comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶ilł sythis libenter
pietatis testimoniũ
reddo. Mario emm totis Re¬
gni sui uiribus in eocum Re¬
giombus subinde impctum
fucienti paulatim cedentes
ad ultimas solitudines per¬
uenerant: interrogiti dem̃
ab eo per legatos quem fu¬
giendi finem aut quod miti¬
um pugnandi facturi cent
Responderunt se nec urbes
ulles nec agros custes pro
quibus dimicarent labere:
ceterum cam ad parentum
suorum momimenta uenis¬
sent scicuri que madmodum
sythe preliari solerent : quo
quidem uno tam pio dicto mi¬
manis et barba ua gens ab
omin se feritatis crmmuinc ped¬
deunt. Drima igitur et op¬
tia rerum natura ꝓicta¬
tis est magistra: que nul¬
lo uocis mimsterio nuillo
usu litterarum indiges pro
priis ac taicitis uiribus cari¬
tatem parentum liberorum
pectoribus infundit. quid
ergo doctrina proficit: ut po¬
litiora se non ut meliora fi-¬
ant ingemia: quonam qui¬
dem solida uixtus nasaitur
magis quam fingitur: quis
enm sithas plaustris uages
et siluarum latehris corpora

Expanded text:
 Scythis libenter pietatis testimonium reddo: Dareo enim totis regni sui uiribus in eorum regionibus subinde impetum facienti paulatim cedentes ad ultimas iam solitudines peruenerant. interrogati deinde ab eo per legatos quem finem fugiendi aut quod initium pugnandi facturi essent, responderunt se nec urbes ullas nec agros cultos, pro quibus dimicarent, habere: ceterum, cum ad parentium suorum monumenta uenisset, sciturum quemadmodum Scythae proeliari solerent. quo quidem uno tam pio dicto inmanis et barbara gens ab omni se feritatis crimine redemit. prima igitur et optima rerum natura pietatis est magistra, quae nullo uocis ministerio, nullo usu littepriis ac tacitis viribus, caritatem parentum, liberorum pectoribus infundit. Quid ergo doctrina proficit? Ut politiora, scilicet non ut meliora fiant ingenia, quoniam quidem solida virtus nascitur magis quam fingitur. Quis enim Scythas palustres, vagos et sylvarum latebris corpora
Abbreviated transcription (Latin):
De etiam marianos
¶crmanosq mucrones
cuulis profundendi sanguiis
cupiditate furentes inhibuer̃t
missi enim a seuissimis duicib
misites ad Si Antomimꝰ
obtruncandum: sermone eius
obstupe facti sistrictos iam: et
uibratos gradios cruore uacuos
Uiginis reddiderunt: quib digres¬
sis. P. Antonius is emim solus ĩ
ambitu expers antomane facu¬
dic steterat: crudele imperium tru¬
culento ministerio peregit. Quã
discertum igitur cum fuisse pu¬
temus: quem ne hostium quidem
quis quam occidere sustinuit: qui
modo uocem eius ad aures suas uo¬
luit admittere. Tiunslaceur.¬

Expanded text:
e etiam Marianos Cinnanosque mucrones ciuilis profundendi sanguinis cupiditate furentes inhibuerunt: missi enim a saeuissimis ducibus milites ad M. Antonium obtruncandum sermone eius obstupefacti destrictos iam et uibrantes gladios cruore uacuos uaginis reddiderunt. quibus digressis P. Annius —is enim solus in aditu expers Antonianae eloquentiae steterat—crudele imperium truculento ministerio peregit. quam disertum igitur eum fuisse putemus, quem ne hostium quidem quisquam occidere sustinuit, qui modo uocem eius ad aures suas uoluit admittere? Diuus qu
Abbreviated transcription (Latin):
Egibus ex actis ꝓlelt
discedens a patribus
iuxta ripam flumimis amemie
in colle qui sacer appellatur ar¬
msata consedit, erãt que non
solun deformius sed etiam inser¬
rinis reip. status acapite euis cete¬
ra parte corporis pestifera seditione
diuisa ac in ualerni subuemisset
csoquentia spes tanti imꝑeri in ip̃o
pene ortu suo corriusset is nãque
populum noua et in solita libertate
temeie gaudentem orone ad melio¬
ua et samora consilia reuocatum
senatui subiecit id est uibem urbi
uncit. uerbis ergo fucundis ita cõ¬
sternatio arma cesserunt.

Expanded text:
egibus exactis plebs dissidens a patribus iuxta ripam fluminis Anienis in colle, qui sacer appellatur, armata consedit, eratque non solum deformis, sed etiam miserrimus rei publicae status, a capite eius cetera parte corporis pestifera seditione diuisa. ac ni Valeri subuenisset eloquentia, spes tanti imperii in ipso paene ortu suo corruisset: is namque populum noua et insolita libertate temere gaudentem oratione ad meliora et saniora consilia reuocatum senatui subiecit, id est urbem urbi iunxit. uerbis ergo facundis ira, consternatio, arma cesserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Otenciant
uero esoquencie
si plurmũ ualere
ammaduertimus
tamen sub ꝓpriis
exemplis quo scilieet uires euis
testatiores fiant recognosci cõue

Expanded text:
otentiam uero eloquentiae, etsi plurimum ualere animaduertimus, tamen sub propriis exemplis, quo scilicet uires eius testatiores fiant, recognosci conue
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit.
annibal maicũ
marcellum in agro
brũtio dum conatus peno¬
rum cupidus quam con¬
sideratius speculatur in ter¬
emptum legitimo iurx cy¬
tulit: prunco quoq sacculoꝵ
corona donatum laurea no¬

Expanded text:
tradidit. Hannibal M. Marcellum in agro Bruttio, dum conatus Poenorum cupidius quam consideratius speculatur, interemptum legitimo funere extulit punicoque sagulo et corona donatum aurea ro
Abbreviated transcription (Latin):
siaurus repetundanim
reus ad eo perditam et complora¬
tam deffencionem in iudic̾iũ
acculis Et cum accusator
diceret lege sibi cencum atorz¬
uigiti hominibz deminciare
testimo uis licere se nz non recua-¬

Expanded text:
Scaurus repetundarum reus adeo perditam et conploratam defensionem in iudicium attulit, ut, cum accusator diceret lege sibi centum atque xx hominibus denuntiare testimonium licere seque non recu
Abbreviated transcription (Latin):
uorum nostrorum te¬
porib clarissimis orator in¬
cesti ueus agebatur: cuius in
iuditio accusatores sexuum
in questionem perseuerentis¬
sime postulabant quod ab
co cum aid stuprum net sater¬
nam prelatam contenderent
exat autem is etiam tum im¬
herbis ⁊ stabat coram uidebat¬
q remad suos cruciatus
ꝑcincre: nec tamen eos fu-¬
gitauit. ille uero ut domum
ueritum est Anthonn hoc
nomine uehementius con¬
fusum ⁊ sollicitum : Ultyo
est hortatus ut se iudicibz.
torquendum traderet: affix¬
mans nullum ex ore suo uer¬
bum exicurum quo cauisa
eius lederctur ac promissi
fidem mira paciencia pre¬
stitit: plurimis etiam scice¬
ratus uexberil eculeoq
impo situs candentib etiã
laminis ustus: ommne uĩi
accusacoris custodita uec
salute subuertit. Aygni
Fortuna merito potest̃:
quod tam pium et cam for¬
tem spreitum seriuli nomi¬
ne inclusit. ranslateur.

