comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rtum .i. quat̾napisi. pͥmus est quinarias
sitło senarius. t̾cuis septenarius. trͣtus octo
n est uno ⁊ duob inuentum ÷ ut quotus qͥs
mimerus est ab ip̃o pͥnipio totus ptꝰ illũ
sit iluplus eiꝰ. hoc gͦ qd̾ ꝑ om̃s nu̾os eẽ im
non enim ullus ullo sensu cols om̃s nu̾os
attingit. Itinũabiles st̃. ¶ Unde gͦ noui¬
mus ꝑ om̃s hoc ẽẽ aut qua phantasia uel
re ospicitur tritan corͣlis sensus ignorat. ⁊
hiso talib młtis docunitis toguntur fatea
quib multto disputantib cłs tlonauit inge¬

Expanded text:
id est quaternarium primus est quinarius, secundus senarius, tertius septenarius, quartus octonid est uno et duobus inventum est, ut quotus quisque numerus est ab ipso principio, totus post illum sit duplus ejus. Hoc ergo quod per omnes numeros esse immNon enim ullus ullo sensu corporis omnes numeros attingit; innumerabiles enim sunt: unde ergo novimus per omnes hoc esse, aut qua phantasia vel re conspicitur, quam corporalis sensus ignorat? 24. His et talibus multis documentis coguntur fateri, quibus disputantibus Deus donavit inge
Abbreviated transcription (Latin):
Dit mithi. Si en im ix̾io qr ale istam sendit
non te coedendo muentin rha qua fige̾ pos¬
simus om̃e sentieno meluis eẽ qmͣ id qtł ab
eo sentitur: ne fortassis ex ħ ⁊ cogatur di¬
te om̃e intelligens meluis ẽẽ qͣm ił qd̾ ab
co intellr̃. hoc enim fłm ÷. qr homo inclłig̃
sapiam ⁊ non ÷ ielior qͣm ip̃a sap̃ta Qrͣob¬
uem uide qua cã tͥ uisumsit secistim tut̾iorẽ
huic sensi quo sentimus corͣ eẽ preferen¬
ilum. Qua mod̾atorem ⁊ inditent qũedã
i offõ suo ilefu̾it : ab illo tanꝙͣ debituui
a inmistro flagitat sicut pailo añ dispuita¬
tum est. Non enim se unłe aut non inde̾ sen¬
sus oculi nr᷑. ⁊ q non uixet non pot̃ qruid
rior quo admonetur ⁊ am̃ bestie apparere
oculum clasum ⁊ quid deeẽ sentit impłe:
nuilli aũ aubum est eum qui ułicat code
quo utdicat et̃ meliorem. ¶ Corms ⁊̾ istũ¬

Expanded text:
le istum sentit, non te credo inventurum regulam qua figere possimus, omne sentiens melius esse quam id quod ab eo sentitur, ne fortassis ex hoc etiam cogamur dicere, omne intelligens melius esse quam id quod ab eo intelligitur. Hoc enim falsum est; quia homo intelligit sapientiam, et non est melior quam ipsa sapientia. Quamobrem vide qua causa tibi visum sit, sensum interiorem huic sensui quo sentimus corpora, esse praeferendum. E. Quia moderatorem et judicem quemdam in officio suo defuerit, ille tanquam debitum a ministro flagitat, sicut paulo ante disputatum est. Non enim se videre, aut non videre sensus oculi videt, et quia non videt, non potest quid rior, quo admonetur et anima bestiae aperire oculum clausum, et quod deesse sentit implere. Nulli autem dubium est eum qui judicat, eo de quo judicat esse meliorem. A. Cernis ergo istu
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa bestiaꝵ. ⁊ pursus hnͣc precedat ea que
simul ⁊ ÷ ⁊ iuit ⁊ intelligit: sicut in hõi¬
ne mens rõnalis non arbitraris in nobis ĩ
aluł inuenire posse prestamus qm hoc qͦ
in hiis trib t̾cio loto posumius. nam ⁊̃ cor
nos hr̃e manifestum÷. ⁊ uitam quamdam
qus ip̃m corꝰ aĩatut at uegetatur que uo
⁊̃ in bestiis agnoscis. ⁊ iͥtium qͥellam tri
aĩe nr̃e taput aut ocłm aut si̾el congruen¬
tius. De rõe at intellĩa dici potest quam
non h̃t̃ nataͣ bestiaꝵ qͣr inde obsecto utrũ
aͥd inuenire possis td̾ sit in natã hominis
no inuẽtre potiu̾imnus qł non solum esse
ip̃e hũc tue tõi dedit tam de se pie ut sen¬
tire. ¶ Q queso te st non inuen̾is oẽ alaͥ¬

Expanded text:
anima bestiarum; et rursus hanc praecedat ea quae simul et est et vivit et intelligit, sicut in homine mens rationalis; num arbitraris in nobis, idaliquid inveniri posse praestantius, quam hoc quod in his tribus tertio loco posuimus? Nam et corpus nos habere manifestum est, et vitam quamdam qua ipsum corpus animatur atque vegetatur, quae duo etiam in bestiis agnoscimus, et tertium quiddam quasi animae nostrae caput aut oculum, aut si quid congruentius de ratione atque intelligentia dici potest, quam non habet natura bestiarum. Quare vide, obsecro, utrum aliquid invenire possis, quod sit in natura hominisd invenire potuerimus, quod non solum esse ipse huic tuae rationi dedit, tam de se pie vereque sentire. Sed, quaeso te, si non inveneris esse a
Abbreviated transcription (Latin):
s tm̃ rõnalib tantͣm in eis sibi sedem lo¬
tau̾it de qua disponat om̃ia illa ⁊̃ infinia tͥ
camus tanqͣm de reb que infra uos ordĩa¬
te sunt quib imp̾ssos nu̾os iufra nos esse
ceꝑimus tanqͣm sursum u̾sus ret̾rere uux¬
mittabiles in ip̃a man̾e u̾itate. ⁊ qr sapere
panci possunt. iuim̾are aũ ⁊̃ stultis conces¬
suni ÷. mirantur hoĩes sap̃tam numeros¬
contempnunt. Docti aũ ⁊ stuliosi qͣntum re¬
motiores sunt a labe t̾rena tantomagis et
nu̾m ⁊ sapĩam in ip̃a u̾tute contuent᷑ ⁊ utͣ¬

Expanded text:
tionalibus, tanquam in eis sibi sedem locaverit, de qua disponat omnia illa etiam infima qcamus, tanquam de rebus quae infra nos ordinatae sunt, quibus impressos numeros infra nos esse coeperimus tanquam sursum versus recurrere, invmutabiles in ipsa manere veritate. Et quia sapere pauci possunt, numerare autem etiam stultis concessum est, mirantur homines sapientiam, numeroscontemnunt. Docti autem et studiosi, quanto remotiores sunt a labe terrena, tanto magis et numerum et sapientiam in ipsa veritate contuentur, et
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ior t̾d desit uł satis sit colorib: iudieit
Item sic̃ ille int̾ior de auditu nr̃o ueditat:
utꝑ minus atit sufficient̾ intentus sit.
Sit nulicat auilitus ẽẽ ip̃e de uocib gͥi
caꝵ leniter inflat aut asꝑe ꝑstrepat. nõ
at epinor ac̃m adu̾tis qͥn icelim dr̃e. Ita
silicet sensum illũ iut̾i̾orem de istis corꝑts
sensib iuditare tũ eoꝵ ⁊ integͥtatem pro¬
bat : ⁊ debitum flagitat. quemađm ⁊ ip̃i
cors sensus de corͥb inditant assumentes
in ets leuem tatum reitientes q t̃c̃utin.
Ceruo sane ⁊ u̾issima ẽẽ oscutio.Attende¬
tꝵ ⁊̾ rõ de hoc int̾iore sensu iudicet. Iã
enim non quero utrũ eam meliorem il¬
lo eẽ ilubitas: qr non dubito id te iudica
dum itruni de isto sensu udicet rõ. nam ⁊ in
ip̃is que infra eam sunt .i. in corꝑib ⁊ ĩ sen

