comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
foliũ exꝰ ñ defluit: qui a suꝑfluitate u̾¬
boꝵ linguam compeseit. hinc ꝑ salomo¬
nẽ dicitur. S apiens usꝙ ad dempꝰ tace¬
bit. Psalmista qͦ alibi ait. Dixi custodi¬
am uias meas: ut non delinquã in lin¬
gua mea. E iacob ꝑhibet dicens. Qui
in uerbo ñ offendit: ille ꝑfectus ẽ uir.

Expanded text:
Folium ejus non defluit, quia superfluitate veFolium ejus non defluit, quia superfluitate verborum linguam compescit. Hinc per Salomonem dicitur, Sapiens usque ad tempus tacebit . Psalmista quoque alibi ait, Dixi custodiam vias meas, ne delinquam in lingua mea . Et Jacobus perhibet dicens, Qui in verbo non offend
Abbreviated transcription (Latin):
et docute &ꝰ fecte. S qd̾ fecit aut docu¬
ie ut ołs. nob ꝓfuit ad recte credendũ.
qͦd uͦ ut homo ꝓfuit nob̃ ad recte ui¬
cumꝙ facut: ꝓsrabuptor. S furt asse ñ
creditur ꝓsꝑe egise: qndo aicideis eiptꝰ
ligatꝰ. flagllatus qucifixus. occisus ẽ.
Immo tẽ ꝓsꝑi egi quia morte sua
mortẽ nr̃ãmdestrixit. Rec ꝓfuisset na¬
sei in carne: siñ contigissei mori ce resur¬
gere. Et mira dispositione om actũ ẽ. ut
et iudei uoluntatẽ suã in xĩm imple¬
rent: & xp̃i consiliũ qͦd putabint de¬
struere. ꝑficerent. S hec uerba ⁊ ue
de capite dicła st̃.: etiã menbris eiꝰ coigru¬
ere possunt. Quisqͥs emm do ꝑfecte ser¬
uue concupiscit: ñ solũ oꝑe. s ce uerbo
ẽẽ iustus appetit. Dicatur gͥ de quolibet
ꝑfecto uiro. Et soliũ eiꝰ ñ defluet: & omĩa
quecũꝙ faciet ꝓsꝑabunt. foliũ eiꝰ non
defluit: cuiꝰ in ueritate sermo consistit:

Expanded text:
et docuit et fecit. Sed quod fecit, aut docuet docuit et fecit. Sed quod fecit, aut docuit, ut Deus, nobis profuit ad recte credendum. Quod vero ut Homo, profuit nobis ad recte vi faciet, prosperabuntur. Sed fortasse non creditur prospere egisse: quando a Judaeis captus, ligatus, flagellatus, 8 crucifixus, occisus est . Immo tunc prospere egit, quia morte sua mortem nostram destruxit. Nec profuisset nasci in carne, si non contigisset mori et resurgere. Et mira Domini dispositione actum est, ut et Judaei voluntatem suam in Christum implerent, et Christi consilium, quod putabant destruere, perficerent. Sed haec verba quae de capite dicta sunt, etiam membris ejus congruere possunt. Quisquis enim Deo perfecte servire concupiscit, non solum opere, sed et verbo esse justus appetit. Dicatur ergo de quolibet perfecto viro: Et folium ejus non defluet, et omnia quaecunque faciet, prosperabuntur. Folium ejus non defluit, cujus in veritate sermo consistit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑabunt᷑. ꝑfoliũ: intelligit᷑ uerbum.
Quod enim folia agunt arboris: hoc in
nobis ꝑ similitũdinẽ agunt uerba re¬
dẽptoris. fructu quidẽ eius sp̃aliter pa¬
scimͣ: sermone uͦ ipsius. a uiciis obumbra¬
mͣ. Quomͦ aut̃ foliũ. idest uerbũ eiꝰ ñ de¬
fluat: ipse in eugłio demonstrat. ubi ait.
Celũ & terra transibunt: uerba aut̃ mea
ñ transient. Et si enim sonꝰ uerboꝵ tran¬
seat: ea que uerbis expͥmit᷑ sententia ꝑ¬
durat. Ee quicqͥd uoce ueritatis dicitur.
siue inlege. siue in ꝓpħis. siue in eugłio.
seu in apłicis libris. seu etiã ꝑ quosꝙ re¬
ligiosos: totũ ꝑoꝑationẽ adimplebit᷑.
Uñde scͥptũ ẽ. Iota unum. aut unꝰ apex
ñ p̃ceribit dẽ lege: donec omĩa fiant.
.Et quia potens in oꝑe &e sermone xp̃c di¬
rito de ipso subdit᷑. Et omĩa quecũꝙ
faciet ꝓsꝑabunt᷑. ¶ nigenitꝰ dei filius
in carne ueniens. qi uerus d̾s et uerꝰ
homo extitit: alia ut ds. alia ut homo

Expanded text:
abuntur. Per folium intelligitur verbum. Quod enim folia agunt arboris, hoc in nobis per similitudinem agunt verba Redemptoris. Fructu quidem ejus spiritualiter pascimur: sermone vero ipsius a vitiis obumbramur. Quomodo autem folium, id est, verbum non defluat: ipse in Evangelio demonstrat, ubi ait: Caelum et terra transibunt, verba autem mea non transient . Etsi enim sonus verborum transeat, ea quae verbis exprimitur, sententia perdurat. Et quicquid voce veritatis dicitur, sive in Lege, sive in Prophetis, sive in Evangelio, sive in Apostolicis libris, sive etiam per quosque religiosos: totum per operationem adimplebitur. Unde scriptum est, Iota unum, aut unus apex non praeteribit de Lege, donec omnia fiant . Et quia potens in opere et sermone Chririto de ipso subditur: Et omnia quaecunque faciet, prosperabuntur. Unigenitus Dei Filius in carne veniens , quia verus Deus et verus Homo extitit, alia ut Deus, alia ut Homo,
Abbreviated transcription (Latin):
michi: ecce alia quinq suꝑ luc̾ratus
sũ. Ex quib uerbis. ualde notandũ
ẽ: quia omp̃e ds qͥcquid nobis in hac
uita tribuit. mutuo dat. & cum lu¬
ero requirit. Nec sufficit datũ serua¬
re: s sũmoꝑe illud oportet quẽꝙ mł¬
tiplicare: ut pigri serui sententiam
declinans mereat᷑ audire qͦd illic dr.
Fuge serue bone & fidelis: qr suꝑpau¬
ca fiusti fidelis. suꝑͣ multa te consti

Expanded text:
mihi, ecce alia quinque superlucratus mihi, ecce alia quinque superlucratus sum . Ex quibus verbis valde notandum est, quia omnipotens Deus quicquid nobis in hac vita tribuit, mutuo dat, et cum lucro requirit. Nec sufficit datum servare, sed summopere illud oportet quemque multiplicare, ut pigri servi sententiam declinans, mereatur audire quod illic dicitur: Euge serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, super multa te cons
Abbreviated transcription (Latin):
cidit. ibi erit. In die et eñĩ mortis suȩ
iustus ad austrũ cãdit. peccator ad aqui¬
lonẽ: quia & iustus ꝑ feruorẽ sp̃e sc̃i ad
gaudia ducit᷑: & peccator cũ aposta an¬
gło. qui dixit. sedebo in monte testam̃¬
ti in laterib aquilonis: in frigido corde
let designari. Unde ueritas ait. Siqͥs
sitit. ueniat ad me ce bibat: et qͥ bibit
ex aqua quã ego do. ñ sitiet in eternũ.
huius aque irrigatione agitur. ut aĩa
fidelis ꝑ uiriditatẽ fidi spei ĩ dõ ꝓfici¬
at: atq in caritate ipsius fixa ꝑmane¬
at. Et quia caritas nũqͣm ociosa ẽ. oꝑa¬
tur enĩ magna si est: recte dicitur. qd̾
fructũ suũ dabit in temꝑe suo. In boc
tempore p̾senti. fructũ suũ dant elec¬
ti: qr bonũ qͦd faciunt ei attribuunt
a qͦ facti sunt. Uel fructũ suũ in tem¬
pore suo dare est: post hanc uitã. eter¬
no iudici oꝑa sua p̃sentare. ¶n ꝑsi
militudinẽ: patͥfamilias a quodam
dicit᷑. Dñe. quinq talenta tradidisti