Expanded text:
uorum nostrorum temporibus clarissimus orator incesti reus agebatur. cuius in iudicio accusatores seruum in quaestionem perseuerantissime postulabant, quod ab eo, cum ad stuprum irent, lanternam praelatam contenderent. erat autem is etiam tum inberbis et stabat in corona uidebatque rem ad suos cruciatus pertinere, nec tamen eos fugitauit. ille uero, ut domum quoque uentum est, Antonium hoc nomine uehementius confusum et sollicitum ultro est hortatus ut se iudicibus torquendum traderet, adfirmans nullum ore suo uerbum exiturum, quo causa eius laederetur, ac promissi fidem mira patientia praestitit: plurimis etenim laceratus uerberibus eculeoque inpositus, candentibus etiam lamminis ustus omnem uim accusationis custodita rei salute subuertit. argui fortuna merito potest, quod tam pium et tam fortem spiritum seruili nomine inclusit. Consu
Abbreviated transcription (Latin):
Fuluius ad po
de tusculams
retulit quod corum con¬
silio uesiternos priuar¬
natesq rebellaturos di¬
ceret: qui eum conugi¬
bus ac liberis scalorẽ ob̾¬
siti cum supplices ro-¬
mam uenissent accidit
ut ueliquis tribubus
salutarem sentenciam
lecutis sola popilia nn¬
dicaret opportere publice
eos uerberatos securi
percuti inbellem: mul¬
titud inem sub corona
uempe quam ob causã
popilia tribus in qua
plurimum postea rus¬
culam in cuutatem re¬
cepti potuerunt nemi-¬
nem unquam candida¬
tum popilie tribus fecit
magistratum nc ad eã
ullus honor suffragnis
perueniret que illĩs
uitam ac li bertatem
quantum in ipsa fuit a¬
demerat illam uero uici-¬
onem et senatus et con-¬
sensus omnium appro¬

Expanded text:
Flauius ad populum de Tusculanis retulit, quod eorum consilio Veliternos Priuernatesque † rebellaturos diceret. qui cum cum coniugibus ac liberis squalore obsiti supplices Romam uenissent, accidit ut reliquis tribubus salutarem sententiam secutis sola Pollia iudicaret oportere publice eos uerberatos securi percuti, inbellem multitudinem sub corona uenire. quam ob causam Papiria tribus, in qua plurimum postea Tusculani in ciuitatem recepti potuerunt, neminem umquam candidatum Polliae tribus fecit magistratum, ne ad eam ullus honor suffragiis suis perueniret, quae illis uitam ac libertatem, quantum in ipsa fuit, ademerat. Illam uero ultionem et senatus et consensus omnium adpro
Abbreviated transcription (Latin):
Dio merito
Ceptimili aua¬
ricia. Ptholomei autem
regis cypriorum risu pro¬
sc̃quenda: nam cum an¬
xiis sordibz magnas
opes corupuissẽt: prop¬
terq ea periturum se ui¬
deret: et i deo ommi peccũ¬
ma imposita nauibz in
altum processisset ut
classe perforata suo ar-¬
brtrio perirẽt et ut hostes
preda carerent: non sus¬
timuit mergere aurum
et argentin et futurũ
mum reuexit procul
dubio hic non possedit
diuicias sed a diuiciis
possessus qͦt. titulo xx
autem miserabile mã¬

Expanded text:
dium merita Septimulei auaritia, Ptolomaei autem regis Cypriorum risu prosequenda: nam cum anxiis sordibus magnas opes corripuisset propterque eas periturum se uideret et ideo omni pecunia inposita nauibus in altum processisset, ut classe perforata suo arbitrio periret et hostes praeda carerent, non sustinuit mergere aurum et argentum, sed futurum mum reuexit. procul dubio hic non possedit diuitias, sed a diuitiis possessus est, titulo rex ae miserabile man
Abbreviated transcription (Latin):
consentaneum huic
ingrati ammi actum trans¬
grediar.m. cicero Gn. po¬
pilium lenatem ꝑicene re-¬
gionis Rogatu marci ccln
non minore cuya quam clo¬
quencia defendit: cumqz cau¬
sa admodum dubia fluctu¬
antem saluum ad penates
suos remisit. hic popilius
postea nec ue nec uerbo a cice¬
ronc lesus ultro marcum a¬
thonium pogauit ut ad illu¬
iam proscriptum perseque¬
sum et iugulandum mitte¬
ictur: impetratisqz detestabi¬
lis mimisterii partibus gau
Sio exultans caietatem cucux¬
rit: et uirum omitto quod ã¬
plissime dignitatis certe sa¬
dio prestantis officy priua¬
tim sibi uencrandum iugu¬
lum prebere iussit: ac pro¬
tinus caput romane eloqũe¬
tie et pacis clarissimam dex¬
teram per summnam et sccu¬
rum ocium amputauit: ca¬
qz sarcina tanquam opimis
spolyis alacer in urbem re¬
uersus est: neqz emm scele¬
stum portanti onus succur¬
rit issud se caput ferre quod
pro capite eus quondam ꝑ¬
orauerat. Imialide ad hoc
monstrum suggilandum¬

Expanded text:
consentaneum huic ingrati animi actum transgrediar, M. Cicero C. Popilium Laenatem Picenae regionis rogatu M. Caeli non minore cura quam eloquentia defendit eumque causa admodum dubia fluctuantem saluum ad penates suos remisit. hic Popilius postea nec re nec uerbo a Cicerone laesus ultro M. Antonium rogauit ut ad illum proscriptum persequendum et iugulandum mitteretur, impetratisque detestabilis ministedio exsultans, Cajetam cucurrit, et virum, omitto quod amplissimae dignitatis, certe sa praestantis officii privatim sibi venerandum, jugulum praebere jussit, ac protinus caput Romanae eloquentiae et pacis clarissimam dexteram per summum et securum otium amputavit, eaque sarcina tanquam opimis spoluersus est: neque enim scelestum portanti onus succurrit illud se caput ferre, quod pro capite eius quondam perorauerat. inualidae ad hoc monstrum suggillandum
Abbreviated transcription (Latin):
ibertatis adhuccu¬
Istos ⁊ uindex scueri¬
tas: sed pro Signitate etiam
ac pro sisciplina equegra¬
uis. M. enm clodium senci¬
tus torsis quia trixpem cum
his pacem fecerat. Sedit. quẽ
ab hostibz non acceptum in
publica custodia necari ius¬
sit semel le sa mouestate mi¬
perni: quot modis ira parti¬
nax uindex factum eius re¬
scidit: libertatem ademit: spi¬
ritam extinxit: corpus con¬
tumelia carceris ⁊ detestan¬
da gemoniarum scalarum
nota fedauit. eque hic qui¬
dem senatus ammaduer se¬
em meruerat. Tnĩs lateux¬

