comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nib disseruit᷑. que propter lon¬
gam narrationem silendo pret̃
cium. ẽrat cum oenouefa muli¬
et: que ꝑ ipsã fuerata diaboli
filius annorũ quatuor. qui ca¬
suruit in puteũ: ce post tres fere
horas. exinde ablatus a matre
sua. & cũ fletu & gemitu ante pe¬
ues genouefe uultu attritus. de
positus est. Quẽ ut accepit seno¬
uefa. & pallio suo cooꝑuitꝰ pro¬
strata in oratione tc̃ flere cessauit:
cũ puerũ mortuũ mors ounisit.
Frant eodem temꝑe dies qua¬
dragesime. & infans ip̃e iam cate¬
cuminus factus. fide imbueba¬
tur catholica. quinĩmo in pas¬
che iugilia baptizatus. oellome¬
ris nuncupatus est: eo qd̃ in cel¬
la sepedicte genouefe.uitã quã
amiserat recepisset. IN meldoꝵ
urbe occurrit ei homo: cubito
contractum uexillo crucis mu¬
niens: in semibora manus eius
restituta est pristine sanitati.

Expanded text:
nibus disseruit, quae propter lonnibus disseruit, quae propter longam narrationem silentium prettium erat cum ea mulier, que ab ipsa fuerat a vexatione filius annorum quatuor. Qui casu ruit in puteum, et post tribus fere oris exinde sublatus a matre sua, cum fletu et gemitu ante pedes Genovefe, vultu contritu, depositus est. Quem cum accepisset Genovefa et palleo suo quooperuisset, prostrata in oratione, tunc flere cessavit, cum puerolum mortuum mors demisit. Erant eodem tempore dies quadraginsime, et iufans ipse iam caticuminns factus, fide induebatur catolica, quin immo in paschae vigilia babtizatus, Cellomeris nuncopatus est, eo quod in cellolam sepe dicte Genovefe vitam quam amiserat recipisset. 33. In Meldorum urbe occurrit ei homo a cubito contractum vixillum crucis muniens, in simeora manus eius restituta est prestine sanitate.
Abbreviated transcription (Latin):
b se inueritate: quiq uolunta¬
tem timentium se facit: &e depre¬
cationes iustor exaudit. ce sal¬
uantur ab eo.Surgensq geno¬
uefa ab oratione. c&e signans u¬
nũquẽq singulariter. om̃s con¬
tinuo obsessi ab spiritib inm̃¬
dis. curati sunt. Mex omĩũ astan¬
tium nares nidor ac fetor grauis¬
simus attigit: uidelicet ut crede¬
rent animas. auexatione de¬
monum emundatasͥ & mag¬
nificauit omĩs oetus dm̃ in ta¬
li signo. Adueniens quedã pu¬
ella a bituricensi urbe parisius:
que post consecrationẽ corpus
suũ iuolauerat. s ab hominib
inmaculata credebatur: interro¬
gatur a genouefa utrũ sancti¬
monialis. an iudua eẽt. At illa
res pondit se in sanctimonia cõ¬
seruatam: intacto corpore xp̃o
dignũ ꝓrebere famulatũ. E con¬
trario genouefa locum. tempus.
hominẽ qui corpus conimacu¬
lauerat exposuit. At ulaque in
cassum se xp̃i sponsam confiteba¬
tur: conscientia conuicta protinꝰ
ta  demq de huiuscemodi homi¬

Expanded text:
luntate timentium se faciet et depraecationem iustorum exaudiet, hac salvantur ab eo. Elevansque Genovefa ab oratione et signans unumquemque singulariter, omnes continuo ab obsessis spiritibus inmundis curati sunt. Moxque omnium adstantium nares nidor ac faedor gravissimus adtegit, videlicet ut cuncti crederent animas a vexatione demonum emundatas. Et magnificavit omnes coetus Dominum in tale signo. 31. Adveniens quaedam puella a Bituriginsi urbe Parisius, quae post consecrationem corpus suum violaverat, sed ab hominibus inmaculata credebatur. Interrogatur a Genovefa, utrum sanctaemoniales esset an vidua. Ad illa respondit, se in sanctimonio consecratam, intacto corpore, Christo dignum prebere famulatum. E contrario Genovefa locum ac tempus vel hominem qui corpus eius violaverat exposuit. Ad illa, que in cassum se Christi sponsa profitebatur, conscientia convicta, protinus ta de huiuscemodi homi
Abbreviated transcription (Latin):
pedum usus fuerat ablatus.
Quã ut manib genouefa con-¬
trectauit. confestim sanitatẽ
us porta. offerrentur ei inter ui¬
ros &e mulieres duodecim anime.
que a demonib grauissime.
uexabantur. Ilico genouefa
xp̃m sibi obsecrans in auxili¬
um exurgere: ad orationẽ re¬
cucurrit. Continuo inergums¬
ni suspenduntur in aera: ita ut
neomanus eorũ camerã. nec pe¬
des terrã tangerent. Quecũ ab
oratione leuasset se: ussit eos
sibi adẽe gradiendi facultatẽ:
genouefa signatis inaere. ce uin¬
ctis post tergũ manib. ac silen¬
tes: ad basilican predicti mrĩs
ꝑrexeruntꝰ illaꝙ post duas fere
horas. subsecuta est eos. Que cũ¬
orare ut moris erat s adherens
pauimento cum fletu cepisset
uociferabantur inergumini
cũ ingenti clamore: prope iam ẽẽ.
quos aduenire sͥ ad solatium
genouefa precabatur.forsitan
ut opinor angeli aut martyres.
ł iusti eidem in auxiliũ uenie¬

Expanded text:
pedum usus fuerat ablatus. pedum usus fuerat ablatus. Quam ut manibus Genovefa contrectavit, confestim sanitatem us propria urbe offerentur ei inter viros et mulieres XII anime, quae a demonibus gravissime vexabantur. Ilico Genovefa Christum sibi obsecrans in auxilium exsurgere ad orationem recurrit, continuoque inergumini suspenduntur in aera, ita ut nec manu s eorum cameram nec pedes terram tangerent. Que cum ab oratione levasset iussissetque eos sibi gradiendi facultatem cGenovefa signati, revinctis postergum manibus, ac silentes ad basilicam praedicti martires perrexerunt; illaque post duabus fere oris subsecuta eos, ad corare, ut mores sibi erat, adherens pavimento, cum fleto coepisset, vociferabant inergumini cum ingenti clamore, prope iam esse quos advenire sibi in solatio Genovefa praecabatur. Forsitan, ut opinor, angeli aut martires vel iusti eidem in auxilium convenie
Abbreviated transcription (Latin):
ab antiochia constitutus in co¬
liunna annis fere quadragin¬
taꝰ quem auint fideles negoti¬
atores euntes ac redeuntes de
genouefa interrogasse: quiã cẽ
ueneratione profusa salutasse:
&e ut eum in orationib suis me¬
moriter haberet poposcisse. fert̃
admirabile istud apud nos: nec
calidus nec frigidus xp̃ianus
habetur: qd̾ ita scientia dei. fi
delissimi famuli xp̃i ueluti sen¬
sum dñi cognoscentes. tantis
metipõs ab amministratione
sua compererant. Puella que¬
dam iam nubilis. & iam despon¬
petiit sͥ ab ea uestem mutari.
Qd̾ cum adoles cens cui promis
sa fuerat audiret: protinus in¬
dignatione repletus. meldis
urbem ubi cilinia cum geno¬
uefa morabatur.aduenit.Mox
genouefa una cum cilinia ut
sumina festinatione ad eccłiã
ꝑrexit. Magni miraculi res fuit:
Sic itaq predicta puella ab huiꝰ
mundi naufragio ł contagione
liberata: usq in consummatio
sepedicta cilinia obtulit geno¬
uefe puellam de ministerio suo.
cui biennio fere egrotanti etiã

