comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ animã diuine contẽplationis dedi¬
tam. orationib uł lectionib diuinis
ocupatã. ne inquietare et ad exteriora
oꝑa suscitare uelitis. donec ipsa ue¬
lit. hoc ẽ donec expleto cõtemplati¬
onis tẽp̃ore. admonente corporis fra¬
gilitate. ipsa uelit suscitari a somno
int̃ne quietis. et ad tẽporalia agenda
imica. significant uirtutes scoꝵ qui
mundicia sp̃uali refuilgent. et uone¬
na fraudis diabolice non solũ cauent.
uerũ etiã insectant᷑. et ad nchilum
redigunt. Et ẽ sensus. Adiuro uos
uina uob̃ grã collatas gaudetis.
ut animã contẽplacioni mee in¬
tentam ñ inqͥetetis. doneo con¬
teplacionis hora finita. ipsa ali¬
ud quid agere uelit. Uox dilecti
subaudis hȩc ẽ. Letabunda enim
eccła qđ tantũ diligat᷑ asponso.
tis. quȩ dilectũ uidere desiderans
s non ualens. ad nectit. Eece iste ue¬
nit saliens in montib transiliens
colles. Montes et colles intelligun¬
tur ꝑfecti quiq scĩ conuersationis

Expanded text:
est animam divinae contemplationi deditam, orationibus vel lectionibus divinis occupatam inquietare, et ad exteriora opera suscitare ne velitis, donec ipsa velit, hoc est, donec expleto contemplationis tempore, admonente corporis fragilitate, ipsa velit suscitari a somno aeternae quietis, et ad temporalia agenda imica. Significant virtutes sanctorum, quae munditia spirituali refulgent, et venena fraudis diabolicae non solum cavent, sed etiam insectantur, et ad nihilum redigunt. Et est sensus: Adjuro vos, vina gratia vobis collatas gaudetis; ut animam contemplationi meae deditam non inquietetis, donec contemplationis hora finita, ipsa aliud quid agere velit. Vers. 8. Voxsubaudis, haec est. Laetabunda enim Ecclesia quod tantum diligatur a sponso, tis. Quem desiderans videre dilectum, sed non valens, adnectit: Ecce iste venit saliens in montibus, transiliens colles. Montes et colles intelliguntur perfecti quique sancti, conversationis
Abbreviated transcription (Latin):
facias. Ipse ẽ enĩ pastor bonus. sicut
ipse dicit. in euugłio. Indicamͥ ubi
pascas. et ubi cubes: idẽ roquiescas.
& hoc in meridie. idẽ in feruore
ꝑsecutionis. uł tẽptationis. labo¬
rans enĩ ȩccła ꝑsecutionib obse¬
crat sponsũ suũ ut ei dicat. in quo¬
rũ mentib requiescat. Nam cuba¬
re sponso requiescere ẽ. sic̃ ipse dic̃.
Suꝑ quẽ requiescet sp̃c m̃s. nͥ suꝑ¬
tationis arescant. ipse in eoꝵ cor¬
dib cubat et requioscat. atq ab
omi feruore tẽptationũ. et ꝑsequu¬
tionũ protegit. Quare hoce Ne
uagari incipiã ꝑ greges sodalium

Expanded text:
facias; ipse est enim Pastor bonus, sicut facias; ipse est enim Pastor bonus, sicut ipse dicit in Evangelio . Indica mihi ubi pascas et ubi cubes, id est requiescas, et hoc in meridie, id est in fervore persecutionis vel tentationis. Laborans enim Ecclesia in persecutionibus, obsecrat sponsum suum ut ei dicat in quorum mentibus requiescat. Nam cubare sponso requiescere est, sicut ipse dicit: Super quem requiescit spiritus meutationis arescant, ipse in eorum cordibus cubat et requiescit, atque ab omni fervore tentationum et persecutionum protegit. Quare hoc? « Ne vagari incipiam
Abbreviated transcription (Latin):
nagoga ẽ. cui ꝑ propħam dicitur.
Et uocaberis ciuitas fidelis. et mat̃
ciuitatũ fidelis syon. Huiꝰ filii sunt
iudei qui pugnauer contra eccłam
pͥmitiuam. quando excitauer̃ iudei¬
ꝑsecutionẽ contra credentes. et om̃s
disꝑsi sunt ꝑ regiones samariȩ. Posu¬
erunt me custodẽ in uineis. Ninea
una fuit pͥmũ eccła iherosolimis.
s ob iudaicã ꝑsecutionẽ disꝑsis om̃ib
ẽ multe ȩccłiȩ construicte st̃. ꝑuni¬
uersum mundũ. Dicit gͦ eccła pri¬
mitiua. Posuert̃ me scilicet apłi. et
doctores custodẽ. idẽ ut eẽm custos
fierent ꝑ uniuersũ orbẽ. Nmeam me¬
am. idẽ unam illã ȩxccłam quȩ in
iherosolimis fuit ñ custodiui. Hoc
autẽ ñ ad uotũ. neq ad mentẽ est
referendũ: s ad locũ. Non custo¬
diui subaudis. ut eẽt ibi. ubi ce¬
sum suũ xp̃m. Osponse quẽ dili¬
git anima mea. idẽ quẽ tota men¬
tis intentione diligo. indica mͥ ubi¬
pascas. idẽ ubi oues tuas pascere

Expanded text:
ater est, cui per Prophetam dicitur: « Et vocaberis civitas fidelis et mater civitatum, filia Sion. » Hujus filii sunt Judaei, qui pugnaverunt contra Ecclesiam primitivam, quando excitaverunt persecutionem contra credentes, et omnes dispersi sunt per regiones Samariae. « Posuerunt me custodem in vineis. » Vinea una fuit primum Ecclesia Hierosolymis, sed ob Judaicam persecutionem dispersis est multae Ecclesiae constructae per universum mundum. Dicit ergo Ecclesia primitiva: « Posuerunt me scilicet apostoli et doctores custodem, » id est ut essem custos fierent per universum mundum. « Vineam meam, » id est unam illam Ecclesiam quae in Hierosolymis fuit, non custodivi. Hoc non ad votum neque ad mentem est referendum, sed ad locum. « Non custodivi, » subaudis ut esset ibi ubi coesum suum Christum: O sponse, quem diligit anima mea, id est quem tota mentis intentione diligo, indica mpascas, id est ubi oves tuas pascere
Abbreviated transcription (Latin):
dilexerit. uł etiã cũ cęlestia p̃mia au¬
ditorib ad nunciant. Sic̃ fragm̃ mali
pumci. ita gene tue. absq eo qđ intrin¬
secus latet. ꝑ genas suꝑiꝰ diximꝰ eccłam
figurari. Nam cũ uerecundam᷑ ru¬
bor sanguinis. ingenis effundit᷑ Ala¬
lum autẽ punicũ rubicundũ habet
corticẽ. in teriꝰ uͦ multitudine granoꝵ
plenũ est. Onde et malũ granatũ uo¬
catur. ꝑ fragm̃ gͦ mali punici. memo¬
tia eiusdẽ dominice passionis accipi¬
tur. que et incocco suꝑiꝰ figuratur.
Solet enĩ una res diuersis expͥmi figu
moriam passionis redẽptoris sui nec
erubescunt crucẽ eiꝰ. immo gloriantur

