comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑceptis eorum suꝑ addidit.
a ipsas obseruantias carna¬
les. usq ad tempꝰ correctionis
carnaliter obseruauit. Inde
est qd̃ puer aparentib octa¬
uadie est circumcisus: qua¬
dragesimo die ab eisdem cum
legalib hostiis in templo est ẜ¬
sentatus. Inuenis etiam ad dieͣ
festum dedicationis. ad ceteroᷤ
dies festos ierosolimis sicut
in engłio legimus frequent
occurrit. &. innullo sacram¬
to illa legalia refutauit. do¬
nec insco die cene ĩmiolato
uet̾i pascha. uetus sacerdo¬
coͣmutauit. qnͣ seipsum con¬
uiuam & conuiuium disci¬
pulis exhibuit. Transiato g
sacerdotio. sicut ait apłs ne¬
cesse erat ut fieret etiã legiꝰ
translatio. & hoc erat tempꝰ
correptionis quando reno¬
uande erant carnales uͣbre
sub quib uatꝰ. & usq ad iuri¬
lem etatem xpͣs ÷ͥ educatꝰ.¬

Expanded text:
ceptis eorum supperaddidit, et ipsas observantias carnales usque ad tempus correctionis carnaliter observavit. Inde est, quod puer a parentibus octava die circumcisus, quadragesimo die ab eisdem cum legalibraesentatus. Juvenis etiam ad diem festum dedicationis et ad caeteros dies festos Hierosolymis, sicut in Evangelio legimus, frequenter occurrit et in nullo sacramenta legalia refutavit, donec in sancto die Coenae immolato, veteri Pascha, vetus sacerdoet mutavit, quando seipsam convivam ad convivium discipulis exhibuit. Translato ergo sacerdotio sicut apostolus ait, necesse erat ut fieret et legis translatio, et hoc erat tempus correctionis, quando removendae erant carnales umbrae sub quibus natus, et usque ad puerilem aetatem
Abbreviated transcription (Latin):
tis pecccato. s arma iusticie
d̾o. Circumcidamus igitur au¬
res cordis ab illicito auditu.
oculos ab illicito uisu: nares
ab illicito olfatu. os ab illicrto
tione: manus ab illicito tacꝰtuꝰ
pedes ab illicito incessu: ne

Expanded text:
tis peccato, sed arma justitiae Deo . » Circumcidamus ergo aures ab illicito auditu, oculos ab illicito visu, nares ab illicito olfactu, os ab illicito tione, manus ab illicito tactu, pedes ab illicito incessu, ne,
Abbreviated transcription (Latin):
uideis sensus corporis ab illi¬
citis non obseruantib dicit
ncircumcisi cordib & aurib:
uos semꝑ spũi sc̃o restitistis.
Quociens igitur festiuitatem
istam antiquis recursib fre¬
quentamus: ꝙ scam fidem ge¬
storum que de xp̃o legunt᷑
honoremus: & ẽadem ad mo¬
rum edificationem referen¬
tes. firmam fidem. caritate᷑
nͣ fictam. spem certam du
tene amus : donec euacuato
qd̃ ex parte ÷. ꝑfecꝰtionem no¬
bis ꝓmissam comprehen¬
dere mereamur. his enim
inconcusse mauentib. disso¬
luta huuis habitati ouis do¬
no. domum nͥ manu facta

Expanded text:
udaeis sensus corporis ab illicitis non observantibus dicit. « Incircumcisi cordibus et auribus, vos semper Spiritui sancto restitistis . » Quoties ergo festivitatem istam annuis solemnitatibus frequentamus, secundum fidem gestorum, quae de ea leguntur honoremus, et eam ad morum aedificationem referentes, fidem firmam, charitatem non fictam, spem certam tam diu tenea mus, donec, evacuato quod ex parte est, perfectionem nobis promissam comprehendere mereamur. His enim inconcusse manentibus dissoluta hujus habitationis domo, domum non manufacta
Abbreviated transcription (Latin):
His igitur que diximus de sci¬
entia &s uolurtate transcursis:
uideamus etiam quam sit ne¬
cessarius usus bone oꝑationiᷤ
num sine frequenti ciboruͣ
usu nequit subsistere. sic ani¬
ma absq uirtutum frequen¬
tatione non potest uuueRe.
Qui ergo effectum bonitatis
desiderat. necesse ÷ ut conscien¬
tia &s uoluntate etiam ipsũ u¬

Expanded text:
His igitur quae diximus de sciHis igitur quae diximus de scientia et voluntate transcursis, videamus etiam quam sit necessarius usus bonae operationnum sine frequenti ciborum usu nequit subsistere, sic anima absque virtutum frequentatione non potest vivere. Qui ergo ad effectum bonitatis venire desiderat, necesse est ut cum scientia et voluntate etiam ipsum u
Abbreviated transcription (Latin):
certam habet noticiam. ꝙ
mentis discretionem. uulliᷤ
que facienda sunt ł omit¬
tendͥa. quis solidatur. S qr
dificet: nil ꝓrsus ꝓficit absq
uoluntate bonitatis. uolun¬
tas itaq bona eͣ. quȩ dĩ uo¬
d̾s beatum martinum ab hac
uita tollere. s si eius discipłi
hoc tunc uoluissent. crudeles
utiq extitissent. At uoluertͣ
qd̾ d̾s uoluit. s noluerunt qd̾
ds uoluit uelle debere. ꝙ iaͣ
iusticiȩ eos tenere. Qui ergo
cuͣ scientia uoluntate᷑ be¬
ue operandi portat. ex maxi
ma parte bonitati appropin¬
quat. Unde sciendum. qr qui
cumq bonam uoluntatem¬
habet̃. ł habere desiderat. ne¬
cesse ÷ ut a uanitate sese alie¬
nare studeat. Nam sicut una
excludit. sic cogitatio cogi¬
tationem expellit. &s uoluntaᷤ
nchilominus uoluntatem
repellit. Cumenim manu
scͥbo nͥ agrum semino. enͣ¬
uero. se̾ptionem excludo. Sic
titiq cum & ip̃e mane quid eo¬
gito. non uterim utilitate̾
penso. & oum postea utile qͥd
bensauero. mnanitate expello.

Expanded text:
certam habet notitiam. Exmentis discretionem in illis quae facienda sive omittenda sunt, quis solidatur. Scientdificet, nihil prorsus proficit absque voluntate bonitatis. Voluntas itaque bona est, quae Dei voDeus beatum Martinum ab hac vita tollere; sed si ejus discipuli hoc tunc voluissent, crudeles utique exstitissent. At noluerunt quod Deus voluit, sed voluerunt quod Deus voluit eos velle debere, et vitam justitiae tenuere. Qui ergo cum scientia voluntatem bene operandi portat, maxima ex parte bonitati appropinquat. Unde sciendum est quia quicunque bonam voluntatem habere desiderat, necesse est ut a vanitate sese alienare studeat. Nam sicut una  operationem excludit, sic cogitatio cogitationem expellit, et voluntas nihilominus voluntatem repellit. Cum enim manu scribo, non agrum seminvero, scriptionem excludo. Sic utique cum et ipse inane quid cogito, non interim utilitatem penso; et cum postea utile quid pensavero, inanitatem expello.
Abbreviated transcription (Latin):
uideri. Cum igit᷑ scientia sit
nullum eam comprehende
qui minimas eius partes ne¬
gligit colligere. nisi forte qui ᷤᷤ
subito illuminetur. sicͣ apłi¬

