comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nit᷑: ⁊ mundus ut optineat᷑ relinqͥt᷑.
Ibi paruuli siue etiã grandusculi fi¬
lii babilonis elidunt᷑ ad petrã: uicia
sciłc confusionis suꝑbiȩq scłaris. hec
atq huiꝰmodi suauissima ⁊ sacratissi¬
ma spectacula. litt̾e tuȩ pͣbent legẽ¬
tib. Uitt̾e illȩ. littere fidĩ ñ ficꝰte. lit¬
ters spei bonȩ. litt̾e purȩ caritatis:
quom̃ nob anhelant sitĩ tuã ⁊ desi¬
deriũ. defecꝰtũq aĩȩ tuȩ in atria dñi:
Qͥd amoris sc̃issimi spirant: Quantã opu¬
lentiã sinceri cordis exestuant: Quas a¬
gtͣ gr̃as dõ: Iuas impetrant a dõ : blã¬
diores st̃. an ardentiores : luminosiores
an fecundiores: ͥd ẽ enĩ qd̃ ita nos mul¬
cent. ita accendt᷑. ita cõpluunt. ⁊ ita se¬
rene st̃: Qͥd ẽ queso te: Aut qͥd tͥ pro
eis rependã. nͥ qr totus sũ tuus. in eo
euiꝰ totꝰ es tu:Si parũ eͣ. plus certe
ñ habeo. Tu aũ fecisti ut mͥ ñ uideat᷑

Expanded text:
nitur et mundus, ut obtineatur, relinquitur; nitur et mundus, ut obtineatur, relinquitur; ibi paruuli siue etiam grandiusculi filii Babylonis eliduntur ad petram, uitia scilicet confusionis superbiaeque saecularis. Haec atque huius modi suauissima et sacratissima spectacula litterae tuae praebent legentibus, litterae illae, litterae fidei non fictae, litterae spei bonae, litterae purae caritatis. quo modo nobis anhelant sitim tuam et desiderium defectumque animae tuae in atria domini! quid amoris sanctissimi spirant! quantam opulentiam sinceri cordis exaestuant! quas agunt gratias deo! quas impetrant a deo! blandiores sunt, an ardentiores? luminosiores, an fecundiores? quid est enim, quod ita nos mulcent, ita accendunt, ita compluunt et ita serenae sunt? quid est, quaeso te, aut quid tibi pro eis rependam, nisi quia totus sum tuus in eo, cuius totus es tu? si parum est, plus certe non habeo; tu autem fecisti, ut non mihi uideatur
Abbreviated transcription (Latin):
rapunt: qr rapunt᷑ cũ legunt᷑. Quã
suauis odor xp̃i. ⁊ quã fraglat ex eis di¬
ci ñ potest. Illȩ litterȩ cũ te offerunt
ut uide aris. quantũ nos excitant ut
queraris:  Nã ⁊ ꝑspicabilẽ faciunt &
desiderabilẽ. Iuanto enĩ pͣsentiã tuam
nob̾ quodãmꝰ exhibent: tanto absentiã
nos ferre nͣ sinunt. Amant te om̃s in
eis: ⁊ amari abs te cupiunt. Laudat᷑
⁊ bñdieit᷑ ds̃: cuiꝰ gr̃a talis es. Ibi excita
a legentib. Ibi conuixr nͣ dux ad molli¬
tiem uiro suo: s ad fortitudiuẽ. redux
in ossa uiri sui. Iuã iii tuã unitatẽ re¬
dam ⁊ redlitã ⁊ spitalib tͥ tanto firmi¬
crib quanto castiorib nexib copulatã
officiis ur̃ȩ sc̃itati debitis. in te uno re¬
salutamꝰ. Ibi cedri libani ad tͣrã deposi¬
te: ⁊ in ares fabricã cõpaginȩ caritatis
erectȩ: mundi huiꝰ fluctus imputribi¬
litͣ secant. Ibi gła ut adquirat᷑ conten¬

Expanded text:
rapiunt, quia rapiuntur, cum legunt. quam rapiunt, quia rapiuntur, cum legunt. quam suauis odor Christi et quam fraglat ex eis, dici non potest. illae litterae cum te offerunt, ut uidearis, quantum nos excitant, ut quaeraris! nam et perspicabilem faciunt et desiderabilem. quanto enim praesentiam tuam nobis quodam modo exhibent, tanto absentiam nos ferre non sinunt. amant te omnes in eis et amari abs te cupiunt. laudatur et benedicitur deus, cuius gratia talis es. ibi excitata legentibus ibi coniunx non dux ad mollitiem uiro suo, sed ad fortitudinem redux in ossa uiri sui, quam in tuam unitatem redactam et redditam et spiritalibus tibi tanto firmioribus, quanto castioribus nexibus copulatam officiis uestrae sanctitati debitis in te uno resalutamus. ibi cedri Libani ad terram depositae et in arcae fabricam compagine caritatis erectae mundi huius fluctus inputribiliter secant; ibi gloria, ut adquiratur, contem
Abbreviated transcription (Latin):
immanit᷑ possẽ: ñ posse delector. At¬
q in eo qd̵ delector. ñnullũ solatuĩe
Dolentẽ itaq mȩ: ñ sedatus s conside¬
ratus consolat᷑ dolor. Ne rep̃hendas
queso scĩore grauitate qua p̾uales ⁊
dicas. ñ reote me dolere. qd̾ adhuc
ẽ teipsũ int̾iorẽ aspiciendũ patefe¬
ceris. Quid enĩ: Diuspiã te uł i
tͣrena uia cuutate didicissem frẽm
⁊ dilectorẽ meũ. ⁊ tm̃ in dño ac ta¬
lẽ uirũ. nullũ me dolorẽ sensurum
fusse arbitreris. si ñ siuerer nosse
dũ faciẽ tuã noui. hoc ẽ domũ aĩs
tue quã sicut meã nouiꝰ legi enim
luteras tuas fluentes lac ⁊ mel. pͣferẽ¬
ces simplicitatẽ cordis tui. in qua que¬
ris dñm sitiens de illo bonitate. ⁊ affe¬
rentes ei claritatẽ ⁊ honorẽ. Legerunt
fr̃es. ⁊ gaudent infatigabilit᷑ ⁊ ineffo¬
bilit᷑ tã uberib ⁊ tam excellentib do¬
nis dĩ bonis tuis. Iuotqͦt eas legeruñ

Expanded text:
immaniter possem, non posse delector atimmaniter possem, non posse delector atque in eo, quod delector, nonnullum solatium est. dolentem itaque me non sedatus, sed consideratus consolatur dolor. ne reprehendas, quaeso, sanctiore grauitate, qua praeuales, et dicas non recte me dolere, quod adhuc est te ipsum interiorem aspiciendum patefeceris. quid enim? si uspiam te uel in terrena tua ciuitate didicissem fratrem et dilectorem meum et tantum in domino ac talem uirum, nullumne me dolorem sensurum fuisse arbitrareris, si non sinerer nosse ndum faciem tuam noui, hoc est domum animae tuae, quam sicut meam noui? Legi enim litteras tuas fluentes lac et mel, praeferentes simplicitatem cordis tui, in qua quaeris dominum sentiens de illo in bonitate, et adferentes ei claritatem et honorem. legerunt fratres et gaudent infatigabiliter et ineffabiliter tam uberibus et tam excellentibus donis dei, bonis tuis. quotquot eas legerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
de p̃dicando fr̃i paulino augusti¬
nus in dño salutẽ. O bone uir ⁊ bo¬
ne frͣ. latebas animã meã: ⁊ ei dico
tołet qd̾ adhuc lates oculos meos¬
uix mͥ obtemꝑat. immo ñ obtemꝑit¬
desideriũ tii: ap̃ ipsã intꝰ animã.q
si molestias corporis paterer: ⁊ si nꝰ
turbarent equitatẽ animi mei. recte
illas tolerare. dicerer. lũ aũ ñ equo
animo fero. qd̾ te: ñ uideo: intolera¬
bile eͣ. istam. appellare tolerantiã.s.
qnͣ tu tał es: eẽ sine te fortasse into¬
lerabiliꝰ toleraret᷑. Bene ẽ gͦ. qr equo
aĩo ferre nͣ possũ. Qd si equo animo te¬
rẽ: equo animo ferendus ñ eẽm. ¶
lor. Ita mͥ displicet fortitudo: qua po¬
tient᷑ fert᷑ absentia bonoꝵ sicuti es
Nã ⁊ iherłm futurã desideramꝰ utiq
⁊ quanto inpatientꝰ desideramꝰ ipsan.
tanto patientiꝰ sustinemꝰ omĩa ꝓpt̾ in¬
sam. Quis gͥ potest ñ gaułe te uiso
ut possit quãdui te ñ uidet ñ dołe
Ergo neutrũ possũ. Et qm̃ si possem

