comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ammȩ inqͥunt. de ipsis m̃brisi di sumꝰ: s pei¬
mum̃ hic uiscerib gentis tenebraꝵ: & quis
peccare diciniꝰ illa igens peccat. Se qͥdẽ i¬
cusant acrimine timoris: nec ipsã sil¬
stantiã dĩ sui acrimine corruptibilitar
lis: si inmaculabilis: si anpenetrabilis.
ei factura erat gens illa: Fecisset illa qt̃
Si gͦ tał ds̃: crudeł qͥa sine ciusa huc uos
misit: cui nichil noceri poterat. Quare us
misit : Ecce gens tenebraꝵ illi nocere n
uob nocere potuit. Potusti p̃mi: potuisti
captiuari: potiusti̾ inqͥnari: potuistiꝰ aorni¬
pi Potuit̾. gͦ & ille: Frustũ eñ quodan
& particula nature ipsiꝰ ⁊ conuincit masi
Quale ẽ illuod ꝗd̾ huc imisit: tale ẽ qd̾ ibi
remansit. Hocupsi dict̃: Ipsi fatent᷑ qui
dũe substantiȩ st̃: una illa. & una istai
Libri coꝵ mocibabent : & si negant: leguitꝰ
& conuncunt᷑t. Quid gͦ: ut in hoc uno exm¬
dio nichil ampliꝰ dicã No dicã peioraꝰ
ñ dicã sceleratiora : in hoc ip̃so exordio qu

Expanded text:
de ipsis membris Dei sumus; sed premimur hic visceribus gentis tenebrarum, et quidquid peccare dicimur, illa gens peccat. Se quidem vicusant a crimine timoris, nec ipsam substantiam Dei sui a crimine corruptibilitatiilis, si immaculabilis, si impenetrabilis, quid ei factura erat gens illa? Fecisset illa quem Si ergo talis Deus, crudelis; quia sine causa huc vos misit, cui nihil noceri poterat. Quare vos misit? Ecce gens tenebrarum illi nocere non vobis nocere potuit. Potuistis premi, potuistis captivari, potuistis inquinari, potuistis corrumpi: potuit ergo et ille. Frustum enim quodammodo, et portiuncula naturae ipsius convincit massam. Quale est illud quod huc misit, tale est et illud quod ibi remansit. Hoc ipsi dicunt: ipsi fatentur quia duae substantiae sunt; una illa, et una ista. Libri eorum hoc habent; et si negant, leguntur, et convincuntur. 11. Quid ergo? Ut in hoc uno exordio nihil amplius dicam, non dicam pejora, non dicam sceleratiora: in hoc ipso exordio quo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ. mortalitas quȩ resistat Propt̃ea cba
corpꝰ tuũ: mͦ doma. qd p̾ea recipias: ͥ
sufficiat. ut non deficiat. Nam inhac uci
reparari non potest: quãdiu mortale git
Nod te deponat: ñ te abrũpat. Porta: ulꝰ
castiga: reparabit᷑ infinẽ : & qͥa nemo unꝗ
carnẽ suã odio habuit. resurget & car

Expanded text:
mortalitas quae resistat. Propterea castiga corpus tuum; modo doma quod postea recipias; modo deficiat, ut tunc sufficiat. Nam in hac vita reparari non potest, quamdiu mortale geritur. Non te deponat, non te abrumpat; porta, erudi, castiga: reparabitur in fine. Et quia «nemo unquam carnem suam odio habuit,» resurget et car
Abbreviated transcription (Latin):
iustꝰ te em̃daturꝰ ẽ : Caput em̃dat omnia
m̃bra. Em̃dabit me iustꝰ inmiscd̾ia: & arguet
me Arguet: s inmiscđia Arguet: s ñ odit.
Et eo magis arguet: qͥa ñ odit Et iste qͥre
inde grãs agit: qͥa corripe sapientẽ: & ama¬
bit te Em̃dabit me iustꝰ. Suia ꝑseqͥt᷑: absit.
hic ẽ potiꝰ em̃dandꝰ: si odio em̃dat Quare gͦ

Expanded text:
justus te emendaturus est? Caput emendat omnia membra. «Emendabit me justus in misericordia, et arguet me.» Arguet, sed in misericordia: arguet, sed non odit; et eo magis arguet, quia non odit. Et iste quare inde gratias agit? Quia, «Corripe sapientem, et amabit te» . «Emendabit me justus:» quia persequitur? Absit: hic est potius emendandus, si odio emendat. Quare ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aut̃ diligit inqͥt iniqͥtatẽ: odit animã suã
Si aut̃ diligis iniqͥtatẽ: putas qd̾ te ipsũ aligas.
ma. & fide non ficta. Ista caritas diffinita ab
so. hubet duo p̃cepta: dilectionis dĩ. & dilecti¬
q ꝓximi Innullis scripturis aliud reqͥratis:
ano uob̃ aliud p̃cipiat. Iuicquid obscurũ ẽ.
orde taliũ inhis uerb̃ qualis hic mͦ orat.
qs iste sit: cito dixerim Xp̃c ẽ Audituri
mnaculato. de illo inqͦ solo ñ ẽ inuentũ pec¬
aũ qͥ solꝰ uerissime dicere potuit. ecce uenit

Expanded text:
quit, «diligit iniquitatem, odit animam suam» . Si ergo diligis iniquitatem, putas quod teipsum diligas? tia bona, et fide non ficta» . Ista charitas definita ab Apostolo habet duo praecepta; dilectionis Dei, et dilectionis proximi. In nullis Scripturis aliud requiratis, nemo vobis aliud praecipiat. Quidquid obscurum est in corde talium in his verbis, qualis hic modo orat. Et quis iste sit, cito dixerim: Christus est. immaculato, de illo in quo solo non est inventum peccatum, qui solus verissime dicere potuit, «Ecce venit
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianoꝵ : apaulo diffinita ẽ. atq iti suis
qͥbdã locis circũscripta. cũ sit diuinitate
infinita : ut oñno discernat᷑ aceteris finiꝰ
dicere: Nã aliis locis ubi tãquã scientib
loquebat᷑ : huc usq dic̃ P lenitudo inquit
legis ẽ caritas. Et ñ dix̃ qͥlis caritas. Ideo¬
alibi non dix̃: qͥa alibi dtx̃. Non eni ubiq
omĩa dici. aut posst̃ aut debent Ergo lic
plenitudo legis caitas: Querebas forte quę
ti ẽ: caritas. decorde puro Iã uidete: utrũ

Expanded text:
ianorum, a Paulo definita est, atque ita suis quibusdam terminis circumscripta, cum sit divinitate infinita, ut omnino discernatur a caeteris. «Finidicere Nam aliis locis ubi tanquam scientibus loquebatur, hucusque dixit: «Plenitudo,» inquit, «legis charitas» ; et non dixit qualis c alibi: non enim ubique omnia dici aut possunt, aut debent. Ergo hic, «Plenitudo legis charitas.» Quaerebas forte, quae ti est charitas de corde puro.» Jam videte utrum
Abbreviated transcription (Latin):
& adultera uenꝰ ñ tu: Uide ne & ꝓ̾marte. & ꝓ
uenere: tu dampneris Ds̃ enĩ qͥ dãpnaturꝰ ẽ.
nouit qͥa tu es qͥ dicis ñ ego iudici scienti
P orro ipse mat̾ematicꝰ qͥ tͥ fabulas laqueoꝵ tuoꝵ
etiã uendit. ut ñ uł gratuitã compares mortẽ:
emis enĩ mortẽ amathematico p̃cio. qͥ c̃tẽpsisti
uitã axp̃o gratis: ipse enĩ mathematicꝰ si uxo¬
rẽ suã paulo petulantiꝰ uiderit conuersari᷑
aut aliquos alienos imꝓbe attende: aut fe¬
nestrã crebro repetere: ñne arripit: uerberat:¬
& dat disciplinã indomo sua: Respondeat
respondebit: fatua. aliud ẽ. qd̾ cõpetit recto¬
ri. aliud qd̾ ꝓfert᷑ emptori: Ergo electi eoꝵ
qͥ st̃: Electi maloꝵ: electi impioꝵ: cũ qͥb ñ
ẽ. concubinandũ: id ẽ. cũ qͥb eñ ẽ. habenda
societas qui st̃ aut̃ : arbitrantes se iustos. & con¬
tẽpnentes ceteros qͥsi peccatores: sic̃ erant illi
pharisei: aut qr ipsa peccata manifeste uł de¬