Expanded text:
id desit, vel satis sit coloribus judicat. Item sicut ille interior de auditu nostro judicat, utrum minus an sufficienter intentus sit; sic judicat auditus ipse de vocibus, quid earum leniter influat, aut aspere perstrepat. Non ut opinor, animadvertis quid velim dicere, ita scilicet sensum illum interiorem de istis corporis sensibus judicare, cum eorum et integritatem probat, et debitum flagitat, quemadmodum et ipsi corporis sensus de corporibus judicant, assumentes in eis lenem tactum, rejicientesque contrarium. E. Cerno sane, et verissima esse c etiam de hoc interiore sensu judicet. Jam enim non quaero utrum eam meliorem illo esse dubites, quia non dubito id te judicarputem, utrum de isto sensu judicet ratio. Namque in iis ipsis quae infra eam sunt, id est in
Abbreviated transcription (Latin):
tulum sit ht̃ c̾ce aliam ꝑtem dextirim aliẽ
sinistm. altam sp̃iorem : aliam infi̾orem su̾
aliam ulc̾i̾orem. aliam int̾ioreiti. altam fin¬
lemialiam mediam. Hñc enim ncc̃e ÷ qͣm lils
exiguo cors motdulo ineẽ fateamtr. ⁊ ꝓptͥa¬
in quo tam̃ non possent tam mlt̾a uum̾ari
nͥ alius units cognitõe lisc̾ta. Pum enimq̃¬
ro unum in corꝑe ⁊ me non inuerre non
tlubito: non utiq qͥd ibi gueram ⁊ q̃d ibiñ
inuet̃am ⁊ non posse inueniri uł poꝰ om̃io

Expanded text:
usculum sit, habet certe aliam partem dexteram, aliam sinistram; aliam superiorem, aliam inferiorem; aut aliam ulteriorem, aliam citeriorem; aut alias finales, aliam mediam: haec enim necesse est quamlibet exiguo corporis modulo inesse fateamur; etin quo tamen non possent tam multa numerari nisi illius unius cognitione discreta. Cum enim quaero unum in corpore, et me non invenire non dubito, novi utique quid ibi quaeram, et quid ibi non inveniam, et non posse inveni
Abbreviated transcription (Latin):
debis tle illo sensu int̾iore an aͥd aluicl. Niclul
sane oluul nam ⁊ ille utiq sensum meñ seu¬
tit m̃s: ⁊ tuũ sentit tuus. Nam tõq płmq
ligas. nec utꝑ non intelligãs tu scire possis.
ego aũ sciam. Manifestum ÷ aũ ⁊̾ rõnales iñ¬

Expanded text:
 sensu interiore? an aliquid aliud? E. Nihil sane aliud. Nam et ille utique sensum meum sentit meus, et tuum sentit tuus: nam ideo plerumque ligis; nec utrum intelligam tu scire possis, ego autem sciam.
Abbreviated transcription (Latin):
at ꝓpͥo sensu uta uideat. Nllo̾ modo istutl ibixe¬
rini. Possumus gͦ uide unum aͥcd multi si¬
mul cũ sint sensus nr̃i nobis singłts siugy¬
li quib om̃ib illud unnim seneiius qł se¬
mel uidemus. ut qͣmiets alius sensus meus
altus tuus possit tñ sĩ ut ta qł uidenius
non sit aliud meum alud tuum : s illul u¬
mun presto sit utͥ nr̃m ⁊ siml̾ ab utroq
uideatur. Manifestum est ¶ Possumnus :
unam aliqͣm uocem stmul audire ut gͣmus
aliꝰ sit auditus m̃s : alius tuus. non sit tñ alia
pars eiꝰ audiru meo rapiatur ⁊ alia tuo. s̃cl¬

Expanded text:
ac proprio sensu ista videat? E. Nullo modo istud dixerim. A. Possumus ergo videre unum aliquid multi simul, cum sint sensus nostri nobis singulis singuli, quibus omnibus illud unum sentimus quod simul videmus; ut quamvis alius sensus meus sit, et alius tuus, possit tamen fieri ut id quod videmus, non sit aliud meum, aliud tuum; sed illud unum praesto sit utrique nostrum et simul ab utroque videatur. E. Manifestissimum est. A. Possumus etiam unam aliquam vocem simul audire, ut quamvis alius sit auditus meus, alius tuus, non sit tamen alia pars ejus auditu meo capiatur, et alia tuo, s
Abbreviated transcription (Latin):
m̾emur aut premiũ. ¶S quo utrũ liqͥ¬
do mou̾is aut auctoritate commotꝰ libenter
⁊ incognitum tͥdas: tupio scire. Auctort¬
rati quidem me p̾mum de hac re tredidĩ¬
se ofirmo. S qͥd uius qͣm om̃e bonũ ex
do ẽẽ ⁊ om̃e nstum bonum ẽẽ ⁊ pectanti¬
b penam: ⁊ ecte q facientib p̾miũ. ius¬
tum eẽ ex quo oficitur a do̾ affici ⁊ pec¬
nou̾is nos ab eo cẽ. n enimi hoc nc̃ s ab
ip̃o nos penam uł premiũ mereri ex¬
plicasti. Hoc quo non aliunde intdoo eõ.¬
manifestum nͥ tꝑ iam ostat dm̃ uĩdicare p̾cata
sitͥlem ab illo est onũs iuistitia. Non enim ut
alicꝰ est bonitatis alienis pr̃are bñficia. ita iꝰ¬
ticie uindicare in alienos. Uñ manifestum ÷
ad eũ nos ꝑtiri̾e tꝑ non solum in nos benigͥs¬

Expanded text:
ue utrum liquido noveris, an auctoritate commotus libenter etiam incognitum credas, cupio scire. E. Auctoritati quidem me primum de hac re credidisse confirmo. Sed quid verius quam omne bonum ex Deo esse, et omne justum bonum esse, et peccantibus poenam recteque facientibus praemium justum esse? Ex quo conficitur a Deo affici, et pecnoveris nos ab ipso esse. Neque enim hoc nunc, sed ab ipso nos vel poenam, vel praemium mereri explicasti. E. Hoc quoque non aliunde video emanifestum, nisi quod jam constat Deum vindicare peccata. Siquidem ab illo est omnis justitia. Non enim ut alicujus est bonitatis alienis praestare beneficia ita justitiae vindicare in alienos. Unde manifestum est ad eum nos pertinere, quia non solum in nos benignis
Abbreviated transcription (Latin):
Homo enini ip̃e in fẜ homo est acͦl bonitui
est qr recte uiue cum uult potest ¶Plane
se credẽttum ÷. Satis gͦ cãe ÷ tur dare debu¬
erit qm̃ sine illa homo recte non potest ui¬
uere. ad ħ añ datam huic intelligi potest. tr
siqͥs ea usus fu̾it ad peccandũ diuinitus in

Expanded text:
Homo enim ipse in quantum homo est, aliquod bonum est; quia recte vivere, cum vult, potest. 3. A. Plane se credendum est. Satis ergo causae est cur dari debuerit, quoniam sine illa homo recte non potest vivere. Ad hoc autem datam vel hinc intelligi potest, quia si quis ea usus fuerit ad peccandum, divinitu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cogitatõe ilis c̾nimus ¶Non possum
dit̾e ħ me hr̃e preceptũ. Q̾ enim sensy
illo int̾iore quo eas non tare̾ conceilio: B
quo diiubicant. nͨ coloreo auilttu: ñ uisu
uoces posse sentiri. Non ⁊̾ putas eẽ posse
dist̾nere ad inuitem tolorem qui sentitur:
apud aĩam ⁊ rocm qua ista sigillatim dif¬
fintuntur ⁊ nuantur. Nullo modo. Quid

