comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tentis immolatur salutẽ: ipse saluator ẽ:
cuiꝰ cotidie carne pascim᷑: cruore potam᷑
Fidelis mecũ lector intelligis. qr pinguedine
saturati in ructũ laudũ eius erũpimꝰ dicen¬
tes. eructauit cor meũ uerbũ bonũ. dico ego
opera mea regi: licet quidã suꝑstitiose mag̃
quã uere: considerantes textuͣ psalmi. ex pa¬
tris ꝑsona hoc arbitrent᷑ intelligi. Qd̃ autẽ
ait ẽpulem᷑. qm̃ hic filiꝰ meus mortuus fue¬
rat ⁊ reuixit. perierat ⁊ inuentꝰ est: ad run¬
dem suꝑioris parabolȩ ꝑtinet sensũ in qua
dicitur. Sic dico uobis gaudis̃ erit in celo co¬
ram angelis dei suꝑ uno pecc̃ore pentten¬
tiam agente: & ceperunt epulari. Hoc conui¬
uiũ cotidie celebratur : cotidie pat̾ filiũ reci¬
pit: semꝑ xp̃c credentib immolatur. Erat
autẽ filuis illiuis senior in agro. Huc usq de
presentẽ parabolam. in publicanis et pecc̃o¬
rib qui a dño ad penitentiã ꝓuocant᷑ debe¬

Expanded text:
tentium immolatur salutem, ipse saluator est, cuius cotidie carne pascimur, cruore potamur. fidelis mecum lector intellegis, qua pinguedine saturati in ructum laudum eius erumpimus dicentes: eructauit cor meum uerbum bonum, dico ego opera mea regi, licet quidam superstitiose magis quam uere non considerantes textum psalmi ex patris persona hoc arbitrentur intellegi. quod autem ait: epulemur, quoniam hic filius meus mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est, ad eundem superioris parabolae pertinet sensum, in qua dicitur: sic, dico uobis, gaudium erit coram angelis dei super unum peccatorem paenitentiam agentem. Et coeperunt epulari. hoc conuiuium cotidie celebratur, cotidie pater filium recipit: semper Christus credentibus immolatur. Erat autem filius illius senior in agro. hucusque de praesentem parabolam in publicanis et peccatoribus, qui a domino ad paenitentiam prouocabantur, debe
Abbreviated transcription (Latin):
cit: alienꝰ a xp̃o est. ꝙ sub hac confessione: uo¬
biscum parit̾ cauterio unionis inurimur.
Discernite obsecro si placet. Non timebo tres
ẏpostasis dicere : si iubetis. sondatur noua pꝰ
nicenã fides: & similib uerbis cũ arrianis con¬

Expanded text:
cit, alienus a Christo est et sub hac confessione uocit, alienus a Christo est et sub hac confessione uobiscum pariter cauterio unionis inurimur. Decernite, obsecro: si placet, non timebo tres hypostases dicere; si iubetis, condatur noua post Nicenam fides et similibus uerbis cum Arrianis con
Abbreviated transcription (Latin):
tios confessores sequor. ⁊ sub onerarus naui¬
bus parua nauicula delitesco. Hon noui ui¬
talem: milesũi respuo: ignoro paulinũ. Qͥc̃¬
q tecũ non colligit. spargit: hoc est qͥ xp̃i ñ
est. antixp̃i est. Hc igitur ꝓ dolor. pꝰ nicenã
fidem. post alexandrinũ uincto parit̾ occi¬
dente: decretũ. triũ ypostaseon ab arrianoꝵ
p̾suie cãpensib nouellũ a me hõie romano
nom̃ exigitur. Q ista queso apłi ꝓ didere.
Quis nouus magist̾ gentiũ paulus hec doco¬
it. Int̾rogamꝰ quid tres ypostasis posse ar¬
bitrentur intelligi: tros ꝑsonas subsistente
aiunt. Respondemꝰ. nos ita credere. Non suffi¬
cit sensus. ipsũ nom̃ efflagitant: quia nescio¬
quid ueneni in sillabis latet. Clamant nob̃.
thema sit. & quia uocabula ñ edicimꝰ: hereti¬
ci uidicam᷑. Si quis autẽ ypostasin usyam
intelligens. ñ trib ꝑsonis unã ypostasin di¬

Expanded text:
tios confessores sequor et sub onerariis nauitios confessores sequor et sub onerariis nauibus parua nauicula delitesco. non noui Vitalem, Meletium respuo, ignoro Paulinum. quicumque tecum non colligit, spargit, hoc est, qui Christi non est, antichristi est. Nunc igitur — pro dolor! — post Nicenam fidem, post Alexandrinum iuncto pariter occidente decretum trium ύποστάεν ab Arrianorum prole, Campensibus, nouellum a me, homine Romano, nomen exigitur. qui ista, quaeso, apostoli prodidere? quis nouus magister gentium Paulus haec docuit? interrogamus, quid tres hypostases posse arbitrentur intellegi: \'tres personas subsistentes\' aiunt. respondemus nos ita credere: non sufficit sensus, ipsum nomen efflagitant, quia nescquid ueneni in syllabis latet. clamamus: \'sithema sit\' et, quia uocabula non edicimus, heretici iudicamur. si quis autem hypostasin usian intellegens non in tribus personis unam hypostasin di
Abbreviated transcription (Latin):
rat. suꝑ sidera posuit thronũ suũ. los estis
lux mundi. uos sal t̾re. uos uasa aurea et ar¬
gentea: hic testacea uasa uł lignea. uirgã
ferreã. ⁊ etͥnũ qꝑiuntur incendiũ. Quãquã
igitur tui me t̾reat magnitudo: tñ inuitat
humanitas. A sacerdote uictima saluiẽ: a
pastore p̃sidiũ ouis flagito. Facess at inui¬
dia: romani culminis recedat ambitio. Cum
successore piscatoris. ⁊ discipulo xp̃i lo quor.
Ego nullũ primũ nisi. xp̃m sequens. beatitudi¬
ni tue. idest catedre petri cõmunione conso¬
tior. Suꝑ illã petrã. edificatã eccłiam scio. Q¬
cũq extra hanc domũ agnũ comederit: ꝓfa¬
nus est.Si quis in noe archa ñ fuerit: peri¬
bit regnante diluuio. & quia ꝑ facinorib me¬
is ad eam solitudinẽ cõmigraui. quȩ syriam
uincto babariȩ fine det̾minat. nec possũ sc̾m
dñi tot int̾iacentib spacus. a sc̾imonia tua
semper expetere: ideo hic collegas tuos egyp¬