Expanded text:
ciderit, ibi erit . In die etenim mortis suae justus ad Austrum cadit, peccator ad Aquilonem, quia et justus per fervorem spiritus ad gaudia ducitur, et peccator cum apostata angelo, qui dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis , in frilet designari. Unde veritas ait: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat . Et, Qui biberit ex aqua quam ego do, non sitiet in aeternum . Hujus aquae irrigatione agitur, ut anima fidelis per viriditatem fidei et spei in Domino proficiat, atque in caritate ipsius fixa permaneat. Et quia caritas nunquam ociosa est operatur enim magna si est, recte dicetur quod fructum suum dabit in tempore suo. In hoc tempore praesenti fructum suum dant electi: quia bonum quod faciunt, ei attribuunt a quo facti sunt. Vel fructum suum in tempore suo dare, est per hanc vitam aeterno judici opera sua praesentare. Unde per similitudinem patris familias a quodam dicitur, Domine quinque talenta tradidisti
Abbreviated transcription (Latin):
uit: id est approbat. Iter aut̃ impioꝵ
ꝑibit. Ac si diceret᷑. Iter impioꝵ ñ no¬
uit dñs. Et hoc sit nesciri a dño. qdẽ
ꝑire: & hoc sit sciri a dño. qd̾ est manere.
re. idest cognoscere: aut scire. id est appro¬
bare. Scdm hoc aut̃ qd scire di dicitur
noscere. bonos &e malos nouit dñs: sicut
piam iũdicasset: si nequaquã cognoseret.
Et tam̃ iniquũ nescit: quia facta eiꝰ ñ ap¬
probat. E nouit gͦ qr dep̃hendit: & ñ no¬
uit. quia hunc in sue sapientie specie. ñ
recognoscit. Hinc dicturꝰ est eis iniudicio.
Amen dico uobis: nescio uos. Iuxta hoc
uͦ qd̾ scire dicit᷑ approbare: ñ noscit dñs
nͥ bonos. Onde scriptũ ẽ. Nouit dñs qui
sunt eius. quos ido nouit: quia p̃sciuit

Expanded text:
justorum. Novit, idest approbat. Iter autem impiorum justorum. Novit, idest approbat. Iter autem impiorum peribit. Ac si diceret, iter impiorum non novit Dominus: ut hoc sit nesciri a Domino, quod est perire; et hoc sit sciri a Domino, quod est manere. re, id est, cognoscere: aut scire, id est approbare. Secundum hoc autem, quod scire Dei dicitur noscere, bonos et malos novit Dominus. Sicquam judicaret, si nequaquam cognosceret. Et tamen iniquum nescit, quia facta ejus non approbat. Et novit ergo, quia deprehendit, et non novit, quia hunc in suae sapientiae speciem non recognoscit. Hinc dicturus est eis in judicio, Amen dico vobis, nescio vos . Juxta hoc vero quod scire dicitur approbare, non noscit Dominus nisi bonos, unde scriptum est: Novit Dominus qui sunt ejus . Quos ideo novit
Abbreviated transcription (Latin):
Tollat᷑ impiꝰ: ne uideat głam di. Neq
pecc̃ores in consilio iustoꝵ. Repetita ses¬
tentia uidet᷑ : ut qͦd suꝑius dicit᷑. im¬
pii. intelligant᷑ pecc̃ores: et qd̾ p̃missũ ẽ
in iudicio. hoc dictũ sit in consilio ui¬
stoꝵ. Aut si aliũd sunt impii. aliũd pec¬
cio. subaudis ut uidicent᷑ ÷ qr iam peniᷤ
certissimis deputati sunt: pecc̃ores aũ
ñ resurgunt inconcilio iustoꝵ. sub¬
audis ut iudicent. s ut iudicent᷑. S
cũ dauid dicat. quia impii ñ resurg̃t
in iudicio: qͥd est qd̾ paulus ait. om̃s qd̾
resurgemꝰ: Nã ꝑ om̃s uult intelligi tã
bonos qmͣ malos : tampios qm impios:
tã pecc̃ores qm iustos. S sciendũ ẽ: qui¬
a om̃s ce boni & mali resurgere habent
ad uitã: s ñ om̃s resurgent ad głam.
Qd̃ satis manifestat idem apłs. cũ ibi¬
dem subiungit. S ñ om̃s immuta¬
bim. Resurgent quide om̃s ut uiuait.¬
cẽ bonia mali: s ñ om̃s immutabiu¬
t de uita ad głam: nͥ soliboni. Quare

Expanded text:
deat gloriam Dei . Neque peccatores in consilio 9 justorum. Repetita sententia videtur, ut, quod superius dicitur, impii, intelligantur peccatores, et quod praemissum est, in judicio, hoc dictum sit in consilio justorum. Aut si aliud sunt impii, aliud peccio, subaudis, ut judicentur: quia jam poenis certissimis deputati sunt. Peccatores autem non resurgunt in consilio justorum, subaudis, ut judicent, sed ut judicentur. Sed cum David dicat quod impii non resurgunt in judicio, quid est quod Paulus ait: Omnes quidem resurgemus ? Nam per omnes vult intelligi tam bonos quam malos, tam pios quam impios, tam peccatores quam justos. Sed sciendum est quia omnes et boni et mali resurgere habent ad vitam, sed non omnes resurgent ad gloriam. Quod satis manifestat idem Apostolus, qui ibidem subjungit, Sed non omnes immutabimur. Resurgent quidem omnes ut vivant, boni et mali: sed non omnes immutabuntur, de vita ad gloriam: nisi soli boni. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
consilio impioꝵ ñ abiitͥ siẽ homo
terrenus qui uxori consensit decep¬
te a serpente ut d̃i p̃cipta contẽp¬
neret. Q inuia pecc̃oꝵ ñ stetit.
Uente quid̃ in uia peccatoꝵ nasces¬
do sicut peccatores ÷ s ñ stetit: qr
illecebra secularis eum ñ tenuit.
Et in cathedra pestilentie ñ sedit.
Noluit enĩ regnũ terrenũ: cũ suꝑ¬
bia. Qe cathedra pestilentie id̾o
recte intelligit᷑: quia pauei fc̃ qui
amore dñandi careant: & hu-¬
manã głiam ñ appetant. Pestilen-¬
tia uͦ ẽ : morbus late ꝑuagatus &
om̃s aut pene om̃s in uoluens.
Uel cathedra ꝑ estilentie: ꝑnieiosa
doctrina intelligi potest. Demde
considerandus est ordo uerboꝵ.
Ab iit. stetit: sedit. Ab iit ille: cũ re¬
cessit ad̾o. Stetit: cũ delectatus
ẽ in peccato. Sedit eũ in sua suꝑ¬
bia confirmatꝰ redire ñ potuit.
nͥ ꝑ eũ lib̾atus qͥ neq abiit in con¬
silio impioꝵ nec inuia peccatoꝵ

