comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ erat locusta: ⁊ mel siluestre.
Nũquid ex alterutro aut ioħes
non manducasse. aut dñs fefel¬
lisse credendus est:S econtͣrio
in utroq ueritas est: qr ⁊ ioħes
in substantiã carnis escȩ aliqͥd
sũpserit: ⁊ rursũ uere dixerit
id manducasse quod cet̾os: ꝓbas
se scripturas q scãs. occultata
sepe scientia dei.hominũ mani¬
festare sententias. Qũaobr̃e ob¬
sequent̾ accipitur quotienscũq
scriptura cõmemorat ⁊ iustũ et
sine querela. ꝓ captu temporis ⁊¬
timũ iudiciũ dei. cui uniu̾sorũ
conscientia subicit᷑. ⁊ lingua õiũ
conficet᷑ Deniq liquido intellige
quia iustificatio iob passionũq
euis in carnẽ p̾missio. ꝓuido cos¬
silio dei confusionẽ diaboli ar¬
rogantis oꝑata e̾ ut dũhomo de
honore creatoris ipso dño ꝓbante
laudatur. infidelitatis nota de¬
clinans angłs puniret᷑. Rurss
autẽ ne famulo suo grauiorẽ
plagã faceret dũ sanaret.⁊ ꝑcu

Expanded text:
illius erat locusta et mel siluestre. illius erat locusta et mel siluestre. numquid ex alterutro aut Iohannes non manduoasse aut Dominus fefellisse credendus est ? sed e contrario in utroque ueritas est, quia et Iohannes in substantiam carnis escae aliquid sumpserit et rursum uere dixerit id manducasse, quod caeteros: probans se Scripturasque sanctas, occultata saepe scientia Dei, hominum manifestare sententias. Quamobrem obsequenter accipitur, quotiescumque Scriptura commemorat, et justum et sine querela pro captu temporitimum indicium Dei, cui uniuersorum conscientia subicitur et lingua omnium confiteatur. Denique liquido intellege, quia instificatio Iob passionumque eius in carnem permissio prouido consilio Dei confusionem diaboli arrogantis operata est, ut, dum homo de honore creatris ipso Domino probante laudatur, infidelitatis notam declinans angelus puniretur. rursus autem ne famulo suo grauiorem plagam faceret, dum sanaret, et per
Abbreviated transcription (Latin):
catũ enĩ cogrtatio concipit: cri¬
men uero ñ nisi actꝰ ostendit. Es¬
se etiã sine querela. eoꝵ cogniti¬
oni iuidicioq a.scribit̃. quib in
ꝓmptu est in facie quiðe man-¬
suetudinẽ aspicere: s cordis bel¬
la nescire. Linde ⁊ paulus confi¬
dent̾ iubet dicens. O portet enĩ
ep̃m sine crimine ẽẽ. Et alibi ge-¬
nerale dat testimoniũ corinthi¬
is atq asserit. Ita ut ñ indigea¬
tis ulla gr̃a. expectantes reuela
crimine.Ecce paulus quos testi¬
monio suo usq in finẽ confir-¬
mat eẽ sine crimine: mox eosde
in eade epla corripit dicens. Iã
quiðe om̃ino delictũ ẽ in uobeᷤ
quod udicia habeatis int̾ uos.
Sub uno titulo isdeq ꝑsone.
ecce sine cͥmine. ecce sine delie¬
tum: unde declarat. ñ stat̃ sine
delicto asseri. que uideas sine cͥ¬
mine nõiari. Dixit enĩ ⁊ dñs ibe.
uenit ioħes. ñ manducans neq:
bibens. Et iterũ scriptũ ẽ. E sca

Expanded text:
catum enim cogitatio concipit, cricatum enim cogitatio concipit, crimen uero non nisi actus ostendit. esse etiam sine querella eorum cognitioni iudicioque adscribitur, quibus in promptu est, in facie quidem mansuetudinem aspicere sed cordis bella nescire. unde et Paulus confidenter iubet dioens oportet enim episcopum sine crimine esse;- et alibi generale dat testimonium Corinthiis atque adserit: ita ut non indigeatis in ulla gratia, expectantes reuelatfinem sine crimine. ecce Paulus quos testimonio suo usque in finem confirmat esse sine crimine, mox eosdem in eadem epistula corripit scribens: iam quidem omnino delictum est in uobis, quod iudicia habeatis inter uos. sub uno titulo iisdemque personis ecce sine crimine, ecce delictum: unde declarat, non statim sine delicto adseri quem uideas sine crimine nominari. dixit enim et Dominus Iesus: uenit Iohannes non manducans neque bibens. et iterum scriptum est: esca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quẽ ⁊ accessum habemꝰ fidei in
gra ista ꝑ qua stamꝰ et głamͣ. Uñ
& petrus apl̃s admonet dicens.
Recipientes finẽ fidei ur̃ȩ. salu¬
tem animarũ: de qua salute ex¬
quisierunt atq scrutati sunt
ꝓphetȩ: qui de futura in nos gr̃a
dei ꝓphetauert̃. Ex quo euiden¬
tissime declaratũ est.nemini ho¬
minũ dei deesse aduitoriũ: p̾ser¬
tim cũ ⁊ seductor insistat. ⁊ in¬
sit infirmitas. Confusa euacua¬
taq ẽ calũ: nia ceci arguentis: qͥ
ait. Forte tu dei aduitoriũ negaˢ:
quod ⁊ superiori testimonio re¬
censitũ est: dño dicente. homo sñ
crimine uerax dei cultor. abstineis
se ab om̃imalo. Solet enĩ a uobis
sepissime dictitari. ad ꝓbandũ
hõiem sine peccõ posse esse. qr fu¬
erit: hoc ẽ qr ⁊ iob testimonio di
homo sine crimine ẽ dictꝰ ⁊ uerax
Et ⁊ acharias sine querela in eũ¬
gelio ꝓbatꝰ ostendit᷑ Dixit dñs de
iob homo sine querela crimine:
nũquid dixit sine peccato: Pec¬

Expanded text:
 quem accessum habemus fidei in gratia ista, per quam stamus et gloriamur. unde et Petrus apostolus admonet dicens: reoipientes finem fidei uestrae, salutem animarum. de qua salute exquisierunt atque scrutati sunt prophetae, qui de futura in nos gratia Dei prophetauerunt. ex quo euidentissime declaratum est, nemini hominum Dei deesse adiutorium, praesertim cum et seductor insistat et insit infirmitas. Confusa euacuataque oalumnia est caeci arguentis, qui ait: forte tu Dei adiutorium negas?\et superiori testimonio recensum est Domino dicente homo sine crimine, uerax Dei cultor, abstinens se ab omni malo — solet enim a nobis saepissime dictitari ad probandum hominem sine peccato posse esse, quia fuerit, hoc est, quia et Iob testimonio Dei homo sine crimine est dictus et uerax et Zacharias sine querella in euangelio probatus ostenditur —: dixit Dominus de Iob homo sine crimine, numquid dixit sine peccato\'? pec
Abbreviated transcription (Latin):
An ħ te om̃ipotens deus qr non fe¬
cisse agnoscimꝰ. non potuisse credi¬
mus: O petre suꝑ quã petr̃a xp̾c
suã fundauit eccłiam:. ⁊ o paule
qui fundam̃tũ posiusti p̾ter qd̃
aliud nemo potest ponere. qͥ ẽ xp̃c
siliariꝰ deo est ⁊ mediator: sacris
respondete sermonib. Ait petr.
ħenedictus deus ⁊ pat̾ ⁊ pat̾ dñi

