comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum tam̃ parietẽꝰ m̃tis ocło nullatenꝰ
penitramꝰ: ⁊ uicissim in aliis uidere
occulta non possumus Unde sca eccła
sponsi sui uide speciem in diuinitate
deside Drans nec tam̃ ualens qr a et̃¬
nitatis illius formã quã intueri c̃cu¬
piuerat ab eiꝰ oclis assumta humanitas
absc̃ debat: incanticorũ canticis mȩ¬
rensdicit En ipse stat: post parietẽ
nr̃m Acsi aꝑte dicat Ego hunc in di¬
uinitutis suȩ iã specie uidere deside¬
ro: s adhuc auisione illius ꝑ assumte
carnus parietẽ excludor : Quousq itaq
in hac corruptibili carne uiuimus:
cogitationes nr̃as in alterutrũ ñ uide¬
mus Unde rursũ ꝑ eundẽ paulũ dr̃
Quiscit hominũ quȩs̃ homuinis. nisi sp̃sꝰ
hominis qͥ in ipso ẽ : & rursum : Nolite¬

Expanded text:
strae parietem mentis oculis nullatenus penetramus, et vicissim in aliis videre occulta non possumus. Unde sancta Ecclesia sponsi sui speciem videre in divinitate desiderans, nec tamen valens, quia aeternitatis illius formam quam intueri concupiverat ab ejus oculis assumpta humanitas abscondebat, in Canticis canticorum moerens dicit: En ipse stat post parietem nostrum . Ac si aperte dicat: Ego hunc in divinitatis suae jam specie videre desidero, sed adhuc a visione illius per assumptae carnis parietem excludor. Quousque itaque in hac corruptibili carne vivimus, cogitationes nostras in alterutrum non videmus. Unde rursum per eumdem Paulum dicitur: Quis scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis qui in ipso est I Cor
Abbreviated transcription (Latin):
tia in eoꝵ t̾ra ñ potest qͥsuauit̃ uuunt:
quia tanto uerius stultisunt. quanto
maiora ꝑdentes inminimis letantur
Hinc petrus eandẽ prauoꝵ stultitiam
reprehendit: dicens. Uoluntatẽ exis¬
timantes dĩ: delicias coinqͥnationis.
& maculȩ Hinc salomon ait Risum
deputaui errorẽ: ⁊ gaudio dixi. Quid
frustra deciꝑis: Dicat itaq uir sc̃s
desapientia. Dec inuenitur int̾ra suo¬
uit̃ uiuentiũ: Quia nimirũ qͥ in hoc
mundo suauit̃ uiuunt. ita addhuc
stultisunt: ut hoc ipsũ qͦq nesciant. un¬
de cetiderunt. SeQuITUR:
loco abyssũ. nisi corda hominũ uocat:
Quȩ ⁊ ꝑ lapsũ fluuida. ⁊ ꝑ dupplicitatis
sunt caliginẽ tenebrosa: quȩ num¬
rũ abyssus. ñ esse inse hanc scpientiã
ꝓfitetur: qr iniqͣ mens dũ esse sapiens
carnalit appetit. stultã se adspirita¬
lia ostendit: Nam qr teste paulo sapien¬
tia huiꝰ mundi.stultitia ẽ ante din.
tanto qͥsq amplius utꝰ stultus fit qͣn¬

Expanded text:
tia in eorum terra non potest, qui suaviter vivunt, quia tanto verius stulti sunt, quanto majora perdentes, in minimis laetantur. Hinc Petrus eamdem pravorum stultitiam reprehendit, dicens: Voluptatem existimantes diei delicias, coinquinationis et maculae . Hinc Salomon ait: Risum deputavi errorem, et gaudio dixi: Quid frustra deciperis . Dicat itaque vir sanctus de sapientia: Nec invenitur in terra suaviter viventium, quia nimirum qui in 588 hoc mundo suaviter vivunt ita adhuc stulti sunt, ut hoc ipsum quoque nesciant, unde ceeiderunt. Sequitur:loco abyssum nisi corda hominum vocat? quae et per lapsum fluida et per duplicitatis sunt caliginem tenebrosa. Quae nimirum abyssus non esse in se hanc sapientiam profitetur, quia iniqua mens dum esse sapiens carnaliter appetit, stultam se ad spiritalia ostendit. Nam quia, teste Paulo, Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum , tanto quisque amplius intus stultus fit, quan
Abbreviated transcription (Latin):
disũ. Intueam᷑ qͣlis ad patibulũ uene
rit : ⁊apatibulo qualis abscesserit
mans ped esq ligauerant: nichil in eo
a penis liberũ. nisi cor & lingua reman¬
serat Inspirante dõ totũ illi obtulit:
qđ inse libum inuenit: ut uixta hoc
quos scritũ ÷ corde credet adiustitiã.
ore autẽ confiteretur ad salutem: In
corde autẽ fideliũ. tressum moꝑe
manere uirtutes testatur apłs dicens¬
H unc autẽ manent fid es. spes. Karitas.
Quas cunctas subito repletus: & acce¬
pit latro. & seruauit incruce Fidem
nãq habuit: qͥ regnaturũ dñm ere¬
didit. quẽ secũ parĩt morientẽ uidit
Spem habuit: qui regni eiꝰ aditũ pos¬
tulauit dicens mem̃to mei: dũ ue
neris in regnũ tuũ Karitatẽ qͦq
inmorte sua uiuacit̃ tenuit. qͥ fra

Expanded text:
disum. Intueamur qualis ad patibulum venit, disum. Intueamur qualis ad patibulum venit, et a patibulo qualis abscessit. manus ejus pedesque ligaverant, nihil in eo a poenis liberum nisi cor et lingua remanserat, inspirante Deo totum illi obtulit,  in se liberum invenit, ut juxta hoc quod scriptum est: Corde crederet ad justitiam, ore confiteretur ad salutem . In corde autem fidelium tres summopere manere virtutes testatur Apostolus, dicens: Nunc autem manent fides, spes, charitas . Quas cunctas subita repletus gratia et accepit latro, et servavit in cruce. Fidem namque habuit, qui regnaturum Dominum credidit, quem secum pariter morientem vidit: spem habuit qui regni ejus aditum postulavit, dicens: Memento mei, Domine, dum veneris in regnum tuum . Charitatem quoque i
Abbreviated transcription (Latin):
dñs : qͥ ⁊ illuminabit abscondita tene¬
brarũ & manifestabit c̃silia cordiũ:
Illa itaq ciuitas quȩ sua uicissim sin¬
gulis corda manifestut: ex auro dr̃
simili uitro mundo. ut designet᷑ auro
om̃s tunta claritate fulgeadit. tanta ꝑ¬
spicuitate transluceant. ei tam̃ sapien¬
tiȩ decuiꝰ imagine habent om̃e qđ s̃.
ȩquari ñ possunt᷑: Bene gͦ or̃ Non adeqͦ¬
bitur er aurũ uł uitrũ Ao hoc enim sc̃ĩ
om̃s ad illa gaudia ęt̾na ꝑueniunt: ut
eẽ dõ similes possiit sicut scriptũ est
Cũ apparuerit similes ei erimus: qm̃ ui
debimꝰ eũ sicuti est Ꝙ̾tam̃ scriptũ :

