comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dert̾ manꝰ meas et pedes. dinumerauert̾ omĩa ossa
mea: et suꝑ uestimentũ meũ misert̾ sortẽ. Omnia
qͣsi iã facta cõmemorant᷑: quȩ utiq adhuc uentura
cernebant᷑. Sed qͣntũ potest nr̃a diligentia: quantũ
autẽ potest tanta occupatio: Aut qͣndo sic uacat.
ut possimꝰ ꝓcerco dicere. ita. ẽ: Añi adũcimꝰ sepe ꝓ-¬
pħas p̃terito tẽpore ũboꝵ dicere quȩ futura st̃. fi̾gu¬
ra autẽ futuri dicere p̾terita: ñ facile occurrit le¬
genti. Non audeo dicere ñ. ẽ. sed certe studiosis earũ
litterarũ indixerĩ qͥd querant. Sunuenerint et ad
nos attulerint: gratulabim᷑ ad olescentiũ studus
ociosoꝵ occupati senes. et ex eoꝵ ministerio et nos
aliqͥd discimꝰ. Hon enĩ dedignam᷑. qͣndo xp̃s de
om̃ibꝰ docet. hoc gͦ dic̃. Suꝑ monces stabunt aquȩ¬

Expanded text:
derunt manus meas et pderunt manus meas et pmea; super vestimentum meum miserunt sortem» . Omnia quasi jam facta commemorantur, quae utique adhuc ventura cernebantur. Sed quantum potest nostra diligentia? quantum autem potest tanta occupatio? aut quando sic vacat, ut possimus pro certo dicere: Ita est? Animadvertimus saepe Prophetas praeterito tempore verborum dicere quae futura sunt; figura autem futuri dicere praeterita, non facile occurrit legenti. Non audeo dicere, Non est; sed certe studiosis earum Litterarum indixerim quid quaerant. Si invenerint, et ad nos attulerint, gratulabimur adolescentium studiis otiosorum occupati senes, et ex eorum ministerio et nos aliquid discemus. Non enim dedignamur; quando Christus de omnibus docet. Hoc ergo dicit: «Super montes stabunt aqu
Abbreviated transcription (Latin):
diluunio ita ereuit hȩc uestis t̾rȩ: ut om̃ia om̃ino coo¬
ꝑiret. et transcenderet altissimos montes: sic̃ scrip-¬
tura cestat᷑. cubitis ferme qͥndecĩ. fortasse ipsũ tẽpꝰ
significauit iste psalmꝰ: cũ diceret. abissꝰ si c̃ uestim̃
tũ amict᷑ ipsiꝰ. Suꝑ montes stabunt aquȩ. Id est
uestimentũ trȩ qdđ . ẽ. abissus ita creuit: ut eciã suꝑ
montes aquȩ starent. Legimꝰ hoc ut dixi. factũ indi-¬
luuio: inde loquebat᷑ ꝓpħa. Harrabat nob̃ p̃terita.
an p̃nunciabat futura: Sed si narraret p̃t̾ita. ñ nob̾
diceret suꝑ montes stabunt aquȩ. sed suꝑ montes
stecert̾ aquȩ. Prec̾itũ enĩ tẽpꝰ ꝓfuturo solere poni in
scripturis. ita p̃uidente spũ quȩ uentura st̃. quasi
iã factasint: solemꝰ legere: Inde. ẽ. qđ illud in illo
psalmo nouimꝰ om̃s: ubi tanꝗͣ euangeliũ recitat᷑. fõ-¬

Expanded text:
diluvio ita crevit haec vestis terrae, ut omnia omnino coodiluvio ita crevit haec vestis terrae, ut omnia omnino cooperiret, et transcenderet altissimos montes, sicut Scriptura testatur, cubitis ferme quindecim . Fortasse ipsum tempus significavit itus ipsius.» 7. «Super montes stabunt aquae:» id est vestimentum terrae, quod est abyssus, ita crevit, ut etiam super montes aquae starent. Legimus hoc, ut dixi, factum in diluvio. Inde loquebatur Propheta? narrabat nobis praeterita, an praenuntiabat futura? Sed si narraret praeterita, non nobis diceret, «Super montes stabunt aquae;» sed, Super montes steterunt aquae. Praeteritum enim tempus pro futuro solere poni in Scripturis, ita praevidente Spiritu quae ventura sunt, quasi jam facta sint, solemus legere. Inde est quod illud in alio psalmo novimus omnes, ubi tanquam Evangelium recitatur: «Fo
Abbreviated transcription (Latin):
fundere: Unde cepit hoc: qͥd erat pͥmo. qr firma¬
uit t̾rã suꝑ firmamentũ eiꝰ : Non inclinabitur
in scł̃m scł̃i. Abissus sic̃ uestimentũ amictꝰ ipsiꝰ.
Cuniꝰ : Nũqͥd forte dei : Sed iã de amictu eiꝰ dixerat.
Curcũ amictꝰ luce sic̃ uestinento. Audio dm̃ luce ue¬
stitũ. et lux ipsa si uolumꝰ nos sumꝰ. Qͥd. ẽ. si uolumꝰ :
Si iã tenebrȩ ñ sumꝰ. Eigosi ds̃ luce uestitꝰ ẽ. cuiꝰ rur¬
sũ uestimentũ abissus: Abissus emĩ dr̃ immensa aqͦrũ
copia. Om̃is aqua. om̃is humida natura. atq substan-¬
tia circũqͦq diffusa ꝑ maria et flumina. et antra oc¬
culta: semel uno nomine abissus uocat᷑. E igo t̾rã intel¬
ligimꝰ de qͣ dix̃. firmauit t̾rã suꝑ firmamentũ eiꝰ. non¬
inclinabit᷑ in scłm scłi. De illa dictũ credo. abissꝰ sic̃
uestimentũ amictꝰ ipsiꝰ. Terrȩ enĩ qͦsi uestimentũ ẽ.
aqua: circũdans et contegens eã. Sed aliqͦndo in

Expanded text:
fundere? unde coepit hoc? quid erat primo? «Quia fundavit terram super firmamentum ejus, non inclinabitur in saeculum saeculi. Abyssus sicut vestimentum amictus ipsius.» Cujus? numquid forte Dei? Sed jam de amictu ejus dixerat, «Circumamictus lucem, velut vestimentum.» Audio Deum luce vestitum, et lux ipsa si volumus, nos sumus. Quid est, si volumus? Si jam tenebrae non sumus. Ergo si Deus luce vestitus est, cujus rursum vestimentum est abyssus? Abyssus enim dicitur immensa aquarum copia: omnis aqua, omnis humida natura, atque substantia circumquaque diffusa per maria, et flumina, et antra occulta, simul uno nomine abyssus vocatur. Ergo terram intelligimus, de qua dixit, «Fundavit terram suctum credo, «Abyssus sicut vestimentum amictus ipsius.» Terrae enim quasi vestimentum est aqua, circumdans eam et contegens eam. Sed aliquando in
Abbreviated transcription (Latin):
dei: qr cor regũ in manu dñi. deflex̃ qđ uoluit. Iussit
ꝑ eos pacẽ dari xp̃ianis. Emieuit et eminuit aucto¬
ritas apłica. Nũqͥd & qndo sup̾erant aquȩ. montiũ
defecerat magnitudo : Sed tamen fr̃s mei ut om̃s
uiderent eminentiã montiũ. ꝑ qͦs montes salus esset
generi humano: qr leuaui oculos meos in montes unde
ueniet auxiliũ mͥ: ab increpatione dei fugert̾ aquę.

