comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ruerunt: quȩ autem in uasis suis olcum
non tulcrunt. hoc est. non habuerunt
fidem. non prudentiam. ñ miscđiam.
animȩ in hoc constitutȩ: corpore. meri¬
to infidelitatis exclusȩ sunt. Ido̾ et tu
habcto semꝑ lucernam ardentem: uł lu¬
centem facem. Si enim neq lucerna neq
lampas tua ardeat. stulta uirgo diceris.
nec introibis in thalamum sponsi supt¬
rioris: sed remanebis in tenebris cęcita¬
tis. quasi qui oderis lucem. ne opera tua
flagitiosa ꝓdantur. Omnis enĩ qui male
agit. odit lucem. Habeto fiden: habeto
prudentiam : ut semꝑ habeas in uasis tuiᷤ
olcum nusericordiȩ: deuotionis gratiam:
quia prudentes acceperunt olcum ĩ ua¬
sis suis cum lampadibꝰ. Ungitt õ homi¬
nes lampades ur̃as. Cum ieiunatis: un¬
gite caput ur̃m. Infundamus mentibus
nr̃is oleum: ut corpus nr̃m lucidũ sit
Luccat tibi semꝑ lucerna. uerbũ dĩ: luce¬
at et lucerna corporis tui. oculus tuus.

Expanded text:
ruerunt; quae autem in uasis suis oleum ruerunt; quae autem in uasis suis oleum non tulerunt, hoc est non habuerunt fidem, non prudentiam, non misericordiam animae in hoc constitutae corpore, merito infidelitatis exclusae sunt. ideo et tu habeto semper lucernam ardentem uel lucentem facem. si enim neque lucerna neque lampas tua luceat, stulta uirgo diceris nec introibis in thalamum sponsi tui superioris, sed remanebis in tenebris caecitatis, quasi qui oderis lucem, ne opera tua flagitiosa prodantur; omnis enim qui male agit odit lucem. habeto fidem, habeto prudentiam, . ut semper habeas in uasis tuis oleum misericordiae, deuotionis gratiam, quia prudentes acceperunt oleum in uasis suis cum lampadibus suis. ungite, o homines, lampades uestras; cum ieiunatis, ungite caput uestrum. infundamus mentibus nostris oleum, ut corpus nostrum lucidum sit. luceat tibi semper lucerna uerbum dei, luceat et lucerna corporis tui oculus tuus.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o ore recensetur. Lucet in limo: ful¬
get in uase fictili thesaurus ille quem
habemus in uasis fictilibus. Lumen lu¬
cernȩ est oleum. ne deficiat tibi. Lumen
lucernȩ ẽ oleum. non oleȩ terrestris: s
illud oleum miscđiȩ cęlestis et gr̃ȩ. quo
ungebantur ꝓpħȩ. Oleum tuum humi¬
litas ẽ: quo ceruicis nr̃ȩ dura mollesẽt
Oleum ruum misericordia tua est: quo
etiam collisa scopulis peccatorum fouent᷑
corpora. Hoc oleum uulnerato illi a latro¬
nibꝰ descendenti ex iherłm euangelicus
ille samaritanus infudit. qui udens cũ
miscđia motus est: et alligauit uulnera
cius. infundens oleum et uinum. Hoc
olcum. curat egrotos. Miscđ̃ia enim. ã
peccato liberat. Hoc olcum lucet in te¬
nebris: si opera nr̃a luceant coram homi¬
nibꝰ. Hoc oleum lucet in ęccłȩ solemni¬
tatibꝰ. deniq quibꝰ oleum non defuit.
nec lumen fidei defecit: sed cum lampa¬
dibꝰ in locum nuptiarum introire me¬

Expanded text:
nostro ore recensetur. lucet in limo, fulnostro ore recensetur. lucet in limo, fulget in uase fictili thesaurus ille, quem habemus in uasis fictilibus. mitte oleum, ne deficiat tibi, quia lumen lucernae est oleum, non oleum terrestre, sed illud oleum misericordiae caelestis et gratiae quo ungebantur prophetae. oleum tuum humilitas est, quo ceruicis nostrae dura mollescunt. oleum tuum misericordia tua est, quo etiam conlisa scopulis peccatorum fouentur corpora. hoc oleum uulnerato illi a latronibus descendenti ex Hierusalem euangelicus ille Samaritanus infudit, qui uidens eum misericordia motus est et alligauit uulnera eius, infundens oleum et uinum. hoc oleum sanat aegrotos — misericordia enim a peccato liberat —; hoc oleum lucet in tenebris, si opera nostra luceant coram hominibus; hoc oleum lucet in ecclesiae sollemnitatibus. denique quibus oleum non defuit, nec lumen fidei defecit, sed cum lampadibus in locum nuptiarum introire me
Abbreviated transcription (Latin):
uestigiis: et uiam ueram inuenire neque.¬
amus. Intelligibilis igitur pedum gressꝰ.
intelligibilis et lucerna: quia uerbum d̾i
lucerna est. Nonne hoc in principio erat
uerbum apud dm̃: Quomodo ergo lu¬
cerna est: Nonne hoc erat uerũ lumen:
quod illuminat omnem hominem ueni¬
entem in hunc mundum: Quomͦ ergo
lucerna dicitur: Isaias clamat. Populus
qui sedebat in tenebris : lucem uidit ma¬
gnã. Quomodo hic dicit lucerna : Sed
uideamus ne forte. idem uerbũ dĩ aliis
magna lux sit: aliis lucerna. Michi lu¬
cerna: anglis lux est. Petro lux erat. qͦn¬
do astitit ei angłs in carcere: et lumen
refulsit circa eum. Paulo lux erat. qͥn¬
do cuntem ad ꝑscquendum populum
xp̃ianum circumfulsit eum lumen de
cęlo: & audiuit dicentem sibi. saule sau¬
le quid me ꝑsequeris. Et magna quidt̃
lux. Deniq lucernȩ pauli lum̃ euanuit:
ubi diuinȩ splendor lucis emicuit. Et
uere lucerna est michi xp̃c: quando is

Expanded text:
uestigiis et uiam ueram inuenire nequeuestigiis et uiam ueram inuenire nequeamus. intellegibilis igitur pedum gressus, intellegibilis et lucerna, quia uerbum dei lucerna est. nonne hoc in principio erat uerbum apud deum? quomodo ergo lucerna est? nonne hoc erat uerum lumen quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum? quomodo ergo lucerna dicitur? Esaias clamat: populus, qui sedebat in tenebris, lucem uiderunt magnam: quomodo hic dicit \'lucerna\'? Sed uideamus, ne forte idem uerbum dei aliis magna lux sit, aliis lucerna. mihi lucerna, angelis lux est. Petro lux erat, quando adstitit ei angelus in carcere et lumen refulsit ei. Paulo lux erat, quando euntem ad persequendum populum christianum circumfulsit eum lumen de caelo et audiuit dicentem sibi: Saue Saule, quid me persequeris? et magna quidem lux; denique lucernae Pauli lumen euanuit, ubi diuinae splendor lucis emicuit. Et uere lucerna est mihi Christus, quando isto
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. de quibꝰ hodic tractaturi sumꝰ. in qͥbꝰ
dauid dicit. pascebam oues patris mei. o¬
stendens ueram lucernam: discens humi¬
litatem in talibꝰ pascuis. Uerus dauid. ue¬
rus humilis. & manu fortis. qui ñ rapinã
arbitratꝰ c̃. ẽẽ se aequalem dõ. sed semet
ipsum exinaniuit. et homo natꝰ ꝑ uirgi¬
nis partum. humiliauit se usq ad mortẽ.
oues patris sui diuina p̾dicatione pasce¬
bat. cum secundum scripturas suum ꝓba¬
r& aduentum: cum quinq panibus et
duobꝰ piscibus hominum milia satiarđ
Hȩc ergo nr̃a sunt pascua: hȩc eorum qͥ
possunt dicere. quam dulcia faucibꝰ icis
uerba tua: hȩc corum pascua. qui dicunt.
lucerna pedibus meis uerbum tuũ dñe
Pascitur enim os nr̃m uerbo: cum loquimꝰ
mandata dĩ uerbi. Pascitur & oculus ñr in¬
terior lucernȩ spiritualis lumine. quȩ no¬
bis in hac mundi nocͤte p̾lucet: ne sicut
in tenebris ambulantes incertis titubemuᷤ

