comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huic loco ꝑlongũ est inserere & ad p̃sens narrare. nͥ cantũmͦ
pauca ex plurib. Iulianꝰ pomeriꝰ uir sane prudentie. primũ
celũ dicit isto in loco appellatũ eẽ aeriũ: a quo et aues celi uocan¬
tur: scd̾m sydereũ. ubi continent᷑.xiiͫ. signa ceteraq astra pret̃¬

Expanded text:
huic loco perlongum est inserere, et ad praesens narrare, nisi tantummodo huic loco perlongum est inserere, et ad praesens narrare, nisi tantummodo pauca ex pluribus. Julianus Pomerius, vir sanae prudentiae, primum coelum dicit isto in loco appellatum esse aerium, a quo aves coeli vocantur: secundum sidereum, ubi continentur
Abbreviated transcription (Latin):
cio hominẽ in xp̃o ante annos .xiiii. siue in corpore siue
extra corpus nescio d̾s scit. raptũ. huiꝰmodi hominẽ usꝙ
ad t̾eiũ celũ. Mos et usitata consuetudo ẽ scriptoꝵ qͥ nob̾ sacraᷤᷤ¬
scripturas ministrant: ut quando ab aliqͦ eoꝵ narrat᷑ hysto¬
ria. cũ ad seipsũ uenerit. sic de se tamꝗͣ. de alio loquat᷑. sic̃ fec̃
moyses qui dixit. Erat aũ moyses uir mittissimꝰ: suꝑ omẽm trã.
& iob. N ir erat in tra us. nomine iob. Sic beatus matħs cũ ĩ
textu narrationis sue uenisset ad seipsũ: uidit inqͥt iħc pub¬
licanũ nomine matħm. N on dix̃ uidit me. s sic se inseruit
ubi rerũ gestaꝵ suscipit᷑ explicanda narratio s isi ẽpła hoc
fecit. sic̃ isto in loco apparet ubi loqͥt᷑ de se causa humilitatis
pleti st̃. Unde liquo apparet. qr magna necessitas c̃pulit illũ
patefacere. qd̃ ꝑ tot annos in intimo cordis archano celauerat
Igit᷑ de his u̾bis apłi diu̾si diu̾sa sentunt: quoꝵ opiniones

Expanded text:
 sive in corpore, sive extra corpus nescio, Deus scit, raptum hominem usque ad tertium coelum. Mos et usitata consuetudo est scriptorum, qui nobis sacras litteras ministrant ut quando ab aliquo eorum narratur historia cum ad seipsum venerit, sic de se tanquam de alio loquatur; sicut fecit Moyses qui dixit: Erat autem Moyses vir mitissimus super omnem terram ; et Job: Vir erat in terra Hus nomine Job ; sic beatus Matthaeus, cum in textu narrationis suae venisset ad seipsum, vidit, inquit, publicanum nomine Matthaeum , non dixit, vidit me, sed sic se inseruit ubi rerum gestarum suscipitur explicanda narratio; sed in Epistola hoc fecit, sicut isto in loco apparet ubi loquitur de se causa humilitatis pleti sunt, unde liquido apparet, quia magna necessitas compulit illum patefacere quod per tot annos in intimo cordis arcano celaverat. Igitur de his verbis Apostoli, diversi diversa sentiunt, quorum opiniones
Abbreviated transcription (Latin):
ministerii huiꝰ glorificantes dm̃ in obedientia c̃fessioĩs ur̃e
Obedientia confessionẽ prestat homini quando implet᷑: qr li¬
cet homo taceat cui imꝑat᷑. in hoc qđ obedit opus eiꝰ ualde
& tam̃ erit cantatũ. illa cantilena ꝑhibet testimoniũ obedi¬
entie: & confitet᷑ illũ ualde esse obedientẽ. In exigł̃io qͦq
de mãmona iniqͥtatis. E in simplicitate cordis ur̃i. sub glori¬
ficate dm̃: de qua simplicitate paulo supͣ diximꝰ. Ꝙ in ipsoꝵ
obsecratione ꝓ uob̃. qͥb elemosinã p̾stiteritis glorificate d̾m:
quia illi obsecrabunt & laudabunt ꝓͣ uob̃. Grãs dõ: suꝑ in¬

Expanded text:
minibus quaerere. Glorificantes Deum in obedientia confessionis vestrae. Obedientia confessionem praestat homini quando impletur: quia licet homo taceat cui imperatur, in hoc quod obedit, opus ejus osteet tamen ierit cantatum, ipsa cantilena perhibet ei testimonium obedientiae, et confitetur illum valde esse obedientem. In Evangelio quoqde mammona iniquitatis, et in simplicitate cordis vestri, subaudis glorificate Deum. De qua simplicitate paulo supra diximus, Et in ipsorum obsecratione pro vobis quibus eleesynam praestiteritis, glorificate Deum, quia illi obsecrabunt et laudabunt Deum pro vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
titunt elan sbrra. euistatis ceneri & occidi: uͥ ꝑ pauci erant eredentes¬
qui eiꝰ martẏrio coeroborarent᷑. et informarent᷑: ut similia pati
non dubitarent. Quod postea ipse impleuit. dũ martyriũ
sustinendo. plurimos ad hoc informauit. Impleuit gͦ p̃ceptũ
domini dicentis. Cũ uos ꝑsecuti fuerint in ciuitate ista. fu¬
gite in alia: & reseruauit parit̾ exemplũ martyrii. & utilita

Expanded text:
teneri, et occidi, ubi perpauci erant credentesqui ejus martyrio corroborarentur et informarentur, ut similia pati non dubitarent. Quod postea implevit ipse dum martyrium sustinendo plurimos ad hoc informavit. Implevit ergo praeceptum Domini dicentis: Cum vos persecuti fuerint in civitate ista, fugite i
Abbreviated transcription (Latin):
bant. desideriis carnis uictus. in desꝑationẽ lab̾et᷑. Plus enĩ
ẽ uri. quã scandalizari. Ac si diceret. Patit᷑ aliqͥs et af¬
fligit᷑. a desiderio nimio ardore concupiscentie: et ego ñ
miã enĩ concupiscentiã carnis patiebat᷑: quando dicebat

Expanded text:
bant, desideriis carnis victi in desperationem laberentur. Plus enim bant, desideriis carnis victi in desperationem laberentur. Plus enim est uri quam scandalizari; ac s diceret: Patitur aliquis et affligitur a desiderio et; nimio ardore concupiscentiae, et ego nomiam enim concupiscentiam carnis patiebatur, quando dicebat:
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ accendi. Uri similit ẽ. calore libidinis. cotiꝰꝙ corporis¬
calore uel ardore estuari. S candalriat᷑ gͦ aliqͥs quando ñ
sponte illectꝰ pulchritudine mulieris. aut ꝓprie carnis calore
ꝓuocat᷑ ad libidinẽ ꝑpetrandã. S dũ inuitus e imp̃meditatꝰ
hoc agit⁊ scandaluat᷑ sibi et irascit᷑. atq contristat᷑. Hanc ne¬
cessitatẽ humane. nature considans apłs qua nimiũ fragilis
ẽ. dicit se uri. ut consulat talibuꝰ. compatiens infirmitati eoꝵ.
Mec contempnit huimodi calia sustinentes. s cõmonet in hu¬
militate sermonis. dicens se similia pati. ut si ille qͥ tantã grãm
consequutꝰ erat adhuc desideria carnis patiebat᷑. et magister
gentiũ erat: non desꝑarent illi qͥ infirmioris gr̃ẽ ad huc erañ.
si talia paterent᷑: s spe ꝓmissi p̾mii repugnarent stimulis
carnis sic̃ ipse repugnabat. ne qͥs eoꝵ qͥ heç ab illo audie¬

