comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lut ad emanandũ poros ñ inuenit: qͥa in hoc qd̾ contra iustos
extollit᷑. disponente deo qͣntum appetit p̃ualere ꝓhibet᷑. Exurgos
autẽ cerebrũ tangit. ⁊ concutit: qͥa collecta elatio sathans sensũ¬
m in fine mundi artius ꝑcutit. & caput turbat: dũ ipsũ auto¬
tota suꝑbie eiꝰ iniquitas. aꝑtis malitiȩ flatib demonstrãt. Quia
Qͥ sternutatio caput maxime concutit. leuiat̾an istius sternuta¬
tio uocat᷑. illa eiꝰ extrema cõmotio: qua dãpnatũ hominẽ ingre¬
dit᷑. ⁊ ꝑ eũ reꝓbis pͥncipat᷑: quia tanta t̃c uirtute se cõmouet.
ut membͣ dñi si potest fieri etiã electa ꝑturbet: tantis signis
I ꝓdigiis utit᷑. ut miracłoꝵ potentia quasi qͦdã ignis lumine re¬
spͣlendere uideatur. Quia gͥ cõmotũ caput illiꝰ. miracłis claresee¬
re nititur: recꝰte eiꝰ sternutatio. splendior ignis uocat᷑. In eo enĩ

Expanded text:
asi ad emanandum poros non invenit, quia in hoc quod contra justos asi ad emanandum poros non invenit, quia in hoc quod contra justos extollitur, disponente Deo, quantum appetit praevalere prohibetur. Exsurgens autem cerebrum tangit et concutit, quia collecta elatio Satanae sensum in fine mundi arctius percutit, et caput turbat, dum ipsum auctotota superbiae ejus iniquitas apertis malitiae flatibus demonstratur. Quia ergo sternutatio caput maxime concutit, Leviathan istius sternutatio vocatur illa ejus extrema commotio qua damnatum hominem ingreditur, et per eum reprobis principatur. Qui tanta tunc virtute se commovet, ut membra Domini, si potest fieri, etiam electa perturbet; tantis signis et prodigiis utitur, ut miraculorum potentia quasi quodam ignis lumine resplendere videatur. Quia ergo commotum caput illius miraculis clarescere nititur, recte ejus sternu
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs dei sermo squamarũ cõparationib cõparat: ad defensionem
nentes se nequaqͣm separabunt᷑. Tenentes enĩ se separari. neqre
unt: qͥa eo ad defensionem suam uicissim constͥcti st̃. qͦ se gͥ ꝑ
onũa siniles ẽt̃ meminerunt. Descripto itaq eiꝰ corpore. ad caput
sermo reducit᷑: ⁊ qͥd ꝑ semetipsũ extreme ꝑsecutionis tẽpore anti¬
quus hostis exerteat. nuntiet᷑. Nam seqͥtur. S̾ternutatio eiꝰ splen¬
dor ignis. Qd̾ meliꝰ exponimꝰ: si prĩ sternutatio qͦmͦ agatur incda¬
gemꝰ. In sternutatione qͥppe. inflatio ã pecꝰtore exurgit: quȩ cũ
aꝑtos ad emanandũ poros ñ muenit. cerebrũ tangit. ⁊ congesta
ꝑ nares exiens. totũ caput ꝓtinꝰ concutit. In hoc itaq leuathan
corpore. id ẽ siue in malignis sp̃itib. seu in reꝓbis hominib
qͥ illi ꝑ similitudinẽ iniqͥtatis adheserunt. quasi inflatio suit̃
a pecꝰtore: dũ elatio se erigit ex p̃sentis scłi potestate. Quȩ ue¬

Expanded text:
s Dei sermo squamarum compactionibus comparat, ad defensionem nentes se nequaquam separabuntur . Tenentes enim se nequaquam separari queunt, quia eo ad defensionem suam vicissim constricti sunt, quo se sibi per omnia similes esse meminerunt. Descripto itaque ejus corpore, ad caput sermo reducitur, et quid per semetipsum extremae persecutionis tempore antiquus hostis exerceat nuntiatur. Nam sequitur: CAPUT XXXII Veod melius exponimus, si prius sternutatio quomodo agatur indagemus. In sternutatione quippe inflatio a pectore exsurgit, quae cum apertos ad emanandum poros non invenit, cerebrum tangit, et congesta per nares exiens, totum caput protinus concutit. In hoc itaque Leviathan corpore, id est sive in malignis spiritibus, sive in reprobis hominibus, qui illi per similitudinem iniquitatis inhaeserunt, quasi inflatio surgit a pectore, dum elatio se erigit ex praesentis saeculi potestate. Quae qu
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens ferit. In scriptura etnĩ sacra malei nomine aliquaͥ.¬
do diabolus designatur. ꝑ quẽ nc̃ delinquentiũ culpe ferum¬
tur. Aliquando uͦ ꝑcussio olestis accipit᷑. qua uł electi suꝑnos
iolts. sentiunt. ut ã prauis itinerib corriganttr: uł iusta ira
ꝓbos ꝑcutit. ut etiã supplicia gc̃na p̃ueniens. quid etiã in
posterum mere̾nt᷑ ostendat. Nam quia appellatione malei an¬
tiquus hostis expͥmit᷑. ꝓpħa testatur: cũ suꝑ cũ extremi iudici¬
i tlirbinem uenire contẽplatur dicens. Quomͦ confractus ẽ ⁊ con¬
tritus malleus uniuerse t̾re: ic si diceret. Eum ꝑ quẽ uascula
sua dñs in ministerii usu formanda ꝑcutit: quis ꝑpendat qͦ
turbine feriente extremo iudicio in ȩt̾na dampnatione confrm¬

Expanded text:
ucit: in Scriptura enim sacra mallei nomine aliquando diabolus designatur, per quem nunc delinquentium culpae feriuntur; aliquando vero percussio coelestis accipitur, qua vel electi supernos ictus sentiunt, ut a pravis itineribus corrigantur, vel justa ira reprobos percutit, ut jam supplicia aeterna praeveniens, quid etiam in posterum mereantur ostendat. Nam quia appellatione mallei antiquus hostis exprimitur, propheta testatur, cum super eum vim extremi judicii contemplatur, dicens: Quomodo confractus est et contritus malleus universae terrae ? Ac si dicerei: Eum per quem vascula sua Dominus in ministerii usum formanda percutit, quis perpendat quo turbine, veniente extremo judicio, in aeterna damnatione confr
Abbreviated transcription (Latin):
aum fortes qͥsꝙ in sc̃a eccł̃ia uiros constituunt. ꝑ eos adu̾sanioꝵ
supbientiũ pactora dura confrmgunt. una̾e ⁊ golias mimanissimꝰ
saxo funde morit᷑: qͥa singulari scẽ eccłis lapide diabolica celsi¬
tudo suꝑat᷑. Leuiathan itaq iste quia dãpnato illo homine. assũ¬
nto q̾suibet fortes excłis uelut infirmos despiciet. eorꝵa iures ẽ¬
poralit᷑ p̃mit: rrc̾te nẽ dr̃. in stipulam ei uersi st lapides ftunde¬
quoꝵ lingua priꝰ pectus illiꝰ duris icꝰtib tuitidit. Sinnẽ. quipe
re fortitudinem stiȩ miqͥtatis exercens. qͣnto se ab cis unci sorei¬