Expanded text:
et cogitatione discernimus. E. Non possum dicere hoc me habere perceptum. Quid si enim sensu illo interiore, quo eas non carere concedis, hoc quoque dijudicant, nec colores auditu nec visu voces posse sentiri? A. Num etiam putas eas posse discernere, ab invicem colorem qui sentitur, apud animam, et rationem qua ista singillatim defin
Abbreviated transcription (Latin):
sentire. s cum totum uł pars ip̃a quã sen¬
tio abs te ⁊̾ sentiatur qualia st̃ siue lux
siue sonus siue corͣ que attingimus ñ tñ
ledimus. Intelligo. ¶ Mlanifestum ÷ gͦ ea
que non omiitamus ⁊ nontñ sentimus cor¬
ꝑis sensib ⁊ non ꝑtin̾e̾ ad nam sensuũ nr̃o
non u̾tuntur at mutantitr. Prorsus assen

Expanded text:
sentire, sicut vel totum vel pars ipsa quam sensentire, sicut vel totum vel pars ipsa quam sentio, abs te etiam sentiatur; qualia sunt, sive lux, sive sonus, sive corpora quae attingimus, non tamen laedimus. E. Intelligo. A. Manifestum est ergo ea quae non commutamus et tamen sentimus corporis sensibus, et non pertinere ad naturam sensuum nonon vertuntur atque mutantur. E. Prorsus assent
Abbreviated transcription (Latin):
cum om̃im hoꝵ que seutimus alia sunt q̃ am¬
bo alia que singuli sentiamus ip̃os u̾o seno̾
nr̃os siros qͥsq singłi sentiamus. ut n ego
sentio sensum tum nͨ tu meum. Qr de hiie
bo s singłi illuc̃ tił ita fit nr̃m ut hoc in noᷤ
u̾tere ⁊ ꝯmutare possumus. sicuti ÷ cib et
potus tuiꝰ ulłam ꝑtem quam ego ꝑcepero
tatus tapu̾it at in mandentis iust̾a cõmita¬
u̾it ulło modo reuocari pot̾it in escam. refuu¬
datur infantis gula enim cum ad iotonde sapͭ
nam epsamrt̾ si ad aeris qcł ggo̾ rectlidero
inde in alim̃tum meum cesserit qr nͨ redli
potest. Nam ⁊ narib alimentum nos cape
medici docent ꝙ alim̃tum ⁊ spirando solus
sentire possum ⁊ reflando restrcu̾e non
possum ut abs te ⁊ ductum narib inflan¬
De sentiatur. nam cet̾a sensibilia que qͣmins
sentismus non tam̃ ea sentiendo in nr̃m coꝰ
corrupta inutamus. Possum ea sine uno
temꝑe suie singłis uicissim temꝑib ambo

Expanded text:
cum horum omnium quae sentimus, alia sint quae ambo, alia quae singuli sentiamus; ipsos vero sensus nostros suos quisque singuli sentiamus ut neque ego sentiam sensum tuum, neque tu meum, quod de his bo, sed singuli, nisi quod ita fit nostrum ut hoc in nos vertere, et commutare possimus, sicuti est cibus et potus, cujus nullam partem quam ego percepertatus rapuerit atque in mandentis viscera commutaverit, nullo modo revocari poterit ut in escam refundatur infantis. Gula enim cum aliquid jucunde nam etiamsi aliquid aeris quod ego reddidero,inde in alimentum meum cesserit; quia nec reddi potest. Nam etiam naribus alimentum nos capere medici docent: quod alimentum et spirando solus sentire possum, et reflando restituere non possum, ut abs te etiam ductum naribus sentiatur. Nam caetera sensibilia quae quamvis sentiamus, non tamen ea sentiendo in nostrum corpus corrupta mutamus, possumus ea, sive uno tempore, sive singulis vicissim temporibus ambo
Abbreviated transcription (Latin):
uides sensu ocłoꝵ colorem sentixi. eũdem
aũ sensum eodem sensu non sentir i. Non
enim quo sensu colorem uides: hoc eodem
sensitm quo uide posset si subeẽt. Discho
⁊ ita ⁊ int̾ se diffye ocedo. Non hoꝵ trium
quidqm tudes ocłis nͥ colorem. Nithil alind.
Dic gͦ iuide uideas illa duo: Norne enim ea¬

Expanded text:
e, sensu oculorum colorem sentiri, eumdem autem sensum eodem sensu non sentiri? Non enim quo sensu colorem vides, hoc eodem sensum quo videri posset, si subesset. E. Discerno et ista, et inter se differre concedo. A. Num horum trium quidquam vides oculis, nisi colorem? E. Nihil aliud. A. Dic ergo unde videas alia duo; non enim ea
Abbreviated transcription (Latin):
opitior rõe ista ꝯprehñdimus ⁊ ita fehẽ
re cognoscius. Mlagis arbitror nos rõe
ꝯprehendere eẽ inti̾orem quemdam sensũ¬
ad quem ab istis qͥn notissimis tuncta pefe¬
matur. Nam illud qł uidet bestia ⁊ alid qͦ
ea que uidendo sentit uł uitat uł appetit. Ille
etum sensus in otulis 3. ille aũ tntus in ip̃a

Expanded text:
tione ista comprehendimus, et ita sese habere cognoscimus. E. Magis nos arbitror ratione comprehendere esse interiorem quemdam sensuad quem ab istis quinque notissimis cuncta referantur. Namque aliud est quo videt bestia, aliud quo ea quae videndo sentit, vel vitat vel appetit: ille enim sensus in oculis est, ille autem intus in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ec̃ uoluntas data. qũo enim iuste iudicaret᷑
in eũ qui ad hnͣc isuo eẽt uoluntate ad qͦm
rem ddata.¶Nunc u̾o cłs tũ petrantem
cam dedi hoc ÷ ad recte fatiendum. Deinde
illud bonum quo comiñdatur ip̃a uisticia ĩ
dampnandis pit̃is recte q fcĩs honorandᷤ
qũo eẽ si homo cat̾eat lib̾o uoluntatis arbito

Expanded text:
enim juste vindicaretur in eum, qui ad hanc rem usus esset voluntate, ad quam rem data est? Nunc vero Deus cum peccantem eam dedi, hoc est, ad recte faciendum? Deinde illud bonum, quo commendatur ipsa justitia in damnandis peccatis, recteque factis honorandis, quomodo esset, si homo ca
Abbreviated transcription (Latin):
tante ip̃o querimus: eodem ip̃o demonstnͣ¬
te ip̃o inieminus. qnͣtum hec in hc̃ inta ⁊a
nobis talib inuenir i possũt. ¶Nam ⁊ a
meliorib ⁊̾ dum has ti̾as incolunt ⁊ c̾te a
bonis ⁊ piis om̃ib ptꝰ hnͣc uitam eudẽti

Expanded text:
tante ipso quaerimus, eodem ipso demonstrante inveniemus, quantum haec in hac vita, et a nobis talibus inveniri queunt: nam et a melioribus etiam dum has terras incolunt, et certe a bonis et piis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
eret. Iste enim sensua uz ⁊ bestiis quibus¬
intellectus non est. que tum ita sint quero cͣ
p̃ponas sensum int̾torem huec sensui quo cor¬
lia sensiũtur tum sit ut̾q in eo gn̾e qtł ni¬
uit. Senstim añ titũ qui corͣ attingit iõ po

