socrum suam: inimici hominis, viri domestici ejus. Ego autem in Domino contemplabor, exspectabo Deum salvatorem meum: exaudiet me Deus meus. Excepto principio capituli, in reliquis partibus editio utraque concordat, et interim juxta historiam diem speculationis Samariae, sive Jerusalem, quam saepe exspectaverat et timuerat esse venturam, et visitationem ejus, captivitatem significat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
bre erunt uobis ex diuinatione. et
occumbet sol. suꝑ ꝓpħas. & contene¬
brescet suꝑ eos dies. & confundent᷑
qui uident somnia. sua. et irridebun¬
tur arioli & loquentur aduersũ eos
om̃s isti. qͥa ñ ẽ qui exaudiat eos. nͥ
sua. Legimus fuisse pseudo ꝓpħas
ñ erat predicabant. & si quis mune¬
ra ñ dedisset quãuis sc̃s ẽẽt. iram di
nuntiarent. illi eẽ uenturam. Unde nec̃
or̃ ad eos quod loquant᷑ mendacia.
neq habeant lumen s denebras ce
errorem. Cumq in contrarium uersa
fuerint que ꝓmiserant. tc̃ oꝑiantur
potestatẽ ut eos sua fraude decipiant.
muta erunt oracula. tacebit immundꝰ
sp̃s & illudere non audebit. Hoc de pseudo¬
ꝓpħis. Rursum oratio de se ipso ꝓpħȩ
loquentis inducitur. Illis falsa uati¬
cinantib & oꝑtis confusione & igno¬
minia. ego que loquor a scõ spũ instine¬
tus loquor. et loquor iudiciũ dñi & iur
dentibus & predicent pacem. ego absq
ulla formidine annuntiabo iacob sce¬

Expanded text:
brae erunt vobis ex divinatione, et occumbet sol super prophetas, et contenebrescet super eos dies, et confundentur qui vident somnia, et irridebuntur harioli, et loquentur adversum eos omnes isti, quia non est qui exaudiat eos, nissua. Legimus fuisse pseudoprophetnon erat, praedicabant, et si quis munera non dedisset, quamvis sanctus esset, iram Dei nuntiarent illi esse venturam. Unde nunc dicitur ad eos quod loquantur mendacia, neque habeant lumen, sed tenebras et errorem. Cumque in contrarium versa fuerint quae promiserant, tunc operientur potestatem, ut eos sua fraude decipiant. Muta erunt oracula, tacebit immundus spiritus, et illudere non audebit. Hoc de pseudoprophetis. Rursum oratio de seipso prophetae loquentis inducitur, illis falsa vaticinantibus, et opertis confusione et ignominia, ego quae loquor, a sancto Spiritu institutus loquor, et loquor judicium Domini et vdentibus, et praedicent pacem, ego absque ulla formidine annuntio Jacob sce
Abbreviated transcription (Latin):
ris fuit. inꝑicłis latronũ. ꝑiculis in fal¬
sis fr̾ib. ꝑicłis exgenere. ꝑicłis ex gentib
s in his om̃ib iuncebat ꝓpter illum qui
dilexerat eũ. & ideo implebat᷑ pace. qͥa mi¬
pletꝰ fuerat contiuneliis. Iudei in aduen
tuxp̃i quẽ sibi simulant. hec omĩa iuixta
litterã futura ẽẽ contendunt. Et susci¬
tabunus suꝑ eũ septẽ pastores. & octo
pmades homines. & pascent terrã assur.
ingladio. & terram nemroth in lance

