comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
equites. Et postqmͣ uota ꝑfecerunt as
eufrate surgentes die duodecimo pͥm
mensis. septimo imꝑii anno xessis a
ihero solimam ꝑuenerunt. quinto nse
tib restituit. sacras pecunias argenti
talenta sexcenta. qunquaginta uasa ai¬
gentea talentorũ centum. uasa aurea ta¬
lentorum iuginti. ⁊ uafa erea auro meliora.
habentia pondo talenta duodecim. Her
namq rex ⁊ consiliarii euis. ⁊ om̃s israe¬
lite babyloniam habitantes donauert.

Expanded text:
ebantur, postquam vota perfecerunt, ab Euphrate surgentes, die duodecimo primi mensis, septimo imperii anno Xerxis ad Hierosolymam pervenerunt, quinto mense ecum sacras pecunias, argenti talenta sexcenta quinquaginta, vasa argentea talentorum centum, vasa aurea talentorum viginti, et vasa aerea auro meliora, habentia pondo talenta duodecim. Haec namque rex et consiliarii ejus et Israelitae Babyloniae habitantes donaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
diam habttantes transmisit. Hii uͦ
cognoseentes regis circa diñ pietatẽ ⁊
fauorem. quem in esdram habere pro-¬
siquidẽ facultates suas deportantes.
ad baby loniam uenerunt. cupientes

Expanded text:
dia habitantes transmisit. Hi vero cognoscentes regis circa Deum pietatem et favorem quem in Esdra habesiquidem facultates suas deportantes ad Babyl
Abbreviated transcription (Latin):
antur. ab inimicis suis. nullus ꝙ eorum
misereatur. quarta decima die duõdecim
mensis adar. presentis anni. ut nefarii
homines uno die ad inferos descendentes.
reddant pacem nrãm imꝑio nr̃o quã tur

Expanded text:
antur ab inimicis suis: nullusque eorum antur ab inimicis suis: nullusque eorum misereatur, quartadecima die duodecimi mensis ADAR anni praesentis: ut nefarii homines una die ad inferos descendentes, reddant impe
Abbreviated transcription (Latin):
di sunt: salutẽ dicit. Cum plurib gentib
imꝑassem. ⁊ uniuersũ orhẽ mee ditioni sub¬
iugassem uolui nequaqm̃ ab uti yctentie.
magnitũdine s clementia ⁊ lenitate guber¬
nare subiectos. ut absq ullo timore uitam
filentio transigentes obtata cunctis morta¬
lib pace fruerentur. Querente autẽ me ⁊
consiliariis meis quomõdo posset hoc im¬
pleri. unus qui sapientia ac fide ceteros
precellebat. & erat post regem secundus.
aman nomine indicaute mͥ in toto orbe
terrarum. populum ẽẽ disꝑsum. qui ñ¬
nris uteretur legib. ⁊ contra omĩum gnͣ¬
tium faciens consuetudinem. regum ius¬
sa contemneret. ⁊ uiuersarũ concordiã
nationum sua dissentione uiolaret. Qd̃
cum didicisseraus uidentes unã gentẽ
rebellem aduersus ome hominũ genus.
uintiarum pacem atq concordiam. iussimꝰ
ut quoscumq aman qui omib prouin¬
tiis prepositus est. ⁊ secundus a me mon
strauerit. cum coniugib ac liberis dele¬

Expanded text:
ti sunt, salutem. Cum plurimis gentibus imperarem, et universum orbem meae ditioni subjugassem, volui nequaquam abuti potentiae magnitudine, sed clementia et lenitate gubernare subjectos, ut absque ullo terrore vitam silentio transigentes, optata cunctis mortalibus pace fruerentur. Quaerente autem me a consiliariis meis, quomodo hoc posset impleri, unus qui sapientia et fide caeteros praecellebat, et erat post regem secundus, Aman nomine, indicavit mihi in toto orbe terrarum populum esse dispersum, qui novis uteretur legibus, et contra omnium gentium consuetudinem faciens, regum jussa contemneret, et universarum concordiam nationum sua dissensione violaret. Quod cum didicissemus, videntes unam gentem rebellem adversus omne hominum genus s provinciarum pacem atque concordiam, jussimus, ut quoscumque Aman, qui omnibus provinciis praepositus est, et secundus a rege, straverit, cum conjugibus ac liberis dele
Abbreviated transcription (Latin):
que lactare eum possit adduceret. Illa
uͦ accepta huiusmodi potestatẽ. reu̾¬
sa est agens matrem nulli cognitam.
Infans ꝙ grate quõdammͦ eus accessit
ad ubera & supplicante regina cõ missũ
est ei cum omĩ diligentia pueri nutri¬
mentum. Qui scd̃m euentum rerum
nomen impositum est eo qd̃ de flumi¬
ne sit liberatus. Nquam enim moy
egiptii uocant. Elisis uͦ saluatus. Com¬
ponentes itaq hoc ex ambob moyses

Expanded text:
quae lactare eum posset adduceret. Illa quae lactare eum posset adduceret. Illa vero accepta hujusmodi potestate, reversa est agens matrem nulli cognitam, infansque grate quodammodo ejus accessit ad ubera, et supplicante regina, commissum est ei cum omni diligentia pueri nutrimentum: cui secundum eventum rerum, nomen impositum est, eo quod de flumine sit salvatus. Aquam enim mos Aegyptii vocantes, is vero salvatus, componentes itaque haec ex amb
Abbreviated transcription (Latin):
batum est. Termuth igitur erat filia
regis. Hec dum lũderet circa litus flu¬
nuntis portari a fluiuo illud uas cõ¬
spiciens. precepit ut ad se ille aliteus
portaretur. Uenientib autẽ qui ad hoc
fuerantꝰ destinati eum alit eo uidens
infantẽ ualde gauisa est. propter
magnitũdinem & speciem eius. łanto
ut ab ipsis qui propter eius natiuita¬
tẽ decreuerant interimere omne genus
hebreorum alimento &e eura dignus
haberetur. Inssitꝙ mulierem adduci
termuth regis fisia que daret in fanti
mammillam. Quo non accẽdente ad il¬
lius ubera s euitante & hoc in multis
mulierib faciente maria assistens his
que fiebant non ut quasi uideretur ex
oꝑe s inter alios astare ait. Frustra o
regina has mulieres ad nutrimentũ
infantis uocas que nullam ad eum
cognationem habent. Si uͦ quandã
hebrearum mulierum ad duci preceꝑis
puto tanqm contribule sue poterit
ubera excipere. Cumq putaretur bene
dixisse. uissit hanc abire ut aliquam