Expanded text:
consilio impiorum: sicut homo terrenus qui uxori consensit deceptae a serpente, ut Dei praecepta praeteneret . Et in via peccatorum non stetit. Venit quidem in via peccatorum, nascendo sicut peccatores; sed non stetit, quia illecebra secularis eum non tenuit. Et in cathedra pestilentiae non sedit. Noluit enim terrenum regnum cum superbia . Quae cathedra pestilentiae ideo recte intelligitur, quia pauci sunt, qui amore dominandi careant, et humanam gloriam non appetant. Pestilentia vero est morbus late pervagatus, omnes aut pene omnes involvens. Vel cathedra pestilentiae perniciosa doctrina intelligi potest. Deinde considerandus est ordo verborum, Abiit, Stetit, Sedit. Abiit ille, qui recessit a Deo. Stetit, cum delectatus est in peccato. Sedit, cum in sua superbia confirmatus, redire non potuit: nisi per eum liberatus, qui neque abiit in consilio impi
Abbreviated transcription (Latin):
sum. qui fit ꝑ peccatũ. Recte gͦ dñs secus
decursus aquarũ plantatus ẽẽ descbit᷑
quia int̾ homines fluxu mortalitatis
et pecc̃i decurrentes nasci dignatꝰ ẽ. Qͥ
tanquã lignum ꝑuite nouitatem ui¬
ruit : ꝑ noua uerba quasi noua folia
misit: ꝑ miracła floruit : remissionem
omniũ pet̃oꝵ &e uitam eternam p̾stas¬
do: fructus dedit. Bene gͦ subdit᷑: quõd
fructũ suũ dabit intempore suo. De
qͦ tempore &e fructu: ꝓ paulũ dr. Post¬
ꝗͣ uenit plenitudo temporis : misit
ds filiũ suũ interris. factũ ex mulie¬
re factũ sub lege: ut eos qui sub lege
erant redimeret. Hinc abrahe dictũ
ẽ. In semine tuo: hereditabunt om̃s
gentes. Non dicit in seminib qͣi in
multis: s in semine tuo qd̾ ẽ xp̃c: qͥ¬

Expanded text:
sum qui fit per peccatum. Recte ergo Dominus secus decursus aquarum plantatus esse describitur, quia inter homines fluxu mortalitatis et peccati decurrentes nasci dignatus est. Qui tanquam lignum per vitae novitatem viruit: per nova verba quasi nova folia immisit: per miracula floruit, remissionem omnium peccatorum, et vitam aeternam praestando, fructus dedit. Bene ergo subditur, quod fructum suum dabit in tempore suo . De quo tempore et fructu per Paulum dicitur: Postquam venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum in terris, factum ex muliere, factum sub lege: ut eos, qui sub lege erant, redimeret . Hinc Abrahae dictum est, In semine tuo benedicentur omnes gentes . Non dicit in seminibus, quasi in multis, sed in semine tuo, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
nagła eleuat. luxuria eneruat: aua¬
ricia subicit. inuidia diuidit. tͥsticia
ꝓsternit: quot tẽptationũ motib ur¬
getur: ꝙͣi tot uentoꝵ flatib pulius
dispgit᷑. Q̾si facies terre species patri¬
e celestis accipit᷑. de qua terra ꝓpħa di¬
cit. credo uidere bona dñi interra

Expanded text:
na gloria elevat, luxuria enervat, avana gloria elevat, luxuria enervat, avaritia subjicit, invidia dividit, tristitia prosternit: quot tentationum motibus urgetur, quasi tot ventorum flatibus pulvis dispergitur. Quod si facies terrae, species patriae caelestis accipitur de qua terra Propheta dicit, Credo videre bona Domini in terra
Abbreviated transcription (Latin):
ñ admiscent᷑ ÷ cũ bene cipta usq ad fi¬
nẽ ꝑducunt᷑: cũ ꝓ his nec temꝑale lu¬
erũ. nec terrena gła. nec fauor hominũ
s sola patrie celestis merces requirit᷑ S
ñ nũquã contĩgit: quia is qui ꝑsecte
iuuit. in uerbo aut in oꝑe delinqute.
Nec tam̃ tẽ uerbũ eiꝰ defluit: etiã etĩ of¬
fendit. Nam tam diu culpa cede itine¬
t᷑: quolisꝙ satisfachone penitentiȩ cu¬
retur. Et cũ pꝰculpan cautior redit ad
cauit. indeiustior existie. Merito ergo
gͥ quisq uir ꝑfeclus. et in locutione ma¬
turus est. & in oꝑatione discretus: dicat᷑
Ubi repeticio: cõminatio est. Ae si dic̃et.
Hec sic beati eritis. nec sic ꝓspari poteriti᷑:
s tanqm pulius quẽ ꝓicit uentꝰ a faci¬
e terrȩ. Merito impuis pulueri cõꝑat᷑:
qr peccanti hõi dicit᷑. Puluis es: & in
puluerẽ reuerteris. Qui dũ tẽptatiõi¬
b agitat᷑: qͣi puluis uento mouet᷑. Qũe
dum ira conturbat. suꝑbia inflat. ua¬

Expanded text:
finem perducuntur: cum pro his nec temporale lucrum, nec terrena gloria, nec favor hominum, sed sola patriae caelestis merces requiritur. Sed nonnunquam contigit, quia is qui perfecte vivit, in verbo aut in opere delinquit. Nec tamen tunc verbum ejus defluit, etiam cum offendit, nam tandiu culpa corde retinetur, quousque satisfactione poenitentiae curetur. Et cum post culpam cautior redit ad cavit, inde justior existit. Merito ergo ergo quisque perfectus vir, et in locutione maturus est, et in operatione discretus, dicaturUbi repetitio comminatio est, ac si diceret: Nec sic beati eritis, nec sic prosperari poteritis, Sed tanquam pulvis, quem projicit ventus a facie terrae. Merito impius pulveri comparatur, quia peccanti homini dicitur: Pulvis es, et in pulverem reverteris . Qui dum tentationibus agitatur, quasi pulvis vento movetur. Quem dum ira conturbat, superbia inflat, va
Abbreviated transcription (Latin):
num. Si ergo de hoc ligno sumens ine
xp̃e qui est cibus uite: quo quisquis aies¬
cit᷑ uita uiuet et non moriet᷑. Solet aũ
in scͥptura sacra aquarũ nomine aliq̃n
ppłs designari: ficut legit᷑ in apocalipsi

Expanded text:
num . Si ergo de hoc ligno sumens in anum . Si ergo de hoc ligno sumens in aus comparatur, qui est cibus vitae, quo quisquis vescitur, vita vivet et non morietur. Solet autem in Scriptura sacra aquarum nomine aliquando populus designari, sicut legitur in Apocalypsi
Abbreviated transcription (Latin):
debemus. non timendo s amando. ñ ex ne¬
cessitate. s ex uoluntate: Nonenim timor
aut necessitas: s sola caritas implet legẽ.
hincẽqo̾ apłs ait. Qui enĩ diligit legem
impleuit. Nec mirum si isqui caritate
replet᷑ in lege dm̃ die ac nocte. sdr assi¬
dueletatur: uł die ac nocte. sor in ꝓsꝑiᷤ
et adu̾sis. Ubienim est ua̾ dilectio. uͭ diui¬
ne legiᷤ ẽ meditatio. et mensque amore
dei accendit᷑. nec adu̾sis nec ꝓsꝑis cõmuta¬
tur Et erit tanqͣm lignum qd̃ planta¬
turs ẽ. secus decursus aquarũ qõ frucbo
suum dabit in tempore suo. De sapien¬
tiã ꝑ salomonẽ dicit᷑. Lignum uite est
his qui apphend̾int eam: & qui tenue¬
rit eã beatus. Quid autẽ xp̃c: nisi d̾i uir¬
tus. et łi sapientia. Quẽ quisqͥs aman¬
do ce desiderando app̾hendit: inet̾num
ꝓculdubio uiuit. Legimꝰ in paradisoeẽ
lignum uite. dequodictum ẽ. Uidete nȩ
forte fumat de ligno uite. et uiuat mȩt̾¬