Expanded text:
de praedicando, fratri PAULINO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. O bone vir et bone frater, latebas animam meam: et ei dico ut toleret quod adhuc lates oculos meos,hi obtemperat; imo non obtemdesiderium tui apud ipsam intus animam? nam si molestias corporis paterer et si non perturbarent aequitatem animi mei, recte illas tolerare dicerer; cum autem non aequo animo fero, quod te non uideo, intolerabile est istam appellare tolerantiam. sed quando tu talis es, esse sine te fortasse intolerabilius toleraretur. bene est ergo, quia aequo animo ferre non possum, quod si aequo animo ferrem, aequo animo ferendus non essem. lor. ita mihi displicet fortitudo, qua patienter fertur absentia bonorum, sicuti es. nam et Hierusalem futuram desideramus utique et, quanto inpatientius desideramus ipsam, tanto patientius sustinemus omnia propter ipsam. quis igitur potest non gaudere te uiso, ut posset, quamdiu te non uidet, non dolere? ergo neutrum possum et, quoniam, si possem,
Abbreviated transcription (Latin):
edełis dĩ. Accepisti a dõ rageniũ spĩtalit᷑
aureũ.: ⁊ ministras inde libidinib ⁊ in
ilo sathane: ppitias te ipsũ. Nloli obsecro.
S ic aliquando sentias. ꝗͣ misero ⁊ muise¬
rando pectore hȩc scripserim. ⁊ misere¬
aris iã mei. si tͥ uiluisti. Explicit epła

Expanded text:
ecclesiae dei. accepisti a deo ingenium spiritaliter ecclesiae dei. accepisti a deo ingenium spiritaliter aureum et ministras inde libidinibus et in illo satanae propinas te ipsum! noli, obsecro; sic aliquando sentias, quam misero et miserando pectore haec scripserim, et miserearis iam mei, si tibi uiluisti. Arca
Abbreviated transcription (Latin):
scłihuiꝰ tanto generosiore quanto
humiliore. ceruice incunctanter
gcusserit. ut eã subderet. xp̃i iugo sieut
udidit. Et nunc illo moderatore iti¬
neris sui quietus ⁊ modestus exubat.
ude disse quib opib ingenii sacrificia¬
aidis ei offerat. refundens eilli qͥequid
uoni accepit ab illo. ne admittat oĩa
hon in eo reponat a quo hec ht̃. Dd
 mortiferarũ uoluptatũ aurẽ accom¬
modas. ⁊ au̾̃tis a nob̾: Mentiunt᷑. mo¬
eiunt᷑. in mortẽ trahunt. mͣtiunt᷑ li¬
enti. S ic nob̃ sicuti optas uerũ ratiõe
satescat. sic plus eridano fluat. Non ai¬
amꝰ ad eũ ne laboremꝰ: ut ipse nos re¬
ficiat. Tollamꝰ iugũ eiꝰ suꝑ nos. ⁊ disca¬
mꝰ ab eo qm̃ mitis ẽ ⁊⁊ humił corde
⁊ inueniemus requiẽ animis nr̃is. Iu¬
gũ enĩ eiꝰ leue ẽ: ⁊ sarcina eiꝰ leuis ẽ. Q¬
nari abste diabolus quęrit. Si calioem
aureũ inuenisses in t̾ra. donares illum

Expanded text:
saeculi huius tanto generosiore quanto saeculi huius tanto generosiore quanto humiliore ceruice incunctanter excusserit, ut eam subderet Christi iugo, sicut subdidit; et nunc illo moderatore itineris sui quietus et modestus exultat. uade, disce, quibus opiblaudis ei offerat, refundens illi quidquid boni accepit ex illo, ne amittat omnia, si non in eo reponat a quo haec habet. bus mortiferarum voluptatum aurem accommodas et auertis a nobis? mentiuntur, moriuntur, in mortem trahunt. mentiuntur, Licenti, sic nobis, sicuti optas, uerum ratione patescat, sic plus Eridano fluat>. non diamus ad eum, ne laboremus. ut ipse nos reficiat, tollamus iugum eius super nos et discamus ab eo, quoniam mitis est et humilis corde, et inueniemus requiem animis nostris. iugum enim eius lene est et sarcina eius leuis est. ornari abs te diabolus quaerit. si calicem aureum inuenisses in terra, donares illum
Abbreviated transcription (Latin):
donauit ingenĩ. Nã ego qͥd sũ nͥ ser¬
uus tuus ꝑ ipsũ. ⁊ conseriuis sub ipso:
An ipse ñ iubet. Audi eugłm. Stabat
inquit iħ̃e & damabat. Uenite ad me
om̃s qui laboratis ⁊ oneratis estis. ꝙ
ego uos reficiã. Tollite iugũ meũ suꝑ
uos. ⁊ discite a me qr mitis sũ ⁊ hu¬
milis corde: ⁊ inuenietis requiẽ aĩs
ur̃is. Iugũ enĩ meũ leue ẽ: ⁊ sarcina
mea leuis ẽ. Si hȩc ñ audiunt᷑. aut usq
ad aures audiunt᷑. expecꝰtas ne licenti.
ut augustinꝰ. Iubeat conseruo suo. ⁊ ñ
plangat potiꝰ frustra iubere. dnm̃ su¬
ũ. immo nͣ iubere s inuitare: ⁊ ro¬
gare quodã mͦ. ut qui laborant refi¬
ciant᷑ ab eo.S udelicet fortissimo
⁊ pͣfidenti collo. uigũ mundi ugo xͥ
ẽ iocundius. Qͥ si laborare nos cog̾et
uide quis coget : qua mercede cog̾et.
Uade in campaniã. disce paulinũ egre¬
giũ ⁊ scm dĩ seruũ. ꝗͣ. grandẽ fastũ

Expanded text:
donauit ingenium. nam ego quid sum, nisi serdonauit ingenium. nam ego quid sum, nisi seruus tuus per ipsum et conseruus sub ipso? An ipse non iubet? audi euangelium. stabat, inquit, Iesus et clamabat: Venite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam. tollitemitis sum et humilis corde, et inuenietis requiem animabus uestris, iugum enim meum lene est et sarcina mea leuis est. si haec non audiuntur aut usque ad aures audiuntur, expectasne, Licenti, ut Augustinus iubeat conseruo suo et non plangat potius frustra iubere dominum suum, immo non iubere, sed inuitare et rogare quodam modo, ut, qui laborant, reficiantur ab eo? sed uidelicet fortissimo et praefidenti collo iugum mundi iugo Christi est iucundius. qui si laborare nos cogeret, uide, quis cogeret, qua mercede cogeret. uade in Campaniam, disce Paulinum, egregium et sanctum dei seruum, quam grandem fastum
Abbreviated transcription (Latin):
Nec fera tẽpestas refirũ fremitꝰ q borin.
Q ͥn tua sollicito p̃mere uestigia passu.
Hoc opꝰ ut iubeas tm. Ne miserũ. si ego¬
ñ iubeo. si ñͣ cogo. atq imꝑo: si ñ rogo
ac supplico. S si aures tug adu̾sus meis
uoces clausȩ. st̃. ori tuo pateant. patean
carmini tuo. exaudi teipsũ. Durissime.
immanissime. surdissime. quo mͥ linguã
aureã ⁊ cor ferreũ : Qͥb ego ñ carminib
s lam̃tationib sufficiã plang̾e̾ carmina
tua: in quib uideo quã animã. qd̾ inge¬
niũ. ñ mͥ liceat app̾hendere ⁊ un mola¬
re dõ nr̃o: Expectas ut ego iubea. sis
bonꝰ. sis quietus. sis beatꝰ: quasi quiddã
mͥ dierũ gratiꝰ illucescat. ꝗͣ ut ingen¬
o tuo fruar in dño. Aut uere tu nes¬
cias: qd te esuriã ⁊ sitiã. aut ñ hoc
ipso id carmine fatearis. Reuoca aĩm
quo ista scripsisti. Nc̃ mͥ dic. Iloc opus
ut iubeas tantũ. Ecce iussũ meũ. Da
mͥ te. si hoc opus ẽ tantũ. da dño meo

