comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inse ꝓuocare clem̃tiam: qͥn potius
indignationẽ di cõmoueri. qͣndo
inconsecratis dõ locis indignus
habitator ẽ. Fabricati sunt in qͥt
lim̃ suũ uxta lim̃ meum. ut ni¬
& postes suos uirta postes meos:
ut unus laicoꝵ & sac̾dotum eẽt
introitus. Unde & apłs di ꝯcit.
Probet se autẽ homo: & sic accedat
ad corpus & sanguinẽ dñ. Et ut
grauius faceret quod dicebat:
sequentẽ iungit u̾siculũ. Et mu¬
rus erat inter me & eos fut sacer¬
dotalia sacrificia. & loca sacͣmen¬
toꝵ corꝑis & sanguinis xp̃i. breuis¬
sinus murus diuideret. Et pol¬
luer̃t inquit nom̃ scm̃ meũ in
abominationibꝰ quas fecerunt.
Quid ꝓdest habitationis uicina.
& medius int̾ cellulam nr̃am &
altare dñi paries: cũ in his quȩ
secreto facimꝰ. & quȩ turpe ẽ etĩã
dicere. contaminet᷑ & polluatur
nomen dm̃e Egohoc arbitror. qd̃
non polluat nom̃ dñi: nͥ ille qui
uisus ẽ nomini eiꝰ credere. & ex
illius censeri uocabulo. Et qͣm

Expanded text:
in se provocare clementiam; quin potius indignationem Domini commoveri, quando in consecratis Deo locis, indignus habitator est. Fabricati sunt, inquit, limen suum juxta limen meum, ut niet postes suos juxta postes meos, ut unus laicorum et sacerdotum esset introitus. Unde et Apostolus dicit: Probet autem se homo, et sic accedat ad corpus et sanguinem Domini . Et ut gravius faceret quod dicebat, sequentem jungit versiculum: Et murus erat inter me et eos; ut sacerdotalia sacrificia et loca sacramentorum corporis et sanguinis Christi, brevissimus murus divideret. Et polluerunt, inbominationibus quas fecerunt. » Quid prodest habitationis vicinia et medius inter cellulam nostram et altare Domini paries, cum in his, quae secreto facimus, et quae turpe est etiam dicere, contaminetur et polluatur nomen Domini? Ego hoc arbitror, quod non polluat nomen Dei, nisi ille, qui visus est nomini ejus credere, et ex illius censeri vocabulo, et quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
gent᷑. & firma fit ꝓpitiatio. Apt̾ea
aũt inscdo die uł duo hedi deqͥb
supͣ diximꝰ. uł hyrcus assumit᷑. qr
anmal ẽ semꝑ ad excelsa festinans.
& nichil ꝑiculi sustinens inp̾cipiriis:
&ibi inuenit uiam uͥ cȩt̾is aĩantibꝰ
int̾itus ẽ. Uñ & greco sermone capra¬
rũ & hiyrcoꝵ grex. sublimũ conu̾¬

Expanded text:
gentur, et firma sit propitiatio. Propterea autem in secunda die vel duo haedi, de quibus supra diximus, vel hircus assumitur, quod animal est semper ad excelsa festinans et nihil periculi sustinens in praecipitiis: et ibi invenit viam, ubi caeteris animantibus interitus est. Unde et Graeco sermone caprarum et hircorum grex sublimium con
Abbreviated transcription (Latin):
nerationes uenerit ab abraham usq
usq ad captiuitatẽ iechoniȩ. & eius¬
dem numeri sacͣmento ad t̾rena
angulos mnundi. dequib scͥptum
ẽ. Multi ahoriente & occidente & a¬
quiloue & meridie uement:& accu¬
babunt cũ abraham. ysaac. & iacob

Expanded text:
nerationes venerit ab Abraham usque usque ad captivitatem Jechoniae, et ejusdem numeri sacramento ad terrena angulos mundi, de quibus scriptum est: « Multi ab oriente et occidente et aquilone et meridie venient, et accubabunt cum Abraham et Isaac et Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad ꝓpiciatoriũ mauis. & the¬
odotio iniutroq ãzar̃a tnͣstulit:
illud ẽ intelligendam. qd̾ ꝓpici¬
atoriũ mints lapis sit excisus
demonte sine manib: & ꝓpicia¬
toriũ magnũ ipse lapis quicre¬
uit inmontẽ magnũ. & impleuit
uniu̾sũ orbem. Siue unta altũ
sensum ꝓpiciatoriũ minus ẽ qͣñ
exinamuit se formã serui accipi¬
ens: & ꝓpiciatoriũ magnũ. qͣndo
recepit głam quam habuit apud
patrẽ anteqm mundus fieret. Pri¬
us eñi huimiliora xp̃i cognoscimꝰ:
&e sic ad liuinitatis eiꝰ altitudiẽ
ꝑuenimꝰ. Et tam̃ utͥusq naturȩ
ꝓpiciatoriũ hoc ẽ imnoris atq ma¬
ioris: adumiꝰ altaris ꝑtinet sacͣm̃tũ.
Int̾ duo aut̃ẽ ꝓpiciatoria minus
atq maius. quatuor erant cubita.
quatuor mundi elem̃ta signantia:
quȩ & ipsa ꝑueniunt adumꝰ cubiti
latitudinẽ. Et hoc ammadu̾tendũ
qd̾ nim̃sura altaris pͥmus cubitus
mlatitudine nulli copulatur. s
suo nomine ꝑfectus ẽ. scd̾s autẽ la¬

Expanded text:
rium majus; et Theodotio in utroque AZARA transtulit, illud est intelligendum, quod propitiatorium minus, lapis sit excisus de monte sine manibus, et propitiatorium majus, ipse lapis qui crevit in montem magnum, et implevit universum orbem . Sive juxta alterum sensum, propitiatorium minus est, quando exinanivit se formam servi accipiens , et propitiatorium majus, quando recepit gloriam, quam habuit apud Patrem antequam mundus fieret . Prius enim Christi humiliora cognoscimus, et sic ad divinitatis ejus altitudinem pervenimus: et tamen utriusque natpitiatorium, hoc est, minoris atque majoris, ad unius altaris pertinet sacramentum. Inter duo autem propitiatoria, minus atque majus, quatuor erant cubita, quatuor mundi elementa signantia, quae et ipsa perveniunt ad unius cubiti altitudinem. Et hoc animadvertendum quod in mensura altaris primus cubitus in latitudine nulli copulatur, sed sua unione perfectus est: secundus autem la
Abbreviated transcription (Latin):
iet. & humiliaret se formani serui
accipiens. clausa erat lex & ꝓpħe. &
erat paradysiis. Postqm autẽ ille
pependit in cruce. & locutus ẽ ad
latronẽ. hodie eris mecũ inparady¬
so: statim uelũ templi exci̾sum ẽ.¬

