comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esse. immortale. eẽ ñ posse. qr omĩa
orta occidunt. & aucta senescunt.
ut eomodo credi cogant animum
humanũ ideo ẽẽ immortalem. qđ
ante omiã tempora sit creatus: ñ
mouet fidem nr̃am. It enĩ alia ta¬
ceam. cepit ẽẽ in tempore immor¬
talitas carnis xp̃i: quȩ tam̃ iam
non moritur. & mors ei ultra non
dominabitur. Illud uͦ qd̾ in libro
aduersus rufinum posuisti. quos¬
dam huic sententiȩ calumniari. qͥ
dm̃ dare animas adulterinis con¬
ceptib uideatur indignũ. unde
conantur astruere. meritis gestȩ rei.
ante carnẽ animas quasi ad ergaᷤᷤ¬
tula huiꝰmodi iuste. posse ꝑduci. ñ
me mouet multa cogitantẽ: quib
hȩc possit calumnia refutari. Et
ipse quod. respondisti non eẽ uicium se¬
mentis in tritico quod furto dicit᷑
ẽẽ sublatũ. s in eo qui frumenta
furatꝰ ẽ. nec iccirco terram ñ debu¬
isse gremio suo semina confouere:
qr sator immunda ea piecerit ma¬

Expanded text:
esse, immortale esse non posse: quia omnia esse, immortale esse non posse: quia omnia orta occidunt, et aucta senescunt, ut eo modo credi cogant, animum humanum ideo esse immortalem, quod ante omnia tempora sit creatus, non movet fidem nostram. Ut enim alia taceam, coepit esse in tempore immortalitas carnis Christi, quae tamen iam non moritur et mors ei ultra non dominabitur. Illud uero, quod in libro aduersus Rufinum posuisti, quosdam huic sententiae calumniari, quod deum dare animas adulterinis conceptibus uideatur indignum, unde conantur adstruere meritis gestae ante carnem uitae animas quasi ad ergastula huius modi iuste posse perduci, non me mouet multa cogitantem, quibus haec possit calumnia refutari. et quod ipse respondisti non esse uitium sementis in tritico, quod furto dicitur esse sublatum, sed in eo, qui frumenta furatus est, nec idcirco terram non debuisse gremio suo semina confouere, quia sator inmunda ea proiecerit ma
Abbreviated transcription (Latin):
tiam mortalib rationales habentib
animas. dĩ largitate concessa est.
Unde si homo faciendi artifex car¬
minis. nouit quas quib moras uo¬
cib tribuat. ut illud quod canit᷑
decedentib ac succedentib sonis.
pulcherrime currat ac transeat.
quantomagis ds cuius sapientia
ꝑ quam facit omĩa longe om̃ib ar¬
tib p̃ferenda est. nulla in naturis
nascentib ⁊ occidentib tempoꝵ
spacia quȩ tamquã sillabȩ ac u̾ba
ad particłas huius scłi ꝑtinent. in
hoc labentium rerum tamꝗͤ mira¬
bili cantico. uel breuius. uel ꝓductiꝰ
quam modulatio p̃cognita. ꝙ p̃fi¬
nita deposcit: pret̾ire ꝑmittit.
Hoc cũ etiam de arboris folio dixerĩ.
⁊ de nroꝵs numero capilloꝵs: quan¬
tomagis de hominis ortu ⁊ occasu
cuius temporalis uita breuius ꝓduc¬
tius ue. non tenditur. quã ds dispo¬
sitor tempoꝵs nouit. uniu̾sitatis mo¬
deramini consonare: id etiam qđ
aiunt om̃e quod in tempore cȩpit

Expanded text:
tiam mortalibus rationales habentibus tiam mortalibus rationales habentibus animas dei largitate concessa est. unde si homo faciendi artifex carminis nouit, quas quibus moras uocibus tribuat, ut illud, quod canitur, decedentibus ac succedentibus sonis pulcherrime currat et transeat, quanto magis deus, cuius sapientia, per quam fecit omnia, longe omnibus artibus praeferenda est, nulla in naturis nascentibus et occidentibus temporum spatia, quae tamquam syllabae ac uerba ad particulas huius saeculi pertinent, in hoc labentium rerum tamquam mirabili cantico uel breuius uel productius, quam modulatio praecognita et praefinita deposcit, praeterire permittit! hoc cum et de nostrorum numero capillorum; quanto magis de hominis ortu et occasu, cujus temporalis vita brevius productiusve non tenditur, quam Deus dispositor temporum novit universitatis moderamini consonare? » 14. « Id etiam quod aiunt, omne quod in tempore coepit
Abbreviated transcription (Latin):
facit: non instituendo quod ñ erat:
s multiplicando quod erat. Unde et
illud uerum est. qd a reb quȩ non
erant instituendis requieuit: ꝙ hoc
uerum ẽ qd̾ non solum gub̃nando
quȩ fecit. uerumetiam aliqͥd ñ qd̵
nondũ. s quod iam creauerat. nume¬
rosius creando usq nẽ oꝑat᷑. Uel sic
gͦ uel alio quolibet modo eximus
eis quos nouerat cito morituros: pos¬
sumus respondere: parentũ hinc pec¬
cata uel conuinci uel flagellari. Pos¬
sumꝰ etiam recte. illiꝰ modatiomi ista
relinquere. quem scimꝰ om̃ib tem¬
poraliter transeuntib reb uͥ sunt
etiam animalium ortus et obitus.
cursum ordinatissimũ atq ornatis¬
simũ dare: s nos ista sentire. ñ pos¬
se. Quȩ. si sentiremꝰ: delectatione. in¬
effabili mulceremur. Non enĩ frus¬
tra ꝑ ꝓpħam qui hȩc diuinitꝰ inspi¬
rata didicerat dictum ẽ de deo. qͥ
ꝓfert numerose scłm: unde musi¬
ca id ẽ scientia. sensusue modulan¬
di. ad ammonitionẽ magnȩ rei. e¬

Expanded text:
facit non instituendo, quod non erat, sed multiplicando, quod erat. unde et illud uerum est, quod a rebus, quae non erant, instituendis requieuit, et hoc uerum est, quod non solum gubernando, quae fecit, uerum etiam aliquid, non quod nondum sed quod iam creauerat, numerosius creando usque nunc operatur. uel sic ergo uel alio quolibet modo eximus eis, quos nouit cito morituros?\', possumus respondere parentum hinc peccata uel conuinci uel flagellari. possumus etiam recte illius moderationi ista relinquere, quem scimus omnibus temporaliter transeuntibus rebus, ubi sunt etiam animalium ortus et obitus, cursum ornatissimum atque ordinatissimum dare, sed nos ista sentire non posse, quae si sentiremus, delectatione ineffabili mulceremur. non enim frustra per prophetam, qui haec diuinitus inspirata didicerat, dictum est de deo: qui profert numerose saeculum. unde musica, id est scientia sensusue modulandi, ad admonitionem magnae rei e
Abbreviated transcription (Latin):
si nouȩ fiunt singulis singulȩ. uideo
esse ullum in illa ȩtate peccatũ: nec
a deo damnari aliquam credo. quã
uidet nullum habere peccatum. An
forte dicendum ẽ. in paruulo carnẽ.
solam eẽ peccati. nouam uͦ illi aĩam
fieri: ꝗscd̃m dei p̃cepta uiuente in
adiutorio grẽ xp̃i: & ipsi carni edo¬
mitȩ ac subiugatȩ possit incorrup¬
tions meritum comparari. S qr i
paruulo anima id agere nondũ po¬
test nisi xp̃i acceꝑit sacramentum:
ꝑ hanc grãm carnieiꝰ adquiritur.
quod illius morbus nondũ potuit. Si
autẽ sine sacram̃to illo anima par¬
uuli exierit. ipsa qͥdem in ȩterna ui¬
ta erit. unde eam nullum peccatũ
potuit separare: caro uͦ eius ñ resur¬
get in xp̃o: non ꝑcepto ante mortẽ
illiꝰ sacram̃to: Nanc opinionẽ nũꝙͣ.
audiui. numꝗͣ. legi: s plane audiui
& credidi. ꝓpt̾ quod & loquutus sum.
qr ueniet hora quando om̃s qͥ sunt:
in monum̃tis audient uocem eiꝰ: etꝰ

