comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cit dñs & ostendit nobis. Et uener̃t
festinantes. & inuenerunt mariã
& ioseph: & infantem positum in
presepio. Pastores quidem illi.felici
gaudio festinarunt uidere quod
audierant. & quia ardenti amore
quesierunt:continuo saluatorem
quem quesierunt. inuenire meru¬
erunt. Sed intellectu alio. pastoreᷤ
gregũ. immo cuncti fideles qua
mentis industria xp̃m querere de¬
beant. dictis pariter suis ostende¬
runt & factis. Transeamus inqui¬
unt usq bethleem: & uideamus
hoc uerbum quod factum ẽ. Tnͣse
do.usq bethleem ciuitatẽ dauid:
& recolamus amando. atq eius¬
incarnationem dignis celebremꝰ
honorib. Transeamus abiectis cõ¬
cupiscentiis carnalib. toto mntis
desiderio usq bethleem suꝑnam:
idest domum panis uiui. ñ manu¬
factam. sed eternam in celis: & re¬
colamus amando. quia uerbũ ca¬
ro factum ẽ. Illuc carne ascendit.
ibi in dextera dĩ patris sedet. Illuc
eum tota uirtutũ instantia sequa¬
mur. & sollicita cordis ac corporis

Expanded text:
nus, et ostendit nobis. Et venerunt festinantes, et invenerunt Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio. Pastores quidem illi felici gaudio festinarunt videre quod audierant: et quia ardenti amore quaesierunt, continuo Salvatorem quem quaesierunt invenire meruerunt. Sed et intellectualium pastores gregum, imo cuncti fideles qua mentis industria Christum quaerere debeant, dictis pariter suis ostenderunt et factis. Transeamus, inquiunt, usque Bethleem, et videamus hoc verbum quod factum est. Transeado usque Bethleem civitatem David, et recolamus amando quincarnationem dignis celebremus honoribus. Transeamus, abjectis concupiscentiis carnalibus, toto mentis desiderio usque Bethleem supernam, id est, domum panis vivi non manufactam, sed aeternam in coelis, et recolamus amando quia Verbum caro factum est. Illuc carne ascendit, ibi in dextra Dei Patris sedet. Illo eum tota virtutum instantia sequamur, et sollicita cordis et corporis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. duram mortis subisse senten¬
tiam: seq in malis suis. quoddam
de preuaricationis consortio inue¬
nisse solatiũ. d̾m quoq iuste seue¬
ritatis exigentẽ rationẽ. erga ho¬
minẽ. quem tanto honore condide¬
rat. antiquã mutasse sententiam:
opus fuit dilectissimi. secreta dis¬
pensatione consilii: ut incomiu¬
tabilis ds. cuius uoluntas non
potest sua benignitate priuari.
primam pietatis sue dispositionẽ.
sacram̃to occultiori compleret: &¬
homo diabolice iniquitatis uer¬
sutia actus in culpam. contra dei

Expanded text:
tum duram mortis subiisse sententum duram mortis subiisse sententiam, seque in malis suis quoddam de praevaricatoris consortio invenisse solatium; 68 Deum quoque, justae severitatis exigente ratione, erga hominem, quem in tanto honore condiderat, antiquam mutasse sententiam: opus fuit, dilectissimi, secreti dispensatione consilii, ut incommutabilis Deus, cujus voluntas non potest sua benignitate privari, primam pietatis suae dispositionem sacramento occultiore compleret, et homo diabolicae iniquitatis versutia actus in culpam, contra Dei
Abbreviated transcription (Latin):
xulte mus in dño dilec¬
tissimi. & spiritali iocun¬
ditate letemur: quia il¬
luxit dies redemptionis
noue. reparationis antique.felici¬
tatis eterne. Reparat᷑ enim nobis
salutis nr̃e annua reuolutione
sacramentũ. ab initio ꝓmissum:
in fine redditũ. sine fine mansurũ.
cordib. diuinũ adorare mysterium:
ut quod magno di munere agitur:
magnis eccle gaudiis celebretur.
Ds̃ enim omnipotens & clemens.
cuius natura bonitas. cuius uo¬
luntas potentia. cuius opus mise¬
ricordia ẽ: statim ut nos diabolica
malignitas. ueneno sue mortifica¬
uit inuidieꝰ preparata renouan¬
dis mortalib pietatis sue remedia.
int̾ ipsa mundi primordia presig¬
nauit: denuncians serpenti. futu¬
rum semen mulieris. quod noxii
capitis elationem.sua uirtute cõ
ex uirgine. uiolatorem humane ꝓ¬
paginis. incorrupta natiuitate
dampnaret. Nam quia gloriaba¬
tur diabolus. hominẽ sua fraude
deceptum. diuinis caruisse mune¬
rib. & immortalitatis doce nuda¬

Expanded text:
ultemus in Domino, dilectissimi, et spiritali jucunditate laetemur, quia illuxit 67 nobis dies redemptionis novae, praeparationis antiquae, felicitatis aeternae. Reparatur enim nobis salutis nostrae annua revolutione sacramentum, ab initio promissum, in fine redditum, sine fine mansurum. cordibus divinum adorare mysterium, ut quod magno Dei munere agitur, magnis Ecclesiae gaudiis celebretur. Deus enim omnipotens et clemens, cujus natura bonitas, cujus voluntas potentia, cujus opus misericordia est, statim ut nos diabolica malignitas veneno suae mortificavit invidiae, praeparata renovandis mortalibus suae pietatis remedia inter ipsa mundi primordia praesignavit; denuntians serpenti futurum semen mulieris quod noxii capitis elationem sua virtute contex Virgine violatorem humanae propaginis incorrupta nativitate damnaret. Nam quia gloriabatur diabolus, hominem sua fraude deceptum divinis caruisse muneribus, et immortalitatis dote nuda
Abbreviated transcription (Latin):
onis xp̃i. carnis renunciemꝰ oꝑib
Agnosce o xp̃iane dignitatẽ tuã.
& diuine consors factus nature.
noli in ueterem uilitatẽ. degenere
conuersatione recedere. Mem̃to
cuius capitis. & cuius sis corporis
membrũ reminiscere: quia erutꝰ
de potestate tenebrarũ. translatꝰ
es in dei lumen & regnũ. ꝑ bap¬
tismatis sacramentũ sp̃c scĩ factus
es templum. Doli antũ habita¬
torem prauis de te actib effugare:¬
& diaboli te iterum seruituti sub¬
iicere: quia preciũ tuum sanguis

