comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cutionẽ paciuntur ꝓpt̾ uerbum di.
timũ iudiciũ. ubi et int̾fectoꝵ gła.
ꝙꝰ int̾ficientiũ pena. manifesta sit.
Qd̾ aut̃ ait recordatus est: nemo ita
positũ putet. quasi obliuio cadat ie
cłm. S quia post longũ tempts fu¬
turũ est iudiciũ: scđ̾m affecdũ infie¬
moꝵ hominũ positũ est: qui quasi ob¬
litum dm putant. qr ñ tam cito facit
um̃dictam. quã ipsi uolunt. His łr eti¬
ã qd sequitur. Non est oblitꝰ clamorem
pauꝑm. Quis ẽ iste clamor pauꝑm:
miserere nr̃i dñe: ꝙuide humilitatẽ
nr̃am de inimicis nr̃is: Non tanqũa
multi pauꝑes clamant: s tanꝗͣ unus.
in terra: &ꝰ ipse clamat ꝓeis in celo.
Ipse ẽ dicit. Qui exaltas mẽ de portis
mortis: ut annunciem om̃s laudatio
nes tuas in portis filiȩ syon. Exaltat᷑
nr̃m est in cet̾is menbris: exaltat᷑ ab
om̃ib malis cupĩditatib que sunt
porte mortis: qr ꝑ illas itur ad mortẽ.

Expanded text:
cutionem patiuntur propter verbum Dei, cutionem patiuntur propter verbum Dei, timum judicium, ubi et interfectorum gloria, et interficientium poena manifesta sit. Quod autem ait, Recordatus est, nemo ita positum putet, quasi oblivio cadat in Deum. Sed quia post longum tempus futurum est judicium, secundum affectum infirmorum hominum positum est, qui quasi oblitum Deum putant, quia non tam cito facit vindictam, quam ipsi volunt. His dicitur etiam quod sequitur, Non est oblitus clamorem pauperum. 14. Quis est iste clamor pauperumiserere nostri Domine, et vide humilitatem nostram de inimicis nostris? Non tanquam multi pauperes clamant, sed tanquam unus. in terra, et ipse clamat pro eis in caelo. 15. Ipse etiam dicit, Qui exaltas me de portis mortis, ut annunciem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion. Exaltaturrum est in caeteris membris, exaltatur ab omnibus pravis cupiditatibus, quae sunt portae mortis, quia per illas itur ad mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib p̃dicare. Ait enĩ. Psallite dno
qui habitat in syon: annunciate in¬
der gentes studia eiꝰ. Psalmꝰ ꝓprie dic¬
tus est: ubi fit consonantia uocis cũ
organo. Et in psalmodia intelligimꝰ
uocem laudis: s̾ consonantiã oꝑis. Ille
gͦ ueraciter psallit. qui sic łm laudat
rłm gestat imaginem eccłie que fut᷑a
est. ĩdẽ ciuitas scõꝵ iam angłica uita
fruentiũ: quia ierłm int̾p̃tat᷑ uisio
pacis. Precẽdit aut̃ speculatio uisionẽ:
sicut ista eccł̃ia p̃cedit eã que ꝓmitti¬
tur. ciuitatẽ eternã & immortalem.
Et agimꝰ hic speculationẽ: ut ꝑue¬
niamꝰ ad uisionem. Precipit᷑ gͦ nobi.
ut psallamꝰ dno qui habitat in syon:
ut concorditer dñm eccłie in habita¬
torẽ laudemꝰ: ꝙ annunciemꝰ aliis stu¬
dia sc̃e prẽdicationis. Debemꝰ enim
dñm deũ nr̃m oꝑe laũdare : mente
contẽplari. uoce p̃dicare: ut ad eius
laudem simul consonent. lingua. cor¬
scientia & uita. Ppt̾ eos aut̃ qui ꝑse¬

Expanded text:
. Ait enim, 12. Psallite Domino qui habitat in Sion, annunciate inter gentes studia ejus. Psalmus quippe dictus est, ubi fit consonantia vocis cum organo. Et in psalmo duo intelligimus: vocem laudis, et consonantiam operis. Ille vero veraciter psallit, qui sic Deum laudarusalem gestat imaginem Ecclesiae quae futura est , idest civitatis sanctorum jam angelica vita fruentium: quia Jerusalem interpretatur visio pacis. Praecedit autem speculatio visionem, sicut ista Ecclesia praecedit eam quae promittitur civitatem aeternam et immortalem. Et agimus hic speculationem , ut perveniamus ad visionem. Praecipitur ergo nobis ut psallamus Domino qui habitat in Sion, ut concorditer Dominum Ecclesiae inhabitatorem laudemus, et annunciemus aliis studia sanctae praedicationis. Debemus enim Dominum nostrum opere laudare, mente contemplari, voce praedicare: ut ad ejus laudem simul in nobis consonent lingua, conscientia, et vita. Propter eos autem qui perse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dilectionẽ ⁊ ut cũ inuenerimꝰ. cũ ip
soꝑmaneamꝰ. Non eñi querentes se
deserit: ummo possidendo crestõdit:
custõdiendo głificat. atq cũ eis in e¬
ternũ regnat. Uñde nos admonet ꝓ¬

Expanded text:
ut cum invenerimus, cum ipso permaneamus. Non enim quaerentes se deserit, imo possidendo custodit, custodiendo glorificat, atque cum eis in aeternum regnat. Unde nos admonet
Abbreviated transcription (Latin):
ubi figat spem. cũ ab hoc mundo a¬
uellitur: oportime excipit. cognitio
nominis cłi. Nam nom̃ ipsũ cłi: usq¬
qͣq uulgatũ est. Cognitio aũt noĩs
est: cũ ille cognoscitur cuiꝰ est nomeN.

Expanded text:
ubi figat spem, cum ab hoc mundo avellitur, opportune excipit cognitio nominis Dei. Nam nomen ipsum Dei usquequaque vulgatum est: cognitio autem nominis est, cum ille cogno
Abbreviated transcription (Latin):
hunt᷑: quos ille cui ꝑ iusticiã ⁊ ĩ nocen¬
tiam resistent. mirificis factis suꝑa¬
re uidebit᷑. S inclinabit se ⁊ cãdet cũ
plicia irrogabit resistentib sͥ seruis
Dixit eñ incirde suo oblitus est deuꝰ:
auertit faciem suã ne uideat in
finẽ. Hec est inclinatio ⁊ casus miser
cum excecatur ⁊ seruat᷑ ad ultimã

Expanded text:
buntur; quos ille cui per justitiam et innocenbuntur; quos ille cui per justitiam et innocentiam resistent, mirificis factis superare videbitur. Sed inclinabitur, et cadet, dum plicia irrogabit resistentibus sibi servDixit enim in corde suo: Oblitus est Deus, avertit faciem suam, ne videat usque in finem. Haec est inclinatio et casus miserrcum excaecetur, et servetur ad ultimam
Abbreviated transcription (Latin):
um in quo et uis ⁊ dolus oꝑabit᷑. Prima
enĩ ꝑsecittio eccł̃ie uolenta: cũ ꝓscͥptio¬
nib :⁊ torm̃tis xp̃iani ad sacrificañdum
ogerent᷑. Altera ꝑsecutio fraudulen¬
ta: que ꝑhereticos ⁊ falsos fr̃s acta est.
nicħ ẽ ꝑicłosius: qm̃ ꝙ uiolenta erit
⁊ fraũdulenta. Uim habebit ĩ imꝑio:
dolũ in miracłis. Ad uim relatum ẽ.
qd̾ łr leo: ad dolũ cũ dr in abscondito.
Et rursum ipsa repetita sunt: eõdem
ordine. Insidiat᷑ inquit: ut rapiat
pauꝑem. Hoc ad crũdelitatẽ ꝑtinet.
Qd̾ autẽ sequit᷑. raꝑe pauꝑem dũ attra¬
hit eũ: dolositati depritatur. Rapiet
seuiendo: attrahet blandiendo. In la¬
queo suo humiliabit eũ: inclinabit
se ⁊ cãdet cũ dñatꝰ fu̾it pauꝑũ. Laqͦuꝰͦ¬
sig̾cat insidias. Et bene ait: in laque¬
o suo humiliabit eum. Cum enĩ sig¬
na illa facere ceꝑit: qnͣto mirabiliora
uidebunt᷑ hõĩb. tanto illi scĩ qui t̃c e¬

