comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
credunt. et ominẽ reliq uite tactũ i scł
nanitate cõsumunt. cñ etiam unꝰ aminis
scłi labores nr̃os in heremo adquilitos. ura
possit absumere. quomͦ si mare magnum
Pauissimũ intrasse riuũ recipiat et absor¬
beat atq ei nec nomen relinquat: Pm
aliquid ad quirere illit grandis questus
ꝑutandus est uel adquisita nõ ꝑdere. hic
ĩ quam grande detrimentũ creditur non
otidie proficere. ibi uͦ sũma uutus est nõ
perire. Ideoq s adhuc pmpes ac cemies
sunius. Inc aliquid consequi laboremꝰ. Si u̾
aliquid consecuti sumꝰ. hic illud serure cu¬
consistit. in arbitno est cum uelis id słm
decliare. Cum uͦ dedinaueris. iam disficile
ac pene inpossibile ent ad locũ istũ ueltogi¬
tatione respicere. Quid si aliquis ideo secu¬
rimi se putat de hoc loco aliquando posse
discedere quod hic bene cucurrit quod hic
multũ laboranent. Hoc agit hic talis quo¬
mͦ si aliquis honerata mertib nauims de

Expanded text:
credunt, et omnem reliquae vitae tractum in saeculi credunt, et omnem reliquae vitae tractum in saeculi vanitate consumunt, cum etiam unus annus saeculi labores nostros in eremo acquisitos ita possit absumere, quomodo si mare magnum parvissimum intra se rivulum recipiat et absorbeat, atque ei nec nomen relinquat. Nesaliquid acquirere, illic grandis quaestus est putandus est, vel acquisita non perdere: ubi, inquam, grave detrimentum creditur, non quotidie proficere, ibi vero summa virtus est non perire. Ideoque si adhuc tenues ac pauperes sumus, hic aliquid consequi laboremus. Si vero aliquid consecuti sumus, hic illud servare cuconsistimus, in arbitrio est cum velis ad saeculum declinare. Cum vero declinaveris, jam difficile ac pene impossibile erit ad locum istum vel cogitatione respicere. Quod si aliquis ideo securum se putat, de hoc loco aliquando posse discedere quod hic bene cucurrerit, quod hic multum laboraverit, hie talis hoc agit, quomodo si aliquis oneratam mercibus navem de
Abbreviated transcription (Latin):
etiam si bene uixerimꝰ. cursum nr̃m stabi¬
litate. et ꝑseuerantia cõmendare deberer
loco uocationis nr̃e sistendo et prosicien
ginti aut triginta annos dño ĩpendisse¬
mus cui utiq nos scmiꝰ debere esse quodui¬
iimꝰ. et ut sꝗtis unũ annũ agerenus i
sclo mestimabile esset quantum nobis de
et̾ne uite gaudus fraudaremus. Quia spe
m̃e om̃s in consũmatione atq m̃ lie cõ¬
sistunt. Quid in prodest si msata iuredã¬
tia in herbis spẽ messis ostandant. et me
sub ip̃o falcis tempore subita uelaeris m¬
tẽperies uel plumuaꝵ mundatio decipat᷑
Quid m proderit si uinea spem onineni
in flore promittat. et uel ferarũ incur¬
sio. uel castitas grandins spe omnemes
ritas. om̃isq labons felicitas in fiue co¬
sistit. Cum autẽ illis dolendũ sit qui snne
post multa laboꝵ stipendia post aliquan¬
tum aimioꝵ profectũ. aliquib desiderus
abstrahuntur quid de illis erit qui hnc
.iiiI. aut quiuq annus longissunũ tẽpus

Expanded text:
si bene vixerimus, cursum nostrum stabilitate et perseverantia commendare debemus, in loco vocationis persistendo et perficiendginti aut triginta annos Domino impendissemus, cui utique totum nos scimus debere quod vivimus, et ut satis unum annum ageremus in saeculo, inaestimabile esset quantum nobis de aeternae vitae gaudiis fraudaremus, quia spes nostrae omnes in consummatione atque fine consistunt. Quid mihi prodest si mihi sata viridantia in herbis spem messis ostendant, et me sub ipso falcis tempore subita vel aeris intemperies, vel pluviarum inundatio decipiat? quid mihi proderit, si vinea spem omnem in flore promittat, vel ferarum incursio, vel vastitas grandinis spem omnem ritas omnisque laborum felicitas, in fine consistit. Cum autem etiam illis dolendum sit qui hinc post multa laborum stipendia, post aliquantum annorum profectum, aliquibus desideriis abstrahuntur: quid de illis erit qui hic quatuor aut quinque annos longissimum tempus
Abbreviated transcription (Latin):
diti. ¶u multũ opus est. ti eo sepẽ comedendi.
horestas lediturꝰ. etiam priusquã. ad cupe¬
fluitatem ueniatur. Ergo ille cui parn sa¬
tis est. magis suꝑfluitatẽ caueat: ille uero
cͥas multũ opus est. magis ad honestatem

Expanded text:
 cui multum opus est, in eo saepe honestas comedendi laeditur, etiam priusquam ad superfluitatem veniatur. Ergo ille cui parum satis est, magis superfluitatem caveat; ille tero cui multo opus est, magis ad honestatem
Abbreviated transcription (Latin):
exalcantes humiliet. ne inflati ꝑ uiã an
gustam transire non possint. Quicqͥd uob̾
asemorib fuerit imꝑatum. sic accipite
tãquam si de celo sit ore dei prolatũ. mł
reprehendas. nil discutias. in millo penitꝰ
mut mutare presumas. Quia in mona¬
sterio seruire uenisti nõ imꝑare: obedire
potius quam iubere. Totum scm cotum
iustum. totũ utile iudica. quicqͥd t̾ aut a¬

Expanded text:
exaltantes humiliet, ne inflati per viam gustam transire non possint. Quidquid vobis a senioribus fuerit imperatum, sic accipite tanquam si de coelo sit ore Dei prolatum. Nihil reprehendas, nihil despicias, in nullo penitus non murmurare praesumas, quia in monasterio servire venisti, non imperare, obedire potius, quam jubere. Totum sanctum, totum justum, totum utile judica, quidquid aut
Abbreviated transcription (Latin):
umꝰ cuiꝰq uicii malum in suũ rectrnit
auctoren: sicut dixit sermo diuimus.
ili si malus fueris: solus hauries mala
Suam linguam male locutꝰ maculat.
suũ cor obitectator erulcerat. sue mẽtis
luinẽ iracundiis obce̾cat. suam iuidus
aminã uelut tinea corrũpit. Et sicut
uiscerib asseruntur. ita humaua pre¬
cordia ip̃is primitus quas conceperint
passionib dilacerantur. Illa ĩquã pre¬
cordia de quib uicioꝵ generatio ser pen¬
tina profertur. ip̃a primitus monstru
li partu dixit sermo diuimis. Ecce par¬
turit iiusticiam concepit dolorem: et
peperit inquitatẽ. Coniertetur do¬
lor in caput eius: et in uerticem ip̃ius

Expanded text:
uniuscujusque vitii malum in suum recurrit uniuscujusque vitii malum in suum recurrit auctorem, sicut dicit sermo divinus: Fili, si malus fueris, solus hauries mala tua. Suam linguam maliloquus maculat, suum cor obtrectator exulcerat, suae mentis lumen iracundus obcaecat, suam invidus animam velut tinea corrumpit. Et sicut visceribus asseruntur; ita humana praecordia ipsis primitus quas conceperint passionibus dilacerantur. Illa, inquam, praecordia, de quibus vitiorum generatio serpentina profertur, ipsa primitus monstruoli partu dicit sermo divinus: Ecce parturit injustitiam, concepit dolorem, et peperit iniquitatem. Convertetur dolor ejus in caput ejus, et in
Abbreviated transcription (Latin):
tes ad murmuationes egredimi. Nm
qui de choro psallentiũ ad comessatione
inhonestas. bibitionesq fortius nõ soluni
am admirabili militate subducit. mult᷑
Et ille qui ieuinaus oneratũ et pregra¬
uatum pectus iracundie uel indigna¬
tionis distensione cncũ fert. qui a ui¬
no se abstinet. et in sensib uirus ama
rissime discordie ebnetate curbatur.
Qui ĩquam exteriore sulut ifera pocu¬
loꝵ parcitate se macerat. et interiora
fectus eructat. Nonne ip̃e prophet i¬
cas uoces dirigi iam etiam in presenti
uita dãpnatus intelligit. Non tale ie¬
iuniumi clegi dicit dñs. Uel illud. Ex ui¬
nea enĩ sodomoꝵ uinea eoꝵ. et uicis eoꝵ
ex gomorra. Uua eoꝵ uua fellis. et botr
amanitudinis in ip̃is. Ita aũt interdum
dyabolus cum auertit animã fide uatuã
et dei timore midatam itadiuersis pas¬
sionib mebriat mentẽ: ut quando aut¬
malediciuius. aut iaseigut. aut ob¬
tectamus. quando hoc agnnꝰ. ilus nos

Expanded text:
tes, ad murmurationes egredimur. Nam tes, ad murmurationes egredimur. Nam qui se de choro psallentium ad comessationes inhonestas potationesque furtivas, non abominabili utilitate subducit, multo Et ille qui jejunans oneratum et praegravatum pectus iracundiae vel indignationis districtione circumfert, quia vino se abstinet, et in sensibus virus amarum amarissimae discordiae ebrietate turbatur; qui, inquam, exteriori et salutifera poculorum parcitate se macerat, et interiora um eructant, nonne in se propheticas voces dirigi, jam etiam in praesenti vita praedamnatus, intelligit: Non tale jejunium elegi, dicit Dominus . Vel illud: Ex vinea enim Sodomorum vinum eorum, et vites eorum ex Gomorrha; uva eorum uva fellis, et botrus amaritudinis in ipsis . Ita autem interdum diabolus cum advertit animam fide vacuam et Dei timore nudatam, ita diversis passionibus inebriat mentem, ut quando maledicimus, aut irascimur, aut obtrectamus, quando haec agimus, aliis nos
Abbreviated transcription (Latin):
sit tumuiltus et conluctatio passionlmn
Si exteriora nr̃a senitas teneat. et inte¬
riora tempestas. Solemus anuos m̃os
supputare. Nonse fallat quicũq ille est
minierus dieꝵ quos hic relicto corpora¬
liter scło consũpsisti. Illo tantũ die uiris¬
so te cõputa. in quo noluntates propri¬
as ab negasti. i quo malis desiderus
restitisti. quẽ sine ulla regule trangres¬
sione duxisti. Illo die .⁊ nere te cõputa
quem non malicia non inuidia. nõ suꝑ¬
bia contaminauit: quem nõ mendat
non ꝑiurii culpa resꝑsit. qui peccato nõ
cellit : qui dyabolo repugnauit Illo die
uixisse te cõputa. qui pinitatis et sc̃e
meditationis habuit luceni quẽ non
onuersatio tenebrosa mutanit ĩ noctẽ.
Illum ĩquam diem aplica ad nitam tuã
cuiꝰ usus ꝑuenit ad animã tuã. Solemꝰ
etiam nobis de corporalium ieutmoriu
Ae uisibilium uigiliaꝵ assiduitate blan¬
diri. qui post iugilias ac forte de ip̃is ui¬
giliis ad obstrectationes. Ad uerbosita¬

Expanded text:
sit tumultus, et conluctatio passionum, si exteriora nostra serenitas teneat, et interiora tempestas? Solemus annos nostrvimus, supputare. Non te fallat, quicumque ille es, numerus dierum quos hic relicto corporaliter saeculo consumpsisti. Illum tantum diem vixisse te computa, in quo voluntates proprias abnegasti, in quo malis desideriis restitisti. Quem sine ulla regulae transgressione duxisti, illum diem vixisse te computa; quem non malitia, non invidia, non superbia commaculavit; quem non mendacii, non perjurii culpa respersit; qui peccato non cessit, qui diabolo repugnavit. Illum diem vixisse te computa, qui paritatis et sanctae meditationis habuit lucem, quem non conversatio tenebrosa mutavit in noctem. Illum, inquam, diem applica ad vitam tuam, cujus usus pervenit ad animam tuam. Solemus etiam nobis de corporalium jejuniorum ac visibilium vigiliarum assiduitate blandiri, qui post vigilias ac de ipsis giliis, ad obtrectationes, ad verbosita
Abbreviated transcription (Latin):
te omina teneanus. non illam que aliqͥti¬
ens fors tancum ostendituꝵ. s alam que
in conscientia retinetur. Sunt em̃ qͥ quã
et iore et in corde solent ostendere. Et si
aliqua ut asolet cribulationis uel scandali
pro cella surrexerit. effrenato ore et erecta
ceruice. suꝑbia que in corde tegebatur pro¬
uere humilitatis non habuit. quia himuli¬
tatem quam prius promittẽbat in corꝑe
non habebat in corde. Ee habundantia eñ¬

Expanded text:
te omnia teneamus; non illam quae aliquoties foris tantum ostenditur, sed illam quae in conscientia retinetur. Sunt enim aliqui,et in ore et in corpore solent ostendere: et si aliqua, ut assolet, tribulatio, vel scandali procella surrexerit, effrenato ore, erecta cervice, superbia, quae in corde tegebaturverae humilitatis non habuit; quia humilitatem, quam prius promittebat in corpore, non habebat in corde. Et humile
Abbreviated transcription (Latin):
se non habere quod lugeat. de futitro
ueniet quod timeat. Nemo gͦ de pre¬
teritis securus sit. tanti laquei obiecti
sunt ante pedes anime ñe. tan ĩ nuine¬
ri hostes obseruant et custodiũt iter
nos et finẽ nr̃m. Dra ip̃a que perse
arta est et ardua. tantis spiritualiũ la
ignoramꝰ quid eueniet antequa ancho¬
ram obtato in litore collocemꝰ. Eputa¬
mus nos de pretentis debere ẽẽ securos.
et sine cotidiana cura. et sine cocidiano
timore. et tremore diem nr̃m debere trã
de. iam ꝑiculum euasisse se credat. cum
in ultu pontis spacio si paululũtitu¬
bauerit casum quẽ in medio spatio ti¬
mebat incurrit: Sie nos etiãsi magͣn
pars uite istius prospere uideatur fuisse
transacta. non ideo fidutiam sumamus
cuni adhuc periculum pars extrema mine¬
tur. Quis in acie positus ante frur centae¬
minis. aut ante ictorie securitatẽ arma
deponit. Nemo gͦ securum esse se uidicet
anceꝙͣ ad finem felici cõsũmatione ꝑuenã

Expanded text:
se non hse non hfuturo quod timeat. Nemo ergo de praeteritis securus sit, tanti laquei objecti sunt ante pedes animae nostrae, tam innumeri hostes observant et custodiunt iter nos et finem nostrum. Via ipsa quae per se arcta et ardua est, tantis spiritualium latignoremus quid eveniat antequam anchoram optato in littore collocemus. Et putamus nos de praeteritis debere esse securos, et sine quotidiana cura, sine quotidiano timore et tremore diem nostrum debere transde, jam periculum evasisse se credat, cum in ultimo pontis spatio, si paululum titubaverit, casum quem in medio spatio vitarat, incurrat? Sic nos etiam, si magna pars vitae istius videatur fuisse transacta, non ideo fiduciam praesumamus, cum adhuc periculum pars extrema minetur. Quis in acie positus ante finem certaminis, aut ante victoriae securitatem arma deponat? Nemo ergo securum debere se esse judicet, antequam ad finem felici consummatione perveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
noce promeruit. Et hoc quare. Quia
confessionẽ illam midi magis quã ueri
gemitus exprimebant. quia nõ cõpen¬
sabatur cum magnitudine criminis
debitã redimantur. quib mors et̾na
debetur. nec transitoria opꝰ est satisfa¬
tione pro illis malis. prepter que para¬
tus est igis etermis. Si uelimꝰ intel¬
ligere quam granes apud se faciat iu
bilem parabit ĩprobis penã. ita me¬
narrabilem iustis collaturus est głiam
Ergo supplicioꝵ accerbitatẽ. econtrano
de premioꝵ ip̃oꝵ magnitudine colliga¬
mus. Quia qui nouit remuugrare
merita nouit punire delicta. Saluber¬
rima est gͦ ac multũ necessaria futuri
iudicii recordatio. et preteritoꝵ cõme¬
moratio uel deploratio delictoꝵ. Quod
siquis est qui sibi de pretentis. ille
se uite meritis blandiatur. et adhuc¬
se inuocentẽ transire pucet ad dm̃ ser¬
talis respiciat quam incerti. et quani
lubrici sunt exitus uite de qua dicitur
Ne landeris hominem in uitasua. Et

Expanded text:
voce promeruit . Et hoc quare? Quia voce promeruit . Et hoc quare? Quia confessionem illam nudam magis quam veri gemitus exprimebat; quia non compensabatur cum magnitudine criminis ta illa redimantur, quibus mors aeterna debetur; nec transitoria opus est satisfactione, pro malis illis propter quae paratus est ignis aeternus. Si volumus intelligere quam graves apud se faciat judex bilem paravit improbis poenam, ita inenarrabilem justis collaturus est gloriam. Ergo suppliciorum acerbitatem econtrario de praemiorum magnitudine colligamus. Quia qui novit remunerare merita, novit punire delicta. Saluberrima ergo est, ac multum necessaria est, futuri judicii recordatio et praeteritorum commemoratio, vel deploratio delictorum. Quod si quis esae vitae meritis blandiatur, et adhuc innocentem se transisse putet ad Domini sertalis respiciat quam, incerti et quam lubrici sint exitus vitae, de qua dicitur: Ne laudaveris hominem in vita sua ; e
Abbreviated transcription (Latin):
merabilib debitis suis. ne forte mag.s
mina inpressert et cõnei sgtionis nom̃
adhoc alsimipserit ut gramꝰ sub sacraꝵ
tessione delinqueret. Aliquanti suffice¬
re nobis pͥutamꝰ quod secretu istũ cõscẽ¬
dimus: quod locũ habitũq mutauimus
quod hicꝰ quantũ temporis spaciũ duxim
spemi onnẽ mannoꝵ minerũ collocãtes
A si ꝑnciosa nosmet ip̃os ꝑsuasione fal¬
pud illum collecta. apud illũ repisita.
atq signata sunt. Audianus quid dixit
ille qui cum ip̃o dyabolo mami ad mañ
singulari certamine dimicabat /beatus
iob. Signasti quasi in saculo peccata
putoonus tam facile remicti posse ĩ uista
semel crimina. et pro uuluere in ip̃uis
amme ĩpressa uiscerib multũ gemitu
um. multe contriciones cordis ad sanã¬
das ip̃ius dolores. Tota ĩcũbendũ est.
sp̃c cõpunctione. ut et uetusta mala
tãquam sagite quedam de consciencie
illam ueniam. quam dd una penitentie

Expanded text:
meris debitis suis; ne forte magis meris debitis suis; ne forte magis mina impresserit, et conversationis nomen ad hoc assumpserit, ut gravius sub sacra professione delinqueret. Aliquanti sufficere nobis putamus, quod ad secretum istud conscendimus, quod locum habitumque mutavimus, quod hic aliquantulum temporis viximus, spem omnem in annorum numero collocantes. Ac sic perniciosa nosmetipsos persuasione falpud illum collecta, omnia apud illum reposita atque signata sunt. Audiamus quid dicit ille qui cum ipso diabolo manu ad manum singulari certamine dimicabat, beatus Job: Signasti quasi in sacculo peccata putemus tam facile remitti posse inusta semel crimina, et profundo vulnere in animae ipsius impressa visceribus. Multo opuu, multo dolore cordis ad sanandos ipsius cordis dolores. Tota incumbendum est spiritus contritione, ut vetusta mala tamquam sagittae quaedam de conscientia illam veniam quam David una poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
etiam de presencib heneficiis dño debe¬
amus. Si nũc in scło essemnus quid
aliud ageremus quam cũ uoluerem
sencire possemꝰ.Habet hoc infelie
consuetudo peccandi. ut quanto ãplius
iusquisq peccauerit. canto minus
peccata ip̃a intelligit. et tanco em̃
plus pectare delecfet. et ueniat illud
quod propħ̾a peccatorib clamatũ est
deus in conspectu eiꝰ auferentur iudi¬
cia cua a facie ip̃ius. Et em̃ quando
di. statĩ fucimi indicii diem abscondit
obliuio. Et econtrario anitẽ quandeiso
sollititior carca se fuerit: tarto plus mie¬
cilltu Sicut ant scriptura. Sapiens ciẽ¬
do. dechinat a malo. Sapiens sͦ semꝑ in
cõpunctione et seniꝑ in metu e efituti
de preceritis sũspuat᷑ malis. ita defutuas
piculis ꝑuigili sollicitudine contremesot
Qui de preceritis anxius ẽ. et sdit lenen¬
tat ac reuoluit ne forte paruĩ deflenent
pretenta. ne forte satis fecerit pro muu¬

Expanded text:
etiam de praesentibus beneficiis Domino debeetiam de praesentibus beneficiis Domino debeamus. Si nunc in saeculo essemus, quid aliud ageremus quam convolveremursentire possemus. Habet enim hoc infelix consuetudo peccandi, ut quanto amplius unusquisque peccaverit, tanto minus peccata ipsa intelligat; et tanto eam plus peccare delectet, et veniat illud quod propheta peccatoribus clamat: Non est us in conspectu ejus, auferuntur judicia tua a facie ipsius ; etenim quando  statim futuri judicii diem abscondit oblivio. Econtrario autem quanto quisque sollicitior circa se fuerit, tanto plus metuit, sicut ait Scriptura: Sapiens timendo declinat a malo . Sapiens ergo semper in compunctione et semper in metu est: et, ut de praeteritis suspirat malis, ita de futuris periculis pervigili sollicitudine contremiscit, qui de praeteritis anxius est, id secum cogitat ac revolvit, ne forte parum defleverit praeterita; ne forte nondum satisfecerit pro innu
Abbreviated transcription (Latin):
S si bene perpererimꝰ in hoc ip̃o op̾e
quod geriius. quodãmͦ etiam ĩ pre¬
senti i am partem premii possidemus
Et plane magnꝰ uite fructus est se¬
culum potuisse despicere. et ideo ser¬
uire cepisse. Euadilse uitioꝵ infelissi¬
mam dñatũ. et fugisse gule atq lu¬
eurie fedissimã seruitutem. Quid gͥ.
ste magna pars premii est : nichil̃
cõmune habere cũ mundo nqnoy ierum
cupiditatib nõ excruciari: beate casti¬
tati oꝑã dare. gło̾se pauꝑtatis sufficien¬
tiam cum timore dm̃ possidere. Dequa
loquitur sapientia. Melior est exigua per¬
tio cum timore dñi quã thesauri magni
sine timore dm̃. Itelligamus itaq quã¬
tum nobis dñs piam uogationẽ contu¬
lerit. numeremus si possumus ex illo
tempore ex quo hic conuersari nide¬
mur. quanta peccata lucriferimꝰ de
quantis fraudib. de quantis adultenis.
rapinis. ꝑ iuriis sacrilegus nos deus
liberauit: et tũc nidebimꝰ quantum

Expanded text:
sed si bene respiciamus, in hoc ipso opere sed si bene respiciamus, in hoc ipso opere quod gerimus quodammodo, etiam in praesenti saeculo jam partem praemii possidemus. Et plane magnus vitae fructus est, saeculum potuisse despicere et Deo servire coepisse; evasisse vitiorum infelicissimum dominatum, et fugisse gulae atque luxuriae foedissimam servitutem. Quid ergo? non jam magna pars praemii est, nihil commune habere cum mundo, vanarum rerum cupiditatibus non extati operam dare, gloriosae paupertatis sufficientiam cum timore Domini possidere? De qua loquitur Sapientia: Melior est exigua portio cum timore Domini, quam thesauri magni sine timore ejus . Intelligamus itaque quantum nobis Dominus pia vocatione contulerit. Numeremus, si possumus, ex illo tempore ex quo hic conversari videmur, quanta peccata lucrifecerimus, de quantis fraudibus, de quantis adulteriis, rapinis, perjuriis, sacrilegiis, nos Dominus liberaverit; et tunc videbimus quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩquirmitur nͥ bon. quia se ultro inge¬
runt mali. Post illos molenter cur¬
ric: istos etiam negligenter incuinit
Beati gͥ quos hic leo muidia cogitur
querere: et malitia nõ ꝑmittitit iue¬
nire. Terrbiliter quidam sonat in au¬
rib nr̃is: dum audiuimꝰ tãquã leo rugi
loquitur sermo diuinꝰ. ut terrori cõimn
ta sint illa que a deo preparata sũt ho¬
mini. etiam liuor prodit inninci. Nec
desudantes i głosi ac preclar ꝓatris m̃
nos et discipulos meminemꝰ ẽẽ et filios.
ueritate preciosam. Hic mansuetudimis
ac simplicitatis occupet talentũ Ille
decus pectoris beniuolentie ac sapientie
mouile sibi uendicet. Nic marganã
õpunctionis. et thesaurũ castitatis m¬
uadat. Nicet em̃ ille locuplectissimus
et nobis tamen si uolinꝰ totũ reliquit
Ita ergo agamus bona illius sectantes
ut qui in et̾nam głiam suscitandꝰ sub fi¬
in filiis merita iam resurgat. S̾mo .iiii.

Expanded text:
inquiruntur nisi boni, quia se ultro ingeinquiruntur nisi boni, quia se ultro ingerunt mali. Post illos violenter currit, istos etiam negligenter incurrit. Beati igitur quos hic leo invidia cogitur quaerere, et malitia non permittitur invenire. Terribiliter quidem sonat in auribus nostris, dum audivimus: Tanquam leo rugieloco loquitur sermo divinus, ut terrori conjuncti sint illa quae a Deo praeparata sunt homini, etiam livor prodit inimici. Haecdesudantes, gloriosi ac praeclari Patris nostri nos et discipulos meminerimus esse et filios. varietatem pretiosam; hic mansuetudinis ac simplicitatis occupet talentum, ille decus pectoris benevolentiae ac sapientiae monile sibi vindicet; hic margaritam compunctionis et thesaurum castitatis invadat. Licet enim ille locupletissimus et nobis tamen si volumus, totum reliquit. Ita ergo agamus bona illa illius sectantes, ut qui in aeternam gloriam suscitandus sub fiin filiis merita jam resurgat. Adjuvante
Abbreviated transcription (Latin):
ut iudicium etiam aliene ꝑditionis ĩcur
nius passiones. deteriores multũ nos effi¬
ci quam fuimꝰ dum in scło inueremꝰ it a
in quib nunc erubescimꝰ tunt nobis
aduersarius nõ obstabat ĩmo etiã cõsen¬
tiebat. quia cura miserabilem ꝗc ꝑditã
uitam nr̃am nõ inueniebat in qͦ exeite¬
ret inuidiam suam. Delectabant illũ oꝑa
nr̃a. sufficiebant illi ꝑ se nr̃a criminia.
et peccata. Quis em̃ suscipit bellũ cõtra
militem suum : Quis uelit ĩpugnare
subiectũ sĩ : S supra omnẽ infelicita¬
uidit suos cultores ad auctoris sui pristi¬
ni redire fanilatũ. uidit in nobis quo¬
damm idola sua in dei tẽpla mucarifrẽ¬
dans et tãquani leo rugiens. om̃s no¬
cendi aditus ꝑuigil insidiator ex plorat
De quo leone apłs protestatur. Uigi¬
late itaq quia aduersarius nr̃ diabo.¬
lus ut leo ⁊ugiens. circuit queres quẽ
deuoret. Ueati quos hic leo ĩquirẽdos

Expanded text:
ut judicium etiam alienae perditionis non incurrut judicium etiam alienae perditionis non incurrmus passiones, deteriores multo nos effici, quam fuimus, dum in saeculo viveremus: ita in quibus nunc erubescimus, tunc nobis adversarius non obstabat, imo etiam consentiebat: quia circa miserabilem ac perditam vitam nostram non inveniebat in quo exerceret invidiam suam. Delectabant illum opera nostra, sufficiebant illi per se nostra crimina et peccata. Quis enim suscipiat bellum contra militem suum? quis velit impugnare subjectum suum? Sed supra omnem infelicitavidet cultores suos ad auctoris sui pristinum rediisse famulatum; videt in nobis quodammodo idola sua in Dei templa mutari, frendens et tanquam leo rugiens, omnes nocendi aditus pervigil insidiator explorat. De quo leone apostolus protestatur. Vigilate itaque, quia adversarius vester diabolus ut leo rugiens circuit quaerens quem devoret . Beati igitur quos hic leo inquirendos
Abbreviated transcription (Latin):
aliene. nõ solum sine dãpno. s etiam cimi
lucro possessoris iuadat. Nũꝙͣ ⁊ deficit
quicquid alter de te proficit. ¶ũꝙͣ emi
accensus. nec minuit solis lucẽ conside¬
rantium multitudo. Quanti ad eũ per¬
spererunt. tantis muneta sua cõm̃dat
et ip̃e tamen semꝑ integer pseuerit.
Heuedicta illa anima deo cuiꝰ himilitas
alterius confudit suꝑbiam. cuiꝰ patien¬
tia proxum extinguit iratundiam. cuiꝰ
obediencia pigritiam alterius ticite ĩcie¬
pat. cuiꝰ feruor mertiam aliem torporis
exsuscitat. qui proximi sui turbatũ p̃mi
oculum cordis gr̃a consolationis atq edi¬
ficationis inluminat. Nelius huic quã
sublenat. s titubantem sicut panetem
incliuatum male loquioꝵ ĩpulsu. adiuuã
ad riunam. et salubritet pro discipline ra¬
tione correptũ. ꝑ smstra consilia sic incitat
ut allidat. sit amat ut ꝑiiat. Itaq fr̃s
cui mala propria nõ sufficiũt. ilłe sic agi

Expanded text:
alienae, non solum sine damno, sed etiam cum alienae, non solum sine damno, sed etiam cum lucro possessoris invadat. Nunquam tibi deficit quidquid alter alteri de te proficit. Nunquam enimis a se accensis, nec minuit solis lucem considerantium multitudo. Quanti ad eum perspexerint, tantis munera sua commodat, et ipse tamen integer perseverat. Benedicta a Deo illa anima, cujus humilitas alterius confundit superbiam, cujus patientia proximi exstinguit iracundiam, cujus obedientia pigritiam alterius tacite increpat, cujus fervor inertiam alieni teporis exsuscitat. Qui proximi sui turbatum prae ira oculum cordis, gratia consolationis atque aedificationis illuminat, melius huic quam sublevat, sed titubantem, sicut parietem inclinatum, maliloquiorum impulsu adjuvat ad ruinam; et salubriter pro disciplinae ratione correptum, per sinistra consilia sic incitat, ut allidat, sic armat, ut perimat. Itaque, fratres, cui mala propria non sufficiunt, ille sic agat,
Abbreviated transcription (Latin):
decrmientũ fuit de tantis dãpna cõtra¬
xit. et pectatũ quod ab illo semel recessit
ad eñ mulcipliciter redundabit. Quam¬
obrem sicut ille ualde adipirandus atq
landandꝰ est cuiꝰ cursus bonꝰ multoꝵ edifi¬
agere studeamus. ne uitia ña alioꝵ iur¬
tutib noceant. ne alioꝵ feruoreni cepor
m̃ debilitet et ne alioꝵ pacientiam irau
nacundia uiolet: ne alioꝵ humilitatem
suꝑbia nr̃a deprauet. ne alioꝵ siitatem
infirmitas nr̃a corrũpat. ne alioꝵ pulcu¬
tudinẽ feditas nr̃a contaminet. ne alioꝵ
ardentes extinguamꝰ simpades. si ñis i¬
limimare nõ prissumꝰ. Et quidem stulte
ille uirgines quãlibet stulte essent: non
nr̃m deest pinguissima gr̃a humlitats. oi
fidei ignis. si flamnia feruoris. si oleũ ean¬
tatis. si lumen discretionis uemat ad eos
quos magis habundare persperent. et
grãm nn se prorimui non auferendos mu¬
tando transsundat: et bona possessionis

Expanded text:
detrimentum fuit, de tantis damna contradetrimentum fuit, de tantis damna contraxit et peccatum, quod ab illo semel recessit, ad eum multipliciter redundabit. quamobrem sicut ille ualde admirandus atque laudandus est, cuius cursus bonus multorum profeagere studeamus, ne uita nostra aliorum uirtutibus noceat et ne aliorum feruorem tepor noster debilitet et ne aliorum patientiam nostra iracundia uiolet, ne aliorum humilitatem superbia nostra deprauet, ne alioruminfirmitas nostra corrumpat, ne aliorum pulchritudinem foeditas nostra contaminet, ne aliorum ardentes exstinguamus lampades, si nostras illuminare non possumus. Et quidem stultae illae virgines, quamlibet stultae essent, non cuiquam nostrum deest pinguissima gratia humilitatis, si fidei ignis, si flamma fervoris, si oleum charitatis, si lumen discretionis, veniat ad eos quos magis abundare perspexerit, et gratiam in se proximi non auferendo, sed imitando, transfundat; et bona possessionis
Abbreviated transcription (Latin):
eradicare. Nichil eñ habere interdũ res
necessitatis est nichil autem cuꝑe res uir¬
cutis. Illud aucem scire debetis. quod qͥ int̾
uos uitam agere constituerunt. Aut cum
grandi fructu. aut cum gnͣdi ꝑiculo. uel
diligentes. uel eciam negligentes sũt. Un¬
de felir est illa anima que duni bene ĩ con¬
uersatione uersatur. multoꝵ gaudiũ est
et plurmi ex ea uel edifrcantiunt uel illu¬
minantur. Uona em̃i eiꝰ dum multis cum¬
municantur addinitur. A quod sapientis¬
sini illius sententia respicit que dixit. sĩ¬
li si sapiens fueris tibi ex proximis cu¬
is. Itaq si quis in congregatione positꝰ
rit : quantum ex se bonum proxmus cõ
mendat. tantum in se lucra alioꝵ con¬
uercit. Si uerꝯ econtrano ꝑ in obedi¬
entiam. nel suꝑbiam. que res quod peiꝰ
est facilius inuenin solet. Ad malum
exemplum sue miquitatis alios adtra¬
xerit. quantos destruxerit. de tantũ pe¬
ricułũ dãpnatois incurrit. Quantis

Expanded text:
eradicare. Nihil enim habere, interdum res eradicare. Nihil enim habere, interdum res necessitatis est; nihil autem cupere, virtutis. Illud etiam scire debetis, quod qui inter vos vitam agere constituerunt, aut cum grandi fructu, aut cum grandi periculo, vel diligentes, vel etiam negligentes sunt. Unde felix est illa anima quae cum bene in congregatione versatur, multorum gaudium est; et plurimi ex ea vel aedificantur vel illuminantur. Bona enim ejus, dum multis communicantur, adduntur. Ad quod etiam sapientissimi illius sententia respicit, quae dicit: Fili, si sapiens fueris, tibi eris et proximis tuis. Itaque si quis in congregatione positusrit, qmodat, tantum in se lucra aliorum conuertit. si uero e contrario per inoboedientiam uel superbiam, quae res, quod peius est, facilius inueniri solet, ad mali exemplum siue iniquitatis alios attraxerit, quantos destruxerit, de tantis periculum damnationis incurrit, quantis
Abbreviated transcription (Latin):
non adquietem nõ ad se/ us. ⁊uo¬
curtatem. s ad pugnã atq certamẽ con¬
uenimus: qłd agonen huc processimus
ad exercendum cum uicus hella conscende¬
mus. Wicia eni nr̃a. hostes m̃i sunt de
quibus scriptura pronuntiat dicẽs. Caue
neumqͣam cum eis habeas fedus. Necessa
custodia. quia conflictus iste sine fine ho¬
stis iste sine fine pace est. Uinci potest
et recipi in amitiam non potest. Et ideꝯ
prelium istud quod suscepimus. satis durũ
satisq periculosum est quia intra homienẽ
geritur. et nͥ cum ip̃o homine non finitur
deo gͦ nos adhec tranquilla secreta et spiri¬
tualia castra conculimus: ut cotidie contra
passiones nr̃as infatigabili congressione
certemus. et cotidie semorib nt̃is uolum¬
uicem nõ inferamus iniurias. s nec ab
alus sentiamus illatas. Peculiarit̾ em̃
ista ad profelsionem ñam ꝑtinent. nicdi
ni hac uita consolationis requirere nichil
cultates s etiam ip̃as noluntates de cordib

Expanded text:
non ad quietem, non ad securitatem, sed ad pugnam, ad certamen conuenimus, ad agonem huc processimus, ad exercenda cum uitiis bella conscendimus. uitia enim nostra hostes nostri sunt, de quibus scriptura pronuntiat dicens: caue, ne umquam habeas cum eis foedus. necessarssa custodia, quia conflictus iste sine fine, hostis iste sine pace est. hoste isto uinci potes, recipi in amicitiam non potes. et ideo proelium istud, quod suscepimus, satis durum satisque periculosum est, quia intra hominem geritur et nisi cum ipso homine non finitur. Ideo ergo nos ad tranquilla haec secreta et spiritalia castra contulimus, ut cotidie contra passiones nostras infatigabili congressione certemus, ut cotidie senioribus nosuicem non inferamus iniurias, sed nec ab aliis sentiamus illatas. peculiariteista ad professionem nostram pertinent, nihil in hac vita consolationis requirere, nihil cultates, sed etiam ipsas habendi voluntates de cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
mori meo mobediens fui. Mentitus sum
sonno quam decebat indulsi. Minꝰ legi.
minus orani quam debui. Quis in red¬
di: At si frẽs de omnib negligentus
ñis cõpungam᷑ in cubilib nr̃is id est
in cordib nr̃is. Si ita egeritis. nos qͥdẽ
de profectu iũo letificabitis. s uos adquisi¬
ta salute gaudebitis. Nos nobis per salu¬
tis ur̃e adquisitione subditis. donec illius
qui potens est pietas faciat. ut de ser¬
mone uũo ita proficiatis. ut uos uicis¬
sim ur̃is mentis adiuuetis. uobiꝰq sitis

Expanded text:
niori meo inobediens fui, mentitus sum,niori meo inobediens fui, mentitus sum,somno quam quem decebat indulsi; minus legi, minus oravi quam debui. Quis mihi reddi? Ac sic, fratres, de omnibus negligentiis nostris compungamur in cubilibus; id est in cordibus nostris. Si ita egeritis, nos quidem de profectu vestro laetificabimur, sed vos de acquisita salute gaudebitis. Nos vobis pro salutis vestrae acquisitione subdetis. Docet autem illius qui potens est pietas ut ita de sermone nostro proficiatis, ut nos vicissim vestris meritis adjuvetis, nobisque sitis
Abbreviated transcription (Latin):
obsecramꝰ. ut de reliquo corrigamꝰ mares
negligentias emẽdemꝰ. ne huc poliio¬
dii nõ cum lingue ac sermorus uiga
s cum his uerbenb queq obdurata de
tres bm̃i. ut deinceps inter nos contẽ¬
tione laudabili ac meliore candẽ emula¬
ciorquis in orarione feruentior ĩlecti¬
one solliticior. in castitate sit putior in
sobiietate sit partior in largitatelacnꝰ¬
maꝵ profusior in corpore honestior.in
corde sincerior. Quis mira mittioꝵ in
ne feruentior. in grauitate fundatior
in caritate iocundior. Et ideo nostuet¬
ip̃os castigenius cotidie. ip̃i nobiscũ rati¬
onem de cotidiana comiersatione facia¬
mus. allo quatur se in secretis cordis
una queq anima et dicat. Uideanius
si hanc diem sine peccato. sine inuidia. si¬
ne obtrectatione ac murmuratione trãs¬
egi. Uideamus si hodie aliquid qd̾ ad ꝓ¬
fectum meum quod ad edificationẽ alio¬
rum ꝑtinet operatus sum. Puto quod
hodie illum incipientẽ destruxi. hodie se¬

Expanded text:
obsecramus, ut de reliquo corrigatis mores, negligentias emendetis, ne ad vos postmodum non cum linguae ac sermonis virga, sed cum his verberibus quae obdurata depfratres charissimi, ut deinceps inter vos contentione laudabili ac meliori tandem aemulaquis in oratione ferventior, in lectione sollicitior, in castitate sit purior, in sobrietate parcior, in lacrymarum largitate profusior, in corpore honestior, in corde sincerior;  Al. quis in ira mitior, in ne ferventior, in gravitate fundatior, in charitate jucundior. Et ideo ipsi nosmetipsos castigemus, quotidie ipsi nobiscum rationem de quotidiana conversatione faciamus. Alloquatur se in secretis cordis unaquaeque anima et dicat: Videamus si hunc diem sine peccato, sine invidia, sine obtrectatione ac murmuratione transegi. Videamus si hodie aliquid quod ad profectum meum, quod ad aedificationem aliorum pertineret, operatus sum. Puto quod hodie illum incipientem destruxi; hodie se
Abbreviated transcription (Latin):
libet seruus dei habere bona contenderit
omnia locupliciter ꝑdit. si in illo humili¬
tas. et caritas non fuerit. Nolite murmu¬
rare quia scriptum est: quod murmum¬
tes a serpentib ꝑierunt. Nolite detrahere
fr̾ib. quia scriptũ est. qui detrahit fr̃i suo
cradicabitur. Nolite micundiam in cor¬
de seruare. qr scriptũ est. Ira uiri: iustici¬
am dei non oꝑatur. Nolite uos inuicẽ odio
frẽm suum. homicida ẽ. U nõ opꝰ est ut¬
nos diutius scãm caritatem uram uerbis
doceanuis: quod uos ad xp̃i głiam openb
implere cognoscimꝰ. et gaude mͦ. Hoc solũ
specialiter petimꝰ. ut quia uos deus ĩ locum
quietis et tranquillitatis collocare digna¬
tus est pro nobis quos scli istius tẽpesta¬
tes. et innumerabiles fluctus affligunt
ambundantius dño supplicetis. ut si nobis
quia nõ meretur gła̾ non dabitur saltẽ uo¬
bis orantib peccatoꝵ uenia cribuatur

Expanded text:
libet bona Dei servus habere contenderit, libet bona Dei servus habere contenderit, omnia infeliciter perdet, si in illo humilitas et charitas non fuerit. Nolite murmurare, quia scriptum est , quod murmurantes a serpentibus perierunt. Nolite detrahere fratribus, quia scriptum est: Qui detrahit fratri suo eradicabitur . Nolite iracundiam in corde servare, quia scriptum est: Ira viri justitiam Dei non operatur. Nolite vos invicem odio fratrem suum, homicida est. Sed non opus est, ut diutius sanctam caritatem uestram uerbis doceamus, quod uos ad Christi gloriam operibus implere et cognoscimus et gaudemus. hoc solum specialiter petimus, ut, quia uos deus in locum quietis et tranquillitatis collocare dignatus est, pro nobis, quos saeculi istius tempestates et innumerabiles fluctus affligunt, abundantius domino supplicetis, ut, si nobis, quia non meremur, gloria non dabitur, saltem uobis orantibus peccatorum uenia tribuatur
Abbreviated transcription (Latin):
et isti cum grandi cõpunctione celerius
ad penitentie uel correctionis medicamẽ¬
ta confugiant. Quia qui bonꝰ est si suꝑ¬
bire ceperit: cito humibabitur. Et si su¬
ꝑbus est si se humiliat ꝑ dei misencordi¬
ami subleuabitur. Tantum est ut se ꝑunt¬
tat. amplius dyaboli uigo premi nec ni¬
mia et ꝑiculosa dissimilatione ĩ pectatis
ꝑsererans diutius liberare. s tamcito cõ¬
fugiat ad pietatem dei ut in se peccati
uestigium non relinquat. Optime ca¬
lidis adhuc nulnerib malagnia uel fibu¬
la apponitur. Quia si uelor fuerit ad ce¬
lestem medicum intentio resurgendi.
uestigium non poterit remanere collapli
Quia sub manu omini potentis medici. et
cito ꝑit morb et nelociter sanatur egrotꝰ.
Iterum atq iterum rogo atq moneo frẽs.
ut obedientiam. humilitatem atq caritatẽ.
nõ soluni semorib et coequalib. s etiã mi¬
norib exibere iigit̾ studeatis. Qua que

Expanded text:
et isti cum grandi compunctione celerius et isti cum grandi compunctione celerius ad poenitentiam vel correptionis medicamenta confugiant: quia qui bonus est, si superbire coeperit, humiliabitur; et qui superbus est, si se humiliaverit, per Dei misericordiam sublevabitur. Tantum est ut se non permittat amplius durissimo jugo premi, nec nimia et periculosa dissimulatione in peccatis perseverando diutius obdurari; sed tam cito confugiat ad pietatem Dei, ut in se peccati vestigium non relinquat. Optime calidis adhuc vulneribus malagma vel fibula apponitur: quia si velox fuerit ad coelestem medicum intentio resurgendi, vestigium peccati non poterit remanere cum lapso, quia sub manu omnipotentis medici et cito perit morbus, et velociter sanatur aegrotus. 5. Iterum atque iterum rogo et admoneo, fratres, ut obedientiam, et humilitatem, et caritatem non solum senioribus et coaequalibus, sed etiam junioribus exhibere
Abbreviated transcription (Latin):
illa beati pecri uera. et multũ timendasen¬
tentia. Melius ĩquit fuerat nõ cognosee¬
re iudm iusticie: quam post cognitionem
retrorsum conuerti. Et iteruur Canis ie¬
uersus ad nonpitum suũ. et sus loca in uo¬
lam cõprinctionis in eis accendere et om¬
nem scłi uantatem uelut spinas et tri¬
bulos nequitie salubri igne consumere
Illo utiq igne de quo ip̃e dñs ait. Ignẽ
ueni mittere in t̾ram et quid uoloꝰ ñ ut
arteat. Qrate fiẽs bnñ nõ solum ut no¬
b eciam ut illos qui negligentes sũt. tã¬
ca habeat de fouea subleuare: et de laqueis
eruere. Siem̃ uobis orantib et cũ canta¬
ce consilium dantib quicũq tepidi et ne¬
gligentes fuerint emendati. duplicatum
nobis dñs premiũ et de nr̃a salute et de
Nam nec illi qui bomi sunt. se debent
quasi de suis metitis extollere. nec iłli qͥ
negligentes sunt de dei mĩa desꝑare. Sed
et illi cum humitate dei dona cu̾stodiant.

Expanded text:
illa beati Petri vera et multum timenda senilla beati Petri vera et multum timenda sententia. Melius, inquit, illis fuerat non cognoscere viam justitiae, quam post cognitionem retrorsum converti . Et iterum: Canis reversus ad vomitum suum, et sus lota in volam compunctionis accendere, et omnem saeculi voluptatem velut spinas et tribulos nequitiae salubri igne consumere, illo utique igne de quo Dominus ait: Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut ardeat ? 4. Orate esed etiam illos qui negligentes sunt jubeat de fovea sublevare, et de laqueis eruere. Si enim vobis orantibus et cum charitate consilium dantibus, quicunque sunt tepidi, et negligentes fuerint emendati, duplicatum vobis Dominus praemium et de vestra salute et de Nam nec illi qui boni sunt se debent quasi de suis meritis extollere, nec illi qui negligentes sunt de Dei misericordia desperare; sed illi cum humilitate Dei dona cus
Abbreviated transcription (Latin):
corrigitur. in futuro pumetur. Sic uñ
de filio uel de seruo scriptura cõmemorat.
tu inquit uirga enmu cedes. et ammani
illius de inferno liberabis. Et ideo sic ut
suggessi non solum capicalia crimia ca¬
ueamus. s et paruas nigligentias coti¬
die quasi uenena dyaboli respuamꝰ. Nũt
eñ nõnulli qui religionis professioẽ qͥa
uidentur erisse de scło: minia secunca¬
te soluuntumr. et ĩpletur in illis senten
tia dñi qua dr̃ ut mami calidus esses aut
frigidus: Hoc est dicere. Melius ⁊ͥ
fuerat aut in scło remansisse fugi¬
dum. aut in monasterio ẽẽ feruenton
Nunc aũt quiade scło recessisti. et ta
men spiritualem feruorẽ ꝑ negligen¬
tiam apprehendere noluisti.cepidus
ture diligenter adtendite qua dr̃. Om
riuni ueniens. masuetudinẽ obedientiam¬
et pacientiam uoluerit mitis et humailis
pro obedientia. pro caritatis medicamento
malitie effudit uenenũ. Talibus conuent

Expanded text:
corrigitur, in futuro saeculo punietur. Sic enim corrigitur, in futuro saeculo punietur. Sic enim de filio vel de servo Scriptura divina commemorat: Tu, inquit, virga eum caedes, et animam illius de inferno liberabis ? Et ideo, sicut supra suggessi, non solum capitalia crimina caveamus, sed etiam pravas negligentias quotidie, quasi venena diaboli, respuamus. Sunt enim nonnulli qui post religionis professionem, quia videntur exisse de saeculo, nimia securitate solvuuod dixit, Utinam calidus esses aut frigidus? hoc est dicere: Melius tibi fuerat aut in saeculo remansisse frigidum, aut in monasterio esse ferventem. Nunc autem quia et de saeculo recessisti, et tamen fervorem spiritalem per negligentiam apprehendere noluisti, tepidus turae diligenter attendite, qua drio voluerit mansuetudinem, obedientiam, patientiam mitis et humilis tia contemptum, pro caritatis medicamento malitiae effundit venenum. Talibus convenit
Abbreviated transcription (Latin):
tendite frẽs quesd uos. Quomͦ nauis sen¬
tilitur a situla. sic anima ab omnib ma¬
lis oratione diñca hiberabitur. sic dicat
in se peccantib adulserit. nulluis pocta
Accendite frẽs et diligenter considerate
quod dixi. qui in se pectandi indulrent. nõ
as indulgere: s qui in te peccauent illi
debeas ueniam dare. Quod ꝓeius ẽ aliqͦ¬
tiens qui in nobis pectauerit tarde aut
difficile ueniam damus. Qui in diñ deli
lumꝰ iuste agere illi qui in dni poccauit
sine seuerissima districtione nõ debenuis
penitus indulgere. ne dum illi ꝑ indiscre¬
tam pietatẽ remittitur. exemplum ꝑdi¬
tionis alus prebeatur. In sua ergo unus¬
quisq se ostendat ẽẽ clemẽtẽ. quia dñs
dixit. Si dimiseritis hominib peccata
hoc bono et pio animo debet fieri. ut ꝑ
spiritualem castigationẽ ita corrigatur
mn hoc scło. ut non pereat ĩfuturo. Cñ¬
uͦ omine peccatum quod in hoc mundo ñ

Expanded text:
tendite, fratres, quaeso. quomodo nauis sentendite, fratres, quaeso. quomodo nauis sentinatur a situla, sic anima ab operibus malis oratione dominica liberatur, si dicat in se peccantibus clementer indulserit, nullius peccatAttendite, fratres, diligenter considerate quod dixi, qui in se peccanti indulserit; non as indulgere; sed qui in te peccaverit, illi debeas veniam dare. Quod pejus est, aliquoties qui in nobis peccaverit, aut tarde, aut difficile veniam damus. Qui in Dominum delumus juste agere, ille qui in Dominum peccavit, sine severissima districtione non debemus penitus indulgere, ne dum illi per indiscretam pietatem remittitur, exemplum perditionis aliis praebeatur. In sua ergo se unusquisque ostendat esse clementem. Quia Dominus dixit: Si dimiseritis hominibus peccatahoc bono et pio animo debet fieri, ut per spiritalem castigationem ita corrigatur in hoc saeculo, ut non pereat in futuro. Quia omne peccatum quod in hoc mundo non
Abbreviated transcription (Latin):
cautela fuerit pene submergi cũ sũmahu¬
militate et ingenti reuerentia ad monenꝰ.
ut quia uos xp̃c de om̃ib capitalib cinm¬
uit in portu quietis et beatitudinis con¬
stituti. paruas negligentias et quasi ĩnin¬
ta peccata. que sic in animã confluunt i
quom ꝑ ininitissimas nauis riuulas in
sentiua guite concurrũt. Cum onni ui¬
gilantia xp̃o adiuuante exaurire uiguer
festinemus. Nam quomͦ nauis postea
quam pelagi fluctus enaserit. si in por¬
tu sentinata nõ fuerit diminutissimis
guttis ĩplet᷑set mergitur. sic mona¬
chus deuictis et suꝑatis huiꝰ mũdi cri¬
minib quasi ꝑiculosis fluctib cum ad
portum monasterii uenerit. si ibi sub.
ripienda et mimta et cotidiana pecca¬
ta de anime sue sentina. erhaurire ne¬
glexerit . in ip̃o portu nanfragii discrn᷑
nicuriit. S dicit aliquis quomͦ pocest
umando. ueram caritatẽ. nerãq humilita¬
tem. et ueram obedientiam eribendo. At¬

Expanded text:
cautela fuerit, pene submergi, cum summa hucautela fuerit, pene submergi, cum summa humilitate et ingenti reverentia admonemus, ut quia vos Christus de omnibus capitalibus crimus, in portu quietis et beatitudinis constituti paruas neglegentias et quasi minuta peccata, quae sic in anima confluunt, quomodo per minutissimas nauis rimulas in sentina guttae concurrunt, cum omni uigilantia Christo adiuuante exhaurire iugiter festinetis., nam quomodo nauis, postea quam pelagi fluctus euaserit, si in portu sentinata non fuerit, de minutissimis guttis impletur et mergitur, sic et monachus deuictis et superatis mundi huius criminibus quasi periculosis fluctibus, cum ad portum monasterii uenerit, si subrepentia uitia et minuta et cotidiana peccata de animae suae sentina exhaurire neglexerit, in ipso portu naufragii discrimen incurrit. Sed dicit aliquis: quomodo potest ando, uigilando, ueram caritatem et ueram humilitatem et ueram oboedientiam exhibendo. at
Abbreviated transcription (Latin):
uod supplicante et quodam mͦ cũca¬
ritate iubente sc̃õ patre nr̃o fr̃nita¬
ti ũre qualencũq sermonem profero. fa¬
cio hoc non ex aliqua presũtione. s ex uera
et integra caritate. Et licet tam ꝑfecti.
deo propitio sitis ut admonitione uostra
mininie egeatis. tamẽ inspmante caritate
que nescit timore etiam quod opcune nos¬
implere nouimus. suggerere adamonere
cum uera humilitate et ꝑfecta cantate pre¬
suimus. Non eñ sine uerecundia cũ uos
nec dũ ydoncos nouerimꝰ ẽẽ discipulos.
ad opus scm uidem᷑ ercitare magistros: cũ
simus tepidi cogitenur admonere feruen¬
tes. cun simꝰ peccatores. arguinus iustos
cum simꝰ ĩꝑici. doctos instruimꝰ. Cum simꝰ
in pelago huiꝰ mundi ninuus fluctib fa¬
tigati. ad eos qui ad portum iam fideliter
peruenerunt predicatiomis uerba profe¬
rimꝰ. S cam̃ knu frẽs quia solent naues
suꝑatis et deuictis pelagi fluctib etiam
in portu tutissimo laborare. et nͥ grandis

Expanded text:
uod supplente et quodam modo cum caritate iubente deo et uestra fraternitate qualemcumque sermonem profero, facio hoc non ex aliqua praesumptione, sed ex uera et integra caritate. et licet tam perfecti deo propitio sitis, ut admonitione nostra minime egeatis, tamen imperante caritate, quae nescit -timere, etiam quod optime implere uos nouimus, suggerere et admonere cum uera humilitate et perfecta caritate praesumimus, non tamen sine uerecundia, cum nos necdum idoneos nouerimus esse discipulos et ad opus sanctum uideamur excitare magistros. cum simus tepidi, cogites. Cum simus peccatores, arguimus justos. Cum simus imperiti, doctos instruimus. Cum simus in pelago hujus mundi nimiis fluctibus fatigati, ad eos qui ad portum jam feliciter pervenerunt praedicationis verba proferimus. Sed tamen, fratres, quia solent naves superatis et devictis pelagi fluctibus, etiam in portu tutissimo saepe laborare et, nisi grandis
Abbreviated transcription (Latin):
noceat daustrib. uel mudo remĩtiare uolenti¬
bus continet. Scd̾s uͦ claustri matenalis ordi¬
nationem: in quo tenetur homo eeterior docet
Tertius amme claustrũ ordinat. Quartꝰ dausti
nõ mamifacti habitationem que est in celo cõmẽ¬
quam ibi habet cum subiectis hic hortat᷑ cum

Expanded text:
noceat claustralibus vel mundo renuntiare volentinoceat claustralibus vel mundo renuntiare volentibus, continet. Secundus vero claustri materialis ordinationem, in quo tenetur homo exterior, docet. Tertius animae claustrum ordinat. Quartus claustri non manufacti habitationem quae est in coelo, commensti, pacem quam ibi habet cum subjectis, hic hortatur cum