comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuini. doto ueritatis tramite
custodiret. Nam postea quã
primogenitũ docius creature
uirgo inater ut pareret. iuã
docius patriȩ p̃cucurrit: sic
uirginei partus. sic primiti¬
uorum est dedicata natiui¬
tas. et necessario fr̃s uia ge¬
neratur in uia. Ego sum
inquit uia: ut omnis adi¬
tus excluderetur erroris:
et uator tandem cȩlum pe¬
teret. qui derreni itmneris in¬
cassum diu sudores ꝑtulerat
et labores. Et factum ẽ in
sta. exiit edictum a cesare
augusto: ut ꝓfiteretur uni¬
uersus orbis. Ascendit autem
et ioseph a galilea de ciuita¬
te nazareth. in iudeam ad ci¬
uitatem dauid. quȩ uocat᷑
bethleem. eo quod esset de do
nante. Et factum ẽ in dieb
illis impleti sunt dies ut pa¬
reret: et peꝑit filium suum
primogenitum. Libet hic a¬
liquid dicere de dolore. Edi¬
cto cesaris et pagauo dñs
et decreto beati petri. derre¬
to principis xp̃iani. seruus
adhuc aliquis irreuerenter

Expanded text:
divini toto veritatis tramite custodiret: nam posteaquam primogenitum totius creaturae Virgo mater ut pareret, viam totius patriae percucurrit; sic virgineus partus, sic primitivorum est dedicata nativitas. Et necessario, fratres, Via generatur in via. Ego sum, inquit, Via ; ut omnis aditus excluderetur erroris, et viator tandem coelum peteret, qui terreni itineris incassum diu sudores pertulerat et labores. Et factum est insta, exiit edictum a Caesare Augusto, ut scriberetur universus orbis. Ascendit autem et Joseph a Galilaea de civitate Nazareth in Judaeam ad civitatem David, quae vocatur Benante. Et factum est in diebus illis, impleti sunt dies ut pareret, et peperit filium suum primogenitum . Libet hic aliquid de dolore dicere. Edicto Caesaris et pagani univeet decreto beati Petri, decreto principis Christiani, servus adhuc aliquis irreverenter
Abbreviated transcription (Latin):
ad om̃ia uigilias ẽẽ salu¬
tares nullus ignorat: qi
reuera plꝰ uiglare. plus uiuere ẽ.
Nam qͥd tam morti simile: quã
dormientis aspectus: Quid tam
uita plenũ: qm forma uigilantis:

Expanded text:
ad omnia vigilias esse salutares nullus ignorat, quia re vera plus vigilare, plus vivere est. Nam quid tam mortis simile, quam dormientis aspectus? quid tam vita plenum quam forma vigilantis
Abbreviated transcription (Latin):
głista Rm̃i: quia ipsi
filii di uocabunt᷑. Me¬
rito xp̃iane uirtutes uirescunt
in eo qui unanimitatẽ habet pa¬
cis: nec ꝑuenit᷑ ad uocabulũ filii
di. nisi ꝑ nom̃ pacifici. Pax est ca¬
rissimi quȩ spoliat hominẽ ser¬
uitute: dat nom̃ ingenuũ: mu¬
dat apud dm̃ cũ conditione ꝑso¬
nam: ex famulo filiũ. liberũ fac̃
ex seruo. Pax fr̃m uoluntas ẽ dĩ
iocunditas. xp̃i: ꝑfectio est sc̃ita¬
tis: iusticie regła: magistra doc¬
triuȩ: moꝵ custodia: atq in reb
om̃ib laudabilis disciplina. Pax
suffragiũ precũ est: supplicatio¬
num facilis atq impetrabilis
uia: desiderioꝵ om̃iũ cõpetens
plenitudo. Pax dilectionis mat̃
uoluerit petat: quicqͥd petierit
sumet. Pax preceptis regalib
conseruanda ẽ: ipso dño xp̃o di¬
cente. Pacem meam do uob: pa¬
cem meam relinquo uob̃. Qdis

Expanded text:
issimi, quia ipsi filii Dei vocabuntur . Merito Christianae virtutes virescunt in eo qui unanimitatem Christianae habet pacis, nec pervenitur ad vocabulum filii Dei, nisi per nomen pacifici. Pax est, charissimi, quae spoliat hominem servitute, dat nomen ingenuum, mutat apud Deum cum conditione personam, ex famulo filium, liberum facit ex servo. Pax fratrum voluntas est Dei, jucunditas Christi, perfectio est sanctitatis, justitiae regula, magistra doctrinae, morum custodia, atque in rebus omnibus laudabilis disciplina. Pax suffragium precum est, supplicationum facilis, atque impetrabilis via, desideriorum omnium competens plenitudo. Pax dilectionis matervoluerit, petit; quidquid petierit, sumit. Pax praeceptis regalibus conservanda est, ipso Domino Christo dicente: Pacem relinquo vobis, pacem meam
Abbreviated transcription (Latin):
surrõnis asserebat᷑ fides: inde
totiꝰ cunctationis scrupulꝰ nas¬
cebat᷑. Quod uenerat erat res:
qd̃ clausis ostiis intrauerat. fi¬
des ñ erat. Nou inquã erat fideᷤ.
s uirtus erat. E& qͥa humanũ ñ
homo erat. ut ẽẽt uerũ corpus
in ditatis potentia: non manis
carnis species in resurrõnis in
dunt. ñ descendunt: quia de¬
presse carnis pondere cogitati¬
uto ones humanȩ. ad altũ di
mysteriũ conantur ascendere:
s conatib in ipsis franguntur.
ruunt. deponunt᷑ ad terrã: nsi
ille iuuerit. qui dat hõi cogita¬
re diuma. Quid turbati estis. &
cogitõnes ascendunt in corda
ur̃a : Uidete manus meas & pe¬
des. Uidete. Hoc est dicere: uigi¬
late. Quare: Nuia ñ est somniũ
quod uidetis. Uidete manus me¬
as et pedes: quia grauatis ocłis
caput adhuc respͥicere ñ poteᷤ̾to:¬
uiuersos: qđ punit᷑ uita scłi:
qd̾ mortuoꝵ moritur suscitator

Expanded text:
onis asserebatur fides, inde totius cunctationis scrupulus nascebatur. Quod venerat, erat res; quod clausis ostiis intraverat, fides non erat: non erat fides, sed virtus erat; humanum non homo erat, ut esset verum corpus in deitatis potentia, non inanis carnis species in resurrectionis dunt, non descendunt: quia depressae carnis pondere cogitationes humanae ad altum Dei mysterium conantur ascendere, et conatibus in ipsis franguntur, ruunt, deponuntur ad terram, nisi ille juverit, qui donat homini cogitare divina. Quid turbati estis? et cogitationes ascendunt in corda vestra? Videte manus meas et pedes. Videte, hoc est dicere, Vigilate. Quare? Quia non est somnium quod videtis. Videte manus meas et pedes. Quia gravatis oculis caput adhuc respicere non potestuniversos; quod punitur vita saeculi, quod mortuorum moritur suscitator
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Dilectio gͦ om̃ib desideriis
amplectenda est: quȩ tot bona
potest habere quot premia. Cus
todienda pre om̃ib uirtutib pax
est: qm̃ ds semꝑ in pace est. Non
inicus: ne in tͥtici segetem ualeat¬
seminare zitania:. et securo iam
rustico. et spe longi laboris eluso.
expectatos fructus ipsa messis ma¬
turitate ꝑdat. aut uinũ uetusta¬
te suaue. in liquorẽ ꝑfidiȩ demu¬
tatum. infusa fecis ꝑmixtione con¬
turbet: aut int̾ dulcia mella. fel¬
lis uenena amariora ꝑfundat.
Procul contentiones: ꝓcul lites: ꝓ¬
cul maledicta mutantur. Q qͥa
laqueus est mortis lingua susur
rio & bilinguis: parcat unusqͥsq
aĩe suȩ: ne in suppliciũ suũ uincla
s mortis adducat. Amate pacẽ. et