Expanded text:
quo et vis et dolus operabitur. Prima enim persecutio Ecclesiae violenta, cum proscriptionibus, et tormentis Christiani ad sacrificandum cogerentur. Altera persecutio fraudulenta, quae per haereticos et falsos fratres acta est. nihil est periculosius: quia et violenta erit, et fraudulenta. Vim habebit in imperio, dolum in miraculis. Ad vim relatum est, cum dicitur, leo: ad dolum, cum dicitur, in abscondito. E rursum ipsa repetita sunt eodem ordine. Insidiatur inquit ut rapiat pauperem. Hoc ad crudelitatem pertinet. Quod autem sequitur: Rapere pauperem dum attrahit eum: dolositat deputatur. Rapiet saeviendo, attrahet blandiendo. 28. In laqueo suo humiliabit eum, inclinabit se, et cadet, cum dominatus fuerit pauperum. Laquicat insidias: et bene ait, In laqueo suo humiliabit eum: cum enim signa illa facere ceperit, quanto mirabiliora videbuntur hominibus, tanto illi sancti, qui tunc e
Abbreviated transcription (Latin):
defecerunt framee infiñe: ⁊ ciuita¬
tes eoꝵ destruxisti. Framee inimici.
tur: quib tanꝗͣ gladiis. anime peri¬
munt᷑. Iste framee in fiñe. hoc ẽ ex to¬
to deficiunt: cũ hii qui aliqͦ eriore se¬
ducti erant. ad fidem rẽdeunt. De qͥb¬

Expanded text:
defecerunt frameae in finem, et civitates eorum destruxisti. Frameae inimici tur, quibus tanquam gladiis animae perimuntur. Istae frameae in finem, hoc est, ex toto deficiunt, cum hi qui aliquo errore seducti erant, ad fidem redeunt. De q
Abbreviated transcription (Latin):
dicio thronũ suũ ÷ ꝙ ipse iũdicabit
orbem terre in equitate: iudicabit
popłos in iusticia. Thromis łi: filiꝰ
est patris. Uñde scͥptũ est. Ds̃ erat in
xp̃o: mun dũ reconcilians sibi.
hunc ꝑauit ds ⁊ quia incarnari
misit. ut in forma serui iudicaret᷑.
pateret᷑. resurgeret. regnaret: qͥ qui
iudicatꝰ ẽ in occulto. palam iudica¬
ret: ñ inique e̾ iniuste. sicut sepe
iudicant homines: qui dũ alios mi¬
nus diligunt. ab equitate iudicii
ñnũꝗͣ dissiluint: e dũ scdm facta. ñ
scd̾m corda iudicant. iusticie recti

Expanded text:
suum, et ipse judicabit orbem terrae in aequitate, judicabit populos in justitia. Thronus Dei, Filius est Patris. Unde scriptum est, Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . Hunc paravit Deus, quia incarnari misit, ut in forma servi judicaretur, pateretur, resurgeret, regnaret: et qui judicatus est in occulto, palam judicaret, non inique et injuste sicut saepe judicant homines, qui dum alios plus, alios minus diligunt, ab aequitate judicii nonnunquam dissiliunt: et dum secundum facta, non secundum corda judicant, justitiae re
Abbreviated transcription (Latin):
euertit᷑. Ioneni transit adsũmã pa¬
cem. ubi sũmũ silentiũ est: nͥ qui
magno strepitu prius cũ sus incii
belligerauerit. Tunc efficit᷑ homo
regnũ pacatissimũ do: cũsic ĩ eo tu¬
multꝰ uicioꝵ destruit᷑ : ut eoꝵ me¬
moria penitꝰ deleat᷑. Et ibi dñs ꝑ¬
manet in et̾nũ: ubi iam iniquitaᷤ
aut foris ꝑactionẽ. aut intus ꝑ cogita¬
tionem nullũ inuenit locum. Uel
luxta hystoriã impioꝵ memoria cũ
sonitu ꝑiit: quia clamor et seuicia
Nam ubi sunt. qui cũ tanto strepioy
clamabant. crucifige. crucifige: ¶bi
sunt ꝑsecutores martyrũ: Quis uel

Expanded text:
estruitur. Non enim transit ad summam pacem, ubi summum silentium est, nisi qui magno strepitu prius cum suis vitiis belligera verit. Tunc efficitur homo regnum pacatissimum Deo cum sic in eo tumultus vitiorum destruitur, ut eorum memoria penitus deleatur. 8. Et ibi Dominus permanet in aeternum ubi jam iniquitas aut foris per actionem, aut intus per cogitationem nullum invenit locum, vel juxta historiam impiorum memoria cum sonitu periit, quia clamor et saevitia Nam ubi sunt, qui cum tanto strepitu clamabant, Crucifige crucifige ? ubi sunt persecutores martyrum? Quis vel
Abbreviated transcription (Latin):
ñ transiet: nͥ artib malis adipiscar
tam excelsũ principatũ: de qͦ posteri
tacere ñ posłint. Animꝰ eñi hominũ¬
ꝑ̃ditus. ⁊ bonarũ artiũ expers. atq ã
iusticie lumine alienꝰ. malis artib
sͥ aditũ molit᷑ aꝑire ad famã tã diut᷑¬
nã. ut apd̃ posteros etiã celebret᷑ ÷ et
qui ñ possunt bene innotescere. ĩdẽ¬

Expanded text:
non transiet: nisi artibus malis adipiscar non transiet: nisi artibus malis adipiscar tam excelsum principatum, de quo posteri tacere non possint. Animus enim perditus, et bonarum artium expers, atque a justitiae lumine alienus malis artibus sibi aditum molitur aperire ad famam, tam diuturnam, ut apud posteros etiam celebretur. Et qui non possunt bene innotescere,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ malũ sit luce deseri ueritatis:
cũ magnũ malũ hoĩes putent o¬
cłoꝵ corꝑaliũ oecitatẽ. qr lux ista re
uie eius om̃i tẽꝑeᷤ idẽ cogitationes
⁊ consilia eius immunda sint. Au¬
ferunt᷑ iudicia tua a facie eiꝰ. Ani¬
mus eni male sͥ conscius. dũ sͥ uĩdet᷑
nullã penã pati: credit qd̾ ñ iudicit
cłs. Et sic auserunt᷑ iũdicia łi a fa¬
cie ens: cũ hec ipsa sit magna dãp¬
natio. Om̃iũ mnunicoꝵ suoꝵ dñabi¬
tur. Ita eñ traditur. quia õs regeᷤᷤ
suꝑaturus sit. & solus regnũ obten
cat. in templo di sẽdebit. extollens se
ditus inconcupiscentiã cordis sui. et
dãpnationi ultime destinatus. ꝑ nefa¬
rias artes. ad illũd uanũ ꝯ mane cul¬
men dnationẽꝙ uenturus est: ꝓpt̾ea
sequitur. Dixit enĩ incorde suo: ñ mo¬
uebor ageneratione ingñationẽ sine
malo:idẽ fama mea ⁊nomen meum
de hac generatiõe ingñationẽ post̾oꝵ

