comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gelio scribitur:quicunq: dixetit uerbum coat᷑
sulcum hominis: temuitiurri. qui autẽ clixri.
contta spiritum sanctum: non remitetur ti neq: in hoc selo
neq: in futuro: nouatianus affirmat non posse peccare it
spititum setm̃: nisi eum qui christiants sit & postea nega¬
uerit:manifestum est iudeos qui co tempore blasphemabant
peccato blasphemia non teneri:Quippe ut qui impu coloni
interfectis prophetis de nece domini cogitabant: &intiñ
erant perditi: ut ad saluandos tos se dei filius uenisse te¬
sponderit. Unde & de toto scripturae ipsius ordine conuĩ¬
cendi sunt:nom iis irremissihilem dictam blasphemiam:
qui tormentis compulsi & uariis tuiscerati cruciatibus
dominum denegassent: sed iis qui cum uideant in uirtu¬
tibus opera dei:calum niẽtur & clamitent demonis esse ui
tutem. & omnia signa quat facta sunt: non ad diuinam
magnificentiam sed ad di abolum pertinere. Unde salua

Expanded text:
gelio scribitur: quicumque dixerit uerbum contra gelio scribitur: quicumque dixerit uerbum contra filium hominis, remittetur ei; qui autem dixerit contra spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo neque infuturo, Nouatianus adfirmat non posse peccare in spiritum sanctum nisi eum, qui Christianus sit et postea negauerit, manifestum est Iudaeos, qui eo tempore blasphemabant, peccato blasphemiae non teneri, quippe qui, inpii coloni, interfectis prophetis de nece domini cogitabant et in tantum erant perditi, ut ad saluandos eos se dei filius uenisse responderit. unde et de toto ipsius scripturae ordine conuincendi sunt, non his inremissibilem dictam blasphemiam, qui tormentis conpulsi et uariis euiscerati cruciatibus dominum denegassent, sed his, qui, cum uideant in uirtutibus opera dei, calumnientur et clamitent drtutem, et omnia signa quae facta sunt, non ad divinam magnificentiam, sed ad diabolum pertinere . Unde et Sa
Abbreviated transcription (Latin):
phetas saluart mundum. quod quia non potiũt expłr.
corpus sumpsisse de uirgine: & in christo sub specie filii p̃
dicantẽ mortem obiisse pro nobis.& quia per duos gradus
mundum saluart nequiuerit:ad extremum pec spiritum
sanctum in montanum priscam & maximillam in sanas
foeminas descendisse:& plenitudinem quam paulus non
habuerit dicens:ex parte.cegnoscimus: &ta pacte prophe¬
tamus: nunc uidemus perꝰ speculum in enigmate: abscis¬
sum & semiuirum habuisse montanum. Haec sũt quat co¬
argutione non indigent.Perfidiam eorum exposuisse supe
rasse ẽ. Nec necesse estut singula deliramenta quae ptostuĩ
breuior cpistola sermo subuertai. cum & i & ipsas sccipta
ad prime tenens:non tam ad corum questiones:mota sis:.
quam quid senurem ame uolucris sciscirari. Ad matellã
de blasphemia in spiritum sanctum epła .Lu. incipit
RE UIS. Questuncula quam misisti &
aperta responsio est.Si enim deeo quod in euua¬

Expanded text:
phetas saluare mundum; quod quia nOli potuerit explere, phetas saluare mundum; quod quia nOli potuerit explere, corpus. sumpsisse de uirgine et in Caedicantem, mortem obiisse pro nobis. Et quia per duos gradus mundum salvare nequiverit, ad extremum per Spiritum Sanctum in Montanum, Priscam, et Maximillam insanas feminas descendisse, et plenitudinem quam Paulus non habuerit, dicens: « Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus » . Et, « nunc videmus per speculum in aenigmate » abscisum, et semivirum habuisse Montanum. Haec sunt quae coargutione non irasse -\'est, nec necesse est, ut singula deliramenta, quae proferunt, breuior epistulae sermo subuertat, cum et tu ipsa scripturas adprime tenens non tam ad eorum mota sis quaestiones, quam, quid sentirem, a me uolueris sciscitari. XLII. AD MARCELLAM DE BLASPHEMIA IN SPIRITUM SANCTUM INREMISSIBILI. Breuis quaestiuncula, quam misisti, et aperta responsio est. sf enim de eo, quod in euan
Abbreviated transcription (Latin):
patriarthas. secundos appellatit cetignos. atqita in ter¬
tiũ idest pene ultimum locum epĩ deuoluuntur. quali
eunde ambitiosioe religio fiat. si quod apud nuis ptimũ
est. apud illos nouissimum sit. Illi pene ad oite delictũ
ecclesiae obserant fores. nos quottidie legimus. malo poe¬
nitentiam peccatoris qm̃ mortem. & nunquid qui tadit
non resurgit dicit dominus. Et conuettimini ad me filii
& ego curabo contritiones uestras. Rigidi autem sunt ñ
quo & ipsi peiora non peccent: sed quod hoc intet nos
& illos sit quod illi ceubescunt confiteri peccata quasi iu¬
sti nos dũ pcenitentiam agimus. facilius ueniam ptome¬
remur. Pittemuto scelerata misteria: qua dicuntur de
lactente pueto & de uicturo martire confarrata. Malo
iniqua non credete su falsum omne quod de sanguis
est. A perta est cõuinceda hlasphemia: duentium drũ
primum uoluisst in ueteri testamento per moysen & pto¬

Expanded text:
Patriarchas: secundos, quos appellant Cenonas: atque ita in terPatriarchas: secundos, quos appellant Cenonas: atque ita in tertium, id est, pene ultimum locum Eexinde ambitiosior religio fiat, si, quod apud nos primum est, apud illos nouissimum sit. illi ad omne paene delictum ecclesiae obserant fores; nos cotidie legimus: malo paenitentiam peccatoris quam mortem et: numquid, qui cadit, non resurgit?dicit dominus: conuertimini ad me, filii conuertentes, et ego curabo contritiones uestras. rigidi autem sunt, non quo et ipsi peiora non peccent, sed quod hoc inter nos et illos sit, quod illi erubescunt confiteri peccata quasi iusti, nos, dum paenitentiam agimus, facilius ueniam promeremur. Praetermitto scelerata mysteria, quae dicuntur de lactante puero et de uicturo martyre confarrata. malo iniqua non credere; sit falsum omne, quod sanguinis est. aperta est conuincenda blasphemia dicentium deum primum uoluisse in ueteri testamento per Moysen et pro
Abbreviated transcription (Latin):
que paulum multa de fututis heresib & de fine secu¬
li prophetasse: sciant igitur a nobis non tantum prophe¬
recipi: qui cum scriptute ueteris acnoua auitoritate
non congruant. Primum infidei regula discrepamus.
Nos & patrem ⁊ filium & spiritum sanctum in sua u¬
num quemq persona ponimus: licet substantia copuli:
illi sabellii dogma sectantes. trinitatem in unius pecscẽ
angustu cogunt Nos secundas nuptias non tam appe¬
timus quamꝰ concedimus: Paulo iubente ut uiduę ado¬
lescentulat nubant. illi intantum putant scelerata con
quadtagesimam secundum traditionem apostolorũ toto
anno nobis cõgruo ieuinamus.illi tres in anno faciunt
quadiagesimas: quasi tres passi sint saluatores. non quo e
ꝑ totũ annũ etcepto penecosten icumate non lictat: sed
quid altud sit necessitate: aluid uoluntate munus off
Apud nos apostolorum locum epĩ tenent. apud eors
epũs tettius est Habent enini primos de pepussa frigia

