comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um peccatores saluos facere.⁊tu
quoꝵ pͥmus ego sum humanꝰ
ergo sermo ⁊ om̃i acceptione dig¬
nus Quare humanus ⁊ nõ diui¬
nus : ꝓcul dubio nisi iste huma¬
nus sermo etiam diuimus eꝙ̃: dig¬
nus om̃i acceptione nõ eẽt. Sed
sic est serino iste humanus ⁊ diui¬
nus quomodo est ipse xp̃s ⁊ hõ.¬
ꝙ homo. ⁊ deus: Si gͦ recte intel¬
ligimus sermonẽ istum nõ solum
humanũ eẽ uetum etiam dninũ:
quare apłs humanũ maluit dice¬
qmͣ diuinum: ꝓcuł dubio em
qui nõ mentiretur si diceret dui¬
iuim: nõ sinȩ causa maluit dit
deus erat. semꝑ hic erat dbr
nim nõ est deus. qui dixit. cesi
⁊ cerram ego impleo : xp̃s estit
te uirtus et sapientiã dei deci
dicitur: Flitingit a fine usq ad f¬
nem fortit̾ : ⁊ disponit om̃ sui¬
auiter: Ergo in hoc mundo erat q
mundus ꝑ eum fc̃s est. ⁊ munõ
eum nõ cognouit: Et hic ent
q uenit: Hic erat ꝑ diuinamer¬
iestatem. uenit ꝑ humanã int̃¬

Expanded text:
um peccatores salvos facere, quorum primus ego sum. Humanus ergo sermo et omni acceptione dignus. Quare humanus, et non divinus? Procul dubio nisi iste humanus sermo etiam divinus esset, dignus omni acceptione non esset. Sed sic est sermo iste humanus et divinus, quomodo est ipse Christus et homo et Deus. Si ergo recte intelligimus sermonem istum, non solum humanum esse, verum etiam divinum; quare Apostolus humanum maluit dicm divinum? Procul dubio enim qui non mentiretur, si diceret divinum, non sine causa maluit diceDeus erat, semper hic erat. Ubi enim non est Deus, qui dixit, Coelum et terram ego impleo ? Christus est certe virtus et sapientia Dei; de qua dicitur, Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Ergo in hoc mundo erat, et mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit . Et hic erat, et venit: hic erat per divinam majestatem, venit per humanam infi
Abbreviated transcription (Latin):
henit deus homo ꝑ grãm libe¬
tncem: Eris quidͥ ualeat ad
alum liberum arbitrium: reto¬
ł hominem peccatorem: Queris
uid ualeat ad auxilium deus ⁊
pmo: adtende in eo grãm liberã¬
rem: Nusquam potuit sic osten¬
di. quantũ ualeat uoluntas homi¬
ns lisurpata ꝑ suꝑbiam. ad utẽ¬
dum sine adiutorio dei malũ:
nõ potuit plus ⁊ manifestius ex¬
pami: quam in homine primo:
st ecce petiit pͥmus homo s nͥ
q nisi uenissꝙ secundus homo:
quia ⁊ ille homo iõ ⁊ iste homo. ⁊
p̃ humanus sermo: Prorsus nũ¬
quam sic apparet bẽnignitas gre.
⁊ liberalitas om̃i potentie dĩ: qͣm ĩ
lymine mediatore dei ⁊ hominũ.
homine xp̃o ih̾u. Quid enim dicimꝰ
stẽs m̃i: in fide catholica nutritis
loquor. uł impacem catholicam lu¬

Expanded text:
am liberatricem. Quaeris quid valeat ad malum liberum arbitrium? Recole hominem peccantem. Quaeris quid valeat ad auxilium Deus et homo? Attende in eo gratiam liberantem. Nusquam potuit sic ostendi, quantum valeat voluntas hominis usurpata per superbiam, ad vitandum sine adjutorio Dei malum; non potuit plus et manifestius exprimi, quam in homine primo. Et ecce periit primus homo, et ubi esset, nisi venisset secundus homo? Quia et ille homo, ideo et iste homo, et ideo humanus sermo. Prorsus nusquam sic apparet benignitas gratiae et liberalitas omnipotentiae Dei, quam in homine mediatore Dei et hominum, homine Christo Jesu . Quid enim dicimus, fratres mei? In fide catholica nutritis loquor, vel in pacem catholicam lu
Abbreviated transcription (Latin):
uet tẽ innocentia inuita ꝓpria:
noli negare tractum aliquem
reatum denita prima ñ sua s
parentis sins: Noli negare: Sõ¬
fitere uenenugi: ut posstas me¬
dicam̃tum: Ellit̾ nõ sanatur Aut
nt quid ei dicis ut credat: hoc
enun respoudetur oportantt par¬
iulum. Aduerba aliena sanat
quia ad fcm̃ alienum uulnerat᷑.
gatio. respondetur: credit: Pro
nõ loquente. prosilente. ꝓtlen¬
te. et flendo quodam mͦ ut sub¬
uematur orante respondeture ⁊
ualet: An etiam hoc serpens illi
ꝑ suadere conatur quia nõ ualet.
let: Conspiratione quadam: cũ¬
municat sp̃s Credit in altero:
quia peccauit in altõ An uero
iuenit uitam p̃sentis scłi quẽ
parturiuit infirmitas: ⁊ nõ in¬
uenit uitam futuri scłi quem

Expanded text:
vet te innocentia in vita propria, vet te innocentia in vita propria, noli negare tractum aliquem reatum de vita prima, non sua, sed parentis sui primi. Noli negare; confitere venenum, ut poscas medicamentum: aliter non sanatur. Aut utquid ei dicis ut credat? Hoc enim respondetur a portante parvulum. Ad verba aliena sanatur, quia ad factum alienum vulneratur. gatio: respondetur, Credit. Pro non loquente, pro silente, pro flente, et flendo quodam modo ut subveniatur orante, respondetur, et valet. An etiam hoc serpens ille persuadere conatur, quia non valet? let. Conspiratione quadam communicat spiritus; credit in altero, quia peccavit in altero. An vero invenit vitam praesentis saeculi, quem parturivit infirmitas; et non invenit vita
Abbreviated transcription (Latin):
ominis: ut om̃is qui credit
meum nõ pereat. sed habeat ui¬
tam eteriram Unde tͥ nõ uideba¬
cur peccatores homines posse
tis morsu mouebaris: iõ crucifigi¬
tur xp̃s. iõ fundit sanguinem
xͦ. in remissionem peccatoꝵ. quia
pt̾ peccatũ id est serpentis uene-¬
num. sicut exaltanit moyses ẜ¬
pentem in heremo unde sanarẽtur
qui in illo deserte a serpentibus
mordebantur. ꝙ illu in exaltatũ
altendere inbebantur. ⁊quisqͥs
attenderq sanabatur. sic oportꝙ
exaltari filium hominis. ut
omis qui credit in eum id est
qui aitendit exaltatum qͥ nõ
erubescit confixum. qui in cruce
xp̃i gloriatur nõ pereat: sed ha¬
beat nitam et̾nam. nõ pereat.
unde credendo in ectm Unde
non pereat: attendendo exaltatũ
Alioquim perisset: Hoc enim
est omis qui credit in eum nõ
pereat. sed habeat uitam eternã.
Profers mͥ paruuilum. ⁊ iubes
lit artendat exaltatum quem
negabas habete serpentis uene¬
num Inmo si faues ei. si mo¬

