comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis nemo ꝓhibetur. ꝙ ad laudabile pertinet o¬
tium lotus u̾o suꝑior sine quo regi populus ñ pot̃
⁊ suta tereatur. ⁊ administretur deceat tñ in decen¬
ter appetitur iõ ocium icm q̃rit caritas ueritatũne¬
gotium iustum iuscipit necc̃itas caritatisꝙ sarci¬
nam si nullus imponit percipiende atq intuende
nacandum est ueritati Si añ imponitur suscipi¬
enda est. põ caritatis neccitatem. s ne sic deserta¬

Expanded text:
veritatis nemo prohibetur quod ad laudabile pertinet otium. Locus vero superior sine quo regi populus non potest, et si ita teneatur et administretur ut decet, tamen indecenter appetitur. Ideo otium sanctum quaerit charitas veritatgotium iustum suscipit necessitas caritatis. Quam sarcinam si nullus inponit, percipiendae adque intuendae uacandum est ueritati; si autem inponitur, suscipienda est propter caritatis necessitatem: sed nec sic omni mo
Abbreviated transcription (Latin):
lier cã pecc̃i tm̃ sal.¬
ñ solum uirgo ⁊ ꝯ¬
⁊ si nunqͣ. ab opere
nuptiarum cessãs
mulieri. siĩ filios ñ hũit. i si quos hũit in bomꝰ
morib permañe nolu̾nt s alibi dicit apłs be¬
atior erit siue nirgo siue indua. si sic permanser̃
uñ potest intelligi. cum ait. saluabitur mulier
mulieris sunt bona oꝑa tarnis q̃ maxime in otfi
cis mĩe frequentari solent Opera ũo mĩe nicħ ꝓ¬
sunt. Siue paganis. Siuenideis quim xp̃o ñ credt
s iue quib cumꝙ r̾eritis ⁊ scismaticis. ubi fides
⁊ dilectio ⁊ sobria scĩfitatio ñ inuenitur. ⁊ iõ addi¬
dit. Si permanserint. alioquin. Si ad litteram ac¬
lier est tipus carnis. adam ronis qui pennis uir¬
tutum uolat ad deum. ut passer domsi. uñ pro
nit in nido. ñ abicit eos ubicumq .i. oꝑa rona¬

Expanded text:
 peccati, tamen saln solum virgo et cetsi nunquam ab opere nuptiarum cessans,eri, si vel filios non habuerit; vel si quos habuerit, et in bonis moribus permanere voluerint: sed alibi dicit Apostolus: Beatior erit, sive virgo, sive vidua, si sic permanserit . Unde potest intelligi, cum ait, salvabitur mulier mulieris sunt opera carnis, quae maxime in officiis misericordiae frequentari solent; opera vero misericsunt, sive paganis, sive Judaeis qui Christo non credunt, sive quibuscunque haereticis vel schismaticis, ubi fides, et dilectio et sobria sanctificatio non invenitur. Et ideo addit, si permanserint. Alioquin si ad litteram aclier typus est carnis, Adam rationis, quae pennis virtutum volat ad Deum, ut passer ad domum. Unde nit in nido, non abjicit eos ubicunque, id est o
Abbreviated transcription (Latin):
Põstqͣm enim mulier seducta manducait ei q: de¬
dit ut simuled̾ent uoluit eam contristare ꝙͣ tre¬
debat sine suo solatio contabescere. ⁊ a se alienatã
ñ dum senserat. s amitali quadam bniuolenti¬
a qua plerumq fit ut orfendatur d̾s. ne offen¬
datur amicus ꝙ eum fac̃e non debuisse diuine
sententie iustus existissindicauit. gͦ alio quodã¬

Expanded text:
Postquam enim mulier seducta manducavit, eique dedit ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat sine suo solatio contabescere, et a se alienatamntia quam nondum senserat, sed amicali quadam benevolentia, qua plerumque fit ut offendatur Deus, ne offendatur amicus: quod eum facere non debuisse divinae sententiae justus exitus indicavit: Ergo alio quoda
Abbreviated transcription (Latin):
infi. ⁊ di. ⁊ s. cum s. f.i. uerus sermo. est iste ꝙ̃
uir pot̃ p̃eẽ ⁊ deter¬
minat. quis. s. qui¬
desiderat oꝑari ⁊ ꝑ¬
minari. s qui sit ir¬
reprehensibilis. ⁊ h

Expanded text:
t iste quem vir potest praeesse et determinat quis, scilidesiderat operari et pminari, sed qui sit irreprehensibilis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
gatus ñ ait. Mulier secluxit me. s dedit m̃ ⁊ come¬
num illud iõ tangere ꝓhibũit. ꝙ sciebat eos si te¬
rem latere ñ poterat. Sollictrauit aliq̃ exꝑiendi
ñ eẽ morituram. ñ tñ eum arbitror si iam sp̃ua¬
li ñtte p̃ditus erat. iullo modo tredidisse. ꝙ dẏabo¬
lus suggerebat. Iõ art. adam ñ est se. prior . s. nec¬

Expanded text:
gatus non ait: mulier seduxit me, sed dedit mihi et comenum illud ideo tangere prohibuerit, quod sciebat eos si terem latere non poterat, sollicitavit aliqua experiendin esse mortuam: non tamen eum arbitror si jam spirituali mente praeditus erat, ullo modo credidisse quod diabolus suggerebat. Ideo ait, Adam non est seductus prior, scilic
Abbreviated transcription (Latin):
terrogatus a domino:
ter professus est see
das credidit. qr in paᷤ¬
cendis ouib uera:
monstratur dilectio.
Siquis sibi ñ q̃rit su¬
de bonis. ut qui corri¬
gentib mala pro bo¬
nis redount scelesti
in grauib perretran
nimas interficientẽ
sine affec. ad aliquẽ
ũne qua sunt ñ cõ¬
paciendo insirmis
sine ꝑa .i. inquietan
non refrenando ma¬
los cupiditates imi¬
tes .i. crũdeles ex̃cendo
tate: dum nescuit
subuenire aliis ꝓdi.
secretorum aiterius
dum indicant mi

Expanded text:
terrogatus a Domino, ter professus est se edas credidit: quia in pascendis ovibus vera monstratur dilectio, si quis ibi non quaerit sude bonis, ut qui corrigentibus mala pro bonis reddunt; scelesti, in gravibus perpetrandnimas interficientes; sine affectione ad aliquem, sine qua sunt non compatiendo infirmis; sine pace, id est inquietantnon refrenando malas cupiditates; immites, id est crudeles, exercendo tate, dum nesciunt subvenire aliis; proditores secretorum alterius, dum indicant ini
Abbreviated transcription (Latin):
similitudo. Qũo enim mors ad auferendũ uiolẽ¬
tissima est: sic caritas ad saluandũ: molen¬
ta est. uł ẜ aliam litt̃am. ueritatem aũ eiꝰ .i. rem
pietatis abne. idem sensui. ⁊ hortales. deuita. Ecce
quare. incepit. de nouissimis temporib Ex hn
xhiis emim

Expanded text:
similitudo. Quomodo enim mors ad auferendum violentissima est, sic charitas ad salvandum violenta est. Vel secundum aliam litteram, veritatem autem ejus, id est rem pietatis, abnegant, idem sensus. Et hos tales devita. Ecce quare incoepit de novissimis temporibus. Ex his enim
Abbreviated transcription (Latin):
mtis. ꝓp̃ pas .i. oaiores qnidem angeli possunt dici
tibile corpus aggranat ip̃m animinunaturaũo
humane m̃tis qualem xp̃t aslumplit q̃ rallo pet¬
tato potuit deprauari. Solus maiorẽdeus. ip̃ quid
gͦ modico quã angeli. minoratus ditatur. apuit

