comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quae cognouerunt. Et si intellegen
do congaudent munerilargitoris.
maerentes tamen considenent debi¬
tumoperis. Vt uidelic& actione per¬
soluant. quod eispnterogatum . ẽ. in cog¬
nitione. Stultus namq est debitor.
quigaudens pecinis mutuas accipit:
& tempus quored dere debeat non ad¬
tendit. Moderatur autem la&itia
accipiendi quando sollesti prouiden¬
tia &iam constitutum tempus redden¬
his qua euigilanter intellegunt. secu¬
rala &itia non extolluntur. dicatur
recte. Sila & atussum supermultis diui¬
tus meis & quia plurima repperit ma¬
nus mea Acsia peste dicer& ur
Nequaquam mein eolo cupl&em extus¬
titia credidi. quorecta quaeagere
debui. &iam multa cognoui. Nec intel¬
legentia corex tollit. quia illud consi¬
tigit. ut cum intellegentiae altitudo
percipitur. circa se m&ipsum animus
ualde sollicitus. abelationis lapsuteneatꝰ
Sed cum mira quae intellegit &iã ope¬
iaricoeperit. eo ipso nonnum quam

Expanded text:
quae cognoverunt: et si intelligendquae cognoverunt: et si intelligendo largiores congaudent munere largitoris, moerentes tamen considerant debitum operis: ut videlicet actione persolvant, quod eis prorogatum est in cogitatione. Stultus namque est debitor, qui gaudens pecunias mutuas accipit, et tempus quo reddere debet, non attendit. Moderatur autem laetitia accipiendi, quando solerti providentia etiam constitutum tempus reddenhis quae vigilanter intelligunt secura laetitia non extolluntur, dicatur recte: Si laetatus sum super multis divitiis meis, et quia plurima reperit manus mea. Ac si aperte diceretur: Nequaquam me in eo locupletem ex justitia credidi, quo recta quae agere debui etiam multa cognovi, nec intelligentia cor extulit, quia illud consitingit, ut cum intelligentiae altitudo percipitur, circa semetipsum animus valde sollicitus ab elationis lapsu teneatur. Sed cum mira quae intelligit etiam operari coeperit, eo ipso nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
Sed numquam ds̃mentem deserit. quae
inpeccatis seueraciter agnoscit : Vnde
& mox heliseus ueniens lignum deorsum
mittit. & ferrum insuperficiem ad tol¬
lit: quia uidelic& redemptor noster
pienos respiciens corpeccatoris humi¬
liat & eiquam amiserat intellgentiã
reformat. Lignum mergit. & ferrũ
releuat. quiacor affligit. & scientiã
repartet. Vnde bene aliatraens latio¬
nedicitur. quod confregit lignum atq
iactauit: & sic fersum sustulit.
Lignum namq confringere est. corab
elatione conterere. Lignum adima
iactareest. elatumcor incognitione
ut diximus propriae infirmitatis humi¬
liare Atq ilicoferrum ad superficiẽ
redit. qui adusum exercitationis pris¬
tinae intellegentia re currit
Igitur qnmndonum intellectus quod¬
i accipitur. uixcum tot difficultatibus
custoditur. curaendum quippeest. ne
otio torpeat. Curandum nein exercita
Sc̃iuiri minime exultant. cum cognos¬
cunt quae faciant. sed cum faciunt

Expanded text:
At nunquam Deus mentem deserit, quae At nunquam Deus mentem deserit, quae in peccatis se veraciter agnoscit. Unde et mox Eliseus veniens, lignum deorsum mittit, et ferrum in superficiem attulit: quia videlicet Redemptor noster, pie nos respiciens, cor peccatoris humiliat, et ei qui amiserat, intelligentiam reformat, lignum mergit, et ferrum levat, quia cor affligit, et scientiam reparat. Unde bene in alia translatione dicitur quod infregit lignum, atque jactavit, et sic ferrum sustulit. Lignum namque confringere est, cor elatione conterere. Lignum ad ima jactare, est elevatum cor in cogitatione, ut diximus propriae infirmitatis humiliare, atque illico ferrum in superficiem redit, quia adversum exercitationis pristinum intelligentia recurrit. Igitur quoniam donum intellectus, quod accipitur, vix cum tot difficultatibus custoditur, curandum valde est, ne otio torpeat, curandum ne in exercitasancti namque viri minime exultant, cum cognoscunt quae faciunt: sed cum faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
sus uanaegloriae in accepta eadem sci¬
entia nonuitatur. ferrum in aquaper¬
ditur. quia exdi soluto opere intelle¬
gentia fatuatur. Quam profecto in¬
tellegentiam ad hoc nouimus dari. ut
ante dantis oculos exbona debeat ac¬
tione restitui. Vnde & recte is quifer¬
rum a miserat. clamabat. Heu heu heu¬
dominemi. & hoc ipsum mutuũ accepe¬
ram Habent enim hoc electi proprium.
ut siquando eis in suascientia fustiua ua¬
naegloriae culpa subripitur. ad cor
uelociter redeant: & quicquid inse an¬
te districti iudicisoculos dam nabile
inueniunt. lacrimis insequantur
Quiflentes non solum caute in spiciunt
quaemala commiserunt. sed exaccepto
muner e quaereddere &iambona
debuerunt : Quianimirum tantose
amplius peccatores sentiunt: quanto
exneglectis bonis quaea gerepoterant:
debitores tenentur Recte ergo qui
Illud per dissolutionem neglegentiae
perdidi quod ut perbona operax red¬
derem ex giaetia creditoris accepi

Expanded text:
sus vanae gloriae in accepta eadem scisus vanae gloriae in accepta eadem scientia non vitatur, ferrum in aqua perditur, quia ex dissoluto opere intelligentia fatuatur. Quam profecto intelligentiam ad hoc electis novimus dari, ut ante dantis oculos ex bona debeant actione restitui, unde et recte is qui ferrum amiserat, clamabat: « HeuDomine mi, et hoc ipsum mutuo acceperam: habent enim hoc electi proprium, ut si quando eis in sua scientia furtiva vanae gloriae culpa subripitur, ad cor velociter redeant, et quidquid in se ante districti judicis oculos damnabile inveniunt, lacrymis insequantur. Qui flentes non solum caute inspiciunt, quae mala commiserunt, sed ex accepto munere quae reddere etiam bona debuerunt: quia nimirum tanto se amplius peccatores sentiunt, quanto ex neglectis bonis, quae agere poterant, debitores tenentur. Recte ergo, qui Illud per dissolutionem negligentiae perdidi, quod ut per bona opera redderem ex gratia creditoris acceperam.
Abbreviated transcription (Latin):
atq in his plura nec ta mensibim &:
diuersa sentimus Nonestautem
secure la&itia indiuinis paginis.
uel fostia uel multa cognoscere. sed
cognita custodire: Nam quibene
intellegit. quid intellegendo debeat
agnoscit. Quanto enim in intellectu
latius extenditur. tanto ad explen
da operax enixius ligatur. Vnde in
euangelio ueritasdicit. Cui multũ
datum est. multum quaeritur ab eo
Etcui commendauerunt multum.
plus p&ent abeo. Deputemus igitur¬
mutuam. Quoplus nobis creditur ex
benignitate. eo debitores amplius te¬
nemur inopere. Et plerumq: eadẽ
intellegentiae accepta pecunia. cũ
adusurtes auditoribus datur. amit¬
titur nisicaute tribuatur. Neque
enim neglegenter intuendum est.
dane lignacederent: unieorum se¬
curis ex manubrio in profundum lap¬
sa disparuit. Perrum quippe inma¬
nubrio est. donum intellectus in cos¬
de. Lignauero perhoccedere est
procueagentes increpare. Quod non¬
numquam dum fluxeagitur. dumlap¬

