comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ineuũ ꝓtendenda. Interrogantẽ se thais que¬
rere ibet qui respondeat sibi: miles opera
& re ꝑditã cogitur redire inglorius: & hũc
fructũ reportant miseri amatores eo tam̃
addito. qd̾ aliꝰ reb quas illi ꝑdiderunt ab utit᷑
e quo magis doleant. qui eas meretͥci subri¬
puit sibi successisse ñ putat. nisi stulticiã
&e infortunia animantiũ suosq successus
in auditu omniũ p̃conet᷑ & publicet. Audi
chereã occultũ date pamphile corruptorẽ.
qui meretͥce decepta loquatur egrediens.
Nun quis hic est: Nemo est: Nunquis hic
me sequit᷑ : Nemo homo est. Iã ne erumꝑe
hoc licet nͥgaudiũ ͤ ꝓ uipit̾ nunc ẽ profecto
interfici. cũ me possũ ꝑpeti. Ne hoc gaudiũ
contaminet uita egritudine aliqua. s ne¬
minẽ hic curiosũ interuenire nunc michi
qui me sequat᷑. quiq iam rogitando obtun¬
dat. cruciet enecet quid gestiam. aut quid
letus sim quo ꝑgam: Unde emergam ubi

Expanded text:
in eum protendenda. Interrogantem se Thais quaein eum protendenda. Interrogantem se Thais quaerere jubet qui respondeat sibi. Miles opera et, reperdita, cogitur redire inglorius. Et hunc fructum reportant miseri amatores; eo tamen addito, quod alius rebus, quas illi perdiderunt, abutitur. Et, quo magis doleant, qui eas meretrici subripuit, sibi successisse non putat, nisi stultitiam et infortunia amantium, suosque successus in auditu omnium praeconetur et publicet. Audi Chaeream occultum dare Pamphilae corruptorem. Quid meretrice decepta, loquatur egrediens. Num quis hic est? Nemo est. Num quis hic me sequitur? nemo homo est. Jamne erumpere hoc licet mihi gaudium? Proh Jupiter, Nunc est profecto, interfici cum me possum perpeti: Ne hoc gaudium contaminet vita aegritudine aliqua. Sed neminem hic curiosum intervenire nunc mihi Qui me sequatur, quique jam rogando, obtundat, cruciet, enecet, Quid gestiam? aut quid laetus sim? quo pergam? unde emergam? ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Thaidem gͦ suam expacto sic conuenit: iure non
uirib agens. Orimũ thais hoc michi responde:
cũ tibi do istam uirginẽ. dixtin hos dies michi
solidare te: Thais. quid tũ postea. Concedere
uidetur: que ñ negat. Traso. At mͥ ante ocłos
corã amatorẽ adduxtituũ. Et illa. Quid cũ eo
litigas: Eoce quia amice patrocinio nec uerba
miscere cũ piuali licitũ est. Cũ eo inquit te
in elam subduxisti. Et illa. Lubuit inquit.
pampbiliã gͦ redde huc: nisi mauis exipi. E quũ
o iuistũ petere uidetur cũ repeti possit quod
ob causam datũ est: si ea secuta non fuerit. Qͥd
multa: Ad clamorẽ mneretricis contribules con¬
uicaneiq conueniunt. turba fit. conuiciatur
miles petenti uirib & iure resistitur: denũ¬
tiaturq fuctifero omniũ ineptissimo ut lin¬
guã manusq contineat: quia si quippiam tur¬
be fecerit. aut moliminis sibi loci. diei. torto¬
risq memoria inustione signoꝵ ꝓmittit᷑.

Expanded text:
Thaidem ergo suam ex pacto sic convenit, jure non Thaidem ergo suam ex pacto sic convenit, jure non viribus agens. Primum: Thais hoc mihi responde, cum tibi do istam virginem, dixtin hos dies mihi soli dare te? Thais: Quid tum postea? Concedere videtur, quae non negat. Thraso: At mihi ante oculos coram amatorem adduxti tuum. Et illa: Quid cum eo litigas? Ecce quia amicae patrocinio, nec verba miscere cum rivali licitum est: Cum eo, inquit, clam te subduxti mihi. Et illa: Libuit, inquit. Pamphilam ergo redde huc, nisi eam mavis eripi. Aequum et justum videtur petere, cum repeti possit, quod ob causam datum est, si ea secuta non fuerit. Quid multa? Ad clamorem meretricis contribules, convicaneique conveniunt, turba fit, conviciatur miles, petenti viribus et jure resistitur, denuntiaturque furcifero omnium ineptissimo, ut linguam manusque contineat, quia si quidpiam turbae fecerit, aut moliminis, sibi loci, diei, tortorisque memoria inustione signorum, promittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quit parmeno. misera p̃amore exclusit hunc
fmas. Quid multa: Id agit fallacia meretricis.
ut unus amantiũ asteri pͥores partes cedat per
aliquot dies: dũ deteriꝰ reb amissis emungatur
amisus. Mos est enĩ gerendus chaidi. q̃ ꝓfusioreᷤᷤ
que ꝓfusiores & ꝑditiores admittit. Interĩ quid
unare queant aut mut̾e: exclusi deliberarent.
Nam potissimꝰ ẽ apud eam: qui nouissima mittit
ubi uero pͥorẽ emunxerit redit alter. exclusoq
pͥore. telegat ei mestam doloris sui ꝓuinciam. In¬
sanit gͦ miles & in impetu doloris potiꝰ uł mori¬
endũ eẽ decernit. quã in se contumeliam tam
insignẽ accipiat: familiam conuocat disponit bel¬
lũ & ꝓstibulũ collectis uirib expugnare decer¬
nit. Drogreditur. mente & ore reuoluit inuiriã
loquit᷑ grãdia. minis feruet:. s cũ ad conflictum
accedit. memor amoris pͥstini p̃ceptũ recolit mi¬
litare. quo ex auctoritate scipionis liquet. quia

Expanded text:
quit Parmeno, misera prae amore exclusit hunc quit Parmeno, misera prae amore exclusit hunc foras. Quid multa? Id agit fallacia meretricis, ut unus amantium alteri priores partes cedat per aliquot dies, dum deterius rebus amissis emungatur admissus. Mos est enim gerendus Thaidi, quae profusiores et perditiores admittit. Interim quid donare queant, aut mittere, exclusi deliberant. Nam potissimus est apud eam, qui novissima mittit. Ubi vero priorem emunxerit, redit alter, exclusoque priore, delegat ei moestam doloris sui provinciam. Insanit ergo miles, et in impetu doloris potius vel moriendum esse decernit, quam in se contumeliam tam insignem accipiat. Familiam convocat, disponit bellum, et prostibulum collectis viribus expugnare decernit. Progreditur, mente et ore revolvit injuriam. Loquitur grandia, et minis fervet; sed cum ad conflictum accedit, memor amoris pristini, praeceptum recolit militare, quo ex auctoritate Scipionis liquet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dis satis: nec paciat᷑ contumelias meretricũ
ne una falsa lacrimula. quã ocrilos misere te¬
endo iuxui expresserunt restinguent amantis
sie: & ultro accusantes idagent. ut ultroneum
iippliciũ pr̃ẽt. Nam sapienter amare nemo faci¬
ius potest: quã ratione insanire. Hic gͦ ꝑhedrie
ethadis ea condicione int̾est. u̾bis: ut qd̾ uerum
indierit. taceat & contineat optime. Sin falsum
ast uanũ aut fictũ: continuo palã effundit. Ple¬
nus rimarũ est: hac atq illac effluit. Utrumq
inuit. irridet utrũq: qm̃ alterũ fallere. alterũ
udet irreuocabilit̾ insanire. Ait gͦ exclusus &
gemens p̃dolore. o thais citmã eẽt michi pars eqͣ
amoris tecũ: ac pariter fieret ut aut hoc tibi do¬
sent. aut ego istuc abs te factũ nichilipenderem:
thais adhec. Ne crucia te obsecro anime iiphedria.
ñ pol quoquẽquã plus amẽ. aut plus diligam eo
feci. s ita erat res. faciendũ fuit. Plane credoin¬

