comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re. amator sũ aurinoncreatori :
creator aurids̃ est.. quarecrea.¬
uir quodamare malum est:
Sic c&era quae malȩamas in quib:
estomis luxuria ubi commit¬
tuntur cuncta flagitia: Ad ten-¬
te. quia omis creatura dĩ est. &
illic peccatũ nonẽ. nisi quia male
uteris : hocergo audi ohomo:
dicis quaredr̃ instituit quod me
amare ꝓhib&: non ipse institue:¬
r& & non e& quod ego amarem:
non instituer& creaturam quam
me iub& non amare & non e&
qđ amarẽ. &amando damnarer:
Siuocem habere poss& ipsacrea¬
tura quam male amas quia
nec teamas. responder& tibi nol¬
quur ns & in ipsis uerbistius iniquis¬
simus deprȩhendaris: uelles ut
dr̃ facer&te. qui est suꝑte. & nol¬
les faceretali quidbonum subte:
quie quid fecit ds̃ bonum est : sed
alia sunt magnabona alia par¬
triabona: alia spiritalia bona
omnia tamenbona. quiabonus
fecit bona: Ideo quodam in loco
scripturarum diuinarum. dicitur
ordinate inme caritatem : Bonũ

Expanded text:
re, amator sum auri, non Creatoris: re, amator sum auri, non Creatoris: Creator auri Deus est; quare creavit quod amare malum est? Sic caetera quae amas male, in quibus est omnis luxuria, ubi committuntur multa flagitia: attenquia omnis creatura Dei bona est, et illic peccatum non est, nisi quia male uteris. Hoc ergo audi, o homo. Dicis, quare Deus instituit quod me amare prohibet? Non ipse institueret, et non esset quod ego amarem; non institueret creaturam, quam me jubet non amare; et non esset quod amarem, et amando damnarer. Si vocem habere posset ipsa creatura, quam male amas quia nec te amas, responderet tibi: Nols, et in ipsis verbis tuis iniquissimus deprehendaris: velles ut Deus faceret te, qui est super te, et nolles faceret aliud bonum. Quod tibi fecit Deus, bonum est: sed alia sunt magna bona, alia partria bona, alia spiritualia bona, omnia tamen bona, quia bonus fecit bona. Ideo quodam in loco Scripturarum divinarum dicitur, Ordinate in me charitatem . Bonum
Abbreviated transcription (Latin):
gustiaccipias. ds̃taritas est: Dici¬
turuses mihi: putasqiđ estcaritas
carita sẽ quadiligimun quid dili:¬
gimus łneffabilebonũ bonum
beneficu. bonũbonorũ omniũ
creatorẽ : Ipse delect&: a quo ha¬
bes quicquid tedelectat : Non pec¬
catũdico: Nam peccatũ solum
ab illo non habes: excepto peccato :
ab illo habes quicquid aliud ha¬
lect&. a quo habes. quicquid te
tellegics: eccedelectat mẽ pec¬
catum : Num quid adõ habeo pec¬
catum̃ : Vide primo neforte
non tedelectat peccatum. sed aliud te
deletubi facis peccatũ : amando
ergo creaturã in ordinate con-¬
trausum honestũ contralicitum.
contra ipsius ercatoris legẽ &uo¬
luntatem. amando creaturã :¬
peccas: Nam ipsum peccatũ non¬
amas: sed male amando quod
amas : in laquearis peccato: escã
inr&e app&is : & nesciens peccato
uestiris: Deniq sic defendis: si pec¬
catum ẽ multũ bibere : quare uinũ
instituit dr: si peccatũ ẽ aurũ a ma¬

Expanded text:
gustu accipias, Deus charitas est. Dicgustu accipias, Deus charitas est. Dicturus es mihi, Putas quid est charitas? Charitas est qua diligimus. Quid diligimus? Ineffabile bonum, bonum beneficum, bonum bonorum omnium creatorem. Ipse te delectet, a quo habes quidquid te delectat. Non peccatum dico: nam peccatum solum ab illo non habes. Excepto peccato, ab illo habes quidquid aliud halectet, a quo habes quidquid te et dicas: Ecce delectat me peccatum; numquid a Deo habeo peccatum? Vide primo ne forte non te delectet peccatum, sed aliud te delectet, ubi facias peccatum. Amando ergo creaturam inordinate, contra usum honestum, contra licitum, contra ipsius Creatoris legem et voluntatem amando creaturam peccas. Non ipsum peccatum amas: sed male amando quod amas, illaquearis peccato. Escam in reti appetis, et nesciens peccato vesceris; idemque sic defendis: Si peccatum est multum bibere, quare vinum instituit Dominus? Si peccatum est aurum ama
Abbreviated transcription (Latin):
ut eac alonge cognoscat: quanto
magis ait aliquis ab humilib eius
longe cel situdo secessit honitaẽ :
excelsus estenim dñs. & humilia respient:
montem altũ. unde tibi dõ uicini¬
or eẽ uidearis: Si ex tolliste. lon-¬
ge secedit ate: Si humiliaste. in-¬
dinat seate : Publicanus delon¬
ginquo stabat. & ideo ds̃ illi facili¬
us ꝓpinquabat : Nec oculos leua¬
re audebat ad caelum. & iam secũ
habebat qui fecerat cȩlũ: Vnde
ergo iocundamur in dño. sia nob̵
tã longe estdni & non sit longe
ut longesit : tufacis: Ama & ꝓpin¬
quabit: ama & habitabit: Dñs
in ꝓximo ẽ nihil solliciti fueritis
Visudere quamsia maueris tecũsit
dĩcaritas est: quid longe lateque
uolitant. fantas mata cogitatio¬
nis tuae. & dicistibi putas quid
est ds̃ putas qualis estdr̃: quicqiđ
finxeris. non est : quic quid cogi-¬
tatione conpraehenderis monẽ
Sienĩ ipse e& cogitatione conprȩ¬
hendi non poss&: sed ut aliquid

Expanded text:
ut ea a longe cognoscat; quanto ut ea a longe cognoscat; quanto magis, ait aliquis, ab humilibus ejus longe celsitudo secessit? Non ita est. Excelsus est enim Deus, et humilia respicit. montem altum, unde tibi vicinior esse videaris. Si extollis te, longe secedit a te: si humilias te, inclinat se ad te. Publicanus de longe stabat, et ideo Deus illi facilius propinquabat: nec oculos levare audebat ad coelum , et jam secum habebat qui fecerat coelum. Unde ergo jucundamur in Domino, si a nobis tam longe est Dominus? Ut non sit longe, et ut longe sit, tu facis. Ama, et propinquabit: ama, et habitabit. Dominus in proximo est, nihil solliciti fueritis . Vis videre quam si amaveris tecum sit? Deus charitas est . Quid longe lateque volitant phantasmata cogitationis tuae, et dicis tibi, Putas quid est Deus? putas qualis est Deus? Quidquid finxeris, non est: quidquid cogitatione comprehenderis, non est. Si enim ipse esset, cogitatione comprehendi non posset. Sed ut aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
at adeptio quã formabat eogitatio
plus ergo amabimus cũ uiderimus.
si potuimus amare. & ante quã uide¬
remus : modo ergo inspeamamus
ideo iocundatur inquisiustus indño
& continuo quia nondum uid& & spe¬
sp̃s: & aliunde fortasse & quem diligi¬
mus propinquamus & quod auide
manducaturi & bibituri sumus nunc
& sitenuiter prae lambimus atq¬
.S custamus: undehoc probamur . noq
enĩ ds̃ quem iubemur diligere. in
quo iubemur iocundari : : aurũ ẽ
aut argentum est. aut terra est.
aut caelum est. Aut luxistac solise
aut quicquid decaelo fulget. aut
aliquo corporis. quia non est corpus:
Non tãquã in monte excelso. ut ꝑ
altitudinẽ montis puteste: propin¬
quaredo: excelsus est quidem dñs
sed humilia respicit. excelsa autem
alonge cognoscit. humilianon longe:
certe excelsus est &utiq si exclsa
a longe cognoscit: humilia on¬
ginquius deb& aduertere: Siabex¬
celsis celsitudine sua longe est.