Expanded text:
omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam . Unde tibi non videbatur peccatores homines posse um? Serpentis morsu movebaris: ideo crucifigitur Christus, ideo fundit sanguinem Christus in remissionem peccatorum; quia propter peccatum, id est, serpentis venenum, Sicut exaltavit Moyses serpentem in eremo, unde sanarentur qui in illo deserto a serpentibus mordebantur, et illum exaltatum attendere jubebantur, et quisquis attenderet, sanabatur; sic oportet exaltari Filium hominis, ut omnis qui credit in eum, id est, qui attendit exaltatum, qui non erubescit crucifixum, qui in cruce Christi gloriatur, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Non pereat, unde? Credendo in eum. Unde non pereat? Attendendo exaltatum: alioquin perisset. Hoc est enim, Omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Profers parvulum mihi, et jubes ut attendat exaltatum, quem negas habere serpentis venenum. Imo si faves ei, si mo
Abbreviated transcription (Latin):
remo: ut omĩs a serpente ꝑcus¬
sus intueretur exaltatum ⁊sa-
naretur: Ndam primus acce¬
pit morsum serpentis: Cum ue¬
neno gͦ natus est incarne ꝓec¬
enim deus filium suum nõ in
carne pectati: sed sicut sequitur
qui scribit in similitudinẽ car-¬
nis peccati. quia nõ decõplexu
maritali: sed dentero uirginali
misit in similitudiẽm carnis
peccati. Ut quid hoc: ut depecca¬
to dãnaret peccatum in carne
De peccato peccatum: Deserpẽte
sexpentem: sed desimilitudi̾e ł qr¬
in xp̃o nullum peccatum: sedso¬
la similitudo camis peccati ¶ deo

Expanded text:
is, ut omnis a serpente venenatus intueatur exaltatum, et sanetur. Adam primus accepit morsum serpentis cum veneno. Ergo natus in carne pecenim Deus Filium suum, non in carne peccati; sed, sicut sequitur qui scripsit, in similitudine carnis peccati; quia non de complexu maritali, sed de utero virginali. Misit in similitudine carnis peccati: utquid hoc? Ut de peccato damnaret peccatum in carne : de peccato peccatum, de serpente sein Christo nullum peccatum, sed sola similitudo carnis peccati. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
am Nõdum dixi. qd̾ ꝓmisi: pͥñ¬
di dixi. sed iam clamastis quia pͥr¬
latis: Eruditi quippe in scola mag̃ił
celestis. tanꝙͣ lectiones intente and¬
entes pie reddentes. quid sequans
nõ ignoratis: Potestatẽ inquit hob¬
o ponendi aĩam meam. ⁊ potestat̃
habeo iterum sumendi eam: Iens
oslit cam ame. sed ego pono eã
unuis: que ꝓuussimus: ꝓpositiones
mao firmissimis ut arbitor testimo¬
morum documentis ꝓbauimus:
senete qd̃ audistis Breuitet replico.
rem utilissimã quantũ existimo
sientib urĩs collocandam cõmendo
datꝰ nõ est natus de uirgine: Nati¬
sluis est operatus ex uirgine: Pa-¬
amnõ est passus in cruce: passionẽ
tañ fili ꝙ pat̾ & filius oꝑatus esti
don cesurrex̃ pater amortiuis. resur¬
ntionem tamen filii. ꝙ pat̾ ⁊ filiꝰ
uꝑitus est: Habetis ꝑsonarum distĩc¬
noñ et oꝑationis in seꝑabilitatem:
Ionergo dicanius aliquid patrem

Expanded text:
meam. Nondum dixi quod promisi. Ponenmeam. Nondum dixi quod promisi. Ponendi dixi: sed jam clamatis, quia praevolatis. Eruditi quippe in schola magistri coelestis, tanquam lectiones intente audientes, pie reddentes, quid sequatur non ignoratis. Potestatem, inquit, habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollit eam a me: simus quae promisimus: propositiones nostras firmissimis, ut arbitror, testimoniorum documentis probavimus. Tenete quod audistis. Breviter replico, et rem utilissimam, quantum existimo, mentibus vestris collocandam commendo. Pater non est natus de virgine: natit Filius operatus est ex virgine. Pater non est passus in cruce: passionem tamen Filii et Pater et Filius operatus est. Non resurrexit Pater a mortuis: resurrectionem tamen Filii et Pater et Filius operatus est. Habetis personarum distinctionem, et operationis inseparabilitatem. Non ergo dicamus aliquid Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
temn ita passionem xp̃i nec pe¬
cit sine filio. nec filius sinc pag
Etadidit pat̾ filium. tradidit ax
se iosum: Quid hic fecit urdesii¬
si peccatum  Etanseamꝰ ꝙ hins u¬
amus ad resurtectionẽ: bideami
trem ⁊ filium facietitem Opems
pat̾ resurrectionẽ filii. ꝓpt̾ hoc ei
exaltauit eum. ꝙ donau̾it ei nom̃
qd̃ est suꝑ om̃e nom̃: Nesusaitar
ergo patꝰ filiũ exaltando eum. et
excitando eum a mortuis: Nungis
et filius resuscitat. semet ip̃m
Ne suscitat plane IInfiguram sina¬
poris de templo dixit: Soluite n¬
plum hoc. et intriduo resusetio
illud Postremo sicrit ad passiontu
ꝑtinꝙ aĩam ponere. sic adtesurme¬
tionem aiãm iterum sumere Iida¬
mus si filius ꝗdaẽ aĩam suam posit
et ei animã suam pat̾ reddidit. nõ
ip̃e sibi: Pat̾ enĩ quia reddidit mar¬
festum est. Inde enim psalmus de
Ꝙ resuscita me. ⁊ reddam illisis
quia ⁊ filius aiãm suam sibi tedis
quid a nobis expectatisꝰ Ipẽ dic
Potestatem habeo ponendi aũmi

Expanded text:
ta passionem Christi nec Pater sine Filio fecit, nec Filius sine Patre. Tradidit Pater Filium, tradidit Filius se ipsum. Quid hic fecit Judas, nisi peccatum? Transeamus, et hinc veniamus ad resurrectionem. ideamus Filium pter hoc enim exaltavit eum, et donavit ei nomen quod est super omne nomen . Resuscitavit ergo Pater Filium, exaltando eum et excitando eum a mortuis. Numquid et Filius resuscitavit semetipsum? Resuscitavit plane. In figura sui corporis de templo dixit: Solvite templum hoc, et in triduo resuscitabo illud . Postremo sicut ad passionem pertinet animam ponere, sic ad resurrectionem animam iterum sumere: videamus si Filius quidem animam suam posuit, et ei animam suam Pater reddidit, non ipse sibi. Pater enim quia reddidit, manifestum est. Inde enim Psalmus dicit, Et resuscita me, et reddam illis . Sed quia et Filius animam suam sibi reddidit, quid a nobis exspectatis? Ipse dicat: Potestatem habeo ponendi animam
Abbreviated transcription (Latin):
mus aliquid ubi ꝓbemus aliqua ta
ꝙ separabilit̾ demonstrari: & insepa¬
rabilit̾ opetari Qno ibimns : ad ce¬
lum. ut de sole et luna ꝙ si deribus
Disputemus : Ad f̾ram. ut forte defui¬
tectis. de arb̾orib. de ammalib terram
implentib : an de ip̃o cels. ande ipsa
terra. que cõtinent omĩa que sunt
in celo ⁊ int̾ra ͤ Danͣ diu homo cirtu¬
is creaturam : Ad tt redi. te uide. te
inspice. te discute IIn creatura quetis
aliqua tria. ꝙ se paratim demonatã¬
da ꝙ inseꝑabilit oꝑantia: Si in crea¬
tura queris. inte pͥus quere: None¬
nim tu nõ es creatura: Simslitudi¬
nem queris: Ꝙsiturꝰ es in pecore
De deo enĩ loquȩbaris cũ queteres ꝙͣ¬
dam si militudiem Te tritate m¬
effabilis maiestatis loquebaris: ꝙ qͥa
defecisti in diuinis. tuamq infrrmi¬
tatẽ debita humilitatẽ confessus es:
ad humana uenisti. Ibi discite Ꝙ¬
ris in pecore. queris in sole: stellaͤ
Quid eiũ horiu factum aor¬

