comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de est plebis israelitice figurata: quę ano in
t̾ra p̾dicante ñ credidit. Ipsa gͦ in petraa stecit.
tga dnĩi transeuntis aspiciens: qr iudelicer
post passione ascensionẽq aniea. intra ecclam
ded uedta. fidem xp̃i ꝑcipere meruit: & euius
p̾sentiã ñ uidit. ei posteriora cognouit. Dicat
gͦ de his quos intra fcam eeclam duuna ultio
inuenit. in iniqͥtatib ꝑ durantes: dq catur. de
his quoꝵ uitã paulus apłs notat. qr confi¬
tentꝰ sẽ nosse din. factis autẽ negant: quasi
impios ꝑcussit eos in loco uidentũ. Ibi qͥppe
stalant: ubi dm̃ uidere uidebant̾. Ibi tenel ras
dilexert̃: ubi lum̃ ueritatis aspicit᷑. Et qua¬
uis aꝑtos habuert̾ oculos infide: tenuer̾ tain
eos clausas in opere. Unde bene & de iudaca
dicitꝰ: spec ulatores eiꝰ ceci : qr uidelicet non
uidebant opere. qͥd ꝓfessione cernebant. Unde
xiã de balaam scriptũ ẽ: qui cadens. iꝑtos ha¬
bet oculos. Cadens qͥppe in opere: aptos ocu¬

Expanded text:
itudo est plebis Israeliticae figurata, quae Domino in terra praedicante non credidit. Ipsa ergo in petra stetit, terga Domini transeuntis aspiciens, quia videlicet post passionem ascensionemque dominicam, intra Ecclesiam deducta, fidem Christi percipere mepraesentiam non vidit, ejus posteriora cognovit. Dicatur ergo de his, quos intra sanctam Ecclesiam divina ultio invenit in iniquitatibus perdurantes, dicatur de his quorum vitam Paulus apostolus notat, Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant : Quasi impios percussit eos in loco videntium. Ibi quippe stabant, ubi Deum videre videbantur. Ibi tenebras dilexerunt, ubi lumen veritatis aspicitur. Et quamvis apertos habuerunt oculos in fide, tenuerunt tamen eos clausos in opere. Unde bene et de Judaea dicitur: Speculatores ejus caeci , quia videlicet non videbant opere quod professione cernebant. Unde etiam de Balaam scriptum est: Qui cadens apertos habet oculos . Cadens quippe in opere apertos ten
Abbreviated transcription (Latin):
q xp̃i nomine sublunit᷑ ex altato. pene̾ omues
iã uideri fideles aspiciunt: & ꝓ ei quod hoc uo¬
cari alios cernunt ipsi ñ uideri fideles erubes¬
cunt: sed ẽẽ. negligunt. qͦd dici glantur. Rem
eni iurtutis intimẽ. ad deco ẽ sumunt uisionis
exene:& qͥ ante suꝑnũ iudice. nudi conscien¬
tie infidelicate consistunt. ante humanos ocit¬
los ꝑfessione sẽa uerboten palliar:. Non nulli

Expanded text:
i nomine sublimiter exaltato, pene omnes jam videri fideles aspiciunt; et pro eo quod hoc vocari alios cernunt, ipsi non videri fideles erubescunt, sed esse negligunt quod dici gloriantur. Rem enim virtutis intimae ad decorem sumunt visionis externae; et qui ante supernum judicem nudi conscientiae infidelitate consistunt, ante humanos oculos professione sancta verbo tenus palliantur.
Abbreviated transcription (Latin):
aulitate uenerant᷑. Quib diuino iudicio sepe con¬
tingit: ut ꝑ hoc qͦd nequi t unsit & illud ꝑ dants
qs salubrit᷑ credunt: In cessanit namiq se priuis
ictionib polluunt. & suꝑhoc iundietã iustiui¬
dicii ntribui posse diffidunt: & sepe eñ bene
inuiere negligunt. etĩ ꝑsi quente nullo usq ad
ꝑfic iam dilal uit Nam qui in minere distrie¬
tũ uidiciũ ñ credunt. qͥ multe se pecaurx susxi¬
cunt. qͦ pacto uł c̾ẽ. ut dici fideles possunt : fi¬
dem qͥppe ꝑ didisse e: in coreçeis malis oꝑiliis
digna suprlicia reddi posse ñ credere : Quida

Expanded text:
antur. Quibus divino judicio saepe contingit ut per hoc quod nequiter vivunt, et illud perdant quod salubriter credunt. Incessanter namque se pravis actionibus polluunt, et super hoc vindictam justi judicii retribui posse diffidunt; et saepe cum bene vivere negligunt, etiam persequente nullo usque ad perfidiam dilabuntur. Nam qui itum judicium non credunt, qui inulte se peccare suspicantur, quo pacto vel esse vel dici fideles possunt? Fidem quippe perdidisse est, incorrectis malis operibus digna supplicia reddi posse non credere. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
te in limendu itaq ẽ. ne etiã noł eudentib
urrat qͥ noł isstantib irridetquaiuis stare
mat stare.: iudeat ne cadac: Quod aute diceis
conteret multos. ilico adiunxit innumera¬
biles. uł multicudinẽ exprimere Ntuduit ro¬
pboraque humane rationis numerũ no¬
Si : ut certe indicare uoluit. qͦd oñs qͥ pere¬
unt intre electoꝵ mimerũ non habentur.
uc eo sint iniumerabiles qͥ extra numeris
currunt. Unde ꝓpħa intuens tantos hoc
ȩecłe tẽpore specietenꝰ credere. quantos nummi¬
rii cercũ est. electoꝵ numerii sũmãq tran¬
fire ait: multiplicati siit. suꝑ niunerii: ac
si dicens. Multis eccłam intrantib ecta lii ad
sde speciaterꝰ ueniunt. qͥ anuiero regni ce¬

Expanded text:
 ne etiam nobis cadentibus surgat qui a nobis stantibus irridetur, quamvis stare mat stare, videat ne cadat . Quod autem dicens: Conterit multos, illico adjunxit, Innumerabiles, vel multitudinem exprimere studuit reproborum, quae humanae rationis numerum transit; vel certe indicare voluit quod omnes qui pereunt intra electorum numerum non habentur, ut eo sint innumerabiles, quo extra numerum currunt. Unde Propheta intuens tantos hoc Ecclesiae tempore specie tenus credere, quantos nimirum certum est electorum numerum summamque transire, ait: Multiplicati sunt super numerum . Ac si diceret: multis Ecclesiam intrantibus, etiam hi ad fidem specie ten
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsiliant .U nde scriptũ ẽ. Ignoras qr benignitas
di ad pęnitentiã te adducit. Iu aute̾ scđin
duriciã tuã & cor inpęnitens: desauritas tibi
ira indie ire. & reuelationis iusti uidicii dei:
Ecce dũ uiolent quisq qͦs ualuerit rapit. dũ in¬
ualidos opprimit. & dũ du om̃e qđ nequit̃ con¬
cupiscit exercet : qr ñsubito ꝑcutit̾. sed eiꝰ infi¬
nẽ pęna differtꝰ: neqͥssima ei actio adõ iuderi
ñ creditꝰ. Unde apte pestꝗ eiꝰ narrauit interi
suꝑ uias hominũ: & om̃s gressus eoꝵ considerit.
Tunc enĩ nequaꝗ considerare credebat: qͣndo u¬
olentꝰ iste om̃e malii qͦd poterat inulee ꝑpecra¬
bat. Estimabatꝰ ds̃ in iusti acta ñ cernere. qr
difforebat iuste dãpnare: & magna ei pacien

