comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et si cũ mala habemus bonoꝵ reminis cimur quȩ aut iam accepimꝰ
aut adħuc nos non posse acciꝑe speranus Maloꝵ pondus ant¬
nũ in desperatione non depͥmit. Quia hunc ad spen memo
uersitas frangat. N abere nos ante onũpotentis dei occulos
palmas huic inde monstramus. Letemur ergo in eius ad¬

Expanded text:
Et si cum mala habemus bonorum reminiscimur quae aut jam accepimus, Et si cum mala habemus bonorum reminiscimur quae aut jam accepimus, aut adhuc nos posse accipere speramus, malorum pondus animum in desperationem non deprimit, quia hunc ad spem memorversitas frangat, habere nos ante omnipotentis Dei oculos palmas hinc et inde monstramus. Cui est honor
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est gͦ quod uir sanctus tot suas uirtutes inter flagella enu¬
merat: quid est quo doresuo oꝑa quefecerat laudat. nisi quia
inter uulnera & uerba que hunc ad desꝑationem thraere po¬
fuit. reuocatis bonis suis ad memoriam in fractus in adũsitate
ꝑ mansit Cuiꝰ enĩ animũ inter tot flagella illa uerba addesꝑa¬
tionem non un pellerent:. Nisi sibi ad memoriã bona quo ege
peuocass& Uidit igitur ses uir mentẽ suã auditis tot malis
add desꝑationem concuti. & mirabiliter studuit in spe certa ea bo¬
nis suis actib solidari Sic sic im pletur quod scriptũ est: Ins
die bonoꝵ nem memorsis maloꝵ. & indie maloꝵ nein memorꝰ bo¬
norum: Si enum cum bona habemus maloꝵ renuniscimur quȩ
auit iam passi sumus aut adhuc pati possumꝰ: Accepta bona m̃-¬
tem non eseuant. quia eoꝵ gaudiũ timor memorie maloꝵ p̃mit.

Expanded text:
Quid est ergo quod vir sanctus tot suas virtutes inter flagella enuQuid est ergo quod vir sanctus tot suas virtutes inter flagella enumerat? Quid est quod ore suo opera quae fecerat laudat nisi quia inter vulnera et verba quae hunc ad desperationem trahere pofuit, revocatis bonis suis ad memoriam, infractus in adversitate permansit. Cujus enim animum inter tot flagella illa verba ad desperationem non impellerent, nisi sibi ad memoriam bona quae fecerat revocasset? Vidit igitur sanctus vir mentem suam auditis tot malis ad desperationem concuti, et mirabiliter studuit in spe certa ex bonis suis actibus solidari. Sic impletur quod scriptum est: In die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum . Si enim cum bona habemus malorum reminiscimur quae aut jam passi sumus, aut adhuc pati possumus, accepta bona mentem non elevant, quia eorum gaudium timor memoriae malorum premit.
Abbreviated transcription (Latin):
memoriã bona queegerat. quia miserieos fuerat dicit Oculus
& discipline custos & benignus dicit: Cumq sederem quasi
rex circum stante exercitu eram tamen męrentiũ consolator.
quia humilis fuit dicit. Sicontempsi subire uidiciũ cum
seruo meo & ancille med cum disceptarent aduersum me.
quia hospitalis fuerit fatetur. Si despexi p̃tereuntẽ eo quod
non habuerit in dumentũ. quia largus in donis dicit. si nonbene.¬
dixxerunt michi latera eius & deułlerib ouium mearũ cale¬
factus est: Quia uiolentus non fuerit testatur dicens. sileua-¬
ui suꝑ pupillũ manũ meã cum uiderẽ me in porta suꝑiorem.
quia deuinci periculo nũquam exxultauerit dicit Siga¬
uisus sum ad riunã cius qui me oderat. quia paciens fuerit
& etiã suꝵ malitiã aequanimiter ꝑtulit dicit: Si non dixe¬
runt uiri tabernaculi mei quisd& decarnib eius ut saturem᷑:

Expanded text:
memoriam bona quae egerat. Quia misericors fuerat, dicit: Oculus memoriam bona quae egerat. Quia misericors fuerat, dicit: Oculus et disciplinae custos et benignus, dicit: Cumque sederem quasi rex, circumstante me exercitu, eram tamen moerentium consolator . Quia humilis fuerit, dicit: Si contempsi subire judicium cum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me . Quia hospitalis fuerit, fatetur: Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum . Quia largus in donis, dicit: Si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est . Quia violentus non fuerit testatur, dicens: Si levavi super pupillum manum meam, cum viderem me in porta superiorem . Quia de inimici periculo nunquam exsultaverit, dicit: Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat . Quia patiens fuit, et etiam suorum malitiam aequanimiter pertulit, dicit: Si non dixerunt viri tabernaculi mei, Quis det de carnibus ejus ut saturemur ?
Abbreviated transcription (Latin):
la fier& nobis & sibun& ipsi Disponente itaq dño consumpti st̃
greges. interfecti custodes. eũ sa domꝰ. extincti filis. ꝑ cussa caro
a planta pedis usque adũticem Remansit uoeor in columis que
uerbeꝵ iaculis uulnera auger&. Sed hanc uir sc̃s intemꝑta¬
cione sanus. in uulnere prudenter doc& eique respondit di¬
cens Sibona accepimus demanu dni mala quare nõ suscipiamꝰ.
Amici quoq ad consolandum ueniunt ad contumelias ꝓrumpunt.
& in dosore uubierũ addunt adhuc uulnera uerboꝵ in mise¬
ricordem dicunt raptorem nominant. uiolentũ denuntiant.
oppressorem pauꝑum fatentum quid igitur miles dei faceres
inter dolentia uulnera & amara uerba dep̃hensus E ece fla¬
gella dei & uerba homuinũ simul afflcti animũ addispatio
nem p̾munt. scd uirtute sp̃s plenus carnis uulnerib iacens
mentis robore stans. contra desꝑationis inpulsum reduxit ađ

Expanded text:
la fieret nobis et sibimetipsi. Disponente itaque Domino consumpti sunt la fieret nobis et sibimetipsi. Disponente itaque Domino consumpti sunt greges, interfecti custodes, eversa domus, exstincti filii, percussa caro a planta pedis usque ad verticem. Remansit uxor incolumis, quae verborum jaculis vulnera augeret. Sed hanc vir sanctus in tentatione, sanus in vulnere prudenter docet. eique respondet, dicens: Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non suscipiamus ? Amici quoque ad consolandum veniunt, ad contumelias prorumpunt, et in dolore vulnerum, addunt adhuc vulnera verborum. Immisericordem dicunt, raptorem nominant, violentum denuntiant, oppressorem pauperum fatentur. Quid igitur miles Dei faceret inter dolentia vulnera et amara verba deprehensus? Ecce flagella Dei et verba hominum simul afflictum animum ad desnt; 1389 sed, virtute spiritus plenus, carnis vulneribus jacens, mentis robore stans, contra desperationis impulsum reduxit ad
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscimus palmas hinc & inde teneamus Lib& adhuc al¬
terũ ciuem celestis patrie ad mentem reducere & qualiter hinc
inde palmã tencat demonstrare: Beatus & enĩ iob cũ ess& uiris
orientalis dicior & ei ꝓspera cuncta sub peterent. filii polle¬
rent familia crescer& greges exuberarent intanto omĩt̾entis
dei timore ꝑstitit ut int̾ eustodiã disciplinȩ inter acta iusticię:
offerendis deditꝰ holo causta dño ꝑ singulis filiis in molar&. ne
quis eoꝵ saltem in corde peccass&: Pensemus gͦ quanta ei erat
custodia boni oꝑis qui in filiis suis expiabat sacrificiis culpas
cordis: Sed quã iuistus ess& in ꝓsperitate in notuerat. Ualde
autẽ ignotum erat si ꝑ seuerare iustus & inter flagella potuis¬
s&: Tangendus gͦ erat uerbere ut uir ille sanctꝰ in ꝓsperis inter¬
rogaretur adũsis. & qui notꝰ erat omĩpotenti dño. notus ꝑ flagel¬