Expanded text:
plus satis, nec patiatur contumelias meretricum, plus satis, nec patiatur contumelias meretricum, quae una falsi lacrymula, quam oculos misere terendo, vix vi expresserint, restringent amantis bilem, et ultro accusantes id agent, ut ultroneum supplicium praestent. Nam sapienter amare nemo facilius potest, quam ratione insanire. Hujus ergo Phaedriae et Thaidis ea conditione interest verbis ut quod verbum audierit taceat, et contineat optime; sin falsum aut vanum, aut fictum, continuo palam effundit: Plenus rimarum est, hac atque illac effluit. Utrumque arguit, irridet utrumque, quando alterum fallere, alterum videt irrevocabiliter insanire. Ait ergo exclusus et gemens prae dolore: O Thais utinam esset mihi Pars aequa amoris tecum, ac pariter fieret, ut Aut hoc tibi doleret, aut ego istud abs te factum nihili penderem! Ad haec Thais: Non crucia te obsecro, anime mi Phaedria, Non pol quemquam plus amem, aut plus diligam, Eo feci, sed ita erat res, faciendum fuit. Plane Credo, in
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait parmeno ꝓesus insanos faciet. Uide e
quid sentiat de se traso. Istud inquid ẽ datum
ꝓfecto: ut grata michi sint que facio oennia
Uel rex semꝑ michi maximas agebat gñss
quicqͥd feceram. Aliis ñ ita. Me semꝑ tabe¬
bat in oculis. omnẽ credebat exercitũ mllt
&e ubi eũ sacietas hominũ aut negotu lq
do odiũ ceꝑat. requiescere ubi uolebat ist
illam expueret miseriã ex animo. tũ ue
coniuiuã solũ abducebat sibi. Inuidere
inuidere misere: ego alios palam rephend¬
bam. alios mordacit᷑ irridebam. ut risu em¬
rerent᷑ om̃s qui aderant. Demq metueban
om̃s iam me. ꝓfecto magnus ẽ hic in ocull̃
suis : & ñ ẽ ei similis in tota comedia. Digul
ꝗͦ qui intromuuttat᷑ ad tardẽ: exeluso phebi¬
quin ea ñ minꝰ insanit. Dolet exclusus. a ser¬
io docetur sobrio ut recedat a meretrice. bono
sit animo: quia si ad ignẽ accesserit calescet

Expanded text:
ut ait Parmeno, prorsus insanos faciet. » Vide et ut ait Parmeno, prorsus insanos faciet. » Vide et quid de se sentiat Thraso. Istud, inquit, est datum Profecto, ut grata mihi sint quae facio omnia: Vel rex semper maximas Mihi agebat gratias, quidquid feceram. Aliis non item. Me semper habebat in oculis, omnem credebat exercitum, Consilia, et ubi eum satietas Hominum, aut negotii si quando odium ceperat, Requiescere ubi volebat. Ubi illam expueret miseriam ex animo, Tum me convivam solum abducebat sibi. Invidere invidere misere. Ego alios palam reprehendebam, alios mordaciter irridebam, ut Risu emorerentur omnes qui aderant. Denique metuebant omnes jam me. Profecto magnus hic est in oculis suis, et non est ei similis in tota comoedia. Dignus est ergo qui intromittatur ad Thaidem, excluso Phaedriqui in ea non minus insanit. Dolet exclusus, a servo docetur sobrio, ut recedat a meretrice, bonoque sit animo, quia si ad ignem accesserit, calescet
Abbreviated transcription (Latin):
st ut diximus in quauis ꝓfessione in¬
uenire militẽ głosũ: qui obsequiis &.
munerib suam taidem .i. nom̃ celebre
& quasi fame gr̃am captat. Sed ei nec gnato
ut decipiat. nec phedria qui laudẽ p̃ripiat.
nec qui dona corrumpat adolescens. aut ser¬
uus parmeno. qui desipientẽ irrideat. deest
Apud eunucũ conuci audi gnatonẽ: & an ip̃m
in familia głantiũ uideas. diligent̃ aitende.
Est inquit genus hominũ qui ẽẽ pͥmos se om¬
ũ rerũ uelint. nec sunt. hos consector. hisce
ego non cõparo me ut rideant. sed his ultraat¬
rideo. & eoꝵ ingenia ad miror: simul quiqͥl
dicunt. laudo. id rursũ si negant. laudo: idqͥ
negat quis. nego. ait. aio. postremo ĩꝑaui egi¬
met michi om̃ia assentari his questus nuncĩ
multo uberrimꝰ. Talem ne uidisti alicubi. I¬
mo nec quẽpiam illoꝵ qui felices ẽẽ uidentur
sine huiꝰmodi mancipio agnousti: adeoq saitũ
hominẽ ubiq reꝑies. qui homines extultis

Expanded text:
st, ut diximus, in quavis professione inst, ut diximus, in quavis professione invenire militem gloriosum, qui obsequiis et muneribus suam Thaidem, id est nomen celebre, et quasi famae gratiam captat. Sed ei nec Gnatho, ut decipiat, nec Phaedria, qui laudem praeripiat, nec qui dona corrumpat adolescens, aut servus Parmeno, qui desipientem irrideat, deest. Apud eunuchum comici audi Gnathonem, et an ipsum in familia gloriantium videas, diligenter attende. Est, inquit, genus hominum, qui esse primos se omnium rerum volunt, Nec sunt: hos consector: hisce ego non paro me ut rideant. Sed his ultro arrideo, et eorum ingenia admiror simul. Quidquid dicunt, laudo; id rursum si negant, laudo id quoque. Negat quis? nego; ait? aio: postremo imperavi egomet mihi Omnia assentari, is quaestus nunc est multo uberrimus. Talemne vidisti alicubi? Imo nec quempiam illorum qui felices esse videntur, sine hujusmodi mancipio agnovisti, adeoque scitum hominem ubique reperies, « qui homines ex stultis,
Abbreviated transcription (Latin):
Fu enĩ deterior qui accipit: atq ad idẽ semꝑ
expectandũ paratior. Quid autẽ ẽ stultiꝰ quã
quod facias libent̾ curare ut id diutiꝰ facere
non possis: Largitiones ĩmoderatas rapine
sequent. cũ enĩ dandoegere ceꝑis. bonis alienis
manus cogeris inferre. Itaq cũ beniuolentie
cõparandae causa sis ꝓdigus. ñ tanta studia asse¬
queris eoꝵ quib dederis. quanta eoꝵ odia qui¬
bus ademeris. Quã. obrẽ nec ita claudenda est
res familiaris ut eam benignitas aꝑire ñ possi
nec ita reseranda. ut om̃ib pateat: sed utriim
modus adhibeatur. isq referatur ad facultates
Et. quidẽ elegant̾. siue philippus siue aliꝰ popla¬
ris huiꝰ ꝓfusionis ĩmoderationẽ cohibuit: que
quidẽ głam uidet᷑ afferre. sed more merettis
cũ res defecerint. euanescit. Nam gr̃e quã ñ
iurtus. sed fortuna conciliat: amor meretͥcuis
rectissime cõparantur. iii.