Expanded text:
 illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium . Illa itaque civitas quae sua vicissim singulis corda manifestat, ex auro dicitur similis vitro mundo, ut designetur auro omnes tanta claritate fulgeant, tanta perspicuitate transluceant, ei tamen sapientiae de cujus imagine habent omne quod sunt, aequari non possunt. Bene ergo dicitur: Non adaequabitur ei aurum vel vitrum. Ad hoc enim sancti omnes ad illa gaudia aeterna perveniunt, ut esse Deo similes possint, sicut scriptum est: Cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est ?
Abbreviated transcription (Latin):
nubilat. dũ puritatis uerba quasi fatu¬
itatẽ deuttit. dum uias simplices in¬
nocente declinat: quasi habe abys¬
sus oĩ sapientiã recusat & quia huic
mundo m̃tes dedite. p̃sentis uitȩ cu¬
pis isollicitudinib ꝑturbantur. ⁊io¬
urto eidem sapientiȩ tranqͥllitate

Expanded text:
nubilat, dum puritatis verba quasi fatunubilat, dum puritatis verba quasi fatuitatem devitat, dum vias simplicis innocentiae declinat, quasi habere se abyssus Dei sapientiam recusat. Et quia huic mundo mentes deditae praesentis vitae curis et sollicitudinibus perturbantur, et idcirco ejusdem sapientiae tran
Abbreviated transcription (Latin):
nusua Et app̃hendit drac̃onẽ ser¬
pentẽ antiquũ. qͥ est diabolus ⁊ sata¬
nas: ⁊ ligauit eũ ꝑ annos mille. et
misit in abyssũ ⁊ clausit ⁊ signauit
suꝑ illũ. ut ñseducat amplius gentes.
donec consũment᷑ mille anni Mille¬
nario enĩ numero quantitatẽ tempo¬
ris. sed uniuersitatẽ qͣ regnat eccła
designauit. Antiquus aut̾em serpens.
ligãtus catena in abyssũ mittitur:
quia religatus abonoꝵ cordib. apuo
reꝓboꝵ mentes reclusus: eis a trocius
dominatur. Qui paulo post qͦq de pu¬
teo abyssi eoucide scribit᷑ : quia deini¬
qͦrũ cordib nunc occultȩ seuientib.
tunc accepta contra ȩccłam po testate
inuim aꝑte ꝑsequutionis erũpit Hȩc
itaq abrssus inqͣ nunc diabolus seruat᷑
occultꝰ ñ esse inscpientiã dicit: qr ali¬
enã se auera sapientia iniquis oꝑibꝰ
ostendit Sum enuim malitiã qͥsq tegit
in corde. ore autẽ blanoim̃ta ex hibet:
dum cogitationes suas dupplicitate ob¬

Expanded text:
 et apprehendit draconem serpentem antiquum, qui est diabolus, et satanas, et ligavit eum per annos mille, et misit in abyssum, et clausit, et signavit super illum, ut non seducat amplius gentes, donec consumentur mille anni . Millenario etenim numero non quantitatem temporis, sed universitatem, qua regnat Ecclesia, designavit. Antiquus autem serpens ligatus catena in abyssum mittitur, quia religatus a bonorum cordibus, apud reproborum mentes reclusus, eis atrocius dominatur. Qui paulo post quoque de puteo abyssi educi describitur, quia de iniquorum cordibus nunc occulte saevientibus, tunc accepta contra Ecclesiam potestate, in vim aperte persecutionis erumpet. Haec itaque abyssus, in qua nunc diabolus servatur occultus, non esse in se sapientiam dicit, quia alienam se a vera sapientia iniquis operibus ostendit. Dum enim malitiam quisque tegit in corde, ore autem blandimenta exhibet, dum cogitationes suas duplicitate ob
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusq uultꝰ ad tenditur. simul ⁊ c̃scien¬
tia penitrat᷑: hoc ipsũ aurũ uitro mun¬
dũ simile eẽ memorat᷑ Ibi qͥppe unius¬
cuiq mentẽ ab alterius ocłis mẽbroꝵ
corpulentia non absc̃oit: s patebit
etiam corporis armonia: Sicq: unꝰqͥsq
tinac erit conspicabilis alteri: sicuti
nunc eẽ ñ potest conspicabilis sibi Nunc
sunt: ñ intra uitrea sed intra lutea uas¬
cula c̃ cludunt᷑ Cui scilicet luto ꝑpas
Eripeme deluto: ut ñ inheream Iđ nĩ¬
mirũ habutculũ corpoꝵ paulus domũ
t̃restrem nominat: dicens Scimꝰ qm̃
si t̃restris domꝰ nr̃a huiꝰ habitationis dis¬
soluatur: qđ edificationẽ ex dõ habemꝰ

Expanded text:
tenditur, simul et conscientia penetratur; hoc ipsum aurum vitro mundo simile esse memoratur. Ibi quippe uniuscujusque mentem ab alterius oculis membrorum corpulentia non abscondit, sed patebit etiam corporis harmonia, sicque unusquisque tunc erit conspicabilis alteri, sicut nunc esse non potest conspicabilis sibi. Vet.sunt, non intra vitrea, sed intra lutea vascula concluduntur, cui scilicet luto per pEripe me de luto, ut non inhaeream . Quod nimirum habitaculum corporum Paulus domum terrestrem nominat, dicens: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo h
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus Quigͦ ueniente sapientia
impii inuenti sumꝰ qͥd boni oꝑis deor¬
mus qͦ acciꝑe eand ẽ sapientiã merere¬
mur : huiꝰ itaq scpientiȩ homo p̃ciũ
nescit: & qͥs qͥs a brutis animalibꝰ ratio
nis incellectu oiscretus ẽ: qm suis me
dedisse boni oꝑis ut ad fioem uenir et
agnoscit Quasi enĩ aoꝑ cipieno a sapi¬
entiã p̃ciũdare. ẽ: cognoscenoũ dm̃
actionis suȩ merc edẽ p̾uenire Non eẽ¬

Expanded text:
mortuus est . Qui ergo veniente sapientia impii inventi sumus, quid boni operis dedimus, quo accipere eamdem sapientiam mereremur? Hujus itaque sapientiae homo pretium nescit, quia quisquis a brutis animalibus rationis intellectu discretus est, quoniam qudedisse boni operis ut ad fidem veniret agnoscit. Quasi enim ad percipiendam sapientiam pretium dare est cognoscendum Deum actionis suae mercede praevenire.
Abbreviated transcription (Latin):
N uioꝵ: riuia latissimi ⁊ patentes
Testam̃ti ueteris dicta. quasi angusti
& clausi riui fuerant: qͥ inm̃sas scien¬
tiȩ suȩ sententias collectione obscuris¬
sima constringebant At contra doc¬
trina scȩ ȩccłȩ riui ⁊ lati. ⁊ patentes
sunt: qr eiꝰ dicta ⁊ inuenientib mul¬
ta sunt ⁊ querentib plana Ait gͦ.
Proflinda fluuioꝵ. scrututus est. &
abscondita ꝓdux̃ in lucem: Quia dum
infudit: antiquas ꝓpħantiũ obscuri¬

