comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quens exẽplũ: ut sequamini uestigia eiꝰ. De qͦ
ui ex ea. Custodit & enĩ & ñ declinat. qui hoc
ubi intendit oꝑat. Custodire. quippe ꝑ intentio¬
nem: ẽ. non declinare ꝑ oꝑationem. Haee nanq ÷
sollicitudo iustor̃. ut aetꝰ suo ᷤᷤ cotidie iuxta
uias ueritatis examinent : & eaᷤᷤ sibi in regulã
ꝓponenteᷤᷤ. a rectitudinis earti tramite non deeli¬
nent. Suꝑ semetipsos quippe cotidie ire contendt̃.
& quo iN uirtutum uertice ꝓuehunt᷑. cauta rep̃¬
hensione diudicant. quicqͥd de eis ex semetipsi
remanet infrasemetipsos. Et totoᷤᷤ se illõ festi¬
nant trahere: ubi se inueniunt ex parte ꝑue.¬
eius non recessi. Sicut bene obsequenteᷤᷤ famu.¬
li dñorũ suoru uultꝰ sẽꝑ intuientes st̃: at ea quę
p̃ceꝑint festini audiant. & implere contendañ:
sic iustoꝵ mentes ꝑ intentionẽ suã ompti dño
assistunt. atq in scriptura eiꝰ quasi os eius intu
entur. Ut quia ꝑ eam đs loquitur om̃e qđ uult:

Expanded text:
quens exemplum ut sequamini vestigia ejus . » vi ex ea. - Custodit enim et non declinat, qui hoc ubi intendit, operatur; et custodire quippe per intentionem est, non declinare per operationem. Haec namque est sollicitudo justorum, ut actus suos quotidie juxta vias veritatis examinent, et, ea sibi in regulam proponentes, a rectudinis earum tramite non declinent. Super semetipsos quippe quotidie ire contendunt, et quo in virtutum verticem provehuntur, cauta reprehensione dijudicant, quidquid de eis ex semetipsis remanet infra semetipsos, et totos se illo festinant trahere, ubi se inveniunt ex parte perveejus non recessi. - Sicut bene obsequentes famuli dominorum suorum vultibus semper intenti sunt, ut ea quae praeceperint festini audiant, et implere contendant, sic justorum mentes per intentionem suam omnipotenti Domino assistunt, atque in Scriptura ejus quasi os ejus ientur, ut quia per eam Deus loquitur omne quod vult,
Abbreviated transcription (Latin):
tutum: signa suȩ claritatis asꝑgere. Ut quaqͣ
ꝑ intentionẽ ꝑgt̾. ab intuentium cordib pec¬
cati noctẽ excutiant : & exemplo sui oꝑis in
eis iusticiȩ lumen fundant. S quantalibet
sit iusticia oꝑiᷤ: apud intNu iudicẽ nulla ÷
si hanc eleuat. tumor mentis. Unde & subdit.¬

Expanded text:
tutum signa suae claritatis aspergere, ut quocunque tutum signa suae claritatis aspergere, ut quocunque per intentionem pergunt, ab intuentium cordibus peccati noctem excutiant, et exemplo sui operis in eis justitiae lumen fundant. Sed quantalibet sit justitia operis, apud internum judicem nulla est, si nanc elevat tumor mentis. Unde et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
& adhuc subdit. Et uota tua reddes. Qui uota
uouit. s haec p̃ infirmitate soluere ñ ual&: ei ex
peccati pęna agit᷑. ut uolenti borũ posse subtra¬
hatuia. Cum uͦ in conspectu intimi iudicis. ea
quę obsistit culpa det̃git᷑: fit ꝓtinus ut uotũ
possibilitas sequat᷑. SEQUITVA. Decerne rẽ.
solet. ut tanto quẽpiã existiment iustũ. qͣnto
hunc adipisci conspicitnt om̃e qđ appetit. Clũ
uidelicet nouerimꝰ non nunqͣm bona t̾rena iu¬
stis subtrahi. quȩ largo munere tribuunt᷑ in¬
iustis. Qͥa & desꝑatis eggris medici quicqͥd po¬
poscerint dari p̃cipiunt. & eos qͦs reduci posse
ad salutem p̃uident. quȩ appetunt dari contͣ.¬
dicunt. S si dicta hȩc eliphaz de donis sp̃cia.¬
lib intulit: sciendũ qđ reᷤᷤ decernitua & uenit.
cum uirtꝰ quȩ ex desidio appetitua. largiente
do etiam effectũ oꝑat᷑. Unde & adhiic subditur¬
pe iustorũ. lumen splendere: ẽ: ꝑ mira oꝑa uir¬

Expanded text:
 Sequitur: Et vota tua reddes. - Qui vota vovit, sed haec per infirmitatem solvere non valet, ei ex peccati poena agitur, ut volenti bonum, posse subtrahatur. Cum vero in conspectu intimi judicis ea quae obsistit culpa detergitur, fit protinus ut votum possibilitas sequatur. Sequitur: VERS. 28.solet, ut tanto quempiam existiment justum, quanto hunc adipisci conspiciunt omne quod appetit. cum videlicet noverimus nonnunquam bona terrena justis subtrahi, quae largo munere tribuuntur injustis, quia et desperatis aegris medici quidquid poposcerint dari praecipiunt, et eis quos reduci posse ad salutem praevident quae appetunt dari contradicunt. Sed si dicta haec Eliphaz de donis spiritalibus intulit, sciendum quod res decernitur et venit cum virtus quae ex desiderio appetitur, largiente Deo, etiam effectu pe justorum lumen splendere est per mira opera vir
Abbreviated transcription (Latin):
fidelium tanto eo altius despicit. quanto illoᷤᷤ
innocentia non uid& habe quam pollicent᷑.
Unde bene ꝑ salomonem dicitur. Prustra iacit᷑
rete. ante ocłos pennatorũ. Pennati quippe st̃ bo.
norũ sp̃s. quidũ ad altiora ꝑ spẽ ueritatis eoo¬
lant. apposita prauoru̾ hõiũ deceptioniᷤᷤ retia.¬
cula declinant. S EQUIT. Respondenᷤ aut

Expanded text:
fidelium tanto eos altius despicit, quanto illos fidelium tanto eos altius despicit, quanto illos innocentiam non videt habere quam pollicentur. Unde bene per Salomonem dicitur: Frustra jactatur rete ante oculos pennatorum norum spiritus, qui dum ad altiora per spem veritatis evolant, apposita pravorum hominum deceptionis retiacula declinant. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
laboraui. Qui dũ se de se nichil e̾ẽ conspiceret:
ait. Non aut̃ ego. Et tamen quia se. e̾e. aliquid
cũ gr̃a inuenit: aditinx̃. S gr̃a di mectm. Non
enim diceret mecũ: si cũ p̃ueniente gr̃a. subse¬
quens lib̾ũ arbitriũ ñ habet. Ut gͦ se sine gr̃a
nil ẽẽ ostendet: ait. Non aut̃ ego. Ut uͦ se cũ
gr̃a oꝑatũ. ẽẽ. ꝑ libũ arbitriũ demonstraret:¬
adiungit. S gr̃a dĩ mecũ. Mundicia itaq ma-¬
nut̃ sciarũ innocen saluabit᷑. quia qui hic p̃-¬
uenit᷑ dono ut innoceas fiat. cũ ad iudiciũ du-¬
cit. ex merito rͤmunerattia. QU& etincta
eliphaz sic̃ p̃dicta sunt. & si recta ꝓtolit. cuita¬
men ꝓferret ignorauuit: quia docere meliorẽ au
quosq in p̃senti uita afflictos inueniunt. eos ex
culpa ꝑ fidiȩ ꝑcussos arbitrantua. eisq si sua
dogmata sequantua. salutem innocentiae ꝑbo.
norum oꝑum munditiã ꝓmittunt. S mens