Expanded text:
fremitusque Borini, quin tua sollicito premerem uestigia passu. hoc opus ut iubeas tantum. Me miserum, si ego non iubeo, si non cogo atque impero, si non rogo ac supplico. sed si aures tuae aduersus meas uoces clausae sunt, ori tuo pateant, pateant carmini tuo; exaudi te ipsum, durissime, immanissime, surdissime. quo mihi linguam auream et cor ferreum? quibus ego non carminibus sed lamentationibus sufficiam plangere carmina tua, in quibus uideo, quam animam, quod ingenium non mihi liceat adprehendere et immolare deo nostro ? expectas, ut ego iubeam, sis bonus, sis quietus, sis beatus; quasi quicquam mihi dierum gratius inlucescat, quam ut ingenio tuo fruar in domino, aut uere tu nescias, quod te esuriam et sitiam, aut non hoc ipso id carmine fatearis. reuoca animum, quo ista scripsisti; nunc mihi dic: Hoc opus ut iubeas tantum/ ecce iussum meum: da mihi te, si hoc opus est tantum; da domino meo
Abbreviated transcription (Latin):
mentis mordinatis ꝑu̾sus ẽẽt. si su¬
is legib ñ staret. si mensuris impa¬
rib aurẽ auditoris offenderet. pu¬
deret te certe : nec differes nec de¬
sisteres. donec ordinares. corrigeres.
statueres. ȩquares u̾sum tuũ. discendo
⁊ agendo arte̾ metricã acerrimo stu¬
dio. ⁊ labore quolibet. Qd̃ cũ mordi¬
natus ipse ꝑu̾teris cũ legib dĩ. tu ip¬
se ñ stas. neq in agenda uita hones¬
tis tuoꝵ uotis. ⁊ hinc ipsi ed̃itioni
tuȩ concinis. abiciendũ post t̾̃gũ putaᷤᷤ
⁊ negligendũ. quasi p̃ sono linguȩ tuȩ
sis tͥ uilior. ⁊ imcõpositis morib qd̾
offendis aures dĩ leuiꝰ sit. quã si in¬
cõpositis sillabis tuis grãmatica suc¬
censeret aucꝰtoritas. Scribis.
Omͥ transactos reuocet si pͥstina soles.
Letificis aurora rotiᷤ qͦs libera tecũ
Oeia tẽptantes. ⁊ candida iura bonoꝵ

Expanded text:
mentis inordinatis peruersus psset, si suis legibus non staret, si mensuris inparibus aurem auditoris offenderet, puderet te certe nec differres nec desisteres, donec ordinares, corrigeres, statueres, aequares uersum tuum discendo et agendo artem metricam acerrimo studio et labore quolibet. quid; cum inordinatus ipse peruerteris, cum legibus dei tui ipse non stas neque in agenda uita honestis tuorum uotis et huic ipsi eruditioni tuae concinis, abiciendum post tergum putas et neglegendum? quasi prae sono linguae tuae sis tibi uilior et, incompositis moribus quod offendis aures dei, leuius sit, quam si incompositis syllabis tuis grammatica suscenseret auctoritas. scribis: O mihi transactos reuocet si pristina soles laetificis aurora rotis, quos libera tecum otia temptantes
Abbreviated transcription (Latin):
G audia qͥs sꝑnens ocłoꝵ. semꝑ amico
Absenti fruit᷑. qm̃ de corde ꝓfundo
Pendet. ⁊ intͣnȩ rimatur pabula fibrȩ.
Int̾ea uenient q̃cũq futura bonoꝵ
Seripta salut iferi sermonis. ⁊ illa pͥoꝵ.
E quiꝑanda fauis reputans. q̃ pectore ĩ alto.
Conceptũ in lucẽ uomiusti nectareũ mel.
Presentẽ ipsa mͥ reddent. si mͥ morẽ
Gesseris. ⁊ libros qͥbꝰ in te lenta recũbit
Musica tradideris. nã ferueo totꝰ in illos.
Annue: sic nob̃ uerũ ratione patescat.
Sic plus eridano fluat. ⁊ contagia mundi:
Nec qͥeꝗͣ uolitent nr̃i circũ arua coloni.

Expanded text:
gaudia qui spernens oculorum semper amico gaudia qui spernens oculorum semper amico absenti fruitur, quoniam de corde profundo pendet et internae rimatur pabula fibrae. 145 interea uenient quaecumque futura bonorum scripta salutiferi sermonis et illa priorum aequiperanda fanis, reputans quae pectore in alto conceptum in lucem uomuisti nectareum mel, praesentem ipsa mihi te reddent, si mihi morem 150 gesseris et libros, quibus in te lenta recumbit musica, tradideris; nam ferueo totus in illos. adnue, sic nobis uerum ratione patescat, sic plus Eridano fluat et contagia mundi nequiquam uolitent nostri circum arua coloni.
Abbreviated transcription (Latin):
Europe atq asis longe discrimina tẽdant.
Nõne boũ ꝑutrũq latꝰ arm̃ta fatigans.
ẜ inib abscidit. talari dodona molossos.
S idonios int̾mansit regnũq pelopũ.
Sacrilegosq frigas. ꝗͣuis ꝓ tp̃r cunctis
ħospitio cõmune fuit. qͦuid deniq frm
D iscidiũ pugnasq canã. qͥd honesta parentũ
Uerb̃a. qͣd matrũ furias. natosq suꝑbos:
E st etiã suꝑũ concors discordia rerũ.
Toiq fliuint ritꝰ. qͦt dat sententia leges.
si ec tenet unꝰ amor ñ si mͥ murmura centũ
N et boreas. totidẽq aĩas centũꝙ ꝑ ora.
Lingua rigens adamante fremat. memor are. ualebo
Quȩ sociata pͥus uet̾ũ natura locoꝵ
Distulit. ⁊ tereti limauit gła mundo.
S nos p̃t̾eo qͥ ab una exurgimꝰ urbe.
Qs domꝰ una tulit. qͥ sangͥne tãgim̃ uno.
Nos it̾ ĩmensũ dist̾minat.: ⁊ plaga põti:
Int̾fusa cooercet. amor cõtenit utrũꝙ

