comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sacra ux naturam. aliter iurͣ culpani
aliter ur coituptõnem mortalitatis
qus ex culpa conungit appellaturiux̃
natam quidẽ cũ dĩ in genesi. hoc nunc¬
os er ossib meis. ⁊ caro de carne mea

Expanded text:
sacra juxta naturam, aliter juxta culpam, aliter juxta corruptionem mortalitatis, quae ex culpa contigit appellatur, juxta naturam quidem, cum dictum est: Hoc nunc ex ossibus meis et caro de carne m
Abbreviated transcription (Latin):
.ii crassus. ⁊ comꝑatur. uñ hec carnosi¬
tas. tatis .i. crassitudo. Itẽ a caro. hic et
hec carualis ⁊ hoc. le .i. carneũ. uł qui
sequitur fragilitatem carius. qi fragi¬
le. uł qd̾ ꝑtinet ad carnem. uñ carnałr
adubuim. Et hec carnalitas. ⁊ habet pͥ¬

Expanded text:
 crassus, et comparatur, unde carnositas -tis, idest crassitudo. Item a caro hic et hec carnalis et hoc -le, carneum, vel quod sequitur fragilitatem carnis, quasi fragile vel quod pertinet ad carnem, unde carnaliter adverbium et hec carnalitas -tis. I
Abbreviated transcription (Latin):
te. qr illi qui illud canelant mente ca¬
rere credebantur. uł dr̃ a caipo pis. quia
carptim pronũtietur. Et dr̃ camien qͥs¬
quid pedib continet᷑. Carmen ⁊̃ dicia᷑¬
studio florente peregi. carmen etiam dr̃.¬
quil cantus cum metro. Uñ liber edarũ.
intitulatur liber carminũ .i. cantuũ. qr
quel eius distinctio cantabilis est. unde¬
⁊ etiam ad lanam ꝑtinet. ut carmina¬
re lanam qiͣ caiꝑe uł purgare

Expanded text:
tur quia qui illud canebant mente carere credebantur, vel dicitur a carpo -pis quia carptim pronuntietur, et dicitur carmen quicquid pedibus continetstudio florente peregi, Flebilis, quilibet cantus cum metro, unde liber odarum intitulatur liber carminum, idest cantuum, quia quelibet eius distinctio cantabilis est; undt ad lanam pertinet: carminare lanam, quasi carpere et purgare
Abbreviated transcription (Latin):
retalemortuoꝵ est. uñ ħ tabecula. le.di¬
mii. Et tabidus. da dũ. putudꝰ piger. defi¬
ciens. tabe fluens. Et comꝑatur. uñ hec
tabitudo. ⁊ ħ tabiditas. Icẽ atabes tribi
genet̃s ⁊ tabo datuus. ⁊ abłus in eodẽ
Sensu. cũ tabes. ⁊ est nomẽ dyptotũ.

Expanded text:
re tabe mortuorum est; unde hec tabecula diminutivum, et tabidus -a -um, putridus, piger, deficiens, tabe fluens, et comparatur, unde hec tabitudo et hec tabiditas; item a tabes tabi genitivus et tabo ablativus et dativus in eodem sensu cum tabes, et est nomen diptotum.
Abbreviated transcription (Latin):
sci. s mensa pauꝑum est. tabula diuitũ.
qͣiͣ tenabula. qr teneat bolos carniũ ⁊ ua¬
ua fercula ⁊ iusa. Itẽ tabula .i. alea in qua
luditur pirgis. calculis ⁊ texis. Itẽ tabula
latũ liguũ. siuc latus asser. Itẽ tabula. te¬
gula. ⁊ tabule in quib scribimiꝰ. Et in huis

Expanded text:
sa, sed mensa pauperum est, tabula divitum, quasi tenabula, quia tenet bolos carnium et varia fercula et vasa. Item tabula -e, idest alea in qua luditur pirgis, calculis et tesseris; item tabula latum lignum sive latus asser, et tabula tegula, et tabule in quibus scribimus; et his
Abbreviated transcription (Latin):
drata. ⁊ oblonga trib clausa parietib n
aquilonan meridiano ⁊ occidentali. liber
patebat introitus ab oriente ut sole ori¬
hoc in duas ꝑtes erat distictũ post̾ior
uł int̾ior pars ad occidentẽ decẽ cubitis
protẽdebatur. Et ita q̃drata erat i lon¬

Expanded text:
drata, et oblonga, tribus clausa parietibus, aquilonari, meridiano, occidentali; liber patebat introitus ab oriente, ut sole orihoc in duas partes distinctum erat. Posterior pars ad occidentem decem cubitis protendebatur, et ita quadra erat; in lon
Abbreviated transcription (Latin):
quicqͥd alicui qͥnq sensuũ subm̃ est
uñ ⁊ dr᷑ presens q̃i pre sensib positum
.i. añ sensus. uł pͥsto sensib. sicut ocło
tia sunt qi presentia sunt. ⁊ aliquorũ
presentia qͣi fauorẽ ut deoꝵ. Et comꝑat᷑¬

Expanded text:
et dicitur presens quasi pre sensibus positum, idest ante sensus vel presto sensibus, sicut oculo tia sunt quasi presentia sunt, et aliquorum presentia quasi favor est, ut deorum; et compa
Abbreviated transcription (Latin):
.s. rer p̾clararũ dans consũmationem
Et ita differt a magnanimitate. qr il¬
la consutit in aggressione. ħ in consũ¬
matione. Cum ergo magnificus def¬
ciat in comꝑatiuo ⁊ suplatiuo. ⁊ mag¬
ificeus posituũ non sit musu subit
magnificus locum positiui. ⁊ fit quedã
mixta compatio .s. magnificus. centio.¬
agnificus. in magnifico. cas. uide¬

Expanded text:
 rerum preclararum dans consummationem, et ita differt a magnanimitate quia illa consistit in aggressione, hec in consummatione. Cum ergo magnificus deficiat in comparativo et superlativo et magnificens positivum non sit in usu, subit magnificus locum huius positivi et fit quedam mixta comparatio, scilicet magnificus magnagnific
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ intͣ nos idẽ clausũ loqnte tnͣffertur ut ñ
in sua sede teneat᷑. Ita ⁊̃ omp̃s pr̃ uinotescẽ
us apd̾ deũ. sic̃ ip̃e testatur. Enictauit cor
u̾bũ suũ proferret assũpsit. qd̾ quid ubũ de
illa sede ita ad nos descendit. ut in siu .i. m
⁊ celescia nõ derelinꝙ̃s¬
pupã greci appellant. qr stͥcora huana
comedat. ⁊ fetenti pascat᷑ funo. aiuis ẽ¬
spuitissia cristis extẽsis. galeata semꝑin se¬
pulchris ⁊ hũano st̾̃core cõmorãs ⁊ corr̃ płt

Expanded text:
 intra nos, id est, clausum a loquente transfertur, ut tamen in sua sede teneatur: ita et omnipotens Pater innotescere us apud Deum , sicut ipse testatur, Eructavit cor verbum suum proferret, assumpsit. Quod quidem verbum de illa sede ita ad nos descendit, ut in sinu, id eet coelestia non relinPUPAM Greci appellant quia stercora humana comedat et fetenti pascatur fimo, avis spurcissima, cristis extensis galeata, semper in sepulcris et humano stercore commorans; et est
Abbreviated transcription (Latin):
.i. rapositoriuĩ sagntarum .s. p larecra
uñ ꝯuidris tristium. In quib est ueno
dru non cornchon ⁊ arcdhimm. Comichon
Accim gͣrecum protulit ꝓ coruchum en
Inuenitur etiam hic coruthus nomen
ciuitatis. uñ cornithus .ta. tum ad co¬
rintinos scribit paulus dus epłas. ft