Expanded text:
rum. Dilectio ergo omnibus desideriis rum. Dilectio ergo omnibus desideriis amplectenda est, quae tot bona potest habere quot prtodienda omnibus viribus pax est; quoniam Deus semper in pace est. Non imicus, ne in tritici segetem seminare zizania, et, securo jam rustico, et spe longi laboris eluso, exspectatos fructus ipsa messis maturitate perdat; aut vinum vetustate suave in liquorem perfidiae demutatum infusa faecis permixtione conturbet; aut inter dulcia mella felle venena amariora confundat. Procul contentiones, procul lites, procul maledicta mittantur: et quia laqueus est mortis lingua susuris ac bilinguis, parcat unusquisque animae suae, ne in supplicium suum vincula sibi mortis adducat. Amate pacem; et
Abbreviated transcription (Latin):
meam relinquo uob̃. Hoc ẽ dic̃e.
In pace uos dimisi: in pace uos
uruentam. Proficiscens uoluit
dare: quod desiderabat redienᷤ
in om̃ib inuenire. Celeste man¬
datum est: seruare qd̃ dedit. U¬
na uox est: inueniam qđ dimisi.
Plantare pacẽ radicitus di est:
euellere penitꝰ. iimiei. Nã siẽ
amor frat̃nitatis ex deo est: ita
odium ex diabolo. Quappt̃ dã¬
nauda st̃ odia: qm̃ scͥptum est.
genda concordia. Ista sunt enĩ:
que generant & nut̾unt caritatẽ:
tis: et patͥs plena leticia ẽ ꝑfecta
caritas filioꝵ. Sacerdotis admone¬
re quod decet: plebis est audire qd̃
monet. Quicqͥd non licet. pastoriᷤ
re ac uelle. ne fiat. Utraq sie con¬
ueniant: et salua sunt iniuersa:
nec ds inuenit in plebe qd̃ puniat:.
nec sacerdos potest habere qd̃ do
uitȩ sunt: teneat se ꝓfunde pacis
nexib colligata frat̾nitas: & salu¬
tari uincło caritatis ac mutua se
dilectione constringat: quia di¬
lectio cooꝑit multitudinẽ pecc̃o¬

Expanded text:
meam do vobis ; hoc est dicere: In pace vos dimisi, in pace vos inveniam: proficiscens voluit dare quod desiderabat rediens in omnibus invenire. Coeleste mandatum est servare quod dedit: una vox est, inveniam quod dimisi. Plantare pacem radicitus est Dei; evellere penitus, inimici. Nam sicut amor fraternitatis ex Deo est, ita odium ex diabolo; quapropter damnanda sunt odia, quoniam scriptum est: genda concordia; ista sunt enim quae generant et nutriunt charitatem. tis, et pacis plena laetitia est perfecta charitas filiorum. Sacerdotis est admonere quod decet, plebis est audire quod monet; quidquid non licet, pastoris re ac velle ne fiat: utraque si conveniant, salva sunt omnia; nec Deus invenit in plebe quod puniat, nec sacerdos potest habere quod dole, quae vitae sunt; teneat se profundae pacis nexibus colligata fraternitas, et salutari vinculo charitatis mutua se dilectione constringat, quae operit multitudinem peccato
Abbreviated transcription (Latin):
inuidus. sic suꝑbus sentit. amar̃
sic sapit: intelligit sic malignus
Deccatores recipit: non dicunt
suscipit. Quid amiserat qͥ recepit:¬
Donat culpas: iram uertit in gau¬
dium: dolorem mutat in grãm: qͥ¬
cumq inuenit qͦd amisit. Peccõres
recipit. Recipit peccatores ds̃: s
d̾s peccatores ẽẽ non sinit quos re¬
cipit. Peccator dm non uiolat ap¬
ꝓpinquans: ds peccatorẽ sc̃ificat
cum ꝓpinquat. Pharisee: xp̃e pec¬
cata non recipit cum recipit pecc̃o¬
res: qͥa ds ñ cͥminis. s hominis ẽ re¬
ceptor. Unde phariseus ñ quales
uenert̃. s quales redibant uidere
debuit peoc̃ores. Certe paulũ quẽ
ꝑsecutorem miserant: predicatorẽ
uideant mox redisse. Sziam ds
gaudiũ suum de reditu pecc̃oris:¬
qua cõparatione. qua similitudiẽ
insinuet audiamꝰ. E ait ad illoꝰ pa¬
rabolam. Qs ex uob̾ homo qͥ habet
centum oues. et si ꝑdiderit ex illis
unã: nonne dimittit nonaguta

Expanded text:
invidus, sic superbus sentit: avarus invidus, sic superbus sentit: avarus sic sapit, intelligit sic malignus. Peccatores recipit. Non dicunt suscipit. Quid amiserat, qui recipitDonat culpas, iram vertit in gaudium, dolorem mutat in gratiam, quicumque invenit quod amisit. Peccatores recipit. Recipit peccatores Deus, sed Deus peccatores esse non sinit, quos recipit; peccator Deum non violat appropinquans, Deus peccatorem sanctificat cum proquinquat. Pharisaee, Christus peccata non recipit, cum recipit peccatorem, quia Deus non criminis, sed hominis est receptor. Unde Pharisaeus non quales venerant, sed quales redibant videre debuit peccatores. Certe Paulum, quem persecutorem miserant, praedicatorem viderunt mox rediisse. Sed jam Deus gaudium suum de reditu peccatoris comparatione qua, qua similitudine insinuet, audiamus. Et ait ad illos parabolam: Quis ex vobis homo qui habet centum oves, et si perdiderit ex eis unam, n
Abbreviated transcription (Latin):
funda¬
maris ingredi.
et liquentis uie calles
inuios transmeare artifex uiator
inuenit: ita de di dictis aliquid
audere. et ad diuini sensus pene¬
trare secretum. dedit & docuit lex
diina. Hinc ẽ quod ratẽ nr̃e men¬
tis carnis e li tore soluentes. in pe¬
lagus euanglici sermonis intramꝰ:
credentes. quod flante sp̃s sc̃o. cȩle̾¬
tis intelligentie ꝑueniamꝰ ad por¬
tum. Dñs nr̃ hodie spem pec̃coꝵ
ꝓmouit ad ueniam: et suꝑboꝵ
murmur piissimo cõpressit exem¬
plo. Erant inquit appropinqntes
dño publican & pecc̃ores ut au¬
dirent illum: & murmurabant
pharisei et scribe dicentes. quia
hic peccatores recipit & mandu¬
cat cum illis. Non minꝰ inuidi qͣm
suꝑbi. maliciã de dñica bonita¬
te capiebant: de pietate di. impii
reddebant᷑ fiebant de xp̃i mise¬
ratione crudeles: sumebant de
celesti curatione languorẽ: et pec¬
catiueniam uercebant iuidicis
in reatum. Peccatores recipit: et
manducat eum illis. Sic uidet

