comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ : inuidiȩ. Diaboliugit᷑ & angli eiꝰ. aluce atq feruore caritatis auersi. & nimis i
suꝑbiã inuitiãq ꝓgressi. uelud glaciali durttia corpuer̃. & ioõ ꝑfig̾am tãq. in aqͥlone
ponunt᷑. Uñ cũ gen̾i humano diabolus in cubaret: uent̾a gr̾a saluacoris dr̃ in cc̃o cc̾oꝵ.¬
Eruige a quilo & ueni aust. & ꝑfla ortũ meũ. & fiuent aromata . Exuige qui irruisti. qui
suboitis in cũbis. qui possossos p̃mis. Exuige ut atuo pond̾e releuati erigant᷑. quor s
aĩas pͣmendo curuasti. & ueni aust̾ in quit spm̃ in uocans gr̾e flantẽ de meridio:
uelud aparte feruida & luminosa ut fluant aromata. Uñ apłs dic̃. Ap̃i bomis
odor sumꝰ in om̃i loco. hinc etiã dicit᷑ in quodã psalmo. Conu̾te dnẽ captuutatem
niãm sic̃ torrens in austro. Captiuitatẽ scilica qua subdiabolo. tãq. sub aquilone tenebant᷑
ubt abundante iniquitate friguerãt & quodã mͦ congelauerant. hinc enĩ ȩũ głiũ dicit

Expanded text:
mater est inuidentiae. Diabolus igitur et angeli eius a luce atque feruore caritatis auersi et nimis in superbiam inuidiamque progressi uelut glaciali duritia torpuerunt. et ideo per figuram tamquam in aquilone ponuntur. unde, cum generi humano diabolus incubaret, uentura gratia saluatoris dicitur in crge, aquilo, et ueni, auster, et perfla hortum meum, et fluent aromata. exsurge qui irruisti, qui subditis incumbis, qui possessos premis; exsurge, ut a tuo pondere releuati erigantur quorum animas premendo curuasti. et ueni, auster, inquit, spiritum inuocans flantem de meridie uelut a parte feruida et luminosa, ut fluant aromata. unde apostolus dicit: Christi bonus odor sumus in omni loco. hinc etiam dicitur in quodam psalmo: conuerte, domine, captiuitatem nostram sicut torrens in austro; captiuitatem scilicet, qua sub diabolo tamquam sub aquilone tenebantur, ubi abundante iniquitate friguerant et quodam modo congelauerant. hinc enim et euangelium dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
disputare de occultis: ne docuert̃ erub esce de pudendis. aAd iuagis de inde q̃m h ipsuꝰ hoiem
exneruis. ⁊ qđ sit inultiplex ⁊ cortuosa. arceatq ⁊ c̃tineat. siue ills aridũ suie humidũ q̃ recepit ncec̃a¬

Expanded text:
disputare de occultis, nec docuerunt erubescere de pudendis. Adjungis deinde, « quomodo ipsum hominem disputare de occultis, nec docuerunt erubescere de pudendis. Adjungis deinde, « quomodo ipsum hominem ex nervis; et quod sit multiplex et tortuosa, arceatque et contineat, sive illud aridum sit, sive humidum quod recepe
Abbreviated transcription (Latin):
nc .ẽ. s ad nictũ uoluntariũ seruiente. Uerũ uos ꝓsuscepta urã tã fidelit̃ laboratis. ut uim
nullo pecrante fuisse mansurã. cũ qͣ in illa pace dimicaret᷑ aut ne dimicaret. qͥcienscũq sur¬
geret expleret᷑. Oscãs ꝑ adisi delicias. o frontẽ qͥluĩcũq epoꝵ.o fidẽ qͣ liũcũq cast oꝵ¬
eo uolens osteͥxłẽ ñ oiã q̃ tegunt᷑ expeccõ erubescenda putarr oportere. multã inahit̃. multa cõ¬
inemoras. q̃ in nr̃o corꝑe nat᷑alit̃ tecta st̃ qͥsi pꝰ pecẽm tecta sint. sic̃ illi hoĩes un int nos q̃stio
uttellexisse sub inagisterio sacrȩ legis. ad qrũ notionẽ gentiles solo ratiõis ductu ꝑuenire po
tuert̃. & ponis balbi u̾ba exciceronis libro ꝑq̃ nos doceas qͥd senserint sthoici de aĩaluĩ mittoꝵ
mascłinis acfeminis diu̾sitatib de partib corꝑis genitalib ꝯmi ris comiscenioꝵ cor ꝑũ libicdinib¬

Expanded text:
nc est, sed ad nutum voluntarium serviente. Verum vos pro suscepta vestra tam fideliter laboratis, ut vim nullo peccante fuisse mansuram, cum qua in illa pace dimicaretur, aut ne dimicaretur, quotiescumque surgeret expleretur. O sanctas paradisi delicias! O frontem qualiumcumque episcoporum! O fidem quaed volens ostendere, non omnia quae teguntur, ex peccato erubescenda putari oportere, multum inaniter multa commemoras, quae in nostro corpore naturaliter tecta sunt; quasi post peccatum tecta sint, sicut illi homines, unde inter nos quaestio intellexisse sub magisterio sacrae legis, ad quorum notionem Gentiles solo rationis ductu pervenire potuerunt: » et ponis Balbi verba ex Ciceronis libro, per quae nos doceas, quid senserint Stoici de animalium mutorum masculinis ac femininis diversitatibus, de partibus corporis genitalibus, et miris commiscendorum corporum libidinib
Abbreviated transcription (Latin):
ordine suo acdispensatione secreta uoluntatiᷤᷤ. ñ inꝑiũ s consensiĩ reqͥrt᷑ magis eẽ ueri m̃bra ge

Expanded text:
ordine suo ac dispensatione secreta, voluntatis non imperium, sed consensum requirunt. » Ubi quideordine suo ac dispensatione secreta, voluntatis non imperium, sed consensum requirunt. » Ubi quide
Abbreviated transcription (Latin):
gas. qͣ constat oĩb m̃briᷤ ᷤ Ac ꝑħꝰ ego sccd̃m apłm cẽ solũ genitale m̃brũ. noĩe corꝑiꝰᷤ nũ cupaui. q ñ uolun-¬
tate sic̃ manũ ł pedẽ. s libidine mou̾i agnoscit sensꝰ humanꝰ qͥ te deridet inreb manifestis ĩpuden¬
tes nebulas excitantẽ. ut nos dutiꝰ depudendiᷤ reb cogat & necessitas loqͥ: ⁊ honestas circũ loqͥ. S qͥ u̾ba
mea legit. q̃ refellere niteris. eis q̃ ce insidiantẽ ꝑspiẽ. suffic̃ mͥ qr loco illo qͥd dixerĩ corpꝰ intelligit. Uerũ tu
qͥ me ub meiꝰ repugnasse dixisti. qͣ eẽ falsissimũ uidebit qͥsqͥs te audito eateleg̾it.⁊ apłm genitalia noĩe cor¬
poriᷤꝰᷤ appellasse recoluerit. Tu gͦ qͥ mme qͣsi sententias meas. int̾ se pugnantes notasti ⁊momordisti. expo¬
ne quẽ admodũ tͥ ipse c̃stit̾is nec t̃ ipse restit̾s. uͥ pͥmũ dixisti. cũ uentũ fuerit ut filii seminent᷑ aduoluntatis

