comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sue .i. in paradysum exultatiõis:
receptus est latro penitens. cum
suis sequacib. Regina austri a
quiete s uigilans. ab ipso rege ex¬
citata de cubiculo ꝓcedit gẽmis
ornata: ꝗͣ filiȩ ierłm cum cantu.
que ẽ ista excipiunt: & ad lectum
salomonis honorisite deducunt:
Ibi fortissimi ex isrł armati occur¬
runt: ⁊ eam in ferculũ salomonis.
idest in domũ conuiuii cũ magno
apparatu intͦducunt: scilicet eccłia
gentiũ ab apłis in speculatiua uita
informata. ⁊ a xp̃o multis donis scĩ
spc decorata: a sec̃to intime contẽ¬
plationis. spõsi instinctu. ad pub¬
licũ bone oꝑationis ⁊ p̃dicationis
ꝓcessit: dum exempla
tes. magnis laudib extollunt: &
xp̃m de synagoga expulsũ. in ea
ut in lecto requieuisse canunt. Est
ꝓfecto eccłia lectus xp̃i. qr in eius
fide ⁊ dilectione. ut aliquis in le¬
cto fessus requiescit. Est ⁊ domꝰ
ficitur. uł esuriens in pauꝑib
cibatur. S ⁊ uitulus sagir. atus
ꝓdigo filio in ea occiditur. dum

Expanded text:
bus. In paradisum exsultationis receptus est latro poenitens cum suis sequacibus. Regina austri a quiete evigilans, ab ipso rege excitata, de cubiculo procedit gemmis ornata, quam filiae Jerusalem cum cantu : Quae est ista, excipiunt, et ad lectum Salomonis honorifice deducunt, ibi fortissimi ex Israel armati occurrunt, et eam in ferculum Salomonis, id est in domum convivii cum magno apparatu introducunt scilicet Ecclesia gentium ab apostolis, in speculativa vita informata, et a Christo multis donis Spiritus sancti decorata, a secreto intimae contemplationis sponsi instinctu ad publicum bonae operationis, et praedicationis processit, dum exempla tes, magnis laudibus extollunt, et Christum de Synagoga expulsum, in ea ut in lecto requievisse canunt. Est profecto Ecclesia lectus Christi, quia in ejus fide et dilectione ut aliquis in lecto fessus, requiescit. Est et domuficitur, vel esuriens in pauperibus cibatur. Sed et vitulus saginatus prodigo filio in ea occiditur , dum
Abbreviated transcription (Latin):
strat: si forte ꝑeos ueram lucẽ
aspiciat. Hanc custodes ciuitatis
inueniunt:qr angłi qui semper
uident faciem patris. ei occurrt̃:
& ꝑ contẽplationẽ dilecti głam
ostendunt. Hos cum paululum
ꝑtͣnsit dilectũ inuenit: quia cũ
choros angłorum mente tͣnscen¬
derit. xp̃m in dext̃a patris reg¬
nantẽ uidebit. Hunc denebit ꝯt̃ẽ¬
plando: nec dimitcet ultͣ. trena
sectando: donec ipse intͦducat
eam incelestẽ iherłm que ẽ mat̃¬

Expanded text:
strat, si forte per eos veram lucem aspiciat. Hanc custodes civitatis inveniunt, quia angeli, qui semper vident faciem Patris , ei occurrunt et per contemplationem dilecti gloriam ostendunt; hos cum paululum pertransit, dilectum invenit, quia, cum choros angelorum mente transcenderit, Christum in dextera Patris regnantem videbit. Hunc tenet contemplando, nec dimittet ultra terrena sectando, donec ipse introducat eam in coelestem Jerusalem, quae est mat
Abbreviated transcription (Latin):
qua est posita sedes dilectionis. ut
scͥptum est. Anima iusti. sedes est sapi¬
entia. Et si in ꝯtemplatiua uita ignorã
de esse meum locum. egredere ad ac¬
tiuam uitam. & abi oꝑando post ue¬
stigia gregum. idest post facta in con¬
gregationibus degentium. ⁊ pasce he¬
l oc est doce carnales cogitatus tuos

Expanded text:
qua posita est sedes dilectionis, ut qua posita est sedes dilectionis, ut scriptum est.: Anima justi sedes est sapientiae. Et si in contemplativa vita, ignoras te esse meum locum, egredere ad activam, et abi, operando post vestigia gregum, id est post facta in congregationibus degentium, et pasce haehoc est, doce carnales cogitatus tuos
Abbreviated transcription (Latin):
constituendi. Pastores sunt ꝓphe: qͦꝵ
dab̃nacula. sunt eoꝵ scͥpta. Sicut enĩ
in tabernaculis habitant militantes:
sic in scͥpturis se exercent contͣ uitia pu¬
gnantes. Hoc ⁊ alio modo potest intel¬
ligi. Si in imꝑfectis ignoras. dubitan¬
dubitatione. & abi ñ passibus corporis
s affectibus cordis. post uestigia gre¬
gum. idest post fidem p̃cedentium ꝑo¬
puloꝵ: & pasce edos tuos. idest inst᷑e
carnales. iuxta tab̃nacula pastorum:
hoc est scdm doctrinam apłõꝵ. Aliter:
Si ignoras de sanguine meo redemptã.
⁊ in te sedem michi positam: egredere
de ꝯsortio meo.⁊ abi post uestigia gre¬
gum. idest sequere exempla errantium:
& pasce edos tuos. hoc est doce carna¬
les. iuxta tab̃nacula pastoꝵ. idest se¬
cundum doctͥnam ħeticorum.
ropologice uͦ: animȩ locum xp̃i
querenti dic̃ sponsus. O pulchra
conũsatione. int̃ mulieres. idest falsos
frẽs: in de est locus meȩ mansionis. in

Expanded text:
constituendi. Pastores sunt prophetae,constituendi. Pastores sunt prophetae, quorum tabernacula sunt eorum scripta. Sicut enim in tabernaculis habitant militantes, sic in Scripturis se exercent contra vitia pugnantes. Hoc et alio modo potest intelligi, si in perfectis ignoras te esse dubitandubitatione, et abi non passibus corporis, sed affectibus cordis, post vestigia gregum, id est post fidem praecedentium populorum; et pasce haedos tuos, id est instrue carnales, juxta tabernacula pastorum, hoc est, secundum doctrinam apostolorum. Aliter: Si ignoras te sanguine meo redemptam, et in te mihi sedem positam, egredere de consortio meo, et abi post vestigia gregum, id est sequere exempla errantium, et pasce haedos tuos, hoc est, doce carnales, juxta tabernacula pastorum, id est secundum doctrinam haereticorum. Tropologice vero animae locum Christi quaerenti dicit sponsus: O pulchra in conversatione inter mulieres, id est falsos fratres, in te est locus habitationis meae, in
Abbreviated transcription (Latin):
in tabernaculis pastorum.
de loco in quo sponsus maneat:
ipsum locum habitationis suȩ
demonstrat dicens. O pulchra subaudis
in fide. int mulieres. idest int hereses:
tu es locus meus. & in te est locus mee¬
requiei: & extra te nullus michi locus ẽ
manendi. Quod si ignoras te ẽẽ locum
meȩ mansionis: egredere de hac igno¬
rantia. & abi post uestigia gregum. hoc
est imitare exempla iudeorum. qui unũ
uel templum fuit. quod locus arche dñi
fuit: & ibi pasce hedos tuos. id est doce
carnalit̃ sapientes: iuxta tab̃naculũ
pastorum. hoc est sccđ̃m scͥpta ꝓpharum
Pulchra dr̃ quasi carens puluere. &
intelligitur eccł̃ia ꝑfectorum puluere
peccatorum carens. Mulier dr̃ quasi
mollier: & intelligitur multitudo here¬
ticoꝵ uł imꝑfectorum: qui molles id est
pni sunt ad peccandum. Greges dicun¬
tur iudei: qui baculo legis congregant᷑
ad cultum dei. hedi sunt carnales pe¬
tulantia lasciui: ad sinistram iudicis