Expanded text:
laboravi. Qui dum se de se nihil esse conlaboravi. Qui dum se de se nihil esse conait: Non autem ego. Et tamen quia se esse aliquid cum gratia invenit, adjunxit: Sed gratia Dei mecum. Non enim diceret, mecum, si cum praeveniente gratia subsequens liberum arbitrium non haberet. Ut ergo se sine gratia nihil esse ostendat, ait: Non ergo. Ut vero se cum gradjunxit: Sed gratia Dei mecum. Munditia itaque manuum suarum innocens salvabitur, quia qui hic praevenitur dono ut innocens fiat, cum ad judicium ducitur, ex merito remuneratur. Quae cuncta Eliphaz, sicut praedictum est, etsi recte protulit, cui tamen proferret ignoravit, quia docere meliorem nonquosque in praesenti vita afflictos inveniunt, eos ex culpa perfidiae percussos arbitrantur, eisque si sua dogmata sequantur, salutem innocentiae per bonorum operum munditiam promittunt. Sed mens
Abbreviated transcription (Latin):
butione ꝓmit᷑: ueritate fulcitur. Quia cũ de
đo scriptũ sit. qui reddit tinicuiq scđm oꝑa eiꝰ:¬
alum in exgemo ex amine iusticia ȩ̃tni iudicis
saluat. que̾ Hic eiꝰ pietas ab immundis oꝑib
libat. Sin uͦ adhoc saluari quisq hic mundi¬
cia manuũ suarỹ creditur. ut suis oꝑib in no¬
cens fiat. ꝓculdubio errat᷑. quia si suꝑna gr̾a
nocentẽ ñ p̃uenit: nunqͣm ꝓfecto inuenitꝰ quẽ
remuneret innocentẽ. Unde ueridica moysi
uoce dicitur. Nullusq ap̃ te ꝑse in nocens :.
Suꝑna gͦ pictas priꝰ agit in nob̾ aliquid sine
nobis. ut subsequente quoq nro lio arbitrio
bonũ qđ iam appetimus agat nob̃cũ. Qđ ta¬
men ꝑ impensam grãm in extremo iudicio
ita remunerat in nobis. ac si soł ꝓcessisset ex
centes nof faciat pręuenit: paulus ait. Gr̃ã
libum arbitriũ sequitur: adiungit. Et gr̃a
eiꝰ. in me uacua non fuit. s ab un dantius d̃ib

Expanded text:
butione promittitur, veritate fulcitur. Quia cum de butione promittitur, veritate fulcitur. Quia cum de Deo scriptum sit: Qui reddet unicuique seculum in extremo examine justitia aeterni judicis salvat, quem hic ejus pietas ab immundis operibus liberat. Sin vero ad hoc salvari quisque hic munditia manuum suarum creditur, ut suis viribus innocens fiat, procul dubio erratur, 512 quia si superna gratia nocentem non praevenit, nunquam profecto inveniet quem remuneret innocentem. Unde veridica Moysis voce dicitur: Nullusque apud te per se innocens est . Superna ergo pietas prius agit in nobis aliquid sine nobis, ut, subsequente quoque nostro libero arbitrio, bonum quod jam appetimus agat nobiscum, quod tamen per impensam gratiam in extremo judicio ita remunerat in nobis, ac si solis processisset ex centes faciat, praevenit, Paulus ait: Gratia liberum arbitrium sequitur, adjungit: Et gratia ejus in me vacua non fuit, sed abundantius illis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is qui se exaltat humiliabitua: & qui sehu¬
miliat ex altabt᷑. Inde & ꝑ salomonẽ dicit᷑. An¬
tequam conterat᷑. ex altatur cor hominis: & an¬
tequam głet᷑ hrmiliatur. Recte aut̃ dicit᷑. Qui
incdinauerit ođos suo: ipse saluabitua. Qͥa qͣn¬
tam ꝑ ministerium menbroru dep̃hendi potest.
pͥma siꝑbis ostensio. eẽ. in ocłis solet. Hinc enĩ
senptum e. Et ocłoᷤ suꝑborũ humiliabis. Hinc
Acipso suꝑbientium capite dicitur. Om̃e sul¬
sime uid&. hinc de illa quȩ ei ꝑ infidelitatẽ
adhesit scriptum ẽ. Generatio euius ex celsi st̾ ocłi
& palpebrȩ eiꝰ in alta surrectȩ. Ocłos gͦ inclina.
reie: nullum respiciendo despicere.s se minorẽ
atq imparẽ cunctis quo ᷤᷤ aspicit estimare: Sal.¬
uabitur itaq qui ocłos inclinat: quia qui falsũ
supbiȩ uerticẽ deserit. ueritatis altitudinem a.¬
saluabitur autem mundicia mantium suaru.
Quȩ scilicet sententia. si de cęlestiᷤᷤ regni retri.¬

Expanded text:
Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . » Unde per Salomonem dicitur: « Antequam conteratur, exaltatur cor hominis, et antequam glorietur, humiliatur . » Recte autem dicitur: Qui inclinaverit oculos ipse salvabitur, quia quanm ministerium deprehendi potest, prima superbiae ostensio esse in oculis solet. Hinc enim scriptum est: Et oculos superborum humiliabis . Hinc de ipso superbientium capite dicitur: Omne sublime videt . Hinc de illa quae ei per infidelitatem adhaesit scriptum est: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in aest, nullum respiciendo despicere, sed se minorem atque imparem cunctis quos aspicit aestimare. Salvabitur itaque qui oculos inclinat, quia qui falsum superbiae verticem deserit, veritatis altitudinem asalvabitur autem munditia manuum suarum. Quae scilicet sententia, si de coelestis regni retri
Abbreviated transcription (Latin):
S aliud ÷ cognoscere ꝑ fide. atq aliud ꝑ spe¬
ciem. Aliud inuenire ꝑ credulitat̾e̾: aluid ꝑ
contemplationẽ. E x quare agitur. ut electi
om̃s ea̾ quẽ fide cognouerunt. uidere qͦq ꝑspe.
ciem anhelent. Cuiꝰ amore flagran¬
tes estuant. quia eiꝰ dulce dinis suauita¬
tem. ia in ipsa suę fidĩ certitudine. degustaN.
Qđ: bene in gerasenoru᷑ regione sanatus a
demonib designat. qui uult abire cũ iħu:
s ei a magistro salutis dicit᷑. redi in domum
toam & narra quanta tͥ fecii ds. Amanti enĩ
adhuc dilatio imponit᷑. ut ex dilati amoris
desidio: meritũ retributionis augeat᷑. Eit gͦ
sua celsitudine manet occultꝰ. Ut & quidđa
monstrando de se. occulta nos inspiratione
in suo amore succendat: & tamen abscon¬
dendo maiestatis suȩ głam. amoris sui uim
ꝑestum desiđii augeat. Nisi enim sc̃s uir ui¬¬
dere m sua maiestate quȩreret: ñ utiq sub¬
inferret. Et ueniam usq ad solium eiꝰ. Quid¬

Expanded text:
st Dominum cognoscere per fidem, atque aliud per speciem; aliud est invenire per credulitatem, aliud per contemplationem. Ex qua re omnes eum quem fide cognoverunt videre quoque per speciem anhelent. Cujus amore flagrantes aestuant, quia ejus dulcedinis suavitatem jam in ipsa suae fidei certitudine degustant. Quod bene ille in Gerasenorum regione sanatus a daemonibus designat, qui vult abire cum Jesu; sed ei a magistro salutis dicitur: Redi in domum tuam, et narra quanta tibi fecerit Deus . Amanti enim adhuc dilatio imponitur, ut ex dilati amoris desiderio meritum retributionis augeatur. Fit ersua celsitudine manet occultus, ut et quiddam monstrando de se occulta nos inspiratione in suo amore succendat, et tamen abscondendo Majestatis suae gloriam amoris sui vim per aestum desiderii augeat. Nisi enim sanctus vir videre hunc in sua Majestate quaereret, non utique subinferret: Et veniam usque ad solium eju
Abbreviated transcription (Latin):
More suo beatꝰ iob planiorib ũbis incoat. s di.¬
eta sua alta misterii ꝓsecutione consu̾mat. Me¬
deri quippe dolor afflicti ex amicoru̾ consola¬
tione debuerat. s quia consolatio ad blaridi.¬
mentõ fallaciȩ erupit. afflicti dolor inhorruit.
Quia enimeliphaz spondere conuerso
meliora nontimuit.¬