Expanded text:
lum, multa de futuris haeresibus, et de fine saeculi prophetasse, sciant a nobis non tam propherecipi, qui cum Scripturae veteris, et novae auctoritate non congruant. 3. Primum in fidei regula discrepamus. Nos Patrem, et Filium, et Spiritum Sanctum in sua unumquemque persona ponimus, licet substantia copulemus: illi Sabellii dogma sectantes Trinitatem in unius personae angustias cogunt. Nos secundas nuptias non tam appetimus, quam concedimus, Paulo jubente, ut viduae adolescentulae nubant: illi in tantum putant scelerata conjquadragesimam secundum traditionem Apostolorum, toto nobis orbe congruo, jejunamus: Illi tres in anno faciunt Quadragesimas, quasi tres passi sint Salvatores. Non quod, et per totum annum, excepta Pentecoste, jejunare non liceat: sed quod aliud sit necessitate, aliud voluntate munus offerre. Apud nos Apostolorum locum Episcopi tenent: apud eos Episcopus tertius est. Habent enim primos de Pepusa Phrygiae
Abbreviated transcription (Latin):
tatam completã: memotauit: quomedo possumus noł
tempus aluid uendicate:Quod si uoluer̃t tespondere:
& philippi demceps quatuor filias prophetasse: & prophe¬
temagabum reperiri: et ĩduisionibus spũs inter apłos
& doctores prophetas qutq apło sitibente formatos.ipm̃¬

Expanded text:
 conpletam memorauit, quomodo possumus nobis  conpletam memorauit, quomodo possumus nobis tempus aliud uindicare? quodsi uoluerint respondere et Philippi deinceps quattuor filias prophetasse et propheten Agabum repperiri et in diuisionibus spiritus inter apostolos et doctores prophetas quoque apostolo scribente formatos ip
Abbreviated transcription (Latin):
congregata quae tibi quidam montami sectator
ingessit᷑. in quibus saluator noster se ad prem̃
promissa sint tempus: & quo completa sint tempore:apo¬
stolorum acta instantur. Dicima die dixit post asten¬
sum domini:hoc est in quinquagesima post resurrectio
spiritum sanctũ descẽdisse: linquasq credentium esse di¬
utsas: ita ut unusquisq omnium gentuim sermone lo¬
queretur.quando quidam adhuc patum credentim
tos musto ebrios asserebant: et pitrus statis in medio a¬
postolorum & omnisq cãctus ait.Uiri udei ⁊ omnes ꝗ
sunt: nam est hora diti tertia: sed hoc est quod dictum
est per iohel prophetam. In nouissimis dieb diti dns
effundam de spicitu meo in omnem carnem & prophe¬
tabunt filii & filiae torum. & iuiuenes uisiones uidebr̃
& senes somnia somniabunt. Et quidem in setuos me¬
os & ancillas. effundam de spiriui meo. Si iquur apłs
petrus suptr quemi dominus sundaui ecdesiam & po¬
plictiami & promissionem domini illo tempore memꝯ¬

Expanded text:
congregata, quae tibi quidam Montani sectator ingessit, in quibus Salvator noster se ad Patremquod promissa sint tempus, et quo completa sint tempore, Apostolorum Acta testantur. Decima die dixit post ascensum Domini, hoc est quinquagspiritum sanctum descendisse linguasque credentium esse diuisas, ita ut unusquisque omnium gentium sermone loqueretur, quando quidam adhuc parum credentium eos musto ebrios adserebant et Petrus stans in medio apostolorum omnisque conuentus ait: uiri Iudaei et omnes, qui sunt — nam est hora diei tertia-, sed hoc est, quod dic-. tum est per lohel prophetam: in nouissimis diebus, dicit dominus, effundam de spiritu meo in omnem carnem et prophetabunt filii etfiliae eorum etiuuenes uisiones uidebunt et seniores somnia somniabunt; et quidem in seruos meos et ancillas effundam de spiritu meo. Si igitur apostolus Petrus, super quem dominus fundauit ecclesiam, et prophetiam et promissionem domini illo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
phemast. Mtam inuiriam patienter tuli. impietatem
contra deum ferre non potui. Unde &uisus sũ motda¬
cius in extrema epła scribe: qm̃ promistrã. qm̃ꝗͣ post p̾¬
buat tͥ xp̃o ut audias & tacc̾as. ut in illigas &. sic liq̃ris.

Expanded text:
phemasse. meam iniuriam patienter tuli: inpietatem phemasse. meam iniuriam patienter tuli: inpietatem contra deum ferre non potui, unde et uisus sum mordacius in extrema epistula scribere, quam promiseram; quamquam post prbuat tibi Christus, ut audias, et taceas: ut intelligas, et sic loquaris.
Abbreviated transcription (Latin):
positũ. nam tota
menit dormitas. & profundissimo nontam somno st¬
tis. qm̃ letargo. Intet ceteras quippe blasphemias qs
ore sacrilegoꝰ prouilisti: ausus es dicete montẽ de quo
abscisus est in daniele lapis sine manibus: esse diabolũ
& lapidem xpm̃: quia assumpsit corpus adam. qui
diabolo ante per uitia cohestrat. natum esse de uirgĩẽ
ut a mõte hoc est a di abolo hominem separaret. o p̾ra¬
interpretat᷑: & tanto piaculo totius inunidi auito ma¬
culat. Si interprttationtm istam quisqm̃ non dicam ca¬
tholicotum: sed hateetitotum suit gentilium unꝗͣ tete¬
pit pium sit quod locutus es. Sin autem tantum ne
montẽ intexpretatus est. Qui dixerat ero similis altis¬
simo. Age pniãm. & in sacco uersait a cincit. ⁊ tãtũ
scelus ugibus abstergt lachrimis. Si tamen tibi dimit¬
tatur haec impictas & uiata ttrouem origenis. tunt ue¬
niam consequaris: quando consecuturus est & di abo¬
lus. qui nũqm̃ plusqm̃ peros tuũ: deprehenditur blas¬