Expanded text:
Dei: quia cor regum in manu Dei; deflexit quo voluit , jussit Dei: quia cor regum in manu Dei; deflexit quo voluit , jussit per eos pacem dari Christianis; emicuit et eminuit auctoritas apostolica. Numquid et quando supra erant aquae, montium defecerat magnitudo? Sed tamen, fratres mei, ut omnes viderent eminentiam montium, per quos montes salus esset generi humano, quia, «Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi» ; ab increpatione Dei fuge
Abbreviated transcription (Latin):
bat intelligi. fuit enĩ cẽpꝰ aliqͣndo. qͦ c̾rã dei ȩccłiam
dei cooꝑuer̃ aquȩ ꝑsequentiũ: et ita cooꝑuer̃. ut
ñ apparerent nec ipsi magni qͥ st̾ montes. Endo eñi
ubiq fugiebant. qͦmͦ ñ minꝰ apparebant: Et fortasse
faciunt: ꝓcellosȩ. infructuose. Non em̃ ꝗͣcũq t̾rã coo¬
ꝑuerit aqua marina. fecundabit eã potiꝰꝗͣ ad steri¬
licatẽ ꝑducet. Erant enĩ et montes subaquis: qr suꝑ
montes stabant aquȩ. Populi resistentes suꝑauert̾ aucto¬
ritatẽ omniũ ubiq fortit᷑ euiangelitantiũ uerbũ dei
Cooꝑuer̃ illos aquȩ. Et suꝑ illos stabant aquȩ. et di-¬
cebant. Preme. preme. et p̃mebant: extingue. ñ ap-¬
pareant. Dicebant ista: et p̃ualebant suꝑ martires.
patione dei fugert aquȩ: hoc ẽ. apressura montiũ re-¬
cessert̾. Iã montes ipsi extant: PETAOS & PAULUS. qͦmͦ
eminent : Qͥ antea a ꝑsecutoribꝰ premebant᷑: nc̃ ab
imꝑatoribꝰ uenerant᷑. fuger enĩ aquȩ ab increpatione

Expanded text:
nim tempus aliquando, quo terram Dei, Ecclesiam Dei cooperuerant aquae persequentium; et ita cooperuerant, ut non apparerent nec ipsi magni, qui sunt montes. Quando enim ubique fugiebant, quomodo non minus apparebant? Et fortasse faciunt, procellosae, infructuosae. Non enim quamcumque terram cooperuerit aqua marina, fecundabit eam potiusquam ad sterilitatem perducet. Erant enim et montes sub aquis; quia super montes stabant aquae: populi resistentes superaverant auctoritatem omnium ubique fortiter evangelizantium verbum Dei, cooperuerant eos aquae, et super illos stabant aquae, dicebant, Preme, preme; et premebant: Exstingue, non appareant. Dicebant ista, et praevalebant super martyres, patione Dei fugerunt aquae: hoc est, a pressura montium recesserunt. Jam montes ipsi exstant Petrus et Paulus: quomodo eminent? Qui ante a persecutoribus premcrepatione
Abbreviated transcription (Latin):
occupent. Pauca enĩ nos dicere tẽporis cogit angu¬
stia qđ nouit et caritas ur̃a debere nos exeqͥis fide-¬
lis corporis sollenne obsequiũ. Ecce iã quȩ dicta
qđ ñ audiunt mͦ qđ audiert᷑ qͥ affueit̾: ut et ipsi
mini ut decoremini: ut induat uos cireũ amictꝰ
luce. Uelut uestimento circũ amictꝰ eccłia sua:
qr ipsa facta ẽ lux in illo quȩ priꝰ erat tenebiȩ in
se: dicente apło. fiustis aliqͣndo tenebre: nunc au¬
tẽ lux in dño. Extendens cęlũ sic̃ pellẽ. Uel
tã facile ꝗͣ tu pellẽ. si tanꝗͣ ad litterã acci pi

Expanded text:
occupent. Pauca enim nos dicere temporis cogit anguoccupent. Pauca enim nos dicere temporis cogit angustia, quod novit et Charitas vestra debere nos exsequiis fidelis corporis solemne obsequium. Ecce jam quae dicta quod non audiunt modo quod audierunt qui adfuerunt, ut et ipsi mini, ut decoremini, ut induat vos. «Circumamictus lucem sicut vestimentum.» Circumamictus Ecclesiam suam; quia ipsa facta est lux in illo, quae prius erat tenebrae in se, dicente Apostolo: «Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino» . «Extendens coelum sicut pellem:» vel tam f
Abbreviated transcription (Latin):
ritate. Debemꝰ autẽ hoc pͥmo dño deo
nr̃o: qͥ habitans in uob̾. exigit ista de
nobis. Deinde cdõno et patri p̃senti et iubenti et
oranti ꝓ me: deinde uiȩ beniuolentiȩ q extorque¬
tis etiã infirmis uiribꝰ nr̃is. Tamen qͣntũ dñs donat
qͥ et ipsas uires uob̃ orantibꝰ donare dignat᷑. qm̃
psalmi huiꝰ pͥmas partes die iã nuꝑ p̃cedente trac¬
tauimꝰ. etiã sequentia suscipienda st̃: et illo adiu¬
uante in cuiꝰ nomine cępimꝰ t̃minanda st̾. Cõmen-¬
daueramꝰ autẽ caritati ur̃e qͥ affustis. totũ istuor
psalmũ figuratis misteriis. ẽẽ. contextũ. Unde qđ
difficiliꝰ querit᷑. solet dulciꝰ inueniri. Nec putetis
ista uob̃ obscuritate subtracta. sed difficultate con-¬
dita: ad hoc qđ iã sepe diximꝰ. ut det᷑ petentibꝰ in¬
ueniat᷑ a querentibꝰ intiet᷑ a pulsantibꝰ. Sed opꝰẽ.
nob̾ aliqͣnto maiore et silentio ur̃o et patientia:
ut pauca quȩ dicturi sumꝰ ñ ꝑstrepitũ tẽpꝰ ampliꝰ

Expanded text:
ritate. Debemus autem hoc primo Domino Deo nostro, qui habitans et in vobis exigit ista de nobis: deinde domno et patri, praesenti et jubenti et oranti pro me; deinde vestrae violentiae qua extorquetis etiam infirmis viribus nostris. Tamen, quantum Dominus donat, qui et ipsas vires vobis orantibus donare dignetur, quoniam psalmi hujus primas partes die jam nuper praecedente tractavimus; etiam sequentia suscipienda sunt, et illo adjuvante, in cujus nomine coepimus, terminanda sunt. Commendaveramus autem Charitati vestrae, qui adfuistis, totum istum psalmum figuratis mysteriis esse contextum. Unde quod difficilius quaeritur, solet dulcius inveniri. Nec putetis ista vobis obscuritate subtracta, sed difficultate condita; ad hoc, quod saepe jam diximus, ut detur petentibus, inveniatur a quaerentibus, intretur a pulsantibus . Sed opus est nobis aliquanto majore et silentio vestro, et patientia vestra, ut pauca quae dicturi sumus, non per strepitum tempus amplius
Abbreviated transcription (Latin):
damento suffulta. qͥd meruit audire : Non inclina¬
id ẽ. firmauit ȩccłiam suꝑ fundamentũ xp̃m. Nu-¬
tabit ȩccłia. si nutauerit fundamentũ. Sed unde¬
ñ nutabit xp̃s: Quia anteꝗ̃ ueniret ad nos et car-¬
nẽ susciꝑet. omĩa ꝑ ipsũ factast̾. et sine ipso factũ
ẽ nichil. Qui omĩa continet maiestate: et nosbo

Expanded text:
damento suffulta, quid meruit audire? «Non inclinaid est, firmavit Ecclesiam super fundamentum Christum. Nutabit Ecclesia si nutaverit fundamentum: sed unde nutabit Christus, qui antequam veniret ad nos, et carnem susciperet, «omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil» ; qui omnia continet ma
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dicemꝰ: et in nomine dñi sermonẽ t̃minabimus.
Iuid ẽ. int̾ mediũ montiũ ꝑtransibunt aquȩ: Au-¬
diuimꝰ qui sint montes. magni predicatores. subli-¬
mes angeli dei. quãuis adhuc in carne mortali: ex-¬
celsi ñ sua uirtute. sed illiꝰ grã. Quantũ autẽ ad ipsos
attinet: conualles sunt. humilit̾ emittunt fontes.
lnt̃ mediũ montiũ inqͥt ꝑtransibunt aquȩ. Putemus
boc ita dictũ. int̾ mediũ apłoꝵ ꝑtransibunt p̃dica-¬