Expanded text:
Europae atque Asiae longe discrimina tendant. Europae atque Asiae longe discrimina tendant. nonne boum per utrumque latus armenta fatigans finibus abscidit Talari Dodona Molossos, Sidonios inter mansit regnumque Pelasgum sacrilegosque Phrygas, quamuis pro tempore cunctis hospitium commune fuit. quid denique fratrum discidium pugnasque canam? quid honesta parentum uerbera? quid matrum furias natosque superbos? 130 est etiam superum concors discordia rerum totque fluunt ritus, quot dat sententia leges. nos tenet unus amor. non si mihi murmura centum det Boreas totidemque animas centumque per ora lingua rigens adamante fremat, memorare queamus, 135 quae sociata prius ueterum natura locorum distulit et t tereti limauit gloria mundo. sed nos, praeterea quod ab una exsurgimus urbe, quod domus una tulit, quod sanguine tinguimur uno nos iter inmensum disterminat et plaga ponti interfusa cohercet, amor contemnit utrumque,
Abbreviated transcription (Latin):
Errabt̃. montesq canant. ⁊ flumina laudnt
Quã mͥ pꝰ tͣgũ ueniant tua dona magist᷑.
Arcet amor copulãq tenet cõmunis ho¬
y nestĩ
h ichic. reguat amicitiȩ decꝰ. hoste fugato.
I ungimꝰ assensus animoꝵ. Nã neq uulgĩ
Nos fortua ruens. q̃ separat ardua iunxͣ
S. labor int̾iora legens uulgata libellis.
Itq aĩs inuenta tius. ⁊ nobile dognia.
Indictũ contraq bonos responsa relatꝰ:
& mea callioperꝗͣiuis te cõminus altũ:
h orreat. ⁊ uultꝰ abscondat inutile tͣctans.
hoc tam̃ hoc anumi uinclũ. nexusq fideles.
N on qͥ montosis firmatas rupib alpes.
f regit. ⁊ italicas p̾ssit cũ menib urbes.
Rũꝑet. aut nr̃o tͣreret de robore qͥeꝗͣ¬
l te ꝓcul latices. tumidis anfrac̾tibꝰ nexi.
Aut ab aruifeis riseos aut̃ oppida ca̾pii
Cimmeriasq domos serung̾e. flumine largo
N eotidũq plagȩ. portꝰ qͣs horruit helles.

Expanded text:
errabunt montesque canant et flumina laudent, errabunt montesque canant et flumina laudent, quam mihi post tergum ueniant tua dona, magister. arcet amor coplamque tenet communis honesti. hic, hic regnat amicitiae decus hoste fugato. iungimus adsensus animorum; nam neque uulgi nos fortuna ruens, quae separat ardua, iunxit, sed labor interiora legens uulgata libellis atque animis inuenta tuis et nobile dogma 110 indictum contraque bonos responsa relatus. et mea Calliope quamuis te comminus altum horreat et uultus abscondat inutile tractans, hoc tamen, hoc animi uinclum nexusque fideles non qui montosis firmatas rupibus Alpes 115 fregit et Italicas pressit cum moenibus urbes, rumperet aut nostro tereret de robore quicquam. ite procul latices tumidis anfractibus orti aut ab Arimphaeis Ripheos aut oppida Caspi Cimmeriasque domos seiungere flumine largo 120 Maeotidumque plagae et pontus quas obruit Helles
Abbreviated transcription (Latin):
I recipites densa ueluti caligine nautȩ.
Q uos furor australis st̾dens ⁊ fiatꝰ ab euro:
łculit. ⁊ raptis pͥuauit turbo magistris.
Itiꝰ abruptis miseri uoluunt᷑ in undis.
ħ on forus. aut ꝓre. ñ lintea dem̃ ꝓcellas.
s erre ualent ratioq iacet stupefacta regẽdi.
s ic me uentꝰ ag̃ uoluuntq cupidinis estꝰ.
In mare luciferũ. nec tͣrȩ ꝓtinus abft᷑.
S: mecũ repitans tua candida u̾ba magist᷑.
H ex magis eẽ reor tͥ crede candida res ẽ.
ł imͥ quo ferat. unͣ uelim tͥ pande mͣtẽ:
Ante sub egeo. obtabt̃ pia tecta palũbes.
E t u̾sa alcione cõponat in arbore nidos.
E suriens uitulos alat ante legna sequaces.
Atq inpasta diu. teneros lupa nutͥat agnos.
Al utantesq suis quisũ partib orbẽ.
Aut barceus aret taurũ. aut hircania sauros.
A nte thiesteis iterũ male t̾rita messis:
Int̾rupta dies refugos uanescat in ortꝰ:
Ante dabt᷑ imbres nilũ. suꝑ ethera damine.

Expanded text:
praecipites densa ueluti caligine nautae, praecipites densa ueluti caligine nautae, quos furor australis stridens et flatus ab Euro 80 perculit et raptis priuauit turbo magistris; protinus abruptis miseri uoluuntur in undis, non foras aut prorae, non lintea deinde procellas ferre ualent ratioque iacet stupefacta regendi: sic me uentus agit uoluuntque cupidinis aestus 85 in mare letiferum. nec terrae protinus absunt, sed mecum reputans tua candida uerba, magister, haec magis esse reor tibi credere: \'callida res est, ei mihi quo ferar, unde uelim tibi pandere mentem! ante sub Aegeo aptabunt pia tecta palumbes et uersa alcyone componat in arbore nidos, esuriens uitulos alat ante leaena sequaces 95 atque inpasta diu teneros lupa nutriat agnos mutantesque suis diuisum partibus orbem aut Barcaeus aret Taurum aut Hyrcania Mauros, ante Thyesteis iterum male territa mensis interrupta dies refugos uanescat in ortus, 100 ante dabunt imbres Nilum, super aethera dammae
Abbreviated transcription (Latin):
Hec fera tẽpestas ⁊efirũ fremitꝰq borini.
Qͥn tua sollicito p̾merẽ uestigia passu.
Noc opꝰ ut iubeas tm̃. cruor irriget artꝰ.
Solsticion euros. bruma. sectabim᷑ histrũ.
Ignotꝰ garamas. soluet mͥ uincła gentis.
Examposq lacꝰ fugiens. ypaneius amnis:
Callipedũ scithicas resonce spumosꝰ ad undas
Ibimꝰ ⁊ leucos qͣlentia soł in ortus.
I endit᷑ ⁊ uasti. deserta cacumina caslis.
& s epidauneos equat sibi cassia rupes
⁊ ñ quescentẽ aurorã curcusq solutos.
S aptaq diẽ media sub nocte iuderee
⁊ oiadeite: petã nec enĩ labor aut metꝰ ullꝰ¬
⁊ ornet u insontes p̃cibꝰ As audit aꝑtis.
e enẽ romuli dũ sedes ⁊ mania rectii
E iliina baceatasq domos uanosq tumultꝰ.
I cerere.⁊ totꝰ semel in tua corda uenirẽ:
s mens ꝯuuigio incõbens retie̾t euntẽ.
S rede meis odoc̾te malis. ueroq dolori t
Qdͣ sine te. nullos ꝓmittunt carbasa portꝰ.
E rramꝰq ꝓcul turbata ꝑ equora uitȩ.

Expanded text:
ra tempestas Zephyrûm, fremitusque Borini, Quin tua sollicito premerem vestigia passu. Hoc opus ut jubeas tantum, cruor irriget artus, Solstitio Neuros, bruma sectabimur Istrum. Ignotus Garamas solvet mihi vincula gentis. Xampaeosque lacus fugiens Hypaneius amnis Callipidum Scythicas resonat spumosus ad undas. Ibimus et Leucos, qua Leucia solis in ortus Tenditur: et vasti deserta cacumina Cassi, Queis Epidamneas aequat sibi Cassia rupes, Unde quiescentem auroram, currusque solutos, Sopitamque diem media sub nocte viderem, Te suadente petam: nec enim labor aut metus ullus Terret, ubi insontes precibus Deus audit apertis. et nunc Romulidum sedes et inania Remi culmina bacchatasque domos uanosque tumultus desererem et totus semel in tua corda uenirem, ni mens coniugio incumbens retineret euntem. 75 crede meis, o docte, malis ueroque dolori, quod sine te nullos promittunt carbasa portus erramusque procul turbata per aequora uitae,
Abbreviated transcription (Latin):
añs. qͥ ⁊ uobͣ donet ⁊ nob̃: ut de ur̃a pa¬
ce i pia consensione. nuntiis celerrimis
gaudeamꝰ. Saluto uos ñ solũ meo noĩe. s
etiã frm̃ qͥ mecũ st̃: ⁊ rogo ut ꝓ nob̃ cõ¬
endit᷑ atq instant᷑ oretis. Sit uobiseũ

