comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓces corꝑibꝰ. aut corpora relicturos diis in¬
aortalib ante ponere: quib ds̃ sũmꝰ apud
platonem munꝰ ingens indissolulbilem iu¬
aelicet uitam idest ec̾num cum suis corpibꝰ
consortium pollicet᷑ Optime autem eumho.¬
minib agi arbitrat᷑ idemplato sicm̃ haneut¬
tam pie uusteq ꝑegerint: ut asuis corporibꝰ
seꝑati in ipsorum dõrum qui sua corpora
numqͣm descrunt recipiantit sinu. scilicet
immemores suꝑ aut conuexa reuisant. rur¬
sus et incipiant in corꝑe uelle reũti Qd̃
uirgilius ex platonico dogmate dixisse
lauclat᷑: Ita quippe animas mortalium nec
insuis corꝑibꝰ semꝑ eẽ. posse existimat s
mortis necessitate dissolui. nec sine corporibꝰ
durare ꝑpetuo s alt̾nantib uicib indesi¬
nent̃ iuuos ex mortius. et exuuis mortuos
fieri putat. ut acęceris hominibꝰ hoc uideant᷑
differre sapientes qui pꝰ mortem feruntur

Expanded text:
rentes corporibus aut corpora relicturos, dis inrentes corporibus aut corpora relicturos, dis inmortalibus anteponere. quibus Deus summus aput Platonem munus ingens, indissolubilem scilicet uitam, id est aeternum cum suis corporibus consortium, pollicetur. Optime autem cum hominibus agi arbitratur idem Plato, si tamen hanc uitam pie iusteque peregerint, ut a suis corporibus separati in ipsorum deorum, qui sua corpora numquam deserunt, recipiantur sinum, . Sciimmemores supera ut convexa revisant rursus et incipiant in corpora velle reverti». Te Vergilius ex Platonico dogmate dixisse laudatur. Ita quippe animas mortalium nec in suis corporibus semper esse posse existimat, sed mortis necessitate dissolui, nec sine corporibus durare perpetuo, sed alternantibus uicibus indesinenter uiuos ex mortuis et ex uiuis mortuos fieri putat; ut a ceteris hominibus hoc uideantur differre sapientes, quod post mortem feruntur
Abbreviated transcription (Latin):
se uiini ut de carne hominis cui doꝑat in morta litatẽ  in¬
se uingi corruptionem aufetat nãtam relin¬
quat. congruentia figure membrorũ
decineat. detrahat ponđis tarditatẽ : s de
fide resurrectionis mortuorũ. et decorꝑ ibꝰ
eorum immortalibꝰ diligentiꝰ sids̃ uoluerit¬
corꝑib pͥmorum hominum qͦd institiumꝰ
explicemꝰ: qm̃ nec mors ista quȩ bona ꝑhibet᷑
bonis nec tͣnͣtum paucis intelligentib suie
credentib s om̃ib nota ẽ. que fit aninę
a corꝑe separatio. qua certe corpꝰ animan¬¬
tis qđ euidenter iuuebat. euident̃ emorit᷑
eis potuisset accidere. nͥ peccati meritum
sequeretur: Licet enim uistorum acpiorum
animȩ defunctorũ qđ in requie uiuunt:
etiam illi i existimant. hanc opinionẽ suã.
beatissie pugnante conuincant: Neq enĩ
senceꝵ audebit illorum sapientes homines
qumorcturos suie iam mortuos id ẽ. aut ca¬

Expanded text:
seiungi, ut de carne hominis, cui donat inmortalitatseiungi, ut de carne hominis, cui donat inmortalitatem, corruptionem auferat, naturam relinquat, congruentiam figurae membrorumque detineat, detrahat ponderis tarditatem? Sed de fide resurrectionis mortuorum et de corporibus eorum inmortalibus diligentiuscorporibus primorum hominum quod instituimus explicemus; quoniam nec mors ista, quae bona perhibetur bonis nec tantum paucis intellegentibus siue credentibus, sed omnibus nota est, qua fit animae a corpore separatio, qua certe corpus animantis, quod euidenter uiuebat, euidenter emoritur, eis potuisset accidere, nisi peccati meritum sequeretur. Licet enim iustorum ac piorum animae defunctorum quod in requie uiuant dbeatissimum existimant, hanc opinionem suam sententia repugnante conuincant. Neque enim quisquam audebit illorum sapientes homines, siue morituros siue iam mortuos, id est aut ca
Abbreviated transcription (Latin):
cum in peste et fame minimum roboris. tan¬
tum ualet in habendis etiam t̾renis corꝑib
quamuis adhuc corruptibilibꝰ atq mortalib
non quantitacis pondus s temꝑationis mo¬
dus: Et quis ũbis explicat quantum distat
int̾ p̃sentem quam dicimus sanitatem. et in¬
mortalitatem futuram: Non itaq nr̃am¬
fidem redarguant philosophi de pontibꝰ.
corꝑum: Nolo enun cͥredere cur non crͤdant
sa libretur innichilo fortassis enim de ip¬
so medio mundi loco eo qđ in eum coeant
quȩq grauiora: etiam argum̃tatio ueri si¬
milior habeatur: Illud dico: Si dii minores
quͥb int̾ animalia t̃restria. ceta etiam ho
qualitatem lucendi relinquere. quȩ pochs
emicaret: ita ne dõ summo concedere dibi¬
talumus. cuiꝰ ille uoluntati potestatiq cor¬
cessit ne moriant᷑ quȩ orta sint. et tam diũ¬
sa tam dissimilia idẽ. corꝑea et incorꝑea
sibi met conexa. nulla possint dissolutione

Expanded text:
cum in peste uel fame minimum roboris. Tancum in peste uel fame minimum roboris. Tantum ualet in habendis etiam terrenis corporibus, quamuis adhuc corruptibilibus adque mortalibus, non quantitatis pondus, sed temperationis modus. Et quis uerbis explicat, quantum distet inter praesentem quam dicimus sanitatem et inmortalitatem futuram? Non itaque nfidem redarguant philosophi de ponderibus corporum. Nolo enim quaerere, cur non credant sa libretur in nihilo. Fortassis enim de ipso medio mundi loco, eo quod in eum coeant quaeque graviora, etiam argumentatio verisimilior habeatur. Illud dico: si dii minores, quibus inter animalia terrestria caetera etiam homqualiemicaret: itane Deo summo concedere dubitabimus, cuius ille uoluntati potestatique concessit, ne moriantur quae orta sint, et tam diuersa, tam dissimilia, id est corporea et incorporea, sibimet conexa nulla possint dissolutione
Abbreviated transcription (Latin):
molib p̃stare t̾renis. ut nullo anima pondẽ
depͥ matur. ipsisq animis ꝑfectissime be¬
atis ut quamius t̾rena. tm̃ incorrupcibilia
iam corꝑa ubi uolunt ponant. et qđ uolunt
agant situ motuq facillimo: An iͦ si angłi¬
hoc faciant et quęlibet animalia t̃restria
rapiant unde libet. constituant quȩ ubili¬
bet aut eos non posse aut onera sentire creden
no munere sp̃s sine ulla difficultate posse
Nam cum c̃renorũ corꝑum sicut onera inge¬
stando sentire consueiumꝰ. quanto maior est
quantitas tanto sit et maiorꝰ grauitas. ita ut
plura pondo qͣm pautiora plus p̃mant. m̃bra
tm̃ suȩ carnis leuiora portat anima c̃ in santate
robusta sunt qͣm in langore cum macra sũnt et
cum aliis gestantib onerosiorsit saluus et uali¬
dus qͣm exilis &e morbidus ipsa tm̃ ad suum
corpꝰ mouendum atq portandum agiliorẽ.
cum in bona ualitudine plus habet molis qͣm