Expanded text:
atque in his plura, nec tamen sibimet atque in his plura, nec tamen sibimet diversa sentimus. Non est autem secura laetitia 701 in divinis paginis vel fortia, vel multa cognoscere, sed cognita custodire. Nam qui bene intelligit, quid intelligendo debeat agnoscit. Quanto enim intellectu latius extendida opera enixius ligatur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Cui multum datum est, multum quaeritur ab eo; et cui commendaverunt multum, plus petent ab eo . Deputemus mutuam, quia quo plus nobis creditur ex benignitate, eo debitores amplius tenemur in opere; et plerumque eadem intelligentiae accepta pecunia, cum ad usuras auditoribus datur, amittitur, nisi caute tribuatur. Neque enim negligenter intuendum est idane ligna caederent, uni eorum securis ex manubrio in profundum lapsa disparuit nubrio est donum intellectus in corde. Lignum vero per hoc caedere est prava agentes increpare. Quod nonnunquam dum fluxe agitur, dum lap
Abbreviated transcription (Latin):
rit manus mea. Quid multas diuitias
appellatas per significationem cre¬
dimus. Nisiabundantia a cumina con¬
siliorumo Quae querentis manus
inuenit. cum haec cogitatio tracetantis
gignit. Has& enim salomon sapien¬
tiae diuitias contemplatas. ait
Corona sapientium. diuitiae eorum
Quiqui adiuitias non m& alla terre¬
na. sed prudentiã nominat ili coper
contraeri& atem subdit fatuitas
stultorum. in prudentia Si enim co¬
ronam sapientium terrenas diuitias
dicer&. procul dubio fatuitatemstul¬
torum paupestatem potius quam in¬
prudentiã fater&ur. Seddum fatiu¬
tatem stultorum in prudentiã subdi ¶¬
dit. sapientum diuitias qui a pruden¬
tiã dixerit indicauit. Hasinse pau¬
lus scientiae diuitias contemplatus.
& contemplationem suam considera¬
tone humanae fracgilitatis humili¬
ans: ait. Habemus thesaurum istũ
inuasis fictilibus. Multas itaque
apudnos diuitias repperimus. cum
donahabundantis intellegentiae sacra
eloquia inuestigando percipimus.

Expanded text:
iantur.---Quid multas divitias appellatas per significationem credimus, nisi abundantia acumina consiliorum? Quae quaerentis manus invenit, cum haec cogitatio tractantis gignit. Has etenim Salomon sapientiae divitias contemplatus ait: Corona sapientium divitiae eorum . Qui quia divitias non metalla terrena, sed prudentiam nominat, illico per contrarietatem subdit: Fatuitas stultorum imprudentia . Si enim coronam sapientium terrenas divitias diceret, procul dubio fatuitatem stultorum paupertatem potius quam imprudentiam fateretur. Sed dum fatuitatem stultorum imprudentiam subdidit, sapientum divitias quia prudentiam dixerit, indicavit. Has in se Paulus scientiae divitias contemplatus, et contemplationem suam consideratione humanae fragilitatis humilians, ait: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Multas itaque pud nos divitias reperimus, cum dona abundantis intelligentiae, sacra eloquia investigando percipimus,
Abbreviated transcription (Latin):
quae proferunt. & mit tunt quae¬
damblanda & dulcia. quibus con¬
trista timens possit. ex benignita¬
te refoueri. Itaperuersi quique
quia malum non in lingua sed sub
lingua habent. sermonibus dulcia
praetendunt. & cogitationibus
peruerse moliuntur. Hincesł &enĩ
quod io ab amase mentum dextrx tenu¬
it sed sinistram ad gladium latenter
mittens: eius uiscerx effudit. dex¬
trax quippe mentum tenere est.
quasi exbenignitate blandire sed
sinis trrm adgladium mittit. qui laten¬
ter exmalitia percutit. Hinc deipso
quoq eorum capite scriptum est
Sublinguaeius labor & dolor. Qui
enim non aperte mala quae cogitat
ostendit. laborem ac dolorem eorum
quorum mortem appetit non in lin¬
gua exerit. sed sub lingua praemit
Sene autem de hochypocrita subditur

Expanded text:
quae proferunt emittunt quaequae proferunt emittunt quaedam blanda et dulcia, quibus contristati mens possit ex benignitate refoveri. Ita perversi quique, quia malum non in lingua, sed sub lingua habent, sermonibus dulcia praetendunt, et cogitationibus perversa moliuntur. Hinc est enim quod Joab Amasae mentum dextera tenuit, sed sinistram ad gladium latenter mittens, ejus viscera effudit . Dextera quippe mentum tenere est quasi ex benignitate blandiri. Sed sinistram ad gladium mittit, qui latenter ex malitia percutit. Hinc de ipso quoque eorum capite scriptum est: Sub lingua ejus labor et dolor . Qui enim non aperte mala quae cogitat ostendit, laborem ac dolorem eorum quorum mortem appetit, non in lingua exerit, sed sub lingua premit. Bene autem de hoc hypocrita subditur
Abbreviated transcription (Latin):
MALUM. ABSCON¬
DIT IL LUD SUBLIN¬
CUASUA¬
est. quia ei est inquitas suauis
inmente. osquippe cordis cogi¬
tatio est. dequa scriptumest
Labia dolosa incorde & corde¬
locuti sunt mala Sed hoc malum
quod in ore hypocritae dulceest
sublingua eius absconditur. quia aspe¬
ritas malitiae quaelatet inmente. sub
tegmine blandȩ locutionis operitun
Malum namque in lingua & non sublin¬
gua esset. siloquens hrpocrita mali¬
tiam suae pracuitatis aperirec.
Sed sicut plerique iustorum cum quos¬
dam agere peruersae conspiciunt:
quidurssunt increpationibus ferien¬
di. Hnilingua asperitatem sumunt.
sed sublingua mentis suae benignita¬
tem contegunt VNde scãẽ eccle¬
siae sponsi uoce dicitur. Mel & lac
sublinguatua Quienim mentis
suae dulcedinem aperire infirmis
nolunt. sedloquentes quadam eõs
asperitate feriunt. & tamen in ter
uerba aspera quasi latenter quiddã
dulcedinis intermittunt. hi uide¬
licet non in lingua. sed sub lingua
habent dulcedinem. quia interdura