Expanded text:
prosiliant. Unde scriptum est: An ignoras, quia benignitas prosiliant. Unde scriptum est: An ignoras, quia benignitas Dei ad poenitentiam te adtens, thesaurizas tibi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei . Et ecce dum violentus quisque quos valuerit rapit, dum invalidos opprimit, et dum diu omne quod nequiter concupiscit exercet, quia non subito percutitur, sed ejus in finem poena differtur, nequissima ejus actio a Deo videri non creditur. super vias hominum, et omnes gressus eorum considerat. - Tunc enim nequaquam considerare credebatur, quando violentus iste omne malum quod poterat inulte perpetrabat. Aestimabatur Deus injusti acta non cernere, quia differebat juste damnare, et magna ejus pa
Abbreviated transcription (Latin):
sũ nascendo sortimur: ut eõ ipso eotidiano mo¬
m̃to qͦ uiuimꝰ. in cessant̾ auita transeamus: &
uiuendi noł spatiũ unde creseere creditur.
inde decrescat. Quia gͦ ad sũmã moriendi co¬
tidie tendim. ꝑ incrementa uiuendi: bene de
morientib nequaꝗ transibunt dr̃. sed ꝑ transi¬
bunt : q transeunt &e iã dũ uiuunt: sed ꝑtran¬
seunt dũ moriuntꝰ. Sequit. & auferent iuolen
manu uͦ auferent eũ: qͥ manu uolent fuit:
Absq minu iuferent : qr iudelicet subito exicu
urgente in uisibilit̾ rapitꝰ. qui uisibilit̾ rap̾ebat
Uidit ipse qͦs rapuit: sed quis illũ in morte rapi¬
at ñ uidet. Absq manu gͦ uiolentꝰ aufertꝰ: qr
& rapcorẽ suũ ñ intuetur. & cam̃ ducitꝰ. Quẽ
tanto sequitꝰ districtior sententia. quanto pec
na seueritas eo iniquũ acrius p̾unit. qͦ iustius
ꝑtulit Sepe uͦ euenit. ut dũ ꝑeccato es suꝑ¬
na clem̃tia expectat: in maio. e cordis cecitate

Expanded text:
sum nascendo sortimur, ut eo ipso quotidiano mosum nascendo sortimur, ut eo ipso quotidiano momento quo vivimus incessanter a vita transeamus, et vivendi nobis spatium unde crescere creditur, inde decrescat. Quia ergo ad summam moriendi quotidie tendimus per incrementa vivendi, bene de morientibus nequaquam transibunt dicitur, sed pertransibunt, quia transeunt etiam dum vivunt, sed pertranseumanu vero auferent eum qui manu violentus fuit. Absque manu auferent, quia videlicet subito exitu urgente invisibiliter rapitur, qui visibiliter rapiebat. Vidit ipse quos rapuit, sed quis illum in morte rapiat non videt. Absque manu ergo violentus aufertur, quia et raptorem suum non intuetur, et tamen ducitur. Quem tantna severitas eo iniquum pertulit. Saepe vero evenit, ut dum peccatores superna clementia exspectat, in majorem cordis caecitatem
Abbreviated transcription (Latin):
die ad finẽ tendimꝰ: & p̾sentẽ uitã quasi
quandã uiã subigendo transimꝰ. hoc ipsũ
morituros uiuere. quasi ad mortẽ ire ẽ: & qͦt
dies uice ꝑagimꝰ. quasi initinere ad locũ ꝓpo¬
sitũ. tor passib ꝓpinquamꝰ: Ipsa qͥppe aug¬
menta detrim̃ta sunt tẽporũ: qr uitt nr̃ae
spacia quanta ẽẽ. eepert̃. incipiunt iã tanta
nente illo decederent tẽpora. nec cũ tẽporib
ipse transiret. Stabat enĩ mom̃tis decurren¬
tib: q nequaꝗ aduite t̾iinũ ꝑdierũ increm̃¬
ta tendebat. Scabat tanto robustius: quanto
semꝑ stanti arqus in herebat. At ubi uetitũ
c̃tigit: mox offenso ereatore. cepit ire cũ tẽpo¬
re statu uidelicet inmortalitatis amtso: cur¬
sus eũ mortalitatis absorbuit : & dũ uiuentute¬
ad seniũ. senio traheret᷑ ad mortẽ. transeundo
didicit. stando qͥd fuit Cui nos qr de ꝓpagine
nascimꝰ : radicis amaritudinẽ quasi in uirgulto
recnem: Namq exillo originẽ ducimꝰ etꝰ cur¬

Expanded text:
e ad finem tendimus, et praesentem vitam quasi quamdam viam subigendo transimus. Hoc ipsum enim morituros vivere quasi ad mortem ire est. Et quot dies vitae peragimus, quasi in itinere ad locum propositum tot passibus propinquamus. Ipsa quippe augmenta detrimenta sunt temporum, quia vitae nostrae spatia quanta esse coeperint, incipiunt jam tanta iente illo deciderent tempora, nec cum temporibus ipse transiret. Sic enim momentis decurrentibus, quia nequaquam ad vitae terminum per dierum incrementa tendebat, stabat tanto robustius, quanto semper stanti arctius inhaerebat. At ubi vetitum contigit, mox offenso Creatore coepit ire cum tempore, statu videlicet immortalitatis amisso, cursus eum mortalitatis absorbuit. Quiad senium, senio traheretur ad mortem, transeundo didicit stando quid fuit. Cujus nos quia de propagine nascimur, radicis amaritudinem quasi in virgulto retinemus. Nam quia ex illo originem ducimus, ejus cur
Abbreviated transcription (Latin):
ducit. uc penis & alio liget᷑: Sed peceatũ quod
expeccato eit. n iam peecatũ tantumedo sed
ips dẽ cor peccãti: ol nubuat. ut p̃ȩeentis pec¬
cati merito tiã in aliis cadat. luẽ eniꝰ liberare
noluit : des rendo ꝑcussic. Iu gͥ in merito poe¬
na poecaai dicitꝰ: quod iusta desuꝑ in rogata es¬
citate. exp̃cedentis peceati ultione ꝑ petratui:
Quod udelicet agit. dispositione superius ordi¬
nata. sed inferius iniqͥtate confusa: ut &e p̾ce¬
deus culpa sit causa sub sequentis: & rursũ eul¬
pa subsequens. sit pęna p̃eedentis. i uod benẽ
minfidelib & lubricis. paulus quasiqͥdda somi
erroris aspererit: cũ dicebat Qui cu cognoui¬
sent dm̃ nͥ sic̃ dim glo i ficauerunt aut gras