Expanded text:
ret, et humiliaret se, formam servi ret, et humiliaret se, formam servi accipiens , clausa erat Lex et Propheterat paradisus. Postquam autem ille pependit in cruce, et locutus est ad latronem, Hodie mecum eris in paradiso , statim velum templi scissum e
Abbreviated transcription (Latin):
in ea. ut comedat panem coram
dño: & ꝑuiam uestibuli portȩ in¬
gͥdiet᷑. & ꝑ ipsam eg̾diet᷑. Quȩ nan
ista portaẽ que semꝑ clausa ẽ. &
solus dñs. ds isrł ingͥ̾dietur ꝑeac
Nem pe illa de qua saluator loqͥt᷑
ineuangłio. Ue uob scͥbe & phari¬
sei hẏpocrite: & uob̾ legis doctori¬
b ue. qui tollitis clauẽ scientiȩ: &¬
ipsi ñ egͥdimim. & intrantes ꝓhi¬
betis. De hac sub nomine libri scbit
& ysaias. E runt u̾ba librristius
ris homini nescienti litteras & dix¬
eris ei lege. respondebit tͥ nesciolit¬
teras: & dabunt illum homim sci¬
enti litt̾as. dicentes lege. & dicet. ñ
possum legere. quia signatus est.
Iste autẽ liber ẽ cuiꝰ nemo potest
soluere & aꝑire signacula. neq
in cȩlo neq int̾ra. neq subt̾ia n
ille dequo inapocalypsi iołns dr.
Ecce uicit leo detribu iuda. radix
& gemis dauid: ut aꝑiat librum
&e soluat signacula eiꝰ. Prius em̃i qͣm
saluator humanũ corpus assume¬

Expanded text:
ea, ut comedat panem coram Domino: et per viam vestibuli portae ingredietur, et per ipsam egredietur. Quaenam ista porta est, quae semper clausa est, et solus Dominus Deus Israel ingreditur per eam? Nempe illa de qua Salvator loquitur in Evangelio: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, et vae vobis doctoribus legis, qui tollitis clavem scientiae: ipsi non ingredimini, et intrantes prohibetis . De hac sub nomine libri scribit et Isaias: Erunt verba libri istius,ris homini nescienti litteras, et dixeris ei, Lege: et respondebit tibi, nescio litteras. Et dabunt illum homini scienti litteras, dicentes: Lege; et dicet: Non possum legere, quia signatus est . Iste autem liber est, cujus nemo potest solvere et aperire signacula, neque in coelo, neque in terra, neque sub terra, ille de quo in Apocalypsi Joannis dicitur: Ecce vicit leo de tribu Juda, radix et genus David: ut aperiat librum et solvat signacula ejus . Prius enim quam Salvator humanum corpus assume
Abbreviated transcription (Latin):
ordecim latitudinis. in quatuor
angulis eiꝰ. Et corona incireuitu
illiꝰ dimidii cubiti: & sinus eiꝰ uniꝰ
cubiti ꝑcircuitum: gradus autẽ
eiꝰ uersi adorientẽ .Lxx. Et
hȩc mnsura altaris incubito ꝑfec¬
to.cubitus & palaistes. sinꝰ illius
altitudo ꝑ circitum: & cubitus
latitudinis: & gysus ꝑ labium
eiꝰ incireuitu. palim umꝰ. Et hȩc
ẽ altitudo altaris. a ꝓfundo exor¬
ti. Et ariel cubitoꝵ quatuor: &
abarihel usq ad suꝑiora cornuũ
cubitus. Ipsũ autẽ arihel .xii.
cubitos habebat in longitudine.¬

Expanded text:
in quatuor angulis ejus, et corona in circuitu illius dimidii cubiti, et sinus ejus unius cubiti per circuitum. Gradus autem ejus versi ad Orientem. LXX: Et haec mensura altaris in cubito perfecto cubitus et παλαιστῆς, sinus illius altitudo per circuitum et cubitus latitudinis: et gisus per labium ejus in circuitu palmi unius. Et haec est altaris altitudo a profundo exorti et ariel cubitorum quatuor: et ab ariel usque ad superiora cornuum cubitus. Ipsum autem ariel duodecim cubitos habebat in longitudine
Abbreviated transcription (Latin):
unius. hec quoq erat fossa al¬
taris. & desinu t̾re usq adcrepi¬
diñe nouissimã duo cubiti: &
latitudo cubiti unius. Et acre¬
pitadine minori usq ad crepi¬
dinẽ maiorẽ quatuor cubiti: &.
latitudo uniꝰ cubiti. Ipse autem
arihel .iiii.cubitorũ: & ab ariel

Expanded text:
c quoque erat fossa altaris. Et de sinu terrae usque ad crepidinem novissimam duo cubiti, et latitudo cubiti unius: Et a crepidine minore usque ad crepidinem majorem quatuor cubiti, et latitudo cubiti unius. Ipse autem Ariel quatuor cubitorum: et ab Ariel
Abbreviated transcription (Latin):
scondi suꝑ montem posita. &. flu¬
minis ĩpetus letificat ciuitatem
di: quȩ ꝑspicue refertur ad dei¬
ȩccłiam. & sita ẽ ineomonte qui
inu̾tice omĩum montiũ ẽ. & a quo
sunt. In illa domo hoc ẽ intab̾na¬
cło quod fabricatus ẽ moyses. &
intemplo quod asalomone con-¬
structum ẽ. int̾iora tantum ubi
miamatis. appellabant᷑ sca scõꝵ:¬

Expanded text:
scondi super montem posita . Et: Fluscondi super montem posita . Et: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei : quae perspicue refertur ad Ecclesiam, et sita est in eo monte, qui in vertice omnium montium est, et a quo anctorum sunt. In illa domo, hoc est, in tabernaculo quod fabricatus est Moyses, et in templo quod a Salomone constructum est, interiora tantum, ubimiamatis, appellabantur sanc
Abbreviated transcription (Latin):
Lxx. Et tu fili hominis. ostende
domui ifrł domum. & cessabunt
a peccatis suis. & uisionẽ eiꝰ & dis¬
positionẽ illiꝰ: & ipsi sustinebunt
torm̃tum suũ ꝓomnib quȩ fece¬
runt: & descͥbes domũ. & p̾paratio¬
nem eiꝰ. & exitus atq introitus eiꝰ:

Expanded text:
LXX: Et tu, fili hominis, ostende domui Israel domum, et cessabunt a peccatis suis, et visionem ejus, et dispositionem illius: et ipsi sustinebant tormentum suum pro omnibus quae fecerunt. Et describes domum et praeparationem ejus, et exitus atque in
Abbreviated transcription (Latin):
munacłatũ &e hẏitum siue duos
hedos. quoꝵ pͥus ad dñm saluato¬
rem. duo sequentia ad apłos mi¬
nistrosq retulimꝰ: ne inconsecͣtio¬
ꝑtinentis. lex & ꝓpħȩ uiderent᷑ ex¬
clusi ꝓpt̾ea consecto altari uitulus
immnacłatus assumit᷑ & aries. & of¬
ferunt᷑ in conspectu dm̃: & filii sa¬

Expanded text:
immaculatum, et hircum sive duos haedos, quorum primum ad Dominum Salvatorem duo sequentia ad apostolos ministrosque retulimus, ne in consecratiopertinentis lex et prophetae viderentur exclusi, propterea consecrato altari vitulus immaculatus assumitur et aries, et offer
Abbreviated transcription (Latin):
orientem. & eduxit me & ecce gła
di isrł ueniebat ꝑuiam orientis.
& uox castroꝵ quasi uox geminan¬
trum multoꝵ: & t̾ra resplendebat
quasi fulgur agła ꝑcͥcuitum. Et
uisio quã uidi scđm uisionẽ quã
uiderã qͣndo ing̾diebar ut unge¬
rem ciuitate: & iusio currus qͣm
uidi scđm uisionẽ quã uideram
suꝑfluuiũ chobar. Cecidiq infa¬
ciem meã: & gła dñi ingressa est
domo loquentis adme. Et uir
stabat iuxta me: & dixit adme. Ui¬
disti fili hominis locũ solii mei.
& locum uestigii pedum in eoꝵ.
inquibꝰ habitabit nom̃ meũ in
medio domꝰ isrł insempit̾nũ: &
ñ contaminabt̃ ultͣ domꝰ isrł no¬
men scm meũ. ipsi & duces eoꝵ.
infornicatione sua. & in homici¬
diis ducũ in medio sui. cũ pone¬
rent limen meũ inliminibꝰ siuis.
& postes meos iuxta postes suos.
& dederunt parietem meũ quasi
conexũ int̾ me & se. & contamina¬
uert nom̃ sc̃m meũ in iniqͥtatibꝰ
suis quas faciebant. & contͥui eos