Expanded text:
molibus praestare terrenis, ut nullo in ima pondere molibus praestare terrenis, ut nullo in ima pondere deprimantur, ipsisque animis perfectissime beatis, ut quamuis terrena, tamen incorruptibilia iam corpora ubi uolunt ponant et quo uolunt agant, situ motuque facillimo! An uero si hoc angeli faciant et quaelibet animalia terrestria rapiant unde libet constituantque ubi libet, aut eos non posse aut onera sentire credendno munere spiritus sine ulla difficultate posse Nam cum terrenorum corporum, sicut onera in gestando sentire consueuimus, quanto maior est quantitas, tanto sit maior et grauitas, ita ut plura pondo quam pauciora plus premant: membra tamen suae carnis leuiora portat anima, cum in sanitate robusta sunt quam in languore cum macra sunt. Et cum aliis gestantibus onerosior sit saluus et ualidus quam exilis et morbidus, ipse tamen ad suum corpus mouendum adque portandum agilior est, cum in bona ualetudine plus habet molis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ceseos eẽ. fateant᷑ Nongͦ ad beatitudinem
consequendam om̃ia fugienda sunt corꝑa. s
corruptibilia. molesta. gͣuia. moribunda. Non
qualia fecit pͥmis hominib bonitas dĩ: s qͣlia
teneant uł cogat ad t̾ram: et idõ incelo eẽ. ñ
possint: Primi quidem illi homines int̾ra e¬
rant nemorosa atq fructuosa: quȩ paradisi
incelum uł ꝓpt̾ scõrum qualia in resurrectio.¬
ne futura sunt: intueantur paulo attentiꝰ pon¬
dera ipsa t̃rena: Si enim ars humana effecie
ut ex metallis quȩ in aquis postca continuo
submergunt᷑. quibꝰdam modis uasa fabricata
etiam natare possint. qͣnto credibiliꝰ et effica¬
tiuis. occultꝰ aliquis modus oꝑationis dĩ. cuiꝰ
om̃ipotentissima uoluntate plato dicit nec
orta interire nec colligata posse dissolui. cum
multo mirabiliꝰ incorꝑea corꝑeis. qͣm quȩcũq
corꝑa quib cumq corporibꝰ copulent᷑ potest

Expanded text:
ces eos esse fateantur. Non ergo ad beatitudinem ces eos esse fateantur. Non ergo ad beatitudinem consequendam omnia fugienda sunt corpora; sed corruptibilia molesta, grauia moribunda; non qualia fecit primis hominibus bonitas Dei, sed qualia teneat vel cogat ad terram; et ideo in coelo esse non possunt. Primi quidem illi homines in terra erant nemorosa atque fructuosa quae paradisi in caelum uel propter sanctorum qualia in resurrectione futura sunt, intueantur paulo adtentius pondera ipsa terrena. Si enim ars humana efficit, ut ex metallis, quae in aquis posita continuo submerguntur, quibusdam modis uasa fabricata etiam natare possint: quanto credibilius et efficacius occultus aliquis modus operationis Dei, cuius omnipotentissima uoluntate Plato dicit nec orta interire nec conligata posse dissolui, cum multo mirabilius incorporea corporeis quam quaecumque corpora quibuscumque corporibus copulentur, potest
Abbreviated transcription (Latin):
felicitatem teneret. et corpꝰ ꝓpͥum non relin.¬
queret. cuiꝰq corpꝰ et inȩt̃num ex illa uiueret.
et eam quamuis ñ simplex. s tot corꝑib tan¬
tisq compactũ hãbitare atq tardare non pos hab̾etare¬
set: Cum gͥ suspicionib suis ista ꝑmitant.
cur nolunt credere diina uoluntate atq
potentia immortalia corꝑa fieri posse t̾rena.
inquib animȩ nulla ab eis morte seꝑate.
nullis eorum oneribꝰ aggrauatȩ sempit̾nȩ ac
felicit̃ uiuant. qđ dõs suos posse asserunt
in corꝑibꝰ igneif. iouemq ipsum eorũ regẽ
in om̃ibꝰ corporeis elem̃tis: Nam si anma ut
beata sit corpꝰẽ. om̃e fugiendũ: fugiant dii eoꝵ
de globis sidum. fugiat upit̃ decelo et t̃ra
Aut si non possunt miseri iudicent᷑: S neutrũ
isti uolunt: quineq corporibꝰ separationem au¬
dent dare siuisdiis ne illos mortales colere uide¬
antur neq beatitudinis pͥuationẽ ne infeli¬

Expanded text:
felicitatem teneret et corpus proprium non relinfelicitatem teneret et corpus proprium non relinqueret, cuiusque corpus et in aeternum ex illa uiueret et eam quamuis non simplex, sed tot corporibus tantisque conpactum hebetare adque tardare non posset. Cum igitur suspicionibus suis ista permittant, quur nolunt credere, diuina uoluntate adque potentia inmortalia corpora fieri posse terrena, in quibus animae nulla ab eis morte separatae, nullis eorum oneribus adgrauatae sempiterne ac feliciter uiuant, quod deos suos posse adserunt in corporibus igneis Iouemque ipsum eorum regem in omnibus corporeis elementis? Nam si animae, ut beata sit, corpus est omne fugiendum, fugiant di eorum de globis siderum, fugiat Iuppiter de caelo et terra; aut si non possunt, miseri iudicentur. Sed neutrum isti uolunt, qui neque a corporibus separationem audent dare dis suis, ne illos mortales colere uideantur, nec beatitudinis priuationem, ne infeli
Abbreviated transcription (Latin):
cur gͦ ñ possit ut nec t̃restria moriant᷑: An
ds̃ ñ ẽ. potens quousq xp̃iani credunt. s quo¬
usq ad platonici uolunt: Nimirum quippe
potiꝰ e contrariodĩ ꝓpħas ad enuntiandam
eiꝰ quantum dignatus ẽ. uoluntatẽ sp̃s eiꝰ do¬
cuerit. philosophos autem in ea cognoscenda
coniectura humana deceꝑit: Uerum non usq
adõ decipi debuert̃. non solum ignorantia s
magis etiam ꝑuicatia ut et sibi aꝑtissime re¬
fragentur: magnis disputationum uirib as¬
serentes animȩ ut beata eẽ. possit ñ t̃renum
tantum s om̃e corpꝰ eẽ fugiendum. et dõs rur¬
sus dicentes habere beatissimas animas. et t̃m
ȩt̃nis corꝑib illigatas. cȩlestes quidem igneis.
usq ad cȩli summa et extrema diffundi. et
extendi ꝑnumeros musicos opinat᷑. ut sit iste
mundus animalmaximum. beatissimum.
sempit̃num. cuiꝰ anima et ꝑfectam sapientiȩ