Expanded text:
oris nuncupavi, quod non voluntate, sicut manum vel pedem, sed libidine moveri agnoscit sensus humanus, qui te deridet in rebus manifestis impudentes nebulas excitantem, ut nos diutius de pudendis rebus cogat et necessitas loqui, et honestas circumloqui. Sed qui verba mea legit, quae refellere niteris, eisque te insidiantem perspicit, sufficit mihi quia loco illo quid dixerim corpus intelligit. 20. Verum tu qui me verbis meis repugnasse dixisti, quod esse falsissimum videbit quisquis te audito ea relegerit, et Apostolum genitalia nomine corporis appellasse recoluerit: tu ergo qui in me quasi sententias meas inter se pugnantes notasti, et momordisti, expone quemadmodum tibi ipse constiteris, nec tibi ipse restiteris, ubi primum dixisti, « Cum ventum fuerit ut filii seminentur, ad voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
n euĩgłio. meliꝰ erat illi hõi ñ nascĩ. ũne ut nasc̾e̾t᷑ plꝰ oꝑe᷑ actũ ẽ ꝗͣ parentũ : Cur ñ ipse
omagini sue p̃ strit qͥ meliꝰ erat. qͥ malũ qͣ ei futũ fuerat p̃sciebat: Qd̾ parentes nosse ñ
ps parentib sine nodo difficił q̃stionis hoc tribiit᷑. qđ filis uolur runt. qͦrũ fut̃a uesciert̃.
Ego aũ ñ dico paruulos sine xp̃i baptismate morientes tanta pena eẽ plectenlos ut eis ñ
n asci pociꝰ expecłiret: cũ ħ dñs ñ deqͥb libet peccatorib s de scelestissimis ⁊ ĩpissimnis dixe¬
rit. Si enĩ q̃ de sodomis ait. ⁊ utiq ñ desoł intelligi uoluit. aliꝰ alio tolerabiliꝰ indie iudicii
puniet᷑ qͥs dubitau̾it paruulos ñ baptitatos qͥ solũ hñt originale peccm̃. nec ulł ꝓpͥis ag¬

Expanded text:
ntum? Cur non ipse imagini suae praestitit quod melius erat, qui malum quod ei futurum fuerat praesciebat, quod parentes nosse nonet parentibus sine nodo difficilis quaestionis hoc tribuitur, quod filios voluerunt, quorum futura nesciverunt. Ego autem non dico parvulos sine Christi Baptismate monasci potius expediret; cum hoc Dominus non de quibuslibet peccatoribus, sed de scelestissimis et impiissimis dixerit. Si enim quod de Sodomis ait, et utique non de solis intelligi voluit, alius alio tolerabilius in die judicii punietur ; quis dubitaverit parvulos non baptizatos, qui solum habent originale peccatum, nec ullis
Abbreviated transcription (Latin):
accusare ꝗͣ lauclas: nͥ fatendo in eiꝰ ĩpetu neminẽ posse scũ cogitait. S utiq. uiligos auinꝰ
isto malo bene utens. h eo gitat ut łibiclinẽ ccũbenddo patiat᷑ q n pocest cogitare cũ ptatr
Sic̃ salutẽ hõ cogitat. ut sopno se ĩꝑtiat. qͣutiꝙ ñ potest cogitare cũ dormit .ẜ sõn cũoccũ
pat m̃bra ñ ea fac̃ mnobedientia uoluntati. q & ipsã uoluntatẽ abhui modi alienat ĩpio.
uicissitudo uigilandi atq dormiendi uͥ ñ erat malũ c̃eupiscendi: tã felicia eiant sop¬
na dor mientiũ: ꝗͣ uita uigilantiũ. Qđ aũ te iactas ⁊ inanit̃ spumeũ difutdis elo¬

Expanded text:
accusare quam laudas, nisi fatendo in ejus impetu neminem posse sancta cogitare. Sed utique religiosus animus isto malo bene utens hoc cogitat, ut libidinem concumbendo patiatur, quod non potest cogitare cum patitur. Sicut salutem homo cogitatpat membra, non ea facit inobedientia voluntati; quia et ipsam voluntatem ab hujuscemodi alienat imperio, vicissitudo vigilandi atque dormiendi, ubi non erat malum concupiscendi; tam felicia erant somnia dormientium, quam vita vigilantium. 43. Quod autem te jactas, et inaniter spumeum dif
Abbreviated transcription (Latin):
ferant ĩ petũ cui repugnat dec honestasq castarũ: int̾roget᷑ ioseph. Debuisti sane hõ exłiastig
ȩccłiastica musica ⁊ pociꝰ ꝗͣ phitagarica cõmoneri. qͥd dauitica tͥrthara eg̾it in saule. qũ malo spũ
uexabat᷑ ⁊ tangente citbarã scõ. ab illa molestia respirabat. Nec iõbonũ aliqͥd exstimes cm
sipientis ppłi peccã defleret. Qui a ȩccłia apĩ doctore pelagiaĩ herrori expellit. fiere si salubrit̃
Uelle ᷤ hoc fleres q illo es inplicatꝰ errore.eiꝰq te lac̾iniꝰ ab eadẽ noua peste diluere. Aaignora roblit
mini. side isto ꝑadiso foras mittimim. qͥlegẽ q̃ ẽ. ĩ m̃briꝰᷤ nr̃iꝰ repugnans legiñtis in illũ pacisũ
uultis induce̾. de qͦ foras adriõ missi sumꝰ. nec adeũ redire pot̾imnꝰ qͥ hane inisto ꝑadiso iucer

Expanded text:
ferant impetum, cui repugnat decus honestasque castarum, interrogetur Joseph . Debuisti sane homo ecclesiasticus ecclesiastica musica potius quam Pythagorica commoneri, quid Davidica cithara egerit in Saüle, quando malo spiritu vexabasipientis populi peccata defleret! quia Ecclesia Christi doctores Pelagiani erroris expellit. Si flere salubriter velles, hoc fleres, quod illo es implicatus errore, eisque te lacrymis ab eadem nova peste dilueres. An ignoras, velmini, si de isto paradiso foras mittimini, qui legem quae est in membris nostris, repugnans legi mentis, in illum paradisum vultis inducere, de quo foras a Domino missi sumus, nec ad eum redire poterimus, nisi hanc in isto
Abbreviated transcription (Latin):
eri qd pea ꝗͣ dixi ut alia m̃bra moueant᷑ positũ ẽ. in potestate. c̃tinuo subieri. qñ abinpecluntis cor pꝰ
uibũ habemꝰ ⁊ sanũ: Sõn enĩ qñ inuito p̾mit ⁊lasstulo: utiq ĩpedunta st̃ qb mbro agilitas

Expanded text:
eri, quod posteaquam dixi, « Ut alia membra moveantur positum in potestate est; » continuo subjeci, quando ab impedimentis corpus eri, quod posteaquam dixi, « Ut alia membra moveantur positum in potestate est; » continuo subjeci, quando ab impedimentis corpus liberum habemus
Abbreviated transcription (Latin):
cessisti.s illd̾̃ qͣpͥus dixeras delere debiusti. Quomꝰ enĩ sccłm pͥor ẽ sententiã tuã aduoluntatiꝰ prs mitũ
⁊sitis ⁊ digestio ñ uoluntatiᷤ ̃ ꝑiuĩ s c̃sensũ reqͥrt̃: Multũ qͥdẽ labor asti ut ħ inuenires. q̃ contrate
pociꝰ ꝗͣ cont᷑ me dic̾es. S intali causa ñ tͥ eẽt necessariꝰ labor: siacleẽt pudor. Quid em̃ pdẽ. qr ue
recundari te diciᷤ ⁊ de reb loqͥ talib horrore ꝓhib̃i : d necessitate cõpelli qũ ñ erubuisti sententiã
tuã reliqre scͥptã. cont᷑ ꝗͣ tuipse pspicua u̾tate t̾bat᷑. mox aliã seitemi ã ptulisii Auãqͥ onplacõ
memor atio u̾ecundiȩ cuȩ nimis inu̾ecunda ẽ. S iõ mͥ placet. ꝙ contͣ te loqͥt᷑. hõ es eñ qͥ ñ erubes¬
cis libidinẽ laudare.⁊ erubesc̾e̾ te diciꝰ de libidinis motib disputare. Quidd aũ magiũ fuerat in cũ¬