Expanded text:
ibertatis adhuc custos et uindex seueritas, sed pro dignitate etiam ac pro disciplina aeque grauis: M. enim Claudium senatus Corsis, quia turpem cum his pacem fecerat, dedidit. quem ab hostibus non acceptum in publica custodia necari iussit, semel laesa maiestate imperii quot modis irae pertinax uindex! factum eius rescidit, libertatem ademit, spiritum extinxit, corpus contumelia carceris et detestanda Gemoniarum scalarum nota foedauit. Atque hic quidem senatus animaduersionem meruerat: Cn. au
Abbreviated transcription (Latin):
niclim̃ talis impera¬
toris specimen esset: insi
amimo suo respondentem filiũ
gcmusset. is namqz in quarto
consulatu patris exemplum se¬
cutus deuotione simili eque
stremia pugna consentaneo
exitu: labentes perditasqz ui¬
res urbis nostre correxit. Itaq
dignosa arduum est utrum
romana ciuitas decios utilius
habuerit duces an amisexit:
quomam uita corum ne um-¬
ceretur obsticit: mors fecit ut

Expanded text:
nicum talis imperatoris specimen esset, nisi animo suo respondentem filium genuisset: is namque in quarto consulatu patris exemplum secutus deuotione simili, aeque strenua pugna, consentaneo exitu labantis perditasque uires urbis nostrae correxit. ita dinosci arduum est utrum Romana ciuitas Decios utilius habuerit duces an amiserit, quoniam uita eorum ne uinceretur obstitit, mors fecit ut
Abbreviated transcription (Latin):
consulatum in famili¬
satino belio Romanam aciem
inclmatam pene iam et prostra¬
tam uideret: caput suum pro sa¬
sutt reiꝑ deuouit: at protinus
concitato equo in medium hosti¬
um agmen patrie salutem sibi
mortem petens iripuit: facta¬
q ingenti strage plurimis telis
obrutus super corruit: ex cuius
uulneribus et sanguine inspe¬
recta uictoria emersit.

Expanded text:
consulatum in familiLatino bello Romanam aciem inclinatam et paene iam prostratam uideret, caput suum pro salute rei publicae deuouit ac protinus concitato equo in medium hostium agmen patriae salutem, sibi mortem petens inrupit factaque ingenti strage plurimis telis obrutus super corruit. ex cuius uulneribus et sanguine insperata uictoria emersit.
Abbreviated transcription (Latin):
Illd poterat ergo si¬
bertas sinc cathone :
nec magisquam catho sine li¬
bertate: nam cum in senatore
nocentem ⁊ in famem reum iu¬
dex sedisset: tabelleq gn. po¬
pen saudationem eius contine¬
tet prosatt essent: proculdu¬
bio efficaces future proxmia
submouit cas equestione: le¬
gem recitando qua cantum
crat ne senatoribz tali auxi¬
lio uti liceret. Huic facto ꝑ¬
sona adimpationem ademĩt:
nam que in alio audacia uide¬
recur: in cathone fidacia coq¬
noscitur. De gneo lentulo
marcessino.

Expanded text:
lum poterat. Quid ergo? libertas sine Catone? non magis quam Cato sine libertate: nam cum in senatorem nocentem et infamem reum iudex sedisset tabellaeque Cn. Pompei laudationem eius continentes prolatae essent, procul dubio efficaces futurae pro noxio, summouit eas e quaestione legem recitando, qua cautum erat ne senatoribus tali auxilio uti liceret. huic facto persona admirationem adimit: nam quae in alio audacia uideretur, in Catone fiducia cognoscitur. Cn. Lentulus Marcellin
Abbreviated transcription (Latin):
antui eloquẽ¬
tia ualuisse hegesiam
cyrenaicum ꝑhlosophum arbt¬
tramur: qui si mala uite repre¬
sentabut. ut corum miseranda
ymagine audientium pectorib
ĩserta multis uoluntariam mor¬
tis appetende cuꝑiditatem in gẽ¬
neraret. ideoqz a rege ptosomeo
usterius hac de rẽ disserere pro¬
hibitus est. Translateur.¬

Expanded text:
antum eloquentia ualuisse Hegesian Cyrenaicum philosophum arbitramur? qui sic mala uitae repraesentabat, ut eorum miseranda imagine audientium pectoribus inserta multis uoluntariae mortis oppetendae cupiditatem ingeneraret: ideoque a rege Ptolomaeo ulterius hac de re disserere prohibitus est. QVANT
Abbreviated transcription (Latin):
Il aliter se. L. trassus
in eodem iusticie expe¬
rimento gessit: Gn. carbo¬
ins nomen infesto ammo ut¬
pote imimicissimum sibi de¬
tuserat: sed tuimen scrimum
cius a seruo allatum ad se
complura contineris quibz
facile opprinui posset : ut cro
signatum cum seruo cathe¬
nato ad cum remifit. Quo
pacto igitur inter amicos
uiguisse tunc iusticiam cre¬
Simus: cum inter accusato¬
ues quoq et reos tantum
uirium obtinuisse uidea¬

Expanded text:
 aliter se L. Crassus in eodem iustitiae experimento gessit. Cn. Carbonis nomen infesto animo utpote inimicissimi sibi detulerat, sed tamen scrinium eius a seruo adlatum ad se, conplura continens, quibus facile opprimi posset, ut erat signatum cum seruo catenato ad eum remisit. quo pacto igitur inter amicos uiguisse tunc iustitiam credimus, cum inter accusatores quoque et reos tantum uirium obtinuisse uidea
Abbreviated transcription (Latin):
L magis Acsopus
tragidus in abdoptionem
dare filium suum quem ho¬
norum suoꝵ heredem pelm¬
quere debuit. non solum
perdite sed etiam furiose
fuxurie niucuem. quem
costãt cantu commnendabi¬
les auiculas mimanbus
proficedulis ponere. acetoq
liquatos magne sumine
unones potĩonib aspergẽ
solitum: amplissimum pa¬
trimonium tanquam ama¬
ram aliquam saccinam
quam celertime abniecere
cupientem quorum alterie
semt alterius adolescentis
sectain seeuti longuis ma¬
mun poprererunt. neqz
enim ullum finitur uici¬
um ubi oritur. inde ab oceã
lictoribz attracti pisces inde
ifuse culmis arce censi¬
busqz edendi atq bibendi
uoluptas reccꝑta

Expanded text:
 magis Aesopus tragoedus in adoptionem dare filium suum quam bonorum suorum heredem relinquere debuit, non solum perditae, sed etiam furiosae luxuriae iuuenem. quem constat cantu conmendabiles auiculas inmanibus pro ficedulis ponere acetoque liquatos magnae summae uniones potionibus aspergere solitum, amplissimum patrimonium tamquam amaram aliquam sarcinam quam celerrime abicere cupientem. quorum alterius senis, alterius adulescentis sectam secuti longius manus porrexerunt: neque enim ullum uitium finitur ibi, ubi oritur. inde ab oceani litoribus adtracti pisces, inde infusae culinis arcae censibusque edendi ac bibendi uoluptas reperta
Abbreviated transcription (Latin):
E illos quidem
latere paciamur
re postulauit ut patu suo bonis
tanꝙͣ ea dissipanti interdiceret
Et equidem ꝙ petierat impctra¬
uit: sed ip̃e paruo post ea tempore
mortuo sene ampla abeo relicta¬
latifundia festmanter consum¬
psit. dignus hac massitudine pe¬
na fuit: quomam hereditatem as¬
sumere ꝙͣ heredem maluit tollere.