Expanded text:
si nouae fiunt singulis singulae, uideo si nouae fiunt singulis singulae, uideo esse ullum in illa aetate peccatum nec a deo damnari aliquam credo, quam uidet nullum habere peccatum. An forte dicendum est in paruulo carnem solam esse peccati, nouam uero illi animam fieri, qua secundum dei praecepta uiuente in adiutorio gratiae Christi et ipsi carni edomitae ac subiugatae possit incorruptionis meritum comparari? sed quia in paruulo anima nondum id agere potest, si Christi acceperit sacramentum, per hanc gratiam carni eius adquiritur, quod illius moribus nondum potuit, si autem sine illo sacramento anima paruuli exierit, ipsa quidem in aeterna uita erit, unde eam nullum peccatum potuit separare, caro uero eius non resurget in Christo non percepto ante mortem illius sacramento? Hanc opinionem numquam audiui, numquam legi, sed plane audiui et credidi, propter quod et locutus sum. quia ueniet hora, quando omnes, qui sunt in monumentis, audient uoce
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit quẽquã resurrectione mor¬
tuoꝵs iuuificari. nͥ in xp̃o : tamquã
pestis communis fidei detestandus ẽ.
Item qͥsquis dixerint. quod in xp̃o
uiuificabunt᷑ etiam paruuli qui
sine sacram̃ti eiꝰ participatione
de uita exeunt. hic ꝓfecto & contͣ
apłi p̃dicationẽ uenit. & totã con¬
demnat ȩccł̃am: uͥ ꝓptea cũ bapti¬
tandis paruulis festinat᷑ & curritur:
qr sine dubio creditur aliter in xp̃o ui¬
uificari omino non posse. Qͥ autẽ non
uiuificantur in xp̃o: restat ut in ea
condemnatione maneant de qua di¬
cit apłs. ꝑ unius delictum in omes
homines ad condemnationẽ: cui de¬
licto obnoxios paruulos nasci. & omĩs
credit eccła. & ipse iam contra ioui¬
nianũ disputans. & exponens ionã
ꝓpħam sicut pauloante cõmemora¬
ui. fide ueracissima definisti. Eredo
& in aliis locis opusculoꝵ tuoꝵrs. quȩ
uel non legi. uel in presentia non re¬
cordor. Huius gͥ damnationis in par¬
uulos causam requiro. Qͥa neq aĩaꝵ

Expanded text:
dixerit quemquam resurrectione mortuorum uiuificari nisi in Christo. tamquam pestis communis fidei detestandus est. item quisquis dixerit, quod in Christo uiuificabuntur etiam paruuli, qui sine sacramenti eius participatione de uita exeunt, hic profecto et contra apostoli praedicationem uenit et totam condemnat ecclesiam, ubi propterea cum baptizandis paruulis festinatur et curritur, quia sine dubio creditur aliter eos in Christo uiuificari omnino non posse. qui autem non uiuificantur in Christo, restat, ut in ea condemnatione maneant, de qua dicit apostolus: Per unius delictum in omnes homines ad condemnationem. cui delicto obnoxios paruulos nasci et omnis credit ecclesia et ipse iam contra Iouinianum disputans et exponens Ionam prophetam, sicut paulo ante commemoraui, fide ueracissima definisti, credo et in aliis locis opusculorum tuorum, quae uel non legi uel in praesentia non recordor. huius igitur damnationis in paruulos causam requiro, quia neque animarum,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ dicenda est: non ẽ certe corpus
quale terrenum ẽ. nec quale hu¬
midum. aut aereum: aut ȩthereũ.
Omia quippe talia maiora st̃ in ma¬
iorib locis. & minora in minorib.
et nichil eoꝵs in aliqua sui parte totũ
ad est: s ut sunt partes locoꝵs. ita occu¬
pantur partib corpor. Unde intelligi¬
tur anima siue corpus. siuie incorporea
dicenda sit. ꝓpͥam quandam habere
naturam. omĩb his mundanȩ molis
elementis excellentiore substantia crea¬
tam: quȩ ueracit̃ non possit in aliqua
phantasia corporalium imaginum
quas ꝑ carnis sensus ꝑcipimus. cogi¬
tari: s m̃te intelligi. uitaq sentiri.
Neq hȩc ꝑinde loquor. ut te quȩ tibi
nota sunt doceam. s ut aꝑiam quid
firmissime de anima teneam: ne me
quisquã cũ ad ea uenero quȩ reqͥro.
nichil de anima. uel scientia. uel fide:
tenere arbitret᷑. Certus etiam sum.
aĩam nulla d̾i culpa. nulla d̾i necessi¬

Expanded text:
esse dicenda est, non est certe corpus, esse dicenda est, non est certe corpus, quale terrenum est nec quale humidum aut aerium aut aetherium. omnia quippe talia maiora sunt in maioribus locis et minora in minoribus et nihil eorum in aliqua sui parte totum adest, sed, ut sunt partes locorum, ita occupantur partibus corporum. unde intellegitur, anima siue corpus siue incorporea dicenda sit, propriam quandam habere naturam omnibus his mundanae molis elementis excellentiore substantia creatam, quae ueraciter non possit in aliqua phantasia corporalium imaginum, quas per carnis sensus percipimus, cogitari, sed mente intellegi uitaque sentiri. neque haec perinde loquor, ut te, quae tibi nota sunt, doceam, sed ut aperiam, quid firmissime de anima teneam, ne me quisquam, cum ad ea uenero, quae requiro, nihil de anima uel scientia uel fide tenere arbitretur. Certus etiam sum animam nulla dei culpa, nulla dei necessi
Abbreviated transcription (Latin):
alicubi remissius : & in omĩb tota. ꝙz
in singulis tota est. Neq enĩ aliter
quod in corpore etiam non toto sentit:
tam̃ tota sentit. Nam cũ exiguo punc¬
to in carne. aliquid tangitur. quã¬
uis locus ille non solum totius ñ sit
s uix in corpore uideat᷑: animã tam̃
totam non latet. Neq id qđ sentitur
ꝑ corporis cuncta discurrit: s ibi tm
sentitur uͥ fit. Unde gͦ ad totã mox
ꝑuenit. qd̾ non in toto fit: nͥ qr tota
ibi ẽ ubi fit: nec ut tota ibi sit. cet̾a
deserit. Nuiunt enĩ et illa ea p̃sente:
ubi nichil tale factum ẽ. Qd̃ si fie¬
ret. & utrumq simul fieret: simul
utrumq totam parit non lateret.
Pinde & in omĩb simul. & in singuł
particulis corporis sui tota simul ẽẽ
non posset. si ꝑ illas ita diffundet᷑.
ut uidemus corpora diffusa ꝑ spa¬
cia locoꝵs: minorib suis partibus
minora occupare: & ampliorib
ampliora. Quappt̃ si anima corpꝰ

