comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
studia in ara cordis incendimus: ut suaue aliquid deo per celeste
desideriũ redolere ualeamus. Mirram offerimus: sicarnis uicia
per abstiuentiam mortificamus. Per mirram naniq ut diximꝰ
agitur: ne mortua caro putrefiat. Mortuam uͦ carnẽ putrescere
est. hoc mortale corpus fluxui luxurie deseruireᷤ sicut de quibdã
ꝑprophãm dicitur. Computruerũt iumẽta instercore suo Iu¬
menta quippe instercore suo computresc̾e̾ ẽ: carnales homine
infetore luxurie uitam finire. Mixram ergo offerimꝰ: qũ hoc
mortale corpus. aluxurie putredine. ꝑ condimentũ cõtinẽtie
custodimus. Magnũ uͦ nobis aliquid innuũt: qd̾ inregionem
suam ꝑ aliam uiã reu̾tuntur. In eo nanq qd̃ admoniti faciũt
nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nr̃a
ꝑadisus est: ad quã ihũ cognito redire ꝑuiã qua uenimus
ꝓhibemur. Aregione et em̃ nr̃a superbiendo. iuobediendo. ui¬

Expanded text:
studia in ara cordis incendimus, ut suave aliquid Deo per coeleste studia in ara cordis incendimus, ut suave aliquid Deo per coeleste desiderium redolere valeamus. Myrrham offerimus, si carnis vitia per abstinentiam mortificamus. Per myrrham namque, ut diximus, agitur 1471 ne mortua caro putrefiat. Mortuam vero carnem putrescere, est hoc mortper prophetam dicitur: Computruerunt jumenta in stercore suo . Jumenta quippe in stercore suo computrescere est carnales homines in fetore luxuriae vitam finire. Myrrham ergo Deo offerimus, quando hoc mortale corpus a luxuriae putredine per condimentum continentiae custodimus. 7. Magnum vero nobis aliquid magi innuunt, quod in regionem suam per aliam viam revertuntur. In eo namque quod admoniti faciunt, nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nostra paradisus est, ad quam, Jesu cognito, redire per viam qua venimus prohibemur. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, vi
Abbreviated transcription (Latin):
Hi nimirũ ei aurũ et thus offerũt: s offerre mirrã as¬
sup̃te mortalitatis noluit. Nositaq nato dũo offeramꝰ
aurũ: ut ubiq hunc regnare fateamur. Offeramꝰ thus:
tit. Offeramus mirrã: ut eũ quẽ credimꝰ insua diuinitate
impaffibilem credamus etiam in nr̃a fuisse carue morta¬
lem. Quãuis in auro. thure et mirra: intelligi et aliud
potest. Auro namq sapientia designatur: salomone atti¬
tante qui ait. Chesarus desiderabilis: requiescit inore sa¬
pientis. Chure aũt qd̃ deo incenditur uirtus orationis
exprimitur: psalmista attestante qui dicit. Dirigatur¬
dñe oratio mea sicut incensũ inconspectu tuo. Pmyrram
uͦ: carnis nr̃e mortificatio designatur. Unde sc̃a ecclĩa: de
suis operariͥs usq admortẽ pro deo certantib dicit. MManꝰ
mee distillauerut mirram. Nato ergo regi aurũ offeri¬
mus: si inconspectu illius claritate superne sapĩe resplen¬
demus. Thus offermius: si cogitationes carnis per scã orationũ

Expanded text:
 offerre myrrham assumptae mortalitatis nolunt. Nos itaque nato Domino offeramus aurum, ut hunc ubique regnare fateamur; offeramus thus, tit; offeramus myrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem credamus etiam in nostra fuisse carne mortalem. Quamvis in auro, thure et myrrha intelligi et aliud potest. Auro namque sapientia designatur, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thure autem quod Deo incenditur virtus orationis exprimitur, Psalmista testante, qui dicit: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Per myrrham vero carnis nostrae mortificatio figuratur; unde sancta Ecclesia de suis operariis usque ad mortem pro Deo certantibus dicit: Manus meae distillaverunt myrrham . Nato ergo Regi aurum offerimus, si in conspectu illius claritate supernae sapientiae resplendemus. Thus offerimus, si cogitationes carnis per sancta orationum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ iudicii prilsanti non uult. qui exire de corpore trepi¬
dat: et uid̾e eũ quẽ contempsisse sememinit iudicẽ form¬
dat. Qui aũt de sua spe et oꝑatione securus ẽi pulsanti co¬
festĩ aperit. qr letus iudicem sustinet: et cũ tempꝰ proꝑin¬
q mortis agnouerit: de gła retributionis hylarescit. Uĩ
et protinus subͣditur. Beati sũt serui illi: quos cũ uene¬
rit dñs inueni̾t uigilantes. Uigilat: qui ad aspectum ue¬
ri luminis mentis oclos aꝑtos tenet. Uigilat: qui ase
torporis et negligentie tenebras repellit. Hinc et eñi
paulus dicit. Euigilato iusti: ot nolite peccare. Hinc
Amen dico uobis quod precinget se et faciet illos dis¬
cũbere: et transsens ministrabit illis. Precinget se: id
inregno quiestẽ ẽ. Unde rursum dtĩs dicit. Ueniẽt
et recubent cum abraham et ysaac et iacob. Transi

Expanded text:
enim judici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepienim judici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum quem contempsisse se meminit judicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia laetus judicem sustinet; et cum tempus propinquae mortis agnoverit, de gloria retributionis hilarescit. Unde et protinus subditur: Beati sunt servi illi, quos cum venerit dominus, invenerit vigilantes. Vigilat qui ad aspectum veri luministorporis et negligentiae tenebras repellit. Hinc etenim Paulus dicit: Evigilate, justi, et nolite peccare . Hinc Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet eos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget se, id in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquã se auiciis pro mũdi huiꝰ honestate contineat.
Qui et si quedam bona aliqũ per honestate inchoat: ĩ eiꝰ
tamẽ intentione non debet ꝑmane̾. nec ꝑ bona oꝑa p̾sen¬
tis mũdi głam quere̾: s totam spem in redemptaris sui ad¬
uentu consticuat. Unde et protinꝰ subditur. Et nos similes
hominib expectantib dñm suũ qñ reu̾tatur ad iiptiis.¬
Admuptias quippe dñs abiit: qr resurgens a mortiuis. as¬
cendens in celum. suꝑnã sibi angłoꝵ multitudinẽ nouus
homo copulauit. Qui tunc reuertitur: cũ nobis iã ꝑiudi¬
cium manifestatur. Beue aũt deseruis expectantib sub¬
ditur. Ut cũ ueni̾t et pulsauerit: confestim aperiant er. Be¬
uit quippe dñs: cũ ad iudiciũ ꝓperat. Pulsat uero: cũ iã
ꝑ egritudinis molestias ẽẽ mortem uicinã designat. Cui
confestim aꝑunus: si hunc cũ amore susci pimus. Aꝑire