Expanded text:
dum fortes quosque in sancta Ecclesia viros instituunt, per eos adversariorum dum fortes quosque in sancta Ecclesia viros instituunt, per eos adversariorum superbientium pectora dura confringunt. Unde et Golias immanissimus saxo fundae moritur , quia singulari sanctae Ecclesiae lapide diabolica celsitudo superatur. Leviathan itaque iste quia, damnato illo homine assumpto, quoslibet fortes Ecclesiae velut infirmos despicit, eorumque vires temporaliter premit, recte nunc dicitur: In stipulam versi sunt ei lapides fundquorum lingua prius pectus illius duris ictibus tutudit. Omnem quippe tunc fortitudinem suae iniquitatis exercens, quanto se ab eis vinci spiri
Abbreviated transcription (Latin):
dicio talib tios immunddis spĩb tradã: qui ã uob̃ exͥcui gtͣfatio¬
ne p̃dicantium. qͣsi incantantiũ sermone ñ ualeant. Quia sͦi leui¬
ipse etiã scõꝵ iuroꝵ contẽptus adicit᷑. cũ ilico subinfertura se sis¬
gurat᷑  fu̾nda nãq clũ ingyrũ mittit᷑. sic̃ de illa lapicses. gepul̃.
quib aduersarioꝵ pectora feriant᷑: ita scã eccł̃ia dũ uolubili¬
tate tẽpoꝵ ꝑ tribrulationũ etreuitũ ducit᷑: fortes ex illã ari
pdeunt. quib quasi lapideis ictib mimicoꝵ corda tandaniur:
Unde i ꝑ ꝓpħam dde t onis doctorib dñs dicit. Detiorabunt¬
hostes: ⁊ subicient lapidib fundȩ. Sc̃ĩ qͥppe doctores qui ad un¬
tutes. ⁊ alios instruunt. hostes deuorant: dũ eos intͣ corpus suũ
ꝑ tum uersationis immutant. Quos lapidib fund̃s subitiunt. qͥa

Expanded text:
dicio talibus vos immundis spiritibus tradam, qui a vobis excuti exhortatiodicio talibus vos immundis spiritibus tradam, qui a vobis excuti exhortatione praedicantium quasi incantantium sermone non valeant. Quia vero Leviipse etiam sanctorum virorum contemptus adjicitur, cum illico subinfertur: CAguratur? Funda namque dum in gyrum mittitur, sic de illa lapides exeunt quibus adversariorum pectora feriantur; ita sancta Ecclesia dum volubilitate temporum per tribulationum circuitum ducitur, fortes ex illa viri prodeunt quibus quasi lapideis ictibus iniquorum corda tundantur. Unde ad prophetam de bonis doctoribus Dominus dicit: Devorabunt, et subjicient lapidibus fundae . Sancti quippe doctores qui ad virtutem et alios instruunt, hostes devorant, dum eos intra corpus suum per vim conversionis immutant. Quos lapidibus fundae subjiciunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tarius. Quid enĩ sagittas. nͥ uerba p̃dicatoꝵ accipimꝰ: quȩ dũ¬
ex uoce bene uiuentium destͥnguntur. audientiũ corda trans¬
figunt: his sagitis sancta eccłia ꝑcussa fuerat. quȩ dicebat.
ulnerata caritate ego sum. De his saggutis psalmistȩ uocȩ nar¬
rat᷑. Saggittȩ par uulor factȩ st̃ plage eoꝵ: quia scilicet uer¬
ba humiliũ. penetrauerunt animos suꝑboꝵ. De his sagittis.
arcum audientiũ cordib. uerba rects exhortationis infigit.
Q uia gͥ leuiathan iste uerba p̃dicantiũ repicit. ꝙ cũ repboꝵ
m̃tes male suadendo momorderit. durus int̃ iacula eas om̃imo
da ñ reliquit: recꝰte dicit᷑. ñ fugabit eũ uir sagutariꝰ. Ac si aꝑte
diceret. d repboꝵ cordib eũ sc̃i p̃dicatoris saguta ñ excutũ:
quia qͥsquis ab illo app̃hendit᷑ uerba iam p̃dicantium audire
contẽpnit. Unde bene peccatis p̃cedentib irascens. de his qͦs in

Expanded text:
tio.--- Quid enim sagittas, nisi verba praedicatorum accipimus? Quae dutio.--- Quid enim sagittas, nisi verba praedicatorum accipimus? Quae dum voce bene viventium distinguntur, audientium corda transfigunt. His sagittis sancta Ecclesia percussa fuerat, quae dicebat: Vulnerata charitate ego sum . De his sagittis Psalmistae voce narratur: Sagittae parvulorum factae sunt plagae eorum , quia scilicet verba humilium penetraverunt animos superborum. De his sagittis arcum audientium cordibus verba rectae exhortationis infigit. Quia ergo Leviathan iste verba praedicantium despicit, et, cum reproborum mentes male suadendo momorderit, durus inter jacula omnimodo eas non relinquit, recte dicitur: Non fugabit eum vir sagittarius. Ac si aperte dicatur: A reproborum cordibus eum sancti praedicatoris sagitta non excutit, quia quisquis ab illo apprehenditur, verba jam praedicantium audire contemnit. Unde bene peccatis praecedentibus irascens, de his quos in
Abbreviated transcription (Latin):
ri q exis fortitudo deficiet: dũ: ꝑ uiolentiã uirtutis illuis:⁊
lecꝰtos suos diuina opitulatio rõboret: ubi tẽ infirmi erunt.
si fortes uelut paleȩ reputant᷑: quid tẽ leuiatban iste de
paleis faciet: si fecrum quasi paleas estimabit: quid de putri¬
dis⁊ lignis acꝰturus ẽ: si qͣsi lignũ putridũ exis fortitudinẽ
solułt:s o quã multi qui sus uirib ferrũ se uł es estimanł:¬
in illo tc̃ tribulationis igne. paleas se eẽ dep̃hendent. Eẜ qͣm
intilti qui ꝑ infirmitatẽ ꝓpͥam ẽẽ se paleas metuunt. ꝑ diuii¬
nũ adiutorium fulti in ferri atq exis soliditate roborantur:
ut contͣ aduersariũ suũ tantomagis in deo fortes sint. qͣnto de
se ampliꝰ infirmos ẽẽ meminerunt. Sed qͣnto altius behemot
iste contͣ electos dei ꝑ miracła erigit᷑: tanto contͣ eũ scĩ quiq
uchem̃tius ad p̃dicationis se uerba constringunt. Qui tam̃ ita
repbas m̃tes possidet: ut eas nula confossus ueritatis iaculati¬

Expanded text:
 aeris fortitudo deficit, dum per violentiam virtutis illius etlectos suos opitulatio divina roboret, ubi tunc infirmi erunt, si fortes sicut paleae reputantur? Quid tunc Leviathan iste de paleis faciet, si ferrum quasi paleas aestimabit? Quid de putridis lignis acturus est, si quasi lignum putridum aeris fortitudinem solvet? Sed o quam multi, qui suis viribus ferrullo tunc tribulationis igne se paleas esse deprehendunt; et quam multi, qui per infirmitatem propriam se esse paleas metuunt, per divinum adjutorium fulti, in ferri atque aeris soliditate roborantur, ut contra adversarium suum tanto magis in Deo fortes sint, quanto de se amplius infirmos se esse meminerunt. Sed quanto altius Behemoth iste contra electos Dei per miracula erigitur, tanto contra eum sancti quique vehementius ad praedicationis se verba constringunt. Qui tamen ita reproborum mentes possidet, ut eas nulla confossus veritatis jaculati
Abbreviated transcription (Latin):
era. munim̃ p̃dicationis accipit᷑. sic̃ scriptũ est. Calciati pedes m
p̃paratione euugł̃ii pacis. Quia g ꝑ ferrũ uirtus. ꝑ es aute ꝑ¬
seuerantia expͥmitur: ferrũ ⁊ es calciam̃tum eiꝰ dr̃. dum p̃duicati¬
o illẽ acuiine simul ⁊ constantia munit᷑. ꝑ ferrũ enĩ mala
aduersantia penetrat: ꝑ es autẽ. bona quȩ ꝓposicit longanumi¬