Expanded text:
num, periculis in falsis fratribus, periculis ex genere, periculis ex gentibus; sed in his omnibus vincebat propter illum qui dilexerat eum. Et ideo implebatur pace, quia impletus fuerat contumeliis . Judaei in adventu Christi, quem sibi simulant, haec omnia juxta litteram futura esse contendunt. Et suscitabimus super eum septem pastores, et octo primates homines, et pascent terram Assur in gladio, et ter
Abbreviated transcription (Latin):
roth infoueã eiꝰ. & liberabit de assur cũ
uenerit suꝑ terrã uram. & cũ ascende¬
rit suꝑ terios ur̃os Ubi nos posuimꝰ
optimates homines. & in hebreo scͥptũ ẽ
nesyche. adam̃. syminachus interpre¬
tatus ẽ xp̃istos hominũ. thedodio. et
quinta editio pͥncipes hominũ. aqͥla
graues. uł constitutos homines. id ẽ cã¬
tastanenois. Rursũ in eo ubi & ego
& aquila transtulimus in lanceis eiꝰ.
ut sub audiat᷑ derre nemroth. symina¬

Expanded text:
rod in fovea ejus, et liberabit de Assur, cum venerit super terram vestram, et cum ascenderit super terminos vestros. Ubi nos posuimus primates homines, et in Hebraico scriptum est NESICHE ADAM  , Symmachus interpretatus est Christos hominum; Theodotio et quinta editio, principes hominum; Aquila graves, vel constitutos homines, id est, καθισταμένους. Rursum in eo ubi ego et Aquila transtulimus, in lanceis ejus, ut subaudiatur, terrae Nemrod, Symma
Abbreviated transcription (Latin):
riendi. & tempꝰ moriendi. Quod eo tp̃r
quo exsterili natus ẽ gentilium popłs.
filios amiserit synagoga. Potest au¬
dem & aliter in telligi. Dabit dñs dem¬
plum & ierosolimã. & iudeos usq ad
illud tempuᷤ quo uirgo parier. que
postquã peperit. & natus paruulus
acceꝑit spolia samarie & uircutem da¬
masci inderfecto popło uideoꝵ reliquie

Expanded text:
riendi, et tempus moriendi , quod eo tempore riendi, et tempus moriendi , quod eo tempore quo ex sterili natus est gentilium populus, filios amiserit synagoga. Potest autem et aliter intelligi: Dabit Dominus templum et Jerosolymam, et Judaeos usque ad illud tempus quo virgo pariet, quae postquam pepererit, et natus parvulus acceperit spolia Samariae, et virtutem Damasci, interfecto populo Judaeorum, reliquiae
Abbreviated transcription (Latin):
ñ paris. erumpe &eclana quȩ ñ
parturis. qm̃ multi filii deserte ma¬
gis quã eius que habet uirũ. Cũ
enim sterilis peꝑerit septẽ. & que
multos habuerat filios infirmata¬
fuerit. & delicto popli iudaici ple¬
nitudo gentum subin trauerit. tunc om̃is
isrł saluus fiet. & reliquie fr̃m eius. ad
filios isrł conuertentur. Et adueniens
helyas ꝓpħa qui interpretatur ds̃ do¬
mimis conuerdet corpatrũ ad filios.
ce cor filioꝵ adpatres suos. & nouissimꝰ
popłs iungetur antiquo. ut uere filii
abraham appellentur. cum in eũ cre¬
diderint quẽ uidit abraha &e letatus
ẽ. Quod ẽ autẽ tempus in quo sterilis
pariets ut reor illud de quo ysaias
loquitur. Tempore acceptabili exaudi¬
ui te. & indie salutis auriliatus sũ tibi.
Quod ce paulus intelligens de xp̃i tem¬
pore predicatum ait. Ecce nuncͥ accep¬
tabile. ecce nunc dies salutis. Hoc ip¬
sum puto & illud mystice demonstra¬
re. quod in eccłiaste scͥptũ ẽ. Tempus pa¬

