comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uerba sapientium quasi stimuli: et sicut claui in altum defix. Clauis
quippe atq stimulis uerba sapientium comparantur: quia culpas de¬
lnquentium nesciunt palpare s pungere: S quid existis uidere
in desertum: ꝓpħam : ẽtiam dico uobis: et plus quam ꝓpħam Prophe
quippe ministerium est uentura p̾̃dicere: non etiã demonstrare:
Iohannes gͦ plus quam ꝓpħa est. quia eum quem p̃currendo ꝓpħ̃a¬
uerat: etiam ostendendo monstrabat: S quia harundo uento
agitata esse denegatur. qui non esse uestitus mollib dicitur: quia
ꝓpħȩ nomen huic impar esse ꝑhibetur : iam quid digne dici possit
Seqͥtur. audiamus: hic est: de quo scriptum est: Eece mito angłm meum
aute faciem tuam: qui p̃parabit uiam tuam ante te. Quod enim
grece angłs: hoc latine nuntius dicitur: Recte gͦ qui nuntiare
suꝑnum udicem mutitur angłs uocatur: ut dignitatem seruet in

Expanded text:
Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Clavis Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Clavis quippe atque stimulis sapientum verba comparantur, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. 5. Sed quid existis videre in desertum? Prophetam? Etiam dico vobis, et plus quam prophetam. Prophetae quippe ministerium est, ventura praedicere, non etiam demonstrare. Joannes ergo plus quam propheta est, quia eum quem praecurrendo prophetaverat etiam ostendendo monstrabat. Sed quia arundo vento agitata esse denegatur, quia non esse vestitus mollibus dicitur, quia prophetae nomen huic impar esse perhibetur, jam quid digne dici possit audiamus. Sequitur: Hic est de quo scriptum est: Ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te . Quod enim Graece angelus, hoc Latine nuntius dicitur. Recte ergo qui nuntiare supernum judicem mittitur angelus vocatur, ut dignitatem servet in
Abbreviated transcription (Latin):
Et quid est dicere ecce qui mollib uestiuntur in domil regum sunt.
nisi aꝑia sententia demonstrare: quia non cȩleti s tareno regno mili¬
uitȩ molliciem. et delectationem querunt. Nemoᷤ existimet in
fuxu atq studio p̃tiosarum uestium peccatum deesse: quia si hoc
culpa non esset. nullomͦꝰ iohannem dominus de uestitus sui asꝑita
te laudasset: Si hoc culpa non esset: nequaquam petrus apls per
epłam suam feminas a p̃tiosarum uestium appetitu compesceret
dicens Non in ueste p̃tiosa: Pensate gͦ quȩ culpasit hoc eti¬
am uiros appetere: a quo curauit pastor ȩcclesiȩ etiam et seminas
dicitur: ꝑ significationẽ intelligi et aliter potest. Mollib enim ue-¬
stitus non fuit. qi uitam peccantiũ non blandim̃tis fouit. s uigo¬
re asperȩ inuectionis increpauit dicens: Eenimina iꝑarum: quis uo¬
bis demonstrauit fugere a uentura ira: Unde et ꝑ salomonem dicitur:

Expanded text:
Et quid est dicere: Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus Regum sunt, Et quid est dicere: Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus Regum sunt, nisi aperta sententia demonstrare quia non coelesti, sed terreno regno milivitae mollitiem et delectationem quaerunt. Nemo ergo existimet in luxu atque studio vestium peccatum deesse: quia si hoc culpa nte laudasset. Si hoc culpa non esset, nequaquam Petrus apostolus per epistolam feminas a pretiosarum vestium appetitu compesceret, dicens: Non in veste pretiosa . Pensate ergo quae culpa sit hoc etiam viros appetere, a quo curavit pastor Ecclesiae et feminas prohibedicitur, per significationem intelligi et aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit, dicens: Genimina viperarum, quis vonstravit fugere a ventura ira? Unde et per Salomonem dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
totumq se quasi ad grãm inflectit: S sunde uentus detractionis
eruperit unde laudis aura ueniebat: mor hunc quasi in partem
alteram ad uim furoris inclinat: S harundo uento agitata ioh̃es
nare Harundo gͦ uento agitata iohannes non erat: quem ab
status sui rectitudine nulla rerum uarietas inflectebat: Discamꝰ
inter auras linguarum positus stet inflexibilis status mentis: Nulla
nos detractio ad iram ꝓuocet: atq ad remissionẽ inutilis gr̃ȩ nullus
fauor inclinet: Non nos ꝓspera eleuent non aduersa ꝑturbent.
ut qui in solit᷑ate fidei figimur. nequaquam rerum transeuntium
mutabilitate moueamur: Adhuc aũt de eius exp̃ssione subr in¬
gitur: S quid existis uidere in desertum.: hominem mollibus
uestitum: ecce qui mollib uestiuntur: in dorib tegum sunc:
Cameloꝵ etenim pilis contertis: uestitus iohannes suisse decribrur:

Expanded text:
totumque se quasi ad gratiam inflectit. Sed si inde ventus detractionis totumque se quasi ad gratiam inflectit. Sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox eum quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes nare. Arundo ergo vento agitata Joannes non erat, quem a status sui rectitudine nulla rerum varietas inflectebat. Discamusinter auras linguarum positum, stet inflexibilis status mentis. Nulla nos detractio ad iram provocet, atque ad remissionem inutilis gratiae nullus favor inclinet. Non nos prospera elevent, non adversa perturbent, ut qui in soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeuntium mutabilitate moveamur. 3. Adhuc autem de ejus expressione subjungitur: Sed quid existis in desertum vestitum? ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt . Camelorum etenim pilis contextis vestibus Joannes vestitus fuisse describitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominib dignius honorandus erat: quanto ꝓ hominib et indi¬
gna susciꝑati: Quid est gͦ dicere beatus qͥ non fuerit scandalizatus
inme. nisi aꝑta uoce abiectionẽ mortis suȩ humilitatẽq signare:
Acsi patent̃ dicat: Mira quidem facio: s abiecta ppeti non dedig¬
nor: Quia gͦ moriendo te subsequor. cauendum ualde ẽ homi¬
nib ne in me mortẽ despiciant: qͥ signa uenerantur: S dimissis
iohannis discipulis: quid de eodem iohanne turbis dicat audiam:
Quid existis uidere in deserto : harundinẽ uento agitatam.
Quod uidelicet ñ asserendo: s negando intulit: Hharundinem
quippe mex ut aura contigerit: in partem alteram flectit. Et qͥd
ꝑ harundinem: nisi carnalis animus. designatur: Qui mex ut
fauore uel detractione tangitur: statĩ in pariẽ quam libet inclinat᷑.
Si enim ab humano ore aura fauoris flauerit: hylarescit. extollitur