Expanded text:
Cur ergo non possit, ut nec terrestria moriantur? An Cur ergo non possit, ut nec terrestria moriantur? An Deus non est potens quousque Christiani credunt, sed quousque Platonici uolunt? Nimirum quippe potius e contrario Dei prophetas ad enuntiandam eius, quantum dignatus est, uoluntatem Spiritus eius docuerit, philosophos autem in ea cognoscenda coniectura humana deceperit. Verum non usque adeo decipi debuerunt, non solum ignorantia, uerum etiam peruicacia, ut et sibi apertissime refragentur magnis disputationum uiribus adserentes animae, ut beata esse possit, non terrenum tantum, sed omne corpus esse fugiendum, et deos rursus dicentes habere beatissimas animas et tamen aeternis corporibus inligatas, caelestes quidem igneis, usque ad caeli summa et extrema diffundi et extendi per numeros musicos opinatur, ut sit iste mundus animal maximum beatissimum sempiternum, cuius anima et perfectam sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
Restria sumpta sunt corꝑa Exquo fit inqͥ¬
unt ut ea sit necesse dissolui et emori: et eo
modo t̾rȩ stabili ac sempit̾nȩ unde fuerant
sumpea restitui Si quis hocetiam de igne
similiter affirmet et dicat reddenda eẽ. uni¬
ũso igni corꝑa que inde sunt᷑ ut celestia fie¬
rent animalia ñne immortalitas quã talib
diis uelut dõ summo loquente ꝓmisit plato
tamqͣm uolentia disputationis huiꝰ inc̾ci-¬
dete n ibi ꝓpterea ñ fit quia ds̃ non uult
cuiꝰ uoluntatẽ ut ait plato nullauis uinc̃:
Quid aͦ ꝓhibet ut hoc etiam de t̾restrib cor¬
ꝑib ds possit efficere quandoquidem ut nec
ea quȩ orca sunt occidant. nec ea quȩ sunt
iuncta soluant᷑. nec ea quȩ sunt exelem̃tis¬
sumpta reddantur atq ut anime in corꝑibꝰ
constitucȩ nec umqͣm ea deserant. & cumeis
immortalitate acsempit̃na beatitudine ꝑ-¬
fruantur posse dm̃ facere conficetur plato.

Expanded text:
terrestria sumta sunt corpora; ex quo fit, inquiterrestria sumta sunt corpora; ex quo fit, inquiunt, ut ea sit necesse dissolui et emori et eo modo terrae stabili ac sempiternae, unde fuerant sumta, restitui. Si quis hoc etiam de igne similiter adfirmet et dicat reddenda esse uniuerso igni corpora, quae inde sumta sunt, ut caelestia fierent animalia: nonne inmortalitas, quam talibus dis, uelut deo summo loquente, promisit Plato, tamquam uiolentia disputationis huius intercidet? An ibi propterea non fit, quia Deus non uult, cuius uoluntatem, ut ait Plato, nulla uis uincit? Quid ergo prohibet, ut hoc etiam de terrestribus corporibus Deus possit efficere, quandoquidem, ut nec ea quae orta sunt occidant nec ea quae sunt incta soluantur nec ea quae sunt ex elemsumpta reddantur, atque ut animae in corporibus constitutae nec unquam ea deserant, et cum eis immortalitate ac sempiterna beatitudine perfruantur, posse Deum facere confitetur Plato?
Abbreviated transcription (Latin):
adõ suormodiis ab illo factis dicat eẽ conces¬
sum. ne aliquando moriantur. idẽ. a corꝑibꝰ
quib eos conexuit separent᷑: Contendunt
se: cum ipsam unuiersam t̾ram dĩ sui non qͥdem
summi s cm̃ nagni idẽ. cotiꝰ huiꝰ mundi m̃brũ
inmedio postum. et sempit̾num eẽ. non dubi
qui infra eum sunt p̃ferendam. eundemq
eẽ. existiment animantẽ. anima scilicet sicut
asserunt rationali. uł intellectuali. intam
magna mole corꝑis eiꝰ inclusa. ipsiꝰ qͦluppecor¬
poris camqͣm membra locissuis posita atq
digesta contituerit quatuor elem̃ta. quorũ
oniuncturam ne umqͣm d̾s̃ eorum tamina¬
gius moriatur in solubilem ac sempit̃nam
uelint : quid cause ẽ ut in corꝑe maioris ani¬
mantis tamqͣm medium m̃brum. et̃na sit
t̾ta. et aliorũ animãntium t̾restrium corꝑa
si ds̃ sicut illud uelit et̃na eẽ. ñ possunt : s t̾rȩ
inquiunt t̾ra reddenda ẽ. unde animalium

Expanded text:
a deo summo dis ab illo factis dicat esse concesa deo summo dis ab illo factis dicat esse concessum, ne aliquando moriantur, id est a corporibus, quibus eos conexuit, separentur. CAPUT ipsam universam terram dei sui, non quidem summi, sed tamen magni, id est totius hujus mundi, membrum in medio positum et sempiternum esse non dubitqui infra eum sunt praeferendum, eumdemque esse existiment animantem, anima scilicet, sicut asserunt, rationali vel intellectuali in tam magna mole corporis ejus inclusa; ipsiusque corporis tanquam membra locis suis posita atque digesta quattuor constituerit elementa, quorum iuncturam, ne umquam deus eorum tam magnus moriatur, insolubilem ac sempiternam uelint: quid causae est, ut in corpore maioris animantis tamquam medium membrum aeterna sit terra, et aliorum animantium terrestrium corpora, si Deus sicut illud uelit, aeterna esse non possint? Sed terrae, inquiunt, terra reddenda est, unde animalium
Abbreviated transcription (Latin):
luce corꝑ ea suꝑ t̾ras seu die seu nocte ful¬
gentes siuis quibꝰdam ꝓpͥis animis uiuerẽ
eisq incellectualibꝰ et beacis qđ etiam de ip¬
so unuierso munclo tamqͣm uno animali
maximo. quocuncta cȩtera continererttir
animalia in stant̃ affirmat: s hȩc ut dixi
alia questio ẽ. qͣm nunc discutiendã ñ sus¬
cepimus Hoc tantum contra istos comine.¬
morandum putaui qui se platonicos uocari
uł eẽ. głant᷑ cuiꝰ suꝑbia nominis erubesct̃
eẽ. xp̃iani. ne cominune ilł cum uulgo uoca¬
bulum uilem faciat palliatorũ tanco mag̃
inflatam. quanto magis exiguam paucitatẽ.
Et querences quid indoctrina xp̃iana rep̃¬
hendant ȩxagitant ȩc̃nitatem corporũ tam¬
qm hȩc sint int̾ se contraria: ut beatitudi¬
nem quera mꝰanimȩ: Et eam semꝑuelimus
eẽ incorpore uelut erumnoso uinoło colliga¬
am. cumeorũ auctor et magister plato donũ