Expanded text:
debemus, non timendo, sed amando: non ex nedebemus, non timendo, sed amando: non ex necessitate, sed ex voluntate. Non enim timor aut necessitas, sed sola caritas implet legem. Hinc est quod Apostolus ait: Qui enim diligit, legem implevit . Nec mirum si is, qui caritate repletur in lege Domini, die ac nocte, id est, assidue meditatur: vel die ac nocte, idest, in prosperis et adversis. Ubi enim est vera dilectio, ibi Divinae legis est meditatio: et mens, quae amore Dei accenditur, nec prosperis nec adversis commutatur. 3. Et erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo. De sapientia per Salomonem dicitur: Lignum vitae est his qui apprehenderunt eam, et qui tenuerit eam, beatus . Quid autem Christus, nisi Dei virtus, et Dei sapientia ? Quem quisquis amando et desiderando apprehendit, in aeternum proculdubio vivit. Legimus in paradiso lignum vitae esse, de quo dictum est: Videte ne forte sumat de ligno vitae, et vivat in aeter
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas in lege d̾i patris fu̾it textus sci e¬
uangłii satis ostendit. ubi luca narrante
dicit᷑. qualit̾ in templo dm̃ puerihc inue¬
nitur. sedens in medio doctoꝵ & interro¬
gans: cunctis stupentib. fuꝑ prudentia
ce responsis eius. Qui inquisitus a parenti¬
b ait. Qd est. qd̾ me querebatis: Nescie¬
batis quia m his que patris mei sunt. opor¬
tet me ẽẽ: Ergo in lege dm̃: uoluntaᷤ eiꝰ.
Nequaqͣm enim puer ib̾c muitis paren¬
tib intemplo dñi remansisset. si in lege
om̃ uoluntas eius non fuisset. Q in lege:
eius meditabiturr die ac nocte. Namq
bat turbas: nocte u̾̃bi mystia discipłis
reuelabat. uel in lege dñi uoluntas eiꝰ fuit.
quia apreceptis patris. nunqͣm discordauit.
Hinc est qd̾ ipse ait. Non uem fac̾e uolun¬
tatem meam: s uoluntatem eius qui mi¬
sit me patris. Ex quib u̾bis. quid aliud
colligimꝰ. nisi qd preceptis dm̃cis obedire

Expanded text:
voluntas in lege Dei Patris fuerit, textus sancti Evoluntas in lege Dei Patris fuerit, textus sancti Evangelii satis ostendit; ubi Luca narrante dicitur, qualiter in templo Domini puer Jesus invenitur sedens in medio Doctorum et interrogans, cunctis stupentibus super prudentia et responsis ejus . Qui inquisitus a parentibus ait: Quid est quod me quaerebatis? Nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse ? Ergo in lege Domini voluntas ejus. Nequaquam puer Jesus invitis parentibus in templo Domini remansisset, si in lege Domini voluntas ejus 6 non fuisset, Et in lege ejus meditabitur die ac nocte. Namque in bat turbas, nocte verbi mysteria discipulis revelabat . Vel in lege Domini voluntas ejus fuit, quia a praeceptis Patris nunquam Filius discordavit. Hinc est quod ipse ait: Non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me, Patris . Ex quibus verbis quid aliud colligimus, nisi quod praeceptis dominicis obedire
Abbreviated transcription (Latin):
sedit. Potest etiã de quolibet iusto
abiit. se cẽt. In consilio impioꝵ
abire ẽ prauis consiliis assentire.
Inuia peccatoꝵ stat: qui in malis
oꝑib ꝑseuerat. In cathedra uͦ pe¬
stilentie sedet: qui malũ qd̾ agit
alios docet. Qͥsquis gͦ beate uiu̾e
studet: prana osilia summoꝑe cauere debet.
Seͥptum ẽ enĩ. Corrum punt bonos more ᷤ:
colloquia mala. Praua quoꝙ oꝑa et exempla
nicħominꝰ uitanda sunt: quia sicut bonoꝵ
oꝑib et exemplis. minus bom ad meliora
semꝑ proficiunt: sic non nunqͣm iniqͦꝵ
factis et exemplis infirmi ad deteriora
tendunt. Hinc ꝑsalmista alibi ait. Cum
tet hec fugere: qͣnto faciliꝰ incautas m̃tes
possunt deciꝑe. Uia ergo bitudini ẽ ut qͥs.¬
quis ad bonum opꝰ tend̾e desid̾at. quo scił
beate uiuat.: prius malum cauere studeat.
ne bonum qd̾ agit impediat. Inde scrip¬
tum ẽ. Declina a malo: ce fac bonũ. Seq̃r¬
lege eius meditabit᷑ die ac nocte. Qd̃ xp̃i:

Expanded text:
libet justo abiit, etc. In consilio impiorum abire, est pravis consiliis assentire. In via peccatorum stat, qui in malis operibus perseverat. In cathedra vero pestilentiae sedet, qui malum quod agit, alios docet. Quisquis ergo beate vivere studet, prava consilia summopere cavere debet. Scriptum est enim: Corrumpunt mores bonos colloquia mala . Prava quoque opera et exempla nihilominus vitanda sunt: quia sicut bonorum operibus et exemplis minus boni ad meliora semper proficiunt: sic nonnumquam iniquorum factis et exemplis infirmi ad deteriora tendunt. Hinc Psalmista alibi ait: Cum tet haec fugere, quanto facilius incautas mentes possunt decipere. Via ergo beatitudinis est, ut quisquis ad bonum opus tendere desiderat, quo scilicet beate vivat, prius malum cavere studeat, ne bonum quod agit, impediat. Unde scriptum est: Declina a malo, et fac bonum . Seqlege ejus meditabitur die ac nocte. Quod Christi
Abbreviated transcription (Latin):
cłum suũ crucifixerunt: uł genti¬
les qui ydola coluerunt:uel falsi
xp̃iani qui deũ colere neglexcerunt.
Tunc utiq erubescent: qñ ad̾no au¬
dient. Amen dico uobis: nescio uos.
Et rursus. Ite maledicti in ignẽ eter¬
num. Tunc siet qd̾ subdit᷑. Auta fi¬
Sant labia dolosa. Que loquunt᷑ ad¬
uersus iustũ iniquitatẽ in suꝑbia
et in abusione. Suꝑbe enim et abu¬
siue. ĩdẽ contͣ sernoꝵ usum loquebas¬
tur indei adu̾sus dnm: dum reus ẽ
Cotidie mͦ clamant mali contra bonoᷤͤ
suꝑbi contra humiles : cotidie blas¬
phemant. latrant. detrahunt.gar¬
riunt: linguis malignis et dolosis.
S tunc efficientur labia eoꝵ muta
uertet᷑ in luctũ. Ibi en̃ fletꝰ: et stri¬
dordentiũ. Quo contͣ scõꝵ felicitatẽ
intuens: suauitatẽ regni celestis.

Expanded text:
Dominum suum crucifixerunt: vel gentiles qui idola coluerunt: vel falsi Christiani, qui Dominum colere neglexerunt. Tunc utique erubescent, quando a Domino audient, Amen dico vobis, Nescio vos. Et rursus, Ite, maledicti, in ignem aeternum . Tunc fiet quod subditur: 19. Muta fiant labia dolosa, quae loquuntur adversus et in abusione. » Superbe enim, et abusive, id est, contra servorum usum loquebantur Judaei adversus Dominum, dum « Reus est otidie modo clamant mali contra bonos, superbi contra humiles. Quotidie blasphemant, latrant, detrahunt, garriunt linguis malignis et dolosis: sed tunc efficientur labia eorum mutvertetur in luctum. Ibi enim fletus et stridor dentium . Quo contra sanctorum foelicitatem intuen
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ amore: qd̃ timore ñ pot̾as. Qui
enĩtimendo ñ facit male:mallet fa¬
cere. siliceret. Itaq ⁊ si facultas ñ da¬
tur: uoluntas rea tenetur. Hec cogi¬
tantes recticorde. confitemini d̃no
in cytara: in psalt̾io decem cor̃daꝵ
Ipsallite ei. Cantate ei canticũ nomũ
Exuite uetustatẽ:ñ eñ ꝑtinet can¬