Expanded text:
liquid, ubi probemus aliqua tria et separabiliter demonstrari, et inseparabiliter operari. Quo ibimus? Ad coelum ut de sole et luna et sideribus disputemus? Ad terram, ut forte de frutetis, de arboribus, de animalibus terram implentibus? An de ipso coelo, an de ipsa terra, quae continent omnia quae sunt in coelo et in terra? Quamdiu homo circuis creaturam? Ad te redi, te vide, te inspice, te discute. In creatura quaeris aliqua tria et separatim demonstranda, et inseparabiliter operantia: si in creatura quaeris, in te prius quaere. Non enim tu non es creatura. Similitudinem quaeris. Quaesiturus es in pecore? De Deo enim loquebaris, cum quaereres quamdam similitudinem. De Trinitate ineffabilis Majestatis loquebaris; et quia defecisti in divinis, tuamque infirmitatem debita humilitate confessus es, ad humana venisti; ibi discute. Quaeris in pecore, quaeris in sole, in stella? Quid enim horum factum
Abbreviated transcription (Latin):
sumilitudo tamen ꝙ innago l
distans: Non quom᷑ ymago hns p
quod pat̾ Alit̾ enĩ ymago inflo
aliter inspeculo: Multũ distar h
lio ymago tua: tu ipe es: Hor esi
filius. qd̾ tu natuta: Substamis
quod tu. ꝑsona alius quãtu Iõ en
homo ymago tanꝙͣ unigenitus ss
sed ad ymagiuẽ quandam et qm di
similitudinẽ fcũs: Querat inses

Expanded text:
similitudo tamen et imago longe distans, non quomodo imago Filius hoc quod Pater. Aliter enim imago in filio, aliter in speculo. Multum distat. In filio imago tua, tu ipse es. Hoc est enim filius quod tu natura. Substantia hoc quod tu, persona alius quam tu. Non ergo homo imago tanquam unigenitus Filius, sed ad imaginem quamdam et quamdam similitudinem factus. Q
Abbreviated transcription (Latin):
uide homo. adu̾te si uerum est qoͥd
co: Habes ne corpus: habes cariens
habeo inquis: Nam unde est unden
loco sum: unde de loco in locũ mone
Unde uetba loquẽtis audio: nͥ ꝑaiĩ
oculos carus: Hales: Constat ur d¬
Tlius est intus. qui audit ꝑ aien
Uides ꝑ oculum: Ipm intuere: Ande¬
mũ agnouisti habitationẽ neglexsibꝰ
alius est qui uidet ꝑ ocł̃m ͦ nõ dicd̃

Expanded text:
Vide, o homo, adverte si verum est quod dico. Habesne corpus, habes carnem? Habeo, inquis. Nam unde est, unde in loco sum, unde de loco in locum moveor? Unde verba loquentis audio, nisi per aurem oculos carius est intus qui audit per aurem. Vides per oculum, ipsum intuere. An domum agnovisti, habitatorem neglexisti? alius est qui videt per oculum? Non dico,
Abbreviated transcription (Latin):
dixi mextasi mea: Didi enĩ nescio qͥd
mextasi qd̾ diu ferre nõ potur: et
redditus mortalib mẽbris q mul¬
tis mortalium cogitationib acorpꝵe
qd̾ ad grauat aĩam: Dpei Quid: Pro¬
iectus sum affacie ocłoꝵ tuoꝵ loñge
sursum est: longe deorsum: Quid ergo
dicamus fcc̃s de deo: Sienĩ quod uis
dicere sic cepisti: nõ est deus. si sic cõ¬
prehendere potuisti Aluid ꝓ deo cõpre¬
hendisti . Sit qui sic cõprehendere potu¬
isti: cogitations tua te decepisti Noc
ergo nõ est: si comphendisti Si aut̃ hoc
est. nõ cõprehendisti Quid ergo iuislo¬
qui qd̾ cõprehendere nõ pptuisti : Nide¬

Expanded text:
dixi in ecstasi mea. Vidi enim nescio quid dixi in ecstasi mea. Vidi enim nescio quid in ecstasi, quod diu ferre non potui; et redditus mortalibus membris, et multis mortalium cogitationibus a corpore quod aggravat animam, dixi. Quid? Projectus sum a facie oculorum tuorum. Longe sursum es, longe deorsum sum. Quid ergo dicamus, fratres, de Deo? Si enim quod vis dicere, si cepisti, non est Deus: si comprehendere potuisti, aliud pro Deo comprehendisti. Si quasi comprehendere potuisti, cogitatione tua te decepisti. Hoc ergo non est, si comprehendisti: si autem hoc est, non comprehendisti. Quid ergo vis loqui, quod comprehendere non potuisti?
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ꝓbemus ẽẽ aliqua tria. que
tria sẽparabilit̾ ꝓferantur inseꝑabi
animoz uidete prius quid ꝓmiitam.
ne forte increatura inueniam. quia
qua mẽtẽ qͣ coruscatione ꝑstringit.
potest dicere u̾ba illa: Ego dixi in ex¬
tasi mea In extasi tua qd dixistiꝰ ꝓiec¬
tus sum. a facie ocłoꝵ tuorum: W enĩ
uidetur mͥ iste qui hoc dirit leuasse
ad dm̃ aĩãm suam: ꝙ effudisse suꝑ
se aiãm suam cũ ei diceretur coti¬
die ubi est deus tuusꝰ ꝑuenisse spi¬
ritali quodam contactu ad illam ĩ¬
cõmutabilem lucem: eamq ĩfitmi¬
tate conspectus ferre nõ ualuisse ⁊
insuam quasi egritudinẽ atq lango¬
rẽ iterum redisse: ꝙ cõparasse se il¬
li ⁊ sensu adhuc contẽꝑari nõ posse
aciẽ mentis sue luci sapientie dei
ꝙ quia hoc mextasi fecerat abreptꝰ¬
est a sensib corporis: ⁊ sub teptus ĩ
Indeum At ubi quodam iͦ adeo
ad honunẽ reuocatus est ait Ego