Expanded text:
fundamaris ingredi, et liquentis viae calles invios transmeare artifex viator invenit; ita de Dei dictis aliquid audire, et ad divini sensus penetrare secretum dedit et docuit lex divina. Hinc est quod ratem nostrae mentis carnis a littore solventes, in pelagus evangelici sermonis intramus, credentes quod flante Spiritu sancto coelestis intelligentiae perveniamus ad portum. Dominus noster hodie spem peccatorum promovit ad veniam, et superborum murmur piissimo compressit exemplo. Erant, inquit, appropinquantes Domino publicani et peccatores, ut audirent illum: et murmurabant Pharisaei et Scribae dicentes, quia hic peccatores recipit et manducat cum illis . Non minus invidi quam superbi malitiam de Dominica bonitate capiebant: de pietate Dei impii reddebantur, fiebant de Christi miseratione crudeles, sumebant de coelesti curatione languorem, et poenitentium veniam vertebant judicis in reatum. Peccatores recipit, et manducat cum illis. Sic videt
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ tradere non poterat ueritatiᷤ
autorem: qa sola semꝑ impugnat
falsitas ueritatẽ. Sic ruit. sic per
gradus cadit: qui de scalis labit᷑
et corruit preceptoꝵ. Nam si dũm
dm credidisset unũ: ad hoc ruina¬
rũ baratrũ non ueniss. S nos lu¬
cernam matͥs ecclie iam sequam:
et ambulantes in lumine dñiei
uultꝰ xp̃i ꝑueniamꝰ ad dragmã:
atq amicas & uicinas. id ẽ eccłias
gentiũ conuocemꝰ: ne matrẽ nr̃am
dragniam suam nesciant inue¬
nisse: et dicamus cum ꝓpħa. para¬
ui lucernã xp̃o meo. S quid lucer¬
na hec ꝓfuerit audiamꝰ. Eoce au¬
diuimus eum in effrata:. inueni¬
mus eũ in cãpis siluȩ. Introibunꝰ¬

Expanded text:
aliter tradere non poterat veritatis aliter tradere non poterat veritatis auctorem, quia semper sola impugnat falsitas veritatem. Sic ruit, sic per gradus cadit, qui de scalis labitur et corruit praeceptorum. Nam si Dominum Deum credidisset unum, ad hoc ruinarum barathrum non venisset. Sed nos lucernam matris Ecclesiae jam sequamur, et ambulantes in lumine Dominieniamus ad drachmam; atque amicas et vicinas, id est, Ecclesias gentium convocemus, ne matrem nostram, drachmam suam, nesciant invenisse; et dicamus cum propheta: Paravi lucernam Christo meo . Et quid lucerna profuerit audiamus: Ecce audivimus eam in Ephrata, invenimus eam in campis silvae. Introib
Abbreviated transcription (Latin):
synagoga. et cenebris impugna¬
tib non uidebat. Decem draginã.
decem legis diximus uerba. Ex qͥ¬
bus: uerbs ꝑdiderat synagoga u¬
num. Quod unũ: Iilud qd̾ eccłia
Dicens euangłista. in pͥncipio erat
uerbũ. et uerbũ erat apud dm̃.
et ds erat uerbum: hoc fuisse in
decalogo iam patescat. Audi inquit st
goga dum ñ uidet in filio: amit¬
Siquidem dũ iudeus ipsã manda¬
toꝵ seriem capite detruncat. legi
unde et totum corpꝰ decalogi re¬
torsit in xp̃m. Non occides ñ mecha¬
beris.Damnata ẽ synagoga. quȩ
iuncta diis gentiũ reppulit.xp̃m:
qui seposita potestate dñantis.
coniugis ad eã descendit affectu.
Non furtũ facies. Furata ẽ dm̃cã
resurrectionẽ: quȩ p̃cium militibꝰ
dedit ut resurronis infoderet et
occuleret ueritatẽ. Non falsũ tes¬
timoniũ dices. Hec est quȩ conqͥsi¬
uit falsos testes. ut impleret᷑ illud.
Exurgentes destes uuqͥ: quȩ ignora¬
bam int̾rogabant me. A reuera.

Expanded text:
et Synagoga, et tenebris impugnanet Synagoga, et tenebris impugnantibus non videbat. Decem drachmas, decem legis diximus verba, ex quibus Verbum perdiderat et Synagoga unum. Quod unum? Illud quod dicente evangelista: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Hoc fuisse in Decalogo jam patescat. Audi, inquit, Igoga dum non videt in Filio, amitSiquidem dum Judaeus ipsam mandatorum seriem capite detruncat, ante unde et totum corpus Decalogi retorsit in Christum. Non occides, non moechaberis: damnata est Synagoga, quae juncta diis gentium repulit Christum, qui seposita potestate dominantis, conjugis ad eam descendit affectus. Non furtum facies. Furata est Dominicam resurrectionem, quae pretium militibus dedit, ut resurrectionis infoderet et occuleret veritatem . Non falsum testimonium. Haec est quae conquisivit falsos testes , ut impleret illud: Exsurgentes testes iniqui, quae ignorabam, interrogabant me , Et revera
Abbreviated transcription (Latin):
niret errantẽ. et miserandis disc̾¬
sib attritam. miscłib humeris
subleuaret ad celum: &. onustꝰ pe¬
core pio inaccessas lupis ꝑueniret
ad caulas: mulier hñs decem drag¬
mas. tenebras diutinas sustinebat:
et non solum dragiã ꝑditã de¬
flebat unam: s et ipsas nouem
dragmas sͥ residuas ñ uidebat.
Nox ei erat iugis: erat ei ꝓfunda
& ꝑseuerans caligo: cui lucerna
sine diuno igne ad noctis auxi¬
lium ñ lucebat. S postea qͣm suꝑ¬
nus ignis. ignis sp̃s sc̃i flamineo
se suꝑ apłos ymbre diffudit: et
non minus frigida qͣm tetra mor¬
talium corda toto ignis sui calore
succendit: mulier id ẽ eccłia ac¬
cendit lucernã suam. id ẽ int̾nũ
illum su cordis obtutũ. hoc ẽ illu
illam iudaicam domũ ignoran¬
tiȩ cecam tenebris euertit apłicũ
ꝑ laborem: donec iã decẽ draginis
hoc ẽ decalogo legis. dragmam p
Xp̃c est qui et erat in legis decalo¬
go & latebat: xp̃c est quẽ habebat

Expanded text:
niret errantem, et miserandis discuniret errantem, et miserandis discursibus attritam misericordibus humeris sublevaret ad coelum, et onustus pecore pio inaccessas lupis perveniret ad caulas; mulier habens decem drachmas tenebras diutinas sustinebat, et non solum drachmam perditam deflebat unam, sed ipsas novem drachmas sibi residuas non videbat. Nox ei erat jugis, erat ei profunda et perseverans caligo; cui lucerna sine divino igne ad noctis solatium non lucebat. Sed posteaquam supernus ignis, ignis Spiritus sancti flammeo se super apostolos imbre diffudit, et non minus frigida quam tetra mortalium corda toto ignis sui calore succendit, mulier, id est Ecclesia, accendit lucernam suam, id est, internum illum sui cordis obtutum, hoc est, illillam Judaicam domum ignorantiae caecam tenebris evertit apostolicum post laborem, donec jam de decem drachmis, hoc est, Decalogo legis, drachmam petii, Christus est qui et erat in legis Decalogo et latebat, Christus est quem habebat
Abbreviated transcription (Latin):
inueni dragniã qͣm ꝑdideram.
lta dico uobis: gaudiũ erit corã
angłis di suꝑ uno peccatore peni¬
tentiã agente. Putas ne mulier
ista cõmunis ẽ. aut habuisse eã
ddecem draginas humano putat᷑
ex sensu: aut unam casu credit᷑
ꝑdidisse mundano. aut simpli¬
eit̃ contingit qͦd eam nocturno
requirit in tẽpore: aut lucernã
de nr̃i usus more succendit: aut
confuetũqͥd eam ꝑdidit et inue¬
int uitra domũ: aut familiare
qd̾ amicas ad leticiam conuocat
conuocasse ñ legit᷑ ad merorẽ: Nlo¬
uum damni genꝰ:. &. qͦd dragmã
non ablatam patefaciat s dilap¬
sam: et qͦd eam domesticis abseos¬
ditam teuebris. et ñ defossam do¬
lis loquat᷑ extraneis. Uidetis qͣm
singulare sit totũ: quã morem
tiͣ seat & suꝑgrediatur huma¬
num: qͣm diuinũ spiret & redo¬
leat sensum: qͣm attollat ad cęlỹ
mentis intellectũ. et collocet in
scura draginam querere scientie
salutaris. Anteqͣm xp̃c ad ouẽ ue¬