Expanded text:
ducitur, ut pejus et alio ligetur. Sed peccatum quod ducitur, ut pejus et alio ligetur. Sed peccatum quod ex peccato oritur, non jam peccatum tantummodo, sed nipotens Deus cor peccantis obnubilat, ut praecedentis peccati merito etiam in aliis cadat. Quem enim liberare noluit, deserendo percussit. Non ergo immerito poena peccati dicitur, quod justa desuper irrogata caecitate, ex praecedentis peccati ultione perpetratur. Quod videlicet agitur dispositione superius ordinata, sed inferius iniquitate confusa, ut et praecedens culpa sit causa subsequentis, et rursum culpa subsequens sit poena praecedentis. Quod bene in infidelibus et lubricis Paulus quasi quoddam semen erroris aspexerat, cum dicebat: Qui cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut
Abbreviated transcription (Latin):
gram. ñ amittunt Nam sepe ꝑ inqͥetudine
refrenanda prauorũ duriciã distrieti iugori
idsumunt. sed intus caritatis igne liquo fi¬
unt : atq eorũ amore ardent. in quos aspera
correptione seuiunt : seq etiã eis intrinsec us
insecreto cordis humiliant. quos duris foris
aniaduersionũ stimulis quasi despiciendo ca¬
stigant. Pleruq autẽ & ñ despiciendo despici¬
unt. & ñ desperando desperant: ut tanto eos
celerius acupa pauescere. acresilire faciati
quanto iam quasi uicinius mortis foueã osten¬
tant: Sȩpe etiã quodã decenti moderamine.
suas culpas corã discipłis indicant: ut illi au¬
dientes discint. quomͦ semet ipsos de suis actic¬
nib subtilit̾ rep̃ł endant Tanta autẽ dispen¬
satione se temperint. ut neq cũ se erigunt.
intrinsecus rigidi sint: neq rursũ cũ se hu¬
miliant. ex trinsecus remissi: qr &e in discipli¬
na humilitatẽ custodiunt. & in humilitate

Expanded text:
gratiam non amittunt. Nam saepe pro inquietudine gratiam non amittunt. Nam saepe pro inquietudine refrenanda pravorum duritiam districti vigoris assumunt, sed intus charitatis igne liquefiunt, atque eorum amore ardent, in quos aspera correptione saeviunt; seque etiam eis intrinsecus in secreto cordis humiliant, quos foris duris animadversionum stimulis quasi despiciendo castigant. Plerumque autem et non despiciendo despiciunt, et non desperando desperant, ut tanto eos celerius a culpa pavescere ac resilire faciant, quanto jam quasi vicinius mortis foveam ostentant. Saepe etiam quodam decenti moderamine 781 suas culpas coram discipulis indicant, ut illi audientes discant quomodo semetipsos de suis actionibus subtiliter reprehendant. Tanta autem dispensatione se temperant, ut neque cum se erigunt intrinsecus rigidi sint, neque rursum cum se humiliant extrinsecus remissi, quia et in disciplina humilitatem custodiunt, et in humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
tionib . paulo post subdidit dicens. Cũ enĩ sit
int̾ uos ⁊elus & contentio. nonne carnales esx
& scđm homine ambulatis. ⁊ecce quor laudib
idapta coreptionis uerba descendit: ecce in
corde audientui. quã blanda fiuoris manu. uiã
districte increpationis aperuit. Irius namo
suꝑboꝵ brachia. studuit pblandimentoꝵ ui¬
cula religare: ut post modũ potuisset uulnus
suꝑbie ferro correptionis incidere Erant pro¬
fecto inchorintus & que laudari debuissent.
erant & que argui Peritus itaq mediciis. pͥus
sana menbra quę circa uulnus erant laudando
palpauit: & post modũ putridũ sinũ uulne¬
ris feriendo transfinxit: habet gͦ in scis p̃dia¬
toub adutriq aptũ doctrine regula pondus
siui: ut & recta fauentes nutriant. & ꝑuerui
animaduertentes ab scidant Nonñquã un¬
etiã p̃dicatores iusti rigide feriunt: sed ali
est cũ iustitia stimulat᷑. aliud eũ supbia infa
lusti cũ seuore corrigunt: int̾nę dulcedinis

Expanded text:
lo post subdidit, dicens: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ecce quibus laudibus ad aperta correptionis verba descendit; ecce in corde audientium quam blanda favoris manu viam districtae increpationis aperuit. Prius namque superborum brachia studuit per blandimentorum vincula religare, ut postmodum potuisset vulnus superbiae ferro correptionis incidere. Erant profecto in Corinthiis et quae laudari debuissent, erant et quae argui. Peritus itaque medicus prius sana membra, quae circa vulnus erant, laudando palpavit, et postmodum putridum sinum vulneris feriendo transfixit. Habet ergo in sanctis praedicatoribus ad utraque aptum doctrinae regula pondus suum, ut et recta faventes nutriant, et perversa animadvertentes abscindant. Vet. etiam praedicatores justi rigide feriunt. Sed aliud est cum justitia stimulat, aliud cum superbia inflat. Justi cum severe corrigunt, internae dulcedinis
Abbreviated transcription (Latin):
est: ne mens dũ ex tollit̾ cadat. Inais seruemꝰ.
om̃e qͦd foras agim. Si enĩ semiel medulla
cordis. elationis putredo consĩ serit: citius
corruit cortex uacua externȩ iusionis. Noran¬
dũ uͦ est qr dii aliis cadentib. ad Randũ. alii

Expanded text:
ne mens dum extollitur cadat. Intus servemus omne quod foris agimus. Si enim semel medullam cordis elationis putredo consumpserit, citius corruit cortex vacua externae visionis. Notandum vero est quia dum aliis cadentibus ad standum alii
Abbreviated transcription (Latin):
aturre a nanchel usq ad portã anguli: &
exibit ultra normã m̃sure. Cuutatẽ qͥrpe
ee dñi sc̃am eccłam nulł ignorat: ananehel uͦ
dĩ gra int̾pretat᷑ In angũlo autẽ: duplęx pa¬
riõs ungitꝰ. Ciuiras gͦ dñi aturre ananehęl
usq ad portã angulĩ edificare ꝑhibetir: qͥa
sca ecela acelsitudine suꝑuę gr̃ę incheans.
usq adingressũ susceptionemq construit᷑

Expanded text:
hel usque ad portam anguli, et exibit ultra normam mensurae . Civitatem quippe esse Domini sanctam Ecclesiam nullus ignorat. Ananehel vero Dei gratia interpretatur. In angulo autem duplex paries jungitur. Civitas ergo Domini a turre Ananehel usque ad portam anguli aedificari perhibetur, quia sancta Ecclesia a celsitudine supernae gratiae inchoans, usque ad ingressum susceptionemque construitur
Abbreviated transcription (Latin):
ducto quippe ille tunc sc̃itatem simular. ut
adiniquitatem trabat: sed ꝓpter peccata
popłi rgnare ꝑmittitur. quia uimirum
tunc ipsi sub illius regimine preo dinant̾.
qui digni ei dominio ante scła psciuntur:qͣ
peccatis sul sequentib exigunt ut sub illo
iudiciis p̾currentil disonat. Quoa gͦtu¬
antixp̃e suꝑ uni ioe regnat. n est exͣiustia
iudicis. sid exculpa pacientis. Quauis plero
& pͥncipatũ illius i uider̃. & tamen eiͥ
cipatui peccato suo ucondicione descrui¬
unt: qr & que dominante sibi minime cons¬
picrunt. eu ꝓculs ubio ꝑ uerse uiuendo uene¬
ranc. Annon ei menbro sunt. qui ꝑ affecti¬
te scitatis speciem appetunt uiueri quodi

Expanded text:
ductor quippe ille tunc sanctitatem simulat, ut ad iniquitatem trahat, sed propter peccata populi regnare permittitur, quia nimirum tunc ipsi sub illius regimine praeordinantur, quia digni ejus Domino ante saecula praesciuntur qui peccatis subsequentibus exigunt, ut sub illo judiciis praecurrentibus disponantur. Quod tus super impios regnat, non est ex injustitia judicis, sed ex culpa patientis; quamvis plerique et principatum illius non viderunt, et tamen ejus principatui peccatorum suorum conditione deserviunt, quia et quem dominantem sibi minime conspiciunt, eum procul dubio perverse vivendo venerantur. An non ejus membra sunt qui per affectatae sanctitatis sp
Abbreviated transcription (Latin):
bene etia ꝑꝓpħam casuros alios passionis siue
tempore. atq alios surrecturos anñtiatis ait.
pocũ ineũ. cũ flecu temꝑaba: Potus qͥppe ab
exteriorib interius trabitꝰ: flatus autẽ ab in¬
riorb exterr emanat: Pocũ gͦ dño eũ fletu
tẽperare ẽ: alios ab exteriorib introrsus trabe¬
reꝰ alios al interiorib in exteriora reꝑbare