Expanded text:
tis. Majores quidem angeli possunt dici tibile corpus aggravat ipsum animum. Natura vero humanae mentis qualem Christus assumpsit, quae nullo peccato potuit depravari, solus major est Deus. Propter quid ergo modico quam angeli minoratus dicatur aperuit,
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃e diti. si forma ierui maiorẽ qͣ. maiores indent᷑
angeli. nec recit tegitaĩ nec arcendis quẽ u̾at locũ
in reb humananatura q̃ condita est ad ymagi
me est. qui ñ carnisue solum s ⁊̃ ñrti quamgereba
humane dm̃ patrem ꝓferebat que tota sine dubi

Expanded text:
 majores videntur angeli, non recte cogitas, nec attendis quem locum habeat in rebus humana natura quae condita est ad imaginme est, qui non carni suae solum, sed etiam menti quam gerebat humanae Deum Patrem praeferebat. Quae tota sine dubi
Abbreviated transcription (Latin):
orem q̃ erat de natu¬
suetudinẽ. credidit¬
deo ꝓmittenti. inspẽ
.i. speranl ⁊ secure ex¬
pectans ꝙ. ꝓmissũe¬
naturam sperauit
sobolem. nec tñ hmt¬
medo qͣrium illi spei
neraret ex dei poten

Expanded text:
orem, quae erat de natuconsuetudinem, crediditpromittenti, in spem, id est sperans et secure expectans quod promissum eaturam speravit, sobolem nec tamo contrarium illi spei neraret ex Dei poten
Abbreviated transcription (Latin):
moneouos susciꝑe. s tñ ⁊ ego ip̃e qͥ ita loquor.
⁊̃ repletiscĩa. quapossitis cognoscere. or̃st̾i̾a uete¬
ris ⁊ noue legis ata repleti estis hiis duobꝵ. ut põ¬
Nõta qr per hane landem ꝓuocat eos ad meliora
more exhortantis. Q i indet ie laudari. lalorat
sciatu. s iubter. fug̾aĩo. ħ it solet moñi qd̾
cum sciatur aliqũ subter fugit. aĩo aũ negli

Expanded text:
moneo vos suscipe, sed tamen, et ego ipse, qui ita loquor, et repleti scientia, qua possitis cognoscere, omni, scilicet veteris et novae legis, ita repleti estis his duobus, ut posNota, quia per hanc laudem provocat eos ad meliora more exhortantis. Qui enim videt se laudari, laborat sciatur, sed subterfugit animo, hoc enim solet moneri, quod cum sciatur aliquando, subterfugit animo aut negli
Abbreviated transcription (Latin):
iam. ut per illũ irem Musus est gͦ medit᷑. q̃ tñ nõ
cognouit egrotus Ideoq esi asꝑsit. s ⁊ asꝑsus san¬
guis medicinaut ad medicam̃tũ egroti. uenit:
ut isitaret occisi est. ut sanaretiõ addit ⁊ acceᷤ.
iste ueniam. ille undictam iste salutem ille dã¬
pnationẽ clamat. iste ⁊̃ ꝑsetutorib uitã. ⁊ indul¬
gẽtiam plorat dño dicentte. pr̃ ignosce illis. qr nẽ

Expanded text:
iam, ut per illum iremus. Missus est ergo medicus, quem tamen non cognovit aegrotus, ideoque eum occidit, sed aspersus sanguis medici valuit ad medicamentum aegroti. Venit, ut visitaret; occisus est, ut sanaret. Ideo addidit: Et iste veniam, ille vindictam; iste salutem, ille damnationem clamat. Iste etiam persecutoribus vitam et indulgentiam implorat, Domino dicente: Pater, ignosce i
Abbreviated transcription (Latin):
ta magritione der
post quam pec̃co de¬
sipuit ieadem re¬
at illaymago abni¬
lo reformari. a quo
test sicut potuit de¬
nitione dei creata est
matur satis gͦ ostẽ¬
ad ymaginem dei.s.¬
ñ in incorporis linea¬
intelligibilim̃tis

Expanded text:
ione Dei, postquam peccaipuit in eadem reat illa imago ab illo reformari, a quo st, sicut potuit denitione Dei creata est matur. Satis ergo ostenad imaginem Dei, scilicet non in corporis lineaintelligibili
Abbreviated transcription (Latin):
quisꝙ accipit partem suam ꝙuñ ⁊ ip̃a gr̃a. partes uo¬
cantur. per partes manducatur. ⁊ manet integer
totus. pet partes manducãtur insacram̃to. ⁊ man
integer totus incelo manet. priteger totus in cordẽ
tuo. totus it erat apud patrem qũ uenit in uirgi¬
nen iplemt illam: nec recessit ab illo. uenit irar¬
nenr ut eum hoĩes manducarent. ⁊ manerat apd̾
prẽm integer: utt angelas pasceret. Seqͣr. Dñ¬
meCunus panis exponit qͥ¬
nus PA moco caux bndictio

Expanded text:
quisque accipit partem suam, unde et ipsa gratia partes vocantur. Per partes manducatur et manet integer totus. Per partes manducatur in sacramento et manet integer totus in caelo, manet integer totus in cotuo. Totus enim erat apud Patrem, quando venit in Virginem; implevit illam, nec recessit ab illo. Venit in carnem, ut eum homines manducarent, et manebat apud Patrem integer, ut angelos pasceret. Quoniam unus panis. Exponit quomodo calix benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
tutus sum. saciari:i
taut ñ noceat sacie¬
Hnec de penuria cont̾s-¬
tor: nec de habuntlã¬
tia exulto. sciens qr¬
⁊ habundantia fre¬
quenter extollit. ⁊
scio ista s ⁊̃ possum
exsequi eo confortã¬
te. qui me docuit.⁊
hoc est q ait. oĩapos.¬

Expanded text:
tutus sum satiatus, ita ut non noceat satieti, quia nec de penuria contristor, nec de abundantia exsulto, sciens quia abundantia frequenter extollit, etscio ista, sed etiam possum exsequi eo confortante qui me docuit. Et hoc est quod ait; omnia pos
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ olim fiorustis ministrando mͥ necc̃ia. q̃ mi¬
nistratio dr̃ flos. qr m̃ fructus et̾ne utte uenit
uł repũlulastis a simili arboꝵ qr sterilitate arne¬
rant ⁊ qĩ marruerant. refloriustis dico ita ut ostẽ¬
deretis uos sentire misericordi cõpassione. ꝙ me
pungebat. sic̃ ⁊ olim sentiebatis sentire dico. ꝓ me

Expanded text:
floruistis ministrando mihi necessaria: quae ministratio dicitur flos, qui in fructus aeternae vitae evenit. Vel, repullulastis, a simili arborum, quia sterilitate aruerant, et quia marcuerant. Refloruistis, dico, ita ut ostenderetis vos sentire, misericordi compassione, quod pungebat me, sicut et olim sentiebatis. Sentire, dico, pro me
Abbreviated transcription (Latin):
ma: nulla mͥec¬
in ratione dati
⁊ accepti: nisi
uos soli. qui ⁊
thessalonicam
semel ⁊ bis in
usum michi mi¬
sistis. Non qui¬
a quero datum
s requiro fruc¬
tũ habundan¬
tem inratione

