comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
id est oportunitas scd̃i testamenti dandi.
Inquireret᷑ ideo ait: quia deus pͥmũ ꝑ
noe. deinde ꝑ patriarchas. postea ꝑ legẽ
& ꝓpħas. in lege paulatim instruendo
carnalem ruditatẽ hominũ. inquirebat
locũ quo illis ad ꝑfectionẽ instructis :
oportune daret sp̃uale testamentum.
Si inqua priꝰ testamentũ uacasset a cupa:
ñ inquireret᷑ locus scd̃i. Assumamꝰ. Sec
locus scd̃i inquirit᷑. Et hoc ꝓbat ꝑ testi¬
moniũ iheremiȩ dicens. Uere inquirit᷑:
iheremiam. Ecce ueniunt paulacim diẽ¬
xp̃i dies uocat: quia ueniente. rp̃o cene¬
brȩ pulsȩ sunt. ⁊ illuxit dies. id ẽ ueri¬
tatis cognitio. Et quod ueniant hii di¬
es. non ego: si dñs dicit. Credice illi. Et
iterum. In dieb illius consummabo. idẽ:
dabo testamentũ nouũ. qd̾ erit consum¬
mans uetus: quia ad ꝑfectũ ducet.
Quomodo nouũ: satis insequentib det̾¬
minabit. Consũmabo in quã illud in do¬

Expanded text:
id est opportunitas secundi testamenti dandi. id est opportunitas secundi testamenti dandi. Inquireretur ideo ait quia Deus primum per Noe, deinde per patriarchas, postea per legem et prophetas; in lege paulatim instruendo carnalem ruditatem hominum, inquirebat locum, quo, illis ad perfectionem instructis, opportune daret spiritale testamentum. Si, inquam, prius testamentum vacasset a culpa, non inquireretur locus secundi testamenti. Sed locus secundi inquiritur, et hoc probat per testimonium Jeremiae dicentis: Vere inquiritur.Jeremiam. Ecce veniunt paulatim propChristi dies vocat, quia veniente Christo, tenebrae pulsae sunt. Et illuxit dies, id est veritatis cognitio. Et hoc quod veniant hi dies: non ego, sed Dominus dicit: credite illi, et in diebus illis consummabo, id est dabo testamentum novum, quod erit consummans vetus: quia ad perfectum adducens: quomodo novum satis in sequentibus determinabit. Consummabo, inquam, illud in do
Abbreviated transcription (Latin):
diator: quia mediꝰ inter deum ⁊ hominẽ.
A deo accepit qd̃ homini tribuit: quod
cionib Reꝓmissionib dico melioribus :¬
sicut sepe dictum e St.
re testamentũ rp̃i melus. ẽ testamento
priori: nam illud pͥus cestamentũ ñ uaca¬
uit a culpa: xp̃i autem testamentũ uacat
a culpa. Si enim illud prius testamencum
uacasset ã culpa: non diceret᷑ scd̃m cestamen¬
tum. S quia scd̃m datũ. est. apparet pͥmũ
tum: & frustra scd̃m daretur ad correc¬
Quod ita ait. Si illud pͥus testamentum
uacasset a culpa. Non ait si homines
sub illo uacassent a culpa: s illud ipsũ
testamentũ uacasset. id. ẽ. uacuũ eẽt
a culpa. In hoc enĩ ipsa lex non ȩẽ uacua
uidebatur ã culpa: quod precipiebat. et
gram adiutricẽ. quã ministraret non ha¬
bebat: sic om̃s legales faciens culpabiles.
Si inquã illud prius uacasset ã culpa: uti¬
q .i. ꝓ certo dico nob̃. non inquireret᷑ locꝰ

Expanded text:
diator, quoniam medius inter Deum et hominem diator, quoniam medius inter Deum et hominem a Deo accipit, quod homini tribuit. Quod tionibus. Repromissionibus dico melioribus sicut saepe dictum est. re testamentum Christi melius est testamento priori. Nam illud prius testamentum non vacavit a culpa, Christi autem testamentum vacat a culpa. Si enim illud prius testamentum vacasset a culpa, non daretur secundum testamentum; sed quia secundum datum est, apparet primumtum. Et frustra secundum daretur ad correcQuod ita ait: Si illud prius testamentum vacasset a culpa, non ait si homines sub illo vacassent a culpa, sed illud ipsum testamentum vacasset, id est vacuum esset a culpa; in hoc enim ipsa lex non esse vacua videbatur a culpa, quam praecipiebat et gratiam adjutricem quam ministraret non habebat: sic omnes legales faciens culpabiles. Si, inquam, illud prius vacasset a culpa idem pro certo dico vobis non inquireretur locus,
Abbreviated transcription (Latin):
in ueritate: s umbr̃a habentia uerita¬
tis: ꝑ. xpͣm leuiter depellendã. Cum es¬
sent inquã qui deseruiunt umbrȩ cȩ¬
lestiũ: ita complendo omĩa ut respon
sum est moysi. E cũ illi sacerdoces be¬
ne legem implerent: frustra ih̃c hoc
sacerdotiũ assumeret. Responsum. ẽ.
moysi. non cũ inciꝑet: s cũ consũma¬
ret tabernacłm. Quasdã enĩ figuras
inueuire poterat ꝑ se: s cum omnes ñ
sic de figuris edoceret᷑: reuersus. ẽ. ad¬
moy¬
id est scd̾m ueritatẽ: qd̾ exemplar osten¬
sum est tibi in monte: Illi habent minis¬
teriũ deseriure exemplari ⁊ umbre:
s iħc soititꝰ est ministeriũ melius. qͥa
& in sp̃ualib ministrat. & spũalia dat.
Sortitus est dico nunc post qua ostensũ ÷
eũ non offerre qd̾ sit suꝑ terrã. Ministe¬
rium dico tanto melius. quanto &. ipse iħc¬
est dator testamenti melioris .i. meliora: qr
eterna ꝓmittentis. Non ait dator s me¬

Expanded text:
n veritatem, sed umbram habentes veritan veritatem, sed umbram habentes veritatis, per Christum leviter depellendam. Cum essent, inquam, qui deserviunt umbrae coelestium, ita complendo omnia, sicut a Deo responsum est Moysi, et cum illi sacerdotes 387 bene legem implerent: frustra Jesus hoc sacerdotium assumeret. Responsum est Moysi non cum inciperet, sed cum consummaret tabernaculum. Quasdam enim figuras per se invenire potuit: sed cum omnsic de figuris edoceretur. Cui Moyid est secundum veritatem, quod exemplar ostensum est tibi in monte: illi habent ministerium deservire exemplari et umbrae; sed Jesus sortitus est ministerium melius: quia et in spiritalibus ministrat, et spiritalia dat. Sortitus dico nunc postquam ostensum est eum non offerre, quod sit super terram. Ministerium dico tanto melius quanto et ipse Jesus dator est testamenti melioris, id est meliora, quia aeterna promittentis. Et non ait dator, sed me
Abbreviated transcription (Latin):
plari eapit᷑. Quando deus uocauit mo¬
ysen in montẽ ibi reuelauit ei omnẽ
quȩ erat implenda uericatẽ: de culcu¬
dei.S deus cam̃ incelligens popłm illũ
carnalem ñ statim possẽ. caꝑe spualia:
dirit moꝵse ut scd̾m ueritatẽ quã ibi
uidebat faceret figuras illi popło carnali.
in quib puerilis popłs tam dn nucriret᷑.
donec de pueritia fig᷑a ⁊ transire posset
ad maturitatẽ ueritatis. & hoc modo ue¬
ritas priꝰ ostensa exemplar fuit fig̃arum
factarũ: ad similitudinẽ priꝰ ostense ue¬
ritatis. Iterũ alio respectu fig̃e dicunt᷑
exemplar ueritatis scd̾m impletionem
illius ad similitudinẽ. figurarũ p̃ceden¬
tium. Et scd̃m hunc modũ mͦ figuras
hic uocat exemplar: in sequentib aut̃
ueritatẽ prius in monte moxsi reuela¬
tam exemplar uocat respectu figͣarũ
id ẽ figuris. Et quia ue̾ritas quandoq
est exemplar. non fig᷑a: addit & umbre
quia illȩ figure exemplar erant non¬

