comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cit dñs deus. Ecce ego ad te. ⁊
eiciam gladiũ meum de uagi¬
na sua: ⁊ occidam in te iustũ
et impiũ. Pro eo aut̃ quod ocei¬
di in te iustum ⁊ impium: id¬
circo egrediet᷑ gladius meus
de uagina sua ad omnẽ carnẽ.
ab austro usq ad aquilonẽ. it
sciat omnis caro quia ego dñs
ecduxi gladium meũ de uagina
sua inreuocabilem. Et tu fili ho
minis ingemisce in contritio¬
ne lumboꝵ: ⁊ in amaritudini¬
bus ingemisce coram eis. Cũq
dixerint ad te quare tu gemis:
elices. Pro auditu: quia uenit.
et tabescet om̃e cor: ⁊ dissol¬
uent᷑ uniuersemanus:
et infirmabit᷑ omĩs sp̃s : et ꝑ
cuncta genua fluent aque.
Ecce uenit. ⁊ fier: ait dñs ds̃:
ad me: dicens. Fili hominis:
ꝓpheta ⁊ dices. Hec dicit dñs
deus. Loquere. Gladius. gladi¬
us exacutus est: ⁊ limatus:
Ut cedat uictimas. exacutus ẽ:
ut splendeat. limatus est. Qui
moues sceptrum filii mei: sue¬
cidisti omne lignũ. Dedi eum
ad leuigandũ : ut teneat᷑ ma¬

Expanded text:
ad te et eiciam gladium meum de vagina sua et occidam in te iustum et impium pro eo autem quod occidi in te iustum et impium idcirco egredietur gladius meus de vagina sua ad omnem carnem ab austro ad aquilonem ut sciat omnis caro quia ego Dominus eduxi gladium meum de vagina sua inrevominis, ingemisce in contritione lumborum, et in amaritudinibus ingemisce coram eis. Cumque dixerint ad te: Quare tu gemis? dices: Pro auditu: quia venit. Et tabescet omne cor, et dissolventur universae manus, et infirmabitur omnis spiritus, et per cuncta genua fluent aquae. Ecce venit, et fiet, ait Dominus Deus ad me, dicens: Fili hominis, propheta, et dices: Haec dicit Dominus Deus: Loquere: Gladius, gladius exacutus est, et limatus. Ut caedat victimas, exacutus est: ut splendeat, limatus est: Qui moves sceptrum filii mei, succidisti omne lignum. Et dedi eum ad levigandum, ut teneatur ma
Abbreviated transcription (Latin):
t factus est sermo dñi
ad me: dicens. Fili hominis.
pone faciem tuã contra uiam
austri. ⁊ stilla ad affricum: et
ꝓph̃a ad saltum agri meridia¬
ni: et dices saltui meridiano.
Audi uerbũ dñi. Hec dicit dñs
deus. Ecce ego succendam in te
ignẽ : et comburã in te omne
lignum uiride: ⁊ om̃e lignũ
aridum. Non extinguetur fla¬
ma succensionis. Et comburet᷑
in ea omĩs facies ab austro
usq ad aquilonẽ: ⁊ uidebit
uniuersa caro quia ego dñs
succendi eam : nec extinguet᷑.
Et dixi. Ha. ha. ha. dne d̾s
Ipsi dicunt de me. Nunquid nõ
ꝑ parabolas loquit᷑ iste: Luii¬

Expanded text:
i ad me, dicens: Fili hominis, pone faciem tuam contra viam Austri, et stilla ad Aphricum, et propheta ad saltum agri meridiani. Et dices saltui meridiano: Audi verbum Domini: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego succendam in te ignem, et comburam in te omne lignum viride, et omne lignum aridum. Non exstinguetur flamma succensionis: et comburetur in ea omnis facies ab Austro usque ad Aquilonem. Et videbit universa caro, quia ego Dominus succendi eam, nec exstinguetur. Et dixi. A a a, Domine Deus: Ipsi dicunt de me: Numquid non per parabolas loquitur iste?
Abbreviated transcription (Latin):
manus filioꝵ assur: suꝑ quoꝵ
insaniuit libidine. Ipsi discoo¬
peruer᷑ ignominiã eius: filioᷤ
et filias illius tulerunt: ⁊ ip¬
sam occiderunt gladio. Et fac¬
te funt famose mulieres: et
rudicia ꝑpetrauerunt in ea:
Quod cum uidisset soror eiꝰ
ooliba. plus quã illa insani¬
uit libidine: ⁊ fornicationẽ
suam suꝑ fornicationẽ sororis
sue ad filios assyrioꝵ p̾buit
impudenter. Ducibus ⁊ magi¬
stratibꝰ ad se uenientibꝰ indũtis
ueste uaria. equitibꝰ qui uecta¬
bant᷑ equis: et adolescentibꝰ for¬
ma cunctis egregia. Et uidi
quod polluta ẽẽt uia una am¬
baꝵ : ⁊ auxit fornicationes su¬
as. ¶ Cumq uidisset uiros de-¬
pictos in pariete. imagines chal¬
deoꝵ expressas coloribus. ⁊ ac¬
cictos balteis renes. ⁊ thiaras¬
tinctas in capitibꝰ eoꝵ: formã
ducum omniũ. similitudinem
filioꝵ babylonis. terreq chalde¬
orum in qua orti sunt. insa¬
niuit suꝑ eos concupiscentia

Expanded text:
manus filiorum Assur, super quorum manus filiorum Assur, super quorum insanivit libidine. Ipsi discooperuerunt ignominiam ejus, filios et filias ejus tulerunt, et ipsam occiderunt gladio; Et factae sunt famosae mulieres, et judicia perpetraverunt in ea. Quod cum vidisset soror ejus Ooliba, plusquam illa insanivit libidine: et fornicationem suam super fornicationem sororis suae ad filios Assyriorum praebuit impudenter, ducibus et magistratibus ad se venientibus, indutis veste varia, equitibus, qui vectabantur equis, et adolescentibus forma cunctis egregia. Et vidi quod polluta esset via una ambarum. Et auxit fornicationes suas: cumque vidisset viros depictos in pariete, imagines Chaldaeorum expressas coloribus, et accinctos balteis renes, ettinctas in capitibus eorum formam ducum omnium similitudinem filiorum Babylonis terraeque Chaldeorum in qua orti sunt et insanivit super eos concupiscentia
Abbreviated transcription (Latin):
unius fuerunt. ⁊ fornicate fũt
in egypto: in adolescentia sua
fornicate sunt. Ibi subacta funt
ubera eaꝵ: ⁊ fracte sunt mam¬
me pubertatis eaꝵ. Nomen
aut̃ eaꝵ oolla maior: ⁊ ooliba
soror eius. E t habui eas:⁊ pez¬
pererunt filios ⁊ filias. Porro
eaꝵ nomina samarie oolla: et
ierłm ooliba. ¶ Fornicata est
igit᷑ oolla suꝑ me: ⁊ insaniuit
in amatores suos in assyrios
ꝓpinquantes. uestitos iacincto:
principes ⁊ magistratus: iuue¬
nes cupidinis: uniuersos eqͥ¬
tes. ascensores equoꝵ. Q dedit
fornicationes fuas suꝑ eos:: et
electos filios assyrioꝵ uniuer¬
sos: ⁊ in omnibus in quos in¬
saniuit. In inmundiciis eoꝵ
polluta est. Insuꝑ ⁊ fornicatio¬
nes suas quas habuerat in e¬
gypto: non reliquit. Nam et
illi dormierant cũ ea in ado¬
lescentia eius: et ibi confrege¬
rant ubera pubertatis eius. et
effuderant fornicationẽ suam
suꝑ eam. Propterea tradidi eã
in manus amatoꝵ suoꝵ: in

