comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudeorum : in signum
tium quae nunc aegrptus appeui¬
lantur : eumq persecutio creue¬
rit a facie tribulantium nominis
ihm̃ & iudicem uel propugnatorem
qui liber& eos: ut liberati cognos¬
canti dnm̃ & ipsi cognoscantur ad nõ:
& ubiabundauit peccatum. super¬
abundauitꝰ igratia: Anum autem
altare aegrpdi uidest mundi isti¬
us dicitur÷ ut cunbtanaltaria quae
contra ecclesiaeeriguntur alta¬
itunepũ scramus esseo non dnĩ : usq ad fi¬
nem uisionis aegrptiae : in libro
explanationis historicae quia ma¬
nifesta erat prophetia. diximus¬
÷ quod cuncta referantur adxpm̃:
Et cognoscent lutgrptu dnm̃ indie
illa & colent eum in hostus&
neribus. & uota uouebunt dnõ¬

Expanded text:
udaeorum , in signum iversarum gentium, quae nunc Aegyptus appellantur. Cumque persecutio creverit a facie tribulantium nominis Jesum, et Judicem, vel propugnatorem qui liberet eos, ut liberati cognoscant Dominum, et ipsi cognoscantur a Domino; et ubi abundavit peccatum, superabundet gratia . Unum autem altare Aegypti, id est, mundi istius dicitur, ut cuncta altaria, quae contra Ecclesiae eriguntur altare, sciamus esse non Domini. Usque ad finem visionis Aegyptiae, in libro Explanationis Historicae, quia manifesta prophetia erat, 298 diximus quod cuncta referantur ad Christum. Et cognoscent Aegyptii Dominum in die illa: et colent eum in hostiis, et muneribus, et vota vo
Abbreviated transcription (Latin):
dnõ propinatum esta
cumq fiunt ex una sodomittto
cumq uota soluerint cum abeltnti¬
& respexerit ea ds̃ in uidebit  fra h¬
ter maior cain. hoc est circumeb¬
sionis populus: &effund& sangui¬
nem xp̃ianum: qui clamabit ad
dnm̃. & idcirco egredietur a fa¬
cie dĩ. dicens de saluatore cruci¬
fige crucifige enmi: & nos nonm
habemus regem nisi caesarem d
uotum offert & soluiti dñõ: qui est
sc̃s̃ corpore & spũ: uotum obtulit
& tacheus : qui dimidiam̃ partem
substantiae suae pauperibus
promisit: quȩritur siaegri
saluator & propugnator
sus qui liberar& eos de

Expanded text:
no propinatum est, et quaecumque fiunt ex uva Sodomitica. Cumque vota persolverint cum Abel, et respexerit ea Deus, invidebit frater major Cain, id est, Circumcisionis populus, et effundet sanguinem christianum, qui clamabit ad Dominum ; et idcirco egredietur a facie Dei, dicens de Salvatore: Crucifige, crucifige eum ; et: Nos non habemus regem nisi Caesarem . Votum offert et solvit Domino, qui est sanctus corpore et spiritu. Votum obtulit et Zachaeus, qui mediam partem substantiae suae pauperibus repromisit . Quaeritur, si Aegyptis salvator et propugnator est missus qui liberet eos de
Abbreviated transcription (Latin):
mr locutum : nisi utappa
uistus : ipse enim dolorem
eis : unde filiae &nurus quae mul¬
tum peccauerunt & diuaricaue¬
runt pedes suos omni tranȩunti:
non uisitantur neq: corrinuntur :
dicente dnõ: Non uisitabo super
filias uestras cum fuerint forni¬
catȩ: & super nurus uestras cum
adultera uerint: percutit ergo
rptios dns̃: non igne : nongladio.
a Quis enim filius est: quẽ
hat pater: ut post quam

Expanded text:
r locutum, nisi ut appareres justus? Ipse enim dolorem eis. Unde filiae, et nurus, quae multum peccaverunt, et divaricaverunt pedes suos omni transeunti, non visitantur neque corripiuntur, dicente 299 Domino: Non visifilias uestras, cum fuerint fornicatę, et super sponsas uestras, cum adulterauerAegyptios Dominus, non igne, non gladio, sed virga. Quis enim filius est, quem non erudiat pater? Ut postquam
Abbreviated transcription (Latin):
hagra refananitid: sed estactus spi¬
ritalis est: de quo iohannes. a posto¬
lus ait: Manus nostrae palpauerunt
de uerbo uitae: &qui fide tangit
ibm̃: ita ut de eo saluator possit di¬
cere teutigit me aliquis: ego enim
soio. uintutem exisse deme: Didici¬
mus quanta bona tribuat  eleuata
manus : quȩ ramus quare non lingua
hebrea : sed lingua chananitida o a¬
quantur quinq aegrpti ciuitates:
d quod ita respondere conabimur:
bebreus: pendiet̃ idest transito¬
em sonat  qui deloco transit adlo
Ergo &nos lic& sancti : quam
grpto sumus & in istius mun
ur tenebris: non possu

Expanded text:
lingua Chananitide. Sed et tactus spiritualis est, de quo Joannes Apostolus ait: Manus nostrae palpaverunt de Verbo vitae ; et qui fide tangit Jesum, ita ut de eo Salvator possit dicere: Tetigit me aliquis, ego enim scio virtutem exisse de me . Didicimus quanta bona tribuat elevata manus Domini; quaeramus quare non lingua Hebraea, sed lingua Chananitide loquantur quinque Aegypti civitates. Ad quod ita respondere conabimur: Hebraeus περάτην, id est, transitorem sonat, qui de loco transit ad locum. Ergo et nos licet sancti quamdiu in Aegypto sumus, et in istius mundi versamur tenebris, non possum
Abbreviated transcription (Latin):
quod supra dixerat indie illam
erunt quinq ciuitates in terra
aegrpto loquentes lingua chanani¬
tidi. & uirantes per dnm̃ exerci¬
tuum : nunc infercur erit alta¬
re dnĩ in medio terrae aegrpt
quod onias s ecundum ioseplio
male intellegens: imol¬

Expanded text:
illa erunt quinque civitates in terra Aegypti loquentes lingua Chananitide: et jurantes per Dominum exercituum, nunc infertur: Erit altare Domini in medio terrae Aegypti, quod Onias secundum Josephum male intelligens impl
Abbreviated transcription (Latin):
ter loquitur lingua aegiptiq ici
Quando secundũ ꝓphetam ui husinao¬
liciis etiacemus superlecto Aineos
illud quod apostolus loquitur. bonumest
hom̃ini mulierem non tangere : sed e con¬
trario iungamur meretrici: Tactus
noster loquitur lingua a egrptia : Sin ali¬
tem econtrario eleuauerimus oculor
tros et ui derimus quod regiones