Expanded text:
 repositorium sagittarum, scilicet faretra, unde Ovidius, Tristium ‘in quibus est nemo qui non corinthon et arcum’: corinthon accusativum grecum protulit pro corinthum. Item invenitur hec Corinthus -thi, nomen civitatis, unde corinthius -a -um; ad Corinthios
Abbreviated transcription (Latin):
tione. excoro. as. decorio as discorio.
as. in ecdem sensu .i. corurm auferre.
incorio. as .i. corium miuttere

Expanded text:
tionem, decorio -as, discorio -as, excorio -as in eodem sensu, idest corium auferre; incorio -as, in corium mittere
Abbreviated transcription (Latin):
cuius semen dulci umo decti proniores
reddit in uenerem. si supra modum dede¬
ris amentiam facit. In cibo sumptũ ca
lefticit istringit. ⁊ soninũ facit. U¬
ui .i. fructus edere. qr inde coroncibantui
antiqui. et precipue poete. uñ Ouidius
uela cormibis. cormibi etiã dũr aiuili
uitis qui proruna queq ligant. ⁊ coma¬
prebendunt ne longius lare¬

Expanded text:
Cuius semen in dulce vino datum proniores reddit in Venerem; si supra modum dederis, amentiam nutrit. Canos eproniores reddit in Venerem; si supra modum dede-bi, idest fructus edere, quia inde coronabantur antiqui et precipue poete, unde Ovidiusvela corimbis’. Corimbi etiam dicuntur anuli vitis qui proxima queque ligant et comprehendunt ne longius la
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur. hoc cominercium. cui .i. depłib
reb una uenditio. uł diu̾sanm rex
cõmutatio. ut si quis daret uł cõmuta
ciũ. Illa ergo mirabilis incarnatio ihũ
ip̃i fuit cõmerciũ. qiͣ cõmutatio merci-
um .s. diumnitatis et humanitatis.
humanitatẽ. deus hommi largitus ẽ¬

Expanded text:
ponitur hoc commercium, idest de pluribus rebus una venditio, vel diversarum rerum commutatio, ut si quis daret martellum pIlla ergo mirabilis incarnatio Iesu Christi fuit commercium, quasi commutatio mercium, scilicet divinitatis et humanitatis. humanitatem et deus homini di
Abbreviated transcription (Latin):
qd nr̃i iuris est. ⁊ ad alium temporalit̾
tnͣsiatum est cum modo temporis qͣm¬
diu apud eumsit. Uñ et cõmodum dic¬
tum est qͣi cum modo datum. uł ad utili¬
tatem non ꝓpuetritem datum. uñ com¬
medo. das .i. prestare. cõmodum facere.¬
Et componitur accominodo. da ꝙ iaro
cõmodum ⁊ sinulem usum dare. pstare
u aiptam. apte collocare. Et est acturi
cũ orib suis compositis. Commmnedus
cõmpanitur. uñ hec comineditas satis.
Et componitur in cominodus. di drati
Et comratur. unde hec incõmoditas. gn

Expanded text:
 iuris est et ad alium temporaliter translatum est cum modo temporis, quamdiu apud eum sit; unde et commodum dictum est quasi cum modo datum, vel ad utilitatem non proprietatem datum. Unde commodo -as, idest prestare, commodum dareet componitur accommodo -as, ad commodum et similem usum dare, prestare, vel aptare, apte collocare; et est activum cum omnibus suis compositis. Commodus comparatur, unde hec commoditas, et componitur incommodus -a -um et comparatur; u
Abbreviated transcription (Latin):
.ria. rium. Et hic cõmentarius .iii. qͥ¬
tarius qui cõmentum componit i scci¬
bit. Et hoc cõmentarium .i. armariũ
ubi reponũtur cõmenta. et hic cõmen¬
sus. uł expositorius. uel ad comentum
pertinens

Expanded text:
t hic commentarius, idem qtiam qui commentum componit vel scribit; et hoc commentarium, idest armarium ubi reponuntur commenta; et hic commensus, vel expositorius vel ad commentum pertinens, et
Abbreviated transcription (Latin):
confictum. compositum uł cõmentũ
est pluriũ studio. uł doctrina in mente
hĩtoꝵ in unũ collectio. Et ẜm hoc quil
liber. et quod libet opus de qual aite cõ¬
positũ dr̃ cõmetum. s in nr̃o usu com¬
mentũ dr᷑ liber expositorius .s. qui deser¬
uit expositioni sententie alicuius uou
⁊ non constructioni littete. Et ẜm ht sic

Expanded text:
m ‘commentum est plurium studio vel doctrina in mente habitorum in unum collectio’, et secundum hoc quilibet liber et quodlibet opus de aliqua arte compositum dicitur commentum. Sed in nostro usu commentum dicitur liber expositorius, scilicet qui deservit expositioni sententie alicuius libri et non constructioni littere, et sec
Abbreviated transcription (Latin):
ctum .i. impulsus. uł cõiunctus. confor¬
compages. gis .i. coniunctio. Et hec com¬
pago. gnus. similiter coniũctio. Com¬
pagines etiam uł compages dñr capi¬
ta ossium. qr compacta neruis uelut
quodam glutino sibi adhereant. Et hunc
compagineus. nea. neum. Et compa¬

Expanded text:
-um, impulsus vel coniunctus, conforcompages -gis, idest coniunctio, et hec compago -nis, similiter coniunctio. Compagines etiam vel compages dicuntur capita ossium, quia compacta nervis velut quodam glutino sibi adhereant; et hinc compagineus -a -um, et compa
Abbreviated transcription (Latin):
est primũ. ⁊ drꝰ hic pro prologus qͣi p̾logus
uł qi prothos logos . i primus sermo .i. p̾
facio. preloquutio. uñ prolegro. ⁊as .i. pro¬
logũ fac̾e. prefari. preloqui. ante materi¬
o

Expanded text:
est primum, et dicitur hic prologus, quasi prelogus vel quasi protos logos, idest primus sermo, idest prefatio, prelocutio; unde prologizo -as, idest prologum facere, prefari, preloqui ante materio
Abbreviated transcription (Latin):
rii. qui ad prolem tm̃ gignendã uacabãt
Errent enũ quidam apud romanos qui ĩ
urbe semper morabantur causa generã¬
dor filioꝵ. ⁊ nõ cegebant᷑ ire in arma. ⁊
i proletarii dicebantur

Expanded text:
-rii, qui ad prolem gignendam tantum vacabat. Erant enim quidam apud Romanos qui in urbe semper morabantur causa generandorum filiorum et non cogebantur ire in arma, et hii proletarii dicebantur
Abbreviated transcription (Latin):
es. ꝓgeniei. Et noͣ ꝙ filii ⁊ nepotes nõ sunt
progenies. qr nõ sunt procul geniti. sed
pronepotes.⁊ exinde sunt progenies qiͣ
procui geniti. Et iñ progenies incipit
a pronepotib. s posteritas a nepote qiͣ
postera etas. s sicut inferius longe edi¬
ti progenies dñt. Ita suꝑius proaui. a¬
baui. attaui. tͥcaui. pregenitores uocan¬
tur qͣiͣ ꝓcul gen̾antes