Expanded text:
deterior qui accipit, atque ad idem semper deterior qui accipit, atque ad idem semper exspectandum paratior. Quid autem est stultius, quam quod facias, libenter curare, ut id diutius facere non possis? Largitiones immoderatas rapinae sequentur: cum enim dando egere coeperis, bonis alienis manus cogeris inferre. Itaque cum benevolentiae comparandae causa sis prodigus, non tanta studia assequeris eorum quibus dederis, quanta eorum odia quibus ademeris. Quamobrem nec ita claudenda est res familiaris, ut eam benignitas aperire non possit; nec ita reseranda, ut omnibus pateat; sed utrinque modus adhibeatur, isque referatur ad facultates. Et quidem eleganter sive philosophus, sive alius popularis hujus profusionis immoderationem cohibuit, quae quidem gloriam videtur afferre, sed more meretricio cum res defecerint, evanescit. Nam gratiae, quam non virtus, sed fortuna conciliat amor meretricis rectissime comparatur. Cap.
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ fructũ diuiciarũ putat. Qͣnto aristo¬
tiles grauiꝰ & uerius has peccunia rum
rep̃hendit effusiones. p̃sertim cũ neq ne¬
cessitati subieniant. nec augeant dignitatẽ.
ipsaq illa delectatio de linitẽ multitudinis
ad breue exiguũq tempꝰ sit. eaq aleuissimo
quoq in quo tam̃ ipso una cũ sacietate. memo¬
ria quoq moritur uoluptatis. Bene etiã colli¬
git. hec pueris & mulierculis & seruis & ser¬
uoꝵ simillimis liberis grata eẽ. graui uͦ homi¬
ni &e ea que fiunt certo iudicio ponderanti.
nullomodo posse ꝓbari. Ualeriꝰ maximꝰ s & cice¬
ro refert. qd̾ in alexandro qui largitione beni¬
uolentiã macedonũ sectabatur. Hanc ꝓfusio¬
nẽ pecunie philippus arguerit: & epłe quidẽ
uerba sunt hec. Quod te malũ rationis in istã
spem induxit: ut eos tibi fideles putes quos
pecunia corrupisses: Antu ideo agis ut macedo
nes ñ te regẽ suũ. sed ministrũ & p̃bitorem

Expanded text:
tatem, fructum divitiarum putat. Quanto Aristotatem, fructum divitiarum putat. Quanto Aristoteles gravius et verius has pecuniarum reprehendit effusiones, praesertim cum neque necessitati subveniant, nec augeant dignitatem, ipsaque illa delectatio delinitae multitudinis ad breve exiguumque tempus sit, eaque a levissimo quoque. In quo tamen ipso una cum satietate, memoria quoque moritur voluptatis. Bene etiam colligit haec pueris, et mulierculis, et servis, et servorum simillimis liberis grata esse, gravi vero homini, et ea quae fiunt certo judicio ponderanti, nullo modo posse probari. Valerius Maximus, sed et Cicero refert, quod in Alexandro, qui largitione benevolentiam Macedonum sectabatur, hanc profusionem pecuniae Philippus arguerit, et epistolae quidem verba sunt haec: Quod te malum rationis in istam spem induxit, ut eos tibi fideles putes, quos pecunia cnes non te Regem suum, sed ministrum et praebitorem
Abbreviated transcription (Latin):
est audiri in poculis: quod ietuna sobrietas nõ
audebat audire: Eadẽ ciuitas om̃ib qui per
aliquã religionis simulationẽ alim̃ta mer¬
cie querebant clausas habebat portas m̃dacem
& fucosam suꝑsticionẽ submouendã ẽẽ existi¬
mans. Hii tamen qui suꝑsticionis sibi conscu
sunt precipuã partẽ uendicant: apud eos qui
laudũ amore macerantur. Porro sicut auarũ
a largo. ita & ꝓdigũ quadã contrarietate dif¬
ferre censuerunt. qui duo uniꝰ opinati sunt eẽ
contraria: quantitate alterũ. alterũ qͣlitate.
Si quidẽ magnanimitati timiditas aduersat᷑
qualitate mali dũ aud. enda metuit: & audacia
quantitate. dũ plus quã aud enda p̃sumit. ꝓ¬
digalitas itaq eroganda & non eroganda pro¬
stus in libro quẽ de diuicus scripsit. In quo
multa p̃clare illud absurde. quod multus in
laudanda magnificentia. & apparatione po¬
pulariũ mierũ: taliũq sũptuũ facul¬

Expanded text:
est audiri in poculis, quod jejuna sobrietas non est audiri in poculis, quod jejuna sobrietas non audebat audire? Eadem civitas omnibus, qui per aliquam religionis simulationem alimenta inertiae quaerebant, clausas habebat portas, mendacem et fucosam superstitionem submovendam esse existimans. Hi tamen qui superstitionis sibi conscii sunt, praecipuam partem vindicant apud eos qui laudis amore macerantur. Porro sicut avarum a largo, ita et prodigum quadam contrarietate differre censuerunt, qui duo unius opinati sunt esse contraria, quantitate alterum, alterum qualitate. Siquidem magnanimitati timiditas adversatur qualitate mali, dum audenda metuit; et audacia quantitate, dum plus quam audenda praesumit. Prodigalitas itaque eroganda, et non eroganda prostus in libro, quem de divitiis scripsit, in quo multa praeclare, illud absurde, quod multum in laudanda magnificentia, et apparatione popularium munerum, taliumque sumptuum facul
Abbreviated transcription (Latin):
mos tam̃ & ꝓfessiones obscenas fouere benefi¬
cus illicitũ est & infame. Refert ualeriꝰ qd̃
ciuitas massiliensiũ tante gratuitatis custos
exticerit. ut nullũ aditũ muis daret in sce¬
na: quoꝵ argum̃ta maiore ex parte stuproꝵ
otinent actus. ne talia spectandi consuetudo.
etiã in mitandi licentia faceret. Nunqͥd ergo
honestũ est illos a xp̃ianis imo & olericis audi¬
ri in cena: qui nec a gentilib audiebant᷑ in
scena : Lace demonii libros archilochi e ciuita¬
te sua exportari usserunt: qd̾ eoꝵ parũ uere¬
cundã ac pudicã lectionẽ arbitrabãt᷑. Nolue¬
runt enĩ ea liberoꝵ. suoꝵ animos imbui: ne
plus morib noceret. quã ingetius ꝓdesset.
Itaq maximũ poetam aut cẽrte summo
ꝑximũ. quia domũ sibi inuisam obscenis ma¬
ledictis lacerauerat carminũ: exilio musfaue¬
runt. Simili fere sententia: condeninata est
lasciuuia carminũ in nasone. Nunquid licitũ