Expanded text:
is, erumpe et clama quae non parturis, quoniam multi filii desertae magis quam ejus quae habet virum . Cum enim sterilis pepererit septem, et quae multos habuerat filios, fuerit infirmata, et delicto populi Judaici plenitudo gentium subintraverit, tunc omnis Israel salvus fiet, et reliquiae fratrum ejus ad filios Israel converretatur, Deus Dominus, convertet corda patrum ad filios, et cor filiorum ad patres suos , et novissimus populus jungetur antiquo, ut vere filii Abraham appellentur, cum in eum crediderint quem vidit Abraham, et laetatus est . Quod est autem tempus in quo sterilis pariet? Ut reor, illud de quo Isaias loquitur: Tempore acceptabili exaudivi te, et in die salutis auxiliatus sum tibi . Quod et Paulus intelligens de Christi tempore praedicatum, ait: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Hoc ipsum puto et illud mystice demonstrari, quod in Ecclesiaste scriptum est: Tempus pa
Abbreviated transcription (Latin):
e timent ad huc nom̃ dñi. ipsuis dcti¬
na clementiaq saluentur. Si aiti
sequentis capituli exordium ẽ referad̃
iuxta hẏstoriã qd̃ dr ad samariã me¬
tropolim decẽ tribuũ que ꝓpħante
michea capta est. &e dicamus. Sama¬
riam corripit dñs. & illi plagas que
uenture sunt comminatur: ut aul¬
ens popłs nida. siue timentes nomen d̃n.
alios fupplicia pati. ipsi timore correpti.
adipiscant᷑ salutẽ. Pestilente qͥppe flagella¬
to ñ solũ sapiens s etiã stultꝰ prudentior fi¬
et. Et hoc ipsũ refert ad peccatores genera¬
liter & adiustos. ut cruciatꝰ alloꝵ ceteris
fiat exemplum. Quod quide & dñs in eũgłio
de his suꝑ quos turris insyloa corruerat
interpretatur. qđ ñ soli muniuersoppło
fuerint peccatores. s ut illoꝵ pena ceteros
adpenitentiam ꝓuocarit. Audite tͥb
ce qͥs approbabit illud siue testificabit᷑ : ad¬

Expanded text:
ctrina clementiaque salventur. Si autem sequentis capituli exordium est, referamus juxta historiam, quod dicitur ad Samariam metropolim decem tribuum, quae, prophetante Michaea, capta est, et dicamus: Samariam corripit Dominus, et illi plagas quae venturae sunt comminatur, ut audiens populus Juda, sive timentes nomen Domini, alios supplicia pati, ipsi 508 timore correpti adipiscantur salutem: Pestilente quippe flagellato, non solum sapiens, sed etiam stultus prudentior fiet . Et hoc ipsum referes ad peccatores generaliter et ad justos, ut cruciatus aliorum caeteris fiat exemplum. Quod quidem et Dominus in Evangelio de his super quos turris in Siloa corruerat , interpretatur: quod non soli in universo populo fuerint peccatores, sed ut illorum poena caeteros ad poenitentiam provocaret. . Audite, tribus, et quis approbabit illud
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq significat. Habitabunt ait̃
usq ad extremũ terre. siue iuxta. lix
orbis terre uerba eoꝵ. Et eritite
pax. assẏruis cũ uenerit in terrã mi
ex quando calcauerit indomib nris.
L XX Et erit hec par assyrius
cum ascenderit suꝑ regionẽ nr̃am. u¬
uando uenerie diabolus qͥ interpls¬
tatur eñitinon. id ẽ arguens atq corripi¬
ens. suꝑ terram regionemq credentum. &
eoꝵ quos pascet dñs infortitudine & in
sublimitate nominis dñi di sui. et eos
calcauerit tͥbulationib uariis & do¬
mos animarũ. nr̃aꝵ id ẽ corpora quasi
suꝑb ascenderit atq dep̾sserit. & tam̃
nichil nos a xp̃i karitate separauerit
tunc. xp̃i pax siue ipse. xp̃c erit in nobis
ce dicetur descõ. nichil proderit inuni¬
co meo. Ponamus exemplũ ut quod
dicimus possit manifestius fieri. uente
assẏrius. & suꝑ terrã quond̾a pauli et
ascendit suꝑ regionẽ eiꝰ. quando fuit in