Expanded text:
ncta munimen predicationis accipitur. sicut scriptum est: Calciati pedes in ncta munimen predicationis accipitur. sicut scriptum est: Calciati pedes in preparatione euvangelii pacis. Quia ergo per ferrum virtus. per aes autem perseverantia expo illius acumine simul constantia munitur. Per ferrum enim, mala adversantia penetrat; per aes autem, bona quae proposuit, longanimi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃imode crudelitatis effrenatur: ap̃p̃hendi ã gladio dr̃. Nam
ꝑ ostensionem immense tẽ fortitudinis exhibet. qͥcqͥd nequit᷑
potest: ⁊ neq hasta neq torax subsistere poterit: quia in anti¬
eristũ tieniens tante uirtutis apparebit. ut si suꝑnũ ad iutori¬
um desit: ⁊ p̃dicantiũ acum̃ obtundat: ⁊ longanimitatẽ pari¬
entũ desteuit. Nisi enĩ iustoꝵ uitã suꝑna gr̃a solidet. ñ subsis¬
tit hasta: qͥa p̃dicatoꝵ uirtus frangit᷑. Non subsistit torax: qͥa con¬
diẽ. hoc inferiꝰ ferri applicatione replicauit: ⁊ qd̾ toracẽ ꝓtu¬
lit. hoc rursũ exis cõmemoratione signauit. Ferrum nãq acui¬
tur. ut aduersarus uulneret᷑: es autẽ rubigine pene nulla con¬
sumit᷑. ferro g̃ p̃dicationis iacula. exe autẽ. longanimitatis con¬
stantia designat᷑. Inde ⁊ sub aser specie. de sc̃ã eccł̃ia ꝑ moysen
dt̃. Ferrũ ⁊ es calciam̃tum eiꝰ. Calciam̃tum qͥppe in scriptura sa¬

Expanded text:
omnimodae crudelitatis effrenatur, apprehendi a gladio dicitur. Nam per ostensionem immensae tunc fortitudinis exhibet quidquid nequiter potest. Et neque hasta neque thorax subsistere poterit, quia in Antichristum veniens, tantae virtutis apparebit, ut si supernum adjutorium desit, et praedicantium acumen obtundat, et longanimitatem patientium destruat. Nisi enim justorum vitam sutit hasta, quia praedicatorum virtus frangitur; non subsistit thorax, quia condixit, hoc inferius ferri appellatione replicavit; et quod thoracem protulit, hoc rursum aeris commemoratione signavit. Ferrum namque acuitur ut adversarius vulneretur, aes autem rubigine pene nulla consumitur. Ferro ergo praedicationis jacula, aere autem longanimitatis constantia designatur. Unde et sub Aser specie de sancta Ecclesia per Moysen dicitur: Ferrum et aes calceamentum ejus . Calceamentum quippe in Scriptura sa
Abbreviated transcription (Latin):
diosi interim in erũpna istius pauꝑtatis gemunt. Nanc ꝓculdu¬
bio pauꝑtate iheremias inspexerat. cum dicebat. Ego uir uidens
pauꝑtatem meam: in uirga indignationis eiꝰ. Uirga enĩ indignati¬
onis dei ẽ: ꝑcussio distͥctionis. Quam indignationẽ tẽ homo ꝑtu
lit: cũ ex paradyso pulsus. ueras int̃ni gaudii diuitias amisit.
ed quia elecꝰti qͥq incessant̃ conspiciunt. qd in p̾sentis uitȩ pe¬
nuria ab illa potestatis ingenitȩ facultate ceciderunt: bene dr.
ego u̾ir. uidens panꝑtatẽ meã. Quisqͥs eni  adhuc uisibilia appetit.
peregrinationis sue malũ non intellig̃: ⁊ hoc ipsũ uidẽre qđ pa
ta ẽ i parꝑtate uirtus mea. In pauꝑtate uirtus infirmari dr̃:
quia lapsus in hac ꝑegrina tione animꝰ: ⁊ corruptionis sug mo¬
lestiis reuerberatus. hoc qd̵ ꝑdidit. contemplari prepeditur.
Q hanc pauꝑtatẽ repbi considerare nesciunt: quia dũ sequunt᷑

Expanded text:
diose interim in aerumna istius paupertatis gemunt. Hanc procul dudiose interim in aerumna istius paupertatis gemunt. Hanc procul dubio paupertatem Jeremias inspexerat, cum dicebat: Ego vir videns paupertatem meam in virga indignationis ejus . Virga enim indignationlit, cum ex paradiso pulsus, veras interni gaudii divitias amisit. Sed quia electi quique incessanter conspiciunt quod in praesentis vitae penuriam ab illa potestatis ingenitae facultate ceciderunt, bene dicitur: Ego vir videns paupertatem meam. Quisquis enim adhuc haec visibilia appetit, peregrinationis suae malum non intelligit; et hoc ipsum quod patitur ta est in paupertate virtus mea . In paupertate enim virtus infirmari dicitur, quia lapsus in hac peregrinatione animus, et corruptionis suae molestiis reverberatus, hoc quod perdidit contemplari praepeditur. hanc paupertatem reprobi considerare nesciunt, quia dum sequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
bus deputatus:⁊ dolus in manu eiꝰ dirigit᷑. ⁊ collo eiꝰ fortatudo de¬
morat᷑: qͥa hoc qͥd tẽporalit̾ ꝑuersa contͣ bonos uoluntate deside¬
rat. ꝑuersiore facultate consũmat: ut tanto ei de aduersitate m
p̃senti nichil obstet. qͣnto ei in posterũ de ꝓsperitate nichil rẽma¬
net. & qͥa om̃is. qͥ ꝑuersis morib amiciciis eĩ innotescit: priꝰ ueras
in sacͦ eloqͥo alit̾ electoꝵ pꝰͦnitur. atq alit̾ reꝓboꝵ. Egestas nãq
elecꝰtoꝵ ẽ. cum uerȩ diuitie celestis patriȩ ad eoꝵ animũ redeunt:
⁊ in hoc eru̾pnoso p̾sentis uite exilio positi. pauꝑes se eẽ memi¬
nerunt. Illas qͥppe diuitias sine cessatione suspirant: de quibus
paulus dic̃. Ut Sciatis quȩ sit spes uocationis eiꝰ: ⁊ quȩ diuitiȩ
gl̃e hereditatis eiꝰ in sc̃is. & qͥa adhuc eas neqͥqͣm conspiciunt: stu¬

Expanded text:
bus deputatus, et dolus in manu ejus dirigitur, et in collo ejus fortitudo debus deputatus, et dolus in manu ejus dirigitur, et in collo ejus fortitudo demoratur, quia hoc quod temporaliter perversa contra bonos voluntate desiderat, perversiore facultate consummat, ut tanto ei de adversitate in praesenti nil obstet, quanto ei in posterum de prosperitate nihil remanet. Et quia omnis qui perversis moribus amicitiis ejus innotescit prius veras in sacro eloquio aliter electorum ponitur, atque aliter reproborum. Egestas namque electorum est, cum verae divitiae cet in hoc aerumnoso praesentis vitae exsilio positi, pauperes se esse meminerunt. Illas quippe divitias sine cessatione suspirant, de quibus Paulus dicit: Ut sciatis quae sit spes vocationis ejus, et quae divitiae gloriae haereditatis ejus in sanctis . Et quia adhuc eas nequaquam conspiciunt, stu
Abbreviated transcription (Latin):
is eoꝵ obuiat: quoꝵ nimirũ desideria ꝑfectionis cufficultas m¬
pugnat. hoꝵ ꝓfecꝰto animȩ amatores suos querunt. ⁊ ñ inue¬
nuint: dum sequendo malignos sp̃c. nequaqͣm eas quas appetuĩ
hiũꝰ scłi uoluntates app̃hendunt. Bene autẽ subditur. qd ex ip¬
sa duifficultate mox cdicat. Nadam ⁊ reuertar ad uirũ meu̾ pri¬
orem: qͥa melius mͥ erat tc̃. magis qͣm nc̃. Prior qͥppe uir. dñs ẽ:
qͥ castam sͥ animã scĩ sp̃c int̾posito amore coninixit. Quem tẽ
mens unuisciuꝰq desiderat: cum multiplices amaritudines uelut
quasdã spmas inuenit. i eis delectionib qͣs tẽporalit̾ eoncupis¬
cit. Nam ddũ aduersitatib mundi quẽ diligit morderi anima
ceꝑit: tẽ pleniꝰ intellig̾. qͣnto illi cum pͥore uiro melus uiuit.¬
tos gͦ quos uoluntas pͣua ꝑuertit: plerumq ad uersitas corrigit.¬
te fulcitur. Leuiathan itaq istȩ. qͥ cũ menbris suis et̾nis ẽ eruciati¬