Expanded text:
drachmam quam perdideram. Ita dico vobis, gaudium erit coram angelis Dei super uno peccatore poenitentiam agente . Putasne mulier ista communis est, aut habuisse eam decem drachmas humano putatur ex sensu, aut unam casu creditur perdidisse mundano, aut simpliciter contingit quod eam nocturno requirit in tempore, aut lucernam de nostri usus more succendit, aut consuetum quod eam perdidit et invenit intra domum, aut familiare quod amicas ad laetitiam convocat convocasse non legitur ad moerorem? Novum damni genus, et quod drachmam non ablatam patefaciat, sed dilapsam: et quod eam domesticis absconditam tenebris et non defossam dolis loquatur extraneis. Videtis quam singulare sit totum, quam morem transeat et supergrediatur humanum, quam divinum spiret et redoleat sensum, quam attollat ad coelum mentis intellectum, quam collocet in scura, drachmam quaerere scientiae salutaris. Antequam Christus ad ovem ve
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ꝑcepert̃. Ecce postea qͣm pas¬
tor suꝑnus ꝑditam centenarii gre¬
gis ouem ꝑquisiuit. inuenit. et an¬
głoꝵ leticiam totam celeste iamre¬
tulit ad ouile: mulierẽ euangłicã
ꝓducit in figuram: quȩ lumine
accenso de decem dragmis unã
dragnam ꝑditam sic requirit:
ut uuenta hac de lucro suo. desu¬
ogaudio causam pariat celestiũ
gaudioꝵ. Sic enĩ dic̃. Aut que
mulier habens dragias decem:
si ꝑdiderit draginam uuã. nonne

Expanded text:
tiam percepere. Ecce posteaquam pastiam percepere. Ecce posteaquam pastor Supernus perditam centenarii gregis ovem perquisivit, invenit et angelorum laetitiam totam coeleste jam retulit ad ovile, mulier evangelica producitur in figuram: quae lumine accenso de decem drachmis unam drachmam perditam sic requirit, ut inventa hac de lucro suo, de suo gaudio, causam pariat coelestium gaudiorum. Sic enim dicit: Aut quae mulier habens drachmas decem, si perdiderit drachmam unam, n
Abbreviated transcription (Latin):
talis pascui collocarat: s illa uocẽ
pastoris oblita. dum lupinis uilula¬
tib credidit. et caulas ꝑdidit sa¬
lutares: et tota letalib est saucia¬
leuauit. et humeris suȩ imposuit
passionis: gaudensq toto resurrõ¬
nis gaudio ꝑ ascensum ad celestẽ
tulit et ꝑtulit mansionẽ. Et uoca¬
uit amicos & uicinos. hoc est angłos.
dicens illis. Congratulamini mi¬
chi: quia inueni ouem meã que ꝑ¬
cȩlestib inuidia cum diabolo fue¬
rat iam fugata: nec poterat ꝓpter
agnum qui peccatũ mundi tule
ille nos quesiuit in t̾ra:. nos illum
queramꝰ in celis. Ille nos portauit
suȩ diuunitatis ad głam: nos illũ
sc̃ĩtate tota nr̃o portemꝰ in corpore.
Głificate inquit apłs: & portate dm
in corpore ur̃o. Ille deum in corpore
suo portat: qui nullum portat in
suȩ carnis operatione peccatum.
tiones. latere mysticos
sensus. et celestis intelli¬
gentie manere secretũ.
norunt soli quicũq diuini sp̃e gra¬

Expanded text:
talis pascuae collocarat: sed illa vocem talis pascuae collocarat: sed illa vocem pastoris oblita est, dum lupinis ululatibus credit, et caulas perdidit salutares, et tota lethalibus saucialevans humeris suae imposuit Passionis, et gaudens toto resurrectionis gaudio per ascensum ad coelestem tulit et pertulit mansionem. Et vocavit amicos et vicinos. Hoc est angelos. Dicens illis: Congratulamini mihi, quia inveni ovem meam quae pcoelestibus invidia cum diabolo fuerat jam fugata: nec poterat per Agnum qui peccatum mundi tulerille nos quaesivit in terra, nos illum quaeramus in coelis; ille nos portavit suae divinitatis ad gloriam, nos illum sanctitate tota nostro portemus in corpore: Glorificate, inquit Apostolus, et portate Deum in corpore vestro . Ille Deum in corpore suo portat, qui nullum portat in suae carnis operatione peccatum. tiones latere mysticos sensus et coelestis intelligentiae manere secreta, norunt soli quicumque divini Spiritus gra
Abbreviated transcription (Latin):
tum dissipauerat centenariũ nu¬
merum: et totum ex dextera redege¬
rat ad sinistrã: ut dispendio untꝰ.
et sinistra clauderetur om̃is. et dex¬
tera nil haberet. Nonagesimus &
nonus numerꝰ in sustia latet clay¬
sus: constrictus heret: tenetur opp̃s¬
sus. Qtam̃ ubi uuiꝰ ꝑceperit & sen¬
serit augm̃tum: mor dext̾e transit
ad palinam. mox centenarii nume¬
ri ꝑuenit ad coronam. Et si non ha¬
buisse centenariũ numerũ doloris
ẽ causa: plus doloris est ꝑdidisse. Ui¬
detis: qͥa ꝑ uniꝰ oius amissionẽ. pas¬
toriste totum gregẽ cecidisse a dex¬
tera. et totũ in sinistra dolet reci¬
disse. Q ideo relictis nonaginta no¬
uem: unã sequit᷑. Unã querit: ut
inueniret in unã om̃s: redintegra¬
ret om̃s in unam. S iam celestis pa¬
rabolȩ pandamus secretũ. Homo
bonus. pastor pus. qui in una oue
hoc ẽ in adam. posuerat totũ gre¬
gem generis humani. Hanc in ter
ram paradysi. hanc in regionẽ ui¬

