comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non nulli qui ita constent ex ma¬
t̾ia esceut nichil contineant ex
adam atq eua: nonne sic qͦ di¬
uersitas. ĩmo multiplicitas indu¬
cetur pͥncipiorum. ut paucissimi.
partim ex adam mat̾iam contͣ¬
xerint. płes oĩo aliũn: alii ex a¬
liis cibis. alii ex aliis: Neq enim
sem̃ quod ex primis predũt pa¬
rentib. nisi more coste augeat᷑.
ulla poterit rat̃one om̃s diffun
diꝑ homines. Itaq uͥ sem̃ defe¬
cit:om̃ino exaliena homines
facti sunt materia. ꝑitq tam
m. qͣm in futuro unitas pͥncipii
a dño cõmendata. Multo gͥra¬
tionabilius arbitror. parentũ
sem̃. ad coste imitationẽ sua ex
se ꝑd̾m adipisci augm̃ta: ut ne¬
q partun. neq prorsus hoĩes cos¬
stent. alia de mat̾ia qͣm parentũ:
⁊ ita fui̾nt omnes oĩo in lumbis
num pͥncipium. S siue ita sit.
siue alit: id tn creditur. qd̾ q̃dam
in homine sunt ad remanendũ.
quedam uero ad recedendum. Aclaa
enim costam hũit: ut in mulier

Expanded text:
nonnulli, qui ita constent ex manonnulli, qui ita constent ex materia escae, ut nihil contineant ex Adam atque Eva, nonne sic quoque diversitas, imo 272 multiplicitas inducetur principiorum, ut paucissimi partim ex Adam materiam contraxerint, plures omnino aliunde, alii ex aliis cibis, alii ex aliis? Neque enim semen quod ex primis prodiit parentibus, nisi more costae augeatur, ulla poterit ratione omnes diffundi per homines. Itaque ubi semen defecit, omnino ex aliena homines facti sunt materia, peritque tam modo quam in futuro unitas principii a Domino commendata. Multum ergo rationabilius arbitror parentum semen ad costae imitationem sua ex se per Deum adipisci augmenta, ut neque partim, neque prorsus, homines constent alia de materia quam parentum; et ita fuerint omnes omnino in lumbis num principium. Sed sive ita sit, sive aliter, id tamen creditur quod quaedam in homine sunt ad remanendum, quaedam vero ad recedendum. Adam enim costam habuit ut inde mulier
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ante habuerint parentes in
sua: qd̃ item absit. Nam sicut
uixta apłm. in lumbis abrahe
leui erat: qñ decimas soluit. ita
et in lumbis ade omnes erant: q̃ñ
peccauit. Nñ ut ita dictum sit.
sicut leui mabraham. ip̃i melchi¬
sedech decimas iuxta apłm ex¬
soluit. ita iuxta ip̃m in adam:
omnes peccauerunt. Uniu̾si gͦ
scdm qñdam modum mortales
i lumbis ade extiterunt. et id
ĩmortales amissuri sunt:S do¬
minꝰ unum homm̃e fecit: et ex
illo conuigem formarut. ut qͥ¬
cumq nascendo succecłent:non
se diuersis: sumi tm̃ pͥncipio
obnoxios attencdent. atq ita i
sua homines natura auctorita¬
tem uniꝰ pͥncipii. atq unitatẽ.
scismate ꝓculpulso liscerent
uenari. cliaboli respuentes exẽ¬
plum: qui scismate inducto al¬
terum post dm induc̃e conatus
est principrum. Si aũt ena ñ
exadam uerum ex alt̾a procirata
esset mat̾ia: unitas pͥncipii mini¬
me postis cõm̃daretur. Si itẽ suts

Expanded text:
quod ante habuerint parentes in quod ante habuerint parentes in sua quod item absit! Nam, sicut juxta Apostolum, in lumbis Abrahae Levi erat quando decimas solvit , ita et in lumbis Adae omnes erant quando peccavit. Unde, ut ita dictum sit, sicut Levi in Abraham ipsi Melchisedech decimas juxta Apostolum exsolvit, ita juxta ipsum in Adam omnes peccaverunt. Universi ergo secundum quemdam modum mortales in lumbis Adae exstiterunt, et id immortales amissuri sunt? Sed Dominus unum hominem fecit et ex illo conjugem formavit, ut quicunque nascendo succederent non se diversis, sed uni tantum principio obnoxios attenderent, atque ita, in sua homines natura auctoritatem unius principii atque unitatem, schismate procul pulso, discerent venerari diaboli respuentes exemplum, qui schismate inducto, alterum post Deum inducere conatus est principium. Si autem Eva non ex Adam, verum ex altera procreata esset materia, unitas principii minime posteris commendaretur. Si item sunt
Abbreviated transcription (Latin):
qͥtaq sicut tota eua prius in costa crarc¬
tabatur: ita uniuersa posteritatis co¬
pia in lumbis abrahe in lumbade
continebatur.Parua erat costa:⁊
tamen transinit in magnitudinẽ.
Paruum qͦ semen parentum. et tñ
spropagando tͣnsit in multitudinẽ
ffilioꝵ. Nicħ aliudest eua: nsi qd̃
finit ade costa. neq aliud est umũ¬
ssitas hominum: nisi qđ̃ precessit
primorum in lumbis parentum.
Hec sententia gaudet dic̃e nicħ
nͥ humanam substantiã resurrg̃ẽ.
Altera minime abhorret. porcina
carnem aut euismͦi alimoniant
sam. aut solam resurg̾e: aut ex
um et de his q̃ remanent łrecedt.
ed si resurrectio imiciuq.
sua restituet membra. nu.
usq a deo ut adam redeat costa:
Siam non est eua. Ut ad paren¬
tes redeat effusio seminum: S
iam nulli existent filii. et erit a¬
dam in resurrectione solus: qd̃
absit. Omnes enim resurgemus.
Aut scdłm alt̾am sententiam: ni¬
chil babebunt filii m sub̃a sua.

Expanded text:
. Itaque, sicut tota Eva prius in costa coarc. Itaque, sicut tota Eva prius in costa coarctabatur, ita universa potestatis copia in lumbis Abrahae, in lumbis Adae continebatur. Parva erat costa, et tamen transivit in magnitudinem; parvum quoque semen parentum, et tamen propagando transivit in multitudinem filiorum. Nihil aliud est Eva, nisi quod fuit Adae costa; neque aliud est universitas hominum, nisi quod praecessit primorum in lumbis parentum. Haec sententia gaudet dicere, nihil nisi humanam substantiam resurgere; altera minime abhorret porcinam carnem aut ejusmodi alimoniam,  conversam, aut solam resurgere, aut ex um, et de his qui remanent vel recedunt. Sed si resurrectio unicuique sua restituet membra, num usque adeo, ut Adam redeat costa? Sed jam non est Eva, ut ad parentes redeat effusio seminum, sed jam nulli existent filii; et erit Adam in resurrectione solus; quod absit! Omnes enim resurgemus . Aut secundum alteram sententiam, nihil habebunt filii in substantia sua,
Abbreviated transcription (Latin):
hominib debitam. Homines gͦ pͥ¬
mi: ex humo fci sunt. Post̾i aut̃e s
remotiores: neq ex humo. neq ex
primis. s tm̃ ex cibis fc̃i sunt. A¬
lii dicunt. qd̃ sicut costa ade. ref
utiq parua: formata est in inte¬
gram euam.rem utiq longeq
maiorem. null̃tam̃ extrinsecus ã¬
minicłis. nullis additam̃tis. unde
magnum quid fieret assumptis
ita qͣ semen parentum usq ad u¬
rilem adolescit qͣntitatem. uirtu¬
te eius id agente: qui omnia cre¬
auit ex nich̾o. qui paucos pane
atq pisciculos in milium sacie¬
tatem multiplicauit. Uirtute
tñ sola: ex nichilo omnia. Mub¬
er excosta. Uiruite aute ⁊ natur
ꝓcieatio fit humana. Hec sente¬
tia: fomenta puericie dicit. igñc
balnea. uestes. cibum qͦ atq po¬
tum. Hec int̾ius: illa fouente¬
t̾ius. Herumptam̃ sicut nec illa
in humana u̾tunt᷑ nat᷑am. ita
neq ista. ĩmo iuxta dñicam sen¬
tentiam om̃e qd intrat mos: in
uentrem uadit. ⁊ ꝑsecessum emittit᷑.