Expanded text:
us. Cum igitur scientia sit nullum eam posse comprehendere, qui minimas ejus partes negligit colligere nisi forte quis subito illuminetur, sicut ap
Abbreviated transcription (Latin):
sit inter mulieres
iahel uxor aber ciner.
& bndicatur intabernaculo
suo. Aquam petenti lac de¬
dit. & in fialas pͥncipum ob¬
tulit butirum. dinistram
manum misit ad clauum

Expanded text:
 inter mulieres Jahel uxor Aber Cinaei, benedicatur in tabernaculo suo. Aquam petenti lac dedit, et in phiala principum obtulit butyrum. Sinistram manum misit ad clavum, et
Abbreviated transcription (Latin):
caput eccłȩ omĩa bona opera
sua apiͣ sacerdotes attribuũt
de quo dicitur. misit uerbũ
siuim & sanauit eos. & qui di
scipłis suis de se dicit. Sine me
iichil potestis facere. Huuis
quoq iituli intestina lauant᷑.¬
cum sane doct᷑rine quam illa sa¬
cramenta celebrant uichil con¬
trarium adiniscetur: & pedes.
cum ipsiuis uerbi p̾dicatio car¬
nalis concupiscentie puluere nͥ
fedatur. Unde ait ꝓph̾a. Quani
speciosi pedes euangelirantiuͣ
pacem. euangeluantii bona
Stercora uero huiuus iuituli ex¬
tra castra cremantur: cũ sputa.
colaphi & omĩs contumelia
uerbo dui illata ipsa crucis ig¬
nomuna in głam resurrecꝰtio¬
nis remota omi carnali obser
assiuit uise conuertit. & seͣꝑ
ad superiora contendit. Sicut
autem designatum dicimus

Expanded text:
clesiae, omnia bona opera sua Christi sacerdotes attribuunt, de quo dicitur: « Misit verbum suum, et sanavit eos , » et qui de se discipulis suis dicit: « Sine me nihil potestis facere . » Hujus quoque vituli intestina lavantcum sanae doctrinae, quam illa sacramenta celebant, nihil contrarium admiscetur; et pedes, cum ipsius verbi praedicatio, carnalis concupiscentiae pulvere non foedatur. Unde ait propheta: « Quam speciosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona . » Stercora vero hujus vituli extra castra cremantur, cum sputa, colaphi, et omnis contumelia Verbo Dei illata, ipsa etiam crucis ignominia, in gloriam resurrectionis, remota omni carnali observassumit, in se convertit, et semper ad superiora contendit. Sicut ante designatum diximus
Abbreviated transcription (Latin):
dum. salomonem tante mag¬
nitudinis regem qui sic inm̃¬
dus auri eiꝰ estimari nͨ poss.
& argentum indieb eius p̃tui
non haberet: quia ferculum
ficus: qui sibi delignis libani
ferculum fecit. Ligna libanz

Expanded text:
 Salomonem tantae magnitudinis regem, qui sic immedus auri ejus aestimari non posset, et argentum in diebus illis pretium non haberet, quia , qui sibi de lignis Libani ferculum fecit. Libani
Abbreviated transcription (Latin):
rent de corꝑalib: noua uero
ista fiant inuocib S u sig¬
nficatis bene conueniunt:
qr dispensationem incarnati
uerbi sicnt superuis dictum
⁊ quam p̾figurabant engiata
rerum. eandem eeͥ completam
cõ meniorant enuntiationes
figurarũ & uocur die er¬
go oremus. siue ꝑsalmum can
qd̵ fidei astruat ueritatem ł
morum cõmendet honestatẽ:
quasi uitulum labiorum nr̃orum
ad altare offerinuis: quia misteri¬
um uerbi d̃i mentib alta sapien¬
tib in quib ignis diuini uerbi¬
amoris arddet .&. caro crematur
aperimus. Unde & hoc uitulo
quasi corium distrahitur: cũ re¬
moto uelamine littere spũalis
urtelligentia reuelatur. Huus
etiam uituli carnes infrusta
conciduntur. cuͣ parnulis in
tionem nnistratur. W notan¬
dum qd̃ hic iutulus ad hosti
tabernaculi testimonii offere¬
tur̃. qui de se ipso ait. Ego suͥ
hostium. ꝑ me si quis introierit
saluabitur. Ip̃e enim clauis da¬
ud. qui aperit & nemo claudit.

Expanded text:
rent de corporibus, nova vero rent de corporibus, nova vero ista fiant in vocibus. Sed in significatis bene conveniunt, quia dispensationem incarnati Verbi, sicut superius dictum est, quam praefigurabant aenigmata rerum, eamdem esse completam commemorant enuntiationes figuratarum vocum. Sive ergo oremus, sive psalmum cantmus, quod fidei astruat veritatem, vel morum commendet honestatem, quasi vitulum labiorum nostrorum ad altare offerimus, quia mysterium verbi Dei mentibus alta sapientibus, in quibus ignis divini amoris ardet, et caro crematur, aperimus. Unde et ab hoc vitulo quasi corium detrahitur, cum remoto velamine litterae, spiritualis intelligentia revelatur. Hujus etiam vituli carnes in frusta conciduntur, cum parvulis in tionem, ministratur. Et notandum quod hic vitulus ad ostium tabernaculi testimonii offertur, qui de seipso ait: « Ego sum ostium. Per me si quis introierit, salvabitur . » Ipse est enim clavis David, qui « aperi
Abbreviated transcription (Latin):
onem exprunit. Insimilitu¬
dine talium oblectationum
uoluit d̾s a parentib sub le¬
ge facꝰtus. ut uitemplo offer¬
retur: & sacrificium eolum¬
barum aut turturum ꝓ eo
offerretur: quamuis ipse ta¬
lib uon indigeret: s ꝑ hoc
significaret eccłiam suam
aut ꝑ cõmunes orationes qͣs
significabant columbe. uł ꝑ
pͥuatas quas significant tur¬
tures ẽẽ emendandã. Simi¬
ta trium magoru qui xp̃o¬
nuꝑ uato.tria munera obtu¬
lerunt. Aurum quo moralis¬
& spũalis intelligentia decla¬
ratur. thus quo puritas de¬
uote orationis intelligitur. Mir¬
ram qua carnalis corruptio¬
nis mortificatio figuratur. At¬
tendendum uero ÷ qd̾ hec oĩa
que ab introitu misse comemo¬
rata sunt illis sacrificiis com
parantur. que sacerdotes in
exteriori tabernaculo ĩmola¬
bant. qr sicut ab illis contuen¬
dis ppłs nͣ amouebat᷑. ita hec
oĩa in audientia omĩum cele¬
brantur. S mirabitur aliqͥs
que sit ista comꝑatio sacra¬
mentorum: euͣ illa uetera fie¬

Expanded text:
nem exprimit. In similitudinem talium oblationum voluit Dominus, ut a parentibus, sub lege factus, in templo offerretur et sacrificium columbarum et turturum pro eo offerretur, quamvis ipse talibus non indigeret, sed per hoc significaret Ecclesiam suam aut per communes orationes, quas significant columbae, vel per privatas, quas significant turtures, esse mundandam. Simita trium magorum , qui Chrinuper nato tria munera obtulerunt: aurum, quo moraliter spiritualis intelligentia declaratur; thus, quo puritas devotae orationis intelligitur; myrrham, qua carnalis corruptionis mortificatio figuratur tendendum vero est, quod haec omnia, quae ab introitu missae commemorata sunt, illis sacrificiis congrue comparantur, quae sacerdotes in exteriori tabernaculo immolabant, quia sicut ab illis contuendis populus non amovebatur, ita haec omnia in audientia omnium celebrantur. Sed mirabitur aliquis, quae sit ista comparatio sacramentorum, cum illa vetera fie
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ uel residentium. ł discuͣben¬
uł ipsum de loco ad locum sole¬
at ꝓ temporum oporturatate
circiunferri. Cui merito sc̃a eccłia
comparatur. que cotidie fert ani

Expanded text:
od vel residentium et discumbenvel ipsum de loco ad locum soleat pro temporis opportunitate circumferri. Cui merito sancta Ecclesia comparatur, quae credentes ad
Abbreviated transcription (Latin):
Qui etiam inpace eccłie. carnem
uincunt. ꝓpriis uoluntatib con¬
tradicunt. delec̾tationem uite
mundi aspera ꝓ eternis pͣmi¬
is amant. ꝓsperitatis blandi¬
menta contemnunt. aduersi¬
tatis metum in corde superant.