Expanded text:
ret: iste enim sensus inest et bestiis, quibusintellectus non inest. Quae cum ita sint, quaero cur praeponas sensum interiorem huic sensui quo corporalia sentiuntur, cum sit uterque in eo genere quod vivit. Sensum autem istum qui corpora attingit, ideo
Abbreviated transcription (Latin):
nõe poss ꝑ uolũtatem p̃tare si uoluntas data
est ad recte fatiendũ: ¶Donabit quidẽ tłs
ut spero ut tͥ ualeam ndere. uł potuis ut
ip̃e tibi eadem q sumina om̃ia magr̃a ÷ in
u̾itate ititusi docente gendeas. S paulisꝑ
uolo ih dicas si id qł abs te quesieram certũ ⁊
cognitum tenes łm uobis dedisse lib̾am uolurtt¬
teni utꝑ oporteat ilic̾e̾ dare debuisse qd̃ deilisse
confidimus tłm. Si enim inc̾tum ÷ utꝵ dedit
recte. querimus utꝵ bñ sit data ut cũ inuen̾i¬
mus bñ datum eẽ inueĩatur ⁊ allum dedisse
a quo aĩẽ data sunt omĩa bona. Si aũ inuene¬
rimus non bñ datam eẽ non eum debisse in¬
telligninus quem tulpare nephao est. Si u̾o
teneo ita queramuo om̃ta inc̾ta sunt ¶ Hido̾
tare possimis. fĩ ⁊̾ illud itc̾tum itx dari de¬
bu̾it. Si enim int̾tum ad rede factendũ da

Expanded text:
o posset per voluntatem peccare, si voluntas data esset ad recte faciendum. A. Donabit quidem Deus, ut spero, ut tibi valeam respondere, vel potius ut ipse tibi eadem, quae summa omnium magistra est, veritate intus docente respondeas. Sed paulisper mihi volo dicas, si id quod abs te quaesiveram, certum et cognitum tenes, Deum nobis dedisse liberam voluntatem, utrum oporteat dicere dari non debuisse, quod dedisse confitemur Deum. Si enim incertum est utrum dederit, recte quaerimus utrum bene sit data, ut cum invenerimus bene datam esse, inveniatur etiam illum dedisse, a quo homini data sunt omnia bona: si autem invenerimus non bene datam esse, non eum dedisse intelligamus, quem culpare nefas est. Si vero teneo, ita quaeramus quasi omnia incerta sint. Video ecare possimus, fieri etiam illud incertum, utrum dari debuerit. Si enim incertum est ad recte f
Abbreviated transcription (Latin):
tt: se q illis p̃potentõrem õẽ confinat. nõ
Qm gͦ cũ colorem sentimus: non il idem sen¬
su tp̃o nos sentire ⁊̃ nos sentimus. N cũ au¬
dimus sonum nr̃m ⁊̃ audimus auditũ. neq
cũ olfactimis rosam: olet nobis di olfc̃s. neq
possumus tang̾e̾. Manifestum ÷ istos qͥn sen¬
sus nlło eoꝵ sensu posse sentiri: qͣmius eis
ałr bestia mou̾et se uł appetendo aͥt a se
uł fugiendo n̾ se sentire senttret nõ ad
scientlum. ¶ Nam ħ rõis ÷ s tm̃ ad mouẽ

Expanded text:
cit, seque illis praepotentiorem esse confirmat; num go cum colorem sentimus, non itidem sensu ipso nos sentire etiam sentimus; neque cum audimus sonum, nostrum etiam audimus auditum; neque cum olfacimus rosam, olet nobis aliquid et ipse possumus tangere: manifestum est quinque istos sensus nullo eorum sensu posse sentiri, quamvis eis aliter bestia moveret se, vel appetendo aliquid, vel fugiendo, nisi se sentire sentiret; non ad scien
Abbreviated transcription (Latin):
oculum ⁊ mou̾e aspitiendo ad id quod
so uł non ita moto se id non uidere son¬
tiret. Si aũ sentit se non uidẽ iluni non
det. qr cũ eo appetitu non mouet oculũ ui¬
dens quo mouet non uideno. iudlitat se
uita sentiat que se corlia senturx sentit. Non
uita se ip̃am sentiat que ccͣrnim suum fit¬
git. qtł si adhut non liq̃t omittatur ut ñ
uitatemir ad til qł uolunus nͥ tertis ma¬
nifestis q docunĩtis manifesta enim sunt
sensu cors sentiri corͣlia. eũdem aũ sensum l
codem sensu non posse sentiri. sensu añ intui̾¬
ore ⁊ corͣlia ꝑ sensum cors sentiri ⁊ ip̃m cos
sensum rõe u̾o̾ ⁊ illa om̃ia ⁊ candem ip̃am no¬

Expanded text:
oculum, et movere aspiciendo ad id quod so vel non ita moto se id non videre sentiret. Si autem sentit se non videre dum non det; quia cum eo appetitu non movet oculum videns, quo movet non videns, indicat se vita sentiat, quae se corporalia sentire sentit, non etiam seipsam sentiat, quae contrarium suum fugit. Quod si adhuc non liquet, omittatur, ut non nitamur ad id quod volumus, nisi certis manifestisque documentis. Manifesta enim sunt, sensu corporis sentiri corporalia; eumdem autem sensum hoc eodem sensu non posse sentiri; sensu autem interiore et corporalia per sensum corporis sentiri, et ipsum corporis sensum: ratione vero et illa omnia, et
Abbreviated transcription (Latin):
est ¶ Q̾ illum sensum int̾iorem quem
qunlem infra rõnem ⁊ adhuc nobis cõ¬
munem tũ bestiis sr̃ius indagauimus.
Dubttabis ne huit sensut p̾ponere quo
torꝰ attingiinus ⁊ quem iam ip̃i corpori
sponendumi cẽ dixiti. Allo modo cdubi

Expanded text:
 illum sensum interiorem, quem quidem infra rationem, et adhuc nobis communem cum bestiis superius indagavimus, dubitabisne huic sensui praeponere quo corpus attingimus, et quem jam ipsi corpori praeponendum esse dixisti? E. Nullo modo d
Abbreviated transcription (Latin):
dine si placet. Primo qũo manifestum ÷
ł̾m ẽẽ. Demde urꝑ ab illo sint quecon in
qͣntuncon sint bona. Post̾mo utꝵ in do¬
satis apparebit ut opinor utrũ rede hom̃i
data sit. Ot itur pͥus abs te. Qro ut ile ma¬
infestissimis tapiamus exordium ittꝵ tu
ip̃e es au fortasse metius ne in hac int̾ro¬
gatõe fallaris nni utiq sine non tẽs fal¬
li om̃ino non posses. ꝑge poꝰ ad cet̾a. ¶Ergo¬

Expanded text:
dine, si placet: primum, quomodo manifestum est Deum esse; deinde, utrum ab illo sint quaecumque in quantumcumque sunt bona; postremo, utrum in bosatis apparebit, ut opinor, utrum recte homini data sit. Quare prius abs te quaero, ut de manifestissimis capiamus exordium; utrum tu ipse sis. An tu fortasse metuis, ne in hac interrogatione fallaris, cum utique si non esses, falli omnino non posses? E.
Abbreviated transcription (Latin):
non temi̾e tantis uiris tredendum ẽẽ iulitan᷑
cur non tueso te de hiis quo reb quas tanꝙp
mt̾tas ⁊ plane incognits quer̾e institurimꝰ.
Simib̾ putas coꝵdem uiroꝵ auctoritati sic eẽ
tredendum: ut ide inuestigatõe caꝵ nith̾ amp̃
laboremus. S nos id qtł tredimus nosse ⁊ in¬
tellig̾e tuꝑimus. ¶Recte meministi que
t̾ in exordio sr̃ioris clisputatõis a nobis po¬
situm eẽ negare non possumus. nͥ enimi ⁊¬
tredendum eẽt tp magnum ⁊ diuinũ inelli̾¬
gere cuꝑemus. frustra ꝓpħa dixiss. Nisi t̾¬
dicł̾itis non intelligetis. Ip̃e quo dñs nost̾
⁊̃ dc̃is ⁊ fc̃is ad c̾cdendum pͥmo hortatus est.
quos ad salm uocauit. S postea cũ de ip̃o do¬
no loqueret᷑ qd̾ erat daturus credentib¬