Expanded text:
onis Christi, carnis renuntiemus operibus. onis Christi, carnis renuntiemus operibus. Agnosce, o Christiane, dignitatem tuam et divinae consors factus naturae, noli in veterem vilitatem degeneri conversatione recedere. Memento capitis tui, et cujus sis corporis membrum reminiscere, qui erutus de potestate tenebrarum, translatus es in Dei lumen et regnum, per baptismatis sacramentum Spiritus sancti factus es templum. Noli tantum habitatorem praet diaboli te iterum subjicere servituti: quia pretium tuum sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
tulit partus salutis: quia custo
dia pudoris. fuit editio ueritatis.
Talis ergo dilectissimi natiuitas.
decuit dei uirtutẽ & dĩ sapientiã
xp̃m: qua nobis & humanitate
congrueret. & diuinͥtate precelle¬
ret. Nisi enim ẽẽt d̾s uerus: non
afferret remediũ: Nisi eẽt homo
uerus. non preberet exemplũ.
Ab exultantib angelis. nascente.
deo gła in excelsis deo canit᷑. & pax
in t̾ra bone uoluntatis hominib
nunciatur. Uident enim celestem
ierłm. ex omnib mundi gentibus
fabricari. De quo menarrabili di¬
uinȩ pietatis oꝑe. quantũ letari
debet humilitas hominũ: cũ tan¬
to gaudeat sublimitas angłoꝵ:¬
Agamus ergo gr̃as dilectissimi do
patri. ꝑ filium eius in sp̃u sco: qͥ
qua dilexit nos. misertus est nostri.
Et cum eẽmus mortui peccatis. cõ¬
uiuificauit nos xp̃o: ut essemus
in ipso noua creatura. nouumq
figmentũ. Deponamus ergo ue¬
terem hominẽ cum actib suis:
& adepti participationẽ generati¬

Expanded text:
tulit partus salutis: quia custodia tulit partus salutis: quia custodia fuit pudoris, editio veritatis. Talis igitur, dilectissimi, nativitas decuit Dei virtutem et Dei sapientiam Christum, qua nobis et humanitate congrueret, et divinitate praecelleret. Nisi enim esset, Deus verus non afferret remedium; nisi esset homo verus, non praeberet exemplum. Ab exsultantibus ergo angelis nascente Domino, Gloria in excelsis Deo canitur, et pax in terra bonae voluntatis hominibus nuntiatur . Vident enim coelestem Jerusalem ex omnibus mundi gentibus fabricari: de quo inenarrabili divinae pietatis opere, quantum laetari debet humilitas hominum, cum tantum gaudeat sublimitas anglectissimi, Deo Patri per Filium ejus in Spiritu sancto, quia qua dilexit nos, misertus est nostri; et cum essemus mortui in peccatis, convivificavit nos in Christo, ut essemus in ipso nova creatura novumque figmentum. Deponamus ergo veterem hominem cum actibus suis, et adepti participationem generati
Abbreviated transcription (Latin):
principio erat uerbũ. deus per
quem facta sunt omnia. & sine
quo factum est nichil. propter
susceptionẽ humilitatis nostrȩ.
sine diminutione suȩ maiestatiᷤ
inclinans. ut manens quod erat.
assumensq quol iierat ueram ser¬
ui formam.ei forme niqua deo
patri est equalic uniretꝰ & tanto
federe naturam. rãq consereret.
ut nec inferiorẽ consumeret glori¬
ficatio. nec suꝑiorem minueret
assumptio. Salua igitur ꝓpͥetate
utriusq substantiȩ. & in unam
cocunte ꝑsonam. suscipit᷑ a ma¬
iestate humilitas: a uirtute in¬
firmitas: ab eternitate mortali¬
tas: & ad dependendũ conditioniᷤᷤ
nr̃e debitum. natura inuiolabiliᷤ
nature est unita passibili ds. qui
uerus homo uerus in unitate
dñi temperatur: ut quod nr̃is
remediis congruebat. unus atꝙ
idem d̾i hominũq mediator &
mori possit exuno & resurgere poᷤᷤ¬
sit ex altero. Merito uirgineȩ in¬
tegritati. nichil coruptionis in¬

Expanded text:
principio erat apud Deum, per principio erat apud Deum, per quem facta sunt omnia, et sine quo factum est nihil , propter susceptionem humilitatis nostrae sine diminutione suae majestatis inclinans, ut manens quod erat, assumensque quod non erat, veram servi formam ei formae in qua Deo Patri est aequalis uniret , et tanto foedere naturam utramque consereret, ut nec inferiorem consumeret glorificatio, nec superiorem minueret assumptio. Salva igitur proprietate utriusque substantiae, et in unam coeunte personam, suscipitur a majestate humilitas, a virtute infirmitas, ab aeternitate mortalitas: et ad dependendum nostrae conditionis debitum, natura inviolabilis naturae est unita passibili, Deusque verus et homo verus, in unitatem Domini temperatur; ut quod nostris remediis congruebat, unus atque idem Dei hominumque mediator , et mori posset ex uno, et resurgere posset ex altero. Merito igitur virgineae integritati nihil corruptionis in
Abbreviated transcription (Latin):
naturã. mortalitatis quidẽ nr̃e
participẽ: sed peccati totiꝰ exꝑtem.
Alienũ quippe ab hac natiuita¬
te ẽ. quod de omnib legit᷑. nemo
mundus a sorde. nec infans uni¬
Nichil in istam singularem nati¬
uitatem. de carnis concupiscentia
transiuit: nichil de peccati lege
manauit. Uirgo regina dauitice
stirpis eligitur. quȩ sacro grauidã¬
da fȩtu. diuinam humanãq pro¬
lem. priꝰ conciꝑet mente quam cor¬
pore. Et ne suꝑni ignara consilii.
ad inusitatos paueret effectus. qd̾
in ea oꝑandum erat a sp̃u scõ. col¬
loquio discit angelico: nec damp¬
num credit pudoris. dei genitrix
mox futura. Curenim de concep¬
tionis nouitate desꝑet: cui effici¬
entia de altissimi uirtute ꝓmit¬
titur: confirmatur credentis fi¬
des. etiam preeuntis attestatio¬
ne miraculi. donaturq elirabeth
inopinata fecunditas: ut qͥ con¬
ceptum dederat sterili. daturus
bum igitur di. filius d̾i. qui in

Expanded text:
naturam, mortalitatis quidem nostrae naturam, mortalitatis quidem nostrae participem, sed peccati totius expertem. Alienum quippe ab hac nativitate est, quod de omnibus legitur: Nemo mundus a sorde, nec infans, cujNihil ergo in istam singularem nativitatem de carnis concupiscentia transivit, nihil de peccati lege manavit. Virgo regi Davidicae stirpis eligitur, quae sacro gravidanda fetu divinam humanamque prolem prius conciperet mente quam corpore. Et ne superni ignara consilii ad inusitatos paveret effectus, 65 quod in ea operandum erat a Spiritu sancto, colloquio discit angelico. Nec damnum credit pudoris, Dei genitrix mox futura. Cur enim de conceptionis novitate desperet, cui efficientia de Altissimi virtute promittitur? Confirmatur credentis fides etiam praeuntis attestatione miraculi, donaturque Elizabeth inopinata fecunditas; ut qui conceptum dederat sterili, daturus bum igitur Dei Deus, Filius Dei, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
noster dilectissimi hodie
natus ẽ: gaudeamus.
Neq enim locũ fas est
ẽẽ tristicie: ubi natalis est uite.
Que consumpto mortalitatis ti¬
more: ingerit nobis de ꝓmissa et̾¬
nitate leticiam. Nemo ab huius
alacritatis participatione secernit᷑:
una cunctis leticia. commnunis ẽ
ratio: quia dñs nr̃ peccati mortisq
destructor. ficut nullũ a reatu l¬
berum repꝑit.ita ꝑ liberandis om¬
nib uenit. Exultet sc̃s: qui a ꝓ¬
pinquat ad palmã. Gaudeat pec¬
cator: quia inuitatur ad ueniã.
Animetur gentilis: quia uocat᷑
ad uitam. Dei namq filius se¬
cundum plenitudinẽ temporis
quam diuini consilii inscrutabi¬
lis altitudo disposuitꝰ reconcilian¬
dam auctori suo naturam generiᷤ
assumpsit humani: ut inuentor
mortis diabolus. ꝑ ipsam qua ui¬
cerat uinceretur. In quo conflic¬
tu pro nobis inito. magno & mi¬
rabili equitatis iure certatum est:
dum omn ip̾s dñs cum seuissimo
hoste non in sua maiestate: sedin
ens ei eandem formã. eandemq