Expanded text:
liquerunt. Thermothe igitur erat filia regis. Haec dum luderet circa littus fluminis, portari a fluvio illud vas conspiciens, praecepit ut ad se ille alveus portaretur. Venientibus autem qui ad hoc fuerant destinati cum alveo, videns infantem, valde gavisa est propter magnitudinem et speciem ejus. Tanto ut ab ipsis qui propter ejus nativitatem decreverant interimere omne genus Hebraeorum, alimento et cura dignus haberetur. Jussitque mulierem adduci Thermothe regis filia, quae daret infanti mamillam. Quo non accedente ad illius ubera, sed evitante, et hoc in multis mulieribus faciente, Maria assistens his quae fiebant, non quasi videretur ex operibus ei inter alios astare, ait: Frustra, o regina, has mulieres ad nutrimentum infantis vocas, quae nullam ad eum cognationem habent. Si vero quamdam Hebraicarum mulierum adduci praeceperis, puto tanquam contribulis suae poterit ubera accipere. Cumque putaretur bene dixisse, jussit hanc ire, ut aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
raelitas. qui humiliaret quidem egip¬
ti principatum. augeret autẽ suo cre¬
mento israelitarum genus uirtute ꝙ
transcenderet uniuersos & glam in ꝑ¬
petuum memorabilem possideret. Cuiꝰ

Expanded text:
raelitas, qui humiliaret quidem principatum Aegypti, augeret autem suo incremento Israelitarum genus, virtuteque transcenderet universos, et gloriam in perpetuum memorabilem possideret. Cujus rei
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Hoc autem animal serpentib mi¬
micum est Fuguint enum eas adueni¬
entes & cum se celare uoluerint uelut
flatu ceruorum arrepte deuorantur
Hibices autẽ ualde sunt mansuete
&e generi tm̃ serpentino feroces. Et de¬

Expanded text:
bis est animal serpentibus inimicum; fugiunt enim eis advenientibus et se celare volunt, velut flatu cervorum abreptae devorantur: ibes autem valde sunt mansuetae in genere, tamen serpentino feroces.
Abbreviated transcription (Latin):
ne captus regie ire succumberet & ip̃e
cum puero deperiret. ãdei prouidentiam
exeluderet. delibauit potius hoc mõdo
pueri consuiere saluti. prouidentiam ꝙ
latendi hane esse iudicauit. Nam illũd

Expanded text:
ne captus regiae irae succumberet, et ipse cum puero deperiret, et Dei providentiam excluderet, deliberavit potius hoc modo pueri consulere saluti, providentiamque latendi hanc esse indicavit. Vas rotund
Abbreviated transcription (Latin):
Hec cogitantes uas rotundum ex uimi¬
ne complicitum uelud alueoli magnitu¬
dine prepararunt. q̃d̾ sufficeret ut infais
ibi spaciose iaceret. Deinde unxerunt illd̾
bitumine. Natura namq bituminis est
ut in uiminalib uasculis accessum
possit aque cohercere Illic ergo mittentes
infantem ce circa fluinum ponentes eiꝰ
salutem deo dereliquerunt. Et fluuius¬

Expanded text:
e indicavit. Vas rotundum ex vimine complicitum, velut alveoli magnitudine praepararunt, quod sufficeret ut infans ibi spatiose jaceret: deinde unxerunt illud bitumine. Natura namque bituminis est, ut in viminalibus vasculis accessum posita, coerceat. Illic ergo mittentes infantem et circa fluvium ponentes, ejus salutem Deo reliquerunt. T
Abbreviated transcription (Latin):
re derelinquit. Mortuus ẽ autẽ & ip¬
se cum inxisset annos centum &̃ decẽ
urtute mirabilis & omĩa ratione dis¬
ponens. potestatẽ ꝙ suam humiltẽ
agens. Qd̃ utiq huinsmodi felicita¬
tis ei causa fuit apũd egiptios. & ali¬
unde seilicet uenienti. & talem qualẽ
dudum duximus passo calumniam.
Mortui sunt etiam frẽs eius feliciter
in egipto conuiuentes quorum corpora
post uitam illorum reportantes eorũ po¬
steri in hebron sepelierunt. Ossa uͦ io¬
seph nouissime quando hebrei egressi
sunt ex egipto in chananeam reporta¬
uerunt. Sic enim eos coninrauerat

Expanded text:
 dicens: Mortuus est autem et ipse, cum vixisset annos centum et decem, virtute mirabilis, et omnia ratione disponens, potestatemque suam humiliter agens. Quod utique hujusmodi felicitatis ei causa fuit apud Aegyptios, et aliunde scilicet venientes, et talem qualem dudum diximus, passo calumniam. Mortui sunt etiam ejus fratres feliciter in Aegypto convenientes, quorum corpora post vitam illorum reportantes eorum posteri, in Hebron sepelierunt. Ossa vero Joseph novissime, quando Hebraei egressi sunt ex Aegypto, in Chananaeam reportaverunt. Sic enim eos conjuraverat
Abbreviated transcription (Latin):
uicinum. Habet autẽ flos simile p lã¬
tagini: & ꝑ circutum tota corona
his florib est celata. ab occipiti usꝙ
ad utrumq timpus. Frontem uͦ hoc
quidem ñ habet s lamina est aurea.
q̃ sacris litteris dei nomen habet in¬

Expanded text:
dicens: Habet autem flores similes plantagini, et per circuitum tota corona his floribus est caelata, ab occipitio usque ad utrumque tempus; in fronte vero hoc quidem non habet, sed lamina est aurea, quae sacris litteris Dei nomen habet in
Abbreviated transcription (Latin):
legum constitutionem dum sub mon¬
de syna moraretur exercrtus a deo cog¬
nouit. ⁊ hebreis scriptam contradidit.
Cum uͦ circa legis lationem iam pu
taris uira conuersus est. habens ina¬

Expanded text:
m constitutionem legum, dum sub Sina morarentur, a Deo cognovit, et Hebraeis scriptam contradidit. Cumque circa legislationem haec taris jura conversus est, et n
Abbreviated transcription (Latin):
liberi dimittuntur. qd̃ cum eeñt contͥ¬
eos seruitii scemate castigauit. mortẽ¬
dem inbeleo. qd̾ nomen significat liber¬
tatem. restituunt etiam agros antiqͥs
ditor agri simul ce emptor os reputantes
fructus && expensas in agro factas fruc¬
tib exuberasse comꝑtas. uenditor re¬
cipit agrum. Cum uͦ expense transcen¬
dunt. hoc qd̃ deest recipiens emptor a
possessione discẽdit. connumeratis¬

Expanded text:
liberi dimittebantur. Nam licet essent contrservitii schismate castigare, proptedem iubilaeo, quod nomen significat libertatem, restituebantur etiam campi antiquis ditor agri et emptor; et reputantes fructus, et expensas in agrum factas, fructibus exuberasse compertis, venditor recipiebat agrum: si vero expensae transcenderunt, hoc quod deerat recipiebat emptor, et a possessione discedebat.
Abbreviated transcription (Latin):
oquentur enĩ duo diuisi ante sab¬
batum ⁊ sabbo mane oblati supra sa¬
cram mensam ponuntur. seni ad al¬
terutros conuersi duab pateris au¬
reis suꝑ positis thure plenis. q̃ ꝑma¬
alii deportantur. Illi uͦ sacerdotib exi¬
bentur. & chure incenso in igne sacro.
in quo omĩa holo caustia fuint. aliũd
thus suꝑ alios panes adicitur. Im¬