Expanded text:
nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum constituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectantibus dit, quia resurgens a mortuis, ascendens in coelum, supernam sibi angelorum multitudinem novus homo copulavit. Qui tunc revertitur, cum nobis jam per judicium manifestatur. 3. Bene autem de servis exspectantibus subditur: Ut cum venerit et pulsaverit, confestim aperiant ei. Venit quippe Dominus cum ad judicium properat, pulsat vero, cum jam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam designat. Cui confestim aperimus, si hunc cum amore suscipimus. Aperire
Abbreviated transcription (Latin):
principali igitur sexu lumboꝵ nomine luxuria designat᷑.
cum dñs dicit. Sint lumbiiurĩ precincti. Lumbos. enĩ p̾cin¬
gmius: eũ carnis luxuriam per continentiam coartamus.
Sed. quia minus est mala non agere: ñisi etiam quisq
studeat et bonis operib insudare: prõtuuis additur. Et
lacerne ardentes inmanib nr̃is. Lucernas quippe crtẽ¬
tes in manib tenemus: cum per bona: opera proximis
nrĩs lucis exempla moñstramus. De quib profecto ope
restringere. et lucernas. tenerer it et. Uiũdicia sit casti¬
tatis ĩcorpore : et lumemueritatisi inoperatione: Re¬
demptori et eñi nr̃o uũ sine alt̾o place̾ neͥquã potest: si
aũt is qui bona agit. ad huc luxurie inquinamenta ñ de
serit: aut is qui castitate p̾minet. nec dum se ꝑ bona oꝑa
exercet. Hec castitas ergo magna est sine bono opere: nec
opus bonũ est aliquid sine castitate. S et si utrũq agitur.¬
restat ut quisquis ille ẽ qui spe ad suꝑnã patriam tendat:

Expanded text:
ne luxuria 1481 designatur, cum Dominus dicit: Sint lumbi vestri praecincti. Lumbos enim praecingimus cum carnis luxuriam per continentiam coarctamus. Sed quia minus est mala non agere, nisi etiam quisque studeat et bonis operibus insudare, protinus additur: Et lucernae ardentes in manibus vestris. Lucernas quippe ardentes in manibus tenemus cum per bona opera proximis nostris lucis exempla monstramus. De quibus profecto operrestringere, et lucernas tenere, ut et munditia sit castitatis in corpore, et lumen veritatis in operatione. Redemptori etenim nostro unum sine altero placere nequaquam potest, si aut is qui bona agit adhuc luxuriae inquinamentaserit, aut is qui castitate praeeminet, necdum se per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquid sine castitate. » Quid enim illi prorestat ut quisquis ille est spe ad supernam patriam tendat, et
Abbreviated transcription (Latin):
hanc discut̾e humana fragilitas non p̾suut. Sed ẽ quod
sollicite in hac ip̃a expositione dñica pensare debeatis: quia
si uos uobismet semẽ u̾bum. agrum mũdũ. uolucres demo¬
na. spmas diuicias significare dic̾e̾mꝰ: ad credendũ nobis
mens forsitan urã dubitaret. Undẽ et idem dñs ꝑsemet¬
ip̃m dignatus ẽ expon̾e quod dicebat: ut sciatis rerum sig¬
inficaciones quer̾e ÷ in his etiam que persemet ip̃m nolur
explanare. Exponendo gͦ quod dixit figurate se loqui inno¬
tuit: quatuiꝰ certos uos redde̾t. cũ uob̃ nr̃a fragilitas. uer¬
boꝵ illius figuras aperiret. Quis eñi mͥ unquã crede̾t. si
pinas diuicias int̾pretari uoluissem: maxime cũ ille pũ¬
gant iste delectent: Et tamen spine sunt: qr cogitationũ
suarũ purctionib mentẽ lacerant: et cũ usq ad pec̃m ꝑ
tra̾unt: qͣi infilcto uuln̾e̾ cruentant. Quas bene hoc in loco
alio euͣgłista testante. nequaquã dominꝰ diuicias: s flalla¬

Expanded text:
Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas divitias significare diceremus, ad credendum nobis mens forsitan vestra dubitaret. Unde et idem Dominus per semetipsum dignatus est exponere quod dicebat, ut sciatis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Quas bene hoc in loco, alio evangelista attestante, nequaquam Dominus divitias, sed falla
Abbreviated transcription (Latin):
Uelcerte nobis dñs post iudiciũ transit: qr abhumam¬
tatis forma indiuinitatis sue cõtemplationẽ nos eleuat
Et transire eius est inclaritatis sue speculationẽ nos du¬
cere: cum eũ quẽ inhumanitate iniudicio cernimꝰ. et¬
iam indiuinitate post iudiciũ uidebimꝰ. Ad iudiciũ qͥp
pe ueniens informa serui om̃ib apparet: sicut scͥptũ

Expanded text:
udicium transit, quia ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplationem nos elevat. Et transire ejus est in claritatis suae speculationem nos ducere, cum eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in divinitate post judicium videmus. Ad judicium quippe 1483 veniens, in forma servi omnibus appa
Abbreviated transcription (Latin):
tuneat: ut torpentem animũ ⁊ t̾re uehement̾ inherentem.
si amor adregnũ non trahit. uel timor minet. Ecce eñi de
gehenne expressione dicitur: ibrerit fletus et stridor den¬
tium. S ed qr p̾sentia gaudia secuntur perpetua lamenta:
Nemo enĩ potest et hic gaudere cũ scło: et illic regnare
cũ xp̃o. Temporalis itaq leticie fluxa restringite: carnis
uoluptates edomate. Quicquid animo exp̾senti sclo arri¬
det: exconsideratione et̾ni ignis amarescat. Quicquid
in mente puerilit̾ hilarescit. Hoc discipline iuuenilis cẽ¬
sura coherceat: ut dũ sponte temporalia fugitis. et̾na gau¬
dia sine labore capiatis: prestante dño nr̃o ihũ xp̃o qui cũ¬