Expanded text:
carnem vincere, propriis voluptatibus contraire, delectationem vitae mundi aspera pro aeternis praemiis amare, prosperitatis blandimenta contemnere, adversitatis metum in corde superare.
Abbreviated transcription (Latin):
seruanus. Hedum autem of¬
ferimus: cũ feditatem luxurie
carnis castigatione. ꝙ contri¬
ti cordis compunctione laua¬
mus. Turturem offerimus. euͣ
huius exilii erumpuas in soli¬
tudine mentis depłoramus: di¬
cendo cum ꝑsalmista. Heu mͥ
quia incolatus meus ꝓlongatꝰ
est. Columbam offerimus: cũ
simplicitatem columbe umntta¬
mutr. ut nulli machinemus
dolos. Panes in clibano coctos
offerimus: cũ nullis tribula¬
tionib ab uuitate diidimur.¬

Expanded text:
servamus; haedum autem ofservamus; haedum autem offerimus, cum fetorem luxuriae, carnis castigatione, et contriti cordis compunctione lavamus; turturem offerimus, cum hujus exsilii aerumnas 280 in solitudine mentis deploramus, dicendo cum Psalmista: « Heu mihi quia incolatus meus prolongatus est! » Columbam offerimus, cum simplicitatem columbae miramur, ut nulli machinemur dolos. Panes in clibano coctos offerimus, cum nullis tribulationibus ab unitate
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ad ioh̾em. Suꝑ quem uideris
spͣm descendentem. ꝙ manẽ¬
tem hic ÷ qui baptirat. In eo
de̾ uero dosimulaginem offe¬
rimus. cͥum ex purgato fer¬
mento malitie & nequitie. po¬
płos ad unitatem eccłiasticaͬ
ꝯuocamus: qui dum catheci¬
rantur. quasi moluntur.
Cum baptizantur. inunu̾ cor¬
pus ut umus panis fiant adu¬
nantur: cũ ad agonem instru¬
untur. quasi clibani decot᷑io¬
ne roborantur. scm illud.
Uasa figuli ꝓbat fornax. ho¬
miues autem ustos unitatio
tribulationis. E iterũ fili¬
ascendens ad seruitutem di
ppara animam tuam ad temp¬
tationem. Tunc uero idem
ppłi quasi oblationis oleo luii¬
untur: cuͣ ꝑ manus impositi¬
onẽ sacro crismate ad eun¬
dem agonem fortiter toleran¬
dum contra spũales nequiti¬
as confirmantur. Nos quoq
si do placere contendimus:
moraliter hec omia offerre
d̾o uibemiur. Uitulum namq
offerimus: cum suꝑbiam hu¬
militate superamus. Quem
uero ł arietem umnmolamus:
cum ueram innocentiam con¬

Expanded text:
ad Joannem: « Super quem videris Spiritum descendentem, et manentem, ipse est qui baptizat . » In eodem Dei verbo similaginem offerimus, cum expurgato fermento malitiae et nequitiae, populos ad unitatem ecclesiasticam convocamus. Qui dum catechizantur, quasi moluntur; cum baptizantur, in unum corpus, ut unus panis fiant, adunantur; cum ad agonem instruuntur, quasi clibani decoctione roborantur, secundum illud: « Vasa figuli probat fornax, homines autem justos tentatio tribulationis . » Et ilaccedens ad servitutem Dei, praepara animam tuam ad tentationem . » Tum vero iidem populi, quasi panis oblationis oleo liniuntur, cum per manus impositionem sacro chrismate ad eumdem agonem fortiter tolerandum contra spirituales nequitias confirmantur. Nos quoque si Deo placere contendimus, moraliter haec omnia Deo offerre jubemur. Vitulum namque offerimus, cum superbiam humilitate superamus. Ovem vel arietem immolamus, cum veram innocentiam con
Abbreviated transcription (Latin):
grãrum actione. sine ꝓponti¬
ficis ordinatione. suie ꝓ lepre
emundatione. siue ꝓ nocꝰtur¬
na illusione. que similiter
hauc unam hostiam. dequa
dicꝰtum ẽ figurabant. ⁊ fidem
ac mores ȩdificant. que iddo
multe erant. & sepe iteraban
blata. peccata originalia ⁊ actu¬
alia purgabant: & cȩlestia ac
terrestria parificabant. Post¬
sequitur qualiter ueteris & no

Expanded text:
 pontificis ordinatione, sive pro leprae emundatione, sive pro nocturna illusione, quae similiter hanc unam hostiam, de qua dictum est, figurabant, et fidem ac mores aedificant, quae ideo multae erant, et saepe iterabantblata, peccata originalia et actualia purgavit, et coelestia ac terrestria pacificavit. Qualiter veteris ac no
Abbreviated transcription (Latin):
damur. Danem etiam inera¬
ticula coctum offerunus. cum
ꝑ relum abstinentiȩ. ieuiniis &
laborib carnem nram macera¬
nius. Hec igit᷑ ꝙ eccłiȩ sacrificia
lectiones ur̃e dequib cumq
libris historico ł allegorio stilo
dictante coninendant. ħ melo¬
ddie cantorum ad pietatis affec¬
tum suauitate canora animoᷤ
populorum excitantes resonãt.
Hec ymmi psalmorum couere¬
part. & quicqͥd in officiis eccłia¬

Expanded text:
ramur. Panem etiam in craticula coctum offerimus, cum ob zelum abstinentiae, jejuniis et laboribus carnem nostram maceramus. Haec Christi et Ecclesiae sacrificia, lectiones nostrae de quibuscunque libris historico vel allegorico stylo dictae commendant: haec melodiae cantorum, ad pietatis affectum suavitate canora animos populorum excitantes, resonant: haec hymni et psalmi concrepant, et quidquid in officiis ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
insimilitudine carnis peccati
generis oblatum fuisse cõme¬
moramuᷤᷤ. ꝑ turturem
& columbam idem significaui
inur. Pturturem quippe meri¬
gemitum assumpsit nr̃e pos
sibi nidum .i. dispensationẽ
sue incarnationis: inqua pul¬
bos fecit .i. fideles generauit.
ꝑcolumbam uero spͣs scͥs intel¬
ligit᷑. qui insp̃e columbe ap¬