Expanded text:
in tabernaculis pastorum. in tabernaculis pastorum. de loco in quo sponsus maneat, ipsum locum habitationis suae demonstrat dicens: O pulchra, subauditur in fide, inter mulieres, id est inter haereses, tu es locus meus, et in te est locus requiei meae, et extra te nullus mihi locus est manendi. Quod si ignoras te esse locum meae mansionis, egredere de hac ignorantia, et abi post vestigia gregum, hoc est, imitare exempla Judaeorum, qui unum vel templum fuit, quod locus arcae Domini fuit, et ibi pasce haedos tuos, id est doce carnaliter sapientes juxta tabernacula pastorum, id est secundum scripta prophetarum. Pulchra dicitur quasi carens pulvere, et intelligitur Ecclesia perfectorum pulvere peccatorum carentium. Mulier dicitur quasi mollier, et intelligitur multitudo haereticorum vel imperfectorum, qui molles sunt, id est proni ad peccandum. Greges dicuntur Judaei, qui baculo legis congregantur ad cultum Dei. Haedi sunt carnales petulantia lascivi, ad sinistram judicis
Abbreviated transcription (Latin):
stidiens. ⁊ futura appetens dic̃:
Meridies dr̃ quasi medidies idest me-¬
dia dies. uł mera idest pura dies. qñ
sol in centro çeli clarius lucet: ⁊ sigc̃at
splendorem et̃ne claritatis. in qua sol
iusticie xp̃s. in patre ⁊ sp̃u sc̃o medius
fulget. Greges aut̃ sodalium st̃ ordi-¬
nes angłorum: qui sunt sodales.qͥa
et̃ni conuiuii simul edales. Dicit ergo
eccłia xp̃o. Indica michi quem diligit
ridie. Quasi dicat. O sol iusticiȩ qui me
decolorasti quando me de amore seculi
ad amorem tui ꝑmutasti: notifica mi-¬
chi głam qua in claritate deitatis pa¬
tri. ⁊ sp̃ui sc̃o equalis fulges. & angłos
tua uisione pascis: ne uagari incipiã
post greges sodalium tuorum. hoc est
ne dubia mente in agminibus ange¬
lorum te similem nobis locatum cogi¬
Iignoras te o pulchra int mu-¬
lieres. Adlitt̾ã uidet᷑ ostendere lo¬
cum amice. qͤ enti se in meridie: dicens
Siignoras locum in quo habitem: se¬
quere uestigia gregum: & inuenies me

Expanded text:
futura appetens, dicit: dicitur quasi medidies, id est media dies vel mera, id est pura dies, quando sol in centro coeli clarus lucet, et significat splendorem aeternae claritatis, in qua sol justitiae Christus in Patre et Spiritu sancto medius fulget. Greges autem sodalium sunt ordines angelorum, qui sunt sodales, quia aeterni convivii simul edales. Dicit ergo Ecclesia Christo: Indica mihi, quem diligit dicat: O sol justitiae, qui me decolorasti, quando me de amore saeculi ad amorem tui permutasti, notifica mihi gloriam qua in claritate deitatis Patri et Spiritui sancti aequalis fulges, et angelos tua visione pascis, ne vagari incipiam post gregem sodalium tuorum, hoc est, ne dubia mente in agminibus angelorum te similem nobis locatum cogiignoras te, o pulchra, inter mulieres. Ad litteram videtur ostendere locum amico quaerenti se in meridie, dicens: Si ignoras locum in quo habitem, sequere vestigia gregum, et invenies me
Abbreviated transcription (Latin):
gines. ⁊ om̃s electos. a centurione
qui dixit in euuangelio. uere filiꝰ
dei erat iste. usq ad heliam. ⁊ enocb.
Sunamitis uero habet in comita.¬
tu. om̃s qui sub predicatione be
sanguinem fisder int: uł in fide
xp̃i ob ł erint. Mandragora aut̃
habet in comitatu: om̃s qui pꝰmor¬
tem antixp̃i. ꝑ totum orbem. ãd pe¬
nitentiam conu̾si fuer int. hiis u¬
tiliter prelibatis. ad ipsam litterã
accedamus: cuiꝰ accessus talis est.
bilonis. ꝑ internuntios.

Expanded text:
rgines et omnes electos a centurione rgines et omnes electos a centurione qui dixit in Evangelio: « Vere Filius Dei erat iste , » usque ad Eliam et Enoch. Sunamitis vero habet in comitatu omnes qui sub praedicatione Esanguinem fuderint, vel in fide Christi obierint. Mandragora autem habet in comitatu omnes qui post mortem Antichristi per totum orbem ad poenitentiam conversi fuerint. His taliter praelibatis ad ipsam litteram accedamus, cujus accessus talis est. bylonis per quatuor nuntios.
Abbreviated transcription (Latin):
inusoia subibunt.
anc ad huc paruulam ante
legem patͥarche figuris de xͦ
lege ꝓpħe scripturis ad honestatẽ
informauerunt: banc nobilem
sub grã apłi signis. doctrinis. et
exemplis ornauerunt: banc ad¬
huc chorus angłorum in leticia
⁊ exultatione adducet in templũ
regis: quam rex głe. gła ⁊ hono¬
re coronabit. et inthalamo gau¬
diĩ copulabit: quando ei se ipsũ
guitur. Nam infantia eius fuit a¬
badam usq ad noe: eius pueritia
a noc usq ad habraham: eius ado¬
lescentia. ababraham usq ad dd: eiꝰ
iuentꝰ a dd usq ad captiuitatẽ babi¬
lonie. eiꝰ senectꝰ a captiuitate babilo¬
usq id finem mundi. De his acti¬
ous. de his etatib de his tp̃rib : ta¬
lis sponse contexitur liber:⁊ huiꝰ
scrip̾ture. Nec hoc p̃tereundum
qd̃ filia pharaonis. habet incomi¬
tatu patriarchas. ⁊ ꝓpħas. ⁊ om̃s
iustos ababel. usq ad latronem. fi¬
lia autem babilonis habet in comi¬
tatu. apłos. martires. confessores. uͥ¬