Expanded text:
et in nomine Dei sermonem terminabimus. Quid est, «Inter medium montium pertransibunt aquae?» Audivimus qui sint montes, magni praedicatores verbi, sublimes angeli Dei, quamvis adhuc in carne mortali: excelsi non sua virtute, sed illius gratia; quantum autem ad ipsos attinet, convalles sunt, humiliter emittunt fontes. Et «inter medium montium,» inquit, «pertransibunt aquae.» Putemus hoc ita dictum, Int
Abbreviated transcription (Latin):
quȩcũq desiciero. si post hȩx ñ restant nisi sola tor-¬
menta: Honne hoc tͥ diceres. ut desꝑatione ipsa
peior fieres: Potiꝰ gͦ te corrigit: qui indulgentiam
ꝓmictit. et dicit. Redite preuaricatores ad cor:
nolo mortẽ impii. qͣntũ ut reuertatur et uiuat.
hoc ꝓcul dubio portu ꝓposito. deponis uela iniqui¬
tatis. conuertis ꝓrã uelificans ad iustitiã. et speras
uitã. ñ negligens medicinã. Nec in hoc tͥ displiceat

Expanded text:
quaecumque desideria, si post haec non restant nisi sola torquaecumque desideria, si post haec non restant nisi sola tormenta? Nonne hoc tibi diceres, et desperatione ipsa pejor fieres? Potius ergo te corrigit qui indulgentiam promittit, et dicit: «Redite praevaricatores ad cor» . «Nolo mortem impii; quantum» «ut revertatur, et vivat» . Hoc procul dubio portu proposito, deponis vela iniquitatis, convertis proram, velificas ad justitiam, et sperans vitam, non negligis medicinam. Nec in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
trũ audeas in nocentiã ꝓfiteri. hic plane si se res-¬
pexerit: conturbabit᷑. Si se ñ palpauerit: confice¬
bit᷑. Et qͥd aget miser. si ñ erit portꝰ impunitatis :
Si sola fuit peccandi licentia. et nulla ẽ. peccatoꝵ
indulgentia. ubi eris: Quo ibis: Certe et ꝓ te factũ
ẽ ut pauꝑ iste cinerẽ sic̃ panẽ manducaret: et potũ
suũ cũ fletu misceret. Non te iã delectat tale conui¬
uiũ : Sed tamen inquit augent homines peccata
spe ueniȩ. Immo augerent peccata. desꝑatione ue-¬
niȩ. Honne attendis quã licentiosa crudelitate ui¬
uant gladiatores: Unde hoc. nisi iã tanquã ad
ferrũ et uictimã destinati. explere uolunt libidi¬
nẽ. antequã fundant sanguinẽ: Nonne et tu
hoc tͥ diceres: Iã peccator sũ: iã iniquus. iã damp-¬
nandus. nulla ueniȩ spes. ẽ: cur iã ñ faciã qͥcquid
libet. et si ñ licet: Cur ñ impleã quantũ possum

Expanded text:
trum audeas innocentiam profiteri. Hic plane si se restrum audeas innocentiam profiteri. Hic plane si se respexerit, conturbabitur; si se non palpaverit, confitebitur. Et quid agis miser, si non erit portus impunitatis? Si sola fuit peccandi licentia, et nulla peccatorum est indulgentia, ubi eris? quo ibis? Certe et pro te factum est, ut pauper iste cinerem sicut panem manducaret, et potum suum cum fletu misceret. Non te jam delectat tale convivium? Sed tamen, inquit, augent homines peccata spe veniae. Imo augerent peccata desperatione veniae. Nonne attendis quam licentiosa crudelitate vivant gladiatores? Unde hoc, nisi jam tanquam ad ferrum et victimam destinati, explere volunt libidinem, antequam fundant sanguinem? Nonne et tu hoc tibi diceres: Jam peccator sum, jam iniquus, jam damnandus, nulla veniae spes est; cur jam non faciam quidquid libet, etsi non licet? Cur non impleam, quantum possum,
Abbreviated transcription (Latin):
occideretis: et ꝑ suꝑbã dementiã falsa sanitate
mͥ inunici mei : Unde: Quia qͥ laudabant me.¬
adũsũ me iurabant
adũsũ me iurabant. Qm̃ cinerẽ sicut pa
manducaui: et potũ meũ cũ fletu miscebam.
Quia hȩc genera hominũ habere in suis m̃bris
sananda uoluit et lib̾anda: inde obꝓbrium ho-¬
dieq paganoꝵ. obꝓbriũ quale in nosẽ. Quid pu¬
tatis fr̃s: Qͥd eos putatis dicere nobis: Uos corrũ¬
pitis disciplinã: moresq generis humani ꝑuerci-¬
tis. Quid inueneris: Dic. Quã obrẽ: Qͥd fecimꝰ :
Dando inquit hominibꝰ pęnitentiȩ locũ: ꝓmit.¬
tendo impunitatẽ omniũ delictoꝵ. Ideo homines
bã. O qui insultas: inuito te ad istũ panẽ. Non enim
audes dicere te ñ. e̾ẽ peccatorẽ. Discute conscientiã
tuã. ascende tribunal mentis tuȩ. Noli tͥ parcere:
examina te. Loquatur tͥ medulla cordis: uide u¬

Expanded text:
occideretis, et per superbam dementiam falsa sanitate occideretis, et per superbam dementiam falsa sanitate  inimici mei?» unde «qui laudabant me,us me jurabadversus me jurabant? Quoniam cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam.» Quia haec genera hominum habere in suis membris sananda voluit et liberanda, inde opprobrium. Hodieque Paganorum opprobrium quale in nos est? quid putatis, fratres, quid eos putatis dicere nobis? Vos corrumpitis disciplinam, moresque generis humani pervertitis. Quid inveheris? dic quamobrem; quid fecimus? Dando, inquit, hominibus poenitentiae locum, promittendo impunitatem omnium delictorum: ideo homines m fletu miscebam.» O qui insultas, invito te ad istum panem. Non enim audes te dicere non esse peccatorem. Discute conscientiam tuam, ascende tribunal mentis tuae, noli tibi parcere, examina te, loquatur tibi medulla cordis; vide u
Abbreviated transcription (Latin):
in tecto: ibi int̾pellat ꝓ nobis. Caput enĩ nr̃m :
passer ẽ. Corpꝰ illiꝰ turtur. Etenĩ passer inuenit
sibi domũ. Quã domũ : Et in cęlo ẽ. et int̃pellat
ꝓ nobis. Et turtur nidũ sibi. Eccłia dei nidum
de lignis crucis ipsiꝰ: ubi ponat pullos suos. par-¬
uulos suos. Uigilaui: et factꝰ sũ sic̃ passer singula¬
ris in tecto. Iota die exꝓbrabant mͥ inimici mei :
et qui laudabant me adũsũ me uirabant. Ore
laudabant: corde insidias preparabant. Audi
laudẽ ipsoꝵ. Magister scimꝰ qr uiã dei in ueritate
doces: et ꝑsonã non accipis. Licet tributũ dare
cȩsari : Quẽ laudas: supplantas. Quare. nisi qr
qui laudabant me adu̾sũ me iurabant: Unde
tores. ut agendo pęnitentiã sunt in corpore meo:
Inde totũ obꝓbriũ: inde ꝑsecutio. Quare magi-¬
Non .ẽ. opꝰ sanis medicus: sed egrotantibꝰ. Utinam
uos egrotare nossetis: et medicũ quereretis. Non

