comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Re O constancia martyrũ lau¬
dabilis o caritas ĩ extinguibili
opatientia ñuincibilis q̃ licet
inter pressuras persequencum
uisa sit. despicabilis. Inueniet
in laudem et gloriam et honore
Intempore retributionis. uset
Nobis ergo petimus piis sub¬
ueniant meritis honorificati
a patre qui est in celis. Iiuieme¬

Expanded text:
O constantia martyrum laudabilis! O charitas inexstinguibilis! O patientia invincibilis! Quae, licet inter pressuras persequentium visa sit despicabilis, invenietur in laudem et gloriam et honorem, in tempore retributionis. -- Versus. Nobis ergo petimus piis subveniat meritis, honorificati a Patre qui est in coelis. Invenie
Abbreviated transcription (Latin):
unc uero reuertanur ad
eos: quos unda baptisma¬
tis et effusio sanguinis xpristi
ab errore paterin delicti. a squa¬
lore uetuste gentilitatis. ĩ nouo
testamento per grãm spiritus
sancti abluendo purgauit.
Quorũ oculi beati: qui dm̃̃¬
up̃m in carne uenientẽ uidere
meruerunt. Cuius tã p̃clare
uisionis iohannes baptista.¬
qui eodem angelo quo xp̃us
denunciante conceptus est: in
exordio predicationis atq bay¬
tismatis primatum tenebat
Qui iesum pctã mundi tollen¬
tem uidendo agnouit et digito
demonstrauit. quo inter nates
mulierũ nõ surrexit maior:
xpristo accestante. Qui merite
precursor domini. pc̃o iudicis.
npropheta altissimi nuncupat.
quia nondum editus xpristũ
nundo uenturũ prophetauit.
et ad redemptionem ammamũ
ad inferos descendentem gliõsa
precucurrit passione . Re. Inte

Expanded text:
unc vero revertamur ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis Christi, ab errore paterni delicti, a squalore vetustae gentilitatis, in novo testamento, per gratiam Spiritus sancti, abluendo purgavit; quorum oculi beati, qui Christum in carne venientem videre meruerunt. Hujus tam praeclarae visionis Joannes Baptista,qui eodem angelo, quo Christus denuntiante conceptus est, in exordio praedicationis atque baptismatis primatum tenebat, qui Jesum peccata mundi tollentem, videndo agnovit, ac digito demonstravit, quo inter natos mulierum non surrexit major, Christo attestante. Qui merito praecursor Domini, praeco judicis, propheta Altissimi, nuncupatur; qui nondum editus, Christum mundo venturum prophetavit, et ad redemptionem animarum ad inferos descendentem gloriosa praecucurrit passione. Huic
Abbreviated transcription (Latin):
nterrogatus dominu
noster a discipulis de cõ¬
sũmacione seculi inter multa
que locutus est. hoc quoqz dixit.
Tunc smule es timabitur
regnum celorun decens¬
uirginibz: que accepecũt lãpa¬
des suas: et uenerunt obiuam
sponso. Quinqz ex eis ercat fa¬
itaqz michi quinqz uirgines:
significare quinqz pectitam cõ¬
tinenciam a carnis illecebris.
Continendus est enĩ amnni ar¬
petitus a uoluptate oculorum
a uoluytate aurĩ. a uolupta¬
te olfaciendi. gustandi. et tan¬
gendi. Sed ista cõtinentia qñ¬
q coram deo fit: ut illi placiat
interiore gaudio cõsciencie. qũo¬
uero coram homnubz tantum
ut gloria humana capiatur
uirgines: quia in utrisqz cont¬
diuerso fomite gaudeat. ⁊am¬
pides autem sunt que manibz

Expanded text:
tus igitur Dominus noster secreto a discipulis de consummatione saeculi, inter multa alia quae locutus est, hoc quoque dixit: Tunc simile aestimabitur regnum coelorum decevirginibus, quae acceperunt lampades suas, et venerunt obviam sponso. Quinque autem ex eis erant faitaque mihi quinque uirgines significare quinquepertitam continentiam a carnis inlecebris. continendus est enim animi appetitus a uoluntate oculorum, a uoluntate aurium, a uoluntate olfaciendi, gustandi, tangendi. sed quia ista continentia partim coram deo fit, ut illi placeatur interiori gaudio conscientiae, partim coram hominibus, tantum ut gloria humana; capiatur,uirgines, quia utraque contdiuerso fomite gaudeat. lampades autem sunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
artinus igitur obitũ
suũ longe ante p̃sciuit.
dixitq fratribz dissolucionẽ
sui corporis ĩminere. Interea
causa extitit: qua condatensẽ
diocesim uisitaret. Nlã cleri-
cis ecclesie illius interse discor¬
mare. licet finem dierũ suoꝵ

Expanded text:
artinus igitur obitum suum longe ante praesciit dixitque fratribus dissolutionem sui corporis inminere. interea causa extitit, qua Condacensem dioecesim uisitaret. nam clericis inter se ecclesiae illius discorceret, licet finem dierum suoru
Abbreviated transcription (Latin):
tem qui horum medius presi¬
det. dicere nulla uox sufficeret.
ꝑffugit enim onnẽ sermonẽ
atoz omem sensum. humai¬
neq mentis excedit decus illũd
Ila puschritudo. illa uirtirs.
illa glĩa. illa magnificentia.
illa maiestrs. Ultra enĩ oĩ
mestimabilem adipisci cõspet¬
tum. et splendore maiestatis
eius irradiati. Si eni quotidie
oporteret nos tormẽta perferre:
si ipsam gelximem paruo tpe
tolerare: ut xpm uidere posse¬
mus ĩ glia̾ uenientẽ: et sãctoꝵ¬
eius numeco sociari: nonon¬
erat dignũ pati omne quod
triste est: ut tãti boni tanteq
glĩe participes haberenur.R¬

Expanded text:
tem qui horum medius residet, dicere vox nulla sufficit. Effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa majestas. Ultra enim omnem inaestimabilem aspicere conspectum, et splendore majestatis ejus irradiari. Si enim quotidie oporteret nos tormenta perferre, si ipsam gehennam parvo tempore tolerare, ut Christum videre possemus in gloria venientem, et sanctoejus numeerat dignum pati omne quod triste est, modo ut tanti boni tantaeque gloriae participes haberemur
Abbreviated transcription (Latin):
ueterei deus ad serpentẽ. Inimi¬
cicias ponam inter te et mulierẽ:
et sementuũ et semen illiꝰ ipsa¬
resistendo superare. uui ergo
queratur que noẽmulier huius¬
modi uictoriam operata sit
profecto non xeperietur ĩ linca
generationis humane a dõneci
peruenatur ad illam de qua
nũc agimius sãctarũ sãctcũ Re¬