Expanded text:
orum accendi. Uri similiter est calore libidinis totiusque corporisorum accendi. Uri similiter est calore libidinis totiusque corporis ardore aestuari Scandalizatur ergo aliquis, quando non sponte illectus pulchritudine mulieris, aut propriae carnis calore, provocatur ad libidinem perpetrandam: sed dum invitus et impraemeditatus hoc agit, scandalizatur sibi et irascitur atque contristatur. Hanc infirmitatem humanae naturae considerans Apostolus, quae nimiae fragilitatis est, dicit se uri ut consultat talibus compatiens infirmitati eorum, nec condemnat hujusmodi talia sustinentes; sed commonet in humilitate sermonis, dicens se similia pati, ut si ille qui tantam gratiam consecutus erat adhuc desideria carnis patiebatur, et magister gentium erat, non desperarent illi qui infirmioris gratiae adhuc erant, si talia paterentur; sed spe promissi praemii repugnarent stimulis carnis, sicut ille repugnabat, ne qui eorum haec ab illo audie
Abbreviated transcription (Latin):
pericła & omĩs angustias et tͥbulationes quas exꝑtꝰ fuerat: con¬
clusit dicens. ꝑret̾ illa quȩ extrinsecus in corpore sustineo.
ꝑseuerantia mea ẽ semꝑ sollicitudinẽ habere de omĩb eccl̃iis.
qͥb p̾dicaui. Timebat enĩ ne forte qͥb p̾dicauerat a falsis apłis
deciꝑent᷑: uel etiã ꝓpt̾ nimias cribulationes quas uidebant :
audiebant apłoꝵ deficerent a fide. Qͥ s infirmat᷑ et ego ñ
infirmor: ꝓpt̾ nimiã dilectionẽ in tancũ compãtiebat᷑
infirmis. ut etiã ipse uideret᷑ infirmari. illoꝵ infirmita¬
tẽ suam reputans. more medici et ꝓcuratoris agens infirmi
qͥ uidens egrũ tristari et dolere: particeps ẽ eiꝰ doloris
et meroris. Qͥs scandaliat᷑ et ego ñ uror:  q uantũ ad
hunc locũ ꝑtinet. scandalizari ẽ carnis pati desiderium.
et contristari atq affligi calore corporis: et ardore uiti¬

Expanded text:
pericula, et omnes angustias et tribulationes quas passus fuerat, conpericula, et omnes angustias et tribulationes quas passus fuerat, conclusit, dicens: Praeter illa quae extrinsecus in corpore sustineo, perseverantia mea est semper sollicitudinem habere de omnibus Ecclesiis quibus praedicavi. Timebat enim ne forte quibus praedicaverat a falsis apostolis deciperentur, vel etiam ne propter nimias tribulationes quas videbant et audiebant Apostolum pati, deficerent a fide. Quis infirmatur, et ego non infirmor. Propter nimiam dilectionem in tantum compatiebatur infirmis, ut etiam ipse videretur infirmari, illorum infirmitatem suam reputans, more medici et procuratoris infirmi agens, qui videns aegrum tristari et dolere, particeps est ejus doloris moerorisque. Quis scandalizatur: et ego non uror? Quantum ad hunc locum pertinet, scandalizari est carnis pati desiderium, et contristari atque affligi calore corporis et ardore viti
Abbreviated transcription (Latin):
sitꝰ in carcere cũ sila hẏmnos do canebat. quando custos carce¬
ris. uidens splendorẽ in carcere. & ostiũ aꝑtũ uolebat se int̾fi¬
cere. putans om̃s uinctos fugisse: s apłs ħ ꝓhibuit. In fame
et siti. ꝑsequebat᷑ a iudeis de loco ad locũ: et ido famẽ sepissi¬
me paciebat᷑ ꝑ inopiã: & sicim. In ieuiniis multis. Multa fu¬
erunt eiꝰ ieiunia que sustinuit: aliquando uolens. aliquando
nolens. In frigore et nuditate. Maximũ frigus et maximã
penuriã ꝓpt̾ nuditatẽ cẽ sustinuit. dũ duceret᷑ nauigio ro¬
mã. eo qd̾ appellasset cesarẽ : quando exeuntes a mari uener̃t
in insulã militenã. ubi cũ congregasset sarm̃toꝵ multitudinẽ
ut se calefaceret. uipera a calore ignis ꝓcedens. inuasit manũ
eiꝰ. Pret̾ illa quȩ extrinsecus st̃ .i. p̃ter illa ꝑicła quȩ in cor
do cottidiana om̃iũ eccłaꝵ. Qͥ a longũ erat enarrare omĩa

Expanded text:
situs in carcere, cum Sila hymnos Deo cantabat, quando custos carcesitus in carcere, cum Sila hymnos Deo cantabat, quando custos carceris splendorem videns in carcere et ostium apertum volebat se interficere, putans omnes victos fugisse, sed hoc Apostolus prohibuit . In fame et siti. Persequebatur a Judaeis de loco in locum, et ideo famem saepissime patiebatur per inopiam et sitim. In jejuniis multis. Multa fuerunt ejus jejunia quae sustinuit, aliquando volens, aliquando nolens. In frigore et nuditate. Maximum frigus et maximam penuriam propter nuditatem tunc sustinuit, dum duceretur navigio Romam, eo quod appellasset Caesarem quando exeuntes e navi, venerunt in insulam Mitilenam ubi cum congregasset sarmentorum multitudinem ut se calefaceret, vipera a calore ignis procedens invasit manum ejus . Praeter illa quae extrinsecus sunt, id est praeter illa pericula quae in cordo omnium Ecclesiarum. Quia longum erat enarrare omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Falsi fr̃es st̃. hi de qͥb dicit in epła ad galatas: qr subintroie¬
r̃t falsi frẽs explorare lib̾tatẽ nr̃am. Hĩ enĩ partĩ erant. xp̃i
ini. part̃ĩ uidei. in neutro tam̃ ꝑfecti. qͥ zelo legis et circũci¬
sionis apło inuidentes. insidias ei p̾tendebant. In labore et e¬
rũpna. E rũpna ẽ molestia & miseria. Potest esse labor sine
erumna.. idẽ sine molestia et miseria: atq sine aliqͦ cedio: et
ido addidit et erũpna: ut laborẽ. apł̃i ostendẽt esse ñ sine
molestia et afflictione. Solent namq homines laborare in
hortis. in uiridiariis. in delectatione causa exercendi: sic̃ legi¬
mꝰ de ꝓthoplasto qr posuit eũ ds. in paradyso. ut oꝑaret᷑ et
custodiret illũ. Iile enĩ labor sine aliqͣ molestia erat. In uigiliis
multis al liquando sponce et uoluntarie uigilabat. aliquan¬
do ñ sponte s ex necessitate: quia positus in p̃ssura & angusti¬
a necesse erat ut uigilaret dĩ implorans auxiliũ: sic̃ quando po¬

