comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cione seuis ĩp̃uaricatotẽ. ut inuoluas pariter ⁊ soro¬
tẽ. Quid male merui. Si quid hs̃ adu̾sũ me. di¬
cito mͥ. Sinaũt. quid me ꝑsequeris. Grandis
ñ illic dice̾t. bonũ nobis erat sinatus nõ fuisset
hõ iste. Sic erat dilectissimi. omnino sic erat᷑ ñ

Expanded text:
atione saevis in praevaricatorem, ut involvas pariter et sororem. Quid mali merui? Si quid habes adversum me, dicito mihi: sin autem, quid me persequeris? Grandis non illic diceret: Bonum nobis erat si natus non fuisset homo iste? Sic erat, dilectissimi, omnino sic erat: non
Abbreviated transcription (Latin):
in agnicionem. sũme ꝑducer aliq̾n ue¬
ritatis. Int̾im uͦ ne sapiens inueniret᷑
ut faceri malum. ẽẽtq peccatum ei tan¬
ꝗͣ scienti boñ. ⁊ minime facienti: ĩticiam
qua regeret᷑ accep̃. Ad huc aut̃ ⁊ pacem
qͣ foueret᷑.⁊ dlectaret: addidit manꝰ beni¬
gnissima creatoris. Pacem utiq dupli¬
cem. ut nec int̾ pugne. nec foris timore:
.i. nec caro ꝯcupise̾r adtisus sp̃m. nec eẽt
ei creatura ulla formidmi. Nã ⁊ bestiis
om̃ib libe imposuit nomina: ⁊serpens
de agressus est. Quid huic deerat. quem
bat iusticia. pax fouebat: Sed her. hõ
iste ad multam ꝑniciem. ⁊ insipienciam
sibi. descendit de iershłm in iericho
Siꝗd̾m incidit in latroues: aꝗb est añ
omĩa legit᷑ expoliatꝰ. Annon d̾spoliat.
qui dño ueniente nudumse c̃e ꝯq̾rit᷑:
Nec uͦ poterat reuestiri. uł ablat a sibi
uestiri sine eius despoliacione non po¬
tuit. Et uid̾ si ñ ꝓpt̾ has uͦii partes uesti

Expanded text:
itionem summae perduceret aliquando Veritatis. Interim vero ne sapiens inveniretur ut malum faceret, essetque peccatum ei tanquam scienti bonum, et minime facienti, justitiam quoque, qua regeretur, accepit. Adhuc autem et pacem, qua foveretur et delectaretur, addidit manus benignissima Creatoris: pacem utique duplicem, ut nec intus pugnae, nec foris timores, id est nec caro concupisceret adversus spiritum, nec esset ei creatura ulla formidini. Nam et bestiis omnibus libere imposuit nomina, et serpens eum aggressus est. Quid huic deerat, quem bat justitia, pax fovebat? 7. Sed heu! homo iste, ad multam perniciem et insipientiam sibi, descendit de Jerusalem in Jericho: siquidem incidit in latrones, a quibus et ante omnia legitur despoliatus . Annon despoliatus, qui Domino veniente nudum se esse conqueritur? Nec vero poterat revestiri, vel ablata sibi rvestiri sine ejus despoliatione. Et vide, si non propter has quatuor partes vesti
Abbreviated transcription (Latin):
geneualis insipiens incorde suo ñ est
prs. dolosus ad odium: ꝗa ignoranciã
dei ñ hab s odium. Quomodo enĩ ño
odit dm̃. cuiꝰ declinat aspectum. ꝯtẽp
qdem. ignorabit᷑: odiens aut̃. : odiet᷑.
Ille reꝑbabit᷑ ueritate uidicii. inustum
culosior est fides ficta. fid̃s dolosa que
se ip̃am dissimulat: ꝗͣ fid̾s milla. Pids
nulla dicit ꝓinsipienciam in cord̾ suo.
ñ est deus: ficłs ficta ꝑ neꝗciam dolo

Expanded text:
generalis insipiens in corde suo: Non est generalis insipiens in corde suo: Non est prorsus dolosus ad odium, qui ignorantiam Dei non habet, sed odium. Quomodo enim non odit Deum, cujus declinat aspectum, contemquidem ignorabitur, odiens autem et odietur. Ille reprobabitur veritate judicii, in istum res, periculosior est fides ficta, fides dolosa, quae se ipsam dissimulat, quam fides nulla. Fides nulla, per insipientiam dicit in corde suo: N
Abbreviated transcription (Latin):
lant̃ intendimꝰ Aut q̃r tͥsticia
pene ab sorbmꝰ. nͥ ꝗa remuneracionẽ
ꝓmissam. ninꝰ fidlit̾ cogitamꝰ
Hec siꝗd̾m duo mala sunt. negli¬
gencia scił̃c & tͥsticia. qͥb musera¬
bilit̃ infiolitas nr̃a laborat: quia¬
uidlic aut negligimꝰ mandata. aut
si necesitate umoris. a negligencia co¬
sids postulat spe reuuneracionis. in
labore ꝯsolaiũ. Creðre iuꝗt oportet ac¬
cedentes ad deũ ꝗa est:⁊ inꝗrentib se
remune rator est. Sin̾dissimulemꝰ ꝗa
est. habmꝰ custodiamtimoris: siñ disi¬
mulemꝰ ꝗa inꝗrentib se remunerator
est. habmꝰ ꝯsolacioñe spei. Uͥ custodiatimo¬
ris. nulł locꝰ negligencie : ubi ꝯsolacio
spei. nullus locꝰ tristicie. Sicut aut̃ s̾
fid qua d̃s ẽẽ credit᷑: timor salus na¬
scit᷑: ita c̃ minime credit᷑. aut dissi¬
mulat᷑. om̃ib malis frena laxant̃.
Quare enu corrupti.⁊ abhominabiles
facti sunt in nuiꝗtatib nisi ꝗa dixit ille

Expanded text:
lanter intendimus? aut quare tristitia lanter intendimus? aut quare tristitia pene absorbemur, nisi quia remunerationem promissam minus fideliter cogitamus? Haec siquidem duo mala sunt, negligentia scilicet et tristitia, quibus miserabiliter infidelitas nostra laborat; quiavidelicet aut negligimus mandata, aut, si necessitate timoris a negligentia cofides postulat, spe remunerationis in labore consolamur. Credere, inquit, oportet accedentes ad Deum quia est, et inquirentibus se remunerator est . Si non dissimulemus quia est, habemus custodiam timoris; si non dissimulemus quia inquirentibus se remunerator est, habemus consolationem spei. Ubi custodia timoris, nullus locus negligentiae; ubi consolatio spei, nullus locus tristitiae. Sicut autem de fide, qua Deus esse creditur, timor salutis nascitur, ita cum minime creditur, aut dissimulatur, omnibus malis frena laxantur. Quare enim corrupti et abominabiles facti sunt in iniquitatibus, nisi quia dixit ille
Abbreviated transcription (Latin):
iam qͣsi subsistere incord̃ cred̾ntis fa¬
cit. Item ꝗa est argiutatum ñ apparen¬
tam̃ sibi coarguit: ꝓbat ⁊ ꝯuincit.
Illi ꝗ dicebat. ꝗ ꝯresuscitauitꝰ ꝯsedre
fecit incelestib inxp̃o. fid̾serat suba¬
sꝑandaꝵ. illi qui inuisibilem tamꝗͣ¬
uisibilem sustinebat. argum̃tum erat
ñ apparentͥum. Qui eñĩ dicebat. spe
Et qui ꝓponebat dñm in conspectu
suo semꝑ. nõne ꝑsuasum tenebat
arguñito fid̾i. eum p̾sentem ẽẽ ꝗñ
apparebat Huic sid̾i ꝓrsus aptisi¬
me ꝯgruit. ꝙ scriptura dicit: iustꝰ
ex fid̾ uiuit. Hec em̃ iustũ facit ui¬
stumq custodit: ut ⁊ uuiat in et̃nũ
int̾m spei gaudio pascit. Quid enĩ
sic hominem a peccato reuocat.:
seruat. sicut fid̾s. que inui sibile ta¬
quã ud̾ns sustim & obseruatꝰ ꝙdita
spe gaud̾ntem facit sit̃ fids. que se¬
ꝑ inremune racionem aspiciti No
eñi fr̃s quare negligentes sumꝰ uͥ¬
ꝗa p̾senciam iudicis nr̃i minꝰ ugi¬

