comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anima lim munis a peccato. non eniti poeni sls se tpp llhio
& carnẽs inepeccato non debuit uitiare corruptio: Na
quia peccans homo meruit inscipso ꝑ suppliciũ diuidi
quia maluit adõ quidiuidi non potest pruaricationir
reatu disiungi propterea factum est ut peccatoris mors
carnem peccati ad sepulchrũ corrumpendã perduceret
anima infernotorquendã protinus manciparet : Sed hȩc
ulciscentis dĩ aequitas fecit quaed eotaliter peccatorem
ad dixit : quia nepeccaret antep̃dixit : Haec fuit retribi¬
tio peccatori reddenda ut iuste peccati supplicium
luent. quidõ iusto in iustepeccasset : ut autem peccator
uis set gratuito munere liberatus : factũ est ut morten
corporis quã ado iusto peccator homo ꝑtulerat iuste.
di filius apeccatorepateretur in iuste : & ad sepulchrum
ꝑueniret caro iusti . quousq fuerat carode uoluta peccat :
&usq ad infernũ descenderet anima saluatoris ube
peccati merito torquebatur anima peccatoris : hoc au¬

Expanded text:
anima immunis a peccato non erat subdenda supplicio, et carnem sine peccato non debuit vitiare corruptio. Nam quia peccans homo meruit in seipso per supplicium dividi, quia maluit a Deo qui dividi non potest praevaricationis reatu disjungi, propterea factum est ut peccatoris mors carnem peccati ad sepulcrum corrumpendam perduceret, animam inferno torquendam protinus manciparet. Sed haec ulciscentis Dei aequitas fecit, quae ideo taliter peccatorem addixit, quia ne peccaret ante praedixit. Haec fuit retributio peccatori reddenda, ut juste peccati supplicium lueret, qui Deo justo injuste peccasset. Ut autem peccator esset gratuito munere liberatus, factum est ut mortem corporis, quam a Deo justo peccator 136 homo pertulerat juste, Dei Filius a peccatore pateretur injuste; et ad sepulcrum perveniret caro justi, quousque fuerat caro devoluta peccati; et usque ad infernum descenderet anima Salvatoris, ubi peccati merito torquebatur anima peccatoris. Hoc au
Abbreviated transcription (Latin):
ductus est. & ut agnus ante eum qui secondet sineuoce sic
non aperuit os suum : In humiliatione iudiciũ eiur sublatũ
est. generationem eius quis en arrabit : qꝗmtollecur a terra

Expanded text:
ductus est et ut agnus ante eum, qui se tonderet, sine uoce, sic ductus est et ut agnus ante eum, qui se tonderet, sine uoce, sic non aperuit os suum. In humilitate iudicium eius sublatum est. Generationem eius quis enar
Abbreviated transcription (Latin):
causam non confunditur fratres eos uoiar cdicns : Nun¬
tiabo nomentuũ fratrib: icis : Esa ias &iam ꝓphetapieta¬
tis huius taliter effectũ pnuntiat ut hominis ineo nomen
euidenter ostendat hȩc dicens: dnequis credidit auditui
nro & brachium dñi cui reuelatum est: Cum dicitbrachiũ
dni : diuinitatem filiidĩ ostendit : Ac de inceps incipit in¬
carnationis & passionis mysteriũ prȩdicare. Annuntiaui¬
mus corã ipso ut puer ut radix in terrasitienti. non ester
specues neq gloria & uidimus eũ & non habuit specieni
neq decorem sedspecies cius sinchonore & abiecta pomnib:
hominibus homo inplaga & sciens ferre infirmitatua
qm̃ auersatur est facies eiur dehonestata est. nec aliquid
estinata est : hic peccatanra portat & ꝓ nobdolet & nos exib¬
mauunus eũ indolorib: ee & in plaga & inuexatione : ipseau
eius nos sanatisumus : omnes ut oues errauimus: homo aua

Expanded text:
causam non confunditur fratres eos vocare, dicens: Nuncausam non confunditur fratres eos vocare, dicens: Nuntiabo nomen tuum fratribus meis . Isaias etiam propheta, pietatis hujus taliter effectum praenuntiat, ut hominis in eo nomen evidenter ostendat, haec dicens: Domine, quis credidit auditui nostro, et brachium Domini cui revelatum est ? Cum dicit brachium Domini, divinitatem Filii Dei ostendit; ac deinceps incipit Incarnationis et 135 Passionis mysterium praedicare: Annuntiavimus coram ipso, ut puer, ut radix in terra sitienti. Non est ei species, neque gloria. Et vidimus eum, et non habuit speciem, neque decorem, sed species ejus sine honore, et abjecta prae omnibus hominibus: homo in plaga, et sciens ferre infirmitatem, quoniam aversatus est, facies ejus dehonestata est, nec aliquid estimatus est. Hic peccata nostra portat, et pro nobis dolet. Nos aestimavimus eum in dolore esse et in plaga et in vexatione. Ipse auteius nos sanati sumus. Omnes ut oues errauimus, homo a uia
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s enimdiuirtus & di sapintia ipse satiritar quia
panis est qui decȩlo descendit : Iden uia ipse ueritas
ipseuita: idem gaudiũ & laecitia nr̃a . de quo ꝓpheca
dicit : & factũ est mihi uerbũ tuũ ingaudium & lecitiã
cordis mei: Ipselumen uerbum qđ in luminat omne
hominem uenientem in huncmundũ: His nominib: superiur
designatis in cõmutabilis atq impassibilis inuenitur :¬
Egrotare non potest salus. Infirmari non nouit uirtus :
nescit saturitas esurire: uia nequit errare : sapientia
non mutatur .: uita non moritur : lumen non extinguitur
nec ueritas deprauatur: nescit tristari lȩtitia : ditas
non potest superari. Proptera utiq &iam xp̃i humani¬
tas sinepeccato ꝑmansit. quia eam inunitateꝑ sonaediui¬
nitas accepit quaenatur aliterpeccare non nouit: Homo
est aliena : Illoruergo ase uoluit peccata portari: cum
quibus tenebatur consortionaturali dicente apło: qui
enim scificant & qui scificant᷑ exuno om̃s: propter quã