Expanded text:
enim amore, quod timore non poteras. Qui enim amore, quod timore non poteras. Qui enim timendo non facit male, mallet facere si liceret. Itaque et si facultas non datur, voluntas rea tenetur. Haec cogitantes recti corde, Confitemini Domino in cythara, in psalterio decem chordarum psallite ei. 3. Cantate ei canticum novum. Exuite
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ cłi: cuiꝰ cogites unitatẽ. ueritate.
uoluntatem. Est enĩ quecła uolũ¬
tas in do: ubi uerũ sabbatũ. uera re¬
quies. ¶nde dr. delectare ind̾no: et
dabit tͥ peticiones cordis tui. Quis
enĩ sic delectat:quã ille qui fecit
omĩa: Que delectant mbis trib ͤ
Caritas łi. In aliis septẽ: caritas ꝓxi¬
mi. Ne facias alii: qd̃ pati ñ nis. ho¬
nora patre &̾ matre:quia uis te ho¬
norari a filiis tuis. Non mechab̃is:
quia nec mechari uxorẽ tuã post ce
uis. Non occidas : qr &̾ occidi ñ rus.
Non fureris: qr furtum patiñ ius.
Non falsũ testimoniũ dicas: qr o
disti adu̾sus te falsũ testimoniũ.
mitui. quia siquis tua concupierit
displicet tͥ. Conu̾te et inte linguã:
qñ tͥ displicet qui nocet. Hec omĩa
p̃cepta di sunt. sapientia donante
data sunt: desuꝑ sonant. Tange psal¬
terium: imple legem: quã cłs tuns
ñ uenit solue. s adimplere. Implebi

Expanded text:
nem Dei. Cujus cogites unitatem, veritatem, nem Dei. Cujus cogites unitatem, veritatem, voluntatem. Est enim quaedam voluntas in Deo, ubi verum sabbatum, vera requies. Unde dicitur, Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . Quis enim sic delectat, quam ille, qui facit omnia, quae delectant? In his tribus caritas Dei, in aliis septem caritas est proximi. Ne facias alii, quod pati non vis : honora patrem et matrem , quia vis te honorari a filiis tuis. Non moecheris , quia nec moechari post te uxorem tuam vis. Non occidas, quia et occidi non vis. Non fureris, quia furtum pati non vis. Non falsum testimonium dicas, quia odisti adversus te falsum testimonium mi tui, quia si quis tua concupierit, displicet tibi. Converte et in te linguam, quando tibi displicet, qui te nocet. Haec omnia praecepta Dei sunt: Sapientia donante data sunt: desuper sonant. Tange psalterium, imple legem quam Deus tuus non venit solvere, sed adimplere . Implebis
Abbreviated transcription (Latin):
dñibenẽdictũ. Iam uͦ cum attendis¬
suꝑiora dona cłi qͥdtͥ contulerit p̃¬
ceptoꝵ : qua doctrina celesti te mm¬
buerit. quidtͥ desuꝑ ex illiꝰ ueritatiꝰ
fonte p̃cet̾is dełit: conuertere ad
psalt̾iũ: psalle do rapsalt̾io decem
cordaꝵ. Precepta eni legis: decemi
sunt. In decem p̾ceptis legis: habes
psalterium. Pfectares est. Habes ibi
dilectionẽ clłi intrib: et dilectionẽ ꝓxi¬
mi in septem. Et utiq nosti. d̃no di¬
cente: quia in his duob p̃ceptis. do¬
talex pendet ⁊ ꝓpħe. Dicit tibi deus
terã cordam. Obserua diem sabbi.
ñ carnalit̾. ñ rudaicis deliciis: qui
ocio abutuntur ad nequitiã. Meliꝰ
eis ẽẽt ut tota die focdent: quã tota
die saltarent. S cogita requiẽ in
do tuo omĩa faciens: abstinens ab
oꝑe seruili. Om̃is enĩ qui facit pec¬
catũ serms est: et utinã hoĩs ⁊ ñ
pecc̃i. Hec tria ꝑtinent ad dilectio¬

Expanded text:
Domini benedictum. Jam Domini benedictum. Jam superiora dona Dei, quid tibi contulerit praeceptorum, qua doctrina coelesti te imbuerit, quid tibi desuper ex illius veritatis fonte prae caeteris dederit, convertere et ad psalterium psalle Deo, in psalterio decem chordarum. Praecepta enim Legis decem sunt. In decem praeceptis Legis habes psalterium. Perfecta res est: habes ibi dilectionem Dei in tribus, et dilectionem proximi in septem. Et utique nosti Domino dicente, quia in his duobus praeceptis tota lex pendet, et prophetae . Dicit tibi Deus teram chordam. Observa diem sabbati, non carnaliter, non Judaicis deliciis, qui otio abutuntur ad nequitiam. Melius esset eis, ut tota die foderent, quam tota die saltarent. Sed cogita requiem in Deo tuo omnia facientem. Abstinet ab opere servili. Omnis enim, qui facit peccatum, servus est : et utinam hominis, et non peccati. Haec tria pertinent ad dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
cytara: in psalt̾io decem cordaꝵ psal¬
lite illi. Cytara ex inferiore parte so¬
nat: psalteriũ ex suꝑiore: Qitam ex
ista terra: tanq̃. ex inferiore partẽ
habemꝰ. Est autẽ terrena ꝓsꝑitas. et
terrena aduersitas: & in utroq lau¬
dandꝰ est cds. Que est t̾rena ꝓsꝑitas:
Cum sani sumꝰ sodm carnẽ : cũ fruie¬
tus large ꝓueniunt: cum habun¬
dant omĩa quib uinimꝰ. Quisqͥs in¬
de ñ laudat dm: ingratus est. Adu̾¬
sitates uͦ sunt in dolorib ⁊ languori¬
b: in pressuris. in amissione rerũ.
intribulationib. Gͦ confitere d̃no:
in cytara. Siue tͥ habundet t̾renũ
aliquid. siue desit: grãs age illi qui
dedit uł abstulit. Non enĩ tͥ ablatus¬
est ille qui dedit: qu̾auis tͥ ablatum
fuerit qd̾ ille dedit. Tange gͦ cordas
in cor̃de: et dictanꝗͣ. in cytara inferi¬
ore. dñs dedit. dñs abstulit. sicut
dno placuit ita factũ est: sit nomeis

Expanded text:
cythara, in psalterio decem chordarum psalcythara, in psalterio decem chordarum psallite illi. Cythara ex inferiore parte sonat. Psalterium ex superiore. Vitam ex ista terra, tanquam ex inferiore parte habemus: est autem terrena prosperitas, et terrena adversitas, et in utroque laudandus est Deus. Quae est terrena prosperitas? Cum sani sumus secundum carnem: cum fructus large proveniunt: cum abundant omnia, quibus vivimus: quisquis inde non laudat Deum ingratus est. Adversitates vero sunt in doloribus, in languoribus, in pressuris, in amissione rerum, in tribulationibus. Ergo confitere Domino in cythara, sive abundet tibi terrenum aliquid, sive desit: gratias age illi, qui dedit, vel abstulit , non est enim tibi ablatus ille qui dedit, quamvis tibi ablatum fuerit, quod dedit. Tange ergo chordas in corde; et dic tanquam in cythara inferiore, Dominus dedit, Dominus abstulit. Sicut Domino placuit ita factum est . Sit nomen
Abbreviated transcription (Latin):
Ns̃ iste conuenit dauid ꝓpħe: cuiꝰ
materia est laus di: siue beneficia
ipsiuis. siue potentia. Admonet noᷤᷤ
ad laudẽ cłi: ꝓponeñdo causas. qͣ¬
re debeamꝰ eum laudare. Et hec ẽ
eius intentio. In scclã parte osten¬
dit illos ẽẽ beatos: qui d̃m lauda
uerint. Sic autem mncrpit.
ꝑmanente d no: ꝑmanebit iustoꝵ
exultatio. Et bene dico ut exulterł
iusti indno: quia rectos decet lau¬
datio. Nonẽ aut̃ speciosa laus. in
ore pecc̃oris. Qui sunt recti: Qui
dirigunt cor scdm uoluntatẽ di:
et sieos ꝑturbat humana fragili¬
tas: diuina consolatur equitas.
Iusti sunt: qui ꝑ fidem ⁊ boña opa¬
tionem d̃no seruiunt. Recti sunt:
qui nec excollunt᷑ in ꝓsꝑis. nec fras¬
gunt᷑ inaduersis: et in his eidem
d̾no grãs referunt. Iusticiagͦ in
fide et actione ẽ: rectitũdo in no¬
luntate est. Qui tales sunt: ad
laudandum dm et in eo exultandũ.
ĩdonei sunt. Tales admonet psalmꝰ :
cũ subiungit. Confitemini d̃no in