Expanded text:
ab Anthiocia constitutus in colomna annis fere quadraginta. Quem aiunt sedole negotiatores euntes ac redeuntes de Genovefa interrogasse, quam etiam veneratione profusa salutasse et, ut eum in orationibus suis memorem haberet, poposcisse ferunt. Admirabile istud apud nos nec calidus nec frigidus christianus habetur, quod ita scientia Dei Christi fidelissimi famuli, veluti sensum Domini cognuscentes, tantas met ipsos ab administratione sua conperiant. 28. Puella quaedam iam nobilis et iam desponpetiit sibi ab eam veste mutare. Quod cum aduliscens, cui fuerat promissa, audisset, protinus indignatione repletus Meldus urbem, ubi Cilinia cum Genovefa morabatur, advenit. Mox Genovefa una cum Caelinia, ut ma cum festinatione ad ecclesiam perrexit. Magni miraculi res fuit, . Sic itaque predicta puella ab huius mundi naufragium vel contagione liberata usque in consummationsepe dicta Cilinia obtulit Genovefe puellam de ministerio suo, cui biennio fere egrotante etiam
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat ostensa. & iccirco sine int̃¬
missione orans. flere consueuerat:
sor quidam ex meldoꝵ urbe nomi

Expanded text:
fuerat ostensa. Et idcirco sine intermisione orans flere consueverat, sor quidam ex Meldorum urbe nomi
Abbreviated transcription (Latin):
set ad locum ubi erat inamne
sequane arbor que naues merge
oratione facta: arborem incidi p̃
ruit auulsa. Proitinus duo mõ¬
stra egressa sunt.uario colore
inceps in eodem loco. naufragi
fuisset ingressa: occurrit ei qui¬
dam tribunus nomine pasciuꝰ.¬
Qui deprecabatur eam ut uxo¬
rẽ suã longo iam temꝑe para¬
lisis languore detentam. sua ui¬
sitatione sanaret. Obsecrante gͥ
tribuno ⁊ seniorib loci illius.
in domũ eius ingressa. ad lec¬
tũ egrotantis femine accessit.
Statimꝙ ut sͥ sine intermissi¬
tem trecassium ꝑueniret. oceur¬
rit ei multitudo ppłi offeren¬
tes infirmos. Quos illa signans
&e benedicens: incolumes redde¬
bat. Oblatus est in eadẽ urbe
facto crueis signo. inuocata in¬
duudua trinitate. illuminauit.
Quidam subdiaconus ut ui¬
dit tanta nurabilia ꝑ eam fie¬
ri. obtulit ei filium suũ. quẽ bis
ri uissit: quam ut accepit inuoca¬
to nomine diui. & ut uexillo cru¬
cis signatam. puerulo infirmo
potandam dedit: propitio dño

Expanded text:
set ad locum, ubi erat in amne Sęquana arbor, qui naves mergeboratione facta, arborem incidi iusruit avulsa. Protinus duo monstra feruntur vario colore inceps in eodem loco naufragiumfuisset ingressa, occurrit ei quidam tribunus nomine Passivus, depraecabatur eam, ut uxorem suam, longo iam tempore paralisi egritudine detentam, suam visitacione sanaret. Obsecrante ergo tribuno vel seniores coeti illius, in domo eius ingressa, ad lectum egrotantes femine accessit statimque, ut sibi sine intermisitem Trecassium pervenisset, occurrit ei multitudo populi offerentes infirmus, quos illa signans et benedicens incolomis reddebat. Oblatus est ei in eadem urfacto crucis signaculo, invocata individua Trinitate, inluminavit. 38. Quidam subdiaconus, ut vidit tanta mirabilia per eam fieri, obtullit ei filium suum, quem bis re iussit. Quam ut accepit, invocato nomen Domini, et ut vixillo crucis signata puerolo infirmo potandam dedit, propicium domi
Abbreviated transcription (Latin):
panes integerrimos erogauit:
adeo ut sepe puelle que in obse¬
quio eius erant.recurrentes ad
clibanũ partẽ de panequẽ in eo
nes calidos ꝑciuitatem post pau¬
lulũ cernerent egenos deferen¬
tes: nomenq senouefe bñdicen¬
tes. ac magnificantes audirent.
Frat illi spes non de his q̃ uident᷑.
s que non uident᷑: erat enĩ in cor

Expanded text:
panes integerrimus erogavit, panes integerrimus erogavit, adeo ut sepe puelle, que in obsequio eius erant, recurrentes ad clibanum, partem de pane, quam in eo nes calidus per civitatem post paulolum cernerent egenus deferentes et nomen Genovefe benedicentes ac magnificantes audirent. Erat illi spes non de his quae videntur, sed quae non videntur. Noverat enim ver
Abbreviated transcription (Latin):
suam cuitatem: uxor tribuni
secuta. quousq nauẽ. ascende¬
ret. eam prosecuta est. Nauali
gͦ euectione remeantib. conti¬
git ut naius eoꝵ uento flante.
ita inter soopulos ⁊arbores ꝑieli¬
taretiu: ut castellate in quib fru¬
gem exibebant. in latereuerse.
etiam naues aqua implerentur.
lico genouefamanus ad celum
txtendens: opitulationẽ a xp̃o
flagitauit. Statim q nauis in su
o cursu directa est: sicq ꝑ eam do¬
minus ac deus nr̃ un decĩ naues¬
saluauit.Hȩc ut uidit presbit
bessus. cuius pretimore calor os¬
sa reliquerat: leticia repletus. ela¬
ra uoce oecinit dicens.Ad uitor
& protector factus est nobis dñs:
in salutem. Pariterq: om̃s oum eo
in celum clamore sublato: canti¬
cũ exodi. in modum celeumatis
conc̃inentes. magnificabant cłmꝰ
ꝑ quẽ sunt famula eius genoue¬
fa deprecante saluati. Regressa
itaq parisius. unicuiq pro ut
opus erat. frugem dis ꝑsitꝰ ñnul
lis quib uirtus pre inopia deerat.