Expanded text:
--More suo beatus Job planioribus verbis inchoat, sed dicta sua alta mysterii prosecutione consummat. Mederi quippe dolor afflicti ex amicorum consolatione debuerat; sed quia consolatio ad blandimenta fallaciae erupit, afflicti dolor inhorruit. Quia, enim Eliphaz spondere converso meliora non timuit
Abbreviated transcription (Latin):
gemitũ meum. Quia iustũ quenq in hac ui¬
ta adu̾sitas ñ letũ ꝑculit: s in eo dolorẽ uuil¬
neris multiplicauit. Hit tamen miro omp̾tisđi
aduersitatib pł laborat. auctori ᷤᷤ sui contem¬
pland̾a faciẽ ampliꝰ sitiat. Unde apte hic sub.¬

Expanded text:
gemitum meum: quia justum quemque in hac vita adversitas non laetum perculit, sed in eo dolorem vulneris multiplicavit. Fit tamen miro omnipotentadversitatibus plus laborat, auctoris sui contemplandam faciem amplius sitiat. Unde hic apte sub
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ in admiratione sponsȩ scriptu. ẽ. Quȩ ÷ ista
quȩ ascendit de deserto. deliciis affluens: Quia
nimirũ sc̃a ȩccłia. nisi uboꝵ di deliciis afflueret:
de deserto uitȩ p̃sentiᷤᷤ. ascende ad suꝑiora non
posset. Deliciiᷤᷤ gͥ affluit & ascendit: quia dũ my¬
sticis intelligentiis pascitur: ad suꝑna cotidie
contemplanda subleuat᷑. Hine etiã psalmista ait.
Et nox illuminatio mea in deliciis meis. Quia
dum ꝑ intellectũ mysticũ studiosa menᷤᷤ reficit᷑:
iam in ea uitȩ p̃sentis obscuritas. fulgore diei sub¬
sequentis illuminat᷑. Ut etiã in huiꝰ corryptio
nid caligine in intellectũ illiꝰ uis futi luminis
erũpat. & ũboꝵ delitus pasta p̾gustando discat:
quid de pabulo ueritatis esuriat. Seat¬

Expanded text:
etiam in admiratione sponsae scriptum est: Quae est ista etiam in admiratione sponsae scriptum est: Quae est ista quae ascendit de deserto deliciis affluens ? Quia nimirum sancta Ecclesia nisi verborum Dei deliciis afflueret, de deserto vitae praesentis ascendere ad superiora non posset. Deliciis ergo affluit, et ascendit, quia dum mysticis intelligentiis pascitur, ad superna quotidie contemplanda sublevatur. Hinc etiam Psalmista ait: Et nox illuminatio mea in deliciis meis , quia dum per intellectum mysticum studiosa mens reficitur, jam in ea vitae praesentis obscuritas fulgore diei subseqnis caligine in intellectum illius vis futuri luminis erumpat, et verborum deliciis pasta praegustando discat quid de pabulo veritatis esuriat. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute reppulerit: diuini in te eloquii talentỹ
affluere. ẽ: in amore illiꝰ. scripturȩ sacrȩ epulis
satiari. In cuiꝰ nimirũ uerbis tot delitias inueni¬
mus: qt ad ꝓfectum nrm intelligentiȩ diuersi.¬
tateᷤ accipimus. Ut mͦ nos nuda pascat historia
mͦ sub textu litt̾ȩ uelata medullitꝰ nos reficiat.
moralis allegoria: mͦ ad altiora suspendat con¬
templatio. in p̾sentis uitȩ tenebris iam de lumi¬
ne ȩt̾nitatis int̾micans. Et sciendũ. qđ quisqͥs
delitiis affluit in quađa sui remissione soluit᷑:
atq a laboris studio quasi ex lassitudine relaxa¬
tur. Quia nimirb̃ anima cũ internis desiđiis ab.¬
undare cȩꝑit: terrenis iam oꝑib incubare mini¬
me consentit. S: amore conditoris capta & sua
captiuitate iam lib̾a. ad contem planda eiꝰ spe.¬
ciem deficiendo suspirat. & quasi lasescendo c̃¬
ualescit : quia du sordida onera portare iam nͥ
ualet. ad illũ ꝑ quietẽ ꝓꝑat. quẽ intꝰ amat. Hinc

Expanded text:
virtute repulerit, divini eloquii talentum affluere est in amore omnipotentis Scripturae sacrae deliciis satiari: in cujus nimirum verbis tot delicias invenimus, quot ad profectum nostrum intelligentiae diversitates accipimus. Ut modo nuda nos pascat historia, modo sub textu litterae velata medullitus nos reficiat moralis allegoria, modo ad altiora suspendat contemplatio, in praesentis vitae tenebris jam de lumine aeternitatis intermicans. Et sciendum quod quisquis deliciis affluit, in quadam sui parte resolvitur, atque a laboris studio quasi ex lassitudine relaxatur, quia nimirum anima, cum interius deliciis abundare coeperit, terrenis jam operibus incubare minime consentit. Sed amore Conditoris capta est, et sua captivitate jam libera, ad contemplandam ejus claritatem deficiendo suspirat, et quasi lassescendo convalescit, quia dum sordida onera portare jam non valet, ad illum per quietem properat, quem intus amat. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
a conditoris sui uisionȩ. diuisi st̃. Quia nȩꝗͣquã
illum inationis intimȩ claritate ꝑfruunt᷑. s in
p̃sentiᷤᷤ uitȩ ex ilio quasi in cęcitatis loco religati
gemunt. Semꝑ gͦ habent in hac manu plagȩ
gemitum suum. s cũ adhuc etiã adũsa in hac
uita accidunt: manꝰ plagȩ eorũ. etiã suꝑ gemi¬
tum grauat᷑. Erat enĩ plagȩ gemitꝰ. etiã cũ p̾sen¬
tis uitȩ adũsa dee̾ent: s amaritudo primȩ ꝑcꝰ.¬

Expanded text:
a conditoris sui visione divisi sunt, quia nequaquam a conditoris sui visione divisi sunt, quia nequaquam illuminationis intimae claritate perfruuntur, sed in praesentis vitae exsilio quasi in caecitatis loco relegati gemunt. Semper ergo habent in hac manu plagae gemitum suum. Sed cum adhuc etiam adversa in hac vita accidunt, manus plagae eorum etiam super gemitum gravatur. Erat enim plagae gemitus etiam cum praesentis vitae adversa deessent. Sed amaritudo primae
Abbreviated transcription (Latin):
meum. Quia uidelic& in ordinatȩ consola¬
tionis intentio. ꝑcussioneᷤᷤ quas minuere de¬¬
buit multiplicatit. In quib nimirum u̾bis
ꝑ typu scȩ eccłiȩ etiã fideliũ dolor expͥmitur.
qui eo płꝰ gemunt quo malos blandiri con-¬
spiciunt. quia iuxta patili uocẽ. ꝑ dulces ser¬
mones & benedictioneᷤᷤ seducunt corda in no¬¬
centiim. Quȩ etiam uerba. ad consiđanda
subtilius mentẽ fidelium recte referuntur.
quia esse sine amaritudine nesciunt. etiam
si in hoc mundo ꝓsꝑari uideantua. Quib
cũ aduersitas euenti: eu̾ que̾ inuenit gemi¬
nat dolorẽ. Unde recte d̾citur. Nunc qͦq
in amaritudine.ẽ. sermo m̃s. Ut aꝑte monstre¬
tua. quia electorum mens sine a maritudine
& in ꝓsꝑitate non fuerit. Bene aut̃ dr̃. Et ma¬
nus plagę meȩ aggrauata ÷ suꝑ gemitũ meb̾.
Mantis quippe plagȩ .ẽ. fortitudo ꝑcussioniᷤᷤ¬
Primã nanq ꝑcussionẽ suã electi considant. qͥa