Expanded text:
an haec te, omnipotens Deus, quia non fean haec te, omnipotens Deus, quia non fecisse agnoscimus, non potuisse credimus? o Petre, super quam petram Christus suam fundauit ecclesiam, et o Paule, qui fundamentum posuisti, praeter quod aliud nemo potest ponere, quod est Chsiliarius Deo est et mediator, sacris respondete sermonibus ! ait Petrus: benedictus Deus et pater domi
Abbreviated transcription (Latin):
uero p̾uaricante hoĩe t̾ra ma¬
ledicit᷑: laborib ac dolorib h̾o
ipse coonustat᷑: ut in sudore fa¬
ciei pane acquirat iubet᷑: nota
mortis circũscribit᷑: donec in t̾rã
de qua sumptꝰ est reu̾tat᷑. ficit᷑
adam de paradiso. generat filioᷤ.
trahentes secũ seminis infideliˢ
originale peccatũ: peccat huma¬
num genꝰ: deũ: quoq penccuit
quod hõiem fecisset in t̾ra. O dñe
sustine paulisꝑ stultitiã meã:
donec qui sibi sapiens ⁊ prudens
uidetur erubescat. ⁊ sentiat ĩpro¬
dentiam. Peccante uno hõie ex quo¬
ex quo in uniu̾sam successionẽ di¬
ra contagia tͣnsiert᷑. regnũq in
uniu̾sos mortis inualuit. penitet
te. irasceris. doles: ⁊ usq quo u̾bũ
caro factũ passione.cruce. ac mor¬
te opꝰ habeat cõmoueris. Forte sa
tuis unũ deleri ilico peccatort
umox aliꝰ scd̃a plasmatione substi¬
tueretur: quo ab oĩ sorde libera
⁊ immaculata ꝓpago descenderet.

Expanded text:
uero praeuaricante homine terra mauero praeuaricante homine terra maledicitur, laboribus ac doloribus homo ipse coonustatur, ut in sudore faciei panem adquirat iubetur, nota mortis circumscribitur, donec in terram, de qua sumptus est, reuertatur; eicitur Adam de paradiso, generat filios trahentes secum seminis infidelis originale peccatum; peccat humanum genus; Deum quoque paenituit quod hominem fecisset in terra. O Domine, sustine paulisper stultitiam meam, donec, qui sibi sapiens et prudens uidetur, erubescat et sentiat inprudentiam! peccante uno homine, ex quo in uniuersam suocessionem dira contagia transierunt regnumque in uniuersos mortis inualuit, paenitet te, irasceris, doles et, usquequo Verbum caro factum passione, cruce ac morte opus habeat, commoueris. forte satius fuerat unum deleri ilico pecoatorem et mox alium secunda plasmatione substitui, quo ab omni sorde libera et inmaculata propago descenderet.
Abbreviated transcription (Latin):
lit potentia inerat. siratio ñ te¬
neret: qm in om̃ib potentiȩ dei
ratio coniuncta e̾. Si enĩ esset
apud creatorẽ mutatio operũ:
qualit̾ a creatura expectari pos¬
set obseruatio mandatoꝵ: Iussõ
a dño est ut g̾minet t̾ra. herbam.
fenũ. lignũ q fructiferũ: hoc eg¬
am nc̃ annuis uicib incessabili
parturione custodit. Et t̾n iratꝰ
sepissime deus. t̾rȩ fructꝰ negat.
ymbriũ ubertatẽ diminuit᷑. et
quod auferre in totũ potuit. ma
luit castigare: ut ⁊ correctionẽ
plaga ostenderet.⁊ ordinẽ natu¬
ra seruaret. Fecit deus bomine
de limo t̾rȩ ⁊ uitalis sp̃s insuf¬
flatione uiuentẽ posuit in pa-¬
radiso delitiarũ: libero insuꝑ do¬
nauit arbitrio. ci cũmanda¬
to medio immortalitatis ⁊ mor¬
tis: quãuis asserant tui qͥ abun¬
dantiora de pectore tuo uenena
suxer̾t. mortalem eũ fuisse fac¬
tum: nichil q eid̃e dã: ni ex tͣns¬
gressione contigisse p̃cepti. At

Expanded text:
lit, potentia inerat, si ratio non telit, potentia inerat, si ratio non teneret: quoniam in omnibus potentiae Dei ratio conjuncta est. Si enim esset apud creatorem mutatio operum, qualiter a creatura exspectari posset observatio mandatorum? Jussum a Deo est, ut germinet terra herbam , fenum lignumque fructiferum, hoc etiam nunc annuis vicibus incessabili parturitione custodit. Et tamen iratus saepissime Deus terrae, fructus, negata imbrium ubertate, diminuit, et quod auferre in totum luit castigare, ut et correptionem plaga ostenderet et ordinem natura seruaret. fecit Deus hominem de limo terrae et uitalis spiritus insufflatione uiuentem posuit in paradiso deliciarum, libero insuper donauit arbitrio uinxitque mandato medio inmortalitatis et mortis; quamuis adserant toi, qui abundantiora de pectore tuo uenena suxerunt, mortalem eam fuisse factum nihilque eidem damni ex transgressione contigisse praecepti. at
Abbreviated transcription (Latin):
in uirtute patͥs ⁊gła: quȩ in pͥn¬
cipio condidit. ⁊ redemit in medio.
etiã in nouissimo uidicabit. Itaq
post conditionẽ unu̾isȩ quȩ scd̃m
uoluntatẽ eiꝰ extitit creationis.
cõpositis modũ reb imposuit:
ut quod rationale factũ fuerat
ratione subsisteret: ⁊ qd̃ libero do¬
narat arbitrio. ne inlicentiã ꝑ¬
ditionis excurreret. p̾cepti legẽ
restrinxitꝰ. ut eũ creatura creato¬
rem. ⁊ dñi donũ agnosceret: ⁊ p̾cep¬
ti stabilitatẽ in subiectione laꝑ¬
sus lib̾tatẽ ꝓspiciens. ad hoc tm̃
ipsa libertate un uellet. ut ꝑ eã
seruitiũ quo regeret᷑ eligeret:
dignohabtt᷑aiudicio. ut ex pruden¬
q seruitute defensionẽ: ex libera
apło qui ait. Si enĩ uolens hoc
ago: mercedem habeo. Duo lumi¬
diem ac noc tem. ⁊ sint in signa
& tempora. ⁊ dies ⁊ annos. Num¬
quid hec semel decreta distinc ho
ñ usq in p̾sentẽ ꝑmanet diem: Et
tñ hȩc ipsa quȩ sic ordinato motu
feruntur. creatori mutare cũ ue¬

Expanded text:
in uirtute Patris et gloria quae in principio condidit et redemit in medio, etiam in nouissimo iudicabit. Itaque post conditionem uniuersae, quae secundum uoluntatem eius extitit, creationis conpositis modum rebus inposuit, ut quod rationale factum fuerat ratione subsisteret, et quod libero donarat arbitrio, ne in licentiam perditionis excurreret, praecepti lege restrinxit: ut cum creatura. creatorem et domini donum agnosceret et praecepti stabilitatem , in subiectione lapsus libertatem prospiciens ad hoc tantum ipsa libertate uti uellet, ut per eam seruitium quo regeretur eligeret digno habitus iudicio, ut ex prudenti seruitute defensionem, ex libera apostolo, qui ait: si enim uolens hoc ago, mercedem habeo. \'fiant duo lumidiem ac noctem et sint in signa, et tempora, et dies, et annos . Numquid haec semel decreta distinctio, non usque in praesentem permanet diem? Et tamen haec ipsa, quae sic ordinato motu feruntur, creatori mutare cum ve
Abbreviated transcription (Latin):
stitiȩ eiꝰ in hoc tempore. ut sit
ipse iustꝰ ⁊ iustificans eũ qui ex
fide ẽ ibu. Itaq ꝓpitiator ꝑ fi¬
dem in sanguine suo. positus ad
ostensionẽ formã q usticiȩ: iꝑ¬
se est mediator dei ⁊ hominũ ho
ipsam pene in accessibilem lucẽ
introductus: exclamat. In pͥnci¬
pio erat u̾bũ: ⁊ u̾bũ erat apud
deũ: ⁊ ds erat u̾bũ. Hoc erat in
principio apud dm: om̃ia ꝑ ipsũ
facta sunt. Ac pꝰ̾ paululum ex¬
posita diuini operis ueritate.
subuingit. Et uerbũ caro factũ
est. ⁊ habitauit in nob̃: ⁊ uidimꝰ
a patre. plenũ gr̃a ⁊ ueritate.
Qͥ peccatũ non fecit nec inuen¬
tus ẽ dolus in ore eiꝰ: qui tanꝗͣ
agnꝰ coram tondente. sic ñ ape¬
rut os suũ. cũ flagellatꝰ. cruci¬
fixus ⁊ mortuus est. qui aculeũ
mortis edomuitꝰ. qͥ a mortuis re¬
surrexit: qui captuĩa ducens
captiuitatẽ ascendit ad celos. ħ
est unigenitꝰ in ꝑatre: pͥmogenitꝰ