Expanded text:
temere tantis viris credendum esse judicavimus; cur non, quaeso te, de iis quoque rebus, quas tanquam incertas et plane incognitas quaerere instituimus, similiter putas eorumdem virorum auctoritati sic esse credendum, ut de investigatione earum nihil amplius laboremus? E. Sed nos id quod credimus, nosse et intelligere cupimus. 6. A. Recte meministi, quod etiam in exordio superioris disputationis a nobis positum esse , negare non possumus. Nisi enim credendum esset, quod magnum et divinum intelligere cuperemus, frustra propheta dixisset, Nisi credideritis, non intelligetis . Ipse quoque Dominus noster et dictis et factis ad credendum primo hortatus est, quos ad salutem vocavit. Sed postea cum de ipso dono loqueretur, quod erat daturus credentib
Abbreviated transcription (Latin):
an aliquo mo̾o qił incont̾sum tenes ꝑ suadẽ¬
dum cẽ arbit᷑teris p̾sertim. Si ille non eb̾¬
luctari ꝑnicacit̾: s studiose eł tiellet cognos¬
cere. ¶B qł ultimum posuisti sacis me ad¬
mouet qͥd ei sxnd̾e̾ ileb̾em. c̾te enim qͣmicio
eẽt absurdissimus ocełet nͥi cum doloso ⁊ ꝑui¬
cati nlłã om̃mo maxiie ide re tanta non eãt
deserendum. qio ꝯcesso por mecũ age̾t ut si

Expanded text:
an aliquo modo, quod inconcussum tenes, persuadendum esse arbitrareris; praesertim si ille non obluctari pervicaciter, sed studiose id vellet agnoscere? E. Hoc quod ultimum posuisti, satis me admonet quid ei respondere deberem. Certe enim quamvis esset absurdissimus, concederet mihi, cum doloso et pervicaci de nulla omnino et maxime de re tanta, non esse disserendum. Quo concesso, prior mecum ageret, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
Uis porro tam impie decipiat: ut
dicat tłm malas hõim uolũtates¬
um non facit. qm̃ cuius uult miseret᷑.
⁊ quem uult obdurat.

Expanded text:
uis porro tam impie desipiat ut dicat Deum malas voluntateum non facit. Quia cujus vult miseretur, et quem vult obdurat.
Abbreviated transcription (Latin):
sĩ satis alisseruimus. Aut aliq̾ci notum
amamus : pp̃ qrł ignotum ad querimus.
Cuius ignoti amor nequaqͣm nos tenet:
s illius cogniti quo ꝑtin̾e nouimus. ut
illua ⁊ qa aclhuc ignotum q̃r imus nou̾i¬
mus: sic̃ de incognito u̾bo paulo añ locu¬
tus sum. Aut ip̃m scire quisq amat ⁊ qd̾
nulli scire aliqͥd tupienti eẽ incognitum pͭ.¬
potest. ¶ Siis cansis unir amare incogni¬
aliti non possunt. O qͣm se res ałr hẽat:
n omĩino trunliqrm ametur itcognitum.
arbitror me ꝑsuasisse u̾m diligenter intu¬
entib. S qr exempla que dedinius: eoꝵ st¬

Expanded text:
supra satis disseruimus: aut aliquid notum supra satis disseruimus: aut aliquid notum amamus, propter quod ignotum aliquid quaerimus: cujus ignoti amor nequaquam nos tenet, sed illius cogniti, quo pertinere novimus, ut illud etiam quod adhuc ignotum quaerimus, noverimus; sicut de incognito verbo paulo ante locutus sum. Aut ipsum scire quisque amat, quod nulli scire aliquid cupienti esse incognitum potest. His causis videntur amare incognidici non possunt. Sed quam se res aliter habeat, neque omnino quidquam ametur incognitum, arbitror me persuasisse verum diligenter intuentibus. Sed quia exempla quae dedimus, eo
Abbreviated transcription (Latin):
Nilib g̾ studiosus. quilib tĩosus ñ
amat incognita: ⁊̾ cum arclentissi¬
mo appetitu instat scire qł nescit. Aut
enim iam gn̾e notum ht̃ quod amat: id¬
q nosse expetit ⁊̾ in aliqua re singła uł
singulis rebus que illi nundũ uote for¬
te lautlantur. Fingit q aĩo ymagmnari¬
am forͣm qua excitet᷑ in amorem. Unde
aũ fingit : nͥ ex hiis que iam nou̾at: Cui
tñ forme aĩo figate at in cogitatõne no¬
tissime. si eam que laulabatur dissile̾m
inuen̾it: fortasse non amabit. Qa si a¬
mau̾it : ex illo amare incipiet ex quo ili¬
dicit. ¶ Paulo añ quippe alia erat que
amabatur: quam sͥ animus formans
ex hib̾e consueu̾at. Si aũ illi forme simi¬
lem inueu̾it quam fama p̾dicau̾at cui u̾e
p ossit dic̾e iam te amabam : nͨ tunc utiq
amabat incognitam quam in illa silitit¬
dine nou̾at. Aut in spẽ sempit̾ne rõnus
uidemus ad: ⁊ ibi amamus. qđ cum ex¬
p̾ssum in aliqua rei temꝑalis effigie. ił

Expanded text:
igitur studiosus, quilibet curiosus non amat incognita, etiam cum ardentissimo appetitu instat scire quod nescit. Aut enim jam genere notum habet quod amat, idque nosse expetit, etiam in aliqua re singula, vel in singulis rebus, quae illi nondum notae forte laudantur, fingitque animo imaginariam formam qua excitetur in amorem. Unde autem fingit, nisi ex iis quae jam noverat? Cujus tamen formae animo figuratae atque in cogitatione notissimae, si eam quae laudabatur dissimilem invenerit, fortasse non amabit. Quod si amaverit, ex illo amare incipiet ex quo didicit. Paulo ante quippe alia erat quae amabatur, quam sibi animus formans exhibere consueverat. Si autem illi formae similem invenerit quam fama praedicaverat, cui vere possit dicere, Jam te amabam; nec tunc utique amabat incognitam, quam in illa similitudine noverat. Aut in specie sempiternae rationis videmus aliquid et ibi amamus, quod cum expressum in aliqua rei temporalis effigie, ill
Abbreviated transcription (Latin):
Ngelus gͥ aliquib impia suꝑbin de¬
serentib tdm̃ ⁊ in hꝰ aeris imam ca¬
liginem de suꝑna celesti hĩtatõe deiectis:
residuus nu̾s angłoꝵ in et̾na cum deobĩ¬
tudine et sc̃itate ꝑmansit. Neq enim
ex uno angelo lapso atq dampnato: ce¬
teri ꝓpagati st̃. ut eos sicut homines
origiale malum ob nox ie successionies
uiticulis obligaret: atq uniu̾sos trahe¬
ret ad debitas penas. s deo qui dyabolꝰ
fcũs ÷ cum sociis pietatis elato. ⁊ ip̃a cũ
toheserunt. accipientes ⁊̃ qł illi ũ hũe¬
runt c̾cam scĩam qua eẽnt de sua sem¬
pit̾na ⁊ nunqͣm casura stabilitate secu

Expanded text:
ngelis igitur aliquibus impia superbia deserentibus Deum, et in hujus aeris imam caliginem de superna coelesti habitatione dejectis, residuus numerus angelorum in aeterna cum Deo beatitudine et sanctitate permansit. Neque enim ex uno angelo lapso atque damnato caeteri propagati sunt, ut eos sicut homines originale malum obnoxiae successionis vinculis obligaret, atque universos traheret ad debitas poenas: sed eo qui diabolus factus est, cum sociis impietatis elato, et ipsa cum cohaeserunt, accipientes etiam, quod illi non habuerunt, certam scientiam, qua essent de sua sempiterna et nunquam casura stabilitate secu
Abbreviated transcription (Latin):
motleratori deo. ut qm̃ non tota multitudo
rat in ꝑpetua ꝑditõe remane̾t que aũ cũ
deo illa desereute ꝑ̾stiterat: de sua ctissime
cognita semꝑ futura felicitate secura¬
gauderet.