Expanded text:
ab hominibus dignius honorandus est, quanto pro hominibus et indiab hominibus dignius honorandus est, quanto pro hominibus et indigna suscepit. Quid est ergo dicere: Beatus qui non fuerit scandalizatus in me, nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat: Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa venerantur. 2. Sed dimissis Joannis discipulis, quid de eodem Joanne turbis dicat audiamus: Quid existis in desertum videre? Arundinem vento agitatam? Quod videlicet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe mox ut aura contigerit, in partem alteram flectit. Et quid per arundinem nisi carnalis animus designatur? Qui mox ut favore vel detractione tangitur, statim in partem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura favoris flaverit, hilarescit, extollitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cut ꝓ hominib nasci dignatus es: an etiam ꝓ hominib mori et¬
ad inferos descendere digneris insinua: ut qui natiuitatis tuȩ p̃cursor
extiti. mortis etiam p̃cursorfiam: et uenturum in inferno te nun¬
tiem. quẽ iam uenisse mundo nuntiaui: Uinde et inquisitus dñs
enumeratis potentiȩ suȩ miraculis: de mortis suȩ humilitate ꝓtinus¬
respondit dicens Ceci uident. claudi ambulant: lepsi mundant᷑
Surdi audiunt. mortui resurgunt: pauꝑes ȩugłirantur: Et bea
uirtutibus non scandalizari quisq potuit : s ammirari: S infi¬
delium mens graue in illo scandalum ꝑtulit: cum eum et post tot
ỹdicamus xp̃m crucifixum : uideis qͥ dem scandalum. gentib autẽ
stulticiam: Stultum quippe hominib uisum est: ut ꝓ hominib
auctor uitȩ moreretur: Et inde contra eum homo scandalu
sumpsit: unde ei amplius debitor fieri debuit. Nam tanto ds̃

Expanded text:
cut pro hominibus nasci dignatus es, an etiam pro hominibus morcut pro hominibus nasci dignatus es, an etiam pro hominibus mori digneris insinua, ut qui nativitatis tuae praecursor exstiti, mortis etiam ptiem, quem jam venisse mundo nuntiavi. Unde et inquisitus Dominus enumeratis potentiae suae miraculis, de mortis suae protinus humilitate respondit, dicens: Caeci vident, claudi ambulant, leprosi mundantur, surdi auvirtutibus, non scandalizari quisquam potuit, sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Stultum quippe hominibus visum est ut pro hominibus auctor vitae moreretur; et inde contra eum homo scandalum sumpsit, unde etiam plus debitor fieri debuit. Nam tanto Deus
Abbreviated transcription (Latin):
tisma dñm ostendit dicens. ecce agnus dei ecce qui tollit peccata
mundi. qui et humilitatem suam et diuinitatis eius potentiã con¬
siderans dicit. qui de terraᷤ de terra loquitur. qui autẽ de cȩlo
uenit suꝑ om̃s est. cur in carcere positus mittens discipulos re¬
quirit. tu es qui uenturus es an alium expectamus. tamꝗͣ si igno¬
ret quem ostenderat. et an ipse sit nesciat. quem ipsum esse ꝓphe
soluitur: si gestȩ rei tempus et ordo pensetur: Ad iordanis enĩ flu¬
enta positus. quia ipse redemptor mundi esset asseruit: muissus
uͦ in carcerem. utrum alium expectent an ipse ueniat reqͥrit:
Non quia ipsum esse mundi redemptorem dubitat. s querit
ut sciat si is qui ꝑ se in mundum uenerat: ꝑ se etiam ad inferni
claustra descendat: Quem enim p̃currens nascendo mundo nun-¬
tiauerat: hunc moriendo et ad inferos p̃currebat: Ait gͦ: Tu
es. qui uenturus es: an alium expectamus: Ac si aꝑte dicat. Si¬

Expanded text:
tisma Dominum ostenderet, dicens, Ecce agnus Dei, etc. , qui et humilitatem suam, et divinitatis ejus potentiam considerans, dicit: Qui est de terra, de terra loquitur; qui autem de coelo venit, super omnes est ; cur in carcere positus, mittens discipulos, requirit dicens, Tu es qui venturus es, an alium exspectamus ? Tanquam si ignoraret quem ostenderat, et an ipse sit nesciat, quem ipsum esse prophetsolvitur, si gestae rei tempus et ordo pensetur. Ad Jordanis enim fluenta positus, quia ipse Redemptor mundi esset, asseruit. Missus vero in carcerem, utrum alium exspectent, an ipse veniat, requirit: non quia ipsum mundi Redemptorem dubitat, sed requirit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat, per se etiam ad inferna claustra descendat. Quem enim praecurrens nascendo mundo nuntiaverat, hunc moriendo ad inferos praecurrebat. Ait ergo: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Ac si aperte dicat: Si
Abbreviated transcription (Latin):
desiderii a malignis spiritib custodire ñ sufficit: qͥ hoc ab humanis
laudib ñ abscondit: In p̾senti etenim uita quasi inuia sumꝰ: qua¬
ad patriã ꝑgimus: Maligni aũt sp̃s: iter nr̃m quasi qͥdam latrun¬
culi obsident: Dep̃dari gͦ desiderat: qͥ thesaurũ publice portat in

Expanded text:
t, qui hoc ab humanis laudibus non abscondit. In praesenti enim vita sumus, quasi in via, qua ad patriam pergimus. Maligni autem spiritus iter nostrum, quasi quidam latrunculi, obsident. Depraedari ergo desiderat, qui thesaurum publice in
Abbreviated transcription (Latin):
lum uoluit: s tamen isdem hunc angłs ne se debeat ad orare compescit
dicens: uide ne feceris Conseruus tuus sum: & frũm tuoꝵ. Quid
est quod ante redemptoris aduentum angeli ab hominib ad orant᷑
et tacent. postmodum uͦ adorari refugiunt : nisi quod naturã nrãm
quam prius despexerant postquã hanc suꝑ se assumptã conspiciunt
substratam sibi uidere ꝑtimescunt: Nec iam sub se uelut infirmam
contempnere ausi sunt: quam suꝑ se uidelicet in cȩli rege uenerantur
Nec habere dedignantur hominem sotium: qui suꝑse ad orant homi
in ȩt̃na prescientia et dei ciues et angelis equales sumus: Uendicemus
morib : dignitatem nrãm Hulla nos luxuria inquinet. nulla¬
flet: non ambitio ꝑ terrena oblectamenta dilaniet. non ua iaflãmet:
Dii etenim: uocati sunt homines: Defende gͦ tibi homo contra uitia
honorem dei: quia ꝓpter te factus est ds̃ homo: Scdm matheum