Expanded text:
dilexerit, vel etiam cum coelestia praemia audilexerit, vel etiam cum coelestia praemia auditoribus annuntiant. « Sicut fragmen mali Punici, ita genae tuae, absque eo quod intrinsecus latet. » Per genas superius diximus Ecclesiam figurari. Nam cum verecundamur, rubor sanguinis in genis effunditur. Malum autem Punicum rubicundum habet corticem, interius vero multitudine granorum plenum est: unde et malum granatum vocatur. Per fragmen ergo mali Punici, memoria ejusdem passionis Dominicae accipitur, quae et in cocco superius figuratur. Solet enim una res diversis exprimi figurmoriam passionis Redemptoris sui, nec erubescunt crucem ejus, imo gloriantur,
Abbreviated transcription (Latin):
assidue p̃dicant. qͥ pro nr̃a redẽptio¬
ne sanguinem suũ fudit. Siue cuit¬
te coccineȩ assimilant᷑: qr p̃dicant¬
et ardent dilectione. Diligunt eos qͥb
uerbũ impendunt et euã a quib ma¬
lum paciunt᷑. Ad hoc etiã ꝑtinet. quod
sp̃c sc̃s in linguis igneis apparuit.
quia loquentes et ardentes fecit apłos.
ardentes dilectione. loquentes p̃di¬
catione. Et bene iuita coccinea dr̃.
Nita enĩ capillos ligat. et constrin¬
git. et scĩ doctores sua p̃dicatione
ad unitatẽ fidei et dilectionis multi¬
tudinẽ fideliũ in eccła nectunt. et
munũ decorẽ redigunt. Possunt etiã
ꝑ capillos subtiles cogitationes acci¬
pi. Unta enĩ coccinea crines ligamꝰ.
quando cogitationes m̃tis nĩas disci¬
plina tumoris dĩ constͥngimꝰ et coher¬
com̃. Et eloquiũ tuũ dalce. Dulce est
eloquiũ eccłȩti. cũ scĩ doctores uł pa¬
ssionẽ sui redẽptoris ad memoriã re¬
dricunt. Et p̃dicant qͣntũ ds̃ hominẽ

Expanded text:
 qui pro nostra redemptione sanguinem suum fudit, sive vittae coccineae assimilantur, quia praedicatores ardent dilectione, diligentes eos quibus verba impendunt, et etiam a quibus mala patiuntur. Ad hoc etiam pertinet, quod Spiritus sanctus in linguis igneis apparuit, quia loquentes et ardentes fecit apostolos, ardentes dilectione, loquentes praedicatione. Et bene vitta coccinea dicitur. Vitta enim capillos ligat et constringit, et sancti doctores sua praedicatione ad unitatem fidei et dilectionis multitudinem fidelium in Ecclesia nectunt, et in unum decorem redigunt. Possunt etiam per capillos subtiles cogitationes mentis accipi. Vitta ergo coccinea crines ligamus, quando cogitationes nostras disciplina timoris Dei constringimus et coercemus. « Et eloquium tuum dulce. » Dulce est eloquium Ecclesiae, cum sancti doctores vel passionem sui Redemptoris ad memoriam reducunt, et praedicant quantum Deus hominem
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ aꝑit. ita fides reliquarũ urtu¬
tũ ostiũ aꝑit. Omĩs qui intrat eccle¬
siã spẽ habet iã ad ascensũ domꝰ
uenit. Spes enĩ eleuat cor: ut sub¬
lunia appetat et ima deserat. Dĩs
creta rimat᷑ iam occulta iudicia
considerat. quasi in cubicłin intra¬
uit. De porta domꝰ istiꝰ dicebat qͥdã.
aꝑite mͥ portas iusticiȩ: et ingres¬
sus incaᷤ. confitebor dño. Deascen¬
su spei dicebat: ascensus incorde
eiꝰ disposuit De triclinus latis domꝰ
istiꝰ dr̃: latũ mandatũ tuũ nimis.
Inmandato lato: specialit̾ caritas
designat᷑. De cubiculo regis loque¬
bat᷑ qui dicebat. Secretũ meũ mͥ.
Ꝙ alias. audiui archana uerba:
quȩ ñ licet hominib loqui. Primꝰ
gͦ adit᷑ domꝰ istiꝰ. porta fider sc̃ds

Expanded text:
domus aperit, ita fides reliquarum virtudomus aperit, ita fides reliquarum virtutum ostium est. Omnis qui intra Ecclesiam spem habet, jam ad ascensum domus venit. Spes enim elevat cor, ut sublimia appetat et ima deserat. Omnis a rimatur, jam occulta judicia considerat, quasi in cubiculum intravit. De porta domus istius dicebat quidam: Aperite mihi portas justitiae, et ingressus in eas confitebor Domino . De ascensu spei dicebat: Ascensus in ejus corde disposuit . De tricliniis latis domus istius dicitur: Latum mandatum tuum nimis . In mandato lato specialiter charitas designatur. De cubiculo regis loquebatur, qui dicebat: Secretum meum mihi . Et alias: Audivi arcana verba, quae non licet hominibus loqui . Primus ergo aditus domus isti
Abbreviated transcription (Latin):
et eiꝰ quẽ sequebant᷑. iudicia post¬
ponunt. Unde bene cũ diceret᷑.
curremꝰ : p̃missum c̃ post te. Post
dm̃ enĩ currunt. qui uidicia eiꝰ¬
considerant. eiꝰ uoluntatẽ p̃fert:¬
et ꝑuenire ad eũ sub digna oꝑa¬
tionis discretione contendunt.
Hinc ꝓpħa uoluntatẽ dĩ consi¬
derans: ait. adhesit anima mea
post te. Hinc petro consiliũ danti
dr̃. redi pꝰ me sathanas: ñ enĩ sapiᷤᷤ¬
ea quȩ dĩ st̃. s quȩ hominũ. Quia
iudicia dĩ contuent᷑. ⁊ neq ꝑ tor¬
porẽ neq ꝑ indiscretũ sermonẽ.
et amando sequimꝰ: et tĩdo diui¬
na iudicia p̃uenimꝰ.
Ntroduxit me rex incubicłm suum:
exultabimꝰ et letabim inte. Ecclesia¬
dĩ quasi quedã domꝰ regis est : et ista
domꝰ habet portã. habet ascensũ. ha¬
bet tricliniũ. habet cubicula. Ꝙ oĩs
qui intrat ęcłam fidẽ habet. iãportã
istiꝰ domꝰ ingressus ẽ. qr sic̃ porta reliqͣ

Expanded text:
et ejus quem sequebantur judicia postet ejus quem sequebantur judicia postponunt. Unde bene cum diceretur, curremus, praemissum est, post te. Post Deum enim currunt, qui ejus judicia considerant, ejus voluntatem venire ad eum sub digna operatione, discretione contendunt. Hinc propheta voluntatem Dei considerans ait: Adhaesit anima mea post te . Hinc Petro consilium danti dicitur: Redi post me, Satanas; non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominum . Quiajudicia contuentur, et neque per torporem, neque per indiscretum fervorem et amando sequimur, et timendo divina judicia non praevenimus. Introduxit me rex in cubiculum suum: exsultabimus, et laetabimDei quasi quaedam domus regis est, et ista domus habet portam, habet ascensum, habet triclinia, habet cubicula. Omnis qui intra Ecclesiam fidem habet, etiam portam domus istius ingressus est, quia sicut porta reliqua
Abbreviated transcription (Latin):
he me pꝰte. curremꝰ in odorẽ un¬
guentoꝵ tuoꝵ. In odorẽ unguento¬
rum dĩ currimꝰ: cũ donis eiꝰ sp̃uali¬
bꝰ. affiati. inamorẽ uisionis eiꝰ inhi¬
amus. Sciendũ uero ẽ. qr in eo qđ
homines dm̃ secuntur. aliqñ ambu¬
lant aliq̃ir currunt: aliqñ fortiter
currunt. Quasi pꝰ dm̃ ambulat. qͥ
tepide currit. bene currit qui fer¬
uenter currit. ꝑ fecte currit. qui ꝑ¬
seueranter sequitur. Immobile
enĩ erat. cor ad sequendũ dm̃:
et pꝰ dm̃ ambulare uolebat. Cũ
aduentꝰ dñi in mundo apparu
it. ab insensibili sua intentione
humanas mentes mouit. Unde
scͥptum ẽ. Pedes eiꝰ steterunt: et
nͥ etiã desiderando eurramꝰ. Quia
uͦ neq currere sufficit. nisi etiã
ꝑfecte currat᷑: paulꝰ dic̃. Sic cur¬
rite: ut comp̃hendatis. Et nun¬
nulli dũ nimis currunt: inindis¬
cretionẽ dilabunt᷑. Plus enĩ quã
necesse ẽ. sapiunt: et se iã ei quẽ
p̃ferunt. dũ suas uirtutes eligunt:

Expanded text:
urremus in odore unguentorum tuorum. » In odore unguentorum Dei currimus, cum donis ejus spiritualibus afflati, in amorem visionis ejus inhiamus. Sciendum vero est, quia in eo quod homines Deum sequuntur, aliquando ambulant, aliquando currunt, aliquando fortiter currunt, quasi post Deum. Ambulat qui tepide sequitur. Currit qui ferventer sequitur. Perfecte currit, qui perseveranter sequitur. Immobile enim erat cor ad sequendum Deum, et post eum ambulare nolebat, cum adventus Domini in mundo apparuit, et ab insensibili sua statione humanas mentes movit. Unde scriptum est: « Pedes ejus steterunt, et nisi etiam desiderando curramus. Quia vero neque currere sufficit, nisi etiam perfecte curratur, Paulus dicit: « Sic currite ut comprehendatis . » Sed nonnulli dum nimis currunt, in indiscretionem dilabuntur. Plus enim quam necesse est sapiunt, et ejus quem praeferunt, dum suas virtutes eligunt,
Abbreviated transcription (Latin):
trinã actusq considerat. illoꝵ exẽ¬
plo et intercessione muniri gaudet.
Dostea ꝓficiens. ad ipsũ quoq qͥ fecit
montes audet cordis aspectũ erige¬
re. et dicit. Ad te leuaui ocłos meos:
qui habitas in celis. idẽ gratanter
reqͥescis in scĩs. Sic̃ inquit uirgula
fumi ex aromatib mirre et turis.
fumus ex igne nascitur. et mox alti¬
ora aeris expetit. donec aspectib
intuentiũ subtrahat᷑. Fumꝰ igitur
significat. scm̃ desideriũ. igne diui¬
ni amoris ꝓfusum. Nec absolute fu¬
mo cõparatur. s uirgule fumi. quia
scã ȩccła uł anima dm̃ amans. gra¬
cilis ẽ et delicata disciplinis sp̃e scĩ
extenuata. ñ habens grossitudinẽ
carnaliũ desiderioꝵ. Siue uirgu¬
le fumi. ñ sparso fumo cõparatur
num ẽ. Unde uͦ esset ille fumꝰ. osten¬
dit cũ subdit. Mirre et turis. et uni¬
uersi pulueris pigm̃tarii. Al irra
condiunt᷑ mortuoꝵ corpora. thus

Expanded text:
trinam actusque considerat, illorum exemtrinam actusque considerat, illorum exemplo et intercessione muniri gaudet. Postea proficiens ad ipsum quoque qui fecit montes, audet cordis aspectum dirigere, et dicit: Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelis; id est, gratanter requiescis in sanctis. Sicut inquit virgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris. Fumus ex igne nascitur, et mox altiora aeris expetit, donec aspectibus intuentium subtrahatur. Fumus igitur significat sanctum desiderium igne divini amoris perfusum; nec absolute fumo comparantur, sed virgulae fumi: quia sancta Ecclesia vel anima Deum amans, gracilis est et delicata, disciplinis Spiritus sancti attenuata, non habens grossitudinem carnalium desideriorum. Sive virgulae fumi, non sparso fumo comparantur unum est. Unde vero esset ille fumus ostendit, cum subdit, Myrrhae et thuris et universi pulveris pigmentarii. Myrrha condiuntur mortu
Abbreviated transcription (Latin):
pulchritudinẽ eccłȩ ex gentibꝰ con¬
gregatã. Quȩ est inquiunt ista:
Quȩ. idẽ qualis. quanta laude et
admiatione digna. quȩ ñ ex circũ¬
cifione mundata. neo adhuc bap¬
tismo scĩficata. iam currit ad dm̃e
Ascendit inqͥt ꝑ desertũ. Hoc dr̃ ad
imitationẽ priscę plebis iudaicȩ.
quȩ liberata de egyptia seruitute.
ꝑ desertum mari rubrotransito. ue¬
nit ad tr̃am reꝓinissionis. Sic et ec¬
clesia ꝑ desertum nacionũ ascende¬
bat iã de egipto. hoc ẽ de confusione
ydolatriȩ liberata. et pharaone. idẽ
diabolo submerso. ut cęlesti manna
pasceret᷑. et uerã terrã repromissi¬
onis ingrederet᷑. Ascendit inqͥt ad
montes uirtutũ. uł etiã ad ipsũ
uirtutib subleuata. quȩ inpsalmo
dicit. Leuaui ocłos meos in montes.
te leuaui ocłõs meos: qͥ habitas in ce¬
tum appellant᷑ montes. Primo enĩ
ad montes idẽ ad scõs subleuat ocłos
ȩccłia. uł anima fidelis. qr illoꝵ doc¬

Expanded text:
pulchritudinem Ecclesiae de gentibus congregatae. « Quae est inquiunt ista? » Quae, id est qualis. Quanta laude et admiratione digna, quae non circumcisione mundata, nec adhuc baptismo sanctificata, jam currit ad Deum? « Ascendit inquit per desertum. » Hoc dicitur ad imitationem priscae plebis Judaicae, quae liberata de Aegyptia servitute, per desertum mari Rubro transito, venit ad terram repromissionis. Sic et Ecclesia per desertum nationum ascendebat, jam de Aegypto hoc est, de confusione idololatriae liberata, et Pharaone, id est diabolo submerso, ut coelesti manna pasceretur, et veram terram repromissionis ingrederetur. « Ascendit inquit » ad montes virtutum, vel etiam ad ipsum coelum virtutibus sublevata; quae in psalmo dicit: Levavi oculos meos in montes te levavi oculos meos, qui habitas in coetum appellantur montes. Primo enim ad montes, id est ad sanctos sublevat oculos Ecclesia, vel anima fidelis quae istorum doc
Abbreviated transcription (Latin):
ximꝰ uelud adolescentule. uelut
sodales audiamꝰ uerba sponsi. au¬
diamꝰ uerba sponse. et in eoꝵ ser¬
monib feruorẽ discamꝰ amoris.
Itaq scã eccłã diu p̃stolans aduen¬
tum dñi sui diu siciens fontẽ inte
quomodo oportet uidere p̃sentiã
Angłos ail eã dñs. patriar¬
chas ad illã et ꝓpħas mise¬
tat spũalia dona deferente̾. s ipsa¬
uelud uera munera ñ ꝓseruos spon¬
si. s ꝑ ipsũ iã sponsũ ꝑcipere quere¬
bat. Ponamꝰ ante ocłos om̃e genꝰ huma¬
nũ ab ex ordio mundi usq ad finẽ.
totã uidelicet eccłam unã ẽẽ spon¬