Expanded text:
 adultera, non tu. Vide ne et pro Marte et pro Venere tu damneris. Deus enim qui damnaturus est, novit quia tu es, qui dicis, Non ego, judici scienti. Porro ipse mathematicus qui tibi fabulas laqueorum tuorum etiam vendit, ut non vel gratuitam compares mortem emis enim mortem a mathematico pretio, qui contempsisti vitam a Christo gratis: ipse ergo mathematicus si uxorem suam paulo petulantius viderit conversari, aut aliquos alienos improbe attendere, aut fenestram crebro repetere; nonne arripit, verberat, et dat disciplinam in domo sua? Respondeat e et ille respondebit: Fatua, aliud est quod competit rectori, aliud quod profertur emptori? Ergo electi eorum qui sunt? Electi malorum, electi impiorum, cum quibus non est combinandum, id est, cum quibus non est habenda societas. Qui sunt autem? Arbitrantes se justos, et contemnentes caeteros quasi peccatores, sicut erant illi pharisaei: aut quia ipsa peccata manifeste vel de
Abbreviated transcription (Latin):
udistis fr̃s ammonitionem
ut ds̃ aꝑiat nob̾ ostiũ uerbi adloquendũ
mysteriũ eiꝰ: ut manifestẽ illũ. sic̃ opor¬
tet me loqͥ Hȩc uerba. etiã mea depu¬
tare dignemini: St̃ enĩ inscripturis sc̃is
ꝓfunda misteria. quȩ adhoc abscondug̃.
ne uilescant: adhoc querunt᷑. ut ererce¬
ant: adhoc aꝑiunt᷑ ut pascant. Esalmus quẽ
mͦ cantauimꝰ. inmultis sententiis sub¬
obcurꝰ ẽ. Cũ adiuuante dõ ea quȩ dic

Expanded text:
udistis, fratres, admonitionem ut Deus aperiat nobis ostium verbi ad loquendum mysterium ejus, ut manifestem illud, sicut oportet me loqui» . Haec verba etiam mea deputare dignemini. Sunt enim in Scripturis sanctis profunda mysteria, quae ad hoc absconduntur, ne vilescant; ad hoc quaeruntur, ut exerceant; ad hoc aperiuntur, ut pascant. Psalmus quem modo cantavimus, in multis sententiis subobscurus est. Cum, adjuvante D
Abbreviated transcription (Latin):
inuerba maligna quid ẽ cor meũ: Cor ei¬
cłe meȩ: cor utiq corporis mei Uerba mer
adtendite : ubi nob̾ regula figit᷑. Saule sast
qͥd me ꝑsequeris: cũ ipsũ nemo tetigisset
E suriui & cibasti me: sitiui. & potũ deciti
mͥ Et cetera Et illi: Iuando te uidimus
esurientẽ ait sitientẽ: Et ille Cũ uni exmi¬
nimis meis fecistis: mͥ fecistis Hȩc xp̃ia¬
nis inusitata. eẽ. ñ debent: maxime in
qͥb regule fixe st̃. ceteroꝵ intelligendoꝵ.
& autꝰ ñ turbabunt᷑. aut cito corrigent᷑
Sic̃ gͦ ibi dicturi st̃ iusti. dñe qͣre dicisti
esuriui & dedisti mͥ manducare: qͣndo te¬

Expanded text:
in verba maligna.» Quid est, «cor meum?» Cor Ecclesiae meae, cor utique corporis mei. Verba illa attendite ubi nobis regula figitur, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? cum ipsum nemo tetigisset. «Esurivi, et cibastis me; sitivi, et potum dedistis mihi:» et caetera. Et illi: «Quando te vidimus esurientem aut sitientem?» Et ille: «Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis» . Haec Christianis inusitata esse non debent, maxime in quibus regulae fixae sunt et caeterorum intelligendorum; et aut non turbabuntur, aut cito corrigentur. Sicut ergo ibi dicturi sunt justi: Domine, quare dixisti, «Esurivi, et dedistis mihi manducare? quando
Abbreviated transcription (Latin):
siũ continentiȩ circũ labia mea: ut ñ decli¬
is cor meũ inuerba maligna. ad excusandaᷤ
qiuisationes inpeccatis: manifestissime qͥppe.
ł sensus ẽ. Custodi dñe os meũ. ianua q̃dã
astio p̃cepti tui: ut inuerba maligna non
alinetur cor meũ. Quȩ uerba maligna: qͥb
nusant᷑ peccata: Ne inqͥt peccata mea ma-¬
n excusare : quã accusare Hȩc uerba. in

Expanded text:
tinentiae circum labia mea, ut non declines cor meum in verba maligna ad excusandas excusationes in peccatis?» Manifestissime quippe iste est sensus: Custodi, Domine, os meum janua quadam et ostio praecepti tui, ut in verba maligna non declinetur cor meum. Quae verba maligna? Quibus excusantur peccata. Ne, inquit, peccata mea malim excusare, quam accusare. Haec verba in
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ caritatẽ. Hȩc aut̃ caritas: ñ qualiscũq ẽ
Nã & male uiuentes irretiunt᷑ sibi socetate
ꝑdite conscientiȩ : & dicunt᷑ amare se: nole
discedere abinuicẽ: suis collocutionib cn¬
ciliari: desiderare Pabsentes: gaudere adp¬
sentiã suã. Amor iste tartareus ẽ: uiscim
habet qd̃ deiciat in ꝑfundũ: non pennias qb
leuet incęlũ: Quȩ ẽ aut̃ ista caritas: Ut ao

Expanded text:
nisi charitatem. Haec autem charitas non qualiscumque est. Nam et male viventes irretiuntur sibi societate perditae conscientiae, et dicuntur amare se, nolle discedere ab invicem, suis collocutionibus conciliari, desiderare se absentes, gaudere ad praesentiam suam. Amor iste tartareus est: viscum habet, quo dejiciat in profundum; non pennas, quibus levet in coelum. Quae est autem charitas,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ xp̃i. Nam si de oꝑe mandatoꝵ di mas
trenȩ felicitatis expetitur: ddeponuntus ml
potiꝰ quã leuant᷑: qͥa t̾rena emolunta al
non sursum s de orsum st̃ illo ope reqͥrus
buere maluerunt. quã letabar aut garriebã:
aliqͥ interp̃tati st̃. ex eo qd̃ grecꝰ habet edo¬

Expanded text:
ti» . Nam si de opere mandatorum Dei merces terrenae felicitatis expetitur, deponuntur manus potius quam levantur; quia terrena emolumenta quae non sursum, sed deorsum sunt, illo opere requirdicere maluerunt, quam «laetabar,» aut «garriebam,» quod aliqui interpretati sunt ex eo quod graecus habet
Abbreviated transcription (Latin):
Libe qͥppe potiꝰ ẽ ei facta non nox: quia
pationes exquisuit dĩ. Ac sic recte intelligitur
use intelligit᷑ noce. ubi inuicẽ latent corda mor¬
AI u detalib tenebris innumerabiles &e graues
qtitiones oriant᷑: ita ut ineadẽ nocte ꝑtranseant
ã hesis siluȩ. catuli leonis rugientes. querentes
ui esa sibi. unde etiã de illo leone rugiente e que¬
uii briticũ. id e hac nocte inqͦ ꝑtranseunt bestiȩ
A hos. leo. ille magnꝰ quesiuit adõ escã sibi: pro¬
fet he ipsa humilitas inloco peregrinationis huiꝰ
ns nex reste intelligitur. ꝓdest eis. qͥ salubriter
anunt᷑ in ea. ut discant non suꝑbire. ꝓpt̃ quod
udiũ in istã noctẽ pulsus ẽ homo: initiũ enĩ suꝑ¬
ue hominis. apostatate adõ. ẜ gratis iustificatus.