Expanded text:
sunt, de quibus hodie tractaturi sumus, in quibus sunt, de quibus hodie tractaturi sumus, in quibus Dauid dicit: pascebam oues patris m e i, ostendens ueram lucernam, discens humilitatem. in talibus pascuis uerus Dauid, uerus humilis et manu fortis, qui non rapinam arbitratus est esse se aequalem deo, sed semet ipsum exinaniuit et homo natus per uirginis partum humiliauit se usque ad mortem, oues patris sui diuina praedicatione pascebat, cum secundum scripturas suum probaret aduentum, cum quinque panibus et duobus piscibus hominum milia multa satiaret. Haec ergo nostra sunt pascua, haec eorum qui possunt dicere. quam dulcia faucibus meis uerba tua! haec eorum pascua, qui dicunt: lucerna pedibus meis uerbum tuum, domine. pascitur enim os nostrum uerbo, cum loquimur mandata dei uerbi. pascitur et oculus noster interior lucernae spiritalis lumine, quae nobis in hac mundi nocte praelucet, ne sicut in tenebris ambulantes incertis titubemus
Abbreviated transcription (Latin):
aet̾nitatis. Carpis rosam: hoc ẽ. dominici
corporis sanguinem. Bona etiam pascua
libri sunt scripturarum cęlestium in qͥbꝰ
cotidiana lectione pascimur: in quibꝰ re¬
creamur ac reficimur. cum ea quȩ scripta
sunt degustamꝰ. uel summo ore libata fre
ai. quentius ruminamus. His pascuis. grex
dñi saginatur. Bona eriam xp̃i pascua.
qui pascit in liliis: in splendore scõrum
sicut luminaria istius mundi sedula humi¬
litate. fulgentes. qui uirtutum diuersarũ
p̃stant cacumen: et supra mundũ meritiᷤ
suis eminent. Isti sunt de quibus dicit᷑.
de hoc mundo non sunt. sicut ego ñ sum
de hoc mundo: quia supra mundum st̃.
qui xp̃m sequuntur. Conuallis autem
mundꝰ est. Idõq disposuit in conualle
fletꝰ. cõquod in hoc mundo fletus sint la¬
crimȩ ꝙ:: &e prouidens dñs disposuit in
hoc mundo testamentum suum: ut magiᷤᷤ
hic fleamus peccata nr̃a. quam flenda
seruemus. Pascua nr̃a etiam isti uersiculi

Expanded text:
aeternitatis: carpis rosam, hoc est, Dominici aeternitatis: carpis rosam, hoc est, Dominici corporis sanguinem. Bona etiam pascua, libri sunt Scripturarum coelestium, in quibus quotidiana lectione pascimur, in quibus recreamur ac reficimur; cum ea quae scripta sunt degustamus, vel summo ore libata frequentius ruminamus. his pascuis grex domini saginatur. Bona etiam Christi pascua, qui pascit in liliis, in splendore sanctorum; sicut luminaria istius mundi sedula humilitate fulgentes, qui uirtutum diuersarum praestant cacumine et supra mundum meritis suis eminent. isti sunt de quibus dicitur: de hoc mundo non sunt sicut ego non sum de hocmundo, quia supra mundum sunt qui Christum secuntur. conuallis autem mundus est, ideoque disposuit in ualle fletus, eo quod in hoc mundo fletus sint lacrimaeque. et prouidens dominus disposuit in hoc mundo testamentum suum, ut magis hic fleamus peccata nostra quam flenda seruemus. Pascua nostra etiam isti uersiculi
Abbreviated transcription (Latin):
IUEABUMTUU. ET
lum̃ semitis meis:
nde intelligimus ideo
ꝑ literas hebreorũ p̃sil¬
mum hunc ẽt̃ digestũ:
ut homo nr̃ tanquam
paruulus. et ab infantu
ꝑ luterarum elementa formatꝰ. quibꝰ etas
pucrilis assucuit. usq ad maturitatt̃ uir¬
tutis excrescat. Luterȩ autem singulȩ: ue¬
lut tituli sunt eorum uersuum qui sub
isdem litteris ascribuntur. seriem et c̃ti¬
nentiam declarantes. sicut hic unicũ si¬
gnificat littera: et de unigenito dĩ filio
atq eiꝰ acterni luminis claritate psalmi
eiꝰ portio ꝓphetatur. Nec sane ab ista
abhorret ctiam illa in alio reꝑta codice
luterȩ huius int̾pretatio. Quȩ sunt enim
pascua nr̃a hoc est fidelium: nisi xp̃c. in
cuius pascuis se locatum ꝓpħa lȩtatus ẽ
dicens. in loco pascuȩ ibi me collocauit:
Ipse enim nos pascit. et reficit. Bona pascui.
sacramenta diuina sunt. Carpis illic nouũ
florem: qui bonum odorem dedit resurre¬
ctionis Carpis lilium: in quo sit splendor

Expanded text:
erbum tuum, et lumen semitis meis. Unde intelligimus ideo per litteras Haebraeorum psalmum hunc esse digestum; ut homo noster tamquam parvulus, et ab infantia per litterarum elementa formatus, quibus aetas puerilis assuevit, usque ad maturitatem virtutis excrescat. Litterae autem singulae velut tituli sunt eorum versuum, qui sub iisdem litteris ascribuntur, seriem et continentiam declarantes, sicut hic unicum significat littera, et de unigenito Dei Filio, atque ejus aeterni luminis claritate psalmi hujus portio prophetat. 2. Nec sane ab ista abhorret etiam illa in alio reperta codice litterae hujus interpretatio. Quae sunt enim pascua ncujus pascuis se locatum Propheta laetatus est, dicens: In loco pascuae, ibi me collocavit ; ibi enim nos pascit et reficit. Bona pascua, sacramenta divina sunt. Carpis illic novum florem, qui bonum odorem dedit resurrectionis: carpis lilium, in quo sit splendor
Abbreviated transcription (Latin):
me consolabatur. Non igitur abductũ
se esse de terris suis dolebat. sed axp̃o
populum relinquendum: consolati¬
onemq futurȩ uite cernebat Amissa
Hȩc est dolenda captiuitas: quȩ acternę
spei libertate priuata uidebatur Alio
quoq loco sub hac cadem littera repe¬
tiuit in threnis. dicens Dñs quȩ cogi¬
tauit consummauit: uerbum suum qd
mandauit a diebus antiquis destruxit.
& ñ pepercit. & lȩtificauit suꝑ te ini¬
micum: et exaltauit cornu tribulan¬
tis te. Nonne euident᷑ futurum iudi¬
cium xp̃i annuntiatur: sicut in psal¬
mo quoq p̾senti declarari certum ẽ :
Oculus ergo preuideat quę uentura st̃:
& ea aut. ꝓfusione lacrimarum. aut er¬
roris correctione detorqueat. Deniq
iheremias flebat quia milam carisim
impię plebis susceperat. quę ꝑfidic̨ ꝑti¬
natia proprium negabat auctorẽ. Da¬
uid autem ꝓphetico sp̃u iudicium p̾ui¬
dens xp̃i. in quo nemo in nocens pericli¬