Expanded text:
 Inimicitias ponam inter te et mulierem, et semen tuum, et semen illiusentiam, resistendo superare? Si ergo quaeratur quaenam mulier hujusmodi viprofecto non reperitur in linea generationis humanae, donec perveniatur ad illam, de qua nunc agimus, sanctarum Sanctam. Su
Abbreviated transcription (Latin):
dhec uerba tanꝙ audito¬
res eius dicerent. o pater
ysaia obscure loqueris. Dit nob
quesumus ipsam rem manife¬
ste: adiecit claritatẽ et ait. Ecte
uirgo concipiet et pariet filiũ.
et uocabitur nomẽ eius emma¬
nuel: filium quoqz uirgnus.
idest emmanuel preclare descri¬
bens. Puer inquit natus est
fortis. pater futuri seculi. prin¬
ceps pacis. Multiplicabitur
eius imperiũ. et regni eius nõ
erit finis. Quod ergo designa¬
uit miraculo: hoc a seccetis eiꝰ
prodidit uaticinio. Et qd̾ uates
cecunit. consequenter rei exit
approbauit. Nam sicut illa
uirga sine radice sine qͦlibet
nature uel artis ammniniculs
fructificauit: ita uiego maria
sine cõiugali opere filiũ proccea¬
uit. stiliĩ sane flore designatũ
et fructu: flore propter speciem.
fructu ꝓpter utilitatem Respõs¬

Expanded text:
haec verba tanquam auditores ejus dicerent: O pater Isaia, obscure loqueris, dic nobis, quaeso, ipsam rem manifeste, adjecit claritatem et ait: Ecce virgo concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Filium quoque Virginis, id est Emmanuelem, praeclare describens: Puer, inquit, natus est fortis, Pater futuri saeculi, Princeps pacis: multiplicabitur ejus imperium et regni ejus non erit finis . Quod ergo Deus designavit miraculo, hoc a secreto Isaias prodit vaticinio. Et quod vates cecinit, consequenter rei exitus approbavit. Nam sicut illa virga sine radice, sine quolibet naturae vel artis adminiculo fructificavit: ita Virgo Maria sine conjugali opere filium procreavit, filium sane flore designatum et fructu; flore, propter speciem, fructu, propter utilitatem. Est en
Abbreviated transcription (Latin):
ac itaqz die peculiariter
in ecclesia retitandꝰ esse
uidecetur. ille liber qui de ortu
cius atqs uitu. scriytus ĩuenie¬
batur: si nõ udicassent cum.
patres inter apocripha iuime¬
randũ. t qm̃ maguis ac sa¬
pientibs uiris ita uisuli est.
nos alia quedam sed nõ aliena
legentes eclesiasticum morem
debitis officiis exequani᷑. Bta
ergo dñi mater. et perpetua uͥgo
maria priusꝙͣ nascerctur: ora¬
culis enũciata est. et designata
miraculis. Nlata uero progenis
diuinitus ordinata: priuilegio
uirtutũ insignis enituit salira¬
ficata: nũꝙͣ terrigenis patroci¬

Expanded text:
ac itaque die peculiariter in Ecclesia recitandus esse videtur ille liber, qui de ortu ejus et vita scriptus inveniebatur, si non judicassent eum Patres inter apocrypha numerandum. At quoniam magnis ac sapientibus viris ita visum est, nos alia quaedam, sed non aliena legentes, ecclesiasticum morem debitis officiis exsequamur. Beata ergo Domini Mater et perpetua Virgo Maria, priusquam nasceretur oraculis enuntiata est, et designata miraculis, nata vero progenie divinitus ordinata, privilegio virtutum insignis enituit, Salvaoelo, nunquam terrigenis patroci
Abbreviated transcription (Latin):
uredito itaqz paucis orã¬
culo. unũ quaqz de mira¬
culis absoluãtur. Accepte sunt
a sancto moyse singule uirge
de singulis tribubz ifrãel icõib
carũ scriptẽ iubente dño. et po¬
site sũt in tabernaculo eius Int
quas una que fuit arron. ĩnẽ¬
ta est sequenti die grrminasso
floruisse frouduisse. et pxeyxrisse
agnudala. Sciens ergo dñs hoc
opus suum magni esse mystecii:
iussit seruare uirgam ad moni¬
mentũ. Nonebantur eni filii
israel presencia uirge querere
soliate: quid significaret tam
nurabile factũ. Quod longe
post aperuit diuinus ysaias.
Egredietur inquit uirga de ra¬
dice iesse. et flos de radice eus¬

Expanded text:
edito quam paucis oraculo, unum quodque de miraculis absolvatur. Acceptae sunt a sancto Moyse singulae virgae de singulis tribubus Israel, nominibus earum inscriptae, jubente Domino, et positae in tabernaculo ejus: inter quas una quae fuerat Aaroni inventa est sequenti die germinasse, floruisse, fronduisse, et peperisse amygdala. Sciens ergo Dominus hoc opus suum magni esse mysterii, jussit servari virgam ad monimentum. Monebantur enim filii Israel praesentia virgae, quaerere sollicite quid significaret tam mirabile factum, quod longo post aperiens divinus Isaias: Egredietur, inquit, virga de radice Jesse
Abbreviated transcription (Latin):
t si interrogetur in quo ser¬
pentis caput uel ipsa con¬
triuerit: minirũ in eo ꝙ uirgi¬
intatem simul et huĩlitatem
sacrificauit deo. Mirginitate
nanqz seruata probatur extin¬
Sicqz principali suggestione
diabolu uicta. uiciosũ caput
uirtutis pede contriit. lon
tamen ha solo sed eo quã ma¬
uime triumphauit: ꝙ de sua
mũdissima carne corporata sa¬
piencia. uicit usq̃quaq mali¬
ciam attingens a fine usq ad
fĩnem fortiter. ac disponens
oĩa suauiter. Lꝯet est ergo mu

Expanded text:
t si interrogetur, in quo serpentis caput vel ipsa contriverit? nimirum in eo quod virginitatem simul et humilitatem Deo sacrificavit. Virginitate namque servata probatur exstinSicque principali suggestione diaboli victa, vitiosum caput virtutis pede contrivit. Non tamen hoc solo, sed eo quam maxime triumphavit, quod de sua mundissima carne corporata sapientia dicit, Usquequaque malitiam attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suavit
Abbreviated transcription (Latin):
biũt ei: Apelsianus dixͭ. Dii
pacienciã suã ostendũt homĩb
ut dum corum causa suppliciis
aguntur. supplicia sua nõ sen¬
tiant. ut uel sic credãt deos esse.
quorum patientia et clementia
uidentur incolumes ꝑmanere.

