comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homo: in quo nichil cõmune cum
bestiis habemus. In hoc ymago dei
expͥmitur: ⁊ huic sp̃s sc̃s in scͥpturiᷤᷤ
loquitur. Hoc aut̃ differt int̾ yma¬
ginẽ ⁊ similitudinẽ: quod ymago
est in ẽẽntia nature. similitudo uͦ
in imitatione boni uł mali. Imagi¬
nẽ dĩ naturalit hm̃s: similitudinẽ

Expanded text:
homo, in quo nihil commune cum homo, in quo nihil commune cum bestiis habemus. In hoc imago Dei exprimitur, et huic Spiritus sanctus in Scripturis loquitur. Hoc autem differt inter imaginem et similitudinem, quod imago est in essentia naturae, similitudo vero in imitatione boni vel mali; imaginem Dei natura aliter habemus, similitud
Abbreviated transcription (Latin):
glant ub̃a matris eccłie. Tropologice aũ.¬
sponsus qui ⁊ iudex. Quia penitendo
tua uino: fraglantia unguentis op¬
timis. Quo homines leguntur: ex¬
t̃ior ⁊ int̃ior. Ext̃ĩor constat in tribus:
uidelicet in corꝑe. inuita. in sensu ex
orpus ꝯstat ͤ qͣtuor elem̃tis: scł.
ex t̾ra. ex aqua. ex aere. ex igne:
Et hoc habemus cõmune ẽẽ cum lapi¬
dib. Uita est uis animȩ que uiuifi¬
cat corpus: & hanc habemus cõmu¬
nem cũ hbis ⁊ arborib. Sensus aut̃ ẽ¬
ficat: ⁊ hoc habemus cõmune cũ be¬
stuis ⁊ om̃ib animantibus: qui sensꝰ
ditu. odoratu. gustu. ⁊ tactu. Uisu qͥp¬
pe colores. auditu sonos : odoratu odo¬
res. gustu sapores: tactu dura ⁊ mol¬
lia disc̃nimus. Sensus intior est uis
aimme: quo p̃terita. p̃sentia. ⁊ fut᷑a
ẏmaginamur. Ratio est uis aĩe:
qua ymaginũ gña ⁊ spẽs disc̃nimus
Intellectus est uis anime: quo incor¬
porea. ut est dilectio ⁊ sapĩa intelli¬
gimus. In his tribus constat intior

Expanded text:
grant ubera matris Ecclesiae. Anagogice Sponsus, qui et judex: Quia poenitendo tua vino, fragrantia unguentis optimis. Duo homines leguntur, exterior et interior. Exterior constat in tribus, scilicet in corpore, vita, et in sensu extCorpus constat ex quatuor elementis, id est ex terra, aqua, aere, et igne, et hoc habemus commune cum lapidibus. Vita est vis animae quae vivificat corpus, et hanc habemus communem cum herbis et arboribus. Sensus est vficat, et hoc habemus commune cum bestiis et omnibus animantibus. Qui sensus ditus, odoratus, gustus et tactus. Visu quippe colores, auditu sonos, odoratu odores, gustu sapores, tactu dura et mollia discernimus. Sensus interior est vis animae, quo praeterita, praesentia, futura imaginamur. Ratio est vis animae, qua imaginum genera et species discernimus. Intellectus est vis animae, quo incorporea, ut est dilectio et sapientia, intelligimus. In his tribus consistit interior
Abbreviated transcription (Latin):
homo ht̃ sua mẽbra sibi ꝯgiua: ita
int̃ior homo ht̃ sua m̃bra sibi ꝯuenien¬
tia. Eius itaq ub̃a sunt sapĩa ⁊ scĩa:
quibus sic indoctos saciat. ut mat̃
uberib filios lactat: uinũ aut̃ qͦd
sit. S meliora sunt ub̃a eius uino: qr
mag̃ deo placet doctna qua indoctoᷤᷤ
ad uirtutes informat: ꝗͣ cura qͣ eccłiã
casuras exornat. Hec ubera optimis
unguentis fraglant: quia sapĩa &
scĩa que indoctos lactant. donis sp̃s
scĩ exub̃ant. Anagogice aut̃ sic expo¬
nit᷑. Eccłie ad suꝑnam patͥam sus¬
postulas: ego te osculabor .i. et̃nam
pacẽ tͥ cum angłis dabo. ⁊ meip̃m tͥ
ueram pacẽ manifestabo:qr meliora
s̃ ub̃a tua uino. Quo ub̃a ecclesiȩ.
st̃ duo caritatis p̃cepta: quib filios
suos in actiua ⁊ contẽplatiua uita
informat. ne malum ꝓ malo alicui.
s bonum reddat. Uinũ ẽ aut̃ legał
occidi. Sed ub̃a eccłie meliora st̃ uino:
quia clem̃tia caritatis mag̃ dõ plac&e

Expanded text:
homo habet sua membra sibi congrua, ita interior homo habet sua membra sibi convenientia. Ejus itaque verba sunt sapientia et scientia, quibus sic indoctos satiat, ut mater uberibus filios lactat. Vinum autem quod sit. Sed meliora sunt ubera ejus vino, quia magis placet Deo doctrina qua indoctos ad virtutes informat, quam cura qua ecclesias casuras exornat. Haec ubera optimis unguentis fragrant, quia sapientia et scientia quae indoctos lactant, donis Spiritus sancti exuberant. Anagogice autem sic exponitur. Ecclesiae ad supernam patriam suspostulas, ego te osculabor, id est aeternam pacem tibi cum angelis dabo, et meipsum tibi veram pacem manifestabo, quia meliora sunt ubera tua vino. Duo Ecclesiae ubera sunt duo charitatis praecepta, quibus filios suos in activa vita et contemplativa informat, ne malum pro malo alicui, sed bonum reddant. Vinum autem est legalis occidi. Sed ubera Ecclesiae meliora sunt vino, quia clementia charitatis magis Deo placet,
Abbreviated transcription (Latin):
mano gm̃ a patre p̃ficit᷑ ut scͥptum est
Ego aut̃ constitus sum rex ab eo. Et itẽ
ad pilatum. Tu dicis quia rex sum ego:
potuit .uii. signacula libri solũe: que
erãt enus incarnatio. natiuitas. passio:
inferni spoliatio. resurrectio: ascensio:
futurum iudicium. Adolescentule di¬
cunt sponse. N os potando fecisti ex¬
ultare ⁊ letari: ideo exultabimus ⁊ le¬
tabimur in de. Exultabimus in corꝑe.¬

Expanded text:
mano generi a Patre praeficitur, ut scriptum est: Ego autem constitutus sum rex ab eo . Et item ad Pilatum: Tu dicis: Quia rex sum ego . potuit septem signacula libri solvere, quae erant ejus incarnatio, nativitas, passio, inferni spoliatio, resurrectio, ascensio, futurum judicium. Adolescentulae dicunt sponsae: nos potando fecisti exsultare et laetari, ideo exsultabimus et laetabimur in te. Exsultabimus in cor
Abbreviated transcription (Latin):
torum tuorum.i. in considatione mira¬
culorum tuorum: uł in fama operum
duorum. uł in fide et̃norum bonorum:
Tropologia. Fidelis anima bonum uo
uestigia ad de qui es uia. uita ⁊ ueritas.
ueniam. Nullus enim homo ad penitẽ¬
tiam conũtit᷑. nisi ꝑ grãm trahatur. Ana¬
gogice. Eccłia ꝑegͥnans. suꝑna ap¬
petens. ⁊ ꝑ se assequi. ñ ualens: clamat:
Trahe me post de de hoc mundo ad cele¬
stem głam. ut de in illa facie ad faciem
uideam: quia nullus ad illam ꝑ se ueni¬
re pot̾it. nisi ꝑ grãm : & dext̃a dĩ illum
nari. ⁊ in thalamo głe collocari. Imꝑfe-¬