Expanded text:
us iste convenit David prophetae. Cujus materia est laus Dei, sive beneficia ipsius, sive potentia. Admonet nos ad laudem Dei, proponendo caussas, quare debeamus eum laudare. Et haec est ejus intentio. In secunda parte ostendit illos esse beatos, qui Deum laudaverunt. Sic autem incipit: Permanente Domino, permanebit justorum exultatio. Et bene dico, ut exultent justi in Domino: quia, Rectos decet laudatio. Non est autem speciosa laus in ore peccatoris. Qui sunt recti ? qui dirigunt cor secundum voluntatem Dei, et si eos perturbat humana fragilitas, divina consolatur aequitas. Justi sunt, qui per fidem et bonam operationem deserviunt. Recti sunt, qui nec extolluntur in prosperis, nec franguntur in adversis: et in his eidem Domino gratias referunt. Justitia ergo in fide et actione, rectitudo in voluntate. Qui tales sunt, ad laudandum Deum, et in eo exultandum idonei sunt. Tales admonet psalmus, cum subjungit: 2. Confitemini Domino in
Abbreviated transcription (Latin):
tas d̃i difusa ĩ cordib nr̃is: per
sp̃m sc̃m qui datus est nobis. Uñ ap¬
te subiungit᷑. Dilatasti gressus meᷤ
angustie: qm̃ latam fecisti catitatem
mẽa oꝑantẽ hylarit̾. et de ipsis que
subt̾ me sunt: mortalib reb &̾ mbriᷤ.
Et ñ sunt infirmata uestigia mea: id
est signa que impressi ad imitandũ
te. Dilatatos gressus habet subtus se:
quisqͥs głat᷑ in tribulationib. Si foriᷤ
est angustia doloris: intus est latitu¬
do caritatis. Inseruoꝵ cłi cordib tan¬
do crescit amorcłi: qnͣto foris impug¬
nat adu̾sitas mundi. Pius aut̃ ñ st̃
infirmata uestigia qui confirmat
cor suũ. ad toleranda mala ꝓpt̾ deum:
qui potest dice cũ apło. Quis nos se¬
ꝑabit a caritate xp̃i: Tribulatio. an¬
angustia. an ꝑsecutio. an fames. an

Expanded text:
st in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis . Unde apte subjungitur: 37. Dilatasti gressus meos angustiae, quoniam latam fecisti caritatem meam, operantem hilariter, et de ipsis, quae subter me sunt, mortalibus rebus et membris. Et non sunt infirmata vestigia mea. Id est, signa, quae impressi ad imitandum te. Dilatatos gressus habet subtus se, quisquis gloriatur in tribulationibus. Si foris est angustia doloris, intus est latitudo caritatis. In servorum Dei cordibus tanto crescit amor Dei, quanto foris impugnat adversitas mundi. Ejus autem non sunt infirmata vestigia, qui confirmat cor suum ad toleranda mala propter Deum, qui potest dicere cum Apostolo, Quis nos separabit a caritate Christi? Tribulatio, angustia, an persecutio, an fa
Abbreviated transcription (Latin):
eñi diligit dñs corripit: flagellat¬
aut̃ omẽm filiũ que recipit. hec
aut̃ dñi disciplina: ad duo ẽ utiliᷤ.
Corrigit mores: docet scientiã. Bene
morigeratũ. bene doctũ. reddit ho¬
minẽ: disciplina dĩ. Sic aut̃ cor¬
rigit et docet. ut mittat eũ in fiñe.
ces oꝑis. Hac ꝓculdubio disciplina
correptus et doctus erat: qͥ dicebat.
Glamur in tribulatiõib: scientes
qr tribulatio pacientiã oꝑat᷑: paci¬
entia ꝓbationẽ ÷ probatio sꝑem:

Expanded text:
enim diligit Dominus, corripit: flagellenim diligit Dominus, corripit: flagellat omnem filium, quem recipit , Haec autem Domini disciplina ad duo est utilis: corrigit mores, docet scientiam. Bene morigeratum, bene doctum reddit hominem disciplina Dei. Sic autem corrigit et docet, ut mittat eum in finem, rces operis. Hac proculdubio disciplina correctus et doctus erat, qui dicebat: Gloriamur in tribulationibus, scientes, quia tribulatio patientiam operator, patientia probatione
Abbreviated transcription (Latin):
qua suscipiat eos. tanꝗͣ medicus e¬
grotos. Si timueris estus uicioꝵ.
et tela inimicoꝵ ĩuisibiliũ. siue ad¬
uersitates ꝑsequentiũ hominũ:
postula ꝓtectionẽ diuine salutis. Si sen¬
seris te pecc̃ore m & infirmũ. multis ui¬
ciis ⁊ negligentiis corruptũ : postula di
misccłiam. et subleuantẽ dext̾am: ut
abeo suscipiaris & saneris. Ipse enĩ est
u̾a salu qui ꝓtegit suos ab ext̾iori ꝑ¬
secutione: ipse subleuans miscdia. qͥ
suscipit & sanat a ꝓpria infirmita¬
te corꝑis et animȩ. Et qr eosdẽ quos
ꝓtegit ⁊ curat. aliq̃n utilit̾ flagellat:
recte subiũctũ est. Et disciplina tu¬
a correxit me in finẽ: et disciplina
tua ipsa me docebit. In hoc apparet
qd̾ nos diligit celestis pater: qr nob̃
dare dignat᷑ ẽ disciplinã. Hinc scͥp¬
tura saera nos ãmonet dicens. fili:
noli neglig̾e disciplinã patͥs tui: &
ne fatigeris cũ ab eo argiieris. Que