Expanded text:
. Et nota quod filii et nepotes non sunt progenies, quia non sunt procul geniti, sed pronepotes, et exinde sunt progenies quasi procul geniti, et ita progenies incipit a pronepotibus. Sed posteritas a nepote quasi postera etas, sed, sicut inferius longe editi progenies dicuntur, ita superius proavi, abavi, atavi, tritavi progenitores vocantur, quasi procul generantes
Abbreviated transcription (Latin):
to compo᷑. approbo. bas laudare. com¬
poto bas. collaudare. improbo. bas. re¬
muere. uł redaiuere. iuicuꝑare. repro¬
bo tas rtrri probare uł uitupareet
est actuĩ cum dm̃ib sius composits
nensis. Es probus. expirat probitas
es honestus. honestas. labiti
tis. fortia iuorte iacent

Expanded text:
o componitur approbo -as, laudare, comprobo -as, conlaudare, improbo -as, renuere vel redarguere, vituperare, reprobo -as, iterum probare vel vituperare; et est activum cum omnibus suis compositis nt. Es probus, exspirat probitas; es honestus, honestas Labitur; es fortis, fortia morte jacent
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Et dñt proceres capita turbui q̃
emmẽt exͣ puietes qi procedes qr ante
ꝓcedant. huic est fc̃a trauslo ad quosdã
nobiles ut proceres dicantur qͣi ꝓcedes
qr añ om̃es honore p̾cedant. ⁊ ⁊̃ om̃s
nobiles ⁊ primores possũt dici proceres

Expanded text:
s capita trabium que eminent extra parietes, quasi procedes, quia ante procedant; hinc est facta translatio ad quosdam nobiles, ut proceres dicantur quasi procedes, quia ante omnes honore precedant, et etiam omnes nobiles et primores possunt dici proceres;
Abbreviated transcription (Latin):
tor importimus ad pedendũ. qd̾ ma¬
xime solent fac̾e porci. Et ꝑtinet ad
metrices. Et comꝑatur. Uñ procaci¬
ter. cius. ssime. adu̾bium. ⁊ ħ ꝓcaci¬
tas. tatis. Et procalus. la. lumi.
aliqͣnͣtulum procax

Expanded text:
tor, importunus ad petendum, quod maxime solent facere proci, et pertinet ad meretrices; et comparatur, unde procaciter -ius -me adverbium et hec procacitas -tis et procaculus -a -um, aliquantulum procax
Abbreviated transcription (Latin):
profunditas. tatis .i. prodigalitas. ⁊
profundo. das .i. esfiid̾e. disꝑgere. dila
dare enĩ descendit a funda. ⁊ a findus.
sumiliter profundꝰ descendit. ⁊ a fundꝰ
⁊ a profundo. dis. Itẽ ꝓfundo. das. descẽ¬
qiͣ procul a fundo hñs suꝑficiem. uł qiͣ
procul hẽat funidũ. uñ ħ profundum¬
dr᷑ mare altũ. ⁊ profunditas alicuiꝰ
rei. Profundꝰ compatur.dior. ssimus.
un profinde. dius. ssime. adu̾biũ. ⁊ ħ profũ¬
ditas. tatis. ⁊ profido. dcis. in profũdũ¬

Expanded text:
profunditas -tis, idest prodigalitas, et profundo -as, idest effundere, dispergere, dilapdare enim descendit a funda et a fundus, similiter profundus descendit et a fundus et a profundo -is; item profundo -as descequasi procul a fundo habens superficiem, vel quia procul habeat fundum; unde hoc profundum mare altum dicitur et profunditas alicuius rei. Profundus comparatur -dior -simus, unde profunde -dius -sime adverbium, et hec profunditas -tis, et profundo
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ uoluntate. Intuem cura. Aspicimꝰ
ante nos. respicimꝰ retro. suspicimus
surlũ. despicimꝰ deorsũ. inspicimus in¬
trorsũ. conspicimꝰ cutumquaq. Pro¬
sꝑicimus longe

Expanded text:
cimus voluntate, intuemur cura; aspicimus ante nos, respicimus retro, suspicimus sursum, despicimus deorsum, inspicimus introrsum, conspicimus circumquaque, prospicimus longe
Abbreviated transcription (Latin):
ud ũbum ĩ eo intelligit᷑ potest eus ps¬
siuũ ĩ in pͥma ꝑsona iueniti. nõ miꝰ
tũ est neutrũ. Sicut ⁊ inuideo. licet ⁊¬
sepe mueĩatur inuideor. Despo ab eo cõ¬
põitimi siliter neutrũ est. Itẽ. ꝯ̃pero prunã¬
progrediendi facultas est. qr dũ quis pec¬
catũ amat fut᷑am głam non spat. Et ca

Expanded text:
in eo intelligitur, potest eius passivum etiam in prima persona inveniri, non minus tamen neutrum est, sicut et invideo, licet sepe inveniatur invideor; despero ab eo compositum similiter neutrum est; item spero primaprogrediendi facultas est; quia dum quisque peccatum amat, futuram gloriam non sperat. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
Et est spera manente dyametro conti¬
nua cirta ipmn semitutuli ciurtũductio. Et
dr̃ sper qiͣ spaciũ rotũdum. uñ rotundi¬
tas mũdi ꝯr spera mũdi qr enis species¬
in rotundũ formcta. Et quicqͦd potun¬
dũ euolubile est dei sper auolubsitate
⁊ rotũditate. ut pile quib ludũt intam¬
tes. uelut dñt. spera grecũ est. Greci eĩ
quicqd est rotundũ speram uoctnt. Uñ¬

Expanded text:
itas: spera est, manente diametro, continua circa ipsum semicirculi circumductio, et dicitur spera quasi spatium rotundum, unde et rotunditas mundi dicitur spera mundi, quia eius species rotunde formata est, et quicquid rotundum et volubile est dicitur spera a volubilitate et rotunditate, ut pile quibus ludunt infantes. Vel, ut dicunt, spera grecum est: Greci enim quicquid est rotundum speram vocant. Un
Abbreviated transcription (Latin):
Specula. a specio. cis dr ħ specula. le.
altus locus ad curtũspiciend̾. uñ specu¬
lor. laris .i. inde̾. inspic̾e inuestigare
epplorare. de alto inspic̾e. Uñ hoc specu¬
lar uł hoc speculare. laris. locus altus.
uñ quis speculari p̃t. uñ i fenestre. ⁊ ue¬
hicula de quib speculam᷑ specularia dñr¬
iolat. nec cũ egred᷑ dissipat. qr ⁊ in in¬
gressu ⁊ egressu eius specular integrũ

Expanded text:
specula -le, altus locus aptus ad circumspiciendum, unde speculor -aris, idest videre, inspicere, investigare, explorare, de alto inspicere, unde hoc specular vel speculare -ris, locus altus unde quis speculari potest, unde et fenestre et vehicula, de quibus speculamur, specularia dicviolat, nec cum egreditur dissipat; quia ad ingressum et egressum ejus specular integrum
Abbreviated transcription (Latin):
stipula prosilit ⁊ apparet. uł spica ꝙͣ spe¬
tici ꝙ lotinda est. Et spica de maturis fru
culmꝰ folliculũ .i. extremũ tumorẽ culmi
cirisce ad huc tenues in modũ spiculi apꝑa¬
ient. un ⁊ sagite ⁊ lancee brenes dñr spi
It̃e. aspica spicatus. ta. tũ. spicam hñs.
uł spicis ornatus. uł ex spicis compõitus
Sic in eũngłio legit. unguẽtum spicatũ
qd̃ despicis aromatũ fuit fcm̃. uide etiã¬

Expanded text:
stipula prosilit et apparet, vel spica quasi sperica, quia rotunda est, et spica de maturis frugculmi folliculum, idest extremum tumorem culmi, ariste adhuc tenues in modum spiculi apparent; unde et sagitte vel lancee breves dicuntur spicItem a spica spicatus -a -um, spicam habens vel spicis ornatus, vel ex spicis compositus, sicut in Evangelio legitur unguentum spicatum quia de spicis aromatum fuit factum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Sacca .cce. per duo .c. ẽ fructꝰ oliue. et
lauri. ponitur tũ qͣnͣdoq pro quolibet
fructu i precipue arboꝵ siluestriũ. Inue¬
nitur etiam bacca pro gẽma pretiosa
ut in amiano. Quid nicido precium
cortice bacca dares. Et nde luccatus.

