comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ephesiis. Ephesii autẽ sunt asiam
hii per paulum ñ fundati. s ꝯfirinati fue¬
rant in fide. Fos enĩ non fundauit apostolꝰ
in fide. sed ꝯfirmauit. multa ꝓ eis passus a e¬
perfidis. qui post ꝯfirmationem firmitet
steterant in fide. ⁊ in bonis operibus. hic scri¬
bit apostolus a roma de carcere per titicum
ꝯfortatoriã epistolam. cum ulterius ñ esset
eos iusurus. Isciens eos esse bonos. non ar¬
guit de culpa: sed ne relabant᷑ timendum
erat. Qui enĩ stat cadere potest. Et quia
nullus adeo ꝑfectus est. qui crescere non
possit. eos ad ilt̾iora hortat᷑. ⁊ ne recedant
a fide pro sius tribulationibꝰ. teneantq
fectio erigat eos in tumorem: ostendit de
quo statu ad quã dignũ uocatist̃ dicens.
om̃a beneficia eis. uel apłis ipsis. ł toti hu¬
mano generi data. per solam dei grariã¬
fore collata. Est gͥ intentio apostoli in hacͣ
epła ephesios inbonis habitis ꝯfirmare.
⁊ ad ulteriora prouocare. necnon ad hu¬

Expanded text:
ostolus Ephesiis. Ephesii autem sunt Asiani: hi per Paulum non fundati, sed confirmati fuerant in fide. Eos enim non fundavit Apostolus in fide, sed confirmavit, multa pro eis passus a perfidis, qui post confirmationem firmiter steterant in fide et in bonis operibus. His scribit Apostolus a Roma de carcere per Tychicum confortatoriam Epistolam, cum ulterius non esset eos visurus: et sciens eos esse bonos, non arguit de culpa, sed ne relabantur timendum erat. Qui enim stat cadere potest, et quia nullus adeo perfectus est qui crescere non possit, eos ad ulteriora hortatur; et ne recedant a fide pro suis tribulationibus, scilicet fectio erigat eos in tumorem, ostendit de quo statu ad quem dignum vocati sunt, dicens, omnia beneficia eis vel apostolis ipsis, vel toti humano generi per solam Dei gratiam collata fore. Est igitur intentio Apostoli in hac Epistola Ephesios in bonis habitis confirmare, et ad ulteriora provocare, nec non et ad hu
Abbreviated transcription (Latin):
Gras ago. Hic ostendit mala sͥ fuisse unlege.
roborauit. q̃ priꝰ impossibile putabat esse.
ꝙ de dñi potestate. ⁊ gemina natiuitate.
⁊ resurrõne. ⁊ spe p̃dicabat᷑. s corroborauit
me adeo. ut ħ credã ñ. ut nec mors nuita
separet me a xͦ. ꝯfortauit dico: in xͦi.d.n.¬

Expanded text:
Gratias ago. Hic ostendit mala sibi fuisse in lege, roboravit quae prius impossibile putabat esse quod de Domini potestate et gemina nativitate et resurrectione et spe praedicabatur: sed corroboravit me adeo ut haec credam, et ut nec mors nec vita separet me a Christo. Confortavit, dico, in
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm isrłite habebant muri iherico corrue¬
runt. completo aleuitis archam dñi por¬
tantib ⁊ eneis tubis clangentib circui¬
tu seꝑtem dierum: sicut huiꝰ mundi ob¬
stacła cadt̃. ad uoces p̃dicantiũ. dum in

Expanded text:
 Israel habebant, muri Jericho corruerunt, completo a Levitis arcam Domini portantibus, et aeneis tubis clangentibus, circuitu septem dierum, sicut hujus mundi obstacula cadunt ad voces praedicantium, dum in
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ ꝓnunciantiantis ẽ. ñ imp̃cantis.
Indicat i. ñ optat. ꝙ. ⁊ tu deuita .ii.i.r.¬
se sepe ꝯgressũ ꝯtra illũ. Uel p̃fsuram ⁊
tͥbulationẽ sͥ illatã: defensionẽ apellat.
Tribuło .it. xͥanis: ddefensio ẽ. qr defendit
co in die iudici. slemo m̃ astut cdico.
dro. qͥ inuidentia fr̃ntatẽ oppugnando
peccau̾at. s ꝓhis qͥñ abruꝑant amorẽ.
s tumore succubuerant. Orat ut eis igno¬
hoc modo. ⁊ illos qͥ illo modo peccant.
Dñs autẽ m astitit. ⁊ ꝯfor¬

Expanded text:
verbum praenuntiantis est, non imprecantis. Indicat enim, non optat. Quem et tu devitase saepe congressum contra illum; vel pressuram et tribulationem sibi illatam defensionem appellat. Treos in die judicii. Nemo mihi adfuit dico, dro qui invidentia faternitatem impugnando peccaverat, sed pro his qui non abruperant amorem, scilicet timore succubuerant, orat ut eis ignohoc modo, et eos qui illo modo peccant. Dominus autem astitit
Abbreviated transcription (Latin):
relictꝰ sum ꝯfortauit me dico: ut ꝑ me
qñ uenit romã adductꝰ ab his qͥ perai
udee. ob ħ qr ad cesarẽ appellauit. Nã
cũ ueniss romã duobꝰ annis mansit
inlib̾a custodia ⁊ pꝰ ⁊̃ transutit ad
alias nationes. q̃ erant in circuitu ro

Expanded text:
relictus sum. Confortavit me dico, ut per mquando venit Romam, adductus ab his qui praeerant Judaeae, ob hoc quod Caesarem appellasset. Nam cum venisset Romam duobus annis mansit in libera custodia, post etiam transivit ad alias nationes quae erant in circuitu Ro
Abbreviated transcription (Latin):
deuiaui a gente mea. Nota ꝙ hebrei dñr ꝓ
abrahei. mutata litta ab abraha. uiii origo
Qͦo dixi ex abraha cepisse gente hebreoꝵ. ẽ
qͥdẽ ex ħ crecdibile. ut hebrei ł habrahei dicti ẽẽ
tiideant᷑. s ex illo ueriꝰ intelligiuiit᷑ appella¬
pͥmarius. Primarii it quida erant. ⁊ quasi
ad nobilitatẽ uidaica segregati. ñ ꝯtẽptibłi

Expanded text:
deviavi a gente mea. Nota quod Hebraei dicuntur pro Abrahaei mutata littera ab Abraham, unde origo Quod dixi ex Abraham cquidem et hoc credibile, ut Hebrei uelut Abrahei dicti esse uideantur, sed ex illo uerius intelleguntur appellaque primarius. Primarii enim quidam, et quasi ad nobilitatem Judaicam segregati erant,
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad uicesimã primã eiꝰdẽ m̃sis. q̃n atima
comedebant᷑. Septẽ ĩ septimanas qͣs ritu
iudaico pꝰ atima cõputant. Dies istaelitici
pentecostes: seruant. necñ ⁊ clangorẽ tu¬
barũ pͥmo diem̃sis septun. Decima ⁊̃ eiꝰdẽ
m̃sis expiationẽ ⁊ ieiuniũ. ⁊ in qͥntadeci
Menses ⁊̃ custodiunt qr pͥmũ ⁊ septimum
mensẽ obseruant. ⁊ tẽꝑa. ut tp̃s egressionis
de egypto. Tẽꝑa ⁊̃ colebant. qͥ ꝑ annos singłoᷤᷤ
ierosolimã ueniebant. putantes se implere
festũ agetis mͥ. ⁊ apparebit masculinũ tuũ
in ꝯspectu dĩ tui. ⁊ annos septimos. Puto eqͥ¬
dẽ ñ de septimo remissionis auno dici. ⁊ de
suo ordine seruare neqͥuert. capuuitate p̃s¬
si. qͣ soluta: ꝓ eo septimũ anirõ septime de¬
cadis: coluert. qͥ potest intelligi. ł sexagesi¬
mꝰ septimꝰ annꝰ: quo indulta ẽ eis acyro ⁊
dario licentia redeundi de babylonia Uñ
cõpletis anuis septuaginta redier̃t. łpotiꝰ