Expanded text:
luce corporea super terras seu die seu nocte fulluce corporea super terras seu die seu nocte fulgentes suis quibusdam propriis animis uiuere eisque intellectualibus et beatis, quod etiam de ipso uniuerso mundo, tamquam uno animali maximo, quo cuncta cetera continerentur animalia, instanter adfirmat. Sed haec, ut dixi, alia quaestio est, quam nunc discutiendam non suscepimus. Hoc tantum contra istos commemorandum putaui, qui se Platonicos uocari uel esse gloriantur, cuius superbia nominis erubescunt esse Christiani, ne commune illis cum uulgo uocabulum uilem faciat palliatorum tanto magis inflatam, quanto magis exiguam paucitatem; et quaerentes, quid in doctrina Christiana reprehendant, exagitant aeternitatem corporum, tamquam haec sint inter se contraria, ut et beatitudinem quaeramus animae et eam semper esse uelimus in corpore, uelut aerumnoso uinculo conligatam; cum eorum auctor et magister Plato donum
Abbreviated transcription (Latin):
dissolubiles non potestis: nequaqͣm tam̃ dis¬
solueminii. neq ulla mortis fata ꝑiment. nec
erunt ualentiora qͣm consilium meũ. qđ ma¬
iuis est uincłm ad ꝑpecuitatem ur̃am. qͣm illa
quibꝰ estis tum cũ gignebamini colligati
Ecce dõs plato dicit. et corꝑis animęq colliga¬
tione mortales: & tam̃ immortales dĩ aquo
facti sunt uoluntate atq consilio: Si gͦ animȩ
pęna est in qualicũq corꝑe corꝑe colligari:
quidẽ. qđ eos alloquensd̾s̃ tanqͣm sollicitos
ne forte moriant᷑ idẽ. dissoluant᷑ a corꝑe. A
sua facit immortalitate securos: Non ꝓpt̾ eoꝵ
naturam. quȩ sit compaccanon simpłex s ꝓpt̃
suam inuictissimam uoluntatt̃ qua potensẽ.
facere ut necorta occidant. nec conexa soluant᷑.
s incorruptibilit̾ ꝑseuerent: Et hoc quidem
utrum plato uerum desiderib dicat. Alia
questio ẽ. Neq enim ei continuo conceden¬
dumẽ. globos istos luminum. suie orbiculs

Expanded text:
dissolubiles non potestis; ne utiquam tamen disdissolubiles non potestis; ne utiquam tamen dissoluemini, neque uos ulla mortis fata periment, nec erunt ualentiora quam consilium meum, quod maius est uinculum ad perpetuitatem uestram, quam illa quibus estis tum, cum gignebamini, conligati. Ecce deos Plato dicit et corporis animaeque conligatione mortales, et tamen inmortales dei a quo facti sunt uoluntate adque consilio. Si ergo animae poena est in qualicumque corpore conligari, quid est quod eos adloquens deus tamquam sollicitos, ne forte moriantur, id est dissoluantur a corpore, de sua facit inmortalitate securos; non propter eorum naturam, quae sit conpacta, non simplex, sed propter suam inuictissimam uoluntatem, qua potens est facere, ut nec orta occidant nec conexa soluantur, sed incorruptibiliter perseuerent? Et hoc quidem utrum Plato uerum de sideribus dicat, alia quaestio est. Neque enim ei continuo concedendum est globos istos luminum siue orbiculos
Abbreviated transcription (Latin):
si non addisset: nichil aliud intelligere debe¬
mus S cum aꝑtissime plato. dõs asum mo
dõ factos. habere immortalia corꝑa p̃dicaret.
eisq ipsum dm̃ a quo factisunt inducat ꝓ
magnobeneficio pollicentẽ qđ in et̃num
cum suis corꝑib ꝑ manebunt. nec ab eisulla
morte soluentur. quidẽ. qđ isti adȩxagitandã
xp̃ianam fidem finglnit se nesc̾re qđ sapi¬
unt: Aut etiam sibi repugnantes ad ũsum
se ipsos malunt dicere. dim nob̾ non desinant
contra dicere: Nempe platotas hȩc ũba sunc
sicut ea cicero in latinum ũtit: quib induc̃
sumium dm̃ dõs quosfecit alloquentem
et dicentem: Uosquidõrum ortu sati estis : at¬
tendite quorũ oꝑuni ego parens effectorq
sum: Hȩc sunt indissolubilia. me inuito: quã¬
qͣm om̃e colligatum solui potest: S aut quã¬
qͣm boni ẽ: ratione uictum uelle dissoluere:
Sed qm̃ estis orci. immortales uosquidẽ eẽ. et in¬

Expanded text:
si non addidisset, nihil aliud intellegere debesi non addidisset, nihil aliud intellegere deberemus. Sed cum apertissime Plato deos a summo Deo factos habere inmortalia corpora praedicet eisque ipsum Deum, a quo facti sunt, inducat pro magno beneficio pollicentem, quod in aeternum cum suis corporibus permanebunt nec ab eis ulla morte soluentur: quid est quod isti ad exagitandam Christianam fidem fingunt se nescire quod sciunt, aut etiam sibi repugnantes aduersum se ipsos malunt dicere, dum nobis non desinant contrsicut ea Cicero in latinum vertit, quibus inducit summum Deum deos quos fecit alloquentem ac dicentem: Vos qui deorum satu orti estis, attendite: quorum operum ego parens effectorque sum, haec sunt indissolubilia me inuito, quamquam omne conligatum solui potest; sed haudquaquam bonum est ratione uinctum uelle dissoluere. Sed quoniam estis orti, inmortales uos quidem esse et in
Abbreviated transcription (Latin):
tem homini ds̃ fecit: s mento inflictam ee
peccati. qm̃ peccatum uindicans ds̃. dixit ho¬
mini in quo cunc om̃seramꝰ. tra es et in t̾ram
defendimus ciuitatem dĩ hoc ẽ. eiꝰ eccłam: sapi¬
ent̾ sibi uidentur irridere qđ dicimꝰ anime a
corꝑe separationẽ int̾pęnas eiꝰ eẽ: deputandã
Quia uidelicet eiꝰ ꝑfectam beatitudinẽ tunc
illi fieri existimant: cumi omni ꝓrsus corꝑe
exuta ad dm̃ simplex et sola. & quodã modo
nuda redierit: Ubisi nichil quo ista refellet᷑
opinio in eorum litteris inuenirem: oꝑosiuis
michi disputandum eẽt. quodemonstrarẽ
non corpꝰ eẽ. animȩ. s corruptibile corpꝰ onero.¬
sum: Unde illud ẽ: qđ de scripturis nr̃is in
suꝑiore libro commemorauimus Corpꝰ enim
corruptibile: agrauat animam: Addendo
utiq corruptibile: non qualicũq corꝑe. s
quale factum ẽ. ex peccato consequente uin¬
dicta animam ꝑhibuit ad grauari Qd etiã¬

Expanded text:
tem homini Deus fecit, sed merito inflictam esse tem homini Deus fecit, sed merito inflictam esse peccati, quoniam peccatum uindicans Deus dixit homini, in quo tunc omnes eramus: Terra es et in terram defendimus civitatem Dei, hoc est ejus Ecclesiam, sapienter sibi videntur irridere quod dicimus, animae a corpore separationem inter poenas eius esse deputandam, quia uidelicet eius perfectam beatitudinem tunc illi fieri existimant, cum omni prorsus corpore exuta ad Deum simplex et sola et quodam modo nuda redierit. Ubi si nihil, quo ista refelleretur opinio, in eorum litteris inuenirem, operosius mihi disputandum esset, quo demonstrarem non corpus esse animae, sed corruptibile corpus onerosum. Unde illud est quod de scripturis nostris in superiore libro commemorauimus: Corpus enim corruptibile adgrauat animam. Addendo utique corruptibile non qualicumque corpore, sed quale factum est ex peccato consequente uindicta, animam perhibuit adgrauari. Quod etiam
Abbreviated transcription (Latin):
meobediens motꝰ in carne animȩ in obelien¬
tis exortus ẽ. ꝓpt̃quem pudenda texerunt:
sensa ẽ mors una in qua deseruit animã ds̃:
fa significata ẽ ũb̃ eiꝰ: quando timore dem̃ti
se se abscondenti homini dixit: Adam ubies:
Non utiq ignorando querens: s increpando
ad monens. ut attenderet ubi eẽt. in quo ds̃ non
eẽt Cum uero corpꝰ anima ipsa deseriuit: ecate
corruptum & senectute confectum: uenit in ex¬
ꝑ imentum mors altera dequa ds̃ peccatum
adhuc puniens homini dixerat. t̃ra es et in
t̾ram ibis. ut ex his duab mors illa pͥma quȩ
tocius ẽ. hominis compleret᷑. Quam seđa in
ultimo sequit᷑ nͥ homo ꝑ grãm libet᷑ Neq
enim corpꝰ quo de tra ẽ. rediret in t̾ram: nͥ sua
morte quȩ accidit cum deseritur sua uita idẽ.
anima: Unde constat int̾xp̃ianos. ueracit᷑
catholicam cenentes fidem. eciam ipsam nob̃̾
corꝑis mortem non lege natura qͣm nullãmor.¬