Expanded text:
nus, qui et nobis donet et nobis, ut de uestra pace et pia consensione nuntiis celerrimis gaudeamus. saluto uos non solum meo nomine sed etiam fratrum. qui mecum sunt, et rogo, ut pro nobis concorditer atque instanter oretis. s
Abbreviated transcription (Latin):
Et tͥ magnꝰ honos. letificasse duos.
iacto parem. solo comparo amore tui.
FR̃ alipiꝰ eͣ. angustinꝰq magister. San¬
guinis hic consors: hic sator ingenii.
Tanto fr̃e uales. ⁊ p̃ceptore licenti: ⁊ du¬
bitas penitꝰ talib astra sequi: Qcqͥd
agas nã te nec sꝑat mundus amicũ.:
ñ daberis t̾rȩ debita. xͦ aĩa. Tu tha¬
lamos licet ⁊ delsos mediteris honores:
nunc olim dño restituere. tuo. Credo
unũ uincent iusti duo peccatorẽ: &
tua frͣne uota pͣces abigent. ł rgo re¬
di. qua uoce parens. qua sanguine fr᷑.
ambo. facerdotes. te remeare. iubent.
Ad tua te retrahunt. naͣ ncͣ aliena pe¬
tisses. hec mage que retinent: regna
tui tua sint. hec repete. his inhia: ex¬
teriꝰ ne contere tempus. Si tua nolu¬
eris quisꝗͣ aliena dabit. ñ eris ipse
tuus. missusq ꝑ extera longe
sensib. heu ꝓprii pectoris exul
ages. Sollicitũ satis hȩc nato oeci¬
nisse parentẽ: dũ tͥ quȩ michimet

Expanded text:
Et tibi magnus honos laetificasse duos. Et tibi magnus honos laetificasse duos. iacto parem, solo comparo amore tui. frater Alypius est Augustinusque magister, sanguinis hic consors, hic sator ingenii. tanto fratre uales et praeceptore, Licenti, et dubitas pennis talibus astra sequi? quicquid agas — nam te nec speret mundus amicum —, non daberis terrae debita Christo anima. tu thalamos licet et celsos mediteris honores nunc, olim domino restituere tuo. credo unum uincent iusti duo peccatorem et tua fraternae uota preces abigent. ergo redi, qua uoce parens, qua sanguine frater, ambo sacerdotes, te remeare iubent. ad tua te retrahunt, nam nunc aliena petessis: haec mage, quae retinent regna tui, tua sunt. haec repete, his inhia, externis ne contere tempus; si tua nolueris, quisquam aliena dabit? non eris ipse tuus missusque per extera longe sensibus heu! proprii pectoris exul ages. sollicitum satis haec nato cecinisse parentem, dum tibi, quae mihimet,
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ. Religio eͣ qd̃ amat morb a¬
uariciȩ. Imp̾cor hos ut amet. qͥ ñ
amat augustinũ. ħ colat ⁊ xp̃m. eui
placet hos colere. Inde ait ipsedo
dñis ñ posse duob seruire: qmͣ men̾
placet una dõ. Ina fides. d̾s unuscl
unicus e patre. xp̃s. haud duplex
uni seruitꝰ ẽ dño. Quanta & e¬
nĩ oelo ac t̾ris distantia: tanta
lere humo s nc̃ dũ sp̃c hos regit
artus: m̃te polũ penetra. nil mora
carnis obest. Corporeis iã ne more¬
re actib: ⁊ bona uitecelestis liqui¬
do p̃meditare anlĩno. Sp̃c es quã¬
ꝗͣ tenearis corporei si nõ m̃te pia
uictor carnis opus ꝑimas. Nlec tͥ ca¬
re. puer fidĩ cõpulsus amore scripsi.
Si recipis. suscipiere dõ. Crede augu¬
stinũ tͥ nẽ in me geminatũ. Sume
auos. una cũ pietate patres. Sꝑnimꝰ
abstrahere maiore dolore duob.
Audimur. pignꝰ dulor duob eris. In
te lȩta patrũ. sudauit cura duoꝵ.

Expanded text:
aurum, religio est, quod amat morbus aaurum, religio est, quod amat morbus auaritiae. inprecor, hos ut amet, qui non amat Augustinum, non colat et Christum. cui placet hos colere. inde ait ipse deus dominis non posse duobus seruiri, quoniam mens placet una deo. una fides, deus unus et unicus e patre Christus, haud duplex uni seruitus est domino. quanta etenim caelo ac terris distantia. tanta lere humo, sed nunc dum spiritus hos regit artus, Mente polum penetra, nil mora carnis obest. Corporeis jam nunc morere actibus, et bona vitae Coelestis liquido praemeditare animo. Spiritus es, quanquam tenearis corpore, si nunc Mente pia victor carnis opus perimas. Haec tibi, chare puer, fido compulsus amore Scripsi; si recipis, suscipiere Deo. Crede Augustinum tibi nunc in me geminatum, Sume duos una cum pietate patres. Spernimur? abstraheris majore dolore duobus: Audimur? pignus dulce duobus eris. In te laeta patrum sudavit cura duorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ supͣ. Non dñis hoĩm. nͣ uiciis seruit.
ñ regibꝰ ille. suꝑbis. tantũ qui xp̃o se de¬
derit dominio. Nec tͥ nobilitas uidea¬
t᷑ lib̾a. ꝙͣ nc̃ sublimẽ attonita conspi¬
cis urbe uehi. ꝗͣ. cernis tanta sibi lib̃¬
tate uideri. ut dedignet᷑ flectere col¬
la dõ. Nultis ille miser mortalib. &
qͦ seius seruit. ⁊ ancillas ut dñetur
emit. Nort̃ eumichos. ⁊ magna pala¬
cia passi. ⁊ quisqͥs romã sponte miser
patit᷑. quanto sudoris p̃cio dampnoꝙ
decoris. constet ibi clamidis. hie honor
officii. Nec tñ ipse potens. qui celsior
om̃ib eẽ emerit. ut nulli seruiat
assequit᷑. Cũ bene se tota dñm iac¬
tauerit urbe: seruit demoniis ac
simulachra colit. ꝓhdolor hos ꝓptͣ re¬
moraris in urbe. licenti: & regnũ xͥ
sꝑnis. ut his placeas. hos uocitas do¬
minos. curua ⁊ ceruioe salutas: quos
ligni seruos conspicis ⁊ lapidis. Ho¬
mine diuino argentũ uenerant᷑

Expanded text:
esse supra. non dominis hominum, non uitiis seruit, esse supra. non dominis hominum, non uitiis seruit, non regibus ille superbis, tantum qui Christo se dederit domino. nec tibi nobilitas uideatur libera, quam nunc sublimem attonita conspicis urbe uehi, quam cernis tanta sibi libertate uideri, ut dedignetur flectere colla deo. multis ille miser mortalibus et quoque seruis seruit et ancillas, ut dominentur, emit. norunt eunuchos et magna palatia passi et quisquis Romam sponte miser patitur, quanto sudoris pretio damnoque decoris constet ibi chlamydis, hic honor officii. nec tamen ipse potens, qui celsior omnibus esse emerit, ut nulli seruiat, adsequitur. cum bene se tota dominum iactauerit urbe, seruit daemoniis, si simulacra colit. pro dolor! hos propter remoraris in urbe, Licenti, et regnum Christi spernis, ut his placeas? hos uocitas dominos curua et ceruice salutas, quos ligni seruos conspicis et lapidis? nomine diuino argentum uenerantur et
Abbreviated transcription (Latin):
eger. Quẽ nẽ uelle iuuat: mex uo¬
luisse piget. Scandere celsa iuuat.
tremor ẽ descendere. celsis. Si titubeᷤᷤ
summa: peiuis ab arce. cades. Nc̃ tͥ fal¬
sa plagent bona. nc̃ rapit om̃ib auriꝰ
ambitꝰ: ⁊ uitreo fert. caua fama siu.
lst uͥ te magno damno succuixerit
empto balteus. ⁊ sterilis fregerit inde
labor serus ⁊ incassũ spes accusabis
manes: ⁊ mͦ quȩ nectis rumpere uin¬
ela uoles. Tc̃ reminisceris frustra patͥs
augustimi. contẽpsisse dolens ueridicos
monitꝰ. Iuare si sapiens ⁊ si puis es pu¬
er auddi. ⁊ cape u̾ba patrũ. consiliũq
senũ. Qͥd retrahis fera colla iugo: mea
sarcina leuis. suaue iugũ xp̃i ẽ. uox
pia. crede dõ. Et capt̃ adde iugis. da
mollib ora capistris: demissosq leui.
subde humeros oneri. Nẽ potes hoc
dũ liber agis: dũ nulla retentant.
uncła. nulla thori cura. nec altꝰ honor.
łl ex bona lib̾tas xp̃o seruire. ⁊ in ipso oĩbꝰ