Expanded text:
qua suscipiat eos, tanquam medicus aequa suscipiat eos, tanquam medicus aegrotos. Si timueris aestus vitiorum, et tela inimicorum invisibilium, sive adversitates persequentium hominum: postula protectionem divinae salutis. Si senseris te peccatorem et infirmum, multis vitiis et negligentiis corruptum: postula Dei misericordiam, et sublevantem dexteram, ut ab eo suscipiaris et saneris. Ipse enim 81 est vera salus, qui protegit suos ab exteriore persecutione. Ipse est sublevans misericordia, qui suscipit, et sanat a propria infirmitate corporis et animae. Et quia eosdem, quos protegit et curat, aliquando utiliter flagellat, recte subjunctum est: Et disciplina tua correxit me in finem, et disciplina tua ipsa me docebit. In hoc apparet, quod nos diligit caelestis Pater, quia nobis dare dignatus est disciplinam. Hinc Scriptura sacra nos admonet dicens, Fili, noli negligere disciplinam patris tui, et ne fatigeris cum ab eo argueris. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit. Non sufficit nob̾ hre gressus rec¬
tos. ad sectandã iusticiã: ñ habeamꝰ
doctas manꝰ ad pugnã. Neq eñ re¬
tineri potest iusticia: sine pugna.
Sunt aut̃ multa gn̾a p̃lioꝵ. Nam ẽ
nob colluctatio adu̾sus pͥncipes : po¬
destates. rectores denebrarũ: ẽ nobis
pugna aduersus scłm: ẽ in nob̾ ipsiᷤ
discordia. ĩter carnẽ ⁊ sp̃m. Contra
hec nos oportet ẽẽ doctos ad p̃lium:
& pugnare armis iusticie a dexcͥs
na sinistris: et hab̾e fortẽ ⁊ ĩflexibi¬
lem intentionẽ. tanqͣ arcũ ereum.
ad feriendũ & fugandũ inimicum.
Et recte intentiones brachiis cõꝑan¬
t᷑ ẽ qr sicut ĩ brachiis ẽ fortitũdo. et
manꝰ adherent brachiis: ita fortis de¬
bet ẽẽ nr̃a intentio. & ab ipsa ꝓcecłe
robusta oꝑatio. S qr nos fragiles. &
inimici nr̃i nob̾sunt robustiores: opꝰ
lutẽ suã. qua eos ꝓtegat. tanꝗͣ nudoᷤ.
dat dext̾am suã. id ẽ fanor̃e gr̃e suȩ.

Expanded text:
pit. Non sufficit nobis habere gressus recpit. Non sufficit nobis habere gressus rectos ad sectandam justitiam, nisi habeamus doctas manus ad pugnam. Neque enim retineri potest justitia sine pugna. Sunt autem multa genera praeliorum: nam est nobis colluctatio adversus principes, et potestates rectores tenebrarum . Est nobis pugna adversus saeculum: est in nobis ipsis discordia inter carnem et spiritum . Contra haec nos oportet doctos esse ad praelium, et pugnare armis justitiae a dextris et a sinistris : et habere fortem et inflexibilem intentionem, tanquam arcum aereum, ad feriendum et fugandum inimicum. Et recte intentiones brachiis comparantur, quia sicut in brachiis fortitudo, et manus adhaerent brachiis: ita fortis debet esse nostra intentio, et ab ipsa procedere robusta operatio. Sed quia nos fragiles, et inimici nostri nobis sunt robustiores: opus lutem suam, qua eos protegat, tanquam nudos. Dat dexteram suam, id est favorem gratiae suae,
Abbreviated transcription (Latin):
qr uͥ p̃cẽdit cingłm uirtutũ ñ posft̃
impẽdire macłe & laxure uicioꝵ.
hinc ẽ qd̾ dñs nos iubet lumbos nr̃oᷤ
p̃cingere: ut ante qͥsq restͥng̾e se con¬
tra uicia stũdeat: qͣm laxatus & im¬
peditꝰ cadat. Qui ꝑfecit pẽdes meos
tanqͤ. pedib sustentor. et ꝓficio ad
transcendenda spmosa ⁊ umbrosa
implicam̃ta huiꝰ mundi. Et suꝑ ex¬
celsa statuens me: idẽ in celestib reg¬
nis uͥ scoꝵ ẽ habitatio. Uñ apłs ait.
Nr̃a aut̃ conuersatio: incelis ẽ. Sic ꝓ¬
culdubio debemꝰ affectus nr̃os ⁊ gres¬
sus oꝑum nr̃oꝵ in hac t̾ra dispon̾e:
ut calcatis spinosis desicłiis huiꝰ scli.
mentẽ nr̃am in celestib stũdeamuᷤ
stabilire. Qui docet manꝰ meas ad p̃¬
lium: qui docet oꝑari ad suꝑandos
inimicos. qͥ nob̃ int̾clũdere celestia
regna conant᷑. Et posiusti ut arcũ
ereum brachia mea: ĩdẽ infatigabi
mũ. Ad dm ũdelicet a qͦ accepit qd̾ lo¬
qͥt᷑: ⁊ ad pximũ cui expendat qd̃ acce¬

Expanded text:
raecedit cingulum virtutum, non possunt impedire maculae et laxurae vitiorum. Hinc est, quod Dominus nos jubet lumbos nostros praecingere , ut ante quisque se restringere contra vitia debeat, quam laxatus et impeditus cadat. 34. Qui per fecit pedes meos tanquam pedibus sustentor et proficio, ad transcendenda spinosa et umbrosa implicamenta hujus saeculi. Et super excelsa statuens me. Id est coelestibus regnis, ubi Sanctorum est habitatio. Unde Apostolus ait, Nostra autem conversatio in coelis est . Sic proculdubio debemus affectus nostros, et gressus operum nostrorum in hac terra disponere, ut calcatis spinosis desideriis hujus saeculi, mentem nostram in coelestibus studeamus stabilire. 35. Qui docet manus meas ad plium. « Qui docet me operari ad superandos inimicos, qui nobis intercludere coelestia regna conantur. Et posuisti, ut arcum aereum brachia mea. Id est inlatigabilmum. Ad Deum, videlicet a quo accepit, quod loquitur. Ad proximum, cui expendat, quod acce
Abbreviated transcription (Latin):
it p̃dicari uerbũ di⁊ s qͥa reppuli¬
stis illd̾. & indignos uos fecistis eter
nȩ uite: eoce conuertim᷑ ad gentes.
Et ipsi sunt facti grando et carbo¬
nes ignis : clamando. minando.
igñe ubiꝙ mittendo. futũm udici¬
um p̃dicando: humana corda fidei ar¬
dox accendendo. Et intonuit de celo
dñs: et altissimꝰ dedit uocẽ suã: gran¬
do & carbones ignis. Postꝗͣ dixit dñs.
adiunxit altissimꝰ: ut intelligas deũ¬
citũ. Oriꝰ enĩ locutus ẽ ꝑ patͥarchas
& ꝓph̃as. et ꝑ antiquos patres: der̃n
testat᷑ dicens. Non eñi uos estis qui

Expanded text:
it praedicari regnum Dei, sed quia repuliit praedicari regnum Dei, sed quia repulistis, et indignos vos fecistis vitae aeternae, ecce convertimur ad gentes . Et ipsi sunt facti grando et carbones ignis, clamando, minando, ubique ignem mittendo, futurum judicium praedicando, humana corda fidei ardore accendendo. 14. Et intonuit de coelo Dominus, et Altissimus dedit vocem suam: grando et carbones ignis. Postquam dixit Dominus, adjungit, Altissimus: ut intelligas Deuquutum. Prius enim locutus est per patriarchas et prophetas, per antiquos patres: deinde testatur, dicens, Non enim vos estis qui
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate: s fut᷑am inquirimꝰ. Tene¬
brosa aqua in nubib aeris: quia ob¬
scura ẽ scĩa in ꝓpħis. Qui merito nu¬
bes aeris appellant᷑: quia incelestib
sustolluntur ꝑuitã: & in imis fun¬
dunt pluiuie doctrinã. Primũ quid̃
in scĩs patrib: obscurus fuit sermo
diuinus. Tecta erant omĩa: subfi¬
gura & umbra. Nondũ erat sp̃c ad
manifestationẽ datus: quia ihe non¬
dũ fuerat glorificatꝰ. S dem̃ uenit
celestis fulgor ille. qui ẽ lux uera:
qui illuminat omẽm homine ue¬
nientẽ in ħc mundũ. Remouit
tenebras. exposuit scͥpt᷑as : misit p̃¬
dicatores: aũdientiũ cor̃da terruit.
& illuminauit. Uñ subdit᷑. Pre ful¬
gore inconspectu eiꝰ: nubes transi¬
erunt: grando & carbones ignis.
Pre magnitudine fulgoris qui ẽ in
conspectu manifestationis eiꝰ. nu¬
bes. id est apłi diuinolumine illustͣ¬
ti. a iideis adgentes tͣnsierunt: si¬
cut scͥptũ est. Uobis primũ oportu¬