Expanded text:
noster, dilectissimi, hodie natus est, gaudeamus. Neque enim locum fas est ibi esse tristitiae, ubi natalis est vitae; quae consumpto mortalitatis timore, nobis ingerit de promissa aeternitate laetitiam. Nemo ab hujus alacritatis participatione secernitur, una cunctis laetitiae communis est ratio: quia Dominus noster, peccati mortisque destructor, sicut nullum a reatu liberum reperit, ita liberandis omnibus venit. Exsultet sanctus, quia propinquat ad palmam. Gaudeat peccator, quia invitatur ad veniam. Animetur gentilis, quia vocatur ad vitam. Dei namque Filius secundum plenitudinem temporis, quam divini consilii inscrutabilis altitudo disposuit, reconciliandum auctori suo naturam generis assumpsit humani, ut inventor mortis diabolus, per ipsam quam vicerat vinceretur. In quo conflictu pro nobis inito, magno et mirabili aequitatis jure certatum est: dum omnipotens Dominus cum saevissimo hoste, non in sua majestate, sed inens ei eamdem formam eamdemque
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitate generatus. Nouo ordine.
quia inuisibilis in suis: uisibilis¬
ẽ factus in nr̃is. In comp̃hensibi¬
lis uoluit comprehendi. Ante tẽ¬
pora manens: esse cepit ex tẽpore
Uniuersitatis dñs seruilẽ formã
obumbrata maiestatis sue digni¬
tate suscepit. impassibilis ds̃. ñ
dedignatus ẽ homo eẽ passibilis:
& immortalis. mortis legib subia¬
cere. Noua autem natiuitate ge

Expanded text:
eneratus. Novo ordine, quia invisibilis in suis, visibilis factus est in nostris; incomprehensibilis voluit comprehendi; ante tempora manens, esse cepit ex tempore; universitatis Dominus servilem formam, obumbrata majestatis suae dignitate, suscepit; impassibilis Deus non dedignatus est homo esse passibilis, et immortalis mortis legibus subjacere. Nova aute
Abbreviated transcription (Latin):
adoptiui. & ꝑdunt qui uideban¬
tur esse legitimi. L.iiii.¬
esipisce tandem uidee. resipis¬
ce & ad redemptorem etiã tuũ
deposita infidelitate conuertere
Noli sceleris tui immanitate
terreri. ñ ustos xp̃c sed pecca¬
tores uocat. nec impietatẽ tuã
repellit: qui pro te cum cru¬
cifixus eẽt orauit. Immitem cru¬
delium patrũ tuorum solue sen¬
tentiam. neq te eoꝵ maledicto
patiaris obstringi: qui claman¬
tes de xp̃o sanguis eius suꝑ noᷤᷤ
& suꝑ filios nr̃os. facinus in te
sui criminis transfuderunt. Re¬
dite ad milericordẽ. utimini clem̃tia
remittentis. Seuitia enim ur̃e
iniquitatis: conuersa ẽ in cau¬
sam salutis. Uiuit quem perire
uoluistis. Confitemini negatũ.
adorate uenditũ. ut uobis bo¬
nitas illius prosit: cui ur̃a ma¬
lignitas nocere non potuit. Qͦd¬

Expanded text:
adoptivi, et perdunt qui videbantur esse legitimi. Resipisce tandem, Judaee, resipisce; et ad Redemptorem etiam tuum deposita infidelitate convertere. Noli sceleris tui immanitate terreri: non justos Christus, sed peccatores vocat ; nec impietatem tuam repellit, qui pro te, cum crucifixus esset, oravit . Immitem crudelium patrum tuorum solve sententiam, neque te eorum maledicto patiaris obstringi, qui clamantes de Christo, Sanguis ejus super nos et super filios nostros , facinus in te sui criminis transfuderunt. Redite ad misericordem, utimini clementia remittentis. Saevitia enim vestrae iniquitatis conversa est in causam salutis. Vivit quem perire voluistis. Confitemini negatum, adorate venditum: ut vobis bonitas illius prosit, cui vestra malignitas nocere non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
nominauit. iuxta hec quod domi¬
nus cum eiusdem spititus aduen¬
tum discipulis promit eret dit.
Et ego mitto promissu n patris
mer in uos: uos audem sẽdete in
ciuitate quousq in duaniim iur¬
tute ex alto. Obumbrauit aute

Expanded text:
nominavit: juxta hoc quod Dominus, cum ejusdem Spiritus adventum discipulis promitteret, ait: Et ego mitto promissum Patris mei in vos: vos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto . Obumbravit aute
Abbreviated transcription (Latin):
nus tibi insultent confidentes in
xp̃o. Et ideo petiui inducias mar¬
tyrii meił ut credantib timorem
tollerem passioms: & non creden¬
tib. uocem insultationis auferrẽ.
Tunc angustiante eo. non ferentes
amici eius iniuriam. gladium in
uiscerib eius mergi fecerunt. git᷑
ꝑcussa quamdiu uoluit orauit. qͣ
diu uoluit allocuta est turbam.¬
circumstantẽ dicens. Annuncio
uobis hodie pacem datã eccłe des

Expanded text:
nus tibi. Insultent fidentes in nus tibi. Insultent fidentes in christo . et ideo petiui| inducias martyrii mei ut credentibus . timorem tollerem| passionis et non credentibus uocem exultacionis adfer| rem. Tunc angustiantem eum . non ferentis amici eius in| iniuriam gladium in eius uisceribus mergi fecerunt .| etiam percussa . quamdiu uoluit orauit quam| diu uoluit adlocuta est turbamcircumstantem| dicens. Adnuncio uobis pacem datam eccles
Abbreviated transcription (Latin):
sit: credens asserentib quod ma¬
leficus staret immobilis. Interea
adducta sunt multa paria boũ.
ut ab ipsis traheretur: & omnino
moueri non poterat. Tunc ait pa
schasius. Que sunt ista maleficia
tua: Lucia dixit. Ista maleficia
mea non sunt: sed sunt beneficia
dĩ Daschasius dixit. Quȩ ratio
ista est. quod puella fragilis a mil¬
le tracta hominib. non mouearis:
Lucia dixit. Si alia decem milia
adduxeris: audient michi spiritũ
meo milleã decẽ milia a dextris
meis.Torquebatur itaq animo
paschasius. & inter tortiones. & ui¬
scerum cruciamenta clamabat.
Cui beata uirgo ait. Quid cru¬
ciaris: quid ꝑ diuersa mentis tuȩ
tormenta torqueris: Templũ d̃i
esse si ꝓbasti iam crede: si ñ ꝓbasti.
helabatꝰ. quod de seipso risus sibi
exhibere cernebat. Tunc ignem
circa eam fecit copiosum accendi:
ita ut picem & resinam. & feruenᷤᷤ
oleum suꝑ eam iactaret. Et illa
tit immobilis: dicens ei. Ego ro