Expanded text:
concupiscimus, palmas hinc et inde teneamus. Libet adhuc alconcupiscimus, palmas hinc et inde teneamus. Libet adhuc alterum civem coelestis patriae ad mentem reducere, et qualiter hinc inde palmam teneat demonstrare. Beatus etenim Job cum esset viris Orientalibus ditior, et ei prospera cuncta suppeterent, filii pollerent, familia cresceret, greges exuberarent, in tanto omnipotentis Dei timore perstitit, ut inter custodiam disciplinae, inter acta justitiae, acrificiis offerendis deditus holocausta Domino pro singulis filiis immolaret, ne quis eorum saltem in corde peccasset . Pensemus ergo quanta et erat custodia boni operis, qui in filiis suis expiabat sacrificiis culpas cordis. Sed quam justus esset, in prosperitate innotuerat, valde autem ignotum erat si perseverare justus et inter flagella potuisset. Tangendus ergo erat verbere, ut vir ille sanctus in prosperis interrogaretur adversis, ut qui notus erat omnipotenti Domino, notus per flagel
Abbreviated transcription (Latin):
ro: Sed adhoc usq ut in bono nobis oꝑe famulari sufficiat.
Nam quisquis ei tantum tribuit ut suꝑbiat Saciari penitus
ignorat: Ars itaque magna est saciari. neunus quisq ꝑsa¬
cietatein carnis ad iniquitatem ꝓ rumpat turpitudinis:. Dis¬
camus esurire ut nobis ꝓpter abundantiã sequentẽ nostra
hic inopia placeat Ne nos uentris necessitas ad culpã thra-¬
at Nec peccatũ menti ipsa indigentia suggerat & dũ caro
fame afficit᷑ ad cupiditatem animus in ritetur. & querat cum
culpa ꝓ uidere unde carn ualeat in necessitate satis facere:
Necor in indignatione ꝓsiliat & linguã in murmurationis a mari¬
tu dinẽ accendat: Qui igitꝰ in carnis sue in opia sehinc in de
circum spicit atq a peccati laqueo custodit nouit esurire Nos
& in moderata gaudia in ꝓsperitate declinantes quia ꝑ fidem
spem atq laritatem interioris uitȩ atrium trib portis intrare

Expanded text:
ro, sed ad hoc usque, ut in bono nobis opere famulari sufficiat. ro, sed ad hoc usque, ut in bono nobis opere famulari sufficiat. Nam quisquis ei tantum tribuit, ut superbiat, satiari penitus ignorat. Ars itaque magna est satiari, ne unusquisque per satietatem carnis ad iniquitatem prorumpat turpitudinis. Discamus esurire, ut nobis propter abundantiam sequentem nostra hic inopia placeat, ne nos ventris necessitas ad culpam trahat, ne peccatum menti ipsi indigentia suggerat; et dum caro fame afficitur, ad cupiditatem animus irritetur, et quaerat cum culpa providere unde carni valeat in necessitate satisfacere, ne cor in indignationem prosiliat, et linguam in murmurationis amaritudinem accendat. Qui igitur in carnis suae inopia se hinc inde circumspicit, atque a peccati laqueo custodit, novit esurire. 20.et immoderata gaudia in prosperitate declinantes, quia per fidem, spem, atque charitatem, interioris vitae atrium tribus portis intrare
Abbreviated transcription (Latin):
quos rebus onustos cernimus Nimia ualde sunt ea quȩ sibi quasi
in sumptos uite p̃sentis p̃pare̾nt. multa portant sed in uia breui.:
Magna est nobis in hoc itinere socia pauꝑtas quȩ animũ non angus¬
tat Cum deest terrena substantia dequa aeterno uidici ratio¬
nes ponamus liberiꝰ ad patriam tendimus quia quasi in uia pon-¬
dere caremus:. Niscamus saciari nein sumendis alimentis corꝑis
gule magis quã necessitati seruiamus: Ilus eĩ concupiscentia
quã necessitas petit. & sepe dum carnis in opie satis facere cura-¬
mus uoluptas sub repit. modũ refectionis excedit. Uñ fit ut cul¬
pa transeat ad culpã Quia plerumq in de alia carnis temptacio
nascitur dũ carni in moderatiꝰ in refectione seruitur. Ex percato¬
temptacionib nascimur & caro nobis aliquando ad uitrix est
quam debenus non redimus ciuem necamus. Sacienda itaq est ca-¬

Expanded text:
quos rebus onustos cernimus. Nimia valde sunt ea quae sibi quasi quos rebus onustos cernimus. Nimia valde sunt ea quae sibi quasi in sumptus vitae praesentis praeparant. Multa portant, sed in via brevi magna est nobis in hoc itinere socia paupertas, quae animum non angustat, cum deest terrena substantia de qua aeterno judici rationes ponamus. Liberius ad patriam tendimus, quia quasi in via pondere caremus. 19. Discamus satiari, ne in sumendis alimentis corporis gulae magis quam necessitati serviamus Plus enim concupiscentia quam necessitas petit. mus, voluptas subrepit, modum refectionis excedit. Unde fit ut culpa transeat ad culpam, quia plerumque et alia carnis tentatio nascitur, dum carni immoderatius in refectione servitur. Ex peccatotentationibus nascimur. Et caro nobis aliquando adjutrix est quae debemus non reddimus, civem necamus. Satianda itaque est ca
Abbreviated transcription (Latin):
aeternitatem diligimꝰ. cuncta temꝑalia in usu non in affectu
possidemus. Qui eandem rationẽ ꝓtinus subdit dicens. quia
om̃e quod inmundo est concupiscentia carnis. ẽ. & concupis-
centia oculoꝵ & suꝑbia uite Idõ enĩ habere aliquid homines
& ultra quã necesse est concupiscunt uthabendo suꝑbiu̾nt.
Etquia hoc alius non hab&. se in cogitationib extollant. Quis¬
quis itaq talis est adhuc adportandã abundantiã doctus
non est: Sepe autẽ quod auaritiã exappetitu suggerit
ex cusat. ab undantia itaq uicina est suꝑbie. quam si quando & iam
cupiditas intercipit: Panc ut ita dixxerim quasi peregrina capti-¬
uitas in uasit: Si igitur abundantie artem scire uolumꝰ neces-¬
se est ut non solum ea que uicina sunt. sedea etiam quȩ delongin-¬
quo ueniunt uitia fugiamus Discamus penuriam pati neea quȩ
non habemus habere etiam cum culpa requi ramus. nefelices putemꝰ