Expanded text:
unius fuerunt et fornicatae sunt unius fuerunt et fornicatae sunt in Aegypto in adulescentia sua fornicatae sunt ibi subacta sunt ubera earum et fractae sunt mammae pubertatis earum nomina autem earum Oolla maior et Ooliba soror eius et habui eas et pepererunt filios et filias porro earum nomina Samaria Oolla et Hierusalem Ooliba fornicata est igitur Oolla super me et insanivit in amatores suos in Assyrios propinquantes vestitos hyacintho principes et magistratus iuvenes cupidinis universos equites ascensores equorum et dedit fornicationes suas super eos electos filios Assyriosos: Et in omnibus in quos insanivit, in immunditiis eorum polluta est. Insuper et fornicationes suas, quas habuerat in Aegypto, non reliquit: nam et illi dormierant cum ea in adolescentia ejus, et illi confregerant ubera pubertatis ejus, et effuderant fornicationem suam super eam. Propterea tradidi eam in manus amatorum suorum, in
Abbreviated transcription (Latin):
num ñ habuere distantiam:
et inter pollutũ ⁊ mundum ñ
intellexerunt. Qa sabbatis me¬
is auerterunt oculos suos: et
coinquinabar in medio eorũ:
Principes eius in medio illius
quasi lupi rapientes p̃dam: ad
effundendũ sanguinẽ. ⁊ ad ꝑ¬
dendas animas: ⁊ auare secł¬
anda lucra. Prophe aut̃ eius
liniebant eos absq temꝑam̃to.
uidentes uana. ⁊ diuinantes
ei mendaciũ : dicentes. hec di¬
cit dñs deus: cum dñs non sit
loquutus. Popłi terre calumni¬
abant᷑ calumnia: ⁊ rapiebant
uiolent̃. Egenum ⁊ pauꝑẽ affli¬
gebant: ⁊ aduenã opprime-¬
bant calumnia absq iudicio
Et quesiui de eis uirum qui
int̾poneret sepem: et staret
oppositus contra me ꝓ terra
ne dissiparem eam: ⁊ ñ inueni:
Et effudi suꝑ eos indignatio¬
nem meã: ⁊ in igne ire mee
consumpsi eos. Uiam eoꝵ in
caput eoꝵ reddidi : ait dñs ds̃¬
t factus est sermo dñi g
ad me. dicens. Eili hominis.
due mulieres filie matris

Expanded text:
anum non habuere distantiam anum non habuere distantiam et inter pollutum et mundum non intellexerunt: et a sabbatis meis averterunt oculos suos, et coinquinabar in medio eorum. Principes ejus in medio illius, quasi lupi rapientes praedam ad effundendum sanguinem, et ad perdendas animas et avare ad sectanda lucra. Prophetae autem ejus liniebant eos absque temperamento, videntes vana, et divinantes eis mendacium, dicentes: Haec dicit dominus deus, cum dominus non sit locutus. populi terrae calumniabantur calumniam et rapiebant uiolenter, egenum et pauperem adfligebant et aduenam opprimebant calumnia absque iudicio. et quaesiui de his uirum, qui interponeret saepem et staret oppositus contra me pro terra, ne disperderem eam: et non inueni. et effudi super eos indignationem meam, in igne irae meae consumpsi eos. uiam eorum in caput eorum reddidi, ait dominuset factus est sermo Domini ad me dicens fili hominis duae mulieres filiae matris
Abbreviated transcription (Latin):
fornacis scoria argenti facti sũt.
Propterea hec dicit dñs deus.Eo
quod uersi estis om̃s in scoriã:
ꝓpterea ecce ego congregabo uos
in medio ierłm: congregatione
argenti.⁊ eris.⁊ ferri. ⁊ stagni.
et plumbi. in medio fornacis:
et succendã in ea ignẽ ad con
flandum. Sic congregabo in
furore meo ⁊ in ira mea. ⁊ re¬
quiescam:: et conflabo uos. et
congregabo uos. ⁊ suecendã uos
in igne furoris mei: ⁊ confla¬
bimini in medio eius. Yt con¬
flatur argentũ in medio forna-¬
cis: sic eritis in medio eius. Et
scietis quia ego dñs effuderim¬
indignationẽ meam suꝑ uos.
t factum est uerbũ dñi hx
ad me. dicens. Fili hominis:
dic ei. Tu es terra inmunda:
et non compliita in die furori.
Comuratio ꝓphaꝵ in medio eiꝰ:
sic̃ leo rugiens capiensq p̃dam:
Animas deuorauer̃: opes et
precium acceꝑunt. Uiduas eiꝰ
multiplicauerunt in medio eiꝰ:
Sacerdotes eius contẽpserunt
legem meã: ⁊ polluerunt sanc¬
tuaria mea. Inter sc̃m ⁊ ꝓpha-¬

Expanded text:
scoria argenti facti sunt: propterea haec dicit Dominus Deus: Eo quod versi estis omnes in scoriam, propterea ecce ego congregabo vos in medio Jerusalem congregatione argenti, et ferri, et stanni, et plumbi, in medium fornacis; et succendam eam igni ad flandum. Sic congregabo in furore meo, et in ira mea, et requiescam. Et conflabo vos, et congregabo vos, et succendam vos in igne furoris mei, et conflabimini in medio eius, ut conflatur argentum in medio fornacis: sic eritis in medio eius. Et scietis, quod ego Dindignationem meam super vos. Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, dic ei: Tu es terra immunda, et non compluta in die furoris. Conjuratio prophetarum in medio ejus, sicut leo rugiens capiensque praedam animam deuorauerunt, opes et pretium acceperunt, uiduas eius multiplicauerunt in medio illius. sacerdotes eius contempserunt legem meam et polluerunt sanctuaria mea: inter sanctum et prof
Abbreviated transcription (Latin):
et creata sunt: ⁊ non qui resistat
uoci tue. Montes a fundam̃tis
mouebunt᷑ cum aquis: petre
sic̃ cera liquescent ante faciem
tuam. Qui aut̃ timent te: mag-¬
ni erunt apud te ꝑ omĩa. Ue
genti insurgenti suꝑ genus me¬
um. Dñs enim omipotens um¬
dicabit in eis: in die iudicii iu¬
dicabit illos. Dabit enĩ ignem
urant᷑ ⁊ sentiant usq in sẽpit̾num:
t factum est post hec: ai¬
omnis ppls̃ post uictoriam
uenit in ierłm adorare dñm ͤ
mox ut purificati sunt: obtule¬
runt omnes holocausta ⁊ uota.
et repromissiones suas. Porro
iudith uniuersa uasa bellica o¬
lofernis que dedit illi ppłs: et
conopeum quod ipsa sustulerat
in anathema obliuionis. Erat
aut̃ ppls̃ iocundus scd̃m faciem
sãctoꝵ Ꝙ ꝑ tres menses. gaudi¬
um huiꝰ uictorie celebratum est
cum iudith. P ost dies aut̃ ilos.
unusquisq rediit in fua. xxxuii.¬
t iudith magnificata ẽ in be¬
thulia: ⁊ p̃clarior erat uniuer¬