Expanded text:
sit credens adserentibus .| quod mesit credens adserentibus .| quod meleficiis staret inmobilis item adducta sunt| multa paria bobum . ut ad ipsis traheritur. Et omnino| moueri non potuit. Tunc dicit ei pascasius quae sunt| ista maleficia tua. Lucia dixit ista mea malefi| cia non sunt . sed beneficia i. Pascasius dixit| quae racio ista est quod puella fragilis . a mille trac| ta hominibus non moueris. Lucia dixit si alius decem mi| lia adduxeris. audient mihi spiritummeo mille . et decem milia . a dextris| meis. Torquibatur itaque animo pascasius . et inter cogi| taciones et uiscerum cruciamenta clamabat. Cui| beata uirgo . ait quid cruciaris . quid per diuersa mentis| tuae tormenta torqueris+ templum dei esse probasti . iam| credi si non probasti . eh| labat . quia de se ipso risus sibi exhibire cernibat Tunc| ignem circa eam fecit copiosum incendi. Ita ut pecis et re| sinam . et feruens oleum super eam iactarent Ad illa| tit inmobiles dicens ei. Ego rog
Abbreviated transcription (Latin):
modo cerimonus consenseris au
gustorum. Lucia dixit. Iam tibi¬
dixi: quia tu uoluntatem meam.
numquam poteris ad consensum
prebere peccati. Ceterum quicqͥd
feceris corpori quod in potestate
uideris habere: hoc ad ancillã xp̃i
ꝑtinere non poterit. lectio uii.¬
unc consularis iussit uenire
lenones: & tradidit eam illis
dicens. Inuitate ad castitatẽ eiꝰ popłm.
& facite eam tamdiu illudi: quan¬
diu mortua nuncietur. At ubi eã
ceꝑunt. & uellent trahere ad lupa¬
officio. & impudent᷑ trahentes. de¬
ficiebant sudore: uirgo dñi ĩmo¬
bilis consistebat. Tunc miserunt
funes in manus eius & pedes: &
ceꝑunt omnes pariter trahere: &
illa quasi mons immobilis ꝑma¬
nebat. Tunc angustiari cepit pas¬
chasius. & merore deficere. & uoca
agebant suꝑstigones suas contͣ
eam ut moueret᷑ & ita ꝑmanebat fi¬
xo corpore: ut penitus nec ꝑ aera
eius uestigia mouerentur. Tunc
paschasius lotio eam ꝑfundi ius¬

Expanded text:
modo caerimoniis consenseris. Au| modo caerimoniis consenseris. Au| gostorum. Lucia dixit iam dixi+ tu uoluntatem meam| numquam poteris ad sensum prouocare peccati| citerum quidquid feceris corpori quod in potestate tua| uideris habere. Hoc ancillam christi pertinere non poterit.| Tunc consolaris iussit uenire lenones . et tradidit eam| illis dicens inuet facite eam tam diu illudi donec mortua nuntietur. Quam erunt uelle trahere ad lupaofficio inpendentes tra| hentis deficiebant sudore. Virgo domini inmobilis consis| tebat. Tunc miserunt funes in manus eius et pedis| Et coeperunt omnes pariter trahere et illa qua| si mons immobiles permanebat. Tunc angustiare| coepit pascasius . et merore deficere Et uocauagebant . supersticiones suas contra eam .| ut moueritur. Et ita permanebat fixa corpore ut pe| nitus per aera eius uestidia moueritur+ Tunc pasca| sius lucio eam perfundi ius
Abbreviated transcription (Latin):
poralem delectationẽ ꝓponunt
delectationib sempiternis. & la¬
bentem leticiam. ꝑpetuis gaudiis¬
qͣ anteponunt ¶ Aschasius dixit.
Cessabunt uerba: cum fuerit per¬
uentum ad uerbera. Lucia dixit.
Uerba dei cessare non poterunt.
Paschasius dixit. Tu ergo ds es:
Lucia dixit. Ancilla cħ sum: &
ideo dixi uerba dei: quia ipse dix̃:
non uos loquimini in conspectu¬
iudicumꝰ s sp̃c sc̃s ipse loquitur
in uobis. Paschasius dixit. Inte gͦ
tat in eis. Paschasius dixit. Ego
faciam te ad lupanar duci: ut cũ
fueris scortata. fugiat a te sp̃c sc̃s.
corpus. nisi de consensu mentis. Nã
si in manu mea thura ponas. &
ꝑ manum iacias sacrificia: ds hec
attendit & irridet. De senuib enĩ.
& de uoluntatib iudicat ds. Nã
sic patitur uiolatorem castitatis.
sicut serpentem. sicut latronem
sicut barbarum. Nam si inuitã
duplicabitur ad coronam. Pascha¬
sius dixit. Ibi te faciam subtur¬
pitudinis ludibrio expirareꝰ nisi

Expanded text:
poralem de| lectationem praeponunt poralem de| lectationem praeponunt delectationibus sempiter| nis et labentem laeticiam perpetuis . gaudiis ante| ponunt. Pascasius dixit . cessabunt uerba cum| fuerit praeuentum ad uerbera. Lucia dixit Verba| dei cessare non poterunt. Pascasius dixit . tu ergo| deus es. Lucia dixit ancilla dei sum . et ideo dixi uer| ba dei . quia ipse dixit. Non uos loquimini . sed spiritus sanctus ip| se loquitur in uobis. Pascasius . dixit in te ergo tet in eis. Pau| casius dixit ergo faciam te ad lupanar duci . ut| dum fueris sic artata fugiat a te spiritus corpus . nisi de consensu| mentis. Nam etsi in manu mea tura ponas . et per ma| num iacias sacrificia. Deus haec adtendit . et ridet | de sinsibus enim et de uoluptatibus iudicat. Nam| sic patitur uiolatorem castitatis . sicut serpentem.| sicut latronem . sicut barbarum. Nam si inuitam duplicabitur ad coro| nam. Paucasius dixit ibi te faciam sub turpitudi| nes expiare nisi
Abbreviated transcription (Latin):
offero in sacrificiũ deo hostiam ui¬
uentem: quod ipsi placet de hostia¬
lc.uͣ. sua faciat Paschasius dixit. Ista
ris. Lucia dixit. Tu pͥncipũ leges
attendis: ego di leges attendo. Tu
pͥncipes times: ego đm timeo. Tu
illos offendere ñ uis: ego dm̃ offen¬
dere caueo. Tu illis placere desideraͤ
ego ut xp̃o soli placeam concupisco.
Tu uero fac quod tibi sit utile: &
ego hoc ago. quod michi utile re¬
cognosco. Paschasius dixit. Patri¬
monium tuũ cum corruptorib
tuis stu pasti. & ideo quasi mere¬
trix loqueris. Lucia dixit. Patri¬
monium meũ tuto in loco consti¬
tuiꝰ corruptores autẽ nec mentis
meȩ. nec corporis. aliquando susce¬
pi. Paschasius dixit. Qui sunt cor¬
ruptores mentis & corporis: Lucia
Suadetis enim animab hominũ
meretricari. ut dimittant uirũ
suum.idest creatorem suũ: & se¬
quantur diabolũ. & idola uana
& inania simulachra. Corrupto¬
res uero corporis sunt. hi qui tem¬