Expanded text:
hoc tempore, ut sit ipse justus et justificans eum, qui ex fide est Jesu . Itaque propitiator per fidem in sanguine suo positus ad ostensionem formamque justitiae, ipse est Mediator Dei et hominum, hipsam pene inaccessibilem lucem introductus exclamat: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum et Deus erat Verbum. hoc erat in principio apud Deum, omnia per ipsum facta sunt. ac post paululum exposita diuini operis ueritate subiungit: etVerbum caro factum est et habitauit in nobis; et uidimus um gloria et veritate . Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus , qui tamquam agnus coram tondente, sic non aperiens os suum , cum flagellatus, crucifixus et mortuus est, 614 qui aculeum mortis edomuit, qui a mortuis resurrexit, qui captivam ducens captivitatem , ascendit in coelos. Hic est unigenitus in
Abbreviated transcription (Latin):
tis. equalis: Bene quide o con¬
dem⁊ nata nequicia. dans testi¬
moniũ deo humiliaris in u̾bis:
s alit̾ sensus tuus clamat in
paginis. Dicis hõiem posse esse
sine peccõ. Iterũ ac sepiꝰ repeto.
Homo qui hoc potest. xp̃c est.
Aut p̾sume nom̃: aut depone
fidutiã. Deus illud uni tantũ
donauit: ⁊ ħ ñ nͥ primogenito in
multis fr̾ib. Sic catholica fide
tradit᷑: sic tenemꝰ. Sane dñs n̾r
admonuit infideles. Ego ueni ĩnõie
patͥs mei et ñ me recepistis: ueniet aliꝰ in
nõie suoᷤ. forsitan ipsũ recipietiᷤ
Aut nobiscũ illũ cui credimꝰ pec¬
catores. unũ sine peccato eun¬
demq unigenitũ sequere: aut
si tues ille aliꝰ confitere. Ipse e̾
dñs iħc: qui morte deuicta et
diabolo triũphato ascendens
in altum. captiuã duxit cap¬
tiuitatẽ. dedit dona hõib. De
eiꝰ plenitudine nos om̃s accepi¬
mꝰ: sicut apł̃s docet. Unicuiq

Expanded text:
tis aequalis?\' bene quidem, o contis aequalis?\' bene quidem, o condemnata nequitia, dans testimonium Deo humiliaris in uerbis, sed aliter sensus tuus clamat in paginis. dicis hominem posse esse sine peccato; iterum ac saepius repeto. homo, qui hoc potest, Christus est: aut praesume nomen aut depone fiduciam. Deus illud uni tantum donauit et hoc non nisi primogenito in multis fratribus. sic catholica fide traditur, sic tenemus. sane Dominus noster admonuit infideles: ego ueni in nomine Patris mei, et non me recepistis. ueniet alius in nomine suo, forsitan ipsum recipietis. aut nobiscum illum, cui credimus peccatores, unum sine peccato eundemque unigenitum sequere aut, si tu es ille alius, confitere. ipse est dominus Iesus, qui morte deuicta et diabolo triumphato ascendens in altum captiuam duxit captiuitatem, dedit dona hominibus; de cuius plenitudine nos omnes accepim
Abbreviated transcription (Latin):
nestatũ. qͥ pꝰ multã crapulã no¬
uissime exꝑgefactꝰ adiungit poᷤ¬
se hõiem sine peccato ee ñ sine
aduitorio dei: ⁊ ꝑ hos p̾sũptionũ
ut arbitror gradus ñ reformidat
ascende:usq in id elatꝰ ut dicat
quia in similitudinẽ xp̃i ꝑfec¬
ta sui potentia. plenꝰ in toto su¬
per eũ descenderit sp̃s sc̃̾s ⁊ man¬
serit: cũ tñ hoc illi soli a patre
deo datũ sit. cui etiã dedit nom̃
quod ẽ suꝑ om̃e nom̃: qui solus
sine peccãto ẽ. ⁊ ing̾ditur sine
macula: apud que manet ipsũ
scificatis ungentũ. Nos aũ iN
odorẽ ung̾entoꝵ eiꝰ currimꝰ. ⁊ in¬
terim suꝑ nos aurȩ uitalis affla¬
tu. dulcia uitȩ spiramina dño
precedente captamꝰ. S dicis. Cor
tanta me lacessis iniuria: Cur tã
arrogantib u̾bis. inuidia gͣuaᷤ:
Egone me seruꝰ cõparare audeam
dño meo: Egone t̾ra ⁊ cinis con¬
feram ubo dei: Egone morti ob¬
noxius. dici debeã uictori mor¬

Expanded text:
nestatum, quo post multam crapulam nonestatum, quo post multam crapulam nouissime expergefactus adiungit, posse hominem sine peccato esse non sine adiutorio Dei, et per hos praesumptionum, ut arbitror, gradus non reformidat ascendere usque in id elatus, ut dicat, quia in similitudinem Christi perfecta sui potentia plenper eum descenderit Spiritus sanctus et manserit: cum tamen hoc illi soli a Patre Deo datum sit, cui etiam dedit nomen, quod est super omne nomen , qui solus sine peccato est et ingreditur sine macula, apud quesanctificationis unguentum. nos autem in odorem unguentorum eius currimus et interim super nos aurae uitalis adflatu dulcia uitae spiramina Domino praecedente captamus. Sed dicis: Ccur tanta me lacessis iniuria, cur tam arrogantis uerbi inuidia grauas? egone me seruus conparare audeam Domino meo, egone terra et cinis conferam Verbo Dei? egone morti obnoxius dici debeam uictori mor
Abbreviated transcription (Latin):
S forsitan qr septẽ ocłi septẽ sp̃s
sunt. abundare se his om̃ib iac¬
tat. ⁊ quasi int̾iorẽ hõiem suũ
congestis septiformis gr̃ȩ uigere
uirtutib: p̾sertim qui sibi toti¬
dem dogmatũ suoꝵ titulis głat᷑.
Unde fieri potest ut iudicio suo
se arbitretur sp̃u sapientiȩ refer¬
tũ . p̾cipue cũ dicat facilia dei
esse mandata: sp̃u intellectꝰ suf¬
ficientẽ. maxime qͥ p̾noscat ⁊ p̾¬
dicat om̃s peccatores simul cũ
impiis in et̾nũ igne e̾e dã nan¬
dos: sp̃u consilii diuitẽ. quo mo¬
neat malũ nec cogitandũ: sp̃u
uirtutis potentẽ. quo affirmet
posse e̾e hõiem sine peccõ: sp̾u sci¬
entiȩ inflatũ quo sperłt nͥ qui
scientiã legis habuerit. sine pec¬
cato e̾ẽ ñ posseꝰ sp̃u pietatis exu¬
berantẽ. quo doceat inimicũ ue¬
lut amicũ diligendũ. oblitꝰ qr
ipse dixerit inimico oimodis ñ
credendũ: sp̃u timoris dei eoho¬