Expanded text:
o et duo divisi ante sabbatum: et sabbato mane oblati super sacram mensam ponebantur seni ad alterutros conversi, duabus pateris aureis superpositis, thure plenis, quae permaro illis alii deportabantur, illi vero sacerdotibus exhibebantur: et thure incenso in igne sacro, in quo omnia holocausta fiebant, aliud thus super alios panes adjiciebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
culum. Lex autẽ precipit in priuatis
publicis q sacrificiis etiam farinam
mundissimam adici. In agno quid̃
assarii mensuram. in ariete uͦ duoruin.
in tauro trium. & hoc sanctificant
suꝑ altare oleo mixtum. Nam & ole¬
um̃ offertur ab immolantib. In bo¬
ue quidem hui mẽdietatem. in ariete
autẽ huius mensure terciam ꝑten
ce quartam in agno. hin autẽ men¬
sura hebreorum antiqua fert choas

Expanded text:
. Lex autem praecepit in privatis publicisque sacrificiis etiam farinam mundissimam adjici, in agno quidem assari unam mensuram, in ariete vero duorum, in tauro trium. Et hoc sanctificant super altare oleo mistum. Nam et oleum offertur ab immolantibus, in bove quidem hin medietatem, in ariete autem hujus mensurae tertiam partem et quartam in agno. Hin autem mensura Hebraeorum antiqua choas
Abbreviated transcription (Latin):
priori similiter oꝑatum habet ponti¬
fex sicut reliqui lacerdotes. & aliũ
consitum. ex iacricto uariatum. Cir¬
crindatus autẽ ei &e anrea corona
trib uersib facta supra qũa sungit.
in mẽdia fronte quasi caliculus qui¬
dam aureus similis herbe que apua
nos accoro nuncupatur quam greci hi¬

Expanded text:
m similiter operatum habet pontifex, sicut reliqui sacerdotes, et alium consutum ex hyacintho variato. Circumdatur autem ei et aurea corona tribus vicibus facta, supra quam surgit in media fronte, quasi calyculus quidem aureus, similis herbae quae apud nos acharo nuncupatur, quam Graeci hy
Abbreviated transcription (Latin):
Scd̾a uͦ arimorum die que ẽ sexta &
decima frugum primitias quas me¬
tant anteqmͣ ex eis uescantur deum
iuidicantes instum eẽ. primitus hono¬
rari quo sint hac ubertate completi.
offerunt isto mõdo siccantes spicariun
manipulum &e contundentes & mun-¬
da ad coquendum ordea facientes are
dei assarium offerunt. & unam drag¬
mã ex eo mittentes reliquum sacer¬
dotium usui derelinquirnt & tẽ iam
licebit omĩb ꝓ sua metere uoluntate
Immolant autẽ in primitiis frugũ
agnum ad holocaustum deo. Sep¬
tuna uͦ septimana transacta post hoc
sacrificium quoꝵ septẽ ebdomadat̾u
dies sunt. quadraginta & nouem
pentecosten celebratur. qmͣ hebrei ar-¬
sacha nocant. qd̃ significat pẽtecostẽ.
idest quinquagesimã. In qua offerunt
deo panes de alphita sicẽata factos cum
fermento assariorum duorum & ad mae¬
tandum agnas duas. Hec equidem do¬

Expanded text:
 azymorum die quae est sexta et decima, frugum primitias quas metunt, antequam ex eis vescantur, Deum judicantes justum esse primitiis honorari, quo sint hac ubertate completi, offerunt isto modo: Siccantes spicarum manipulum, et contundentes, et munda ad coquendum hordea facientes, arae Dei assarium offerunt: et unam drachmam ex eo mittentes, reliquum sacerdotum usui derelinquunt: et tunc jam licebit omnibus pro sua metere voluntate. Immolant autem in primitiis frugum, agnum holocaustum Dot, septimana transacta post hoc sacrificium, quarum septem hebdomadarum dies sunt quadraginta et novem, Pentecoste celebratur: quam Hebraei Asartha vocant, quod significat Pentecosten, id est, quinquagesimam; in qua offerunt Deo panes de alphita siccata factos, cum fermento assariorum duorum: et ad mactandum agnas duas. Solemnitatem q
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ parietis nouem cubitos faciebant¬
due tabule ex mẽdio eubito facte. quaᷤ¬
si angulares posuerunt. ad instar ma¬
iorum tabularum. Singule uͦ tabule
anulos habebant aureos ꝑ exteriores
frontes eminentes uelut quibdam
radicib confixos ꝑ ordinem. adinuicem
ꝑ circuitum respitientes. & ꝑ eos deau¬
rati uectes immissi unoquoq habente.
magnitũdinem cubitorum quinq erãt ꝙ
ad coninẽtiones tabularum. Intrabat¬
q caput uectis timuscunisq in alio
nectis capite ueluit in modum conchi.
Et post tergum parietum in longitu¬
dine positorum unus erat ordo ꝑ ta¬
bulas om̃s uadens quo ꝑ uncinos u¬
truuisq parietis latera continebant᷑
incastrationib factis & ĩmissis adin¬
useem. Qd̾ propterea sic exquisitum
est ut neq a uentis mouerentur. neqi
alia causa tabernaculum conturba¬
ret. s immobile secura quiete seruaret :¬

Expanded text:
ulae faciebantduae tabulae ex medio cubito sex: quas angulares posuerunt ad instar aliarum tabularum. Singulae vero tabulae annulos habebant aureos, per exteriores frontes eminentes, velut quibusdam radicibus confixos, per ordinem ad invicem per circuitum respicientes, et per eos deaurati vectes immissi, unoquoque habente magnitudinem cubitorum quinque, erantque ad conjunctiones tabularum, intrabatque caput vectis uniuscujusque in alio vectis capite, velut in modum cochleae. Et post tergum parietum in longitudine positorum erat ordo per tabulas omnes vadens, quo per uncinos utriusque parietis latera continebantur, incastrationibus factis et immissis ad invicem; quod propterea sic exquisitum est, ut neque a ventis moveretur, neque alia causa tabernaculum conturbaret, sed immobile secura quiete servaret
Abbreviated transcription (Latin):
parte pectoris & scapularum astringunt.¬
autẽ gestat puleum in mõdum pariin¬
li calamaci aut cassidis qd̾ extenditur
supra summitatis capitis & mõdice
uerticis mẽdietatem eccedit. nocaturꝙ¬
masnaemptis & tale est ut udeatur ex
lini textura confectum. habens uitas
q̃ inuolute sepius contexuntur ne fa¬
q ad inferiora barbe celans pillei illiꝰ¬
ligaturas ⁊ totam capitis suꝑficiem ap¬
ca sacrificia corruat. Quales namq sint
quidem ex istis nichil ex predictis ue

Expanded text:
parte pectoris et scapularum astringitautem gestat pileum in modum parvuli calamaci aut cassidis, quod extenditur supra summitatem capitis, et modice verticis medietatem excedit, et tale est, ut videatur ex lini textura confectum, habens vittas quae convolutae saepius connectuntur, ne faque ad inferiora barbae descendens celans pillei ligaturas, et totam capitis superficiem, apca sacrificia corruat; quod tamen quide
Abbreviated transcription (Latin):
doconcessit. Post non multa siquidẽ
temꝑa palestini denuo congregati ⁊ mag¬
num suꝑ om̃s isifits exerettum colligentes
inter sochor ⁊ aretha castra metati sunt.
sontra quos denito saul produxit exer¬
atium ⁊ suꝑ quendam montem castra po¬
nens coegit palestinos priora quidem
castra resinquere. ⁊ ex aduerso montis
qũe saul apprehenderat aduenire diuisitꝙ:

Expanded text:
osephus: « Post non multa siquidem tempora Palaestini denuo congregati, et magnum super omnes Israelitas exercitum colligentes inter Socho et Azecha castrametati sunt. Contra quos denuo Saul produxit exercitum, et super quemdam montem castra ponens, coegit Palaestinos priora quidem castra relinquere, et ex adverso montis, quem Saul aprehenderat, advenire. Divisitque
Abbreviated transcription (Latin):
stra hostium suꝑ scopulum habentem
subtilissimam longitisdinem trib uer¬
tirib acutissimis prominentem scopu¬
lis ꝑ circuitum euntib ⁊ quasi propug¬
naculis inuasiones pugnantium ꝓ¬
hibentib Uisde contingebat ut custodes
minorem haberent sollicitudinem ca¬
strorum qd̃ natura locus ille uidebat᷑
omĩb esse munitus. ⁊ ad capiendum
ualde difficilis. eo q̃d̃ non solum ascendere¬
illic s etiam accẽdere difficile uideretur.
Dum ergo uenisset ad castra ionathas
armigerum confortabat. exacuens ut¬

Expanded text:
stra hostium super scopulum habentem subtilissimam longitudinem tribus verticibus acutissimis prominentem, scopulis per circuitum euntibus, et quasi propugnaculis invasiones pugnantium prohibentibus. Unde contingebat ut custodes minorem haberent solitudinem castrorum; quia natura locus ille omnibus videbatur esse munitus, et ad capiendum valde difficilis, eo quod non solum illic ascendere, sed etiam accedere difficile videretur. Cum ergo venisset ad castra Jonathas, armigerum confortabat. » Et pau
Abbreviated transcription (Latin):
grate suseipiens filius saul tanqmͣ et
uictoriam designantem fẽ quidem ab
illo loco in quo hostib fuerant uisi re¬
cessit. mutans q locum uenit ad petram
que erat propt̾ munitiones locorum de¬
solata custodib ⁊ exinde quasi repen¬
tes ⁊ trahentes semecipõs cura multo
labore naturam loci uicerunt. ut ad mi¬
micorum castra conscenderent. Irruen¬
des q eis dormientib occiderunt quidẽ

Expanded text:
grate suscipiens Saul filius, tanquam ei victoriam designantem, tunc quidem ab illo loco, in quo hostes fuerant visi, recessit; mutansque locum venit ad petram, quae erat propter munitiones locorum desolata custodibus, et exinde quasi repentes et trahentes semetipsos cum multo labore, naturam loci vicerunt, ut ad inimicorum castra descenderent; irruentesque eis dormientibus, occiderunt quidem
Abbreviated transcription (Latin):
boni quidem ⁊ moderati ex malis ⁊ prami
produaerentur ex bonis. Nam &s patris
sui studium recoedantes. ⁊ uram contrari¬
am ambulantes ⁊ munerib turpib ꝙ.
luchris uisticiam comprimebant. ⁊ u¬
dicia non uera s sed̾m premia ꝑrofere¬
bant. ⁊ ad epulas p̃ciosa ꝙ: conuiuia de¬
dinantes. primum quidem q̃ erant ini ans ude¬
iiea deo gerebant. scdo etiam patri uide¬
bantur aduersi qui multo studio ae
prouidentia gesserat ut etiam plebs sei¬
ret seruare iusticiam. Populus itaq
dum contumeliam priori conuersati¬
oni proph̾e filii facerent grauiter hoc
ferens. ad patrem denuo remeauit qͥ ĩ
ramatha ciuitate cõmorabatur. ei ꝙ
inuisticias filiorum om̃s exposuit. Et
quia eum senex eẽt ⁊ tempore iam defer¬
bus reb prece non poterat. supplicabãt
ei acq rogabant ut aliquem eorum regẽ
eligeret qui ⁊ principatum gentis habe̾t.
nralestiuos afligeret qui eis erant pͥoris

Expanded text:
boni quidem et moderati ex malis, ita et pravi producuntur ex bonis. Nam et patris sui studium non recordantes, et viam contrariam ambulantes, et muneribus turpibusque lucris justitiam comprimebant, et judicia non vera, sed secundum praemia proferebant, ad epulas et pretiosa convivia declinantes. Primum quidem, quae erant inimica Deo gerebant; secundo etiam patri reddebantur adversi, qui multo studio ac providentia gesserat ut etiam plebs sciret servare justitiam. Populus itaque, dum contumeliam priori conversationi prophetae filii fecerunt, graviter hoc ferens, ad patrem denuo remeavit, qui in Ramatha civitate commorabatur, eique injustitias filiorum omnes exposuit. Et quia cum senex esset, et tempore jam defectus, rebus praeesse non poterat: supplicabant eum atque rogabant, ut aliquem eorum regem eligeret, qui et contra principatum gentis haberet, et Palaestinos affligeret qui eis erant prioris
Abbreviated transcription (Latin):
uolentem deponere. murũ seũariz ne¬
terem ⁊ constructuni ab antiquis pro¬
phetis. plaga quedam dei repentina
ꝑcussit. ex quo mutus in terram cecidit.
⁊ tortus ꝑ multos dies detestabiliter ex¬
pirauit. principitum sacerdocii tenens
annis quatuor. Quo defuncto sacerdo¬
tium populus uide contradidit. Qui

Expanded text:
olens deponere murum sanctuarii veterem, et constructum ab antiquis prophetis, plaga quidem Dei repentina percussus est, ex qua mutus in terram cecidit, et tortus per multos dies detestabiliter exspiravit, principatum sacerdotii tenens annis quatuor. Quo defuncto, sacerdotium populus Judae contradidit. I
Abbreviated transcription (Latin):
mutus cantim delectabant. ꝓ renouatio
ne sollemnium. Post non multum tempꝰ
insperata religione receptorum legem po¬
lrerunt. ut posteri ꝑ osto dies hane renona¬
tionem tonpli celebrarent. Unde ⁊ ab illo
tempore actenuo hanc festiuitatẽ cel era¬
mus. uoentes. eam lumina. eo qd̾ pret̃
spem hociobis splendidum lumen colen¬
de religions aꝓparuit. Murum autẽ in¬