Expanded text:
invidia subibunt. Hanc adhuc parvulam ante legem patriarchae figuris de Christo lege prophetae Scripturis ad honestatem informaverunt. Hanc nubilem sub gratia apostoli signis, doctrinis et exemplis ornaverunt. Hanc adhuc chorus angelorum in laetitia et exsultatione ad ducet in templum Regis, quam Rex gloriae gloria et honore coronabit, in thalamo gaudiis copulabit, quando ei seipsum  distinguitur. Nam infantia ejus fuit ab Adam usque ad Noe, ejus pueritia a Noe usque ad Abraham, ejus adolescentia ab Abraham usque ad David, ejus juventus a David usque ad captivitatem Babyloniae ejus senectus a captivitate Babylousque ad finem mundi. De his actibus, de his aetatibus, de his temporibus, talis sponsae contexitur liber hujus Scripturae. Nec hoc praetereundum quod filia Pharaonis habet in comitatu patriarchas, et prophetas, et omnes justos ab Abel usque ad latronem. Filia autem regis Babylonis habet in comitatu apostolos, martyres, confessores, vi
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ⁊ eius hinnuli sunt gemelli.
quia sicut gemelli eodem lacte
nutͥunt᷑. ita iudei ⁊ gentiles con¬
nuli pascuntur in liliis .i. fide¬
les in utraq uita delitiarum
in uirtutibus illorum qui fue¬
runt ut lilia candidi in casti-¬
tate ⁊ odoriferi in sanctitate.
uonͨ aspiret dies. ħ÷ donee ueni¬
at plena dei cognitio ⁊ inclinent᷑
umbre. idest tͣnseat ignorantia
Quandiu hic in mundo sunt lac
utͥusq legis de ub̃ibus matris
eccłiȩ sugtunit. in lilus i. in flori¬
bus scͥpturarum. ⁊ exemplis
scõrum pascuntur. postquam
illa dies et̃ne claritatis adue¬
nerit. ⁊ sol iusticie xp̃c illuxerit.
nec docendi nec discendi ultra
dempus erte.s consummatis oĩbꝰ
huius mundi tenebris. omnes
ut sol fulgebunt. qr dm sicuti ẽ
in equalitate patris uidebunt:

Expanded text:
dit. Et ejus hinnuli sunt gemelli, dit. Et ejus hinnuli sunt gemelli, quia sicut gemelli eodem lacte nutriuntur, ita Judaei ad gentiles connuli pascuntur in liliis, id est fideles in utraque vita deliciantur in virtutibus illorum, qui fuerunt utilia candidi in castitate, et odoriferi in sanctitate, donec aspiret dies, hoc est donec veniat plena Dei cognitio, et inclinentur umbrae, id est transeat ignorantia. Quandiu hic in mundo sunt, lac utriusque legis de uberibus matris Ecclesiae sugunt in liliis, id est in floribus Scripturarum, et exemplis sanctorum pascuntur. Postquam illa dies aeternae claritatis advenerit, et sol justitiae Christus illuxerit, nec docendi, nec discendi ultra tempus erit, sed consummatis omnibus hujus vitae tenebris omnes ut sol fulgebunt, quia Deum sicuti est in aequalitate Patris videbunt
Abbreviated transcription (Latin):
decies repetitus efficit millena
sub decalogo legis laborantib
ꝓmissum. ꝑ centenarium uero
multiplicitas uirtutum. quȩ do¬
tiens ꝑ decõlogum repetitur. ꝑ
millenariũ uero plentudo gau
storum qui sub decalogo legis¬
iuxerunt. in multiplicitate uir¬
tutum. ꝓ plenitudine gaudioꝵ:
hiis armis eccłiam muniunt
qui collum eius existunt:
Ubera administrant lac par¬
uulis. hinnuli aut̃ uelocit̃ cur¬
runt ut sint in excelsis. Ubera
eccłiȩ sunt docti in utͣq lege. qͥ
paruulis in xp̃o infundunt lac
doctrine. mulctum de utraq lege:
Duo hinnuli sunt actiui ⁊ condẽ¬
platiui .i. seculares ⁊ sp̃itales
in fide xp̃i adhuc paruuli. qui
rum. ut habitent in altis cȩloꝵ:
hii sunt sicut duo hinnuli ca¬
pree gemelli. hoc ẽ similes sunt
duob popłis. sub pͥmitiua ec¬
clesia ad fidem de iudeis ⁊ gen¬
tibus conũsis. Quȩ ecclia fuit
caprea. qr sicut caprea alta pe¬
tit. ita ipsa de lege ad gr̃am ascẽ¬

Expanded text:
decies repetitus efficit millenardecies repetitus efficit millenarsub Decalogo legis laborantibus promissum; per centenarium vero, multiplicitas virtutum, quae toties per Decalogum ropetitur. Per millenarium autem plenitudo gaudstorum, qui sub Decalogo vixerunt legis, in multiplicitate virtutum pro plenitudine gaudiorum; his armis Ecclesiam muniunt, qui collum ejus existunt. Ubera administrant lac parvulis, hinnuli autem velociter currunt ut sint in excelsis. Ubera Ecclesiae sunt docti in utraque lege, qui parvulis in Christo infundunt lac doctrinae mulsum de utraque lege. Duo hinnuli sunt activi et contemplativi, id est saeculares et spirituales in fide Christi adhuc parvuli, qui rum, ut habitent in altis coelorum. Hi sunt sicut duo hinnuli capreae gemelli, hoc est similes sunt duobus populis sub primitiva Ecclesia ad fidem de Judaeis et gentibus conversis. Quae Ecclesia fuit caprea, quia sicut caprea alta petit, ita ipsa de lege ad gratiam conscen
Abbreviated transcription (Latin):
dat. Et ibi pendet omnis armatu¬
ra fortium. q ad exemplum ei ꝓo¬
sita sunt omĩa oꝑa illorum qui
fortit̃ uitia uicerunt. ut ioseph
luxuriam. moyses auaritiam:
Sic isti qui sunt collum eccłie &
turris dauid. quia eccłiam xp̃o
iungunt. ⁊ ciues ab hostibus mu¬
nunt. habent ꝓpugnacula au¬
denticos libros. Habent mille cli-¬
peos. innumeras sententiarum ⁊
rationum defensiones. Hñt omnẽ
armaturam fortium. scilicet õs
passiones mr̃m scͥptas. ⁊ uitas san¬
ctorum sibi ꝓpositas. Alit̃. Cur¬
ris dauid est satra scͥptura. ad
fendunt. In hac turri pendent
mille clipei quod sunt om̃s do¬
ctrine iustorum uet̃is ⁊ noui de¬
stamenti. ⁊ omnis armatura for¬
tium. quod sunt omĩa exempla
sanctorum. que alios contͣ uitia
forte faciant. Aillenarius nũs
multiplicatur ꝑdenarium ⁊cen¬
tenarium. Decies enim centum.
siue centies decem sunt mille.⁊
denarius decies repetitus efficit
centenarium.⁊ ttem centenariꝰ

Expanded text:
dat, et ibi pendet omnis armatudat, et ibi pendet omnis armatura fortium, quia ad exemplum proposita sunt ei omnia opera illorum, qui fortiter vitia vicerunt, ut Joseph luxuriam, Moyses avaritiam, sic isti qui sunt collum Ecclesiae et turris David, quia Ecclesiam Christo jungunt, et cives ab hostibus muniunt, habent propugnacula authenticos libros, habent mille clypeos innumeras Scripturarum et rationum defensiones, habent omnem armaturam fortium, scilicet omnes passiones martyrum scriptas, et vitas sanctorum sibi propositas. Aliter turris David est sacra Scriptura, ad fendunt. In hac turri pendent mille clypei, quod sunt omnes doctrinae justorum, et veteris et novi testamenti, et omnis armatura fortium, quod sunt exemsanctorum, qui alios contra vitia fortes faciunt. Millenarius numerus multiplicatur per denarium et centenarium. Decies enim centum sive centies decem, sunt mille, et denarius decies repetitus efficit centenarium, et item centenarius
Abbreviated transcription (Latin):
nu fortis qr fortẽ diabolum
in cruce uicit. Collum iungit cor¬
pus ⁊ caput. durris munit ciues
ab hostibus. Collum gͦ eccłie sunt
in scͥpturis sapientes. eccłiam xͦ¬
turris dauid in expugnabiles.
hoc ẽ sicut pͥmitiua eccłia a xp̃o
uero dauid. scilicet desiderabili
⁊ manu forti. ut turris fundata
contͣ ꝑsecutores ⁊ hereses. donis
sp̃c scĩ ẽ munita. ita isti munimȩne
scͥpturarum a xp̃o sunt firmati
ad defendenda fidei edificia. ad
repellenda hostium dela. ut muni¬
ant ciues iherłm. qđ sunt simplces.
a ciuibus babylonis. qd̃ sc̃ heretici.
iudei. pagani. falsi xp̃iani. Que dur-¬
ris edificata ẽ ꝓpugnaculis. hoc ẽ
illa eccłia munita ẽ in expugnabił
scͥpture sententiis quib se defendat
ab inimicis. Uł apł̃i fuerunt eius
ꝓpugnacula quia armis patien¬
tiȩ contͣ infides pugnauerunt pro
ille clipei pendent eccłia:¬
ex ea turri.qr in numere ratio¬
nes defensionum collate sunt illi
eccliȩ. quib se ab adũsariis defen¬