Expanded text:
aeger, Quem nunc uelle iuuat, mox uoaeger, Quem nunc uelle iuuat, mox uoluisse piget. Scandere celsa iuuat, tremor est descendere celsis. Si titubes, summa peius ab arce cades. Nunc tibi falsa placent bona, nunc rapit omnibus auris Ambitus et uitreo fert caua fama sinu? Ast ubi te magno damnosus cinxerit emptus Balteus et sterilis fregerit inde labor, Serus et in cassum spes accusabis inanes Et modo quae nectis rumpere uincla uoles. Tunc reminisceris frustra patris Augustini Contempsisse dolens ueridicos monitus. Quare si sapiens et si pius es, puer, audi Et cape uerba patrum consiliumque senum. "Quid retrahis fera colla iugo? mea sarcina leuis, Suaue iugum" Christi est uox pia, crede deo Et caput adde iugis, da mollibus ora capistris Demissosque leui subde humeros oneri. Nunc potes hoc, dum liber agis, dum nulla retentant Vincula, nulla tori cura nec altus honor. haec bona libertas Christo seruire et in ipso omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
recordatꝰ repꝑi: ut te ad dnm armo¬
niȩ omĩformis artificẽ modulamine
carminis euocarẽ. Q ueso te ut aure
audias. neq causã salutis. ils uerbis
meis sꝑnas : s piã curã ⁊ mentem
patͣnã. etiã in despiciendis sermo¬
nibꝰ libent᷑ accipias. quib insitum
debẽri uenerationẽ facit. ut ñ pos¬
sit a credente contẽpni. Quare age.
rũpe moras. ⁊ uincla tenatia secli.
llec metuas placidi. mite. iugũ dni.
Pulchra quidẽ s mra uagis p̾sentia
rerũ m̃tib: at sapiens ñ stupet is¬
ta animꝰ. bsdnᷤ te sollicitat uaris
malesuada figuris: heu ualidos etiã
utere. roma potens. S tͥ nate p̾cor
semꝑ pat᷑ augustinus. Oocurset. cun¬
ctus urbis ad illecebras. Iuũ tanta in¬
ter fragilis discrimina uite aspiciens.
i habens pectore. tutus eris. Noc tñ
⁊ repetens. iterũq iterũq mouebo:
ut fugias durȩ lubrica militiȩ. Blan¬
dũ nom̃ honos: mala seruitꝰ. exitus

Expanded text:
recordatus repperi, ut te ad dominum harmorecordatus repperi, ut te ad dominum harmoniae omniformis artificem modulamine carminis euocarem. quaeso te, ut aure audias neque causam salutis tuae in uerbis meis spernas, sed piam curam et mentem paternam etiam in despiciendis sermonibus libenter accipias, quibus insitum deberi uenerationem facit, ut non possit a credente contemni. Quare age rumpe moras et uincla tenacia saecli Nec metuas placidi mite iugum domini. Pulchra quidem sed mira uagis praesentia rerum Mentibus, at sapiens non stupet ista animus. Nunc te sollicitat uariis malesuada figuris Heu! ualidos etiam uertere Roma potens. Sed tibi, nate, precor, semper pater Augustinus Occurset cunctas urbis ad inlecebras. Illum tanta inter fragilis discrimina uitae Aspiciens et habens pectore tutus eris. Hoc tamen et repetens iterumque iterumque monebo, Vt fugias durae lubrica militiae. Blandum nomen honos, mala seruitus, exitus
Abbreviated transcription (Latin):
se incitari. iã a pueris ad studia
Qͥs parũ ap̃ te ꝓ te ualuit: Qͥd ego
tanto intͣuallo posterior: ⁊ oiui illius
opũ pauꝑ efficiã. S qr ⁊ illiꝰ faculta¬
tis potentia. ⁊ tui ingenii humanita¬
te confisus. pleniora ⁊ maiora in te
spero elaborata quã elaboranda. an¬
sus sũ hiscere duplici gr̃a. ut ⁊ illi
iuro deuincta caritate cõpararer
in sollicitudine. tui. ⁊ intͣ eos qͥ salu¬
tẽ tuã diligunt. uł contestato nirne¬
rarer affectu. Nã effectus in tui ꝑ¬
fecꝰtione palmã. augustino potissinuĩ¬
scio destinatã. Hereoe fili ne aures
tuas asꝑitate. temerarii sermonis ot¬
fenderim: ⁊ ꝑ aures animo etiã tuo
tedii mei uulnus intulerim. S in m̃¬
tẽ uenit epła tua: qua te musicis fa¬
miliarẽ. modis intellexi. A quo studio
ego eui quondã tui nͣ abhorrui. Itaq
mͥ ad tuã m̃tẽ si in aliquo exulceras¬
sem deliniendã. remediũ litt̾as tuas

Expanded text:
se incitari, iam a pueris ad studia se incitari, iam a pueris ad studia qui si parum apud te pro te ualuit, quid ego tanto interuallo posterior et omnium illius opum pauper efficiam? sed quia et illius facultatis potentia et toi ingenii humanitate confisus pleniora atque maiora in te spero elaborata quam elaboranda, ausus sum hiscere duplici gratia, ut et illi uiro debita caritate conpararer in sollicitudine tui et inter eos qui salutem tum diligunt uel contestato numerarer affectu., nam effectus in tui perfectione palmam Augustino potissimum destinatam scio. Vereor, fili, ne aures tuas asperitate temerarii sermonis offenderim et per aures animo etiam tuo taedii mei uulnus intulerim. sed in mentem uenit epistolae tuae, qua te musicis familiarem modis intellexi. a quo studio ego aeui quondam tui non abhorrui. itaque mihi ad tuam mentem, si in aliquo exulcerassem, deliniendam remedium litteras tuas
Abbreviated transcription (Latin):
det adhuc infantẽ u̾bo dĩ iux dum
in xp̃o pͥmis passibꝰ ⁊ uestigio titu¬
bante repente̾. si tñ augustini doct᷑¬
na. tãquã manus matrisꝰ ulna nutͥ¬
cis instabilẽ regat paruulũ. Quẽ si
audias ⁊ sequaris. ut rursũ te sermo¬
ne selomonis alliciam. fili coronã ac
cipies grãrũ tuo uertiq: ⁊ tẽ uere e¬
ris ille nͨ fantasmate somniatꝰ. s ab
ipsa u̾itate formatus. consul. ⁊ ponti¬
fex. uacuas imagines falsi oꝑis implen¬
te xp̃o. solidis sue oꝑationis effectib.
uere enĩ pontifex. ⁊ uere consul licen¬
tius erit. si augustini uestiguis. ꝓpħi
atus heliseus heliȩ. ut illustri apło
timotheus adolescens adhereas. indi¬
uulso ꝑ itinera duuna comitatu. ut
⁊ sacerdotium corde ꝑfecto discas me¬
reri. ⁊ ppłis ad salutẽ magistri ore
consulere. Sat hoc monitis ⁊ horta¬
tui. Modico enĩ sermone ⁊ labore
te arbitror mi licenti ad xp̃m pos¬

