comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pe habuit: qr ce ip̃ẽ testat᷑ qddens. Si condempsi
iudiciũ subire cũ seruo mede ancilla mea: cũ
disceptarent aduecsũ me. hospitalitatẽ exhi¬
buit: sicut ip̃e perhibet dieus. foris ñ mansit
ꝑegͥnꝰ: ostiũ meũ matori pcuit. Discipline rii¬
gorẽ tenuit: sicut ip̃e indiat dicen. Principeᷤᷤ
cessabant loqui: &e digitũ lipꝑonebant ori fuo.
Mansuetudinẽ in ugore custodiuit: sicut ip̃e
fatet᷑ dicens. Cũq sederẽ quasi rex circũstante
exercitu: erã tam̃ merentiũ ꝯsolator. Elemosina¬
rũ largitatẽ amplexꝰ ẽ: sicut ip̃e indicat dicens.
Si comedi bucellam meã solꝰ. &e ñ comedit pu¬
pillꝰ ex ea. Cũ gͥ omĩa uirtutũ mandata ꝑficeret:
unũ ei deerat. ut cẽ flagellatꝰ agere giãs sciret. No¬
tũ erat qͥa seruire deo int̾ dona nouerat: s dignũ
fuit ut districtio seueritatis inqͥreret ÷ utrũ de¬
uotꝰ deo & int̾ flagella ꝑmaneret. Pena quippe

Expanded text:
testatur: Si contempsi judicium subire cum servo meo, et ancilla mea, cum disceptarent adversum me . Hospitalitatem exhibuit, sicut ipse perhibet, dicens: Foris non mansit peregrinus, ostium meum viatori patuit . Disciplinae vigorem tenuit, sicut ipse indicat dicens: Principes cessabant loqui, et digitum superponebant ori suo Mansuetudinem in vigore custodivit, sicut ipse fatetur, dicens: Cumque sederem quasi rex, circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator . Eleemosynarum largitatem amplexus est, sicut ipse insinuat dicens: Si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea . Cum igitur omnia virtutum mandata perficeret, unum ei deerat, ut etiam flagellatus agere gratias sciret. Notum erat quia servire Deo inter dona noverat: sed dignum fuerat ut districtio severitatis inquireret utrum devotus Deo et inter flagella permaneret. Poena quippe
Abbreviated transcription (Latin):
doloꝵ iaculatione ꝯfossus. dũ labefactari ꝑ ob¬
ꝓbria potuit: ad statum se fiducie exante acta
uita ꝯfirmando reuocauit. Neqͣ qm gͦ in arro¬
gantie uitiũ cecidit : qͥa contra int̾nũ desꝑatio¬
nis impulsũ ꝑ exceriora preconioꝵ suoꝵ uerba

Expanded text:
dolorum jaculatione confossus, dum labefactari per opdolorum jaculatione confossus, dum labefactari per opprobria timuit, ad statum se fiduciae ex anteacta vita confirmando revocavit. Nequaquam ergo in arrogantiae vitium cecidit, quia contra internum desperationis impulsum, pe
Abbreviated transcription (Latin):
huic adhuc adungit᷑. qd̃ ip̃e ꝓ amicis deliñ¬
quentib int̾cedit. In grauib nãq peccatis qͥs
positus. dũ sius premitur: aliena ñ diluit. Mũ¬
dus gͦ ostenditur ẽẽ de se: qui emundationẽ
potuit obtinere ꝑ aliis. Si hoc uͦ quibdã dis¬
plicet qd̃ bona sua ip̃e narrauit ⁊ sciencdũ ẽ quia
int̾ tot rerũ damna. int̾ tot corporis nulnera
int̾ tot pignoꝵ funera. amicis ad ꝯsolationem
uenientib. & ad increpationẽ prũpentib. de ui¬
ta sua desperare cogebat᷑: &e quem tot detͥmenta af¬
flixerant. ꝯtumeliosa insuꝑ increpantiũ uerba
feriebant. hii nãq qͥ ad osolandũ uenerant. dũ
quasi eiꝰ innusticie exprobrant: cdesperare eũ de
semet ip̃o funditꝰ compellebant. Qõ gͦ bona sua
ad mentẽ reuocat. ñ se ꝑ iactantiã eleuat: s qͣsi
collapsũ int̾ uerba ce uulnera ad spem animũ
reformat. Graui enĩ desperationis telo mensꝑ

Expanded text:
huic adhuc adjungitur, quod ipse pro amicis delinhuic adhuc adjungitur, quod ipse pro amicis delinquentibus intercedit. In gravibus namque peccatis quis positus , dum suis premitur, aliena non diluit. Mundus ergo ostenditur esse de se, qui emundationem potuit obtinere pro aliis. Si vero hoc quibusdam displicet, quod bona sua ipse narravit, sciendum est quia inter tot rerum damna, inter tot corporis vulnera, inter tot pignorum funera, amicis ad consolationem venientibus, et ad increpationem prorumpentibus, de vita sua desperare cogebatur; et quem tot detrimenta afflixerant, contumeliosa insuper increpantium verba feriebant. Hi namque, qui ad consolandum venerant, dum quasi ejus injustitiae exprobrabant, desperare eum de semetipso funditus compellebant. Quod ergo bona sua ad mentem revocat, non se per jactantiam elevat; sed quasi collapsum inter verba et vulnera ad spem animum reformat. Gravi enim desperationis telo mens p
Abbreviated transcription (Latin):
terrã: uir simplex & rectus ac timens deũ et
receclens a malo: Cui mox a diabolo respondet᷑.
Nũqͥd gratis iob colit deum: Nonne tu ualla¬
sti eum: cunctãq familiã eiꝰ: S mitte manũ
tuã ce tange eũ: si ñ in facie benedixerit tͥ. ho¬
stis itaq ui beatũ iob uires suas exercuit: s tam̃
certamen contͣ cdãm assũpsit. Inter deũ itaq &
diabolũ: beatꝰ iob in medio materia certami
qd ꝓ illo ꝓposuerat ꝑdidisse rep̃hendit: Ip̃e qͥꝑ¬
pe in se temptati causã suscipere uoluit: qui eũ
& aute flagella pretulit ⁊ & p̃ferens tẽptari per
flagella ꝑmisit. Si gͦ excessisse iob dr: laudator
illiꝰ succribuisse ꝑhibet᷑: qͣmius eũ nullatenꝰ deli¬
quisse etiã cdona testant᷑. Qs enĩ nesciat qd̃ cul¬
pis ñ premia s pene debeant᷑:. Qͥ gͦ dupplicia
recipere que amiserat merint: ex remune¬
ratione edocuit. qr neqͣquãm iutiũ.
s uictus fuit. omine qđ dixit. Assertio. nn qͦꝙ

Expanded text:
r simplex et rectus ac timens Deum, et recedens a malo ? Cui a diabolo mox respondetur: Nunquid gratis Job colit Deum? Nonne tu vallasti eum cunctamque familiam ejus? Sed mitte manum tuam, et tange eum, si non in faciem benedixerit tibi . Hostis itaque in beato Job vires suas exercuit, sed tamen certamen contra 11 Deum assumpsit. Inter Deum itaque et diabolum beatus Job in medio materia certaminqui pro illo proposuerat, perdidisse reprehendit? Ipse quippe in se tentati causam suscipere voluit, qui eum et ante flagella praetulit, et praeferens tentari per flagella permisit. Si ergo excessisse Job dicitur, laudator illius succubuisse perhibetur, quamvis eum nullatenus deliquisse etiam dona testantur. Quis enim nesciat quod culpis non praemia, sed poenae debeantur? Qui ergo duplicia recipere quae amiserat meruit, ex remuneratione edocuit quia nequaquam vitium sed virtus fuit omne quod dixit. Assertioni quoque
Abbreviated transcription (Latin):
sydon ait mare: a ex uita gentiliũ redarguit᷑¬
ofundit᷑ actio regiosoꝵ. dũ illi cẽ ꝓmitendo
ñ seruant que in preceptis audiunt : & isti
iiuendo ea custodint: inquib nequaꝙͣ man¬
datis legalib astringunt᷑. Qua uͦ anctoritate¬
lobet isteꝰ sit preditus: ip̃a sacrarũ pãginarũ so¬
tres solũm uiri liberent᷑: noe scilicet damel&e iob.
Nec ĩmerito int̾ hebreoꝵ uitas. in auctoritatis
reuerentia. uita iusti gentilis adlucit᷑: qi re¬
demptor nr̃ sicut ad redemptionẽ uideoꝵ ce gen¬
tiliũ uenit. ita se iudeoꝵ ce gentiliũ ꝓpħ̃ari uo¬
cib uoluid: ut ꝑ utiũq popłm disceret᷑. qui ꝓ