Expanded text:
Lux quippe potius est ei facta, non nox, quia justificationes exquisivit Dei. Ac sic recte intelligitur,absurde intelligitur nox, ubi invicem latent corda mortalium, ut de talibus tenebris innumerabiles et graves tentationes oriantur, ita ut in eadem nocte pertranseant etiam bestiae silvae, catuli leonum rugientes, quaerentes a Deo escam sibi ; unde etiam de illo leone rugiente et quaeocte in qua pertranseunt bestiae silvae, vos leo ille magnus quaesivit a Deo escam sibi: profecto haec ipsa humilitas in loco peregrinationis hujus, quae nox recte intelligitur, prodest eis qui salubriter exercentur in ea, ut discant non superbire; propter quod malum in istam noctem pulsus est homo. Initium enim superbiae hominis apostatare a Deo . Sed gratis justificatus,
Abbreviated transcription (Latin):
fui in uocte nominis tui dñe: & custodiui legem
tuã. Hoc factũ ẽ mͥ. id ẽ boc quod custodiui legem
tua. ñ ꝑmemetipsũ feci: s factũ ẽ mͥ. utiq abs te:
qͥa iustificationes non meas s tuas exqͥsui: Os ẽ em̃¬

Expanded text:
fui in nocte nominis tui, Domine, et custodivi legem fui in nocte nominis tui, Domine, et custodivi legem tuam.» Hoc factum est mihi; id est, hoc quod custodivi legem tuam, non per meipsum feci, sed factum est mihi, utique abs te: «quia justificationes,» non meas, sed «tuas exquis
Abbreviated transcription (Latin):
t nec lex. nec nox subaudiat᷑: sed hoc ꝓnom̃ quod
si hec. ñ accipiat᷑ alit̾. quã se habet ille in alio psal¬
molocꝰ. ubi legit᷑. unã petii adño. hanc reqͥrã. Nec
dit qͥd unã ut quã unã. deqͥ dtxerit hanc requirã:
Isemininiũ genꝰ quasi ꝓneutro positũ ẽ: In usitate
qͥpe dictũ ẽ. unã petii hanc reqͥrã. ubi ñ subaudit᷑
quȩ illa sit: quod usitatiꝰ diceretur. unũ petu adño.
loe reqͥta. ut inbabitẽ indomo dñi. Inbis enĩ neutri
non solet exigi neutrũ qd̾ sub audiendũ sit: utputa
lnũ bonũ. aut unũ donũ. ut siqͥd hui̾modi: sed qͥe¬
q ilud ẽ etiã si masculimo ułt semimino genere ñ¬
cupet᷑. uł sine illo nomine illiꝰ generis qͥb libet u̾bis
in sinuetur: solita om̃ino locutione: sub genere neutro
intelligit᷑: Ita gͦ & hic eo modo dici potuit hec facta
ẽ mnͥ: tãquã dictũ eẽt. hoc factũ ẽ mn Si aut̃ quera¬
mꝰ qͥd ilus sit: occurrit qd̃ supra dtxerat. inemor

Expanded text:
ic intelligere, ut nec lex, nec nox subaudiatur, sed hoc pronomen quod est «Haec,» non accipiatur aliter quam se habet ille in alio psalmo locus ubi legitur, «Unam petii a Domino, hanc requiram» . Nec dicit quid unam, vel quam unam, de qua dixerit, «Hanc requiram;» sed femininum genus quasi pro neutro positum est. Inusitate quippe dictum est, «Unam petii, hanc requiram;» ubi non subauditur quae illa una sit: quod usitatius diceretur, Unum petii a Domino, hoc requiram, ut inhabitem in domo Domini. In his enim neutris non solet exigi neutrum quod subaudiendum sit, ut puta, unum bonum, aut unum donum, vel si quid hujusmodi; sed quidquid illud est, etiamsi masculino vel feminino genere nuncupetur, vel sine ullo nomine ullius generis quibuslibet verbis insinuetur, solita omnino locutione sub genere neutro intelligitur. Ita ergo et hic eo modo dici potuit, «Haec facta est mihi,» tanquam dictum esset, Hoc factum est mihi. Si autem quaeramus quid illud sit, oc
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ p̃destinati st̃ inȩt̃nã salutẽ ante mundi con¬
stitutionẽ: in qͦ mediatore & antiqͥ iusti spem
habebant: qͣndo eũ in carne uenturũ ꝓphetiȩ
spũ p̃uidebant Suod gͦ uerbũ ad eos fiebat de
illo: etiã hoc bene hic intelligit᷑ uerbũ: si & ipsoꝵ
accipimꝰ istã uocẽ Deqͦ uerbo dictũ ẽ. memento
u̾bi tui seruo tuo. inqͦ mͥ sp̃e dedisti: hec me con

Expanded text:
qui praedestinati sunt in aeternam salutem ante mundi conqui praedestinati sunt in aeternam salutem ante mundi constitutionem : in quo Mediatore et antiqui justi spem habebant, quando eum in carne venturum prophetiae spiritu praevidebant. Quod ergo verbum ad eos fiebat de illo, etiam hoc bene hic intelligitur verbum, si et ipsorum accipimus istam vocem; de quo verbo dictum est, «Memento verbi tui servo t
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ u̾bũ. Sequt̃ aut̃. Suꝑbi iniq agebant
usq ualde: alege aut̃ tua ñ declinaui. Suꝑboꝰ
intelligi uoluit: ꝑsecutores pioꝵ. Et ido subiecit.
alege aut̃ tua ñ dedinaui: qͥa hoc eũ facere illoꝵ
ꝑsecutio cõpellebat Suoᷤ usq ualde iniq dicit
egisse: qͥa ñ solũ impii impios. uerũ etiã pios impios
ẽẽ cogebant: In hac humilitate hoc ẽ inhac tribu¬
latione spes consolata ẽ. quȩ data ẽ inuerbo dei
pollicentis adiutoriũ. nedeficiat fides martyrũ:
& p̃sentia sp̃c sui uires imꝑtientis saborantibꝰ:
ut euadentes de muscipula uenantiũ dicerent.
nͥ qͥa dñs erat in nob. fortasse uiuos absorbuissen
nos: An forte quod ait. hec me consolata ẽ inbu¬
militate mea. illã dic̃ humilitatẽ. qua homo ẽ
deiectꝰ. & piectꝰ in mortẽ: expeccato illo. quod
ualde infelicit̾ in paradisi felicitate cõmissũ ẽ:
In hac qͥppe bumilitate inqͣ homo uanitati simi¬
lis factꝰ ẽ. & dies eiꝰ uelut umbra p̃tereunt.