Expanded text:
 desideria perfectionis difficultas impugnat. Horum profecto animae amatores suos quaerunt, et non inveniunt, dum sequendo malignos spiritus, nequaquam eas quas appetunt hujus saeculi voluptates apprehendunt. Bene autem subditur quod ex ipsa difficultate mox dicat: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia bene mihi erat tunc magis quam nunc . Prior quippe vir Dominus est, qui castam sibi animam sancti Spiritus interposito amore conjunxit. Quem tunc mens uniuscujusque desiderat, cum multiplices amaritudines velut quasdam spinas invenit in iis delectationibus quas temporaliter concupiscit. Nam dum adversitatibus mundi quem diligit morderi anima coeperit, tunc plenius intelligit quanto illi cum priore viro melius fuit. 4. Quos voluntas prate fulcitur. Leviathan itaque iste qui cum membris suis aeternis est cruciati
Abbreviated transcription (Latin):
a neqͥtia corrigat᷑. Ad aliqͥd eiꝰ edit᷑: cum ñ eiꝰ dñs erueiatib
delectat᷑. Inqͥ enĩ gehenne ignib tradaiti: qͦ fine semꝑ ardebt̃:

Expanded text:
a nequitia corrigatur: ad aliquid ergo caeditur, cum non ejus dominus cruciatibus a nequitia corrigatur: ad aliquid ergo caeditur, cum non ejus dominus cruciatibus delectatur. Iniqui vero gehennae ign
Abbreviated transcription (Latin):
etiã electoꝵ p̃mia iemunerationesq confundunt: qͥs ha nc eoꝵ
uesaniã toleret: qͥ conant᷑ astruere tiexũ ñ eẽ. qđ uerita s de e¬
terno igne minatus ẽ  & dum satagunt dm̃ ꝑhibere miseri¬
cordẽ: ñ uerent᷑ p̃dicare fallacem. At inquiunt sine fine pu¬
niri ñ debet culpa cũ fine. Iustus nimirũ ẽ om̃pe ds :⁊ qd ñ
querunt.: qr cũ fine uicerunt. Noluissent qͥppe sine fine uiue¬
re: ut sine fine potuissent miquitatib ꝑmanere. Nam ma¬
gis appetunt peccare quã uiuere: ⁊ ideo hic semꝑ iuiuere eu¬
piunt. ut numquã desinant peccare dũ uiiiunt. Ad distel
gͦ iudicis iustitiã ꝑtinet. ut nũquã careant supplicio. ꝗtioꝵ
mens in hac uita nũquã uoluit cat᷑re peccato.:⁊ nullus decͤ
iniqͦ terminꝰ ultionis. qͥ quãdiu ualuit. habere noluit t̾mi¬
nũ criminis. At inqͥunt nullus iustoꝵ erudelitatib paseitur:
⁊ ddelinquens sertius. a iusto iudicio iecireo cedi p̃cipitur. ut

Expanded text:
sque confundunt? Quis hanc eorum vesaniam toleret qui conantur astruere verum non esse quod Veritas de aeterno igne minata est? Et dum satagunt Deum perhibere misericordem, non verentur praedicare fallacem. At inquiunt: Sine fine puniri non debet culpa cum fine. Justus nimirum est omnipotens Deus, querunt, quia cum fine vixerunt. Voluissent quippe sine fine vivere, ut sine fine potuissent in iniquitatibus permanere. Nam magis appetunt peccare 1133 quam vivere; et ideo hic semper vivere cupiunt, ut nunquam desinant peccare, cum vivunt. Ad districti ergo judicis justitiam pertinet, ut nunquam careant supplicio, quorum mens in hiniquo terminus ultionis, quia, quandiu valuit, habere noluit terminum criminis. At inquiunt: Nullus justus crudelitatibus pascitur, et delinquens servus a justo domino idcirco caedi praecipitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mim̃so t̃rore concussi. etiã suꝑne patriȩ nuntii contremescũ.
siti. ñ possunt in tanti t̃roris turbine nulla formidine. concuti.
S̾ed cũ leuuathan iste rapitur. cũq om̃ia in eiꝰ interitu elem̃ta
quatiant᷑. p̃dicatores scõs quos ut dixi adhuc in suis corporib
nis infirmitas dͥe ire ostensione ꝑturbat. Erit g̃ i eis aliqͦ mode
tremor lecus. ⁊ timor securus: quia ⁊ gelesti regno se remunerari
certi st̃: ⁊ ꝑ tanti turbins metũ ꝓ carnis infirmitate contirmes¬
etiã iustoꝵ uita turbatur. Hi qui oderunt aduentũ iudicis qͥd
facient: si t̾rorem tanti iudicũ etiã qui diligunt expauescunt:
ẜ quia in scĩs p̃dicatorib hoc pauore coquit᷑. si qͣ cis mẽe potil¬
it leuiũ rubigo uicioꝵ: postqͣm dix̃ eum sublatus fuerit. timebit̃¬

Expanded text:
immenso terrore concussi, etiam supernae patriae nuntii contremiscunt.immenso terrore concussi, etiam supernae patriae nuntii contremiscunt.rne sunt positi, non possunt in tanti terroris turbine nulla formidine concuti. Sed cum Leviathan iste rapitur, cumque omnia in ejus interitu elementa quatiuntur, praedicatores sanctos, quos, ut dixi, adhuc in suis corporibusnis infirmitas de irae ostensione perturbat. Erit ergo in eis aliquo modo tremor laetus, et timor securus, quia et coelesti regno se remunerari certi sunt, et per tanti turbinis metum pro carnis infirmitate contreetiam justorum vita turbatur. Hi qui oderunt adventum judicis, quid facient, si terrorem tanti judicii etiam qui diligunt expavescunt? Et quia in sanctis praedicatoribus hoc pavore excoquitur, si qua eis inesse potuit levium rubigo vi
Abbreviated transcription (Latin):
eat scientiam. qͥa angłs eͥxercituũ ẽ. Hinc paulus ait. Magnł̃i
ẽ pietatis sacͣmentũ. qͣd̾ manifestatũ in carne. iustificatũ tst̃ in
spiritu: apparuit angłis. p̃dicatum est gentib: creditum ẽ in
mundo. assumptũ est m glã. Qd̃ gͥ dispensationis misteriũ postqͣm
apparuisse angł̃is cix̃. ꝓ̃dicatum ẽ gentib subdidit. cũ sublatus
fuerit timebunt angłi. ⁊ territi purgabunt᷑: ad futurũ tẽpus
refert᷑. Adueniente districꝰto iudice extrema. hic leuiathan istĩ
dampnatio designat᷑: quia de hoc mundo ꝑ iram iudtii tol¬
litur. euiꝰ nc̃ ira mansuetudinis longanimitate tolerat᷑. Tanto
autẽ hinc pondere t̾roris excutit᷑: ut sc̃õꝵ etiã p̃ducatoꝵ for¬
titudo turbet᷑. Cũ enĩ sublatus fuerit. timebunt angl̃i: quia
cũ iudicii turbine rapit᷑. hii qͥ in corporib repperiri potuerint.