Expanded text:
positum. nam tota mente dormitas et profundissimo non tam somno stertis quam lethargo. inter ceteras quippe blasphemias, quas ore sacrilego protulisti, ausus es dicere montem, de quo abscisus est in Danihelo lapis sine manibus, esse diabolum et lapidem Christum, qui adsumpsit corpus Adam, qui diabolo ante per uitia cohaeserat, natum esse de uirgine, ut a monte, hoc est a diabolo, hominem separaret. o praeinterpretatur et tanto piaculo totius orbis aures maculat? si interpretationem tuam quisquam non dicam catholicbrum sed hereticorum siue gentilium umquam recepit, pium sit, quod locutus es; sin autem tantum nefmontem interpretatus est, qui dixerat: ero similis altissimo, age paenitentiam et in sacco nersare et cinere et tantum scelus iugibus absterge lacrimis, si tamen tibi dimittatur haec inpietas et iuxta errorem Origenis tunc ueniam consequaris, quando consecuturus est et diabolus, qui numquam plus quam per os tuum deprehenditur blas
Abbreviated transcription (Latin):
mulare quod noutrat. quam portitorem dientulum siuis
lrĩs accusate. Sed memetipm̃ arguo. qui alterius pouus
acquieui iudicio qm̃ meo. & oculis aliud cernentibus:
aliud scedule credidi quam uidebam. Quã obtẽ desine
me la tessere. & uoluminibus tius obruere. Parce saltem
numis tuis. quibus notatios libraciosq conducẽs ei sdes
& scriptoribus utetis & fautotibus. quia teforsitã ideo¬
laudant: ut luchrũ in sccibendo faciant. Si libet exerct̃
ingenium: trade it grãmaticis atq thetorib. disce dia¬
leticam. sectis insiruere phõrum. ut cum omnia didice¬
uis: saltem tunc tacere incipias. qm̃ꝗ stultum faciam
ingr̃o cunctorum ingtõs querere. & ei modum imponẽ
qui loqui nescit. & tactie non potest. Uerum est ulud
apud gręcos prouerbium

Expanded text:
mulare, quod nouerat, quam portitorem clientulum suis mulare, quod nouerat, quam portitorem clientulum suis litteris accusare —, sed memet ipsum arguo, qui alterius potius adquieui quam meo iudicio et oculis aliud cer- , nentibus aliud scidulae credidi, quam uidebam. Quam ob rem desine me lacessere et uoluminibus tuis obruere. parce saltem nummis tuis, quibus notarios librariosque conducens eisdem et scriptoribus uteris et fautoribus, qui te ideo forsitan laudant, ut lucrum scribendo faciant. si libet exercere ingenium, trade te grammaticis atque rhetoribus, disce dialecticam, sectis instruere philosophorum, ut, cum omnia didiceris, saltem tunc tacere incipias; quamquam stultum faciam magistro cunctorum magistros quaerere et ei modum inponere, qui loqui nescit et tacere non potest. uerum est illud apud Graecos prouerbium
Abbreviated transcription (Latin):
probare degustare uina. & prophetas uel apłos intellige
Me laceras. sanctum frem̃ occeanum in tulpam herestos
uocas Presbiterorum tibi uincenti & pauliani: & frats
cusehii displicet uidicium. Solus es cat̾ho romani gnĩs
disertissimus. qui testimonio tuo & prudentiae uelis c̃¬
di. Aecordate quaeso illius diei. quando me de resurreti¬
one & ueritate corporis predicante. ex latete sus ultabas.
& appledebas pedem. & otthodoxum conclamabas. Post¬
qm̃ naiugate cepisti & uił intimum cerebrum tuũ senti¬
nae putredo peruenit: tunc nos haereticos recordatus es.
Quid tibi faciam. Credidisti sandi ꝑtesbiteri pauliani
epłis. & illius super nomine tuo non putaui errare ui¬
dicium. & licet statim accepta epistola inzditũ
sermonem tuum intelligerem: tamen rusticitatem & sim¬
plicitatem magis in te arhitrabat: quam uecordiam. Nec
itpechendo sanctum uirum. Maluit enim apud me dissi¬

Expanded text:
probare, degustare uina et prophetas uel apostolos intellegere. probare, degustare uina et prophetas uel apostolos intellegere. me laceras, sanctum fratrem Oceanum in culpam hereseos uocas, presbyterorum tibi Uincentii et Pauliniani et fratris Eusebii iudicium displicet: solus es Cato, Romani generis disertissimus, qui testimonio tuo et prudentiae uelis credi. recordare, quaeso, illius diei, quando me de resurrectione et ueritate corporis praedicante ex latere subsultabus et adplodebus pedem et orthodoxum conclamabus. postquam nauigare coepisti et ad intimum cerebrum tuum sentinae putredo peruenit, tunc nos hereticos recordatus es. quid tibi faciam? credidi sancti Paulini presbyteri epistulis et illius super nomine tuo non putaui errare iudicium et, licet statim accepta epistula άσυνάράητον sermonem tuum intellegerem, tamen rusticitatem et simplicitatem magis in te arbitrabar quam uecordiam. nec reprehendo\' sanctum uirum — maluit enim apud me dissi
Abbreviated transcription (Latin):
bis int ab adoleͦscentia nũꝗͣ alicuius auctoritẽ deterritũ
acquieuisse hereticae prauitati. Non parum est scite qđ
nescias. Prudentis hominis est nosse mensutã nec zelo di¬
aboli concitatum: imperitit suae cunctum orbem testem
facere. Silitet gloriari cupis ut in patria tua iactites me
non potuisse respondere eloquentię tua. & acumen in te
dtisippi formidasse. Christiana uerecundia tentor. & cel¬
lulȩ meae nolo latebias tuoulaci sermone reserate. Alioꝗn
denda dimito. Ego quasi christianus cum christiano lo¬
quẽs : obsetto te frater ne plus uelis sapere quam sapis ne
ud innocentiam uel simplicitatem tuam: uel certe ea q̃
taceo: & te non intelligente caeteri intelligunt stilo pro¬
feras. & in eptiatum tuarum cũctis cachinum praebeas
Aliud a parua actait didicisti. aliis assuctus es discipłis
Non est ciusdem hominis. & auitos numos & scripturas

