comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lum talia quia facere possit
intelligit: atꝙ ante oculos iudicis sui. magil
potens appareat: si sua uerius infirma cognd¬
cat. Quod ergo mire a dño fieri ñ ignoratur:
de eo diuina iob uoce requiritur: drq ei. Nĩ¬

Expanded text:
lum talia quia facere possit lum talia quia facere possit intelligit, atque ante oculos judicis sui magis potens appareat, si sua verius infirma cognoscat. Quod ergo mire a Domino fieri non ignoratur, de eo divina Job voce requiritur; dici
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Dicatur ergo homini ut se nescire cognos¬
cad: nescientem uero se cognoscat ut timeat.
Timeat ut humilietur: bumilietur ne p̃su¬
mat in se. Non presumat in se: ut conditori
sui auxilium requirat. Et qui in se fidens mor¬
tuus est: auctoris sui aduitoriũ appetens ui¬
uat. Audiat itaq uir iustus iam quidem se
sciens: s adhuc que supra se sunt nesciens.
Nũquid nosti ordinẽ celi &e pones rationẽ nͦ
in terram ⁊ idest nũquid oocultos ordines
iudicioꝵ celestium comp̃hendis. aut aperra
humanis aurib fufficis: Beatus gͥ iob de
iudicioꝵ incomprehensibilium inuestigatio¬
ne inquiritur. Ac si aperte diceretur. Cuncta
que pateris tanto tolerare patientius debes:
quanto secretoꝵ celestiũ ignarus. cur hec
paderis nescis.
Eatus iob talia utrũ ne fecerit
dño int̾rogante reqͥrit᷑. qualia
utiq facere non potest homo:
ut dũse ista facere ñ posse dep̃¬
hendit ad eum refugiat. quẽ so¬

Expanded text:
dit. Dicatur ergo homini ut se nescire cognosdit. Dicatur ergo homini ut se nescire cognoscat; nescientem vero se cognoscat, ut timeat: timeat, ut humilietur; humilietur, ne praesumat in se; non praesumat in se, ut Conditoris sui auxilium requirat; et qui in se fidens mortuus est, auctoris sui appetens adjutorium vivat. Audiat itaque vir justus jam quidem se sciens, sed adhuc quae supra se sunt nesciens: « Nunquid nosti ordinem coeli, et pones rationem ejus in terra? » Id est nunquid occultos ordines judiciorum coelestium comprehendis, aut aperire humanis auribus sufficis? Beatus igitur Job de judiciorum incomprehensibilium investigatione requiritur, ac si ei aperte diceretur: Cuncta quae pateris tanto tolerare patientius debes, quanto, secretorum coelestium ignarus, cur haec pateris nescis.eatus Job talia utrumne fecerit, Domino interrogante, requiritur, qualia utique facere non potest homo, ut dum se ista facere non posse deprehendit, ad eum refugiat quem so
Abbreviated transcription (Latin):
tur: aliꝰ negociis implicari desiderat & coac¬
tus uacat ⁊ alius male inchoans usq ad
alius bene incipiens ꝑ longitudinẽ tẽpoꝵ
gat: alius uͦ bene quidẽ uidedisruinere ⁊ s
in hac uita eo usq durat. quo ad ꝓͥnersa ꝓ¬
rumpat. Aluis in errore infidelipatis natͥus.
in errore deficit: alius in catholice. fidei rec¬
litudine geniuis: in catholice fidei rectitudi¬
ne consuminat᷑. Econtra uͦ alius catholice
matris uentre editus: uixtauite termurũ.
erroris uoragine deuoratur. Aluis autẽ uitã
suã in catholica pietate consũmat: qui ortꝰ
in ꝑfidia cũ lacte matris auxerat uirus er¬
roris: alius celsitudinẽ bene iuendi appe¬
let ⁊ alius uult & ñ ualet: alius ualet ce ñ
uult. Quis ergo ista iudicioꝵ celestiũ secreta
discutiat: Quis intelligat discretã lancem
equitatis occulte: Ad agnosçendos quippe
istos iudicioꝵ secretoꝵ sinus:. nullus ascen¬

Expanded text:
tur. Alius negotiis implicari desiderat, et coactur. Alius negotiis implicari desiderat, et coactus vacat. Alius male inchoatis inchoaalius bene incipiens per longitudinem temporum gat; alius vero bene quidem videtur vivere, sed in hac vita eo usque durat, quo ad perversa prorumpat. Alius in errore infidelitatis natus, in errore deficit; alius in catholicae fidei rectitudine genitus, in catholicae fidei rectitudine consummatur. Econtra vero alius catholicae matris ventre editus, juxta vitae terminum erroris voragine devoratur. Alius autem vitam suam in catholica pietate consummat, qui, ortus in perfidia, cum lacte matris hauserat virus erroris. Alius celsitudinem bene vivendi appelet: alius volet et non valet: alius valet et non volet. Quis ergo ista judiciorum coelestia secreta discutiat? Quis intelligat discretam lancem aequitatis occultae? Ad cognoscendos quippe istos judiciorum secretorum sinus nullus ascen
Abbreviated transcription (Latin):
Ordinẽ celi nosse est: suꝑnarũ dispositio¬
nũ occultas predestinationes uidere. Rari¬
onẽ uero eius interra ponere est:ante hu¬
mana corda. taliũ secrecoꝵ causas aperire.
Rationẽ uidelicet celi in terra ponere est: su¬
ꝑnoꝵ iudicioꝵ mysteria.uel ꝯsiderando
discutere. uel loquendo manifestare. Quod
utiq facere: in hac uita positus nullus
potest. Ut enĩ a parius ad maiora ueniamꝰ:÷
Quis intelligat que ẽẽ ratio secretoꝵ potest
qͦd sepe uir uuistus aiudicio ñ solũ ñ uin¬
dicatus. s etiã punitus redeat. Et iniquus
eius aduersarius ñ solũ imptinitꝰ. s etiam
uictor abscedao: Quis indelligat cur iiuit
alius insidians mortib proximoꝵ ⁊ ce morit᷑
alius qui ꝓfuturus ẽẽt uite multoꝵ: Altus
culmen potestatis assequiur qui non nisi
ledere studet: alius tm̃modo lesos defendere
concupiscit. & tam̃ ip̃e oppressus iacet: aliꝰ
uacare appetit. & inmimeris negociis ĩplica¬