Expanded text:
a angelus Domini exercituum est . Hinc Paulus ait: Magnum a angelus Domini exercituum est . Hinc Paulus ait: Magnum est pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum in spiritu, apparuit angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in gloria . Qui igitur dispensationidicitur: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, et territi purgabuntur, ad futurum tempus refertur, adveniente districto judice, extrema hic istius Leviathan damnatio designatur, quia de hoc mundo per iram judicii tollitur, qui nunc mira mansuetudinis longanimitate toleratur. Tanto autem hinc pondere terroris excutitur, ut sanctorum etiam praedicatorum fortitudo turbetur; Cum enim sublatus fuerit, timebunt angeli, quia cum judicii turbine rapitur, hi qui in corporibus reperiri potuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
remanerent. & qͥa cuncꝰtoꝵ opifex ds̃ scit ad bonoꝵ eustodiã
humilib angłis ⁊ inuenta ⁊ solidata st̃ augmnenta meritoꝵ.
Istis nãq cadentib. illis in munere datũ ẽ: ut cadere om̃ino non
in se rpsis iã cautiꝰ robustiusq consistunt. Unde fit. aucꝰtore
rerũ dño cuncta mirabilit ordinante. ut illi electoꝵ spũum
celestis patriȩ ciues etiã ruinȩ suȩ dãpno ꝓficiant: dũ inde fir¬
mius constructa ẽ. unͦͭͤ fuerat ex parte destructa. Sed quia sepe in¬
tiant. angłoꝵ solent nomine designari: possumus hoc loco an-¬
gelos etiã scos p̾dicatores acciꝑe. hinc ẽ enĩ qđ ioħes in apocalipsi
septẽ eccłiis scribens angłis eccłiarũ loquit᷑. id ẽ p̃dicatorib po¬
puloꝵ. Hinc ꝓpħa ait. E angłi pacis amare flebunt. Hinc rursi
malachias ꝓpħa loquit᷑ dicens. Labia sacerdotis custodient sei¬

Expanded text:
remanerent. Cunctorum opifex Deus, qui scit ad bonorum custodiam remanerent. Cunctorum opifex Deus, qui scit ad bonorum custodiam humilibus angelis inventa et solidata sunt augmenta meritorum: quoniam istis cadentibus, illis in munere datum est ut cadere omnino non in seipsis jam cautius robustiusque consistunt. Unde fit, auctore omnium rerum Domino cuncta mirabiliter ordinante, ut illi electorum spirituum patriae etiam ruinae suae damna proficiant, dum inde 1122 firmius constructa sit unde fuerat ex parte destructa. 14. Santiant, angelorum solet nomine designare, possumus hoc loco angelos sanctos praedicatores accipere. Hinc est enim quod Joannes in Apocalypsi, septem Ecclesiis scribens, angelis Ecclesiarum loquitur, id est praedicatoribus populorum . Hinc propheta ait: Et angeli pacis amaMalachias propheta loquitur, dicens: Labia sacerdotis custodiun
Abbreviated transcription (Latin):
ferrea demonstrat᷑. Qd̾ quia incarnato dño ueniente iã tẽ facꝰtã
stierat. res gesta nuntiabat᷑. Nursũ p̃cerito t̾tit᷑ ꝓ futuro : sic̃ ꝑ ysal¬
mstã dñs loquit᷑ clicens. Fo̾derunt manus meas ⁊ pedes meos:
dnumerauert᷑ om̃ia ossa mea. Qtib uideicet uerb species qm̃e
pasioruis qual um tusacta descibit̃. ẜ. tam̃ adhue longe post
futura nuintiatur. Hoc eͦ loco qđ dr̃ cũ sublatus fuerit. trme¬
bunt angłi: nichil obstat intelligi. quia sub futuri tẽporis m
p̃terito describunt᷑. Nec recꝰte intelligentiȩ sensum relinquimus.
si credamus leuiatnan isto ab arce rectitudinis cadente in riu¬
na eiꝰ etiã electos angłos expauisse: ut cũ istum ex illoꝵ nume¬
to suꝑbiȩ lapsus eiceret. illos ad robustius standũ timor ip̃se so
qͥa nunir̃ isto cum reꝓbis legionib exeunte. soli i celestibs se¬
rent: purgauit uͦ. quia exeuntib reꝓbis. actũ ẽ. ut electi so li

Expanded text:
ferrea, demonstratur . Quod quia incarnato Domino veniente jam tunc factum fuerat, res gesta nuntiabatur. Rursum praeterito utitur pro futuro, sicut per Psalmistam Dominus loquitur, dicens: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea . Quibus videlicet verbis species dominicae passionis quasi jam transacta describitur, sed tamen adhuc longe post futura nuntiatur. Hoc ergo loco quo dicitur: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, nil obstat intelligi quia sub futuri temporis modo praeterita describuntur. Nec rectae intelligentiae sensum relinquimus, si credamus Leviathan isto ab arce beatitudinis cadente, in ruina ejus etiam electos angelos expavisse, ut cum istum ex illorum numero superbiae lapsus ejiceret, illos ad robustius standum quia nimirum isto cum reprobis legionibus exeunte, soli in coelestibus serent; purgavit vero, quia exeuntibus reprobis, actum est ut electi soli
Abbreviated transcription (Latin):
ris meus. Ineũdẽ maleator quippe. solis aptã ꝑcussionib figit. ad
hoc nãq meꝰ statuit᷑: ut crebris ictibus feriat᷑. Leuiathan gͣ. ut
maleatoris ĩnc̃ stringet᷑. qͥa inferni iuncłis cartabit᷑. ut et̾ni sup¬
plicũ continua ꝑcussione tundat᷑. Q ui mͦ qͦ ꝑcutitur: dũ iusti¬
quiq illo m insidiis ugilante s dolorib tabescente saluant᷑. In
meude autẽ alia uasa formant᷑: ipsa uͦ tot ꝑcussionib in uas ali¬
ud ñ transfert᷑. Necꝰte gͦ leiuiathan iste incũdi cõparat᷑: quia nos il¬
lo ꝑsequente cõponimur: ipse autẽ ⁊ sẽꝑ ꝑcutit᷑. ⁊ in uase utili
In ipso enĩ tundimͣ: s ut ad usũ cdomꝰ suꝑne ueniam̃. Ipse uͦ mẽ¬

Expanded text:
 quippe malleator solis aptam percussionibus figit. Ad hoc namque incus statuitur, ut crebris ictibus feriatur. Leviathan ergo ut malleatoris incus stringitur, quia inferni vinculis coarctabitur, ut aeterni supplicquique, illo in insidiis vigilante, sed doloribus tabescente, salvantur. In incude autem alia vasa formantur, ipsa vero tot percussionibus in vas aliud non transfertur. Recte ergo Leviathan iste incudi comparatus est, quia nos illo persequente componimur, ipse autem et semper percutitur, et in vas utile In ipso enim tundimur, sed ut ad usum domus supernae veniamus. Ipse ve
Abbreviated transcription (Latin):
dere gladium. s ã gladio app̃hendi describit᷑. In tanta quippe
tẽ insania uertitur: ut dominari om̃ib appetens. neqͣquã suȩ
irȩ dominet᷑. Nos nãq cũ irã in usũ iustitis assumimus.
gladiũ tenemꝰ : quia eam sub equalitatȩ iudicii possidendo mo¬
deram᷑. Ille autẽ qͥa ꝑ abrupta furoris rapit᷑ ñ app̃hendere
gladiũ. s gladio cõprehendi ꝑhibet᷑. Non enĩ iram possidens