Expanded text:
 velut adolescentulae, velut  velut adolescentulae, velut sodales audiamus verba sponsi, audiamus verba sponsae, et in eorum sermonibus fervorem discamus amoris. Itaque sancta Ecclesia diu praestolans adventum Domini, diu sitiens fontem vitae, quomodo optet videre praesentiam » Angelos ad eamdem Dominus, patriarchas ad illam et prophetas miserat, spiritualia dona deferentes, sed ipsa vero munera non per servos sponsi, sed per ipsum jam sponsum percipere quaerebat. Ponamus ante oculos omne genus humanum ab exordio mundi usque ad finem mundi, totam videlicet Ecclesiam unam e
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur. sponsus uidelicet et sponsa.
adolescentule uͦ cũ sponsa. et gre¬
ges sodaliũ cũ sponso. Sponsa enĩ
dñs. Adolescentule uͦ cũ sponsa. st̃
inchoantes anime. et ꝑ nouũ stu¬
dium pubescentes. Sod ales uero
sponsi st̃. siue angłi qui sepe homi¬
nibꝰ adipsos uenientes apparue¬
runt. seu certe ꝑfecti quiq uiri.
mȩccła. qui ueritatẽ ab hominib
nuntiare nouert̃. S hi qͥ sigillatĩ
adolestule ł sodales st̃. toti simul
sponsa st̃. qr toti simul eccła fr̃.
quãuis et iusta unũquẽq tota hȩc
tria nomina accipi possunt. Nã
qͥ dm̃ iã ꝑfocte amat sponsa est.
Qͥ sponsũ predicat sodał ẽ. Qui
adhuc nouellus uiã bonoꝵ seqͥtur.
adolescentula ẽ. In uitam᷑ gͦ. ut
simꝰ sponsa. Si hoc necdũ preuale¬
mus. simꝰ sodales. Si neq hoc adep¬
ti sumꝰ. saltẽ ad huc thalatuũ ado¬
lescentule conueniamꝰ. Qa gͥ spon¬
sum et sponsã dnm̃ et ȩccłam di

Expanded text:
cuntur, sponsus et sponsa, cuntur, sponsus et sponsa, adolescentulae vero cum sponsa, et greges sodalium cum sponso. Sponsa enim inus, adolescentulae vero cum sponsa sunt inchoantes animae, et per novum studium pubescentes; sodales vero sponsi sunt, sive angeli, qui saepe hominibus ab ipso viventes apparuerunt, seu certe perfecti quique viri in Ecclesia, qui veritatem hominibus nuntiare noverunt. Sed hi qui sigillatim adolescentulae vel sodales sunt, toti simul sponsa sunt, quia toti simul Ecclesia sunt, quamvis et juxta unumquemque tota haec tria nomina accipi possunt. Nam qui Deum perfecte amat, sponsa est; qui sponsum praedicat, sodalis est. Qui adhuc novellus viam bonorum sequitur, adolescentula est. Innitamur ergo ut simus sponsa: si hoc necdum praevalemus, simus sodales: si neque haec adepti sumus, saltem ad hunc thalamum adolescentulae conveniamus. Quia igitur sponsum et sponsam, Dominum et Ecclesiam d
Abbreviated transcription (Latin):
pe abrahã obediendo tenuit. isaac
uͦ naturalẽ uitã puteos fodiendo fi¬
gurauit. Inimo enĩ puteos fodere
ẽ ꝑ considerationẽ naturalẽ uitã¬
omĩa quȩ infra st̃ ꝑsorutando rima
recte pꝰ ꝓuerbia ec ołãstes ponitur.
E qr suꝑna contẽplatio ñ conspicit᷑.
nͥ priꝰ hȩc infra labentia despici¬
antur. recte post ȩccłastẽ canticũ
canticoꝵ ponit᷑. Priꝰ quippe ẽ mores
componere. pꝰ modũ omĩa quȩ ad
st̃ tamꝗͣ. ñ ad sint considerare. Ter¬
cio uͦ loco munda cordis acie super
pͥmũ in scło bene gerunt᷑ honesta.
post modũ etiã honesta scłi despici
antur. ad extremũ etiã dĩ intima
conspiciant᷑. Sic autẽ generaliter
ex uoce excłȩ aduentꝰ dñi. in hoc oꝑe
p̃stolatur. ut etiã specialit̾ una que¬
q anima ingressũ dĩ ad cor suumi
tamꝗͣ. aditũ sponsi in thalamum
aspiciat. Et sciendũ qr in hos libro
quatuor ꝑsone loquentes introdu¬

Expanded text:
pe Abraham per obedientiam tenuit; Isaac pe Abraham per obedientiam tenuit; Isaac vero naturalem vitam puteos fodiendo figuravit. In imo enim puteos fodere, est per considerationem naturalem omnia quae infra sunt, perscrutando rimarrecte post Proverbia, Ecclesiastes ponitur. Et quia superna contemplatio non conspicitur, nisi prius haec infra labentia despiciantur, recte post Ecclesiasten Cantica canticorum ponuntur. Prius quippe est mores componere; postmodum omnia quae adsunt, tanquam non adsint considerare. Tertio vero loco, munda cordis acie, supernprimum in saeculo bene geruntur honesta, postmodum etiam honesta, saeculi desantur, ad extremum etiam Dei intima conspiciantur. Sic autem generaliter ex voce Ecclesiae adventus Domini in hoc tempore praestolatur, ut etiam specialiter unaquaeque anima ingressum Dei ad cor suum, tanquam aditum sponsi in thalamum conspiciat. Et sciendum quod in hoc libro quatuor personae loquentes introdu
Abbreviated transcription (Latin):
sibi gloriosã eccłam. ñ habentẽ
maculã aut rugã. Et rursũ
in appocalipsi iołis. Beat̃i qui ad
cenã nuptiarũ agni uocati sunt.
Et rursũ ibidẽ. Q uidi sponsam
quasi nouã nuptã descendentẽ
de cęlo. Neq hoc amagno miste¬
rio abhorret. qd̾ liber iste salomo¬
nis terciꝰ in opusculis eiꝰ ponitur.
Ueteres enĩ tres uitȩ ordines eẽ
dixer̃t̃. Moralẽ. naturalẽ. et con¬
tẽplatiuã. Quas greci uitas.
ethicã. phisicã. theoricã. nomi¬
uita exprimit᷑. ubi dr̃. Audi fili
mi sapientiã meã. et prudentiã
meȩ inclina aurẽ tuã. In eccłas¬
tem uͦ naturalis. Ibi qͥppe qd̾ omĩa
ad finẽ tendant considerantes dũ
dr̃. Uanitas uanitatũ: et omĩa ua¬
nitas. In canticis uͦ eanticoꝵ contẽ¬
platuia uita expͥmit᷑. dũ in eis ipsiꝰ
dni aduentus et aspectꝰ desidera¬
tur. cũ sponsi uoce dr̃. Ueni de li¬
etiã ordines triũ patriarcharũ.
delicet et iacob. Moralitatẽ quip¬

Expanded text:
habentem maculam aut rugam . Et rursum in Apocalypsi Joannis: Beati qui ad coenam nuptiarum Agni vocati sunt . Et rursum ibidem: Et vidi sponsam quasi novam nuptam descendentem de coelo . 9. Nec hoc a magno mysterio abhorret, quod liber iste Salomonis tertius in opusculis ejus ponitur. Veteres enim tres vitae ordines esse dixerunt, moralem, naturalem, et contemplativam; quas Graeci vitas, ethicam, physicam, theoricam nomivita exprimitur, ubi dicitur: Audi, fili mi, sapientiam meam, et prudentiae meae inclina aurem tuam . In Ecclesiaste vero naturalis: ibi quippe quod omnia ad finem tendunt, consideratur, cum dicitur: Vanitas vanitatum, et omnia vanitas . In Canticis canticorum contemplativa vita exprimitur, dum in eis ipsius Domini adventus et aspectus desideratur; cum sponsi voce dicitur: Veni de Lietiam ordines trium patriarcharum et Isaac, et Jacob. Moralitatem quip
Abbreviated transcription (Latin):
homines ac deinde subiungit uos
autẽ int̾ homines et discipulos qͣn¬
dam distantiã fecit. qr uidelicet di¬
uina eis insinuans. eẽ eo supͣ homi¬
nes faciebat. Ait apłs. Si qua igit᷑
in xp̃o noua creatura. uetera tran¬
ficrunt. Ꝙ scimꝰ qr in resurrectione
ur̃a ita corpꝰ sp̃ui adnectit᷑. ut omne
qł fuerat ꝑassionis. inuirtute spc̃.
adsumatur. Isgͦ qui dm̃ sequitur.
imitari debet cotidie resurrecti¬
onẽ suã. ut sic̃ tunc nichil passibile
habebit in corpore. ita nc̃ nichil pas¬
sibile habeat incorde. ut scđm inte¬
riorẽ hominẽ iã noua ereatura sit.
iam quicqͥd uetustũ fuerat calcet
et in uerbis ueterib solã uim ue¬
tustatis inquirat. Seͥptura enĩ sacͣ
mons quidã ẽ. de quo murĩs cor

