comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cdelargiendis ordinib p̾mium quȩrt̃. Cathedra cͦ uendentium
columbas eu̾titur. quia hi qui sꝑalem grãm uendunt. urel ante
humanos uel ance dei occulos sac̾docio pͥuantur. Et nõ sine
Cbat ut quisquã transferret uas ꝑ templũ
De nasis dicit illis quȩ mercandi inferebant grã. Cecerum
absit ut uasa deo dicata cdominuᷤ eiceret detemplo. et in¬
troferri ꝓhiberet intemplũ ubi futuri sun examũsp̾cendit
sa de templo. ac ne amplius inferant ꝓhibet. quando non
solum de eccła omnes reppellit ac deturbat reꝓbos. uerumã
ne ultra ad turbandã ȩcclam intrent: ꝑ̧t̾no eos uerbere com¬
pescit. Sed et in p̾senti hȩc uera domus clomini id: corda
fidelium purificatio. ut nõ tantũ peccata quȩ merant diuinitus in¬
mssa conpunctio tollat. sed cẽ ne hȩc ultra repetant diuina in eis gr̃a ꝑ
seuerans adiuuec. Et docebat eos dicens. Nonne seriptum est quia

Expanded text:
de largiendis ordinibus pretium quaerunt. Cathedra ergo vendentium de largiendis ordinibus pretium quaerunt. Cathedra ergo vendentium columbas evertitur, quia hi qui spiritalem gratiam venundant, vel ante humanos, vel ante Dei oculos sacerdotio privantur. Quod debat ut quisquam transferret vas per templum. De vasis dicit illis quae mercandi gratia inferebant. Caeterum absit ut vasa Deo dicata Dominus ejiceret de templo, vel introferri prohiberet in templum, ubi futuri sui examinis insignesa de templo, ac ne amplius inferantur prohibet, quando non solum de Ecclesia omnes repellit ac deturbat reprobos, verum etiam, ne ultra ad turbandam Ecclesiam intrent, aeterno eos verbere compescit. Sed et in praesenti haec est vera domus Domini, id est, cordis fidelium purificatio, ut non tantum peccata quae inerant divinitus immissa compunctio tollat, sed etiam ne haec ultra repetant, divina in eis gratia perseverans adjuvet. Et docebat, dicens eis: Nonne scriptum est quia
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ uendi uel emi repperent in templo: quȩ ad ministi̾um
necessaria er̃nt eiusdem templi: urca quod alias faetũ legmus.
cum idem templum ingreoieus: inueiit in eo uendentes etemen
ammaduersione puniret si muenisset aliquos ibi nsu ued uauiloquio
uacantes. aut alii cuilibet uitio maucipatos. Si enĩ ea quȩ alibi li¬
bere geri poterant domimis in domo sua temporalia negotia geri
non patitur. quantomagis ea quȩ nusquã fieri licet plus celestis ire
mereutur si in edibus deo sacratis aguntur: uerũ ꝗa sꝑe sẽs ineo
nantur. Qui aut̃ sunt in templo dei hodie qͥ columbasuendt̃.
ñ qͣ in eecłã p̾tium de impositione manus accipiunt. ꝑ quã uidł
Sea redempcor nr̃ cathedras uendentium columbas euertit. quia
taliũ negotiatoꝵ sac̾dociũ destruit. łline ẽ. quod sacri canones syme¬
macam heresim damnant ec eos saẽdocio priuan p̃cipiunt: qui

Expanded text:
tantum vendi vel emi repererit in templo, quae ad ministerium tantum vendi vel emi repererit in templo, quae ad ministerium necessaria essent ejusdem templi, juxta hoc quod alias factum legimus, cum idem templum ingrediens invenit in eo vendentes et emenanimadversione puniret, si invenisset ibi aliquos risui vel vaniloquio vacantes, aut alii cuilibet vitio mancipatos? Si enim ea quae alibi liberi gerere poterant, Dominus in domo sua temporalia negotia geri non patitur, quanto magis ea quae nusquam fieri licet plus coelestis irae merentur, si in aedibus Deo sacratis aguntur? Verum quia Spiritus sannantur. Qui autem sunt in templo Dei, hodie, qui columbas vendunt, nisi qui in Ecclesia pretium de impositiSed Redemptor cathedras vendentium columbas evertit, quia talium negotiatorum sacerdotium destruit. Hinc est quod sacri canones Simoniacam haeresim damnant, et eos sacerdotio privari praecipiunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uod maledicendo ficum infrue luosã ꝑfigurã fecit dominus:
hoc idem mox aꝑcus ostendit eiciendo imꝓbos etemplo. Ne¬
q enĩ aliuid peccauit arbor quod esurcentẽ dño ponia non
habuit. quori necdũ tempus aduenerat. sed peccauere sacedoces
qui in domo donuni scłaria negotia gerebant. et fruetũ pietatis
quẽ debuerant. quẽq dñs ineis esuriebat ferre suꝑsederant. Are¬
fecit dominus arborẽ maledieto. ut homines fiue audientes:¬
multomagis intelligent sise diuino condeminandos ẽẽ. iuditio:. si
absq oꝑũ fruetu de plansu tantũ sibi religiosi sermonis uelud
de sonitu et cegun̾to blandirentur uiridantiũ folioꝵ. Uerum ꝗa
nõ uitellexerẽ: inpsis consequent᷑ distitẽ bionẽ mertȩ ultionis
ex̃cuit. Eiecitq cõmertia rerum humanarũ de domo illa: inqua
tantũ diuinias res ati holtias et orationes d̃omins offerri. uerbũ dei legi
audiri et de cantari p̾eeptũ erat. Et quidẽ credendum ẽ. quia ea

Expanded text:
 evertit. Quod maledicendo ficum infructuosam per figuram fecit Dominus, hoc idem mox apertius ostendit, ejiciendo improbos e templo. Neque enim aliquid peccavit arbor, quod, esuriente Domino, poma non habuit, quorum necdum tempus advenerat; sed peccare sacerdotes qui in domo Domini saecularia negotia gerebant, et fructum pietatis quem debuerant, quemque in eis Dominus esuriebat, ferre supersederant. Arefecit Dominus arborem maledicto, ut homines haec videntesintelligerent sese divino condemnandos esse judicio, si absque operum fructu de plausu tantum sibi religiosi sermonis, vel ut de sonitu et tegumento blandirentur, viridantium foliorum. Verum quia non intellexerunt, in ipsos consequenter districtionem meritae ultionis exercuit. Et ejecit commercia rerum humanarum de domo illa, in qua divinas tantum res agi, hostias et orationes Deo offerri, verbum Dei legi, audiri et decantari, praeceptum erat. Et quidem credendum est quia ea
Abbreviated transcription (Latin):
dum fodiam cͥca illam et mittam stercora. Et siquidẽ fecerit frue hũ.¬
Sinautẽ: infuturum suecides eam. Cultor autem uineȩ ordo ẽ. aplo¬
rum doctoꝵq sꝑalium. qui synagogã ne ꝑiret diligenter ad
penitenciã uocare pio q eius salute domino supplicare studue¬
runt. Precipue iacobus fr̃domini. qͥ regendȩ iherosolimoꝵ eccłȩ
prelatus ẽ. Nerum ꝗa illa nec uilegalibus edictis. nec inꝓphicis cõ¬
testarionib. nec impsa choruscantis eiu̾geli grã fruetum obȩ¬
dienciȩ ferre consensit: quasi tribus annis ficus sterilis ꝑmanens:
abiecta ẽ. adomino. et ȩcna maledicꝰtione subu̾sa. Namq ñ solũ
ab electoꝵ sorte repulsa: sed ab ipsa & quã inannis occupabat t̾¬
ra abscisa ẽ. Sed et tusi nõ uis audire dileedeꝰ ane malediete ung¬