Expanded text:
 quia videlicet inordinatae consolationis intentio percussionem, quam minuere debuit, multiplicavit. In quibus nimirum verbis per typum sanctae Ecclesiae etiam fidelium dolor exprimitur, qui eo amplius gemunt, quo malos blandiri conspiciunt, quia juxta Pauli vocem, « per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innont. Quae etiam verba ad considerandam subtilius mentem fidelium recte referuntur, qui esse sine amaritudine nesciunt etiam si in hoc mundo prosperari videantur. Quibus cum et adversitas evenit, eum quem invenit ingeminat dolorem. Unde recte dicitur: Nunc quoque in amaritudine est sermo meus, ut aperte monstretur quia electorum mens sine amaritudine et in prosperitate non fuerit. Bene autem dicitur: Et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. Manus quippe plagae est fortitudo percussioniPrimam namque percussionem suam electi considerant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
signari attestatur psalmista qui ait. Eloquia
dñi eloquia casta. argentũ igne ex aminatu t̾rȩ
Et sepe cum eloquiis sacris intendimus. ma¬
lignoru sp̃uum insidias grauius toleramus: qͥa
menti nrȩ terrenarb̃ contagionu̾ puluerẽ asꝑ¬
gunt. ut intentionis nr̃ȩ ocłos a luce intimȩ
uisionis obscurent. Qđ nimirũ psalmista ꝑ.¬
tulerat: cũ dicebat. Declinate a me maligni:
& scrotabor mandata di mei. Uidelicet patent̾
insinuans. quia mandata dĩ ꝑscrutari non po.
terat. eũ malignorũ sp̃uũ insidias in mente
tolerabat. Qđ etiã in isaac oꝑe sub allophi¬¬
lorum pͣuitate cognoscimus designari: qui po¬
teos quos isaac fodat. trȩ congerie replebant
Hos eniꝰ nos nimiru puteos fodimus. cũ in script᷑ȩ
sacrȩ abditis sensib alta penetramus. Qͦs tam̃
occulto replent allophili: quando Nob̃ ad al.¬
ta tendentib. immundi sp̃c terrenas cogita¬

Expanded text:
signati testatur Psalmista, qui ait: Eloquia signati testatur Psalmista, qui ait: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum terrae . Et saepe cum eloquiis sacris intendimus, malignorum spirituum insidias gravius toleramus, quia menti nostrae terrenarum cogitationum pulverem aspergunt, ut intentionis nostrae oculos a luce intimae visionis obscurent. Quod nimirum Psalmista pertulerat, cum dicebat: Declinate a me, maligni, et scrutabor mandata Dei mei . Videlicet patenter insiterat, cum malignorum spirituum insidias in mente tolerabat. Quod etiam in Isaac opere Allophilorum pravitate cognoscimus designari, qui puteos quos Isaac foderat terrae congerie replebant. Nos enim nimirum puteos fodimus, cum in Scripturae sacrae abditis sensibus alta penetramus. Quos tamen occulte replent Allophili, quando nobis ad alta tendentibus immundi spiritus terrenas cogita
Abbreviated transcription (Latin):
errata reũtit: in cogitatione simul & in oꝑe mun
tasactionis. quid ꝑ duriciã silicis. nisi fortitudo
signat᷑: Quid ꝑ torrenteᷤᷤ aureos. nisi doctrinã
ne.fortitudinem tribuit robusti oꝑis. Dat etiã
ꝓ silice torrentes aureo ᷤᷤ quia ꝓ robusto oꝑe do¬
ctrinam multiplicat clarȩ p̃dicationis. Ut pec
cator quisq conu̾sꝰ & ex infirmo fortis existere
ualeat. & in sua fortitudine post usq ad ꝓfe¬
renda uerba intimȩ claritatis extirgat. Quati¬
nus in eo & infirmitas actionis. inꝰ qua uelut¬
terra soluit᷑. bene uiuendi fortitudine solidet᷑.
& rursꝰ cũ sensꝰ ex uita tͣhitur. ex ipsa fortitudine
torrenteᷤᷤ aurei defluant: quia in ore bene ui¬
uentiũ doctrinȩ claritaᷤᷤ mundat. SE QVIͦ.¬
Eritq om̃ps contra hosteᷤᷤ tuos. et argentum
nib obsiderit. ut ciuitate̾ ualeant  mentes ir¬
rymꝑe: eamq sub sui uigo dominii captam te¬
nere : Argenti autẽ nomine. sacra eloquia de¬

Expanded text:
errata revertitur, in cogitatione simul et in opere mundtas actionis, quid per duritiam silicis, nisi fortitudo signatur? Quid per torrentes aureos, nisi doctrinam ne, fortitudinem tribuit robusti operis. Dat etiam pro silice torrentes aureos, quia pro robusto opere doctrinam multiplicat clarae praedicatcator quisque conversus, et ex infirmo fortis existere valeat, et in sua fortitudine usque ad proferenda verba intimae claritatis exsurgat, quatenus in eo et infirmitas actionis, in qua velut solvitur, bene vivendi fortitudine solidetur; et rursus cum sensus ex vita trahitur, ex ipsa fortitudine torrentes aurei defluant, quia in ore bene viventium doctrinae claritas inundat. SequiEritque omnipotens contra hostes tuos, et argentum nibus obsident, ut civitatem valeant nostrae mentis irrumpere, eamque sub sui jugo dominii captam tenere? Argenti autem nomine sacra eloquia de
Abbreviated transcription (Latin):
minime merent᷑: qui iubentis dñi p̃cepta contem¬
pnunt. Unde scriptum: ẽ. Qui declinat aurẽ suã
ne audiat legem: oratio eius erit execrabił. Q uã¬
diu ꝗͦ eliphaz beatum iob non exaudiri credidit.

Expanded text:
minime merentur, qui jubentis Domini praecepta contemminime merentur, qui jubentis Domini praecepta contemnunt. Unde scriptum est: Qui declinat aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Quandiu ergo Eli
Abbreviated transcription (Latin):
orẽ imaginem. đo noti atq conspicabileᷤᷤ su.¬
mus. Q uͦ uͦ reatu culpȩ depͥmimur: ad dm̃ lexa¬¬
pe cordis nr̃i faciem ueremuR. Dum enim nul¬
la bonorum oꝑum confidentia fulcitur. intu-¬
eri sũma mens trepidat. quia ipsa se conscientia
accusat. C̃ uͦ iam pęnitenti& lamentis culpa
diluitur. & si ꝑpetrata planguntur. ut plan-¬
genda minime ꝑpetrantua: magna mexiti fi¬
ducia nascitur: & ad conspicienda suꝑnȩ re-¬
tributionis gaudia. cordis nr̃i facieᷤᷤ leuat᷑. Ses
hat heliphaꝵ recte diceret: si infirmũ monert
quam uerba scientiȩ nesciens fundit: Quȩ nimi¬
rum dicta. si adhereticoru̾ typũ ducimus ipsp̃
falsis ꝓmissionib ad dm̃ nos faciem leuiare pol¬
centur. ac si fideli popło patent̃ dicant. Quã diu
p̃dicationẽ nr̃am non sequeris: cor in infimis pͥmiᷤ
UIA uͦ eliphat beatum iob ad dm̃ rec̾iti admo¬
Nuit̃. a quo uidelicet ide beatꝰ uir nunquã
recessit: adhuc pollicendo subiungit. Rogabis¬