Expanded text:
tum malum sit luce deseri veritatis. tum malum sit luce deseri veritatis. Cum magnum malum homines putent oculorum corporalium caecitatem quia lux ista retviae ejus omni tempore, id est cogitationes et consilia ejus immunda sint? Auferuntur judicia tua a facie ejus. Animus enim male sibi conscius, dum sibi videtur nullam poenam pati, credit, quod non judicet Deus: et sic auferuntur judicia Dei a facie ejus, cum haec ipsa sit magna damnatio. Omnium inimicorum suorum dominabitur. Ita enim traditur, quia omnes reges superaturus sit, et solus regnum obtentcat, In templo Dei sedebit, extollens se ditus in concupiscentiam cordis sui, et damnationi ultimae destinatus, per nefarias artes ad illud vanum, et inane culmen damnationemque venturus est: propterea sequitur, Dixit enim in corde suo, Non movebor a generatione in generationem sine malo. Id est, fama mea et nomen meum de hac generatione in generationem posterorum
Abbreviated transcription (Latin):
nisi uitã & conscientiã. Hoc est autẽ
nistũ om̃ipotentis li iudiciũ: ut unꝰ¬
leticia seꝑationis. que nunc fit ñ lo¬
cis s affectionib aĩoꝵ inter pecc̃ores eg̾
iustos: sieut granoꝵ a paleis adhuc

Expanded text:
i vitam et conscientiam. Hoc est autem justum omnipotentis Dei judicium, ut unulaetitia separationis, quae nunc fit non locis, sed affectionibus animorum inter peccatores et justos, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cupiunt uł malẽ de se hoĩes loqui:
dũ mͦ nom̃ eoꝵ latissime ꝑuaget᷑. Qd̾
hic arbitror dictũ ẽẽ : ñ mouebor a ge¬
neratiõe ingñationẽ. sine malo. Ed
gͦ mirũ si etiã ho ille pecc̃i qui totã
nequiciã ꝙ impietatẽ qͣm om̃s pseu¬
do ꝓpħe inchauerunt implet᷑us est.
ꝙ tanta signa facturꝰ. ut decipiat si
fieri potest ꝙy electos. dicturus est in
corde suo: ñ mouebor a gñatione in
gñationẽ sine malo: C uiꝰ malẽdictio¬
ne os plenũ est. q amaritũdine et

Expanded text:
cupiunt, vel male de se homines loqui: dummodo nomen eorum latissime pervagetur. Quod hic arbitror dictum esse, Non movebor a generatione in generationem, sine malo. Quid ergo mirum, si etiam homo ille peccati qui totam nequitiam et impietatem, quam omnes pseudoprophetae inchoaverunt, impleturus est, et tanta signa facturus, ut decipiat si fieri potest, etiam electos dicturus est in corde suo, Non movebor a generatione in generationem, sine malo? 25. Cujus maledictione os plenum est, et a
Abbreviated transcription (Latin):
luptatib mundi. quod est uanitas:
s in te qui es ueritas. Gaudiũ huiuis
scłi ad int̾itũ ducit: sicut scͥptũ ẽ. Ue
uobis qui ridetis nc̃: quia lugebitis.
Gaudium uͦ qd̾ in do est. in hac quid̃e
uita inchoat: s in eternũ ꝑdurat: si¬
cut ipsẽ dñs discipłis sus. ait. It̾m
iũdebo uos. & gaudebit corur̃m:⁊¬

Expanded text:
luptatibus mundi, quod est vanitas: luptatibus mundi, quod est vanitas: sed in te qui es veritas. Gaudium hujus seculi ad interitum ducit , sicut scriptum est, Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis . Gaudium vero quod in Deo est, in hac quidem vita inchoat, sed in aeternum perdurat: sicut ipse Dominus discipulis suis ait: Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor
Abbreviated transcription (Latin):
sic ⁊ lau̾dandꝰ ẽ. Et sicut nulla tri¬
bulatio. nulla angustia. nulla creat᷑a¬
nos debet seꝑare a caritate di : ita nec
a laude di. Qui talis est: idoneus ẽ dic̾e.
confitebor tͥ dñe in toto corde meo. S si
Ideo subiũctũ est. Narrabo omia mira¬
bilia tua. Omĩa quidẽ tam uisibilia ꝗͣ
inuisibilia: tam sp̃ualia ꝗͣ corꝑalia: tã
ea que circa corpꝰ uisibiliter facis. ad nu¬
triendã fidem: ꝗͣ ea que inuisibilit̾ a¬
gis circa aĩam. ad donandã et̾rña sa¬
lutem. Quare narrant᷑ mirabilia cli
Ut ex oꝑib agnoscamꝰ auctore. ex mira¬
bilib ammirem᷑ mirabilem: ꝙ ita ex¬
citem᷑ ad cognoscendũ ⁊ amandũ d̃m.
ita contẽptis tẽꝑalib. spem nr̃am et
gaudiũ nr̃m constituamꝰ in ipso: sic̃
iste uirsc̃s. qui subdenclo ait. Letabor
et exultabo inte: psallã nomini tuo
altissime. Letabor inqͥt in te: ñ inscło.
ñ in concupiscentiis carnis : ñ in uo¬

Expanded text:
sic et laudandus est. Et sicut nulla trisic et laudandus est. Et sicut nulla tribulatio, nulla angustia, nulla creatura debet nos separare a caritate Dei : ita nec a laude Dei. Qui talis est, idoneus est dicere: Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo. Sed si Ideo subjunctum est, Narrabo omnia mirabilia tua. Omnia quidem tam visibilia quam invisibilia, tam spiritualia quam corporalia, tam ea quae circa corpus visibiliter facis ad nutriendam fidem, quam ea quae invisibiliter circa animam agis ad donandam aeternam salutem. Quare narrantur mirabilia Dei? Ut ex operibus agnoscamus 45 auctorem, ex mirabilibus admiremur mirabilem: et ita excitemur ad cognoscendum et amandum Dominum. Et ita contemtis temporibus, spem nostram et gaudium nostrum constituamus in ipso, sicut iste vir sanctus, qui subdendo ait: 3. Laetabor et exultabo in te, psallam nomini tuo, Altissime. Laetabor inquit in te, non in saeculo, non in concupiscentiis carnis, non in vo
Abbreviated transcription (Latin):
uersionẽ: aut si contẽpserit. excecat᷑
ad dãpnationẽ. Iudicium aut̃ mani¬
festũ es.: quo uent᷑us est dns iudicare
uiuos e mortuos. Qui ñ corrigunt᷑i¬
sto occulto iudicio: digne punient᷑
illo manifesto. In hoc aut psalmo.
obseruanda sunt occulta filii: idest
bumilis eius aduentꝰ. qui ꝓfuit gen¬
tib cũ cecitate iudeoꝵ. ⁊ pena que
ñc occulte agit᷑. ñdũ dãpnatione pec¬
cantiũ: s aut exercitatione conuer¬
soꝵ. aut ãmonitione ut coni̾tant᷑.
aut cecitate ut dãpnationi p̃paren¬
tur. Dicat᷑ gͦ uoce filii: dicat᷑ uoce
om̃iũ ꝑfectoꝵ ad patrem.¬
onfitebor tͥ dñe in toto corde
meo: narrabo omĩa mirabili¬
a tua. Ac si aꝑtẽ dicat. Laudabo te
in toto corde meo: corde integro. cor¬
de ꝑfecto. Beatꝰ ħo qui de toto corde
suo nicħ reunet sͥ: s totũ expendit nnꝰ
laude cłi. Tantũ cds lau̾dari debet.
qnͣtũ ⁊ diligi. Sicut gͦ diligend̾ ẽ ex
toto corde. tota anima. dotis uirib:

Expanded text:
rit, excaecatur ad damnationem. Judicium autem manifestum est, quo venturus est Dominus judicare vivos et mortuos. Qui non corriguntur isto occulto judicio, digne punientur illo manifesto. In hoc autem psalmo observanda sunt occulta Filii, id, est, humilis ejus adventus, qui profuit gentibus, cum caecitate Judaeorum, et poena quae nunc occulte agitur nondum damnatione peccantium, sed aut exercitatione conversorum, aut admonitione, ut convertantur, aut caecitate, ut damnationi praeparentur. Dicatur ergo voce Filii: dicatur voce omnium perfectorum ad Patremonfitebor tibi, Domine, in toto corde meo: narrabo omnia mirabilia tua. Ac si aperte dicat, Laudabo te in toto corde meo, corde integro, corde perfecto. Beatus homo qui de toto corde suo nihil retinet sibi, sed totum expendit in laudem Dei. Tantum Deus laudari debet, quantum et diligi. Sicut ergo diligendus est ex toto corde, tota anima, totis viribus :
Abbreviated transcription (Latin):
dñs cum sine additam̃to ponit fili¬
um serosũ unigenitũ filium uult
intelligi: ubi ait. Si uos filiꝰ lib̾aue¬
rit: tc̃ u̾e lib̾i eritis. Non eni dixit
filius dei: s tantũ dicendo filiꝰ: dat
intelligi cuiꝰ sit filiꝰ. Quã locutionẽ
ñ recipit nͥ excellentia eius: de qͦ ita
loquim᷑. ut etiã si eũ ñ noĩemꝰ pos¬
sit intelligi. Ita enĩ dicimꝰ. Pluit. se¬
renat. tonat. et siqua sunt̃ aliaͤ nͨ
addimꝰ qͥs ĩdfaciat: quia om̃iũ m̃ti¬
b sponte se offert excellentia facientiᷤ.
Duos aduentus dm̃ ciẽdimꝰ: unũ p̃tĩ¬
tũ. que iudei ñ intellexerunt. alte¬
iste qũe iidei ñ intellexerunt. gen¬
tib ꝓfuit. ñ inconuenient̾ accipit᷑.
cde hoc aduentu dici. ꝓoccultis filii
ubi cecitas in isrł ex parte facta ẽ: ut
plenitudo gentiũ intraret. Duo etiã
iudicia insinuant᷑ ꝑscͥpt᷑as: unũ oc¬
cultũ. alterũ manifestum. Oocultũ
iudicium est. pena qua qͥsq aut exer

Expanded text:
no cum sine additamento ponit Filium, seipsum unigenitum Filium vult intelligi, ubi ait, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Non enim dixit Filius Dei, sed tantum dicendo Filius, dat intelligi cujus sit Filius. Quam locutionem non recipit nisi excellentia ejus, de quo ita loquimur, ut etiam si eum non nominemus, possit intelligi. Ita enim dicimus, Pluit, serenat, tonat, et si qua sunt alia: nec addimus quis id faciat, quia omnium mentibus sponte se offert excellentia facientis. Duos adventus Domini credimus: unum praeteritum, quem Judaei non intellexerunt: alteiste, quem Judaei non intellexerunt, gentibus profuit, non inconvenienter accipitur de hoc adventu dici, Pro occultis filii, ubi caecitas in Israel ex parte facta est, ut plenitudo gentium intraret . Duo etiam judicia insinuantur per Scripturas: unum occultum, et alterum manifestum. Occultum judicium est poena qua quisque aut exer
Abbreviated transcription (Latin):
est hystoriȩ: aꝑta ratione ducimur
ad intelłm assegorie. Dem̃de m̃tio¬
nem facit t̾reni hoĩs & celestis. qͦs
om̃ps pater uisitauit: unũ ꝑ mi¬
scdiam mirabilit̾ releuans. alterũ
ꝑ diuinitatis głam ineffabiłr exal
Adam quippe ħo: s ñ filiꝰ hoĩs. Ergo
qui portant imaginẽ terreni hõis.
qui ñ ẽ filiꝰ hoĩs: hoĩũ noĩe designas¬
tur. Qui aut̃ portant imagĩe celestiᷤ
filius autẽ hominis. celestis. Et ille
longe seuinctus a deo. hic aut̃ p̃sens
cło ÷ ⁊ ꝓpt̾ea illiꝰ memor est. tanꝙͣ in
longinquo positi: hunc uͦ iusitat qͤm
presens illustrat uultu suo. Longe¬
est enim a pecc̃orib salus: ꝙ signatũ
ipso hoĩe dñico nato ex maria uir.¬
gine: de quo ꝓpt̾ infirmitatẽ carmᷤᷤ
qm sapĩa cdi gestare dignata est. et
passionis humilitatẽ. rectẽ dicitur.
miniusti eũ paulominꝰ ab angłis:
s additur illa clarificatio qua resur¬

Expanded text:
est historiae, aperta ratione ducimur est historiae, aperta ratione ducimur ad intellectum allegoriae. Deinde mentionem facit terreni hominis et caelestis, quos omnipotens Pater visitavit: unum per misericordiam mirabiliter relevans, alterum per divinitatis gloriam ineffabiliter exaltAdam quippe homo, sed non filius hominis. Ergo qui portant imaginem terreni hominis , qui non est filius hominis, hominum nomine designantur. Qui autem portant imaginem cfilius autem hominis coelestis: et ille longe sejunctus a Deo, hic autem praesens Deo: et propterea illius memor est, tanquam in longinquo positi; hunc vero visitat, quem praesens illustrat vultu suo: Longeest enim a peccatoribus salus , et, Signatum ipso homine Dominico, nato ex Maria Virgine, de quo propter infirmitatem carnis, quam Sapientia Dei gestare dignata est, et passionis humilitatem, recte subditur, Minuisti eum paulo minus ab Angelis. Sed additur illa clarificatio, qua resur
Abbreviated transcription (Latin):
diñe ꝙꝰ ꝓfundũ: scire etiã suꝑemi¬
nentẽ scientiã caritatis xp̃i. hec aũ¬
fecisti dñe ꝓpt̾ inimicos tuos: ut des¬
truas inmicũ ⁊ ultorre. Quis ꝑ inimi¬
torẽ uͦ iudeus : qui quasi ꝓlege Sua
tuã uenerunt paruuli: ⁊ suo errore
manserunt legis periti. et philosophi
Magna miquoꝵ confusio est: cũ infan¬
tes laudant. sapientes blasphemant.
uus. qͦd ꝑsuam sapientiã ñ pocest
magnꝰ. ¶ ñde scͥptũ est. Confiteor tͥ pa¬
der dñe celi ⁊ t̾re: quia abscondisti ea

Expanded text:
dinem et profundum : scire etiam 42 superemidinem et profundum : scire etiam 42 supereminentem scientiam caritatis ChriUt destruas inimicum et ultorem. Quis per inimiultorem vero Judaeus, qui quasi pro lege sua tuam venerunt parvuli, et in suo errore remanserunt legisperiti et philosophi. Magna inimicorum confusio est, cum infantes laudant, sapientes blasphemant, vus, quod per suam sapientiam non potest magnus. Unde scriptum est: Confitebor tibi, Pater Domine caeli et
Abbreviated transcription (Latin):
paruulis in xp̃o: lac potũ deli uobis
ñ cibũ. Quos significabant illi. qͥ dñm
p̃cẽdebant laudantes : in qͦ ip̃e dñs hoc
destimonio usus est: cũ dicentib iũde¬
is ut eos corriꝑet. respondit. Non legiꝰ¬
tis. ex ore infantiũ ⁊ lactentiũ ꝑfecisti
uit̾ ꝑfectos. S ñ exhis solis ꝑficiunt᷑
eccłie: qr si soli essent. ñ consuleretur
gn̾i humano. Consulit᷑ aut̃: eũ illi ꝙͦ
ñdũ capaces cognitionis rerũ sp̃uali¬
um atq eternaꝵ. nutriunt᷑ fide dem¬
ꝑalis hystoriȩ : que ꝓsalute nr̃a post
patͥarchas et ꝓpħas ab ipsa sapĩa di.
etiã suscepti hoĩs sacram̃to admini¬
strata est: in qua salus ẽ om̃i crẽden¬
ti : ut auctoritate cõmonitꝰ. p̃ceptis
inseruiat: quib purgatꝰ quisq oy in
caritate radicatꝰ atq fuñdatus. possit
currere cũ om̃ib sc̃is  ꝙꝰ ñ ia pariui¬
lus in lacte. s iuuenis incibo cõp̃her¬
dere latitũdiñe. longitũdinẽ. altitu¬