Expanded text:
offero in sacri| ficium deo . hostiam uioffero in sacri| ficium deo . hostiam uiuentem quod ipsi placit de hostia| sua faciet. Pascasius . dixit Ista ris. Lucia di| xit. Tu principum legis adtendis. Ego dei legis adtendo| tu princepis timis . ego deo timeo . tu illos offendere non| uis. Ego deum offendere caueo. tu illis placire desideras .| Ego ut christo soli placiam concupisco . tu ergo fac quod| tibi scis utile. Et ego hoc ago quod mihi utile recog| nosco. Pascasius dixit patrimonium tuum cum cor| ruptoribus tuis . stirpasti . et ideo quasi meretrix lo| queris. Lucia dixit . patrimonium meum tuto loco| constitui corruptores autem nec mentis mei nec| corporis mei aliquando suscipi. Pascasius dixit| qui sunt corruptoris mentis et corporis. Lucia sua| detis enim animas hominum meretricare . ut de| mittant ueros suos. Id est creatorem suum . et sequan| tur diabolum in idolis uanis . et inanibus simulacris| Corruptoris uero corporis sunt . hii qui tem
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea dum distrahunt᷑ L iiii.
predia. & gemiȩ uendunt᷑: ad
onem repentinã predioꝵ & gem¬
marum audiret. Cui hȩc nutrix
caute confinxit. Sponsa tua in¬
uenit possessionem in uenalibus.
quȩ mille amplius solidos prestat:
hanc in tuo nomine cupiens com¬
parare uidetur aliquanta distra¬
here. Credidit stultus carnali
mercimonio. & animũ ab indaga¬
tione reuocans. etiam ipse cȩpit
auctor esse uendentiũ. At ubi uni¬
uersa pene distracta. uidit pauꝑi¬
bus. uiduis. orphanis.peregrinã
tib & deo seruientib erogata: ꝓ
ponit litem in iudicio paschasi
consularis. dicens sponsam suam
xp̃ianissimã contra legen uiuere
augustoꝵ. Quam paschasius cor¬
ripiens.cepit ad sacrificia demo¬
num inuitare. Cui beata lucia¬
dixit. Sacrificium mundum &
immaculatũ. apud dm & patrem
in tribulatione eorum. Ego ꝑ is¬
tos tres annos nichil aliuid agens.
sacrificaui deo uiuo. Iam qͥa nichil
suꝑ est quod sacrificem: me ipsam

Expanded text:
Interea dum distrahun| tur Interea dum distrahun| tur praedia et gemmae uenduntur . ad onem repenti| nam praediorum et gemmarum audisset. Cui haec nu| trex cauta confin\c/xit sponsa tua inuenit possessionem| in uenalibus . quę mille et amplius solidus praestet| Hanc in tuo nomine cupiens conparare . uidetur aliquan| ta distrahere credit stultus carnale mercimonium . et| animum ab indignatione reuocans . etiam ipsi coepit| auctor esse uendentium ad ubi uniuersa paene distra| cta didicit . pauperibus . uiduis . Orfanis . peregrinan| tibus . et deo seruientibus erogata . proponit litem in iudi| cio. Pascasi consolaris dicens . sponsam suam christia| nissimam . contra legis uiuere. Augustorum quam| pascasius corripiens . coepit ad sacrificia demonum| inuitare. Cui beata lucia. Ait sacrificium unum| et inmaculatum apud patrem in tribulatione eorum. Ergo per istos tres | annus . nihil aliut igi nisi sacrificaui deo uiuo . iam quia| nihil superest quod sacrifice me ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
facta es: ꝑ ipsum te deprecor qui te
saluauit suis orationib. ne tu mͥ
aliquando sponsũ nomines.& ne
uelis de corporis mei potestate. fru¬
ctum mortalitatis inquirere. Sed
omnia quȩ mͥ eunti ad corruptio
datura. damͥ eunti ad integritatis
mater eius euticia ait. Omĩa quȩ
sunt patris tui defuncti. ante no¬
uem annos incontaminata custo¬
dien ᷤᷤ ampliaui potius quam mi¬
nui. In patrimonio meo uero oĩa
quȩ sunt aut esse possunt: ipsa me¬
lius nosti. Tege oculos meos. & que¬
cumq tibi placuerint. de ipsis fa¬
cultatib facito. Lucia dixit. Audi
mater consiliũ meũ. Non satis dõ
carus ẽ. qui illi hoc dat: quod secũ
ferre non potest. S si tu uis grata
ẽẽ deo. hoc illi da: quod poteris tu
ut. Moriens enim nichil potesuti.
Et quod das ideo das: quia tecum
ferre non preuales. Uuens gͦ. &
salutem tui corporis habens. da
gitabas: xp̃o incipe tradere. Igit᷑¬
necessitatib pauꝑũ expendebant᷑:

Expanded text:
facta es . per ipsam te depraecor| que te facta es . per ipsam te depraecor| que te saluauit suis oracionibus. Ne tu mihi aliquan| do sponsum nomines. Ne tu uellis de corporis mei posterita| te fructum mortalitatis inquirere  sed omnia quae| mihi eunti ad corruptiondatura. Da mihi eunti ad integritatis|mater eius euticia| ait omnia quae sunt patris tui defuncti . ante nouem| annos incontamenanter custodiens . ampliaui potius| quam minui in patrimonium . mea uiro omnia quae| sunt uel esse possunt ipsa+ melius nosti . tegi oculos me| us . et quaecumque tibi placuerint de ipsis facultatibus| facito. Lucia dixit. Audi mater consilium meum | Non satis deo carus est qui illi hoc dat quod secum ferre| non potest. Sed si tibi uis gratum esse deum hoc illi| da quod poteras tu uti . moriens enim nihil potest| uti. Et quod das . ideo das . quia tecum ferre non prae| uales . uiuens ergo et salutem tui corporis tenens . dagitabas . christo incipe tradire. necessita| tibus pauperum pondebatur
Abbreviated transcription (Latin):
medicoꝵ poterat remedio liberare.
Igitur dum ꝓcessionis misteria age¬
bantur. hec euangłii lectio fuerat¬
recitata qua legitur fimbria uesti¬
menti. mulier sanguinis fluxu
saluata. Et dum hec lectio recita¬
tur. dixit sc̃a lucia matri suȩ. Si
credis mater his quȩ legunt᷑ crede
agathen passam pro xp̃i nomine.
hoc meruisse: ut semꝑ in presentẽ
habeat eum. ꝓ cuius nomine passa
est. Continge gͦ sepulchrum eius
credens: & liberaberis. gitur cum¬
pactis omnibꝰ popłs abscessisset. ꝓ¬
strauerunt se ante sepulchrũ scẽ
lacrimis flagitare suffragiũ. In¬
eadem oratione prolixitas exten¬
ditur. somnium lucia uirgo arri¬
puit: & uidens in somnium bea¬
tam agathen. in medio angeloꝵ
geminis ornatam stantem & di
centem. Soror mea lucia. uirgo deo
deuota. quid a me petis. quod ipsa
poteris prestare continuo: Nam
& matri tue. fides tua subuenit. &
ecce saluata ẽ. Et sicut ꝑ me catha¬
tis. exꝑgefacta surrexit tremens:
& ait matri. Mater mea ecce sana