Expanded text:
malum, absconmalum, abscondet illud sub lingua suaest, quia ei est iniquitas suavis in mente. Os quippe cordis cogitatio est, de qua scriptum est: Labia dolosa in cordelocuta sunt mala . Sed hoc malum, quod in ore hypocritae dulce est, sub lingua ejus absconditur, quia asperitas malitiae quae latet in mente, sub tegmine blandae locutionis operitur. Malum namque in lingua, et non sub lingua esset, si loquens hypocrita malitiam suae pravitatis aperiret. Sed sicut plerique justorum, cum quosdam agere perverse conspiciunt, qui duris sunt increpationibus feriendi, in lingua asperitatem sumunt, sed sub lingua mentis suae benignitatem contegunt. Unde et sanctae Ecclesiae sponsi voce dicitur: Mel et lac sub lingua tua . Qui enim mentis suae dulcedinem aperire infirmis nolunt, sed loquentes quadam eos asperitate feriunt, et tamen inter verba aspera quasi latenter quiddam dulcedinis intermittunt, hi videlicet non in lingua, sed sub lingua habent dulcedinem, quia inter dura
Abbreviated transcription (Latin):
tate minime cessare Tenent
igitur illum pstruȩ consue tudi¬
nes quae semel coeperunt. atque
cotidie duriores existunt. &
cum illo inpuluere dormiunt
quia non nisi cum eius uita finiun¬
tur Sed haec intellegi & aliter
possunt Habet namque hrpo¬
crita non num quam foste acuali¬
dum aliquid in operrtione. sed
dum multa bona se simulat habe¬
re quae non habet. perdit &iam
ca quae habet VNde bene
nunc dicitur ossaeius imple¬
buntur uitiis. adolescentiae eiuf
Quia cum leuis ac mobilis multa pu¬
eriliter facit. &iam inhis quae
fostia egerit. Inuitio mollescit
Quae uidelicet eiusossa cumeo in
puluere dormient. quia scilicet
sicut puluis est omnis simulatio
illa quam agit. ita millo & si
quid habet ualidum omni solidi¬
tate uacuatur: ut peruir tutis
arrogantiam hoc quoque perdat
quod ineo potuit. ẽẽ. uirtutis
Ossaergo cum eo in puluere dormi¬
reest. cum pracius eius actibus
&iam siqua sunt bene acta deperi¬
re sequitur
CUM ENIM DULGE
PUERIT INORE EIUS

Expanded text:
tate minime cessare. Tenent tate minime cessare. Tenent igitur illum pravae consuetudines, quae semel coeperunt, atque quotidie duriores existunt. Et cum illo in pulvere dormiunt, quia non nisi cum ejus vita finiuntur. Sed haec intelligi et aliter possuntcrita nonnunquam forte ac validum aliquid in operatione; sed dum multa bona se simulat habere quae non habet, perdit etiam ea quae habet. Unde bene nunc dicitur: Ossa ejus implebuntur vitiis adolescentiae ejus. Quia cum levis ac mobilis multa pueriliter facit, etiam in iis quae fortia egerit in vitio mollescit. Quae videlicet ejus ossa cum eo in pulvere dormient, quia scilicet sicut pulvis est omnis simulatio illa, quam agit, ita et in illo si quid habet validum, omni soliditate vacuatur, ut per virtutis arrogantiam hoc quoque perdat, quod in eo potuit esse virtutis. Ossa ergo cum eo in pulvere dormire est cum pravis ejus actibus etiam si qua sunt bene acta deperire. SequiturCum enim dulce fuerit in ore ejus
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc quod in choauerit ex crescit
quiditaq ad olescentia hũius hrpo¬
critae. Nisi inchoatio prruitatis
esto Inadolescentia quippe iam
libi doferuescere inchoat. & tunc
adolescentiam hrpocrita habet
cum appetere & amplecti libi dinẽ
gloriae coeperit: quam in eodum
adolantium blanda fomenta multi¬
plicant. robustiorem reddunt.¬
& quasi inossa conuertunt
Hoc enim quod male coepit. peius
cotidie perconsuetudinem robo¬
iat Dicatur itaque. ossaeius
implebuntur uitus adolescentiae
eius: quia dunre in eo procuitatũ
consuetudines. auitio sumptae suNl
pessimae inchoationis VNde
scriptum est prouerbiumest.
adolescens iuxtauiam suam. &iã
cum senuerit non recedet abea
quae nimirum ossa cumeo inpulue¬
redormient. quia eo usque in illo
iniquȩ consuetudines perdunent:
quo hunc ad mostis puluerem per¬
trchant Cumeo enim inpulue¬
re ossa ueluitia dormireest. usq
adpuluerem eum non desẽrere
id est usque ad mostem ab iniqui¬

Expanded text:
in hoc quod inchoaverat excrescit. in hoc quod inchoaverat excrescit. Quid itaque adolescentia hujus hypocritae nisi inchoatio pravitatis est? In adolescentia quippe jam libido fervescere inchoat. Et tunc adolescentiam hypocrita habet, cum appetere et amplecti libidinem gloriae coeperit. Quam in eo dum adulantium blanda fomenta multiplicant, robustiorem reddunt, et quasi in ossa convertunt. Hoc enim quod male coepit, pejus quotidie per consuetudinem roborat. Dicatur itaque: Ossa ejus implebuntur vitiis adolescentiae ejus, quia durae in eo pravitatum consuetudines a vitio sumptae sunt pessimae inchoationis. Unde 473 scriptum est in Proverbiis: Adolescens juxta viam suam, etiam cum senuerit, non recedet ab ea . Quae nimirum ossa cum eo in pulvere dormient, quia eousque in illo iniquae consuetudines perdurant, quo hunc ad mortis pulverem pertrahant. Cum eo enim in pulvere ossa vel vitia dormire est usque ad pulverem eum non deserere, id est usque ad mortem ab iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
Scriptumest. in maliuolam animam
non in troibit sapientia Et per
psalmistamdicitur. Diuites egu¬
erunt &esurierunt gienim de ex¬
teriori fame egestaseorum & esuri¬
es diceretur: profecto diuites non
essent. qui pane corporis indige¬
rent sed quia dum exterius mul¬
tiplicantur. interius inanes fiunt
& diuites pariter & egentesesse
memostrntur: quia uidelicet pane
sapientiae satiari minime meren¬
tur Filuitaq huius hrpocritȩ
atterentur egestate. quiahi
qui hypocrisin ex eius imitatione
nascuntur: dumueritatis soliditatẽ
ciunt
quid permanus nisi operae designan
tur & Manusitaque illius eidolo¬
rem reddent. quia damnationem
iustam exiniqua recipiet openrti¬
one Seneautem nondabunt sed
reddent dicitur. quia peruersȩ eius
actiones. aeternum ei supplicium
qua si quoddam debitum soluent
ed prius quam adaeterna supplicia
ueniat. qualem sehic exhibeat pleni
usadiungat: Sequitur
culpae &iam prxe sumendo multi¬
plicat Dum enim malequisque
agere coeperit. usuiam de terius