Expanded text:
acca per duo -c- pro fructu olive et lauri, et ponitur quandoque pro quolibet fructu et precipue arborum silvestrium. Invenitur etiam bacca pro gemma ut ibi ‘quis nitido pretium cortice bacca daret’; et inde baccatus
Abbreviated transcription (Latin):
me. Et est pisciũ. serpentũ. ⁊ lorice. uñ
sqͣmatus. ta. tũ. squanus abiundans
⁊ ħ squamata. te. lorica ferresi ex lami¬
nis ferreis uł eneis concathenata ad mo
squamo. mas. squamas auferre uel
dare. Et compo᷑ desquamo. mas disqua¬
mo. mas. erquamo. mas. omĩa pro

Expanded text:
ma -e piscium et serpentium et lorice; unde squamatus -a -um, squamis abundans, et hec squamata -e, lorica ferrea ex laminis ferreis vel eneis concatenata ad modusquamo -as, squamas auferre vel dare, et componitur desquamo -as, disquamo -as, exquamo -as, omnia pro
Abbreviated transcription (Latin):
minis. filum tele .s. orditura. qr stan¬
tes solebant texere ⁊ dela eracta solebat
disponi sursum pendens de trabe. unde
li. ⁊ dr᷑ a quodam greco .s. stannatos qd̾
est separaus ⁊ sec̃nens. nixta enĩ ⁊ ad¬
ult̾ata inter seper ignẽ metalla disso¬
ciat. ⁊ ab auro ⁊ argento. es plũbũ q
seceruit. alia quo metalla ab igne de¬

Expanded text:
-nis, filum tele, scilicet orditura, quia stantes solebant texere, et tela erecta solebat disponi sursum, pendens de trabe; unde li, et dicitur a quodam greco, scilicet stanatos, quod est separans et secernens: mixta enim et adulterata inter se per ignem metalla dissociat et ab auro et argento es plumbumque secernit, alia quoque metalla ab igne de
Abbreviated transcription (Latin):
gnosus. sa. sũ. Et stagno. gnas. ad mod̾
stagni mundare. abundare. crescere. Et
gnas ualde uł deorsum stagnare. uł de¬
cresc̾e. uł stagnũ remou̾e. Instagno. gncis
nitus uł ualde stagnare. Restagno. guas
itum stagnare uł retro .s. decresce. uel re¬
dũdare. uł stagnũ remou̾e. Stagno neu¬

Expanded text:
gnosus -a -um; et stagno -as, ad modum stagni inundare, abundare, crescere, vels, valde vel deorsum stagnare vel decrescere vel stagnum removere, instagno -as, intus vel valde stagnare, restagno -as, iterum stagnare vel retro, scilicet decrescere vel redundare vel stagnum removere. Stagno
Abbreviated transcription (Latin):
dam pondus. ⁊ medietas uncie appendẽs
stet. uñ uidet᷑ componi asto ⁊ ter prod̾ plt̃¬
hũs dragnias qͣtuor que sũt scrupłi. xii
Et pensat solidos tres. Itẽ. statera dĩ tu
dẽa qr er̃ duab lancib ⁊ uno medio sci¬
lo uendecan ister. Et sac̾a sepe dr̃ totũ ilud in

Expanded text:
ddam pondus, scilicet medietas uncie appendens stet, unde videtur componi a sto et ter, ethabens dragmas IIII, que sunt scrupuli XII, et pensat solidos tres. Item statera dicitur sic quia ex duabus lancibus et uno medio stilo pendeat et stet, et statera sepe dicitur totum il
Abbreviated transcription (Latin):
tio toũ. uñ stabularius na .riũ. ad
stabłm ꝑtinens. ⁊ hic stabularius .xii.
strobuli custos. uł equoꝵ custes. siue du¬
ctor. Et compo hic constabularius. qd̾
frequẽtius muenit᷑ hic conestastabu¬
lacrius. ⁊ desigͣt dignitatẽ sine officiũ.
uñ ħ conestabłaria .re. eius uxor uł

Expanded text:
tio boum, unde stabularius -a -um, ad stabulum pertinens, et hic stabularius, stabuli custos vel equorum custos sive ductor; et componitur hic constabularius, quod frequenter invenitur hic conestabularius, et designat dignitatem sive officium, unde hec consta
Abbreviated transcription (Latin):
cadiũ. dii. octaua pars niliarii qͦ
utunt᷑ greti in meciendis uiaꝵ spaci¬
is. actore ħcule. Qͥ dũ esset fortissimꝰ
⁊ nimu roboris fertur uno hanelitu
cutrendi fecit stadiũ a stando nucu¬

Expanded text:
 miliarii, quo utuntur Greci in metiendis viarum spatiis, auctore Hercule qui, dum esset fortissimus et nimii roboris, fertur uno anelitu di finem fecit, stadium a stando nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
Conspuo. is .i. simił spuere. uł sputo con¬
ere. uł sputo ꝑfunde. Eapuo .is. exͣ spu¬
ere. Inspuo.is. intro uel ualde spuere.
Respuo . is. itum uł retro spuere. uł re¬
cusare. renuere. iulipende̾. sꝑuere. spu¬
ere pro sputũ enuttere ⁊ cõposita ab eo¬

Expanded text:
conspuo -is, simul spuere vel sputo conere vel de sputo perfundere, expuo -is, extra spuere, inspuo -is, intro vel valde spuere, respuo -is, iterum vel retro spuere vel recusare, renuere, vilipendere. Spuere, pro sputum emittere, et composita ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ. Aspuma. spunio. mas. spuma fsu¬
ere ur spumam hr̃e. enutiere iił auter¬
re. Et compo. Conspumo. mas. si spt¬
mare. despumo mas ualde il deorui
spimmiare uł purgare qiͣ deorsũ a sp̃u¬
ma pon̾e. Erpumo. mas ualde uł extͣ
spumare. uł spumas auferce. Inspurno
Respumo. mas. Spumo ⁊ eius copoita
neutra sũt. Et producũt hnͣc sillabam

Expanded text:
 spumo -as, spuma fluere vel spumam habere, emittere vel auferre; et componitur conspumo -as, simul spumare, despumo -as, valde vel deorsum spumare vel purgare, quasi deorsum a spuma ponere, expumo -as, valde vel extra spumare vel spumas auferre, inspumo respumo -as; spumo et eius composita sunt neutra et producunt hanc sillabam
Abbreviated transcription (Latin):
tim. ab artus diciturs
ꝙ non est in usu. S componitur exitu¬
o. as .i. diuidere. ⁊ deartuo .as. similit̾
pro diuidere. et proprie est diuid̾e. et se¬
parare artus a se inuicem. ut de galliis
⁊ consimilib. Et huic u̾balia. uñ plan¬
tus. in captuus ego erũnatus. ⁊ de ar¬
tuatus sum miser