Expanded text:
suam civitatem, uxor tribuni, secuta, quousque navem ascenderet, eam prosecuta est. Navale igitur effectione remeantibus, contigit, ut naves eorum, vento flaute, ita inter scupolus vel arbores periclitarentur, ut castellae in quibus frugem exhibebant in latere verse, et iam naves aqua inplerentur. Ilico Genovefa, ad caelumxpansis, opitolationem a Christo flagitavit, confestimque naves in suo sunt cursu directe, sicque per eam Dominus ac Deus noster undecim navesalvavit. Haec ut vidit Bessus presbiter, cuius prae timore calor ossa reliquerat, leticia repletus, clara voce cecinit, dicens: 'Adiutor et protector factus est nobis Dominus in salutem'. Pariterque omnes cum eo, in caelo clamore sublato, canticum Exodi in modum celeume concinnentes, magnificaverunt Deum, per quem sunt, famula eius Genovefa deprecante, salvati. 40. Regressa itaque Parissius, unicuique, prout opus fuit, frugem dispersit. Nonnullis etiam, quibus virtus pre inopia deerat,
Abbreviated transcription (Latin):
& uigiliis uacans Adueniens¬
uͦ quedam femina religiosa. curi¬
ositate potius qmͣ froe ꝑmota.
qͥo nam Genouefa in cellula a¬
geret. clam agnoscere uoluit. Qͤ
ut ad fores celle ꝑuenit: mox ocu
lorũ lumen amisit. Nescio procul
uubio quid dolose cogitantem. ul¬
tio diuina damnauit. Quius ocu¬
los ĩ cõsummatione quadrage¬

Expanded text:
Adveniens quedam relegiosa femina, curiositate potius quam fide permota, quidnam Genovefa in caellola sua ageret, clam cognuscere voluit. Que ut ad foris eius pervenit, mox lumen oculorum amisit: nescio quid eam procul dubio dolose cogitantem ultio divina damnavit. Cuius oculus post consummationem quadragin
Abbreviated transcription (Latin):
ta est. S primũ abineunte e¬
tate eius. deuotionem ce grãm
est: fidelib censui innotescere.
mano &e lupo pontificib ad pe¬
que in illis finib imminebat:
cum seminans. asserebat ex du

Expanded text:
Sed primum ab ineunte aetate eius devotionem, tum m fidelibus censui innotisci. 2manum et Lupum pontifices ad Petunc in illis finibus iminebat, cum seminans, adserebat, natus
Abbreviated transcription (Latin):
uenerari debuissent:irritañdo¬
ñ increparent. S cũ illi se nequa
qm corrigerent. subito paium̃¬
tũ solarii cum irrisorib cecidit:
dm̃q preiectus cum penitenti¬
b residens ad mensam reman¬

Expanded text:
uenerari debebant irridendo non increparent. Sed cum illi non se corrigerent, subito pauimentum solarii cum irrisoribus cecidit et tantum Preiectus cum abstinentibus residens ad mensam reman
Abbreviated transcription (Latin):
positi st̃ in mẽdio amphiteatri¬
Et dimissis bestiis diuersis. saty¬
rus & ꝑpetua a leonib sunt de¬
uorati. Saturninus uͦ ab ursis
uocatus uͦ & felicitas: a leopar

Expanded text:
i in medio amphitheatret dimissis bestiis Satyrus et Perpetua a leonibus deuorati, Saturninus gladio uocatus et Felicitas a leopar
Abbreviated transcription (Latin):
tans infantem in collum euts:
& ip̃e cũ matre & marito tenens
manus eius: & flentes oscula bã¬
tur dicentes. Miserere nr̃i filia :¬
& uiue nobiscum. Atilla proici¬
dixit. Recedite a me oꝑarii iniqͥta
tis: quia ñ noui uos. ⁊ on enĩ

Expanded text:
tans filium in collum eius et ipse cum matre et marito tenentes manus eius et flentes, osculabantur eam dicentes: «Miserere nostri filia et uiue nobiscum». At illa proicidixit: «Discedite a me, inimici dei, quia non noui uos». Videns
Abbreviated transcription (Latin):
unusq: e muro spectantiũ fiden¬
tior reliquis. ausus ẽ extra pro¬
cedere: be e uicino cũ tremore a¬
stans. sꝑectabat si qise eoꝵ pos¬
set agnoscere. Tunc inter extre¬
mos uidet quendã olim sͥ fami¬
liarẽ. ip̃ius urbis cuie. boni te¬
stimonii ac deuote mentis ho
uina adiuratione nominetenus
appellans ad se uocitauit: & que
eẽt illa tanta multitudo sͥ mani¬
festari depoposcit. Cui inquit.
Licet sis indignus diuina myst̾ia
cognosc̃e: tñ noueris nos peccatͥ¬
ces animas.ad huc inmeritas
celestis regni gaudia possidere:
uice penitentie loca scã conti¬
dicto disparuit: ac illũ nimio
integro anno languens decubu¬
it in lecto. & hec eadem domno a¬
płico. retulit ore proprio. Expli

Expanded text:
Unus quoque ex muro spectantium fidenUnus quoque ex muro spectantium fidentior reliquis, ausus est extra procedere, et e vicino cum tremore astans spectabat, si quem eorum posset cognoscere. Tunc inter extremos videt quemdam sibi olim familiarem, ipsius urbis civem, boni testimonii et devotae mentis hovina adjuratione nomine tenus appellans ad se vocitavit, et quae esset illa tanta multitudo sibi manifestari depoposcit. Cui inquit: « Licet sis indignus divina mysteria cognoscere, tamen noveris nos peccatrices animas, adhuc immeritas coelestis regni gaudia possidere, vice poenitentiae loca sancta contidicto disparuit, ac nimio illum ue integro anno languens recubuit in lecto, et haec eadem domno apostolico retulit ore proprio I
Abbreviated transcription (Latin):
sera obliuionis obeludere:
qd eius temꝑib ad duunã lau¬
dẽ apuo nargnã gestũ referctir
memoriale:euius rei testes ui¬
sorii. aminimo usq ad maximũ
cuncti illius urbis dicunt᷑ ex¬
titisse. Nam biennio anteꝙͣ ibi-¬
dem hic uenerandus papa dñi¬
cum celebraret natalicĩr conti¬
git ut quodam estiuo tempore
infinitã multitudinẽ uixta ea¬
dem menia habere transitũ: cuiꝰ
derrore attonrta unuiersa plebs
muros ascendit:quafi ob capi¬
ende ciuitatis defensaculũ. Que
multitudo infinitũ terre. spa¬
ciũ. quantũ humanus posset
comprehendere uisus implebat:
ce pre celeri gradu orientẽ uer¬
sus transcurrebat. Uidebantur
autẽ cuncti niro candore habitꝰ.
uultusq: ac capitis eanitie ue¬
nerandi: pene consimilis forme
qualitate decori. Qd̃ miraculũ
om̃s a muris urbis aspectantes
stupidos reddidit. & a primo ma¬
ne usq: ad horam nonam. excur¬
rere non destitit. Sole autẽ decli¬
nante cepit illa ammiranda
multitudo paulatim rarescere:

Expanded text:
ludere quod, ejus temporibus, ad divinam laudem apud Narniam gestum refertur memorabile. Cujus rei testes visorii, a minimo usque ad maximum, cuncti illius urbis dicuntur exstitisse. Nam biennio antequam ibidem hic venerandus papa Dominicum celebraret natalitium, contigit quodam die aestivo tempore infinitam multitudinem juxta eadem moenia habere transitum. Ejus terrore attonita universa plebs muros ascendit, quasi ob capiendae civitatis defensaculum. Quae multitudo infinitum terrae spatium, quantum humanus posset comprehendere visus, implebat, et prae celeri gradu orientem versus transcurrebat. Videbantur autem cuncti miro candore habitus, vultusque ac capitis canitie venerandi, pene consimilis formae qualitate decori. Quod mirandum omnes a muris urbis aspectantes stupidos reddidit, et a primo mane usque ad horam nonam excurrere non destitit. Sole autem declinante, coepit illa admiranda multitudo paulatim rarescere.
Abbreviated transcription (Latin):
mirabili altitudine usq ad
Dextra uͦ leuaq: merant fixi cul¬
Sub ea uͦ iacebat latens. draco te¬
terrimus ingenti forma: ut p̃
metu eius quiius ascendere for¬
midaret. uidi etiã ꝑ eam ascen