Expanded text:
utrumque significat. Habitabunt autemutrumque significat. Habitabunt autemusque ad terminum terrae. Sive, juxta LXX,orbis terrae verba eorum . Et erit iste pax: Assyrius cum venerit in terram nostram, et quando calcaverit in domibus nostris. LXX: Et erit haec pax; Assyrius cum ascenderit super regionem vestram. Quando venerit diabolus, qui interpretatur εὐθύνων, id est, arguens atque corripiens, super terram regionemque credentium, et eorum quos pascet Dominus in fortitudine, et in sublimitate nominis Domini Dei sui, et eos calcaverit tribulationibus variis, et domos animarum nostrarum, id est, corpora quasi superbus ascenderit atque depresserit, et tamen nihil nos a Christi charitate separaverit: tunc Christi pax, sive ipse Christus erit in nobis, et dicetur de sancto, Nihil proderit inimicus in eo. Ponamus exemplum, ut quod dicimus, possit manifestius fieri. Venit Assyrius super terram quondam Pauli, et ascendit super regionem ejus, quando fuit in
Abbreviated transcription (Latin):
terminos terre.LX Et stabit et
buntur usq ad terminos derre. Postgͣ
solusticie egressus fuerit a sũmitati
celoꝵ. et ꝑuenerit usq ad terminos
eoꝵ. et peꝑerit pariens. & reliquie fr̃m.
esꝰ conuerse fuerĩt ad filios isrł. tc̃ ipsi
dñs qui prius ambulabat cum his qui
initinere positi. nec dum habebant fitũ
gradum. stabit. & pascet eos in fortitu¬
dme dñi. ut possint dicere. dñs pascit
me. et nichil michi de erte. in locopas¬
cue ibi me collocauit. suꝑ aquas refer¬
tionis enutr iuit.me. ammã meã con¬
uertit. Pascit autẽ eos ñ solũ infortitu¬
dine dñi. s insublimitate nominis
dm̃ dĩ sui. quando dicit ad patrem. Rat.
scẽ serua eos innomine trio qͦs dedistimͥ
ut sint unũ sicut & nos. Quando erã
cum eis ego seruabam eos in nomine
tuo. Quos dedisti mͥ custodiui. & muilł
ex his periit. Et conuertent᷑ siuie ut me¬
lius interpretatus ẽ sẏmmachus ha¬
bitabunt. Iasub enĩ uerbũ hebraicũ.

Expanded text:
tus est. « Et stabit, et bitur usque ad terminos terrae. » Cum sol justitiae egressus fuerit a 492 summitate coelorum, et pervenerit usque ad terminos eorum, et pepererit pariens, et reliquiae fratrum ejus conversae fuerint ad filios Israel: tunc ipse Dominus qui prius ambulabat, et cum his qui in itinere erant positi, necdum habebat fixum gradum, stabit et pascet eos in fortitudine Domini, ut possint dicere: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit: in loco pascuae, ibi me collocavit, super aquas refectionis enutrivit me: animam meam convertit . Pascit autem eos, non solum in fortitudine Domini, sed et in sublimitate nominis Domini Dei sui, quando dicit ad Patrem: Pater sancte, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi, ut sint unum sicut et nos: quando eram cum eis, ego servabam eos in nomine tuo: quos dedisti mihi, custodivi, et nullus ex his periit . Et convertentur, sive ut melius interpretatus est Symmachus, habitabunt. JASUBU   enim verbum Hebraicum
Abbreviated transcription (Latin):
nauit i uitatẽ: Numquid ignis & domꝰ
inqui thesaurirans thesauros iniquos.
se cũ iniuiria iniquitatis: Si iustificabit᷑
instatera iniquus. & in sacello pondera frau¬
dulenta. dequib diuitias ĩpietatis sue.
sunt mniqua. & lingua eoꝵ exaltata est
more eorũ : s ego cruciaui te ꝑditione. ꝓpter
peccata tua. Tu comedes & ñ saturaberis. &
eiciã te indemet ipsam. & app̾hendes &e non
saluabis. & quoscũꝙ saluaueris gladio
tradentur. Tu seminabis ce ñ metes. tu
premes oluã. & ñ ungueris oleo. et uuã
ce ñbibes uinum. Et dissipabuntur legiti¬
ma ppłi mei. & omĩa oꝑa domus achab ce
ambulastis in consiliis eoꝵ. ut traderem de