Expanded text:
et creata sunt et non est qui resistat et creata sunt et non est qui resistat voci tuae montes a fundammovebuntur cum aquis: petrae, sicut cera, liquescent ante faciem tuam. Qui autem timent te, magni erunt apud te per omnia. Vae genti insurgenti super genus meum: Dominus enim omnipotens vindicabit in eis, in die judicii visitabit illos. Dabit enim  Al. urantur, et sentiant usque in sempiternum. t factum est post haec omnis populus post victoriam venit ad Hierusalem adorare Dominum et mox ut purificati sunt obtulerunt omnes holocausta et vota et repromissiones suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema oblivionis erat autem populus iucundus secundum faciem sanctorum et per tres menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat univer
Abbreviated transcription (Latin):
cecidit potens eoꝵ a nuuenibus.
nec filii tithan ꝑcusserunt eũ:
nec excelsi gigantes opposuerunt
se illi: sed iudith filia merari
in specie faciei sue dissoluit eũ:
Exuit enim se uestimenta leticie:
xit faciem suam unguento: col¬
ligauit cincinnos suos mitra.
ad decipiendum illum. Sanda¬
lia eius rapuerunt oculos eiꝰ:
pulchritudo eius captiuã fecit
animã eius: amputauit pugi¬
one ceruicem eiꝰ. Horruerunt
perse constantiam eius: ⁊ mẽdi
audaciam eiꝰ. Tunc ululauer̃t
castra assyrioꝵ: quando apparu¬
erunt humiles mei arescentes
in siti. Filii puellaꝵ compun¬
xerunt eos: ⁊ sicut pueros fugi¬
entes occiderunt eos. Perierunt.
in p̃lio: a facie dĩi mei. ¶ Hym¬
num cantemus dnõ: hymnum
nouum cantemus deo nr̃o. ⁊ldo¬
nay dñe. magnus es tu ⁊ pre¬
clarus in uirtute : ⁊ quẽ suꝑa¬
re nemo potest. Tibi seruiat
omĩs creatura tua. quia dixi¬
sti ⁊ facta sunt. misisti sp̃m tuũ

Expanded text:
cecidit potens eorum a iuvenibus cecidit potens eorum a iuvenibus nec filii Titan percusserunt eum nec excelsi gigantes inposuerunt se illi sed Iudith filia Merari in specie faciei suae dissolvit eum exuit enim se vestimenta viduitatixit faciem suam unguento conligavit cincinnos suos mitra ad decipiendum illum sandalia eius rapuerunt oculos eius pulchritudo eius captivam fecit animam eius amputavit pugione cervicem eius horruerunt Persae constantiam eius et Medi audaciam eius tunc ululaverunt castra Assyriorum quando apparuerunt humiles mei arescentes in siti filii puellarum conpunxerunt eos et sicut pueros fugientes occiderunt eos perierunt in proelio a facie Domini mei hymnum cantemus Domino hymnum novum cantemus Deo nostro Adonai Domine magnus es tu et praeclarus in virtute et quem superare nemo potest tibi serviat omnis creatura tua quia dixisti et facta sunt misisti spiritum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
que olofernis peculiaria fuisse
ꝓbata sunt. dederunt iudith:
in auro ⁊ argento. ⁊ uestibus.
et gemmis. ⁊ om̃i suppellectili:
et tradita funt illi omnia a ppłõ.¬
Et om̃s ppłi gaudebant cũ mu¬
lieribus ⁊ uirginibꝰ. ⁊ iuuenibꝰ:
in organis ⁊ cytharis.ppxetit¬
unc cantauit canticum hoc
dnõ iudith: dicens. Incipite
dño in tẏmpanis:: cantate dño
in eymbalis: modulamini illi
psalmum nouũ: exultate ⁊ in¬
uocate nom̃ enis. Dñs conterenᷤ
bella:: dñs nom̃ est illi: qui po¬
suit castra sua in medio ppłi sui:
ut eriꝑet nos de manu omniũ
mimicoꝵ nr̃oꝵ. Uenit assur ex
montibꝰ. ab aquilone in multi¬
tudine fortitudinis sue: cuiꝰ
multitudo obturauit torrentes:
et equi eoꝵ cooꝑuerunt ualles:
Dyxit se incensurum fines meos:
et iuuenes meos occifurum gla¬
dio. Infantes meos dare in pre¬
dam: ⁊ uirgines in captiiutatẽ:
Dñs aut̃ omĩpotens nocuit eũ:
et tradidit eum in manus femi¬
ne: et confudit eum. Nõ enim

Expanded text:
quae Holofernis peculiaria fuisse probata sunt, dederunt Judith in auro et argento, et vestibus et gemmis, et omni supellectili, et tradita sunt illi omnia a poaudebant cum mulieribus et virginibus et iuvenibus in organis et citharis tunc cantavit canticum hoc Domino Iudith dicens incipite Domino in tympanis cantate Deo in cymbalis modulamini illi psalmum novum exaltate et invocate nomen eius Dominus conterens bella Dominus nomen est illi qui posuit castra sua in medio populi sui ut eriperet nos de manu omnium inimicorum nostrorum venit Assur ex montibus ab aquilone in multitudine fortitudinis suae cuius multitudo obturavit torrentes et equi eorum cooperuerunt valles dixit se incensurum fines meos et iuvenes meos occisurum gladio infantes meos dare in praedam et virgines in captivitatem Dominus autem omnipotens nocuit eum et tradidit eum in manus feminae et confudit eum non enim
Abbreviated transcription (Latin):
cognoseeret uirum omnibꝰ diebꝰ
uite sue: ex quo defunctꝰ est ma¬
nasses uir eiꝰ. Erat aut̃ in diebꝰ
festis ꝓcedens cũ gła magna.
Mansit aut̃ in domo uiri sui an¬
nos centum quinq: et dimisit
abram suã liberam: ⁊ defuncta ẽ
ac sepulta cũ uiro suo in bethu¬
lia. Luxitq illam omis ppłs. die¬
bus septẽ. In om̃i aut̃ spacio ui¬
te eiꝰ. non fuit qui ꝑturbaret isrł.
et post mortẽ eius annis multis:
Dies aut̃ uictorie huiꝰ festiuitatis.
ab hebreis in numero dieꝵ scõꝵ
accipit᷑: ⁊ colitur a iideis ex illo
tempore. usq in presentẽ diem:¬

Expanded text:
diebus vitae suae ex quo defunctus est Manasses vir eius erat autem diebus festis procedens cum gloria magna mansit autem in domo viri sui annos centum quinque et dimisit abram suam liberam et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethuliam luxitque illam omnis populus diebus septem in omni autem spatio vitae eius non fuit qui perturbaret Israhel et post mortem eius annis multis dies autem victoriae huius festivitatem ab Hebraeis in numero dierum sanctorum accepit et colitur a Iudaeis ex illo tempore usque in praesentem diem
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s stultus estimat. Si sp̃s po¬
testatem habentis ascenderit suꝑ
te. locum tuũ ne dimiseris: qͥa
curatio cessare faciet peccata
maxima. Est malum qͦd uidi
sub sole: quasi ꝑ errorẽ egredienᷤ
a facie pͥncipis: Positũ stultum
in dignitate sublimi: ⁊ diuites
sedere deorsum. Uidi seruos in
equis: ⁊ principes ambulantes
quasi seruos suꝑ terram. xx¬

