comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscas. & amorẽ tium in iudicio tuae
stendens autem dñs quomͦ in celis thesau¬
rizare possimus ait Sint lumbi ur̃i prȩ¬
cincti & lucernȩ ardentes. Quȩ dñi uer¬
ba si scđ̃m litterã uelimꝰ accipere: nihil in
eis cõmodi sp̃ualis possumus inuenire. Quid
enĩ ꝓficit ad animȩ salutẽ si aliquis corpora¬
liter aut lũhos suos prȩcingat. aut lucernã
accendat: Alia ergo in prȩcinctis lumbis
& lucernis ardentib quȩrenda est intelli¬
gentia sp̃ualis. quȩ scilicet diumno sit pre¬
cepto condigna. quȩ nr̃ȩ saluti congrua
repperiat᷑ & cõmoda. Neq enĩ frustra
quodã loco ipse dñs ait Uerba quȩ ego
locutꝰ sum uobis sp̃s & uita sunt In lũbis
itaq concupiscentia carualis ostenditur. in
lucernis pͦ fides & caritas xp̃iana monstrat᷑
ubens igit᷑ dñs lumbos nr̃os prȩcingi. con¬
cupiscentias carnis sine dubio p̃cepit refrenari
miperans autẽ ut lucernas ardentes habeamꝰ.

Expanded text:
cognoscas, et amorem tuum indicium tuae cognoscas, et amorem tuum indicium tuae stendens autem Dominus quomodo in coelis thesaurizare possimus, ait: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . 9. Si  secundum litteram velimus accipere, nihil in eo commodi spiritalis possumus invenire. Quid enim proficit ad animae salutem, si aliquis corporaliter, aut lumbos praecingat, aut lucernam accendat? Alia ergo in praecinctis lumbis et lucernis ardentibus quaerenda est intelligentia spiritalis, quae scilicet divino sit praecepto condigna, quae nostrae saluti congrua reperiatur et commoda. Neque enim frustra quodam loco ipse Dominus ait: Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt . In lumbis itaque 550 concupiscentia carnalis ostenditur, in lucernis vero fides et caritas Christiana monstratur. Jubens igitur Dominus lumbos nostros praecingi, concupiscentias carnis sine dubio praecipit refrenari. Imperans autem ut lucernas ardentes habeamus,
Abbreviated transcription (Latin):
bere consortes. Sit ille. talis qui cũ dño
iudicaturus sedeat. sit iste talis qui ad
dexteram iudicandꝰ sedeat. Sit ille taliꝰ
qui ȩterna tab̃nacula ꝑpetuo iure possi¬
deat. sit iste talis quẽ ille recipiat Admo¬
net enim nos dñs dicens Facite uobis amicoᷤᷤ
de mamona miquitatis. qui uos recipiant
in ȩterna tab̃nacula. Hoc ergo fr̃s necessa¬
rium est om̃ibus nobis. ut in bonis operib
nemosit segnis. nemo sit sterilis. Nemo
presentiũ dilechone sutura contempnat.
nemo ȩcerna despiciens sola temporalia
ꝑuersus aspiciat. Nemo sp̃ualibus corpo¬
ralia preferat nemo terrena cȩlestibus
anteponat. Thesaurũ nr̃m fr̃s in celis
ponamꝰ. ut eciam cor nrm in cęlis habere
possimus. Necesse est enĩ. ut quo p̃cesserit
dilectionis thesaurus: illuc etiã cogitationiꝰ
Uis nosse ubi thesaurizas : Attende qđ amas
Iis nosse qͥd amas: Attende quod cogitas
ta fiet. ut thesaurũ tuũ ex toto amore

Expanded text:
bere consortes. Sit iste talis qui cum Domino bere consortes. Sit iste talis qui cum Domino judicaturus sedeat; sit ille talis qui ad dexteram judicandus assistat. Sit ille talis qui aeterna tabernacula perpetuo jure possideat; sit iste talis quem ille recipiat. Admonet enim nos Dominus dicens: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, qui vos recipiant in aeterna tabernacula . 8. Hoc ergo, fratres, necessarium est omnibus nobis, ut in bonis operibus nemo sit segnis, nemo sit sterilis, nemo praesentium dilectione futura contemnat, nemo aeterna despiciens, sola temporalia perversus aspiciat; nemo spiritalibus corporalia praeferat, nemo terrena coelestibus anteponat. Thesaurum nostrum, fratres, in coelis ponamus, ut etiam cor nostrum in coelis habere possimus. Necesse est enim ut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc etiam cogitationis a diligamus. Vis nosse ubi thesaurizas? attende quid amas. Vis nosse quid amas? attende quid cogitas. Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore
Abbreviated transcription (Latin):
gelis dãpnabuntur. Proide dilectissimi
si non om̃s possunt implere qđ dñs ait uen¬
bile. si adsit bona uoluntas. Om̃ib facile
si non adsistat dira cupiditas. om̃ib salubre
si ferueat caritas. Cunctis ergo deb& esse.
cõmune. ut om̃ibus donet᷑ aeterna felicitaᷤᷤ
Qui ergo tantã uirtutẽ accipit a dño ut
om̃a quȩ in mundo sunt cęlestis regni a¬
more contẽpnat: quȩ habet uendat.¬
& egenis expendat. Qui uͦ tantȩ urtutiᷤ
nondum est. de his quȩ habet in quantũ
habet elemosinam faciat. Lantũ operetur
bona uoluntas. quantũ suppetit facultas
Perfectus possideat primũ iurtutis locum.
imꝑfectus saltem ꝑueniat ad scđm. Effi¬
ciatur ille. głose. dignus. sit iste laudabilit̃
largus. Sit ille sc̃ę pauꝑtatis ardentissimꝰ
amator. sit iste scõrum pauperũ prissimus
consolator. Habeat iste apud dm̃ patronoᷤ
panperes. quos ille se gaudet uirtutiᷤ ha¬

Expanded text:
gelis damnabuntur. 7. Proinde, dilectissimi, gelis damnabuntur. 7. Proinde, dilectissimi, si non omnes possunt implere quod Dominus ait, Venbile, si adsit bona voluntas; omnibus facile, si non adsit dira cupiditas; omnibus salubre, si ferveat caritas: cunctis ergo debet esse commune ut omnibus donetur aeterna felicitas. Qui ergo tantam virtutem accipit a Domino ut omnia quae in mundo sunt coelestis regni amore contemnat, quae habet vendat, et egenis expendat. Qui vero tantae virtutis nondum est, de his quae habet, in quantum habet, eleemosynam faciat. Tantum operetur bona voluntas quantum suppetit facultas. Perfectus possideat primum virtutis locum, imperfectus saltem perveniat ad secundum. Efficiatur ille gloriose dignus, sit iste laudabiliter largus. Sit ille sanctae paupertatis ardentissimus amator, sit iste sanctorum pauperum piissimus consolator. Habeat iste apud Deum patronos pauperes, quos ille se gaudet virtutis ha
Abbreviated transcription (Latin):
seq mundo crucisixum exhibeat. ut sit om¬
nino pauper in scło. & diues in ap̃o. Quis
ignorat boni huius magnitudinẽ: Uide¬
amus tamen non om̃ibus uendendarũ rerũ su
arũ messe uirtutẽ Unusquisq enĩ proprium
sic. Ecce hoc tam magnum bonũ implere
pauci possunt. mula non possunt. Numquid
quia paucis donat᷑ ista ꝑfectio. prop̃terea
debent esse pessimi quicumq in bononandi
possunt esse ꝑfecti. Numquid ꝓpterea ap̃i.¬
dnis debet uitio rapacitatis insistere. quia
forte nondum potest om̃s res suas paupe¬
ribus crogare: Aut ideo debet aliena con¬
cupiscere. quia ꝓpria nondũ potest om̃mo
contẽpnere : Absit hoc fr̃s̃ ab om̃ib xp̃i¬
anis. auertat hoc ds̃ a fidelib suis. Apłs
enim ueraciter dicit. quia neq auari neq
rapaces regnũ dĩ possidebunt:. Manifestum
est autem. quia om̃s qui a regno dĩ aliena¬
bunt᷑ in ęterno igne cũ diabolo eiusq an¬