Expanded text:
lum voluit, sed tamen 1463 idem hunc angelus ne se debeat adorare compescuit, lum voluit, sed tamen 1463 idem hunc angelus ne se debeat adorare compescuit, dicens: Vide ne feceris, conservus enim tuus sum et fratrum tuorum . Quid est quod ante Redemptoris adventum angeli ab hominibus adorantur, et tacent, postmodum vero adorari refugiunt, nisi quod naturam nostram, quam prius despexerant, postquam hanc super se assumptam conspiciunt, substratam sibi videre pertimescunt? Nec jam sub se velut infirmam contemnere ausi sunt, quam super se videlicet in coeli Rege venerantur. Nec habere dedignantur hominem socium, qui super se adorant hominein aeterna praescientia et Dei cives, et angelis ejus aequales sumus. Vindicemus moribus dignitatem nostram, nulla nos luxuria inquinet, nullflet, non ambitio per terrena oblectamenta dilaniet, non ira inflammet. Dii etenim vocati sunt homines. Defende ergo tibi, o homo, contra vitia honorem Dei, quia propter te factus est Deus homo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eos gr̃a largius choruscat Regem uͦ natum angłs nuntiat.
eiuisq uoci angłoꝵ chori concinunt: et congaudentes clamant:
Gloria in excelsis deo: et interra pax hominib bonȩ uoluntatis
cum angelis habuimus: a quoꝵ claritate atq mundicia ꝑ primȩ
culpȩ meritum ꝑ cottidiana delicta longe distabamus. Quia enĩ
peccando extranei eramus a deo: ȩxtraneos nos a suo consortio depu
tabant angeli ciues dei: S quia nos cognouimus regem nr̃m : recog¬
nouerunt nos angeli cuies suos Quia enim cęli rex terram nr̃ȩ car¬
ius assumpsit : infirmitatem nram illa iam angelica celsitudo ñ despicit.
Ad pacem nr̃am angeli redeunt : intentionem prioris discordiȩ post
ponunt: Et quos prius infirmos abiectosq despexerant. iam sotios
uenerantur Hinc est enim quod loth et iosue angelos adorant: nec
tamen adorare ꝓhibentur. Iohannes uͦ in apochalipsi ad orare ange¬

Expanded text:
super eos gratia largius coruscat. 2. Regem vero natum angelus nuntiat, super eos gratia largius coruscat. 2. Regem vero natum angelus nuntiat, ejusque voci angelorum chori concinunt, et congaudentes clamant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. cum angelis habuimus, a quorum claritate atque munditia per primae culpae meritum, per quotidiana delicta longe distabamus. Quia enim peccando extranei eramus a Deo, extraneos nos a suo cotabant angeli, cives Dei. Sed quia nos cognovimus regem nostrum, recognoverunt angeli cives suos. Quia enim coeli rex terram nostrae carnis assumpsit, infirmitatem nostram illa jam angelica celsitudo non despicit. Ad pacem nponunt; et quos prius infirmos abjectosque despexerant, jam socios venerantur. Hinc est enim quod Loth et Josue angelos adorant, nec tamen adorare prohibentur; Joannes vero in Apocalypsi sua adorare ange
Abbreviated transcription (Latin):
statem: e scđm naturam. Nam de potestate eius scriptum est. In ꝓpͥa
uenit: In natura etenim sua ante tempora natus est: in nr̃a uenit
ex tempore: Qui gͦ ȩt̃nus ꝑmanens temporalis apparuit: ꝓfecto alie¬
num est ubi descendit: Et quia ꝑ ꝓpħam dicitur. Omnis caro fenũ:
Unde factus homo fenum nr̃m ueruit in frum̃tum: qui de semetipso
ait: Nisi granum frum̃ti cadens interram mortuum fuerit: ipsum
solum manet Unde natus in p̃sepio reclinatur. ut fideles omnes.
uidelicet sc̃a animalia carnis suȩ frum̃to reficeret: ne ab ȩĩnȩ intel¬
ligentiȩ pabulo ieiuna remanerent: Quid est aũt quod uigilantib:
pastorib angłs apparet. eosq dei claritas circumfulget. nisi quod illi
p̃ ceteris uidere sublimia mererentur. qui fidelib gregib preesse
sollicite sciunt: Dumq ipsi pie suꝑ gregem uigilant: diuina

Expanded text:
secundum naturam. Nam de potestate ejus scriptum est: In propria secundum naturam. Nam de potestate ejus scriptum est: In propria venit . In natura etenim sua ante tempora natus est, in nostra venit ex tempore. Qui ergo aeternus permanens temporalis apparuit, alienum est ubi descendit. Et quia per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , factus homo, fenum nostrum vertit in frumentum, qui de semetipso ait: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet . Unde et natus in praesepio reclinatur, ut fideles omnes videlicet sancta animalia, carnis suae frumento reficeret, ne ab aeternae intelligentiae pabulo jejuna remanerent. Quid autem est quod vigilantibus pastoribus angelus apparet, eosque Dei claritas circumfulget, nisi quod illi prae caeteris videre sublimia merentur, 1462 qui fidelibus gregibus praeesse sollicite sciunt? Dumque ipsi pie super gregem vigilant, divina
Abbreviated transcription (Latin):
Uia largiente domino missarum sollempnia ter hodie ce¬
lebraturi sumus: loqui diui de ęuuangelica lectione non
Opossumus: S nos aliquid uel breuiter dicere:
redemptoris nr̃i natiuitas ipsa compellit. Quid est quod nascitu¬
ro dño mundus describitur. nisi hoc quod aꝑte monstratur
quia ille apparebat in carne. qui electos suos asscriberet in ȩt̃nitate:
Cui contra: de reꝓbis ꝑ ꝓpħam dicitur Deleantur de libro uiuen¬
tium: et cum iustis non scribantur: Qui bene etiam in bethleem
nascitur: Bethleem quippe: domus panis interp̃tatur. Ipse namq
est: qui ait: Ego sum panis uiuus: qui de cȩlo descendi Locusgͦ
in quo dñs nascitur domus panis antea uocatus est : quia futurum ꝓ¬
fecto erat. ut ille ibi ꝑ materiam carnis appareret: qui electoꝵ mentes
intt̃na sacietate reficeret: Qui non in parentum domos: in uia nas
citur: ut ꝓfecto ostenderet. quia ꝑ humanitatem quam assumpserat.

Expanded text:
uia, largiente Domino, missarum solemnia ter hodie celebraturi sumus, loqui diu de Evangelica lectione non possumus. Sed nos aliquid vel breviter dicere Redemptoris nostri nativitas ipsa compellit. Quid est quod nascituro Domino mundus describitur, nisi hoc quod aperte monstratuquia ille apparebat in carne qui electos suos scriberet in aeternitate. Quo contra de reprobis dicitur: « Deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur . Qui bene etiam in Bethlehem nascitur: Bethlehem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nascitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Qui citur, ut in hoc ostenderet quia per humanitatem, quam assumpserat,
Abbreviated transcription (Latin):
immutatȩ sollempnitas mentis: Bespiciamus quȩ terrena suns.
relictis temporalibus mercemur ȩt̃na: Si aut̃ nec dum possumus
relinquere ꝓpria: saltim non concupiscamus aliena: Si nec dum
mens nr̃a accenditur igne caritatis. in ambitione sua habeat stenũ
timoris : ut ꝓfectus sui passib uegetata dum ab alienoꝵ appetitu
compescitur: quandoq ad ꝓpria contem nenda perducatur. le ...¬