Expanded text:
unde probemus esse aliqua tria, quae unde probemus esse aliqua tria, quae tria separabiliter proferantur, inseparaanimo. Videte prius quid promittam; ne forte in creatura inveniam, quia qua mentem quasi coruscatione perstringit, potest dicere verba illa: Ego dixi in ecstasi mea. In ecstasi tua quid dixisti? Projectus sum a facie oculorum tuorum . Etenim videtur mihi iste qui hoc dixit, levasse ad Deum animam suam, et effudisse super se animam suam, cum ei diceretur quotidie, Ubi est Deus tuus ? pervenisse spirituali quodam contactu ad illam incommutabilem lucem, eamque infirmitate conspectus ferre non valuisse; et in suam quasi aegritudinem atque languorem iterum recidisse, et comparasse se illi, et sensisse adhuc contemperari non posse aciem mentis suae luci sapientiae Dei. Et quia hoc in ecstasi fecerat, abreptus a sensibus corporis et subreptus in Deum; ubi quodam modo a Deo ad hominem revocatus est, ait, Ego
Abbreviated transcription (Latin):
morarent᷑. Aliquid adhuc uolo di¬
site uibi uere ⁊ acriorem intentionẽ
it̃m requiro ⁊ deuotionem: Apud
an ꝙ enim locis corporalib nõ te¬
uantur. nec occupantur nisi corpora
Ilta lotos corporales: est diu̾itas:
emo eam tamꝙͣ inspatio requirat
Uq inuisibłis.ꝙ in seꝑabiliter
et. Non in parte matre maior. ĩ
Aste minor. sed ubiq tota: nusꝙͣ
aiisa: Quis uidet hoc. quis cacpit
Copescamꝰ nos Meminetimus
suande loquamur : Illud ⁊ illud qͥe¬
quid est qd̃ deus est: pie credatur. scẽ
cogitetur. Ꝙ quantũ datur quantum
potest. in effabilit̾ intelligitur: Quies¬
cant uerba cess& lingua: Cor exci¬
tetur. cor illuc leuetur: Nõ enim
est illud tale qd̃ incor hominis as¬
cendat: sed quo cor hominis ascen¬
dat: Attendamus creaturam: Inuisi¬
bilia enĩ eius acreatura mundi ꝑ ea
que fcã sunt intellecta conspiciuntur:
ne forte que fecit deus inquib habe¬
mus quandã consuetudis familiari¬
tatem inueniamꝰ aliquã similitudi̾em:

Expanded text:
andus. Aliquid adhuc volo dicere, ubi vere et acriorem intentionem vestram requiro, et devotionem apud Deum. Etenim locis corporalibus non tenentur nec occupantur nisi corpora. Ultra locos corporales est divinitas: nemo eam tanquam in spatio requirat. Ubique invisibilis et inseparabiliter adest: non in parte major, in parte minor; sed ubique tota, nusquam divisa. Quis videt hoc? quis capit hoc? Compescamus nos: meminerimus qui, unde loquamur. Illud et illud, quidquid est quod Deus est, pie credatur, sancte cogitetur; et quantum datur, quantum potest, ineffabiliter intelligatur. Quiescant verba, cesset lingua; cor excitetur, cor illuc levetur. Non enim est illud tale, quod in cor hominis ascendat, sed quo cor hominis ascendat. Attendamus creaturam: Invisibilia enim ejus, a creatura mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur : ne forte in his quae fecit Deus, in quibus habemus quamdam consuetudinis familiaritatem, inveniamus aliquam similitudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
polias xpin. Attendite quod dic¬
num. Quare : e surtui. et nõ dedi¬
stis mͥ manducare. iuidus fui. et
no uestistis me Ite Quo ᷤ in ignẽ
eternum Prorsus ite: Quare; Nu¬
dus fui ⁊ nõn uestistis me Si ergo
in ignem et̾num ibit cui dictutꝰ
est xp̃s nudus fui et nõ uestistis me.
quem locũ in igne eterno habebiti
ta consuetridine cogitas spoliare
paganum. q uestire xͥanum Ꝙ
hic respondebit tibi xp̃s. ĩmo nuc
respondebit tͥ ꝑseruum: qualem
tͥ xp̃s ⁊ dicet Criam hic parce dam¬
nis meis: Cum enim xpĩanus spo¬
lias pagairum. impedis ficri xp̃i¬
auũ: Etiam ⁊ hic fortasse responde¬
bis adhuc ego nõ odio penã ingero.
sed dilectione pocius discipline Ide¬
o spolio paganum: ut ꝑ hãc aspetã
et salubrem disciplinam. Faciã
xͥanũ: Qudirem et crederem. si qd̃
abstulisti pagano. redderes xͥano
natum quo res humane usq̃qua¬
q uastantur: Diximus.q nemo
nobis contradicit: Quis enĩ audo

Expanded text:
spolias Christum. Attendite quid sinnum. Quare? Esurivi enim, et non dedistis mihi manducare; nudus fui, et non vestistis me . Ite. Quo? In ignem aeternum. Prorsus ite. Quare? Nudus fui, et non vestistis me. Si ergo in ignem aeternum ibit cui dicturus est Christus, Nudus fui, et non vestisti me; quem locum in igne aeterno habebit cta consuetudine, cogitas spoliare paganum, et vestire christianum. Et hic respondebit tibi Christus, imo nunc respondebit tibi per servum qualemt dicet, Etiam hic parce damnis meis. Cum enim christianus spolias paganum, impedis fieri christianum. Etiam et hic fortasse respondebis adhuc: Ego non odio poenam ingero, sed dilectione potius disciplinae: ideo spolio paganum, ut per hanc asperam et salubrem disciplinam faciam christianum. Audirem et crederem, si quod abstulisti pagano, redderes christnarum, quo res humanae usquequaque vastantur: diximus, et nemo nobis contradicit. Quis enim audet
Abbreviated transcription (Latin):
tradicete uetitati. Non enim facimꝰ
qd̃ apls monuit nec contradicentes
redarguimꝰ: obedientes alłꝯquimur.
laudantes instruimus. nõ contra¬
dicentes redarguimus. Ita uero ñ
contra dicunt lingua q uita Mo¬
neo rapit. doceo tapit. p̃cipio ta¬
pit argno rapit: Q nomodo nõ
contra dicit: Dicam etgo qd̾ de hac
te sufficete xxistimo Abstinete

Expanded text:
tradicere veritati? Non ergo facimus quod Apostolus monuit, non contradicentes redarguimus; obedientes alloquimur, laudantes instruimus; non contradicentes redarguimus. Ita vero non contradicunt lingua, sed vita. Moneo, rapit; doceo, rapit; praecipio, rapit; arguo, rapit: quomodo non contradicit? Dicam ergo quod de hac re sufficere
Abbreviated transcription (Latin):
auabstuleris plorat Quem duoxũ
stoꝵ exauditurus est dñs: Dicis e
cui dederis: Gratias age qinia ac¬
cepisti: Sed alt̾ tͥ ex alia parte dic̃
sgͥo gemo: cui abstulisti Ꝙ pene
sotum temusti et exiguum illi de¬
uisti: Si ergo quod asteri abstulis¬
ses egentib dedisses: nec talia ope¬
ut dares. sed nõ de alieno: Si habes Noͣ
da de tuo: Si ñ habes qd̾ des detuo.
melius nulli dabis: qmͣ alteros spo¬
labis: Dicturus est dñs xp̃s cum¬
retam. et alios ad sinixtram seꝑa
uetit: bene oꝑantib. Uenite bene¬
icti patris mei: ꝑcipite regnum:
Sterilib aut̃ qui nichil boui in
pauperes operati sunt: ite in ignẽ
etnum: Ꝙ que dicturus ẽ bonis:
Et respondebunt illi Dñe qñ te u¬
dimus esuriẽntẽ: et ille ad eos:
sum umi ex minimis meis fecistis:
michi fecistis: Intellige etgo stul Noͣ
te quis elemosinas facẽ de rapi