Expanded text:
s enim Dei virtus et Dei sapientia . Ipse saturitas, quia panis est qui de coelo descendit . Idem via, ipse veritas, ipse vita. Idem gaudium et laetitia nostra, de quo propheta dicit: Et factum est mihi verbum tuum in gaudium et laetitiam cordis mei . Ipse lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . His nominibus superius designatis incommutabilis atque impassibilis invenitur. Aegrotare non potest salus; infirmari non novit virtus; nescit saturitas esurire; via nequit errare; sapientia non mutatur; vita non moritur; lumen non exstinguitur; nec veritas depravatur; nescit tristari laetitia; Deitas non potest superari: propterea utique etiam Christi humanitas sine peccato permansit, quia eam in unitate personae divinitas accepit, quae naturaliter peccare non novit. Homo est aliena; illorum autem a se voluit peccata portari, cum quibus tenebatur consortio naturali, dicente Apostolo: Qui enim sanctificat, et qui sanctificantur, ex uno omnes. Propter quam
Abbreviated transcription (Latin):
&ut ꝓpheca plenam in xp̃osubstantiã hominis demonstrart
paulo inferius adiecit: peccata corũ ipseportabit ideo
ipsebcreditate possidebit multor & fortium parciet᷑ spolia:
Penopter q uo dtradita est in mortẽ anima eus & int̃ iniquor
deputatus est & ipsepeccata multorũ sustinuit & propt
iniquitater eorũ traditus est : Ex his ꝓphecae uerbis & anima
aderuc qoiduictus est homo: Sic enimopor tuit nr̃or umpor¬
catoriũ eleri eyre graphum ut dumuecus homo nostorsinul
eruciaffigitur: tan quã intropheotru apittioi u simu¬
ria panderetur s estabue tamo ad psenunhatorise mpeto

Expanded text:
pheta plenam in Christo substantiam hominis demonstraret, paulo inferius adjecit: Peccata eorum ipse portabit. Ideo ipse haereditate possidebit multos, et fortium partietur spolia, propter quod tradita est in mortem anima ejus, et inter iniquos deputatus est. Et ipse peccata multorum sustinuit, et propter iniquitad crucem ductus est homo. Sic enim oportuit nostrorum peccatorum deleri chirographum, ut dum vetus homo noster simul cruci affigitur, tanquam in tropaeo, triumphatoris victoria panderetur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
Sibaec seruis accipientib: nemo potet adimer : qualito
dno largienti ꝑfida cȩcitarud potius ceca ꝑfidia quod
diuinum natura litq habet conatur auserrgi Nuo
autenon uideat in illis passionib: xpĩ quaeda noftrarũ
uiriaeũ semina contineri : lnus ergo idemq. xp̃s inhu¬
manitate quaehumana sunt sensit: in diuintoreaute
ito pasnibilis im mortalisq ꝑmansit di enimfiliur¬

Expanded text:
Si haec servis accipientibus nemo potest adimere, qualiter Si haec servis accipientibus nemo potest adimere, qualiter Domino largienti perfida caecitas, vel potius caeca perfidia, quod divinum naturaliter habet conatur auferre? Quis autem non videat in illis passionibus Christi quaedam nostrarum virtutum semina contineri? Unus ergo idemque Christus in humanitate quae humana sunt sensit, in divinitate autem impassibilis immortalisque permansit. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
audet asscribertiohanni : &timor morcis asscribitur
dĩtati : S peratin illodauid & dicit : indosperabo nontimdo
quid faciat mihi homo : Idemq confidenter ingeminat
dns in luminatio mea & salus mea quamtimebo: dñs def¬
Non turbeturcor urmneq formidet ⁊ ldem denuo. Gai¬
leceinquit quia ego uicimundum : E pectantis igit᷑ eum
fortitudinem sumunt pennas ꝓducunt quib: ad celeflca
subleuentur : currentes nesciunt labonm : ignorant ambu¬
lantes esurien: in tribulatione non patiuntur angustiam
monientes retinent uita. tristes quiden uidentur. tam
sem ꝑ gaudentes exultant: egeni diuitias plurib: confot
& omina possident dumnibil haber contendunt ÷ dile¬
ctionexp̃ipepleti carent timore: Ab ipso inluminati. fato¬
tupse nullum metuer : Ipso defensore: nequeunt ab
toliquo trpidan daco rdeconu turbatio ꝓpellitur &
formido gaudent quia uident mundum Axpo deuictũ:

Expanded text:
audet ascribere Joanni, et timor mortis ascribitur audet ascribere Joanni, et timor mortis ascribitur Deitati? Sperat in illo David et dicit: In Deo sperabo, non timebo quid faciat 134 mihi homo ; idemque confidenter ingeminat: Dominus illuminatio mea et salus mea, quem timebo? Dominus defNon turbetur cor vestrum, neque formidet . Idem denuo, Gaudete, inquit, quia ego vici mundum . Exspectantes igitur eum, fortitudinem sumunt, pennas producunt quibus ad coelestia subleventur, currentes nesciunt laborem, ignorant ambulantes esuriem, in tribulatione non patiuntur angustiam, morientes retinent vitam, tristes quidem videntur, tamen semper gaudentes exsultant, egeni divitias pluribus conferunt, et omnia possident, dum nihil habere contendunt; dilectione Christi repleti, carent timore, ab ipso illuminati, fatentur se nullum metuere, ipso defensore, nequeunt ab aliquo trepidare: de corde eorum turbatio propellitur, et formido; gaudent, quia vident mundum a Christo devictum.
Abbreviated transcription (Latin):
nibus si eam habere non potuit dr̃ : aut quomodo xp̃s in
sua diuinitate non habuit quod ab eopaulus ut haberet accepit :
Ipseenim desesimilibusq: testacur degcrr tribu lationen
patimur: sed non angustiamur & alio loco : quasi mori¬
entes & ecceuiuimus :: ut castigati & non mortificati:
Quasi tristes: semper aute gaudentes: Sicut egentes.
multos autelocuplecantes : Tam quam nihil habentes
& onsapossidentes : Quam graue atq in congruum st &
uera fide modis omnib: alienũ ut paulus inuna eademq
Animaesubstantia cũ tristatur possit indono xpĩ semper gau¬
dere & dexpĩ diuinitatedicatur quod tristis in anima quam
suscepit non potuit inseipsa sinecristitia ꝑ manere Nontime
ritas foras mittit timorm : qui autẽtimet non est ꝑfectus
incaritate : Audierat enim ad ñõ noliteti mere eos qui occiđ
corpus anima aute non possunt occulere : Timorem nullus