Expanded text:
 ab adulescentia numquam alicuius auctoritate deterritum  ab adulescentia numquam alicuius auctoritate deterritum adquieuisse hereticae prauitati. Non parum est scire, quod nescias: prudentis hominis est nosse mensuram suam nec zelo diaboli concitatum inperitiae suae cunctum orbem testem facere. scilicet gloriari cupis, ut in patria tua iactites me non potuisse respondere eloquentiae tuae et acumen in te Chiysippi formidasse. Christiana uerecundia teneor et cellulae meae latebras nolo mordaci sermone reserare. alioquidenda dimitto: ego quasi Christianu3 cum Christiano loquens obsecro te, frater, ne plus uelis sapere, quam sapis, ne uel innocentiam uel simplicitatem tuam uel certe ea, quae taceo et te non intellegente ceteri intellegunt, stilo proferas et ineptiarum tuarum cunctis cachinnum praebeas. aliud a parua aetate didicisti, aliis adsuetus es disciplinis. non est eiusdem hominis et aureos nummos et scripturas
Abbreviated transcription (Latin):
Cur per me latini bona euis habent & ignorant mala. Si he
crimen est: arguatur confessor hylarius. qui psalmorũ in¬
terpictationtmꝰ & omelias in lob: ex libris cuis idest ea gia¬
co in latinum transtulit. Sit in culpa cuisdem confessoris
uercdensis rͥusrhius. qui omnium psalmorum cõmẽtartos
tino pictauiensi & cacteris. qui origenem in explanaticẽ
duntaxat scripturarum: secuti suntꝰ & captesserunt. Ne nõ
tam: defendere: qm̃ socios triminis uidrar quaerere: ad te
ipm̃ ueniam. Cut ttactatus eius in lob descriptos habes: ĩ
quibus contra diabolum: & de stellis caeloq disputano: qua¬
dam locutus est quat ecclesia non recipit. Tibi soli licet
totib fecte sententiam. & quasi censoria uirgula alios cii¬
cere de bibliothecis.alios tecipete. & cum tibi placuerit
me uel catholicum uel haereticum pronuntiate: nobis nõ li¬
cet peruersa respuete: & damnare quae saepe damnaui¬

Expanded text:
cur per me Latini bona eius habeant, ignorent mala? si hoc cur per me Latini bona eius habeant, ignorent mala? si hoc crimen est, arguatur confessor Hilarius, qui psalmorum interpretationem et homilias in Iob ex libris eius, id est ex Graeco, in Latinum transtulit, sit in culpa eiusdem confessionis Uercellensis Eusebius, qui omnium psalmorum commentarios rino Petobionensi et ceteris, qui Origenem in explanatione dumtaxat scripturarum secuti sunt et expresserunt, ne non tam me defendere quam socios criminis uidear quaerere. ad te ipsum ueniam: cur tractatus eius in Iob descriptos habes, in quibus contra diabolum et de stellis caeloque disputans quaedam locutus est, quae ecclesia non recipit? tibi soli licet,toribus ferre sententiam et quasi censoria uirgula alios eicere de bibliothecis, alios recipere et, cum tibi placuerit, me uel catholicum uel hereticum pronuntiare: nobis non licet peruersa respuere et damnare, quod saepe damnaui
Abbreviated transcription (Latin):
luisse mihi origenis obicere dogmata: cuius in plerisq et¬
rorem usq ad hanc horam penitus ignoras. Ego ne hȩtit¬
cus: & cur me quaeso haeretici non amant: Tu orthodox
qui etiam contra sententiam & lingua alia praedicantes:¬
aut inuitus subsctipsisti & praeuaricator es Aut uoleno
& hereticus. Dimisisti aegiptum cunctas prouintias teliꝗ¬
sti in quib sectam suam libera pleriq fronte defendunt. et¬
elegisti me ad insectandum. qui omnia contra tedesiam
boli poenitentia. & quod his mauis est filium & spiritũ
sanctum in commentariis isaiat seraphĩ esse testatus c̃
essem ertoris illius socius. Neq enim debemus ita bona u
lius recipere: ut mala quoq suscipere cogamur. At idem &
sccipturas in multis bene interpretatus est. & propherar
obscura diseruit. & tam noui quam ueteris testamentũt¬
uel auit maxima sacramenta. Si igitut quar hona sunt
transtuli: & mala ud amputaui uel tatui. arguendus sũ

Expanded text:
luisse Origenis mihi obicere dogmata, cuius in plerisque erluisse Origenis mihi obicere dogmata, cuius in plerisque errorem usque ad hanc aetatem penitus ignoras. egone hereticus? et cur me, quaeso, heretici non amant? tu orthodoxus? qui etiam contra conscientiam tuam et linguam alia praedicanteaut inuitus subscripsisti et praeuaricator es, aut uolens et hereticus. dimisisti Aegyptum, cunctas prouincias reliquisti, in quibus sectam suam libera pleriqelegisti me ad insectandum; qui omnia contra Ecclesiam boli poenitentia: et quod his majus est, Filium Dei, et Spiritum Sanctum in Commentariis Isaiae, Seraphim esse testatus est. essem errorieius recipere, ut mala quoque suscipere cogamur. at idem et scripturas in multis bene interpretatus est et prophetarum obscura disseruit et tam noui quam ueteris testamenti reuelauit maxima sacramenta. si igitur, quae bona sunt, transtuli et mala uel amputaui uel correxi uel tacui, arguendus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
USTU M Equidem fucrar nequaqͣ
tibi lrĩs satisfacere: qua uus aurib non ctedi¬
disti.Neq enĩ: scedulae potes acquiescert: qui
uiuo sermon non accomodasti fidem. Sed ꝗa¬
xpũs in nobis pͥerfectȩ humilitatis exemplar in se tributt
dans osculum proditori: & latronis poenitentiam in pa¬
tibulo suscipiens: eadem absenti significo quȩ in praesen¬
ti quoq locũtus sum me ita origenem legisse ud legere:
ut apollinarem & cartrros iractatotes. quorum in quibdã
libros ecclesia non recipit.nim quo omnia ditam tondẽ
nanda esse quae in illorum uoluminib continentur.sel quo
quaedam reprehendenda esse confitear.Uerum quia oꝑis
me est & studi multos legete: ut ex plurimis diuersos flo¬
res carpam: non tam probaturus omnia quam quae boñ
sunt electurus: assumo multos in manu mea. ut a multis
multa cognoscam. secundum illud quod scriptum est. omiã
logentes qͦuod bonum est retinentes. Unde satis miror te uo¬

Expanded text:
ustum quidem fuerat nequaquam tibi litteris satisfacere, qui tuis auribus non credidisti — neque enim scidulae potes adquiescere, qui uiuo sermoni non adcommodasti fidem —, sed quia Christus perfectae nobis humilitatis exemplar in se tribuit dans osculum proditori et latronis paenitentiam in patibulo suscipiens, eadem absenti significo, quae in praesenti quoque locutus sum, me ita Origenem legisse uel legere ut Apollinarem, ut ceteros tractatores, quorum in quibusdam libros ecclesia non recipit; non quo omnia dicam esse damnanda, quae in illorum uoluminibus continentur, sed quo quaedam reprehendenda confitear. ueruni quia operis mei est et studii multos legere, ut ex plurimis diuersos flores carpam non tam probaturus omnia, quam, quae bona sunt, electurus, adsumo multos in manu mea, ut a multis multa cognoscam secundum quod scriptum est: omnia legentes, quae bona sunt, retinentes. unde satis miror te uo
Abbreviated transcription (Latin):
dispensator est:qui nichil sibi seruat.Coegisti mnt nrpotiaẽ
catissimrilapidato iam uirginitatis libello quem sanctę eu¬
stochiȩ romae scripseramꝰ post annos decem rursum be¬
thleem pta restrare: & confodiendum me linguis omt¬
um prodete. Aut enim nihil scribendum fuit. ne homi¬
num uiditium suhirrnnis quenl tu facete uoliusti: aut
scribentes nosse aduersum nos tunctorum maledicoꝵ
tela esse torquenda. quos obsectout quit stant & desinat̃
maledicert. Non enim ut aduersariis sed ut amicis scripsi¬
mus. nec inuecti sumus in tos qui pectatit:std ne peccent
monuimus. neq in illos ianium sed it in nos ipõs seueri
fuimus. uolentesq festucam de otulo alterins tollert. no¬
sliam prus trabem eieciniis. Nullum lesi: nullus nomtẽ n¬
saltem descriptione designatus est. neminem spectalĩter ⁊
neus se mo pulsauit generalis de tutiis disputatio est.