Expanded text:
rat, super sidera posuit thronum suum. uos estis rat, super sidera posuit thronum suum. uos estis lux mundi, uos sal terrae, uos uasa aurea et argentea; hic testacea uasa uel lignea uirgam ferream et aeternum opperiuntur incendium. Quamquam igitur tui me terreat magnitudo, tamen inuitat humanitas. a sacerdote uictima salutem, a pastore praesidium ouis flagito. facessat inuidia, Romani culminis recedat ambitio: cum successore piscatoris et discipulo crucis loquor. ego nul- Ilum primum nisi Christum sequens beatitudini tuae, id est cathedrae Petri, communione consocior. super illam petram aedificatam ecclesiam scio. quicumque extra hanc domum agftum comederit, profanus est. si quis in Noe arca non fuerit, periet regnante diluuio. et quia pro facinoribus meis ad eam solitudiliem conmigraui, quae Syriam iuncto barbariae fine determinat, nec possum sanctum domini tot interiacentibus spatiis a sanctimonia tua semper expetere, ideo hic collegas tuos Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
UoNIam uetus oriens int̾se popu¬
loꝵ furore collisus. indiscissã dñi
tunicã..⁊ desuꝑ text̃a. miniita
ꝑfrusta tim discerpit. ⁊ xp̃i uneam ext̾minant iul¬
pes. ut int̾ laciis contritos qui aquã ñ hñt
difficile ubi fons signatꝰ ⁊ ortus ille conclu¬
sus sit. possit intelligi: ideo mͥ catedr̃a petͥ
⁊ fidem apłico ore laudatã censui consulen¬
dam: in de n̾c meȩ̃ animȩ postulans cibũ.
unde olim xͥ uestim̃ta suscepi. Neq uero tas¬
ta uastitas elem̃ti liquentis ⁊ interiacens
longitudo terrarũ me a p̾ciosȩ margaritȩ po¬
tuit inquisione ꝓhibere. Ubicũq fuerit corpꝰ.
illiic congregabuntur aquilȩ. Pfligato a sobo¬
le mala patrimonio: apud uos solos incorrup¬
ta patrũ seruatur auctoritas. Ibi cespite t̾ra
fecundo dñici seminis puritate centenoᷤ refert
fructus. hic obruta sulcis frum̃ta in loliũ aue¬
nasq degenerant. N̾c in occidente sol iustitiȩ
oritur: in oriente autẽ lucifer ille qui cecide¬

Expanded text:
uoniam uetusto oriens inter se populorum furore conlisus indiscissam domini tunicam et desuper textam minntatim per frusta discerpit et Christi uineam exterminant uulpes, ut inter lacus contritos, qui aquam non habent, difficile, ubi fons signatus et hortus ille conclusus sit, possit intellegi, ideo mihi cathedram Petri et fidem apostolico ore laudatam censui consulendam inde nunc meae animae postulans cibum, unde olim Christi uestimenta suscepi. neque uero tanta uastitas liquentis elementi et interiacens longitudo terrarum me a pretiosae margaritae potuit inquisitione prohibere. ubicumque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae. profligato a subole mala patrimonio apud uos solos incorrupta patrum seruatur hereditas. ibi caespite terra fecundo dominici seminis puritatem centeno fructu refert; hic obruta sulcis frumenta in lolium anenasque degenerant. nunc in occidente sol iustitiae I oritur; in oriente autem lucifer ille, qui cecide
Abbreviated transcription (Latin):
tissimo desecamꝰ. Unde ⁊ apłt ꝓhibet. ne us
idolio quis recũbat: dicens. Uidete autẽ ne hȩc
licentia ur̃a. offendiculũ fiat infirmis. Si enĩ
quis uiderit eũ qui ht̃ scientiã in idolio re¬

Expanded text:
tissimo desecamus. unde et apostolus prohibet, ne in tissimo desecamus. unde et apostolus prohibet, ne in idolo quis recumbat, dicens: uidete autem, ne haee licentia uestra offendiculum fiat infirmibus. si enim quis uiderit eum, qui habet scientia
Abbreviated transcription (Latin):
aluid nͥ inanẽ sonũ. ⁊ sermonũ strepitũ lec¬
torib suis tribuunt. Hulla ibi saturitas ue¬
ritatis : nulla iustitiȩ refectio repperitur.
tudiosi earũ: in fame ueri. ⁊ uirtutũ pe¬
nuria ꝑseuerant. Huiꝰ sap̃iȩ typus: ⁊ in de¬
itteronomio sub mulieris captiuȩ figura de¬
scribitur. De qua diuina uox p̃cipit. ut si
isrłites eã habere uoluerit uxorẽ. caluciũ
ei faciat. ungues ꝑsecet. & pilos auferat. et
cũ munda fuerit effecta. tunc transeat in ui¬
toris amplexus. Hec si scd̾m litterã intelligimꝰ.
nonne ridicula st̃: Itaq ⁊ nos hoc facere so¬
lemꝰ. Qñ philosophos legimꝰ. quando in manꝰ
nr̃as libri ueniunt sapientię scłaris. si quid
in eis utile repperimꝰ. ad nr̃m dogma conuer¬
timus: si quid uero suꝑfluũ de idolis. de a mo¬
re. de cura scłariũ rerũ : hȩc radimꝰ. his calui¬
uum inducimꝰ. hȩc in unguiũ more. ferro ace¬

Expanded text:
aliud nisi inanem sonum et sermonum strepitum suis lecaliud nisi inanem sonum et sermonum strepitum suis lectoribus tribuunt: nulla ibi saturitas ueritatis, nulla iustitiae refectio repperitur. studiosi earum in fame ueri, in uirtutum penuria perseuerant. huius sapientiae typus et in Deuteronomio sub mulieris captiuae figura describitur, de qua diuina uox praecipit, ut, si Israhelites eam habere uoluerit uxorem, caluitium ei faciat, ungues praesecet, pilos auferat et, cum munda fuerit effecta, tunc transeat in uictoris amplexus. haec si secundum litteram intellegimus, nonne ridicula sunt? atqui et nos hoc facere solemus, quando philosophos legimus, quando in manus nostras libri ueniunt sapientiae saecularis: si quid in eis utile repperimus, ad nostrum dogma conuertimus, si quid uero superfluum, de idolis, de amore, de cura saecularium rerum, haec radimus, his caluitium indicimus, haec in unguium morem ferro acu
Abbreviated transcription (Latin):
principis ꝑdidit: & pꝰ ꝑditas facultates
missus ad p̃orcos egestate contabuit. Demo¬
num cibus est. ebrietas. luxuria. fornicatio:
& cetera uicia. Hȩc blanda st̃ ⁊ lascuia: ⁊ sen¬
sus uoluptate demulcent: statĩq ut appa¬
ruerint ad usũ sui ꝓuocant. Quib ideo lu¬
xuriosus ad olescens non poterat saturarl: qr
semꝑ uoluptas fam̃ sui habet. & transacta ñ
satiat. & sathanas cũ aliquẽ sua arte deie¬
uicioꝵ abundantiã non ꝓcurat. sciens ẽẽ iã
mortuũ: sicuti multos idolatras uidemꝰ pa¬
nis miseria ⁊ egestate confectos. Hi sunt in
siliquas int̾pretari. Demonũ cibus est carmi¬
na poetarũ: scłaris sap̃ia rechoricoꝵ pompa
uerboꝵ. hec sua om̃s suauitate delectant:
& dũ aures uersib dulci modulatione cur¬
rentib capiunt. anim̃a quoq penetrant. &
pectoris int̾na deuinciunt. Uerũ ubi cũ sũ¬
mo studio fuerint ac labore ꝑlecta: nichil

Expanded text:
principis perdidit; et post perditas facultates, principis perdidit; et post perditas facultates, missus ad porcos, egestate contabuit. DAEMONUM CIBUS est ebrietas, luxuria, fornicatio, et universa vitia. Haec blanda sunt et lasciva, et sensus voluptate demulcent: statimque ut apparuerint, ad usum sui provocant. Quibus ideo luxuriosus adolescens non poterat saturari, quia semper voluptas famem sui habet; et transacta non satiat: et Satanas cum aliquem sua arte deceuitiorum abundantiam non procurat sciens esse iam mortuum, sicuti multos idolatras uidemus pannis, miseria, egestate confectos. hi sunt, insiliquas interpretari. daemonum cibus est cafmina poetarum, saecularis sapientia, rhetoricorum pompa uerborum. haec sua omnes suauitate delectant et, dum aures uersibus dulci modulatione currentibus Ijapiunt, animam quoque penetrant et pectoris interna deuinciunt. uerum ubi cum summo studio fuerint ac labore perlecta, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
cipib : plures eẽ. intelligendũ. qui ꝑ istũ uo¬
litent aerẽ. ⁊ diuersoꝵ fraude uicioꝵ. genꝰ
hominũ suȩ subiciant seruituti. Qͥ misit
illum in agro suo: ut pasceret porcos. Porcus
animal immundũ est : quod ceno ⁊ sordibus
delectatur. Talis est demonũ multitudo. q̃
ꝑ idola manu facta cruore pecudũ ⁊ uicti¬
mis pascitur: ⁊ nouissime saginatione qua¬
dam. hostia ipsiꝰ hõis morte saturatur. Mi¬
sit gͦ eũ in possessionẽ suã. id est suũ effecit
ẽe famulũ. Ut pasceret porcos. immolans
ei animã suã: & cupiebat saturare uentr̃e
suũ de siliquis porcoꝵ. ⁊ nemo illi dabat.
Id quod in iezechiele cũ increpatione dicit᷑
ad iherłm. ⁊ factũ est in te ꝑuersũ ultra
mulieres quȩ ante fornicationẽ tuã. & pꝰ te
sunt fornicatȩ. in eo quod dedisti mercedes.
⁊ mercedes tibi ñ sunt datȩ. iudemꝰ in filio
minore cõpletũ. Sub̃am suã in regione