Expanded text:
odiam circa illam et mittam stercora. Et si quidem fecerit fructusin autem, in futurum succides illam . Cultor autem vineae ordo est apostolorum doctorumque spiritalium qui Synagogam, nei periret, diligenter ad poenitentiam vocare proque ejus salute Domino supplicare studuerunt. Praecipue Jacobus frater Domini, qui regendae Jerosolymorum Ecclesiae praelatus est. Verum quia illa nec in legalibus edictis, nec in propheticis contestationibus, nec in ipsa coruscantis Evangelii gratia fructum obedientiae ferre consensit, quasi tribus annis ficus sterilis permanens, abjecta est a Domino, et aeterna maledictione subversa. Namque non solum ab electorum sorte repulsa, sed ab ipsa etiam quam inanis occupabat terra abscissa est. Sed et tu, si non vis audire in judicio
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. cũ is qui illuminari intus meruit manifeste didicerit: quomͦ ere¬
dendũ qualit̾ iuendũ. q̃pro fide uitatis atq oꝑatione iusticiȩ pͥ¬
mia sint nifuturo sꝑanda. Et misit illũ indomũ suam: dicens. uade
in domũ tuã. et si tn inuicũ iutͦieris. nemini dixeris.
uod eum in domũ suã ire p̾cepit. mistice admonet om̃is q agni¬
tione ui̾tatis illustrantur ut ad eor suũ redeant. sit quautũ
sibi donatum sit sollicita mente ꝑpendant. conlacisq sibi bñfitus
digna oꝑm exsecutione respondeant. Iuod uo̾ eũ sic̃ et multos qͦs
sanauit alios sanationẽ suam silentio tegere iubet: exemplum suis
tribuit. ne de his quȩ faciunt nurandis fauorẽ uulgi requirant.
secd diuinis tantũ aspectibus uͥ et merces oꝑm restat sint placere
contenti. Et eg̾ssus ẽ ih̾e et discipuli eius in castella cȩsaree ꝓbilippi

Expanded text:
fuit, cum is qui illuminari intus meruit manifeste didicerit quomodo crefuit, cum is qui illuminari intus meruit manifeste didicerit quomodo credendum, qualiter vivendum, quae pro fide veritatis atque operatione justitiae praemia sint in futuro speranda. Et misit illum in domum suam dicens: Vade in domum tuam: et si in vicum introieris, nemini dixeris. Quod eum in domum suam ire praecepit, mystice admonet omnes qui agnitione veritatis illustrantur, ut ad cor suum redeant, et quantum sibi donatum sit sollicita mente perpendant, collatisque sibi beneficiis digna operum exsecutione respondeant. Quod vero eum sicut et multos quos sanavit alios, sanationem suam silentio tegere jubet, exemplum suis tribuit, ne de his quae faciunt mirandis favorem vulgi requirant, sed divinis tantum aspectibus ubi et merces operum restat, sint placere contenti. Et egressus est Jesus et discipuli ejus in castellum Caesareae Philippi.
Abbreviated transcription (Latin):
arbores alonge spec tantib uel certe inluce nocturna solent ap¬
parere. ita ut nõ facile arbor sit an homo possit diuosei. quia pͥmus
nimirũ cuiq iuitutis intitus ẽ. hominũ. uctã moresq ceteroꝵ inspici
ut ꝗcqͥd quispiã boni uiderit imitecur. qeqͥd mali caueat ac de¬
testetur. Sed quisqͥs ita cssipit ac longi temporis obscuritate de¬
pressus ẽ. ut int̾ bonũ et malũ fidẽ et ꝑfidiã sincera pietatis oꝑa
et simulationẽ iusticiȩ adhuc discerne uesciat: quasi ambulantes
bomines instar arboꝵ ceruit. ꝗa facta multituonus absq luce
discretionis uidet. Et quid talib suꝑẽ. nͥ ut diuina dignatio q̃
ei curã hõis consid̾andi tribuit: &̃ donũ conferat diseernendi.
ꝗ̃ maxime hominũ uita sequenda. quori sit audienda doet¬
na᷑ Unde apte dr̃. ꝗa secunda impositione manuũ suarũ domimis ei
lucẽ clare omĩa uidendi restituerit. Clare namq iidet omĩa qͥ cecus

Expanded text:
arbores a longe spectantibus, vel certe in luce nocturna solent apparere, ita ut non facile arbor an homo sit possit dignosci. Quia primus nimirum cuique virtutis introitus est, hominum vitam moresque caeterorum inspicere, ut quidquid uspiam boni viderit, imitetur, quidquid mali, caveat ac detestetur. Sed quisquis ita desipit, ac longi temporis obscuritate depressus est, ut inter bonum et malum, fidem et perfidiam, sincera pietatis opera et simulationem justitiae adhuc discernere nesciat, quasi ambulantes homines instar arborum cernit, quia facta multitudinis absque luce discretionis videt. Et quid talibus superest, nisi ut divina dignatio, quae ei curam hominis considerandi tribuit, etiam donum conferat discernendi quae maxime hominum vita sequenda, quorum sit audienda doctrina? Unde apte dicitur quia secunda impositione manuum suarum Dominus ei lucem clare omnia vivendi restituerit. Clare namque videt omnia qui caecus
Abbreviated transcription (Latin):
deret. q̃ quasi pedecentĩ et ꝑ quosdã ꝓfectuũ gradus adlucẽ dnu¬
nȩ uisionis solet ꝑuenire. sed et sue nobis gr̃e crebra darec inditia
ꝑ quã singula m̃e ꝑfectionis increm̾ta ut ꝓficẽ aliqͥd possint ne de¬
fitiant aduiat. De sputo aut̃ oris dñi quod gr̃am sꝑc eius desig¬
nat. sepe dictũ ẽ. De tactu manuũ eius quod u̾tutẽ aduitoris ipsiꝰ¬
eus insinuent: nulli dubium ẽ. Sputũ quippe abintus de capite
domini ꝓcedit. manus uõ sunt menbra corporis exc̾ius posita. Ge¬
puens gͦ mnocculos eȩei dñs imponit manus suas ut uideat. ꝗa ee¬
citatẽ generis humani ꝑ inuisibilia pͥi etatis dona etꝑ exhibita
foris sacram̃ta assumptȩ humanitatis abstersit. P rino autẽ qui
curabatur uidebat homines uelut arbores ambulantes. hoc efi
formã quidẽ corpoꝵ int̾ umbras aspitiens. sed nulla mbroꝵ lini¬