Expanded text:
Scriptum est: In malevolam animam non introibit sapientia . Et per Psalmistam dicitur: Divites eguerunt, et esurierunt . Si enim de exteriori fame egestas eorum et esuries diceretur, profecto divites non essent, qui pane corporis indigerent. Sed quia dum exterius multiplicantur, interius inanes fiunt, et divites pariter et egentes esse memorantur, quia videlicet pane sapientiae satiari minime merentur. Filii itaque hujus hypocritae atteruntur egestate, quia hi qui in hypocrisi ex ejus imitatione naciunt.olorem suum. - Quid per manus nisi opera desitur? Manus itaque illius ei dolorem reddent, quia damnationem justam ex iniqua recipiet operatione. Bene autem non dabunt, sed reddent, dicitur, quia perversae ejus actiones aeternum ei supplicium quasi quoddam debitum solvent. Sed priusquam ad aeterna supplicia perveniat, qualem se hic exhibeat plenius adjungat. Sequitur:culpae etiam praesumendo multiplicat. Dum enim mala agere quisque coeperit, usu jam deterius
Abbreviated transcription (Latin):
tanto semper maiorem malitiam con¬
trax proximos inmente concipit.
quanto solus prareomnibus uideri in¬
nocentior quaerit. Haec idcirco
eliphaz protulit. quia beatum iob
tanto percus sum uerbere. propter
hypocrisin putauit: Sed eius uerba
& simultis congruunt. ab ipso solo alie¬
natisunt. pro quosolo dicebantur
Quia scsuir nil in suis actibus duplicitatis
habuit. quem testis ueritas. de cordis
simplicitate laudauit

Expanded text:
tanto semper majorem malitiam contanto semper majorem malitiam contra proximos in mente concipit, quanto solus prae omnibus videri innocentior quaerit. Haec idcirco Eliphaz protulit, quia beatum Job tanto percussum verbere propter hypocrisim putavit. Sed ejus verba etsi multis congruunt, ab ipso solo aliena sunt pro quo solo dicebantur, quia sanctus vir nihil in suis actibus duplicitatis habuit, quem testis veritas de cordis simplicitate laudavit
Abbreviated transcription (Latin):
uidendo dolorem concipit. derogando
iniquitatem parit. Cnruis quippeest
iniquitas. quando is qui peruersus est.
ostendere alios peruersos molitur:
tinde ipse quasi sc̃s appareat. quod alios
nomine. mens solet intellegi. Hinc
est enĩ . quod persalomonem dicitur
Iucernadñi spinrculum hominis. quae
in uestigat omnia secreta uentris.
Iux enim gnatiae quae de superuenit.
spinculum homini prestat aduitam
quae uidelicet lux omnia secreta uen¬
tris inuestigare dicitur. quia occulta
mentis penetrat: ut ea quaedese ipsa
latebant animam. Ante eius flenda
oculos redũcat. Hinc hieremias ait
Ventremmeum. uentrem meum doleo
Qui ut uentrem suum quid dixis set
ostenderet. adiunxit gensus cordis
mei turbati sunt Vteri itaque
nomine recte mens accipitur. quia
sicut proles in utero concipitur.
sic cogitatio inmente genenrtur
Et sicut inuentre cibi. ita continentur
inmente cogitationes Vterus itaq
hypocritae pirepanrt. dolos. quia

Expanded text:
videndo dolorem concipit, derogando videndo dolorem concipit, derogando iniquitatem parit. Gravis quippe est iniquitas quando is qui perversus est ostendere alios perversos molitur, ut inde ipse quasi sanctus appareat, quod alios nomine mens solet intelligi. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: « Lucerna Domini 417 spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris . Lux enim gratiae, quae desuper venit, spiraculum homini praestat ad vitam. Quae videlicet lux omnia secreta ventris investigare dicitur, quia occulta mentis penetrat, ut ea quae de seipsa latebant animam, ante ejus oculos flendo reducat. Hinc Jeremias ait: Ventrem meum, ventrem meum doleo . Qui ut ventrem suum quid dixisset ostenderet, adjunxit: Sensus cordis mei turbati sunt. Uteri itaque nomine recte mens accipitur, quia sicut proles in utero concipitur, sic cogitatio 418 in mente generatur; et sicut in ventre cibi, ita continentur in mente cogitationes. Uterus itaque hypocritae praeparat dolos, quia
Abbreviated transcription (Latin):
meritum laudari de sidenrns. munus
abore quaerit. Et quia in ipso laudis
appecitu nimio cor ardore succendi¬
tur. dicatur recte. & ignis deuorabit
tabernaculaeorum quimunenr
libenter accipiunt Sin uero¬
eorum tabernacula corpont debemus
accipere. inquibus illorum animae
habitant. ignis eorum tabernacula
deuonit. quia quihic inmente ardent
igne auaritiae. illic &iam incarne
concremantur ignibus gehennae
Et quia mens hrpochritae numquam
uacat amalitiae cogitatione: Nam
siue terrena quaeq sȩulaudem appe¬
tat. haec aliis inuidet. quae sibi tribui
anhelat:Et tanto ceteros ostendere
peruersos molitur. quanto uideri
scanctior omnibus appetittex
eo quod alii despicabiles fiunt. ipse
reuerentior semper appareat. Unde
fit ut de opinione ꝓrimi ante huma na
iudicia linguȩ suȩ laqueos praetendat. ut
eorũ quibis placere ap̃petit. solus estimacio
ET UT ERUS EIUS PRAE
sacogitat. Iniquitatem parit. cum
explere coeperit quod cogitauit IN¬