Expanded text:
plari capitur. Quando Deus Moysen voplari capitur. Quando Deus Moysen vocavit in montem, ibi revelavit ei omnem quae implenda erDeus cum Moyse intelligens populum illum carnalem non statim posse capere spiritalia, dixit Moysi, ut, sicut veritatem quam ibi videbat, faceret figuras illi populo carnali, in quibus puerilis populus tandiu enutriretur, donec de pueritia figurarum transire posset ad maturitatem virtutis, et hoc modo veritas prius ostensa exemplar fuit figurarum factarum, ad similitudinem prius ostensae veritatis. Iterum alio respectu figurae dicuntur exemplar veritatis, secundum impletionem illius, ad similitudinem figurarum praecedentium, et secundum hunc modum figuras hic vocat exemplar. In sequentibus autem veritatem prius in monte Moysi revelatam, exemplar vocat respectu figurarumid est figuris, et quia exemplar quandoque est veritas, non figura, addit et umbrae, quia illae figurae, exemplar erant, no
Abbreviated transcription (Latin):
omnis pontifex constituit᷑ ad ministran¬
dit̃: scilicet ad offerenda munera ⁊ hosti¬
as. Unde. quia omnis pontifex constitu¬
tificem xpͣm habere aliqͥd quod offerat.
Et cũ necesse sit habere aliqͥd ad offeren¬
dum: aut illud erit suꝑ terram. aut
erit celeste. S non suꝑ terrã. Si enim
eẽt suꝑ terrã: sã non eẽt sacerdos ne¬
dum pontifex. gͦ celeste. erit qd̵ offeret.
Suꝑ terram eẽ dicit: quicqͥd in carnalib
& ꝓ carnalib offert᷑. Si esset suꝑ terrã
qd̾ iħc offerret: non solũ eũ pontificem¬
Nͣt cum multi ẽẽut sacerdotes: qui of¬
ferent munera scd̃m legẽ. io est suꝑ
terram. Diceret ille: Here quid̃ multi
sunt offerentes: s quia nemo sit᷑ possit
offerre. bonũ erat ut ih̾c offerret scd̃m
legem. S & hoc remouet dicens. Cũ ẽẽnt
qui scd̃m legem offerrent: & qui deser¬
ultint exemplari. Exemplar dicitur
illud: ad cuuis similitudinẽ fit aliqͥd
Exemplum ant̾ similitudo quȩ ab exem¬

Expanded text:
omnis pontifex constituitur ad ministrandum, scilicet ad offerenda munera et hostias. Unde quia omnis pontifex constitutificem Christum habere aliquid quod offerat, et cum necesse sit eum habere aliquid ad offerendum, aut illud erit super terram, aut coeleste, sed non super terram. Si enim super terram, jam non esset sacerdos, nedum pontifex. Ergo coeleste erit quod offerret. Super terram esse dicit quidquid in carnalibus et pro carnalibus offerret. Si esset super terram quod Jesus offerret, non solum nego cum pontificemnt multi sacerdotes qui offerrent munera secundum legem, id est super terram. Diceret ille: Multi quidem sunt offerentes, sed quia nemo sic digne possit offerre, bonum erat ut Jesus offerret secundum legem, et hoc removet, dicens: Cum essent qui secundum legem offerrent, et qui deserviunt exemplari. Exemplar dicitur illud ad cujus similitudinem fit aliquid. Exemplum autem similitudo, quae ab exem
Abbreviated transcription (Latin):
impios uentilauit. Qui etiam xp̃c dictꝰ
est hẏrcꝰ. ꝓpt̾ similitudiuẽ carnis pecca¬
ti: & quia hostia ꝓ peccato fuit. dũ pecca
de latere suo in cruce ꝑ aquã scĩficans
baptisma: p̃cio sanguinis redimentis nõ
a peccatis. accipiens illum cũ laua coccĩ¬
nea. qͥ color igneus. ẽ: & cum ysopo.
Laua enĩ significat caritatẽ xp̃i: quȩ coc¬
cĩnea fuit similis igni feruorẽ dilectõnis
xp̃i. Hysopus autem qui ualet ad depellen¬
dum cumorẽ pulmonis. humilitatẽ. xp̃i qͥ¬

Expanded text:
ventilavit. Qui etiam Christus dictus est hircus, propter similitudinem carnis peccati, et quia hostia pro peccato fuit, dum peccatde latere suo in cruce: per aquam sanctificans baptisma, pretio sanguinis redimens nos a peccatis: accipiens illum cum lana coccinea: qui color igneus est et cum hyssopo. Lana enim significat charitatem Christi, quod coccinea fuit similis igni fervorem dilectionis Christi: hyssopus autem qui valet ad depellendum tumorem pulmonis, humilitatem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
lecta confirmare. Lecto inqũa omni man¬
dato ã mox se: Idem enun moyses legit
unuerso popło audiente. Tunc moyses
postquã legerat: accipiens sanguinẽ uitu¬
loꝵ & hercoꝵ cũ aqua mixtũ. Accepta etiã
coccĩnea lana & hesopo de quib fit asꝑsoriũ.
ipsum etiam librũ. ꝙ oninẽ popłu asꝑsit
sanguine: ita dicens. Hic sanguis de quo
uos asꝑgo est testamenti. id est ad confir¬
mnandum testamentũ quod deus mandauit
Sicut librum. sic & tabernacłm. & omuia

Expanded text:
lecta confirmare. Lecto, inquam, omni manlecta confirmare. Lecto, inquam, omni mandato a Moyse, idem enim Moyses legit, universo populo audiente. Tunc Moyses postquam legerat, accipiens sanguinem vitulorum et hircorum cum aqua mistum: accepta etiam coccinea lana et hyssopo de quibus fit aspersorium ipsum etiam librum, et omnem populum aspersit sanguine, dicens ita: Hic sanguis de quo vos aspergo est testamenti, id est ad confirmandum testamentum quod Deus mandavit ad vos. Sicut librum, sic etiam tabernaculum et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
camenti consuetudine humanȩ legis appro¬
bat. Quasi diceret aliquis. Quid opus fuit.
ut ad confirmationẽ noui testamenti mors
xp̃i intercederet: Oportuit itaq ait pauliᷤ
ut morte intercedente daret testamencũ:
quia ubicumq fit testamentũ in humanis
legib. necesse est ut intercedat. id.ẽ. iuter
dispositionẽ testamenti & completionẽ me¬
dia ueniat mors testatoris. id est testamentũ
facientis. Ideo necesse mortẽ testatoris inter¬
uenire: quia omne testamentũ est fir matũ
in mortuis testatorib id est ꝑ mortẽ eoꝵ qui des¬
positũ cestamentũ: dũ. id. ẽ. quãdiu uiut ille
qui testamẽtꝰ est. Si eium testator mortẽ. eua¬
dit: iterũ si placet testimoniũ mutabit. Sñ
quia esse testamentũ sanguine & morte. con¬
firmatur. Orimum quidẽ testamentũ non
est est dedicabtũ sine sanguine. sd ẽ con¬
firmatum. Lecto enim omni mandato le¬
gis. Omni ideo. quia si quȩ dã dimitteret.
uideretur ꝓmissa reꝓbare : & tantũ modo