Expanded text:
enderet quae quasi pedetentim et per quosdam profectuum gradus ad lucem divenderet quae quasi pedetentim et per quosdam profectuum gradus ad lucem divinae visionis solet pervenire, seu ut suae nobis gratiae crebra daret indicia, per quam singula nostrae perfectionis incrementa, ut proficere aliquid possint nec deficiant, adjuvat. De sputo autem oris Domini, quod gratiam spiritus ejus designet, saepe dictum est. De tactu manuum ejus, quod virtutem adjutorii ipsius insinuent, nulli dubium est. Sputum quippe ab intus de capite Domini procedit; manus vero sunt membra corporis exterius posita. Exspuens ergo in oculos caeci Dominus, imponit manus suas ut videat, quia caecitatem generis humani et per invisibilia divinae pietatis dona et per exhibita foris sacramenta assumptae humanitatis abstersit. Primo autem is qui curabatur, videbat homines velut arbores ambulantes, hoc est formam quidem corporum inter umbras aspiciens, sed nulla membrorum line
Abbreviated transcription (Latin):
plum mulieris quȩ fimbriã eius felici audacia tecegit ediscimus.
Tangit nos clominus eũ mentẽ nr̃am afflatu sui sꝑe illustrat. atq
ad agnitionẽ nos ꝓpͥȩ infirmitatis studiũq bone actionis acce¬
dit. Et app̾hendens manũ ecci: duxit eum extra uicum.¬
dprehendit manũ cȩci ut eũ adexecutionẽ bone oꝑationil
quã ꝓluitina cordis obseuritate nõ nouerat confortaret.
Ecluxit extͣra uicũ: ut auita uulgari segregatus: uoluntatẽ su
conclitoris qua illuminari mereretur liberus sedulo corde scru¬
aretur. Qiusqͥs i lum̃ et̾nitatis uidere defidãt. nõ exempla turba¬
tum sed ducatũ necẽe ẽ. semꝑ sui redemptoris sequatur. Expuensq ĩ
occulus enis: impositis manibus suis: int̾rogauit eũ si aliquid iuderet.
Et aspitiens: ait. Uideo homines uelut arbores amibulantes. Deinde
deo clominis cȩcũ hẽ paulatĩ et nõ repente curat. quẽ uno mox uer¬
bo si uellec poterat curare: ut magnitudinẽ humane cęcitatis ołt¬

Expanded text:
plo mulieris quae fimbriam ejus felici audacia tetigit ediscimus. Tangit nos Dominus cum mentem nostram afflatu sui spiritus illustrat, atque ad agnitionem nos propriae infirmitatis studiumque bonae actionis accendit. Et apprehendens manum cpprehendit manum caeci, ut eum ad exsecutionem bonae operationis quam pro diutina cordis obscuritate non noverat confortaret. Eduxit extra vicum, ut a vita vulgari segregatus voluntatem sui conditoris, qua illuminari mereretur, liberius sedulo corde scrutaretur. Quisquis enim lumen aeternitatis videre desiderat, non exempla turbarum, sed ducatum necesse est semper sui redemptoris sequatur. Et exspuens in oculos ejus, impositis manibus suis, interrogavit eum si aliquid videret. Et aspDominus paulatim et non statim repente curat quem uno mox verbo, si vellet, poterat curare, ut magnitudinem humanae caecitatis ost
Abbreviated transcription (Latin):
trauscendt̃. Qualibus dr̃ Siuis ꝑfec tus ẽẽ: uade uende omĩa que
rum ꝓpt̾ septiformẽ spe grãm septẽ fuisse memorantur. Nam quia
sporee exe poneo et palmarũ folis solent contexi. mercto inscõꝵ sigone
ornat manum. & iunceꝰuasis recte comꝑantur eleebi. eũ raddicẽ cordiᷤ
ne forte abamore et̾nitatis arescat inipso utȩ fonte eullocant. ass¬
mulautus ec eis q̃ de palmarũ sunt folis contexta. cũ indefeetnã
etue recbutionuiᷤ memoriã puro in eorde retinent. & bñ turba q̃¬
uis reliquias dm̃iei praudis nõ caperet: manducalłe tam̃ et satu

Expanded text:
transcendunt. Qualibus dicitur: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae transcendunt. Qualibus dicitur: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae rum, propter septiformem Spiritus gratiam septem fuisse memorantur. Nam quia sportae junco et palmarum foliis solent contexi, merito in sanctorum siornat manum. Et junceis vasis recte comparantur electi, cum radicem cordis, ne forte ab amore aeternitatis arescat, in ipso vitae fonte collocant. Assimilantur et eis quae de palmarum sunt foliis contexta, cum indefectivam aeternae retributionis memoriam puro in corde retinent. Et bene turba, quamvis reliquias domi
Abbreviated transcription (Latin):
qui requirt̃ eum. iuuent corda eoꝵ in scłm seli. Quod ẽaꝑtediẽe
Audient hunules uerbũ domini et facient. et adlaudẽ nõ suã sed
suꝑni largitoris cuncta q̃ bñ egert̾ referent. unde merite aduitã
int̾ioris hõis ȩt̾nam ut pote pane uitȩ saturati ꝑuenient. Cui eontͤ
tarctis auditoribus ꝑ prophetã exꝓbratur. Mauducastis: ec ñ estis
saturati. Mancducant namq et non saturantur. qͥ panẽ uerbidei
auchienoo degustant: sed nõ faciendo quȩ auclune. Niehil ex his
interus dulceouus quo eor ipsoꝵ confirmetur inuentre memorie
recipiunt. Et sustulert̃ qd̾ suꝑauat defragmtis septem sportas.
implent. tasunt altiora ꝑfec hionis p̾cepta. uel potius exhortantta
et consilia. ꝗ generalis fichesium multitudo neqͥt seruando et impleti¬
us artinge. qduoꝵ ecsecutu ilos ppͥe respicit. qui maiore sꝑe scĩgra

Expanded text:
qui reququi requAudient humiles verbum Dei, et facient, et ad laudem non suam, sed superni largitoris cuncta quae bene gesserunt, referent. Unde merito ad vitam interioris hominis internam, ut pote pane vitae saturati pervenient. Cui contra tardis auditoribus per prophetam exprobratur: Manducastis, et non estis saturati . Manducant namque, et non saturantur, qui panem verbi Dei audiendo degustant, sed non faciendo quae audiunt, nihil ex his internae dulcedinis, quo cor ipsorum confirmetur, in ventrem memoriae recipiunt. Et sustulerunt quod superaverat de fragmentis septem sportas. implent, quia vero sunt altiora perfectionis praecepta vel potius exhortamenta, et consilia, quae generalis fidelium multitudo nequit servando et implendo attingere, quorum exsecutio illos proprie respicit, qui majori sancti Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
ostendat. et nos adagendas semꝑ deo gr̃as informet. cũ uel ter¬
reno pane carnẽ uel animã celesti suꝑna gr̃a largiente refi¬
eimus. Et habebant pisciculos et ipsos b̾ndie. et iubsit apponi.
aponi msi sc̃õs accipimus illius temporis quo eacdẽ condita
est scͥptura. uel quoꝵ ipsa scͥntura fidẽ uitam et passiones con¬
tinet: Qui de curbulentis huuis scli fluctibus erepti ac diuna bene¬
dictione consecrati. refechionẽ nobis int̾nam ne inhuius mundi tran¬
seuntis excursu defitiamus: exemplo suȩ uel uite p̾buere uel mortiꝰ
& mancducauerunt et saturati sunt.
anducant depanibus domim ac piscibus et saturantur. ia au¬
dientes uerba dei et exempla intuentes adͥꝓfectũ iutȩ cor¬
rectionis phye excitari atq adsurgere festinant. Iuib apte con¬
gruit ilud psalmiste. Eclent pauꝑes et sacurabintur etlaudabt̃ dñm