Expanded text:
 ecce gloria Dei Israel veniebat per viam Orientis: et vox castrorum quasi vox geminantium multorum: et terra resplendebat quasi fulgur a gloria per circuitum. Et visio quam vidi secundum visionem quam videram quando ingrediebar ut ungerem civitatem ÷ Et visio currus quam vidi  secundum visionem quam videram super fluvium Chobar: cecidique in faciem meam. Et gloria Domini ingressa est domo loquentis ad me: et vir stabat juxta me, et dixit ad me: vidisti, fili hominis, locum solii mei, et locum vestigii pedum meorum, in quibus habitabit nomen meum in medio domus Israel in sempiternum. Et non contaminabunt ultra domus Israel nomen sanctum meum, ipsi et duces eorum in fornicatione sua et in homicidiis ducum in medio sui, cum ponerent limen meum in liminibus suis, et postes meos juxta postes suos. Et dederunt parietem meum 520 quasi connexum inter me et se: et contaminaverunt nomen sanctum meum in iniquitatibus suis quas faciebant. Et contrivi eos
Abbreviated transcription (Latin):
dotes. infornicationib suis quib
a deo foruicati sunt: & nriuims
regum suoꝵ: qui frustra sibi ꝑsu
ꝑbiam regiũ nom̃ assumunt.
deniq sequit᷑. Et in excelsis. Ar¬
rogans eñi mens offendit dĩni
humilis admiscdiam ꝓuocat.
qui post suꝑbiam inimo ꝑsuꝑ¬
biam fabricati sunt limen suũ
iuxta limen dĩ. & postes suos uix¬
ta postes illiꝰ. Audiant hec iuxta
litt̾am mulierculȩ honerate pec¬
catis. quȩ circũferunt᷑ om̃i uento
doctrinȩ. semꝑ discentes & nĩiqͣm¬

Expanded text:
nibus suis quibus a Deo fornicati sunt: et in ruinis regum suorum, qui frustra sibi per superbiam, regium nomen assumunt. Denique sequitur: Et in excelsis. Arrogans enim mens offendit Deum: humilis ad misericordiam provocat. Qui post superbiam, immo per superbiam, fabricati sunt limen suum juxta limen Dei, et postes suos juxta postes illius. Audiant haec juxta litteram mulierculae oneratae peccatis, quae circumferuntur omni vento doctrin
Abbreviated transcription (Latin):
lxx. & eduxit me: inhebraico non
habet᷑. Si em̃ ad ductus fuerat ad
portam quȩ respiciebat adorien¬
tem. quid necesse fuit ut educeret᷑.
cũ ideo inductus sit ut uideret qͥd
inporta fieret orientali: Demde
uͥ dr. uox erat eiꝰ haud dubium qͥn
dĩ. quasi uox aquarũ multarum.
qd̃ & ioħs insua confirmat apo¬
castroꝵ. quasi uox geminantium
multoꝵ. Tercio inhebraico ht̃ iu¬
pio huiꝰ ꝓpħȩ uestitꝰ erat lineis. &
atram̃tariũ habebat adlumbos.
cũ aliis sex. ut disꝑderet ciuitatẽ.
qui quarto dixere. & uisio eurrus
quã uideram. qd̾ inhebraico non
habetur. Dicamꝰ strictim de sin¬
gulis. qͣntũ explanationis pati¬
tur difficultas: ne dum studemꝰ
breuitati. uelam̃tũ ñ solum moy¬
si. s & ꝓpħȩ iezechielis remaneat
innob̾. qui cupiꝰ reuelata facie
ueritatem dm̃ contemplari. Gła
tas dm̃i furore ꝑcussa ẽ. Ingredit᷑
autem immo regͥdit᷑ ad eam: quia
templũ dm̃ edificatũ minonte
monstrauerat. Et tam̃ mnulto plusẽ qͦd

Expanded text:
 eduxit me, in Hebraico non habetur. Si enim adductus fuerat ad portam, quae respiciebat Orientem, quid necesse fuit ut educeretur, cum ideo inductus sit, ut videret quid in porta fieret Orientali? Deinde ubi dicitur: Vox erat ei, haud dubium quin Dei, quasi vox aquarum multarum, quod et Joannes in sua confirmat Apocastrorum quasi vox geminantium multorum . Tertio in Hebraico habetupio hujus prophetae vestitus erat lineis, et atramentarium habebat ad lumbos, cum aliis sex, ut disperderet civitatem, qui quarto dixere: Et visio currus quam videram, quod in Hebraico non habetur. Dicamus strictim de singulis, quantum explanationis patitur difficultas: ne dum studemus brevitati, velamentum non solum Moysi, sed et prophetae Ezechielis remaneat in nobis, qui cupimus revelata facie veritatem Domini contemplari . Glotas Domini furore percussa est. Ingreditur autem, immo regreditur ad eam quia templum Domini aedificatum in monte monstraverat. Et tamen multo plus est quod
Abbreviated transcription (Latin):
adme dedomo. Et uir qui stabat
ruxta me: dixit adme. fili homi¬
nis. locus solii mei & locus uesti¬
gioꝵ pedũ meoꝵ: ubi habito in
medio filioꝵ isrł in et̾num. Et
ñ polluent ultra domꝰ isrł nom̃
scm̃ meũ ipsi & reges eoꝵ inforni¬
cationib suis. & mruinis regũ
suoꝵ. & inexcelsis: qui fabricati
sunt limen suũ iuxta limen
meũ. & postes suos uxta postes
meos: & murus erat int̾ me & eos::
& polluert̃ nom scm̃ meũ in ab¬
ominationib quas fecerunt:

Expanded text:
ir qui stabat juxta me, dixit ad me: Fili hominis, locus solii mei, et locus vestigiorum pedum meorum, ubi habito in medio filiorum Israel in aeternum. Et non polluent ultra domus Israel nomen sanctum meum, ipsi et reges eorum in fornicationibus suis, et in ruinis regum suorum, et in excelsis. Qui fabricati sunt limen suum juxta limen meum, et postes suos juxta postes meos: et murus erat inter me et eos: Et polluerunt nomen sanctum meum in abom
Abbreviated transcription (Latin):
& uenerabilis tͥnitatis inst̾iũ
demonstiat᷑. quȩ cingit & uallat
omĩa: & habitatores templi sui
archa noe habet longitudinẽ.
e.xxx. cubitorũ altitudiem:
que consũmat᷑ inuno cubito. Qd̃
dine: remissionis ut sepe diximꝰ.
amoꝵ uenit adbaptismũ: & hic
ipse ꝓpħa inpͥncipio uoluminis
sui. annũ ponit tricesimũ. Qͥ tre
qd̾ ꝑsimplicitatẽ int̾pretationis
dum parũ attendimꝰ celeritate dic̃
murũ eiꝰ undiq ꝑcͥcuitum lon¬
gitudine qͥngentoꝵ cubitoꝵ. &