Expanded text:
e illos quidem latere patiamur,re postulauit ut patri suo bonis tamquam ea dissipanti interdiceretur, et quidem quod petierat impetrauit, sed ipse paruo post tempore mortuo sene amplam ab eo relictam pecuniam festinanter consumpsit. a uicissitudine poenae afuit, quoniam hereditatem absumere quam heredem maluit tollere.
Abbreviated transcription (Latin):
Rudelita¬
tis uero hor¬
ridus habi¬
tus trucule¬
ta species ui¬
olenti spũs
uox terribilis omma mimis
et cruentis imperiis referta.
cui silencium donare cre¬
mentum est udnecere: et cĩ
quemmodum sibi ipsa sta¬
tuet si non subgillacionis
quidem fiems fuerit reuo¬
iata: ad suminam cum pe¬
nes illain sit timeri penes

Expanded text:
rudelitatis uero horridus habitus, truculenta species, uiolenti spiritus, uox terribilis, omnia minis et cruentis imperiis referta. cui silentium donare crementum est adicere: etenim quem modum sibi ipsa statuet, si ne suggillationis quidem frenis fuerit reuocata? ad summam, cum penes illam sit timeri, penes
Abbreviated transcription (Latin):
Iain .C. quidem ma¬
rni non solum pre¬
cipuus sedeciam prepotes
gpote mentis fuit impetus:
duas enim camextium co-¬
sortes mua uirtute uim cim¬
brorum sustinentes in ipsa
ditionem federis cuutate
conauit: quod quide mn fac¬
tum er dere ctegreoie excu¬
sauit dicendo intex armoru
strepitum uerha se uiris ciu¬
sis exaudire non potuisse:
et sunc id tempus tunc erat
quo magis deffendere quam
audux leges opportebat.

Expanded text:
Nam C. quidem Marii non solum praecipuus, sed etiam praepotens gratae mentis fuit impetus: duas enim Camertium cohortes mira uirtute uim Cimbrorum sustinentis in ipsa dicionem foederis ciuitate donauit. quod quidem factum et uere et egregie excusauit dicendo, inter armorum strepitum uerba se iuris ciuilis exaudire non potuisse. et sane id tempus tunc erat, quo magis defendere quam audire leges oportebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ctellus uero pius
ꝑtinaci ergu patrem
exulem amore: tam clarum
lacrimis quam aln uictorns
conomen assecutus: non
dubitauit consuspro quitio
casidio pretore candidato su¬
plicarr popuso. quos tribũ¬
mis plebis legem qua pater
cius in cuuitatem restituere¬
tur tulerat: quinetiam pa-¬
tronum eum domus et fami¬
lie suc semper dictitauit.
nec hac re de principatu quẽ
procul dubio obtinebat quit¬
quam decerpsit: quia non
humili sed graco amio lõ¬
ge inferioris hominis ma¬
ximo merito exinnam sũb¬
mittebrit dignitatem

Expanded text:
tellus uero Pius pertinaci erga exulem patrem amore tam clarum lacrimis quam alii uictoriis cognomen adsecutus non dubitauit consul pro Q. Calidio praeturae candidato supplicare populo, quod tribunus pl. legem, qua pater eius in ciuitatem restitueretur, tulerat. quin etiam patronum eum domus et familiae suae semper dictitauit. nec hac re de principatu, quem procul dubio obtinebat, quicquam decerpsit, quia non humili, sed grato animo longe inferioris hominis maximo merito eximiam summittebat dignitatem
Abbreviated transcription (Latin):
cpompeiusu¬
demn. Aagnus ab
hoc affectu glorie aduersus:
qui theophanem miti leneũ
scriptorem rerum suarum in¬
in concione militum ciuita¬
te donauit beneficium per se
amplum accurata etiam et
testata opatione prosecutus.
quo effectum est ut ne quis
dubitaret quin refecret potiꝰ
gratiam quam inchoaret

Expanded text:
Pompeius quidem Magnus ab hoc affectu gloriae auersus, qui Theophanen Mitylenaeum scriptorem rerum suarum in contione militum ciuitate donauit, beneficium per se amplum accurata etiam et testata oratione prosecutus. quo effectum est ut ne quis dubitaret quin referret potius gratiam quam inchoaret
Abbreviated transcription (Latin):
Enero sissimue¬
consulatus col¬
legio. Lentuli et Metel¬
li fuit qui ambo in sce¬
nam propter similitu¬
dinem hystrionum pro¬
ꝑo modum spectati funt:
sed alter sunt ex quo¬
dam asceclarum cogno¬
men spiniteris traxit al¬
ter insi nepotis a mori¬
bus accepisset. Pam¬
phili retiacii cui simil¬
limus esse ferebatur ha¬

Expanded text:
enerosissimuconsulatus collegium Lentuli et Metelli fuit. qui ambo in scaena propter similitudinem histrionum propemodum spectati sunt. sed alter ex quodam secundarum cognomen Spintheris traxit, alter, nisi Nepotis a moribus accepisset, Pamphili tertiarum, cui simillimus esse ferebatur, ha
Abbreviated transcription (Latin):
ui candida fascia crus
alligatum habenti fa¬
in parte corporis sit diadema:
exigcui panni crurillatione re¬
gias eius uixes exprobrans
at is neutra in parte muta¬
to uultu utrumq cauit :
ne aut hilari fronte libenter
agnoscere potenciam: auit
tristi iram profitexi uideret᷑.
eaq pacientia inferioris etic
generis ⁊ fortune hominibus
aditum aduersus se ded̾it:
a quorum turba duos rectu-¬
lisse abunde erit.

Expanded text:
ui candida fascia crus alligatum habenti Fain parte sit corporis diadema', exigui panni cauillatione regias ei uires exprobrans. at is neutram in partem mutato uultu utrumque cauit, ne aut hilari fronte libenter adgnoscere potentiam aut tristi iam profiteri uideretur. eaque patientia inferioris etiam generis et fortunae hominibus aditum aduersus se dedit: e quorum turba duos retulisse abunde erit.
Abbreviated transcription (Latin):
luuis mentio micl
Esubricit quodadro¬
sus . O. brutrem in hispans
gua uiter dictum est uesfens
nam cum se ci tota pene lus¬
tama dedisset: ac sola gen¬
tis hiuus urbs ciimia perti¬
naciter axma Retineret: tẽp¬
tata redemptione prope¬
in oum uno ore legatis
bruti respondit : ferrum si¬
bi a maioribz quo urbem tu¬
erentur non aurum quo
libertatem ab imperatore
auaro emerant relictum:
Melius sinc dubio hommes
quia audissent : sed̾ illes
qui natura in hec grauita¬
tis uestigia. ded̾uxit. Trãs