Expanded text:
cipibus: plures esse intellegendum est, qui per istum uocipibus: plures esse intellegendum est, qui per istum uolitent aerem et diuersorum fraude uitiorum genus hominum suae subiciant seruituti. Qui misit illum in agro suo, ut pasceret porcos. porcus animal inmundum, quod caeno et sordibus delectatur. talis est daemonum multitudo, quae per idola manu facta cruore pecudum et uictimis pascitur et nouissime saginatiore quadam hostia, ipsius hominis morte, saturatur. misit ergo eum in possessionem suam, id est suum effecit esse famulum, ut pasceret porcos immolans eis animam suam. Et cupiebat saturare uentrem suum de siliquis porcorum, et nemo illi dabat. id, quod in Ead Jerusalem: Et factum est in te perversum ultra mulieres quae ante fornicationem tuam, et post te sunt fornicatae, in eo quod dedisti mercedes, et mercedes tibi non sunt datae , videmus in filio minore completum. Substantiam suam in regione
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ut inuisibilia eiꝰ ꝑ ea quȩ erant uisibi¬
lia cognosceret: & ex pulcritudine creatu¬
rarum. consequent̾ intelligeret creatorem.
Qui ueritatẽ in iniustitia decinens. ⁊ ꝓ deo
idola colens: naturȩ bona uniuersa con¬
sumpsit. & consũptis om̃ib cepit egere
iurtitib: derelicto fonte uirtutũ. Facta ẽ
fames ualida: ꝑ regionẽ illam. Om̃is locus qͣ
patre in colimꝰ absente : famis penuriȩ. ⁊ eges¬
uos. At contra est alia regio. quã possessuri so¬
derat dicens. Credo uidere bona dñi: in regioe
uuuentiũ. & ipse cepit egere. & abiit. & con¬
uinxit se uni de principib regionis illius.
Deserto nutritio qui ad primã uocẽ. bona ei fu¬
erat cuncta largitus. uinxit se principi mũ¬
di huiꝰ. idest diabolo rectori tenebrarũ. quẽ n̾c
conem. nc̃ sathanan. nc̃ malleũ. nc ꝑdicem.
nunc belial. nc̃ rugientẽ leonẽ. n̾c leuiathai.
nunc theninim. ⁊ multis aliis uocabulis scͥp¬
tura cognominat. Quod autẽ ait. uni de pͥn¬

Expanded text:
sibilia ejus per ea quae erant visibilia cognosceret, et ex pulchritudine creaturarum consequenter intelligeret Creatorem. Qui veritatem in injustitia detinens, et pro Deo idola colens, naturae bona universa consumpsit: et consumptis omnibus, coepit egere virtutibus, derelicto fonte virtutum. Facta est fames valida per regionem illam. Omnis locus quem patre incolimus absente, famis, penuriae et egesvos . At contra est alia regio, quam possessuri suderat dicens: credo uidere bona domini in regione uiuentium. Et ipse coepit egere et abiit et coniunxit se uni de principibus regionis illius. deserto nutricio, qui ad primam uocem bona ei fuerat cuncta largitus, iunxit se principi mundi huius, id est diabolo, rectori tenebrarum istarum, qconem, nunc satan, nunc malleum, nunc perdicem, nunc Belial, nunc rugientem leonem, nunc Leuiathan, nunc tenninim et multis aliis uocabulis scriptura cognominat. quod autem ait \'uni de prin
Abbreviated transcription (Latin):
lant᷑ ceruꝰ ⁊ caprea. Qdam enĩ: cognata sͥ st̃ ⁊ iuici
na ista aĩalia. Caprea id est dorchas acu¬
tissime uidet. Ceruus int̾fector serpentũ ẽ
Qͥs putas est dignꝰ e nobis qui uixta dignita¬
tem loquatur: qui misterii plenã possit ex¬
plicare rationem: Oremꝰ dñm ut nobis gr̃am¬
largiatur ad aꝑiendas scripturas: ⁊ possimꝰ
cundum eoꝵ phisiologiã qui de naturis om̃i¬
um animaliũ disputant: ex insita sibi iu̾
nomen acceperit: Ab eo enĩ quod acutiꝰ uide
rium eos extrahat de cauernis: ⁊ suꝑata
pernicie ueneni: eoꝵ pabulo delectetur. for¬
sitan saluator meus caprea sit. iuxta oeopi¬
an: ceruus uxta opera. Quȩ nã ista sunt
opera: Int̾ficit ipse serpentes: contrarias for¬
titudines uigulat. Ideo dicã ei. Tu contruisti
capita drachonũ suꝑ aquas. Similis ẽ fr̾ueł
meus capreȩ uł hẏnnulo ceruoꝵ: suꝑ mon¬

Expanded text:
nantur cervus et caprea. Quodammodo enim cognata sibi et vicina sunt ista animalia. Caprea, id est dorcas, acutissime videt. Cervus interfector serpentum est. Quis, putas, est dignus e nobis, qui juxta dignitatem loci atque mysterii, plenam possit explicare rationem? Oremus Dominum, ut nobis largiatur sensum ad aperiendas Scripturas, et possimucundum eorum physiologiam, qui de naturis omnium animalium disputant, ex insita sibi vi nomen acceperit? Ab eo enim quod acutius viderium eos extrahat de cavernis, et superata pernicie veneni, eorum pabulo delectetur. Forsitan Salvator meus caprea fit juxta αν: cervus juxta opera. Quaenam ista sunt opera? Interficit ipse serpentes, cum contrarias fortitudines jugulat. Ideo dicam ei: Tu 529 contrivisti capita draconum super aquam . Similis est fratruelis meus capreae vel hinnulo cervo
Abbreviated transcription (Latin):
intelligetis: ⁊ cernentes aspicietis. ⁊ ñ uide¬
bitis. hȩc autẽ dixit: qñ uidit głam unige¬
niti ⁊ testificatꝰ est de eo. In p̾senti uolumi¬
ne .y.saiȩ ab eo qͥ sedet in throno iubet᷑ ut
dicat. aure audietis. ⁊ ñ intelligetis. Qͥ aũ
hoc iubet: ut eu̾gelista intelligit. xp̃c e̾. Uñ
rum ad uersus uideos int̾se dissidentes pau
aure audietis ⁊ ñ intelligetis. ⁊ uidentes ui¬
debitis. ⁊ ñ ꝑspicietis. incrassatũ est cor popu¬
li huiꝰ. ⁊ aurib suis grauit̾ audiert᷑. ⁊ oculos¬