Expanded text:
et venerabilis Trinitatis mysterium demonstratur, quae cingit et vallat omnia, et habitatores templi sui ubitorum arca Noe habet longitudinem, et triginta cubitorum altitudinem, quae consummatur in uno cubito . Quodine, remissionis ut saepe diximus m venit ad baptismum, et hic ipse propheta in principio voluminis sui annum ponit tricesimum: qui trequod per simplicitatem interpretationis, dum parum attendimus celeritate dictamurum ejus undique per circuitum, longitudine quingentorum cubitorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
numerũ. decuiꝰ sacͣmento supra
dixisse me menum. ꝑquatuor
autẽ lat̾a mundi .xii. cubiti. si¬
fundam̃tis nitoto orbe dinisis.
eccłiȩ fortitudo solidet᷑. Porro cre
dotio ut supͣ a ⁊ar̃a. symachis ꝑy¬
dromõn hoc ẽ circuitum ant̾pre¬

Expanded text:
numerum, de cujus sacramento supra dixisse me memini . Per quatuor autem latera mundi, duodeni cubiti sifundamentis in toto orbe divisis, Ecclesiae fortitudo solidetur. Porro crepheodotio ut supra AZARA; Symmachus περιδρομὴν, hoc est circuitum interpre
Abbreviated transcription (Latin):
dentẽ int̾ scuariũ & uulgi locũ.
Sciendũ qd̾ post uentũ orien¬
talem & aquilonẽ: inuento au-¬
strali & occidentali. apud. lxx.¬
ordo p̃posterus sit. Illi eñi pͥmũ
posuer̃t occidentalem id ẽ mare.
& postea australem: cũ apud he¬
breos pͥmũ ponat᷑ uentꝰ australis.
& postea occidentalis. Qd̃ q scͥpt᷑a
nc̃ dĩc. cũq complesset m̃suras do
mꝰ int̾ioris. eduxit me ꝑuiã portȩ
quȩ respicit aduiã orieutalem:

Expanded text:
dentem inter sanctuarium et vulgi locum. Sciendum quod post ventum Orientalem et Aquilonem, in vento Australi et Occidentali apud Septuordo praeposterus sit. Illi enim primum posuerunt, Occidentalem, id est mare; et postea Australem, cum apud Hebraeos primum ponatur ventus Australis, et postea Occidentalis. Quodque Scriptura nunc dicit: cumque complesset mensuras domus 517 interioris, eduxit me per viam portae qu
Abbreviated transcription (Latin):
n xp̃m iħm: nec his utent᷑ ser¬
monibꝰ de quibꝰ loquit᷑ ds. mis¬
teriũ meũ mͥet meis: ne incur¬
rant in illud qd̾ saluator ꝓhib&
dicens. nolite dare scm̃ canibus.
nec ꝑiciatis margaritas ur̃as añ
porcos: s deponent uestim̃ta sua
intͥnsecus. quibꝰ induunt᷑ qͣndo
ministrant intempli aditis sc̃a
em̃ st̃. & adeos qui ꝑfectam non
hñt sc̃itatem. ñ debent ꝓferri:
accipientq alia uestimenta. &
sic ꝓcedent ad ppłm. Sic inqͥt

Expanded text:
m ; nec his utantur sermonibus, de quibus loquitur Deus: Mysterium meum mihi et meis: ne incurrant in illud quod Salvator prohibet, dicens: Nolite dare sanctum canibus, nec projiciatis margaritas ante porcos . Sed ponent vestimenta 516 sua intrinsecus, quibus induuntur, quando ministrant in templi adytis; sancta enim sunt, et ad eos qui perfectam non habent sanctitatem, non debent proferri: accipientque alia vestimenta, et sic procedent ad populum. Sic, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
tutib separatũ. & qd̃ ab aqͥlone ueni¬
entes suscipit. ñ possumꝰ ꝑuenire.
Suꝑfluũ ẽ uixta .lxx. singła loci huiꝰ
u̾ba disserere: cũ & hȩc quȩ dicta sunt.
obscuritate ñ careant: & illa quȩ reti¬
cemꝰ similia ꝓpe sint his quȩ diximꝰ.
Et dixit adme. Gatophilatia aqͥlonis¬

Expanded text:
tutibus separaum, et quod ab Aquilone venientes suscipit, non possumus pervenire . Superfluum est juxta LXX singula loci hujus verba disserere: cum et haec quae dicta sunt, obscuritate non careant, et illa quae reticemus, similia prope sint his quae diximus. Et dixit ad me: Gazoph
Abbreviated transcription (Latin):
sadoch qui int̾pretat᷑ iustusan
hebraico ñ habet᷑. Ibi inquit sac¬
iuge offerant sacficiũ. s ꝓ diu̾sita¬
te temꝑum. & qualirate peccati
atq ignorantiȩ sciant placare
anin: quia ipse locus sc̃s ẽ. & sac̃¬
dotalis in eo dignitas c̾omorat᷑.
quȩ possit rogare ꝓcet̾is. Qndo
autẽ ꝓcedendum est ad eos qui
ñ possunt templi adita penetͣre.
nec diuinȩ scientiȩ archana
cognoscere: eg̾dient᷑ inquit foras
ad eos sac̾dotes matͥum ext̾ius.
nequaqͣm cũ his uestim̃tis qͥb
intͥnsecus induti erant. uiscera

Expanded text:
Sadoc, qui interpretatur justus, in Hebraico non habetur. Ibi, inquit, sacerjuge offerant sacrificium, sed pro diversitate temporum, et qualitate peccati, atque ignorantiae, sciant placare Dominum, quia ipse locus sanctus est, et sacerdotalis in eo dignitas commoratur, quae possit rogare pro caeteris. Quando autem procedendum est ad eos, qui non possunt templi adyta penetrare, nec divinae scientiae arcana cognoscere: egrediantur, inquit, foras ad eos sacerdotes in atrium exterius: nequaquam cum his vestimentis quibus intrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
gerem disciplinam. Ista aut̃e quȩ
ierechieli & ꝑierechielem domui
isrł ostendit᷑. talis ẽ: ut qui
eam m̃te conspexerit. cesset
abiniquitatib suis. non quibꝰdã
s omnib: siue ut inhebraico con¬
tinet᷑. confundat᷑ & sustineat tor¬
mentum suũ ꝓominb quȩ fece¬
rit. Sustinet autem tormentũ
iniquitatũ suarũ. qui cessauit
pt̾ita facere peccata. Multumq
ꝓdest ei qui ante peccauerit in¬
dere donrũi di. & om̃s fabricȩ euis
nosse rationes: ut & peccare desis¬
tat. & hñs illiꝰ desid̾ium. dicat ad
dñm. Dñe dilexi decorem domus
tuȩ: & locum habitationis głe
tuȩ. Et iterum. Unam petiui