Expanded text:
mos tamen, et professiones obscenas fovere benefimos tamen, et professiones obscenas fovere beneficiis, illicitum est et infame. Refert Valerius quod civitas Massiliensium tantae gravitatis custos exstiterit, ut nullum aditum mimis daret in scena, quorum argumenta majore ex parte stuprorum continerent actus, ne talia spectandi consuetudo, etiam imitandi licentiam faceret. Nunquid ergo honestum est illos a Christianis, imo et clericis audiri in coena, qui nec a gentilibus audiebantur in scena? Lacedaemonii libros Archilochi e civitate sua exportari jusserunt, quod eorum parum verecundam ac pudicam lectionem arbitrabantur. Noluerunt enim ea liberorum suorum animos imbui, ne plus moribus noceret, quam ingeniis prodesset. Itaque maximum poetam, aut certe summo proximum, quia domum sibi invisam obscenis maledictis laceraverat carminum, exsilio mulctarunt. Simili fere sententia, condemnata est lascivia carminum in Nasone. Nunquid licitum
Abbreviated transcription (Latin):
uent nequissimas arces remunerant: admit¬
tunt nebulones maledicoꝵ excitant liiguas
ad implendã ꝓcacitatis sue maliciam: dum
silentiũ eoꝵ aut uirulenta dicacitas male
merito donatur p̃mio. Sunt qui in his maxi¬
mũ & fere solũ diuiciarũ reputant usum. si
multiplic int ollas carmũ coniuscerationes exer¬
ceant cotidianas: si nec modũ conuiuii.
nec numerũ nouerint conuiuarũ nec ali¬
quẽ : habeant regende familie rationẽ. Quã
si forte uideris conuenisse:. forũ conuocatum
credes ñ prandentiũ aut cenantiũ turbam.
Hoc tam̃ apud ditissimos licet: &e manꝰ inferior
in eo ꝓ modulo suo p̃potentiũ uestigia imitet᷑.
Quisquis enĩ fame petitor est iures suas exce¬
dit: & ñ quid possit. sed qͥd aliis placeat attendit.¬
& illud festinat implere. Sed esto ut ad famã
notiꝰ quã ad conscientiã quis liberalitate exer¬
deat. quia nulli uirtuti p̃cludenda est uia: mi¬

Expanded text:
vent, nequissimas artes remunerant, admitvent, nequissimas artes remunerant, admittunt nebulones, maledicorum excitant linguas ad implendam procacitatis suae malitiam, dum silentium eorum, aut virulenta dicacitas, male merito donatur praemio. Sunt qui in his maximum, et vere solum divitiarum reputant usum, si multiplicent ollas carnium, conviscerationes exerceant quotidianas, si nec modum convivii, nec numerum noverint convivarum, nec aliquam habeant regendae familiae rationem. Quam si forte videris convenisse, forum convocatum credas, non prandentium aut coenantium turbam. Hoc tamen apud ditissimos, licet et manus inferior, in eo pro modulo suo praepotentium vestigia imitetur. Quisquis enim famae petitor est, vires suas excedit, et non quid possit, sed quid aliis placeat, attendit, et illud festinat implere. Sed esto, ut ad famam potius quam ad conscientiam quis liberalitatem exerceat, quia nulli virtuti praecludenda est via, mi
Abbreviated transcription (Latin):
beature uel honesta uel turpis. Si gͥ recta uia
i. iuitute sibi qͣui lancẽ conciliat. suo laudus
innititur fundam̃to. Si uͦ aliunde gloriam
querat. plane desipit: nec ad eam quã uidet᷑
affectare ꝑtinget. At int̾ ipsa uirtutis opera
censentur gr̃e amplioris: que deliberalitatis
aut magnanimitatis fonte ꝓueniunt. Ea enĩ
fauore popłri clarius efferuntur: & uidentur
esse p̃cipua. que magis ardua sunt uel que
płib ꝓsunt. In his tam̃ longe liberalitas ante¬
cellit. que & animi indignationẽ mitigat: detra¬
hentiũ linguas obtundit. cohibet etiã manus
hostiles. & a facie hominũ oꝑit multitudinẽ
peccatoꝵ. Qui gͦ linguas hominũ aut captant
aut metuunt. effundunt patͥmonia sua. mit¬
tunt in uulgus missilia. conuuua extruũt.
pusillis & maiorib adulantur: & pleriq porcũ
potiꝰ agentes quã hominẽ. cõmessationib &
ebrietatib insistunt. mimos & histriones fo¬

Expanded text:
beatur vel honesta, vel turpis. Si ergo recta via, beatur vel honesta, vel turpis. Si ergo recta via, id est virtute, sibi quis laudem conciliat, suo laudis innititur fundamento. Si vero aliunde gloriam quaerat, plane desipit, nec ad eam, quam videtur affectare, pertinget. At inter ipsa virtutis opera censentur gloriae amplioris, quae de liberalitatis aut magnanimitatis fonte proveniunt. Ea enim favore populari, clarius efferuntur, et videntur esse praecipua, quae magis ardua sunt, vel quae pluribus prosunt. In his tamen longe liberalitas antecellit, quae et animi indignationem mitigat, detrahentium linguas obtundit, cohibet etiam manus hostiles, et a facie hominum operit multitudinem peccatorum. Qui ergo linguas hominum aut captant, aut metuunt, effundunt patrimonia sua, mittunt in vulgus missilia, convivia exstruunt, pusillis et majoribus adulantur, et plerique porcum potius agentes, quam hominem, comessationibus et ebrietatibus insistunt, mimos et histriones fo
Abbreviated transcription (Latin):
mala sint : uituꝑationẽ interdũ aut laudem
contrahunt ꝑ arbitrio iuidicantis. Unde & int̾¬
tẽ plurimũ putat aristotiles. uͥ qͥdq laudet᷑.
aut uitupetur. Nam plurtinũ refert qͥ sunt
audientiũ mores. que publice recepta ꝑsuasio.
docetq in rethoricis ut illa maxime q̃ probent
esse in eo qui laudabit᷑ publice credant: aut in
eocontra quã dr̃ ea que om̃s oderunt: eritq qͦti
ens fieri poterit. singulor docenda utilitas. Qͦd
enĩ expedit. om̃s approbant. & si honestũ aliud
aliis uideatur. Studia litterarũ minus honoriᷤᷤ
merentur lacede monie quã athenis:. forte plus
patientia. fortitudo. His rapto uiuere honestũ.
aliis cura legũ. frugalitas apud sibaritas fortas¬
sis odio foret. Ueterib romanis sũmũ luxuria
crimen. Eiꝰ quoq qui laudatur habenda ẽ ratio.
cũ oꝑib necessarus gratuita recte facta. laudẽ
prrpiant. & ꝓratione ꝑsonarũ res płmq ha¬