Expanded text:
Sidon, ait mare, quia ex vita gentilium redarguitSidon, ait mare, quia ex vita gentilium redarguitconfunditur actio religiosorum, dum isti etiam promittendo non servant quae in praeceptis audiunt, et isti vivendo ea custodiunt in quibus nequaquam mandatis legalibus astringuntur, dum illi ultraliber iste sit praeditus, ipsa sacrarum paginarum sotres solummodo viri liberentur, Noe scilicet, Daniel et Job. Nec immerito inter Hebraeorum vitas, in auctoritatis reverentiam vita justi gentilis adducitur, quia Redemptor noster, sicut ad redemptionem Judaeorum et gentilium venit, ita se Judaeorum et gentilium prophetari vocibus voluit; ut per utrumq
Abbreviated transcription (Latin):
alienos nos ab eisdẽ rreceptis aspicimꝰ. quib
hec specialit̾ locutus ĩ ẽ. Unde ad ꝯfutandã
impudentiã nr̃am gntilis homo ad exẽplũ
deducit᷑: ut quia oboire homo segi sub lege
positus despicit: eiꝰ altim cõparatione eiugi¬
let qui sine lege legaliter uixit. Erranti gͥ ho¬
mini data ẽ lex. eranti u cẽ sub lege. adduci¬
tur testimoniũ eoꝵqͥ extra legẽ sunt: ut quia
conditi ꝯditionis ir̃e ordinẽ seruare nolunrꝰ
p̃ceptis admoneren: ce qͥa preceptis obedire o¬
tẽpsimꝰ. exẽplis ꝯfinderem᷑: nec ut cdc̃m ẽ eoꝵ ex¬
emplis qͦs lex astrigeret ⁊ s qͦs lix a pecc̃o nul
tia: cucũuenit exusationẽ nram. Undiq oclu¬
sus ẽ aditus terguersatioms humane.Homo
gentilis. homo sue lege ad mediũ adclucit᷑:. ut
eoꝵ qui sub lege : prauitas ꝯfundat᷑. Qd̃ bene
re. In sydone qͥꝑ figurat᷑ stabilitas in lege po¬
sĩtoꝵ: in mari at unta gentiliũ. Erubesce gͦ

Expanded text:
alienos nos ab eisdem praeceptis aspicimus, quibus alienos nos ab eisdem praeceptis aspicimus, quibus haec specialiter locutus non est. Unde ad confutandam impudentiam nostram, gentilis homo ad exemplum deducitur; ut quia obedire homo legi sub lege positus despicit, ejus saltem comparatione evigilet, qui sine lege legaliter vixit. Erranti igitur homini data est lex; erranti vero etiam sub lege adducitur testimonium eorum qui extra legem sunt, ut quia conditionis nostrae ordinem servare noluimus, praeceptis admoneremur; et quia praeceptis obedire contempsimus, exemplis confunderemur; nec, ut dictum est, eorum exemplis, quos lex astringeret, sed quos lex a peccato nulltia, circumvenit excusationem nostram; undique conclusus est aditus tergiversationis humanae. Homo gentilis, homo sine lege, ad medium adducitur, ut eorum qui sub lege sunt pravitas confundatur. Quod bene re. » In Sidone quippe figuratur stabilitas in lege positorum; in mari autem vita gentilium. Erubesce ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑ xp̃c. Hinic ẽ qd̃ angelus qͥ moysi apparu¬
isse describit᷑. mͦ angelus mͦ dñs memoratur.
Angelꝰ uidelicet ꝓpter hoc qd exteriꝰ loquendo
quendi efficatiã ministrabat. Cũ gͦ extertꝰ lo¬
quens ab interiore regit᷑: & ꝑ obsequiũ angelꝰ
& ꝑ inspirationẽ clñs nominat᷑. Hinc daiuid
ait. Atcendite ppłe m̃s legẽ meã: inclinate¬
aurẽ urãm in uerba oris mei. Non enĩ lex da¬
uid aut ppłs dauid: s personã eiꝰ ex quo lo¬
quebat᷑ assumens: ip̃siꝰ auctoritate loquit᷑.
cuiꝰ inspiratione replebat᷑. Hoc coticdie freri
in eccł̃ia cernimꝰ: si uigilanter intuem᷑. Nam
stans in medio ppłi lectorclamat. Ego sum cłs
abrahã. ds ysaac. ce cłs iarob. Et q̃d ip̃e d̃s sit.
uere ꝓfecto ñ dicit ⁊ nec pañ ꝑ hoc quod dicit
ueriatis regulam deseri: qͥa cui ministeriũ
lectione exhibet. eiꝰ dñiiuoce pretendit. Itaq
scͥptores sacri eloquii qͥ arepleti scõ sp̃u suꝑ se

Expanded text:
us ? Hinc est quod angelus qui Moysi apparuisse describitur, modo angelus, modo Dominus memoratur: angelus videlicet, propter hoc, quod exterius loquendo quendi efficaciam ministrabat. Cum ergo loquens ab interiori regitur, et per obsequium angelus, et per inspirationem Dominus nominatur. Hinc David ait: Attendite pe, in verba oris mei. Non lex David aut populus David, sed personam ejus, ex quo loquebatur, assumens, ipsius auctoritate loquitur, cujus inspiratione replebatur. Hoc quotidie fieri in Ecclesia cernimus, si vigilanter intuemur. Nam stans in medio populi lector clamat: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob . Et quod ipse Deus sit, vere profecto non dicit; nec tamen per hoc quod dicit, veritatis regulam deserit; quia cui ministerium lectione exhibet, ejus dominium voce praetendit. Itaque scriptores sacri eloquii, quia repleti sancto Spiritu super se
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm pleni tumeant lacerti: qͣm subt̾positꝰ uenter.
nec mole grauet. nec extenuatione debilitet ⁊ ut
cũ priꝰ aptos certamim artus ostenderit: tunc
demũ magne fortitudinis ictus narrent. Qͥa gͦ
athleta nr̃ contͣ᷑ diabolũ fuerat certaturꝰ: quasi
ante harene spectacłm. sacre scriptor hystorie
in athleta hoc sp̃uales uututes enumerans.
meritis membra descripsit dicens ⁊ erat iur ille
simplex &e rectus &e timens dm̃. & recedens a ma¬
lo: ut dum membroꝵ positio magna cogno¬
scctͣ ex hac ip̃a iam forti positione subsequetẽ
etiã uictoria prenoscat᷑. Sequit᷑. Natiq sunt ei

Expanded text:
quam pleni tumeant lacerti, quam subterpositus venter quam pleni tumeant lacerti, quam subterpositus venter nec mole gravet, nec extenuatione debilitet; ut cum prius aptos certamini artus ostenderint, tunc demum magnae fortitudinis ictus narrent. Quia ergo athleta noster contra diabolum fuerat certaturus, quasi ante arenae spectaculum, sacrae scriptor historiae in athleta hoc spiritales virtutes enumerans, mentis membra describit, dicens: Erat vir ille simplex, et rectus, ac timens Deum, et recedens a malo, ut, dum membrorum positio magna cognoscitur, ex hac ipsa jam forti positione subsequens etiam victoria praenoscatur. Sequitur: CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
ut & simplicitatẽ columbe astutia serpentis
instrueret ⁊ & rursũ serpentis astutiã colũbe
simplicitas temperaret. Hinc ẽ qd̾ sc̃s sp̃s pre
plicitas: ꝑ ignẽ uero zelus indicat᷑. In colũba
gͦ &e igne ostendit᷑: qͥa quiq illo pleni sunt sic
mansuecudini simplicitatis inseruiunt. ut
contra culpas delinquentiũ ẽ delo rectitudimᷤ
precerire. Unde ꝑ salomonẽ d̃r. Q deũ timet
nicbil negligit. S quia ĩmulli sic bona quedã
re a malo perhibet᷑. Scriptũ qͥppe ẽ. Declina a
malo: ce fac bonũ. Neꝙ: enĩ bona deo accepta st̃:
que ande etꝰ oculos maloꝵ admixtione macu¬
lant᷑. Hinc namꝙ ꝑ salomonẽ clr. Q in uno
offenderit: multa bona ꝑdet. Hinc iacobus apls¬
attestat᷑ dicens. Qcũꝙ totã legẽ seruauerit. of¬
nis extitit: sollerter indicat᷑. qmͣ alienꝰ a malis
certamen insinuant. priꝰ luctantiũ menbra des¬
cribant: qͣm latũ ualidũq sit pectus qͣm sanũ:

Expanded text:
ut et simplicitatem columbae astutia serpentis instrueret, et rursum serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc est quod sanctus Spirplicitas, per ignem vero zelus indicatur. In columba igitur, et in igne ostenditur : quia quicunque illo pleni sunt, sic mansuetudini simplicitatis inserviunt, ut contra culpas delinquentium etiam zelo rectitudinis praeterire. Unde per Salomonem dicitur: Qui Deum timet, nihil negligit . Sed quia nonnulli sic bona quaedam ecedens quoque a malo perhibetur. Scriptum quippe est: Declina a malo, et fac bonum . Neque enim bona Deo accepta sunt, 19 quae ante ejus oculos malorum admistione maculantur. Hinc namque per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet . Hinc Jacobus attestatur dicens: Quicunque totam legem servaverit, ofnis exstitit, solerter indicatur quam alienus a malis certamen insinuant, prius luctantium membra describant quam latum validumque sit pectus, quam sanum,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eis. Solet inter frattes maior substantia:
cliscordie fieti grauioris causa. O mestimma¬
bilem paterne institutionis laudẽ. Et pater
diues cds: ce filii concordes asserunt᷑. Et dum
cuidenda inter eos substantia aderat: coeda
tam ominiũ indiuisa caritas replebat. Cũꝙ:¬

Expanded text:
divisit. --Solet inter fratres major substantia, discordiae fieri gravioris causa. O inaestimabilem paternae institutionis laudem! Et pater dives dicitur, et filii concordes asseruntur. Et dum dividenda inter eos substantia aderat, corda tamen omnium indivisa charitas replebat. C
Abbreviated transcription (Latin):
Nter multos sepe queritur: quis libribe¬
ati iob scciptor habeat᷑. Et alii quidẽ moy¬
sen: alii unũ quẽlibet ex ꝓpħis scͥptorẽ huiꝰ
operis fuisse suspicant᷑. Quia enĩ in libro
geneseos iobab de stirpe esau descendisse.
ce bale filio beor in regnũ successisse descri¬
bit᷑: hunc beatũ iob longe ante moysi tẽ¬
pora extitisse crediderunt: morẽ ꝓfecto sa¬
cri eloquii nescientes. qͥa in suꝑiorib siuis
partib solet breuiter longe post secutura
p̃stringere: cũ studet ad alia subtiliꝰ enu¬
meranda ꝓperare. Unde & ulic iobab: priꝰ¬
qͣm reges miscł existerent fuisse memo¬
rat᷑. Nequaqͣ ergo extitisse ante legẽ cog¬
noscit᷑: qui israeliticoꝵ iudicũ tẽꝑore fuis¬
se designat᷑. Qd̃ dũ quidã minꝰ caute ꝯsi¬
derant: moysen gestoꝵ illiꝰ qͣsi longe ante¬
positi scriptorẽ putant: ut uidelicet is qui po¬
tuit ad eruditionẽ nrãm legis precepta edere:
ip̃e credatur etiã ex gentilis uiri hystoria untu¬

Expanded text:
nter multos saepe quaeritur, quis libri beati Job scriptor habeatur. Et alii quidem Moysen, alii unum quemlibet ex prophetis scriptorem hujus operis fuisse suspicantur. Quia enim in libro Geneseos Jobab de stirpe Esau descendisse, et Bale filio Beor in regnum successisse describitur, hunc beatum Job longe ante Moysi tempora exstitisse crediderunt, morem profecto sacri eloquii nescientes, quia in superioribus suis partibus solet breviter longe post secutura perstringere, cum studet ad alia subtilius enumeranda properare. Unde et illic Jobab, priusquam reges in Israel existerent, fuisse memoratur. Nequaquam ergo exstitisse ante legem cognoscitur, qui Israeliticorum judicum tempore fuisse signatur. Quod dum quidam minus caute considerant, Moysen gestorum illius quasi longe antepositi scriptorem putant; ut videlicet is qui potuit ad eruditionem nostram legis praecepta edere, ipse credatur etiam ex gentilis viri historia, virtu
Abbreviated transcription (Latin):
hinc lucas ait. qd ambularent duo ex discipu¬
lis in uia: cleophas ce aliꝰ. Quẽ ꝓfecto aliũ dum
tã studiose tacuit ⁊ ut qͥdã dicunt se ip̃m fuisse
monstrauit. Scͥptores gͥ sacͥ eloquii quia ĩpul¬
su sc̃ĩ sp̃s agitant᷑: sic de se in illo destimontum

Expanded text:
Hinc Lucas ait quod ambularent duo ex discipuHinc Lucas ait quod ambularent duo ex discipulis in via Cleophas et alius, quem profecto alium, dum tam studiose tacuit, ut quidam dicunt, se fuisse monstravit. Scriptores igitur sacri eloquii, quia impulsu sancti Spiritus agitantur, sic de se in illo testimonium,
Abbreviated transcription (Latin):
serit ualde suꝑuacue querit᷑: cũ tam̃ auctor libri
sp̃s sc̃s fidelit̾ credat᷑. Ip̃e gͥ hec scͥpsit qͥ scribenda
dictauit: ip̃e scͥpsit. qui & millius opere insꝑi¬
rator extitt: ce ꝑ scribentis uocẽ unitanda ad
nos eius facta transmisit. Si magni cuiusclã
uiri susceptas epłas legeremꝰ. ce ñ uerba s quo
calamo fuissent scͥpte quereremꝰ: ridiculũ ꝓfec¬
to eẽt epłarũ auctorẽ scire. sensũq ñ cognoscere:
s quali calamo earũ u̾ba impressa fuerint in
certamina sp̃ualis pugne sustinuit: cẽ ꝯsũma¬
te sue uictorie gesta narrauit. Nec mouere de¬
bet qd̃ in eodẽ libro d̾r. dixit iob: uel hec atq il
la ꝑtulit iob. Moris enĩ scripture sacre ẽ: ut ip̃i
qui scribunt. sic de se in illa quasi de aliis loqͣn¬
tur. hinc ẽ enĩ: qd̃ moyses ait. Erat moyses mi¬
tissimꝰ.: suꝑ om̃s hoĩes qͥ morabant᷑ in terra. hinc
iohes dicit. Discipulus ille quẽ diligebat iħc.

Expanded text:
libri Spiritus sanctus fideliter credatur. Ipse igitur haec scripsit, qui scribenda dictavit. Ipse scripsit, qui et in illius opere inspirator exstitit, et per scribentis vocem imitanda ad nos ejus facta transmisit. Si magni cujusdam viri susceptis epistolis legeremus verba, sed quo calamo fuissent scripta quaereremus, ridiculum profecto esset epistolarum auctorem scire sensumque cognoscere, sed quali calamo earum verba impressa fuerint indcertamina spiritalis pugnae sustinuit, etiam consummatae suae victoriae gesta narravit. Nec movere debet quod in eodem lulis . Moris enim scripturae sacrae est ut ipsi qui scribunt, sic de se in illa quasi de aliis loquantur. Hinc est enim quod Moyses ait: Erat Moyses mitissimus super omnes homines qui morabantur in terra . Hinc Joannes dicit: Discipulus ille quem diligebat Jesus .
Abbreviated transcription (Latin):
sa cõplecti breuit᷑ exponendo ñ possumꝰ:
ea necẽe ẽ. ut aliis uoluminibꝰ reserue¬
mus: quatinꝰ ⁊ lector tanto fernentior
ad legendi studiũ redeat. qͣnto ex lectio¬
nis quoq int̾cisione respirat. Eoplicit
in iob. liber undecimus Gregorii pape

Expanded text:
sa complecti breviter exponendo non possumus, ea necesse est ut aliis voluminibus reservemus, quatenus lector tanto ferventior ad legendi studium redeat, quanto ex lectionis quoque intercisione respirat. Pars NS. LIBER UNDECIM
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sunt iue mee sicut ue nr̃e: Aduen¬
tũ gͥ dñicũ narrans. uias dñi ex parte
retulerat: ⁊ qr alia eiꝰ actio fuit qua nos
ꝯdidit. alia qua redemit: ea utiq que
de dm̃ actione narrauit: extremi ru¬
dicii cõparatione leirigans ait. Eece
hec ex parte dicta sunt uaꝵ eiꝰ. Qd̃
⁊ paruã stillã sermonũ eiꝰ appellat: qr¬

Expanded text:
enim sunt viae meae sicut viae vestrae . Adventum ergo Domini narrans, vias Dei ex parte retulerat, quia alia ejus actio fuit, qua nos condidit, alia qua redemit. Ea itaque quae de Domini actione narravit, extremi judicii comparatione levigans, ait: Ecce haec ex parte dicta sunt viarum ejus. Quod et par
Abbreviated transcription (Latin):
te dicit᷑. Coronab̾is de capite amana de
Qͥd u. leonũ noĩe. nͥ demonia designaqͣ:
q̃ ira ꝯtra nos atrocissime crudelitats̃
inserrunt : Et qr peccõres ad fidẽ nocati
st̃. qtioꝵ quondã corda leonũ cubstia
suert̃: dũ uicisse mortẽ dũs eoꝵ ꝯfessiõe
credit᷑: qͣsi de leonũ cubilibꝰ coronat᷑. Re

Expanded text:
 de aliud leonum nomine quam daemonia designantur, quae ira contra nos atrocissimae crudelitatis insaeviunt? Et quia peccatores ad fidem vocati sunt, quorum quondam corda leonum cubilia fuerunt, dum vicisse mortem Dominus eorum confessione creditur, quasi de leonum cubilibus coronatur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ caliginis: dies nubis ⁊ turbinis
Mlagnus enĩ dies dm̃ ⁊ t̾ribilis ualdẽ
⁊ qͥs sustinebit eñ: S quã incõprehẽ¬
sibilis sit. atq inconsid̾abilis illa mag¬
nitudo. Qua in sccła ostensione uentũ¬
rts ẽ. bene riteũq ꝑpendimꝰ: si pͥmi
aduentꝰ pond̾a sollicita ꝯsideratione
pensamꝰ. Certe ut nos a morte recti¬
meret. mori cdñs uenit: ⁊ defectum
nr̃e carnis in suo corꝑe penasq tole¬
rauit. Qm pͥusqͣ ad cruicis patibulũ
ꝑueniret: teneri. ꝯspui. illudi. alapis
se secli ptulit. Ecde ad qͥnta ꝓpter nos
uenire probra ꝯsensit: ce tñ priusꝙͣ
se teneri ꝑmitteret. ꝑ secutores suios

Expanded text:
bis et turbinis: Magnus enim dies Domini, et terribilis valde, et quis sustinebit eum ? Sed quam incomprehensibilis sit atque inconsiderabilis illa magnitudo, qua in secunda ostensione venturus est, bene utcunque perpendimus, si primi adventus pondera sollicita consideratione pensamus. Certe ut nos a morte redimeret, mori Dominus venit, et defectum nostrae carnis in suo corpore poenasque toleravit. Qui priusquam ad crucis patibulum perveniret, teneri, conspui, illudi, et alapis caedi se pertulit. Ecce ad quanta propter nos venire probra consensit; et tamen priusquam se teneri permitteret, persecutores suos
Abbreviated transcription (Latin):
lationis ⁊ angustie: dies calamitatis
& miserie: dies tenebaꝵ ⁊ caliginis:
dies nebule ⁊ turbinis: dies tube ⁊ clas¬
goris. Terrorẽ gͦ districti examinis quẽ
sophonias tubã: b̃s iob tomtrirũ ap¬
ꝑellat. Quẽ iohel quoq ꝯfid̾ans: ait.
Oturbent᷑ om̃s habitatores terre. q

Expanded text:
tiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris . Terrorem ergo districti examinis, quem Sophonias tubam, beatus Job tonitruum appellat. Quem Joel quoque considerans ait: Conturbentur omnes habitatores terrae, q
Abbreviated transcription (Latin):
de qͥs poterit tomtruũ magnitudinis
illiꝰ intueriꝰ Aesi aꝑte dicat. Si humili¬
tatis eiꝰ adiniranda uix ferimꝰ: sonorũ
atq terribilẽ maiestatis eiꝰ aduentum
qua uirtute toleramꝰ: He conitruũ
aduentuᷤᷤ illiꝰ. etiã lairid psalmista in¬
tonat dic̃s. Ds̃ manifeste uemiet: cls ñ

Expanded text:
Et quis poterit tonitruum magnitudinis ejus intueri? Ac si aperte dicat: Si humilitatis ejus admiranda vix ferimus, sonorum atque terribilem majestatis ejus adventum qua virtute toleramus? Hunc tonitruum adventus illius etiam Psalmista insonat, dicens: Deus manifeste veniet, Deus n
Abbreviated transcription (Latin):
in alia parte tenebat᷑. Qͥd est gͦ angłm
dic̾e. ego uemi ꝓpt̾ sermones cuos. prm¬
ceps ã regni ꝑsaꝵ resticit m: nͥ sua sub¬
ditis oꝑa nuntiare. Acsi aꝑte dicat. p̃¬
cũ quidẽ tuaꝵ merita exigunt. ut ista¬
eliticꝰ ppłs a iugo sue captiuitatis exua
dñio purgari debeat: ut de ereptione
illiꝰ ꝑsaꝵ princeps mͥ iure ꝯtradicat᷑. ꝗͣ¬
ius p̾ces tuas eoꝵ qͦ lacͥme qͥ in iudea
relicti st̃ achiuent᷑. Uñ hoc ꝙͦ qd̾ clixi¬
mus achungit. Michael pͥceps urͣ uenit
qd̃ adu̾sũ grecos qͦ aliqͥd iuclea cõmise¬
rat: quoꝵ ꝑfecto causa ereptioni illius
uita iusti dep̃cantis ereptionẽ popłĩ
exigit: eiꝰdẽ tñ ppłi adhuc uita ꝯtradiẽ:
ut qr necdũ plene hi qͥ in captiuitatẽ
ueniã tã longa opp̃ssoꝵ captiuitas pote¬
rat: s ereptionis eoꝵ bñficio. hoc qͦ qd̾

Expanded text:
batur. Quid est ergo angelum dicere: Ego veni propter sermones tuos, princeps autem regni Persarum restitit mihi , nisi sua subditis opera nuntiare? Ac si aperte dicat: Precum quidem tuarum merita exigunt ut Israeliticus populus a jugo suae captivitatis exuatrsarum dominio purgari debeat, ut de ereptione illius Persarum princeps mihi jure contradicat, quamvis preces tuas eorum quoque lacrymae qui in Judaea relicti snit quod adversum Graecos aliquid Judaea commiserat, quorum profecto causa ereptioni illius vita justi deprecantis ereptionem populi exigit, ejusdem tamen populi adhuc vita contradicit; ut quia necdum plene hi qui in captivitatem veniam tam longa oppressorum captivitas poterat, sed ereptionis eorum benef
Abbreviated transcription (Latin):
tio uirtritũ: alii ꝓphetia. alii discretio
spĩm̃: alii gen̾a linguaꝵ: alii int̾p̃tatio
sermonũ. Que mox gen̾ali diffintiõe
ꝯcludens ait. Hec ã om̃a oꝑatur unus
atq idẽ sp̃c: diuidens singulis put nult.
De his ⁊̃ celis in psalmo dictumẽ. Ubo
chñi celi firmati sunt. De his ꝙͦ orna¬
na ꝑciperent. nullo fortitudinis clecore

Expanded text:
alii discretio spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum . Quae mox generali definitione concludens, ait: Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult. De his etiam coelis in psalmo dictum est: Verbo Domini coeli firmati sunt . De his quoque ornana perciperent, nullo fortitudinis decore
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓstratꝰ. S qr ad int̾iora ñ ualuit. ad eiꝰ
se ext̾iora ꝯu̾tit: ut qr m̃tis uͥtute uie¬
tus ẽ. eũ quẽ deciꝑe tẽptatione non
ualuit. carnis saltĩ inderet᷑ morte su¬
perare. Atq ut aute nos cdictũ ẽ: ꝑ¬
missus ẽ in illud qd̾ ex nob̃ mortalibꝰ
mediator acceꝑat. S ribi potuit a¬
liqͥd fac̾e: ibi ex omĩ parte deuictꝰ ẽ
Et un accepit exteriꝰ potestatẽ dñice
carnis occidende: inde int̾ior pote¬
stas eiꝰ qua nos tenebat occisa ẽ. Ipse
nãq interius ructus ẽ: dũ quasi
uincit exteriꝰ. Et qͥ nos inre debito¬
mortis amisit: qr ꝑ satellites suos eiꝰ
mors debita ñ noceret. Bñ itaq dic̃¬

Expanded text:
valuit, ad ejus valuit, ad ejus se exteriora convertit, ut quia mentis virtute victus est, eum quem decipere tentatione non valuit, carnis saltem videretur morte superare, atque, ut ante nos dictum est, permissus est in illud quod ex nobis mortalibus Mediator acceperat. Sed ubi potuit aliquid facere, tibi ex omni parte devictus est; et unde accepit exterius potestatem Dominicae carnis occidendae, inde interior potestas ejus qua nos tenebat occisa est. Ipse namque interius victus est, dum quasi vicit exterius; et qui nos jure debitomortis amisit; quia per satellites suos ejus mors debita non noceret. Quamvi
Abbreviated transcription (Latin):
derent᷑. ¶ñ ait apłs. Necesse ẽ gͦ exem¬
plaria celestiũ his mundari: ipsa aũt
celestia melioribꝰ hostus ꝗͣ istis. Ergo
debuiss: ut ꝓ rõnali peccante. rõnalis
hostia macfaret᷑. S quid qͦd hõ sine pͣ¬
cato inueniri ñ pot̾at: E oblata pro
nob̾ hostia. qͣndo nos a peccõ munda
ret: Inqͥnata quippe: inqͥnatos mun¬
dare ñ poss. Ergo ut rõnabilis eẽt ho¬
stia. hõ fuerat offerendꝰ: ut uͦ a peccĩs
mundaret hominẽ hõ. ⁊ sine pecc̃õ.
S qͥs ẽẽt hõ sine peccõ: si ex peccati cõ¬
mixtione descend̾et: Proinde uemic
ꝓpt̾ nos in uterũ uirginis filiꝰ di᷑ ibi
p nob̾ factus est hõ: sũpta ẽ ab illo
natura ñ culpa. Fecit ꝓ nob̾ sacrificiũ
corpꝰ suũ: exhibuit ꝓ pecc̃oribꝰ tucturã
sine peccõ: que ⁊ humanitate mori⁊
tẽptationibꝰ impetiit: ce ꝑ diu̾sos aciꝰ
ad int̾iora eiꝰ molitꝰ irreꝑe. uictꝰ ẽ: au
ipsa in expugnabili m̃tis eiꝰ indegritate

Expanded text:
 ait Apostolus: Necesse est ergo exemplaria coelestium his mundari, ipsa autem coelestia hostiis quam istis . Ergo debuisset, ut pro rationali peccante rationalis hostia mactaretur. Sed quid, quod homo sine peccato inveniri non poterat, et oblata pro nobis hostia quando nos a peccato mundareret? Inquinata quippe inquinatos mundare non potuisset. Ergo ut rationalis esset hostia, homo fuerat offerendus, ut vero a peccatis mundaret hominem, homo, et sine peccato. Sed quis esset sine peccato homo, si ex peccati commistione descenderet? Proinde venit propter nos in uterum virginis Filius Dei, ibi pro nobis factus est homo. Sumpta est ab illo natura, non culpa. Fecit pro nobis sacrificium, corpus suum exhibuit pro peccatoribus victimam sine peccato, quae et humanitate motentationibus impetiit, et per diversos aditus ad interiora ejus molitus irrepere, victus est, atque ipsa inexpug
Abbreviated transcription (Latin):
da signauit iniquoꝵ O antiquꝰ hostis
dũ totũ se in eoꝵ ꝯsensũ ꝯtulit: q̃si m
foramine ppͥo colub̾ tortuosꝰ sinꝰ ascutie
colligendo glom̾auit. Quẽ ⁊ aspiclis ap¬
pellat noĩe. occulte semnentẽ: ⁊ regłi ap¬
te ferientẽ. Manũ gͦ suã dĩs in foramiẽ
regłi. atq aspidis misit. qͣndo iniquoꝵ
corda diuma potestate tenuit: & cõp̃¬

Expanded text:
tiquus hostis dum totum se in eorum consensum contulit, quasi in foramine proprio coluber tortuosus, sinus astutiae colligendo glomeravit. Quem et aspidis nomine appellat occulte saevientem, et reguli aperte ferientem. Manum ergo suam Dominus in foramine reguli atque aspidis misit, quando iniquorum corda divina potestate tenuit; et compr
Abbreviated transcription (Latin):
antiquus hostis ꝑ excessũ p̃sũptiõis
sue eũ ⁊̃ ꝑdidit. q̃ inique ꝑsuasioĩs
lege possedit. dũ auclacter eũ inqͥ
sibi nichil cõpetebat apperiit: iure illũ
q̃ quasi iuste tenebat amisit. Pruden¬

Expanded text:
antiquus hostis per excessum praesumptionis suae eum etiam perdidit, quem iniquae persuasionis lege possedit: et dum audacter eum, in quo nihil sibi compererat, appetiit, jure illum, quem quasi juste tenebat, amisit. Pruden
Abbreviated transcription (Latin):
subinfert᷑ ⁊ illi qͥdẽ ibant gaudentes a
ꝯspectu ꝯcilii: qm̃ digni habiti st̃ pro
noĩe rãu ꝯtumeliã ꝑati. Mox etiã post
flagelloꝵ gandia. qͥd agerent inclicat᷑
Omuĩ ã die intẽplo. ⁊ circa domos nõ
cessabant: docentes. ⁊ euangłitantes
uãm xp̃m. scce ille paulo ante tumdꝰ.
iã linguis loquit᷑. choruscat miracui¬
lis: inficlelitatẽ sacerdotũ ac pͥncipũ
libera noce increpat: ad p̃dicancdũ
rãm exemplũ autoritatis oetis p̾stat:
ne in noĩe eiꝰ loqui debeat ꝓhibetur. u̾bi¬
bꝰ nec tñ cõpescitur. Otẽnt flagella ce¬
dentrũ. qͥ paulo ante reqͥrentiũ u̾ba
timuerat: ⁊ qͥ ancille uires requisit
di altitudines lib̾taris salee depͥmebat:¬
ut in imo ẽẽ cern̾er qͥeqͥd gtra creatoris
gr̃am altũ tumuerat. Hec sunt ornam̃¬
ta celoꝵ: hec sunt dona sp̃e. que diu̾sis
manifestari uircutibꝰ solent: qͣs occuil¬
te clispensationis mun̾e diuisas paulꝰ¬

Expanded text:
Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii: quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Mox etiam post flagellorum gaudia quid agerent indicatur: Omni autem die in templo, et circa domos non cessabant docentes, et evangelizantes Jesum Christum. Ecce ille paulo ante timidus, jam in linguis loquitur, coruscat miraculis, infidelitatem sacerdotum et principum libera voce increpat, ad praedicandum Jesum exemplum auctoritatis caeteris praestat. Ne in nomine ejus loqui debeat verberitamen compescitur. Contemnit flagella caedentium, qui paulo ante requirentium verba timuerat; et qui ancillae vires requisitudi altitudines libertatis calce deput in imo esse cerneret quod contra Creatoris gratiam altum tumeret. Haec est firmitas coelorum, haec sunt dona Spiritus, quae diversis manifestari virtutibus solent. Quas occultae dispensationis munere divisas Paul
Abbreviated transcription (Latin):
guis ꝓrit sp̃e sc̃s clabat eloqͥ illis. Ex eo
ergo acceper̃t ornam̃ta uirtutis: quoᷤᷤ
ĩmensa ante possed̾at feditas timoris.
timuit. uitã negauit. Qͥ ñ penis. nõ
afflictionibꝰ. ñ t̾ribili potestate criusqͣ
s uniꝰ mancipii sola ẽ int̾rogatione pro¬
stratꝰ. ⁊ qͥdẽ mancipiũ. ne sexꝰ firmior
tribile clemonstraret: ancilla ẽ inqͥrente
tẽptatꝰ. Rursusq ut talis sexꝰ insir mi¬
tas. etiã officii su deiectione uilesc̾et:
ñ ab ancilla tantũm᷑. s ab ostiaria ẽ¬
ancilla reqͥsitꝰ. Eece ꝙͣ uilis ẽ ad temp¬
Tandũ ꝑsona reqͥsita: ut aꝑte ꝓderet᷑.
qͣnta eum timoris eiꝰ infirmitas possi¬
deres. qͥ nec ante uocẽ ostiarie ancille
subsisteret. S iã hic paulo añ timidꝰ.
⁊ pͥncipes qͣnta lñm autoritate p̃di¬
cauit. Nã cũ facto miracło questio
fuiss exorra. ⁊ sacerdotũ pͥncipes. ⁊¬
one ꝯcurrerent: eos in medio statu¬
entes. in qͣ uirtute mixacłm fecerid̃.

Expanded text:
iritus sanctus dabat eloqui illis . Ex eo ergo acceperunt ornamenta virtutis, quos immensa ante possederat foeditas timoris. timuit, vitam negavit. Qui non poenis, non afflictionibus, non terribili potestate cujusquam, sed unius mancipii sola est interrogatione prostratus. Et quidem mancipium ne sexus firmior terribile demonstraret, ancilla est inquirente tentatus. Rursusque ut talis sexus infirmitas etiam officii sui dejectione vilesceret, non ab ancilla tantum, sed ab ostiaria eancilla requisitus. Ecce quam vilis est ad tentandum persona requisita! ut aperte proderetur, quanta eum timoris infirmitas possideret, qui nec ante vocem ostiariae ancillae subsisteret. Sed jam hic paulo ante timidusac principes quanta Dominum auctoritate praedicavit. Nam cum facto miraculo quaestio fuisset exorta, et sacerdotum principes, ersecutione concurrerent, eos in medio statuentes, in qua virtute miraculum fecerint
Abbreviated transcription (Latin):
nil obstat intelligi: qr ipse qͦ uirtutes
celestiũ que hẽ sine cessatiõe ꝯspiciuii.
in ipsa sua ꝯtẽplatione ꝯtremiscunt.
S idẽ tremor ne eis penalis sit: non
timoris ẽ. s admirationis. Q uero
quantꝰ pauor sit admirationis eiꝰ in¬
trilit: nunc ordinẽ nr̃e salutis narrat.

Expanded text:
irtutes coelestium, quae hunc sine cessatione conspiciunt, in ipsa sua contemplatione contremiscunt. Sed isdem tremor ne eis poenalis sit, non timoris est, sed admirationis. Quia vero quantus pavor sit admirationis ejus intulit, nunc ordinem nostrae salutis narrat.
Abbreviated transcription (Latin):
scripturã sacrã: que fessos ad se a scli
oneribꝰ uenientes pane u̾bi nos refieit:
⁊ ꝯtra acdũsarios sua refectiõe nos ro¬
borat. uñ alias ab eccłã dr. Posiusti
in ꝯspectu meo m̃sã: aduers̃ eos quri
tͥbulant me. Misit ancillas suas. apłoꝵ¬
rudeł aĩas. in ipso suo inicio infirmas.
nia suꝑne ciuitatis leriant: q̃ profecto
menia nͥ humiles ñ ascend̃t. Uñ illic
ab eadẽ sapĩa subdit᷑. Si qͥs ẽ parirulꝰ:
uiemiat ad me. Acsi aꝑte dicat. Asqͥs
se apud se magnũ estimat. aclitũ sibi
mei accessus angristat: qr tanto ad me
altiꝰ ꝑtingit᷑: qͣnto uniꝰcuiꝰq mens apud¬
se ueriꝰ humiliat᷑. S qͣntalib qͥsq rur¬
tute ꝓficiat. qualib scĩa excrescat: pe¬
netrare ñ sufficit. qͦ nos ꝯlitor mode¬

Expanded text:
Scripturam sacram, quae fessos ad se atque a saeculi oneribus venientes pane verbi reficit, et contra adversarios sua refectione nos roborat. Unde alias ab Ecclesia dicitur: Posuisti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me . Misit ancillas suas, apoet animas, in ipso suo initio infirmas unia supernae civitatis levant. Quae profecto moenia nisi humiles non ascendunt. Unde illic ab eadem Sapientia subditur: Si quis est parvulus, veniat ad me. Ac si aperte dicat: Quisquis se apud se magnum aestimat, aditum sibi mei accessus angustat, quia tanto ad me altius pertingitur, quanto uniuse verius humiliatur. Sed quantalibet quisque virtute proficiat, quantalibet scientia excrescat, penetrare non sufficit quanto nos Conditor mode
Abbreviated transcription (Latin):
dixise salomone. Sapiã ecificatt abi¬
domũ: excidit colũnas septẽ. Qut se
id de septẽ eccłiis dixisse innotesceret:
secutꝰ etiã sacram̃ta ipsa diligent̃ inseru¬
it cdic̃s. Immolauit ictimas. miscuit
uinũ. ⁊ ꝓposuit mensã: mrisit ancillas
suas ut uocarent ad arcẽ. ⁊ menia ciui

Expanded text:
se Salomonem: Sapientia aedificavit sidomum, excidit columnas septem . Qui ut id de septem Ecclesiis se dixisse innotesceret, secutus etiam sacramenta ipsa diligenter inseruit, dicens: Immolavit victimas, miscuit vinum, et proposuit mensam, 551 misit ancillas suas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uentura supplicia ꝯspic̾e negligit.
in carnis uoluptate se deserens ina¬
nit̾ hylarescit. Ait gͦ. Suꝑ humũ ꝓpli
mei sp̃ine ⁊ uepres ascendent: quanto
magis suꝑ omnẽ domũ gaudii ciui¬
tatis exultantis: Aesi aꝑte licat. Sri