Expanded text:
at consuetudine humanae legis. Quasi diceret aliquis: Quid opus fuit ut ad confirmationem Testamenti Novi mors Christi intercederet? Oportuit utique, ait Paulus, ut morte intercedente daret Testamentum, quia ubicunque fit testamentum in humanis legibus, necesse est ut intercedat, id est inter dispositionem testamenti et completionem media veniat mors testatoris, id est testamentum facientis. Ideo necesse est mortem testatoris intervenire, quia omne testamentum confirmatum est in mortuis testatoribus, id est per mortem eorum qui tespositum testamentum, dum, id est quandiu vivit ille qui testatus est. Si enim testator mortem evadit, iterum si placet testamentum mutabit. Unde quia omne testamentum sanguine et morte conf est dedicatum sine sanguine: lecto enim omni mandato legis: omni ideo quia si quaedam dimitteret, videretur dimissa reprobare, et tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ potib. & copiose manducat ⁊ potat.
& in uariis baptis matib id.ẽ ablutioni¬
bus factis scd̾m ricꝰ legaliũ. Seriuentẽ
etram in usticiis s carnis: quia carna¬
les sunt ille iusticiȩ: corpꝰ quidẽ ã pe¬
na legis liberantes. s anunã in uinclis
peccati deserentes. Iusticiis dico carnr¬

Expanded text:
 potibus: quia copiose manducat et potat, et in variis baptismatibus, id est ablutionibus factis secundum ritus legalium; servientem etiam in justitiis, sed carnis, quia carnales sunt illae justitiae; corpus quidem a poena legis liberantes, sed animam in vinculis peccati deserentes. Justitiis carn
Abbreviated transcription (Latin):
grediens in mundũ. id est ꝓpħam inducẽs
filiũ dei in mundũ. ingredientẽ ꝑ assũpti¬
onẽ carnis. Dicit in uoce filii ad patrẽ.
O dñe. tu noliusti hostie¬
am
lega¬
lem traditionẽ. hosdi.¬
as d ani¬
malib : oblationes de panib &. lummaris.
dicit. Illa quidẽ noluisti: s aptasti. id÷ apta
re uoluisti mͥ corpꝰ. ut de corꝑe meo fieret tͥ
aptum fuisse dicitur: quia & inmune ã pec¬
cato. ⁊ passibile. & mortale fuit. Nisi enĩ sine
peccato eeͣt hostia: esse munda non posset.
Si autẽ in palpabile & in mortale sieret: mor¬
tem non destrueret. quã inmortał mortem
gustare non posset. S quia inmunis apec¬
cato. et passibilis & mortalis fuit : ideo con¬
grue ait aptasti mͥ. Hostiam & oblationẽ¬

Expanded text:
grediens mundum, id est Propheta inducens Filium Dei mundum ingredientem per assumptionem carnis, dicit in voce filii ad patrem. O Domine Pater, tu noluisti hostiam legalem traditionem. Hostias de animalibus, oblationem de panibus et luminariis dicit. Illa quidem noluisti sed aptasti, id est aptare mihi voluisti corpus, ut de corpore meo hostia tibi aptum fuisse dicitur, quia et immune a peccato, et passibile, et mortale fuit. Nisi enim sine peccato esset, hostia munda esse non posset. Si autem impassibile et immortale fieret, mortem non destrueret, quam immortalis mortem gustare non posset. Sed quia et immunis a peccato, et impassibilis, et immortalis fuit, ideo congrue ait: Corpus aptasti m
Abbreviated transcription (Latin):
menbroꝵ figͣas singłas ostendit: umbra
autem confuse omnia commiscet. Lex in qͣm
semꝑ inꝑfecte erant: quas hostias offeruił
ꝑ singłos annos. & hoc indesinent᷑er: id:
uł singłis mensib. uł singłis ebdomadis.
lasset ꝓ aliquo peccato. ⁊ scd̾m legẽ absol¬
ueretur ab illo. si iterum peccaret. & ꝓ no¬
uo peccato iterum immolaret. sacerdos fa¬
ciebat memoriã prious peccati ꝓ quo iam
iminolauerat: ostendens inꝑfectionẽ sa¬
crificii illius. ꝑ quod si iustificatus esset:
frustra uetus peccatũ recapitularet.
Q uod ita ait. Alioqͥn. id. ẽ si hostie legis ꝑ¬
fectos faceret : ꝓcul dubio cessant ille
hostiȩ. ꝓ p̃teritis peccatis. Cessassent id̾o.¬
qͦd cultores sacrificioꝵ semel unmolata hos¬
tia mundati: non ultra haberent ullam
conscientiã p̃teriti peccati. Cessassent quid
offerri: s hostiȩ ꝓp̃ceritis ñ cessant offerri.
In ipsis enĩ hostiis ꝑ recentib culpis ꝑ singło

Expanded text:
membrorum singulas ostendit, umbra membrorum singulas ostendit, umbra autem confuse omnia commiscet. Lex, inquam,idem, id est imperfecte erant, quas hostias offerunt per singulos annos, et hoc indesinenter, id est vel singulis mensibus, vel singulis hebdomadibus. lassent pro aliquo peccato, et secundum legem absolverentur ab illo: si iterum peccarent, et pro novo peccato iterum immolarent, faciebat sacerdos memoriam prioris peccati, pro quo jam immolaverat, ostendens imperfectionem sacrificii illius, per quod si justificatus esset, frustra vetus peccatum recapitularet. Quod ita ait: Alioquin, id est si hostiae legis perfectos facerent, procul dubio cessassent illae hostiae pro praeteritis peccatis. Ideoque cultores sacrificiorum semel immolata hostia, mundati, non ultra haberent ullam conscientiam praeteriti peccati. Cessassent quidem offerre, sed hostiae pro praeteritis non cessarent offerri: in ipsis enim hostiis pro recentibus culpis per singulos
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. restat de illis iudicium: sic & xp̃c
semel quid̃ oblatus est deo ꝑ mortẽ. ad ex¬
haurienda id ÷ euacuanda peccata multoꝵ
In hoc quidẽ qd̾ semel mortuus est simuł
est homuini: s in hoc quod homo morit᷑¬
ut udicetur. xp̃c ut iudicet: dissimił est.
Et qd̾ ita ait scd̾m aduentũ uemiens ad iudi¬
cium. apparebit xp̃c sine peccato. idest ñ
in similitudine carnis peccati: s glifica¬
te ꝑ claritatẽ unmortalitatis & passibili¬
tatis. Uł apparebit sine peccato: id÷ non
iuueniens. id est sicut priꝰ iterũ fiat hos¬
tia ꝓpeccato. Apparebit utiq in salu¬
tem non impiis: s exspectantib se in uisti¬
ex haurienda peccata: quia non pocest fac̃e
ꝑ fectos. scilicet exhaurire peccata. Et qr
lex non possit fac̾e ꝑfectos: p̃mittit diceis.
iusticiȩ in p̾senti eccła. ⁊ saluationis. in
fucuro. Ita habens formã qd̵ nec ipsam
guiẽ rerũ: qd̃ nec habet
inse
aliquã partẽ uerita¬
tis.
Imago enĩ saltem