Expanded text:
inoboediens motus in carne animae inoboedieninoboediens motus in carne animae inoboedientis exortus est, propter quem pudenda texerunt, sensa est mors una, in qua deseruit animam Deus. Ea significata est uerbis eius, quando timore dementi sese abscondenti homini dixit: Adam, ubi es? non utique ignorando quaerens, sed increpando admonens, ut adtenderet ubi esset, in quo Deus non esset. Cum uero corpus anima ipsa deseruit aetate corruptum et senectute confectum, uenit in experimentum mors altera, de qua Deus peccatum adhuc puniens homini dixerat: Terra es et in terram ibis; ut ex his duabus mors illa prima, quae totius est hominis, conpleretur, quam secunda in ultimo sequitur, nisi homo per gratiam liberetur. Neque enim corpus, quod de terra est, rediret in terram nisi sua morte, quae illi accidit, cum deseritur sua uita, id est anima. Unde constat inter Christianos ueraciter catholicam tenentes fidem etiam ipsam nobis corporis mortem non lege naturae, qua nullam mor
Abbreviated transcription (Latin):
nata non alteriꝰ conditionis homo ex homine
nasceretur: Ac ꝑhoc aliberi arbitrii malo
usu series calamitatis huiꝰ exorta ẽ: quȩ huma¬
num genus origine deprauata uelut radice
corrupta usq ad scdȩ mortis exitium quȩ ñ
habet finem solis eis exceptis. qui ꝑ dĩ grãm
liberancur. miseriarum. conexione ꝑduxit
moriemini. qm̃ non ẽ. dictum mortib sieam
solam intelligamus quȩ fit cum anuna dese-¬
ritur sua uita qđ illi ds̃ ẽ. ñ enim desertaẽ.
ut desereret s ut desereret᷑ deseruit Ad
ceret quȩ nulla erat. siue ut reficeret quia
lapsa ꝑierat Et iam sigͦ hanc intelliganius
dm̃ denuntiasse mortem in eoqđ ait. quadie
ederitis de᷑ illo. morte moriemini. tamqͣm
cdiceret. qua die medeserueritis ꝑ inobedien.¬
tiam. deseram uos ꝑ iusticiam deseram: ꝓfecto
in ea morte etiam cȩterȩ denunciate sunt quȩ
ꝓcul dubio fuerant secuturȩ: Nam ineo qđ

Expanded text:
nata non alterius condicionis homo ex homine nata non alterius condicionis homo ex homine nasceretur. Ac per hoc a liberi arbitrii malo usu series calamitatis huius exorta est, quae humanum genus origine deprauata, uelut radice corrupta, usque ad secundae mortis exitium, quae non habet finem, solis eis exceptis qui per Dei gratiam liberantur, miseriarum conexione perducit. moriemini, quoniam non est dictum: Mortibus, eam solam intellegamus, quae fit cum anima deseritur sua uita, quod illi Deus est non enim deserta est ut desereret, sed ut desereretur deseruit; ad ceret, quae nulla erat, siue ut reficiat, quia lapsa perierat, — etiamsi ergo hanc intellegamus Deum denuntiasse mortem in eo quod ait: Qua die ederitis ex illo, morte moriemini, tamquam diceret: Qua die me deserueritis per inoboedientiam, deseram uos per iustitiam: profecto in ea morte etiam ceterae denuntiatae sunt, quae procul dubio fuerant secuturae. Nam in eo, quod
Abbreviated transcription (Latin):
arbirio deseruerat. inferiorẽ famulum ad¬
suum arbitrium non tenebat: Nec om̃imodo
habebat subclitam carnẽ sicut semꝑ habere
potuisset: si dõ subdita ipsa mansiss. Tunc
gͦ cȩpit caro concupiscere adũsus sp̃m: cumqͣ
controũsia natisumus. trahentes originem
mortis et in m̃bris nr̃is. uiciataq natura con-¬
tentionem eiꝰ sine uictoriam de pͥ map̃uarica¬
tione gestantes: Ds enim creauit hominẽ. xu¬
rectum naturarum auctor non utiq uitiorum:
s sponte depͣuatus. uisteq damnatus. de pͣua¬
tos dampnatosq genuerauit: Om̃s enim fui¬
mus in illo uno: qͣndo om̃s fuimus ille unus
qui ꝑ femuinam lapsus ẽ. inpeccatum quȩ de
illo facta ẽ. ante peccatum. Numdum erat nob
singillatim creata& distributa forma inqua
singłi uiueremꝰ: s iam erat natura feminał
ex qͥua ꝓpagaremur. qua scilicet ꝓpt̃ peccatũ
uitiata. et uincło mortis obstricta. iusteq dam¬

Expanded text:
arbitrio deseruerat, inferiorem famulum adarbitrio deseruerat, inferiorem famulum adsuum arbitrium non tenebat, nec omni modo habebat subditam carnem, sicut semper habere potuisset, si Deo subdita ipsa mansisset. Tunc ergo coepit caro concupiscere aduersus spiritum, cum qua controuersia nati sumus, trahentes originem mortis et in membris nostris uitiataque natura contentionem eius siue uictoriam de prima praeuaricatione gestantes. rectum, naturarum auctor, non utique uitiorum; sed sponte deprauatus iusteque damnatus deprauatos damnatosque generauit. Omnes enim fuimus in illo uno, quando omnes fuimus ille unus, qui per feminam lapsus est in peccatum, quae de illo facta est ante peccatum. Nondum erat nobis singillatim creata et distributa forma, in qua singuli uiueremus; sed iam erat natura seminalis, ex qua propagaremur; qua scilicet propter peccatum uitiata et uinculo mortis obstricta iusteque dam
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis. ut sit pͥma codus hominis mors cum
anima sine dõ & sine corpore ad cempꝰ pȩnas
luit: scđła uͦ ubi anima sine dõ cum corpore
penas: luit: Quando gͦ dixit ds̃ pͥmo illihomi¬
ni quem inparadiso consticuerat decibo ue¬
tuo. quacumq die ederitis ex illo morte mori¬
ubi corpuspͥuatur anima. nec solam ipsam
totam pͥmam ubi anima et adõ et a corꝑe se¬
comminatio illa complexa ẽ Nam pꝰea qͣm
pcepti facta transgressio ẽ: confestim gr̃a dese-¬
tente diuina de corꝑum suorum nuditate con¬
fusi sunt: Unde etiam folus ficulneis quȩ
forte a ꝑturbatis pͥma comꝑta sunt. puden¬
la texerunt. quȩ pͥus eadem m̃bra erant.
spudenda nonerant: Senserunt gͦ nouum
motum mobedientis carnis suȩ tanqͣm recpp¬
cam penam inobedientiȩ suȩ: I um quippe
anima libertate imꝑuersum ꝓ pͥa delectata.
et dõ dedignata seruire: pͥstino corpis serui¬
tio desticuebatur: Et quia suꝑiorem dñm suo