Expanded text:
ostendat, et nos ad agendas semper Deo gratias informet, cum vel terostendat, et nos ad agendas semper Deo gratias informet, cum vel terreno pane carnem, vel animam coelesti superna gratia largiente reficimus. Et habebant pisciculos, et ipsos benedixit et jussit apponi. apponi, nisi sanctos accipimus illius temporis, quo eadem est condita Scriptura, vel quorum ipsa Scriptura fidem, vitam, et passiones continet? Qui de turbulentis hujus saeculi fluctibus erepti, ac divina benedictione consecrati, refectionem nobis internam, ne in hujus mundi transeuntis excursu deficiamus, exemplo suae vel vitae praebuere vel mortis. Et manducaverunt et saturati sunt. Manducant de panibus Domini ac piscibus, et saturantur, qui audientes verba Dei et exempla intuentes, ad profectum vitae correctioris per haec excitari atque assurgere festinant. Quibus apte congruit illud Psalmistae: Edent pauperes et saturabuntur, et laudabunt Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
autem fregit panes quos discipulis darec: aꝑtionẽ designat sacra¬
m̾toꝵ. quib adppetuã salutem nutͥendus erat mundus. C ñ enĩa
ipse donunus et nemo nouit filiũ nͥ pat̾. et neq patrẽ quis nouit
nisi filis et eui uolũit filius reuelare. quid ñ panem uitȩ nobis pse
aꝑiendum demonstrauit: Ad euius iit̾iora cernenda ꝑ nosipsos
penetrare uequiuimus. Cui contra ꝓpha miserabilẽ quoꝵidã famẽ
deplirans aiebat. Pariuili peciert᷑ panẽ. nec erat qͥ frang̾ec eis.
Iuod ẽ. aliis uerbis dicere. Inlocti quesiert̃ parluilũ uerbi dei.
quo adiuirtutẽ bonȩ oꝑationis conualesce̾nt refici. nec erat ma¬
gistris deficientib qͥ eis scripture archana patefacet. eosq aduiã
ueritatis instrueret. Aeceptis aut̃ adfrangendũ panib dñsgr̃aᷤᷤ
agit. ut et ipse quantũ de salute generis humauiꝰ gaudeat

Expanded text:
autem fregit panes quos discipulis daret, apertionem designat sacraautem fregit panes quos discipulis daret, apertionem designat sacramentorum, quibus ad perpetuam salutem nutriendus erat mundus. Cum enim ait ipse Dominus: Et nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem quis novit nisi Filius, et cui voluerit filius revelare , quid nisi panem vitae nobis per se aperiendum demonstravit, ad cujus interiora cernenda per nos ipsos penetrare nequivimus? Cui contra propheta miserabilem quorumdam famem deplorans aiebat: Parvuli petierunt panem, nec erat qui frangeret eis . Quod est aliis verbis dicere: Indocti quaesierunt pabulum verbi Dei, quo ad virtutem bonae operationis convalescerent refici, nec erat, magistris deficientibus, qui eis Scripturarum arcana patefaceret, eosque ad viam veritatis institueret. Acceptis autem ad frangendum panibus Dominus gratias agit, ut et ipse quantum de salute generis humani congaudeat
Abbreviated transcription (Latin):
quam flosfemi. In nouo aut̃ cestan̾to ipsam quoq t̾ram ac facu¬
tates temporales derelinquere p̾cipimur. Uel cerce ꝗa mons inquo
turba dũicis panib refitiebatur: altitudinẽ ut supra diximus
redẽpcoris ñri significat. lbi suꝑ fenũ hic suꝑ t̾ram reficitur. lbi
enim celsitudo xꝑi ꝓpt̾ carnales homines et iherusalẽ terrenã
carnali spe et desiderio tegitur. hic aut̃ remota omĩ eupidita¬
te caruali cõiuuas noui testam̃ti spei ꝑmanentis firmamentum
tamquã ipsuis montis soliditas nullo feno int̾posito contine¬
bat. Et accipiens septem panes gr̾as agens: fregit et dabat dis¬
cipulis suis ut apponerent. Et apposuerunt turbe.
ns accipiens panes dabat discipulis. ut ipsi acceptos ap
pou̾ent turbȩ. quia sꝑalis dona scienciȩ tribuens apostolis.
ꝑ eoq misteriũ uoluit eccłe suȩ ꝑorbem uite cibaria distribui. Qd̾

Expanded text:
quam flos feni . In Novo autem Testamento ipsam quoque terram ac facuquam flos feni . In Novo autem Testamento ipsam quoque terram ac facultates temporales derelinquere praecipimur, vel certe, quia mons in quo turba Dominicis panibus reficiebatur, altitudinem, ut supra diximus, redemptoris nostri significat. Ibi super fenum, hic super terram reficitur: ibi enim celsitudo Christi propter carnales homines, et Hierusalem terrenam, carnali spe et desiderio tegitur; hic autem remota omni cupiditate carnali, convivas Novi Testamenti spei permanentis firmamentum tanquam ipsius montis soliditas nullo feno interposito continebat. Et accipiens Jesus septem panes et pisces, et graticipulis suis ut apponerent, et apposuerunt turbae. Dominus accipiens panes dabat discipulis, ut ipsi acceptos turbae apponerent, quia spiritalis dona scientiae tribuens apostolis, per eorum ministerium voluit Ecclesiae suae, per orbem vitae cibaria distribui. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
edocti de illo. Credentes uõ exgentib: delonge utiq uenert̃ adxp̃m.
quia nullis paginarũ scãrum monim̾tis de eius erant fide p̾moni¬
Initi. Et int̾rogauit eus. Et panes habecis: Qui dixerunt. deptem.
ene seꝑcem panes misterio noui tetam̾ti ponutur: in qͥ septi
foemis gra scĩ sꝑe plenuis fidelibus cunctis ec credenda reue¬
latur: et eredita datur. neq ordeacei fuisse ꝓduntur sic̃ illi qͥnq de
quib quinq hominũ milia saturata sunt᷑. ne it̾m siẽ inlege utta¬
le anime alim̾tum eorporalib sacram̃tis obtegeretur. łł ordei ete¬
ĩ medulla: tenacissima palea tegitur. Et precepit turbe. dis¬
cumbere super terram.
upra inrefecbtone quinq panũ turba suꝑ fenũ uiride ois¬
cunbebat. nẽ uͥ septem panibus refitienda ẽ supra terram
discumbẽ precipitur. quia ꝑscͥpturã legis carus desidĩa caleare
et compͥmere iubenur. Omnis enĩ earo fȩnũ. et om̃is glã eniscã