Expanded text:
s potestatem habentis ascenderit super te locum tuum ne dimiseris quia curatio cessare faciet peccata maxima est malum quod vidi sub sole quasi per errorem egrediens a facie principis positum stultum in dignitate sublimi et divites sedere deorsum vidi servos in equis et principes ambulantes quasi ser
Abbreviated transcription (Latin):
cta canalibꝰ. Quã pulchra es ⁊
quã decora: carissima in delici¬
is. Statura tua assimilata est
palme: et ubera tua botris. Di¬
xi. ascendam in palmã: ⁊ ap¬
prehendã fructus eiꝰ. Et erunt
ubera tua sic̃ botri uinee: et
odor oris tui sic̃ maloꝵ. Gutt᷑
tuum sic̃ uinum optimũ: dig¬
num dilecto meo ad potandum:
labiisq ⁊ dentibꝰ illius rumi¬
nandum. Ego dilecto meo:⁊ad
me conuersio eius. Ueni dilecte
mi egrediam᷑ in agrũ: commo¬
rem᷑ in ullis. Mane surgamꝰ ad
uineas:: uideamꝰ si floruit ui¬
nea. si flores fructus parturiuis:
si floruerunt mala piinica. Ibi
dabo tibi ubera mea. Mandra¬
gore dederunt odorem in portis
nr̃is. Omĩa poma noua ⁊ uetera
dilecte mi seruaui tibi. Quis mͥ
det te frẽm meum suggentem
ubera matris mee: ut inueniã
te foris ⁊ deosculer: et iã nemo¬
me despiciet: Apprehendam te:
et ducam te in domũ matris me-¬
e: et in eubieulũ gentricis mee
Ibi me docebis: et dabo tibi po¬

Expanded text:
cta canalibus. Quam pulchra es, et quam decora, charissima in deliciis! Statura tua assimilata est palmae, et ubera tua botris. Dixi: Ascendam in palmam, et apprehendam fructus ejus: Et erunt ubera tua sicut botri vineae: et odor oris tui sicut malorum. Guttur tuum sicut vinum optimum, dignum dilecto meo ad potandum, labiisque et dentibus illius ad ruminandum. Ego dilecto meo, et ad me conversio ejus. Veni, dilecte mi, egrediamur in agrum, commoremur in villis. Mane surga videamus si floruit vinea si flores fructus parturiunt si floruerunt mala punica ibi dabo tibi ubera mea mandragorae dederunt odorem in portis nostris omnia poma nova et vetera dilecte mi servavi tibi quis mihi det te fratrem meum sugentem ubera matris meae ut inveniam te foris et deosculer et iam me nemo despiciat adpret ducam te in domum matris meae, et in cubiculum genitricis meae, ibi me docebis, et dabo tibi po
Abbreviated transcription (Latin):
Et apposui cor meũ ut scirem sa¬
pientiam: ⁊ intelligerẽ distincti¬
onem que uersat᷑ in t̾ra. ¶ E. st
homo qͥ diebꝰ ac noctibꝰ somnũ
oculis ñ capit: et intellexi quod
omniũ oꝑum dei nullam possit¬
homo inuenire rationẽ. eoꝵ que
fiunt sub sole: et quanto plus
laborauerit ad querendũ. tanto
minus inueniat. Etiã si dixerit
sapiens se nosse: non põterit re¬
perire. Omĩa hec tractaui in cor¬
de meo: ut curiose intelligerẽ.
oꝑa eoꝵ in manu dei.  tam̃
nescit homo utrum amore an
odio dignus sit. sed om̃ia in fu¬
turum seruant᷑ incerta: eo quod
uniuersa eque eueniant iusto
et impio: bono ⁊ malo: mundo
et immundo: immolanti uicti¬
mas. ⁊ sacrificia contemnenti:¬
Sic̃ bonus mout᷑. sic ⁊ peccator:
ut ꝑruirus: ita ⁊ ille qͥ uerum
deierat. ¶ Hoc est pessimũ int
omĩa que sub sole fiunt: quia
eadem cunctis eueniunt. Unde
et corda filioꝵ hominũ implent᷑
malicia ⁊ contemptu in uita sua:

Expanded text:
et adposui cor meum ut scirem saet adposui cor meum ut scirem sapientiam et intellegerem distentionem quae versatur in terra est homo qui diebus ac noctibus somnum oomnium operum Dei nullam possit invenire homo rationem eorum quae fiunt sub sole, et quanto plus laboraverit ad quaerendum, tanto minus inveniet, etiamsi dixerit sapiens se nosse, non poterit reperire. Omnia haec tentavi in corde meo, ut curiose intelligerem . eorum in manu Dei et tamen nescit homo utrum amore an odio dignus sit sed omnia in futuro servantur incerta eo quod universa aeque eveniant iusto et impio bono et malo mundo et inmundo immolanti victimas et sacrificia contemnentisicut bonus sic et peccator ut periurus ita et ille qui verum deierat hoc est pessimum inter omnia quae sub sole fiunt quia eadem cunctis eveniunt unde et corda filiorum hominum implentur malitia et contemptu in vita sua
Abbreviated transcription (Latin):
suum. Uidi impios sepultos. qͥ
etiam cũ aduiuerent in loco
sc̃õ erant: ⁊ laudabant᷑ in ciui¬
tate quasi iustoꝵ oꝑum. Sed ⁊
hoc uanitas est.x¬
tenim quia ñ ꝓfertur cito
contra malos sententia: abs¬
q ullo timore filii hominum ꝑ¬
petrant mala. At tam̃ ex eo qͦd
peccator centies facit malũ. et
ꝑ patientiã sustentat᷑: ego cogno¬
ui quod erit bonum timentibꝰ
d̃m: qui uerent᷑ faciem eiꝰ. Non
sit bonum impio: nec ꝓlongent᷑
dies eius: sed quasi umbra tran¬
seant. qui non timent faciem dĩ:
Est ⁊ alia uanitas. que fit suꝑ
terram. Sunt iusti quibꝰ multa
ꝓueniunt: quasi oꝑa egerint
impioꝵ. Et sunt impii qui ita
securi sunt: quasi iustoꝵ facta
habeant. Sed ⁊ hoc uanissimũ
iudico. Laudaui igit᷑ leticiam:
quod ñ eẽt homini bonum sub
sole. nisi qͦd comederet ⁊ biberet
atq gauderet: ⁊ hoc solũ secum
auferret de labore suo. in diebꝰ
uite quos dedit ei d̃s sub sole:

Expanded text:
suum. Vidi impios sepultos: qui suum. Vidi impios sepultos: qui etiam cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabantur in civitas est etenim quia non profertur cito contra malos sententia absque ullo timore filii hominum perpetrant mala attamen ex eo quod peccator centies facit malum et per patientiam sustentatur ego cognovi quod erit bonum timentibus Deum qui verentur faciem eius non sit bonum impio nec prolongentur dies eius sed quasi umbra transeant qui non timent faciem Dei est et alia vanitas quae fit super terram sunt iusti quibus multa proveniunt quasi opera egerint impiorum et sunt impii qui ita securi sunt quasi iustorum facta habeant sed et hoc vanissimum iudico laudavi igitur laetitiam quod non esset homini bonum sub sole nisi quod comederet et biberet atque gauderet et hoc solum secum auferret de labore suo in diebus vitae quos dedit ei Deus sub sole
Abbreviated transcription (Latin):
se infinitis miscuerit questionibꝰ:
Quis talis ut sapiens: ⁊ qͥs cog¬
nouit solutionem uerbix
apientia hominis lucet in O
uultu eius: ⁊ potentissimus
faciem illius cõmutauit. Ego os
regis obseruo: ⁊ p̃cepta iuram̃ti
dei. Ne festines recedere a facie
eius : neq ꝑmaneas in oꝑe ma-¬
lo: quia om̃e quod uoluerit fa¬
ciet : et sermo illius potestate
plenus est: nec dicere ei qͥsquã
potest. quare ita facis Qui custo¬
dit preceptũ: ñ exꝑiet᷑ quicquã
mali. T̃empus ⁊ responsionẽ. cor
sapientis intelligit. Om̃i negotio
tempus ẽ ⁊ oportunitas: ⁊ mul¬
ta hominis afflictio qͥa ignorat
p̃terita: ⁊ uentura nullo scire
potest nutio. ¶Non ẽ in homi¬
habet potestat̾ẽ in diem mortis:
nec sinitur quiescere ingruente
bello: neq saluabit impietas
impium. Omĩa hec consideraui:
et dedi cor meũ in cunctis oꝑibꝰ
que fiunt sub sole. Int̾dum do¬
minat᷑ homo homini: in malũ