Expanded text:
sunt, restat de illis judicium. Sic et Christus semel quidem oblatus Deo per mortem ad exhauriendam, id est evacuanda peccata multorum. In hoc quidem quod semel mortuus est similis est homini: sed in hoc quod homo moritur, judicetur Christus, ut judicet dissimilis. Quia ita ait: Secundo adventu veniens ad judicium apparebit Christus sine peccato, id est non in similitudine carnis peccati, sed glorificatae per claritatem immortalitatis et impossibilitatis. Vel apparebit sine peccato, id est non veniens ut sicut prius iterum fiat hostia pro peccato. Apparebit utique in salutem, non impiis, sed exspectantibus se in justiexhaurienda peccata, quia lex non potest facere perfectos, scilicet non exhaurire peccata. Et quare lex non possit facere perfectos praemittit, dicens: iae in praesenti Ecclesia, et salvationis in futura. Ita habens umbram quod nec ipsam ginem rerum, quod nec habet in se aliquam partem veritatis. Imago enim saltem
Abbreviated transcription (Latin):
frquenter sibi ꝓmissã. Accipiant non om̃s.
fuit eum mori: tum quia si captus a iuide¬
is negaret. qd̾ omĩa dixerat. & ꝓ assertio¬
ne eoꝵ refugeret pati. putarent discipłi in
ea cunore mortis negaret: ꝓpterea mori opor¬
tuit. ut a morte resurgens quȩ se p̃direrat
implecurũ consũmaret: scilioet redeptionẽ
iscł. Uitula illa de qua supra diximꝰ rufaerat
typum gerens sangumis sanguinis xp̃i.et
cota comburebat᷑. ut in cinerem redacta eꝑt
holocausstũ dño: cuiꝰcinis asꝑgebatur aqua.
Ita xp̃e multis cribulationib adtritꝰ: & tan
dem in moitẽ quasi in cinerẽ redactus fuit.
Cinis aut̃ uitule qui suꝑ homines ꝓiciebat᷑:
sgnificat memoriã contritionis xp̃i. quȩ
semꝑ ingerenda est hominib sic. FRater esto
dabat carnẽ: longe melius cis xp̃i enum¬
dabit animam.
ixit superiꝰ. xp̃c dator est noui testam̃ti
morte initercedente: nunc autẽ quod

Expanded text:
frequenter sibi promissam: accipiant, non omnesfrequenter sibi promissam: accipiant, non omnesfuit eum mori: tum quia si captus a Judaeis negaret quod antea dixerat, et pro assertione eorum refugeret pati, putarent discipuli Chea timore mortis negaret. Praeterea mori oportuit ut, a morte resurgens quae se praedixerat impleturum consummaret, scilicet redemptionem Israel. Vitula de qua superius, diximus, rufa erat, typum gerens sanguinis Christi, et tota comburebatur in cinerem redacta, ut esset holocaustum Domino: cujus cinis aspergebatur aqua: ita Christus multis tribulationibus attritus, et morte tandem quasi in cinerem redactus fuit. Cinis autem vitulae, qui super homines projiciebatur, significat memoriam contritionis Christi, quae semper ingerenda est hominibus. Sic, frater, estodabat carnem, longe dignius cinis Christi emundat animam. Dixit superius, Christum datorem Novi Testamenti morte inte
Abbreviated transcription (Latin):
Q uͣanto magis inqu̾a sangias xp̃i emundabit ĩ
dicocarnem s etrm conscientrã nr̃am: quod
rec gelirquet᷑ unde conscientia sibi formidet
Cmucidabit utiq ab oꝑib moctus. id: ã pe¬
catis mortem oꝑantib: & ad seruiendũ de
Hoc enĩ dico sanginis xp̃i efficit in nob̾: qni
& mundat a peccatis. & uirtutẽ liberi a¬
yictii restituit. ut deo seruire possit. deo dico
unuenti positũ ad causam: quia seruentib sͥ
uitam eternã dabit. Optulit semet ipsum e est
mediator: id est dator noui testamenti. alediꝰ
cedente. id. est interueniente media iit̾ dis¬
positionẽ & completionẽ testamenti. Morte
dico necessaria in redẽptione nongentiliũ:¬
s in redẽptione earũ preuaricationũ quȩ
erant sub ueteri testamento. Lex enĩ illa
prior precipiendo preuaricationes. ddebat:
a quib nullo mͦ soluere poterat. Ut in quã
intercedente morte accipiant ꝓmissionem
gernȩ hereditatis: id. ẽ eternã hereditatẽ

Expanded text:
Quanto magis, inquam, sanguis Christi emundabit, non dico carnem, sed etiam conscientiam nostram; quod nec relinquetur unde conscientia sibi formidet. Emundabit utique ab operibus mortuis, id est a peccatis mortem operantibus, ad serviendum Deo. Haec enim duo sanguis Christi efficit in nobis, quia et mundat a peccatis, et virtutem liberi arbitrii restituit, ut Deo servire possit. Deo dico viventi positum ad causam, quia servientibus sibi vitam aeternam dabit. Obtulit semetipsum: et est mediator, id est dator Novi Testamenti. 394 Medrte ejus intercedente, id est interveniente media inter dispositionem et completionem testamenti. Morte dico necessaria in redemptione, non dico gentiliused in redemptione earum praevaricationum, quae erant sub priori veteri Testamento. Lex enim illa prior praecipiendo praevaricationes addebat, a quibus nullo modo solvere poterat. Ut, inquam, intercedente morte, accipiant repromissionem aeternae haereditatis, id est aeternam haereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt. Illi autẽ tres rami qui siuistrȩ par¬
ci niherent: tres ordines fideltũ sub uȩteri
ostendunt. Quos om̃s ꝑ damelem. ꝑ iob.
neutes sub ueceri lege ostendit. Noe uͦ
sabricator ⁊ artisex archȩ. deum. docto¬
res legis presignant. Iob uero qui in con¬
ingio et rerłi possissione fuit: demonstrat
qui in conuigis & rebus intiadaris deo pla¬
cuerunt. In omnib aut̃ his ramis erant
spetule: quia rotunditas ꝑsectionis erat
in omnib. & equalitas iuisticie. has autem
sperulas sequebant᷑ lilia: quia postquã
aliquis ꝑfectus est gratꝰ odor deor et in