Expanded text:
Ordinem coeli nosse est supernarum dispositionum occultas praedestinationes videre; rationem vero ejus in terram ponere, est ante humana corda talium secretorum causas aperire. Rationem videlicet coeli in terra ponere, est supernorum judiciorum mysteria vel considerando discutere, vel loquendo manifestare. Quod utique facere in hac vita positus nullus potest. Ut enim a parvis ad majora veniamus, quis intelligat quae esse ratio secretorum potest, quod saepe vir justus a judicio non solum non vindicatus, sed etiam punitus redeat; et iniquus ejus adversarius non solum non punitus sed etiam victor abscedat? Quis intelligat cur vivit alius insidians mortibus proximorum, et moritur alius qui profuturus esset vitae multorum? Alius culmen potestatis assequitur, qui non nisi laedere studet, alius tantummodo laesos defendere concupiscit, et tamen ipse oppressus jacet. Alius vero vacare appetit, et innumeris negotiis implica
Abbreviated transcription (Latin):
dimus: mox in sp̃u quod deledat inuenimꝰ.
Intentioni quippe anime si exterior euaga¬
tio clatiditur: interior secessus aperitur.
Nã quo extra se spargi propt̾ disciplinã menᷤ
ñ potest. eo suꝑ se intendere ꝑ prouectum po¬
test: quia & in altum crescerẽ arbor cogitur:
que ꝑ ramos diffiuidi prohibetur. Et cum ri¬
uos fontis obstruimꝰ: fluenta surgere ad su¬
periora prouocamꝰ. Igitur dũ studiosi quiꝙ
scõꝵ uitam imitando conspiciunt: in petris
hybices fetus ponunt. Hinc est qͦd auditores
suos quasi hybices in petris parere paulus
amonebat: cũ enumeratis maioꝵ uirtutib
diceret. Habentes tantã impositã nubẽ testi¬
um. deponentes om̃e pondus &̾ circũstans
nos peccatũ. ꝑ patientiã curramꝰ ꝓpositum

Expanded text:
dimus, mox in spiritu quod delectet invenimus. dimus, mox in spiritu quod delectet invenimus. Intentioni quippe animae, si exterior evagatio clauditur, interior secessus aperitur. Nam quo extra se spargi propter disciplinam mens non potest, eo super se intendere per profectum potest, quia et in altum crescere arbor cogitur, quae per ramos diffundi prohibetur; et cum rivos fontis obstruimus, fluenta surgere ad superiora provocamus. Igitur dum studiosi quique sanctorum vitam imitando conspiciunt, in petris ibices fetus ponunt. Hinc est quod auditores suos quasi ibices in petris parere Paulus admonebat, 975 cum enumeratis majorum virtutibus diceret: Habentes tantam impositam nubem testium, deponentes omne pondus, et circumstans nos peccatum, per patientia
Abbreviated transcription (Latin):
consideratione ferienda: quatinꝰ hostis nr̃
unde oritur inde moriatur. Considerandũ
quippe est ne acceptũ munꝰ uertamꝰ in uiti¬
um: ne ꝑ fauorẽ uite. nos absorbeat uorago
nequiciẽ. Itam nãq contra nos suꝑni iuidi. d. ꝯ¬
cis in extingiuibiliter accendimꝰ. si contra
benignitafe illius etiã ex ip̃a sua largitate
ualens: danielis uitã ad imitandũ scientie
dũ uoce angelica pro cognitionis interne ⁊¬
cupiscentia. uir desiderioꝵ dicit᷑. prius iau¬
la regia. cariis in se desideria edomuisse me¬
moratur: ut nichil ex delectabilib cibis at¬
tingeret. s lautis ac molliorib duriora atq
aspera cibaria preferret ⁊ ut dũ sibi exterioriᷤ
cibi blandm̃ta subtraheret. ad interm pabu¬
li delectamenta ꝑueniret: & tanto auidius
gustũ sapientie r̾itus acciperet. quanto sapo¬
rem carnis. ꝓ eadẽ sapientia foras robustius
repressisset.Si enĩ a carne hoc qͦd libet absci¬

Expanded text:
consideratione ferienda, quatenus hostis noster consideratione ferienda, quatenus hostis noster unde oritur, inde moriatur. Considerandum quippe est ne acceptum munus vertamus in vitium, ne per favorem vitae nos absorbeat vorago nequitiae. Iram namque contra nos superni judicis inexstinguibiliter accendimus, si contra benignitatem illius etiam ex ipsa sua largitate aevalens, Danielis vitam ad imitandum conspicitdum voce angelica pro cognitionis internae concupiscentia vir desiriorum dicitur , prius in aula regia carnis in se desideria edomuisse memoratur, ut nil ex delectabilibus cibis attingeret, sed lautis ac mollioribus duriora atque asperiora cibaria praeferret , ut dum sibi exterioris cibi blandimenta subtraheret, ad interni pabuli delectamenta perveniret; et tanto avidius gustum sapientiae intus acciperet, quanto saporem carnis pro eadem sapientia foris robustius repressisset. Si enim a carne hoc quod libet abscin
Abbreviated transcription (Latin):
seruat: qui dũ sibi a dña conspiceret pudi¬
cicie damna suaderi: ait. Ecce dñs meus
omnib michi traditis ignorat qͥd habeat in
domo sua: nec quioquã est qͦd ñ in mea sit
potestate. uel non tradiderit michi preter te
que uxcor eitis es. Quomͦ ergo possum hoc
malũ facere ⁊ ce peccare in deum meũ: Qb
uerbis ostenditur quia bona que ad̾secutꝰ
fuerat repente memorie intulit: & malum
quod se pulsabat euicit. Et quia ꝑcepte gr̃e
meminit: urm culpe inminentis fregit.
Cũ enim uoluptas lubrica temptat in pros¬
peris: hec ip̃a sunt prospera aculeo tẽptati¬
onis opponenda: ut eo erubescamiꝰ praua cõ¬
mittere quo nos a deo meminimꝰ gratuito
bona percepisse ⁊ ce illatã grãm exterioꝵ mu¬
nerũ uertamꝰ in arma uirtutũ: ut sinit ante
oculos que percepunus. & queq nos illici¬
unt subigamus. Quia enĩ uoluptas ip̃a ex
ꝓsperitate nascit᷑ : eiusdẽ prosperitatis est

Expanded text:
servat. Qui dum sibi a domina conspiceret pudiservat. Qui dum sibi a domina conspiceret pudicitiae damna suaderi, ait: Ecce dominus meus, omnibus mihi traditis, ignorat quid habeat in domo sua, nec quidquam est quod non in mea sit potestate, vel non tradiderit mihi praeter te, quae uxor ejus es; quomodo ergo possum hoc malum facere, et peccare in dominum meum ? Quibus verbis ostenditur quia bona quae assecutus fuerat repente memoriae intulit, et malum quod se pulsabat evicit; et quia perceptae gratiae meminit, vim culpae imminentis fregit. Cum enim voluptas lubrica tentat in prosperis, haec ipsa sunt prospera aculeo tentationis opponenda, ut eo erubescamus prava committere, quo nos a Deo meminimus gratuito bona percepisse, et illatam gratiam exteriorum munerum vertamus in arma virtutum, ut sint ante oculos quae percepimus, et quae nos alliciunt subigamus. Quia enim voluptas ipsa ex prosperitate nascitur, ejusdem prosperitatis est
Abbreviated transcription (Latin):
ta preceptum dñi si forte respiciat dñs af¬
flictionem meam: ut reddat michi bonum
ꝑ maledictione hac hodierna. Ex quib ꝓfecto
uerbis indicat quia pro ꝑpetrato bechsabee
scelere exurgentem contra se filiũ fugiens.
reduxit ad animũ malũ quod ꝑpetrauit:
& equamiiter pertulit quod audiuit: et
contumeliosa uerba non tam conuicia. qͣm
adiutoria credidit: quib se purgare sibiq
misereri posse iudicauit. Tunc enim illata
conuitia bene toleramꝰ: cũ in secreto mentis
ad male perpetrata recurrimus. Leue quip¬
pe uidebitur quod inuiria ꝑcutimur: dũ
in actione nr̃a conspicimꝰ quia peius est qͦd
meremur. Sicq fit ut contumeliis gr̃a ma-¬
gis qmͣ ira debeatut: quatũ interuentu. deo
uidice pena grauior declinari posse ꝯfidit᷑.¬
Ecce alius dum mundi huius successib ꝓfi¬
cit lenocinante cordis leticia temptari se
luxurie stimulis sentit. S si iosepħ factum
ad memoriam reuocat. in arce se castitatis