Expanded text:
s quod non est in usu, sed componitur exartuo -as, idest dividere, et deartuo -as similiter pro dividere, et proprie est dividere et separare artus a se invicem ut de gallinis fit ed de similibus, et hinc verbalia, unde Plautus in Captivis ‘ego erumpnatus et deartuatus sum mi
Abbreviated transcription (Latin):
nuambale. aruũ componitur cũ am¬
bio. et fit ħ ambarualis. balis. hostia
cum qͣ arua ambiebant. Qd̾ eciam dr̃
um est hostia cum qua cuutatem am¬
biebant. ab ambio ⁊ urbs ẜm rgucionẽ¬

Expanded text:
uatus; arvum componitur cum ambio et fit hec ambarvalis -lis, idest hostia cum qua arva ambiebant, que etiam dicium est hostia cum qua civitatem ambiebant, ab ambio et urbs. Aro co
Abbreviated transcription (Latin):
si ad miͣc suꝑbam culpam non differat
penam uasa figuli probat fornax ⁊ tribu¬
latio uere penitentes discernit. Qui eii
ueraciter penitet laborem peuitentie
non ab horret. s quicqͥd sibi pro culpa
qm odit iiugitur tacita conscientia
pacienter amplectitu

Expanded text:
dissimulat culpam, vel differat poenam. Vasa figuli probat fornax, et tribulatio vere poenitentes discernit. Qui enim veraciter poenitet, laborem poenitentiae non abhorret: sed quidquid sibi pro culpa quam odit injungitur, tacita conscientia patienter amplectitu
Abbreviated transcription (Latin):
fuint in peccatis. Aut erum dicit qui se ex¬
cultas ⁊ malas cogitationes cordi suo
aduenientes humiliter reuelaret albĩ¬
genera ħ excusationis ea tenus maleni¬
dicentur quatenꝰ ore prophico u̾ba ma¬
licie appellentur. Multo tñ periculosior
cũ de aꝑciorib arguuntur. scientes ꝙ
si defenderent non credetur subtilius i¬
ueniũt argumentũ defensionis uerla
respondentes dolose confõnis. Est quippe
ut scriptum est qui nequiter humiliat se
⁊ intiora eius plena sunt dolo. uultuo de¬
nutitur. proscernitur corpus. aliquas
sibi lacrnuas extorquent si possint. uo¬
cera suspirus u̾ba gemitib intumpũt

Expanded text:
 in peccatis. Aut enim dicit qui se exoccultas et malas cogitationes, cordi suo advenientes, humiliter revelaret abgenera haec excusationis eatenus mala judicentur, quatenus ore prophetico verba malitiae appellantur ; multo tamen periculosior cum de apertioribus arguuntur, scientes quod si se defenderent, sibi non crederetur, subtilius inveniunt argumentum defensionis, verba respondentes dolosae confessionis. Est quippe, ut scriptum est, qui nequiter humiliat se, et interiora ejus plena sunt dolo . Vultus demittitur, prosternitur corpus: aliquas sibi lacrymulas extorquent, si possunt; vocem 578 suspiriis, verba gemitibus interrumpunt
Abbreviated transcription (Latin):
cus d̃ ille qui ore hyans tupitermã¬
ducat. ardelio ab areeo qui arden aiĩ
m lecracitate. ganco qui moratur in
taberius. qr ganeo est tab̾na i
leancitas. Inde ganea lecracitas. uni
ganeo calis leccator
uelles alium redarguere. ait. tu habes lur

Expanded text:
ur ille qui ore hians turpiter manducat; ardelio ab ardeo, qui ardens est in leccacitate; ganeo qui moratur in tabernis, quia ganeum est taberna ubi fit leccacitas, inde ganea talis leccacitas, unde ganeo talis leccator;vellet alium redarguere, ait: ‘Tu hab
Abbreviated transcription (Latin):
pouitur. hec ambubaia femũa frequẽs
ccͣ baluea. qiͣ ambiens balnea. uñ Ora¬
cus in sermonib. ambulmaꝵ colle¬
gia farma copole. uł ambubalingua
lingͣ syroꝵ. dr̃ tybia uł symplonia. In¬
de ambubaia .i. tybicina. uł symphoni¬
stica uł ambubaia est compõitum ab
ambio. ⁊ baia. Siquidem laie locus emt
amenissimus quẽ leccatores frequenta¬
bant. Inde ambubaie qiͣ frequẽtantes
i ambientes locum . s. leccatrices¬

Expanded text:
icitur hec ambubaia, idest femina frequens circa balnea quasi ambiens balnea, unde Oratius in Sermonibus ‘ambubaiarum collegia pharmacopole’; vel ambubaia lingua Syrorum dicitur tibia vel simphonia, inde ambubaia, idest tibicina vel simphonista; vel ambubaia est compositum ab ambio et Baie, siquidem Baie locus erat amenissimus quem leccatores frequentabant; inde ambubaie quasi frequentantes et ambientes locum illum, scilice
Abbreviated transcription (Latin):
dus. uñ u̾balia. ambulo componitur
deambulo .i. de loco ad locum spaciando
ambulare. uñ ubalia. obambulo. las.
.i. cutũ ambulare. uł ꝙ melius est pro
neris formosus obambulat herbis. p̾
ambulo. las. uñ uerbalia. Componitur¬
hinc uerbalia. Et reanibulo reamblas

Expanded text:
s legatur; ambulo componitur deambulo -as, idest de loco ad locum spatiando ambulare, unde verbalia, idest circum ambulare vel melius est pro neris formosus obambulat herbis’; et preambulo -las unde verbalia, et prhinc verbalia, et redambulo-las idest
Abbreviated transcription (Latin):
pylensia. sie. est quedam passio sic dicta
qrmente apprehendens pariter etiam corpꝰ
possideas. Greci enim apprehensionem epy¬
lensiam uecant. ħ passio dr᷑ caduca ⁊ lani¬
apud gentiles cũ comicioꝵ dies cuidam ac¬
cedisset comicia dimittelantur. uł qr ex
timore uł uerecundia repulse in comiciis
sepe illum morbum incurrebant. cui tan¬
ta uis est ut homo ualens concidat et spu¬
met. los uulgus lunaticos uocat. qi por
lune cursum contingat eis. et hinc epy¬
m codem sensi

Expanded text:
PILEMSIA -e, quedam passio sic dicta quia mentem appendens pariter etiam corpus possideat; Greci enim appensionem epilemsiam vocant. Hec passio dicitur caduca et larvapud gentiles, cum comitiorum die cuiquam accidisset, comitia dimittebantur, vel quia ex timore vel verecundia repulse in comitiis sepe illum morbum incurrebant, cui tanta vis est ut homo valens concidat et spumet. Hos vulgus lunaticos vocat quia per lune cursum contingat eis. Et hinc epin eodem se
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ uacilla ⁊ debilis
respectu tauri. uel
uacca a bos qͣi boac¬
ca abos. sic a leo. le¬
ena. ⁊a draco. dra¬
cena. un uaccinus¬

Expanded text:
i vacilla et debilis respectu tauri; vel vacca a bos, quasi boacca, sicut a leo leena et a draco dracena, unde vaccu
Abbreviated transcription (Latin):
uł fideiussio. uñ uadio dias. in uadio po¬
ne. Et compo conuadio. dias. iuadio. as
obuadio . as. contra aliũ uadiare. reuadi
Oas repignerare auadio recollig̾e. sub¬
uadio.as. post uł latenter uadiare. Et est