Expanded text:
seque mundo crucifixum exhibeat; ut sit omseque mundo crucifixum exhibeat; ut sit omnino pauper in saeculo et dives in Christo. Quis ignoret boni hujus magnitudinem? 6. Videmus autem, non omnibus vendendararum inesse virtutem. Unusquisque enim proprium sic . Ecce hoc tam magnum bonum implere pauci possunt, multi non possunt. Nunquid quia paucis donatur ista perfectio, propterea debent esse pessimi quicunque in bono nondum possunt esse perfecti? Nunquid propterea Christianus debet vitio rapacitatis insistere, quia forte nondum potest omnes res suas pauperibus erogare? Aut ideo debet aliena concupiscere, quia propria necdum potest omnino contemnere? Absit hoc, fratres, ab omnibus Christianis; avertat hoc Deus a fidelibus suis. Apostolus enim veraciter dicit quia neque avari, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Manifestum est autem quia omnes quia a regno Dei 549 alienabuntur, in aeterno igne cum diabolo ejusque an
Abbreviated transcription (Latin):
colit bene uiuendi donat ubertatẽ. Dum
pluit. terram nr̃i cordis inrigat. dũ uero
colit de ipsa terra spinas &e tribulos mun¬
danȩ cupiditatis extirpat. Debenius itaq
fecundari cȩlestib pluuis. debemꝰ congrua
fructificatione manib suꝑni respondere.
cultoris. Et si non possunt om̃s arbores
aequales fructus afferre. nulla tamen de¬
bet in agro dnico sterilis ꝑmanere. Mul
quid meretur : Aut quid recipiet qui ali¬
enum tulerit: si semꝑ ardebit qui de. suo
non dederit: Et si iudiciũ sine miscda
erit illi qui non fecit miscdam. quale. iudi¬
cium erit illi qui fecit & rapinam: Lunc.¬
amus ergo fr̃s tuneamus actus nr̃os. Obȩ¬
diens xp̃o uendat quȩ possidet & elemosi¬
nam det ut de terra cor ad cęlum leuet.
& auaritiam calcet. ut ad ꝑfectionis cul¬
men tota mentis intentione festinet. ut ñ
sit sollicitꝰ quȩ sunt mundi. sed quȩ sunt
dñi. ut mundum sibi crucifixũ habeat.

Expanded text:
colit, bene vivendi condonat ubertatem; dum colit, bene vivendi condonat ubertatem; dum pluit, terram nostri cordis irrigat; dum vero colit, de ipsa terra spinas et tribulos mundanae cupiditatis exstirpat. Debemus itaque fecundari coelestibus pluviis, debemus congrua fructificatione manibus superni respondere cultoris. Et si non possunt omnes arbores aequales fructus afferre, nulla tamen debet in agro dominico sterilis permanere. 5.quid meretur? Aut quid recipiet qui alienum tulerit, si semper ardebit qui de suo non dederit? Et si judicium sine misericordia erit illi qui non fecit misericordiam , quale judicium erit illi qui fecerit et rapinam? Timeamus ergo, fratres, timeamus actus nostros. Obediens Christo vendat quae possidet et eleemosynam det, ut de terra cor ad coelum levet, ut avaritiam calcet, ut ad perfectionis culmen tota mentis intentione festinet, ut non sit sollicitus quae sunt mundi, sed quae sunt Domini ; ut mundum sibi crucifixum habeat,
Abbreviated transcription (Latin):
tes. in illum sperantes. illum prȩ omnbus
oe in om̃ibus diligentes simus. qui seipsũ
nobis & alimentum prestat ne deficiam᷑
in uia. & pręmiũ seruat ut gaudeamus
latio currentiũ uiatoꝵ. ipse sacietas et
exultatio quiescentiũ beatorũ. Ad ipsam
itaq tritici mensurã ꝑtinet qđ dñs ait
Uendite quȩ possidetis. & date elemosinã¬
Bonum magnũ est fr̃s km̃ui. ualde congru¬
um. ualde cõmodum. & maxime ap̃ia¬
nis om̃ibus appetendũ. ut unusquisq desi¬
cere non delectetur in peius. sed omnes
pficete studeamꝰ in melius. Arbores sumꝰ
sr̃s. in agro dnico constitutȩ. Ds̃ autem
est nr̃ agricola. ille nos compluit. ille
colit. ipse fȩcanditatẽ donat ipse. stucᷤ¬
tificandi grãm subministrat. Pliuua
dĩ est. sermo scẽ prȩdicationis. cultura dĩ
est infusio grẽ sp̃ualis. Ds̃ igitur prȩcepto
nos compluit. adiutorio colit. dũ cõpluit
aufert nobis ignorantiȩ siccitatẽ. dum

Expanded text:
tes, in illo sperantes, illum prae omnibus tes, in illo sperantes, illum prae omnibus et in omnibus diligentes, qui seipsum nobis, et alimentum praestat ne deficiamus in via, et praemium servat ut gaudeamus latio currentium viatorum, ipse 548 satietas et exsultatio quiescentium beatorum. Ad ipsam itaque tritici mensuram pertinet quod Dominus ait: Vendite quae possidetis, et date eleemosynasimi, valde congruum, valde commodum, et maxime Christianis omnibus appetendum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, sed omnes proficere studeamus in melius. 4. Arbores sumus, fratres, in agro dominico constitutae. Deus est autem noster agricola: ille nos compluit, ille colit, ipse fecunditatem donat, ipse frucficandi gratiam subministrat. Pluvia Dei est sermo sanctae praedicationis, cultura Dei est infusio gratiae spiritalis. Deus igitur praecepto nos compluit, adjutorio colit. Dum compluit, aufert a nobis ignorantiae siccitatem; dum
Abbreviated transcription (Latin):
dormitet: ipse beatꝰ apłs episcopoᷤ quõq
dispensatores esse ostendens ait. Oportet
rem. Serui ergo patrisfamilias sumus.
dispensatores dñi sumꝰ. mensurã tritici
quam uobis erogemus accepimus. Quae
uero sit ista mensura tritici si quęramus.
ipsam quoq nobis beatus paulus apłs os
tendit dicens: Unicuiq sicut ds̃ diuisit
mensurã fidei Quam ergo mensuram
xp̃s nuncupat: ipsam mensurã fidei pau¬
lus appellat. ut agnoscamꝰ non aliud esse
spũale triticũ. quam xp̃ianȩ fidei uene¬
rabile sacramentũ. Huius tritici mensu¬
ram uobis in nomine: dñi damus quotienꝰ
tritici mensurã ꝑ dnicos dispensatores
accipitis. cũ cotidie. per dĩ famulos uerbũ
ueritatis auditis. De. ipsa ergo nunc tri¬
tici mensura loquim᷑. ex ipsa sicut ds̃
diuidit uniuersi pascam᷑. Inde alimenta
bonȩ uitȩ sumamꝰ. ut ad aeternȩ uitae
prȩmia ꝑuenire possimus. In illum creden¬