Expanded text:
s afflictionem meam, et reddat mihi bonum pro maledictione hac die hodierna. » Quibus profecto verbis indicat, quia pro perpetrato Bersabeae scelere, exsurgentem contra se filium fugiens, reduxit ad animum malum quod perpetravit, et aequanimiter pertulit, quod audivit, et contumeliosa verba non tam convicia quam adjutoria credidit, quibus se purgari, sibique misereri posse judicavit. Tunc enim illata convicia bene toleramus, cum in secreto mentis ad male perpetrata recurrimus. Leve quippe videbitur, quod injuria percutimur, dum in actione nostra conspicimus quia pejus est quod meremur. Sicque fit ut contumeliis gratia magis quam ira debeatur, qua rum interventu, Deo judice, poena gravior declinari posse Ecce alius dum mundi hujus successibus proficit, lenocinante cordis laetitia, tentari se luxuriae stimulis sentit; sed Joseph factum ad memoriam revocat, et in arce se castitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dicet reprobos: neq sic quibdã culpas re¬
laxat ⁊ ut ñ &e in quibdam feriat. Scrip¬
tum quippe est. Miscd̃ia enim ce ira abil¬
lo. Unde hic quoq postquã tot dona gr̃e
intulit: etiã ire sue indicia ñ abscondit.
cies: Et gelu de celo quis genuit: Quid
enim aliud in gelu uel glacie nisi frigida
ce ꝑfidie torpore constricta accipunꝰ corda
uideoꝵ ⁊ qui quondã ꝑ acceptionẽ legis. ꝑ¬

Expanded text:
dicet reprobos; neque sic quibusdam culpas redicet reprobos; neque sic quibusdam culpas relaxat, ut non et in quibusdam feriat. Scriptum quippe est: Misericordia enim et ira ab illo . Unde hic quoque postquam tot dona gratiae intulit, etiam irae suae judicia non abscondit. cies? et gelu de coelo quis genuit? - Quid enim aliud in gelu vel glacie, nisi frigida et perfidiae torpore constricta accipimus corda Judaeorum? Qui quondam per acceptionem legis,
Abbreviated transcription (Latin):
ymber non fuit. Ip̃e quippe stille roris sunt:
que stille pluuiarum. Quando enĩ dispen¬
satione aliqua predicationẽ temperant:
quasi rorẽ tenerum asꝑgunt. Qñ uero ea
que de suꝑnis sentiunt uircute qua preua¬
lent loquirntur: quasi ubertum manantẽ
pluuiã fundunt. Sorem asꝑgebat paulus:
cũ corurthiis diceret. Non enim iudicaui
& hunc crucifixũ. Et rursũ pluuã ma¬
nauit dicens. Os nr̃m patet ad nos o co¬
rinthii: cor nr̃m dilatatum est. Hinc est
quod moyses quia &e ualida fortib & te¬
uera infiriis dicturũ se nouerat: dicebat
Expectetur sicut pluina eloquiũ meũ. te des¬
ceridant sicut ros uerba mea. S ecce audi¬
uimus quo munere gentilitas uocatur.
audiamus nunc qua districtione iudea re¬
pellitur. Audiimꝰ quomodo deserta ex¬
colat. arentia infundat: audiamꝰ n̾e quo¬
m ea que quasi uidentur inderna ꝑiciat
Neq enim sic colligit electos. ut ñ etiam u¬

Expanded text:
iarum, et serotinus imber non fuit . Ipsae quippe stillae roris sunt iarum, et serotinus imber non fuit . Ipsae quippe stillae roris sunt quae stillae pluviarum. Quando enim dispensatione aliqua praedicationem temperant, quasi rorem tenerum aspergunt. Quando vero ea quae de supernis sentiunt virtute qua praevalent loquuntur, quasi ubertim manantem pluviam fundunt. Rorem aspergebat Paulus, cum Corinthiis diceret: Non enim judicavi  hunc crucifixum . Et rursum pluviam manabat, dicens: Os nostrum patet ad vos, o Corinrinthii, cor nostrum dilatum est . Hinc est quod Moyses, qui et valida fortibus, et tenera infirmis dicturum se noverat, dicebat: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum, et descendant sicut ros verba mea . Sed ecce audivimus quo munere gentilitas vocatur; audiamus nunc qua districtione Judaea repellitur. Audivimus quomodo deserta excolat, arentia infundat; audiamus nunc quomodo ea quae quasi videntur interna projiciat. Neque enim sic colligit electos, ut non etiam ju
Abbreviated transcription (Latin):
tute renouationis ĩmutat᷑. dũ sicca duclũ
mens gr̃a ueniende cõpluitur: ce post aridi¬
tatẽ pristinã quasi productis herbis scien¬
tie uiriditate uestitur. Que conditoris nr̃i
gr̃a adhuc nob̃ altius cõmendatur: cũ sub¬
ditur. Quis est płuie pater. uel qͥs genuit
stillas roris. ac si diceret insi ego. qui siccã
terrã humani cordis guttis scientie gratu-
ito aspergo: De hac erum pluuia alias d̾r.
Oliuiam uoluntariã segregans ds̃ here¬
ditati tue. Uoluntariam quippe pluiiam
hereclitati sue dñs segregat: quia ñ eam
nobis ꝑnr̃is merccis. s ꝑ sue muriere be¬
nignit᷑atis prestat. Et iccuro hoc loco pat̾
non de nr̃o merito. s de eius gratia gene¬
ratur. Stille enĩ toris ip̃i sc̃ĩ preclicatores
sunt: qui arua pectoris nt̃i inter mala
uite presentis. quasi inter tenebras sicce
noctis arentia. gra suꝑne largitatis ĩfun¬
dunt. De his stulis contumaci uidee r.