Expanded text:
ta multitudo rat in perpetua perditione remaneret, quae autem cum Deo, illa deserente, perstiterat, de sua certissime cognita semper felicitate gauderet.
Abbreviated transcription (Latin):
Ane cauendum est ne quisqͣm er¬
istimet infantla illa tͥmina quali
quodammodo ut ea sꝑ liceat unpune
cominitt̾e. Nemini eniui dedit laxamẽ¬
tum peccandi : qmͣuis miserando dele¬
at iami fc̃a pcc̃a: si non satisfactio conga¬

Expanded text:
Sane cavendum est ne quisquam existimet infanda illa crimina, qualiquodammodo, ut ea semper liceat impune committere. Nemini enim dedit laxamentum peccandi , quamvis miserando deleat jam facta peccata, si non satisfactio cong
Abbreviated transcription (Latin):
hec ⁊̃ si pacata uł tranqͥlla sit. sion potest gͦ fi̾ ut ali
hec uideant qui t̾r enas gn̾atões nimis intuentur
⁊ ad istas tenebõ allunt adhuc sumnũ quenis
tontentõib ⁊ c̾caminib cotidianis extitare nõ ces¬
sant. hĩites añs carnis affectib defluentes tan¬
qͣm ligna humore sagmata in quib ignis su¬
mum solum uomiit. ⁊ hr̃e flaminas lutidas sĩ
pot̃. ⁊ hoc truidem de om̃ib hr̃ticis rectissime
aliti pot̃. Credentes gͦ intõmutabilem u̾itatem.
credamus ⁊̃ ilispensatõem temꝑalem ꝓ salute
tatholica ilisciplina misit foras: tꝑ uane głe cu¬
piditate decepti contẽpnose clispitare nola̾nt
anteqͣm intellig̾e̾nt qͥñ sit ili u̾tus ⁊ tł̾ sapĩa.
u̾bum caro fcm̃ ÷ ⁊ hĩtauit in nobis. Nec eoss
⁊ ẏmaginem simulatam cos humani ostendis
trans uniu̾sam ca̾turam inqͥnart om̃io non
possit. ⁊ tam̃ predicant istum iusibilem solẽ
radios suos sr̃ om̃s feces ⁊ sordes corpoꝵ sꝑge̾

Expanded text:
re, etiamsi pacata et tranquilla sit. non potest ergo fieri, ut illi haec uideant, qui terrenas generationes nimis intuentur, et ad istas tenebras addunt adhuc fumum, quem sibi contentionibus et certaminibus cotidianis excitare non cessant, habentes animas carnis affectibus diffluentes tamquam ligna umore saginata, in quibus ignis fumum solum uomit et habere flammas lucidas non potest. et hoc quidem de omnibus haereticis rectissime dici potest. Credentes ergo incom.mutabilem trinitatem credamus etiam dispensationem temporalem pro salute catholica disciplina misit foras, quia uanae gloriae cupiditate decepti contentiose disputare uoluerunt, antequam intellegerent, quid sit dei uirtus et dei sapientia uerbum caro factum est et habitauit in nobis. Nec eos am carnem et imaginem simulatam corporis humani ostendisstrans uniuersam creaturam inquinari omnino non possit, et tamen praedicant istum uisibilem solem radios suos per omnes feces et sordes corporum spargere
Abbreviated transcription (Latin):
toto hot̃e assumpto ab om̃ib entm inf̾mitatib
rlła sua cominutatõe lib̾auit. Ita magnas pati¬
untur angustias: ⁊ cũ timent qd̾ fi̾ non pot̃ȩ
ne humana u̾itas carne inq̾netur : u̾itatem eẽ¬
in falsam carnem eẽ contendunt: ut non sibi
iudeantur imitari xꝑm si non sius auilttorib

Expanded text:
toto homine adsumpto ab omnibus eum infirmitatibus nulla sua contaminatione liberauit! itaque magnas patiuntur angustias et, cum timent, quod fieri non potest, ne humana carne ueritas inquinetur, ueritatem dieius falsam carnem fuisse contendunt, ut non sibi uideantur imitari Christum, si non suis audito
Abbreviated transcription (Latin):
re de illo in semzip̃o. eos enim qͥ foris nos op¬
pugnant intꝰ uincimꝰ uintẽdo otupiscĩs ꝑ
quas nobis dñantur ⁊ quos inuen̾int sui si
Ait enim. Non ÷ nob̾ collutatõ adu̾sus carnẽ
⁊ sangͥnem: s adu̾sus pͥncipes ⁊ potestates¬
aer ubi nenti ⁊ nabes ⁊ procelle ⁊ turbin̾e
fiuint sicut etiam striptura ditit. Multis lo¬
cis. & intonuit de celo dñs ⁊ aues celi ⁊ uolatilia
celi. Cum manifestien sit aues in ae̾ uolare ⁊ noᷤ
in consuetudĩe hunc ac̾m celum appellamꝰ. nam
cum de sereno uł nubilo q̃ramus: aliqñ tlitimꝰ
qualis ÷ aer. aliqñ ditiniꝰ quale ÷ celum. Hoc
dixi ne qͥs existimet hĩtare ibi mala demoĩa:
uit. que mala demonia iõ apłs appellat sꝑita

Expanded text:
re de illo in semet ipso. eos enim, qui foris nos oppugnant, intus uincimus uincendo concupiscentias, per quas nobis dominantur. et quos inuenerint sui simait enim: non est nobis conluctatio aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus paer, ubi uenti et nubes et procellae et turbines fiunt, sicut etiam scriptura dicit multis locis: et intonuit de caelo dominus, et: aues caeli, et: uolatilia caeli, cum manifestum sit aues in aere uolare. et nos in consuetudine hunc aerem caelum appellamus; nam cum de sereno uel nubilo quaerimus, aliquando dicimus: qualis est aer? aliquando: quale est caelum? hoc dixi, ne quis existimet ibi habitare mala daemonia, uit. quae
Abbreviated transcription (Latin):
non erit caro ⁊ sanguis. s celeste corpus quod
⁊ clñs ꝓnuttit rum dicit. Neq nubent neq
uxores ilucent: s erunt cquales angelis cłi. sõ
enim iam hominib s equales dõ uiuent: tũ
eruales angelis facti fu̾int. Inmutabitur gͦ
caro ⁊ sanguis: ⁊ fiet corpus celeste ⁊ ange¬
litum. ⁊ mortui enim resurgent incorrup¬
ti ⁊ non immutabimur. Ut ⁊ illicd u̾n sit

Expanded text:
quod et dominus promittit, cum dicit: neque n ubent neque uxores ducent, sed erunt aequales angelis dei. non enim iam hominibus, sed deo uiuent, cum aequales angelis facti fuerint. inmutabitur ergo caro et sanguis et fiet corpus caeleste et angelicum; et mortui enim resurgent incorrupti, et nos inmutabimur, ut et illud uerum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
in meluis commutautt. Net pp̃a uerbum prĩs
nd ÷ unicum di filiũ ꝑ qd̾ stã sunt om̃ia ne gar¬
dium ÷ natũ ⁊ passum ÷ ꝓ nobis. ⁊̃ martẏres
enim passos chitimus ⁊ mortuos pp̃ regnum te¬
loꝵ. nͨ tamen in ea passione ⁊ morce aĩe eoꝵ ocri¬

Expanded text:
uerbum patris, id est unicum dei filium, per quem facta sunt omnia, negandum est natum et passum esse pro nobis. et martyres enim passos dicimus et mortuos propter regna caelorum; nec tamen in ea passione et morte animae eorum occi
Abbreviated transcription (Latin):
surrͦnem uissit discipulis quos piscantes in¬
uenit ut in dext̾am ꝑcem nutt̾ent recta. tꝑr t̃
fecissent ceꝑunt pisses qui om̃s magi fu̾t
dextm̃: equos aũ ad sinistrum cẽ positm. Nec
eos autbhamus qui negant iliem iuditii ftitm̃.¬