Expanded text:
medicorum remedio liberare. Igitur| dum processiones misteria agerentur. Haec euangelii lec| tio fuit qua+ legitur fimbrio uestimenti . mulier a sanguinis| fluxu saluata. Et dum haec lectio recitatur . dixit sancta| lucia matre suae. Si credis mater his quę leguntur . cre| de Agathen passam . pro christi nomine hoc meruisse . ut sem| per in praesenti habiat eum pro cuius nomini passa est| Continge ergo sepulchrum eius credens et liberaueris .| Igitur cumractis omnibus . populus abscessissit . pros| trauerunt se ante sepulchrum . salacrimis flagitare suffragium| interea dum orationis prolexitas tenditur . somnum| Lucia uirgo arripuit. Et uidens in somnio beatam| Agathen in medio. Angelorum gemmis ornatam stan| tem . et dicentem soror mea lucia uirgo dei deuota .| quid a\d/ me petis . quod tu poteris praestare con| tinuo. Nam et matri tuae. Fides tua subueniet et| ecce saluata est. Et sicut per me catens auditis| expergefacta surrexit tremens . +ait matre suae| Mater mea ecce salua
Abbreviated transcription (Latin):
ximianum hodie mortuũ. Et si¬
cut habet cathanensiũ ciuitas in¬
teruenientem sororem meã agathẽ:
ita me sciatis isti ciuitati datam
cientes susceꝑitis fidem. Hec lo
ceribus gladio patefactis: non
tibus sacerdotib communionem
dominici corporis & sanguinis ac¬
ro uinctus ducebatur paschasius.
Concurrunt enim relationes sicu¬
lorum: quod fuisset predatus pro
iunciam. Qui ꝑductus ad urbẽ
romam. & ab omni senatu auditꝰ.
accepit sententiam capitalẽ. Xp̃i

Expanded text:
ximino hodie| mortuo et sicut habit catensium ciuetas interuenien| tem pro se sororem meam Agathen. Ita me sciatis isti| us ciuitati datam cientis| susciperitis fidem. Haec loceribus gladio patefactis . tibus sacerdotibus, communionem Dominici corporis et sanguinis acro uinctus ducibatur pascasius . cucurrirant| enim relationis saeculorum . quod fuisset praedatus de| prouincia qui perductus ad urbem romam . ab omni| senatu romano auditus . accipit sententiam capita| lem dei
Abbreviated transcription (Latin):
UM ꝑ uniuersam pro¬
iunciam beatissime
uirginis agathe fama
crebresceret & siracusa¬
nus popłs ꝑmilia quoq quinqͣ¬
ginis uenerandũ contigit luciam
uenerabilem uirginẽ nobilissimã

Expanded text:
per uniuersam prouinciam . beatissimae uirgi| nis . Agathes fama crebresceret . et seracusanus popu| lus per milia quoque quinquaginis uenerandum. Contigit luciam ue| nerabilem . uirginem nobilissimam
Abbreviated transcription (Latin):
uigilia primeuũ tempus ẽ. id
est puericia. Scd̃a adolescentia.
uel iuuentus. quȩ ex auctorita¬
te sacri eloquii unum sunt. di¬
cente salomone. Letare iuuenis
in adolescentia tua. Tercia autẽ:
uiuentus accipit᷑. Qui ergo ui¬
gilare in pͥma uigilia noluit:
custodiat uel scð̾am. Et qui con¬
uerti a prauitatib suis in pue.¬
ricia neglexit. ad uas uite saltẽ
in tempore iuuentutis euigilet.
Et qui uigilare in scd̾a uigilia no

Expanded text:
primaevum tempus est, id est pueritia. Secunda, adolescentia vel juventus, quae auctoritate sacri eloquii unum sunt, dicente Salomone: Laetare juvenis in adolescentia tua . Tertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui evigilare in secunda vigilia no
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ. cum de iudicio ad reg¬
num redit. Uel certe nobis dñs
manitatis sue forma. in diuini¬
tatis sue contemplationem nos
eleuat. Et transire eius ẽ. in cla¬
ritatis suȩ speculationes nos du¬
cere: cum eũ quem in humani¬
tate in iudicio cernimus. etiam
in diuinitate post uidiciũ uideꝰꝰ.¬
ueniens. in forma serui omnib
Uidebunt in quẽ transfixerunt.
Sed cum repbi in supplicium
corruunt: iusti ad claritatis eiꝰ
głam ꝑtrahuntur: sicut scͥptũ
ẽ. Tollatur impius ne uideat glo¬
riam di. Sed quid si serui in pͥ¬
ma uigilia negligentes existunt:
Prima quippe uigilia: pͥmȩ etatiᷤᷤ
custodia ẽ. Sed neq sic despandũ
ẽ: & a bono oꝑe cessandũ. Nam

Expanded text:
t, sed quod de judicio ad regnum transeat. Vel certe nobis Dominmanitatis suae forma in divinitatis suae contemplationem nos elevat. Et transire ejus est in claritatis speculationem nos ducere, cum eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in divinitate post judicium videveniens, in forma servi omnibus Videbunt in quem transfixerunt . Sed cum reprobi in supplicium corruunt, justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
Precinget se: idest ad retributio¬
nem preparat. faciet illos discũ¬
bere. idest in eterna quiete foue¬
ri. Discumbere quippe nr̃m. in
regno quiescere ẽ. Unde rursũ
dñs dicit. Uenient & recũbent
cum abraham ysaac & iacob

Expanded text:
Praecinget se, id est, ad retributionem praeparat; facit illos discumbere, id est, aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, et Isaac et Jaco
Abbreviated transcription (Latin):
tum. sed pessimi demonis nom̃
ds quem ego predico non solum
uiuentes mortificat. sed mortuos
uiuificat. Occidere autem uiuen¬
uult ut non credamus hoc no¬
men demonis alicuius fuisse qͦd
citet eum. Quod si occidere po¬
test mortuum. suscitare ñ potest:
constat eum nomen demonis

Expanded text:
men pessimi demonis in eis quem ego predico, non solum uiuentes mortificat, sed etiam mortuos uiuificat. Occidere autem euult ut non credamus nomen demonis fuisse quod citet eum. Quod si occidere potest et uiuificare non potest, constat quod nomen demonis
Abbreviated transcription (Latin):
chil aliud agere qmͣ eius laudibus¬
reit autem maria ad angelũ.
Quomodo fiet istud qm̃ urũ
non cegnosco: Quomodo inquit fie¬
n potest. ut contipiam pariamq fi
lium. que in castimonia uirginitatĩ.
uitam consummare disposui: Non
autem quasi incredula uerbis an