Expanded text:
corporis: ut sit prima totius hominis, cum corporis: ut sit prima totius hominis, cum anima sine Deo, et sine corpore ad tempus poenas luit. Secunda vero ubi anima sine Deo cum corpore poenas aeternas luit. Quando ergo dixit Deus primo illi homini, quem in paradiso constituerat de cibo vetito: « Quacunque die ederitis ex illo, morte moriubi corpus privatur anima, nec solam ipsam totam primam, ubi anima et a corpore et a Deo secomminatio illa complexa est. Item, cum praecepti facta transgressio est, confestim gratia deserente diuina de corporum suorum nuditate confusi sunt. Unde etiam foliis ficulneis, quae forte a perturbatis prima conperta sunt, pudenda texerunt; quae prius eadem membra erant, sed pudenda non erant. Senserunt ergo nouum motum inoboedientis carnis suae, tamquam reciprocam poenam inboedientiae suae. Iam quippe anima libertate in peruersum propria delectata et Deo dedignata seruire pristino corporis seruitio destituebatur, et quia superiorem dominum suo
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ potest in aduitorio gr̃ȩ redemptoris ur̃i.
ut saltem scdam morem declinare possimus:
Illa ẽ. enim grauior et om̃ium malorũ pessima
quȩ nonfit separitione animȩ & corꝑis s in ȩt̃¬
nam penã p ci. utriꝰq complexu Ibi contra¬
rio ñ erunt homines ante mortẽ atq pꝰmortẽ
s semꝑ inmorte: ac ꝑ hoc numqͣm uiuentes.
nũqͣm mortui s sine fine morientes Nũqͣm
enim erit homini pęnis in morte: qͣm ubierit
mors ipsa sine morte Cumg requirit᷑ qͣmmor.¬
tem ds̃ pͥmis hominibꝰ fuerit comminatꝰ si¬
abeo mandatũ transgdẽtur acceptum. nec
obedientiam custodirent. utrũ animȩ ancor¬
ꝑis antociꝰ hominis. an illaquȩ appellantur
scđa : respondendum ẽ. om̃s Prima enim
constat ex duabꝰ oͣm̃ib tota Sicut enim uni-¬
uersa t̾ra ex multis t̾ris et uniũsa eccła ex
q̃m pͥma constat exduabꝰ. una animȩ alt̾a

Expanded text:
tamen potest in adiutorio gratiae Redemtoris nostri, tamen potest in adiutorio gratiae Redemtoris nostri, ut saltem secundam mortem declinare possimus. Illa est enim grauior et omnium malorum pessima, quae non fit separatione animae et corporis, sed in aeternam poenam potius utriusque conplexu. Ibi e contrario non erunt homines ante mortem adque post mortem, sed semper in morte; ac per hoc numquam uiuentes, numquam mortui, sed sine fine morientes. Numquam enim erit homini peius in morte, quam ubi erit mors ipsa sine morte. CAPUT XII. Quam mortem primis hominibuab eo mandatum transgrederentur acceptum, nec obedientiam custodirent, utrum animae, an corporis, an totius hominis an illam quae appellatur secunda? Respondendum est: omnes. Prima enim constat ex duabus, ex omnibus tota. Sicut enim universa terra ex multis terris et universa Ecclesia ex quoniam prima constat duabus, una animae, altera
Abbreviated transcription (Latin):
cimus dormientes. et qui in langore languen¬
tes. et qui indolore utiq dolentes. & qui inuica
uiuentes: At uͦ mortui pͥusqͣm resurgant eẽ.
dicuntur in morte: nec cm̃ possunt appella ra
morientes Unde non im portune neq incon
grue arbitror accidisse et sinonhumana in¬
dustria ui ditio fortasse diuino. ut hoc ũbum
qd ẽ. moritur in latina lingua nec gramati¬
ci declinare potuerint ea regła qua cȩcera alia
declinant᷑: Namquȩ ab eo qđ ẽ. oritur: fit
ũbum pt̃iti tempis ortus ẽ Et si qua similia
sunt: ꝑ cemꝑis ỹteriti parcicipia declinant᷑:
Ab eo uͦ qđ ẽ. morit᷑. si queramus p̃teriti cemꝑis
sine temꝑe declinantur: Illud autem quasi ut
declinetur qđ declinari non potest: ꝓ parti-¬
cipio p̃teriti temporis ponitur nomen
Conuenienter itaq factumẽ. ut quem admo¬
dum id qđ significat non potest augendo: ita
ipsum ũbum ñ poss loquendo declinari Agi

Expanded text:
cimus dormientes; et qui in languore, languencimus dormientes; et qui in languore, languentes; et qui in dolore, utique dolentes; et qui in vita, viventes: at vero mortui priusquam resurgant, esse dicuntur in morte, nec tamen possunt appellari morientes. Unde non importune neque igrue arbitror accidisse, etsi non humana industria, iudicio fortasse diuino, ut hoc uerbum, quod est moritur, in Latina lingua nec grammatici declinare potuerint, ea regula qua cetera talia declinantur. Namque ab eo quod est oritur, fit uerbum praeteriti temporis \'ortus est\'; et si qua similia sunt, per temporis praeteriti participia declinantur. Ab eo uero, quod est moritur, si quaeramus praeteriti temporis sine tempore declinantur. Illud autem, quasi ut declinetur, quod declinari non potest, pro participio praeteriti temporis ponitur nomen. Conuenienter itaque factum est, ut, quem ad modum id quod significat non potest agendo, ita ipsum uerbum non posset loquendo declinari. Agi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm: Dicanius etiam cum acciderit pꝰ mortem
illius. uł illiis. factumẽ. illud aut illud Dica¬
mus & dep̃senti temꝑe ut possumꝰ uelut cũ
ita loquimur. moriens ille testatus ẽ. ilłatq ilł
mortem fecerit ñ in morte: Loquam etiam sic̃
loquit᷑ scripturadiuina: quȩ mortuos quoq
ñ pꝰ mortems in morte eẽ. non dubitat dicere:
Hin ẽiumẽ illud. qm̃ nẽ. in morte qui memorsit
tui Donec enim reuiuiscant. recte eẽ dicuntur
comolo possumus dicere eos qui iam sunt
mortu morientes: Non enim adhuc moriunt᷑
Qui qntum attinet ad corꝑis mortem. dequa
ninc disserimus. iam sunt de corporib separati
S hoc ẽ qđ dixi: explicari aliqua locutione
non posse quo nã modo uł morientes dicant᷑
uiuere uł iam mortui. etiam pꝰ mortem ee adhuc
dicantur in morte: Quom̃ enim pꝰ mortem.
si adhuc inmorce: Presertimcum eos nec mori¬
entes dicamus. sicut eos qui insomno sunt di