Expanded text:
adiuuat. Appellianus dixit dii pati| entiam suam ostendunt hominibus ut dum eorum causa suppli| ciis aguntur suplicia ipsa non sentiunt . ut uel sic credant de| os esse quorum pacientia \et/ clementia uidentur incolomes per|
Abbreviated transcription (Latin):
unc sanctus clemens
perreuit ad locũ et drxit: ĩ noĩe
patris et filii et spiritussancti.
In isto loco percutite. Sed cum
accepto breui sarculo sanctus
clemens leui ictu locum sub¬
pede agni percussit. et fons af¬
fluens uenis ornatus apperuit.
qui sub impetu ueniẽs fluuiũ
patefeait. Tunc uiuuersis gen¬
tibus sanctus clemẽs respõsũ
dixit. Illumnus impetus leti¬
ficat ciuitatem dei. Ad istam
autem famã cõfũgit onns
prouincia. Et uementes uin¬
uersi ad doctrinã sancti clemẽtis
cõuertebantur ad diũ. ita ut¬

Expanded text:
unc S. Clemens perrexit ad locum, et dixit: In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, in isto loco percutite. Sed cum accepto brevi surculo S. Clemens levi ictu locum subpede agni percutiens, fontem affluentibus venis ornatum aperuit. Qui subito impetu evomens fluvium fecit. Tunc universis gaudentibus beatus Clemens responsorium dixit: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei; ad istam autem famam confluxit omnis provincia; et venientes universi ad doctrinam sancti Clementis, convertebantur ad Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
per ficcum nĩuenerceut ã inodũ
tempsi mariuores habitatusũ
a deo paratum: et ibi in archa
saxea corpus beati clementis
retri discipuli: et anchorã cum¬

Expanded text:
per siccum inuenerunt in modum templi marmorei habitaculum a deo paratum; et ibi in archa saxea corpus sancti Clementis Petri discipuli et ancoram iu
Abbreviated transcription (Latin):
intimatũ est: ut omni anno
die passionis eius recedat mare.¬
et per septem dies adueniẽtibz¬
pplĩs iter siccũ prebeat. quod
ad laudem nominis sui iussit
dñs fieri. usq in hodiernũ die.¬
Ex hoc autem facto om̃s gẽtes

Expanded text:
intimatum est quod omni anno die passionis ejus recedat mare per septem dies advenientibus, et siccum iter praebeat. Quod ad laudem nominis sui facit Dominus fieri usque in hodiernum diem. Hoc autem ut factum es
Abbreviated transcription (Latin):
et ligate ei ad collum anchorã.
deo colere. Quod cum factum
fuisset: om̃ius multitudo upĩa¬
flere. Cunci dixrũt cornelius
et phebus discipuli eus. Om̃s

Expanded text:
et ligetur ei ad collum ancora et i hunc pro deo colere. Quod cum factum fuisset, omnis multitudo Christiaillis, dixerunt Cornelius et Phoebus disc
Abbreviated transcription (Latin):
demq xpristianam summa
pietate. semper excoluit. eccle
impigre frequentãs. Cu aug¬
irca pauperes quoqz¬
tunta liberalitate pre¬
ditus erat: ut eciam non tã

Expanded text:
denique christianam summa pietate semper excoluit, et ecclesimpigre frequentairca pauperes quoque liberalitate maxima preditus erat, ut qui non solum
Abbreviated transcription (Latin):
et cũ multã eis consolacionis
didiscit ab eis de sexto nuliario
aquã suis humeris deportati
Tunc sanctꝰ clemẽs dixit. Ore¬
fessoribus suis fontis uenas¬

Expanded text:
Et cum multa eis consolationibus didicit ab eis quod a sexto milliario aquam sibi humeris apportarent. Tunc S. Clemens dixit: Orefessoribus suis fontis in
Abbreviated transcription (Latin):
um hec et talia maximi¬
anus audisset: obstina¬
tosq in fide xp̃i cerneret animos
uirorũ: desperans gloriosã eorũ
constanciã posse reuocari: una
sentencia omnes interfici decre¬
uit. et rem confici circũfusis mi¬
litum agminibus iubet. Qui
cũ missi ad beatissimã legionẽ
uenissent: stringunt in sanctos
impiũ fercũ. mori nõ recusãte ᷤᷤ
uite amore. Cedebantur itaqz¬
passim gladiis nõ reclaniãtes
saltem aut repugnãtes: sed et¬
depositis armis ceruices percusso¬
ribus prebentes. et hoc solũ rem¬
nistentes: se illũ confiteri qͥ uec
reclamando ad occisionẽ ductus
est: et tanꝙ aguus non aperuit

Expanded text:
um haec talia Maximianus audisset obstinatosque in fide Christi cerneret animos uirorum desperans gloriosam eorum constantiam posse reuocari una sententia interfici omnes decreuit et rem confici circumfusis militum agminibus iubet. qui cum missi ad beatissimam legionem uenissent. stringunt in sanctos impium ferrum mori non recusantes uitae amore. caedebantur itaqpassim gladiis non reclamantes saltim aut repugnantes, sed depositis armis ceruices persecutoribus praebentes et iugulum peiniscentes, se illum confiteri, qui nec reclamando ad occisionem ductus est, et tamquam agnus non aperuit
Abbreviated transcription (Latin):
ic itaqz nobilissima insti¬
tucione succinctus: et ue¬
nerandis operibus pene prius
dudum dignus qui suscipent
dignitatem antea preparatis
ad id ꝯd̾ erat sine mora futu.
Calcata mundi pompa ueltr¬
minib: cum diuinis armusll¬
ciatus accingeretur ad spẽ filiã
palniã de hoste puhlico relaturꝰ.
in milicia xp̃i exercitando lector
effectus est. ac seipm templo xp̃i
pro primitiis offerens uelut abel
sacrificium: hostia uicte carnis
t pure mentis effectus ẽ. Qui
clarior mercede ꝙ noĩe et merito
maior ꝙ̃ gradu: sine offendiculo
snum gerens officiũ: cepit ĩ mili¬
te crescere quod accepit a rege. Cuiꝰ
oculte diutius uelut uitis palmi¬
tes: ceperunt fructificare uirtutes.¬

Expanded text:
ic itaque nobilissima institutione succinctus, et venerandis operibus pene prius dudum dignus qui susciperet dignitatem, antea praeparatus ad id quod erat sine mora futurus, calcata mundi pompa vel crimina, cum divinis armis initiatus accingeretur ad spem felicem palmam de hoste publico relaturus, in militia Christi exercitando lector effectus est ac se ipsum templo Christi pro primitiis offerens velut Abelis sacrificium hostia victae carnis et purae mentis exceptus est. 16 Qui clarior mercede quam nomine et merito maior quam gradu sine offendiculo suum gerens officium, coepit in milite crescere quod accepit a rege. Cuius occultae diutius velut vitis palmites coeperunt fructificare virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
taqz cum subdyaconali¬
ministerio fungeretur ĩ
die epyphaniorũ hauriẽs aquã
de fluuio secane: dum btõ pri¬
dentio episcopo manibz abluẽ¬
dis aquam offerret: mutatis
elementis uin sapor ĩuentus
est. Quo uiso obstupefactus
pontifex. issit ex urceolo ĩ ali¬
cem sacrum diffundi. Dñde uu¬
uersus populus missa celebrati
et cõmuunionẽ accepit: et ipsum
uas cum ad plebis multitudĩ
suffecisset: ac si non tactum et
integrum sic plenũ permãsit.
Cuius uini mystico beneficio
postea multi sanati sunt. Re.¬
Dere beatum marcellũ sũma
ueneracione colendum. In cuiꝰ
manib uno eodemq momẽto
floruit uindemia et torculata