Expanded text:
mala sint, vituperationem interdum, aut laudem mala sint, vituperationem interdum, aut laudem contrahunt, pro arbitrio judicantis. Unde et interesse plurimum putat Aristoteles, ubi, quidque laudetur, aut vituperetur. Nam plurimum refert, qui sint audientium mores, quae publice recepta persuasio, docetque in rhetoricis, ut illa maxime quae probant esse in eo qui laudabitur publice, credant; aut in eo contra quem dicitur, ea quae omnes oderunt, eritque quoties quid fieri poterit, singulorum docenda utilitas. Quod enim expedit, omnes approbant, etsi honestum aliud aliis videatur. Studia litterarum minus honoris merentur Lacedaemone quam Athenis: forte plus patientia, fortitudo. His rapto vivere honestum est, aliis cura legum, frugalitas apud Sybaritas fortassis odio foret. Veteribus Romanis summum luxuria crimen. Ejus quoque, qui laudatur, habenda est ratio, cum operibus necessariis gratuita recte facta laudem praeripiant, et pro ratione personarum, res plerumque ha
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso cõmendant᷑ in heserint. Adeo quidẽ ut
sint in seꝑabilia. Certũ ẽ enĩ quia inuito aufer¬
ri ñ possunt. Alias quidẽ uera fortasse. s ꝑfecta
eẽ ñ potest. Corporis autẽ ueri similis ẽ cõmen¬
datio: s ꝑfecta nunꝗͣ. Nam bona eiꝰ queunt sẽꝑ
auferri inuito. Natura enĩ eiꝰ & debilitari potͣ
iigt̾: e corrũpi. Ad uenticioꝵ uͦ ꝑ functoria
gr̃a oit: & uec uerã nec ꝑfectam habent laudẽ.
ĩmo nec ueri similem. Sufficiat eis si uel ꝓba¬
bilẽ imitentur. Siquidẽ in utrãq partẽ floc¬
tunt᷑ facile. Et nisi possidentiũ uiuent᷑ usu:
ñ ad laudẽ sunt quã ad uituꝑiũ ꝓ miora. Nam
diuicie & potentia & gr̃a cũ plurimũ urium
dent in utramq partẽ : certissimũ faciunt ex¬
pimentũ mor. fitq possessor abeis quandoq
melior: interdũ peior. Ceterũ oꝑa ipsa m̃tis
aut corporis. & si simplicit̾ bona uel absolute

Expanded text:
in ipso commendantur, inhaeserint, adeo quidem, ut in ipso commendantur, inhaeserint, adeo quidem, ut sint inseparabilia. Certum est enim quia invito auferri non possunt. Alias quidem vera fortasse, sed perfecta esse non potest. Corporis autem verisimilis est commendatio, sed perfecta nunquam. Nam bona ejus queunt semper auferri invito. Natura enim ejus, et debilitari potest jugiter, et corrumpi. Adventitiorum vero perfunctoria gratia est, et nec veram nec perfectam habent laudem, imo nec verisimilem. Sufficiat eis si vel probabilem imitentur. Siquidem in utramque partem flectuntur facile. Et nisi possidentium juventur usu, non tam ad laudem sunt, quam ad vituperium proniora. Nam divitiae, et potentiae, et gratia, cum plurimum virium dent, in utramque partem certissimum faciunt experimentum morum, fitque possessor morum ab eis quandoque melior, interdum pejor. Caeterum opera ipsa mentis aut corporis, etsi simpliciter bona, vel absolute
Abbreviated transcription (Latin):
In quo enĩ quisq p̃ceteris pollet: in eo nisi ast
moderatrix gr̃a faciliꝰ intumescit.
ix tam̃ ẽ qui uane głe non insistat:
eam que ab hominib est ñ concupil¬
cat laude̾. Ad hanc alii uirtute alui
urtutis imagine. alii nature añt sotune l¬
nficio ꝓficiscuntur. Ex his enĩ tribus locis:
placuit oratorib laudis esse materiam. Nam
ibanimo aut corpore aut ab extra positis peti
ebet. Porro animi bona aut corporis aut na¬
ciralit̾ insita sunt: aut studio cõꝑata. aut ca¬
sunt gradus ꝓdignitate eoꝵ in quib ꝯsistunt¬
& a quib petuntur. Primus siquidẽ cõmenda¬
tionis gradus est qui ab animi dote ꝓuenit. se¬
cundus & medius qui corporis ualitudine̾ appro¬
bat & uenustatẽ. Terciꝰ idemq nouissimꝰ qui
exterioꝵ continet laudẽ. Quod & apuleium
docuisse suꝑiꝰ retuli. Et laus quidẽ animi u̾a
est. sepeq ꝑfecta: si tam̃ ei tenacit̾ bona que

Expanded text:
In quo enim quisque prae caeteris pollet, in eo nisi adsit In quo enim quisque prae caeteris pollet, in eo nisi adsit moderatrix gratia, facilius intumescit.Vix tamen est, qui vanae gloriae non insistat, et eam quae ab hominibus est, non concupiscat laudem. Ad hanc alii virtute, alii virtutis imagine, alii naturae, aut fortunae beneficio proficiscuntur. Ex his enim tribus locis, placuit oratoribus laudis esse materiam. Nam et ab animo, aut corpore, aut ab extrapositis peti debet. Porro animi bona, aut corporis, aut naturaliter insita sunt, at studio comparata, asunt gradus pro dignitate eorum in quibus consistunt, et quibus petuntur. Primus siquidem commendationis gradus est, qui ab animi dote provenit. Secundus et medius, qui corporis valetudinem approbat et venustatem. Tertius, idemque novissimus, qui exteriorum continet laudem. Quod et Apuleium docuisse, superius retuli. Et laus quidem animi vera est, saepeque perfecta, si tamen ei tenaciter bona, quae
Abbreviated transcription (Latin):
one mẽbroꝵ uentri genitalia uideant᷑ eẽ subre¬
xa. Unde dũ unũ inordinate reficitur.: alud
ꝓculdubio ad contumelias excitatur: Hec qudẽ
gregoriꝰ. imnio ꝑ gregoriũ sp̃s sc̃s. Ex quo aonla
ei qui ad salutẽ tendit pͥmã suꝑbie sobolẽ exti¬
guendã: que si paulisꝑ subcreuerit. omnum
uicioꝵ frutices de se ut p̃dictũ est gignit. sam
& si sit apud aliquẽ quandoq p̃cipua. nequiq̃
possibile est ut sit sola. Si enĩ quẽpiamia¬
nis gła stimulat. necesse ẽ ut ꝑ abtupta uee¬
rũ. preceps ruat. Hoc ẽ autẽ qd̾ nobile dsetͥ
uiciũ. adeoq humane fragilitatis de mulat u¬
geniũ: ut uix sit uel a p̃claris mentib aletũ
Nam & ortũ nobilẽ habet. suiq dispendĩ pa¬
sũ nescit: ante quã a fastigio corruat qd̾ optaus
Nam & de se inuicẽ uicia oriuintur: at mars
gła etiã in uiritite originis sue figit radicem

Expanded text:
ione membrorum, ventri genitalia videantur esse subneione membrorum, ventri genitalia videantur esse subnexa. Unde dum unum inordinate reficitur, aliud procul dubio ad contumelias excitatur. Haec quidem Gregorius, imo per Gregorium Spiritus sanctus. Ex quo constat ei qui ad salutem tendit, primam superbiae sobolem exstinguendam. Quae si paulisper succreverit, omnium vitiorum frutices de se, ut praedictum est, gignit. Nam, etsi sit apud aliquem quandoque praecipua, nequaquam possibile est, ut sit sola. Si enim quempiam inanis gloria stimulat, necesse est, ut per abrupta vitiorum praeceps ruat. Hoc est autem quod nobile censetur vitium, adeoque humanae fragilitatis demulcet ingenium, ut vix sit vel a praeclaris mentibus alienum. Nam et ortum nobilem habet, suique dispendii processum nescit, antequam a fastigio corruat, quod optavit. Nam et de se invicem vitia oriuntur, et inanis gloria etiam in virtute originis suae figit radicem.
Abbreviated transcription (Latin):
te actionis manus uelut grauiꝰ p̃ssa sentit᷑. E
ira quoq tristicia oritur: quia turbata mens quo
in ordinate se concutit. eo ad dicendũ mala ofu¬
dit. Et cũ dulcedinẽ tranquillitatis amiseritn
chil hanc nisi ex ꝑturbatione subsequens met
pascit. Tristicia quoq ad auariciã diriuatur. qui
dũ confusũ cor bonũ leticie in semetipso intus
amiserit. unde consolari debeat foris quertt.
& tantomagis exteriora bona adipisci desidat.
quanto gaudiũ ñ habet. ad qd̾ intrinsecus re¬
currat. Et quidẽ singula eor sue ꝑnitiei ife¬
runt fructũ: cũ in anis gła deũ. inuidia peoꝵ¬
mũ. ira aufferat & seipsũ. Tristicia solatust
ignara: auaricia dũ ꝑ exteriora uagatur. enli¬
tatis sue macerat᷑ ie iunio. Ut uͦ macier sue in¬
digentiã expleat: ꝓlabitur adduo carnis uiia
que sequunt᷑. In quib liquet qd̾ de uentris in¬
gliuue luxuria nascitur: dũ in ipsa disteibmn¬