Expanded text:
 subintroierunt falsi fratres explorare libertatem nostram. Hi enim partim Christiani erant, partim Judaei, in neutro tamen perfecti: qui zelo legis et circumcisionis Apostolo invidentes, insidias ei praetendebant. In labore et aerumna. Aerumna est miseria et moestia. Potest esse labor sine aerumna, id est sine molestia et miseria, atque sine aliquo taedio: et ideo addidit aerumna, ut laborem Apostoli ostenderet esse non sine molestia et afflictione. Solent autem homines laborare in hortis, in viridariis cum delectatione causa exercitandi, sicut legimus de protoplasto: quia posuit eum Deus in paradiso ut operaretur et custodiret illum . Iste enim labor sine aliqua molestia erat. In vigiliis multis. Aliquando sponte et voluntarie vigilabat, aliquando non sponte, sed ex necessitate, quia positus in pressura et angustia, necesse erat ut vigilaret Dei implorans auxilium: sicut quando po
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cepit custodiri undĩq ciuitatẽ: ne ullomꝰ iuuus effugere
potuisset. S di auxilio ꝓcurante: effugit eo mͦ quo sequentia
manifestant. Et ꝑ fenestrã inquit in sporta dimissus sũ ꝑ
murũ. et sic efugi manus eiꝰ. Sporta uas ẽ ex iunco & palma
rũ foliis contextũ: it qͦ deorsũ cũ funib demissus ẽ apłs per
dmurũ a frĩb fidelib. Q uestio ẽ in hoc loco. quare apłs de da¬
⁊ masco fugerit. ꝙͥ dicebat. ego ñ solũ alligari in iherl̃m. s et
ꝑnori p̃ nontine danini iħu paratus sũ. que h modo soluen¬

Expanded text:
praecepit custodiri undique civitatem ne ullo modo vivus effugere praecepit custodiri undique civitatem ne ullo modo vivus effugere potuisset: sed Dei auxilio procurante effugit eo modo quo sequentia manifestant. Et per fenestram, inquit, in sporta dimissus sum per murum, et sic effugi madeorsum cum funibus dimissus est per murum a fratribus fidelibus. Quaestio est in hoc loco quare Apostolus de Damasco fugerit, qui dicebat: Ego non solum alligari in Hierusalem, sed et mori pro nomine Domini Jesu paratus sum ; quae hoc modo solven
Abbreviated transcription (Latin):
tem dasmascenoꝵ. ut me comp̃henderet. Damascus ciuitas est
metropolis syriȩ: quam edyficauit damascus eliezer. seruus a¬
brahȩ: & int̾pretat᷑ damascus. sanguinẽ bibens. Qd̃ bene con¬
uenit illi loco: qr ibi efusus ẽ sanguis abel. Illa autẽ que hic
dicunt᷑ de apło. in exordio fidei eiꝰ facta st̃. quando cecatꝰ a do¬
mino in itinere ꝑductꝰ ẽ damascũ: ubi mansit trib dieb non
uidens. neq manducans. Postea uͦ baptizatꝰ. et accepto pane cõ¬
fortatꝰ. introuuit statim in synagoggam iuideoꝵ: et ceꝑit publi¬
ce p̃dicare nom̃ ddomini ihu. Q d̾ uidentes iudei succensiꝰ relo
et querebant occasionẽ quomͦ eũ ꝑdent. S dũ ꝑ se hoc mini
ne auderent agere. adierunt p̃positũ ciuitatis suꝑ hac re:
quatinꝰ illiꝰ auxilio et ꝑmissionẽ. ualerent illũ occidere. Qͥ uo¬
sens placere uideis: et strenuus in officio sͥ credito apparere.

Expanded text:
tem Damascenorum ut me comprehenderet. Damascus civitas est tem Damascenorum ut me comprehenderet. Damascus civitas est metropolis Syriae, quam aedificavit Damascus Eliezer, servus Abrahae, et interpretatur Damascus sanguinem bibens, quod bene convenit illi loco, quia ibi effusus est sanguis Abel. Illa autem quae hic dicuntur de Apostolo, in exordio fidei ejus facta sunt, quando caecatus a Domino in itinere productus est Damascum, ubi mansit diebus tribus non bibens neque manducans. Postea vero baptizatus, et accepto pane confortatus, introivit statim in Synagogam Judaeorum et coepit publice praedicare nomen Domini Jesu. Quod videntes Judaei succensi sunt zelo, et quaerebant occasionem quomodo cum perderent; sed dum per se minime hoc auderent agere, adierunt praepositum civitatis super hac re: quatenus illius auxilio et permisso valerent illum occidere. Qui volens placere Judaeis, et strenuus in officio sibi credito apparere,
Abbreviated transcription (Latin):
Iusti itaq cũ uirtutes suas p̾dicant. rep̾hensibiles ñ sunt: qr dũ
uitã suam querunt. alioꝵ animas ad uitã quer̃t. De qͥb tam̃
sciendũ ẽ. quia nũquã bona sua detegunt: nͥ eos aut ꝓximoꝵ
utilitas. aut certe nimia necessitas cogat: sic̃ nc̃ apłm coegit.
Unde ipse dixꝰ. Si głari oportet. & reuera oportebat. Ergo si
głari oportet xp̃iano: in humilitate ẽ głandũ. Deus et pater¬
domini nr̃i iħu xp̃i: scit qr non mentior. Dicturus rem pene
incredibilẽ quod iudei increduli contra eũ pͥncipes gentium
concitassent. regnaq terre contra eũ insurrexerint. nicħq ei
nocuerint. dm testem inuocat: ut faciliꝰ credatur: idoq talia cõ¬
memorat. ut ostendat quanta distantia ẽ inter ueros apłos qͥ
tanta ꝓ di amore sustinebant querentes salut̾e auditoꝵ. & pse¬
udo apłos qui auditores suos expoliabant: non quexentes salutẽ
illoꝵ. Dasmasci p̾positus gentis arethe regis. custodiebat ciuita¬

Expanded text:
nt, quia dum vitam suam referunt, aliorum animas ad vitam quaerunt. De quibus tamen sciendum est, quia nunquam bona sua detegunt, nisi eos aut proximorum utilitas, aut certe nimia necessitas cogat, sicut tunc Apostolum coegit, unde ipse dixit: Si gloriari oportet, et revera oportebat. Ergo si gloriandum est Christiano, in humilitate est gloriandum. Deus et PaterDomini nostri Jesu Christi scit quia non mentior. Dicturus rem pene incredibilem quod Judaei increduli contra eum principes gentium concitassent, regnaque terrae contra eum insurrexerint nihilque ei nocuerint, Deum testem invocat, ut facilius credatur. Ideoque talia commemorat, ut ostendat quanta distantia est inter veros apostolos qui tanta pro Dei amore sustinebant, quaerentes salutem auditorum, et pseudoapostolos qui auditores suos exspoliabant, non quaerentes sillorum. Damasci praepositus gentis Aretae regis custodiebat civita
Abbreviated transcription (Latin):
Pes fui claudo. et pat̾ orfanoꝵ: causamq quã nesciebant diliger¬
tissime inuestigabã: ceteraq huiꝰmodi. Et dauid. Si reddidi
plicit̾. Qͥ b respondendũ est. qd̃ ꝑfecti dũ uirtutes ꝓprias p̃di¬
cant. & se apud homines laudant. ñ iccirco faciunt ut ipsi ho¬
mines sua ostensione aliquid ꝓficiant. s ut eos qͥb p̾dicant
exemplo suo ad uitã trahant. In hoc qͦ omĩpotentis di st̃ imita¬
tores. qui laudes suas hominib loquunt᷑: quatinꝰ ab hominib
cognoscat᷑. N am ds qui nos ꝓhibet ꝑ scripturã dicens. laudet
te alienꝰ et non os cuũ: ipse ꝑ scripturas sacras laudes suas loqͥ¬
suas et miracła ipse caceret : nequaquã eũ ullus cognosceret.
Si nullus cognosceret: nullus amaret. Si nullus amaret: nullꝰ