Expanded text:
nem carnis peccati humani oblatum fuisse commemoramus. Per turturem et columbam idem significamusmur. Per turturem quippe merigemitum assumpsit nostrae psibi nidum, id est dispensationem suae incarnationis in qua pullos fecit , id est fideles generavit. Per columbam vero Spiritus sanctus intelligitur, qui in specie columba
Abbreviated transcription (Latin):
duces eade̾ munera obtulert᷑.
S ea singłi singłis dieb obtu¬
lerunt. hoc significante spu
scoͣ. qd̃ in eccliȩ edificationẽ
concors ÷ pͣdicanda. & tamen
queq gens suum p̃dicatorem
sortitura. Ad singłos uero cir¬
ciutus accedit pontifex ad ho¬
stium basilice clero ⁊ ppło
subsequente. & ꝑentit suꝑluimi¬
nare uirga pastorali. cantando
autiphonam tollite portas priu¬
cipes ur̃as. & elenamini porte
eteruales. Uirgaenu ꝑ astora¬
lis potestas intelligitur sacer¬
dotalis. quam dnͣs discipłis
sius contulit. quando eos ad pͥ¬
dicationem mittes iuchil eos
inuia ferre nisi uirgani tan¬
tum ꝑmisit. qua uirga sc̃i
sacerdotes ⁊ solantur humileꝰs
ꝙ deterrent suꝑbos. & feruint
impenitentes. Quam pote¬
statem a patre filius accepit:
cum ꝑ humilitatem assump¬
te humauitatis celestium ter¬
restrium & infernorum domi¬
uatum accepit. Eandem ergo dns¬
potestatem suis p̃sulib largi¬

Expanded text:
duces eadem munera detulerunt, duces eadem munera detulerunt, sed ea singuli singulis diebus obtulerunt: hoc significante Spiritu sancto, quod in Ecclesiae aedificatione concors esset praedicanda, et tamen quaeque gens suum praedicatorem 270 sortitura. Ad singulos vero circuitus accedit pontifex ad ostium basilicae, clero et populo subsequente, et percutit super liminare virga pastorali, cantando antiphonam: « Tollite portas, principes, vestras, et elevamini, portae aeternales » Virga enim pastoralis potestas intelligitur sacerdotalis, quam Dominus discipulis suis contulit, quando eos ad praedicationem mittens, nihil eos in via ferre nisi virgam tantum permisit. Qua virga, sancti sacerdotes et solantur humiles, et terrent superbos, et feriunt impoenitentes. Quam potestatem a Patre Filius accepit, cum per humilitatem assumptae humanitatis, coelestium, terrestrium et infernorum dominatum accepit. Eamdem ergo potestatem Dominus suis largi
Abbreviated transcription (Latin):
suo baptizamus. & deincepᷤ
multiplici sacramentorum
scitate dedicamus. Primo
itaq aquam benedicimus. cui
& sal ad miscemus. Aqua eniͣ
penitentie figuram gerit.
que ueld̾ aqua peccatorum
macubiͣs abluit. quamtune
benedicimus. cum uirtute̾
penitentie popłi ad fidem
uenientib pͣdicamus. Unde
& petrus quibusdam corde
Cui admiscetur sal .i. euan¬
gelica doctrina. fluxa audito¬
rum corda suaui mordaci
qua ad quandam baptismi
unaginem grauando eccłiam
ter exterius aspergimus. quia
ubi more baptitatorum. non
potest fieri trina iuinel. sio.
necesse ÷ ut qua possumus sa¬
cramenti similitudine trina
fiat asꝑsio. Uuam eium ha
bent significationem. trina
merisio. & trina aspersio. quia
quicqͥd cogitatione. locutione.
uł actione comittitur. totum
salutari fonte diluitur. Iterͣ
autem incircuitu dedicande
eccłie duodecim sunt accen¬
saluminaria quib significa¬
cens & ardens apłica doctna.
dmͣ fuiss dedicatum. duodecĩ

Expanded text:
 baptizamus, et deinceps  baptizamus, et deinceps multiplici sacramentorum sanctitate dedicamus. Primo itaque aquam benedicimus, cui et sal admiscetur. Aqua etenim poenitentiae figuram gerit, quae velut aqua, peccatorum maculas abluit: quam tunc benedicimus, cum virtutem poenitentiae populis ad fidem venientibus praedicamus. Unde et Petrus quibusdam corde . » Cui admiscetur sal, id est Evangelica doctrina, fluxa auditorum corda suavi mordacitqua ad quamdam baptismi imaginem gyrando ecclesiam tunc exterius aspergimus, quia ubi more baptizatorum non potest fieri trina mersio, necesse est ut qua possumus sacramenti similitudine trina fiat aspersio. Unam enim habet hanc significationem trina mersio, et trina aspersio, quia quidquid cogitatione, locutione et actione committitur, totum salutari fonte diluitur. Interim autem in circuitu dedicandae ecclesiae duodecim sunt accensa luminaria, quibus significacens et ardens apostolica doctrina. jubente fuisset dedicatum, duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
ne dolabro tortitudinem uete¬
ris uite deponere uoluistis. ut
indi edificio tamquam ꝑ politi
lapides ornari possctis. ubi iaͣ
non aspernetur nobilis ignobi¬
lem. diues pauperem. qui cog¬
nosceret se cum eo eiuidem
incelis habere patrem. Ad di¬
ta ÷ in complanatis lapidib cͣ
u parietib ad ordinem uniꝰ
glutinosa tenacitas. que lapi¬
des ad inuicem constringit.
⁊ ab iuposito sibi ordine sepa¬
rari non ꝑmuteret. quamuiᷤ
alicubi maior minori subpo¬
situs iudetur. alicubi uero
minor maiore pͣmeretur. W
hoc intemplo non manu fac¬
to fieri indemus. cum eos qͦs
congregat ficłi unitas. ligat
indissolubilis caritas. ne
indignetur maior de pͣlatiõ e
moris ne conqueratur mi¬
plo. & quasi inumius lapidis
formam cemento constrin¬
gente redactꝰo. ut uere templo
dui nomen os honorem habere
mereamur. ad cõmdendum
baptismi sacramentum ꝑ qͥ in
eodem templo uoui ppłi crean¬
di sunt. ipsura templum pͥ¬
mum suo modo & ordine¬

Expanded text:
nae dolabro fortitudinem vetenae dolabro fortitudinem veteris vitae deponere voluistis, ut in Dei aedificio tanquam perpoliti lapides ordinari possetis, ubi jam non aspernaretur nobilis ignobilem, dives pauperem, quem cognosceret secum in coelis eumdem habere patrem. Addita est etiam complanatis lapidibus, cum in parietibus ad ordinem uniustris, caementi glutinosa tenacitas, quae lapides invicem constringeret, et ab imposito sibi ordine separari non permitteret, quamvis alicubi major minori suppositus videretur, alicubi vero minor majore premeretur, et hoc in templo non manufacto fieri videmus, cum eos quos congregavit fidei unitas, ligat indissolubilis charitas, ne indignetur major de praelatione oris; ne conqueratur miplo, et quasi in unius lapidis formam caemento constringente redacto, ut templum Dei nomen et honorem habere mereatur, ad commendandum baptismi sacramentum, per quod in eodem templo novi populi creandi sunt, ipsum templum primum suo modo et suo ordine
Abbreviated transcription (Latin):
tia ad nuptias regis intraue¬
ritis. His igitur sacramen¬
tis uuciati & confirmati. fac¬
ti estis templum di uiui fun¬
dati in fide. suꝑedificati in
caritate. cumulati spe de ꝓ¬
missa eternitate. his itaq de
libatis. nunc ad ea que in his
usibłib templis aguntur
sacramenta ueniamus. ut
ea latius ex ponentes. ꝓut dñ
donauerit. cum superiorib
conferamus. Primo enun la¬
hides qui ad hanc fabricam
edificandam conportati sunt.
aut de locis subterraneis stͣ¬
exuti. aut de agris collecꝰti.
Ad̾ibita ÷ deuide cementa¬
riorum mamis. que tondeu¬
te frequenter ferro. suꝑiectꝰa
regula scrupulositatem &
informitatem lapidum coui¬
planaret. & ad debitam quadra¬
turam que maiores minorib
in pariete coaptari possent ar¬
tis sue disciplina ꝑduceret. ui¬
demus hec in sco d̃i templo
spũaliter impleta. cum uos de
omi genere homuus. sublimi¬
ui. humilium. mediocrium.
ad audiendum uerbum uite
conuenistis. & celestis discipli¬