Expanded text:
faciunt . Illi autem tres rami, qui sinistrae parfaciunt . Illi autem tres rami, qui sinistrae parti inhaerent, tres ordines fidelium sub veteri ostendunt: quos habes per Danielem, per Noe, nentes sub veteri lege ostendit. Noe vero fabricator et artifex arcae Domini, doctores legis praesignavit. Job vero qui in conjugio et rerum possessione fuit, demonstrat illos qui in conjugiis et rebus mundanis Deo placuerint. In omnibus autem his ramis erant sphaerulae, quia rotunditas perfectionis erat in omnibus, et aequalitas justitiae. Has autem sphaerulas lilia sequebantur, quia postquam aliquis perfectus es
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ itles. hastile uero candelabr cuitria
bitachia ex dextra parte irhrebant. & ĩ
cotidim ex finstra. xp̃ciest: cuiquasi fit¬
mo stipiti tam ueteris eccłx fideles quam.
noue inherent. Ex hoc totũ qd̾ stint. ułł
fuerunt: ex eo habent. Tres enĩ rami qui
er dextera parte sunt. tres oidines fideliũ
huns eccłȩ que dignior ẽ. quã uȩtus. Osten¬
dit homines in eũgłio. Ubi dicit duo erũt
in lecto unus assumet᷑ alius reluquetur.
Dno in agro: unꝰ assumet᷑. alcer relinquetur.
Dno in molendino: unꝰ assiuet᷑ alt̾ reliuqͣtur.
Duo in lecto continentes. quoꝵ ille. relinqͤ¬
cur: qui uł ꝓ fauore mundi abstinentes.
possessores in uolubilitate mundanarum
rerum inanentes: qui laborant quomodo
ur placeant uxori et mulier uiro. hoꝵ il¬
li reliuquent᷑ : quos ipsius mundi delecta¬
to in crimina & ꝑuitiem trahit. Illi uero
sumentur qͥ incriminalia non incidunt:
ꝙ de mammona iniquitatis amicos sibi

Expanded text:
t utiles. Hastile vero candelabri, cui tria t utiles. Hastile vero candelabri, cui tria brachia ex dextera parte inhaerebant et totidem ex sinistra, Christus est, cui quasi firmo stipiti tam veteris Ecclesiae fideles quam novae inhaerent, et hoc totum quod sunt vel fuerunt ex eo habent. Tres enim rami qui ex dextera parte sunt, tres ordines fidelium hujus Ecclesiae quae dignior est quam vetus ostendunt, hos habes in Evangelio ubi dicittur. » Duo in agro, unus assumetur, alter autem relinquetur. Duo in molendino, unus assumetur, et alter relinquetur . Duo in lecto, continentes, quorum illi relinquentur qui vel pro favore mundi abstinentes, possessores in volubilitate mundanarum rerum manentes, qui laborant quomodo vir placeat mulieri, et mulier viro. Horum illi relinquentur, quod ipsius mundi delectatio in crimina et perniciem trahit. 391 Illi vero assumentur, qui in crimina non incidunt, et de mammona iniquitatis amicos sibi
Abbreviated transcription (Latin):
naculũ eccłam sidelium quȩ in mundo
est significat : in qua ministri eccłe oraci¬
ones quaq die offerunt & sacrificia. Men¬
sa aut̾ in cemplo iuxta portã scriptura
diuina intelligit᷑: quȩ ꝑ fidem intͣncib
eccłam ꝓ eoꝵ capacitate ministrat᷑. Pane̾
uero duodecim sunt duodecĩ apłi: quoꝵ
doctrina fideles in ȩccła reficiunt ur.
Hoc aut̃ quod suꝑueniente aliqua necessi¬
tate aliquis de panib sumebat᷑. ⁊ alius sili¬
uł suoꝵ successoꝵ de mundo ablato aliꝰ qui
uice eius fungat᷑ loco euis sustitu debec
Qui panes omues in sabbato assummunt᷑: quia
postqͣm ad uere głe requiem in die iudicii
ꝑuenient. iã nulle episcopi officiũ. uel
eccłastica cura exercebit᷑. Hii panes de si¬
tio fuit: neq in eoꝵ successorib debes
eẽ. Thus aut̃ suꝑpositũ cuiꝰ odor iocun¬
dus est: orationes scoꝵ quȩ. deo accep¬
tabiles sunt. ⁊ suis subditis iocundȩ.¬

Expanded text:
naculum Ecclesiam fidelium quae in mundo naculum Ecclesiam fidelium quae in mundo est significat, in qua ministri Ecclesiae orationes quaque die offerunt et sacrificia. Mensa autem in templo juxta portam, Scriptura divina intelligitur, quae per fidem intrantibus Ecclesiam pro eorum capacitate ministratur. Panes vero duodecim sunt duodecim apostoli, quorum doctrina fideles in Ecclesia reficiuntur. Hoc autem quod superveniente aliqua necessitate aliquis de panibus sumebatur, et alius substiuorum successorum de mundo ablato, alius qui ejus vice fungatur, loco illius substitui debet. Qui panes omnes in Sabbato absumuntur: quia postquam ad verae gloriae requiem in die judicii pervenietur, jam nullum episcopi officium vel ecclesiasticae curae exercebitur. Hi panes de sitio fuit, neque in eorum successoribus debet esse. Thus autem superpositum, cujus odor jucundus est, orationes sunt eorum, quae Deo acceptabiles sunt, et suis subjectis jucundae e
Abbreviated transcription (Latin):
scã scõꝵ ÷ scd̾m tabernałm dico habens
curribulũ aureũ. & habens archã cestam̃¬
ci. id.ẽ. concinens testamentũ incircuitu
tectam auro. Et quia exteriꝰ circũcecta
posset esse auro. & non iuteriꝰ: ideo addit
Auro ex omni parte ÷ & inceriꝰ ⁊ ext̾ In qua
archa erat urna aurea. id. est gomor de
auro factũ habens manna: ut memorit̾
tenerent quo paue deus pauerat in deser
exant obumbrantia. ꝓpiciatoriũ. Tabula
erat suꝑ archã quȩ dicebat᷑ ꝓpitiato¬
rium: eo qd̾ inter duo cherubia suꝑ
candẽ tabulam confixam apparere. solus sole.¬
bat angłs dans diuina responsa: & hoc i sed̾o
tabernacło erat altare incensi. In templo
eium duo erant tabernacła: quȩ uelum
interposicũ diuidebat. Erat in pͥmo tab̾¬
nacło iuxta introitũ meusa. et suꝑ eam
duodecim panes: & suꝑ singłos eoꝵ thus.
Erat et cande labrũ ex unaquaq parte. hi¬
bens tria candelabra medio stipiti cohe¬
rentia: in quoꝵ brachiis erant sperule

Expanded text:
sanctorum. Secundum tabernaculum dico habens thuribulum aureum, et habens arcam testamenti, id est continens testamentum, in circuitu tectam auro. Et quia exterius circumtecta posset esse auro et non interius, ideo addit tectam auro ex omni parte et intus et extra; in qua arca erat urna aurea, id est gomor de auro factum, habens manna, ut memoriter tenerent quo pane Deus paverat eos in deerant obumbrantia propitiatorium. Tabula erat super arcam quae dicebatur propitiatorium, eo quod inter duo cherubim super eamdem tabulam confixa apparere solebat angelus, dans divina responsa. Et in hoc secundo tabernaculo erat altare incensi; in templo vero erant duo tabernacula quae velum interpositum dividebat. Erat in primo tabernaculo juxta introitum mensa, et super eam duodecim panes, et super singulos eorum thus. Erat et candelabrum ex una quaque, parte habens tria brachia medio stipiti cohaerentia, in quibus brachiis erant sphaerul
Abbreviated transcription (Latin):
uam tẽꝑe quo tenebat᷑ lex nichil ad¬
iũrit ad ꝑfectũ .i. nichil adduc̾e ualuit
ad ꝑfectionẽ : qͥa & si aliqui sub ea fue¬
re ꝑfecti. non ꝓpt̾ eam. s ꝑ fidẽ uent᷑i
In eo quod lex dicit᷑ precedens: significa¬
tur aliud debere consequi ad corrigen¬
dam legis inꝑfectionẽ. Reꝓbatio quid̃
presentis mandatr: introductio uero
fit melioris. Ut magis cõmendet ñ
ait mandati. s spei: qr hoc nouũ man¬
datum tale est. in quo habeatur spes
non carnał. s głȩ celestis. ꝑ quã sp̃e
non solũ ꝓpinquam᷑: s etiã ꝓrimamꝰ
ad deum. Legem fuisse infirmã. man¬
ad dm̃. multũ ÷ ad laudẽ noui sacer¬
docis: & quantũ hoc iterũ est ad com¬
mendationẽ eius qd̃ ñ sine iure iu¬
rando ihc factus: sacerdos. Alii qͥd̃
iure. iurando: tãquã illud qd̵ deberet mu¬