Expanded text:
etcernentesaspicietisetnonuidebitis. haecautem dixit, quando uidit gloriam unigeniti et testificatus est de eo. in praesenti uolumine Esaiae ab ea, qui sedet in throno, iubetur, ut dicat: aure audietis et non intellegetis. qui autem hoc iubet, ut euangelista intellegit, Christus est;lorum aduersus Iudaeos inter se dissidentes Paulaure audietis et non intellegetis, et uidentes uidebitis et non perspicietis. incrassatum est enim cor populi hui
Abbreviated transcription (Latin):
circuitu eiꝰ. Quidã ante me tã greci quã la¬
tini hunc locũ exponentes. dñm suꝑ thro¬
num sedentẽ. d̾m patrẽ : ⁊ duo seraphin quę
ex utraq parte stantia p̾dicant᷑. dñm nr̃m
au toritati. quãius sint eruditissimis ñ assen¬
tio. Multo siquid̾e meli est uera rustice. qũa
diserte falsa ꝓferre: maxime cũ iohes euari¬
gelista in hac eadem uisione. ⁊̃ d̾m patr̃e s xp̃m
scribat ẽe conspectũ. Nã cũ de incredulita¬

Expanded text:
uxta LXX. Quidam ante me tam Graeci quam Latini hunc locum exponentes, Dominum super thronum sedentem, Deum Patrem; et duo Seraphim, quae ex utraque parte stantia praedicantur, Dominumauctoritati, quamuis sint eruditissimi, non adsentio, multo si quidem melius est uera rustice quam diserte falsa proferre, maxime cum Iohannes euangelista in hac eadem uisione non deum patrem, sed Christum scribat esse conspectum. nam cum de incredulita
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis suȩ edi ficauert̾ turrem. t̾c dogma¬
tum suꝑbiaᷤ confinxer̃t uolentes curiositate
non licita. in ipsiꝰ celi alta penetrare:⁊ uoca¬
tus est locus ille babel idest confusio. & ibi
dissipauit subam suã: uiuens luxuriose.
Luxuria inimica d̾o. inimica uirtutib. ꝑ dit

Expanded text:
pietatis suae aedificauere turrem, tunc dogmapietatis suae aedificauere turrem, tunc dogmatum superbias confinxerunt uolentes curiositate non licita in ipsius caeli alta penetrare. et uocatus est locus ille Babel, id est \'confusio\'. Et ibi dissipauit substantiam suam uiuens luxuriose. luxuria inimica deo, inimica uirtutibus perdit
Abbreviated transcription (Latin):
Ilescentior filiꝰ ꝑegre ꝓfectꝰ est in regionẽ lon¬
ginquã.Si deus tenet celũ palmo. ⁊ terrã
pugillo. ⁊ iheremias dicit deus appropiti¬
quans. ⁊ ñ deus de longinquo. ꝑ dauid qͦ qr
nullus absq eo locus sit p̾redicatur: quo¬
modo filiꝰ ꝑegre ꝓficiscitur. ⁊ a patre disce¬
dit: Sciendũ gͥ: non locoꝵ spaciis s affecto.
aut esse nos cũ deo. aut ab eo discedere. Quo¬
modo enĩ ad discipulos loquitur. ecce ego uo¬
biscũ sũ om̃ib dieb usq ad consũmationẽ
seculi: ita ad eos qui sui iactantiã prefer̃t.
& esse cũ dño ñ merentur. dic̃. discedite a me
ñ noui uos qui operamini iniquitatẽ. Re¬
cessit gͦ uinior filiꝰ cũ uniu̾sa suba a patre:
tauit in t̾ra naith: quod int̾pretatur fluc¬
tuatio. Quicũq a deo recedit: statĩ seculi
fluctib quatitur : & mouent᷑ pedes eiuis.
Nam postquã moti st̃ hõies ab oriente & a
uero lumine recessert᷑. t̾c aduersus deũ im¬

Expanded text:
lescentior filius p eregre profectus est in regionem longinquam. si deus tenet caelum palmo et terram pugillo et Hieremias dicit: deus adpropinquans et non deus de longinquo, per Dauid quoque, quia nullus absque eo locus sit, praedicatur, quomodo filius peregre proficiscitur et a patre discedit? sciendum igitur non locorum spatiis, sed affectu aut esse nos cum deo aut ab eo abscedere. quomodo enim ad discipulos loquitur: ecce ego uobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi, ita ad eos, qui sui iactantiam praeferunt et esse cum domino non merentur, dicit: discedite a me, non noui uos, qui operamini iniquitatem. Recessit ergo iunior filius cum sua substantia a patre tavit in terra Naid, quod interpretatur, fluctuatio. Quicumque a Deo recedit, statim saeculi fluctibus quatitur et mouentur pedes eius. nam postquam moti sunt homines ab oriente et a uero lumine recesserunt, tunc aduersum deum in
Abbreviated transcription (Latin):
celo. ⁊ gła in excelsis. Igit᷑ ut diximꝰ ipsa he¬
brea uerba ponenda st̃ ⁊ õium int̾pretum
opinio digerenda. Quo faciliꝰ quid suꝑ hoc
sentiendũ sit. ex retractatione cunctoꝵ ip¬
se sibi sector inueniat. In cx uii. psalmo u¬
nos legimꝰ. odñe saluũ me fac. odn̾e bene¬
ꝓsperare benedictꝰ qui uenit in nõie dñi:
in hebreo legitur anña. adoñay osy annã
ad onai. Quod aquila. symmacus. theodotion.
⁊ quinta editio. ne quid in latino mutare uide¬
l aẽ. illi scripserint ũ & qr osianna quod nos cor¬
rupte ꝓpt̾ ignorantiã dicimꝰ. osanna. saluifica
suie saluũ fac expͥmatur. om̃iũ int̾precatio¬
ne signatũ est. Nurc illud in cura est qui d si¬
ne adiectione saluandi solus anͦna s significet.
Sciendũq qr in hoc loco ter dicatur. anna.
ris. aleph. nun. he. tciũ uero. bech. nun. he

Expanded text:
caelo et gloria in excelsis. igitur, ut diximus, ipsa Hecaelo et gloria in excelsis. igitur, ut diximus, ipsa Hebraea uerba ponenda sunt et omnium interpretum opinio digerenda, quo facilius, quid super hoc sentiendum sit, ex retractatione cunctorum ipse sibi lector inueniat. In centesimo nos legimus: o domine, saluum me fac, o dttmine, beneprospera; benedictus, qui uenit in nomine domini, in Hebraeo legitur: anna adonai, osianna, adonai. quod Aquila, Symmachus, Theodotion et quinta editio, ne quid.in Latino mutare uidew δή, illa scripserit w. et quia \'osianna\', quod nos corrupte\'propter ignorantiam dicimus \'osanna\', \'saluifica\' siue \'saluum fac\' exprimatur, omnium interpretatione signatum est; nunc illud in cura est, quid sine adiectione saluandi solus \'anna sermo significet. sciendumque. quia in hoc loco ter dicatur \'anna\'; r, aleph, nun, he, tertium uero heth, nun, he.
Abbreviated transcription (Latin):
neq in g̾cis. neq in latinis codicib possumꝰ
inuenire. ut cõpleret᷑ id qd̾ dictũ est ꝑ ꝓpha .¬
qm̃ nazareus uocabitur: ⁊ illud. ex eqy p¬
to uocaui filiũ meũ: ita ⁊ n̾c ex hebreis co¬
dicib ueritas exprim̃da ẽ. unde in hanc
uocẽ uulgus. ⁊ maxime consona int̾ se
paruuloꝵ turba ꝓruꝑit. dicente matheo.
Turbȩ autẽ quȩ p̾cedebant ⁊ quȩ sequeban¬
tur: clamabant dicentes. Osanna filio dauid:
benedictꝰ qui uenit in nõie dñi. osanna in ex¬
celsis. Marcus uero ita posuit. Clamabant
dicentes. Osanna benedictꝰ qui uenit in no¬
mine dñi: bñdictũ qd̾ uenit in nõie dñi reg¬
num dauid patris nr̃i: osanna in excelsis
Ihes quoq : pari uoce consentit. & clamabas .
Osanna bñdictꝰ qui uenit in nõie dñi: rex is¬
rahel. Solus lucas uerbũ osanna ñ posuit.
in reliqua int̾pretationis parte consenties.
bñdictus qui uenit rex in nõie dñi: pax in