Expanded text:
alicubi remissius et in omnibus tota et alicubi remissius et in omnibus tota et in singulis tota est. neque enim aliter, quod in corpore etiam non toto sentit, tamen tota sentit; nam cum exiguo puncto in carne uiua aliquid tangitur, quamuis locus ille non solum totius corporis non sit, sed uix in corpore uideatur, animam tamen totam non latet neque id, quod sentitur, per corporis cuncta discurrit, sed ibi tantum sentitur, ubi fit. unde ergo ad totam mox peruenit, quod non in toto fit, nisi quia et ibi tota est, ubi fit, nec, ut tota ibi sit, cetera deserit ? uiuunt enim et illa ea praesente, ubi nihil tale factum est. quod si fieret et utrumque simul fieret, simul utrumque totam pariter non lateret. proinde et in omnibus simul et in singulis particulis corporis sui tota simul esse non posset, si per illas ita diffunderetur, ut uidemus corpora diffusa per spatia locorum minoribus suis partibus minora occupare et amplioribus ampliora. quapropter, si anima corpus
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ tam̃ fateor ẽẽ ꝑsuasum. S ne uerbi
controu̾siam uel suꝑfluo faciam. uel
merito patiar. qm̃ cum de re. constat.
non ẽ opus certare de nomme: si corpꝰ
est omĩs substantia. uel essentia. uel
si qͥd aptius nuncupatur id qđ aliquo
modo ẽ.: in seipso corpus ẽ anima. Itẽ
si eam solam incorpoream placet appel¬
lare naturam quȩ sũme incõmutabi¬
lis et̃ ubiq tota ẽ. corpus ẽ anima:
qm̃ tale aliqͥd ipsa ñ est. Porro si cor¬
pus non est nͥ quod ꝑ loci spacium
aliqua longitudine. latitudine. alti¬
tudine. ita sistitur uel mouetur. ut
maiore sui parte maiorem locũ occu¬
pet. et breuiore breuiorem. minusq
sit in parte quã in toto: non ẽ corpus
anima. Per totum quippe corpus qd̃
animat: non locali diffusione. s qua¬
dam uitali intentione porrigitur.
Nam ꝑ eius om̃s particulas tota simul
adest: nec minor ẽ in minorib. & in
maiorib maior: s alicubi intentius

Expanded text:
mihi tamen fateor esse persuasum. sed ne uerbi mihi tamen fateor esse persuasum. sed ne uerbi controuersiam uel superfluo faciam uel merito patiar, quoniam, cum de re constat, non est opus certare de nomine, si corpus est omnis substantia uel essentia uel, si quid aptius nuncupatur id, quod aliquo modo est in se ipso, corpus est anima. item, si eam solam incorpoream placet appellare naturam, quae summe incommutabilis et ubique tota est, corpus est anima, quoniam tale aliquid ipsa non est. porro, si corpus non est, nisi quod per loci spatium aliqua longitudine, latitudine, altitudine ita sistitur uel mouetur, ut maiore sui parte maiorem locum occupet et breuiore breuiorem minusque sit in parte quam in toto, non est corpus anima. per totum quippe corpus, quod animat, non locali diffusione, sed quadam uitali intentione porrigitur; nam per omnes eius particulas tota simul adest nec minor in minoribus et in maioribus maior, sed alicubi intentius,
Abbreviated transcription (Latin):
secus testimonio. Qsquis seipsum aduer¬
tit. agnoscit. Frustra autẽ d̾r ab eis: qͥ
animam dei ẽẽ partem uolunt. hanc
eius labem ac turpidinẽ quã uidemus
in nequissimis hominib. Hanc deniq
infirmitatẽ et egritudinẽ quã sentimꝰ
in om̃ib hominib. non ex ipsa illi esse:
s ex corpore. Qͥd int̾est. unde egrotet:
Quȩ si eẽt incõmutabilis: undelibet egͦ¬
tare non posset. Nam quod uere incõ¬
mutabile & incorruptibile ẽ. nulliꝰ rei
accessu. cõmutari uel corrumpi potest.
Alioquin non achillea tantum ut fabu¬
le. ferunt. s om̃is caro eẽt inuulnera¬
bilis: si nullus ei casus accidet. Non est
itaq natura incõmutabilis: quȩ aliqͦ
modo. aliqua causa. aliqua parte: muta¬
bilis est. Dm̃ autẽ nefas est. nͥ uere sũ¬
meq incõmutabilem credere. Noñ gͥ
anima pars dĩ. Incorpoream qͦq eẽ aĩam.
& si difficile tardiorib ꝑsuaderi potest

Expanded text:
secus testimonio; quisquis se ipsum aduersecus testimonio; quisquis se ipsum aduertit, agnoscit. frustra autem dicitur ab eis, qui animam dei esse partem uolunt, hanc eius labem ac turpitudinem, quam uidemus in nequissimis hominibus, hanc denique infirmitatem et aegritudinem, quam sentimus in omnibus hominibus, non ex ipsa illi esse, sed ex corpore. quid interest, unde aegrotet, quae si esset incommutabilis, unde libet aegrotare non posset ? nam quod uere incommutabile et incorruptibile est, nullius rei accessu commutari uel corrumpi potest. alioquin non Achillea tantum, sicut fabulae ferunt, sed omnis caro esset inuulnerabilis, si nullus ei casus accideret. non est itaque natura incommutabilis, quae aliquo modo, aliqua causa, aliqua parte mutabilis est; deum autem nefas est nisi uere summeque incommutabilem credere: non est igitur anima pars dei. Incorpoream quoque esse animam etsi difficile tardioribus persuaderi potest,
Abbreviated transcription (Latin):
Accipe gͥ: & quȩ mͥ peto aꝑire ac dis¬
serere non graueris.
uestio de anima. multos mouet:
in qͥb & me ẽẽ confiteor. Nã
quid de anima firmissime teneam :
non tacebo. Beinde subiungã: qͥd mͥ
adhuc expedire uelim. Anima hominiᷤᷤ
solus habeat immortalitatẽ. Nam de
animȩ mortib scã scriptura multa
cõmemorat: ut illud est. Sine mortuoᷤ.
sepelire mortuos suos. S sta moritur
alienata a uita d̾i. ut tam̃ in natura
sua uiuere non omĩno desistat: ita
immortalis ex aliqua causa inuenit᷑.
ut etiam immortalis ñ sine racione
dicat᷑. Non ẽ pars di. anima. Si enĩ
hoc esset: omĩmodo incõmutabilis atq
incorruptibilis eẽt. Quod si eẽt: nec
deficeret in deterus. nec ꝓficeret in me¬
lius: nec aliquid in semetipsa uel incipe¬
ret habere: quod non habebat. uel de¬
sineret habere quod habebat: quantũ
ad eius ipsus affectiones ꝑtinet. Quam
uerũ aliter se habeat: non opus ẽ extͥn¬