Expanded text:
simam primam ejusdem mensis, quando azyma comedebantur; septem etiam septimanas, quas ritu Judaico post azyma computant. Dies Israelitici Pentecostes servant, nec non et clangorem tubarum, primo die mensis septimi, decima etiam ejusdem mensis expiationem et jejunium, et in quinta decimMenses etiam custodiunt, quia primum et septimum mensem observant; et tempora, ut tempus egressionis de Aegypto: tempora etiam colebant qui per annos singulos Hierosolymam veniebant, putantes se implere festum agetis mihi, et apparebit masculinum tuum in conspectu Dei tui . Et annos septimos. Puto equidem hoc de septimo remissionis anno dici, et de suo ordine servare nequiverunt captivitate pressi, qua soluta pro eo septimum annum septimae decadis coluerunt, qui potest intelligi vel sexagesimus unus annus quo indulta est eis a Cyro et Dario licentia redeundi de Babylonia, unde completis annis septuaginta redierunt. Vel potius
Abbreviated transcription (Latin):
cdiuitias isto morbo ñ temptat᷑. magnus est.
qͥ iõ ñ se magnũ putat: q diues ẽ. qͥ aũt
iõ se magnũ putat: suꝑbꝰ ⁊ egenꝰ ẽ. in carne
crepat. in corde m̃dicat. uislatꝰ ẽ: ñ plenus.
L ne se spem ꝑdidisse arburent᷑. q dix̾at¬

Expanded text:
magnus est qui non se ideo magnum putat quia dives est. Qui autem ideo se magnum putat, superbus et egenus est, in carne crepat, in corde mendicat, inflatus est non plenus. Et ne se spem perdidisse arbitrentur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uiitibꝰ. Supͣ egit de his
dicens eos incid̾e in temptõnẽ. ⁊ laqueum
diaboli. hic agit de his qͥ diuites st̃ monens
ñsꝑare in diuitiis. ⁊ qr d̾ic̾at uenire ex cu¬
dant in laq̾os diaboli: tñ ñ st̃ penitꝰ abi¬

Expanded text:
itibus. Supra egit de his dicens eos incidere in tentationem et laqueum diaboli. Hic agit de his qui divites sunt, monens non sperare in divitiis; et quia dixit mala venire ex cudant in laqueum diaboli, tamen non sunt penitus abji
Abbreviated transcription (Latin):
Sig uelaut. Pactenꝰ monuit stantes nese¬
ducẽnt᷑ a pseudo. nc̃ aggredit᷑ illos qͥ aliqua
de lege seruabant. sub nicrepationis forma.
i. seꝑati a lege q̃ est institutio pueroꝵ qͥ num
cdana petunt. mortui dico: ꝑ ħ ꝙ estis cũ xp̃o.¬

Expanded text:
 vel autem. Hactenus monuit stantes ne seducerentur a pseudo; nunc aggreditur illos qui aliqua de lege servabant, sub increpationis forma dest separati a lege, quae est institutio puerorum qui mundana petunt, mortui dico, per hoc quod estis cum
Abbreviated transcription (Latin):
a quibꝰdã siꝑsticiose abstinendñ: Ꝙ si priꝰ dũ
eratis ignari ħ faciebatis. cur u̾itate ꝓpalata
struata. neq gustau̾itis. ut porcũ ł pisces
ut ab his abstineat. illis utat᷑. credens inde
iustificari. ista dico: iã existentia ẜ p̃cepta¬

Expanded text:
a quibusdam superstitiose abstinendum! quia si prius dum eratis ignari hoc faciebatis, cur veritate propalastruata; neque gustaveritis, ut porcum, vel pisces ut ab his abstineat, illis utatur, credens inde justificari. Ista dico jam existentia, se
Abbreviated transcription (Latin):
faciens nos. qͣi instet dies dñi. ñ qͥntielit illos
et̃ paratos ut hãnt succinctos lumbos. et̃
lucer nas ardentes in manibꝰ erpectantes
q̃n reuertat᷑ dñs amptiis. In qͦ it quemq
inuenerit ficus notussimꝰ dĩes. in ħ eũ cõp̃hen

Expanded text:
faciens vos, quasi instet dies Domini. Non quin velit illos esse paratos, ut habeant succinctos lumbos, et lucernas ardentes in manibus, exspectantes quando revertatur Dominus a nuptiis. In quo enim quemque invenerit suus n
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ nisi primũ uenerit discessio .i. nͥ priꝰ
gentes a romano discedant imꝑio. non ꝙ
statĩ pꝰ ueniat dñs. Occulte loquit᷑ de de¬
structiõe romani ĩperti. ne forte si aꝑte ħ
dic̾et.: irritaret eos ad ꝑsecutionẽ eccłe. ꝑ¬

Expanded text:
udicium, nisi primum venerit discessio, id est nisi prius gens a Romano discedat imperio: non quod statim post veniat Dominus. Occulte loquitur de destructione Romani imperii, ne forte si aperte hoc diceret, incitaret eos ad persecutionem Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
Intellige gͥ qͣntꝰ honor nob existit. ut ad
nos sicut ad amcos. ninist᷑s angelos
suos destinet ds. Quãius it multum
nos discurr̃t. nob̃ suo sungunt᷑ officio.
Hoc ẽ opꝰ angłicũ. angłice functionis of¬
ficiũ. ut oĩa fiant ꝓ salute ꝓximoꝵ mag̃¬

Expanded text:
Intellige igitur quantus honor nobis existit, ut ad nos sicut ad amicos ministros angelos suos destinet Deus. Quamvis enim multum nos discurrunt, pro nobis suo funguntur officio, hoc est opus angelicum, angelicae functionis officium, ut omnia fiant pro salute proximorum
Abbreviated transcription (Latin):
niutor. O heretice ĩo soli patͥ assignasti.
tanqͣ ita susceꝑit hõem: ut in hoẽm u̾te¬
ret᷑. Hanc tantã blasphenuiã ñ em̃dab̾.
nͥ credid̾is in assũptiõe hõĩs: accessisse
filio ꝙ ñ erat. ⁊ ñ decessisse ł defecisse ꝙ
unctus ẽ filiꝰ in pͥncipio .i. ꝑ filiũ tuũ qͥ
est pͥncipiũ de pͥncipio. ẜ ꝙ ip̃e ait ĩ eu¬

Expanded text:
tu, haeretice, ideo soli Patri assignasti utanquam ita susceperit hominem ut in hominem verteretur. Hanc tantam blasphemiam non emendabis, nisi credideris in assumptione hominis accessisse Filio quod non erat, et non decessisse vel defecisse 235 unctus est Filius, in principio, id est per Filium tuum qui est principium de
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ celi: q̃ ꝑ diluuiũ ꝑter̃t. sicut petrus ait.
igne ꝑibunt. Excreuit .it. aqua. ⁊ totã istã
capacitatẽ ubi aues uolitant occupauit.
tos. ⁊ erit incendiũ m̃di. ñ incend̃s scõs
dĩ. ꝙ .it. fuit caminꝰ ignis tribꝰ pueris. ħ
erit ardens mundꝰ ustis. in trinitate
paulatĩ ꝯsumit᷑. sicut caro humana. q̃
tñ in meliꝰ ĩmutabit᷑. sic celi meliorem
formã recipient. ⁊ mutabis eos .s. celos

Expanded text:
enim coeli qui per diluvium perierunt, sicut Petrus ait, igne peribunt ; exercuit enim aqua, et totam istam capacitatem ubi aves volitant occupavit, tos, et erit incendium mundi non incendens sanctos Dei. Quod enim fuit caminus ignis tribus pueris, hoc erit ardens mundus justis Trinitate paulatim consumitur, sicut caro humana quae tamen in melius immutabitur, sic coeli meliorem formam recipient. Et mutabis eos, scilicet coelos,
Abbreviated transcription (Latin):
bus. q̃ creata in agnitiõe d̾i. postꝗͣ peccato
desipuit. in eadẽ renouat᷑. ut incipiat illa
ẏmago ab illo reformari. a qͦ formata est.
Non .ii. reformare seipsã pot̾. sicut potu¬
it deformare. q̃ in ip̃a agnitiõe dĩ creata ẽ.
ante q̃ delcto uetasceret s pꝰ lapsũ peccati
in eadẽ reformat᷑. Satis gͦ ostendit᷑. ubi