Expanded text:
neque in Graecis neque in Latinis codicibus possumus neque in Graecis neque in Latinis codicibus possumus inuenire: ut conpleretur id, quod dictum est per itur, et illud: ex Aegypto uocaui filium meum, ita et nunc ex Hebraeis codicibus ueritas exprimenda est, unde in hanc uocem uulgus et maxime consona inter se paruulorum turba proruperit dicente Matheo: turbae autem, quae praecedebant et quae sequebantur, clamabant dicentes: osanna filio Dauid ; benedictus, qui uenit in nomine domini, osanna in excelsis. Marcus uero ita posuit: clamabant dicentes: osanna, benedictus, qui uenit in nomine domini; benedictum, quod uenit in nomine domini, regnum patris nostri Dauid, osanna in excelsis. Iohannes quoque pari uoce consentit: et clamabant: osanna, benedictus, qui uenit in nomine domini, rex Israhel. solus Lucas uerbum \'osanna non posuit in reliqua interpretationis parte consentiens: benedictus, qui uenit rex in nomine domini, pax in
Abbreviated transcription (Latin):
ua suscipienda st̃ dogmata : nec ꝓpt̾ dog¬
matũ prauitatẽ. si quos cõmentarios in
scripturas sc̃as utiles edidit. penitꝰ respu¬
endi st̃. Qd si contentiosũ int̾ se amatores
eius ⁊ obtrectatores funẽ duxerint. ut ni¬
chil mediũ appetant. nec seruent modũ.
s totũ aut ꝓbent aut imꝑbent : libentiuis
piam rusticitatẽ quã doctã blasfemiam eli¬
gam. Sanctus fr̃ tatianus diaconus. im¬
pendio te resalutat.¬
.xiii.
Ulti suꝑ hoc semoneuuii
diuersa finxer̾t. E quib nr̃ hylariꝰ: ui
cõmentariis mathei ita posuit. Osanna hebra¬
ico sermone: significat᷑ redẽptio domꝰ dauid.
Primũ redẽptio lingua hebrea ephoth int̾pre¬
tatur: deinde. domꝰ bech. Dauid uero in hoc lo¬
co non esse nom̃ insertũ: o̾ĩb patet. Alii opi
ue anna nuncupetur. Restat gͦ: ut omissi
opinionũ ruulis. ad ipsũ fontẽ unde ab eu̾¬
gelistis sũptũ est recurramꝰ. Nã quomͦ ulld̾

Expanded text:
ua suscipienda sunt dogmata nec propter dogua suscipienda sunt dogmata nec propter dogmatum prauitatem, si quos commentarios in scripturas sanctas utiles edidit, penitus respuendi sunt. quod si contentiosum inter se amatores eius et obtrectatores funem trahunt, ut nihil medium adpetant nec seruent modum, sed totum aut probent aut inprobent, libentius piam rusticitatem quam doctam blasphemiam eligam. sanctus frater Tatianus te inpendio resalutatLXIII.ulti super hoc sermone diuersa finxerunt, e quibus noster Hilarius in commentariis Mathei ita posuit: \'osanna\' Hebraico sermone significatur\'redemptiodomusDauid\'. primum \'redemptio\' lingua Hebraea \'pheduth> interpretatur, deinde \'domus\' \'beth\', \'dauid\' uero in hoc loco non esse nomen insertum omnibus patet. alii opinue \'anna\' nuncupetur. Restat ergo, ut omissis opinionum riuulis ad ipsum fontem/unde ab euangelistis sumptum est, recurramus. nam quomodo illud
Abbreviated transcription (Latin):
simo pectori tuo. loquor. Ipsa scedula et
nuiti apices litterarum inspirant in nos
tos errore deceptos. ⁊ sc̃m filiũ meũ oceanũ
illoꝵ insaniȩ repugnare. ⁊ doleo simul et
gaudeo: dũ aut sũpplantati st̃ simplices :
aut ab erudito uiro errantib subuenitor
& quia meȩ paruitatis queris sententiã. u¬
trũ scd̾m frẽm faustinũ penitꝰ respuendus
sit. an scd̾m quosdam legendꝰ: ex parte ego
origenem. ꝓpt̾ eruditionẽ sic int̾dũ legen¬
dum arbitror. quomͦ tertullianũ. ⁊ noua¬
tum. arnobiũ. ⁊ apollinarẽ. ⁊ ñ nullos eccła¬
sticos scriptores. grecos parit̾ ⁊ latinos: ut
bona eoꝵ eligamꝰ. uitemꝰq contraria: uixta
tenete. seterũ qui ut in amorem eiꝰ nimiũ
ut in odiũ stomachi sui paruitate ducun¬
tur: uidentur mͥ illi maledicto ꝓpħico sub¬
iacere. Ne eis qui dicunt bonũ malũ. ⁊ ma¬
lũ bonũ: qui faciunt amarũ dulce.⁊ duł¬
ce amarũ. Nec enĩ ꝓpt̾ doctrinã eius. pra¬

Expanded text:
citer candidissimo pectori tuoloquor, ipsa schedula et muti apices litterarum inspirant in nos tos errore deceptos, et sanctum filium meum Oceanum illorum insaniae repugnare, et doleo simul et gaudeo: dum aut supplantati sunt simplices: aut ab erudito viro errantibus subvenitur. Et quia meae parvitatis quaeris sententiam: utrum secundum fratrem Faustinum penitus respuendus sit, an secundum quosdam legendus ex parte: ego Origenem propter eruditionem sic interdum legendum arbitror, quomodo Tertullianum, Novatum, Arnobium, Apollinarium, et nonnullos Ecclesiasticos Scriptores Graecos pariter et Latinos: ut bona eorum eligamus, vitemusque contraria, juxta retinete. ceterum, qui uel in amorem eius nimium uel in odium stomachi sui prauitate ducuntur, uidentur mihi illi maledicto prophetico subiacere: uae eisi qui dicunt bonum-malum et malum bonum, qui faciunt amarum dulce et dulce amarum. nec enim propter doctrinam eius pra
Abbreviated transcription (Latin):
gua latina habemꝰ int̾iectiones quasdam
ut exultando dicamꝰ.ua. ⁊ in admirando.
pape.⁊ in dolendo. heu. ⁊ qñ silentiũ uolu¬
mus imperare. strictis dentib sp̃um coar
ter reliquas ꝓprietates linguȩ suȩ habess
int̾iectionẽ. ut qñ uolunt dñm dep̾cari
ponant u̾bũ petentis affectu. ⁊ dicant uer