Expanded text:
parvulis in Christo lac potum dedi vobis, non cibum . Quos significabant illi, qui Dominum praecedebant laudantes . In quos ipse Dominus hoc testimonio usus est, cum dicentibus Judaeis, ut eos corriperet, respondit: Non legistis, Ex ore infantium et lactentium perfecisti inter perfectos . Sed non ex his solis perficiuntur Ecclesiae, quia si soli essent, non consuleretur generi humano. Consulitur autem, cum illi quoque nondum capaces cognitionis rerum spiritualium, atque aeternarum nutriuntur fide temporalis historiae, quae pro salute nostra, post patriarchas et prophetas ab ipsa Sapientia Dei etiam suscepti hominis sacramento administrata est, in qua salus est omni credenti : ut auctoritate commonitus praeceptis inserviat, quibus purgatus quisque, et in caritate radicatus atque fundatus, possit currere, cum omnibus sanctis, non jam parvulus in lacte, sed juvenis in cibo, comprehendere latitudinem, longitudinem, altitu
Abbreviated transcription (Latin):
a dño facti sunt. Et qr ñ solũ angłic̃a
nat᷑am possidere. s ꝙ humana pꝰt
lapsũ redimere ꝙ subicere sͥ digna¬
tus est: recte subdit᷑. Omĩa subieci¬
sti sub pẽdib eiꝰ. Que omĩa: Exponit.
oues eꝰ boues uniu̾sas. Poues. sim¬
plices quiq in sc̃a ecclia intellecti¬
⁊i sunt: qui moro ouiũ. sub regi

Expanded text:
nt. Et quia non solum angelicam naturam possidere, sed et humanam post lapsum redimere, et subjicere sibi dignatus est, recte subjungitur, 7. Omnia subjecisti sub pedibus ejus. Quae omnia exponit: Oves et boves universas. Per oves simplices quique in sancta Ecclesia intellecti sunt, qui more oviu
Abbreviated transcription (Latin):
pleti discipłi. cũ filucia p̃dicauert̃
uerbũ dĩ: ut eccłie congregarentur.
Est aut̃ intentio ꝓpħiȩ ĩ hoc oꝑe. om̃s
ãd fidem xͥ inuitare: cuiꝰ laus tan¬
de constituta ⁊ corroborata est uniũ¬
salis eccłia. Dicit enim.

Expanded text:
pleti discipuli, cum fiducia praedicaverunt verbum Dei , ut Ecclesiae congregarentur. Est autem intentio Prophetae in hoc opere, omnes ad fidem Christi invitare, cujus laus tante constituta et corroborata est universalis Ecclesia. Dicit enim,
Abbreviated transcription (Latin):
Solent accipi torcularia: martyria.
Afflictione eñ ꝑsecutionũ calcatis
eis qui xp̃i nom̃ confessi sunt: mortali¬
a eoꝵ. tanqͣ uinacia in t̾ra remanser̃t.
Possunt etiã ꝑ torcularia qtuꝙ fideleᷤ
intelligi: scdm hoc qd̾ tolerant ꝑꝑ dm

Expanded text:
o accipi torcularia, martyria. Afflictione enim persecutionum calcatis eis, qui Christi nomen confessi sunt, mortalia eorum tanquam vinacia in terra remanserunt. Possunt 41 etiam per torcularia, quique fideles intelligi, secundum, q
Abbreviated transcription (Latin):
o recto & miro: ut anima que pecca¬
uerit. ipsa se ipsã puniat de pecc̃o
dat: que uult deciꝑe iniustus. E¬
ꝑitur aut̃ hic lacus: cũ consentit᷑
male suggestioni t̾renarũ cupĩdi¬
tatũ. Effodit᷑ uͦ: cũ post conserisio¬
ñe. oꝑatiõi fraũde instat᷑. S unde
fieri potest. ut iniquitas prius le¬
dat hoĩem iustũ in quẽ ꝓcedit. q̃
cor iniustũ. uñde ꝓcedit: Itaꝙ frau¬
dator pecuniȩ. uerbi gr̃a. dũ cupit
dãpno aliũ lacerare: ipse auaricie
uulnere sauciat᷑. Quis aut̃ uł demen
ñ iũdeat qnͣtũ int̾ hos distet: cũ ille
patiatur dãpnũ pecunie. ille ĩno¬
centie: Incĩdit gͦ in foueã: qm fecit.
¶ in alio psalmo dicit᷑. Cognoscet᷑

Expanded text:
o recto et miro, ut anima, quae peccao recto et miro, ut anima, quae peccaverit, ipsa seipsam puniat de peccatodat, quem vult decipere injustior. Aperitur autem hic lacus, cum consentitur malae suggestioni terrenarum cupiditatum. Effoditur vero, cum post consensionem operationi fraudis instatur. Sed unde fieri potest, ut iniquitas prius laedat hominem justum, 40 in quem procedit, quam cor injustum unde procedit? Itaque fraudator pecuniae verbi gratia dum cupit alium damno lacerare, ipse avaritiae vulnere sauciatur. Quis autem, vel demens, non videat quantum inter hos distet, cum ille patiatur damnum pecuniae, ille innocentiae? Incidit ergo in foveam, quam fecit. Quod in alio psalmo dicitur, Cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
semen: nascit᷑ q̃d̾ formatur ex semi¬
ne. Semen q̃d concipit᷑: est uolun¬
tas mala. fructus uͦ qui nascit᷑: est
actio ꝑuersa. Prius quippe mala
uoluntas. tanꝗͣ semen incorde na¬
scit᷑: s deinde ex hoc semine oꝑa¬
tio iniusta. siue qͦd ampliꝰ est iniqͣ
tanqͣ fructus generat᷑. Iniusticia ẽ
hoc qd̾ a iusticie regła discordat:
iniquitas uͦ qd̾ ipsius iusticie recti¬
tũdinem obpugnat. Iniustus ẽ qui
iusticiȩ p̃cepta ñ cũstõdit: iniquus
est. qui iniquis oꝑib dm offeñdit.
Bene aut̃ ñ dictum est. ꝓpetrauit
iniquitatẽ s peꝑit: qr sicut in par¬
tu labor & dolor est anxius. ita ꝑu̾si
quiꝙ laborant. atq anxie auelant:
ut malum qͦd in corde conceꝑtnt. ad
oꝑationis exitũ ꝑducere possint.
Recte qͦ ñ dicitur. concepit malam
uoluntatẽ. s dolorẽ: qr mala uolun¬
tas ipsa se torquet: ipsa sui supplici¬
um est. Agit eñi omp̃e ds iudicio su¬

Expanded text:
semen, nascitur, quod formatur ex semisemen, nascitur, quod formatur ex semine. Semen, quod concipitur, est voluntas mala: fructus vero, qui nascitur, est actio perversa. Prius quippe mala voluntas, tanquam semen in corde nascitur, sed deinde ex hoc semine operatio injusta, sive quod amplius est, iniqua, tanquam fructus generatur. Injustitia est hoc, quod a justitiae regula discordat. Iniquitas vero, quod ipsius justitiae rectitudinem oppugnat. Injustus est, qui justitiae praecepta non custodit: iniquus est, qui iniquis operibus Dominum offendit. Bene autem non dictum est, perpetravit iniquitatem, sed peperit: quia sicut in partu dolor et labor est anxius, ita perversi quique laborant, atque anxie anhelant, ut malum, quod in corde conceperint, ad operationis exitum perducere possint. Recte quoque non dicitur, concepit malam voluntatem, sed dolorem: quia mala voluntas ipsa se torquet, ipsa sui supplicium est. Agit enim omnipotens Deus judicio su
Abbreviated transcription (Latin):
et hereses ẽẽ: ut ꝓbati manifesti fiant.
int̾ uos. hoc est int̾ hoĩes: cũ manifesti
sint do. An forte easclẽ sagitas ꝙ ua¬
sa mortis. disposuit ad ꝑniciem ĩfideli¬
ũ÷ ꝙ ar̃dentes uł ar̃dentib oꝑatͦ est.
ad exercitationẽ fidelium: Non enim
falsum est qd apłs dicit. Aliis sumꝰ o
passi sunt: ꝙ igneẽ sagitti ad inflã¬
manda corda crẽdentiũ. Posthãc au
ri de pecc̃o suo. et eius iniquitate rn
penã conuerti: ne putemꝰ illã tranqͥl¬
litatẽ et ineffabile lum̃ di de se ꝓfer¬
re uñde peccata puniant᷑: s ipsa pec
cata sic ordinari: ut que fuerunt
delectam̃ta hõi peccanti. sint instru¬
menta d̾no punienti. Eccr inquit
parcuriuit iniusticiã. Quĩd enim
conceꝑat: ut iniusticiã parturi¬
ret : Concepit inquit dolorem:⁊
peꝑit iniquitatem. Non hoc pe¬
ꝑit: q̃d̾ concepit. Non enim hoc
nascitur: qͦd concipit᷑. S concipit᷑