Expanded text:
meritum laudari desiderans, munus meritum laudari desiderans, munus ab ore quaerit. Et quia in ipso laudis appetitu nimio cor ardore succenditur, dicatur recte: Et ignis devorabit tabernacula eorum qui munera libenter accipiunt. eorum tabernacula corpora debemus accipere, in quibus illorum animae habitant, ignis eorum tabernacula devorat, quia qui hic in mente ardent igne avaritiae, illic etiam in carne concremantur ignibus gehennae, et quia mens hypocritae nunquam vacat a malitiae cogitatione; nam sive terrena quaeque, seu laudem appetat, haec aliis invidet quae sibi tribui anhelat; et tanto caeteros ostendere perversos molitur, quanto videri sanctior omnibus appetit, ut ex eo quod alii despicabiles fiunt, ipse reverentior semper appareat. Unde fit ut de opinione proximi ante humana judicia, linguae suae laqueos praetendat, ut eorum quibus placere appetit solus aestimation et uterus ejus praepcogitat. Iniquitatem parit cum explere coeperit quod cogitavit. In
Abbreviated transcription (Latin):
cundi & aridi apparent saepe uero
aestu auaritiae accensi. eo dese maio
ra openr humanis oculis ostendunt.
quo amplionr sibi ab hominibus offerri
munera appetunt. Vnde adhuc subdit̃¬
STICUIS OEUORABITTA¬
BERNACULAEORUM QuI
MUNERA LIBENTERAC
GIPIUNT
mens habitat in cogitatione Sed
ignis tabernacula deuonrt. cum
aestus auaritiae cogitationes deuastat
Et fit plerumq ut hypochrita aurum
nelquȩq bonacorpontlia ab hominib
accipere contemnat. sed quia haec non
accipit. maiores abeis recipere laudes
quaenit. Et fortasse munus se acce¬
pisse non aestimat. quia bona corporali¬
a accipere recusat: Unde sciendum
est. quia aliquando munus amanu.¬
aliquando uero abore porrigitur
Nam qui nummum tribuit. munus exmanu
dedit Qui autem uerbum laudis
impendit. munus abore protulit
Hypochrita itaq & si exterioradona
quae terrenae forsitan necessitati con¬
gruunt accipere recusat. plusest
quod sibi retribui appetit. cumultra

Expanded text:
cundi et aridi apparent. Saepe vero, cundi et aridi apparent. Saepe vero, aestu avaritiae accensi, eo majora de se opera humanis oculis ostendunt, quo ampliora sibi ab hominibus offerri munera appetunt. Unde adhuc subditIgnis devorabit tabernacula eorum qui munera libenter accipiunt mens habitat in cogitaignis tabernacula devorat cum aestus avaritiae cogitationes devastat. Et fit plerumque ut hypocrita aurum vel quaeque bona corporalia ab hominibus accipere contemnat, sed quia haec non accipit, majores ab eis recipere laudes quaerat; et fortasse munus se accepisse non aestimat, quia bona corporalia recipere recusat. Unde sciendum est quia aliquando munus a manu,aliquando vero ab ore porrigitur. Nam qui nummum tribuit, munus ex manu dedit; qui autem verbum laudis impendit, munus ab ore protulit. Hypocrita itaque etsi exteriora dona, quae terrenae forsitan necessitati congruunt, accipere recusat, plus est quod sibi retribui appetit, cum, ultra
Abbreviated transcription (Latin):
ditur amittatur Nam quosdam
saepe uidemus terrena quae possederaNT
reliquisse. & niliam trrnsitorium
quaerere: nullis prohacuita iurgus
admisceri. Cum itaq: hoc inse fidelis
anima ostendit. quasi oliua florem pro¬
tulit Sed cumquidam extalibus
rursus coeperint mundi gloriam quã
contempse nrnt quaerere. & terrenis
rebus quasspreuisse uidebatur insatia-¬
biliter inhiare. uacare iurgiis. proximo¬
rum laesiones exquirere. nimirum pro¬
icit oliua florem quemproposuit.
quia rudimenta bonistudu adperfec¬
ta openr non perduxit Sed sciendũ
est. quia haec semper eis eueniunt. quidm̃¬
puro acsimplici studio non sequuntur
bona non amitteret. sihrpochrita non fu¬
isset. Congregant uero & hrpochri¬
tae bona openr. sed eorum sterilis est ipsa
congregatio. quia perhoc quodagunt.
fructum recipere in aeterna retributi
one non ap̃petunt pecundi acuirt¬
des in suis operibus humanis oculis uiden¬
tur. sed in conspectu oc culti iudicis infe¬

Expanded text:
ditur amittatur. Nam quosdam ditur amittatur. Nam quosdam saepe vidimus terrena quae possederant reliquisse, et nil jam transitorium quaerere, nullis pro hac vita jurgiis immisceri. Cum itaque hoc in se fidelis anima ostendit, quasi olitulit. Sed cum quidam ex talibus rursum coeperint mundi gloriam, quam contempserant, quaerere, et terrenis rebus, quas sprevisse videbantur, insatiabiliter inhiare, vacare jurgiis, proximorum laesiones exquirere, nimirum projecit 416 oliva florem quem proposuit, quia rudimenta boni studii ad perfecta opera non perduxit. Sed sciendum est quia haec semper eis eveniunt quipuro ac simplici studio non sequuntur,bona non amitterent, si hypocritae non fuissent. Congregant vero et hypocritae bona opera, sed eorum sterilis est ipsa congregatio; quia per hoc quod agunt, fructum rone non appetunt. Fecundi ac virides in suis operibus humanis oculis videntur, sed in conspectu occulti judicis infe
Abbreviated transcription (Latin):
fecit PVnde & bene subditur. & qua¬
sioliua proiciens florem suum
Oliua quippe cum infloreest. siin mode¬
rata nebula tangitur. Aplenitudine
fructuum uacuatur Et quoties
inchoantes quiq: bona openx laudari
ab aspicientibus coeperint. atq insuis
laudibus delectari. fit caligo intellegen¬
tiae incogitatione ut iam discernere
neq: at qua intentione quid faciat
Et fructum perdit operis. uelut exnebula
fauoris Vndebene persalomonem
dicitur. Mane surgamus aduineas.
uideamus si floruit uinea. si flores fruc¬
tus parturiunt s lorent quippe
uineae. cummentes fidelium bona
opent proponunt: Sed fructus non pa¬
riunt. si ab eo quod pro posuerint aliqui¬
bus uicti er roribus infirmantur
ant. sed siflores ad partum fructuum
conualescant quia mirum non est
siquis bona in choet. sed ualde minrbile
est. siintentione recta in bono opere
perduret unde fit plerumq ut si
in bono opere recta intentio non tenetur.
& iam ipsum hoc opus quodbonum cre¬

Expanded text:
fecit? Unde et bene subditur: Et quafecit? Unde et bene subditur: Et quasi oliva projiciens florem suum. Oliva quippe cum in flore est, si immoderata nebula tangitur, a plenitudine fructuum vacuatur. Et quoties inchoantes quique bona opera laudari ab aspicientibus coeperint, atque in suis laudibus delectari, fit caligo intelligentiae in cogitatione, ut jam discernere nequeant qua intentione quid faciant, et fructum perdant operis, velut ex nebula favoris. Unde bene per Salomonem dicitur: Mane surgamus ad vineas, videamus si floruit vinea, si flores fructus parturiunt . Florent quippe vineae cum mentes fidelium bona opera proponunt. Sed fructus non pariunt, si ab eo quod proposuerint aliquibus victi erroribus infirmantur.ant, sed si flores ad partum fructuum convalescant, quia mirum non est si quis bona inchoet, sed valde mirabile est si intentione recta in bono opere perduret. Unde fit plerumque ut si in bono opere recta intentio non tenetur, etiam ipsum hoc opus quod bonum cre
Abbreviated transcription (Latin):
ualde frigescit animus. si necdum
fuerit per intima dona solidatus
Vnde necesseest. ut loca maiora uel
exterionr openr quae humanis sunt
necessitatibus profutumr. illi exer¬
cenda suscipiant. q uihaec diuidica¬
re. atq: sub semetipsis premere ex
uistute intima nouerunt Nam cum
infirmus quisq: uel ad locum regimi¬
nis. uel ad exterionr agenda retrahi¬
tur. quoqua si extrase ducitur.
enrdicatur quia & arbor quae
ur dices prius in altum non mittit.
citius uentorum impe tu sternitur.
sise ad altam uesticem extollit
in aere sine nrdicibus excreuit
Nonnumquam uero florentem uineam
non frigus. sed aestus arefacit
Cũqs in moderato calore tangitur.
discussoflore botrus tabescit Et
plerumq contingit. ut hiiqui adbona
opena recta intentione nonueniunt.
cumplacere sehominibus uident. adex¬
ercenda haec eadem opent uehementius
accendantun Humanis placitura
oculis agere anxie studeant. & quasi
nae laudis appetitio a fructu alienos