Expanded text:
nibus, si eam habere non potuit Deus? Aut quomodo Christus in nibus, si eam habere non potuit Deus? Aut quomodo Christus in sua divinitate non habuit, quod ab eo Paulus ut haberet accepit? Ipse enim de se similibusque testatur, dicens: Tribulationem patimur, sed non angustiamur ; et alio loco: Quasi morientes, et ecce vivimus; ut castigati, et non mortificati; quasi tristes, semper autem gaudentes; sicut egentes, multos autem locupletantes; tanquam nihil habentes, et omnia possidentes . Quam grave atque incongruum est et a vera fide modis omnibus alienum, ut Paulus in una eademque animae substantia, cum tristatur, possit in dono Christi semper gaudere, et de Christi divinitate dicatur quod tristis in anima quam suscepit non potuit in seipsa sine tristitia permanere. ritas foras mittit timorem; qui autem timet non est perfectus caritate . Audierat enim a Domino: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Timorem nullus
Abbreviated transcription (Latin):
slam taxat humone susemut :⁊suul diue tam mertifera
nemopotest aliquatenus dubitare sic uera fuissecredat in na¬
tura hominis ut ab his immunem noncredat substantiãditatis
Cum sperantib: inse hoc ut superent xp̃s dederit. qđ ꝓnobes
ipseuo lunta tepersenserit : Propter qđ diuinitus in spiratus
ꝑfidis ac mortiferis cogitationib: ȩsaias obnititur dicens :
ds̃ ȩternus ds̃ qui fecit fines terrae. non esuriet neq labo¬
rabit neq in ueniri potest prudentia eius piestans esurientib:
uires & non dolentibus merorem : Esurient enim iuuener &
laborabunt adolescentes & electi sine uiribus erunt : Qui uero
expectant dnm exultabunt cũ uirtute : producent pennas
sicut aquilae . current & non laborabunt. ambulabunt
& non esurient : Ipsequoq panis quidecaelo descendit cre¬
dentibus inse ꝑ fectam satietatẽ uera citer repromittit dicens :
Quiuenuit admenon esuriet & qui credit in me non sitiet in
aeternum : Rogo qualiter haec uirtus concedetur homi¬

Expanded text:
iferamnemo potest aliquatenus dubitare, sic vera fuisse credat in natura hominis, ut ab his immunem non credat substantiam deitatis, cum sperantibus in se, hoc ut superent Christus dederit, quod pro nobis ipse voluntate persensit ? Propter quod divinitus inspiratus perfidis ac mortiferis cogitationibus Isaias obnititur, dicens: Deus aeternus, Deus qui fecit fines terrae, non esuriet, neque laborabit, neque inveniri potest prudentia ejus praestans esurientibus vires, et non dolentibus moerorem. Esurient enim juvenes, et laborabunt adolescentes, et electi sine viribus erunt. Qui vero exspectant Dominum exsultabunt cum virtute, producent pennas sicut aquilae, current et non laborabunt, ambulabunt et non esurient . Ipse quoque Panis qui de coelo descendit credentibus in se perfectam satietatem veraciter repromittit dicens: Qui venit ad me non esuriet, et qui credit in me non sitiet in aeternum . Rogo, qualiter haec virtus concedetur homi
Abbreviated transcription (Latin):
posse tradi non animaponi : ubi autẽ dilectionis sicar
significarenititur puritatem : sic thesa lonicensib: scrib
Eupide uolebamus tradere uobis non solũ euangeliũ di sei
&uam animas nrãs : &ut caritatis hoc esse demon sranti
adiecit : qm̃ carissimi nob̵ facti estis : Ideo &iampegrun
qui seꝓdũo animã suã spoponderat positurũ : utagnosce¬
remus officiũ ponendaeanimȩ indilectione constano
primitus xp̃mad confessionem amoris inuitat ut facubta¬
e ponende animae suo deinceps a matori concelats
Suc eun deniq interrogat : simon iohannis diligis meplur
birin dicit er : &iam duetu scis quia amote: Cum q hoc
serando & iam dixisset dicit ei tertio : si moniohannu
smas me cumq illetertio lnterroganti trinũ amors
suit estimoniũ ud didis set: statimdis petroponedae
pico selanimae largitus est facultato dictris: Amien anere

Expanded text:
posse tradi, non animam poni; ubi autem dilectionis suae posse tradi, non animam poni; ubi autem dilectionis suae significare nititur puritatem, sic Thessalonicensibus scribit: Cupide volebamus tradere vobis, non solum Evangelium Dei, sed etiam animas nostras . Et ut caritatis hoc esse demonstraret, adjecit: quoniam carissimi nobis facti estis. Ideo etiam Petrum qui se pro Domino animam suam spoponderat positurum, ut agnosceremus officium ponendae animae in dilectione constare, primitus Christus ad confessionem amoris invitat; et ut facultatem ponendae animae suo deinceps amatori concedat, sic eum denique interrogat: Simon Joannis, diligis me plus his? Dicit ei: Etiam, Domine, tu scis quia amo te. Cumque hoc etiam secundo dixisset, Dicit ei tertio: Simon Joannis, amas me ? Cumque ille tertio interroganti, trinum amoris sui testimonium reddidisset, statim Dominus Petro ponendae pro se animae largitus est facultatem, dicens: Amen, amen
Abbreviated transcription (Latin):
corpus ostendit paulus ubidixit sitradidero corpus meũ
ut ardeam sed qm̃ sciebat petrus xpm ꝓ nobis animam pose
quo proeo anima eponendae demonstrauit affectum : ut
quam prose xpm̃posuis sesciret. hancipse prox po similiter
posuis set : &ut omnis prauaecaligo sententia eclarissimo
prorsus catholica e ueritatis luminedissipetur. Iohannis
informemur eloquio qui adimitationem xp̃i fideles ex hor¬
tans qđ in capite nouerat factũ : hoc in membris prȩcipit
faciendum In hoc in quiens cognoscimus caritate qm̃ illepro¬
nobis animã sua posuit : & nos debemus profratrib: anon
ponere : Animã igit᷑ ponere dilectionis est ꝓpriũ : ubi au¬
tem dilectio non est : corpus tradidicitur anima poninon
dicitur : Sicut uas electionis plenũ dilectionis omninoto¬
tur. si tradidero corpus meumut ardea caritatẽa utenon
habuero nibilmibi prodest: ostendit sinecaritate corpu

