comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
predicatur: incognita adhuc cet̾is
mortalib archana nr̃ȩ redẽptioniᷤ
edocet᷑. nec setamen de singłaritate
meriti excellentioris singulariter
extollit. sed potius sue conditio¬
nis ac diuinȩ dignationis in õib
memor famulaꝵ se xp̃i consortio
humiliter adiungit: famulatũ
xp̃o deuota quod iubet impendit:
fiat inquit michi scd̃m uerbũ tuũ.
fiat ut sp̃c sc̃s adueniens me celesti¬
bus dignam mnysteriis reddat. fĩ¬
at. ut in meo utero filius dĩ huma¬
nȩ substantiȩ habitum induat.
atq ad redemptionẽ mundi tan¬
quam sponsus suo ꝓcedat ethala
mulos nos ẽe xp̃i in cunctis actib
nostris. motibq recolamus. Eius
semꝑ obsequiis. omnia corporis
nr̃i membra mancipemus. Ad eiꝰ
implendã uoluntatẽ. totum nr̃e
mentis dirigamus intuitũ. Sicq
ꝑceptis eius munerib grãs recte
uiuendo reddamus: ut ad maiora
ꝑcipienda digni existere meream᷑.
Precemur seduli cum beata cħ ge¬

Expanded text:
praedicatur, incognita adhuc caeteris praedicatur, incognita adhuc caeteris mortalibus arcana nostrae redemptionis edocentur: nec se tamen de singularitate meriti excellentioris singulariter extollit, sed potius suae conditionis ac divinae dignationis in omnibus memor, famularum se Christi consortio humiliter adjungit, famulatum Christo devota quod jubetur, impendit. Fiat, inquit, mihi secundum verbum tuum, fiat ut Spiritus sanctus adveniens me coelestibus dignam mysteriis reddat, fiat ut in meo utero Filius Dei humanae substantiae habitum induat, atque ad redemptionem mundi tanquam sponsus suo procedat de thalamulos esse nos Christi in cunctis actibus nostris motibusque recolamus, ejus semper obsequiis omnia corporis nostri membra mancipemus, ad ejus implendam voluntatem totum mentis nostrae dirigamus intuitum: sicque perceptis ejus muneribus gratias recte vivendo reddamus, ut ad majora percipienda digni existere mereamur. Precemur seduli cum beata Dei ge
Abbreviated transcription (Latin):
mysteriis cȩlestib aptissime con¬
gruit. Oportebat namq ut ap¬
parens in mundo mediator dei &
hominũ de utraq tribu carnis
originem haberet. quia nimirũ
ipse in humanitate assumpta. u¬
tramq habiturus erat ꝑsonam.
sacerdotis scilicet & regis. Siquidẽ
de regia eius potestate qua electiᷤ
suis regnum ꝑhenne tribuit: &
presens scĩ euangelii lectio testat᷑.
quia regnabit indomo iacob in
eternum. & regni eius ñ erit finiᷤ.
Porro de pontificali dignitate illiꝰ
in qua pro nr̃a redemptione hosti¬
am sue carnis offerre dignatus ẽ:
testatur propħa qui ait. tu es sa¬
cerdos in eternum scđ̃m ordinem
melchisedech. Accepta autẽ tanta
gr̃a uideamus beata maRia in qͣn¬
ta humilitatis arce ꝑsistat. Ecce
inquit ancilla dñi. fiat michi se¬
cundum uerbũ tuum. Magnam
quippe humilitatis constantiam
tenet. que se ancillam sui condito¬
ris dum mater eligitur appellat.
Beata in mulierib angłico oracło

Expanded text:
ministeriis coelestibus aptissime conministeriis coelestibus aptissime congruit. Oportebat namque ut apparens in mundo mediator Dei et hominum de utraque tribu carnis originem haberet, quia nimirum ipse in humanitate assumpta utramque habiturus erat personam, sacerdotis scilicde regia ejus potestate, qua electis suis regnum perenne tribuit, et praesens sancti Evangelii lectio testatur: quia regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Porro de pontificali ejus dignitate, in qua pro nostra redemptione hostiam suae carnis offerre dignatus est, testatur Propheta, qui ait: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Accepta autem tanta gratia, videamus beata Maria in quanta humilitatis arce persistat. Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Magnam quippe humilitatis constantiam tenet, quae se ancillam sui conditoris dum mater eligitur, appellat. Beata in mulieribus angelico oraculo
Abbreviated transcription (Latin):
randum iuxta hystoriam. quõd
elirabeth cognata dicat᷑ maRiȩ:
cum suꝑius hȩc de domo dauid:
illa de filiab aaron orta esse nar-¬
raretur. Legimus namq quod a
aron ipse de tribu iuda dequada¬
uid ortus ẽ: uxorem acceꝑit. uide¬
licet elizabeth filiam aminadab
sororem naason: qui fuit dux tri¬
bus iuda in deserto cum egrederẽ¬
tur ex egypto. Rursusq regnanti¬
bus dauid posteris. legimus quod
ioiada pontifex maximus uxorẽ
habuerit de tribu regali. hoc est
iosabeth filiam regis ioram. Ipse
ẽ ioiada cuius filium ⁊achariam
uirum eque scĩssimũ. lapidauer̃t
inter templũ & altare. sicut etiam
ipse dñs beatoꝵ martyrũ mentio¬
nem faciens in euangelio testatur.
tuit autem huiusmodi coniunc¬
tio. etiam recentiore tempore fieri:
datis nuptu feminis detribu in
tribum. ut manifeste beatã d̃ĩ geni¬
tͥcẽq̃ de tribu regia descendit. cum
tribu sacerdotali cognationẽ ge¬
neris habuisse constaret. quod

Expanded text:
randum juxta historiam, quod randum juxta historiam, quod Elizabeth cognata dicatur Mariae, cum superius haec de domo David, illa de filiabus Aaron orta esse narratur. Legimus namque quod ipse Aaron de tribu Juda, de qua David ortus est, uxorem acceperit, videlicet Elizabeth filiam Amminadab, sororem Naason, qui fuit dux tribus Juda in deserto, cum egrederentur ex Aegypto. Rursusque regnantibus David posteris legimus, quod Joiada pontifex maximus uxorem habuerit de tribu regali, hoc est, Josabeth, filiam regis Joram. Ipse est Joiada, cujus filium Zachariam virum aeque sanctissimum lapidainter templum et altare, sicut etiam ipse Dominus beatorum martyrum mentionem faciens in Evangelio testatur. tuit autem hujusmodi conjunctio etiam recentiori tempore fieri, datis nuptum feminis de tribu in tribum, ut manifeste beatam Dei genitricem, quae de tribu regia descendit, cum tribu sacerdotali cognationem generis habuisse constaret, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ardore designatur.qui nos & ueri¬
tatis scientia illustrat: & amore
inflammat. Unde ipse ꝑ ꝓpham
dicit. Nobis autem timentib no¬
men meũ: orietur sol iusticie. Cu¬
ius uidelicet solis radios.beata
uirgo suscepit: quando dñm con¬
cepit. Sed idem sol. idest diuinitaᷤ
redemptoris nr̃i. tegmine se huma¬
ne nature quasi obumbracło quo¬
dam obtexit. qua mediante. uir¬
ginis eum uiscera ferre sufficerent.
Sicq uirtus altissimi obumbra¬
uit ei : dum diuina xp̃i potentia.
& eam presentialiter impleuit:¬
& ut capi ab illa posset. substan¬
tia se nostre fragilitatis obnubit.
Et ecce elizabech cognata tua. &
ipsa concepit filium in senectute
sua. Non quasi incredulam exẽ¬
plis hortatur ad fidem: sed ut be¬
ne iam credenti quȩ audierat. am¬
pliora suꝑnȩ dispensationis mi¬
racula replicat. ut quȩ dñm uir¬
go erat paritura. precursorem qͦq
dñi. de anu ac diu sterili parente.
cognosceret esse nasciturũ. Nec mi¬

Expanded text:
ardore designatur, qui nos veriardore designatur, qui nos veritatis scientia illustrat et amore inflammat; unde ipse per prophetam dicit: Vobis autem timentibus nomen meum orietur sol justitiae . Cujus scilicet solis radios beata Virgo suscepit, quando Dominum concepit. Sed idem sol, id est, divinitas Redemptoris nostri, tegumine se humanae naturae quasi umbraculo quodam obtexit, quo mediante Virginis eum viscera ferre sufficerent: sicque virtus Altissimi obumbravit ei, dum divina Christi potentia et eam praesentialiter implevit, et ut capi ab illa posset substantia se nostrae fragilitatis obnubilavit. Et ecce Elizabeth cognata tua, et ipsa concepit filium in senectute sua. Non quasi incredulam exemplis hortatur ad fidem, sed ut bene jam credenti quae audierat, ampliora supernae dispensationis miracula replicat, ut quae Dominum virgo erat paritura, praecursorem quoque Domini de anu ac diu sterili parente cognosceret esse nasciturum. Nec mi
Abbreviated transcription (Latin):
uocabitur filius dĩ. Quia de scĩfi¬
catione sp̃c concipies: scm erit qͦd
gignitur. Congruit conceptioni na¬
tiuitas: ut que contra humanȩ con¬
ditionis morẽ uirgo concipis. supra
humane consuetudinis modũ. dĩ
filium generes. Omnes quippe
homines in iniquitatib concipim᷑:
& in delictis nascimur. Quotquot
autem donante deo. ad uitam pre¬
ordinati sumus eternam: ex aqua
& sp̃u scõ renascimur. Solus uero
redemptor noster ꝓ nobis incarna¬
ri dignatus. mox sc̃s natus ẽ: quia
sine miquitate conceptus ẽ.
ossumus sane in eo quod dicit᷑
& uirtus altissimi obumbrabit
tibi. altius quiddam de sacram̃to
dominicȩ incarnationis intellige¬
re. O bumbrari enim nobis dici¬
mus cum feruente meridiano sole.
uel arborem mediam. uel aliud qd̾¬
libet umbraculi genus. inter nos
& solem opponimus: quo ardorẽ
eius uel lucem. nobis tolerabilio¬
rem reddamus. Redemptor igit᷑
noster non immerito solis luce uel

Expanded text:
vocabitur Filius Dei: quia quod de sanctifivocabitur Filius Dei: quia quod de sanctificatione Spiritus concipies, sanctum erit quod gignitur. Congruit conceptioni nativitas, ut quae contra humanae conditionis morem virgo concipis, supra humanae consuetudinis modum Dei Filium generes. Omnes quippe homines in iniquitate concipimur, et in delictis nascimur: quotquot autem donante Deo ad vitam praeordinati sumus aeternam, ex aqua et spiritu sancto renascimur. Solus vero Redemptor noster pro nobis incarnari dignatus, mox sanctus natus est: quia sine iniquitate conceptus est. Possumus sane in eo quod dicitur, Et virtus Altissimi obumbrabit tibi, altius quiddam de sacramento Dominicae incarnationis intelligere. Obumbrari enim nobis dicimus cum, fervente meridiano sole, vel arborem mediam, vel aliud quodlibet umbraculi genus inter nos et solem opponimus, quo ardorem ejus vel lucem nobis tolerabiliorem reddamus. Redemptor ergo noster non immerito solis luce vel
Abbreviated transcription (Latin):
bit tibi. Ideoq quod nascetur exte
scm: uocabitur filius di. Suꝑue¬
niens in uirgine sp̃c sc̃s. duobus
modis in ea suȩ diuine potentiẽ
efficatiam ostendit: quia & men¬
tem illius adeo quantũ huma¬
na fragilitas patitur. ab omni
uitiorum sorde castigauit. ut ce¬
lesti eẽt digna partui: & in utero
illius sc̃m ac uenerabile redemp¬
toris nrͣi corpus sola sui oꝑatione
creauit. idest nullo uirili inter¬
ueniente attactu: carnem de car¬
ne uirginis.sacroscãm de inteme
denuo uirtutem altissimi nomi¬
nauit. iuxta hoc quod dñs cum
eiusdem sp̃c aduentum discipłis
ꝓmitteret ait. Et ego mitto ꝓmis¬
fum patris mei in uos: uos au¬
tem sedete in ciuitate. quousq
induamini uirtute ex alto. Ob¬
umbrauit autẽ beate di genitrici
uirtus altissimiꝰ quia sp̃c sc̃s cor il¬
lius cum impleuit. ab õi estu con¬
cupiscentiȩ carnalis temperauit:
& mundauit a desideriis tẽporali¬
bus. ac donis cȩlestib mentem si¬
mul illius consecrauit & corpus.

Expanded text:
it tibi. Ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei. Superveniens in virginem spiritus Sanctus duobus modis, in ea divinae suae potentiae efficaciam ostendit: quia et mentem illius adeo, quantum humana fragilitas patitur, ab omni vitiorum sorde castificavit, ut coelesti digna esset partu; et in utero illius sanctum ac venerabile Redemptoris nostri corpus sola sui operatione creavit: id est, nullo interveniente virili attactu, carnem de carne virginis sacrosanctam intemerdenuo virtutem Altissimi nominavit: juxta hoc quod Dominus, cum ejusdem Spiritus adventum discipulis promitteret, ait: Et ego mitto promissum Patris mei in vos: vos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto . Obumbravit autem beatae Dei genetrici virtus Altissimi: quia Spiritus sanctus cor illius cum implevit, ab omni aestu concupiscentiae carnalis temperavit, emundavit a desideriis temporalibus, ac donis coelestibus mentem simul illius consecravit, et corpus.
Abbreviated transcription (Latin):
exultante salutauit: officiumq
sue precursionis quam libenter.
quam deuote iuuuenis ẽet imple¬
turus. & antequam nasceretur
aduenienti dño quib ualebat
indiciis intimauit. Aderat nãq
tempus. quo impleretur angeli
sermo quem dixerat: quia sp̃u
scõ replebitur adhuc ex utero ma¬
tris suȩ. Repleta ẽ ergo spũ sco eli¬
⁊abẽth: & exclamauit uoce mag¬
na. Recte uoce magna: quia mag¬
na di dona cognouit. Recte uoce
magna: qui a illum quem ubiq
presentem nouerat: etiam corpo¬
ralit̾ adesse sentiebat. Magna ete¬
nim uoce. ñ tam clamosa.quam
deuota intelligendũ ẽ. Neq enĩ
modice uocis deuotione dñm lau¬
dare ualebat. quȩ sp̃ũ scõ plena fla¬
grabatꝰ. quȩ & illũ in utero gestabat.
quo in natis mulierũ nemo ẽ ma
nis. filius altissimi uocaretur &
esset. Exclamauit autẽ & dixit.
Benedicta tu inter mulieres: & be¬
nedictus fructus uentris tui. Be¬
solum benedicta inter mulieres:

Expanded text:
exsultante salutavit, officiumque exsultante salutavit, officiumque suae praecursionis quam devote, quam libenter juvenis esset impleturus, et antequam nasceretur adveniente Domino quibus valebat indiciis intimavit. Aderat namque tempus quo impleretur angeli sermo quem dixerat: Quia Spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris suae . Repleta est ergo Spiritu sancto Elizabeth, et exclamavit voce magna. Recte voce magna, quia magna Dei dona cognovit; recte voce magna, quia illum quem ubique praesentem noverat, etiam corporaliter adesse sentiebat. Magna etenim voce non tam clamosa quam devota intelligendum est. Neque enim modicae vocis devotione Dominum laudare valebat, quae Spiritu sancto plena flagrabat: quae et illum in utero gestabat, quo in natis mulierum major nemo nis filius Altissimi vocaretur, et esset. Exclamavit autem, et dixit: Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus ventris solum benedicta inter mulieres,
Abbreviated transcription (Latin):
Et apte post uisionem angłi. in
montana subiit: quȩ gustata su-¬
auitate suꝑnoꝵ ciuiũ. humilita¬
tis se gressib ad uirtutũ alta trãs¬
tulit. Intrat ergo domũ ⁊ achariȩ
atq elirabeth: quam seruũ ac pre¬
cursorem dñ pariturã nouerat
salutatꝰ. non quasi dubia de oracu¬
lo quod acceꝑat: sed ut congratu¬
latura de dono. quod conseruam
accepisse didicerat. Non ut uerbũ
mulieris attestatione ꝓbaret: sed
ut mulieri ꝓuecte ȩtatis. uirgo
iuuencula. ministerium sedula
impenderet:Ut audiuit autem
salutationẽ mariȩ elizabech: ex¬
ultauit infans in utero eiꝰ. Et re¬
pleta est sp̃u scõ elizabech. Aperi¬
ente os ad salutandum beata
maria. repleta ẽ mox sp̃u sco eli¬
zabeth: repletus est & ioħs. Atq
uno eodemq spu ambo edocti.
illa salutantem quȩ eẽt agnouit:¬
& ut matrem dñi sui. debita cũ
benedictione uenerata est: ille ip
portaretur intellexit. Et quia
lingua necdum ualuit. animo

Expanded text:
Et apte post visionem angeli in Et apte post visionem angeli in montana subiit, quae, gustata suavitate supernorum civium, humilitatis gressibus ad virtutum alta se transtulit. Intrat ergo domum Zachariae atque Elizabeth, quam servum ac praecursorem Domini parituram noverat, salutat, non quasi dubia de oraculo quod acceperat, sed ut congratulatura de dono, quod conservam accepisse didicerat: non ut verbum angeli mulieris attestatione probaret, sed ut mulieri provectae aetatis virgo juvencula ministerium sedula impenderet. Ut autem salutationem Mariae Elizabeth ultavit infans in utero ejus, et repleta est Spiritu sancto Elizabeth. Aperiente os ad salutandum beata Maria, repleta est mox Spiritu sancto Elizabeth, repletus est et Joannes: atque uno eodemque Spiritu ambo edocti, illa salutantem quae esset agnovit, et ut matrem Domini sui debita cum benedictione venerata est, ille ipsportaretur intellexit: et quia lingua necdum valuit, animo
Abbreviated transcription (Latin):
eximiam. qua ad hanc ꝑtingere
debeamus indicat. Namq sicut
precedente scĩ euangelii lectione
cognouimus. postquam angeli¬
ca uisione & allocutione meruit
sublimari: postquã se celesti hone¬
standã partu didicitꝰ nequaqm se
de donis celestib. quasi a se hec eent
extulit: sed ut magis magisq do¬
nis eẽt apta diuinis. in custodiã hu¬
militatis. gressum mentis fixit. ita
euangelizanti sibi archangło res¬
pondit. Ecce ancilla dñi. fiat mͥ se¬
cundũ uerbũ tuũ. Ut uero ex lec¬
quã angelo exhibuerat humilita¬
tem. hominib quoq curauit ex¬
hibere: & quod maioris ẽ uircutiᷤ
hoc etiam minorib. Quis enim
nesciat uirginẽ deo consecratã. mu¬
liere deo dedita gradũ habere pͥo¬
rem: Quis dubitet matrẽ regis et¬
niaure matri militis ẽẽ p̃ferendã
qui loquebatur ei ad celestia rediit.
surgitac montana conscendit: ge¬
stansq in utero dm. seruoꝵ d̃i ha¬
bitacula petit ac reqͥrit alloquia.

Expanded text:
eximiam, qua ad hanc pertingere eximiam, qua ad hanc pertingere debeamus, indicat. Namque sicut praecedente sancti Evangelii lectione cognovimus, postquam angelica visione et allocutione meruit sublimari, postquam se coelesti onustandam partu didicit, nequaquam se de donis coelestibus quasi a se haec essent extulit: sed ut magis magisque donis esset apta divinis, in custodia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Ut vero ex hodquam angelo exhibuerat humilitatem, hominibus quoque curavit exhihere, et quod majoris est virtutis, hoc etiam minoribus. Quis enim nesciat virginem Deo consecratam, muliere Deo dedita gradum habere potiorem? Quis dubitet matrem regis aeterni jure matri militis praeferendam? angelus qui loquebatur ei ad coelestia rediit, surgit ac montana conscendit, gestansque in utero Deum servorum Dei habitacula petit, ac requirit alloquia.
Abbreviated transcription (Latin):
uda: & intrauit in domũ ⁊acha¬
ric: & salutauit elizabech. Et Rł¬
ectio quam audiuimus scĩ
euangelii. & redemptionis nr̃e no¬
bis semꝑ ueneranda primordia p̃¬
dicat. & salutaria semꝑ imitande
humilitatis remedia commendat
Nam quia peste suꝑbiȩ ad tactũ
genus humanũ ꝑierat. decebat
ut medicamentũ humilitatis qͦ
sanaretur. pͥma mox incipientis
salutis tempora pretenderent. Et
quia ꝑ temeritatem seducte muli¬
eris mors in mundũ introierat:
congruum fuit. ut in indiciũ uite
reuertentis. mulieres se deuote. hu¬
militatis inicem ac pietatis pre¬
uenirent obsequiis. Prior ergo no¬
bis beata di genitrix. ad sublimita¬
tem patriȩ celestis. iter ostendit hu¬
militatis: non minus religionis.
quam castitatis exemplo uenera¬
bilis. Siquidem gła uirginei &
intemerati corporis. qualis sit uita
suꝑnȩ ciuitatis ad quam suspi¬
ramus insinuat: ubi neq nubẽt
neq nubentur: sed sunt sicut an¬
geli d̃i in celis. At uirtutem m̃tis

Expanded text:
uda, et intravit in domum Zachariae, et salutavit Elizabeth, etctio quam audivimus sancti Evangelii, et redemptionis nostrae nobis semper veneranda primordia praedicat, et salutaria semper imitandae humilitatis remedia commendat. Nam quia peste superbiae attactum genus humanum perierat, decebat ut medicamentum humilitatis quo sanaretur, prima mox incipientis salutis tempora praetenderent. Et quia per temeritatem seductae mulieris mors in mundum introierat, congruum fuit  Al., fuerat ut in indicium vitae revertentis mulieres se devotae humilitatis invicem ac pietatis praevenirent obsequiis. Prior ergo nobis beata Dei genitrix ad sublimitatem patriae coelestis iter ostendit humilitatis, non minus religionis, quam castitatis exemplo venerabilis. Siquidem gloria virginei et intemerati corporis qualis sit vita supernae civitatis, ad quam suspiramus, insinuat, ubi neque nubent neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virtutem mentis
Abbreviated transcription (Latin):
patrie cȩlestis eiciens. in huiꝰ pegͥ¬
nationem exilii. longe lateq dis¬
pulit. Sed & his qui in peccatis
ꝑdurare ñ timent: grauiorẽ futu¬
re disꝑsionis uindictã reseruauit.
Deposuit potentes de sede. Fosdẽ
potentes appellat. quos ante
dixerat suꝑbos: qui ideo nimirũ
suꝑbi uocant᷑. quia supra mensu¬
ram se suȩ conditionis extollunt.
Potentes autẽ. ñ quia uere poten¬
tes sunt: sed quia confidentes in
uirtute sua. conditoris aduto¬
rium querere detrectant. Illi au¬
tem uere potentes sunt: qui dice¬

Expanded text:
patriae coelestis ejiciens, in hujus peregrpatriae coelestis ejiciens, in hujus peregrinationem exsilii longe lateque dispulit: sed et his qui in peccatis perdurare non timent, graviorem futurae dispersionis vindictam reservavit. Deposuit potentes de sede. Eosdem potentes appellat quos ante dixerat superbos. Qui ideo nimirum superbi vocantur, quia supra mensuram se suae conditionis extollunt; potentes autem, non quia vere potentes sunt, sed quia confidentes in virtute sua, conditoris adjutorium quaerere detrectant. Illi autem vere potentes sunt qui dice
Abbreviated transcription (Latin):
piunt: qui sedula in m̃te p̾ceptoꝵ
eius memoriã portant. qui hanc
& in m̃te ꝓximoꝵ. sollerti ex horta¬
tione nutrire satagunt.E iii.¬
erũ quia uenerabilis di geni
turam eẽ ꝑdocuit: restat. ut etĩa
suꝑbi & contempnentes monita
ueritatis quid mereant᷑ insinuet
fecit inquit potentiã in brachio
suo. disꝑsit suꝑbos m̃te cordis sui
Inbrachio suo. inditione ꝓpͥe uirtu¬
tis significatꝰ. non enim alieno ad
oꝑandum indiget auxilio: cui sic̃
scͥptum ẽ subest cum uoluerit poᷤᷤ¬
se. Quod ad distinctionem bone o
perationis nr̃e dicit. qui ñ in nr̃e
uirib libertatis. sed in deo facimꝰ
uirtutẽ. & sicut alias scͥptum ẽ.
& brachiũ eoꝵ ñ saluabit eos. sed
dextera tua & brachiũ tuũ: & il¬
luminatio uultus tui. Disꝑsit
autem suꝑbos mente cordis sui:
quia initium omnis peccati suꝑ¬
bia. ob cuius meritũ. dñs genus
humanũ a stabili. habitatione

Expanded text:
piunt, qui sedula in mente praeceptorum piunt, qui sedula in mente praeceptorum ejus memoriam portant, qui hanc et in mente proximorum solerti exhortatione nutrire satagunt. Verum quia venerabilis Dei genitturam esse per docuit, restat ut etiam superbi et contemnentes monita veritatis, quid mereantur, insinuet. Fecit, inquit, potentiam in brachio suo, dispersit superbos mente cordis sui. In brachio suo, in ditione propriae virtutis significat. Non enim alieno ad operandum indiget auxilio, cui, sicut scriptum est, subest cum voluerit posse. Quod ad distinctionem nostrae bonae operationis dicit, qui non in nostrae juribus libertatis, sed in Deo facimus virtutem, et sicut alias scriptum est: Et brachium eorum non salvavit eos, sed dextra tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui . Dispersit autem superbos mente cordis sui, quia initium omnis peccati superbia, ob cujus meritum Dominus genus humanum a stabili habitatione
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ illi. Concinit autem his
beate mariȩ uerbis. ipsius dñi ser¬
mo. quo ñ tantũ matrẽ. que se cor¬
omnes qui sua precepta seruarẽt.
ꝓnunciauit ẽẽ beatos. Cum enim
docente illo popłm quodam loco.
& miracula faciente omnes eiꝰ sa¬
pientiam ac uirtutes mirarentur:
extollens uocem quedam mulier
de turba dixit illi. Beatus uent̾
qui te portauit: & ubera que su¬
xisti. At ille testimoniũ ueritati
ꝓlatum libent̾ accipiens: conti¬
nuo respondit. Beati qui audi¬
unt uerbum di & custodiunt: ut
ipsa quoq mulier: immo uniuer¬
si qui audiebant. se beatos fore
confiderentꝰ. si diuinis uellent ob¬
temꝑare mandatis. Ac si aꝑte di¬
cat. Quamis singulare priuile¬
gium beatitudinis habeat. que
filiũ dĩ incarnatũ uirgo in ute¬
ro gestare. parere ac nutrire dig¬
na ẽ: precipue tam̃ in eadẽ urta
ꝑpetua. beatitudinis locũ & ipsi
sunt habituri : qui eius fidẽ ac
dilectionem. casto in corpore conci¬

Expanded text:
tus est illi . Concinit autem his tus est illi . Concinit autem his beatae Mariae verbis ipsius Domini sermo, quo non tantum matrem, quae se coromnes qui sua praecepta servarent, pronuntiavit esse beatos. Cum enim docente illo populum quodam loco, et miracula faciente, omnes sapientiam ejus ac virtutes mirarentur, extollens vocem quaedam mulier de turba, dixit illi: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti . At ille testimonium veritatis prolatum libenter accipiens, continuo respondit: Beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt illud, ut ipsa quoque mulier, imo universi qui audiebant, se beatos fore confiderent, si divinis vellent obtemperare mandatis. Ac si aperte dicat: Quamvis singulare privilegium beatitudinis habeat, quae Filium Dei incarnatum virgo in utero gestare, parere, ac nutrire digna exstitit, praecipuum tamen in eadem vita perpetuae beatitudinis locum et ipsi sunt habituri qui ejus fidem ac dilectionem casto in corde conci
Abbreviated transcription (Latin):
cit mͥ magna qui potens ẽ: & scm̃
nomen eius. Nil ergo suis meritis
tribuitꝰ. quȩ totam suã magnitu¬
dinem ad illius donũ refert: qui
essentialiter potens & magnus ex¬
istens. fideles suos de paruis atq
infirmis. fortes facere consueuit.¬
& magnos. Bene autem addidit.
& scm nom̃ eius. ut ammoneret
audientes.immo omnes ad quoᷤ
eius uerba ꝑuenirent instrueret
ad fidem. & inuocationem eiusdẽ
nominis aduolare: quatenus &
ipsi scĩtatis eterne. ac salutis ue¬
re possent ẽẽ participes: uixta il¬
lud ꝓpħicũ. Eterit. õis quicũq
inuocauerit nom̃ dñi saluuserit.
Ipsum ẽ enim nom̃. de quo supra
ait. Et exultauit sp̃c meus. in deo
salutari meo. Unde adhuc aꝑtiuᷤ
addit. Et miscd̃ia eius in ꝓgenies
& ꝓgenies. timentib eũ. Progeni
in xp̃o credituras esse puidebat. qͥa
sicut petrus ait. non ẽ ꝑsonarũ
acceptor ds. sed in om̃i gente. qui
tim et dm & oꝑatur iusticiã accep¬

Expanded text:
cit mihi magna qui potens est, et sanctum cit mihi magna qui potens est, et sanctum nomen ejus. Nil igitur suis meritis tribuit, quae totam magnitudinem ad illius donum refert, qui essentialiter potens et magnus existens, fideles suos de parvis atque infirmis fortes facere consuevit, et magnos. Bene autem addidit, Et sanctum nomen ejus, ut admoneret audientes, imo omnes ad quos ejus verba pervenirent, instrueret ad fidem, et invocationem ejusdem nominis advolare, quatenus et ipsi sanctitatis aeternae ac salutis verae possent esse participes, juxta illud propheticum: Et erit: omnis quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit . Ipsum enim est nomen, de quo supra ait, Et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo. Unde adhuc apertius addit: Et misericordia ejus a progenie in progenies, timentibus eum. Progeniein Christo credituras esse praevidebat: quia, sicut Petrus ait, Non est personarum acceptor Deus, sed in omni gente qui timet eum, et operatur justitiam, accep
Abbreviated transcription (Latin):
li conceptione gaudebat. Quȩ iu¬
re in iħu. idest salutari suo. speci¬
ali pre ceteris scĩs gaudio potuit
exultare: quia quem ꝑpetuum
salutis auctorem nouerat: Hunc
ipsum temporali ortu.de sua car
ne nasciturum eẽ sciebat: quati¬
nus in una eademq ꝑsona. uera¬
citer suus & filius eẽt & dñs. Quȩ
sequentib quoq uerbis quam
uilia de se ipsa senserit edocet. &
quod omne quicquid meriti bo¬
ni habuit: hoc suꝑna gr̃a largi¬
ente ꝑcepit dieens. Quia respexit
humilitatẽ ancille suȩ: ecce enim
ex hoc. beatã me dicent om̃s gene¬
rationes. Humilẽ quippe xp̃i an¬
cillam. suo iudicio se fuisse demon¬
strat: sed respectu se grẽ cȩlestis. re¬
pente sublimatam pnunciat. atq
in tantũ głificatam. ut sua beati¬
tudo precipua. merito cunctaꝵ
gentium uoce miret᷑. Addit etiã
adhuc diuinȩ pietatis munera.
quȩ mirabilit̾ accepit: digna gr̃a¬
rum actione collaudans. Quia fe¬

Expanded text:
li conceptione gaudebat. Quae juli conceptione gaudebat. Quae jure in Jesu, id est, in salutari suo speciali prae caeteris sanctis gaudio potuit exsultare, quia quem perpetuum salutis auctorem noverat, hunc ipsum temporali ortu de carne sua nasciturum esse sciebat, quatenus in una eademque persona veraciter suus et filius esset et Dominus. Quae sequentibus quoque verbis, quam vilia de seipsa senserit edocet, et quod omne quidquid boni meriti habuit, hoc superna gratia largiente perceperit, dicens: Quia respexit humilitatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Humilem quippe Christi ancillam suo judicio se fuisse demonstrat, sed respectu se gratiae coelestis repente sublimatam pronuntiat, atque in tantum glorificatam, ut sua beatitudo praecipua merito cunctarum gentium voce miretur. Addidit etiam adhuc divinae pietatis munera, quae mirabiliter accepit, digna gratiarum actione collaudans. Quia fe
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sibi erant carismata prestita.
ꝑ alios sp̃u reuelante eẽ patefacta
cernebat: mox ipsa thesaurũ cȩli.
quem in corde seruabat aꝑuit. Ait
ergo. Magnificat anima mea do¬
tur: deinde generalia d benefi¬
cia. quib generi humano in eter¬
num consulere non desistit enu¬
merat. Eius autem anima dñm
magnificat. qui omnes interioriᷤᷤ
hominis sui affectus. diuinis
laudib ac seruiciis mancipat:
qui obseruantia preceptoꝵ dĩ sẽ¬
ꝑ eius potentiam maiestatis se co¬
gitare demonstrat. Fius sp̃s in deo
salutari suo exultat: quem nil in
terrenis libet. nulla caducarũ re¬
rum affluentia emollit:nulla ad¬
uersitas frangit. sed sola illius a qͦ
salus speratur eterna sui conditoris
memoria delectat. Que cũ om̃ib ꝑ¬
fectis uerba recte conueniant. max¬
imetamen ea beatam dĩ genitricẽ
proferre decebat: quȩ merito pͥuile¬
gii singularis. spiritali ipsius di¬
lectione flagrabat. cuius corpora¬

Expanded text:
quae sibi erant charismata praestita quae sibi erant charismata praestita per alios Spiritu revelante esse patefacta cernebat, mox ipsa etiam thesaurum coeli quem in corde servabat, aperuit. Ait ergo: Magnificat anima mea Dotur, deinde generalia Dei beneficia quibus generi humano in aeternum consulere non desistit, enumerat. Ejus autem anima Dominum magnificat, qui omnes interioris hominis sui affectus divinis laudibus ac servitiis mancipat, qui observantia praeceptorum Dei semper ejus potentiam majestatis se cogitare demonstrat. Ejus spiritus in Deo salutari suo exsultat, quem nihil in terrenis libet, nulla caducarum rerum affluentia emollit, nulla adversitas frangit, sed sola illius a quo salus speratur aeterna, sui conditoris, memoria delectat. Quae cum omnibus perfectis verba recte conveniant, maxime tamen ea beatam Dei genitricem proferre decebat, quae meriti privilegio singularis spirituali ipsius dilectione flagrabat, cujus corpora
Abbreviated transcription (Latin):
Quis autẽ fr̃s mei dicere. quis esti¬
mare sufficiat. que tunc gr̃a sp̃s d̃i
genitricẽ repleuerit: cum tanta
in matre precursoris lux doni cele¬
stis emicuit: Uerum audiamus
uerba que dixit: si forte ex his ua¬
leamus aliquantulũ dinoscere qͥd
intus habuerit. Audita ergo res¬
ponsione elizabeth. qua eam bea¬
tam inter mulieres predicauit:
matrẽ dñi sui cognominauit: fi¬
de fortem laudauit: ad cuius in¬
gressum se ipsam cũ filio. spu sco
repletam ẽẽ signauit: ñ amplius
tacere potuit. dona que ꝑceperat:
sed quȩ semꝑ animo gerebat. ubi
aptum tempus inuenit. etiam de¬
uota oris ꝓfessione patefecit. Nã¬
q ut uirginalem decebat pudorẽ.
num misterii cȩlestis in sinu pec¬
toris abdito uenerabat᷑ occultũ.
Expectabat reuerenterꝰ. donec ip¬
se donoꝵ distributor. quid sibi
doni specialis tribuisset. quid se¬
creti reuelasset. quandocũq uel¬
let ostenderet. At postquam eadẽ

Expanded text:
Quis autem, fratres mei, dicere, quis aestiQuis autem, fratres mei, dicere, quis aestimare sufficiat, quae tunc gratia spiritus Dei genitricem repleverit, cum tanta in matre praecursoris lux doni coelestis emicuit? Verum audiamus verba quae dixit, si forte ex his valeamus aliquantulum dignoscere quid intus habuerit. Audita ergo responsione Elizabeth, qua eam beatam inter mulieres praedicavit, matrem Domini sui cognominavit, fide fortem laudavit, ad cujus ingressum seipsam cum filio Spiritu sancto repletam esse signavit, non amplius tacere potuit dona quae perceperat, sed quae semper animo gerebat, ubi aptum tempus invenit, etiam devota oris professione patefecit. Namque ut virginalem decebat pudorem, num mysterii coelestis in sui pectoris abdito venerabatur occultum, exspectabat reverenter donec ipse donorum distributor quid sibi doni specialis tribuisset, quid secreti revelasset, quandocunque vellet, ostenderet. At postquam eadem
Abbreviated transcription (Latin):
euangelizare curauit. Nã subdit.
Et beata quȩ credidit: qm̃ ꝑficien
tur quȩ dicta sunt ei adño. Nam
& hoc quoq ꝑ sp̃m didicit eliza¬
bech. quȩ angelus ad maRĩa uer¬
ba protulerit. quod illa mox eu¬
angeliranti crediderit. quod et hec
diuina oꝑante potentia. absq ul¬
la essent dubietate complenda.
Mirumq in modũ sp̃s idẽ eam cũ
repleuit: presentiũ simul preteri¬
torum & futuroꝵ scientia instru¬
xit. De presentib namq se edoc¬
tam monstrauit. cum beatam
mariam matrẽ dñi sui uocans.
quia redemptorem humani ge¬
neris in utero gestaret indicauit:
unde etiam fructum uentris eiꝰ
singulariter benedictũ ẽẽ ꝓfessa ẽ.
Preteritoꝵ noticiam se accepisse
signauit. que & uerbo angł ad
mariam. & consensum marie cre¬
dentis. sibi innotuisse prodidit.
Sed & futuroꝵ scientiã sibi nõ
negatam intimauit: cũ ꝑficien¬
da a dño quȩ ei dicta eẽnt aꝑuit

Expanded text:
evangelizare curavit. Nam subdit: evangelizare curavit. Nam subdit: Et beata quae credidit, quoniea; quae dicta sunt ei a Domino. Nam et hoc quoque per Spiritum didicit Elizabeth, quae angelus ad Mariam verba protulerit, quod illa mox evangelizanti crediderit, quod haec, divina operante potentia, absque ulla essent dubietate complenda. Mirumque in modum idem Spiritus eam cum replevit, praesentium simul praeteritorum et futurorum scientia instruxit. De praesentibus namque se edoctam monstravit, cum beatam Mariam matrem Domini sui vocans, quia Redemptorem humani generis in utero gestaret, indicavit. Unde etiam fructum ventris ejus singulariter benedictum esse professa est. Praeteritorum se notitiam accepisse signavit, quae et verba angeli ad Mariam, et consensum Mariae credentis sibi innotuisse prodidit. Sed et futurorum scientiam sibi non negatam intimavit, cum perficienda a Domino, quae ei dicta essent aperuit.
Abbreviated transcription (Latin):
phetie donum contulerat: munus
pariter humilitatis prestitit.ł ii.¬
rophetico igitur repleta sp̃u¬
elizabeth. genitricẽ ad se aduen¬
tasse saluatoris intelligit. sed hu¬
militatis sp̃u circum specta.minus
dignam se eius aduentui depre¬
hendit. Ecce enim ut facta ẽ uox
salutationis tuȩ in aurib meis:
exultauit in gaudio infans in
utero meo. Intellexit elizabet e
dem quo impleta erat spũ reue¬
lante. quid illa exultatio sui sig¬
nificasset infantis: hoc ẽ illius ue¬
nisse matrem.cu ius ipse p̃cursor
ac demonstrator esset futurus. O
uam miranda. quam cita sc̃i
En uno eodemq mom̃to. cum uoce
salutantis gaudiũ nascit᷑ infantis:
quia dum uox ad aures ꝑuenit cor¬
porales. uirtus spiritalis. cor intra¬
uit audientis. Nec solum genitri¬
cem. sed & sobolem amore dñi adue¬
nientis accendit. Unde mox eadẽ
precursoris dñi genitrix. ea que
in occulto cognouerat. his qui si¬
mul aderant & audiebant. palã

Expanded text:
phetiae donum contulit, munus phetiae donum contulit, munus pariter humilitatis praestitit. Prophetico repleta spiritu genitricem ad se adventasse Salvatoris intellexit, sed humilitatis spiritu circumspecta minus dignam se ejus adventu deprehendit. Ecce enim ut facta est vox salvationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo. Intellexit Elizabeth, eodem quo impleta erat Spiritu revelante, quid illa exsultatio sui significasset infantis, hoc est illius venisse matrem cujus ipse praecursor ac demonstrator esset futurus. Et quam miranda, quam cita sanctIn uno eodemque momento cum voce salutantis gaudium nascitur infantis, quia dum vox ad aures pervenit corporales, virtus spiritualis cor intravit audientis, nec solum genitricem, sed et sobolem amore Domini advenientis accendit. Unde mox eadem praecursoris Domini genitrix ea quae in occulto cognoverat, his qui simul aderant et audiebant palam
Abbreviated transcription (Latin):
subleuauit. Recte ergo dicit᷑ be¬
nedictus fructus uentris tui. Be¬
nedicta ẽ enim incomparabiliter:
quȩ & diuini germinis suscepit
głam: & coronam integritatis
seruauit. Benedicta tu int̾ mu¬
lieres: ꝑ cuius partũ uirgineum.
a natis mulierũ maledictio pͥmȩ
matris exclusa ẽ. Benedictus
fructus uentris illius: ꝑ quẽ &
semen incorruptionis. & suꝑne
hereditatis quem ꝑdidimus in
adam.fructum recepimus. Et
uere ac singulariter benedictus:
sed ipse ad saluandũ mundũ be
unde hoc mͥuit ueniat mat̾ dñi
mei ad me: Oquanta in ꝓpħisse
mente humilitas.quam uerus ser¬
mo dni quem dixit. Suꝑ quem re¬
quiescit sp̃c meus: nisi suꝑ humi¬
lem & quietũ & trementẽ uerba
mea: Matrẽ quidem dñi quȩ ad
se uenerat. mox ut uidit eẽ cogno¬
uit: sed nil inse talis meriti repꝑi¬
ens. quod digna fieret a tanta hos¬
pite uisitari. unde hoc michi inqͥt.
Quia nimirum ipse sp̃s qui ei pro¬

Expanded text:
sublevavit. Recte ergo dicitur, Besublevavit. Recte ergo dicitur, Benedictus fructus ventris tui. Benedicta est enim incomparabiliter, quae et divini germinis suscepit gloriam, et coronam integritatis servavit. Benedicta tu inter mulieres, per cujus partum virgineum a natis mulierum maledictio primae matris exclusa est. Benedictus fructus ventris illius, per quem et semel incorruptionis, et supernae haereditatis, quam perdidimus in Adam, fructum recepimus. Et vere ac singulariter benedictus, sed ipse ad salvandum mundum benunde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me? O quanta in prophetissae mente humilitas, quam verus sermo Domini quem dixit: Super quem requiescet Spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem verba mea? Matrem quidem Domini, quae ad se venerat, mox ut vidit, esse cognovit: sed nihil in se talis meriti reperiens quo digna fieret a tanta hospite visitari, Unde hoc mihi, inquit,quia nimirum ipse Spiritus, qui ei pro
Abbreviated transcription (Latin):
mista mistico sermone testatur di¬
cens. Ftenim dñs dabit benigni¬
tatem: & terra nr̃a dabit fructũ
suũ. Dedit quippe dñs benigni¬
tatẽ: quia genus humanũ. a re¬
atu preuaricationis ꝑ uingeni¬
tum suum liberare disposuit. De¬
dit benignitatẽ: quia eius ingreᷤᷤ¬
sui. uirginalis uteri templũ. sp̃c
dabit fructum suũ. Quia eadem
uirgo quȩ de terra corpus habue¬
rat. filium genuit: diuinitate qͥ¬
dem deo patri coequalẽ: sed sibi
carnis ueritate consubstantialẽ
De hoc & isaias tempus humane
redemptionis intuens ait. In illa
die.erit germen dñi in magnifi¬
centia. & gła: & fructus terre sub¬
limis.Germen namq dñi fuit
in magnificentia & gła. cum sem¬
piternus di filius in carne tem¬
poraliter apparens: magnitudi¬
ne uirtutũ cȩlestiũ. mundo clarꝰ
effulsit. Fructus quoq terre sub¬
limis effectus ẽ: quando carnem
quam de nr̃a natura mortalẽ d̃s¬
susceperat. uirtute resurrectionis
immortalẽ iam redditam. ad cȩlos

Expanded text:
mystico sermone testatur, dicens: Etenim Dominus dabit benignitatem, et terra nostra dabit fructum suum . Dedit quippe Dominus benignitatem, quia genus humanum a reatu praevaricationis per unigenitum suum liberare disposuit: dedit benignitatem, qui ejus ingressui virginalis uteri templum Spiritdedit fructum suum, quia eadem virgo quae de terra corpus habuerat, Filium genuit divinitate quidem Deo Patri coaequalem, sed sibi carnis veritate consubstantialem. De hoc et Isaias humanae redemptionis tempus intuens, ait: In illa die erit germen Domini in magnificentia et gloria, et fructus terrae sublimis . Germen namque Domini fuit in magnificentia et gloria, cum sempiternus Dei Filius in carne temporaliter apparens, magnitudine virtutum coelestium mundo clarus effulsit. Fructus quoque terrae sublimis effectus est, quando carnem quam de nostra natura Deus mortalem susceperat, virtute resurrectionis immortalem jam redditam ad coelos
Abbreviated transcription (Latin):
uante domino fideli deuotione
gubernauit. Dedit ergo dominuᷤ
redemptori nr̃o. sedem dauid. pa¬
tris eius: quando hunc degenere
dauid incarnari disposuit: ut po¬
pulum quem dauid temporali
imperio rexit: ipse gr̃a spiritali.
ad eternũ ꝓueheret regnũ. de qͦ
apłs ait. Qui eruit nos de potesta¬
te tenebraꝵ. & transtulit in reg¬
num filu caritatis sue. Hinc ẽ
quod idem populus diuino ad¬
monitus instinctu. cum passurꝰ
ille ierosolimam proꝑaret: in eiꝰ
laudem gaudens decantabat:
benedictus qui uenit in nomme
dñi rex isrł. Et iuxta alium eu¬
angelistam. benedictum quod ue¬
nit regnum patris nr̃i dauid. Ad¬
erat enim tempus. qͦ redempto
ꝑ eius sanguinẽ mundo rex agno̾¬
ceretur. ñ solũ domus dauid: sed&
totius eccłȩ. immo omniũ condi

Expanded text:
vante Domino, fideli devotione vante Domino, fideli devotione gubernavit. Dedit ergo Dominus Redemptori nostro sedem David patris ejus, quando hunc de genere David incarnari disposuit, ut populum quem David temporali rexit imperio, ipse gratia spirituali ad aeternum proveheret regnum de quo Apostolus ait: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii dilectionis suae . Hinc est quod idem populus divino admonitus instinctu, cum passurus ille Hierosolymam properaret, in ejus laudem gaudens decantabat: Benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel . Et juxta alium evangelistam: Benedictum quod venit regnum patris nostri David . Aderat enim tempus quo redempti per ejus sanguinem mundi rex agnosceretur, non solum domus David, sed et totius Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
rit magnus: & filius altissimi
uocabituR.
uerboꝵ: & tanto arcius ẽ cor¬
di inserendus: quanto manifeste
patet. quia in his tota redempt¬
onis nr̃e summa consistit. Nam
in utero & paries filium. Agnos¬
ce uerum hunc hominem. uerã
de carne uirginis. assumpsisse
substantiam carnis. Hic erit ma¬
gnus: & filius altissimi uocabit᷑.
Confitere eundem etiam dm ue¬
rum. de deo uero: & eterno patri
filium semꝑ esse coeternũ. Quod
autem futuro tempore dicitur.
hic erit magnꝰ & filius altissimi
uocabit᷑. nemo ita intelligendũ
putet. quod dñs. xp̃c ante partũ
uirginis ñ fuerit: sed hoc ita potiꝰ
dictum intelligamus. quia potẽ¬
tiam diuinȩ maiestatis quam d̃i
filius eternaliter habuit. hanc i¬
dem homo natus ex tempore acce¬
perit: ut una in duabus naturis
ꝑsona eẽt. mediatoris ac redẽptoriᷤ
nr̃i. Et dabit illi dñs ds sedẽ dauid
patͥs eiuᷤ. Sedem dauid regnũ di¬
cit ifraelitice plebis.: quod suo tẽ¬
pore dauid iubente pariter & iu¬

Expanded text:
magnus, et Filius Altissimi vocabitur. verborum, et tanto arctius est cordi inserendus, quanto manifeste patet quia in his tota redemptionis nostrae summa consistit. Nam in utero, et paries Filium. Agnosce verum hunc hominem, veram de carne virginis assumpsisse substantiam carnis. Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Confitere eumdem etiam Deum verum de Deo vero, et aeterno Patri filium semper esse coaeternum. Quod autem futuro tempore dicitur, Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur, nemo ita intelligendum putet quod Dominus Christus ante partum virginis non fuerit, sed ita hoc potius dictum intelligamus, quia potentiam divinae majestatis quam Dei Filius aeternaliter habuit, hanc idem homo natus ex tempore acceperit, ut una in duabus naturis persona esset mediatoris ac Redemptoris nostri. Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus. Sedem David regnum dicit Israeliticae plebis, quod suo tempore David, jubente pariter et ju
Abbreviated transcription (Latin):
inimicꝰ dĩ ẽẽ conuincit᷑. Sed ab¬
sit hoc a fideltũ cordib absit &¬
ab his qui ẽc̃ aliam uitam ꝑ fidẽ
credunt. & cam ꝑ oꝑationem di¬
ligunt. Ex mundi enĩ destructio¬
ne lugere eorum ẽ: qui radices cor¬
dis in eius amore plantauerunt.
qui sequentem uitam ñ querunt:
qui illam neq ẽẽ suspicant᷑. Dos
autem qui celestis patriȩ gaudia
eterna cognouimus: festinare ad
ea quantoctus debemus. Optan¬
dum nobis ẽ citius ꝑgere: atq ad
illa. uia breuiore ꝑuenire. Quib
enim malis mundus iam ñ urget᷑:
Quȩ nos tristicia. quȩ aduersitaᷤᷤ
non angustat: Quid ẽ uita mor¬
talis.nisi uia:. & quale sit fr̃s mei
ꝑpendite in labore uiȩ lascescere:
& tamen eandem uiam nolle fi¬
nire: Quod autem calcari mun¬
dus ac despici debeat: redemptor
noster prouida comparatione ma¬
nifestat. cum ꝓtinus adiungit.
Uidete ficulneam & om̃s arbores.
cum ꝓducunt iam ex se fructum:

Expanded text:
inimicus Dei esse convincitur. Sed abinimicus Dei esse convincitur. Sed absit hoc a fidelium cordibus, absit ab his qui et esse aliam vitam per fidem credunt, et eam per operationem diligunt. Ex mundi enim destructione lugere eorum est qui radices cordis in ejus amore plantaverunt, qui sequentem vitam non quaerunt, qui illam neque esse suspicantur. Nos autem qui coelestis patriae gaudia aeterna cognovimus, festinare ad ea quantocius debemus. Optandum nobis est citius pergere, atque ad illam breviore via pervenire. Quibus enim malis mundus non urgetur? Quae nos tristitia, quae adversitas non angustat? Quid est vita mortalis, nisi via? Et quale sit, fratres mei, perpendite, in labore viae lassescere, et tamen eamdem viam nolle finiri. Quod autem calcari mundus ac despici debeat, Redemptor noster provida comparatione manifestat, cum protinus adjungit: Videte ficulneam et omnes arbores, cum producunt jam ex se fruct
Abbreviated transcription (Latin):
electos suos ammoneat dicens.
Cum plage mundi crebrescunt:
cum terror iudicii uircutib com¬
motis ostenditur. leuate capita.
idest exhilarate corda: quia dum
finitur mundus cui amici ñ estiͤ
prope fit redemptio quã quesistiͤ.
n scͥptura & enim sacra. UIII.¬
sepe caput ꝓmente ponitur. quia
sicut capite reguntur membra. ita
cogitationes mente disponunt᷑.
Leuare itaq est capita: mentes
nr̃as ad gaudia patrie celestis eri¬
gere. Qui ergo dm diligunt. ex
mundi fine gaudere. atq hila¬
rescere iubent: quia uidelicet e¬
um quem amant mox inueni¬
untꝰ: dum transit is quem non
amauerunt. Absit enim ut fide¬
lis quisq qui dm uidere deside¬
rat. de mundi ꝑcussionib lugeat:
quem finiri eisdem suis ꝑcussio¬
nib non ignorat. Scriptũ nãq
est. Quicumq uoluerit amicꝰ esse
scłi huius: inimicus di constitu¬
itur. Qui ergo appropinquante
mundi fine non gaudete. amicũ
se illius ẽẽ testatur. atq per hoc.

Expanded text:
electos suos admoneat, dicens: electos suos admoneat, dicens: Cum plagae mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scriptura etenim sacra saepe caput pro mente ponitur, quia sicut capite reguntur membra, ita et cogitationes mente disponuntur. Levare itaque capita est mentes nostras ad gaudia patriae coelestis erigere. Qui ergo 1438 Deum diligunt ex mundi fine gaudere atque hilarescere jubentur, quia videlicet eum quem amant mox inveniunt, dum transit is quem non amaverunt. Absit enim ut fidelis quisque qui Deum videre desiderat de mundi percussionibus lugeat, quem finiri eisdem suis percussionibus non ignorat. Scriptum namque est: Quicunque voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei constituitur . Qui ergo appropinquante mundi fine non gaudet, amicum se illius esse testatur, atque per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
bus hominib pre timore & ex¬
pectatione. quȩ suꝑuenient ũni¬
uerso orbi. Nam uirtutes celoꝵ
mouebuntur. Quid enim dñs
iuitutes cȩloꝵ. nisi angłos archã¬
gelos. thronos. dominationes.
principatus & potestates appel¬
lat: Quȩ in aduentu districti ui¬
dicis. tunc ocłis nr̃is uisibilit̾ ap¬
parebunt: ut districte tunc a no¬
bis exigant. hoc quod nos modo
inuisibilis conditor equanimit̃
portat. Ubi & subdit᷑. Et tunc
udebunt filium hominis ueni¬
entem in nubib. in potestate
magna & maiestate. Ac si aꝑte di¬
ceretur. In potestate & maiestate
uisuri sunt: quem in humilitate
positũ audire noluerunt. ut uir¬
tutem eius. tanto tunc districtiꝰ
sentiant: quanto nunc ceruicem
cordis. ad eius patientiam non
inelinant. Sed quia hȩc contra
re bos dicta sunt. mox ad elec¬
torum consolationẽ uertuntur.¬
uerba. Nam subditur. His aut̃
fieri incipientib. respicite & le
redemptio ur̃a. Ac si aꝑte ueritas

Expanded text:
bus hominibus prae timore et exbus hominibus prae timore et exspectatione quae supervenient universo orbi. Nam virtutes coelorum movebuntur. Quid etenim Dominus virtutes coelorum nisi angelos, archangelos, thronos, dominationes, principatus et potestates appellat, quae in adventu districti judicis nostris tunc oculis visibiliter apparebunt, ut districte tunc a nobis exigant hoc, quod nos modo invisibilis conditor aequanimiter portat? Ubi et subditur: Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nubibus cum potestate magna et majestate. Ac si aperte diceretur: In potestate et majestate visuri sunt quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc districtius sentiant, quanto nunc cervicem cordis ad ejus patientiam non inclinant. 3. Sed quia haec contra reprobos dicta sunt, mox ad electorum consolationem verba vertuntur. Nam et subditur: His autem fieri incipientibus, respicite et leredemptio vestra. Ac si aperte Veritas