Expanded text:
valde frigescit animus, si necdum valde frigescit animus, si necdum fuerit per intima dona solidatus. Unde necesse est ut loca majora vel exteriora opera, quae humanis sunt necessitatibus profutura, illi exercenda suscipiant, qui haec dijudicare, atque sub semetipsis premere ex virtute intima noverunt. Nam cum infirmus quisque vel ad locum regiminis, vel ad exteriortur, quo quasi extra se ducitur, eradicatur; quia et arbor quae radices prius in altum non mittit, citius ventorum impetu sternitur, si se ad altam verticem extollit; in aere sine radicibus excrevit. Nonnunquam vero florentem vineam non frigus, sed aestus arefacit. Cumque immoderato calore tangitur, discusso flore botrus tabescit. Et plerumque contingit ut hi qui ad bona opera recta intentione non veniunt, cum placere se hominibus vident, ad exercenda haec eadem opera vehementius accendantur, humanis placitura oculis agere anxie studeant, et quasinae laudis appetitio a fructu alienos
Abbreviated transcription (Latin):
Votandum quod sic dehoc iniquo genera¬
liter loquitur. ut tamen diuinus ser¬
mo adspecialem eius nequitiam diri¬
uetur Quienim dicens laeditur
quasi uinea in primo flore botrus eius.
& quasi oliua proiciens germensuum.
protinus subdit. congregatio enim
hypocritae sterilis. patenter in di¬
cat. quia in hoc iniquo reprobationis
sententiam. contraeius hrpocrisin
est. qualiter hypocrita sicut uinea
in primo flore. uel sicut oliua florẽ
proiciens laedatur Si florentem
uineam per in aequalitatem aeris
in modenrtum frigus attigerit.¬
protinus ab omni humore uiriditatis
are facit Et sunt non nulli. qui
post peruersa itinenx scãs uias sectari
appetunt. sed prius quam in eis ut dixi¬
mus desideriabona roborentur. quae
illos puresentis saeculi prosperitas acci¬
pit. quae eosrebus exterioribus impli¬
cat. & eorum mentem dum acalore
in timi amoris retrrhit. quasi exfrigo¬
re extinguit. & quic quid in eis de
uirtutum flore apparere uidebatur
interficit Interrenis quippe actib

Expanded text:
otandum quod sic de hoc iniquo generaliter loquitur, ut tamen divinus sermo ad specialem ejus nequitiam derivetur. Qui enim dicens: Laedetur quasi vinea in primo flore botrus ejus, et quasi oliva projiciens florem suum, protinus subdit: Congregatio enim hypocritae sterilis, patenter indicat quia in hoc iniquo reprobationis sententiam contra ejus hypocrisim est qualiter hypocrita sicut vinea in primo flore, vel sicut oliva florem projiciens laedatur. Si florentem vineam per inaequalitatem aeris immoderatum frigus attigerit,protinus ab omni humore viriditatis arefacit. Et sunt nonnulli qui post perversa itinera sanctas vias sectari appetunt, sed priusquam in eis, ut diximus, desideria bona roborentur, quaedam illos praesentis saeculi prosperitas accipit, quae eos rebus exterioribus implicat, et eorum mentem dum a calore intimi amoris retrahit, quasi ex frigore exstinguit, et quidquid in eis de virtutum flore apparere videbatur, interficit. In terrenis quippe actibus
Abbreviated transcription (Latin):
firmi aspicientes. & peruetus tam
adhuc superbiam quaerentes imitari
exterioribus se actionibus inserunt
Sed quanto adeas noneruditi spiritalibus
ueniunt. tanto eas carnaliter exequun¬
tur. Nisi enim priuscor longostudio
& diutina conuersatione indesiderus
caelestibus conualescat. cum ad exteri¬
ora agenda refunditur. ab omni statu
boni operis erardicatur. Vnde recte
quoq: de hoc iniquo dicitur. antequã
dies eius impleantur peribit quia
& siquid boni fostasse agere coeperit.
priusquam in eo perlongitudinem
temporis conualescat. ad exterionr
relabitur. & peruerse deserit. quaerec¬
te inchoasse uidebatur. Vnde & apte
dum exterioribus actibus in tempestiue
inuoluitur. ab omni nimirum bona ope¬
ratione siccatur Vnde adhuc bene

Expanded text:
firmi aspicientes, et per vetustam firmi aspicientes, et per vetustam adhuc superbiam quaerentes imitari, exterioribus se actionibus inserunt; sed quanto ad eas non eruditi spiritalibus veniunt, tanto eas carnaliter exsequuntur. Nisi enim prius cor longo studio et diutina conversatione in desideriis coelestibus convalescat, cum ad exteriora agenda refunditur, ab omni statu boni operis eradicatur. Unde recte quoque de hoc iniquo dicitur: Antequam dies ejus impleantur peribit. Quia et si quid boni fortpriusquam in eo per longitudinem temporis convalescat, ad exteriora delabitur, et perverse deserit quae recte inchoasse videbatur  Haec videntdum exterioribus actibus intempestive involvitur, ab omni nimirum bona operatione siccatur. Unde adhuc bene
Abbreviated transcription (Latin):
antequam dies illius impleantur perit
q uod tamen intellegere & aliter possumus
plerumq: enim quosdam cernimus. & per¬
uerse agerȩ. & usq ad senectutem
ultimam peruenire. quomodo enim
dicitur. antequam dieseius impleantur
peribit cum in quibusdam saepe uidea¬
mus quia aetate longa iam membitr
deficiunt & tamen prr uitatem suam
eorum desideria exequi nondesis tunt o¬
gunt namq nonnulli. qui post uitam perdi¬¬
tam adsemetipsos redeunt. & accusante se
conscientia. peruersa itinenx relinquunt.
Commutant opera. antiquae suae prruitati
contur dicunt Tentrenasactiones fugiuNT.
desideria superna sectantur sed prius
quam in eisdem scĩs desideriis solidentur.
pertorporem mentis adea quae diiudicare
coepenrnt redeunt atq ad mala quae
fugere disposuenent recurrunt quia
enim saepe contingit. ut pro utilitate
multorum. & iam scĩuiri exterioribus
actionibus seruiant. & populorum
gubernationibus occupentur: hoc in¬