Expanded text:
cui abstuleris, plorat: quem duorum cui abstuleris, plorat: quem duorum istorum exauditurus est Dominus? Dicis ei cui dederis: Gratias age quia accepisti. Sed alter tibi ex alia parte dicit: Ego gemo cui abstulisti. Et pene totum tenuisti, et exiguum illi dedisti. Si ergo quod alteri abstulisti egentibus dedisses, nec talia opeut dares, sed non de alieno. Si habes, da de tuo: si non habes quod des de tuo, melius nulli dabis, quam alteros spoliabis. Dicturus est Dominus Chrrit, et alios ad dexteramverit, bene operantibus: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum; sterilibus autem, qui nihil boni in pauperes operati sunt: Ite in ignem aeternum. Et quae dicturus est bonis? Et respondebunt illi: Domine, quando te vidimus esurientem? Et ille ad eos: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Intellige ergo, stulte, qui vis eleemosynam fa
Abbreviated transcription (Latin):
plius cruetere: quam audis aue¬
ritate Diues erat. induebanit
purputa ꝙ bysso. ꝙ epulaba¬
tur condie splendide Quod etgo
eins crime iacens añ iannam¬
etat ulcerosus.ꝙ nõ est adiutus
Noc enim aꝑte de illo dictums
quod ĩmisericors erat. Nunqd
cipetq. diceretur de illo qͥa cu¬
piebat saturari de micis quesa¬
debant de m̃sa diuitis: Propt̾
hanc solam ĩmanita te qua cõ¬
tẽnebat paupetem ante ianua
suam iacenten. nec congrue d¬
neq pascebat: Mortiuis est ⁊ spł
Et cum apud inferos intorm̃tis
et: lenauit oclos suos: et uidit
pauꝑem in simi abrahe. Ꝙ quid
lurib ĩ moreor: desiderau̾it gutã
qui nõ dedit inicam Nõne accepit
uistam sentenciam: qui ñ dedit
crudeli auaticia. Si hec etgo pena
est auaroꝵ que pena raptorum:
ssapes facio. unctis incarcerem
uictũ multo: nuidos uestio ꝑegri¬
ios suscipio: Dare te putas: tolle¬
rnoli. et dedisti Cui dederis gaudo:

Expanded text:
plius quaerere, quam audis a Veplius quaerere, quam audis a Veritate. Dives erat; induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Quod ergo ejus crimen? Jacens ante januam ulcerosus, et non adjutus. Hoc enim aperte de illo dictum est, quod immisericors erat. Numquiciperet, diceretur de illo quia cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis? Propter hanc solam inhumanitatem, qua contemnebat pauperem ante januam suam jacentem, nec congrue digneque pascebat, mortuus est et sepultus; et cum apud inferos in tormentis esset, levavit oculos suos, et vidit pauperem in sinu Abrahae. Et quid pluribus immorer? Desideravit guttam, qui non dedit micam: non accepit justa sententia, qui non dedit crudeli avaritia . Si haec ergo poena est avarorum, quae poena raptorum? Agapes facio, vinctis in carcere victum mitto, nudos vestio, peregrinos suscipio. Dare te putas? Tollere noli, et dedisti. Cui dederis, gaudet;
Abbreviated transcription (Latin):
ualde magna pemꝰ erat illi honis¬
i cui dixit deus stulte: Nonls
dicit deus stulte quomõdo hum
dicit: Tale inquẽquam dei ueri
iudicium est. Nũquid enĩ deusn
tis daturus est regnum celor
quib aut̃ nõ est daturus regni
delorum quideis restat nsx
na gehẽnatum: Comcere hoc uden
aꝑte hoc manifesteq uideamis
uã t ille diues an cuius ianua
iacebat panprimus ulcerosis.
nõ ẽ dictus raptor tetum aliena¬
rum: Etat quidam diues inqui
qui induebatur purpura ⁊ bya
X eꝑulabatut cotidie splendre
Diues inquit erat: Non dixite
lũniator. nõ dixit paupetũ oppas¬
delator aut receptor: nõ dixit ni¬
pilloꝵ spoliator. nõ dixit iudia¬
tum ꝑsecutor. nichil hoꝵ⁊ sede
tat quidam diues. Quod malĩ
tulerat : anforte ille auferret et
dñs de illo reticero ⁊ q ꝑsouam
eius accipetꝙ si crimina eius ab¬
sconderet. qui nobis dicit. nolite
ꝑsonalit̾ iudicare d suus ergo au¬
dice crim̃ diuitis il luis : noliam¬

Expanded text:
alde magna poena erat illi homini, cui dixit Deus, Stulte. Non sic dicit Deus, Stulte, quomodo homo dicit. Tale in quemquam Dei verbum, judicium est. Numquid enim Deus stultis daturus est regnum coelorum? Quibus autem non est daturus regnum coelorum, quid eis restat, nisi poena gehennarum? Conjicere hoc videmur: aperte hoc manifesteque videamus. Nam et ille dives, ante cujus januam jacebat pauperrimus ulcerosus, non est dictus raptor rerum alienarum. Erat quidam dives, inquit, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Dives, inquit, erat: non dixit, Calumniator; non dixit, Pauperum oppresdelator, aut receptor; non dixit, Pupillorum spoliator; non dixit, Viduarum persecutor; nihil horum: sed, Erat quidam dives. Quid magnum tulerat? An forte ille auferret, et Dominus de illo reticeret, et personam ejus acciperet, si crimina ejus absconderet, qui nobis dicit, Nolite personaliter judicare? Si vis ergo audire crimen divitis illius, noli am
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ibum dĩ audis. delectatione net¬
bi dei letissime cõmoueris En lau¬
das tractantẽ: ego queꝰ facientẽ Cu
inquam laudas dicentema. ego q¬
ro facientem: Cristianus es. freꝙ̃¬
tas eccłam: amas u̾bum deilibent̾
audis Ecce hoc qd̾ ꝓpono. in eote
examina: in eo te appende: in eo as¬
cende mentis tue tribunal: ⁊ con¬
stitue te añ te iudicante Qx si pra¬
uum inueneris: corrige te Pro¬
pono etgo Deus dicit᷑ in lege su¬
ał inuentionẽ eẽ reddendam Quis¬

Expanded text:
verbum Dei audis, de lectione verbi Dei laetissime commoveris. Tu laudas tractantem, ego quaero facientem: tu, inquam, laudas dicentem, ego quaero facientem. Christianus es, frequentas ecclesiam, amas verbum Dei, et libenter audis. Ecce hoc quod propono, in eo te examina, in eo te appende, in eo ascende mentis tuae tribunal, et constitue te ante te, et judica te: et si pravum inveneris, corrige te. Propono ergo. Deus dicit in lege sua, inventionem esse reddendam
Abbreviated transcription (Latin):
instrinimis. nõ contraditẽtes redar¬
guimus. Ita uͦ nõ cõctadicũt lingua.
sed uita Moneo. raꝑit. docco rapit
p̃cipio tapit. arguo rapit : Quomꝰ
contradicit. Dicam ergo qd̾ de hac
re sufficere existimo: Abitinete uꝰ
ft̃es. absimete uos filii: abstinete
nos aconsuetudine rapicndi: Et
nos qui sub manib raptoꝵ gemi¬
tis: abstinete uos acupiditate ra¬
piendi: Alus potens est: ⁊ tapit
Tu ĩmanu raptoris gemis: quia
rapere nõ potes. ideo ñ facis: Fa¬
beto facultatẽ: ⁊ iͥ laudabo dimitã
qui post aurum nõ ab iit. qui
potuit transgredi. et nõ est trãs¬
gressus: qui face̾ mala potuit ⁊
non fecit: Tu aut̃ dic̃is. minquã
negaui rem alienam. quia for¬
te nemo tͥ cõmendaui s orte cõ¬
mendaui ͭ. s sub testib ꝯmẽda¬
uit. Dic michi reddidisti qñ aso¬
lo solus. uͥ deus intet uos fuetat.
accepisti si tc̃ reddidisti. Si mor¬
tuo qui ꝯmendatuꝵ. nescienti fili¬
o trddidisti: it̃ te laudabo. quia post