Expanded text:
civitatem, sed futuram inquirimus . Tenecivitatem, sed futuram inquirimus . Tenebrosa aqua in nubibus aeris. Quia obscura est scientia in prophetis, qui merito nubes aeris appellantur, quia in caelestibus sustolluntur per vitam et in imis fundunt pluviae doctrinam. Primum quidem in sanctis patribus obscurus fuit sermo divinus. Tecta erant omnia sub figura et umbra . Nondum erat spiritus ad manifestationem datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus . Sed deinde venit caelestis fulgor, ille qui est lux vera, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Removit tenebras, exposuit Scripturas, misit praedicatores, audientium corda terruit et illuminavit. Unde subditur: 13. Prae fulgore in conspectu ejus nubes transierunt, grando et carbones ignis. Prae magnitudine fulgoris qui est in conspectu manifestationis ejus, nubes, idest, Apostoli divino lumine illustrati, a Judaeis, ad Gentes transierunt: sicut scriptum est, Vobis primum oportu
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ: qr celsitũdine sue diuinitatis
transcendit iurtutes suꝑnoꝵ sp̃u¬
um. Cui eñi angłoꝵ dixit aliq̃n ds.
sede adextͥs meis: aut ego hodie ge¬
nui te: Suꝑ pennas gͦ uentoꝵ uola¬
uit: qr solus sedere ad dext̾am patͥs
meruit. Et posuit tenebras latibu
lũ suũ: scilicet obscuritatẽ sacram̃¬
toꝵ.⁊ occultã spem in corde creden¬
tiũ : ubi ipse lateret: nec suos dese¬
reret. Latibulũ suũ tenebras posu¬
it: qr celeste sacram̃tũ suũ. nobis ĩ
obscuritate constituit. Hinc ẽ qͦd
sacram̃tũ corꝑis & sanguinis xp̃i
cotidie tractamꝰ: nec tn lucẽ q̃ głam
eius qͣmfide crẽdimꝰ. oclis adhuc
uidere ualemꝰ. In tenebris enĩ sumꝰ.
speciẽ. In circuitu eiꝰ tab̾nacłm eus.
Multitucłie eñi crẽdentiũ: cutũdatꝰ ẽ
Recte aut̃ eccłia in hac ꝑegrinatiõe
posita. tab̾nacłm cdi d̃r: qi tab̾nacłm
ñ habet fundam̃tum. Est aut mili¬
tantium: atꝙ transeuntiũ. Et apłs
dicit. Quia ñ habemꝰ hic manentem

Expanded text:
ne suae divinitatis transcendit virtutes supernorum spirituum: cui enim angelorum dixit aliquando Deus, Sede a dextris meis, aut, Ego hodie genui te ? Super pennas ergo ventorum volavit, quia solus sedere ad dexteram Patris meruilum suum. « Et posuit obscuritatem sacramentorum, et occultam spem in corde credentium: ubi ipse lateret, nec suos desereret. Latibulum suum tenebras posuit, quia caeleste suum sacramentum nobis in obscuritate constituit. Hinc est quod sacramentum corporis et sanguinis Christi quotidie tractamus : nec tamen lucem, nec gloriam ejus, quam fide credimus, oculis adhuc videre valemus. In tenebris enim sumus speciem . In circuitu ejus tabernaculum ejus. Multitudine enim credentium circumventus est. Recte autem Ecclesia in hac peregrinatione posita tabernaculum Dei dicitur, quia tabernaculum non habet fundamentum, est autem militantium atque transeuntium. Et Apostolus dixit, Quia non habemus hic manentem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓpħam cłr. Non reu̾tebant᷑ cũ am¬
bularent: s unũqͦdq ante faciẽ su¬
am grãdiebat᷑. Sic utiq ad dm di¬
recta debent ẽe nr̃a itinera: ut ultra
ñ sint ad prauitatẽ oꝑis distorta.
Nec mirũ sicustõdiit mas dni: nec
a do suo iipiegeᷤsit. Nã sequit᷑. Qm̃
omĩa iũdicia eiꝰ in conspectu meo:
idẽ & p̃mia iustoꝵ. et penas impioꝵ.
⁊ flagella corrigendoꝵ. & tẽptatio¬
nes ꝓbañdoꝵ: ꝑseueranti cont̾ẽpla¬
tione considero. Ad custõdiendã qͥꝑ¬
pe nisticiã. et impietatẽ euitañdã:
ualde ittile ẽ. extrema sollicite pen¬
sare. Uñ scͥptũ ẽ. In om̃ib oꝑib tiuis
meditare nonissima tua: & in et̾nũ
ñ peccabis. Recte gͦ subiunctũ ẽ. Et
iusticias eiꝰ ñ reppuli a me: sicut il¬
li qui ad tempus crẽdunt. et intem¬
pore tẽptationis recedunt. De quib
nosc̾e uiã u̾itatis: ꝗͣ post cognitio¬
nem. retrorsum rẽdire. Et ero imma¬
cłatus cũ eo: ñ sequeñdo delectatio¬

Expanded text:
r, Non revertebantur, cum ambularent, sed unumquodque ante faciem suam gradiebatur . Sic utique ad Deum directa debent esse nostra itinera, ut ultra non sint ad pravitatem operis distorta. Nec mirum si custodivit vias Domini, nec a Deo suo impie gessit: nam sequitur, Quoniam omnia judicia ejus in conspectet praemia justorum et poenas impiorum, et flagella corrigendorum, et tentationes probandorum perseveranti contemplatione considero. Ad custodiendam quippe justitiam, et impietatem evitandam, valde utile est extrema sollicite pensare. Unde scriptum est, In omnibus operibus tuis meditare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Recte ergo subjunctum est, Et justitias ejus non repuli a me. Sicut illi, qui ad tempus credunt, et in tempore tentationis recedunt . De quibus noscere viam veritatis, quam post cognitionem retrorsum redire . 24. Et ero immaculatus, cum eo, secundum delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
dñe: ds m̃s illumina tenebras mea.
Quia illuminasti me ĩhis que scio: il¬
lumina in his que nescio. Uel qr illu¬
minasti luc̾nã meã donando fidem:
illumina tenebras oꝑum meoꝵ: nt
qd̾ teneo credendo. sequar oꝑando. Que
ft̃ tenebre nr̃e ÷ nͥ iniqͥtates & negligen¬
die: In tantã cecitatẽ deuenimꝰ. ut nos¬
met ipsos ignoremꝰ: nec cito dep̃hendimꝰ.
mala que agimꝰ. Uñ nob̃ petendũ ẽ a
d̾no. ut nr̃as tenebras illuminet: ut
delicta & scel̾a nr̃a faciat nos uide qͣ
tinꝰ uitã nr̃am fleñdo &̾ penitendo pos
infirmꝰ sum: sinte fortis. Tues solus
qui eripis a tẽptatione:qui principem
huiꝰ mundi foras mittis: qui ñ ꝑmit¬
tis tẽptari seruos tuos supͣ id qͣ ferre
possunt: s facis eciã ex tẽptatione ꝓ¬

Expanded text:
Deus meus, illumina tenebras meas. Quia illuminasti me in his, quae scio, illumina in his, quae nescio. Vel, quia illuminasti lucernam meam, donando fidem, illumina tenebras operum meorum: ut quod teneo credendo, sequar operando. Quae sunt tenebrae nostrae, nisi iniquitates et negligentiae? In tantam caecitatem devenimus, ut nosmetipsos ignoremus, nec cito deprehendimus mala, quae agimus. Unde nobis petendum est a Domino, ut nostras tenebras illuminet, ut delicta et scelera nostra faciat nos videre: quatenus vitam nostram flendo, et poenitendo possinfirmus sum , sed in te fortis. Tu es solus, qui eripis a tentatione , qui principem hujus mundi foras mittis , qui non permittis tentari servos tuos super quae ferre possunt: sed facis etiam ex tentatione