Expanded text:
dormitet, ipse beatus Apostolus episcopos quoque dormitet, ipse beatus Apostolus episcopos quoque dispensatores esse ostendens, ait: Oportetrem . Servi ergo patris familias sumus, dispensatores Domini sumus, mensuram tritici quam vobis erogemus accepimus. Quae vero sit ista mensura tritici si quaeramus, ipsam quoque nobis beatus Paulus apostolus ostendit dicens: Unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei . Quam ergo mensuram tritici Christus nuncupat, ipsam mensuram fidei Paulus appellat: ut agnoscamus non aliud esse spiritale triticum quam Christianae fidei venerabile sacramentum. Hujus tritici mensuram vobis in nomine Domini damus, quoties tritici mensuram per dominicos dispensatores accipitis, cum quotidie per Dei famulos verbum veritatis auditis. De ipsa nunc ergo tritici mensura loquamur . Ex ipsa, sicut Deus dividit, universi pascamur, inde alimenta bonae vitae sumamus, ut ad aeternae vitae praemia pervenire possimus, in illum creden
Abbreviated transcription (Latin):
sicis discipulis ait Uos uocatis me. ma¬
gistir. & dne  benedicitis. Ium & enim
Quȩi est etiam huius dñi familia: Nimirũ
illa est quam ipse dñs de manu inimici
redemit. & suo dominio mancipauit Hec¬
autẽ familia sca est ȩccła cãtholica. quę
ꝑ orbem terrę copiosa fertilitate diffun¬
ditur. o redẽptam se prętio sui dni san¬
guine gloriat᷑. Filius enĩ hominis sicut
ipse. ait non uenit ministrari sed ministra¬
re. & dare animã suam redemptionẽ
ꝓ multis. Ipse est etiã pastor bonus. qui
animã suam posuit ꝓ onib suis. Grex
ergo honi pastoris. ipsa est familia redẽp¬
toris. Dispensator uero quis sit quem
oportet esse fidelem pariter & prudentẽ.
paulus nobis ostendit apłs. qui de se susq
socus ait: Sic nos existimet homo ut mi¬
nistros ap̃i. & dispensatores mysterioꝵ dĩ¬
N e quis autẽ nr̃ma solos apłos dispensatores
factos existimet. neglectoq militiȩ sp̃ualiꝰ
officio piger seruus insidelit̃ imprudent̃q

Expanded text:
suis discipulis ait: Vos vocatis me magister et Domine, et bene dicitis: sum etenim . Quae est etiam hujus Domini familia; nimirum illa est quam ipse Dominus de manu inimici redemit, et suo dominio mancipavit. Haec familia sancta est Ecclesia catholica, quae per orbem terrae copiosa fertilitate diffunditur, et redemptam se pretioso Domini sui sanguine gloriatur. Filius enim hominis, sicut ipse ait, venit non ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis . Ipse est etiam Pastor bonus qui animam suam posuit pro ovibus suis. Grex ergo boni Pastoris ipsa est familia Redemptoris. Dispensator vero quis sit, quem oportet esse fidelem pariter et prudentem, Paulus nobis ostendit apostolus, qui de se suisque sociis loquens ait: Sic nos existimet homo ut ministros Christi et dispensatores mysterioNe quis autem nostrum solos apostolos dispensatores factos existimet, neglectoque militiae spiritalis officio, servus piger infideliter imprudenterque
Abbreviated transcription (Latin):
IUE dicatur prȩceptũ siue mandatũ:
ex uno greco utrũq interpretatur
quod est entole Iam uͦ istam senten¬
tiam & antea dixerat. de qua me
uobis ut potui disputasse meminsse de¬
betis. Ibi enĩ sic ait. Mandatũ nouum
do uobis ut diligatis inuicẽ sicut dilexi
uos. ut & uos diligatis inuicẽ. Huiꝰ itaq
mandati repetitio cõmendatio est. nisi
quod ibi mandatũ inquit nouũ do uobis.
hic autẽ. hoc est inquit mandatũ incum
bi tamquã non suerit ante tale mandatũ.
hic tamquã non sit aliud eius mandatũ
Sed ibi dictum nouũ ne in uetustate nr̃a
ꝑseueremꝰ. Inc dictum est meũ ne contẽp¬
nendum putemꝰ. Quod autẽ hic ita dixit
hoc est mandatũ meum uelut non sit
aliud: quid putamꝰ fr̃s mei: Numquid¬
nam solum enus est. de ista dilectione
mandatũ. qua diligimus inuicẽ: Nonue¬

Expanded text:
tum, sive mandatum, ex uno verbo graeco utrumque interpretatur, quod est ἐντολή. Jamvero istam sententiam et antea dixerat, de qua me vobis, ut potui, disputasse meminisse debetis . Ibi enim sic ait, Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem . Hujus itaque mandati repetitio, commendatio est: nisi quod ibi, Mandatum, inquit, novum do vobis; hic autem, Hoc est, inquit, mandatum meum: ibi, tanquam non fuerit ante tale mandatum; hic, tanquam non sit aliud ejus mandatum. Sed ibi dictum est novum, ne in vetustate nostra perseveremus: hic dictum est meum, ne contemnendum putemus. 3. Quod autem hic ita dixit, Hoc est mandatum meum, velut non sit aliud, quid putamus, fratres mei? Numquidnam solum ejus de ista dilectione mandatum est, qua diligimus invicem? Non
Abbreviated transcription (Latin):
uel compassionẽ pocimi pro studio aeternae
intentionis exhibere: Nam quisquis hec pro
temporali intentione. exhibet: erucẽ. quidẽ
baulat. sed ire. post dm̃ recusat. Quia
uero sublimiaprȩcepta data sunt : protinꝰ
cõparatio ȩdificandȩ sublinitatis adiungitꝰ