Expanded text:
tum dissipaverat centenarium nutum dissipaverat centenarium numerum; et totum de dextera redegerat ad sinistram, ut dispendio unius et sinistra clauderet omnes, et dextera nil haberet. Nonagesimus et nonus numerus in sinistra latet clausus, constrictus haeret, tenetur oppressus: qui tamen ubi unus perceperit et senserit augmentum, mox dexterae transit ad palmam, mox centenarii numeri pervenit ad coronam; et si non habuisse centenarium numerum doloris est, cujus doloris est perdidisse? Videtis quia per unius ovis amissionem pastor iste totum gregem cecidisse de dextera, et totum in sinistram doluerat recidisse; et ideo relictis nonaginta novem, unam sequitur, unam quaerit, ut inveniret in una omnes, redintegraret omnes in una. Sed jam coelestis parabolae pandamus secretum. Homo bonus, pastor pius, qui in una ove, hoc est in Adam, posuerat totum gregem generis humani, hanc inter amoena paradisi, hanc in regione vi
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ indigent penit̃ncia. Sẽꝑ qui¬
dem cum ꝑdita repperimꝰ. nouũ
capimꝰ cumulũ gaudioꝵ: et est io¬
cundius nob̃ inuenisse ꝑdita. quã
non ꝑdidisse seruata. S hec para¬
bola: plus diuinȩ pietatis. qͣm con¬
suetudinis humanȩ loquitur et
expͥmit ueritatẽ. Magna relinque¬
re.amare minora. di potestatis est
non est cupiditatis humanȩ: quia
ds et quȩ non sunt facit ẽẽ: et pddi¬
ta sic sequitur. ut teneat que relm¬
quit: et amissa sic inuenit. ut quȩ
seruata sunt ñ amittat. Gͦ non ter¬
renus pastor iste est s celestis: et pa¬
rabola hec tota non figurata ẽ la¬
borib humauis: s diuinis ẽ obum¬
brata mysteriis: sic̃ ex ipso nume¬
ro mox lucescit. cum dicit. Quisex
uob̃ homo qui ht centũ oues: Si ꝑ
diderit ex eis unam. Quare ñ qͥn¬
quaginta: quare ñ ducentas. sed
centum: Quare ñ quatuor. quare
non qͥnq s unam: Ut ostenderet
non ex eadem fuisse. sedex numero
plus doloris. Namq amissio uniꝰ to¬

Expanded text:
i non indigent poenitentia. Semper quidem cum perdita reperimus, novum capimus cumulum gaudiorum, et est jucundius nobis invenisse perdita quam non perdidisse servata. Sed haec parabola plus divinae pietatis quam consuetudinis humanae loquitur, et exprimit veritatem. Magna relinquere, amare minora, Dei potestatis est, non est cupiditatis humanae: quia Deus et quae non sunt facit esse; et perdita sic sequitur, ut teneat quae reliquit; et amissa sic invenit, ut quae servata sunt non amittat. Ergo non terrenus pastor iste est, sed coelestis, et parabola haec tota non figurata est laboribus humanis, sed divinis est obumbrata mysteriis; sicut ex ipso numero mox lucescit cum dicit: Quis ex vobis homo qui habet centum oves, et si perdiderit ex eis unam? Quare non quinquaginta, quare non ducentas, sed centum? quare non quatuor, quare non quinque, sed unam? Ut ostenderet non ex damno fuisse, sed ex numero plus dolorem. Namque amissio unius to
Abbreviated transcription (Latin):
inuenimꝰ ad lucernã. Suꝑ hoc
letatur et celum: quia uno pec¬
catore penitentiã agente. totius
xp̃ian popłi claruit plenitudo:
fulsit in dragniã. lxxxuiii. de a¬

Expanded text:
inveniamus ad lucernam. Super hoc laetetur et coelum, quia in uno peccatore poenitentiam agente totius Christiani populi claruit plenitudo, fulsit in drachma. SERMO CLXX. De
Abbreviated transcription (Latin):
ra producunt᷑: hiatus uulnerum
dilatatur: sanies effundit᷑: & to¬
ta pauꝑis caro componit᷑ in scena
pietatis: ut quẽ uox esurientis ñ
mouerat: uł suspiria. dolores. ge¬
mitꝰ et tota erumnaꝵ congeries
cõmoueret. S diues suꝑbo oculo¬
et insaciabili corde. hec om̃ia & au¬
dire et uidere et sentire contẽnit.
ds: quẽ admodũ diues a sua obstina¬
tione soluatur. Soluit pauꝑis ma¬
nus a suis artub: ut nec abigeret
canes diuitis. quos uulnerib suis di¬
fit humana mendicitas: ut cupi¬
ditas ꝓdatur iihumana. Diues
pauꝑem nec cadentib de mensa
micis pascit: et lazarus pauꝑ qͥa
aliud ñ habebat: etrã de carnibus
suis canib humanꝰ existit. Miser
diuies. si panẽ non dedisti: qͣre uel
canes abigere noluisti: S mitioreᷤᷤ
te canes tui: immo tu seiior canib
tuis. slam te seiuente. illi parcun:
qui ñ ad morsum dentes. s linguas
ad obsequiũ sic ꝓducunt: ut in mo¬

Expanded text:
ra producuntur, hiatus vulnerum ra producuntur, hiatus vulnerum dilatatur, sanies effunditur, et tota pauperis caro componitur in scenam pietatis: ut quem vox esurientis non moverat, vel suspiria, vel dolores, gemitus et tota aerumnarum congeries commoveret; sed dives superbo oculo, insatiabili corde, haec omnia et audire, et videre, et sentire contemnit. s quemadmodum dives a sua obstinatione solvatur. Solvit pauperi manus a suis artubus, uti nec abigeret canes divitis, quos vulneribus suis difit humana mendicitas, ut cupiditas prodatur inhumana. Dives pauperem nec cadentibus de mensa micis pascit, et Lazarus pauper, quia aliud non habebat, etiam de carnibus suis canibus humanus exstitit. Miser dives, si panem non dedisti, quare vel canes abigere noluisti? Sed mitiores te canes tui, immo tu saevior canibus tuis: nam te saeviente illi parcunt, qui non ad morsum dentes, sed linguas ad obsequium sic producunt, ut in mo
Abbreviated transcription (Latin):
emollire cupiens: non tã lazarum
qͣm ipsũ pietatis conflatoriũ. eius
proiecit ad ianuam. Conflatoriũ
dixi: ꝓpt̾ ferrea uiscera. Impiis gͦ
oculis mendicus latarꝰ ingeritur.
admouet᷑: et ut duies dare possit
magis magisq diuitis census ad¬
iungitur. S diues adamante du¬
rior. quicqͥd ds pauꝑis ꝓpt̾ alumo¬
niam diuiti cumulabat in censũ.
ille aut effundebat turpit̾: aut
crudeliter reponebat. Itẽ ds ut ñ
taceret. ut clamaret. ut admoneret
diuitẽ. ut panẽ se querere tantũ
ieiusꝰ pauꝑ ostenderet: ut uł ad
minuma largien: do abundantis
impelleret ammũ: auget᷑ pauꝑi
ferculis. indigeriẽ suam ructabat
ad celum: ne uocem estuantis pau¬
pis et taliter iacentis audiret. Itẽq
ais qr obturatis aurib uniꝰ oris mil
erat uox clamantis: ad aꝑiendũ
cor diuitis. totũ corpus pauꝑis uul¬
nerib aꝑit: ut in admonendum
dnutẽ. tot essent pauꝑis ora quot
uulnera. Soluiuitur iiscera. ulce¬