Expanded text:
me consolabatur. non igitur abductum me consolabatur. non igitur abductum se esse de terris suis dolebat, sed a Christo populum relinquendum consolationemque futurae uitae cernebat amissam. haec- est dolenda captiuitas, quae aeternae spe libertatis priuata uidebatur. alio quoque loco sub hac eadem littera repetiuit in Threnis dicens: dominus quae cogitauit consummauit, uerbum suum quod m a ndauit a diebus antiquis; destruxit et non pepercit et laetifieauit super te inimicum et exaltauit cornu tribulantis te. nonne euidenter futurum iudicium Christi adnuntiatur, sicut in psalmo quoque praesenti declarari certum est? oculus ergo praeuideat quae uentura sunt et ea aut profusione lacrimarum aut erroris correctione detorqueat. denique Hieremias flebat, quia malam causam impiae plebis suspiceret, quae perfidiae pertinacia proprium negabat auctorem. Dauid autem prophetico spiritu iudicium praeuidens Christi, in quo nemo innocens pericli
Abbreviated transcription (Latin):
sint. & insidiantes ad p̃dam: sed sicut sponso¬
dr̃. oculi tui stagna in esebon inportis filiȩ
multorum. nares tue sicut turres libani
Stagna in esebon. quid ẽ nisi in cogitationibꝰ
rationabilibus abundantia. quȩ ẽ in portiᷤᷤ
eccłȩ: cui merito defertur multitudo do¬
ctrinȩ : Filia enim multorum. pluri¬
marum doctrinarum posteritas effectꝰ
est: cuius nares odor est sacrificiorum.
floribus omnibus pręstans. Quid enĩ
xp̃i odore sublimius: qui abolebit ter¬
rarum fragrantiam: Oculus ergo iste
ꝓuideat quȩ futura sunt: & si aduersi
imminere prouiderit. fletu lacrimiꝰq
emollire ac mitigare non desinat Ideo
iheremias in captiuitate gentis udeȩ
positus. futuram p̾uidens ꝑpetuę̧ capti¬
uitatis eriunnam quam ꝑfidię precio
iudeorum populus habebat exoluere:
dicebat in threnis sub hac cadẽ littera
In hoc ergo fleo. ocuili mei calig. aue.
runt a fletu: quia elongauit ame qui

Expanded text:
sint et insidiantes ad psint et insidiantes ad pdicitur: Oculi tui stagna in Esebon, in portis filiae multorum: nares tuae sicut turris Libani . Stagna in Esebon quid est, nisi in cogitationibus rationabilibus abundatia, quae est in portis Ecclesiae, cui merito defertur multitudo doctrinae? Filia enim multorum, plurimarum doctrinarum posteritas effecta est, cujus nares odor est sacrificiorum floribus omnibus praestans. Quid enim Christi odore sublimius, qui abolebat thuris flagrantiam? Oculus ergo iste provideat quae futura sunt: et si adversa 1172 imminere praeviderit, fletu lacrymisque emollire ac mitigare non desinat. 9. Ideo Hieremias in captivitate gentis Judaeae positus, futuram praevidens perpetuae captivitatis aerumnam, quam perfidiae pretio Judaeorum populus habebat exsolvere, dicebat in Threnis sub hac eadem littera: In hoc ego fleo, oculi mei calirunt a fletu, quia elongauit a me qui
Abbreviated transcription (Latin):
euangelio sacerdos atq leuita sed continuo
miseratus sepulturs solatiis tradidisti:
generauit tibi oculus materiam redẽpti¬
onis. Contra si aspiciens agrum pupilli
uineis consitum. lętuni segetibus. nemo¬
ribus umbrosis. aut fluuiis decurrenti¬
bus. aut fontibus scaturientibus. aut
riparum herbosis amocnum thoris. et
auariciȩ facibus accensus transtulisti
patrum limites. atꝗ: in possessionem in¬
Idefensam improbus irruisti: oculꝰ tuus¬
a. tibi mortis ꝑpetuȩ acerba generauit ui¬
cinȩ uiduȩ iura temerasti: coegisti eã quȩ
aut dolorem suum aut pudorem secretiᷤ
clausa parietibus fouere deber& ꝓsilire
in publicum. inuerecundius quam inui¬
stius litigare: oculus tuus partus iniqui¬
tatis ẽ factus Uidisti inopem suꝑbo ocu¬
lo & insatiabili corde: despexisti precem
pauperis: & cui misereri debueras eum fasti¬
dio pretcristi: oculus tuus fons tibi fuit &
origo peccati Idõq oculi tui ñ lupi oculi

Expanded text:
euangelio sacerdos atque leuita, sed continuo euangelio sacerdos atque leuita, sed continuo miseratus sepulturae solaciis tradidisti: generauit tibi oculus materiam redemptionis. Contra si aspiciens agrum pupilli uineis consitum, laetum segetibus, nemoribus umbrosis aut fluuiis decurrentibus aut fontibus scaturrientibus aut riparum herbosis amoenum toris, et auaritiae fac-ibus acc-ensus transtulisti patrum limites atque in possessionem indefensam inprobus inruisti, oculus tuus tibi mortis perpetuae acerba generauit. uicinae uiduae iura temerasti, coegisti eam, quae aut dolorem suum aut pudorem secretis clausa parietibus fouere deberet, prosilire in publicum, inuerecundius quam iniustius litigare: oculus tuus partus iniquitatis est factus. uidisti inopem superbo oculo et insatiabili corde, despexisti precem pauperis et quem miserari debueras, cum fastidio praeteristi: oculus tuus fons tibi fuit et origo peccati. Ideoque oculi tui non lupi oculi
Abbreviated transcription (Latin):
tam int̾ infirmas tam lubricę huiꝰ car¬
nis illecebras humanis infudiss& affecti
bus: fons bonorum est. Uidisti posses¬
siones populorum ñ ad inuadendum .s
ad tuendum: & pat̾nis ingemiusti ui¬
sceribus siquid aduertisti de minoris
commodis eẽ neglectum: repulisti cũ
qui fines cius uolebat euadere: iudica¬
sti pupillo: oculus tuus fons tibi fuit¬
& origo iusticiȩ Iudicasti uidue. sicut
Denim mala dragma. ñ dragma. Sic malum
iudicium. ñutiq iudicium: iudicasti er¬
go sicut iustris & bonus iudex: Nidisti usur¬
patorem improbum.qui maritali auxi¬
lio destitutam. suam predam putar&e. ini¬
quitatem. ñ passus es: Tulisti in defensȩ
opem. quo adiuta p̾sidio. in offensa oꝑa
castitatis exercuit: nec auxilium mari¬
uenite disputemus. quia iustificasti ui¬
duam: oculus tuus fons gr̃e tͥ factus ẽ
uidisti nudum corpus in opis iacere defun¬
cti. non p̾teristi. uit ille qui exponitur in