Expanded text:
vel compassionem proximo pro studio aeternae vel compassionem proximo pro studio aeternae intentionis exhibere. Nam quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. 6. Quia vero sublimia praecepta data sunt, protinus comparatio aedificandae sublimitatis adjungitur,
Abbreviated transcription (Latin):
compassionem. Hoc ipsũ uero animȩ odiũ
qualiter erhiberi debeat. ueritas subdendo
manifestat dicens. Qui ñ baiulat crucẽ
suã & uenit post me. non potest m̃s esse
discipulus. Crux quippe a cruciatu dicit᷑
Et duob modis crucem dñ baiulamꝰ. cum
aut ꝑ abstinentiã carnis afficim̾. aut per
compassionẽ ꝓximi necessitatẽ. illius nram
putamꝰ. Qui enĩ dolorem exhibet in aliena
necessitate: crucem portat in mente. Sci¬
endũ uero. qđ sunt nonulli qͥ carnis absti¬
uentiam non ꝓ dõ sed ꝓ iani gła exhbent
Et sunt pleriq qui compassionẽ: ꝓruni non
sp̃ualiter sed carnaliter impendunt. ut ei
non ad uirtutẽ sed quasi miserando ad cul¬
pas faueant. Hi itaque crucẽ quidem u¬
dent᷑ ferre. sed dm non sequunt᷑. Unde
reste eadẽ ueritas dicit. Qui ñ bamilat
crucẽ suam & uenit post ie. non porest
m̃s esse discipulus. Bauilare etenĩ crucem
& post dm̃ ire est. uel carnis abstinentiam

Expanded text:
compassionem. 5. Hoc ipsum vero animae odium compassionem. 5. Hoc ipsum vero animae odium qualiter exhiberi debeat, Veritas subdendo manifestat, dicens: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Crux quippe a cruciatu dicitur. Et duobus maut per abstinentiam carnem afficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius nostram putamus. Qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis abstinentiam non pro Deo, sed pro inani gloria, exhibent; et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter, sed carnaliter, impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserando ad culpas faveant. Hi itaque crucem quidem videntur ferre, sed Dominum non sequuntur. Unde et recte haec eadem Veritas dicit: Qui non bajulat crumeus esse discipulus. Bajulare etenim crucem et post Dominum ire, est vel carnis abstinentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
quosq in ȩccła designant. qui dũ sacri elo¬
quii prȩcepta considerant. quasi suꝑ impo¬
sitam dĩ archam portant: De quib hoc est¬
etiam notandũ qđ fuisse. fete memorantur
quia sunt qui in uia dĩ intrinsecus positi
foris carnalib affectibus ligant᷑. Sed non
declinant a recto itinere. quia archam dĩ
portant inmente Ecce & enĩ uaccȩ beth¬
samis ꝑgunt. Bethsamis quippe dicitur
qui timetis dñm. oriet᷑ sol iustitiȩ. Si igitꝰ
ad ȩterni solis habitationem tendimus:
dignũ ꝓfecto est ut de. dĩ itinere ꝓ carna¬
lib affectibus non dedinemꝰ. Iota enim
uirtute pensandũ est qđ uactȩ dĩ plaustro
subpositȩ gemunt & ꝑgunt. Dant ab in¬
timis mugitꝰ. & tamen de itinere non de¬
flectunt gressus. Sic nimirũ prȩdicatoreᷤᷤ
dĩ sic fideles quiq esse. intra scãm aeccłam
debent. ut cõpatiant᷑ ꝓximis ꝑ caritatem
& tamen de uia dĩ non exorbitent per

Expanded text:
quosque in Ecclesia signant, qui, dum sacri eloquosque in Ecclesia signant, qui, dum sacri eloquii praecepta considerant, quasi super impositam Domini arcam portant? De quibus hoc etiam notandum quod fuisse fetae memorantur, quia sunt plerique qui in via Dei intrinsecus positi foris carnalibus affectibus ligantur. Sed non declinant a recto itinere, quia arcam Dei portant in mente. Ecce enim vaccae Bethsamis pergunt. Bethsamis quippe domus soqui timetis Dominum, orietur Sol justitiae . » Si igitur ad aeterni solis habitatidignum profecto est ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pensandum est quod vaccae Dei plaustro suppositae pergunt et gemunt: dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non deflectunt gressus. Sic nimirum praedicatores Dei, sic fideles quique esse intra sanctam Ecclesiam debent, ut compatiantur proximis per charitatem, et tamen de via Dei non exorbitent per
Abbreviated transcription (Latin):
sed in uia dĩ contrarius non ametur etiã
ꝓpinquus. Quisquis enĩ iam ȩterna con¬
cupiscit: in ea quã aggredit᷑ causa dĩ
extra patrẽ extra matrẽ extra uxorẽ
extra filios & extra cognatos extra semet¬
ipsum fieri debet. ut eo uerius cognoscat
đm. quo in eius causa neminẽ recognosct
Multũ namq est quod carnales affectus
intentionẽ mentis diuerberant. eiusq
aciem obscurant. Quos tam̃ nequaquan
naxios patim᷑. si eos premendo teneamis
Amandi ergo sunt ꝓximi. impendenda
caritas om̃ibus. & ꝓpinquis & extraneis.
rediret. plaustro suꝑimposita est. & uacce
plaustro subiunctȩ sunt quȩ foctȩ suusse
memorant᷑. quarũ filios clauserunt domi
t scriptũ est. Ibant autẽ in directum
uaccȩ ꝑ nã quȩ ducit bechs amis. uno
itinere gradiebant᷑ ꝑgentes & mugientes
& non declinabant neq ad dexteram neq
ad sinistram. Quid igitur uaccȩ nsi fideles

Expanded text:
sed in via Dei contrarius non ametur etiam sed in via Dei contrarius non ametur etiam propinquus. Quisquis enim jam aeterna concupiscit, in ea quam aggreditur, causa Dei, extra patrem, extra matrem, extra uxorem, extra filios, extra cognatos, extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa neminem recognoscit. Multum namque est quod carnales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant; quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus. Amandi ergo sunt proximi, impendenda est charitas omnibus et propinquis et extraneis, litarum rediret, plaustro superimposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse memorantur, quarum filios clauserunt domi. Et scriptum est: Ibant autem in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et uno itinere gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram, neque ad sinistram . Quid ergo vaccae n
Abbreviated transcription (Latin):
appetitum frangimus. eius uoluntatibus
reluctam᷑. Quȩ enĩ contẽpta ad melius
ducit᷑. quasi ꝑ odiũ amatur. Sic nimirũ
ex hbere. ꝓximis nr̃is odu discretionem
debem̾. ut in eis ce diligamꝰ quod sunt.
&r habeamus odio qđ in dĩ nobis itinere
obsistunt. Certe dum paulus hierusoli¬
m̃a pergeret: ꝓpheta agabus zonã illiuᷤᷤ
apprehendit. suisq pedibus alligauit di¬
cens Uirũ cuius hȩc zona est. sic alliga¬
bunt eũ in hierłm. Sed is qui animã suuã
ꝑfecte oderat quid dicebat: Ego ñ solũ
alligari sed & mori in hierłm paratꝰ sum
ꝓ nomine dm itĩu xp̃i. nec facio Animã
meam preciosiorẽ: quam me. Eece quotͦ
animã suã amando oderat. immo odiens
amabat. quã cupiebat ꝓ itĩu morti tra¬
dere. ut hanc ad uitã de peccati morte
suscitaret. Ab hac ergo discẽtione. odu
nr̃i trahamꝰ formã ad odiũ praximi
Amet᷑ quilibet in hoc mundo aduersarnis