Expanded text:
timeat ut torpentem animum et terrae vehementer inhaerentem, timeat ut torpentem animum et terrae vehementer inhaerentem, si amor ad regnum non trahit, vel timor minet. Ecce enim de gehennae expressione dicitur: Ibi erit fletus et stridor dentium. Sed quia praesentia gaudia sequuntur perpetua lamenta, Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Temporalis itaque laetitiae fluxa restringite, carnis voluptates edomate. Quidquid animo ex praesenti saeculo arridet, ex consideratione aeterni ignis amarescat. Quidquid in mente pueriliter hilarescit, hoc disciplinae juvenilis censura coerceat, ut dum sponte temporalia fugitis, aeterna gaudia sine labore capiatis, praestante Domino nostro Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
accessit: ut si hic recte studeat uiuere. celoꝵ ualeat
regna penetrare: et homo int̾ra editus. acorruptibiliui¬
ta moriatur incelo collocandus. Et uetus itaq ẽ. ut pro
culpa humanũ genus in et̾na pena intereat: et nouum.
ut conu̾sus inregnũ uiuat. Quod gͦ inconclusione sue¬
locutionis dñs subdidit: hoc est utiq quod pͥmisit. Pri
enĩ de regni simulitudine thesaurum inuentũ ac post be¬
nã margaritam protulit: pꝰmodũ uͦ inferni penas dema¬
loꝵ combustione enarrauit: atq inclusione subiuuxit.
Ideo om̃is scriba doctus inregno celorum similis ẽ patri¬
familias: proferenti de thesauro suo noua ⁊ uetera. Ac si
aꝑte dic̾etur. Ille in sc̃a ecclĩa doctus p̾dicator ẽ: qui ⁊ noua
scit proferre desuauitate regni: et uetusta dice̾ de t̾rore sup¬
plicii: ut uel pena t̾reat. quos p̾mia ñ inuitant. Audiat
de regno quod amet: audiat de supplicio unusquisq quod

Expanded text:
accessit, ut si hic recte studeat vivere, coelorum regna accessit, ut si hic recte studeat vivere, coelorum regna valeat penetrare: et homo in terra editus, a corruptibili vita moriatur, in coelo collocandus. Et vetus itaque est, ut pro culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno vivat. Quod ergo in conclusione locutionis suae Dominus subdidit, hoc est utique quod praemisit. Prius enim de regni similitudine thesaurum inventum, ac bonam margaritam protulit, postmodum vero inferni poenas de malorum combustione narravit, atque in conclusione subjungit: Ideo omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias proferenti de thesauro suo nova et vetera. Ac si aperte diceretur: Ille in sancta Ecclesia doctus praedicator est, qui et nova scit proferre de suavitate regni, et vetusta dicere de terrore supplicii, ut vel poenae terreant, quos praemia non invitant. Audiat de regno quod amet, audiat de supplicio unusquisque quod
Abbreviated transcription (Latin):
familias: proferenti de thesauro suo nona et uetera. Si ꝑ
nouũ ⁊ uetus qd̾ dicitur. utrunq testamentũ accipimꝰ: a¬
braham doctum fuisse deuegamus. Qui noui ⁊ ueteris tes¬
tamenti ⁊ si facta nouit: minime u̾ba nũtiauit. Moysem
quoq docto patrifamilias cõꝑare non possumꝰ: qui ⁊ si tes¬
tamentũ uetus edocuit: noui tam̃ dicta ñ protulit. Dũ gͦ
ab hoc intellectu excludimur: ad aliũ uocamur. S in eo
qd ueritas dicit. omnis scriba doctus inregno celoꝵ simł¬
est homini patrifamilias: intelligi ualet. qr nõ dehis
qui fuerant. s dehis qui ẽẽ ineccłia poterant loquebat᷑.
Qui fẽ noua et uetera ꝓferũt: cũ ucriusq testamenti pre¬
dicamenta uocib ⁊ morib loguntur. Quod tam̃ intelligi
et alit̾ potest. Uetustũ quippe humani generis fuit adĩ¬
ferni claustra descende̾: pro peccatis suis supplicia et̾na co¬
lerare. Cui per  mediatoris aduentũ nouũ aliqͥd

Expanded text:
nti de thesauro suo nova et vetera. Si per novum et vetus quod dicitur, utrumque Testamentum accipimus, Abraham doctum fuisse denegamus, qui Novi et Veteris Testamenti etsi facta novit, minime verba nuntiavit. Moysen quoque docto patrifamilias comparare non possumus, 1475 qui etsi Testamentum Vetus edocuit, Novi tamen dicta non protulit. Dum ergo ab hoc intellectu excludimur, ad alium vocamur. Sed in eo quod Veritas dicit: Omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias, intelligi valet, quia non de his qui fuerant, sed de his qui esse in Ecclesia poterant loquebatur. Qui tunc nova et vetera proferunt cum utriusque Testamenti praedicamenta vocibus et moribus loquuntur. Quod tamen intelligi et aliter potest. Vetustum quippe humani generis fuit ad inferni claustra descendere, pro peccatis suis supplicia aeterna tolerare. Cui per Mediatoris adventum novum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa scandala. Neq eñi in illo regno beat itudinis in quo pax
sũma est: inueniri scandala poterũt que colligantur. Unde¬
et rursum dicitur. Qui ergo soluerit unũ de mãdatis istis
minimis. et docuerit sic homines: minimꝰ uocabitur in
regno celoꝵ. Qui aũt fecerit et docuerit: hic magnꝰ uoca¬
mis uocabitur iuregno celoꝵ. Mandatũ quippe soluit ⁊
et docet: quando hoc quisq uoce predicat. qd̾ uiuẽdo ñ im¬

Expanded text:
omnia scandala. Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax omnia scandala. Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt, que colligantur. Et rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis et docuerit sic homines, minimus vocabitur in regno celomus vocabitur in regno coelorum . Mandatum quippe solvit, et docet, quando hoc quisque voce praedicat, quod vivendo non im
Abbreviated transcription (Latin):
electi et reprobi in mortis sõno sopiũtur. Dormire etem̃
mori est. Ante somnũ uero dormitare est. ante mortem
asalute languesc̾e̾: qr per pondiis egritudinis. ꝑuenitur
ad somnũ mortis. Media aũt nocte clamor ĩmedia noct

Expanded text:
electi et reprobi in mortis somno sopiuntur. Dormire etenim electi et reprobi in mortis somno sopiuntur. Dormire etenim mori est. 1478 Ante somnum vero dormitare est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis pervenitur ad somnum mortis. Media autem nocte clamor fact
Abbreviated transcription (Latin):
oleũ secũ: prudentes aũt acceperũt oleũ inuasis suis. cũ
lampadib. Per oleum quippe. nitor glẽ designatur. Uas¬
cula aũt nr̃a st̃ corda: in quib ferimus cũcta que cogi¬
tamus. Prudentes ergo oleum inuasis habent: qr nito¬
rem glẽ iutra cõscientiam retinent: paulo attestatite qͥ
ait. Gła nr̃a hec ẽ: testimoniũ conscientie nr̃e. Fatue
aũt uirgines oleũ secũ ñ sumũt: qr gła intra cõsrientiã
uero quod om̃s lampades habent. s om̃s oleum ñ habent.
qr plerũq bona inse opera cũ electis. et reprobi ostendunt.
Sed soli adsponsum cũ oleo ueniunt: qui de his que foris
egerint intus głam requirũt. Dñ ꝑ psalmistã quoq de
scã electorĩs ecclia dicitur. Omuis gła eiꝰ filie regis abĩt.¬
Moram aũt faciente sponso. dormitauerũt om̃s et dor¬
mierũt qr dũ uenire iudex ad extremũ iudiciũ differt.

Expanded text:
oleum secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum oleum secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum um quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non habent, quia plerumque bona in se opera cum electis et reprobi ostendunt, sed soli ad sponsum cum oleo veniunt qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt. Unde per psalmistam quoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regMoram autem faciente sponso, dormitaverunt omnes, et dormierunt, quia dum venire judex ad extremum judicium differt,
Abbreviated transcription (Latin):
curus sit. cũ tremore penset cotidie quid accepit. Ecce nãq
iam iuxta est: ut ille qui ꝑegre profectus ẽ redeat. Quasi
ꝑegre quippe abut: qui de hac t̾ra in qua natus ẽ longe dis¬
cessit. S profecto reu̾titur ut detalentis rationes ponat:
qr si abona actione torpẽscimꝰ: de ip̃is donis que contulit nos
distoictius iudicat. Consideremꝰ ergo que accepimꝰ: atq in
eoꝵ erogatione uigilemꝰ. Nulla nos a spĩtali opere cura tͥ
rena impediat: ne si int̾ra talentum absconditur: talenti
dũs adiracũdiam proucetur. Piger et em̃ seruus cũ iam
iudex culpas examinat.talentum de t̾ra leuat: qr sunt ple¬
riq qui tc̃ se at̾renis cogitationib atq operib subtrahunt:
quãdo iam peranimadu̾sionẽ iudicis. ad eternũ suppliciũ
trahuntur. Ante ergo de talenti nr̃i ponenda ratione uigi¬
lemus: ut cum iam iudex adferiendum imminet lucrũ

Expanded text:
curus sit, cum tremore penset quotidie quid accepit. Ecce namque curus sit, cum tremore penset quotidie quid accepit. Ecce namque jam juxta est ut ille qui peregre profectus est redeat. Quasi quippe peregre abiit qui de hac terra in qua natus est longe discessit; sed profecto revertitur, ut de talentis rationes ponat, quia si a bona actione torpescimus, de ipsis donis quae contulit nos districtius judicat. Consideremus ergo quae accepimus, atque in eorum erogatione vigilemus. Nulla nos a spiritali opere terrena cura impediat, ne si in terra talentum absconditur, talenti dominus ad iracundiam provocetur. Piger etenim servus, cum jam culpas judex examinat, talentum de terra levat, quia sunt plerique qui tunc se a terrenis desideriis vel operibus subtrahunt, quando jam per animadversionem judicis ad aeternum supplicium trahuntur. Ante ergo de talenti nostri ponenda ratione vigilemus, ut cum jam judex ad feriendum imminet, lucrum
Abbreviated transcription (Latin):
Alius nec int̾noꝵ inteligentiã. nec rerũ affluentiam acce¬
pit: s tñ didicit artem que pascitur: ip̃a ars ei intalenti ac¬
ceptione reputabitur. Aliꝰ nichil hoꝵ assecutus ẽ: s tñ forta¬
se familiaritatis locum apud diuitem meruit: talentum
ꝓfecto familiaritatis accẽpit. Si ergo nichil ei pro iudigen¬
tib loquitur: pro talenti retentione dãnatur. Haberis gͦ
intellectum: curet omnino netaceat. Habens eerum af¬
fluentiam: ugilet ne amisericordie largitatẽ torpescat. Ha¬
bens artem qua regitur: magnopere studeat ut usũ atq u¬
tilitatẽ illius cum proximo parciat᷑. Habens loquẽdi locum
apud diuitem: dãnationẽ pro retento talento timeat: si
cum ualet non apud eũ pro pauperib int̾cedat. Tantum
quippe ab uno quoq nr̃m uenturus iudex exiget: quãtũ
dedit. Ut gͦ de talenti sui rationib. redeunte dño quisq se¬

Expanded text:
Alius nec internorum intelligentiam, nec rerum affluentiam acceAlius nec internorum intelligentiam, nec rerum affluentiam accepit, sed tamen didicit artem qua pascitur, ipsa ars ei in talenti acceptione reputatur. Alius nihil horum assecutus est, sed tamen fortasse familiaritatis locum apud divitem meruit, talentum profecto familiaritatis accepit. Si ergo nihil ei pro indigentibus loquitur, pro talenti retentione damnatur. Habens ergo intellectum curet omnino ne taccat, habens rerum affluentiam vigilet ne a misericordiae largitate torpescat, habens artem qua regitur magnopere studeat ut usum atque utilitatem illius cum proximo partiatur, habens loquendi locum apud divitem damnationem pro retento talento timeat, si, cum valet, non apud eum pro pauperibus intercedit. Tantum quippe ab unoquoque nostrum venturus judex exiget quantum dedit. Ut ergo de talenti sui rationibus, redeunte Domino, quisque se
Abbreviated transcription (Latin):
quod agitis. erga caritatis custodiam uigiletis. Caritas ue¬
ra est et amicum diligere indeo. ⁊ amicum diligere ꝓpt̾ dm̃i.
Quam quisquis nõ habet. omne bonũ amittit quod habet:
talento quod acceperat priuatur: et iuxta dñicam senten¬
tiam. mextĩores tenebras mittitur. Pexpenã quippe.in ex¬
teriores cadit: qui per culpam suam sponte inintiorio¬
res tenebras cẽcidit. Illic coactus patitur tenebras ultio¬
nis: qui hic libent̾ sustinunt tenebras uoluptatis. Scien¬
dũ uero ẽ: quod nullus piger ab hac talenti acceptione se¬
curus est.Nullus naniq est qui ueratiter dicat. Talẽtũ
minime accepi: ñ ẽ unde ponere rationẽ cogat. Talenti
eiuĩ noi̾e. cuilibet pauperi etiam hoc ipsum reputabitur
quod uel minimũ accepit. Alius nãq accepit intelligẽti¬
am: p̾dicationis minist̾iũ debet extalento. Alius t̾reuan
substantiam accepit: erogationẽ talenti debet exrebus.

Expanded text:
quod agimus, erga charitatis studia vigilemus. Charitas autem vequod agimus, erga charitatis studia vigilemus. Charitas autem vera est et amicum dilQuam quisquis non habet omne bonum amittit quod habet, talento quod acceperat privatur, et juxta Dominicam sententiam in exteriores tenebras mittitur. Per poenam quippe in exteriores tenebras cadit, qui per culpam suam sponte in interiores tenebras cecidit; et illic coactus patitur tenebras ultionis, qui hic libenter sustinuit tenebras voluptatis. 7. Sciendum vero est quod nullus piger ab hac talenti acceptione securus est. Nullus namque est qui veraciter dicat: Talentum minime accepi, non est unde rationes ponere cogar. Talenti enim nomine cuilibet pauperi etiam hoc ipsum reputabitur, quod vel minimum accepit. Alius namque 1487 accepit intelligentiam, praedicationis ministerium debet ex talento. Alius terrenam substantiam accepit, erogationem talenti debet ex rebus.
Abbreviated transcription (Latin):
cet sensus. idest extĩoꝵ scientia designatur: per duo aũt. in¬
tellectus et operatio exprimitur. Plus gͦ habuit. qui duo ꝙͣ
cuus fuit. Unũ gͦ talentum quod intellectum significare
diximus :illi dari debuit. qui bene exti̾ora que acceperat
ministrauit. Quod cotidie in sc̃a ecclia cernimꝰ: qr pleriq di
bene ministrant exteriora que accipiũt. ꝑ adiũctam gr̃am.
ad intellectũ quoq misticum perducũtur: ut etiam de inter¬
na intelligentia polleant: qui exti̾ora fidelit̾ ad ministrant.
Generalis etiam mox sententia subditur: quadicitur. Om̃i
enĩ habenti dabitur. et abundabit: ei aũt qui ũ habet. et
quod uidetur habere auferetur ab eo. Habenti aũt dabit᷑
et abundabit: qr quisquis caritatem habet etiam dona alia
percipit: quisquis caritatẽ non habet. etiam dona q̃ ꝑcepis¬
se uidebatur amittit. Unde necesse ẽ fr̃s mẽi: ut per om̃e

Expanded text:
cet sensus, id est exteriorum scientia designatur, per duo autem incet sensus, id est exteriorum scientia designatur, per duo autem intellectus et operatio exprimitur. Plus ergo habuit qui duo quam cuus fuit. Unum ergo talentum, quod intellectum significare diximus, illi dari debuit qui bene exteriora quae acceperat ministravit. Quod quotidie in sancta Ecclesia cernimus, quia plerique dum bene ministrant exteriora quae accipiunt, per adjunctam gratiam ad intellectum quoque mysticum perducuntur, ut etiam de interna intelligentia polleant qui exteriora fideliter administrant. 6. Generalis etiam mox sententia subditur, qua dicitur: Omni enim habenti dabitur, et abundabit; ei autem qui non habet, et quod videtur habere auferetur ab eo. Habenti namque dabitur, et abundabit, quia quisquis charitatem habet etiam dona alia percipit. Quisquis charitatem non habet etiam dona quae percepisse videbatu
Abbreviated transcription (Latin):
tiam et illud exquiro quod non dedił quantomagis ate ex¬
quiro quod ad erogandũ dedi : Pecuniam uero nũmularii
dare est: eis scientiam p̾dicationis impend̾e̾: qui hanc ua
Inusura quippe etiam. pecunia nõ data recipitur. Cum
enim hac reoditur quod acceptũ fuerat: etiã illud suꝑim
cepta hac uerbi pecuniania usuras soluetis: et curateut
ex eo quod audistis etiã alia studeatis intellige̾ que ñ audis¬
tis : quatinus alia exaliis colligentes. etiã illa discatis exuo¬
bismet ip̃is agere. que nec dum expredicatoris oredidicistis.
Pigrum uero seruum qua sentetia feriat: audiamꝰ. Tollite
abeo talentũ: et date ei qui habet quinq talenta. Oportun
ualde uidebatur. ut cũ amalo seruo unrũ talentũ tollitur:
ei potius qui duo. quãquiqͥuq talenta acceperat daret᷑. Illi
eñĩ magis daridaxidebuit qui minꝰ: quã qui plus habuit
S sicut superius diximus. per quinq talenta. qͥnq uideli¬

Expanded text:
tiam et illud exquiro quod non dedi, quanto magis a te extiam et illud exquiro quod non dedi, quanto magis a te exquiro quod ad erogandum dedi; oportuerat ergo te dare In usura quippe pecunia etiam non data recipitur. Cum enim hoc redditur quod acceptum fuerat, illud cepta hac verbi pecunia usuras solvetis, et curate ut ex eo quod auditis etiam alia studeatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex aliis colligentes, etiam illa discatis ex vobismetipsis agere quae necdum ex praedicatoris ore didicistis. Pigrum vero servum qua sententia feriat audiamus: Tollite ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta. 5. Opportunum valde videbatur ut cum malo servo unum talentum tollitur, ei potius qui duo quam qui quinque talenta acceperat daretur. Illi enim 1466 dari debuit qui minus quam qui plus habuit. Sed, sicut superius diximus, per quinque talenta, quinque videli
Abbreviated transcription (Latin):
benepetrus ad huc in iufirmirate positus speciem tenet: cũ
uiso miracło piscium dixit. Exi ame dñe: qr homo peccator si
Ino si te peccatorem consideras: oportet ut ate dñm non repel¬
las. S qui iccirco melioris habitus uias ⁊ rectioris uite ap¬
prehend̾e arcẽ nolunt. qr infirmos se ẽẽ conspiciunt: quasi
peccatores se fatentur et dominũ repellũt:eũq quẽ inse scĩ¬
ficare debuerant fugiũt: et uelut inperturbatione cõsiliũ
ñ habent: dũ moriuntur et uitam timent. Unde et huic ser¬
uo protinus respondetur. Serue male et piger: sciebas qr
meto ubi nõ semino: et congrego ubi ñ spargo. Oportuit
ergo te dare pecuniam meam nũmulariis: et ego ueniẽs
recepissem utiq qd̃ meũ est cũ usura. Ex uerbis suis seruus¬
constringitur: cũ dũs dicit. Meto ubi nõ semino: et cõgre¬
go ubi non sparsi. Ac si patenter dicat. Siiuxta tuã senten¬

Expanded text:
bene Petrus adhuc in infirmitate positus speciem tenet cum, bene Petrus adhuc in infirmitate positus speciem tenet cum, viso miraculo piscium, dixit: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum . Imo si te peccatorem consideras, oportet ut a te Dominum non repellas. Sed qui idcirco melioris habitus vias, et rectioris vitae apprehendere arcem nolunt, quia infirmos se esse conspiciunt, quasi et peccatores se fatentur, et Dominum repellunt, eumque quem in se sanctificare debuerant, fugiunt, et velut in perturbatione consilium non habent, dum moriuntur, et vitam timent. Unde et huic servo protinus respondetur: Serve malmeto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi: oportuit ergo te committere pecuniam meam numulariis, et veniens ego recepissem utique quod meum est cum usura. constringitur cum dominus dicit: Meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi. Ac si aperte dicat: Si juxta tuam senten
Abbreviated transcription (Latin):
multa uideantur. B tũc fidelis seruus supra multa cõsti¬
tuitur: quãdo deuita om̃i corruptionis molestia. de et̾nis
perfecte intromittitur: qñ in et̾na illa patra assũptꝰ. atq
angłoꝵ cetib admixtus. sic int̾ius gaudet demun̾e: ut ñ¬
sit iam qd̃ ext̾iuus doleat decorruptione. Seruus aũt qui
operaridetalento noluit: ad dñm cũ u̾bis excusationis re¬
dit dicens. Dũe. scio qr homo durus es: metis ubi nõ semi¬
nasti: et congregas ubi non spaisisti: ⁊ timens abii et ab
deseruire dissimulat: et tuuisse se dicit inlucro talentũ
expendere: qui hoc solũ tumere debuerat. ne hoc sine luero
ad dñm reportaret. Sũt eñi pleriq iutra sc̃ãm eccli̾am. qͦꝵ
iste seruus maginẽ tenet: qui melioris uite uias agredi
metuũt: et tñ iacere in sui torporis ignauia ñpertimescunt.
Cumq se peccatores considerant. sanctitatis uias arriꝑe trepi¬
dant: et remane insuis iniquitatibus non formidant. Quoꝵ

Expanded text:
tunc fidelis servus super multa constituitur, quando, devicta omni corruptionis molestia, de aeternis perfecte intromittitur, quando in aeterna illa patria assumptus, atque angelorum coetibus admixtus, sic intsit jam quod exterius doleat de corruptione. 3. Servus autem qui operari de talento noluit, ad dominum cum verbis excusationis redit, dicens: Domine, scio quia homo durus es, metis ubi nonasti, congregas ubi non sparsisti, et timens abii, et abdeservire dissimulat, et timuisse se dicit in lucrum talentum expendere, qui hoc solum timere debuerat, ne hoc sine lucro ad dominum reportaret. Sunt enim plerique intra sanctam Ecclesiam, quorum iste servus imaginem tenet, qui melioris vitae vias aggredi metuunt, et tamen jacere in sui torporis ignavia non pertimescunt; cumque se peccatores considerant, sanctitatis vias arripere trepidant, et remanere in suis iniquitatibus non formidant. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
queramꝰ ad bene agendum uiue̾: cũ iam compellimur de
corpore exire. Mementote quid uitas dicat. Orate ne fiat
fuga ur̃a hyeme uel sabbato. Plegis quippe mandatum:
ambulare longius insabbato non licet: Hyems quoq ad am¬
bulandum impedimento est: qr gressus ambulantium tor¬
por frigoris astringit. Ait ergo. Orate. ne fiat fuga. ur̃a hye¬
me uel sabbato. Ac si aꝑte dicat. Uidete ne tune queratis pcc̃a
ur̃a fuge̾: quãdo iam non licet ambulare. Illud ergo tempus
quo fugere non licet: modo debet cogitari dum licet. Illa hora
est nr̃i exitus semper intuenda: ista redemptoris admonitio
ante mentis oculos semper ponenda qua ait. Uigilate itaq
qr nescitis diem neq horam. Scd̾m Lucam. o¬

Expanded text:
quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato . Per legis quippe mandatum ambulare longius Sabbato non licet ; hiems quoque ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris astringit. Ait ergo; Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus quo fugere non licet modo debet cogitari dum licet. Illa hora nostri exitus est semper intuenda, ista Redemptoris nostri admonitio ante mentis oculos semper ponenda, qua ait: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. HOMILIA
Abbreviated transcription (Latin):
maximus affuit lugens: et perstrepens familia conuenit.
Cos autem quos ille insistentes sibi grauit̾ tolerabat. ipsi
malignos sp̃c uidere non poterant: s eoꝵ presentiam ĩconfu¬
sione et pallore ac tremore illius qui trahebatur uidẽbant
tulo. Iacebat insinistro lat̾e: aspectum eoꝵ ferre non poterat.
Uertebatur ad parietem: ibi ad erant. Cumq constrictus
nimis relaxari se iam posse desperaret: cepit magnis uocib
clamare dicens. Inducias uel usq mane. Sed cum hec cla¬
maret. inipsis suis uocib de habitaculo sue carnis euulsus
est. De quo nimirũ cõstat. qr pro nob̃ ista ñ pro seuiderit:
ut eiꝰ uisio nobis proficiat. quos ad huc diuina pacientia
longanimit̾ expectat. Nam illi tetros sp̃c ante mortem
uidisse et inducias petisse quid prõfuit: qui easdem ĩduci¬
ista cogitemus. ne nobis inuacuũ tempora pereant: et tũs

Expanded text:
Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam in confusione, in pallore ac tremore illius qui trahebatur videbant. tulo, jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare, dicens: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis suis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse, et inducias petiisse, quid profuit, qui easdem induciista cogitemus, ne nobis in vacuum tempora pereant, et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
denũtient: inducias uiuendi querimꝰ. ut peccata nr̃a de¬
fleamius: et eas cũ magno estu desiderii petimꝰ. quas accep¬
menter instruetur. Quidam uir nobilis inualeria ꝓuin¬
cla nomi̾e crisaurius fuit: quem lingua rutica popłs¬
cryseriũ uocabat. Uir ualde idoneus: s tantũ plenus uiciis
lis dñs finem pon̾e decreuisset: sicut a religioso uiro quodã
qui nũc superest propinquo illius didici corporali langore
ꝑcussus est. Qui ad extremũ ueniens: eadem hora qua iam
de corpore erat exiturus: apertis oculis iudit tetros et niger¬
rumos sp̃c corani se assistere: et uehementer imin̾e̾. ut ad
inferni claustra se raperent. Cepit tremere. pallesce̾. sudare.
et magnis uocibus inducias petere: filiũq suũ maximum
nomine quẽ ip̃e iam monacus monachum uidi. miniis et
turbatis clamorib uocare dicens. Maxime curre: nũquam
tibi mali aliquid feciꝰ infide tua me suscipe. Turbatus mor

Expanded text:
denuntient, 1480 inducias vivendi quaerimus, ut peccata nostra dedenuntient, 1480 inducias vivendi quaerimus, ut peccata nostra defleamus, et eas cum magno aestu desiderii petimus, quas accepmenter instruetur. Quidam vir nobilis in Valeria provincia nomine Chrysaorius fuit, quem lingua rustica popChryserium vocabat: vir valde idoneus, sed tantum plenus vitiis, lis Dominus finem ponere decrevisset, sicut a religioso viro quodam, qui nunc superest, propinquo illius didici, corporis languore percussus est. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime curre, nunquam tibi aliquid mali feci, in fidem tuam me suscipe. Turbatus mox
Abbreviated transcription (Latin):
et angustia. Cunc inuocabunt me et non exaudiam: man
consurgent et non inuenient me. Ecce aperiri clamãt: et re
aꝑi nobis. Preces offerunt s nesciũtur: qr tc̃ uelut incogni¬
tos deus deserit: quos mͦ suos peruite meritũ ñ agnoscit. W
bi aꝑte quoq generalis ad discipulos exoratio sub infertur:
cum dicitur. Uigilate itaq: qr nescitis diem neq horã. Qͥa
post peccata deus penitentiam suscipit: si sciret quisq dep̾
senti scło quo tp̃r exiret: aliud tempus uoluptatib atq a¬
potuiss Sed qui penitenti ueniam spopondit: peccanti diẽ
crastinũ non promisit. Semꝑ ergo extremũ diem debemu
metuere: quẽ nũquam possumꝰ preuidere. Eoce hunc ip̃m di¬
em in quo loquimur adinducias conu̾sionis accepimꝰ: ettñ
mala que fecimꝰ. flere recusamus. Non solum cõmissa ñ
plangimꝰ: s etiam que defleantur augemꝰ. At si aliqua nͦ
egritudo corripiat. si signa egritudinis uicinam mortem

Expanded text:
erint, tunc invocabunt me et non exaudiam, mane consurgent et non invenient me . Ecce aperiri clamant, et repine, aperi nobis. Preces offerunt sed nesciuntur: quia tunc velut incognitos DeUbi apte quoque generalis ad discipulos exhortatio subinfertur, cum dicitur: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Quia post paesenti saeculo quo tempore exiret, aliud tempus voluptatibus, atque apotuisset. Sed qui poenitenti veniam spopondit, peccanti diem crastinum non promisit. Semper ergo extremum diem debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Ecce hunc ipsum diem, in quo loquimur, ad inducias conversionis accepimus, et tamen mala quae fecimus flere recusamus. Non solum commissa non plangimus, sed etiam quae defleantur augemus. At si aliqua nos aegritudo corripiat, si signa aegritudinis vicinam mortem
Abbreviated transcription (Latin):
se referũtur: qr dũ utriq sexui p̾dicatio impenditur. qͣiͣ accep¬
ta talenta geminantur. S is qui unũ talentũ acceꝑat abi¬
eus fodit int̾ram: et abscondit pecuniã dm̃i sui. Talentum
int̾ra abscõdere est. acceptũ ingeniũ int̾renis actib impli¬
care: lucrũ spiritale non querere: corat̾renis cogitationib
nũquam leuare. Sũt nãq ñ nulli qui conũ intelligentie ꝑ¬
S dñs qui talenta contulit. rationẽ positurꝰ redit: qr is qui
nũc piespiritalia dona tͥbuit: districte iudicio merita ẽxqͥ¬
rit. Quidquisq accepit considerat: et quod lucrũ de acceptis
reportet pensat. Seruus qui geminata talenta retulit. a
dño laudatur: acq ad et̾nam remun̾ationẽ perducitur.
cũ ei uoce dñica dicitur. Euge serue bone et fidelis: qr suꝑ
pauca fiusti fidelis. supra multa te constitua: intra ĩ gandiũ

Expanded text:
se referuntur: quia dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepse referuntur: quia dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta talenta geminantur. Sed is qui unum talentum acceperat, abiens fodit in terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra abscondere, est acceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spirituale non quaerere, cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae pDominus, qui talenta contulit, rationem positurus redit, quia is qui nunc pie spiritalia dona tribuit districte in judicio merita exquirit, quid quisque accepit considerat, et quod lucrum de acceptis reportet pensat. 2. Servus qui geminata talenta retulit a domino laudatur, atque ad aeternam remunerationem perducitur, cum ei voce dominica dicitur: Euge serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, super multa te
Abbreviated transcription (Latin):
uisus. auditꝰ. gust᷑. auditꝰ odoratus ⁊ tactus. Qͥnq gͥ talentis.
donũ quĩq sensuũ id ẽ exti̾oꝵ scientia exprimitur. Duobu
uero: intellectus et oꝑatio designatur. Uuiꝰ aũt talenti noĩe:
intellectus tatũm designatur. Sed is quiquĩq talenta acce¬
perat. alia qͥnq lucratus ẽ: qr sũt ñ nulli qui ⁊ si int̾na acus¬
stica penetrare nesciũt: ꝓ intentione tamẽ suꝑne patrie d¬
cent recta quos possũt: de ip̃is exteriorib quẽ accepẽrunt.
Dũq se acarnis petulantia. a terrenarũ rerũ ambitu. atħ
auisibilium uoluptate custodiũt: ab his etiã alios admo¬
uendo compescunt. Et st̃ sĩ nulli qui quasi duob talentis
ditati. intellectũ atq operationẽ p̾cipiũt: subtilia deiit̾iris
intelligũt: mira in exteriori oꝑantur. Cumq intelligendo
et oꝑando aliis p̾dicant: quasi duplicatũ de negotio lucrum
reportant. Bene autẽ alia qũq uel alia duo in lucrũ uenis¬

Expanded text:
gustus, odoratus et tactus. Quinque igitur talentis donum quinque sensuum, id est exterior scientia exprimitur, duobus vero intellectus et operatio designatur. Unius autem talenti nomine intellectus tantummodo designatur. Sed is qui quinque talenta acceperat, alia quinque lucratus est; quia nonnulli sunt qui, etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae, docent recta quae possunt, de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia, a terrenarum rerum ambitu, atque visibilium voluptate custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et sunt nonnulli qui quasi duobus talentis ditati intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intelligunt, mira in exterioribus operantur. Cumque et intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de negotio lucrum reportant. Bene autem alia quinque, vel alia duo in lucrum venis
Abbreviated transcription (Latin):
ancti euangłu fr̃s kĩni aperta nobis est lectio recitata. die ua¬
ed ne aliquib ip̃a eius planicies alta fortasse uideatur. tal¬
eam subbreuitate transcurrimus: quatmꝰ eius expositio ita ei¬
nescientibus fiat cognita: ut tam̃ scientib non sit onerosa. Q
uiris luxuria inlumbis sit. feminis in lumbilico. testatur

Expanded text:
atres charissimi, aperta vobis est lectio recitata. Sed ne aliquibus ipsa ejus planities alta fortasse videatur, eam sub brevitate transcurrimus, quatenus ejus expositio ita nescientibus fiat cognita, ut tamen scientibus non sit onerosa. Quia viris luxuria in lumbis sit, feminis in umbilico, testatu
Abbreviated transcription (Latin):
uestiũ appetitu conpesc̾et dicens. Non ueste p̾ciosa. Peusa¬
te gͦ fr̃s kĩni que culpa sit hoc etiã uiros appete̾: aquo cura¬
uit pastor ecclie et feminas prohibere. Quanuis lix qd̃
ligi et alit̾ potest. Mollib em̃ uestitus non fuit: qr uitã pec¬
cantiũ ñ blandimentis fouit: s uigore asꝑe inuectionis in¬
crepauit dicens. Genimina uiperaꝵ: qͥs uobis demõstrauit
fugere auentura ira: Unde et per salomonẽ dicitur.Uer¬
ba sapientiũ stumuli: et sicut claui in altũ defixi. Clauis
quippe atq stimulis. sapientiũ u̾ba cõparant᷑: qr culpas delin¬
quentiũ nesciunt palpare s punge̾. S quid existis uidere
indesertũ : Proph̾am: Etiã diconob̾. ⁊ płꝙͣ ꝓph̃am. Proph̾e quii¬

Expanded text:
vestium appetitu compesceret, dicens: Non in veste pretiosa. Pensavestium appetitu compesceret, dicens: Non in veste pretiosa. Pensate ergo quae culpa sit hoc etiam vit pastor Ecclesiae et feminas prohibere. 1455 4. Quamvis ligi et aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit, dicens: Genimina viperarum, quis vobis demonstravit fugere a ventura ira? Unde et per Salomonem dicitur: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Clavis quippe atque stimulis sapientum verba comparantur, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. 5. Sed quid existis videre in desertum? Prophetam? Etiam dico vobis, et plus quam prophe
Abbreviated transcription (Latin):
nullus fauor inclinet. Non nos prospera eleuent: ñ adu̾sa
ꝑturbent: ut qui insoliditate fidei figimur: neqͣquã rerũ
transeũtiũ mutabilitate moueamur. Ad huc aũt de eiꝰ exp¬
sione subiungitur. S quid existis uid̾e indesertũ: hominẽ
mollibus uestitũ: Ecce qui mollib uestiũtur: in domib regũ
sũt. Cameloꝵ et enĩ pilis ut scitis: uestitus iohes fuisse descri¬
bitur. Et quid ẽ dicere ecce qui mollibus uestiũt᷑ indomib
regum sunt. uisi aperta sententia demonstrare: qr nõ celesti
s tereno regno militant hi qui pro deo ꝑpeti aspera fugiũt:
et solis Et̾iorib dediti. presentis uite molliciem et delectati¬
onẽ querũt: Nemo ergo existimet influxu atq studio p̾
ciosoꝵ uestiũ pcc̃m de ẽẽ : q si hoc culpa ñ eẽt: mllomodo io¬
hãnẽ dñs deuestimenti sui asꝑitate laudasset. Si hec culpass

Expanded text:
nullus favor inclinet. Non nos prospera elevent, non adversa nullus favor inclinet. Non nos prospera elevent, non adversa perturbent, ut qui in soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeuntium mutabilitate moveamur. 3. Adhuc autem de ejus expressione subjungitur: Sed quid mibus regum sunt. Camelorum etenim pilis contextis vestitus Joannes fuisse describitur. Et quid est dicere: Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt, nisi aperta sententia demonstrare quia non coelesti, sed terreno regi militant hi qui pro Deo perpeti aspera fugiunt, sed, solis exterioribus dediti, praesentis vitae mollitiem et delectationem quaerunt? Nemo ergo exietiosarum vestium peccatum deesse, quia si hoc culpa non esset, nullo modo Joannem Dominus de vestimenti sui asperitate laudasset. Si 493 hoc culp
Abbreviated transcription (Latin):
licet non asserendo: s negando intulit.Arũdinẽ quippe mox
ut aura contigerit: inpartem alt̾am flectit. Et quid per
qui mox ut fauore uel detractione tangitur: statim inpar
partẽ quãlibet inclinatur. Si eñi abhumano ore aura fa¬
uoris flauerit. hilarescit: extollitur: totumq se qͣi ad gr̃ãm
inflectit. S si inde uentus detractionis eruperit. unde lau¬
dis aura ueniebat: mox hũc qi in partem altãm. aduim
furoris inclinat. S aruudo uento agitata iohẽs ñ erat: quia
hũc nͨ blandũ grã nͨ ciuꝰlibet detractio inira asperũ faciebat.
Nec prospera hunc erig̾e: nec adu̾sa nouerant incłinare.
Arundo gͦ uento agitata iohẽs ñ erat: que abftus sui rec¬
tudiue nulla rerũ uaritas inflectebat. Discamꝰ gͦ fr̃s kiñi
lingarũ positũ. Stet inflexibilis: status mentis. Nulla nͥ
detractio adiram prouocet: atq adremissionẽ nuitił gr̃e

Expanded text:
licet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe mox licet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe mox ut aura contigerit, in partem alteram flectit. Et quid per Qui mox ut favore vel detractione tangitur, statim in partem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura favoris flaverit, hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad gratiam inflectit. Sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox eum quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat, quia hunc nec blandum gratia, nec cujus libet detractio ira asperum faciebat. Nec prospera hunc erigere, nec adversa noverant inclinare. Arundo ergo vento agitata Joannes non erat, quem a status sui rectitudine nulla rerum varietas inflectebat. Discamus ergo, fratreslinguarum positum, stet inflexibilis status mentis. Nulla nos detractio ad iram provocet, atque ad remissionem inutilis gratiae