Expanded text:
viorum rivi latissimi et patentes. viorum rivi latissimi et patentes. . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati et patentes sunt, quia ejus dicta et invenientibus multa sunt et quaerentibus plana. Ait ergo: Profunda fluviorum scrutatusabscondita produxit in lucem; quia, duminfudit, antiquas prophetarum obscuri
Abbreviated transcription (Latin):
hic aliut flumina. nuis antiquoꝵ pa¬
trũ dicta nuncuptur : quis enum
pensare sufficiet. quã uehemens
fluuius dũ legẽ conderit expectore
morsi erupit. quã uehemens flu¬
uius exdauus corde defluxit. quam
salomonis ore. atq om̃iũ ꝓpharũ flu¬
minũ fluenta manarunt : sed horũ
fluminũ uidȩa speciem tenuit: dũ lit¬
tere suꝑficiem seruans. eoꝵ ꝓfunoa
nesciuit: Nos uͦqͥueniente dño in eis in¬
t̃na sp̃italia quęrimꝰ: eoꝵ ꝓfundari¬
mamur Qđ ipse dñs facere dr̃: qr io
nos agere ipso donante p̃ualemus:
dicta legis quȩ caligosa nimis hustoria
obscurat̃. nunc expositio spitalis illu¬
minat Unde ⁊ loquens in parabolis
ꝑ euglium ueritas: disciplis p̃cipit di¬
cens: Qđ oico uob intenebris. dicite in
lumine: ⁊ qđ in aure auoitis. p̃dicate
suꝑ tecta. Aꝑta namq dictti ex ponen¬
tium: fecer̃ nob eẽ iã conspicuas sai
spiens. ⁊ ñ allegoriarũ tenebris obscu¬
II ra: exclamauĩt dicens Locus flu¬

Expanded text:
hic aliud flumina, nisi antiquorum Patrum dicta nuncupantur? Quis enim pensare sufficiet, quam vehemens fluvius, dum legem conderet, ex pectore Moysi erupit? Quam vehemens fluvius ex David corde defluxit? quanta vero Salomonis opere atque omnium prophetarum fluminum fluenta manarunt? Sed horum fluminum Judaea speciem tenuit, dum litterae superficiem tenens, eorum profunda nescivit; nos vero veniente Domino in eis interna spiritalia quaerimus, eorum profunda rimamur. Quod ipse Dominus facere dicitur, quia id nos agere ipso donante praevalemusdicta legis, quae caligosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loquens in parabolis per Evangelium Veritas discipulis praecipit, dicens: « Quod dico vobis in tenebris dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta . Aperte namque dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sentspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus flu
Abbreviated transcription (Latin):
uita laboriosius. quã t̾renis desiderus
estuare : Aut qͥo hic qͥetius. quã huius
nere: Hinc econtra: est ȩgẏptꝰ muscarũ
multitudine ꝑcussa popłs nãq qͥ dm̃
seqͥtur accepit sabbatũ id est reqͥem m̃tis:
ut nullo in hac uita desideriꝵ carna¬
liũ appetitu facigetur: Aegẏptꝰ uͦ quȩ
huiꝰ mundi speciem tenet : muscis ꝑcu¬
tit̾ Musca eium : nimis uisolens ⁊ in qͥ¬
etũ anunal ẽ: Inqͦ qͥd aliud. qͣm in solen¬
tes curȩ desideriorũ carnaliũ desig
tes : ꝑdunt suauitatẽ unguenti qr co¬
gitationes suꝑ fluȩ quȩ assiouȩ in ani¬
mo carnalia cogitante. ⁊ nascuntur
& deficiunt: eam suauitatẽ qͣ uiꝰqͥsq

Expanded text:
vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare? aut quid hic quietius quam hujus nere; hinc e contra est Aegyptus muscarum multitudine percussa. Populus namque, qui Deum sequitur, accepit Sabbatum, id est requiem mentis, ut nullo in hac vita desideriorum carnalium appetitu fatigetur. Aegyptus vero, quae hujus mundi speciem tenet, muscis percutitur. Musca enim nimis insolens et inquietum animal est. In qua quid aliud quam insolentes ctes perdunt suavitatem unguenti ; » quia cogitationes superfluae quae assidue in animo carnalia cogitante nascuntur, atque deficiunt, eam suavitatem, qua unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
luingitur Et mare loqͥtur: ñ est
metũ. Quid enim maris nomine. nisi
sctarium mentiũ amara in qͥetudo
signatur: que dũse uicissim inimici¬
tĩis impetunt: qͣsi aduersantes se
undiq colli dunt Recte ⁊ enim ma¬
re uita scłariũ dicitur: quia dũ ꝓ¬
cellosis actionũ m̃tib concitatur.
ab int̾nę sapientiȩ qͥ ete atq stabilitate
disuingitur: Quo contra: bene ꝑꝓpħam¬
dr̃ Suꝑquẽ reqͥ escet sp̃s m̃s nisi suꝑ
humilem ⁊ qͥ etũ. & trem̃tẽ sermones me¬
os : at̾renis autẽ m̃tib tanto longius sp̃s
fugit: qͣnto apud has qͥetẽ non inuenit:
Contritio & infelicitas inuis eoꝵ: & uiã

Expanded text:
uitur: Et mare loquitur: Non est mecum. - Quid enim maris nomine nisi saecularium mentium amara inquietudo signatur; quae dum se vicissim inimicitiis impetunt, quasi adversantes se undae collidunt? Recte enim mare vita saecularium dicitur, quia dum procellosis actionum motibus concitatur, ab internae sapientiae quiete atque stabilitate disjungitur. Quo contra bene pr quem requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos ? A terrenis autem mentibus tanto longius spiritus fugit, quanto apud has quietem non invenit. Contritio et infelicitas in viis e
Abbreviated transcription (Latin):
anima: ꝑ ꝓpħam dicit Sisepara¬
ueris p̃ciosum auili: quasi osmeũ
eris. Uilis qͥppe dõ .ẽ. mundus prȩ¬
sens: preciosa uͦ ei est anima hũ¬
na. Quigͦ auili preciosũ separat:
quasi osdñ uocatur: quia ꝑ eũ ds
uerba sua exerit: qͥ abamore pre¬
sentis scłi loquendo quȩ potest hu¬
manã animã euellit Et quia testa¬
mti noui doctores ad hoc usq ꝑ¬
Sucasunt ut occultas qͦq allego¬
piarũ caligines inueteri testamen¬
to rimarent: recte subditur¬

Expanded text:
separaveris pretiosum a vili, quasi os meum eris . Vilis quippe Deo est mundus praesens, pretiosa vero ei est anima humana. Qui ergo pretiosum a vili separat, quasi os Domini vocatur, quia per eum Deus verba sua exerit, qui ab amore praesentis saeculi loquendo quae potest, humanam animam evellit. Et quia novi Testamenti doctores ad hoc usque perducti sunt, ut occultas quoque allegoriarum caligines in veteri Testamento rimentur, recte subditur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissũ tunc auoiumꝰ: etiam nunc
completũ uidemus Ecce enim in
scĩs p̃dicatoribꝰ ⁊ ñ ex iudȩa ꝑgenitis.
ꝑ cunctã ȩccłam toto orbe diffusam
fluenta cȩlestiũ mandatoꝵ ubtim
manant ore gentiliũ Quia enim
inpetris riuõs aꝑuit: exduris qͦq¬

Expanded text:
omissum tunc audivimus, etiam nunc completum videmus. Ecce enim in sanctis praedicatoribus, et non ex Judaea progenitis, per cunctam Ecclesiam toto orbe diffusam, fluenta caelestium mandatorum ubertim manant ore gentilium. Quia enim in petris rivos aperuit, ex duris q
Abbreviated transcription (Latin):
ritate iustitiȩ: obriũ. qx nullũ ha¬
buer̃ umqua contagiũ culpe Homi¬
nes uͦ iusti quã dui in hac carne corrup¬
tibili mortalit̾ uiiunt: aurũ qͥo em
eẽ possunt. obri ⁊ũ om̃ino ñ possunt:
qr corpus qđ corrũ pitur ad grauat
animã. ⁊ deprimit t̾rena in habitatio
sensũ multa cogitaNtem Nam qͣmuis
in hacuita ex magna iustitiȩ clarita¬
te resplendeant: nequaquã tam̃ ao
purũ peccatoꝵ sordib carent. iohe
apło attestante: qͥ ait: sidixerunꝰ qr
peteatũ n habemꝰ. nos i psos seducimus