Expanded text:
emollire cupiens, non tam Lazarum, emollire cupiens, non tam Lazarum, quam ipsum pietatis conflatorium ejus projecit ad januam; conflatorium dixi, propter ferrea viscera. Impiis ergo oculis mendicus Lazarus ingeritur, admovetur, et ut dives dare possit, magis magisque divitis census cumulatur; sed dives adamante durior, quidquid Deus pauperis propter alimoniam divitis conferebat ad censum, ille aut effundebat turpiter, aut crudeliter reponebat. Item Deus, ut non taceret, ut clamaret, ut admoneret divitem, ut panem se quaerere tantum jejunus pauper ostendat, ut vel ad minima largienda abundantis impellat animum, augetur pauperi ferculis indigeriem suam ructabat ad coelum, ne vocem pauperis humi et taliter jacentis audiret. Itemque Deus, quia obduratis auribus unius oris nil erat vox clamantis, ad aperiendum cor divitis totum corpus pauperis vulneribus aperit, ut in admonendo divite tot essent pauperis ora quot vulnera. Solvuntur viscera, ulce
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑna gła ab hospitalitatis pio
cessaret officio: et solus donis fru¬
eretur diuinis: qui hic humana
bona crudelem se credidit eiuꝙͣ. s ne¬
garet. Abrahã fis uenientib: lon¬
ge semꝑ occurrit: pretereunteᷤ etira
prece reuocat:. nolentes magna cũ
supplicatione suam compeslit ad
mensam. Prima et saginata de gre¬
gib hospiti sẽꝑ apponit: suis et con¬
iugis suȩ manib factos calentes sẽꝑ
exegit panes:. quos frigidos & hes¬
ternos ẽẽ utiq uigis humanitas
ñ sinebat. At iste alt̾ diuesimmo
diuitiarũ captuius. seruus opum
et ipsis censib cõpeditus. totiꝰ pom¬
pe iminobile sepulchrũ. ii qͦ pie¬
tatis totꝰ utiq et uisus defecerat
& auditus: non rã ꝑsonam ñ pau¬
ꝑem. s ipsam miscdiam despicit.
ad ianuã suam lazaro sic iacente.
Purpura. bysso. delicatis uestib.
epulis blandis: ferrea uiscera cry¬
delis anuna nutriebat. Quȩ d̾s
humanȩ salutis auidus inqͥsitor

Expanded text:
superna gloria ab hospitalitatis pio superna gloria ab hospitalitatis pio cessaret officio. Et solis donis frueretur divinis, qui hic humana bona crudelem se credidit cuiquam si negaret. Abraham, fratres, venientibus longe semper occurrit, praetereuntes etiam prece vocat, nolentes magna cum supplicatione suam compellit ad mensam, prima et saginata de gregibus hospitibus semper apponit, suis et conjugis suae manibus factos calentes semper offert panes, quos frigidos et hesternos esse utique jugis humanitas non sinebat. At iste alter dives, immo divitiarum captivus, servus opum, et ipsis censibus compeditus, tantum pompae ignobile sepulcrum, in quo pietatis totus utique et visus defecerat, et auditus, non jam personam, non pauperem, sed ipsam misericordiam despicit ad januam suam Lazaro sic jacente. Purpura, bysso, delicatis vestibus, epulis blandis ferrea viscera crudelis anima nutriebat: quem Deus humanae salutis avidus inquisitor
Abbreviated transcription (Latin):
ua hospitis. s minister. Abrabã ui¬
so ꝑegrino: dñm se ẽe nescuut.
Ipse illator prandioꝵ ad coqͥnam
satis delicatam sollicitꝰ addixit
uxorem: et qui se suaq omĩa famy¬
rata:. ut inuitaret apud illũ ipsũ
dm̃. et compelleret hospitari. Ille
ad abraam. ille ad requiẽ pauꝑũ
ille ad hospitum receptaculũ ue¬
nit: qui se in hospitẽ & pauꝑẽ re¬
ceptum fatebit᷑ in futuro cũ dicet.
Esuriui: et dedistis mͥ manducare
Sitiui: et dedistis mͥ potũ. Hospes
fus et suscepistis me. Factũ ẽ aut̃
ut moreret᷑ mendieꝰ: et portaretur
ab angłis in sinu abrahe. Nonim¬
merito fr̃s sua nẽ om̃s sc̃s suscipit
in quiete. et in ipsa beatitudine
celesti fungit᷑ dispensatoris officio:
qui dum sẽꝑ hic suscepit ꝑegͥnos
&s. pauꝑes: ipsum cum angłis sus¬
ciꝑe dm. ipsũ sub tentorio suo ui¬
dere hospitẽ meruit. quẽ semꝑ
habuit largitorẽ. E reuera fis̃ pa¬
rum se beatum credidit. si in ipsa

Expanded text:
va hospitis, sed minister. Abraham viva hospitis, sed minister. Abraham viso peregrino, dominum se esse nescivit, ipse allator prandii, ad coquinam satis delicatam sollicitus addixit uxorem: et qui se suaque omnia famurata, ut invitaret apud illum ipsum Deum, et compelleret hospitari. Ille ad Abraham, ille ad requiem pauperum, ille ad hospitum receptaculum venit, qui se in hospite et paupere receptum fatebitur in futuro, cum dicet: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes fui, et suscepistis me . Factum est autem ut moreretur pauper et portaretur ab angelis in sinum Abrahae. Non immerito, fratres, sua tunc omnes sanctos suscepit in requie, et in ipsa coelesti beatitudine fungitur dispensatoris officio: quia dum semper hic suscepit peregrinos et pauperes, ipsum cum angelis suscipere Deum, ipsum sub tentorio suo videre hospitem meruit, quem semper habuit largitorem. Et revera, fratres, parum se beatum credidit, si in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
tarunt: Uerum ne ꝓpositꝰ sermo
ur̃m ddui fatiget animũ: suspen¬
ddat auditum:. acceleranda nobis
est huiꝰ absolutio questionis. Abra¬
ham frs. ñ sibi s pauꝑi diues fuit.
et opes ñ habere s prorogare gesti¬
uit: magis magisq insimi pau¬
ꝑis. qͣm in horreis recondere suas
studuit facultates. sic̃ toto uite
eiꝰ ordine ꝑdocetur. Nlam ꝑegrinꝰ
ipse iugiter laborauit: ut ꝑegri
tentorio sẽꝑ manens ipse. sine tec¬
to aduenã manere non passus ẽ:
et hospitẽ hospes sẽꝑ ipse susce¬
pit. Extorris patͥa. domus nesciꝰ.
ipse et domus om̃ium fuit & pa¬
tria:. sciens se ñ incubatorẽ s dis¬
pensatorẽ diuinȩ positũ largita¬
tis. Ut uindicaret oppressos. ab¬
solueret captuos. eriꝑet iamiãq
morituros. ipse se morti nouus
bellator addixit: apud quẽ pietas
in alterũ uita sua carior fuit. A¬
braham suscepto hospiti astitit
non assedit: et fuit ipse ñ conui¬