Expanded text:
tute renovationis immutatur, dum sicca dudum tute renovationis immutatur, dum sicca dudum mens, gratia veniente, compluitur, et post ariditatem pristinam, quasi productis herbis, scientiae viriditate vestitur. Quae Conditoris nostri gratia adhuc nobis altius commendatur, cum subditur: Quis est pluviae pater? vel quis genuit stillas roris? Ac si diceret: Quis nisi ego, qui siccam terram humani cordis guttis scientiito aspergo. De hac enim pluvia alias dicitur: Pluviam voluntariam segregabis, Deus, haereditati tuae . Voluntariam quippe pluviam haereditati suae Dominus segregat, quia non eam nobis pro nostris meritis, sed pro suae munere benignitatis praestat. Et idcirco hoc loco paternon de nostro merito, sed de ejus gratia generatur. Stillae enim roris ipsi sancti praedicatores sunt, qui arva pectoris nostri inter mala vitae praesentis, quasi inter tenebras siccae noctis arentia, gratia supernae largitatis infundunt. De his stillis contumaci Judaeae d
Abbreviated transcription (Latin):
aliud qͣm deserta terra sunt: Que scilicet
terra humorẽ ñ habet: quia eoꝵ mens sen¬
su ratiomis caret. Et nullus mortaliũ in
hac terra cõmoratur: quia oe siqñ in eoꝵ
conscientia rationabiliũ sensmm cogna¬
tiones ueniunt. ñ ꝑsistunt. Praua enĩ desi¬
deria: in eoꝵ cordib sedem inueniunt.
Recta uero siqñ uenerint: ac si impellan¬
tur decurrunt. S cũ misericors d̃s ymbͣ
suo cursum. & sonantis tonitrui uiam da¬
re dignatur: compunctiꝑ internã grãm
uerbis uite aures cordis aperiunt. Et imi¬
pletur terra inuia. quia dũ prebet adicũ
uerbo. cumulatur mysterio. Et ꝑducit her¬
bas iuirentes: quia ꝑ grãm compunctioniᷤ¬
recipit. s etiam ubertim reddit: ut qͦd au¬
dire non poterat iam loqui concupiscat:
cẽ que ñ audiendo etiam intrinsecuis arue¬
rat ⁊ iam loquendo que sc̃a sunt. iuriditate
sua quossibet esurientes pascat. Uñ bene¬

Expanded text:
aliud quam deserta terra sunt, quae scilicet aliud quam deserta terra sunt, quae scilicet terra hominem non habet, quia eorum mens sensu rationis caret? Et nullus mortalium in hac terra commoratur; quia, etsi quando in eorum conscientia rationabilium sensuum cogitationes veniunt, non persistunt. Prava enim desideria in eorum cordibus sedem inveniunt, recta vero si quando venerint, ac si impellantur, decurrunt. Sed cum misericors Deus imbri suo cursum et sonanti tonitrui viam dare dverbis vitae aures cordis aperiunt. Et implet terram inviam, quia dum praebet auditum verbo, cumulatur mysterio. Et producit herbas virentes, quia per gratiam compunctioniaccipit, sed etiam ubertim reddit, ut qdire non poterat jam loqui concupiscat; et quae non audiendo etiam intrinsecus aruerat, jam loquendo quae sancta sunt viriditate sua quos
Abbreviated transcription (Latin):
congruas operationes accipimus: Deserta
gͥ terra complintur ut ab ea uicentes herbe
ꝓducaritur: quia dũ sc̃e predicationis ym¬
brem gentilitas ꝑcepit⁊ & uite oꝑa & doctri¬
ne uerba germinauit. Ista uiridĩtas uoce
ꝓphetica deserte terre pollicetur cũ dr̃. In cu¬
bilibus in quib prius drachones habita¬
bant orietur iuror calami &e iunci. Qͥd enĩ
in calamo nisi scriptores. quid ꝑ iuncum
qui uixta aque semꝑ humorẽ nascit᷑. nisi ꝓu¬
silli ac teneri auditores sacri eloquii desig¬
lami ce ninci ortiur: quia in eis populis
qͣs antiqui hostis malicia possidebat &e doc¬
toꝵ scientia & auditoꝵ obedientia coacerua¬
tatẽ dicta sunt. si sollerter aspicimꝰ: intra
sinũ sc̃e eccłie agi in singulis uidemꝰ. St̃
enrm pleriq ad uerba dei ualde insensibi¬
les: fidei quidẽ nomine censentur : uerba
uite aurib audiunt: s ea transire usq ad
iterna cordis minime ꝑmitunt. hii qͥd

Expanded text:
congruas operationes accipimus? Deserta congruas operationes accipimus? Deserta igitur terra 941 compluitur, ut ab ea virentes herbae producantur, quia dum sanctae praedicationis imbrem gentilitas percepit, et vitae opera et doctrinae herbam germinavit. Ista viriditas voce prophetica desertae terrae pollicetur, cum dicitur: In cubilibus in quibus prius dracones habitabant orietur viror calamiin calamo nisi scriptores? quid per juncum, qui juxta aquam semper in humore nascitur, nisi pusilli ac teneri auditores sacri eloquii desiglami et junci viror oritur, quia in eis populis, quos antiqui hostis malitia possidebat, et doctorum scientia, et auditorum obedientia coacervatate dicta sunt, si solerter aspicimus, intra sinum sanctae Ecclesiae in singulis agi videmus. Sunt enim plerique ad verba Dei valde insensibiles, qui fidei quidem nomine censentur, verba vitae auribus audiunt; sed ea transire usque ad interna cordis minime permittuntur. Hi quid
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ est ꝑsecutio ꝓphetata. Ip̃i quippe onag̾.
ꝓ mentis elatione. ip̃i drachones ꝓ uirulen¬
ta cogitatione uocati st̃. Qui steterunt
in rupib : quia ñ in deo s in sũmis po¬
destatib huius mundi dfisi sunt: dicen¬
tes regeni non habemus nisi cesarem. Traxe¬
runt uentũ quasi drachones: quia sp̃i ela¬
tionis inflaci. suꝑbia malitiosa tumuert̃.
Defecerunt oculi eoꝵ: quia scilicet spes eoꝵ
ab eo quod intendebat corruit. que tempo¬
ralia diligens prestolari eterna neglexit: &¬
terrena ideo quia deo preposint: amisit.
Dixerunt enim. si dimiitius eũ sic omnes
credent m eũ: & uenient romani & tollent
nr̃m locum & gentẽ. Timuerunt ne locũ¬
nerunt᷑: subdit. quia non erat herba. idest
quia eoꝵ cordib defuit eterntatis scientia:
Q nullo eos refecit pabulo uiriditatis in¬
terna doctrina. hoc gͥ loco quid aliud ui¬
rentes herbas ⁊ nisi sc̃e doctrine scientiã uel

Expanded text:
daeorum est persecutio prophetata. Ipsi quippe onagri daeorum est persecutio prophetata. Ipsi quippe onagri pro mentis elatione, ipsi dracones pro virulenta cogitatione vocati sunt. Qui steterunt in rupibus, quia non in Deo, sed in summis potestatibus hujus mundi confisi sunt dicentes: Regem non habemus nisi Caesarem . Traxerunt ventos quasi dracones, quia spiritu elationis inflati superbia malitiosa tumuerunt. Defecerunt oculi eorum, quia scilicet spes eorum ab eo quod intendebat corruit. Quae temporalia diligens, praestolari aeterna neglexit, et terrena ideo quia Deo praeposuit amisit. Dixerunt enim: Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem . Timuerunt ne locunerint, subdit: Quia non erat herba; id est, quia eorum cordibus defuit aeternitatis scientia, et nullo eos refecit pabulo viriditatis internae doctrinae. Hoc igitur loco quid aliud virentes herbas nisi sanctae doctrinae scientiam vel
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationib atq actionib efferunt: suis il¬
lũ iniquitatib pascunt. Herba sustentatio p̃¬
dicantiũ demonstratur: cũ dr̃. ꝓducit in mon¬
tib fenũ: &e herbam seruituti hominũ. In mon¬
tib quippe fenũ & seruituti hominũ herba
producitur: cũ sublimes huiꝰ scł̃i ad fidei cog¬
nitionẽ uocati. scĩs predicatorib in huiꝰ uite
timere transitoria alimenta largiuntur. Her¬
babona operatio ponitur: sicut scriptũ est.
Germinet terra herbam uitentẽ. Quod licet
in conditionẽ mudi ita hẏstorice factũ tene¬
amiꝰ: terrã tam̃ eccłiam figurasse. ñ inconue¬
menter accipimus. Que in eo germinauit
herbam uirentẽ: in quo ad uerbum dei fe
entiam atꝙ doctrinam eterne uiriditatis ac¬
cipiiꝰ: sicut ꝑ iherenniam dr. Onagri stete¬
runt. inrupib: traxerunt uentũ quasi dra¬
chones. defecerunt oculi eoꝵ: quia non erat
herba. Quo dicto: suꝑba ac nequissima in¬