Expanded text:
surrectionem iussit discipulis, quos piscantes inuenit, ut in dexteram partem mitterent retia. quod cum fecissent, ceperunt pisces, qui omnes magni erant, dexteram, haedos autem ad sinistram esse positurum. Nec eos audiamus, qui negant diem iudicii f
Abbreviated transcription (Latin):
solum torꝰ humanum susceptum esse tlicunt
a uerbo di sic aitliunt quod ilitum eit uerbum ca¬
ro fcm̃ ut negent illum hõiem icel aiãm uł alits
hominis hũisse nͥ carnem solam. Errant enĩ mul¬
tum nͨ intelligunt: iõ tarnem solam nomina¬
tam eẽ in co qd̾ dc̃m ÷. U̾bum caro sttñ est quia

Expanded text:
solum corpus humanum susceptum esse dicunt a Verbo Dei, et sic audiunt quod dictum est, Et Verbum caro factum est, ut negent illum hominem vel animam vel aliquid hominis habuisse, nisi carnem solam. Errant enim multum; nec intelligunt ideo carnem solam nominatam esse in eo quod dictum est, Verbum caro factum est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
telligunt qm̃ corꝰ non ascendit in tlum. Añs eͥ
ascenlit: corꝰ aũ non ascendit. s leuatitm estfin
telo illo leuante qiu ascendit. Si enim guisq
descendit u̾bi gr̃a de monte nuilus: tum aũ des¬
tendit uestiat se ⁊̃ uestitus tc̾m ascendit. Stͤce
tlescendit. Nec uestem conside̾mis ꝙ secum le¬
nauit: s sꝑm qui uestitus ÷ solum dicimꝰ a scẽ¬
disse. Nec eos autlrantis qͥ negant ad dext̾am pa
tus dextrũ ut sinistrum situti torͣ. net nos łi
te tlto pr̃e sentimꝰ. stłłã enim forma co̾rs ds̾ fi¬

Expanded text:
niam corpus non ascendit in caelum; dominus enim ascendit, corpus autem non ascendit, sed leuatum est in caelum illo leuante, qui ascendit. si enim quisque descendat uerbi gratia de monte nudus, cum autem descenderit, uestiat se et uestitus iterum ascendat, recte descendit, nec uestem consideramus, quam secum leuauit, sed ipsum, qui uestitus est, solum dicimus ascendisse. \'Nec eos audiamus, qui negant ad dexteram patus dextrum aut sinistrum sicuti corpora? nec nos hoc de deo patre sentimus; nulla enim forma corporis deus defi
Abbreviated transcription (Latin):
bilia sunt leo. Nam ⁊ ambulare s̃ aqtas cont᷑
natam huiꝰ tor̾s est manifestum. Est ⁊ tamen
non solum ip̃e dño ante passionem ambulauit:
s ⁊̾ petrum ambulare fecit. Ita gͦ ⁊ post restrr¬
rectõẽm de corꝑe suo fecit qd̾ uoluit. Si enim
potuit añ passionem clarificare illud sit̃ splen¬
terem solis q̃r non potuit ptꝰ passionem ad ꝙͣ¬
tam uellet subtilitatem in temꝑis mom̃to re¬
dlig̾e ut ꝑ clausa hostia poss int̾re. Nec eoos
audianius qͥ negant ip̃m corpꝰ leuasse sctum¬

Expanded text:
ambulare super aquas contra naturam huius corporis esse manifestum est; et tamen non solum ipse dominus ante passionem ambulauit, sed etiam Petrum ambulare fecit. ita ergo et post resurrectionem de corpore suo fecit, quod uoluit. si enim potuit ante passionem clarificare illud sicut splendorem solis, quare non potuit et post passionem ad quantam uellet subtilitatem in temporis momento redigere, ut per clausa ostia posset intrare? Nec eos audiamus, qui negant ip
Abbreviated transcription (Latin):
rigenten. Q̾s tam se extollat ctͣ filiũ tt̾i. Qo
te se ddisꝑet ꝓ quo tam hũilis eẽ uoluit filius
d̾i. Qͥs beatam uitam eẽ arbitret᷑ in hiis que
contẽpnenda eẽ docuit filius łi ⁊ quib adu̾sita¬
tib cedat tͥ nat᷑am hoĩs tantis ꝑsecutõib custo¬
ditam tredit in filio dĩ. Qͥo sibi clausũ esse
regnũ celoꝵ putet qͥ cognostit publitanos et
meretͥces imitatos eẽ filium dĩ: qua ꝑu̾sitate
careat qui fc̃a ⁊ dc̃a intuet᷑ ⁊ diligit ⁊ scdatur
alius hoĩs in quo se nobis ad exemplum uite
p̾buit filius tłĩ. Ita iam ⁊ mascli ⁊̃ femine ⁊
mutata est. Alii neglectio temꝑalib botus ton¬
uolant ad liuina. Alii ced̾unt eoꝵ ic̾titib qui
hot faciunt ⁊ laudent ꝙ itutari non andent.
Pauti adhuc murmant ⁊ inani liuore torqñ

Expanded text:
rigentem! quis iam se extollat contra filium dei? quis rigentem! quis iam se extollat contra filium dei? quis de se desperet, pro quo tam humilis esse uoluit filius dei? quis beatam uitam esse arbitretur in his, quae contemnenda esse docuit filius dei? quibus aduersitatibus cedat, qui naturam hominis tantis persecutionibus custoditam credit in filio dei? quis sibi esse clausum regnum caelorum putet, qui cognoscit publicanos et meretrices imitatos esse filium dei? qua peruersitate non careat, qui facta et dicta intuetur et diligit et sectatur illius hominis, in quo se nobis ad exemplum uitae praebuit filius dei? Itaque iam et masculi et feminae et mota est. alii neglectis temporalibus bonis conuolant ad diuina; alii cedunt eorum uirtutibus, qui haec faciunt, et laudant, quod imitari non audent; pauci autem adhuc murmurant et inani liuore to
Abbreviated transcription (Latin):
ex femia ÷. solite tam̃ atnare cornalia i⁊ qͥa
in Edio idi nec mastulus nec femina sumꝰ. No¬
lite amare temꝑalia. qr si bñ amarent᷑. ame¬
ret ea homo quem suscepit filius cłĩ. Nolite
tim̾ẽ contumelias ⁊ truces ⁊ mortemi.
om̃ia que stultisimis ilisplicent qm̃ ibigna¬
tur mutaꝵ uitiosa iactantia ut ad u̾it utem
ꝑcipien dã poisit actlucr Si erubesc̾it imta¬
ri eum de quo dc̃m ÷. Anteqrm naste̾tur ꝙ filius
altissimi uocabr᷑. t̃ ꝑ om̃s iam gentes qd̾ negare ne¬
mo pot̃ filius altissum uotabr᷑. si mltum de nobis
sentimus: dignem᷑ imitari eũ qui filiꝰ altisimi
uotatur. Si paritm de nobis sentimꝰ. audeamus
imitari ꝑiscatores ⁊ publicanos qͥ cum imitati
F. ¶ O meditina om̃ib consuentem. omia tumẽ¬
tia compͥmentem. om̃ia tabescentia rettientem.
om̃ia st̃ flua resetantem. om̃ia ncc̃xia tustohien¬
tem. om̃io ꝑlita reꝑꝯntem. om̃ia de p̾uata cor¬

