comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fundam̃ta iacient᷑. ita ut uel tiupse .uo.¬
ceris edificator. sepiũ. atq macheriaꝵ.
lxx. calles. in medio faciat conqͥescere.
hec uidei &e. amici tantũ occidentis lit¬
tere. ad instaurationẽ. referunt urbiũ
palestine. & uel facta sub zorobabel.ce.
esdra. & neemnia. uel in ultimo tẽꝑe futu¬
ra contendunt.&. ad instaurationẽ ieru¬
sałe̾.&. in circuitu eiuitatũ. altissima fũ¬
dam̃ta lacienda.&. tam excelsos muros
edificandos. ut nullus hostiũ possit intra¬
re. & omĩum in eas inimicoꝵ. prohibeat᷑
ingressus. Nos autẽ sequentes ceptã ex.¬
planationem. que deserta fuerant in ui¬
deis. dicimꝰ edificari in eccła. nõ ad breue
tempꝰ. sed in ꝑpetuũ. & fundam̃ta illiꝰ ex
utroq popło. idest induabꝰ generationi¬
hus suscitanida Inde dicebat apłs. Qua¬
si sapiens architectꝰ. sundam̃tũ posui. a¬
lius suꝑedificat. uinꝰqͥsq autem uideat.

Expanded text:
fundamenta jacientur: ita ut vel tu ipse voceris aedificator sepium atque maceriarum, eptuaginta, calles in medio faciat conquiescere. Haec Judaei et amici tantum occidentis litterae, ad instaurationem referunt urbium Palaestinae. Et vel facta sub Zorobabel et Ezra, et Neemia, vel in ultimo tempore futura contendunt: et ad instaurationem Jerusalem et in circuitu civitatum altissima fundamenta jacienda, et tam excelsos muros aedificandos, ut nullus hostium possit intrare, et omnium in eas inimicorum prohibeatur ingressus. Nos autem sequentes coeptae explanationis ordinem, quae deserta fuerant in Judaeis, dicimus aedificari in Ecclesia, non ad breve tempus, sed in perpetuum, et fundamenta illius ex utroque populo, id est, in duabus generationibus suscitanda. Unde dicebat Apostolus: Quasi sapiens architectus fundamentum posui: aliu
Abbreviated transcription (Latin):
mus orationi. ne interior homo nr̃ draco¬
nis uescat᷑ carnibꝰ. qͥ datꝰ est in escã popłis
ethiopũ. & hec dicimꝰ. nõ quo ieiunetre¬
prohibeamꝰ. ꝑ que ce daniel uir desiderio¬
rum. futura cognouit. & niniuite irã pla¬
cauerunt dei. & helyas & moyses quadra¬
ginta dierũ esurie: dei familiaritate. satu¬
rati sunt. & ipse dñs totidẽ diebꝰ in solitudi¬
ne ieuinauit. ut nob̃ psollẽpnes. ieiunioꝵ
dies relinq̃ret. sed quo nõ possit uacuũ por¬
tare uentrẽ. & alia face que deo displiceN.
atq ut cetera p̃termittã. exterminare

Expanded text:
mus orationi: ne interior homo noster dracomus orationi: ne interior homo noster draconis vescatur carnibus, qui datus est in escam populis Aethiopum. Et haec dicimus, non quo jejunia reprobemus, per quae et Daniel vir desideriorum futura cognovit , et Ninivitae iram placaverunt Dei , et Elias ac Moyses , quadraginta dierum esurie, Dei familiaritate saturati sunt, et ipse Dominus totidem diebus in solitudine jejunavit, ut nobis solemnes jejuniorum dies relinqueret: sed quo non prosit vacuum portare ventrem, et alia facere quae Deo displicent. Atque ut caetera praetermittam, ext
Abbreviated transcription (Latin):
tulo lecturi sumꝰ. Dissolue colligationes
impias. solue fasciculos depͥm̃tes. haud du¬
bium qͥn eyrographas significet. Qͥd enĩ
ꝓdest ieuinis ora pallere. &e ad lites. ce ad
urgia ie iunare. dicente scͥptura. qui amat pec¬
cata gaudet iurgiis: Seruũ aurem dñi non
oporter litigare. sed esse mansuetũ. & imita¬
ri eũ qui dicit. Discite a me. quia mitis sũ.
& humilis corde. & humilitas nõ sit affecta¬
ta. sed cordis. nec głam querens hominũ.
sed anime conscientiã. Ieiunatis inqͥt. oe ꝑ¬
cutitis pugnis humilẽ: & alapis ũberatis.
Unde ep̃e. nõ debet esse ꝑcussor. Quomͦ e
nim potest libidinẽ refrenare: qͥnec manũ
psfest cohibere nec linguã. huiꝰcemodi
ie iunia. & in exordio huius propħe. dñs ar¬
guit dicens. Ieiuniũ & ociũ. or neomenias
&r sabbata. & alias sollẽpnitates ur̃as. odiuit
peccatis. fiant sc̃a ieiunia Deniq seqͥt᷑.
Egrediat᷑ sponsus. de cubiculo suo. ce sp̃o¬
sa de thalamo suo. ut tẽꝑe ieiunii uace¬

Expanded text:
es impietatis, solve fasciculos deprimentes. Haud dubium quin chirographa significet: Quid enim prodest jejuniis ora pallere, et ad lites et ad jurgia jejunare, dicente Scriptura, Qui amat peccata, gaudet jurgiis ? Servum autem Domini non oportet litigare, sed esse mansuetum , et imitari eum qui dicit: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde : ut humilitas non sit affectata, sed cordis, nec gloriam quaerens hominum, sed animae conscientiam. Jejunatis, inquit, et percutitis pugnis humilem, et alapis verberatis . Unde episcopus non debet esse percussor. Quomodo enim potest libidinem refrenare, qui nec manum valet cohibere, nec linguam? Hujuscemodi jejunia et in exordio hujus prophetae Dominus arguit, dicens: Jejunium et otium, neomenias et sabbata, et alias solemnitates vestras odit peccatis, fiant sancta jejunia. Denique sequitur: Egrediatur sponsus de cubili suo, et sponsa de thalamo suo; ut tempore jejunii vace
Abbreviated transcription (Latin):
Et uocandam eam. siue eum. qui natꝰ est in
ea. edificatorem sepiũ. De quo in psalmo le¬
gimꝰ. Homo natus est in ea. &e. ipse fundau̾
eam altissimꝰ. Quas sepes atq macherias.
hoc enĩ grecus sermo significat. ꝙ par re¬
oyc. agro &e uineis circundari. seriptura
cõmemorat. Uineã de egypto transtulisti.