Expanded text:
dere gladium, sed a gladio apprehendi describitur. In tantam quippe dere gladium, sed a gladio apprehendi describitur. In tantam quippe tunc insaniam vertitur, ut dominari omnibus appetens, nequaquam suae irae dominetur. Nos namque cum iram in usu justitiae assumimus, gladium tenemus, quia eam sub aequitate judicii possidendo moderamur. Ille autem quia per abrupta furoris rapitur, non apprehendere gladium, sed a gladio apprehendi perhibetur. Non enim iram possidens
Abbreviated transcription (Latin):
tur: sic̃ p̃dicante heretico scriptũ ẽ. Si multiplicati filii enis
fuerint. in gladio erunt: quia qͣntalibet hic numerositate
germinent. etͣna dãpnatione consum̃tur. Gladus. tribulatio
temporalis accipit᷑: sic̃ mariȩ de secuturis tribulationib dr̃.
⁊ tuam ipsius animã ꝑtransibit gladius. Rursũ ꝑ gladium. udi
uł ꝑsuasio maligni hostis expͥmitur: sic̃ psalmista ait. Qui libe¬
rasti dauid seruum tuũ de maligno. Benignus qͥppe sõꝵ p̃dica¬
tionis ẽ gladius qͦ ꝑcutim᷑ : ut ã culpa moriamur. Malignus uͦ
est diabolice ꝑsuasionis gladius: qͦ male quisq ꝑcutit᷑. ut ã ui¬
ta recꝰtitudinis extinguatur. ntiqui eͦ hostis. est gladius. ille
tc̃ dampnatus homo in usũ ministerũ eiꝰ assumptꝰ. Ipsum qͥppe
ꝑ maliciã fraudis exacuit: ⁊ in infirmoꝵ corda transfigit. Nlunc
gͦ leuiathan gladius app̃hendit: cũ eum suus damꝑnatus homo
susceꝑit. Si autẽ gladũ nomine eꝰ ira signatur: recte ñ app̃hen¬

Expanded text:
raedicante haeretico scriptum est: Si multiplicati fuerint filii ejus, in gaudio erunt , quia quantalibet hic numerositate germinent, aeterna damnatione consumuntur. Gladius tribulatio temporalis accipitur, sicut Mariae de secuturis tribulationibus, dicitur: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius . Rursum per gladium ira vel persuasio maligni hostis exprimitur, sicut Psalmista ait: Qui liberasti David servum tuum de gladio maligno . Benignus quippe sanctae praedicationis est gladius, quo percutimur ut a culpa moriamur. Malignus vero est diabolicae persuasionis gladius, quo male quisque percutitur ut a vita rectitudinis exstinguatur. Antiqui ergo hostis est gladius, ille tunc damnatus homo, in usum ministerii ejus assumptus. Ipsum quippe per malitiam fraudis exacuit, et infirmorum corda transfigit. Hunc ergo Leviathan istius gladius apprehendit, cum eum suus damnatus homo susceperit. Si autem gladii nomine ejus ira signatur, recte non apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ ꝙ in iȩpbis habere ꝑmitti᷑: ut tanto contͣ nos robustiꝰ u¬
res suas exerat᷑. qͣnto ñ solũ nos ictu fortitudinis s male etiã ad¬
unationis imꝑugnat. & qͥs contͣ ista sufficiat: quȩ mens ad tantȩ
elationis ⁊⁊ cõpagis pondera: ñ ab ipsa cogitationũ radĩce contrt¬
miscat ⁊ unde quia trepidare ñ ꝑ infirmitatẽ c̃spic̃: ꝓtinꝰ duima
Selem̃tia. qͥd ꝑ semetipsam fac̃ adiungit. Nam sequit᷑. Eetit cont̾¬

Expanded text:
nitatem quoque in reprobis habere permittitur, ut tanto contra nos robustius vnitatem quoque in reprobis habere permittitur, ut tanto contra nos robustius vires suas exerat, quanto non solum nos ictu fortitudinis, sed etiam mole adunationis impugnat. Sed quis contra ista sufficiat? Quae mens ad tantae elationis et compagis pondera non ab ipsa cogitationum radice contremiscat? Unde quia trepidare nos per infirmitatem conspicit, protinus divina clementia quid per semetipsam faciat? adjungit. Nam sequitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
rior oppõnit. Hanc unitatem repboꝵ ꝑuitiosam s paulus con¬
spexerat: cũ in medio saduceoꝵꝰ phariseoꝵq dep̃hensus digebat.¬
contra se uicissim audientiũ turba dissiluit. Cumq in duas pa¬
tes tumultuantiũ multitudo diuidit᷑. paulo uia ereptionis aꝑit᷑.
quia quẽ turba ꝑsequentiũ unita constͥnxerat. diuissa laxabat.
Eripunt᷑ etnĩ iusti. dũ diuidunt᷑ iniusti.: ⁊ electoꝵ uota ad ꝑfec¬
ne etiã maris rubri scissio designat. Dũ enĩ i duas partes tinda
diuidit᷑. ab edecꝰto popło ad t̾ram repmissionis tendit᷑: qͥa dum
maloꝵ unitas scinditur. bone m̃tes ad hoc qd̃ appetunt ꝑdu¬
cunt᷑. Si maloꝵ u̾nitas noxia ñ fusset. nequaqͣm diuina ꝓuiden¬
cipita dñe. ⁊ diuide linguas eoꝵ. Igitur quia leiuatchan iste tanc
eont᷑ ectos dei in suis uirib effrenat᷑. ad agmñtum suş malitiȩ n¬

Expanded text:
rior opponit. Hanc unitatem reproborum perniciosam sibi Paulus conrior opponit. Hanc unitatem reproborum perniciosam sibi Paulus conspexerat, cum in medio Sadducaeorum Phariseorumque deprehensus dicebatcontra se vicissim audientium turba dissiluit. Cumque in duas partes tumultuantium multitudo dividitur, Paulo via ereptionis aperitur, quia quem turba persequentium unita constrinxerat, divisa laxabat. Eripiuntur ergo justi dum dividuntur injusti, et electorum vota ad perfecne etiam maris rubri scissione signatur. Dum enim in duas partes unda dividitur, ab electo populo ad terram promissionis tenditur, quia, dum malorum unitas scinditur, bonae mentes ad hoc, quod appetunt, perducuntur. Si malorum unitas noxia non fuisset, nequaquam divina providencipita, Domine, et divide linguas eorum . Quia ergo Leviathan iste tunc contra electos Dei in suis viribus effrenatur, ad augmentum suae malitiae u
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ paulũ de dñico corpore dr̃. Uos estis corpꝰ xp̃i: ⁊ m̃bra de m̃¬
bro. Alutid quidẽ: m̃brum corporis: aliud mẽbrum m̃bri. Nembrũ
quippe corporis. pars ad totum: membrũ uͦ m̃bri. est particula
ad partẽ. Membrũ namq m̃bri. ẽ digitus ad manũ: manus ad
brachium. Membrũ uͦ est corporis. totum hoc simul ad corpus
uniuersum. Sic̃ gͦ in spĩtali dominico corpore mẽbra de mem¬
bro ddicimꝰ. eos qͥ m eiꝰ eccłia ab aliis regunt᷑. ita m illa leuia¬
ri quib dã nequiorib conungunt᷑. Sed quia malignus hostũ
sibi i ꝑuerso oꝑe ã pͥmis usq ad extrema concordat: diuinꝰ
sermo ni eo membͣ carnium sibunet coherentia mẽmorat.
tatione diuidant᷑. Nulla tẽ eos diuersitatis alt̾catio seindit.: &
iceuro tontͣ bonos uehem̃ter p̃ualent. quia in malo se concordi¬
bonis: ita ꝑnitiosum. si non desit malis. Reꝓboꝵ quippe unitas
bonoꝵ uitam tantoꝰ duriꝰ p̃p edit: qͣnto se ei ꝑ collectione. du¬