Expanded text:
gerem disciplinam . Ista autem quae gerem disciplinam . Ista autem quae Ezechieli, et per Ezechielem domui Israel ostenditur, talis est: ut qui eam 525 mente conspexerit, cesset ab iniquitatibus suis: non quibusdam, sed omnibus: sive ut in Hebraico continetur, confundatur et sustineat tormentum suum pro omnibus quae fecerit. Sustinet autem tormentum iniquitatum suarum, qui cessat praeterita facere peccata: multumque prodest ei, qui ante peccaverit, videre domum Dei, et omnis fabricae ejus nosse rationem; ut peccare desistat, et habens illius desiderium, dicat ad Dominum: Domine, dilexi decorem domus tuae: et locum habitationis gloriae tuae . Et iterum: Unum petivi
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾e ipsa garophilatia incenacłis
humiliora: quia supportabant
porticus. que ex illis eminebant
deiuferiorib & de mediis edificii.
Reddit causas: cur gazophilatia
incenaculis posita humiliora fue¬
riit. Quia supportabant inquit
porticus quȩ lib̾tate aeris frueban᷑.
& eminebant de inferioribꝰ & deme¬
diis edificii: ut scđdm cenacłin pa¬
uim̃to inferioris domus ẽẽt emi¬
excelsus: & quanto quis adsuꝑio¬
ra conscenderet. tanto altiori utere¬
tur cenacło. qd̾ humilitate cresce¬
bat. dicente dño. Qui uult inter
uos maior ẽẽ: fiat omniũ minimꝰ.
Neq em̃ columnis aliis portabant᷑.
omniũ debitoꝵ. Hec sunt autẽ
tristegã de quib p̃cipitur. Descri¬
be eatriplicit̾ consilio & scientia:
ut respondeas sermones u̾itatis
his qui ꝓpomunt. tͥ. Inferiora gͥ¬
crertiora columnis indigent.: quȩ
autẽ altiora st̃ & int̾iora. columna¬
rũ idẽ alieni auxilii usum ñ ha¬
bent. Post hȩc dic̃. Et ꝑybolũs ex-¬

Expanded text:
in coenaculis humiliora, quia supportabant porticus, quae ex illis eminebant de inferioribus, et de mediis aedificii. Reddit causas cur gazophylacia in coenaculis posita humiliora fuerint: quia supportabant, inquit, porticus, quae libertate aeris fruebantur. Et eminebant de inferioribus et de mediis aedificii, ut secundum coenaculum pavimento inferioris domus esset emiexcelsius. Et quanto quis ad superiora conscenderet, tanto altiori uteretur coenaculo, quod humilitate crescebat, dicente Domino: Qui vult inter vos major esse, fiat omnium minimus . Neque enim columnis aliis portabantur,omnium debitorum. Haec sunt autem tristega, de quibus praecipitur: Describe ea tripliciter, consilio et scientia, ut respondeas sermonibus veritatis his quae proponuntur tibi . Inferiora et exteriora columnis indigent. Quae autem altiora sunt et interiora, columnarum, id est, alieni auxilii usum non habent. Post haec dicitur: « Et peribolus ext
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Qd̃q a .lxx. additũ ẽ ꝑcubitos
longitudinis .c. suꝑfluũ ẽ. quia
inhebraico ñ habet᷑: qd̾ ponentes
tulerunt id qd̾ habet᷑ in hebreo.
adint̾iora respiciens iȩ cubiti u¬
niꝰ: quod nos dehebraica u̾itate
tͣnstulimꝰ. Sig̾icat autẽ qd̾ ante fo¬
res gazophilatiorum ominũ
siue exẽdr̃arum̃ & thalamoꝵ fu¬
erit deambulatio. latitudinem
abuno ꝑ duos & tres adquartum
numerũ uenias: denariꝰ & euan¬
głioꝵ numerꝰ efficit᷑. Incuiꝰ latitu¬
diue de ambulant sac̾dotes ante
singła gazophilatia gradientes:
ita diuntaxat ut semꝑ adint̾io¬
ra respiciant uie eiꝰ quȩ ducit ad
cubitum unũ. ad cultum uide¬
licet uniꝰ diuinitatis: dicente filio
ad patrem. reuelaui nom̃ tuũ
hominibꝰ. Ipsa ẽ eñi uia int̾iora
respiciens. quȩ dic̃ in euangłio.
ego sum uia & uita & u̾itas: quia
nemo uenit adnoticiã patris nͥ
ꝑfiliũ. Sequit᷑. Et ostia earũ ad
aquilonẽ. uͥerant garophilatia

Expanded text:
s. Quodque a LXX additum est: Per cubitos longitudinis centum, superfluum est: quia in Hebraico non habetur, quod ponentes, tulerunt id quod habetur in Hebraeo, ad interiora respiciens viae cubiti unius, quod nos de Hebraica veritate transtulimus. Significat autem, quod ante fores gazophylaciorum omnium, sive exedrarum, et thalamorum fuerit deambulatio, latitudinem ab uno per duos et tres ad quartum numerum venias, denarius Evangeliorum numerus efficitur, in cujus latitudine deambulant sacerdotes, ante singula gazophylacia gradientes, ita duntaxat ut semper ad interiora respiciant viae ejus, quae ducit ad cubitum unum, ad cultum videlicet unius divinitatis, dicente Filio ad Patrem: « Revelavi nomen tuum hominibus . Ipsa est enim via, interiora respiciens, quae dicit in Evangelio: Ego sum via, et vita, et veritas : quia nemo venit ad notitiam Patris, nisi per Filium. Sequitur: Et ostia earum ad Aquilonem, ubi erant gazophylacia
Abbreviated transcription (Latin):
reliqui edificii. & separati: & ẽxe¬
drẽ. & deambulatio contͣ faciem
suã. iuxta m̃suras ex ẽdraꝵ. & uiam
adaquilonẽ. & longitudinẽ eaꝵ.
& latitudinẽ earum: & om̃s exitus
earũ. & introitus & luminaria &
ostia ẽxedr̃arũm̃ contͣ meridiem:
& intͦitus abinitio de ambulatioĩs
adliminare spacio calami: & ut
ad orientem iretur ꝑea. Hoc qd̾
lxx. tͣnstuleit. adorientẽ. in hebra¬
ico ñ habet᷑: & suꝑfluum ẽẽ mani¬
festum ẽ. Qͦmͦ eñi educit᷑ adpor

Expanded text:
reliqui aedificii, et separati. Et exereliqui aedificii, et separati. Et exedrae et deambulatio contra faciem suam, juxta mensuras exedrarum et viam ad Aquilonem, et longitudinem earum, et latitudinem earum et omnis exitus earum, et introitus, et luminaria, et ostia exedrarum contra Meridiem, et introitus ab initio deambulacri ad luminare spatio calami: et ut ad Orientem iretur per ea. » Hoc quod LXX transtulerunt ad Orientem, in Hebraico non habetur, et superfluum esse manifestum est.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ erat ante uestibulũ seꝑatũ
ꝑuiã orientalem ingͥdientibus.
Lxx. Et eduxit me inatͥum ex¬
t̾ius adorientem contͣ portã a qͥlo¬
nis: & intͦduxit me. & ecce exedr̃e
quinq uixta partẽ edificii. & ꝓpt̾
edificium separatũ ad aqͥlonem:
e contͣ cubitis .c. longitudinis
tis descͥpte sic̃ porte atͥii int̾ioris:
& sic̃ columne atrii ext̾ioris ꝑ ordi¬
nem contͣ faciem porticus t̾nes &
contͣ exediãs de ambulatio cubi¬
longitudinis. int̾iorem uiam
cubiti uniꝰ. Et ostia eoꝵ ad aqͥlo¬
nẽ. & de ambulationes cenacłoꝵ
similit̾: qm̃ eminebant columne
a columnis inferioribꝰ: & spacium
simile erat. & porticꝰ triplices erans:
& columnas ñ habebant sic̃ colũ¬
nȩ inext̾ioribꝰ. Ppt̾ea eminebant
centũ. Et ostia ẽxe̾dr̃aꝵ istarũ ad
introitum orientalem. ut ing̾dia¬
tur ꝑ ea de atͥo ext̾iori. scd̃m lumen
qd̃ erat inpͥncipio de ambulatioĩs
ad austrũ contͣ meridiem. & faciẽ