Expanded text:
nu fortis, quia fortem diabolum in cruce vicit. Collum jungit corpus et caput; turris autem munit cives ab hostibus. Collum ergo Ecclesiae sunt in Scripturis sapientes, Ecclesiam vturris David inexpugnabilis, hoc est sicut primitiva Ecclesia a Christo vero David, scilicet desiderabili et manu forti, ut turris fundata contra persecutores et haereses, donis Spiritus sancti munita, ita isti munimine Scripturarum a Christo sunt firmati, ad defendenda fidei aedificia, ad repellenda hostium tela, ut muniant cives Jerusalem quod sunt simplices, a civibus Babylonis quod sunt haeretici, Judaei, Pagani, falsi Christiani. Quae turris aedificata est cum propugnaculis, hoc est illa Ecclesia munita est inexpugnabilibus Scripturae sententiis, quibus se defendat ab inimicis. Vel apostoli fuerunt ejus propugnacula, quia armis patientiae contra infideles pugnaverunt proille clypei pendent ex ea. Quia innumerae rationum defensiones collatae sunt illi Ecclesiae, quibus se ab adversariis defen
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet absq caritate que
in corde latet. uł absq fomite
peccati. quod in membris latet
scripturis ponuntur. tunc aut int̃¬
p̃tatio nominis aut offitium ꝑso¬
ne. aut rei ab ea geste. significatio
notatur. Siquidẽ in melchisedech
hec tria considerant᷑. scilicet inderp̃¬
tadio nominis. quȩ ẽ rex iustitiȩ.⁊
officium regale ⁊ sac̃dotale. ⁊ facͥ¬
ficium panis ⁊ uini. ab eo oblatum.
Qui p̃figurauit. xp̃m qui est rex
iustitiȩ. & uerus sac̃dos qui optulit
in sacͥfitio corporis sui panẽ ⁊ uinũ:
Similit̃ in dauid tria considerant᷑.
uidelicet int̃pretatio nominis. q̃
ẽ desid̃abilis uł manu fortis. ⁊ of¬
fitium quia fuit rex ⁊ ꝓpħa. ⁊ res

Expanded text:
scilicet absque charitate quae in corde latet, vel absque fomite peccati quod in membris latet.Scripturis ponuntur, tunc aut interpretatio nominis, aut officium personae, aut rei ab ea gestae significatio notatur. Si quidem in Melchisedech haec tria considerantur, scilicet interpretatio nominis, qui est rex justitiae, et officium regale et sacerdotale; et sacrificium panis et vini ab eo oblatum. Qui praefiguravit Christum, qui est rex justitiae et verus sacerdos, qui obtulit in sacrificio corporis sui panem et vinum. Similiter in David tria considerantur, videlicet interpretatio nominis, qui est desiderabilis vel manu fortis; et officium, qui fuit
Abbreviated transcription (Latin):
tie pꝰ uiditium erunt: quando ꝑ
angelos eccłam in celestem iheru¬
salem transte ret et inthalamo glo¬
rie ipsa d̾itatis uisione sibi coniũ¬
get. Ad has nuptias per prelatos ec¬
cłe. multos uolentes trahit: multoᷤᷤ
nolentes intrare compellit. De his
nuptiis mat̾ia huiꝰ libri contexit᷑:
ĩdeo et epythalamium .i. nuptiale

Expanded text:
t judicium erunt, quando per angelos Ecclesiam in coelestem Hierusalem transferet, et in thalamo gloriae ipsa deitatis visione sibi conjunget. Ad has nuptias per praelatos Ecclesiae multos volentes trahit, multos nolentes intrare compellit. De his nuptiis materia hujus libri contexitur, ideo et epithalamium, id est nuptiale
Abbreviated transcription (Latin):
cum xp̃c dona sua in cetu sp̃ita¬
lium multiplicauit. ⁊ se oꝑibus
eorum ut suaui cibo refecit:
uxta altiorem sensum. dilectus
electos de hoc mundo in głam
suam assumpserit. Rex ad con¬
uiuium ingressus dicit.

Expanded text:
cum Christus dona sua in coetu spiritualium multiplicavit, et se operibus eorum ut suavi cibo refecit. Juxta altiorem sensum, dilectus electos de hoc mundo in gloriam suam assumpserit. Rex ad convivium reginae ingressus, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥlosurgit uͭd orto discedat. cũ
occiso antixp̃o ꝑsecutio de ec¬
clesia recedet. Aust̃ uero ortum
ꝑflabit. cum multitudo lapsoꝵ
ad penitentiam ꝑ inspirationem
sp̃c scĩ redibit. Tunc fluent orti
aromata. qr exempla patientie
⁊ constantiȩ scõrum sub antixp̃o
in eccłia redundabunt. Aliter:
quilo de orto recedet. cũ dia¬
bolus de exclesia ultimo u¬
dicio damnatus discedet Aust̃
ortum ꝑflabit. cum xp̃c ueniens
consolatione sp̃c scĩ. ecclł̃iam re-¬
creabit. Tunc orti aromata flu¬
ent. qñ iusti ȩt̃na p̃mia ꝓ meri¬
tis recipient. Aquilone recedente.
⁊ austro in ortum ueniente. regi¬
na aromata collegit. quib uic¬
tores reficit. ⁊ regem foris stan¬
tem ad epulas uictoꝵ inuitauit¬

Expanded text:
lo surget, ut de horto discedat, cum occiso Antichristo persecutio de Ecclesia recedet. Auster vero hortum perflabit, cum multitudo lapsorum ad poenitentiam per inspirationem sancti Spiritus redibit. Tunc fluent horti aromata, quia exempla patientiae et constantiae sanctorum sub Antichristo in Ecclesia redundabunt. Aliter aquilo de horto recedet, cum diabolus de Ecclesia ultimo judicio damnatus discedet. Auster hortum perflabit, cum Christus veniens consolatione Spiritus sancti Ecclesiam recreabit. Tunc horti aromata fluent, quando justi aeterna praemia pro meritis recipient. Aquilone recedente, et austro in hortum veniente, regina aromata colligit, quibus victores reficit, et regem foris stantem ad epulas victorum invit
Abbreviated transcription (Latin):
ritalium quasi conuiuium insti¬
tuit. cum xp̃m int̾esse optat. itt
opus suum fiat acceptabile di
cens. Qui se ꝓmisit mecum usq
ad consummationẽ scł̃i mansu-¬
rum. ip̃e nunc ꝑ grãm ueniat
in me ortum suum. ut qui me
int̃ ꝑsecutores ⁊ hereticos ille¬
sam custodiuit. nunc in pace
degentem a temptationib adũ¬
sitatum ⁊ ꝓsꝑitatum inconcus¬
sam custodiat. ac de me tales
emissiones. ꝓducat. quarum
pomorum fructus ip̃e comedat.
boc ẽ tam sp̃itales uelit de me
pullulare. quos sibi ut cibum
suauem. uelit incorporare. Po¬
ma etenim orti. sunt in eccłia ele-¬
cti. fructus pomorum. sunt oꝑa
bonorum. Fructus pomorum
suorum dilectus comedit. cum
xp̃c electos ꝑ bona oꝑa sibi incor¬
porabit. ut sint unum cum eo.
sicut cibus in corpus comeden¬
tis uertitur. Aliter.