Expanded text:
appetitum frangimus, ejus voluptatibus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Sic sic nimirum exhibere proximis nostris odii discretionem debemus, ut in eis et diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itinere obsistunt. 3. Certe cum Paulus Jerosolymam pergeret, propheta Agabus zonam illius apprehendit, suisque pedibus alligavit, dicens: Virum cujus haec zona est sic alligabunt in Jerusalem . Sed is qui animam suam perfecte oderat quid dicebat? Ego non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nomine Domini Jesu Christi , nec facio animam meam pretiosiorem quam me . Ecce quomodo animam suam amando oderat, imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu morti tradere, ut hanc ad vitam de peccati morte suscitaret. Ab hac ergo discretione odii nostri trahamus formam ad odium proximi. Ametur quilibet in hoc mundo etiam adversarius,
Abbreviated transcription (Latin):
libet quomͦ & parentes & cardaliter pro¬
pinquos precipim᷑ odisse. qui iubem &
inimicos diligerẽ. Et certe de uxore
ueritas diçit. Quod ds̃ iunxit. homo ñ
separet. Et paulus ait. Aliri. diligite
uxorẽ diligendã predicat. cũ magister
dicat. qui uxorẽ non odit non potest m̃s
esse discipulus. Numquid aliud iudex
nuntiat. aliud preco damat. Ansimul
& odisse possumꝰ & diligere. SSed si iũ
precepti ꝑpendimꝰ: utrumq agere per
discretionẽ ualenus. ut eos qui nobis
carnis cognatione coniuncti sunt. & quo
prinios nouimꝰ diligamus. & quo adier¬
sarios in uia dĩ patimͣ. odiendo & sugi
endo nesciamꝰ Quasi enĩ per oditim
diligit᷑. qui carnalit̾ sapiens dũ pr̃aua
didit ꝓtinus dicens. adhic autem et
animam suã: Odisse itaq prȩcipimur
ꝓrimos. odisse & animã nram Constat
ergo quia amando debet odisse poximũ
qui eũ odit sicut semecipsũ. Tunc etenim
bene animã nr̃am odimꝰ: cum eius carna¬
libus desiderus non adquiescimꝰ. Eũ euis

Expanded text:
libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere, et certe de uxore Veritas dixit: Quod Deus junxit, homo non separet , et Paulus ait: Viri, diligite uxorem diligendam praedicat, cum magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. Nunquid aliud judex nuntiat, aliud praeco clamat? An simul et odisse possumus, et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valemus, ut eos qui nobis carnis cognatione conjuncti sunt, et quos proximos novimus, diligamus, et quos adversarios in via Dei patimur odendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur, qui carnaliter sapiens, dum prava didit protinus, dicens: Adhuc autem et animam suam. Odisse itaque praecipimur proximos, odisse et animam nostram. Constat ergo quia amando debet odisse proximum, qui sic eum odit sicut semetipsum. Tunc etenim bene nostram animam odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto non est: hic qui se tuuere denegat
dicat. unde est qđ sca uerba ꝑ doctrinã
a mencripso extinctus sũ. quia cãr talt̃
non uiuo. Sedtamen essentialit̾ mor
Dicat ergo uer̾itas dicat. Siquis uult post
menietũre abneget semẽtipsum. quia nisi
quis a semetipso desiciat. Ad eũ qui super
ipsan est non apppanquat Nec uai̾et
apprehendere quod ultra ipsum est. si
nescierit mactare quod est Sic olerum
plantȩ transponunt᷑ ut ꝓficiant. atq ut
ita dixerĩ eradicant᷑ ut crescant. Sic
rerũ semina in terrȩ admixtione defici¬
unt. & in reparatione sui generis uberuᷤᷤ
assurgunt. Unde enĩ uident᷑ ꝑdidisse
qđ erant. inde. accipiunt hoc ap̃parere
qđ non erant Sed iam qͥ se a uitus ab¬
negat. exquirendę ei uirtutes sunt in
quib crescat Nam cũ dictũ est qͥ uult

Expanded text:
ofecto non esset: sed qui se vivere denegat, ofecto non esset: sed qui se vivere denegat, dicat unde est quod sancta verba per doctrinam a meipso sum exstinctus, quia carnaliter non vivo, sed tamen essentialiter non Dicat ergo Veritas, dicat: Si quis vult post me sequi, deneget seipsum; quia nisi quis a semetipso deficiat, ad eum qui super ipsum est non appropinquat; nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sic olerum plantae transponuntur ut proficiant, atque, ut ita dixerim, eradicantur ut crescant. Sic rerum semina in terrae admistione deficiunt, ut in reparatione sui generis uberius assurgant. Unde enim videntur perdidisse quod erant, inde accipiunt hoc apparere quod non erant. 3. Sed qui jam se a vitiis abnegat, exquirendae ei virtutes sunt in quibus crescat. Na
Abbreviated transcription (Latin):
est qui tiadit. si se deserit: Sed aliud
sum̃ ꝑ peccatũ lapsi. aliud ꝑ natur am
conditi. Aliud qđ fecimꝰ. aliud quod
facti sumus Relinquamͦꝰ nosmecipsos
quales peccando nos fecimꝰ. & matiemus
nos metipsi quales ꝑ grãm facti sum̃us.
cce &enim qui suꝑbuf fuit si conuersus¬
Ad xp̃m humilis factus est. semetipsun
reliquit. Si luxuriosus quisq ad conti¬
desut. & largiri didicit ꝓpria qui pruᷤ
aliena rapiebat: ꝓculdubio semet ipsum
reliquit Ipse. quidẽ est per naturam
sed non est ipse. ꝑ malitiam: Hinc enir
seriptũ est. Uerte impios & non eruic
Conuersi nanq impii non eruat. t̃ quia
licet non ef̾unt in impietatis culra
unc ergo nosmetipsos relluquimꝰ. Tunc
nosmetipsos abnegamꝰ. cũ uitamus qđ
ꝑ uetustatẽ fuimus. &: ad hoc nitimur
quo ꝑ nouitatẽ uocam᷑. Pensemꝰ quomͦ
se paulus ab negauerat qͥ dicebat. Nuo
Autẽ iam non ego. Catuictus quippe
fuerat seuus ille ꝑsecutor: & iuuere