Expanded text:
aeternitatem diligimus, cuncta temporalia in usu non in affectu aeternitatem diligimus, cuncta temporalia in usu non in affectu possidemus. Qui eamdem rationem protinus subdidit, dicens: Quia omne quod in mundo est concupiscentia erbia vitae . 18. Ideo enim habere aliquid homines et ultra quam necesse est concupiscunt, ut habendo superbiant, et quia hoc alius non habet se in cogitationibus extollant. Quisquis itaque talis est, adhuc ad portandam abundantiam doctus non est. Saepe autem quod avaritia ex appetitu suggerit,excusat. Abundantia itaque superbiae vicina est. Quam si quando etiam cupiditas intercepit, hanc, ut ita dixerim, quasi peregrina captivitas invasit. Si igitur abundandi artem scire volumus, necesse est ut non solum ea quae vicina sunt, sed ea etiam quae de longinquo veniunt vitia fugiamus. Discamus penuriam pati, ne ea quae non habemus habere etiam cum culpa requiramus, nec felices putemus
Abbreviated transcription (Latin):
tetur.. A pͥuato gaudio ueritas ad cõmune discipulos reuo-¬
cat cum eos dep̃catione redeuntes & desub iectione demonũ
letantes ammon& dicens Nolite gaudere suꝑ hoc. sed potius
gaudete & exultate quia nomina uestra seripta sunt in celo.:
Non enĩ om̃s electi demonia eiciunt.: Sed tamen electoꝵ omĩum
nomina celo tenentur aserita ammonent᷑ gͦ discipuli pͥuatam
leticiam deponere Decommuni autem & ꝑp& ua felicitate
gaudere: Quisqͥs itaq in eo gaud& quod alter non ht̃. ex ip-¬
sa sua abundandtia decerior factus gaudiũ pͥuatum hab&.:
Contra huius nos appetitum abundantie iohannis ammon& di-¬
cens: Nolite diligere mundũ neque ea que in mundo sunt:
Qui mex rationẽ subdidit quare.: Siqͥs diligit mundũ non est
Raritas patris in eo: Nemo enĩ potest duob dominis seruire.
quia non ual& simul transitoria & eterna diligere Si eĩ

Expanded text:
tetur. A privato gaudio Veritas ad commune discipulos revotetur. A privato gaudio Veritas ad commune discipulos revocat, cum eos de praedicatione redeuntes, et de subjectione daemonum laetantes admonet, dicens: Nolite gaudere super hoc, sed potius gaudete et exsultate, quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Non enim omnes electi daemonia ejiciunt, sed tamen electorum omnium nomina coelo tenentur ascripta. Admonentur ergo discipuli privatam laetitiam deponere, de communi autem et perpetua felicitate gaudere. Quisquis itaque in eo gaudet quod alter non habet, ex ipsa sua abundantia deterior factus, gaudium privatum habet. Contra hujus nos appetitum abundantiae Joannes admonet, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt . Qui mox rationem subdidit, quare: Si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Nemo enim potest duobus dominis servire , quia non valet simul transitoria et aeterna diligere. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
nouit ponuriam pati Qui cum statim subder& om̃ia pos¬
sũ. neclationis esse uerba crederemꝰ ad uixit inquo. in
eo qui me confortat. Ecce in altũ ramꝰ ꝓdiit. Sed quia
in radice se ten& in uiriditate ꝑ man̾sit. in altũ enĩ sur¬
gens arescer& si se aradice diuidiss&. Sibi enim niltri-¬
buit qui omĩa seposse non inse sed ineo qui se confortat
fatetur. Hinc & in de ergo p̃ dicator egregius palmã ha¬
b& quem nec habundantia in suꝑbiam uec in opia aq
sed in aduersis quoq gratias agere: Pater enim nobis ex pi¬
etate sua factus est conditor noster. nosq ad optiuos filios
adhereditatem regni celestis nutrit & non solum donis refi¬
cit. sed etiam flagelis erudit: Discamus igitur habundare
ut euncta queabeo accepimus cũ indigentib paciamur. Ut
mentem habundantiã non eleuet nefortasse gaudeat quia hoc
ad est sibi quod est alteri. & non iã communi bono sed ꝓpͥo le¬

Expanded text:
novit penuriam pati. Qui cum statim subderet « omnia posnovit penuriam pati. Qui cum statim subderet « omnia possum, » ne elationis esse verba crederemus, adjunxit in quo: « in eo, qui me confortat. » Ecce in altum ramus prodit: sed quia in radice se tenuit, in viriditate permansit. In altum enim surgens aresceret, si se a radice divisisset. Sibi enim nil tribuit, qui omnia se posse non in se, sed in eo qui se confortat, fatetur. Hinc et inde ergo praedicator egregius palmam habet, quem nec abundantia in superbiam, nec inopia ad sed in adversis quoque gratias agere. Pater enim nobis ex pietate sua factus est conditor noster, nosque adoptivos filios ad haereditatem regni 1387 coelestis nutrit. Et non solum donis reficit, sed etiam flagellis erudit. Discamus igitur abundare, ut cuncta quae ab eo accepimus, cum indigentibus partiamur. Et mentem abundantia non elevet, ne fortasse gaudeat quia hoc adest sibi quod deest alteri, et non jam communi bono, sed proprio lae
Abbreviated transcription (Latin):
tia quetota nobis cordis est ad nisu discenda:. Quem enĩ
penuria sua non frangit. agratiarum actione non retra-¬
hit. in rerũ temꝑaliũ desiderio non accendit. scit huni¬
liari. Hoc enĩ loco apostolus humiliari dicit. penuri¬
am pati. nã statini econtrario sub uincit: Scio & habui¬
dare qui enĩ acceptis reb non extollitur. qui eas ad usũ
uane głe nen in torqu&. qui solus non possid& quod acce-¬
pit⁊S ed hoc cum indigentib msericorditer diuid&̃ scit
abundare qui acceptis alimentis non ad ingurgitationem
uentris utitur. Sed reparationem uirtutis. nec plus carni
tribuit quã necessitas petit. scit saciari: Qui alim̃torum
in opiam siue murmuratione tolerat. nec ꝓ necessitate uic¬
tus agit aliquid uñ anima peccati laqueum in currat: scit
esurire: Quem ergo nec habundantia in suꝑbiã eleuat.
nec in Necessitatem cupiditas uͭ ritat. nouit habundare