Expanded text:
nabit civitatem? Nunquid ignis? Et domus iniquorum thesaurizans in thesauros iniquos, et cum injuria injustitiam. Si justificabitur in statera iniquus, et in sacello pondera dolosa, ex quibus divitias in impietate sunt iniqua, et lingua eorum exaltata est in ore eorum. Et ego cruciavi te perditione propter peccata tua: tu comedes, et non saturaberis; et ejiciam te in temetipsam, et apprehendes, et non salvabis; et quicumque salvati fuerint, gladio tradentur: tu seminabis, et non metes; tu premes olivam, et non ungeris oleo: et uvam, et non bibes vinum; et dissipabuntur legitima populi mei, et omnia opera domus Achab; et ambulasti in consiliis eorum, ut traderem
Abbreviated transcription (Latin):
pariens. quia nc̃ egredieris de ciuitate
& habitabis in campo. & uenies usq ad
babylonẽ. Inde liberabit te. & inde re¬
dimet te dñs d̃s tuus de manu inimico¬
rum tuoꝵ. Qui p̾cipitur ut doleat si¬
ue ut parturiat. & postea infertur.
uiriliter age. ñ frustra precipitur. s ut
bolores patienter ferens. egrediatur de
ciuitate & habitet incampo. siue in
regione. et ueniat usq ad babylonẽ.
Et cũ ꝓpeccato sustinens captiuitatem
fortiter tulerit quod illatũ ẽ. tẽ libe¬
ret eã dñs & redimat ds̃ suus de manu
municoꝵ suoꝵ. ut postꝗͣ fuerit libera¬
ta insultantibus dicat inmicis. Noli
insultare mͥ inimica mea. quia cecidi
surgã. Et si enĩ ambulauero indenebris.

Expanded text:
pariens, quia nunc egredieris de civitate, pariens, quia nunc egredieris de civitate, et habitabis in campo, et venies usque ad Babylonem: inde liberabit te, et inde redimet te Dominus Deus tuus de manu inimicorum tuorum. Cui praecipitur ut doleat, sive parturiat, et postea infertur, viriliter age, non frustra praecipitur; sed ut dolores patienter ferens, egrediatur de civitate, et habitet in campo sive in regione, et veniat usque ad Babylonem, et cum pro 484 peccato sustinens captivitatem fortiter tulerit quod illatum est, tunc liberet eam Dominus, et redimat Deus suus de manu inimicorum suorum, ut postquam fuerit liberata, insultantibus dicat: Noli insultare mihi, inimica mea, quia cecidi: resurgam; etsi enim ambulavero in ten
Abbreviated transcription (Latin):
gratulabit᷑ mͥ. Dolores gͥ qui obtinue¬
runt turrim gregis. dolores ft̃ infris.
et dolores mortis. Qͥ circum dederus
quiðe &e uallauerunt etiã saluatorũ
s nequaquã eũ obtinere poduerunt.
sicut ipse loquit᷑ in psalmo septimo
decimo. Circumdederunt me dolore
mortis &e torrentes iqͥtatiᷤ contur¬
bauerunt me. et dolores inferi ual¬
lauerunt me. Qdam putant du¬
rim squalentẽ siue denebrosam et
filiam ierłm decelesti ierłm intelli¬
gi. que sit mater scoꝵ. Dequa e
apłs ait. Accessistis ad syon montẽ
& ciuitatẽ di uiuentis ierłm celest̃
que tam dui squaleat. quã diu fili
sui ñ reducantur ad eã. et rex et con¬
siliarius ñ sit in ea &e dolores sic̃ par¬
turientẽ apprehendant eam. qͦd fra¬
tra pepit. uidens cantos filios int̃mad
Dole &e satage filia syon quasi parturi¬
ens. quia nunc egredieris de ciuitate.
et habitabis in regione. & uenies usq