Expanded text:
ocandam eam, sive cum qui natus est in ea, aedificatorem sepium. De quo in psalmo legimus: Homo natus est in ea: et ipse fundavit eam Altissimus . Quas sepes atque macerias, hoc enim Graeco sermone significat φραγμοῦς, agro et vineis circumdari Scriptura commemorat: Vineam
Abbreviated transcription (Latin):
&e om̃s debitores ur̃os repetitis. Ecee ad li¬
tes & contentiones ieiunatis: & ꝑcutitis pug¬
no impie. Lxx. P etunt me nẽ uidiciũ us¬
tum: & appropinquare: deo cupiunt dicentes.
Quare ieiutiauimꝰ. &e nõ uidisti. humiliauimꝰ ani¬
mas nr̃as &e nõ cognouisti: In diebꝰ enĩ ieiunioꝵ
ur̃oꝵ inueniũt᷑ uoluntates ur̃e. & om̃s subiectos
& ꝑcutitis pugno humilẽ. Est alia temeritas
iudeoꝵ. Quasi fiducia bone. conscientie. iudiei
ea me dñe. qm̃ ego in innocentia mea in gressꝰ
sum. Ꝙ iterũ. Proba me dñe & tempta me.
ure renes meos. or cor meũ. Ꝙ in alio loco. Iũ¬
dica causam meã. & redime. me. & appropin¬
quare deo desiderant. cũ nõ in loco sit. sed in af¬
fectu. nec mentis ociose. sed laboriosi oꝑis. Deniq
qͥd sit appropinquare deo. scͥptura instruit di¬
cens. Querite dñm. Cũ autẽ appropinquaue¬
rit uob̾. derelinquat impius uias suas. &e uir

Expanded text:
estros repetistis Al. repetitis. Ecce ad lites et contentiones jejunatis, et percutitis pugno impie. LXX: Petunt me nunc judicium justum, et appropinquare Deo cupiunt, dicentes: Quare jejunavimus, et non vidisti? humiliavimus animas nostras, et non cogi inueniuntur uoluntates uestrae. aut enim subiectos et percutitis pugnis humilem. Est alia temeritas Judaeorum, quasi fiducia bonae conscientiae, judicica me, Domine, quoniam ego in innocentia mea ingressus sum . Et iterum: Proba me, Domine, et tenta me: ure renes meos et cor meum. Et in alio loco: Judica causam meam, et redime me . Et appropinquare Deo desiderant: cum hoc non in loco sit, sed in affectu, nec mentis otiosae, sed laboriosi operis. Denique quid sit appropinquare Deo, instruit Scriptura, dicens: Quaerite Dominum. Cum autem appropinquaverit vobis, derelinquat
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑet. & ambulauit tristis & lugens. popłi
peccata deplorans. & plangens iherusalem
& qr. uiderit uias eius pat. propterea sana¬
uerit eum. qui fuit intͣ mortuos liber. &e.
caro eius nõ uidit corruptionẽ. ut qui ꝑcus¬
sus est in eruce. sanaret᷑ in resurrectione.
& consolatus sum inqͥt eũ. dans ei puna gen¬
te iudeoꝵ. uniu̾sũ mundũ. Ꝙ lugentes eiꝰ.

Expanded text:
t tristis, et lugens peccata populi, deplorans et plangens Jerusalem. Et qui viderit Pater vias ejus, propterea sanaverit eum, qui fuit inter mortuos liber: et caro ejus non vidit corruptionem, ut qui percussus est in cruce, sanaretur in resurrectione. Et consolatus sum, inquit, eum, dans ei pro una gente Judaeorum, universum mundum. Et lu
Abbreviated transcription (Latin):
tem adherere. deo bonũ est. Si eñi omp̃e ds
pat̃ est ueritatis. & iusticie: quicũq m̃dax est¬
&. iniustꝰ. appropinquare deo nõ potest. De
quo scͥptũ est. Non habitabit uixta te. malig¬
nus. neq ꝑmanebunt iniqͥ ante oculos tuos.
arguunt dñm. qd bona oꝑa nõ respiciat.
Solaq uents esuriem. absq oꝑe uir tutũ. in¬
gerunt deo. nõ comedentes eos cibos quos ere¬
auit ds̃ fidelibꝰ. & his qui cognoscunt uerita¬
tem. & sumunt eos eũ gr̃aꝵ actione. sed il¬
los de qͥbꝰ scͥptũ est in prou̾bus. Hi eñĩ alunt᷑
cibis impietatis. & uino iniqͥtatis ineb̾ant᷑.
huiꝰcemodi epulis saturatꝰ phariseus. int̃
cetera u̾ba suꝑbie. bis in sabato se ieiunare.
iactabat. qͥ nõ biberat uinũ de uinea soreth.
sed de uinea sodomoꝵ.Quiꝰ uinũ furor draco¬
nũ est. & furor aspidũ insanabilis. & uua eoꝵ
uuã fellis. Quos d̾s arguit ꝑ propham. Pec¬
cata popłi mei comedunt.W. rursum. Quare

Expanded text:
o bonum est . Si enim Omnipotens Deus Pater est veritatis atque justitiae, quicumque est mendax et injustus, appropinquare Deo non potest, de quo scriptum est: Non habitabit juxta te malignus, neque permanebunt injusti ante oculos tuos .arguunt Dominum, quod bona opera non respiciat, solamque ventris esuriem, absque opere virtutum ingerunt Deo: non comedentes eos cibos quos creavit Deus fidelibus et his qui cognoscunt veritatem, ut sumant eos cum gratiarum actione: sed illos de quibus scriptum est in Proverbiis: Hi enim aluntur cibis impietatis et vino iniquitatis inebriantur . Hujuscemodi epulis saturatus Pharisaeus, inter caetera verba superbiae, his in sabbato se jejunare jactabat : qui non biberat vinum de sed de vinea Sodomorum, cujus vinum furor draconum est, et furor aspidum insanabilis, et uva eorum, uva fellis: quos Deus arguit per Prophetam: Peccata populi mei comedunt . Et rursum: Quare
Abbreviated transcription (Latin):
lant᷑. nec ulliꝰ gentis patiant᷑ insidias .qr.
dtĩs plana fecerit uiã popło suo .&. hec
sub ⁊orobabel & esdra impleta cõtendt̃.
Nos autẽ iũgentes suꝑioribꝰ que dicũt᷑.
hoc asserimꝰ. qd̾ otnĩa ydola. que eos ñ
ꝑicit uentꝰ a facie terre. Cos autẽ qui ha¬
buerint in dr̃o fiduciã. possessuros terrã.
de qua in hoc eode propħa lecturi sumꝰ. E¬
leuabit te adbona terrȩ. Ex quo ꝑspicuũ ẽ.
hane t̾rã ñ deorsũ esse. sed sursum: ad qͣm

Expanded text:
c ullius gentis patiatur insidias: quia Dominus planam fecerit viam populo suo. Et haec sub Zorobabel et Ezra impleta contendunt. Nos autem jungentes superioribus quae dicuntur, hoc asserimus, quod omnia idola quae eos non projicit ventus a facie terrae. Eos autem qui habuerint in Domino fiduciam, possessuros terram, de qua in hoc eodem Propheta lecturi sumus: Elevabit te ad bona terrae. Ex quo perspicuum est, hanc terram non deorsum esse
Abbreviated transcription (Latin):
sessus a demonũ legione. nudus habitabat in
memoriis mortuoꝵ. Cũq inqͥt hec feceris. &
liberalitas tua. ad om̃s exposita fuerit. speci¬
alit̃ ne despicias. domesticos fidei. Tune erũ¬
pet quasi mane lum̃ tuũ. oe sanitas tua cito o¬