Expanded text:
Accipe igitur, quae mihi peto aperire ac disAccipe igitur, quae mihi peto aperire ac disserere non graueris. quaestio de anima multos mouet, in quibus et me esse confiteor. nam quid de anima firmissime teneam, non tacebo; deinde subiungam, quid mihi adhuc expediri uelim. anima hominis isolus habeat inmortalitatem — nam de animae mortibus sancta scriptura multa commemorat, unde illud est: sine mortuos sepelire mortuos suos —, sed quod ita moritur alienata a uita dei, ut tamen in natura sua uiuere non omnino desistat, ita mortalis ex aliqua causa inuenitur, ut etiam inmortalis non sine ratione dicatur. non est pars dei anima. si enim hoc esset, omni modo incommutabilis atque incorruptibilis esset. quod si esset, nec deficeret in deterius nec proficeret in melius nec aliquid in semet ipsa uel inciperet habere, quod non habebat, uel desineret habere, quod habebat, quantum ad eius ipsius affectiones pertinet. quam uero aliter se habeat, non opus est extrin
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ animas. hispanoꝵs. multo infe¬
liciꝰ quã corpora barbaricꝰ gladius.
trucidarunt. Nam inde. ad nosusq ab
occeani littore ꝓꝑauit: fama excitus
qd̃ a me posset de his quȩ scire uellet.
quicquid uellet audire. Neq nullum
cepit aduentꝰ sui fructum. Primo ne
de me fame multũ crederet: deinde
docui hominẽ qd̾ potui. Qd̃ autẽ non
potui. unde discere. posset admonui:
atq ut ad te iret hortatus sũ. Quam̃
re consilium uel p̃ceptum meum cũ
libenter & obedienter acciꝑet: roga¬
ui eum ut abste ueniens ꝑ nos ad
ꝓpria remearet. Quã eius pollicita¬
tionẽ tenens: occasionẽ mͥ credidi a
dno ẽẽ concessam qua tͥ scriberẽ de
his quȩ ꝑ te scire cupio. Querebam
enĩ quem ad te mitterem. nec mͥ faci¬
le occurrebat idoneus: & fide agendi.
& alacritate obediendi. & exercitatiõe
ꝑegrinandi. Ubi gͦ istum uiuenem
exꝑtus sum: eum ipsũ esse qualem a
domino petebam dubitare non potui.

Expanded text:
quae animas Hispanorum multo infequae animas Hispanorum multo infelicius, quam corpora barbaricus gladius, trucidarunt. nam inde ad nos usque ab oceani littore properauit fama excitus, quod a me posset de his, quae scire uellet, quicquid uellet, audire. neque nullum cepit aduentus sui fructum, primo, ne de me multum famae crederet; deinde docui hominem, quod potui, quod autem non potui, unde discere posset, admonui atque, ut ad te iret, hortatus sum. qua in re consilium uel praeceptum meum cum libenter et oboedienter acciperet, rogaui eum, ut abs te ueniens -per nos ad propria remearet. quam eius pollicitationem tenens occasionem mihi credidi a domino esse concessam, qua tibi scriberem de his, quae per te scire cupio. quaerebam enim, quem ad te mitterem, nec mihi facile occurrebat idoneus et fide agendi et alacritate oboediendi et exercitatione peregrinandi. ubi ergo istum iuuenem expertus sum, eum ipsum esse, qualem a domino petebam, dubitare non potui.
Abbreviated transcription (Latin):
QuI
ROS
uocauit
in suum
fregnũ et
rogaui & rogo. ut hoc quod ad te
scribo sc̃ẽ frat̃ ieronime consuleis
te de his quȩ nescio: fructuosũ ẽẽ
uelit. Quamquã enim te multo
quã ego sum ȩtate maiorẽ : tam̃ eti¬
am ipse iam senex consulo. S ad
discendum quod opus ẽ. nulla mͥ
ȩtas sera uideri potest: qr et si senes
magis decet docere quam discere.
magis tam̃ discere. quã qͥd doceans
ignorare: Nichil equidem molestius
fero in om̃ib angustiis meis quas
patior in difficillimis questionib
quã in tam longinqua tuȩ carita¬
tis absentia: ut uix possim dare. uix
reciꝑe litteras tuas. ꝑ interualla ñ
rer qͥcqͥd uellem. Nec ideo tam̃ non
debui facere. qd̃ potui: si ñ potui
totum quod uolui. Ecce uenit adme.
religiosus iuuenis. catholica pace
frater. ȩtate filius. honore cõpb̃r
nr orosius. uigil ingenio. paratus
eloquio. flagrans studio: utile uas
in domo dñi ẽẽ desidans. ad refel¬
lendas falsas ꝑniciosasq doctrinas:

Expanded text:
qui nos uocauit in suum regnum et rogaui et rogo, ut hoc, quod ad te scribo, sancte frater Hieronyme, consulens te de his, quae nescio, fructuosum esse nobis uelit. quamquam enim te multo, quam ego sum, aetate maiorem tamen etiam ipse iam senex consulo. sed ad discendum, quod opus est, nulla mihi aetas sera uideri potest, quia, etsi senes magis decet docere quam discere, magis tamen discere quam, quid doceant, ignorare. nihil equidem molestius fero in omnibus angustiis meis, quas patior in difficillimis quaestionibus, quam in tam longinquo tuae caritatis absentiam, ut uix possim meas dare, uix recipere litteras tuas per interualla non erer, quicquid uellem. nec ideo tamen non debui facere, quod potui, si non potui totum, quod uolui. Ecce uenit ad me religiosus iuuenis, catholica- pace frater, aetate filius, honore conpresbyter noster Orosius, uigil ingenio, paratus eloquio, flagrans studio, utile uas in domo domini esse desiderans ad refellendas falsas perniciosasque doctrinas,
Abbreviated transcription (Latin):
in illũ sũmũ. beatũ. uerũ ⁊ patrem
omiũ. ire securus es. dñe patͣ ꝑcolen¬
de. ñ audeo. nec ualeo quid sentiã
expͥmere : qr qd̃ nescio. difficilli¬
mũ credo diffinire. Ut auͣ me cul¬
torẽ tuarũ uirtutũ dignatꝰ es. i̾
olim sciontẽ insinuare qđ diligas.
dio. Intelligis ꝓculdubio qd ⁊ ego
delecꝰtabilit᷑ diligam. cũ tui uidi¬
cii de me habiti normã lineãq ac¬
cipiens teneã. S ante oĩa queso
te. ut exiguissime opinioni meȩ
uenia concedas. ⁊ sermoni meo
ad te qui coegisti remisso forte
ieongruo facile: indulgeas:. ⁊ me quid
de. his existimes. uł tu quid sentias.
sc̃ĩs scriptis tuis ut ille. ait. iã nͣ mel¬
le s nectare dulciorib. si mereor in¬
formare: digneris. Dĩ pietate ꝑfruaris
añe pat᷑. ac ꝑpetua sc̃itate dõ placeas
qd necesse eͥ. Explic̃ epła longiniani ad¬

Expanded text:
in illum summum, beatum, uerum et patrem omnium ire securus es, domine pater percolende, non audeo nec ualeo, quid sentiam, exprimere, quia, quod nescio, difficillimum credo definire. ut autem me cultorem tuarum uirtutum dignatus es iam olim scienti insinuare, quod diligas, dio. intellegis procul dubio, quod et ego delectabiliter diligam, cum tui iudicii de me habiti normam lineamque accipiens teneam. sed ante omnia quaeso te, ut exiguissimae opinioni meae ueniam concedas et sermoni meo ad te, quia coegisti, remisso, forte incongruo facile indulgeas et me, quid de his existimes uel tu quid sentias, sanctis scriptis tuis, ut ille ait, iam non melle sed nectare dulcioribus, si mereor, informare digneris. dei pietate perfruaris, domine pater, ac perpetua sanctitate deo placeas, quod necesse est. C
Abbreviated transcription (Latin):
onginiano augustinus. lepi frue¬
U tum scripti mei. rescriptũ scilie&
heniuolentiȩ tuȩ. Unde iã uideo ex¬
ortũ ⁊ exorsum int̾ nos magne ãc de
re magna disputationis quasi semen¬
tẽ. hoc ẽ qd̾ uolebã prius. Deuide qd
adhuc uolo. ds̃ adiuuabit. Id aũ est.
ut hoc cȩptũ debito ac salubri fine
claudatur. P roinde qd̃ de xp̃o nicħ te¬
mere tͥ uł negandũ uł affirmandum
putasti. hoc in pagani animo temꝑam̃¬
tũ ñ inuitus acceꝑim. Qd uͦ etiã scrip¬
tis meis de hac re doceri te cupis. neqͣ¬
quã abnuã neq desistam huic mͥ tam
bone mͥq carissime seruire uoluntati
tuȩ. S prus opus ẽ eliquare qͦdã mͦ.