Expanded text:
mutuo cantibus delectabant. Pro renovatione mutuo cantibus delectabant. Pro renovatione vero solemnium, post multum tempus instaurata religione, receptores legis posuerunt ut posteri post octo dies hanc renovationem templi celebrarent. Unde et ab illo tempore hactenus hanc festivitatem celebramus; vocantes eam Lumina, eo quod praeter spem hoc nobis splendide lumen colendae religionis apparuit, mystice autem
Abbreviated transcription (Latin):
eis expugnare eos qui arcem custodrebant:
dum ⁊ ip̃e templum a ruine feditate pur¬
garet. Qd̃ diligenter emundans introdu¬
xit noua nasa candelabrũ ⁊ m̃sam arã ꝙͦ
ex auro factam. Recomposuit autẽ ⁊ uela
altud ẽdificauit. Quinta uͦ ⁊ uicesima m̃sis
caslen. quem macẽdones appelleon uocant.
die comiutata est eorum religio. a propha
na ydolorum consuetudine. Nam templũ
destructum ab antiocho sie trib annis ꝑ¬
mansit. Quinto enĩ anno ⁊ quadragesimo
⁊ centesimo in templo facta sunt. quinto
⁊ uicesimo die appellei mensis olimpiade
si dempli contigit fieri sed̾m danielis pre¬
fationem: quam ante quadringentos¬
⁊ octo annos predixerat. ꝑ quam signi¬
ficauit qd̵ macedones illud destruerent.
Celebrauit autem uidas cum euub suis
ꝓ renouatione tempii sacrificia ꝑ dies oc¬
to. uullum geniis diuitiartim relinquens.
Ep̃ciosissimis dapib eos pascens. Peum
aute uaudib ⁊ psalmis glificabat. seseꝙ

Expanded text:
i expugnarent eos qui arcem praesidii custodiebant, dum ipse templum a foeditate purgaret. Quod diligenter emundans, introduxit vasa nova, candelabrum, et mensam, aram quoque ex auro factam. Et posuit vela at, dicens : « Quinta vero et vicesima mensis Casleu, quem Macedones Appelleon vocant, die quo mutata est eorum religio ad profanam eorum idolorum consuetudinem. Nam templum destructum ab Antiocho sic tribus annis permansit: quinto enim anno et decimo, et centesimo in templo facta sit, quinta et vicesima die Appelleon mensis; octavo vero templi contigit fieri secundum Danielis praefationem, quam ante decimo et octavo praedixerat anno, per quam significavit quod Macedones illud destruerent. Celebravit autem Judas cum civibus suis pro renovatione templi sacrificia per dies octo, nullum genus deliascens: Deum autem laudibus et psalmis glorificabant, seque
Abbreviated transcription (Latin):
bomanorum timorem ab eipto rex an¬
duxit exercitum. Quo ꝑueniens anno
centesimo quadragesimo tercio. post reg¬
num primi selenci. oentesina quadra¬
gesima. tercia olimpiade. uicesimo ⁊
quinto mensis casleu. quẽ macẽdones
appotleon nominant. capit eam sine
portas his qui uoluntati eius consentie¬
bant. Ingressus ꝙ ciuitatem iherosoli¬
morum multos interimit sibi contra¬
ria sapientes. nec non etiam eos qui por¬
tas aꝑientes cittatem ei tradiderunt.
proyter templi diuitias interfecte. mul
tas ꝙ. ab eo auferens pecunias ad anti¬
ochiam reuersus est. Postqmͣ autẽ expo¬
liauit templum ita ut uasa dei aspor¬
taret. ⁊ lucernas aureas. ⁊ aram aure¬
am. ⁊ mensam ⁊ sacrarium. neq de ue¬
Exhauriendo antẽ ⁊ thesauros nichil
penitus relinquens: ad maximum u¬

Expanded text:
Romanorum timorem ab Aegypto rex Anrit exercitum; quo perveniens anno centesimo quadragesimo tertio post regnum primi Seleuci, centesima quinquagesima tertia olympiade, die vicesimo et quarto mensis Casleu, quem Macedones Apelleon nominant, ceperit eam sine portas iis qui voluntati ejus consentiebant, ingressusque civitatem Hierosolymorum multos interemit sibi contraria sapientes, nec non et eos qui portam aperientes civitatem Dei tradiderunt, propter templi divitasque ab eo templo auferens pecunias, ad Antiochiam reversus est. Postquam autem exspoliavit templum, ita ut vasa Dei asportaret, et lucernas aureas et aram auream, et mensam, et sacrarium, neque de veExhauriens autem et thesauros, nihilque penitus relinquens, ad maximum Ju
Abbreviated transcription (Latin):
legib adheserunt. Propterea diebis se¬
gulis penis afflicti. ⁊ amara pasicto¬
menta trucidabantur. Nam ⁊ uerbiti
⁊ diuersis cruciatib fatigat. adhue
uiuentes crucis patibulo figebantur
preter uoluntatem regis. laq̃is suffore
tum fuisset sacrum aut lex. ⁊ is quoq cru¬
deli sorte moriebatur. Uidentes autẽ sama¬

Expanded text:
legibus adhaeserunt, propterea diebus silegibus adhaeserunt, propterea diebus singulis poenis afflicti, et amare passi tormenta, trucidabantur. Nam et verberati, et diversis cruciatibus fatigati, adhuc viventes crucis patibulo figebantur.propter voluntatem regis laqueis suffocabventum fuisset sacrum aut lex, is crudeli sorte moriebatur. CAPUT XI.
Abbreviated transcription (Latin):
quosoam interfecit. alios capti lus q
multitudinis captutorum us asu
gniti nulia existere uideretur. Ine n¬
ros arcem. Edifieauit. in interiore pac
ciuitatis. NIam alta ⁊ eminentio an
prius a templo. ⁊ propter hoc muniens
eam muris altis ⁊ turrib custõdiam
macedonum ibi disposuit. Mancbant
⁊acerba subinde patiebantur. Edificans
uͦ ⁊ in sacrario aram suꝑ eam porobs
ummolauit: hostias ñ legitimas ne: pa¬
doie religioni udeorum congruas. Co¬
egit etiam eos relinquentes religionẽ
patriam ydolum uenerari: edificare etiã
in una quaq cuuitate ⁊ uico templa
deorum. ⁊ aras collocantes iramolare
suꝑ eas porcos omni die precepit ⁊ ne
interminatus est tormenta grauissim.
siquis preter hec facere inueniretur. Con¬
stituit itaq: prepositos: qui cogerent
eos imꝑalia mandata ꝑficere. Et mul¬
ti quidem uideorum sponte. alii uͦ ꝓpt̃
timorem iraminentis regis precepta se¬
quebantur. P robatissimi autẽ ⁊ genen¬
si detestabile facims execrantes: patil

Expanded text:
quosdam interfecit, alios captivos cummultitudinis captivorum usque ad decem millia existere videretur. Myros, arcem aedificavit in interiori parte civitatis. Nam alta et eminentior erat prius templo, et propter hoc muniens eam muris altis et turribus, custodiam Macedonum ibi disposuit. Manebant et acerba subinde patiebantur. Aedificans vero et in sacrario aram, super eam porcos immolavit, hostias non legitimas nec patriae religioni Judaeorum congruas. Coegitque etiam eos relinquere religionem patriam, idolum venerari, aedificare etiam in unaquaque civitate et vico templa Judaeorum, et aras collocantes, immolare super eas porcos omni die praecepit, et ne Interminatus est etiam tormenta gravissima, si quis propter haec facere inveniretur. Constituit itaque praepositos, qui cogerent eos imperialia mandata perficere. Et multi quidem Judaeorum sponte, alii vero propter timorem imminentis regis praecepta sequebantur. Probatissimi et generosissimi detestabile facinus exsecrantes, patriis
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentis ex fide exierunt a templo.
Intraus uͦ antiochus ⁊ aspiciens nruni¬
tum locum impudenter sacramenta trans¬
gressus. est. ussit ꝙ omẽm exereitum in
cireuitu stantem deponere muros usꝙ
in solo. Postqmͣ fecit hec reuersus est¬
snum cogere uideeligionẽ patriam
linquere. Outtens rex menelaum al
ueriam syrie ciuit interfecit eum
post decimum annirincipatus sacer¬
docii eius. ⁊ ut ip̃e pipatum obtine¬
ret. impulit iudeos gredi leges. Erĩ¬
ceps uͦ ordinatus est menelai inte¬
ritum alchimus quoachim uocatꝰ
est. Rex autem autio inueniens
philippum iam reb intem. debella-¬
bat eum. quem sub suiens potesta¬
de occidit. filius autenncipis sacer¬
puerulus defuncto paelictus. ui
rex interfecisset. ⁊ princim sacerdo
tu alchimo dedisset. nostenti de ge¬
nere sacerdotum. s a sysexus ut trans¬
poneret honorem ab eaulia ad ali¬
am domum. fugit ad pmneum regẽ