Expanded text:
antequam dies illius impleantur perit. antequam dies illius impleantur perit. Quod tamen intelligere et aliter possumus. Plerumque enim quosdam cernimus et perverse agere, et usque ad senectutem ultimam pervenire. Quomodo ergo dicitur: Antequam dies ejus impleantur peribit, cum in quibusdam saepe videamus quia aetate longa jam membra deficiunt, et tamen pravitatem suam eorum desideria exsequi non desistuntunt namque nonnulli, qui post vitam perditam ad semetipsos redeunt, et accusante se conscientia, perversa itinera relinquunt, commutant opera, antiquae suae pravitati contradicunt, terrenas actiones fugiunt, desideria superna sectantur. Sed priusquam in eisdem sanctis desideriis solidentur, per torporem mentis ad ea quae dijudicare coeperant redeunt, atque ad mala quae fugere disposuerant recurrunt. Quia enim saepe contingit ut pro utilitate multorum etiam sancti viri exterioribus actibus serviant, et populorum gubernationibus occupentur, hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
quia saepe superbi diuites. & cumelemosi¬
nam tribuunt. non hanc pro aeternae
uitae desiderio. sed pro extendenda uita
tem ponrli largiuntur. mostem se posse
diffene dationib credunt Sed non
credat frustrx errore deceptus. quod
aliquo pretio redimendussitquia
optinere exinpenso munere non ualet.
ut finem debitum euadat. cuius &iam
nequitia intercidit uitam Vnde
MANUS EIUS ARESCET
Pnre fixi dies singulis ab internadĩ pare
senͣtia. nec augeri possunt nec minui
Nisi contingat ut ita puresciantur. ut aut
cum optimis operibus longioressint. aut
cum pessimis breuiores Sicut etechi¬
as augmentum dierum meruit inpensione
lacrimarum & sicut deperuersis scripe¬
tum est. Indisciplinatis obuiat mors.
Sed saepe iniquus. quamuis in occultadĩ
paret scientia. longauitae eius tempora
non sint puredestinatapsetamen quia
carnaliter uiuere appetit: longos animo
dies proponitEt quia ad illud tempus
peruenire non ualet quod expectat. quasi

Expanded text:
Quia saepe superbi divites, cum eleemosyQuia saepe superbi divites, cum eleemosynam tribuunt, non hanc pro aeternae vitae desiderio, sed pro extendenda vita temporali largiuntur. Mortem se posse differre dationibus credunt. Sed non credat frustra errore deceptus, quod aliquo pretio sit redimendus, quia obtinere ex impenso munere non valet, ut finem debitum evadat, cujus etiam nequitia intercidit vitam. Undemanus ejus arescit. - Praefixi dies sscientia nec augeri possunt, nec minui, nisi contingat ut ita praesciantur, ut aut cum optimis operibus longiores sint, aut cum pessimis breviores, sicut Ezechias augmentum dierum meruit impensione lacrymarum; et sicut de perversis scriptum est: Indisciplinatis obviat mors. Sed saepe iniquus, quamvis in occulta Dei praescientia longa vitae ejus tempora non sint praedestinata, ipse tamen quia carnaliter vivere appetit, longo animo dies proponit. Et quia ad illud tempus pervenire non valet quod exspectat, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
quociens postculpam elemosinas faci¬
mus. quasi pro praruis actibus pretiũ
damus unde & perprophetam
deeo qui haec non agit. dicitur. Non
dabit dõ propitiationem suam. nec
pretium redemptionis animae suae¬
Nonnumquam uero diuiteselati. inferio¬
resop̃primunt aliena rapiunt. & tam̃
quasiquaedam aliis largiuntur Et
cum multos deprimant. aliquando qui
busdam opem defensionis ferunt
Et pro iniquitatibus quas numquam dese¬
runt dare precium uidentur sed
tunc elemosi nae pretium nosaculpalibe¬
ntt. cumperpe trata plangimus &̧ ab¬
dicamus Nam & qui semper peccare uult¬
& quasi semper elemosinam largiri
frustrar pretium tribuit. qui a nonredimit
animam. quam auiciis non conpescit
ꝗnde nunc dicitur. Non credat frustrae
errore deceptus. quod aliquo pretio redi¬
mendus sit quia elemosina superbi
diuitis eum redimere non ualet. quam
perpetrata simul rapina pauperis. ante
dĩ oculos ascendere non permitut
quod fostasse intellegi aliter potest

Expanded text:
Quoties post culpam eleemosynas facimus, quasi pro pravis actibus pretium damus. Unde per Prde eo qui haec non agit dicitur: Non dabit Deo propitiationem suam, nec pretium redemptionis animae suaeNonnunquam vero divites elati inferiores opprimunt, aliena rapiunt, et tamen quasi quaedam aliis largiuntur; et cum multos deprimant, aliqbusdam opem defensionis ferunt, et pro iniquitatibus quas nunquam deserunt, dare pretium videntur. Sed tunc eleemosynae pretium nos a culpis liberat, cum perpetrata plangimus et abdicamus; nam qui et semper peccare vult, et quasi semper eleemosynam largiri, frustra pretium tribuit, qanimam, quam a vitiis non compescit. Unde nunc dicitur: Non credat frustra errore deceptus, quod aliquo pretio redimendus sit. Quia eleemosyna superbi divitis eum redimere non valet, quam perpetrata simul rapina pauperis ante Dei oculos asceQuod fortasse intelligi et aliter potest.
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentium Nniquus iste interix radicẽ
suam nonmitat. quianum quam ad ae¬
ternȩ uitae desiderium cordis sui cogita¬
tionem plantat: quodenim nrdix
arbori. hoc uni cuiq hominum cogita¬
tio suaest. quia in hoc quod exterius
uidetur. perillud tenetur. quodinterius
nonuidetur Vnde & perprophetam
dicitur: Mittet irdicem deorsum.
& faciet fructum sursum i Cumenim
cogitationem nram ad compatiendum
indigenti proximo tendimus: quasi radi¬
cem deorsum mitamus ut retributionis
fructum superius faciamuf sequitur
Si superbus iste aculpa adiustitiam redi¬
re uoluisset. de tenebris rediret
Sed qui alucem iustitiae non quaerit. de tes¬
nebris nonrecedit Cuius &iam exemi¬
plo.hii quiei adherent in temenis prouec¬
tibus anhęlant  Auariciae facibus ac¬
cenduntur. desideriorum carnalium
ILAMMA Sienim sibi quosdam
aeternam patriam. quaerentes adiunge
ret nr mos in se uirides haberet
s edquia ipsiquoq quiei coniuncti sunt