Expanded text:
tiae; obrizum, quia nullum habuerunt unquam contagium culpae. Homines vero justi, quandiu in hac carne corruptibili mortaliter vivunt, aurum quidem esse possunt, obrizum esse omnino non possunt, quia corpus, quod corrumpitur, aggravat, animam: et deprimit terrena inhabitatiosensum multa cogitantem . » Nam quamvis in hac vita ex magna justitiae claritate resplendeant, nequaquam ad purum, peccatorum sordibus carent, Joanne apostolo attestante, qui ait: « Si dixerimus quia peccatum n
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ inbonam partẽ ꝑ ꝓpħam dr̃:¬
& mittet id qđ saluatũ fuerit dedomo
uida: & qđ reliquum est mittet ra¬
dicẽ deorsũ. ⁊ faciet fructũ sursum:
Acsi apte diceretur Inimis cogitatio
nascitur : ut in sũmis retributio red¬
datur Dicat gͦ. Aosilicẽ extenditiu:
manũ suã. subuertit aradicib mon¬
tes: qr dũ duriciã gentiũ sc̃a p̃dicatio
petut: suꝑboꝵ altitudinẽ funoitus
strauit Quia uͦ eos qͦsa cogitationib
t̾renis euacuat donis celestib replet.
& qͦs in infimis curis exaurit suꝑnis
rigat fluentis: mox seqͥtur
gentiłiũ cordib: fluuios p̃dicatio¬
nis aꝑuit Sicut ꝑ propħam qͦq:
deirriganda dr̃ arioitate genuliũ
Posuit desertũ in stagnũ aque. ͣñ sne aqua

Expanded text:
Unde et in bonam partem per prUnde et in bonam partem per prmittet id quod salvatum fuerit de domo Juda, et quod reliquum est, mittet radicem deorsum, et faciet fructum sursum . Ac si aperte diceretur: In imis cogitatio nascitur, ut in summis retributio reddatur. Dicat ergo: Ad silicem extendit manum suam, subvertit a radicibus montes, quia dum duritiam gentium sancta praedicatio petiit, superborum altitudinem funditus stravit. Quia vero eos quos a cogitationibus terrenis evacuat donis coelestibus replet, et quos infimis curis exhaurit supernis rigat fluentis, mox subditur: gentilium cordibus fluvios praedicationis aperuit, sicut per prophetam quoque de irriganda dicitur ariditate gentilium. Posuit desertum in stagna aquarum, et terram
Abbreviated transcription (Latin):
ntransit: s ñ ꝑtransiit: Aplis qͥppe
infidelẽ popłm a ꝑfidia funditus
pulsa ab infid elitute iudeoꝵ : deflex̃
aouocationẽ gentiũ Unde adhue
deeadẽ leena dicitur¬
adsilicẽ extenoit: qr ao duriciam
gentiũ suȩ brachtũ p̃dicationis misit
Uñde & eisdẽ beatꝰ iob passionis suȩ
hystoriã p̃sciens gentibꝰ in notescen¬
dam : dicit Scribantur hȩc stilo ferrro
in plumbilamina : uł certe sculpant᷑
insilice Quio uͦ hoeloco montos nisi hui
scłi potestates accipimꝰ. qͥ ꝓterrena
substantia i altũ tument : de quib
psalmista ait: Tange montes: ⁊⁊ fumi¬
gabunt Sed montes aradicibꝰ sunt
huiꝰ scłi potestates in adoratũ om̃ipo¬
tentis dĩ: ab intima cogitatione ceci¬
montes cadunt: qr ad colendũ dm̃
potentes scłi abimis cogitationibꝰ ꝓster¬
nuitur Recte ⁊ enĩ ꝑradicẽ cogitatio
occulta signatur : q ꝑ hoc qđ intus
cernitur. erũpit qđ uideatur foras

Expanded text:
transiit, sed non pertransiit. Apostolis namque infidelem populum a perfidia funditus pulsa ab infidelitate Judaeorum, deflexit ad vocationem gentium. Unde adhuc de eadem leaena diciturad silicem extendit, quia ad duritiam gentium suae brachium praedicationis misit. Unde et idem beatus Job passionis suae historiam praesciens gentibus innotescendam, dicit: Scribantur haec stylo ferreo in plumbi lamina, vel certe sculpantur in silice . Qui vero hoc in loco montes, nisi hujus saeculi potentes accipimus, qui pro terrena substantia altum tument? De quibus Psalmista ait: Tange montes, et fumigabunt . Sed montes a radicibus sunt hujus saeculi potestates in adoratum omnipotentis Dei ab intima cogitatione cecimontes cadunt, quia ad colendum Deum potestates saeculi ab imis cogitationibus prosternuntur. Recte etenim per radicem cogitatio occulta signatur, quia per hoc quod intus non cernitur, erumpit quod videatur foris.
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendũ magnoꝑe. ẽ. qr tantõ una queque
anima fit p̾ciosior ante ocłos oĩ: quato ꝓ
amore ueritatis despectior fuerit anit
ocłossuos: hinc Aosaul dr̃ Nonne cum
paruulus eẽs inocłis tuis. caput te costi¬
tui intribubꝰ isrł : acsi aꝑte diceret:
Magnus mͥ fiusti. qr despectus tibi: sed nunc
magnꝰ tͥ es : factus es mͥ despectus : Un¬
de ⁊ ꝑꝓpħam dr̃ Ue qͥsapientes estis
mocłis ur̃is. ⁊ corã uobis met ipsis pru¬
dentes. Tanto gͦ fit qͥsq uilior dõ: qͣn¬
to preciosiorsibi. Tanto preciosior dõ.
quanto ꝓpt̾ eum iulior sibi: quia hu¬
milia respicit: ⁊ alta a longe cognos
cit Om̃e itaq p̃ciosũ: uidit ocłs eius
Inscriptura sacra. uidere dĩ aliquan¬
do ꝓeligere ponitur: sicut in euanglo
scriptũ ẽ Cum eẽs sub ficu. ui dite
id est positũ te subumbra legis elegi:
U idit gͦ p̃ciosũ: quia humilia elegit
In firma mundi elegit os: ut c̃funde¬
ret fortia. Uidit p̃ciosũ: cũ humanã