Expanded text:
ex femina est. nolite tamen amare carnalia, quia ex femina est. nolite tamen amare carnalia, quia in filio dei masculus nec femina sumus. nolite amare temporalia, quia, si bene amarentur, amaret ea homo, quem suscepit filius dei. nolite timere contumelias et cruces et mortem, quia, omnia, quae stultissimis displicent. quem dignatur imitari uitiosa iactantia, ut ad uirtutem percipiendam possit adduci, si erubescit imitari eum, de quo dictum est, antequam nasceretur, quod filius altissimi uocabitur, et per omnes iam gentes, quod negare nemo potest, filius altissimi uocatur? si multum de nobis sentimus, dignemur imitari eum, qui filius altissimi uocatur; si parum de nobis sentimus, audeamus imitari piscatores et publicanos, qui eum imitati sunt. o medicinam omnibus consulentem, omnia tumentia comprimena resecantem, omnia necessaria custodientem, omnia perdita reparantem, omnia deprauata cor
Abbreviated transcription (Latin):
nitas cłĩ que hõtem assũpsit: ⁊ qͥd ip̃a natã har¬
na c̾atur que mutatõib sus in pͥstinam fm̾ita¬
tem reuocabatut ut disce̾inus docente ip̃o año
infi̾nitates quas p̃cando tolligimꝰ rectefatiẽdo
posse sarari. Estendebatur enim nobis ad quã
fragilitatem stia tulpa homo ꝑuen̾re. ⁊ ex qͥ
fragilitate iliuno auxilio lib̾etur. Ita filiꝰ ci
hoiẽm assumit : ⁊ in illo humana ꝑpessus est.
Bmnecditina hoĩm tanta ÷ qñta non potest
togitari. Nam que suꝑby sanari pot̃: si hũili¬
tate filii dĩ non sanatur. Q auaritia sanari
pot̃: si pouꝑtate filii iłi non sanat᷑. Q̾ iratõ¬
natur. Post̾mo que tumiditas sanari pot̃ si
resur rectõe cors non sanatur: Et igat speni
stiam genꝰ huanum ⁊ recognostat nãm suam.
Uideat qͣntum locum h̃t in oꝑib tłr. Nolite uos
ipõs contempn̾e uiri: filiꝰ di uirũ suscipit.
siolite uos ip̃as contẽpnere fẽias : filiꝰ di natꝰ

Expanded text:
nitas dei, quae hominem adsumpsit, et quid ipsa humana creatura, quae mutationibus suis in pristinam firmitatem reuocabatur, ut disceremus docente ipso domino infirmitates, quas peccando collegimus, recte faciendo posse sanari. ostendebatur enim nobis, ad quam fragilitatem homo sua culpa peruenerit et ex qua fragilitate diuino auxilio liberetur. itaque filius dei hominem adsumpsit et in illo humana perpessus est. haec medicina hominum tanta est, quanta non potest cogitari. nam quae superbia sanari potest, si humilitate filii dei non sanatur? quae auaritia sanari potest, si paupertate filii dei non sanatur? quae iracunnatur? postremo quae timiditas sanari potest, si resurrectione corporis non sanatur? erigat spem suam genus humanum et recognoscat naturam suam; uideat, quantum locum habeat in operibus dei. nolite uos ipsos contemnere, uiri; filius dei uirum suscepit. nolite uos ipsas contemnere, feminae; filius dei natus
Abbreviated transcription (Latin):
tus sc̃o ⁊ s hominib signifitare innocentiã
⁊ amorem sp̃alem qd̾ in columbe sp̃ẽ uisibiliter
ne ꝑtinent ad salutem. nͨ mareo fastidinit.
qr marem suscepit. nͨ feminas: qr ep femi¬
na natus est. Huc accedit magnum satra
id est femina ⁊ mascłino uistus dẏ̃abolus
truciar etur tim̃le amibaꝵ subu̾sione leta
nate lib̾arentur: nͥ enim ꝑ ambas libera¬
remur. Neq hoc ita licim᷑ ut ibñm nr̃m
oportebat ut homines falłet filius di: sit nõ epor¬
e nich̃o fabricauit. Non erat disficile u̾m corꝰ colũ¬
be sine alioꝵ columboꝵ munstio figare: sicut e
non fuit diffitile u̾m corꝰ in ut̾o IaRre sine utu¬
li semine fab̾tare tum c̾atura corꝑea ⁊ in insc̾ib
afemine ad formandũ hominem ⁊ in ip̃o mim¬
do ad formandam colunbam imꝑio adñi uolũ¬
tatiq ser uiret. s stulti homines ⁊ miseri tł
aũ ip̃i fac̾e non possunt. aut in nita sua nũt̃m

Expanded text:
tus sanctus, sed hominibus significare innocentiam et amorem spiritalem, quod in columbae specie uisibiliter nae pertinent ad salutem, nec mares fastidiuit, quia marem suscepit, nec feminas, quia de femina natus est. huc accedit magnum sacramid est feminina et masculina, uictus diabolus cruciaretur, quoniam de ambarum subuersione laetanobis liberarentur, nisi etiam per ambas liberaremur. neque hoc ita dicimus, ut dominum Iesum icut enim non oportebat, ut homines falleret filius dei, sic non de nihilo fabricauit, non erat difficile uerum corpus columbae sine aliorum columborum ministerio figurare, sicut ei non fuit difficile uerum corpus in utero Mariae sine uirili semine fabricare, cum creatura corporea et in uisceribus feminae ad formandum hominem et in ipso mundo ad formandam columbam imperio domini uoluntatique seruiret. sed stulti homines et miseri quod aut ipsi facere non p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsc̃m a u̾bo dĩ eẽ susteptum eẽ credimus. Nec
quale apparuit in columba quam tuidit Ioher
bapã descendẽtem de celo ⁊ manentem suꝑ eum
in signo sꝑc stĩ. Ita enim ꝑsuade̾ tonantur filiũ
dei natũ non ẽẽ de feĩa. tr carmalib oculio eum
ouo nata ÷ aiunt ÷ ⁊ tam̃ humanis oculis po¬
tuit appar̾e. ¶ Quib pͥmo illucł Rendembum
est qł ibi logimus in spe columbe apparuisse

Expanded text:
m a uerbo dei susceptum esse credamus. Nec quale apparuit in columba, quam uidit Iohannes Baptista descendentem de caelo et manentem super eum in signo spiritus sancti. ita enim persuadere conantur filium dei natum non esse de femina, quia, si carnalibus oculis eum ouo nata est, aiunt, et tamen humanis oculis potuit apparere. quibus primo illud respondendum est, quod ibi legimus in specie columbae apparuisse
Abbreviated transcription (Latin):
non uidemꝰ: S hẽmies magr̃m qͥ nob̾ demon¬
strare dignatus÷ Qemodo ininsibiles hostes
iuncantur. De illo enim dix̃ apłe. Exuens se
carne pͥncipatus ⁊ potestates exẽplauit fidu¬
tialr̾ lumphans cos in semetip̃o. Ibi gͦ uinꝯͣ
inimici nobis inuisibiles p̾ates : uͥ uintunt᷑
uncimꝰ temꝑaliũ rr̃ tupiditates: ncc̃e ÷ ut
in nob̾ ip̃is uincamꝰ ⁊ illũ qͥ ꝑ ip̃as cupidita¬
tes regnat in hoĩe. Qñ enim dcm̃ ÷ dyabolo
t̾ram manducab̾. dcm ÷ pcc̃ori. t̾ra es ⁊ in ter¬
ram ibis. Datus ÷ gͦ in cybum dẏaboli pc̃tor.
Non stmꝰ t̾t̾a si nolimus mandutari a serpẽte
Sic̃ enim qd̾ mandatamꝰ in nr̃m corꝰ ou̾timus

Expanded text:
non uidemus? sed habemus magistrum, qui nobis demonstrare dignatus est, quomodo inuisibiles hostes uincantur. de illo enim dixit apostolus: exuens se carne principatus et potestates exemplauit fiducialiter triumphans eos in semet ipso. ibi ergo uincuntur inimicae nobis inuisibiles potestates, ubi uincuntur uincimus temporalium rerum cupiditates, necesse est, ut in nobis ipsis uincamus et illum, qui per ipsas cupiditates regnat in homine. quando enim dictum est diabolo: terram manducabis, dictum est peccatori: terra es, et in terram ibis. datus est ergo in cibum diaboli peccator. non simus terra, si nolumus manducari a serpente. sicut enim quod mand