Expanded text:
cessisti: sed illud quod prius dixeras delere debuisti. Quomodo enim secundum priorem sententiam tuam, « ad voluntatis prorsus nutum is et digestio, non voluntatis imperium, sed consensum requirunt? » Multum quidem laborasti, ut haec invenires, quae contra te potius quam contra me diceres: sed in tali causa non tibi esset necessarius labor, si adesset pudor. Quid enim prodest, quia « verecundari te » dicis, « et de rebus loqui talibus horrore prohiberi, sed necessitate compelli; » quando non erubuisti sententiam tuam relinquere scriptam, contra quam tu ipse perspicua veritate turbatus, mox aliam sententiam protulisti? Quoratio verecundiae tuae nimis inverecunda est. Sed ideo mihi placet, quia contra te loquitur. Homo es enim, qui non erubescis libidinem laudare, et erubescere te dicis de libidinis motibus disputare. 21. Quid autem magnum fuerat intu
Abbreviated transcription (Latin):
tulit sibinaga uoluptas: qm̃ ⁊ q ñ faciebat sine uoluptate. ñ faciebat ꝓpt̃̾ uoluptatẽ:

Expanded text:
voluptate, non faciebat propter voluptatem; voluptate, non faciebat propter voluptatem;
Abbreviated transcription (Latin):
heie aure in honesta dix apsi ade adstup᷑ cogunt᷑ necessitate qͥ castist. q rosis tunt inho-¬
feltae. lib idini eit cõpellat eos it honesta cõmitte. sine qͣtñ ñ posst̃ honestȩ filios ꝓcreare.
I ne fit unt ẽ uigib castis ⁊ uoluntas in soboł sit ꝓcreatioẽ. ⁊ necessitas itilibine. De in¬
honesto qͥtpe honestas agit ꝑcreandi: qñ libidinẽ ñ amat. s tolerat castitas concũben
di Soles ubent̃ cõmemorare qͥb te adiuiuari putas auctoꝵ sententias scłariũ. Intu¬
ere honẽsto corde sipotes: qͥd ele catone poeta lucanꝰ cecin̾it. Urbi inqͥt pat̾ ẽ. urbiq
subrepsit. partẽq tulit sibi nata uoluptas. Suał enĩ uircato fuerit. & utrũ in eo uera
uirtꝰ honestasq lauelata sit: alia q̃stio ẽ. Ad quẽlibet tũ finẽ sua referret officia:
ñ utiq sine uoluptate filios procreauit. & tñ nullo catonis inactꝰ subrepsit. partẽq¬

Expanded text:
it Apostolus . Nec ad stupra coguntur necessitate qui casti sunt: quia resistunt inhonestae libidini, ne compellat eos inhonesta committere, sine qua tamen non possunt honeste filios procreare. Ita fit ut conjugibus castis et voluntas sit in sobolis procreatione, et necessitas in libidine. De inhonesto quippe honestas agitur procreandi, quando libidinem non amat, sed tolerat castitas concumbendi. 38. Soles libenter commemorare, quibus te adjuvari putas, auctorum sententias saecularium. Intuere honesto corde, si potes, quid de Catone poeta cecinerit: Urbi inquit pater est, urbique Subrepsit partemque tulit sibi nata voluptas. . Qualis enim vir Cato fuerit, et utrum in eo vera virtus honestasque laudata sit, alia quaestio est: ad quemlibet tamen finem sua referret officia, non utique sine voluptate filios procreavit; et tamen nullos Catonis in actus subrepsit partemq
Abbreviated transcription (Latin):
dõ uero. ñ decipet᷑ afalso. Lauda ᷤ ⁊ isti iuisiciã falsitati. &e dicq̃elixisti. in laude libidimi. Qua neandeudi¬
test lauclabiliꝰ estimari. si iniqͥta ultrix cõmissiẽ: siundicauit iniuriã dĩ. D q ita c sortũ peri mi
buit. ut officiũ uindicantis assum̾et. Giã ħ secdm tuos acutissimꝰ sens recte dicunt᷑. & inlli i mui¬
di sps laudẽ. E rgo p̃coniũ uociᷤᷤtuȩ insimilicausa. aut m̃daci redele spũi.: aut c̃tumaci tole libudii.
iud fugiᷤ ab obscurissimã de aiã q̃stionẽ : In ꝑadiso ab aĩo qͥdẽ cep̃ elatio. ⁊ adp̃ceptũ tnsgredendũ inde
c̃sensio: ꝓpt̾ qdͥ dictũ ẽ. a serpente. eritiꝰ sic̃dii. S peccm̃ illud hõ totꝰ inpleuit. Tc̃ ẽ caro factapeati euiꝰ
uicia sanant᷑. solasimilitudine cartus peccĩ. Ut gͦ & aiã & caro parit̃ utrũq puniat᷑. nͥqͣ nascit᷑ a¬

Expanded text:
o vero, non deciperetur a falso. Lauda ergo et istius justitiam falsitatis, et dic quae dixisti in laude libidinis: « Quia nihil ea potest laudabilius aestimari, si iniquitatem ulta commissi est, si vindicavit injuriam Dei, et quia ita consortium peccati non habuit, ut officium vindicantis assumeret. » Omnia haec secundum tuos acutissimos sensus, recte dicuntur et in illius immundi spiritus laude. Ergo praeconium vocis tuae in simili causa, aut mendaci redde spiritui, aut contumaci tolle libidini. 17. Quid fugis ad obscurissimam de anima quaestionem? Inconsensio: propter quod dictum est a serpente: Eritis sicut dii , sed peccatum illud homo totus implevit; tunc est caro facta peccati, cujus vitia sanantur sola similitudine carnis peccati. Ut ergo et anima et caro, pariter utrumque puniat
Abbreviated transcription (Latin):
laudabił hane cinã oblectatido cõp̃sserit. Qđ gͦ uialiis opꝰcłi meiꝰ legisse te diciᷤᷤ. atq idfrustra refu¬
tare conatꝰ eseẽ ñnulla peccã. q̃ pene sint aẽ peccoꝵ. Deposito uincendi studio diligent̃ attende. &
inuenieᷤ eẽ. u̾issimũ scđ̃m ea q̃ de cord̾ cecitate t̾cta.tast̃. Quid enĩ egisti. q̃sõ qͥd egisti. cõmemor an

Expanded text:
laudabilis, hanc unam oblectando, compresserit. Quod ergo in aliis opusculis meis legisse te dicis, atque id frustra refulaudabilis, hanc unam oblectando, compresserit. Quod ergo in aliis opusculis meis legisse te dicis, atque id frustra refutare conatus es, esse nonnulla peccata, quae poenae sint etiam peccatorum, deposito vincendi studio diligenter attende, et invenies esse verissimum, secundum ea quae de cordis caecitate tractata sunt. Quid enim egi
Abbreviated transcription (Latin):
lobelł. indm̃ m̃ti illuminatio illatã aheo dicat᷑ eneruare sententiã. Qđ si absurdissimũ ẽ. dicere.
q̃uis sit oecita cor q̃ pena pecc̃i. eo m̾ absurdissimũ ẽ. &̃ qͥ ipse dixisti. qͣuiꝰ sit libido idẽ. atẽ. in obedientia
arai pena pccẽ. qm̃ cecitati cor q debet resiste̾ scientia: ⁊ libidini c̃tinentia. fã uͦ penã q̃ nec error.ẽ.
ne libido.: debet tolerare patientia. Qua ꝑpt̃ qñ dõ donante exuera uiut᷑ fide. ipse dĩ adẽ. ⁊m̃ti illumi¬
nande ⁊ c̃cupiscentiȩ ꝓͥande ⁊ molestiȩ ꝑferende. Hoc enĩ totũ recte fit. qñ fit ꝓpt̃ ipsũ id ẽ. qñ gratis
amat᷑ ipse. qͣł amor nob̾ ẽ ñ potest. n. ex ipso Alioqͥn qns hõ multũ placet. ⁊⁊ de sua uͥtute c̃fidit. si tͣditꝰ
indesidia supbiȩ suȩ : tanto ãpliꝰ auget᷑ ħ malũ. qͣntomagis ei cupiditate ᷤᷤ cet̾e cesserint. easq uelut