Expanded text:
ter loquitur lingua Aegyptia. Quando secundum prophetam vivimus in deliciis, et jacemus super lectos eburneos,illud, quod Apostolus loquitur: Bonum est homini mulierem non tangere ; sed econtrario jungamur meretrici, tactus noster loquitur lingua Aegyptia. Sin autem econtrario elevaverimus oculos nostros, et viderimus quod regiones
Abbreviated transcription (Latin):
neculo sumus: lingua he
nec dum loqui possumus¬
Quodq. sequitur aurare quinq: ciut¬
tates per dm̃ exercituum: hoc sig¬
nificat. quod &iam inepositi. nes¬
qua quam daemonumi. sed dĩ recor¬
demur omini potentis De his quin¬
q ciuitatibus quarum aliarumus
quat tuor tacita sunt nomina. ds¬
una dicitur solis ciuitas. quae mibi
uid&ur referri aduisum. Sic ut
enim iudeatur ciuitas. sole & luna
indig& : tuiut oculi nostru anlum⁊¬
nentur : indiganius soletustitia es
ndiȩ uilla tento altare dñ inmedio
terminum enusi dñi : ierit qinsignum
& intestimonium tȩius dnõ exercitu¬
um interra ȩgrptib: clamabunt
enim ad dm̃ a facie tribulantis &ꝰ
mitt& eis saluatorem & propugna¬
torem qui libere eos : & cognosce¬

Expanded text:
eculo sumus, lingua Hebraea necdum loqui possumusQuodque sequitur: Jurare quinque civitates per Dominum exercituum, hoc significat, quod etiam hic positi nequaquam daemonum, sed Dei recordemur omnipotentis. De his quinque civitatibus, cum aliarum quatuor tacita sint nomina, una dicitur solis civitas, quae mihi videtur referri ad visum. Sicut enim ut videatur civitas, sole et luna indiget; ita ut oculi nostri illuminentur, indigemus sole justitiae. In die illa erit altare Domini in medio terminu& in testimonium Domino exercituum in terra Aegypti. Clamabunt enim ad Dominum a facie tribulantis, & mittet eis Salvatorem, & propugnatorem qui liberet eos. Is
Abbreviated transcription (Latin):
ns urbis istius conuisse
Aendit domus & dun adexcela
inlanctum supernab& super
meaba moab ultlauit
Nemlestum tibi sit quaper
histriae uiamgra dior: Aenim
hoc fcerem ipse uoluisti : Subardi¬
tur aitem domus regia &urbs dbon
adidola quae inaeditis posita sunt
ascenditi super nabo & super medou
nobiles ciuitates: ululautaera¬
sa prouincia: Innabe¬
Anuel antiauos bctie de piteque ra¬
sura ductus ladicium fuit Berhaco
ergo. magnitido meroris ostende¬
hie remi contiamo ab eadem ca¬
clamante: omne caput caluitiu
Inriuis eius accinc

Expanded text:
ros urbis istius corruisse. ros urbis istius corruisse. Ascendit domus, et Dibon ad excelsa in planctum super Nabo, et super Medaba Moab ululabit. Ne molestum tibi sit quod per historiae viam gradior, ut enim hoc facerem, ipse voluisti. Subauditur autem, domus regia, et urbs Dibon ad idola quae in editis posita sunt ascendit: super Nabo, et super Medaba, nobiles civitates, ululabit universa provincia. In NabApud antiquos barbae capitisque rasura luctus indicium fuit. Per haec ergo magnitudo moeroris ostenditur, Jeremia contra Moab eadem conclamante: Omne caput calvitiumIn triviis ejus accinc
Abbreviated transcription (Latin):
tus est quodoppresserit flum
iuda eorum. Ita nunc uastitale¬
dicitur moabitarum Idest are
ab assrrio & ba brlonio: Ab utraq
enimgente uas itati sunt: Et eotem¬
pore quo sennacherib captuum
duxit israhel: & quando nabuchodo¬
nosor subuertit hierus alem : Insul¬
tauerat enim adutrumque hostem
effitim &iudie dicente hieremia :
nim inderi sum tibid srahel: quasi
interfures repperisses eumrii
Propter uerba enim tua quae ad¬
uersum illum locutiis es. captiuus
ducem soi Quod autem ait Nocte
uastata osintamoab conticuit:
Decorum inuectionis principium
Vt uastar&ur intenebris quide
incestu patris nocte conceptus est:
Nisi forte noctem promagnitudi¬
ne erroris accipimus. Et creden¬
dum quia sibi confidebat inmuris.
insidus eam & cuniculis fuisse supe¬
ratam : Audiui quendam a reopo¬
liten sed & omnis ciuitas testis es:
motu terrae magno inmea infan¬
na quando toas orbis litus trans¬
ressa sunt maria d er a temu¬

Expanded text:
tus est, quod oppresserit populum tus est, quod oppresserit populum Judaeorum; ita nunc vastitas praedicitur Moabitarum, id est, Arabiae; ab Assyriis, et Babyloniis. Ab utraque enim gente vastati sunt, eo tempore quo Sennacherib captivum duxit Israel, et quando Nabuchodonosor subvertit Jerusalem . Insultaverat enim ad utramque hostem Ephraim et Judae, dicente Jeremia: Aam ipse. Fuit enim in derisum tibi Israel, quasi inter fures reperisses eum . Propter verba ergo tua, quae adversus illum locutus es, captivus duceris. Quod autem ait: Nocte vastata est AR, Moab conticuit, decorum invectionis principium, ut vastaretur in tenebris; qui de incestu patris nocte conceptus est. Nisi forte noctem pro magnitudine terroris accipimus: et credendum, quia sibi confidebat in muris, insidiis eam, et cuniculis fuisse superatam. Audivi quemdam Areapolitem, sed et omnis civitas testis est, motuterrae magno in mea infantia, quando totius orbis littus transgressa sunt maria, eadem nocte mu
Abbreviated transcription (Latin):
fiuonus semper tristra conse¬
LUisionem autem. uel sta
&a uel infine nlaeca. postul¬
ꝯstia: Moab ꝓiuncia est atabũ.
s qua fuit balachfilius beot iqurs
conduxit hariolum baliam demeso¬
potamiã ut maledicer&israhdiolb
ubi & initiatus est poptlus beel phe¬
gor huius m& ropolis eriata satuo
quac hodie ox hebreo &e grecosermo¬
ne composito arcopolis nuncupatar
t querestimant: quoch
a peu idosti martis ciuitas. sityi
Interprotaturairaemar. etantuo¬
ainue. Iddestaduens arius: quantae
autem suem̃ti potontrae. hieremias
testatur dicens: non estultraexul¬
tatio inmoab: Et iteruimi habuisti
fiduciam inmunitionibus. tuis.
& inthes auristuis : Et rursum fer¬
tilis fuit moab ab adulescentia sua
requieuit infecibus sius. nec trans¬
fusus est deuase inuas. & intrans mi¬
grationem non abiit ldcirco per¬
mansit gustus eius in eo &odor eius
non est inmutatus: & in alio loco:
quomodo fracta est uirga fortis.
baculus gloriosus. Et post modicum.
nem &philisthim propha
uaticina¬