Expanded text:
ideiussio; unde vadio -as, in vadio ponere, et componitur convadio -as, invadio -as, obvadio -as, contra alium vadiare, revadio -as, repignorare, a vadio recolligere, subvadio -as, post vel latenter vadiare, et est
Abbreviated transcription (Latin):
animal. Sunt enim griphes. alites. fe¬
re. ⁊ sunt n onmb leonib similes pre¬
ter alas ⁊ facies quib aquilis conueĩ¬
unt. ⁊ multum equos infestant ⁊ eis
mimuicantur adeo ꝙ equitem armatũ
cum equo in sublime rapiant ut dicit¬
anmalia terribilia ⁊ fortia que corpus
habent leoninũ. pedes aũt ⁊ rostium. ⁊ a¬
las ut aquila. Ideo per terram currunt
ut leones. per aera uolant ut aues. ui¬

Expanded text:
 sunt enim grifes alites fere, et sunt in omnibus leonibus similes, preter alas et faciem, quibus aquilis conveniunt; et multum equos infestant et eis inimicantur adeo quod equitem armatum cum equo sublimem rapiant. animalia terribilia et ferocia, quae corpus habent leoninum, pedes autem, rostrum et alas, ut aquila: ideoque per terram currunt ut leones, per aera volant ut aves.
Abbreviated transcription (Latin):
aillus. lli nomen habet a sono uo¬
cis. hic retro ambulat. terram terebrat
stridet noctib. uenatur enim formicam
Unde hec grilletum . ti. lecus ubi habun¬
dant gri

Expanded text:
ILLUS -li nomen habet a sono vocis; hic retro ambulat, terram terebrat, stridet noctibus, venatur eum formica. Unde grilletum, locus ubi abundant gri
Abbreviated transcription (Latin):
in gremio accipere uł locare. Et com¬
ponitur. aggrenuo. as .i. in grenuo
accipere. Congremio. as. degremio.
as igiemium destiuere. uł a gremi¬
o proucere. Ingrenuo as. in gremi¬
o accipere. uł ingremiũ immittere
Subgitino. as. sursum gremiũ faci¬
endo pannos eleuare ⁊ succingere. Et

Expanded text:
in gremio accipere vel locare. Componitur aggremio -as, idest gremio arripere; congremio -as; degremio -as, gremium destruere vel a gremio proicere; ingremio -as, in gremio accipere vel in gremio mittere; suggremio -as, sursum, gremium faciendo, pannos elevare et succin
Abbreviated transcription (Latin):
differt a caduco .s. ꝙ cum filius deest cã-¬
dit super nepotem uł alium de cogna¬
tione. S legatum extraneo dimittit᷑
non ⁊ dulce caducũ. Et hunc legatori¬
us .na. num. qd̾ ꝑtinet ad legatũ.
Et hic legatarius. ⁊ hec legataria. cui
legatum dimittitur. Itẽ a lego. gas
pro nuttere diͣ hic legatus. ⁊ hec lega¬

Expanded text:
differt a caduco, scilicet quod, cum filius deest, cadit super nepotem vel alium de cognatione, sed legatum extraneo dimittiturnon et dulce caducum’. Et hinc legatarius -a -um, quod pertinet ad legatum, et hic legatarius et hec legataria, cui legatum dimittitur. Item a lego -as pro mittere hic legatus -ti et hec lega
Abbreviated transcription (Latin):
di ad sinulem honorẽ. si probitas sua pro
in illa die licebat ciuil dr̃e in ꝑsonam
triumphantis. quiqͥd uellet. Uñ cesari.
triũphanti fcrtur quidam dixisse cui de¬
beret induci in cuutatẽ. Apente portas
regi saluo regine bitime uolens signi¬
ficare ꝙ caluus erat. ⁊ ꝙ succubat exti¬
co triambos .i. atriplici exultatione eiꝰ
cuitriumphꝰ dabatur sic̃ dcm̃ est. uł tri¬
ambos d triplex iudiciũ. Iñ triũphus
qiͣ a triplici iudicio. fiebat enĩ in exhĩ¬
tione trumphi triplex uiditiũ. prilis eĩ
consulebatur erercitus. scdo senatus.
teitio populus. ⁊ si assentirẽt hĩtũ erat

Expanded text:
di ad similem honorem si probitas sua promin illa die licebat unicuique dicere in personam triumphantis quicquid vellet, unde Cesari triumphanti fertur quidam dixisse, cum deberet induci in civitatem: ‘aperite portas regi calvo, regine Bitinie’, volens significare quod calvus erat et quod succuba extico triambos, cui triumphus dabatur, sicut dictum est; vel triambos dicitur triplex iudicium, inde triumphus quasi a triplici iudicio. Fiebat enim in exibitione triumphi triplex iudicium: prius enim consulebatur exercitus, secundo senatus, tertio populus, et si assentirent habitum erat
Abbreviated transcription (Latin):
nos uł phone qd̾ est sonus ⁊ dr᷑ s triũphus¬
phi uictoria uł triplex leticia. qiͣ tinus so¬
nus .i. triplex gaudium qd̾ fiebat alicui
pro subiugatõne cuuitatis uł regionis. siã
reutenti soletrit totus popłus exire obuiã
uictori cũ magna exultatione ⁊ cũ mag¬
no gaudio. ⁊ ħerat una leticia. Alia errit
qr om̃es captiui seq̃lintur uł precedebãt
currũ euis ligatis mãb post terga. Ter¬
cia leticia erat. qr erat ip̃e indutus timica
ioius sedelat in currui quẽ trahebant . iiii.
ibis equis. Et cũ tanto honore ducebat᷑ ad

Expanded text:
cum phone, quod est sonus, et dicitur hic triumphus, victoria vel triplex letitia, quasi trinus sonus, idest triplex gaudium quod fiebat alicui pro subiugatione civitatis vel regionis. Nam revertenti solebat totus populus exire obviam victori cum magna exsultatione et cum magno gaudio, et hec erat una letitia; alia erat quia omnes captivi sequebantur vel precedebant currum eius ligatis manibus post terga; tertia letitia, quia ipse, indutus tunica Iovis, sedebat in curru quem trahebant IIII eibis equis’, et cum tanto honore ducebatur ad
Abbreviated transcription (Latin):
cuppa in qua uinũ decurrit ⁊ fossa que a¬
lio noĩc dĩ lacima ⁊ receptałm aquaꝵ
Et differt a stagno ⁊ piscina. Stagnum¬
enĩ est aqua staus arcificio hñs pisces
piscina est aqua stans artificio carens
est aqua stans nataliter. uł parũ fluẽs
siue habeat pisces. siue non. Qd̾ aũt diͣ la¬
aganũ .iii. quoddã genus cibi qd̾ pri¬
us in aqua quequitur postea in oleo fri¬
gitut. Et sunt lagana de prsta. qĩ quedã
guntur. Et post ea melle condunitur.
Qnͣdo prius in aqua coquitur. postea
in oleo frigũtur. Illa u̾o nulgo dñr cru¬

Expanded text:
cupa in qua vinum decurrit, et fossa que alio nomine dicitur lacuna et receptaculum aquarum, et differt a stagno et piscina: stagnum est aqua stans artificio, habens pisces; piscina est aqua stans artificio, carens est aqua stans naturaliter vel parum fluens, sive habeat pisces sive non; quod autem dicitur laaganum, quoddam genus cibi, quod prius in aqua coquitur, postea in oleo frigitur; et sunt lagana de pasta quasi quaedam friguntur, postea melle conduntur, quandoque prius in aqua coquuntur postea in oleo friguntur: illa vulgo dicuntur cru
Abbreviated transcription (Latin):
conumtio tiribium a lacu. qr sicut ples
nuili i uno lacu. Ita trabium ctta
lex reponitur. Idẽ. lacunar dr lamploa¬
dens maere. Et tunc componitur a luco
⁊ aer. qr lucem prebeat aeri. Icc̃ a lalus.