Expanded text:
mirabili altitudine erectam Dextra uero leuaque erant fixi culSub ea iacebat latens draco teterrimus et ingentis forme ut pre metu quiuis ascendere formidaret. Vidi etiam per
Abbreviated transcription (Latin):
feratur tripoda: & thurificent
Conterat dñs deos gentiũ. Et cõ¬
tinuo soluta est tripoda erea ue¬
lud lutũ. ħ uidentes dio mili¬
tes papias & maurus:ceperunt

Expanded text:
est tripoda ut sacrificarent. Conterat Dominus deos gentium. Et continuo soluta est tripoda aerea velut lutum. Quod videntes duo milites, Papias et Maurus, crediderunt
Abbreviated transcription (Latin):
festina. Aut sacrifica deo hercu¬
liͥ aut carnes tuas ignib ere¬
Et ego quidem semꝑ hoc optaui.
uerũptñ si meritus fuero. ut¬
tradidit eum. lao ditio prefecto.¬

Expanded text:
s: Aut sacrifica deo Herculi, aut carnes tuas ignibus creEt ego quidem semper hoc optavi verumtamen si meritus fuero utigitur Laodicio praefecto
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ esurire ut alios refocillent:
satis acceptũ est munus quo
indigens saturat᷑. quo nudus
uestitur: quo ira ñ ꝑficit᷑. quo¬
racundie tempus ñ reseruatur:

Expanded text:
sunt esurire, ut alii reficiantur. Satis Deo acceptum est munus, quando indigens saturatur, quando nudus vestitur, quando ira non perficitracundiae tempus
Abbreviated transcription (Latin):
fuderunt ad dñm. Deus qui presci¬
us es futuroꝵ. qui transacta ue¬
lud presentia conspicis: qui m̃teᷤᷤ¬
dis huius aꝑire dignare: & accep¬
tabilem tͥ fac terram: de qua fru

Expanded text:
ris custodiam. Deus qui praescius es futurorum, qui transacta velut praesentia conspicis, tu, dis mei aperire dignare, et acceptabilem tibi fac animam meam, u
Abbreviated transcription (Latin):
uicens. Exurge ne timeas: nec sua¬
siones uerborũ. nec uoluntatẽ
parentũ ꝑhorres cas. Accipies
enĩ conuigẽ. que te ñ polluendo
a me separetꝰ. s ꝑ te uirgo ꝑpetuo¬

Expanded text:
e: Exurge! ne timeas nec suasiones verborum vel voltmtatem parentum horrescas! Accipies enim coniugem, \ quae te non polluendo a me separet, sed per te virgo pe
Abbreviated transcription (Latin):
ad genouefam ꝑfidos internun¬
tios regis deliberatio aduenit:
confestim ad liberandas animas
properans ꝑ rexit. Non minimũ
populi mirantis fuit spectacu¬
lumꝰ quemadmodum cuitatis
porta inter manus eus sinecla¬
ui se reserauit. sicq regem conse¬
cuta. ne uinctorũ capita am¬
putarentur. obtinuit. uit qͥ¬
dam sanctus in partib orientis.
ualde contemptor seculi nomine
sẏmeon: in syria cilitie. eminus

Expanded text:
ad Genovefa per fidus internunad Genovefa per fidus internuntius regis deliberatio pervenit, convestim ad liberandas animas properans direxit, Non minimum populi mirantes fuit spectaculum, quemadmodum se porta civitatis inter manus eius sine clave reseravit. Sicque regem consecuta, ne vinctorum capita amputarentur, obtenuit. 27. Fuit quidam sanctus in partibus Orientis valde contemptor seculi nomine Simeon in Siria Ciliciae eminus
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. Iis lugdunensi oppido
qͥd miraculi ꝑ eam oñs fecerit:e¬
Adueniente genouefa: haud ꝓ¬
cul ab ip̃o oppido maxima pars
populi in occursum eius uenit.
inter quos ce parentes cuiufõã
puelle que nouem annis ita erat
paralisis egritudine afflicta:
ut nequiret cuiusqͣm uiuari
compage menbrorum. Suppli¬
cantib ergo parentib puelle. &
seniorib populi. ad domũ puel¬
le ꝑuenit. & oratione facta con¬
trectans dissolutos artus: pro¬
priis manib eam uestire se. &¬
calciare precepit. Etita a lectu
benedixerunt dñm nr̃m iħm xp̃m
qui tantã grãm diligentib se
prestare dignatus est. Et reuer¬
tẽte genouefa: eam ab ip̃o op¬
pido psallentes &eexultantes po¬
puli deduxerunt. Tur eẽt gen¬
tilis childericus rex francorũ.
uenerationem qua eam dilexit.
effari nequeo ad eout uice qua¬
dam neiunctos quos interime¬
re cogitabat. genouefa arriꝑet:
egrediens urbem parisiorũ por¬
tam claudi preciperet: Acubi

Expanded text:
tuit. 25. In Lugduninsi oppido tuit. 25. In Lugduninsi oppido quid miraculi per eam Dominus fecit, e. Adveniente Genuvefa aut procul ab ipso oppido, maxima pars populi in occursionem convenit, inter quos et parentes cuiusdam puelle, que novem annis ita erat paralisi egretudinem adflicta, ut nequiverit cuiusquam iudicare conpage menbrorum. Supplicantibus ergo parentibus puelle vel senioribus populi, ad domum puelle pervenit. Oracione facta, contrectansque dissolutus artos puelle propriis manibus, eam se vestire vel calciare precepit. Et ita a lecto benedixerunt dominum nostrumqui tantam gratiam diligentibus se prestare dignatus est, et remeante Genuvefa ab ipso oppido psallentes et exultantes populi deduxerunt. 26. Cum esset gentiles Childericus rex Francorum, veneratione qua eam dilexit effari nequeo, adeo ut vice quadam, ne vinctus, quos interemere cogitabat, Genuvefa abreperet, egrediens urbem Parisiorum, portam claudi precepit. Adubi
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. Quẽcũ manucepisset. cõ¬
tinuo illuminatus est: esiꝙ in
manu gestans. ad basilicã us ꝙ.
ꝑuenit᷑. & ibi ante eam lucens.
cereus ip̃e consumptus est. Suns
liter eodem tempore ingressa in
eccłiam. cum dui solo recubans.
orationeq completa. a pauim̃to
surrexisset: cereus necdum ab
igne contactus. diino nutu suc¬
census: in manu eius illumina¬
tusest. Item in cella sua auint
cereũ in manu eius. si ne succen¬
sione ignis illuminatũ. de quo
cereo plures infirmi fide instigã¬
te paululum cũ reuerentia au¬
ferentes: pristinam receꝑunt sa¬
nitatem. Quedam femina fur¬
ro abstulit eius calciamenta:
que ut domum suam ꝑuenit.
sit.Frgo ut cognouit furuneu¬
la. celitus in seulcisci inuiriam
genouefe: alterius ad eam duca¬
tu euectans calciamenta. ruens¬
ꝙ: ad pedes genouefe: ignosci sͥ pa¬
riter ce illuminari ululans exo
sima. manu eam ab humo sub¬
ridens leuauit:&e signans ocu¬