Expanded text:
ti atque conspicabiles sumus. Cum vero reatu culpae deprimimur, ad Deum levare cordis nostri faciem veremur. Dum enim nulla bonorum operum confidentia fulcitur, intueri summa mens trepidat, quia ipsa se conscientia accusat. Cum vero jam poenitentiae lamentis culpa diluitur, et sic perpetrata planguntur, ut plangenda minime perpetrentur, magna menti fiducia nascitur, et ad conspicienda supernae retributionis gaudia cordis nostri facies levatur. Sed haec Eliphaz recte diceret si infirmum moneretquam verba scientiae nesciens fundit? Quae nimirum dicta si ad haereticorum typum ducimus, ipsi falsis promissionibus ad Deum nos faciem levare pollicentur. Ac si fideli populo patenter dicant: Quandiu praedicationem nostram non sequeris, cor in infirmis premis. Quia vero Eliphaz beatum Job ad Deum reverti admonuit, a quo videlicet idem vir beatus nunquam recessit, adhuc pollicendo subjungit: CA
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. Nam ꝓtinꝰ sub infertur: Nonne succisa
b extolluntur qui & ꝑuerse agunt: & tamen
ꝓ ꝑuersis actib minime feriunttia. Peccant &¬
florent. peccata augent. & terrena bona multi¬
plicant. S eorũ erectio tunc succiditur. cũ la
p̃senti uita ad interitũ. ł a conspecti ȩt̃ni iudici
ad g̃nȩ gehennş incendit̾ ꝑtrahuntur. Qui&
A hic mortuam stiam carnem relinquunt: ipsd
quoq in resurrectione recipiunt. ut eũ carne
ardeant in qua peccauert. Sicut enĩ eorũ culu¬
pa in mente fut & corꝑe: ita eorũ pȩna in ani¬
ma erit parit̾ & carne. Quia gͦ nec hoc eis erit
atormento libũ qđ hic mortuũ relinquuã:
pecte Nunȩ dicit᷑. Reliquias eoꝵ deuorabit ignis.

Expanded text:
ditur; nam protinus subinfertur: CAPUT XIV ditur; nam protinus subinfertur: CAPUT XIV nibus extolluntur, quia et perverse agunt, et tamen pro perversis actibus minime feriuntur: peccant et florent, peccata augent, et terrena bona multiplicant; sed eorum erectio tunc succidetur cum vel a praesenti vita ad interitum, vel a conspectu aeterni judicis ad aeternum gehennae incendium pertrahuntur. Quia, etsi hic mortuam suaquoque in resurrectione recipiunt, ut cum carne ardeant, in qua peccaverunt. Sicut enim eorum culpa in mente fuit et corpore, ita eorum poena in anima erit pariter et carne. Quia ergo nec hoc eis erit a tormento liberum, quod hic mortuum relinquunt, recte nunc dicitur: Reliquias eorum devoravit ignis.
Abbreviated transcription (Latin):
ulteri. uelut etiam hic publicanꝰ. Rursũ si dicimꝰ
qđ ꝑfecto gaudio exultare iusti posst̾ de morte
pͣuorũ. quale ÷ in hoc mundo gaudium de ulti¬
one peccantiu̾. iñ quo ad huc incerta : uita iu.¬
storum: Discernamus gͥ tp̃ra tremoriᷤᷤ & exul¬
tationis: Uident etenĩ nẽ iniustos iusti. & de
eoꝵ nequicia tabescunt. Cumq eos etiã feriri
conspiciunt: de sta quoq uita suispecti st̃. Qͣnͦ¬
do gͣ uidebt̾ iusti iniquorũ interitꝰ & lȩtabunt᷑.
nisi cũ districto iudici ꝑfecta iam securitate exul¬
tationis in heseriN: cũ in illo extremo exammei
lorum damnationẽ conspiciunt: & de se iũ qđ
metuant non habeb̾t: Nunc itaq rẽprobos aspi.¬
cunt. & gemunt. t̾e conspicient & subsannabt᷑:
quia ex ultando despicitnt. qͦs mͦ nec sine gemito
iniqua ꝑpetranteᷤ. nec sine metu uident ꝓiiqͥ.¬
tate morienteᷤᷤ. Unde ꝑ hoc qđ subditur. quia
de damnatione eorum ultima dicatur osten.¬

Expanded text:
hic publicanus . Rursum si dicimus quod perfecto gaudio exsultare justi possunt de morte pravorum, quale est in hoc mundo gaudium de ultione peccantium, in quo adhuc incerta est vita justorum? Discernamus igitur tempora tremoris et exsultationis. Vident etenim nunc injustos justi, et de eorum nequitia tabescunt. Cumque eos feriri conspiciunt, de sua quoque vita suspecti fiunt. Quando ergo videbunt justi iniquorum interitum, et laetabuntur, nisi cum districto judici perfecta jam securitate exsultationis inhaeserint, cum in illo extremo examine illorum damnationem conspicient, et de se jam quod metuant non habebunt? Nunc itaque reprobos aspiciunt et gemunt, tunc aspicient et subsannabunt, quia eos exsultando despicient, quos modo nec sine gemitu iniqua perpetrantes, nec sine metu vident pro iniquitate morientes. Unde per hoc quod subditur, quia de damnatione eorum ultima dicatur osten
Abbreviated transcription (Latin):
si unqͣm a corde ulꝰ recessissent. ab ilł Rullatenus¬
omnipotentem ȩdificabis. & longefacie ᷤᷤ iniquita.¬
resistentẽ uident. Quẽ cum malis p̾sentib affli¬
ctum conspiciuN: quasi ꝑ admonitionẽ a con¬
ditoris gr̃am trahere conantur dicente ᷤᷤ. Si reu̾s
fueris ad omnipotentẽ: ȩdificabis. Acsi aꝑte di¬
cant. Quia nr̃is dognatib resistendo. a dño re
cessisti: iccirco a iusticiȩ edificatiõe destructꝰ es. Tab̃.¬
Nacłm uͦ. aliqͣndo accępimus habitacłm corꝑis.
aliqͣndo uͦ habitacłm cord. Nam sic̃ anima habi.¬
tamus in corꝑe: ita ꝑ cogitationẽ habitamꝰ in m̃te.
Iniqͥtas gͣ in tabnaculo m̃tis :: ꝑu̾sa intentio in
studio cogitationis. Iniquitas aut̃ in tabn acło
corꝑis. ꝑ expletionẽ o ꝑis actio carnał. Eliphat
itaq quia amicꝰ beati uiri extitit quȩd̃a iam ue.¬
ra sentienᷤ s tamen in his in quib a rectitudi-¬