Expanded text:
dispensator est, qui sibi nihil reseruat.. Coegisti me, Nepotiane dispensator est, qui sibi nihil reseruat.. Coegisti me, Nepotiane carissime, lapidato iam uirginitatis libello, quem sanctae Eustochiae Romae scripseram, post annos decem rursus Bethlem ora; reserare et confodiendum me linguis omnium prodere. aut enim nihil scribendum fuit, ne hominum iudicium subiremus, quod tu facere prohibuisti, aut scribentes nosse cunctorum aduersum nos maledicorum tela torquenda. quos obsecro, quiescant et desinant maledicere; non enim ut aduersarii, sed ut amici scripsimus, nėc inuecti sumus in eos, qui peccant, sed, ne peccent, monuimus. neque in illos tantum, sed et in nos ipsos seueri iudices fuimus uolentesque festucam de oculo alterius tollere nostram prius trabem eiecimus. nullum laesi, nullus saltim descriptione signameus sermo pulsavit: generalis, de vitiis disputatio est.
Abbreviated transcription (Latin):
Bratius est magis datestit̃ accipere. Nestio quo enim
medo & ipse qui deprecatur ut tribuat: cum acce¬
peris iuliorem te uidicat. & mirũ in modum si eum
togantem contem seris. plus te postius uentratur. Prędi¬
catot ꝯt̾inentiae nuptias non conciliet. Qui apłm it
sacerdos est. Quare uiduam hortaiur ut higama sit:
Procuratores atq dispensatores domorum alienarum at¬
proprias contemnere facultates: Amito rapere quippiã
fuitum est. ecclesiam fraudare sactilegium est. accepisse
paupcribus erogandum: & esurientibsꝰ plurimi suel cau¬
tum esse uelle uel tumidum:aut quod apettissimi sce¬
leris est exinde aliquid iubtrahere: omnium ptedonum
ctudelitatem superat.Ego fame torqueor:& tu uiditas
quoniam uentri meo sat̾is sit.Aut duude slaum quod ac¬
ceperis: aui si timidus dispensator es: dimite latgitotẽ
ut sua ipẽ distribuat. Nolo sub otrasiot inra sactuliis tu¬
us plenus sit.nemo mea meluis me setuate potest. Optim

Expanded text:
Beatius enim est magis dare quam accipere . Nescio quo enim Beatius enim est magis dare quam accipere . Nescio quo enim modo etiam ipse qui deprecatur, ut tribuat, cum acceperis, viliorem te judicat, et mirum in modum si eum rogantem contempseris, plus te posterius veneratur. Praedicator continentiae, nuptias ne conciliet. Qui Apostsacerdos est, quare viduam hortatur, ut δίγαμοσ sit? Procuratores et dispensatores domorum alienarum atjubentur contemnere facultates? Amico rapere quippiam furtum est, ecclesiam fraudare sacrilegium est. Accpauperibus erogandum et esurientibus plurimis uel cautum esse uelle uel timidum aut — quod apertissimi sceleris est — aliquid inde subtrahere omnium praedonum crudelitatem superat. ego fame torqueor et tu iudicas, quantum uentri meo satis sit? aut diuide statim, quod acceperis, aut, si timidus dispensator es, dimitte largitorem, ut sua ipse distribuat. nolo sub occasione mea sacculus tuus plenus sit. nemo me melius mea seruare potest. optimus
Abbreviated transcription (Latin):
benter auddiremon facile detrahere. Cum deirattoribis
ait Salomon ne cominiscearis. quoniam repente uenitt
petditio torum. & ruinam uituisq quis nouitꝰ tam ui¬
delicet euis qui detrahit:qm̃ illuis qui autem atcõmoda
derrahenti. Offici ergo tui est ui fuart languentes: nosse
domos matronarum ac liberos eatum: et nobilium iuro¬
rum custodite secreta. offitt ergo iui sit non solum ocu
los castos seruare: std & litguam. Nunqm̃ de mulier:
formis disputts. nec quid in cuiusꝗͣ domo agatur: alia domus ꝑ¬
tt noutri.Hippoctates adurat discipulos anteqm̃ doceat.
et in uerba sua uirare compellit.etorquet sacramento
silentum. sermonem in cessum inansuttudinẽ habitũ
moresq describit. Quanto magis nos. quib anim aru
medicina cõmissa Omnium christianorũ domos quãĩ¬
suis. potuis qm̃ coniuuas in prospetis noutrint. ł aciluis
contempnitut clericus qui satpt uocatus adprandum

Expanded text:
ibenter audire, non facile detrahere: cum detractoribus, ibenter audire, non facile detrahere: cum detractoribus, ait Salomon, ne miscearis, quoniam repente ueniet perditio eorum, etruinam utriusque quis nouit? tam uidelicet eius, qui detrahit, quam illius, qudetrahenti. Officii tui est visitare languentes, nosse domos, matronas ac liberos earum et nobilium virorum non ignorare secreta. Officii ergo tui sit non slos castos servare, sed et linguam. Nunquam de mulierum formis disputes, nec quid in cujusquam domo agatur, alia domus te nouerit. Hippocrates adiurat discipulos, antequam doceat,; et in uerba sua iurare conpellit; extorquet sacramento silentium, sermonem, incessum, habitum moresque describit: quanto magis nos, quibus animarum medicina commissa est, omnium Christianorum domos suis, quam convivas in prosperis noverint. FACILE CONTEMNITUR Clericus, qui saepe vocatus ad prandium,
Abbreviated transcription (Latin):
tiamitemperantiam prudentiam fortitudinein. his caeli
metam concitum ferat. Nihil hoc monili preciosuis: nichil
hac gemmarum uatictate distinctius. Ex omni parte deco¬
raris cingeris atq protegeris. & ornamento tibi sunt & mu
aliis detrahas: aut alios audias dcitahentes. Stdens inꝗt¬
aduersus fitm̃ tuum loqubatis. dettahetido & aduersus
filium mrĩs tuat ponebas scandalum.haec fecisti & tacur.
Existimasti inique qued iro tui similis: arguam te
& statuam conira faciem tuam: sub auditur sermones tuos
quius.Parce a detractioni lĩguae. custtdi sermones tuos:
a scito quia cũcta quat de aliis loqueris: tua smña ui
dicaris. et ĩ iis ipst deprehensus: quat in aliis arguebas. Ne¬
qr uero illa uista est excusatio: referentibus aliis iniuria
facete non possum. Nemo inuito auditori libenter refert.
Sagitta in lapidem nũqm figitur: interdum resiliens ꝑ
cutit dirigentem. Discat detractor dum te uidet nom u¬