Expanded text:
se infinitis miscuerit quaestionibus se infinitis miscuerit quaestionibus quis talis ut sapiens est et quis cognovit solutionem verbi sapientia hominvultu ejus, et potentissimus faciem illius commutabit. Ego os regis observo, et praecepta juramenti Dei. Ne festines recedere a facie ejus, neque permaneas in opere malo: Quia omne, quod voluerit, faciet: et sermo illius potestate plenus est: nec dicere ei quisquam potest: Quare ita facis? Qui custodit praeceptum, non experietur quidquam mali. Tempus et responsionem cor sapientis intelligit. Omni negotio tempus est, et opportunitas, et multa hominis afflictio: Quia ignorat praeterita, et ventura nullo scire potest nuntio. Non est in homihabet potestatem in die mortis: Nec finitur quiescere ingruente bello, neque salvabit impietas impium. Omnia haec consideravi, et dedi cor meum in cunctis operibus, quae fiunt sub sole. Interdum dominatur homo homini in malum
Abbreviated transcription (Latin):
peccet. Sed ⁊ cunctis sermonibꝰ
qui dicunt᷑. ne accommodes
cor tuũ: ne forte audias seruũ
tuum maledicentẽ tibi. Scit
enim tua conscientia: quia ⁊
tu crebro maledixisti aliis. ¶Cun¬
cta temptaui in sapientia. Dixi:
sapiens efficiar: et ipsa longus¬
recessit a me multomagis quã
erat. Et alta ꝓfunditas. Quis
inueniet eam: Lustraui uni¬
uersa animo meo: ut scirem
et considerarẽ ⁊ quererem sapi¬
entiam ⁊ rationem: et ut cog-¬
noscerem impietatẽ stulti. ⁊ erro¬
rem imprudentium: ⁊ inueni
amariorem morte mulierẽ que
laqueus uenatoꝵ est. ⁊ sagena
cor eius: uincula sunt manus
illius. Qui placet deo effiigiet
eam: qui aut̃ peccator ẽ capiet᷑
ab illa. Eoce hoc inueni dixit
eccłãstes. unum ⁊ alterum: ut
inuenirẽ rationem quã adhuc
querit anima mea: ⁊ ñ inueni:
Uirum de mille unum reperi:
mulierẽ ex om̃ibꝰ non inueni.
Solummodo hoc inuenz quod fe¬
cerit d̾s hominẽ rectum: ⁊ ipse

Expanded text:
peccet. Sed et cunctis sermonibus, peccet. Sed et cunctis sermonibus, qui dicuntur, ne accommodes cor tuum: Ne forte audias servum tuum maledicentem tibi: scit enim tua conscientia, quia et tu crebro maledixisti aliis. Cuncta tentavi in sapientia. Dixi: Sapiens efficiar: Et ipsa longiusrecessit a me multo magis quam erat: et alta profunditas, quis inveniet eam? Lustravi universa animo meo, ut scirem, et considerarem, et quaererem sapientiam, et rationem: Et ut cognoscerem impietatem stulti, et errorem imprudentium: Et inveni amariorem morte mulierem, quae laqueus venatorum est et sagena cor eius vincula sunt manus illius qui placet Deo effugiet eam qui autem peccator est capietur ab illa ecce hoc inveni dicit Ecclesiastes unum et alterum ut invenirem rationem quam adhuc quaerit anima mea et non inveni virum de mille unum repperi mulierem ex omnibus non inveni solummodo hoc inveni quod fecerit Deus hominem rectum et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
cum diuitiis: ⁊ magis ꝓdest
udentibꝰ solem. Sic̃ enim ꝓtegit
sapientia: sic ꝓtegit pecunia:
Hoc aut̃ plus habet eruditio et
sapientia : quod uitã tribuunt
possessori suo. Considera oꝑa di:
quod nemo possit corrigere.
quẽ ille despexerit. In die bo¬
na friiere bonis: ⁊ malam diẽ
precaue. Sicut enĩ hanc sic et
illam fecit ds̃: ut non inueniat
homo contra eum iustas que¬
rimonias. Hec quoq uidi in
diebꝰ uanitatis mee. Iustus pe-¬
rit in iusticia sua: ⁊ impius
multo uiuit tempore in mali¬
cia sua. ¶ Noli ẽẽ iustus mul¬
tum: neq plus sapias quã ne¬
cesse est: ne obstupescas. Ne
impie agas multum: et noli
ẽẽ stultus: ne moriaris in tem¬
pore ñ tuo. Bonum ẽ te susten¬
tare iustum: sed ⁊ ab illo ne
subtrahas manũ tuam: quia
qui d̃m timet nichil negligit:
Sapientia confortauit sapien¬
tem: suꝑ decem pͥncipes ciuita¬
tis. Non enĩ est homo iustus
in t̾ra: qui faciat bonum ⁊ ñ

Expanded text:
cum divitiis et magis prodest cum divitiis et magis prodest videntibus solem sicut enim protegit sapientia sic protegit pecunia hoc autem plus habet eruditio et sapientia quod vitam tribuunt possessori suo considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit in die bona fruerpraecave. Sicut enim hanc, sic et illam fecit Deus, ut non inveniat homo contra eum justas querimonias. Haec quoque vidi in diebus vanitatis meae: Justus perit in justitia sua, et impius multo vivit tempore in malitia sua. Noli esse justus multum: Neque plus sapias quam necesse est, ne obstupescas. Ne impie agas multum: et noli esse stultus, ne moriaris in tempore non tuo. Bonum est te sustentare justum, sed et ab illo ne subtrahas manum tuam: quia qui Deum timet, nihil negligit. Sapientia confortavit sapientem super decem principes civitatis. Non est enim homo justus in terra, qui faciat bonum, et non
Abbreviated transcription (Latin):
rit homo omnẽ substantiã domꝰ
sue ꝓ dilectione: quasi nichil des¬
piciet eam. Soror nr̃a parua ẽ:
et ubera non habet. Quid faciemꝰ
sorori nr̃e: in die quando allo-¬
quenda est: Si murus est: edi¬
ficemus suꝑ eum ꝓpugnacula ar-¬
gentea. Si ostium ẽ: compinga¬
mus illud tabulis cedrinis. Ego
murus. ⁊ ubera mea sic̃ turris:
ex quo facta sum coram eo quasi
pacem reperiens. Umea fuit pa¬
cifico: in ea que habet ppłos. Tra¬
didit eam custodibꝰ. Uir affert ꝓ
fructu eius mille argenteos:

Expanded text:
rit homo omnem substantiam domus suae pro dilectione, quasi nihil despicient eum. Soror nostra parva, et ubera non habet: Quid faciemus sorori nostrae in die quando alloquenda est? Si murus est, aedificemus super eum propugnacula argentea: Si ostium est, compingamus illud tabulis cedrinis. Ego murus: et ubera mea sicut turris, ex quo facta sum coram eo quasi pacem reperiens. Vinea fuit pacifico, in ea, quae habet populos: Tradidit eam custodibus: vir affert pro fructu ejus
Abbreviated transcription (Latin):
mnnixa suꝑ dilectum suũ: Sub
arbore malo suscitaui te. Ibi
corrupta ẽ mat̃ tua: ibi iuola¬
ta est genitrix tua. Pone me ut
signaculum suꝑ cor tuũ: ut sig¬
naculum suꝑ brachium tuum:
quia fortis est ut mors dilectio:
dura sic̃ inferus emulatio. Lam-¬

Expanded text:
nnixa super dilectum suum? Sub arbore malo suscitavi te. Ibi corrupta est mater tua, ibi violata est genitrix tua. Pone me ut signaculum super cor tuum, ut signaculum super brachium tuum, quia fortis est ut mors dilectio, dura sicut infernus aemulatio.
Abbreviated transcription (Latin):
Iunctura feminum tuoꝵ sic̃ mo¬
nilia: que fabricata sunt manu
artificis. Umbilicus tiuis sicũt¬
crater tornatilis: nunquã indi¬
gens poculis. Uenter tuus sicut
aceruus tritici: uallatus liliis:
Duo ubera tua: sic̃ duo hinuli
gemelli capree. Collum tuũ. siẽ
turris eburnea. Oculi tui sicut
piscine in esebon: que sunt in

Expanded text:
ura femorum tuorum sicut monilia quae fabricata sunt manu artificis. Umbilicus tuus crater tornatilis, nunquam indigens poculis. Venter tuus sicut acervus tritici, vallatus liliis. Duo ubera tua sicut duo hinnuli gemelli capreae, collum tuum sicut turris eburnea. Oculi tui sicut piscinae
Abbreviated transcription (Latin):
de lauacro. Om̃s gemellis fetibꝰ.
et sterilis ñ est in eis. Sic̃ cortex
mali piinici. sic gene tue: absq
occultis tuis. Sexaginta sunt
regine: et octoginta concubine:
et adolescentulaꝵ ñ est numerus:
Una est columba mea: ꝑfecta
mea. Una ẽ matri sue: electa
genitrici sue. Uiderunt illam
filie: ⁊ beatissimã p̃dicaueruis

Expanded text:
Omnes gemellis fetibus, et sterilis non est in eis. Sicut cortex mali Punici, sic genae tuae absque occultis tuis. Sexaginta sunt reginae, et octoginta concubinae, et adolescentularum non est numerus. Una est columba mea, perfecta mea, una est matri suae, electa genitrici suae. Viderunt eam filiae Sion, et beatissi
Abbreviated transcription (Latin):
et dilectus meus mͥ: qui pascit᷑
inter lilia. Pulchra es amica
mea:: suauis ⁊ decora sic̃ ierłm:
terribilis ut castroꝵ acies ordi¬
nata. Auerte oculos tuos a me:

Expanded text:
et dilectus meus mihi, qui pascitur inter lilia. Pulchra es, amica mea, suavis et decora sicut Hierusalem, terribilis ut castrorum acies ordinata. Averte oculos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uicos ⁊ plateas queram quẽ
diligit animã mea. Quesiui il¬
lum: ⁊ ñ inueni. Inuenerunt
me uigiles: qui custodiunt
ciuitatem. Num quẽ dilexit
anima mea uidistis : Paululũ
cũ ꝑtransissem eos: inueni quẽ
diligit anima mea. Tenui illũ:
nec dimittam: donec introducã
eum in domũ matris mee: et
in cubiculum genitris mee. ild

Expanded text:
am quem diligit anima mea: quaesivi illum et non inveni. Invenerunt me vigiles qui custodiunt civitatem. Num quem diligit anima mea vidistis? Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea: tenui illum, nec dimittam donec introducam eum in domum matris meae, et in cubiculum genitricis meae. »
Abbreviated transcription (Latin):
que fundate sunt suꝑ bases au¬
reas. Species eiꝰ ut libani .¶. lec¬
tus ut cedri. Guitur illiꝰ suauis¬
simum: et totus desiderabilis:
Talis est dilectus meus. ⁊ ipse
est amicus meus: filie ierłm. Nio
abiit dilectus tuus o pulcher¬
rima mulierum:: quo declina-¬
uit dilectus tuus. ⁊ queremus

Expanded text:
quae fundatae sunt super bases aureas. Species ejus ut Libani, electus ut cedri. Guttur illius suavissimum, et totus desiderabilis: Talis est dilectus meus, et ipse est amicus meus, filiae Jerusalem. Quo abiit dilectus tuus, o pulcherrima mulierum? quo declinavit dilectus tuus: et quaeremus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt gene tue sic̃ turturis: col¬
lum tuum sic̃ monilia. Murẽ¬
nulas aureas faciemꝰ tibi: uer-¬
miculatas argento. Dum ẽẽt
rex in accubitu suo: nardus
mea dedit odorem suum. Fasci¬
culus myrre dilectus meus mͥ:
inter ubera mea cõmorabitur:
Botrus cypri dilectus meus mͥ:
in uineis engaddi. Ecce tu pul¬
chra es amica mea: ecce tu
pulchra. Occuli tui columbaꝵ:
Ecce tu pulcher es dilecte mi:
et decorus. Lectulus nr flori¬
dus. Tigna domoꝵ nr̃aꝵ ce¬
drina : laquearia nr̃a cypres¬
sina. Ego flos campi: ⁊ lilium
conuallium. Siẽ lilium inter
spinas: sic amica mea int̃ fili¬
as. Sicut malus int̃ ligna sil

Expanded text:
unt genae tuae sicut turturis collum tuum sicut monilia murenulas aureas faciemus tibi vermiculatas argento dum esset rex in accubitu suo nardus mea dedit odorem suum fasciculus murrae dilectus meus mihi inter ubera mea commorabitur botrus cypri dilectus meus mihi in vineis Engaddi ecce tu pulchra es amica mea ecce tu pulchra oculi tui columbarum ecce tu pulcher es dilecte mi et decorus lectulus noster floridus tigna domorum nostrarum cedrina laquearia nostra cypressina ego flos campi et lilium convallium sicut lilium inter spinas sic amica mea inter filias sicut malum int
Abbreviated transcription (Latin):
nullus est finis. Frequensq me¬
ditatio. carnis afflictio est. Finẽ
loquendi om̃s parit̃ audiamꝰ:
Deum time: ⁊ mandata eiꝰ ob¬
serua. Hoc est enim omĩs homo:
Et cuncta que fiunt adducet
d̃s in iudicium ꝓ om̃i errato:
siue bonum suie malum sit:¬

Expanded text:
nullus est finis: frequensquetatio, carnis afflictio est. Finem loquendi omnes pariter audiamus. Deum time, et mandata ejus observa: Hoc est enim omnis homo: et cuncta quae fiunt, adducet Deus in judicium pro omni errato, sive bonum, sive malum i
Abbreviated transcription (Latin):
as: nec artificum gr̃am: sed tem
pus casumq in om̃ibꝰ.xont¬
escit homo finem suum: sed
cum eis extemplo suꝑuenerit.¬
¶ Hanc quoq uidi sub sole sapt¬
entiam: ⁊ ꝓbaui maximam. Ciui-¬
tas parua: ⁊ pauci in ea uiri. Ue¬
nit contra eam rex magnus. et
uallauit eam: extruxitq muni¬
tiones ꝑ girum: ⁊ ꝑfecta ẽ obsidio:
ens. liberauit urbem ꝑ sapientiã
suam: ⁊ nullus deinceps recorda-¬
tus ẽ hominis illius pauꝑis. Et
eius non sunt audita: Ulerba sa¬
pientium audiunt᷑ in silentio:
plus quã clamor pͥncipis inter
stultos. Melior est sapientia quã
arma bellica: ⁊ qui in uno pecca¬
uerit. multa bona ꝑdet.uu
Iusce morientes. ꝑdunt suau