Expanded text:
OXGINIANO AUGUSTINUS. Cepi fructum scripti mei, rescriptum scilicet beniuolentiae tuae. unde iam uideo exortum et exorsum inter nos magnae ac de re magna disputationis quasi sementum. hoc est, quod uolebam prius; deinde quod adhuc uolo, deus adiuuabit; id autem est, ut hoc coeptum debito ac salubri fine claudatur. proinde, quod de Christo nihil temere tibi uel negandum uel adfirmandum putasti, hoc in pagani animo temperamentum non inuitus acceperim. quod uero etiam scriptis meis de hac re doceri te cupis, nequaquam abnuam neque desistam huic tam bonae mihique carissimae seruire uoluntati tuae. sed prius opus est eliquare quodam modo
Abbreviated transcription (Latin):
tiquoꝵ sacroꝵ piis pͣceptis expiatio¬
nibꝰq purissimis. ⁊ abstenuis obserua¬
tionib decocꝰti. anima ⁊ corpore constã¬
ter deꝓperant. In his u̾bis sentio ni fal¬
lor uideri tͥ ñ sufficere ad uiã qua it᷑
in dm̃ ut uir bonꝰ. pus. iustis. puris. cas¬
tis. ueris dictis factisq ꝓmereat᷑ dõs qͦꝵ¬

Expanded text:
is expiationibusque purissimis et abstemiis obseruationibus decocti anima et corpore constantes deproperant\'. In his uerbis sentio. ni fallor, uideri tibi non sufficere ad uiam, qua itur in deum, ut uir bonus piis, iustis, puris, castis, ueris dictis factisque promereatur deos. q
Abbreviated transcription (Latin):
ris. ⁊ aliꝗͣ eaꝵ iã te ingredi credas nos¬
se cupio: ñ ut opinor impudent᷑. Di¬
ligo enĩ te ꝓpt᷑ id qd̾ supͣ dixi. meq abs
te diligi ñ temere ex istimo. Nec ulla
de re alia int̾ eos qui se beniuole no¬
uerunt. sermo fructuosior ł impendi¬
t. ł reposcit᷑. ł accipit᷑. ł recipit᷑. qͣm
unde boni beatiq simus. Ex plieit¬

Expanded text:
ris et aliquam earum iam te ingredi credas, nosris et aliquam earum iam te ingredi credas, nosse cupio non, ut opinor, inpudenter; diligo enim te propter id, quod supra dixi, meque abs te diligi non temere existimo nec ulla de re alia inter eos, qui se beniuole nouerunt, sermo fructuosior uel inpenditur uel reposcitur uel accipitur uel recipitur quam, unde boni beatique simus. CCXXXI
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ex tota anima tua. ⁊ ex tota mente.
tua. ⁊ diliges ꝑximũ tuũ tãquã teip¬
sum. hoc eiu ꝑsuasũ ee̾t ñ ei reliquam
facilem. s eã totã e̾e doctrinã. dũtarat
utilem ac salubrẽ. Multe eni doctrinȩ
st̃. si tñ docꝰtrine dicende st̃. ut suꝑ¬
fluȩ. uł noxiȩ. Ueterũ libris. xp̃s attes
deor inspexisse tãquã in specło sermo¬
cinationis mecũ tue. nicħ te ẽẽ mal¬
le quã uirũ bonũ: dm̃ quo nichil est
melius. ⁊ unde humanus animꝰ hau¬
rit ut bonus sit. quonã mͦ colendum
credas audeo ꝑcunctari. Nã qd eũ co¬
lendũ credas: iã teneo. Quero etiam
quid de xp̃o sentias. Qs̾ enĩ eum ñ par¬
uipendas adũti. S utrũ ea sola uia qͣ
ab illo demonstrata ẽ ad uitã beatã
ꝑueniri posse existimes. ⁊ aliqua ex
causa ñ eã negligas ire. s differas. an
⁊i aliã ut alias ad tã opimã ⁊ pͣ om̃ibꝰ
appetendã possessionẽ uias ẽẽ. arbitre¬

Expanded text:
tota anima tua et ex tota mente tua et: Diliges proximum tuum tamquam te ipsum. hoc cui persuasum esset, non ei reliquam facilem sed eam totam esse doctrinam dum taxat utilem ac salubrem. multae enim doctrinae sunt, si tamen doctrinae dicendae sunt, uel superfluae uel noxiae. ueterum lideor inspexisse tanquam in speculo sermocinationis mecum tuae, nihil te esse malle quam virum bonum; Deum, quo nihil est melius, et unde humanus animus haurit ut bonus sit, quonam modo colendum credas, audeo percontari: nam quod eum colendum credas, jam teneo. Quaero etiam quid de Christo sentias. Quod enim eum non parvipendas, adverti: sed utrum ea et sola via quae ab illo demonstrata est, ad vitam beatam perveniri posse existimes, et aliqua ex causa non eam negligas ire, sed differas; an et aliam vel alias ad tam opimam et prae omnibus appetendam possessionem uias esse arbitre
Abbreviated transcription (Latin):
teris aꝑire ñ pigeat. Plurimũ quip¬
pe int̾est. ad id qd̾ suscepimꝰ int᷑ nos
colloquendo ꝑage̾: ne cũ multa nõ
necessaria tãꝙͣ ea sentias qͣ forte. nͣ
sentis refellere molior. tp̃s necessa¬
riũ insuꝑflus insuma t tur. One¬
rare itaq epłam no a lui: ut te
cito rescribente cȩta cõtexamus.

Expanded text:
teris aperire non pigeat. plurimum quipteris aperire non pigeat. plurimum quippe interest ad id, quod suscepimus inter nos conloquendo peragere, ne, cum multa non necessaria, tamquam ea sentias, quae forte non sentis, refellere molior, tempus necessarium in superfluis insumatur. onerare itaque epistulam nolui, ut te cito rescribente cetera contexamus.
Abbreviated transcription (Latin):
niũ creatorẽ. ire. festinet. nͥ etiã sacro¬
rũ antiquoꝵ piis p̾̃ceptis expiatioĩb¬
q purget᷑. Quãobrem uelim scire qͥd
arbitreris e̾e ꝑ saera purgandũ. in eo
qui pie iuste pure ueracit᷑q uiuen¬
dĩ. Si enĩ adhuc sacris purgandus ẽ.
utiq mundus ñ ẽ. Et si mundus non
ẽ: pie. iuste. pure. caste q nͣ uiuit. Si
aũ iam ita uiuit: iã mundus ẽ. Porro
iam mundũ atq purũ. quid opꝰ ẽ. sacris
expiando purgari. Itaq hic nodus est.
disputationis nr̃e. quo soluto consequẽ¬
tia uidebimus. uiuat ne homo bene
ut bene uiuat. an ipse quantus bene
uiuendi in homine modus ñdũ sit
idoneus ad utã beatã q̃ ex dõ capit.
nisi accedant adum̃ta sacroꝵ ad be¬
ne uiciendi quedlã uelut portio sit
etiã sacra ꝑciꝑe. ut sciłe ñ aliud sit
bene uiuere aliud sacrate uiuere.
s bene uiuendi tͣminis. etiã sacrata
uita claudat᷑. Hoꝵ quatuor q̃ pͣpo¬
sui. qͥd potissimũ ꝓbes. quęso te lit¬