Expanded text:
hominibus debitam. Homines ergo primi de humo facti sunt, posteri autem, sed remotiores, neque ex humo, neque ex primis, sed tantum ex cibis facti sunt. Alii dicunt quod sicut costa Adae, res utique parva, formata est in integram Evam, rem utique longeque majorem, nullis tamen extrinsecus adminiculis, nullis additamentis, unde magnum quid fieret, assumptis; ita quoque semen parentum usque ad virilem adolescit quantitatem, virtute ejus id agente qui omnia creavit ex nihilo, qui paucos panes atque pisciculos in millium satietatem multiplicavit; virtute tamen sola ex nihilo omnia: mulier ex costa; virtute autem et natura procreatio fit humana. Haec sententia fomenta pueritiae dicit, ignem, balnea, vestes, cibum quoque atque potum; haec interius, illa fovent exterius. Verumtamen, sicut nec illa in humanam vertuntur naturam, ita neque ista; imo juxta Dominicam sententiam omne quod intrat in os, in ventrem vadit, et per secessum emittitur
Abbreviated transcription (Latin):
lle aũ qui miurie s oblate cau¬
sa: reum ad ꝑnitiem usq pro¬
sequitur ⁊ accusat: qm̃ in fide
xp̃i ñ malũ ꝓ malo repend̾e licet:
reus est in ꝓxumum. quo plus
amat rem aut ultionẽ: homi¬
cidii. Ille fortasse non morit᷑:
et hichomicida tenet᷑. Qui aũt
ut accusatio ui simił habeat᷑.
suꝑ reum iurat: si diuino exa¬
mine. is postea absoluit: ille
plane ꝑuirat. Et qm̃ capitis
arcessit dolensq non ꝑficit p̃¬
ter ꝑuirium qd̃ patrat ip̃are.
bomicida est conatu ⁊ uolun¬
tate. Is aut̃ qm̃ publice pecca¬
uit publice peniteat. ant si
id neglexerit ut dignũ ẽ eccła¬
ui. stice discipline succumbat. Qͦ¬

Expanded text:
lle autem qui injuriae sibi oblatae causa, reum ad perniciem usque prosequitur et accusat; quoniam in fide Christi non malum pro malo rependere licet, reus est in proximum, quo plus amat rem aut ultionem homicidii. Ille fortasse non moritur, et hic homicida tenetur. Qui autem ut accusatio verisimilis habeatur super reum jurat, si divino examine is postea absolvitur, ille plane perjurat. Et quoniam capitis arcessit, dolensque non perficit; praeter perjurium quod patrat ipsa re, homicida est conatu et voluntate. Is aut quoniam publice peccavit, publice, poeniteat; aut si id neglexerit, ut dignum est, ecclesiasticae disciplinae succumbat.
Abbreviated transcription (Latin):
minus tñ impiũ homin̾e ne si¬
nat uiu̾e. Non enĩ sine causa gla¬
diũ portat. Si iñ innocentẽ truci¬
dat. aut trucidantẽ iiuat: di¬
abolus est gladio abuttt. Sin
aũt que rõ reum euicit. neq eñi
indampnatũ dampnare licet
gladio ꝑcellit: minister d̃i ẽ tm̃
caueat: ne aut priuato oclio aut
alt̾us gr̃a. aut ulla dem̃ t̾rena
impulsione id agat: qd̃ solo in¬
tuitu iusticie diumeq uolun¬
tatis. hominũq correctionis:
agendum fu̾at. Alicqͥn: non
uidex estimabit᷑ reoꝵ. s atrocis

Expanded text:
minus tamen impium hominem ne sinat vivere: Non enim sine causa gladium portat . Si tamen innocentem trucidat, aut trucidantem juvat, diabolus est, gladio abutitur; sin autem quem ratio reum evicit neque enim indemnatum damnare licet gladio percellit, minister Dei est; tantum caveat ne aut privato odio, aut alterius gratia, aut 213 ulla demum terrena impulsione id agat, quod solo intuitu justitiae divinaequae voluntatis, hominumque correctionis agendum fuerat; alioquin non judex aestimabitur reorum, sed atrocis
Abbreviated transcription (Latin):
qui cognouerunt u̾itatem. hanc
scł: quia omnis creatura cłi bo¬
na est. et nich̾ reiciendum: qd̃
cum gr̃arum actione ꝑcipitur.
Sc̃ificatur enim ꝑ uerbum cł¬
et orationem: ne diabolus qui ꝑ
cibum temptat: ꝑcibum noceat.
Hec apłs ad timotħm scripsit.
Itaq cum sit uirtus. abstinentie
causa: a cib temporare: que doct̃¬
na est scõrum: uide si non inma¬
uis est uecordia abstinere a cib̃
qͣu ̃mundis: que uriq doctrina
est demonioꝵ. Omnia enĩ mu¬
da mundis. comquinatis autẽ

Expanded text:
qui cognoverunt veritatem; hanc qui cognoverunt veritatem; hanc scilicet, quia omnis creatura Dei bona est, et nihil recipiendum quod cum gratiarum actione percipitur: sanctificatur enim per verbum Dei orationem , ne diabolus qui per cibum tentat, per cibum noceat. Haec Apostolus ad Timoth. scripsit. Itaque cum sit virtus abstinentiae causa, a cibis temperare, quae doctrina est sanctorum, vide si non immanis est vecordia abstinere a cibis quasi immundis quae utique doctrina est daemoniorum. Omnia enim munda mundis, coinquinatis autem
Abbreviated transcription (Latin):
quos uelam̃ moysi obumbrat. et
non clara facies sub uelamine la¬
tens illustrat:acꝑ hoc: nec moysen
intelligunt nec xp̃m sincere sus¬
cipiunt: un dñs: si enim crecłetis
moysi forsuan crecłetis et mͥ. de me
enim ille scripsit: suꝑficiem legis
inspiciemes. illicita nr̃o tempore
multa excipiunt.⁊suosensu noua
quedam similituline delust ad¬
iungunt.⁊ ea quasi sacro sc̃a. rei
tñ u̾itate uana: tradunt. Huius¬
mͦi apłs nouit attendentes sp̃iti¬
b erroris. quia in ilł maligni sp̃s
loquuntur.⁊ doctrinis demoni¬
orum .i. hominum demonia ha¬
bentium. in hipochri si loquen¬
tium mendatium .i. simulata
religione. ut magis decipiant.
⁊ caut̾iatam .i. adustam: ⁊ signo
mendatii aꝑti notabilem hñti¬
um suam ꝯscientiam: phibñti¬
um nubẽ. ⁊ precipientium absti¬
nere. a cibis qͣi ĩmundis. ñ cau¬
sa corporalis castigationis. quos
deus creauit ad ꝑcipiendum cũ
gr̃arum actione: fidelib et his