Expanded text:
in tecto, ibi interpellat pro nobis . Caput enim nostrum in tecto, ibi interpellat pro nobis . Caput enim nostrum passer est, corpus illius turtur. «Etenim passer invenit sibi domum.» Quam domum? In coelo est, interpellat pro nobis. «Et turtur nidum sibi,» Ecclesia Dei nidum de lignis crucis ipsius; «ubi ponat pullos suos» , parvulos suos. «Vigilavi, et factus sum sicut passer singularis in tectet qui laudabant me, adversus me jurabant.» Ore laudabant, corde insidias praeparabant. Audi laudem ipsorum. «Magister, scimus quia viam Dei in veritate doces, et personam non accipis: licet tributum dare Caesari» ? Quem laudas, supplantas. Quare nisi quia «qui laudabant me, adversus me jurabant?» Undetores, ut agendo poenitentiam sint in corpore meo? Inde totum opprobrium, inde persecutio: «Quare magiNon est opus sanis medicus, sed aegrotantibus» . Utinam vos aegrotare nossetis, ut medicum quaereretis; non
Abbreviated transcription (Latin):
stantibꝰ. nũqͥd a lugentibꝰ: figo tanquã in no-¬
cte ignorantiȩ ipsoꝵ: et tanquã in parietinis
ruinis ipsoꝵ. Ecce niticorax: et in parietinis
amat. et in nocte. Nã nisi amaret. unde dice-¬
ret. pat̾ ignosce illis qr nesciunt qͥd faciunt :
Deinde natꝰ in solitudine: qr solus ita natus.
Passus in tenebris iudȩoꝵ: tanquã in nocte. In
preuaricatione : tanquã in ruinis. Qͥ d postea :¬
Uigilaui. Figo dormieras in parietinis: et di¬
xeras. Ego dormiui. Quid ẽ ego dormiui : Qͥa
uolui dormiui. Noctẽ amando dormiui: sed
ibi sequitur. et resurrexi. Ergo hic uigilauit.
Sed postea quã uigilauit. qͥd egit: Ascendit in
celũ. factus ẽ sicut passer uolando. id.ẽ. ascen¬
dendo. Singularis in tecto: id ẽ. in cęlo. Frgo
pellicanꝰ nascendo. niticorax moriendo: passer
resurgendo. Ibi in solitudine uelut solus. hic in
in ȩdificio. hic uͦ uigilans et uolans singularis

Expanded text:
stantibus? numquid a lugentibus? Ergo tanquam in nostantibus? numquid a lugentibus? Ergo tanquam in nocte ignorantiae ipsorum, et tanquam in parietinis ruinae ipsorum. Ecce nycticorax et in parietinis, amat et noctem. Nam nisi amaret, unde diceret, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» ? Deinde natus in solitudine, quia solus ita natus; passus in tenebris Judaeorum tanquam in nocte, in praevaricatione tanquam in ruinis: quid postea? «Vigilavi.» Ergo dormieras in parietinis, et dixeras: «Ego dormivi.» Quid est, «Ego dormivi?» Quia volui, dormivi; noctem amando dormivi: sed ibi sequitur, «Et exsurrexi» . Ergo hic, «Vigilavi.» Sed posteaquam vigilavit, quid egit? Ascendit in coelum, factus est «sicut passer» volando, id est ascendendo: «singularis in tecto,» id est in coelo. Ergo pelicanus nascendo, nycticorax moriendo, passer resurgendo: ibi in solitudine, velut solus; hic in tuerunt in aedificio; hic vero jam vigilans et volans singularis
Abbreviated transcription (Latin):
Mat̃ autẽ: ubi dicit. filioli mei quos iterũ par-¬
turio: donec xp̃s formetur in uobis. habet ergo
hec auis si uere ita ẽ: magnã similitudinẽ carnis
xp̃i. cuiꝰ sanguine uiuificatisumꝰ. Sed qͥuomͦ con-¬
gruat xp̃o. qđ illa occidat filios suos: An et il¬
li ñ congruit. ego occidã et ego uiuificabo. ego
ꝑcutiã et ego sanabo: Anuero saulus ꝑsecutor
moreret᷑: nisi de celo ꝑcuteretur : Aut predica¬
tor excitaret᷑. nisi illiꝰ sanguine iuiuficaritur:
Sed hoc uiderint qͥ scripser̃. Non in incerto. intel¬
lectũ nr̃m constituere nos debemꝰ. Hanc autem
potiꝰ in solitudine cognoscamꝰ: hoc enĩ inde psal¬
mꝰ uoluit ponere. pellicanos in solitudine.
Puto ego hic intelligi: xp̃m natũ de uirgine.
Solus enĩ sic ideo solitudo. in solitudine natͦ.
quia solus ita natꝰ. Post natiuitatẽ: uentũ est
ad passionẽ. A quibꝰ crucifigebat᷑: nũquid a

Expanded text:
mater autem ubi ait, «Filioli mei, quos iterum parmater autem ubi ait, «Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis» . Habet ergo haec avis, si vere ita est, magnam similitudinem carnis Christi, cujus sanguine vivificati sumus. Sed quomodo congruat Christo, quod ipsa occidit filios suos? An et illi non congruit: «Ego occidam, et ego vivificabo; ego percutiam, et ego sanabo» ? An vero Saulus persecutor moreretur, nisi de coelo percuteretur ; aut praedicator excitaretur, nisi illius sanguine vivificaretur? Sed hoc viderint qui scripserunt; non in incerto intellectum nostrum constituere nos debemus. Hanc avem potius in solitudine agnoscamus; hoc enim inde Psalmus voluit ponere, «Pelicanus in solitudine.» Puto ego hic intelligi Christum natum de virgine. Solus enim sic, ideo solitudo: in solitudine natus, quia solus ita natus. Post nativitatem ventum est ad passionem: a quibus crucifigebatur? numquid ab
Abbreviated transcription (Latin):
affirmantes temere. sed tamen ñ tacentes. qđ qͥ
scripser̃. et legi et dici uoluer̃: Uossic audite:
ut si uerũ.ẽ. congruat. si falsũ. ẽ. non teneatꝰ.
Dicunt᷑ hȩ aues tanqͣm colaphis rostroꝵ occi¬
dere filios suos: eosdẽq in nido occisos a se lu¬
gere ꝑtriduũ. Postremo dicunt matrẽ scipsã
grauit̃ uulnerare: et sanguinẽ suũ suꝑ filios
fundere. Quo illi suꝑfuso: reuiuiscunt. fõrtas¬
se hoc uerũ: fortasse falsũ sit. Iamen si uerũ ẽ:
quẽ admodũ illi congruat qui nos uiuificauit
sanguine suo. uidete. Congruit illi qđ matris ca-¬
ro iuuificat sanguine suo filios suos: Satis con-¬
gruit. Nã et ipse gallinã se dicit suꝑ pullos suos.¬
serł̃m ierłm. quotiens uolui congregare filiostu¬
os tanq̃m gallina pullos suos sub alas. et nolu¬
isti. habet enĩ pat̾nã auctoritatẽ: maternum
atis multos pedagogos in xp̃o: sed ñ multos pa-¬

Expanded text:
affirmantes temere, sed tamen non tacentes quod qui affirmantes temere, sed tamen non tacentes quod qui scripserunt, et legi et dici voluerunt. Vos sic audite, ut si verum est, congruat; si falsum est, non teneat. Dicuntur hae aves tanquam colaphis rostrorum occidere parvulos suos, eosdemque in nido occisos a se lugere per triduum: postremo dicunt matrem seipsam graviter vulnerare et sanguinem suum super filios fundere, quo illi superfusi reviviscunt. Fortasse hoc verum, fortasse falsum sit: tamen si verum est, quemadmodum illi congruat, qui nos vivificavit sanguine suo, videte. Congruit illi quod matris caro vivificat sanguine suo filios suos; satis congruit. Nam et ipse gallinam se dicit super pullos suoserusalem, quoties volui congregare filios tuos, tanquam gallina pullos suos sub alas suas, et noluisti» ? Habet enim paternam auctoritatem, maternum atis multos paedagogos in Christo, sed non multos pa
Abbreviated transcription (Latin):
derant tepide ambulantes. Clamat ad eos pas¬
ser. non in solitudine quia xp̃iani sunt: nec in
parietinis qr ñ cecider. sed tamen in tecto sunt
sub tecto potiꝰ qr sub carne sunt. Ille suꝑ carnẽ.
Clamat passer. precepta dei ñ tacet: nec fit car¬
nalis ut subiciatur tecto. Qui enĩ in tecto est:
et tria loca. Et unꝰ homo potest habere ꝑsonã
triũ auiũ: et tres homines possunt habere ꝑso.¬
nã triũ auiũ. Et tria genera locoꝵ: tria genera
sunt hominũ. Tamen solitudo. parietinȩ et
tectũ: non nisi tria genera hominũ sunt. Sed
qͥd his plurimũ: Ipsũ dnm uideamꝰ. ne forte
ipse sit: et meliꝰ ipse agnoscatur et pellicanꝰ
in solitudine. et niticorax in parietinis. et pas¬
ser singularis in tecto. Dicat nobis pauꝑ iste. ca¬
put nr̃m: pauꝑ uoluntate. loquatur pauꝑibꝰ
in necessitate. Qđ enĩ dr̃. uel etiã legitur de
hac aue. id ẽ. pellicano ñ taceamꝰ: non aliqͥd