Expanded text:
 51. Sequitur autem: «Superbi inique agebant usque valde; a lege autem tua non declinavi.» Superbos intelligi voluit persecutores piorum; et ideo subjecit, «A lege autem tua non declinavi,» quia hoc eum facere illorum persecutio compellebat. Quos «usque valde» inique dicit egisse, quia non solum erant impii, verum etiam pios impios esse cogebant. In hac humilitate, hoc est, in hac tribulatione spes consolata est, quae data est in verbo Dei pollicentis adjutorium, ne deficiat fides martyrum; et praesentia Spiritus sui vires impertientis laborantibus, ut evadentes de muscipula venantium dicerent: «Nisi quia Dominus erat in nobis, fortasse vivos absorbuissent nos» . 4. An forte quod ait, «Haec me consolata est in humilitate mea,» illam dicit humilitatem qua homo est dejectus et projectus in mortem, ex peccato illo quod valde infeliciter in paradisi felicitate commissum est? In hac quippe humilitate, in qua homo vanitati similis factus est et dies eju
Abbreviated transcription (Latin):
luntate Hoc etiã perꝓpħam ds̃ dicit. Et faciam ut
iniustificationib meis ambuletis: & iudicia mea ob¬
serueris. & faciatis. Qua ꝓpt̃ dõ dicente. ego ficiani
ut iudicia mea obseruetis & faciatis: rectissime iste dic̃
hoc factum est michi: ut cum quesierit quid illud sit res¬
pondeat qqđ sipra dixerat. ut eustodirem legem dei Sed qͥa
iste sermo inlongum processit: ea quȩ secunt̾ dño donan¬
te abalio melius tractabunt᷑ exordio. EXPLICI T¬

Expanded text:
t faciam» «ut in justificationibus meis ambuletis, et judicia mea observetis, et faciatis» . Quapropter Deo dicente, «Ego faciam ut judicia mea observetis, et faciatis;» rectissime iste dicit, Hoc factum est mihi: ut cum quaesieris quid illud sit, respondeat quod supra dixerat, Ut custodirem legem Dei. Sed quia iste in longum sermo processit, ea quae sequuntur, Domino donante, ab alio melius tractabuntur exordio.
Abbreviated transcription (Latin):
m eñ pepta legis. sicit hic. ctiã ibi aceptu¬
ri sumꝰ quȩ custodiamꝰ : sed ipsã legis plenitu¬
diñe ut dixi sine ullo peccandi timore serua¬
bimꝰ: quia & dm̃ pleniꝰ cũ uiderimꝰ amabimꝰ.
& ꝓocimũ : qͥa ds̃ erit omĩa inom̃ib: nec false

Expanded text:
m praecepta legis, sicut hic, etiam ibi accepturi sumus quae custodiamus, sed ipsam legis, ut dixi, plenitudinem sine ullo peccandi timore servabimus: quia et Deum plenius, cum viderimus, amabimus, et proximum, quia Deus erit omnia in omnibus ; nec
Abbreviated transcription (Latin):
scdiȩ tuȩ Tediũ tenuit me: ꝓpeccatoribus
derelinquentib legẽ tuã. Cantabiles mͥ erant
iustificationes tuę. in loco incolatꝰ mei: uł sicut
alii codices habent. in loco ꝑegrinationis meę:
I psa ẽ. illa humilitas in loco mortalitatis & pere¬
grinationis. hominis de paradiso & desuꝑna illa
iherłm eiecti: unde qͥdã descendens inierichõ
incidit in latrones: s ꝓpt̾ miscdiã quȩ ꝑillum
samaritanũ cũ illo facta ẽ. cantabiles illi erant
iustificationes dĩ in loco peregrinationis suȩ:
quauis eũ tediũ teneret apeccatoribꝰ relinquentibꝰ
legem dĩ: qͥa cũ eis conuersari in hac
aut̃ isti auo u̾sus adsingulas partes uniꝰ sipis
torib relinquentib legẽ tuã: quod uͦ bas¬

Expanded text:
edium detinuit me a peccatoribus relinquentibus legem tuam. Cantabiles erant mihi justificationes tuae in loco incolatus mei:» vel, sicut alii codices habent, «in loco peregrinationis meae.» Ipsa est illa humilitas in loco mortalitatis peregrinantis hominis de paradiso et de illa superna Jerusalem, unde quidam descendens in Jericho incidit in latrones: sed Samaritanum cum illo facta est , cantabiles illi erant justificationes Dei in loco peregrinationis suae; quamvis eum taedium teneret a peccatoribus relinquentibus legem Dei, quia cum eis conversari in hac autem isti duo versus ad singulas partes unius superioris ccatoribus derelinquentibus legem tuam:» quod
Abbreviated transcription (Latin):
& illud scriptũ ẽ. non nob̾ dñe non nobis. s
nomini tuo da głam: Sic enĩ qͥsq non insiua
ad̾o sibi donata custodit legẽ dĩ: sic̃ iste at
memor fui ĩ nocte nominis tui dñe: & custodus
legẽ tuã. Quã non custodisset: si insua uitut
confidens nominis dĩ memor non fuisset As¬

Expanded text:
tum est, «Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam» . Sic enim quisque non in sua, a Deo sibi donata custodit legem Dei; sicut iste ait, «Memor fui in nocte nominis tui, Domine, et custodivi legem tuam.» Quam non custodisset, si in sua virtute confidens, nominis Dei memor non fuisset: ad
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ spes ista p̃mioꝵ. Est & alia spes. quȩ inhumi¬
litate tribulationis plurimũ consolatur: quae
sc̃is data ẽ inuerbo dĩ. ad iutoriũ grẽ pollicen¬
tis: neqͥsq deficiat De qͣre dicit apłs. Fidelis
ds̃ qͥ ñ ꝑmitet uos tẽptari suꝑ id quod potesti ᷤ:
s faciet cũ tẽptatione etiã exitũ ut possitis
sustinere: Hanc sp̃e dedit etiã saluator ore suo
qͣndo ait÷ hac nocte postulauit sathanas uera¬
re uos sicut triticũ: & ego rogaui ꝓte petre.
ne deficiat fides tua. Hanc sp̃e dedit & mnora¬
tione quã docuit: ubi monuit. ut dicamꝰ. ne
nos inferas intẽptationẽ Suodãm eiũ ꝓmisit
se daturũ suis ꝑiclitantib: qd̾ dici uoluit ab
orantibꝰ. Et nimirũ de hac spe magis iste psalmꝰ
intelligendꝰ ẽ dicere. hȩc me consolata ẽ inhumi¬
litate mea : qm̃ u̾bũ tuũ uiuificauit me Qd̾¬

Expanded text:
 spes ista praemiorum: est et alia spes quae in humilitate tribulationis plurimum consolatur, quae sanctis data est in verbo Dei adjutorium gratiae pollicentis, ne quisque deficiat. De qua spe dicit Apostolus: «Fidelis Deus qui non permittet vos tentari super id quod potestis; sed faciet cum tentatione etiam exilum, ut possitis sustinere» . Hanc spem dedit etiam Salvator ore suo, quando ait: «Hac nocte postulavit satanas vexare vos sicut triticum; et ego rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua» . Hanc spem dedit et in oratione quam docuit, ubi monuit ut dicamus, «Ne nos inferas in tentationem» : quodammodo enim promisit se daturum suis periclitantibus, quod dici voluit ab orantibus. Et nimirum de hac spe magis iste psalmus intelligendus est dicere, «Haec me consolata est» «in humilitate mea, quoniam verbum tuum vivificavit me
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑsecutorib ẽẽ uenturã: ñ eos sine spe reliqͥd:
s hane etiã qͦ consolarent᷑ dedit dicens: in
ur̃a patientia possidebitis animas urãs. De.
ipso qͦq corpore qd̃ abinimicis posset occidi.
& qͦsi pęnitꝰ interire: capillꝰ inqͥt capitis ur̃i
ñ ꝑibit. Hȩc spes data ẽ corpori xp̃i quod ẽ
ȩccła: qͣ consolaret᷑ inhumilitate sua. Propter
quã sp̃e: dicit & apłs paulꝰ. Si aut̃ quod ñ¬