Expanded text:
 creatorem ire festinet, nisi etiam sacrorum antiquorum piis praeceptis expiationibusque purgetur. quam ob rem uelim scire, quid arbitreris esse per sacra pnrgandum in eo, qui pie, iuste, pure ueraciterque uiuendeum. si enim adhuc sacris purgandus est, utique mundus non est et, si mundus non est, pie, iuste, pure casteque non uiuit. si autem iam ita uiuit, iam mundus est. porro iam mundum atque purum quid opus est sacris expiando purgari? itaque hic nodus est disputationis nostrae, quo soluto consequentia uidebimus: uiuatne homo bene, ut bene uiuat, an ipse quantuscumque bene uiuendi in homine modus nondum sit idoneus ad beatam uitam, quae ex deo capitur, nisi accedant adiumenta sacrorum, an bene uiuendi quaedam uelut portio sit etiam sacra percipere. ut scilicet non aliud sit bene uiuere aliud sacrate uiuere, sed bene uiuendi terminis etiam sacrata uita claudatur. horum quattuor, quae proposui, quid potissimum probes, quaeso te lit
Abbreviated transcription (Latin):
us ꝗͣ nom̃ aut europa caꝑet. aut asia
acciꝑet. aut libia possideret. uirum
bonũ ut tu medius fiduis ⁊ eris ⁊ fr¬
isti. siquidẽ adhuc post hominũ me¬
mor iaͣ nisi. xenofontis figmͣtũ compo¬
sitȩ fabulȩ scoma concedas adhuc ax¬
dierim. legerim. uiderim nemine̾: aut
certe post unũ nullũ. qd̾ dõ teste bo¬
no ꝑiculo certoq dixerim. nisi te dm̃
⁊ connici semꝑ agnoscere. ⁊ posse. pu¬
ritatẽ animi corporisq ꝓiecta graue¬
dine. sectari facillime: ⁊ spẽ ꝑfecꝰtȩ cõ¬
scientiȩ ñ dubia credulitate tenere.
Uerũ qua uia effici possit. magis ẽ ut
tu ñ nescias. ⁊ mͥ ñ insinuatu extri¬
secus aliquo disseras: ꝙͣ ut a me dñe
ꝑcolende scias. Iuia tc̃ fateor hiuiꝰ bo¬
ni insedem ꝓfecturus sufficiens. ut
mea expetunt sacrificia minine nec¬
dũ ⁊ si tam̃ potuero. uaticũ colligo.
Uerũ quid traditũ sc̃e atq antiqͥtus

Expanded text:
usquam nomen aut Europa caperet aut Asia usquam nomen aut Europa caperet aut Asia acciperet aut Libya possideret uirum bonum, ut tu, medius fidius, et eris et fuisti, si quidem adhuc post hominum memoriam, nisi Xenophontis figmentum ut compositae fabulae schema concedas, adhuc audierim, legerim, uiderim neminem aut certe post unum nullum, quod deo teste bono periculo certoque dixerim, nisi te deum et coniti semper agnoscere et posse puritate animi corporisque proiecta grauedine sectari facillime et spe perfectae conscientiae non dubia credulitate tenere. Verum qua uia effici possit, magis est, ut tu non nescias et mihi non insinuato extrinsecus aliquo dissertes, quam ut a me, domine percolende, scias, quia tunc. fateor, huius boni in sedem profecturus sufficiens, ut mea expetunt sacerdotia. minime necdum et, si tamen potuero, uiaticum colligo. uerum quid traditum sancte atque antiquitus
Abbreviated transcription (Latin):
No uenerando ⁊ uere ac merito
ꝑcolendo sco patri augustino longini¬
anus. Beatꝰ sũ ⁊ relucentis puro uir¬
tutis tuȩ lumine ad modũ illustratus.
qui dignũ me diuini tui affaminis. ho¬
nore cumulandũ ẽẽ duxisti. s graue
mͥ onus. ⁊ difficillimã respondendi ꝓ¬
uidentiã. dñe uenerande. satis impo¬
nis. p̃cipue tuis ꝑcunctationib. ⁊ sub
hoc tp̃r in talib explicandis ꝑ meȩ o¬
pinionis sententiã. id ẽ a pagano hoĩȩ
questionib. siquidẽ abundet. qđ ex
parte uł iã dudũ intͣ nos conuenerit.
ut nc̃ identidẽ litteris magis ma¬
gisq conueniat. p̾ceptis ñ dicã tantũ
socraticis. nec tuis romanoꝵ iur uere
optime ꝓpħicis. aut̃ paucis ierosolimi¬
cis s etiã orpheicis. atq ageticis. ⁊ tri¬
megisticis. longe illis antiquiorib⁊
pene rudib adhuc scłis. diis aucꝰtoribꝰ
enatis. ⁊ toti orbi tͣre certis limitib
partite trifariã diuinitꝰ ostensis. pri¬

Expanded text:
NO VENERANDO ET VERE AC MERITO PERCOLENDO SANCTO PATRI AUGUSTINO LONGINIANUS. Beatus sum et relucentis puro uirtutis tuae lumine admodum inlustratus, qui dignum me diuini tui affaminis honore cumulandum esse duxisti. sed graue mihi onus et difficillimam respondendi prouinciam, domine uenerande, satis inponis praecipue tuis percontationibus et sub hoc tempore in talibus explicandis per meae opinionis sententiam, id est a pagano homine, quaestionibus si quidem abundet, quod ex parte uel iam dudum inter nos conuenerit uel nunc identidem litteris magis magisque conueniat praeceptis non dicam tantum Socraticis nec tuis, Romanorum uir uere optime. propheticis aut paucis Hierosolymiticis sed etiam Orpheicis atque Ageticis et Trimegisticis longe ante illis antiquioribus et paene rudibus adhuc saeculis diis auctoribus enatis et toti orbi terrae certis limitibus partitae trifariam diuinitus ostensis, pri
Abbreviated transcription (Latin):
bis implerent᷑ accepimꝰ. Cleterũ ad eadem
mandata seruanda ⁊ implenda nullo di¬
uino adutorio nos egere. Necessariã uͦ
nob̾ eẽ remissionẽ peccatoꝵ: qͥa ea q̃ a
nob̃ inp̃teritũ nale facꝰta ftͣ infecꝰta fa¬
cere ñ ualemus. Cauendis aũ facturis
uncendisq peccatis omĩb q: tẽptationib
urtute: suꝑandis. sine. ullo deinceps adiu¬
auo gr̃ȩ dĩ. naturali possibilitate huma¬
nã sufficere uoluntatẽ. nec paruulos indi¬
ge̾re grã saluatoris qua ꝑ eiꝰ baptismũ a ꝑ-¬
aitione liberent᷑. eo qd nullũ ex adã con¬
tagiũ damnationis atgͣrert. Quã sint hȩc

Expanded text:
bis implerentur accepimus; caeterum ad eadem bis implerentur accepimus; caeterum ad eadem mandata servanda et implenda nullo divino adjutorio nos egere. Necessariam vero nobis esse remissionem peccatorum, quia ea, quae a nobis in praeteritum male facta sunt, infecta facere non ualemus. cauendis autem futuris incendisque peccatis omnibusque temptationibus uirtute superandis sine ullo deinceps adiutorio gratiae dei naturali possibilitate humanam sufficere uoluntatem. nec paruulos indigere gratia saluatoris, qua per eius baptismum a perditione liberentur, eo, quod nullum ex Adam contagium damnatio
Abbreviated transcription (Latin):
omino beatissimo ⁊ in xpĩ ueritate
uenerando frĩ ⁊ consacerdoti hilario.
augustinꝰ in dño salutẽ. E onorabilis
filius nr palladius. cũ de nr̃o littore naui¬
garet. beneficiũ poscendo magis dedit: ut
ñ solũ eũ benignitatitue uerũ etiã meip¬
sũ tius orationib cõmendarẽ. dñe beatis¬
sime ⁊ in xp̃i caritate uenerande fã. Et̃
cũ facio ꝓfecto ⁊ sci̾tas tua faciet: qd̵ de
te ambo p̃sumimꝰ. Iuȩ aũ circa nos suit
qmͣ scio dilecꝰtionẽ urãm ꝓ nob̃. sic̃ ⁊ nr̃am
ꝓ uob̃ eẽ sollicitã. a memorato ꝑlatore au¬
diet sinceritas tua. Uerũtñ qđ maxime ne¬
cessariũ ẽ. breuit᷑ dicã. Noua quȩdã here¬
tur exurgere: s ñdũ eudent᷑ ab eccłia se¬
parata ẽ. Hominũ sciłc qui tantũ audent
infirmitati humane tribuere potestatis.
ut hoc solũ ad dĩ gr̃am ꝑtinere contẽdat̃
qđ cũ libero arbitrio ⁊ ñ peocandi possibi¬
litate creati sumꝰ. ⁊ dĩ mandata quȩ a no¬