Expanded text:
immutatae solemnitas mentis; despiciamus quae terrena sunt, relictis temporalibus, mercemur aeterna. Si autem necdum possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Si necdum mens nostra accenditur igne charitatis, in ambitione sua habeat frenum timoris, ut profectus sui passibus vegetata, dum ab alienorum appetitu compescitur, quandoque ad propria contemnenda perducatur,
Abbreviated transcription (Latin):
sed temptationis tempore hoc ipsum quod compuncti fuerant
obliuiscuntur. Sicq ad perpetranda peccata recdeunt: ac si hȩc
minime planxissent. Qui ergo deum uere diligit et manda¬
ta eius custodit : in eius cor oominus et uenit et mansionem
facit: quia sic eum diuinitatis amor penetrat: ut ab hoc amore
temptationis tempore non receclat. Ille ergo uere amat.:¬
cuius uidelicet mentem delecta

Expanded text:
sed tentationis tempore hoc ipsum quod compuncti fuerant sed tentationis tempore hoc ipsum quod compuncti fuerant obliviscuntur; sicque ad perpetranda peccata redeunt, ac si haec minime planxissent. Qui ergo Deum vere diligit, qui ejus mandata custodit, in ejus corde Dominus et venit et mansionem facit, quia sic eum divinitatis amor penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille ergo vere amat,cujus videlicet ment
Abbreviated transcription (Latin):
meum seruabit: Pro batio autem dilectionis: exhibitio est ope¬
ris: hinc in epistola sua: isdem iohannes dicit: Quidicit quia
diligo deum et mandata eius non custodit: mendax est Uere
etenim deum diligimus: si ad mandata eius a nostris nos uolupta¬
tibus coartamus: Nam qui adhuc per illicita desideria difflu¬
it profecto deum non amat: quia ei ui sua uoluptate contradicit.
Et pater meus diuget eum: et ad eum ueniemus et mansionem
apud eum faciemus: Pensate fratres carissimi quanta sit sol
lempnitas: habere in cordis hospicio aduentum dei: Certe si do¬
mum ur̃am quisquam diues acp̃potens amicus intraret. omni fe¬
stinatiõe domus tota mundaretur: ne quid fortasse esset quod
oculos amici intrantis offenderet: Tergat ergo sordes piniu
operis: qui deo preparat domum mentis Seo uideterquid̃
ueritas dicat: Ueniemus et apud mansionem s eum faciemus:
In quorumdam etenim corda uenit et mansionem non facit.
quia per compunctionem quidem dei respectum percipiunt:

Expanded text:
 26; probatio ergo dilectionis exhibitio est operis. Hinc Joannes in epistola sua dicit: Qui dicit, quia diligo Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Vere enim diligimus, si ad mandata ejus nos a nostris voluptatibus coarctamus. Nam qui adhuc per illicita desideria defluit, profecto Deum non amat, quia ei in sua voluptate contradicit. 1576 2. Et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus et mansionem apud eum faciemus. Pensate, fratres charissimi, quanta sit ista solemnitas, habere in cordis hospitio adventum Dei. Certe si domum vestram quisquam dives ac praepotens amicus intraret, omni festinantia domus tota mundaretur, ne quid fortasse esset quod oculos amici intrantis offenderet. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Sed videte quid Veritas dicat: Veniemus, et mansionem apud eum faciemus. In quorumdam etenim corda venit, et mansionem non facit, quia per compunctionem quidem Dei respectum percipiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
euuangelioȩ uerba lectionis sub breuitate transcurrere: ut
post diutius liceat in contemplatione tante sollempnitatis im¬
morari Hodie namq spiritus sanctus repentino sonitu
super discipulos uenit: mentesq carnalium in sui amorẽ per¬
mutauit: Et foris apparentibus linguis igneis intus facta sut̃
corda flammantia. quia dum deum in ignis iuisione suscipi¬
unt: per amorem suauiter arserunt: Ipse namq spiritus
sanctus. amor est. Unde et iohannes dicit: Deus caritas est:
Qui ergo mente integra deum desiderat. profecto iam ba¬
bet quem amat Heq enun quisquam posiet dm̃
diligere: si eum quem dili git non haberer: Sed ecce si u:¬
nus quisq uestrum requiritur an dilgat deum: tota fidutia

Expanded text:
licae verba lectionis sub brevitate transcurrere, ut post diutius liceat in contemplatione tantae solemnitatis immorari. Hodie namque Spiritus sanctus repentino sonitu super discipulos venit , mentesque carnalium in sui amorem permutavit, et foris apparentibus linguis igneis, intus facta sunt corda flammantia, quia dum Deum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arserunt. Ipse namque Spiritus sanctus amor est. Unde et Joannes dicit: Deus charitas est . Qui ergo mente integra Deum desiderat, profecto jam habet quem amat. Neque enim quisquam posset Deum diligere, si 1575 eum quem diligit non haberet. Sed ecce, si unusquisque vestrum requiratur an diligat Deum, tota fiducia
Abbreviated transcription (Latin):
spei uestrȩ anchoram in ȩternã patriã sigite: intentionem mentis
in uera luce solidate: Ecce ad cȩlum ascendisse dominum audi¬
uimus: hoc ergo seruemus in meditatione quod credimus: Et
si adhuc. hic tenemur infirmitate corporis: sequamur tamen
eum passibus amoris: Hon autem deserit desiderium nr̃m
ipse qui dedit: dominus noster ihesus apistus. qui uiuit et reg¬
nat cum patre in unitate spiritus sancti deus: per omnia

Expanded text:
spei vestrae anchoram in aeternam patriam figite, intentionem mentis in vera luce solidate. Ecce ad coelum ascendisse Dominum audivimus. Hoc ergo servemus in meditatione quod credimus. Et si adhuc hic tenemur infirmitate corporis, sequamur tamen eum passibus amoris. Non autem deserit desiderium nostrum ipse qui dedit, Jesus Christus Dominus noster, qui vivit et regnat cum Deo Patre in unitat
Abbreviated transcription (Latin):
tio praua non superat.
imore disiungitur: quan¬
to inferius dedlectatur.
Unde et adhuc subditur. Qui non
aiigit me: sermones meos non scruat: Ao uos metipsos ergo frẽs
carissimi introrsus redite: si acum uere amatis exquirite. Nec
camen aliquis sibi credat: quicquid sibi animus sine operis adteitatio¬
ne responderit. De Bulectione concditoris. lingua. mens. et uita requi¬
ratur. Numquam est: dei amor otiosus Operatur etenim
mnagnas si est Si uero operati rennuit: amor non at  Et sermonẽ
quem audistis nom est meus. sed eius qui misit me patris. Scitis