Expanded text:
a erat ante vestibulum separatum per viam Orientalem ingredientibus. LXX: Et eduxit me in atrium exterius ÷ ad Orientem  contra portam Aquilonis, et introduxit me, et ecce exedrae quinque juxta partem aedificii, et prope aedificium separatum ad Aquilonem: 509 et contra cubitis centum longitudinis tis descriptae sicut portae atrii interioris, et sicut columnae atrii exterioris, per ordinem contra faciem porticus ternae, et contra exedras deambulatio cubilongitudinis in interiorem viam cubiti unius, et hostia earum ad Aquilonem. Et deambulationes coenaculorum similiter, quoniam eminebant columnae a columnis inferioribus, et spatium simile erat. Et porticus triplices erant, et columnas non habebant sicut columnae in exterioribus: propterea eminebant centum et hostia exedrarum istarum ad introitum Orientalem, ut ingrediatur per eadem in atrio exteriori, secundum lumen quod erat in principio deambulationis ad Austrum contra meridiem et faciem
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ erat separatũ contͣ orientẽ .c. cu
bitoꝵ. Et m̃sus ẽ longitudinẽ edifi¬
cii contͣ faciem eiꝰ qd̃ erat seꝑatũ ad
utraq parte .c. cubitoꝵ: & templũ
int̾ius. & uestibula atrii. limina &
fenestras obliquas. et ẽc̃thẽtãs incir¬
cuitu ꝑtres partes contͣ uniusciiꝰq
lim̃. stratiunq ligno ꝑgyrum incir¬
cuitu. Terra aut̃e usq ad fenestras.
& fenestrȩ clause suꝑ ostia. & usq ad
domũ int̾iorem. & forinsecus ꝑ om

Expanded text:
 contra Orientem, centum cubitorum. Et mensus est longitudinem aedificii contra faciem ejus, quod erat separatum ad utraque parte centum cubitorum: et templum interius, et vestibula atrii. Limina, et fenestras obliquas, et ecthetas in circuitu per tres partes, contra uniuscujusque limen, stratumque ligno per gyrum in circuitu: terra autem usque ad fenestras, et fenestrae clausae super ostia. Et usque ad domum interiorem, et forinsecus per om
Abbreviated transcription (Latin):
remissionis diuinorũq sensuũ
sacͣmenta st̃ posita. ut niuestibu¬
lo atrii int̾ioris positi. ext̾iora uidi¬
amus. & preteritorũ & p̾sentium
noticiam contẽplantes. ꝑquã ue¬
niamꝰ adduplices palmas atq uic¬
torias. & octo graduũ misteria cog¬
noscamꝰ. introgressi gazophilatia
inquibꝰ templi diuitiȩ continent᷑:
& leuant᷑ orationes nr̃e abomni
sorde peccati. menseq exutraq par¬
te binȩ sunt posite. ut pͥmũ im¬
moletur holocaustum qd̃ totum
sacer ignis assumat: dẽm̃ ꝓpecca
caustoꝵ cineres & carnium ꝑ u-¬
rulentias efferebat ext̾ius: siue
erant duȩ mensȩ. & adlatus alt̾ũ
uestibulum eiꝰdem portȩ due m̃se: Anre
id ẽ exutraq parte quat᷑¬
quatuorhinc & qͣtuor inde.
& post t̾gum siue adlatus earũ a-¬
lie octo m̃se. ut simul faciant iñ¬
sas sedecim: quo numero ꝓpħaꝵ
misteria demonstrant᷑: ut qͥcqͥd
ꝑ euãgłicã offerimꝰ dignationẽ.

Expanded text:
remissionis divinorumque sensuum remissionis divinorumque sensuum sacramenta sunt posita, ut in vestibulo atrii interioris positi exteriora videamus, et praeteritorum et praesentium notitiam contemplantes, per quam veniamus ad duplices palmas atque victorias, et octo graduum mysteria cognoscamus, introgressi gazophylacia, in quibus templi divitiae continentur, et lavantur orationes nostrae ab omni sorde peccati: mensaeque ex utraque parte binae sunt positae, ut primum immoletur holocaustum, quod totum sacer ignis assumat, dein pro pecccaustorum cineres et carnium jurulentias efferebat exterius: sive erant duae mensae, et ad latus alterum vestibuli ejusdem portae duae mensae, id est, ex utraque parte quatequatuor hinc, et quatuor inde, et post tergum, sive ad latus earum aliae octo mensae: ut simul faciant mensas sedecim: quo numero prophetarum mysteria demonstrantur: ut quidquid per Evangelicam offerimus dignationem,
Abbreviated transcription (Latin):
tant inramis eiꝰ. Quã obrem tͥ
filia eustochiũ quȩ nr̃a qualia¬
cũq fuerint. libent̾ accipis. con¬
testatũ uolo. & illud rethoris
uictorini breuit̾ admoneo. ut
obscutitatẽ uoluminũ extͥbus
reb fieri scias: uł rei magnitudi¬
ne. uł doctoris imꝑitia. uł audi¬
entis duritia. Quoꝵ pͥmũ & sed̾m.
liquido in hoc oꝑe confitebor:
t̾eium acum̃ ingenii tui & desi¬
deriũ scͥptitrarũ facile renuit:
que pͥmlegio urginali. & uictꝰ
continentia. ñ dicam frequentẽ
s nigem hospitẽ possides dm.
Igitur t̾cium decimũ in ierechiel
arripiamꝰ librũ: cuiꝰ hoc pͥncipi¬

Expanded text:
tant in ramis ejus . Quamobrem tibi, tant in ramis ejus . Quamobrem tibi, filia Eustochium, quae nostra qualiacumque fuerint libenter accipis, contestatum volo, et illud rhetoris Victorini breviter admoneo, ut obscuritatem voluminum ex tribus rebus fieri scias, vel rei magnitudine, vel doctoris imperitia, vel audientis duritia: quorum primum et secundum liquido in hoc opere confitebor; tertium, acumen ingenii tui et desiderium Scripturarum facile renuit: quae privilegio virginali, et victus continentia, non dicam frequentem, sed jugem hospitem possides Deum. Igitur tertium decimum in Ezechiel arripiamus librum, cujus hoc principi
Abbreviated transcription (Latin):
inquit. Quam dibecta tab̃nacła
quiñ qͥd ipsipossint. s quid ego¬
ñ possim considerant: & cũ nr̃a
diudicent. sua iudicanda ñ p̃bes̃:
ñqͣm magone pugnantes s de
pugnantibꝰ ocioso immo suꝑbo
animo iudicantes facile ẽ dare
dictata deppło. & singłos ictus ca¬
lummari. ac dealieno ridere sangui¬
ne. & uͥ uulms insigi debuerit.
imꝑiti lanistȩ more disserere. Ego
in explanatione templi ierechie¬
lis & ceteroꝵ quȩ ad finẽ ipsius
uoluminis ꝑtinent. fateor me
ꝑrei magnitudinẽ nichil dignũ
scͥbere: & in paucis siqua tamen
acciꝑe meruero. gr̃as agere salua¬
tori. Scͥptum ẽ eñi. Nisi credidde¬
ritis: ñ intelligetis. Et maliolo¬
co. Si habueritis fidem ut gͣm̃i
sinapis. & dixeritis montihuic.
pis ñ modicam fidei portionem
s totam fidem ẽẽ cõmemorat di¬
cens: & si tantam fidem habuero
granũ hoc sinapis etiã simodi¬
cum fuerit. in magn̾a crescit
arborem: & uolatilia cęli habi¬