Expanded text:
jam quasi subsistere in corde credentis facit. Item quia est argumentum non apparenesse sibi coarguit, probat et convincit. Illi qui dicebat: Qui conresuscitavit et consedere fecit in coelestibus in Christo , fides erat andarum; illi qui invisibilem tanquam videns sustinebat , argumentum erat non apparentium. Qui enim dicebat: Spe Et qui proponebat Dominum in conspectu suo semper, nonne persuasum 979 tenebat, argumento fidei, eum praesentem esse, qui non apparebat ? 4. Huic fidei prorsus aptissime congruit quod Scriptura dicit: Justus ex fide vivit . Haec enim justum facit, justumque custodit, et, ut vivat in aeternum, interim spei gaudio pascit. Quid enim sic hominem a peccato revocat et servat sicut fides, quae invisibilem tanquam videns sustinet et observat? quid ita spe gaudentem facit sicut fides, quae semper in remunerationem aspicit? Nos enim, fratres, quare negligentes sumuaesentiam Judicis nostri minus vigi
Abbreviated transcription (Latin):
ciacionis. Hodie enĩ mnaurib nr̃is. dep̾hen¬
sam in adult̾io mulierem. indulgencia nr̃¬
nr̃t redmptoris ab soluit Hodie innqriũ
susanne sanguinem lib̾auitͥ. hoclie eͦ bat̃a
urginem. singulari munere. gratuite be
cib solidus ad nutͥendum. Demq beati ꝗ
esurunt illum. qͣm ip̃i sat᷑abuunt᷑. Numꝗd

Expanded text:
icae. Hodie enim in auribus nostris deprehensam in adulterio mulierem indulgentia Redemptoris absolvit, hodie innoxium Susannae sanguinem liberavit, hodie quoque beatam Virginem singulari munere gratuitae bencibus solidus ad nutrimentum. Denique beati qui esuriunt illum, quoniam ipsi saturabuntur . Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
dles. Scio ꝗa ꝯfessione fidi plenaest t̃ra:
s frtam̃ audio ꝓpħam plangentemi ꝗa
ꝑiit fides det̾ra. Putas filius hominis
sinũc uenirꝰ. inuenir⁊ fid̾m supt̾raus:
Llumꝗd fidem reputar hanc fictama fidm
negligencium ⁊ ꝯtẽpnemcium: qua leuit
damnat cecitatem infidelium. qua melio¬
rem iudicat credulitatem demonũ. ⁊
dunt: ñ ꝯtremlc̃t. Omones quem cre¬
dunt uerent᷑. hoĩcs dum quem credẽ ũ

Expanded text:
dem quia confessione fidei plena est terra, sed tamen audio prophetam plangentem, quia periit fides de terra . Putas enim, Filius hominis si nunc veniret, inveniret fidem super terram ? Nunquid fidem reputaret hanc fidem fictam negligentium et contemnentium, qua levius damnat caecitatem infidelium, qua meliorem judicat credulitatem daemonum? Ddunt nec contremiscunt. Daemones quem credunt verentur; homines dum quem credunt, n
Abbreviated transcription (Latin):
gister sit: qͥ nequaꝗ̃ alit̾ uix̃ quã docuit. Qͥd enĩ
p̃clariꝰ illiꝰ fide: qui inetate puerili mundũ sͥ arridñ¬
tem urndens. tam mundi qũa corꝑis sui
florem quasi ĩa aridũ calcauit. mag̾ appe¬
ꝓsꝑari: Qͥdsimilꝰ illi fidi moysi quã
apłs cõu̾̃dans ait. fid̾ moyses gͣndis factꝰ
negauit se filium filic pharaonis. mag̾
digens affligi c̾ ppło dci. quã tp̃alis ꝑcica¬
ti hab̾e ioc̾ditatem Qͥdaut̾ sanctiꝰ le

Expanded text:
gister sit, qui nequaquam aliter vixit quam docuit. 2. Quid enim gister sit, qui nequaquam aliter vixit quam docuit. 2. Quid enim praeclarius illius fide, qui in aetate puerili mundum sibi arridentem irridens, tam mundi quam corporis sui florem quasi jam aridum calcavit, magis appeari? Quid similius illi fidei Moysi, quam Apostolus commendans ait: Fide Moyses grandis factus negavit se filium filiae Pharaonis, magis eligens affligi cum populo Dei, quam temporalis peccati habere jucunditatem ? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
rinsctꝰ ꝗd̾m rudis. E medullitꝰ inesfabilit̃
Nfid ⁊ lenitate ip̃iꝰ sc m̃ fcc̃ illum. Nec ꝗd̾m
ta sunt. Qui c̾ omiuu plenꝰ fuerit spũ scc̃oꝵ
⁊ posuit suꝑ om̃e in suffraganea i illam
turbam senioꝵ. ꝗ inpartem minister iĩ st̃
asciti. quantomag̾ suꝑistum. ꝗ plenitu¬
dinem tociꝰ mi nst̃ui tanto ueriꝰ quãto
sp̃ualiuꝰ impleuit. Ile dux fuit exeunci¬
um de egipto: iste reu̾ciai eium scło. legiꝰ¬
lator ille. legis lator ⁊ iste. Ille tm̃ miust̃
nonbonas p̾t̃ pauca mozalia: illt solam
puritatem cuangłicã. simpliemq nioꝵt᷑
didit disciplinam. Ile tã multa scribit
intellectu difficilia. factu imposibilia ł i
utilia: iste rectissimã uite scribit regla
sermone luculentam. discrecione p̾cipuam.
uia oientis t mtie. tamꝗͣ signifer gxercitꝰ
monachooꝵ hodie p̾cessit nos in regnũ ce¬
harũ p̃cipue u̾tutũ fidei silic ⁊ lenitatis. nob̃ ipẽ ma¬

Expanded text:
rinsecus quidem rudis, sed medullitus ineffabiliter rinsecus quidem rudis, sed medullitus ineffabiliter fide et lenitate ipsius sanctum fecit illum . Haec quidem ta sunt. Qui, cum omnino plenus fuerit Spiritu sanctorum, et posuit super omnem illam suffraganeam turbam seniorum, qui in partem ministerii sunt asciti , quanto magis super istum qui plenitudinem totius ministerii tanto verius quanto spiritualius implevit? Ille dux fuit exeuntium de Aegypto; iste, renuntiantium saeculo: legislator ille, legislator et iste: ille tantum minister non bonas, praeter pauca moralia; iste solam puritatem evangelicam simplicemque morum tradidit disciplinam: ille tam multa scribit intellectu difficilia, factu impossibilia, vel inutilia; iste rectissimam vitae scribit Regulam, sermone luculentam, discretione praecipuam. via, orientis tramite, tanquam signifer exercitus monachorum hodie praecessit nos in regnum coeharum praecipue virtutum, fidei scilicet et lenitatis, nobis ipse ma
Abbreviated transcription (Latin):
Iudicia tua ab ił multa. Ad cidm ꝯsidracioñẽ
apłs ex pauescens. ⁊ ex pauescẽdo dficiens: cla
mo. Suꝑ aquã refectiõis educauit ine. Ite m
Inebriabunt᷑ ab ub̃tate domꝰ tue. Huuiꝰ¬
modi ehetas ũ iuduc̃ fastisdium. E indeficientẽ
ꝗbdã desid̾riis ꝓuocat apetitum. In hoc
sacro lectionis pelago. agnus ambulat. &
helephas natat. Incatholice doctͥne iñsa:
iuxta modulum intellicie. sufficientes
singłis epule apponuntur hec ÷ paradisũ
deliciaꝵ Hscest ortꝰ om̃ium pomoꝵ. Ueni¬
ens itaq inbsabee. in scãm ecclam ut dictũ
est. currit adꝯfessionem. q̃ ꝑ iudam notat᷑.
⁊dimittit ibi pucrum suum .i. pucrilem
sensum. uł pͥstinoꝵ actuum d̾biłtattin:¬
reñcians desidriis: iuxta illud eugłie. Q
umbra iumꝑi: ꝗa in atͥis domꝰ di. scd̾m sen¬
sus corꝑis uacat om̃no ab om̃ĩb pͣuitatib
dicens t̃ psalmista. In pace inidipsum. di.
cinericiꝰ panis .i. pastꝰ diuini doginatis. fo¬