Expanded text:
Pes fui claudo et pater orphanorum, causamque quam nesciebam diligenPes fui claudo et pater orphanorum, causamque quam nesciebam diligentissime investigabam , caeteraque hujusmodi; et David: Si reddidi pliciter. Quibus respondendum est, quod perfecti dum virtutes proprias praedicant, et se apud homines laudant, non idcirco hoc faciunt ut ipsi apud homines sua ostensione aliquid proficiant, sed ut eos quibus praedicant exemplo suo ad vitam trahant. In hoc quoque omnipotentis Dei sunt imitatores, qui laudes suas hominibus loquitur, quatenus ab hominibus agnoscatur. Nam Deus qui nos prohibet per Scripturam dicens: Laudet te alienus et non os tuum: ipse per Scripturas sacras laudes suas loqusuas et miracula ipse taceret, nequaquam eum ullus cognosceret. Si nullus eum agnosceret, nullus amaret. Si nullus amaret, nullus
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ omĩa oblectam̃ta uincamꝰ: qr ñ potest coronari nͥ qui
enumerare suas passiones. non ꝓ se ut ille aliqͥd cresceret
a pud dm̃: s ꝓ illoꝵ salute quos uolebat ab amore falsoꝵ
apłoꝵ ad siĩ reuocare: & ut se etiã aliis in exemplũ pre¬
beret et mmitabilẽ. Infirmitatis aũ nomine cõp̃hendunt᷑
om̃a incõmoda et ꝑsequutiones atq passiones: quas ꝓ xp̃o
libenti animo ꝑtulit. Et est sensus. Si głari uolunt hi
qͥ uos seducunt et retrahunt ab amore meo mͥ dethendo.
in his głent᷑. in qͥb ego glorior: licet inuituꝰ it. ꝓuocat᷑
Manifestũ ẽ aucẽ non posse illos głari in infirmitatib et passi¬
ego nolo głari: quãquã ex eodem genere originẽ ducã. Quert̃
nonnulli cũ ds ꝑ salomonẽ dixerit. laudet te alienꝰ et ñ os tuũ.
quare iusti atq ꝑfecti uiri aliquando bona et uirtutes narrats
quas diuinitꝰ ꝑceperunt. Serbi gr̃a: sicut beatus iob qui dixit.

Expanded text:
otest coronari nisi quenumerare suas passiones non pro se ut ille aliquid exinde cresceret apud Deum, sed pro illorum salute quos volebat ab amore falsorum apostolorum ad suum revocare, et ut se etiam aliis in exemplum praeberet et imitabilem. Infirmitatis autem nomine comprehenduntur omnia incommoda et persecutiones atque passiones quas pro Christo libenti animo pertulit, et est sensus: Si gloriari volunt hi qui vos seducunt et retrahunt ab amore meo, mihi detrahendo, in his glorientur in quibus et ego glorior, licet invitus et provocatus. Manifestum est autem non posse illos gloriari in infirmitatibus et passiego nolo gloriari, quanquam ex eodem genere originem ducam. Quaerunt nonnulli cum Deus per Salomonem dixerit: Laudet te alienus et non os tuum , quare justi atque perfecti viri aliquando bona et virtutes narrent, quas divinitus perceperunt, verbi gratia: Sicut beatus Job quoque qui dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
subiectis: ꝓpt̃ qd ostendat potentiã suã. T unc uͭ uidet᷑ reꝓb̾
quando ñ inuenit qͥd undicet uͥ suã ostendat auctoritatem
et ꝓbet iudiciũ. Ac si diceret. N on oranꝰ ut in uob̃ aliquid
inueniamꝰ ad puniendũ: s uos qd̃ bonũ ẽ facientes. nos rep¬
bi inueniam̃ in hac parte: non inuenientes uͥ ostendamꝰ
nrãm potestatẽ. Non possumꝰ aliquid adu̾sus ueritatẽ. s ꝓ
hominẽ. habentẽ : s ꝓ ueritate decertamꝰ. G audemꝰ quan¬
do nos infirmi sumꝰ. ñ corpore s potestate: qr tunc ẽ iudex
quasi infirmꝰ. dũ suã potestatẽ ñ pot̾ ostendere. E tẽ sunt
subiecti potentes: quando non ciment iudicẽ. Grã domini

Expanded text:
ctis, per quod ostendat suam potestatem. Tunc vero videtur reprobus, quando non invenit quod vindicet, ubi suam ostendat auctoritatem, et probet judicium, ac si diceret: Non oramus ut in vobis aliquid inveniamus ad puniendum, sed vos quod bonum est facientes, nos reprobi inveniamur in hac parte, non invenientes ubi ostendamus nostram potestatem. Non possumus aliquid adtem habentem, sed pro veritate decertamus. Gaudemus quoniam nos infirmi sumus, non corpore, sed potestate, quia tunc est judex quasi infirmus, dum suam potestatem non potest ostendere: et tunc subjecti sunt potentes, quando non timent judice
Abbreviated transcription (Latin):
ficere: ab illoꝵ ministris int̾ficeret᷑. Pericłis ex gen̾e.¬
Sepe sustinuit ipse pericła a uideis fr̃ib suis scđ̾m carnẽ. qͥ
dolebant qđ derelicta lege ad eugłm se coniiteret. Unde legi
gentib. A philosophis gentiũ et principib multa incõmo¬
da passus ẽ. ꝓpt̾ mysteriũ incarnationis filii di. passionis re-¬
surrectionis. ascensionisq ad celos: & ꝓpt̃ uniꝰ cͦulturã. quam¬

Expanded text:
ice interficere, ab illorum ministris interficeretur. Periculis ex geneice interficere, ab illorum ministris interficeretur. Periculis ex genere. Sustinuit ipse pericula a Judaeis fratribus suis secundum carnem, qui dolebant quod derelicta lege ad Evangelium se converteret. Unde legimgentibus. A philosophis gentium et principibus multa incommoda passus est propter mysterium incarnationis Filii Dei, passionis, resurrectionis, ascensionisque ad coelos,
Abbreviated transcription (Latin):
babunt᷑ atꝙ ad lictus et̃ne soliditatis ꝑducent᷑: qi positi in¬
ter fluctꝰ huiꝰ scłi. ñ dubicauert᷑ in fide de dĩ miscdia. Pe¬
trus uͦ qui primũ infu̾sis uestigiis incessit. postmodũ du¬
bitans cȩcidit inter fluctus. sicq postea a domino eleuatꝰ
et ad terrã ẽ ꝑductꝰ. significat semetipsũ qͥ dubitauit
quando negauit. s a domino ẽ releuatꝰ ad fidẽ. et sig¬
nificat omnes martyres. omnesq uistos qͥ in primordio
fidĩ fortit̾ incedunt ꝓ nichilo deputantes ꝑ secutoꝵ seui¬
onis. dubitant in aliquo: s domini grã ꝓtecti subleuañ
ne penitꝰ cadant in desꝑationẽ. & uincant᷑ a ꝓcellis: atꝙ
ad t̾ram electoꝵ ꝑducunt᷑. In itinerib sepe ꝑicłis flumi¬
et multa plura se sustinuisse quã pseudo apłos. Solent
in tpre hẏemis & pluuiaꝵ. transgredi flumina alueos
pe incurrebat fluminũ ꝑicła. Pericłis latronũ. sepe
int̾fui. P seudo apłi et udei increduli immittebais̃ ei