Expanded text:
Sciendum magnopere est quia tanto unaquaeque anima fit pretiosior ante oculos Dei, quanto prae amore veritatis despectior fuerit ante oculos suos. Hinc ad Saul dicitur: Nonne cum parvulus esses in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel ? Ac si aperte diceret: Magnus mihi fuisti, quia despectus tibi; sed nunc quia magnus tibi es, factus es despectus s estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Tanto ergo fit quisque vilior Deo, quanto pretiosior sibi; tanto pretiosior Deo, quanto propter eum vilior sibi: Quia humilia respicit, et alta a longe cognosI. Omne itaque pretiosum vidit oculus ejus. In Scriptura sacra videre Dei, aliquando pro eligere ponitur, sicut in Evangelio scriptum est: Cum esses sub ficu, vidi te ; id est, positum te sub umbra legis elegi. Vidit ergo pretiosum quia humilia elegit: Infirma enim mundi elegit Deus, ut confunderet fortia . Vidit pretiosum, cum humanam
Abbreviated transcription (Latin):
talẽ uidit : sed qđ morte sua mortẽ
nram destrueret. muume ad tendit:
Conspex qͥdem uulturẽ: sed ocłos uul¬
turis non aspex̃ Quidũ humilitatis
eiꝰ uias qͥb nos ad alta subleuauit con¬
si derare noluit: semitã eiꝰ ignorauit:
Neq enĩ pensare studuit: qđ eius
nos humilitas leuaret ad cȩlestia. & mor¬
tis eius intentio reformaret aduitã:
Semitã igitur ignorauit auis. nec intui¬
tus e ocdos uulturis. Quia ⁊ siuidit eũ
quẽ in mortẽ tenuit uide noluit qͣn¬
ta uite nr̃ȩ gła de eiꝰ mortersequeret᷑.
Unde ad crudelitatẽ qͦq ꝑsecutionis exar¬
sit: uerba uitȩ ꝑciꝑȩ renuit. p̃dicato¬
res regni celorũ ꝓhibendo. seiuendo.
ingentilitatis collectione̾ disꝑsisunt:¬

Expanded text:
talem vidit, sed quod morte sua nostram talem vidit, sed quod morte sua nostram mortem destrueret minime attendit. Conspexit quidem vulturem, sed oculos vulturis non aspexit, qui dum humilitatis ejus vias, quibus se nos ad alta sublevavit, considerare noluit, semitam avis ignoravit: neque enim pensare studuit, quod ejus nos humilitas sublevaret ad coelestia, et mortis ejus intentio reformaret ad vitam. Semitam igitur ignoravit avis, nec intuitus est oculos vulturis, quia etsi vidit eum, quem in morte tenuit, videre noluit quanta vitae nostrae gloria de ejus morte sequeretur. Unde ad crudelitatem quoque persecutionis exarsit, verba vitae percipere renuit, praedicatores regni coelorum prohibendo, in gentilitatis collectionem dispersi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ignorauit auis: nec intuit᷑ ẽ. Poccłos
uulturis. Quis hoc loco aiuis nomine. ni¬
si ille signatur qͥ corpꝰ carneũ qđ assũpsit.
ascendendo ad ȩthera librauit: qͥ apte
qͦq etiam uulturis appellatione
exprimitur Wltur quippe dũ uo¬
lat si iacens cadauer conspicit: adesũ
se cadaueris de ponit & plerumq
sic inmorte capitur: dũ admortuũ ani¬
mal desũmis uenit: Recte gͦ mediator¬
dĩ ⁊ hominũ redemtor nr̃. uulcuris
appellatione signatur: qͥ manens in
altituoine diuinitatis suȩ. quasi qͦdã
uolati sublim. cadauer mortalita¬
tis nee conspex̃ ininfimis: & sese dece¬
lestib adima sum misit Fieri qͥppe
ꝓ pt̃ nos homo: dignatus est & oum
mortuũ animal petut: mortẽ apud
nos qr apudse erat inmortalis inuenit:
S huiꝰ uulturis oculus fuit ipsa inten¬
tio nr̃ȩ resurrectionis: quia ipsȩ ad
triduũ mortuus. ab et̾na nos morte li¬
bauit. Ile gͦ ꝑfidus uideȩ popłs mor¬

Expanded text:
tam ignorabit avis, nec intuitus est eam oculus vulturis. - Quis hoc loco avis nomine nisi ille signatur, qui corpus carneum quod assumpsit, ascendendo ad aethera libravit? Qui apte quoque etiam vulturis appellatione exprimitur. Vultur quippe dum volat, si jacens cadaver conspicit, se ad esum cadaveris deponit, et plerumque se in morte capitur, dum ad mortem animal de summis venit. Recte ergo mediator hominum redemptor noster vulturis appellatione signatur, qui manens in altitudine divinitatis suae, quasi a quodam volatu sublime cadaver mortalitatis nostrae conspexit in infimis, et sese de coelestibus ad ima submisit. Fieri quippe propter nos homo dignatus est, et dum mortuum animal petiit, mortem apud nos, qui apud se erat immortalis, invenit. Sed hujus vulturis oculus fuit ipsa intentio nostrae resurrectionis, quia ipse ad triduum mortuus ab aeterna nos morte liberavit. Ille ego perfidus Judaeorum populus mor
Abbreviated transcription (Latin):
institutores qͥq ignorando posuer̃.
nstitores enim negociatores dicimꝰ : ꝓ
eo qđ exercendo oꝑi insistant: Sed ut̃q
sermo lice̾t in uoce dissonet: in intel¬
lectu ñ oiscrepat Qiua om̃s qͥfio eliũ
mores instituunt: sp̃itale negocium
gerunt: ut cũ p̃dicationẽ suis auorto¬
ribꝰpbent: ab eis fio ẽ ⁊ oꝑa recta ꝑci¬
piant Sicut de scã ȩccła scriptum ẽ:
S inoonẽ fecit: ⁊ uendidit. Se qͣ& pauꝰ¬
lopost illic dr̃. Uidit: qđ bona est
negociatio eiꝰ. Qui hoc loeo instituto¬

Expanded text:
iptores quique ignorando posuerunt. Institores enim negotiatores dicimus, pro eo quod exercendo operi instant. Sed uterque sermo, licet in voce dissonet, intellectu tamen non discrepat; quia omnes, qui fidelium mores instituunt, spirituale negotium gerunt, ut cum praedicationem suis auditoribus praebent, ab eis fidem, et opera recta percipiant, sicut de sancta Ecclesia scriptum est; Sindonem fecit et vendidit ; de qua et paulo post illic dicitur: Vidit quod bona est negotiatio ejus . Qui hoc loco instituto
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. hieremias ꝓ pħa intuens: deplorat
dicens: Quo modo obscuratũ ẽ. aurũ. inu¬
tatusẽ. color optimus Aurũ nãq obs¬
cu ratũ ẽ: ꝙr in eis antiquus ille fideiatq
in nocentiȩ splendor: irruente ꝑfidia
maliciȩ se nocte fuscauit Quia igitur
qͥd fuit audiuimꝰ: locus saphẏri lapi¬

Expanded text:
nem hic propheta intuens, deplorat, nem hic propheta intuens, deplorat, dicens; Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Aurum namque obscuratum est, quia in eis antiquus ille fidei atque innocentiae splendor, irruente perfidia, malitiae se nocte fuscavit. Quia igitur quid fuit audivimus: Locus scilicet sap
Abbreviated transcription (Latin):
Uniuersos filios tuos: doctos adño. Quia igi¬
tur de iudȩa nũquã scẽ animȩ quȩ cȩ̃¬
lestẽ uitã ducerent oefuer̃: dr̃. Locus
saphyri : lapides eiꝰ. & qr magna uitȩ
acsapientiȩ claritate ꝑfidẽ fulsit : ad¬
ungitur. Et glebȩ illius : aurũ. Quio ꝑ
glebas. nisi collectiones singuloꝵ ordinum.
ac multitudines designantur : glebȩ autẽ:
exhumore ⁊ puluere constrũguntur.
O m̃s gͦ qͥrore gr̃ȩ infusi. ex mortis debito
se puluerẽ esse ueraci cognitione confessi-
s̃ : cũ uite uirtute clarescerent. quasi au¬
habuit in ꝓphetis: glebas in doctorib
glebas in patrib antiquis: qͥ magna se
infusione gr̃ȩ. in ꝓfessiones & oꝑis ũnani¬
mitate tenuerunt: Dicat gͦ ⁊glebȩ illa
aurũ : quia in eo multitudo sp̃italue
to maiorę uirtute claruit: quanto se
dm̃ acꝓximũ maiori unanimitate cons¬
tenebres obscuratũ Cuiꝰ ꝓfecto nigredi¬