Expanded text:
Judicia tua abyssus multa . Ad ejusdem considerationem Apostolus expavescens, et pavescendo deficiens, clammo: Super aquam refectionis educavit me ; et item: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae . Hujusmodi ebrietas non inducit fastidium, sed indeficientem quibusdam desideriis provocat appetitum. In hoc sacrae lectionis pelago agnus ambulat, et elephas natat. In catholicae doctrinae mensa juxta modulum intelligentiae sufficientes singulis epulae apponuntur. Haec est paradisus deliciarum, hic est hortus omnium pomorum. Veniens itaque in Bersabee, in sanctam Ecclesiam, ut dictum est, currit ad confessionem, quae per Judam notatur: et dimittit ibi puerum suum, id est puerilem sensum, vel pristinorum actuum debilitatrenuntians desideriis, juxta illud evangelicum: Qui  quia in atriis domus Dei secundum sensus corporis vacat omnino ab omnibus pravitatibus, dicens cum Psalmista: In pace in idipsum dormicinericius panis, id est pastus divini dogmatis, fo
Abbreviated transcription (Latin):
s et ꝯmunicat tanꝗͣ spons. fiores inꝗ ap¬
paruer̾ int̾ra nr̃a. Neq hinc discrepat.
ꝙ narareht int̾p̾tat᷑ slos. Amat flori¬
geram patͥam. flos d̾radice iese: libenit
int̾ lilia pascit᷑. flos campi. ⁊ liliũ ꝯualli¬
um Commñdat enĩ flores pulcritudo
suaue olencia⁊ spes fructꝰ. gr̃a łͥplex. Te¬
tencio desit future retͥbucionis. fruc¬
tus eñi sp̃s est: uita et᷑na. Netaneas ma¬

Expanded text:
sed et communicat tanquam sponsus. Flores, inquit, apparuerunt in terra nostra . Neque hinc discrepat, quod Nazareth interpretatur flos. Amat florigeram patriam flos de radice Jesse, et libenter inter lilia pascitur flos campi et lilium convallium. Commendat enim flores pulchritudo, suaveolentia, et spes fructus; gratia triplex. Tetentio desit futurae retributionis. Fructus enim spiritus est vita aeterna. 8. Ne timeas, Ma
Abbreviated transcription (Latin):
occupar⁊ humanum. qͦ minꝰ lib̾e influe¬
r diuine gr̃e plenitudo. S ad hanc nob̃
humilitatem. ꝗb da erit gradib ascendn¬
dum. Primo eñi cor hõis qũe adhuc pec¬
care diectat. nec miser̃a consuetudinem
pposito utiliore mutauit: ue sit gr̃ae ca¬
pax ꝓͥis uiciis impedit᷑. Scdo qͦ u ĩa cor
iiꝗtas: ut ꝯsũmemꝰ carne ꝗ spu ceꝑamꝰ.
Ind̾ est. ut minꝰ ĩa sciamꝰ q̃ ado donata¬
sunt nob. induoti parit̃ ⁊ ingͣti Timo¬
r̃ẽ dm̃ derelinꝗmꝰ. reliosaui omittimꝰ
sugitantes laboris ⁊ discipline. qͦciens sine
gͦ tantis repulsa obstacłis. gram nob d¬

Expanded text:
occuparet humanum, quominus libere influeret divinae gratiae plenitudo. Sed ad hanc nobis humilitatem quibusdam erit gradibus ascendendum. Primo enim cor hominis, quem adhuc peccare delectat, nec miseram consuetudinem proposito meliore mutavit, ne sit gratiae capax propriis vitiis praepeditur. Secundo quiterare proponit; ipsa tamen peccata praeterita, licet jam amputata quodam modo videantur, dum in eo masunt nobis, indevoti pariter et ingrati. Timorem Domini relinquimus, religiosam omittimus fugitantes laboris et disciplinae, quoties sine nostrae, paulatim refrigesc
Abbreviated transcription (Latin):
cio eoꝵ que ñ uidnt᷑. Aut enĩ id̾o n̾ ui¬
d̾nt᷑. ꝗa p̃sencia ñsunt: aut id̾o ꝗa si
p̃sencia sunt. spitualia sunt. Prcsen¬
cia ñst̾ bona futura que ꝓmittũt᷑
p̃sens est. s occultꝰ est. ꝗa sys est dus

Expanded text:
tio eorum quae non videntur. Aut enim ideo non videntur quia praesentia non sunt, aut ideo quia, etsi praesentia sunt, spiritualia sunt. Praesentia non sunt bona futura quae promittuntur; praesens est, sed occultus est, quia spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
animã ꝑde in gehennã. Od familia
io ach̃i tardat: Irruat ꝓposticium:
ña in pomerio clamor audit᷑. Clamor
u̾lupoꝵ grauium:⁊ balantis ouicle
int̾ eos. Si ñ patit᷑ ab eis innoxiam d¬
uorari: ꝗ ab ip̃is eoꝵ faucib t̾a digũãt¬

Expanded text:
am mittere in gehennam . Quid familia Joachim tardat? Irruat per 981 posticum, nam in pomerio clamor auditur; clamor autem luporum gravium, et balantis oviculae inter eos. Sed non patitur ab eis innoxiam devorari, qui ab ipsis eorum faucibus tam dignant
Abbreviated transcription (Latin):
naiiunt: q̃n cad̾ntib aliis ip̃i sitterunt.
Dix̃ enim lucifer ille. iam nõ lucifer s tene¬
brifer & uesꝑus. Sedbo in moinie testa¬
iñtĩ simił ero aluisimo. Dimpudis. Sun
prudens. Milia miliũ ministrant ei. ⁊de¬
cies centena milia assistunt᷑ ͥ tusedbis.
Cherubin ait ꝓpħa stabant. ⁊ ñ sedbant.
Quid labor asti. ut iam sedeas: Om̃s ãmini¬

Expanded text:
naverunt, quando cadentibus aliis ipsi steterunt. Dixit enim Lucifer ille, non jam lucifer, sed tenebrifer et vesperus: Sedebo in monte testamenti, similis ero Altissimo . O impudens et imprudens! Millia millium ministrant ei, et decies centena millia assistunt ; et tu sedebis? Cherubin, ait propheta, stabant , et non sedebant; quid laborasti, ut jam sedeas? Omnes admini
Abbreviated transcription (Latin):
S⁊ et parentes eiꝰ iusti eͤant: ⁊ uir eiꝰ
honoratior om̃ium iudoꝵ. Meritogͥ
a iusto iudice. iustam de inustis ob¬
tinuit ulcionẽ: que t̾a uehemͣt̃ iusti¬
ciam esuriuit. ut ꝓ ea comtẽpner⁊
mortem corꝑ is. ohꝓbͥum gn̾is. luciũ
inꝯsolabilem amicoꝵ. Et nos fr̃s con
amꝰ ꝑsecucionẽ: ne ͤ malũ ꝓmalo. aũma¬
ledictum ꝓ maledicto reddamꝰ. Alioqu
ꝗ pacienciam n̾ seruauerit ꝑd iustici