Expanded text:
est dicere quamvis sit caecitas cordis poena peccati, eo modo absurdissimum est etiam quod ipse dixisti, quamvis sit libido, id est inobedientia carnis poena peccati: quoniam caecitati cordis debet resistere scientia, et libidini continentia. Eam vero poenam quae nec error est nec libido, debet tolerare patientia. Quapropter, quando, Deo donante, ex vera vivitur fide, ipse Deus adest et menti illuminandae et concupiscentiae superandae et molestiae perferendae: lacet, et de sua virtute confidit, si traditur in desideria superbiae suae, tanto amplius augetur hoc malum quanto magis ei cupiditates caeterae cesserint, easque, velut
Abbreviated transcription (Latin):
soreo aseris. arbitriouerecundantiũ uelabat᷑. q ñ arbitrio uolentiũ mouebat᷑: ⁊q non¬
seruiens uoluntati ho iure conꝑ libidio sucrencht. Nuqͥd ideo iũ ueritatis effug̾e poteris.
si nob cailupmando ĩ putas socios falsitatis: & dego enĩ in libro meo posui. cui cecłe utinã
qͣ tesiste mal uissos. songe distat abistis pat̾nianis seu uenustianis. Ego enĩ scđm catholicã
suiẽ cotu homine tota sciliet animã totũq orpꝰ ciꝰ dõ sũmo & uero tribuo creatori. Dia-

Expanded text:
saltem arbitrio uerecundantium uelaretur, quod non arbitrio uolentium mouebatur, serviens voluntati, suo jure corpus libido succendat. » Numquid ideo vim veritatis effugere poteris, quia nobis calumniando importas socios falsitatis? Quod enim ego in libro meo posui, cui cedere utinam quam resistere maluisses, longe distat ab istis Paternianis seu Venustianis. Ego enim secundum catholicam fidem, totum hominem, totam scilicet animam totumque corpus ejus Deo summo et vero tribuo
Abbreviated transcription (Latin):
mie s uenea st faplse qi uer steoqe iustꝰ. aq hanc estimationẽ de illa trinitate seruante: Qcqͥd
aidierine hue cuenire sententiȩ aplexent atq ollaudent. Nec h eiꝰ ulla uis argum̃tatiõis e¬
uolidie in usternt omnẽ auctoretate atq omne societatẽ pontria ꝑsuacdẽ nitentẽ. Si ħ ipsa¬
uellaba se fele aelus corille firmissimoᷤ recłdus Neq enĩ alia causa ẽ. cur nouitatẽ urãm de testet᷑
morpuocas  ñqr dm̃ ⁊ houi c̃ditorẽ. ⁊ iustissimũ cogitant.: suoꝵ tanto cruciatꝰ c̃piciunt par-¬
mo d ut sub dõ creatore optimo atq iustissimo. nullo m̃ imago eiꝰ inilla etate tanta mala pa-¬

Expanded text:
ia verax, quia justus; atque hanc aestimationem de illa Trinitate servantes, quidquid audierint huic convenire sententiae, amplexentur atque collaudent: nec hoc eis ulla vis argumentationis evellat, sed detestentur omnem auctoritatem atque omnem societatem contraeras, adversus te illos firmissimos reddis. Neque enim alia causa est, cur novitatem vestram detestetur equia Deum et hominum conditorem, et justissimum cogitant, et suorum tantos cruciatus conspiciunt parvulorum, ut sub Deo creatore optimo atque justissimo nullo modo imago ejus in illa aetate tanta mala pa
Abbreviated transcription (Latin):
possit¬
unde sensũ nrm siune intrinsecꝰ siue extrinsec: aut dolor pung̾et. aut labor fatamn: al qt fuse
nominare. te aict̃p̃dicare ñ pud&. cõm̃datiorẽ fieri putas. qđ ei seruiunt ut arde nnus
excitẽt᷑ etiã cet̃ę corpis partes. Sine ocłi uidentes ad concũpiscendũ. siue. ilii hlnus
oscłis & amplerib aure quoq hõis qͣmꝰ ei subdẽs iuenisti. & ereeistieiꝰ uetutssimũ. iube sum

Expanded text:
possitunde sensum nostrum, sive intrinsecus, sive extrinsecus aut dolor pungeret, aut labor fatigaret, aut pudor nominare, te autem praedicare non pudet, « commendatiorem fieri putas, quod ei serviunt, ut ardentius excitetur, etiam caeterae corporis partes, sive oculi videntes ad concupiscendum, sive alia membra in osculis et amplexibus? » Aures quoque hominis quomodo ei subderes invenisti, et erexi
Abbreviated transcription (Latin):
s ab scͥptore diuinarũ didici litt̾arũ : qr illi pͥmi hoĩes anteq̃ peccarent. nudi erant ⁊non
c̃fundebant᷑. Inqͥb absit. ut tanta it nocentia tã ĩpudens eẽt. sed ñdũ inerat qdͥ puderet.
eccauert̃. at tendunt. erubuert̃. oꝑuert̃. ⁊ad huc clamas nichil illic indecens nouũq¬

Expanded text:
sed a scriptore divinarum didici Litterarum, quia illi primi homines antequam peccarent nudi erant, et non sed a scriptore divinarum didici Litterarum, quia illi primi homines antequam peccarent nudi erant, et non confundebantur. In quibus absit ut tanta innocentia tam impudens esset: sed nondum inerat quod puderet. Peccaverunt, attenderunt, erubuerunt, o
Abbreviated transcription (Latin):
intp̃cationẽ habẽ cõmemor as. ꝑrromata. & uestim̃ta ꝑhibeᷤᷤ tociꝰ corꝑiᷤ indum̃tũ intelligiposse.
neq̃ꝗ̃ ꝑsuadẽ conab̾iᷤ hoĩe pͥmo peccõ magistro ista pudoriᷤ officia didicisse. ⁊ ineiꝰ pͥ ꝰ duaᷤ t̃si so¬
cias ⁊ amica c̃uenient̃ habitasse innocentiã. ⁊ ĩpudentiã. Qñ enĩ nudierant ⁊ñ c̃ fundeban¬
t᷑. in u̾ecũdi erant. scłm tuã disputationẽ. ⁊anat᷑ali pudoriᷤᷤ sensu ab horrebant. S uidelicet
qͥppe fec̃ neqͥcia: qͦs ĩpudentẽs iustitia faciebat. Inmo uͦ tua ista sententia ita ẽ. indecent̃ im¬
pudens. ⁊ deformitate plena: ut eã qͣntalibet folia u̾boꝵ c̃suas. oꝑire ñpossis. Apictoreb me
didicisse deride ᷤᷤ. q adã ⁊mulier eiꝰ pudenda c̃texerint. ⁊ oratianũ illt̃ decantatũ audire me
p̃cipiᷤ Pictorib atq poetiᷤᷤ. qlibet audendi. sẽꝑ fuit eqͣ potestas. Ego uͦ ñ apictore uaniũ fig̾arũ

Expanded text:
omata: et vestimenta perhibes « totius corporis indumentum intelligi posse, ersuadere conaberis homines primos peccato magistro ista pudoris officia didicisse, et in eis prius duas quasi socias et amicas convenienter habitasse innocentiam et impudentiam. Quando enim nudi erant, et non confundebantur, inverecundi erant secundum tuam disputationem, et a naturali pudoris sensu abhorrebant: sed videlicet quippe fecit nequitia, quos impudentes justitia faciebat. Imo vero tua ista sententia ita est indecenter impudens et deformiter nuda, ut eam, quantalibet folia verborum consuas, operire non possis. 6. A pictoribus me didicisse derides, quod Adam et mulier ejus pudenda contexerint; et Horatianum illud decantatum audire me praecipis, Pictoribus atque poetis Quidlibet audendi semper fuit aequa potestas. . Ego vero non a pictore inanium figurarum,
Abbreviated transcription (Latin):
ł cecꝰ offend. Uñ tͥ duob pͥorib lib̾s. sic me repondisse arbitror: ut anullo ãpliꝰ reqͥrat. fͥx¬
aggera ꝗͣ sit difficił pauciꝰq c̃ueniens. eruditiꝰ scãꝵ cognitio litt̾arũ. uidelic& ut as̃ hõiũ sic̃ uni¬
u̾si c̃ditor ⁊ iustꝰ ⁊uerax acpiꝰ. idẽ. donoꝵ suoꝵ in hoĩeᷤ cumulator ꝓbet᷑. qꝙ una ẽ. ut fateris
obtima causa studioꝵ bonoꝵ. ut honoret᷑ dẽ Quẽ tñ sic honoras. ut paruuloꝵ lib̾atorẽ ne
medico ñ indigeant xͦ humanȩ originiᷤꝰ uenã sagacit̃ inspiciente. ⁊eoꝰ sano pnutiante iuli-¬
ano. Quanto meli nichil oĩno didicisseᷤ ꝙͣ ꝑ istã uelut scientiã legis inqͣte turgidꝰ iactas. ñ
sane du ce dĩlege s urã pociꝰ uanitate. adhanc ĩpiã p̃sũptionẽ inimicã fidi xͥanȩ ꝯtuȩ aĩẽ¬

Expanded text:
 caecus offendis. Unde tibi duobus prioribus libris sic me respondisse arbitror, ut a nullo amplius requiratur. 2. Exaggeras quam sit « difficilis paucisque conveniens eruditis sanctarum cognitio Litterarum: » videlicet, « ut Deus hominum, sicut universi conditor, et justus et verax ac pius, idem donorum suorum in homines cumulator probetur; quia una est, » ut fateris, « optima causa studiorum bonorum, ut honoretur Deus. » Quem tamen sic honoras, ut parvulorum liberatorem medico non indigeant Christo; humanae originis venam sagaciter inspiciente, et eos sanos pronuntiante Juliano. Quanto melius nihil omnino didicisses, quam per istam velut scientiam legis, in qua te turgidus jactas, non sane duce Dei lege, sed vestra potius vanitate, ad hanc impiam praesumptionem inimicam fidei christianae
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. fcce circũstat sensꝰ tuoᷤ miseria gen̾is humani. Hõ es. humani nichil abste alienum
puta: ⁊ in his q̃ ñ pat̾is. cõpat̾e pacientib. qͣuiᷤᷤ ⁊ ipse qͣntalibet t̾rena felicitate p̃polleaᷤᷤ
nullũ sine bello intestino diẽ duci. si tñ q pfiteari ĩplere conariͤ ẜ inhiꝰ q̃ meminisse
iã ñ potes paruilo intuere. qͦt ⁊ qͣnta mala patiant᷑. inqͥb uanitatib cruciatib er ioud
t̾rorib crescant. De inde iã gͣndes ⁊iã dõ seriuienteᷤ. tẽptat error ut decipiat. teptet etiorih
dolor ut frangat. tẽptat libidido ut accenlat. cẽptat meror ut st̾nat: tẽptat t xphus i tabor aut
tqͥs exphicet oiã festinant̃. qͥb gͣuat᷑ uigũ suꝑ filioᷤᷤ adã : huiꝰ euidentia miserie. per tutollat

Expanded text:
num. Ecce circumstat sensus tuos miseria generis humani. Homo es, humani nihil abs te alienum puta ; et in iis quae non pateris, compatere patientibus. Quamvis et ipse, quantalibet terrena felicitate praepolleas, nullum sine bello intestino diem ducis: si tamen quod profiteris implere conaris. Sed in iis quae meminisse jam non potes, parvulos intuere, quot et quanta mala patiantur, in quibus vanitatibus, cruciatibus, erroribus, terroribus crescant. Deinde jam grandes, etiam Deo servientes tentat error, ut decipiat; tentat labor aut dolor, ut frangat; tentat libido, ut accendat; tentat moeror, ut sternat; tentat typhus, ut extollat. Et quis explicet omnia festinanter, quibus gra
Abbreviated transcription (Latin):
careᷤᷤ manducasti : Qͥdẽ . gustato cibo ꝓhibito nuditaᷤᷤ indicata. nͥ pecc̃o nudatũ qͥ grã c̃tegebat :¬
rã qͥppe dĩ magna ibierat. uͥ t̾renũ ⁊ aĩale corpꝰ bestialẽ libidinẽ ñ habebat. Qui gͦ uestit grã ñ
putat ł ĩm̃briᷤᷤ hõiũ ł insensib m̃broꝵ aliqͥd diabolũ c̃cdidisse: qͥd nob̾ obiciᷤᷤ uanas exorbita¬

Expanded text:
cares, manducasti ? Quid est gustato cibo prohibito nuditas indicata, nisi peccato nudatum quod gratia contegebat? Gcares, manducasti ? Quid est gustato cibo prohibito nuditas indicata, nisi peccato nudatum quod gratia contegebat? Gratia quippe Dei magna ibi erat, ubi terrenum et animale corpus bestialem libidinem non habebat. Qui ergo vestitus gratia non putat vel in membris hominum, vel in sensibus membrorum aliquid diabolum condidisse. » Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ec attend̾ ꝗͣ aĩõ trepidante a facie dĩi abstrusiora latibula q̃siert᷑: illa uͦ lũb cͥcũposita tegmina
motũ qͥ ibi sentiebat᷑ erubescendo uelart᷑. Sicũ nudi eeñt ñc̃fundebant᷑. restat ut c̃fusioẽ se tere
rint: c̃fusioionẽ in honestatiᷤce̾. ñ dubiũ. Iõq ibidictũ ẽ. nudierant qñ cfundebant᷑: ut appareat
c̃fusioẽ factũ. ꝗ pꝰea pudenda texert̃. Hic aũ uͥse absc̃dunt ĩmedio ligni padisi: respondit adam.
Uoc̃ẽ tuã audiui de abulanti i ꝑadiso ⁊ timus: qr nudꝰ sũ. Iuud manifesta e fusio: istudocculta cõms.¬
cientia qͣ delinq̃nte intrinseꝰ accidit manifesta c̃fusio. Illud gͦ fec̃ pudor: htimor. Illud erubes¬
cenda c̃cupiscentia: ħ punienda c̃scientia. Dem̃tiȩ scilicet simit. qñ eũ qͥcordiᷤc̃nebat int̾na corꝑiᷤ¬
occultatioe fugiebat. Quidẽ. aũ qͣ ait dñs. qͥs nͣtiauit tͥ qr nudꝰ es. ñ de ligno de qͥ p̃cepa tͥ ne mandũ¬

Expanded text:
nec attendis, quod animo trepidante a facie Domini, abstrusiora latibula quaesierunt? Illa vero lumbis circumposita tegmina, motum qui ibi sentiebatur erubescendo velarunt. Si cum nudi essent, non confundebantur; restat ut confusione se tee, non dubium. Ideoque ibi dictum est, Nudi erant, et non confundebantur : ut appareat confusione factum, quod postea pudenda texerunt. Hic autem ubi se absconderunt in medio ligni paradisi, respondit Adam: Vocem tuam audivi deambulantis in paradiso, et timui, quia nudus sum. Illud manifesta confusio, istud occulta conscientia, qua delinquente intrinsecus accidit manifesta confusio: illud ergo fecit pudor, hoc timor; illud erubescenda concupiscentia, hoc punienda conscientia; dementi scilicet similis, quando eum qui cordis cernebat interna, corquod ait Dominus, Quis nuntiavit tibi quia nudus es, nisi de ligno de quo praeceperam tibi ne mandu
Abbreviated transcription (Latin):
duecte: qds̃ face̾ dignatꝰ ẽ. rade.  qͣcreare ñ puduerat ipsũ uidicẽ: pudebat enontiare p̃conem.
ñ istud ita eẽt nͥ q̃ ille fecerat honesta c̃clendo ÷ noꝰ fecisemꝰ inhonesta peccando: Iñ subiungiꝰ de
hac re apłicũ cestimoniũ q̃ ita scͥptũ eẽ cõmemoras. Multo enĩ magis q̃ uident᷑ infirma eẽ corꝑiꝰ¬
damꝰ. ⁊qͣ u̾ecũda st̃ nr̃a maiorẽ honestatẽ hñt. q̃ aũ hãt st̃ honesta nr̃a: nullo egent. S ds̃ tẽ¬
ꝑaũ corpꝰ ci cuideerat. habundantior ẽ dato honore. ut ñsit scissura in corꝑe. seadẽ ipsa ꝓse
inuice̾ cogitent m̃ bra. Quib dictiᷤ: tãꝗͣ uictor erclamaᷤ. Enuerũ intellectorẽ oꝑiꝰ dĩ en fi

Expanded text:
dignatus est recte; et quod creare non puduerat ipsum judicem, pudebat enuntiare praeconem, Quando istud ita esset, nisi quae ille fecerat honesta condendo, nos fecissemus inhonesta peccando? 80. Inde subjungis de hac re apostolicum testimonium, quod ita scriptum esse commemoras: Multo enim magis quae videntur infirma esse corae verecunda sunt nostra, majorem honestatem habent: quae autem sunt honesta nostra, nullo egent; sed Deus temperavit corpus, ei cui deerat abundantiore dato honore, ut non sit scissura in corpore, sed eadem ipsa pro se invicem cogitent membra . Quibus dictis tanquam victor exclamas: « En verum intellec
Abbreviated transcription (Latin):
censeant corꝑiᷤ uoluptatẽ cupiensꝰ ab sc̃dẽ. nulla de q̃stiõe morali noĩe dognata philosophoꝵ¬
ꝓferre uoliusti. q maxime adrẽ ꝑtinebat. si aliqͥd de philosophi  ꝓbandũ fuit cõmemorare uoluisti.
Non enĩte adu̾sus istoᷤ defendet ñ dico epicur qͥ totũ bonũ hõis inuoluptate corꝑis posuit. q nonq ale
tusentiᷤᷤ.s. dinomachus. huiꝰ qͥppe dogna tͥ placuit. Nã ipse ẽiungendã uoluptatẽ ar bnt̾tẽ.
honestati: ut quẽ admodũ honestaᷤᷤ. ita uoluptas ꝑse ipsã appetenda uidet᷑. Hanc gͦ partẽ u̾

Expanded text:
oluptatem cupiens abscondere, nulla de quaestione morali nomina et dogmata philosophorum, quod maxime ad rem pertinebat, si aliquid de philosophis probandum fuit, commemorare voluisti. Non enim te adversus istos defenderet, non dico Epicurus, qui totum bonum hominis in voluptate corporis posuit, quia non quod ille tu sentis; sed Dinomachus: hujus quippe dogma tibi placuit. Nam ipse conjungendam voluptatem arbitratus est honestati, ut quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
factĩ e Ꝙ honesta dĩ oꝑa de honestauit. ut ea in honesta sc̃s apłs̃ dic̾et. utrũ habitudo inqͣẽ. solertia
creantiᷤꝰ an libido inqͣe. pena peccantiᷤᷤ : Nã etiã nc̃ qđ ds̃ ibi fac̃ honestũ ẽ. qͥorigo c̃trahit inhone¬
stũ. ⁊ tñ ne sint scissure in corꝑe c̃tributũ ẽ. diuinitꝰ sensui nat᷑ali. ut ꝓ inuicẽ sollicita sint m̃bra

Expanded text:
factum est? Quis honesta Dei opera dehonestavit, ut ea inhonesta sanctus Apostolus diceret? Utrum habitudo, in qua est solertia factum est? Quis honesta Dei opera dehonestavit, ut ea inhonesta sanctus Apostolus diceret? Utrum habitudo, in qua est solertia creantis; an libido, in qua est poena peccantis? Nam etiam nunc quod Deus ibi facit, honestum est: quod origo contrahit, inhonestum. Et tamen ne sint scissurae in corpore, contributum est divinitus sensui naturali, ut pro invicem sollicita sint membra
Abbreviated transcription (Latin):
outcto habundanti. qͣnto magiꝰ inhonesta st̃. Qđ ꝓfecto ñdice̾t apłs. si corpꝰ tale decb̾et. qͣle habebant
lostie humane opã ut se tegerent ꝑtinebat. q̃ ndũ in ilł fuit. uñ fit c̃sequens ut an̾ peccm inertes:
prcco an factos redas sollertes. Otiã porro multiᷤinanit᷑ dicti. qͣsi elegant᷑ acuteq c̃cludis dicenꝰ Nongͥ
q parau̾ant genitalia ł liab̾olica ł inhonesta fecert̃: s qr pauitabant in ea qͣ pͥmũ fuerant hone¬
tate pmanentia m̃bra texert᷑. Adqͣ repondeo. diabolica qͥdẽ m̃bra ñ ẽẽ qͣntũ adeoꝵ sustantiã
siga qͥlitatẽq ꝓtinet. q̃ c̃clidit ds̃. S si eadẽ m̃bra inq̃pͥ fuerant honestate mansert᷑: cur ea dix̃
apls inhonesta: bene qͣ ipse ẽsessꝰe : illa m̃bra fuisse pͥ honesta. Non enĩ asiud posseᷤ ñ blas phema opi¬
nione sentire. Que gͥ dł honesta fecerat. dix̃ apłs in honesta. causã reqͥro. Siħ ñ peccõ factũ ẽ. uñ

Expanded text:
tanto abundantius, quanto magis inhlertiae humanae operam ut se tegerent pertinebat, quae nondum in illis fuit. » Unde fit consequens ut ante peccatum inertes, peccato autem factos credas esse solertes. Quam porro multis inaniter dictis quasi eleganter acuteque concludis dicens, « Non igitur quia peccaverant, genitalia vel diabolica vel inhonesta fecerunt; sed quia pavitabant, in ea qua primum fuerant honestate permanentia membra texerunt! » Ad quod respondeo, diabolica quidem membra non esse, quantum ad eorum substantiam, figuram, qualitatemque pertinet, quam condidit Deus: sed si eadem membra in qua prius fuerant honestate manserunt, cur ea dixit Apostolus inhonesta? Bene quod ipse confessus es, illa membra fuisse prius honesta: non enim aliud posses nisi blasphema opinione sentire. Quae igitur Deus honesta fecerat, dixit Apostolus inhonesta. Causam requiro: si hoc non peccato factum est, unde
Abbreviated transcription (Latin):
delectatioe suspensi: abrũpat ⁊ deiciat. Nã sepe de magniᷤ reb int̃ epulaꝰ ñ solũ cogita mñꝰ
uerũ &̃ disputamꝰ. atq int̃ ipso  ciboꝵ mors. ⁊ potionũ glutꝰ nichilo remissiꝰ audiendo¬

Expanded text:
delectatione suspensi, abrumpat et dejiciat. Nam saepe de magnis rebus inter epulas non solum cogitamus, delectatione suspensi, abrumpat et dejiciat. Nam saepe de magnis rebus inter epulas non solum cogitamus, verum etiam disputamus, atque inter ipsos ciborum morsus et potionu
Abbreviated transcription (Latin):
inq̃q si allst̃ delectabilia rapiendo abscondat ⁊ tͣnseat. putantib nob̾ sats ñ cẽ qͥsatiᷤs ẽ: dũ libent᷑
eiꝰ ꝓuocatiõib diicim᷑ enstimanteᷤ noꝰ adhuc ag̾e negotiũ ualitudiniꝰ cũ agamꝰ poctꝰ eruditatis:
Quid enĩ mali fecerimꝰ. crapula penitenda testat᷑. Q d metuente plerũq muiꝰ qͣ exim̃de fama
susfic̃ uescim᷑. Ita nescit cupiditaᷤᷤ. uͥ finiat᷑ necessitaᷤᷤ. Et ħ qdẽ uescendiatq potandi tolera¬
bił ÷ uoluptas. qͣnta possumꝰ intentioẽ usgilantib nob. ut facilrꝰ ñ ĩpleat q̃ modũ aliqñ uictꝰ
suffictentiᷤ excedat. cont᷑ cuiꝰ concupiscentiã ⁊ ieiunando ⁊ parciꝰalim̃ta sum̃do pugnans
Eoq malo bñ tc̃ utim᷑: qñ ꝑillã ñ nͥ qd saluti c̃ducibile.ẽ. agimꝰ Iõ aũ hanc uoluptatẽ dixi
tolerabilẽ. qi uiseiꝰ tanta ñ ẽ. ut nosa cogitatioib ad sapientiã ꝑtinentib simeis sumꝰ m̃tiᷤ

Expanded text:
 libenter ejus provocationibus ducimur, existimantes nos adhuc agere negotium valetudinis, cum agamus potius cruditatis? Quid enim mali fecerimus, crapula poenitenda testatur; quod metuentes, plerumque minus, quam eximendae fami sufficit, vescimur: ita nescit cupiditas, ubi finitur necessitas. 71. Et haec quidem vescendi atque potandi tolerabilis est voluptas, quanta possumus intentione vigilantibus nobis, ut facilius non impleat, quam modum aliquando victnc utimur, quando per illam nonnisi quod saluti conducibile est agimus. Ideo autem hanc voluptatem dixi tolerabilem, quia vis ejus tanta non est, ut nos a cogitationibus ad sapientiam pertinentibus, si in eas sumus mentis
Abbreviated transcription (Latin):
N uliꝰ supuacuus siue ĩportunꝰ motꝰ eẽt ex illa. nichil ñ qd pdeẽt fiera ꝑillã: nichil oĩofieret ꝓpt̃¬

Expanded text:
nullus supervacuus sive importunus motus esset ex illa, nihil nisi quod prodesset fieret per illam, nihil omnino fieret pnullus supervacuus sive importunus motus esset ex illa, nihil nisi quod prodesset fieret per illam, nihil omnino fieret p
Abbreviated transcription (Latin):
Ihabebant exħ uite sustentacłni ẽgruũ licetꝰ quodã mͦ ĩ mortali tñ aĩali corꝑi necessariũ ne incli¬
genitia ledet᷑: de ligno añ uite. ne senectute ꝑduce̾t᷑ ad mortẽ. S nulla ratioẽ credicłim in illo
seruitio pegisse. Remanet gͥ. ut aut nulla ibi fuerit carnał c̃cupiscentia s ille fuerit uiuendi modꝰ
uet oĩa necessaria ẽgrui m̃broꝵ officiis sñ ulltꝰ motu libidiniᷤ ĩ plerent᷑. Nonenĩ qi tra ñ libidine s¬
uoluntate iotiꝰ agricolarũ manib seminat᷑ iõ suo pariendo ñ cc̃ip̃ fętꝰ. aut ne nimiũ uideam᷑ of¬
fendẽ hoĩes qͥ uoluptatẽ coꝵꝑiᷤꝰ qͦm̾cũq defendt̃. ita ibi credat᷑ carnaliũ sensuũ fuisse libidinẽ. ut
oĩmꝰ rationali subdita uoluntati. ñ alias adeẽt. nͥ cũ ꝑillã ł saluti eẽt corꝑis ⁊ stirpis ꝓpagitii con¬
sulendũ ⁊⁊ tanta ad eẽt. ut nulla ex parte ñtẽ desuꝑnarũ cogitationũ delectatiõẽ deponeret.

Expanded text:
 licet modo quodam immortali, tamen animali corpori necessarium, ne indigentia laederetur; de ligno autem vitae, ne senectute perduceretur ad mortem. Sed nulla ratione crediderim, in illo servitio peregisse. Remanet igitur, ut aut nulla ibi fuerit carnalis concupiscentia, sed ille fuerit vivendi modus, ut omnia necessaria congruis membrorum officiis sine ullvoluntate motis agricolarum manibus seminatur, ideo suos pariendos non concipit fetus: aut, ne nimium videamur offendere homines, qui voluptatem corporis quomodocumque defendunt, ita ibi credatur carnalium sensuum fuisse libidinem, ut omni modo rationali subdita voluntati, non alias adesset, nisi cum per illam vel saluti esset corporis, vel stirpis propagini consulendum; et tanta adesset, ut nulla ex parte mentem de supernarum cogitationum delectatione deponeret,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sit nuptiarũ bonũ. ẽ cont̾rio nec corpꝰ bonũ ẽ: ꝙ sine illo ñ fit ad ult̾ii malũ: hoc aũ falsũe. sic
gͦ: ilud. Quis aũ nescit. c̃iugatis apłm p̃cepisse. ut sciret unꝰ qͥsq eoꝵ suũ uas possidẽ. hocẽ. uporẽ suã
n ĩ morbo desicłii. sic̃ gs̃ ꝗ̃ ignorant dm̃Qui gͦ de hacre apłiu legit : te negligit. Et ñ erubescis istũ
morbũ ł qͥ tu ipseꝗͣnis pudibundꝰ fateris istã libidinẽ intro ducere inparadisũ. ⁊ tribuere con¬
ugib ante pecem. Iõne tu ñ inceno abscditꝰ latitas. ꝙ libidinẽ carnis ⁊ sanguinis qͣsi ꝑatlisi flore
roseo te coronas. ⁊ taꝗͣ libent᷑ tali colore ꝑfusꝰ. ⁊ erubescis ⁊ laudas:
negat fut᷑ũ fuisse ẽcubitũ &̃ sipecẽm ñ p̃cessisset: s fut᷑us fuerat sic̃ aliis m̃bris. ita cẽ genitalib

Expanded text:
non fit nuptiarum bonum: e contrario nec corpus bonum est, quia sine illo non fit adulterii malum. Hoc autem falsum est: sic non fit nuptiarum bonum: e contrario nec corpus bonum est, quia sine illo non fit adulterii malum. Hoc autem falsum est: sic ergo et illud. Quis autem nescit conjugatis Apostolum praecepisse, ut sciret unusquisque eorum suum vas possidere, hoc est, uxorem suam, non in morbo desiderii, sicut gentes quae ignorant Deum . Qui ergo de hac re Apostolum legit, te negligit. Et non erubescis istum morbum, vel quod tu esse, quamvis pudibundus, fateris, istam libidinem introducere in paradisum, et tribuere conjugibus ante peccatum? Ideone tu non in coeno absconditus latitas, quia libidine carnis et sanguinis quasi paradisi flore roseo te coronas, et tanquam libenter tali colore perfusus, et erubescis et laudas? negat futurum fuisse concubitum, etiamsi peccatum non praecessisset? Sed futurus fuerat, sicut aliis
Abbreviated transcription (Latin):
orlicuas puclor cuus a u̾hoꝵ sic̃ ꝑhibes lb̾tate sub mouit. Quare ñ potiꝰ debonis q̃ laudas. lib̾e
Ioq̃ris: Quare ñẽ de ope dĩ u̾boꝵ lib̾tas ÷ sieiꝰ intemerata ꝑmanet dignitas: Nec aliqͥd ibi egn
peccatũ. uñ potiꝰ incuteret pudorẽ. qu̾boꝵ cõpͥmeret lib̾tatẽ.¬
Uin sẽ inqͥs nuptiȩ sine libicdine : generalit᷑ auob libido dãpuat᷑: dãpnatis ⁊ nuptias. Posses dic̾e̾.
O p dã pnabit᷑ mors: os dãpnandi ee mortales. Siaũ libido de onubio eẽt ꝓfecto añ conubiũ ł pt̃
conubuĩ nulla eẽt. Non potest inqͥs dici morb sũ qͦ ñ ẽ. conubiũ: qr potest eẽ conubiũ. p̃t̃ peccatũ.¬
Norb aũ inqͥs. ab apło̾ pecẽm̃ dr̃. S respondet᷑ tͥ Non oĩs morb pecc̃m dr̃. Iste aũ morh pena pecc̃i
.ẽ. sine qͣ ñ potest eẽ humana nat᷑a. ñdũ exoĩ parte sanata. Si aũ ꝓpt̾ea libido malũ ñ ẽ qr sine illa