Expanded text:
Universos filios tuos doctos a Domino. Quia igiUniversos filios tuos doctos a Domino. Quia igitur de Judaea nunquam sanctae animae, quae coelestem vitam ducerent defuerunt, dicitur: Locus sapphiri lapides ejus. Et quia magna vitae ac sapientiae claritate per fidem fulsit, adjungitur: Et glebae illius aurum. Quid per glebas, nisi collectiones singulorum ordinum ac multitudines designantur? Glebae autem ex humore et pulvere constringuntur. Omnes ergo qui, rore gratiae infusi, ex mortis debito se pulverem esse veraci cognitione confessi sunt, dum vitae virtute clarescerent, quasi auhabuit in prophetis, glebas in doctoribus, glebas in Patribus antiquis, qui magna se infusione gratiae in professionis et operis unanimitate tenuerunt. Dicat ergo: Et glebae illius aurum, quia in ea multitudo spiritalium tanto majori virtute claruit, quanto se in Deum ac proximum majori unanimitate constenebris obscuratu
Abbreviated transcription (Latin):
dons terminos tuos in lapides desidore¬
bidnss teniuersos filios tuos doccos adño
S trauit naq inilla pordinẽ lopide dĩs
in eascas animas meritoꝵ diuersitcate dis¬
taris. fundauit eã in saphyras: qͥ scide¬
cetlapioes coloris aerei similituoinẽ te¬
nent qr robur eccłe in animabꝰ cȩlestia
appetentib solidat̃: Et qm̃ iaspis uiri
dis ẽ coloris: iaspidem ꝓpugnacula eiꝰ
it in lapides sculptos Hi qͥppe porte sunt
in eã multituoo credentiũ Qui ꝓ eo etiã
qđ magnis oꝑib pollent. ⁊ id qđ loquẽ¬
tes asserunt uiuentes ostendunt: ñ puri
sed sculpti eẽ lapides memorantur. In qͦꝵ
enim uita recta oꝑatio cernitur: quasi
in eisdẽ ipsis ex primitur qđ eger̃. Ubi om¬
nẽ qͦq scõꝵ nunerũ: generali collectio¬
ne concludens: sub dĩdit Om̃s terminos
tuos: in lapides desiderabiles Et tanquã
si audientes ista peteremus: ut hos lapi¬
des quos diceret. indicaret: adiunxit

Expanded text:
esiderabiles, universos filios tuos doctos a Domino . Stravit namque in illa per ordinem lapides, quia in ea sanctas animas meritorum diversitate distinxit. Fundavit eam in sapphiris, qui scilicet lapides coloris aerei in se similitudinem tenent, quia robur Ecclesiae in animabus coelestia appetentibus solidatur. Et quoniam dis est coloris, jaspidem propugnacula ejus it in lapides sculptos; hi quippe portae sunt credentium. Qui pro eo etiam quod magnis operibus pollent, et id quod loquentes asserunt, viventes ostendunt, non puri, sed sculpti lapides esse memorantur. In quorum enim vita recta operatio cernitur, quasi in eisdem ipsis exprimitur quod egerunt. Ubi omnem quoque sanctorum numerum generali collectione concludens, subdidit: Omnes terminos tuos in lapides 580 desiderabiles . Et, tanquam si audientes ista peteremus ut hos lapides quos diceret indicaret, adjunxit:
Abbreviated transcription (Latin):
nationis pondus. graue sentiebat psal¬
mista : cũ diceret Heume qđ in colatꝰ
m̃s ꝓlongatus ẽ. habitaui cũ habitan¬
tib cedar: multũ incola fuit anima
mea Ab hac eripi qͦntotius anhelabat.
cũ sũꝑnis desiderus fła glans oiceret:
S itunt anima mea ad dm̃ uiuũ qͦndo
ueniã ⁊ apparebo ante faciem dĩ mei:
S hoc desideriũ nescuint: qͥcor inter¬
renis uoluptatibꝰ defigunt Dũ enĩ
sola quȩ s̃ uisibilia diligunt: ꝓfecto
inuisibilia uł si credunt eẽ ñ diligunt.¬
qr dũ niinis se exterius sequunt᷑. etiam
m̃te carnales fuint Simul enĩ in hac
uita ut̃q popłs currit. s non simul ad
ucã ꝑpetuã ꝑuenit: qr lapioẽ caliginis et
umbrã mostis diuidit torrens appło
ꝑegrinante Acsi aꝑte dicat. Eos qͦs mo¬
do uł infidelitas exce̾cat. uł crudelitas.
obdurat: flammarũ flutius a conspec¬
tu aet̾ñi iudicis exiens. ab electorum
tunc ppło separat : ut tunc abonis
ignis districti examinis diuidat. quos

Expanded text:
nationis pondus grave sentiebat Psalmista, cum diceret: Heu me! quia incolatus meus prolongatus est: habitavi cum habitantibus Cedar, multum incola fuit anima mea . Ab hac eripi quantocius anhelabat, cum supernis desideriis flagrans diceret; Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Sed hoc desiderium nesciunt qui cor in terrenis voluptatibus defigunt. Dum enim sola quae sunt visibilia diligunt, profecto invisibilia, vel si credunt equia dum nimis se exterius sequuntur, etiam mente carnales fiunt. Simul enim in hac vita uterque populus currit, sed non simul ad perpetuam pervenit, quia Lapidem caliginis et umbram mortis dividit torrens a populo peregrinante. Ac si aperte dicat: Eos quos modo vel infidelitas excaecat, vel crudelitas obdurat, flammarum fluvius a conspectu aeterni judicis exiens, ab electorum tunc populo separat, ut tunc a bonis ignis districti examinis dividat quos
Abbreviated transcription (Latin):
tis illuo ⁊ indignosuͦos iudicatis ȩt̃nȩ
uitȩ : ecce conuertim᷑ ad gentes : De qͥbꝰ
& ꝑ psalmistã dr̃ Transferunt᷑ montes:
incormaris  Quia repussi auid eis apli:
in hoc gentilittas scło sunt translati¬
Quis gͦ qͥ inm̃sa ouricia ꝓobscuritate
cordis qͦsi qͥdã lapis caliginis ⁊umbra
mortis a ꝑegrinante scõꝵ ppło diui¬
dunt᷑ nisi hĩ qͦs pes egentis hominis est
oblitꝰ. ĩd. ẽ. qͦsp̃dicatores dñi uidelicet
tumore reliquer̃ : eoꝵq: om̃ino oblitis:
dũ p̃dicationis suȩ semina assolã fruc¬
lificationẽ gentiũ transtuler̃ : quos
recte qͦq ⁊ in uios uocat: qr dũ in in¬
sic ob dur&uit: uł qualis oudũ fue¬
rit. uł qͥd post ꝑtulerit audiamus:¬