Expanded text:
ibusxit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? Quomodo, inquit, fieri potest, ut concipiam pariamque lium, quae in castimonia virginitatis vitam consummare disposui? Non autem quasi incredula verbis an
Abbreviated transcription (Latin):
oneris eius. & uirgam humeri eiꝰ
& sceptrũ exactoris eiꝰ superasti: si¬
cut in die madian. Quia omnis

Expanded text:
oneris eius et virgam humeri eius et sceptrum exactoris eius superasti sicut in die Madian. Quia omnis
Abbreviated transcription (Latin):
lus meus in principio ut
colonus esset ibi. et assur
mihi est hic dicit dominꝰ
Quoniam ablalus est po¬
pulus meus gratis. Domi

Expanded text:
lus meus in principio, ut colonus esset ibi: et Assur mihi est hic, dicit Dominus, quoniam ablatus est populus meus gratis? Domi
Abbreviated transcription (Latin):
amarissime incipit. qͥa differt᷑
a regno quod ẽ ab altero turture
siue pullo columbino holocaustũ
facere. Holocaustũ namq totũ
incensum dicit᷑. Et holocaustũ se
ipse dño facit: qui spretis om̃ib
terrenis solo suꝑne beatitudinis
desiderio estuare. solam hanc ꝑ luc¬
tum ac lacrimas querere dulce
habet. Contemplat᷑ et enĩ mens.
qui sint illi angeloꝵ chori. que ip¬
sa societas beatoꝵ sp̃uum. que ma¬
iestas eterne uisionis d̃i: & amplꝰ
et̾na metuebat. Utrãq autem
nr̃e compunctionis hostiã gratan¬
ter acciꝑe dignet᷑. qui & ꝓ pecca¬
to lugentib atq afflictis clem̃¬
ter errata dimittit: & ꝓ ingressu
uite celestis. tota m̃tis intentione
feruentes. et̾ne sue uisionis luce

Expanded text:
amarissime incipit, quia differtur amarissime incipit, quia differtur a regno, quod est de altero turture sive pullo columbino holocaustum facere: holocaustum namque totum incensum dicitur. Et holocaustum se ipse Domino facit qui, spretis omnibus terrenis, solo supernae beatitudinis desiderio aestuare, solam hanc per luctum ac lacrymas quaerere dulce habet. Contemplatur etenim mens, qui sint illi angelorum chori, quae ipsa societas beatorum spirituum, quae majestas aeternae visionis Dei, et amplius aeterna metuebat. Utramque autem nostrae compunctionis hostiam gratanter accipere dignetur, qui et pro peccato lugentibus atque afflictis clemter errata dimittit, et pro ingressu vitae coelestis tota mentis intentione ferventes, aeterna suae visionis luce
Abbreviated transcription (Latin):
castas & simplices & gemebundaᷤᷤ
aues dño offerri consueuisse ag¬
nouimus. quib nr̃a sobrietas.
simplicitas & compunctio cordiᷤᷤ
natur. oportet intueri diligentiꝰ
quia ñ frustra duo. turtures
aut duo pulli colũbe. & unꝰ ex
his ꝓ peccato. alterũ in holo¬
caustum offerri debere precipit᷑
Duo st̃ nãq genera cõpunctioniᷤ.
quib semet ipsos dño fideles in
ara cordis immolant. qͥa nimirũ
sicut ex patrũ dictis accipimꝰ. dm̃
siciciens anima prius timore cõ¬
pungitur. postea amore. Prius
enim sese in lacrimis afficit. qͥa
dum maloꝵ suoꝵ recolit. ꝓ his ꝑ¬
peti supplicia et̾na ꝑtimescit:
quod ẽ unũ turturẽ siue pullũ
columbe. ꝓ peccato offerre. At dũ
longa fuerit meroris anxietate
formido consumpta quedã iam
de p̃sumptione uenie nascitur se¬
curitas. & in amorẽ celestiũ gau¬
diorum animus inflaminatur:
Et qui prius flebat ne duceret᷑
ad suppliciũ: post modũ flere

Expanded text:
castas, simplices et gemebundas castas, simplices et gemebundas aves Domino offerri consuevisse cognovimus, quibus nostra sobrietas, simplicitas et compunctio cordis natur, oportet intueri diligentius: quia non frustra duo turtures, aut duo pulli columbae, et unus ex his pro peccato, alter in holocaustum offerri debere praecipitur. Duo sunt namque genera compunctionis, quibus semetipsos Domino fideles in ara cordis immolant: quia nimirum, sicut ex Patrum dictis accepimus, Deum sitiens anima prius timore compungitur, postea amore. Prius enim sese in lacrymis afficit, quia dum malorum suorum recolit, pro his perpeti supplicia aeterna pertimescit, quod est unum turturem sive pullum columbae pro peccatis offerre; at dum longa moeroris anxietate fuerit formido consumpta, quaedam jam de praesumptione veniae securitas nascitur, et in amorem coelestium gaudiorum animus inflammatur. Et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum flere
Abbreviated transcription (Latin):
ticia gaudio mutata ꝑhenni.
Sicq iuxta ꝓpħiam beati syme¬
uelate sunt ex multis cordib co¬
gitationes. Non hec aut̃ dispariũ
nos credenda ẽ actitari. Et nunce¬
nim dño apparente reuelant᷑ ex
multis cordib cogitationes: cũ
lecto uel predicato uerbo salutis
alii audientiũ libent̃ auscultãt.
gaudentes ꝑficere actu que au¬
ditu didicerint. alii fastidiemes
que audiunt. ñ hec agendõ pa¬
trare. sed his potius insultando
nituntur contraire. Unde opor¬
tet fr̃s ut quociens uerbũ doctͥ¬
ne celestis aliquid contrarium
imitemur tristiciam cordis eoꝵ
qui passum in carne di uerbum
digno dolore compassionis susti¬
nebant.Quociens uero idem uer¬
bum in auditoꝵ fideliũ mente
ꝑ dilectionẽ resurgere. atq ad glo¬
riam conditoris nr̃i ꝑ bona oꝑr
ꝓficere uiderimus: gaudeamus
cũ eis qui xp̃m resurrexisse a
mortuis. atq ad celos ascendere
uotis aspexere felicib. Sane qm̃