Expanded text:
coniunctio trabium a lacu, quia sicut plures rivuli in uno lacu ita trabium capitlex reponitur. Item lacunar dicitur lampas ardens in aere et tunc componitur a luce et aer quia lucem prebeat aeri. Item a lacus
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃iana dicit. Si tibi aburdaret aliqͥd
qd̃ oporteret dar ei qd̃ nõ hr̃et. nec du¬
obꝰ dan potuisset. si tibi occurrerẽt du¬
o quoꝵ neuter aliũ uł indigentia uł
erga te aliqͣ ncc̃itate suꝑaret. nichil
iustius fac̾es ꝙͣ ut sorte leg̾es. ciu
damndũ esset qd dari utriq non poss¬

Expanded text:
icut enim si tibi abundaret aliquid, quod dari oporteret ei qui non haberet, nec duobus dari potuisset, si tibi occurrerent duo, quorum neuter alium uel indigentia uel erga te aliqua necessitudine superaret, nihil iustius faceres, quam ut sorte eligeres cui dandum esset quod dari utrique non poss
Abbreviated transcription (Latin):
sorte ⁊ lego. qr futura legit .i. colligit
ꝑ sortes. unde hoc sortilegium. sortile¬
Sortior. a sors dr᷑ sortior. tiris. titum.
per sortes diuinare. uł tribuere ⁊ subinĩ¬
strare uł diuid̾e ⁊ adipisci. Et compo
consortior.tiris resortior. tiris. Et est
deponẽs cũ sius compoitis.

Expanded text:
s -a -um, qui futura legit, idest colligit per sortes, unde hoc sortilegium Item a sors sortior -ris -titum, per sortes divinare vel tribuere et subministrare vel dividere vel adipisci; et componitur consortior -ris, resortior -ris, et est deponens cum suis compositis.
Abbreviated transcription (Latin):
lũs .li. pro rocunditate. uł dr̃ anulus ab
anno per diminutionem. qiͣ annulus
.i. cutulus. qr in se redeat ut amius uñ
Quidam tñ dicunt ꝙ anulus nõ uenit
ab anus. propter predc̃am causam. s
ob aliam. fuit eium consuetudo olim¬
ꝙ si aliquis eẽt homicida uł adulter.
deferret sinuam in collo. os suũ ad si¬
nue culum tenens. S quia hoc nims
erat opprobriosimi. Ideo fecennt torquẽ
rotundũ quẽ in dedecus deferebant in
digitis. Et tunc nobiles cepunt illum
facere aureum uł argenteum ꝙ ma¬
gis uidelutur honori qmͣ dedecori. Et et
deferrent auulos. Et ideo dñt quidam
ꝙ anulus dcũs est ab auo sutue. Alii di¬
cũt ꝙ protheus fertur curũdedisse ferre¬
um cutulum digito lapide incluso. Qua
consuetudine hoĩes usi anulos habere
ceꝑunt. Et post gens cepit gestare eos¬
in quo a pollice digito. qr in eo uena ẽ
ꝑutauerunt.

Expanded text:
li propter rotunditatem, vel dicitur anulus ab anno per diminutionem, quasi annulus idest circulus, quia in se redeat ut annus; quidam dicunt quod anulus non venit ab anus propter predictam causam, sed ob aliam. Fuit enim olim consuetudo quod, si aliquis esset homicida vel adulter, deferret simiam in collo, os suum ad culum simie tenens; sed quia hoc nimis erat obprobriosum, ideo fecerunt torquem rotundum quem in dedecus deferebant in digitis, et tunc nobiles ceperunt illum facere aureum vel argenteum, quod magis videbatur honori esse quam dedecori. Et ex deferrent anulos, et ideo dicunt quidam quod anulus dictus est ab ano simie. Alii dicunt quod Prometheus fertur circumdedisse ferreum circulum digito lapide incluso; qua consuetudine homines usi, anulos habere ceperunt et postea gens cepit eos gestare in quputaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uia ⁊ qm in eodem sensu. s qm̃ propͥe
prepo᷑. ⁊ sic sequẽtem sensũ alligat.
ut qm̃ discis disco. qr proprie post ponit᷑
cur. uirgilius.
ethera iumbi.¬

Expanded text:
m in eodem sensu; sed quoniam proprie preponitur et sic sequentem sensum alligat, ut ‘quoniam dicis disco’; quia proprie postponitur cur; Virgilius ethera nimbi
Abbreviated transcription (Latin):
b de causis. ut per obedientiam manda¬
ti abraliam placere deo cui per puan¬
cationẽ adam displicuerat. Data etiã
fuit in signũ magne fidei abrabe qui
credidit sc hĩturum filumi in quo fieret
illa magis dominatur. E qr in pure
ilia culpam mobedrentie primus homo
sensit. decuit ut ibi signum obedientie
muni etate ataua futura per petiam
xpm̃. onnus ab electis ab scidetu cor

Expanded text:
 scilicet, ut per obedientiam mandati Abraham placeret Deo, cui per praevaricationem Adam displicuerat: data etiam fuit in signum magnae fidei Abrahae, qui credidit se habiturum filium in quo fieret in parte illa magis dominatur, et quia in parte illa culpam inobedientiae primus homo sensit, decuit ut ibi signum obedientiaemuni et octava aetate futura, per petram Christum omnis ab electis abscindetur co
Abbreviated transcription (Latin):
phus ⁊ singraphus. sepe accipiuntur in¬
differenter Differunt tñ ẜ m propuetatẽ¬
qr arermphus di conscriptio maniim
.s. cautio que fit propria manu debitoris
⁊ cõmittitur creditori. singraphus dĩ con¬
scriptio i. duoꝵ simul scripnio. antiquitꝰ
enu creditor ⁊ debitor insimul in ligno
cunie. ⁊ in medio hoc nomen singraphꝰ.
ccpitalib litteris. ⁊ per medium diuide¬
bant. postea si creditor plus exigeret qͣm
deberet. uł si debitor denegareo depo sitũ
uterq asferebat partem qm habebat.u¬
trũ due parces conuenirent. Et illud ꝓ¬
prie est singraphum. sigrapine iͥ dẽ
nota aliqua uł scriptur inrealiqua
confiranda fccta sicut in cartis pu¬
ulicis ubi non unus scuibit tepsed plũ¬
reo ad confirmationẽ calte. Et hinc sin

Expanded text:
phus et singraphus sepe accipiuntur indifferenter; differunt tamen seraphus dicitur conscriptio manuum, scilicet cautio que fit propria manu debitoris et committitur creditori, singraphus dicitur conscriptio, idest duorum simul scriptio: antiquitus enim creditor et debitor insimul scribebancunie et, in medio, hoc verbum SINGRAPHUS capitalibus litteris, et per medium dividebant; postea, si creditor plus exigeret quam deberet, vel si debitor denegaret depositum, uterque afferebat partem quam habebat, utrum due partes convenirent, et illud proprie est singraphum. Singraphus et dicitur nota aliqua, vel scriptura in re aliqua confirmanda facta, sicut in cartis publicis, ubi non unus tantum scribit, sed plures, ad confirmationem carte,
Abbreviated transcription (Latin):
itum cutũue. excucimia eo. Et debet
ui qrepositio desmens m .m. compõi¬
tu cum tcĩone incipiente a uocaua
debet m. scribi ad ostendendũ ꝙ sie de
era l non est oppõitio de amibio. qr
et ibi acadentaliter pro .nͥ. itu dicit¬