Expanded text:
bene etiam per prophetam casuros alios passionis suae bene etiam per prophetam casuros alios passionis suae tempore atque alios resurrecturos annuntians, ait: Potum meum cum fletu temperabam . Potus quippe ab exterioribus interius trahitur, fletus autem ab interioribus exterius emanat. Potum ergo Domino cum fletu temperare est alios ab exterioribus introrsus trahere, alios ab interioribus in exteriora reprobare
Abbreviated transcription (Latin):
inte oculo int̾ui iudicis eocidit : cũ al ippetendis
nacri ib ꝑ desideriui exiuit unumꝗ uero. ilii
post inale oꝑationis usii. ad spem colestem subito
rant. ad siuii internȩ recractationis semet ip¬
sos incre pando recolligunt: hos id hue respici¬
entis homines: quales dudũ in opere nouerint.
cales putant. At conene illi ꝑdistricte conside¬
rationis examen. uicã suã qualẽ fuisse recolunt.
insecruit: sciturq qͥd fuerint. sed qͥd iam ceperin
eẽ. nescit. In hoc gͦ utroq genere hominii s. pe
contingit. ut de qͣui uidentur st are humano in¬
dicio. iim in conspecti ęt̾ni udicis iaceant : & qͥ
idhuc coram hominib iacent. ia in conspecti etni
sit uidã uiuendi sortẽ etiã post iniusteriũ apo
derer causi uire etiã in ipso arciculo mortis in¬
uenire: Occultus autẽ iudex prȩsidens. et
utroq corda discernens: alterũ pie statuit..i¬
terii iuste cenfregit. Iilii districte exterius repn¬
lit: hunc introrsũs mniscricordit̃ trixit. Und

Expanded text:
um ab appetendis interioribus per desiderium exivit. Nonnunquam vero alii post malae operationis usum ad spem coelestem subito rant, ad sinum internae retractationis semetipsos increpando recolligunt. Hos adhuc despicientes homines, quales dudum in opere noverant, tales putant. At contra illi per districtae considerationis examen, vitam suam qualem fuisse recolunt, insequuntur, sciturque quid fuerint, sed quid jam coeperint esse nescitur. In hoc ergo utroque genere hominum saepe contingit ut et ii qui videntur stare humano judicio jam in conspectu aeterni judicis jaceant; et qui adhuc coram hominibus jacent, jam in conspectu aeterni set Judam vivendi sortem etiam post ministerium aposderet causam vitae etiam in ipso articulo mortis invenire? Occultus autem judex praesidens, et utrorumque corda discernens, alterum pie statuit, alterum juste confregit. Illum districte exterius repulit, hunc introrsus misericorditer traxit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
mentis ur̃e. Sed adhec agenda : ualde exẽpla
patrũ. & sacri eloquii prxcepta nos adiuuas
Si enĩ scoꝵ opera inspicimꝰ. & diuinis iussionb
aurẽ p̾bemus: alia nos contẽplata. alia. aud¬
ta succendunt: &e cor nr̃m torpore ñ constri¬
git᷑. diĩ imitatione ꝓuocat᷑. Unde bene ad
moysen dr̃. Ignis in altari semꝑ ardebit : que
nutriet sacerdos. subiciens ma ne ligna per
singulos dies. Altare qͥppe di ẽ: cornrin. In
quo iubet igns semꝑ ardere: quia necesse est
ex illo ad dñin caritatis flãma indesinent̾ ac¬
cendere. Cui ꝑsingulos dies sacerdos ligna
subiciat: ne extinguat᷑. Om̃is eni. xpi fide
p̃ditus. menbrũ itaq sũini sacerdotis effectus
ẽ: sic̃ ciinctis fidelib petrus apłs dic̃. uos aut̃¬

Expanded text:
mentis vestrae . Sed ad haec agenda, valde exempla mentis vestrae . Sed ad haec agenda, valde exempla patrum, et sacri eloquii praecepta nos adjuvant. Si enim sanctorum opera inspicimus, et divinis jussionibus aurem praebemus, alia nos conteita succedunt, et cor nostrum torpore non constringitur, dum imitatione provocatur. Unde bene ad Moysen dicitur: Ignis in altari semper ardebit, quem nutriet sacerdos subjiciens mane ligna per singulos dies . Altare quippe Dei est cor nostrum in quo jubetur ignis semper ardere, quia necesse est ex illo ad Dominum charitatis flammam indesinenter accendere, cui per singulos dies sacerdos ligna subjiciet ne exstinguatur. Omnis enim Christi praedicator membrum utique summi Sacerdotis effectus est, sicut cunctis fidelibus Petrus apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
capilloꝵ albescit in canis. hec qͥppe om̃a nobis
nescientib agunt in nob: ita mens nr̃a ꝑ mom̃ta
uiuendi. ipso curarũ usu a semet ipsa ꝑmutatꝰ
& ñ agnoscim. nisi uigilanti custodia adinte¬
riora nr̃a residentes. ꝓuectus nr̃os cotidie de¬
fectusq pensem. Hoc ipsũ enĩ in hac uita mor¬
tali uita consistere. quasi ad uetustatẽ ire est :
oe cũ indiscussa mens relinquit᷑ in qͦdã senio
to pous sopitur. que sui nogligens & ꝓposicũ
robur insensibilit ꝓdens. a forma prioris fora¬
tudinis dũ nescit senescit: Unde & ꝑꝓpħam
ipse ignorauit. Cum uͦ semet ipsã quęrit. &
sul tilit̾ poenitendose discutit: al hac uetus¬
tate sua lota lacrimis & merore incensa renoua¬
tur: &e que iam pęne inueterata frixerat. ꝑsub¬
ministrata int̾ni amoris studia norui calet.
Unde pauł apłs. usu morealis uite uetrrascentes
discipłos. admonet dicens. renouanini spu

Expanded text:
capillorum albescit in canis haec quippe omnia nobis capillorum albescit in canis haec quippe omnia nobis nescientibus aguntur in nobis, ita mens nostra per momenta vivendi ipso curarum usu a semetipsa permutatur, et non agnoscimus, nisi vigilanti custodia ad interiora nostra residentes, provectus nostros quotidie defectusque pensemus. Hoc ipsum enim in hac mortali vita consistere, quasi ad vetustatem ire est, 794 et cum indiscussa mens relinquitur, in quodam senio torporis sopitur, quia sui negligens, propositum robur insensibiliter perdens, a forma prioris fortitudinis dum nescit senescit. Unde et per ipse ignoravit . Cum vero semetipsam quaerit, et subtiliter poenitendo se discutit, ab hac ipsa vetustate sua lota lacrymis et moerore incensa renovatur, et quae jam pene inveterata frixerat, per subministrata interni amoris studia novum calet. Unde Paulus apostolus usu mortalis vitae veterascentes discipulos admonet, dicens: Renovamini spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
di &e iuscultaui nemo quod ł onitẽ loquit:
Nullus c. qui agat pęnicentiã suꝑ peccato suo dĩ¬
cens quid fecis ista cordis humani rixa placatus
est.: cu ꝓpħe suc deachal rege semet ipsu repre¬
hendente loqueret dicens. Uidisti achab hũ¬
miliatũ coram meꝰ quia gͥ humiliatus i causa¬
mai. ñ inducam malii in dieb eius. Quia gͦ nunc
in potestate ẽ. internũ mentis nix contranos
sulire iudiciũ: recognescendo accusem nosmet¬
ipsos quales fuimus: penicendo to queamꝰ. ñ
cessem dum licet uidicare qͦd fecim. Audiam
caute qͥd dr̃: Neq enĩ ultra in hominis pocesta
te est: ut ueniat ad dinꝰ in iudiciũ. Rerbo umi
iimq ẽẽ ꝓ prium solet. semꝑ praua agere : ie¬
numꝗ quę egerunt retractire. Om̃e eni quod
faciunt. ceca m̃te ꝑ transeunt: factũq suum
nisi cũ puniti fuerint n agnoscunt. At contra
electoꝵ ẽ. actus suos cotidie ab ipso cogitationis
fonte discutere : de ome qͦd turbidũ ꝑfluit. ab