Expanded text:
tiam, temperantiam, fortitudinem. His coeli tiam, temperantiam, fortitudinem. His coeli metam concitum al. concita  ferat. Nihil hoc monili pretiosius, nihil hac gemmarum varietate distinctius. Ex omni parte decoraris, cingeris, atque protegeris, et ornamento tibi sunt 268 et aliis detrahas, aut alios audias detrahentes. « Sedens, inadversus fratrem tuum loquebaris et adversus filium matris tuae ponebas scandalum; haec fecisti et tacui. Existimasti iniquitatem, quod ero tibi similis; arguam te et statuam contra faciem tuam. Subauditur: Sermones tuos» . Parce a detractione linguae, custodi sermones tuos, et scito quia per cuncta, quae de aliis loqueris, tua sententia judicaris, et in his ipse deprehenderis, quae in aliis arguebas. « Neque vero illa justa est excusatio, Referentibus aliis injuriam facere non possum. » Nemo invito auditori libenter refert. Sagitta in lapidem nunqcutit dirigentem. discat detractor, dum te uiderit non l
Abbreviated transcription (Latin):
panis & aqua. sed quia gloriam non habet: & omnes pane &
aqua uiuimus:quasi publicum & cõmune ieuinium non
fensam dei populorum laudes commutes:Si adhuc inquit a¬
postolus hominib placerem:xpĩ seriuis non essem.Dc̃sinit
pacere hominibus: & serius factus est christi. Pec bonam &
malam famam a dextris & a sinistris mules c̾hristi grar.
nec laude extollitur:nec uituperatione frangitur. nomn diui¬
tiis tumet: non contrahitur paupertate. A Peta conit̾uit¬
& tristia. per diem sol non utet temeq: luna pernoctẽ. Nolo
te orare in angulis platrarum. ne rectum uter precum. frãgat
aura populatis. Nolo te dilatare fimbrias. & ostentui habe
phuateriata. et conscientia repugnante phatisaita ambi¬
tione circundati. Hinc dependet euuangelium: inde cru
⁊ prophetę. Fidelis lector mecum intelligis: quid taceam:
it. Dominum habere fautoreminon aspectus hominum:
Uis scire quales ornatus quaerat dominus. Habeto iusti

Expanded text:
aqua et panis. Sed quia gloriam non habet, et omnes pane et aqua et panis. Sed quia gloriam non habet, et omnes pane et aqua vivimus, quasi publicum et commune jejunium non fensam Dei, populorum laudem commutes. Si adhuc, inquit Applacere hominibus, et servus factus est Christi. Per bonam et malam famam, a dextris et a sinistris Christi miles graditur: nec laude extollitur, nec vituperatione frangitur: non divitiis tumet, non contrahitur paupertate: et laeta contemnit et tristia. Per diem sol non urit eum, neque luna per noctem. Nolo te orare in angulis platearum, ne rectum iter precum tuarum frangat aura popularis. Nolo te dilatare fimbrias, et ostentui habere phylacteria, et conscientia repugnante, pharisaica ambitione circumdari. Inde pendet Evangelium, inde lex et prophetae. Fidelis mecum lector intelligis quid taceam re? Deum habere fautorem, non aspectus hominum? Vis scire quales Dominus quaerat ornatus?
Abbreviated transcription (Latin):
culento ualidoq sum corpore: libenter cauebo poculũi in qͥ
suspicio est ueneni. Pulhre dicitur apud gractos Sed ne¬
scio utrum apud nos ęque resonet: Pinguis uenter non
gingnit sensum tenuem. Tantum tibi iruiniorum impeẽ
qͣuar̾itum ferre potes. Sint tibi ieuinia pura casta simplicia mo¬
derata. & non supetstitiosa. Quid prodest oleo non uesci: &
molestias quasdam difficultatesq ciborum querere: cari¬
cas piper nuces paper palmarum fructis. simila mel pista¬
chia. Tota ortorum cultura uetatur ut cibario non uescat
pane.Audio praeterea quosdam contra terum hominum¬
q naturam/ aquam non bibere.nec uesci pane:sed sorbitiũcu
las delicatas & contrita olera betharumq sucum non calite
sorbere sed concha. Proh pudor. non erubescimus istius mõĩ
ineptiis: nec tedet superstitionis. insuper etiam famam absti¬
nentiae in delitis quaerimus. Fortissimum ieuinium est

Expanded text:
culento validoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo culento validoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo suspicio veneni est. Pulchre dicitur apud Graecos, sed nescio utrum apud nos aeque resonet: Pinguis venter non gignit sensum tenuem. Tantum tibi jejuniorum impone, quantum ferre potes. Sint tibi jejunia pura, casta, simplicia, moderata, et non superstitiosa. Quid prodest oleo non vesci, et molestias quasdam difficultatesque ciborum quaerere, caricas, piper, nuces, palmarum fructus, similam, mel, pistacia? Tot hortorum cultura vexatur, ut cibario non vescamur pane. Audio praeterea quosdam contra rerum hominumque naturam, aquam non bibere, nec vesci pane, sed sorbitiunclas delicatas et contrita olera, betarumque succum, non calice sorbere, sed concha. Proh pudor, non erubescimus istiusmodi ineptiis; nec taedet superstitionis! Insuper etiam famam abstinentiae in deliciis quaerimus. FORTISSIMUM jejunium est
Abbreviated transcription (Latin):
medi beurfitio. & xpm̃ rogabo pio uidice: qui magis potegt.
fudere in homine. Meluis est sperate iti domino:qm sperare
in principib. Nunqm̃ uinum redoleas. ne audias illud pħi
hoc nim est osculum potrigere: sed propinare. U molẽtos
sacerdotes & aplus damnatꝰ: ⁊uerus lex prohitet. Qui al¬
tario seruiunt: uinum & siceram non bihant. Sicera hebipoo
sermone omnis potatio nuncupatur que in ebriare porest.
siue illa quae fermento consiciturssuie pomorum succo.
aut faui decoquũtur in dulcem & barbatã potionem. aut
palmarum fructus exprimuntui in liquorem: coctisq
frugibus aqua pinguior coloratur.Quicquid in ebriat &¬
statum mentis cucttu: suge similiterut unum. Nec hoc
dico quod dei a nobis crratura damnetur. Siquidem & dñs̃
uini potator appellatus est. et timotheo dolenti stomachũ
& adolescẽtiat in flammor calore: & tenaci sanguint. suc¬