Expanded text:
sacramentis et fide, exierunt a templo. sacramentis et fide, exierunt a templo. Intrans vero Antiochus et aspiciens munitum locum, impudenter sacramenta transgressus est, jussitque omnem exercitum in circuitu stantem deponere muros usque ad solum. Postquam haec fecit, reversus estsuum cogere Judaeos religionem patriam relinquere. Mittens ergo rex Menelaum ad Neriam Syriae civitatem, interfecit eum, post decimum annum principatus sacerdotii ejus; et ut ipse principatum obtineret, impulit Judaeos transgredi leges. Princeps vero ordinatus est post Menelai interitum Alcimus, qui et Joachim vocatus est. Rex autem Antiochus, inveniens Philippum rebus imperantem, debellabat eum, quem sub sua faciens potestate occidit. Filius autem principis sacerpuerulus defuncto patre esset reuum Menelaum rex interfecisset et principatum sacerdotii Alchimo dedisset, non existente de genere sacerdotum, flexus a Lysia, ut transponeret honorem ab ea familia ad aliam domum, fugit ad Ptolomaeum regem
Abbreviated transcription (Latin):
bant. lẏsias uͦ dux ⁊ rex antiochus qm̃
philippus a ꝑsida ueniens nuntiatus
est eis commendatũ sibi presumpsisse
impertũ. ⁊ rem publicam antiochi sibi
uelle defendere : pretermittentes obsidio¬
nem. ire ad uersus philippum decreuert̃.
Qd̃ consilium nequa qmͣ manifestum ce¬
teris ducibus facere uoluerunt. s uissit
rex lysiam ducib dicere. dutturnam ob¬
sidionem nichil eis posse proficere. quan¬
do ⁊ locum aduersariorum constaree
ẽẽ munitum.⁊ sibi uctualium necessi¬
tas irrogetur. ⁊ expẽdiret pacem facere
cum uideis. eos q relinquere proprtis
uti cerimoniis. Unde hactenus a uobis
prohibiti. existere uidentur aduersi.
Hec dicens de philippi tirannide tacen¬
dum. eẽ decreuit: ne exerettus sui dubia
corda ꝑciperet. Hec lisia dicente⁊ exerettui
⁊ ducib sententia placuit. Tunc mittens
rex ad uidam pacem promisit obsessis.
⁊ patriis legib eos inuere pollicetur.
Hi uͦ suscipientes uerba ⁊ confirmatis

Expanded text:
 Lysias dux et rex Antiochus cum Philippus a Perside veniens nuntiatus est eis commendatum sibi praesumpsisse imperium, et rem publicam Antiochi sibi velle suscipere, praetermittentes obsidionem ire adversus Philippum decreverunt. Quod consilium nequaquam manifestum caeteris ducibus facere voluerunt, sed jussit rex Lysiam ducibus dicere diuturnam obsessionem nihil eis posse proficere, quando et locum adversariorum constaret esse munitum et sibi victualium necessitas irrogaretur, et expediret pacem facere cum Judaeis, eosque relinquere propriis uti caeremoniis, unde hactenus a nobis prohibiti, existere videntur aversi. Haec dicens, de Philippi tyrannide tacendum esse decrevit, ne exercitus sui dubia corda perciperet. Haec Lysia dicente, exercitui et ducibus sententia placuit. Tunc mittens rex ad Judam pacem promisit obsessis, et patriis legibus eos vivere pollicetur. Hi vero suscipientes verba, et confirmatis
Abbreviated transcription (Latin):
odem tempore rex antiochus suꝑio¬
rem prouintiam ꝑcurrens audi¬
uit ciuitatem ꝑsarum diuitiis excellen¬
tem elymaidam nomine. preciosisfinũꝙ
templum in ea diane. ⁊ omĩ sperie orna¬
mentorum plenum. insuꝑ ⁊ arma ⁊ lori¬
cas quas reliquisse audierat filium phi¬
lippi regem macedonum alexandrum.
Commotus ergo egreditur contra elimai¬
dam ⁊ obsidebat eam his uͦ qui in ea
erant. minime territis impetu eius ne¬
ꝙ obsessione s ꝑtinaciter repugnanti¬
b spe deceptus discessit. Nam exeuntes¬
a cunitate figauerunt: ⁊ ꝑsequebantur
eum usq adbabyloniam ubi eum post
multam suoum militum amissionẽ
ꝑditionem. quo pugnare contra uideos
reliquerat ⁊ creisse fortitudinem iuideo¬
rum. Suꝑ priori itaq curam hoc
crescente malo iurrit in egritudinẽ.
Quo diu tenente crescentib passio¬
Conuocans amic morbum suũ eis
atrocem ẽẽ indicit. confessus hec i¬
deo se pati qd̃ indem gentem affli¬
gens templum siasset deumꝙ:

Expanded text:
dicens: Rex Antiochus, superiorem provinciam percurrens, audivit civitatem Persarum divitiis excellentem, Elimaidam nomine; pretiosissimumque templum in ea Dianae et omni specie ornamentorum plenum; insuper et arma et loricas reliquisse audierat filium Philippi regem Macedonum Alexandrum. Commotus ergo egreditur contra Elimaidam, et obsidebat eam: his vero qui in ea erant minime territis impetu ejus neque obsessione, sed pertinaciter repugnantibus, spe deceptus decessit. Nam exeuntes civitatem fugaverunt, et persequebantur eum usque ad Babyloniam, ubi cum post multam suorum militum amissionem ditionem, quos pugnare contra Judaeos reliquerat, et crevisse fortitudinem Judaeorum. Sub priorem itaque curam hoc crescente malo, incurrit in aegritudinem, qua diu tenente et crescentibus passioConvocansque amicos morbum suum eis atrocem esse indicavit. Confessus haec ideo se pati quod Judaeorum gentem affligens templum exspoliasset, Deumque
Abbreviated transcription (Latin):
dantes ei. qd̃ festinaret timotheus caꝑe
locum in quo confugerant. Cumq lege
te hostib nuntiatis. cogitans uidas quid
solatium galileorum exire. Ip̃e uͦ cum io¬
natha fratre suo ⁊ octo milib militum.
exiens in galaditidem teliquit suꝑ cecerũ¬