Expanded text:
sed forsitan, quia septem oculi septem spiritus sed forsitan, quia septem oculi septem spiritus sunt, abundare se his omnibus iactat et quasi interiorem hominem suum congestis septiformis gratiae uigere uirtutibus, praesertim qui sibi totidem dogmatum suorum titulis gloriatur. unde fieri potest, ut iudicio suo se arbitretur spiritu sapientiae refertum, praecipue cum dicat facilia Dei esse mandata; spiritu intellectus sufficientem maxime, quo praenoscat et praedicat peccatores omnes simul cum impiis in aeternum ignem esse damnandos; spiritu consilii diuitem, quo moneat malum nec cogitandum; spiritu uirtutis potentem, quo adfirmet posse esse hominem sine peccato; spiritu scientiae inflatum, quo sperat, nisi qui scientiam legis habuerit, sine peocato esse non posse; spiritu pietatis exuberantem, quo doceat inimicum uelut amicum diligendum oblitus, quia ipse dixerit, inimico omnimodis non oredendum; spiritu timoris Dei coho
Abbreviated transcription (Latin):
git p̾parare se antixp̃i aduer¬
tui p̾cursort̃: qui cũ fuerit re¬
uelatus. ex tollit se suꝑ om̃e qd̃
dicitur aut quod colitur d̾s. uix¬
ta hunc qui se iam cõparat in coe¬
quationẽ unici filii dei. Agnꝰ dei
filiꝰ dei. ut accipiat librũ de ma¬
nu pat̾s p̾fert stigmata passioniᷤ.
non uidicans ꝑpetrata nisi in mor¬
te atq in resurrectione uictoria:
posse ꝑfectionẽ uitȩ immaculatȩ
tans. terq suꝑatꝰ reliquit. ⁊ ñ re¬
liquit in ꝑpetuũ s ad tempꝰ. acͥ¬
orutiq ad morte crucis. apło p̾ua¬
nr̃ inuictissimꝰiit sibi uidet᷑ cum
auctore tẽptationib ñ posse se
ultra tẽptari ꝑturbariq confi¬
dit: Agnꝰ ille ꝑfectꝰ ille qui ñ so¬
peccata mundi uentilare suffici
te. dy obtalmꝰ. non necessariũ sibi
estimat munim̃ in capite qͥ pos¬
sibilitatẽ p̾sumit in carne. Mi¬
ser: qͥ scd̃m eugłium magis forte
si cecus esset: peccatũ ñ haberet.

Expanded text:
git praeparare se Antichristi aduengit praeparare se Antichristi aduentum praecursorem, qui cum fuerit reuelatus, extollit se super omne quod dicitur aut quod colitur Deus, iuxta hunc qui se iam conparat in coaequationem unici filii Dei. agnus Dei, filius Dei, ut accipiat librum de manu Patris, praefert\' stigmata passionis, non iudicans perpetratam nisi in morte atque in resurrectione uictoriam; posse perfectionem uitae inmaculatae tans terque superatus reliquit et non reliquit in perpetuum sed ad tempus acrior usque ad mortem crucis apoter, victis sane, ut sibi videtur, cum auctore tentationibus, non posse se ultra tentari, perturbarique confidit? Agnus ille perfectus, ille qui non sota uentilare sufficiate, διόφθαλμος, non necessarium sibi aestimat munimen in capite, qui possibilitatem praesumit in carne! miser, qui secundum Euangelium magis forte si caecus esset, pecoatum non haberet!
Abbreviated transcription (Latin):
leo ex tͥbu iuda radix dauid: aꝑi¬
re librũ ⁊ soluere signa eiꝰ. Qͥ s ro¬
go iste liber e̾ quẽ de manu uibẽ¬
tis inscła nullus dignꝰ fuit aꝑire:
nisi qͥ ing̾ditur sine macula. et
macula. parũ. qr agnꝰ. nisi ⁊ occi¬
sus : nͥ puritatẽ uitȩ passioniᷤᷤ te¬
stimonio coronassetꝰ habens sep-¬
tẽ cornua ⁊ oculos septẽ. qͥ sunt
septẽ sp̃s dei: nec dubiũ quin sp̃s
tutis. sp̃s scientiȩ ⁊ pietatis. sp̃s
timoris dñi. Qͥs gͦ iste e̾ liber: ut
credo uidicii. Dat̾ enĩ ñ uidicat
quẽꝗͣ: s om̃e uidiciũ filio dedit.
Prodolor. sogor dicere: qd horrui
cogitasse. Ecce n̾c ⁊ pelagiꝰ qͥ ausꝰ
est ꝓfiteri se e̾e sine macula et
peccato consequent̾ arbitrat᷑ dig¬
nũ se ad accipiendũ librũ atq
iudiciũ: ꝓximũ q e̾ ut dicat si¬
bi. ego potestatẽ habeo ponendi
se in throno. xͥ futurũ ẽe consor¬
tem. Miser h̾o qui ñ potiꝰ intelli¬

Expanded text:
leo ex tribu Iuda, radix Dauid, aperileo ex tribu Iuda, radix Dauid, aperire librum et soluere signa eius. quis, rogo, iste liber est, quem de manu uiuentis in saecula nullus fuit accipere, nisi qui ingreditur sine macula et macula, parum quia agnus, nisi et occisus, nisi puritatem vitae passionis testimonio coronasset, habens septem cornua et oculos septem, qui sunt septem spiritus Dei : nec dubium, quin spiritus rtutis, spiritus scientiae et pietatis, spiritus timoris Domini. quis ergo iste est liber? ut credo, indicii. Pater enim non indicat quemquam; sed omne indicium Filio dedit. Pro dolor! cogor dicere, quod horrui cogitasse. ecce nunc et Pelagius, qui ausus est profiteri se esse sine macula atque peccato, consequenter arbitratur dignum se accipiendo librum atque iudicium, proximumque est, ut dicat sibi cego potestatem habeo ponendi se in throno Christi futurum esse consortem. miser homo, qui non potius intelle
Abbreviated transcription (Latin):
habitabit in tabnaculo tuo: aut
quis requiescet in monte sc̃o too:
Qͥ ing̾dit᷑ sine macula ⁊ oꝑatur
iustitiã. Hoc e̾ reuera dicere: qui
potest eẽ. ⁊ est sine ꝑeccato. Nã
⁊ ipse de se dñs ait. uenit pru¬
ceps mundi huiꝰ:⁊ nichil in me¬
in me inuenit suũ. Qͥd enĩ est
diabolus: Haud dubiũ qͥn pec¬
catũ. Ab inicio enĩ diabolus m̃¬
dax ẽ: ⁊ contͣ dñs meus ẽ. qͥ loqui¬
tur ueritatẽ in corde suo: ⁊ nos
egit dolũ in lingua sua. Ange¬
lus magnꝰ ⁊ fortis scriptura
testante clamat in celo. Qsẽ
dignꝰ aperire librũ: ⁊ soluere sig¬
nacula eiꝰ: Nec quisꝗͣ poterat
neq ĩ celoneq ĩ t̾ra. neq sub t̾ra. aperire
librum: neq ꝑspicere eũ. Elet
multũ iohes. ⁊ luget: qd̃ ex uni¬
uersitate rationaliũ creatura¬
rum. nemo dignꝰ reꝑtꝰ esset qͥ aꝑi¬
ret librũ ut uideret eũ. Flentẽ
ioħem unꝰ e seniorib consolat᷑
⁊ dicit. Noli flere ioħ̃s. Ecce uicit