Expanded text:
dum ventura supplicia conspicere negligit, in carnis voluptate se deserens inaniter hilarescit. Ait ergo: « Super humum populi mei spinae et vepres ascendunt: quanto magis super omnes domos gaudii civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dicatores appellat. suꝑ qͦs in celestib̾ cre¬
scens unu̾sa spũalis fabrice structura
surrexit: sicut alias sc̃a scriptura testat᷑
dic̃s. qui incerit faciã illũ colũnam in
templo dĩ meiͦ Nã si qͥs in d̾i oꝑe recta
intentione firmatur. colũna in struct᷑a
sabrice spũalis erigit᷑: ut in hoc templo

Expanded text:
siae appellat? super quos in coelestibus crescens universa spiritalis fabricae structura surrexit, sicut alias Scriptura testatur dicens: « Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei . » Nam quisquis in Dei opere, recta intentione firmatur, columna in structura fabricae spiritalis erigitur, ut in hoc templo,
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes accipimꝰ. ipsis qͥppe uelur sedi
regie p̃sidet: sui nob̾ solii nultũ tenet.
qr qͣdiu in hac mortali carne subsisti¬
mus. q̃ qͣntaq fint illa angłoꝵ my¬
steria ñ iudemus. Et expanctit fuꝑil
lud nebulã suã: qr ꝓculdubio ⁊ cõr
nr̃m ad querendũ subleuat: &e tam̃
occulta mod̾atiõe agit᷑. ut ipsa reqͥsi¬
tionis sue ĩm̾sicate repͥmatur. Unde
scriptũ ẽ. Dedit abyssus uoçẽ suam
ab altitudine fantasie fue. Exclama¬
re ił. mens humana in adiuiratiõe
copellit᷑: dũ altitiudine ꝯfid̾atiomꝰ
in reqͥsitioiibꝰ sius. eo ipso qͦ latiꝰ extendit᷑.
angustat᷑. Uel certe qr solrũ d̾i ipsi nos
nos udicia exerit ut ⁊ fiat in promptis
qd̃ uid̾e possimꝰ. ⁊ tñ origo facti lateat in
abditis. ut cur fiat nescire debeamus.

Expanded text:
virtutes accipimus, ipsis quippe velut sedi regiae praesidet, sui nobis 550 solii vultum tenet, quia quandiu in hac mortali carne subsistimus, quae quantaque sint illa Angelorum ministeria non videmus. Et expandit super illud nebulam suam, quia procul dubio et cor nostrum ad quaerendum sublevat, et tamen occulta moderatione agitur, ut ipsa requisitionis suae immensitate reprimatur. Unde scriptum est: Dedit abyssus vocem suam, ab altitudine phantasiae suae . Exclamare enim mens humana in admiratione compellitur, dum in altitudine considerationis in requisitionibus suis eo ipso quo latius extenditur, angustatur. Vel certe, quia solium Dei ipsi nos nos judicia exerit, ut et fiat in promptis quod videre possimus, et tamen origo facti lateat in abditis, ut cur fiat, nescire debeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
uat aĩam: ⁊ depͥmit t̾rena inhabitat̾io
sensũ multa cogitantẽ. Ad uidendũ s¬
eũ nebula asꝑgimͣ᷑: qr ipsa nr̃e ignora¬
tie obscuritate caligam᷑. Uñ recte ꝑ psa
mistã ołr. Caligo sub pedibꝰ eiꝰ. ⁊ ascẽctit

Expanded text:
vultu solet cognitio demonstrari. Solii ergo ejus vultus tenetur, quia a nobis in hac vita regni ejus gloria non quanta intrinsecus habetur agnoscitur. Super quo recte expandi nebula dicitur, quia sicut est illa coelestis regni gloria non
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe ppłi design ... antͣ᷑ aqͣs dñs t̾ino
cirtũdat. qr bum̾ani gen̾is scientiã mo¬
derat᷑: ut quousq incissitudines alter¬
nantiũ tempoꝵ transeant. ꝑfecte ad
cognitionẽ claritatis intime ñ ꝑtingat.
Sin uͦ lucis noĩe iustos accipimꝰ. tenebra
uͦ appellatiõe pecc̃ores: uñ ꝑ paribũ cliect᷑

Expanded text:
ignantur, aquas Dominus termino circumdat, quia humani generis ita scientiam moderatur, ut quousque vicissitudines alternantium temporum transeant, perfecte ad cognitionem claritatis intimae non pertingat. Sin vero lucis nomine justos accipimus, tenebrarum vero appellatione
Abbreviated transcription (Latin):
suis cubilibꝰ pellit᷑: qr obsteteante mam
dĩ cortuosꝰ colub̾ in car̾ins qͣs teniera
habitare ꝓhibet᷑. Nã uictꝰ a ficleliũ cor¬
dibꝰ exiit: qui suꝑ hec antea scept᷑ ꝑfidre
tus sc̃s rur aduentꝰ dm̃ci ordinẽ recti¬
lit᷑: pond̾a exp̃ssit: qͥd ex eiꝰ incarnatiõe

Expanded text:
nte manu Domini, tortuosus coluber in cavernis quas tenuerat habitare prohibetur. Nam victus a fidelium cordibus exiit, qui super haec antea sceptro perfidtiis sanctus vir adventus dominici ordinem retulit, pondera expressit, quid ex ejus incarnati
Abbreviated transcription (Latin):
acrias ñ ignoramꝰ. Que tñ certamina
ñ labore s imꝑio ꝑagunt: qr qͥcqͥd agen¬
do ꝯtra ĩmundos sp̃c appetunt: ex adiu¬
dorio cuncta regentis possẽ. De hac nã¬
q militia nascente rege nr̃o scriptũ ẽ.
Subito facta ẽ cũ angło multitudo mi¬

Expanded text:
as non ignoramus. Quae tamen certamina non labore, sed imperio peragunt, quia quod agendum contra immundos spiritus appetunt, ex adjutorio cuncta regentis possunt. De hac namque militia nascente rege nostro scriptum est, Subito facta est cum angelo multitudo mi
Abbreviated transcription (Latin):
nichilum ⁊ inane reputade sc̃: In eo
gͦ nichilo terra suspendit᷑. qd̃ pͥus ua¬
cuũ ab aqͥlone tenebat᷑: qr illa corcla
gentiliũ repleta st̃ caritate dĩ. q̃ p̃ssa
priꝰ fuerant torpore diaboli. Lotest uͦ¬

Expanded text:
nihilum et inane reputatae sunt ei . In eo ergo nihilo terra suspenditur, quo prius vacua ab aquilone tenebatur; quia illa corda gentilium repleta sunt charitate Dei, quae pressa prius fuerant torpore diaboli. »
Abbreviated transcription (Latin):
intellectu ualido scripture sacre archa¬
na penetrare: Qd at̃it ꝑ bouẽ ⁊ asinũ.
id est mundũ ĩmundũq animal. nisi
fidelis qͥsq uel infidelis accipit᷑: Qui gͦ
cisternã fodit. ⁊ cooꝑiat: ne illuc bos ꝑ
asinꝰ ruat: id qͥ in sacro eloqͥo iã alta
intelligit. sublimes sensꝰ corã ñ capiẽ¬
tibꝰ ꝑ silentiũ cegat: ne ꝑ scandalũ m̃tis.
aut fidelẽ parnitilũ. aut infidelẽ. qui

Expanded text:
intellectu valido Scripturae sacrae arcana penetrare? Quid autem per bovem et asinum, id est, mundum, et immundum animal, nisi fidelis quisque vel infidelis accipitur? Qui ergo cisternam fodit et cooperuit, ne illuc bos vel asinus ruat, id est, qui in sacro eloquio jam alta intelligit, sublimes sensus coram non accipientibus per silentium tegat: ne per scandalum mentis aut fidelem parvulum aut infidel
Abbreviated transcription (Latin):
S tñ oĩpotenti dõ suppetit. ⁊̃ uasa dia¬
boli erinctis uircutibus uacua. sue gr̃e
mun̾e ĩplere: in eisꝙ diriin timoris so¬
liditatẽ pon̾e. qͦs nulla ꝯspicit rectitu¬
duis actione roborari. Un apte sub¬
rungit᷑. Q appendit terrã fuꝑ nichilã
Qd ii. terre noĩe. nͥ sc̃a eccła designat᷑¬