Expanded text:
avi, nemo quod bonum est loquitur, nullus est qui agat poenitentiam super peccato suo, dicens: Quid feci ? Ista cordis humani rixa placatus est, cum prophetae suo de Achab rege semetipsum reprehendente loqueretur, dicens: Vidisti Achab humiliatum coram me? Quia igitur humiliatus est mei causa, non inducam malum inin potestate est internum mentis nostrae contra nos subire judicium recognoscendo accusemus nosmetipsos quales fuimus, poenitendo torqueamus, non cessemus, dum licet, judicare quod fecimus. Audiamus cate est, ut veniat ad Deum in judicium. Reproborum namque esse proprium solet, semper prava agere, et nunquam quae egerint retractare. Omne enim quod faciunt caeca mente pertranseunt, factumque suum nisi cum puniti fuerint, non agnoscunt. At contra electorum est actus suos quotidie ab ipso cogitationis fonte discutere, et omne quod turbidum profluit ab
Abbreviated transcription (Latin):
mur. bene etĩa ꝓpħa ieremia in puteri misso
signatũ est : qui ut leuet᷑ ex puteo. funes
adeũ & panni ueteres deponunt᷑: uid enĩ
funibꝰ. nisi p̾cepta dnica figurantur: quae
qr nos in mala operationẽ positos. & coniun¬
cunt &e cripiunt. quasi ligant & trahunt
coartant & leuant. S ne ligatꝰ his funibus
du tralit᷑ ĩncidatꝰ. simul etiã panui uetens
deponuntꝰ: qr ne diuina p̾cepta nos t̾reant.
antiquoꝵ patrũ nos exempla conforzant. &
ex eoꝵ cõpatatione facere nos posse p̾sumim
qͦd ex nr̃a il ecillitate formidam: Si gͦ leua¬
ei de hoc ꝑfundo festinam: ligemur funib
nos ac timidos. p̾cepta subtilia uulnerent.
dũ leuant. Quasi quosdã pannos ueteres paulꝰ
apłs subiungebat. cũ leuandis discipłis. p̾cep¬
tis sius spualib exempla ueterũ cõmodaret
dicens: Iusti ludibria & uerbera exꝑti. in suꝑ
& uncula & carceres: lapidati sunt. secti sunt.
teptati sunt. in occisione gladii mortui surit:

Expanded text:
mur, bene etiam propheta Jeremia in puteum misso signatum est, quia ut levetur ex puteo, funes ad eum et panni veteres deponuntur. Quid enim funibus, nisi praecepta dominica figurantur? Quae quia nos in mala operatione positos, et convincunt, et eripiunt, quasi ligant, et trahunt, coarctant, et elevant: sed ne ligatus his funibus dum trahitur incidatur, simul etiam panni veteres deponuntur: quia ne divina praecepta nos terreant, antiquorum patrum nos exempla confortant, ut ex eorum comparatione facere nos posse praesumamus, quod ex nostra imbecillitate formidamus. Si ergo levari de hoc profundo festinamus: Ligemur funibus, nos ac timidos praecepta subtilia vulnerent dum levant. Quasi quosdam pannos veteres Paulus apostolus subjungebat, cum levandis disciplinis praeceptis suis spiritalibus exempla veterum commodaret dicens: « Justi ludibria et verbera experti, insuper et vincula, et carceris, lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, in occision
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Sacerdos gͦ in altari ignẽ nutriens. coti¬
dic ligna subiciat: idẽ. fidelis quisq ne in eo
caritatis flãma deficiat. in corde suo tamex¬
empla p̾cedentiu. quã sacre scripture testi¬
menia ẽgerere ñ desistat. Nam quasi queda
fonita igni dare ẽ: in gxcitatione caritatis uł
exempla patrii. uł pcepta dñica iinistrare
Iuia eni interna nouitas nr̃a. ipsa cotidie hiui
uite conuersatione uterascit: ignis iste ad¬
hbitis lignis nutriend est : ut dũ pusũ se
urx uetustatis extenuat. ꝑ patrũ testimo¬
nia. & exempla reuiuiseat De bene illic p̃¬
cipit᷑: ut mane ligna ꝑ dies singulos con¬
gerantꝰ. Hȩc qͥppe ñ fiunt: nisi cũ nox ceci¬
tatis extinguitur Uel certe qr mane pri¬
ma pars diei ẽ : post positis cogitationib
uitę p̃sentis. hoc primori loco quisq fideli¬
um cogitet: ut quod ipse iãiaq qͣsi deficit.
quib ualet insib studui caricatis inflaminet.
guis enĩ iste in altare diii. id ẽ. in corde nr̃o citi

Expanded text:
os ergo in altare ignem nutriens quotidie ligna subjiciat, id est, fidelis quisque ne in eo charitatis flamma deficiat, in corde suo tam exempla praecedentium, quam sacrae Scripturae testimonia congerere non desistat; nam quasi quaedam fomenta igni dare est, in exercitatione charitatis, vel exempla Patrum, vel praecepta Dominica ministrare. Quia etenim interna novitas nostra ipsa quotidie hujus vitae conversatione veterascit, ignis iste adhibitis lignis nutriendus est, ut dum per usum se nostrae vetustatis extenuat, per patrum testimonia et exempla reviviscat. Et bene illic praecipitur ut mane ligna per dies singulos congerantur. Haec quippe non fiunt, nisi cum nox caetitatis exstinguitur. Vel certe quia mane prima pars diei est, postpositis cogitationibus vitae praesentis, hoc primo loco quisque fidelium cogitet, ut quod in se jamjamque quasi deficit, quibus valet nisibus studium charitatis inflammet. Ignis enim iste in altari Domini, id est in corde nostro ci
Abbreviated transcription (Latin):
Niteu &̃ dieis cestimonis reparit. Dene .uii
ilic subiungit᷑: Et in pesito helo e austo desuꝑ.
adolebit ãdipes pacificoꝵ. Nam qͥsqͥs in se
Hunc iqnẽ caritatis accendit. semet ipsũ utiꝗ
holoc iustũ desuꝑ inponit: qr om̃e uicim qͦd
inse mile muebat exurit. Cĩ enĩ cogicationii
suarũ int̾na considerat. & uica rȩxba ꝑininu¬
cationis gladiũ inactat: in ara se sui eo die
inponnc. & igie caritatis incendit. De qua lio¬
na pacificoꝵ adipes redolent: quia int̾na
ciens. odoem de nol suauissimũ rddi Quia
uͦ eadẽ caritas. in eo dib. elaetoꝵ in extingui¬
bilis manet : apte illic subditꝰ Ignis est is ce¬
ꝑpetuus: qui nũquã deficiet de altari Nuꝗͣ
ꝑfccto de altari ignis iste deficit. qr etia post
hanc utã eoꝵ. m̃tib feruor caritatis aderes¬
cit. Eterna quippe contẽplatione agie: ut
omip ds̃ qͦ magis uisus fuerit. eo ampliꝰ dili