Expanded text:
dunt tepide ambulantes; clamat ad eos pasdunt tepide ambulantes; clamat ad eos passer, non in solitudine, quia christiani sunt; nec in parietinis, quia non ceciderunt; sed tamen in tecto sunt; sub tecto potius, quia sub carne sunt. Ille super carnem clamat passer, praecepta Dei non tacet, nec fit carnalis, ut subjiciatur tecto. «Qui» enim «in tecto est,  tres aves et tria loca; et unus homo potest habere personam trium avium, et tres homines possunt habere personam trium avium; et tria genera locorum, tria genera sunt hominum; tamen solitudo, parietinae, et tectum, nonnisi tria genera hominum sunt. 8. Sed quid de his plurimum? Ipsum Dominum videamus, ne forte ipse sit, et melius ipse agnoscatur, et pelicanus in solitudine, et nycticorax in parietinis, et passer singularis in tecto. Dicat nobis pauper iste, caput nostrum: pauper voluntate, loquatur pauperibus in necessitate. Quod enim dicitur, vel etiam legitur de hac ave, id est pelicano, non taceamus; non aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
mores eiꝰ: Quantũ tibi psalmꝰ dedit: auis ẽ. habi¬
tans in solitudine. Hiticorax: auis. ẽ. amans noctẽ.
Parietinȩ dicunt᷑ quas uulgo ruinas dicimꝰ: ubi pa-¬
rietes stant sine tecto. sine habitantibꝰ: ibi habitat
niticorax. Iã uero passer et cectũ qͥd sit nostis. In¬
uenio gͦ aliquẽ de corpore xp̃i predicatorẽ uerbi.
cõpatientẽ infirmus querentẽ lucra xp̃i. reminis¬
centẽ dñ sui uenturi ne dicat: serue nequã et
piger. si dares pecumã meã nũmulariis: ex huiꝰ
dispensatoris officio. uideamꝰ hȩc tria. Uenerit
int̃ aliquos ubi xp̃iani non sunt: pellicanꝰ ẽ. in
solitudine. Ad eos qui fuerunt et ceciderunt:
niticorax ẽ. in parietinis. Non enĩ deserit et te¬
nebras eoꝵ: qui habitant in nocte. Et ipsos lu¬
crari uult. Uenerit ad eos qui xp̃iani sunt qͥdẽ.
habitantes in domo. ñ quasi ñ crediderint aut
qd crediderant dimiserint: sed in eo qđ credi¬

Expanded text:
mores ejus? Quantum tibi Psalmus dicit, avis est habimores ejus? Quantum tibi Psalmus dicit, avis est habitans in solitudine. Nycticorax, avis et amans noctem. Parietinae dicuntur, quas vulgo dicimus ruinas, ubi parietes stant sine tecto, sine habitantibus: ibi habitat nycticorax. Jam vero passer et tectum quid sit, nostis. Invenio ergo aliquem de corpore Christi, praedicatorem verbi, compatientem infirmis, quaerentem lucra Christi, reminiscentem Domini sui venturi, ne dicat: «Serve nequam et piger, dares pecuniam meam nummulariis» . Ex hujus dispensatoris officio videamus haec tria. Venerit inter aliquos ubi christiani non sunt; pelicanus est in solitudine: venerit ad eos qui fuerunt et ceciderunt, nycticorax est in parietinis; non enim deserit et tenebras eorum qui habitant in nocte, et ipsos lucrari vult: venerit ad eos qui christiani sunt quidem habitantes in domo, non quasi qui non crediderint, aut quod crediderant dimiserint, sed in eo quod cre
Abbreviated transcription (Latin):
sui: ñ a uoce gemitꝰ illoꝵ. Qualege adheserunt. ni¬
si quia dictũ ẽ. debemꝰ enĩ nos firmi. infirnuitatem
qͥ habitat in solitudine: factus sũ sic̃ niticorax in
parietinis. Uigilaui: et factꝰ sũ sic̃ passer singularis
in tecto. Ecce tres aues: et trialoca. Quid sibi uelint
donet dñs ut dicamꝰ: et ut audiatis utilit̃. qđ dici¬
tur salubrit᷑. Quid sibi uolunt tres aues ec tria lo¬
ca: Quȩ tres aues: Pellicanꝰ. niticorax. et passer.
Et tria loca: solitudo. parietina. et cectũ. Pellicanꝰ
in solitudine. niticorax in parietinis: passer in te¬
cto. Primo qͥd sit pellicanꝰ dicendũ ẽ. In ea qͥppe
regione nascitur: ut nobis ignota hȩc auis sit
Nascit᷑ in solitudinibꝰ maxime nili fluminis. in ę.¬
gipto. Quȩlibet sit auis hȩc: qͥd de illa psalmus
dicere uoluit hoc intueam᷑. Habitat inquit in
solitudine. Qͥd queris formã eiꝰ. m̃bra eiꝰ. uocẽ eiꝰ.

Expanded text:
sui, non a voce gemitus illorum. Qua lege adhaeserunt, nisui, non a voce gemitus illorum. Qua lege adhaeserunt, nisi qua dictum est: «Debemus enim nos firmi infirmitatem «qui habitat in solitudine; factus sum sicut nycticorax in parietinis. Vigilavi, et factus sum sicut passer singularis in tecto.» Ecce tres aves, et tria loca; quid sibi velint, donet Dominus ut dicamus, et ut audiatis utiliter quod dicitur salubriter. Quid sibi volunt tres aves, et tria loca? Quae tres aves? Pelicanus, nycticorax, et passer: et tria loca, solitudo, parietinae, et tectum. Pelicanus in solitudine, nycticorax in parietinis, passer in tecto. Primo quid sit pelicanus, dicendum est. In ea quippe regione nascitur, ut nobis ignota haec avis sit. Nascitur in solitudinibus, maxime Nili fluminis, in Aegypto. Quaelibet sit avis haec, quod de illa Psalmus dicere voluit, hoc intueamur. «Habitat,» inquit, «in solitudine.» Quid quaeris formam ejus, membra ejus, vocem ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
nimee. Auoce quã intelligo: a uoce quã noui ꝓba
bilit. A uoce genitꝰ mei ñ a uoce gemitꝰ illoꝵ quibꝰ¬
cõpatior. Multi enĩ gemunt: et ego gemo. Et hoc ge¬
mo: quia male gemunt. Amisit nũmũ: gemit. Ami¬
sit fidẽ. non gemit. Ego appendo nũmũ et fidẽ: et
inuenio maiorẽ gemitũ de male gemente. aut ñ ge¬
mente. facit fraudẽ: et gaudet. Quoluero: Quo
dãno: Acquisiuit pecuniã: ꝑdidit iustitiã. Genut
hinc qͥ gemere nouit. qͥ capiti ꝓpinquat. qui recte
heret corpori xp̃i gemit inde. Carnales autẽ ñ in¬
de gemunt: et gemendos se faciunt. qr ñ in de ge¬
munt. Nec eos possumꝰ uel ñ gementes. uł male
gementes contẽpnere. Uolumꝰ enĩ eos corrigere: uo¬
lumꝰ emendare. uolumꝰ separare. Et qͦndo ñ possu¬
mꝰ gemimꝰ. Et cũ gemimꝰ: non ab ipsis separamur.
A uoce enĩ gemit᷑ mei: adheserunt ossa mea carni
meȩ. Adheserunt fortes inualidis: adheserunt fir¬
mi infirmis. Unde ad heserunt: A uoce gemitus