Expanded text:
tam inter in- firmas tam lubricae huius cartam inter in- firmas tam lubricae huius carnis inlecebras humanis infudisset affectibus: oculus tibi factus fons bonorum est. uidisti possessiones pupillorum non ad inuadendum, sed ad tuendum et paternis ingemuisti uisceribus, si quid aduertisti de minoris commodis esse neglectum, reppulisti eum qui fines eius nolebat inuadere, iudicasti pupillo: oculus tuus fons tibi fuit et origo iustitiae. iudicasti uiduae — sicut enim mala dragma non dragma, sic malum iudicium non utique iudicium —, iudicasti ergo sicut iustus et bonus iudex, uidisti usurpatorem inprobum, qui maritali auxilio destitutam suam praedam putaret, iniquitatem non passus es, tulisti indefensae opem, quo adiuta praesidio inoffensa opera castitatis exercuit nec auxilium quae\'uenite, disputemus, quia iustificasti uiduam\': oculus tuus fons gratiae tibi factus est. uidisti nudum corpus inopis iacere defuncti, non praeteristi ut ille qui exponitur in
Abbreviated transcription (Latin):
tudo fulgebat. Est & oculus uitulȩ: qd̾
ea quȩ ad peccatores referuntur. quia
sicut uigi loro uitulȩ attrahunt iniqui¬
tates. ñ dirumpentes. neq abscidentes
ꝓprium. sed longo trahentes fune pecca¬
tum Indomita enim uitula sero mansue¬
scit. & trahit lora. ñ suscipit: quia impa¬
tiens est tenendi. Quo dutius traxerit:
eo amplius impeditur Oculus quoq
generationis. Aut fons generationis dr̃
quia ex oculi conspectu aut bona. aut
aduersa generantur Uidisti mulieris
pulchritudinem : laudasti artificis opꝰ.
uenustatem naturȩ: Generatio fidei:
deuotionis est partus. Contentus fuisti
formȩ decore: ñ census ambitione: Sũ¬
psisti in uxorem: genuit filios liberio¬
ris gr̃ȩ Oculus tibi fuit generatio pro¬
sperorum. Contemplatus essacrã pu¬
ellam: pressit oculos tuos augustę reue
rentia castitatis Prȩdicasti dnm iħm:
qui senilem dediss& in adolescentula
actate grauitatem: immaculatamq ui¬

Expanded text:
tudo fulgebat. Est et oculus uitulae, quod tudo fulgebat. Est et oculus uitulae, quod aeque ad peccatores refertur, quia sicut iugi loro uitulae adtrahunt iniquitates, non disrumpentes neque abscidentes proprium, sed longo trahentes fune peccatum. indomita enim uitula sero mansuescit et trahit lora, non suscipit, quia inpatiens est tenendi; quo diutius traxerit, eo amplius inpeditur. Oculus quoque generationis aut fons generationis dicitur, quia ex oculi conspectu aut bona aut aduersa generantur. uidisti mulieris pulchritudinem, laudasti artificis opus, uenustatem naturae: generatio fidei, deuotionis est partus. contentus fuisti formae decore, non census ambitione sumpsisti in uxorem, genuit filios liberalioris grsperorum. Contemplatus es sacram puellam, pressit oculos tuos augustae reverentia castitatis, praedicasti dominum Iesum, qui senilem dedisset in adulescentula aetate grauitatem inmaculatamque ui
Abbreviated transcription (Latin):
oculum sepe tẽptamur. Oculus mere.¬
tricis. laqueus amatoris: S oculus nichil
delinquit Id̾oꝙ saluatoris sententia ple¬
na iusticiȩ est. dicentis: aui tuderit mu¬
lierem ad c̃cupiscendum cam. iam adulte¬
rauit eam in corde suo Ñ dixit. qui uide¬
rit mulierem: sed ad c̃cupiscendum uide¬
rit. Oculum absoluit: mentem ligauit:
nec dixit. adulterauit eam in oculo. sed in
corde In oculo uisus est: in corde peccatũ
Oculus hȩdi ad sinistram est: quod ea quȩ
dextra sunt peccator uidere ñ possit. Sẽs
autem dicit. erorudebam dñm in conspe¬
ctu meo semꝑ: qm̃ a dextris mͥ est. ne cõ¬
moriear & petro scõ apło cum tota nocte
mchil cepisse ut legimnus in euangelio.
a saluatore dictum est. Mitte in dexterã
partem nauigii retia Itaq fietus impera¬
tis cȩlestibus misit retia: et plurimum pi¬
scium congregauit in sinistra nox erat:
in dextera diuini sermonis diurna clari¬

Expanded text:
oculum saepe temptamur. oculus mereoculum saepe temptamur. oculus meretricis laqueus amatoris. sed oculus nihil delinquit ideoque saluatoris sententia plena iustitiae est dicentis: qui uiderit mulierem ad concupiscendum eam, iam adulterauit eam in corde suo. non dixit \'qui uiderit mulierem\', sed \'ad concupiscendum uiderit\'. oculum absoluit. mentem ligauit. nec dixit \'adulterauit eam in oculo\', sed ‛in corde\'. in oculo uisus est, in corde peccatum. Oculus haedi qui ad sinistram est, quod ea quae dextra sunt pecc-ator uidere non possit. sanctus autem dicit: prouidebam dominum in conspectu meo semper, quoniam a dextris mihi est, ne commouear. et Petro sancto apostolo, cum tota nocte nihil cepisset, ut legimus in euangelio, a saluatore dictum est: mitte in dexteram partem retia nauigii. itaque fretus imperatis caelestibus misit retia et plurimum piscium congregauit. in sinistra nox erat, in dextera diuini sermonis diurna clari
Abbreviated transcription (Latin):
Iculo utimur uidendi muncre: Seo
uidemus ea quȩ complacent:. & sepe quȩ dis¬
plicent Nec in eo oculi ẽ uel culpa. uł ꝓbi¬
tas: pro corum qualitate quę uiderit.
Oculi est enim officium. nunciare qđ uide¬
rit. Est sane uel offensa uel gr̃a. si Aut dele¬
ctetur suauibus: aut offendatur aduersis
Idõ frequent̃ oculus suppliciorum dicit᷑:
oculus temptationis: oculi hȩdi: oculus
uitulȩ: oculus generationis. Aut fons ge¬
nerationis Legimus in euangło. quia ba¬
ptixabat iohannes in aeno. Aenum. ocu¬
lum suppliciorum int̾pretati sunt. Itaq
nemo uenit ad baptismum. nisi qui desi¬
derat sibi. ꝓpria peccata dimitti: quoꝵ
supplicia corde ꝓudo ꝑhorrescat Itaꝙ
licet oculus suppliciorum dicatur. p̾u¬
dentis ẽ tam̃ supplicia. ñ sustinentis: li¬
cet baptismũ poenitentiȩ habeat aliquã
de suppliciorum susceptione tolerantiã
Oculi est. ut intuendi officio fungatur:
tuum est cauere quod uideris. Deniq
& oculus temptationis dicitur: quia ꝑ