Expanded text:
petiit. Quem cum in manu accepisset, conpetiit. Quem cum in manu accepisset, continuo inluminatus est, eumque in manu gestans, ad basilicam usque pervenit, et ibi ante eam lucens cereos ipse igne consumtus est. 23. Similiter eodem tempore ingressa in ecclesiam, cum diutissime solo recubans, oratione conplaeta, a pavemento surrexit, cereos necdum ab igne contactos, divino nuto succensus, in manu eius inluminatus est. Idem in cellola sua agiunt cereum in manu eius sine succensione ignis inluminatum, de quo etiam cereo plures infirmi, fide instigante, paulolum cum reverentia auferentes, pristinam receperunt sanitatem. 24. Quedam femina furto abstullit eius calciamenta, que ut ad domum suam pervenit, sit. Ergo ut cognovit furuncula, caelitus in se ulcisci iniuriam Genuvefae, alterius ad eam ducatu revectans calciamenta ruensque ad pedes Genovefae, ignosci sibi pariter et lumen restitui ululans exorsima, manu eam ab umo subridens levavit, et signans ocu
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Quecum fuisset ostensa: ex¬
postulauit a se om̃s seorsum dis¬
cedere. at illa genib in tellure
fixis. lacrimas fundens. ubi
sensit obtinuisse se que preca¬
batur. surgens oratione com¬
pleta. signum crucis suꝑ uas
poculi fecit. Mirabile dictu. sta-¬
tim cuppa usq ad suminũ po¬
culo impleta est: & ex eo qui ad
operandum acciti fuerant. qm
diu om̃e opus basilice consũma¬
tum est. uberrime potantes.ma¬
ximas deo grãs retulerunt.
Quit il li deuotio. ut noctẽ sab
bati uixta traditionẽ dñi quẽ¬
admodum seruus prestolans
onm̃ suum. quando reuertatur
anuptus: ꝑuigilem duceret.
uice quadam intempesta nocte
iam proximum diem Anĩcitm
ditur de receptaculo suo. ut ad
basilicam scĩ dionisii ꝑgeret:. cõ¬
tigitq: ut cereus qui ante illam
deferebatur extingueretur. Tur¬
bate sunt uirgines que cũ ea e¬
rant. a nimio horrore tetre noc
nere fundebatur. Ilico genoue¬
fa cereum extinctum. s dari pre

Expanded text:
ri. Que cum fuisset ostensa, exri. Que cum fuisset ostensa, expostulavit, a se omnes seorsum discedere. Et illa genibus in terra fixis, lacrimas fundens, ubi sensit se obtenuisse, que praecabatur, surgens, oratione conpleta, signum crucis super vas poculi fecit. Mirabile dictum! Statim cupa usque ad summum poculo iinpleta est, et ex eo, qui ad operandum accersiti fuerant, quam diu omne opus basilice consummatum est, uberrime potantes, maximas Deo gratias retullerunt. 22. Fuit illi devotio, ut noctem sabbati, iuxta tradicionem Domini quemadmodum servus prestolans dominum suum, quando redeat de nuptiis, pervigilem duceret. Vice quadam post intempesta nocte, iam proximum diem dominicumditur de receptaculo suo, ut ad basilicam sancti Dionisi pergeret. Contigit, ut cereos qui ante eam deferebatur extingueret, turbateque sunt virginis qui cum ea erant ab horrore tetre noctui ab ethere fundebatur. Ilico Genovefa cereum extinctum sibi dare
Abbreviated transcription (Latin):
fecta. ad genesium presbiterũ pro¬
eum. quatinus basilicam in su¬
pradicti martyris bonore con¬
strueret: cui &e de calcib quas d̾s
prouiderat indicauit. Etenĩ ge¬
nesuis presbiter ubi de calei¬
b audiuit᷑. metu superatus. ge¬
nouefam pronus in terra a¬
q: ciuib. genouefa implorante.
auxilium ferentib. in honore
sepedicti martyris. ad fastigiũ
usꝙ: basilica constructa est.
Opere pretium est illud indi¬
care: quid miraculi tunc ꝑ eam
uñs fecit. Cum collectis carpen¬
tariis. qd̃ ad crebro dictum edi¬
ficium de ligno opus erat. in
saltu alii inciderent ac dolarẽt.
alii in plaustra comieherent:
contigit ut potus deeẽt: s geno¬
uefe qd̾ potus deẽt erat incog¬
nitum. affari genesius presbi¬
ter eam cepit quatinus artifi¬
oes cohortaretur quousq ille
ad cuutatem iret: potumq ue¬
lociter exiberet. his auditis ge¬
nouefa. uas in quo potus dela¬
tus fuerat. qd̾ cuppam nuncu¬
pamus: sibi petiit demonstra¬

Expanded text:
fecta ad Genesium presbiterum proeum, quatenus basilicam in suprascripti martires honorem construerent, cui et de calcis, quas Deus providerat, indicavit. Etenim Geneseus presbiter, adubi de calcis audivit, metu superatus, Genuvefa pronus in terra aque civibus, Genuvefa inplorante, auxilium ferentibus, in honorem sepe dicti martires ad fastigium usque basilica constructa est. 21. Opere precium etiam illud indicare, quid miraculi tunc per eam Dominus fecit. Cum, collectis carpentariis, que ad crebro dictum aedificium de ligno opus erant, in salto alii inciderint ac dolarent, alii in plaustra conveherent, contigit, ut potum deficeret, sed Genovefe, quod potum deesset, erat incognitum. Affari Geneseus presbiter Genuvefa coepit, quatenus oppifices coortaret, quousque ille ad civitatem pergeret potumque velociter exhiberet. His auditis, Genuvefa vas, in quo potum dilatum fuerat, quod cupam noncupamus, sibi petiit monstra
Abbreviated transcription (Latin):
Et ille quidem populum deplorauit cap¬
ciuum: tu autem ingemisce ꝓ anima
quam cupiditas uiolauit. & oculus dexter
fecit degenerem. Sic eruendus ẽ oculus: sic
abscidenda ẽ manus. uel noxia menbra. Nam
uͥ auaritia. ibi manus dext̃a dentibus uene-¬
natis armata: ut ꝑcutiat. ut affligat aliena.
Ubilibido. ibi dext̾ oculus noxio aspectu ar-¬
matꝰ: qui modicum delectat & multum no-¬
cet. Qui uiderit inqͥt mulierem ad concu-¬
piscendum eam: iam mechatꝰ ẽ eam incorde
suo. Uidit oculus: coͬcupiuit caro: peccauit
anima. Eluit iterum oculus: abluta ẽ caro:
ab soluta ẽ anima. Auaritia infandum ẽ ui-¬
tium in hominibus: radix ẽ una in p̃cordiis
fixa: ex qua pullulant omnia mala. Quidẽ