Expanded text:
gua Latina habemus et. interiectiones quasdam, gua Latina habemus et. interiectiones quasdam, ut in exultando dicamus ua\' et in admirando \'papae\' et in dolendo \'heu\' et, quando silentium nolumus imperare, strictis dentibus spiritum coartter reliquas proprietates linguae suae habent interiectionem, ut, quando uolunt dominum deprecari ponant uerbum pete
Abbreviated transcription (Latin):
os ⁊ scribas hȩc indignatos. quod uidert̃ popo¬
lum psalmi ꝓphetiã suꝑ xp̃o intelligere cõ¬
pletam. ⁊ clamantes paruulos osanna filio
dauid. dixisse ei audis quid isti loquunt᷑
⁊ iħm respondisse eis. nunquã legistis. qr ex
ore infantiũ ⁊ lactentiũ ꝑfecisti laudem:
centesimũ septimũ decimũ psalmũ. octaui
psalmi assertione firmantem. & de eo qui¬
dem qd̾ facile expͥmi poterat. bñdictꝰ qͥ ue¬
nit in nõie dñi. o̾iũ euangelistarũ scripto¬
ra consentit. de uerbo uero osanna. qr ui
grecum ñ poterant transferre sermonem.
sic̃ in alleluia. ⁊ in. amen. ⁊ in plerisq fac
stas greci sermonis eruditissimꝰ suit quippe
ut medicus. ⁊ qui in g̾cis euangeliũ scrip¬
serit. qr se uidit ꝓprietatẽ sermonis trais¬
ferre ñ posse. melius arbitratꝰ est tacere:
quã id ponere quod legenti faceret questi¬
onem. Ad sũma: sicuti nos habemꝰ in lin¬

Expanded text:
os et scribas haec indignatos, quod uiderunt popuos et scribas haec indignatos, quod uiderunt populum psalmi prophetiam super Christo intellegere conpletam et clamantes paruulos: osianna filio Dauid, di- I xisse ei: audis, quid isti loquuntur? et Iesum respondisse:  numquam legistis, quia ex ore infantium et lactantium perfecisti laudem? centesimum septimum decimum psalmum octaui psalmi adsertione firmantem. et de eo quidem, quod facile exprimi poterat: benedictus, qui uenit in nomine domini, omnium euangelistarum scriptura consentit; de uerbo uero \'osianna3, quia in Graecum non poterant transferre sermonem, sicuti et in \'alleluia\' et in \'amen\' et in plerisque factstas Graeci sermonis eruditissimus fuit, quippe ut medicus et qui in Graecis euangelium scripserit, quia se uidit proprietatem sermonis transferre non posse, melius arbitratus est tacere, quam id ponere, quod legenti faceret quaestionem. Ad summam, sicuti nos in lin
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. o dñe libera animã meã. ita int̾p̃
la ⁊ ceteris editionib tuãs int̾pretantib. in
hebreo scribitur anna. uerũ ita ut in pͥncipio
aleph. habeat non. bech. Ex quo añiaduertios
si ex aleph. anna scribatur. significari obse¬
cro: si autẽ ex beth esse conuinctionẽ. suie
int̾iectionẽ. quȩ apd grecos ponit᷑ ase cecͥi
No canai cuiꝰ int̾pretationẽ latiꝰ sermo non
exp̃mit. S qm̃ he minutiȩ. ⁊ istus modi
disputationis archanũ ꝓꝑter barbariem
lingue parit̾ ac literarum. legenti molesti¬
am tribuunt. ad explanandi cõpendiũ ue¬
legebatur. unde ⁊ populis notior erat. hos
uersus e̾e assũptos. qd̾ ille qͥ reꝓmittebator
de genere dauid uenerit saluaturus isrł.
dicente dauid. Lapidem quẽ reꝓbauerunt
edificantes hic factꝰ est in caput anguli. a
dño factꝰ ẽ. hic est mirabilis in oculis nr̃is.
hec est dies qũã fecit dñs. ex ultenꝰ.ile¬
& eugelistarũ scriptura cõmemorat. pharise¬

Expanded text:
 libera animam meam. ubi la et ceteris editionibus w δή interpretantibus, in Hebraeo scribis \'anna\', uerum ita, ut in principio aleph habeat, non heth. ex quo animaduertimus, si ex aleph scribatur anna, significari \'obsecro\', si autem ex heth, esse coniunctionem siue interiectionem, quae apud Graecos ponitur δή et est in aomv δή, cuius interpretationem Latexprimit. Sed quoniam hae minutiae et istiusmodi disputationis arcanum propter barbariam linguae pariter ac litterarum legenti molestiam tribuunt, ad explanandi conpendium uelegebatur, unde et populis notior erat, hos versus esse assumptos: quod ille, qui repromittebatur de genere David, venerit salvaturus Israel, dicente David, « Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli. A Domino, factum est. Hic est mirabilis in oculis nostris. Haec est dies quam fecit Dominus: exultemet euangelistarum scriptura commemorat pharisae
Abbreviated transcription (Latin):
Ceterũ sciat beatitudo tua. in istuismodi dis¬
putationib molestiã in legendo ñ debere sur¬
ripere quia facile ⁊ nos potiumꝰ aliquid emẽ¬
tiri. quod ex una uoce solueret questionẽ. sic̃
⁊ ceteros fecisse monstrauimꝰ: s magis condecet
obueritatẽ laborare paulisper. ⁊ peregrino
aurẽ accõmodare sermoni: quã de aliena lin¬
gua fictã alibi falsamt referre sententiam.¬

Expanded text:
ceterum sciat beatitudo tua in istiusmodi disceterum sciat beatitudo tua in istiusmodi disputationibus molestiam in legendo non debere subrepere, quia facile et nos potuimus aliquid ementiri, quod exuna uoce solueret quaestionem, sicuti et ceteros fecisse monstrauimus. sed magis condecet ob ueritatem laborare paulisper et peregrino aurem adcommodare sermoni, quam de aliena lingua fictam ferre sententiam.
Abbreviated transcription (Latin):
saliufica. int̾pretatur : annã. int̾iectio dep̾¬
cantis est. Si ex his duobus uelis cõpositum
uerbũ facere. dices ofyanna: siue ut nos
loquimur osanna. media uocali elisa litte
quaido
Et incepto desistire uictam. scandimꝰ. men
incepto Aleph nãq littera prima uerbi
sequentis. extrem̃a prioris uerbi amuenieis
eniusit. Quappt̃ ut ad questionis originẽ re¬
aertamur: ubi nos legimꝰ in latino o dñe sal¬
uum me fac o dñe benepsperaret᷑ bñdictus
qui uenit in nõie dñi: uixta hebreũ sensũ
legere possumꝰ. Obsecro dñe saluũ me fac: ob
diamus populũ tuũ isrł. siue generalit̾ mũ¬
dũ. Beniq matheus qui eugłiũ hebreo sermo¬
ne sermone conscripsit. ita posuit. osanna bar¬
rama. idest.osanna in excelsis: quod saluatore
uenerit. pace facta ñ solũ in t̾ra. s ⁊ in celo.
ut iã dici aliq̃n cessaret in hebriatus ẽ gla¬
dius meus in celo. Hec interĩ iuxta medioc̾¬
tatẽ sensus mei: breuit̾ strictunq dictaui.