Expanded text:
Cuius mentio mihi subicit quod aduersus D. Brutum in Hispania grauiter dictum est referre: nam cum ei se tota paene Lusitania dedidisset ac sola gentis eius urbs Cinginnia pertinaciter arma retineret, temptata redemptione propemodum uno ore legatis Bruti respondit ferrum sibi a maioribus, quo urbem tuerentur, non aurum, quo libertatem ab imperatore auaro emerent, relictum. melius sine dubio istud quam audissent. Sed illos quidem natura in haec grauitatis uestigia deduxit, S
Abbreviated transcription (Latin):
uerla prius an facta¬
estimem nescio: nam utrisi
eqz admirabile mest robur
cum amnci cuuisdam miust
rogationi resisteret: atoz is
per summam indignationẽ
Dixisset:. quid crgo inquit
michi opus est Amicicia tu
si que rogo non feicis: uespon¬
dit imo quid michi tua si
proptex te aliquid ihonese
Alt uoci consentaner
ilsa opera. quod ma-¬
gis ordinum dissensione qũ
ulla culra sua reus factus
nec obsoletam uestem indii
nec insignia senatoris al¬
fuit. nec supolices ad geno
iudicum manus tetendĩ
nec dixit quicꝙͣ splendor
teritorum annorum hum¬
lius effecitq ut periculumn
non impedimentum graui¬
tatis eius esset sed̾ exixrime¬
tum. atq ctiam cum ciredi¬
tum in patriã syllana uice¬
ria prestaret in exilio ne q ull
contin leges taceret remansit.
quar. opter felicitatis cogno¬
men iustius quis moribus
grauissimi uiri quam ipo¬
tentis uirmis alsiqnauerit.
quod quidem sylla raꝑuit:
rucrilius meruit. Trans¬

Expanded text:
uerba pluris an facta aestimem nescio: nam utrisque aeque admirabile inest robur. cum amici cuiusdam iniustae rogationi resisteret, atque is per summam indignationem dixisset 'quid ergo mihi inquit opus est amicitia tua, si quod rogo non facis?' respondit 'immo quid mihi tua, si propter te aliquid inhoneste uoci consentanea illa opera, quod magis ordinum dissensione quam ulla culpa sua reus factus nec obsoletam uestem induit nec insignia senatoris deposuit nec supplices ad genua iudicum manus tetendit nec dixit quicquam splendore praeteritorum annorum humilius effecitque ut periculum non inpedimentum grauitatis eius esset, sed experimentum. atque etiam cum ei reditum in patriam Sullana uictoria praestaret, in exilio, ne quid aduersus leges faceret, remansit. quapropter felicitatis cognomen iustius quis moribus grauissimi uiri quam inpotentis armis adsignauerit: quod quidem Sulla rapuit, Rutilius meruit. M. B
Abbreviated transcription (Latin):
arum prius uixtu¬
tum quam patrie parctis
parricidia: une enim fac¬
to ⁊ illois in profundum
precipitauit. et omnem siu¬
nominis memoriam in ex¬
piabili detestatione yfudit.
ustimum prelum inturꝰ
negantibus id quibusda
commiti oportere fidenter
inguit in aciem desecndo
si die enm aut recto exit
aut nichil curalo presũp¬
serrit uidesicet neq uiucre
se sine uictoria neq mor
sine securitate posse

Expanded text:
arum prius uirtutum quam patriae parentis parricida—uno enim facto et illas in profundum praecipitauit et omnem nominis sui memoriam inexpiabili detestatione perfudit—, ultimum proelium initurus negantibus quibusdam id committi oportere 'fidenter' inquit 'in aciem descendo: hodie enim aut recte erit aut nihil curabo'. praesumserat uidelicet neque uiuere se sine uictoria neque mori sine securitate posse
Abbreviated transcription (Latin):
anc pietatẽ
proximus fra¬
terne hemuole¬
tie gradus ex¬
cipit: nam ut incrito primũ
amoris unnculum ducitur
plurima et maxima benefi¬
cia accepisse: ita proxinum
iudicari debet simul accepis¬
se: quam copiose cnim suaui¬
tatis illa recordatio est: in
codem domcilio antequam
nasceretur habitaui. in iisdẽ
incunabilis infancie tempo¬
ya peregi: cosdem appellaui
parentes: cadem pro me uota
excubuerunt : parem ex maio-¬
rum imagiibus głoriam tra¬
.xi: cara est uxor dulces liberi
iocundi amici accepti affines:
sed postra cognitis nlla be¬
iuolencia aciedere debet q̃
priorem exhauriat. Translateͬ

Expanded text:
anc caritatem proximus fraternae beniuolentiae gradus excipit: nam ut merito primum amoris uinculum ducitur plurima et maxima beneficia accepisse, ita proximum iudicari debet simul accepisse. quam copiosae enim suauitatis illa recordatio est: in eodem domicilio antequam nascerer habitaui, in isdem incunabulis infantiae tempora peregi, eosdem appellaui parentes, eadem pro me uota excubuerunt, parem ex maiorum imaginibus gloriam traxi! cara est uxor, dulces liberi, iucundi amici, accepti adfines, sed postea cognitis nulla beniuolentia accedere debet, quae priorem exhauriat. Atque
Abbreviated transcription (Latin):
bius Maxinns
duobus et sexaginta amns
auguratus sacerdociũ susti¬
mut: robusta iam etate id
adeptus que utraq tempora
si in unum confecantur. fa¬
cile seculi mom̃ expleuerint.

Expanded text:
bius Maximus duobus et lx annis auguratus sacerdotium sustinuit, robusta iam aetate id adeptus. quae utraque tempora si in unum conferantur, facile saeculi modum expleuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
empus est
Iusticie quoq
sancta pene¬
tralia adire :
in quibz sem¬
per equi ac probi facti res¬
pectus religio sa cum ob ser¬
uatione uersatur. et ubi
studium uereeundie cupi¬
Ditas rationi cedit: nichil¬
qz utile quod parum hone¬
stum uideri possit Sucit
euis autem precipuum
cextissimum inter omnes
gentes na ciuitas exem¬

Expanded text:
empus est iustitiae quoque sancta penetralia adire, in quibus semper aequi ac probi facti respectus religiosa cum obseruatione uersatur et ubi studium uerecundiae, cupiditas rationi cedit nihilque utile, quod parum honestum uideri possit, ducitur. eius autem praecipuum et certissimum inter omnes gentes nostra ciuitas exem
Abbreviated transcription (Latin):
potuisse. E undem ferunt ali¬
quot horis in eodem uestigio per¬
stare solitum. non ante moto
pede quam consimnli labore
nuenes fatigasset : ac si quid
agia sẽdente oporteret toto die
sepemimero nullam in partẽ
conuerse corporx in solio du-¬
rasset: ille uero etiam exerci-¬
tus equo insidens noctem
diei plerumq ningendo du¬
xit in hilq oumino ex his ope¬
ribz que a dolescens sustinere
assueuerat: quo minus in
senectute ageret omisit. Ue¬
neris etiam usu ita semper
uiguit ut post sextum et octo¬
gesimum annum filium ge¬
neraret cui. Michmo nõmẽ
fuit: terram quoq quan
uastam et desectam acceperat
perpetuo culture studio frugi¬
feram reliquit. Trãslateur