Expanded text:
OMINO BEATISSIMO ET IN CHRISTI VERITATE VENERANDO FRATRI ET CONSACERDOTI HILARIO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Honorabilis filius noster Palladius cum de nostro litore nauigaret, beneficium poscendo magis dedit, ut non solum eum benignitati tuae uerum etiam me ipsum tuis orationibus commendarem, domine beatissime et in Christi caritate uenerande frater. quod cum facio, profecto et sanctitas tua faciet, quod de te ambo praesumimus. quae autem circa nos sint, quoniam scio dilectionem uestram pro nobis sicut et nostram pro uobis esse sollicitam, a memorato perlatore audiet sanctitas tua. uerum tamen, quod maxime necessarium est, breuiter dicam. noua quaedam haeretur exsurgere; sed nondum evidenter ab Ecclesia separata est: hominum scilicet qui tantum audent infirmitati humanae tribuere potestatis, ut hoc solum ad Dei gratiam pertinere contendant, quod cum libero arbitrio et non peccandi possibilitate creati sumus, et Dei mandata quae a no
Abbreviated transcription (Latin):
yuidet nob̃cũ uenerabilitas ur̃a. Neq a¬
hud uos tecere debumꝰ. ut eiꝰmodi hoĩes
quos quidẽ sauari in eccłia quã ex illa re¬
lecari magis uolumꝰ ⁊ optamꝰ. cura pasto¬
rali caueatis. Iam enĩ cũ ista scriberẽ cog.¬
noueramꝰ. in eccłia carthaginensi. adu̾sus
cos ep̃ali concilii conditũ fuisse. decretuͣ:
dirigendũ. ⁊ nos de concilio numidiȩ. ad
eandẽ apłicam sedẽ iã simlit᷑ scripsera¬
nus. Om̃s enĩ qui spẽ habemꝰ in xp̃o. huic¬

Expanded text:
ra. neque apud uos tacere debuimus, ut eius modi homines, quos quidem sanari in ecclesia quam ex illa resecari magis uolumus et optamus. cura pastorali caueatis. iam enim cum ista scriberemus, cognoueramus in ecclesia Carthaginensi aduersus eos episcopalis concilii conditum fuisse decretum pedirigendum et nos de concilio Numidiae ad eandem apostolicam sedem iam similiter scripseramus. Omnes enim, qui spem habemus in
Abbreviated transcription (Latin):
dit̾ damnare debeniꝰ. quȩ contͣlicit etiã
nationib nr̃is. concedens quide̾ ut dica¬
nꝰ dimitte nob̃ debita nr̃a. sic̃ ⁊ nos dimit¬
timꝰ debitorib nr̃is : ⁊ hoc ita concedens ut
asserat hominẽ in hoc corruptibili corprͣ
qd̃ aggrauat aĩam posse sius uirib ad tã¬
tã iusticiã ꝑuenire: ut neq hoc illi dic̾̃e¬
sit necessariũ. dimicte nob̃ debita nr̃a.Ii¬
lud uͦ qd̾ sequit᷑. ne nos inferas in tenita¬
tionem. ñ sic accipiunt tãquã ds̃ orandꝰ
sit. quo nos ad sꝑandas temptationes ad¬
uiuet peccoꝵ: s ne quisquã irruens cor¬
poralit̾ nos humanus casus affligat. qm̃
peccͣoꝵ tẽptationes uinc̾e. ita sit iã in nr̃a
positũ potestate possibilitate. naturȩ. ut
hoc inanct̃ impetrandũ. orantib arbitͤm᷑.
onpossumꝰ una epła breui. omĩa ut plu¬
rima tantȩ impietatis argumͣ̃ta collige¬
re: p̃sertim qr cũ ista conscriberẽ ꝑlato¬
res naiuigaturi. me immorari dutuis ñ

Expanded text:
themare debemus: quae contradicit etiam orationibus nostris, concedens quidem ut dicamus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ; et hoc ita concedens, ut asserat hominem in hoc corruptibili corpore quod aggravat animam, posse suis viribus ad tantam justitiam pervenire, ut neque hoc illi sit dicere necessarium, Dimitte nobis debita nostra. Illlud uero, quod sequitur: Ne nos inferas in temptationem, non sic accipiunt. tamquam deus orandus sit, quo nos ad superandas temptationes adiuuet peccatorum, sed ne quisquam inruens corporaliter nos humanus casus affligat. quoniam peccatorum temptationes uincere ita sit iam in nostra positum potestate possibilitate naturae, ut hoc inaniter impetrandum orantibus arbitremur. non possumus una epistula breui omnia uel plurima tantae impietatis argumenta colligere, praesertim quia, cum ista scriberem, perlatores nauigaturi me inmorari diutius non
Abbreviated transcription (Latin):
ni ad presidium episcopu m.¬
Ño beatissimo & merito uene¬
rando fr̃i & consacerdoti p̃sidio
augustinꝰ in dño salutẽ. Si¬
cut p̃sens rogaui sinceritatẽ tuã: nunc
quoq cõmoneo ut litteras meas sc̃o fr̃i &
conp̃sbit̾o nr̃o hieronimo mutere ñ gra¬
ueris. Ut aut̃ nouerit karitas tua quẽ
admodũ etiam tu illi ꝓ mea causa scri
b̃e debeas misi exemplaria litterarum.
& mearũ ad ipsũ & adme ipsiꝰ. Quibus
lectis ꝓ tua sc̃a prudentia facile uideas
ꝙͥ modũ meũ quẽ seruandũ putaui: &
motũ eiꝰ quem ñ frustra timui. Aut
si ego quod ñ debui uel quomodo non
debui aliqͥd scripsi. non ad illũ de me

Expanded text:
NI AD PRAESIDIUM. Domno beatissimo et merito uenerando fratri et consacerdoti Praesidio Augustinus in domino salutem. Sicut praesens rogaui sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et conpresbytero nostro Hieronymo mittere non graueris. ut autem nouerit caritas tua, quem ad modum etiam tu illi bere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum et ad me ipsius, quibus lectis pro tua sancta prudentia . facile uideas et modum meum, quem seruandum putaui, et motum eius, quem non frustra timui. aut si ego, quod debui, aliquid scripsi, non ad illum de me
Abbreviated transcription (Latin):
gustinu m
NO uere scõ & beatissimo
pape augustino hieromi¬
mus in xp̃o salutem. An¬
no p̃terito ꝑ fr̃em nr̃m asterium hypo¬
diaconũ. dignationi tue epłam miseram
ꝓmptũ reddens salutationis officium.
Quã tibi arbitor redditam. Nunc quoq
pͥmum ut memineris mer. dein ut ba¬
uilum litterarũ habeas. cõmendatũ. &
mͥ scias germanissimũ & in qͥbus cumq
necessitas postularit foueas atq susten¬
tes: ñ quo aliqua re xp̃o tribuente in¬
digeat. sed quo bonorũ amicicias auidis¬
sime expectet. & se in his conungendis
maximũ putet beneficium consecuturũ.
Cur aut̃ ad occidentẽ nauigauerit: ip̃so
poteris narrante cognoscere. Nos in mo¬
nasterio constituti tiariis hinc inde flu
tibus quatim̃ & ꝑegrinationis molestias
sustinemꝰ. s credimꝰ in eo qͥ dixit confidi¬
te ego inci mundũ. qͥa ipso tribuente &
p̃sule contra hostẽ dyabolũ uictoriam
consequamur. Sanctũ & uenerabilem
fr̃em nr̃m papã alipiũ ut meo obseqͥs