Expanded text:
tis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . De quibus et per Psalmistam dicitur: Transferentur montes in cor maris , quia repulsi a Judaea apostoli in hoc gentilitatis saeculum translatiitate cordis, quasi quidam lapis caliginis et umbra mortis, a peregrinante sanctorum populo dividuntur, nisi hi quos pes egentis hominis est oblitus, id est quos praedicatores Domini, videlicet tumore reliquerunt, eorumque omnino obliti sunt, dum praedicationis suae semina ad solam fructificationem gentium transtulerunt? Quos recte quoque et invios vocat, quia dum in insic obduruit, vel qualis dudum fuerit, vel quid post pertulerit, audiamus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd facimꝰ qr hic homo multa signa facit:
Uł certe. uidete qr nihil ꝓficimꝰ : ecce totꝰ
mundus post eũ uadit Uidebant unde
c̃uerti debuerant: atq exinde ꝑuersio¬
res fiebant Quȩrebant extinguere:
quẽ cernebant mostuos uiuificare Ino¬
re tenebant legẽ : s legis ꝑse quebant᷑
auctorẽ: Terra gͦ deqͣ oriebat᷑ panis.
in loco suo igne subuersa.ẽ: qr uidea in

Expanded text:
signa facit? vel certe: Videtis quia nihil proficimus, ecce totus mundus post eum vadit . Videbant unde converti debuerant, atque exinde perversiores fiebant. Quaerebant exstinguere quem cernebant mortuos vivificare. In ore tenebant legem, sed legis persequebantur auctorem. Terra ergo de qua oriebatur panis, in loco suo igne subversa
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ Auget reatũ culpȩ sequentis :¬
culpe casus. tanto maioris ẽ criminis:
qͣnto pͥusquã cad et. maioris potuit. ẽẽ.
uirtutis Dicat᷑ gͦ iudea. dicat᷑ qͥd fue¬
rit: & p̾cedentiũ magnitudo uistutũ.
crescat ad cumulũ sequentiũ delictoꝵ
Locus saphiri lapioes eiꝰ⁊ glebe illius
aurũ Quid enim hoc loco ꝑlapides.
nisi scoꝵ ac fortiũ m̃tes accipimꝰ  in scrip¬
tura & enĩ sacra: aliquando lapides
inmalo. aliqͦndo uͦ inbono accipi solent:
Nã cũ lapisꝙꝓ insensibilitate ponit᷑: dura
ꝑ lapides corda signantur Unoe peꝑ¬
ioħem dr̃. Potens ẽ os de lapioib istis
suscitare filios ab rabȩ. Qui uidelicet
nomine lapidũ. corda gentiliũ oesig¬
nant: dura tunc atq insensibilia ꝑ in¬

Expanded text:
a.---Auget reatum culpae sequentis pque casus tanto majoris est criminis, quanto priusquam caderet majoris potuit esse virtutis. Dicatur ergo Judaea, dicatur quid fuerit, et praecedentium magnitudo virtutum crescat ad cumulum sequentium delictorum. Locus sapphiri lapides ejus, et glebae illius aurum. Quid enim hoc loco per lapides, nisi sanctorum ac fortium mentes accipimus? . In Scriptura etenim sacra aliquando lapides in malo, aliquando vero in bono accipi solent. Nam cum lapis pro insensibilitate ponitur, dura per lapides corda signantur. Unde eitur: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Qui videlicet nomine lapidum corda gentilium designat, dura tunc atque insensibilia per in
Abbreviated transcription (Latin):
ioħsait. Si dixerimꝰ qr peccatũ non ha¬
bemis nos ipsos sed ucimus: Eui uide¬
licet corui. subsannantis oculũ effo¬
diunt: quia prauorũ acꝑuicatiũ
hominũ intentionẽ uincunt Ex hoc
ituq testimonio. si hic qͦq torrens
p̃dicatio debet intelligi. lapidem
caliginis & umbrã mortis diudit tor¬
rens ua ppło ꝑ egrinante. qr scor
p̃oicatio obdurattis m̃tes reꝓborũ
deserit : & adpia humiliũ se corda
loco alius accipitur e

Expanded text:
ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus . Qui videlicet corvi subsannantis oculum effodiunt, quia pravorum ac pervicacium hominum intentionem vincunt. Ex hoc itaque testimonio, si hic quoque torrens praedicatio debet intelligi, Lapidem caliginis et umbram mortis dividit torrens a populo peregrinante, qui sanctorum praedicatio obduratas mentes reproborum deserit, et ad pia humilium se corda loco alius accipitur e
Abbreviated transcription (Latin):
re consueuerat: quȩ legis uerba ꝓfere¬
bat Quã uidelicet legẽ. qr intelligere
iã repbi. atq explanare ñ poterant:
hȩc tra in loco suo igne subuer¬
sa est q fideliũ signã conspictesisꝰ in¬
uidiȩ se fasce concremauit : Cura eni
semꝑ inuidia de suꝑbra nasci solet
in loco suo igne perut Quȩ iocirco
arsit inuidia : quia suꝑbia fonret¬
qͥt: Terra gͦ quȩ prius panẽ habuit.
post ignẽ subuersa est: qm̃ sinagoga que
mandata dĩ ꝑ legẽ ꝓtulit. nascentẽ eccłam
ꝑsequens in uidiẽ se igne c̃sumsit An non

Expanded text:
ba proferebat. Quam videlicet legem, quia intelligere jam reprobi atque explanare non poterant, haec terra in loco suo igne subversa est, quia fidelium signa conspiciens, invidiae se face concremavit. Quia enim semper invidia de superbia nasci solet, in loco suo igne periit, quae idcirco arsit invidia, quia superbiam non reliquit. Terra ergo quae prius panem habuit, post igne subversa est, quoniam synagoga, quae 579 mandata Dei per legem protulit, nascentem Ecclesiam persequens, invidiae se ig
Abbreviated transcription (Latin):
labo in eis: Ampes eiꝰ non erat qͥtentꝰ ui
compedib dicebat. ꝓ qͦ legationẽ fun¬
gor incatena : sed eoꝵ qͥ ũmbra mor¬
tis & lapis caliginis extiter̃ pes homi¬
nis egentis oblitũs ẽ: qr in ipso initio

Expanded text:
labo in eis . An pes ejus non erat, qui tentus in compedibus dicebat: Pro quo legatione fungor in catena ? Sed eorum qui umbra mortis et lapis caliginis exstiterunt, pes hominis egentis oblitus est, quia in ipso initio
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ẽsiderat. Uniuersorũ nomine: et deds
uoluit & reꝓbos comp̃hendi Nãbona fa¬
ciens ⁊ ordinans d̃s. mala uͦ ñ faciens: seo
ab iniqͥs facta. ne in ordinate eueniant
ipse disponens: considerat uniuersorum
finẽ. & pacient̾ tolerat omĩa. atq intu¬
etur electorũ t̃minũ. qđ exmalo cõmu¬
tetur adbonũ : intuetur etiã reꝑborũ
fine. qđ oe malo oꝑe dignũ se trahant᷑
ad suppliciũ. Uidit finem ꝑsequentis
sauli : qͥ ꝓstratus diceret Dñe qͥdme uis
facere : iudit finẽ qͦsi obsequentis disci¬
płi. qđ ꝓ cõmisso scelere. guttur laqueo
stringeret: seq & peccantẽ puniret.
& oeterius puniendo deciꝑet Clioit
niniuitas delinquentes. s ẽsiderauit
finẽ delinquentiũ: penitentiã correctoꝵ¬
U idit qͦq sod omã deliquentẽ : sed consi
derauit finẽ luxuriȩ arooris. ignem
gehennȩ Cioit gentilitatis finem: qđ
possessa iniqͥ tatũ tenebris. qͣndoq fidti