Expanded text:
conseVisionem autem vel statim laeta, vel in fine laeta post tristia. Moab provincia est Arabum, in qua fuit Balac filius Beor ; qui conduxit hariolum Balaam de Mesopotamia, ut malediceret Israel, ubi et initiatus est populus Beelphegor . Hujus metropolis civitas AR , quae hodie ex Hebraeo et Graeco sermone composita Areopolis nuncupaturstimant quod ἄρεος, id est, Martis civitas sit. Interpretatur autem Ar et ἀντίδικος, id est adversarius. Quantae autem fuerit potentiae, Jeremias testatur , dicens: Non est ultra exsultatio in Moab. Et iterum: Habuisti fiduciam in munitionibus tuis, et in thesauris tuis. Et iterum: Fertilis fuit Moab ab adolescentia sua, et requievit in faecibus suis, nec transfusus est de vase in vas, et in transmigrationem non abiit, et idcirco permansit gustus ejus in eo, et odor ejus non est immutatus. Et in alio loco : Quomodo fracta est virga fortis, baculus gloriosus? Et post modicum: nem, et Philisthiim Propheta vaticina
Abbreviated transcription (Latin):
senum gressus tenebunt
Clamabit esebon & elealȩ
Nomina ciuitatum moabiticȩ prouineue.
quarum esebonturbs fuit quondam
regis amorredrum Dequatdem hie¬
remias igiis egressus est deesebon &
flamma demedioseon Interpr&atur
dens ad nomen hneremias contraesebon
uit cogauerunt mala
Hoc ergo intu¬
mos fines ululatus eo Quc ade sona

Expanded text:
senum gressus tenebuntuClamabit Esebon et Eleale. Nomina civitatum Moabiticae provinciae, quarum Esebon urbs fuit quondam regis Amorrhaeorum, de qua idem Jeremias, Ignis egressus est de Esebon, et flamma dedens ad nomen, Jeremias contra Esebon ait: « Cogitaverunt mala,Hoc ergo inmos fines ululatus provinciae persona
Abbreviated transcription (Latin):
btuidelic& proph&ae & filii pro¬
ph&arum qui non ex uoluntate car¬
nis & sanguinis. sed ex dõnatisunt:
De quibus & apostolus loquebatur.
Filioli mei quos iterum parturio do¬
nec form&ur xp̃s in uobis. Istiaũt
pueri id est proph&ae. insignadatis
& inportenta israheli iuxta illud
quod in hiez echiel legimus. Iteriti
et ecbiel uobis insignum: Intacharia
quoque sc̃i uiri proph&arumque

Expanded text:
ilicet prophetae filii prophetarum: « qui non ex voluntate carnis et sanguinis, sed ex Deo nati sunt. » De quibus et Apostolus loquebatur: « Filioli mei quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis . » Isti autem pueri, id est prophetae, in signa dati sunt et in portenta Israeli, juxta illud quod in Ezechiele legimus: « Et erit Ezechiel in signum . » In Zacharia quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
insigna atque portenta israhelis adño
eercituum. qui habitat inmontesion:
Precepit mihi ait dñs ut ligarem testi¬
monium inludeis & legem discipulis
eius traderem atque signarem : quia
abscondiss& faciem suam adomo

Expanded text:
in signa atque portenta Israelis, a Domino exercituum qui habitat in monte Sion. Praecepit mihi, ait Dominus, ut ligarem testimonium in Judaeis, et legem discipulis ejus traderem atque signarem, quia abscondisset faciem suam a domo
Abbreviated transcription (Latin):
tae humilietur. et
die inquit illa in qua exaltãbituri
adñs solus. hoc est in die ultianis domi¬
nicae eoqłsi quoq: et arrogan tero
uiuatqque soblimos captiuitati ergladio

Expanded text:
ae humilietur, et  In die, inquit, illa in qua exaltabitur Dominus solus, hoc est, in die ultionis Dominicae, excelsi quique et arrogantes atque sublimes captivitati et gladio
Abbreviated transcription (Latin):
amens sentend
nos autem
i nomine dñ i dĩ nostri in uocabimur:
Potest autem utrumq intellegi. quodd
et populus iudaeorum contra praes¬
ceptum dĩ sibi aequos et quadrigas
multiplicauerit: et terra iudae uic¬
torum aequis & currib. sit repleta:

Expanded text:
mens sententinos autem in nomine Domini Dei nostri invocabimus . Potest autem utrumque intelligi, quod et populus Judaeorum contra praeceptum Dei sibi equos, et quadrigas multiplicaverit, et terra Judaeae victorum equis et curribus sit repleta.
Abbreviated transcription (Latin):
qui propter bestias concludend No
annos plurimos instaurantur : ore
in medio spatium solitudo est.
urauit dñs eercituum dicens, Sinp
ut putaui itaerit & quomodo ment
tractaui sic eueni& . ut contrã assrrun¬
interra mea & in montibus meis concail¬
cem eum : & uiferatur ab eislugumeuis
&onus illius abhumero eorũtolleur
euertitur ad praesentia hocesasen¬
nacheribregemasseriorum quistnd¬
riam iuda eam que uastaist & dcet
merusalem deleuit penir cuitysm
miaae longe post futins uicinꝓdis¬
quia ficero poꝓtant ꝓdienter nos
prasentem er p&cimur obsidio
ste muꝑs post seculis uentura
mitin ÷ ł st lgitur ordo prophe
quam quam post annos plurimo
lon destruenda sit. & omne pe¬
Conteram inquit assyrium l¬

Expanded text:
qui propter bestias concludendas post qui propter bestias concludendas post annos plurimos instaurantur, omne in medio spatium solitudo est. Juravit Dominus exercituum, dicens: Si non ut putavi, ita erit, et quomodo mente tractavi, sic eveniin terra mea, et in montibus meis conculcem eum, et auferetur ab eis jugum ejus, et onus illius ab humero eorum tolleturRevertitur ad praesentia, hoc est, ad Sennacherib regem Assyriorum, qui Samariam Judaeamque vastavit, et excepta Jerusalem, delevit per circuitum omnia; et longe post futuris vicilia consquia dicere poterant audientes: Nos praesentem perpatimur obsidionem, iste multis post saeculis ventura promittit. Est igitur ordo prophetiae, quamquam post annos plurimos Babylon destruenda sit, et omne penon potest: Conteram, inquit, Assyrium
Abbreviated transcription (Latin):
ericu & inpaluaquarum & scopabo
eam inscopa terens ci dñs exercituũ.
S ibrlonem stusse potentirinam & in
campestribus perquadrum sitanab:
angulo usque ad angulum muri sede¬
cimmu tenuisse passuum. Id est si¬
mul percir cuitum sexaginta quattu¬
or: Refert hero dogͥus & multi alii qui
grecas historias. conscripserunt mi
Arx autemid est capitoliũm illius urbis
est Turris. quae edificata post diluuium.
in altitudine triamilia dicitur tenere
passuum. Paulatim delato iangusti¬
a siccartata ut pondus inminens facili¬
us ulatioribus sustent&ur Descris¬
bunt ibi templa marmorea. aureꝓsta¬
tuas. plateas lapidibus auroqae fulgen¬
tes : & multa alia quae pene uident̾
incredibilia Eoc totum narrauimus
ut ostender emus quodadirameñ omnis
potentia pului sstt & sauuillaȩ &cineri
compar&ur: Silicer& introlre barba¬
ras nationes. & uidere tanta e urbis ex¬
trema uestigia: uideremus possesio
terens exceptis enim muris coabus