Expanded text:
cogitationibus atque actionibus efferunt, suis ilcogitationibus atque actionibus efferunt, suis illum iniquitatibus pascunt. Herba sustentatio praedicantium demonstratur, cum dicitur: Producit in montibus fenum, et herbam servituti hominum . In montibus quippe fenum et servituti hominum herba producitur, cum sublimes hujus saeculi, ad fidei cognitionem vocati, sanctis praedicatoribus in hujus vitae itinere transitoria alimenta largiuntur. Herba bona operatio ponitur, sicut scriptum est: Germinet terra herbam virentem . Quod licet in conditione mundi ita historice factum teneamus, terram tamen Ecclesiam figurasse non inconvenienter accipimus, quae in eo germinavit herbam virentem, in quo ad verbum Dei fecentiam atque doctrinam aeternae viriditatis accipimus, sicut per Jeremiam dicitur: Onagri steterunt in rupibus, traxerunt ventos quasi dracones, defecerunt oculi eorum, quia non erat herba . Quo dicto superba ac nequissima Ju
Abbreviated transcription (Latin):
himentissimo ymbri cursũ. & uiam sonan¬
tis tonitrui. ut in deserto plueret. & imple¬
ret iniam cẽ desolatã. ce ꝓduceret herbas ui¬
rentes: idest exteriori predicatiomi internam
aspirationẽ contulit. ut corda gentiliũ aren¬
tia uirescerent: clausa padescerent: mama
complerentur: infecunda germinarent. In
scriptura enĩ sacra. aliqñ herba iuror głe tem¬
poralis accipitur ⁊ aliqñ refectio diaboli: ali¬
qn sustentatio predicatoꝵ: aliqñ bona oꝑatio:
aliqñ eterne uite scientia atq doctrina. Uiror
nãꝙ glorie temporalis accipitur: sicut ꝓpħ̃a
ait. Mane sicut herba transeat: mane flortat
& ꝑtranseat. Mane nãꝙ sicut herba florere
atq transire est: in ꝓsperitate huius seculi
temporalis glorie uelociter decus arescere.Her¬
ba refectio diaboli accipitur: sicut de illo a do¬
mino dicitur. Huic montes herbas ferunt.
Ac si diceret. Suꝑbi ac tumidi dũ se illicitiᷤ

Expanded text:
hementissimo imbri cursum, et viam sonanhementissimo imbri cursum, et viam sonanti tonitrui, ut in deserto plueret, et impleret inviam et desolatam, et produceret herbas virentes; id est, exteriori praedicationi internam aspirationem contulit, ut corda gentilium arentia virescerent, clausa patescerent, inania complerScriptura enim sacra aliquando herba viror temporalis gloriae accipitur, aliquando refectio diaboli, aliquando sustentatio praedicatorum, aliquando bona operatio, aliquando aeternae vitae scientia atque doctrina. Viror namque gloria temporalis accipitur, sicut Propheta ait: Mane sicut herba transeat, mane floreat et pertranseat . Mane namque sicut herba florere atque transire est in prosperitate hujus saeculi temporalis gloriae decus velociter arescere. Herba refectio diaboli accipitur, sicut de illo a Domino dicitur: Huic montes herbas ferunt . Ac si diceret: Superbi ac tumidi dum se illicitis
Abbreviated transcription (Latin):
ad euocandas gentes deflexit. Unde sc̃i apł̃i
hebreis ꝑsequentib quos deserunt dicunt.
Uobis oportebat printũ loqui uerbum der:
s quia repellitis illud. &e iudignos uos iudi
catis uite eterne ⁊ ecce conuertimur ad gen¬
tes. Diuiso gͥ estu. deserta absq homine ter¬
ra compliutur: quia disꝑsa in uidee regio¬
nib ꝑsecutione fideliũ. derelicta dudum e
quasi ab infusione rationis aliena predi¬
cationis guitis genuilitas irroratur. Que
gentilitas. qualis adhuc a predicatoribus
sit inuenta: ostenditur cũ subditur. Ut m¬
pleret inuiã &e desolatam. Quid uͦ cõplita
teddidit demonstrat᷑ cũ ilico adrungiur.
& produceret herbas uirentes. Inuia nãq
dudũ gentilitas fuit: ad quã uia dei uerbo
non patuit. Redemptore nr̃o quippe ueni¬
prius fuetit uia ꝓphetie. Desolata etiã recte
uocata est: uel ratione uidelicet ꝯsilii. uel
fructu boni oꝑis destituta. Dedit gͦ dñs ue

Expanded text:
ad evocandas gentes deflexit. Unde sancti apostoli ad evocandas gentes deflexit. Unde sancti apostoli Hebraeis persequentibus, quos deserunt, dicunt: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed quia repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Diviso igitur aestu, deserta et absque homine terra compluitur; quia dispersa in Judaeae regionibus persecutione fidelium derelicta dudum, et quasi ab infusione rationali aliena, praedicationis guttis gentilitas irroratur. Quae gentilitas qualis adhuc a praedicatoribus sit inventa ostenditur, cum subinfertur: Ut impleret inviam et desolatam. Quid vero compluta reddidit, demonstratur, cum illico adjungitur: Ut produceret herbas virentes. Invia namque dudum gentilitas fuit, ad quam Dei verbo via non patuit. Redemptore quippe nostro veniprius fuerit via prophetiae. Desolata etiam recte vocata est, ratione videlicet consilii, vel fructu boni operis des
Abbreviated transcription (Latin):
neq qui rigat᷑: s qui incrementũ dat deus.
Accepta gͥ uia: quid iste ymber ac tontruus
absq homine in deserto: ubi nullus morta¬
liũ commoratur. Suꝑ terrã absq homine
in deserto pluere est: uerbum dei gentili¬
tati predicare. Que dũ nullũ cultũ diumm¬
tatis tenuit : nullam in se speciẽ boni oꝑiᷤ
ostendit: uidelicet desertũ fuit. In qua quia
legis lator ñ fuit. &e qui rationabiliter deũ
quereret ñ fuit. quasi hominũ nullus fut
oe̾ uelut solis bestiis occupata. uacua a moe¬
talib extitit. De hac deserti terra alias dici᷑
posuit in deserto uiã. De hac predicatione
gentilitati concessa psalmista testat᷑ dicens.
cursũ uehementissimꝰ ymber accepit. ut
in deserto plueret : quia postquã in uidea
asperitas ꝑsecutionis inhorruit. ut ñ solũ
fidem minime reciperet. s eam etiã gladiis
ĩpugnaret. ad israel missus quisq predicato