Expanded text:
torum tuorum, id est in consideratione miraculorum tuorum vel in fama operum tuorum, vel in fide aeternorum bonorum. Tropologice fidelis anima, bonum vovestigia ad te, qui es via, veritas et vita, veniam. Nullus enim homo ad poenitentiam convertitur, nisi per gratiam trahatur. Anagogice Ecclesia peregrinans, superna appetens, et per se assequi non valens, clamat: Trahe me post te. De hoc mundo ad coelestem gloriam, ut te in illa facie ad faciem videam, quia nullus per se ad illam pervenire poterit, nisi gratia et dextera Dei illum nari et in thalamo gloriae collocari. Imperfe
Abbreviated transcription (Latin):
ortu usq ad occasum est laudabile
Nom̃ quoq eius est iħs: quod est
saluator. Hoc nom̃ ioseph qui salua¬
dor mundi dictus est latuit. qͥ egyp¬
tum a fame saluauit: hoc in ihu
naue duce popłi dei latuit. qui
popłm redemptum in t̃ra
latuit. qui popłm a captiuitate in ie¬
rusalem redux̃. S hoc nom̃ effusum ẽ.
dum omnib gentib patuit. qͦd ip̃e
uerus saluator fuit.qui mundum a

Expanded text:
ortu usque ad occasum est laudabile. Nomen quoque ejus est Jesus, quod est Salvator. Hoc nomen in Joseph, qui salvator mundi dictus est, latuit, qui Aegyptum a fame salvavit. Hoc in Jesu Nave duce populi Dei latuit, qui populum redemptum in terralatuit, qui populum a captivitate in Jerusalem reduxit; sed hoc nomen effusum est, dum omnibus gentibus patuit, quod ipse verus Salvator fuit, qui mundum a
Abbreviated transcription (Latin):
re missus ad sponsam: ueñ
anctus. ut & sponsam ungat. Iuxta hy¬
storiam intelligr̃. quod filia pharaonis
salomonsin osculans senserit odorẽ olei ex
unctione regali: ⁊ dix̃it. Oleum effusũ
nom̃ tuum÷ hoc est sic̃ caput tuum ex
oleo unctionis effuso redolet. ita fama
regalis nominis tui uł pacis ubiq reful¬
get: ĩõ iuuencule diligunt te. Quod
sun re ita ñ suit. qͦd tam̃ ita ẽẽ potuit:
utiq in sigc̃atione fuit. Iuxta alle¬
goriam u postqͣm sponsus ꝑ osculum
suum ubera sponse ad alendos filios
unguentis repleuit. hoc est postquam
xp̃s ꝑ incarnationẽ suam dona sp̃it sᷤ
dit: illa exultãs dicit. Oleum effusũ
nom̃ tuum. Oleum dum in uase lat&e.
ñ redolet: effusum uͦ bene olet. Sic
axp̃s dum in sinu patris latuit. qͣi ullũ
latuit. ubi soli reges ⁊¬

Expanded text:
re missus ad sponsam venit unctus, ut et sponsam ungat. Juxta historiam intelligitur quod filia Pharaonis, Salomonem osculans, senserit odorem olei ex unctione regali, et dixerit: Oleum effusum nomen tuum. Hoc est: Sicut caput tuum ex oleo unctionis effuso redolet, ita fama regalis nominis tui vel pacis ubique refulget. Ideo juvenculae diligunt te. Quod si in re ita non fuit, quod tamen ita ta allegoriam vero: postquam sponsus per osculum suum ubera sponsae ad alendos filios unguento replevit, hoc est, postquam Christus per incarnationem suam dona Spiritus dit, illa exsultans dixit: Oleum effusum nomen tuum. Oleum, dum in vase latet, non redolet, effusum vero redolet; sic Christus, dum in sinu Patris latuit, quasi nullum n synagoga latuit, ubi soli reges
Abbreviated transcription (Latin):
Uquitatui meo incurribus
phayͣonis: assimilaui te ami¬
ca mea. Littera uidetur so
res. que cum ex̃citu in regali curru. scł.¬
in curru pharaonis adducta es. Porro
hystoria hic tangitur. quia popłs dĩ
in egypto est afflctus. ⁊ ꝑsanguinem
agni liberatus: ꝑ mare rubrum eductꝰ.
celesti pastu in t̾ram repromissionis intͦ¬
ducitur: quem pharao cum curribus
⁊ equitibus insecutus. fluctibus est ma-
ris obrutus. Huius allegoria talis est:

Expanded text:
quitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, amica mea. Littera videtur sonres, quae cum exitu in regali curru Pharaonis adducta es. Porro historia hic tangitur, qua populus Dei in Aegypto afflictus per sanguinem agni liberatur, per mare Rubrum eductus coelesti pastu in terram repromissionis introducitur, quem Pharao cum curribus et equitibus insecutus, fluctibus maris est obrutus. Hujus allegoria talis est:
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. in publico alios operarido¬
cet. Dño facies ostenditur: dum
causa dei bonum opus ad exem¬
plum proximis profertur:
onet uox tua in auribus meiᷤ:
scilicet quod in die desponsa¬
tionis tue in baprismate michite
seruare ꝓmisisti. hoc alios serua
ox enim tua dulcis. re doce:¬
sub audis erit auditoribus si
ita uiuis ut doces: & facies tua d

Expanded text:
ratur in publico alios operari doratur in publico alios operari docet. Domino facies ostenditur, dum causa Dei bonum opus ad exemplum proximis profertur: Sonet vox tua in auribus meis, scilicet quod in die desponsationis tuae in baptismate mihi te servare promisisti, hoc alios servare doce: vox enim tua dulcis, subaudis erit auditoribus, si ita vivis ut doces, et facies tua d
Abbreviated transcription (Latin):
domus dei.De hac petra flurit aqͣ
⁊ lauit. huius petre foramina st̃
bus munimina. Maceria est xp̃i
latus : caũna. lateris est uulnus.
quod lancea militis fecit: in quo
hec columba nidum posuit spei:
Uł maceria est murus cura uineas
absq cemento factus: & intelligit᷑¬
sacra scriytura. quȩ cingit eccłias
absq heresi compactas. Sic̃ enim
cementum est ligamen lapidum:
ita heresis est ligamen ammarũ:
Cauerna huius macerie. sunt pro¬
funde scripture sententie: in quibꝰ
se a uttiis abscondunt heȩ colũbe:
Et notandum quod tribus nomi¬
nibus accollit. quam ad p̃dicati¬
onem mitcit: quia ordo doctorũ
debet secreta dei ut amicus scire
quȩ doceat: & munditia specio¬
sus ẽẽ. ut uita eius auditoribus
splendeat: & septem p̃dictis uir¬
tutibus. ut columba septẽ na¬
turis fulgeat. Cui dicitur:
facies gͦ eccłie est bona oꝑatio:
ꝑ quam cognoscitur. Hanc faciẽ
ostendit: dum quod occulte ope¬