Expanded text:
corpus ostendit Paulus, ubi dixit: Si tradidero corpus meum, corpus ostendit Paulus, ubi dixit: Si tradidero corpus meum, ut ardeam . Sed quoniam sciebat Petrus Christum pro nobis animam positquo pro eo animae ponendae demonstravit affectum, ut quam pro se Christum posuisse sciret, hanc ipse pro Christo similiter posuisset. Et ut omnis pravae caligo sententiae clarissimo prorsus catholicae veritatis lumine dissipetur, Joannis informemur eloquio, qui, ad imitationem Christi fideles exhortans, quod in capite noverat factum, hoc in membris praecipit faciendum. In hoc, inquiens, cognoscimus caritatem Denobis animam suam posuit, et nos debemus pro fratribus animas ponere . Animam igitur ponere dilectionis est proprium; ubi autem dilectio non est, corpus tradi dicitur, anima poni non dicitur, sicut Vas electionis, plenum dilectionis, omnino testatur: Si tradidero corpus meum, ut ardeam; caritatem autem non habuero, nihil mihi prodest. Ostendit sine caritate corpus
Abbreviated transcription (Latin):
tur : cui tantũ pos sequantum uelle & tantum uellequantũ
Maiorem hac dilectionem nemo habet quam ut animã suam
quis ponat pro amicis suis : Vndesciens petrus animam xp̃i
proprio substantialiq: uocabulo nuncupatã nequis quã
putaret adno carnem nomine forsitan anima designari.
perfecta eimitationis quam fuit postmodũ accepturus
cupiens sectari uirtutem. dicenti dño quo ego non potes me
modo sequi sequeris autẽ postea: respondit: Dñequare
non possumte sequi modo : anima meã proteponã: ostendit
utiq xpinpro seanimam positurum cum se in hoc eũ sequi
diceret. ut &iam ipsepro xp̃o animã posuisset : Nã quia
diuinitatis naturam communem petrus cũxp̃o non habuit
non ei dediuinitate potuit dicere animãmẽam proteponam :
Rursus sicarnem prose nosset xpintantũ modo posuisse :
possec &iam dicere corpus meũ proteponam : sicut ꝓprie

Expanded text:
tur, cui tantum posse quantum velle, et tantum velle quantum tur, cui tantum posse quantum velle, et tantum velle quantum Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis . Unde sciens Petrus animam Christi proprio substantialique vocabulo nuncupatam, ne quisquam putaret a Domino carnem nomine forsitan animae designari, perfectae imitationis, quam fuit postmodum accepturus, cupiens sectari virtutem, dicenti Domino : Quo ego vado non potes me sequi modo, sequeris autem postea, respondit: Domine, quare non possum sequi te modo? Animam meam pro te ponam . Ostendit utique Christum pro se animam positurum, cum se in hoc eum sequi diceret, ut etiam ipse pro Christo animam posuisset. Nam quia divinitatis naturam communem Petrus cum Christo non habuit, non ei de divinitate potuit dicere: Animam meam pro te ponam. Rursus, si carnem pro se nosset Christum tantummodo posuisse, posset etiam ipse dicere: Corpus meum pro te ponam: sicut proprie
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim integra fuit dicentis potestas : uoluntaria fuit pa¬
tientis in fir mitas : uoluntas autem quacex potestateuent:
naturalem utiq ueriatem diuinitatis hunanitatisq. ser¬
uauit : Nam potestas naturalis proculdubio defuit: si in di¬
uinitatexpi quaelibet infirmitas fuit : Oualiter autẽpatior¬
di pintestatem bumanitas habuit: si plena im passibilitaten
diminitis haber enon potut : Cognoscatir engo qm ube
naturaliter plena est potestas nulla potest ee pasnonis in¬
firmet : om̃ potestas xp̃i qua im mortalis ꝑmanstt cum
manens in carnexp̃r animam ponent i psasinetristitiap¬
maristereunuoluntaria ex potestate xpr in anima tristitia
sustinert ledeo actem illehomo potestatẽ pouendt a nuna
Qua eautem plena est potestas. nisi sola diuinitas : De quadicit᷑
om̃a quaecumq uoluit fecit: & cui dicitur : sub estenimtibi
cum uoles posse: Propter ea in illo digneplena potestas credi¬

Expanded text:
Si enim integra fuit dicentis potestas, voluntaria fuit paSi enim integra fuit dicentis potestas, voluntaria fuit patientis infirmitas; voluntas autem quae ex potestate venit naturalem utique veritatem divinitatis humanitatisque servavit: nam potestas naturalis procul dubio defuit, si in divinitate Christi quaelibet infirmitas fuit. Qualiter autem patiendi potestatem humanitas habuit, si plenam impassibilitatem divinitas habere non potuit? Cognoscatur ergo quoniam ubi naturaliter plena est potestas, nulla potest esse passionis infirmitas; quoniam potestas Christi qua immortalis permansit cum moriens in carne Christus animam poneret, ipsa sine tristitia permansit, cum voluntariam ex potestate Christus in anima tristitiam sustineret. Ideo autem ille homo potestatem ponendae animae uscepit. Quae autem plena est potestas, nisi sola divinitas? de qua dicitur: Omnia quaecunque voluit fecit , et cui dicitur: Subest enim tibi, cum voles posse . Propterea in illo digne plena potestas credi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa oboedierit carni cũ ei caro debuerit famulari : Illa ergo
hominis eẽcredenda est : sicut enimtotus semet ipsutradidit
& totus homo semet ipsum obtulit. de quo dicit apłs ambulate
Indilectione sicut & xp̃r dilexit nos &tradidit semet ipsum
pronobis oblationem & hostiamdõ in odorem suauitatir
ita totus homo animã suã posuit cum anima incruce carne
moriente discessit : quam tamen carnem nec in mortediuini¬
tas deseruit. sicut nec in inferno anima derliquit : dequa
&iam ꝓphetadicit non derelinques animã meam in in ferno:
Qum ergo homoxps tantam acceperit potestatem ut cum uelle
animã ponent &cum uellet denuo resumpsis sit : quantapo¬
tur haberexpĩ diuinitas potestatem cui hoc est semꝑuelle qđ
pos senniamin hoc loco impassibilis uereatq in uicta diuini¬
as uniuersa prorsus hereticaefalsitatis cõmenta destrixit:

Expanded text:
ipsa obedierit carni, cum ei caro debuerit famulari? CAPUT XXIIIipsa obedierit carni, cum ei caro debuerit famulari? CAPUT XXIIIhominis esse credenda est. Sicut enim totus semetipsum 129 tradidit, et totus homo semetipsum obtulit, de quo dicit Apostolus: Ambulate in dilectione, sicut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo, in odorem suavitatis , ita totus homo animam suam posuit, cum anima in cruce carne moriente discessit; quam tamen carnem nec in morte divinitas deseruit, sicut nec in inferno animam dereliquit; de qua etiam propheta dixerat: Non derelinques animam meam in inferno . Cum ergo homo Christus tantam acceperit potestatem, ut cum vellet animam poneret, et cum vellet denuo resumeret; quantam potuit habere Christi divinitas potestatem, cui hoc est semper velle quod posse? Nam in hoc loco vere impassibilis atque invicta divinitas universa prorsus haereticae falsitatis commenta destruxit.
Abbreviated transcription (Latin):
tem tribuunt ut carnemdicant animȩ uocabulo nuncupata
quam in passionefuerat positura diuinitas. ut secundũ eorũ
uoluntatem nunc interim disputemus. si diuinitas decarne
dicit potestate habeo ponendi animã meã. dum carnem uo¬
cabulo animae nuncupat. carnisine dubio cunctas &iam in¬
firmitates assignat dum dicit animamea turbata est. dum
dicit tristis est animamea usq ad mortem : Cumergo non
dixerit xp̃s tristis sum usq ad mortem sed dixerit tristis
est̃ animameausq ad morte nec dexerit turbatus sum
sed anima mea turbata est: has utiq passiones carnis ee
monstrauit. diuinitatem uero suã impassibilem omnino ꝑ¬
docuit : Qđ si forte substantia e carnis hanctribuunt po¬
testate tam quam caro dediuinitatedixerit potestate habeo
ponendi animã mea : tantum ne hos diuina xp̃ĩ delectat¬
minorare substantiã ut eam carnis suae potestati subiciant : ut