Expanded text:
et haereses esse, ut probati manifesti fiant et haereses esse, ut probati manifesti fiant inter vos, hoc est, inter homines, cum manisint Deo. An forte easdem sagittas et vasa mortis disposuit ad perniciem infidelium, et ardentes vel ardentibus operatus est ad exercitationem fidelium? Non enim falsum est quod Apostolus dicit: Aliis sumus opassi sunt, et igneae sagittae ad inflammanda corda credentium. Post hanc autri de peccato suo, et ejus iniquitatem in poenam converti. Ne putemus illam tranquillitatem et ineffabile lumen Dei de se proferre unde peccata puniantur, sed ipsa pcata sic ordinari, ut quae fuerint delectamenta homini peccanti, sint instrumenta Deo punienti. Ecce inquit parturit injustitiam. Quid enim conceperat, ut injustitiam parturiret? Concepit inquit dolorem, et peperit iniquitatem. Non hoc peperit, quod concepit. Non enim hoc nascitur, quod concipitur: sed concipitur
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ar̃dentib sagittas suas oꝑatꝰ est.
Ingrecis exemplarib ita inuenit᷑: sa¬
gntas suas ardentib oꝑatꝰ est. Lati¬
na aut̃ pleraq: ardentes habent. S
siue ipse sagnte ar̃deant. siue ar̃de¬
re faciant. qͦd utiq ñ possunt. nͥ et
ipse ar̃deant: integer sensus ẽ. S
quia ñ sagitas tantũ. s etiã uasa
mortis dicit. in atcũ dñm ꝑ auisse:
queri potest que sunt uasa mortis.
Anforte heretici: Nam o ipsi ex eod
arcu. idẽ ex eiscdem scͥpt᷑is: in aĩas
ñ caritate inflãmandas. s ueneno ꝑi
mendas insiliunt. Qd̾ñ contingit: nͥ
etiã istã dispositio tribueñda est: ñ
qr ipsa pecc̃ores facit: s quia ipsa
ordinat cũ peccauerint. Malo eñĩ in
do ꝑpeccatum legentes. male cogunt᷑
intelligere: ut ipsa sit pena peccati.
Quoꝵ tñ morte. filii catholice eccłiȩ
tanqͣ quibdã spinis a somno exc̃itan¬
t: et ad intelligentiã diuinarum
scͥpt᷑arũ ꝓficiunt. O portet eñ inquit

Expanded text:
Sic ardentibus sagittas suas operatus est. In Graecis exemplaribus ita invenitur: Sagittas suas ardentibus operatus est: Latina autem pleraque, Ardentes, habent. Sed sive ipsae sagittae ardeant, sive ardere faciant quod utique non possunt, nisi et ipsae ardeant, integer sensus est. Sed quia non sagittas tantum, sed etiam vasa mortis dicit in arcum Dominum paravisse: quaeri potest, quae sint vasa mortis? An forte haeretici? Nam et ipsi ex eodem arcu, idest, ex eisdem Scripturis in animas non caritate inflammandas, sed veneno 39 perimendas insiliunt. Quod non contingit, nisi etiam ista dispositio tribuenda est, non quia ipsa peccatores facit, sed quia ipsa ordinat, cum peccaverint. Malo enim voto per peccatum legentes male coguntur intelligere: ut ipsa sit poena peccati: quorum tamen morte filii catholicae Ecclesiae, tanquam quibusdam spinis a somno excitantur, et ad intelligentiam Scripturarum divinarum proficiunt. Oportet enim inquit
Abbreviated transcription (Latin):
in quib diabolus regnat: sunt illi ĩ
quib dolosa & fraudulenta consilia.
tanqͣ curie. locum optinent. Ciu pͥn¬
cipatui tanꝗͣ sacellites g ministri.
adsirat officia m̃broꝵ : ocłi ad curi¬
ositatẽ. aures. ad lasciuiã. manus ad ra¬
piña: & menbra cet̾a ꝑuersis ꝯsiliis mi¬
litantia. Huiꝰ ciuitatis quasi plebs. ft̃
om̃s delicate affectiones: et turbulen¬
ti motꝰ animi. cotidianas seditiones
in homine agitantes. Ergo ubi rex.
ubi curia ubi ministri. ubi plebs in¬
uenit᷑: ciuitas est. Nec eñ talia eẽnt
in malis ciuitatib. nͥ prins ẽent in
singłis hominib: qui sunt tanqͣ. ele¬
m̃ta. ⁊ semina ciuitatũ. Has cinitateᷤ
destruit. cũ excluso inde principe. de
qͦ dictũ est. princeps huiꝰ scłi foras
ueritatis: sopiunt᷑ maligna consilia.
turpes affectiones ẽdomant᷑ ÷ menbit¬
rũ ꝙ sensuũ minist̾ia captiuant᷑
iniusta. & ad bonoꝵ oꝑm miliciam
tranferunt᷑: ut iam sicut apłs dieit.

Expanded text:
in quibus diabolus regnat, sunt illi in quibus dolosa et fraudulenta consilia, tanquam curiae locum obtinent. Cui principatui, tanquam satellites et ministri, adsunt officia membrorum: oculi ad curiositatem, aures ad lasciviam, manus ad rapinam, et membra caetera perversis consiliis militantia. Hujus civitatis quasi plebs sunt omnes delicatae affectiones, et turbulenti motus animi, quotidianas seditiones in homine cogitantes. Ergo ubi Rex, ubi curia, ubi ministri, ubi plebs invenitur: civitas est. Nec enim talia essent in malis civitatibus, nisi prius essent in singulis hominibus, qui sunt tanquam elementa et semina civitatum. Has civitates destruit, cum excluso inde principe de quo dictum est, Princeps hujus saeculi foras ec regna verbo veritatis, sopiuntur maligna consilia, turpes affectiones edomantur, membrorum et sensuum ministeria captivantur injusta, et ad bonorum operum militiam transferuntur: ut jam
Abbreviated transcription (Latin):
ad xp̃m: apte subiũctũ ẽ. Increpasti
gentes ꝙ ꝑiit impius: nom̃ eoꝵ dele¬
sti in eternũ ꝙ in scłm scł̃i. Asꝑe in¬
crepandi erant: qui du in iniquita¬
tib ꝑseuerauerant. Dura increpatio¬
ne feriendi erant: qui contẽpto crea¬
tore ydola adorabant. Et bene dictũ
ẽ ꝑuit impius: quia de impio factꝰ est
pius. Ille abeo qd̾erat ꝑit: qui incip̃
ẽẽ qd̾ ñ fuit. Hinc scͥptum est Uerte
impios: et ñ erunt. Nom̃ eoꝵ delecũ
est meternũ: quia ñ ultra dicuntur
pagani. s xp̃iani. Fornicatores erant
facti sunt casti: iracundi erant. facti
sunt mansueti: auari erant facti
sunt largiᷤ ĩ iusti erait: facti sunt
iusti. Nom̃ gͦ eoꝵ deletũ est in et̾nũ.
ꝙ in scłm scłi: ut neq in hoc scło neq