Expanded text:
ulla Ecin ratione dati et accepti, nisi vos soli. Qui et Thessalonicam semel et bis in usum mihi misistis. Et qui quaero datum, sed requiro fructum abundantem in ratione
Abbreviated transcription (Latin):
lucrum possint hr̃e. adhec eos facienda monet: q̃
m̃ttum collocant ap̃ dñi ab illicitii abstiũe: fac̃
timor. ueretur it ne mala faciens: penis subdatur.
Hetasi q̃ nuc̃ facienda monet: ad ꝓfectum m̾itoꝵ
pertinent. ex uoluntate it fiunt. ñ ex nec̃citate. Qͣ
ergo ab illicitis se abstinet. laudem ht̃. Quiũo alici¬
tis se temꝑat: laudem ht̃ ⁊ p̃muum. Suꝑ oĩaa

Expanded text:
lucrum possint habere ad haec eos facienda monet, quia meritum collocant apud Deum. Ab illicitis abstinere facit timor; veretur enim ne mala faciens poenis subdatur. Haec quae nunc facienda monet ad profectum meritorum pertinent: ex voluntate enim fiunt non ex necessitate. Qui ergo ab illicitis abstinet, laudem habet: qui vero a licitis se temperat, laudem habet et praemium. Super
Abbreviated transcription (Latin):
sermone quib ⁊ dic̃ o insensati gaiathe ut sic eos
nem. ⁊ euangeli ũtatem reducere Pons talis
operib legis gloriantes. de sua dignitate. ⁊ xp̃i gr̃a
b̾r tangit cõmendans personam suam qͣm psendo
deprimelant. post salutationẽ. de leuitate eos redar¬
guit post personam suam latius cõmendat. deinde
legeni moysi multis modis improbat. docens eamũ

Expanded text:
sermone: quibus etiam dicit: O insensati Galatae, ut sic eos sermone: quibus etiam dicit: O insensati Galatae, ut sic eos nem et Evangelii veritatem reducere. Modus talisoperibus legis gloriantes, de sua dignitate et Christi gratia breviter tangit, commendans personam suam quam pseudo deprimebant; post salutationem, de levitate eos redarguit, post personam suam latius commendat; deinde legem multis modis improbat, dicens eam non
Abbreviated transcription (Latin):
qui est cõis pr̃i ⁊ fili¬
o amborum q unio
sit cum oĩb il. tam
correctis ut perseue
grã xͥ tuetur. trinitatis hic complexio est.⁊ u
un ꝑfectio consũmatio sit homiins in salutem¬
li tt in quandam greciȩ ꝓuintiam olim
sienteces gretis se miscuerunt. uñ illa ꝓiuicia. pͥ¬
us gallo grecia. dem̃ galatta appellata est. unde
les galli. hiiueritatẽ fidei ⁊ doctrine an apło accepe¬
runt s post ut indarzarent. a ꝑsendo apłis temptati
gelio adderent. asserebant it xͥ fidem sinc tamalib
obseruantiis ñ suffic̃e ad sauitem. ⁊ petrum ⁊ iatobũ
⁊ alios qui cum dño fuerant. legis obseruantias ch̃
euangelio miseuisse. ip̃m quoq paulum aliud inui¬
dea fac̃e: aliud ingentib p̃dicare. hits atq hi gala¬
this subũteriuit. a deo ut eis assentientes in legisob
sutatem fidei xp̃iane ⁊ doctrine euangelite scribt̃s
b altiori sensu ⁊ profundiorib usus est argum̃tis. Is¬
tis uero uelut minus sapientib usus est. moderato

Expanded text:
qui est communis Patri et Filio, amborumque unio, sit cum omnibus vobis, tam correctis ut persevegratia Christi tuetur. Trinitatis hic complexio est et uum perfectio consummatio sit hominis in salutemlli enim in quamdam Graeciae provinciam olim venientes Graecis se miscuerunt. Unde illa provincia prius Gallograecia, deinde Galatia appellata est. Unde, les Galli. Hi veritatem fidei et doctrinae ab Apostolo acceperant, sed post, ut judaizarent, a pseudoapostolis tentati n. Asserebant enim Christi fidem sine carnalibus observantiis non sufficere ad salutem, et Petrum et Jacobum et alios qui cum Domino fuerant legis observantias cum Evangelio miscuisse; ipsum quoque Paulum aliud in Judaea facere, aliud in gentibus praedicare. His atque hujusmodi Galatas subverterunt, adeo ut eis assentientes in legis obtatem fidei Christianae, et doctrinae evangelicae, scribens bus, altiori sensu et profundioribus usus est argumentis; istis vero velut minus sapientibus usus est moderato
Abbreviated transcription (Latin):
hoc agite. uñ gaudi¬
um sit ⁊ ut gaudeatiꝰ
estote ꝑfecti infide ⁊
uosmaiores exhor. ad
idem minores. ⁊ uos
or discordia int̾ nos ⁊

Expanded text:
hoc agite unde gaudium sit, et ut gaudeatis, estote perfecti in fide, et vos majores exhortamini, ad idem minores; et vosor discordia inter vos.
Abbreviated transcription (Latin):
mni ⁊ ñ destruamini
nec apłs destruit. si q̃n
arguit. Nõn it destru¬
untur qͥ argnuntur.
ut corrigantur. s cor¬
recti edificantiu¬

Expanded text:
mini, non destruamini. Nec Apostolus destruit, si quandoque arguit. Non enim destruuntur qui arguuntur ut corrigantur, sed correcti aedificantu
Abbreviated transcription (Latin):
tarnis ad fidem xͥ uen̾unt quas legem sp̃italem
seruantes apłc comꝑat ⁊ p̃fert iudeis quiper litde¬
ram ⁊ circum cilionem carnus p̃uaricatores funt
legis qͦs ⁊ iudicandos ab illis dicit. Sequitꝰ

Expanded text:
carnis ad fidem Christi venerunt, quas legem spiritualem servantes comparat et praefert Judaeis, qui per litteram et circumcisionem carnis praevaricatores sunt legis, quos et judicandos ab aliis dicit. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
tens auctoritate pro¬
phe qui de filio ⁊ ad
filisi. ait ita. ⁊ tu o
dñe fili dei in prin¬
cipio rerum .i. ante¬
quam res eẽnt. fum.¬
H. ter. ad litteram. Ideo dicit in principio. qr
creator añ treata existit. Sine ullo micio. a. dr̃et.¬

Expanded text:
tens auctoritate Prophetae, qui de Filio et et ad Filium ait ita: Et tu, o Domine, fili Dei, in principio rerum, id est antequam res essent, fundasti terram ad litteram. Ideo dicit in principio, quia Creator ante creaturam exstitit sine ullo initio. Quasi dicat
Abbreviated transcription (Latin):
nem heditatis. que sorte datur sc̃is .i. diuina uolun¬
tate uolũntas it dei m humano geñe sors est. apd̾
ã non est iniquitas s oĩa facit ꝑiusticiam ⁊ sioc¬
cultam ꝑ qmͣ hereditas et̾̃na datur quib uult. uñ
⁊ ip̃a heditas sors dr̃. q̃ ñ meritis s electione diuina

Expanded text:
nem haereditatis, quae sorte datur sanctis, id est divina voluntate. Voluntas enim Dei in humano genere sors est, apud quem non est iniquitas, sed omnia facit per justitiam, etsi occultam; per quam haereditas aeterna datur, quibus vult. Unde et ipsa haereditas sors dicitur, quae non meritis, sed electione divina
Abbreviated transcription (Latin):
tãs discernit: ĩ perso¬
nas iõ in qua mensu¬
ra. quis m̃surauit re¬
mecietur illi. O
cetero post ĩpecialit᷑
precepta quib admo¬
nuit singulos ordi¬
nes: in cõi admonet
infuturo. in relincͦi
tempore. ofrẽs in fi¬
de ⁊ dilectione ⁊for.¬