Expanded text:
antes quod festinaret Timotheus capere locum, in quem confugerant. Cumque adhuue hostibus nuntiatsolatium Galilaeorum. Ipse vero cum Jonatha fratre suo et octo millibus exiit in Galaaditidem, relinquens in Ju
Abbreviated transcription (Latin):
conuersationem ⁊ mores obseruare gre¬
corum. Bogauerunt ergo eum ut ꝑmit
teret eis edificare ginnasium m iheroso¬
limis. Cumq concessisset circumcisionẽ
suam uelauerunt. ut ñ apparerent ĩ
denudatione grecis eẽ dissimiles. Cetera ꝙ
omĩa relinquentes q̃ illis mos patriꝰ
imponebat. aliarum facta gentium
tẽ ꝓ suo feliciter imperio exercitũ du¬
cere deliberauit. ad egiptum tractus desi¬
derio eius ⁊ contemnens filios ptolomei
ut debiles ac nequaqmͣ tanta negotia
regere preualentes. ꝑ ueniens igitur
cum magna uirtute ad pelusium ⁊ dolo
ciuitatis eam capiens. contra alexan¬
driam ut obsidendo ptolomeum caperet
ambulauit. Expulsus uͦ est non ab a¬
lexandria tantum. s etiam a tota egip¬
do romanis sibi denuntiantib ut disce¬

Expanded text:
conversationem et mores observare Graeconversationem et mores observare Graecorum, rogaveruteret eis aedificare gymnasium Jerosolymis: cumque concessisset, circumcisionem suam velaverunt ut non apparerent in denudatione Graecis esse dissimiles; caeteraque omnia relinquentes quae illis mos patrius imponebat, aliarum facta gentium pro suo feliciter imperio exercitum ducere deliberavit ad Aegyptum, tractus desiderio ejus et continens filios Ptholomaei, ut debiles ac nequaquam tanta negotia regere praevalentes. Perveniens igitur cum magna virtute ad Pelusium, et dolcivitatis, eam capiens contra Alexandriam ut obsidendo Ptholomaeum caperet, ambulavit. Expulsus vero est non ab Alexandria tantum, sed etiam a tota Aegypto, Romanis sibi denuntiantibus ut disce
Abbreviated transcription (Latin):
mentis afficeretur ꝓ his q̃ contra arabas
egerat. uitam proprie manus int̃nitio¬
ne condusit. ciuius substantiam antio¬
tempus defuncto oma principe sacer¬
dotum. fratri eius antiochus sacerdocii
contulit principatum. Nam filius quẽ
onias reliquerat. ad huc infans erat. De¬
monstrabimus autẽ singula in loco pro¬
prio q̃ adhunc puerum ꝑtinere uide¬
buntur. Ihesu uͦ. nam hic frater erat onie.
principatum sacerdotii rex abstulit iratꝰ.
⁊ dedit eum minori fratri eorum nomine
ome. Symoni namq tres filii hii fuert̃.
ad quos principatus sacerdotii sicut pre¬
diximus ꝑuenit. Et ihesus quidem iaso¬
nem se nominauit: omas aũ menelaus
est mincupatus.
editionem itaq prius princeps
sacerdotum ihesus aduersus me¬
nelaum concitauit. ⁊ diuisa in utrumq.
populi mudtitudine ꝓ parte menelai
filii tobie consistebãt. Populi uͦ pars p lu
rima iasonem adinuabat. Unde laborantes
serunt. ad noticiam eius ꝑ ducentes.
qd̃ uellent patrias relinquere leges ⁊

Expanded text:
mentis afficeretur pro his quae contra Arabas egerat, vitam propria manu finivit. Cujus substantiam Antiotempus defuncto Onia principe sacerdotum, fratri ejus Antiochus sacerdotii contulit principatum, nam filius quem Onias reliquerat adhuc infans erat. Demonstrabimus autem singula in loco proprio, quae adhuc puerum pertinere videbantur. Jesu vero nam hic erat frater Oniae principatum sacerdotii rex abstulit iratus, et dedit eum minori fratri eorum, nomine Oniae: Simoni namque tres filii hi fuerunt, ad quos principatus sacerdotii, sicut praediximus, pervenit, et Jesus quidem Jasonem se nominavit, Onias autem Menelaus est nominatus. Seditionem itaque prius princeps sacerdotum Jesus adversus Menelaum concitavit, et divisa in utrumque populi multitudine, pro parte Menelai filii Tobiae consistebant, populi rima Jasonem adjuvabat. Unde laborantes um discesserunt. Ad notitiam etiam ejus perducentes quod vellent patrias relinquere leges, et
Abbreviated transcription (Latin):
q iohannes qui uocatur gaddis ⁊ sy
mon qui dictus est mathatias. ⁊ uidas
qui uocabatur machabeus.ieleararus
qui dictus est apphus ⁊ ionathas qui
dictus est abraham. Iste ergo mathatias
plangebat. apũd fiłios statum rerum¬
⁊ ciuitatis rapinam ⁊ templi nuditatẽ
⁊ calamitates plebis. Dicebat ꝙ meluis
illi eẽ ꝓ patriis mori legib qmͣ ita sine
gła uiuere. uenientib autẽ ad mod yn
uillam a regeꝰ directis. ut cogerent ui¬
deos facere q̃ precepta fuerant a rege. ⁊
iubentib illis constitutis ydolis inmo¬
lare secundum regis uissionem. et pri¬
mum mathatiam qui doctrina ł fa¬
ma głie reliquos anteibat. sacrificare

Expanded text:
oannes, qui et Gaddis; Simon vero, qui dictus est Matathias; et Judas, qui vocabatur Machabaeus; et Eleazarus, qui dictus est Apphus; Abraham, qui et Jonatha. Iste ergo Matathias plangebat apud filios rapinam civitatis, et templi nuditatem, seu calamitates plebis, deputans melius esse pro patriis mori legibus, quam sine gloria vivere. Venientibus autem ad Modin villam a rege Antiocho directis, ut cogerent Judaeos facere quae praecepta erant a rege, et jubentibus illic constitutis immolare idolis, secundum regis jussionem, et primum Matathiam, qui doctrina vel fama gloriae reliquos anteibat, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Committtentib uͦ aduersus
fratrib pugnam. multos eorum qu¬
eos sequebant᷑ occidit. eum dnob fuati¬
bus suis. Ceteri autẽ ad patrem iheroso¬
limam confugerunt. Qui postqm ad ei¬
uitatem uenit. nullo se suscipiente dis¬
cessit transiordanem fluuium: ubi re
moratus a barbaris uectigalia exigebis
ꝑ idem autem tempus: regnabat in asi¬

Expanded text:
celabat. Committentibus autem adversus eum fratribus pugnam, multos eorum qui sequebantur occidit cum duobus fratribus suis; ceteri autem ad patrem Hierosolimam confugerunt. Qui postquam ad civitatem venit, nullo se suscipiente, discessit trans Jordanem fluvium, ibique remoratus, vectigalia exigebat a barbaris. Per idem autem tempus regnabat in Asi
Abbreviated transcription (Latin):
mei dux scopa ad suꝑiora uadens loa.
suꝑauit hiemis tempore gentẽ uiderꝵ.
Dicit namq ⁊ in eodem nelumine qua¬
lit̾ scopã antiochus deuincens. hatha¬
niã ⁊ samariam ⁊ abella ⁊ gadara &e¬
pisset. Pau lopost uͦ tradiderunt se c
iudei qui circa templum habitabant.