Expanded text:
bus, quae creata in agnitione Dei, postquam peccato desipuit in eadem renovatur, ut incipiat illa imago ab illo reformari, a quo formata est. Non enim reformare seipsam potest, sicut potuit deformare: quae in ipsa agnitione Dei creata est antequam delicto veterasceret, sed post lapsum peccati in eadem reformatur. Satis ergo ostenditur ubi
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ ydoneum adhoc mͥdatũ. dixi ecce si¬
ne aliqua retardatione.uenio.ad me
offerendũ. ip̃e offe̾ns. Ip̃e oblatio ẽ cuiꝰ
rei sacͣm̃tũ cotidianũ eẽ uoluit eccłiȩ
sacͥficiũ. Huiꝰ ueri sacͥficii multiplicia
uariaq signa erant sacͥficia pͥsca ꝑ mł
ta illa sacͥficia. hoc unũ sig̃cabat᷑. qͣimł
tis u̾bis unares dic̾e̾t᷑. ut sine fastidio mł¬
tum cõm̃daret᷑. Huic summo ueroq
sacͥficio. cuncta sacͥficia cesser̃t. ut in ip̃o
libri .i. in ꝯsilio ditatis. q̃ ẽ caput mei. qͥ¬

Expanded text:
rpus idoneum ad hoc mihi datum, dixi: Ecce, sine aliqua retardatione venio ad me offerendum, ipse offerens; ipse oblatio est. Cujus rei sacramentum quotidianum voluit esse Ecclesiae sacrificium; hujus veri sacrificii multiplicia variaque signa erant sacrificia prisca. Per illa multa sacrificia hoc unum significabatur, quasi multis verbis una res diceretur, ut sine fastidio multum commendaretur. Huic summo veroque sacrificio cuncta sacrificia cesserunt, ut in ipso libri, id est consilio deitatis quae est meum
Abbreviated transcription (Latin):
mulieri: si ł filios ñ habuerit. ł si qͦs huerit.
inbonis moribꝰ ꝑman̾e nolueruit. S alibi
dicit apłs. Beatior erit siue uͥgo siue uidua
figurasse. S filii mulieris st̃. bona opera
carnis. q̃ maxĩe in officiis mĩe freq̃ntari

Expanded text:
eri, si vel filios non habuerit; vel si quos habuerit, et in bonis moribus permanere voluerint: sed alibi dicit Apostolus: Beatior erit, sive virgo, sive vidua, figurasse; sed filii mulieris sunt opera carnis, quae maxime in officiis miseri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocat eũ sic blandiendo. ut amplius
faciat ꝗͣ postulat᷑ ab eo. Solet it. fi̾. ut qͥ
de seuidet bñ sentiri. meliorẽ se p̾beat.
Deĩn ut sollicitiorẽ eũ faciat. ⁊ ad obedi¬
endũ ꝓmptiorẽ: uenturũ se ad illũ sig̃e

Expanded text:
ocat eum sic blandiendo, ut amplius faciat quam postulatur ab eo. Solet enim fieri ut qui de se videt bene sentiri, meliorem se praebeat. Deinde ut sollicitiorem eum faciat, et ad obediendum promptiorem, venturum se ad illum
Abbreviated transcription (Latin):
Si em̾is fr̃em tuũ qui ẽ hebreꝰ ⁊c̃. ⁊ itẽ
Ostitue suꝑ te pͥncipẽ q̃ dñs eleg̾it. eũ qͥ
sit de fr̃ibꝰ tuis. Porro cognatione fratres
uocant᷑ qͥ sunt de una familia cũ ex una
genesi fr̾em appellat loth. dic̃s. Nonsit
rixa int̾ me ⁊ te. q fr̃s sumꝰ. ⁊ iacob ⁊ la

Expanded text:
rem qui est Hebraeus, etc. . Et item: Constitue super te principem quem Dominus elegerit, eum qui sit de fratribus tuis . Porro cognatione fratres vocantur qui sunt de una familia, cum ex una Genesi fratrem appellaverat Lot, dicens: Non sit rixa inter me et te, quia fratres sumus : et Ja
Abbreviated transcription (Latin):
quus pat᷑ x. Alortuo aut ioachĩ eleopbaᷤᷤ
fa̾ ioseph eandẽ annã dux̃ uxore & gn̾auit
ex ea filiã ꝗͣ uocauit mariã. qͥ nupsit alpheo.
eandẽ annã duxit. ⁊ gen̾auit ex ea filiam.
noĩe mariã. q̃ nupsit debedeo. ⁊ habuit ex
ea filios .s. iacobũ qui dictꝰ est maior. ⁊ iohã¬
nem eugłistã. Tres gͥ uiros anna habuit.
⁊ tres filias. Nc̃ uidendũ est. quare iacobꝰ
alphei ⁊ minor dictꝰ sit. ⁊ fẽ dñ. Minor
cdictus ẽ ad differentiã iacobi ⁊ebedei qͥ

Expanded text:
 Joachim Cleophas frater Joseph eamdem Annam accepit uxorem, et genuit ex ea filiam quam vocavit Mariam, quae nupsit Alphaeo,eamdem Annam duxit, et generavit ex ea filiam, nomine Mariam, quae nupsit Zebedaeo, et habuit ex ea filios, scilicet Jacobum, qui dictus est major, et Joannem evangelistam. Tres igitur viros Anna habuit et tres filias. Nunc videndum est quare Jacobus Alphaei, et minor dictus sit, et frater Domini. Minor dictus est ad differenti
Abbreviated transcription (Latin):
on uinolentũ. qui ħ frequent̾̃ agat. quia
uent̾ estuans mero: cito despiimat inlibidi¬
nẽ. Noe ebrietate nudauit femora fua. loth
q̃ socdoma ñ uicit. uina uicer̃t. ñ ꝑcussorẽ.
i ita irascibilẽ: ⁊ ꝑturbati sensꝰ. ut ꝑcutiat
qͥ deb ẽẽ patiens. ut eũ sequat᷑ qͥ posuit
Nichil it impudentiꝰ est: arrogantia rusti¬
coꝵ. qͥ garrulitatẽ. autoritatẽ putant. et
parati ad lices: ii subiectos tumide intonã.
laborant. ĩo p̃cipit epm ñ ẽẽ cupidũ. q
facile a iusto detuaret. domui sue .i. fami¬
lie bñi p̃positũ ñ ut opes augeat. ł h̾modi
alia faciat. s ut ꝙ ppłis p̃cepturꝰ est prius
cũ mulieribꝰ dormiebant. ⁊ religionẽ p̃dã
pritantes. ꝙ in hostiis erat. ĩ suas delicias ꝯu̾¬
tebant.

Expanded text:
Non vinolentum, qui hoc frequenter agat, quia venter aestuans mero cito despumat in libidinem. Noe ebrietate nudavit femora sua, Lot quem Sodoma non vicit, vina vicerunt. Non percussorem, id est ita irascibilem et perturbati sensus, ut percutiat qui debet esse patiens, ut eum sequatur qui posuit Nihil enim impudentius est arrogantia rusticorum, qui garrulitatem auctoritatem putant, et parati ad lites in subjectos tumide intonant.laborant, ideo praecipit episcopum non esse cupidum, quia facile a justo deviaret. Domui suae, id est familiae, bene praepositum, non ut opes augeat, vel hujusmodi alia faciat, sed ut quod populis praecepturus est: prius cum mulieribus dormiebant, et religionem praedam putantes quod in hostiis erat, in suas delicias convertebant.
Abbreviated transcription (Latin):
facit ꝙmeliꝰ est. ñ tu te. s sũ te te fecit. Non u
adhibiusti aliq̃ sensũ. ut te fac̾et. Q gͦ fecit
te sũ te. ñ te uistificat sñ te fecit te nescien
sit ex fide. qͥd gͦ opꝰ est lege: Tollenda ẽ omĩo
secundum umbrã legalium figurarum.¬