Expanded text:
as discernit, non personas. Ideo in qua mensura quis mensuraverit, remetietur illi. De caetero. Post specialia praecepta quibus admonuit singulos ordines in communi admonet in futuro, in reliquo tempore, o fratres, in fide et dilectione, co
Abbreviated transcription (Latin):
orgaua tangt̃. ⁊ͣ eos hñis occuitam luctam ad qm
nos armat apłs. ⁊ ñe putarentur demones hunc ui¬
sibilemmundñ reg̾e subdit. Quid mundi nomine in¬
tellexit. s. tenebras rectores .i. petc̃orum haꝵ.s. tã ma¬
opera.a. ñ dominantur demones mundo qͥ ꝯstat ex
celo ⁊ t̾ra. s pett̃orib. ⁊ adhuc specialius det̃minat
da. uł celestia dicit uirtutes in quisi pugnam pati¬
mur demonũ. ⁊ c̃. lucta nił nobis ꝯͣ nequam sp̃c quoꝵ¬

Expanded text:
ontra eos habemus occultam luctam, ad quam nos armat Apostolus. Et ne putarentur hunc mundum visibilem regere, subdit, quid mundi nomine intellexit, scilicet tenebrarum rectores, id est peccatorum, harumon dominantur daemones mundo qui constat ex coelo et terra, sed peccatoribus. Et adhuc specialius determinatda. Vel coelestia dicit virtutes in quibus pugnam patimur daemonum. Et est: Lucta est nobis con
Abbreviated transcription (Latin):
ram enim quodãm fa¬
cit setuccutem. qui
seruit ñ timore sub do¬
lo: s fideli dilectionis
ñ serui. ad ocu.s. dũ¬

Expanded text:
ram enim quodammodo facit servitutem qui servit non timore subdolo, sed fideli dilectione, non servientes ad oculu
Abbreviated transcription (Latin):
dite dicimus car¬
nalib cumomm̃i
timore ⁊tremo¬
re. insimplicita¬
te cordis ur̃i sic̃
xp̃o. Non ad ocu¬
lum seriientes
quasi hominib
placentes.Sed
ut serui xõi fa¬
cientes uolun¬
tatem dei ex a¬
nimo cum bo¬
na uoluntate
seruientes sit̃
dommo ⁊ non
hominib. tas uo
qr sit iegem ñ tistodi¬
ent. in ira enimnemo
agnoscit qͥ. sit utile
s educate il. dumpy¬
eri surt. ne legem cõ

Expanded text:
dite dominis carnalibus cum timore et tremore in simplicitate cordis uestri sicut Christo: non ad oculum seruientes, quasi hominibus placentes; sed ut serui Christi, facientes uoluntatem Dei ex animo, cum bona uoluntate seruientes sicut Domino, et non hominibus. Cum ia sic legem non custodient. In ira enim agnoscit 176 quid sit utile. Sed educate illos, dum pueri sunt, ne legem cont
Abbreviated transcription (Latin):
i. dͣ eos qui ⁊̃ sẽ hospoͦ¬
Certum est it qr exi¬
famulis dei auctore
dẏabolo irrogant᷑.¬
suie per se. siue per
altitudo grandis est
qr mundanos regũt.
uñ exponendo qd dix
regunt dilectores
muidi. ũ enim regt̃
mundum. qui cons¬
 mund̾ pect̃ores dicit. de qͦ
alibi. ⁊ mundus eñ ñ cognouit talemimnds̃ illire

Expanded text:
 eos, qui etiam super hos poCertum est enim quifamulis Dei a diabolo irrogantive per se sive per altitudo grandis est.ia mundanos regunt. Unde exponendo quod regunt dilectores di. Non enim regunt mundum qui consmundum peccatores dicit. De quo alibi: Et mundus eum non cognovit . Talem mundum illi re
Abbreviated transcription (Latin):
tia scripta sunt in
tatis .s. dilectionis
dei Pꝑximi pertinee
nis dei tres corde ꝑti¬
nent .i. tria manda¬
ad alterum si p̃ceptõ¬

Expanded text:
ta sunt in tatis, scilicet dilectionis et proximi pertinet nis Dei tres chordae perest tria mandaAd alterum
Abbreviated transcription (Latin):
iam ñ sunt duo. s una taro. ⁊ qũo sponus ⁊ sponsa
dñr. sit caput ⁊ corpus. Sine gͦ ditant cap̃ ⁊ corpuˢ
siue sponsus ⁊ sponsa. imũ intelligite. fit it ex duo¬
b qĩuna q̃ dam persona .s. ex capite. ⁊ corpore. exspõ¬
so ⁊ sponsa. qmͣ unitatem miram ⁊ excellentem cõ¬
m̃dat ysaias. in quo xp̃o loquensait. sicut sponso
alligauit m̾ͥmitram. ⁊ sic̃ sponsam ornauit meor¬
nam̃to. hꝰ sp̃ualis unitatis sacram̃tũ fuit illud qd̾¬

Expanded text:
onsus et sponsa dicuntur, sic caput et corpus. Sive ergo dicatur caput et corpus, sive sponsus et sponsa, unum intelligite. Fit enim ex duobus quasi una quaedam persona, scilicet ex capite et corpore, ex sponso et sponsa: quam unitatem miram et excellentem commendat Isaias, in quo Christus loquens, ait: Sicut sponso alligavit mihi mitram, et sicut sponsam ornavit me ornamento. Hujus spiritualis unitatis sacramentum fuit illud q
Abbreviated transcription (Latin):
niam unusquiˢ¬
q quodcumq
fecerit bonum:
hocpertipiet a
domino. siue ser¬
uus. siueliber.
⁊ uos dominie
adem facite illiᷤ
remittentes mi¬
nas scientes qr

Expanded text:
quoniam unusquisque, quodcumque fecerit bonum, hoc recipiet a Domino, sive servus, sive liber. Et vos, domini, eadem facite illis, remittentes minas: scientes quia
Abbreviated transcription (Latin):
quiidigent sustentari fortib ut caro sustentat᷑
adam qͥ erat formaficturi. tum de costasua fc̃am
mislierem uidiss in genes diẽ hoc os: de ossisnis meĩ
⁊ caro de carne mea. Si cut enĩeua de adam fc̃a traxit
ab eocarnem ⁊ ossa. itanos a xp̃o instituti alii sumꝰ

Expanded text:
qui indigent sustentari fortibus ut caro sustentaturAdam qui erat forma futuri, cum de costa suam factam mulierem vidisset, in Genesi dixit: Hoc os de ossibus meis, et caro de carne mea . Sicut enim Eva ab Adam facta traxit ab eo carnem et ossa, ita nos a Christo instituti, alii sumus
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa arma quidem priꝰ impugnat dẏarolus. uñ pͥ¬
ma petit campum dubia sub sorte duelli pugna¬
tura fides. hanc gͥ sumite ut scutum. inqͦ pos. extĩ
qr ce uicio ininciũ incendunt. Et assu. ga .s. sre¬

Expanded text:
ia arma, quod prius impugnat diabolus. Unde, prima petit campum dubia sub sorte duelli, pugnaturo fides. Hanc igitur sumite ut scutum, in quo possitis quia de vitio in vitium incendunt. Et assumite gale
Abbreviated transcription (Latin):
mstinctu uitia carnis contͣ nos seuiunt. tunc faci¬
le suꝑare poterimis oz̃ ministros illorum. Suꝑato
enim principe: ex̃citus facile fugatur. Sit̃ ex libro
iudith ostendr̃. ubinarratur ꝙ holoferne. princi¬
pe milicie interempto multitudo ex̃citusĩ infugã¬