Expanded text:
tia, quae toto nobis cordis est adnisu discenda. Quem enim tia, quae toto nobis cordis est adnisu discenda. Quem enim penuria sua non frangit, a gratiarum actione non retrahit: in rerum temporalium desiderium non accendit. Scit humiliari: hoc enim loco Apostolus humiliari, dicit penuriam perpeti. Nam statim e contrario subjunxit: « Scio et abundare. » Qui enim acceptis rebus non extollitur, qui eas ad usum vanae gloriae non intorquet, qui solus non possidet quod accepit, sed hoc cum indigentibus misericorditer dividit, scit abundare, qui acceptis alimentis non ad ingurgitationem ventris utitur, sed ad reparationem virtutis, nec plus carni tribuit, quam necessitas petit. Scit satiari, qui alimentorum inopiam sine murmuratione tolerat, nec pro necessitate victus agit aliquid, unde anima peccati laqueum incurrat, scit esurire. Quem ergo, nec in abundantia superbia elevat, nec in necessitate cupiditas irritat, novit abundare,
Abbreviated transcription (Latin):
quia & in ad ũsitate fortis & in ꝑsperitate hunilis ꝑ mane¬
bat. Quisqͥs enĩ de ꝑsperis extollit᷑. habere in parte dextra
palmã nescit Quisquis in adũsitatib frangitur portare pal-¬
mã a sinistro latere ignorat Ut gͦ hinc & inde palma geste¬
tur infronte. adesse semꝑ nostris mentib deb& & in adũsis
fiducia & in ꝑsperis timor. Neuat adũsa in desperatione
ꝑ trahanti aut ꝓspera animũ infiducia ex tollant: Hinc
est quod isdem egregiꝰ p̃dicator dicebat: Seio & humilia¬
ri scio & habundare. iibiq & in om̃ib institutussum. & sa¬
ciari & esurire. & habundare. & penuriã pati: Omĩa pos¬
sum in eo qui me confortat. Num quid nam fr̃s ars est
aliqua humiliari. & habundare. saciari. & esurire. habun¬
dare & penuriã pati: it ꝓ magno se scire ista. tantus p̃¬
dicator in sinu&. Ars omnino & nura discipline scien¬

Expanded text:
quia et in adversitate fortis, et in prosperitate humilis permanequia et in adversitate fortis, et in prosperitate humilis permanebat. Quisquis enim de prosperis extollitur, habere in parte dextera palmam nescit: quisquis in adversitate frangitur, portare palmam a sinistro latere ignorat. Ut ergo hinc et inde palma gestetur in fronte, adesse semper nostris mentibus debet, et in adversis fiducia, et in prosperis timor: ne aut adversa in desperationem pertrahant, aut prospera animum in sui fiducia extollant. Hinc est quod idem egregius praedicator dicebat: « Scio et humiliari, scio et abundare ; » ubique et in omnibpenuriam pati: « Omnia possum in eo qui me confortat . » Nunquidnam ars est aliqua humiliari et abundare, satiari et esurire, abundare et penuriam pati, ut pro magno se scire ista tantus praedicator insinuet? ars omnino et mira disciplinae scien
Abbreviated transcription (Latin):
quasi meridies in scĩs actib in ardescunt In orientis gͦ porta
pictura est in aquilonis uero & in meridie celatura quia signũ
uictorie quod in coantib ostenditur. Hoc in reũtentib atque
feruentib iam solidus & robustiꝰ tenetur: Notandum quoq
magno ꝑe est quod dr̃ hinc & inde. om̃s enĩ qui ad uite aditũ
tendimus & ex dextro & ex sinistro latere habere palmã de¬
bemius. quod enĩ hinc & inde dr̃. latus utrumq signatur. ad ex¬
tro ogitur palmã hab& is quem ꝓspera non extollunt. A sinistro
palnã ht̃ isquem aduersa non deiciunt. quasi ex utraq parte
portabat paulus palmã cũ dicer& Perarma uistitie ad extris &
ad sinistris: Per głam & ingnobilitatem. ꝑ in famiã & bonã famã.
Ut seductores & ueraces Non hunc ad ũsa frangebant non ꝓ spera
inmentis cumore subleuabant. Hinc inde gͦ gestabat palmam

Expanded text:
quasi meridies in sanctis actibus inardescunt. In orientis ergo porta quasi meridies in sanctis actibus inardescunt. In orientis ergo porta pictura est, in aquilonis vero et meridiei caelatura, quia signum victoriae, quod in inchoantibus ostenditur, hoc in revertentibus atque ferventibus jam solidius et robustius tenetur. Notandum quoque d dicitur, 1386 Hinc et inde. Omnes enim qui ad vitae aditum tendimus, et ex dextro et ex sinistro latere habere palmam debemus. Quod enim hinc et inde dicitur, latus utrumque signatur. A dextro igitur palmam habet is quem prospera non extollunt; a sinistro palmam habet is quem adversa non dejiciunt. Quasi ex utraque parte portabat Paulus palmam cum diceret: Per arma justitiae a dextris et a sinistris, per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et but seductores et veraces . » Non hunc adversa frangebant, non prospera in mentis tumore sublevabant. Hinc et hinc ergo gestabat palmam,
Abbreviated transcription (Latin):
ra palmarũ dicitur ut bonoꝵs oꝑum demonstratio designe¬
tur Ipsis enũ summis p̃dicatorib dicit᷑. uideant oꝑa uestra
bona & glerificent ꝑatrẽ ur̃m qui in celis est Qui igitur
in uita sua im pressa cẽ scã oꝑa demonstrant. palmas in
fronte cęlatas habent quia quanta illos in posterum uictoria saqͥtur
iam nuno in scĩs suis oꝑib ostendunt: Uel certe quia fidem ꝑori¬
entis spem ꝑ aqͥlonis. caritatem uero ꝑ australem portam dixxi¬
mus designari Notandum nobis est quia inorientis porta pie¬
tura palmarum est In aquilonem uero & meridie cetura esse
ꝑ hibetur. quia contingit sepe uthi qui adhuc in coantes sunt
necdum se in oꝑib solidis ac magnis exerceant. Ni uͦ qui
post ini quitates ad uircutẽ redeunt plerumq ut culpas suas
ante omĩ potentis dei oculos tegere ualeant in magnis oꝑibus
exercentur. & quia iam feruore sp̃s in uirtutib ex creuorunt

Expanded text:
ra palmarum dicitur, ut bonorum operum demonstratio designera palmarum dicitur, ut bonorum operum demonstratio designetur. Ipsis enim summis praedicatoribus dicitur: « Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . » Qui igitur in vita sua impressa esse sancta opera demonstrant, palmas in fronte caelatas habent, quia quanto illos in posterum victoria sequatur, jam nunc in sanctis suis operibus ostendunt. Vel certe quia fidem per orientis, spem per aquilonis, charitatem vero per australem portam diximus designari. Notandum nobis est, quia in orientis porta pictura palmarum, in aquilone vero et meridie caelatura esse perhibetur, quia contingit saepe, ut hi, qui adhuc inchoantes sunt, necdum se in operibus solidis ac magnis exerceant. Hi vero, qui post iniquitates ad virtutem redeunt, plerumque, ut culpas suas ante omnipotentis Dei oculos tegere valeant, in magnis operibus exercentur: et qui jam fervore spiritus in virtutibus excreverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quod eis porta atrii interioris pateat Quatenus ex ipsis
nos certos facer&. dequib dubitari potuerat. Hoc autem de
porta australi dicendum nonenit. Quia eos ad gaudia
interna ꝑtingere qui ferb̾ore sp̃s in uirditib ꝑ man& nullꝰ
ignorat: Usus quippe est saeri eloquii & ea dequib dubi¬
tari poterat aꝑte dicere & ea que constant tacere: Sicut ꝑ
psalmistã dr̃. Irritauerunt moy sen in castris & aaron sem̃
dñi: Aaron quippe exigente ppopulo idolum fecerat & rec¬
te poterat deeius uita dubitari. Moyses gͦ sc̃s non dicit᷑ qui
sc̃s esse ab omib scit᷑ & aaron scm̃ dnĩ nominat ut nobis de
hoc quod pͥus in frontib pictura palmarũ. nuncautẽ cela-¬
te palme in fronte eẽ memorant᷑: In celatura quippe lapi-
dum exfora eẽ. oꝑa uident᷑. Sed sicut iam suꝑius dixximꝰ
pictura palmarum est ostensio signoꝵ Nimc uero celatu¬