Expanded text:
quam intelligo, a voce quam novi: «A voce gemitus mei,» non a voce gemitus illorum quibcompatior. Multi enim gemunt, gemo et ego; et hoc gemo, quia male gemunt. Amisit nummum, gemit; amisit fidem, non gemit: ego appendo nummum et fidem, et invenio majorem gemitum de male gemente, aut non gemente. Facit fraudem, et gaudet. Quo lucro? quo damno? Acquisivit pecuniam, perdidit justitiam. Gemit hinc qui gemere novit; qui capiti propinquat, qui recte haeret corpori Christi, gemit inde. Carnales autem non inde gemunt, et gemendos se faciunt, quia non inde gemunt: nec eos possumus, vel non gementes, vel male gementes contemnere. Volumus enim eos corrigere, volumus emendare, volumus reparare: et quando non possumus, gemimus; et cum gemimus, non ab ipsis separamur. «A voce» enim «gemitus mei adhaeserunt ossa mea carni meae:» adhaeserunt fortes invalidis, adhaeserunt firmi infirmis. Unde adhaeserunt? A voce gemitus
Abbreviated transcription (Latin):
stra pulsaturus. soris remansurus cũ qͥnq uir-¬
ginibꝰ fatius: Nunc gͦ curre. Respex̃ enĩ in ora¬
tionẽ humiliũ: et ñ despex̃ precẽ eoꝵ. Serib¬
hȩc in generationẽ alterã. Quando scribebantur
hȩc: non ita ꝓderant eis int̾ quos scribebantur.
Scribebant᷑ enĩ ad ꝓpħandũ nouũ testamentũ:
int̾ homines qͥ uiuebant ex ueteri testamento.
Sed et illud testamentũ uetꝰ ds̃ dederat: et in il¬
la t̾ra repmissionis ppłm suũ collocauerat. Sed

Expanded text:
stra pulsaturus, foris remansurus cum quinque virstra pulsaturus, foris remansurus cum quinque virginibus fatuis ? Nunc ergo curre: «Respexit» enim «in orationem humilium, et non despexit precem eorec in generationem alteram.» Quando scribebantur haec, non ita proderant eis inter quos scribebantur: scribebantur enim ad prophetandum Novum Testamentum, inter homines qui vivebant ex Vetere Testamento. Sed et illud Vetus Testamentum Deus dederat, et in illa terra promissionis populum suum collocaverat. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
sed ñ in gła sua. Uidimꝰ eũ: et non habebat speci¬
ẽ neq decorẽ. At uero cũ uenerit uidicare cũ an¬
gelis suis quando congregabunt᷑ ante eũ om̃s
gentes quando oues ad dexterã ȩdi ad sinistrã sepa¬
rabuntur. nonne tunc uidebunt in quẽ pupuge¬
runt: Et confundent᷑ sero: qui pͥma penitentia
et salubri confundi noluerunt. Edificauit dñs
syon: et uidebitur in gła sua. qui in illa primo
et gemunt. Ille unꝰ pauꝑ. Quot pauꝑes: Multi. qr
milia in toe gentibꝰ. Unꝰ. quia unitas pacis eccłiȩ.
Ipse unꝰ ipse multi. Unꝰ ꝓpt̃ caritatẽ: multi ꝓpt̃
latitudinẽ. Ergo nunc orat᷑: nunc currit᷑. Nunc
si qͥs alit̾ erat. et alit̾ se habebat: manducet cine-¬
rẽ sic̃ panẽ. et potũ suũ cũ fletu misceat. Nunc
tẽpꝰ ẽ. cũ ȩdificat᷑ sion: nunc intrant̾ lapides in
structurã. Perfecto ȩdificio. et dedicata domo:
qͥd curris sero quesiturus. in anit̾ petiturus. fru¬

Expanded text:
 in gloria sua: «Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem» . At vero cum venerit judicare cum Angelis suis, quando congregabuntur ante eum omnes gentes, quando oves ad dexteram, haedi ad sinistram separabuntur , nonne tunc videbunt in quem pupugerunt ? Et confundentur sero, qui prima poenitentia et salubri confundi noluerunt. «Aedificabit Dominus Sion, et videbitur in gloria sua:» qui in illa primo t, gemunt: ille unus pauper, quod pauperes multi; quia millia in tot gentibus unus, quia unitas pacis Ecclesiae. Ipse unus, ipse multi: unus, propter charitatem; multi, propter latitudinem. Ergo nunc oratur, nunc curritur; nunc, si quis aliter erat, et aliter se habebat, manducet cinerem sicut panem, et potum suum cum fletu commisceat. Nunc tempus est, cum aedificatur Sion; nunc intrant lapides in structuram: perfecto aedificio et dedicata domo, quid curris, sero quaesiturus, inaniter petiturus, fru
Abbreviated transcription (Latin):
tio qͥd contulit nobis : Transier̃ omĩa tanquã ũbra.
Modo dic. Transibunt omnia tanꝗͣ umbra: et ñ tu
transies tanꝗ ũbra. Dies mei sic̃ umbra declinauer̃.
t ego uelut fenũ arui. Quia et sup̾ dixerat: ꝑcus¬
sũ ẽ sicut fenũ. et aruit cormeũ. Sed ut reuirescat
fenũ: irrigatũ ẽ sanguine saluatoris. Ergo sic̃ fenũ
arui ego homo: post illã preuaricationẽ. Hoc ego. iu¬
ꝑmanes. Temporalẽ saluet ȩt̾nꝰ. Non enĩ qi ego ceci-
di: tu senuisti. Uiges ad me lib̾andũ: qui uguisti ad
Memoriale tuũ: qr ñ obliuisceris in generationem.¬

Expanded text:
ntia quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra» . ntia quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra» . Modo dic, Transibunt omnia tanquam umbra, et tu non transeas tanquam umbra. «Dies mei sicut umbra declinaverunt; et ego velut fenum arui.» Quia et supra dixerat, «Percussum est sicut fenum, et aruit cor meum.» Sed revirescet fenum irrigatum sanguine Salvatoris. «Ego sicut fenum arui:» ego homo, post illam praevaricationem; hoc ego jumanes: temporalem salvet aeternus. Non enim quia ego cecidi, et tu senuisti: nam viges ad me liberandum, qui viguisti ad memoriale tuu
Abbreviated transcription (Latin):
ta si bene iuixerit: ideo erit in misera uita quia
male uixit. Engo qr leuasti: elisisti me. Ideo sequit᷑
me pęna: qr dedisti mͥ liberũ arbitriũ. Si enĩ non
dedisses mͥ liberũ arbitriũ. et ꝑ hanc rationẽ peco¬
ribꝰ ñ faceres meliorẽ : non me sequeret᷑ dãpnacio
iusta peccantẽ. Ergo ꝑ arbitriũ liberũ leuasti me:
umbra declinauerunt. Potuerunt enĩ e̾e̾. dies tui
ñ declinantes: si tu a uero die ñ declinasses. Decli¬
nasti: et accepisti dies declinantes. Quid mirũ.
si dies cui factisunt similes tui : Ipsis enĩ dies decli¬
nantes quia deuiasti: qui s̃ dies fumi quia tumui¬
sti. Supͣ enĩ dixerat. defecer̃ sic̃ fumꝰ dies mei: et
nunc dicit. dies mei sic̃ umbra declinauerunt.
In hac umbra: agnoscendus ẽ. dies. In hac umbra ui-¬
denda ẽ lux: ne postea sera et infructuosa peniten-¬
tia dicat᷑. Qͥd nob̃ ꝓfuit suꝑbia. et diuitiarũ iacta¬