Expanded text:
stinctu vitia carnis contra nos saeviunt, tunc facile superare poterimus omnes ministros illorum. Superato enim principe exercitus facile fugatur, sicut ex libro Judith ostenditur, ubi narratur quod Holopherne principe militiae interempto, multitudo exercituum in fuga
Abbreviated transcription (Latin):
st̃be intelligentes
cimus. ducentes eos
obediant nos dico ⁊̃
remordet quo miniis
recognouero õs ex
tunc illam destruen:
est digna ultio ut
ꝑfidia ab hiis quib
defendebatur. damꝑ
nos sequi qm ꝑseu
oculis. aperta it fc̃

Expanded text:
s, vel intelligentes,centes vincimus. Ducentes eos obediant. Nos, dico, remordet, quo minus recognovero omnes etunc illam destruens est digna ultio, ut perfidia ab his quibus defendebatur, damnenos sequi quam pseoculis. Aperta enim sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tant nos ẜ carnem
ambulare. q ñ faci¬
mus qr licet simus
ambulantes in cara.
nob̾ datam ex̃cemus

Expanded text:
tant nos secundum carnem ambulare, quod non facimus, quia licet simus ambulantes in carne,nobis datam exercemus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inꝓmptu ha¬
bentes ulcisci
omnem inobe¬
dientiam cum
impleta fũnt
faciem sunt ri
apud se. quia
sicut ipre xp̃i
est:ita ⁊ nos.
phorũ alittudinem
ut dumĩpugnant

Expanded text:
 promptu habentes ulcisci omnem inobedientiam, cum impleta fuerit faciem sunt vidapud se: quia sicut ipse Christi est, ita et nos. sophorum. Altitudinem,Ut dum impugnant
Abbreviated transcription (Latin):
oo autem
ne presens au¬
deam ꝑeam
fidentiam qua
existimor au¬
dere in quosdã
qui arbitran¬
tur nos tan¬
quam secun¬
dum carnem
ambulemus.
In carne enmi
ambulantes.
non sccm cair¬
nem militam᷑.
Samarma

Expanded text:
o autem vos, ne praesens audeam per eam confidentiam qua existimor audere in quosdam, qui arbitrantur nos tanquam secundum carnem ambulemus. In carne enim ambulantes, non secundum carnem militamus. arma
Abbreviated transcription (Latin):
in enarrabili
dono enz.
p̃e autem ego
paulus obsecro
uos ꝑmansue¬
tudinẽ ⁊ mo¬
infacie quidẽ
humilis int̾
uos. absens.
autem ꝯfido

Expanded text:
inenarrabili dono ejus. se autem ego Paulus obsecro vos per mansuetudinem et moin facie quidem humilis sum inter vos, absens autem confido
Abbreviated transcription (Latin):
largitionem sipli¬
ci animo fc̃am. sim¬
plicitatem dico. oẽm
a. perfectam. que lar¬
gitio oꝑatur per nos

Expanded text:
largitionem simplici animo factam. Simplicitatem, dico, omnem, id est perfectam, quae largitio operatur per nos
Abbreviated transcription (Latin):
bona agunt. ne forte uos seducant. ut uelitis eõ
p̃ferre nob̾ ꝙ ñ debetis. qr siquis illorum p̃sum̃tĩ
Sfid̾. per aliqua se eẽ xͥ. hoc tñ cocitet ap̃ sei. qr¬
⁊ nos ꝯͣ superbos psendo hocdicit qui dese p̃sum̃¬
tes inflatione animi apło se preponebãt. Ds¬

Expanded text:
bona agunt, ne forte vos seducant, ut velitis eos praeferre nobis. Quod non debetis, quia, si quis illorum praesumentium confidit per aliqua se esse et nos. Contra superbos pseudo hoc dicit, qui de se praesumentes inflatione animi Apostolo se praeponebant.
Abbreviated transcription (Latin):
ad unũ dm̃ sradit qui ds̃ operatur oĩa nec̾cia
in omnibr. ñ uni omnia tribuit. s in oĩb oĩa
oꝑatur. ut̃ ꝙ noñ ht̃ quis in se. ħat in alio ⁊ sit
maneat caritas. ⁊ humilitas. Si it humilis. ⁊
amas unitatẽ. tibi ht̃. quisquis in illa aliqͥd
ht̃. tolle inuidiam ⁊ tuũ est q. habeo. liuor
separat: caritas ungit. sit̃ in hunano cor

Expanded text:
ad unum Deum, subdit quod Deus operatur omnia necessaria in omnibus, non uni omnia tribuit, sed in omnibus omnia operatur, ut quod non habet quis in se, habeat in alio, et sic maneat charitas et humilitas. Si enim humilis es et amas unitatem, tibi habet quisquis in illa aliquid habet, tolle invidiam et tuum est quod habeo; livor separat, charitas jungit. Sicut in humano 102 corp
Abbreviated transcription (Latin):
a cum gaudio laborat oꝑarius magro. qñ atten¬
dit arborẽ ⁊ fruccũ uidet. qñ actendit segetem. ⁊
uidet ubertatem. tunc intelligit ꝙ ñ sine tã labora¬
uit. si une cã dorsum curuaiit ñ sinecã marais at¬
triuit. ñ sñ cã trigus estusq tollerauit. iõ ait. uͥ cũ
pedit illis quib ꝓdest tristari de nob̾. Nãm illi p̃po¬
siti qũ ꝯstristaritur demalis nr̃is: expedit illis ip̃a
dñico agro. ronum oꝑemur. p̾lati ⁊ subditi. ut Si¬

Expanded text:
 cum gaudio laborat operarius in agris, quando attendit arbores, et fructum videt; quando attendit segetem, et videt ubertatem. Tunc intelligit quod non sine causa laboravit, non sine causa dorsum curvavit, non sine causa manus attrivit, non sine cetiam illis prodest tristari de vobis. Nam illi praepositi, quando contristantur de malis vestris, expedit illis ipsa nico agro bonum operemur praelati et subditi, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
sibi placere quitta facit q. sibibonũ uidetur
ut noncuret. sine placeat. siue ñ place¬
ritati studens place¬
adedificatio

Expanded text:
sibi placere qui ita facit quod sibi bonum videtur, ut non curet, sive placeat, sive non placeritati studens, placeaedificatio
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. in tm̃ gͦ donum dei est: in quant̃ datur ꝗ
quib datur apud se aũ ds est. ⁊ si nemini det᷑.
qr d̃ erat pr̃i ⁊ filio coeternus. añqͣmͣ aucui
daretur. nec qr illi dant ⁊ ip̃e datur. i deo inior
est uł ita it datur: sicut dei donũ. ut ⁊̃ se ip̃m
det sicut deus. non enm dici pot̃. nori eẽ sue pote¬
tatis: de quo dc̃m est. Sp̃c nͥ uuit spirat. cum it¬
datur a pr̃e ⁊ si. sua uoluntate datur ⁊ ip̃e idem
oĩa operatur diuidens singulis. non ip̃e diuisus
ꝓut uult. Sic̃ qui dẽ est. qui solus nouit. quid
ueniat. ⁊ gͣtis dat ñ ad m̃itum. uñ nec minori ẽ

Expanded text:
dare. In tantum ergo donum Dei est, in quantum datur eis quibus datur. Apud se autem Deus est, etsi nemini detur, quia Deus erat Patri et Filio coaeternus, antequam alicui daretur, nec quia illi dant, et ipse datur. Ideo minor est illis. Ita enim datur sicut Dei donum, ut etiam seipsum det sicut Deus. Non enim dici potest non esse suae potestatis, de quo dictum est: Spiritus ubi vult spirat . datur a Patre et Filio, sua voluntate datur. Et ipse idem omnia operatur, dividens singulis, non ipse divisus, prout vult, sicut qui Deus est, qui solus novit, quid conveniat, et gratis dat, non ad meritum. U
Abbreviated transcription (Latin):
li possessio. ⁊ ñ filii dei. Nota nonuire uocariprẽm
qͥ exadrtt̾io genu̾it. qr abeo geniti ñ dñr filiilegit¬
timi. Deinde. Itemhic rõ ostendr̃. qr̃ et̃ debet indis¬