Expanded text:
domus Domini. De hac petra fluxit aquadomus Domini. De hac petra fluxit aquaet lavit. Hujus petrae foramina suntbus munimina. Maceria est Christi latus, caverna lateris est vulnus, quod lancea militis fecit. In quo haec columba nidum posuit spei. Vel maceria est murus circa vineas absque caemento factus. Et intelligitur Scriptura, quae cingit Ecclesias, absque haeresi compacta. Sicut enim caementum est ligamen lapidis, ita haeresis ligamen est animarum. Cavernae hujus maceriae sunt profundae Scripturae sententiae, in quibus se a vitiis abscondunt hae columbae. Et notandum quod tribus nominibus attollit quos ad praedicationem mittit, quia ordo doctorum debet secreta Domini, ut amicus scire quae doceat; et munditia speciosus, ut vita ejus auditoribus splendeat, et septem praedictis virtutibus ut columba septem naturis fulgeat. Cui dicitur. facies ergo Ecclesiae est bona operatio, per quam cognoscitur; hanc faciem ostendit, dum quod occulte ope
Abbreviated transcription (Latin):
urge amica mea.uꝑius
dixit surge. & iterum repetit
surge. quia duobus modis surgimꝰ.
cum aut ad oꝑandum ut ad docen¬
dum mentẽ erigimus. Dicitur gͦ.
surge .i.ad bene oꝑandum & ad
exemplum p̃bendum mentẽ erige:
alios mentẽ erige. Surgere enͥm
est:sursum se erigere. Ille surgit:
qui facit & docet bonum quod di¬
dicit. O amica mea cui nota feci
omnia patris secreta: surge ⁊ ad¬
duc michi filiam regis babylonis:
ut ⁊ ipsa fiat mea amica. Tu olim
habitans cum habitantibus ce¬
dar fusca. nunc ꝑ mea dona spe¬
ciosa: doce eam in uirtutibus ẽẽ¬
speciosam. nunc in uttiis fedam:
& cum illa caritate ornata. ueni
ad nuptias tu columba mea. per
me septẽ donis sp̃c scĩ repleta: doce
eam simplicitatẽ. ut septiformẽ
sp̃m ꝑcipiat: tu nidificans in fo¬
raminibus petre. ⁊ in caũnis ma¬
ceriȩ. hocͣ spem salutis ponens in
uulneribus xp̃i. ⁊ in ꝓmissis sa¬
cre scͥpture. Petra quippe est xp̃c:
suꝑ quam petram fundat᷑ eccłia

Expanded text:
urge, amica mea, superius dixit, surge; et iterum repetit, surge, quia duobus modis surgimus: cum aut ad operandum, aut ad docendum mentem erigimus. Dicitur ergo, surge, id est ad bene operandum, et ad exemplum praebendum mente erigere.alios mente erigere. Surgere enim est sursum se erigere. Ille surgit qui facit et docet bonum quod didicit, o amica mea, cui nota feci omnia patris secreta, surge, et adduc filiam regis Babylonis mihi, ut et ipsa fiat amica mea. Tu olim habitans cum habitantibus Cedar fusca, nunc per mea dona speciosa, doce eam esse in virtutibus speciosam, nunc in vitiis foedam, et cum illa charitate ornata, veni ad nuptias, tu columba mea, per me septem donis Spiritus sancti repleta, doce eam simplicitatem, ut septiformem spiritum percipiat, nidificans in foraminibus petrae, et in cavernis maceriae, hoc est, spem salutis ponens in vulneribus Christi, et in promissis sacrae Scripturae. Petra quippe est Christus, super quam petram aedificatur Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃es posita: dicit. Indica mͥ quem
go. Pro quo om̃s passiones sustineo:
da signum cognoscendi. locum tuȩ
mansionis. in tempore ꝑ secutioĩs
ne dum quero te uenerari. in choro
mrũm inscia incetu hereticorum ꝓ
de adorem diabolum.
ic̃ enim eccłia credentium est
demplum dei uiui. ita eccłia
malignantium est templum diabo
ita diabolus in tem̃plo errantium
colitur. Si quis sane hereticum uł
diuitẽ. adultum uł raptorem. lucͥ
causa honorat: plane diabolum in
eo cuius templum est adorat. Soda¬
les dñr. quasi simul edales: qui no
ras legunt. nobiscum orant xp̃m:¬
⁊ tam̃ de ouibus xp̃i ñ sunt: quia
sunt tantum querunt. idest lucrũ
& laudem hominum ⁊ secundum
p̃ceptum & exemplum pastoris.
frẽs ñ diligunt. Signum gͦ dino¬
scendi dales est hoc. In hoc cognoscẽt

Expanded text:
m go, pro quo omnes passiones sustineo; da signum cognoscendi locum tuae mansionis in tempore persecutionis, ne, dum quaero te venerari in choro martyrum, inscia in coetu haereticorum pro te adorem diabolum. Sicut enim Ecclesia credentium est templum Dei vivi, ita Ecclesia malignantium est templum diabolita diabolus in templo errantium colitur. Si quis sane haereticum aut divitem, adulterum vel raptorem lucri causa honorat, plane diabolum in eo, cujus templum est, adorat. Sodales dicuntur quasi simul edales, qui nobras legunt, nobiscum orant tamen de ovibus Christi non sunt, quia tantum sunt quaerunt, id est lucrum et laudem hominum, et secundum praeceptum et exemplum pastoris, fratres non diligunt. Signum ergo dignoscendi tales est hoc: In hoc cognoscent
Abbreviated transcription (Latin):
rerunt. & de uirtute in uirtutẽ
salierunt. Hinnulus ceruorum
est xp̃c: filius patriarcharũ ⁊ pro¬
phetarum. Hinnulus dr ab innuo:
abscondit enim se a uenatoribꝰ. cum
nulo ceruoꝵ: quia filius patͥar¬
charum. ut ioseph est uenditus.
ut ysaac a patre immolatus. Et
sicut humulus uelocius ceruis
currit: sic xp̃c qui peccatũ non
fecit om̃s scõs sc̃ĩtatis agilitate
p̃cucurrit. his gͦ aĩalibus que sal¬
tibus gaudent. xp̃c comparatur:
quia p̃dictis saltibus currens. sr̃
om̃s ustos exaltatur. Dicunt
adolescentule. Ubi nunc ẽ ille:
Dicit sponsa.

Expanded text:
rerunt, et de virtute in virtutem salierunt. Hinnulus cervorum est Christus filius patriarcharum et prophetarum. Hinnulus dicitur ab innuo; abscondit se enim a venatoribus cum nulo cervorum, quia filius patriarcharum ut Joseph est venditus, ut Isaac a Patre est immolatus. Et sicut hinnulus velocius cervis currit, sic Christus qui peccatum non fecit, omnes sanctos agilitate praecurrit. His ergo animalibus, quae saltibus gaudent, Christus comparatur; quia praedictis saltibus currens super omnes justos exaltatur. Dicunt adolescentulae: Ubi nunc est ille; dicit sponsa
Abbreviated transcription (Latin):
peccati apparuit. dum de pecca¬
toribus natus uenit. Sicut enĩ
ꝑoues iusti: ita ꝑ capreas pecca¬
tores designantur. Uł ideo simi¬
lis capree dr̃. quia sicut caprea
uelocit̃ currit.⁊ bonas herbas
a noriis eligit: sic xp̃c ueloctẽ
obedientiam patris expleuit:
bonos a malis in iudicio segre¬
gabit. Similis est etiam hinnu¬
lo ceruorum: in uarietate uir¬
quippe est uarii coloris. Hic ser¬
uente sole umbrosum locũ que¬
rit in quo ab estu requiescat:
sic xp̃c in castis mentibus ab estu¬