Expanded text:
gratulabitur mihi . Dolores igitur qui obtinuegratulabitur mihi . Dolores igitur qui obtinuerunt turrem gregis, dolores inferi sunt et dolores mortis, qui circumdederunt quidem et vallaverunt etiam Salvatorem; sed nequaquam eum obtinere potuerunt, sicut ipse loquitur in psalmo decimo septimo: Circumdederunt me dolores mortis, et torrentes iniquitatis conturbaverunt me, et dolores inferni vallaverunt me. Quidam putant turrem squalentem, sive tenebrosam et filiam Jerusalem, de coelesti Jerusalem intelligi, quae sit mater sanctorum, de qua et Apostolus ait: Accessistis ad Sion montem, et civitatem Dei viventis, Jerusalem coelestem , quae tamdiu squalet, quamdiu filii sui non reducuntur ad eam, et rex et consiliarius non sit in ea, et dolores sicut parturientem apprehendant eam, quod frustra peperit, videns tantos filios interfectos. Dole et satage, filia Sion, quasi parturiens: quia nunc egredieris de civitate, et habitabis in regione, et venies usque
Abbreviated transcription (Latin):
de dño. qui cũ non cognouisset pec¬
catũ. ꝓ nobis eũ peccatũ fecte. sub au¬
ditur. ds̃ pat̾. Rex autẽ & magni con¬
silii angłs sauator in telligitur. qui
periit popło ñ credenti quẽ cõpre¬
henderunt dolores sicut parturien¬
tẽ. Putał̃ enĩ isrł obtinere se imꝑium.
repente uastatus ẽ. & quomͦ pariens
dolorem effugere ñ potest.sic ille un¬
imminentem captiuitatem &e exerciui
urbi circumdatũ uitare & differre ñ
potuit. Legamus scripturas. et num¬
cursu. qͥ in egypto uenundatit᷑. filũ
peꝑit doloris. quẽ uocauit postea pt¬
filium dextere. Eua eiecta de ꝑachyso
ce audiens in dolorib paries. peꝑiss
describit᷑. in dolore. Uxor finees conta¬
ta nec se erigens. sic̃ illa quã meũg
diabolus alligauit. peꝑit postumũ.
capte arce di popłiq cognomine.S¬
ra autẽ quia scã erat. ce defeceranti
muliebria. nato ysaac dicit. Risun
mͥ fecit dñs. Quic̃q enĩ audierit. con¬

Expanded text:
de Domino: Qui cum non cognovisset pecde Domino: Qui cum non cognovisset peccatum, pro nobis peccatum fecit , subauditur, Deus Pater. Rex autem, et magni consilii Angelus, Salvator intelligitur, qui periit pro populo non credente, quem comprehenderunt dolores sicut parturientem: putans enim Israel obtinere se imperium, repente vastatus est. Et quomodo pariens dolorem effugere non potest: sic ille imminentem captivitatem, 483 et exercitum urbi circumdatum vitare et differre non potuit. Legamus Scripturas, et numcursu, qui in Aegypto venundantur, filium peperit doloris, quem postea vocavit pater filium dextrae . Eva ejecta de paradiso et audiens: In doloribus paries , peperisse describitur in dolore. Uxor Phinees contracta, nec se erigens, sicut illa quam in Evangelio diabolus alligavit , peperit postquam captam arcam Dei populique cognovisra autem quia sancta erat, et ei defecerant muliebria, nato Isaac dicit: Risum mihi fecit Dominus, quicumque enim audierit, con
Abbreviated transcription (Latin):
popłs inde egrediens uenerit ierłm.
Seq̃r. Et nc̃ quare merore contraheris
siue ut in .lxx. scͥptum ẽ. &e nunc quare
cognousti mala :Ad quã uenturus
ẽ inquit dñs & potestas prima et reg¬
num.quare nunc merore contrahe¬
ris. aut quare cognouisti mala: Sta¬
timq respondet᷑. ce dicit᷑. Quia rex ñ ẽ
tibi & consiliariꝰ tuus ꝑite. qͥa conpre¬
hendit te dolor sicut parturientẽ.
aut certe cũ hec omnia habeas. uitio
tuo nec regis nec consiliarii mereriᷤ
auxiliũ. Quod autẽ ait quare cogno¬
usti mala. illo sensu accipiendũ ẽ. qd̃
om̃is qui meretur & patitur mala
dicit᷑ nosse mala. & ignorare bona.
iuxta illud quod in ꝑrimo quoq
regnoꝵ libro scͥptũ ẽ. filii heli. filii
pestilentie ñ cognouert̃ dm̃. & alibi.
Qui custodit mandatũ. nesciet uer¬
bũ malũ. Etͣ ad peccatores. recedite
a me inquit dñs qui oꝑamini ini¬
quitatem. qͥ a nescio uos. E contrario