Expanded text:
viventium , iniquus iste in terra radicem viventium , iniquus iste in terra radicem suam non mittit, quia nunquam ad aeternae vitae desiderium cordis sui cogitationem plantat. Ramus, prarbori, hoc unicuique hominum cogitatio sua est, quia in hoc quod exterius videtur, per illud tenetur quod exterius non videtur. Unde et per prophetam dicitur: Mittet radicem deorsum, et faciet fructum sursum . Cum enim cogitationem nostram ad compatiendum indigenti proximo tendimus, 413 quasi radicem deorsum mittimus, ut retributionis fructum superius faciamus. SequiturSi superbus iste a culpa ad justitiam redire voluisset, de tenebris recederet. Sed quia lucem justitiae non quaerit, de tenebris non recedit. Cujus etiam exemplo hi qui ei adhaerent in terrenis profectibus anhelant, avaritiae facibus accenduntur, desideriorum cs affluens sibi quosdam aeternam patriam quaerentes adjungeret, profecto ramos in se virides haberet ; sed quia ipsi quoque qui ei conjuncti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
q uodhic non habitabitur dictum est
Sed sensis nondiscrepat. quamuis a se¬
sermo discordet. Ille enim uirtutibus
ditatur. cuius mentem in habitat omni¬
potens ds̃ sed quia superbi cogitatio
ab auctorissui gratia non in habitatur.
profecto uirtutibus nonditaturͦ prop
tumet. recte subiungitur: nec perseuera
Hoc quod habere uidetur exterius transit.
& illud quod turnsire non poterat interi¬
us non habet: Vnde & apte adiungitur
Uecmitat intenir radicem suam Quod
sidehactenr dictum accipimus. liquet
procul dubio quia arbor quae intemr
nrdicem non habet. uel tenuissimis com¬
mota flatibus cadit Et superb quiq
dum contrar. ommipotentem dnm̃ robonrt᷑.
dum currit erecto collo. & inpingui
ceruice contra auctorem erigitur. stare
quasi arbor iudetur: Sed status eius.
sine nedice est. quia uelut adlenẽ flatum
sicadmotum occultȩ sententiae uita eius
eruitur Sin uero hocloco temx̃ aeter¬
nae uitae retributionem accipimus
dequa propheta ait. portio mea intemr

Expanded text:
Quod hic Non habitabitur dictum est sed sensus non discrepat, quamvis a ssermo discordet. Ille enim virtutibus ditatur, cujus mentem inhabitat omnipotens Deus. Sed quia superbi cogitatio ab auctoris sui gratia non inhabitatur, profecto per hoc virtutibus non ditatur. Propttumet, recte subjungitHoc quod habere videtur, exterius transit, et illud quod transire non poterat, interius non habet. Unde et apte subjungitur: Nec mittet in terra radicem suam. Quod si de hac terra dictum accipimus, liquet procul dubio quia arbor quae in terra radicem non habet, vel tenuissimis commota flatibus cadit. Et superbus quisque dum contra omnipotentem Dominum roboratur, dum currit erecto collo, et pingui cervice contra auctorem erigitur, stare quasi arbor videtur. Sed status ejus sine radice est, quia velut ad lenem flatum, sic ad motum occultae sententiae vita ejus eruitur. Sin vero hoc loco terram aeternae vitae retributionem accipimus, de qua Propheta ait: Portio mea in terra
Abbreviated transcription (Latin):
quae ciuitates desolatȩ. & domus desertae
recte nominantur Quanisi omnipotens
ds̃ talium conuersationes cogitationesq
parecedentibus eorum culpis relinqueret.
ad giruorx perpetrrnda minime
peruenirent: Beneautem dicitur. quae
in tumulis sunt redactae: Quentia nãq
domorum atq ciuitatum aedificia tumu¬
los faciunt  Qnm̃ dum prruiquiq confu¬
sis actionibus sibi metipsis ad peruersa
openr iunguntur. ostendunt proculdubio
quia de aedificio uitae ceciderunt
sequitur

Expanded text:
Quae civitates desolatae, et domus desertae Quae civitates desolatae, et domus desertae recte nominantur, quia nisi omnipotens Deus, talium conversationes cogitationesque, praecedentibus eorum culpis, relinqueret, ad graviora perpetranda minime pervenirent. Bene autem dicitur: Quae in tumulos sunt redactae. Ruentia namque domorum atque civitatum aedificia tumulos faciunt, quoniam dum pravi quique confusis actionibus sibimetipsis ad perversa opera junguntur, ostendunt procul dubio quia de aedificio vitae ceciderunt. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
quia aruina pinguido carnis est. latenr
dicere diuitum solemus. hos quoseis con¬
iunctoscernimus Ar uina de eius late¬
ribus dependit: quia quisquis potenti
& iniquo adhaeret. Ipsi quoq de eius
potentia uelut expinguidine rerum
tumet.ut patroni peruersi iniquitatẽ
sequensdm̃ nontimeat. quos ualet &
quantum ualet pauperes affligat: de
gloria temporali cor eleuet Cumergo
talis est qui iniquo potenti adheret. de
eius profecto latere aruina dependit
DESOLATIS EIINDOMIRUS
DESERTIS. QUAEINTUMNU¬
LISSUNT RE OACTAE
quia enim a conuersatione conuiuentium
ciuitas appellatur. ciuitates desolatȩ
sunt Ipsi obsequentium cunei peruer¬
sorum quorum clamoribus peruer¬
sus iste laudatur. cum ad pnrua opera
pernequitiam irpitur unde scriptum
est. Laudatur peccator indesideris
animae suae. & qui iniqua agit benedici¬
tur: Domus uero desertaesunt. cogi¬
tationes pnruae. quas iniquus iste in habi¬
tat. quia peromne quodagit. Iniquorũ
hominum placere cogitationibus appetit

Expanded text:
Quia arvina pinguedo carnis est, et latera dicere divitum solemus hos quos eis conjunctos cernimus, arvina de ejus lateribus dependet, quia quisquis potenti et iniquo adhaeret, ipse quoque de ejus potentia, velut ex pinguedine rerum, tumet, ut, patroni perversi iniquitatem sequens, Deum non timeat, quos valet, et quantum valet, 412 pauperes affligat, de gloria temporali cor elevet. Cum ergo talis est qui iniquo potenti adhaeret, de ejus profecto latere arvina dependet.desolatis, et in domibus desertis, quae in tumulos sunt redactaeQuia enim a conversatione conviventium civitas appellatur, civitates desolatae sunt ipsi obsequentium cunei pervesorum, quorum clamoribus pervesus iste laudatur cum ad prava opera per nequitiam rapiatur. Unde scriptum est: Laudatur peccator in desiderio animae suae, et qui iniqua agit benedicitur . Domus vero desertae sunt cogitationes pravae, quas iniquus iste inhabitat, quia per omne quod agit iniquorum hominum placere cogitationibus appetit.