Expanded text:
homines, ac deinde subjungit vos homines, ac deinde subjungit vos autem, inter homines et discipulos quamdam distantiam facit, quia videlicet divina eis insinuans, esse eos super homines faciebat, ut ait Apostolus: Si qua igitur in Christo nova creatura, vetera transierunt . Et scimus quia in resurrectione nostra ita corpus spiritui adnectitur, ut omne quod fuerat passionis in virtute spiritus assumatur. Is ergo qui Deum sequitur, imitari debet quotidie resurrectionem suam; ut sicut tunc nihil passibile habebit in corpore, ita nunc nihil passibile habeat in corde; ut secundum interiorem hominem jam nova creatura sit, jam quidquid vetustum fuerit calcet, et in verbis veteribus solam vim novitatis inquirat. 5. Scriptura enim sacra mons quidem est, de quo in
Abbreviated transcription (Latin):
tigatur ut appareat. S numqͥd qđ
in inisteriis ds̃ celat. nos requirere
ñ debemꝰ : Debemꝰ utiq Nam seqͥtur.
& gła regũ. in uestigare sermonẽ.
Qui enĩ iã corpora sua ł motꝰ carms re
gere et inuestigare nouert᷑. reges st̃.
Regũ gͦ gła ẽ. inuestigare sermonẽ.
quia bene uiuentiũ laus ꝑserutari
secreta mandatoꝵ dĩ. Humane ergo
conuersationis uerba audientes. qͣ¬
si extra homines ẽẽ debemꝰ. ne si hu¬
maniter quȩ dicunt᷑ audimꝰ nichil
diunitatis de his quȩ audire debe¬
mus sentire possimꝰ. Quasi iã ñ honi¬
nes eẽ desiderabat paulus discipłs
suos quib dicebat. Cum enĩ sit inter
uos zelus et contẽptio. ñue homines
estis: Quasi ñ iam estimabat ho¬
mines discipłos suos quib dicebat.
Quẽ dicunt homines eẽ filiũ homi¬
nis Cui cũ uerba hominũ respon¬
dissent. illico ad iunxit. Uos autem
quẽ me eẽ dicitis: Cũ enĩ supͣ dicit.

Expanded text:
tigatur, ut appareat; sed nunquid quod tigatur, ut appareat; sed nunquid quod in mysteriis Deus celat, nos requirere non debemus? Debemus utique, nam sequitur: Et gloria regum investigare sermonem . Qui enim jam corpoinvestigare noverunt, reges sunt. Regum ergo gloria investigare sermonem, quia bene viventium laus est perscrutari secreta mandatorum Dei. Humanae ergo conversationis verba audientes, quasi extra homines esse debemus; ne si humanitus quae dicuntur audimus, nihil divinitatis de his quae audire debemus, sentire possimus. Quasi jam non homines desiderabat esse Paulus discipulos suos, quibus dicebat: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne homines estis ? Quasi jam non aestimabat homines discipulos suos Dominus, cum dicebat: Quem dicunt homines esse filium hominis ? Cui cum verba hominum respondissent, illico adjunxit: Vos autem quem me esse dicitis? Cum enim supra dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis intelligentia ñ induimur.
ab hoc nuptiarũ conuniuo in exte¬
riores tonebras: idẽ ignorantiȩ ce¬
citate repellam᷑. Debeinꝰ ꝑ hec uer¬
ba passionis. transire aduirtutem
mnpassibilitatis. Sicẽ enĩ scͥptura
sacra. in uerbis et sensibꝰ. sic̃ pictura in
tȩ st̃ ignoret. Nos enĩ si uerba quȩ ex¬
teriꝰ dicunt᷑ amplectim᷑. et sensus ig¬
noramꝰ quasi ignorantes res quȩ de¬
pictȩ st̃. solos colores teneam᷑. litera
palea tegit frum̃tum. S ium̃torũ
est paleis uesci. hominũ frum̃tis. Q
gͦ humana ratione utitur. um̃toꝵ
paleas abiciat: et frum̃ta sp̃c edere
festinet. Ad hoc quippe utile ẽ ut
nuisteria litteris inuoluta tegantur.
at Hinc enĩ scͥptum ẽ. sapientes abs¬
condunt intelligentiã. qr nimirũ
sub teginine lut̃t sp̃ũalis intelligẽ¬
tia cocꝑitur. Hinc rursũ in eodẽ libro
dm̃ querenti tanto ds̃ głosius appa¬
ret quanto subtiliꝰ atq int̾ius inues¬

Expanded text:
ritatis intelligentia non induimur, ritatis intelligentia non induimur, ab hoc nuptiarum convivio in exteriores tenebras, id est in ignorantiae caecitate repellamur. Debemus per haec verba passionis transire ad virtutem impassibilitatis. Sic est enim Scriptura sacra in verbis et sensibus, sicut pictura in tae sunt ignoret. Nos enim, si verba quae exterius dicuntur amplectimur, et sensus ignoramus, quasi ignorantes res quae depictae spalea tegit frumentum; sed jumentorum est palea vesci, hominum frumentis. Qui ergo humana ratione utitur, jumentorum paleas abjiciat, et frumenta spiritus edere festinet. Ad hoc quippe utilis est ut mysteria litterae involuta tegantur.  Hinc enim scriptum est: Sapientes abscondunt intelligentiam . Quia nimirum sub tegmine litterae spiritalis intelligentia cooperitur. Hinc rursum in eodem libro Deum quaerenti tanto Deus gloriosius apparet, quanto subtilius atque interius inves
Abbreviated transcription (Latin):
descͥptio. s maior dĩ miscdĩa consi¬
deranda ẽ. quia dũ membra corporis
nominat. et sic ad amorẽ uocat. no¬
tandum ẽ. quã muribilit᷑ nobiscũ
et miscditer oꝑatur. qͥ ut cor nr̃m ad
instigationẽ sacri amoris ascende¬
rot. usq ad turpis amoris nr̃i uerba
descendit. S unde se loquendo hu¬
miliat. inde nos intellectu exałtat.
qi ex sermonib huiꝰ amoris discim᷑
qua uirtute in diuinitatis ambre.
ferueamꝰ. Hoc autẽ nob̾ sollerter in¬
tuendũ est. ne cũ uerba exterioris
amoris audimꝰ. ad exteriora senti¬
enda remaneaniꝰ. et machina quȩ
ponitur ut leciet ipsa magis oppͥ¬
mat ne leuem᷑. Debeniꝰ enĩ in uer¬
bis istis. corporeis. in uerb̃ ext̃iorib
quicqͥd interius ẽ querere et loquen¬
tes de corpore quasi extra corpꝰ fieri.
Debemꝰ abhas sacras nuptias spon¬
si et sponse cũ intellectu intime ra¬
iitatis. idẽ cũ ueste uenire nuptia