Expanded text:
populus inde egrediens venerit Jerusalem. populus inde egrediens venerit Jerusalem. Sequitur: Et nunc quare moerore contraheris? sive, ut in LXX scriptum est: Et nunc quare cognovisti mala, ad quam venturus est, inquit, Dominus et potestas prima et regnum? Quare nunc moerore contraheris, aut quare cognovisti mala? Statim respondetur et dicitur: Quia rex non est tibi, et consiliarius tuus periit, quia comprehendit te dolor sicut parturientem. Aut certe cum haec omnia habeas, vitio tuo nec regis, nec consiliarii mereris auxilium. Quod autem ait: Quare cognovisti mala? illo sensu accipiendum est, quod omnis qui meretur et patitur mala, dicitur nosse mala, et ignorare bona. Juxta illud quod in primo quoque Regnorum libro scriptum est: Filii Heli, filii pestilentiae, non cognoverunt Deum . Et alibi: Qui custodit mandatum, nesciet verbum malum . Et ad peccatores: Recedite a me, inquit Dominus, qui operamini iniquitatem, quia nescio vos . Econtrario
Abbreviated transcription (Latin):
rĩ pͥma potestaᷤ fiue pͥncipatꝰ pͥmꝰ ille qͥdix̾at. ego sũ
A. et .u. principium &e finis. pͥmus
ce nouissimus. & qui exꝑsona assũpti
homins ait in prouerbiis. Dominꝰ
creauit me in principio uiarum
suarum in oꝑa sua. siue ut in hebrai¬
co scribitur. dñs possedit me. Chanani
possedit me. habuitq. significat. Et
uenit potestas pͥma. & regnũ filie ieru¬
salem. ut post primã fieret & scd̃a. Sic̃
enim ipse loquitur confidenter. ego
sum lux mundi. ita ce discipłis suis
donat ut ipsi quoq lumen uocentur.
loquitur. Ego plantaui de uineam
frugiferam. dotã ueram. Et cum sit
panis uiuens decelo descendens.dis¬
cipłis dedit ut appellentur panis.
gͥ modũ ing̃ditur potestas prima. ce
reguum inierłm. ut credentes in ea
potestatem faciant & regnũ. Qd aut̃
inquibusda libris legitur. et ingrediet᷑
quia nec in hebreo nec apud alios habe¬
tur in terpretes. Et uidetur mͥ quide
de captiuitade sensisse de babylonia. qd̃