Expanded text:
est qui vadit, si se deseruit? Sed aliud est qui vadit, si se deseruit? Sed aliud sumus per peccatum lapsi, aliud per naturam conditi; aliud quod fecimus, aliud quod facti sumus. Relinquamus nosmetipsos quales peccando nos fecimus, et maneamus nosmetipsi quales per gratiam facti sumus. Ecce enim qui superbus fuit, si humilis factus est, semetipsum reliquit; si luxuriosus uitam mutdesiit, et largiri didicit propria qui prius aliena rapiebat, procul dubio semetipsum reliquit. Ipse quidem est per naturam, sed non est ipse per malitiam. Hinc enim scriptum: Verte impios, et non erunt . Conversi namque impii non erunt, non quia licet non erunt omnino in impietatis culpa. Tunc ergo nosmetipsos relinquimus, tunc nosmetipsos abnegamus, cum vitamus quod per vetustatem fuimus, et ad hoc nitimur quod per novitatem vocamur. Pensemus quomodo se Paulus abnegaverat, qui dicebat: Vivo autem, jam non ego . Exstinctus quippe fuerat saevus ille persecutor, et vivere
Abbreviated transcription (Latin):
ut abmnegemꝰ nr̃a. Inc dicit᷑ ut almegemꝰ
nos. Et fortasse laboriosunt non est homi¬
ni relinquere sua. sed ualde. laboriosũ est
relinquere semecipsum. Minus quippe est
quicũq ad fidei agonem uenaaius: luctã
contra malignos sp̃s summꝰ: Nibilautẽ
maligni sp̃s in hoc mundo ꝓpriũ possident
Nudi ergo cũ nudo luctari debenius. Nam
si uestic᷑ quisq cũ nudo luctat᷑: cituis ad
terrã deicit᷑. quia habet unde tencatur
Q uid enim sunt terreua om̃a. iul que dd
corporis indumnenta: Qui ergo contra
diabolum ad certam̃en ꝓperat : uestim̃ta
abiciat ne succũbat: Nill in hoc mun¬
do amando possideat. nullas rerum la¬
bentiũ delectationes requirat: ne uude.
ad uotũ tegitur: ad casum inde teneat᷑
N ectam̃ sufficit nr̃a relinquere. nisi relin¬
quamꝰ & nos. Qiud est qđ dicinus.
relinquamꝰ & nos: Si enĩ nosipsos relin¬
quimus. quo ibimꝰ extra nos: Uel quis

Expanded text:
ut abnegemus nostra, hic dicitur ut abnegemus ut abnegemus nostra, hic dicitur ut abnegemus nos. Et fortasse laboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere semetipsum. Minus quippe est quicunque ad fidei agonem venimus, luctamen contra malignos spiritus sumimus. Nihil autem maligni spiritus in hoc mundo proprium possident. Nudi ergo cum nudis luctari debemus. Nam si vestitus quisquam cum nudo luctatur, citius ad terram dejicitur, quia habet unde teneatur. Quid enim sunt terrena omnia, nisi quaedam corporis indumenta? Qui ergo contra diabolum ad certamen properat, vestimenta abjiciat, ne succumbat. Nihil in hoc mundo amando possideat, nullas rerum labentium delectationes requirat, ne unde ad votum tegitur, ad casum inde teneatur. Nec tamen sufficit nostra relinquere, nisi relinquamus et nos. Quid est quod dicimus, Relinquamus et nos? Si enim nosmetipsos relinquimus, quo ibimus extra nos? Vel quis
Abbreviated transcription (Latin):
AC REDEOPTOR NÃ
Nouus̃ ho mo
uenit in mundũ: noua
prȩcepta edidit.
& enim nr̃ȩ ueteribus uitus enutritae
contrarietatẽ. opposuit nouitatis suae
Quid enĩ uetus quid carnalis homo noue¬
rat nisi sua retinere. abiena rapere si
posset. concupiscere si non posset: Sed
celestis medicus singulis quibusq uitus
olnuantia adhibet medicamenta. Nam
sicut arte medicinę calida frigidis
frigida calidis curant᷑: ita dñs nr̃ con¬
traria opposuit prȩdicamenta peccatis. ut
lubricis continentiã. tenacibus largitatẽ
iracundis mansuetudinẽ. elatis prȩciperet
humilitatẽ Certe. cum se. sequentibus
noua mandata ꝓponeret dixit. Nisi
quis renuntiauerit om̃ibus quȩ possidet.
non potest m̃s esse discipulus. Acsi aꝑte
dicat. Qui ꝑ uitã ueterem aliena concu¬
piscitis: per nouȩ conuersationis studiũ
& ur̃a largimini. Quid uero in hac lec¬
tione dicat audiamꝰ: Qui uult post me
uenire: abneget emetipsum Iln dicitur

Expanded text:
ac Redemptor noster novus homo venit in mundum, nova praecepta edidit e enim nostrae veteri in vitiis enutritae contrarietatem opposuit novitatQuid enim vetus, quid carnalis homo noverat, nisi sua retinere, aliena rapere, si posset; concupiscere, si non posset? Sed coelestis medicus singulis quibusque vitiis obviantia adhibet medicamenta. Nam sicut arte medicinae calida frigidis, frigida calidis curantur, ita Dominus noster contraria opposuit praedicamenta peccatis, ut lubricis continentiam, tenacibus largitatem, iracundis mansuetudinem, elatis praeciperet humilitatem. Certe cum se sequentibus nova mandata proponeret, dixit: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus . Ac si aperte dicat: Qui per vitam veterem aliena concupiscitis, per novae conversationis studium et vestra largimini. Quid vero in hac lectione dicat, audiamus: Qui vult post me venire, abneget semetipsum. Ibi dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
per mania pręsũptionis. in ꝓfundo submier¬
sionis Nempe uox ur̃a est. qđ homo ex
semetipso facit iustitiã. hoc est altu ela¬
tionis ur̃e Sed ueritas contradicit & dicit
almes non potest ferre fructũ a seniecipso
nisi manserit in uite Ite nunc ꝑ abrupta.
& non habentes ubi figamini. qui uentosa
loquacitate lȩtamini Hęc sunt in ania
eñĩ a semetipso se fructũ existimat ferre:
in uite non est. Qui in uite non est. in xp̃o
non est. Qui in xp̃o non est. xp̃ianus non
est. Hȩc sunt ꝓfunda submersionis ur̃ae
Etiam atq etiam considerate: quid ad huc
ueritas adiungat & dicat. Ego sũ inquit

Expanded text:
per inania praesumptionis, in profunda submerper inania praesumptionis, in profunda submersionis? Nempe vox vestra est, quod homo ex semetipso facit justitiam: hoc est altum elationis vestrae. Sed veritas contradicit, et dicit, Palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi et non habentes ubi figamini, ventosa loquacitate jactamini. Haec sunt inania penim a semetipso se fructum existimat ferre, in vite non est; qui in vite non est, in Christo non est; qui in Christo non est, Christianus non est. Haec sunt profunda submersionis vestrae. Etiam atque etiam considerate quid adhuc Veritas adjungat, et dicat: « Ego sum, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
prodest non ipsi sed illis. Ita sunt quippe
in uite palmites. ut uiti non conferant
sed inde accipiant unde uinant Ita
uero uitis est in palmitibus ut iutale
alimentũ subministret eis. non tam̃ sumar
utrumq nom xp̃o. Nam prȩciso paliite
potest de upa radice. ilius pullulare. Qui
autem pręcisus est: sine radice non potest
palmes non potest ferre fructũ a semet¬
ipso nisi manserit in inte: sic nec uos nisi
in me. manseritis. Magna gr̃ę conimen¬
datio fr̃s mei Corda iustruit humiliũ.
ora obstruit superborum. Cece cui si
audent respondeant. qui ignorantes di
iustitiam & suam uolentes constituere.
iustitiȩ dĩ non suic subiecti Ecee cui res¬
pondeant sibi placentes. & ad bona opera
facienda đm sibi necessariũ non putantes
Nonne hiuic resistunt ueritati homines
qđ iusti sumus: Quid dicits qui uosip¬
sos decipitis : Non estis assertores sed prę¬
cipitatores liberi arbitrii. ex alto elationiꝰ