Expanded text:
peccati apparuit, dum de peccapeccati apparuit, dum de peccatoribus natus fuit. Sicut enim per oves justi, ita per capreas peccatores designantur. Vel ideo similis capreae dicitur, quia sicut caprea velociter currit, et bonas herbas a noxiis eligit, sic Christus velociter obedientiam Patris explevit, bonos a malis in judicio segregabit. Similis est etiam hinnulo cervorum, in varietate virhinnulus varii coloris; hic fervente sole umbrosum locum quaerit, in quo ab aestu requiescat, sic Christus in castis mentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ontes qui suꝑ plana t̃re ad
alta consurgunt. sunt ꝓpħe:
qui communẽ uitam hominum
altitudine uirtutum tͣnscendñt:
Colles aut̃ sunt pharisei: qui sci¬
entia legis eminebant in ppło dĩ:
Sponsus ergo uenit saliens in mõ¬
tibus: quia xp̃c ꝑ quosdam saltꝰ
uenit in mundum. ut p̃dictum
dedit. in uterum uirginis. de ut̃o
in p̃sepium ÷ de p̃sepio in crucem.
de cruce in sepulchrum: de sepul¬
chro in celum. Colles tͣnsiliuit:
dum suꝑbos phariseos p̃teriit:
humiles apłos elegit. Alit̃. In
montibus saliens uenit: quia saltꝰ
adhuc imꝑfectos a p̃dicatione ces¬
sare uoluit. Oportet enim ut pͥus
discant & faciant. postea doceant:
ut de dño scriptum est. que cepit
iħc fac̃e ⁊ docere. Altẽ. Qui salit.
humanitate fuit deorsum. Sol
oriens in primis apparet in mon¬
tibus: deĩn incollibus. Montes
fuerunt apłi. In his saliebat. xp̃c¬
cum sequaces apłorum etiam si¬
gna facerent. Hic similis est ca¬
preȩ: quia in similitudinẽ canis

Expanded text:
ontes qui super plana terrae ad alta consurgunt, sunt prophetae, qui communem vitam hominum altitudine virtutum transcendunt. Colles autem sunt Pharisaei, qui scientia legis eminebant in populo Dei. Sponsus ergo venit saliens in montibus, quia Christus per quosdam saltus venit in mundum, ut praedictum dedit in uterum virginis, de utero in praesepium, de praesepio in crucem, de cruce in sepulcrum, de sepulcro in coelum. Colles transilivit, quando superbos Pharisaeos praeteriit, et humiles apostolos elegit. Aliter. In montibus saliens venit, quia saltusadhuc imperfectus in praedicatione cessare voluit. Oportet enim ut prius discant et faciant, et postea doceant, ut de Domino scriptum est: Quia coepit Jesus facere et docere . Aliter: Qui salit humanitate fuit deorsum. Sol oriens in primis apparet in montibus, deinde in collibus. Montes fuerunt apostoli. In his saliebat Ccum sequaces apostolorum etiam signa facerent; hic similis est capreae, quia in similitudine carnis
Abbreviated transcription (Latin):
olite me ꝯsudare quod fusca sim
quia decolorauit me sol. Hoc ẽ
dicere. Nolite attendere penam ꝓpter
quam mundo despecta sum: s conside¬
quia ñ ꝓ furto nec ꝓ aliquo crimine. s
ꝑ xp̃o hanc patior. qui est sol iusticie:
qui sol decolorauit me. idest cuius ar¬
doris amor. me mundo obscurauit. ꝑ.
solem aliquando. xp̃s aliquando ꝑse¬
illuminauit. tunc sol ꝑsecutionis me
obfuscauit: quia ip̃i filii matris mee
pugnauerunt contͣ me. Nota qͦd filia
pharaonis hoc loquit᷑. scilicet eccl̃ia de
phanum lapidauerunt. utrunq iaco¬
bum int̾fecerunt: alios flagellauer̃:
alios ꝑsecuti sunt:
ꝑsi posuerunt me custodem in uineis:
quia eiectam de finibus suis. p̃fecert̃
me om̃ibus eccl̃is. Prefecerunt dico:
quia causa p̃ficiendi extiterunt.

Expanded text:
olite me considerare, quod fusca sim, quia decoloravit me sol. Quod est dicere? Nolite attendere poenam, propter quam mundo despecta sum, sed considequia non pro furto vel aliquo crimine, sed pro Christo haec patior, qui est sol justitiae. Qui sol decoloravit me, id est cujus ardoris amor me mundo obscuravit. Per solem aliquando Christus, aliquando perseilluminavit, tunc sol persecutionis me offuscavit, quia filii matris meae pugnaverunt contra me. Nota quod filia Pharaonis hoc loquitur, scilicet Ecclesia de phanum lapidaverunt, utrumque Jacobum interfecerunt, alios flagellaverunt, alios persecuti sunt. Ipsi posuerunt me custodem in vineis, quia ejectam de finibus suis praefecerunt me omnibus Ecclesiis. Praefecerunt dico, quia causa praeficiendi exstiterunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cora .i. oꝑatio tua erit michi pla¬
cita. Decorus dicitur quasi decor
oris. Decorum quippe est dicere
& facere: unde delectatur ds. Ad¬
huc rep̃sentat sponsa uerba dile

Expanded text:
ratio tua erit mihi placita. Decorus dicitur quasi decor oris. Decorum quippe est dicere et facere, unde delectatur Deus. Adhuc repraesentat sponsa verba dile
Abbreviated transcription (Latin):
mesopotamia ysaac adduxit. qui
eam in conuigio sumpsit. ⁊ duos
filios genuit. unum qui apatre
benedicitur. alterum qui reꝓbat᷑.
passuram. de mesopotamia. hoc est
de fluris scłi reb eductam: ad y¬
cesa: scilici clericalis. qui ad
diuina offitia benedicitur: laicaliꝰ
qui ab hoc offitio arcetur. Duo ppłi
ex quib carnalis maior innumerd
seruit spiritali minori in numero.

Expanded text:
Mesopotamia Isaac adduxit, qui Mesopotamia Isaac adduxit, qui eam in conjugium sumpsit, et duos filios genuit; unum qui a patre benedicitur, alterum qui reprobatupassuram de Mesopotamia, id est, de fluxis rebus saeculi eductam, ad Iclesiae, scilicet clericalis, qui ad divina officia benedicitur, et laicalis, qui ab hoc officio arcetur. Duo populi Ex quibus carnalis major numero, servit spiritali minori numero.
Abbreviated transcription (Latin):
cultum ydoli inclinant. S ei labo¬
ranti. sponsus affuit. linguas hosti¬
um diuidens confudit. eamq sub
custodia abrahe. amici sui in sara
commnisit. qui eam de mesopotami¬
a adducens in terram reꝓmissioniᷤᷤ¬
introdurit. in qua audire meruit
in semine tuo benedicentur om¬
nes gentes. Et iterum. Possidebit
semen tuum portas inimicorum
suorum. Ibiq genuit ẏsaac here¬
dem nuuidi. ibi dĩdicit. qd̾ abra
am sonat pater multarum gen¬
tium xp̃m futurum patrem om¬
nium gentium credentium pre¬
tiguraret. ⁊ sara qd̃ dicitur prin-¬
ceps. eccłam ex primeret. que prin¬
cipatum emule sue in celo optine¬
sponsus foret. in quo omnes genteᷤᷤ
benedicende essent. Porte autem
inimicorum essent lõca lapsoꝵ an¬
.iysaac qd dicitur gauduim. sig¬
nificaret eternum gaudium od̃
in hereditate ꝑciꝑet. Mesopotami¬
a uero. qd sonat inter flumina. flure
diuitie scłi. ⁊ labentes mundi hono¬
curator abrae candem in rebecca de