Expanded text:
tia, ad nuptias regis intravetia, ad nuptias regis intraveritis. His ergo sacramentis initiati et confirmati, facti estis templum Dei vivi fundati in fide, superaedificati in charitate, cumulati spe de promissa aeternitate. His igitur de libatis, nunc ad ea quae in his visibilibus templis aguntur sacramenta veniamus, et ea latius exponentes, prout Dominus donaverit, cum superioribus conferamus. Primo enim lapides, qui ad hanc fabricam aedificandam comportati sunt, aut de locis subterraneis eruti, aut de agris collecti. Adhibita est dehinc caementariorum manus, quae tundente frequenter ferro, superjecta regula, scrupulositatem et informitatem lapidum complanaret, et ad debitam quadraturam, qua majores minoribus in paritate comparari possent, artis suae disciplina perduceret. Videmus haec in sancto Dei templo spiritaliter impleta, cum vos de omni genere hominum, sublimium, humilium, mediocrium, ad audiendum verbum vitae convenistis, et coelestis discipli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sym scm̃ qui datꝰ ÷ nobis.
Datus est iterum & idem sp̃s
scs aquis salutarib: ut ablu¬
eremini. S ibi ad p̾teritorũ
criminum remissionem. hic
uero ad edificandam in cordi
alienigene. non nobilem ig¬
nobili. non uirum mulieri.
optionem sỹs facit filios.
dimittẽ uobis debita uostra
In hoc ergo axpi corꝑe ille solus
habetur sublimior. qui fuerit
uidĩ amore potentior. Ncce¬
pistis etiam oleum scm inpec¬
tore. ut iugeret in corde u̾ro
sapientia. Accepistis & in hu¬
mero ur̃o dextro ut in exercitiiᷤ
bonorum oꝑin indeficiens ser¬
do nouerit sinistra ur̃a. quid
cati estis. ut sciatis uos ad cer¬
tamen eẽ uocatos. & ꝑ totum
uite nr̃e cursum contra. an¬
tiquum hostem publicis
& priuatis congressionib esse
pugnaturos. Data fuit uobis
ad ultunum uestis candida.
caput & menbra cooperienᷤ:
que candore suo figuram pͥfe¬
rebat accepte nouitatis. ꝙ spẽ
future in mortalitis: ad quã
de spe ad sꝑem ueniens: si cũ
ueste candida .i. uite inocen¬

Expanded text:
 sanctum, qui datus est nobis . » Datus est tamen et idem Spiritus, cum aquis salutaribus ablueremini, sed ibi ad praeteritorum criminum remissionem, hic vero ad aedificandam in cordibalienigenae, non nobilem ignobili, non virum mulieri, optionem spiritus facit filios, dimitte nobis debita nostra . » In hoc ergo Christi corpore ille solus habetur sublimior, qui fuerit in Dei amore potentior. Accepistis etiam oleum sanctum in pectore, ut vigeret in corde vestro sapientia. Accepistis et in humero dextro, ut in exercitiis bonorum operum indeficiens serdo noverit sinistra vestra, quicati estis, ut sciatis vos ad certamen esse vocatos, et per totum vitae vestrae cursum, contra antiquum hostem publicis et privatis congressionibus esse pugnaturos. Data est vobis ad ultimum vestis candida, caput et membra cooperiens, quae candore suo figuram praeferebat, acceptae novitatis, et spem futurae immortalitatis, ad quam de spe ad speciem venietis, si cum veste candida, id est, vitae innocen
Abbreviated transcription (Latin):
operari. Nam preterita qͣi
quedam ꝓema fuerunt.
Dic̃ ergo d̾s in aduitorium me.¬
eium est uox inhac urta labo¬
rantium o contra hostes iuuisi¬
biles & inuisibiles colluctan¬
tium: & id̾o insuum aduitori¬
um dm̃ inuocantium. Nec dũ
tamen laudib di alła adiun¬
gunt. ad hue inlaborib ꝙ su¬
dorib se eeͥ conspiciunt. Alła¬
enĩ. ñ huius temꝑis laudes:
s eterne uite głam significat.
Unde mos moleuit. ut indie¬
b septuagesime ante pascha
alła non canitur: qr sunt dieᷤ
luctus & penitentie. Litera¬

Expanded text:
operari. Nam praeterita quasi operari. Nam praeterita quasi quaedam prooemia fuerunt. Dicit ergo: « Deus, in adjutorium meuenim vox est in hac vita laborantium, et contra hostes visibiles et invisibiles colluctantium, et ideo Deum in suum adjutorium invocantium. Nedum tamen laudibus Dei Alleluia adjungunt, quia adhuc in laboribus et sudoribus se esse conspiciunt. enim non hujus temporis laudes, sed aeternae vitae gloriam significat: unde mos inolevit, ut in diebus Septuagesimae ante Pascha Alleluia non cantetur, quia sunt dies luctus, et poenitentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
Quenit autem usq mnangu¬
lum occidentalẽ. quia c̃ dnͣs
carnationis eius & mortis agen¬
tib est suscepta. S tamen idẽ¬
angulo ulersus ab aͥns orientali dex-¬
tro reuertitur ad angulum oc¬
cidentalem. Suuster hoc signi¬
ficari uidetur. quia cum ple¬
utudo gentium itroierit.
tunc omĩs isrł saluus erit.
Utriusq ergo ppłi sollertionẽ
isti duo uersus significant. in
crucis compagine. Huiͦ est qd̾
iacob eũ filiis ioseph bñdice
ret: cancellatis manib effi¬
giem crucis faciens dextram
minoris. sinistram uero suꝑ¬
caput manasse maioris posu
itͥ significans qd̵ populus quon¬
dam dexter un sustrum uer¬
teretur. siuster qͦq in dextrũ:
o eadem scͥptura uirga pa¬
storali ꝑ agitur: significat qd̾
iste transitus de iuideis ad gen¬
tes. & ea denuo conuersio que
infine scłi consũmanda est.
ꝑ officium sacerdotum ꝑficr¬
tur. De hinc pontifex ad alta¬
re conscendit: Constans aute
altare drͥ sibi madiutorium
inuocat: ueluti iam incipiens