Expanded text:
oculus utitur uidendi munere, sed saepe uidemus ea quae conplacent et saepe quae displicent, nec in eo oculi est uel culpa uel probitas pro eorum qualitate quae uiderit; oculi est enim officium nuntiare quod uiderit. est sane uel offensa uel gratia, si aut delectetur suauibus aut offendatur aduersis. ideo frequenter oculus suppliciorum dicitur, oculus temptationis, oculus haedi, oculus uitulae, oculus generationis aut fons generationis. Legimus in euangelio, quia baptizabat Iohannes in Aenon. Aenon oculum suppliciorum interpretati sunt. itaque nemo uenit ad baptismum nisi qui desiderat sibi propria peccata dimitti, quorum supplicia corde prouido perhorrescat. itaque licet oculus suppliciorum dicatur, praeuidentis est tamen supplicia, non sustinentis, licet baptismum paenitentiae habeat aliquam de suppliciorum susceptione tolerantiam. oculi est, ut intuendi officio fungatur, tuum est cauere quod uideris. Denique et oculus temptationis dicitur, quia per
Abbreviated transcription (Latin):
Ualia interpretatione pascua eoꝵ.
cce ipsȩ hebreorum luterȩ testificant᷑
dñm iħm esse unicum patris filium. uer¬
bum dĩ. Deniq primo statim uersu dauid
de unico filio di dicit

Expanded text:
alia interpretatione \'pascua eorum\'. ecce ipsae Hebraeorum litterae testificantur dominum Iesum esse unicum patris filium, uerbum dei. denique primo statim uersu Dauid de unico filio dei dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
uestis dominicȩ attigit sanguis
stetit. Per umbram te uidimus:
quando non habebas speciem neq
decorem. Umbra tua caro fuit: quȩ
nostrarum ȩstus refrigerauit cupi¬
ditatum: quȩ restinxit ignes libi¬
dinum: quȩ auaritiȩ diuersarũq
passionum incendia temperauit
Et quid dicam de umbra dñi. quan¬
do & apłorum umbra sanabat.
Ueniente & enim petro. unusqͥsꝙ
offerebat ęgros suos: quos transe¬
untis apłi umbra reddidit sanita¬
ti. Audi quia caro dñi umbra erat.
Ecce dñs sedet suꝑ nubem leuem:
& ueniet in egyptũ. E tdauid dic̃.
Subumbra alarum tuarum ꝓtege me.
Fac̃tus igitur ex inanitus umbra nob̾.
quos sol iniquitatis exusserat Uidimꝰ
ergo in umbra eum cum adhuc fides
prima procederet. sed nunc ĩa totũ
illuminat mundum. & tamen adhuc
eum per sui corporis quȩ est ȩccła
umbram uidemus. nondum facie
ad faciem. Heq enim oculi corporis
diuinitatis possunt recipere fulgore.

Expanded text:
uestis dominicae attigit, sanguis uestis dominicae attigit, sanguis stetit, per umbram te uidimus. quando non habebas speciem neque decorem. umbra tua caro fuit, quae nostrarum aestus refrigerauit cupiditatum. quae restinxit ignes libidinum, quae auaritiae diuersarumque passionum incendia temperauit. et quid dicam de umbra domini. quando et apostolorum umbra sanabat? ueniente etenim Petro unusquisque offerebat aegros suos, quos transeuntis apostoli umbra reddidit sanitati. Audi quia caro domini umbra erat: ecce dominus sedet super nubem leuem et ueniet in Aegyptum. et Dauid dicit: sub umbra alarum tuarum protege me. factus est igitur exinanitus umbra nobis, quos sol iniquitatis exusserat. uidimus ergo in umbra eum, cum adhuc fides prima proeederet. sed nunc iam totum inluminat mundum et tamen adhuc eum per sui corporis, quae est ecclesia. umbram uidemus, nondum facie ad faciem; neque enim oculi corporis diuinitatis possunt recipere fulgorem.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nos suꝑ aquilas cęli. in mon¬
tibus ascenderunt: indeserto in¬
sidiatus est nobis. De monstrauit
summam conclusionem. nec ullum
remedium nisi in aduentũ dñi nr̃i
iħu xp̃i. qui solus desperatis possit
afferre medicinam. Et quasi ostendens
in umbra eius uiuenius inter gentes
Et infra: bibes inquit & in ebriaberis.
adhuc uisitauit in iquitates tuas. re¬
uelauit suꝑ peccata. Quam breuiter
aduentum & passionem eius ex p̾ssit.
remissionemq omnium peccatorũ:
Iuam aperte congregationem futura¬
rum gentium declarauit: hincillud
apostolicum. quia cecitas ex parte
isrł contigit. donec plenitudo gen¬
tium intraret. & sic omnis israhel
saluus fieret. Ueni dñe iħu:. sed iam
non in umbra. sed in sole uisticiae.
Si umbra profuit. si passionis tuae
umbra ꝓtexit. si corporis umbra
saluauit: quantũ conferre poterit
claritas apertę uirtutis : Perum¬
bram lepra curata est. ꝑumbram
quoq illius feminȩ quȩ fimbriam

Expanded text:
sunt nos, super aquilas coeli. In monsunt nos, super aquilas coeli. In montibus accensi sunt: in deserto insidiatus est nobis . 4. Demonstravit summam conclusionem, nec ullum remedium nisi in adventu Domini nostri Jesu Christi, qui solus desperatis possit afferre medicinam. Et quasi ostein umbra eius uiuemus inter gentes, et infra: bibes, inquit, et inebriaberis adhuc. uisitauit iniquitates tuas, reuelauit super peccata. quam breuiter aduentum et passionem eius expressit remissionemque omnium peccatorum. quam aperte congregationem futuram gentium declarauit! hinc illud apostolicum: quia caecitas exparte Israel contigit, donec plenitudo gentium intraret et sic omnis Israel saluus fieret. Ueni. domine Iesu, sed iam non in umbra, sed in sole iustitiae. si umbra profuit, si passionis tuae umbra protexit, si corporis umbra saluauit. quantum conferre poterit claritas aperta uirtutis! per umbram lepra curata est, per umbram quoque illius feminae, quae fimbriam
Abbreviated transcription (Latin):
eum ulla comperendinatio sauitatis
Habes ulcera. ne timeas: Uerbo. ñ ferro
curare consueuit Aspice igitur illis
oculis. quibus dauid auxiliũ quȩ siuit¬
auxilium. non inueni nisi adño. Qui
enim mundum condidit. tuetur acco¬
las inundi. Aspice ergo & semꝑ aspice:
quia iusti oculi semꝑ ad dñm. Hoc mo¬
net te etiam iheremias in threnis sub
hacipsa littera: dicenis ad iherusalem:
Surge & expergiscere in nocte. in pͥn¬
cipio uigiliȩ tuȩ effunde sicut aqu̾a
cor tuum contra faciem dñi. extolle
ad dñm manus tuas pro animabus
paruulorum tuorum. qui deficiuN
ame in plateis omnium itinerum
Nonne & a parte conclusionis osten¬
dit angustias. & monet ut intentio¬
ne cordis in quo est oculi melioris
obtutus. remedium tibi salutare
prouideas : deniq etiam infra ite¬
rum subhac littera ait. Appropia¬
uit enim tempus nrͣm: repleti surł
dies nostri: ad uenit finis noster.
Leuiores facti sunt qui persecuti