Expanded text:
descriptio, sed major Dei misericordia considescriptio, sed major Dei misericordia consideranda est; quia dum membra corporis nominat, et sic ad amorem vocat, notandum est quam mirabiliter nobiscum et misericorditer operatur. Qui ut cor nostrum ad instigationem sacri amoris accenderet, usque ad turpis amoris nostri se verba distendit. Sed unde se loquendo humiliat, inde nos intellectu exaltat; quia ex sermonibus hujus amoris discimus qua virtute in divinitatis amore ferveamus. 4. Hoc autem nobis solerter intuendum est, ne cum verba exterioris amoris audimus, ad exteriora sentienda remaneamus; et machina, quae ponitur ut levet, ipsa magis opprimat, ne levemur. Debemus ergo in verbis istis corporeis, in verbis exterioribus quidquid interius est quaerere, et loquentes de corpore, quasi extra corpus fieri debemus. Ad has nuptias sponsi et sponsae cum intellectu intimae charitatis, id est cum veste venire nuptial
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ anime torpenti et frigide loqui¬
tur. et de reb quas nouit latent᷑
insinuat ei. amorẽ quẽ non nouit.
Allegoriã enĩ animę longe a dõ in¬
fra positȩ. quasi quadam machi¬
nã facit ut ꝑ illam leuet᷑ ad dm̃.
Int̾positis quippe enigniatibꝰ dũ
quiddã in uerbis cognoscit qł suũ
na. Per hoc enĩ qđ non abhorret cog¬
nitum. intelligit quiddã incogni¬
tum. Reb eni nob̾ notis ꝑ quas al¬
legorie conficiuntur. sententiȩ di¬
uinȩ uertuntur. et dũ recognos¬
cimus int̾iora uerba. ꝑueninus
adintĩorem intelligentiã. Nmc ẽ
qđ in libro hoc qui in canticis canti¬
corũ conscriptus ẽ. amoris quasi
corporei uerba ponuntur ut a tor¬
pore suo anima ꝑsermones sue con¬
fuetudinis refricata recalescat. et
ꝑ ubera amoris qui infra ẽ. excitet᷑.
ad amorẽ qui supͣẽ. Nominantur
enĩ in hoc libro oscula nonunant᷑ tibãa.
nominant᷑ gone. nominant᷑ femora.
Inquib uerbis ñ irridenda ẽ sacra

Expanded text:
nus animae torpenti et frigidae loquitur, et de rebus quas novit, latenter insinuat ei amorem quem non novit. 2. Allegoria enim animae longe a Deo positae quasi quamdam machinam facit, ut per illam levetur ad Deum. Interpositis quippe aenigmatibus dum quoddam in verbis cognoscit quod suuparatur a terra. Per hoc enim quod non abhorret cognitum, intelligit quoddam incognitum. Rebus enim nobis notis per quas allegoriae conficiuntur sententiae divinae vestiuntur, et, dum re cognoscimus exteriora verba, pervenimus ad interiorem intelligenti libro, qui in Canticis canticorum conscriptus est, amoris quasi corporei verba ponuntur, ut a torpore suo anima per sermones suae consuetudinis refricata recalescat; et per verba amoris qui infra est, excitatur ad amorem qui supra est. Nominantur enim in hoc libro oscula, nominantur ubera, nominantur genae, nominantur femora; in quibus verbis non irridenda est 398 sacra
Abbreviated transcription (Latin):
tus sponsi et sponse ponit᷑. Idẽ can¬
ticũ canticoꝵ qđ tanto ẽ om̃ib canti¬
stiblimiꝰ. quanto et in nuptiis sol¬
lempnitaris sublimioris offert᷑.
ꝑsla enĩ cantica uicia deuitant᷑.
ꝑ ista uͦ unusquisq uirtutibus
locupletur. ꝑ illa cauet᷑ hostis.
ꝑ hoc dñs familiari amore com¬
plectit᷑. Et notandũ qi aliquan¬
do se dñs in scͥptura sacra dnm̃ uo
cat. aliqͣndo patrẽ. aliqñ spon¬

Expanded text:
tiis sponsi et sponsae canitur, id est Canticum canticorum; quod tanto est omnibus Cantisublimius, quanto et in nuptiis solemnitatis sublimioris offertur. Per illa enim Cantica vitia devitantur, per ista vero unusquisque virtutibus locupletatur; per illa cavetur hostis, per haec Dominus familiari amore complectitur. 8. Et notandum, quia aliquando se Dominus in Scriptura sacra Dominum vocat, aliquando patrem, aliq
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ philippꝰ inuenit. eiq xp̃m in
ꝓphetia isaie ostendit. Hoc quoq
in cornelio adimpletũ est. qđ ad¬
huc paganus et ignorans dm̃. ele¬
mosinas faciebat. et orationib ua¬
cabat. quẽ petrꝰ cũ domo sua bap¬
tirauit. Iterat adhuc difficulta¬
tem intentionis. et dicit. Que¬
siui illũ et ñ inueni. inuenert̃
me uigiles qͥ custodiunt ciuitatẽ.
Uigiles sunt scĩ apłi. ex ceteri doc¬
tores eccliȩ qui eiuitatẽ idẽ scãm
eccłam custodiunt. et ab insidiis
spũalium hostiũ defendunt.
Quos int̾rogat. Nũ quẽ diligit
anima mea uidistis: Quasi uigi¬
les eccła int̃rogat. cũ intenta au¬
re. eoꝵ p̃dicationẽ ꝑcipit. Paulu¬
lum cum ꝑtransissẽ eos. inuenit
quẽ diligit anima mea. ꝑtransire
uigiles ẽ. eoꝵ dicta et doctrinã.
diligenter ꝑscrutari. Solemꝰ nãq
dicere transcurri librũ legens. uł
ꝑtransiui. Cũ inquit ꝑtransissem
eos. inueni quẽ diligit anima

Expanded text:
quem Philippus invenit, eique Christum in quem Philippus invenit, eique Christum in prophetia Isaiae osin Cornelio adimpletum est, qui adhuc paganus et ignorans Deum, eleemosynas faciebat, et orationibus vacabat, quem Petrus cum domo sua baptizavit. Et erat adhuc difficultas inventionis, et dicit: « Quaesivi, et non inveni. » « Invenerunt me vigiles, qui custodiunt civitatem. » Vigiles sunt sancti et caeteri doctores Ecclesiae, qui civitatem, id est sanctam Ecclesiam, custodiunt, et ab insidiis infidelium hostium defendunt. Quos interrogat, « Num quem diligit anima mea vidistis? » Quasi vigiles Ecclesia interrogat, cum intenta aure eorum praedicationem percipit. « Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea. » Pertransire vigiles est eorum dicta et doctrinam diligenter perscrutari. Solemus namque dicere: Transcurri librum legens, vel pertransivi. Cum inquit pertransissem eos, inveni quem diligit anima
Abbreviated transcription (Latin):
tie posita eẽm. quesiui quẽ dilig̃
anima mea. Multi enĩ philosopho¬
rum dm̃ ignorantes. sũmo tam̃
studio illum requirebant. ꝑ crea¬
sic̃ plato qͥ in timeo multa de anima
disputauit. et sic̃ aristotiles et so¬
crates. et ceteri qͥ om̃e uitȩ suȩ tempꝰ
instudiis exquirende ueritatis ex¬
pendebant. Quesiui illũ et ñ in ue¬
ni. Non enĩ ꝑ mundanã sapientiã
ds̃ cognosci potuit. Surgã et circu
ibo ciuitatẽ ꝑuicos et plateas que¬
tam quẽ diligit anima mea. quesi¬
ui illũ et ñ inueni. Exurgã inqͥt de
stratu torporis et carnalis delecta¬
cionis. et circuibo ciuitatẽ huius
mundi maria ac tras ꝑagrando per
uicos et plateas queram quẽ diligit
anima mea. hoc ẽ ꝑ lata itineris
tatib deditos aspiciã. si forte in il¬
lis dilecti mei uestigia aspiciam.
Hoc cũ causa exempli de multis¬
dici possit. p̃cipue in illo eunucho
impletũ est. qui afinib terre ue¬
nit audire dm̃ cęli iherosolimis:

Expanded text:
is posita essem, quaesivi quem diligit anima mea. Multi enim philosophorum Deum ignorantes, studio tamen summo illum requirebant, per creasicut Plato, qui in Timaeo multa de anima disputavit, et sicut Aristoteles, Socrates et caeteri, qui omne vitae suae tempus in studiis exquirendae veritatis expendebant. « Quaesivi illum, et non inveni. » Non enim per mundanam sapientiam Deus cognoet plateas quaeram quem diligit anima mea. Quaesivi illum, et non inveni. » Exsurgam inde de strato corporis et carnalis delectationis, et circuibo civitatem hujus mundi, maria ac terras peragrando. « Per vicos et plateas quaeram quem diligit anima mea, » hoc est, per lata itinera guptatibus deditos aspiciam, si forte in illis dilecti mei vestigia aspiciam. Hoc cum dici possit, praecipue tamen in illo Eunucho impletum est, qui a finibus terrae venit Deum coeli Jerosolymis adorare,
Abbreviated transcription (Latin):
nem resurgens amortuis. cęloꝵ al¬
ta peciit. Hinnulus uͦ ceruoꝵ uo¬
catur. hoc ẽ filiꝰ antiquoꝵ patrũ.
Cerui enĩ st̃ patriarche et ꝓphete.¬
hinnulꝰ hanc habere naturam.
ut feruente sole umbrosa et opa¬
ca loca reqͥtat. in quib ab estu pro¬
tegatui. Sic et.xp̃c in eoꝵ mentibꝰ
requiescit. qui rore sp̃c sc̃ĩ. ab estibꝰ
carnalium spĩium temperantur. Ac
si diceret. O dilecte reuertere. hoc
ẽ sepiꝰ me tua uisitatione illustnͣ¬
do letifica. qui ꝑ carnẽ quã assũp¬
sisti. iã cęloꝵ sublimia penetrasti.
desideria eleuatas. Nam bethel¬
uł domꝰ uigiliarũ. uigiles mentes
scõꝵ significans. que ad deside¬
randa suꝑna consurgunt. et ad
ea ꝑcipienda inuigilant. Quidã¬

Expanded text:
nem resurgens a mortuis, coelorum alnem resurgens a mortuis, coelorum alta petiit; hinnulus vero cervorum vocatur, hoc est filius antiquorum patrum. Cerhinnulus hanc habere naturam, ut fervente sole opaca et umbrosa loca requirat, in quibus ab aestu protegatur; sic et Christus in eorum mentibus requiescit, qui rore Spiritus sancti ab aestibus carnalium voluptatum temperantur. Ac si diceret: O dilecte, revertere, hoc est saepius me tua visitatione illustrando laetifica, qui per carnem quam assumpsisti, jam coelorum sublimia penetrasti. perna desideria elevatas. Nam Bethelvel domus vigiliarum, vigiles mentes sanctorum significat, quae ad desideranda superna consurgunt, et ad ea percipienda invigilant.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipue ds̃ delectat᷑. Siue etiã pasci¬
tur int̾ lilia hoc ẽ suauissime deleo¬
tatur int choros uirgineos. Candor
enĩ lilioꝵ recte mundicie uirgina¬
atitudins. Et ẽ sensus. Dilectꝰ m̃s
mͥ p̃stat auxiluĩ. et ego illi dignã
p̃beo obedientiã. qr uirtutib scõꝵ
delectat᷑. quousq transcursa no¬
cte p̃sentis uite in qua ꝑ speculũ
et enigma cernit᷑. appareat dies
suꝑnę claritatis. ut facie ad faciẽ
similis esto capreȩ aut hinnulo
ceruoꝵ suꝑ montes bethel. Nox
eccłȩ sponsi moi speciẽ desideran¬
tis. O dilecte mi qui me de lecto qͥ¬
etis surgere p̃cipis. et ut tibi faciẽ
meã oftendam hortaris. reuer¬
tatẽ me sperulari ꝑmite. et hoc
beatitudinẽ uidelicet tuã. in hac
ad huc ꝑegrinationẽ me saltẽ in
figura et enigmate habere per¬
mitte. Similis esto capreȩ. aut
hinnulo ceruoꝵ. suꝑ montes bethel
Iam dictũ ẽ suꝑiꝰ. qd̾ capree campos
despiciunt: et alta montiũ ͤ intunt᷑.

Expanded text:
ipue Deus delectatur. Sive etiam, « pascitur inter lilia, » hoc est suavissime delectatur inter virgineos choros. Candor enim liliorum recte munditiae virginaatitudinis. Et est sensus, Dilectus meus mihi praestat auxilium, et ego illi dignam praebeo obedientiam, qui virtutibus sanctorum delectatur, quousque transcursa nocte praesentis vitae, in qua per speculum et aenigma cernitur, appareat dies supernae claritatis, ut facie ad faciem mi, capreae aut hinnulo cervorum super montes Bethel. Vox Ecclesiae sponsi sui speciem desiderantis. O dilecte mi, qui de lecto quietis me surgere praecipis, et ut tibi faciem meam ostendam, hortaris, revertuae me speculari permitte, et hoc beatitudinem videlicet tuam, in hac adhuc peregrinatione me saltem in figura et aenigmate habere permitte. « Similis esto capreae aut hinnulo cervorum super montes Bethel. » Jam dictum est superius quod capreae campos despiciunt, et ad alta montium enituntur.
Abbreviated transcription (Latin):
statu diuinitatis tue te contines.
Qui gͦ ab illis sũmis ordinib quasi
auiuenilib etatibꝰ. etiã non fusus
uideris: exteriꝰ ꝓpt̃ homines fun¬
deris: ut etiã ab adolescentulis. idẽ
ab infirmis m̃tib diligaris. Seqr̃.
Trahe me pꝰte: Omĩs qui traitur.
aut ñ ualens aut ñ uolens inuitus
trahit᷑. S qui dic̃. trahe me. habet
s infirmitatis consuetudine suꝑa¬
ta. sic̃ debet seqͥ ñ p̃ualet. Uidet gͦ
aliud in se eẽ quo tendit: aliud
inse eẽ qd ñ ualet: et recte dicit
trahe me. Quasi uolentẽ. nec ua¬
lentẽ se uiderat paulꝰ cũ diceret:
mente seruio legi dĩ. carne autẽ
legi pcc̃i: et uideo aliã legẽ in meni¬
bris meis. cepugnantẽ legi mentiᷤᷤ

Expanded text:
statu divinitatis tuae te contines. statu divinitatis tuae te contines. Qui ergo ab illis summis ordinibus quasi a juvenilibus aetatibus etiam non effusus videris exterius propter homines effunderis, ut etiam ab adolescentulis, id est ab infirmis mentibus diligaris. Sequitur. « Trahe me. 10. Omnis qui trahitur, aut non valens, aut non volens, invitus trahitur. Sed qui dicit: Trahe me, habet sed infirmitatis consuetudine superata, sicut debet sequi non praevalet. Videt ergo aliud in se esse quo tendit, aliud in se esse quod non valet, et recte dicit: Trahe me. Quasi volentem, nec valentem se viderat Paulus, cum diceret: Mente servio legi Dei, carne autem legi peccati ; et, Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi me
Abbreviated transcription (Latin):
tas amori necdũ congruit: semlis
ab amore desinit. Puor ẽ qui uite
artlentis studiũ necduĩ copit: sa¬
nex ẽ qͥ ceꝑat quidẽ. s desiir. Qa
ergo neq hii flagrant in dño qui
necdũ ceꝑunt: neq hii qui iam
ceꝑant s friguer̃t : pꝰposita pue¬
rili uł senili etate. ad olescentulȩ
currere dicunt᷑. idẽ illȩ anine.
quȩ in ipso feruoris amore st̃. Qd̃
tam̃ intelligere alit̃ possumus.
Potest enĩ adolescentia ad infir¬
mitatẽ referri. Iuueniles quippe
etates fr̃. ordo angłoꝵ : qui nulla
debilitate uicti sunt. nulla infir¬
mitate suꝑati. Dicatur gͦ. ungen¬
tum effusum ẽ nom̃ tuũ. ido ado¬
lescentulȩ dilexert̃ te : ide̾ qr per¬
incarnationẽ tuã noticiã tuã exteriꝰ
effudisti. ic circo infirmȩ animȩ natu¬
ram humanã diligere p̃ualent. Ille
quippe uirtutes sũmȩ. quasi etatis
niuenilis etiã ibi te diligunt ubi
fusus ñ es: qr et ibi te uident. tibi in