Expanded text:
GUSTINUM. Domino uere sancto et beatissimo papae Augustino Hieronymus in Christo salutem. Anno praeterito per fratrem nostrum Asterium hypodiaconum dignationi tuae epistulam miseram promptum reddens salutationis officium, quam tibi arbitror redditam. nunc quoque obsecro primum, ut memineris mei, dein, ut baiulum litterarum habeas commendatum et mihi scias germanissimum et, in quibuscumque necessitas postularit, foueas atque sustentes, non quo aliqua re Christo tribuente indigeat, sed quod bonorum amicitias auidissime expetat et se in his coniungendis maximum putet beneficium consecutum. cur autem ad occidentem nauigauerit, ipso poteris narrante cognoscere. Nos in monasterio constituti uariis hinc inde fluctibus quatimur, et peregrinationis molestias sustinemus. Sed credimus in eo qui dixit, « Confidite; ego vici mundum » , quod ipso tribuente et praesule, contra hostem diabolum victoriam consequamur. Sanctum et venerabilem fratrem nostrum papam Alypium, ut meo obsequio
Abbreviated transcription (Latin):
ces. Nos nr̃a habuimꝰ tempora: & cu¬
currimꝰ quantum potuimꝰ. Nunc ce
currente & longa spacia transmitten¬
te nobis debet᷑ otium. Simulq ut cum¬
uenia & honore tuo dixerim. ne solus mͥ
de poetis aliꝗd ꝓposuisse uidearis.: me¬
mento daretis & entelli & uulgaris ꝓ¬
uerbii. qm̃ bos lassus fortius figat pe¬
dem. Tristes hec dictauimꝰ. Utinam¬
mererem᷑ complȩxus tuos. & collatione
mutua uel doceremꝰ aliqua uel disce¬
dicta sua calp̃. urnius cognomento
lanariꝰ. que ad affricam quicquid stu¬
dio eiꝰ didici ꝑuenisse. atq breuit̃
ex parte respondi . & libelli eiꝰ uobis
misi exemplaria: latius opus cũ opor¬
tunũ fuerit pͥmo missurus temꝑe.
Inquo illud caui ne in quoquã eristi¬
mationẽ lederẽ xp̃ianam: seo tantũ
ut delirantis imꝑiti mendatiũ ac ue¬
cordiã confutarem. Mem̃to mei sc̾e:
ac uenerabilis papa. Uide quantũ te
diligam. ut ne ꝓuocatus quidem uo-¬

Expanded text:
ces. nos nostra habuimces. nos nostra habuimcurrimus quantum potuimus: nunc te currente et longo spatia transmittente, nobis debetuenia et honore tuo dixerim, ne solus mihi de poetis aliquid proposuisse uidearis, memento Daretis et Entelli et uulgaris prouerbii, quod bos lassus fortius figat pedem. tristes haec dictauimmereremur complexus tuos, et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel discedicta sua Calpurnius cognomento Lanarius, quae ad Africam quoque studio eius didici peruenisse. ad quae breuiter ex parte respondi et libelli eius uobis misi exemplaria latius opus, cum oportunum fuerit, primo missurus tempore; in quo illud caui, ne in quoquam existimationem laederem Christianam, sed tantum, ut delirantis inperiti mendacium ac uecordiam confutarem. memento mei, sancte ac uenerabilis papa. uide, quantum te diligam, ut ne prouocatus quidem uo
Abbreviated transcription (Latin):
nerans gͦ sp̃s. in maiorib offerentib
paruulo oblato renatoq cõmunis est
Idõ ꝑ hanc societatẽ uniuseiusdẽq sd
prodest offerentiũ uoluntas paruul
oblato. Qnͣ aũ in parniulũ maicres
peccant offerentes eũ atq obligare
conantes demonũ sacrilegis uinculis
nꝰ eͣ anima utroꝵq cõmunis: ut etiuã
culpã possint habere cõmunẽ. ħ̃ eni

Expanded text:
enerans ergo spiritus in maioribus offerentibus et enerans ergo spiritus in maioribus offerentibus et paruulo oblato renatoque communis est; ideo per hanc societatem unius eiusdemque spiritus prodest offerentium uoluntas paruulo oblato. quando autem in paruulum maiores peccant offerentes eum atque obligare conantes daemonum sacrilegis uinculis, non est anima utrorumque communis, ut etiam culpam possint habere communem. non enim
Abbreviated transcription (Latin):
diceretur. ⁊ aĩa patris mea ẽ. ⁊ aĩa
filii mea ẽ. lã itaq oũ homo in seipso.
⁊ ab eo qui genuit altͣ effectus est.
peccato alt̾ius sine sua consensione.
ñ tenet᷑ obnoxiꝰ. Traxit gͦ reatũ qr
unus erat cũ illo ⁊ in illo a quo tra¬
.xit. qnͣ qd traxit admissũ ẽ. Ñ aũ
trahit altͣ ab altero. qnͣ sua uno¬
quoq ꝓpͥa uita uiuente. iã ẽ unde
dicat᷑. aĩa q̃ peccau̾it ipsa morietur.
Ut aũ possit regenerari ꝑ officium
uoluntatis alienȩ cũ offert᷑ conse¬
crandus fac̃ hoc unꝰ sp̃s ex quore¬
generat᷑ ia oblatꝰ. Non enĩ scriptr̃
e nisi qͥs s renatꝰ fuerit ex pa¬
rentũ uoluntate. aut ex offeren¬
tium uł ministrantiũ fide: s nisi qͥs
renatus fu̾it ex aqua ⁊ spu scõ. Aqua
gͥ exhibens forinsecus sacram̃tũ gr̃ȩ
soluens unculũ culpȩ. reconcilians b¬
num naturȩ. regenerant hominẽ in
uno. xp̃o.ex uno adam generatũ. Reg¬

Expanded text:
diceretur: Et anima patris mea est et anima diceretur: Et anima patris mea est et anima filii mea est. iam itaque cum homo in se ipso est ab eo, qui genuit, alter effectus, peccato alterius sine sua consensione non tenetur obnoxius. traxit ergo reatum, quia unus erat cum illo et in illo, a quo traxit, quando, quod traxit, admissum est; non autem trahit alter ab altero, quando sua unoquoque propria uita uiuente iam est, unde dicatur: Anima, quae peccauerit, ipsa morietur. Ut autem possit regenerari per officium uoluntatis alienae, cum offertur consecrandus, facit hoc unus spiritus, ex quo regeneratur oblatus. non enim scriptum est: <Nisi quis renatus fuerit ex parentum uoluntate\' aut \'ex offerentium uel ministrantium fide sed: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu. aqua igitur exhibens forinsecus sacramentum gratisoluens uinculum culpae, reconcilians bonum naturae regenerant hominem in uno Christo ex uno Adam generatum. reg