Expanded text:
quos velamen Moysis obumbrat, et quos velamen Moysis obumbrat, et non clara facies sub velamine latens illustrat, ac per hoc nec Moysen intelligunt, nec Christum sincere suscipiunt. Unde Dominus: Si enim, crederetis Moysi forsitan crederetis et mihi, de me enim ille scripsit ; superficiem legis inspicientes illicita nostro tempore multa excipiunt, et suo sensu nova quadam similitudine delusi adjungunt, et ea quasi sacrosancta, rei tamen veritate vana tradunt. Hujusmodi Apostolus novit intendentes spiritibus erroris; quia in illis maligni spiritus loquuntur, et doctrinis daemoniorum, id est daemonia habentium, in hypocrisi loquentium mendacium, id est simulata religione, ut magis decipiant; et cauteriatam, id est adustam et signo mendacii operti notabilem; habentium suam conscientiam, prohibentium nubere et praecipientium abstinere a cibis quasi immundis, non causa corporalis castigationis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione, fidelibus et his
Abbreviated transcription (Latin):
forte apud illos de quib scriptũ
est. Qui sine lege peccauerunt. sñ
lege ꝑibunt. Qd̃ si licentiam cibo¬
rum a dño restitutam consulta
eccłie prohibuissent. ususq ab ea
ita suscepisset: negligi mĩnime
oporteret qd̃ eccłia decrero sanxe¬
rit. ususq susceptione roboraũt.
Multo tñ melius se h̃t res: qd̃ li¬
centia ore dñi statuta. apl̃i sanc¬
tione firmata. in ꝑpetuũ ꝑseu̾et:
qͣm:a qͦqͣm. qͣi corrigendo fiat il¬
licita: ⁊ cum iudeis indiscretio¬
ne ciborum et potuum habeamꝰ
religionem:cum teste apłonon
sit regnum di potus et esca: et
esca non nos commendet dõ.Ne¬
ꝙ si non manducauerimꝰ defici¬
mus. neq si manducauerimus
cetera concesserunt: suffocatũ
cum sanguine ꝓhibuerunt. ñ
decretum sanctientes: uerũ ut
opinor aliquoꝵ imbecillitatio¬
descendentes. Quidam mn quib
moyses potius notus est qͣm xp̃c.
qui magis sectantur litt̾am que
occidit. qͣm sp̃m qui uiuificat:

Expanded text:
forte apud illos de quibus scriptum forte apud illos de quibus scriptum est: Qui sine lege peccaverunt, sine lege peribunt . Quod si licentiam ciborum a Domino restitutam consueta Ecclesiae prohibuissent, ususque ab ea ita suscepisset, negligi minime oporteret quod Ecclesia decreto sanxerit, ususque susceptione roboraverit. Multo tamen melius se habet 265 res quod licentia ore Domini statuta, Apostoli sanctione firmata in perpetuum perseveret, quam a quoquam quasi corrigendo fiat illicita, et cum judaeis in discretione ciborum et potuum habeamus religionem, cum teste Apostolo: Non sit regnum Dei potus et esca, et esca non nos commendet Deo. Neque si non manducaverimus deficimus, neque si manducaverimus caetera concesserunt, suffocatum cum sanguine prohibuerunt, non decretum sancientes, verum ut opinor aliquorum imbecillitati condescendentes. Quidam tamen quibus Moyses potius notus est quam Christus, qui magis sectantur litteram quae occidit, quam Spiritum qui vivificat;
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. Si esca scandalirat frẽm me¬
um. non manducabo carnem in
et̾num: ne frẽm meum scandali¬
rem. Est quoq esca insalubris e¬
denti. atꝙ iło cauenda. Uñ et ca¬
seus ure gentium esui concessus:
a non nullis fere qͣi pestis uitat᷑.
Huiꝰmͦi. precepto mediciet ñ ma¬
gistri obseruantur. S si contͣhi¬
mus offensam. dum comedñtes
et bibentesaut abstinentie con¬
trahimus.aut ap̃o infirmos
scandalum gn̾amus. aut̃ demũ
gastrimargie nimium seruien¬
tes nob̾ pestem ingeramꝰ: quid ẽ
qd̾ intrat i os. hominem non ĩ¬
quinare: Utiq non qd mos in¬
trat hominem inquinat:s ux¬
ta sententiam dñs qd̃ ex corde
procedit. Dum enim supradic¬
tis modis offendimus: aut ꝯtra
conscientiam agimus. aut ꝑne
gligentiam delinquimus. Qd̃
si cor neutro modo contaminat᷑
nich peccati cõmittitur. Nlmir̃
qn nich mali ex corde prodit. nec¬
q̃d intrat mos comquinare pot̾it
ĩmo nich fit male extrinsecus. nͥ

Expanded text:
Apostolus: Si esca scandalizat fratrem meApostolus: Si esca scandalizat fratrem meum, non manducabo carnem in aeternum, ne fratrem meum scandalizem . Est quoque esca insalubris edenti atque ideo cavenda; unde et caseus jure gentium esui concessus, a nonnullis fere quasi pestis vitatur; hujusmodi praecepto medici et non magistri observantur. Sed si contrahimus offensam, dum comedentes aut bibentes aut abstinentiae contraimus, aut apud infirmos scandalum generamus, aut demum gastrimargiae nimium servientes, nobis pestem ingeramus, quid est, quod intrat in os, hominem non coinquinare? utique non quod in os intrat hominem inquinat? sed juxta sententiam Domini, quod ex corde procedit . Dum enim supradictis modis offendimus, aut contra conscientiam agimus, aut per negligentiam delinquimus. Quod si cor neutro modo contaminatur, nihil peccati committitur; nimirum quando nihil mali ex corde prodit, quod intrat in os coinquinare non poterit. Imo nihil fit male extrinsecus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ydolis: nolite manducare ꝑꝑ illũ
qui indicauit.⁊ ꝑꝑ conscientiam.
Conscientiam autem dico. non tu¬
am: s alt̾ius. Itaq morticina: pre¬
cipicio. aquis. bestiis int̾empta. ma¬
cello ueneuntia. aut mense appo¬
sita: sumi possunt. nicħominus
ĩmo potius qͣm idolatita. Namsi
alterutrum eẽt uitandũ. iuta¬
retur utiq demoniis sacͥficatum.
Itaꝙ nec ea que comed nec q̃ posst̃
bibr omrino ulla dimittilex xꝑi¬
ana mandat. nisi forte si qͥd bꝰmt¬
suboriatur: q̃r qd̾ licitum ẽ tan
qͣm illicitum fugere conueniat.
Sicut sexta feria cum ieuinii di¬
eb carnes edere minime ian li¬
cet: q̃m id abstinentia eccłie pro¬
hibet. Est qͦ cib ex accidenti. aut
in consueto ꝯtemptibilis. Potum
etiam si qua ꝯtra decus incidunt:
nauseatores non ferunt. hꝰmͦt
sumere culpa nonẽ ñ intuentib
i scãndalo est Propt̃ qd̃ minime co¬
medas: aut mnt francos butyrum.
aut int̾ alios quoscdam alliũ. Nñ