Expanded text:
u non superat. more disjungitur, quanto inferius delectatur. Unde et adhuc subditur: Qui non diligit me, sermones meos non servat. Ad vosmetipsos ergo, fratres charissimi, introrsus redite; si Deum vere amatis, exquirite; nec tamen sibi aliquis credat, quidquid sibi animus sine operis attestatione responderit. De dilectione conditoris, lingua, meus, et vita requiratur. Nunquam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magna, si est; si vero operari renuit, amor non est. Et sermonem quem audistis non est meus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
occasio necessitatis deest: Tranqͥllitatis enim tp̃re: plerũ q ad gre¬
gis custodiã sicut uerus pastor. sic etiã mercennarius stat. S lupo
ueniens indicat: qͦ qͥsq animo suꝑ gregis custodiã stabat.¶ Lupo
etenĩ suꝑ oues uenit: cũ quilibet iniustus & raptor. fideles qͦsq at
humiles oppͥmit: S is qͥ pastor esse udebat᷑ ꝙ ñ erat. relinqͥt oues & fu¬
git: qͥa dum sibi ab eo ꝑiculum metuit. resistere ei iiusticiȩ ñ p̃sumit.
fugit aũt ñ mutando locũ: s subtrahendo solatiũ: fugit: qͥa iniusticiã
uidit ꝙ. tacuit: fugit: qͥa se sub silentio abscondit. Quib bene per¬

Expanded text:
occasio necessitatis deest. Tranquillitatis enim tempore, plerumque ad greoccasio necessitatis deest. Tranquillitatis enim tempore, plerumque ad gregis custodiam sicut verus pastor, sic etiam mercenarius stat; sed lupus veniens indicat quo quisque animo super gregis custodiam stabat. Lupus etenim super oves venit humiles opprimit. Sed is qui pastor esse videbatur, et non erat, relinquit oves, et fugit, quia dum sibi ab eo periculum metuit, resistere ejus injustitiae non praesumit. Fugit autem, nec mutando locum, sed subtrahendo solatium. Fugit, quia injustitiam vidit, et tacuit. Fugit, quia se sub silentio abscondit. Sed e
Abbreviated transcription (Latin):
Tranfire uͦ dictum ẽ: cũ de iudicio ad regnũ redit: Nel certe dñs
nob̾ post iudiciũ transit: qͥa ab humanitatis forma in diumitatiˢ
contemplationem nos eleuat: Et transire eius ẽ: in daritatis suȩ specu¬
lationem nos ducere: cũ eum quẽ inhumanitate in iudiciũ cernunꝰ.
etiam in diuinitate post iudicium uidemꝰ. Ad uidicium qppe ue

Expanded text:
redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit, quia ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplationem nos elevat. Et transire ejus est in claritatis suae speculationem nos ducere, cum eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in divinitate post judicium videmus. Ad judi
Abbreviated transcription (Latin):
habebant᷑. nec sumebantur in summi sacerdotis pectore: nisi cum
scascõꝵ ingrediens in secreto sui conditoris apparebat: Hos gͦ sumꝰ
fr̃s km̃i. nos sumus lapides scũarii: qui apparere semꝑ debemus in
secreto dĩ Quos numꝗ̃ necesse ẽ foris conspier: id ẽ numꝗͣ inextra¬
neis actionib uideri S disꝑsi sunt lapides scũarii in capite omniũ
platearum: quia hii qui ꝑ uitã & orationẽ intus semꝑ eẽ debuerãt
ꝑ uitã reꝓbam foris uacant Ecce iam pene nula ẽ scłi actio: quã

Expanded text:
habebantur, nec sumebantur in summi sacerdotis corpore, nisi cum habebantur, nec sumebantur in summi sacerdotis corpore, nisi cum sancta sanctorum ingrediens in secreto sui Conditoris apparebat. Nos ergo, fratres charissimi, nos sumus lapides sanctuarii, qui apparere semper debemus in secreto Dei, quos nunquam necesse est foris conspici, id est nunquam in extraneis actibus videri. Sed dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum, quia hi qui per vitam et orationem intus semper esse debuerant, per vitam reprobam foris vacant. Ecce jam pene nul
Abbreviated transcription (Latin):
cimus: humanã głam intenta mente captamꝰ. Et quia eo ipso qͦ
ceteris p̃lati sumus. ad agenda quȩlibet maiorẽ licentiam habemꝰ:
susceptȩ benedictionis ministeriũ. uertimus ad ambitionis argu¬
mentum Dei causam relinqͥmus: ad t̾rena negotia uacamuss:
Locum scĩtatis accepimo: & t̾renis actib implicamur Impletum
cerdos enim ñ distat a populo: quando nullo uitȩ suȩ merito uulgi
transcendit actionẽ. Imploremo iheremiȩ lacrimas: consideret mor¬
tem nr̃am. & deplorans dicat Quomodo obscuratũ ẽ aurũ. mutatꝰ
ẽ color optimus: disꝑsi sunt lapides scũarii in capite omnĩ plateaꝵ
Aurũ quippe obscuratum ẽ: quia sacerdotũ uita qͦndam ꝑ glam
uirtutum dara. nunc ꝑ actiones infimas ostenditir repba Color
optimꝰ mutatus ẽ: quia ille scĩtatis habitus ꝑ terrena & abiecta
oꝑa ad ignominiã despectionis uenit Lapides uͦ scũarii intrinsecus

Expanded text:
cimus, humanam gloriam intenta mente captamus. Et quia eo ipso quo cimus, humanam gloriam intenta mente captamus. Et quia eo ipso quo caeteris praelati sumus, ad agenda quaelibet majorem licentiam habemus, susceptae benedictionis ministerium vertimus ad ambitionis argumentum; Dei causam relinquimus, ad terrena negotia vacamus; locum sanctitatis accipimus, et terrenis actibus implicamur. Impletum rdos Osee IV, 9. Sacerdos enim non distat a populo, quando nullo merito suae vulgi transcendit actionem. 15. Imploremus Jeremiae lacrymas; consideret mortem nostram, et deplorans dicat: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium pAurum quippe obscuratum est, quia sacerdotum vita quondam per gloriam virtutum clara, nunc per actiones infimas ostenditur reproba. Color optimus est mutatus, quia sanctitatis habitus per terrena, et abjecta opera ad ignominiam despectionis venit. Lapides vero sanctuarii intrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
seruulus nomine: quẽ multi urm mecũ nouert̃. reb pauꝑ. me¬
ritis diues: quẽ longa egͥtudo dissoluerat: nã a pͥmeua etate usq
ad finẽ uitȩ: paraliticus iacebat Quid dicã: quia stare ñ poterat.
qͥ numꝗͣ in lecto suo surgere. uel ad sedendũ ualebat: numꝗͣ ma¬
num suã ad os suũ ducere: numꝗͣ se potuit in latus aliud decli¬
nare Huic ad seruiendũ mat̾ cũ frẽ aderat: & qͥcqͥd ex elemosi¬
quod e grauius. sacerdotes qͥ dare debuerant ꝓpria: etiam aliena diripi¬
unt Plerũq siqͦs humiliter. si qͦs continenter uiuere conspiciunt: ir¬
rident: Considerate gͦ quid de gregib agatur. quando lupi pastores
siunt. Hui enĩ custodiam gregis suscipiunt. qͥ insidiare gregi diñco¬
ñ metuunt: contra qͦs cłi greges custodiri debuert̃ Nulla animaꝵ
lucra querimus: ad nr̃a cottidie studia uacamus Terrena concupil¬