Expanded text:
ericii, et in paludes aquarum et scopabo eam in scopa terens, dicit Dominus exercituum. Babylonem fuisse potentissimam, et in campestribus per quadrum sitam, ab angulo usque ad angulum muri, sedecim millia tenuisse passuum, id est, simul per circuitum sexaginta quatuor, refert Herodotus, et multi alii qui Graecas historias conscripserunt. Arx autem, id est, Capitolium illius urbis, est turris quae aedificata post diluvium, in altitudine quatuor millia dicitur tenere passuum, paulatim de lato in angustias coarctata, ut pondus imminens facilius a latioribus sustentetur. Describunt ibi templa marmorea, aureas statuas, plateas lapidibus auroque fulgentes, et multa alia quae pene videantur incredibilia. Hoc totum narravimus, ut ostenderemus quod ad iram Dei omnis potentia pulvis sit, et favillae et cineri comparetur. Si liceret introire barbaras nationes, et videre tantae urbis extrema vestigia, videremus possessioterens; exceptis enim muris coctilibus,
Abbreviated transcription (Latin):
& sunt ł ũiufer&ur ab his qui obst¬
debantur hieb solima iugumeus &
graue imesium quod omnibus lmmi¬
nebat & sdus quo premebantur. In ly¬
sum pos retrud&ur ⁊ Fugiente enim
sum ꝓrum rege interram suam liber
opuli reliquus egressus est elechias

Expanded text:
 sunt . Et auferetur ab his qui obsidebantur in Jerusalem, jugum ejus, et grave imperium quod omnibus imminebat, et pondus quo premebantur, in ipsum potius retrudetur. Fugiente enim Assyriorum rege in terram suam, liber cum populi reliquiis egressus est Ezechias
Abbreviated transcription (Latin):
gentes: quia dñs fundauit sior
& in ipsa sperabunt paur¬
transtulit: Omnes reges inten¬
pretatt sunt uerbi ambiguitate
decepti: quia preter unam litte¬
ram alef que in angelorum
uocabulo addita est: Eodem re¬
ges &angeli apud hebraeos ap¬
pellantur nomine idest malache:
in libro hebraicorum nominum.
repperi phylistim interpretari.
cadentes poculo : Qui ergo in ebri¬
ati sunt calice babylonis. Et bibe¬
rint uinum in quo est omnis. luxd¬
ria & intercetera uitia propter
aebrietatem regnum dĩ iuxta
a postolum non fuerint consecu.¬
ti: his praecipitur ut porta eo¬
rum ululet: &clamet ciuitas:¬
it porta hereticorumos arbi¬
tror quiblasphemant: &ciuita¬
tem : animamq̃ malarum cogi¬
tationum thes aurus est : haecu
ululare debet & plangere : quĩa
omnis prostrata est interramq
deiecta: &nihil in ea sane intel¬
legentiae est dĩq sapientiae :
Quare ululat porta quam obdati¬
sam clamat ciuitas: quia pro¬

Expanded text:
gentis quia Dominus fundavit Sion gentis quia Dominus fundavit Sion et in ipsa sperabunt pauptranstulit, omnes reges interpretati sunt, verbi ambiguitate decepti, quia praeter unam litteram ALEPH, quae in Angelorum vocabulo addita est, eodem reges et Angeli apud Hebraeos appellantur nomine, id est, MALACHE . In libro Hebraicorum Nominum reperi Philisthiim interpretari cadentes poculo. Qui ergo inebriati sunt calice Babylonis, et biberint vinum in quo est luxuria; et inter caetera vitia propter ebrietatem regnum Dei juxta Apostolum non fuerint consecuti , his praecipitur, ut porta eorum ululet, et clamet civitas. Portam, haereticorum os arbitror, quo blasphemant: civitatem, animam, quae malarum cogitationum thesaurus est. Haec ululare debet et plangere, quia omnis prostrata est, in terramque dejecta, et nihil in ea sanae intelligentiae est Deique sapientiae. Quare ululat porta? quam ob causam clamat civitas? quia pro
Abbreviated transcription (Latin):
auaelo os suum uel
usorbunt uolucres. hoc est quite¬
nenato ore singulos quosq uola¬
re cupientes & ad excelsa consur¬
gere. suis faucibus deuorantisi
Et hoc interim de malis: ceterum
qui non contriuerunt uirgam
& iugũ percussoris sui sed cerui¬
cem suam dño subiecerunt
Et sunt pauperes spũ. pascentur
& dicent: dns pascet me. & nihil
mihi de erit: Et ad nõ audient:
in pascua uberrima pascam eos
& ingredientur &egredientur
& pascua inuenient Et pasce ni¬
tur pauperes pereum qui eos
percutit ut emendet & inpͥace
requiescentii siue pastoro sollici¬
to ipsi agent fiducialiteri. &cum
lataro requiescenti insinu abra¬
ham : Qui autem contriuerunt
iugum &uirgami peroussoris sui:
famem perpetuam sustinebunt
ut non alantur sermone dĩ: sed
omnes eorum reliquiȩ intereant
nequid demalo semine germinet :
Ulula porta clama ciuitas. pro¬
strata est phylistea omnis: ab
paquilone enim fumus uenit: &
non est qui effugiat agmen eius
&quid respondebitur nuntiis

Expanded text:
elum os suum: vel qui absorbent volucres, hoc est, qui venenato ore singulos quosque volare cupientes, et ad excelsa consurgere, suis faucibus devorant. Et hoc interim de malis. Caeterum qui non contriverunt virgam et jugum percussoris sui, sed cervicem suam Domino subjecerunt, et sunt pauperes spiritu, pascentur, et dicent: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit . Et a Domino audient: In pascuis uberrimis pascam eos ; et ingredientur et egredientur, et pascua invenient. Et pascentur pauperes per eum, qui eos percutit, ut emendet: et in pace requiescent, sive, pastore sollicito, ipsi agent fiducialiter, et cum Lazaro requiescent in sinu Abrahae . Qui autem contriverunt jugum et virgam percussoris sui, famem perpetuam sustinebunt; ut non alantur sermone Dei: sed omnes eorum reliquiae intereant, ne quid de malo semine germinetur. ulula porta clama civitas prostrata est Philisthea omnis ab aquilone enim fumus venit et non est qui effugiat agmen eius et quid respondebitur nuntiis
Abbreviated transcription (Latin):
x dĩ conditione generatur illi¬
detur quide ÷ de patre nasci.
Quod intȩ pretatur moab: sed quia
aduls est & aduersarius populo
ꝓde incestu & spelunca hac noctu
generatur : unde & in nocte perit.
irerrorem scilicet sempiternum
& aegrptii mare rubro iugilia
natutina quae nocturnum tem¬
us ostendit. fluctibus obruti sunt
& loth sod omis nocte pereuntibus
uenit insegor: &ortus est ei sol: qđ
intellegens beatus a postolus. scri¬
bity descis atq perfectis non sumus
noctis neq tenebrarum sed sumus