Expanded text:
 quo tenebatur lex, nihil adduxit ad perfectum, id est nihil adducere valuit ad perfectionem, quia et si aliqui sub ea fuere perfecti, non per eam, sed per fidem venturi. In eo quod lex dicitur praecedens, significatur aliud debere consequi ad corrigendam legis imperfectionem. Reprobatio quidem praecedentis mandati, introductio vero fit melioris. Ut magis commendet, non ait mandati sed spei: quia hoc novum mandatum Christi tale est, in quo habeatur spes, non carnalis sed gloriae coelestis: per quam spem non solum propinquamus, sed etiam proximamus ad Deum. Legem fuisse infirmam, manad Deum, multum est ad laudem novi sacerdotis. Et quantum hoc iterum est ad commendationem ejus, quod non sine jurejurando Jesus factus est sacerdos: Alii quidem, jurejurando, tanquam illud quod deberet mu
Abbreviated transcription (Latin):
tabernacłi: s introuiit ꝑ pͥum sangninẽ effa¬
sum incclste tabernacłm scilicet in fc̃a scõꝑ
Intrount citiq semel: ꝑ sanguinẽ. semel effu¬
sum. Quod enim seraeł introire⁊ .&. semel¬
sangianẽ effudere dicite signifieat ꝑ fec¬
tronem cius sacrificii. quod ñ opoetuit
iterari. Quod autem uetus sactificiũ coci ⁊¬
ens iterabat᷑: significabat in illo ndnega
nec adhuc uenille ꝑfectionẽ. Intrount insã
nuenta redẽptione. Nunc determinat aquo
inuenta. uł a se. uel ab alio: & utrũ dic̃e pos
poncifex in sacrificio suo inuenit redẽptiorẽ
hominũ. Apeccatis in quã defecere semꝑle¬
mus. Redemptione dico eterna: quia quos
redinut eternos facit. ꝓbat autem hoc a
maiori dicens Uere ꝑ sanguinẽ xp̃i mri
ta est redepcio: quia si sangitis hyrcoꝵa
tauroꝵ. & siciuis uitulȩ combustȩ asꝑsuss
per popłm sigraificat inquinatos id ÷ mun¬
dat pollutiones peccatoꝵ. Significat dico
ualens ad emundationẽ: non utiq animȩ si

Expanded text:
m sanguinem effusum in coeleste tabernaculum, scilicet in Sancta sanctorum. Introivit utique; semel, et per sanguinem semel effusum. Quod enim semel introire et sanguinem semel effundere dicit, significat perfectionem ejus sacrificii; quod non oportuit iterari. Quod autem sacrificium vetus toties iterabant, significabat in illo non esse nec adhuc venisse perfectionem. Introivit in Sancta inventa redemptione. Non determinat a quo inventa an se, an ab alio, et utrumque dicere poss hic pontifex in sacrificio suo invenit redemptionem hominum a peccatis: in qua inventione lemus. Redemptione dico aeterna, quia quos redimit aeternos facit. Probat hoc a minori dicens: Vere per sanguinem Christi inventa est redemptio, quia si sanguis hircorum et taurorum, et si cinis vitulae combustae aspersus super populum, sanctificat inquinatos, id est mundat pollutiones peccatorum: Sanctificat dico valens ad emendationem non utique animae, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximamꝰ ad dm̃. ẜ ꝑ legem nemo duce¬
batur ad ꝑfectũ: in cancũ iħc factusẽ
sponsor. id est firmator & assertor testa¬
menti melioris. id.ẽ. meliora: quia ec̾ua
ꝓmittentis. sicut p̾missis. sic eciã hac
dignate quȩ sequit᷑. Ihc leuiticos sa¬
cerdotes precellit: quia alii quid̾. id. ẽ.

Expanded text:
ximamus ad Deum, et per legem nemo adducebatur ad perfectum, intantum Jesus factus est sponsor, id est firmator et assertor testamenti melioris, id est meliora, quia aeterna, promittentis. Sicut promissis sic etiam hac dignitate quae sequitur: Jesus Leviticos sacerdotes praecellit, quia alii quidem, id est
Abbreviated transcription (Latin):
librum. id est eu̾głm suũ. quod intercideite
morte confirmauit: & omnẽ popłm fideliũ
asꝑsit. id. ẽ scĩficauit sanguine suo diceis
H est sanguis noui testaienti affirmator:
quod testamentũ deus mandauit ad uos.
Hic moyses multũ fideliter ꝓpħauit. diens
cadẽ uerba quȩ: xp̃c : cum post cenã ca¬
licem sui sangitinus tradidit discipłis su¬
is dicens. hic calix noui cestamenti est in
meo sanguine: Asꝑsit librũ. aspsit etiã

Expanded text:
m suum quod intercedente morte confirmavit, et omnem populum fidelium aspersit, id est sanctificavit sanguine suo dicens: Hic est sanguis Novi Testamenti affirmator, quod Testamentum Deus mandavit ad vos. Hic Moyses multum fideliter probavit, dicens eadem verba quae Christus, cum post coenam calicem sui sanguinis tradidit dicens: Hic calix Novi Testamenti est in meo sanguine. Aspersit libr
Abbreviated transcription (Latin):
facit ꝑfectũ. S priusquã ecernã tedẽp¬
tionem inuenerit: premittit dicens.
X p̃e assistens. Non determinat cui assistat.
G̃t possumꝰ dicere: Ap̃c asistens patri
mitatẽ nrãm ad celestia: porrigendo nob̃ ma¬

Expanded text:
facit perfectum. Sed per quid aeternam redemptionem invenerit praemittit dicens: Christus assistens, non determinat cui assistat. Et possumus dicere: Christus assistens Patri mitatem nostram ad coelestia, porigendo nobis ma
Abbreviated transcription (Latin):
Legais pontisex in troibat sine sanguine:
quia xp̃e non penecrauit celos nisi priꝰ
sanguie suo esfuso in redẽptioñe om¬
rancia. suxta qũã parabolam.idest fig̃am
offerunt᷑ in ueteri lege munera. id. ẽ. mi¬
nores oblationes: offerunt᷑ etiã hostiȩ ani¬
maliũ. Si in hac p̃senti eccła munera ur̃a
sunt orationes in odorẽ suauitatis & hostiȩ
sunt illis qui ꝓ xp̃o mactant᷑: ut lauren¬
tius. quiq se ipsos macerant ieiuniis &
uigilis. ⁊ multis modis afflictionibus.
Quod munera uł hostiȩ in ueteri lege ñ
possiunt facere ꝑfectsĩ seruentẽ in his.
et si ꝑfectus est scdm reputationẽ homi¬
nũ. tamen fr̃ ẽ. ꝑfectus uixta conscien¬
ciam suam: quia se reũ celestis facꝰti.
ꝙ non mundatũ ꝑ legalia: conscientra