Expanded text:
cultum idoli inclinant; sed ei labocultum idoli inclinant; sed ei laboranti sponsus affuit, linguas hostium dividens confudit, eamque sub custodia Abrahae amici sui in Sara commisit, qui eam de Mesopotamia duxit in terram repromissionis, in qua audire meruit: « In semine tuo benedicentur omnes gentes . » Et iterum: « Possidebit semen tuum portas inimicorum suorum , » ibique genuit Isaac haeredem mundi. Ibi dicit quod Abraham, quod sonat « pater multarum gentium, » Christum futurum Patrem omnium gentium credentium praefiguraret. Et Sara, quod dicitur « princeps, » Ecclesiam exprimeret, quae principatum aemulae suae in coelo obtinesponsus suus foret, in quo omnes gentes benedicendae essent. Portae autem inimicorum essent loca lapsorum anIsaac, quod dicitur « gaudium » significaret aeternum gaudium, quod in haereditate perciperet. Mesopotamia vero quod sonat « inter flumina, » fluxae divitiae saeculi, et labentes mundi honoit. Unde et procurator Abrahae eamdem in Rebecca de
Abbreviated transcription (Latin):
bat: quia ad huc nec legem. nec
doctorem habebat. Hanc gygantes
quasi latrones ab emusa eius missi
magis in deuium deduxerunt: et
multis uitiorum sordib polluerũt.
Cuius miserie sponsus condolens.
hostes eius diluũio deleuit. ipsam
uero noe. quasi pecdagogo eusto¬
diendam tradidit. Qͥ noe eam ar¬
che. quasi scolis erudiendam inclu¬
sit: in qua inter munda ⁊ inmun¬
da animalia pauco numero delitu¬
it.Ibi est docta. quod noe figuram
futuri xp̃i. archa uero typum fu¬
ture eccłe p̃ferret. munda animali
a essent. licite conuigio utentes. in
iuium autem significaret baptis
ci. futuri de eccła exeuntes. non ã¬
plius redituri. columba uero cũ
oliua reuersa. gratia sp̃c scĩ. eccłe
inmissa. uel simplices lapsi ad pe¬
nitentiam conuersi. Beinde instinc¬
tu emule eus. hostes turrim edi¬
ficant. de qua eam publice impug¬
nant:⁊ abamore sponsi. ad amplex¬
um ad ulteri. scilie acultura dĩ. ad

Expanded text:
bat, quia adhuc nec legem nec bat, quia adhuc nec legem nec doctorem habebat. Hanc gigantes, quasi latrones, ab aemula ejus immissi, magis in devium deduxerunt, et multis vitiorum sordibus polluerunt. Cujus miseriis sponsus condolens hostes ejus diluvio delevit. Ipsam vero Noe quasi paedagogo custodiendam tradidit. Qui Noe eam arcae quasi scholis erudiendam inclusit, in qua inter munda et immunda animalia pauco numero delituit. Ibi est docta quod Noe figuram futuri Christi, arca vero typum futurae Ecclesiae praeferret, animalia munda essent licite conjugio utentes, immvium autem significaret baptismci futuri, de Ecclesia egredientes, amplius non reversuri. Columba vero cum oliva reversa gratia S. Spiritus Ecclesiae immissa, vel simplices lapsi ad poenitentiam conversi. Deinde instinctu aemalae ejus hostes turrim aedificant, de qua eam publice impugnant, et ab amore sponsi ad amplexum adulteri, scilicet a cultura Dei ad
Abbreviated transcription (Latin):
nitate p̃ferri. se gła ⁊ honore pri¬
uari: incautam callide decepit:
ornatum obedientie non sibi pro¬
desse. sed magis obesse retulit: or¬
natum heu a decepta accepit. dũ
sibi magis eam quam deo obedi¬
re persuasit. Unde sponsus offen¬
sus. qd̾ a se datum ornatum ab ieciᷤ.¬
set. unmo emule sue persuasit a se
repudiate dedisset: de cubiculo
ꝑadisi eam expulit: gratiam suã¬
ei tam diu interdixit: donec amis¬
sum ornatum ab emula reciꝑet: et
sic grãm sponsi. ⁊ coronam regni
speraret.Hoc autem debuit ficri.
uitiis ⁊⁊ concupiscentiis resistendo:
⁊ mandatis dei usq ad mortem o¬
tie tunc humana natura recepit:
tem fuit: hoc est obedientiam dõ
debitam. tam fortiter homo factus
tenuit: qd̃ nec morte suꝑatus eam
deseruit. hunc ornatum. sic recep¬
tum tam firmiter sponsa pꝰea re-¬
tinuit: quod nec mille mortib abe¬
a eripi potuit. A ꝑadiso gͥ expulsa
ꝓ recipiendo ornatu in mundo erra¬

Expanded text:
nitate praeferri, se gloria et honore prinitate praeferri, se gloria et honore privari, incautam callide decepit, ornatum obedientiae non sibi prodesse, sed magis obesse, retulit, ornatum, heu! a decepta accepit, dum eam sibi magis quam Deo obedire persuasit! Unde sponsus offensus, quod a se datum ornatum abjecisset, imo aemulae suae a se repudiatae dedisset, de cubiculo paradisi eam expulit, gratiam suam tam diu interdixit donec amissum ornatum ab aemula reciperet, et sic gratiam sponsi et coronam regni speraret. Hoc autem debuit fieri vitiis et concupiscentiis resistendo, et mandatis Dei usque ad mortem otum tunc humana natura recepit, tem fuit, hoc est obedientiam Deo debitam tam fortiter homo factus tenuit, quod nec morte superatus eam deseruit. Hunc ornatum sic receptum tam firmiter sponsa postea retinuit, quod nec mille mortibus ab ea eripi potuit. A paradiso igitur expulsa, pro recipiendo ornatu in mundo erra
Abbreviated transcription (Latin):
fecit et scła. Qͥ ut filios poss hr̃e reg¬
iii coheredes. desponsauit ei pãt re¬
ginã. ⁊ concubinam hoc est an¬
glicam. ⁊ humanam naturam. In¬
terea quidam princeps tyranni¬
dem arripuit: ⁊ similis altissimo
consensit: imperatorem deserens
tyranno adhesit. A quo polluta
adulterio. priuata est regni solio
⁊cum eodem tẏranno eterno dãp̾¬
nata exilio. Cui mox concubina
est indignitate prelata: regniq co¬
rone attitulata. Que corona tunc
ideo est dilata: quia non dum erat
perfecte ornata. Summus autem
ornatus humane nature est: obe¬
dientia diuini maudati. Regis gͦ fi¬
lius electam ad regni coronam in
parad iso quasi incubiculo ornan¬
bͥam locauit: materiam ornatus
preceptum dedit. mandans. ut se
obedientia ornaret: spondens qd̾
ornatam. in aulam ⁊ consortium
regni reciꝑet. Hoc emula eius ui¬
deus. ⁊ inuidens: tacta dolore cor¬
dis intrinsecus. inferiorem sibi dig¬