Expanded text:
ex Dei conditione generatur, viex Dei conditione generatur, videtur quidem de patre nasci, quod interpretatur Moab, sed quia adulter est et adversarius populi Dei, de incesto et spelunca ac nocte generatur. Unde in nocte perit, in errore scilicet sempiterno: et Aegyptii in mari Rubro vigilia matutina, quae nocturnum tempus ostendit, fluctibus obruti sunt: et Lot in Sodomis nocte pereuntibus venit in Segor, et ortus est ei sol . Quod intelligens B. Apostolus scribit de sanctis atque perfectis : « Non sumus noctis neque tenebrarum, sed sumus
Abbreviated transcription (Latin):
ionem spiritalis
I dicitur de carnali. Nide
israhel secundum arnem
et uos gentes in carne Nmoab
accipiendis est spiritalite
qui inter preatur de patre.
siue aqua paterna de incestu
& aebrietate conceptis quod
quo dam modo absente mmo
nesciente patre uideretur se
generatus inmultis scriptura¬
rum locis demoab legimus
& maxime innumerorum udu¬
mine. quando balach rex moabi¬
tarum ad maledicendum bala¬
ham inuitauit ariolum: qui in¬
tercetera hoc &iam contra mi¬
ab mrsticum prophetauit: orie¬
tur stella exia cob Et consurge
homo de israhel &percutit pris¬
cipes moab. nb ituns iprabudt
uia nocte uastata est armoa
conticuit : quia nocte uasta¬
ta est murus. moab conticuit
bai Nocte perut moabitis: nocte
enim perut murus moabra¬
dis: Pro ar quod solus theodotio
ita posuit ut legitur in hebraeo.
aquila & symmachus urbem in¬
ter pretatisunt: Non consideran¬
tes quod inter. a in &res ele¬
menta hebraica. iõt lit tera
non haberet: quae si es
per prophȩtam : Perdam

Expanded text:
ionem spiritualis Israelis, dicitur de carnali: Videte Israel secundum carnem : et, Vos gentes in carne ; sic Moab accipiendus est spiritualiter, qui interpretatur de patre, sive aqua paterna, de incestu, et ebrietate conceptus, quod quodammodo absente, immo nesciente patre, videretur esse generatus. In multis Scripturarum locis de Moab legimus, et maxime in Numerorum volumine, quando Balac rex Moabitarum ad maledicendum, Balaam invitavit hariolum, qui inter caetera etiam hoc contra Moab mysticum prophetavit: Orietur stella ex Jacob, et consurget homo ex Israel, et percutiet principes Moab . . Qui Nocte vastata est Ar, Moab conticuit . » Quia nocte vastata est murus, Moab conticuitLXX: Nocte periit Moabitis, nocte enim periit murus Moabitidis. Pro AR  , quod solus Theodotio ita posuit, ut legitur in Hebraeo, Aquila et Symmachus, urbem interpretati sunt, non considerantes, quod inter AIN et RES elementa Hebraica, JOD litteram non haberet, quae si essper prophetam: « Perdam
Abbreviated transcription (Latin):
quaeq atq deserta sed omnem illius
latitudinem consideres ariuo a egrp¬
ti usq: ad flumen magnum eufraten
contra orientem lotad septentriona¬
lem plagam usq ad taurum montem
& Rephrrium ciliciae quod mari in mi¬
eti net : Cornu autem regnum significa¬
re & potentiam. sȩpe legimus: ut est
illud in euangelios suscitauit cornusa¬
lutis nostrae. indomo dauid pueri sur:
It into inimicos nr̃os cornuuentilabimꝰ:
et ing̃acharia quattuor cornua. quat¬
tuor potentissima regna de monstrant:
Nebraei hunc locum.atae disserunt: Alin ea
Ixp̃o plantata est in cornu id est in fosti
loco atq: sublimi qui appellatur filius
olei uel quod indigeat dĩ miseri cordia
et eius sustentetur auxilio: uel quod
cunctis gentibus clarum dĩ iustitiae
lumen praebuerit.
Et sepsit eam. et lapides elegit exilla:
et plantauit uineam sorech. et aedi¬
ficauit turrim in medio eius. et torgo

Expanded text:
quaeque atque deserta, sed omnem illius quaeque atque deserta, sed omnem illius latitudinem consideres, a rivo Aegypti usque ad flumen magnum Euphratem contra Orientem: et ad septentrionalem plagam usque ad Taurum montem et Zephyrium Ciliciae: quod mari imminet. Cornu autem regnum significare, et potentiam saepe legimus, ut est illud in Evangelio: Suscitavit cornu salutis nostrae in domo David pueri sui . Et, In te inimicos nostros cornu ventilabimus . Et in Zacharia quatuor cornua quatuor potentissima regna demonstrant . Hebraei hunc locum ita edisserunt: Vinea Christo plantata est in cornu, id est, in forti loco atque sublimi, qui appellatur filius olei, vel quod indigeat Dei misericordia, et ejus sustentetur auxilio: vel quod cunctis gentibus clarum Dei notitiae lumen praebuerit. Et sepset plantavit eam electam et aedificavit turrem in medio eius et tor
Abbreviated transcription (Latin):
et fodit in ea torcular. et aedificauit
turrem: et locauit eam agricolis: &cetera.
Et inhieremia legimus: ego plantauite
diximus plangitur. et sermone prophe¬
tico illius ruina cantatur: porro ec
desiae et populo quondam gentium.
aliud carmenest editum: Dequo in psal¬
mis legimus: Cantate dñ o omnis terra.
ad nuntiate diem exdie salutare eius :
adnuntiate ingentib: gloriam illius.
in omnib: populis mirabilia eius : Et rursũ:
Cantate dño canticum nouum. quia mi¬
rabilia fecit: Ostendit dñs salutare
suum in conspectu gentium reuela¬
Tit iustitiam suamoles
in ea facta ẽ dilecto meo in cornu filio
thebraicum. tseo dotio et a¬
fũla transtulerunt : Simmachus aũt
more suo manifestius: Vin ea facta est
dilecto meo in cornu inmedio oli¬
uarum. porrolax. sensum magis quam
uerbum interpretati sunt: Vinea fac¬
ta est dilecto in cornu in loco pingui.
siue uberi Ticon enim utrumq: sig¬
nificat. & reuera nihil terra repro¬
missionis pinguius. si non montana