Expanded text:
saluifica\' interpretatur, anna interiectio deprecantis est. si ex his duobus uelis conpositum uerbum facere, dices \'osianna\' siue, ut nos loquimur, \'osanna\' media uocali littera elisa, quando meneincepto desistere uictam scandimus \'men incepto\'. aleph quippe, littera prima uerbi sequentis, extremam prioris uerbi inueniens exclusit. quapropter, ut ad quvertamur, ubi nos legimus in Latino: « O Domine salvum me fac; o Domine bene complace: benedictus qui venit in nomine Domini, » juxta Hebraeum sensum legere possumus: « Obsecro, Domine, salvum fac; obsdiamus populum tuum Israel, sive generaliter mundum. Denique Matthaeus, qui Evangelium Hebraeo sermone conscripsit, ita posuit, OSANNA BARRAMA, id est, Osanna in exxcelsa, peruenerit pace facta non solum in terra, sed et in caelo, ut iam dici aliquando cessaret: inebriatus est gladius meus in caelo. Haec interim iuxta mediocritatem sensus mei breuiter strictimque dictaui.
Abbreviated transcription (Latin):
sa mea: columba mea: qr ecce hy emps ꝑtͣn¬
sut: pluuia ab ut sibi: flores uisi st̃ in t̾ra.
Ego a mortuis surgens: tẽpestate cõpressa
tranquillitatẽ reddidi. Ꝙ quia scd̃m dispen¬
sationẽ carnis ex iurgine. ⁊ uoluntate pa¬
tris creui. ⁊ sap̃ia atq etate ꝓfeci. flores
uisi st̃ in t̾ra: tẽpus sectionis aduenit. Sec¬
tio remissio peccatoꝵ est. Om̃em en̾i ait ra
mum in me manentẽ. ⁊ afferentẽ fructũ
pat̾ meus mundat: ut fructꝰ maiores af¬
sectionis adest: uox turturis audita est in
terra nr̃a. Non sine causa in sacrificuis
assumitur par turturũ : aut duo pulli co¬
lumbarũ. Nam idem ualent: ⁊ nũquã di¬
ctum est separatim. par tantũ modo colũ
quando de magnis.n.occultiorib sacram̃¬
tis. ⁊ quȩ multi caꝑe ñ posst̾ loquitur. in
turturis appellatione sgnatur. idest us
euis auis quȩ semꝑ in montiũ uigis. aut¬
⁊ in arboꝵ uerticib cõmoratur. In ualli

Expanded text:
sa mea, columba mea: quia ecce hyems transa mea, columba mea: quia ecce hyems transivit, pluvia abiit sibi, flores visi sunt in terra. Ego a mortuis surgens, tempestate compressa, tranquillitatem reddidi. Et quia secundum dispensationem carnis ex Virgine, et voluntate Patris crevi, et sapientia et aetate profeci, flores visi sunt in terra, tempus sectionis adest. Sectio, remissio peccatorum est. Omnem enim ramum, ait, in me manentem et afferentem fructum, Pater meus mundat, ut fructus majores afsectionis adest. Vox turturis audita est in terra nostra. Non sine causa in sacrificiis assumitur par turturum, aut duo pulli columbarum: nam idem valent, et numquam dictum est separatim, par tantummodo columbaquando de magnis et occultioribus Sacramentis, et quae multi capere non possunt, loquitur, in turturis appellatione signatur, id est, in ejus avis, quae semper in montium jugis, et in arborum verticibus commoratu
Abbreviated transcription (Latin):
orum ambulas: ⁊ subtus machinas transeas
imminentes. Om̃ia laqueis plenast̃. ⁊ abulus
laqueis cuncta cõpleuit. Si aũ uenerit ser¬
mo dei. ⁊ ceperis eminere de retib: dices. Aĩa
nr̃a sic̃ passer erepta ẽ de laqueo uenantiu̾:
laqueus contritꝰ est. ⁊ nos liberati sumꝰ: bene
dicti uos dño. qui fecit celũ ⁊ t̾ram. Eminet
dens magnũ hominũ gregẽ retib impedtã.
nec ea ab alio nisi a se posse conscindi: uenit
ad recia assumens corpus humanũ quod inimi¬
carum fortitudinũ laqueis tenebatur. Ea ti¬
bi dirupit ⁊ loqueris. Ecce hic retro post pari
eminuerit dicet tͥ. Respondit fr̾uelis meus
⁊ dic̃. Surge ueni ꝓxima mea. uiã tͥ feci: ꝯcidi retia.
ego fluctꝰ qͥ tͥ debebant᷑ excepi. Tristiͦ facta ẽ aĩa
mea ꝓpt̾ te usq ad mortẽ surrexi a mortu¬
is fractiᷤ mortiᷤᷤ aculeis. ⁊ inferni uincuł dissolu¬
tis. Ideo dico tͥ. Surge ueni ꝓxima mea: specio¬

Expanded text:
orum ambulas, et subtus machinas transeas orum ambulas, et subtus machinas transeas imminentes. Omnia retibus plena sunt: diabolus laqueis cuncta complevit. Si autem venerit tibi sermo Dei, et coeperit eminere de retibus, dicens: Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium: laqueus contritus est, et nos liberat Domino, qui fecit coelum et terram . Eminet dens magnum hominum gregem retibus 530 impeditum: nec eum ab alio, nisi a se posse conscindi, venit ad retia, assumens corpus humanum, quod inimicarum fortitudinum laqueis tenebatur, ea tibi dirupit, et loqueris: Ecce hic retro post parier retia. Cum eminuerit, dicit tibi: Respondet fratruelis meus, et dicit: Surge, veni, proxima mea, viam tibi feci, conscidi retia: ego fluctus, qui tibi debebantur, excepi. Tristis est facta anima mea propter te usque ad mortem . Surrexi a mortuis, fractis mortis aculeis, et inferni vinculis dissolutis, ideo dico tibi: Surge, veni, proxima mea, specio
Abbreviated transcription (Latin):
aut hynnulo ceruoꝵ suꝑ montes bethel
Cernit sponsũ appropinquasse ꝓpinquiꝰ: qr
alte suꝑ montes uersabatur ⁊ colles: assimi¬
lat eũ transilientẽ atq salientẽ. & post hȩc
ad se ⁊ ad alias adolescentulas aduenisse cog¬
noscens: dicit. Ecce hic retro post parie tem
nr̃m. Si edificaueris parietẽ: ⁊ feceriᷤᷤ edificato¬
nem dei:ueniet post parietẽ tuũ. ꝓspiciens
ꝑ fenestras. Una fenestra unꝰ est sensus: ꝑ hc
ꝓspicit sponsus. Asia fenestra aliꝰ est sensus.
⁊ ꝑ h̾c sponsus sollicite contuet᷑. E quos eni
sensus ñ ꝓspicit sermo d̾i: Quid sit aut̃ẽ
ꝓspicere ꝑ fenestras. ⁊ quomͦ ꝑ eas sponsus
aspicit: sequens docebit exẽplum. Ubi ñ ꝓspi¬
cit sponsus. ibi mors inuenitur ascendens :
ut legimꝰ in iheremia. Eice mors ascendit
ꝑ fenestras nr̃as. Qñ iuderis mulierẽ ad contu¬
piscendũ eã : mors ascendit ꝑ fenestras tuas.
Ie minens ꝑ retia. Intellige qr in medio laque¬

Expanded text:
l hinnulo cervorum super montes Bethel. Cernit sponsum appropinquasse vicinius, qui ante super montes versabatur et colles: assimilat eum transilientem atque salientem, et post haec ad se, et ad alias adolescentulas advenisse cognoscens, ait: Ecce hic retro post parietem nostrum. Si aedificaveris parietem, et feceris aedificationem Dei, veniet post parietem tuum, prospiciens per fenestras. Una fenestra, unus est sensus: per hunc prospicit sponsus. Alia fenestra, alius est sensus: et per hunc sponsus sollicite contuetur. Per quos enim sensus non prospicit sermo Dei? Quid sit autem prospicere per fenestras, et quomodo per eas sponsus aspiciat, sequens docebit exemplum. Ubi non prospicit sponsus, ibi mors invenitur ascendens, ut legimus in Jeremia. Ecce mors ascendit per fenestras vestras . Quando videris mulierem ad concupiscendum eam, jam mors ascendit per fenestras tuas. Eminens per retia. Intellige, quia in medio laque
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut uideat post̾iora dei. In tegmine an¬
muralis. Primũ ueni ad id qd̾ ante murũ ÷
⁊ postea poteris introire ubi murus ẽ petrę.
Ostende michi faciẽ tuã. Usq ad p̾sentẽ diem
similia dicuntur ad sponsam. Nec dũ enĩ ha¬
bebat fidutiã: ut reuelata facie głam dñi cos¬
templaretur. Quia uero iã ornata est atq
cõposita: d̾r ei. Ostende mͥ faciẽ tuã. Nor
dum erat uox ipsius ita suauis : ut merere¬
tur ei dici. audire me fac uocẽ tuã. Quando
ergo didicit loqͥ. tacet n ⁊ audicisrł. ⁊ scit qͥd¬
loquatur: ⁊ suauis facta est uox eiꝰ sponso.
scd̃m illud ꝓpħicũ. suauis fiat ei postulatio
mea: t̾c ad eam sponsus effatur. Audire me
fac uocẽ tuã: qr uox tua suauis ẽ. Si aꝑue¬
ris os tuũ uerbo dei: dicet tͥ sponsus. Uortra
suauuis est: n aspectꝰ tuus speriosus. Quaꝓpt̾
consingontes dep̾cemͣ deũ. ut digni efficiam᷑