Expanded text:
fecit et saecula . » Qui ut filios posset habere regfecit et saecula . » Qui ut filios posset habere regni cohaeredes, desponsavit ei Pater reginam et concubinam, id est angelicam et humanam naturam. Interea quidam princeps tyrannidem arripuit, et similis Altissimo consensit, imperatorem deserens, tyranno adhaesit, a quo polluta adulterio privata est regni solio, et cum eodem tyranno aeterno damnata exsilio. Cui mox concubina est in dignitate praelata, regnique coronae attitulata. Quae corona tunc ideo est dilata, quia nondum erat ornata. Summus autem ornatus humanae naturae est obedientia divini mandati. Regis ergo filius electam ad regni coronam in paradiso, quasi in cubiculo, ornandam collocavit, materiam ornatus praeceptum dedit, mandans ut se obedientia ornaret, spondens quod ornatam in aulam et consortium regni reciperet. Hoc aemula ejus videns et invidens, tacta dolore cordis intrinsecus inferiorem sibi in dig
Abbreviated transcription (Latin):
uuangelium xͥ ꝑ mundum pre¬
dicauerunt: unde scribitur. ascen¬
dens super equos tuos. ⁊ quadri¬
ge tue saluatio. Suꝑ hanc quadri¬
gam sunamitis sponso adducetur:
qñ synagoga per euuangelium in
consortium xp̃i recipietur.
andragora uero hec est puel¬
la sine capite: uenit abaquilo¬
ne.Mandragora uero hec est herba
formam hominis habens: s capi¬
te carens: ⁊ multitudo infidelium
cui mandragore est caput ampu¬
tatum. dum antixp̃c ocesditur. ⁊ qͥ
caput omnium malorum scribit᷑
que tunc ad uerum caput xp̃m¬
recurrit de aquilone.i. de infide¬
litate: ⁊ subditur ei in scĩtate. Hec
de agro colligitur: quia de toto
mundo hec turba ad fioem con-¬
gregatur. In manib apportabit᷑:
associabitur. In his .iiii. spetieb:
mat̾ia huius libri uersatur. Seri¬
es autem totius contextionis libri
mperator suꝑne rei publice. uo¬
lens heredem habere: genuit sibi
filiũcoequalem. Hunc constituit
heredem uniuersorum: ꝑ quem

Expanded text:
dum praedicaverunt. Unde scribitur: « Ascendes super equos tuos, et quadrigae tuae salvatio . » Super hanc quadrigam Sunamitis sponso adducitur, quando Synagoga per Evangelium in Christi consortium recipitur. Mandragora vero, hoc est puella sine capite, venit ab aquilone. Mandragora est herba formam hominis habens, sed capite carens. Et multitudo infidelium cui mandragorae caput est amputatum, dum Antichristus occiditur, qui caput omnium malorum scribitur: quae tunc ad verum caput recurrit ab aquilone, id est de infidelitate, et subditur ei in sanctitate. Haec de agro colligitur, quia de toto mundo haec turba congregatur. In manibus apportabitur, associabitur. In his quatuor speciebus materia hujus libri versatur. Series autem totius contextionis libri mperator supernae reipublicae volens habere haeredem, genuit sibi Filium coaequalem; hunc « constituit haeredem universorum, per quem
Abbreviated transcription (Latin):
r namitis aut̃ de occsoente ue¬
Init: in quadriga aminadab.
Sunã est ciuitas: de qua illa suna¬
nutis fuit: cuiꝰ filiũ heliseus a mor¬
te resuscitauit: qui priꝰ seruũ cum
baculo misit. s mortuũ suscitare ñ
potuit. Uenit heliseus. ⁊ assimilatꝰ
est mortuo: ⁊ surrexit continuo.
Hic mortuus: significat humanũ
genus. Seruus qui baculũ suꝑ mor¬
tuum posuit. moyses fuit: qͥ legis
bat ulum suꝑ mortuos posuit in
peccatis: qui eos magis opp̃ssit. et¬
ñ resuscitauit. helyseus. qd dr̃
dĩ mei salus: est xp̃c nobis adoda¬
tus salus. h ic in similitudine ho¬
minis mortalis factus: mortuum
suscitauit humanũ genus. Porro
ga ad huc in ꝑfidia a diabło cap¬
tiuata. Hec aboccidente sponso ad¬
ducetur: quia in fine mundi. ad
ga amĩnadab. Aminadab erat sa¬
cerdos: in cuiꝰ quadͥga. archa in
ierusalem ẽ reducta: olim ab al¬
lophilis capta. Archa de uidea ad
gentes uenit: quando xp̃c de sy¬
nagoga ad eccl̃am se contulit. Ar-¬

Expanded text:
namitis autem de occidente venit in quadriga Aminadab. Suna enim est civitas de qua illa Sunamitis fuit, cujus filium Elisaeus a morte suscitavit, quia prius servum cum baculo misit, sed mortuum suscitare non potuit. Venit Elisaeus et assimilatus est mortuo, et surrexit continuo. Hic mortuus significat genus humanum. Servus qui baculum super mortuum posuit, Moyses fuit, qui legis baculum super mortuos in peccatis posuit, quae eos magis oppressit, non resuscitavit. Elisaeus, qui dicitur « Dei mei salus » est Christus, nobis a Deo datus salus, hic in similitudine hominum mortalis factus, mortuum suscitavit humanum genus. Porro ga adhuc in perfidia a diabolo captivata. Haec ab occidente sponso adducitur, quia in fine mundi ad iga Aminadab. Aminadab erat sacerdos in cujus quadriga arca in Jerusalem est reducta, olim ab allophylis capta. Arca de Judaea ad gentes venit, quando Christus de Synagoga ad Ecclesiam se contulit. Ar
Abbreviated transcription (Latin):
ctis in die iuditii. quando a
iudice iuste iudicandi sunt:
Multi enim sunt qui ñ solũ
omnia ut ꝑfecti non relique¬
runt. sed nec peccata sua ele¬
mosinis pauperum redeme¬
runt. ⁊ ideo dampnandi erẽ:
Respondit uox angłica. Si
est constructa ꝑ opifices ut
murus de uiuis lapidibus.
edificemus exhortando suꝑ
eam bona oꝑa. ut sint eis in
die iudicii ꝓpugnacula in di¬
lectione ut argentum splendi¬
da. quando sinistris dicetur:
Discedite a me oꝑarii iniqui¬
tatis nescio uos. Et si est pre-¬
dicando aꝑta ut ostium. ut
sit fidelibus introitus ꝑ eã
ad uitam. compingamus eã
tabulis cedrinis. idest admo

Expanded text:
ctis in die judicii, quando a ctis in die judicii, quando a judice juste judicandi sunt? Multi non sunt, qui non solum omnia ut perfecti reliquerunt, sed nec peccata sua eleemosynis pauperum redemerunt, et ideo damnati erunt. Respondet vox angelica: Si est constructa per opifices ut murus de vivis lapidibus, aedificemus exhortando super eam bona opera, ut sint eis in die judicii propugnacula ut argentum splendida, quando sinistris dicetur: Discedite operarii iniquitatis, nescio vos , et si est praedicando aperta, ut ostium, ut sit fidelibus introitus per eam ad vitam, compingamus eam tabulis cedrinis, id est admo
Abbreviated transcription (Latin):
munerẽ om̃s ꝓ me in ea laborã¬
uiuentes. Et tu o anima que qͣli
pacẽ reppisti coram me q̃n de
scło conu̾sa es ad me adhuc ple¬
nam pacẽ habebis. quando me
et̾nam pacẽ uidebis. quia mil¬
le erunt tui pacifici. idest omnes
ꝑfecti pacificabunt me tibi. & du¬
centi pacifici erunt his qui custo¬
diunt fructus eius uinee. id est õs
ꝑfecti in actiua & contẽplatiua pa¬
cificabunt hos apud me qui sp̃i¬
talis uite instituta custodiunt:
Sicut enim mille ita centum ꝑfe¬
ctionẽ ce plenitudinẽ p̃mii signi¬
ticat. ⁊ ducenti quantum duo me¬
liaz Iuxta anagogen est hec
uox eccłie. iam in çelo reg¬
nantis : ad angłicam durbã
de eccłia ꝑegrinande conque¬
rentis. Soror nr̃a paruula ẽ.¬
adhuc ꝑegrinans nr̃a cohe¬
res futura. adhuc in numero
electoꝵ imꝑfecta ẽ. & ubera ñ
ht̃. idest plures doctores. qͥ
eam ad ꝑfectionem instruant:
Quid faciemus sorori nr̃e in
die quando alloquenda est:
Hoc est quid fiet de imꝑfe-¬