Expanded text:
et fodit in ea torcular, aedificavit turrim, et locavit eam agricolis, etc. Et in Jeremia legimus: Ego plantavi te diximus plangitur, et sermone prophetico illius ruina cantatur. Porro Ecclesiae, et populo quondam gentium, aliud carmen est editum, de quo in psalmis legimus: Cantate Domino, omnis terra, annuntiate diem ex die salutare ejus. Annuntiate in gentibus gloriam illius in omnibus populis mirabilia ejus . Et rursum: Cantate Domino canticum novum, quia mirabilia fecit. Ostendit Dominus salutare suum, in conspectu gentium revelavit justitiam suam . inea facta est dHebraicum Theodotio et Aquila transtulerunt: Symmachus autem more suo manifestius: Vinea facta est dilecto meo in cornu in medio olivarum. Porro LXX sensum magis quam verbum interpretati sunt: Vinea facta est dilecto meo in cornu, in loco pingui, sive uberi, πίων enim utrumque significat. Et revera nihil terra Repromissionis pinguius, si non montana
Abbreviated transcription (Latin):
& dñs retribuet tibi eamaamian
curuabit habitantes in excelso. ciuitatẽ
sublimem humiliabit . humilia eam
usq ad terram de trahit eam  ad
puluerem: Conculcabit eam pespedes
pauperis. gressus egenorum.
Lxx: Dĩ magnae aeternae quihumili¬
asti e detraxistieos an habitant in ex¬
celsis ciuitates rolustas destrues &
deduces usq ad pauimentum. E con¬
culcabunt eas pedes mansuetorum
e humilium: Et haec propheta
tur: qui ab eo respondit loco

Expanded text:
et Dominus tribuet tibi eam 191. et Dominus tribuet tibi eam 191. incurvabit habitantes in excelso: civitatem sublimem humiliabit, humiliabit eam usque ad terram: detrahet eam usque ad pulverem. Conculcabit eam pes, pedes pauperis gressus egenorum. LXX: Deus magne aeterne, qui humiliasti, et detraxisti eos qui habitant in excelsis, civitates robustas destrues, et deduces usque ad pavimentum, et conculcabunt eas pedes mansuetorum et humilium. Et haec Propheta loquitur, qui ab eo respondit loco
Abbreviated transcription (Latin):
siue cogitatio nostra firmata est.
quae prius interte &idola fluctuabat.
ut nequaquam circumferamur omni
uento doctrinae. sed inte dñm saluato.¬
rem totamente credamus pro quo
nos ut sensus manifestior fieret transtu¬
limus. lietus error abnt: & quia cogi¬
tado nr̃a firmata est. propter ea ser¬
uahis pacem nobis. quam a postolis polli¬
citus es dicens: Pacem meam do uobis.
pacem ineam relinquo uobis: & non so¬
lum semel sed secundo. ut secura sit re¬
tributio. quae duplici sermone promit¬
nitur: Iuxta quod &apostolus loque¬
batur ÷ gaudete. iterum dico gaudete:
Hoc atem ille consequitur: de quo in
leuntico dititur homo homo filiorum
israhel: & innumerorum libro: uiri
uiri. cenus uxor cubile macularit ut
ox homo & duplex uir. pacem du
consequantur: Meremur
in quiunt pacem. qui ante tota
nte confidimus: Post populi uer
sternus bonorum operum retributor
est: Vnde &mal loco scribitur:
Desiderasti sapientiam ua mandata

Expanded text:
est, sive cogitatio nostra firmata est, est, sive cogitatio nostra firmata est, quae prius inter te et idola fluctuabat, ut nequaquam circumferamur omni vento doctrinae, sed in te Dominum Salvatorem tota mente credamus. Pro quo nos ut sensus manifestior fieret, transtulimus, vetus error abiit. Et quia cogitatio nostra firmata est, propterea servabis nobis pacem, quam Apostolis pollicitus es, dicens: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis ; et non solum semel, sed secundo, ut secura sit retributio quae duplici sermone promittitur, juxta quod et Apostolus loquebatur: Gaudete, iterum dico gaudete . Hoc autem ille consequitur, de quo in Levitico dicitur: Homo, homo, filiorum Israel . Et in Numerorum libro: Vir, vir, cujus uxor cubile macularit : ut duplex homo et duplex vir, pacem duplicem consequantur. Meremur autem, inquiunt, pacem, quia in te tota mente confidimus. Post populi verbaeternis bonorum operum retributor est . Unde et in alio loco scribitur: Des
Abbreviated transcription (Latin):
od in nostra lingua uertitur
plurari numero non singulari : qua
sunt portae quae aperiuntur ab an¬
gelis. ut ingrediatur non populus
iudaeorum qui abiectus est. sed gens
nista quae exfide fidelium nomeni
accepit : utiq ille de quibus & sc̃s lo¬
quitur : A perite mihi portas iustil¬
tiae ingressus in eas confitebor dño:
ł las autem portas nulbas poterit inu¬
gredi. isi qui deportis mortis fueritr
liberatus : It cum psalmista dixerit:
Qui exaltatꝰ me deportis mortis un
adnuntiem omnes laudes tuas in por¬
tis filiae sion: Cum enim deportis
mortis fuerimus erepti. Tune in pur¬
tis filiae sion omnes laudationes dñi
cantare poterimus : Et quomodo por¬
tas mortis reor esse peccata. dequi¬
bus ad petrum dicitur. portae infer¬
ni non praeualebunt aduenfi
sic portas iustitiae omnia oper
tum quas qui fuerit ingressus
haec est porta dm̃ iusti intrabum
per eam : & quomodo perplur
garitis ad unum pertinot
hoc est terror noster ablatu

Expanded text:
od nostra lingua vertitur, fides, plurali numero, non singulari. Quae sunt portae, quae aperiuntur ab Angelis; ut ingrediatur non populus Judaeorum, qui abjectus est, sed gens justa, quae ex fide fidelium nomen accepit? Utique illae de quibus sanctus loquitur: Aperite mihi portas justitiae, ingressus in eas confitebor Domino . Has autem portas nullus poterit ingredi, nisi qui de portis mortis fuerit liberatus; et cum Psalmista dixerit: Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion . Cum enim de portis mortis fuerimus erepti, tunc in portis filiae Sion omnes laudationes Domini cantare poterimus. Et quomodo portas mortis reor esse peccata, de quibus ad Petrum dicitur: Portae inferni non praevalebunt adversum te : sic portas justitiae, omnia opera virtutum, quas qui fuerit ingressus, Haec porta Domini: justi intrabunt in eam . » Et quomodo per plures margaritas ad unam pergitur hoc est, error noster ablatus
Abbreviated transcription (Latin):
adhomines. sed ad contrarias
titud ines referre possumus: iuxta lxx
laudes dõ propheta de cantat. quod om¬
nes superbos humiliet : & uniuersarum
urbium munimenta usq: ad solum diruat.
& scorum ea mitiumq & humilium caln¬
cent pedes.¬
emita iusti recta est rectus callis iusti
ad ambulandune in semita iutheiorũ
tuorum dñe sustinuimus te. nomen
tuim & memoriale tuum in desiderio
animae : anima mea desideratutte in
I poc : Nia iustorum recta facta estiui
uia iustorum prȩparata estiuia enim
dñi iudicium sperauimus in nomine tuo.
& inme monia qua desiderat anima nr̃a:
Adhuc propheta de ap̃o loquitu ndequo
supra dixerat. Conculcabit ȩami pesui
pedes pauperis: hinius ergo iusti semita
recta est. siue ut uerbum notin
rectitudines. quas greei uocamt
possumus appellare. dicunturꝙ: hel¬
icae mesaliãa: In una igitur xp̃i se¬
ta omnes iustitiae repperiunt
& propter ea eam suo calo¬