Expanded text:
asi convivium instituit, cui Christum interesse optat, ut opus suum acceptabile fiat dicens: Qui se promisit mecum usque ad consummationem saeculi mansurum, ipse nunc per gratiam veniat in me hortum suum, ut qui me inter persecutores et haereticos illaesam custodivit, nunc in pace degentem a tentationibus adversitatum, et prosperitatum inconcussam custodiat, ac de me tales emissiones producat, quarum pomorum fructus ipse comedat, hoc est, tam spirituales velit de me pullulare, quos sibi ut suavem cibum velit incorporare. Poma etenim horti sunt in Ecclesia electi. Fructus pomorum, sunt opera bonorum. Fructus pomorum suorum dilectus comedet, cum Christus electos per bona opera sibi incorporabit, ut sint unum cum Deo sicut cibus in corpus comedentis vertitur. Aliter
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi dei passa obseure phi¬
uiophorum doctrine. eẽt inuoluẽ¬
da. et sic a diabło multis errorib
subigenda: donec uerus doctor xp̃e
adueniret.qui eam sanguine suo
quasi agni immaculati. de errore
⁊ potestate diabłi redimeret. Q
ueniens baptismate eam abluit:
peccata quasi hostes in mari obru¬
it: euuangłica doctrina crũdiuit:⁊
corpore sanguineq suo refecit: sȩcu¬
larem sapientiam quasi spolia egip¬
ti in arma iusticie conu̾tit. dum
per hauc contra hereses pugna¬
re eam docuit. Quã ad huc uerus
sionis .i. in ꝑabisum introducet:
⁊ hostib eius scilici demonib
ꝑsecutorib dampnatis. mansio¬
nes regni celestis. cuiq ꝓ meritis
distribuit. ꝓ hac qͦ sponsa. sanson
gare includ itur.. abhostib insu¬
detur: s fractis forib. ⁊ ꝑterritis
hostib uictor egreditur. i mon-¬
tis cacumine excipitur. Samson
detur: s portas inferni confrin¬
gens.demones ꝑterruit: de se¬
pulero surgens. milites fugauit:

Expanded text:
erbi Dei patiens obscurae Phrisaeorum doctrinae esset involvenda, et sic a diabolo multis erroribus subjicienda, donec verus doctor Christus adveniret, qui eam sanguine suo, quasi agni immaculati, de errore et potestate diaboli redimeret. Qui veniens baptismate eam abluit, peccata quasi hostes in mari obruit, Evangelica doctrina erudivit, corpore et sanguine suo refecit, saecularem sapientiam quasi spolia Aegypti in arma justitiae convertit, dum per hanc contra haereses pugnare eam docuit. Quam adhuc verus sionis, id est in paradisum introducet, et hostibus ejus, scilicet daemonibus et persecutoribus damnatis, mansiones regni coelestis cuique pro meritis distribuet. Pro hac quoque sponsa Samson Gazae includitur, ab hostibus obsidetur, sed fractis foribus et perterritis hostibus victor egreditur, et montis cacumine excipitur. Samson detur, sed portas inferni constringens daemones perterruit, de sepulcro surgens milites fugavit,
Abbreviated transcription (Latin):
no. aliqn accipiunt᷑ in malo. In
regem głe dilectum suum. maie¬
state d̃itatis coronatum. quem
hic uidit suo amore in cruce uul¬
neratum. Ibi erit unum oculoꝵ
⁊ crinium .i. unitas p̃latorum ⁊
subditoꝵ omnium illa uisione
fruentium. quorum erit gaudi¬
um ds pacis ⁊ concordie dulcedo

Expanded text:
no, aliquando accipiuntur in malo. In no, aliquando accipiuntur in malo. In regem gloriae, dilectum suum majestate coronatum, quem hic vidit suo amore in cruce vulneratum. Ibi erit unum oculorum et crinium, id est unitas praelatorum et subditorum omnium illa visione fruentium, quorum erit gaudium Deus pacis, et concordiae dulcedo
Abbreviated transcription (Latin):
adut ẽ celum. quod xp̃c rex
glorie subiit. quod ẽ mons myrre
⁊ collis thuris .i. habitatio mr̃m
⁊ confessorum. Ibi conspicit᷑ amica
tota pulchra. hoc ẽ eccłia regnãs
in omnibus ordinibus suis głosa.
⁊ macula non ẽ in ea. quia illa au¬
la ñ recipit ullam peccati macu¬
lam. Et quia angłi sunt sine pec¬
cato. oportet eos ẽẽ sine macula
peccati. qui eis sunt coeqͣndi. hec
uenit de lybano.i. de candore mun¬
dane glorie in pͥncipib. uenit
etiam de lybano .i. de albedine
uirtutum in sp̃italib. uenit de ly¬
bano in baptizatis fidelib. Hec
de capite tͥum montium corona¬
bitur. quia a deitate tͥum ꝑsona¬
rum glorificabitur. Quod innu¬
unt uocabula montium. Amana
quippe sonat excelsus. quod pat̃
intelligit᷑. sanir luc̃na quod filiꝰ
accipitur. hermon consecͣtio qd̃
nem moueat quod diũse sunt in¬
t̃pretationes nominum hebreoꝵ
quia int̃pretationes nominũ
mutantur scdm scripture diũ¬
sum sensum. Aliqñ nanq in bo¬

Expanded text:
adiit est coelum, quod Christus rex gloriae subiit, quod est mons myrrhae et collis thuris, id est habitatio martyrum et confessorum ibi conspicitur, amica tota pulchra, hoc est Ecclesia regnans in omnibus ordinibus suis gloriosa. Et macula non est in ea, quia illa aula non recipit ullam peccati maculam, et quia angeli sunt sine peccato, oportet et eos sine macula esse peccati, qui eis sunt coaequandi. Haec venit de Libano, id est de candore mundanae gloriae in principibus, venit etiam de Libano, id est de albedine virtutum in spiritalibus, venit de Libano in baptizatis fidelibus. Haec de capite trium montium coronabitur, quia deitate trium personarum glorificabitur, quod innuunt vocabula montium, Amana quippe sonat excelsus, per quod Pater intelligitur, Samur, lucerna, per quod Filius accipitur, Hermon consecratio, penem moveat quod diversae sunt interpretationes montium Hebraeorum, quia interpretationes nominum mutantur, secundum Scripturae diversum sensum. Aliquando namque in bo
Abbreviated transcription (Latin):
Sientie cũ
salomo¬
ne poscẽ¬
ci: honori¬
us a uero
pacifico.
postulata
consequi.
uia pͥdecessori tuo beate me¬
morie. uenerando abb̃i .c. librũ
dauid utcũq explanaui: posciᷤ
a me. ĩmo iubendo exigis sũcces¬
sor eius. librũ salomonis tͥ expla¬
nari: iustum asserens. ut qͥ pãt
patris opꝰ. magno sudore elabo¬
ratũ optuli: tibi quasi filio. fi¬
lii opꝰ. stilo elucidatũ debeã of¬
ferrẽ. feci itaq qd uissisti: ⁊⁊ li¬
brũ salomonis qͥ intitulat᷑. can¬
tica canticorũ. multorũ ore cele¬
bratũ. paucorũ intellectu resera¬
tũ. plano stilo reseraui: ac opꝰ de¬
sidiosis obscurũ. omĩb studio.¬
sis sp̃u sco illustrante elucidau
nil michi preter solum laborẽ as¬
cribens: sententias uero auctori