Expanded text:
si unquam a corde illius recessissent, ab illis talia nulsi unquam a corde illius recessissent, ab illis talia nulOmnipotentem, edificaberis et longe facies iniquitaresistentem vident. Quem cum malis praesentibus afflictum conspiciunt, quasi per admonitionem ad conditoris gratiam trahere conantur, dicentes: Si reversus fueris ad Omnipotentem, aedificaberis. Ac si aperte dicant: Quia nostris docessisti, idcirco a justitiae aedificatione destructus es. Tabernaculum vero aliquando accipimus habitaculum corporis, aliquando vero habitaculum cordis. Nam sicut anima habitamus in corpore, ita per cogitationes habitamus in mente. Iniquitas ergo in tabernaculo mentis, est perversa intentio in studio cogitationis, iniquitas autem in tabernaculo corporis per expletionem operis actio carnalis. Eliphaz itaque quia amicus beati viri exstitit, quaedam vera sentiens, et tamen in his, in quibus a rectitudi
Abbreviated transcription (Latin):
pa suꝑbiȩ : docere meliorẽ. Quã sepe heretici
ꝑpetsanit. qui de his quȩ prauȩ sentiunt. quasi
docere catholicos prȩsumunt. Tunc enim eos
putant dđo ad quiescere. si illis contigerit eorum
ꝑuersitatib consentire. Et ad quiescentib pacẽ
ꝓititunt. quia contra eos qui sibi consexitiuN iã
iurgari desistunt. Proctꝰ autẽ optimos sibi consen.¬
tientib pollicentur: quia eos solos bona oꝑa age.¬
re existimant. quos ad sua dogmata se trahere
exultant. Quib & hoc congruit: qđ ad iungit.
Suscipe ex ore illiꝰ lege̾. Quia ea quȩ ipsi sentiuis:
ex ore di ꝓcede suspicantur. Et pone sermones
dꝰ in corde tuo. Acsi aꝑte asserat dicenᷤᷤ. Qͦs Nc̾usq
INore & ñ incorde tenitusti. Qa enĩ eorũ ꝑũsa
dogmata resputt: n etim uerba di in sensu. s in osten.¬
sione habuisse crimmant᷑. Unde quasi sub specie dul¬
cedinis infundunt. uirꝰ pestiferȩ ꝑsuasionis. ut uer-¬
ba di ȩccłiam in corde suo ponere admoneant. quȩ

Expanded text:
pa superbiae est docere meliorem, quam saepe haeretici perpetrant, qui de his quae prave sentiunt quasi docere catholicos praesumunt. Tunc enim eos putant Deo acquiescere, si illos contigerit eorum perversitatibus consentire. Et acquiescentibus pacem promittunt, quia contra eos qui sibi consentiunt jam jurgari desistunt. Fructus autem optimos sibi consentientibus pollicentur, quia eos solos bona opera agere existimant, quos ad sua dogmata se trahere exsultant. Quibus et hoc congruit, quod adjungit: Suscipe ex ore illius legem. Quia ea quae ipsi sentiunt ex ore Dei procedere suspicantur: Et pone sermones ejus in corde tuo. Ac si aperte astruat, dicens: Quos nunc usque in ore, et non in corde tenuisti. Quia enim eorum perversa dogmata respuit, non eum verba Dei in sensu, sed in ostensione habuisse criminantur. Unde quasi sub quadam specie dulcedinis infundunt virus pestiferae persuasionis, ut verba Dei Ecclesiam in corde suo ponere admoneant. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
additi ad uitam quindecĩ memorantur. tẽpꝰ
quidẽ uitȩ creuit ab illo termino quo mori
ipse merebatur: Nam ditina dispositio eiꝰ tẽpꝰ
tanc p̃sciuit: quo hunc pꝰmodũ ex p̃senti ui¬
ta subtra&̃. Cũ eͦ ita sit: ꝗd ÷ qđ dicit᷑. qͥa¬
iniqui sublati stint ante tẽpꝰ stiũ. nisi qđ om̃
qui p̾sentẽ uitam diligunt. longiora sibi eiꝰ¬
dẽ uitꝑ̧ spacia promittunt. s cu̾ ed mors suꝑ¬
ueniens a p̃senti uita sũbtrahit. eorũ uitȩ sp̃a.¬
cia quȩ sibi longiora quasi in cogitatione
tende consueuerant int̾ridit: De quib recte

Expanded text:
additi ad vitam quindecim memorantur, tempus additi ad vitam quindecim memorantur, tempus quidem vitae crevit ab illo termino quo mori ipse merebatur. Nam divina dispositio ejus tempus tunc praesciit, quo hunc postmodum ex praesenti vita subtraxit. Cum ergo ita sit, quid est qiniqui sublati sunt ante tempus suum? » Nisi quod omnes qui praesentem vitam diligunt, longiora sibi ejusdem vitae spatia promittunt. Sed cum eos mors superveniens a praesenti vita subtrahit, eorum vitae spatia, quae sibi longiora quasi in cogitatione tendere consueverant, intercidit. Item in eode
Abbreviated transcription (Latin):
runq mutat sentexitia: consiliũ nunqͣm. Hogͦ
tp̃r ex hac uita qͥsq subtrahit᷑. quo ex diuina po¬
tentia ante tp̃ra pͣscit᷑. S sciendũ qͥa erears & ordi¬
nans nos omp̃s ds. iuxta singuloꝵ merita dispo¬
nit & t̃minos. ut ł malꝰ ille breuit̃ uiuat. ne mul.¬
tis bene agentib noceat: ł bonꝰ iste diutiꝰ in hac
uita subsistat. ut multis bene agentib adiutor
existat: ł rurstim malꝰ longiꝰ differat᷑ in uita. ut
prana adhuc oꝑa augeat: ex quoꝵ temptatione
purgati iusti ueriꝰ uiua s. ł bonus citiꝰ subtrahat᷑.
ne si hic duu uixerit. eius inNocentia mali cor
rompat. Sciendũ tamen quia benignitas dĩ.e.
peccatorib spaciũ pęnitentię largiri. S quia
accepta tempora. non ad fryctum pęnitentiae. s¬
ad usu̾ iniquitatis uertunt : quod adituna mi̾a¬
tempꝰ uniꝰcuiꝰq ad mortẽ pręsciat. qͦ eiꝰ uita ter¬
minat: nec alio in tempore quisqͣm mori po¬
tuit. nͥ ipso quo moritur. Nam si ezechiȩ anni

Expanded text:
rumque mutat sententiam, consilium nunquam. Eo ergo tempore ex hac vita quisque subtrahitur, quo ex divina potentia ante tempus praescitur. Sed sciendum quod creans et ordinans nos omnipotens Deus, juxta singulorum merita disponit et terminum, ut vel malus ille breviter vivat, ne multis bene agentibus noceat, vel bonus iste diutius in hac vita subsistat, ut multis boni operis adjutor existat, ut rursum malus longius differatur in vita, ut prava adhuc opera augeat. Ex quorum tentatione purgati justi verius vivant; vel bonus citius subtrahatur, ne si hic diu vixerit, ejus irumpat. Sciendum tamen quia benignitas Dei est peccatoribus spatium poenitentiae largiri; sed quia accepta tempora non ad fructum poenitentiae, ad usum vero iniquitatis vertunt, quod a divina mitempus uniuscujusque ad mortem praesciat, quo ejus vita terminatur, nec alio in tempore quisquam mori potest, nisi ipso quo moritur. Nam si Ezechiae anni
Abbreviated transcription (Latin):
tis infelicits p̃stimunt. Sc̃a uͦ ȩccłia dũ quępiã
uidet esurire quȩ ei ñ ꝓsit acciꝑe: aut si iã st̃
sibi cognita modeste suipprimit. aut si ad huc
uidentur incoguita. humiliter fatet. Eosq ad
ordinate humilitatis sensum reuocat. cũ ꝑ suũ
ulis p̃dicatorẽ dicit. Non plus saꝑe quam opor.¬
tet saꝑe. s saꝑe ad sobrietatẽ. Et rursum. No-¬
li altum saꝑe. s time. Atq tt̾um. Atiorate
ne quęsieris. & fortiora te ne scrutatꝰ fueris.
Et rursũ. Mel inuenisti. comede qđ sufficit
tibi. neforte saturatꝰ euomas illud. Mel quippe
inuenire est: sc̃i intellectꝰ dulcediriẽ degusta.¬
re. Q tẽ sufficient̾ comedit: quando nr̃a
intelligentia iuxta merisuram sensꝰ sub mo-¬
doramine tenet᷑. Nam satiatꝰ mel euomtt : qui
plus appetes penetrare: quam capit. & illud
ꝑdit unde potuit enutriri. Qa gͦ sc̃a ȩccłia ab
infirmis m̃tib ꝓhib& alta ꝑscrutari: beato