Expanded text:
ti inter fluctus hujus saeculi, non dubitaverunt in fide de misericordia Dei. Petrus vero qui primum non infusis vestigiis incessit, sed post modum dubitans cecidit inter fluctus: sicque postea a Domino elevatus, et ad terram est perductus, significat semetipsum qui dubitavit quando negavit, sed a Domino relevatus est ad fidem, et significat omnes martyres omnesque justos, qui in primordio fidei fortiter incedunt, pro nihilo deputantes saevionis, dubitant in aliquo; sed Domini gratia protecti sublevantur, ne penitus cadant in desperationem et vincantur a procellis atque ad terram electorum perducuntur. In itineribus saepe, periculis flumiet multo plura se sustinuisse, quam pseudoapostolos. Solent tempore hiemis et pluviarum transgredi flumina alveos pe incurrebat fluminum pericula. Periculis latronum saepe interfui. Pseudoapostoli et Judaei increduli immittebant ei
Abbreviated transcription (Latin):
a uideis: quando factis insidiis uoluert eũ occidere in uia.
uel etiã ꝑicłis in solitudine int̾fuit: qr diabolus inuidens ei.
ñ solũ ꝑ homines ministros suos eũ ꝑsequebat᷑. s etiã bestias
ferocissimas contͣ eũ excitabat: ne audẽt de loco a locũ transi¬
re. Pericłis in mari. N on solũ quando ter naufragiũ ꝑtu¬
lit. et quando lapsus ẽ in mare. ubi fuit int̾ medios fluctꝰ
die ac nocte. et illesus ꝑmansit: ueru̾etiã sepissime in mari
ꝑicła sustinuit. Unde quadã uice impegert naiũ ad littus:
quȩ ꝓra fixa. manebat immobilis. pupis uͦ soluebat᷑ a ui ma¬
ris. & quando milices uolebant om̃s custodias occide. ne quis
posset natatu ꝑuenire ad lictus. s centurio hoc ꝓhibuit ꝓpt̾¬

Expanded text:
e in via: vel etiam periculis in solitudine interfuit, quia diabolus invidens ei non solum per homines ministros suos eum persequebatur, sed etiam bestias ferocissimas contra eum excitabat, ne auderet de loco ad locum transire. Periculis in mari. Non solum quando ter naufragium pertulit, et quando lapsus in mare, ubi fuit inter medios fluctus die ac nocte, et illaesus permansit, verum etiam saepissime pericula in mari sustinuit. Unde quadam vice impegerunt navem ad littus, quando prora fixa manebat immobilis: puppis vero solvebatur a vi maris; et quando milites volebant omnes custodias occidere, ne quis posset natatu pervenire ad littus. Sed centurio hoc prohibuit p
Abbreviated transcription (Latin):
audeo ⁊ ego głari de nobilitate generis. Ido aũ ait in insipi¬
entia dico: qr stultũ uidet᷑ quantũ ad homines ꝑtinet et
insipientia. ut aliqͥs sibimetipsi testimoniũ laudis ex aliqͦ
ꝑhibeat. A płs cam̃ ñ erat insipiens: qr ñ sponte hoc agit.
s inuitus: neq ꝓ laude humana. s ut corinthios laude
sua ad amor̃e suũ retraheret ab amore pseudo apłoꝵ. uel
in insipientia dicit se audere głari de nobilitate generis.
ut illoꝵ głam euacuet. qͥ se iactabant qđ filii essent abra¬
he: qr insipient̃ agebant. Imprudent̃ etiã se ꝓnuntiat
et insipient agere. in hoc qđ se laudat. ne illi prudentes
uident᷑ in hac parte. aut nobiles. qͥ se extollebant de no¬
bilitate generis. h ebrȩi sunt illi: et ego hebreus. Hebrei
de nobilitate carnis qd̃ sint hebrei. et ego similit̃ hebre¬
us sũ. Isrłite st̃ illi de genere iacob patriarche. qͥ ⁊ isrł

Expanded text:
audeo et ego gloriari de nobilitate generis. Ideo autem ait, In insipiaudeo et ego gloriari de nobilitate generis. Ideo autem ait, In insipientia dico, quia stultum videtur, quantum ad homines pertinet, ut in insipientia aliquis semetipsi testimonium laudis ex aliquo perhibeat. Apostolus tamen non erat insipiens, quia non sponte hoc agebat, sed coactus: neque pro laude humana, sed ut Corinthios sua laude ad amorem suum retraheret ab amore pseudoapostolorum, vel in insipientia dicit se audere gloriari de nobilitate generis, ut illorum gloriam evacuet qui se jactabant quod filii essent Abrahae, quia insipienter agebant. Imprudentem etiam se pronuntiat, et insipienter agere in hoc quod se laudat, ne illi prudentes viderentur in hac parte ac nobiles, qui se extollebant de nobilitate generis. Hebraei sunt illi et ego sum Hebraeus. Hebraei de nobilitate carnis quod Hebraei sunt, et ego similiter Hebraeus sum. Israelitae sunt illi de genere Jacob patri
Abbreviated transcription (Latin):
ciẽ. id ẽ in p̾sentiã uos cedit imꝓꝑando aliqͥd de ignobilitate
zeneris. patient̾ sustinetis: & p̾fertis illos nob̃. Scđm aũ
gnobilitatẽ generis dico uos in faciẽ suie in p̾sentiã cedi: ñ
ex eodem genere iudaico erat. Ita gͦ se p̃ferebant falsi apłi
ex iudeis apło paulo ⁊ barnabe. quasi nobiliori origine ce
ci essent quã illi. & quasi de his ñ pari genere ortiessent
biles & infirmi simꝰ. ignobilitate generis. sic se pͥfert̃ nob̃.
et ita etiã a nob̾ p̃ferunt᷑ nob̃. S reuera illi st̃ potiꝰ infir¬
mi in hac parte generis qua se głant᷑. qr dicentes se filios
ẽẽ abrahe scdm carnẽ. ñ st̃ ueracit̃ filii abrahe ꝑ fidem. qm̃
tes filii abrahe scđm carnẽ. sumꝰ ꝑ imitationẽ fidi & oꝑatio¬
nis. & iste u̾sicłs ꝑ se ẽ ꝓferendus & distinguendꝰ. In quo
Audent illi głari in nobilitate generis: licet insipient᷑ dicã.

Expanded text:
ciem, id est in praesentiam caedit, improperando aliquid de ignobilitate ciem, id est in praesentiam caedit, improperando aliquid de ignobilitate generis, patienter sustinetis, et praefertis illos nobis. Secundum nobilitatem autem generis dico, vos in faciem sive in praesentiam caedi, non ex eodem genere Judaico erat. Ita ergo praeferebant se falsi apostoli ex Judaeis apostolo Paulo et Barnabae, quasi de nobiliori genere orti essentfirmi et ignobiles simus ignobilitate generis, sic se praeferunt nobis: et ita etiam a vobis praeferuntur nobis, sed revera illi sunt potius infirmi in hac parte generis qua se gloriantur: quia dicentes filios se esse Abrahae secundum carnem, non sunt veraciter filii Abrahae, per fidem et  imitationem fidei et operationis. Et iste versiculus per se est proferendus et distinguendus. In quo, Audent illi gloriari in nobilitate generis, licet insipienter dicam,
Abbreviated transcription (Latin):
dico: & ibi similit̃ distinguendũ. Nam licet ꝑ se singłe senten¬
tie sub distinctione ꝓferant᷑. cam̃ cũ dix̃. si quis in faciẽ uos
cedit. exposuit qͥd eẽt in faciẽ uos cedit. cũ subuix̾: scdm ig.¬
nobilitatẽ dico. In facit̃ etenĩ cedere ẽ: imꝓꝑare alicui ig¬
nobilitatẽ generis. sic̃ uidei impꝑabant corinthiis ignobiles eẽ
genere. quoꝵ patres semꝑ ydolatre fuert̃: demones et lapides
ꝓ do uenerantes: se aũ p̾ferebant. iactantes se qđ de genere
nos frẽs eẽ. Quamuis aũ qͥdam hainc u̾sicłm ita exponant. qͣsi
ad apłm ꝑtineat. ut sit sensus. ignobilẽ rem ago. qd̃ aliqͥd¬
me de nobilitate generis extollo. non conuenit iste sensus:
qr nondũ ꝑuenit ad illũ locũ. ubi dicturus ẽ se de genere
partricharũ esse: s eo modo ẽ intelligendus ut diximꝰ. Et ne
forte aliquis putaret qd̃ pugnis aut aliqͦ modo in faciẽ cor¬
poris diceret eos cedi: ido talit̾ loquutꝰ ẽ. si qͥs inqͥens in fa¬