Expanded text:
ientiae cum Salomone poscenti HONORIUS, a vero Pacifico postulata consequi. Quia praedecessori tuo beatae memoriae venerando abbati CONONI librum David utcunque explanavi, poscis a me, imo jubendo exigis successor ejus, librum Salomonis tibi explanari, justum asserens ut qui patri patris opus magno sudore elaboratum obtuli, tibi quasi filio filii opus stylo elucidatum debeam offerre. Feci itaque quod jussisti, et librum Salomonis qui intitulatur Cantica canticorum multorum ore celebratum, paucorum intellecti reseratum, plano stylo reseravi; ac opus desidiosis obscurum, omnibus studiosis Spiritu sancto illustrante elucidavi, nihil mihi praeter solum laborem ascribens, sententias vero auctori
Abbreviated transcription (Latin):
in significatione: ut leo. Est enĩ
leo celestis. sydꝰ in celo: est et leo
terrestris bestia interra: est etiã
cilis. piscis inaqua. Est q
leo nom̃ hoĩs:: apostolici iudelie
uel imꝑatoris: est et leo pictura.
uel sculptura: sic & auctor est eqͥ¬
uocum. Est aut̃ auctor ciuitatis.
idest fundator. ut romulus rome
ẽ.Est ⁊ auctor sceleris. id est pͥnceps
dauio: psalterii. plato tymei. Est
c̃e auctor cõmunẽ: abaugendo dic¬
que fiunt .iiiiͦʳ. modis. scilicr̃ his¬
torie. allegorice. tͦpologyce.anago¬
gyce. Iuxta hystoriã fiunt nuptie
duob modis: aut carnis cõmixtione
ioseph. Carnis cõmixtione. ut salo¬
monis. et filie pharaonis. quã sibi
iure copulauit matͥmonii: cui et
domũ auro gẽmisq decoratã edifi¬
cauit.Iuxta allegoriã qͦ fiunt nup

Expanded text:
in significatione, ut leo. Est enim in significatione, ut leo. Est enim leo coeleste sidus in coelo, et leo terrestris bestia in terra, est etiam leo aquatilis piscis in aqua. Est quoque leo, nomen hominis, apostolici scilicet vel imperatoris; est et leo pictura vel sculptura, sic et auctor est aequivocum. Est autem auctor civitatis, id est fundator ut Romulus Romae; est et auctor sceleris, id est princeps David Psalterii, Plato Thymaei. Est etiam auctor commune nomen, ab augendo dic modis, scilicet historice, allegorice, tropologice, anagogice. Juxta historiam fiunt nuptiae duobus modis, aut carnis commistione, Joseph. Carnis commistione, ut Salomonis et filiae Pharaonis, quam sibi jure copulavit matrimonii, cujus domum auro gemmisque decoratam aedificavi
Abbreviated transcription (Latin):
b reb trac̾tet. Intentio: ut cog¬
noscas utrum rem de qua trac¬
tat. suadeat.⁊ uel dissuadeat: uel
liber lectus qͥd utilitatis confe
monem. huiꝰ librĩ scriptorem:
qͥ fuit rex sapientissimus. &. ꝓpħa
p̾cipuus. Id̃o non legitur lectio
salomonis: sẽd lectio libri sapi¬
entie. Qͥ salomon tͥa uolumina
heroico metro edidit: que in
tres partes philosophie. sciliez
ethycã. physicã. logicã. distͥbuit.
ꝑabolas nãq ethyce ati̾buit. in
quib bonos mores docuit: ut ibi.
Audi fili mi disciplinã patͥs tui
⁊ ne dimittas legem mat̾s tue.
Eccłasten aut̃ physice assigna¬
uit. in qͦ naturãs rerũ disseruit:
ut ibi omĩa flumina intrant in
mare: ad locũ unde fluunt. re¬
u̾tuntur aque. ut iterũ fluant.
Cantica uͦ canticoꝵ logyce contu
ut ibi. Fortis ẽ ui mors dilectio:
aque multe ñ poterunt extin¬
guere caritatem.Auctor est equi¬
uocũ. Equiuocũ aut̃ dicit᷑. qd̾ u̾¬
num ẽ in litteratura. s di̾sum

Expanded text:
 rebus tractat. Intentio, ut cognoscas utrum rem de qua tractat suadeat vel dissuadeat, vel liber lectus quid utilitatis confermonem hujus libri scriptorem qui fuit rex sapientissimus et propheta praecipuus. Ideo non legitur lectio libri Salomonis, sed lectio libri Sapientiae. Qui Salomon tria volumina heroico metro edidit, quae et in tres partes philosophiae, scilicet ethicam, physicam, logicam distribuit. Parabolas namque ethicae attribuit, in quibus bonos mores docuit, ut ibi? « Audi, fili mi, disciplinam patris tui, et ne dimittas legem matris tuae » Ecclesiasten autem physicae assignavit, in quo naturas rerum disseruit, ut ibi: « Omnia flumina intrant in mare, ad locum unde fluunt revertuntur aquae ut iterum fluant . » Cantica canticorum logicae contulut ibi: « Fortis est ut mors dilectio. Aquae multae non potuerunt exstinguere charitatem . » Auctor est aequivocum. Aequivocum autem dicitur quod unum est in litteratura, sed diversum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ẽ suꝑior uis eiꝰ ꝑ consensũ diuine
legis coningitur: Ue qͦ coniugio
spiritalis Iples .i. bonum opꝰ uin¬
gitur. Iuxta anagogen nichilomi¬
nus fiunt nuptie duob modis : u¬
uus homo celos ascendit: ⁊ multi¬
tudinẽ angłorum sibi sociauit: ali¬

Expanded text:
est superior vir ejus per consensum divinae legis conjungitur, de quo conjugio spiritalis proles, id est bonum opus gignitur. Juxta anagogen nihilominus fiunt nuptiae duobus modis: Unovus homo coelos ascendit, et multitudinem ang
Abbreviated transcription (Latin):
sicut sponsus sponse carnaliter con¬
iungitur: ⁊ unum cũ ea efficitures
ita xp̃c per assumptã carnẽ eccłe.
assotiatur. et ipsa ꝑcomestionẽ cor¬
poris eius ei incorporaturr unde et
c̃orpꝰ eius scͥbitur. cuiꝰ caput ipse le¬
gitur: menbraq eiꝰ om̃s electi. ꝑ fi¬
dem et dilectionem ei connectuntur.¬
sede. uos similes hominib expectan¬
tib dñm suum. qͣndo reu̾tatur a
nuptie erant. qndo rex celi filio suo
xp̃o humanã naturam copulauit.:
de quo ut sponsus de thalamo pro¬
cessit᷑. Ad has nuptias om̃s