Expanded text:
ta, si bene vixerit; ideo erit in misera vita, quia ta, si bene vixerit; ideo erit in misera vita, quia male vixit. Ergo, «Quia levasti, elisisti me:» ideo sequitur me poena, quia dedisti mihi liberum arbitrium. Si enim mihi non dedisses liberum arbitrium, et per hanc rationem pecoribus me non faceres meliorem, non me sequeretur damnatio justa peccantem. Ergo per arbitrium liberum levasti me, umbra declinaverunt.» Potuerunt enim esse dies tui non declinantes, si tu a die vero non declinasses: declinasti, et accepisti dies declinantes. Quid mirum si dies tui facti sunt similes tui? Ipsi sunt enim dies declinantes, quia deviasti, qui sunt dies fumi, quia tumuisti. Supra enim dixerat, «Defecerunt sicut fumus dies mei;» et nunc dicit, «Dies mei sicut umbra declinaverunt.» In hac umbra agnoscendus est dies, in hac umbra videnda est lux; ne postea sera et infructuosa poenitentia dicatur: «Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jacta
Abbreviated transcription (Latin):
me. Ipsa ẽ. illa ira tua dñe: in adã. Ira cũ qua om̃s na¬
ti sumꝰ: eui nascendo cohesimꝰ. Ira: de ꝓpagine iniqͥ¬
Et unde dicit dñs. Ira dei manet suꝑ eũ. qr ñ eredit
in umgenitũ filiũ dei. Non enĩ ait ua dei ueniet suꝑ
eũ. sed manet suꝑ eũ: qr ñ tollit᷑ in qua natus est.
Quare gͦ: Et qͥd sibi uult uoxista. qm̃ leuasti elisisti
me: Non enĩ ait qm̃ leuasti et elisisti me: sed qm̃ le¬
uasti elisisti me. Ideo elisisti: qr leuasti. Unde hoc:
homo in honore positꝰ. factꝰ ẽ ad imaginẽ dei. Leuatꝰ
in heinc honorẽ: erectꝰ a puluere. erectꝰ a t̃ra. accepit
animã rationalẽ: p̃positꝰ ẽ rationis ipsiꝰ uiuacita-¬
te om̃ibꝰ bestiis. pecoribꝰ. uolatilibꝰ piscibꝰ. Qͥd enĩ
hoꝵs habet intelligentiȩ rationẽ: Quia nullum
hoꝵ factũ ẽ ad imaginẽ dei. Quomͦ nullũ horũ
habet hunc honorẽ: ita nullũ hors habet hanc

Expanded text:
me.» Ipsa est illa ira tua, Domine, in Adam; ira cum qua omnes name.» Ipsa est illa ira tua, Domine, in Adam; ira cum qua omnes nati sumus, cui nascendo cohaesimus; ira de propagine iniquiet unde dicit Dominus, «Ira Dei manet super eum, quia non credidit in unigenitum Filium Dei» . Non enim ait, Ira Dei venietsed, «manet super eum:» quia non tollitur in qua natus est. Quare ergo, et quid sibi vult vox ista, «Quoniam levasti, elisisti me:» Non enim ait, Quoniam levasti, et elisisti me; sed, «Quoniam levasti, elisisti me.» Ideo elisisti, quia levasti. Unde hoc? Homo in honore positus, factus est ad imaginem Dei: levatus in hunc honorem, erectus a pulvere, erectus a terra, accepit animam rationalem, praepositus est rationis ipsius vivacitate omnibus bestiis, pecoribus, volatilibus, piscibus . Quid enim horum habet intelligentiae rationem? Quia nullum horum factum est ad imaginem Dei. Quomodo nullum horum habet hunc honorem, sic nullum horum habet hanc
Abbreviated transcription (Latin):
cerit peccatores. Et enĩ ne desꝑatione homines peiꝰ
uiuerent: ꝓmisit indulgentiȩ portũ. Rursũ ne spe
ueniȩ peiꝰ uiuerent: fecit diẽ mortis incertũ: ꝓuiden¬
tissime utrũq constituens. et reuertentes quo reci-¬
prane᷑ et differentes unde terreant᷑. Manduca cine-¬
rẽ sic̃ panẽ: et pocũ tuũ cũ fletu misce. Perhoc con¬
uinũ: uenies ad mensã dei. Noli desꝑare: ꝓmissa ẽ¬
tibi indulgentia. Deo gras inquit. quia ꝓmissa est.
teneo ꝓmassũ dei. Figo iã bene uiue. Cias inquit be¬
ne uiuã. Indulgentiam tibi ds̃ ꝓmisit: crastinũ diẽ
nemo tibi ꝓmisit. Si male iuixisti: bene uiue iã hodie.
Sculte. hac nocte auferet᷑ ate anima tua. Non dico
Corrige gͦ te: ut possis in corpore xp̃i habere istã uo¬
cẽ. quã nisi fallor libent̃ agnoscis: qm̃ cinerẽ sicut
panẽ manducaui. et potũ meũ cũ fletu miscebam.
facie uȩ et indignationis tuȩ: qm̃ leuasti elisisti

Expanded text:
enim ne desperatione homines pejus viverent, promisit indulgentiae portum, rursus, ne spe veniae pejus viverent, fecit diem mortis incertum: providentissime utrumque constituens, et revertentes quo recipiantur, et differentes unde terreantur. Manduca cinerem velut panem, et fletum tuum cum potu misce; per hoc convivium venies ad mensam Dei. Noli desperare; promissa est indulgentia tibi. Deo gratias, inquit, quia promissa est; teneo promissum Dei. Ergo jam bene vive. Cras, inquit, bene vivam. Indulgentiam tibi Deus promisit; crastinum diem tibi nemo promisit. Si male vixisti, bene vive jam hodie. «Stulte, hac nocte auferetur a te anima tua.» Non dicoCorrige ergo te, ut possis in corpore Christi habere vocem istam, quam, nisi fallor, libenter agnoscis: «Quoniam cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam.ae tuae» «et indignationis tuae, quoniam levasti, elisisti
Abbreviated transcription (Latin):
głam tuã Iã qm̃ misertꝰ es sion. iã qm̃ serui tuibene.¬
placitũ habuer̃ in lapides eiꝰ cognoscendo funda
ris eiꝰ ut formaretur uł potiꝰ reformaretur homo ui-¬
uus ex puluere. hinc predicatio creuit ingentibus:
timeant nomen tuũ gentes. et om̃s reges t̾rȩ głam tuã.
Ueniat et aliꝰ paries de gentibꝰ agnoscat᷑ lapis angu¬
laris. Ibi hereant duo e diũso uenientes: sed iã non
diuersa sentiente
Qm̃i edificauit dñs syon. hoc
agitur nunc. Era lapides uiui: instructurã currite.
non in riunã. Edificat᷑ syon: cauete parietinas.