Expanded text:
eum ulla conperendinatio sanitatis. eum ulla conperendinatio sanitatis. habes ulcera? ne timeas; uerbo, non ferro curare consueuit. aspice igitur illis oculis, quibus Dauid auxilium quaesiuit etauxilium, non inueni nisi a domino\'. qui enim mundum condidit. tuetur accolas mundi. aspice ergo et semper aspice, quia iusti oculi semper ad dominum. Hoc monet te etiam Hieremias in Threnis sub hac ipsa littera dicens ad Hierusalem: surge et expergiscere in nocte in principio uigiliae tuae, effunde sicut aquam cor tuum contra faciem domini. extolle ad dominum manus tuas pro animabus paruulorum tuofame in plateis omnium itinerum . Nonne et aperte conclusionis ostendit angustias, et monet ut intentione cordis, in quo est oculi melioris obtutus, remedium tibi salutare provideas? Denique etiam infra, iterum sub hac littera ait: Appropinquavit enim 1210 tempus nostrum, repleti sunt dies nostri, advenit finis noster. Leves facti sunt qui persecuti
Abbreviated transcription (Latin):
angustiȩ: & nisi in locũ suum illa
recipiendorũ seminum aula reuo¬
cetur. uitam consueuit excludere:
Ita etiam qui animo angetur & qui¬
busdam aduersis imminentibus per
urgetur: concludi dicitur. non mi¬
noribus angustus mentis quam cor¬
poris. Maiores enim animȩ estus
feruoresq sunt animorun quam
corporum. Conclusus igitur uisce¬
rum tumore. medicum quęrit ut
possit propulsare periculum. & ẽ¬
stricta laxare Ueniens medicus tem¬
ptat omnia. explorat interna. Et tu
ergo conclusus animi feruore. aspi¬
ce temetipsum interiore oculo: mor¬
bi uirus urget: feruet naxia consci¬
entia: moles peccatorũ premit: int̃¬
cipiunt sensum mentis angustiȩ. Co¬
gnosce teipsum: & orationis quȩre
medicinam. Posce ut ueniat medicus ille
qui descendit ẽ cęlo: qui maxime egrotoᷤᷤ
requirit sicut ipseait. Non opus est sa¬
ius medicus. sedhis qui male habent.
Habes uuluera. ne differas. Non ẽ apud

Expanded text:
angustiae et, nisi in locum suum illa angustiae et, nisi in locum suum illa recipiendorum seminum aula reuocetur. uitam consueuit excludere. ita etiam, qui animo angitur et quibusdam aduersis inminenurgetur, concludi dicitur non minoribus angustiis mentis, quam corporis. Majores enim animae aestus, febresque sunt animorum quam corporum. Conclusus igitur uiscerum tumore medicum quaerit, ut possit propulsare periculum et constricta laxare. ueniens medicus temptat omnia. explorat interna. et tu ergo conclusus animi feruore aspice temet ipsum interiore oculo. morbi uis urget, feruet noxia conscientia, moles peccatorum premit, intercipiunt sensum mentis angustiae: cognosce te ipsum et orationis quaere medicinam, posce ut ueniat medicus ille qui descendit de caelo, qui maxime aegrotos requirit, sicut ipse ait: nonopus estsanis medicus, sed his qui male habent. habes uulnera? ne differas; non est apud
Abbreviated transcription (Latin):
tas strangulatur. Ideoq mortuus est.
& quod grauius ẽ morte peccati: qͥa
ante usurpauit scire. quam intelle¬
c̃tum quo uiuificaretur acciperet.
Uiuificat gͦ intellectus ut sp̃c. quia ip¬
se intellectus. gr̃a spũalis est Ideo ar
intellectum numero suo sp̃c sanctus
operatur Intellectus aũt bonus es ⁊
omnibus qui eu̾faciunt. quo docemͣ
quia non solum sensu conplecti. sed
etiam factis id quod intelligimus ex seqͥ
nona decima: cuius interpreta¬
tio est conclusio: & sicut alibi
iuenimus as pice:
istat littera: congruit sen¬
sus. Nam qui concluditur.
circumspicere se debet: & cau¬
sam periculi non dissimulare: maxi¬
me cum letale discrimensit Conclu¬
ditur unusquisq tumescentibus ui¬
sceribus internis ue faucibus: cum int̃¬
cluso sp̃c commeatu spirandi ac respi¬
randi commertia coartantur Conclu¬
ditur femina. cum fit ꝑ idromema¬
tricis qua pectoris ipsius premitur
principale. unde graues oriuntur

Expanded text:
tas strangulatur. ideoque mortuus est tas strangulatur. ideoque mortuus est et, quod grauius est, morte peccati, quia ante usurpauit scire quam intellectum quo uiuificaretur acciperet. Uiuificat ergo intellectus, ut spiritus, quia ipse intellectus gratia spiritalis est, ideoque intellectum munere suo spiritus sanctus operatur. intellectus autem bonus est omnibus qui eum faciunt. quo docemur, quia non solum sensu conplecti, sed etiam factis id quod intellegimus exequi dnona decima, cuius interpretatio est \'conclusio\' et, sicut alibi inuenimus, \'aspice\'. distat littera, congnut sensus. nam qui concluditur circumspicere se debet et causam periculi non dissimulare, maxime cum letale discrimen sit. concluditur unusquisque tumescentibus uisceribus internisue faucibus. cum intercluso spiritus commeatu spirandi ac respirandi commercia coartantur. concluditur femina, cum fit peridrome matricis, qua pectoris ipsius premitur principale. unde graues oriuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Merito intellectum sibi etiam salomon
paternum secutus. magisterium a dño
postulauit dicens. Ego sum puer humi¬
lis. & ignoro introitum meũ & exitum
meum: & seruus tuus in medio popłi
tui quem elegisti. populum multum
sicut harena maris quȩ dinumerari
non potest pͣ multi tudine: & dabis
seruo tuo cor prudens: audire & u¬
dicare cum iusticia populum tuum.
& intelligere interbonum & malũ.
Unde complacuit dño. quia non sibi
longeuitatem uitȩ &s regalium diuiti¬
arum copias. sed sapientiam ad intel¬
ligenda dñi uidicia & iusticias de po¬
poscit. ideo tantum populum regno
pacifico gubernauit. quia ñ usurpa¬
uit ut adam boni & mali scire distan¬
tiam: sed intelligendi eius gratiam
orauit axp̃o Quod enim scire diui¬
num est: hoc adño dõ tuo ut possisco¬
gnoscere ꝓmerendum est. Si petisset
& adam sicut petiuit dauid. nequa¬
quam illos in extricabilis erroris laque¬
os incidisset. quib omnis eius heredi¬