Expanded text:
a quid ipsi possint, sed quid ego non possim, considerant: et cum nostra dijudicent, sua judicanda non praebent: numquam in agone pugnantes, sed de pugnantibus otioso, immo superbo animo judicantes. Facile est dare dictata de populo, et singulos ictus calumniari, ac de alieno ridere sanguine, et ubi vulnus infigi debuerit, imperiti lanistae more disserere. Ego in explanatione templi Ezechielis, et caeterorum quae ad finem ipsius voluminis pertinent, fateor me pro rei magnitudine nihil dignum scribere, et in paucis, si qua tamen accipere meruero, gratias agere Salvatori. Scriptum est enim: Nisi credideritis, non intelligetis . Et in alio loco: Si habueritis fidem ut granum sinapis, et dixeritis monti huic,pis non modicam fidei portionem, sed totam fidem esse commemorat dicens: Et si totam fidem habuero,granum hoc sinapis, etiam si modicum fuerit, in magnam succrescit arborem, et volatilia coeli habi
Abbreviated transcription (Latin):
ereius decimmus ex¬
planationũ mmiere¬
chielem liber. scd̾s ẽ
expositionis templi:
quẽ & quartũ decimũ opitulante
saluatore nr̃o adfinem usq dicta¬
re cupio: illud eiꝰdem numeri cũ
Dñe quis habitabit intab̾nacło tuo:
aut quis requiescet inmonte sc̃o

Expanded text:
ertius decimus Explanationum in Ezechielem liber, secundus est expositionis templi, quem et quartum decimum, opitulante Salvatore nostro, ad finem usque dictare cupio, illud ejusdem numeri cum Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo: aut quis requiescet in monte sancto
Abbreviated transcription (Latin):
& in locis singłis ꝓpͥetates tandem
aliqͣndo uir cuiꝰ fumculus cem̃ta¬
rioꝵ & m̃sure calamꝰ in manuerat.
iezechielem ꝓpħam introducit in
circuitu. syminachꝰ tͣnstuleit: & ex
utraq parte latitudo tabnacłi sem̃i
cubitoꝵ erat. sacram̃tũ creaturaꝵ
ommiũ continens. insex eñi diebꝰ
mundus est conditus. ꝑ quoꝵ noti¬
ciam causasq conditionis atq eati¬
onem intramꝰ adtemplũ dĩ: & ex
creaturarũ ordine atq constantia
cognoscimꝰ creatorẽ. Latitudo autẽ
porte templi erat .x. cubitoꝵ. qui
sacratus & ꝑfectus ẽ numerꝰ. & in
quo. m̃se septimo. decimadie m̃sis.
ienimũ & ꝓpiciatio ẽ: decima autẽ¬

Expanded text:
es, tandem aliquando vir cujus funiculus caementariorum, et mensurae calamus in manu erat, Ezechielem prophetam introducit in circuitu Symmachus transtulerunt. Et utraque parte latitudo tabernaculi senum cubitorum erat, sacramentum creaturarum omnium continens, in sex enim diebus mundus est consummatus. Per quorum notitiam causasque conditionis atque rationem intramus ad templum Dei, et ex Creaturarum ordine atque constantia cognoscimus Creatorem. Latitudo autem portae templi erat decem cubitorum, qui sacratus et perfectus est numerus, et in quo mense septimo, die decima mensis, jejunium et propitiatio est. Decima aute
Abbreviated transcription (Latin):
templis similitudinẽ figuramq
fecerunt: ut ꝑ ħ quȩ minora sunt
li edificio sunt intelligere pos¬
semꝰ. Uir aut̃ qui ꝓpħam eduxe¬
rat neqͣqͣm mnatͥum ext̾ius. s ꝑ
uiã portȩ quȩ respiciebat aduiã
orientalem:. pͥmũ m̃sus ẽ contra
uentũ orientalem. id ẽ adorien¬
talem plagam. quingentos cala¬
mos ꝑgyrum: sco adaqͥlonem.
t̾cio ad austrum. quarto ad ma¬
re idẽ adoccidentem: ꝑ qͣtuor
uidelicet uentos murũ incirem¬
tu tam in longitudine qͣm inla¬
titudine. hoc ẽ ꝑ quadrũ. Qͥ mu¬
rus simul habebat duomilia ci¬
lamos. Sin autẽ calamꝰ sex cubi¬
ĩstẽs sexta pars cubiti ẽ: ꝑspicuũ
ẽ murũ ext̾iorem habuisse ꝑcͥcin¬
tum calanios duomilia: qui faci
lector & diligens legat librum ie¬
su filii naue: & inueniet qͣm in
suburbanis hȩc m̃sura seruetur.
Uñ & legio demonũ hc̃ numerũ
eligit insuffocatione porcoꝵ: ut
qui seruientibꝰ dõ p̃cepto dm̃ se¬
paratus ẽ. in contͣriam partem re¬

Expanded text:
ilitudinem figuramque fecerunt: ut per haec quae minora sunt li aedificio sunt, intelligere possimus. Vir autem qui prophetam eduxerat, nequaquam in atrium exterius, sed per viam portae, quae respiciebat ad viam Orientalem, primum mensus est contra ventum orientalem, id est, ad orientalem plagam quingentos calamos per gyrum: secundo ad aquilonem: tertio ad austrum: quarto ad mare, id est, ad occidentem. Per quatuor videlicet ventos murum in circuitu tam in longitudine, quam in latitudine, hoc est, per quadrum. Qui murus simul habebat duo millia calamos. Sin autem calamus sex cubiλαιστή, sexta pars cubiti est, perspicuum est murum exteriorem habuisse per circuitum calamos duo millia, qui faciulector et diligens legat librum Jesu Nave, et inveniet quomodo in suburbanis haec mensura servetur. Unde et legio daemonum hunc numerum eligit in suffocatione porcorum , ut qui servientibus Deo praecepto Domini separatus est, in contrariam partem re
Abbreviated transcription (Latin):
lo porte formsecus: ut & firmitat̃e
hrent. & celaturã possent reciꝑe.
Pulchreq iuxta intelligentiã spiri¬
tałẽ firmiora & celatasunt ostia.
ut & firmitatẽ habeant & pulcͥ¬
tudiñe: nequis ad sc̃a scõꝵ similis
orie possit irrumꝑe. & sibi sacer-¬
dotiũ uendicare. Suꝑ quȩ ostia
erant fenestrȩ obliquȩ siue abscon¬
dite: ut ipsũ quoq lum̃ qđ p̾be

Expanded text:
rmitatem haberent, et caelaturam possent recipere. Pulchreque juxta intelligentiam spiritualem, firmiora et caelata sunt ostia, ut et firmitatem habeant et pulchritudinem, ne quis in sancta sanctorum similis Oziae possit irrumpere, et sibi sacerdotium vendicare . Super quae ostia erant fenestrae obliquae, sive absconditae, ut ip
Abbreviated transcription (Latin):
dñi: nͥ ille qui ẽ magni consilii an¬
gelus & sua pot̾ dignis aꝑire miste¬
ria: Ec tͥetas autẽ rome appellant
solaria decenacłoꝵ parietibꝰ emi¬
nentia siue moeniana abeo qui
pͥmꝰ inuenit: quȩ ñ nulli grecoꝵ
exedr̃as uocant. Et locutus ẽ
adme hȩc ẽ m̃sa coram dño. Et
duo ostia erant intemplo & insc̃u¬
ario: & induobꝰ ostiis exutraq par¬
te bina erant ostiola quȩ inuicem
exutraq parte ostioꝵ: & celata erãt
in ipsis ostiis templi cherubim &
sculpturȩ palmarũ. sic̃ in parietibꝰ
quoq exp̾sse erant. Quam obrem
& grossiora erant ligna inuestibuli
fronte forinsecus. suꝑq fenestrȩ ob¬
lique: & similitudo palmarum
hinc atq inde. in humerulis uesti¬
buli scđm latera domus. latitudi¬
nemq parietũ. Multum in hoc
loco .lxx. editio abhebraica uerita¬
te discordat. Uñ hoc solum admo¬
hoc ẽ necessaria siue cura digna tͣnͣs¬
tuler int. & ꝓ obliquis fenestris. ab¬
sconditas: & quod in fine testimomi