Expanded text:
dicentes redarguimus. Ita vero non contradicunt lingua, sed vita. Moneo, rapit; doceo, rapit; praecipio, rapit; arguo, rapit: quomodo non contradicit? Dicam ergo quod de hac re sufficere existimo. Abstinete vos, fratres, abstinete vos, filii, abstinete vos a consuetudine rapiendi: et vos qui sub manibus raptorum gemitis, abstinete vos a cupiditate rapiendi. Alius potens est, et rapit: tu in manu raptoris gemis; quia rapere non potes, ideo non facis. Habeto facultatem, et ibi laudabo domitam qui post aurum non abiit; qui potuit transgredi, et non est transgressus; qui facere mala potuit, et non fecit . Tu autem dicis, Nunquam negavi rem alienam. Quia forte nemo tibi commendavit; aut forte commendavit, sed sub testibus commendavit. Dic mihi, reddidisti, quando a solo solus, ubi Deus inter vos fuerat, accepisti? Si tunc reddidisti, si mortuo qui commendavit, nescienti filio reddidisti; tunc te laudabo, quia post
Abbreviated transcription (Latin):
stituto atq conspicuo petrus
dicit. tn es xp̃s filius deiuui:¬
Ergo discat nichodemꝰ quomͦ
fiat illud qd̾ ei minus intelli¬
genti incredibile ꝙ quasi ĩpossi¬
bile iuidebatur: Nemo ascendit
incelum nsi qui de celo descen¬

Expanded text:
stituto atque conspicuo Petrus stituto atque conspicuo Petrus dicit, Tu es Christus Filius Dei viErgo discat Nicodemus quomodo fiat illud, quod ei minus intelligenti, incredibile et quasi impossibile videbatur: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descen
Abbreviated transcription (Latin):
quia in hoc uttoq nõ duo xp̃ist̃
nec duo filii dei. sed una persona
nus ⁊ secundũ tarnem Quis aut̃
nrm̃ qui parum adu̾tumis aut
parum sapimus. nõ potiusiͭ
uellet distinguere. filius dei m
celo ꝙ filius hominis int̾ra sed
ne sic diuideremus. ꝙ iͣ diuidẽ¬
do duas ꝑsonas induceremus.
nõ ascendit in celum inquit nͥ
qui de celo descendit filius ho¬
minis: Filius gͦ hominis des¬
cendit de celo. Nonne filius ho-¬
minis in t̾ra fc̃s est : ñ ne filiꝰ
hominis ꝑ mariam fcũs est:
sed o homo. noli inquit seꝑare
quẽ uolo copulare. Parmm̃n ẽ
quia filius hominis descendit
Rp̃s em̃ descendit. idemq filiꝰ
hominis qui filius dei est sedet
in celo. Qui ambulabat in ter¬
ra incelo eras qͥa a iͥꝙ est xp̃s¬
petsone int̾ra filius dei ꝓꝑter
eandem unitatẽ ꝑsone ẽẽ ꝓba¬
uimꝰ in celo filium hominis:
ꝙ his u̾bis dñi. filius hominis
inquit qui est in celo ꝓpt̾ uniꝰ¬
tatem ꝑsone: Nõne mt̾ra cõ¬

Expanded text:
quia in hoc utroque non duo Christi sunt, nec duo filii Dei, sed una persona, ilius secundum carnem. Quis autem nostrum, qui parum advertimus, aut parum sapimus, non potius ita vellet distinguere, Filius Dei in coelo, et Filius hominis in terra? Sed ne sic divideremus, et ita dividendo duas personas induceremus, Non ascendit in coelum, inquit, nisi qui de coelo descendit Filius hominis. Filius ergo hominis descendit de coelo. Nonne filius hominis in terra factus est? nonne filius hominis per Mariam factus est? Sed, o homo, noli, inquit, separare, quem volo copulare. Parum est quia Filius hominis descendit Christus enim descendit, idemque filius hominis qui Filius Dei est; sedet in coelo, qui ambulat in terra. In coelo erat, quia ubique est Chrter eamdem unitatem personae esse probavimus in coelo filium hominis, ex his verbis Domini, Filius hominis, inquit, qui est in coelo. Propter unitatem personae, nonne in terra con
Abbreviated transcription (Latin):
unus est xp̃s. q cũ corpore suo
caput unus est xp̃s. Hoc gͦ
dicere uoluit. nemo aidenortn
qui descendit. Non gͦ ascendit
nisi xp̃s. siuis ascendere. estos
corpore xpĩ siuis ascendere.

Expanded text:
unus est Christus, et cum corpore suo caput unus est Christus. Hoc ergo dicere voluit, Nemo ascendit, nisi qui descendit. Non ergo ascendit, nisi Christus. Si vis ascendere, esto in corpore Christi: si vis asce
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ nõ haletꝰ nec originale
traxit: nec suum addidit. sx¬
trã uoluntatẽ carms libidins
uenit: ñ ĩ fuuit complexus ma¬
ritalis: De uirginis corpore.
nõ assumpsit uulmis: sed
medicam̃tũ. Non assumpsit
quod sanaretũt. sed unde sana¬
ret:. Quantum ad peccatum
ꝑtinet dico: Solus gͦ ille sine
pectato Quomͦ erunt mẽbra
eius. quoꝵ nuillus est sine pec¬
cato : quo mͦs᷑ audi similitudi¬
nẽ que sequitur: sẜ sicut mo¬
yses exaltauit serpentem ĩtere

Expanded text:
peccatum non habet, nec originale traxit, nec suum addidit: extra voluptatem carnalis libidinis venit, non ibi fuit complexus maritalis: de Virginis corpore non assumpsit vulnus, sed medicamentum; non assumpsit quod sanaret, sed unde sanaret: quantum ad peccatum pertinet, dico. Solus ergo ille sine peccato: quomodo erunt membra ejus, quorum nullus est sine peccato? Quomodo? Audi similitudinem quae sequitur: Et sicut Moyses exaltavit serpentem in er
Abbreviated transcription (Latin):
msi amando Usq adeo nõ om̃is
qui irascit᷑ odit. ut aliꝙͣdo m¬
gis odisse conuincantur: sini
irascitur Fat enĩ puerũ ue
in aqua fluminis ludere: ei
impetu pereat: Cu si uides et
cienter ꝑmittis: odist: Tuap¬
cientia: illus mors est: e¬
to melius est. si irasceris en
corrigis. qmͣ nõ irascendo in¬
tire ꝓmutis.: Odium ergo an
omĩa uitandũ est: trabes dei
culo eicienda est: Multumqͥ¬
pe aluid est quando quisq in¬
cens inaliquo u̾bi modum exts
qd̾ postea deleat penitendo: ꝙ a¬
ud est seruare insidias incluse
in corde: Multum postremon
tum inter est. inter turbatum
ocłm et extinctum: Festuca ti¬
bat: trabes extinguit: Hec en¬