Expanded text:
per Paulum de dominico corpore dicitur: Vos estis corpus Christi, et membra de membro. Aliud quippe est membrum corporis, aliud membrum membri. Membrum quippe corporis pars ad totum, membrum vero membri est particula ad partem; membrum namque membri est digitus ad manum, manus ad brachium: membrum vero corporis est totum hoc simul ad corpus universum. Sicut ergo in spiritali dominico corpore membra de membro dicimus eos qui in ejus Ecclesia ab aliis reguntur, ita in illa antire quibusdam se nequioribus junguntur. Sed quia hostis malignus sibi in perverso opere a primis usque ad extrema concordat, divinus sermo in eo membra carnium sibimet cohaerentia memorat. tatione dividantur. Nulla eos diversitatis altercatio tunc scindit, et idcirco contra bonos vehementer praevalent, quia in malo se concordibonis: ita perniciosius si non desit malis. Reproborum quippe unitas bonorum vitam tanto durius impetit, quanto se ei per collectionem du
Abbreviated transcription (Latin):
non est. qd̵ minatus ẽ: neq illud uerũ ẽ. qd̃ ꝓmisit. Ad hec¬
inqͥunt ideo et̃nam penã peccantib minatus ẽ: ut eos ã pec¬
catoꝵ ꝑpetratione compesceret: qr creaturȩ suȩ ȩt̃na supplici¬
a minari debuit. ñ inferre. Quib ciciꝰ respondem̃ si falsa mi
natus ẽ. ut ꝰ iniustitia corrigeret: etiã falsa ẽ pollicitus. ut ad

Expanded text:
inatus est, neque illud verum est quod promisit. At inquiunt: Ideo aeternam poenam peccantibus minatus est, ut eos a peccatorum perpetratione compesceret, quia creaturae suae aeterna supplicia minari debuit, natus est ut ab injustitia corrigeret, etiam falsa est pollicitus ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
mabit abyssum quasi senescentẽ: quia repboꝵ corda sic fa¬
tuat. ut spectionem eis de uentum iudicio quasi finiat᷑ infun¬
dat. Abyssum namq senesccre estimat: qͥ t̾minari quandoq
m suppliciis suꝑnã animaduersionẽ putat. Igit᷑ antiquus iste
quasi certo fine. detminat: ut eoꝵ culpas sine termino correc¬
tionis estendat: ⁊ eo magis hic peccata non finiant. qͦ illie esti¬
mant peccatoꝵ supplicia finienda. t̃ enĩ nẽ etiã qͥ iccuro
peccatis suis ponere finem neglegunt: qr habere quandoq finẽ
futura suꝑ se iudicia suspicantur. Quib breuit̃ respondemꝰ si
quandoq finienda st̃ supplicia reꝓboꝵ: quandoq gͦ finienda st̃¬

Expanded text:
mabit abyssum quasi senescentem, quia reproborum corda sic infatuat, ut suspicionem eis de venturo judicio quod quasi finiatur infundat. Abyssum namque senescere aestimat, qui terminari quandoque in suppliciis supernam animadversionem putat. Igitur antiquus iste oenas levigat, quas quasi certo fine determinat, ut eorum culpas sine termino correptionis extendat; et eo magis hic peccata non finiant, quo istic aestimant peccatorum supplicia finienda. 35. Sunt enim nunc etiam qui idcirco peccatis suis ponere finem negligunt, quia habere quandoque finem futura super se judicia suspicantur. Quibus breviter respondemus: Si quandoque finienda sunt supplicia reproborum, quandoque finienda s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uia qͦa d̾e nature suȩ subtilitate suꝑbe extollitur. aiis ẽ. Rursũ
qͥa in hoc qd̵ miq agit. ad utilitatem nr̃am diuina uirtute pos¬
sidetur: iumentũ c̃. Q iuia uͦ latenter mordet: serpens ẽ. Qiua autẽ
nonnũquã ꝑ indomitam suꝑbiam. se etiã lucis ang̃m simulat: a¬
uis est. ⁊lumanũ & enĩ genus quãuis inexplicabili miqͥtatis arte
lacescat. trib tam̃ uicũs ualde tẽptat: ut uidelicet alios sibi ꝑ
luxuriam. alios ꝑ maliciam. alios ꝑ suꝑbiam subdat. Non g mi¬

Expanded text:
quia vero de naturae suae subtilitate superbe extollitur, avis est. Rursum, quia vero de naturae suae subtilitate superbe extollitur, avis est. Rursum, quia in hoc quod inique agit ad utilitatem nostram divina virtute possidetur, jumentum est; quia vero latenter mordet, serpens est; quia autem nonnunquam per indomitam superbiam se etiam lucis angelum simulat, avis est. Humanum etenim genus quamvis inexplicabili iniquitatis arte lacessat, tribus tamen vitiis valde tentat, ut videlicet alios sibi per luxuriam, alios per malitiam, alios per superbiam subdat. 31.
Abbreviated transcription (Latin):
des ei quasi aui:  quid ẽ qd̵ aduersarius nr̃ prius behemoth.
postmodum leuiathan dr̃: nunc uͦ aui in ꝑdicionis sue illusio¬
ne comparat᷑:  behemot̾ͥn quippe ut diximꝰ belua intep̃tatur. quã
quadrupes ostendit᷑: dum sicut bos fȩnum comedere ꝑhibetur.
Leui athan uͦ qͥ hamo capitur. ꝓculdubio serpens in aquis ino¬
tescitur. Nc̃ uͦ ad aius similitudinem ducitur. cum d̃r. Nũqͥd illu¬
ddes ei quasi auit ͦ cur gͦ belua uł iumentũ. cur draco. eur aiis.¬
uis appelletur. indagẽmus. Cicius enim nomina eiꝰ agnoscimus:
si tersersationis illius astuciam subtiliter exploremus. De eelo
quippe ad terrã uenit: ⁊ ad spem celestium nulla iam respirati¬
one se erigit. Irrationale gͦ⁊ quadrupes animal ẽ. ꝑ actionis m¬
munde fatuitatẽ: draco ꝑ nocencdi maliciam: auis ꝑ suibtilis na¬
turȩ leuitatem. Q uia enim hoc qͦd contͣ se agit ignorat: bruto
sensu belua est. Quia maliciose nob̃ nocere appetit: draco est.