Expanded text:
Et ille quidem populum deploravit capEt ille quidem populum deploravit captivum: tu autem ingemisce pro anima quam cupiditas violavit, et oculus dexter fecit degenerem. Sic eruendus est oculus, sic abscindenda est manus, vel noxia membra. Nam ubi avaritia, ibi manus dextra dentibus venenatis armata ut percutiat, ut affligat, ut auferat aliena. Ubi libido, ibi dexter oculus noxio aspectu armatus, qui modicum delectat et multum nocet. Qui viderit inquit mulierem ad concupiscendum eam adulteravit eam in corde suo . Vidit oculos, concupivit caro? peccavit anima Flevit iterum oculus? abluta est caro, absoluta est anima. Avaritia infandum est vitium in hominibus: radix est una in praecordiis fixa ex qua pullulant omnia mala. Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
sus de quodam p̃cipitio corrui: Da mͦ liquo¬
rem cuum: & dele peccatũ meum. Irriga me
imbribus tuis sirruant aquȩ tuȩ. & obru-¬
ant peccata mea. Hec loquere cum ocło
tuo quite scandalirauit. Pret̾ea ꝑspice in
te futurum iudicium: punge uenam cor-¬
dis tui penitentiȩ stimulis: & de imo cor-¬
dis atq de intima mente educ aquam ui-¬
uam incapite ꝓfluentem.Fiat caput cuũ
fons remissionis & fluuius indulgentiȩ: &
ex inde non solum ꝑ oculum dextrum s et¬
ant q tͥ parit̾ ambo oculi sanitatis roreoi.
ac indulgentiȩ imbrem. Nult eñi indul¬
gentissimꝰ cognitor ut fletus purget qd̵
uisus polluit: & quod fedauit cupiditas
reformet conpunctio: ut eruas de corde¬
tuo pestiferum oculum. plangens & inge¬
miscens & dolens: sic̃ dolebat i. eremias
ꝓpħa. cum populum plangeret cransmi¬
gratum: sic dicens. Quis dabit capiti meo
aquam: & oculis meis fontem lacͥmarũ:

Expanded text:
sus de quodam praecipitio corrui? Da modo liquosus de quodam praecipitio corrui? Da modo liquorem tuum, et dele peccatum meum. Irriga me imbribus tuis? irruant aquae tuae et obruant crimina mea. Haec loquere cum oculo tuo qui te scandalizavit. Praeterea percipe te in futurum judicium. Punge venam cordis tui poenitentiae stimulis, et de imo corde atque de intima mente educas aquam vivam in capite profluentem. Fiat caput tuum fons remissionis et fluvius indulgentiae; et exinde non solum per dexterum antque tibi ambo oculi pariter, sanitatis rorem ac indulgentiae imbrem. Vult enim indulgentissimus cognitor, ut fletus purget quod visus polluit, et quod foedavit cupiditas, reformet compunctio: ut eruas de corde pestiferum oculum plangens et ingemiscens et dolens sicut dolens Jeremias propheta, cum populum plangeret transmigratum, sic dicens: Quis dabit capiti meo aquam, aut oculis meis fontem lacrymarum ?
Abbreviated transcription (Latin):
fuit dulce ad tempus:fit amarum infi¬
ne. Festina gͥ: & ne tardus existas ad cor-¬
rigendum te de sinistro indextrx̃. Ceci¬
nauit te aspectu suo: abluat ce aqua
sua. Induxit te in laqueum: eruat te de
laqueo. Habet eñi inse magnum lacri¬
marum auxilium. Impulit te obscenis
exerce te contͣ talem oculum: erige te cõtͣ
aspectum cuum: agita uenam cordis
tui quȩ tendit ad oculum: & dic illi. O¬
cule ad te recurro. tͥ imputo: exue quod
Ablue quod inquinasti:erige quod eli¬
sisti: corrige quod euertisti: ab solue quod
ꝑscandalum obligasti. Tu uidisti & ego
concupiui.tu insperisti & ego peccaui.
Uidisti aurum: uidisti possessiones alioꝵ
& p̃dia: cecauit ambitio: cepi euellere qd̃
meum non erat: cepi auferre: & argentũ
inuadere alienum. Tali me scandalo obce¬
de feminea spetie. quantum intuente te ẽã
collapsa ẽ anima. & cuncta effeminata sunt
uiscera: & quasi concupiscentie sagita ꝑcus¬

Expanded text:
fuit dulce ad tempus, fit amarum in fifuit dulce ad tempus, fit amarum in fine. Festina igitur, et ne tardus existas ad corrigendum te de sinistro in dextrum. Cecinavit te aspectu suo? abluat te aqua sua. Induxit in te laqueum? eruat te de laqueo: habet enim in se magnum lacrymarum auxilium. Impulit te obscenis exerce te contra talem oculum; erige te contra aspectum tuum, agita cordis tui venas quae tendunt ad oculum, et die illi: Ocule, ad te recurro, tibi imputo! exue quod ablue quod inquinasti, erige quod elisisti, corripe quod evertisti, absolve quod per scandalum obligasti. Tu vidisti, ego concupivi; tu inspexisti et ego peccavi. Vidisti aurum, vidisti possessiones aliorum et praedia: caecavit ambitio. Coepi velle quod meum non erat, coepi auferre aut argumento invadere aliena. Tali me scandalo obde feminea specie, quantum intuendo eam collapsa est anima, effeminata sunt viscera, et quasi concupiscentiae sagitta percus
Abbreviated transcription (Latin):
oculum istum sinistro conspectu cõ¬
sertum: qͥ te non illuminat s contene¬
brat: & adextro transferͭ te insinistrũ.
S dicis. Malum hoc quod dicis ame
extirpandum. intꝰ ẽ: oculus iste ne fan
dis conscientia fotus. Quali arte uale-¬
bo eum eruere. qui nec manu contingi
potest. nec digito euelli & erui: His os¬
tendam tͥ manũ & digitũ & artem qua
possit euelli: Quando ꝑcussisti pugnis
humilem: induxisti inte peccati ocłm.
Quando porrexisti manum cuam ad sub¬
leuandum humilem: ad satiandum in¬
opem:eruisti de corde tuo nequitiȩ ocło
qui te scanda lizabat. Nides quali manu
digitoq & arte noxius ille euellit᷑ ocłs.
qui te de dextro dirigit insinistrum:
Dultia uident᷑ uitia dum in actu sunt:
s fiunt ꝓtinus amara pꝰ actum. Nel
inqͥt distillat exlabiis meretricis. Et
hȩc dulcedo. ad tempus quidem ungit
gulam.impinguat fauces : nouissime uͦ
conuertit᷑ in amaritudinem fellis: & qd̃