Expanded text:
li possessio, et non filii Dei. Nota non jure vocari patrem qui ex adulterio genuerit, quia ab eo geniti non dicuntur filii legitimi. Deinde. Item inde hic ostenditur quare debent esse in dis
Abbreviated transcription (Latin):
ra suis modis ad e¬
dificationẽ a gen¬
da sunt. Lingua u
sic est utendum. si¬
ue quis .i. si aliquis
lingua loquitur
Secundum deos si
duo uel tres loqnͣ¬
tur. ⁊ non plus qmͣ
tres. ne occupent
diem loquentes lĩ.¬
guis. ⁊ non sit loc᷑
ꝓpħis scripturas diꝰ¬
teruentib qui don᷑
eccsie sunt illumi¬
natores. dico ut locs
lingue fiat scd̃m
duos an tres. ⁊ hoc
idem. fiat per parteᷤ
ecclese. ut uͥ unus
post alterum loqt᷑
uel intercise. ⁊ uui
sit qui exponat po
ergo debent ẽẽ qui
linguis loquũtur.¬
ideo dicit duo ł tres
qr sufficit sermo tot

Expanded text:
ra suis modis ad aedificationem agenda sunt, lingua vero sic est utendum: Sive quis, id est si aliquis, lingua loquitur secundum duos, fiduo vel tres loquantur, et non plures quam tres, ut occupent diem loquentes linguis, et non sit locus prophetis Scripturas disserentibus, qui totius Ecclesiae sunt illuminatores. Dico ut locutio linguae fiat secundum duos aut tres, et hoc idem fiat 108 per partes Ecclesiae. Vel ut unus post alterum loquatur, vel intercise, et ubisit qui exponat popergo debent esse qui linguis loquuntur.Ideo dicit duo vel tres, quia sufficit sermo tot
Abbreviated transcription (Latin):
locabuntur. cagna gͦ domus est eccł̾ia. in qua
sunt uasa aurea ⁊ argentea .i. boni ⁊ fideles ⁊
scĩdei serui ubiq dispersi ⁊ sp̃nali unitate dem̃t¬
sa lignea ⁊ fictilia a. alliqͥ sea sunt in domo u̾
non sint in cõpage domui. nec insccietate paei

Expanded text:
Ecclesia, in qua sunt vasa aurea et argentea, id est, boni et fideles et sancti Dei servi ubique dispersi et spirituali unitate devincvasa lignea et fictilia, id est illi qui sunt in domo, ut non sint in compage domus, nec in societate paci
Abbreviated transcription (Latin):
nuxtionem maloꝵ: recedendum est ab unctate
eccłe. ut añ uentilationẽ aree simul sint tritit̃¬
⁊ zizania. grana ⁊ palee qr ñ concessit dñs a¬
at. ¶Ecce per uasa aurea ⁊ argentea intelliguittur¬
boni ⁊ electi ⁊ ip̃i idem sunt. uasa inbo. qr ad ho¬
norem głie patrie celestis subleuantur. perua

Expanded text:
tionem malorum recedendum est ab unitate Ecclesiae, ut ante ventilationem areae simul sint triticum et zizania, grana et palea, quia non concessit Dominus aat? Ecce per vasa aurea et argentea boni et electi et ipsi idem sunt. Vasa in honorem
Abbreviated transcription (Latin):
num. ut in sp̃u scõ fiat remissio pect̃orum ꝙ rennis¬
sionem cum trintas faciat ꝓptie tñ ad sp̃m scm̃ĩ¬
telligitur pertiñe. ipẽ est in sĩt ad optionis filiorũ
ip̃e est patris ⁊ sili amor ꝯnocio. ad ip̃m gͦ pertinet
societas. qua efficimur unum corpus uniti fulii der
sicit it unum corpus hoĩs mutris. constat membͥs
⁊ uegeat oĩam̃bra: una aĩa. faciens ioculo. ut
uideat maurer ut audiat. ⁊ sit in reteris. ita sp̃c sõs

Expanded text:
num, ut in Spiritu sancto fiat remissio peccatorum. Quam remissionem cum Trinitas faciat, proprie tamen ad Spitur pertinere. Ipse est enim Spiritus adoptionis filiorum, ipse Patris et Filii amor et connexio. Ad ipsum ergo pertinet societas, qua efficimur unum corpus unici Filii Dei. Sicut enim unum corpus hominis ex multis constat membris, et vegetat omnia membra una anima, faciens in oculo ut videat, in aure ut audiat, et sic in caeteris, ita Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. us ad mes¬
sem ultuuã tolera¬
mussi ⁊̃ perfectionis opera. q̃ tñ fĩ ⁊ ñ fĩ licet. ne ini¬
sirmi scandalizentur. ñ fac̃e dispensamꝰ ⁊ hi. unũ¬
qĩ debetis seruare unitatem sp̃e ita ut sitis i. cor.
subueniendo ꝓximo. ⁊ unus sp̃t̃ cum deo idem uolendo
ita debetis seruare uitatem sp̃c. qr unũ cor. ẽẽ debe

Expanded text:
possunt, usque ad messem ultimam toleramus; si etiam perfectionis opera quae cum fieri et non fieri licet, ne infirmi scandalizentur, non facere dispensamus, et hu Debetis servare unitatem spiritus, ita ut sitis unum corpus, subveniendo proximo, et unus spiritus, cum Deo idem volendo.ita, debetis servare unitatem spiritus, quia unum corpus esse debe
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse uideretur. nec¬
auter ordinare p̃su¬
merent qui ⁊ i aul
Nin uos CO suas metitutiones
mutanerant. subdr̃¬
ncrepatio qua arguit.
eos. a. suis institutionib
dimissis atiquas nouas uellent induc̃e. ꝙ ñ posst̃
qr ab eis ñ ꝓcessit uerbum dei. nec soli acceperunt. ꝙ¬
tis mutare ꝙ tradidi. ꝙ an p̃cessit uerbum dei
a uobis ad nos ĩmo a uobis ad uos. ideo ita arguit
eos. qr sic se iactalant corruthii .a. beneficium da¬
rent. actedentes ad fidem. ñ acciꝑent ⁊ exemplo
eorum cetere gs uocarentur ad fidem. Ideo illos
tenete. Iceo sic arguit eos qr tales se p̃bebant
elatione uanitatis. & si ip̃i non obedirent nerb̾
Si quis autẽ

Expanded text:
fuisse videretur, nter ordinare praesumerent, quia et in aliis suas institutiones mutaverant, subdncrepatio qua arguit eos. Quasi suis institutionibus dimissis aliquas novas vellent inducere quod non possent. Quia ab eis non processit verbum Dei, nec soli acceperunt, tis mutare quod tradidi, quia an processit verbum Dei a vobis, ad nos, imo a nobis ad vos. Ideo ita arguit eos, quia sic se jactabant Corinthii, quasi beneficium darent accedentes ad fidem, non acciperent, et exemplo eorum caeterae gentes vocarentur ad fidem. Ideo illos tenete. Ideo sic arguit eos, quia tales se praebebant elatione vanitatis, quasi si ipsi non obedirent verbis Si quis vide
Abbreviated transcription (Latin):
dum ⁊ qr illud ⁊̃ sisolum sit dampnationẽ
trahitur s ⁊̃ multa accualia dimittit. ⁊ in¬
S instisicat .i. de mpio piũ facit. ac desn̾ de bo¬
no ĩmelins ꝓficere. Etce in hiis oftendit effet
tio.s q̃ ꝓ illo uno debetur. surt eium ⁊ ex nrĩs
additis alie dampnationes ¶Effectin aũ donoꝵxͥ