Expanded text:
as nec aas nec apus casumque in omnibus. Nescit homo finem suum: sed cum eis extemplo supervenerit. Hanc quoque sub sole vidi sapientiam, et probavi maximam. Civitas parva, et pauci in ea viri: venit contra eam rex magnus, et vallavit eam: Exstruxitque munitiones per gyrum, et perfecta est obsidio. ens liberavit urbem per sapientiam suam et nullus deinceps recordatus est hominis illius pauperis et eius non sunt audita verba sapientium audiuntur in silentio plus quam clamor principis inter stultos melior est sapientia quam arma bellica et qui in uno peccaverit multa bona perdet muscae moriente
Abbreviated transcription (Latin):
est canis uiuus : leone mortuo
Uiuentes enĩ sciunt se ẽẽ mori¬
turos: Mortui uͦ nichil nouer̃t
ampliꝰ: nec habebunt ultra mer¬
cedem: qͥa obliuioni tradita est
memoria eoꝵ. ILmor quoq et
odium ⁊ inuidia m simul
ꝑeunt: nec habent partẽ in hoc
scło. ⁊ in oꝑe qͦd sub sole geritur:
Uade gͦ ⁊ comede in leticia pa-¬
nem tuũ: ⁊ bibe cũ gaudio ui¬
num tuũ: quia deo placent oꝑa
tua. ¶ Omni tempore sint uesti¬
menta tua candida: ⁊ oleum de
capite tuo ñ deficiat. Perfruere
uita cũ uxore quã diligis. cun¬
ctis diebꝰ uite instabilitatis tue:
qui dati sunt tibi sub sole omni
tempore uanitatis tue. Hec est
enĩ pars tua: in uita. ⁊ in labore
tuo quo laboras sub sole. Quod¬
cũq potest manus tua facere
instant̃ opare: quia nec opus nec
ratio. nec scientia nec sapientia
erunt apud inferos. quo tu ꝓ¬
peras. Uerti me alio: iudiq
sub sole nec uelocium ẽe cursũ:
nec fortium bellum:: nec sapien¬
tium panem: nec doctoꝵ diuiti¬

Expanded text:
is vivus leone mortuo. Viventes enim sciunt se esse morituros, mortui vero nihil noverunt amplius, nec habebunt ultra mercedem, quia oblivioni tradita est memoria eorum. Amor quoque et odium et invidia simul pereunt, nec habent partem in hoc saeculo, et in opere quod sub sole geritur. Vade ergo, et comede in laetitia panem tuum, et bibe cum gaudio vinum tuum: quia Deo placent opera tua. Omni tempore sint vestimenta tua candida, et oleum de capite tuo non deficiat. Perfruere vita cum uxore, quam diligis, cunctis diebus vitae instabilitatis tuae: qui dati sunt tibi sub sole omni tempore vanitatis tuae, Haec est enim pars in vita, et in labore tuo, quo laboras sub sole. Quodcumque potest manus tua facere, instanter operare: Quia nec opus, nec ratio nec scientia nec sapientia erunt apud inferos quo tu properas verti me alio vidique sub sole nec velocium esse cursum nec fortium bellum nec sapientium panem nec doctorum diviti
Abbreviated transcription (Latin):
chra ut luna: electa ut sol. ter¬
ribilis ut castroꝵ acies ordinata :
Descendi ad ortum̃ nicum: ut
uiderem pomã conuallis: et
inspicerem si floruisset uinea:
et germinassent mala piinica:
Nesciui: anima mea conturba¬
uit me: ꝓp̃t quadrigas amina¬
dab. Reuertere reuertere suna¬
mitis:: reuertere reuertere: ut

Expanded text:
ecta ut sol, terribilis ut castrorum acies ordinata? Descendi ad hortum nucum, ut viderem poma convallis, et inspicerem si floruisset vinea, et germinassent mala punica. Nescivi: anima mea conturbavit me propter quadrigas Aminadab. Revertere, revertere, Sulamitis: revertere, revertere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate uocis molentis: et
consurgent ad uocẽ uolueris:⁊
obsurdiscent om̃s filie carminis:
Excelsa quoq timebunt: ⁊ for¬
midabunt inuia.xxiii
lorebit amigdalus: impin¬
gabit᷑ locusta: ⁊ dissipabit᷑
capparis.
uoniam ibit homo in domũ
eternitatis sue. ⁊ circũibunt
in platea plangentes: antequã¬

Expanded text:
humilitate vocis molentis: Et humilitate vocis molentis: Et consurgent ad vocem volucris, et obsurdescent omnes filiae carminis. Excelsa quoque timebunt, et formidalorebit amygdalus, impinguabitur locusta, et dissipabitur capparis: quoniam ibit homo in domum aeternitatis suae, et circuibunt in platea plangentes. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
Si amus multis uixerit homo.
et in his om̃ibꝰ letus fuerit: me¬
minisse debet tenebrosi temporis
et dieꝵ multoꝵ: qui cũ uenerint
uanitatis arguent᷑ p̃terita. Leta¬
re ergo iuuenis in adolescentia
tua: ⁊ in bonis sit cor tuum in
diebꝰ iuuentutis tue :: ⁊ ambula
in uiis cordis tui. ⁊ in intintu
oculoꝵ tuoꝵ: et scito qͦd ꝓ om̃ibꝰ
his adducet te d̾s in iudiciũ. xxxt¬
ufer iram a corde tuo: ⁊ amo¬
ue maliciam a carne tua:
Adolescentia enim et uoluptas:
uana sunt.. xxuii¬
emento creatoris tui in diebꝰ
iuuentutis tue: ante quam
ueniat tempus afflictionis: et
appropinquent anni de quibꝰ di¬
cas: non michi placent. Ante qͣm
tenebreseat sol ⁊ lumen. et luna
et stelle: ⁊ reuertant᷑ nubes post
pluuiam. Quando commouebunt᷑
custodes domus. ⁊ nutabunt ui¬
ri fortissimi: et otiose erunt mo¬
lentes in minuto numero: ⁊ te¬
nebrescent uidentes ꝑ foramina:
et claudent ostia in platea in

Expanded text:
si annis multis vixerit homo si annis multis vixerit homo et in omnibus his laetatus fuerit meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum qui cum venerint vanitatis arguentur praeterita laetare ergo iuvenis in adulescentia tua et in bono sit cor tuum in diebus iuventutis tuae et ain uiis cordis tui et in intuitu oculorum tuorum. et scito quod pro omnibus his adducet te deus in iudicium. aufer iram a corde tuo, amoue malitiam a carne tua. adulescentia enim et uoluptas uana sunt. emento creatoris tui in diebus iuuentutiveniat tempus afflictionis: et adpropinquent anni de quibus dicas non mici placent. Antequam tenebrescat sol, et lumen, et luna, et stelle: et revertatur nubes post pluviam: Quando commovebuntur custodes domus, et nutabunt viri fortissimi: Et otiosae erunt molentes in minuto numero, et tenebrescent videntes per foramina; Et claudent ostia in platea, in
Abbreviated transcription (Latin):
uinum. ut epulent᷑ uiuentes:
et pecunie obediunt omĩa. In co-¬
gitatione tua regi ne detrahas.
et in secreto cubiculi tui ne male¬
dixeris diuiti: quia aues celi
portabunt uocẽ tuam: ⁊ qui ha¬
bet pennas annuntiabit sententiã:
transeuntes aquas: quia post
multa tempora inuenies illum:
Ta partem septẽ : necnon ⁊ octo:
quia ignoras quid futurum sit
mali suꝑ terrã. Si replete fuerint
nubes: imbrem suꝑ t̾ram effun¬
dent. Si ceciderit lignum ad au¬
strum. aut ad aquilonem: in
quocũq loco ceciderit. ibi erit:
Qui obseruat uentũ ñ seminat:
et qui considerat nubes nun¬
quã metet. Quomͦ ignoras que
sit uia sp̃s : et qua ratione cõ¬
pingantur ossa in uentre preg¬
nantis: sic nescis oꝑa dei qui
fabricator omnium est. xxx¬
ane semina sem̃ tuum: et
uesꝑe ne cesset manus tua:
quia nescis quid magis oriat᷑. hoc
an illud. Et si utrumq simul:
melius erit. DOulce lumen: ⁊ de¬
lectabile est oculis uidere solem:

Expanded text:
vinum ut epulentur viventes: vinum ut epulentur viventes: et pecuniae obediunt omnia. In cogitatione tua regi ne detrahas, et in secreto cubiculi tui ne maledixeris diviti: Quia avis coeli portabit vocem tuam, et qui habet pennas annuntiabit sententiam. transeuntes aquas: quia post multa tempora invenies illum. Da partem septem, necnon et octo: quia ignoras quid futurum sit mali super terram. Si repletae fuerint nubes, imbrem super terram effundent. Si ceciderit lignum ad austrum aut ad aquilonem in quocumque loco ceciderit ibi erit qui observat ventum non seminat et qui considerat nubes numquam metet quomodo ignoras quae sit via spiritus et qua ratione conpingantur ossa in ventre praegnatis sic nescis opera Dei qui fabricator est omnium mane semina sementem tuam et vespere ne cesset manus tua quia nescis quid magis oriatur hoc an illud et si utrumque simul melius erit dulce lumen et delectabile est oculis videre solem
Abbreviated transcription (Latin):
eum coluber. Qui tranffert lapi¬
des affliget᷑ in eis: ⁊ qui scidit
ligna uulnerabit᷑ ab eis. Si re¬
uui sum fuerit ferrum. ⁊ hoc non
ut prius. sed hebetatum erit:
multo labore exacuet᷑: ⁊ post
industriã sequet᷑ sapientia. xxi¬
i mordeat serpens in silentio:
nichil eo minus habet qui
occulte detrahit. Uerba oris sa¬
pientis gr̃a: ⁊ labia insipientis
p̃cipitabunt eum. Initiũ uerboꝵ
enis stulticia: ⁊ nouissimũ oris
illius error pessimus. Stultus
uerba multiplicat. Ignorat hõ
quid ante se fuerit : ⁊ qͦd post¬
se futurum est. quis illi poterit
indicare: Labor stultoꝵ affli¬
get eos: qui nesciunt in urbem
pergere.
e tibi t̾ra cuius rex ẽ puer:
et cuius principes mane cõ-¬
medunt. Beata terra cuiꝰ nobilis¬
rex est. ⁊ cuius pͥncipes uescunt᷑
in tempore suo: ad reficiendum.
et ñ ad luxuriã. In pigritiis hu¬
miliabit᷑ contignatio: ⁊ in in¬
firmitate manuũ ꝑstillabit domꝰ.
N risu faciunt panẽ acxxiii

Expanded text:
rt lapides, affligetur in eis: et qui scindit ligna, vulnerabitur ab eis. Si retusum fuerit ferrum, et hoc non ut prius, sed hebetatum erit: Multo labore exacuetur, et post industriam sequetur sapientia. Si mordeat serpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit. Verba oris sapientis gratia: et labia insipientis praecipitabunt eum: Initium verborum ejus stultitia, et novissimum oris illius error pessimus. Stultus verba multiplicat. Ignoquid ante fuerit: et quid post futurum est: quis illi poterit indicare? Labor stultorum affliget eos, qui nesciunt in urbem pergere. Vae tibi terra, cujus rex est puer, et cujus principes mane comedunt. Beata terra, cujus rex nobilis est, et cujus principes vescuntur in tempore suo, ad reficiendum, et non ad luxuriam. In pigritiis humiliabitur contignatio, et in infirmitate manuum perstillabit domus. In risum faciunt panem, et
Abbreviated transcription (Latin):
Nardus et crocus: fistula ⁊ ci¬
namomum: cũ uniuersis lig¬
nis libani. Myrra ⁊ aloe: cũ
omnibꝰ pͥmis unguentis. Eons
ortoꝵ: puteus aquaꝵ uiuenti¬
um: que fluunt impetu de li¬
bano. Surge aquilo.⁊ ueni
auster : ꝑfla ortum meum: et
et comedat fructũ pomoꝵ suoꝵ.
Ueni in ortum meũ soror mea
sponsa : messui myrrã meã cũ
aromatibꝰ meis. Comedi fauum
meum cũ melle meo: bibi ui¬
nm lacte meo. Come
cor meũ uigilat. Uox dilecti mei
pulsantis. Aperi michi soror
mea: amica mea: columba me¬
a:: immaculata mea: qͥa caput

Expanded text:
nardus et crocus, fistula et cinnamomum cum universis lignis Libani. Myrrha et aloe cum omnibus primis unguentis. Quid orum: puteus aquarum viventium, quae fluunt impetu de Libano. Surge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et et comedat fructum pomorum suorum. Veni in hortum meum, soror mea sponsa, messui myrrham meam cum aromatibus meis; Covum cum melle meo, bibi vim lacte meo. Comedcor meum vigilat. Vox dilecti mei pulsantis: Aperi mihi, soror mea, amica mea, columba mea
Abbreviated transcription (Latin):
rex imꝑat seruienti.
uarus non implebit᷑ pecunia:
et qui amat diuitias. fructꝰ
non capiet ex eis. Q hoc gͦ ua-¬
nitas. Ubi multe sunt opes: mul¬
ti ⁊ qui comedant eas. Et quid
ꝓdest possessori: nisi qͦd cernit
diuitias oculis suis: Dulcis ẽ
somnus oꝑanti: siue parũ siue
multum comedat. Saturitas
aut̃ diuitis: non sinit dormire
eum. E st ⁊ alia infirmitas pes¬
sima: quã uidi sub sole. Diuitie
conseruate in malum dñi sui:
pereunt enim in afflictione pes-¬
sima. Generauit filium: qui in
sũma egestate erit. Sic̃ egressꝰ
est nudus de utero matris sue.
sic reuertet᷑: ⁊ nichil aufert se¬
cum de labore suo. ¶ Misera¬
bilis ꝓrsus infirmitas. Quomͦ

Expanded text:
rex imperat servienti. rex imperat servienti. Avarus non implebitur pecunia: et qui amat divitias, fructus non capiet ex eis, et hoc ergo vanitas. Ubi multae sunt opes, multi et qui comedunt eas. Et quid prodest possessori, nisi quod cernit divitias oculis suis? Dulcis est somnus operanti, sive parum, sive multum comedat: saturitas autem divitis non sinit dormire eum. Est et alia infirmitas pessima, quam vidi sub sole: divitiae conservatae in malum domini sui: pereunt enim in afflictione pessima: Generavit filium, qui in summa egestate erit: sicut egressus est nudus de utero matris suae, sic revertetur, et nihil auferet secum de labore suo. Miserabilis prorsus infirmi