Expanded text:
ubjunctum est: 6. Increpasti gentes, et periit impius: nomen eorum delesti in aeternum, et in saeculum saeculi. Aspere increpandi erant, qui diu in iniquitatibus perseveraverant. Dura increpatione feriendi erant, qui, contemto Creatore, idola adorabant. Et bene dictum est, Periit impius: quia de impio factus est pius. Ille ab eo quod erat periit, qui incipit esse quod non fuit. Hinc scriptum est, Verte impios, et non erunt . Nomen eorum deletum est in aeternum, quia non ultra dicuntur Pagani, sed Christiani: fornicatores erant, facti sunt casti: iracundi erant, facti sunt mansueti: avari erant, facti sunt largi: injusti erant, facti sunt justi. Nomen ergo eorum deletum est in aeternum et in saeculum saeculi, ut neque in ho
Abbreviated transcription (Latin):
nistri & menbra diaboli: recte plura¬
li numero dr̃. Infirmabunt᷑ ⁊ ꝑib̃t
a facie tua. Infirmatꝰ est diabolus cũ
suis ministris: qn potestatẽ qm in
humano gñe habuit. amisit. Pibit
uͦ. qn in igñe mittet᷑ eternũ: qui p̃¬
ꝑatus est diabolo ꝙꝰ angłis eiꝰ. Recte
aut̃ dictũ ẽ ꝑibunt a facie tua: qr
scriptũ ẽ. tollatur impius ne uideat
głam cłi Uel quia retro conuersris ẽ
inimicus. ido iniusti et impii infie¬
mabunt᷑ ab oꝑib suis malis. &̾ ꝑib̃t
ab impietatib suis: a facie. idẽ a cog¬
nitione tua. Et merito. Qm̃ fecisti

Expanded text:
nistri et membra diaboli, recte in pluranistri et membra diaboli, recte in plurali numero dicitur, Infirmabuntur, et peribunt a facie tua. Infirmatus est diabolus cum suis ministris, quando potestatem, quam in humano genere habuit, amisit. Peribit vero, quando in ignem mittetur aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Recte autem dictum est: Peribunt a facie tua: quia scriptum est, Tollatur impius, ne videat gloriam Dei : vel quia retro conversus est inimicus, ideo injusti et impii infirmabuntur ab operibus suis malis, et peribunt ab impietatibus suis, a facie, idest, a cognitione tua. Et m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ implet᷑ qd̾ łr. Letabor ⁊ exultabo in
te: psallam nomini tuo altissime. In
conuertendo inimicũ meũ retrorsum:
infirmabunt᷑ & ꝑibunt a facie tua.
Hic incipit enarrare. ea que sentit
de occultis filii. Qnͣdo tẽptatꝰ ẽ dñs: re¬
tro conu̾sus est muicus. Dictũ ẽ illi.
Uade retro sathana. Tunc qui tẽptan¬
do se p̃ponere cupiebat. retro est fac¬
tus: decipiendo tẽptatũ. s in eo nicħ
postꝙͣ ñ ualuit hominẽ celestẽ deci¬
ꝑe tẽptatũ: ⁊ se ad terrenos conu̾tit
ubi dñari potest. Quaꝑꝑ. nullus eum
p̃cẽdit hõiũ. et retro eum ẽẽ facit: nͥ
qui deponens imagine derrent ho¬
minis. portauerit imaginẽ celestis.
am in ꝑsecutione iustoꝵ: & multo
utilius ꝑsecutor ẽ. qmͣ si dux ꝯ pͥn¬
ceps preiret. Malle debemꝰ eũ ꝑse¬
quentẽ fugere: qm ducem sequi.
habemꝰ eñĩ quo fugiamꝰ. et abscoñda¬
mur. ĩ occultis filii: qr dñs resugium
factus est nob̾. Et qr multi sunt mi¬

Expanded text:
in te, psallam nomini tuo, Altissime. 4. In convertendo inimicum meum retrorsum: Infirmabuntur, et peribunt a facie tua. Hic incipit enarrare ea, quae sentit de occultis filii. Quando tentatus est Dominus, retro conversus est inimicus. Dictum est illi: Vade retro Sathanado se praeponere cupiebat, retro est factus, non decipiendo tentatum, sed in eo nihil postquam non valuit hominem caelestem decipere tentatum: et se ad terrenos convertit, ubi dominari potest. Quapropter nullus eum praecedit hominum, et retro eum esse facit, nisi qui deponens imaginem terreni hominis, portaverit imaginem caelestis .am in persecutione justorum. Et multo utilius persecutor est, quam si dux et princeps praeiret. Malle debemus eum persequentem fugere, quam ducem sequi. Habemus enim quo fugiamus, et abscondamur in occultis Filii, quia Dominus refugium factus est nobis . Et quia multi sunt mi
Abbreviated transcription (Latin):
Hec aut̃ tria genera uicioꝵ. idẽ uo¬
luptas carnis. & suꝑbia ꝙ curiosi¬
tas. omĩa pecc̃a conclũdunt: que
a ioh̃e apłõ enumerant᷑ cũ dicit.
Nolitẽ diligere mundũ ÷ qͣm omĩa
a carnis sunt. & concupiscentia
riosita ualet intelligi. His teib tẽp¬
tationib: dñs tẽptatus est. Et cũ ñ po¬
tint apũd eũ ualere inimicꝰ: hoc de
illo dicit᷑. postꝗͣ cõpleuit omẽm tẽpta¬
tionẽ diabolus. Et quia tam mirabi¬
lis est dñs. q̃d infantes erũdit. astutoᷤᷤ
destruit. pecẽorib miseret᷑. scõs iusi¬
tat. angłos possidet. homines conti¬
net. omẽm creat᷑am sͥ subicit: ipsũ
qui est principiũ et finis. laũdemꝰ
in principio ⁊ infine: & nũꝗͣ a lau¬
de eius cessemꝰ dicentes. Dñe dñs ñ¬

Expanded text:
Haec autem tria genera vitiorum, idest, voHaec autem tria genera vitiorum, idest, voluptas carnis, et superbia, et curiositas, omnia peccata concludunt, quae a Joanne Apostolo enumerantur , cum dicit: Nolite diligere mundum Ibidem, n mundo sunt, concupiscentia riositas solet intelligi. Et his tribus tentationibus Dominus tentatus est : et quum non potuit apud eum valere inimicus, hoc de illo dicitur, Postquam complevit omnem tentationem diabolus . Et quia tam mirabilis est Dominus, quod infantes erudit, astutos destruit, peccatoribus miseretur, sanctos visitat, 44 angelos possidet, homines continet, omnem creaturam sibi subjicit: ipsum qui est principium et finis, laudemus in principio et in fine, et nunquam a laude ejus cessemus, dicentes: Domine
Abbreviated transcription (Latin):
b p̃dicantib. in omẽm t̾rã exiuit so¬
nꝰ eoꝵ ⁊ et nom̃ tuũ głosũ. qd̾ erat no¬
tũ ingente una: factũ est admirabi¬
le in uniu̾sa terra. Quare admira¬
bile: ¶m̃ eleuata est magnificentia
tua suꝑ celos. I mortuis resurgens. ⁊̃
celũ asceñdisti. ꝙ qui humilis uide¬
baris. magnificus apparuisti. Hinc e
dã uisum ẽ. et a cet̾is creditũ. quo as¬
cencłis. Exore infantiũ ⁊ lactentiũ

Expanded text:
bus praedicantibus, in omnem terram exivit sonus eorum, et nomen tuum gloriosum, quod erat notum in gente una, factum est admirabile in universa terra . Quare admirabile? Quoniam elevata est magnificentia tua super caelos. A mortuis resurgens in caelum ascendisti, et qui humilis videbaris, magnificus apparuisti. Hinc ensdam visum est, et a caeteris creditum, quo ascenderis. 3. Ex ore infantium et lactentiu
Abbreviated transcription (Latin):
mo dicitur. qo nr̃o sit iocũda laudatio:
deo tituli libris p̃ponunt᷑: ut ꝑ eos
auctor script᷑e. et mat̾ia siue intenti
xp̃c: ad iusticiã om̃i crẽdenti. Ad ip̃m
deñdimꝰ: ultͣ ip̃m nichil ẽ qͦ tendere
debeamꝰ. Ipse eñi sũmũ bonũ: sũma
beatitũdo: uera et̾nitas. In istũ finem.
mittit nos psalmꝰ iste: qũe scͥpsit ꝓph̃a
dauid in ꝑsona eccłie. Et notandum
q̃d ñ ait ãd fiñe. s infiñe: ñ eñi mitti