Expanded text:
ine spe reliquit; sed hanc etiam, qua consolarentur, dedit dicens, «In vestra patientia possidebitis animas vestras:» de ipso quoque corpore quod ab inimicis posset occidi, et quasi penitus interire, «Capillus,» inquit, «capitis vestri non peribit» . Haec spes data est corpori Christi, quod est Ecclesia, qua consolaretur in humilitate sua. Propter quam spem dicit et apos
Abbreviated transcription (Latin):
ans iniqͥtates eiꝰ inqt obliuiscar: & alibi. atq
lbi. sepiꝰ hoc legitur: sed non ut bominibus
sta contingunt. ita intelligunt᷑ indõ. Nam
sicut dm̃ penitere dr̃. qͣndo pret̃ hominum
s̃e. res mutat consilio ñ mutato: qr consiliũ
dii manet in ȩt̃nũ: ita dr̃ obliuisci. quando
tardare uidetur adiutoriũ uł ꝓmissũ: uel
sue tiumet᷑. & non fit Dicuntur ista locutione
norali. qͥ humanꝰ mouet᷑ affectꝰ: quãuis &
qs faciat certa dispositione. ñ deficiente me¬
nona. nec obscurata intelligentia. nec uo¬
lintate mutata, Cũ itaq dr̃ ei. memento:

Expanded text:
iniquitates ejus obliviscar» : et alibi atque alibi saepius hoc legitur. Sed non ut hominibus ista contingunt, ita intelliguntur in Deo. Nam sicut Deum poenitere dicitur, quando praeter hominum spem res mutat, consilio non mutato, quia consilium Domini manet in aeternum ; ita dicitur oblivisci, quando tardare videtur adjutorium vel promissum, vel eratur sive timetur, et non fit. Dicuntur ista locutione morali, qua humanus movetur affectus; quamvis haec Deus faciat certa dispositione, non deficiente memoria, nec obscurata intelligentia, nec voluntate mutata. Cum itaque dicitur ei, «Memento,»
Abbreviated transcription (Latin):
filiis ur̃is: quantomagis pat̾ ũr qui incelis ẽ.
dabit bona petentibꝰ se: Ilui euident̃ ostendit.
qđ dixerat petite. que rite. pulsate: non nisi ad
poscendi. hoc ẽ orandi instantiam pertinere: Aliꝰ
porro euangłista non ait. dabit bona petentibꝰ.
se. que multiplicit᷑ possunt intelligi. uł corpora¬
lia ł spiritalia: sed circuncidit inde alia. satisq
diligent᷑ expressit. quid nos uehem̾it̾ atq instant᷑
uoluerit poscere dñs ceait: Q uantomagis pat᷑ ũr
de cęlo dabit sp̃m bonum petentibus se : Hic ẽ
ille sp̃s per quẽ diffundit̾ haritas in cordibꝰ nr̃is.:
ut dm̃ proximũq diligendo diuina mandata
faciamus: hicẽ ille sp̃s. in quo clamamꝰ abba pat̾:
Ac ꝑhoc ipse nos facit petere. quẽ desideramꝰ acci¬
pere: ipse nos facit querere. quẽ cupimus inuenire:
ipse nos facit pulsare. ad quẽ nitimur peruenire:
Hoc docet apłs: Qui cũ dicat in spu sc̃o nos clamare

Expanded text:
stris; quanto magis Pater vester qui in coelis est, dabit bona petentibus se» ? Ubi evidenter ostendit quod dixerat, «Petite, quaerite, pulsate,» nonnisi ad poscendi, hoc est, orandi instantiam pertinere. Alius porro evangelista non ait, «Dabit bona petentibus se,» quae multipliciter possunt intelligi, vel corporalia, vel spiritualia; sed circumcidit inde alia, satisque diligenter expressit quid nos vehementer atque instanter voluerit poscere Dominus, et ait: «Quanto magis Pater vester de coelo dabit Spiritum bonum petentibus se» ? Hic est ille Spiritus per quem diffunditur charitas in cordibus nostris, ut Deum proximumque diligendo divina mandata faciamus. Hic est ille Spiritus in quo clamamus, «Abba, Pater» . Ac per hoc ipse nos facit petere, quem desideramus accipere; ipse nos facit quaerere, quem cupimus invenire; ipse nos facit pulsare, ad quem nitimur pervenire. Hoc docet Apostolus, qui cum dicat in Spiritu sancto nos clamare,
Abbreviated transcription (Latin):
inlatitudine: & cȩtera quȩ isto mͦ dicta conte
patet ad uos ochorinthii: cor nr̃m dilatatũ
ẽ. Hȩc aut̃ caritas duob illis mandatis. tota
atq integra continetur : dilectione scilicet
dĩ & dilectione ꝓximi: inqͥb tota lex pendet
& ꝓpħȩ. Unde & hic cũ dixisset ambulabam
in latitudine: causam subiunxit atq ait :¬
qͥa mandata tua exqͥsiui. Non nulli autem
codices non habent. mandata tua: s testimo¬
nia. Sed mandata in plurib inuenimꝰ: &
maxime grecis: Cui linguȩ tãquã p̃cedenti
unde adnos ista translata sunt. magis creden¬
dũ eẽ. qͥs ambigat : Si gͦ scire uolumꝰ quomͦ
hȩc mandata quesierit uł querenda sint: il¬
lud intueam᷑ quod dicit magister bonꝰ. &
doctor. & dator: petite & accipietis. querite
& inuenietis: pulsate & aꝑiet᷑ uob̾ Et paulopꝰ.¬

Expanded text:
in latitudine;» et caetera quae isto modo dicta contexin latitudine;» et caetera quae isto modo dicta contexpatet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatatum est» . Haec autem charitas duobus illis mandatis tota atque integra continetur, dilectione scilicet Dei, et dilectione proximi, in quibus tota Lex pendet et Prophetae . Unde et hic cum dixisset, «Et ambulabam in latitudine;» causam subjunxit atque ait, «Quia mandata tua exquisivi.» Nonnulli autem codices non habent «mandata,» sed «testimonia;» sed «mandata» in pluribus invenimus, et maxime graecis: cui linguae tanquam praecedenti, unde ad nos ista translata sunt, magis credendum esse quis ambigat? Si ergo scire volumus quomodo haec mandata quaesierit, vel quaerenda sint, illud intueamur quod dicit magister bonus, et doctor, et dator: «Petite, et accipietis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis.» Et paulo
Abbreviated transcription (Latin):
& ambulabo inlatitudine. qͥa mandata tua ex¬
qͥsiui: & loquar intestimoniis tuis inconspec¬
tu regũ & non confundar. & cetera isto modo:
sic enĩ uidet᷑ sequentia p̃cedentib debuisse conec¬
tere: sed ait. & ambulabã in latitudine Ubi co¬
pulatiua coniunctio. id ẽ. & uelud in consequens
posita ẽ: qͥa ñ ait. & ambulabo. qͦmͦ dicebat &
custodiã legẽ tuã semꝑ: aut certe si optatiuo mͦ
dictũ ẽ custodiã legẽ tuã. non ait. & ambulem
inlatitudine. quasi utrũq optauerit. & poposcerit:
sed ait. & ambulabã inlatitudine Ubi si coniun
inferret᷑. & soluta sententia ambulabã inlatitu¬
dine: nichil de inusitato loquendi mͦ hic deb̾et
mouere lectorẽ: ut occultus sensus querendus
hic aliqͥs putaret᷑. Nimirũ gͦ quod non doxit.
intelligi uoluit: id ẽ exauditũ se fuisse: acde¬
inde subiunxit. qualis factus fuerit: tamquã
diceret Et cũ orarẽ exaudisti me. & ambulabam