Expanded text:
culo tuo aut quis requiescet in monte sancto tuo? qui ingreditur sine macula et operatur iustitiam. hoc est reuera dicere: qui potest esse et est sine peccato. nam et ipse de se Dominus ait: uenit princeps mundi huius et nihil in me inuenit suum. quid enim est diaboli? haud dubium, quinpeccatum. ab initio enim diabolus mendax est, et contra Dtur veritatem in corde suo, et non egit dolum in lingua sua . Angelus magnus et fortis, Scriptura testante, clamat in coelo: Quis est dignus aperire librum, et solvere signa eius? nec quisquam poterat, neque in caelo, neque in terra, neque sub terra aperire librum, neque per- spicere eum, flet multum Iohannes et luget, quod ex uniuersitate rationalium creaturarum nemo dignus repertus esset, qui aperiret librum, ut uideret eum. flentem Iohannem unus e senioribus consolatur et dicit: noli flere, Iohannes. ecce uicit
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ faceret sacram̃tũ uolunta¬
tis suȩ scdm bonũ placitũ eiꝰ qͥ
disposuit in eo in dispensatione
plenitudinis tempoꝵ: restaura¬
re om̃ia in xp̃o quȩ incelis st̃¬
& quȩ in t̾ra. Dicit petrus in sa¬
lutem paratam reuelari in tem¬
pore nouissimo. testat᷑ ⁊ pauluˢ
quod ꝓposuit in eo in dispensati¬
onem plenitudinis tempoꝵ. iN¬
staurare om̃ia in xp̃o. ⁊ n̾c nob̃
nescio quis quasi rana eceno
emergit ⁊ ꝑsonat. Qͥd mͥ est ex¬
pectare tempꝰ. expectare uidi¬
cium: Deus si potest. semꝑ po¬
test: si semꝑ potest: ꝑsonarũ ac¬
ceptor ñ e Potest gͦ ⁊ modo pot᷑.
⁊ in me uere ꝑsonarũ acceptor
ꝓbandus si quod in õib potest
⁊ utiq acturus in tẽpore suo ẽ.
in te solo ante tempꝰ faceret: qd̃
neq in moy se fecit̃. cui unũ tas¬
tũmodo in hac uita pecsatũ ex¬
ꝓbrauit: ⁊ tn̾ añ mortẽ remisit:
que ob hanc culpã mori uissit.
ne t̾rã reꝓmissionis intraret. Au

Expanded text:
uoluntatis suae secundum bonum placitum eius quod disposuit in eo dispensatione plenitudinis temporum, restaurare omnia in Christo, quae in caelis et quae in terra sunt. dicit Petrus in salutem paratam reuelari in tempore nouissimo; testatur et Paulus, quod proposuit in eo in dispensationem plenitudinis temporum instaurare omnia in Christo; et nunc nobis nescio quis quasi rana e caeno emergit et personat: cquid mihi est expectare tempus, expectare iudicium. Deus si potest, semper potest: si semper potest, personarum acceptor non est\'! potest ergo et modo potest et in te uere personarum acceptor probandus, si, quod in omnibus potest et utique acturus in tempore suo est, in te solo ante tempus faceret, quod neque in Moyse fecit, cui unum tantummodo in hac uita peccatum exprobrauit et tamen ante mortem remisit, quem ob hanc culpam mori iussit, ne terram repromis
Abbreviated transcription (Latin):
bilem conseruatã in ceł: uob̃ qͥ in
uirtute dei custodimini ꝑ fidem
in salutẽ paratã reuelari in tẽ¬
pore nouissimo. Deinde paulus
uas electionis. ꝓfert thesauros
salutares: ⁊ ait̃. Benedictꝰ deus

Expanded text:
ruatam in caelis nobis, qui in uirtute Dei custodimini per fidem in salutem paratam reuelari in tempore nouissimo. deinde Paulus, uas electionis, profert thesauros salutares et ait: benedictus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
dei tumphantis: de qͦ d̾r. Ecce cũ
nubib celi quasi filibs hõis ue¬
niebat. Qͥ in somnio nabuchodo¬
nosor lapis scribit᷑ abscisus sine
manib ⁊ creuisse in montẽ mag¬
nũ ⁊ cõminuisse testã. ferrũ. es.¬
⁊ argentũ. ⁊ aurũ: nc sub ꝑsona
filii hõis introducit᷑: ut assũp¬
tio carnis humanȩ significet᷑
in filio dei: iuxta illud qd̃ in ac¬
statis asꝑicientes in cęlũ: Hic iħe¬

Expanded text:
Dei triumphantis, de quo dicitur: Et ecce cum Dei triumphantis, de quo dicitur: Et ecce cum nubibus coeli quasi filius hominis veniebat. Qui in somno Nabuchodonosor, lapis scribitur abscissus sine manibus, et crevisse in montem magnum, et comminuisse testam, ferrum, aes, argentum, et aurum, nunc sub persona filii hominis introducitur, ut assumptio carnis humanae significetur in filio Dei, juxta illud quod in Acstatis as
Abbreviated transcription (Latin):
Iudiciũ sedit: ⁊ libri aꝑt st̃. Con¬
scientiȩ ⁊ oꝑa singuloꝵ in utq
parte uel bona uł mala om̃ib re-¬
uelantur. Bonꝰ liber ille ẽ: quẽ se¬
ꝑe legimꝰ liber uuentiũ. Malus
liber qui in accusatoris tenet᷑ ma¬
nu: qͥ est inimicꝰ ⁊ uindex. De qͦ &
in apocaly psi legimꝰ: accusator
quo ⁊ ꝓpħa dic̃. In t̾ra scribant᷑
Aspiciebã ꝓpt̾ uocẽ sermonũ gͣn¬
diũ: quos cornu illud loquebat᷑.
Dei uidiciũ uenit ꝓpt̾ humilias¬
dam suꝑbiã: iccirco romanũ dese-¬
bitur imꝑium. qr cornu illud lo¬
quebatur grandia. Et uidi qm̃¬
int̾fec ta esset bestia. ⁊ ꝑisset cor¬
pus eiꝰ. ⁊ traditũ eẽt ad cõburen¬
dũ igni: aliarũq bestiarũ abla¬
ta esset potestas: ⁊ tẽpora uitȩ
constructa essent eis usq ad tẽ¬
pus ⁊ tẽpꝰ. In uno romano impe¬
om̃ia simul regna deleta st̃: et
nequaꝗͣ t̾renũ imꝑium erit:
s sc̃oꝵ conu̾satio ⁊ aduentꝰ filii

Expanded text:
um sedit, et libri aperti sunt. Conscientiae, et opera singulorum in utramque partem, vel bona, vel mala omnibus revelantur. Bonus liber ille est, quem saepe legimus, liber viventium. Malus liber, qui in accusatoris tenetur manu, qui est inimicus, et vindex, de quo et in Apocalypsi legimus: Accusator quo et Propheta dicit: In terra scribantur . Aspiciebam propter vocem sermonum grandium, quos cornu illud loquebatur. Dei judicium venit propter humiliandam superbiam. Idcirco Romanum delebitur imperium, quia cornu illud loquebatur grandia. Et vidi qinterfecta esset bestia, et perisset corpus ejus, et traditum esset ad comburendum igni, aliarum quoque bestiarum ablata esset potestas, et tempora vitae constituta essent eis usque ad tempus et tempora ? In uno Romano impeomnia simul regna deleta sunt, et nequaquam terrenum imperium erit, sed sanctorum conversatio, et adventus Filii
Abbreviated transcription (Latin):
de quib supͣ diximꝰ fuere t̾rena.
sci aũ nequaꝗͣ habebunt t̾renũ
hoc de machabeis intelligit᷑: doce¬
at qͥ ista contendit. quomͦ regnũ
eoꝵ ꝑpetuũ sit. Et sermones
contra excelsũ loquet᷑: sue ut
nes quasi d̃s loquet᷑: ut qͥ đi as-¬
sumet potentiã. u̾ba quoq di¬
uinȩ sibi uendicet maiestatis.
Et scõs altissimi conteret: ⁊ pu¬
tabit quod possit mutare tẽpo¬
ra ⁊ leges. Preliabit᷑ enĩ antixͦ.
contra sc̃os ⁊ suꝑabit eos: inta¬
tãq eriget᷑ suꝑbiã. ut leges di
⁊ cerimonias mutare conetor:

Expanded text:
ere terrena. sancti autem nequaquam habebunt terrenum hoc de Machabaeis intelligitur, doceat qui ista contendit, quomodo regnum eorum perpetuum sit. Et sermones contra excelsum loquetur Al. lones quasi Deus loquitur, ut qui Dei assumit potentiam, verba quoque divinae sibi vendicet majestatis. Et sanctos altissimi conteret, et putabit quod possit mutare tempora et leges. Praeliabitur enim Antichristus contra sanctos, et superabit eos: in tantamque erigetur superbiam, ut leges Dei, et caeremonias mutare conetur,
Abbreviated transcription (Latin):
de dei potentia. de qͦ supͣ dixerat
deus tuꝰ quẽ colis semꝑ ipse libe¬
rabit te: s ambiguã sententiã
temperat: ut cũ danihel illesus
apparuerit: quanto res incredi¬
bilior est. tanto adu̾sũ pͥncipes
uistior indignatio sit. Rex in
et̾nũ uibe. Honorat honorantẽ.
⁊ ei uitã imp̾cat᷑ et̾nã. Deus m̃s
misit angłm suũ: ⁊ conclusit
ora leonũ. ⁊ ñ nocuert᷑ mͥ. qr co

Expanded text:
de Dei potentia, de quo supra dixerat: de Dei potentia, de quo supra dixerat: Deus tuus quem colis semper, ipse liberabit te; sed ambiguam sententiam temperat, ut cum Daniel illaesus apparuerit, quanto res incredibilior est, tanto adversum principes justior indignatio sit. Rex, in aeternum vive. Honorat honorantem se: et ei vitam imprecatur aeternam. 662 Deus meus misit angelum suum, et conclusit ora leonum, et non nocuer
Abbreviated transcription (Latin):
Quanta regis beniuolentia ut
cibũ nec die nec nocte caperet:
somnũ oculis ñ concederet: s cũ
ꝑicli tante ꝓpħa ipse penderet
affectu. Si aũ rex nesciens d̃mħ
facit ꝓ altero quẽ uult a discri¬
mine liberare: qͣntomagis nos ꝓ
peccatis ꝓpriis inedia ⁊ uigiliis
debemꝰ deũ ad clem̃tiã flectere:
Tunc rex pͥmo diluculo consur¬
gens: festinꝰ ad lacũ leonũ ꝑrex.
Lacũ uocat dep̾ssam in altũ fo¬
ueam. uł arentẽ cisternã: in qͣ
leones nutͥebant᷑. Festinꝰ aũ pri¬
mo diliculo ꝑgit ad lacũ: cre
latine dulciũ congregatio nun¬
cupat᷑. ut lacus benacus. ⁊ lar
num uocant. Appropinquans
tum lacͥmis indicat: ⁊ oblitꝰ re¬
giȩ dignitatis uictor ad captibũ.
dñs currit ad serũui. Danihel ser¬
ue dei uiuentis. Uiuentẽ uocat
ad distinctionẽ deoꝵ gentiliũ: qͥ
simulachra st̃ hominũ mortuo¬
rum. Deus tuꝰ cui tu seruis sẽ¬
per: putasne ualuit liberare
te a leonib: Non quod dubitet

Expanded text:
Quanta regis benevolentia, ut cibum nec die nec nocte caperet; somnum oculis non concederet: sed cum periclitante propheta ipse penderet affectu. Si autem rex nesciens Deum, hoc facit pro altero, quem vult de discrimine liberari: quanto magis nos pro peccatis propriis inedia et vigiliis debemus Deum ad clementiam flectere. Tunc rex primo diluculo consurgens, festinus ad lacum leonum perrexit. Lacum vocat depressam in altum foveam, vel arentem cisternam, in qua leones nutriebantur. Festinus autem primo diluculo pergit ad lacum dulcium congregatio nuncupatur, ut lacus Benacus  Al. Vnum vocant. Appropinquansqtum lacrymis indicat; et oblitus regiae dignitatis, victor ad captivum, dominus currit ad servum. Daniel serve Dei viventis. Viventem vocat, ad distinctionem deorum gentilium, qui simulacra sunt hominum mortuorum. Deus tuus cui tu servis semper, putasne valuit liberare te a leonibus? Non quod dubitet
Abbreviated transcription (Latin):
tationib meis conturbabar:⁊
facies mea mutata e̾ in me: uer¬
bũ aũ in corde meo conseruaui.
Hactenꝰ lib̃ daniheł caldaico sy¬
riatoq sermone conscriptꝰ est:
cetera quȩ sequunt᷑ usq in fi¬
nẽ uoluminis hebraice legimꝰ.
Nno tertio regni uisio .ix.

Expanded text:
onturbabar, et facies mea mutata est in me verbum autem in corde meo conservavi. Hactenus liber Danielis Chaldaico Syriacoque sermone conscriptus est. Caetera quae sequuntur usque ad finem voluminis, Hebraice legimus. Anno tertio regni
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ usq ad tẽpꝰ ⁊ tẽpora ⁊ dimi¬
dium temporis. Tempꝰ annũ sig¬
nificat. Tempora iuxta hebrai¬
c sermonis ꝓprietatẽ. qͥ ⁊ipsi du¬
alem numerũ habent. duos an¬
nos p̾figurant. dimidiũ aũ tem¬
poris sex m̃ses: quib sc̃i potestati
antixp̃i ꝑmutendi sunt: ut coi¬
dem:ment᷑ idei. qͥ non credenteᷤ
ueritati susceꝑint m̃daciũ. De
quo tẽpore ⁊ saluator in eugłio
loquitur. Nisi adbre: uiãti
essent dies ulli. nequa quã sal¬
ua essent ulla caro. Non
conuenire hȩc tẽ¬
pora anti¬
ocho: in extrema
uisione
dicemꝰ. Et i diciũ sedebit.
ut auferat᷑ potentia ⁊ cos¬
terat᷑: ⁊ desperet usq in finem.
Hoc de antixp̃o idest de cornu
paruuso quod gͣndia loquebat᷑.:
qr regnũ eiꝰ destruendũ sit in
ꝑpetbũ. Regnũ aũ ⁊ potestas.
⁊ magnitudo regni. quȩ ẽ suꝑ

Expanded text:
pora, et dimidium temporis. Tempus, annum significat. Tempora, juxta Hebraici sermonis proprietatem, qui et ipsi dualem numerum habent, duos annos praefigurant. Dimidium autem temporis, sex menses: quibus sancti potestati Antichristi permittendi sunt, ut condemnentur Judaei, qui non credentes veritati, susceperunt mendacium. De quo tempore et Salvator in Evangelio loquitur. Nisi abbreviati essent dies illi, nequaquam salva esset omnis caro . Non convenire haec tempora Antiocho, in extrema visione dicemus. Et judicium sedebit, ut auferatur potentia, et conteratur, et dispereat usque in finem. Hoc de Antichristo, id est, de cornu parvulo, quod grandia loquebatur, quia regnum ejus destruendum sit in perpetuum. 672 Regnum autem et potestas, et magnitudo regni, quae est su
Abbreviated transcription (Latin):
si seruient. Potestas eiꝰ potestas
qd̃ non corrũpet᷑. Hoc cui potest
hominũ conuenire respondeat
porphiriꝰ: aut quis iste tã poteis
sit. qui cornu paruũ quẽ anti¬
ochum int̾p̾tatur fregerit atq
contͥuerit. Si responderit ant¬
ochi pͥncipes a iuda machabeo
fuisse suꝑatos: docere debet
quomͦ cũ nubib celi ueniat qͣsif¬
liꝰ hõis. ⁊ offerat᷑ uecusto dierum:
⁊ detur ei potestas. ⁊ regnũ et