Expanded text:
47. Merito intellectum sibi etiam Salomon, 47. Merito intellectum sibi etiam Salomon, magisterium secutus paternum, a Domino postulavit, dicens: Ego sum puer humilis, et ignoro introitum meum, et exitum meum, et servus tuus in medio populi tui, quem elegisti, populum multum sicut arenam maris, quae dinumerari non potest prae multitudine: et dabis servo tuo cor prudens, audire et judicare cum justitia populum tuum, et intelligere inter bonum et malum . Unde complacuit Domino; quia non sibi longaevitatem vitae, et regalium divitiarum copias, sed sapientiam ad intelligenda Domini judicia et justitias depoposcipacifico gubernauit, quia non usurpauit ut Adam boni et mali scire distantiam, sed intellegendae eius gratiam orauit a Christo. quod enim scire diuinum est, hoc a domino deo tuo ut possis cognoscere promerendum est. si petiss Adam. sicut petiuit Dauid. nequaquam illos inextricabiles erroris laqueos incidisset, quibus omnis eius heredi
Abbreviated transcription (Latin):
Quis tantus. qui possit intelligere
dñi testimonia: & ideo intellectus
Iadño postulandus est: euius tanta
est uis. ut initium euissit plenitudo
uirtutis. Deniq scriptũ est Pietas
aũt in dõ. initium intellectus: quae
uirtutum omnium fundamentũ est
disciplinam. Pietas amica d̾o: parenti¬
bus grata: dñm conciliat: necessitudi¬
nes fouet: dĩ cultura: merces parentũ.
filiorum stipendium. Pietas inquam
iustorum tribunal: egenorũ portꝰ:
miserorum suffragium: indulgentia
peccatorum. Qui enim habet intelle¬
ctum. ipse uere est pius. Intelligit
enim humanȩ lubricum fragilitatis:
& cito ignoscit errantibus. Intelligit
commune nobis datum naturȩ usuꝰq
consortium: & ideo pauperib tãqu̾a
debitum soluit. ne inficiatur tanquã
indebitũ. Intelligit uices esse calami¬
tatum. & ideo tanquam naufragis
mundi istius portu quodam suȩ huma¬
nitatis occurrit. Hȩc perfecta uirtus
in hominibus. hȩc plena in dõ laus est

Expanded text:
quis tantus, qui possit intellegere quis tantus, qui possit intellegere domini testimonia? et ideo intellectus a domino postulandus est, cuius tanta est uis, ut initium eius sit plenitudo uirtutis. denique scriptum est: pietas a autem in deo initi u m intelvirtutum omnium fundamentum est disciplinam. Pietas amica Deo, parentibus grata, Dominum conciliat, necessitudines fovet, Dei cultura, merces parentum, filiorum stipendium. Pietas, inquam, justorum tribunal, egenorum portus, miserorum suffugium, indulgentia peccatorum. 46. Qui habet intellectum, ipse vere est pius; intelligit enim humanae lubricum fragilitatis, et cito ignoscit erranti. Intelligit commune nobis datum naturae ususque consortium; et ideo pauperibus tamquam debitum solvit, non inficiatur tamquam indebitum. Intelligit vices esse calamitatum; et ideo tamquam naufragiis mundi istius portu quodam suae humanitatis occurrit. Haec perfecta virtus in hominibus, haec plena in Deo laus est.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ siuit. Nam nisi quȩsisset. non inue¬
nisset. Quid inuenerit aũt ipse testat᷑
dicens. Tribulationẽ & dolorem in¬
ueni. & nomen dñi inuocaui. Et alibi
Intribulatione in uocaui dñm. & ex¬
audiuit me in latitudine. Bona gͦ
tribulatio: quȩ dignos facit qui in
latitudine exaudiamur adño. Cor̃a
est autẽ exaudiri a dño dõ nr̃o. Iiuq¬
igitur tribulationẽ non refugit. inueni¬
tur. Non enim refugit. qui mandatadĩ
sensu operibusq meditatur. Nam utiq
illum athletam certamina inueniunt.
qui in usu exercii fuerit constitutꝰ. Qui
uero exercitium dereliquerit. sine du¬
bio non poterit repperiri: quia indi¬
gnus est ut quęratur. Daiuid ergo qͣsi
bonus athleta dicit. tribulatio & ne-¬
cessitudo inuenerunt me. quia para¬
tum semꝑ habuerunt non refugientẽ
necessitatum & tribulationũ pręlia.
sed petentem :. SI QUITUR.UIII.¬
lusta testimonia tua in ęternum.
intellectum da michi & uiuifica me.

Expanded text:
quaesiuit; nam nisi quaesisset, non inuequaesiuit; nam nisi quaesisset, non inuenisset. quod inuenerit autem, ipse testatur dicens: tribulationem et dolorem inueni et nomen domini inuocaui, et alibi: in tribulatione inuocaui dominum et exaudiuit me in latitudine. bona ergo tribulatio. quae dignos facit qui in latitudine exaudiamur a domino; gratia est autem exaudiri a domino deo nostro. Qugit, qui non refugit, inuenitur; non enim refugit qui mandata dei sensu operibusque meditatur. nam utique illum athletam certamina inueniunt, qui in usu exercitii fuerit constitutus; qui uero exercitium dereliquerit, sine dubio non poterit repperiri, quia indignus est ut quaeratur. Dauid ergo quasi bonus athleta dicit: tribulatio et necessitas inuenerunt me, quia paratum semper habuerunt, non refugientem necessitatum et tribulationum proelia, sed petentem. Sequitur: iustitia testimonia tua in aeternum; intellectum damihi eorum et ui fica m e.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo peccato mortuus est dñsiħe. ut noᷤᷤ
in illo essemus iusticia dĩ. Michi es ł
mortuus. ut michi resurgeret. Semel
est mortuus: semel resurrexit: & tucũ
illo mortuus. cũ illo consepultus. cũ
illo in baptismate resuscitatus. caue
ne cum mortuus fueris semel. mori¬
aris iterũ. Iam non peccato morieris¬
ui. sed ueniȩ: ne cum resurrȩxeris moria¬
ris sȩcundo. Xp̃c enim surgens exmor¬
tuis iam non moritur: mors in eum
iam non dominabitur. Ergo mors
dominata est meum. Utiq quia dixit
iam non dominabitur. ostendit eẽ do¬
minatũ. Noli tantum amittere bene¬
ficium o homo. Propter te xp̃c domi¬
nationi mortis se subdidit. ut te iugo
dominationis exueret Ille suscepit
mortis seruitutem. ut tibi tribuer&.
uitȩ ȩternȩ libertatem. Qui quęrit
ergo xp̃m. quęrit & tribulationem
eus: nec refugit passionem Deniq da¬
uid qui dignus erat ut a tribulatione
quęreretur. tribulationem & ipse