Expanded text:
modi beneficio, et Christum rogabo pro judice, qui magis potest emodi beneficio, et Christum rogabo pro judice, qui magis potest efidere in homine. Melius est sperare in Domino quam sperare in principibus. Nunquam vinum redoleas, ne audias illud philosophi: Hoc non est osculum porrigere, sed vinum propinare. Vinolentos sacerdotes et Apostolus damnat , et vetus lex prohibet. Qui altario serviunt, vinum et siceram non bibant . Sicera, Hebraeo sermone, omnis potio nuncupatur quae inebriare potest, sive illa quae frumento conficitur, sive pomorum succo, aut cum favi decoquuntur in dulcem et barbaram potionem, aut palmarum fructus exprimuntur in liquorem, coctisque frugibus, atque pinguior coloratur. Quidquid inebriat, et statum mentis evertit, fuge similiter ut vinum. Nec hoc dico quod Dei creatura a nobis damnetur. Si quidem et Dominus vini potator est appellatus : et Timotheo dolenti stomachum  adolescentia, et inflammor calore sanguinis, et suc
Abbreviated transcription (Latin):
& cdlauid uetha cantantes. Rcutla octilos ieos asidderabo
mirabilia de lege tua :sic intelligamus ut dominus quoꝵ
noster intellexit et interpretatus est sabbatum. aut au¬
rum repudiemus cum carteris supersutionibus uidiorũ:
aut si aurum placet: placeant & uidti quos cum auro aut
probate nobis necesse est: aut damnare Cõuiuia tibi uitãda
sunt sȩcularium. maximt torun qui honorib tument.¬
Turpe est ante fores domim satrrdons domini crucifixi &
pauperis. & qui cibo quoq uescebatur alieno: lictores cõ¬
Eulum & milites ercubare. iudicem quoq prouintia mne¬
luus itts apud te prandere: qm̃ in palatio. Quod si obtendt
tis te facere ut toges pro miseris atq subiectis: iudex
srculi plus deferet clerico continenti qm̃ duuti. & magis
sanctitatem tuam ueneratut qm̃ opes. aut si talis estiꝗ
non audiat elericos. nisi interphialas. libenter cartbo huiusce¬

Expanded text:
et Dauid uerba cantantes: reuela oculos meos et considerabo et Dauid uerba cantantes: reuela oculos meos et considerabo mirabilia de lege tua sic intellegamus, ut dominus quoque noster intellexit et interpretatus est sabbatum, aut aurum repudiemus cum ceteris superstitionibus Iudaeorum aut, si aurum placet, placeant et Iudaei, quos cum auro aut probare nobis necesse est aut damnare. Conuiuia tibi uitanda sunt sTurpe est ante fores sacerdotis Christi crucifixi et pauperis, et qui cibo quoque vescebatur alieno, lictores consulum et milites excubare: judicemque provinciae melius apud te prandere quam in palatio. Quod si obtenderis facere te haec, ut roges pro miseris atque subjectis, judex saeculi plus defert clerico continenti quam diviti, et magis sanctitatem tuam venerabitur quam opes. Aut si talis est qui non audiat clericos nisi inter phialas, libenter carebo hujusce
Abbreviated transcription (Latin):
quos fines stuuꝰlmum ideuruerunt. Nunc uero cum pau¬
pettatem domus sua pauper dominus dedicarit: cogitemꝰ
crucem & delitias lutum putabimus. Quid miramuꝵ
qđ xpũs uocat iniquum maniona. Quid suscipimus &
amamus quod pettus se non habere testatur. Alitquin si
tanium liutitom stquimur: & in auto atq diuitiis sim¬
plex nos delectat hystoria: cum auto obseruemus & cañt
Dutant poniifites xp̃i iixores uirgines. quãuis bonȩ int̃¬
us sit: qui citatricem habuerit & deforitis. priuetur ale¬
atfitit sacetdono. lepra corporis animȩ uitiis praferatur.
Cresiamus & maltiplicemur: & repleamus itrram. nec ĩmo¬
lemus agnum. nec misticum pascha celebremus: quia hat
absq temꝰplo fieri lige prohibentur.Figamus septimo
mense thabernaculum: & solenne iruinium buccina cõ¬
crepemus. Quod si haec omnia spicitualia spͥiriuualibus
comparantes scientesq cum paulo : qđ ltx spiritualis est:

Expanded text:
quos fines saeculorum decurrerunt —, nunc uero, cum pauquos fines saeculorum decurrerunt —, nunc uero, cum paupertatem domus suae pauper dominus dedicarit, cogitemus crucem et diuitias lutum putabimus. quid miramur, quod Christus uocat iniquum mammonam? quid suspicimus et amamus, quod Petrus se non habere testatur?. alioquin, si tantum litteram sequimur et in auro atque diuitiis simplex nos delectat historia, cum auro obseruemus et cetera: ducant pontifices Christi uxores uirgines; quamuis bonae mentis sit, qui cicatricem habuerit et deformis est, priuetur sacerdotio; lepra. corporis animae uitiis praeferatur; crescamus et multiplicemur et repleamus terram; nec immolemus agnum nec mysticum pascha celebremus, quia haec absque templo fieri lege prohibentur; figamus septimo mense tabernaculum et sollemne ieiunium bucina concrepemus. quodsi haec omnia spiritalibus spiritalia conparantes scientesque cum Paulo, quod lex spiritalis est,
Abbreviated transcription (Latin):
omnia possumus omnes.Alius in ecclesia oculus est: alius
lingua. alus manus. alius pes auris uenter &c̃. Lege pau¬
lumꝰ ad chorinthios. ubi diuersa membra unum corpus ef¬
ficiut. Nec rusticus & simplex fraten ideo se sanelũ pu¬
itt si iilnouerit. neq peritus & edoquens in lingua exti¬
met sanctitatem. multoq meluis est tduob imperfectis
tusticitatem hr̃t̃ sanctã: qm̃ eloquentiam peccatricem. Mꝑ¬¬
ti aedificant parietes: & columnas tadisia subtrahunt. mar¬
mora nutent: auro splendent laqueatia: gr in mis altare di¬
stinguitut: & ministrotum xp̃i nulla est electio. Neq
uero mihi aliquis opponat dues intudea templum: men¬
samilucernas thuribula patellas sciphos. mortatiola at̃
ci auio fabrefacta. Tunc haet probabantur a domino:
quandt sacerdotes bostias immolabant. & sanguis pe¬
uidum trat itmissio peccatorum. quãqm̃ haec o̾mnia p̃¬
cesserini in figuran. scripta sunt autem propter nos. in