Expanded text:
si servient. Potestas ejus, potestas quod non corrumpetur, etc. Hoc cui potest hominum convenire, respondeat Porphyrius: aut quis iste tam potens sit, qui cornu parvulum, quem Antiochum interpretatur, fregerit atque contriverit? Si responderit Antiochi principes, a Juda Machabaeo fuisse superatos, docere debet quomodo cum nubibus coeli veniat, quasi filius hominis, et offeratur vetusto dierum, et detur ei potestas, et regnum, et
Abbreviated transcription (Latin):
bens hẏstoriã: ita locutꝰ est. Daruis
autẽ qui baby lonioꝵ destruxit
imperiũ. ibuante se ⁊ parit̾ dimi¬
cante cyro ꝓpinqͦ suo annũ uite
agebat sexagesimũ scđ̃m. qñ cepit
babylonẽ: erat q filiꝰ astiagis. qͥ
de tͥb pͥncipib qͥ uniu̾so regno esꝰ
p̾erant. Ex qͦ intelligimꝰ subũsa
babylone dariũ reu̾sũ ad regnũ
suũ in mediã: secũq adduxisse da
est audisse eũ signũ atq porten¬
tum qd balthasari acciderat. et
int̾pretationẽ quã danihel expo¬
suerat: ⁊ quomͦ medoꝵ regnũ ꝑ¬
sarũq p̾dixerit. Nemo gͦ turbe¬
tur: quod nc in regno darii. nunc
in cyri regno danihel fuisse dica¬
tur. Pro dario .lxx. artaxersen
interp̾tati sunt. Quod aũ ordo p̾-¬
posterus est. ut añ sub dario narre¬
tur historia. quã sub balthasar.
quod pꝰea lecturi sumꝰ qui adario
int̾fectꝰ est: illud mͥ uidet᷑ in cau¬
sa qd̃ statĩ historiã historiȩ copula¬
uit. In fine enĩ suꝑioris dixerat

Expanded text:
s historiam, ita locutus est: Darius autem qui Babyloniorum destruxit imperium, juvante se, et pariter dimicante Cyro propinquo suo, annum vitae agebat sexagesimum secundum, quando cepit Babylonem: eratque filius Astyagis, qui e tribus principibus, qui universo regno ejus praeerant. Ex quo intelligimus subversa Babylone, Darium reversum esse ad regnum suum in Mediam, secumque adduxisse Danest, audisse eum signum atque portentum, quod Balthazar acciderat, et interpretatione quam Daniel exposuerat, et quomodo Medorum regnum Persarumque praedixerit. Nemo ergo perturbetur, quod nunc in regno Darii, nunc in regno Cyri, Daniel fuisse dicatur. Pro Dario, Septuaginta Artaxercen interpretati sunt. Quod autem ordo praeposterus est, ut ante sub Dario narretur historia, quam sub Balthasar, quod postea lecturi sumus, qui a Dario interfectus est, illud videtur mihi in causa, quod statim historiam historiae copulavit. in fine enim superioris dixerat
Abbreviated transcription (Latin):
tria euulsa cornua. sextũ ptolo¬
meũ cognom̃to philometorẽ. &¬
septimũ ꝑtolomeũ euergeten.
⁊ artarxiam regẽ armeniȩ: quo¬
rum pͥores multo anteꝗͣ antio¬
chus nasceret᷑ mortui sunt. Con¬
tra artarxiã uero dimicasse qui¬
dem antiochũ nouimꝰ: s illũ in
regno pristino remansisse. Ergo
dicamꝰ quod om̃s scriptores eccła¬
stici tradidert᷑: in consũmatiõe
mundi qñ regnũ destruendũ ẽ
romanoꝵ decẽ futuros reges qͣ
orbem romanũ int̾ se diuidant᷑:
⁊ undecimũ surrecturũ regem
esse paruulũ reg̃e. qui tres re¬
ges de decẽ regib suꝑaturus sit
idest egyꝑtioꝵ regẽ: ⁊ affricȩ ⁊
ethiopiȩ: sic̃ in consequentib
manifestiꝰ discimꝰ. Quib int̾fec¬
tis. etiã septẽ alii reges uictor
colla submittent.Et ecce ait
oculi quasi oculi hõis erant in
cornu isto: ne eũ putemꝰ uixta qͦ¬
rũda opinionẽ uel diabolũ ẽe uł

Expanded text:
tria evulsa cornua, sextum Ptoletria evulsa cornua, sextum Ptolemaeum cognomento Philometorem, septimum Ptolemaeum Evergetem, et Artarxiam regem Armeniae, quorum priores multo antequam Antiochus nasceretur, mortui sunt. Contra Artarxiam vero dimicasse quidem Antiochum novimus: sed illum in regno pristino permansisse. Ergo dicamus quod omnes scriptores ecclesiastici tradiderunt: in consummatione mundi, quando regnum destruendum est Romanorum, decem futuros reges, qui orbem Romanum inter se dividant, et undecimum surrecturum esse regem parvulum, qui tres reges de decem regibus superaturus sit, id est, Aegyptiorum regem, et Africae et Aethiopiae, sicut in consequentibus manifestius dicemus. Quibus interfectis, etiam septem alii reges victori colla submittent. Et ecce, ait, oculi quasi oculi hominis erant in cornu isto. Ne eum putemus juxta quorumdam opinionem, vel diabolum esse, vel
Abbreviated transcription (Latin):
as posteriores bestias macedonũ
⁊ romanoꝵ in uno macedonũ reg¬
no ponit ⁊ duuidit: pardũ uolers
intelligi ipsum alexandrũ. Bestiã
autẽ dissimilem cȩt̾is bestiis. qua¬
tuor alexandri successores. ⁊ deĩn
usq ad antiochũ cognom̃to epi¬
phanen decẽ reges enumerat: qui
fuert̾ seuissimi: ipsosq reges nos
uniꝰ ponit regni. uerbi gr̃a mace¬
doniȩ. syriȩ. asiȩ. ⁊ egypti. s de di¬
uersis regnis unũ efficit regnũ¬
ꝑ ordinẽ: ut uidelicet ea quȩ sc̃p¬
ta sunt: os loquens ingentia ñ
de antixp̃o. s de antiocho dicta
credant᷑. Et habebat cornua de
nu aliud paruulũ ortũ ẽ de medio
eoꝵ: ⁊ tͥa de cornib pͥmis euulsa
sunt a facie eiꝰ. Et ecce oculi qua¬
si hõis ocłi erant in cornu isto.⁊
os loquens ingentia. Frustrapor:¬
phiriꝰ cornu paruulũ qd pꝰ decẽ
cornua ortũ est spiphanen anti¬
ochum susꝑicat᷑: ⁊ de decẽ cornib

Expanded text:
as posteriores bestias, Macedonum as posteriores bestias, Macedonum et Romanorum, in uno Macedonum regno ponit, et dividit: Pardum volens intelligi ipsum Alexandrum: bestiam autem dissimilem caeteris bestiis, quatuor Alexandri successores, et deinde usque ad Antiochum cognomento Epiphanen, decem reges enumerat, qui fuerunt saevissimi: ipsosque reges non unius ponit regni, verbi gratia, Macedoniae, Syriae, Asiae, et Aegypti, sed de diversis regnis unum efficit regnum ordinem, ut videlicet ea quae scripta sunt: Os loquens ingentia, non de Antichristo, sed de Antiocho dicta credantur. Considerabam cornua, aliud parvulum ortum est de medio eorum, et tria de cornibus primis et vulsa sunt a facie ejus. Et ecce oculi quasi oculi hominis erant in cornu isto, et os loquens ingentia. Frustra Porphyrius cornu parvulum, quod post decem cornua ortum est, Epiphanen Antiochum suspicatur, et de decem cornibus
Abbreviated transcription (Latin):
tis nimis. Dentes ferreos habebat
magnos comedens atq cõmino¬
nuens:⁊ reliqua pedib suis con¬
culcans. Quartũ quod ñc orbe te
statua dicitur. tibiȩ eiꝰ ferreȩ. pe¬
dũ quedam pars ferrea. queda fic¬
tilis: et tñ ipsiꝰ ferri ex parte nc̃
meminit:dentes eiꝰ ferreos .⁊ mag¬
nos ẽẽ contestans.Satisq miror
qd̃ cũ supͣ leenã. ⁊ ursũ. ⁊ pardũ.
in tͥb regnis posuerit. romanũ
regnũ nulli bestiȩ cõpararit: nͥ
forte ut formidolosam faceret
bestiam uocabulũ tacuit: ut
quicqͥd ferociꝰ cogitauerimꝰ i
bestiis. hoc romanos intelligamꝰ¬
stiȩ lacerauerunt eã: dũ in uno
imꝑio romanoꝵ om̃ia simulreg¬
na cognoscimꝰ. quȩ priꝰ fuerart᷑
separata. Illud aũ qd̃ sequit᷑ co¬
medens atq cõminuens. ⁊ reliqͣ
pedibus suis conculcans. signifi¬
cat om̃s nationes uel int̾fectas
ab eis. uł tͥbuto ⁊ seruituti subiu¬
num. in hac om̃ia signa st̃. Et ha¬
bebat cornua decẽ. Porphiriꝰ. du¬