Expanded text:
prodest non ipsi, sed illis. Ita sunt quippe prodest non ipsi, sed illis. Ita sunt quippe in vite palmites, ut viti non confesed inde accipiant unde vivant. Sic quippe vitis est in palmitibus, ut vitale alimentum subministret eis, non sumat utrumque, non Christo. Nam praeciso 602 palmite, potest de viva radice alius pullulare: qui autem praecisus est, sine radice non potest palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite: sic nec vos, nisi in me manseritis . » Magna gratiae commendatio, fratres mei: corda instruit humilium, ora obstruit superborum. Ecce cui si audent respondeant, qui « ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Ecce cui respondeant sibi placentes, et ad bona opera facienda Deum sibi necessarium non putantes. Nonne huic resistunt veritati, homines quod justi sumus? Quid dicitis, qui vos ipsos decipitis, non assertores, sed praecipitatores liberi arbitrii, ex alto elationis
Abbreviated transcription (Latin):
fit ad saluteni. Unde & in actib apłoꝵ.
legit᷑. fide mundans corda eoꝵ Et in
epła sua beatꝰ petrus. sic & uos inquit
baptisma saluos facit. non carniis depositio
sordiũ sed conscientiȩ bonȩ interrogatio
hoc est uerbum fidei quod prȩdicamus
quo sinedubio ut mundare possit conse¬
cratur & baptisinus. Ap̃c quippe nobiscũ
uitis cum patre agricola dilexit aecđam.
& scipsum tradidit pro ea Lege apłm
& uide quid adiungat. Ut eam sancti¬
ficaret inquit mundans eã lauachro aquę
in uerbo. Mundatio igitur nequaquã
fluxo & labili tribueret᷑ eleniento nisi
addereg᷑ in uerbo. Hoc uerbũ fidei tan¬
tum ualet in aecda dĩ. ut per ipsam
credentẽ. offerentẽ. benedicentem. tin¬
gentem. etiam tantillum mundet infan¬
t̾em. quamius nondum ualentẽ corde
credere ad iustitiã. & ore consiteri ad
salutem. Totũ hoc fit per uerbũ de quo
dñs ait. Iam mundi estis propter uerbum
quod locutꝰ sum uobis. Manete inquit¬
in me & ego in uobis. Non eo modo illi in

Expanded text:
alutem. Unde et in Actibus apostolorum legitur: Fide mundans corda eorum. Et in Epistola sua B. Petrus: Sic et vos, inquit, baptisma salvos faciet, non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio, hoc est verbum fidei quod praedicamus, qua sine dubio, ut mundare possit, consecratur et baptismus. Christus quippe nobiscum vitis cum Patre agricola dilexit Ecclesiam, et se ipsum tradidit pro ea. Lege Apostolum, et vide quid adjungat: Ut eam sanctificaret, inquit, mundans eam lavacro aquae in verbo. Mundatio igitur nequaquam fluxo et labili tribueretur elemento, nisi adderetur in verbo. Hoc verbum fidei tantum valet in Ecclesia Dei, ut per ipsam credentem, offerentem, benedicentem, tingentem, etiam tantillum mundet infantem, quamvis nondum valentem corde credere ad justitiam et ore confiteri ad salutem. Totum hoc fit per verbum, de quo Dominus ait: Jam vos mundi estis propter verbum quod locutus sum vobis. CAin me, et ego in vobis. Non eo modo illis in
Abbreviated transcription (Latin):
menti uerbis abierunt retro. & iam non
cum illo ambulabant. Non enĩ recedenteᷤᷤ
adno nisi quotquot pęnitendo redierunt
potuerunt saluari. Ut edatis & bibatiᷤ
super mensam meam in regno. Mensa hȩc
proposita om̃ibus scĩs ad fruendun celestiᷤᷤ
est gła uitȩ. cibus potusq ille de quo aliã
dicit. beati qui esuriunt & sitiunt iustitiã.
qm̃ ipsi saturabunt᷑. fruendo scilicet olun
desiderato & amato gaudio ueri & in con¬
cussi boni Et sedeatis suꝑ thronos iudi¬
cantes duodecim tribus isrł. Hȩc est illa
quam psalmus canit immutatio dexterae
excelsi. ut qui nunc humiles gaudent mi¬
iustrare conserius : tunc super dñi mensam
sublimes uitȩ perpetuȩ dapibus alantur.¬
& qui hic intẽptationibus iniuste. uidicati
cum dño ꝑmanent : illic cum eo super
teptatores suos iusti uidices ueniant. et
quanto huic mundo magna humilitate.
despecti sunt: tanto tunc acceptis sedibiᷤᷤ

Expanded text:
menti verbis, abierunt retro, et jam non menti verbis, abierunt retro, et jam non cum illo ambulabant. Non enim recedentes a Domino, nisi quotquot poenitendo redierunt, potuere salvari. Ut edatis et bibatis super mensam meam in regno. Mensa haec proposita omnibus sanctis ad fruendum, coelestis est gloria vitae. Cibus potusque ille de quo alias dicitur: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam , quoniam ipsi saturabuntur. Fruendo, scilicet, olim desiderato et amato gaudio veri et inconcussi boni. Et sedeatis super thronos, judicantes duodecim tribus Israel. Haec est illa quam psalmus canit immutatio dextrae Excelsi , ut qui nunc humiles gaudent ministrare conservis, tunc super Domini mensam sublimes vitae perpetuae dapibus alantur; qui hic in tentationibus injuste judicati cum Domino permanent, illic cum eo super tentatores suos justi judices veniant, et quanto huic mundo magna humilitate despecti sunt, tanto tunc acceptis sedibus
Abbreviated transcription (Latin):
disposuit mͥ pater m̃s regnum. Non in
dam & fortitudo mentis cunctarumq
ut ita diperim est columna uirtutum:
Que cum bene recta & firma consistit:
nihil est certius. nihil tutius bonis morib
Quod si aliquo deiciatur impulsa turbine
non sola labit᷑. om̃a enim prorsus anini
bona simul corruunt. Sicut ergo pat̾
disposuit filio regnũ quem factũ obȩdi¬
entẽ usq ad mortem mortem autem
crucis eraltauit & donauit illi nomen
qđ est super om̃e nomen: sic & filius idẽ
ꝑmanentes secum in tẽptationibus ȩternũ
ducet ad regnum. Si enĩ complantati
facti sumus similitudini mortis eius. simul
& resurrectionis erimus. Acuius sublimi¬
tate ꝓmissi iudas infelix excipit᷑. Namet
antequã hȩc dñs diceret. exisse credendus
est. Qui non modo ꝑmanere cum illo in
tẽptationibus spreuit. uerũ ipsos tẽpta¬
tionum eius iuuit auctores. Excipiuntur
& illi qui auditis incõprehensibilis sacra¬