Expanded text:
Servulus nomine, quem multi vestrum mecum noverunt, rebus pauper, meServulus nomine, quem multi vestrum mecum noverunt, rebus pauper, meritis divead finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat? Qui nunquam in lecto suo surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit in latus aliud declinare. Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosquod est gravius, sacerdotes qui propria dare debuerant etiam aliena diripiunt. Plerumque, si quos humiliter, si quos continenter vivere conspiciunt, irrident. Considerate ergo quid de gregibus agatur, quando pastores lupi fiunt. Hi enim custodiam gregis suscipiunt, qui insidiari gregi dominico non metuunt, contra quos Dei greges custodiri debuerant. Nulla animarum lucra quaerimus, ad nostra quotidie studia vacamus, terrena concupis
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ qͥsq altius ꝓfecerit. tanto in hoc mundo inuenit qͦd durius
portet: qͥa cum a p̃senti scło mentis nr̃ȩ delectatio deficit. eiusdem
scłi aduersitas crescit: Hinc ẽ enĩ quod plerosq cernimꝰ. & bona
agere: & tam̃ sub graui tͥbulationis fasce desudare. Terrena nãq¬
suscipiunt. post flagella sublimit̃ ad requiẽ suscipiuntur. Sic
uua calcib tunditur: &. in uini saporẽ liqͣtur Sic oliua contu¬
sionib expressa. amurcã suã deserit: & in olei liqͦrem pinguescts
Sic ꝑ triturã areȩ a paleis grana separant᷑: & ad horreum purgan
ꝑueniunt: Qiusqͥs gͦ appetit plena utia uincere. studeat humilĩ
purgationis suȩ flagella tolerare. ut tanto post ad iuidicẽ mundior
ueniat: quanto nc̃ eius rubiginẽ ignis tͥbulationis purgat
n ea porticu quȩ euntib ad ȩccłiam beati clem̃tis ẽ ꝑuia. fuit qͥd̃ĩ

Expanded text:
enim quisque altius profecerit, tanto in hoc mundo invenit quod durius enim quisque altius profecerit, tanto in hoc mundo invenit quod durius portet. Quia dum a praesenti saeculo mentis nostrae dilectio deficit, ejusdem saeculi adversitas crescit. Hinc est enim quod plerosque cernimus, et bona agere, et tamen sub gravi tribulationum fasce desudare. Sed juxta vo sublimiter suscipiuntur. Sic uva calcibus tunditur, et in vini saporem liquatur. Sic oliva contusionibus expressa amurcam suam deserit, et in olei liquorem pinguescit. Sic per trituram areae a paleis grana separantur, et ad horreum purgata perveniunt. Quisquis ergo appetit plene vitia vincere, 1491 studeat humiliter purgationis suae flagella tolerare, ut tanto post ad judicem mundior veniat, quanto nunc ejus rubiginem ignis tribulationis purgat. 5. In ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia fuit quidam
Abbreviated transcription (Latin):
amore ȩt̃nitatis t epidi nullo desiderio ardemꝰ. & int̾esse tantȩ
sollemnitati ñ querimꝰ: Priuam᷑ gaudiis: & lȩti sumus Accen¬
damꝰ gͦ animũ fr̃s. recalescat fides in id qͦd credidit: in ardescant
ad suꝑna nr̃a desideria. & sic amare. iã ire ẽ: Ar int̃nȩ sollem¬
nitatis gaudio. nulla nos aduersitas reuocet. qͥa & si qͥs ad locũ
ꝓpositum ire desiderat: eius delideriũ quęlibet iuiȩ asꝑitas ñ
immutat: Nulla gͦ nos ꝓsperitas blandiens seducat. qͥa stultꝰ
uiator ẽ: qͥ in itinere amena pͣta conspiciens. obluuscit᷑ qͦ tendebat:
Toto gͦ desiderio: ad suꝑnã patriã animꝰ anhelet: Nil in hoc mun¬
do appetat. qͦd constat quia cituis relinquet᷑ ut si cȩlestis pastoris ue¬
racit̃ oues sumꝰ. qͥa in uiȩ delectione ñ figimur. ȩt̃nis pasciuis in

Expanded text:
amore aeternitatis tepidi, nullo desiderio ardemus, interesse tantae amore aeternitatis tepidi, nullo desiderio ardemus, interesse tantae solemnitati non quaerimus, privamur gaudiis, et laeti sumus. Accendamus ergo animum, fratres, recalescat fides in id quod credidit, inardescant ad superna nostra desideria, et sic amare jam ire est. Ab internae solemnitatis gaudio 1488 nulla nos adversitas revocet, quia et si quis ad locum propositum ire desiderat, ejus desiderium quaelibet viae asperitas non immutat. Nulla nos prosperitas blandiens seducat, quia stultus viator est, qui in itinere amoena prata conspiciens, obliviscitur ire quo tendebat. Toto ergo desiderio ad supernam patriam animus anhelet, nil in hoc mundo appetat, quod constat quia citius relinquat, ut si coelestis Pastoris veraciter oves sumus, quia in viae delec
Abbreviated transcription (Latin):
ruoꝵ uictor exercitus: tanto illic lȩtior. qͣnto hic duriꝰ afflictus
lbi confessoꝵ constantia: p̃t ii sui ꝑceptione consolata:
lbi fideles uiri: qͦs a uirilitatis suȩ robore. uoluptas scłi emollire
ñ potuit: Ibi sc̃ȩ mulieres: quȩ cũ scło & sexum iuicerunt: Ibi pu¬
eri: qͥ hic annos suos morib transcendert̃: Ibi senes: qͦs hic etas
pascua: in quib cũ tantoꝵ ciuiũ sollemnitate gaudeamꝰ: Ipsa nos
lȩtantiũ festiuitas. inuttet: Certe sicubi popłs i is celebra¬
ret. si ad alicuius ȩccłiȩ dedicationẽ. denuntiata sollemnitate c̃cur¬
reret. festinaremꝰ om̃s simul inueniri: int̾esse iinusqͥsq satageret
Graui se
damno afflictum crederet: si sollemnitatẽ cõmunis
ñ uideret. Ecce in cęlestib electoꝵ ciiiũ lȩticia agit᷑
uicissĩ
de se om̃s in suo conuentu ꝗͣtulantur: & tam̃ nos ab