Expanded text:
tis nimis: dentes ferreos habebat magnos, comedens atque comminuens, et reliqua pedibus suis conculcans. Quartum quod nunc urbem tstatua dicitur: Tibiae ejus ferreae: pedum quaedam pars ferrea, quaedam fictilis; et tamen ipsius ferri ex parte nunc meminit, dentes ejus ferreos, et magnos esse contestans. Satisque miror, quod cum supra leaenam, et ursum, et pardum, in tribus regnis posuerit, Romanum regnum nulli bestiae compararit: nisi forte ut formidolosam faceret bestiam, vocabulum tacuit, ut quidquid ferocius cogitaverimus in bestiis, hoc Romanos intelligamui laceraverunt eam; dum in uno imperio Romanorum, omnia simul regna cognoscimus, quae prius fuerant separata. Illud autem quod sequitur: Comedens atque comminuens, et reliqua pedibus suis conculcans, significat omnes nationes, vel interfectas ab eis, vel tributo, et servituti subjunum signa, in hac omnia sunt. 667 Et habebat cornua decem. Porphyrius du
Abbreviated transcription (Latin):
statĩ fui in sp̾u: ⁊ ecce thronꝰ posi¬
tus erat in celo: ⁊ suꝑ thronũ se¬
dens. Et qͥ sedebat. similitudinẽ
habebat lapidis iaspidis ⁊ sardi¬
ni. & yris in circuitu thromꝰ:
similis aspectui smaragdinõ. Et
circa thronũ. alii throni .xx. qͣ
gintr iuii. seniores sedentes amicli
uestibus candidis: ⁊ suꝑ capita eo¬
rũ coronã aurea: ⁊ de throno eg̾¬
diebant᷑ fulgura. ⁊ uoces. ⁊ toni¬
trua. Et septẽ lãpades ignis arden¬
tes in conspectu throni: quȩ sunt
septẽ sp̃s dei. Et in conspectu thro¬
ni sic̃ mare uitreũ: simile christal¬
lo. Multi gͥ throni quos uidit da¬
nihes hi michi uident᷑ esse quos
pat: uetustꝰ aũ dierũ ille ẽ qͥ apd̃
ioħem solus in throno sedet. Filiꝰ
quoq hõis qͥ uenit ad uetustum
dierũ. ipse est qͥ apud iob̃em leo
dicitur de tͥbu ida radix dauid:
⁊ cet̾a his similia. Hos thronos ẽẽ
reor. de quib ⁊ paulus loquit᷑¬

Expanded text:
i in spiritu, et ecce thronus positus erat in coelo, et super thronum sedens, et qui sedebat, similitudinem habebat lapidis jaspidis et sardini, et iris erat in circuitu throni similis aspectui smaragdino, et circa thronum alii throni viginti ginti quatuor senes sedentes, amicti vestibus candidis, et super capita eorum corona aurea, et de throno egrediebantur fulgura, et voces, et tonitrua. Et septem lampades ardentis ignis in conspectu throni, quae septem sunt spiritus Dei. Et in conspectu throni, sicut mare vitreum simile chrystallo. Multi igitur throni quos vidit Daniel, hi mihi videntur esse, quos pat. Vetustus autem dierum ille est, qui apud Joannem solus in throno sedet. Filius quoque hominis, qui venit ad vetustum dierum, ipse est qui apud Joannem leo dicitur de tribu Juda ; radix David, et caetera his similia: Hos thronos esse reor, de quibus Paulus Apost
Abbreviated transcription (Latin):
dentib : quid̃a sic int̾p̾tatꝰ est.
ut regnũ ꝑsarũ in tres pͥnci¬
peᷤᷤ dic̾et fuisse diuisu̾̃:. sicuti ĩ ꝑicope
balt̾asar ⁊ daruilegimꝰ. uͣi. fuese pͥnci¬
pes. qui centũ uiginti satrapiᷤ
p̾fuerint. Alii aũ tres reges post
cyrũ fuisse ꝑsarũ autumant :¬
⁊ qui illi sint. nõia reticent. Noᷤ
uero cũ pꝰ cyrũ qͥ regnauit an¬
nis tͥginta sciamꝰ apud ꝑsas reg¬
nasse cambisem filiũ eius. ⁊ fr̃es
magos ⁊ deinceps dariũ. cuiꝰ scd̃o
darii. sextũ artabanũ. septimũ

Expanded text:
dentibus, quidam sic interpretatus est, dentibus, quidam sic interpretatus est, ut regnum Persarum in tres principes diceret fuisse divisum: sicut in περικοπῇ Balthasar et Darii legimus, tres fuisse principes, qui centum viginti satrapis praefuerint. Alii autem, tres reges post Cyrum fuisse Persarum autumant, et quae illis sint nomina reticent. Nos vero cum post Cyrum qui regnavit annis triginta, sciamus apud Persas regnasse Cambysen filium ejus, et fratres magos, et deinceps Darium, cujus secunem filium Darii: sextum, Artabanum: septimum,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ potentia eiꝰ ablata ẽ. rursum
in pͥstinũ statũ restitutus sit.
& non leenam s hõiem se ẽe di¬
dicerit: ⁊ cor receperit qđ ami¬
serat. Sin aũ generalit̾ de reg-¬
no caldeoꝵ:sentiendũ est: qd̃ in¬
t̾fecto balthasar. medis ꝑsisq¬
in imꝑiũ succedentib babylo¬
nii hõces ⁊ humilis fragił q na¬
turȩ. se eẽ intellexerint. Nota
ordinẽ. Qͥ in inagine caput
aureũ dicit᷑: hic leena aꝑ¬
pellat᷑. Et ecce bestia alia
similis urso in parte ste¬
tit ⁊ tres ordines erant in
ore eiꝰ ⁊ in dentib ei: ⁊ sic dice¬
bant ei.Surge. comede carneᷤ
plurimas. Bestia scd̃a urso si¬
ritiã ⁊ ferocitatẽ urso cõpara¬
tur. Rigidũ enĩ ⁊ parcioris uic
ꝑsarũ fuit: ita ut in pulm̃to
sale uteret᷑ ⁊ cardamo. Legamꝰ cy
brei int̾pretant᷑: nicħ eos adu̾¬
sum isrł crudele gessisse. Unde
& a zacharia ꝓpħa. equi albi
appellant᷑. Tres aũ ordines siue
uersus qͥ erant inore eiꝰ ⁊i

Expanded text:
tia ejus ablata est, rursum in pristinum statum restitutus sit, et non leaenam, sed hominem se esse didicerit, et cor receperit quod amiserat. Sin autem generaliter de regno Chaldaeorum hoc sentiendum est, quod interfecto Balthasar, et Medis Persisque imperio succedentibus, Babylonii homines, et humilis fragilisque naturae se esse intellexerint. Nota ordinem: qui in imagine caput aureum dicitur, hic leaena appellatur. Et ecce bestia alia similis urso in parte stetit, et tres ordines erant in ore ejus, et in dentibus ejus; et sic dicebant ei: Surge, comede carnes plurimas. Bestia secunda urso siritiam, et ferocitatem urso comparatur. Rigidum enim et parcioris victregnum Persarum fuit: ita ut in pulmento sale uteretur et cardamo. Legamus Cybraei interpretantur, nihil eos adversum Israel crudele gessisse. Unde et in Zacharia Propheta, equi albi appellantur . Tres autem ordines, sive versus qui erant in ore ejus, et in