Expanded text:
te fecit te: non enim adhibuisti aliquem sensum ut te faceret. Qui ergo fecit te sine te, non te justificat sine te. Fecit te nescientsit ex fide, quid ergo opus est lege? Omnino tollenda est secundum verbum legalium figuratum.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ei neccĩa lex : S iõ data ẽ. ut ł reũ puni¬
ret. ł peccare uolentẽ coħceret. iustꝰ tñ ⁊ si
ea ñ egeret. utit᷑ ut sic eẽt in autoritate alis
⁊ futura attestaret᷑ fcĩs. Quom̃ ã bona ẽ lex
si ñ est usto posita: S sciendũ qr iã uistus ñ
eget pedagogo. s iniustꝰ. ut fiat iustꝰ. ⁊ lege
cũ intelligens qũare sitͣ. eiꝰ cõminatiõe tãqͣ
pedagogo ꝑducit᷑ ad gr̃am. ꝑ qͣ iustꝰ fiat.
iustus uͦ: ĩ ea legitue utit᷑. cũ eam tenendo¬

Expanded text:
essaria lex? sed ideo data est, vel ut reum puniret, vel peccare volentem coerceret; justus tamen et si ea non egeret, utitur, ut sic esset in auctoritate aliis, et futura attestaretur factis. Quomodo autem bona est lex, si non justo est posita? Sed sciendum quia jam justus non eget paedagogo, sed injustus ut fiat justus. Et lege cum intelligens quare sit data, ejus comminatio ne tanquam paedagogo perducitur ad gratiam per quam justus fiat. Justus vero etiam ea legitime
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ se ũc loquit᷑. mollescant gͦ corda ur̃a. qͥ
p̃cones anͣ nutte solebat. ip̃e uenire
dignatꝰ est. ore suo hic loquit᷑. qͥloq̃bat᷑
estote molles. nolite obdurare c.ii. dico:
agentes sicut patres ur̃i fecer̃t in exac̾ba.¬

Expanded text:
 se nunc loquitur. Mollescant ergo corda vestra, qui praecones ante se mittebat ipse venire dignatus est; ore suo hic loquitur, qui loquebestote molles. Nolite obdurare corda vestra dico, agentes sicut patres vestri fecerunt in exacerba
Abbreviated transcription (Latin):
iosue. Et sciendũ ꝙ in hac serie tres reqͥes
cõmemorat. duas significantes. ⁊ tertiam
significatã unã salbati qͦ reqͥeuit dñs. se¬
cunda in parestina. terciã nr̃am q̃ incelo
est. de qͣ hic ddicit loq̃ns ad ueros israelitas.

Expanded text:
Josue. Et sciendum quod in hac serie tres requies commemorat, duas significantes, et tertiam significatam, unam Sabbati quo requievit Dominus; secundam, in Palaestina; tertiam veram, quae in coelo est, de qua hi
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ eguer̃t auxilio. ita. ⁊ uos in deser¬
to hꝰ inuncti cauete. ne tẽptecis dñi. ne
ꝑeatis sic̃ illi in deserto. q̃ dm̃ tẽptaue¬
sit in deserto. tanꝗͣ ab optimo sessore
frenis legũ ⁊ p̃ceptoꝵ ñ desistente ⁊̃
enĩdationis uͥga qͣ ꝑcussi st̃ ꝓ amarica¬
tiõe. Hẏstoria a satis nota ẽ de eo ꝙmi

Expanded text:
os in deserto hujus mundi cavete ne tentetis Deum, ne pereatis, sicut ibi in deserto qui Deum tentavesit in deserto tanquam ab optimo sessore frenis legum et praeceptorum, non desistente etiam emendationis virga qua percussi sunt pro amaricatione. Historia est satis no
Abbreviated transcription (Latin):
fragia nobis necessaria defuerint ꝓti¬
nus subdit ꝯsolationẽ adibens testimo¬
niũ delibro ihunaue. Ip̃e enĩ dñs om̃i¬
potens. Dixit ad iħu naue. Nõ te desãm
quin dem necessaria: neq delinqͣm. Dẽ¬
linqueretur ille qui fame ꝑiret. S
moyse. ita ero tecũ. Confortare ⁊ esto ro¬
bustus. ñ te desãm neq dẽlinqͣm. Hoc
aũ dicit omĩ speranti in se sicut io
sue. Hoc enĩ nobis ꝓmittit. sim illo
spem nrãm ponimꝰ. ñ tenacib ñ cupi¬
dis. fit ista ꝓmissio. s sperantib in d̾o
ferat mea. Hoĩs noĩe intelligit᷑ oĩs adu̾¬
sariꝰ. ⁊ diabolus qͥhõ appellat᷑ ab officio

Expanded text:
s defecerint? Protinus subdit consolationem adhibens testimonium de libro Jesu Nave. Ipse enim Dominus omnipotens dixit ad Jesum Nave: Non te deseram, quin dem necessaria; neque derelinquam. Derelinqueretur ille qui fame periret. Sed Moyse, ita ero tecum. Confortare et esto robustus, non te deseram neque derelinquam . Hoc autem diciti in illo spem nostram ponimus. Non tenacibus, non cupidis sit ista promissio, sed sperantibus in Deo. ferat mea. Hominis nomine intelligitur omnis adversarius etiam diabolus, quia homo appellatur ab officio
Abbreviated transcription (Latin):
nus d̃s. Q debetis seruare unitatẽ. qr nob̃
est unꝰ dñs. ñ tres. ꝓ quoꝵ diu̾sis uolunta¬
tibꝰ uos oporteat discordare. ⁊ una fides de
⁊ idẽ est ꝙ credit᷑ a cunctis fidelibꝰ. ũn fides
catholica dr̃ .i. uniu̾salis. Laccipit᷑ ħ fides

Expanded text:
nus. Debetis servare unitatem, quia nobis est unus Dominus, non tres pro quorum diversis voluntatibus vos oporteat discordare. et idem est quod creditur a cunctis fidelibus. Unde fides catholica di
Abbreviated transcription (Latin):
stenditis extra. sic sit ⁊ in uoluntate ur̃a.
ut si ñ potestis a dnĩs lib̾i fieri. libere serui¬
atis. Liberã i quodãm facit seruitutem.
qͥ seruit ñ timore subdolo. s fideli dilc̃one.
donec tͣnseat iniqͥtas. ⁊ omĩs euacuet᷑ po¬
testas. ita simplicit̾ obedite sicut obediretis¬

Expanded text:
stenditis extra, sic sit in voluntate vestra, ut si non potestis a domino liberi fieri, libere serviatis, liberam enim quodammodo facit servitutem qui servit non timore subdolo, sed fideli dilectione, donec transeat iniquitas, et omnis evacuetur potestas. Ita simpliciter obedite, sicut obedire
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipalit̾ principiũ est hõĩs. sic pat̾ scd̃ario.
cuiꝰ mandati ad dit᷑ ꝓmissio. ꝙ ñ est in aliis.
ũn subd̾. ⁊ ħ mandatũ est in ꝓmissione.
hac .s. ut in p̃senti bñ sit tͥ in carnalibus ⁊
spũalibꝰ. ⁊ sis longeuus in et̾na uita fundatꝰ.¬
qr sic legẽ ñ custodient. In ira it. nemo agnoscit
qͥd sit utile. s edu illos. dũ pueri st̃. ne legem
ut ꝓficiant in rebus dñi Uos autem.

Expanded text:
principaliter principium est hominis, sic pater secundario cujus mandati additur promissio, quod non est in aliis. Unde subdit, et hoc mandatum est in promissione, hac scilicet ut in praesenti bene sit tibi, in carnalibus et spiritualibus. Et sis longaevus, in vita aeterna fundatu sic legem non custodient. In ira enim agnoscit 176 quid sit utile. Sed educate illos, dum pueri sunt, ne legem ut proficiant in rebus Domini. Vos autem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cũ modestia agant᷑. nͥl ꝑturbate ⁊ cũ stre¬
pitu. ⁊ uos qui huic prudentie operã datis
cedit malus motꝰ. uñ tollit᷑ autoritas argu¬
endi. Sobrii u. possunt hr̃e fiduciã arguẽ¬
di. qr bona ꝯu̾satio t̾rorẽ incutit delinq̃nti.