Expanded text:
edocti de illo. Credentes vero ex gentibus de longe utique venerunt ad Christum, quia nullis paginarum sanctarum monumentis de ejus erant fide praemoniti. Et interrogavit eos: Quot panes habetis? Qui dixerunt, Septem. Bene septem panes in mysterios sancti plenius fidelibus cunctis et credenda revelatur et credita datur. Neque hordeacei fuisse produntur, sicut illi quinque de quibus sunt quinque hominum millia saturata, ne iterum sicut in lege vitale animae alimentum corporalibus sacramentis obtegeretur. Hordei enim medulla tenacissima palea tegitur. Et praecepit turbae discumbere super terram. upra in refectione quinque panum turba super fenum viride discumbebat, nunc ubi septem panibus reficienda est, supra terram discumbere praecipitur, quia per Scripturam legis carnis desideria calcare et comprimere jubemur. Omnis enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit. Et uenumt becsaida et adduet̃ ei egeũ. Et rogabant eũ ut illũ tange̾t
Suncłi qͥ adnc̃ curancur langores spaliũ sunt signa laugoꝵ
quib anima ꝑ peccatũ et̾nȩ morti ꝓpinquat. Sicut enĩ in surdo
et muto adnõ sanato. sanatio mentis insinuatur eoꝵ qui neq au¬
dire uerbũ dei neq loqͥ nouerant. et mox in refectione turbe e¬
surientis q̃ dominũ secuta fuerat: suanitas figuratur illa qͣ diligi¬
tiũ se et querentiũ solet corda nutrire. ita in hoc eȩeo paulatĩ eu¬
rato adomino illuminatio designatur cordiũ stultoꝵ. ac longe a
uia ui̾tatis aberrantiũ. Rogabant autem eum ut illũ tangeret.
scientes ꝗa tactus domini sicut lepsum nundare itã cecum illu¬
minare ualeret. Tangimnus aut̃ dominũ nos cum ei fide integͥ¬

Expanded text:
ida, et adducunt ei caecum, et rogabant eum ut illum tangeret. Cuncti qui a Domino curantur languores spiritalium sunt signa languorum quibus anima per peccatum aeternae morti propinquat. Sicut enim in surdo et muto a Domino sanato sanatio mentis insinuatur eorum qui neque audire verbum Dei neque loqui noverant, et mox in refectione turbae esurientis quae Dominum secuta fuerat suavitas figuratur illa qua diligentium se et quaerentium solet corda nutrire, ita in hoc caeco paulatim curato a Domino illuminatio designetur cordium stultorum, ac longe a via veritatis aberrantium. Rogabant autem eum ut illum tangeret, scientes quia tactus Domini sicut leprosum mundare, ita etiam caecum illuminare valeret. Tangimus autem Dominum nos, cum ei fide integ
Abbreviated transcription (Latin):
petscionẽ gemit et contristatur: quia uerã hõĩs naturã ueros hu¬
mane nature cͥcumferens affeclus. sic̃ de hominũ salute lȩcatur:
ita suꝑ eoꝵ dolet et ingemiscit erroribus. Unde et alibi cũ multi
ati salutẽ apostolis p̾dicantib e̾e̾nt. ꝑdueli: scͥptum ẽ. de illo. liuy
sa hora exultauit sꝑu scõ: et oixit. Confiteor tͥ pat᷑ dne eȩliet t̾rȩ

Expanded text:
petitionem gemit et contristatur, quia veram hominis naturam, veros hupetitionem gemit et contristatur, quia veram hominis naturam, veros humanae naturae circumferens affectus, sicut de hominum salute laetatur, ita super eorum dolet et ingemiscit erroribus. Unde et alibi, cum multi ad salutem apostolis praedicantibus essent perducti, scriptum est de illo: In ipsa hora exsult
Abbreviated transcription (Latin):
aeris passionib accidisse. At tu qui calumiaris ea q̃ occulis uides.
manu tenes. utilitate sentis. quid facies de his q̃ de celo ueneruit.
lltiq respondebis et magos uiegẏpco multa signa fecisse: decelo
uel cerce signũ de cȩlo quert̃. ut qui multa hominũ mnilia seł̃o
paueis cle panib saciauit. nc̃ in exemplum moy̾si manna cęlituᷤ
misso. et ꝑ omĩa passim disꝑso ppłm omuẽ multo qͣr refiat.
Quod in euugelio iohis post eduliũ panum turbas abeo quesisse
iegimus dicentes. Iuod ergo tu facis signũ ut uideamus et ereda¬
mus ł. quod oꝑaris: & patres nr̃i manua manducauert̃ in deserco:
siẽ seͥptum ẽ. Lanẽ dedit eis manducare. Et ingemescens sꝑu. ait.
Iuid generatio ista quȩrit siguum: Am̃ dico uob̾ si dabr̃ gu̾ationi isti sit¬
u supra turbam credentẽ gelesti b̾nfitio refecturus gr̃asa
gebat. nc̃ ob stultam phariseoꝵ nõ ereoentiũ et temptantiũ

Expanded text:
aeris passionibus accidisse. At tu qui calummaris ea quae oculis vides, aeris passionibus accidisse. At tu qui calummaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, quid facies de his quae de coelo venerint? Utique respondebis, et Magos in Aegypto multa signa de coelo fecisse. Vel certe signum de coelo quaerunt, ut qui multa hominum millia secundo paucis de panibus satiavit, nunc in exemplum Moysi manna coelitus misso et per omnia passim disperso, populum omnem multo tempore reficiat. Quod in Evangelio Joannis post edulium panum turbas ab eo quaesisse legimus, dicentes: Quod ergo tu facis signum, ut videamus et credamus tibi? Quid operaris? Patrmiscens spiritu ait: Quid generatio ista quaerit signum? Amen dico vobis, si dabitur generationi isti sigQui supra turbam credentem coelesti beneficio refecturus gratias agebat, nunc ob stultam Pharisaeorum non credentium et tentantium
Abbreviated transcription (Latin):
recterũ tam̃ esurientes et sicientes iusticiã saturantur. eũ audienado
mandata legis dei ad uitã ꝑueniunt ȩc̾nam. Frant aut̃ qui man¬
ducauerant quasi quatuor milia et dimisit eos. B ene quaciu
mila ut ipso etiam numero docerent eiuangelicis se pastosẽe
pibarsi sei itatim ascendens nauẽ cum discipulis suis. uenit in
parces dalmanutha
Ro hoc inmatheo legimus. Et dimissa turba ascendit inna¬
ieulã: et uenit infines magedan. Non aut̃ dubitandum ẽ
emidẽ locum eẽ sub utioq nomine. Nam pleriq codices nõ habũ
etiam secundum mareum nisi magedan. Et exierunt pbarisei
et ioe perunt conquirere cum eo querentes ab illo signum de
cȩlo. temptantes eum.
ignum quȩ rt̃ quasi quȩ uiderant signa nõ fueruit. Sed qͥd que Ixxiiii.¬
rant: ostendicur cum dr̃. Querentes signũ abillo. uel in morem
cempore estuio mugire touitrua. coruscare fulgura. imbres ruere
quasi non possent et illa calumnare et dicere. ex uariis et occultil