Expanded text:
idolis, nolite manducare propter illum idolis, nolite manducare propter illum qui indicavit et propter conscientiam; conscientiam autem dico non tuam, sed alterius . Itaque morticina, praecipitio, aquis, bestiis interempta, macello vaeneuntia aut mensae apposita, sumi possunt nihilominus, imo potius quam idolothyta. Nam si alterutrum esset vitandum, vitaretur utique daemoniis sacrificatum. Itaque nec ea quae comedi, nec quae possunt bibi omnino ulla dimitti lex Christiana mandat, nisi forte si quid hujusquam illicitum fugere conveniat. Sicut sexta feria, cum Jejunii diebus, carnes edere minime jam licet, quoniam id abstinentia Ecclesiae prohibet. Est quoque cibus ex accidenti aut inconsueto contemptibilis: potum etiam, si quae contra decus incidunt, nauseatores non ferunt; hujusmodi sumere culpa non est, nisi intuentibus id scandalo est propter quod minime comedas aut inter Francos butyrum aut inter alios quosdam allium. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ne conscientia eius cum sit infirma.
edificabitur ad manducandum ido¬
tia fr̃ ꝑꝑ quem xp̃c mortuus ẽ: Itaq
idolotita inpresentia idolt qntoina¬
gis quossibet alibi cibos sumi licet.
nisi scandalum prohibet. Idem ad
eosdem. Omna mͥ licent s non
omnia edificant. Qm̃ uixta eius¬
dem loci expositionem: om̃ia scdłm
legem nature licent. quia omna
munda. De cibis agitur. Licent.i:
nullo dñi precepto prohibentur.
S non omnia edificant proxi¬
mos. Et quia licita sunt. ⁊ t̾nñ ẽ
utendum semꝑ eis: det̃minat
quomͦ liceat edere. uel non edere:
inquiens. Omne qd̃ in macello
uenit: mancducate nicħ interro¬
gantes ꝑꝑ conscientiam. Cuius:
Astantis infirmi. Manducate:
quia dñ est t̾ra et plenitudo eiꝰ
Non enim pot̾ eẽ ĩmundum: qd̃ cdñs
est. Item. Siquis uocat uos infideli¬
uni ad cenam. ⁊ uultis ire: omne qõ
nob̾ apponitur manducate. Siqͥs
autem dixerit hoc ĩmolatum est

Expanded text:
nne conscientia eius, cum sit infirma, nne conscientia eius, cum sit infirma, aedificabitur ad manducandum idoter quem Christus mortuus est? Itaque idolothyta in praesentia idoli, quanto magis quoslibet alibi cibos sumi licet, nisi scandalum prohibet? Idem ad eosdem: Omnia mihi licent sed non omnia aedificant ; quoniam juxta ejusdem loci expositionem, omnia secundum legem naturae licent, quia omnia munda; de cibis agitur; licent, id est nullo Domini praecepto prohibentur, sed non omnia aedificant proximos. Et quia licita sunt, et tamen non est utendum semper eis; determinat quomodo liceat edere vel non edere, inquiens: Omne quod in macello vaenit manducate, nihil interrogantes propter conscientiam . Cujus? Astantis infirmi. Manducate, quia Domini est terra et plenitudo ejus . Non enim potest esse immundum quod Domini est. Item: Si quis vocat vos infidelium ad coenam et vultis ire, omne quod vobis apponitur manducate: Si quis autem dixerit, hoc immolatum est
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ nach est cõmune .i. ĩmundum ꝑ
ip̃m. qui postqͣmuenit: absoluit
alege. Nñ apłs paulo pꝰ ait. Om̃ia
quidem munda sunt. s malũ est
homini. qͥ ꝑ offendiculum man¬
ducat. Bonum est hõi ñ mandu¬
care carnem.⁊ ñ bib̾e uinũ: neꝙ in
quo fr̃ tiuis offendit. Nñ paulo
añ premisit. Noli ꝑꝑ escam destru¬
test: manducari licet. nͥ inde scan¬
dalirent᷑ infirmi. ⁊ qui mandu¬
cat: contra conscientiam edat.
Cibos enum alios mundos. alios¬
nit si mandeicauit: dapnatus
est. quia non est ex fide. Omne
fit contra fidem: ut credatur ma¬
lum ẽẽ. Qd̃ auttem cibos ⁊̃ idolo
ĩmolatos. sum̾e liceat. ita tam̃
ut in fĩs scandalizari ñ oporteat:
paulus ad corinthios scribens in¬
dicauit. Ait em̃. De escis aũ que
idolis immolantur: scimus quid ñ
qd̾ licet comecli: qd̾ non abidolo con¬
taminata. tñ iudete ne forte ħ licen¬
tia ur̃a offendiculum fiat infirmis.
Sienim quis eum uidit qui habet
scientiam in idolo recumbentem. ñ¬

Expanded text:
est commune, id est immundum per ipsum, qui postquam venit, absolvit a lege. Unde Apostolus paulo post ait: Omnia quidem munda sunt, sed malum est homini qui per offendiculum manducat. Bonum est homini non manducare carnem et non bibere vinum, neque in quo frater tuus offenditur . Unde paulo ante praemisit: Noli propter escam destrutest, manducari licet; nisi inde scandalizentur infirmi; et qui manducat contra conscientiam 264 edat. Cibos enim alias mundos, tesnit, si manducaverit, damnatus est, quia non est ex fide: Omne  id est quod fit contra fidem ut credatur malum esse. Quod autem cibos etiam idolo immolatos sumere liceat, ita tamen ut inde fratres scandalizari non oporteat, Paulus ad Corinthios scribens indicavit, ait enim: De escis autem quae idolis immolantur, scimus ; quid? nisi quod licet comedere, quia non ab idolo contaminata: tamen: Videte ne forte haec licentia vestra offendiculum fiat infirmis: si enim quis eum viderit, qui habet scientiam, in idolio . recumbentem, no
Abbreviated transcription (Latin):
et conscientia. Ntiq om̃ia mun¬
da: sccłm naturas. Uñ. Et erant
ualde bona. Scd̃m significati¬
ones: sunt quedam ĩ muida ii¬
deis. Nec nobis omnia apta ft̃:
tis. Omna munda. Sed quib.
Utiq mundis. qui bona fide sumuit:
et iusti sunt. Comquinatis autem
ꝑ perratum et infidelib. qui non cre-¬
dunt: nich mundum quia ñ sunt
digni donis dei. Non t̃n excibo est
inquinatio: s ex malo intellectu:
conscientia peccorum. Nñ sequitur.
S comquinate sirnt: et mens eoꝵ
et conscientia. Ne illis qui dicunt
bonum malum: ⁊ malum bonum.
brietatem. fornicationẽ. ⁊ alia que¬
dam execrabilia: aut quasi nature
debita laudant: aut fragilitate hu¬
mana excusant. aut qd̃ non sunt
dampnabilia predicant. hi sub¬
ditos suos. hꝰmͦi noxis irrecios. aut
nulla aut minima qͣi ꝓpt̃ mini¬
mos excessus aĩaduersione feriunt.
Si quid autem contͣ suas et non
di traditiones fiat: id intolerabi¬
le malum grauissimeq multan¬
dum exclamant: mortificantes

Expanded text:
a munda secundum naturas. Unde: Et erant valde bona . Secundum significationes sunt quaedam immunda Judaeis; nec nobis omnia apta sunt,tis. Omnia munda, sed quibus? Utique mundis qui bona fide sumunt et justi sunt; coinquinatis autem per peccatum, et infidelibus qui non credunt, nihil mundum ; quia non sunt digni donis Dei. Non tamen ex cibo est inquinatio, sed ex malo intellectu et conscientia peccatorum. Unde sequitur: Sed coinquinatae sunt et mens eorum et conscientia. Vae illis qui dicunt bonum malum et malum bonum, ebrietatem, fornicationem, et alia quaedam exsecrabilia, aut quasi naturae debita laudant, aut fragilitate humana excusant; aut quod non sunt damnabilia praedicant, hi subditos suos hujusmodi novis irretitos aut nulla aut minima quasi propter minimos excessus animadversione feriunt. Si quid autem contra suas, et non Dei traditiones fiat, id intolerabile malum gravissimeque multandum exclamant, mortificantes
Abbreviated transcription (Latin):
dum mundum a lege lib̾a¬
uit. lib̃tatem qͦ ciboꝵ. in lege pro¬
hibitoꝵ. restituit ut nicħ ampliꝰ
foret in mundũ: ꝗ iure gentium
eẽt sumendũ. Uñ dñs. Non qd̃ in¬
trat inos comquinat hominem.

Expanded text:
dum mundum a lege liberavit, libertatem quoque ciborum in lege prohibitorum restituit; ut nihil amplius foret immundum quod jure gentium esset sumendum. Unde Dominus: Non quod intrat in os coinquinat
Abbreviated transcription (Latin):
tum cͥcuncisionis insignum int̾ioriᷤᷤ
iam ꝑcepte accepit. ita filii eiꝰ ꝑfidem
ex fide prius iustificantur. post sa¬
cram̃tum ablitionis insignu int̾i¬
oris iam accepte assumunt. Et sic̃
ille in ꝑcepta iam iustitia ñ ꝑma¬
neret. si mandatum di negligens
circũcidi respueret: ita isti pͥns iusti.
mox fierent inusti: si ꝯtra obedien¬
tiam baptirari recusarent. Sic por¬
di ꝯtͥcto ⁊ humiliato. mox uenia
concedit᷑ peccati. necesse tñ ẽ postea
ꝯfiteri. Siquis tñ corde contrito
aute confessionẽ morte fu̾it pre¬
ocupatus: ne ꝑeat. compunct̃o in¬
tercedit. Qr qui ĩauistꝰ ẽ ex fide.
ne ꝑeat de uia iusta: baptiretur
in fide. Si enĩ lauacrũ sꝑnit: iã
abea fide excidit que ꝑ dilectio¬
nẽ oꝑatur. Qd̃ si morte preuentꝰ
a lauacro regenerationis p̃pedit᷑.

Expanded text:
tum circumcisionis in signum interioris tum circumcisionis in signum interioris jam perceptae accepit, ita filii ejus per fidem, ex fide prius justificantur, post sacramentum ablutionis in signum interioris jam perceptae assumunt. Et sicut ille in percepta 152 jam justitia non permaneret, si mandatum Dei negligens circumcidi respueret; ita isti prius justi mox fierent injusti, si contra obedientiam baptizari recusarent. Sic cordi contrito et humiliato mox venia conceditur peccati, necesse tamen est postea confiteri. Si quis tamen corde contrito ante confessionem morte fuerit praeoccupatus, ne pereat compunctio intercedit Quare qui jam justus est ex fide, ne pereat de via justa, baptizetur in fide; si enim lavacrum spernit, jam ab ea fide excidit quae per dilectionem operatur. Quod si morte praeventus a lavacro regenerationis praepedit
Abbreviated transcription (Latin):
eñi ex necessitate iuistus quisq est
exfide: ꝑfidem autẽ ad baptm̃ ac¬
cedit᷑. liquido ꝯstat añ lauacrum
hominẽ fuisse iustum. Nlec enim
pot̾at fidem q̃ ꝑdilectionẽ oꝑat᷑
optin̾e: et inustus esse. Qm̃ autẽ
pꝰ discretionẽ. baptisma efficatiam
sortit᷑ ex fide. qm̃ absꝙ fide lauacrũ
nilualeret. cur ñ et ante ablittio¬
nem aq̃. fides qd̃ sui uiris ẽ scd̃m
scripturas iustitiã oꝑet᷑. Nñ dñs¬
.s. ꝑꝑ fid̾e. Cadem de causa latroni
dicit᷑. hodie mecũ eris in paradyso.
Inutroq fidem amplectens. nec
latronẽ sacram̃to regenationis
astringens: alt̾m beatitudine.
altm donat requie. Licet eñĩ lat᷑
in carcers aut añ baptirari potu¬
erit: minime tñ id uidet᷑. fu qͥa
lex baptismi ñdũ a deo duulga¬
bat᷑ tũ maxime quia uidet᷑ cũ al¬
tero prius blasphemasse.⁊ pꝰ ad¬
miratꝰ q̃ fiebant: in cruce cͤdidisse.
Sicut gͦ scõꝵ pat̃ abraham. prius
ex fide iustificatus. post sacram en¬

Expanded text:
 ex necessitate justus quisque est ex fide, per fidem autem ad baptismum acceditur, liquido constat ante lavacrum hominem fuisse justum, nec enim poterat fidem, quae per dilectionem operatur, obtinere, et injustus esse. Quoniam autem post discretionem baptisma efficaciam sortitur ex fide quoniam absque fide lavacrum nihil valeret, cur non et ante ablutionem aquae, fides quod sui juris est, secundum Scripturas, justitiam operetur? Un fidem. Eadem de causa latroni dicitur: Hodie mecum eris in paradiso . In utroque fidem amplectens, nec latronem sacramento regenerationis astringens, alterum beatitudine, alterum donat requie: licet enim latro in carcere, aut ante, baptizari potuerit, minime tamen id videtur, tum quia lex baptismi nondum adeo divulgabatur, tum maxime quia videtur cum altero blasphemasse, et post admiratus quae fiebant in cruce credidisse. Sicut ergo sanctorum Patrum Abraham prius ex fide justificatus, post sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
łi enĩ donum est: non exoꝑib. Mito
ex iusticia debet᷑ premiũ. Nich̃ enim
tale agit᷑ uñ exiure fides debeat᷑. fides
slam qͣmtus ex supplicationib ho¬
minum fides iustitiaq plerumq
plicand inspirauit. ex quo est ex
uelle ⁊ ꝑficere. ꝓ bona uoluntate. ne¬
qͣ̃qͣm ex oꝑib nr̃is ẽ fides aut uistitia:
s ex dõ. Exoꝑib hominũ eẽt: si ex

Expanded text:
Dei enim donum est, non ex operibus ; merito Dei enim donum est, non ex operibus ; merito ex justitia debetur praemium. Nihil autem tale agitur, unde ex jure fides debeatur: fides Nam quamvis ex supplicationibus hominum fides justitiaque plerumquplicandi inspiravit, ex quo est: Et velle, et perficere pro bona voluntate ; nequaquam ex operibus nostris est fides, aut justitia, sed ex Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ⁊ ꝑsepe uita subito mala mu¬
tatur. et quicqͥd quisq dñ malus
est bñ agit: qͣi in nichilũ redigit᷑.
ut si fides aut bona uita secuta fu¬
erit: ñ m̾ito s gr̃e tͥbuat᷑. Quicqͥd
antẽ uir bonꝰ bñ agit. qm̃ iduiget.
dignũq ẽ premio: recte tale dicit᷑.
pꝑ qd̃ salus ex m̾ito plane data in¬
telligatur. Conu̾sio gͦ recte datur
ci haud debeat. Salus autẽ rite mm¬
putat᷑ mitis: qm̃ ex thesauro iuri
boni u̾e bona proferunt᷑. Rectiꝰ tñ
sirem profundiꝰ runem᷑. ñ solum
fides: uerũ ⁊ ip̃a salus ex gr̃a est.
Nam si preciũ fidei pensaiu̾is atꝙ
salutis: quicqͥd pro fide habñda
agit᷑ quasi ꝓ nichilo reputabit᷑.
quiqqͥd ꝓ salute: insufficiens ni¬
mium reꝑietur: ut sola sit gr̃a
omnipotentis: tanta largitione.
digna. Qui gͦ ꝓprietatẽ rei loq̃ndo
epͥm̾e uolu̾it: is dicat: fides ẽ ex gĩa.¬
nullatenꝰ dicat: fides est ex meritis.

Expanded text:
tur, et persaepe vita subito mala mutur, et persaepe vita subito mala mutatur. Et quidquid quisque dum malus est bene agit, quasi in nihilum redigitur, ut si fides aut bona vita secuta fuerit, non merito, sed gratiae tribuatur. Quidquid autem vir bonus bene agit, quoniam id viget dignumque est praemio, recte tale dicitur, propter quod salus ex merito plane data intelligatur. Conversio ergo recte datur ci haud debeat. Salus autem rite imputatur meritis, quoniam ex thesauro viri boni vere bona proferuntur. Rectius tamen si rem profundius rimemur, non solum fides, verum et ipsa salus ex gratia est; nam si pretium fidei pensaveris atque salutis, quidquid pro fide habenda agitur quasi pro nihilo reputabitur; quidquid pro salute insufficiens nimium reperietur, ut sola sit gratia Omnipotentis tanta largitione digna. Qui ergo proprietatem rei loquendo exprimere voluerit, is dicat: Fides est ex granullatenus dicat: Fides est ex meritis:
Abbreviated transcription (Latin):
tuito bñficio suo idolatre. fidem dis¬
torto. equitatẽ. bono in ꝓposito ꝑse¬
uerami: largiat᷑ salutem. Et sicut
de bonis que tu facis certissime scio:
ita de bonis que alius facit id preci¬
tenus prodesse possunt saluti: qͦmͦ
mod̾ diuina dispensatione torq̃n¬
tur: aut fortasse in rocunditatem
głose magnificant᷑. Nũ mita par̃n¬
tum parentũ in filiis coronat aut
punit: Neqͣqͣm. Immo seiu̾tas ac
pietas dispensatoris. in filuis parñ¬
tes ꝯsolatur ac desolatur. Uerũp¬
tñ qͣmius fides atq salus utraq
ex gr̃a originem tͣhat: tñ fiłi illu¬
stratio uiteq correctio. ꝓprie ascͥbr
gr̃e. Salus aũ: mitis bone uite.
Nam licet ex supplicatione homi¬
ms surgat ñ nũqͣm files ciꝰ atꝙ
castigatio: licet ex sola gr̃a: ut in par¬
uulis salus plerũq proueniat: at
i adultis m̃itum bone uite exigi¬
tur ut saluentur. Uñ. Reddet uni¬
cuiq iuxta oꝑa. At sepus absq
hominis supplicatione fides eiꝰ ori¬

Expanded text:
tuito beneficio suo, idololatrae fidem, distorto aequitatem, bono in proposito perseveranti, largiatur salutem. Et sicut de bonis quae tu facis certissime scio, ita de bonis quae alius facit id praecitenus prodesse possunt saluti, quomodo modis divina dispensatione torquentur, aut fortasse in jucunditatem gloriose magnificantur. Num merita parentum in filiis coronat aut punit? nequaquam. Imo severitas ac pietas dispensatoris in filiis parentes consolatur ac desolatur. Verumtamen quamvis fides atque salus utraque ex gratia originem trahat, tamen fidei illustratio, vitaeque correctio proprie ascribitur gratiae; salus autem meritis 151 bonae vitae. Nam licet ex supplicatione hominis surgat nonnunquam fides ejus atque castigatio, licet ex sola gratia ut in parvulis salus plerumque proveniat, at in adultis meritum bonae vitae exigit ut salventur. Unde reddet unicuique juxta opera . At saepius absque hominis supplicatione fides ejus ori
Abbreviated transcription (Latin):
extͣ eccl̃iam sunt: inqͦs aut po¬
tentia scłari aut fauore mul¬
tituduus fretos animadu̾sio
eccłiastica fieri nequit. Hos mo¬
re gentiũ attrahi ñ exaspariopor¬
tet. Illos autem qui mor dmate
se agunt: cedi conuenit si ratus .i.
si ad eccłiam ꝑtinentes aut no¬
lunt. aut etiam si uoluerint:
ñ possunt decretis obsistere eccle. xix

Expanded text:
extra Ecclesiam sunt, in quos aut poextra Ecclesiam sunt, in quos aut potentia saeculari, aut favore multitudinis fretos animadversio ecclesiastica fieri nequit. Hos more gentium attrahi, non exasperari oportet, illos autem qui inordinato se agunt, caedi convenit, si intus, id est, si ad Ecclesiam pertinentes, aut nolunt, aut etiamsi voluerint, non possunt decretis obsistere ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
docta fide: restat na moꝵ.¬
mores docere. In doctrina
moꝵ: antecedit resecatio uici¬
oꝵ. subsequit᷑ informatio uir¬
tutũ. Dum enĩ uiciis quisq
intendit: ñdũ uirtutib aptꝰ
ẽ. Uitioꝵ atq uͥtutũ uicissim
ꝓseq̃nda est nat᷑a. ꝓg̾ssio atq finis.
Doctor ex scientia u̾bum pre di¬
cet. ex potestate: transgres sore
flagellet. Doctrina sine flagello.
et flagellum sine doctrina:. ide
fere est. Nimirum alterũ sine
alto: ꝑdesse raropot. Plerumq
tñ tanta preuaricatoꝵ multi¬
tũdo aut potentia est: ut sola
ferire non oportet. ne insedit̾o¬
nem u̾sis: et correctio in cassũ
fiat: et quies eccłie tͣbet᷑. Quare
rõ utilitatis: magistra sit dis¬
cipline. qua dictante: alia opor¬
tet animadũti. alia dissimula¬
ri. Apłs cũ eo qui fr̾ nominat᷑
sicͥminosus est: ⁊ mcorrigibił:
ꝓhibet nec cibum sumere. u¬
dicare precipiens illos qui mtꝰ
sunt: prohibens eos iudicare
qui foris sunt. Quasi foris et

Expanded text:
docta fide, restat mores docere. In doctrina morum antecedit resecatio vitiorum, subsequitur informatio virtutum. Dum enim vitiis quisquis intendit, nondum virtutibus aptus est. Vitiorum atque virtutum vicissim prosequenda est natura, progressio, atque finis. Doctor ex scientia verbum praedicet, ex potestate transgressum flagellet. Doctrina namque sine flagello, et flagellum sine doctrina idem fere est; nimirum alterum sine altero prodesse raro potest. Plerumque tamen tanta praevaricatorum multitudo aut potentia est, ut sola ferire non oportet, ne in seditionem versis et correctio incassum fiat et quies Ecclesiae turbetur. Quare ratio utilitatis magistra sit disciplinae, qua dictante, alia oportet animadverti, alia dissimulari. Apostolus cum eo qui frater nominatur, si criminosus est et incorrigibilis , prohibet nec cibum sumere, judicare praecipiens illos qui intus sunt, prohibens eos judicare qui foris sunt. Quasi foris et
Abbreviated transcription (Latin):
erit qd̾ cupis: nͥ cum d̾s uolet. Et̃
enim ꝑte tu ip̃e bñfacis. s gr̃a
ci tecũ ut bonũ tuedas opꝰ. s
pͥmo d̾s: ita tu malum penale
putas inferre. s infert d̾s ꝑte.
Malum aũt delectabile qd̃ ẽ
pecc̃m: tu ꝑ te facis. non tamen
fat̾es : nͥ deus ñ dicã uellet: im¬
mo suĩet. Penale aũt in hõie cre¬
ꝑministrum flagello cedit fi¬
liali: aut pena crudeli. Cesio
aũt cum aindice infert᷑: ipse
semꝑant piꝰ est aut uistꝰ ex il¬
latione. Homo cesioñe suscipi¬
ens: iniquus int̾dũ ẽ: ex suscep¬
tione. Uerbigr̃a. Cultordi of¬
ficio. piger obsequio. flagiciis
aggressus succumbit. Grauis¬
sima flagelli aĩadu̾sione incre¬
patur. Stupefactus: neccurã
subdito. nec cultũ exhibet do. Et
qm̃ ex culpa languet. ex lango¬
re aũt ñ soluit qd̃ debet:languor
qͦ nec ĩmerito in culpa est. Nã
quotiens intio tuo fit. ut mid
incidas. ũn pedem absq offen¬

Expanded text:
erit quod cupis, nisi cum Deus volet. Et erit quod cupis, nisi cum Deus volet. Et enim per te tu ipse benefacis, sed gratia Dei tecum, ut bonum tu edas opus, sed primo Deus: ita tu malum poenale putas inferre, sed infert Deus per te. Malum autem delectabile quod est peccatum, tu per te facis, non tamen faceres, nisi Deus, non dicam vellet, imo sineret. Poenale autem in homine cre, aut per ministrum flagello caedit filiali, aut poena crudeli; caesio autem cum a Judice infertur, ipse semper aut pius est, aut justus ex illatione. Homo caesionem suscipiens, iniquus interdum est ex susceptione. v. g. cultor Dei officio, piger obsequio, flagitiis aggressus succumbit, gravissima flagelli animadversione increpatur; stupefactus nec curam subdito, nec cultum exhibet Deo. Et quoniam ex culpa languet, ex languore autem non solvit quod debet, languor quoque non immerito in culpa est. Nam quoties vitio tuo fit ut in id incidas unde pedem absque offen
Abbreviated transcription (Latin):
ed dices. Actio iuista ma
tur. eo scił. ñ qd̃ inquinat. s qd̃
tribulat. non quod agentis ẽ.
s qd̃ abagente infertur. Qd̃
enim tu facis id plane actio
est: ⁊ fortasse miqua. Qd̃ aũt
mñ fit: id plerumq afflictio ẽ
⁊ nũqͣm iniqua. Nam dũ tu
inquepiam aut crudelĩt: aut
quia ita fieri oportet:insur¬
gis: tuutiq affligis. ille affli¬
gitur. Affligere gͦ tuũ est̃ af¬
fligi illiꝰ. Ille ex suo suscipit
cruciatũ: tu non extuo: nͥ for¬
te torquentẽ fatigari ꝯtingat.
S aliud est aliũ torquere. a¬
liud ip̃m fatigari excortione.
Quia ñ nũqͣm accidit exuna
actione duas ingeri molesti¬
aᷤ. alt̾am tͥbulanti: tͥbulatio
alteram. S rerum ꝑ nuxtio¬
nes rõ distinguit. atq uni¬
cuiq qd̾ suum ẽ distribuit.
fflig̾e gͦ causa pene est: ñ pena.
eoꝵ: non nͥ cum uste sunt. Illa
enumn que hominib mala dura¬
q uidentur: a deo semꝑ. ab hõĩe
ñ numqͣm prodeunt. Ad que
irroganda: niti semꝑ potes. szñ

Expanded text:
ed dices, actio injusta matur, eo scilicet non quod inquinat, sed quod tribulat; non quod agentis est, sed quod ab agente infertur. Quod enim tu facis, id plane actio est, et fortasse iniqua; quod autem inde fit, id plerumque afflictio est, et nunquam iniqua: nam dum tu in quempiam aut crudeliter, aut quia ita fieri oportet, insurgis, tu utique affligis, ille affligitur: affligere ergo tuum est, affligi illius. Ille ex suo suscipit cruciatum, tu non ex tuo nisi forte torquentem fatigari contingat. Sed aliud est alium torquere, aliud ipsum fatigari ex torsione, quia nonnunquam accidit ex una actione duas ingeri molestias, alteram tribulanti, tribulato alteram. Sed rerum permistiones ratio distinguit, atque unicuique quod suum est distribuit. Affligere ergo, causa poenae est, non poena. eorum nonnisi cum justae sunt: illa enim quae hominibus mala duraque videntur, a Deo semper, ab homine nonnunquam prodeunt, ad quae irroganda niti semper potes, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
ministrari. ⁊ mͦ ad uictoriam:
uirtus seditiones dispellere ui¬
detur. mito qͦͣ fecła pacis astrin¬

Expanded text:
ministrari, et modo ad victoriam virtus seditiones dispellere videtur, merito quoque foedera pacis astrin
Abbreviated transcription (Latin):
te dr᷑ quib sit opꝰ post confessionẽ
et absolutionẽ. et quib impetret᷑
uisio cli. Et qͦm duplictt᷑ culpa
apd sacerdotem se accusare ꝓpo
pena soluant᷑. Et que delicta pꝰ
mortem ueniam ꝯsequunt᷑. Et
de tͥfaria participatione a peccĩs.
disciplina cũ or̃one ⁊ elemosina:
supponit᷑. Et qͦm ⁊ qd ad salutẽ
proficiunt.
to agit preclariꝰ: qͣnto eas fert
grauiꝰ. Et quid sit disciplina in¬
t̾ior. Et qñ disciplinam ext̾ius
habemus. Et qd̃ conueniens ẽ
ꝯtrariisuctiis ꝯtraria apponire¬
meclia uirtutũ. Et de satisfactõ
⁊ quid prosit siint̾im mens ua¬
gatur. ⁊ ꝗ ne uagetur certans: ip̃o
certamine beatus est. ⁊ qͣlis debe

Expanded text:
 quibus sit opus post confessionem et absolutionem, et quibus impetretur visio Dei. Et quomodo dupliciter culpa apud sacerdotem se accusare proponpoena solvantur. Et quae delicta post mortem veniam consequuntur. Et de trifaria participatione a peccatis.disciplinam cum oratione et eleemosyna, supponitur. Et quomodo, et quod ad salutem proficiunt.to agit praeclarius, quanto eas fert gravius. Et quid sit disciplina interior. Et quando disciplinam exterius habemus. Et quod conveniens est contrariis vitiis, contraria apponi remedia virtutum. Et de satisfactiont quid sit, si interim mens vagatur, et quod ne vagetur certans, ipso certamine beatus est; et qualis debe
Abbreviated transcription (Latin):
usum uescendi ut fit: cibos p̃¬
paro. Dñs interim ad se celeri
gradu seruũ ꝓꝑare item ttẽq
ꝓclamando imꝑat. At ille fc̃õ
impetuut iua erat: ꝑuixta me
tͣnsit. Casu in ferrũ qd̃ esce urt̃n¬
dens manu tenebã: corruit. o

Expanded text:
usum vescendi, ut fit, cibos p interim ad se celeri gradu servum properare, item itemque proclamando, imperat. At ille facto impetu ut via erat, per juxta me transit, casu in ferrum, quod escae intendens manu tenebam, corruit, o
Abbreviated transcription (Latin):
b eas suꝑpositas sͥ h̃t̃. Dum po¬
destas queritur. qͣntũ iuste po¬
tes enitẽ ne mala statuatur. Post¬
qͣm aũt statuta est: qualisqͣlis

Expanded text:
 eas superpositas sibi habet. Dum potestas quaeritur, quantum juste potes, enitere ne mala statuatur: postquam autem statuta est, qualis qualis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm frumenti alius ue liqͦr
qͣm uin: ad mensam dm̃ non admit¬
titur. Forte id̾o: qm̃ ip̃e. sese uitem

Expanded text:
m frumenti, aliusve liquor quam vini ad mensam Domini non admittitur; forte ideo quoniam ipse sese vitem
Abbreviated transcription (Latin):
Nñ sathan. concusso triclimo:
filiis scĩs sanctiorẽ iob oebauit.
Sc̃i utiq erant quos longe
meliꝰ: quia multo securiꝰ in si¬
nu abrahe mortuos: quam in
mundo uiuos possidebat. Ac
ꝑ hoc pari nũo sibi natis denuo
filiis: omnia duplo receꝑat. Qles

Expanded text:
Unde Satan, concusso triclinio, Unde Satan, concusso triclinio, filiis sanctis sanctiorem Job orbavit . Sancti utique erant quos longe melius, quia multo securius in sinu Abrahae mortuos, quam in mundo vivos possidebat, ac per hoc pari numero sibi natis denuo filiis omnia duplo recuperat . CA
Abbreviated transcription (Latin):
culos ad ꝯburendum. Sp̃s
aũ maligni cõtidie animas
adinferos trahunt. qͣs et a
corporib muttas extrabunt.
Unde d̾ns. Stulte hac nocte a¬
nimam tuam. repetent. Qui:
Utiq exactores qui pecratum
cõmittunt. ⁊ sñ int̾missione:
pro peccato penam exigunt.Hi
aĩam nocte huiꝰ scli repetunt. Qͦ
ꝑducturi. nͥ ad infernum: Nam
se anima larari ab angłis porta¬
tur insinũ abrahe. nonne clecet
ut anima duutis ꝑ demones
sepulta sit in inferno: Utiq in
minstio angłorum semꝑ sc̃e a¬
nume tͣnsferunt᷑ in quiete mi¬
nist̾io demonu: inique ad gehen¬
nam. Qui eas ⁊ ad inferos thuñ.
⁊ a corporib repetunt: iidem e¬
asdem incorporib uexant. Hñ
putant᷑ curare: cum cessant
a lesione.Uere eñi curarent.
si non solũ a seillatũ s inhõie
inuentum languore curarent.
Nec solum in malos uerũ ⁊̃ in
bonos impetum faciunt dãp¬
na rerum.lesiones corporum.
mortem ip̃am secum ferentes.

Expanded text:
culos ad comburendum . Spiritus culos ad comburendum . Spiritus autem maligni quotidie animas ad inferos trahunt quas et a corporibus invitas extrahunt. Unde Dominus: Stulte, hac nocte animam tuam repetent ; qui utique exactores qui peccatum committunt, et sine intermissione pro peccato poenam exigunt, ii animam nocte hujus saeculi repetunt, quo perducturi nisi ad infernum? Nam si anima Lazari ab angelis portatur in sinum Abrahae, nonne decet ut anima divitis per daemones sepulta sit in inferno? Utique ministerio angelorum semper sanctae animae transferuntur in quietem, ministerio daemonum iniquae ad gehennam, qui eas et ad inferos trahunt, et a corporibus repetunt, iidem easdem in corporibus vexant, unde putantur curare cum cessant a laesione: vere enim curarent si non solum a se illatum, sed et in homine inventum languorem curarent. Nec solum in malos, verum etiam in bonos impetum faciunt, damna rerum, laesiones corporum, mortem ipsam secum ferentes.
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ hominũ. Nec ulli dubiũ
est. idm fieri aĩalia ꝑ irr̃ona¬
bilia. mͦ manimata ꝑ elem̃ta.
Contingit qͣ hominẽ cedipe
tasse non satis notũ est.Oꝑa¬
tur ds: tam ꝑbonos qͣm ꝑ ma¬
los ministros angłos ⁊ homi¬
nes. Pbonos angłos: sodomã
subueritt. ꝑ exterminatorẽ
iniqũir. iniquoꝵ pͥmogenita:
uidex deus occidit. Sicut plerũq
apud nos iudex ꝑcarnifices. bo¬
agit in reos. bñ agens ⁊̃ ꝑ male
agentes. Ext̃minator iniquus
apparuit. dum suos d̾s tͣnsiens
liberauit: docens ex sanguine
agni figam tau postib illini¬
ri. Utiq sp̃s malignus erat
qͥ cuiꝰq familie pͥmogenita fi¬
dei caritatisq designatiua: ex¬
tinguere conabatur. Qũe a co¬
natu arcet:forma crucis enu¬
la tau: fronti impressa. Torq̃t
gͦ d̾s homines malos. angłos¬
ꝑ malos. similit̃q ꝑ bonos. Ip̃i
enĩ in fine mundi messores
rirania de tͥtico colligentes:
aut ferent de regno eiꝰ om̃ia
scandala. alligantes ea fasci¬

Expanded text:
ec ulli dubium est id modo fieri animalia per irrationalia, modo inanimata per elementa: contingit quoque hominem caedi pese, fortasse non satis notum est. Operatur Deus tam per bonos quam per malos ministros, angelos et homines. Per bonos angelos Sodomam subvertit, per exterminatorem iniquum, iniquorum primogenita udex Deus occidit. Sic plerumque apud nos judex per carnifices, boagit in reos, bene agens etiam per male agentes. Exterminator iniquus apparuit, dum suos Deus transiens liberavit, docens ex sanguine agni, figuram Tau, postibus illiniri . Utique spiritus malignus erat, qui cujusque familiae primogenita fidei charitatisque designativa, exstinguere conabatur, quam a conatu arcet forma, crucis aemula, Tau, fronti impressa. Torquet ergo Deus homines malos per angelos malos, similiterque per bonos. Ipsi enim in fine mundi messores zizania de tritico colligentes, 193 auferent de regno ejus omnia scandala, alligantes ea in fasci
Abbreviated transcription (Latin):
equit᷑ qͣm sac̾los penitenti debeat
ꝯsulere. Et qd d̾s aliqua anxia sauꝰ¬
factione ẽplacandꝰ. Et qͣm se hãt gͣ
oues alienas. Et de his qͥ suã horren¬
tes macuła: ignotos expetunt pres¬
bitos. Et his qͥut meliꝰ ꝯsulant᷑ h
agunt T̃ qͥd agendũ penitenti: qͣ lis¬
cũq sit sacerdos. Et qd̃ quicqͥd minꝰ

Expanded text:
equitur quomodo sacerdos poenitenti debeat consulere. Et quod Deus aliqua anxia satisfactione est placandus. Et quomodo se habeat erga oves alienas. Et de his qui suam horrentes maculam, ignotos expetunt presbyteros. Et his qui ut melius consulantur haec agunt. Et quid agendum poenitenti, qualiscunque sit sacerdos. Et q
Abbreviated transcription (Latin):
corrigens. qͣm̃ penitens. ⁊ uͥ̾titib
pollens ꝯcuus scorum possit ascͥbi.
Et quid de eo fiet simorte fuit pre¬
uentus. Et eo qui facinora ñuult
ofiteri. Et eo qui ad ꝯfessa redit. Et
utrũ añ reditũ fui̾nt indulta. Et
qd ip̃m ꝯfiteri: donũ deiẽ. Et penes
que ẽ opꝰ bene uel male fieri. Et de
penitentia cordis. Et de ꝯfessione.
Et qͣm sacerdos se habeat erga sͥ ꝯfes¬
sos. Et de anathematiratione sñ no¬
mine. Et de illo anathemate ꝙ. fit
nominatim. Et qñ sit faciendum.
Et de intentione sacerdotis in ħ oꝑe.
Et de illo gen̾e excõmunicandi qͦ
muiria latent᷑ illata: tacitis nõib
ferit᷑. Et qͦm uia hõis d̾o sit reuelan¬
da. iqm sac̾doti offensa sit detegen¬
da. Et de eo qͥ uitã ñ corrigit. ⁊ ueni¬
am sꝑat. se qd̾ ꝯfessionẽ seq̃nda ẽ
penitentia. Ide oñe a presb̾ro ĩpo¬

Expanded text:
corrigens quomodo poenitens, et virtutibus pollens concivis sanctorum possit ascribi. Et quid de eo fiet si morte fuerit praeventus. Et eo qui facinora non vult confiteri. Et eo qui ad confessa redit. Et utrum ante reditum fuerint indulta. Et quod ipsum confiteri, donum Dei est. Et penes quem est opus bene vel male fieri. Et de poenitentia cordis et de confessione. Et quomodo sacerdos se habeat erga sibi confessos. Et de anathematizatione sine nomine. Et de illo anathemate quod fit nominatim. Et quando sit faciendum. Et de intentione sacerdotis in hoc opere. Et de illo genere excommunicandi quo injuria latenter illata, tacitis nominibus, feritur. Et quomodo via hominis Deo sit revelanda. Et quomodo sacerdoti offensa sit detegenda. Et de eo qui vitam non corrigit, et veniam sperat. Et quod confessionem sequenda est poenitentia. Et de onere a presb