Expanded text:
. Bene autem illic subjungitur: Et imposito holocausto desuper adolebit adipes pacificorum. Nam quisquis in se hunc ignem charitatis accendit, semetipsum utique holocaustum desuper imponet, quia omne vitium quod in se male vivebat exurit. Cum enim cogitationum suarum interna considerat, et vitam reprobam per immutationis gladium mactat, in ara se sui cordis imposuit, et igne charitatis incendit; de qua hostiae pacificorum adipes redolent, quia interna ciens, odorem de nobis suavissimum reddit. Quia vero eadem charitas in cordibus electorum inexstinguibilis manet, apte illic subditur: Ignis enim iste perpetuus, qui nunquam deficiet de altari. Nunquam profecto de altari ignis iste deficiet, quia etiam post hanc vitam eorum mentibus fervor charitatis accrescit. Aeterna quippe contemplatione agitur ut omnipotens Deus quo magis visus fuerit, eo amplius dili
Abbreviated transcription (Latin):
linic qͦd in illa extrema reqͥsicione eximi pu¬
blicũ facturꝰ st omipe dẽ: uc alio: id cormita
descrac. alios adparicipatienẽ regni celestis
idinitaat. Sid hoc iiinc secreto uidicio cotidu
igitꝰ: qͥd cunc publico demonitratꝰ Nam iuste
ic miferico die. singuloo da uł examiuans.
uł disponens. alio: inexteriora rispuie: ilios
id ea quę sunit intrinsectis tralie. Hos accendit
int̾na appecere illos ꝓ uoluptatib sius deserit

Expanded text:
liquet quod in illa extrema requisitione examen publicum facturus est omnipotens Deus, ut alios ad tormenta deserat, alios ad participationem regni coelestis admittat. Sed hoc nunc secreto Dei judicio quotidie agitur, quod tunc publico demonstrabitur. Nam juste ac misericorditer singulorum corda vel examinans vel disponens, alios in exteriora respuit, alios ad ea, quae sunt intrinsecus, trahit. Hos accendit interna appetere, illos pro voluptatibus suis deserit
Abbreviated transcription (Latin):
ut quę malał onis illr ꝑ uorse uiuendo respondit:
Quod electi quidẽ. cotidie facere omino non ces¬
sant Unde bene salomon ait: cogiationes iuste¬
rũ. udicia: Accendunt eni ad secre. ariui iudieis.
mera sinii cordis: considerant quã districte qͣndoq
ferrat. qͥdii pacient᷑ expectat: Mecuunt in hiis

Expanded text:
vel quae mala bonis perverse vivendo respondit. vel quae mala bonis perverse vivendo respondit. Quod electi quidem quotidie facere omnino non cessant. Unde bene Salomon ait: « Cogitationes justorum judicia . » Accedunt enim ad secretarium judicis intra sinum cordis; considerant quam districte quandoque feriat, q
Abbreviated transcription (Latin):
neꝗ enĩ ultra in hominis potestate ẽ. ut ueni¬
at ad dm̃ inuidicui: ꝑ fecto ostendit eẽ. qͥdda
udiciũ. qđ quandoq etiã adam pnatis acre¬
pbis desideret. X quod ẽ illud. nisi hoc de qͦ
fide. sollicite udicet qͥd ei debeat in operatione:
Unde rursũ scriptĩ ẽ. ludicare cora dñe: & expec¬
tascii. Coram dño seilicer udicat᷑ : qͥ corde dñin
conspicit & actus suor sub er psentia sollicita
inqͥsicione discerunt. Quẽ tanto quis securius
expectat: qͣnto cotidie uia suã suspectus exa¬
minat. Qui eii adextixinuĩ er indiciũ uenerit:
ñ iam cori illo. sed ab illo uidicat᷑. De hoc quippe
m̃tis uidicio : obliuiscenti animę ꝑ ꝑpham dñs
dic̃. Reduc me in memouã ut̃ uidicemꝰ simul:
narra si qͥd habxs̃ ut iustificeris. Debet enĩ uni¬
cuiꝰ mens & causas suas apud dñm. & causas
dñi controe se sollicita in quisicione discutere: de¬
bet caute pensare. uł que ab eo bona ꝑceperit.

Expanded text:
estate est, ut veniat ad Deum in judicium, profecto ostenditur esse quoddam judicium, quod quandoque etiam a damnatis ac reprobis desideretur. Et quod est illud, nisi hoc de quo fide, sollicite judicet, quid ei debeat in operatione. Unde rursum scriptum est: Judicare coram Domino, et exspecta eum . Coram Domino scilicet judicatur, qui corde Dominum conspicit, et actus suos sub ejus praesentia, sollicita inquisitione discernit. Quem tanto quis securius exspectat, quanto quotidie vitam suam suspectus examinat. Qui enim ad extremum ejus judicium venit, non jam coram illo, sed ab illo judicatur. De hoc quoque mentis reduc me in memoriam ut judicemur simul, narra si quid habes ut justificeris . » Debet enim uniuscujusque mens et causas suas apud Dominum, et causas Domini contra se sollicita inquisitione discutere, debet caute pensare, vel quae ab eo bona perceperit,
Abbreviated transcription (Latin):
Recte itaq umbie er dicit᷑ : qr uelut de ipsa ex¬
primit. dũ uimi illi sopiendo sensus imitatur
D autẽ qr mala hominũ nec cogitata ignorat.
nec ꝑpetrata obliuiscitꝰ. uisi aberoculis pen¬
endi deleat᷑: congrue dictũ ẽ. ñ sunc tenebr

Expanded text:
Recte itaque umbra ejus dicitur, quia velut de ipsa exRecte itaque umbra ejus dicitur, quia velut de ipsa exprimitur, dum vim illius sopiendo sensus imitatur. Deus autem quia mala hominum nec cogitata ignorat, nec perpetrata obliviscitur, nisi ab ejus oculis poenitendo deleantur, congrue dictum est: Non sunt tenebr
Abbreviated transcription (Latin):
ñ clamaret: Auferte malũ caitati nuĩ uilrũ.
al oclis meis. Liec nimirũ dic̾en. uii cooꝵ tae
nr̃e malicię quasi ferre se nͥ posse teliat᷑. quae
cocꝑra illi ẽs. nͥ potest: qr iidelicet in porcune
eiꝰ conspectuiingeritꝰ. qͥc qͥd a nob iiiliciUΙ ocCu¬
ta sũnt ocłis eiꝰ. Unde hic qͦq apte suł iungtẽ¬
Lon sunt cenebre. & i. elt uiubur mortis : u̾t
il scondant ibi qui oꝑunt̾ iniquitatẽ: Auid ꝑ
tenebras. iisi ignorantia: & qͥd ꝑumbrai mor¬
tis. nisi obliuionẽ studuit designare : de qͥrudi
qppe iguorantia dr. tenebris obscuratũ halra¬
tes intellectĩ : & rursũ de obliuione quę in
inorte ẽcigit. scriptũ ẽ. iu illa die peribut
niis cogitatienes eoꝵ. Quia gͦ ꝑ mortẽ fundit
liuiom cradit. qͥcqͥd uiuendo cogicatꝰ: quasi
queda umnbnr mortis obliuio ẽ. Siẽ enĩ agit
ueniens agit obliuio. ui ẽẽ. qͥd fuit in memoru

Expanded text:
non clamaret: Auferte malum cogitationum vestrarum non clamaret: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . Haec nimirum dicens, vim coopertae nostrae malitiae quasi ferre se non posse testatur. Quae cooperta illi esse non potest, quia videlicet importune ejus conspectui ingeritur quidquid a nobis illicitum occuerta sunt oculis ertis, ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem. - Quid per tenebras nisi ignorantiam, et quid per umbram mortis, nisi oblivionem studuit designare? De quorumdam quippe ignorantia dicitur: « Tenebris obscuratum habentes intellectum . » Et rursum de oblivione quae in morte contingit scriptum est: « Irtem funditus oblivioni traditur quidquid vivendo cogitatur, quasi quaedam umbra mortis oblivio est. Sicut enim agit erveniens agit oblivio non esse quod fuit in memoria.
Abbreviated transcription (Latin):
lenge fit. quot in alis coguationib decrescit.
Undẽ pleruq ẽtingit. ut nec du ꝓcedat in opere
motus iñtis. & tam̃ ꝑfecta ia culpa sit. ex ipsore¬
atu ecgiationis : sic̃ scriptũ ẽ. Manus in manu.
ñ erit innocons man. Man eni manui iungi so¬
let. qͣndo qͥescit in otio: & niuł ca usus laboris ex¬
ereet. Man gͦ in manu. ñ erit in nocens manus:
ac si diceret. & cũ mancessat ab iniqͦ oꝑe: manꝰ
tam̃ iĩ est innocens ꝑ cogitationẽ. Quia gͦ noiumꝰ
qͦd distriete om̃a ñ solu facta. sea saltẽ coguata
pensant̾ : qͥd faciem: de incessu mali oꝑi. si sic
sub cilit dẽ uidicat gressus cordis: xͥece occulta
intis nr̃e itinera nulł hominũ uidet: & tamen
ante di oculos cor gressus ponim. quer affeet
recto itinere infirmię cogiationis pede elau¬
dicaux. llisi enĩ in conspectu ei nte assiduus nr̃ai¬
rũ meiũ lapsus incresceret: ꝑ ꝓpħam scilice

Expanded text:
longe fit, quot malis cogitationibus deterescit. longe fit, quot malis cogitationibus deterescit. Unde plerumque contingit ut necdum procedat in opere motus mentis, et tamen perfecta jam culpa sit ex ipso reatu cogitationis, sicut scriptum est: Manus in manu non erit innocens malus . Manus enim manui jungi solet, quando quiescit in otio, et nullus eam usus laboris exercet. Manus ergo in manu non erit innocens malus. Ac si diceret: Et cum manus cessat ab iniquo opere, malus tamen non est innocens per cogitationem. Quia ergo novimus quod districte omnia non solum facta, sed saltem cogitata pensentur, quid faciemus de incessu mali operis, si sic subtiliter Deus judicat gressus cordis? Ecce occulta mentis nostrae itinera nullus hominum videt, et tamen ante Dei oculos tot gressus ponimus quot affectr quoties a recto itinere infirme cogitationis pede claudicamus. Nisi enim in conspectu ejus iste assiduus nostrarum mentium lapsus incresceret, per prophetam scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
tina ꝑcussio: & tunc cognoseit euncta adõ ẽspici.
qͣndose in ꝑiuso exicu uideri᷑ ꝑcuncto ũ recribu¬
tione dãpnari:. Iunc inpęna sua oculos aperit:
q: diu tenuit clausos inculpa. Iunc cinsiderisse
om̃a ueruĩ uidice̾ sentie: quando malo: suo. me¬
ricũ ĩ euadere sentiendo ñ possit. Iniquiis ꝙ qui
duii expectatꝰ ẽ. id circo ẽ. ropente sublat. qr ocli
ani suꝑ uias hominũ. & onĩs gressus ei ⁊ conside¬
ia: Aesi dicire. Quia ea quę dui pacient̾ c̃spicit:
qͥndoq inulta ni deserit. Nam eece subito uolen¬
tũ rapuit: & mala erꝰ quę expectando ꝑtulit.
aniaduertendo resecauit. Nemo gͥ dicat huma¬
na facia din ñcernere: cũ innquum quemprã
in. qͥtates suas libere ꝑspicit cumulare. Subico
uł singulas oꝑacines. quib initrͥmꝰ: uł alt̾rian¬
es motus nntuaȩ cogicationis. quib quasi passib
mus. Ad din eni quasi tot gressib inens accedit.
quot bonis motil ꝑficit: &ẽ rursũ tot greisibus

Expanded text:
tina percussio, et tunc cognoscet cuncta a Deo prospici, quando se improviso exitu viderit pro cunctorum retributione damnari. Tunc in poena sua oculos aperit  diu tenuit clausos in culpa. Tunc considerasse omnia verum judicem sentiet, quando malorum suorum meritum jam evadere sentiendo non possit. Iniquus ergo qui diu exspectatus est, idcirco est repente sublatus, quia oculi Domini super vias hominum, et omnes gressus eorum considerat. Ac si diceret: Quia ea quae diu patienter conspicit, quandoque inulta non deserit. Nam ecce subito violentum rapuit, et mala ejus quae exspectando pertulit animadvertendo resecavit. Nemo igitur dicat humana facta Deum non cernere, cum iniquum quempiam iniquitates suas libere prospicit cumulare. Subito vel singulas operationes quibus innitimur, vel alternantes motus intimae cogitationis quibus quasi passibus, amus. Ad Deum enim quasi tot gressibus mens accedit, quot bonis motibus proficit. Et rursum tot gressibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut al scondant᷑ ibi qui operantur iniqͥrater
ux enĩ ec̾na quę ds̃ ẽ. quanto inẽomurab ilit̾
sulget. tinco prnetrabilit uidet: & neq occul¬
ca uescit qr cuncta penetrat: neq pęnetraca
Hiuis itꝰ qr in c̃oiutabilis durat. Pro inde qͥri¬
en indignũ aliqͥd corde concipum. tociens
inluce peecamꝰ. qr ipsa nob & ñ sibi p̃sencib¬
p̃stoẽ. & ꝑuerse.radientes in ipsã inpingim.
aqua ꝑmeritũ longe sumꝰ. Cum uͥ nos uideri
ũ credimꝰ in sole clau̾sos oculos tenemꝰ. Iilum
udelicet nob al scondimiꝰ: ñ nos illi. Nunc gͦ
dũ possum : a conspectu et̾ni iudicis. & male
cogitata. & peius ꝑpetrita deleamꝰ. Reuoce¬
mus ante cculos cordis: qͥcqͥd ꝑuerse egeͥmꝰ
ꝑ neqͥtiã p̃sũptionis. Nichil sibi nr̃a biandiat᷑
infirmitas. atq uihis que recolit. semet ipsã
delicate ñ palpet: sed quanto sibi malefit con¬
scia. tauto uise henignius sit seuera. Proponat
contrase futurũ udiciũ: oe quȩq in se sentit.

Expanded text:
ntur ibi qui operantur iniquitatem. Lux enim aeterna, quae Deus est, quanto immutabiliter fulget, tanto penetrabiliter videt: et neque occulta nescit, quia cuncta penetrat; neque penetrata obliviscitur, quia incommutabilis durat. Proinde quoties indignum aliquid corde concipimus, toties in luce peccamus, quia ipsa nobis, et non sibi, praesentibst, et perverse gradientes in ipsam impingimus, a qua per meritum longe sumus. Cum vero nos videri non credimus, in sole clausos oculos tenemus. Illum videlicet nobis abscondimus, non nos illi. Nunc ergo dum possumus, a conspectu aeterni judicis et male cogitata, et pejus perpetrata deleamus; revocemusper nequitiam praesumptionis. Nihil sibi nostra blandiatur infirmitas; atque in his quae recolit semetipsam delicate non palpet; sed quanto sibi male fit conscia, tanto in se benignius sit severa. Proponat contra se divinum judicium; et quaeque in se sentit
Abbreviated transcription (Latin):
comisc runt. Itinamq aduersũ si qͥcqͥd se inpug¬
nat enumerant: ili ante oculos suos om̃e quis
defleant coaceruant. Ili qͥcqͥd ꝑ irã districti
iudicis decerni pessit intuentꝰ ibi tor paciunt
supplicia qͦt paci ciment: noc de ẽ. in hoc iudicio
inte concepto om̃e ministeriũ. qͦd puure reos
suo: plenius debeat. Nã censcientia accusat. ra¬
tio iudicat: timo ligat. dolo excruciat. Quod
iudiciũ eo certiu ꝓ unit. qͦ iterius sęuit : quia
uidelcet al exterioib. ñ accedit. Unqͥsq enĩ
cii causa hurꝰ examinis. contra se ad gredi cepe¬
rit: ipse ẽ. aucto qͥ exhibet. ipse reus qui ex¬
iuber Odit se qualẽ fuisse se meminit: &e ipso
qui ẽ. semet ipsũ insequit. illũ qͥ fuit: atq ab
ipso homine aduersus semer ipsũ fit quędã rixa
in animo. parcuriens pace̾ eũ dẽ I ane cordis¬

Expanded text:
commiserunt. Ibi namque adversum se, quidquid se impugnat enumerant, ibi ante oculos suos omne, quod defleant, coacervant. Ibi quidquid per iram districti judicis discerni possit intuentur, ibi tot patiuntur supplicia quot pati timent. Nec deest in hoc judicio mente concepto omne ministerium, quod punire reos suos plenius debeat; nam conscientia accusat, ratio judicat, timor ligat, dolor excruciat. Quod judicium eo certius punit, quo interius saevit, quia videlicet ab exterioribus non accedit. Unusquisque enim cum causam hujus examinis contra se aggredi coeperit, ipse est actor qui exhibet, ipse reus, qui exhibetur. Odit se, qualem fuisse se meminit, et ipse qui est, per semetipsum insequitur illum qui fuit, atque ab ipso homine adversus semetipsum fit quaedam rixa in animo, parturiens pacem cum Deo. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
nullꝰ al sconditꝰ:q. nullatenꝰ pocest aut nĩ ui¬
dere qͥd facimꝰ. uit obliuisci qđ uidit Quãius
intelligi tenebre uł ubra mortis: & iã aliter
possunt. Om̃is namq inmuitatio: uelut ꝙ di
mnortis imitatioẽ. Id enĩ qͦd inutat. quasi ab eo
qͥd erat int̾facit: ut designat ẽẽ. qđ siut̃. u
incipiat ẽẽ. qͥd ñ fuit Lnm̃ igit uerii. creator
iudelicet ni. qr nulla mutabilitatis uicissitu¬
dine tenebrascit. nullis naturę sue defectib
obumbrat᷑ : sed eiꝰ ẽẽ. siue mucabiliate sulgere
est. tenebre ei. uł umbnr mortis dr̃. ñ uusse
Unde alias scriptii ẽ. pud quẽ ñ cit transmi¬
tatio. nec uicissitudinis obumbartio: &e uade
rursũ. paulꝰ apłs dic̃. Quisolus habet inmor¬

Expanded text:
ullus absconditur, quia nullatenus potest, aut non videre quod facimus, aut oblivisci quod videt. Quamvis intelligi tenebrae et umbra mortis, etiam aliter possunt. Omnis namque immutatio, velut quaedam mortis imitatio est. Id enim quod mutat, quasi ab eo quod erat interficit, ut desinat esse quod fuit, et incipiat esse, quod non fuit. Lumen igitur verum, Creest, qui nulla mutabilitatis vicissitudine tenebrescit, nullis naturae suae defectibus obumbratur; sed ejus esse sine mutabilitate fulgere est, tenebrae ei vel umbra mortis dicuntur non inesse. Unde alias scriptum est: Apud quem non est transmutatio nec vicissitudinis obumbratio . Et unde rursus Paul
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscentes dm̃. peccatũ suꝑbie intelligendo
cõmisert: cecant̾ etiã ne intelligant quod com¬
mittunt: & qͥ incelligentiã suã seqͥ nolinit in pec¬
cato. & ciusa peccati. & ipsu lum intelligentie
pdint inpeccato & pena peccati. Prioris ergo¬
peccati merito. ꝑeecator sub sequentiũ fouea
tegit̾: ut qͥ malũ sciens ꝑepetrat. deinceps ius¬
te in ali ie etiã nesciens cadat. hoc qͥppe agitꝰ.
uc culpis culpe feriant᷑: quatinꝰ supplicia fians
peccantiũ ipsa in crem̃ta uicio ii. Nam quia
omĩps dt̃ ad penitentia tempꝰ indulget. quod
tam̃ humana malieia ad usu sue iniquitatis
intorquęt: nimirii iusto iudicio augeri eulpa
ꝑͥmittit̾. ut adferiendũ altius quandoq eu
ut impleant peccata sua semꝑ. hinc uoce an
insordib e. sordescat adhuc Hue dauia uit
ppone iniqͥtate suꝑ iniqͥtatẽ ipsor: ut ñ intrent

Expanded text:
cognoscentes Deum peccatum superbiae intelligendo commiserunt, caecantur etiam, ne intelligant quod committunt . Et qui intelligentiam suam sequi nolunt in peccato et causa peccati, ipsum lumen intelligentiae perdunt in peccato et poena peccati. Prioris peccati merito peccatorum subsequentium fovea tegitur, ut qui malum sciens perpetrat, deinceps juste in aliis etiam nesciens cadat. Hoc quippe agitur, ut culpis culpae feriantur, quatenus supplicia fiant peccantium ipsa incrementa vitiorum. Nam quia omnipotens Deus ad poenitentiam tempus indulget, quod tamen humana malitia ad usum suae iniquitatis intorquet, 800 nimirum justo Dei judicio augeri culpa permittitur, ut ad feriendum altius quandoque cuUt impleant peccata sua semper . Hinc voce in sordibus est, sordescat adhuc . Hinc David ait: Appone iniquitatem super iniquitatem eorum, ut non intrent
Abbreviated transcription (Latin):
no cadat : quorisq ad inmutabilitate transeat.
&e eouere inmortalit̾. quo inmutabilit iuuat:
psi qͦq angelici sp̃e. inutabiles ex natura suitt
conditi: quatinꝰ aũsua sponte caderent. aut
ex irbitrio frarent: sed qr humilit̾ eleger ei
qdnaunx suc ordine mnutabilitati sub ee. po¬
iissint. Viua gͦ solius diuinę nature ẽ. ubra
ignorantie irutabilitatisq ñ ꝑpeti: dicat᷑ re¬

Expanded text:
ad immutabilitatem transeat; et eo vere immortaliter, quo immutabiliter vivat. Ipsi quoque angelici spiritus mutabiles ex natura sunt conditi, quatenus aut sua sponte caderent, aut ex arbitrio starent. Sed quia humiliter elegerunt ei quo naturae suae ordine mutabilitati subesse potuissent. Quia ergo solius divinae naturae est, umbras ignorantiae mutabilitatisque non perpeti; dicat