Expanded text:
 tamen esurientes et sitientes justitiam saturantur, cum audiendo mandata legis Dei, ad vitam perveniunt aeternam. Erant autem qui manducaverunt quasi quatuor millia, et dimisit eos. Bene quatuor millia, ut ipso etiam numero docerent evangelicis se pastos esse cibariis. Et statim ascendens navem cum discipulis suis venit in partes Dalmanutha. Pro hoc in Matthaeo legimus: Et dimissa turba ascendit in naviculam, et venit in fines Magedan . Non autem dubitandum est eumdem locum esse sub utroque nomine. Nam plerique Codices non habent, etiam secundum Marcum, nisi Magedan. Et exierunt Pharisaei, et coeperunt conquirere cum eo, quaerentes ab illo signum de coelo, tentantes eum. signum quaerunt, quasi quae viderant, signa non fuerint. Sed quid quaerant ostenditur, cum dicitur: Quaerentes ab illo signo tempore aestivo mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere, quasi non possint et illa calumniari, et dicere ex occultis et variis
Abbreviated transcription (Latin):
p̾caturus ingemuit. s mox uno sermone quasi diuiua potens ma¬
iestate eurauit. Bene autem dr̃ de eo euius dominus aꝑuit aures
ar lingue uinculum soluit: quia loquebatur recꝰte. Ille eteniso¬
lus rec te loꝗr. siue lm̃ confitendo sine aliis p̾dicando. cuius auditũ
ut celestib possit auscultare et obsecundare mandatis duuna gr̃a
reserat. Cuius linguã dominus tac̾tu sapienciȩ quȩ ipse ẽ. adloqũ¬
dum instruit. Talis aut̃ merito potest dicere cum psalmista. Domine
labia mea aꝑies et os meum annumciabit laudem cuam. Etcũ ysaya.
Dñs dedit mͥ linguã eruditã ut sciã eum sustentare qui lapsus ẽ. uer

Expanded text:
precaturus ingemuit, sed mox uno sermone quasi divina potens maprecaturus ingemuit, sed mox uno sermone quasi divina potens majestate curavit. Bene autem dicitur de eo, cujus Dominus aperuit aures, ac linguae vinculum solvit, quia loquebatur recte. Ille etenim solus recte loquitur, sive Deum confitendo, seu aliis praedicando, cujus auditum ut coelestibus possit auscultare et obsecundare mandatis, divina gratia reserat, cujus linguam Dominus tactu sapientiae, quae ipse est, ad loquendum instituit. Talis autem merito potest dicere cum Psalmista: Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam . Et cum Isaia: Dominus dedit mihi linguam eruditam, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
utͥusq suȩ nature abingenicis erroꝵ suoꝵ tenebris eruit. Expuensgͦ
dominus linguã muti ut loqͥ ualeat tangit. eum ora diubruta
ad uerba sapienciȩ ꝓferenda contaetu sue pietatis informat.
b ene autem subditur. Et suspiciens iucelum. ingemuit. etait
illi. Effeta: quod est ad aperire.
uspexit namq incelum. ut inde mucis loquelã. in de auditũ¬
Isurdis. iude cunetis infirmitatib medelam docẽt ẽẽ. quȩ¬
rendam. Ingemuit aut̃ nõ ꝗa ipłi opus eẽt. eum gemitu aliquid
pecere apatre. qͥ cuncta pecentib donat cum patre. sed ut nobis
ꝑiende lingna uõ ut loqui possit a retinaculis erat sux tarditatis sol¬
uenda. unde et subditur. Et statim apercȩ sunt aures euis. et
solutum uinculumͤ lurgue eius. et loquebatur recte.
bi utraq uniis eiusdemq mediatoris dei et hominũ natura
manifeste distineꝰla ẽ. Suspitiens eium incelum quasi hõ dm̃

Expanded text:
utriusque suae naturae ab ingenitis errorum suorum tenebris eruit. Exspuens ergo utriusque suae naturae ab ingenitis errorum suorum tenebris eruit. Exspuens ergo Dominus, linguam muti ut loqui valeat tangit, cum ora diu bruta ad verba sapientiae proferenda contactu suae pietatis informat. Bene autem subditur: Et suspiciens in coelum, ingemuit; et ait illi: Effeta, quod est adaperire. Suspexit namque insurdis, inde cunctis infirmitatibus medelam doceret esse quaerendam. Ingemuit. Ingemuit autem, non quia ipsi opus esset, cum gemitu aliquid petere a patre, qui cuncta petentibus donat cum patre, sed ut nobis periendae, lingua vero, ut loqui possit, a retinaculis erat suae tarditatis solvenda. Et statim apertae sunt aures ejus et solutum est vinculum linguae ejus, et Ubi utraque unius ejusdemque mediatoris Dei et hominum natura manifeste distincta est. Suscipiens enim in coelum quasi homo Deum
Abbreviated transcription (Latin):
seĩ sꝑe et abinsidus defenditur hominũ siue sꝑuũ malignoꝵ etin
aguitione diuinȩ uoluntatis erudimur. digiti gͦ dei in auriculaᷤ
aberrau̾ant: ad scientiã salutis audiendam discendamq reuelat.
Et quia eognitã ui̾tatis lucem sequi confessio debet: apce subiun¬
gitur. Et expuens: tectgit liuguam eius.
epuens quippe dominus. liuguam tangens egroti. cum ad
confessiouẽ fidei ora catherriatoꝵ instruit. Sputũ namq
domii saporẽ designat. sapientiȩ. Iux teste iuro sapiente loqr.
Ego ex ore altissimi ꝓdiui pͥmogenita. Unde et alibi spuco eius
t̾rȩ conmixco: cecus natus illuminatur. dputũ etenĩ quod exca¬
pite domini descendit: duunam euis naturam ꝗ̃ ex deo ẽ. por¬
tio t̾rȩ eui idem sputum in miseuit humanitatẽ quȩ exhoib
assumpca ẽ. desiguat. & ꝑ medicamentũ ex sputo ac t̾ra compo
situm: oculos cȩȩi nati aꝑuit. ꝗa genus humanũ ꝑ eonfessionẽ

Expanded text:
itus et ab insidiis defendimur hominum, sive spirituum malignorum, et in agnitione divinae voluntatis erudimur. Digiti ergo Dei in auriculas ae a via veritatis aberraverant, ad scientiam salutis audiendam discendamque revelat. Et quia cognitam veritatis lucem sequi confessio debet, apte subjungitur: Et exspuens tetigit linguam ejus. Exspuens quippe Dominus linguam tangit aegroti, cum ad confessionem fidei ora catechizatorum instruit. Sputum namque Domini saporem designat sapientiae, quae, teste viro sapiente, loquitur: Ego ex ore Altissimi prodivi primogenita . Unde et alibi sputo ejus terrae comisto, caecus natus illuminatur. Sputum etenim quod ex capite Domini descendit divinam ejus naturam, quae ex Deo est; portio terrae cui idem sputum immiscuit, humanam quae ex hominibus assumpta est, designat. Et per medicamentum ex sputo suo ac terra compolos caeci nati aperuit, quia genus humanum per confessionem
Abbreviated transcription (Latin):
secum: inditium ẽ. quã modieã earnis curã haberent inreliqͥs. quib
ipsa refitiendi corporis recessitas quȩ naturalit̾ cine bis mortalib in est
inteneione diũei comitatus menti excesserat. unus uo̾ panisquem
secũ habebaut in naui. mistice ipsum panẽ nuitȩ cdominũ uicdelic̾
saluatorẽ designat. Cuius amore quia semꝑ refitrebautur intus
uicorde: muius det̾reno pane quo corpus pasci solet eurabant. Et
p̾cipiebat eis dicens. Uidete et cauece aferm̃to phariseoꝵ et ferm̃to¬
Sminũ postpon̾ẽ. uel eeite legem uerbis p̃dicare facꝰhs
impugnare. Fermentũ eoꝵ est dominũ temptare. nec doetrina
euis aut opibus eredere. sed insultando alia quibus ered̾e debeant
petere. fermentũ ẽ. herodis adulteriũ homicidiũ. temerttasui¬
randi. simulatio religuonis. et quod omniũ caput ẽ. et origo scelerũ