Expanded text:
tem tribuunt, ut carnem dicant animae vocabulo nuncupatam, tem tribuunt, ut carnem dicant animae vocabulo nuncupatam, quam in passione fuerat positura divinitas ut secundum eorum voluntatem nunc interim disputemus, si divinitas de carne dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam; dum carnem vocabulo animae nuncupat, carni sine dubio cunctas etiam infirmitates assignat dum dicit: Anima mea turbata est; dum dicit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Cum ergo non dixerit Christus: Tristis sum usque ad mortem, sed dixerit: Tristis est anima mea usque ad mortem; nec dixerit: Turbatus sum, sed: Anima mea turbata est; has utique passiones carnis esse monstravit, divinitatem vero suam impassibilem omnino perdocuit. Quod si forte substantiae carnis hanc tribuunt potestatem, tanquam caro de divinitate dixerit: Potestatem habeo ponendi animam meam, tantumne eos divinam Christi delectatminorare substantiam, ut eam carnis suae potestati subjiciant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
plena confernt in montalititis gratta lahottint muortulit
cũ infirmitatib: suis sinepeccato suscepit ut nris animabus
impenderet medicinam : quia sicut ȩsaiateste uulneratus est
propter iniquitates nr̃as. qđ propriũ fuit carnis : Quippe
cumiam defuncti latus lancea ꝑcuteret miles. Ita in firma¬
tus est propter peccata nr̃a quod est animae cuius ꝓ nobis
infirmitatẽ suscepit : Huius animae ponendae ac resumen¬
dae habens plenissimã potestatẽ dicebat: Propterea me
pater diligit quia ego pono animã meã & iterũ sumam ea:
Nemotollit ea ame sed ego pono eã ameipso. potestatem habeo
ponendi ea & potestatem habeo iterũ sumendi eã. hoc p̃ceptũ
accepi a patremeo : Quaero in hoc loco ab his qui lnxpõhu¬
manã anima dicunt omnimodis non fuisse . quam hic substan¬
tiam credant animae uocabulo nuncupatã utrũ diuinitatis
an carnis: uel quae in xp̃o substantia ponendaeanim e sibi
uendicet potestatem : Quodsi diuinȩ substantiae hanc potesta¬

Expanded text:
plenam conferret immortalitatis gratiam; et hominis animam cum infirmitatibus suis sine peccato suscepit, ut nostris animabus impenderet medicinam, quia sicut, Isaia teste, vulneratus est propter iniquitates nostras quod proprium carnis fuit: quippe cum jam defuncti latus lancea percuteret miles, ita infirmatus est propter peccata nostra quod est animae, cujus pro nobis infirmitates suscepit. Hujus animae ponendae ac resumendae habens plenissimam potestatem, dicebat: Propterea me Pater diligit, quia ego pono animam meam, et iterum sumam eam: neponendi eam, et potestatem habeo iterum sumendi eam: hoc praeceptum accepi a Patre meo . Quaero in hoc loco ab his qui in Christo humanam animam dicunt omnimodis non fuisse, quam hic substantiam credant animae vocabulo nuncupatam? utrum divinitatis, an carnis? vel quae in Christo substantia ponendae animae sibi vindicet potestatem? Quod si divinae substantiae hanc potesta
Abbreviated transcription (Latin):
tas agnoscitur. quae recte in nomine patris & filii & sp̃s
scĩ baptisare consueuit : qm̃ omnem trinitatam ubique
pariter adesse confidit : Posset ad huc immensitasdiu¬
nigaeis filudi testimonus innumerabilib: demonstrar
sed nos maliumus paucade plurib: ponere : uolenter
&am secundũ librum celerius terminare quam mexime
prospicientes ut in his qua eura eclementiae destina muno
an inun regalibus curis feliciter occupatui nonlectio¬
nis prolixitas onent sed manifestatio ueritxas infor¬
dis pis utindequae deim mensitate diuinitatis filiito
dis putata sunt isto concludamus termino itt eaqua
de cra mento dicende sunt dominicie partionis Alio
rursus incipiamus exordio: EXNTIM EsIIs AV¬

Expanded text:
itas agnoscitur, quae recte in nomine Patris et Filii et Spiritus itas agnoscitur, quae recte in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti baptizare consuevit, quoniam omnem Trinitatem ubique pariter adesse confidit. Posset adhuc immensitas divinitatis Filii Dei testimoniis innumerabilibus demonstrari; sed nos maluimus pauca de pluribus ponere, volentes etiam secundum librum celerius terminare; quam maxime prospicientes, ut in his quae vestrae clementiae destinamus, animum regalibus curis feliciter occupatum, non lectionis prolixitas oneret, sed manifestatio veritatis informet. Proinde quae de immensitate divinitatis Filii Dei disputata sunt, isto concludamus termino, ut ea quae de sacramento dicenda sunt dominicae passionis, alio rursus incipiamus exordio. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
illud est aliquatenus omtitendũ : quomani festissima tri¬
nitatis immensitas & ꝑ opnianon localis sed diuina mirabilisq.¬
praesentia demonstratur. dum in nomine patris & filii &sps
baptisꝰ ari : suenim omnis trinitas in baptis matescĩficane
creditur  omnis utiq trinitas ad essemonstratur : Cum
autem ubiq uno tem pore ꝑ totũ orbembaptis macelebratur
in nomin ecrinitatis: si tota trinitas ad estad sci ficandũ
ec ceubiq mirabiliter exhibet presentiã maiestatis immenso
qm̃ solius est dĩsimul ũniuersa complere : Si autẽ nontota
trinitas ubiq pariter ad est: si filius aut sp̃s sc̃s putat᷑
de esse nominandus. utiq. inbaptos mate non est qui ad
scificandũ ad esse non potest : Quis quis ergoputat equali¬
tate immen sitatis paternae denegandam filio uel spiũ
sco  nomen eorum prius auferat debaptis matis sacra¬
mento : IN hocigitur quamm axime fide catholicat uer¬