Expanded text:
ergo peccato mortuus est dominus Iesus, ut nos ergo peccato mortuus est dominus Iesus, ut nos in illo essemus iustitia dei. mihi est mortuus, ut mihi resurgeret; semel est mortuus. semel resurrexit. et tu cum illo mortuus, cum illo consepultus, cum illo in baptismate resuscitatus caue, ne, cum mortuus fueris semel, moriaris iterum. iam non peccato morieris, sed ueniae. ne, cum resurrexeris, moriaris secundo. Christus enim resurgens ex mortuis iam non moritur, mors in eum iam non dominabitur. ergo mors dominata est in eum ? utique, quia dixit: iam non dominabitur, ostendit esse dominatam. noli tantum amittere beneficium. o homo. propter te Christus dominationi mortis se subdidit, ut te iugo dominationis exueret. ille suscepit mortis seruitutem, ut tibi tribueret uitae aeternae libertatem. Qui quaerit ergo Christum. quaerit et tribulationem eius nec refugit passionem. denique Dauid, qui dignus erat ut a tribulatione quaereretur. tribulationem et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
& uide. Qui ergo xp̃m quęrit. ueni.¬
at ñ corporis gressu sed mentis uesti¬
gio: uideat eum non exterioribus
oculis sed internis. Eternus enim
corporalibus non uidetur aspectibꝰ.
qm quȩ uidentur corporalia sunt :
quȩ autem non uidentur ȩterna.
Xp̃c igitur non temporalis sed ex pa¬
tre ante tempora quasi ds uerus dĩ fi¬
lius. & quasi uirtus sempiterna supta
tempora: quem nullus temporum
finis includat: quasi uita supra tem¬
pora: quem numquã dies mortiᷤᷤ in¬
ueniat. Quod enim mortuus est: pec¬
cato mortuus est semel: quod autẽ
uiuit. uiuit dõ. Audis quid dixerit
hodie apostolus: peccato inquit
mortuus est semel. Semel tibi pec¬
catori mortuus est xp̃c. Noli iterũ
peccare post baptismum. Omnibus
in commune semel mortuus est: & singu¬
lis semel moritur. non frequenter. Pec¬
catum es o homo. ideo peccatum fecit
xp̃m suum omnipotens pater. hominẽ
fecit qui peccata nr̃a portaret. Michi

Expanded text:
et uide. qui ergo Christum quaerit, ueniet uide. qui ergo Christum quaerit, ueniat non corporis gressu, sed mentis uestigio, uideat eum non exterioribus oculis, sed internis. aeternus enim corporalibus non uidetur aspectibus, quoniam quae uidentur temporalia sunt, quae autem non uidentur aeterna. Christus igitur non temporalis, sed ex patre ante tempora quasi deus uerus dei filius et quasi uirtus sempiterna supra tempora, quem nullus temporum finis includat, quasi uita supra tempora, quem numquam dies mortis inueniat. quod enim mortuus est, peccato mortuus est semel; quod autem uiuit, uiuit deo. Audis quid dixerit hodie apostolus ? peccato, inquit, mortuus est semel. semel tibi peccatori mortuus est Christus; noli iterum peccare post baptismum. omnibus in commune semel mortuus est et singulis semel moritur, non frequenter. peccatum es, o homo; ideo peccatum fecit christum suum omnipotens pater, hominem fecit, qui peccata nostra portaret. mihi
Abbreviated transcription (Latin):
interdum non inueniunt eum. Inue¬
nitur eui corona debetur. non inueni¬
tur qui idoneus certamini ñ probat᷑.
Tribulatio igitur uelut quȩ dam gr̃a
est Deniq sacrificiũ do spiritus con¬
tribulatus. Annon gr̃a quȩ operat᷑¬
patientiam: qui ergo nouerat tribulati¬
ones profectum eẽ: quęsitus a tribulati¬
one inuentus est. nec refugit. Dicit sapi¬
entia. Iuęrent me mali. & non in ueni¬
Ient: non quia dñs nolebat inueniri
abhominibus. qui se omnibus etiam
non quęrentibus offerebat: sed quia
his operibus quȩ rebatur ut indigni
ee̾nt qui quȩrerent inuenire. Cęte¬
rum sẏmeon qui eum expectabat.
inuenit Inuenit andreas. Deniq
ait ad symonem Inuenimus messiam.
quod interpretatur xp̃c: Philippus
quoq dicit ad nathanahel: Quem
scripsit moyses in lege & prophetȩ: in¬
uenimus iħm filium ioseph qui est
anazareth Etut ostenderet quẽ ad.¬
modum xp̃c inueniretur. ait. ueni

Expanded text:
interdum non inueniunt eum. inueinterdum non inueniunt eum. inuenitur cui corona debetur, non inuenitur qui idoneus certamini non probatur. tribulatio igitur uelut quaedam gratia est; denique sacrificium deo spiritus contribulatus. an non est gratia quae operatpatientiam ? qui ergo nouerat tribulationis profectum esse, quaesitus a tribulatione inuentus est nec refugit. Dicit sapientia: quaerent me mali et non inuenient, non quia dominus nolebat inueniri ab hominibus, qui se omnibus etiam non quaerentibus offerebat, sed quia his operibus quaerebatur, ut indigni essent qui quaererent inuenire. ceterum Symeon, qui eum expectabat, inuenit, inuenit Andreas. denique ait ad Simonem: inuenimus Messiam, quod interp retatur Christus. Philippus quoque dicit ad Nathanahel: quem scripsit Moyses in lege et prophetae inuenimus Iesum filium Ioseph qui est a Nazareth. et ut ostenderet quemadmodum Christus inueniretur. ait: ueni
Abbreviated transcription (Latin):
in cordib suis. non habent legem. Siue
quia in ueterauit uidȩis. renouatur
in nobis. umbra est ñ ueritas: ut cum
fiat oblatio ꝓpeccatis sȩcundũ legem.
non fiat remissio peccatorũ. Inpossi¬
bile est enim sanguine taurorũ & hyr¬
corum peccata mundari. Mendax gͦ
erat illa remissio. donec remissionis ue¬
ritas adueniret Quid deinde manife¬
stius quam iohannis euangelistȩ sen¬
tentia. qui ait. quia lex per moysen
legis retulit ueritatem: Nam cum sit
autem disiunctio: intelligendum est
disiunctionẽ ideo interpositam. quia
si ueritas fuisset in lege. non fuiss& fa¬
cta per xp̃m. Possumus & sic intellige¬
re. Ueritas xp̃c est Ergo ueritas lex
est & si mandatum dñilex est. mul¬
tomagis uiuum & operatorium uer¬
bum dĩlex est Uii. Sequitur uersꝰ¬
Tribulatio & necessitas inuener us
me: mandata tua medit.atio meaẽ:
Quęrunt tribulationes & necessita¬
tes iustum. & interdum inueniunt.

Expanded text:
in cordibus suis. non habent legem —, siue in cordibus suis. non habent legem —, siue quia inueteratur in Iudaeis. renouatur in nobis. Umbra est, non ueritas. ut, cum fiat oblatio pro peccatis secundum legem. non fiat remissio peccatorum; inpossibile est enim sanguine taurorum et hircorum peccata mundari. mendax ergo erat illa remissio, donec remissionis ueritas adueniret. quid deinde manifestius quam Iohannis euangelistae sententia, qui ait: quia lex per Moysen ατολ̀ὴνlegis retulit ueritatem. nam cum sit \'autem\' disiunctio. intellegendum est disiunctionem ideo interpositam, quia, si ueritas fuisset in lege, non fuisset facta per Christum. Possumus et sic intellegere: ueritas Christus est; ergo ueritas lex est, et si mandatum domini lex est, multo magis uiuum et operatorium uerbum dei lex est. Sequitur uerstribulatio et ne c e ssitas inuenerunt me; mandata tua meditatio mea e s t. quaerunt tribulationes et necessitates iustum et interdum inueniunt,