Expanded text:
quam. Dicamus etiam cum acciderit: Post mortem quam. Dicamus etiam cum acciderit: Post mortem illius uel illius factum est illud aut illud. Dicamus et de praesenti tempore ut possumus, uelut cum ita loquimur: Moriens ille testatus est, et: Illis admortem fecerit, non in morte. Loquamur etiam sicut loquitur scriptura diuina, quae mortuos quoque non post mortem, sed in morte esse non dubitat dicere. Hinc enim est illud: Quoniam non est in morte, qui memor sit tui. Donec enim reuiuescant, recte esse dicuntur eo modo possumus dicere eos, qui iam sunt mortui, morientes. Non enim adhuc moriuntur, qui, quantum adtinet ad corporis mortem, de qua nunc disserimus, iam sunt a corporibus separati. Sed hoc est, quod dixi explicari aliqua locutione non posse. quonam modo uel morientes dicantur uiuere uel iam mortui etiam post mortem adhuc esse dicantur in morte. Quo modo enim post mortem, si adhuc in morte? praesertim cum eos nec morient
Abbreviated transcription (Latin):
uenitur: quia sine ullo spatio ẽ ꝑ quod tͣn¬¬
situr ex futu roinp̃ceritum: Nonne gͦ uiden¬
dum ẽ. ne ista ratione mors corꝑis uulla eẽ.
dicat᷑ : Si enim ẽ. qͣndo ẽ quȩ innullo & in
qua ullus eẽ: ñ pocest. qͣndo quidem siiuit᷑
adhuc non est: quia hoc ante mortem ñ in
morte: Si autem iuuere iam cessatum ẽ.
iam non ẽ: quia et hoc pꝰ mortem ẽ. non in
morte: S rursus ut nulla mors ẽ. ante quid.
uł pꝰ. quid ẽ. qđ dr̃ ance mortem. siue pꝰ mor.¬
ceme Nam et hoc inanit̃ dicitur. simors nul¬¬
la est: Atq utinam inparadiso bene uiuen¬
do egissemꝰ: ut reuera nulla morfeẽt Nunc
autem non solum ẽ. uerumetiã tammole¬
staẽ. ut nec ulla explicari locutione possit
nec ulla ratione uitari Loqua mur gͦ scdm
consuetudinem. non enim alit̃ debemus et dica¬
nius ante mortem pͥusqͣm mos saccidat. sicut
scriptumẽ. ante mortẽ ne laudes hominẽ quẽ¬

Expanded text:
uenitur, quia sine ullo spatio est, per quod tranuenitur, quia sine ullo spatio est, per quod transitur ex futuro in praeteritum. Nonne ergo uidendum est, ne ista ratione mors corporis nulla esse dicatur? Si enim est, quando est, quae in ullo et in qua ullus esse non potest? Quando quidem si uiuitur, adhuc non est, quia hoc ante mortem, non in morte; si autem uiuere iam cessatum est, iam non est, quia et hoc post mortem est, non in morte. Sed rursus si nulla mors est ante quid uel post, quid est quod dicitur ante mortem siue post mortem? Nam et hoc inaniter dicitur, si mors nulla est. Adque utinam in paradiso bene uiuendo egissemus, ut re uera nulla mors esset. Nunc autem non solum est, uerum etiam tam molesta est, ut nec ulla explicari locutione possit nec ulla ratione uitari. Loquamur ergo secundum consuetudinem non enim aliter debemus et dicamus ante mortem\', priusquam mors accidat; sicut scriptum est: Ante mortem ne laudes hominem quem
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uͦ morsuenerit: mortius erit ñ moriens:
Illud gͦ ẽ ad huc ante mortem. hociam pꝰmor¬
tem: Quandogͦ in morte: tunc enimẽ mori¬
ens Ut quemad modum cria sunt cum dici¬
mus ante mortem. in morte pꝰ mortem. utatria
singłis singła uiuens. moriens mortuuis q red.¬
datur: Quando itaq sit moriesis idẽ. in morte
ubi neq sit uiuens qđ ẽ. ante mortem. neq
mortuus qđ ẽ. pꝰ mortem: s moriens idest in
morte: difficillime diffinitur: Quã du
quippe ẽ. anima in corꝑe maxime eciam si sen¬
sus adsit ꝓcul dubio uiuit homo. qui constat
ex anima et corꝑe: acꝑ hoc adhuc ante mor¬
tem. non in morte eẽ: dicendus ẽ Cum uͦ ani¬
ma abscesserit: om̃emq extulerit corꝑissen¬
q̃m si adhuc uiuit ante mortemͤ si uiuere
des stit iam pꝰ mortemest Numqͣm gͦ mori¬
ens idẽ. in morte eẽ. comp̃hendit᷑ Ita etiã
in cranscursu cemꝑum querit᷑ p̃sens nec in¬

Expanded text:
cum uero mors uenerit, mortuus erit, non moriens. cum uero mors uenerit, mortuus erit, non moriens. Illud ergo est adhuc ante mortem, hoc iam post mortem. Quando ergo in morte? Tunc enim est moriens, ut, quem ad modum tria sunt cum dicimus ante mortem, in morte, post mortem\', ita tria singulis singula \'uiuens, moriens mortuusque reddantur. Quando itaque sit moriens, id est in morte, ubi neque sit uiuens, quod est ante mortem, neque mortuus, quod est post mortem, sed moriens, id est in morte, difficillime definitur. Quamdiu quippe est anima in corpore, maxime si etiam sensus adsit, procul dubio uiuit homo, qui constat ex anima et corpore, ac per hoc adhuc ante mortem, non in morte esse dicendus est; cum uero anima abscesserit omnemque abstulerit corporis senquoniam si adhuc uiuit, ante mortem est; si uiuere destitit, iam post mortem est. Numquam ergo moriens, id est in morte, esse conprehenditur. Ita etiam in transcursu temporum quaeritur praesens, nec in
Abbreviated transcription (Latin):
impleat᷑. & incipiat iam tempꝰ eẽ. pꝰ morten
qđ cum uita detheret᷑ erat in mortem : slum
qͣm gͥ inuita homo ẽ. ex quo ẽ. in isto corꝑe
moriente potiꝰ qͣm uiuente: si et inuita et
in morte simul ñ potest eẽ An potius et in
uita et in morte simulẽ: Inuita scilicet in
qua uiuit: donec tota detrahatur: In morte
Non enim frustra cumuita fuerit corꝑi tota
decracta pꝰ mortemiam dicit᷑: nͥ qͣm morserat
cum detraheret᷑: Nam si ea detracta nonẽ.
homo in morce s pꝰ mortẽ: quando nͥ cum
ut hominẽ anteqͣm ad mortem ꝑueniat: iã
eẽ. dicamus in morte Cui enim ꝓpinquat
ꝑagendo uitȩ suȩ cemꝑa suam in illa ẽ.
maxime. quia nimis ẽ. in solens ut simul
ec uuens eẽ. dicatur et moriens. cum uigi¬
lans et dormiens simuleẽ. ñ possit : Nue¬
rendum ẽ. quando erit moriens Et enim
anteqͣm mors ueniat: ñẽ. moriens s uiuens