Expanded text:
enit autem usque in angulum occidentalem, quia cum Dominus carnationis ejus et mortis, a gentibus est suscepta. Sed cum idem versus ab angulo orientali dextro, revertitur ad angulum occidentalem sinistrum, hoc significari videtur, « cum plenitudo gentium introierit, tunc omnis Israel salvus erit . » Ultriusque ergo populi collectionem illi duo versus significant in unam crucis compaginem. « Hinc est quod Jacob filiis Joseph benedicens, et cancellatis manibus effigiem crucis faciens, dextram junioris, sinistram super caput Manassae majoris posuit , » significans quia populus quondam dexter, in sinistrum vertetur, sinisterque in dextrum. Quod vero eadem scriptura virga pastorali peragitur, significatur quod iste transitus de Judaeis ad gentes, et ea denuo conversio quae in finem mundi consummanda est, per officium sacerdotum perficietur. Dehinc pontifex ad altiora conscendit, et stans ante altare, Deum sibi in adjutorium invocat, veluti jam incipiens
Abbreviated transcription (Latin):
dicit beatus gregoruis. atq ab
onũ fortitudine destituti q̃d
faciemus: Eoce un h fereulo
sumus. quia in nob̾ uecfortitu¬
do oꝑis nec lumen emicat p̃¬
dicationis. Reclinatorium
atireum non habemus: qr nec¬
dum sicut oportet ꝑ intellectũ
spũalem requiem intimȩ cla¬
ritatis aspicimus. Ascensus
purpureus ñ sumus. qr ꝓ re
dere non ualemus. Quid ergo
de nobis agendum est: Que
spes erit si nullus adregnu᷑
ꝑuenit uisi qui summis uir¬
tutib pͣditus fuerit: S ad est
quoq nt̃a consolatio. Amemꝰ
quantum possumus dm¬

Expanded text:
atque ab omni fortitudine destituti, quid acturi sumus? Ecce in hoc ferculo sumus, quia in nobis nec fortitudo operis, nec lumen emicat praedicationis. Reclinatorium aureum non habemus, 1337 quia necdum sicut oportet per intellectum spiritalem requiem internae claritatis aspicimus. Ascensus purpureus non sumus, quia pro guinem non valemus. Quid ergo de nobis agendum est? Quae spes erit, si nullus ad regnum pervenit, nisi qui summis virtutibus praeditus fuerit? Sed adest quoque nostra consolatio. Amemus in quantum possumus D
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: quia uͭ ÷ eis consencien¬
dum. s nec ad plaudendum
.i. nemiuem transitoria appe¬
tentem. uana spe demulceant.
His completis uicipit ponti¬
fex de sinistro angulo ab ori¬
ente scribere ꝑ paiuimen¬
tum. alphabetum usq. in
dextrũ angulum occidentiᷤ.
atq iterum a dextro angulo
orientis usq usinstrum au¬
gulum occidentalem basilice
ad hebreos. cum deberetis ẽe
magistri ꝑꝑ tempus. rursum
indigetis ut iustruamum que
suit elementa sermonum di.
Scribit ergo pontifex quasi al¬
phabeti ordinem. cum docet
fidͥei simplicitatem. Nam sic
ta cognoscere. deinde ad sillaba
rum pͦt uerba paulatim ad
sententiarum cognitionem ꝑ¬
uenire. Sic sunt quidam gradꝰ
utellecꝰtus in eruditione sc̃e
eccłiȩ qł uero abangło orien¬
tali sinistro occidentali inocci¬
dentalem dextrum prioruer¬
lem: duplici figure ad gaudet.
ne euangelice. qua simplices
imbuenda sunt. mors xpͣi pͥn¬
cipaliter inseratur. U̾de pau¬
lus chorintis ad huc rudib

Expanded text:
sunt, qui non est eis consentiendum, vel applaudendum. » id est, neminem transitoria appetentem vana spe demulceant. His completis, incipit pontifex de sinistro angulo ab oriente scribere per pavimentum alphabetum, usque in dextrum angulum occidentis; atque iterum a dextro angulo orientis usque in sinistrum angulum occidentalem basilicaead Hebraeos: « Cum deberetis esse magistri propter tempus, rursum indigetis ut instruamini quae sint elementa sermonum Dei . » Scribit etiam pontifex quasi alphabeti ordinem, cum docet fidei simplicitatem. Nam sicunta cognoscere, deinde ad syllabas, ac per verba paulatim ad sententiarum cognitionem pervenire, sic sunt quidam gradus intellectus in eruditione sanctae Ecclesiae. Quod vero ab angulo orientali sinistro in occidentalem dextrum priorlem, nae evangelicae qua simplices imbuendi sunt, mors Christi principaliter inseratur. Unde Paulus Corinthiis adhuc rudibus
Abbreviated transcription (Latin):
impletum ẽẽ cognoscatis.
Orimo enum manib  p̾s¬
stis oblati ꝙ sacer dotib uł
exorcistis. ad catheciranduͣ
oblati. Qui dum uos cathe¬
eitarent. dum api legib
unciarent. de massa autiqͣ
pͣuaricatione corrupta pͥci¬
debant. & ipsa fidi coufessio
a pͣuorum morum abrenun¬
tiatio que a uobis exigebãt
interiorem parturiebant
inuobis nouitatem. qua
xpiͣ unagniem de celo por¬
taretis. renati ꝑ grãm. sicͣ
antea portaueratis imagi¬
uem terreni parentis. ex eo
geniti ꝑ naturam. His do¬
cumentis instructi acessi¬
stis ad aquam. & fonte baꝑ¬
estis. ut quemadiuodum ip̃e
carne seinel mortuus est.¬
& resurgens ex mortuis iam
non moritur. ita &s uos a pec¬
catis abluti. & pruma resur¬
rectione renati. morti ani
ie.i. peccato. non subitia¬
mini. Deuide oleo sco une¬
Sodm illd̃ uerbum saꝑientie.
Oleum de capite tuo uumqͣ
deficiat. Unde q apłs. Cari¬

Expanded text:
 cognoscatis. Primo enim manibus patstis allati, et sacerdotibus vel exorcistis ad catechizandum oblati. Qui dum vos catechizarent, dum Christi legibus initiarent, de massa antiqua praevaricatione corrupta praecidebant: et ipsa fidei professio, et pravorum morum abrenuntiatio, quae a vobis exigebatur, interiorem parturiebat in vobis novitatem, qua Christi imaginem de coelo portaretis, renati per gratiam, sicut antea portaveratis imaginem terreni parentis, ex eo geniti per naturam. His documentis instructi, accessistis ad aquam, et fonte estis, ut quemadmodum ipse semel carne est mortuus et resurgens ex mortuis, jam non moritur, ita vos a peccatis abluti, et prima resurrectione regenerati, morti animae, id est peccato, non subjiciamini . Deinde oleo sancto uncsecundum illud verbum Sapientiae: « Oleum de capite tuo nunquam deficiat . » Unde et Apos
Abbreviated transcription (Latin):
tisimi gr᷑a crismatis honor: ꝑ
qui ad fidem ueniunt intrat.
Aꝑto uero ostio intrat ponti
mundum ingrediens. ꝑ assup¬
tionem carnis sue parietem
inimicitiarum peccatis nr̃is
erectum destruxit. ꝙ pacem
uiter dmͣ & homines. inter
terrestria & celestia su aduen¬
tus meditatione reformauit.
Dontifex ergo eccłiam ingredi¬
ens pax hui domii clamat.
ꝙ sci doctores hoc intendunt
ut popłs qui ado discorda¬
uerat ꝑ peccata. ei reconcili¬
etur. ꝑ bonorum operum exer-
ti uiterram. ad dmͥ clamant
Hoc ÷̃ qd̾ dnͣs aute ꝑassionem
fecit. ꝓ discipłis & cetͥis fide¬
lib orans. pater scifica eos
quos michi dedisti. Ita etiã
paulus tamquam eccłiam
ingressus: cohortabatur omͥᷤ
ad orationem dicens. O secro
pͥmum omium fieri orõnes
dum in nouam eccłiam in
& statim ad orationem secon¬
que pͥmum omĩum ꝓ om̃ib
hominib orationem fieri
monet. M. tamen adhuc eoꝵ
tiyum denet. qui uidere po¬