Expanded text:
Legalis pontifex non introibat sine sanguine, Legalis pontifex non introibat sine sanguine, quia Christus non penetravit coelos, nisi prius sanguine suo effuso in redemptionem omrantia. Juxta quam parabolam, id est figuram offeruntur in veteri lege munera, id est minores oblationes. Offeruntur etiam hostiae animalium. Sic in hac praesenti Ecclesia munera nostra sunt orationes in odorem suavitatis Deo, et hostiae sunt illi qui pro Christo mactantur, ut Laurentius, etiam qui seipsos mactant jejuniis, vigiliis, et multimodis afflictionibus. Quae munera et hostiae in veteri lege non possunt facere perfectum servientem in his. Et si perfectus est secundum reputationem hominum, non tamen perfectus juxta conscientiam suam, quia se reum sceleris factum, et non mundatum per legalia, conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
glos: quȩ iua ppalanda erat ess in xp̃o eo
nsurgente. & adhuc qͣndo nondũ ꝓpalata
cenebntur i tenebris. Tunc inquã priore
tabernacło habente statũ: donec iua scõꝵ¬
xp̃o celebrance nouũ pasca ꝓpalata fuit.
Uetus lex adeo suũ statũ habuit. Que om¬
nino de priori & scd̃o cabernacło est para¬
bola instantis temꝑis. id.ẽ. fig̃a ꝑtinens ad
hoc tempꝰ qd̾ nunc instat: quia quicqͥd ibi
significatũ fuit nunꝰ in xp̃o impletũ ẽ. In
priori tabernacło semꝑ introibant sacer¬
dotes consũmantes sacrificia: quia p̃sentẽ
eccłam cottidie introim̃ consũmances spi¬
rituale sacrificiũ xp̃i. In scd̾o aut̃ taber¬
nacło pontifex semel ingrediebat᷑ in an
semel. non ulterius reuersutꝰ a gła. Quod
uerus saceidos singłis annis introitũ scd̃i
caber nacłi retterabat: uerũ pontifficem
pmi uondũ introise in suũ taber nacł̃m
in glis s adhuc intraturũ exspecꝰtabat.

Expanded text:
in coelos, quae via propalanda erat eis in Christo eo in coelos, quae via propalanda erat eis in Christo eo resurgente. Et adhuc quando nondum propalata tenebantur in tenebris, tunc, inquam priore tabernaculo habente statum. Donec o celebrante novum Pascha, propalata fuit, vetus lex statum suum ex Deo habuit. Quae omnia de omni priori et vero tabernaculo est parabola instantis temporis, id est figura pertinens ad hoc tempus quod nunc instat, quia quidquid ibi figuratum fuit, nunc in Christo impletum est. In prius tabernaculum semper introibant sacerdotes consummantes sacrificia, quia in praesentem Ecclesiam quotidie introimus consummantes spirituale sacrificium Christi. In secundum autem tabernaculum pontifex semel ingrediebatur in ansemel, non ulterius reversurus a gloria. Quod verus sacerdos singulis annis introitum itabernaculi reiterabat, verum pontificem Christum nondum introisse in suum tabernaculum in coelis, sed adhuc intraturum exspectabat.
Abbreviated transcription (Latin):
quanto actentiꝰ eũ aspiciunt. tanco obsc¬
rior ⁊ magis ignotus efficit᷑ : q̃m nuscb̾i
.&. sic archa quo res poscebat deferebat᷑
Quatuor anuli: quatuor sunt eũgłiste.
quod de lignis quȩ inputribilia facta st̃
est corpꝰ. xp̃i: qd̾ post passionẽ in mortale
& inpassibile futurũ presignauit. hȩc
in pͥmo & in scd̾o sunt tab̾nacło: de quib
non ÷ modo dicendũ eundo ꝑ singła eqꝵ
interpretanda. Ue. singłis quid̾ nou.ẽ.
dicendũ. s de his ita compositis est di¬
cendũ: ħ scilicet qd̾ in priori quidẽ
cabernacło semꝑ introibant sacerdoceᷤᷤ.
consũmantes officia sacrificioꝵ: e ꝑfi¬
cientes sacrificia scd̃m ritũ officii sui
lus introibat pontifex. Et ñ sine sal¬
guine: quo accepto de anmali foris nnmola¬
to. intingirebat de eo cornua altaris incensi:
nullus pret̾ pontificẽ. Uiam scoꝵ nondũ ẽȩ
ꝯpalatam id. ẽ scõs nondũ posse: introire

Expanded text:
quo intentius eum aspiciunt, tanto obscquo intentius eum aspiciunt, tanto obscurior et magis ignotus efficitur, « quoniam miet sic arca quo res poscebat deferebatur. Quatuor annuli, quatuor sunt Evangelia; quod de lignis setim quae imputribilia sunt facta est, corpus Christi post passionem immortale et impassibile futurum praesignavit. Haec in primo et secundo sunt tabernaculo  de quibus non est modo dicendum  eundo per singula eorum interpretanda. De singulis quidem non est discendum, sed de his ita compositis est dicendum hoc, scilicet quod in prius quidem tabernaculum semper introibant sacerdotes consummantes officia sacrificiorum id est perficientes sacrificia secundum ritum officii sui introibat solus pontifex, et non sine sanguine, quo accepto, de animali foris immolato, tingebat de eo cornua altaris incensi; nullus praeter solum pontificem, viam sanctorum nondum esse propalatam, id est sanctos non posse introire
Abbreviated transcription (Latin):
in archa uirga aãron: & tabulȩ cestam̃¬
ti. Uirga aãron uerũ signifcauit sacer¬
dotium: Tabule testamenti sunt corda
eoꝵ: in quib legis precepta uisidũt &
quiescunt. Sunt itaq in archa ur¬
ga aãron & tabulȩ testamenti: quia in
xp̃o uerũ sacerdotiũ & unꝰquisq fidelis.
atoriũ uocabat᷑: in qua deus appareus
ꝑ angłm ꝓpiciabat᷑ peccatis eorum.
Suꝑ ꝓpiciatoriũ duo cherubiu inelinato
uultu suꝑ illud aspicientia: & ꝯnincti¬
one alaꝵ suarũ desuꝑ extensarũ ilfd̃
obumbrantia. Idẽ xp̃c ꝓpiciatoriũ est.
scd̾m qd̾ ab eo qd̾ uolumꝰ postulamꝰ: ⁊ su
miscd̾ia nr̃is peccatis ꝓpiciat᷑. Suꝑ eũ
sunt duo cherubin: quia eciam cȩloꝵ
altiores uirtutes ei innitunt᷑. ⁊ firuram̃¬
tum suȩ stabilitatis habent illũ. Cad̾
cherubin ꝓpitiatoriũ semꝑ aspiciunt:
s desuꝑ obũbrant. quia celestes uircu¬
tes miscd̾iam dei semꝑ concẽplantur s