Expanded text:
at adeptio, quam formabat cogitatio. at adeptio, quam formabat cogitatio. Plus ergo amabimus cum viderimus, si potuerimus amare et antequam videremus. Modo ergo in spe amamus. Ideo jucundabitur, inquit, justus in Domino. Et continuo, quia nondum videt, et speSpiritus, et aliunde fortasse, ei quem diligimus, propinquamus; et quod avide manducaturi et bibituri sumus, nunc, etsi renuiter, praelambimus atque gustamus. Unde hoc probamus? Neque enim Deus, quem jubemur diligere, in quo jubemur jucundari, aurum est, aut argentum est, aut terra est, aut coelum est, aut lux ista solis est, aut quidquid de coelo fulget, aut aliquo corporis, quia non est corpus: non tanquam in monte excelso, ut per altitudinem montis putes te propinquare Deo. Excelsus quidem est Dominus, sed humilia respicit; excelsa autem a longe cognoscit ; humilia non longe. Certe excelsus est, et utique, si excelsa a longe cognoscit, humilia longinquius debet advertere. Si ab excelsis celsitudine sua longinquus est,
Abbreviated transcription (Latin):
dum a paruit quod erimus. scimus
quia cũ a paruerit similes eierimus.
qm̃ uidebimus cum sicutiẽ: Tuncergo
magna & ꝑfecta iocunditas: lunc
plenũ gaudiũ. ubi noniam speslac¬
tat. sed resnutrit. Tamen &iam
nunc ante quã res ipsa ueniãtnob̵.
antequã nos ad rem ipsam ueniamus.
locundemur in dño : neq enim paruam:
iocunditatem hab& spes. cuius postea
erit res : &inististempora libus rebus.
in iocunditate non dñi sed ins&uli.
non nulla multiamant. & ad eaquȩ
amant nondũ ꝑuenerunt. & tam̃
ardor inspecurrit. rem nondum
ten&: uerbi gratia. amas pecuniã
non amaressi non sperares: amas
uxorẽ nonductam. sed adhucdu-¬
cendam. & forte ducendã amatur.
ducta odio hab&ur: quare hoc :
quia non talis apparuit ducta qua-¬
lis ab animo pingebatur ducenda :
dĩ autem non uilescit praesens. ama¬
tur abiens: quantum cum q: eenĩ
sibi humana mens exaggerauerit:
bonũ quod dĩ est:minusagit & ualde
infra est: & necessa est plus inueni¬

Expanded text:
dum apparuit quod erimus. scimus quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus cum sicuti magna et perfecta jucunditas, et tunc plenum gaudium, ubi jam non spes lactat, sed res nutrit. Tamen etiam nunc, antequam res ipsa veniat nobis, antequam nos ad rem ipsam veniamus, jucundemur in Domino. Neque enim parvam jucunditatem habet spes, cujus postea erit res. Et in istis temporalibus rebus, in jucunditate, non Domini, sed saeculi, nonnulli multa amant, et ad ea quae amant, nondum pervenerunt: et tamen ardor in spe currit, rem nondum tenet. Verbi gratia, amas pecuniam; non amares, si non sperares: amas uxorem, non ductam, sed adhuc ducendam; et forte ducenda amatur, ducta odio habebitur. Quare hoc? Quia talis non apparuit ducta, qualis ab animo pingebatur ducenda. Deus autem non vilescit praesens, amatur absens. Quantumcumque enim sibi humana mens exaggeraverit bonum quod Deus est, minus agit, et valde infra est; et necesse est plus inveni
Abbreviated transcription (Latin):
aliquem necessitatem patientẽ
diceres tibi. Ciuis iste inde ẽ
quo ego uolo ire: eg& hic do
illi. quod ibi mihi reddat:
eg& hic pauꝑ. ciuis est regni
caelorũ quid dubitas facere
traiectium: Sic enimdant
qui hoc facciunt: ut plura acci¬
piant. cum adea locauenerint
Vnde est ille qui accepit: facia-
sifidem excitemus: Namnauȩ
conturbamur: Quare uauȩ con:¬
turbamur: : quia dormiente xp̃o
in naue penȩ nausraga uerunt
discipuli Dormiebat iħs. & turba¬
quarẽ quia iħs dormiebat. Sic
& tu quando tempestates temp¬
tacionum saeuiunt inistosaecu-¬
lo turbatur cortuum tam¬
quã nauistua: Quare quia ni¬
sidor mit fidestua : Sic enimpau¬
lus copostolus dicit: quia habitat
xp̃s ꝑfidem in cordib: nostris
ex cita ergo xp̃m in cordetuo
uigil& fidestua tranquille ur
conscientia tua: & libera tur na¬
uistua: Senti quoniã quipro:¬

Expanded text:
aliquem necessitatem patientem, aliquem necessitatem patientem, diceres tibi: Civis iste inde est quo ego volo ire; eget hic, do illi quod ibi mihi reddat. Ecce eget hic pauper, civis est regni coelorum: quid dubitas facere trajectitium? Si enim dant qui hoc faciunt, ut plura accipiant, cum ad ea loca venerint, unde est ille qui accepit; faciamusi fidem excitemus. Nam vane conturbamur. Quare vane conturbamur? Quia dormiente Christo in navi, pene naufragaverunt discipuli. Dormiebat Jesus, et turbaQuare? Quia Jesus dormiebat. Sic et tu, quando tempestates tentationum saeviunt in isto saeculo, turbatur cor tuum, tanquam navis tua. Quare, nisi quia dormit fides tua? Sic enim Paulus apostolus dicit, quia habitat Christus per fidem in cordibus nostris . Excita ergo Christum in corde tuo, vigilet fides tua, tranquilletur conscientia tua, et liberatur navis tua. Senti, quoniam qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
que paupere temporaliter est dignatus
dedit enim consilium quomigra redebeas
augra enĩ d&erra in caelũ: neperdas :
Quam multi enĩ quod serua bantꝑdi¬
derunt: & nec sic cor recti in caelo
estucres. laborares. saticgeres ad¬
tenderes. quanta essent quȩ habe¬
res alideres te multiplicitate rerũ
tuacrum facile in longinqua migra¬
re non pose & forte fleres quia
irecogereris. & quomodo t&um tol¬
Teres quod collegeras non inuenires
In longmquiora temigrare iussit
qui nonait migra aboccidente in
orientem sed migra d&erra incȩlũ
Aestuas. quasi difficultatẽ. maiorem
tibi uideris pati. & dicistibi: Si non
in ueniebam iumentio & nauesquib
ab occidente migrarem ad orientẽ
quo mo do inueniam scalas quib
a terrã migrem incalum::
Nolimquid tibi ds̃ laborare: Qui
te diuitem feci: qui tibi quod dares
ded laturarios tibi pau peres fecis
Siuerbigratia in uenires aaliquem
mopem trans mare. aut quoi re
uelles in uenires in deciuem