Expanded text:
oculum istum, sinistro conspectu conoculum istum, sinistro conspectu consertum, qui te non illuminat, sed contenebrat, et de dextro transfert te in sinistrum. Sed dicis: malum hoc quod asseris a me extirpandum, o ulus iste nefandude conscientiae fixus, quali arte valebo eum eruere qui nec manu contingi potest, nec digito erui aut evelli? Vis ostendam tibi manum, et digitum, et artem qua possit evelli? Quando percussisti pugnis humilem, induxisti in te peccati oculum, quando porrexisti manum tuam ad sublevandum humilem, ad satiandum inopem, eruisti de corde tuo nequitiae oculum qui te scandalizavit. Vides quali manu, digitoque et arte noxius ille evellitur oculus qui de dextro dirigit in sinistrum? Dulcia sunt vitia dum in actu sunt, sed sunt protinus amara post actum. Mel, inquit, stillat ex labiis meretricis , et hoc dulce. Ad tempus quidem ungit gulam, impinguat fauces, novissime vero convertitur in amaritudinem fellis; et quod
Abbreviated transcription (Latin):
manebunt: quia non ẽ int̾ mortales
qui non concupiscat. aut scandaliret᷑
aut peccet. Homo ne inculꝑaueris
oculum ad gr̃am tͥ concessum: cuiꝰ beneficio
lum̃ uides. Ornatus ẽ capitis: speculum ẽ
membrorũ: totiꝰq corporis fenestra gratis¬
sima. Holi hunc inculpare quia cernit. s
oculũ de coipore. s errorem de corde.euel¬
le non aspectum corporeum: s concupis-¬
centiȩ crim. Non e̾iussus oculum ledere:
s crim̃ euellere. Dext̃ fuit oculus quando
tͥ addux scandalũ. hoc ẽ quod dixi. quan¬
do te inquinauit & polluit:s erue eum
contraria forcitudine. Noli de uulnere
cogitare: s ad uincendum. te precinge.
Esto armiger penitentiȩ: & ꝓtinus euer¬
tis peccatum. Dulce fuit uitium. cum de¬
lectaret caruem. s fiat tͥ nunc dultior
pemitudo: quȩ non solum delectet. uerũ
etiam nutriat anunam. Concupisti malũ:
ꝑpetrasti ne fas. heret animis tuis dex¬
ter oculus. id ẽ dulcedo peccati: erue

Expanded text:
manebunt, quia non est inter mortales manebunt, quia non est inter mortales qui non concupiscit, aut scandalizatur, aut peccat. Homo, inculpaveris oculum ad gratiam tibi concessum, cujus beneficio lumen vides? ornatus est capitis, speculum est membrorum, totiusque corporis fenestra gratissima! Noli hunc inculpare quia cernit, sedoculum de capite, sed errorem de corde; evelle, non aspectum corporeum, sed concupiscentiae crimen: non est ussum oculum delere, sed crimen evellere. Dexter fuit oculus quando tibi obduxit scandalum: hoc est quod dicit quando te inquinavit et polluit. Sed erue cum contraria fortitudine. Noli te vulnerare cogitare, sed ad vincendum te praecinge. Esto armiger poenitentiae, et protinus evertes peccatum. Dulce fuit vitium cum delectavit animam; sed fiat tibi nunc dulcior poenitudo, quae non solum delectet, verum etiam nutriat animam. Concupisti malum, perpetrasti nefas! erit animus tuus dexter oculus, id est dulcedo peccati. Erue
Abbreviated transcription (Latin):
illatam. Qua ꝓpt̾ dictum ẽ. si ocłs cuus dex¬
ter scandalizat te. si manꝰ dextra uel pes
quia omẽ quod bonũ ẽ dextrũ uocat᷑ : Si¬
milit̾ malum appellat᷑ sinistrũ: & ẽ pars
dextera. & ẽ sinistra. Pextera pars suos reti¬
net ꝓbatos: sinistra suos eque reꝓbos.
Quando committis peccatum oculo tͥ mi¬
nistrante: indulges tͥ & dextrum uidet᷑. s
dextrum hoc t̃c corrigit᷑ in sinistrum. qͦn.¬
do residente dño & discutiente peccata.
ceꝑis int̾ multos alios & ipse audire:
discedite ame maledicti. peccatores. in-¬
iusti in ignem et̾num. Scandalirauit
te oculus: surripuit ut. delinqueres:
ꝑ uisum te implicauit: erue eum. Quid
iubet eruere. oculum. an peccatum ocłõ
suggerente commissum: humoculus
peccauit. quia uidit: an magis ammus
peccata uel scandala. non animi cupi¬
ditas repͥmenda ẽ. s effodiendus ẽ ocłs
quia uidit: nullus ĩa habiturus ẽ ocłos.
ħon ẽ quisquã ut arbitror cui oculi re-¬

Expanded text:
s dexter te scandalizat, si manus dextera vel pes: nisi quia omne quod bonum est dextrum dicitur, similiter malum appellatur sinistrum? Et est pars dextra, et est pars sinistra. Dextra suos retinet probatos; sinistra suos aeque reprobatos. quando committis peccatum, oculo tibi ministrante, dulce tibi et dextrum videtur. Et dextrum hoc tunc corrigitur in sinistrum, quando residente Domino et discutiente peccata coeperis inter multos alios et ipse audire: discedite a me, maledicti, peccatores injusti, in ignem aeternum. Scandalizavit te oculus, subripuit, delinquis, per visum te implicavit? erue eum. Quid jubet eruere? oculum, an peccatum? Oculum suggerentem commissum. Nunquid oculus peccavit quia vidit; an magis animusper cuncta peccata vel scandala non animi cupiditas reprimenda est, sed effodiendus est oculus quia vidit, nullus jam habiturus est oculos. Non est quisquam ut arbitror cui oculi re
Abbreviated transcription (Latin):
dauid dic̃. Uenite adoremus & ploremꝰ
coram dño qui fecit nos. Et iterum. Fue¬
runt mͥ lacrime mee panes die ac nocte:
&: potum meum cum sletu miscebam: stra¬
tum meum ꝑsingulas noctes lacͥmis riga¬
bam. Et iterum. Us uitam meam nuncia¬
ui tͥ: posuisti lacͥmas meas inconspectu

Expanded text:
nim dicit: Venite, adoremus et ploremus coram Domino qui fecit nos . Et iterum: Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte, et potum meum cum fletu miscebam, stratumque meum per singulas noctes lacrymis rigabo . Et iterum: Deus, vitam meam nuntiavi tibi; posuisti lacrymas meas in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
Serpens in paradyso peccatum suasit euȩ:¬
inde ẽ bom maliue origo. Quis dõ dignior ꝗͣ.
dauid: Et tam̃ deliquit. Qui cecidisset decul¬
mine: si non fuisset compunctus. Quis scele¬
ratior. manasse: Et hunc penitentia reuoca¬
uit. Penituit dm̃: quod saulem regem ele
gerit. Qua ꝓpt̾: nisi quia idem penitentiam
ignorauit : Quis sapientior. salomonet S:
nesciens penitentiam: ꝑdidit gr̃am. Et ob¬

Expanded text:
serpens in paradiso peccatum suasit Einde est boni et mali origo. Quis Deo dignior quam David? et tamen deliquit, qui cecidisset de culmine nisi fuisset compunctus. Quis sceleratior Manasse? et hunc poenitentiam revocavit. Poenituit Deum quod Saulem elegerit regem, quapropter? Nisi quia idem poenitentiam ignoravit. Quis sapientior Salomone? sed nesciens poenitentiam, perdidit gratiam. O
Abbreviated transcription (Latin):
apud homines peccatum. quod ab eoꝓ
fert᷑ qͥ id admisit: quã cũ & ab alio argui-¬
tur. S istud faciunt hi qͥ multa desꝑati¬
one etiam sensu carent: nec hominum
iam uerent᷑ notam: s cum fiducia qͣdã
quasi aliena. ita ꝓpͥa enuntiant mala.
Te aut̃ nichil horũ facere uolo: neq ex
desꝑatione ad conficendum uenire:s cũ
spe bona & p̃sumptione indulgentiȩ:
desꝑationis radice penitꝰ excisa. Radix
aut᷑ desꝑationis ẽ ignauia. & ñ solũ ra-¬
dix: s & nutrix eiꝰ & mat̾. Nam sic̃ uesti
mentũ generat tineas & nutrit:ita & ig¬
nauia ñ solũ gignit ex se desꝑationẽ i s ce
alit & fouet. Ex semet ipsis gͥ animant᷑
hȩc parit̾. & augesct᷑: & si alterã qͥs
harum abscidat : altera sine dubio