Expanded text:
Sed et parentes ejus justi erant, et vir ejus honoratior omnium Judaeorum. Merito igitur a justo Judice justam de injustis obtinuit ultionem, quae tam vehementer justitiam esurivit, ut propter eam contemneret mortem corporis, opprobrium generis, luctum inconsolabilem amicorum. 6. Et nos, fratres, amus persecutionem, ne malum pro malo, aut maledictum pro maledicto reddamus. Alioquin qui patientiam non servaverit, perdet justiti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filiꝰ. ip̃e enĩ est ꝗexut seminare scm̃su¬
um Pat̾ eñi n̾exut. s filius a patre ꝓ¬
cessit. ⁊ uen̾ in mũdum: u ꝗ pͥu̾erat cogi¬
tacio pacis in cord̾ patͥs. fier ip̃apax nr̃a
inutero matris. Seminauit: sp̃s sc̃s.¬

Expanded text:
nare semen suum. Pater enim non exiit, sed Filius a Patre processit, et venit in mundum; ut qui prius erat cogitatio pacis in corde Patris, fieret et ipse pax nostra in utero matris. Seminavit et S
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ angelis. ⁊ hominibus. Seminemus
gͥ hominib exemplũ bonum ꝑ aꝑta oꝑa.
ĩeminemꝰ angłis gaudium magnũ ꝑ occul
peccatore penitentiã agente. Hinc dice¬
bat apłs: ꝓuidentes bona ñ tãtũ coram
dõ. s etiam coram hominib Coram dõ¬
Ipsis enim maxle placet. cum nos uiden
occulte orantes. aut ruminantes psalmũ
aliquẽ: aut tale aliquid fatientes. Sis
seminate ⁊uos: sic fructificate leĩmi. Se¬
minate ⁊ uos quia tam multi ante uos
seminauerunt: fructificate quia uobis
seminauerunt. O genus adam. qũa muil¬
ti seminauert̃ in te: ⁊ qu̾a p̃ciosum sem̃
Qũa male ꝑibis. ⁊ qua merito: si ꝑierit
inte tantum semen. simul ⁊ seminãtiũ
labor. Cui ꝑdiciomi tra deris abignis¬
la. si inte ꝑierint hec uniu̾sa Semi¬
nauit int̾ra nr̃a tota tͥnitas. semina¬
uer̾ angłi parit᷑⁊ apłi. Seminailunt ⁊

Expanded text:
is, et hominibus . 10. Seminemus igitur hominibus exemplum bonum per aperta opera; seminemus angelis gaudium magnum per occultpeccatore poenitentiam agente. Hinc dicebat Apostolus: Providentes bona non tantum coram Deo, sed etiam coram hominibus Ipsis enim maxime placet, cum vos vident occulte orantes, aut ruminantes psalmum aliquem, aut tale aliquid facientes. Sic seminate et vos, sic fructificate, charissimi. Seminate et vos, quia tam multi ante vos seminaverunt; fructificate, quia vobis seminaverunt. O genus Adam, quam multi seminaverunt in te, et quam pretiosum semen! quam male peribis, et quam merito, si perierit in te tantum semen, simul et seminantium labor! Cui perditioni traderis ab agricola, si in te perierint haec universa? Seminavit in terra nostra tota Trinitas, seminaverunt angeli parit
Abbreviated transcription (Latin):
te uos. humiliate uos. seminate uos. ꝑdite
uos. Seminate corpus animale: surget
corpus spũale. ꝑdite animas ur̃as.⁊ in ui¬
tam et̾nam seruabitis eas. Uultis nosse
quomͦ id fecerit apłs ip̃e qui docuit: Si¬
ue inquit mente excedimus dõ: siue so¬
brii sumus uobis. Quid gͦ tͥ: Ego inqͥt
factus sum tanquã uas ꝑditum: bene se ipsum
ꝑ dit. qui nichil unquam ꝓse fac̃: s omnis eiꝰ
intentio. ⁊ omne desiderium tendit ad dĩ pla¬
citum. ⁊utilitatẽ frm̃ suorum. In felix enu
qui seminat in carne: quia de carne inetet cor
nant suꝑ om̃s aquas. S quomͦ suꝑ om̃s
aquas: forte suꝑ eas de quib legitur ⁊ aq̃

Expanded text:
te vos, humiliate vos, seminate vos, perdite vos. Seminate corpus animale, et resurget corpus spirituale. Perdite animas vestras, et in vitam aeternam servabitis eas. Vultis nosse quomodo id fecerit Apostolus ipse qui docuit? Sive, inquit, mente excedimus Deo; sive sobrii sumus, vobis . Quid ergo tibi? Ego, inquit, factus sum tanquam vas perditum . Bene seipsum perdit, qui nihil unquam pro se facit; sed omnis ejus intentio et omne desiderium tendit ad Dei placitum, et utilitatem fratrum suorum. Infelix enim qui seminat in carne, quia de carne metet corrunant super omnes aquas . Sed quomodo super omnes aquas? Forte et super aquas, de quibus legitur: Et aequae
Abbreviated transcription (Latin):
rerunt. ñ om̃s uestimenta sua ꝓsterue¬
bant in uia: s cedebant ramos dearbo-¬
ribus. Non erat hoc magnũ: quod gra¬
tis acceꝑant gratis dabant. Ueruntñ
ne ipsi quid̃ penitꝰ ociosi fuerunt. s nec
aꝓcessione leguntur expulsi. fr̃s mei
piũ xp̃i iumentũ. qui cũ ꝓpħa dicere
potestis ut iumentũ factus sum apud

Expanded text:
rerunt, non omnes vestimenta sua prosternererunt, non omnes vestimenta sua prosternebant in via, sed caedebant aliqui ramos de arboribus . Non erat hoc magnum, quod gratis acceperant, gratis dabant. Verumtamen ne ipsi quidem penitus otiosi fuerunt, sed nec a processione leguntur exclusi. Fratres mei, pium Christi jumentum, qui cum Propheta dicere potestis, Ut jumentum factus sum apud
Abbreviated transcription (Latin):
men unum: s in alt̾o sola magni nominiᷤᷤ
umbra. M insteriũ unũ.s heu quam
dissimiles ministri. quantũ ministratio
ipsa dissimił. Ne mͥ si tam longe fuero¬
ate beate benedicte in futuro: qmͣ atue
uestigiis scĩtatis longe ẽẽ reꝑior inp̃senti.
d ñ mͥ hoc aput uos ꝑ orare necẽẽ ẽ. Scio
quod scientib me loquar: tantũ peto ut
pudorẽ hunc. ut hũc timore meũ. fr̃na
conpassione leuetis. Qñdo tñ omĩno dis¬
pensatio mͥ credita ẽ.⁊ si ñ habeo aput
me quid uobis apponã: queram ab eato
bñdicto tres panes. quib uos pascam.
Refficiat uos sc̃ĩtas eus. uisticia eiꝰ. pietaᷤ
eius. Recolite dilectissim. quod ñ om̃s
qui in ꝓcessione dñi fuerunt. sua illi ꝓstra¬
uerunt uestimenta. In illa inquã ꝓces¬
sione. quã annuente dño in ꝓximo su-¬
mus celebraturi. qñ uenienti ad passio
nen ⁊ sedenti suꝑ asellum ppłi occur¬