Expanded text:
sessus a daemonum legione, nudus habitabat in sessus a daemonum legione, nudus habitabat in memoriis mortuorum. Cumque, inquit, haec feceris et liberalitas tua ad omnes exposita fuerit, specialiter ne despicias domesticos fidei. Tunc erumpet quasi mane lumen tuum, et sanitas tua cito
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ iniqͥtatẽ. Oñs eñi qͥ hereticoꝵ uinculis ob¬
ligant᷑. declinant a dño. & quasibos ducũt᷑ ad
uictima. & eligunt atq cõmutant pro uerita¬
te mendaciũ. Istiꝰ modi gͥ homines. qui sunt
frac̾ti iudicio. dimittat uir ecclesiasticus atq
dissoluat. & omẽm scripturã hereticoꝵ. de. qͥb hic
idem ppħa dicit. ue. qͥsebunt iniqͥtatẽ. scͥbentes eñĩ
scͥbunt maliciã. rapientes uidiciũ pauꝑm popłi
mei. soluat atq disrũpat. ut nequaquã laqueis
suis. simplices quosq teneant irretitos. & cũ hoc
fecerit. frangat doctrinã ecclesiasticã esurien
buens apłis. quos eis in septẽ sportis. &x duode¬
cim cophinis neqͣquã integros. sicut habebant᷑
in lege: sed cõminutos atq confractos. in eugłio
frigoribꝰ infidelitatis algentes.& inopes. atq pere¬
grinos. inducant in domũ eccle. & oꝑiant incor¬
ruptionis pallio. Ut ue tusti xp̃i tunica. tieqͣquã
maneant in sepulchris. Qd̃ de eo legimꝰ. qui pos¬

Expanded text:
tem . Omnes enim qui haereticorum vinculis alligantur, declinant a Domino; et quasi bos ductus ad victimam; et eligunt atque commutant pro veritate mendacium. Istiusmodi igitur homines, qui sunt fracti judicio, dimittat vir Ecclesiasticus atque dissolvat; et omnem scripturam haereticorum, de quibus hic idem Propheta dicit: Vae qui scribunt iniquitatem: scribentes enim scribunt malitiam, rapientes judicium pauperum populi mei , solvat atque disrumpat, ut nequaquam laqueis suis simplices quosque teneant irretitos. Et cum hoc fecerit, frangat doctrinae Ecclesiasticae esurientstolis tribuens, quos eis in septem sportis et duodecim cophinis, nequaquam integros sicut habebantur in Lege, sed comminutos atque confractos in Evangelifrigoribus infidelitatis algentes, inopes atque peregrinos, induc, ait, in domum Ecclesiae, et operi incorruptionis pallio; ut vestiti Christi tunica, nequaquam maneant in sepulcris, quod de eo legimus, qui pos
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ quia peccatores erant. quibꝰ nunci¬
andũ est. & morabuͣtit᷑ deorsum. nõ iube¬
tur propħa. ut ascendat in montẽ. sed
tm̃ ut exaltet quasi tuba uocẽ suã. o eiꝰ
nũcior bella uentura Alioqͥn in die uidi¬
cii. qñ de resurrec̾tione mortuoꝵ. &. no¬
uissima tuba dicit᷑ scriptu est. Canet et̃i tu¬
ba .&. mortui resurgetit incorrupti. ut quo¬
modo. illi ad uocẽ tube. sunt iudic andi sic isrł
peccato mortuos audiat scelera sua. Simł q ap¬
pellat᷑ popłs dei. ut discat qualem patrẽ ꝑ¬
diderit. qui eciã peecatorẽ uocet popłm su¬
um. Me oreñi de die in diem querunt. & sei¬
re uias meas uolunt. quasi gens que iusticiã

Expanded text:
ant, quibus nuntiandum est, et morabantur deorsum, non jubetur Propheta ut ascendat in montem: sed tantum ut exaltet sicut tuba vocem suam, et eis nuntiet bella ventura. Alioquin in die judicii, quando in resurrectione mortuorum et novissima tuba dicitur, scriptum est, Canet enim tuba, et mortui resurgent incorrupti: ut quomodo illi ad vocem tubae sunt judicandi: sic Israel peccato mortuus audiat scelera sua; simulque appellatur populus Dei, ut discat qualem patrem perdiderit, qui etiam peccatorem vocet populum suum. Me etenim de die in diem quaerunt, et scire
Abbreviated transcription (Latin):
tuã .x. anñcia popło meo peccata eoꝵ. &.
domui iacob iniqͥtatem eoꝵ. Finito pͥori
capitło. in quo pax uixtis .&. nulla requies
ut clamet in fortitudine .&. instar tube
exaltet uocẽ suã. &. peccata ac scelera di¬
tem metuens nec impioꝵ truculenta cõ¬
uicia. sed magis consideret imꝑante dm̃.
tur suũ u̾tat in buemã. que hebrayce
dicit᷑ sophar. quã repatinin idest corne¬
am irt̃p̃tati sunt. Ꝙ quide ubi apłis di
cebat᷑. in montẽ excelsũ ascende qui eugli¬
das syon exalta in fortitudine uocẽ tuã.

Expanded text:
opulo peccata eorum, et domui Jacob iniquitates eorum. Finito priori capitulo, in quo pax justis, et nulla requies ut clamet in fortitudine, et instar tubae exaltet vocem suam, et peccata ac scelera potem metuens, nec impiorum terricula et convicia; sed magis consideret imperantem Dotur suum vertat in buccinam, quae Hebraice dicitur SOPHAR , quam κερατίνην, id est, corneam interpretati sunt. Et supra quidem ubi Apostolis dicebatur, In montem excelsum ascende, qui evangelizas Sion: exalta
Abbreviated transcription (Latin):
facite popło reu̾tenti.&x omĩa de medio sean¬
dala tollite. Ac ne. incredibile uideret᷑. exponit
potentiam suam. qd̾ excelsus. & magnus facile.
possit. penitentibꝰ ueniã tribuere. & iustũ sit
ut creator misereat᷑ creature. sue. Propt̃ que
iungit. qd̾ iratꝰ sit. & contristauerit popłin su¬
um ic cireo fecisse q peccauerãt. &e inuiqͥtatis
auariciam habuerit nec una fuerit iniqͥtate
contentꝰ. sed semꝑ addiderit peccatis. & ꝑcus
audit᷑ faciem meã. ut magis me desideraroe
& diceret. ostende faciẽ tuã & saliuerunꝰ. In¬
dignatꝰ q sum. Qd̃ ille senitiens. tristis incessit
dicens. tota die. tristis ingrediebar .&. anibula¬
uit merens. siue. conusus in uia cordis sui. ut nõ
ad faciem homunũ. sedin corde ageret penitẽ¬
tiam. Propterea uidens uias conũsionis eius. sa¬
naui uulnera. quibꝰ eũ añ ꝑcusserã. & reduxi eũ

Expanded text:
facite populo revertenti, et omnia de medio scandala tollite. Ac ne incredibile videretur, exponit potentiam suam, quod excelsus et magnus facile possit poenitentibus veniam tribuere, et justum sit, ut Creator misereatur creaturae suae. Propter quratus sit et contristaverit populum suum: idcirco se fecisse quia peccaverit, et iniquitatis avaritiam habuerit, nec una fuerit iniquitate contentus; sed semper addiderit peccata peccatis.auditur, faciem meam, ut magis me desideraret, et diceret: Ostende faciem tuam et salvi erimus . Indignatusque sum; quod ille sentiens, tristis incessit, dicens: Tota die tristis ingrediebar . Et ambulavit moerens, sive conversus in via cordis sui, ut non ad faciem hominum, sed in corde ageret poenitentiam. Propterea videns vias conversionis ejus, sanavi vulnera, quibus eum ante percusseram. Et r
Abbreviated transcription (Latin):
minis illos intelligamꝰ. de. qͥbꝰ .ce. apls docet.
om̃ibꝰ faciendã ẽẽ elemosinã. maxime autẽ
do mestieds fidei. Illi enĩ caro nr̃a sunt. &e se¬
men nr̃mꝰ. qͣd̾ de uno nob̾cũ parente generã¬
tur. ad quos extendebat &e saluator manũ di¬