Expanded text:
ad homines, sed ad contrarias quoque fortitudines referre possumus. Juxta LXX, laudes Deo Propheta decantat, quod omnes superbos humiliet, et universarum urbium munimenta usque ad solum diruat, et sanctorum ea mitiumque et humilium calcent pedes.sti recta est, rectus callis justi ad ambulandum: et in semita judiciorum tuorum, Domine, sustinuimus te, nomen tuum et memoriale tuum in desiderio animae: anima mea desideravit te in XX: Via justorum recta, recta facta est via justorum, et praeparata. Via enim Domini judicium, speravimus in nomine tuo: et in memoria quam desiderat anima nostra. Adhuc Propheta de Christo loquitur, de quo supra dixerat: Conculcabit eam pes, pedes pauperis. Hujus ergo justi semita recta est, sive, ut verbum novum fingam, rectitudines, quas Graeci vocant possumus appellare, dicunturque Hebraice MESSARIM  . In una igitur Christi semita omnes justitiae reperiuntur, et propterea eam suo cal
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia tua momni tempore
uoa itnupesiderat anima mea & defi¬
cit insalutari tuo: Qui autem nomen
dñi habet indesiderio. aliud non de siderat
ex hoc notandum quod desiderium dĩ
non in carne sit sed inalia luxta illud

Expanded text:
udicia tua in omni tempore ; et iterum: Desiderat anima mea, et defecit in salutari tuo . Qui autem nomen Domini habet in desiderio, aliud non desiderat. Et hoc notandum, quod desiderium Domini non in carne sit, sed in anima, juxta illud
Abbreviated transcription (Latin):
it e comminuunt in pe
modo igitur plaustrisserra
paleae conteruntur. sic conteretir
moab sub eo siue sub dĩ potentia siue
in semet ipso. ut nihil in eo integri re¬
maneat : E sicut sol& quinatat totum
corpus extendere. ita ille de sua po¬
tentia allidetur interram &ruens
sonitum faciet: Omna quoq mu¬
nimenta sublimium uirorum illius.
siue murtrum ut inhebraico conti¬
neturo concident . & humiliabuntur
& de trahentur interram usq ad pulue¬
rem comminuta: Igitur sermo pro¬
pheticus licet de consummatione mun¬
di generaliter texat. uaticium. ta¬
men ne praesentia omnino uideatur
neglegere. nominat: moab qui fuit
inimicus israhel. intantum ut faceret
eos fornicari cum madianitis & con¬
secrari idola beel phegor. qui inter¬
tur priapus. contraquem &¬
nas loquitur: Egredietur
incaptiuitatem. sacerdotes
illius & principes eius simul &ite¬
nĩ confundetur moab inchamos.
confusa est domus israhel in

Expanded text:
t comminuunt in paleas. Quomodo igitur plaustris ferratis paleae conteruntur, sic conteretur Moab sub eo, sive sub Dei potentia, sive in semetipso, ut nihil in eo integri remaneat. Et sicut solet qui natat totum corpus extendere: ita ille de sua potentia allidetur in terram, et ruens sonitum faciet. Omnia quoque munimenta sublimium virorum illius, sive murorum, ut in Hebraico continetur, concident et humiliabuntur, et detrahentur in terram usque ad pulverem comminuta. Igitur sermo propheticus licet de consummatione mundi generaliter texat vaticinium, tamen ne praesentia omnino videatur negligere, nominat Moab, qui fuit inimicus Israel, in tantum ut faceret eos fornicari cum Madianitis, et consecrari idolo Beelphegor, qui interpretatur Priapus, contra quem Jeremias loquitur: Egredietur Chamos in captivitatem, sacerdotes illius et principes ejus simul ; Et iterum: Confundetur Moab in Chamos, sicut confusa est domus Israel in
Abbreviated transcription (Latin):
mor dñi . laud abit qrte par¬
describitur: fortitudo egeno in tribu¬
lagione passionis suae. spes a turbine pa¬
tibuli. Eumbraculum abaestu: quando
locutus est: Pater in manus tuas com¬
mendo sp̃m meum: Quomodo enim
siuentus inpingatur parieti atq per¬
transeat: sic turbo blasphemantium iu¬
daeoram illi nocere non potuit. & ut a¬
lianitar similitudine sicud propago gra¬
uis simb: tomretur aestil. atq flacesent: ita
tum̃ultum & clamorem alienorum.
hobesi quiate alieni facti sunt. marces¬
cere facies &perire : iuxta lr&i inter¬
praetes. nondico sensum. sed uerborum
ordinem e consequentiami cinboc loco
reppeniro non potui: ex pro eo loco
ubinas anter praetati sumus sicut aestũ in
siti proquo in hebraico seriptum est
Da uiona quod apud eos ininum uel sitis
tir : quare illi pro inuio e insiti
E fatiet dñs exer tituum omnibus po

Expanded text:
timor Domini . Laudabitque timor Domini . Laudabitque describitur . Fortitudo egeno, in tribulatione passionis suae, spes a turbine patibuli, et umbraculum ab aestu, quando locutus est: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum . Quomodo enim si ventus impingatur parieti atque pertranseat: sic turbo blasphemantium Judaeorum illi nocere non potuit. Et ut alia utar similitudine, sicut propago gravissimo torretur aestu, atque flaccescit, ita tumultum et clamorem alienorum, hoc est, qui a te alieni facti sunt, marcescere facies et perire. Juxta LXX interpretes, non dico sensum, sed verborum ordinem et consequentiam, in hoc loco reperire non potui. Et pro eo loco, ubi nos interpretati sumus, sicut aestum in siti, pro quo in Hebraeo scriptum est BASAION  , quod apud eos invium, vel sitis, dicitur; quare illi pro invio et in sitt faciet Dominus exercituum omnibus pop
Abbreviated transcription (Latin):
transtulerunt fiat extm̃s
angelio sepe hoc uerbo ubutitur
amen amen. id est uere uere dico uobis:
quare autem laudet & confiteatur
nomini dm̃. Et quae sint ista mirabilia
& cogitationes antiquae quas ueras
opere demonstraint : seqintur :
Quia posuisti cuntatem intumulum.
urbem fortem inrumam. domum
alienorum ut non sit ciuitas. & maeter¬
num non aedificetur : Ciuitas quon¬
dam fortis. intellegitur hienusalem
quae facta est domus alienoruml Der
quibus saluator dicit inpsalmo: fibil
alieni mentiti sunt mihi. filii alieni in ue¬
terauerunt & claudicauerunt insemitis
sins: Haec ciuitas cum destructa fuerit
maeternum pon aedificabituri: cit mille
annorum regnum & aureae inerus alẽ
atq gemmatae : omnia conquies cantin
Destructa autem hlerusalem prommpie¬
tate sua. laudabit dm̃ populus firiis
Quisit autem populus fortis
uersus ostendit : Ciuitas genti
robustarum timebit teuuillis blas¬
mantibus gentium populus teti¬
bit. Principium enim sapienti