Expanded text:
t. Universorum nomine, et electos voluit et reprobos comprehendi. Nam bona faciens et ordinans Deus, mala vero non faciens, sed ab iniquis facta ne inordinate eveniant ipse disponens, considerat universorum finem, et patienter tolerat omnia, atque intuetur electorum terminum, quod ex malo mutentur ad bonum. Intuetur etiam reproborum finem, quod do malo opere dignum se trahantur ad supplicium. Vidit finem persequentis Sauli, quo prostratus diceret: Domine, quid me vis facere ? Vidit finem quasi obsequentis discipuli, quod pro commisso scelere guttur laqueo stringeret, seque et peccantem puniret, et deterius puniendo deciperet. Vidit Ninivitas delinquentes, sed consideravit finem delinquentium poenitentiam correctorum. Vidideravit finem ardoris luxuriae, ignem gehennae. Vidit gentilitatis finem, quod possessa iniquitatum tenebris, quandoque fidei
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. qr & crudelitate durus ext̾iut
& infidelitate nebulosus : ꝗͥ alio qͦq
uocabulo: umbra inortis dr̃. Umbra
qͥppe talis ex primitur: qualia eiꝰ reu
dequa trahitur fuerint lini amenta
Qius autẽ mortis nomine. nisi oiabolus
uocatur : deqͦ ꝑ quatdã ministri sui sig
illius sequens. eiꝰ inse imagine exp̃ssit
uid uͦ torrentis nomine. nisi ille a coñs¬
pectu trem̃di cudicis ꝑultimũ examen
egrediens. atq electos ⁊ reprobos di¬
uidens ignis uocatur: unoe ꝑ propham
batur asticie eius Quis autȩ in hoer
mundo ꝑegrinat popts. nisi qͥ ad mortẽ
el ectoꝵ currens: habe se patriã nouit
incelestib : & tanto magis illic sperat
inuenire se ꝓpria: qͣnto hic cuncta quȩ
ꝓtereunt a sese. eẽ. deputat aliena: Po¬

Expanded text:
fuit? quia et crudelitate durus exstitit, et infidelitate nebulosus. Qui alio quoque vocabulo umbra mortis dicitur. Umbra quippe talis exprimitur, qualia ejus rei, de qua trahitur, fuerint lineamenta. Quis autem mortis nomine, nisi diabolus vocatur? De quo per quamdam ministri sui signillius sequens, ejus in se imaginem expressit. Quid vero torrentis nomine, nisi ille a conspectu tremendi judicis per ultimum examen egrediens, atque electos et reprobos dividens ignis vocatur? Unde et per prophetam batur a facie ejus . » Quis autem in hoc mundo peregrinatur populus, nisi qui ad sortem electorum currens, habere se patriam novit in coelestibus? Et tanto magis illic sperat invenire se propria, quanto hic cuncta quae praetereunt esse a se deputat aliena.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ dr̃ Oculũ qͥ sub sannat patrẽ. et
qͥ despicit partũ matrissuȩ : effo di¬
ent illum corui detorrentib ꝑuersi
qͥppe. dũ diuina uidicia rep̃hendunt:
subsannant patrẽ: Et qͥlibet heretici.
dũ p̃dicationẽ sc̃e eccłȩ. fecunditatẽq
illius derto endo contemnunt. qͥ aliud
quã partũ matris despiciunt : quam
non imerito eoꝵ qͦq matrẽ dicimus:
qr de ipsa exeunt. qͥc̃tra ipsã loquunt᷑
ioħe at testante qͥ ait A nob̾ exierunt:
sed ñ erant ex nob̾ Hã si fuissent ex

Expanded text:
nem dicitur: Oculum qui subsannat patrem, et qui despicit partum matris suae, effodiant illum corvi de torrentibus . Perversi quippe dum divina judicia reprehendunt, subsannant patrem. Et quilibet haeretici dum praedicationem sanctae Ecclesiae fecunditatemque illius deridenquam partum matris despiciunt? Quam non immerito eorum quoque matrem dicimus, quia de ipsa exeunt qui contra ipsam loquuntur, Joanne attestante, qui ait: A nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si fuis
Abbreviated transcription (Latin):
Notandũ quod sic dehoc iniquo ge¬
neraliter loquitur : ut tameNi
diuinus sermo ad specialem eius
nequitiam deriuaeur. Qui enĩ
dicens lęditur quasi uinea in
primo flore botros eius. & quasi
oliua proiciens germen suum.
Protinus subdit: Congregatio
enĩ ypocrite sterilis: Patenter
in dicat quia in hoc iniquo re¬
probationis sententiam contra
eiꝰ ypocrisin ferat. Sed nunc
pensandũ nobisẽ. qualiter ypo¬
crita sicut uinea in primo flore.
uel sicut oliua florem proiciens
ledatur Si florentem uineam
ꝑ in equalitatem aeris in modera¬
tũ frigus attigerit: protinus
ab om̃i humore uiriditatis are¬
facit Et sunt non nulli. qui
post ꝑuersi itinera: scãs uias sec¬
tari app&urit Sed priusquam
in eis ut diximus desideria bona
roborenitur: quędam illos prȩsen¬
tis sȩculi prosperitas accipit. quę
cos reb exteriorib implicat: &
eorũ mentẽ dũ calore in timi ano¬
ris retralit. quasi exfrigore ex¬
tinguit Et quid quid in eis deuir¬

Expanded text:
Notandum quod sic de hoc iniquo generaliter loquitur, ut tamen divinus sermo ad specialem ejus nequitiam derivetur. Qui enim dicens: Laedetur quasi vinea in primo flore botrus ejus, et quasi oliva projiciens florem suum, protinus subdit: Congregatio enim hypocritae sterilis, patenter indicat quia in hoc iniquo reprobationis sententiam contra ejus hypocrisim ferat.  pensandum nobis est qualiter hypocrita sicut vinea in primo flore, vel sicut oliva florem projiciens laedatur. Si florentem vineam per inaequalitatem aeris immoderatum frigus attigerit, protinus ab omni humore viriditatis arefacit. Et sunt nonnulli qui post perversa itinera sanctas vias sectari appetunt, sed priusquam in eis, ut diximus, desideria bona roborentur, quaedam illos praesentis saeculi prosperitas accipit, quae eos rebus exterioribus implicat, et eorum mentem dum a calore intimi amoris retrahit, quasi ex frigore exstinguit, et quidquid in eis de vir
Abbreviated transcription (Latin):
Quia elemosina suꝑbi diuitis eum
redimere nonual&. quã ꝑp&erata
simul rapina pauperis ante dĩ ocu
los ascendere non ꝑmittit Quod for¬
tasse in telligi aliter potest: quia
sȩpe suꝑbi diuites. & cũ elemosynã
tribuunt : Non hanc pro aeternȩ
uitȩ desi derio. secdsextendenda ui.¬
ta tẽporali largiuntur Mortem
se posse differre dationib credunt:
sed non credat frustra errore de¬
ceptus quod aliquo prȩtio redimex¬
dussit. Quia obtinere ex irpen¬
so munere non ual&. ut finem de¬
bitũ euadat: cuius & iam nequitia
in tercedit uitã Unde & subditur¬

Expanded text:
Quia eleemosyna superbi divitis eum Quia eleemosyna superbi divitis eum redimere non valet, quam perpetrata simul rapina pauperis ante Dlos ascendere non permittit. Quod fortasse intelligi et aliter potest. Quia saepe superbi divites, cum eleemosynam tribuunt, non hanc pro aeternae vitae desiderio, sed pro extendenda vita temporali largiuntur. Mortem se posse differre dationibus credunt. Sed non credat frustra errore deceptus, quod aliquo pretio sit redimendus, quia obtinere ex impenso munere non valet, ut finem debitum evadat, cujus etiam nequitia intercidit vitam. Unde subditur