Expanded text:
neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Accepta igitur via quid iste imber ac tonitruus absque homine in deserto, ubi nullus mortalium commoratur . Super terram absque homine in deserto pluere est, verbum Dei gentilitati praedicare. Quae dum nullum cultum divinitatis tenuit, nullam in se boni operis speciem ostendit, videlicet desertum fuit. In qua quia legislator non fuit, et qui rationabiliter Deum quaereret non fuit, quasi hominum nullus fuit, et velut solis bestiis occupata, vacua a mortalibus exstitit. De hac deserti terra alias dicitur: Posuit in deserto viam . De hac praedicatione gentilitati concessa Psalmista testatur, dicens: cursum vehementissimus imber accepit, ut in deserto plueret, quia postquam in Judaea asperitas persecutionis inhorruit, ut non solum fidem minime reciperet, sed etiam eam gladiis impugnaret, ad Israel missus quisque praedicator
Abbreviated transcription (Latin):
tet ⁊ in cassũ predicatio aure audienti ꝑci¬
pitur: que ꝑuenire ad intima. surdo cor¬
de ꝓhibetur. Seq dñs uiam sonantis to¬
nitrui dare asserit: qui cũ predicationis
uerba tribuit. ꝑ terrorẽ corda cõpungit.
hanc uiam paulus ꝑreclicator egregius
dũ suꝑna mysteria terribiliter insonaret:
se a se habere ñ posse conspiciens. discipłoᷤ
admonebat dicens. Orantes simul &e ꝑ
nobis: ut ds̃ aperiat nobis ostiũ uerbi sui
ad loquendũ mysteriũ xp̃i. Qui gͦ loque¬
batur mysteria. s in corde audientiũ eisclẽ
mysteriis a dño aperiri ostiũ precabat᷑ ha¬
bebat quidem iam tonitruũ: s dari ei desi
uiam querebat. Hanc uiam nequaquã se
iohannes dare posse cognouerat:qui dice¬
bat. Non necesse habetis ut aliqͥs doceat uos
s sicut unctio eius docet uos de omnib
Hanc uiam rursũ paulus quis daret: in¬
mabat dicens. Neꝙ qui plantat est aliquio

Expanded text:
tet, incassum praedicatio aure audientis percitet, incassum praedicatio aure audientis percipitur, quae pervenire ad intima corde surdo prohibetur, se Dominus viam sonanti tonitrui dare asserit, qui cum praedicationis verba tribuit, per terrorem corda compungit. Hanc viam Paulus praedicator egregius, dum superna mysteria terribiliter insonaret, se a se habere non posse conspiciens, discipulos admonebat, dicens: Orantes simul et pro nobis, ut Deus aperiat nobis ostium verbi, ad loquendum mysterium Christi . Qui ergo loquebatur mysteria, sed in corde audientium eisdem mysteriis a Domino aperiri ostium precabatur, habebat quidem jam tonitruum, sed dari ei desuper viam quaerebat. Hanc viam nequaquam se Joannes dare posse cognoverat, qui dicebat: Non necesse habetis ut aliquis doceat vos, sed sicut unctio ejus docet vos de omnibus . Hanc viam rursum Paulus quis daret intimabat, dicens: Neque qui plantat est aliquid,
Abbreviated transcription (Latin):
nis. tot electi possessa reliquerunt. carna¬
les affectus obliti sunt. &e pre gaudio sp̃s
ud dñs fecit nisi etiã uehementissimo ym¬
bri cursum prebuit. qui usq ad exequen
git᷑. Et uiam sonantis tonitrui. Quid enĩ
ꝑ tonitruũ: nisi predicatio suꝑni terroriᷤᷤ
accipitur: Quẽ terrorem dũ ꝑcipiunt hu¬
mana corda: quatiunt᷑. Aliqñ uero in toni¬
truo ip̃e incarnatus dñs figuratur: quia
&e antiquoꝵ patcũ dueniente ꝓphia. ad no¬
ticiam nr̃am quasiex nubiũ concursione
ꝓlatus est: quia inter nos uisibiliter appa¬
rens. ea que suꝑ nos erant terribiliter so¬
nuit. Uñ &e ip̃i sc̃i apłi de eius gr̃a genera¬
ti: boanerges idest filii tonitriu st̃ uocati.
Aliqñ autẽ sicut dictũ est tonitruus ip̃a
dicator uerba dare aurib potest ⁊ corda uͦ
aperire ñ potest: ce nisi ꝑ internã grãm so¬
lus om̃ipotens d̃s predicantiũ uerbis ad
corda audientiũ inusibiliter aditũ pres¬

Expanded text:
nis, tot electi possessa reliquerunt, carnanis, tot electi possessa reliquerunt, carnalis ud Dominus fecit, nisi etiam vehementissimo imbri cursum praebuit, qui usque ad exsequendgitur: Et viam sonantis tonitrui. Quid enim per tonitru, nisi praedicatio superni terroris accipitur? Quem terrorem dum mana corda quatiuntur. Aliquando vero in tonitruo ipse incarnatus Dominus figuratur, qui ex antiquorum patrum conveniente prophetia ad notitiam nostram quasi ex nubium concursione prolatus est. Qui inter nos visibiliter apparens, ea quae super nos erant terribiliter sonuit. Unde et ipsi sancti apostoli de ejus gratia generati, Boanerges, id est filii tonitrui sunt vocati . Aliquando autem, sicut dictum est, tonitruus ipsa dicator verba dare auribus potest, corda vero aperire non potest; et nisi per internam gratiam solus omnipotens Deus praedicantium verbis ad corda audientium invisibiliter aditum praes
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ymbre alias łr. Mandabo nubib ne
pluant suꝑ eam ymbrem. De hoc eiresu
ymbris. qui in electoꝵ cordib agitur. psal¬
mista testatur dicens: uelociter currit ser¬
mo eiꝰ. Plerũq uero ymber est & cursũ
non habet: quia predicatio ad aures ue
entiũ ñ ꝑtransit. De citiꝰ predicationis
uerbis propt̾ electos dr. Et enĩ sagitte tui
ꝑtransierunt. Sagitte quippe d̾i transeunt:
quando uerba predicationis eiꝰ ab auri¬
b ad corda descendunt. Quod quia solo
diuino munere agitur. ymbri cursũ dñs
tissimũ uocat. Imber uehemens est uis
magna: ymber uero uehementissimus.
us imensa predicationis. Uehemens
namq ymber erat: cũ predicatores sc̃ĩ
credi eterna suadebant. Ymber autẽ uehe-¬
mentissimꝰ cũ propt̾ sꝑem admonebant
rem deseri ⁊ cuncta uisibilia ꝓꝑter muisi¬
bilia contempni: &e proꝑter audita gau
dia presentes penas cruciatusq tolerari.
S cum fide cognita seuiente estu ꝑsecutio¬