Expanded text:
sponsae carnaliter conjungitur, et unum cum ea efficitur, ita Christus per assumptam carnem Ecclesiae associatur, et ipsa per comestionem corporis ejus ei incorporatur. Unde et corpus ejus scribitur, cujus caput ipse legitur, membraque ejus omnes electi, per fidem et dilectionem ei conne« Vos similes hominibus exspectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiae erant, quando Rex coeli Filio suo, Christo humanam naturam copulavit, ude quo, « ut sponsus de thalamo pro» Ad has nuptias om
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ immutabilis.⁊ si d̾s non in¬
carnaretur. homo ñ deificare¬
tur.⁊ su p̃destinatio di ĩmu¬
taretur. Quod erat impossibile:
Igitur oportutt dm incarnari.
ut posset homo dificari. Huic
rationi uidetur auctoritas asti¬
pulari. Siquidem anqͣm adam
peccaret. ds ꝑ adam p̃dixit xp̃m
de carne adam incarnandum. &
eccłiam ei coniungendam ita dicñs:
Erunt duo in carne una. Hoc apo¬
stolus ita exponit dicens. Sacra¬
m̃tum hoc magnũ est. ego autem
dico in xp̃o ⁊ in eccłia. Ecce ante
peccatum hominis. p̃dicta est in
est mortalis. Qui si in statu im¬
mortalitatis nasceret᷑. nunquam
morẽt᷑. ⁊ homo sine int̃positione
mortis eius dĩficaretur. Qd̃ fieri
ñ potuit. Quia gͦ xp̃c in illo sta¬
tu natus ẽ quo mori posset. ido
mori uoluit. Quia uͦ ad uitam
resurrexit. mortẽ homini abstu¬
lit. ⁊ uitã amissam reddidit. &
sicut in illo statu uite om̃s uiui

Expanded text:
est immutabilis. Et si Deus non inest immutabilis. Et si Deus non incarnaretur, homo non deificaretur. Et sic praedestinatio Dei immutaretur, quod erat impossibile. Igitur oportuit Deum incarnari, ut posset homo deificari. Huic rationi videtur auctoritas astipulari. Siquidem antequam Adam peccaret, Deus per Adam praedixit Christum de carne Adam incarnandum, et Ecclesiam ei conjungendam, ita dicens: Erunt duo in carne una , hoc Apostolus ita exponit dicens: Sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in Ecclesia . Ecce ante peccatum hominis praedicta est incs factus est mortalis. Qui si in statu immortalitatis nasceretur, nunquam moreretur, et homo sine interpositione mortis ejus deificaretur. Quod fieri non potuit. Quia ergo Christus in illo statu natus est quo mori posset, ideo mori voluit; quia vero ad vitam resurrexit, mortem homini abstulit, et vitam amissam reddidit. Et sicut in illo statu mortis omnes mori
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ t̃ra est mundus. Adquid fecit
celum: Ut ẽẽt habitatio angłoꝵ:
Adquid t̾ram: Ut ẽet habitatio
hominũ. Domino aut̃ atcestante
angłs ⁊ homo simul facti sc̃ dicẽs
ad iob. Ecce behemot̾ quẽ feci te¬
cum. Quod ẽ dicere. Quando feci
angłm feci ⁊ hominẽ. Sacra aut̃
scriptura omĩa simul facta cla¬
mat dicens. Qui manet ineder¬
num creauit omĩa simul. Igit᷑
lorum ꝑ hominẽ reparatus est.
Quia d̃s creator homo factus
ẽ. consequent̃ ⁊ homo ds̃ factus ẽ:
tẽ queritur utrum filius dĩ eẽt
incarnatus. si homo ñ fuisset la¬
psus. Putant enim casum hoĩs
causam fuisse incarnationis¬
xp̃i. S hii non falluntur. Ratio
enim manifesta clamat. ⁊ sacre
scripture auctoritas consonat.
quod quia homo in paradiso pec-¬
cauit. ꝓpterea d̃s hominẽ sũp¬
serit. Ab ec̃no quippe erat apud
dm p̃destinatũ quod homo dei¬
ficaretur. Sicut aut̃ d̃s est im¬
mutabił. ita ⁊ p̃destinatio eius

Expanded text:
et terra est mundus. Ad quid fecit et terra est mundus. Ad quid fecit coelum? ut esset habitatio angelorum. Ad quid terram? ut esset habitatio hominum. Domino autem attestante angelus et homo simul facti sunt, dicens ad Job: Ecce Behemoth quem feci tecum , quod est dicere: Quando feci angelum, feci et hominem. Sacra autem Scriptura omnia simul facta clamat dicens; Qui manet in aeternum creavit omnia simul . Igitulorum per hominem reparatus est, quia Deus creator homo factus est, consequentes et homo Deus factus est. Item quaeritur utrum Filius Dei esset incarnatus, si homo non fuisset lapsus. Putant enim casum hominis causam fuisse Christi incarnationis; sed hi non falluntur. Ratio enim manifeste clamat, et sacrae Scripturae auctoritas consonat, quod, quia homo in paradiso peccavit, propterea Deus hominem assumpserit. Ab aeterno quippe erat apud Deum praedestinatum quod homo deificaretur. Sicut enim Deus est immutabilis, ita et praedestinatio ejus
Abbreviated transcription (Latin):
de dorrente uoluptatis sue ine¬
briat. dicens angłis. Comedite
amici. bibite ⁊ inebriamini km̃i:
Hoc est ita gaudete de istoꝵ soci
tate. sicut epulantes letant᷑ de
diũsi cibi ⁊ potus satietate:
olet queri a quibusdam utrũ
homo ẽẽt conditus. si angłs
non fuisset lapsus. Putant enĩ
lapsum angłoꝵ causam fuisse
creationis hominũ. s hii fallunt᷑
Ratione quippe docente. ⁊ sacra
auctoritate consentiente. si tota
nũositas angłorum in celo ꝑsti¬
tisset. dam̃ multitudo hominũ
in t̾ra creata esset.⁊ sicut angłs
in uniũsitate ht̃ locum suum. ita
homo in uniũsitate haberet suũ:
Siquidem dota scriptura clamat
hunc mundũ ꝓpter hominẽ fa¬
ctum. Quod si homo ñ ẽẽt crea¬
tus. consequent ⁊ hic mundus
ñ esset conditus. Quod absur¬
dissimũ est. Quem errorẽ sp̃s sc̃s
uł hominis creatum sit. ꝓnun¬
tiat dicens. In principio creaũ
deus celum ⁊ t̾ram. Celum aut̃