Expanded text:
illud est aliquatenus omittendum, quo manifestissima Triillud est aliquatenus omittendum, quo manifestissima Trinitatis immensitas, et per omnia non localis, sed divina mirabilisqpraesentia demonstratur, dum in nomine Patris et Filii et Sbaptizari. Si enim omnis Trinitas in baptismate sanctificare creditur, omnis utique Trinitas adesse monstratur; cum autem ubique uno tempore per totum orbem baptisma celebratur in nomine Trinitatis, si tota Trinitas adest ad sanctificandum , ecce ubique mirabiliter exhibet praesentiam majestatis immensae: quoniam solius est Dei, simul universa complere. Si autem non tota Trinitas ubique pariter adest, si Filius aut Spiritus sanctus putatur deesse, nominandus utique in baptismate non est, qui ad sanctificandum adesse non potest. Quisquis ergo putat aequalitatem immensitatis paternae denegandam Filio vel Spiritui sancto, nomen eorum prius auferat de baptismatis sacramento. In hoc igitur quam maxime fidei catholicae ver
Abbreviated transcription (Latin):
Proculdubio enimcordis nr̃ispatia uidebunt ipsaerinitate
maiora : inquib: sit locus quem filius atq spsser in habitar
do implere possint & locus quem in ambulando pater im¬
pler non possit : Quodsi haec non conueniunt ueritati : creda¬
mus habitationem trinitatis secundũ immensitatis illius in¬
comprebensibilem maiestatẽ in effabiliter designar : &cũ
dm̃in nobis habitare atq in ambulare audimus ita sp̃ita¬
liter cognoscamus ut non credamus qđ dr̃ localiter mouer¬
tur incordenr̃o sed quod cor nrmdilatecur indõ : Dequa
cordis latitudine apostolus loquebaturdicens : Os̃ nr̃m
patet aduos ocorinthi cor nrmdilatatũ est : Eandem
uitem habentes remunerationem tam quam filiis dico dila¬
tamini &uos: ubi paulo post testimonium ꝓphetae posuit
superius memoratũ dicens : uos enimestis templumdĩ uiui
sicit dicit dr̃ qĩ in habitabo in illis & in ambulabo : Sed nec

Expanded text:
Procul dubio enim cordis nostri spatia videbuntur ipsa Trinitate Procul dubio enim cordis nostri spatia videbuntur ipsa Trinitate majora, in quibus sit locus quem Filius atque Spiritus sanctus inhabitando implere possint, et locus quem inambulando Pater implere non possit. Quod si haec non conveniunt veritati, credamus habitationem Trinitatis secundum immensitatis illius incomprehensibilem majestatem ineffabiliter designari, et cum Deum in nobis habitare atque inambulare audimus, ita spiritaliter cognoscamus, ut non credamus quod Deus localiter moveatur in corde nostro, sed quod cor nostrum dilatetur in Deo. De qua cordis latitudine Apostolus loquebatur, dicens: Os nostrum patet ad vos, o Corinthii: cor nostrum dilatatum est. Eamdem autem habentes remunerationem, tanquam filiis dico, dilatamini et vos . Ubi paulo post testimonium prophetae posuit superius memoratum, dicens: Vos enim estis templum Dei vivi, sicut dicit Deus, quoniam inhabitabo in illis et ina
Abbreviated transcription (Latin):
porscri uobishabitatio non localir est sed sram enrat non cõ¬
pieb ersibilis cogitatione seduenerabilis fide. Trha bancõ
ininemitas in suis fidelibus sicut tota insingidis sic teta
inius sae crtature torminoterminatur ne ꝑ separa terbo¬
mune uelsep aratu lociparticularitersep arttuso nec insoo
facere: solus potest uniuersa replere : Quis quis autẽ localem:
ut patrem in nobis localiter non solumhabitare uerum &iam
ambulare confirmet. Quem beatus paulus dixis se asserit per
prophetam. qm̃ in habitabo in illis & in ambulabo: Explicetur
ergo qualiter in nobis filius uel sp̃s sc̃s inhabitet : Namsihȩc
humanomore credimus metienda: maioris est quantitatis
qui habita retantũ mododicitur. quam illeqqui &iam in nobis
ambulare monstratur : Potest enim quihabitat totũ implere
qđ habitat. Qui autẽ in ambularedicitur : minor utiq spa¬
tio inquo ambulat absq. dubitatione monstratur : Sedhanc
cogitationis in eptiam deterior consequetur absurditas:

Expanded text:
calis est, sed immensa; non comprehensibilis cogitatione, sed venerabilis fide: inhabitat enim Trinitas in suis fidelibus, sicut tota in singulis, sic tota universae creaturae termino terminatur, nec per separatos homines vel separata loca, particulariter separatur, nec inferntuit omnia facere, solus potest universa replere. Quisquis autem localem Fut Patrem in nobis localiter, non solum habitare, verum etiam ambulare confirmet; quem beatus Paulus dixisse asserit per prophetam: Quoniam inhabitabo in illis et inambulabo . Explicetur ergo qualiter in nobis Filius vel Spiritus sanctus inhabitet . Nam si haec humano more credimus metienda, majoris est quantitatis qui habitare tantummodo dicitur, quam ille qui etiam in nobis ambulare monstratur: potest enim qui habitat totum implere quod habitat; qui autem inambulare dicitur, minor utique spatio in quo ambulat, absque dubitatione monstratur. Sed hanc cogitationis ineptiam deterior consequetur absurditas.
Abbreviated transcription (Latin):
uera sxps habuit quia carnis humanaenaturam non in
fantasia sed inueritate suscepit : Quas passiones proptera
in carneuoluntarias habuit. ut inueritate carnir diuina
potentia quaenec patipotuit aliquando nec mori: Infir¬
mitatem mortemq deuinceret & carnem suã inuitã uir¬
tutemq ꝑ petua suscitaret : Qđ paulus oreueridico pro¬
testat᷑. Xps surgens amortius iam non moritur & mor
ei ultrã non dominabitur : Qđ enim mortuus est peccato
mortuus est semel qđ autẽuiuit uiuitdõ : Quis autem
ignoret xpm nec in anima nec indiuinitate sed in solo
corpore mortuũ & sepultũ : Qđ euidenter iohannes his
uerbis ostendit : P ost hec autem in quiens rogauit pilatũ
ioseph ab arimathia eo qđ esset discipulus ihũ occult᷑autẽ¬
propter mecũ iudȩorũ ut tolleret corpusihũ & ꝑ misit