Expanded text:
cumeo -is et debet vel prepositio desinens in m componitur cum dictione incipienti a vocali, debet m scribi ad ostendendum quod sit de tra hoc non est oppositio de ambio vel aest ibi accidentaliter pro n. Item c
Abbreviated transcription (Latin):
impha. a nimpha ꝙ est aqua fit h
aqua. ⁊ limpha ⁊̃ drͣ quidam humor.
uł spuma in fronte canũ. qua disꝑsa
per caput insaniũt.⁊ in rabiem uer¬
tuntur.⁊ dr᷑ a limpha liquore. qr ad
modũ illius discurrit. uł qr pacientes
hoc uicium uitant ⁊ timent agͣm uñ
limphor. pharis .i. aqm iminisc̾e̾. uł
insanire. uñ limphatus .ta. tum. ꝑ¬
ticipiũ. Et potest eẽ d̾iuatum a lim¬
pha ẜm utͣmq eius significationem
limphatus .i. aqua mixtus ⁊ limpba¬
tus .i. insanus. uñ limphaticus. ca
cum .i. insanus. ⁊ dr᷑ limphaticus. qr
aqͣm timeat qmͣ greci ydrofaban dñt
ex aqua contrahit. cuiꝰ uicium ẽ huc
⁊ illue cursu ire simpto uicio a fluore a¬
qͣ. s pocte iam usurpant nomen hoc ge¬
neraliter ꝓfuriosus ꝓfuriosus. uñ lim¬
phaticus proprie dr̃ canis a limpha
qͣmͣ habet. Et hnic tusiatum ẽ ad alia.

Expanded text:
m a nimpha quod est aqua fit hec aqua. Et limpha etiam dicitur quidam humor vel spuma in fronte canum, qua dispersa per caput insaniunt et in rabiem vertuntur: et dicitur a limpha liquore quia ad modum illius discurrit, vel quia patientes hoc vitium vitant et timent aquam. Unde limphor -aris, idest aquam immiscere vel insanire, unde limphatus -a -um participium, et potest esse derivatum a limpha secundum utramque eius significationem: limphatus, idest aqua mixtus, et limphatus, idest insanus. Unde limphaticus -a -um, insanus, et dicitur limphaticus quia aquam timeat, quem Greci ydrofoban dicunex aqua contrahit, cuius vitium est huc et illuc cursu ire sumpto vitio a fluore aque; sed poete iam usurpant hoc nomen generaliter pro furiosis. Vel limphaticus proprie dicitur canis a limpha quam habet et hinc translatum est ad alia.
Abbreviated transcription (Latin):
ne oũn onũĩpotentia. sapientia. pax iu¬
sticia intelligentia. Non erit in illa pa¬
cis. ge. om̃is .i. multum loquax. assiduẽ
copiosus lingue. Et comꝑatur. unde hes
linguacitas. tatis¬

Expanded text:
nis omnium omnipotentia, sapientia, pax, justitia, et intelligentia. Non erit in illa pacis, idest multum loquens et assidue, copiosus lingue, et comparatur; et inde hec linguacitas. It
Abbreviated transcription (Latin):
qr ea liunginus. uł liungua dr̃ a ligo. gas
qr ligat u̾ba ⁊ uoces per articłatos sonos
uł lingua a ledo. dis. qr dentib illiditur
sicut enim plectrũ cordis. ita liugua illi¬
dit᷑ dentib. ⁊ uocalem efficit sonũ. uñ lin
dans . s. loquax. Et comꝑatur. uñ linguo¬
sitas. tatis. Itẽ. a lingua. linguatꝰ. ta.
tum. qui magnam habes linguã. uel
in lingua potens. Et componitur bene¬
linguatus.ta. tum. facundus eloquẽs
Et utrũq comꝑatur. Itẽ. lingua ponit᷑¬

Expanded text:
ia ea lingimus; vel lingua a ligo -as quia ligat verba et voces per articulatos sonos; vel lingua a ledo -is quia dentibus illiditur: sicut enim plectrum cordis ita lingua illiditur dentibus et vocalem efficit sonum; et inde dans, scilicet loquax, et comparatur; unde linguositas. Item a lingua linguatus -a -um, qui magnam habet linguam vel in lingua potens, et componitur benelinguatus -a -um, facundus et eloquens, et utrumque comparatur. Item a lingua hi
Abbreviated transcription (Latin):
ante turrim lrbel. ima erat lingua he¬
brea. sicut quidam doctores putant. Exple¬
to iuidicio ip̃a remanebit una. reua m
multis lingius uarietas est. ⁊ ubiuanie¬
tas in dissensio. In scõꝵ regnũ nõ ent dis¬
sensio Igitur nec iinglanĩ uarietas. Itẽ.¬

Expanded text:
a erat lingua Hebraea, sicut quidam putant doctores, expleto judicio, ipsa remanebit una. Revera in multis linguis varietas est, et ubi est varietas, ibi dissensio. In sanctorum regno non erit dissensio, ergo nec linguarum varietas. Sive
Abbreviated transcription (Latin):
hilistim urbem condid̾unt allofili q̃
ascalon nc dr᷑. uñ philisteus . a.uiii.
philistei ip̃i sunt ⁊ allofili .i. alienigene
qr semꝑ fuerunt mimici isrł ⁊ ab eorũ
gen̾e et sccietate seꝑati. S philistiim ꝑ¬

Expanded text:
HYLISTIM urbem condiderunt Allofili, que et Ascalon nunc dicitur; unde phylisteus -a -um; Phylistei ipsi sunt Allofili, idest alienigene, quia semper fuerunt inimici Israel et ab eorum genere et societate separati; et a Phylistim
Abbreviated transcription (Latin):
tis. filius solis qͣi totus ardens. Ip̃e enĩ
primo uocabatur eridanus. qui cũ ma¬
le regeret currũ prĩs fulmĩe a ioue ex¬
tinctus ẽ. ⁊ combustus a qua combusti¬
one dcũs est postea pheton. Et qr tũc ce¬
cidit in padũ. inde postea padus dictꝰ est
endanus ab illo eo subinso. uñ phecon¬
teus. tea. teum. ⁊ ħ phetontides. de. fili¬
us uł nepos illius. uñ ħ phetonts. ti¬
dis. filia uł neptis proprie ⁊ improprie

Expanded text:
tis, filius Solis, quasi totus ardens. Ipse enim primo vocabatur Eridanus, qui, cum male regeret currum patris, fulmine a Iove extinctus est et combustus; a qua combustione dictus est postea Pheton, et, quia tunc cecidit in Padum, inde Padus postea dictus est Eridanus ab illo in eo submerso. Unde phetonteus -a -um et hic Phetontides -de, filius vel nepos illius, unde hec Phetontis -tidis, filia vel neptis proprie, improprie
Abbreviated transcription (Latin):
eyr dc̃us est quidam qr fuit hispidus
⁊ pilosus. qñ enĩ natus est totus sic̃ pelł
piolosus erat. Et idẽ dcũs est esau .i. rufꝰ
ob ccctõnem .s. rufe lenttis cuiꝰ edulio pͥmo¬
genita ꝑdidit. Idẽ ⁊ edon ob ruborẽ corpo¬
ris dcũs ꝙ latĩe sangͥneus di

Expanded text:
SEYR dictus quia fuit yspidus et pilosus; quando enim natus est, totus sicut pellis pilosus erat; et idem dictus est Esau, idest rufus, ob coctionem, scilicet rufe lentis, cuius edulio primogenita perdidit. Idem et Edon ob ruborem corporis, quod latine sanguineus di