Expanded text:
go sum alpha et Ω, principium et finis, primus et novissimus . Et qui ex persona assumpti hominis ait in Proverbiis. Dominus creavit me in principio viarum suarum in opera sua , sive, ut in Hebraeo scribitur: Dominus possedit me: CANANI possedit me habuitque, significat. Et venit potestas prima, et regnum filiae Jerusalem, ut post primam fieret et secunda, sicut enim ipse loquitur confidenter: Ego sum lux mundi : ita et discipulis suis donat ut ipsi quoque lumen vocentur loquitur: Ego autem plantavi te vineam frugiferam totam veram . Et cum sit panis vivus de coelo descendens, discipulis dedit, ut appellentur panis. igitur modum ingreditur potestas prima et regnum in Jerusalem, ut credentes in ea potestatem faciat et regnum. Quod autem in quibusdam libris legitur: Et ingredieturquia nec in Hebraeo, nec apud alios habetur interpretes. Et videtur mihi quidem de captivitate sensisse Babylonia, quod
Abbreviated transcription (Latin):
on. quia cornu tuũ ponã ferreum.
&e ungulas tuas ponã ereas. & comi¬
minues popłos multos. et interficies
dño rapinas eoꝵ & fortitudinẽ eoꝵ do¬
mino uniuerse terre. L& Et nẽ
congregate sunt suꝑ te gentes multe
dicentium. in sultemus et uideant in
syon oculi nr̃i. ipsi autẽ nescierunt
cogitationes dnĩ. & ñ indellexerunt
consilium eiꝰ quia congregauit eosut
mamipłos aree. Surge &e tritura eos
filia syon. quia corma tua ponam
ferrea. & ungulas tuas ponam
ereas. & cõminues popłs multos. &
uouebis dño multitudinẽ eoꝵ. & ro¬
bur eoꝵ dño uniuerse terre. Oie

Expanded text:
on: quia cornu tuum ponam ferreum, on: quia cornu tuum ponam ferreum, et ungulas tuas ponam aereas. Et comminues populos multos, et interficiam Domino rapinas eorum, et fortitudinem eorum Domino universae terrae. LXX: Et nunc congregatae sunt super te gentes multae dicentium: Insultemus et videant in Sion oculi nostri. Ipsi autem nescierunt cogitationes Domini, et non intellexerunt consilium ejus, quia congregavit eos, ut manipulos areae. Surge et tritura eos, filia Sion: quia cornua tua ponam ferrea, et ungulas tuas ponam aereas, et comminues populos multos, et vovebis Domino multitudinem eorum, et robur e
Abbreviated transcription (Latin):
cennarii patris mei saturantur pani¬
bus. et ego hic fame ꝑeo. ad paternã
domum postea reuertens. suscipitur
a clementissimo patre. et redimitur
demanu durissimi dñi. Ponamus
exemplum. ut quod imperat᷑ filie
syon. et dicitur dole. et iuriliter
age quasi parturiens. ñ ad penam.
s adutilitatem illius referamus. Lo¬
quitur paulus ad galathas. filioli mei
quos iderum parturio. donec xp̃c for¬
metur inuobis. Et tam dui doluit.
tam diu parturiuit. donec eos rur¬
sum ꝑpenitentiam generaret. qui
ꝑ delictum ꝑierant. Puta medicum
febricitanti uł uulnerato dicere.
Uole & uiriliter age. sustine sitim.
Porta cauteriũ. ut certior sanitas
consequatur. Et nẽ congregate
sunt suꝑ de gentes multe. quȩ di¬
cunt lapidetur. et aspiciat in syon ocłs
nr̃. Ipsi autẽ non cognouerunt cogi¬
tationes dñi. & non indellexerunt con¬
silium eius. quia congregauit eos qͣsi
fenum aree. Surge & tritura filia sy¬

Expanded text:
cenarii patris mei saturantur panicenarii patris mei saturantur panibus, et ego hic fame pereo ! et ad paternam domum postea revertentem suscipi a clementissimo patre, et redimi de manu durissimi domini. Ponamus exemplum ut quod imperatur filiae Sion, et dicitur: Dole, et viriliter age quasi pariens, non ad poenam, sed ad utilitatem illius referamus. Loquitur Paulus ad Galatas; Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis . Et tamdiu doluit, tamdiu  Al. quamdiu parturivit, donec eos rursum per poenitentiam generaret, qui per delictum perierant. Puta medicum febricitanti, vel vulnerato dicere: Dole, et viriliter age, sustine sitim, porta cauterium, 485 ut certior sanitas consequatur. Et nunc congregatae sunt super te gentes multae, quae dicunt: Lapidetur et aspiciat in Sionnoster. Ipsi autem non cognoverunt cogitationes Domini, et non intellexerunt consilium ejus: quia congregavit eos quasi fenum areae. Surge et tritura, filia Si