Expanded text:
taque cum subdiaconaliministerio fungeretur, in die epiphaniorum hauriens aquam de fluvio Sequanae, dum beato Prudentio episcopo inanibus abluendis offerret, mutatis elementis vini sapor inventus est. 21 Quo viso obstupescens pontifex iussit ex ipso urceo in calicem sacrum defundi, unde universus populus missa celebrata ad communionem accepit, et ipsum vas cum ad plebis multitudinem suffecisset, ac si non tactum et integrum sic plenum permansit. Cuius vini mystico beneficio postea multi sanati sunt. ere beatum Marcellum, summa veneratione colendum! in cujus manibus uno eodemque momento floruit vindemia, et torculata
Abbreviated transcription (Latin):
einde cum adhuc clericali
tyrocinio celaretur: mira¬
culis proditur et signis celestib
illustratur. Contigit quãdam
uice ad officinam accessit fabr¬
calem: qui despectus ab artifice.
cogitur ut extracta de ardenti c¬
mino ferri massa. candẽs mani
sua ferrum accensum attollerit
et quanti esset ponderis enarra¬
ret. Tunc uir beatissimus non
ignarus totum de up̃o presumẽ
et ꝙͣte uirtutis causa sit ĩ reb
nõ turpib obedire mox suppos¬
ta manu ferrum alcius eleua¬
uit dicens. De calore calet. sed
nouem pondera habẽt. Quo
postea tantum ad staterã mil¬
tum est: ꝙ̃tum eius uox libra¬

Expanded text:
nique cum adhuc clericali tyrocinio celaretur, miraculis proditur et signis caelestibus inlustratur. Contigit quadam vice accessit ad officinam fabricalem, qui dispectus ab artifice cogitur, ut, extracta de ardente camino ferri massa candente, manu sua ferrum accensum attolleret et quanti esset ponderis enarraret. 18 Tunc vir beatissimus non ignarus totum de Christo praesumere et quanta virtutis causa sit in rebus non turpibus oboedire, mox subposita manu ferrum altius elevavit dicens: De calore calet sed novem pondera habet. Quod postea tantum ad stateram inventum est quantum eius vox libra
Abbreviated transcription (Latin):
singula altaria et sinulachea¬
falsorum deorum perlustrasset
inter ceteras aras repperit altare
unum: cui erat titulus suꝑscrip¬
tus deo ignoto. .ii. leccon

Expanded text:
singula altaria et simulacrafalsorum deorum perlustrasset, inter caeteras aras reperit altare unum, cui erat titulus superscriptus, Deo ignoto. Et con
Abbreviated transcription (Latin):
ancti uero dñi tortoribus
ducti sunt. et in conspectu sctõꝵ
rustici et eleutherii ut tormẽtor
ipsius terrore ab intenciõe sua
resipiscerent. preciosus doctor¬
campi eorum et fortissinues
athleta domini dyonisius expo¬
liatur. et toto corpore nudus a
ternis militum quaternonib
uicissim flagellatur nec uĩcitur
flagellantur eciam rusticus et
elentherius satis acerrime. et
immenso cathenarũ pondece si¬
nul sancti domini ouerantur.
et in ergastulum tenebrosissimi
carceris retruduntur. Indeqz ad
catastis extensi et flagellati: do¬
firmi quantum dei famulos
conueniat honorari. Ubi recip
cecitas uisum debilitas gressũ
et obstructe aures percipere mere¬

Expanded text:
ancti vero Domini, tortoribus ducti sunt, et in conspectu sanctorum Rustici et Eleutherii, ut tormentorum ipsius terrore ab intentione sua resipiscerent, pretiosus campiductor eorum, et fortissimus athleta Domini Dionysius exspoliatur, et toto corpore nudus, a ternis militum ternionibus vicissim flagellatur, nec vinciturFlagellantur etiam Rusticus et Eleutherius satis acerrime, et immenso catenarum pondere simul sancti Domini onerantur, et in ergastulum tenebrosissimi carceris retruduntur. Indeque adcatastis extensi et flagellati, Dofirmi, quantum dei famulos conveniat honorari, ubi recipit caecitas visum, debilitas gressum et obstrictae aurium ianuae recipere mere
Abbreviated transcription (Latin):
i igitur sanctorũ uirorum
ex factis merita cõferãtur
miretur marcellũ gallia dum
roma siluestrũ. Nlisi hoc distet
in opere ꝙ drachonem sigillaut
ille: iste iactauit. Sed quis aus
nuracula ualeat per singula set¬
mone comprehendere; uel uoct
proferre. quanta ille fecerit t
sint que de ipso teste populo claul
satione clarus. consummatione
precipius. lratitudine gliosus
remumeracione ditatus cũ per¬
rtuo domino regnaturus. uni¬
cens mundi contagiũ: nundꝰ
migrauit ad xpĩn. die kalen¬
dairũ nouembriũ. regnãtẽ dño
nostro iesu xp̃o cui est honor et

Expanded text:
 Si sanctorum virorum ex factis merita conferantur, miretur Marcellum Gallia dum Roma Silvestrum, nisi hoc distat in opere, quod draconem sigillavit ille iste iactavit. Sed quis eius miracula valeat per singula sermone conprehendere vel voce proferre, quanta ille fecerit et sunt, quae de ipso teste populo claruesatione clarus, consummatione praecipuus, beatitudine gloriosus, remuneratione ditatus. cum perpetuo domino regnaturus, vincens mundi contagium, mundus migravit ad Christum die Kalendarum Novembrium, regnante domino nostro Iesu Christo, cui
Abbreviated transcription (Latin):
unt beatus marcellus
caput eius baculo ter
percutiens misso in ceruice ser¬
pentis orario triumphũ suũ
hinc confortatus populus cu¬
currit ad epyscopum: cupiens
lystem suum uidere captiuum
Tunc precedente pontifice bestiã
fere tribus milib oẽs ꝓsecuti
sunt. reddentes gracias dño. et
soluentes exequias inimico.
deinde increpans eum beatus
marcellus dixit. Ab hac die: aut
deserta tene: aut in mare te de¬
merge. Mox dimissa bestia nul¬
la eius ulterius indicia sunt

Expanded text:
unc beatus Marcellus caput eius baculo ter percutiens, misso in cervice serpentis orario, triumphum suum Hinc confortatus populus cucurrit ad episcopum cupiens hostem suum videre captivum. 47 Tunc praecedente pontifice bestiam fere tribus milibus omnes prosecuti sunt reddentes gratias domino et solventes exsequias inimico. Deinde increpans eum beatus Marcellus dixit: Ab hac die aut deserta tene aut in mare demerge. Mox dimissa bestia, nulla eius ulterius indicia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
monasterio uicus est in ho¬
nore sancti georgii sacratus. au
preerat: qui eidem ualde carꝰ erat
Ad hunc ergo iam dictus uir dñi
quia desunt epule. parcius hac
atasione comedamus. Cum
iitur presbiter ad preparandũ
discurreret: conclaium ĩgressus
uidit piscem in ferculo. Tunc
stupefactus: clam interrogat mi¬
instrum suũ quisnam piscem
illum attulit. At ille se nestite
dixit. asserens ꝙ ibi nullus fuit
qui piscem illum afferret. uii. l¬
tus. grãs deo cũ sacerdote of¬
ferebat quem tamen et ipsuis.
ministrum iramento astrixit:
ne id dum ille uiueret alicui ma¬