Expanded text:
hoc imbre alias dicitur: Mandabo nubibus ne hoc imbre alias dicitur: Mandabo nubibus ne pluant super eam imbrem . De hoc cursu imbris qui in electorum cordibus agitur Psalmista testatur, dicens: Velociter currit sermo ejus . Plerumque vero imber est, et cursum non habet, qentium non pertransit. De cujus praedicationis verbis, propter electos dicitur: Etenim sagittae tuae pertransierunt. Sagittae quippe Dei pertranseunt, quando verba praedicationis ejus ab auribus ad corda descendunt. Quod quia solo divino munere agitur, imbri cursum Dominus tissimum vocat. Imber vehemens est vis magna, imber vero vehementissimus vis immensa praedicationis. Vehemens namque imber erat cum praedicatores sancti credere gaudia aeterna suadebant. Imber autem vehementissimus, quando propter spem admonebant rem deseri, cuncta visibilia propter invisibilia contemni, et propter audita gaudia praesentis saeculi poenas cruciatusque tolerari. Sed cum, fide cognita, saeviente aestu persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
ditudo derre profecto ñ fieret: nisi ip̃e prius
& uttam quam nouimꝰ. moriendo despiceret:
ce uitam quã non nouimus resurgendo mon¬
straret. In morde quippe sua nr̃e oculos men¬
tis aperuit: & que ẽẽt uita que sequeret᷑ os¬
tendit. Uñ cẽ hunc in euangelio ordinẽ te¬
nens: discipulis dixit. Sic oportebat pati
xp̃m cẽ resurgere a mortiuis dercia die: et
predicati in nomine eiꝰ penitentiã & remis
sionẽ peccatoꝵ ꝑ omnes gentes. Pauci enĩ
ex plebe israeliͥtica ip̃o predicante credide¬
runt: ranumeri uͭ gentiũ populi uiã uite.¬
illo moriente secuti sunt. Suꝑbos nãꝙ:
dũ adhuc passibilis uiueret ꝑtulit: a pas¬
sibili uero uita mortuus strauit. Quod be¬
ne sanson in semet ip̃o dudũ figuraliter ex¬
pressit: qui paucos quidem dũ uiueret inde¬
remit. destructo autẽ demplo hostes innu¬
meros cũ moreretur occidit: quia miirũ
dñs ab elatione suꝑbie paucos cũ utueret:

Expanded text:
titudo terrae profecto non fieret, nisi ipse prius titudo terrae profecto non fieret, nisi ipse prius et vitam quam novimus moriendo despiceret, et vitam quam non novimus resurgendo monstraret. In morte quippe sua nostrae oculos mentis aperuit, et quae esset vita quae sequeretur ostendit. Unde et hunc in Evangelio ordinem tenens, discipulis dicit: Sic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertia die, et praedicari in nomine sionem peccatorum per omnes gentes , Pauci enim ex plebe Israelitica ipso praedicante crediderunt, innumeri vero gentium populi viam vitillo moriente secuti sunt. Superbos namque dum adhuc passibilis viveres, pertulit, a passibili vero vita mortuos stravit. Quod bene Samson in semetipso dudum figuraliter expressit, qui paucos quidem dum viveret, interemit: destructo autem templo, hostes innumeros, cum moreretur, occidit . Quia nimirum Dominus ab elevatione superbiae paucos dum viveret,
Abbreviated transcription (Latin):
tat: quia uidelicet sc̃s quisq predicator priꝰ
i auditorib siuis qualuatẽ uite ꝯsiderat:
&e tunc demũ ad erudiendũ congruã uo¬
cẽ predicationis format. Quasi enĩ horã
noctis discernere est: peccatoꝵ merita diiu¬
dicare. Quasi enĩ horas noctis discernere est.
actionũ tenebras aꝑta increpationis uoce
corripere. Gallo itaꝙ intelligentia desuꝑ tri¬
buitur: quia doctori ueritatis. discretionis ur¬
tus. ut nouerit quib quid. quando uel qͦmͦ
inferat diuinitus ministratur. Non enĩ una
eademq cunctis exhortatio comienit: quia urc
cunctos par moꝵ qualitas astringit. Sepe
aut̃ẽ aliis officiunt: que aliis ꝓsunt. Name
plerũq herbe que hec animalia reficiunt.
alia occidunt ⁊ cẽ lenis sibilus equos inttigat.
catulos instigat: & medicamentũ qͦd hunc
morbũ ĩminuit. alteri uires iungit: & paniᷤᷤ
qui uitã fortiũ roborat: pariuiloꝵ necat. Pro

Expanded text:
tat: quia videliet sanctus quisque praedicator prius tat: quia videliet sanctus quisque praedicator prius in auditoribus suis qualitatem vitae considerat et tunc demum ad erudiendum congruam vocem praedicationis format. Quasi enim horas noctis discernere est peccatorum merita dijudicare, quasi horas noctis discernere est actionum tenebras apta increpationis voce corripere. Gallo itaque intelligentia desuper tribuitur, quia doctori veritatis, discretionis virtus ut noverit, quibus, quid, quando, vel quomodo inferat, divinitus ministratur. Non enim una eademque cunctis exhortatio convenit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe enim aliis officiunt quae aliis prosunt. Nam et plerumque herbae quae haec animalia reficalia occidunt; et lenis sibulus equos mitigat, catulos instigat; et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
clia pretermissã ⁊ ñ calcauerunt eam filii in¬
stitoꝵ: nec ꝑtransibit ꝑ eam leena. Huic gͦ lee¬
ne predam dñs capit ut animã catuloꝵ eiꝰ
impleat quia ad augmentũ huius eccłie in¬
numeros de gentilitate dicipuit : ce ꝑ ani¬
marũ luctũ esurientia apłoꝵ uota saciauit.
Ip̃i quippe catuli ꝓ mentis teneritudine et
formidinis infirmitate uocati sunt: quia
passo dño clausis forib residebant. sicut de
illis scriptũ est. Cũ ẽẽt sero die illo una sab¬
batoꝵ &e fores eent clause ubierant discipłi¬

Expanded text:
erat: « Non calcaverunt ea filii institorum, nec pertransibit per ea leaena . » Huic ergo leaenae praedam Dominus capit, ut animam catulorum ejus impleat, quia ad augmentum hujus Ecclesiae innumeros de gentilitate diripuit, et per animarum lucrum esurientium apostolorum vota satiavit. Ipsi quippe catuli pro meritis teneritudine et formidinis infirmitate vocati sunt, qui passo Domino clausis foribus residebant. Sicut de illis scriptum est: « Cum esset sero die illa una Sabbatorum, et fores essent clausae, » et reli
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ apłĩ ce studuerunt prus audientib pre¬
dicare. & postinodũ resistentib exemplã d¬
uerse gentilitatis ostendere: quasi esurien¬
tes pulli huiᷤᷤ coruo escam suã & prius cla¬
mando. & postmodũ uagando quefiert᷑. Uñ
enim uagantur pulli. inde escam cornus in¬
uenit: quia dũ ꝑ laborẽ predicantiũ dũsã
ad deũ gentilitatẽ iudaicus populus respicit:
ad extremũ qũꝙ stulticiã sue infidelitatis e¬
rubescit: &e tunc scripture sacre sententias in¬
telligit. cũ ptiusquam sibi eas gentib inno¬
tuisse cognoscio ÷ atq expleta uagatione pullo¬
tum ad ꝑcipienda sacra eloquia os cordis ape¬
rit: quia ꝑactis in mundũ cursib apłoꝵ sero¬
ea spiritaliter percipit. a quib du ꝑfidia se
astringente ieu̾mauit. Que quia õmĩa soliꝰ
diuine potentie uirtus oꝑatur: recte dicit᷑.