Expanded text:
tae actionis manus, velut gravius pressa sentitur. Ex tae actionis manus, velut gravius pressa sentitur. Ex ira quoque tristitia oritur, quia turbata mens quo inordinate se concutit, eo ad dicendum mala confugit: et cum dulcedinem tranquillitatis amiserit, nihil hanc nisi ex perturbatione subsequens moeror pascit. Tristitia quoque ad avaritiam derivatur, quia dum consilium cor bonum in semetipso intus amiserit, unde consolari debeat foris quaerit. Et tanto magis exteriora bona adipisci desiderat, quanto gaudium non habet, ad quod intrinsecus recurrat. Et quidem singula eorum suae perniciei afferunt fructum, cum inanis gloria Deum, invidia proximum, ira auferatdum per exteriora vagatur, edacitatis suae maceratur jejunio. Ut vero maciei suae indigentiam expleat, prolabitur ad duo carnis vitia quae sequuntur. In quibus liquet quod de ventris ingluvie luxuria nascitur, dum in ipsa distribut
Abbreviated transcription (Latin):
cirsa precepta. uagatio mentis erga illicita pro¬
deunt. De auaricia. ꝓdicio. fraus. fallatia. ꝑui¬
ria. inquietudo. uolentie. & contra iniscdiã
obdurationes cordis egrediuntur. De uentris
igluuie inepta leticia. scuririlitas ĩmun¬
dicia. multiloqitia. hebetudo sensus cieca intelli¬
gentiã ꝓpagantur. De luxuria: cecitas mentis.
ii. consideratio. in constantia: precipitatio. amor
sui odiũ dei affectus p̃sentis scłi. Horror aict̃ẽ¬
uel desꝑatio fut᷑i gen̾atur. Sed quomͦ ab inuo
pͥncipalia ꝓdeant : idẽ doctor expotut. Primane¬
q supbie soboles. dũ oppressã mentẽ corrupt
mox inuidiam gignit: quia nimirũ dũ uam no¬
minis potentiam appetit. ne quis alius hanc adi¬
pisci ualeat in tabescit. Inuidia quoq irã genat
quia quanto interno liuoris uuln̾e aniꝰ saucre
tanto etiã mansuetudo tranquillitatis amittit r
Et quia quasi dolens mẽbrũ tangit᷑. id ciro oppos.¬

Expanded text:
circa precepta et uagatio mentis erga illicita nascirca precepta et uagatio mentis erga illicita nascitur. 14 De auaritia proditio, fraus, fallatia, periria, inquietudo, violentiae, et contra misericordiam obdurationes cordis egrediuntur. De ventris ingluvie, inepta laetitia, scurrilitas, immunditia, multiloquia, hebetudo sensus, circa intelligentiam propagantur. De luxuria, caecitas mentis, inconsideratio, inconstantia, praecipitatio, amor sui, odium Dei, affectus pvel desperatio futuri generatur. Sed quomodo ab invicem principalia prodeant, idem doctor exponit. Prima namque superbiae soboles, dum oppressam mentem corruperit, mox invidiam gignit, quia nimirum dum vani nominis potentiam appetit, ne quis alius hanc adipisci valeat, intabescit. Invidia quoque iram generat, quia quanto interno livoris vulnere animus sauciatur, tanto etiam mansuetudo tranquillitatis amittitur. Et quia quasi dolens membrum tangitur, idcirco opposi
Abbreviated transcription (Latin):
papa gregoriꝰ depingit in moralib. si uacat.
paulisꝑ attende. Primos gͦ ramos huiꝰ plante
sic distinguit: ut sit primus manis głã. scds
septimus. Unde & saluator quia nos his suꝑ¬
bie uicis captiuos doluit: ad spuale lib̾ationis
preliũ sepuforiis gre spu plenus uenit. Cũ
quodq eoꝵ tanta sibi cognatione iuingituur. ut
ñ nisi de altero generet᷑: habentq rami singuli¬
de se ramuscules ꝓcedentes. tanta quidẽ ampli¬
tudine dilatates: ut mundũ fere totũ in malig¬
no posit̃ pene oꝑiant. Nam & de inam gła. in¬
obedientia. iactantia. hypocrisis. contentiones. ꝑti¬
natie. discordie. & nouitatũ presumptiones oruin¬
tur. De inuidia. odiũ. susueratio. detractio exulta
tio in adu̾sis ꝓximi. afflictio autẽ in ꝑsꝑis nascit᷑.
De ira. rixe. tumor mentis. contumelie. clamor in¬
dignatio. blasphemie. ꝓferunt᷑. De tristicia: ma¬
licia. rancor. pusillanimitas. desperatio. torpor

Expanded text:
papa Gregorius depingit in Moralibus, si vacat, papa Gregorius depingit in Moralibus, si vacat, paulisper attende. Primos ergo ramos hujus plantae sic distinguit, ut sit primus, inanis gloria, sseptimus. Unde et Salvator, quia nos his superbiae vitiis captivos doluit, ad spirituale liberationis praelium septiformis gratiae spiritu plenus venit. Cum quodque eorum tanta sibi cognatione jungitur, ut non nisi alterum de altero generetur. Habentque rami singuli ramusculos de se procedentes, tanta quidem amplitudine dilatatos, ut mundum fere totum, in malignum positum, pene operiant. Nam de inani gloria, inobedientia, jactantia, hypocrisis, contentiones, pertinaciae, discordiae, et novitatum praesumptiones oriuntur. tio in aduersis proximi, afflictio autem in prosperis nascitur. 12 De ira rixa, tumor mentis, contumelia, clamor, indignatio et blasfemie proferuntur. 13 De tristicia malitia, rancor, pusillanimitas, desperatio, torpor
Abbreviated transcription (Latin):
nueret qm̃ & in uita hominũ & in assertione mo¬
rũ subẽ gnatonica trasoniane. Altera tam̃ pendet
ex altera: adeo quidẽ. ut inuicẽ sine se esse ñ pos¬
sint. Nam & gnatonis oꝑa inutilis est si non sit
nules gloriosus: & forte trasonis arrogantia conqͥ¬
escet. si non eani fallatiam gnatonis exceꝑit. Comi¬
ci forte contemnis eunuchũ: s in eunucho fere om¬
quo cautius ficticio arg̃o sine lesione ꝑsonarum
uicia denudauit.Si nobiliorẽ queris auctor ẽ:
multi ꝓcedent cenodoxie repressores. Est autẽ
soliditate uirtutis mortalib affert. Cũ. autẽ
suꝑbia sit tocius peccati initiũ: hanc de sefe
primã sobolẽ gignit. Ab hac enĩ uirulenta ra¬
dice suꝑbie septem principalia uicia oriunt᷑.
que quidẽ principalia dicuntur respectu mi¬
noꝵ que ex his uelut idre capitib multiplicit̾
pullulant. Quoꝵ ut nomina & figure fideliꝰ
teneant᷑ qualit̾ hanc pestiferã arborẽ beatissimꝰ