Expanded text:
monasterio vicus est in honore S. Gregorii sacratus, cuipraeerat, qui eidem viro Dei GeraAd hunc ergo iam dictus vir Dominquia desunt epulae, parcius sub hac occasione comederimus. Cum ergo presbyter ad praeparandum discurreret, conclavum ingressus, vidit piscem in ferculo. Tunc stupefactus clam interrogavit ministrum, quisnam piscem illum attulerit. At ille nescire se dixit, asserens quod nullus ibi fuerit, qui piscem illum afferret. Presbtus, gratias Deo cum sacerdote referebat. Quem tamen, et ipsius ministrum juramento constrinxit, ne id, dum ille viveret, alicui
Abbreviated transcription (Latin):
auid autẽ rex genuit salo¬
monẽ ex ea que fuit urie
Queritur cum tres relique extra¬
nee mulieris noĩbus propriis sit
posite: cur sola nõ noietur bersa¬
bee. sed hoc solum dicitur ꝙ uror
fuit urie. Igitur hoc ĩdeo putatur
factum: quia tres alie supra me¬
morate licet criminose fuetuit.
in partub tumen filiorũ ꝑ quos
currit gencalogia non solum nõ
culpiri: sed eciam laudari merue¬
runt. hec uero adulterio siniul et
homicidio perpetrato: filiũ genuit.¬

Expanded text:
avid autem rex genuit Salomonem ex ea quae fuit Uriae. Quaeritur, cum tres reliquae extraneae mulieres nominibus propriis sint positae, cur sola non nominetur Bersabee, sed hoc solum dicatur quod uxor fuerit Uriae? Igitur hoc ideo putatur factum, quia tres aliae supra scriptae, licet criminosae fuerint, in partubus tamen filiorum, per quos currit genealogia, non solum non culpari, sed etiam laudari meruerunt. Haec vero, adulterio simul et homicidio perpetrato, Davidi regi
Abbreviated transcription (Latin):
A bñdictꝰ ã Dirgo prudentissiã
quo progrederis quasi aurora
ualde rutilans filia syon tota
fornosa et suauis es pulchra
ut luna electa ut sol oraisoi¬

Expanded text:
na 2. Virgo prudentissima, quo progrederis quasi aurora valde rutilans? filia Sion, P. Tota formosa et suavis es: pulchra, ut Luna, electa, ut Sol. V\. S
Abbreviated transcription (Latin):
um adhuc cathecuminꝰ¬
mali frigore media sui clami¬
dis pauperẽ per te uestiit. Qua
eciam parte clanuidis inter an¬
gelorum exercitus dmn iesum
xp̃m diuinitus illumĩatus
nocte sequente uestitũ asperit.
ut uerum intelligeret: quod ip̃e
dñs iesus euãgelicis intonat
paginis: ꝙͣdui fecistis uni ex
his minimis michi fecistis.
adolescencie sue mediola¬
na transegit in urbe. Alã tũc
temporis arriana fauẽte au¬
xencio mũdũ maculauit pr¬
fidia. Cui sanctus mactinus
ut fortis athleta xpi uirilite
restitit: intrepidusq uerã scti
trinitatis fidem docebat. iii .l.
amas rediit in partes: uenera¬
biliqz pictauẽsis urbis antisti¬
ti hylario iũctus est. Qui tuc̃
tp̃is quasi firmssima fidei co¬
lumia om̃ibz laudabilis exti¬
martinus post relictũ nulicie
cingulũ sociauit: et tãti uiri
eruditus exemplis xpĩanam

Expanded text:
um adhuc catechumenmali frigore, media suae chlamydis pauperem parte vestivit. Qua etiam parte chlamydis suae, inter angelicos exercitus Dominum Jesum, divinitus illuminatus, nocte sequente, vestitum aspexit; ut verum intelligeret quod ipse Dominus Jesus evangelicis intonat paginis: Quandiu fecistis uni ex his minimis meis, mihi fecistis Adolescensna transegit in urbe, quam tunc temporis Ariana, favente Auxentio, multum maculavit perfidia; cui sanctus Martinus ut fortis athleta Christi viriliter restitit, intrepidusque veram sanctae Trinitatis fidem docebat. Sed indecanas secessit in partes, venerabilique Pictaviensis urbis antistiti Hilario junctus, qui tunc temporis quasi firmissima fidei columna omnibus laudabilis exstiMartinus, post relictum militiae cingulum, sociavit, ut tanti viri eruditus exemplis Christianam
Abbreviated transcription (Latin):
leuantes autẽ inde axes.
sanctinus cũ lachrimis cla
martyr dyonisius: surge et perfi¬
canius simul obedienciam quã
nobis precepit. Et statim anto¬
ninus stercore inuolutus surrex ͭ
Quem sanctinus de catabuli¬
fossa extraxit. diligenter lauit.
et mundis ac honestis uestibus
induit. Sicqz offerentes deo sa-¬
Et accipiẽtes cibũ. cõfortati sunt.
Et iter ceptũ aggrediẽtes. romã
auxiliante dño peruenerũt. ros¬
t iam beato clemente marto¬
rio coronato. in eadem sede
consecratũ pontificẽ inuenerunt
Cui per onua sicut beatus dyo¬
nisus eis iusserat: actus et mar¬
tyrn eius ordinẽ narrauerunt.
sancte predicatiom ac piis oꝑib

Expanded text:
levantes inde axes, Sanctinus cum lacrimis voce martyr Dyonisius, surge, et perficiamus simul obedientiam quam nobis praecepit. Et statim Antoninus stercore obvolutus surrexit. Quem fossa extraxit, et diligentissime lavit, et mundis ac honestis vestibus induit. Sicque offerentes Domino saet lacEt iter coeptum aggredientes, Romam auxiliante Domino pervenerunt. Jamque beato Clemente martrio coronato, in eadem sede consecratum pontificem invenerunt, cui per omnia, sicut beatus Dyonisius jusserat, actus et martyrii ejus ordinem narraverunt. s
Abbreviated transcription (Latin):
tres se multa aduersa passu¬
ruiii. quod postea probauit
caput eius uibrasset: ictum
ferientis dextre sustinuit alter
Uinctis tamẽ post tergũ ma¬
mbus. um seruandꝰ et custo¬
diendus traditur. ii. leccõ.¬

Expanded text:
tribus, multa se aduersa passurum: quod postea probauit caput eius librasset ictum, ferientis dexteram sustinuit alter: uinctis tamen post tergum manibus uni adseruandus et spoliandus traditur. qui c
Abbreviated transcription (Latin):
nus domine iniquitatum eorũ
antiquarum. et ebrietatum quad
suscitauit furor mali desiderii:
licet enim peccauerint. tamen¬
te fide non negauerunt. sed signo
fidei insigniti. te qui omnnia et
eos inter omnia fecisti. fideliter
adorauerunt. Qui uiuis et