Expanded text:
stoli et studuerunt prius 971 audientibus praedicare, et postmodum resistentibus exempla conversae gentilitatis ostendere, quasi esurientes pulli huic corvo escam suam prius clamando et postmodum vagando quaesierunt. Unde enim vagantur pulli, inde escam corvus invenit, quia dum per laborem praedicantium conversam ad Deum gentilitatem Judaicus populus respicit, ad extremum quandoque stultitiam suae infidelitatis erubescit; et tunc Scripturae sacrae sententias intelligit, cum prius quam sibi eas gentibus innotuisse cognoscit, atque, expleta vagatione pullorum, ad percipienda sacra eloquia os cordis aperit; quia ea spiritualiter percipit a quibus diu, perfidia se stringente, jejunavit. Quae omnia, quia solius divinae potentiae virtus operatur, recte
Abbreviated transcription (Latin):
rem se indelligentie. s etiã auctorẽ locutioniᷤᷤ
rationẽ: Quoꝵ tam̃ uerba quia cũ sese nobiᷤ
ꝑ speciem ostenderit subtrahit: ꝓtinus subdit.¬
maiestatis sue. s predicatoꝵ suoꝵ uoce locutꝰ
est: ut corda adhuc car nalia carnis lingua
pulsaret: & tanto facilius insueta ꝑciperent.
quanto ea ꝑ sonitũ consuete uocis audirent.
At postquam post mortẽ in puluere caro re¬
soluitur. & ꝑ resurrectionẽ puliuis animat᷑
tunc de deo uerba audire ñ querimus: qͥa

Expanded text:
rem se intelligentiae, sed etiam auctorem locutionis rem se intelligentiae, sed etiam auctorem locutionis Rec. V. Quorum tamen verba quia cum sese nobis per speciem ostenderit subtrahit, protinus subdimajestatis suae, sed praedicatorum suorum voce locutus est, ut corda adhuc carnalia carnalis lingua pulsaret, et tanto facilius insueta perciperent, quanto ea per sonitum consuetae vocis audirent. At postquam per mortem in pulverem caro resolvitur, et per resurrectionem pulvis animatur, tunc de Deo a
Abbreviated transcription (Latin):
mant ⁊ce cũ ꝑfecte in semet ip̃is uigilant:
tunc dormientes alios ad uigilias uocant.
S unde hec tanta doctori intelligentia. ut
&e sibi perfecte igilet ce dormientes ad ui¬
gilias sub quibdam clamoris ꝓuectib uo¬
cet ⁊ ut & peccatoꝵ tenebras prius caute dis¬
cutiat. ce discrete post modũ lucẽ predicatio¬
nis ostendat ⁊ ut oe singulis uixta modũ
& tempora congruat. & simul omnib que
illos sequantur ostendat: Unde ad tanta &
tam subtiliter tenditur ⁊ nisi intrinsecus
ab eo a quo est conditus doceatur: Qa gͥ
laus tante intelligentie ñ predicatoris uir¬
tus est. s auctoris. recte ꝑ eundem: auctorẽ
d̃r: uel quis dedit gallo intelligentiã ac
si diceret insi ego : qui doctoꝵ mentes qͣs mi¬
re ex nichilo condidi. ad intelligenda que oc¬
culta sunt mirabilius instruxi: Unde bene
ut in clictis predicantiũ. ñ solum inspirato¬

Expanded text:
mant. Et profecto dum in semetipsis vigilant, mant. Et profecto dum in semetipsis vigilant, tunc dormientes alios ad vigilias vocant. Sed unde haec tanta doctori intelligentia, ut et sibi perfecte vigilet, et dormientes ad vigilias sub quibusdam clamoris proventibus vocet, ut et peccatorum tenebras prius caute discutiat, et discrete postmodum lucem praedicationis ostendat, ut singulis juxta modum et tempora congruat, et simul omnibus, qui illos sequantur ostetam subtiliter tenditur, nisi intrinsecus ab eo a quo est conditus doceatur? Quia ergo laus tantae intelligentiae non praedicatoris virtus est, sed auctoris, recte per eumdem auctorem dicitur: Vel quis dedit gallo intelligentiam? Ac si diceret: Nisi ego, qui doctorum mentes quas mire ex nihilo condidi ad intelligenda quae occulta sunt mirabilius instruxi. Unde bene ut in dictis praedicantium non solum inspirato
Abbreviated transcription (Latin):
crepuerit mouebunt᷑ castra: quia nimirũ
predicationis sermo. cũ subtilius ac minu¬
tius agitur auditoꝵ corda contra temptati¬
onũ certamina ardentius excitant᷑. Est
adhuc aliud ingallo sollerter intuendũ:
quia cũ iam edere cantus parat.: prius
preclicatoꝵ uitam uigilanter uidemꝰ. Ip̃i
qtuppe tam̃ cũ uerba predicationis mo¬
uent. prius se in sc̃is actionib exercent:
ne in semet ipsis torpentes oꝑe. alios ex¬
citent uoce. S ante se ꝑ subluma facta ex¬
cutiunt: & tunc ad bene agendũ alios
sollicitos reddunt. Prrus cogitationũ aliᷤ
semet ipsos feriunt: quia quicquid inuti
liter torpet. sollictta muestigatione depte¬
hendunt ⁊ cdistricta animaduersione cor¬
rigunt. Prius sua punire. fletib curant:
ce tunc que alioꝵ sunt punienda denu¬
ciant. Prius alis insonant qͣm cantus emit¬
tant: quia anteqm uerba exhortationis ꝓfe¬
rant. omne quod locituri sunt oꝑib cla-¬

Expanded text:
crepuerit, movebunt castra, quia nimirum crepuerit, movebunt castra, quia nimirum praedicationis sermo cum subtilius ac minutius agitur, auditoonum certamina ardentius excitantur. » Est adhuc aliud in gallo solerter intuendum, quia cum jam edere cantum parat, prius praedicatorum vitam vigilanter videamus. Ipsi quippe cum verba praedicationis movent, prius se in sanctis actionibus exercent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; sed ante se per sublimia facta excutiunt, et tunc ad bene agendum alios sollicitos reddunt. Prius cogitationum alis semliter torpet, sollicita investigatione deprehendunt, distincta animadversione corrigunt. Prius sua punire fletibus curant, et tunc quae aliorum sunt punienda denuntiant. Prius ergo alis insonant, quam cantus emittant, quia antequam verba exhortationis proferant omne quod locuturi sunt, operibus cla