Expanded text:
nueret, quoniam et in vita hominum et in assertione monueret, quoniam et in vita hominum et in assertione morum subest Gnathonica Thrasonianae. Altera tamen pendet ex altera, adeo quidem, ut invicem sine se esse non possint. Nam et Gnathonis opera inutilis est, si non sit miles gloriosus, et forte Thrasonis arrogantia conquiescet, si non eam fallacia Gnathonis exceperit. Comici forte contemnis eunuchum, sed in eunucho fere omquo cautius fictitio argumento, sine laesione personarum, vitia denudavit. Si nobiliorem quaeris auctorem, multi procedunt cenodoxiae repressores. Est autem soliditate virtutis mortalibus affert. Cum autem superbia sit totius peccati initium, hanc de se primam sobolem gignit. Ab hac enim virulenta radice superbiae, septem principalia vitia oriuntur, quae quidem principalia dicuntur respectu minorum, quae ex his, velut hydrae capitibus, multipliciter pullulant. Quorum ut nomina et figurae fidelius teneantur, qualiter hanc pestiferam arborem beatissimus
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃ante fiduciã: quod labori meo gr̃a ñ deerit po¬
stoꝵ. Odio siquidẽ uel amore in partẽ alteru¬
tram p̃sentiũ płmq udicia ꝓlabunt᷑. Dichil
equidem p̃senti oꝑi exposito inseret᷑: quod non
sit ratione uel p̃cedentiũ scriptoꝵ auctoritate
subruxũ. In quib tam̃ quid sequendũ sit. lecto¬
ris relinquetur arbitrio: ut ꝓcul a nomine meo
faciam uiciũ & notã menciendi. Sed hec hactenꝰ
Nunc transeamus in epicuteori castra: & quod
ibi ꝓcerto fuerit exploratũ. in mediũ ꝓferar
Nam adeori sectã indubitant̾ ꝑtiuere noseunt᷑.
qui in om̃ib ꝓprie seruiunt uolcutast. melp̃
Ntota erpo epioureoꝵ familia insigius est. teraso:
& licet non exierit pͥmus. aut omniũ prinius
habendiis ẽ. aut ñ minimus intet primos. Et
nammq licet meptus sit: tota gratonicon seetio
famulatur. Et forte comicus ioeo gnatonem¬
introduxit seruũ militis głosi: ut eleganter in¬

Expanded text:
praestante fiduciam, quod labori meo gratia non deerit popraestante fiduciam, quod labori meo gratia non deerit posterorum. Odio siquidem, vel amore, in partem alterutram praesentium plerumque judicia prolabuntur. Nihil equidem praesenti operi ex proposito inseretur, quod non sit ratione, vel praecedentium scriptorum auctoritate subnixum. In quibus tamen quid sequendum sit, lectoris relinquitur arbitrio, ut procul a nomine meo faciam vitium, et notam mentiendi. Sed haec hactenus. Nunc transeamus in Epicureorum castra, et quod ibi pro certo fuerit exploratum, in medium proferatur. Nam ad eorum sectam indubitanter pertinere noscuntur, qui in omnibus propriae serviuntota ergo Epicureorum familia insignis est Thraso; et licet non exierit primus, aut omnium primus habendus est, aut non minimus inter primos. Et namque, licet ineptus sit, tota Gnathonicorum factio famulatur. Et forte comicus ideo Gnathonemintroduxit servum militis gloriosi, ut eleganter in
Abbreviated transcription (Latin):
nam scientia. nec oꝑa suppetunt ad exemplum.
Unde in me a płibus conclamat᷑ ut taceam: dicen¬
tib qd̾ nec etiã uirtutis speciosa laus est. in ore
peccatoris. Hoc hui soli faciunt quibus placent ui¬
cia currentes in mortẽ nemine reuocante. aut
qui saluant᷑ inuiti. Nam quib bona placent.
ñ a quo s quid dicatur attendunt: & ex causis
dicendi dicta pensantes. gratũ habent quieqͥd
ũncunq elicitũ ꝓficit ad uirtutẽ. Non gͦ quis
s quid quaue de cã seͥbam. diligens lector atten¬
dat. & ubi maledicta inuenerit. sincerus iudex
e nec inuidie nec odii nec alteriꝰ affectionis mo¬
tu concussus. testimoniũ de malo ꝑhibeat. & uͥ
benedixero. ñ me cedat. Michi tam̃ ꝓ minimo ẽ
si innocentie mee gratis detrahitur a ꝑuersis qͦs
emendari uellẽ. si me tanĩ benignitatis tue fauor
exceꝑit. Quicqͥd autẽ a p̃sentib paciar. sꝑo aucto¬
re deo & caritate qua urgeor ad scribendũ michi

Expanded text:
inam scientia, nec opera suppetunt ad exemplum. inam scientia, nec opera suppetunt ad exemplum. Unde in mea plurimis conclamatur ut taceam, dicentibus quod nec etiam virtutus speciosa laus est in ore peccatoris. Hoc hi soli faciunt, quibus vitia placent, currentes in mortem, nemine revocante, aut qui salvantur inviti. Nam quibus bona placent, non a quo, sed quid dicatur attendunt, et ex causis, dicentis dicta pensantes, gratum habent quidquid undecunque elicitum proficit ad virtutem. Non ergo quis, sed quid, quave de causa scribam, diligens lector attendat, et ubi male dicta invenerit, sincerus judex, et nec invidiae, nec odii, nec alterius affectionis motu concussus, testimonium de malo perhibeat, et ubi bene dixero, non me caedat. Mihi tamen pro minimo est, si innocentiae meae gratis detrahitur a perversis, quos emendari vellem, si me tamen benignitatis tuae favor exceperit. Quidquid autem a praesentibus patiar, spero, auctore Deo et charitate, qua urgeor ad scribendum, mihi
Abbreviated transcription (Latin):
olent qui mare enauigant illis hab̾e
gr̃am & referce: quoꝵ beneficio ꝑicła
euaserunt. Accendunt᷑ ignes. olamores
extitantur. eriguntur & signa: quib cillea uora¬
go. turbo caribdis. saxa latentia. tractus & tena¬
citas syrcium a nauigantib queant salubrit᷑
declinari. Sic & hus qui ea ĩminere denuntiant
quibus salus ꝑiclitat᷑ humana. rectissime gratia
debetur ex merito: & qui eam merentib ñ repen¬
dit in gratus beneficũ. dignus est salutis dispendi¬
um sustinere. Nemo autẽ est qui salutẽ uiciis nes¬
ciat impediri: eaq ex amore ꝓximorũ notari ad
fugam publice interest. Uita siquidẽ humana quo¬
uis freto ꝓcellosior ẽ: nec possunt uitari discͥmina.
nisi suis denuntient᷑ indiciis. Ad hanc uero oꝑam
publice utilitatis & tue uissionis stimulis urgeor.
licet in me nichil agnoseam. quod attentionem
ꝓuocet auditorũ. Homo undiq in munitus. eut¬
& ĩmu̾itꝰ. cui nec uita ad conscientiã nec ad doct᷑¬