Expanded text:
orum, » sicut perhibes, « libertate submovit. » Quare non potius de bonis quae laudas, libere loqueris? quare non est de opere Dei verborum libertas, si ejus intemerata permanet dignitas, nec aliquid ibi egit peccatum, unde potius incuteret pudorem, et verborum comprimeret libertateuis, « nuptiae sine libidine, et generaliter a vobis libido damnatur, damnatis et nuptias. » Posses dicere, quia damnabitur mors, omnes damnandos esse mortales. Si autem libido de connubio esset, profecto ante connubium vel praeter connubium nulla esset. « Non potest, » inquis, morbus peccatum dicitur. Iste autem morbus poena peccati est, sine qua non potest esse humana natura, nondum ex omni parte sanata. Si autem propterea libido malum non est, quia sine illa
Abbreviated transcription (Latin):
obechientiũ p̾uitatẽ. siue in obedientiȩ nouitate c̃fundens: Quȩ qͣnto t̾bulentiꝰ moriebat ⁊ pait nre¬
ret. S uͥ manifesta re ẽ scͥpt̾ȩ diuinȩ sensui: nrm sensũ adde ñ debemꝰ Non eni ho&it pugna¬
NSeRIS alia delabRo meo u̾ba. u dixicarniᷤ in obedientiã. in obediemi hõi dignissime ie¬
tributã: qr iniustũ erat ut obtẽparet᷑ aseruosuo. idẽ. acorꝑe suo. ei qͥ ñ ob tẽpauat dño suo &
q̃ pecc̃orẽ scient̃ affligat. sic eã uelut ultricẽ sceleriᷤᷤ  inħ dĩ ministrã.tãq̾ magnũ alicͥtd bonũ
natiõis sue. indignationẽ ⁊irã ⁊tbulationẽ.ĩmissionẽ ꝑangło malo. Lauda &ẽ istoꝰ lauda eoꝵ pͥnci

Expanded text:
itatem suae inobedientiae novitate confundens? Quae quanto turbulentius movebatur, tanto veret. Sed ubi manifesta res ese consentis. CAPUT III. 8. Inseris alia de libro meo verba, ubi dixi, « carnis inobedientiam inobedienti homini dignissime retributam; quia injustum equae peccatorem scienter affligat, sic eam velut ultricem sceleris, et in hoc Dei ministram tanquam magnum aliquod bonum nationis suae, indignationem et iram et t
Abbreviated transcription (Latin):
patrono s̃ sola suffic̾e̾t. nͥ socioꝵ cuneus subueniret. Consequens enĩ eẽ existimas. ut sensũ ui
siconcesserimꝰ eã c̃cupiscentiã carnis. cui ꝑ c̃tinentiã repugnamꝰ. ñ fuisse inparadiso aũ peccm̃.
& exillo accidisse peccõ. qͣ pͥmũ pͥmo hõi diabolꝰ ꝑsuasit. Sic ignoras łignorare te fingis. ꝑquẽ¬
libet corꝑis sensũ aliud eẽ sentiendi uiuacitatẽ. ł utilitatẽ. ł necessitatẽ. aliud sentiendi libidiniẽ

Expanded text:
patrono sibi sola sufficeret, nisi sociarum cuneus subveniret. « Consequens enim esse » existimas, « ut sensum vpatrono sibi sola sufficeret, nisi sociarum cuneus subveniret. « Consequens enim esse » existimas, « ut sensum vsi concesserimus eam concupiscentiam carnis, cui per continentiam repugnamus, non fuisse in paradiso ante peccatum, et ex illo accidisse peccato, quod primum primo homini diabolus persuasit. » Sic ignoras vel ignorare te fingis, per quemlibet corporis sensum aliud esse sentiendi vivacitatem, vel utilitatem, ve
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ ꝗͣ ioħs dicͣ n ee : Luxria inqͥes. S luxuriosi ñerimꝰ: nͥ istã ꝗͣ laudas c̃cupiscentiã diliganiꝰ.
ac ꝑħ uolite dilig̾e̾ carnis c̃cupiscentiã cũ dicebat: luxriosos nos nͣolebat. Abhae gͥ abste lau¬
data carns c̃cupiscentia diligenda ꝓhibem᷑: qñ aluxuria ꝓhibem̃. Hec aũ ꝗͣ dilig̾e phibem̃.
ñ ẽ. apatre. hȩc gͥ c̃cupiscentia q̃ laudas: ñ ẽ. apatreᷤ. Duo enĩ bona q̃ apatre sc̃ : int se pug¬
nare ñ posst̃.: Pugnant aũ uit̃ se. c̃cinentia ⁊ c̃cupiscentia. Quid̾ or apatre magis ueł eẽ.: respon¬
de. Uidõ qͣspatiariᷤ angtias. faues qͥdẽ c̃cupiscentiae. s trubescis ẽtmentiȩ. Uincat pd̾dor tuus. eoq
uincat᷑ error tuus. Cũ gͥ apatre sit c̃tinentia. qͣ debellat᷑ carnis c̃cupiscentia:. sume apatre ẽti¬
nentiã cui rectafronte erubiusti: ⁊ uince c̃cupiscentiã ꝗͣ pu̾so ore laudasti.

Expanded text:
erimus, nisi istam quam laudas concupiscentiam diligamus. Ac per hoc, Nolite diligere carnis concupiscentiam cum dicebat, luxuriosos non esse nolebat. Ab hac igitur abs te laudata carnis concupiscentia diligenda prohibemur, quando a luxuria prohibemur: haec autem quam diligere prohibemur, non est a Patre: haec igitur concupiscentia quam laudas, non est a Patre. Duo enim bona quae a Patre sunt, inter se pugnare non possunt: pugnant autem inter se continentia et concupiscentia: quid horum a Patre magis velis esse responde. Video quas patiaris angustias: faves quidem concupiscentiae, sed erubescis continentiae. Vincat pudor tuus, eoque vincatur error tuus. Cum igitur a Patre sit continentia, qua debellatur carnis concupiscentia; sume a Patre continentiam, cui recta fronte erubuisti: et vince concupiscentiam, quam perverso ore laudasti.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ confundet᷑ ĩ pietas. Quis ñ exspectet sapientiã disserentis. qui fidẽ cõgnouerit mentientis:
Quid ÷ aut̃ qđ loqueris uichil ꝑtinere ad laudẽ gr̃e. si id doner suis. qđ pecẽa impiis largi¬
untur. ꝓpt̾ pudiciciã scilicet conuigalẽ: quã tibi habere uident᷑ ⁊ imnpi homo conten¬
ciose urrtus donat᷑ uera ꝑ grãm: non que uocat᷑ & non÷ Ut quid aut̃ pudiaciã ⁊ uir¬
ginitatẽ. quasi eiꝰdẽ gen̾is iungis: Pudicicia res ẽ animi: uirginitas corꝑis. deniq ꝙ
illa integra in animo ꝑmanẽte: potest ista de corꝑe uolent᷑ auferri:. Et cũ ista
integra ꝑmanet corꝑis: potest illa in animo lasciua uoluntate corrũpi. ꝑꝑt̃ qđ
ego ñ dixi. uerũ coniugiũ. siue uidiutas. siue uirgiitas. seid uera pudiciciã. siuie

Expanded text:
et confodietur impietas. » Quis non exspectet sapientiam disserentis, qui fidem cognoverit mentientis? 48. et confodietur impietas. » Quis non exspectet sapientiam disserentis, qui fidem cognoverit mentientis? 48. Quid est autem quod loqueris, « Nihil pertinere ad laudem gratiae, si id donet suis, quod peccata impiis largiuntur? » Propter pudicitiam scilicet conjugalem, quam tibi habere videntur et impii. Homo contentiose, virtus donatur vera per gratiam, non quae vocatur, et non est. Utquid autem pudicitiam et virginitatem quasi ejusdem generis jungis? Pudicitia res est animi; virginitas, corporis. Denique et illa integra in animo permanente, potest ista de corpore violenter auferri; et cum ista integra manet corpori, potest illa in animo lasciva voluntate corrumpi. Propter quod ego non dixi, Verum conjugium, sive viduitas, sive virginitas; se