Expanded text:
inpleatur, et incipiat iam tempus esse post mortem, inpleatur, et incipiat iam tempus esse post mortem, quod, cum uita detraheretur, erat in morte? Numquam igitur in uita homo est, ex quo est in isto corpore moriente potius quam uiuente, si et in uita et in morte simul non potest esse. An potius et in uita et in morte simul est; in uita scilicet, in qua uiuit, donec tota detrahatur; in morte Non enim frustra, cum uita fuerit corpori tota detracta, post mortem iam dicitur, nisi quia mors erat, cum detraheretur. Nam si ea detracta non est homo in morte, sed post mortem: quando, nisi cum ueniat, iam esse dicamus in morte cui enim propinquat peragendo uitae suae tempora, si iam in illa est?, maxime quia nimis est insolens, ut simul et uiuens esse dicatur et moriens, cum uigilans et dormiens simul esse non possit: quaerendum est quando erit moriens. Etenim antequam mors ueniat, non est moriens, sed uiuens;
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortem. in quo nemo uł paululum stare
uł aliquanto tardiꝰ ue ꝑmittitur. s urgentur
om̃s pari motu. nec duiso impelluntur acces¬
su: Neq eram cui uita breuior fuit celeriꝰ
diem duxit qͣm ille cui longior: s cum ȩqua¬
lit̃ et ȩqualia mom̃ta reparentur ambobꝰ. alt̃
habuit ꝓpͥus alt̃ remotiꝰ quo ñ impari uelo.¬
citate ambo currebant Aliud ẽ. autem ampliꝰ
uȩ ꝑegisse: aliud tarduis ambulasse Qui
gͦ usq admortem ꝓductiora spatia temꝑis
agit: non lentiꝰ ꝑgit. s plus itineris conficit:
Porro si exillo quisq incipit᷑ mori hoc ẽ. eẽ. in
morte. ex quo in illo agi cȩꝑit ipsa mors: idẽ.
uitȩ detractio Q uia cum detrahendo finita
fuerit: pꝰ mortem iã erit. non inmorte: ẜfecto
ex quo eẽ. incipit in hoc corꝑe: in morce ẽ Quid
ẽnim aliud diebꝰ. horis momentisq singłis
agit᷑ donec ea consumpta mors quȩ agebatur

Expanded text:
ad mortem, in quo nemo uel paululum stare ad mortem, in quo nemo uel paululum stare uel aliquanto tardius ire permittitur; sed urgentur omnes pari motu nec diuerso inpelluntur accessu. Neque enim, cui uita breuior fuit, celerius diem duxit quam ille, cui longior; sed cum aequaliter et aequalia momenta raperentur ambobus, alter habuit propius, alter remotius, quo non inpari uelocitate ambo currebant. Aliud est autem amplius uiae peregisse, aliud tardius ambulasse. Qui ergo usque ad mortem productiora spatia temporis agit, non lentius pergit, sed plus itineris conficit. Porro si ex illo quisque incipit mori, hoc est esse in morte, ex quo in illo agi coeperit ipsa mors, id est uitae detractio quia, cum detrahendo finita fuerit, post mortem iam erit, non in morte: profecto, ex quo esse incipit in hoc corpore, in morte est. Quid enim aliud diebus horis momentisque singulis agitur, donec ea consumta mors, quae agebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
in morte si pꝰ mortem potiꝰ erit qͣndo sit in
morte quis dixerit: Nam neq ullus moriens
erit: simoriens et uiuens simuleẽ. nullꝰ pot̃.
Quam diuqͥppe anima incorꝑe ẽ: ñ possu¬
mus negare iuentẽ: Aut si moriens potiꝰ
dicendus ẽ. in cuiꝰ iam corꝑe agitur ut mo¬
riatur. nec simul quisqͣm potest eẽ. uuens.
et moriens nescio qͥndo sit uiuens Ex quo
enimquisq inisto corꝑe morituro eẽ. ceperit:
n ñ qͣm in eo nonagitur. ut mors ueniat Hoc
enim agit eꝰ mutabilitas toto temꝑe uite
huiꝰ sitm̃ uita dicenda ẽ: ut inueniatur in
metem: Nemo quippe ẽ. qui ñ ei pꝰ annũ
sic qͣm ance annum fuit: et crasqͣm hodie.¬
et hodie qͣm heri. et paulo pꝰ qͣm nunc. et
nunc pa̾ulo ance ꝓpinquior. qm̃ quicqͥd
temꝑis uiuit᷑ de spacio uiuendi demitur.
Et cõtidie fit minus minꝰq qđ restat: ut oĩuo¬
nichil sit tempꝰ aliud uitȩ huiꝰ. qͣm cursus

Expanded text:
in morte, sed post mortem potius erit: quando sit in in morte, sed post mortem potius erit: quando sit in morte quis dixerit? Nam neque ullus moriens erit, si moriens et uiuens simul esse nullus potest. Quamdiu quippe anima in corpore est, non possumus negare uiuentem. Aut si moriens potius dicendus est, in cuius iam corpore agitur ut moriatur, nec simul quisquam potest esse uiuens et moriens: nescio quando sit uiuens. enim quisque in isto corpore morituro esse coeperit, nunquam in eo non agitur ut mors veniat. Hoc enim agit ejus mutabilitas toto tempore vitae hujus si tamen vita dicenda est, ut veniatur in mortem. Nemo quippe est qui non ei post annum sit, quam ante annum fuit, et craset hodie quam heri, et paulo post quam nunc, et nunc quam paulo ante propinquior; quoniam, quidquid temporis uiuitur, de spatio uiuendi demitur, et cottidie fit minus minusque quod restat, ut omnnihil sit aliud tempus uitae huius, quam cursus
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ grauem ac molestum inmorientib di¬
ximus sensum: Quã diuenim sentiunt :
adhuc utiq uiuunt: Et si adhuc uiuunt:
ante mortem qͣm in morte potuis eẽ. dicen.¬
di sunt: Quia illa cum uenerit: aufert
om̃em corꝑis sensum. qui ea apppinquan.¬
te molestus est: Acꝑ hoc quomͦ morientes
dicamus eos qui nondum mortui sunt. sed
imminente morte iam extrema et mortife¬
ra afflictione iactant᷑ explicare dificile ẽ
etiam si recte isti appellant᷑ morientes. qͥa
cum mors quȩ iam impendet aduenerit.
non morientes s mortui nuncupantur
Nullus ẽ. gͦ moriens nͥ uiuens Qm cum in
canta ẽ extremitate uite in qͣnta sunt quos
agere animam dicimꝰ: ꝓfecco qui nondũ
anima caruit. adhuc uiuit: Idem ipse gͥ et
moriens ẽ. et uiuens: s morti accedens uita
cedens. adhuc cm̃ inuita quia inẽ. anima cor-¬
pori: Nondum autem in morte: qͥa nundũ
abscessit a corꝑe: S sicum abscesserit nec tc̃

Expanded text:
cuius grauem ac molestum in morientibus dicuius grauem ac molestum in morientibus diximus sensum. Quamdiu enim sentiunt, adhuc utique uiuunt, et si adhuc uiuunt, ante mortem quam in morte potius esse dicendi sunt; quia illa, cum uenerit, aufert omnem corporis sensum, qui ea propinquante molestus est. Ac per hoc quo modo morientes dicamus eos, qui nondum mortui sunt, sed inminente morte iam extrema et mortifera adflictione iactantur, explicare difficile est, etiamsi recte isti appellantur morientes, quia, cum mors quae iam inpendet aduenerit, non morientes, sed mortui nuncupantur. Nullus est ergo moriens nisi uiuens, quoniam, cum in tanta est extremitate uitae, in quanta sunt quos agere animam dicimus, profecto qui nondum anima caruit adhuc uiuit. Idem ipse igitur simul et moriens est et uiuens, sed morti accedens, uita cedens; adhuc tamen in uita, quia inest anima corpori; nondum autem in morte, quia nondum abscessit a corpore. Sed si, cum abscesserit, nec tunc