Expanded text:
rum victor exercitus, tanto illic laetior, quanto hic durius afflictus. rum victor exercitus, tanto illic laetior, quanto hic durius afflictus. Ibi confessorum constantia, pręmii sui perceptione consolata. Ibi fideles viri, quos a virinon potuit; ibi sanctae mulieres quae cum saeculo et sexum vicerunt; ibi pueri qui hic annos suos moribus transcenderunt; ibi senes quos hic et aetas pascua, in quibus cum tantorum civium solemnitate gaudeamus. Ipsa nos laetantium festivitas invitet. Certe sicubi populus nundinas celebraret, si ad alicujus Ecclesiae dedicationem denuntiata solemnitate concurreret, festinaremus omnes simul inveniri, et interesse unusquisque satageret, gravi se damno afflictum crederet si solemnitatem communis non videret. Ecce in coelestibus electorum civium laetitia agitur, vicissim de se omnes in suo conventu gratulantur, et tamen nos, ab
Abbreviated transcription (Latin):
dietur: & pascua inueniet:. Ingredietur qͥppe ad fidẽ : egrediet᷑
uͦ a fide ad spetiem. a credul itate ad contẽplationẽ. Pascua aũt
inueniet: in ȩt̃na refectione: Oues gͦ eius pascua inuenient:
quia qͥsqͥs illum corde simplici seqͥtur. ȩt̃nȩ uiriditatis pabulo
nutritur Quȩ aũt sunt istarũ ouiũ pascua. nisi mt̾na gaudi
sempit̾nȩ uiriditatis paradysi : Pascua nãq ȩlectoꝵ sunt: uultus
presens dĩ Qui dum sine defectu conspicit᷑: sine fine mens. uitȩ
cybo satiatur In istis pascuis de ęt̾nitatis sacietate lȩtati sunt: qͥ¬
cumq iã laqueos uoluptuosȩ tp̃ralitatis euasert̃. Ibi hymnidici
angłoꝵ cho ri. ibi societas suꝑnoꝵ ciuium. ibi dulcis sollemnitaᷤ.
a ꝑegri nationis huius tristi labore redeuntiũ. ibi ꝓuidi ꝓphaꝵ
chori. ibi iudex apłoꝵ numerus. ibi innumerabiliũ martẏ¬

Expanded text:
dietur, et pascua inveniet. Ingredietur quippe ad fidem; egredietur dietur, et pascua inveniet. Ingredietur quippe ad fidem; egredietur vero a fide ad speciem, a credulitate ad contemplationem; pascua autem inveniet in aeterna refectione. Oves ergo ejus pascua invenient, quia quisquis illum corde simplici sequitur, aeternae viriditatis pabulo nutritur. Quae autem sunt istarum ovium pascua, nisi aeterna gaudia sempiterne virentis paradisi? Pascua namque electorum sunt, vultus praesens Dei, qui dum sine decibo satiatur. In istis pascuis de aeternitatis satietate laetati sunt qui jam laqueos voluptuosae temporalitatis evaserunt. Ibi hymnidici angelorum chori, ibi societas supernorum civium. Ibi dua peregrinationi / huius tristi labore redeuntium. Ibi providi prophetarum chori, ibi iudex apostolorum numerus, ibi innumerabilium marty
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ redimere uenerat: adiungit: Et alias oues habeo quȩ ñ sunt ex
hoc ouili: ꝙ illas oportet me adducere. & uocẽ meã audient: q fiet unũ
ouile. & unus pastor: Redemptionẽ nr̃am qui ex gentili populo
uenimus. dñs aspexerat: cũ se adducere & alias oues dicebat. Hoc
coitidie fieri fr̃s aspicitis: hoc reconciliatis gentib factũ hodie uidetiᷤ.
Quasi ex duob gregib unum ouile efficit: quia udaicũ ꝙ gentilẽ
popłm in sua fide coniungit. paulo ad testante qͥ ait Ipse ẽ pax
nr̃a: qui fecit utraq unũ: Dum enĩ ad ȩt̃nam uitã ex utraq nati¬
one simplices eligit. ad ouile ꝓprium oues deducit. De quib ꝓfe¬
cto ouib: rursus ait: Oues meȩ uocẽ meã audient. & ego agnos¬
co eas. & sequunt᷑ me: & ego uitã ȩt̃nam do eis: Be quib & paulo
suꝑius dicit: ꝑme siqͥs introierit saluabit᷑. & ingrediet᷑ ꝙ egre¬

Expanded text:
tatem redimere venerat, adjungit: Et alias oves habeo quae non sunt ex tatem redimere venerat, adjungit: Et alias oves habeo quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et fietovile et unus pastor. Redemptionem nostram qui ex gentili populo venimus Dominus aspexerat, cum se adducere et alias oves dicebat. Hoc quotidie fieri, fratres, aspicitis; hoc reconciliatis gentibus factum hodie videtis. Quasi ex duobus gregibus unum ovile efficit, quia Judaicum et gentilem populum in sua fide conjungit, Paulo attestante, qui ait: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum . Dum enim ad aeternam vitam ex utraque natione simplices eligit, ad ovile proprium oves deducit. « De quibus profecto ovibus rursum dixit: Oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur me, egredietur, et egre
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. dicens: Ego sum pastor bonus: Atq subiungut Et cognosco
meas: & cognoscunt me meȩ: E cognosco meas. id ẽ diligo: & cognos
unt me meȩ Ac si patent̾ dicat. diligentes obsequunt᷑. Qui enun
si oues eius estis. uidete si eũ cognoscitis: i dete si lum̃ ueritans scitis:
Scitis aũt dico. ñ ꝑ fidem: s ꝑ amorẽ: Sctus dico. ñ ex credulitate: s
ex oꝑatione: Nam isdem ipse qͥ hȩc loqͥtur iohannes ȩugłista: testatu
dicens Qui dicit se nosse dm̃. & mandata enis ñ custodit: m̃dax¬
est: Unde &e hoc in loco dñs ꝓuinus subdit: Sicut nouit Tore pat̾̃
ꝙ ego agnosco patrẽ: & animã meã pono ꝓ ouib meis Ac si
dicat: In hoo constat qͥa ce cognosco patrẽ &e agnoscor a patre. qͥa
animam meam pono ꝓ ouib meis. id ẽ ea caritate ꝑ quã ꝓ ouib morior.
quantũ patrẽ diligã ostendo: Quia uͦ non solum uideam.s etiã gentili¬