Expanded text:
tismi gratia, chrismatis honor untismi gratia, chrismatis honor unqui ad fidem veniunt, intrat. Aperto vero ostio, intrat pontifmundum ingrediens per assumptionem carnis nostrae parietem inimicitiarum peccatis nostris erectum, destruxit, et pacem inter Deum et hominem, inter terrestria et coelestia sui adventus mediatione reformavit. Pontifex ergo ecclesiam ingrediens, pax huic domui, clamat, quia sancti doctores hoc intendunt, ut populus qui a Deo discordaverat per peccata, ei reconciliaretur per bonorum operum exerciati in terram, ad Dominum clamant, Hoc est quod Dominus ante passionem fecit, pro discipulis et caeteris fidelibus orans: « Pater sanctifica eos, quos mihi dedisti . » Ita enim Paulus tanquam ecclesiam ingressus, cohortatur omnes ad orationem, dicens: « Obsecro primum omnium fieri orationedum in novam ecclesiam, r, et statim ad orationem se conqui primum omnium pro omnibus hominibus orationem fieri monet; et ita adhuc eorum typum tenet, qui rudem po
Abbreviated transcription (Latin):
eũq solueris suꝑ terram. erit
solutum & incęlis. Cui ergo
porte inferi non pͣuale¬
bunt: & cui ligandi atq sol¬
uendi in cȩlo ꝙ interram pri¬
uilegium traditur: constat
¶ celo & terre & inferno pͥn¬
cipetur. Cumergo pontifex
suꝑ li minare future eccłiȩ
iurga pastoraliter ꝑcutit. o¬
stendit quia sibi cęli & terrȩ
& iferm p otestas cedit. Unde
& post triuam ꝓcussionem
hostium aꝑitur. quia sacer¬
doti potestatem suam digne
aduersa resistere non possunt.
nam ip̃a eccłia antequam pou¬
tifex eam ingrediatur. populi
ignorantis ⁊ ꝑfidiȩ tenebris
inclusi figurami tenet. Huiiᷤ
populi ignorautis tipum aliꝰ¬
gerit qui uitus ad amonitionẽ
hontificis quasi ad mirans in¬
terrogat quis est iste rex głe:
Imnꝑat autem pontifex demo¬
nib seu uitiis dicendo. tollite
eat rex głe. E contrario porte
mortis sunt peccata. Unde ꝓ
on. Sunt autem porte que ele¬
uantur in eccłia maxime
tres: saeri uerbi pͥ dicatio. bap¬

Expanded text:
cunque solveris super terram, erit solutum et in coelis . » Cui ergo portae inferi non praevalebunt, et cui ligandi atque solvendi in coelo et in terra privilegium traditur, constat quia et coelo et terrae et inferno pcipetur. Cum ergo pontifex super liminare futurae ecclesiae virga pastorali ter percutit, ostendit quia sibi coeli et terrae et inferi potestas cedit. Unde et post trinam percussionem ostium aperitur, quia sacerdoti potestatem suam indigne adversa resistere non potest. Nam ipsa ecclesia, antequam pontifex eam ingrediatur, populi ignorantis, et perfidiae tenebris inclusi figuram tenet. Hujus populi ignorantis typum gerit, qui intus admonitionem pontificis quasi admirans, interrogat: « Quis est iste rex gloriae? » Imperat autem pontifex daemonibus seu vitiis, dicendo: « Tolliteat rex gloriae. E contrario portae mortis sunt peccata. Unde et . » Sunt autem portae, quae elevantur in ecclesia maxime tres, id est sacri verbi praedicatio, bap
Abbreviated transcription (Latin):
bis incumbebat. Libertaᷤ gr̃e
dicitur. lib̾tas apecc̃o. quia ꝑ
ipsam consequimur peccatoꝵ
go ut seruitenebamiur. lib̾taᷤ
głe ÷ illa que hominem ab

Expanded text:
i incumbebat. Libertas gratiae dicitur libertas a peccato, quia per ipsam consequimur remissionem go quasi servi tenebamur. Libertas gloriae est illa quae ab
Abbreviated transcription (Latin):
frangit telum inimici cuͣ ait.
adorabis. & illi soli series. Tan¬
dem uiuasit eum suꝑbia. cũ as¬
sumpsit eum supra pigͥnacłm
templi ꝑsuasit ut mitteret se
cesserunt angłi & ministrabant
temyus abstinentiȩ uobis statu¬
tum ÷ ut exemplo dñi pugnetiᷤ
& auctoritatib scͥpturarum uin¬
catis. Nullo tempore plus tẽp
tat hostis. quam intempore ab¬
stinentie. Tunc plus furit gu¬
la. cũ domatur. Tunc ardet libi¬
do. oũ ei resistitur. Tunc cupidi
uxͣi inueniuntur uoluntates
ure. & debitores ur̃os repetitis.
In hoc ergo tempore qui sanuᷤ
eͥ caueat ne uulneret᷑. qui sau¬
tius ÷ studeat ut sanetur. Tu
uit :a santis confiteberis. Qui
dum tempus habetis. punite
hebeat aduersarius quid inuo¬
bis accuset. Dnͣs autemꝰ uenit
uocare pec̾coreꝰ ad penitentiã¬
o qui non uult mortem pecca¬
toris. s ut conuertatur & uuiat

Expanded text:
ait: adorabis, et illi soli servies. » Tandem invasit eum per superbiam, cum assumpsit eum supra pinnaculum templi, et suasit ut mitteret se cesserunt angeli, et ministrabant tempus abstinentiae nobis statutum esse, ut exemplo Domini pugnetis, et auctoritatibus Scripturarum vincatis. Nullo tempore pertinacius tentat hostis, quam tempore abstinentiae. Tunc plus facit gula, cum domatur. Tunc ardet libido, cum ei resistitur. Tunc cupiditvestri inveniuntur voluntates vestrae, et debitores vestros repetitis . » In hoc ergo tempore, qui sanus est, caveat ne vulneretur. Qui saucius est, studeat ut sanetur. Tu us et sanus confiteberis. Qui dum tempus habetis. Punite habeat adversarius vester quod in vobis accuset. Dominus autem qui venit vocare peccatores ad poenitentiam, et non vult mortem peccatoris, sed ut convert
Abbreviated transcription (Latin):
oues aiouili. multi fetus secun¬
tur eas. Non est runa mace¬
rie. quia fortes & marmoree do¬
mus eorum. Neq transitus.
neq clamor inplateis eorum:
qñ dormiunt tante duutie ho¬

Expanded text:
us suis, muti fetus sequuntur eas: « non est ruina maceriae, » quia fortes et marmoreae sunt domus eorum, « neque transitus, neque clamor in plateis eorum, » quando dormiunt: tantae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Noluit autem diuidi quia tumi¬
ca est eccłia. qua xpͣs quasi uesti¬
mento ornatur. que uitegra est¬
& sortita .i. diuina sorte electa.
hanc unitatem statim post ascẽ¬
sionem pͥmitiua eccłia seruauit.
legit᷑ enum in actib apłorum.
quia multitudinis credentiuͣ
erat coruuum. & anima una.
ri non potest. Dilectio spuͣalis

Expanded text:
Noluit eam dividi, quia tuniNoluit eam dividi, quia tunica est Ecclesia, qua Christus quasi ornamento vestitur; quae integra est et sortita, id est divina sorte electa. Hanc unitatem statim post ascensionem primitiva Ecclesia servavit. Legimus enim in Actibus apostolorum, quia « Multitudinis credentium erat cor unum et anima una . ri non potest. Dilectio es
Abbreviated transcription (Latin):
mundana superauimus. Illic
seumus. quia nͣ erecti ꝑ suꝑbia:
nec iacentes ꝑ runam. Oẜ fleui¬
patria: ħ est dum recordare
mur syon celestis. Ecce cau¬
sa̾gen. itus. Quesͦ consolatio:
quam superius Biximus. Ecce
ideo exilio eodem participanteᷤ
iniuicem consolantur. de patͥa
sua colloquentes. & despe re¬
cuperande h̾editatis congau¬
deñtes. uixta illud. Exultate
iusti ur dũo. rectos decet collau¬
dilexit unitatem. Qd̃ ait in cal¬
ticis. Una e̾ columba mea. una
iaculata mea. Idem inengłio.
Ubi duo uł tres congregati
sunt in nomine meo. ibi sum
in meddio eorum. De unitate su
ut unum sint. sicut & nos unu
sumus. Hanc unitatem in cor¬
pore & tumca designauit. Cuͣ
enim milites fregissent crura
non fregerunt eius cxura. ut
nuificat eccłiam. Integritatem
corporis uoluit seruare. ut uni¬
tatem eccłe figuraret. Eodem
modo dde tuuica que erat incon¬
sutilis. desuꝑ contexta ꝑ totum:
hec non fuit diuisa. s sortita.

Expanded text:
a in mundo vel mundana superavimus. Illic sedimus, quia nec erecti per superbiam, nec jacentes per ruinam; et flevipatria; et hoc est dum recordaremur tui, Sion coelestis. Ecce causae gemitus. Quae ergo consolatio? Quod superius diximus: « Ecce et exsilio eodem participant; invicem consolantur, de patria sua colloquentes, et de spe recuperandae haereditatis congaudentes, juxta illud: « Exsultate, justi, in Domino; rectos decet collaudilexit unitatem. Quod ait in Canticis: « Una est columba mea, una immaculata mea . » Item in Evangelio: « Ubi duo vel tres congregati fuerint in nomine meo, ibi sum in medio eorum . » De unitate suout unum sint, sicut et nos unum sumus . » Hanc unitatem in corpore suo tunica sua designavit. Cum enim milites fregissent crura non fregerunt ejus crura, ut figurat Ecclesiam. Integritatem corporis voluit servare, ut unitatem Ecclesiae figuraret. Eodem modo de tunica, quae erat inconsutilis, desuper contexta per totum. Haec non est divisa, sed sortita.
Abbreviated transcription (Latin):
stis. ut dͥicat unus quisq nr̃m.
Elegi abiectus eẽ indomo dei
Loth & uxor eius exierunt de
mundum intelligunt᷑. Qui ui¬
rilis animi est non respexit.¬
uł respicit ad posteriora. Qui efe¬
iminatus est. ut canis ad uomituͣ
redit. & animus eius indurescit.
Obliuioni tradenda sunt que
deseruistis. & spe celestium &¬
desiderio mebriare̾ debetis.
Est ineccłia calix: Potus mebri¬
nebriabuntur ab ubertate domꝰ.
Homines considerantes uber¬
tatem celestis iherłm. iuebri
fiat minister uͣr. Sunitcite ꝯ¬
uecticula conspirationis. de¬
tractionis. Nudite qd̃ ait ꝑfec¬
tus in psalmo. Non sedi cuͣ
concilio uanitatis. ꝙ cum ini¬
qua gerentib non introibꝰ.
Qdiui eccłiam malignantiũ.
& cum impiis nͣ sedebo. Nec
tamen ideo ꝓhibetur si quid
est in ecclia qd̾ nobis scauda¬
lum faciat. quod pacem eccłie
d̾i que exuperat omnem sen¬
sum custoduat corda ur̃a & in¬
telligentias ur̃as. in.xpo ihu¬

Expanded text:
stis, ut dicat unusquisque vestrum: « stis, ut dicat unusquisque vestrum: « Elegi abjectus esse in domo Domini, Lot et uxor ejus exierunt de mundum intelliguntur. Qui virilis est animi, non respicit ad posteriora. Qui effeminatus est, ut canis redit ad vomitum, et animus ejus indurescit. Oblivioni ergo tradenda sunt quae deseruistis, et spe coelestium desiderio inebriati esse debetis. Est in Ecclesia potus inebriinebriabuntur ab 801 ubertate domus tuae homines considerantes ubertatem coelestis Jerusalem. Inebriafiat minister vester. Dimittite conventicula conspirationis et detractionis. Audite quid dicit perfectus in Psalmo: « Non sedi cum concilio vanitatis, et cum iniqua gerentibus non introibo. Odivi Ecclesiam malignantium, et cum impiis non sedebo . » Nec tamen prohibetur si quid est in Ecclesia quod vobis scandalum faciat, quod pacem Ecclesiae Dei, quae exsuperat omnem sensum, custodiat corda vestra et intelligentias vestras in Ch
Abbreviated transcription (Latin):
bet peccatores: Alii quos
capr̃a significat om̃s tͥum
annorum. quia om̃s uifide
munt. Carnales itaq ꝑ liteᷤ
& scandala amuduntur. &
alii malios insurgunt. Iusti
tes suꝑ caddanera sunt demo¬
nes. quorum cibꝰ ẽ discordia.
carnalium. Abraham qui a-¬
bigit uolucres. significat ali¬
quem correptorem. qui abeis
Oecubitus solis significat
tux caligo .i. cecitas mentis.
re oculus mentis. ꝙ infuturo
lampas ignis gehennalis. Fu¬
distis frͣs constantiam bonorũ
andistis penam discordantiũ.
Timenda est cecitas mentis ti¬
menda est pena gehenualis.
Nichil turpius quam lites in¬
ter religiosos. qui debent luce¬
re tamquã luminaria in mun¬
do. Hec autem lites & conten¬
tiones ex inindua & detracꝰtio¬
ne solent oriri. S si detracꝰtio
ẽ inclaustro. ubi ẽ taciturni¬
lo. & labia tua ne loquantur do¬
lũ. Uidete uude uenistis. & ad
quid uenistis. De mundo exi¬
stis. & ad castra dei fugistis. Di¬
uitias temporales postposiui

Expanded text:
edicationis, alii quos capra significat. Omnes trium annorum, quia omnes in fidmunt. Carnales itaque per lites et scandala dividuntur, et alii in alios insurgunt; justi tes super cadavera, sunt daemones, quorum cibus est discordia carnalium. Abraham abigens volucres, significat aliquam correctionem, qua justus Occubitus solis significat, tur caligo, et caecitas mentis re oculus mentis, et in futuro tempore ignis gehennalis. Audivistis, fratres, constantiam bonorum, et audistis poenam discordantium. Timenda est caecitas mentis; timenda est poena gehennalis. Nihil turpius quam lis inter religiosos, qui deberent lucere quasi luminaria in mundo. Hae autem contentiones ex invidia et detractione solent oriri. Sed si detractio est in claustro, ubi taciturnilo, et labia tua, ne loquantur dolum . » Videte unde venistis et ad quid venistis. De mundo existis et ad castra Dei fugistis. Divitias temporales possedistis