Expanded text:
quod eis porta atrii interioris pateat, quatenus ex ipsis quod eis porta atrii interioris pateat, quatenus ex ipsis nos certos faceret de quibus dubitari potuerat. Hoc autem de porta Australi dicendum non erat, quia eos ad gaudia interna pertingere qui fervore spiritus in virtutibus permanent nullus ignorat. Usus quippe est sacri eloquii ea de quibus dubitari poterat aperte dicere, et ea quae constant tacere, sicut per Psalmistam dicitur: Irritaverunt Moysen in castris, Aaron sanctum Domini . Aaron quippe, exigente populo, idolum fecerat, et recte poterat de vita ejus dubitari. Moyses ergo sanctus non dicitur, quia sanctus esse ab omnibus scitur; et Aaron sanctum Domini nominat, ut nobis de est, quod prius in frontibus pictura palmarum, nunc autem caelatae palmae in frondum expressa esse opera videntur. Sed, sicut jam superius diximus, pictura palmarum est ostensio signorum. Nunc vero caelatu
Abbreviated transcription (Latin):
sam lux uera nascitur in mente Porta ad aquilonem spes.
quia unusquisq in peccatis positus si deuenia disperaue¬
rit. funditus penit. nde necesse est ut qui ꝑ suam iniqui¬
tatem extuetus est ꝑ spem ad mi scłiam reuiuescati.
Porta ad meridiem R aritas. quia igne amoris ard&: In meridia¬
na & enĩ parte sol in altum ducit᷑. quia ꝑ cargatem lumen
fidei in dei & ꝓxximi dilectione subleuat᷑. Trib igitur por¬
tis ad interiꝰ atrium tendit̾. quia ꝑfidem spem atq caritatem
ad gaudia secreta ꝑuenit᷑. Alia quoq questio seluitur cum
porta atrii in terioris posita contra portam orientis & aquilo¬
nis dicitur. Etam̃ ad australem portam pateat tacet᷑: Sed gi
ꝑ orienteni in coantes ꝑ aquilonẽ lapsos diximꝰ de signaris
Dignũ fuit ut uel dein coantib quib adhuc sol intemꝑe est uł
aetiam delapsis sedꝑ conuersionẽ redeuntib aꝑte diceretur

Expanded text:
sam lux vera nascitur in mente. Porta ad aquilonem spes: sam lux vera nascitur in mente. Porta ad aquilonem spes: quia unusquisque in peccatis positus, si de venia desperaverit, funditus perit: unde necesse est ut qui per suam iniquitatem exstinctus est, per spem misericordiae reviviscat. Porta ad Meridiem charitas, quia igne amoris ardet. In meridiana etenim parte sol in altum ducitur, quia per charitatem lumen fidei in Dei et proximi dilectione sublevatur. Tribus igitur portis ad interius atrium tenditur, quia per fidem, spem, atque charitatem ad gaudia secreta pervenitur. Alia quoque quaestio oritur, cur porta atrii interioris posita contra portam Orientis et Aquilonis dicitur, et quod ad Australem portam pateat tacetur. Sed quia per Orientem inchoantes, per Aquilonem lapsos diximus designari, dignum fuit ut vel de inchoantibus, quibus adhuc sol in tepore est, vel etiam de lapsis, sed per conversionem redeuntibus, aperte diceretur
Abbreviated transcription (Latin):
hi qui in sacramenta fidĩ bene in coauerunt & in nulla pꝰ¬
modũ uttioꝵ ꝓ funditate demersi sunt ad gaudia secreta
ꝑ ueniant: Pateat porta ad aquilonem. ut hi qui post in¬
coationẽ caloris & luminis in peccatoꝵ suoꝵ frigore
& obscuritate delapsi sunt ꝑ conpunctionẽ peniten cię
ad ueniã redeant. & quesit interne retributionis uera le¬
ticia cognoscant: Pateat porta ad meridiem. ut hi qui post¬
spiritali in tellectu cotie interni gaudii msteria penetrent:.
nter hec autẽ queri potest cũ quattuor huiꝰ mundi partes
suit: Cur in hoc aedificio hec exteriores non quattuor sed
tres portae esse momorantur. quod recte quenendum fue-¬
rat si ꝓpheta non spiritale. sed corꝑale edificiũ uidiss&.
S cã enĩ eccłia id est spiritale edificium ut ad secreta gau¬
dia ꝑtingat tres solum mͦ portas ht̃. udelic&. fidem. spem.
atq caritatem. unam adorientẽ. alian ad aquilonẽ. tereiã
ad meridiãm.: Porta quippe in oriente est fides. quia ꝑ ip¬

Expanded text:
hi qui sacramenta fidei inchoaverunt, et in nulla postmodum vitiorum profunditate demersi sunt, ad gaudia secreta perveniant. Pateat porta ad aquilonem, ut hi, qui post inchoationem caloris et luminis in peccatorum suorum frigore et obscuritate delapsi sunt, per compunctionem poenitentiae ad veniam redeant, et quae sit internae retributionis vera laetitia cognoscant. Pateat porta ad meridiem, ut hi, qui sspiritali intellectu quotidie interni gaudii mysteria penetrent. Inter haec autem quaeri potest, cum quatuor hujusmodi partes sint, cur in hoc aedificio atrii exterioris non quatuor, sed tres portae esse memorantur: quod recte quaerendum fuerat, si propheta non spiritale, sed corporale aedificium vidisset. Sancta enim Ecclesia, id est spiritale aedificium, ut ad secreta gaudia pertingat, tres solummodo portas habet, videlicet fidem, spem atque charitatem: unam ad orientem, aliam ad aquilonem, tertiam ad meridiem. Porta quippe in oriente est fides: quia per ip
Abbreviated transcription (Latin):
Ut & alii uerba uitȩ audiant.: & alii nullatenꝰ audire me¬
reantur: Funiculus gͦ est mensure: qui alio tractus. ẽ. aliun-¬
de retractus Scõ quoq euangłio teste didicimus: qđ uenit
qui dicer& Magister sequar te quocũq ieris Cui responsũ
Uenit alter qui dicer&. Magister si ne me pͥmũ ire. & sepe¬
lire patrẽ me um Cui dicitur Sine mortuos. & cetera:
uult redire: & tamen ut sequi debeat iubetur. Ille nõ
susc̃ipitur. iste nec adore momentũ ab obsequio relaca
calamus ducitur. in quo & iste tͣ.hitur & ille reliqͥntur :
ut cęlestis fabrica non sine pio & iusto examie construatur:
Potest aetiam calamus mensurȩ scriptura sacra ꝓeo in telli¬
gi : quod quis qͥs hãc legit. iiea semet ipsum mecitur. Nel qͣn¬
tũ in spiritali ꝓficit uirtute : uł quantũ abonis que p̃ cepta
sunt longe disiunctus remansit:. Quantũ iã a s̃surgat ad