Expanded text:
ostendit dicens: Ego sum pastor bonus: atque subjungit: Et cognosco ostendit dicens: Ego sum pastor bonus: atque subjungit: Et cognosco mcunt me meae. Ac si patenter dicat: Diligentes obsequuntur. Qui enim si oves ejus estis, videte si eum cognoscitis, videte si lumen veritatis scitis. Scitis autem dico, non per fidem, sed per amorem. Scitis dico, non ex credulitate, sed ex operatione. Nam idem ipse qui hoc loquitur Joannes evangelista testatur, dicens: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mest . Unde et in hoc loco Dominus protinus subdit: Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem, et animam meam pono pro ovibus meis. Ac si aperte dicat: In hoc constat quia et ego agnosco Patrem, 1487 et cognoscor a Patre, quia animam meam pono pro ovibus meis; id est, ea charitate qua pro ovibus morior quantum Patrem diligam ostendo. Quia vero non solum Judaeam, sed etiam gentili
Abbreviated transcription (Latin):
illũ in fallacia supplantat Quasi gͦ lupus gregẽ dissipat: cũ fidelẽ
popłm diabolus ꝑ temptationẽ necat: S contra hȩc mercennarius
nullo zelo accenditur. nullo feruore dilectionis excitat᷑ : quia dum
sola exteriora cõmoda reqͥrit. interiora gregis damna neglegent᷑ patit᷑.
unde & mox adiungit᷑. Mercennarius aũt fugit qͥa mercennariꝰ
ẽ : & ñ ꝑtinet ad eũ de ouib. Sola gͦ calisa ẽ ut mercennariꝰ fugiat.
quia mercennarius ẽ: Ac si aꝑte diceretur: Stare in ꝑiculum ouiũ
ñ potest. qͥ in eo qͦd ouib p̃est ñ oues diligit. s lucrũ terrenũ quertt
Dum enĩ honorẽ amplectit᷑. dum tpr̃alib cõmodis lȩtatur. opponer
se contra ꝑiculum trepidat: ne hoc qͦd diligit amittat: S quia redem¬
ptor nr̃ culpas ficti pastoris innotuit: iterũ formã cui debeamꝰ in pͥmi

Expanded text:
illum in fallacia supplantat. Quasi ergo lupus gregem dissipat, cum fidelium illum in fallacia supplantat. Quasi ergo lupus gregem dissipat, cum fidelium populum diabolus per tentationes necat. Sed contra haec mercenarius nullo zelo accenditur, nullo fervore dilectionis excitatur: quia dum sola exteriora commoda requirit, interiora gregis damna negligenter patitur. Unde et mox subjungitur: « Mercenarius autem fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus. Sola ergo causa est ut mercenarius fugiat, quia mercenarius est. Ac si aperte diceretur: Stare in periculo ovium non potest, qui in eo quod ovibus praeest, non oves diligit, sed lucrum terrenum quaerit. Dum enim honorem amplectitur, dum temporalibus commodis laetatur, opponere se contra periculum trepidat, ne hoc quod diligit, amittat. Sed quia Redemptor noster culpas ficti pastoris innotuit, iterum formam cui debeamus imprimi,
Abbreviated transcription (Latin):
mo isrł: ut staretis in p̾lio in die dñi Ex aduerso qͥ ppe ascendere ẽ.:
quib libet potestatib praue agentib. rationis libera uoce contra ire:
Et in die dñi ꝓ domo isrł in p̃lio stamus. ac murũ opponimꝰ: si fideles
innocentes contra ꝑuersoꝵ iniusticiã. ex iusticiȩ auctoritate uindicams.
Quod qͥa mercennarius ñ facit: cũ uenientẽ lupũ uiderit. fugit S est
alius lupo. qͥsine cessatione coitidie ñ corpora s m̃tes dilaniat. malignꝰ
udelicet sp̃s: qͥ caulas fideliũ insidians eirtuit. ꝙ mortes animaꝵ querit.
De qͦ lupo mer subditur:. Et lupus rapit: & disꝑgit oues: Lupꝰ uenit.
one dilaniat: Et is qͥ locum pastoris tenet. curã sollicitudinis ñ habet:
Animȩ ꝑeunt: & ipse de t̾renis cõmodis lȩcatur:. Lupus rapit & disꝑ¬
git oues. cũ alium ad luxuriã ꝑtrahit: alium in auariciã accendit: aliũ
n suꝑbiã erigit. ałium ꝑ iracundiã diuidit: hunc inuidia stimulat

Expanded text:
 Ex adverso quippe ascendere est quibuslibet potestatibus prave agentibus rationis libera voce contraire. Et in die Domini pro domo Israel in praelio stamus, ac murum opponimus, si fideles innocentes contra perversorum injustitiam ex justitiae auctoritate vindicamus.Quod quia mercenarius non facit, cum venientem lupum viderit, fugit. Sed est alius lupus, qui sine cessatione quotidie non corpora, sed mentes dilaniat, malignus videlicet spiritus, qui caulas fidelium insidians, circuit et mortes animarum quaerit. De quo lupo mox subditur: « Et lupus rapit et dispergit oves. » Lupus venit tatione dilaniat, et is qui locum pastoris tenet, curam sollicitudinis non habet, animae pereunt, et ipse de terrenis commodis laetatur. « Lupus rapit et dispergit oves, » cum alium ad luxuriam pertrahit, alium in avaritiam accendit: alium in superbiam erigit, alium per iracundiam dividit: hunc invidia stimulat,
Abbreviated transcription (Latin):
quatenꝰ certos uos redderet. cũ uobis nr̃a fragilitas uerboꝵ illiꝰ figuriᷤᷤ
aꝑiret: Qͥs enim mͥ umquã crederet. si spinas diuitias intei¬
as inter¬
pretari uoluissẽ. maxime cũ illȩ pungant. istȩ delecte¬
nt: et
tam̃ spinȩ sunt: quia cogitationũ suarũ punctionib
mentẽ
acerant: Et cũ usq ad peccatũ ꝑtrahunt: quasi inflicto uulnere cru¬
entant. Quas bene hoc in loco. alio eugłista testante. nequa ꝗͣ dñs
diuitias: s fallaces diuitias appellat Fallaces enĩ suit: quȩ nob̾cum

Expanded text:
 certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Quas bene hoc in loco, alio evangelista attestante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat . Fallaces enim
Abbreviated transcription (Latin):
Is ammonitione: Quã enĩ ꝑ semetipsã ueritas exposuit.¬
hanc discutere humana fragilitas ñ p̾sumit:. S ẽ quod sollicit
in hac ipsa expositione dñica: pensare debeatis Quia si nos uobis
sem̃ uerbum. agrũ mundum. uolucres demonia.nas diuitias
significare diceremꝰ: ad credendum nob̃ mens forsitan ur̃a dubitaret
Unde & isdem dñs ꝑ semetipsũ dignatus ẽ expone e qͦd dicebat.
ut sciatis rerũ significationes querere. in his etiã quȩ ꝑsemetipsũ

Expanded text:
semetipsam Veritas exposuit,hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas divitias significare diceremus, ad credendum nobis mens forsitan vestra dubitaret. Unde et idem Dominus per semetipsum dignatus est exponere quod dicebat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Si culmen ueri honoris queritis: ad cȩleste regnũ tendite: Si głam
dignitatũ diligitis: in illa suꝑna angłoꝵ curia asscribi festinate:
Uerba dei quȩ aure ꝑcipitis: mente retinete: Tybus enĩ mentis ẽ:
sermo dĩ Et quasi acceptus cybus stomacho languente reicitur: qͣndo
auditus sermo in uentre memoriȩ ñ tenetur: S qͥs qͥs alim̃ta ñ reu

Expanded text:
Si culmen veri honoris quaeritis, ad coeleste regnum tendite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascribi festinate. 2. Verba Domini, quae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho languente rejicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. Sed quisquis al