Expanded text:
secum, indicium est quam modicam carnis curam haberent in reliquis, quibus secum, indicium est quam modicam carnis curam haberent in reliquis, quibus ipsa reficiendi corporis necessitas, quae naturaliter cunctis mortalibus inest, intentione dominici comitatus menti excesserat. Unus vero panis quem secum habebant in navi, mystice ipsum panem vitae, Dominum videlicet Salvatorem, designat. Cujus amore quia semper intus reficiebantur in corde, minus de terreno pane, quo corpus pasci solet, curabant. Et praecipiebat eis dicens: Videte et cavete a fermento Pharisaeorum et fermminum postponere; vel certe legem verbis praedicare, factis impugnare. Fermentum eorum est Dominum tentare, nec doctrinae ejus aut operibus credere, sed insultando alia, quibus credere debeant, petere. Fermentum Herodis est adulterium, homicidium, temeritas jurandi, simulatio religionis, et quod omnium est caput et origo scelerum,
Abbreviated transcription (Latin):
significat nõ cͥabicur. luxta illud inpsalmo. Semel uiraui insc̃o meo
si dauid mentiar. id÷ nõ dauid mentiar. Deniq sẽs angustius de
consensu eũugłtarũ loqũs: ita marco scͥptũ e̾ẽ. testatur. Et sigñ
nõ dabitur ei. Nõ gͦ datur guãtioni illi signũ. id: temptantium
dominũ et resultanciũ uerbis enis. Tale utiq signũ quale temp¬
tantes quȩ rebant. hoc ẽ. de celo. quib tam̃ multa cglestia signa
dabat interra. Cecerũ generationi quȩrentiũ dominũ reqͥrentiũ
faciẽ dei iacob signũ de cȩlo ostendebat. quando ceruentibus a¬
cgsarea et eipheso. alusq urbibus ac locis plurimis gr̾am de cȩloseĩ
uerat aliquis et dicat quomͦ nõ habebant panes ꝗͥ statĩ imple¬
q aucliunt nauigantes quod cauere debeant afermenco pharise¬
N ec sacluceoꝵ. sed seͥptura testatur quod obliti suit eossecum
tollere. Inoo autẽ nauigaturi transtretũ obliti funt maticũ sum ẽ

Expanded text:
significat non dabitur, juxta illud in psalmo: Semel juravi in sancto meo, si David mentiar , id est, non David mentiar. Denique sanctus Augustinus, de consensu evangelistarum loquens, ita in Marco scriptum esse testatur: Et signum non dabitur ei. Non ergo dabitur generationi illi signum, id est tentantium Dominum et resultantium verbis ejus. Tale utique signum quale tentantes quaerebant, hoc est de coelo. Quibus tamen multa coelestia signa dabat in terra. Caeterum generationi quaerentium donum requirentium faciem Dei Jacob, signum de coelo ostendebat, quando, cernentibus aCaesarea, Epheso, aliisque urbibus ac locis plurimis, gratiam de coelo SQuaerat aliquis et dicat quomodo panes non habebant qui, statim impleque audiunt navigantes quod cavere debeant a fermento Pharisaeorum et Saducaeorum. Sed Scriptura testatur quod obliti sint eos secum tollere. Quod autem navigaturi trans fretum obliti sunt viaticum sumere
Abbreviated transcription (Latin):
sum educi. App̾bendens namq infirmũ de turba seorsũ educit.
cun mentẽ pecantis langdam iusitacione suȩ piecatis illustrans. a
consuecis humanȩ conu̾sationis moribus auocat. atq adsequenda
oȩis. Di ego in digico dei eitio demonia. filii ur̃i inquo eicuint᷑. Id̃
exponens alius euũgłta dicit. di ego in sꝑu dei ectio demonia. Luo¬

Expanded text:
sum educi. Apprehendens namque infirmum de turba seorsum educit, sum educi. Apprehendens namque infirmum de turba seorsum educit, cum mentem peccatis languidam, visitatione suae pietatis illustrans, a consuetis humanae conversationis moribus avocat, atque ad sequenda aeis: Si ego in digito Dei ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? quod exponens alius Evangelista dicit: Si ego in spiritu Dei ejicio daemonia
Abbreviated transcription (Latin):
re galilee inter medios fines decapoleos.
ł eapolis ẽ. ut ipso nomine ꝓbat regio decẽ urbium trau̾ior¬
danen adorientẽ cͥca hippum et pellã et gacdaram concra ga¬
lieã. Iuod gͦ dr̃ ꝗa dominus uenit ad mare galilex uit̾ medios fine ᷤ
decapolis: non ipsos fines decapolis eum intrasse significat. Neq n.
inare transiaiuigasse or̃. sed potus ad mare usq uenisse. atq ad ipsũ
ꝑuenisse locum qͥ medios fines decapolis longe trausmare positus¬
respiciebat. Et adduoc̃ ei surdũ et mucũ ec dep̾cant᷑ eũ ut ĩponat illi manĩ.
uidus et mutus ẽ. qͥ nec aures audiendis dei uerbis: nec os aꝑtt
pro loquendis. quales necc̾e ẽ. ut hi qͥ loqͥ iam et audire dnuna
eloquia longo usu didicert᷑: offerant domino sanandos. Iuatenus eo
hendens eum de curba seorsum: misit digitos suos mnauriculas eius.
Rna salutis ianua ẽ intirmũ apprehendente dnõ decurba seor¬

Expanded text:
re Galilaeae inter medios fines Decapoleos. re Galilaeae inter medios fines Decapoleos. Decapolis est ut ipso nomine probatur regio decem urbium trans Jordanem ad Orientem circa Hippum et Pellem et Gadaram, contra GalDecapoleos, non ipsos fines Decapolis eum intrasse significat. Neque enim mare transnavigasse dicitur, sed potius ad mare usque venisse, atque ad ipsum pervenisse locum qui medios fines Decapolis longe trans mare positosrespiciebat. Et adducunt ei surdum et mutum; et deprecabantur eum, ut imponat illi manum. Surdus et mutus est, qui nec aures audiendis Dei verbis, nec os aperit proloquendis, quales necesse est ut hi qui loqui jam et audire divina eloquia longo usu didicerunt, Domino sanandos offerant, quahendens eum de turba seorsum, misit digitos suos in auriculas. Prima salutis janua est infirmum apprehendente Domino de turba seor
Abbreviated transcription (Latin):
humiliũ solent corda refici. De quibus alias sc̃e eccłe ꝓmittitur dicẽ
texpħa de domuio. Im posuit fines tuos pacẽ. et adipe frunĩti
saciat ce. Non gͦ crustas sed micas de pane pueroꝵ edunt catelli.
ꝗa conũsi adfidem qͥ erant despecti ingentibus nõ lutere suꝑfici¬
em inscͥpturis. sed sꝑaliũ medullã sensuum qua inbonis ac̾ tibus ꝓ¬
ficere ualeant inquirt᷑. Et hoc sub mensa dñoꝵ. dum uerbis sacri
eloqͥi humilit̾ subdita adimplenda quȩ p̾cepta sunt euucta sui
cordis et corporis offitia supponunt. quatenus ad sꝑanda ꝗͣ a dnõ ꝓ
missa sunt premia in celis meritose debitȩ humilitatis errgant. Et
ait illi. P ropt̾ hc̃ sermonẽ uade exiet demonium de filia tua
R opt̾ humlẽ matris fidelemq sermonẽ: filiam deseruit demo¬
mum. uͥ datur exemplum cathentandi et baptizandi infantes.
diabolo paruuli. qͥ necdũ ꝑse saꝑe uel aliquid agere boni possunt
aut mali. Et uerum exiens de finib tyri: uenit ꝑ syclonem ad ma¬