Expanded text:
m omnes in ea laboranviventes. Et, o tu anima, quae pacem reperisti coram me, quando de saeculo conversa es ad me; adhuc plenam pacem habebis, quando me in aeterna pace videbis: quia mille erunt tui pacifici, id est omnes perfecti pacificabunt me tibi, et ducenti pacifici erunt his qui custodiunt fructus ejus vineae, id est omnes perfecti in activa vita et contemplativa pacificabunt hos apud me, qui spiritualis vitae instituta custodiunt. Sicut enim mille, ita centum perfectionem vel plenitudinem praemii significat; et ducenti quantum duo mlia. Juxta anagogen est haec vox Ecclesiae jam in coelo regnantis, ad angelicam turbam de Ecclesia peregrinante conquerentis. Soror nostra parvula adhuc peregrinans nostra cohaeres futura adhuc in numero electorum imperfecta est, et ubera non habet, id est plures doctores qui eam ad perfectionem instruant. Quid faciemus sorori nostrae in die quando alloquenda est, hoc est, quid fiet de imperfe
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃italis uitȩ requiem intrate. qr
ego prius uobis similis. in pecta¬
tis labilis. facta sum ut murus
in sp̃italibus stabilis. ⁊ ubera
mea. idest doctrina uite meȩ. ut
turris in expugnabilis. Ex quo
facta sum coram eo quasi pacẽ
repperiens. id est ex quo me de tu¬
multu scłi. ad quietẽ contuli cla
ustralem Quasi enim in fremitu
belloꝵ desudat. qui int̃ adũsa
mundi. ⁊ carnis illecebras labo¬
rat. Sed quasi pacẽ coram deo
reꝑit. dum in sp̃itali uita requi¬
escit. quam pacẽ plenam habe¬
bit. quando nullam pugnam int
carnẽ ⁊sp̃m sentiens. in et̃na pa¬
ce gaudebit. Quod aut̃ subdit᷑.
uinea fuit pacifico. intelligitur
queq iustorum congregatio. in
qua palmites sunt uiri sp̃itales.
uinum uͦ suauis doctrina. & hec
ht̃ populos. scilicet ad religionẽ¬
multos conũlos. Hanc teadlidit
uerus pacificus. xp̃c custodib
ad excolendam. scilicet sp̃ita libꝰ
cto ad erudiendam. ꝓfructu eiꝰ

Expanded text:
spiritualis vitae requiem intrate, quia spiritualis vitae requiem intrate, quia ego prius vobis similis in peccatis labilis, facta sum ut murus, in spiritualibus stabilis, et ubera mea, id est doctrina vitae meae ut turris inexpugnabilis. Ex quo facta sum coram eo quasi pacem reperiens, id est ex quo me de tumultu saeculi ad quietem claustralem contuli; quasi enim in fremitu bellorum desudat, qui inter adversa mundi et carnis illecebras laborat; sed quasi pacem coram Deo reperit, dum in spirituali vita requiescit, quam pacem plenam habebit, quando nullam pugnam inter carnem et spiritum sentiens, in aeterna pace gaudebit. Quod autem subditur: vinea fuit pacifica, intelligitur quaevis justorum congregatio, in qua palmites sunt viri spirituales: vinum vero suavis doctrina: et haec habet populos, scilicet multos ad religionem conversos. Hanc tradidit verus pacificus Christus custodibus ad colendam, scilicet praelatis spcto ad erudiendam. Pro fructu ejus
Abbreviated transcription (Latin):
fluctibus immersos. Anima par-¬
uula est antequam crescat ꝑ in¬
crementa uirtutum.⁊ ideo ub̃a
p̃dicationis non h̃t. que infirmis
auditoribus p̃beat. Adulta aut
st̾ium in filioꝵ conceptione fecun¬
datur. quos exhortando partu¬
rit. conuertendo parit. Resp̃o¬
dit uox sp̃u consilii plenorum
Si illa anima murus murus ẽ.
idest siuelit ẽẽ stabilis in con¬
gregatione. edificemtis suꝑ eã
ꝓpugnacula argentea. hoc est
instruamus eam sententiis elo¬
quentia lucidis. quibus se a
dẽptationibus muniat. ⁊ alios
se a uitiis abstinere doceat. Et
si ostium. aliis ũbo & exemplo
ad conũsionem. compingamus
illud tabulis cedrinis. id est
ornemus illud multis patrum
exemplis. ut multis pateat in¬
troitus ꝑ illud ad uitam. Aĩa
doctrinis p̃ladorum. ut lapidib
opificum edificata. & exemplis
patrum ornata. clamat scłaribͦ
uos qui in scłi negotus laboratis.
meo exemplo quasi ꝑ ostium ad

Expanded text:
fluctibus saeculi immersos. Anima parvfluctibus saeculi immersos. Anima parvula est, antequam crescat per incrementa virtutum, et ideo ubera praedicationis non habet, quae infirmis auditoribus praebet. Adulta autesterium in filiorum conceptione fetatur quos exhortando parturit, convertendo parit. Respondet vox spiritu consimili plenorum: Si illa anima murus est, id est si velit esse stabiliter in congregatione, aedificemus super eam propugnacula argentea, hoc est, instruamus eam sententiis eloquentia lucidis, quibus se a tentationibus muniat, et alios se a vitiis abstinere doceat. Et si est ostium, aliis verbo et exemplo ad conversionem, compingamus illud tabulis cedrinis, id est ornemus illud multis Patrum exemplis, ut multis pateat introitus per illud ad vitam. Anima, doctrinis praelatorum ut lapidibus opificum aedificata et exemplis Patrum ornata, clamat saecularibus: Vos, qui in saeculi negotiis laboratis, meo exemplo, quasi per ostium ad
Abbreviated transcription (Latin):
fieri. ⁊ ducenti pacifici .i. omnes
ꝑfecti uet̃is ⁊ noue legis rogant
pacẽ his qui custodiunt fructꝰ
eius. Cum p̃miserit mille dui
pacifici. queritur quare subiũ¬
Xerit fructus eius. ⁊ non fructꝰ
duos. Quia nimirum uerba di¬
rigit ad eos. qui extra uineã
sunt. ut festinent ꝑ fidẽ eam
ingredi. ⁊ ꝑ dilectionẽ in ea oꝑ¬
ari. ut ꝓ tali fructu mereantur
remunerari Tropologice intel¬
ligitur hoc totum de fideli aĩa.
de scł̃o ad sp̃italem uitam con¬
uersa. de qua hic dic̃ uex p̃la¬
dorum. Soror nr̃a paruula ẽ &
ubera non habet. Quid faciemus
sorori nr̃e in die quando alloq̃n¬
da est: Quasi dicat. Anima fr̃is
nr̃i nuꝑ conũsi. que nr̃a soror est
in ꝓfessione. paruula .i. rudis. &
ctrinam regule fufficient̃ ñ ht̃:
Quid ergo fiet de ea in die tẽpta¬
dionis. q̃n a pristinis uitus. uł
a demonibus tẽptanda est: Dia¬
bolus enim multo acrius tẽptat
ad religionẽ conũsos. quam scli¬