Expanded text:
nisi amando. Usque adeo non omnis nisi amando. Usque adeo non omnis qui irascitur, odit; ut aliquando magis odisse convincatur, si non irascitur. Fac enim puerum velle in aqua fluminis ludere, cujus impetu pereat: tu si vides, et patienter permittis, odisti; tua patientia, illius mors est. Quanto melius est si irasceris et corrigis, quam non irascendo interire permittis? Odium ergo ante omnia vitandum est, trabes de oculo ejicienda est. Multum quippe aliud est, quando quisque irascens in aliquo verbi modum excedit, quod postea deleat poenitendo; et aliud est, servare insidias inclusas in corde. Multum postremo itum interest inter turbatum oculum, et exstinctum. Festuca turbat, trabes exstinguit. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
dionet nos dñs nr̃ ñ
nogligere inuicem mã
peccata nõ querendo qͥd
reprehendas: sed uidendo quid cor¬
tigas:. Eius quippe dixit acutũo¬
culum adeiciendam festucam de
oculo fr̃is sui: qui trabem mo¬
culo suo nõ habet: Quid autẽ
hoc sit: breuitꝰ insinuo caritati
utẽ. Festuca in ocło. ira est: Era¬
bes in ocło: odium est Quando
ergo qui odit reprehendit irascẽ.¬
tem festucam uuit de ocło fcĩs
tollere. sed trabe impeditur qmͣ
np̃e portat in ocło suo Festuca
micio trabis est. Nam trabes ꝙͣ¬
do nascitur: prius festuca est. N¬
gando festucã: ꝑducis ad trabẽ
Nlendo iram malis suspicionsoꝵ.
filios quis muenitur: In ip̃is
quoq petorib mat̾ aliquando
bucula sugentem uitulũ tedio
quodam euertit irascens: scd
iscerib amplectitur matus
Quasi tediũ facit cum inpmi¬
git. quetitur tam̃ si deest Nec
damus aliter filiis disciplinam:
niss aliqũatũ irascendo ꝙ indignã¬
doIlec tam̃ daremus disciplinã.

Expanded text:
dmonet nos Dominus noster negligere invicem nostra peccata, non quaerendo quid reprehendas, sed videndo quid corrigas. Ejus quippe dixit acutum oculum ad ejiciendam festucam de oculo fratris sui, qui trabem in oculo suo non habet. Quid autem hoc sit, breviter insinuo Charitati vestrae. Festuca in oculo, ira est: trabes in oculo, odium est. Quando ergo qui odit reprehendit irascentem, festucam vult de oculo fratris sui tollere: sed trabe impeditur, quam ipse portat in oculo suo . Festuca initium trabis est. Nam trabes quando nascitur, prius festuca est. Rigando festucam, perducis ad trabem: alendo iram malis suspicionibus, filios quis invenitur? In ipsis quoque pecoribus mater aliquando bucula sugentem vitulum taedio quodam avertit irascens: sed visceribus amplectitur matris. Quasi taedium facit, cum impingit: quaeritur tamen, si deest. Nec damus aliter filiis disciplinam, nisi aliquantum irascendo et indignando: nec tamen daremus disciplinam,
Abbreviated transcription (Latin):
hodie admoniti sumꝰ. beuefas
atq imple̾ possimus: añ omĩ
nõ odisse: Cunc enĩ qñ trales
est inocło tuo. uides recte quis¬
quid fuerit in ocło fr̃is tur ¶
iuim pateris donec eicias dec
ftĩs tui: qd̾ uides nocere ocłol
tris tui: Lum̃ qd̾ in te est: nol
te ꝑmittit negligere lum̃ frĩs i
Nam si odisti et ius cortipere

Expanded text:
niti sumus, bene facere atque implere possimus, ante omnia non odisse. Tunc enim quando trabes non est in oculo tuo, vides recte quidquid fuerit in oculo fratris tui; et vim pateris, donec ejicias de oculo fratris tui, quod vides nocere oculo fratris tui. Lumen quod in te est, non te permittit negligere lumen fratris tui. Nam si odisti, et vis corripere
Abbreviated transcription (Latin):
do facimus ista cũ gaudio:
do uidemus homines ꝓficere
borat operariꝰ in agro. Qun¬
do acendit arborẽ et fcuchu
iudꝙ. quãdo actendit segete
uauit. nõ sine causa mauusa¬
triuit: nõ sine causa frigus e¬
estus tolerauit Hot est qd a¬
ut cũ gandio hoc faciãt: et uĩ
tristicia: Non enĩ expedit uobs
Nũqͥd dixit ñ illis expediteᷤ
dixit: nõ expedit uobis: Nam
li p̃positi quando contristantur
malis urĩs. expedit illis᷑ ip̃s
sticia ꝓd̾e illis: sed nõ expediti
bis: Nichil aut̃ nobis uolumis
expedire: qd̾ nõ expedit uobis s¬
mul erggo ftẽs in dñco agio b¬

Expanded text:
 utique ista cum gaudio, quando videmus homines proficere laborat operarius in agris, quando attendit arbores, et fructum videt; quando attendit segetemvavit, non sine causa manus attrivit, non sine causa frigus aestusque toleravit. Non expedUt cum gaudio hoc faciant, et non cum tristitia; non enim expedit vobis. Numquid dixit, Non illis expedit. Non; sed dixit, Non expedit vobis. Nam illi praepositi quando contristantur de malis vestris, expedit illis; ipsa tristitia prodest illis: sed non expedit vobis. Nihil autem nobis volumus expedire, quod non expedit vobis. Simul ergo in D
Abbreviated transcription (Latin):
te loquor: quo t̾rente uõ tas
Nam quis nõ eligeret taceni
et rationem de u̾bis nõ red¬
Nio reS iã suscepimus onis
os legeretur: obedite preposi
urĩs. & subditi estote. quia ip̃i

Expanded text:
te loquor, quo terrente non taceo. Nam quis non eligeret tacere, et rationem de vobis non reddere? Sed jam suscepimus onus, tola ad Hebraeos legeretur: Obedite praepositis vestris, et subditi estote; quia ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
qui dixit. cauete facere iusti¬
ciam urãm corã hominib ut
uideamim ab eis Aliogiĩ nõ
habebitis m̾cedem apud prẽm
nr̃m qui in celis est Q nolite si¬
miles eẽ ypocritis quando oratis:
amant eium stare in plateis ꝙ
orare: ut uideantut ab hominib:
Nm̃ dico uobis ꝑceperunt mer-¬
cedẽ suam Emerunt oleũ: pre¬
ciũ dederunt: Finerũt nõ sũt frau¬
dati laudibus laudib humanis:
Quesierũt laudes humanas: ha¬
buerunt: Iste laudes humane:
in die uidicii nõ eos adiuuant
Ille aut̃ quomꝰ fecerunt: Luce¬
ant oꝑa urã coram hominib ut
iudeant bona facta urã: q glori¬
ficet᷑ prẽm urm̃ qui in celis est
Non eit uos Nõ enĩ de tuo habes
oleum Lacta te et dic habeo:
Sed habeo Quid enĩ habes qd̾
nõ accepisti ͤ Eigo ille sic fece¬
tur et nõ mueniut: Aꝑta est
ianua: Uenit sponsus. ꝙ spon¬
sa tunc glorificata cũ xp̃o eccła
ut singula mẽbra ad totũ secol¬
ligant. E intrauerunt cũ illo