Expanded text:
potuisse. eundem ferunt aliquot horis in eodem uestigio perstare solitum, non ante moto pede quam consimili labore iuuenes fatigasset, ac si quid agi ab sedente oporteret, toto die saepe numero nullam in partem conuerso corpore in solio durasse. ille uero etiam exercitus equo insidens noctem diei plerumque iungendo duxit nihilque omnino ex his operibus, quae adulescens sustinere adsueuerat, quo mollius senectutem ageret, omisit. ueneris etiam usu ita semper uiguit, ut post sextum et octogesimum annum filium generaret, cui Methymno nomen fuit. terram quoque, quam uastam et desertam acceperat, perpetuo culturae studio frugiferam reliquit. Gor
Abbreviated transcription (Latin):
Et nunc uela
cidi parentum er¬
ga siberos indulge¬
tia: salubriqz auya prouecta
gratam suauitatis secum So¬
tem afferat. Fabius rutila¬
ms quinqz consulatibus su¬
ma cum gloria ꝓeractis omi¬
busqz et uixtutibus et uite
mexitis stipendiis. legatus
ire fabio gurgiti filio ad bel¬
lum difficile et periculosum
conficiendum grauatus non
est: penc ipso pex se sumta¬
xat ammo sine corpore mili

Expanded text:
et nunc uela cidi adfectus parentium erga liberos indulgentia salubrique aura prouecta gratam suauitatis dotem secum adferat. Fabius Rullianus quinque consulatibus summa cum gloria peractis omnibusque et uirtutis et uitae emeritis stipendiis legatus ire Fabio Gurgiti filio ad bellum difficile et periculosum conficiendum grauatus non est, paene ipso per se dumtaxat animo sine corpore mili
Abbreviated transcription (Latin):
taturus ut pote propter ulti¬
mam senectutem lectuli ocio
quam labori preliorum habi¬
lior. Idem triumphantis cur¬
rum equo insidens sequi quẽ
ipse pariilum triumphis su¬
is gestauerat in maxima uo¬
luptate posuit: nec accesor
gloriose illius pompe sedau¬
ctor spectatus est. Translatẽ¬

Expanded text:
taturus, utpote propter ultimam senectutem lectuli otio quam labori proeliorum habilior. idem triumphantem equo insidens sequi, quem ipse paruulum triumphis suis gestauerat, in maxima uoluptate posuit, nec accessio gloriosae illius pompae, sed auctor spectatus est. Non t
Abbreviated transcription (Latin):
mareesimuis consul
cum in contione de magni põ¬
ren mima potencia conquere¬
rctur: assensus q illi clara uo¬
ce uniuersus populus esset.
acclamate inquit acclamate
quirites Sum licet: iam enim
nobis impune facere non li¬
cebit pulsata tunc est eximiii
cuus potentia: hinc iniuidio¬
sa querela hinc lamentatoe
mi serabili.

Expanded text:
Marcellinus consul, cum in contione de Magni Pompei nimia potentia quereretur, adsensusque ei clara uoce uniuersus populus esset, 'adclamate' inquit, 'adclamate, Quirites, dum licet: iam enim uobis inpune facere non licebit'. pulsata tunc est eximii ciuis potentia hinc inuidiosa querella, hinc lamentatione miserabili.
Abbreviated transcription (Latin):
N. piso cum manliũ
Crispuum rcum a¬
geret: cumq cuidenter no¬
centem gra pompen cripi
uideret: uuienili impetu ac
stridio ad accusationẽ pro¬
fectus multa ⁊ grauia cri¬
mina prepotenti defensori
obiecit. interrogatus dem̃
ab eo cur se quoq non accu¬
te si postulcitus fueris ciu¬
se bessum non excitaturum.
iam de tus priusquam de
manin capice in consilium
iidicis mittam itti codem iu¬
ditio duos sustimut reos ac¬
cusatione mansium liber¬
tate pompeium: ⁊ eorum al¬
terum lege peregit asterum
professiont qua solum potãt.

Expanded text:
Cn. Piso, cum Manilium Crispum reum ageret eumque euidenter nocentem gratia Pompei eripi uideret, iuuenili impetu ac studio accusationis prouectus multa et grauia crimina praepotenti defensori obiecit. interrogatus deinde ab eo cur non se quoque accui publicae te, si postulatus fueris, ciuile bellum non excitaturum, etiam te tuo prius quam de Manilii capite in consilium iudices mittam'. ita eodem iudicio duos sustinuit reos, accusatione Manilium, libertate Pompeium, et eorum alterum lege peregit, alterum professione, qua solum poterat.
Abbreviated transcription (Latin):
bertas sine cathone:
nec magisquam cato sineti¬
bertate, nam cum in senatorẽ
nocentem ⁊ infamem yeum
iudex sedisses. tabelle q gn.
pompen laudationem eius
continentes prolate essent:
proculdubio efficaces future
proxima submouit eas eque¬
stione: legem recitando qua
cartum erat ne senoitoribz
tali auxilio uti liceret: Hiuie
facto persona admmrationẽ
ademit : nam que in allo cui¬
dacia uideretur: in cathone
fiducia cognoscitur. Trans¬

Expanded text:
bertas sine Catone? non magis quam Cato sine libertate: nam cum in senatorem nocentem et infamem reum iudex sedisset tabellaeque Cn. Pompei laudationem eius continentes prolatae essent, procul dubio efficaces futurae pro noxio, summouit eas e quaestione legem recitando, qua cautum erat ne senatoribus tali auxilio uti liceret. huic facto persona admirationem adimit: nam quae in alio audacia uideretur, in Catone fiducia cognoscitur. Cn
Abbreviated transcription (Latin):
Nonsimili seueritate
senatus postea usus¬
D. spurio posthumio albino¬
et .Q. martio philippo consu¬
libus mandauit: ut de hiis
que sacris baccanalium in¬
cestu use fuerant inquire¬
ret: a quibus cum mutte es¬
sent dampnate in omes co¬
gnitas intrra domos ammad̃¬
uexterunt: lateqz patens ob¬
probrii deformitas seueritate
lieres turpiter se gerendo in¬
cusserant: tantum serudis
grauiter punite actullerũt.

Expanded text:
onsimili seueritate senatus postea usus Sp. Postumio Albino Q. Marcio Philippo consulibus mandauit ut de his, quae sacris Bacchanalium inceste usae fuerant, inquirerent. a quibus cum multae essent damnatae, in omnes cognati intra domos animaduerterunt, lateque patens opprobrii deformitas seueritate ti nostrae mulieres turpiter se gerendo incusserant, tantum laudis grauiter punitae adtulerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
reliquisset. senatus i emi¬
lium lepidum pontificcm
mayimum bis con sulem ad
pueri tutelsam gerendam
alexandriam misit: amplis¬
sumꝙ et integerriu uiri
sanctitatem reip oosibus et
sacris comparatam eterno
procuratiomi uacare uosuit.
ne fides cuutatis nr̃e fru¬
stra retita exist imapetur
cuius beneficio regio cuna¬
busa conseruata pariterac
decorata incertum ꝑthoso¬
meum reddiderunt patris¬
ne fortiria magis an tutoris
magestate gloriari seberet.