Expanded text:
tis infelicius praesumunt. Sancta vero Ecclesia dum quempiam tis infelicius praesumunt. Sancta vero Ecclesia dum quempiam videt esurire quod ei non prosit accipere, aut si jam sunt sibi cognita, modeste supprimit, aut si adhuc videntur incognita, humiliter fatetur, eosque ad ordinatae humilitatis sensum revocat cum per suum illis praedicatorem dicit: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Et rursum: Noli altum sapere, sed time . Atque iterum: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Et rursum: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud . Mel quippe invenire est sancti intellectus dulcedinem degustare. Quod tunc sufficienter comeditur, quando nostra intelligentia juxta mensuram sensus sub moderamine tenetur. Nam satiatus mel emovit, qui plus appetens penetrare quam capit, et illud perdit unde potuit nutriri. Quia ergo sancta Ecclesia ab infirmis mentibus prohibet alta perscrutari, beato
Abbreviated transcription (Latin):
licorũ fide quasi de doctrinȩ scientia gloriantꝰ.
Cuncto ᷤ qͦs aspiciunt. prauis ad se trahere sermo¬
nib quęrunt. Et unde sibi ad interitu̾ sociaÑ: in¬
de se agere aliquid uiuacit̃ putant. Eos uͦ lasso ᷤᷤ
dicimꝰ. qui sub huiꝰ scłi onere laborioso fatigant᷑.
Unde & ꝑ semetipsã ueritas dicit. Uenite ad me
om̃s qui laboratiᷤ & onerati estis. & ego reficiã
uos. Heretici gͥ qui sua dogmata p̃dicare non
cessant: scãm ȩccłiam quasi de imꝑitia irridens¬
dicenteᷤᷤ. Aquam lasso non dedisti. & esurienti
subtrax isti panem. Se enim aqͣm lasso dare exi¬¬
stimant: cũ quib da sub t̾reno fasce laboran¬
tib. sui poculũ erroris p̃bent. Et panẽ se esuri¬¬
entib non subtraxisse suspicantur: quia etia̾
de inuisibilib atq in comp̃hensibilib requi.¬
siti. cũ suꝑha audacia respondent. Et tunc do
Ctos se p̃ om̃ib credunt. cũ loqui de incogni¬

Expanded text:
licorum fidem quasi de doctrinae scientia gloriantur; licorum fidem quasi de doctrinae scientia gloriantur; cunctos quos aspiciunt pravis ad se trahere sermonibus quaerunt, et unde sibi alios ad interitum sociant, inde se agere aliquid vivaciter putant. Eos vero lassos dicimus qui sub hujus saeculi onere laborioso fatigantur. Unde et per semetipsam Veritas dicit: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati estis, et ego rvos . » Haeretici igitur qui sua dogmata praedicare non cessant, sanctam Ecclesiam quasi de imdicentes: Aquam lasso non dedisti, et esurienti panem subtraxisti. Se enim aquam lasso dare existimant cum quibusdam sub terreno fasce laborantibus sui poculum erroris praebent. Et panem se esurientibus non subtraxisse suspicantur, quia etiam de invisibilibus atque incomprehensibilibus requisiti, cum superba audacia respondent. Et tunc se doctos prae omnibus credunt cum loqui de incogni
Abbreviated transcription (Latin):
runt: ab ilł seruari consiđant. Ex quib cũ qͥ¬
da ad sc̃ãm ȩccłiam redeunt: eo ᷤ ꝓtinꝰ doctrinȩ
uestimenta ꝑdidisse suspicantua. S eum nudꝰ
nudi & post spoliati memorantur: S. sciendũ
quia om̃is qui cordis puritate ꝑfruit᷑: eo ipso
quo duplicitatis iNse tegumentũ non ht̾. nu-¬
dus. ẽ. Et st̃ nonnulli apud hereticos. qui cor
ta ꝑuersa suscipitint. Hi nimirũ & ex scia puͦ¬
ritate Nudi st̃: & qͣsi ex eoꝵ p̃dicatione uestiuntur.
Et quia taleᷤᷤ quiq facile ad sc̃am ȩccłiam redeunt:
eo qđ duplicitatis malicia non utuntur: eos here.¬
tici nudos fatentur. Qͦs ab ea dicunt uestib ex¬
spoliatos: quia simplices qͦsq pigros atq hebeteᷤᷤ
putant. qͦs praua sua dogmata ꝑdidisse consi-¬
dant. SEQUITUR. A quam lasso Non de¬
disti. & ẽsurienti subtraxisti panem. Heretici qͦ
ueritatiᷤ soliditatẽ non tenent: ed ñnun quã stu.¬
dent ut loquatiores appareant. & contra catho¬

Expanded text:
servari considerant; ex quibus cum quidam ad sanctam Ecclesiam redeunt, eos protinus doctrinae vestimenta perdidisse suspicantur.  Vet. III. nudi, et post spoliati memorantur? 503 Sed sciendum est quia omnis qui cordis puritate perfruitur, eo ipso quo duplicitatis tegumentum non habet, nudus est. Et sunt nonnulli apud haereticos qui cordieorum dogmata perversa suscipiunt. Hi nimirum et ex sua puritate nudi sunt, et quasi ex eorum praedicatione vestiuntur. Et quia tales quique facile ad sanctam Ecclesiam redeunt, eo quod duplicitatis malitia non utuntur, eos haeretici nudos fatentur, quos ab ea dicunt vestibus exspoliatos, quia simplices quosque pigros atque hebetes putant, quos prava sua dogmata perdidisse considerant. disti, et esurienti subtraxisti panem. Haeretici quo veritatis soliditatem non tenent, eo nonnunquam student ut loquaciores appareant, et contra catho
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. uiđe non potest: aliquatenꝰ uidendo cognoscat
S haec heretici sc̃am ȩccłam scire ñ estimant: qͥa
stulto iudicio solo ᷤ se efse sapienteᷤᷤ putant. E x
Sicut semita nr̃i redemptoris humilitas. ita semita
scłorũ suꝑbia. Scłorũ itaq semitã uiriiniqui cal¬
canit. quia ꝑ huiꝰ uitȩ desidia in elatione ꝑ ambu.¬

Expanded text:
est, videre non potest, aliquatenus vivendo cognoscat. est, videre non potest, aliquatenus vivendo cognoscat. Sed haec haeretici sanctam Ecclesiam scire non aestimant, quia stulto judicio solos se esse sapientes putant. Ex Sicut semita redemptoris humilitas, ita semita saeculorum superbia. Saeculorum itaque semitam viri iniqui calcant, quia per hujus vitae desideria in elatione perambu
Abbreviated transcription (Latin):
ut simul om̃ib nunqͣm desit. Nam & si quosda
peccanteᷤᷤ deserit: eisde tamen ipsis ad est ꝑ uidi.¬
ciũ. quib deesse cernit᷑ ꝑ adiumentũ. Sic itaq ex¬
teriora circundat. ut interiora impleat: sic inte.¬
riora implet: ut exteriora circundet. Sic sũma
regit ut ima non deserat: sic imis prȩsens ÷ ut
a suꝑiorib non recedat. Sic latet in sua specie
ut tamen cognoscat᷑ iN oꝑatione. sic cognoscit᷑
in suo oꝑe. ut tamen comp̃hendi non ualeat
a cognoscentis estimatione. Sic adest ut uidi
nequeat. sic tuidĩ non ualet. ut tamen eiꝰ p̾sentiã
ipsa sua iudicia testent᷑. Sic se nob̾ intelligendq̾
p̃b&: ut tamen ipsũ nob̾ radiũ sui intellectu
obnubilet. Et rursum sic caligine nos ignoran.¬
tiş rẽprimit. ut tamen menti nfȩ radiis suȩ ela.¬
ritatis intermi cet. Quatinꝰ & sulleuata quippiã ui¬
deat. & resiberata contremiscat. & quia eũ sicuti