Expanded text:
m illud, si solum sit, damnationem trahitur, sed etiam multa actualia dimittit, et insuper justificat, id est de impio pium facit, ac deinde de bono in melius proficere. Ecce in his osttio, sed quae pro illo uno debetur. Sunt enim, et ex nostris additis, aliae damnationes. Effectus autem donorum
Abbreviated transcription (Latin):
hebat głiam apłs apud dm̃ non exigendo stipen¬
dium debitum ab infirmis s desuslaborib t̾ñ¬
sigendo cotidianũ uictũ. hoc est q stabulario ad
quem uulneratus ille qui madit in latrones ꝑ¬
ductus esti dñsãit. Si quid ampuns erogauerisi
ne sit forma accipienda ꝑsene¬

Expanded text:
habet Apostolus apud Deum, non exigendo stipendii debitum ab infirmis, sed de suis laboribus transigendo quotidianum victum. Hoc est quod stabulario, ad quem vulneratus ille qui incidit in latrones perductus est, Dominus ait: Si quid amplius erogaveris in umptibus, ne sit forma accipiendi pse
Abbreviated transcription (Latin):
rum. in quib a deo indiscre
rentur. aut saltem ꝯfunderentur infirmi ⁊ ip̃i qͥ¬
formam ꝯfunderẽt: ⁊ unitatem scinderent. scien¬
entes ⁊ oĩa eẽ ex creatione munda: ĩmolata ydoliᷤ
coram infirmisin ydolio manducabant. qd̾ in fir¬
miuidentes putabant eos edere subueneratio¬
qr de istis satis. ut ego. ⁊ hoc est ꝙ. ait. de husaũ qͥ ydo¬
sacrificantur⁊ ĩmolantur an liceat edere. uel non

Expanded text:
rum, in quibus adeo indiscretrentur, aut saltem confunderentur infirmi: et ipsi qformam confunderent, et unitatem scinderent. Scientes enim omnia ex creatione munda, immolata idolis coram infirmis in idolio manducabant. Quod infirmi videntes, putabant eos edere sub veneratioquia de istis scitis ut ego. Et hoc est quod ait: De his autem quae idolis immolantur, an licet edere vel non
Abbreviated transcription (Latin):
oĩ iemini ⁊ ñ tm̃ ei qͥ solũ mͦ est ex lege.i. qui
dem abrale. ⁊ iõ cã tidei. alege retedendum est¬
ut sit firma ꝓmu̾tiꝙ. lex enim sine gr̃a ꝓmisn̾io¬
nũ. ñ solũ ñ aufert. nerum ⁊ auget pecẽm nõ
ꝙ sit efficiens cã peccati. tum sit sc̃a ⁊ bona.s

Expanded text:
omni semini et non tantum ei, qui solus est ex lege, idem Abrahae. Et ideo causa fidei a lege recedendum est, ut firma promissio. Lex enim sine gratia promissionis non solum non aufert, verum etiam auget peccatum; non quia fit efficiens causa peccati, cum
Abbreviated transcription (Latin):
fies. Roñitate S ꝯtẽ¬
de contrailũ. ⁊ est ue
entio ⁊ salubre certam̃.
ut sit bonꝰ contrama¬
lum. ñ ut sĩt duoma¬
lisituiam ñ esma
lus. optamalo ut
sit bonus displiceat¬
t̾ ꝙ malus est. place

Expanded text:
fies. Bonitate ergo contende contra illum. Et est vera contentio et salubre certamen, ut sit bonus contra malum, non ut sint duo mali; si tu jam non es lus, opta malo ut sit bonus, displiceatquod malus est, place
Abbreviated transcription (Latin):
aũ sulle ñ dat: ñ ht̃. Ideo q dyabolus añqͣm
Dedi eisregem in uamea. Nocendi ãuolun¬
tas potest ẽẽ ab hõis aĩo. Potestas aũ ñ eft. nͥ
adeo. ⁊ boc est abdita. aptaq nisticia. In iustõ
n ñ est. ut in ꝓu̾ accipientib nocendi potesta¬
tem: uonorumq pacĩa probetur. ⁊ maloꝵ ũ
quitas puniatur. Nam ꝑ potestatem dyabo¬
io datam: ⁊ iob probatus est ut iustris appa
dampnatus iit se suspenderet. Cum gͦ ds ius¬
tos facit suos per potestatem dyabolo datam:
tñ pro inqua nocendi uoluntate qͥ ip̃ius dẏa
sit potenssẜ. deũ quippe imitari desiderat. q̃
fastigium potentie alienis intentus utilitati¬
b ⁊ non sins laudib administrat. emp̾latũ
ceteris ꝓdẽe appenit. ñ p̃eẽ. eimoris namq ela¬
tio ñ ordo potestatis in crimineest. potentiã:
deus tribuit. elationem uero potentie mali¬
cia nr̃e mentis ĩnuenit. ẽ ollamis gͥ ꝙ de

Expanded text:
si ille non dat, non habet. Ideoque diabolus antequam Dedi eis regem in ira mea . Nocendi voluntas potest esse ab hominis animo; potestas autem non est nisi a Deo; et haec est abdita aptaque justitia. Injustum enim non est ut improbis accipientibus nocendi potestatem bonorum patientia probetur et malorum iniquitas puniatur. Nam per potestatem diabolo datam, et Job probatus est ut justus apparedamnatus ut se suspenderet. Cum ergo Deus justos faciat suos per potestatem diabolo datam, tunc pro iniqua nocendi voluntate, quae diaboli sit potens . Gregorius Deum imitari desiderat, qui fastigium potentiae alienis intentus utilitatis elatus laudibus, administrat; qui praelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. Tumoris namque elatio, non ordo potestatis, in crimine est; potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus e
Abbreviated transcription (Latin):
oms. Ita est it prose¬
quendũ .a. non sit
ibi int̾posita utq
ꝯuincti.. acsi dice¬
ret sine. s. si esurie.¬
ut pot̃ legi ut neu¬
tra sr̃fluat ꝯuinc¬
tio .a. ñ solum ñ de

Expanded text:
s; ita est enim prosequendum, quasi non sit ibi interposita utraque conjunctio. Ac si diceret sine sed, si osurieita potest legi ut neutra superfluat conjdicat: Non solum non de
Abbreviated transcription (Latin):
ti erant. Insipientes qui illarum rerũ imꝑiti sut̃.
hiis aũ oĩb se debitorem. testatur. qr fuit missĩ
ad om̃s Nulli aũ gentiũ ppło sp̃aliꝰ debetur ħ p̃di¬
tatio. qr ad hoc musus fuit ut oĩb p̃dicaret qui
ad ħ accepit doccrinam ut aliis trateret. de udeis

Expanded text:
ti erant, insipientes qui illarum rerum imperiti sunt. His autem omnibus se debitorem testatur, quia missus ad omnes; nulli enim gentium populo specialius debetur haec praedicatio, quia ad hoc missus fuit, ut omnibus praedicaret, qui ad hoc accepit doctrinam ut aliis traderet. De Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
est.⁊ si ego adh paratus sum. g̃ alterius culpa re¬
mansit. quamuis missum se dicat p̃ditare
oĩb gentib ⁊ ꝓmptũ tñ romanis se asserit e¬
uangelizare apnd quoi regri romani caput est¬
⁊ sedes. ad memibra ⁊ pertinet. Si caput inquis¬