Expanded text:
reliquisset, senatus M. Aemilium Lepidum pontificem maximum, bis consulem, ad pueri tutelam gerendam Alexandriam misit, amplissimique et integerrimi uiri sanctitatem rei publicae usibus et sacris operatam externae procurationi uacare uoluit, ne fides ciuitatis nostrae frustra petita existimaretur. cuius beneficio regia incunabula conseruata pariter ac decorata incertum Ptolomaeo reddiderunt patrisne fortuna magis an tutorum maiestate gloriari deberet.
Abbreviated transcription (Latin):
pns claudius nestio
religioiis maior an
patria imuria. Si quidem.
illius uetustissimue morem.
neglexit hunis pulcherria
classem amisit. in festo po¬
pulo obiectus cum effugere
debitam penam nullomodo
posse crederetur subito corti
imbris beneficio tutus fuit a da¬
natione: discussa eim questi¬
one aliam uelud diis interpel¬
lantib de integro instaurati
non placuit itaqz auu mariti¬
ma tempestas marr dictione
contraxeurt celestis salutem

Expanded text:
p. Claudius, nescio religionis maior an patriae iniuria, si quidem illius uetustissimum morem neglexit, huius pulcherrimam classem amisit, infesto populo obiectus, cum effugere debitam poenam nullo modo posse crederetur, subito coorti imbris beneficio tutus fuit a damnatione: discussa enim quaestione aliam uelut dis interpellantibus de integro instaurari non placuit. ita cui maritima tempestas causae dictionem contraxerat, caelestis salutem
Abbreviated transcription (Latin):
Ed tol¬
lerabi¬
lis hec
et uny
tantũ
modo an¬
ceps temeritas quod se¬
quitur inpudencie ge¬
mis nec ferendum ullo
modo periculiqne tum
priuatim tum eciam
publice late patentis
nam ut equicium fino
piceno monstrum ueni¬
ens uelatum iam in hu¬
nisce libri superiore par¬
te preteriam: cunis in
amplectando. Thi grac¬
co patre euidens menda¬
cium trubulentouulgi
errore amplissima trĩbu¬
natus potestate ualla¬
tum est. Elophilus.
Equaritis medicus.
consulem auum sibi
uendiçando ita se excu¬
dit ut et colomese ue¬
tcranorum complures
et municipia splendi¬
da collegiaq fere oiã
patronum adoptarent
quin est cum . C. Cesar
On. Pompeio adoles¬
tente .in. hyspama oꝑ¬
presso populum in hor¬
tis sius admisisset pro¬
ximo intercolompmo
pene pari studio freque¬
cie salutatus est. quod
pisi diuine cesaris uues
huic erubescende pro¬
celle obstitissent sum-¬
set atq in Equicio
ceperat ceterum secreto
enis extra italiam ue¬
legatus post quam illi

Expanded text:
ed tolerabilis haec et uni tantum modo anceps temeritas. quod sequitur inpudentiae genus nec ferendum ullo modo periculique cum priuatim tum etiam publice late patentis. Nam ut Equitium Firmo Piceno monstrum ueniens, relatum iam in huiusce libri superiore parte, praeteream, cuius in amplectendo Ti. Graccho patre euidens mendacium turbulento uulgi errore, amplissima tribunatus potestate uallatum est, Herophilus ocularius medicus consulem auum sibi uindicando ita se extudit, ut et coloniae se ueteranorum complures et municipia splendida collegiaque fere omnia patronum adoptarent. quin etiam cum C. Caesar Cn. Pompeio adulescente in Hispania oppresso populum in hortis suis admisisset, proximo intercolumnio paene pari studio frequentiae salutatus est. quod nisi diuinae Caesaris uires huic erubescendae procellae obstitissent, simiset atque in Equitio acceperat. ceterum decreto eius extra Italiam relegatus, postquam ille
Abbreviated transcription (Latin):
ai herile quam
Lturia fuperioris.
Cathoinis effigies illius
ad enis generis officia ex¬
promitur gratum ordinẽ
qui utilissimum rapsena¬
torem tantum non sempec
secum subitare uoluit
omnibus mimeris iuctu¬
tis Siuitem magisq suo
merite quam fortune bene¬
ficio magnum cuius pruis
consilio quam superioris
imperio est deleta carta¬

Expanded text:
tam hercule quam curia † superioris Catonis effigies illius ad cuius generis officia expromitur. gratum ordinem, qui utilissimum rei publicae senatorem tantum non semper secum habitare uoluit, omnibus numeris uirtutis diuitem magisque suo merito quam fortunae beneficio magnum, cuius prius consilio quam Scipionis imperio deleta Kartha
Abbreviated transcription (Latin):
iPCLI affrica¬
no consulatus cite¬
rior legitimo tempore datus
est: qua fieri opportere exerci¬
tus senatum litteris ad mo¬
nit. ita nescias utrum illi
plus decoris patrum conscrip¬
torum auctoritas. an mili¬
tum consilium adiecerit.
tota enim Scpionem ducem
aduersus poenos creauit.
arma poposcerunt: Cuiq
in uita precipua assignata
sunt; et longum est referrt
quia multa et non necessa¬
rium quia maiore ex parte
iam relata sunt itaqz qued
ginem in cella ious optum
maxum positam habet: que
quociescumqz mumis ali¬
quod̃ cornelie iamqz gentis
celebpandũ est inde petitur
unriq illi instar atrn capi¬
tolium est. Translateur

Expanded text:
iori Africano consulatus citerior legitimo tempore datus est, quod fieri oportere exercitus senatum litteris admonuit. ita nescias utrum illi plus decoris patrum conscriptorum auctoritas an militum consilium adiecerit: toga enim Scipionem ducem aduersus Poenos creauit, arma poposcerunt. cui quae in uita praecipua adsignata sint et longum est referre, quia multa, et non necessarium, quia maiore ex parte iam relata sunt. itaque quod ginem in cella Iouis optimi maximi positam habet, quae, quotienscumque funus aliquod Corneliae gentis celebrandum est, inde petitur, unique illi instar atrii Capitolium est: tam her
Abbreviated transcription (Latin):
LAbius autem maxi¬
mus cuius non si¬
micare unicere fuit: cum
precipue fortitudinis nosa¬
num peditem dubia fide
suspectum et stremie opere
lucanum equitem amore
scorti deperditum in castris
haberet: ut utreq potius
bono milite uterctur quã
in utrumq ammaduerte¬
at: alteri suspitionẽ suã
dissimulauit: in alterum
disciplinam paululum a
recto tenore deflexit. namo
illum plene pro tribunali
saudando ommiq gencre
honoris prosequendo ami
suum a pems ad romanos
coegit peuocare; et huc clam
meretricem pedimere pas¬
sus rarcitissimum pr̃o nõ¬
bis ecussoremq peddidit.