Expanded text:
in arca virga Aaron et tabulae Testamein arca virga Aaron et tabulae Testamenti. Virga Aaron verum significavit sacerdotium. Tabulae Testamenti corda eorum sunt, in quibus legis praecepta insident et quiescunt. Sunt itaque in arca virga Aaron et tabulae Testamenti, quia in Christo verum est sacerdotium, et unusquisque fidelis; eus apparens per angelum propitiabatur peccatis eorum. Super propitiatorium, duo cherubim semper inclinato vultu illud aspicientia, et conjunctione alarum suarum desuper extensarum illud obumbrantia. Idem Christus propitiatorium est, secundum quod ab eo quae volumus, postulamus, et sua misericordia nostris peccatis, propitiatur. Super eum sunt duo cherubim, quia etiam altiores coelorum virtutes ei innituntur, et firmamentum suae stabilitatis habent illum. Eadem cherubim propitiatorium semper aspiciunt: 392 sed desuper obdurant, quia coelestes virtutes misericordiam Dei semper contemplantur, sed,
Abbreviated transcription (Latin):
enciam habuit. & de mundanis et de
celestib uire aureus fuisse. dicit᷑. In eo au¬
tem qd̵ igne caritatis. & in deum & u
ꝑrimũ plenus fuit: ⁊ iocundũ oratio¬
nũ odorẽ pro mundo deo effudit. Thurri¬
bulo iure assimilat᷑. ignẽ continendo. &
odorẽ churis in suꝑiora emittenti. Idem
eciam archa testamenti. & in qua reserbat᷑
testamentũ & latebat: quia in sapientia
patris cũ qua idẽ ꝑsonalit̾ erat. Precepta
dispositione pendebant : qui etiã ea clau¬
dic & nemo aꝑit. aꝑit & nemo claudit.
Hec archa om̃i parte: tã interiꝰ quã exteriꝰ
auro tecta erat: quia ipse & aninia &
corꝑe om̃ium consummatione uirtutũ
resplenduit. & nulla ei defuit iusticia.
n hac urna erat arͣcha aurea: quia in cor
ꝑe xp̃i erat uera & humana anima. & ea¬
dem omni uirtute & sapientia. perfecta¬
& plena. In urna erat manna abscondicũ:
quia in anuna xp̃i est ip̃sa diuinitas que
est panis & refectio angłoꝵ. Erat eciã

Expanded text:
entiam habuit, et de mundanis et de entiam habuit, et de mundanis et de oelestibus jure aureus fuisse dicitur. In eo autem quod igne charitatis in Deum et in proximum plenus fuit, et jucundum orationum odorem pro mundo Deo effudit, thuribulo jure assimilatur ignem continenti, et odorem thuris in superiora emittenti. Idem etiam est arca testamenti, id est in qua reservabatur testamentum et latebat, quia in sapientia Patris, cum qua idem personaliter erat, praecepta dispositione pendebant; qui etiam ea claudit et nemo aperit, aperit et nemo claudit . Haec arca omni parte tam interius quam exterius auro tecta erat, quia ipse et anima et corpore omnium consummatione virtutum enituit, et nulla ei defuit justitia. In hac arca erat urna aurea, quia in corpore Christi erat vera et humana anima, et eadem omni virtute et perfecta sapientia plena. In urna erat manna absconditum, quia in anima Christi est ipsa divinitas; quae est panis et refectio angelorum. Erant etiam
Abbreviated transcription (Latin):
lilium suo odore cognoscit᷑. Restat ut ef¬
ficiatur predicator. ⁊ catholice doctriuȩ
indigentib ꝓpinator: qui doctrina ⁊ oꝑa¬
cione talis effectus. & seipsũ igne cari¬
tais accandit: & aliis lumen in cenebriꝰ
ostendit. Scd̾m autẽ cabernacłm a pͥma
ueli interpositione diuidebat᷑: in quod
pontifex solus ⁊ semel in anno cũ san¬
guine ingrediebat᷑. Tabernaculũ iłld̃
cȩlestis eccłia .ẽ. Illud autem obtegitur
I ł ȩccłã quarꝰ l ͤ quanca deus suis prepa¬
ret ignorantiȩ cecitate cognoscere non
possumꝰ. Poncifex aut̃ qui semel in anuo
& cũ sanguine intrabat xp̃c est: qͥ in ꝑ¬
fectione temꝑũ semel sanguinẽ suum
offerens. uia celestis patͥe nob̾ ini¬
ciauit. Qd uero ipsa hostia uno quoq
anno reuertebacur: inꝑfectionẽ ipsuis
hostie. ostendebat. Et ex ipsa sua inten¬
tione aliã hostiã quã iterare. ñ opoete¬
bat exspectare p̃cipiebat. Turribulũ
aureũ xp̃c ÷: qui in eo qd̵ ꝑfectam sapi

Expanded text:
lilium sua odore cognoscitur, restat ut efficiatur praedicator, et catholicae doctrinae indigentibus propinator. Qui operatione et doctrina talis effectus, et seipsum igne charitatis accendit, et aliis lumen in tenebris ostendit. Secundum autem tabernaculum a primo veli interpositione dividebatur, in quod pontifex solus et semel in anno cum sanguine ingrediebatur. Tabernaculum illud coelestis Ecclesia est. Illud autem obtegitur vel Ecclesia, quae et quanta Deus suis praeparet ignorantiae caecitate cognoscere non possumus. Pontifex autem qui semel in anno, et cum sanguine introibat, Christus est, qui, fectione temporum semel sanguinem suum offerens, viam coelestis patriae nobis initiavit. Quod vero ipsa hostia uno quoque anno reiterabatur, imperfectionem ipsius hostiae ostendebat, et ex ipsa sua iteratione aliam hostiam quam iterari non oporteret, exspectari praecipiebat. Thuribulum aur
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ut uec suꝑflue. iuremꝰ. eciã si ue¬
ritatẽ dicamꝰ: nec uͥ necesse. est ueri¬
tatem iuramento confirmare. deseramꝰ.
Habeanis solacium nos qui confuginns
in omni tribulatione ad spem tenendã:
non ꝓpter adu̾sa deserendã. Syem dico
ꝓpositam iam nob̾ in abrahã: & impleca¬
U el ꝓpositam : idest omnib fide sꝑantib
oblatam. Ille confugit ad spẽ qui tͥbu¬
lationẽ sꝑuit gaudio beatitudinis: qͥ
sibi sꝑat futuram. Quã spem habean
sicut anchorã animȩ tucã ac firmami
ut sic anchora nauim tenet ne subum¬
gatur. sic spes animã nr̃am faciat cu¬
tam. ne subuuigat᷑ consentiendo iniqui¬
tati. & firmã qͦd nusquã fugiat pati.
saltẽ in minimo titubans. Spem dico
eciam incedentẽ usq ad inferiora uela¬
minis : idẽ: ad interiorẽ & uelatã beati¬
tudinẽ. quã nemo uiuentiũ uidit. In¬
teriora uelaminis dicebat᷑ locꝰ sc̃ascõꝵ
lamen ante locus dicebat᷑ : in quo
celestem beatitudinẽ in hac uita ue¬

Expanded text:
amen ut nec superflue juremus, etiamsi veritatem dicamus, nec, ubi necesse est, veritatem juramento confirmare deseramus. Habeamus solatium nos qui confugimus in omni tribulatione ad spem tenendam, non propter adversa deserendam. Spem dico propositam jam nobis in Abraham et impletam. Vel propositam, id est omnibus in fide sperantibus oblatam. Ille confugit ad spem, qui tribulationem spernit gaudio beatitudinis, quam sibi futuram sperat. Quam spem habemus sicut anchoram animae tutam ac firmam; ut sicut anchora navim tenet ne submergatur; sic spes animam nostram faciat tutam, ne submergatur consentiendo iniquitati, et firmam quod nunquam refugiat pati saltem in minimo titubans. Spem etiam dico incedentem usque in interiora velaminis, id est in interiorem et velatam beatitudinem, quam nemo viventium vidit. Interiora velaminis dicebatur locus Sancta slamen autem locus dicebatur Sancta, in quo elestem beatitudinem, nobis in hac vita ve