Expanded text:
. Nam licet per se singulae sententiae sub distinctione proferantur, tamen cum dixit: Si quis in faciem vos caedit, exposuit quid esset in faciem caedere, cum subjunxit: Secundum ignobilitatem dico. In faciem enim caedere, est improperare alicui ignobilitatem generis, sicut Judaei improperabant Corinthiis ignobiles esse genere, quorum patres semper idololatrae fuerunt, daemones et lapides pro Deo venerantes, se autem praeferebant, jactantes se quod de genernos fratres esse, quamvis aliqui hunc versiculum ita exponant, quasi ad Apostolum pertineat, ut sit sensus. Ignobilem rem ago quod aliquid de nobilitate generis me extollo, non convenit iste sensus, quia nondum pervenit ad illum locum ubi dicturus est se de genere patriarcharum esse, sed eo modo est intelligendus, ut diximus. Et ne forte aliquis putaret, quod pugnis, aut aliquo modo in faciem corporis diceret eos caedi, ideo taliter locutus est. Si quis, inquiens, in fa
Abbreviated transcription (Latin):
ministri xͥ. qm̃ qd̃ p̾dicant ore destruunt oꝑib. In hoc
aũ appellat se muiꝰ sapientẽ ẽẽ quã debebat. qr se laudabat
dicens plus ẽẽ ministrũ xͥ quã illos: et eo modo qͦ se dixit
supra in insipientia agere. eo minꝰ nunc sapere. In labo¬
plurimis laborib die noctuq deseruio. Tradunt sc̃i docto¬
res. qđ apłs a mane. uel a pulloꝵ cantu. usq ad qͥntam
horam labori manuũ insistebat unde uictũ adquireret.
et ex inde usq decimã horam publice disputabat. Plerũꝙ
tam̃ & in nocte ꝓtrabebat sermonẽ: sic̃ tc̃ fecit quando
sensus. Ꝙ si fͣuer̃t in carcere qͦs uos extollitis o corinthii.
ego plus quã illi. In plagis supͣ modũ: sub afflictꝰ sũ

Expanded text:
niam quod praedicant ore, destruunt operibus. In hoc autem appellat se minus sapientem esse, quam debebat, quia se laudabat dicens se plus esse ministrum Christi, quam illos: et eo modo quo se dixit supra in insipientia agere, eo nunc minus sapere. In laboplurimis laboribus die noctuque deservio. Tradunt sancti doctores, quod Apostolus a mane vel a pullorum cantu usque ad quintam horam labori manuum insistebat, unde victum acquireret, et exinde usque ad decimam horam publice disputabat: plerumque tamen et in noctem protendebat sermonem , sicut tunc fecit quando sensus: Et si illi fuerunt in carcere quos vos extollitis, o Corinthii, ego plus quam illi. In plagis supra modum, subaudis afflictus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ orans lib̾ari a temptatione diaboli et stimulatione car¬
in nomine iħu :i. qd̃ ad salutẽ suã ꝑtinebat. Nesciebat enĩ
tio diaboli concupiscentiaq carnis: poterat euenire ut cito
in suꝑbiã extolleret᷑. Et ne nimiũ contristaret᷑. audiamꝰ qͥd
ei dixerit dominꝰ. siue ꝑ angłm. siue in corde. aut alia reue¬
latiõe. Sufficit tͥ grã mea. Grã isto in loco intellegit᷑ qͥcqͥd
donoꝵ gratis datũ ẽ apło paulo: uideł qd̃ de cȩlo uocatꝰ ẽ. qd̾

Expanded text:
apostolorum, orans liberari a tentatione diaboli et stimulatione carapostolorum, orans liberari a tentatione diaboli et stimulatione carin nomine Jesu, id est quod ad salutem suam pertinebat. Nesciebat enim o recederet tentatio diaboli, concupiscentiaque carnis poterat evenire ut cito in superbiam extolleretur. Et ne nimium contristaretur, audiamus quid ei dixerit Dominus, sive per angelum, sive in corde, aut alia revelatione. Sufficit tibi gratia mea. Gratia isto in loco intelligitur quidquid donorum gratis datum
Abbreviated transcription (Latin):
tatio carnis: fugibut ab illo uenenũ suꝑbie. Dechit namq ei dñs
quo et tyriacũ appellat᷑: et fugat uenẽnũ aliud. A quo cẽpta¬
bat᷑ de libidine. ab illo sanabat᷑ a uitio suꝑbie. qr a dno acce¬
ꝑat contͤ uenenũ suꝑbie antidotũ t̾riacũ: qđ gustatũ uene¬
nũ pellit. E rudire. quippe uolens dominꝰ electos suos et eusto¬
dire in humilitate uirtutũ. ꝑmittit eos sepe temptari. sicut
egregiũ p̾dicatorẽ a diabolo ꝑmisit cẽptari: ne magnitudone
reuelationũ extolli pocusset: ipsãq temptationẽ sic disponit
ut qͥ elati perire poterant. in humilitatis gradu consistentes
a p̾focatione et p̾cipitatione seruent᷑. Quappt̃ si quis temp¬
ter dnm̃ rogaui. ut discederet a me stimulus carnis: siue an¬
głs sathane. Q ueri pot̾ isto in loco cũ dñs dicat ꝑ ꝓpħam
de qͦlibet electo adhuc te clamante dicã ecce adsũ. & in eugłio
omĩa quecũq petieritis in nomine meo fiet uob̃: quare eximiꝰ