Expanded text:
nipotenti Deo suppetit, etiam vasa diaboli cunctis virtutibus vacuae suae gratiae munere implere, in eisque divini timoris soliditatem ponere quos nulla conspicit rectitudinis actione roborari. Unde apte subjungitur: Qui appendit terram super nihilum. Quid enim terrae nomine, nisi sancta Ecclesia designat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsꝙ hic altiꝰ erigit᷑. tanto euris grari¬
oribꝰ onerat᷑. Cisq ipsis ꝓpłis m̃te ⁊ co¬
gitatiõe supponit᷑: qͥbꝰ suꝑꝑonit᷑ digni¬
tate. Et bene his u̾bis ac breuit̾ indica¬
tur. qr oĩs suꝑbia eoipso in imo lacet.
quo in alta sẽ erigit: ut inde magis cu¬
netis supposita sit. ũn cunctis appetit
sriꝑẽẽ. Homo qͣrpe in sublimibꝰ eleuiat᷑.
tantos suꝑ se sustinet: qͣntos supposi¬
tos regit᷑. Hiã qͥ talibꝰ sociant᷑: ipsi
etiã laboris eoꝵ participatiõe depri¬
munt᷑. Nã cũ eis laborẽ etiã tolerant
ponderis: dũ parit̾ głam affectant ho¬
noris. Qñ cũ diceret. ecce gygantes ge¬

Expanded text:
 tanto curis gravioribus oneratur; eisque ipsis populis mente et cogitatione supponitur, quibus superponitur dignitate. Et bene his verbis breviter indicatur quia omnis superbia eo ipso in imo jacet quo in alta se erigit, ut inde magis cunctis supposita sit, unde cunctis expetit superesse. Homo quippe in sublimibus elevatus, tantos super se sustinet, quantos suppositos regit. Hi autem qui talibus sociantur, ipsi etiam laboris eorum participatione deprimuntur. Nam cum eis laborem etiam tolerant ponderis, dum pariter gloriam affectant honoris. Unde cum diceret: Ecce gigantes ge
Abbreviated transcription (Latin):
tentie remedia ñ recurrt̃. Hinc rursũ
scriptũ ẽ. Uir qͥ errau̾it aiua doctͥne.
in eetu gygantũ cõmorabit᷑: qr qͥsqͥs
iter recticuctinis deserit: guoꝵ se num̾io
elatos cłr. Ecce gygantes genĩt sub aqͥs.
Acsi aꝑde dicereuir. Cur de scientia ho
suꝑbiat cũ ignorantie abyssus ⁊ ip̃os

Expanded text:
unt. Hinc rursum scriptum est: Vir qui erraverit a via doctrinae, in coetu gigantum commorabitur ; quia quisquis iter rectitudinis deserit, quorum se numerelatos dicitur: Ecce gigantes gemunt sub aquis. Ac si aperte diceretur: Cur de scientia homo superbiat, cum ignorantiae abyssus et ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
rima. ñ est recta: qr dũ ultͣ modũ ten¬
dit᷑. in qͦlib lat̾e culpe declinat᷑. Pru¬
dentiam uͦ suã plurimã ostendunt:
qͥ uileri p̃ aliis prudentiores appet̃t
Uñ fit plerũq ut dũ mod̾ate sapere
nesciunt: fatua loqͣnt᷑. Dro qͣ re ipse
adhuc excessus prudentie subiungit᷑:
eũ qͥ fecit spiram̃tũ ꝑspiram̃tũ uiui¬
mus: ꝑ prudentiã sapientes sumus
qr ut sapientes ẽẽ ualeamꝰ. pͥus agit᷑.
ut sunꝰ. Qui gͦ uitã dedit: iꝑse proctil

Expanded text:
dum tenditur, in quolibet latere culpae declinatur. Prudentiam vero suam plurimam ostendunt qui videri prae aliis prudentiores appetunt. Unde fit plerumque ut cum moderate sapere nesciunt, etiam fatua loquantur. Pro qua re ipse adhuc excessus prudentiae subjungitur, eum qui fecit spiramentum? - Per spiramentum vivimus, per prudentiam sapientes sumus. quia ut sapientes esse possimus, prius agitur ut simus. Qui ergo vit
Abbreviated transcription (Latin):
se nosse dm̃. ⁊ mandata eiꝰ ñ eustodit: m̃¬
dax ẽ. Hinc parilus ait. ꝯfident᷑ se nosse
dm̃: factis ã negant. Hinc iacobus dicit.
Fides sine oꝑibꝰ mortua ẽ. S int̾ hec ꝯdi¬
tor nura dispensatiõe ꝯsilii. ⁊ culpas re¬
spicit. ⁊ riiuendi tpr̃a impendit: ut lon¬

Expanded text:
data ejus non custodit, mendax est . Hinc Paulus ait: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus dicit: Fides sine operibus mortua est . Sed inter haec conditor mira dispensatione consilii et culpas respicit, et vivendi tempora impendit, ut lon
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃hendit᷑. ut dicat᷑. Cuiꝰ adiutor es:
Nuinqͥd uimbecilli. & sustentas brachir̃
eiꝰ qui ñ ẽ fortis: Aesi aꝑte dicat. Dum
eũ niuare niteris. sub cuiꝰ magnituli¬
ne succũbis: om̃e qd̃ ĩpendis solatrũ
de ostentatione ẽ ñ de pietate. S int̃¬

Expanded text:
 ut dicatur: Cujus adjutor es? nunquid imbecillis? et sustentas brachium ejus, qui non est fortis? Ac si aperte dicat: Dum eum juvare niteris, sub cujus magnitudine succumbis, omne quod impendis solatium, de ostentatione est, non de pietate.
Abbreviated transcription (Latin):
eccła postꝗͣ mortẽ ac resur rectionẽ dm̃
ascensionẽq descripsit: clamat ei ꝓphe¬
tico plena spñ. Fuge dilecte mi. fuge.
Acsi dic̃et. Ln q̃ ex carne cõp̃hensibilis
factus es. ex driiinitade tria intelligen¬
tiã nr̃i sensꝰ excede: ⁊ in ceipso nobis in¬
cõp̃hensibilis ꝑmane. Cenet gͦ rrultũ

Expanded text:
esia postquam mortem ac resurrectionem Domini, ascensionemque descripsit, clamat ei prophetico plena spiritu: Fuge, dilecte mi, fuge . Ac si diceret: Tu qui ex carne comprehensibilis factus es, ex divinitate tua intelligentiam nostram excede, et in te ipso nobis incomprehensibilis permane. C
Abbreviated transcription (Latin):
monẽ dicat᷑. generatio p̃terit. ⁊ gen̾a¬
tio aduenit. terra uͦ in eternũ stat: cur
b̃s iob oĩa humiliari asserat ⁊ auferri.
Qd̃ tñ facile discutimꝰ: si t̾ra ⁊ celũ uel
qͣlit̾ transeat. ł qͣlit̾ maneat distĩgua¬
mus. Utraq nãq hec ꝑ eã qͣ nc̃ habent
umaginẽ transeunt: s tñ ꝑ essentiã sine
fine subfistiuit. Hinc nãq ꝑ paulũ dr̃.

Expanded text:
monem dicitur: Generatio praeterit, et generatio advenit, terra vero in aeternum stat , cur beatus Job omnia humiliari asserat et auferri? Quod tamen facile discutimus, si terra et coelum vel qualiter transeat, vel qualiter maneat distinguamus. Utraque namque haec per eam quam nunc habent imaginem transeunt, sed tamen per essentiam sine fine subsistunt. Hin