Expanded text:
 ambulabo in latitudine, quia mandata tua exquisivi, Et loquar in testimoniis tuis in conspectu regum, et non confundar; et caetera isto modo; sic enim videtur sequentia praecedentibus debuisse connectere: sed ait, «Et ambulabam in latitudine.» Ubi copulativa conjunctio, id est, «Et,» velut inconsequens posita est; quia non ait, Et ambulabo, quomodo dicebat, «Et custodiam legem tuam semper.» Aut certe si optativo modo dictum est, «Custodiam legem tuam;» non ait, Et ambulem in latitudine, quasi utrumque optaverit, et poposcerit: sed ait, «Et ambulabam in latitudine.» Ubi si conjuncinferretur et soluta sententia, «Ambulabam in latitudine;» nihil de inusitato loquendi modo hic deberet movere lectorem, ut occultus sensus quaerendus hic aliquis putaretur. Nimirum ergo quod non dixit intelligi voluit, id est, exauditum se fuisse; ac deinde subjunxit qualis factus fuerit: tanquam diceret, Haec cum orarem, exaudisti me, «Et ambulabam
Abbreviated transcription (Latin):
iam utimur ꝓlatino Unde dictum ẽ ei
uocabulũ martyrũ: qͥb p̃dixit ds̃. quoist
ante reges eũ fuerant confessuri. Et iihi¬
tabar inqͥt in mandatis tius quȩ dilexiꝰ
& leuaui manꝰ meas ad mandata tua qu
dilexi : siue quod ñ nulli codices habat
in utroq uersu dilexi ualde. aut nimi
do: & oꝑando. Nam quod adcogtationen
ꝑtinet. ait. & meditabar in mandatis uis
mandata tua Utriq sententiȩ addib
quȩ dilexi Finis enĩ p̃cepti ẽ carti
corde puro. Quando isto fine id ẽ hul st
contẽplatione fit mandatũ dĩ: tunc fe ul¬
re opꝰ bonũ: & tunc leuant᷑ manꝰ: qͥ su¬
nũ ẽ quod leuant᷑ Proptea de ipsa canai¬

Expanded text:
am utimur pro latino. Unde dictum est etiam vocabulum Martyrum, quibus praedixit Jesus quod et ante reges eum fuerant confessuri .  dilexi, et levavi manus meas ad mandata tua, quae dilexi:» sive, quod nonnulli codices habent in utroque versu, «dilexi valde,» aut «nimndo et operando. Nam quod ad cogitationem pertinet, ait, «Et meditabar in mandatis tuis:» mandata tua.» Utrique autem sententiae addidit, «quae dilexi:» finis enim praecepti est charitas de corde puro . Quando isto fine, id est, hujus rei contemplatione fit mandatum Dei, tunc fit vere opus bonum; et tunc levantur manus, quia supernum est quo levantur. Propterea de ipsa c
Abbreviated transcription (Latin):
uersitas : in quo toto corpore. siue q
&ꝰ are uerbũ ueritatis usq ualde Quod aut̃
ꝗ ne austras: intelligendũ ẽ. ne auferri sinas:
qũ qd orando dicimꝰ: ne nos inferas intẽp¬
sĩnam Et ipse dñs adpetrũ. Rogaui inqͥt¬
nedeficiat fides tua: hoc ẽ ne auferatur
pat tuo uerbũ ueritatis usq ualde: Sequit᷑
iua iiudiciis tuis sꝑaui: uł sic̃ degreco
Qls diuigentiꝰ expresserunt. suꝑ sꝑaui:. Qd̾¬

Expanded text:
ersitas: in quo toto corpore sive quiex ejus ore verbum veritatis «usque valde.» Quod autem ait, «ne auferas,» intelligendum est, ne auferri sinas; propter quod orando dicimus, «Ne nos inferas in tentationem» . Et ipse Dominus ad Petrum, «Rogavi,» inqne deficiat fides tua» ; hoc est, ne auferatur ex ore tuo verbum veritatis «usque valde.» Sequitur, «Quia in judiciis tuis speravi;» vel, sicut de graeco quidam diligentius expresserunt, «supersperavi»: q
Abbreviated transcription (Latin):
gendꝰ ẽ Hȩc uerba sũt. Ft
ueniat suꝑ me miscđia tua dnẽ:
Que sententia: suꝑiori uidet᷑ adnexa. Non enĩ
ait ueniat suꝑ me: sed ait & ueniat. Est aut̃
ille suꝑior. ecce concupiui mandata tua: intua

Expanded text:
gendus est. Haec verba sunt: «Et veniat super me misericordia tua, Domine.» Quae sententia superiori videtur annexa: non enim ait, «Veniat super me;» sed ait, «Et veniat.» Est autem illa superior, «Ecce concupivi mandata tua; in tua
Abbreviated transcription (Latin):
iunxit: hȩc facta ẽ m Tamquã diceret ho
lex facta ẽ mn. Sed ñe rememorandũ in earp¬
nendo: qͣm sit ei facta lex dĩ: Greca eni los¬
tio unde ista transiata ẽ satis indicat nona
lege dictũ eẽ hȩc facta ẽ mͥ: qͥa sex meadis
lingua generis masculum ẽ: & feniino pe¬

Expanded text:
unxit, «Haec facta est mihi:» tanquam diceret, Haec lex facta est mihi? Sed non est remorandum in exponendo quomodo sit ei facta lex Dei. Graeca enim locutio unde ista translata est, satis indicat non de lege dictum esse, «Haec facta est mihi;» quia lex in eadem lingua generis masculini est, et feminino p
Abbreviated transcription (Latin):
pui: id ẽ qm̃ iudicia tua qͥb me corripis
a sagllas. ñ solũ mͥ non auferunt sp̃e. uerũ
chumiles corde. dete p̃sum̃do inꝑsecutionib
i defterunt: ecce &iã qui de se p̃sumendo
ssiterunt. & tam̃ ad ipsũ corpꝰ ꝑtinuerunt.

Expanded text:
uoniam judicia tua, quibus me corripis et flagellas, non solum mihi non auferunt spem, verum et humiles corde de te praesumendo, in persecutionibus non defecerunt; ecce etiam qui de se praesumendo defecerunt, et tamen ad ipsum corp
Abbreviated transcription (Latin):
peccata. nec sibi ad rogando iustitiã: s qͥqͥsq
humiliat᷑ aliqͣ tribulatione uł deiectione
quã meruit eiꝰ suꝑbia: aut exercet᷑ ꝓbat᷑q
pacientia Unde paulopost dicit hic psalmꝰ:
pͥus quã humiliarer. ego deliqͥ Et illud in
libro sapientiȩ: Indolore sustine: & inhumi¬
litate tua patientiã habe: qm̃ in igne ꝓbat᷑
aurũ & argentũ : homines uͦ acceptabiles

Expanded text:
sibi arrogando justitiam; sed qua quisque humiliatur aliqua tribulatione vel dejectione, quam meruit ejus superbia, aut exercetur probaturque patientia: unde paulo post dicit hic psalmus, «Priusquam humiliarer, ego deliqui.» Et illud in libro Sapientiae: «In dolore sustine, et in humilitate tua patientiam habe; quoniam in igne probatur aurum et argen
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ait intua iustitia uiuifica me: in xp̃o utiq ui¬
bo exposuit quã miscdiã diceret ubi ait: & ue¬
niat suꝑ me miscłia tua dñe: Si gͦ querimus
quȩ sit ista misccłia dĩ: audiamus quod sequit̾:
salutare tuũ scđm eloquiũ tuũ. Abeo qͥppe
hoc promissum est: qui nocat ea que non sunt.
mitteret᷑ : ne quisquã de meritis gloriaretur:
Et quibꝰ promissũ ÷ etiã ipsi promissi sunt: ut to¬
tũ corpus xp̃i dicat: gra dei sum. quod sum:¬