Expanded text:
ut et alii verba vitae audiant, et alii nullatenus audire meut et alii verba vitae audiant, et alii nullatenus audire mereantur? Funiculus ergo mensurae est, qui aliunde tractus est, aliunde retractus. Sancto quoque Evangelio teste didicimus, quod venit qui diceret, Magister, sequar te quocunque ieris: cui responsum Venit alter qui diceret: Magister, sine me primum ire, et sepelire patrem meum. Cui dicitur: Sine mortuos, sepeliant vult redire, et tamen ut sequi debeat, jubetur. Ille non suscipitur, iste nec ad horae momentum ab obsequio relaxatcalamus ducitur, in quo et iste trahitur, et ille relinquitur, ut coelestis fabrica non sine pio et justo examine construatur. 14. Potest etiam calamus mensurae Scriptura sacra pro eo intelligi, quod quisquis hanc legit, in ea semetipsum metitur vel quantum in spiritali virtute proficit, vel quantum a bonis quae praecepta sunt longe disjunctus remansit; quantum jam assurgat ad
Abbreviated transcription (Latin):
de sub ducit Sic nimirũ sic redemptor nr̃ in collatione
hominũ facit. dum alios asuis iniquitatib educit. alios in
sua iniquitate derelĩquid In his enĩ quos colligere digna¬
tus. ẽ: occulte mensure funculũ thrait. & abhis quos
relindos ẽẽ. iudicauit. quid aliud nisi funiculũ retraxẽ:
Ut & boni in tra mensurã cęlestis fabricȩ teneantur: & mali
ex tra fabricã in quib bona quę exi̾timentur non sunt. ꝗͣ
sine mensura remaneant: Nunc funiculũ & m̃¬
surȩ calamũ in manu sua redemptor nr̃ tenuit: cũ pau¬
lũ apostolũ ꝑ apparentẽ uirũ macedonẽ ammonere di¬
gnatus est. ita ut hisdem macedo uir dicer&. transiens¬
in asiam: non ꝑmisit spũs iħu: Quidẽ. quod scĩ apłi &¬
ibi uocantur ire ubi fortasse ꝑgere nõ cogitabant. & illuc
ubi desiderabant ꝑgere ire ꝓ hibentur: nisi quia occul¬
ti uiditi funiculus & mensure calamꝰ tenetur in manu

Expanded text:
de subducit. Sic nimirum sic redemptor noster in collectione de subducit. Sic nimirum sic redemptor noster in collectione hominum facit, dum alios a suis iniquitatibus educit, alios in sua iniquitate derelinquit. In his enim quos colligere dignatus est, occultae mensurae funiculum traxit, et ab his quos relinquendos esse judicavit, quid aliud nisi funiculum retraxit? Ut et boni intra mensuram coelestis fabricae teneantur, et mali extra fabricam, in quibus bona quae aestimentur non sunt, quasi sine mensura remaneant. Hunc funiculum et mensurae calamum in manu sua redemptor noster tenuit, cum Paulum apostolum per apparentem virum Macedonem ammonere dignatus est , ita ut in Asiam non permisit spiritus Jesu. Quid est quod sancti apostoli vocantur ire, ubi fortasse ire non cogitabant, et illuc ubi desiderabant pergere, ire perhibentur, nisi quia occulti judicii funiculus et mensurae calamus tenetur in manu,
Abbreviated transcription (Latin):
nuit: Qui calamus mensure dicitur: quia ipsa doctoꝵ stu¬
dia sub quadã occulti uiditii dispensatione recinentur.
Ut & alus legentib ꝓ sint: & aliis legentib ꝓdẽẽ nõ posstͥ.
Unde scĩ apłi cum magistrũ ueritatem sibi aꝑtius loquen¬
tem requirerent. cur turbi  in parabolis loqueretur au¬
dierint: Quia uobis datum: nosse misterium regni celoꝵ:
illis autem non ẽ. datũ: Uel certe calamus mensure est. quia ĩ
ipso sacro eius eloquio qđ nobis conscriptũ. ẽ. occultas. ẽẽ.
dispensationes eius agnocimus. Nam ꝑ in comp̃ hensibi-¬
le eus uiditiũ. & alter intra mensurã electors mittitur.
& alter foras relinquitur: ut nullo modo ad electoꝵ nume¬
rũ ꝑ uenire mereatur: Nab& gͦ funiculũ. hab& in manu
calamũ mensurȩ Qui enĩ funiculo locũ medeatur. alibi
funiculũ thraitꝰ aliunde rechrait. & huc ducit. quẽ aliun¬

Expanded text:
nuit. Qui calamus mensurae dicitur, quia in ipsa doctorum stunuit. Qui calamus mensurae dicitur, quia in ipsa doctorum studia sub quadam occulti judicii dispensatione detinentur, ut et aliis legentibus prosint, et aliis legentibus prodesse nUnde sancti apostoli cum magistrum veritatem sibi apertius loquentem requirerent, cur turbis in parabolis loqueretur, audierunt: Quia « vobis datum est nosse mysterium regni coelorum, illis autem non . » Vel certe calamus mensurae est, quia in ipso sacro ejus eloquio quid nobis conscriptum est, occultas esse dispensationes cognoscimus. Nam per incomprehensibile ejus judicium, et alter intra mensuram electorum mittitur, et alter foras relinquitur, ut nullo modo ad electorum numerum pertinere mereatur. Habet ergo funiculum, habet in manu calamum mensurae: Qui enim funiculo locum metitur, alibi funiculum trahit, aliunde retrahit, et huc ducit, quem aliun
Abbreviated transcription (Latin):
Quod in loco alio exx posuis seͥ memini: ut ꝑ calamũ scriptores.
ꝑ uncum uero debeant auditores in telligi Sed quia ad
humorẽ aque. & iuncꝰ & calamus nasci sol&. & exuna eadẽq¬
que a qua uterque ꝓfitiunt: & calamus quidem ad scriben-¬
dum ad sumitur. cũ iunco uero scribi non potest Qudd
in unco & calamo acciꝑe debemꝰ: nisi quod una est doctri¬
na ueritatis. quȩ multos auditores i rigat. Sed in rigati.
fiant. uidelic& tamquã calami Alii uͦ uerbũ uitȩ audr¬
unt. bon& spei & rectoꝵ operum uiriditatem tenent. sedta¬
men ad scribendum ꝓ ficere nullatenus possunt: Hu
quid in aqua dĩ ñisi quidã ut ita dicã uinci sunt: qui qͥ¬
dẽ uiri descendo ꝓficiunt: sed litteras ex pͥmere nequaqã
ualent. Redemptor igitur noster. quia uerba quȩ dioxit
& iã ꝑ doctorũ studiũ scribi largitus ẽ. in manu calamũ te-¬