Expanded text:
 Ptholomaei dux Scopa, ad superiora vadens loca, superavit hiemis tempore gentem Judaeorum. Dicit namque et in eodem volumine qualiter Scopam Antiochus devincens, Bathaniam et Samariam, et Abella et Cedar cepisset. Paulo post vero tradiderunt se ei Judaei, qui circa templum habitabant.
Abbreviated transcription (Latin):
borum ante hircanum immensa pro¬
ta ossa hircano: Ex hoc conice qd̾ ⁊ pat̃
eus sic omẽm syriam demidauit. quẽ¬
ad modum hec ossa iste a carnib expo
ge. ⁊ interrogante hireanum eur tan¬
ta ante eum ossa iacerent. apte inquit
dñe. Nam canes semꝑ ossa cum carnib de¬
uorant sicut isti fecerunt. idẽ de accumben
ossa autem iactant qd̵ ⁊ ego tanqmͣ homo
nunc feci. Rex autẽ miratus eius respõ¬
sum ram sapienter dictum: om̃s iussit plau¬
dere uerbum eius laudantes. Postera uͦ

Expanded text:
borum ante illum in mensa prota ossa Hyrcano? Ex hoc conjice quod et pater ejus sic omnem Syriam denudavit, sicut haec ossa iste a carnibus exspet interrogante Hyrcanum cur tanossa ante eum jacerent: Apte, inquit, domine, nam canes semper ossa cum carnibus devorant, sicut isti fecerunt, ante quos ossa autem jactant, quod et ego tamquam homo nunc feci. Rex autem miratus ejus responsum tam sapienter dictum, jussit omnes plaudere, verbum ejus laudantes. Postera ver
Abbreviated transcription (Latin):
gulo scriptas. signaculum habentes aqͥ¬
huius modi continebat. Defuncto aũ iose¬
pho populum contigit seditionem pati ꝓpt̃
natus eorum ⁊ astims astabat. Hircanꝰ
cauit uͦ turrim fortissimam ex lapide
albo construens eam. ⁊ totam usꝙ: ad
terram sculpsit animalib diuersis: ⁊ ĩ¬

Expanded text:
obis defert quadrangulo scriptas, signaculum habentes aquihujusmodi continebat. Et audi morte contigit seditionem pati populnatus eorum et affinis erat. Hyrcanus cavit fortissimam, ex lapide albo construens eam, et totam usque ad terram sculpsit, animalibus diversis
Abbreviated transcription (Latin):
quis de filus suis uirtute melio
steret. iinunquemq ad doctorum ol¬
desidia disciplinarũ indocti fatiui ꝙe¬
dierunt. Post illos autem adolescentu¬
um. transmisit uiam duoꝵ dierum ad

Expanded text:
quis de filiis suis virtute melior existeret, unumquemque ad doctordesidia disciplinarum indocti redierunt. Post illos autem adolescentusmisit, viam duorum dierum ad
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiã ⁊ legislatores obstupescens. ad
mira existente legislatione nemo neq hi¬
storiographus neꝙ poeta meminisset
eius. Cui demetrins respondit neminẽ
ausum fuisse harum legum tangere cõ¬
scriptionem qd̾ diuina ⁊ uenerabilis eẽt¬
Significabat uͦ qualiter theopontus uo¬
lens in historia aliquid de his conseribere.
sit mente turbatus plus triginta dieb.
⁊ cum humilitate deo ueniam supplica¬
bat. dum inde sibi dementiã factã susptea¬
tus eẽt. Necñ ⁊ in somnis uidit qd̾ ei i
deo hoc accidisset. quia diuina scrutatꝰ eẽt.¬
Sopfiturum dicens. Nunc uͦ ustum. eẽ¬
ionti eos dicebat. Sꝑonte aũ ad eum ue¬
mates omĩa q̃ equum eẽt sapientiam aoxx

Expanded text:
sapientiam et legis labores obstupescens, ad sapientiam et legis labores obstupescens, ad mira existente legislatione, nemo neque historiographus, nec poeta meminisset ejus. Cui Demetrius respondit, neminem ausum fuisse harum legum tangere conscriptionem, quod divinae et venerabiles egnificabat vero qualiter Theopompus, volens in historia aliquid de his conscribere, sit mente turbatus plus triginta diebus: et cum humilitate a Deo veniam supplicabat, dum inde clementiam sibi factam suspicatus esset. Nec non et in somniis vidit quod ei hoc ideo accidissetCumque conscribere quievisset, recepisset sensum. Referebat autem et de Theotecto, tragoediarum poeta, dicens, quia cum nisus fuisset
Abbreviated transcription (Latin):
ita legis interpretatiom uacabant ors
transcripta lege ⁊ opere interpretationis
ad effectum ꝑ septuaginta duos dus d¬
acto: congregans demetrius indess
ad locum in quo translate leges hiẽl
p̃sentib etiam interp̃tib legit es
Cumq multitudo amplera legem ł scn¬
ores eius interpretes. demetriũ eo ql
narum rerum inuentor eẽ uideretiul
laudassent. rogauit etiã ut p̃sidib ͤ
daretur legenda ⁊ petierunt one e¬
dotes interpretes seniores ⁊ ppelsll
tis ut bene interp̾tata ꝑ manas ꝰ
bilis. Cumq om̃s sententiam laudassent
usserunt siquid aut suꝑfluum aut mi¬
nus aliquid scriptum uiderent in lege hoc
respicerent. ⁊ manifestum facientes em̃da¬
rent. hoc castigantes ut qd̾ semel indicatũ
fuerat. bene se habere sempiterna memori¬
a remaneret. Gauisus ergo rex ⁊ uidens
uoluntatem suam ad utilem rem eẽ ꝑ fec¬
tam. ⁊ delectatus relectis legib ⁊ sensũ ⁊

Expanded text:
ita legis interpretationi vacabant. Itaque ita legis interpretationi vacabant. Itaque transcripta lege, et opera interpretationis ad effectum per septuaginta duos dies transacta, congregans Demetrius Judaeos omnes, ad locum in quo translatae leges fuerant, praesentibus etiam interpretibus legit eas. Cumque multitudo amplexa legem et seniores ejus interpretes, Demetrium eo quod magnarum rerum inventor esse videretur, laudasset, rogavit etiam ut praesidibus suis daretur legenda. Et petierunt omnes sacerdotes, interpretes, seniores et praepositi gentis, ut bene interpretata permaneret immobilis. Cumque sententiam laudassent omnes, jusserunt si quid aut superfluum, aut nimis aliquid scriptum viderent in lege, hoc respicerent, et manifestum facientes emendarent: hoc castigantes ut quod semel judicatum fuerat, bene se habere sempiterna memoria permaneret. Gavisus ergo rex, et videns voluntatem suam ad utilem rem esse perfectam, et delectatus relictis legibus, et sensum et