Expanded text:
men unum, sed in altero sola magni nominis men unum, sed in altero sola magni nominis umbra. Ministerium unum, sed heu me! quam dissimiles ministri, quantum ministratio ipsa dissimilis! Vae mihi, si tam longe a te fuero, o beate Benedicte, in futuro, quam a tuae vestigiis sanctitatis longe esse reperior in praesenti. Sed non mihi haec apud vos perorare necesse est. Scio quod scientibus me loquar: tantum peto, ut pudorem hunc, et hunc timorem meum fraterna compassione levetis. 3. Quando tamen omnino dispensatio mihi credita est, etsi non habeo apud me quod vobis apponam, quaeram a beato Benedicto tres panes, quibus vos pascam. Reficiat vos sanctitas ejus, justitia ejus, pietas ejus. Recolite, dilectissimi, quod non omnes qui in processione Domini fuerunt, sua illi prostraverint vestimenta. In illa, inquam, processione, quam annuente Domino in proximo sumus celebraturi, quando venienti Do asellum populi occur
Abbreviated transcription (Latin):
num ad audiendum u̾bum sa
nequis forte minꝰ digne illud recipiat. et
ñ sicut recipiendum est u̾bum dĩ. Scio
enim t̾ram quȩ sepuis suꝑuenientẽ in se
recipit imbr̃e. si fructũ ñ fecerit. repbĩ
fore.⁊ ꝓxima maledicto. At ego utiq si
possem. benedictiones illi dare mallẽ ⁊ ñ
maledictiones. Immo uero ipsam benedi
opto uob benedictionẽ manere semꝑ: nec
in maledictionẽ posse inutari.
elebramꝰ hodie magistri nr̃i gloriosi
bñdicti natalẽ. ꝓeo uob̾ et deeo sol¬
lepnis exmore sermo debetur. Cuiꝰ dulcis¬
simũ nomen cum omini uob̾ iocunditate. ẽ¬
amplectendũ. ⁊ honorandum: qm̃ ipse
et ego im ipsius memoria. licet ñ sine meo
rubore. beati huiꝰ patris nomen audiam
meniorari. Est eni mͥ de ipsius imita¬
tione uobiscũ. scłi ab renuntiatio. ⁊ mona¬
stice ꝓfessio discipline: s singularit᷑ sine
uobis. cum eo participo nomen abbatis.
Abbas fuit. ⁊ ego. Dabbas . abbas. Ono¬

Expanded text:
num ad audiendum verbum satres mei, ne quis forte minus digne illud recipiat, et non sicut recipiendum est verbum Dei. Scio enim terram, quae saepius supervenientem in se receperit imbrem, si fructum non fecerit, reprobam fore, et proximam maledicto . Et ego utique, si possem, benedictiones vobis dare mallem, et non maledictiones. Imo vero ipsam benedicopto vobis benedictionem manere semper, nec in maledictionem posse mutari. 2. Celebramus hodie magistri nostri gloriosi Benedicti natale: pro eo vobis et de eo solemnis ex more sermo debetur. Cujus dulcissimum nomen, cum omni vobis jucunditate amplectendum est et honorandum; quoniam iet ego in ipsius memoria, licet non meo sine rubore beati hujus patris nomen audeam memorare. Est enim mihi de ipsius imitatione vobiscum saeculi abrenuntiatio, et monasticae professio disciplinae; sed singulariter sine vobis cum eo participo nomen abbatis. Abbas fuit, et ego. O abbas, et abbas! No
Abbreviated transcription (Latin):
.x ut tanto magis accendamur ad agenda
quȩ docuit. quanto certi sumꝰ eum ñ
alia docuisse quã fec̾it. Sermo quidã
uiuus ⁊ efficax exemplũ oꝑis ẽ. płimũ
faciens suadibile qd̃ dr̃: dũ monstrat
factibile quod suadet᷑. In hunc gͥ mo¬
dum scĩtas ꝯfortat. pietas informat᷑:
iusticia confirmat. Quante enin pieta¬
tis fuit. quod ñ solum p̾sentib ꝓ fuit. s
etiam ꝓfuturis sollicitus fuit: Non so¬
lum his qui tunc erant fructum tulit
hec arbor: s usq hodie fructus eiꝰ et
crescit ⁊ manet. Dilectus plane adõ et
hominib cuiꝰ ñ sola p̃sentia in bñdictio¬

Expanded text:
; ut tanto magis accendamur ad agenda ; ut tanto magis accendamur ad agenda quae docuit, quanto certi sumus eum non alia docuisse quam fecerit. Sermo quidem vivus et efficax, exemplum operis est, plurimum faciens suadibile quod dicitur, dum monstrat factibile quod suadetur. 8. In hunc ergo modum sanctitas confortat, pietas informat, justitia confirmat. Quantae enim pietatis fuit, quod non solum praesentibus profuit, sed etiam pro futuris sollicitus fuit? Non solum his qui tunc erant, fructum tulit haec arbor, sed usque hodie fructus ejus et manet, et crescit. Dilectus plane Deo et hominibus: cujus non sola praesentia in benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
dictus tunc ẽẽ fructificandi tp̃s. qñ ad¬
huc tantis tẽptationib urgebat᷑. S uenit
tp̃s. ⁊ in tp̃r suo fructũ fecit. De fructu
euis sunt tria illa que suꝑiꝰ tetigi. scĩtas
eius pietas eius. Sc̃itatẽ miracła ꝓbant.
doctrina pietatẽ: uita iusticiam. Uides
oiumentũ xp̃i. ramos foliis uirescentes.
u̾nãtes florib. onustos fructu: Suꝑ istoᷤᷤ
innitere: ut gressus rectos facias pedib
tuis. S quomͦ tͥ appono eius miracula:
S miraculis eius mnnitaris. uidelicet ut
patronum. Om̃no eñ ualde potens est
incelis. qui tam potens extitit in t̾risiscaͦ
magnitudinẽ gr̃e. magnitudine głe ex-¬
altatꝰ. Nam et uixta raditum quantita¬
tẽ. rami ꝓdire noscuntur: et quot radici-¬
b arbor initit᷑. tot ramis sicut auint de¬
coratur. Sic ergo. licet ñ habeamꝰ nr̃a: con¬
solatio magna nobis ẽẽ debent patroni
nr̃i miracula. Doctrina uͦ instruit nos.¬

Expanded text:
Benedictus tunc esse fructificandi tempus, quando adBenedictus tunc esse fructificandi tempus, quando adhuc tantis tentationibus urgebatur; sed venit tempus, et in tempore suo fructum dedit. De fructu ejus sunt illa tria quejus, pietas ejus. Sanctitatem miracula probant, doctrina pietatem, vita justitiam. Vides, o jumentum Christi, ramos foliis virentes, vernantes, floribus, onustos fructu. Super istos innitere, ut gressus rectos facias pedibus tuis. Sed quomodo tibi appono ejus miracula? sed ut miraculis ejus innitaris: videlicet ut patronum. Omnino enim valde potens est in coelis, qui tam potens exstitit in terris: secundum magnitudinem gratiae, magnitudine gloriae exaltatus. Nam et juxta radicum quantitatem rami prodire noscuntur: et quot radicibus arbor innititur, tot ramis, sicut aiunt, decoratur. Sic ergo, licet non habeamus nostra, consolatio magna nobis esse debent patroni nostri miracula. Doctrina vero instruit nos
Abbreviated transcription (Latin):
tes angariantꝰ. ⁊ que ñ amant. amore głe
quã desiderant fac̾e compellunt᷑. Nam
in eo quod dr̃ in tp̃r suo. arguunt᷑ quidã
ante tp̃s fructificare uolentes. Nonne eñ
⁊ arborib nr̃is citiꝰ quã oporteat pullu¬
lantib. tunemꝰ omĩno florib intẽ pesti¬
uis: Sic sunt aliqui. quorũ fructꝰ quia
uelle fructificare p̃sumunt: contra legis
decreta afare in pͥmogenito bouis p̃sumunts¬
Uultis scire qua sollicite id uitau̾it sc̃s iste
magister ur : & hunc ramũ uobis appono:
qm̃ trib aunis soli dõ notus. hominib man¬
sit in cognitus. fructũs quid̾ multũ tulit.
ipsi c̾nitis. s in tpr suo. Neq enim credebat
tp̃s ẽẽ fructificandi. qñ tanta carnis tẽp-¬
tatione grauatus ẽ. ut pene cederet. pene
ne in eas incidat consentiendo: s mag̃ resis¬
tat ⁊ iurilit̾ agat. sustineatq dñm ne desꝑet.
honorificabis me.
rgo ut discere ceꝑam ñ credebat bñ-

Expanded text:
tes, angariantur; et quae non amant, amore gloriae tes, angariantur; et quae non amant, amore gloriae quam desiderant, facere compelluntur. Jam in eo quod dicitur, in tempore suo , arguuntur quidam ante tempus fructificare volentes. Nonne enim et arboribus nostris, citius quam oporteat pullulantibus, timemus omnino floribus intempestivis? Sic sunt aliqui, quorun fructus, quia velle praesumunt, contra legis decreta arare in primogenito bovis, etVultis nosse quam sollicite id vitaverit sanctus iste magister noster? Et hunc ramum vobis oppono; quoniam tribus annis soli Deo notus, hominibus 969 mansit incognitus. Fructum quidem multum tulit, ipsi cernitis; sed in tempore suo. Neque enim credebat tempus esse fructificandi, quando tanta carnis tentatione gravatus est, ut pene eederet, pene ne in eas incidat consentiendo, sed magis resistat, et viriliter agat, sustineatque Dominum ne desperet. honorificabis me . 7. Ergo, ut dicere coeperam, non credebat beatus
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt ñ humano esui aptus ẽ s porcino.
tales sunt filii huiꝰ scłi: agentes in cõmes¬
sationib ⁊ ebrietatibus. hec namq pecoꝵ¬
adherere. Sic̃ nom caro porcina cũ come¬
ditur nr̃e ad heret carni. ut lam sit una ca¬
ro. sic transgressor p̃cepti dñici. spurcos
eis efficitur demon. Nam ⁊ id circo in sacͥ¬
ficiis ꝓhibet᷑ animal illud offerri. ꝙ spur¬
cos sp̃s immundosq designet. qui relicta
om̃i mundicia. solis sibi inspureitiis com¬
placens. iuiciorum ⁊ cͥminũ sẽꝑ ceno delec¬
tatur inuolui. Uñ ⁊ ineugłio legio illa
maledicta. dũ eiceretur ab homine. tanꝗͣ
simile sibi ammal porcos postulat: nec
negantur. his fructũ fert̃ arbores in¬
fructuose. ad quarũ radices securis posi¬
ta iam uidetur. Arbores autem que fru¬
ctũ faciunt ferunt s ñ suum y pocrite
sunt. cũ symone cyreneo crucẽ portanteᷤ
non suam. qui religiosa intentione caren¬

Expanded text:
faciunt, non humano esui aptus est, sed porcino. faciunt, non humano esui aptus est, sed porcino. Tales sunt filii hujus saeculi, agentes in comessationibus et ebrietatibus, in cadhaerere. Sicut enim caro porcina cum comeditur, nostrae adhaeret carni, ut jam sit una caro; sic transgressor praecepti Dominici spurcos eis efficitur daemon. Nam et idcirco in sacrificiis prohibetur animal illud offerri, quod spurcos spiritus immundosque designet; qui relicta omni munditia, solis sibi in spurcitiis complacentes, vitiorum et criminum semper coeno delectantur involvi. Unde et in Evangelio, legio illa maledicta, dum ejiceretur ab homine, tanquam simile sibi animal porcos postulat, nec negantur . His fructum ferunt arbores infructuosae, ad quarum radices securis posita jam videtur. 6. Arbores autem quae fructum faciunt, sed non suum, hypocritae sunt, cum Simone Cyrenaeo crucem portantes non suam: qui religiosa intentione caren
Abbreviated transcription (Latin):
ardua declinare.⁊ mediam ad humili¬
tatẽ semꝑ diu̾tere uallis: Sic ꝓfecto
sic ds̃ suꝑbi s resistit. humilib autem
dat grãm. Securus hic fige pedem. qͥ
semitã uallis incede. Nunirũ in montem
sedem sibi constituit serpens antiquus.
mordens ungulas equi: ut cadat ascensor
eius retro. ꝓpt̾ea uallẽ mag̃ elige. adã-¬
bulandũ: uallem elige ad plantandum.
Nleq enim inserendis arborib montana
solemus eligere: qd frequent̾ arida sint
et petrosa. Inuallib pinguedo ẽ. ibi ꝓfi¬
ciunt plante. ibi plena spica: ibi cente¬
simus oritur fructꝰ. uixta illud. ⁊ ualles
abundabunt frumento. Audis quia
ñ moueamꝰ quocũq flatu. sicut scͥptũ
mirabilib suꝑ uos ambuletis. s ꝑmanea¬
tis. firmis radicib in humilitate radicati
suo. Sunt in qua arbores infructuose.
ut quercus ⁊ ulmꝰ. ⁊ sil uestres arbores
alie. s huiꝰ modi nemo plantat in orto
suo quia ñ faciunt suũ fructũ. ⁊ siquẽ¬

Expanded text:
iam ad humilitatem semper devertere vallis? Sic profecto, sic Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Securus hic fige pedem, quisemitam vallis incede. Nimirum in monte sibi sedem constituit serpens antiquus, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro: propterea vallem magis elige ad ambulandum, vallem elige ad plantandum. Neque enim vel in serendis arboribus montana solemus eligere, quod frequenter arida sint et petrosa. In vallibus pinguedo est: ibi proficiunt plantae, ibi plena spica, ibi centesimus oritur fructus, juxta illud, Et valles abundabunt frumento . Audis quia Non moveamur quocunque flatu, sicut scriptummirabilibus super vos ambuletis, sed permaneatis radicibus firmis in humilitate radicati suo. Sunt, inquam, arbores infructuosae, ut quercus et ulmus, et silvestres aliae arbores; sed hujusmodi nemo plantat in horto suo, quia non faciunt fructum: e
Abbreviated transcription (Latin):
pedib ur̃is ꝓsternamꝰ. tẽptabo uł ramoᷤ
cedere de arborib: ut tante ꝓcessioni uł
parum aliquid ñ desit ministerii mei.
Arbor fuit beatus bñdictus grandis atq.
fructifera: tanꝗͣ. lignum qd̾ plantatũ
ẽ secus decursus aquarum. Ubi sunt
decursus aquarum: ꝓfecto inuallib:
quia int̾mediũ montiũ.p.a. Quis enĩ¬

Expanded text:
pedibus vestris prosternam, tentabo vel ramos caedere de arboribus, ut tantae processioni vel parum aliquid non desit ministerii mei. 4. Arbor fuit beatus Benedictus, grandis atque fructifera, tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . Ubi sunt decursus aquarum? Profecto in vallibus; quia inter medium montium pertransi
Abbreviated transcription (Latin):
in bñdictione ẽ. Nam et usq hodie int̾hlicẽ
amoris dñici confessionẽ. tplici hoc fructu
pascit dñi gregem. pascit uita. pascit doctͥ¬
na. pascit ⁊ int̾cessione. ꝑ quam in tessant̃
siti estis. ut eatis ⁊ fructum afferatis. Unde ea¬
tis: Utiq auobis ipsis. sicut scͥptum est. A
uoluptatib tuis au̾tere. Flam et de dño
legius: quia exiit seminare semen suum.
Ecce ⁊ hic habemus sem̃ suũ. sic̃ ⁊ pͥus fruc¬
ut formã nob̃ traderet. et uiam monstra-¬
ret. Fortassis ⁊ ipse dñs arbor ẽ: ⁊ de¬
bemꝰ ab eo quoq ramos acciꝑe. quos nr̃is
pedib apponamus. Imo ũ fortasse. s mag̃
uere arborest ipse⁊ planta celestis. s int̾¬
ris plantata. sic̃ scͥptum ẽ. Ueritas de t̾ra
no. ut sicut seipsum exmaniuit. hoc ip¬
sum sentiatis inuob̾. nͥ qd̾ ñ tam ego appo¬
no quã apłs aput quẽ legistis. hoc fenti¬
te inuobis quod ⁊ inxp̃o iħu. qui cũ infor

Expanded text:
in benedictione est. Nam et usque hodie in triplicem amoris Domini confessionem, triplici hoc fructu pascit Domini gregem. Pascit vita, pascit doctrina, pascit et intercessione. Per quam incessanter siti estis, ut eatis et fructum afferatis. Unde eatis? Utique a vobis ipsis, sicut scriptum est: A voluntatibus tuis avertere . Nam et de Domino legimus quia exiit seminare semen suum . Ecce et hic habemus semen suum, sicut et prius frucmonstraret. 9. Fortassis et ipse Dominus arbor est, et debemus ab eo quoque ramos accipere, quos vestris pedibus apponamus: imo non fortasse, sed magis vere arbor est ipse et planta coelestis, sed in terris plantata, sicut scriptum est: Veritas de terra no, ut sicut seipsum exinanivit, hoc ipsum sentiatis in vobis: nisi quod non tam ego appono, quam Apostolus, apud quem legistis: Hoc sentite in vobis, quod et in Christo Jesu: qui cum in for
Abbreviated transcription (Latin):
lacium est. nec eget ille solacio qui le¬
quantas habemꝰ iniꝗtates ⁊ peccata:
sceła nr̃a ⁊ dlicta. nob d̾sid̾remꝰ osten¬
di. Serutem̃ uias nr̃as:⁊ studia nr̃a ꝑi¬
cła ꝙ nr̃a iugili intencione pensenꝰ. Pi¬
cat ꝗsq inpauore suo. uadam ad pon¬
respiremꝰ. Huera hominis ficducia a
se deficientis.⁊ Inutentis dño suo. ħ¬

Expanded text:
latium est: nec eget ille solatio, qui laelatium est: nec eget ille solatio, qui laequantas habeamus iniquitates et peccata; scelera nostra et delicta nobis desideremus ostendi. Scrutemur vias na vigili intentione pensemus. Dicat quisque in pavore suo: Vadam ad porrespiremus. Haec vera hominis fiducia, a se deficientis, et innitentis Domino suo.
Abbreviated transcription (Latin):
eã lapidm nuttat. U̾bũ ꝗd̾m abreiuatũ.
s iuiunn⁊ efficar: ancipiti gładio pene¬
trabiliꝰ. Qũa gͣuit̃ enim ad uerbum hoc
uno lapillo. cont̾ie si nt lapide fronteᷤ
rubor ip̃e ꝯfusionis. ⁊ clancdestinus ꝓba¬
uit abscessus. Oeruit ꝗd̾m adultera
lapidari. sz is punire gestiat. qui ñ: di
exigere ulcionẽ: ꝗ eandem exciꝑe ñ me¬
ret᷑. Alioꝗn ip̃e sibi uicimor ase inci¬
piat. inse pͥus sentenciam ferat: exerce
ritas. sz ream nondum absoluit. Scri¬
bat iterũ ⁊ scribat grãm. legat ⁊ audiamꝰ.
Nemo te ꝯdempnauit mulier: Nemo
dñe. Nec ego te ꝯd̾mpnabo: uad̾: ampliꝰ
noli peccare. Ouox m̃e .o. auditꝰ leticie
malediccionis capax: cũ uillic inspe
peccamꝰ. Quanꝗͣ nec ficducia illa ddiceu¬
da sit: s in sensibilitas quedam. ⁊ dis¬
simulacio ꝑniciosa. Que eñi fiducia
ei ꝗ ꝑiłm non attendit. ⁊lut qd̾ ĩbiti¬
meris remedium. uͥ nec timor sentit᷑.
nec mat̃ia ip̃a timoris: F iducia gͥ so¬

Expanded text:
eam lapidem mittat. Verbum quidem abbreviatum, sed vivum et efficax, et ancipiti gladio penetrabilius. Quam graviter enim ad verbum hoc uno lapillo contritae sint lapideae frontes, rubor ipse confusionis et clandestinus probavit abscessus. Meruit quidem adultera lapidari: sed is punire gestiat, qui dignus exigere ultionem, qui eamdem excipere non meretur. Alioquin ipse sibi vicinior, a se incipiat: in se prius sententiam ferat, exerceaVeritas, sed ream necdum absolvit. Scribat iterum, scribat gratiam, legat, et audiamus. Nemo te condemnavit, mulier? Nemo, Domine. Nec ego te condemnabo; vade, et amplius noli maledictionis capax, cum videlicet in spe peccamus. Quanquam nec fiducia illa dicenda sit, sed insensibilitas 980 quaedam, et dissimulatio perniciosa. Quae enim fiducia ei qui periculum non attendit? aut quod ibi timoris remedium, ubi nec timor sentitur, nec materia ipsa timoris? Fiducia so
Abbreviated transcription (Latin):
manifestũ ÷ fortitudinẽ seminãse.
Porro ꝯfessores. seminauer᷑ iusticiam:
stanciã mundi in bonos uł expẽntẽ.
multa: isti uͦ⁊ longa. ⁊ multimoda tͣxere
martiria. Uirgines sacreł sancte planũ
⁊ ꝗa tẽꝑanciã seminauunt: q̃ sic libidinem

Expanded text:
manifestum est fortitudinem seminasse. Porro confessores seminaverunt justitiam, stantiam mundi in bonos usus expendentmulta, isti vero longa et multimoda traxere martyria. Virgines sanctae planum est quia temperantiam seminarunt, quae sic libidinem
Abbreviated transcription (Latin):
tam suꝑ pꝰteriori facilitate. quã suꝑ difficul¬
tate pͥori. Uultis scire quas intelligam duas
manꝰ: Duplicẽ utiq demonstrationẽ: dũ u¬
delicet hinc quid̃ tribulationis breuitas. iñ
et̃ñitas retͥbutionis ostenditur. Aut magis
pingit᷑ uł impͥmitꝰ cordi. ut incimo affectu
sentiat. qm̃ momentaneũ ⁊ leue tͥbulationis
nr̃e. supͣ modũ in sublimitate et̾num pondus
głe oꝑatꝰ in nobis. Quis uͦ istas tam bonas
ꝑbonos ñ credat fieriͥ cũ certũ sit qd̾ econtͣrio
male utiq fiant iumissiones ꝑanglos malos:
habetote familares angłos fis mei frequenta¬
te eos sedula cogitatione.⁊ oratione oeuota. qui
semꝑ nob̾ quia ad sunt ꝑcustodia et consolatioẽ.