Expanded text:
los intelligamus, de quibus et Apostolus docet, omnibus faciendam esse eleemosynam, maxime autem domesticis fidei . Illi enim caro nostra sunt, et semen nostrum, qui de uno nobiscum parente generantur. Ad quos extendebat et Salvator manum, di
Abbreviated transcription (Latin):
iutem dñi pollicitatio. sacẽ meã do uob̾. pacẽ
relin quo uob̾.&. hoc est qd̾nẽ . uit. pacẽ suꝑ pa¬
cem. Non uni tantũ genti. sed om̃i nundo. his
ui delic&. qui erant longe .&. qui prope: idest
primũ gentib. & postea his qui ex isrł. credere

Expanded text:
utem Domini pollicitatio? Pacem meam do vobis: Pacem meam relinquo vobis . Et hoc est quod nunc ait: Pacem super pacem; non uni tantum genti, sed omni mundo: his videlicet qui erant 683 longe, et qui prope, id est, primum gentibus, et postea his qui ex Israel credere
Abbreviated transcription (Latin):
lia de utroq testam̃to que nẽ longũ est repet̾e.
Hoc solum dicimꝰ. qd̾ idem ppłi de hoc spũ. &
flatu pariter sit locutꝰ. Nec dieit dñs d̾̃s qui
fecit celũ. & post paululũ. qui dat flatũ popło
suo qui est suꝑ eã. & sp̃m̃his qui calcant eam
Propt̃ iniqͥtatẽ auaricie eius iratꝰ sum. &e ꝑeus¬
si cũ. abscondi. &. indignatꝰ sum . &e ambulauit

Expanded text:
lia de utroque Testamento quae nunc longum est repetere. Hoc solum dicimus, quod idem Propheta de hoc Spiritu et flatu pariter sit locutus: Haec dicit Dominus Deus qui fecit coelum. Et post paululum: Qui dat flatum populo suo, qui est super eam, et spiritum his qui calcant eam . Propter iniquitatem avaritiae ejus iratus sum, et percussi eum: abscondi, et indignatus sum: et ambulavit
Abbreviated transcription (Latin):
quid nõ uos filii scelesti. semen mendax: Ql
sum immolantes paruulos in torrentibus.
subt̃ imminentes petras. Lxx. N onne
uos estis filii ꝑditionis. semen iniquũ.
qui uacatis ad ydola. subt̃ frondosas arbo¬
res inmolantes filios ur̃os. in uallibꝰ. in me¬
dio petre: Uos inqͥt ista fecistis. que p̃te¬
ritus sermo narrauit. qui estis filui scelera¬
ti. siue ꝑditionis. qualis & fuit uidas prodi¬
tor. qui appellatꝰ est filius ꝑditionis .&. se¬
men iniquũ. siue mendax. atq mendatii.
Qͥ delectamini in dus. subter om̃i frondosa
arbore.& ĩmolatis filios ur̃os in correntibꝰ.
de quo & regũ ac paralipomenõ narrat
hystoria. quod immolauerint dus filios
suos & igne consecrauerint. Quod qͥdem
ce bͥa ab regem isrł. & masset regẽ uide fe¬
cisse nõ dubiũ est. qui parricidio liberoꝵ
ad propharũ sanguinẽ ꝑuenerunt. de qͦ
& osee. Immolatis ait homines: uituli enĩ
defecerunt. Siue ut in hebreo seriptũ
est. immolantes homines. uitulos adoratis

Expanded text:
quid non vos filii scelesti, semen mendax? » Vsum, immolantes parvulos in torrentibus ulg. eminentes petras? LXX: Nonne vos estis filii perditionis: semen iniquum, qui vocatis idola subter frondosas arbores: immolantes filios vestros in vallibus in medio petrae? Vos, inquit, ista fecistis, quae praeteritus sermo narravit. Qui estis filii scelerati, sive perditionis, qualis fuit et Judas proditor, qui appellatus est filius perditionis : et semen iniquum sive mendax atque mendacii, qui delectamini in diis subter omni frondosa arbore, et immolatis filios vestros in torrentibus . De quo et Regum ac Paralipomenon narrat historia, quod immolaverint diis filios suos, et in igne consecraverint . Quod quidem et Achab regem Israel, et Manassen regem Juda fecisse, non est dubium, qui a parricidio liberorum ad Prophetarum sanguinem pervenerunt, de quo et in Osee: Immolate, ait, homines, vituli enim defecerunt . Sive ut in Hebraeo scriptum est: Immolantes homines, vitulos adoratis.
Abbreviated transcription (Latin):
parietem. macerie. soluens inimiciciã. in car¬
ne sua. &. reliqua. & iterũ.& ueniens anñcia¬
uit pace. his qui longe.&. pac̃ẽ his qui prope.
erant. qm̃ ꝑ ipsum habemꝰ ac cessum utriꝙ mn
urio sp̃u. ad patr̃e. Dans autem pac̃e. his qui fu¬
erant ꝓpe. & qui longe. & qui nõ habueratit¬

Expanded text:
micitiam in carne sua, et reliqua ; et iterum: Et veniens, annuntiavit pacem vobis qui longe, et pacem his qui prope erant . Quoniam per ipsum habemus accessum utrique in uno spiritu ad Patrem: dans pacem super pacem his qui fuerant longe, et qui prope et qui non habuera
Abbreviated transcription (Latin):
qui in excelsis habitat. & humilia respicit. eu¬
ius nom̃ est scm̃. & requiescit in scis. qui sus¬
tentat affuctos. & uitã tribuit aftictis. nec
locutꝰ est. Non semꝑ irascar. nec uigit᷑ indig¬
nabor. quia ad hoc ꝑcutio ut em̃dem. ideo
occido ut uiuificẽ. Misereor enĩ ereature. me¬
e.&. quos ipse condidi. in et̃nũ perire nõ pati¬
ar. Sp̃e quoq meus qui ex ine egredit᷑. siue.
qui uuta hebraycũ. aquilã q &e symmiachũ.

Expanded text:
qui in excelsis habitat, et humilia respicit, cujus nomen est sanctum, et requiescit in sanctis: qui sustentat afflictos, et vitam tribuit oppressis , haec locutus est: Non semper irascar, nec jugiter indignabor. Qui ad hoc percutio, ut emendem, ideo occido, ut vivificem. Misereor enim creaturae meae; et quos ipse condidi, in aeternum perire non patiar. Spiritus quoque meus, qui ex me egredietur, sive qui juxta Hebraicum, Aquila
Abbreviated transcription (Latin):
rant głam dr̃i. de quibꝰ dr̃. Exaudiet eũ de ce¬
lo scõ suo. & itm̃. Celũ celi dño. In quẽ sensum
&e moyses famulus dei pari uoce consentit.
Ccce dm̃i deitui celũ. & celũ celi. Qd̾utiq nõ
more udaico. debemꝰ acciꝑe. ut d̾s ullo elaũ¬
dat᷑ loco & incelo tm̃ habitet. qui utiq ubĩq
diffusus est.&. i quo omĩa continent᷑. Sed ce¬
excelsa .&. celos ce scõs. merito intelligamꝰ. atq
uirtutibꝰ. Iste enĩ quihabitat in celo. de quo
in eugłio scͥptũ est. nemo ascendit in celũ. nͥ
qui descendit de celo. filiꝰ hominis qͥ est in ce¬
lo. iste reqͥescit inscĩs. & habitat in humilibꝰ
& in his qui contritisunt sp̃u. de qͥbꝰ dr̃. Sae¬
ficiũ deo sp̃e contͥbulatꝰ. cor contritũ. & hu¬
miliatũ ds̃ nõ despicit. Iste pusillanimis dat
penitentiã. ut in angustiis constituti. spe fu¬
turoꝵ tribulationẽ sustineant. Ipse dat uitã