Expanded text:
et cum modestia agantur, nihil perturbate et cum strepitu. Et vos qui huic prudentiae operam datiscedit malus motus, unde tollitur auctoritas arguendi. Sobrii enim possunt habere fiduciam arguendi, quia bona conversatio terrorem incutit delinquenti.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogans int̾pello ⁊ reqͥro in eo ꝙ scͥpsit
se uidisse petrũ ñ recte ambulare ad
ueritatẽ euangelii. eiq iõ restitisse. quod
illa simulatiõe gentes iudaizare cogebat.
utrũ uerũ scripserit. an nescio qͣ dispen¬
satiua falsitate m̃titꝰ sit. Absit ut eũ m̃
tent lic̾e ꝓ u̾itatis dispensatiõe mentiri.
fidelis gͥ dispensator paulꝰ nob̾ exhibet
ꝓculdubio: in scribendo fidẽ. qr u̾itatis
dispensator erat ñ falsitatis. ⁊ iõ uerum
scripsit. dicens se uidisse petrũ ñ recte
ambulantẽ ad u̾itatẽ euangelii. eiꝙ in
faciẽ restitisse. qi cogeret gentes uidarzare.
Petri itaq ⁊ barnabe simuło m̾ito rep̃hen¬
sa ẽ. ⁊ correcta ne ⁊ tc̃ noceret. ⁊ ne posteris
ad imitandũ ualeret Cui ier ita re¬
celebranda: ut doceret ñ ẽẽ ꝑuiciosa. his qͥ
ea uellent sicut a parentibꝰ ꝑ legẽ acceꝑañ.
custodire. si tñ in eis ñ ꝯstituerent spem
salutis Est ꝙ fũma sententie tue credẽ¬

Expanded text:
requiro in eo quod scripsit se vidisse Petrum non recte ambulare ad veritatem Evangelii, eique ideo restitisse, quod illa simulatione gentes judaizare cogebat: utrum verum scripserit an non, nescio qua dispensativa falsitate mentitus sit. Absit! ut eum metent licere pro veritatis dispensatione mentiri. Fidelis igitur dispensator Paulus nobis exhibet procul dubio in scribendo fidem, quia veritatis dispensator erat, non falsitatis: et ideo verum scripsit, dicens se vidisse Petrum non recte ambulantem ad veritatem Evangelii, eique in faciem restitisse, quod cogeret gentes judaizare. Petri itaque et Barnabae simulatio, merito reprehensa est et correpta, ne et tunc noceret, et ne posteris ad imitandum valeret. Cui Hieronymus ita recelebranda, ut doceret non esse perniciosa his qui ea vellent sicut a parentibus per legem acceperant custodire, si tamen in eis non constituerent spem salutis. Estque summa sententiae tuae, creden
Abbreviated transcription (Latin):
chia simułõnẽ. qͣ gentes cog̾et indartare.
ñ nurñ si paulꝰ ꝯstringebat eũ lib̾e deb̾e
asserere. ꝙ cũ cet̾is apłis se ierosolunis de c¬
uisse meminerat. Si aũt ħ añ illũ iero¬
solumitanũ ꝯciliñ petrꝰ fecit. nͨ sic mirũ ẽ
ꝙ eũ nolebat paulꝰ ñ timide ħ subtegere
s fident̾ asserere. ꝙ eũ parit̾ sentire iam
uiderat. Non i negamꝰ petrũ in hac sen¬
simulationẽ qua gentes cogebat iudartare
arguebat. qr sic illa oĩa simulatorie g̾ebant᷑.

Expanded text:
chia simulationem qua gentes cogeret judaizare, non mirum si Paulus constringebat eum libere debere asserere, quod cum caeteris apostolis se Hierosolymis decrevisse meminerat. Si autem hoc ante illud Hierosolymitanum concilium Petrus fecit, nec sic mirum est, quod eum nolebat Paulus non timide obtegere, sed fidenter adserere, quod eum pariter sentire iam uiderat. neque enim negamus in hac sensimulationem qua gentes cogebat judaizare, arguebat, quia sic illa omnia simulatorie gerebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
dicet. ꝙ gentes uidarzare cogebat. ꝙ paulꝰ
utiq ñ faciebat. ob ħ illa uet̾a ueracit̾ ubi
susciꝑet. Post passionẽ ⁊ resurrectionẽ
nãq dni. iã reuelata fide amiserant tanꝗͣ
uitã officii . Uerũtũ sicut defuncta corpora
deducenda eraut qͦdammͦ ad sepulturam
nͨ simulate s religiose ñ erant deserenda
ꝯtinuo. ł inimicoꝵ obtrectationibꝰ tanꝗͣ

Expanded text:
 gentes iudaizare cogebat. quod Paulus utique non cogebat ob hoc illa uetera ueraciter, ubi susciperet, post passionem et resurrectionem, namque Domini jam revelata fide, amiserant tanquam vitam officii sui. Verumtamen sicut defuncta corpora deducenda erant quodammodo ad sepulturam, nec simulate, sed religiose, non erant deserenda continuo, vel inimicorum obtrec
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ: iste rep̃hensionẽ. ut ⁊ udeis fuꝑbia.
⁊ gentilibꝰ desꝑatio tolleret᷑. Nongͥ uel
paulo. ł eis cũ quibꝰ añ edens se ab eis pꝰea
seꝑabat. petrꝰ uere rep̃hensibił erat. nec ei
paulꝰ ꝓcacit̾ resistebat. Paulus .it. ħ in petro
ñ rep̃bend̾e potuit. ꝙ ip̃e fecit. nec arguere
simułonẽ: cuiꝰ ⁊ ip̃e reus erat. s fuit ħ repre¬
hensio ñ u̾a. s dispensatoria. nec petrꝰ pec¬
cauit. nͨ paulꝰ ꝓcacit̾ arguit. Petrꝰ autẽ
ad corneliũ intͣuit. ⁊ cũ gentibꝰ comedit.
qͥ ⁊̃ questionẽ de hac re soluit. Cũ u parlꝰ
⁊ barnabas iam ꝯu̾sis multis gentibꝰ ue¬
nissent antiochiã: quidã de uidea descen¬
dentes dicebant. sñ lege moysi: nemo pot̃

Expanded text:
hensionem, ut et Judaeis superbia, et gentibus desperatio tolleretur. Non igitur vel Paulo vel eis cum quibus ante edens se ab eis postea separabat, Petrus vere reprehensibilis erat, nec eis Paulus procaciter resistebat. Paulus enim in Petro hoc reprehendere non potuit, quod ipse fecit, nec arguere simulationem, cujus et ipse reus erat; sed fuit haec reprehensio non vera, sed dispensatoria; nec Petrus peccavit, nec Paulus procaciter arguit. Petrus autemad Cornelium intravit, et cum gentibus comedit: qui etiam quaestionem de hac re solvit. Cum enim Paulus et Barnabas jam conversis multis gentibus venissent Antiochiam, quidam de Judaea descendentes dicebant: Sine lege Moysi nemo potest
Abbreviated transcription (Latin):
uetustate littere uiuant. s in nouitate
sp̃c. nec st̃ ille cerimonie res indiffe̾ntes.
uit̾ bonũ ⁊ malũ. si obseruande st̃ salutẽ
afferunt. si uͦ salutẽ ñ affer̃t: ñ st̃ obs̾uan¬
de. Cas obseruare: tu dicis bonũ. ego assero
malũ: ñ mͦ qui ex gentili: s ̃ qͥ ex iudarco
ꝓpło credider̃t.