Expanded text:
tam super posteriori facilitate, quam super difficultam super posteriori facilitate, quam super difficultate priori. Vultis scire quas intelligam duas manus? Duplicem utique demonstrationem, dum videlicet hinc quidem tribulationis brevitas, inde aeternitas retributionis ostenditur, aut magis pingitur vel imprimitur cordi, ut intimo affectu sentiamus quoniam momentaneum hoc et leve tribulationis nostrae supra modum in sublimitate aeternum pondus gloriae operatur in nobis. Quis vero istas tam bonas per bonos non credat fieri, cum certum sit quod e contrario malae utique fiant immissiones per angelos malos? Habetote familiares angelos, fratres mei, frequentate eos sedula cogitatione et devota oratione, qui semper vobis adsunt ad custodiam et consolationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑalit̃ quouis in cõmͦ. seu tͥbulatione aliqua scłari:
seu accidia sp̃c ⁊ quadã animi deffectione lan¬
guescens. Iam tẽptari incipit supͣ qũa ualeat
sustinere: iam ĩ pinget ⁊ offendet in lapidẽ. siñ
fui̾t qui subueniat. Quis uͦ ẽ lapis iste: Ego illũ
in telligo lapidẽ offensionis ⁊ petram scandali.
inqu̾a si offenderit quis collidet᷑. suꝑ qũe uero
cetiderit conteret eum. Lapidẽ utiq angłarẽ.
offendere est murmurare: adu̾sus eum scanda¬
lirari apusillanimitate sp̃c ⁊ tẽpestate. Itaq
opꝰ illi ẽ angłica ope. angłica consolatione. an¬
głicis manib qui iã deffȩcit. iam ꝓpemodum
offendit in lapidem. Et uere in lapidẽ offendit
qui murmurat ⁊ bhasphemat: se ipsum col¬
lidens. ñ eum inquẽ furibundus impingit.
arbitror sane uelut duab quib dã manibus
eiꝰmodi homines int̾dũ ab angłis supportari:
ut quodãm᷑ ñ sentientes tnͣseant qd̾ tantoꝑe
formidabant. Nec parũ mirent᷑ postmodũ:

Expanded text:
seu tribulatione aliqua saeculari, seu acedia spiritus et quadam animi defectione languescens? Jam tentari incipit supra quam valeat sustinere, jam impinget et offendet in lapidem, si non fuerit qui subveniat. Quis vero est lapis iste? Ego illum intelligo lapidem offensionis, et petram scandali, in quam si offenderit quis, collidetur: super quem vero ceciderit, conteret eum; lapidem utique angularemoffendere, est murmurare adversus eum, scandalizari a pusillanimitate spiritus et tempestate. Itaque opus illi est angelica consolatione, angelicis manibus, qui jam defecit, jam propemodum offendit in lapidem. Et vere offendit in lapidem qui murmurat et blasphemat, se ipsum collidens, non eum in quem furibundus impingit. 10. Arbitror sane velut duabus quibusdam manibus ejusmodi homines interdum ab angelis supportari, ut quodammodo non sentientes transeant quod tantopere formidabant, nec parum mirentur postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ⁊ anxia auxilia utiq spũalia. que singłis
electorum ꝓcuiꝰq discriminis mͦ ⁊ obiecte dis¬
ficulta t is tanqu̾a lapidee molis quantitate. a-¬
bhis qui sibi deputati sunt angłis spũalit᷑ et
multiplicit᷑ ex hibent᷑. Dico ego tũ aliqua ex his
que cõmuna magis arbitror:⁊ paucis que int̃

Expanded text:
stae, et auxilia utique spiritualia, quae singulis electorum pro cujusque discriminis modo et objectae difficultatis, tanquam lapideae molis quantitate, ab his qui sibi deputati sunt angelis spiritualiter et multipliciter exhibentur. Dico ego tamen aliqua ex his quae communia magis
Abbreviated transcription (Latin):
bitrantꝰ: Quicqͥd moneas ait ille. ego qd̾
possum possũ. ⁊ ñ ultra quã possũ. Tu si hic
sis alit̃ sentias. Uñ uero inp̃suptionẽ. nͥ ex
quodã impetu uehementioris desiderii ꝓsili
diant: et quasi ꝑ uias suas uias tuas dirigant
inuias ipsius. Quonã mͦ inquis: Nempe
tota animi cupiditate ascendere studeas
cotidie sursũ corda. hinc quoq negligentes
⁊ leue leuatꝰ mag̃: ut querat ⁊ diligat u̾itatẽ.
Nec mireris qd̾ in iuas dnĩ secũ nos ad mitt̾e.
ĩmo ⁊ ĩ mitt̾e ñ de dignentꝰ: qui custodire
dignant᷑ in nr̃is. Qũa feliciꝰ tam̃ ineis ambu¬
lant. quaq securiꝰ. Cet̾m ⁊ ipsi quoq lon
is queq gradib sibiq ꝯpetentib disposuit
ds̃. Sũmã rerum tenet ipse qui sũmꝰ est. ultͣ¬

Expanded text:
bitrantur? Quidquid moneas, ait ille, ego quod possum, possum et non ultra possum. « Tu si hic sis, aliter sentias . » Unde vero in praesumptionem, nisi ex quodam impetu vehementioris desiderii prosildiant, et quasi per vias suas, vias tuas dirigant in vias ipsius. Quonam modo? inquis. Nempe tota animi cupiditate ascendere studeas quotidie, « Sursum corda. » Hinc quoque negligentes et leve levatur magis, ut quaerat et diligat veritatem. Nec mireris quod in vias Domini secum nos admittere, imo et immittere non dedignentur, qui custodire dignantur in nostris. Quam felicius tamen in eis ipsi ambulant, quamque securius. Caeterum et ipsi quoque, is quaeque gradibus, sibique competentibus disposuit Deus! Summam rerum 861 tenet ipse qui summus est,
Abbreviated transcription (Latin):
gogꝰ ĩmo etiam bauilus. p̃sertĩ paruulo. int̾ hec
custodieñte. ⁊ deducent paruulũ qua potẽ par-¬
uulus ambulare. Cet̾m ñ te patientꝰ tẽptari supͣ
qu̾a sustinere potes: s minanib tollent. ut ꝑtran¬
seas offendicłm. Quã facile transit qui ilł portan¬
ma urgere tẽptatio. ⁊ tribulatio uehemens
inminere. inuoca custodẽ tuũ. ductorẽ tuum
ad iutorẽ tuũ. in oportunitatib in tribulatione.
Inclama eum. ⁊ dic. Duẽ salua nos. ꝑinꝰ. Non dor¬
mit neq dormitat. ⁊ si ad tp̃s qñq clissimulet:
ne forte ꝑicłosiꝰ ab illiꝰ te manib ipse p̃cipites.
site eis ignorai̾us sustentatũ. Sp̃uales em̃ iste

Expanded text:
gogus, imo etiam bajulus, praesertim parvulo inter haec custodient te, et deducent parvulum, qua potest parvulus ambulare. Caeterum non te patientur tentari supra quam sustinere potes, sed in manibus tollent, ut pertranseas offendiculum. Quam facile transit, qui illis portar urgere tentatio, 864 et tribulatio vehemens imminere, invoca custodem tuum, ductorem tuum, adjutorem tuum in opportunitatibus, in tribulatione. Inclama eum, et dic: Domine, salva nos, perimus. Non dormit, neque dormitat, etsi ad tempus quandoque dissimulet, ne forte periculosius ab illius te manibus ipse praecipites, si te eis ignoraveris sustentatum. Spirituales eni
Abbreviated transcription (Latin):
ri nec secluci. munꝰ aũt seducere possunt. qui
custodiunt nos in om̃ib uiis nr̃is fideles sunt
mꝰ. Nide enĩ quã sit necessaria ista ꝓtectio.
ista custo dia. inuiis tuis. Inmanib inquit porta

Expanded text:
ri, nec seduci, minus autem seducere possunt, qui ri, nec seduci, minus autem seducere possunt, qui custodiunt nos in omnibus viis nostris. Fideles sunt,mur. Vide enim quam tibi necessaria sit ista protectio, ista custodia in omnibus viis tuis. In manibus. inquit, porta