Expanded text:
fieri, et ducenti pacifici, id est omnes fieri, et ducenti pacifici, id est omnes perfecti veteris et novae legis, rogant pacem his qui custodiunt fructus ejus. Cum praemiserit mille tui pacifici, quaeritur quare subintulerit fructus ejus, et non fructus tuos. Quia nimirum verba dirigit ad eos qui extra vineam sunt ut festinent per fidem eam ingredi, et per dilectionem in ea operari, ut pro tali fructu mereantur remunerari. Tropologice intelligitur hoc totum de fideli anima, de saeculo ad specialem vitam conversa, de qua dicit vox praelatorum. Soror nostra parvula est et ubera non habet. Quid faciemus sorori nostrae in die quando alloquenda est? Quasi dicat, anima fratris nostri nuper conversi, quae nostra soror est, in professione parvula, id est rudis et doctrinam reginae sufficienter non habet. Quid ergo fiet de ea, in die tentationis, quando a pristinis vitiis, id est a daemonibus tentanda est? Diabolus enim multo acrius tentat ad religionem conversos, quam
Abbreviated transcription (Latin):
in ea uinea que h̃t populos. id ẽ
in catholica eccłia quȩ continet
om̃s ppłos. Quam tradet custo¬
dibus. idest fidi doctoribus. sub
quorum custodia ꝓferet p̃ciosũ
fructum. scilicet głosum sangui¬
nẽ mrũm. ꝓ quo fructu uir affeit
mille argendeos. uidelicet xp̃c¬
uir ex ea factus. dabit ei ꝓ labo¬
re et̃ne uite p̃mium. quod nota¬
dur ꝑ millenarium. Uñ subiun¬
gitur. Uinea mea coram me est.
iudelicet synagoga prius ꝓpt̃
ꝑfidiam non mea. s a regno cdi
aliena. nunc ꝓpt̃ fidẽ meã. co¬
ram me est. bona oꝑando ⁊ alioᷤᷤ
doceñdo. ut munerẽ ĩ ea laboranteᷤ ⁊ eã
custodientes. & puniam eam ua¬
stantes. Nunc conuertit se ad
uineam dicens. Mille dui paci¬
fici. ⁊ ducenti his qui custodiũt
fructus eius. Quasi dicat. O sy¬
nagoga ad me conũsa ne timeas.
iam enim coram me reꝑisti pacẽ.
quia mille erunt dui pacifici .i.
omnes ꝑfecti rogant xp̃i pacẽ

Expanded text:
in ea vinea quae habet populos, id est in ea vinea quae habet populos, id est in catholica Ecclesia, quae continet omnes populos. Quam tradet custodibus, videlicet fidei doctoribus, sub quorum custodia proferet pretiosum fructum, scilicet gloriosum sanguinem martyrum. Pro quo fructu vir affert mille argenteos, scilicet Christus ex ea vir factus, dabit ei pro labore aeternae vitae praemium, quod notatur per millenarium. Unde subjungitur: Vinea mea coram me est. Videlicet Synagoga, prius propter perfidiam non mea, sed a regno Dei aliena, nunc propter fidem mea, coram me est, bona operando, et alios docendo, ut remunerem in ea laborantes, et eam custodientes, et puniam eam vastantes. Nunc convertit se ad vineam, dicens: Mille tui pacifici, et ducenti his qui custodiunt fructus ejus. Quasi dicat, o Synagoga ad me conversa, ne timeas; jam enim coram me reperisti pacem, quia mille erunt tui pacifici, id est omnes perfecti rogant Christi pacem
Abbreviated transcription (Latin):
que habet populos. & tradidit
eam custodibus. uir affert ꝓ fru¬
ctu eius mille argenteos. Scili¬
cet iudea fuit sub salomone in
maxima pace. & habuit multos
populos sub tributo. que ut fer¬
tilis unea de egypto translata.
& in t̾ra repromissionis plantata.
nobis ꝓpagines scilicet ꝓpħas ꝓ¬
tulit. de quib potus scripturarũ.¬
hanc tradidit rex custodibus cu¬
stodiendam. quando eam distri¬
buit principibus regendam. Pro
cuius fructu uir mille argenteos
attulit. quando pthomeus rex
egipti in scripturis studiosus. co¬
piosam pecuniam pontifici uide¬
orum transmisit. eo quod scrip
terp̃tes misit. Hec uinea postmo¬
dum in amaritudinẽ conũsa. ñ
uuas s labruscas attulit. qͣndo
tes. a se expulit. Ideo uindemi a¬
bant eam. omnes qui p̃tergressi st̃
uiam. quando romani & omnes
gentes in cirtuitu uastabant eã:
hec uinea tc̃um p̃dicatione helyȩ
& enoch exculta. erit uero pacifico
scilicet xp̃o uinea. in ea pace. uł

Expanded text:
quae habet populos: tradidit quae habet populos: tradidit eam custodibus. Vir affert pro fructu ejus mille argenteos. Scilicet Judaea fuit sub Salomone in maxima pace, et habuit multos populos sub tributo, quae ut fertilis vinea de Aegypto translata, et in terram repromissionis plantata, nobis propagines, scilicet prophetas protulit, de quibus potus ScripturarHanc tradidit rex custodibus custodiendam, quando eam distribuit principibus regendam; pro cujus fructu vir mille argenteos attulit, quando Ptolomaeus, rex Aegypti in Scripturis studiosus, copiosam pecuniam pontifici Judaeorum transmisit, eo quod sibi terpretes misit. Haec vinea postmodum in amaritudinem conversa non uvas, sed labruscas attulit, quando tes, a se expulit. Ideo vindemiabant eam omnes qui praetergressi sunt vias, quando Romani, et omnes gentes in circuitu vastabant eam. Haec vinea iterum praedicatione Eliae et Enoch exculta, erit vero pacifico scilicet Christo vinea in ea pace, vel
Abbreviated transcription (Latin):
mus ei multa exempla antiquoꝵ
scõrum. quibus sufficient̃ intro¬
ducendos ad fidem instruat:
Synagoga igitur scriptis edifi¬
cata. exemplis iustorum compa¬
cta. exclamat letabunda. Ego
murus. idest firma in fide. & fortis
in passione. & ubera mea sicut tur¬
ris. idest doctores mei sunt alti in
uirtutibus. & hostibus t̃ribiles. uł
doctrina mea est in expugnabił.
ex quo facta sum coram co quasi
pacẽ reꝑiens. idest ex quo dẽpore
fidem xp̃i recepi. & eius gr̃am ꝓme¬
rui. Iudea pacẽ cum xp̃o & homi¬
nibus non habuit. postquam infe¬
lix clamauit. Sanguis cuis suꝑ
nos ⁊ suꝑ filios nr̃os. ꝑ dotum
requirit. Sed postquam ad xp̃m
conũsa fuerit. pacẽ cum omnib
gentibus habebit. Quasi ergo co¬
ram eo pacẽ repꝑit. cum eccłiȩ cõ¬
munionẽ ꝓmeruerit. quam dunc
plenam habebit. quando angłis
assotiata. cum principe pacis ga¬
udebit. De qua synagoga subdi¬
tur. U inea fuit pacifico in ea

Expanded text:
mus ei multa exempla antiquorum mus ei multa exempla antiquorum sanctorum, quibus sufficienter introducendos ad fidem instruat. Synagoga igitur, Scripturis aedificata, exemplis justorum compacta, exclamat laetabunda: Ego murus, id est firma in fide et fortis in passione; Et ubera mea sicut turris, id est doctores mei sunt alti in virtutibus et hostibus terribiles. Vel doctrina mea est inexpugnabilis. Ex quo facta sum coram eo queriens, id est ex quo tempore fidem Christi recepi, et ejus gratiam promerui. Judaea pacem cum Christo et hominibus non habuit, postquam infelix clamabat: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Per totum u ejus requirit. Sed postquam ad Christum conversa fuerit pacem cum omnibus gentibus habebit. Quasi coram eo pacem reperit, cum Ecclesiae communionem promeruit, quam tunc plenam habebit, quando angelis associata cum principe pacis gaudebit. De qua Synagoga subditur: Vinea fuit pacifico in ea,