Expanded text:
mo dicitur, Deo nostro sit jocunda laudatio mo dicitur, Deo nostro sit jocunda laudatio deo tituli libris praeponuntur, ut per eos auctor scripturae et materia, sive intentioChristus ad justitiam omni credenti. Ad ipsum tendimus: ultra ipsum nihil est, quo tendere debeamus. Ipse est enim summum bonum, summa beatitudo, vera aeternitas. In justum finem mittit nos iste Christus, quem scripsit propheta David in persona Ecclesiae. Et notandum quod non ait, ad finem: sed, in finem. Non enim mitti
Abbreviated transcription (Latin):
euaserat: laũdat dm ⁊ dicit. Con¬
fitebor dño scd̾m iusticiã eiꝰ: & psal¬
lã nomini dñi altissimi. Confessio
iusticiȩ dei est: qua ita loquim᷑ Ue¬
re dñe iustꝰ es: qñ ꝙ̾ iustos sic ꝓtegiᷤ.
ut ꝑte ipsũ eos illumines: et pec¬
catores sic oerdinas: ut ñ tua s sua
malicia puniant᷑. Quia gͦ uĩdet
merita animarũ sic ordinari a deo. ut
sua cuiq tribuant᷑. pulcͥritũdo unin̾¬
sitatis nulla ex parte uiolet᷑ : inom̃ib
laudat cłm: ꝙ ista est ñ pecc̃oꝵ s iuistoꝵ
confessio. Et ne pecc̃oꝵ confessionẽ in¬
delligeremꝰ: subiecit ad ultimũ. Et
psallam nomini dñi altissimi. Psal¬
lere autẽ ad gaudiũ ꝑtinet: penitex¬
tia uͦ pecc̃oꝵ ad tristiciã. Confiteam ei
nos dño scdm iusticiã eiꝰ: laudañdo
et głificando eũ quia iustꝰ est: ꝙ psal¬
lamꝰ nõi dñi altissimi : recte oꝑañdo.
bene uiuendo. sp̃ualit̾ gaudendo:
ut impleat᷑ in nobis qd̃ in alio psal¬

Expanded text:
 dicit: Confitebor Domino secundum justitiam ejus, et psallam nomini Domini altissimi. Confessio justitiae Dei est, qua ita loquimur, Vere Deus justus es, quando et justos sic protegis, ut per teipsum eos illumines, et peccatores sic ordines, ut non tua, sed sua malitia puniantur. Quia ergo videt merita animarum sic ordinari a Deo, ut dum sua cuique tribuuntur, pulchritudo universitatis nulla ex parte violetur: in omnibus laudat Deum, et ista est non peccatorum, sed justorum confessio: et ne peccatorum confessionem intelligeremus, subjecit ad ultimum, Et psallam nomini Domini altissimi. Psallere autem ad gaudium pertinet, poenitentia vero peccatorum ad tristitiam. Confiteamur et nos Domino secundum justitiam ejus, laudando et glorificando eum, quia justus est: et psallamus nomini Domini altissimi, recte operando, bene vivendo, spiritualiter gaudendo: ut impleatur in nobis, quod in alio psal
Abbreviated transcription (Latin):
cła apłice sedis positi securi sunt:
qr qͦs suꝑ montes eleuatos uident.
ut cet̾os diligentiꝰ inspiciendo ꝯser¬
uent. & ad culmina uirtutũ ꝓuo¬
cent. tanto audatiꝰ & ardentiꝰ infes¬
tant. In deserto insidiati st̃ nob̃. ꝑ
desertũ. uita monastica aut heremi¬
tica. qͤ in desertis ⁊ solitudinib agi¬
t᷑. designat᷑: contͣ qs quasi athletas
fortiores. inuisibiles seuiunt hostes.
S qr curis scłarib expediti. confͣ ho¬
stes tantũ solliciti st̃ & circũ specti:
ido occultiꝰ insidiant᷑ illis qͦs uidenł
lat̾e in occultis. S qui suꝑ montes
exaltati eminent: exaltatos mani¬
festis uirib & crebris assultib su¬
stinent. Hiis aquilis celi sepe ho¬
stes uelociores sunt ad decipiendũ:
ꝗͣ ipsi ad cauendũ. Qui aquile ce¬
li ꝯuenient̾ dicunt᷑ : ꝙr despectis
terrenis. in celestib spaciant᷑. No¬
uulturib ł quiblibet auib ñ dicunt᷑
uelociores: s aquilis celi. Uñ alibi.

Expanded text:
sedis securi sunt, quia quos super montes elevatos vident, ut caeteros diligentius inspiciendo conservent, ad culmina virtutum provocent, tanto ardentius et audacius infestant. In deserto insidiati sunt nobis. Per desertum vita monastica aut eremitica, quae in desertis et solitudinibus agitur, designatur, contra quos quasi athletas fortiores invisibiles saeviunt hostes: sed quia curis saecularibus expediti contra hostes tantum solliciti sunt et circumspecti, ideo occultius insidiantur illis quos vident latere in occultis. Sed qui super montes exaltati eminent, exaltatos manifestis viribus, crebris assultibus infestant. His aquilis coeli saepe hostes velociores sunt ad decipiendum, quam illae ad cavendum. Qui aquilae coelis convenienter dicuntur, quia despectis terrenis in coelestibus spatiantur. Nouibuslibet avibus non dicuntur velociores, sed aquilis coeli. Unde alibi:
Abbreviated transcription (Latin):
sidiant᷑ fraudib : & mellifluis ser¬
monib.Nota qnͣtis urgem̃ malis.
In occulto instant insidie ÷ in aꝑto
suꝑ montes seuit ꝑsecutio: ut pasto

Expanded text:
nsidiantur fraudibus, mellifluisque sermonibus. Nota quantis urgemur malis. In occulto instant insidiae, in aperto super montes saevit persecutio, ut pasto
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓprietates in se tnͣsformat. om̃ib
factꝰ omia : plangit ꝑsecutores eccłi¬
e: cuiꝰ ꝑsecutores aquilis uelocioreᷤ
randũ & deuorandũ: ꝗͣ aquile celi.
id ẽ p̃dicatores ad eripiendũ. De qͥ¬

Expanded text:
prietates in se transformat, omnibus factus omnia, plangit persecutiones Ecclesiae cujus persecutores aquilis velociores.randum et devorandum, quam aquilae coeli, id est praedicatores ad eripiendum. De q
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat᷑. Hr̃ gͣ eccłia narareos: qͥ
ꝑ ꝯtẽplationẽ. uitã celestẽ ducunt.
⁊ ꝑ actualis uite dispensationẽ lacte
candidius ad laudem creatoris niten:
ut plerumq eos qͥ celestẽ uitã tenu¬
erant. ł terrena bene dispensauerad
ruboris pulcritudo laudat᷑: flãma
scĩ desicłii exprimit᷑. Ebur enĩ: ele¬
phantis os eẽ ñ ignorat᷑. S aphyro¬
pulchriores. S aphyrꝰ: etherei colors
expressa est: qui ꝑ actionẽ ad supna
tendentes & ꝑ ꝯtemplationẽ p̃cel¬
lentes patres suꝑare uident᷑. S qa
plerũq inopẽ copia facit. ⁊ felici

Expanded text:
go Ecclesia Nazaraeos, qui per contemplationem vitam coelestem ducunt, et per actualis vitae dispensationem lacte candidius ad laudem Creatoris nitent; ita ut plerumque eos, qui coelestem vitam tenuerant, vel terrena bene dispensaverant, ruboris pulchritudo laudatur, flamma sancti desiderii exprimitur. Ebur autem elephantis os esse non ignoratur. Ut alis. Sapphirus aetherei colorisorum vita expressa est; quia per actionem ad superna tendentes, et per contemplationem praecellentes Patres superare videntur. Sed quia plerumque inopem copia facit, et felici