Expanded text:
itate spiritus, nec sunt illae caeremoniae res indifferentes inter bonum et malum; si observandae sunt, salutem afferunt, si vero salutem non afferunt, non sunt observandae. Eas observare tu dicis bonum, ego assero malum, non modo eis qui ex gentili, sed etiam qui ex Judaico populo crediderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
S si pꝰ eugłm bñ facit. qͥ uidarzat in sacͥfi¬
cus. ⁊ cet̾is: in heresim labim᷑ cherinti ⁊
ebionis. qͥ pp̃ ħ sunt anathematizati quod
suscipimꝰ ut in eccła dĩ faciant. ꝙ fecer̃t
in synagoga sathane. ñ illi rͥani fient. s
nos iudeos facient Dicis legis cerunoniaᷤᷤ
his qͥ ex uideis sunt: ñ ẽẽ pestiferas. Ego
oꝵ oñibꝰ mortifere fidelibꝰ. finis .it. legis xͦ¬

Expanded text:
st Evangelium bene facit qui judaizat in sacrificiis et caeteris, in haeresim labimur Cerinthi et Ebionis, qui propter hoc sunt anathematizati quod suscipimus ut in Ecclesia Dei faciant quod fecerunt in synagoga Satanae, non illi Christiani fient, sed nos Judaeos facient. Dicis legis caeremonias his qui ex Judaeis sunt non esse pestiferas, ego orum omnibus mortiferae fidelibus. Finis enim legis
Abbreviated transcription (Latin):
sicut u̾e nec debebant. s inuitũ fecisse ⁊
dispensatorie simulasse. ne .s. uideos amit¬
teret. nec in ħ peccabat. qr bona intõne
id agebat. ⁊ si illi peccarent: qͥ eiꝰ qͣi exem¬
plo iudarzabant. nec fuit rep̃hensio u̾a
qr nil in eo rep̾hensibile erat. s dispensa¬
Augustinꝰ uͦ dicit petrũ seruasse illa lega¬
lia. ñ dispensatorie. s uere. qͣi eis subiectũ.
s ñ in eis spem ponentẽ. q̃ ab oĩbꝰ iideis
erant seruanda. ⁊ eũ u̾e peccasse. non illa
seruando. s alios suo exẽplo iudarzare
cogendo. ut sit rep̃hensio u̾a: ñ dispensa¬
toria. Ait .it. ieroñ. Ex ħ loco impiꝰ porphi¬
riꝰ petrũ a paulo rep̃hensũ nob̾ obic̃. uo¬
lens ⁊ illi maculã erroris. ⁊ huic ꝓcatita¬
tis incut̾e. ⁊ in cõmune ficti dogmatis
accusare m̃daciũ. dũ int̾ se eccłaꝵ pͥncipeᷤᷤ
dissiderent. ꝙ utiq facit. ñ intelligens qͥ
sensu petrꝰ rep̃hensibił fuisse. ł ei paulus in

Expanded text:
sicut vere nec debebant, sed invitum fecisse et dispensatorie simulasse, ne scilicet Judaeos amitteret; nec in hoc peccabat, quia bona intentione id agebat, etsi illi peccarent, qui ejus quasi exemplo judaizabant. Nec fuit reprehensio vera, quia nil in eo reprehensibile erat, sed dispensaAugustinus vero dicit Petrum servasse illa legalia non dispensatorie, sed vere, quasi eis subjectum, sed non in eis spem ponentem, quae ab omnibus Judaeis erant servanda, et eum vere peccasse, non illa servando, sed alios suo exemplo judaizare cogendo, ut sit reprehensio vera non dispensatoria. Ait enim Hieron.. Ex hoc loco impius Porphyrius Petrum a Paulo reprehensum nobis objicit, volens et illi maculam erroris, et huic procacitatis incutere, et in commune ficti dogmatis accusare mendacium, dum inter se Ecclesiarum principes dissiderent. Quod utique facit non intelligens quo sensu Petr
Abbreviated transcription (Latin):
bat u̾itas. ut gentes uidarzarent dixi .c.
illi obiurgatiõe sanarent᷑. Non .i. utile erat
errorẽ qͥ palã noceret in secreto emendare
gationẽ talẽ posti̾oris pastoris. ꝓ salute gre¬
gis libentissime sustinebat. uolebatq hoc
ad magnũ humilitatis exemplũ ut in eo
qͥ primꝰ est. discant cet̾i mites ẽẽ ⁊ humiles.
Ipse i. petrꝰ ꝙ apaulo fiebat utilit̾ lib̾tate
caritatis se ac benigue pietate hunlita
accepit. atq ita exemplũ posteris p̃buit.
tanto sanctiꝰ. ꝗͣto ad imitandũ difficiliꝰ. qͦ ñ
dedignarent᷑ maiores. sicubi forte recti tͣmitẽ
reliqͥssent ⁊̃ a post̾ioribꝰ corrigi. Laus itaꝙ
iuste lib̾alitatis in paulo: ⁊ sc̃ẽ humilitatiᷤᷤ
in pet᷑ eminuit. Dixi inꝗͣ. Si tuo petre

Expanded text:
bat veritas, ut gentes judaizarent, dixi Cepillius objurgatione sanarentur. Non enim utile erat errorem qui palam noceret, in secreto emendare.gationem talem posterioris pastoris pro salute gregis libentissime sustinebat, valebatque hoc ad magnum humilitatis exemplum, ut in eo qui primus est, discant caeteri mites esse et humiles. Ipse enim Petrus quod a Paulo fiebat utiliter libertate charitatis, sancte ac benigne pietate humilitatis accepit, atque ita exemplum posteris praebuit, tanto sanctius quanto ad imitandum difficilius, quo non dedignarentur majores sicubi forte recti tramitem reliquissent, etiam a posterioribus corrigi. Laus itaque justae libertatis in Paulo, et sanctae humilitatis in Petro eminuit. Dixi inquam, si tu, o Petre,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cogit gentes uidartare suo exẽplo. in quo
solo: paulus rep̃hendit eũ ut doctorgentiũ.
ut sit rep̃hensio u̾a. nec dispensatoria. alioqͥn:
m̃titꝰ est paulꝰ. Si i ħ fecit petrꝰ ꝙ fac̾e de¬
buit. m̃titꝰ est paulꝰ. ꝙ eũ uiderit ñ recte
ambulantẽ ad ueritatẽ euangelii. Qͥsquis
i. facit ꝙ fac̾e debet: recte utiq facit. ⁊ ideo
falsũ de illo facit. qͥ dicit eũ ñ recte fecisse. ꝙ
nouit eũ facere debuisse. Si aũt uerũ scͥpsit
paulꝰ tierũ ẽ ꝙ petrꝰ ñ recte ambulabat ad
ueritatẽ euangelii. ego quidẽ illud petrũ
sic egisse credo. ut gentes cog̾et uidarcare.
Hoc .i. lego scripsisse paulũ: q̃ mentitũ eẽ
ñ credo. ⁊ iõ: ñ recte agebat ħ petrꝰ qi erat
ꝯtra euangelii ueritatẽ. ut putarent qui
cͥcũcisione crediderant. Ip̃m uͦ paulum:
credo ñ ita egisse. q̃n timotheũ cͥcũcidit.
ł chencris uotũ ꝑsoluit. ł ierosoluis a

Expanded text:
quia cogit gentes judaizare suo exemplo, in quo quia cogit gentes judaizare suo exemplo, in quo solo, Paulus reprehendit eum ut doctor gentium, ut sit reprehensio vera, nec dispensatoria. Alioquin mentitus est Paulus. Si enim hoc fecit Petrus quod facere debuit, mentitus est Paulus qui eum vidit non recte ambulantem ad veritatem Evangelii. Quisquis enim facit quod facere debet, recte utique facit, et ideo falsum de illo dicit, qui dicit eum non recte fecisse, quod novit eum facere debuisse. Si autem verum scripsit Paulus, verum est quod Petrus non recte ambulabat ad veritatem Evangelii: ego quidem illud Petrum sic egisse credo, ut gentes cogeret judaizare. Hoc enim lego scripsisse Paulum quem mentitum esse non credo, et ideo non recte agebat hic Petrus, quia erat contra Evangelii veritatem, ut putarent qui circumcisione crediderant. Ipsum vero Paulum credo non ita egisse, quando Timotheum circumcidit, vel Cenchris votum persolvit, vel Hierosolymis a
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpone uigũ. ꝙ neq nos neq patres nr̃i
portare potumꝰ. s ꝑ gr̃am credimꝰ salua¬
ri. sicut ⁊ illi. Petrus itaq bñ sentit de
abolitione legis. s simulauit ꝓ timore
iudeoꝵ. ne occõne gentiũ a fide reced̾ent
⁊ sic ꝑderet gregẽ suũ. Simulauit autẽ
paulus ꝓ simili metu. ut in cͥcũcisione
timothei. ⁊ ip̃e qui comã ex uoto nutͥuit
ut nazarei: in chencris ex lege cap̃ totondit.
purificatꝰ ẜ legẽ in templũ intrauit.
⁊ hostiã obtulit. Eoce quomodo iudeis
tudeus fc̃s est. Non gͦ officioso m̃datio. sed
honesta dispensatiõe. ⁊ petrũ se a gentibus
segrẽgasse. ⁊ paulũ ei restitisse. ego: ĩmo alii
dentia coherceret᷑. Augustinꝰ uͭ dicit. creden¬
tes de gentibꝰ onere legis lib̾atos ẽẽ de udeis
uͦ credentes legi subditos eẽ. nec peccare si cͥ¬
cũcidunt. ⁊ sacrificant. si mͦ spẽ salutis: ineiᷤ
ñ ꝯstituant. nec peccat petrꝰ si iudartat. s