Expanded text:
go ait, «In tua justitia vivifica me;» in Christo utique vibo exposuit quam misericordiam diceret ubi ait, «Et veniat super me misericordia tua, Domine.» Si ergo quaerimus quae sit ista misericordia, audiamus quod sequitur: «Salutare tuum secundum eloquium tuum.» Ab eo quippe hoc promissum est, qui «vocat ea quae non sunt, mitterentur, ne quisquam de meritis gloriaretur. Et quibus promissum est, et ipsi promissi sunt, ut totum corpus Christi dicat: Gratia Dei sum id quod sum
Abbreviated transcription (Latin):
&e habitauit in nobis: quod uerbum in principio e¬
rat: &e apud dm̃ erat: & ds̃ erat: Sed & si non
ipsi uerbum exprobrent qd̵ eos latet. qi diunitã
eiꝰ abeis non cognoscit᷑. aqͥb eiꝰ infiriitas
cruce contẽpnitur: nos tam̃ uerbũ rsp¬
amꝰ: nec exꝓbratione terream᷑. aut consi¬
U erbũ enĩ sicognouissent: nũquã dm̃ qͥ¬

Expanded text:
tavit in nobis; quod Verbum in principio erat, et apud Deum erat, et Deus erat . Sed etsi non ipsi Verbum exprobrent quod eos latet, quia divinitas ejus ab eis non cognoscitur a quibus ejus infirmitas in cruce contemnitur; nos tamen Verbum respondeamus, nec exprobratione terreamur aut confundamur. Verbum enim si cognovissent, nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑiores uersus ꝓlixi psalmi huiꝰ ora¬
tionẽ habent: hi aut̃ qͥ secuntur
de qͥb nc̃ disputandũ ẽ narrationẽ
Petebat enĩ homo dĩ suꝑiꝰ adiuto¬
riũ. gr̃e dĩ. cũ dicebat. intua iusti¬
Ecia uiuificame: & ueniat suꝑ me miscdia tua
dñe: & alia similia uł supra. uł infra: nunc

Expanded text:
iores versus prolixi psalmi hujus orationem habent; hi autem qui sequuntur, de quibus nunc disputandum est, narrationem. Petebat enim homo Dei superius adjutorium gratiae Dei, cum dicebat, «In tua justitia vivifica me; et veniat super me misericordia tua, Domine:» et alia similia vel supra vel infra. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
intua iustitia uuifica me: cũ subiungit et
ueniat suꝑ me miscđia tua dñe: salutare tuũ.
scđm eloqͥũ tuũ: hoc ẽ sca̾m ꝓmissionẽ tuam
Unde nos uult apłs filios ꝓmissionis intelligi:
ne arbitrem᷑ nrm ẽẽ quod sumꝰ: sed totum dĩ

Expanded text:
git, «Et veniat super me misericordia tua, Domine, salutare tuum secundum eloquium tuum:» hoc est secundum promissionem tuam. Unde nos vult Apostolus filios promissionis intelligi ; ne arbitremur nostrum esse quod sumus, sed totum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
debar: & meditabar in mandatis tuis qͦ dilexi:
& leuaui manꝰ meas admandata tua qͦ dilexi:
& exercebar in iustificationib tuis Ubi narran¬
tis uerba st̃ ñ petentis: uelut impetratis quȩ
petiuerat confitebat᷑ indĩ laudib quale illũ
fecerat miscđia dñi: quã suꝑ se uenire popos

Expanded text:
andatis tuis, quae dilexi. Et levavi manus meas ad mandata tua, quae dilexi; et exercebar in justificationibus tuis.» Ubi narrantis verba sunt, non petentis; velut, impetratis quae petiverat, confiteatur in Dei laudibus qualem illum fecerat misericordia Domini, quam super se venire p
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑite orant: Qui cogitauerunt
subplantare gressus meos: Adhuc
⁊ carnalit̾ accipi Habet qͥsq inimicũ
gotio: cogitat ei fraudẽ facere: & ei
re pecuniã. qͥ uersat᷑ in comiuni
ntio Habet qͥsq inimicũ uirinũ: &
at malũ ingerere domui eiꝰ: aliqͥd
⁊ ipsiꝰ minuere Et utiq dolo cogitat:
uie cogitat : machinam̃tis diaboli hȩc
agestit implere: nemo dubitat: Sed

Expanded text:
imperite orant. «Qui cogitaveruntsupplantare gressus meos.» Adhuc potest carnaliter accipi. Habet quisque inimicum; in negotio cogitat ei fraudem facere, et ei auferre pecuniam, qui versatur in communi negotio: habet quisque inimicum vicinum, et cogitat malum ingerere domui ejus, aliquid de re ipsius minuere; et utique dolo cogitat, fraude cogitat, machinamentis diaboli haec ipsa gestit implere; nemo dubitat. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uultu patris: Anunꝰ quodãmͦ uultꝰ patriᷤ
& filii & sp̃s scĩ : Uideamꝰ si non nobis ip¬
se filiꝰ ꝓmittit uultũ suũ: unde nos
letos faciat. Modo hoc capitulũ ineugłio
qd̾ huic psalmo adtestaretur. dñs ds̃ in¬
spirauit : ut legeretur: Ait enĩ ipse dñs:
Et qͥ diligit me. diligetur apatre meo: & ego
diligani eũ. & ostendã me ipsũ illi quale

Expanded text:
vultu Patris? an unus quodammodo vultus Patris vultu Patris? an unus quodammodo vultus Patris et Filii et Spiritus sancti? Videamus si non nobis ipse Filius promittit vultum suum, unde nos laetos faciet. Modo hoc capitulum in Evangelio, quod huic psalmo attestaretur, Dominus Deus inspiravit ut legeretur. Ait enim ipse Dominus, et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam illi meipsum» . Quale
Abbreviated transcription (Latin):
diũ : ubi beatitudo: nũqͥd inse: Non. s
in qͦ st̃ lux. Nunc aut̃ lux indño. dixit:
Idõ uide qͥd seqͥt᷑: uide qͦ conclusit. In ha¬
bitabt̃ recti cum uultu tuo. Male enim
illis fuit inuultu suo: bene illis erit cũ
uultu tuo Iuando uultũ suũ amauert̃:
insudore uultꝰ sui panẽ manducauerunt:
Redeant: & deterso sudore: finitis laborib:
peunte gemitu: ueniet illis facies tua.
abundans suffitientia Nichil querant
ampliꝰ : qr meliꝰ non habent ampliꝰ : non
te deserent. nec deserentur ate Et enim
post resurrectionẽ. de dnõ quid dictũ e:
A dimplebis me leticia. cum uultu tuo
S ine iuiltu suo. non nob daret leticiã:
A boc purgamꝰ uultũ nr̃m: ut gaudeamꝰ
appariuit qͥd erimꝰ Scimꝰ qr cũ apparuerit¬
similes ei erimꝰ: qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti ẽ:
Quia inbabitabunt recti cum uultu tuo
Putamꝰ ne cum uultu patris: & non cum
uultu filii: ancũ uultu filii: & non cũ