Expanded text:
Et si ego ad hoc paratus sum, ergo alterius culpa remansit. Quamvis missum se dicat praedicare omnibus gentibus promptum tamen Romanis se asserit evangelizare, apud quos regni Romani caput est, et sedes. Ad membra enim pertinet, si caput inquie
Abbreviated transcription (Latin):
li ut nec unus nr̃m
doleat. sit̃ solebatis
dołe inlite et ũ pos¬
sitis gaude reploat
na fides. ũ habundetis .a. hecpre¬

Expanded text:
li, ut nec unus vestrum doleat, sicut solebatis dolere in lite. Et, ut possitis gaudere, repleat na fides, ut abundetis.
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis. iñ dr̃ igno¬
minosus qui deli¬
dum in aliquo crimine dep̃hen
ardorem libidinis. q̃ est pasno nature nec noĩan¬
dei postea tradidit mipͣmactum libidinil̃et

Expanded text:
itatis. Inde igniosus, qui desidum in aliquo crimine deprehendardorem libidinis, quae est passio naturae, nec nominanda. Postea tradidit in ipsum actum libidinis, et
Abbreviated transcription (Latin):
collatis. grãs deo agit. loquens perfectis post. ad
ea psendo apłos deprimĩdo redarguit dedegens ũ¬
sucias eorum ⁊ se multis modis cõmendat. tan¬
dem subdr̃ moralis admonicio: cum iteratione
bñdictionis. premittens autem sauitationem.
contra ꝑsendo superbiam paulum. ⁊ ꝯͣ eorũdem¬
p̃sumptionẽ. apłm
se nominat dicens.
non hõtum qr non
ab hominib fuit e¬
lectus. ut missus. ⁊
tymotheus fr̃ qui¬

Expanded text:
collatis gratias Deo agit, loquens perfectis; post ad ea pseudoapostolos deprimendo redarguit, detegens versutias eorum, et se multis modis commendat; tandem subditur moralis admonitio cum iteratione benedictionis. Praemittens autem salutationem, contra pseudosuperbiam Paulum, et contra eosumptionem Apostolum se nominat dicens: non hominum, quia non ab hominibus fuit electus vel missus; et Timotheus frat
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitum fore suscepti ministerii. p̃mittensã
Salutationem ait.
Paulus cognito
omnibz nominea
ta omnib dignita
recte hͥ apostolum se

Expanded text:
sollicitum fore suscepti ministerii. Praemittens autem salutationem, ait: Paulus, cognito omnibus nomine, ta omnibus dignitate. Recte hic Apostolum se
Abbreviated transcription (Latin):
memorans. monet ne per phylosophiam. ui le¬
gis terimonias seducti a xͦ recedant. tandem⁊
moraliter. instruit. ⁊ in fine archyppum cõmon

Expanded text:
memorans, monet ne per philosophiam vel legis caerimonias seducti, a Christo recedant. Tandem emoraliter instruit. In fine Archippum common
Abbreviated transcription (Latin):
ultip¬
rie ⁊c̃. aulus dec¬
tor egregns gen¬
tium apłs minis¬
terium suum uo¬
lens honorificare.
iuxtaq in epła ad
romanos ait. qm¬
tolo gentium ho
norificabo minis¬
terium suum. tẽp¬
tans si quo modo
ad emulandum
ꝓilocem carnem
meam eccl̃iis he¬
breorum hanc e¬
pistolam scripsit
agens de eminen
multis modis fidẽ

Expanded text:
ultietc. Paulus, doctor egregius, gentium Apostolus, ministerium suum volens honorificare. Juxta quod in Epistola ad Romanos ait: Qutolus gentium sum, honorificabo ministerium meum, tentans si quomodo ad aemulandum provocem carnem meam . Ecclesiis Hebraeorum hanc epistolam scribit agens de eminentmultis modis fidem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝓ illis ualde sollicitus erat ecce pereũ qͥ inter eos
ꝯuersabatur culpas coꝵ se scire mnint. Iteo aũ ft̃ di¬
tit. auia ꝑ hoc remouet suspitionẽ sinistram ab il¬
lo. ostendens ꝙ ñ malo aĩo de eis nuntiauit. s ex cari¬
tate ⁊ desiderio correctiomii. Paulus inꝙͣ ⁊ softene᷑.

Expanded text:
quod pro illis valde sollicitus erat. Ecce per eum qui inter eos conversabatur, culpas eorum se scire innuit. Ideo autem frater dicit, quia per hoc removet suspicionem sinistram ab illo, ostendens quod non malo animo de eis nuntiavit, sed ex charitate, et desiderio correctionis. Paulus, inquam, et Sosthenes,
Abbreviated transcription (Latin):
darent᷑ taq̃ subu̾si erant: ut ⁊tempto apłode sapi¬
entib scłi se iactarẽt. quor eloquentia ⁊ terrena phi¬
q̃ ꝯͣria sunt fidei. Infiati qͦ erant eo ꝙ. ñ uet ad eos
apłꝰ. fornicatorẽ qͦ qͥ uxorem patris tenebat inter
se ee paciebant. Sint ⁊ alia capła in iuis locis notã¬

Expanded text:
a quoque subversi erant ut contempto Apostolo de sapientibus saeculi se jactarent, quorum eloquentia et terrena phintur quae contraria sunt fidei. Inflati quoque erant eo quod non iret ad eos Apostolus. Fornicatorem quoque qui uxorem patris tenebat inter se esse patiebantur. Sunt et alia capitula in suis locis nota
Abbreviated transcription (Latin):
reuocans adunitatẽ. Est gͥ intentio apłi inhac epiꝰ¬
tola cormthios ab excorib ⁊ scismatib ad fidem rec¬
tam. ⁊ auiciis ⁊ auis peccis ad bonos mores renocare
salutationẽ presctibit. ⁊ nom̃ suũ ꝙ celebre erat oĩ¬
b gentib sponit. ũ magistri nõie audito acqͥescant
correctiomi ⁊ qi eis nilis erat: apponit dignitatis noĩa.
ñ humilitatis sit seriuis. post salutationẽ ꝓdoms
coꝵ qui rom crant inter eos gr̃as ag̃. dem̃ increrat
illos: qͥ de baptistis se iactabant. post retrahit eos
ab amore terrene sap̃ie. dem̃ redarguit eos de form¬
catore. q̃minter se eẽ ferebant. dem̃ increpat cos qͥ sibi
mincẽ in nirias ⁊ fraudes facielunt infidelium ex¬
amina reqͥrebant. Postta instruit eos de matrimoni¬
is ⁊ de ꝑceptione eucharistic nͥ płim̃ errabant. ⁊ dea¬
liis plurib. cirta finẽ uero subdt̃ moralis admoni¬

Expanded text:
ntio Apostoli in hac Epistola Corinthios ab erroribus et schismatibus ad fidem rectam, et a vitiis et aliis peccatis ad bonos mores revocare,salutationem praescribit, et nomen suum quod celebre erat omnibus gentibus, praeponit ut magistri nomine audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis erat apponit dignitatis nomina non humilitatis, ut servus, post salutationem pro donis eorum qui boni erant inter eos gratias agit. Deinde increpat illos qui de baptistis se jactabant, post retrahit eos ab amore terrenae sapientiae. Deinde redarguit eos de fornicatore quem inter se esse ferebant. Deinde increpat eos quia 67 sibi invicem injurias, et fraudes faciebant, et infidelium examina requirebant. Postea instruit eos de matrimoniis, et de perceptione Eucharistiae, ubi plurimum errabant, et de aliis plurimis. Circa finem vero subd