Expanded text:
tas amori necdum congruit; senilis tas amori necdum congruit; senilis ab amore desinit. Puer est, qui vitae ardentis studium necdum coepit; senex est, qui coeperat quidem, sed desiit. Quia ergo neque hi flagrant in 406 Domino, qui necdum ceperunt, neque hi qui jam ceperant, sed friguerunt; postposita puerili vel senili aetate, adolescentulae currere dicuntur, id est illae animae quae in ipso fervoris amore sunt. 9. Quod tamen intelligere aliter possumus. Potest enim adolescentia ad infirmitatem referri. Juveniles quippe aetates sunt ordo angelorum, qui nulla debilitate victi sunt, nulla infirmitate superati. Dicatur ergo: Unguentum effusum est nomen tuum, ideo adolescentulae dilexerincarnationem tuam notitiam exterius effudisti: idcirco infirmae animae naturam humanam diligere praevalent. Illae quippe virtutes summae, quasi aetates juveniles etiam ibi te diligunt, ubi effusus non es, quia et ibi te vident, ubi in
Abbreviated transcription (Latin):
sue. ad naturã nrãm se ext̾iuis fudit:
et ab eo qd ẽ inuisibił. se uisibilẽ red¬
didit. Si enĩ ñ se effundẽt: nequa¬
quã nob̃ in notesceret Eͥffudit se
tinguentũ: c̃se et dm̃ seruauit: et
bominẽ exhibuit. De qua effusione
paulꝰ dic̃. Qui cũ in forma dĩ eẽt.
ñ rapiuã arbitratꝰ ẽ eẽ se equalem
dõ: s semet ipsũ exinaniuit formã
serui accipiens. Qđ̃ paulꝰ dixit
exianiuit: hoc salomon dixit ef¬
fudit. Quia gͦ humano generi
dñs ꝑ humanitatẽ incarnationi
innotiut: dicatur ei. unguentũ
effusũ nom̃ tuũ. Seqͥtur. Idõ ado¬
lescentule dilexer̃t te nimis. Qͥd
hoc loco adolescentulas: nͥ electoꝵ
ammas ꝑ baptisinũ renouatas.
accipimus: Uita quippe peccati.
ad ueterẽ hominẽ ꝑtinet: uita uis¬
tieiȩ ad nouũ. Quia gͦ unguen¬
tum foras effudit. inamore suo
adoloscentulas ardontes fecit: qr
renouatas animas desiderio suo
fraglantes ex hibuit. Puerilis e¬

Expanded text:
suae ad naturam nostram se exterius fudit, suae ad naturam nostram se exterius fudit, et ab eo quod est invisibilis, se visibilem reddidit: si enim non se effunderet, nequaquam nobis innotesceret. Effudit se unguentum, cum se Deum servavit, et hominem exhibuit. De qua effusione Paulus dicit: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est se esse aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Quod Paulus dixit, exinanivit; hoc Salomon dixit, effudit. Quia ergo humano generi Dominus per humilitatem incarnationis innotuit, dicatur ei: Unguentum effusum nomen tuum. Sequitur: Ideo adolescentulae dilexerunt te. 8. Quid hoc loco adolescentulas, nisi electorum animas per baptismum renovatas accipimus? Vita quippe peccati ad veterem hominem pertinet, vita justitiae ad novum. Quia ergo unguentum foras effudit, in amore suo adolescentulas ardentes fecit; quia renovatas animas desiderio suo fragrantes exhibuit. Puerilis ae
Abbreviated transcription (Latin):
uita odorẽ. aromatũ et uirtutib
odor sumꝰ dõ inomi loco. S longe
excellentior ẽ illa unctio contẽpla¬
tionis dĩ. ad quã quandoq ducen¬
di sumꝰ: longe excollentior ẽ odor
unguentoꝵ dr̃. aromatib uirtutũ
nt̃oꝵ. Ꝙ si iã magna st̃. quȩ accepi¬
mus: ualde tam̃ potiora st̃ quȩ de
contẽplatione creatoris nr̃i accep¬
turi sumꝰ. Unde anelet anima et di¬
cat. odor unguentoꝵ tuoꝵ suꝑ omĩa
acomata: id ẽ bona illa quȩ ꝑcontẽ¬
plationẽ tuã p̃paras. ista omĩa uir¬
tutũ munera. quȩ in hac uita tribu¬
isti. transcendunt. Dicamꝰ huic eocłẽ.
dicamꝰ hiuic anime sic amanti. sic estu¬
anti. in amorẽ sponsi. sui. uide tan¬
tũ desideriũ ꝑceꝑit: unde noticiã
diuinitatis oiꝰ apprehenderit. S ecce¬
tnde ipsa expͥmit et dicit Unguen¬
tum effusũ nom̃ tuũ. Unguentum
effusũ ẽ: diuinitas incarnata. Sienĩ
sit uuguentũ in uasculo odoratur¬
effusũ ẽ: qi ab inm̃sitate diuinitatis

Expanded text:
irtutibus odor sumus Deo in omni loco . » Sed longe excellentior est illa unctio contemplationis Dei, ad quam quandoque ducendi sumus, longe excellentior est odor unguentorum Dei aromatibus virtutum nostrarum. Et si jam magna sunt quae accepimus, valde tamen potiora sunt, quae de contemplatione Creatoris nostri accepturi sumus. Unde anhelet anima et dicat: « Odor unguentorum tuorum super omnia aromata, » id est bona illa quae per contemplationem tuam praeparas, ista omnia virtutum munera, quae in hac vita tribuisti, transcendunt. Dicamus hinc Ecclesiae, dicamus hinc animae sic amenti, sic aestuanti amorem sponsi sui, unde tamen desiderium perceperit, unde notitiam divinitatis ejus apprehenderit. Sed ecce ipsa exprimit et dicit: « Unguentum effusum nomen tuum. » Unguentum effusum est divinitas incarnata. Si enim sit unguentum in vasculo odorem extereffusum est, quia ab immensitate divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ ꝑsecutiones quas paciebat᷑ a filiis
tenebrarũ. qđ int̾̃pretat᷑ cedar. Hinc
psalmista ait. Habitaui cũ habitantibꝰ
cedar. id ẽ conuersatꝰ sũ int̃ ꝑsecutoreᷤᷤ
et peccatores. infidelitate nigros. For¬
mosã uero setlicit siõ pelles idẽ tab̾¬
nacula salomonis qui pacificꝰ inter¬
p̃tatur. qi digna erat uisitacions et
consolatione sponsi sui xp̃i int̃ angu¬
stias. Et sic̃ tab̃nacła ex pellib mortu¬
culũ uidelicet dĩ. ex his construit᷑.
qͥ se ipsos cũ uiciis et concupiscentiis
mortificant. Nolite me considerare
qđ fusca sim: qr decolorauit me sol.
Oamms fideles et dõ deuote. nolite
me considerare qđ sim fusca. idẽ qd

Expanded text:
propter persecutiones quas patiebatur a filiis propter persecutiones quas patiebatur a filiis tenebrarum, quod interpretatur Cedar. Hinc Psalmista dicit: « Habitavi cum habitantibus Cedar, » id est, conversatus sum inter persecutores et peccatores infidelitate nigros. Formosam vero dicit se sicut pelles, id est tabernacula Salomonis, qui pacificus interpretatur, quoniam digna erat visitatione et consolatione sponsi sui Christi inter angustias. Et sicut tabernacula ex pellibus mortuculum videlicet Dei, ex his construitur qui seipsos cum vitiis et concupiscentiis mortificant. « Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol. » O animae fideles et devotae Deo, « nolite me consider