Expanded text:
det adhuc infantem verbo Dei, vixdum det adhuc infantem verbo Dei, vixdum in Christo primis passibus et vestigio titubante repentem, si tamen Augustini doctrina tanquam manus matris et ulna nutricis instabilem regat parvulum. Quem si audias et sequaris, ut rursum te sermone Salomonis alliciam, Fili, coronam cipies gratiarum tuo uertici. et tunc uere eris ille non phantasmate somniatus, sed ab ipsa ueritate formatus consul et pontifex uacuas imagines falsi operis inplente Christo solidis suae operationis effectibus. uere enim pontifex et uere consul Licentius erit, si Augustini uestigiis, prophatus Elisaeus Eliae, ut inlustri apostolo Timotheus adolescens, adhaereas indiuulso per itinera diuina comitatu, ut et sacerdotium corde perfecto discas mereri et populis ad salutem magistro ore consulere. Sat hoc monitis et hortatui. modico enim sermone et labore te arbitror, mi Licenti, ad Christum pos
Abbreviated transcription (Latin):
lio nr̃o licentio misimus. Non enĩ po¬
tuimꝰ a bñdictione secernere: quem
cupimꝰ eadẽ gr̃a nob̃ penitus annec¬
tere. Paucis tm̃ ⁊ ad ipsũ loquamur.
ne neget sibi seriptũ. qd de se tibi
scriptũ ẽ. Aeschino enĩ dr̃. qd̃ au¬
dit mitio. S quid de alienis loqͣr.
eũ de ꝓpͥo cuncꝰta possimus ⁊ alie¬
na loqui. ñ soleat eẽ capitis sani:
Qđ dĩ gr̃ã sano ⁊ saluo sumus: quib
caput xp̃c ẽ. Incolumem te etate
ꝗͣ plurima. ⁊ beatũ semꝑ cũ tota do¬
siderantissime. Audi gͦ fili legẽ patris
tiu. id ẽ fidẽ augustini. ⁊ noli repel¬
lere consilia matris tue: qđ̃ eque no
m̃ in te augustini pietas iure sibi uẽ¬
dicat. qui te tantillũ sinu gestauit
suo. ⁊ a paruuł pͥmo lacꝰte sapientiȩ
scłaris imbutũ. nc̃ etiã spiritalib lac¬
tare ⁊ enutrire dño gestit uberib:
qm̃ te adhultũ etate corporea in spi¬
talibꝰ adhuc cunabulis uagientẽ.ii¬

Expanded text:
lio nostro Licentio misimus; non enim polio nostro Licentio misimus; non enim potuimus a benedictione secernere, quem cupimus eadem nobis gratia penitus adnectere. paucis tamen et ad ipsum loquamur, ne neget sibi scriptum, quod de se tibi scriptum est. Aeschino enim dicitur, quod audit Micio. sed quid de alienis loquar, cum de proprio cuncta possimus et aliena loqui non soleat esse sani capitis? quo dei gratia sano et saluo sumus, quibus caput Christus est. incolumem te aetate quam plurima et beatum semper cum tota dosiderantissime. Audi ergo, fili, legem patris tui, id est fidem Augustini et noli repellere consilia matris tuae, quod aeque nomen in te Augustini pietas jure sibi vindicat, qui te tantillum gestavit sinu suo, et a parvulis primo lacte sapientiae secularis imbutum, nunc etiam spiritualibus lactare et enutrire Domino gestit uberibus. Quoniam te adultum aetate corporea, in spiritualibus adhuc cunabulis vagientem, vi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ augustinũ intonat. filii nr̃i licen¬
cii pulset auditus: s & ut illa. au¬
diat aure qua xp̃s ingredit᷑ de qͣ
ñ rapit dĩ sem̃ inimicus. Tunc ue¬
re sibi sũmus xp̃i pontifex augus¬
tinꝰ uidebit᷑ : qr tunc se ⁊ exaudi¬
tũ sentiet ab excelso. si quẽ tibi dig¬
nũ genuit in litteris. hunc ⁊ sibi dig¬
ne filiũ pariat in xp̃o. Nã ⁊ nunc
uelim credas. flagrantissima de ipso
nob̵̾ sollicitudine scripsit. Tredimꝰ in
omĩpotentẽ xp̃m qd adolescentiꝰ nr̃i
uotis carnalib. sp̃italia augustini
uota p̃ualeant. Uincet᷑ uł inuitus
m crede. uincet᷑. piissimi parentis fi¬
de: ne mala uictoria uincat. si ma¬
luerit in ꝑniciẽ suã uincere quam
ꝓ salute suꝑari. He uacuũ fr̃nȩ hu¬
mͣilitatis officiũ uideret᷑. de bucilla¬
to xp̃ianȩ expeditionis in cuiꝰ ꝓcinc¬
tu cotidie ad frugalitatis annonam
militamꝰ: panes quinq tͥ parit᷑ ⁊ fi¬

Expanded text:
per Augustinum intonat, filii nostri Licenper Augustinum intonat, filii nostri Licentii pulset auditus, sed ut illa audiat aure, qua Christus ingreditur, de qua non rapit dei semen inimicus! tunc uere sibi summus Christi pontifex Augustinus uidebitur, quia tunc se et exauditum sentiet ab excelso, si quem tibi dignum genuit in litteris hunc et sibi digne filium pariat in Christo. nam et nunc, uelim credas, flagrantissima de ipso nobis sollicitudine scripsit. credimus in omnipotente Christo, quod adolescentis nostri uotis carnalibus spiritalia Augustini uota praeualeant. uincetur uel inuitus, mihi crede, uincetur piissimi parentis fide, ne mala uictoria uincat, si maluerit in perniciem suam uincere quam pro salute superari. ne uacuum fraternae humanitatis officium uideretur, de buccellato Christianae expeditionis, in cuius procinctu cotidie ad frugalitatis annonam militamus, panes quinque tibi pariter et fi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ succederet in cathedra ep̃o. sed
acrederet. Hã incolumi ualerio. hip¬
ponensis ȩocłiȩ coep̃s augustinꝰ ẽ. Et
ille beatus senex cui purissimã m̃tẽ.
nulla umquã luantis inuidiȩ ma¬
cula suffudit. dignos sui cordis pace
nc̃ ab altissimo fructꝰ capit : ut quẽ
suocessorẽ. sacerdotii sui simplicit᷑ op¬
tabat hc̃ mereat᷑ tenere collegami.
Credi ne hoc potuit antiqͣm fieret:
S in hoc qͦ omĩpotentis oꝑe dici ȩu¬
głicũ illud potest: hominib ħ ardu¬
a. ap̃ dm̃ aũ omĩa possibilia. Exul¬
temꝰ itaq ⁊ letem᷑ in eo qui facͣ mi¬
rabilia solus. ⁊ qui facit unanimes
habitare. in domo: qm̃ ipse respex
humilitate᷑ nr̃am. ⁊ uisitauit in bo¬
no plebe suã. Qui erexit in domo dd̾¬
cornu pueri sui. ⁊⁊ nc̃ exaltauit cor¬
nii ȩccłi& sue in electis suis: ut cor
hoc ẽ donatistarũ manicheoꝵq con¬
fringat. Utinã hȩc nẽ dñi tuba qua