Expanded text:
i dixit, Cavete facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis: alioquin non habebitis mercedem apud Patrem vestrum qui in coelis est. Et nolite similes esse hypocritis, quando oratis. Amant enim stare in plateis et orare, ut videantur ab hominibus. Amen dico vobis, perceperunt mercedem suam . Emerunt oleum, pretium dederunt: emerunt, non sunt fraudati laudibus humanis; quaesierunt laudes humanas, habuerunt. Istae laudes humanae in die judicii non eos adjuvant. Illae autem quomodo fecerunt? Luceant opera vestra coram hominibus, ut videant bona facta vestra, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Non ait, Vos. Non enim de tuo habes oleum. Jacta te, et dic, Habeo: sed ab eo. Quid enim habes, quod non accepisti ? Ergo illae sic fecetur, et non inveniunt; aperta est janua, venit sponsus et sponsa, tunc glorificata cum Christo Ecclesia, ut singula membra ad totum se colligant. Et intraverunt cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
repbo uos: In arte mea nõ uog
agnosco: ars mea nescit uica
Noc est aut̃ magnũ: Et nest
uicia: et uidicat uicia Nesare
ciendo: iudicat arguendo
uobis quĩꝙ prudentes : ad isa
prudenciã quinarii numeri ꝑ¬
uẽtes: Ueniet enĩ hora: ꝙ qul̃¬
do nescimus ueniet: Media us¬
te ueniet: Uigilate. Sit clausi
eunͣ̃geliuii Uigilate: quia ns¬
ais diem neqz horam: Sier¬
o dormituri sumus. qͣuomodo
ingilamus: Corte iugila. fide iugi¬
la spe ugila. caritate iuigila. ope¬
nyiugila ꝙ quando corpore dor¬
meris: ueniet tempus ut surgas
sum aut̃ surrexeris: p̃para lam¬
pates Tunc nõ extinguant᷑. tuc̃
interiore consciencie oleo uegeten¬
tur: tunc sponsus ille incorporeis
negib amplectatur. tunc te intꝰ¬
ducat in domũ ubi nũꝙͣ dormias:
uoi nũꝙͣ tua lampada possit extin¬
su Hodie uero laboramus: et lam¬
pades nr̃e int̾ uentos scłi huiꝰ temp¬
tatonesq fluctuant: Sed ardeat
i eobore flãma nr̃a. ut uentus tẽp¬

Expanded text:
reprobo vos. In arte mea non vos agnosco; ars mea nescit vitia: hoc est autem magnum, et nescit vitia, et judicat vitia. Nescit faciendo, judicat arguendo. vobis quinque prudentes, ad istam prudentiam quinarii numeri pertinentes. Veniet enim hora, et quando nescimus, veniet. Media nocte veniet, vigilate. Sic clausit Evangelium: Vigilate, quia nescitis diem neque horam. Si ergo dormituri sumus, quomodo vigilamus? Corde vigila, fide vigila, spe vigila, charitate vigila, operibus vigila: et quando corpore dormiveris, veniet tempus ut surgas. Cum autem surrexeris, praepara lampades. Tunc non exstinguantur, tunc interiore conscientiae oleo vegetentur: tunc sponsus ille incorporeis nexibus amplectatur, tunc te introducat in domum, ubi nunquam dormias, ubi nunquam tua lampas possit exstingui. Hodie vero laboramus, et lampades nostrae inter ventos saeculi hujus tentationesque fluctuant: sed ardeat in robore flamma nostra, ut ventus ten
Abbreviated transcription (Latin):
ergo frẽs: Iam disceptemꝰ de quĩ¬
q uirginub prudentib et quĩq
fatius: Uoluerunt ire oburam sp̃õ¬
so: Quid est ire obuiam sponsoc
Corde ire: expeclate eius aduẽ¬
tum. Sed ille tardabat. Dũ
Quid est sõnus iste Ne forte
tardante sponso qm̃ habundat
iniquitas tefrigescet caritas
multoꝵ. sic cine intellecturi su¬
mus istũ somnũ : Non mͥ placꝙ.
Dico quare: quia sut̃ iͥ prudẽtes
bundabit miquitas refrigescꝙꝵ
caritas multoꝵ: subiecit et

Expanded text:
ergo, fratres? Jam disceptemus de quinque virginibus prudentibus et quinque fatuis. Voluerunt ire obviam sponso. Quid est, ire obviam sponso? Corde ire, exspectare ejus adventum. Sed ille tardabat. Dum Quid est somnus iste? Ne forte tardante sponso, quoniam abundat iniquitas, refrigescit charitas multorum. Siccine intellecturi sumus istum somnum? Non mihi placet: dico quare. Quia sunt ibi prudentes: abundavit iniquitas, refrigescit charitas multorum; sub
Abbreviated transcription (Latin):
nõ de se cogitet. nõ ego erant n
leum uenderẽt: ceperũt desi¬
re lampades: et conu̾te tut̾ ses
tue ad quĩq prudentes Bate n¬
bis de oleo uro: quia lampates
stre extinguntut: Hoc que rel
qd̾ consueuerãt. id est alieno s¬
leo lucere: et ad alienas laurs
ambulare: Date nobis deoles

Expanded text:
qui non de se cogitet: non ergo erant qui qui non de se cogitet: non ergo erant qui oleum venderent; coeperunt deficere lampades, et converterunt se fatuae ad quinque prudentes: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur. Hoc quaerebant quod consueverant, id est, alieno oleo lucere, ad alienas laudes ambulare. Date nobis de oleo
Abbreviated transcription (Latin):
lantut hominib uolunt pla¬
cere: et idõ omia ista laudabi¬
lia faciunt : oleũ secũ nõ por¬
tant: Cu ergo tecũ porta. intꝰ
porta. ubi uidet deus: ibi porta
testimoniũ conscientie tue
Qui aut̃ ambulat ad testimo¬
niũ alienũ: oleum nõ portat
secum Si ido̾ ab stines abilli¬
citis et facis bona oꝑa ut ab
hominib lauderis: nõ est in¬
tus oleum: Beniq cũ cepe¬
rint homines nõ landare: de¬
ficient lampades: Intendat
mitent ille uirgines. nõ est dic¬
tum quia extinguebantur lam¬
pades il laꝵ. Sapientiũ lampa¬
des ardebant. de oleo et̾no. de cõ¬
scientie sue ueritate. de interio¬
re gła. de intima caritate: slide¬
bant tam̃ q illarũ fatuarum
Quare tunt ardebant: Quia
nõ deerant laudes hominũ Px¬
stea ueto quam surrexerũt.
est insurrectione amortuis:
perunt aptare lampades suas
id est p̃parare deo operum suo
reddere tationẽ Qẜ quia nemii
tunc qui laudet: omĩs homin
use sue uacat. nemo est. tuit

Expanded text:
 hominibus volunt placere, et ideo omnia ista laudabilia faciunt, oleum secum non portant. Tu ergo tecum porta, intus porta, ubi videt Deus: ibi porta testimonium conscientiae tuae. Qui autem ambulat ad testimonium alienum, oleum non portat secum. Si ideo abstines ab illicitis, et facis bona opera, ut ab hominibus lauderis; non est intus oleum. Denique cum coeperint homines non laudare, deficiunt lampades. Intendat mirent illae virgines, non est dictum quia exstinguebantur lampades illarum. Sapientium lampades ardebant de oleo interno, de conscientiae securitate, de interiore gloria, de intima charitate. Ardebant tamen et illarum fatuarum. Quare tunc ardebant? Quia non deerant laudes hominum. Postea vero quam surrexerunt, id est, in resurrectione a mortuis, coeperunt aptare lampades suas, id est praeparare Deo operum suorum reddere rationem. Et quia tunc nemo est qui laudet, omnis homo causae suae vacat, nemo est tunc
Abbreviated transcription (Latin):
apłs: Gła nr̃a hec est testimo¬
nium conscientie nt̃e: Ibi ole
tere in tro possunt: oliuã creare
nõ possunt: Ecce habeo oleum:
porta tecũ Quid est porta tecũ:
Intus habe: ibi do̾ place sħe¬

Expanded text:
a nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Ibi oleutere intro possunt, olivam creare non possunt. Ecce habeo oleum: porta tecum. Quid est, porta tecum. Intus habe, ibi place De