Expanded text:
tarunt? Verum ne propositus sermo tarunt? Verum ne propositus sermo vestrum diu fatiget animum, suspendat auditum, acceleranda nobis est hujus solutio quaestionis. Abraham, fratres, non sibi, sed pauperi dives fuit, et opes non habere, sed prorogare gestivit: magis magisque in sinu pauperis quam in horreis recondere suas studuit facultates, sicut toto vitae ejus ordine perdocetur. Nam peregrinus ipse jugiter laboravit, sicque netentorio manens ipse, sine tecto advenam manere non passus est; et hospitem hospes semper ipse suscepit, extorris patria, domicilii nescius, ipse et dominus omnium fuit, et patria; sciens se non incubatorem, sed dispensatorem divinae positum largitatis, ut vindicaret oppressos, absolveret captivos , eriperet jam jamque morituros, ipsum se morti novus bellator addicit, apud quem pietas in alterum vita sua charior fuit. Abraham suscepto hospiti astitit, non assedit; et fuit iste non convi
Abbreviated transcription (Latin):
turari de micis quȩ cadebant de
mensa diuitis. Nlũquid ꝑ se tantũ
diuitiȩ cͥminose st̃. aut solȩ ꝑse
penes dm̃ damnandȩ st̃ uestes:
et tantũ ꝑse puniende st̃ epulȩ:
ut ñ solum careant p̾mio bonoꝵ.
s om̃rum maloꝵ ferant & mere¬
ant᷑ exicium: Aut ita ꝑse ꝓba¬
ta ẽ et sc̃ificata mendicitas: ul¬
cera tã sacrata: ut angłoꝵ manib
abrahe sc̃i rapiant᷑ ad gremium:
Et mirũ fr̃s qd̾ abrabam qͦndã
diues nẽ diuitẽ sꝑnit dicente scͥp¬
tura. et erat abrahã diues ualde:
et eum quẽ habuit in bonis p̃sen¬
tib parẽ. nẽ reꝓbat et patitur ẽe
penalem: presertĩ. cum neq pau¬
ꝑis huiꝰ bona. neq mala diuitis
istiꝰ pdiderit sermo diuinꝰ. Curgͦ
nunc abraham ambit pauꝑem:
diuitẽ refugit & refutat: Aut
quẽadmodum abraham innocen¬
tem habuere. diuitẽ hc̃ fecere di¬
uitiȩ cͥminosum: illum ꝓmouere
ad om̃ium requiẽ beatoꝵ. hunc
in om̃ium maloꝵ baratrũ depu¬

Expanded text:
e mensa divitis. Numquid per se tantum divitiae criminosae sunt? aut solae et per se penes Deum damnandae sunt vestes? et tantum per se puniendae sunt epulae, ut non solum careant praemio bonorum, sed omnium malorum ferant et mereantur exitium? Aut ita per se probata est, et sanctificata mendicitas, ulcera tam sacrata, ut angelorum manibus Abrahae sancti rapiantur ad gremium? Et mirum, fratres, quod Abraham, quondam dives, hunc divitem spernit, dicente Scriptura: Erat autem Abraham dives valde , et eum quem habuit in bonis praesentibus parem, nunc reprobat et patitur esse poenalem, praesertim cum neque pauperis hujus bona, neque mala divitis istius prodiderit sermo divinus. Cur ergo nunc Abraham ambit pauperem, divitem refugit et refutat? Aut quemadmodum hunc Abraham innocentem habuere divitiae, hunc fecere divitiae criminosum; illum promovere ad omnium requiem beatorum, hunc in omnium malorum barathrum depu
Abbreviated transcription (Latin):
cera eiꝰ. Factũ ẽ inquit ut more¬
retur pauꝑ. et portaret᷑ ab angło
in sini abrahe. Diues aut̃ mor¬
tuus est: et sepultꝰ ẽ in inferno.
En fr̃s qͣm rerum lam̃tandamy¬
tatio: pauꝑem portant angłi.
pultura decipit ocłos: Quare
sic exeqͥarũ pompa m̃titur: In
obsequiũ diuitis migrat hec
tota eiuitas cũ finꝰ esfert᷑ pauꝑ
uadit solꝰ: pauꝑẽ duoꝵ portat.
miseratio bauiloꝵ. Nec quatuor
ut mortuo: s duo sub uno uecte
qͣsi piciendo oueri portitores ad¬
diciuit᷑ inuiti. Merito ei moxan¬
głica officia. merito diuina de¬
putant᷑ obsequia:. cui tam crude¬
lit̾ negata st̃ ipsa humanitatis
extrema. funus diuitis antece¬
dit lugubris turba seruoꝵ:. fere¬
trũ pauꝑis precedit angłorum
psallentiũ multitudo. In mar¬
moreo tumulo & aurata ueste ia¬
cet diuitis fetidũ corpꝰ inclusuo
pauꝑis caro mat̾iali requiescit
in limo: & in naturali situ uermi¬
um morsus nescit: preuenit pu¬
tredines & fetores. S requiramꝰ

Expanded text:
 ut moreretur pauper, et portaretur ab angelis in sinum Abrahae. Dives autem mortuus est et sepultus in inferno. En, fratres, quam rerum lamentanda mutatio: pauperem portant angeli,pultura decipit oculos? quare sic exsequiarum pompa mentitur? In obsequium divitis migrat hic tota civitas, cum funus effertur; pauper vadit solus, pauperem duorum portat miseratio bajulorum, nec quatuor ut mortuo, sed duo sub uno vecte, quasi projiciendo oneri portitores addicantur inviti. Merito ei mox angelica officia, merito divina deputantur obsequia, cui tam crudeliter negata sunt ipsa humanitatis extrema. Funus divitis antecedit lugubris turba servorum; feretrum pauperis praecedit angelorum psallentium multitudo. In marmoreo tumulo et curata veste jacet divitis corpus inclusum; pauperis caro naturali quiescit in limo, et materiali situ vermium morsus nescit, praevenit putredines et fetores. Sed requiramus,
Abbreviated transcription (Latin):
udistis fĩs hodie et par¬
ꝑtatis finẽ. & diuitia¬
rum quał sit exitus
cognouistis dicente
dño. Homo quidam erat diues.
et induebat᷑ purpura & bysso:

Expanded text:
udistis, fratres, hodie et pauertatis finem, et divitiarum qualis sit exitus cognovistis, dicente Domino: Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso,
Abbreviated transcription (Latin):
ostea quam dauiticã
cytharam spiritał intel¬
ligentiȩ plectro et mo¬
dulatione tangentes. anmos
ur̃os et corda ꝑmulsimꝰ: intonã¬
tis quoq euangłii ad suscitandoᷤᷤ
¶sensus ur̃os principia metuen¬
da prebuimꝰ : ad apłicum magis¬
teriũ mox credidimus ẽẽ reme¬
andum: ut tripertitus ordo ser¬
monis ecclesiasticȩ doctrinȩ sa¬
lutiferam teneat et p̃beat disci¬
plinam. Nam et cantilena a con¬
tinuo labore relaxat animos: et
ȩuangłica auctoritas m̃tes reparat
et exsuscitat ad laborem: et apłicꝰ
uigor a recto tramite remouere.
et nr̃os non sinit sensus euagari.
Hanc gͥ beati apłi ꝑ ordinẽ sequi
hodie repꝑinus lectionem. An
mini. qͣnͣto tp̃r uiuit Et indu¬
cit similitudiuẽ. Namq que sub uiro
est mulier: uiuente uiro alliga

Expanded text:
osteaquam Davidicam citharam spiritualis intelligentiae plectro et modulatione tangentes, animos vestros et corda permulsimus, intonantis quoque Evangelii ad suscitandos sensus vestros principia metuenda praebuimus, ad Apostolicum magisterium mox credidimus esse remeandum, ut tripartitus ordo sermonis ecclesiasticae doctrinae salutiferam teneat et praebeat disciplinam. Nam et cantilena a continuo labore relaxat animos, et Evangelica auctoritas mentis reparat et exsuscitat ad laborem, apostolicus vigor a tramite recto removeri et nostros non sinit sensus evagari. Hanc beati Apostoli per ordinem sequi hodie reperimus lectionem. An mini quanto tempore vivit? Et indicit similitudinem. Nam quae sub viro est mulier, viven
Abbreviated transcription (Latin):
dñaretur nobis. nobiscum digna¬
tus est militare : sicut dixit. Er¬
go seruiamꝰ in nouitate sp̃c. car¬
nis seruitute lam liberi: qr uera
dũatio est famulatus dñice ser¬
uitutis. Nlam et uetus homo et
uetus litera: totam corrupit et
ꝑdidit disciplinam. cxlui. de eode.