Expanded text:
imponere jugum, quod neque nos neque patres nostri portare potuimus? sed per gratiam credimus salvari sicut et illi . Petrus itaque bene sensit de abolitione legis, sed simulavit pro timore Judaeorum ne occasione gentium a fide recederent, et sic perderet gregem suum. Simulavit autem Paulus pro simili metu, ut in circumcisione Timothei, et ipse qui comam ex voto nutrivit ut Nazaraei, in Cenchris ex lege caput totondit. in templum intravit, et hostiam obtulit. Ecce quomodo Judaeis Judaeus factus est. Non ergo officioso mendacio, sed honesta dispensatione et Petrum se a gentibus segregasse, et Paulum ei restitisse, ego imo alii andentia coerceretur. Augustinus vero dicit credentes de gentibus onere legis liberatos esse; de Judaeis vero credentes, legi subditos esse, nec peccare si circumcidunt et sacrificant, modo spem salutis in eis non constituant, nec peccat Petrus si judaizat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ut opinor obscurũ est: ⁊ iacobũ ħ iõ monu¬
isse. ut scirent falsa ẽẽ. q̃ de illo audierant.
hii qͥ cũ ex uideis credidissent: tñ emulato¬
res legis erant. qͥsic ea uolebant obseruari.
tãqͣ sine his in euangelio salꝰ credentibꝰ ẽẽ
ñ possit. Hii senserant paulũ uehem̃tissinrẽ
gr̃e p̃dicatorẽ. ⁊ intõni eoꝵ maxĩe adu̾sum.
Ab emulis .n. noue legis. qͥ ñ intelligebant¬

Expanded text:
ut opinor, obscurum est, et Jacobum hoc ideo monuisse, ut scirent falsa esse quae de illo audierant hi, qui cum ex Judaeis credidissent, tamen aemulatores erant legis, qui sic ea volebant observari, tanquam sine his in Evangelio salus credentibus esse non possit. Hi senserant Paulum vehementissimum gratiae praedicatorem, et intentioni eorum maxime adversum. Ab aemulis enim novae legis qui n
Abbreviated transcription (Latin):
uident in te putant ẽẽ neccĩa salutis. ui¬
dartare ͤ Cogebat qͥdẽ ñ docentis imꝑio:
s ꝯu̾sationis exemplo.⁊ de ħ obuirgatꝰ est.
inc discant galathe. petͥ autoritate ñ eẽ
udartandũ. qui in ħ rep̃bensꝰ est. De hac
aũt rep̃hensione dissentire uident᷑ ieron̾

Expanded text:
vident in te putant esse necessaria saluti, judaizare? cogebat quidem non docentis imperio, sed conversationis exemplo, et de hoc objurgatus est. Hinc discant Galatae Petri auctoritate non esse judaizandum, qui in hoc reprehensus est. De hac autem reprehensione dissentire videntur Hieron
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ tempestas ire. ł hesitatio ñ placet deo.
leuent. sũ ira. ⁊ disceptõne existentes in
mulieres dico: ornantes se aliis uͥtutibꝰ
m̾etrices. ⁊ sobrietate m̃tis. ⁊ ñornantes
se. in crinibꝰ tortis .i. crispis. ⁊ ñ ornantes
p̃ciosa. ut his oĩbꝰ ultra ꝑsone sue modu¬
lum. ⁊ mores. occõne mouende ꝯcupi¬
scentie studeant. s potiꝰ ꝑ oĩa oꝑa bona
sint ꝓmuittentes. ⁊ indicantes extͣ pietatẽ
suꝑbus: nec ĩpetrat. ñ recte de se credifac̃.¬

Expanded text:
enim tempestas irae vel haesitatio, non placet Deo. levent sine ira et disceptatione existentes, inmulieres dico, ornantes se, aliis virtutibmeretrices; et sobrietate mentis; et non ornantes se, in crinibus tortis, id est crispis, et non ornantes pretiosa, ut his omnibus ultra personae suae modulum et mores, occasione movendae concupiscentiae studeant: sed, potius per omnia bona opera, sint promittentes et indicantes extra, pietatesuperbus nec impetrat, nec recta de se fac
Abbreviated transcription (Latin):
pient̃ hystoriaꝵ ꝯmemorationẽ uitat.
ne sermonẽ suũ ꝓtelet: breuit̃ q̃dã tan¬
gens. Nec enũ om̃ino tacuit nͨ dicens mo
lestus effectꝰ est: fugit densitatẽ. ⁊ lon¬
gitudinẽ: ne fatiget auditorem. Seqͣr.

Expanded text:
pienter historiarum commemorationem vitat, ne sermonem suum protelet, breviter quaedam tangens; nec enim omnino tacuit, lestus effectus est, fugit densitatem et longitudinem, ne fatiget auditorem. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mortuus ẽ: & ecce barach sequens sẏsa¬
ram iacentẽ mortuũ. Humiliauit gͦ ds̃
dieillo. iabin regem chanaan. coram fi¬
lus isrł ⁊ de sanson. qui ut legit᷑ in libͦ
uidicũ afflixit uehem̃t᷑ philisteos: ⁊ de
ret dõ. Occͣritq ei filia. qͣm inimolauit.
nec laudatur iepte qd̾ filiam occidit. s
qd̾ ꝑfidem dõ uiuante hostes suꝑauit.
Abraham uͦ ñ solũ ñ culpat᷑. crudelitatis

Expanded text:
et mortuus est. Et ecce Barach sequens Sisaet mortuus est. Et ecce Barach sequens Sisaram jacentem mortuum . Humiliavit ergo Deus die illo Jabin regem Chanaan coram filiis Israel. Et de Samson, qui ut legitur in libro Judicum afflixit vehementer Philisthaeos. Et de ret Domino, occurritque ei filia quam immolavit: nec laudatur Jephte quod filiam occidit, sed quod per fidem Deo juvante hostes superavit. Abraham vero non solum non culpatur crudelitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ta fidei facta dixi. ⁊ plura credentium.
exẽpla posui ꝙ quid ad huc dicam: Si uolo sin¬
gła ꝓsequi que fide facta sunt. .Q. infinita
sunt. deficiet enim me tempꝰ epłe eiꝰ. ł tempꝰ¬
uite. enarrantem de gedeon. qualit̾ accepto
signo uelłis adño. iuit ꝯtͣ madianitas. cũ
trecentis uiris. expugnauitq eos. noctu:
⁊ de barach de quo i libͦgudicum legitur
qͦd iabin rege canaan affligente filios isrł
delbora ꝓphetissa. qͥuidicabat isrł tempore
illo. p̃cepit barach filio abinoen. ut assu¬
meret decẽ milia pugnatoꝵ secũ. ⁊ iret
otͣ sẏsaram pͥncipem ex̾citus iabin: qͥ dix̃
se ire. si ip̃a cũ eo iret. itaq ⁊ iuit ip̃a cũ
eo. Dñs autẽ ext̾ruit exͣcitum iabm. qͣm
ꝯgregau̾at sẏsara. ad torrentem cyson.
fugitq sẏsara ad tentoria ĩabes. uxoris
aber cinei. Ubi cum absconditus dormis¬
set. iabel clauũ tabnacłi ꝑcussum cum
malleo. defixit in cerebrũ eiꝰ usq ad t̾rã