Expanded text:
olent qui mare enavigant, illis habere gratiam et referre, quorum beneficio pericula evaserunt. Accenduntur ignes, clamores excitantur, eriguntur et signa, quibus Scyllaea vorago, turbo Charybdis, saxa latentia, tractus et tenacitas Syrtium, a navigantibus queant salubriter declinari. Sic et his, qui ea imminere denuntiant, quibus salus periclitatur humana, rectissime gratia debetur ex merito: et qui eam merentibus non rependit, ingratus beneficii, dignus est salutis dispendium sustinere. Nemo autem est, qui salutem vitiis nesciat impediri, eaque ex amore proximorum notari ad fugam, publice interest. Vita siquidem humana, quodvis freto procellosior est, nec possunt vitari discrimina, nisi suis denuntientur indiciis. Ad hanc vero operam, publicae utilitatis, et tuae jussionis stimulis urgeor, licet in me nihil agnoscam, quod attentionem provocet auditorum. Homo undique immunitus et imminutus, cui nec vita ad conscientiam, nec ad doctr
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat alligabo. & qd̾ infirmũ erat considabo.
&e qd̾ pingue & forte cuistodiã. Hec ẽ enĩ dili¬
gentia. qua gregib debent in uigilare pasto¬
res. Quod autẽ subiungit. & pascã illas in ui¬
dicio & iusticia. et utiq respondet qd̾ p̃misit:
sed cũ austeritate ĩmꝑabatis eis & cũ potentia.
Scriptũ ẽ enĩ. quia pondus & pondus. m̃sura
e mensura: utrũq ab hominabile ẽ apud de¬
um. Apud homines tam̃ qui negotiationem
exercent grandis uidetur esse prudentie⁊s
tam̃ illicite. que calliditas & dolus est:si alio
pondere uel mensura sua distrahant. & aliis
comparent aliena. At in prelato ratio exigit
equitatis. ut qd̾ aliis imponit ontis ip̃e p̃fẽ¬
rat: & qd̾ docere uoiuerit. oꝑe studeat adim¬
plere. Hoc ẽ enĩ in iudicio & iusticia pascere
& non in austeritate & potentia imperare:
Quod utiq faciunt qui humeris hominũ
alligant onera grauia &e importabilia: &
digito suoea contingere recusant. Unde sequit᷑.

Expanded text:
fuerat, alligabo, et quod infirmum erat consolidabo, et quod pingue et forte custodiam . Haec est enim diligentia, qua gregibus debent invigilare pastores. Quod autem subjungit: Et pascam illas in judicio et justitia , ei utique respondet quod praemisit, sed cum austeritate imperabitis eis et cum potentia. Scriptum est enim quia pondus et pondus, mensura et mensura, utrumque abominabile est apud Deum . Apud homines tamen qui negotiationem exercent, grandis videtur esse prudentiae, sed tamen illicitae, quae calliditas et dolus est, si alio pondere vel mensura sua distrahant, et aliis comparent aliena. At in praelato ratio exigit aequitatis, ut quod aliis imponit onus, ipse praeferat, et quod docere voluerit, opere studeat adimplere. Hoc est enim in judicio et justitia pascere, et non in austeritate et poenitentia imperare. Quod utique faciunt, qui humeris hominum alligant onera gravia et importabilia, et digito suo ea contingere recusant. Unde sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tatis oraculũ: quo apud familiarẽ altissimi
diffẽntia manifesta p̃seribit᷑. Bonus enum
es. Ecce ego ipse requirã oues meas: & usi¬
tabo eas sic̃ pastor iusitat gregẽ suũ. in die
qñ fuerit in medio ouiũ suarũ dissipatarũ.

Expanded text:
tatis oraculum, quo apud familiarem Altissimi differentia manifesta praescribitur. Bonus enim es: Ecce ego ipse requiram oves meas, et visitabo eas, sicut visitat pastor gregem suum, in die quando fuerit in med
Abbreviated transcription (Latin):
euas aliquẽ perunia fortiorẽ: inuenis dñm spe
ari oscula alioꝵ seruoꝵ manib infigentem.
unqͦ fortuna homines estimabo s morib. Sibi
nisq dat mores: conditionẽ casus assignat. Quẽ¬
imodũ stuitus est qui emꝑturꝰ equũ ñ ip̃m ospi¬
t sedstratũ eiꝰ ac frenos: sic stultissimꝰ est qui
po & incuria queras. si diligentes attenderis.
nuenies & domi. Tu mͦ uiue cũ seruo clement᷑
pmiter quoq & insermonẽ illũ & in necessari¬

Expanded text:
servos aliquem pecunia fortiorem, invenies dominum spe servos aliquem pecunia fortiorem, invenies dominum spe lucri oscula alienorum servorum manibus infigentem. Non ergo fortuna homines aestimabo sed moribus: sibi quisque dat mores, conditionem casus adsignat. Quemadmodum stultus est qui empturus equum non ipsum inspicit sed stratum eius ac frenos, sic stultissimus est qui foro et in curia quaeras: si diligenter attenderis, invenies et domi. Tu modo vive cum servo clementer, comiter quoque, et in sermonem illum
Abbreviated transcription (Latin):
terris simili ab ort̾u surgit. eisdem constat.¬
& alitur elementis: eundẽq sp̃m ab eadt̃
principio carpit. Eodẽ fruit᷑ celo. eque mas
eque uiuit. Unde & p̃textatus in sadas¬
bus euangel ũ reprimens: his utit dil¬
mentis. Serui inquit st̃. ĩmo homuebd
ui st̃. ĩ mo conserui. Si cogitaueris tapi¬
dem in utrosq lic̾e fortune. tam tu ilui
uidere liberũ potes: quã ille te seruum.
Hescis qua etate etuba seruire ceꝑit. qud
cresus. qua darii mater. qua diogenes.⁊
ꝯipse. Postremo quidita nom̃ seruitutis horoe¬
is. Seriuis ẽ quidẽ s necessitate: sed fortasse li
animo segius est Hoc illi nocebit: si ostendis
s nonsit. Alius libidini seruit. aliꝰ auaricie.
seruitis turpior: quã uoluntaria. At nos ii
afictuna imposito subiacentẽ tanquã miserũ
demq calcamus. Quod uero nos nrĩs cetuicib
smmnꝰ: non patimur reprehendi. Inuenies int̾

Expanded text:
terris simili ab ortu surgit, eisdem constat etterris simili ab ortu surgit, eisdem constat et alitur elementis, eumdemque spiritum ab eodem principio carpit, eodemque fruitur coelo, aeque moritur, aeque vivit. Unde et Praetextatus in Saturnalibus Evangelum reprimens, his utitur argumentis: « Servi, inquit, sunt, imo homines. Servi sunt, imo conservi. Si cogitaveris, tantumdem in utrosque licere fortunae, tam tu illum videre liberum potes, quam ille te servum. Nescis qua aetate Hecuba servire coeperit, qua Croesus, qua Darii mater, qua Diogenes, ipse? Postremo quid ita nomen servitutis horremus? Servus est quidem, sed necessitate, sed fortasse libero animo. Servus est: hoc illi nocebit, si ostenderis quis non sit. Alius libidini servit, alius avaritiaecerte nulla servitus turpior quam voluntaria. At nos iugo a Fortuna imposito subiacentem tamquam miserum vilemque calcamus, quod vero nos nostris cervicibus inserimus non patimur reprehendi. Invenies inter