Expanded text:
ne memineris iniquitatum ejus antiquarum et ebrietatum, quae suscitavit furor male desiderii; licet enim peccate non negaverunt, sed signo fidei insigniti, te qui omnia, et eos inter omnia fecisti, fideliter adoraverunt. Si aut
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrarum: et agnosce depositũ
fidele. quod tuum est. Suscipe
domine creaturas tuas non ex
diis alienis creatas. sed a te deo
solo uiuo et uero. quia non est
alius preter te domine. et non
est secundum opera tua. Leti¬

Expanded text:
tenebrarum; agnosce depositum fidele quod tuum est. Suscipe, Domine, creaturam tuam, non ex diis alienis creatam, sed a te Deo solo, vero et vivo, quia non est Deus praeter te solum, et non est secundum opera tua. Laeti
Abbreviated transcription (Latin):
is deinde compectis maxi¬
nuanus omni belua cru¬
encior. rursus ad ingenii seuiciã
redit: atqz imperat ut iterũ deci¬
mus corũ trucidetur. ceteri nichi¬
lomnius adhec que speruerẽt com¬
pellerentur. Quibus iussis denuo
in castra perlatis: segregatus est
atqz percussus qui deanuis sorte
obuenerat. Reliqua uero se mili¬
tum multitudo nuituo sermone
nstigabat. ut tam preclaro or¬
dim insisteret. Incitamentum
tamẽ maximũ fidei penes sctm̃
mauriciũ primiceriũ fuit: exhor¬
lium cõmilitonũ. et iam marty¬
rum exempla ingerens: pro sacca¬
mento xp̃i et pro diuinis legibus¬
si ita necessitas foret: omĩbus
moriendum suadebat. sequẽdos¬
q ammonebat socios illius et cõ¬
tubernales suos: qui iã in celum
precesserant. Illagrabat enim
iam tunt in beatissimis uiris
martyrii gloriosus ardor. Cu Re¬

Expanded text:
is deinde conpertis Maximianus omni belua . cruentior rursus ad ingenii sui saeuitiam redit atque imperat, ut iterum decimus eorum morti detur et ceteri nihilo minus ad haec quae spernerent conpellerentur. quibus iussis denuo in castra perlatis segreatque percussus qui decimus sorte obvenerat. Reliqua vero se militum multitudo mutuo sermone instigabat, ut in tam praeclaro ordine persisteret. Incitamentum tamen maximum fidei penes S. Mauritium fuit primicerium legioliumque conmilitonum etiam martyrum exempla ingerens; pro sacramento Christi, pro diuinis legibussi ita necessitas ferret, omnibus et moriendum suadebat sequendosque admonebat socios illos et contubernales suos qui iam in caelum praecesserant; flagrabat enim iam tunc in beatissimis uiris martyrii gloriosus ardor.
Abbreviated transcription (Latin):
sfuit autẽ temporibz constãtim¬
et uespasiam ac fecundi consulũ:
ex die kalendarũ februarii usq
in kalendas octobris.
it constituit ut episcopus

Expanded text:
Fuit autem temporibus Constantini, Nepociani et Fecundi consulum ex die kalendarum Februarii usque in diem kalendarum Octobris. Hic constituit, ut episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
gius igitur pontifex audo¬
marus ex nobilibz eciam
iiclitis secundũ seculi dignitatẽ.
etin fide catholica eruditis ortus
fuit parentibz: in cõstantinensi
regione. nec longe a constancia
aiuitate. et specialiter in eo loco qui
aurclianus uocatur natus est.
Genitor uero eius inter suos clatoͤ
friulphus uocabatur: domita autẽ
sua nũcupata fuit genitrix .ii .s.¬
i uero religiosi parentes
predictum puerũ secundũ
upĩane religionis a cunabulis
ritum. diuina gracia suffragã¬
te. in ecclesi asticis nutriebant di¬
sciplmis. unicũ em̃ audomiarũ
iugo xpĩ ac leui diuina stimu
dente audomaro filio suo se sub¬
inbo igitur genitor. Uide¬
licet friulphus cum beato¬
tum perrexere cenobiũ. quod fa¬
moso nomine uocatur luxoniũ
quodq a sancte meõrie hyberne¬
si uiro beato columbano abbale
in burgundie regione in dei noie
fuit fundatum.

Expanded text:
gitur agius pontifex Audomarus ex nobilibus et inclitis secundum saeculi dignitatem et in fide catholica eruditis ortus fuit parentibus in Constantinense regione nec longe a Constantia civitate et in eo specialiter loco, quae Aurea Vallis vocatur, natus est. Genitor vero huius inter suos clarus Friulfus vocabatur, Domitta autem sua nuncupata fuit genetrix. i vero relegiosi parentes predictum puerum secundum christianae relegionis a cunabulis ritum, divina gratia suffragante, in ecclesiasticis nutriebant disciplinis. Unicum enim Audomarum iugo Christi ac levi, divina stimuldente Audomaro filio suo se submbo igitur, genitor videlicet Friulfus cum beattum perrexere caenubium, quod famoso nomine vocatur Luxovium, quodque a sanctae memoriae Hibernense viro, beato Columbano abbate, in Burgundiae regione in Dei nomine fuit fundatum.
Abbreviated transcription (Latin):
ralitici quattuor adepti sunt
sanitatem. Leprosi decẽ. cutem
receperũt mundã. Quindecim
ceci luci sunt rescituti: plurim
a demonibus erepti. multiqz ab
aliis infirmitatibz liberati. Tũc
imperator oratione facta. offerẽs
multa donaria. ecclesias dei re¬
parari fecit regiis sumptibus
nopolim uero rediens. fretus est¬

Expanded text:
ralytici quatuor adepti sunt sanitatem amissam; leprosi decem cutem receperunt mundam; quindecim quoque caeci luci sunt restituti; plurimi quoque a daemonibus erepti, multique a variis sunt infirmitatibus liberati. Tunc imperator, oratione peracta, offerens multa donaria, ecclesias reparare fecit suis sumptibus, nopolim rediit, fretus
Abbreviated transcription (Latin):
se subrigens liberum intrantibus
patefect ingressum. Odorqz suaui¬
simus qui uolante diuinitꝰ auri
de persarũ prouincia per longa
terrarũ spacia iherosolinus fuerat
illapsus. momẽto quo de fano
cosoroe sancta crux fuerat eraclio
in altum sublatus diuinã lau¬
dabat potenciam. Tu autem Re.¬

Expanded text:
se subrigens liberum intrantibus patefecit ingressum. Odorque suavissimus qui, volitante divinitus aura de Persarum provincia, per longa terrarum spatia Hierosolymis fuerat illapsus momento eodem quo de fano Chosroe sancta crux fuerat Graccho in alto sublatus Dei laudabat potentiam; sicque
Abbreviated transcription (Latin):
contra filium cosdroe qui iam ro
sedens: tandem nutu diuino utri¬
qz principi placuit: ut ipĩ soli
turi confligerent. Et qui uictor
existeret: sine dannio utriusqz ex¬
ercitus imperium usurparet .R.¬