Expanded text:
rant gloriam Domini, de quibus dicitur: Exaudiat eum de coerant gloriam Domini, de quibus dicitur: Exaudiat eum de coelo sancto suo . Et iterum: Coelum coeli Domino : in quem sensum et Moyses famulus Dei pari voce consentit: Ecce Domini Dei tui coelum, et coelum coeli ; quod utique non more Judaico debemus accipere, ut Deus ullo claudatur loco et in coelo tantum habitet, qui ubique diffusus est, et a quo omnia continentur: sed excelsa et coelos, Sanctos merito intelligamus atque Virtutes. Iste est enim qui habitat in coelo, de quo in Evangelio scriptum est: Nemo ascendit in coelum nisi qui descendit de coelo, Filius hominis qui est in coelo . Iste requiescit in sanctis et habitat in humilibus et in his qui contriti sunt spiritu. De quibus ficium Deo, spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum Deus non despicit . Ipse pusillanimis dat patientiam, ut in angustiis constituti, spe futurorum, tribulationem sustineant. Ipse dat vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
sermonibꝰ eleuet᷑. sed uixta illud qd̾ alibi dicit᷑
dñs mͥ factus est insalutem eciã de humilibꝰ ex¬
celsos facit. qui suꝑbis resistit. & humilibꝰ dat
grãm. ut eos eleuet. & habitet in excelsis. Ex¬
celsus enĩ dñs. & humilia respicit. & in eugłi¬
o angli clamitant. Gła in excelsis deo. nsuꝑt̃
ram pax. & rursũ in psalmis. laudate dnm̃
de celis. laudate. eũ in excelsis. D nõ solũ
ercelsus habitat in excelsis. sed & sc̃s in scĩs.
sic sẽs in scĩs habitat. & ubicunq sordes fue¬
rint. no potest habitare mundicia. dicence
sco ad dñm. Tu autẽ in sc̃ĩs habitas laus isrł. Un¬
de &x nos in oratione audemꝰ dicere. Pat̃ nr̃ qͥ
es in celis. sanctificet᷑ nom tuũ. & in sed̾o psalmo
legimꝰ. Qͥ habitat in celis. irridebit eos. & dñs
subsannabit eos. Xp̃e eñĩ nõ inhis habitat qͥ
terreni sunt. sed inhis qui supͣ celestes. qͥ enar¬

Expanded text:
sermonibus elevetur, sed juxta illud quod alibi dicitur: sermonibus elevetur, sed juxta illud quod alibi dicitur: Dominus mihi factus est in salutem , etiam humilibus excelsus fiat. Qui superbis resistit, et humilibus dat gratiam : ut eos elevet et habitet in excelsis. Excelsus enim Dominus, et humilia prospicit . Et in Evangelio Angeli clamitant: Gloria in excelsis Deo, et super terram pax . Et rursum in Psalmis: Laudate Dominum de coelis: laudate eum in excelsis . Et non solum excelsus habitat in excelsis, sed et sanctus in sic sanctus in sanctis habitat; et ubicumque sordes fuerint, non potest habitare munditia, dicente sancto ad Dominum: Tu autem in sancto habitas, laus Israel . Unde et nos in oratione audemus dicere: Pater noster, qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum. Et in secundo psalmo legimus: Qui habitat in coelis irridebit eos, et Dominus subsannabit eos . Christus enim non in his habitat qui terreni sunt, sed in his qui supercoelestes, qui enar
Abbreviated transcription (Latin):
ce pusillanimis dans penitentiã. &e uitã his qͥ eord̃
contritisunt. Ceꝑat sermo ꝓpheticus contra
popłoꝵ uideoꝵ. quoꝵ magistros appellauit spe¬
culatores cecos. & canes mutos. & pastores ig¬
norantes intelligentiã. & filios iniquos. &e sem̃
adulteroꝵ. atq meretricis. Post q uenit ad ie¬
rusalem eui expbrat fornicationẽ eius. eo qd̵ di¬
latauerit cubile amatorib suis. & susceꝑit eos
manu aꝑta. & ornau̾it se cunctis ydolis. & mise
bus frueret᷑. Qa inerepatione finita uenit ad
promiserat possidendum. & quoꝵ reu̾sioni it̃
iusserat p̃parari haut dubiũ qͥn ab apłis ad q
p̃dicationẽ. de utroq popło crediderunt. un¬
de & a laudibꝰ dei incipit. & que de reditu po¬
puli sui pollicitꝰ sit. seq̃nti sermone testat᷑. Hec
enĩ dicit dñs excelsus. atq sublimis. qui in habi¬
tat in excelsis. & sc̃s in efeelsis. nõ loco. sed me
rito. eoꝵ in quibꝰ habitat. quoꝵ unꝰ dicit in psal¬

Expanded text:
et pusillanimis dans patientiam et vitam his qui corde contriti sunt. Coeperat sermo propheticus contra populum Judaeorum, quorum magistros appellavit speculatores caecos, et canes mutos, et pastores ignorantes intelligentiam, et filios iniquos, et semen adulterorum atque meretricis: post quae venit ad Jerusalem, cui exprobrat fornicationem ejus, eo quod dilataverit cubile amatoribus suis, et susceperit eos manu aperta, et ornaverit se cunctis idolis, et misebus frueretur. Qua increpatione finita, venit adontemque promiserat possidendum et quorum reversioni iter jusserat praeparari: haud dubium quin Apostolis ad qdicationem de utroque populo crediderunt. Unde a laudibus Dei incipit et quae de reditu populi sui pollicitus sit, sequenti sermone testatur. Haec enim dicit Dominus excelsus atque sublimis, qui habitat in exrito eorum in quibus habitat, quorum unus dicit in psal
Abbreviated transcription (Latin):
quando mentita es. Quomͦ enĩ pot̾as me inuo¬
care. que mei nõ habebas memoriã. neq cogi¬
tastiunqͣm p̃cepta dicentis. Honora dñi &
confortaberis . & absq illo nullũ timeas. Ego
enĩ sum qui iuxta simmachũ.&. aquilã semꝑ
tacui peccata tua. & scelera quecunq faciebaᷤᷤ.
quasi nõ uiderẽ dissimulatione neglexi. ut si
nõ timore mei. saltẽ petutentia ad me redires.
qui nõ oculis sed palpebͥs. interrogo filios
hominũ. At tu e contrario oblita es mei.
& audire merusti. Oblita es legis deitui:. &
contra eos infurore ꝑũso Mensq in. lxxcũ
corde sociat᷑: nõ est seripta in hebrar co.
sed quasi int̾p̃tatio addita qͥd in scͥpturis
cor intelligi debeat. Ego anũciabo uis
Ex ego anñciabo usticiã tuã: & mala tua
nõ ꝑderunt tibi. Cũ elamau̾is. exuant te.
intribulatione tua. Quisemꝑ tacui o
quasi nõ uiderẽ peccata tua neglexi: neqͣ¬

Expanded text:
luisti, mentita es. Quomodo enim me poteras involuisti, mentita es. Quomodo enim me poteras invocare, quae mei non habebas memoriam, neque cogitasti unquam praecepta, dicentis: Honora Dominum, et confortaberis, et absque illo nullum metuas ? Ego enim sum qui, juxta Symmachum et Aquilam, semper tacui peccata tua, et scelera quaecumque faciebas, quasi non viderem, dissimulatione neglexi, ut si non timore mei, saltem patientia ad me redires. Qui non oculis, sed palpebris interrogo filios hominum. At in econtrario oblita es mei, et audire meruisti: Oblita es legis Dei tui, etcontra eos in furore perverso. Mens quae in LXX cum corde sociatur, non est scripta in Hebraico, sed quasi interpretatio addita, quid in Scripturis cor intelligi debeat. Ego annuntiabo jus: Ego annuntiabo justitiam tuam et mala tua, quae non proderunt tibi. Cum clamaveris, eruant te in tribulatione tua. Qui semper tacui, et quasi non viderem tua peccata, neglexi, nequ
Abbreviated transcription (Latin):
lem dicit᷑. qr saturata sit panib ꝓpterea suꝑbis¬
set. Non solũ autẽ diuitie. sed ce pauꝑtas pro¬
bat hominẽ. Unde supͣ scͥptũ est. Probauite.
in chamino pauꝑtatis. In quo. ⁊lazarus. ꝓ¬
batus est pauꝑ. qui egestatẽ simł debilitatẽ¬
q sustinuit. Pro quo sollicita timuisti.q
mentita es. & mei nõ es recordata. neq eogi¬
tasti in corde tuo. Quia ego tacens. & qͦi ñ
uidens & mei oblita es. Lxx. Quẽ timeis
suꝑterrita es. mentita es mͥ. nec recordata es mei
neq posiuistime in mente tua. &e in corde tu¬
O. & ego te uidens despiciã & me nõ tirniusti
Quia plenis horreis habes fidutiã in diuitus¬
tuis & rogare me noliusti. idcirco timiusti plu¬
rimos. Nõ eñi potas dic̃e dñs auxiliator m̃s: &
ego despicĩa inimicos meos & iterũ. dñs m il¬
luminatio mea & salus mea quẽ timebo Qd̃ &
si contͣ m̃tis tue conscientiã dic̃e uoliusti ali¬

Expanded text:
l dicitur: quia saturata sit panibus, propterea superbivisl dicitur: quia saturata sit panibus, propterea superbivisse . Non solum autem divitiae, sed et paupertas probat hominem. Unde suprascriptum est: Probavi te in camino paupertatis , in quo et Lazarus probatus est pauper, qui egestatem simul debilitatemque sustinuit . Pro quo sollicita timuisti: quia mentita es, et mei non es recordata, neque cogitasti in corde tuo? quia ego tacens et quasi non videns, et mei oblita es. LXX: Quem timens perterrita es: et mentita es mihi, nec recordata es mei. Neque posuisti me in mente tua, et in corde tuo. Et ego te videns despiciam, et non me timuisti. Quia plenis horreis habes fiduciam in divitiis, rogare me noluisti, idcirco timuisti plurimos. Non enim poteras dicere: Dominus auxiliator meus, et ego despiciam inimicos meos ; Et iterum: Dominus illuminatio mea, et salvator meus, quem timebo ? Quod et si contra mentis tuae conscientiam dicere aliquando vo
Abbreviated transcription (Latin):
rarius est & ꝑtinax. Ad sinistra:. qui formidolo¬
sus & pauidus. Inde uir ses ꝑ uiã rectã gradi
cupiens. dep̃eat᷑ Heduc me dñe in uiã rect̃a .W.
& alibi iuã bonã. scriptura cõmemorat. Queri¬
te uiã bona .&. ambulate in ea & inuenietis
terea humiliata est usq ad inferos. quia in
multis uus ambulauit. neq dixit em̃clabo
errorẽ penitentia. sede contrario. conforta¬
bor incepto nec curabo sententiã cõmonẽtis.
Conũte pedẽ tuũ auia asꝑa. & guct᷑ tuũ a
siti. Deniq seqͥt᷑. At illa respondit. ANapoy¬
en. idest. igã uirilit̃. qd ñe u̾bo allo dicit᷑ con¬
fortabor. &. qi fecit hec q̃ p̃teritꝰ sermo nar¬
rauit. ideo ñ est dñm dep̃cata. in suis magis
uiribꝰ. qͣm in deo habens fiduciam. Porro qd̾ ui¬
xta hebraycũ ponit᷑. uiã manꝰ tue inuenisti.
glexisti. Quas diuitias & salomon habere detrec¬
tat. ne obliuiscat᷑ dei de ad sodoma ꝑ iezechie¬

Expanded text:
rarius et pertinax est: ad sinistram, qui formidolorarius et pertinax est: ad sinistram, qui formidolosus et pavidus. Unde vir sanctus per viam rectam gradi cupiens deprecatur: Deduc me, Domine, in via recta . Et t alibi Scriptura commemorat: Quaerite viam bonum, et ambulate in ea, et invenietis terea humiliata est usque ad inferos, quia in multis viis laboravit, neque dixit: Emendabo errorem poenitentia; sed e contrario, confortabor incoepto, nec curabo sententiam commonentis: Averte pedem tuum a via aspera, et guttur tuum a siti . Denique sequitur: At illa respondit, ἀνδρίσομαι, id est, agam viriliter, quod nunc verbo alio dicitur: Confortabor. Et quia fecit haec quae praeteritus sermo narravit, ideo non est Dominum deprecata, in suis magis viribus quam in Deo habens fiduciam. Porro quod juxta Hebraicum ponitur: Vitam manus tuae invenisti, glexisti: quas divitias et Salomon habere detrectat, ne obliviscatur Dei Et ad Sodomam per Ezechie
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ. uerbi gr̃a. uia recta ce regia prudẽ¬
tia est. declinamꝰ ad dexterã. si plus sapiamꝰ
quã oportet sapere. & prudentiã callidi
om̃ibbestus in paradiso. Ꝙ fili scłi huiꝰ pru¬
dentiores sunt filus lucis. Ad sinistrã q diũ¬
timꝰ. quando stulti sumꝰ. &x. minꝰ sapimꝰ. qͣm
necesse est. De qͥbꝰ dictũ est. dixit stultus
in corde suo. nõ est d̾s. Pietas qͦ & uera re.¬
ligio: uia regia est. Declinat ad dexterã. qͥ
suꝑsticiosus est. & meret᷑ uidire. ne sis mł¬
tum iustus. Ad sinistr̃ã. qui negligit cultũ
dei &e int̾ hedos hireos q num̾atur. lib̾ali¬
tas quoq &r dispensatio: uirtꝰ maxima est.
Aqua declinat ad dexterã. qui pareus est.
& ñ solũ aluis. sed ne sibi qͥd̾e tribuit qd̃ necesse ẽ
Ad sinistram qui comedit. substantiã suã in mere.¬
tricib & dicit cũ isrł. manclucemꝰ &e bibamꝰ. erã
enĩ moriem fortitudo er̃a atq constantia uia¬
regia est. Aqua declinat ad dexterã. qui teme¬

Expanded text:
minus. Verbi gratia, via recta et regia, prudentia est. Declinamus ad dexteram, si plus sapimus quam oportet sapere, et pro prudentia calliditaomnibus bestiis in paradiso : Et filii tenebrarum prudentiores sunt filiis lucis . Ad sinistramque divertimus, quando stulti sumus, et minus sapimus quam necesse est. De quibus dictum est: Dixit stultus in corde suo, non est Deus . Pietas quoque et vera religio, via regia est. Declinat ad dexteram, qui superstitiosus est, et meretur audire, Ne sis multum justus . Ad sinistram, qui negligit cultum Dei, et inter haedos hircosque numeratur. Liberalitas quoque et dispensatio virtus maxima est, a qua declinat ad dexteram, qui parcus est, et non solum aliis, sed ne sibi quidem tribuit quod necesse est. Ad sinistram, qui comedit substantiam suam cum meretricibus, et dicit cum Israel: Manducemus et bibamus; cras enim moriemur . Fortitudo equi teme
Abbreviated transcription (Latin):
li ꝑditionis esse ceperunt dicente ad eos
hoc eode propħa. Derequistis dñm. & ad
iracundiam prouocastis scm̃ isrł. P ossumꝰ
hec sectm tropologiã . & suꝑ hereticis ac¬
ciꝑe. qui filui ꝑditionis sunt. & sem̃ pessi¬
mũ. siue mendatu. ab itutio et̃i m̃daces
sunt sicut diabolus. qui est pater eius.
qui est pater om̃is mendacii. Isti uocass
eos. quos deceperunt ad idola. siue ad
simulachra dogmatũ suoꝵ. subt̃ frori¬
suas. Unde oe adam post quã peccatie¬
rat. abscondit se iti paradiso. subt̃ arbo¬
rem ne dei pateret aspectu. lec dubiũ
est. qͥn istius modi ꝑdicionis filis. de sefti
iniquũ. habeatit filios plurimos ꝗtios cũ
&e in baratro impietatis. subt̃ imminentes
petras. que semꝑ minant᷑ tumas. que ꝓ di¬
uersitate mendatu.& uarietate dogmatũ
pulum dei de qua bibebat quondã popłs
isrł. quando familiaritate. dei fruebat᷑. In
partibꝰ torrentis pars tua. hec est sors cua

Expanded text:
lii perditionis esse coeperunt, dicente ad eos lii perditionis esse coeperunt, dicente ad eos hoc eodem Propheta: Dereliquistis Dominum, et ad iracundiam provocastis Sanctum Israel . Possumus haec secundum tropologiacipere, qui filii perditionis sunt, et semen pessimum, sive mendacii. Ab initio enim mendaces sunt, sicut diabolus, qui est pater ejus, qui est pater omnis mendacii. Isti vocant eos quos deceperunt ad idola, sive ad simulacra dogmatum suorum, subter fronsuas. Unde et Adam postquam peccaverat, abscondit se in paradiso subter arborem, ne Dei pateret aspectui . Nec dubium est, quin istiusmodi perditionis filii, et semen iniquum, habeant plurimet in barathro impietatis subter imminentes petras, quae semper minantur ruinas, quae pro diversitate mendacii, et varietate dogmatum pulum Dei, de qua bibebat quondam populus Israel, quando familiaritate Domini fruebatur. In partibus torrentis pars tua: haec est 671 sors tua,
Abbreviated transcription (Latin):
pria salute. contenti: sed eciã cete ros ad docẽ¬
dos popłos uocabunt. Syminachꝰ hẽ locũ int̃¬
p̃tatꝰ est. Qͥ a autẽ confidit in me. possidebit
terr̃ã. & hereditate consequet᷑ montẽ. scm̃ me¬
um .&. dicet uiã rectã facite. & reliqua. Eo qd̾
ipse. qui terrã montẽ. q possederit. ceteros in¬
struat. ut uiã dño parent. Quia hec dieit¬
dñs d̾s excelsus & sublimis. habitator eternita¬

Expanded text:
ropria salute contenti: sed etiam caeteros ad docenropria salute contenti: sed etiam caeteros ad docendum populos provocabunt. Symmachus hunc locum ita interpretatus est: Qui autem confidit in me, possidebit terram, et haereditate consequetur montem sanctum meum, et dicet: Rectam viam facite, et reliqua. Eo quod ipse qui terram montemque possederit, caeteros instruat, ut viam Domino parent. Quia haec dicit excelsus et sublimis habitator aeternita
Abbreviated transcription (Latin):
montẽ. & ciuitatẽ. dei uiuentis. Ie rusalem ce les¬
dem .& admulta milia angłoꝵ . & eccłam pͥ¬
mitiuoꝵ. qͥseͥpti sunt in celis. Possumꝰ ter¬
ram. & montẽ dñi. quẽ scĩ possessuri sunt. &
seripturas sẽas intelligere. quas auferendas
regnũ dei. & tradet᷑ genti facienti fructꝰ eiꝰ
ut inueniant in eis illũ montẽ. de. quo in hoc
eodem ꝓpha. & in mychea legimꝰ. Erit in no¬
uissimis dieb manifestus dies dñi. W. ip̃e dñs
p̃cepit apłis. cunc̾tis q docꝰtorioꝰ ec cse. ut qͥe¬
quid asperũ uidet᷑ o difficile sua intelligenti¬
A dissoluant. & intelligentie uiã p̃beant. om̃i¬
a q tollant de medio seandala. ut popłs dñi.
abbsq ullo ĩpedim̃to. qd̾ legit incelligat. & inci
more. dei ꝓficiat. de his iiis. & iohes dicebat. Pa¬
dinosposiumꝰ ex ꝑsona dei. ce dicã .lxx. posueñt
oe dicent. hi uidelicet qui possidebt̃ terrã. & he.¬
reditate conseq̃nt᷑ montẽ scm̃ dei Nec eit̃ ꝓ¬

Expanded text:
ei viventis Jerusalem coelestem, et multa millia Angelorum et Ecclesiam primitivorum qui scripti sunt in coelis . Possumus terram et montem Domini, quem sancti possessuri sunt, et Scripturas sanctas intelligere, quas au ferendasregnum Dei, et tradetur genti facienti fructus ejus ; ut inveniant in eis illum montem, de quo in hoc eodem Propheta , et in Michaea legimus: Erit in novissimis diebus manifestus mons Dpraecepit Apostolis cunctisque doctoribus Ecclesiae, ut quidquid asperum videretur atque difficile, sua interpretatione dissolvant, et intelligentiae viam praebeant, omniaque tollant de medio scandala ut populus Domini absque ullo impedimento quod legit intelligat, et in Dei timore proficiat. De his viis nos posuimus ex persona Dei, et dicam, LXX posuerunt et dicent: hi videlicet qui possidebunt terram, et haereditate consequentur montem sanctum Dei. Nec erunt p
Abbreviated transcription (Latin):
pit eos atq sinauit. Impii autẽ siuie miqͥ. flue¬
luabutit: quasi mare. feruens: &. qͥescere nõ
poterunt. Qd licet de otm̃i impio possit
intelligi. tamen ꝓpͥe refert᷑ ad popłm uide¬
oꝵ. qui consona uoce clamauit. or ꝑserauit
in impietate sua. dicens. Crucifige. crucifige
talem. nõ habemꝰ regẽ nͥ cesarem. Sicut gͥ ma¬
re feruens quiescere. nõ potest. sed redundats
fluctus eius. & euoluunt᷑ ad lictora. atq iterũ
resorbent᷑.&. in se fracti lutũ efficiunt᷑. qd̾
pedibꝰ conculcat᷑. sic impu et̃tie coneule ari¬
oni subiacebunt. quoꝵ nullũ est gaudiũ.
q: qui nulla pace requiescunt. in eo qd̵ im¬
pii ꝑseuerant. Quidam hc̃ locũ specialit̃
suꝑ saluatore intelligunt. qd̾ propter pecca¬
ta mundi. ad modicũ contristatus sit dicens.
tristis est anima mea. usq ad mortẽ. oe ꝑcus¬
serit eũ pat̃ qui loqt᷑ ꝑ ⁊achariam ꝓcutiã

Expanded text:
pii autem sive iniqui, fluctuabunt, quasi mare fervens, et quiescere numquam poterunt. Quod licet de omni impio possit intelligi, tamen proprie refertur ad populum Judaeorum, qui consona voce clamavit, et perseveravit in impietate sua, dicens: Crucifige, crucifige talem. Non habemus regem nisi Caesarem . Sicut igitur mare fervens quiescere non potest, sed redundant fluctus ejus, et revolvuntur ad littora, atque iterum resorbentur, et in se fracti, lutum efficiunt quod pedibus conculcatur: sic impii aeternae conculcationi subjacebunt, quorum nullum est gaudium, et qui nulla pace requiescunt in eo quod impii perseverant. Quidam hunc locum specialiter super Salvatore intelligunt: quod propter peccata mundi ad modicum contristatus sit, dicens: Tristis est anima mea usque ad mortem . Et percusserit eum Pater qui loquitur per Zachariam: Percutiam
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationis tempꝰ aduenerit & ceꝑis nõ
ad ÷ dola que. coluisti. sed ad celũ manꝰ tende.
oe dei ĩplorare. auxiliũ. audiant illi. ce lib̾ent
temꝑe maloꝵ tuoꝵ. Pro eo qd̾ lxx. transtu¬
lerunt eruant te intribulatione tua & nõ
diximꝰ. liberent te congregati tui. suntna¬
chus transtulit. eruant te sinagoge. tue.
Ergo ꝓpͥe loqͥt᷑ ad iuideos. qd̾ eos synagoga¬
rum suaꝵ tͣba. tẽꝑe obsidionis. liberare ñ
ualeat. Et om̃s eos auferet uentꝰ. tollet au¬
ra. Qͥ autẽ fiduciã habet mei. hereditabit
terrã. ce. possidebit moritẽ scm̃ meũ . &. di¬
cam. Uiam facite. p̃bete iter. declinate. de
semita. auferte. offendicula. de. uia popłi
mei .Lxx. Istos enĩ om̃s tollet uentꝰ. &
auferet tempestas. Qͥ aut̃ẽ sperant in me
possidebunt terrã. & hereditate. conseq̃nt᷑
montẽ scm̃ meũ. & dicent. Mundas facite.
a facie eiꝰ uias: & auferte offendicula de
uia popłi mei. Iudei de babylonus hec

Expanded text:
tribulationis tempus advenerit, et coeperis non ad idola quae coluisti, sed ad coelum manus tendere, et Dei implorare auxilium, audiant te illi, et liberent te tempore malorum tuorum . Pro eo quod LXX transtulerunt: Eruant te in tribulatione tua; et nos diximus: Liberent te congregati tui, Symmachus transtulit: Eruant te synagogae tuae. Ergo proprie loquitur ad Judaeos, quod eos synagogarum suarum turba tempore obsidionis liberare non valeat. Et omnes eos auferet ventus: tollet aura. Qui autem fiduciam habet mei, haereditabimeum. Et dicam, Viam facite, praebete iter, declinate de semita, auferte offendicula de via populi mei. LXX: Istos enim omnes tollet ventus, et auferet tempestas. Qui autem sperant in me possidebunt terram, et haereditate consequentur montem sanctum meum, et dicent: Mundas facite a facie ejus vias et auferte offendicula de via populi mei. Judaei de Babyloniis haec
Abbreviated transcription (Latin):
os sequnt᷑ errores. & putant se aliqͥd pluꝰ
habere. eũ sequentes mendatia ꝑdide¬
rint ueritatem .W. multiplic auerunt
fornieationem suã. non in uno dognate.
sed in plurib. Ꝙ fecerunt ase eccłaꝵ p̃sicles. an¬
gelos recedere. Qͥ nõ contenti fornicatione uici¬
na. mittunt legatos ultra terminios suos. ad gen¬
tiliũ dogmata. & errores gentiũ barbaraꝵ. ut
nouitate sermonũ. decipiant audientes. In
multitudine uie tue laborasti .x. nõ lixisti.
quiescam. Uiam manꝰ tue inuenisti. propterea
non rogasti.Lxx. Hultis miineribꝰ cuis la
borasti: &e nõ dixisti desinã. Confortata fecisti
hec: ꝓpterea nõ rogasti me. Qui ambulat in
una uia & regia. nõ laborat. De qua ꝑ moysen
precepit ds. uia regia ambulabis. &. non decli¬
nabis ad dexterã. neq ad sinistr̃a. Una est uia
ueritatis. que dicit in euglio. ego uia &e ueritas

Expanded text:
os sequuntur errores, et putant se aliquid plus os sequuntur errores, et putant se aliquid plus habere cum sequentes mendacia, perdiderint veritatem, et multiplicaverint fornicationem suam, non in uno dogmate, sed in pluribus, et fecerint a se Ecclesiarum praesides Angelos recedere: qui non contenti fornicatione vicina, mittunt legatos ultra terminos suos ad gentilium dogmata et errores gentium barbararum, ut novitate sermonum decipiant audientes. In multitudine viae tuae laborasti, et non dixisti: Quiescam: vitam manus tuae invenisti, propterea non roborasti, et non dixisti, desinam: confortata fecisti haec: propterea non rogasti me. Qui ambulat in via una et regia, non laborat, de qua per Moysen praecepit Deus: Via regia ambulabis, et non declinabis ad dexteram neque ad sinistram . Una via est veritatis, quae dicit in Evangelio:
Abbreviated transcription (Latin):
in alio loco. Usq ad inferos deduceris. Iuxta
lxx. inhis que dissonant. hic mͥ sensus uidet᷑
Putasti meretͥx. qd̾si a me recessisses &e uin¬
xisses te. amatorib̾ tuis. plus aliqͥd inuenires.
bus dant᷑ m̃cedes. tu autẽ dedisti m̃cedes.
& in te ꝑũsum facꝰtũ est istud. Non solũ enĩ
nicħ accepisti ab amatoribꝰ tuis. sed eciã ea
que a uiro acceꝑas ꝑdidisti. Qd̾ q seqͥt᷑. di¬
iatasti cubile tuũ. & pepigisti cũ eis in .lxx.
non habet᷑. Hec dilerit dormientes secũ. spe¬
culatores cecos. x canes mutos. qui dormi¬
entes uident sonnia uanitatis.W multi¬
plicauit fornicationẽ suam. ut non semel¬
nec cũ uno sed freq̃nt̃. & eũ plurib misee¬
ret᷑. ꝓpt̃ qd̾ młtos fecit longe a se reced̾e.¬
uel anglos qui in eus p̃sidus erant. uł scos
uiros. qui ab huiꝰce modi meretricis con¬
sortio. recesserunt. Quod qͥdẽ &r de he¬
reticis possumꝰ dicẽ. qui derelicto deo su¬

Expanded text:
in alio loco: Usque ad inferos deduceris. Juxta in alio loco: Usque ad inferos deduceris. Juxta LXX, in his quae dissonant, hic mihi sensus videtur: Putasti, meretrix, quod si a me recessisses et junxisses te amatoribus tuis, plus aliquid invenires? bus dantur mercedes; tu autem dedisti mercedes, et in te perversum factum est istud . Non solum enim nihil accepisti ab amatoribus tuis, sed etiam ea quae a viro acceperas, perdidisti. Quodque sequitur: Dilatasti cubile tuum, et pepigisti cum eis, in LXX non habetur. Haec dilexit dormientes secum speculatores caecos, et canes mutos, qui dormientes vident somnia vanitatis. Et multiplicavit fornicationem suam, ut non semel cum uno, sed frequenter et cum plurimis misceretur. Propter quod multos fecit a se longe recedere: Angelos qui in ejus praesidiis erant, vel sanctos viros qui ab hujuscemodi meretricis consortio recesserunt. Quod quidem et de haereticis possumus dicere, qui derelicto Deo, su