Expanded text:
veras, Christus habuit, quia carnis humanae naturam, non in veras, Christus habuit, quia carnis humanae naturam, non in phantasia, sed in veritate suscepit. Quas passiones propterea in carne voluntarias habuit, ut in veritate carnis divina potentia, quae nec pati potuit aliquando nec mori, infirmitatem mortemque devinceret, et carnem suam in vitam virtutemque perpetuam suscitaret. Quod Paulus sic ore veridico protestatur: Christus surgens a mortuis jam non moritur: et mors ei ultra non dominabitur. Quod enim mortuus est peccato, mortuus est semel; quod autem vivit, vivit Deo . Quis autem ignoret Christum nec in anima nec in divinitate, sed in solo corpore mortuum et sepultum? Quod evidenter Joannes his verbis ostendit: Post haec autem, inquiens, rogavit Pilatum Joseph ab Arimathaea eo quod esset discipulus Jesu, occultus autepropter metum Jud
Abbreviated transcription (Latin):
pernen &r ante sequĩ pecrur uolebat quindopeo aoimum
sequi meruit quando pro eo anima in passconedeposuit :
dilectione deesse ubi solũ corpus ponit᷑ ubi aute caritatẽ
esse ibi animacũcorporeponitur. Xp̃s exuirgineplenus
credendus est dr̃ & plenus homo idest᷑ animarationalis &
caro & sicut fide catholice ueritas habet inuno eodemq
xp̃o credamus secundum uerã substantiã carnis. uoluntarĩa
& ueram famem cum esuriens ad ficulnea ueninet. uolunta¬
ria & ueram sitim cumbibere asa maritana de posceret:
uel cũ se sctireincrucedixis sec : uoluntariã & uera lassitu¬
dinem cum fatigatus ab itinere suꝑ puteũ sederet: uolun¬
tariũ & uerum uulnus cũmilitis lancea ꝑcutert᷑ in latee
uoluntariã &uerã mortem cum inclinato capite spiemis
sisset incruce : uoluntariã &uerã sepulturam cum eum
depositũ deligno ios eph & nichodemus ponerent in sepulchis
Has enim carnis om̃s infirmitates uoluntarias quidem sed

Expanded text:
er eum et antea sequi Petrus volebat, quando pro eo animam re sequi meruit, quando pro eo animam in passione posuit. dilectionem deesse ubi solum corpus ponitur, ibi autem caritatem esse ubi anima cum corpore ponitur, Christus ex Virgine plenus credendus est Deus et plenus homo, id est anima rationalis et caro. Et sicut fidei catholicae veritas habet, in uno eodemque Christo credamus, secundum veram substantiam carnis, voluntariam et veram famem, cum esuriens ad ficulneam veniret; voluntariam et veram sitim, cum bibere a Samaritana deposceret, vel cum se sitire in cruce dixisset; voluntariam et veram lassitudinem, cum fatigatus ab itinere super puteum sederet; voluntarium et verum vulnus, cum militis lancea 131 percuteretur in latere; voluntariam et veram mortem, cum inclinato capite spiritum emisisset in cruce; voluntariam et veram sepulturam, cum eum depositum de ligno Joseph et Nicodemus ponerent in sepulcro. Has enim carnis omnes infirmitates voluntarias quidem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
putant dm̃ carnifuis secompassum : minus attendentes diui¬
nam illam atq immutabilem filiidĩ substantiã & in carne
pas sibilipassionem suscepisse : & cũ carnepassionen sentire
non potuisse: Qđ utiq beatus pecrus inueritatediuinaein¬
spirationis confirmat & dicet : Xp̃o igit incarnepasso & uos
eadem scientia armamini : qui si sciret xp̃i diuinitatem fuis se
passibilem suffecisset ut diceret xpoigitur passo. nec ad¬
lem ante mortem fuis se humanã naturã. & impassibilem semne
diuinã manere substantiam: propterta x p̃mpas sum fatetur
incarne ciius diuinitatem nouerat prorsus impas sibilem
p̃dicari quia diuinitas qua e ante carnen patinon potuit
pas sibilem suscipiens carnem passionẽ quoq cũcarneꝑsensit
quia prosusceptione passibilis carnis ipsa impassibilis in
passione ꝑ maner e non potuit: Quodsiiaest primummuc¬

Expanded text:
putant Deum carni fuisse compassum, minus attendentes diviputant Deum carni fuisse compassum, minus attendentes divinam illam atque immutabilem Filii Dei substantiam, et in carne passibili passionem suscepisse, et cum carne passionem sentire non potuisse. Quod utique beatus Petrus in veritate divinae inspirationis confirmat, et dicit: Christo igitur in carne passo, et vos eadem scientia armamini . Qui, si sciret Christi divinitatem fuisse passibilem, suffecisset ut diceret: Christo igitur passo, nec adt passibilem ante mortem fuisse humanam naturam, et impassibilem semper divinam manere substantiam, propterea Christum passum fatetur in carne, cujus divinitatem noverat prorsus impassibilem praedicari, quia divinitas, quae ante carnem pati non potuit, passibilem suscipiens carnem, passionem quoque cum carne persensit, quia pro susceptione passibilis carnis, ipsa impassibilis in passione permanere non potuit. Quod si ita est, primum mu
Abbreviated transcription (Latin):
festo uidetur denuntiaresermo nedicens : Scitis enimgra
Hocigitur personae in separabilis unitas inqua dr̃ & homi
xp̃s uoluntarie patertur incarne salua impassibii pleni¬
tudine diuinae substantiae : qm̃ sicut unus est dequo
apłs dicit quorũ patres ex quibus xp̃s secundum carnen
qui est suꝑ om̃ads̃ benedictus in sȩcula sic unus est dequo
idem dicit apłs nam &si crucifixus est ex in firmitate seduuit
ex uirtutedĩ : Vnus estigit᷑ xp̃s. inquo crucifixo uera fuit in fir¬
mitas carnis : & in quo ui uente uirtus uerȩclaruit ditatis :
Quod humanũ est habens dr̃ in ueritate humanaenaturae : &
qđ diuinũ est habens homo inueritate diuina substantiaet
hinc in comprehensibilis incruce in uio labilis in uulnere
impassibilis in passione immortalis p̃dicatur in morte :
tant subicerepassioni : & audientes xpm̃ incarnepassum:

Expanded text:
festo videtur denuntiare sermone dicens: Scitis enim grafesto videtur denuntiare sermone dicens: Scitis enim graHoc igitur personae inseparabilis unitas, in qua Deus et hChristus voluntarie pateretur in carne, salva impassibili plenitudine divinae substantiae. Quoniam sicut unus est de quo Apostolus dicit: Quorum patres, ex quibus Christus secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula ; sic unus est de quo idem dicit Apostolus: Nam etsi crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . Unus est igitur Christus, in quo crucifixo vera fuit infirmitas carnis, et in quo vivente virtus verae claruit deitatis; quod humanum est, habens Deus in veritate humanae naturae, et quod divinum est, habens homo in veritate divinae substantiae. Hinc incomprehensibilis in cruce, inviolabilis in vulnere, impassibilis in passione, immortalis praedicatur in morte. Ctant subjicere passioni, et audientes Christum in carne passum,
Abbreviated transcription (Latin):
unitas maneret in xp̃o : & sic̃ personalis distinctio duas non facit
inpatre & filio substantias : sic naturalis discretio duas non
faceret inxp̃oꝑsonas : Rursus sicut unitas naturalis patrem
non confundit & filium sic unitas personalis hominem non
confundis set & uerbum : & quem ad modum a genitore dõꝑ
unitatem naturae num quam segregari potest unigenitus filius
sic asuscepto redo per unitatem personae num quam posset
homo separari susceptus : Sic tamen ut quamuis xp̃r nec con¬
fundi posset aliquando nec diuidi : unus tamenatq idem
x p̃s & exueritatepassionis humanae quaenra fuerant redde¬
ret. & ex ueritateim passibilitatis diuinae quaesua fuerant
tribuis set : ut dum ille pauper efficertur in sus diuitus ma¬
nens  nos ex pauperib: diuites faceret quib: suae pauꝑtatir
infinitas diuitias contulis set : Quoduas electionis mani¬

Expanded text:
unitas maneret in Christo; et sicut personalis distinctio duas non facit unitas maneret in Christo; et sicut personalis distinctio duas non facit in Patre et Filio substantias, sic naturalis discretio duas non faceret in Christo personas; ac rursus sicut unitas naturalis Patrem non confundit et Filium, sic unitas personalis hominem non confunderet et Verbum; et quemadmodum a genitore Deo per unitatem naturae nunquam segregari potest unigenitus Filius, sic a susceptore Deo per unitatem personae nunquam posset homo separari susceptus; sic tamen ut quamvis Christus nec confundi posset aliquando nec dividi, unus tamen atque idem Christus, et ex veritate passionis humanae, quae nostra fuerant redderet, et ex veritate impassibilitatis divinae, quae sua fuerant tribueret: ut dum ille pauper efficeretur in suis divitiis manens, nos ex pauperibus divites faceret, quibus suae paupertatis infinitas divitias contulisset. Quod Vas electionis mani
Abbreviated transcription (Latin):
patris. totus semit ipsum formans in utero uirginis
Neq enim pars eius remansit in patre. & pars eius descen¬
dit iniurginem. cum totur in patremaneret qđ erat.
& ttur inuirginefieret quod nonerat : totus cum
patre totum implens & continens mundum : Totus sibe
inutero uirginis aedificans domum : scriptu̾ est enin :¬
S apientia aedificauit sibi domum : Totus in patre
sempiterno totus in homine suscepto totus incȩlo
totur inmundo totus &iam in inferno : sic insetotũ
hominem uerus ds̃ & summus accepit & sic̃plentudo
diuinitatis ueritatediui naehum anaeq substantiae
in confusibi liter ꝑmanente senet ipsum pleno coniunxit homini
ut unitatedanceps inȩternũ manente personae. nec homox p̃r
a sua diuinitate nec idem dr̃ xp̃r asuaposset humanitat̃e
disiungi : hoc enimnr̃ae in firmitatis medela poscebat . ut
sicut naturalis unitas in patremanet &filio sicpersonalis

Expanded text:
Patris, totus semetipsum formans in utero VirginisPatris, totus semetipsum formans in utero Virginise enim pars ejus remansit in Patre, et pars ejus descendit in Virginem, cum totus in Patre maneret quod erat, et totus in Virgine fieret quod non erat: totus cum Patre totum implens et continens mundum, totus sibi in utero Virginis aedificans domum , totus in inis aedificans domum , totus in Patre sempiterno, totus in homine suscepto, totus in coelo, totus in mundo, totus etiam in inferno: sic in se totum hominem verus Deus et summusdivinitatis, veritate divinae humanaeque substantiae inconfusibiliter permanente, semetipsum pleno conjunxit homini, ut unitate deinceps in aeternum manente personae, nec homo Christus a sua divinitate, nec idem Deus Christus a sua posset humanitate disjungi. Hoc enim infirmitatis nostrae medela poscebat, ut sicut naturalis unitas in Patre manet et Filio, sic personalis
Abbreviated transcription (Latin):
tatis quadĩ ipse qui homo factus ꝑmanet immutatur :
sicut ꝑ propheta ante iam dix eratꝰ: uidecequia ego sum
& non sum mutatus: Dequo &iam paulus beatumdauid
cecinis se comemorat : mutabis eos & mutabuntur. tu
autem idem ipse es : unus ergo idemq: xp̃s in eo quod
plenus gratiae : nihilminus habens: humanaenaturae
plenus homonatus ex homine : & in eo qđ plenus uerita¬
tis : nihilminus paternaediuiniatis habens ds̃ plenus
generatus expatre: Nam non erat plenus gratue unige¬
nitus a patre : si indĩ filiominus fuit aliquid hominis ÷
Nec erat plenus ueritatis: si in eodem hominis filio.
minus fuit aliquid ditatis : Illeigitur ineffabilis ds̃
de patrenatur aliter si nelnitio genitus. postquamuenit
plenitudo temporis ut missus a patre fueret ex muliere
fieret sub lege ut eos qui sub lege erant redimeret ut ad¬
optionem filiorũ reciperemus. totur regnans insinu

Expanded text:
tatis, qua Deus ipse qui homo factus est permanet immutatus, tatis, qua Deus ipse qui homo factus est permanet immutatus, sicut per prophetam ante jam dixerat: Videte quia ego sum et non sum mutatus . De quo etiam Paulus beatum David cecinisse commemorat: Mutabis eos, et mutabuntur, tu autem idem ipse es . Unus ergo idemque Christus, in eo quod plenus gratiae, nihil minus habens humanae naturae, plenus homo natus est ex homine; et in eo quod plenus veritatis, nihil minus paternae divinitatis habens, Deus plenus generatur ex Patre. Nam non erat plenus gratiae Unigenitus a Patre, si in Dei Filio minus fuit aliquid hominis; nec erat plenus veritatis, si in eodem hominis filio minus fuit aliquid deitatis. Ille igitur ineffabilis Deus, de Patre naturaliter sine initio genitus, postquam venit plenitudo temporis, ut missus a Patre, fieret ex muliere, fieret sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus , totus est regnans in sinu