Expanded text:
titia gaudio mutata perenni: titia gaudio mutata perenni: sicque juxta prophetiam beati Simevelatae sunt ex multis cordibus cogitationes. Non haec autem disparium nos credenda est actitari. Et nunc enim Domino apparente revelantur ex multis cordibus cogitationes, cum lecto vel praedicato verbo salutis, alii audientium libenter auscultant, gaudentes perficere actu quae auditu didicerint; alii, fastidientes quae audiunt, non haec agendo patrare, sed his potius insultando nituntur contraire. Unde oportet, fratres, ut quoties verbum doctrinae coelestis aliquid contrarium imitemur tristitiam cordis eorum qui passim in carne Dei verbum digno dolore compassionis tenebant: quoties vero idem verbum in auditorum fidelium mente per dilectionem resurgere, atque ad gloriam conditoris nostri per bona opera proficere viderimus, gaudeamus cum eis qui Christum resurrexisse a mortuis atque ad coelos ascendere votis aspexere felicibus. Sane quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
lat effectu dominice passionis &
mortis in cruce. qui marie ani¬
mam ꝑtransiuit. quia ñ sine a¬
cerbo dolore. potuit crucifixum
morientẽq uidere. quem licet re¬
surrecturũ amorte. quasi d̃m nul¬
latenus ambigebat. quasi fua ta
men e carne ꝓcreatũ. mori paui¬
da dolebat. Ut reuelentur ex
multis cordib cogitationes. An¬
te incarnationẽ dñicam uelate
erant cogitationes multoꝵ: nec
late patebat quis et̾noꝵ amore
fragrare. quis celestib bonis tẽ¬
poralia m̃te p̾ferre : sed nato ce¬
li rege in t̾ra confestim piꝰ qͥsq
gaudebat. herodes aut̃ turbatꝰ
ẽ. & omnis ierosolima cũ illo.
Predicante & miracła faciente
om̃s turbe timebant. & głifica¬
bant dm isrł: pharisei aut̃ & scͥ¬
be dicta ac facta eius salutaria
rapido ore carpebant. Pass o in
cruce. impii leticia stulta: pii tͥsti¬
cia iusta replebant᷑. s resurgente
a mortuis. & ascendente in celũ.
hoꝵ leticia merore: illoꝵ ẽ mes¬

Expanded text:
l., effectum Dominicae passionis et l., effectum Dominicae passionis et mortis in cruce, qui Mariae animam pertransivit: quia non sine acerbo dolore potuit crucifixum morientemque videre, quem licet resurrecturum a morte quasi Deum nullatenus ambigebat, tamen quasi sua e carne procreatum mori pavida dolebat. Ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Ante incarnationem Dominicam velatae erant cogitationes multorum, nec late patebat quis aeternorum amore flagraret, quis coelestibus bonis temporalia mente praeferret: sed nato coeli rege in terra confestim pius quisque gaudebat, Herodes autem turbatus est, et omnis Hierosolyma cum illo. Praedicante et miracula faciente, omnes turbae et timebant, et glorificabant Deum Israel: Pharisaei autem et Scribae dicta ac facta ejus salutaria rabido ore carpebant. Passo in cruce impii laetitia stulta, pii tristitia justa replebantur; sed resurgente a mortuis, et ascendente in coelum horum laetitia moerore, illorum est moes
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectio & uita. qui credit ĩ me:
etiam si mortuus fuerit uiuet.
& omĩs qui uiuit & credit in me
ñ morietur in et̾num. Sed ñ mi¬
nus terribilit sonat qͦd p̾mittit᷑.
ecce positꝰ ẽ hic in ruinã. Infelix
nãq satis ẽ. qui agnita resurrecti¬
onis gła deteriꝰ cadit. dũ quiuis¬
a luce ueritatis grauiorib pecca¬
torum nebulis obcecat᷑. Unde
curandũ nobis sũmoꝑe est: ut
recta que cognouimus oꝑando
semꝑ exercere meminerimꝰ: ne
de uobis dicat᷑ illud apħ petri.
quia melius erat eis uiã uerita¬
tis ñ agnoscere: quam post agni¬
tionem retrorsũ conuerti ab eo qͦd
traditũ ẽ illis. hoc ẽ sc̃a mandata.
Et in signũ inquit cui contradi¬
cetur. Signo dominicȩ crucis. mul¬
ti sepe iudeoꝵ exterius. multi con¬
tradixere gentiliũ. multi quod ẽ
grauius falsi fratres hoc interiuˢᷤ
cunt᷑. dicentes se nosse d̾m. factis
aut̃ negãtes. Et tuã ipsiꝰ animã
ꝑtransibit gladiꝰ. Gladiũ appel¬

Expanded text:
t in me, etiam si mortuus fuerit, vivet: et omnis qui vivit et credit in me, non morietur in aeternum . Sed non minus terribiliter sonat quod praemittitur, Ecce positus est hic in ruinam. Infelix namque satis est, qui agnita resurrectionis gloria deterius cadit, qui visa luce veritatis gravioribus peccatorum nebulis obcaecatur. Unde curandum nobis summopere est ut recta quae cognovimus, operando semper exercere meminerimus, ne de nobis dicatur illud apostoli Petri: Quia melius erat eis viam veritatis non agnoscere, quam post agnitionem retrorsum converti ab eo quod traditum est illis sancto mandato. Et in signum, inquit, cui contradicetur. Signo Dominicae crucis multi saepe Judaeorum exterius, multi contradixere gentilium; multi, quod est gravius, falsi fratres hoc interius pquuntur, dicentes se nosse Deum, factis autem negantes. Et tuam ipsius animam pertransibit gladi
Abbreviated transcription (Latin):
NT e R multos sepe dubitatũ
ẽ. a quo potissimũ monachoꝵ he¬
remus habitari cepta sit. Quidã
enim altius repetentes a beato he
Quorum & helias plus nobis
uidetur fuisse quam monachus.
& iohannes ante propħare cepis¬
se quam natus eẽt. Alii autem
inquam opinionẽ uulgus om̃e
consentit asserunt. huius anto¬
nium propositi caput. quod ex
parte uerũ ẽ. Non enim tam ip¬
se ante omnes fuit. quam ab eo
omnia initiata sunt studia. A¬
mathas uero & macharius disci¬
puli antonii.equib suꝑior corpꝰ
magistri sepeliuit. etiam nunc af¬
firmant paulum quendam the¬
beum. principem rei istius fuis¬
se non nominis. Quam opinio¬
nem nos quoq ꝓbamus. Non¬
nulli & hec & alia ꝓut uoluntaᷤᷤ
fuit. iactitant sub t̾raneo specu.
crinitum calcaneotenus homi
rum quia impudens & mendaci¬
um fuit. ne refellenda quidẽ sen¬
tentia uidetur. Igitur quia dean¬
tomio tam greco quam romano
stilo. diligenter memoriȩ tradi¬
tum ẽ: pauca de paul pͥncipio

Expanded text:
nter multos saepe dubitatum est, a quo potissimum Monachorum eremus habitari coepta sit. Quidam enim altius repetentes, a beato Elquorum et Elias plus nobis videtur fuisse, quam Monachus: et Joannes 2 ante prophetare coepisse, quam natus sit. Alii autem, in quam opinionem vulgus omne consentit. asserunt Antonium hujus propositi caput, quod ex parte verum est: non enim tam ipse ante omnes fuit, quam ab eo omnium incitata sunt studia. Amathas vero et Macarius, discipuli Antonii, e quibus superior magistri corpus sepelivit, etiam nunc affirmant, Paulum quemdam Thebaeum principem istius rei fuisse, non 3 nominis; quam opinionem nos quoque probamus. Nonnulli haec et alia prout voluntas tulit, jactitant: subterraneo specu crinitum calcaneo tenus homirum quia impudens mendacium fuit, ne refellenda quidem sententia videtur. Igitur quia de Antonio tam Graeco quam Romano stylo diligenter memoriae traditum est, pauca de Pauli principio