Expanded text:
ta fidei facta dixi, et plura credentium exempla posui. Et quid adhuc dicam? Si volo singula prosequi quae fide facta sunt. Quasi dicat: Infinita sunt. Deficiet enim me tempus epistvitae, enarrantem de Geaeon, qualiter accepto signo velleris a Domino ivit contra Madianitas cum 300 viris, expugnavitque eos noctu; et de Barach, de quo in libro Judicum legitur quod, Jabin rege Chanaan affligente filios Israel, Debora prophetissa, quae judicabat Israel tempore illo, praecepit Barach filio Abynoen ut assumeret decem millia pugnatorum: fecit; et iret contra Sisaram principem exercitus Jabin, qui dixit se ire, si ipsa cum eo iret. Itaque et ivit ipsa cum eo. Dominus autem exterruit exercitum Jabin quem congregaverat Sisara ad torrentem Cison. Fugitque Sisara ad tentoria Jabel uxoris Abercinei, ubi cum absconditus dormisset Jabel clavum tabernaculi percussum cum malleo defixit in cerebrum ejus usque ad terram,
Abbreviated transcription (Latin):
ore p̾conis sui. Uerũ est gͦ aliq̃n illud esse
faciendũ: aliqñ istud. s discerñe debemꝰ.
qͣn illud. ⁊ q̃n istud. Aliqñ .R. debes corri¬
pere peccantẽ: int̾ te nip̃m solũ. ut dñs
in eugłõ ait. aliqñ corã oĩbꝰ. ut cet̾i timeas
illud. ⁊ si aliq̃n illud. aliq̃n illud fecerimꝰ.
ꝯcordiã script᷑aꝵ tenebimꝰ. atq in faciẽdo
ñ errabimꝰ. S dicit mͥ aliqͥs. Qñ faciã
illudͦ qn illud: Intendite. ⁊ uidete qͥd qñ
fac̾e debeamꝰ. s utinã fac̾e pigriñ simꝰ. Q̃
publice argueris. ñ sis corrector. s ꝓditor
ut uistꝰ ioseph de maria fecit. solꝰ suspicars
aduslterũ. Qsi auit palam percat palã
argueudũ est. Ut ã pb̃r non acusetur:
Gestor corã d̃o. ⁊ xͦ ĩu. ⁊ elec

Expanded text:
ore sui praeconis. Verum ergo est aliquando illud esse faciendum, aliquando illud. Sed discernere debemus quando illud, et quando illud. Aliquando enim debes corripere peccantem inter te et ipsum solum, ut Dominus in Evangelio ait; aliquando coram omnibus, ut caeteri timeant illud. Et si alordiam Scripturarum tenebimus, atque in faciendo non errabimus. Sed dicit mihi aliquis: Quando faciam illud, quando illud? Intendite et videte quid quando facere debeamus, sed utinam facere pigri non simus: quando publice argueris, non sis corrector, sed proditor, ut justus Joseph de Maria fecit solus suspicans adulterium. Quando autem palam peccatur, palam arguendum est, ut autem presbyter non accusetur. Testo
Abbreviated transcription (Latin):
tatione. Similit̾ ⁊ mulieres
in habitu ordinato. cũ uere¬
tes se . ñ in tortis criubus.
aut auro aut margaritis
mulieres ꝓmitentes pieta

Expanded text:
andum Similiter et mulieres in habitu ordinato, cum veretes semetipsas non tortis crinibus, aut auro, aut margaritis, mulieres profitentes pieta
Abbreviated transcription (Latin):
Uidua ut dẽmi ẽ uera ⁊ desolata eligat᷑. que
eccłe pascat᷑ alimoniis. ⁊ sihꝰ etatis sit scilicr
fomes libuus. ⁊ q̃ fuerit uxor unꝰ uiri. pp̃
p̃dicatoꝵ. qͦs tẽ susciꝑe ꝑiculosũ erat. Fa¬
ciamꝰ ħ iuuicẽ humiles ꝙ humilit̾ fecit
excelsus. Magna ẽ ui ħ cõmĩdatio humi
uut. Multo ã meliꝰ est. ut ⁊̃ manibꝰ fiat.

Expanded text:
ictum est vera et desolata, eligatur, quae Ecclesiae pascatur alimoniis. Et si hujus aetatis sit, scilicefomes libidinis, et quae fuerit uxor unius viri, propter dicatorum, quos tunc suscipere periculosum erat. Faciamus hoc invicem humiles, quod humiliter fecit Excelsus. Magna est in hoc commendatio humilunt, multo etiam melius est ut etiam manibus fiat,
Abbreviated transcription (Latin):
i. existimantes ħ ut siqͥs de p̃dicõne eos accu¬
set. in me autorẽ eiꝰ iundicent. Astutia gͦ simu¬
lationis isti xp̃m anñtiabant. ut possent se¬
doctoꝵ distuixit. duas bonoꝵ. ⁊ duas maloꝵ.
ñ simplici nec u̾aci aĩo xp̃m auñtiabant.

Expanded text:
 existimantes hoc, ut si quis de praedicatione eos accuset in me auctorem ejus vindicent. Astutia ergo simulationis isti Christum annuntiabant, ut possent sedoctorum distinxit, duas bonorum, et duas malorum, non simplici nec veraci animo Christum annuntiabant,
Abbreviated transcription (Latin):
i. rõnabłr ⁊ lenit̾ ne si alit̾ fecitis: ñ patiat᷑ se
argui. s defend̾e se incipiat. ne tͦpis udeatur:
Iõ lenit̾ uistruite. q fr̃s estis. ⁊ si superiores.
Atende qͥd ꝓp̾e dicat᷑ delictũ. ⁊ qͥd poctupatio.¬
qi dic̃ p̃oc. in d. ut his intellectis intelligas st̃ĩ
p̃occupato in delicto fore indulgendũ. Detic¬
tũ gͥ fortasse ẽ declinare a bono. pecc̃m ẽ fac̾e
malũ ut sient inlandabili uita aliud ẽ de.¬
.linare a malo: aliud face bonũ. ꝙ admone¬
mͦ dicente scriptã decliua a malo ⁊ fac bonũ.
ita in dãnabili altud sit declinare a bono.
boni ꝙ ⁊ ip̃m nom̃ ostendit. Qͥd i aliud
sonat delictũ nͥ derelictũ :  qͥd derelinqͥt
delictũ. ꝙ ignorant̾ fit. pecc̃m̃: ꝙ asciente¬

Expanded text:
iter et leniter, ne si aliter feceritis, non patiatur se argui, sed defendere se incipiat, ne turpis videatur. Ideo leniter instruite, quia fratres estis, etsi superiores. Attende quod proprie dicatur delictum, et quod sit praeoin aliquo delicto, ut his intellectis intelligas fratri praeoccupato in delicto fore indulgendum. Delictum igitur fortasse 160 est declinare a bono. Peccatum est facere malum, vel sicut in laudabili vita, aliud est declinare a malo, aliud facere bonum, quod admonemur, dicente Scriptura: Declina a malo et fac bonum ; ita in damnabili aliud sit declinare a bono, boni, quod et ipsum nomen ostendit. Quid enim aliud sonat delictum, nisi derelictum, et quid derelinquit delictum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ħ cũ gauio. ñ tristis de culpa ur̃a. ego
qr uos mn cõmunicauistis in fide. ⁊ in oꝑibꝰ
euangelii. ł ur̃a cõmunia fecistis in eugło exal¬
tando. ⁊ hoc a prima die ꝯu̾sionis ur̃e usq nc̃.
et iõ amodo magis standum est.

Expanded text:
Et hoc cum gaudio, non tristis de culpa vera, ego  vos communicastis in fide et operibus Evangelii. Vel vestra communia fecistis in Evangelio exaltando, et hoc a primo die conversionis vestrae usque nunc. Et ideo amodo magis standum est,