Expanded text:
ut non succederet in cathedra episcopo, sed ut non succederet in cathedra episcopo, sed accederet. nam incolumi Valerio Hipponiensis ecclesiae coepiscopus Augustinus est. et ille beatus senex, cui purissimam mentem nulla umquam liuentis inuidiae macula suffudit, dignos sui cordis pace nunc ab altissimo fructus capit, ut quem successorem sacerdotii sui simpliciter optabat hunc mereatur tenere collegam. credine hoc potuit, antequam fieret? sed in hoc quoque omnipotentis opere dici euangelicum illud potest: hominibus haec ardua, apud deum autem omnia possibilia. exultemus itaque et laetemur in eo qui facit mirabilia solus, et qui facit unanimes habitare in domo, quoniam ipse respexit humilitatem nostram et uisitauit in bono plebem suam, qui erexit cornu in domo Dauid pueri sui et nunc exaltauit cornu ecclesiae suae in electis suis, ut cornhoc est Donatistarum Manichaeorumque confringat. Vtinam haec nunc domini tuba, qua
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicabili ⁊ honorando fr̃ĩ roma¬
niano. paulinꝰ ⁊ therasia. Pridie ꝙͣ
iam omĩum parit᷑ episcopoꝵ. Ergo
tot scõꝵ taliũ recentissimis sermoni¬
b gratulantes. ꝓperauimꝰ ad te nr̃am
referre lȩtitiamꝰ: ut tͥ qͦq expecꝰtatũ
in ꝑegrinatione sollicita gaudiũ fes¬
tiuussimis cõferremꝰ indiciis. Si forte
eadẽ de uen̾abilib ⁊ amantissimis
uiris ꝑ aliaꝵ aduentꝰ nauiũ cõꝑisti.
ꝑ nos etiã repetita accipe: ⁊ quasi
renouata hilaritate rursus exulta.
Qs si pͥmus hic a nob̃ tͥ ueniet nun
tius. gratulare tantã nob̾ in tua pa¬
tria caritatẽ xp̃o donante partam:
ut quid illic druina ꝓuidentia gerat.
nurabilis semꝑ ut scriptũ ẽ in scis
siuis. uł pͥmi uł cũ pͥmis sciamꝰ. H on
qdͥ epͣatũ augustinꝰ acceꝑit s qd̵ hane
łi curã meruerint affricanȩ ȩccłiȩ.
ut u̾ba cȩlestia augustini ore ꝑciꝑent.
Qui ad maiorẽ dnici muneris grãm
nouo more ꝓuecꝰtus ita consecratus ẽ:

Expanded text:
CABILI ET HONORANDO FRATRI ROMANIANO PAULINUS ET THERASIA. Pridie, quiam omnium pariter episcoporum. ergo tot sanctorum talium recentissimis sermonibus gratulantes properauimus ad treferre laetitiam, ut tibi quoque exspectatum in peregrinatione sollicita gaudium festivissimis conferremus indiciis. Si forte eadem de venerabilibus et amantissimis uiris per aliarum aduentus nauium comperisti, per nos etiam repetita accipe et quasi renouata hilaritate rursus exulta. quod si primus hic a nobis tibi nuntius ueniet, gratulare tantam nobis in tua patria caritatem Christo donante partam, ut, quicquid illic diuina prouidentia gerat mirabilis semper, ut scriptum est, in sanctis suis, uel primi uel cum primis sciamus. Non quod episcopatum Augustinus acceperit, sed quod hanc dei curam meruerint Africanae ecclesiae, ut uerba caelestia Augustini ore perciperent, qui ad maiorem dominici muneris gratiam nouo more prouectus ita consecratus est,
Abbreviated transcription (Latin):
impendero: contͣ officiũ meũ mͥ facere
uideor. Id enĩ uis ut ad te plixaͣ epłam
scribã. ⁊ hoc quidẽ debeo fateor. debeo
ꝓrsus hoc tã dulci. tã sincerȩ. tã meȩ
uoluntati tuȩ. S qr bonus es amator
iustitiȩ: inde te. admoneo ut de illa ꝙͣ.
diligis. hoc a me. libentiꝰ audias. Lernis
debeo: ⁊ tp̃s ad omĩa mͥ ñ sufficit. qͣndo
solũ mͥ alia scribenda ipsi ñ imponant.
uerũetiã cȩt̾os quanta possunt aucto¬
ritate ⁊ scã benignitate ꝓhibeant. ne
uidear ego duaꝰ cũ asingulis petita nͣ
scies quibꝰ oꝑibꝰ litterarũ. ⁊ quantũ oc¬
cupatꝰ sim. ⁊ instantiꝰ facies qd rogaui.
ut ⁊ alios qͦs potueris mͥ aliqͥd aliud
scribendũ uolentes in iungere a me
demoliaris. Dñs ds nr̃ impleat cordis
tui tã grandẽ ⁊ tã sc̃m sinũ. quẽ ipse
⁊fecit. dñe beatissime. Expliẽ. Incipit¬

Expanded text:
inpendero, contra officium meum mihi facere inpendero, contra officium meum mihi facere uideor. Quod enim uis, ut ad te prolixam epistulam scribam, et hoc quidem debeo, fateor; debeo prorsus hoc tam dulci, tam sincerae, tam merae uoluntati tuae. sed quia bonus es amator iustitiae, inde te admoneo, ut de illa, quam diligis, hoc a me libentius audias. cernis debeo; et tempus ad omnia mihi non sufficit, quando solum mihi alia scribenda ipsi non inponant, uerum etiam ceteros quanta possunt auctoritate et sancta benignitate prohibeant, ne uidear ego durus, cum a singulis petita nonscies, quibus operibus litterarum et quantum occupatus sim, et instantius facies, quod rogaui, ut et alios, quos potueris, mihi aliquid aliud scribendum uolentes iniungere a me demoliaris. dominus deus noster impleat cordis tui tam grandem et tam sanctum sinum, quem ipse fecit, . domine beatissime. CXI. DOMI
Abbreviated transcription (Latin):
epła tua nolo dic̾e ꝙͣ ueris uł ꝙ̃. ñ ue¬
ris. plena tñ laudib m̃is. hoc de me ut
rep̃henderẽ etiã te nolente. flagitaũ
sã si qͥd aliud nolebas ut seribere: largi¬
teẽ me desiderabas ñ redditorẽ. Por¬
io iustitiȩ ordo sic ht̃. ut debitũ pͥus red¬
damꝰ. tc̃ deinde. cui reddimꝰ. si hoc pla¬
ct aliqͥd ⁊ donemꝰ. quãꝙͣ. etiã talia. qua¬
la desid̾asti ut scriberẽ: si diligentiꝰ p̃¬
cepta diũca cogitemꝰ. reddimꝰ potiꝰ ꝙͣ do¬
namꝰ. si nemini qͥcꝗͣ debendũ ẽ. nͥ ut
inuicẽ diligamꝰ. Ip̃sa qͥppe dilectio exig̃
debitũ: ut fr̃nȩ caritati. seruientes. eũ
qui se adiuuari recte uelit. in qͦ pos¬
sumꝰ adiuuamus. S mi fr̃ ⁊ tu credo
qͥd noiu̾̃s quanta sint in manib meis:
quib adiu̾sus curas. quas nr̃ȩ seruitu¬
tis necessitas ht. uix mͥ paucissimȩ gut¬
te: tẽporis stillant᷑. Quas aliis reb si

Expanded text:
epistula tua nolo dicere quam ueris uel quam non ueepistula tua nolo dicere quam ueris uel quam non ueris plena tamen laudibus meis hoc de me ut rependerem etiam te nolente flagitauit. nam si quid aliud uolebas ut scriberem, largitorem me desiderabas, non redditorem. porro iustitiae ordo sic habet, ut debitum prius reddamus, tum deinde, cui reddimus, si hoc placet, aliquid et donemus. quamquam etiam talia, qualia desiderasti ut scriberem, si diligentius praecepta dominica cogitemus, reddimus potius quam donamus, si nemini quicquam debendum est, nisi ut inuicem diligamus. ipsa quippe dilectio exigit debitum, ut fraternae caritati seruientes eum, qui se adiuuari recte uelit, in quo possumus, adiuuemus. sed, mi frater, et tu credo quod noueris, quanta sint in manibus meis, quibus aduersus curas, quas nostrae seruitutis necessitas habet, uix mihi paucissimae guttae temporis stillantur, quas aliis rebus si