Expanded text:
disposdisposdam et fortitudo mentis, cunctarumque ut ita dixerim est columna virtutum. Quae cum bene recta et firma consistit, nihil est certius, nihil tutius bonis moribus. Quod si aliquo dejiciatur impulsa turbine, non sola labitur; omnia enim prorsus animi bona simul corruunt. Sicut ergo Pater disposuit filio regnum, quem factum obedientem usque ad mortem, mortem autem crucis, exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen , sic et filius idem permanentes secum in tentationibus aeternum ducet ad regnum. Si enim complantati facti sumus, similitudini mortis ejus, simul et resurrectionis erimus . A cujus sublimitate promissi Judas infelix excipitur. Nam et antequam haec Dominus diceret, exisse credendus est. Qui non modo permanere cum illo in tentationibus sprevit, verum ipsos tentationum ejus juvit auctores. Excipiuntur et illi qui, auditis incomprehensibilis sacra
Abbreviated transcription (Latin):
qui recumbit. Ego autem in medio ur̃m
sum sicut qui ministrat Ad uerbaerhor¬
tationis siumet dñs adiungit exempla
Quȩ iohannes enangłista plenius cõmemo¬
rans inter çȩtera scribit. Si ego laui ues¬
tros pedes dñs & magister. & uos debetaᷤᷤ
alter alterius lauare pedes. quamuis etiã
uerbo minstrandi possint om̃a quȩ ds̃
in carne gessit intelligi. Nam & ipsum
sui sanguinis sacramentum in ministraudũ
nobis se effundere significat cũ dicit: filiuᷤᷤ
hominis non uenit ministrari sed ministra¬
re. & dare anmĩa suam redemptionẽ pro
multis. & hoc quoq maioribus accclesiȩ
prȩcipuũ ministrandi genꝰ imitandũ osten¬
dens. ut non solum misericordes elemosinȩ.
tribus impendamus. uerũ etiam sicut ille.
ꝓnobis anmiã suam posuit ita &e nos pro
inuicem animas ponere discamus. Uos
autem estis qui ꝑmansistis mecũ in tẽpta¬
tionibus meis. & ego dispono uobis sicut

Expanded text:
qui recumbit? Ego autem in medio vestrum qui recumbit? Ego autem in medio vestrum sum sicut qui ministrat. Ad verba exhortationis suimet adjungit exempla, quae Joannes evangelista plenius commemorans inter caetera scribit: Si ego lavi vestros pedes Dominus et Magister, et vos debetis alter alterius lavare pedes . Quamvis etiam verbo ministrandi possint omnia quae Deus in carne gessit intelligi. Nam et ipsum sui sanguinis sacramentum imministrandum nobis se effundere significat, cum dicit: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis , et hoc quoque majoribus Ecclesiae praecipuum ministrandi genus imitandum ostendens, ut non solum misericordiis, eleemosynatribus impendamus, verum etiam sicut ille pro nobis animam suam posuit, ita et nos pro invicem animas ponere discamus. Vos autem estis qui permansistis mecum in tentationibus meis, et ego dispono vobis, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ zelum iustitiȩ sint erecti. ut & bonis
in nullo se prȩferant. & cum prauorum
culpa exigit: potestatẽ. ꝓtinus sui
prioratꝰ agnoscant. Ne enĩ prȩsidentis
animus ad elationem potestatis suȩ de¬
lectatione rapiat᷑ : recte ꝑ quendam
sapientem dicit᷑. Ducẽ te constituerunt
noli excolli. sed estõ in illis quasi unꝰ ex illi
Hinc etiam petrus ait. Non dominantes
in clero. sed forma facti gregi. Et tam̃
nonnumqũã grauius delinquit᷑. si inter
ꝑuersos plus ȩqualitas quã disciplina cus¬
toditur. Quia enĩ falsa pietate supe¬
ratꝰ ferire. heli delinquentes filios noluit
apud districtũ iudicem semetipsum cun
filus crudeli dãpnatione ꝑcussit. Unde
necesse est. ut rectorem subditis & matrẽ
pictas & patrem exhibeat disciplina. Atq
inter hȩc. sollicita circumspectione ꝓui¬
dendum est. ne aut districtio rigida. aut
pietas sit remissa. Namquis maior est.
qui recũbit an qui ministrat: Nonne

Expanded text:
per zelum justitiae sint erecti, ut et bonis per zelum justitiae sint erecti, ut et bonis in nullo se praeferant, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscant. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sapientem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hinc etiam Petrus ait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregi . Et tamen nonnunquam gravius delinquitur, si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custodiatur. Quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit . Unde necesse est, ut rectorem subditis et matrem pietas et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollicita circumspectione providendum, ne aut districtio rigida, aut pietas sit remissa. Nam quis major est, qui recumbit, an qui ministrat? Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
certauerint. Uerũ qualibet ex causa
contenderint nos potius non carnales
adhuc discipuli quid gesserint sed spũalis
magister quid iusserit uideamus Pixit
autem eis: Reges gentiũ dominant᷑ eorũ.
& qui potestatem habent super eos bene
fici uocant᷑. Uos autẽ non sic. sed qui
maior est in uobis fiat sicut iunior. Et
qui prȩcessor est sicut ministrator. Cer¬
tantibus de prioratu discipulis pius magis¬
ter eos non initȩ contentionis arguit. sed
formam quam sequant᷑ humilitatis mo¬
desta ratione describit Inqua tamen
forna optinenda maiores & prȩcessores
idest doctores aeccłȩ non minima discre¬
tione opus habent. ne uidelicet regũ
gentiũ instar dominari subiectis. seq
ab eis gaudeant suꝑuacuis laudib at¬
tolli. sed ad exemplum regis ȩterui qͣsi
ac ministri. quia nimirum necesse est
ut sic bene agentibus ꝑ humilitatẽ. suit
socii. quatinus contra delinquentiũ uitia

Expanded text:
certarint . Verum qualibet ex causa certarint . Verum qualibet ex causa contenderint, nos potius non carnales adhuc discipuli quid gesserint, sed spiritalis Magister quid jusserit, videamus. Dixit autem eis: Reges gentium dominantur eorum, et qui potes. Vos autem non sic; sed qui major est in vobis fiat sicut junior, et qui praecessor est, sicut ministrator. Certantibus de prioratu discipulis, pius Magister eos non initae contentionis arguit, sed formam quam sequantur humilitatis modesta ratione describit. In qua tamen forma obtinenda majores et praecessores, id est doctores Ecclesiae, non minima discretione opus habent, ne, videlicet, regum gentium instar, dominari subjectis, seque ab eis gaudeant supervacuis laudibus attolli, sed, ad exemplum Regis aeterni, quasi iciantur ac ministri. Quia nimirum necesse est ut sic bene agentibus per humilitatem sint socii, quatenus contra delinquentium vitia