Expanded text:
omnia possumus omnes. alius in ecclesia oculus est, alius omnia possumus omnes. alius in ecclesia oculus est, alius lingua, alius manus, alius pes, alius auris, uenter et cetera. lege Pauli ad Corinthios: diuersa membra unum corpus efficiunt. nec rusticus et tantum simplex frater ideo se sanctum putet, si nihil nouerit, nec peritus et eloquens in lingua aestimet sanctitatem. multoque melius est e duobus inperfectis rusticitatem sanctam habere quam eloquentiam peccatricem. Multi aedificant parietes et columnas ecclesiae subtrahunt: marmora nitent, auro splendent lacunaria, gemmis altare distinguitur et ministrorum Christi nulla electio est. neque uero mihi aliquis opponat diues in Indaea templum, mensam, lucernas, turibula, patellas, scyphos, mortariola et cetera ex auro fabre facta. tunc haec probabantur a domino, quando sacerdotes hostias immolabant et sanguis pecudum erat redemptio peccatorum — quamquam haec omnia praecesserint in figura. scripta sunt autem propter nos, in
Abbreviated transcription (Latin):
habet in theatro qui simul lrãs non didicerũt. Uestes pu¬
las eque nt candidas. ornatus us ꝓari mnilo fugende for¬
des. quia alterum delitias. alterum gloriam redolet. Nõ
absq amiclu linto inirdere: sed precuimꝰ linearũ uestũ
non habeit. laudahilt est. Aliqquin ridiculum & plentĩ
dedtcoris est. referto marsupio qđ sudartum orariumq
non hatras gloriari. Sunt qui pauperibus parum tribuũt
ut amplius accipiant. & sub p̃textu edemosinae quatrut
duntias. quae magis uenatio appellanda est qm̃ tlemo
sina. Sic bestiae sic aues sic capiuntur & pisces Modicur¬
escat in hamo ponitur: ut matronatum in eo sacculi prot̃¬
hantur. Sciat epũs cui commissa est ecclesia: quẽ dispẽ¬
sationi pauperum curaeq pratficiat. Melius est non habe̾
qued rriduas: qm̃ impudenter petert. Sed & genus atrogãtia
est: clementiorem te uideri uelle: qm̃ pontifex christi ess. Nõ

Expanded text:
habet in theatro! qui simul litteras non didicerunt. Vestes puhabet in theatro! qui simul litteras non didicerunt. Vestes pullas aeque vita ut Candidas; ornatus et sanies pari modo fugiendae, quia alterum delicias! alterum gloriam redolet. Non absque amictu lineo incedere, sed pretium vestium linearum non habere laudabile est; alioquin ridiculum et plenum dedecori referteo marsuppio, quod sudarium orariumque non habeas, gloriari. Sunt, qui pauperibus parum tri- buunt, ut amplius accipiant, et sub praetextu elemosynae quaerunt divitias; quae magis yenatio appesyna. sic bestiae, sic aues, sic capiuntur et pisces: modica in hamo esca ponitur, ut matronarum in eo sacculi protrahantur. scit episcopus, cui commissa est ecclesia, quem dispensationi pauperum curaeque praeficiat. melius est non habere, quod tribuam, quam inpudenter petere. sed et genus adrogantiae est clementiorem te uideri uelle, quam pontifex Christi est. non
Abbreviated transcription (Latin):
Praeceptor condam meus gregoruis nazanzenus rogatꝰ
nescis.
aut certesi solus tacueris. solus ab omnib stultitia con¬
demnaberis. Nihil tam facile:quam tulem plebiculara:¬
& indoctam contionem linguat uolubilitate decipert q̃
quicquid non intelligit płus miratur. Marcus tuiuis
apud quem pulchetrimum illud est eloquim: ddemoste¬
nes tibi pracripuit ne esses primus oratortu illune so¬
lus in oratione pro quinio galio quid de fauore uul¬
gi & de imprtitis contionatorib loquatur attende. ne
ꝑus ftaudibus laudas. loquor enim quat sum ipẽ nuper
expertus.Unus quidem poeta nominatur homo per lit
ieratus cuius sunt illa conuiuia paetatum atq phorũ
cum facit euripidem & menandrum interĩe. & alio lo¬
co soctatem aiq epicurum disserentes. quorum actates
non annis sed seculis scutius esse disiunctas. atq is q̃¬
tos plausus & clamores mouet: multos enim discipłos

Expanded text:
praeceptor quondam meus Uregorius JNazanzenus rogatus praeceptor quondam meus Uregorius JNazanzenus rogatus nescis, aut certe, si solus tacueris, solus ab omnibus stultitiae condemnaberis.\' nihil tam facile, quam uilem plebiculam et indoctam contionem linguae uolubilitate decipere, quae, quidquid non intellegit, plus miratur. Marcus Tullius, ad quem pulcherrimum illud elogium est: \'Demosthenes tibi praeripuit, ne esses primus orator, tu illlus in oratione pro Quinto Gallio, quid de favore vulgi, et de imperitis concionatoribus loquatur, attende, ne his fraudibus ludaris. Loquor enim, quae sum ipse nuper expertus. Unus quidam Poeta nominatus homo, perlitteratus, cuius sunt illa convivia poetarum ac philosophorum, cum facit Euripiden et Menandrum inter! se et alio loco Socraten atque Epicurum disserentes quorum aetates non annis, sed saeculis scimus fuisse! disiunctas. Atque his quantos plausus et clamores! movet! Multos enim condiscipulos
Abbreviated transcription (Latin):
cescibilem glotiat coromam. Pessimȩ cõnsuetudinis ẽ.
in quibuldam eulesiis iacere presbutros: & pitsentibo
ep̃is non loqui. qua si aut inuideant aui non dignẽtur
audire.ł tsi alii inquit aplus paulus fuerit ituclatũ
sedenti: prior tactai. poiestis enim per singulos prophe¬
tare: ut omnes distant & ommes consolentur. Espũs
prophitarum prophetis subiectus est.non enim dissersio¬
nis est deus: sid pacis. Gloria prĩs est filius sapiens Caucb¬
at epũs uidicio suo: cum tales xpõ legerit sacerdoit.
It doceuix in edesia non clamor populi: sed irmi¬
sus suscurtut. Lachrymat auduorum laudes uitꝰ sini
Sermo ptesburti scriputarũ leclione oduus sit. Nolo¬
ditissimum. Uetba uoluert: & celeritate dicendi apud im¬
peritum uulgus admitationem sui fatere: in doctorum
hominum est. Attrita frons interpretatur saepe quod ne¬
scit. & cum aliis suaserir: sibi quoq usurpat scientiam.

Expanded text:
cescibilem gloriae coronam. Pessimae consuetudinis est cescibilem gloriae coronam. Pessimae consuetudinis est in quisbusdam ecclesiis tacere presbyteros et praesentibus episcopis non loqui, quasi aut invideant aut non dignentur audire. Et si alii, inquit Paulus apostolus, fuerit revelatum sedenti, prior tacet. Potestis enim per singulos prophetare, ut omnes discant et omnes consolentur. Et spiritus prophetarum prophetis subiectus est: non enim est dissensionis Deus, sed pacis. Gloria patris est filius sapiens; gaudeat episcopus iudicio suo, cum tales Christo elegerit sacerdotes. Dicente te in ecclesia non clamor populi, sed gemitus suscitetur; lacrimae auditorum laudes tuae sint; sermo presbyteri scripturarum lectione ditissimum. Verba volvere, et celeritate dicendi apud imperitum vulgus admirationem sui facere, indoctorum hominum est. adtrita frons interpretatur saepe, quod nescit, et, cum aliis suaserit, sibi quoque usurpat scientiam.