Expanded text:
abius autem Maximus, cui non dimicare uincere fuit, cum praecipuae fortitudinis Nolanum peditem dubia fide suspectum et strenuae operae Lucanum equitem amore scorti deperditum in castris haberet, ut utroque potius bono milite uteretur quam in utrumque animaduerteret, alteri suspicionem suam dissimulauit, in altero disciplinam paululum a recto tenore deflexit: namque illum plene pro tribunali laudando omnique genere honoris prosequendo animum suum a Poenis ad Romanos coegit reuocare, et hunc clam meretricem redimere passus paratissimum pro nobis excursorem reddidit.
Abbreviated transcription (Latin):
or dida magorum
side oppressa darius rex ad¬
iutoribus ciuisdem dignita¬
iis assumptus: pactum cũ
preclari operis consortibus
fecit ut equis insidentes io¬
lis ortu cursum in quendã
locum sirigerent: isq̃z ueg¬
no poturtur cuius enuũs
in eo primus huisset. cete¬
rum maxime mercedis com
rctitoribus fortune benefici¬
um expectuntibz solus accu¬
mine equisonis sue ebaris
prosperum exoptate iri effec¬
tum assecutus est: qui in
eque grnitalem partem de¬
missum manum cum ad
cum locum uentum esset na¬
ribus equi admouit: quo
gore irritatus ante omnes
hinnitum edidit: audito qz
eo sex pesiqui summe potes
rum humi prostratis corpo¬
ribus sarium regem salu¬
tauerunt. quantum impe¬
rium quamparus intertex¬
tum est uatramento. Trãsla

Expanded text:
ordida magorum e oppressa Darius sex adiutoribus eiusdem dignitatis adsumptis pactum cum praeclari operis consortibus fecit ut equis insidentes solis ortu cursum in quendam locum dirigerent, isque regno potiretur, cuius equus in eo primus hinnisset. ceterum maximae mercedis con petitoribus fortunae beneficium expectantibus solus acumine equisonis sui Oebaris prosperum exoptatae rei effectum adsecutus est, qui in equae genitalem partem demissam manum, cum ad eum locum uentum esset, naribus equi admouit. quo odore inritatus ante omnes hinnitum edidit, auditoque eo sex reliqui summae potesrum, humi prostratis corporibus Darium regem salutauerunt. quantum imperium quam paruo interceptum est uaframento! Bias a
Abbreviated transcription (Latin):
mantissimus qui¬
dam filni cum cum in¬
concessis ac pcriculosis faci¬
bus accensum ab insana
cupiditate pater mhibere
uellet salubri consilio patri¬
am indulgenciam tempera¬
uit: petiitenm ut priusquã
ad eam quain siligebat iyet:
yulgari ac permissa uenere
yterxtur. auus precibus obse¬
cutus ado lescens infelicis a¬
iim impecum sacietate licẽ¬
tis concubitus pesosutum ad
id quod non sicebat tardiorẽ
pigrioremq afferens pau la¬
tim deposuit. Translateur¬

Expanded text:
mantissimus quidam filii, cum eum inconcessis ac periculosis facibus accensum ab insana cupiditate pater inhibere uellet, salubri consilio patriam indulgentiam temperauit: petiit enim ut prius quam ad eam, quam diligebat, iret uulgari et permissa uenere uteretur. cuius precibus obsecutus adulescens infelicis animi impetum satietate licentis concubitus resolutum ad id, quod non licebat, tardiorem pigrioremque adferens paulatim deposuit. Cum Ale
Abbreviated transcription (Latin):
um alexander mace¬
donui rex forte mo¬
intus utcum qui sibi portã
egresso primus occurrisset
interfiq iuberet: esmarium
forte sibi obiniam factum ad
mortem arxipi imperasset :.
eoqz querente quidnam se
iimerentem capitali suꝑ¬
plicio innocentem addiceret :
cum ad excusandum factũ
suum oraculi preceptum re¬
tulisset: asmarius si ita e
inquit uex alium sors huic
morti destinauit: nam
aisellus quem ego ante me
agebam prior tibi eccuxrit.
Desectatus a sexander ⁊ issius
tam cassido dicto et quod ab
cryore ipse reuocatus crat.
occasionem in aliquanto ui¬
siore ciminasi expiande re¬
ligionis rapuit: summa
alterius regis cquisone cail¬

Expanded text:
um Alexander Macedonum rex sorte monitus ut eum, qui sibi porta egresso primus occurrisset, interfici iuberet, asinarium forte ante omnis obuiam factum ad mortem abripi imperasset, eoque quaerente quidnam se immerentem capitali supplicio innocentemque addiceret, cum ad excusandum factum suum oraculi praeceptum retulisset, asinarius, 'si ita est' inquit, 'rex, alium sors huic morti destinauit: nam asellus, quem ego ante me agebam, prior tibi occurrit'. delectatus Alexander et illius tam callido dicto et quod ipse ab errore reuocatus erat, occasionem in aliquanto uiliore animali expiandae religionis rapuit. summa alterius regis equisone cal
Abbreviated transcription (Latin):
ertor uls ueyo corpis
robore atqz amim co-¬
silio parem nature indulgẽ¬
tiam expertus: proscriptĩoe
syllana sux lusitanorum
fieri ceactus: cum cos orati¬
one flecterc non posset ne
cum romanis uiniersa acie
confligere uessent: uafro cõ¬
silio ad suam sentenciam
perduxit: Suos enm in con¬
spectu corum constituit e¬
alterum infirmissimum.
ac demd̃e ualidi ciuida
ab imbecillo sene paulatim
carpi: infirmi a iuuenc exi¬
miarum uirium unuersa
conuelli iussit obtempera¬
tum imperio est: sed Sum
adolescentis sextera irrito
se la borc fatigut semo con¬
fectu manus mimsterium
executa est. tunc barbare con¬
cioni quorsum ea res tenderet
cognoscere cupienti subiecit.
ẽqui caude consimilem esse
nostrum exercitum: ciuus
partes aliquis aggrediens
opprimere possit: uniuersũ
conatus prosternere celerius
tradiderit uictoriam quam
occuyauerit: ita gens bar¬
bara aspera et regi siffici¬
lis in exitium suum ruens
quam utilitatem auribus
respuerat oculis periidit.

Expanded text:
ertorius uero corporis robore atque animi consilio parem naturae indulgentiam expertus, proscriptione Sullana dux Lusitanorum fieri coactus, cum eos oratione flectere non posset ne cum Romanis uniuersa acie confligere uellent, uafro consilio ad suam sententiam perduxit: duos enim in conspectu eorum constituit ealterum infirmissimum, ac deinde ualidi caudam ab inbecillo sene paulatim carpi, infirmi a iuuene eximiarum uirium uniuersam conuelli iussit. obtemperatum imperio est. sed dum adulescentis dextera inrito se labore fatigat, senio confecta manus ministerium exsecuta est. tunc barbarae contioni quorsum ea res tenderet cognoscere cupienti subicit equi caudae consimilem esse nostrum exercitum, cuius partes aliquis adgrediens opprimere possit, uniuersum conatus prosternere celerius tradiderit uictoriam quam occupauerit. ita gens barbara, aspera et regi difficilis, in exitium suum ruens, quam utilitatem auribus respuerat, oculis peruidit.