Expanded text:
mittitur, dicente Propheta de Domino: Qui posuit fines tuos pacem, et adipe frumenti satiat te . Non ergo crustas, sed micas de pane puerorum edunt catelli, quia conversi ad fidem, qui erant despecti in gentibus, non litterae superficiem in Scripturis, sed spiritualium medullam sensuum, qua in bonis actibus proficere valeant, inquirunt. Et hoc sub mensa dominorum, dum, verbo sacri eloquii humiliter subditi, ad implenda quae praecepta sunt cuncta sui cordis et corporis officia supponunt, quatenus ad speranda quae a Domino promissa sunt praemia in coelis merito se debitae humilitatis erigant. Et ait illi: Propter hunc sermonem vade. Exiit daemonium de filia tua. Propter humilem matris fidelemque sermonem filiam deseruit daemonium. Ubi datur exemplum catechizandi et baptizandi infantes, diabolo parvuli, qui necdum per se sapere vel aliquid agere boni possunt aut mali. Et iterum exiens de finibus Tyri, venit per Sidonem ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
raibel quondã filius uõ canes. Ro duĩ sitate f̃der ordo nonunũ comucacur.
De illis postea dicitur. Circuindedert̃ me canes mulci. Et uidete canes.
uidete malos oꝑarios. uidete concisionẽ. de nobis a latratu blaffemis
contra dietionis adpietatis grãm conuersis: ipse alibi dicitꝰ Alias o¬
ues habeo quȩ nõ sunt ex hoc ouili: et illas oporcet me adouce. et
uocẽ meam audient. Notandum sane quod inyͥstiee loꝗr credens
ex gentib mulier: ꝗa eatelli sub mensa cmedunt de micis pueroꝵ
Oensa quippe ẽ. scͥptura scã. quȩ nobis futte ministrat. ł line et enĩ

Expanded text:
rael quondam filius, non canes, pro diversitate fidei ordo nominum commutatur. rael quondam filius, non canes, pro diversitate fidei ordo nominum commutatur. De illis postea dicitur: Circumdederunt me canes multi . Et: Videte canes, videte malos operarios, videte concicontradictionis ad pietatis gratiam conversis ipse alibi dicit: Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient . Notandum sane quod mystice loquitur, credens ex gentibus mulier, quia catelli sub mensa comedunt de micis puerorum. Mensa quippe est Scriptura sancta, quae nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uasi aꝑtius dic̾e̾t. Restat futurũ ut cẽ uos qui degentibus
estis: lalutẽ consequamini. s pͥmo oporcec iudeos qui merito
ancique electionis filioꝵ dei solent nomine censeri paue celi refici. et
sic tandem gentibus iute pabula ministrari. Non ẽ enĩ bonũ sumere
panem filioꝵ et mittere canibus. At illa respondit: et chieit ei. Ntiq
domine. Nam et catelli comedunt de mieis pueroꝵ.
ua sub ꝑsona mulieris canattidis eccle fides. patiencia. humilita
p̃dieitur. fides. qua credidit᷑ polse sanari filiam suam. Patientia.
qua tocieus contempta: ut macheus scribit inp̾cib ꝑseuerat. łtumi¬
litas. quase nõ canib sed catulis comꝑat. Seio me inqt filioꝵ panẽ
nõ mereri. uec integros posse caꝑe cibos. uec seclere ad mensam cum
patre.Fed contenta sum reliqͥis paruuloꝵ eatuloꝵ. ut humilitate mi¬
eatũ aclpanuis iueet ueniam maguitudinẽ. Mira rerum conuersio. ls¬

Expanded text:
uasi apertius diceret: Restat futurum ut etiam vos qui de gentibus uasi apertius diceret: Restat futurum ut etiam vos qui de gentibus estis, salutem consequamini; sed primo oportet Judaeos, qui merito antiquae electionis filiorum Dei solent nomine censeri, pane coelesti refici, et sic tandem gentibus vitae pabula ministrari. Non est enim bonum sumere panem filiorum et mittere canibus. At illa respondit et dixit ei: Utique, Domine. Nam et catelli comedunt de micis puerorum. Mira sub persona mulieris Chananitidis Ecclesiae fides, patientia, humilitas, praedicatur. Fides, qua credidit sanari posse filiam suam. Patientia, qua toties contempta ut Matthaeus scribit in precibus perseverat. Humilitas, qua se non canibus, sed catulis comparat. Scio me, inquit, filiorum panem non mereri, nec integros capere posse cibos, nec sedere ad mensam cum patre; sed contenta sum reliquiis catulorum, ut humilitate micarum ad panis integri veniam magnitudinem. Mira rerum conversio, Is
Abbreviated transcription (Latin):
enis discerent quib sanandi gr̃am infirmos conferret. inexbibitio¬
ne nuraculooꝵ huniani gloriã fauoris quantum possent declinare.
tuit inqͥt latẽre. Mulier eiũ statĩ ut audiuit deeo cuius habe¬
bat filia sꝑm inmundũ: intrauit et ꝓcidit ad pedes euis et adora¬
uit. Erat autem mulier gentilis syrophenissa genere.
ypice autem mulier hȩc gentilis sed cum fide ad dominũ uenienꝰ.
sccłam designat de gentibus collectam. Iuȩ ꝓfilia demoniaca
dominũ rogat. eum ꝓppłis suis necclum eredentibus et ut ipsi adia¬
boli fraudibus absoluantur suꝑnȩ pietati supplieat. Quȩ bene nixta
matheũ de finibus sius egressa. In hoc uͦ ei̾rgelista egressa e̾ẽ addo¬
minũ atq adpedes eius ꝓcidisse refercur. quatenus ex utͥusq asserci¬
one colligatur. quod illi solum fidelit̾ ac recꝰ te ꝓerrantibus orant.
moniũ eiceret de filia eius. Edix̃ illi. Dine prius saturari filios.

Expanded text:
ejus discerent quibus sanandi infirmos gratiam conferret in exhibitioejus discerent quibus sanandi infirmos gratiam conferret in exhibitione miraculorum humani gloriam favoris, quantum possent, declinare, tuit latere mulier enim statim ut audivit de eo cuius habebat filia spiritum inmundum intravit et procidit ad pedes eius erat autem mulier gentilis Syrophoenissa genere Typice autem mulier haec gentilis, sed cum fide ad Dominum veniens, Ecclesiam designat de gentibus collectam. Quae pro filia daemoniaca Dominum rogat, cum pro populis suis necdum credentibus, ut et ipsi a diaboli fraudibus absolvantur, supernae pietati supplicat. Quae bene juxta Matthaeum de finibus suis egressa, in hoc vero Evangelista ingressa esse ad Dominum, atque ad pedes ejus procidisse refertur, quatenus ex utriusque assertione colligatur quod illi solum fideliter ac recte pro errantibus orant, monium ejiceret de filia ejus. Qui dixit illi: Sine prius saturari filios.