Expanded text:
contra filium Cosdroe super sedit et tandem nutu dei utrisque principibus placuit ut ipsi oli confligerent et qui uictor existeret ipse sine dampno utriusque exercitus imperium usurparet.
Abbreviated transcription (Latin):
dnñ nr̃i iesu xp̃i passionẽ.
et adorandam eius ab inferis re¬
surrectionem. atqz ad celos glio¬
sam ascencionẽ qua se manife¬
stauit diuinitate non defuisse
quo rediit. in uniuersis gẽtib
apostolorum predicatio profu¬
tura succẽssit: ita ut fide crescete
multi mererẽtur fieci xp̃i noĩs
confessores. quos cartholica post¬
modum gaudet ecclesia ꝓmerius¬
se martyres. et fidei bellatores.
que letabatur in pplis tantos e
habere duces atqz rectores. iii.l.¬
Qui siquidem cum iminiuere
suas ceruerent passiones. q̃ dño¬
iesu xp̃o docente didicerãt. repleti
spũs sancti gracia docuerunt. ut
ad sancte ꝓfessionis gloriam t
premiũ transmigrarent. Unde
probationem fidelium tuorum
prestitisti esse et non uulnera. seo
inter cetera carisiatũ nunera.
talem tius testib tribiuis prola¬
bore mercedem: ut nullũ tuorũ
fuisse gaudeat hostis imibellem.
Qumĩmo perpetuũ illis es largi¬
tus triumphũ: ut ecclesie tue sẽp
suit in exemplum. in. leccon.¬

Expanded text:
sti passionem, et adorandam ejus ab inferis resurrectionem, seu in coelos gloriosam ascensionem qua se manifestavit divinitate nunquam defuisse, quo rediit, in universis gentibus apostolorum praedicatio profutura successit, ita ut fide crescente, multi mererentur fieri Christi nominis confessores, quos catholica postmodum mater Ecclesia, promeruisse martyres et fidei bellatores, quae laetabatur in apostolis tantos se habere duces et rectores. Qui si quidem cum imminere suas cernerent passiones, qisto docente, didicerant, repleti Spiritus sancti gratia, docuerunt, ut ad sanctae confessionis gloriam et praemium transmigrarent. Unde probationem fidelium tuorum praestitisti esse, et non vulnera: sed inter caetera charismatum munera, talem tuis testibus tribuisti pro labore mercedem, ut nullum tuorum fuisse gaudeat hostis imbellem: quinimo perpetuum illis es largitus triumphum, ut Ecclesiae tuae semper sint in exemplum. De quo
Abbreviated transcription (Latin):
resta domine precibus nrĩs
cum exultacione prouectũ:
ut quorum diem passionis amiua¬
deuotione recolimus: etiam fidei
constanciam subsequanuit. Per

Expanded text:
esta, Domine, precibus nostris cum exsultatione proventum, ut quorum diem passionis annuadevotione recolimus, etiam fidei constantiam subsequamur. Per
Abbreviated transcription (Latin):
Anter hec sancti dñ rusticus
et eleutherius flences: et cid
penas similes uoto promptissimo
properantes. unicti deferuntur
non dimuttuntur. Cunqs extĩ¬
cto ad orationẽ eius fornatis
fuisset splendidior auro eductus
patibulo cruciaria stipitis tor¬
mencaliũ instrumẽtoꝵ cõfixiõe
uerum deum esse cunctis spectan¬
tibus predicans: diucius tortus
nec mortuus deponitur et in cur¬
cere glantim. tres sinul electi
domini. cum fideliũ multitudine

Expanded text:
Inter haec sancti Domini Rusticus et Eleutherius flentes, et ad poenas similes voto promptissimo properantes, vincti differuntur, non dimittuntur. Cumque exstincto ad orationem ejus fornacis fuisset splendidior auro eductus, patibulo cruciarii stipitis, tormentalium instrumentorum confixione istum verum Dominum esse cunctis spectantibus praedicans, diutius tortus nec mortuus, deponitur, et in carcere Glaucini, tres simul electi Domini, cum fidelium multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
tim chori angelici. hec et alia ꝙͦꝵ
intellectus non potuit percipi cõ¬
cnebant. Quod uidentes et audi¬
entes ĩnumeri ppli: et multi eciã
persecutorũ in deum crediderunt.
Non credentes autẽ minio terrore
gerunt. Re. Beatus dyonisius ru¬
sticus et eleutherius in hac ergo
fidei constancia ꝑmanẽtes. Red¬
dentes terre corpora beatas m̃as
celo cũ gaudio intulecũt. uerset.

Expanded text:
tim chori angelici, haec et alia, quorum tim chori angelici, haec et alia, quorum intellectus non potuit percipi, concinebant. Quod videntes et audientes innumeri populi, et multi etiam persecutorum, in Dominum crediderunt. Non credentes autem, nimio terrore lor. Resp. Beatus Dionysius, Rusticus et Eleutherius, in hac ergo fidei pertinacia permanentes, reddentes terrae corpora, animas coelo cum gaudio intulerunt. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
rita gloriosa: Ut ub̃i salutifer
primo cepit fructus oriri: eo an¬
plius glorie ip̃ius patecet triũ¬
phiis: maxinus cũctos assistẽ¬
tes horror inuasit. ac lux ĩeffa¬
bilis cunctis resplenduit. et btĩ
droiusi se cadauer erexit. sanctuꝵ
manu cuput a corpore dolabra
lictoris truntatum augelico di¬
ctu gressumm regente. et luce cele¬
sti circinfulgente pendulis cepit
brachiis uectitare. Et facta est
comes multitudo celestis ẽxeraituᷤ
exanimi eius corpori: caput pro¬
prium ab ipso monte ubi fuerat
decollatus per duo fẽre milia dex¬
tanti. usq ad locum ubi nũt d
dispositione et suã electione rã¬
escit humatũ: sine cessatione hyn¬
nis dulcissoms deum laudans
Sid et celos petentia diuinorum
spirituũ innumerabilia agnu¬
na auditã sunt: canore iestima¬
bilis suauitatis modulãcia gliã
tibi domine: adiuncto frequẽcius
alla. Ilam prout discerni potu¬
it tuntus auditus uelut alterna¬

Expanded text:
rita gloriosa, ut ubi salutifer rita gloriosa, ut ubi salutifer primo coeperat fructus oriri, eo amplius gloriae ipsius pateret triumphus, maximus cunctos honor assistentes invasit, ac lux ineffabilis cunctis resplenduit; et beatissimi Dionysii se cadaver erexit, sanctaque manu caput a corpore dolabra lictoris truncatum, angelico ductu gressum regente, et luce coelesti circumfulgente, pendulis coepit brachiis vectitare. Et facta est comes multitudo coelestis exercitus exanimi ejus corpori caput proprium, ab ipso monte, ubi fuerat decollatus, per duo fere millia deportanti usque ad locum, in quo nunc Dei dispositione et sua electione requiescit humatum, sine cessatione hymnis dulcisonis Deum laudans. Sed et coelos petentia divinorum spirituum innumerabilia agmina sunt audita, canore inaestimabilis suavitatis modulantia: Gloria tibi, Domine, adjuncto frequentius, Alleluia. Nam prout discerni potuit tantus auditus, velut alterna
Abbreviated transcription (Latin):
unũ et uerũ deum in trimitate
dinii confitentur .u̾. Terrore sub¬
iuncto multisq afflicti ñuriis
unq beatus rusticus rol¬
et eleutherius cunctiqz file¬
les. et multi paganorũ qui am
l amentantes prosequebantur
respondissent amen: positis gen¬
bus et protensis ceruicbz. une
eodemq momento ebetatis sañ
principis preceptum securibus
decollati sunt. Atq in hac fide
constancia permanentes: reddẽ¬
tes terre corpora: beatas celo am¬
mas intulerunt. Caliqz ad do¬
minum meruerunt ꝓfessione
iigrare: ut ampntatis capitib
adhuc puturetur lingua palpi¬
Qnĩ unde mentibz merat amior.
licet precisis capitibz: quod ore
iam sumpserat: sermonibus ꝯ¬
estuabat ardor. Pnde uere btã
miiũ et deo nostro grata socie¬
tas: inter quos nec primꝰ alter
potuit esse nec tertius: sed trin¬
tatem confitentes trino merue¬
runt decorari martyrio: quatin
fide pares: gliã coronaret eq̃lis.
llanqz ad declaranda martyris
et galliarũ primi: sacerdotis me¬