Expanded text:
que paupere temporaliter dignatus que paupere temporaliter dignatus dedit enim consilium quo migrare debeas. Migra de terra in coelum, ne perdas. Quam multi enim quod servabant perdiderunt, et nec sic correcti in coelo aestuares, laborares, satageres, attenderes quanta essent quae haberes, videres te multiplicitate rerum tuarum facile in longinqua migrare non posse: et forte fleres, quia ire cogereris, et quomodo tecum tolleres quod collegeras non invenires. In longinquiora te migrare jussit, qui non ait, Migra ab Occidente in Orientem; sed, Migra de terra in coelum. Aestuas, quasi difficultatem majorem tibi videris pati, et dicis tibi: Si non inveniebam jumenta et naves, quibus ab Occidente migrarem ad Orientem; quomodo inveniam scalas, quibus a terra migrem in coelum? Noli, inquit, tibi Deus, late divitem feci, qui tibi quod dares dedi, laturarios tibi pauperes feci. Si, verbi gratia, invenires aliquem inopem de trans mare, aut quo ire velles, invenires inde civem
Abbreviated transcription (Latin):
piebat̃ gaudens & quando redde.¬
bat plorans: Hoc uolebas & ego
ꝓhibebũ: Dixienim: quipecuniã
suã. non dabit nondabit musuram:
ꝓhibebam te a foenore . iubeo tibi foe¬
nus: mȩfenera: Hoc tibi dicit.
dñs tuus: Paucauis dare. & plu¬
ra accipere : relinque hominem
qui plangit quado exigis mein¬
uen: quigau deo quando reddo:
Ecce inquid ad sum: da & su me:
sempore redditionis red damtibi:
& quid reddamȩ pauca dedisti. plu¬
ra sume: Terrena dedisti: caeles¬
tia sume: temporalia dedisti
acerna sumȩ : Mea dedisti me
ipsum  Quidenim dedisti. nisiex
eo quodã me accepistĩ: Quod
dederis non reddo : qui unde da¬
resdedi Quite ipsum quida res
dedi. quitibi xp̃m cuidares dediqui
tibi dicer &: quando uni exmini:¬
mis meis fecis timihi fecisti ecce
cuidas: pascit &esurit propt̃te
donat&eg&: Quandodonat uis
accipere: quando eg&: non uisda-
per Qui omnibus suis uitã axer¬
nam paratus est dare: inuno quo¬

Expanded text:
piebat gaudens, et quando reddepiebat gaudens, et quando reddebat plorans. Hoc volebas, et ego prohibebam: dixi enim, Qui pecuniam suam non dedit ad usuram . Prohibebam te a fenore: jubeo tibi fenus, me fenera. Hoc tibi dicit Dominus tuus: Pauca vis dare, et plura accipere: relinque hominem, qui plangit, quando exigis; me inveni, qui gaudeo, quando reddo. Ecce adsum: da, et sume; tempore redditionis reddam tibi. Et quid reddam? Pauca dedisti, plura sume: terrena dedisti, coelestia sume: temporalia dedisti, aeterna sume: mea dedisti, me ipsum sume. Quid enim dedisti, nisi ex eo quod a me accepisti? Quod dederis non reddo, qui unde dares dedi? qui te ipsum qui dares dedi; qui tibi Christum cui dares dedi, qui tibi diceret, Quando uni ex minimis meis fecisti, mihi fecisti . Ecce cui das, pascit et esurit propter te: donat, et eget. Quando donat, vis accipere: quando eget, non vis dare. per: qui omnibus suis vitam aeternam paratus est dare, in unoquo
Abbreviated transcription (Latin):
Num quid uident quod habent : nec
ipse uid&. obtat ut latecet. ti.¬
m& ne pietecct: eẽuult diues in
opinione non inueritate: quasi
sufficit hacbere conscientiam qͥa
seruauit in terrã : Maior tibi
& melior conscientiam erit. siser¬
uaueris incaelo: Hic cũ obruis
in terra times. nesciat seruus
tuus. & auferat & fugiat hicti¬
mes neduferat tibi seruus tuus.
ibi nontimes quia bene tibi seruat
dñs tuus: sed habeo inquis seruũ
fidelem. qui & nouerit & non pro¬
dat. & non tollat Conpccra illũ
dño tuo: si fidelem seruũ inuenis¬
tidñs tuus quando tefefellit : & si
non potest seruus tuus tollere
potest tamen ꝑdere : dñstuus nec
tollere nec ꝑdere potest. nec peri¬
re ꝑmittit: seruã tibi. man&
tibi. liberat te. manentẽ tefacit
apud me posuisti absit Non hoc
dicit dr̃: ego inquid tibi quite ꝓ¬
bibu fȩnerarȩ. fȩneratus sum
adte: Voleba senim stnore
erecere: & dabas homini ut
tibiplus redder&: & quando acci-¬

Expanded text:
numquid vident quod habent? Nec ipse videt: optat ut lateat, timet ne pateat. Esse vult dives in opinione, non in veritate. Quasi sufficit habere in conscientia, quod servat in terra? O quanto major tibi et melior conscientia erit, si servaveris in coelo! Hic cum obrueris in terra, times ne sciat servus tuus et auferat et fugiat: hic times ne auferat tibi servus tuus; ibi non times, quia bene tibi servat Dominus tuus. Sed habeo, inquis, servum fidelem, qui et noverit, et non prodat, et non tollat. Compara illum Domino tuo. Si fidelem servum invenisti, Dominus tuus quando te fefellit? Etsi non potest servus tuus tollere, potest tamen perdere: Dominus tuus nec tollere nec perdere potest, nec perire permittit. Servat tibi, manet tibi; liberat te, manentem te facitapud me posuisti. Absit. Non hoc tibi dicit Deus. Ego, inquit tibi, qui te prohibui fenerare, feneratus sum a te. Volebas enim fenore crescere, et dabas homini ut tibi plus redderet, quando acci
Abbreviated transcription (Latin):
tione quinobis ditũ est. flia ccedens
ad seruitutẽ dĩ sta in iustitia &
timore. & prepara animã tuam
ad temptationem : De prime cor
tuum & sustine ut crescat in no¬
uissimis tua uita: Non ut modo.
putemus quia crescit: dit fiat&
na: Modo enim uita humana quã¬
diu producitur & uid&ur produci
descrescit potius quam crescit:
At tendite & uid&e. rationiamini
& uid&e quia decrescit: Natus est
homo uerbigratia. constituitilli
ds̃ uitȩ suae septuaginta annos:
Accedit illi uita dicimus: Cres¬
cendo accedit andecedit : Ec ce
remanser̃ decẽ: minitũ est
qđ erat ꝓpositũ & quantũ plus
uiu&. tanto minus illi restat:
Ideoq uiuendo hic. decrescituita
non crescit: Teneqđ tibi ꝓmisit
est: Omne qđ tibi ad plicitum
fuerit accipe. & indolore sustine.
& inhumilitate tua patientic̃e
habe. qm̃ in igne probatur au¬
rum Margentũ: homines uero
accepribiles in camino humiliatio

Expanded text:
tione quid nobis dictum est? Fili, accedens tione quid nobis dictum est? Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem. Deprime cor tuum, et sustine; ut crescat in novissimis vita tua. Non ut modo, putamus, crescit? Ut fiat aeterna. Modo enim vita humana, quamdiu producitur et videtur produci, decrescit potius quam crescit. Attendite et videte, ratiocinamini et videte quia decrescit. Natus est homo: verbi gratia, constituit illi Deus vitae suae septuaginta annos: Accedit illi vita, dicimus, crescendo. Accedit, an decedit? Ecceremanserunt decem: diminutum est quod erat propositum; et quanto plus vivit, tanto minus illi restat. Ideoque vivendo hic decrescit vita, non crescit. Tene quod tibi promisit tua. omne quod tibi adplicitum fuerit accipe: et in dolore sustine et in humilitate tua patientiam habe. quoniam in igne probatur aurum et argentum, homines uero acceptabiles in camino humiliatio
Abbreviated transcription (Latin):
quã in opere exerceres: diceres ei
fac. &accipe: Nontibi dicer& doc
& facio: sic ergo & ds̃ Tunon stellis
mercennariũ tuũ timens dnm: &
te ipse dr̃ fcellit qui iub& nefallces
mercennariũ : & tccm̃ tuquod pro¬
miseris. potes nondare. & sinon est
in cord&uo dolus falsitatis. ẽ certe
in fragilitate humana in opia dif-¬
ficultictis : Quid dedõ timemus.
qui nec fiellere potest quia ueritees
primũ praeceptũ. hoc estinitiũ religio¬
nis & uiae nrãe. fixum habere cor infi¬
de. & figendo cor infide. uiuere bene :
Abstinere abonis seducturis. sustinere
mala temporalia. & quã diu illablan¬
diuntur & illa minantur. aduersum
utrumq: in concussum habere cor.
nȩib illic defluas. ne in illis frangioris :
Nabendo ergo continentiã. habendo
&uc̃ sustinentiã cum bona tempo¬
ralia transierint. & malicquaein¬
ferentur non erunt. habebis dm̃bo¬
nũ. hubebis nullũ malum: Ideo in lec¬

Expanded text:
quam in opere exerceres. Diceres ei, quam in opere exerceres. Diceres ei, Fac, et accipe: non tibi diceret, Da, et facio. Sic ergo et Deus. Tu non fallis mercenarium tuum timens Deum; te ipse Deus fallet, qui jubet ne fallas mercenarium? Tamen tu quod promiseris potes et non dare; et si non est in corde tuo dolus falsitatis, est tamen in fragilitate humana inopia difficultatis. Quid de Deo timeamus, qui nec fallere potest, quia veritas primum praeceptum, hoc est initium religionis et vitae nostrae, fixum habere cor in fide, et figendo cor in fide vivere bene, abstinere ab omnibus seductoriis, sustinere mala temporalia; et quamdiu illa blandiuntur et illa minantur, adversum utrumque inconcussum habere cor, ne in illa defluas, ne in illa frangaris. Habendo ergo continentiam, habendo etiam sustinentiam, cum bona temporalia transierint, et mala quae inferantur non erunt; habebis omne bonum, habebis nullum malum. Ideo in lec
Abbreviated transcription (Latin):
dabit ds̃ nisi malis. quia infine
apperebunt utraq credis ibi
uult dĩ: quȩ merces fidei. aut
quod omnino uel nom̃ fidei. si
modo uis uidere quid teneis :
non debesergo uidere quod ere¬
das. sed credere quod uideies :
crede quod diu non uides. nei cũ
uideris erubescas: ergo credimis
dum tempus est fidei. antequam sit
tem pus speciei: Sic enim dicitapł̃s:
quam diusumus in hoc corpore pe¬
regrinamuradño. per fidem
enim ambulamus : Ergo ꝑfidem
quam diucredimus quod non ui-¬
demustenebimus speciem. cum
uidebimus facie ad faciem sicutiẽ
tempus fidei. & tempus speciei io¬
bannis &iam apłs distinguit in epłic
sua dicens: Dilectissimi nunc filũ
dĩsumus & nondũ apparuit quod
crimus: hoc tempus est fidei:
Vid&e tempus speciei : Scimus in
pus quis negat : laboriosũ est
sed hoc estopus cuiilla meress est.
noli piger et̃ in opere mercedẽ
cuius mercedem desideras: Sienim¬
non ante mercedem numera res.

Expanded text:
inferentur nisi malis, quia in fine inferentur nisi malis, quia in fine apparebunt utraque, credi sibi vult Deus. Quae enim merces fidei, aut quod omnino vel nomen fidei, si modo vis videre quod teneas? Non debes ergo videre quod credas; sed credere quod videas; credere quamdiu non vides, ne cum videris erubescas. Ergo credamus, dum tempus est fidei, antequam sit tempus speciei. Sic enim dicit Apostolus, Quamdiu sumus in hoc corpore, peregrinamur a Domino: per fidem enim ambulamus . Ergo per fidem ambulamus, quamdiu credimus quod non videmus: tenebimus autem speciem, cum viderimus facie ad faciem, sicuti est. Tempus fidei et tempus speciei Joannes etiam apdicens: Dilectissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. Hoc tempus est fidei: videte tempus speciei. Scimus, inqpus: quis negat? Laboriosum est, sed hoc est opus cujus illa merces est. Noli piger esse in opere, cujus mercedem desideras. Sinon ante mercedem numerares,
Abbreviated transcription (Latin):
apud bonos & malos Rursũ quȩ.¬
Abomi patiuntur & mali¬
famen. morbum. dolores dana
opprȩssiones orbitates. commu¬
nis haec est omniũ materies lacri¬
marum facile est ergo hoc ui-¬
dere & bona sȩculi apud bonos
& maloscẽ: & mala scłi bonos
malosq ꝑferre  & ideo quorun.¬
dam pedes inuia dĩ titubant &¬
ex orbitare conantur multi&iã
deuiant & & orbitant cum ins-¬
tituerint & ꝓposuerint animo
ꝓpterea seruiredõ ut bonis
cedem constituerint pi&atis
& religionis suae. quando uide¬
rint selaborare & florere ini-¬
quos quasi ꝑdiderint eadem
quas cosfefellerit. qui uocauit.
quasi frustra opus indixerit.
qui in mercede decedunt. renun-¬
tiant dõ: & quose misericon¬
uerterint auertentes ab illo
a quo factisunt. & adherentes
illis quȩ facta sunt : Cũ coepe¬
rit perire qđ factum ẽ ubi
erit amactor temporis. qui
ꝑpt̃ illaͥ quͣȩ nond abitds̃ nisibonis
& propter illa inala que non

Expanded text:
apud bonos et malos. Rursum quaeapud bonos et malos. Rursum quaeet boni patiuntur et malifamem, morbos, dolores, et damna, oppressiones, orbitates: communis haec est omnium materies lacrymarum. Facile est ergo hoc videre, et bona saeculi apud bonos et malos esse, et mala saeculi bonos malosque perferre. Et ideo quorumdam pedes in via Dei titubant, et exorbitare conantur. Multi enim deviant et exorbitant, cum instituerint et proposuerint animo, propterea servire Deo, ut bonis cedem constituerint pietatis et religionis suae; quando viderint se laborare, et florere iniquos, quasi perdiderint mercedem, quasi eos fefellerit qui vocavit, quasi frustra opus indixerit qui in mercede decepit, renuntiant Deo. Et quo se miseri convertunt, avertentes se ab illo a quo facti sunt, et inhaerentes illis quae facta sunt? Cum coeperit perire quod factum est, ubi erit amator temporis, qui propter illa bona, quae non dabit Deus nisi bonis, et propter illa mala, quae non
Abbreviated transcription (Latin):
mundo abundant mala: Illa con¬
tinentia illa sustinentia uocatur
puȩ uirtutes que mundant anim̃a
& capacẽ facdunt diuinitatis. In fre¬
nandis libidinib: &coercendis uo-¬
luptatib neseducat qđ maleblan-¬
ditur &eneru& qđ prosperũ dic̃r
continentia nobis opus est. non cre¬
dere felicitati terrenȩ. &usq: ad si.¬
nem querere felicitatẽ quȩ non
hab& finẽ : ut aut̃ est continentiae.
felicitati mundi non credere: ita susti¬
nentiȩ est infelicitati mundinonet¬
dere Siue ergo mnaffluentia
rerum simus. siue miangustia &¬
ꝓmit at iustis infine seruantur.
& mala quae minatur impiis. an
fine seruantur: Bona & malã quae
seruantur & miscentur inseculo : o
nec boni soli habent. nec solimali.
quicquid boni in hoc mundo dixe¬
ris hab& bonus hab& & malus:
cessum̃ filioꝵ a bonorũ & maloꝵ¬
donũ iudemus ẽẽ commune: Vitã¬
longan diuuiuunt boniquidam.
alia numerare uolueris in hoc
sȩculo bona ꝑmixte inuenis

Expanded text:
mundo abundant mala. Illa conmundo abundant mala. Illa continentia, ista sustinentia vocatur: duae virtutes quae mundant animam, et capacem faciunt divinitatis. In frenandis libidinibus et coercendis voluptatibus, ne seducat quod male blanditur, et enervet quod prosperum dicitur, continentia nobis opus est: non credere felicitati terrenae, et usque ad finem quaerere felicitatem, quae non habet finem. Ut autem est continentiae, felicitati mundi non credere: ita sustinentiae est, infelicitati mundi non cedere. Sive ergo in affluentia rerum simus, sive in angustia, epromittit justis, in fine servantur: et mala quae minatur impiis, in fine servantur. Bona et mala quae versantur et miscentur in saeculo, nec boni soli habent, nec soli mali. Quidquid boni in hoc mundo dixeris, habent boni, habent et mali: cessum filiorum, et bonorum et malordonum videmus esse commune. Vitalongam diu vivunt boni quidam, alia numerare volueris in hoc saeculo bona, permixte invenis
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã & tam quã defonte
ueritatis inrigantẽ sitim tuam.
fidem posside cum proximo in pauꝑ¬
tate ipsius ut & bonis ipsius per¬
fruaris: quid est fidem posside
cum xp̃o : in eo quod propterte
homo factus est. in eo quod deuirgi¬
ne natus est. In eo quod accepit
contumelias. qđ flagellatus est
quod ligno suspensus. quod lancea
uulneratus quod sepultus: nodiista
asꝑnare non tibi incredibilia uide¬
bantur & sic fidẽ possidescum xp̃o¬
proximo: Haec esteñ pauꝑtas cius:
quid est aut. ut & bonis eiꝰ ꝑfruaris
Audiquia hoc uoluit. auđdi quia
ideo in pauꝑtate ad teuenit. audi
uocẽ pauperis ꝓpt̃ te dñidĩ tui
ditant ste : Videquomodo bonis eiꝰ
perfruaris. sifidẽ cumeo in pauꝑta¬
te seruaueris: pater inquid uolo
uł ubi egõium & ipsi sint mecum:
uo sunt quȩ in hac uita ue¬
luti laboriosa nob̵ praeci¬
piuntur adño continere
& surtinere: Iubemur eñĩ contine.¬
re ab eis quȩ in hoc mundo dicunt᷑
bona & sustinere eic quȩ in hoc

Expanded text:
tanquam de fonte veritatis irrigantem sitim tuam. Fidem posside cum Christo in paupertate ipsius, ut et bonis ipsius perfruaris. Quid est, Fidem posside cum Christo? In eo quod propter te homo factus est, in eo quod de virgine natus est, in eo quod accepit contumelias, quod flagellatus est, quod ligno suspensus, quod lancea vulneratus, quod sepultus: noli ista spernere, non tibi incredibilia videantur; et sic fidem posside cum proximo. Haec est enim paupertas ejus. Quid est autem, Ut et bonis ejus perfruaris? Audi, quia hoc voluit; audi, quia ideo in paupertate ad te venit; audi vocem pauperis propter te Domini Dei tui ditantis te: vide quomodo bonis ejus perfruaris, si fidem cum eo in paupertate servaveris. Pater, inquit, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum . uit, quae in hac vita veluti laboriosa praecipiuntur a Domino: continere et sustinere; jubemur enim continere ab his quae in mundo dicuntur bona, et sustinere ea quae in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dere debes. ubi turbarł ccepisti:
mundo ñ amandus est mundus
Ecce turbatur mundus. &amaturmun-¬
dus : quid s̃ tranquillus ess& mundũs : :¬
formoso quomodo haereres. quisi çã¬
flecteris foedum : flores eius quomo¬
do colligeres qui abspinis non reuocas
manum : Nonuis relinquere mundũ
relinqu& temundus. & sequeris
mundum: Corergo mundemus cari-¬
simi: & non ꝑdamus sustinenciams
Sed percipiamus sapienciam: & te¬
neamus continentiam: Trans sit
labor: uenit requies:  Trans scunt
falsa delitiosa. & ueni & bonum qđ
concupiuit anima sidelis: Cuimar¬
disc& & suspirat omnis peregrinus
ine seculo: patriabona: patria cae¬
lestis patria cum populos angelo¬
rum: patria ubi nullus ciuis morit̃
quo nullus hostis admititur patriã
ubi habeas sempiter num dm̃ amicum
ubinullum timeas inimicum:

Expanded text:
dere debes, ubi turbari coepisti. dere debes, ubi turbari coepisti. mundo, non amandus est mundus. Ecce turbatur mundus, et amatur mundus. Quid, si tranquillus esset mundus? Formoso quomodo haereres, qui sic amplecteris foedum? Flores ejus quomodo colligeres, qui ab spinis non revocas manum? Non vis relinquere mundum, relinquit te mundus, et sequeris mundum. Cor ergo mundemus, charissimi: et non perdamus sustinentiam; sed percipiamus sapientiam, et teneamus continentiam. Transit labor, venit requies: transeunt falsa deliciosa, et venit bonum quod concupivit anima fidelis, cui inardescit et suspirat omnis peregrinus in saeculo: patria bona, patria coelestis, patria contemplationis Angelorum; patria ubi nullus civis moritur, quo nullus hostis admittitur; patria ubi habeas sempiternum Deum amicum, ubi nullum timeas inimicum.
Abbreviated transcription (Latin):
misit uerax est. Nondum ostendit.
quia nondum est tempus ut ostendat :
Multac iam ⁊ amen ostendit. xpm̃
suum promisit & dedit re¬
surrectionem eius ꝓmisit & dedit.
euangeliũ exꝰ ꝓmisit & dedit ecclesiã
suam toto orbe diffundendam pro-¬
misit. & dedit: Tribulationes ipsies
&aggeres calamitactum in rebus hu-¬
manis praedixit. & ostendit : Quanta
sunt quȩ restant : Implentur quȩ
promissa sunt Implentur quae
praedictic sunt : & titutabas ne
nonueniat quod restict : Tuncti¬
mere deberes: si quod praedictũ
ẽ non uideres : Bella sunt fames suñs :¬
contritiones sunt. regnũ suꝑ regnũ
est. terre motus sunt : Calamitatũ
sunt exaggerationes ab undatia
scandalo rũ : frigus carit̾atis. copia
iniquitatis: haec omnia lege prȩ¬
dicta s̃: lege uide quia om̃a quȩ
uides praedictics & cred&e uisurũ
eẽ quod nondũ uenit. numerans eUI¬
quanta uener̃: Tuaut̃ uidendo
dm̃ ostendere quae p̃dixit non cre¬
disdaturũ eẽ qđ promisit: Ibicre¬

Expanded text:
misit verax est. Nondum ostendit; quia nondum est tempus ut ostendat. Multa jam tamen ostendit: Christum suum promisit, et dedit: resurrectionem ejus promisit, et dedit: Evangelium suum promisit, et dedit: Ecclesiam suam toto orbe diffundendam promisit, et dedit: tribulationes ipsas et aggeres calamitatum in rebus humanis praedixit, et ostendit. Quanta sunt quae restant? Implentur quae promissa sunt, implentur quae praedicta sunt: et titubas ne non veniat quod restat? Tunc timere deberes, si quod praedictum est non videres. Bella sunt, fames sunt, contritiones sunt. Regnum super regnum est, terrae motus sunt, calamitatum sunt exaggerationes, abundantia scandalorum, frigus charitatis, copia iniquitatis. Haec omnia lege, praedicta sunt. Lege, vide, quia omnia quae vides praedicta sunt: et crede te visurum esse quod nondum venit, numerans quanta venerunt. Tu autem videndo Deum ostendere quae praedixit, non credis daturum esse quod promisit? Ibi cre
Abbreviated transcription (Latin):
Ille quidelec tabatur diuitiissuis:
& ꝓpt̃ ea querebat adño quid
bom facer& ut uitam &ernam
consequer &ur ÷ quia adelicũs
addelicias migrare cupiebat:
& hȩc quib delec tabatur re¬
liquere formidabat : absces¬
sit tristisiadthes auros suos
terrenos: Nołit crederedño
quia potest seruicre incȩlo : quod
periturũ est inter ra. Noluit
esse uerus amator thes aurisu
male tenendo ꝑdidit : multũ di¬
ligendo amisit: Nam sibene
illud diliger&e incaelum migra.¬
r&  quo postea sequere tur:
Domimilli dsi ostendit ubimigra¬
se non locum ubi ꝑder&:
Sequutus estenim ait ÷ Vbieñ
fuerit thes aurus tuus÷ allic

Expanded text:
qui delectabatur divitiis suis, et propterea quaerebat a Domino quid boni faceret, ut vitam aeternam consequeretur, quia a deliciis ad delicias migrare cupiebat, et has quibus delectabatur relinquere formidabat, abscessit tristis ad thesauros suos terrenos. Noluit credere Domino quia potest servare in coelo, quod periturum est in terra. Noluit esse verus amator thesauri sui. Male tenendo, perdidit: multum diligendo, amisit. Nam si bene illum diligeret, in coelum migraret, quo ipse postea sequeretur. Domum illi Deus ostendit ubi migraret, non locum ubi perderet: secutus enim ait, Ubi enim fuerit thesaurus tuus, illic
Abbreviated transcription (Latin):
adfirmant. respondent & dicunt :
sinon dimittunt homines pecca¬
tic. fuelsum ẽ ergo quod ait xp̃s:
Quȩ solueritis interra solutic er̃
& in celo: nescis quare hoc dictũ
sit. quomodo dictum sit: datu¬
rus erat dñs hominibus spm scm̃¬
sco uolebat intellegs dimit tr
pec catic Nam quid est hominis¬
si egersanandus. uis mihi eẽ medi¬
cus mecũ quȩre medicum : Nam
hoc ut euidentius ostender & dñs¬
abspũ scõ quẽ donauit̃ fidelib siuis
dimitti peccati non meritis
hominum: quodam loco sicait
resirgens amortuis accipite
spm̃ scm̃: Continuo subiecit: Sicui
dimiseritis peccata dimittunt᷑ ei
hoc ẽ sp̃s dimirtit. non uos. Sp̃saũ¬

Expanded text:
affirmant : respondent et dicunt, affirmant : respondent et dicunt, Si non dimittunt homines peccata, falsum est ergo quod ait Christus, Quae solveritis in terra, soluta erunt et in coelo . Nescis quare hoc dictum sit, quomodo dictum sit. Daturus erat Dominus hominibus Sp volebat intelligi dimitti peccata. Nam quid es homo, nisi aeger sanandus? Vis mihi esse medicus? Mecum quaere medicum. Nam hoc ut evidentius ostenderet Dsancto, quem donavit fidelibus suis, dimitti peccata, non meritis hominum, quodam loco sic ait, resurgens a mortuis: Accipite um; et continuo subjecit: Si cui dimiseritis peccata, dimittuntur ei: hoc est, Spiritus dimittit, non vos. P
Abbreviated transcription (Latin):
biscum ingressiestis : Cum conse¬
quenter scriptũ sit & cumini¬
qua gerentib: non introibo :
ergo in hoc qđ dicunt noli me
tangere qm̃ mundus sum simi¬
les sunt illi phariseo quidñmm
uitauerat & ꝓpterea eũ putabat
ne scis se mulierem qui anon ẽa
prohibuerat a contactu pedũ suoꝵ
Sedinalio melior pharisaeus qua
cum putar& hominem xp̃m
non credebat ab homine dimitti¬
posse peccata Meliores ergo
iudoi. quiom her iciꝰ ipparuit
intellectus. iudȩi qui dixer̃. quis
est hic qui & peccata dimittit :
Aud& sibi homo hoc usurpare
quid contra her&icus : egodimit¬
to. ego mundo. ego scĩfico: Res¬
pondeat illi non ego sed xp̃s
Ohomo quando ego aiudȩis puta¬
tus sum homo. dimissionẽ pecca¬
torũ fidei dedi non mihi: respon¬
cũsis homo dicis uenimulier
egote saluam facio: egocum pu-¬
ticrer homo dixiluademulier
fides tuac tesaluam fecit: Respon-
dent nescientes sicut ait apłs:
Neq quȩ loquuntur neq dequib

Expanded text:
biscum ingressi estis, cum consebiscum ingressi estis, cum consequenter scriptum sit, Et cum iniqua gerentibus non introibo ? Ergo in hoc quod dicunt, Noli me tangere, quia mundus sum, similes sunt illi pharisaeo qui Dominum invitaverat, et propterea putabat eum nescisse mulierem, quia non eam prohibuerat a contactu pedum suorum. Sed in alio melior Pharisaeus, quia cum putaret hominem Christum, non credebat ab homine posse dimitti peccata. Melior ergo Judaeis quam haereticis apparuit intellectus. Judaei quid dixerunt? Quis est hic, qui et peccata dimittit? Audet sibi homo hoc usurpare? Quid contra haereticus? Ego dimitto, ego mundo, ego sanctifico. Respondeat illi, non ego, sed Christus: O homo, quando ego a Judaeis putatus sum homo, dimissionem peccatorum fidei dedi. Non ego, responcum sis homo, dicis: Veni, mulier; ego te salvam facio! Ego cum putarer homo, dixi: Vade, mulier; fides tua salvam te fedent, nescientes, sicut ait Apostolus, neque quae loquuntur, neque de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
bat : futurierant homines qui
dicerent. ego peccata dimitto:
ego iustifico ego scĩ fico. ego sano
quemcumq baptizo: ex ipso
noli me tangere . usq adeo ex
ipso numero sunt : ut nuꝑ in ed¬
latione nr̃a quod &im inges¬
tis ipsis legere potestis. cum
eis acognito re essent conses sus
oblatus ut sederent nobiscũ res¬
pondendum putarent. Scrip¬
tum est. nobiscum talib non
sedere: Scibe& neꝑ contactũ
sili selliorum adeos uelut nr̃a con-¬
tagio ꝑuenir&: uide sinonest. noli
me tangere quia mundussum:
Alio autem die ubiopor tunus
erat commorauimus eos huius r̃¬
miserrimae uanitatis. cumage¬
r&ur deecclesicđ : quiamali in
ea non contaminant bonos. res¬
ponde mus eis. quia ideo nobiscũ
sedere noluerunt & dixerunt
se scriptura dĩ fuisse commoni¬
tas. quia uide lic& scriptũ est.
non sedi in concilio uanitatis dixi¬
mus: sudeo nobiscũ sedere nolu¬
istis quia scriptũ est. Non se¬
diin concilio uanitatis : quare no¬

Expanded text:
bat. Futuri erant homines qui bat. Futuri erant homines qui dicerent: Ego peccata dimitto, ego justifico, ego sanctifico, ego sano quemcumque baptizo. Ex ipso Noli me tangere. Usque adeo ex ipso numero sunt, ut nuper in collatione nostra, quod etiam in Gestis ipsis legere potestis, cum eis a Cognitore esset consessus oblatus, ut sederent nobiscum, respondendum putarent, Scriptum est nobis, cum talibus non sedere, scilicet ne per contactum subselliorum ad eos velut nostra contagio perveniret. Vide si non est, Noli me tangere, quia mundus sum. Alio autem die, ubi opportunius erat, commemoravimus eos hujus miserrimae vanitatis, cum ageretur de Ecclesia, quia mali in ea non contaminant bonos; respondimus eis, quia ideo nobiscum sedere noluerunt, et dixerunt, se Scriptura Dei fuisse commonitos, quia videlicet scriptum est, Non sedi in concilio vanitatis: diximus, Si ideo nobiscum sedere noluistis, quia scriptum est, Non sedi in concilio vanitatis; quare no
Abbreviated transcription (Latin):
tibi peccata tuco continuo illi:
quis est iste. qui & peccata dimit¬
tit : quis est iste quemiam mulier
peccatrix cognouit: Turecũbis
quasi sanus. medicũ ignorans
quia maiore forsitan febre.
mentem &iam perdidisti: Nam
& fren&icus ridens ploratus
a sanis. tamen illud bene nostis
bene ten&is ten&e quia homo
non potest peccatac dimit tere :
Illa que sibi axp̃o peccatie dimit¬
ti credidit. xpm̃ non hominem
tantũ: sed & dm̃credidit quis est
iste inquiunt qui & pec catro
dimittit : & dñsi quis estiste dicen.¬
tibus. non dixit filius dĩ. uerbum
dĩ non hoc dixit. sed in eo quodpu¬
tabant aliquantum eos manere ꝑ-¬
mittens soluit questionem motus
illorum: quienim uide batt: discum¬
bentes. audiebat cogitantes. con-¬
uersus ad mulierem. fides tua te
saluam fecit: Istiquidicunt.
quis est iste qui & peccatadimit¬
tit. Quidme putant hominem
hominem putent: fidestua te
egros non solum prȩsentes sana¬
bat sed & futuros &im prȩuide¬

Expanded text:
tibi peccata tua; continuo illi, tibi peccata tua; continuo illi, Quis est iste qui et peccata dimittit? Quis est iste, quem jam mulier peccatrix cognovit? Tu recumbens quasi sanus, medicum ignoras: quia majore forsitan febre mentem etiam perdidisti. Nam et phreneticus ridens ploratur a sanis. Tamen illud bene nostis, bene tenetis: tenete, quia homo non potest peccata dimittere. Illa quae sibi a Christo dimitti credidit, Christum non hominem tantum, sed et Deum credidit. Quis est iste, inquiunt, qui et peccata dimittit? Et Dominus, Quis est iste, dicentibus, non dixit, Filius Dei, Verbum Dei: non hoc dixit, sed in eo quod putabant aliquantum eos manere permittens, solvit quaestionem motus illorum. Qui enim videbat discumbentes, audiebat cogitantes; conversus ad mulierem, Fides tua, inquit, te salvam fecit. Isti qui dicunt, Quis est iste qui et peccata dimittit? qui me putant hominem, hominem putent. Fides tua teaegros non solum praesentes sanabat, sed et futuros etiam praevide
Abbreviated transcription (Latin):
Agnosce ergo gratam er ui-
debis & quod non ad misistimihi
deb&iste quod factũ & dimis¬
sum uidisti: mihi debes & tu qđ
non fecisti. Nullũ estenim peccatũ
qđ facit homo. qđ non possit face¬
re & alter homo : sidesit rector
a quo factus homõ ẽ: lam nunc¬
quia ut potuimus quȩstionem
ꝓfundam intantilla temporis
breuitate soluimus aut si non¬
dum soluimus debitorq: ut dixte
teneamus: illud potius breuit̃
uideamus. deremissione pecca¬
torũ: homoputabatur xp̃s. &
abillo qui inuitauit. & ab eis
qui pariter discum bebant: nescio
quid illac peccatrix plus in dño ui-¬
derat. Nam quare fecit illa om̃a
nisi ut sibi dimit terentur pecca¬
ta: Nouerat ergo illum posse
peccata dimittere. illia ũt noue¬
rant hominem non posse peccata¬
dimittere : &credendum ẽ quod
hi nouerant hominem peccata¬
non posse dimittere: Cumergo
omnes hoc nossent. illaquȩ credi
hominem intellex̃ eẽ Deniq cũ
dixiss& mulieri. dimittuntur

Expanded text:
Agnosce ergo gratiam ejus, cui Agnosce ergo gratiam ejus, cui debes et quod non admisisti. Mihi debet iste quod factum est, et dimissum vidisti: mihi debes et tu quod non fecisti. Nullum est enim peccatum quod fecit homo, quod non possit facere et alter homo, si desit rector a quo factus est quia ut potuimus, quaestionem profundam in tantilla temporis brevitate solvimus; aut si nondum solvimus, debitores, ut dixi, teneamur: illud potius breviter videamus de remissione peccatorum. Homo putabatur Christus, et ab illo qui invitavit, et ab eis qui pariter discumbebant. Nescio quid illa peccatrix plus in Domino viderat. Nam quare fecit illa omnia, nisi ut sibi dimitterentur peccata? Noverat ergo illum posse peccata dimittere: illi autem noverant hominem non posse dimittere. Et credendum est quod hi noverant hominem non posse peccata dimittere. Cum ergo omnes hoc nossent; illa quae credihominem esse intellexit. Denique cum dixisset mulieri, Dimittuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ta com misit. quid ei facimus
ut multũ diligat e Quid sua¬
debimus  contradni uerba
ueniemus. Cuimodicum di¬
mittimus modicũ diligit. Ita
plane. cuimodicũ dimittitur:
sed tu qui dicis te. non multa
cominisse. quere quo regente :
dõ graties quomatu. Q uoce
ur̃a intellexisse uos significas¬
tis: iamut uideo soluta questio
est: hic multa commisit. &
multorum debitor factus est
Illeguber nante dõ pauca cõmi¬
sit cui deputat ille quod di¬
misit huic &iste deputat
quod non commisit: Adulter non
fuisti in illa tua uita pr&erita.
plena ignorantia nondũ il lumi¬
natus. nondum bonum. malumq
discernens. nondũ credens in illũ
quite nescientẽ regit. Hoc tibi
dicit dĩtuus: regebẽctemihi
seruante mihi: ut adulteriũ non
commit teris. suasor defuit:
ut sua sordee& ego feci locus
& tempus defuit : ut hȩc deesseN
ego feci a ffuit suasor non de¬
fuit locus. non defuit tempus:
ut non consentires. ego terrui.

Expanded text:
ta commisit: quid ei faciemus, ta commisit: quid ei faciemus, ut multum diligat? quid persuadebimus? Contra Domini verba veniemus, Cui modicum dimittitur, modicum diligit? Ita plane, cui modicum dimittitur. Sed o tu qui dicis te non multa commisisse; quare? quo regente? Deo gratias, quod motu et voce vestra intellexisse vos significastis. Jam, ut video, soluta quaestio est. Hic multa commisit, et multorum debitor factus est: ille gubernante Deo pauca commisit. Cui deputat ille quod dimisit, huic et iste deputat quod non commisit. Adulter non fuisti in illa tua vita praeterita plena ignorantia, nondum illuminatus, nondum bonum malumque discernens, nondum credens in illum, qui te nescientem regebat. Hoc tibi dicit Deus tuus: Regebam te mihi, servabam te mihi. Ut adulterium non committeres, suasor defuit: ut suasor deesset, ego feci. Locus et tempus defuit; et ut haec deessent, ego feci. Adfuit suasor, non defuit locus, non defuit tempus: ut non consentires, ego terrui.
Abbreviated transcription (Latin):
proposuit. ab his angustus liber&¬
me dictum est hoc propt̃ pharis¬
xum illum. quiuel nulla uel pauca
reputabł habere peccata Non
enum dñm inuitar&. nisi alequan¬
tum diliger&: Sed quam parũ
cratnonosculum dedit non aquam
sultim ad pedes & ñ non lacrimas
Honillo obsequio prosecutus est.
quo illa mulier. quȩ nouerat quid
sanar&ur & aquo sanar&um
Ofaris eȩ ideo parum diligi. quia
parum tibi dimitti suspicaris:
Hon quia parum dimittitur. sed
quia parum putas essequod dmitit
Ouidergo inquit ille: ego qui ho¬
micidiũ non feci. homida deputan¬
dussum : qui ad ulterium non
ãmisi. proadultero puniendus
sum ÷ aut ista mihi dimittenda
sunt. quȩ non cõmisi : Ecceiterũ
constitue duos. & loquamurad
eos: Uenit unus supplex peccator
coõpertus spinis tam quameri¬
cius : & nimis timidus tomquã
lepus. sed p&ra est resuguom
ericiis & leporib: uenitergo
ad p&ram. inuenit refugiũ. ac¬
cepit auxilium: alius non mul-¬

Expanded text:
proposuit, ab angustiis liberproposuit, ab angustiis liber Dictum est hoc propter pharisaeum illum, qui vel nulla vel pauca se putabat habere peccata. Non enim Dominum invitaret, nisi aliquantum diligeret. Sed quam parum erat? Non osculum dedit, non saltem aquam ad pedes, et si non lacrymas: non illo obsequio prosecutus est, quo illa mulier quae noverat quid sanaretur, et a quo sanaretur. O Pharisaee, ideo parum diligis, quia parum tibi dimitti suspicaris: non quia parum dimittitur, sed quia parum putas esse quod dimittitur. Quid ergo, inquit ille? Ego qui homicidium non feci, homicida deputandus sum? qui adulterium non admisi, pro adulterio puniendus sum? Aut ista mihi dimittenda sunt, quae non commisi? Ecce iterum constitue duos, et loquamur ad eos. Venit unus supplex peccator, coopertus spinis tanquam hericius, et nimis timidus tanquam lepus. Sed petra est refugium hericiis et leporibus. Venit ergo ad petram, invenit refugium, accipit auxilium. Alius non mul
Abbreviated transcription (Latin):
intrant debitores: ex eunt liberi:
plus donatum estuni. minus
alterii inter rogo quantum
quisquer diligat si nueneroplus
diligere eum ciuplura peccata
dimissa sunt. utilius multa peccauit:
Vtiliorerat multa iniquitas neessec
tepida caritas: Int̾rogo alium quan¬
tum giligat inueniominus. Nansi
inuenio tamtum et illum diligere:
quantum & illediligit cui multa
donata sunti quomodo responde
uere tas dixit. cuimodicum dimit:¬
titur modicum diligit: ecce ait
aliquis mihi modicum dimis sum est
non multa peccaut: & tantum¬
diligo quantum is tecuimultidimis
esunt tuuerd indicis: anxp̃s: ad hoc
tibidimis sum est mendatium tuũ
contradicis ei quidixit. cui modi.¬
cum dimittitur modicum diligie
illiergo plus credo quiteplus no¬
uit: pardmtibi dimissum putas.
pror susp̃arum diligis: Quder¬
go inquit facere debui mueł tama¬
la comnut tere ut multa essent
que possa illemihi dimittere:
ut amplius possem diligereo

Expanded text:
intrant debitores, exeunt liberi: intrant debitores, exeunt liberi: plus donatum est uni, minus alteri. Interrogo quantum quisque diligat. Si invenero plus diligere eum, cui plura peccata dimissa sunt; utilius multa peccavit, utilior erat multa iniquitas, ne esset tepida charitas. Interrogo alium quantum diligat, invenio minus: nam si invenio tantum et illum diligere, quantum et ille diligit cui multa donata sunt, quomodo respondebrit quod Veritas dixit, Cui modicum dimittitur, modicum diligit? Ecce ait aliquis, mihi modicum dimissum est, non multa peccadiligo, quantum iste, cui multa dimissa sunt. Tu verum dicis, an Christus? Ad hoc tibi dimissum est mendacium tuum, diligis, contradicis ei qui dixit, Cui modicum dimittitur, modicum diligit. Illi ergo plus credo, qui te plus novit. Parum tibi dimissum putas, prorsus parum diligis. Quid ergo, inquit, facere debui? Multa mala committere, ut multa essent, quae posset ille mihi dimittere, ut amplius possem diligere?