Expanded text:
tur, ut videat posteriora Dei in tegmine antetur, ut videat posteriora Dei in tegmine antemuralis . Primum veni ad id quod ante murum est, et postea poteris introire ubi murus est petrae. Ostende mihi faciem tuam. Usque ad praesentem diem similia dicuntur ad sponsam. Necdum enim habebat fiduciam, ut revelata facie gloriam Domini contemplaretur. Quia vero jam ornata est atque composita, dicitur ei: Ostende mihi faciem tuam. Nondum enim erat vox ejus ita suavis, ut mereretur ei dici: Audire me fac vocem tuam. Quando ergo didicit loqui? Tace enim, et audi, Israel: et ominus. Et suavis facta est vox ejus sponso, secundum illud propheticum: Suavis fiat ei postulatio mea. Tunc ad eam sponsus effatur: Et audire me fac vocem tuam: quia vox tua suavis est . Si aperueris os tuum Verbo Dei, dicet tibi sponsus: Vox tua suavis est, aspectus tuus speciosus. Quapropter consurgentes, deprecemur Dominum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
auis mansuetior conuersatur. Turtur aũ
uidetur uerbi gr̃a moyses. ⁊ unꝰ quilibet in¬
telligi ꝓpħarum recedentiũ inmontes et
deserta: ⁊ ibi accipientiũ sermones dei. uox g
turturis audita est in t̾ra nr̃a. Ficus ꝑdu¬
xit grossos suos. A ficu autẽ discite parabo¬
lam. Cũ ramꝰ euus tener factus fuerte. ⁊ fo¬
lia miserit: scitote qr uixta est estaUlult no¬
bis dei uerbum nuntiare post hyemem pꝰ
ꝓcellas animarũ apppinquasse messem : ait.
Ficus ꝓtulit grossos suos: uites florescunt.
dederunt odorem. Si uites ia rũpuntur in fio¬
rem: tempus adueniet : ⁊ erunt uuȩ. Surge
ueni ꝓxima mea: speciosa mea: columba mea.
Hȩc que suꝑuis exposuimꝰ. sponsa non audien¬
tib adolentulis. s sola sponsũ audiens loqui¬
tur. Uolumꝰ autẽ ⁊ ipsuis ĩa audire sermonẽ.
loquentis ad sponsam. Surge ueni ꝑxima mia.
columba mea: ⁊ ueni colũba mea sub tegmi¬
ne petrȩ. & moyses in tegmine petrȩ poni¬

Expanded text:
dinem, avis mansuetior conversatur. Turtur autem videtur, verbi gratia, Moysen et unumquemlibet intelligere prophetarum recedentium in montes et deserta, et ibi accipientium sermones Dei. Vox ergo turturis audita est in terra nostra. Ficus produxit grossos suos. A ficu cognoscite parabolam. Cum ramus ejus tener factus fuerit, et folia miserit, scitote quia juxta est aestas. Vult nobis Dei eloquium nuntiare, post hyemem, post procellas, animarum appropinquasse messem, et ait: Ficus produxit grossos suos, vites florescunt, dederunt odorem. Si vites jam rumpuntur in florem, tempus adveniet, et erunt uvae. Surge, veni, proxima mea, speciosa mea, columba mea. Haec quae superius exposuimus, sponsus, non audientibus adolescentulis, sed sola sponsa audiente, loquitur. Volumus autem et ipsius jam audire sermonem loquentis ad sponsam. Surge, veni, proxima mea, columba 532 mea, et veni, columba mea, sub tegmine petrae. Et Moyses sub tegmine petrae poni
Abbreviated transcription (Latin):
non ualueris esse mons. s fueris collis scd̃s
a monte : transilit suꝑ te. Quã uero pul¬
chra. ⁊ conuenientia reb uocabula. Salit
suꝑ montes. qr maiores sunt: transilit su¬
ꝑ colles qr minores st̃. Non transilit suꝑ
montes: non salit suꝑ colles. Eece hic uenit
saliens suꝑ montes: transiliens suꝑ colles.
Similis est fr̃uelis meus capree aut hynnu

Expanded text:
non valueris esse mons, sed fueris collis secundus non valueris esse mons, sed fueris collis secundus a monte, transiliet super te. Quam vero pulchra et convenientia rebus vocabula. Salit super montes, quia majores sunt: transilit super colles, quia minores sunt. Non transilit super montes, non salit super colles. Ecce hic venit saliens super montes, transiliens super colles. Similis est fratruelis meus cap
Abbreviated transcription (Latin):
Ad uiro gͦ uos filie iherłm: in uirtutib ⁊ ui
rib agri. Cuiꝰ agri : Nẽpe illiꝰ cuiꝰ odor agͥ¬
pleni. quẽ bñdixit dñs. Si leuaueritis. et
suscitaueritis caritatẽ: qua adusq uelit. uox
fr̾uelis mei Ecce hic uenit saliens ꝑ montes.
Hec adhuc loquitur eccłia. exhortans adolescen¬
tulas. ut ad sponsi p̾parent᷑ aduentũ. si t̾n
uenire uoluerit. ⁊ suũ illis p̾bere colloquiũ.
Adhuc gͥ loquente ea aduenit sponsus: quẽ
digito demonstrat ⁊ dicit. Ecce hic uenit sali¬
ens super montes. Intellige sponsam ani
beatã atq ꝑfectam: quȩ citiꝰ uideati
citius contẽpletur sermonis aduentũ: quȩ
sibi sapientiam. sibi uenisse sentiat caritatẽ:
ꝯdicat non uidentib. ecce hic uenit. Orate
ut ⁊ et ego possim dicere: ecce hic uenit.Si e¬
nim potuero di disserere sermonẽ: quodam
uente:Saliens suꝑ montes: transiliens copͤ
ses. Si fueris mons: salit in te sermo d̾i. Si

Expanded text:
Adjuro ergo vos, filiae Jerusalem, in virtutibus et in Adjuro ergo vos, filiae Jerusalem, in virtutibus et in viribus agri. Cujus agri? Nempe illipleni, quem benedixit Dominus . Si levaveritis et suscitaveritis charitatem: quoadusque velit vox fratruelis mei. Ecce hic venit saliens super montes. Haec adhuc loquitur Ecclesia exhortans adolescentulas, ut ad sponsi praeparentur adventum: si tamen venire voluerit, et suum illis praebere colloquium. Adhuc igitur loquente ea, venit sponsus, quem digito monstrat, et dicit: Ecce hic venit saliens super montes. Intellige sponsam , animam beatam atque perfectam, quae citius videat, citius sermonis contempletur adventum, quae sibi sapientiam, sibi venisse sentiat charitatem, et dicat non videntibus: Ecce hic venit. Orate ut et ego possim 528 dicere: Ecce hic venit. Si enim potuero Dei disserere sermonem, quodammvenit? Saliens super montes, transiliens super colles. Si fueris mons, salit in te sermo Dei. Si