Expanded text:
pud homines appareat peccatum, cum ab eo pud homines appareat peccatum, cum ab eo perfertur qui admisit, ut cum ab alio arguitur; sed istud faciunt hi, qui multa desperatione etiam sensu doloris carent, nec hominum jam verentur notam, sed cum fiducia quadam qu si aliena ita propria pronuntiant mala. Te autem nihil horum facere volo, neque desperatione ad confitendum venire, sed cum spe bona et praesumptione indulgentiae, desperationis radice penitus excisa: radix est enim desperationis ignavia, non solum radix sed nutrix ejus et mater. Nam sicut vestis generat tineas et nutrit, ita et ignavia non solum gignit desperationem, sed et alit et fovet, ex semetipsis igitur animantur haec pariter et augescunt, et si alteram quis harum abscidat, altera sine dubio
Abbreviated transcription (Latin):
catum suum.Non gͦ hoc solum sufficit
si incusans cemet ipsum peccata tua ui¬
dearis exponere: s eo affectu hȩc age.
ut sꝑes tͥ in eo iustificationis aliquid con¬
ferri ꝑpenitentiã. Sic enĩ poteris & ipse¬
anime tue confitenti incutere uerecun¬
diam: ne ultͣ hec ꝓ quib confitet᷑ incur¬
rat. Nam condem: nare semet ipsum
& peccatorẽ dicere: cõmune hoc ẽom
ti descena quoq uiri & p̃cipue mulieres
impudice. peccatores semet ipsos appel
ant emendari. Idõ non ẽ ista dicenda cõ
fessio. Non eñi excorde compuncto nec
inamaritudine lacrimarum talia ꝓ¬
ferunt: neq eo affectu quasi oderint
eaquȩ accusant. nec ultra non dicam
agere hȩc.s ne audire quidem uelint:
s tantũ res insermone ẽ. & sermone sũ¬
mis labiis. non exintimo cordis dolore
ꝓducto:. ita ut int̾dum etiam ꝓhoc ipso
laudari expectent. quasi qui nichil fal¬
lant. s licet contra semet ipsos. tam̃ uera
ꝓnuntient: quasi uͦ ñ ita graue uideat᷑¬

Expanded text:
ertitur ad peccatum suum. Non ergo hoc solum sufficit si incusans temetipsum peccata tua videaris exponere, sed eo affectu haec age, ut speres tibi in eo justificationis aliquid conferri per poenitentiam. Sic enim poteris animae tuae confitenti incutere verecundiam, ne ultra in haec pro quibus confitetur incurrat. Nam condemnare semetipsum et peccatorem dicere, commune hoc est oti de scena quoque viri et praecipue mulieres impudicae peccatores semetipsos et scelant emendari, ideo non est dicenda ista confessio, non enim ex corde compuncto nec in amaritudine lacrymarum talia proferuntur, nec eo affectu quasi qui oderint ea quae accusant, nec ultra non dicam agere haec, sed ne audire quidem velint, sed tantum res in sermone est, et sermone summis e labiis non ex intimo dolore cordis producto, ita ut interdum etiam pro hoc ipso laudari exspectent, quasi qui nihil fallant; sed licet contra semetipsos, tamen vera pronuntient, quasi ita grave a
Abbreviated transcription (Latin):
dia disputare potuerint᷑. s id optinuerit
apud dm̃ & ȩccłias dĩ meriti: ut quicumq
ausus fuerit doctrinȩ eiꝰ in aliquo refraga¬
ri. ex hoc ipso quia ipse sit magis hereticꝰ
arguat᷑. Manifestum namq indicium ẽ.
non ẽẽ rectȩ fidei omnem qui in fide Gre¬
orio non concordant. Hunc gͦ absq ullo
ꝓrsus lege scrupulo:sciens tamen quod
eloquentiȩ eiꝰ prefulgidum ingreco lumen:
non parum necessitas int̾p̃tationis obscy¬
rat. In quo utrum nr̃i sermonis pauꝑtas.
an ipsa int̾p̃tationis natura hoc agat.ty
qui utriusq lingue habes ꝑitiam. magis

Expanded text:
dia disputare potuerint; sed id obtinuerit dia disputare potuerint; sed id obtinuerit apud Deum et Ecclesias Dei meriti, ut quicunque ausus fuerit doctrinae ejus in aliquo refragari, ex hoc ipso quia ipse sit magis haereticus arguatur. Manifestum namque indicium est, non esse rectae fidei omnem qui in fide Gregorio non concordat. Hunc ergo absque ullo prorsus lege scrupulo; sciens tamen quod eloquentiae ejus praefulgidum in Graeco lumen, non parum necessitas interpretationis obscurat. In quo utrum nostri sermonis paupertas, an ipsa interpretationis natura hoc agat, tu qui utriusque linguae habes peritiam magis
Abbreviated transcription (Latin):
apologeticum dixit in ȩccłĩa: causas suȩ
ab scessionis uel eciam reditꝰ allegans. Post
hec etiam de functo patre: succedit in ep̃a¬
tum apud naranzi breue opidum. Et
inde cum post ualentis arriani tempora
eccł̃ias catholici recepissẽt: constantinopoli
ad instituendam uel docendam ȩccłiam
transire exoratus ẽ. Ubi cum magnificum
opus inuerbo dei ageret. & infinitas pene¬
cotidie multitudines ab hereticis. ad fidẽ
ueram conuerteret: ut fieri solet. głam
emulatio subsecuta .ẽ. Ille uͦ tam erat in
timore dei ꝑfectus: ut cum sensisset cau¬
sa sui ẽẽ inter epͥscopos disceptationem.
statim sponte discederet: dicens illum
tantumm ꝓpheticum sermonem. Prop¬
ter me ẽ tempestas ista. collite me & mit¬
tite inmare: & dimittet᷑ auobis commotio
entia plenius & ꝑfectius in ueniri pocest:
qui solus sit de cuius fide ne dissidentes
quidem int̾ se. ut fieri solet. partes & stu¬

Expanded text:
apologeticum dixit in ecclesia causas suae apologeticum dixit in ecclesia causas suae abscessionis uel etiam reditus allegans. post haec etiam defuncto patri succedit in episcopatum apud Nazianzum breue oppidum. et inde, cum post Ualentis Arriani tempora ecclesias catholici recepissent, Constantinopolim ad instituendam uel docendam ecclesiam transire exoratus est. ubi cum magnificum opus in uerbo dei ageret et infinitas cottidie paene multitudines ab hereticis ad fidem ueram conuerteret, ut fieri solet, gloriam aemulatio subsecuta est. ille uero tam erat in timore dei perfectus, ut, cum sensisset causa sui esse inter episcopos disceptationem, statim sponte ditantummodo propheticum sermonem. Si propter me est tempestas ista, tollite me, et mittite in mare, et desinat a vobis commotio entia plenius et perfectius inveniri potest; qui solus sit de cujus fide ne dissidentes quidem inter se ut fieri solet et partes et stu