Expanded text:
dominaretur nobis dignadominaretur nobis dignatus est militare, sicut dixi. Ergo serviamus in novitate Spiritus a carnis servitute jam liberi, quia vera dominatio est famulatus Dominicae sanctitatis; nam et vetus homo et vetus littera totam corrupit et perdidit disciplinam. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
insanit: uuentus et senectꝰ mul¬
tis luctib cumulantur. Ipse sinł¬
ipse sunt: que totam hominisui¬
tam mnunico conturbante comi¬
tantur ad lapsum. Quas lex dũ
ꝓhiberet ammonuit dũ
discuteret ampliauit:
dũ accusaret reddidit
cariores : et que ꝑ ignorantiam
latebant. fecit esse ꝑ scientiam
notiores. Et sicut ꝑ falcem spine
magis dum succiduntur accres¬
cunt: ita dum resecantur ꝑ legẽ
pullulant passiones: quia intrin¬
secus uelut mnradice carnis fixȩ
solidantur Lex extrinsecus cultu¬
ram fidei ħt satis uistam: nec ꝓfi¬
cit. Unde et ad frugem mortis
ipsum cespitem humane carnis
sua excitatione ꝑducit. Passioneᷤᷤ
inquit peccatoꝵ que ꝑ legemerãt:
operabantur in m̃bris nr̃is. Instru
mentũ quod ad uitam erat: ad
frugem mortis sibi in nobis uendi¬
cant passiones. Sauciati gͦ taliter
secus debellatorem uictoremq ui¬
ciorũ: ut passiones formsecus ex¬
cluse. pulsent. demptent. ꝓuocent:

Expanded text:
insanit, juventus et senectus mulinsanit, juventus et senectus multis luctibus cumulantur; ipsae sunt quae totam hominis vitam inimico conturbante comitantur ad lapsum; quas lex dum prohiberet, admonuit; dum discuteret, ampliavit; dum accusaret, reddidit chariores; et quae per ignorantiam latebant, fecit esse per scientiam notiores. Et sicut per falcem spinae magis dum succiduntur accrescunt, ita dum resecantur per legem, pullulant passiones, quia intrinsecus velut in radice carnis fixae solidantur. Lex intrinsecus culturam fidei habet satis justam, nec proficit: unde ad frugem mortis ipsum cespitem humanae carnis sua excitatione perducit. Passiones, inquit, peccatorum, quae per legem erant, operabantur in membris nostris, umentum quod ad vitam erat, ad frugem mortis sibi in nobis vindicant passiones. Sauciati ergo talitesecus debellatorem, victoremque vitiorum; ut passiones forinsecus exclusae pulsent, tentent, provocent,
Abbreviated transcription (Latin):
sed uitȩ: et deo fructum asserit de¬
ferri ñ carni. Cum inquit essemuᷤ
incarne. passiones peccatoꝵ que ꝑ
legem erant oꝑabantur in m̃bris
nr̃is. ut fruc̾tificaremus morti.
Cumdicit cum essemus. p̃teritum
tempus indicat: dum in sola car¬
ne positi. imino magis expositi. q̃
carnis sunt saꝑe tantũ facere uelle
cogebamͣ. uixta illud apłi. Qui
in carne sunt: deo placere ñ possunt.
Cum essemus inquit in carne. passio¬
nes peccatoꝵ que ꝑ legemerant. Di¬
cant sicut dictum ẽ a dño. Si lumͣ
quod inte est tenebre sunt. ipse te
nebre quante sunt: Si ꝑ legẽ pas¬
siones peccatoꝵ m̃bris dñantur hu¬
manis.: quid ipsȩ ꝑse facuint passio¬
nes. que nascenti mox homini infe¬
liciter et penalit obsecundant. cũ
aliter nascentẽ. alit̾ generatũ an¬
gores deprimunt. urgent ꝑicła.
afficiunt pene: Passiones sunt
fr̃s ꝑ quas infirmatur infantia:
pueritia trahitur: adolescentia

Expanded text:
sed vitae; et Deo fructum asserit desed vitae; et Deo fructum asserit deferri, non carni. Cum enim, inquit, essemus in carne, passiones peccatorum, quae per legem erant, operabantur in membris nostris, ut fructificaremus morti. Cum dicit: Cum essemus, praeteritum tempus indicat, dum in sola carne positi, immo magis expositi, quae carni sunt tantum sapere, facere, velle cogebamur, juxta aliud Apostoli: Qui in carne sunt, Deo placere non possunt . Cum enim essemus, inquit, in carne, passiones peccatorum, quae per legem erant. Dicam sicut dictum est a Domino: Si lumen quod in te Si per legem passiones peccatorum membris dominantur humanis, quid ipsae per se facient passiones, quae nascenti mox homini infeliciter et poenaliter obsecundant? Cum taliter nascentem, generatur taliter, angores deprimunt, urgent pericula, afficiunt poenae: passiones sunt, fratres, per quas infirmatur infantia, pueritia trahitur, adolescentia
Abbreviated transcription (Latin):
sed moritur legi legalib addicta sen¬
tentiis. ut uiuat gr̃e et resurgat
ꝑ uentã: que fuerat interempta ꝙ
mortificata ꝑ legem. Deniq cum
eam a maritali uire defuccto ui¬
ro asserit absolutã. ipsam potius
non uirũ in sequentib defunctan
esse testatur : quia ñ lex homini. sed
homo moritur legi: nec mandatũ
p̃terit. s mandato deficit ille qui
labitur a mandato. Audi quod se
estis legĩ. Nũquid dixit mortua est
uobis lex : S uos mortificati estiᷤ
legi. Et bene addidit ꝑ corpꝰ xp̃i
quia lex reũ astringit. artat ob¬
noxiũ. punit et int̃ficit crimino¬
sum. Qui gͦ ꝑ corpus xp̃i ab om̃i
crimine exemptus ẽ et erutus. fe¬
liciter moritur legi: ut innocentie
iuuat et grẽ. Ut sitis inquit alt̾iꝰ.
qui exmortius resurrexit. Alt̾iꝰ
alt̾ ipse effecꝰtus ẽ. cum nr̃ãm corrup¬
tionem inincorruptionẽ mutauit.
et mortalitatẽ inmortalitatis tͣns¬
uexit ad głam. Ut fructificemus

Expanded text:
sed moritur legi legalibus addicta sensed moritur legi legalibus addicta sententiis, ut vivat gratiae et resurgat per veniam, quae fuerat interempta et mortificata per legem. Denique cum eam a maritali jure defuncto viro asserat absolutam, ipsam potius, non virum, insequentibus defunctam esse testatur: quia non lex homini, sed homo moritur legi; nec mandatum praeterit, sed mandato deficit ille qui labitur a mandato. Audi quod seqtificati estis legi. Numquid dicit, mortua est vobis lex? Et vos mortificati estis legi. Et bene addidit, Per corpus Christi. Quia lex reum astringit, arctat obnoxium, punit et interficit criminosum. Qui ergo per corpus Christi ab omni crimine exemptus est et erutus, feliciter moritur legi, ut innocentiae vivat et gratiae. Ut sitis, inquit, alterius, qui ex mortuis resurrexit. Alterius. Alter ipse effectus est, cum nostram corruptionem in incorruptionem mutavit, et mortalitatem immortalitatis transvexit ad gloriam. Ut fructificemus,