Expanded text:
tatione carnis fugabat ab illo venenum superbiae. Dedit namque ei Dominus quo et tyriacum appellatur, et fugat venenum aliud. A quo tentabatur de libidine, ab illo sanabatur a vitio superbiae, quia a Domino acceperat contra venenum superbiae antidotum tyriacum, quod gustatum venenum pellit. Erudire quippe volens Dominus electos suos, et custodire in humilitate virtutum permittit eos tentari saepe, sicut egregium praedicatorem a diabolo permisit tentari, ne magnitudine revelationum extolli potuisset: ipsamque tentationem sic disponit, ut qui elati perire poterant in humilitatis gradu consistentes, a perditione et praecipitatione serventur. Quapropter si quis tenter Dominum rogavi ut discederet a me stimulus carnis, sive angelus Satanae. Quaeri potest isto in loco, cum Dominus dicat per prophetam de quolibet electo: Adhuc te clamante dicam: Ecce adsum; et in Evangelio : Omnia quaecunque petieritis in nomine meo fiet vobis, quare eximius
Abbreviated transcription (Latin):
iuuitat̾e omnẽ intellectũ hominũ. in obsequiũ xp̃i. id ẽ in cul¬
turã ⁊ religionẽ eiꝰ. I sta captiuitas in bonã partẽ ẽ accipienda.
Diabolꝰ gͦ ꝑsuasione sua captiuauit primũ hominẽ. quando
illũ sͥ subdidit: ⁊ postea omne genꝰ eiꝰ: in tantũ ut ydola ei su¬
ad̾et adorare ꝓ đo uͭ: s ipsam captiuitate humani generis ꝙͣ.
diabolus captiuauerat ad mortẽ. apłi ꝑ arma p̾dicationis &
uirtutẽ miracłoꝵ captiuabant ad xp̃m n ad uitam eternam.
Nam sicut qͥlibet imꝑator t̾renꝰ armat milites suos. ⁊ ꝑ illos
milites suos apłos sp̃italib armis: & ꝑ illos subdidit sͥ pene
omnes gentes. E sumꝰ nos habentes in ꝓmptu .i. in manifes¬
ta uoluntate ulcisci omnẽ in obedientiã: cũ impleta fuerit
urã obedientia. ħ oc ita ẽ distinguendũ. & postea qd̃ seqͥtur
dientiã bonã. Tunc enĩ uindicat᷑ ⁊ ulciscit᷑ inobedientia.

Expanded text:
atem omnem intellectum hominum in obsequium Christi, id est in culturam et religionem ejus. Ista captivitas in bonam partem est accipienda. Diabolus ergo persuasione captivavit primum hominem, quando illum sibi subdidit, et postea omne genus ejus in tantum, ut idola ei suaderet adorare pro Deo vero. Sed ipsam captivitatem humani generis quam diabolus captivaverat ad mortem, apostoli per arma praedicationis et virtutem miraculorum captivabant ad Christum et ad vitam aeternam. Nam sicut quilibet imperator terrenus armat milites suos, ut per illos rmavit milites suos apostolos spiritalibus armis, et per illos subdidit sibi pene omnes gentes. Et sumus nos habentes in promptu, id est in manifesta voluntate ulcisci omnem inobedientiam, cum impleta fuerit vestra obedientia. Hoc ita est distinguendum et postea quod sequitur dientiam bonam. Tunc enim vindicatur et ulciscitur ino
Abbreviated transcription (Latin):
gũ. uel agm̃ta frugũ iusticie ur̃e. hoc dupliciter incelligi
pocest: uixta licterã. ⁊ uixta spiritalẽ intelligentiã. Omp̃e
d̾s qͥ administrat homini sem̃ ad seminandũ. si elemosine fue¬
rit deditꝰ. ipse p̾stabit ei pane ad manducandũ ex semine. et
multiplicabit semina eiꝰ in t̾ra: ut qͥ seminat quinꝙ modios
colligat quinquaginta: qͥ decem. colligat centũ. & multipli¬
cabit augm̃ta frugũ iusticie ur̃e. idest substantie ur̃e: que
bene iusticia appellat᷑. Aliter. Ds̃ qͥ administrat homini sem̃
ad seminandũ. id ẽ substantiã temporalẽ unde elemosinã possit
erogare. ipse utiq p̾stabit ei in futuro panẽ ad manducandũ.
et̾nam scił sacientatẽ: que erit uisio p̾sentissimi uultꝰ omp̃is dĩ.
De quo pane dicit dominꝰ in eugłio. ẜe atꝰ qͥ manducabit pa¬
nẽ in regnoꝰ. Et psalmista de eadem satietate. Saciabor inqͥt

Expanded text:
gebit incrementa frugum justitiae vestrae. Hoc dupliciter intelligi gebit incrementa frugum justitiae vestrae. Hoc dupliciter intelligi potest, et juxta litteram et juxta spiritalem intelligentiam. Omnipotens Deus qui administrat homini semen ad seminandum, si eleemosynae fuerit deditus, ipse praestabit ei panem ad manducandum ex semine, et multiplicabit semina ejus in terra, ut qui seminavit quinque modios, colligat quinquaginta; qui decem, colligat centum. Et multiplicabit augmenta frugum justitiae vestrae, id est substantiae vestrae, quae bene justitia appellatur. Aliter: Deus qui administrat homini semen ad seminandum, id est substantiam temporalem unde eleemosynam possit erogare; ipse utique ei praestabit in futuro panem ad manducandum, aeternam scilicet satietatem, quae erit visio praesentissimi vultus omnipotentis Dei. De quo pane dicit Dominus in Evangelio: Beatus qui manducabit panem in regno Dei . Et Psalmista de eadem satietate: Satiabor, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
dedito: & curam pauꝑm agenti. Disꝑsit. dedit pauꝑib: uf¬
ticia eiꝰ manet in ȩt̾nũ. Iusticiã hic appellat. largitatẽ subs¬
tantie temporalis: uel mercedem eiusdem substantie distri¬
bute. Que largitas bene iusticia appellat᷑: qr iustũ est
ut sic̃ t̾ra om̃ib hominib cõmunit̃ ad̾o data ẽ ad possidendũ.
& sic̃ calor solis. & humor pluuiaꝵ omnib cõmunit̃ tͥbuit᷑
a d̾o. ita etiã que in t̾ra d̾i dono nascunt᷑. c̃munit̃ dispenses
& cõmunit utant᷑. E hȩc ẽ iusticia. ut qr d̾s illud grati dat
usus ẽ p̾cepto domini dicentis. facite uob̾ amicos pauperes¬
de mãmona iniqͥtatis: iccirco iusticia eiꝰ. id ẽ merces largita¬
tis eiꝰ. & retͥbutio ipsius usticie manet in et̃nũ. qr ibi posuit
diuitias suas. ⁊ ibi chesaurnauit ubi non effodiunt. nec furant᷑¬
fures. Qͥ aũ administrat sem̃ seminanti: & panẽ ad manducan

Expanded text:
danti, et curam pauperum agenti: Dispersit, dedit pauperibus, jusdanti, et curam pauperum agenti: Dispersit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum , justitiam hic appellat largitatem substantiae temporalis vel mercedem ejusdem substantiae distributae quae largitas bene justitia appellatur: quia justum est, ut sicut terra omnibus hominibus communiter a Deo data est ad possidendum, et sicut calor solis et humor pluviarum omnibus communiter tribuitur a Deo, ita etiam quae in terra Dei dono nascuntur, communiter dispensentur et communiter utantur; et haec est justitia, ut quia Deus illud gratis dat, usus est praecepto Domini dicentis: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis , idcirco justitia ejus, id est merces largitatis ejus et retributio ipsius justitiae manet in aeternum, quia ibi posuit divitias suas, et ibi thesaurizavit, ubi fures non effodiunt, nec furantur. Qui autem administrat semen semi
Abbreviated transcription (Latin):
tione ecnoꝵ p̾mioꝵ quã dabit ei ds. apud que̾ thesaurirat.
Hplarẽ enĩ datorẽ. diligit ds. ħylaris debet ẽẽ qͥ domino fene¬
rat᷑: & ille placet d̾o. qui qd̾ tribuit postmodũ ñ dolet quasi a¬
missũ: s quasi duplicato gaudet. Potens ẽ enĩ ds omnẽ grãm a¬
bundare fac̾ẽ in uob̃: ut in om̃ib semꝑ omnẽ sufficientiã & habũ¬
danciã habentes. abundetis in om̃i oꝑe bono. N olite inqͥt diffidẽ
neq desꝑare de remuneratione. si hẏlari animo elemosinã im¬
penditis. qr potens ẽ ds omnẽ grãm habundare facẽ in uob.
scił ut in p̃senti abundetis. fide. spe. caritate. scientiaq di¬
uina. om̃iq substantia temporali: & insuꝑ in futuro et̃nam
felicitatẽ tribuere. h oc enĩ erit habundare in omui oꝑe bono:
si sibi retinent qd̃ sufficit ad suã suoꝵq explendã necessitatẽ.
& cetera in usus scoꝵ uel pauꝑm impendant. Sic̃ seriptũ ẽ.¬