Expanded text:
transtulerunt fiat. Et Dominus Evangelio saepe hoc verbo utitur: Amen, amen, id est, vere, vere dico vobis . Quare autem laudet et confiteatur nomini Domini, et quae sint ista mirabilia, et cogitationes antiquae, quas veras opere demonstravit, sequitur: Quia posuisti civitatem in tumulum, urbem fortem in ruinam; domum alienorum, ut non sit civitas, et in sempiternum non aedificetur. Sudam fortis Jerusalem intelligitur, quae facta est domus alienorum; de quibus Salvator dicit in psalmo: Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveteraverunt et claudicaverunt in semitis suis . Haec civitas cum destructa fuerit, in aeternum non aedificabitur, ut mille annorum regnum et aureae Jerusalem atque gemmatae somnia conquiescant. Destructa autem Jerusalem pro impietate sua, laudabit Dominum populus fortis. Quisequens versus ostendit: Civitas gentium robustarum timebit te. Illis blasphemantibus, gentium populus te timebit. Principium enim sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
murus bonorum opera
habere fidei. nisi ipsa fides bonis opem¬
bus confirmetur hio nurus & hoc ante¬
murale siue cum murale. deuiuis la¬
pidib exstruitur. qui unxta prophe¬
tam uoluuntur super terram pro
eo quod nos uertimus ante murale.
ISrmm: sius firmamentum interpre¬
tatus st ut ipsi muri munitionibus
cinai sint. Quallo fossaq & aliis muris
quos in aedificatione castrorum solent
loricas dicere :
Aperite portas ingrediatur gens
iusta custodiens ueritatemꝰ uetus
error abiit seruabis pacem pacem
quia inte sperauimus sperastis incño

Expanded text:
Murus bonorum operumhabere fidei, nisi ipsa fides bonis operibus confirmetur. Hic murus et hoc antemurale sive circummurale, de vivis lpidibus exstruitur, qui juxta prophetam volvuntur super terram. Pro eo quod nos vertimus, antemurale, Symmachus firmamentum interpretatus est: ut ipsi muri munitionibus cincti sint, et vallo fossaque et aliis muris, quos in aedificatione castrorum solent loriculas dicere. Aperite portas, et ingrediatur gens justa, custodiens veritatem. Vetus error abiit, servabis pacem: pacem, quia in te speravimus. Sperastis in Do
Abbreviated transcription (Latin):
uilium sempniter num est : ipse enira
uabie habitantes in excelso. Quna om¬
nis qui se ex altat humiliabitur. qui
patrem abraham se habere iactabant.
& i suggillatione dm̃ loque bantur:
Nos de forncatione nati non sumus:
ipse ciuitatem sublimem humiliabit:
esse coicimus hierusalem quae occidit
propsetas & lapidat eos qui adse missi
erant. & ad extremum patris familiae
inter fecit filium. ut herede iugiao peri¬
ret hereditas nec uocatur iciuntas. quat¬

Expanded text:
ilium sempiternum est. Ipse enim incurvabit habitantes in excelso, quia omnis qui se exaltat humiliabitur; qui patrem Abraham se habere jactabant, et in suggillationem Domini loquebantur: Nos de fornicatione nati non sumus . Ipse civitatem sublimem humiliabit, esse convincimus, Jerusalem, quae occidit Prophetas, et lapidavit eos qui ad se missi erant, et ad extremum patrisfamilias interfecit filium, ut haerede jugulato, periret haereditas . Nec vocatur civitas, qua
Abbreviated transcription (Latin):
÷sustinebimus E laetabimur insal¬
tari eius quia reqinescet manus dñi in
monte isto: &triturabitur moab sub
eo. sicut teruntur paleae in plaustro &
extendit manus suas sub eo. sicut extendit
natans ad natandum & humiliabitur
gloria eius cum allisione manuum eius:
& munimenta sublimium uirorum tuorũ
concident. E humiliabuntur. & detrahen¬
tur interram usq: ad puluerem:
Absorta inorte inperpetuum. populus
dĩ quide manu mortis fuerit liberatus
dicet addñm: Ecee ds̃ noster. quem in cre¬
duli homiuem tantum putabant : ex spec¬
tauimus eum. hoc est uerbis eius crȩdi¬
dimus quia sua promissa compleuit
&saluabit nos. Propter ea eius auxilio
de faucib mortis erepti ex ultabimus
& laetabimur in eo . &manus eius atq
porta requiescet inmonte isto : De quo
supra legimus: Cum regnauerit
quod inter pretatur de patreolta c.¬
teretur. ut solent plaustro paleo
teri hu aeta ritum loquiti¬

Expanded text:
imus et laetabimur in salutari eius quia requiescet manus Domini in monte isto et triturabitur Moab sub eo sicuti teruntur paleae in plaustro et extendet manus suas sub eo sicut extendit natans ad natandum et humiliabit gloriam eius cum adlisione manuum eius et munimenta sublimium murorum tuorum concident et humiliabuntur et detrahentur in terram usque aAbsorpta morte in perpetuum, populus Dei qui de manu mortis fuerit liberatus, dicet ad Dominum: Ecce Deus noster iste, quem increduli hominem tantum putabant; et exspectavimus eum, hoc est, verbis ejus credidimus, quia sua promissa complebit, et salvabit nos. Propterea ejus auxilio de faucibus mortis erepti, exsultabimus et laetabimur in eo: et manus atque ejus potentia requiescet in monte isto. De quo supra legimus: Cum regnaverit quod interpretatur de patre, ita conteretur, ut solent plaustro paleae conteri. Hoc juxta ritum loquit
Abbreviated transcription (Latin):
super terram iudatam ecce cinttas
fortis. & salutare nostrur ꝑoner mas¬
rum &circum murale:amhu¬
miliatus fuerit moab & detrn ter
substrati xp̃i pedibus: Tunc cantabrqr
canticum istud interra nuda siue iudica
quod inter pretatur utrumq confessio.
ut quomodo sion & hierusalem lirbeni.
caelestem intelleximus. Ita & regionẽ
interra aliena carmen iudeae cantare
puto hoc esse canticum. deur¬

Expanded text:
per terram Judaeam: Ecce civitas fortis, et salutare nostrum ponet murum et circummurale. Cum humiliatus fuerit Moab, et detractusubstrati Christi pedibus, tunc cantabitur canticum istud in terra Juda sive Judaea, quod interpretatur utrumque confessio: ut quomodo Sion et Jerusalem urbem coelestem intelleximus, ita et regionem in terra aliena carmen Judaeae cantare iena ? Ego puto hoc esse canticum, de