Expanded text:
dium, ubi beatitudo? Numquid in se? Non; sed dium, ubi beatitudo? Numquid in se? Non; sed in quo sunt lux. «Nunc autem lux in Domino» , dixit. Ideo vide quid sequitur, vide quo concludit: «Inhabitabunt recti cum vultu tuo.» Male enim illis fuit in vultu suo; bene illis erit cum vultu tuo. Quando vultum suum amaverunt, in sudore vultus sui panem manducaverunt . Redeant, et deterso sudore, finitis laboribus, pereunte gemitu, veniet illis facies tua abundans sufficientia. Nihil quaerent amplius, quia melius non habent; amplius non te deserent, nec deserentur a te. Etenim post resurrectionem de Domino quid dictum est? «Adimplebis me laetitia cum vultu tuo» . Sine vultu suo non nobis daret laetitiam. Ad hoc purgamus vultum nostrum, ut gaudeamus apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerits; quia «inhabitabunt recti cum vultu tuo.» Putamusne cum vultu Patris, et non cum vultu Filii? an cum vultu Filii, et non cum
Abbreviated transcription (Latin):
Modo enĩ duremꝰ : reficiem᷑: Nani necesse ẽ.
esuriamꝰ : qͦ adusq satiemͣ Cognoui. qm̃
faciet dñs iuditium egentis. Certꝰ erat
iste. qm̃ faciet dñs iuditium egentis:
& causam pauꝑũ. Ostendit iniquis. quomͦ
diligit iustos suos: ostendit diuitib qͦmͦ
diligat pauꝑes suos. Diuites. dixi suꝑbos:
pauꝑes. dixi humiles. Diuites. dixi ꝑabun¬
dantiã non querentes: pauꝑes. dixi ꝑde
sideriũ suspirantes Faciet dñs. causam
nomini tuo Et qͣndo regis causam ipsoꝵ.
& qͣndo facis iuditium ipsoꝵ. tuo nomini
confitebunt᷑ : meritis suis nichil tribuent:
ñ tribuent totũ. nisi miscđiȩ tuȩ Uerũ¬
tam̃ iusti confitebunt᷑ nomini tuo Et qͥa
confitebunt᷑ nomini tuo: qntũcũq iusti
fuerint. nichil sibi assumant de suo: nichil
sibi tribuant desuo Quod fiet ut dirigant
cor: qͥa qͣndo ad se flectunt. torquent cor:
qͣndo autẽ indm̃ intendunt. dirigunt cor.
Et ubi erit uoluptas: ubi reqͥes: ubi gau¬

Expanded text:
duremus, reficimur: nam necesse est esuriamus, quoadusque satiemur. «Cognovi quia faciet Dominus judicium egentis.» Certus erat iste «quoniam faciet Dominus judicium egentis, et causam pauperum.» Ostendet iniquis quomodo diligit justos suos; ostendet divitibus quomodo diligat pauperes suos. Divites dixit, superbos; pauperes dixit, humiles: divites dixit, per abundantiam non quaerentes; pauperes dixit, per desiderium suspirantes. Faciet Dominus causam nomini tuo.» Et quando ages causam ipsorum, et quando facies judicium ipsorum, tuo nomini confitebuntur: meritis suis nihil tribuent, non tribuent totum nisi misericordiae tuae. «Verumtamen justi confitebuntur nomini tuo.» Et quia confitebuntur nomini tuo, ut quantumcumque justi fuerint, nihil sibi assumant de suo, nihil sibi tribuant de suo; quid fiet, ut dirigant cor? Quia quando ad se flectunt, torquent cor; quando autem in Dominum intendunt, dirigunt cor. Et ubi erit voluptas, ubi requies, ubi gau
Abbreviated transcription (Latin):
liberaret᷑ inpressus: Nam si omĩno int̾ ipsi
eẽnt: scirent utiq qͥd incorde nr̃o ẽt: atq
ita ut ineis loquerem̃. non opꝰ eẽt Si aut̃
hoc te delectet qd̾ foris agis : uide uetumes¬
cas foris & non possis redire ꝑangustũ: & ñ
possit tibi dicere ds̃ ttius. intra ingaudiũ
dñi tui: s dicat tibi. qͥa foris erat qd̃ amasti
ligate illi manꝰ & pedes. & mittite eum in
tenebras exteriores Ubi enũ oftendit malũ
eẽ. miti exteriꝰ: ibi ostendit bonum ẽ.
mnemꝰ magis exteriora: s interiora De in¬
morib gaudeamꝰ : in exteriorib aut̃ neces¬
icatt̃ habeamꝰ. ñ uoluptatẽ. Uir lingos

Expanded text:
lis habemus impressam. Nam si omnino intus ipsi essent, scirent utique quid in corde nostro esset; atque ita ut eis loqueremur, opus non esset. Si autem hoc te delectat quod foris agis; vide ne tumescas foris, et non possis redire per angustam, et non possit tibi dicere Deus tuus, «Intra in gaudium Domini tui:» sed dicat tibi, quia forinsecus erat quod amasti, «Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores» . Ubi enim ostendit malum esse mitti exterius, ibi ostendit bonum esseamemus magis exteriora, sed interiora: de interioribus gaudeamus; in exterioribus autem necessitatem habeamus, non voluntatem. «Vir linguos
Abbreviated transcription (Latin):
n idõ dix̃. uenabunt᷑. qr unqͥsq abscon¬
dere se uult amalo: s cũ iunuenit᷑ amalo:
i factꝰ ẽ. inuenationẽ Nũqͥd aut̃ soli
nali fugiunt amalis: qͣndo queruntur
malis: Nonne & bonis dictũ ẽ. si uos
isecuti fuerint inhac ciuitate. fugite in
lã: Ergo qͣndo mali ꝑsequebant᷑ bonos.
Dẽ martyres ur̃os: cum eos cõp̃bender̃
umati st̃ illos: s non adinteritũ. Comp̃¬
nta anima decarne. nec carni aliquid
fictũ ẽ. qd̃ obeẽt inposterũ Incensa sit
uro: ꝑcussa sit caro: laniata sit caro:
ud idõ subtracta ẽ. creatori: qͥa data ẽ.
umanꝰ ꝑsecutori: Ille qͥ creauit ex eo
quod ñ erat: ñ reparabit meliꝰ quã erat:

Expanded text:
sque abscondere se vult a malo: sed cum invenitur a malo, quasi factus est in venationem. Numquid autem soli mali fugiunt a malis, quando quaeruntur a malis? Nonne et bonis dictum est: «Si vos persecuti fuerint in hac civitate, fugite in aliam» ? Ergo quando mali persequebantur bonos, id est martyres nostros, cum eos comprehenderunt, venati sunt eos; sed non ad interitum. Pt ejecta est anima de carne, nec carni aliquid factum est quod obesset in posterum. Incensa sit caro, percussa sit caro, laniata sit caro; numquid ideo subtracta est Creatori, quia data est in manus persecutoris? Ille qui creavit ex eo quod non erat
Abbreviated transcription (Latin):
sibi conera: ducit᷑ in longũ: & ñ cogitat
p̃cidere quod male texuit s addere: ꝓ¬
ducere : in longũ ꝓtendere: ut babeat in
fine. unde illi legent᷑ manꝰ & pedes. &
ꝓiciat᷑ intenebras exteriores Hȩc aut̃ pecca¬
ta sua intendunt iustis: qͣndo eis suadeꝵs
facere mala quę ipsi faciunt: Ido dr̃ẽ. resteᷤ
extender̃ muscipulã pedib meis : id ẽ.
depeccatis suis. me deicere uoluer̃. Et ubi
hoc : Iuxta semitas. scandala posuerunt
mͥ Non insemitis : s iuxta semitas: Sii¬
tȩ tuę: p̃cepta dĩ st̃ Illi scandala iuxta
semitas posuert̃: tu noli recedere asemiitis.
& ñ inrues inscandala Nec uolo dicas: &
pouere scandala illos uirta semitas: it
ꝑiculis: D ixi dño. ds m̃s estũ.

Expanded text:
sibi connexa ducitur in longum, et non cogitat sibi connexa ducitur in longum, et non cogitat praecidere quod male texuit; sed addere, producere, in longum protendere: ut habeat in fine unde illi ligentur manus et pedes, et projiciatur in tenebras exteriores . Haec autem peccata sua tendunt justis, quando eis suadent facere mala quae ipsi faciunt. Ideo dixit, «Restes extenderunt muscipulas pedibus meis;» id est, de peccatis suis me dejicere voluerunt. Et ubi hoc? «Juxta semitas scandalum posuerunt mihi:» non in semitis, sed «juxta semitas.» Semitae tuae, praecepta Dei sunt. Illi scandala juxta semitas posuerunt; tu, noli recedere a semitis, et non irrues in scandala. Nec volo dicas: Etponere scandala illos juxta semitas, et periculis? «Dixi Domino, Deus meus es tu.