Expanded text:
emiorum, quem dedit ei Dominus apud quem thesaurizat. Hilarem enim datorem diligit Deus. Hilaris debet esse qui Domino foeneratur: et ille placet Deo, qui quod tribuit postmodum non dolet quasi amissum, sed quasi de duplicato gaudet. Potens est enim Deus omnem gratiam abundare facere in vobis, ut in omnibus semper omnem sufficientiam et abundantiam habentes, abundetis in omni opere bono. Nolite, inquit, diffidere neque desperare de remuneratione, si hilari animo eleemosynam impenditis, quia potens est Deus omnem gratiam abundare facere in vobis, scilicet ut in praesentia abundetis fide, spe, charitate, scientia divina, omnique substantia temporali: et insuper in futuro aeternam felicitatem tribuere. Hoc enim erit abundare in omni opere bono, si sibi retinet quod sufficit ad suam suorumque explendam necessitatem, et caetera in usus sanctorum vel pauperum impendat. Sicut scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
intellectu. cũ imagines eoꝵ quȩ uidemꝰ memorie recondimꝰ: et
in tenebris ea quȩ uidemꝰ imaginalit̾.: cernimꝰ. insuꝑ et som¬
nia. et edyficia et homines quos dudũ uidimꝰ. sic spu̾ali uibemꝰ
stꝰ nob̾ cũ peccorib et uolanlibꝰ que corpore uident᷑ne loca ꝓ¬
pria recognoscunt. sic̃ peccora agnoscunt p̃sepia sua. & aues
ad nidos suos reuolant : qr recordant᷑ illoꝵ. Est et tercia

Expanded text:
gines eorum quae videmus, memoria recondimus, et in tenebris ea quae vidimus imaginaliter cernimus: insuper et somnia et aedificia et homines quos dudum vidimus, sic spiritali visisunt nobis cum pecoribus et volatilibus, quae et corpora vident et loca propria recognoscunt. Sic pecora agnoscunt praesepia sua et aves ad nidos suos redeunt quia recordantur illorum. Est et tertia
Abbreviated transcription (Latin):
phos. u̾bũ p̾dicaticationis erat: de qͦ alibi r. E gladiũ spiritꝰ
qd̃ ẽ uerbũ d̾i. uirtus qͦ miracłoꝵ: gladiꝰ erat illoꝵ. Contri
demones uͦ. oratione. ieiuniis. ⁊ iugiliis pugnabant. Ad destruc¬
tionẽ munitionũ. sub̃ demonũ & philosophoꝵ. & sumꝰ nos his pa¬
rati. destruentes consilia. philosophoꝵ & consilia demonũ. quib
inspirabant in cordib ꝑsequutoꝵ ꝑ sequutionẽ contra nos exci¬
cari. E destruentes omnẽ alticudinẽ. id ẽ omnẽ suꝑbiam ex

Expanded text:
phos, verbum praedicationis erat de quo alibi dicitur: Et gladius spiritus quod est verbum Dei . Virtus quoque miraculorum gladius erat illorum. Contra daemones vero oratione, jejuniis et vigiliis pugnabant ad destructionem munitionum, subaudis daemonum et philosophorum, et sumus nos his parati, destruentes consilia philosophorum, et consilia daemonum, qui inspirabant in cordibus persecutorum persecutionem contra nos excitari, et destruentes omnem altitudinem, id est omnem
Abbreviated transcription (Latin):
compellor supͣdictã. In hoc possũ głari qr euasi manꝰ ꝑsequenti¬
ũ. tam̃ ñ expedit. id ẽ non est mͥ necesse ut glorier: quia non
elegi suꝑbiam et iactantiã ed humilitatẽ. ueniã autẽ ad uisi¬
ones et reuelationes domini: sub de quib potero głari. Uisio¬
nes ac reuelationes domini dicit qd̃ unũ ẽ. quas ei ostendit do¬
minꝰ. Nẽ in sequentib dicturus ẽ qͦ sit eleuatꝰ: ut ꝑ hoc possi¬
mꝰ intelligere. quanta et qualia ei ostensa et dicta st̃: ne ut
pseudo apłis aliisq incredulis uidebat᷑. minor cȩteris apłis cre¬

Expanded text:
compellor, in hoc possum gloriari, quia evasi manus persequentium, tamen non expedit, id est non est mihi necesse ut glorier: quia non elegi superbiam et jactantiam, sed humilitatem Veniam autem ad visiones et revelationes Domini, subaudis de quibus potero gloriari. Visiones et revelationes Domini dicit, quod unum est, quas ei ostendit Dominus. Nunc in sequentibus dicturus est quo sit elevatus, ut per hoc possimus intelligere quanta et qualia ei ostensa et dicta sunt: ne sicut pseudoapostolis aliisque incredulis videbatur, minor caeteris apos
Abbreviated transcription (Latin):
manã ex iide requirat. neq illũ cui aliqͥd tribuit uelit ꝑ ħ
sibi subditũ facere. de benedictionib n metet: hoc ẽ de bo¬
na uoluntate mentis accipiet mercedem et̾nȩ remuneratiõis¬
Unꝰqͥsꝙ ꝓut destinauit in ecede suo non ex tristicia auit ex ne¬
cessitate: id ẽ quantũ disposuit in animo suo. bare do ⁊ pau
sũ non adimplere. D ocet aũ apłs leto animo eandã elemo¬
sinã uel uotũ ꝑficere: qr ex omĩb his qͥ infert̃ aliqͥd. hunc
eligit d̾s cui recribuat᷑: qui deuoto corde hoc oꝑat᷑. Unde p̃¬
cipit. Non ex tristicia inqͥt animi ħ faciat aliqͥs ur̃m. aut
ex necessitate .i. coactꝰ acq in uitꝰ: ⁊ ñ spontaneo desicłio. E
tristicia hoc adimplet aut ex necessitate. qͥ ñ sperat se mer¬
cedeni recipere. s ꝓpt̾ p̾sent̾e̾ pudorẽ ⁊ uerecundiã inuitꝰ
hoc agit: ne aliis id agentib. ipse auarꝰ ⁊ turpis uideat᷑.

Expanded text:
manam exinde requirat, neque illum cui aliquid tribuit, velit per manam exinde requirat, neque illum cui aliquid tribuit, velit per hoc subditum sibi facere; de benedictionibus et metet, hoc est, de bona voluntate mentis accipiet mercedem aeternae beatiue prout destinavit in corde suo, non ex tristitia aut ex necessitate, id est quantum disposuit in animo suo dare Deo, et pasum non adimplere. Docet autem Apostolus laeto animo eamdem eleemosynam vel votum perficere quia ex omnibus his qui inferunt aliquid, hunc elegit Deus cui retribuatur qui devoto corde hoc operatur. Unde praecipit non ex tristitia, inquiens, animi hoc faciat aliquis vestrum, aut ex necessitate, id est coactus aut invitus, et non spontaneo desiderio. Ex tristitia hoc adimplet et ex necessitate, qui non sperat se mercedem recipere: sed propter praesentem pudorem et verecundiam invitus hoc agit, ne aliis hoc agentibus ipse avarus et turpis videatur: