comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uor itaq alicuius signi capien
illucq eircũspiciens. oculoꝵ orbes
uolueret sedulus explorator: conspi¬
ciens eũ homo quidã multoꝵ anno¬
rũ erebro icl agentẽ: sic eũ prior af¬
fat᷑ Heus tu inquit. quibꝰ ab oris
nr̃as adisti sedes: e uusue negocii
grã: Ad hȩc ille. ñ indagini illius
ausus ẽ ꝓpalare: cõmissũ sibi secre¬
tũ. Sed cũ iterato suꝑ ipsa re inter¬
rogaretur: ipse tamen negociũ di¬
uulgare metueret. hȩc ab eodẽ sene
audiuit. Cur inquit me secreti tus
non efficis conseuĩ : Nã si delatoris
scandalũ caues: securus esto: in me
tutã reperies fidẽ Et si dictis meis
fidẽ accõmodaueris: fortassis etiaor
negocio tuo ꝓfuturũ erit. Ista uͦ
eũ predictꝰ dei famulus auribꝰ hau¬
sisset: cogitans quia in antiquis est
sapientia. et rerũ preteritarũ cogni¬
cio: reputans etiã sicut postea rei ꝓͥbauit eunt
cõpellanti ex ordine rei geste texu¬
it historias: qua causa uenisset

Expanded text:
um itaque alicujus signi causa illucque circumspiciens oculorum orbes volveret sedulus explorator, conspiciens eum homo quidam multorum annorum crebro id agentem sic eum prior affatur: Heus tu, inquit, quibus ab oris nostras adisti sedes, cujusve negotii gratia? Ad haec ille non indagini illius ausus est propalare commissum sibi secretum: sed cum iterato super ipsa re interrogaretur, ipse tamen negotium divulgare metueret, haec ab eodem sene audivit: Cur, inquit, me secreti tui non efficis conscium? Nam si delatoris scandalum caves, securus esto, in me tutam reperies fidem: et si dictis meis fidem accommodaveris, fortassis etiam negotio tuo profuturum erit. Ista vero cum praedictus Dei famulus auribus hausisset, cogitans quia in antiquis est sapientia et rerum praeteritarum cognitio, reputans etiam sicut postea rei probavit eventus, compellanti ex ordine rei gestae texuit historias, qua causa venisset,
Abbreviated transcription (Latin):
ferri: cepit camen uehementer in
quirere : quis esset sponsus de cui
se agnes potestate iactaret. Lunc ei¬
tiat quidã ex parasitis eiꝰ. qui dice¬
iet hanc x p̃ianã esse ab infantia:
& magicis artibꝰ ita occupatã: ut xp̃m¬

Expanded text:
ferri; coepit tamen vehementissime inquirere quis esset sponsus, sancta cujus Agnes potestate gloriaretur. Tunc exstitit quidam ex parasitis ejus, qui diceret hanc christianam esse ab infantia, et magicis artibus ita occupatam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
amore corripitur cȩco: et int̃
argustias animi & corporis. anhelo
cruciahatur spũ. Incer hec lecto ꝓ.¬
sternitur: & ꝑ alta suspiria. amor
medicis aperitur. Fiuint nota patri¬
quȩ fuerant inuenta a medicis &
eadẽ paterna uoce quȩ fuerant
iã dic a filio. ad petitionẽ ur¬
ginis reuoluuntur. Ahnegat agͥ¬
nes beatissima: et se ni llo pacto
asserit prioris sponsi federa iola¬
re. Ci q pater diceret in fascibꝰ se

Expanded text:
amore corrumpitur caeco, et inter angustias animi et corporis anhelo cruciabatur spiritu. Inter haec lecto prosternitur, et per alta suspiria amor a medicis aperitur. Fiuquae fuerant inventa a medicis, et eadem paterna voce, quae fuerant jam dicta a filio, ad petitionem virginis revolvuntur. Abnegat Agnes beatissima, et se nullo pacto prioris asserit sponsi foedera violare. Cumque pater diceret in fascibus se
Abbreviated transcription (Latin):
Um̾ autẽ facta fuisset congres-¬
sio: mortalẽ lieus ictũ susce¬
et extremã fecit imꝑatori confusi¬
onẽ. Unde nec ullis pactis et reꝑmis-¬
sis pecuniis recompensans. nestorem:
mox a solio ipso resilut: et tristis ad
aulas suas reuersus est. Cũ autẽ ei

Expanded text:
umque facta fuisset congressio, mortalem Lyaeus susceet extremam fecit imperatori confusionem. Unde nec ullis pactis et repromissis pecuniis Nestori recompensans, sed mox in suo solio resilivit, et tristis ad palatium reversus est. Cum a
Abbreviated transcription (Latin):
et tollat crucẽ suã. et sequatur
me. & RT Postquã discipulis mi¬
steriũ suȩ passionis et resurrectio¬
nis ostendit. hortatur eos ad sue
ꝑpessis salute in futuro ꝓmatit
animrarii. non tamen om̃ibꝰ uerĩ
ꝑfectioribꝰ. quanta ipse passurus
quue a mortis resurrecturus e¬
sec apuit. Si quis uult inquis
post me uenire: ab neget semes¬
ipsũ. Iunc autẽ nosipsos amiga

Expanded text:
rucem suam, et sequatur me, etc. Postquam discipulis mysterium suae passionis et resurrectionis ostendit, hortatur eos ad sequrpessis, salutem in futuro promittit animarum; non tamen omnibus, verum perfectioribus quanta ipse passurus, quodve a mortuis esset resurrecturus aperuit, si quis vult, inquit, post me sequi, abneget semetipsum; tu
Abbreviated transcription (Latin):
qui hic ꝑdiderit: illie uiuificabit.
Qui ꝓpt̃ xp̃m morti tradiderit
tota die. estimans eã ut ouẽ occisi¬
onis: ex surgente tunc et adiuuan¬
te xp̃o liberã eã inueniet ꝓpta
recipit. Et qui me recipit. recipt̃
eũ qui me misit. Docet in se ccian
mediatoris officiũ. Qui cũ sit rce¬
ptus a nobis. atq ille ꝓfectus ex
deo sit: ds̃ ꝑ illũ transfusus innos
patrẽ dm̃ recipit: quia non aliud
in apłis recipit. quã qđ in xp̃o ẽ
Neq in xp̃o aliud ẽ: quã qđ i
deo ẽ. Perq hunc ordinẽ gr̃aruo¬

Expanded text:
qui hic perdiderit, illic vivificabit, qui propter Christum morti tradiderit, tota die aestimans eam, ut ovem occisionis , exsurgente tunc et adjuvante Christo, liberam eam inveniet propter recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit. Docet in se etiam mediatoris officium: quicunque sit receptus a nobis, atque ille profectus ex Deo sit, Deus per illum transfusus in nosPatrem Deum recipiet, quia non aliud in apostolis recipit quam quod in Christo est, neque in Christo aliud est quam quod in Deo est. Perque hunc ordinem gra
Abbreviated transcription (Latin):
ic eũ uolo manere: donec ue¬
niã. Quid ad te: tu me seque
di temporalia mala. ille maneat
donec sempit̾na uenio redditurus
bona. Qd aptius ita dici potest
Perfecta me sequatur actio. infor-¬
m̃ata meȩ passionis exemplo: in-¬
choata uero contẽplatio maneat
donec uenio. ꝑficienda cũ uenero.
Sequitur eñi xp̃m ꝑueniens usq
ad moitẽ.pia plenitudo patientiȩ:
manet autẽ donec ueniat xp̃s.
tunc manifestanda plenitudo scien-¬
tiȩ. Hic quippe tolerant᷑ mala huiꝰ
mundi in t̾ra morientiũ: ibi uide-¬
buntur bona dñi in t̾ra uiuentiũ.
Qđ enĩ ait uolo manere donec ue¬
niã ÷ non sic intelligendũ ẽ: quasi
dixerit remanere uel ꝑmanere.
tur. non utiq nunc sed cũ uene-¬
rit xp̃s implebitur. Qd autẽ ꝑ
hunc significatur oui dictũ ẽ. tu
me sequere. nisi nime agatur: non
ceat. et qđ a nobis auferat. ñ habe¬
bimꝰ. Nec ob aliud hic nos diligt̃
nisi ut sanet. & transferat ab his
quȩ non diligit. Hic gͦ minꝰ ubi

Expanded text:
ic eum volo manere donec veniam. Quid ad te? tu me sequerdi tempodonec sempiterna venio redditurus bona? Quod apertius ita dici potest: Perfecta me sequatur actio, informata meae passionis exemplo, inchoata vero contemplatio maneat donec venio, perficienda cum venero. Sequitur enim Christum perveniens usque ad mortem pia plenitudo patientiae; manet autem donec veniat Christus, tunc manifestanda plenitudo scientiae. Hic quippe tolerantur mala hujus mundi in terra morientium, ibi videbuntur bona Domini in terra viventium. Quod enim ait: Volo enim manere donec veniam, non sic intelligendum est quasi dixerit remanere, vel permanere, tur, non utique nunc, sed cum venerit Christus, implebitur. Quod autem per hunc significatur, cui dictum est, Tu me sequere, nisi nunc agatur, nec ceat, et quod a nobis auferat, non habebimus. Nec ob aliud hic nos diligit, nisi ut sanet, et transferat ab iis quae non diligit. Hic ergo minus, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis impiȩ uoluntatis.
maxime p̃otestatis ꝑsecutionẽ
indicit eccłiȩ: quantũ in ipso ẽ.
xp̃ianũ nomen conatur extin¬
guere: suꝑ nauiculã xp̃i gran¬
dis unda consurgit. Sed in his
tẽptationibꝰ erigatur antenna
et suspensa arbori. cruc̃ẽ figuret.
Hanc xp̃ianꝰ respiciat. et non
deficiat: qm̃ sicut dicit petrus
animã suã posuit: sic et nos de-¬
bemꝰ ꝓ fr̃ibꝰ animã ponere. Huic
g antennȩ id ẽ. cruci xp̃i sim¬
plex conuersatio et pura confes¬
sio. tãquã candentia uela reli¬
gntur: et hȩc uela nr̃a fluctibꝰ
abluantur. uentisq tendantur:
ut sine macula et ruga inueri¬
antur.

Expanded text:
aliquis impiae voluntatis, maximae potestatis, persecutionem indicit Ecclesiae, et quantum in ipso est, christianum nomen conatur exstinguere, super naviculam Christi grandis unda consurgit. Sed in his tentationibus erigatur antenna, ut suspensa arbori crucem Christi figuret; hanc christianus respiciat, et non deficiat: quia sicut dicit apostolus animam suam posuit, sic et nos debemus pro fratribus animas ponere . Huic ergo antennae, id est, cruci Christi, simplex conversatio et pura confessio tanquam candentia vela religentur. Et haec vela nostra fluctibus abluantur, vestisque tendatur, ut sine macula et ruga inveniatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uenturus ẽ ingła patris sui-
cuangelis sius. Quia qͥ in hominis
atura minor. ẽ. patre: ipse in diui
Et tunc reddet unicuiq scđm o¬
pera eꝰ Petrus predicatione mor-¬
us dñicȩ scandalizatus. sententia
dñ fuerat increpatꝰ ꝓuocatis con¬
sseipulis suis ut abnegarent se &
allerent erucẽ suã: & morientiũ
almo magistrũ sequerent᷑ Gran¬
As terror audientiũ. et qͥ possit
ta succedunt: & dicit᷑ flliꝰ hominis
uenturus ẽ in gła patris sui. cũ an-¬
gelis siuis. Times mortẽ: audi głam
triũphantis. Uereris crucẽ auscul¬
ta angeloꝵ ministeria. Et cunc red¬
Nor ẽ distinctio udei & ethici:
uiri & mulieris: paupũ et dritũ:

Expanded text:
enturus est in gloria Patris sui cum angelis suis. Quia qui in hominis natura minor est Patre, ipse in unitaEt tunc reddet unicuique secundum opera ejus. Petrus praedicatione mortis Dominicae scandalizatus, sententia Domini fuerat increpatus, provocatis discipulis suis ut abnegent se et tollant crucem suam, et morientium animo magistrum sequerentur, grandis terror audientium, et qui possetta succedunt, et dicit: Filius hominis venturus est in gloria Patris sui cum angelis suis. Times mortem, audi gloriam triumphantis; vereris crucem, ausculta angelorum ministeria. Et tunc, inqnon est distinctio Judaei et Graeci, viri
Abbreviated transcription (Latin):
matꝰ ꝓicitur. Et hic inquiens michi
sus hac etiã ꝑpetui tormenti ima-¬
ginaria concrematione egrediar.
Loreq tui scĩ sp̃s hos fidei mee sedes
rogos: qui rumpheã ignitã in custo¬
diã paradisi. eruoris tui latice fi¬
delibꝰ tuis ad uitã prebens transicũ¬

Expanded text:
matus, projicitur, et hic, inquiens, mihi matus, projicitur, et hic, inquiens, mihi sus hac etiam perpetui tormenti imaginaria concrematione egrediar: roreque tui sancti Spiritus, hos fidei meae sedes rogos, qui rhomphaeam ignitam in custodiam paradisi, cruoris tui latice, fidelibus tuis ad vitam praebens transitu
Abbreviated transcription (Latin):
UNc beatissimꝰ et acceptabilis
xp̃o hostia dionisius. in ocu.¬
lis suoꝵ suꝑ lectũ ferreũ suppositis
bat dicens. Ignitũ eloquiũ tuum
dñe uehementer: et seruus tuus
dilexit illud. Propterea dñe iħuxp̃e
pientia: qui dixisti. cũ transieris
ꝑ ignẽ flãmȩ non nocebunt te. et
dedisti mͥ periculosiorẽ ignẽ in cu.¬
piditatibꝰ uincere: fac et ad nomi¬
nis tui głam. hanc adustionẽ me
suꝑare. Et sic cũ adusto toto cor¬
pore fuisset leuatꝰ: ad bestias fero.¬
cissimas. in rabiem multo ieunio
excitatas ꝓiectꝰ subrigitur. Quas
cũ impetu ualidissimo conspexis.¬
set accurrere: contra eas faciens sig.¬
nũ crucis. et suspiciens in celũ ait.
eandẽ potentiã exerendo. quã in
lacu seruo tuo daniheli misericor¬
diter contulisti. Peruenientes autẽ
ad eũ bestiȩ: mansuetissime ꝓci¬
debant ei. Preparant᷑ quoq ingen-¬
tia clibani incendia: et in ea uir
dñi dionisius uexillo sc̃ẽ crucis ar¬

Expanded text:
unc beatissimus et acceptabilis Domino hostia Dionysius, in oculis suorum super lectum ferreum, suppositis bat, dicens: Ignitum eloquium tuum, Domine, vehementer, et servus tuus dilexit illud. Propterea, Domine Jesu rtus et sapientia, qui dixit: Cum transieris per ignem, flammae non nocebunt te: et dedisti mihi periculosiorem ignem in cupiditatibus vincere, fac et ad nominis tui gloriam hanc adustionem me superare, et sic cum ambusto toto corpore fuisset levatus, ad bestias ferocissimas, in rabiem multo jejunio excitatas, projectus subrigitur. Quos cum impetu validissimo conspexisset accurrere, contra eas faciens signum crucis, et suspiciens in coelum, aiteamdem potentiam exerendo, quam in lacu servo tuo Danieli misericorditer contulisti. Pervenientes autem ad eum bestiae, mansuetissime procidebant ei. Praeparantur quoque ingentia clibani incendia, et in ea vir Domini S. Dionysius, vexillo sanctae crucis ar
Abbreviated transcription (Latin):
tunc delegatȩ erant. tantoꝵ frm̃ nu¬
mero in his quȩ necessaria erant suffici¬
ebant: et si amplior esset numerus.
occasionẽ patiendȩ necessitatis for-¬
te inferre potuisset. Beatus uero mau¬

Expanded text:
tunc ibi delegatae erant tantorum fratrum numero in his quae necessaria erant, sufficiebant, et si amplior esset numerus, occasionem patiendae necessitatis forte inferre potuisset. » Quare
Abbreviated transcription (Latin):
ac opus dñi construendũ ad illas di-¬
rigimus partes: uuriliter agite : & con¬
fircetur cor ur̃m. in scõ ꝓposito et
religione: ꝓculdubio scientes. quia
quanto auisteriora causa salutis alioꝵ.
in huiꝰ uita sełr ꝑtul eritis: tanto a de¬
o maidra ꝑcipietis çiestiũ gaudia pre¬
mior. Nec uos ullo modo resolutio
huiꝰ nr̃i mestificet corpusetili: qm̃ pre¬
sentior uobis carnis ero deposito one¬

Expanded text:
ad opus Domini construendum, ad illas dirigimus partes, viriliter agite et confortetur cor vestrum in sancto proposito et religione: procul dubio scientes quia quanto austeriora, causa salutis aliorum, in hujus via saeculi pertuleritis, tanto majora a Deo recipietis coelestium gaudia praemiorum. Nec vos ullo modo resolutio hujus nostri moestificet corpusculi: quoniam praesentior vobis ero carnis deposito one
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ad patrẽ post resurrectionẽ
uictor ascendens: uocatis apłis do-¬
ctrinã euangelicã tradidit. Non
ꝓ largitate et parcitate. alceri plus
alteri minꝰ tribuens: sed ꝓ accipi¬
entiũ uiribꝰ: quomodo et apl̃s eos
qui solidũ cibũ caꝑe non poterant.
lacte potasse se dicit Deniq et illũ
qui de quinq talentis decẽ fece¬
rat. et qui de duobꝰ quatuor. simi-¬
li recepit gaudio: non considerans
lucri magnitudinẽ. sed stldium
uoluntatis.

Expanded text:
atrem post resurrectionem victor ascendit, vocatis apostolis doctrinam Evangelicam tradidit. Non pro largitate et parcitate alteri plus, et alteri minus tribuens; sed pro accipientium viribus: quomodo et Apostolus eos qui solidum cibum accipere non poterant, lacte potasse se dicit. Denique et illum qui de quinque talentis decem fecerat, et qui de duobus quatuor, simili recepit gaudio, non considerata lucri magnitudine, sed studio voluntatis.
Abbreviated transcription (Latin):
potest faciat. Qud faciet. ad id quot
accepturi sumꝰ : Appendo qđ patior
contra id qđ spero. Hoc sentio: illud
credo Et tamen plus. ẽ. quod eredo-
quã quod sentio.
uica uID. ẽ. quod seuit ꝓ nomi¬
nȩ xp̃i: si potest uiuiꝰ tolera¬
bile ẽ. Si non potest uiui: migrare
hir facit. Non extinguit. sed accele¬
rat sũ premiũ: ipsã dulcedinẽ:
qui cũ uenerit. sine fine erit. Opus
cũ sine: merces sine fine. Nã & oran¬
us deficeret inuia: nisi attendent
tẽ attenderis qͥd accepturus sis om̃a
erunt tibi iuba quȩ pateris: nec dis¬
na estimabis ꝓ quibꝰ illud accipias
Miraberis tantũ dari ꝓ tantillo la
Pati uenit. sed et glorificari : contĩpii
sed etiã exaltari mori sed eciã resur¬
gere. Ista cogitantes fr̃s km̃i ñ despe¬

Expanded text:
potest faciat; quid faciet ad id quod potest faciat; quid faciet ad id quod accepturi sumus? Appendo quod patior contra id quod spero: hoc sentio, illud credo; et tamen plus est quod credo, quam quod sentio. Quidquid est quod saevit pro nomine Christi si potest vivi, tolerabile est; si non potest vivi, migrare hinc facit: non exstinguit, sed accelerat ipsum praemium, ipsam dulcedinem; quae cum venerit, sine fine erit. Opus cum fine; merces sine fine. Nam et operarius deficeret in via, nisi attenderet nim attenderis quid sis accepturus, omnia tibi erunt vilia quae pateris, nec digna aestimabis pro quibus illud accipias. Miraberis tantum dari pro tantillo labPati venit, sed et glsed etiam exaltari; mori, sed etiam resurgere. Ista cogitantes, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
precesserat: ut ñ possit ouis audito
eiꝰ nomine ñ conturbari. Nã cũ dñs
iħs eidem anamȩ nunciasset. saulũ
uenisse iam ut crederet. & aq̃ eũ ana¬
mas ire deberet: ait ananias. Mẽ au¬
ta mala oꝑatꝰ sit inscõs tuos. Et
aunc licteras accepit a principibꝰ sa¬
cerdotũ: ut ubicĩq inuenerit tini
nominis sectatores. ꝑtrahat. Dñs au-¬
A Lagna resgeritur. Lupo seuitia
interdicit᷑ lupus ad ouẽ captiuus
ducitꝰ. Tanta precesserat fama lupi
raptoris: ut eiꝰ audito nomine tre
meret ouis etiã sub manu pastoris.
Confortatur: ne iã putet seuientẽ:
ne timeat timentẽ. Ab agno ꝓ oui-¬
bꝰ mortuo: fit ouus secura de lupo.
Ego inquit ei ostendã: quanta illũ
oporteat pati ꝓ nomine meo. Ubit.¬
ror ibi salus. Qui faciebat contra no
secaturus est. ñ ꝑ empturus : euratu¬
rus. non occisurus AXp̃s dicebat. Ego
audite. Nen funt condignȩ passio¬
nes huiꝰ temporis: ad futurã głam quo
reuelabitur in nobis. Ac si dicat. Seu¬

Expanded text:
praecesserat, ut non posset ovis audito ejus nomine non conturbari. Nam cum Dominus Jesus eidem Ananiae nuntiasset Saulum venisse, jam ut crederet, et ad eum Ananiam ire debere; ait Ananias: Domine, auta mala operatus est in sanctos tuos: et nunc litteras accepit a principibus sacerdotum, ut ubicumque invenerit tui nominis sectatores, pertrahat. » Dominus au . Mira et magna res geritur. Lupo saevitia interdicitur, lupus ad ovem captivus adducitur. Tanta autem praecesserat fama lupi raptoris, ut ejus nomine audito, timeret ovis etiam sub manu pastoris. Confortatur, ne jam putet saevientem, ne timeat tumentem. Ab agno pro ovibus mortuo fit ovis secura de lupo.Ego, inquit, illi ostendam quanta illum oporteat pati pro nomine meo. Ubi terror, ibi salus. Qui faciebat contra nomsecaturus est, non perempturus; curaturus, non occisurus. Christus dicebat, Ego audite: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis ; ac si dicat, Saevi
Abbreviated transcription (Latin):
Q ut nemo de se desperet. quã uis
magnis peccatis inuolutꝰ. & magnis
sceleribꝰ sit irretitꝰ: quasi ueniã non
sit accepturus: si conuersus fuerit
adeũ qui pendens in cruce ꝓ pecca

Expanded text:
 ut nemo de se desperet, qui fuerit magnis peccatis involutus, et magnis sceleribus irretitus, quasi veniam non sit accepturus, si conversus fuerit ad eum, qui pendens in cruce ora
Abbreviated transcription (Latin):
terrenis rebꝰ simile dicitur: ut
ex his quȩ animꝰ nouit. sunat
ad incognita: quatenꝰ exemplo
uisibiliu se. ad ininsibilia rapiat
& ꝑ ea quȩ usu didicit quasi
confricatus incalescat: ut pha
quod scit notũ diligere. disca
et incognita amare. Eece enĩ ꝗ¬
loꝵ regnũ thesauro abscondit¬
in agro cõparatur: quẽ qui inus¬
nit homo abscondit. & pre gau

Expanded text:
terrenis rebus simile dicitur, ut ex his quae animus novit surgat ad incognita, quatenus exemplo visibilium, se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit quasi confricatus incalescat, ut per hoc quod scit notum, diligere discat et incognita amare. Ecce enim coelorum regnum thesauro in agro abscondito comparatur, quem qui invenit homo abscondit,
Abbreviated transcription (Latin):
ratis. Posui ad gr̃am: plantaui ut ea¬
tis uolendo. fructum aferaris operan¬
do. łatis enĩ uolendo dixi. qr uelle
aliquid facere: iam mente ire est.
Qualem uero fructũ afferre debeant:
subditur & fructus ur̃ maneat.
one qd̾ scłm presens

Expanded text:
ratis. Posui ad gratiam, plantavi ut earatis. Posui ad gratiam, plantavi ut eatis volendo, fructum afferatis operando. Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere, jam mente ire est. Qualem vero fructum afferre debeant subditur: Et fructus vester maneat. Omne quod secundum praesens
Abbreviated transcription (Latin):
demonibꝰ ĩperant. uirtutibꝰ chorus¬
cant presentia despitiunt. eternã
patriã cũ uoce moribusq predicaN
Cam etiã moriendo diligunt: atq
ad illã per tormenta pertingunt.
Occidi possunt: et flecti nequeunt
Nimis gͦ confortatus. ẽ. pͥncipatꝰ eoꝵ
In ista ip̃sa passione qua ceciderunt is
morte carnis: uidete quantũ fuerit eul¬
men mentis Unde hoc. nisi qi consa¬
tatus est principatus coꝵ: Sed si magni.
fusitan pauei sunt. subiunxit. Dinu¬
merabo eos et suꝑ harenã multiplica¬
otum mundum fr̃s aspicite:
martiribus plenus est. Iã pene
nobis suꝑ harenã multiplicati sunt: qr
quanti sunt a nobis conprehendi nõ pos¬
sunt. Sed quisquis ad hanc peruenit
dignitatẽ ut amicus uocetur dĩ: sese
in se conspiciat. dona autẽ quȩ ꝑoepit
suꝑ se nichil suis meritis . ribuat: ne
aa iͥnicitias erumpat. Unde et subdi¬
tur. Non uos me elegistis s ego elegi
uos. ⁊ posui uos ut eatis. et fructũ affe¬

Expanded text:
daemonibus imperant, virtutibus corusdaemonibus imperant, virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, aeternam patriam cum voce moribus praedicant; eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione, qua ceciderunt in morte carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum. Sed sic magni forsitan pauci sunt? Subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam multiplicaotum mundum, fratres, aspicite: martyribus plenus est. Jam pene nobis super arenam multiplicati sunt, quia quanti sint, a nobis comprehendi non possunt. 5. Sed quisquis ad hanc pervenit dignitatem, ut amicus vocetur Dei, sese in se conspiciat, dona autem quae percipit, super se. Nihil suis meritis tribuat, ne ad inimicitias erumpat. Unde et subditur: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos, ut eatis, et fructum affe
Abbreviated transcription (Latin):
a patre meo nota feci uobis. Que surs
Somĩa quȩ audiuit a patre suo. quȩ no¬
ta fieri uoluit seruis suis: ut eos effi¬
ceret amicos suos: nisi gaudia inter¬
ne cͥaritatis. nisi illa festa suꝑnȩ pa¬
triȩ. quȩ nr̃is cotidie mentibꝰ. per
aspirationẽ sui amoris imprimit:
mus. amata iam nouimus: qr amor
ipse noticia est. Emĩa gͦ eis nota fect¬
rat: qr t̾renis desideriis ĩmutati. ami¬
ris sũmi facibꝰ ardebant. Lc.iiii¬
stos uero amicos dei aspexerat
ꝓpħa: cũ dicebat. Michi autẽ ni¬
mis honorificati sunt amici tui ds̃.
amicus enĩ: quasi animi custosuo
a mundi huiꝰ aniore seꝑatos. custodi¬
re in mandatis celestibus uolũtatẽ
dĩ: miratus est amicos dĩ dicens.
Michi autẽ nimis honorificati sunt
amici tui ds̃. & tanquã si ab eo ꝓti¬
nus causas tanti honoris nobis insi¬
nuari quereremꝰ: ilico adiunxit.
Nimis confortatꝰ est pͥncipatꝰ eoꝵs
cce electi dĩ
carnẽ domant. sp̃m̃ roboran.

Expanded text:
e sunt omnia quae audivit a Patre suo, quae nota fieri veluit servis suis, ut eos efficeret amicos suos, nisi gaudia internae charitatis, nisi illa festa supernae patriae, quae nostris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris imprimit? mus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dicebat; Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Amicus enim quasi animi custos voa mundi hujus amore separatos custodire in mandatis coelestibus voluntatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus. Et tanquam si ab eo protinus causas honoris tanti nobis insinuari quaereremus, illico adjunxit: Nimis confortatus est principatus eorum . Ecce electi Dei carnem domant, spiritum roborant,
Abbreviated transcription (Latin):
alege donce omĩa fiant᷑. Dũ enĩ fiuint
etiã illa quȩ addunt᷑ ad ꝑfectionẽ: mul-¬
to magis fiunt illa quȩ p̃missa sunt ad in¬
coationẽ. Quod autẽ ait iota unũ aut
unꝰ apex ñ transibit alege. nichil potest
aliud intelligi. nͥ uehemens expressio ꝑ¬
fectionis: quando ꝑlitteras singulas de¬
monstrata.ẽ. int̃ quas litteras iota minor
.ẽ. ceteris. quia uno ductu fit: Apex autẽ
etiã ipsius aliqͣ in sũmo particła. Quibus
uerbis ostendit. inlege acdefectũ etiã mi¬
nima queq ꝑduci. De inde subiecit. Qui
enĩ soluerit unũ de mandatis istis mini¬
mis & docuerit sic homines: minimꝰ uo¬
cabit᷑ in regno celoꝵ. M andata gͦ mini¬
ma. significant᷑ ꝑunũ iota aut tinũ a¬
picẽ. Qui gͦ soluerit & docuerit sic. idẽ.
legit. minimꝰ uocabit᷑ in regno celoꝵ. Et
fortasse ideo non erit in regno celoꝵ: ubi
nͥ magni esse ñ possunt. Qui autẽ fecerit
⁊ docuerit. sic. hoc ẽ. qui ñ soluerit et

Expanded text:
a Lege, donec omnia fiant. Dum enim fiunt etiam illa quae adduntur ad perfectionem, multo magis fiunt illa quae praemissa sunt ad inchoationem. Quod autem ait, Iota unum, aut unus apex non transiet a Lege, nihil potest aliud intelligi nisi vehemens expressio perfectionis, quando per litteras singulas demonstrata est: inter quas litteras iota minor est caeteris, quia uno ductu fit; apex autem est etiam ipsius aliqua in summo particula. Quibus verbis ostendit in Lege ad effectum etiam minima quaeque perduci. Deinde subjicit: Qui enim solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitur in regno coelorum. Mandata ergo minima significantur per unum iota et unum apicem. Qui ergo solverit et docuerit sic, id estlegit, minimus vocabitur in regno coelorum: et fortasse ideo non erit in regno coelorum, ubi nisi magni esse non possunt. Qui autem fecerit et docuerit sic, hoc est, qui non solverit, et
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ. Nã qui dicit ñ ueni legẽ solue¬
re s adimplere: aut addendo dicit qͦd
minꝰ habet. aut faciendo quod habet.
lud gͦ prius considemꝰ quod pͥmum
posuit. slã qui addidit qͦd minꝰ habet:
ñ utiq soluit qͦd inuenit. s magis per¬

Expanded text:
dum est. Nam qui dicit non veni solvere legem, sed adimplere, aut addendo dicit quod minus habet, aut faciendo quod habet. Ergo prius consideremus quod primo posui. Nam qui addidit quod minus habet, non utique solvit quod invenit, sed magis per
Abbreviated transcription (Latin):
Nos amici mei estis. O quanta
Sest misccłia conditoris nr̃i.
Serui digni non sumus: & amici
uocamur. Quanta. ẽ. dignitas homi¬
num ẽẽ amicos dĩ: Sed audistis glo¬
riam dignitatis: audite & laborem
certaminis. Si feceritis: quȩ ego pre¬
cipio uobis. Amici mei estis: si ea q̃
precipio uobis faciatis. Ac si aperte
dicat. G audetis de culmine: pens¬
sate quibꝰ laboribꝰ uenit᷑ ad culmeni.
erte dum filii łe ii¬
zebedei interueniente matre
quererent. ut unus adextris dei.
& alius a sinistris sedere debuisseñ:
audierunt. Potestis bibere calicem
quẽ ego bibiturus sũ: lam locũ
celsitudinis querebant. ad uiam il¬
los ueritas reuocat: per quã ad cel¬
situdinẽ uenirent. Ac si dicat᷑. Iam
uos locus delectat celsitudi.is. sed
prius uia exerceat laboris. Per cali¬
cẽ ꝑtingit᷑ ad maiestatẽ. Si mens
ur̃a appetit quod demulcet: prius
bibite qd̾ dolet. Sic sic per
amarũ poculũ confectionis ꝑuenit᷑
ad gaudiũ salutis. Lc .iii.¬

Expanded text:
os amici mei estis. O quanta est misericordia conditoris nostri. Servi digni non sumus, et amici vocamur. Quanta est dignitas hominum esse amicos Dei? Sed audistis gloriam dignitatis, audite et laborem certaminis. Si feceritis quae ego praecipio vobis. Amici mei estis, si ea quae praecipio vobis facitis. Ac si aperte dicat: Gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus pervenitur ad culmen. Certe dum filii Zebedaei, interveniente matre, quaererent ut unus a dextris Dei et alius a sinistris sedere debuissent, audierunt: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? 1562 Jam locum celsitudinis quaerebant, ad viam illos Veritas revocat, per quam ad celsitudinem venirent. Ac si dicatur: Jam vos locus delectat celsitudinis, sed prius via exerceat laboris. Per calicem pertingitur ad majestatem. Si mens vestra appetit quod demulcet, prius bibite quod dolet. Sic sic per amarum poculum confectionis pervenitur ad gaudium salutis. J
Abbreviated transcription (Latin):
nsedoloquente ñ credidit: usũ
Ioquentis amisit: donec ꝓmissio¬
ne completa. natꝰ noui hominis
preco. pat̾ne linguȩ uincula re-¬
laxaret. Osenĩ qđ angłs clause-¬
rat ꝓmissus ab angelo filiꝰ res e-¬
rauit. Nã cũ de nuncupatione
paruuli cognatoꝵ uicinoꝵq
hesitaret arbitriũ : ꝓprietatem
ueri nominis eiꝰ quã igelo dic¬
tante didicerat. recepta subito
pectabat. nati uocabulũ loque¬
retur: & agnosceret anxius senex
ꝑeũ se sibi redditũ quẽ de se non
erediderat nasciturũ: nec dubi¬
cart ultra cęlitꝰ illũ uł ꝓmissũ fu¬
isse uł natũ: cuiꝰ causa & amisis¬
se se ꝓbabat & recepisse sermonẽ.
Quid hac fr̃s religione gloriosius
qͥd hac insignius fide.: in quaste¬
loquit᷑: & in secreto maternorũ
unscerũ paruuli totiꝰ mundi gau¬
dia futura preludunt: Llec enĩ
poterat ueteri sub lege ordineo
suũ mortalis seruare natura.
quando ꝑ nouã diuinitatis grão

Expanded text:
angelo loquenti non credidit, usum angelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promissus ab angelo filius reseravit. Nam cum de nuncupatione parvuli cognatorum, vicinorumque haesitaret arbitrium, proprietatem veri nominis ejus, quam angelo dictante didicerat, recepta pristinspectabat, nati vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat, et recepisse sermonem. Quid hac, fratres, religione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua steloquitur, et in secreto maternorum viscerum parvuli totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim poterat veteri sub lege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novam Divinitatis gratiam,
Abbreviated transcription (Latin):
onis tuȩ in auribꝰ meis: exultaut
in gridio infans in utero meo
Quid ẽ hoc miraculi fr̃s quȩ tan¬
toꝵ nouitas gaudtoꝵ.: ut habe¬
re se in utero elisabeth testaret᷑
infantẽ. qui necdũ semec ipsũ
sertiens. dñicũ iã sentiret ad¬
uentũ: Uere hic omniũ beatis¬
simꝰ paruuloꝵ: qui intra iusce¬
ra acihuc materna conclusus.
adesse saluatorẽ mundi. quia
necdũ sermone poterat. ꝓpħico
gaudio reuelauit.
ullus ignorat km̃i: omnẽ
paruulũ materno ab ute¬
ro ꝓdeuntẽ. int̾ ipsa lucis exor¬
dia mestis concrepare uagitibꝰ
Solus baptista dñi ultia legem
nascentiũ. natiuitatẽ suã leti¬
cia & exultatione preuenit ft
quã decuit fr̃s: ut de matre
sterili nasceretur. qui fecundita¬
tẽ uirginis reulabat: quatenꝰ
mirabilẽ partũ mirabilit̾ natus
ostenderet Illud etiã quã stul¬
pendũ quãq magnificũ: quod
pacharias sacerdos pater futurus
poħe. quia hoc ipsũ qđ gerebatur

Expanded text:
onis tuae in auribus meis, exultavit onis tuae in auribus meis, exultavit in gaudio infans in utero meo . Quid hoc est miraculi, fratres; quae tantorum novitas gaudiorum, ut habere se in utero Elisabeth testaretur infantem, qui nec dum semetipsum sentiens, dominicum jam sentiret adventum? Vere hic omnium beatissimus parvulorum, qui intra viscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit. Nullus ignorat, carissimi, omnem parvulum, materno ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus; solus Baptista Domini ultra legem nascentium nativitatem suam laetitiae exsultatione praevenit. Et quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illud etiam quam stupendum, quamque magnificum, quod Zacharias sacerdos, pater futurus prophetae; quia hoc ipsum, quod gerebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
uitę presentis occasus. & suscepta
ab eis ꝓ xp̃i nomine passio conse¬
crauit. Multimoda nãq uegrũ
relatione didicimꝰ. ñ nullos mar¬
tirũ ꝓstratos gladio: igni allos
concrematos: complures bestiarũ
etiã uarus tormentoꝵ cruciati.¬
bꝰ affectos: spreta sui corporis mor¬
te. xp̃ianę fidei testimoniũ red¬
lestia mundo gaudia sterili ab.
utero hodie natꝰ inuexit. Et illi
quidẽ indubitata iã gła regnan-¬
tẽ confessisunt dei filiũ bic au¬
tẽ et nasciturũ dñm ꝓphetalis
sp̃s illuminatione p̃uidit: et
natũ priuilegio grẽ singularis
ostendit. In cantũ autẽ specialis
in eo prefulsit electio: ut ante
mereretur anntisiciare dñm: quã
nascendi ingiũ. uel linguã qũa
enunciate pesset. acciperea
Deniq elisabech illa. uetus mul¬
er & noua mat̾ : quȩ ante partũ
suũ de futuri fiti letabatur osfi¬
cio: uementi ad se beate Marię.
in ipso salutationis occurfu. alt
fcce ex quo facta ẽ uox salutati¬

Expanded text:
vitae praesentis occasus, et suscepta ab eis pro Christi nomine passio consecravit. Multimoda namque veterum relatione didicimus nonnullos martyrum prostratos gladio, igni alios concrematos, complures bestiarum et jam variis tormentorum cruciatibus affectos, spreta sui corporis morte Christianae fidei testimonium redetamur, coelestia mundo gaudia sterili ab utero hodie natus invexit. Et illi quidem indubitata jam gloria regnantem confessi sunt Dei Filium; hic autem et nasciturum Dominum prophetalis spiritus illustratione praevidit, et natum privilegio gratiae singularis ostendit. In tantum autem specialis in eo praefulsit electio, ut ante mereretur annuntiare Dominum quam nascendi initium vel linguam, quam enuntiare posset, acciperet. Denique Elisabeth illa vetus mulier, et nova mater, quae ante partum suum de futuri filii laetabatur officio, venienti ad se beatae Mariae in ipso salutationis occursu, ait: Ecce, ex quo facta vox salutati
Abbreviated transcription (Latin):
tor nr̃ qui. ẽ. lumen uerũ. nisi pͥ¬
usbeatũ iołm uelut lucernã p̃¬
miteret: claritatẽ eiꝰ totꝰ muncdꝰ
sustiere ñ posset. Le .iiii.¬
oquatur ioħs. & licat Ego
uox clamantis in deserto. Uoxerat.
quia ũbi dei spũ replebatur. Sicut
sermo. uocis quodã modo ministe¬
rio ac uehiculo ad audientẽ a lo¬
sonans. uerbi erat minister & portitor.
Sc̃s inquã ioħs. tipũ in se legis. quę
strabat. ostendit. Et ideo misit ad
eũ duos de discipulis suis. Isti duo
discipuli. a ioħe ad xp̃m missi. for¬
te duo ppłi sunt: quoꝵ unꝰ ex iu¬
deis credidit. alter ex gentibꝰ Ioħs
dirigit ad xp̃m: lex mittit ad
gram: et ꝑ euangelii fidẽ. ueterẽ
desiderat astrui ueritatẽ. Nos ergo
dio celebrare possimꝰ : sed̾m uires
nr̃as aci dandas elemosinas & ad
tenendã cũ omnibꝰ pacẽ. nrõs ani¬
mos p̃paremꝰ: & ab om̃i scurilita¬
te uel turpiloquio nonsolũ nos¬
ipsos. sed omnẽ familiã nrãm. et

Expanded text:
tor noster, qui est lumen verum, nisi prtor noster, qui est lumen verum, nisi prius beatum Joannem velut lucernam praemitteret, claritatem ejus totus mundus sustinere non posset. Loquatur Joannes, et dicat, Ego vox clamantis in deserto . Vox erat; quia Verbi Dei spiritu replebatur. Sicut sermo vocis quodam modo ministerio ac vehiculo ad audientem a losonans, Verbi erat minister et portitor. Sanctus, inquam, Joannes typum in se Legis, quae strabat, ostendit; et ideo misit ad Christum duos de discipulis suis. Isti duo discipuli a Joanne ad Christum missi, forte duo populi sunt, quorum unus ex Judaeis credidit, alter ex Gentibus. Joannes dirigit ad Christum; Lex mittit ad gratiam, et per Evangelii fidem, veterem desiderat astrui veritatem. 4. Adhortdio celebrare possimus, secundum vires nostras ad dandas eleemosynas, et ad tenendam cum omnibus pacem nostros animos praeparemus: et ab omni scurrilitate vel turpiloquio non solum nosmetipsos, sed et omnem familiam nostram et
Abbreviated transcription (Latin):
UaRE autẽ
beatũ ioħm dñs et saluator
ns lucerñao eẽ. dixerit: & quare
ñ ante se mitti uoluerit: breuit᷑¬
nabo Premissus ẽ enĩ ioħs. tielut
uox ante uerbũ: lucerna ante so¬
le: preco ante iudicẽ: seruus an
⁊ dñm: amicus ante sponsũ. Et
quia uniuersũ mundũ peccato¬
sĩ tenebrȩ & nox infidelitatis op¬
presserat. et solẽ iusticiȩ aspicere
ñ ualebant.: beatꝰ ioħs quasi lu¬
cerna premittitur: ut cordis o-¬
euli qͥ lippitudine iniquitatis
oppressi magnũ & uerũ lumen
uidere ñ poterant: ad lumen lu¬
cernȩ. pͥmũ quasi tenuẽ splendo¬
it̃ uidere consuescerent: ut pau¬
liti peccatoꝵ nubilo remoto et
infidelitatis humore digesto: ad¬
ueniente xp̃o. ab illo cȩlesti lumi¬
ne letificari possint potius quã
retorqueri. Sicut enĩ lippientes
oculos ad uidendũ ꝓuocas. si
exiguũ splendorẽ lucernȩ osten-¬
deris: & ampliꝰ crucias si magnũ¬
lumen ingesseris: ita dñs & salua¬

Expanded text:
re autem Joannem Dominus et Salvator noster lucernam esse dixerit, et quare eum ante mitti voluerit, brevitmabo: praemissus est enim Joannes velut vox ante verbum, lucerna ante solem, praeco ante judicem, servus ante dominum, amicus ante sponsum. Et quia universum mundum peccatorum tenebrae et nox infidelitatis oppresserat, et solem justitiae aspicere non valebant, beatus Joannes quasi lucerna praemittitur, ut cordis oculi, qui, lippitudine iniquitatis oppressi, magnum et verum lumen videre non poterant, ad lumen lucernae primum quasi tenuem splendorem videre consuescerent, et paulatim peccatorum nubilo remoto, et infidelitatis humore digesto, adveniente Christo, ab illo coelesti lumine laetificari possent potius quam torqueri. Sicut enim lippientes oculos ad videndum provocas si exiguum splendorem lucernae ostenderis, et amplius crucias si lumen magnum ingesseris, ita Dominus et Salva
Abbreviated transcription (Latin):
fusa ad dm̃ supplicatione ꝓfi¬
cimꝰ: quia incessabiliter impus
nita ñ paramꝰ. Propt᷑ qđ reuerten¬
tes ad beatissimi precepta ioħis
paremus dño uiam :: rectas facia¬
mꝰ semitas dei ur̃i: quatenꝰ uidens
riculis fessas. benignissimꝰ pastor
in quirat.: ut sicut de baptistę
dñi hodie natiuitate gaudemꝰ.
ita de dei nr̃i reconciliatione le¬

Expanded text:
fusa ad Deum supplicatione posfusa ad Deum supplicatione poscimus; quia incessabiliter impiisnita non praeparamus. Propter quod revertentes ad beatissimi praecepta Joannis, paremus Domino viam, rectas faciamus semitas Dei nostri; quatenus videns riculis fessas, benignissimus pastor inquirat: ut, sicut de Baptistae dominici hodie nativitate gaudemus, ita de Dei nostri reconciliatione lae
Abbreviated transcription (Latin):
idoloꝵ uana atq omniũ suꝑsti¬
tionũ figmenta conculcans: unũ
dei uiui cultũ & fidẽ ueritatis in¬
quirit. Quicũq uero uoluptuo¬
sis scłi huiꝰ languet illecebris: cu¬
pilitatibꝰ auaritię feruentis insa-¬
nit: in frat̾na odia feralis inuidię
facibꝰ mardescit: atq ad contumẽ.
nũ semitas erratieus uiator ince-¬
dit: ñ parat dño uiã: sed inimi-¬
co mset sus exiculse in sime o¬
co miser suo exitialẽ in semet ip¬
sũ patefacit ingressũ. Hii mores
& uita huiꝰ modi: ampla itinera
et largissimas uias bapbaris nati¬
onibꝰ in exitiũ cõmunais salutis a¬
periunt. hii mores: plebẽ dei ini¬
micis gentibꝰ uigo miserȩ captiui¬
tatis addicunt. hii mores arma¬
tos dissipant ppłos: et munita
diruunt ciuitates. Et qͥd plura
k̾mi: quicquid potentię. qͥcquid
uiriũ uidemꝰ in hostibꝰ: corrupti¬
one uitȩ nr̃e. nr̃aq infidelitate
nutritur. Et inde ẽ. qđ nichil

Expanded text:
idolorum vana, atque omnium superstiidolorum vana, atque omnium superstitionum figmonta conculcans, unum Dei vivi cultum, et fidem veritatis inquirit. Quicunque vero voluptuosis saeculi hujus languet illecebris, cupiditatibus avaritiae ferventis insanit, in fraterna odia feralis invidiae faucibus inardescit atque ad contumelianum semitas erraticus viator 210 incedit: non parat Domino viam, sed inimico miser suo exitiabilem in semeco miser suo exitiabilem in semetipsum patefacit ingressum. Hi mores, et vita hujusmodi ampla itinera, et largissimas vias barbaris nationibus in exsilium communis salutis aperiunt. Hi mores plebem Dei inimicis gentibus jugo miserae captivitatis addicunt. Hi mores armatos dissipant populos, et munitas diruunt civitates. Ecquid plura, carissimi? Quidquid potentiae, quidquid virium videmus in hostibus, corruptione vitae nostrae, nostraque infidelitate nutritur; et inde est, quod nihil
Abbreviated transcription (Latin):
toris nuncius p̃dicabat. Parate in¬
quit uiã dño: rectas facite semitas
dei nr̃i. Uere dignꝰ beatꝰ ioħs. cui ꝓ¬
phetica e̾et natiuitas qui et illis
de parentibꝰ quoꝵ essec desperata
posteritas. dei munere nasceretur.
Nã tanta auctoritate.tantoq di¬
cendi pondere. in uocẽ sc̃ȩ predi¬
cationis erupit: ut et instantẽ
dñi nunciaret aduentũ: & in se¬
mitas rectas male uiuentiũ diri-¬
geret prauitatẽ. Quid ẽ. enĩ para¬
re dño uiã : nisi aduentanti de
cȩlo iudici. purgato a uitus pec¬
tore. simplicis cordis habitaculũ
preparare: Qud ẽ rectas facere
semitas dei: nisi ut tales actuuor
tuoꝵ tibi munias uias. quas ꝑ am
dis carnis respuens uoluptates to¬
co mentis spũ suspensus ad deũ.
uigore se castitatis accingit. Opti¬
me parat chĩo uiã: qui cogitatio¬
nes suas auaritiȩ fluctibꝰ estuantes.
serenȩ conscientiȩ tranquillitate
compescit. Uiã dño parat: qui

Expanded text:
toris nuntius praedicabat: Parate, intoris nuntius praedicabat: Parate, inquit, viam Domino, rectas facite semitas Dei nostri. Vere dignus beatus phetica esset nativitas, qui et illis de parentibus, quorum esset desperata posteritas, Dei munere nasceretur. Nam tanta auctoritate, tantoque docendi pondere in vocem sanctae praedicationis 209 erupit, et instantem Domini nuntiaret adventum, et in semitas rectas male viventium dirigeret pravitatem. Quid est enim, parate viam Domino, nisi adventanti de coelo judici, purgato a vitiis pectore, simplicis cordis habitaculum praeparare? Quid est, rectas facite semitas Dei, nisi ut tales actuum tuorum tibi munias vias; quas peramtis carnis respuens voluptates, toto mentis suae spiritu suspensus ad Deum, vigore se castitatis accingit. Optimam parat Domino viam, qui cogitationes suas avaritiae fluctibus aestuantes, serenae conscientiae tranquillitate compescit. Viam Domino parat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
esaias dicens. Uox clamantis
in deserto. Parate uiã dm̃ rectas fa-¬
cite semitas dei nr̃i. Uox in qͥt ela¬
mantis. Quã bene uox dicit᷑. qui
uenientẽ de cęlestibꝰ in carne homi¬
nis dei unigenitũ pleno letus ore
clamabat Recte uox dicit᷑: cuiꝰ
intonante preconio. sacramentũ
redemptionis humanę surda dri¬
dũ cępit audire mortalitas. Ut
enĩ uenerandus baptista muto
patri aꝑuit linguã: ita aures ho¬
minũ salutaris grẽ innouauit au¬
ditu. Clamabat autẽ in deserto
ubi ad p̃dicationẽ eiꝰ nec insolens
turba ꝑstreperet. nec infidelis au¬
re possent. qͥ predicantẽ uerbũ sa-¬
lutis cura tantũ diuini cultꝰ expe¬
terent. & aduerterent eũ uera an¬
nunciare de xp̃o: qui ꝑ assertionẽ
iustitię. ut illicitas herodis nupti¬
as increparet: nec regẽ timuisset of¬
fendere. nec squalorẽ carceris decli¬
nasset: nec tirannico gladio refugis¬
set occidi. Audiamꝰ adhuc paululũ
fr̃s. quid ad ꝓfectũ om̃iũ nr̃m salua¬

Expanded text:
as dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Vox, inquit, clamantis; quam bene vox dicitur, qui venientem de coelestibus in carne hominis Unigenitum Dei pleno laetus ore clamabat. Recte vox dicitur, cujus intonante praeconio sacramentum redemptionis humanae, surda dudum coepit audire mortalitas. Ut enim venerandus Baptista muto patri aperuit linguam, ita aures hominum salutaris gratiae innovavit auditum. Clamat autem in deserto, ubi praedicationem ejus nec insolens turba perstreperet, infidelis rire possunt, qui praedicantem verbum salutis, cura tantum divini cultus expeterent, et adverterent eum vera enuntiare de Christo, qui per assertionem justitiae, ut illicitas Herodis nuptias increparet, nec regem timuisset offendere, nec squalorem carceris declinasset, nec tyrannico gladio refugisset occidi. Audiamus adhuc paululum, fratres, quid ad profectum omnium nostrum Salva
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ ante incarnationẽ p̃missi uł
ab incarnatione missi: om̃s nos
de plenitudine eiꝰ accepimꝰ. Hos
uasa sumꝰ: ille fons ẽ. Si gͦ intel¬
leximꝰ misteriũ fr̃s mei: ioħs ho
mo. ẽ. xp̃s dĩ. ẽ. humiliet᷑ homs
ut exaltetur ds̃ scđm illud qd̾
de dño ipse ioħs dix̃. Illũ opor.¬
tec crescere: me autẽ minui. Ut
humilet᷑ homo: eo die natꝰ est
ioħs qͦ incipiunt decrescere dies
Ut exaltetur ds̃: eo die natꝰ est
xp̃s. quo incipiunt crescere dies
Nagnũ sacramentũ frs dilectis¬
humilitatis nr̃ȩ : sicut natiuitas
xp̃i plena. ẽ. misterio altitudims
nr̃ȩ : Ergo in homine minuamꝰ.
ut in deo crescamꝰ. In nob̾ humi¬
liem᷑: ut in deo exaltem᷑. Humill¬
et᷑ humana p̃sumptio: ut crescas
diuina miseratio. Nã huiꝰ rei sa

Expanded text:
 ante incarnationem praemissi, vel ab incarnato missi, omnes nos de plenitudine ejus accepimus. Nos vasa sumus, ille fons est. Ergo si intelleximus mysterium, fratres mei, Joannes hoetur homo, et exaltetur Deus, secundum illud quod de Domino ipse Joannes dixit, Illum oportet crescere, me autem minui . Ut humiliaretur homo, eo die natus est Joannes, quo incipiunt decrescere dies: ut exaltetur Deus, eo die natus est Christus, quo incipiunt crescere dies. Magnum sacramentum, fratres charishumilitatis nostrae; sicut nativitas Christi plena est mysterio altitudinis nostrae? Ergo in homine minuamur, ut in Deo crescamus; in nobis humiliemur, ut in illo exaltemur; humilietur humana praesumptio, ut crescat divina miseratio
Abbreviated transcription (Latin):
Knii ꝓ paterna sollicitudine sug¬
gero. Nã deo ꝓpitio ita de urã de¬
uotione confido: qđ nonsolũ uos
ipsos. sed eciã om̃s qui ad uos ꝑ¬
tinent. cũ om̃i honestate castos
sobriosq conseruetis. Unde deo
grãs agens supplico: ut qͥ uobis
dedit ea quę scã sunt fideliter
incipere: concedat uobis felici ꝑ¬
seuerantia custodire: qui cũ pa¬
tre & spũ scõ eniuit & regnat in

Expanded text:
 paterna sollicitudine suggero: nam Deo propitio ita de vestra devotione confido, quod non solum vos ipsos, sed etiam omnes qui ad vos pertinent, cum omni honestate castos sobriosque conservetis. Unde Deo gratias agens supplico, ut qui vobis dedit ea quae sancta sunt fideliter incipere, concedat vobis felicem perseverantiam custodire, qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat in
Abbreviated transcription (Latin):
ad castimoniã oꝑta sunt uniuer¬
sa. Quid autẽ ait euangelica
lectio: Qui scandali t auerit unũ
de pusillis istis qui in me credunt:
expedit ei ut suspendatur mola
asinaria in collo eiꝰ : et mergatur
in ꝓfundũ maris. Pusillos hic non
ȩtate pueros: sed malitia paruũ.¬
los dicit: sicut apłsait. Malitia
paruuli estote: ut sensibꝰ ꝑfecti
sitis

Expanded text:
ad castimoniam operata sunt univerad castimoniam operata sunt universa. Quid autem ait evangelica lectio? Qui scandalizaverit unum de pusillis 287 istis, qui in me credunt: expedit ei, ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et mergatur in profundum maris . Pusillos hic non aetate pueros, sed malitia parvulos dicit; sicut Apostolus ait: Malitia parvuli estote, ut sensibus perfecti sitis