Expanded text:
ut simul omnibus nunquam desit? Nam etsi quosdam ut simul omnibus nunquam desit? Nam etsi quosdam peccantes deserit, eisdem tamen ipsis adest per judicium, quibus deesse cernitur per adjumentum. Sic itaque exteriora circumdat, ut interiora impleat; sic interiora implet ut exteriora circumdet; sic summa regit, ut ima non deserat; sic imis praesens est, ut a superioribus non recedat; sic latet in sua specie, ut tamen cognoscatur in operatione; sic cognoscitur in suo opere, ut tamen comprehendi non valeat a cognoscentis aestimatione; sic adest, ut videri nequeat; sic videri non valet, ut tamen ejus praesentiam ipsa sua judicia testentur; sic se nobis intelligendum praebet, ut tamen ipsum nobis radium sui intellectus obnubilet; et rursum sic caligine nos ignorantiae reprimit, ut tamen menti nostrae radiis suae claritatis intermicet: quatenus et sublevata quidpiam videat, et reverberata contremiscat; et quia eum, sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑ caliginem iudicat. Nubes latibulũ eius. nec
nra considerat. & circa cardineᷤᷤ cęli ꝑ ambulat. St̾
pleriq ita hebeteᷤᷤ. ut formidare nesciant ausi qđ
corporalit̾ uident. Unde fit ut dm̃ non metuant.
quẽ uide non posst̾. Heretici aut̃ quia eẽ sapien.¬
tes arbitrabant᷑. ũba contͣ catholicoᷤ irrisionis
ꝓfert. Atq ab eis illu̾ non timeri suspicantur:
quẽ uiđe corporalit̾ nequeunt. Ut quasi ꝑ torpo¬
rem sensꝰ auctorẽ suũ existiment. quia excelsior
cȩlo. ẽ: & suꝑ stellarũ uerticeᷤᷤ sullimat: ex lon.¬
ginquo uiđe non posse. & quia int̾ nos & cęle¬
stẽ sede parte ᷤᷤ aeriȩ interst̾ quasi in nube latenᷤ
ꝑ caliginem iudicet: & suꝑiorib intentꝰ minꝰ ima
ꝑpendat. & dũ cęli cardine ᷤᷤ ambiendo constrin¬
git int̾iora non uideat. S quis de do ista ł desi.¬
piens suspicet: Qui nimirũ dũ sit sẽꝑ omp̃s. sic
intendit om̃ib ut assit singłis: sic adest singuł.

Expanded text:
tibulum ejus nec nostra considerat, et circa cardines coeli perambulat? » Sunt plerique ita hebetes ut formidare nesciant, nisi quod corporaliter vident: unde fit ut Deum non metuant, quem videre non possunt. Haeretici autem quia esse se sapientes arbitrantur, verba contra catholicos irrisionproferunt, atque ab eis illum non timeri suspicantur, quem videre corporaliter nequeunt, ut quasi per torporem sensus Auctorem suum existiment, quia excelsior coelo est, et super stellarum vertices sublimatur, ex longinquo videre non posse. Et quia inter nos tens per caliginem judicet, et superioribus intentus, minus ima perpendat; et dum coeli cardines ambiendo constringit, interiora non videat. Sed quis de Deo ista vel desipiens suspicetur, qui nimirum cum sit semper Omnipotens, sic intendit omnibus, ut adsit singulis; sic adest singulis,
Abbreviated transcription (Latin):
ctoᷤ nil p̾sentis uitȩ głam querere. libenit inopi.¬
am sustinere. mala mundi ȩquanimit̾ ꝑpeti. ite
possint in fine coronari. Electiᷤᷤgͦ en och in se.¬
ptima generatione nascitur: quia sui dedica.¬
tionẽ gatidii. in extremȩ retributionis gła re.¬
quirunt. Et quia cotidiano temporis lap̾ui¬
ipsa p̾sentiᷤ uitȩ mortalitas decurrit. atq de¬
dicationem reproborũ eosde reprobos subtra.¬
hendo diruit. recte de iniquis dicit᷑. Et fluuiꝰ
sub ũtit fundamenta eorũ. Id ÷ ipse. cursꝰ mutabi.¬
litatis. Eatum in eis subroit ꝑuersȩ constryctio.¬
nis. SEQVITVR. Qui dicebant đo. Rece.¬
de a nobis. Hoc etiã beatꝰ iõb dixisse quis ambi.¬
git: S quȩ in eiꝰ dictis exposuimꝰ: ꝓpt̾ legentis
fastidiui replicare detiitamus. SEQVITUR
Et quasi nihil possit omp̃s facere estimaban

Expanded text:
ctos nihil praesentis vitae gloriae quaerere, libenter inopictos nihil praesentis vitae gloriae quaerere, libenter inopiam sustinere, mala mundi aequanimiter perpeti, ut possint in fine coronari. Electis ergo Enoch in septima generatione nascitur, quia sui dedicationem gaudii in extremae retributionis gloria requirunt. CAPUT ipsa praesentis vitae mortalitas decurrit, atque dedicationem reproborum eosdem reprobos subtrahendo destruit, recte de iniquis dicitur: Et fluvius subvertit fundamenta eorum, id est, ipse cursus mutabilitatis statum in eis subruit perversae constructioVERS. 17.-- Qui dicebant Deo: Recede a nobis. 16. Haec etiam beatum Job dixisse quis ambigat? Sed quae in ejus dictis exposuimus, propter legentis fastidium replicare devitamus. Sequitur: IBID.-- Et quasi nihil possit facere Omn
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dũ corde transire ad ȩterna negligunt. & con¬
cta p̃sentia fugitiua. eẽ. non intueniturͦ: mentẽ in
amore uitȩ p̾sentis figunt. Et quasi longe habi-¬
tationis in ea sibi fundamenta construunt: quia
in terrenis reb ꝑ desidiũ solidantua. Sic pͥmꝰ iN¬
t̾ra cam ciuitatẽ construxisse describtt: qͥa uideli.¬
cet ꝑegrinꝰ a sũmis. fundamenta in infimis postut.:
qui stationẽ cordis in t̾rena delectatione collo¬¬
cauit. Ynde & in eiꝰ styrpe. enoch qui dedicatio
int̃p̃tatur. pͥmus nascit᷑: in electorũ uͦ ꝓgenie enoc
septimꝰ fuisse memorat᷑. Quia uidelicet reprobi
in hac uita. quȩ ante ÷ semetipsos ȩdificando de¬¬
dicant. electi uͦ ȩdificationis suȩ dedicationem
in fine temporis. id÷ iN se ꝑtimo expectant. Ui¬
deas nanq plurimos temporalia sola cogita-¬
re. honores querere : ambiendis reb inhiare:
Nil post hanc uitã requirere. Q uid itaq isti. Nͥ
in pͥma se generatione dedicant: Et uidea s ele.¬

Expanded text:
i, dum corde transire ad aeterna negligunt, et cuncta praesentia, quia fugiunt, non intuentur, mentem in amore vitae praesentis figunt, et quasi longae habitationis in ea sibi fundamentum construunt, quia in terrenis rebus per desiderium solidantur . Primus Cain civitatem construxisse describitur , ue a summis, fundamentum in infimis posuit, qui stationem cordis in terrena delectatione collocavit . Unde et in ejus stirpe Enoch, qui dedicatio interpretatur, primus nascitur; in electorum vero progenie Enoch septimus fuisse memoratur, quia vidin hac vita quae ante est, semetipsos aedificando dedicant, electi vero aedificationis suae dedicationem in fine temporis, id est, in septimo exspectant. Videas namque plurimos temporalia sola cogitare, honores quaerere, ambiendis rebus inhiare, nihil praeter hanc vitam requirere. Quid itaque ista nisi in prima generatione dedicant? et videas ele