Expanded text:
de torrente voluptatis suae inede torrente voluptatis suae inebriabit, dicens angelis: Comedite, amici, bibite et inebriamini, charissimi, hoc est, ita gaudete de societate istorum, sicut epulantes laetantur de diversi cibi et potus satietate. Solet quaeri a quibusdam utrum homo esset conditus, si angelus non fuisset lapsus. Putant enim lapsum angelorum causam fuisse creationis hominum; sed hi falluntur. Ratione quippe docente, et sacra auctoritate consentiente, si tota numerositas angelorum in coelo perstitisset, tamen multitudo hominum in terra creata esset. Et sicut angelus in universitate habet suum locum, ita homo in universitate habet suum. Si quidem tota Scriptura clamat hunc mundum propter hominem factum; quod si homo non esset creatus, consequenter et hic mundus non esset conditus. Quod absurdissimum est. Quem errorem Spiritus svel hominis creatus sit pronuntiat, clamans: in principio creavit Deus coelum et terram : coelum autem
Abbreviated transcription (Latin):
stitiam reficiant. ⁊ meo exemplo
bibite uinũ cum lacte. hoc est
tales uobis doctores coadunate.
qui uos sitientes iustitiam ui¬
no sapientie inebrient.⁊lacte
doctrine nutͥant. Atalibus sa¬
in gła collocabo. Moraliter
sponsus. myrram in orto mecie.
cum xp̃c de cetu sp̃italium mor¬
tificantes membra sua.⁊ cruci¬
figentes se uitiis ⁊ concupiscen
tus. mortis falce p̃cidit. ⁊ in cel¬
laria beatitudinis ꝑduc̃. Aro¬
mata medit cum redolentes in
uirtutib ad uitam colligit. Fa¬
uum cum melle comedit. cum
dulces in morib ⁊ oꝑib assum̃:
Uinum cum lacte bibit. cũ sa¬
pientes cum simplicib ad głam
eligit. Iuxta anagogen uero¬
xp̃c mirram ⁊ aromata de orto
dam tribulationib amarica¬
tos. quoslam uirtibus bene
olentes. in ortum beatitudinis
colligit. fauum cum melle co-¬
medit. cum doctores dulcedinis
in dulcedine et̃ne quietis colloca¬
bit. hinum cum lacte bibit. cũ
subditos potũ doctͥne haurientes.

Expanded text:
stitiam reficiant; et meo exemplo stitiam reficiant; et meo exemplo bibite vinum cum lacte, hoc est. tales doctorés vobis coadunate, qui vos sitientes justitiam vino sapientiae inebrient, et lacte doctrinae nutriant. A talibus sain gloria collocabo. Moraliter. Sponsus myrrham in horto metit, cum Christus de coetu spiritualium mortificantes membra sua, et crucifigentes vitiis et concupiscentiis falce mortis praecidit, et in cellaria beatitudinis perducit. Aromata metit, cum redolentes in virtutibus ad vitam colligit. Favum cum melle comedit, cum dulces in moribus et operibus assumit. Vinum cum lacte bibit, cum sapientes cum simplicibus ad gloriam eligit. Juxta anagogen Christus myrrham et aromata de horto ia tribulationibus amaricatos, quosdam virtutibus bene olentes in hortum beatitudinis colligit. Favum cum melle comedit, cum doctores dulcedinis in dulcedine aeternae quietis collocabit. Vinum cum lacte bibit, cum subditos potum doctrinae haurientes,
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli.Tu inuitas me ad conui¬
uium.iam comedi fauum cum
melle meo. iam bibi uitiũ cũ lacte
meo. Fauus sunt qui in scriptu¬
ris dulcedinem sp̃italis intelligẽ¬
tie querunt. ⁊ aliis dilucidant:
Mel sunt hũ qui epulas duim
ũbi sibi appositas libent̃ gustant.
⁊ hiis insatiabiltt̃ uesci desiderãt:
Uinum sunt fortes celestium do¬
ctores alios sapientia in ebrian¬
des. Lac sunt infirmi adhuc au¬
ditores. qui lacte doctrine nut¬
untur ad bonos mores. Hos om̃s
ut dulcẽ cibum mͥ incorporaui.
⁊ ut suauẽ potum in me tͣnsfudi
quia om̃s in głam assumpsi Nc̃
alloquit᷑ rex uctores in orto epu¬
lantes. hoc ẽ om̃s in eccłia de ui¬
tus triumphantes.
omedite amici. bibite ⁊ ine¬
briamini km̃ĩ. Quod est dicere
Uos eccłiȩ bellatores mei amici.
qui facitis quȩ ego p̃cepi. meo
exemplo comedite fauum cũ melle.
i.tales uiros uobis assotiate. qͥ¬
uos dulci doctͥna. esurientes iu¬

Expanded text:
diaboli. Tu invitas me ad convidiaboli. Tu invitas me ad convivium, jam comedi favum cum melle meo, jam bibi vinum meum cum lacte meo. Favus sunt hi qui in Scripturis dulcedinem spiritualis intelligentiae quaerunt, et aliis dilucidant. Mel sunt hi qui epulas divini verbi sibi appositas libenter gustant, et his insatiabiliter vesci desiderant. Vinum sunt fortes coelestium doctores, alios sapientia inebriantes. Lac sunt infirmi adhuc auditores, qui lacte doctrinae nutriuntur ad bonos mores. Hos omnes ut dulcem cibum mihi incorporavi, et ut sua vem potum in me transfudi, quia omnes in gloriam assumpsi. Nunc alloquitur rex victores in horto epulantes, hoc est, omnes in Ecclesia de vitiis triumphantes: Comedite, amici, bibite erissimi. Quod est dicere: Vos Ecclesiae bellatores, mei amici, qui facitis quae ego praecepi meo exemplo, comedite favum cum melle, id est tales viros vobis associate, qui dulci doctrina vos esurientes ju
Abbreviated transcription (Latin):
uariis ferculis ⁊potib gaudent
satiari. ita gaudete istos ur̃o con¬
sortio annumerari. Hoc totũ idõ
replicat. quasi eccłie gentiũ dicat:
Sicut illos de pͥmitiua eccłia mea
incarnatione. passione. resurrecti¬
one. ascensione. iam głificaui. ita
adhuc conũtendos de iudeis glori¬
ficabo. similtẽ ⁊ de de ortos. ⁊ in fi¬
de ꝑfectos. angłis in gła assotia¬
bo. Alit̃. O soror ⁊ sponsa. tu oras
ut ueniam in de ortum meum. fe¬
rendo tibi contͣ temptam̃ta mun¬
di auxilium. ego iam ueni in ortũ
tempore ꝑsecutionis. ferens auxi
certantib. quos iam głificaui in
celestibus. Ita te contͣ mundi tẽp¬
tamenta certantẽ uiuabo ⁊ uncen¬
tẽ coronabo. Iam in orto meo mes
riam collegi. cum aromatib meis:
hoc ẽ cum õibus qui fama bonoꝵ
oꝑum sunt insignes ut confesso¬
res. Notandum quod addit meis.
qr ⁊ heretici hñt suos mr̃es. ⁊ suos
confessores. qui ñ xp̃i. s myrra st̃

Expanded text:
variis ferculis et potibus gaudent variis ferculis et potibus gaudent satiari, ita gaudete istos vestro consortio annumerari. Hoc totum ideo replicat, quasi Ecclesiae gentium dicat: Sicut illos de primitiva Ecclesia mea incarnatione, passione, resurrectione, et ascensione jam glorificavi; ita adhuc convertendos de Judaeis glorificabo. Similiter et de te ortos, et in fide perfectos angelis in gloria associabo. Aliter: O soror et sponsa, tu oras ut veniam in te hortum meum, ferendo tibi contra mundi tentamenta auxilium; ego autem veni in hortum tempore persecutionis, ferens auxilcertantibus, quos jam glorificavi in coelestibus; ita te contra tentamenta mundi certantem juvabo, et vincentem coronabo. Jam in horto meo messriam collegi cum aromatibus meis, hoc est cum omnibus qui fama bonorum operum sunt insignes, ut confessores. Notandum quod dicit meis; quia et haeretici habent suos martyres et suos confessores; qui non Christi, sed myrrha sunt