Expanded text:
unum et verum in Trinitate Deum confitentur, et terrore subjecto, multisque afflicti injuriis ue beatus Rusticus et Eleutherius, cunctique fideles, et multi etiam paganorum, qui eum lamentantes prosequebantur, respondissent, amen: positis genibus, et protensis cervicibus, uno eodemque momento, hebetatis, secundum praeceptum principis, securibus decollati sunt: atque in hac fidei pertinatia permanentes, reddentes terrae corpora, beatas caelo animas intulerunt, tali ad dominum meruerunt professione migrare, ut amputatis capitibus adhuc putabatur lingua palpiQuoniam unde mentibus inerat amor, licet praecisis capitibus, quod ore jam sumpserat, sermonibus aestuabat ardor. Vere beata nimium et Deo nostro grata societas, inter quos nec primus alter potuit esse, nec tertius: sed Trinitatem confitentes, trino meruere decorari martyrio, quatenus fide pares, gloria coronaret aequalis.Namque ad declaranda sancti martyris et Galliarum primi sacerdotis me
Abbreviated transcription (Latin):
hac ergo fidei constancia perma¬
uentes reddentes terre corpora
beatas celo animas intulerunt¬
runt professione migrare ut
amputatis capitibz adhuc pu¬
turetur lingua palpitũs diĩ
confiteri. A. Beata nimium
et deo nostro grata societas ĩte
quos nec primus alter potuit
esse nec tercius sed trinitatem
conficentes trino meruerũt de¬

Expanded text:
hac ergo fidei pertinatia permanentes, reddentes terrae corpora, beatas caelo animas intuleruntrunt professione migrare, ut amputatis capitibus adhuc putabatur lingua palpitans domino confiteri: beata nimium et domino nostro grata societas, inter quos nec primus alter potuit esse nec tertius, sed trinitatem confitentes non potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
cum multitudine angelorũ. Et
accipiens panem sanctũ: dedit
illi diccns. Accipe hoc care meus.
quod mox complebo tibi una
cum patre meo. Qñ mecum est
marina merces tua. et his qui
audierunt te salus in requo meo.
his quoq expletis ad sunt carmi¬
fices: qui xxi famulos de squã¬
sore carceris educentes: p̃fecti
obtutibz itecũ presentarẽt. Tũc¬
manus expandens. et oculos
ad celum erigens ait. Domine
deus meus qui creusti me rgrã
tua in uitã hanc mduristi nę¬
tyrii cũ fratribs meis seruis. tui
susciix me. tuosqz tuc custodie
cõmendo: quos minsterio nr̃o
et tibi tuo sanguie acquisiusti.
Cunctos eciã qui teper nos ns.
noĩc tuo petierint. Ut pollicitꝰ es
clementer erciudi: qm̃ tuum est
regnum et potestas cum patre
et spũ sancto ante omitia et in
omnia secula seculorum Respõs¬

Expanded text:
cum multitudine angelorum: et accipiens panem sanctum, dedit illi, dicens: Accipe hoc, chare meus, quod mox complebo tibi una cum Patre meo: quoniam mecum est maxima merces tua, et his qui audierint te, salus in regno meo.His quoque explicitis, adsunt carnifices, qui Christi famulos de squalore carceris educentes, praefecti obtutibus iterum praesentarunt. Quimanus expandens, et oculos ad coelos erigens, ait: Deus, Deus meus, qui creasti me, et gratia tua in vitam hanc induxisti metyrii cum fratribus meis servis tuis suscipe me: tuosque tuae custodiae commendo, quos ministerio nostro, et tibi tuo sanguine acquisisti: cunctosque etiam, qui te, per nos in nomine tuo petierint, ut pollicitus es, clementer exaudi: quoniam tuum est regnum et potestas cum Patre et sancto Spiritu ante omnia, et in omnia saecula saeculorum
Abbreviated transcription (Latin):
caris sarcina liberatus. et suꝑ
ninem dealbatus. presentie illiꝰ
astare: et qui semetipsũ olocau¬
stum odoriferũ offecebat. sacci¬
ficium laudis iugiter ĩmolace.
nimumerabisi pene caterua de¬
moniatorũ uirorũ concurcitur.
ditur. et loris durissimis crude¬
lissime ligatur et trahitur ⁊ una
cum sancto rustico archipresbi¬
tero et eleutherio archidiacono
suo prefecti presentie sistit᷑. Quẽ
am nmia seueritate prefectus
alloquitur dicens. Tu ne es ille
nephandissimus senex: qui dice¬
ris dyonisius ionicus et agnomi¬
naris macharius: qui eciã deoꝵ
nostrorũ culturam euacuas. et
iuictissimi principis statuta
contemus: Re. Beatissinus din¬
nisius xpi martor tradente
beato clemente croganda gẽti¬
bus semina diuina suscepit.
Et quo amplius geutilitatis
errorem feruere cognouit illuc
intrepidus et uirtute fidei ar¬
matus accessit .u̾. Et parisius
domino ducente peruenit non
ueritus incredule gentis expete

Expanded text:
carnis sarcina liberatus, et super carnis sarcina liberatus, et super nivem dealbatus, praesentiae illius astare, et qui semetipsum holocaustum odoriferum offerebat, sacrificium laudis Jupiter immolare: ab innumerabili pene caterva daemonicorum virorum cernitur, ditur, loris durissimis crudelissime ligatur, trahitur, et una cum sancto Rustico archipresbytero, et Eleutherio archidiacono suo, praefecti praesentiae sistitur. Quem cum nimia severitate praefectus alloquitur, dicens: Tune es ille infandissimus senex, qui diceris Dionysius Ionicus, et agnominaris Macarius, qui etiam deorum nostrorum culturam evacuas, et nvictissimi principis statuta nimae. Resp. Beatissimus Dionysius Christi martyr tradente beato Clemente parturienda gentibus semina divina suscepit. Et quo amplius gentilitatis errorem fervere cognovit, illuc intrepidus et virtute fidei armatus advenit. Vers. Et Parisios Domino ducente pervenit, non veritus incredulae gentis expetere