Expanded text:
Quod in loco alio exposuisse me memini , ut per calamum scriptores, Quod in loco alio exposuisse me memini , ut per calamum scriptores, per juncum vero debeant auditores intelligi. Sed quia ad humorem aquae et juncus et calamus nasci solet, et ex una eademque aqua utraque proficiunt, et calamus quidem ad scribendum assumitur, cum junco vero scribi non potest, quid in junco et calamo accipere debemus, nisi quod una est doctrina veritatis, quae multos auditores irrigat? Sed irrigati fiant, videlicet tanquam calami; alii vero verbum vitae audiunt, bonae spei et rectorum operum viriditatem tenent, sed tamen ad scribendum proficere nullatenus possunt. Hi quid in aqua Dei nisi quidam, ut ita dicam, junci sunt? Qui quidem viridescendo proficiunt, sed litteras exprimere nequaquam possunt. Redemptor igitur noster, quia verba quae dixit etiam per doctorum studium scribi largitus est, in manu calamum te
Abbreviated transcription (Latin):
us nõ fuit: quia rudẽ populum nõ subtili p̃dicatio¬
ne cohercuit. in quo ꝑ penitentiã non peccata cogitacio-¬
nis sed operis resecauit: At post quã ꝑ sem& ipsum
dñs & iam cogitaciones hominũ p̃ dicã dore ligauit. &
ꝑ fectum esse peccatum. &iam corde in notuit. funiculũ
lineum in manii tenuit. Ait enĩ. Audistis quia dictum
.ẽ. antiquis: non mechaberis Ego autẽ dico uobis: quia
qui uid̾it mulierẽ ad concupiscendũ eam. iã mechatus.ẽ.
eam in corde suo Funiculus ergo est lineus p̃dicatio sub¬
tilis. que mentẽ audientis ligatꝰ. ne se uel in misera cogita
tione dissoluat. & notandum quod dr̃. ꝗͥ a ei funculus
in manu est. id est p̃dicatio in oꝑꝰ: Inse enĩ osten-¬
dit omne quod docuit. sicut scriptum.ẽ.. Que cepit
cħc facere & docere & qͥa ipse quȩ dixit &iam teripturȩ
tradidit. ut ad posteros mandarentur. recte subiungitur:

Expanded text:
us non fuit, quia rudem populum non subtili praedicatious non fuit, quia rudem populum non subtili praedicatione coercuit, in quo per poenae sententiam non peccata cogitationis, sed operis resecavit. At postquam per semetipsum Dominus etiam cogitationes hominum praedicando religavit, et perfectum esse peccatum etiam in corde innotuit, funiculum lineum in manu tenuit. Ait enim: Audistis quia dictum est antiquis: Non moechaberis; ego autem dico vobis, quia qui viderit mulieam in corde suo. » Funiculus ergo lineus est praedicatio subtilis, quae mentem tione dissolvat. Et notandum quod dicitur, quia ei funiculus in manu est, id est praedicatio in operatione. In se enim ostendit omne quod docuit, sicut scriptum est: Quae coepit Jesus facere et docere . Et quia ipsa quae dixit etiam scripturae tradidit, ut ad posteros mandarentur, recte subjungitur: IBID.--
Abbreviated transcription (Latin):
t certe hoc cotidie agit p̃dicatio doctorũ ut una quęq ani¬
ma cui regiminis onera susciꝑe fortasse non ex pedt. & iam¬
si foris apparere appetat: in teruis reuocetur & rursum
quȩ latere uult & sui tantum modo curã gerere. si sibi
ac multis esse utilis potest: &iam cum latere desiderat. exx-¬
teruis ꝓducatur ut appareat: Sic quȩ fit: ut scõꝵ lapidũ
ordo teneatur:ꝰdum sepe & uolens adhonorem uenire repel-¬
litur: & honorẽ fugiens in sacri ordinis arce subleuatur
Sed quia sicut ꝑ interp̃tem nostrũ didicimꝰ hebreoruni
istoria non hab& cementarioꝵ. sed funiculus lineus in ma-¬
nu eius: hoc quod apud nos certius habetur ex ponere
debetur. Scimus aut̃ quod funiculus lineus subtilior
est: quã funiculi fiant aliunde Et qued in funiculo
lineo: nisi subtiliorẽ p̃dicationẽ idẽ. spiritalẽ debemꝰ
accipere : Censura & enĩ legis funiculus fuit : sed line-¬

Expanded text:
Et certe quotidie hoc agit praedicatio doctorum, ut unaquaeque aniEt certe quotidie hoc agit praedicatio doctorum, ut unaquaeque anima, cui regiminis onera suscipere fortasse non expedit, etiamsi foris apparere appetat, interius revocetur; et rursum quae latere vult et sui tantummodo curam gerere, si sibi ac multis esse utilis potest, etiam cum latere desiderat, exterius producatur ut appareat. Sicque fit ut sanctorum lapidum ordo teneatur, dum saepe et volens ad honorem venire repellitur, et honorem fugiens in sacri ordinis arce sublevatur. Sed quia, ut per interpretem nostrum didicimus, Hebraeorum historia non habet caementariorum, 1315 sed funiculus lineus in manu ejus, hoc quod apud nos certius habetur, exponere debemus. Scimus autem quod funiculus lineus subtilior est quam si funiculi fiant aliunde. Et quid in funiculo lineo, nisi subtiliorem praedicationem, id est spiritalem debemus accipere? Censura etenim legis funiculus fuit, sed line
Abbreviated transcription (Latin):
nerationum ordines matheo uel luca narrantib describunt᷑.
In hoc mundo uenit exx uirgine. & ꝑ in carnationis suȩ mis¬
teriũ. Quia rex ess& & dñs cunctis ubiq gentib in dicauit:
in uestimento & in femore scriptum habit rex regum & dñs
dominantiũ. Unde enĩ in mundo in notuit. Ibi dese lecti¬
onis scientiã in fixit Prȩdicatio ergo eus ex carne. quasi
quidã sonitus ex iere est Dicatur igitur recte. cuiꝰ species quasi species
cimentarioꝵ: Quoꝵ si in hoc uersu trans lationẽ ad ex po¬
nendũ tenemus. quid aliud cimentarios quã scõs doctores
accipimus. qui loquendo spiritalia adcelestȩ ȩdificiũ iu
apłoꝵ successores locuti sunt. Quid aliud fuit quã cõ¬
positio lapidum: in hac que cotidię construitur fabrica scõꝵ:
In funiculo autẽ cimentariꝗ hoc agi sol&. Ut cognosci e¬
qualitas uel rectitudo surgentis parietis debeat. & si lapis
intus est foras eicitur si exterius p̃min& in terius reuocatur:

Expanded text:
nerationum ordines Matthaeo Matth. I, 1, seq., vel Luca narrantibus describuntur, in hunc mundum venit ex virgine, et per incarnationis suae mysterium quia Rex esset et Dominus cunctis ubique gentibus indicavit, in vestimento et femore scriptum habuit: Rex regum, et Dominus dominantium . Unde enim in mundo innotuit, ibi de se lectionis scientiam infixit. Praedicatio ergo ejus ex carne, quasi quidam sonitus ex aere est. Dicatur igitur recte: Cujus species quasi speciescaementariorum. Quorum si in hoc versu translationem ad exponendum tenemus, quid aliud caementarios quam sanctos doctores accipimus, qui, loquendo spiritalia, ad coeleste aedificium v, quidquid apostolorum successores locuti sunt, quid aliud fuit quam compositio lapidum in hac quae quotidie construitur fabrica sanctorum? In funiculo autem caementariorum hoc agi solet, ut cognosci aequalitas vel rectitudo surgentis parietis valeat; et si lapis intus est, foras ejiciatur; si exterius prominet, interius revocetur.
Abbreviated transcription (Latin):
erat in hereditatẽ & eoxut nesciens quo ir&: qui paratus
extititi ut ꝓ eterna hereditate dilectũ quem acceperat oc¬
cider& heredem &e quia unicũ dõ offerre non distulit. u¬
uiuersam multitudinẽ gentiũ : in semine accepit morum
simplicitas plac& Isaac admentẽ ueniat quem in onuĩ poten¬
as dei oculis uite sue tranquillitas & nauit Laboriosa for¬
aicudo ut optineri debeat querituꝵ. Iacob ad memoriam re¬
ducatur qui postquã sicu̾t fortiter seruire homini ad eã
quoque uertutem ꝑductus est ut non potuiss& aluctan¬
te angło superari: Conamur carnis in lecebram unce¬
re lo sepħ ad memoriam redeat qui temptante se dnã. stu-¬
duit carnus continentiam & iam cum uite periculo custo¬
factum est. ũt quia menbra sua bene nouerat regere. re¬
gendȩ quoque omĩa aegr̾pto p̃ess&. mensuetudinem at¬
q pacientiam optinere querimus Moỹ sen ante oculos

Expanded text:
erat in haereditatem, et exiit nesciens quo iret ; qui paratus erat in haereditatem, et exiit nesciens quo iret ; qui paratus exstitit ut pro aeterna haereditate dilectum quem acceperat occideret haeredem. Et quia unicum Domino offerre non distulit, universam multitudinem gentium in semine accepit . Morum simplicitas placet? Isaac ad mentem veniat, quem in omnipotentis Dei oculis vitae suae tranquillitas ornavit . Laboriosa fortitudo, ut obtineri debeat, quaeritur? Jacob ad memoriam deducatur , qui postquam scivit fortiter servire homini, ad eam quoque virtutem perductus est, ut non potuisset a luctante angelo superari . Conamur carnis illecebram vincere? Joseph ad memoriam redeat, qui, tentante se domina, studuit carnis continentiam etiam cum vitae periculo custofactum est ut quia membra sua bene noverat regere, regendae quoque omni Aegypto praeficeretur. Mansuetudinem atque patientiam obtinere quaerimus? Moysen ante oculos
Abbreviated transcription (Latin):
collo gͦ aeccłiȩ id est in sacri eloquit p̃dicatione que ꝓ sua
munitione &e altitudine turri danid similis dicitur m̃ille
clipei dependent Quia quot illic p̃cepta sunt: tot etiam pec¬
toris nostri munimina. Ad seruandam itaq in nocentiam
ctiam lȩsi aproximooꝑdurare u humilitate festinamus :¬
b el ante oculos ueniat qui & occisus afrẽ scribituir & non
legitur reluctatus Mentis munditia etiã eũ conuigali copu¬
la eligit᷑ En oc deb& imitari qui & in coniugio positꝰ
ambulauit cum dõ & non inueniebatun q̃ uia transtulit il¬
lum deus: Precepta dei festinamus p̃senti nr̃e utilitati p̃¬
ponene Noe ante occulos ueniat qui cura domestica post¬
posita ex iussione omnipotentis domini ꝑcentũ annos ad
arce fabricã iuait occupatus subirȩ obedienti&e uircutẽ
nicimur. Aspicere abraham debemꝰ. qui relicta domo co¬
gnatione: patria obediuit exire in locũ quem accepturus

Expanded text:
collo ergo Ecclesiae, id est in sacri eloquii praedicatione, quod, pro sua collo ergo Ecclesiae, id est in sacri eloquii praedicatione, quod, pro sua munitione et altitudine, turri David simile dicitur, mille clypei dependent, quia quot illic praecepta sunt, tot etiam pectoris nostri munitiones. Ad servandam itaque innocentiam, etiam laesi a proximo, perdurare in humilitate festinamus? Abel ante oculos veniat, qui et occisus a fratre scribitur, et non legitur reluctatus. Mentis munditia etiam in conjugali copula eligitur? Enoch debet imitari, qui et in conjugio positus ambulavit cum Deo, et non inveniebatur, quia transtulit illum Deus . Praecepta Dei festinamus praesenti nostrae utilitati praeponere? Noe ante oculos veniat, qui, cura domestica postposita, ex jussione omnipotentis Domini, per centum annos ad arcae fabricam vixit occupatus . Subire obedientiae virtutem nitimur? Aspicere Abraham debemus , qui, relicta domo, cognatione, patria, obedivit exire in locum quem accepturus
Abbreviated transcription (Latin):
inimicũ forsitan quisq animũ suum relaaare disponit in odiũ.
audiat quod illic scriptum est Piligite inimicos uestros. be¬
nefacite his qui uos oderunt. Sed is qui aliena iã non rapiti
adhue for sitan sua mor dinate retine. audiat quo dulic dict
Uendite que possidetis & date clemosinã: In firmantis a nunuas
ꝑ frui de siderat deo simul & seło udiat quo d illie seriptũ
est. Nemo potest duob dominis seruire:. Alius non ad ne¬
cessitatem stipendii sed ad uoluptatem desiderii possessa
retin& audiat quod illic diciturꝵ. Qui non renunciauerit
omnib quepossid& non potest esse in eus discipulus:: Qui
dam enĩ relinquunt omĩa. multi autem & iam possidendo
renuntiant. qui sic ad usum possessa recinent. ut et sea de¬
siderio non sub cumbant. Torpere quisq appetit & labo¬
rem subire ꝓ dñõ ctiam cum p̃ual& refugit. Audiat qđ
illic scriptum est: Qui mecum non colligit spargit: In

Expanded text:
inimicum forsitan quisquam animum suum relaxare disponit in odium? inimicum forsitan quisquam animum suum relaxare disponit in odium? Audiat quod illic scriptum est: Diligite inimicos vestros, benefacite iis qui vos oderunt . Sed is qui aliena jam non rapit, adhuc forsitan sua inordinate retinet? Audiat quod illic dicitur: Vendite quae possidetis, et date eleemosynam . Infirmantis animus perfrui desiderat Deo simul et saeculo? Audiat quod illic scriptum est: Nemo potest duobus dominis servire . Alius non ad necessitatem stipendii, sed ad voluntatem desiderii possessa retinet, audiat quod illic dicitur: « Qui non renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest esse meus discipdam enim relinquunt omnia, multi autem etiam possidendo renuntiant, quia sic ad usum possessa retinent, ut eis ex desiderio non succumbant. Torpere quisquam appetit, et laborem subire pro Domino etiam cum praevalet, refugit? Audiat quod illic scriptum est: Qui mecum non colligit dispergit . In