Expanded text:
des ei quasi avi? - Quid est quod adversarius noster prius Behemoth, postmodum leviathan dicitur, nunc vero avi perditionis suae illusionem comparat? Behemoth quippe bellua interpretatur, quae quadrupes ostenditur, dum sicut bos fenum comedere perhibetur. Leviathan vero quia hamo capitur, tescitur. Nunc vero ad avis similitudinem ducitur, cum dicitur: Nunquid illudes ei quasi avi? Cur ergo bellua, vel jumentum, cur draco, cur avis appelletur, indagemus. Citius enim nomina ejus agnoscimus, si tergiversationis illius astutiam subtiliter exploremus. De coelo quippe ad terram venit, et ad spem coelestium nulla jam respiratione se erigit. Irrationale ergo et quadrupes animal est per actionis immundae fatuitatem, draco per nocendi malitiam, avis per subtilis naturae levitatem. Quia enim hoc quod contra se agit ignorat, bruto sensu bellua est; quia malitiose nobis nocere appetit, draco est;
Abbreviated transcription (Latin):
b ab ocłis oecid̾erunt corporis: s. ante iam sub dñica mcrepatione
cecidderant ab ocłis corclis. Eum enĩ alte inuectionis iaculo confu¬
sus iaceret: humili iam ⁊ penetrato corde reqͥrebat dicens . ne
quid me uis facere s repussis udelicet squamis. iam ad cordis uis¬
cera ueritatis sagita ꝑuenerat: qͣndo cͥeposita elationis suꝑbia
eũ quem imyugnauerat dͥñm confitens: ⁊ qͥd ageret nesciens. dee¬
ft notancdũ qd̾ eũ diceret qͥs es dñe: ñ ei ã dm̃o respondet᷑. ego sũ

Expanded text:
bus ab oculis ceciderunt corporis, sed ante jam sub dominica increpatione bus ab oculis ceciderunt corporis, sed ante jam sub dominica increpatione ceciderant ab oculis cordis. Cum enim altae invectionis jaculo confossus jaceret, humili jam et penetrato corde requirebat, dicens: Domine, quid me vis facere ? Repulsis videlicet squamis, jam ad cordis viscera veritatis sagitta pervenerat, quando, deposita elatione superbiae, eum quem impugnaverat, Dominum confitens, et quid ageret nesciens, requiEt notandum quod cum diceret: Quis es, Domine ? non ei a Domino respondetur: Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
mis tegit᷑. dñ ã scĩs predicatorib gladio uerbi iaculatur Squamaᷤ
habet:⁊ ieciro ad eius precordia transeundi iuam uerbi sagit¬
ta ñ habet. Duritia enĩ carnali repellitur: ne sp̃ĩtalis glada in
figat᷑. Carnali sapientia contͣ deum saulus obdurauerat: quando
cor eiꝰ nulla p̃dicationis exgł̃ice saggita penetrabat. Sed postqͣm
forti celitus merepatione iaculatus. ⁊ suꝑno respectu deratus est
lum̃ qͥppe ut accuꝑet amisit: ad ananiã. ueniens illuminatar. In
qua isluminatione. qͥa defensionarũ suarũ duritia caruit. bene
de eo scriptũ ẽ. Ceciderunt qͣsi squamȩ ab ocłis eius. Carnalis ui¬
delicet tegum̃ti illum duricia presserat: ⁊ iceureo raduos ueri lu¬
minis non uidebat. Sed postqͣm suꝑbe repugiationes eĩ uicte
sunt: defensionũ squamȩ ceciderunt. Eue quid̃ẽ sub ananis mani¬

Expanded text:
mis tegitur, dum a sanctis praedicatoribus gladio verbi jaculatur. Squamas mis tegitur, dum a sanctis praedicatoribus gladio verbi jaculatur. Squamas habet, et idcirco ad ejus praecordia transeundi viam verbi sagitta figatur. Carnali sapientia contra Deum Saulus obduraverat, quando cor ejus nulla praedicationis evangelicae sagitta penetrabat. Sed postquam forti coelitus increpatione jaculatus, et superno respectu caecatus est lumen quippe ut acciperet amisit, ad Ananiam veniens illuminatur. In qua illuminatione, quia defensionum suarum duritia caruit, bene de eo scriptum est: Ceciderunt quasi squamae ab oculis ejus . Carnalis videlicet tegumenti illum duritia presserat, et idcirco radios veri luminis non videbat. Sed postquam superbae repugnationes ejus victae sunt, defensionum squamae ceciderunt. Quae quidem sub Ananiae mani
Abbreviated transcription (Latin):
scutum neqͥssime defensionis. contͣ iustissimȩ correctionis uerba
ꝓtulerunt. Unde nc̃ qͦ in usum peccantiũ tralt᷑. ut culpa cũ
arguitur defendat᷑: ⁊ unde finiri reatus debuit. inde cumuletur
Bene gͥ dr̃. corpꝰ illius. quasi scuta fusilia : qͥa om̃s miqui. ne ad
se corripientiũ uerba ꝑueniant. quasi contra aduersantiũ iacu¬
la scuta defensionũ parant. Ed̾ uidelicet eiꝰ corpus adhuc nobis
fertur quia draconis corpꝰ squamis tegit᷑. ne cicuis iaculatione
penetretur: ita nimirũ corpus om̃e cdiaboli. id ÷ multittido rex¬
boꝵ. cũ de miquitate sua corripit᷑. quib ualet tergiuersation¬
b se excusare conatur: ⁊ quasi quasdã defensionũ squamas o¬
bicit. ne transsigi sagitta ueritatis possit. Quisqͥs eñ qñ corripi¬
t̃. peccatũ suũ magis excusare appetit. quã ddelere. quasi squa¬

Expanded text:
scutum nequissimae defensionis contra justissimae correptionis verba scutum nequissimae defensionis contra justissimae correptionis verba protulerunt. Unde nunc usque in usum peccantium trahitur, ut culpa cum arguitur defendaBene ergo dicitur: Corpus illius quasi scuta fusilia, quia omnes iniqui, ne ad se corripientium verba perveniant, quasi contra adversariorum jacula scuta defensionum parant. Quod videlicet ejus corpus adhuc nobis Fertur quia draconis corpus squamis tegitur, ne citius jaculatione penetretur. Ita corpus omne diaboli, id est multitudo reproborum, cum de iniquitate sua corripitur, quibus valet tergiversationibus se excusare conatur, et quasi quasdam defensionis squamas objicit, ne transfigi sagitta veritatis possit. Quisquis enim dum corripitur, peccatum suum magis excusare appetit quam deflere, quasi squa
Abbreviated transcription (Latin):
sionũ. Loborem gͥ dñi. contra eundẽ dũm. scutũ cordis habue¬
runt: qͥa suꝑba sapientib. eo despectus apparuit. qͦ ꝓpt̃ eos hu¬
milis fuit. Hunc scutũ sicut iam ⁊ suꝑiꝰ diximꝰ primꝰ ille pecca¬
tor tenuit: qͥ reqͥrente dño. cur lignum uetitũ contigisset. ñ ad
se culpam retulit. s ã muliere quam dñs dederat. se accepisse res¬
pondit: ut quasi reatum suũ obliq in aucꝰtore. relideret. qͥ ei mu¬
lierem dederat. quȩ talia ꝑsuatlẽret. Hunc scutũ etiã requisita
mulier tenuit. quando neq ipsa ad se culpã retulit: s serpen¬
tis illud ꝑsuasionib replicauit dicens. serpens decep̃ me. ⁊ comedi
ut ipsa qͦ reatum suũ obliq in creatorẽ reduceret. qͥ illic intrar
serpentẽ ꝑsuasurum talia ꝑmisisset. Serpens uͦ ñ requirit᷑: qͥa nec
eius penitentia querebatur. Nii autẽ quoꝵ penitentia quesita est:

Expanded text:
sionum. Laborem igitur Domini contra eumdem Dominum scutum cordis habuesionum. Laborem igitur Domini contra eumdem Dominum scutum cordis habuerunt, qui superba sapientibus eo despectius apparuit, quo propter eos humilis fuit. Hoc scutum, sicut jam et superius diximus, prius ille peccator tenuit, qui requirente Domino cur lignum vetitum contigisset, non ad se culpam retulit, sed a muliere quam Dominus ei dederat se accepisse respondit, ut quasi reatum suum oblique in auctorem relideret, qui ei mulierem dederat quae talia persuaderet. Hoc scutum etiam requisita mulier tenuit, quando neque ipsa ad se culpam retulit, sed serpentis illud persuasionibus replicavit dicens: Serpens decepit me et comedi, ut ipsa quoque reatum suum oblique in Creatorem duceret, qui illic intra se serpentem persuasurum talia permisisset. Serpens vero jam non requiritur, quia nec ejus poenitentia quaerebatur. Hi autem quorum poenitentia quaesita est,