Expanded text:
am quoniam misertus es Sion, jam quoniam servi tui beneplacitum habuerunt in lapides ejus, cognoscendo fundamris ejus, ut formaretur, vel potius reformaretur homo vivus ex pulvere; hinc praedicatio crevit in Gentibus: timeant nomen tuum Gentes, et omnes reges terrae gloriam tuam; veniat et alius paries de Gentibus, agnoscatur lapis angularis , ibi haereant duo de diverso venientes, sed jam non adversa sentientem aedificabit» «Dominus Sion.» Hoc agitur nunc. Eia lapides vivi in structuram currite, non in ruinam. Aedificatur Sion; cavete parietinas:
Abbreviated transcription (Latin):
aris eiꝰ. Quod tẽpꝰ: Cũ autẽ uenit plenitudo tẽporis:
misit ds̃ filiũ suũ factũ ex muliere factũ sub lege.
Et ubi: Syon: ut eos qui sub lege erant redimeret.
Primitꝰ gͦ uidei. Inde enĩ apłi: inde illi plusquã
quingenti fr̃s. inde illa deinceps multitudo cui e-¬
rat anima una et cor unũ in dm̃. Ergo tu exsur-¬
gens misereberis syon: qm̃ uenit tẽpꝰ ut miserearis

Expanded text:
 Quod tempus? «Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub Lege.» Et ubi Sion? «Ut eos qui sub Lege erant redimeret» . Primitus ergo Judaei: inde enim Apostoli, inde illi plus quam quingenti fratres , inde illa deinceps multitudo, cui erat anima una et cor unum in Deum . Ergo, «Tu exsurgens misereberis Sion, quoniam tempus ut miserearis
Abbreviated transcription (Latin):
dicatores uerbi. uiuentes ut locunt᷑: loquentes
ut audiunt. fortes plane sunt: sed om̃s qͥ scanclala
patiunt᷑. frixoriũ ipsors sunt. Est enĩ ibi caricas. ei
magis in ossibꝰ. Interiora sunt om̃ibꝰ ossibꝰ et portant
om̃s carnes. Uerũ si quisquã patiat᷑ aliqđ scandalũ.
et in anima ꝑiclitet᷑: tancũ os frigit᷑ quantũ amat.
Desit amor: nemo frigit᷑. Adsit caritas: et si m̃brũ
cõpatit᷑ patiente uno mẽbro. quomͦ frigunt᷑ qui
portant omnia mẽbra: Ossa mea sic̃ in frixorio
meũ. Respice ad adã: unde genꝰ humanũ. Unde enĩ
nisi ab illo ꝓpagata ẽ miseria: Unde nisi ab illo he¬
reditaria ista pauꝑtas: Dicat gͦ iã cũ spe in corpo¬
re xp̃i positꝰ. ille aliquando in suo corpore desꝑatꝰ.
men unde tibi hoc contigit: Qm̃ oblitꝰ sũ man.¬
ducare panẽ meũ. Dederat enĩ ds panẽ precepti
Nã panis animȩ. qͥd nsi uerbũ dei : Suggerente ser¬

Expanded text:
dicatores verbi, viventes ut loquuntur, loquentes dicatores verbi, viventes ut loquuntur, loquentes ut audiunt: fortes plane sunt, sed omnes qui scandala patiuntur, frixorium ipsorum sunt. Est enim ibi charitas, et magis in ossibus. Interiora sunt ossa omnibus carnibus, et portant omnes carnes. Verum si quisquam patiatur aliquod scandalum, et in anima periclitetur; tantum os frigitur, quantum amat. Desit amor, nemo frigitur: adsit charitas, et si membrum compatitur, patiente uno membro; quomodo friguntur qui portant universa membra? «Ossa mea sicut in frixorio meum.» Respice ad Adam, unde genus humanum. Unde enim nisi ab illo propagata miseria est? Unde enim nisi ab illo haereditaria ista paupertas? Dicat ergo cum spe jam in corpore Christi positus, ille aliquando in suo corpore desperatumen unde tibi hoc contigit? «Quoniam oblitus sum manducare panem meum.» Dederat enim Deus panem praecepti. Nam panis animae quid, nisi verbum Dei? Suggerente ser
Abbreviated transcription (Latin):
ipsã egestatẽ. In illa et nos inueniamꝰ: et tecũ roge¬
cur lux intelligit᷑. sed defecerunt sicut fumꝰ dies
mei. Dies mei. tẽpora mea Unde sic̃ fumꝰ. nisi ꝓpt̃ ela-¬
tionẽ suꝑbiȩ: Tales dies dignꝰ fuit acciꝑe suꝑbꝰ
adã: unde carnẽ xp̃s accepit. Ergo in adã xp̃s: et
adã in xp̃o lib̾atꝰ ẽ ꝓfecto a diebꝰ fumi. qui dignatꝰ
ẽ habere uocẽ dierũ fumi. Quia defecerunt sicut
fumꝰ dies mei. Uidete fumũ suꝑbiȩ similẽ. ascenden¬
tẽ tumescentẽ. uanescentẽ. Merito gͦ deficientẽ: ñ
utiq ꝑmanentẽ. Quia defecerunt sic̃ fumꝰ dies
mei. Eossa mea sicut in frixorio confrixa sunt.
Et ipsa ossa mea. et ipsa fortitudo mea: non sine
tribulatione. non sine ustione. Ossa corporis xp̃i.
fortitudo corporis xp̃i ubi maior quã in scĩs apłis:
Et tamen uideo ossa frigi. Quis scandalirat᷑. et ego
ñ uror: fortes sunt fideles bom intellectores et pre-¬

Expanded text:
ipsam egestatem; in illa et nos ipsos inveniamus, et tecum rogeipsam egestatem; in illa et nos ipsos inveniamus, et tecum rogeur, lux intelligitur. «Sed defecerunt sicut fumus dies mei. Dies mei,» tempora mea: unde «sicut fumus,» nisi propter elationem superbiae? Tales dies dignus fuit accipere superbus Adam, unde carnem Christus accepit. Ergo in Adam Christus, et Adam in Christo. Liberavit profecto et a diebus fumi, qui dignatus est habere vocem dierum fumi. «Quia defecerunt sicut fumus dies mei.» Videte fumum superbiae similem, ascendentem, tumescentem, vanescentem: utique permanentem. «Quia defecerunt sicut fumus dies mei; et ossa mea sicut in frixorio confrixa sunt.» Et ipsa ossa mea, et ipsa fortitudo mea, non sine tribulatione, non sine ustione. Ossa corporis Christi, fortitudo corporis Christi, ubi major quam in sanctis Apostolis? Et tamen vide ossa frigi: «Quis scandalizatur, et non ego uror» ? Fortes sunt, fideles, boni intellectores et prae
Abbreviated transcription (Latin):
cito exaudi me. hoc idẽ ẽ: iã nunc inuoco. Sed in
quacũq die inuocauero te: cito exaudime. Ora¬
ut petrus. orauit paulus. orauerunt cȩteri apłi:
orauerunt fideles temporibꝰ illis. orauerunt fideles
succedentibꝰ tẽporibꝰ. orauerunt fideles martirum
tẽporibꝰ. orant fideles nr̃is tẽporibꝰ. orabunt fideles
posteroꝵ tẽporibꝰ. In quacũq die inuocauero te: cito
exaudi me. Cito exaudi:. iam enĩ hoc rogo qđ dare
uis. Non t̾rena quasi t̾renꝰ sed ex pͥma captiuitate
iã redẽptꝰ regnũ celoꝵ desidero. cito exaudi me.
Non enĩ nisi tali desiderio dixisti. Adhuc te loquen¬
te: dicã. Ecce adsũ. In quacũq die inuocauero te:
cito exaudi me. Unde inuocas: De qua tribulati¬
one: De qua egestate: Opauꝑ ante ianuã diuitis
dei. quo desiderio mendicas: Qua in opia reqͥris:
Qua egestate pulsas. ut aꝑiatur tibi: Dic. Audiamꝰ

Expanded text:
cito exaudi me.» Hoc idem est. Jam nunc invoco; sed, «In cito exaudi me.» Hoc idem est. Jam nunc invoco; sed, «In quacumque die invocavero te, cito exaudi me.» Oravit Petrus, oravit Paulus, oraverunt caeteri Apostoli; oraverunt fideles temporibus illis, oraverunt fideles consequentibus temporibus, oraverunt fideles martyrum temporibus, orant fideles nostris temporibus, orabunt fideles posterorum temporibus: «In quacumque die invocavero te, cito exaudi me. Cito exaudi:» jam enim hoc rogo quod dare vis. Non terrena quasi terrenus, sed ex prima captivitate jam redemptus, regnum coelorum desidero; «Cito exaudi me:» non enim nisi tali desiderio dixisti, «Adhuc te loquente dicam, Ecce adsum» . «In quacumque die invocavero te, cito exaudi me.» Unde invocas? de qua tribulatione? de qua egestate? O pauper ante januam divitis Dei, quo desiderio mendicas? qua inopia requiris? qua egestate pulsas, ut aperiatur tibi? Dic, audiamus