Expanded text:
 ille qui est magni consilii angelus, et sua potest dignis aperire mysteria? ἐκθέτας autem Romae appellant solaria de coenaculorum parietibus eminentia, sive Meniana ab eo qui ea primus invenit, quae nonnulli Graecorum ἐξώστρας vocant. Et locutus est ad me: Haec est mensa coram Domino, et duo ostia erant in templo et in sanctuario, et in duobus ostiis ex utraque parte bina erant ostiola, quae in se ex utraque parte ostiorum. Et caelata erant in ipsis ostiis templi cherubim, et sculpturae palmarum, sicut in parietibus quoque expressae erant: quam ob rem erant et grossiora ligna in vestibuli fronte forinsecus. Super quae fenestrae obliquae, et similitudo palmarum hinc atque inde in humerulis vestibuli, secundum latera domus latitudinemque parietum. Multum in hoc loco Septuaginta editio ab Hebraica veritate discordat. Unde hoc solum admohoc est, necessaria, sive cura digna transtulerint, et pro obliquis fenestris, absconditas, et quod in fine testimonii
Abbreviated transcription (Latin):
numerũ posuit. s absolute ait. &
gradibꝰ in qͥbꝰ ascendebat᷑ ad eam: ut
uł iurta consuetudinẽ pͥoꝵ portarũ
octo intelligamꝰ gradꝰ. sic̃ intellexit
& syminachus. uł certe quos habe¬
bat porta int̾ior. quoꝵ numerũ scͥp¬
tura ñ dixit. Pro quo in hebreo posi
qd̃ si ita legat᷑. undecĩ sig̾cat: sin autẽ
ꝓhesre hoc est decem legamꝰ ħeser.
ñ sign̾icat decem. s ꝓ nom̃ quibꝰ. hec
hebrei sermonis exꝑtibꝰ deliram̃ta
aut orationes inquibꝰ ludi solet
cõpositione u̾boꝵ: s explanationes
& com̃tarios hebreoꝵ uoluminũ.
Uerum redeamꝰ adceptũ. Octo siue
decem gradibꝰ qui ꝑfectus ẽnumetꝰ
aut undecim de quo iam diximꝰ.
ascendit᷑ ad portam scõꝵ fincuiꝰ fron¬
tib columnȩ erant. unahinc & al¬
t̾a inde. Non dixit duȩ. neindua¬
lem incurreret numerũ: s una e
una: qui ꝑfectus ẽ numerus. &um¬
one sui imitat᷑ dm̃. Illȩ autẽ erant

Expanded text:
numerum posuit, sed absolute ait, et numerum posuit, sed absolute ait, et gradibus in quibus ascendebatur ad eam: ut vel juxta consuetudinem priorum portarum, octo intelligamus gradus, sicut intellexit et Symmachus, vel certe quos habebat porta interior, quorum numerum Scriptura non dixit pro quo in Hebraeo posi  . Quod si ita legatur, undecim significat: 493 sin autem pro ESRE, hoc est, decem, legamus ESER  , non significat decem, sed pronomen qui . Haec Hebraei sermonis expertibus deliramenta aut orationes, in quibus ludi solet compositione verborum, sed explanationes, et commentarios Hebraeorum voluminum. Verum redeamus ad coeptum. Octo sive decem gradibus qui perfectus est numerus, aut undecim, de quo jam diximus, ascenditur ad portam sanctorum, in cujus frontibus columnae erant, una hinc, et altera inde. Non dixit, duae, ne in dualem incurreret numerum, sed una et una, qui perfectus est numerus, et unione sui imitatur Deum. Istae autem erant
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ facere questionẽ. quomͦ duał
numerꝰ qui refert᷑ ad duaᷤᷤ decadãs &
undecimꝰ qui unoindiget insacrũ
numerũ expleat duodecimi. in
uestibulo tẽpli ẽẽ dicat᷑. Qd̾ pleriq
sic soluunt. Qͣmuis sc̃i sint sacerdotes &
in templi mist̾iis collocati & cotidie¬
e
uictimas offerant xp̃o: tam̃ quia in
hoc mortali fragiliq corpusculo.
& qd egrotationibꝰ uitiisq subiectũ¬
ẽ cõmorant᷑. uicenariũ habent nu¬
merum & undecimũi: unde dicebat
& apłs. miser ego quis me liberabit
de corꝑe mortis huiꝰ. ñ qd iuxta seuis¬
simã heresim abolenda corꝑa ẽẽ cre¬
spoliari. & mortale hoc acciꝑe ĩ mor¬
talitatẽ. & corruptiuũ induere in¬
corruptionẽ. Illud autẽ qd̃ sequit᷑.
& uIII. gradibꝰ ascendebat᷑ ad eam.
id ẽ ad portam int̾iorem: scientibꝰ he¬
bream linguam fac̃ magnã difficul¬
tatẽ. Deniq symiachus quẽ in hoc
loco secuti sumꝰ octo gradus posuit.
editio undecim. p̾mũ autẽ. nullum

Expanded text:
videtur facere quaestionem, quomodo dualis numerus, qui refertur ad duas decadas, et undecimus, qui uno indiget ut sacrum numerum expleat duodecimum in vestibulo templi esse dicatur: Quod plerique sic solvunt. Quamvis sancti sint sacerdotes, et in templi ministeriis collocati, et quotidie victimas offerant Christo, tamen quia in hoc mortali fragilique corpusculo, et aegrotationibus vitiisque subjecto commorantur, vicenarium habent numero, et unds: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Non quod juxta saevissimam haeresim, abolenda corpora esse crespoliari, et mortale hoc accipere immortalitatem, et corruptivum induere incorruptionem. Illud autem quod sequitur: Et octo gradibus ascendebatur ad eam , id est, ad portam interiorem, scientibus Hebraeam linguam, facit magnam difficultatem. Denique Symmachus, quem in hoc loco secuti sumus, octo gradus posuit: editio, undecim; prima autem nullum
Abbreviated transcription (Latin):
luto hyemis sac̾dotũ uestigia pol¬
luant᷑. Uñ & dñs ascensur᷑ ad patrẽ.
apłoꝵ lauat pedes. ut mundis pur¬
gatisq uestigiis scandant regna
rint eos excutiant pedum suoꝵ
puluerẽ: quoscilicet nichil mune¬
rum t̾renorũ abeis apud se mane¬
re paciant᷑. Non solum autẽ paui¬
m̃tũ stratum erat lapide: s & por¬
ticꝰ erat iuncta porticui tͥplici. una
porticus ab imbre & estu ꝓtegens
sac̃dotes. & iuncta porticiu t̾plici.
Demons trat mys¬
terium tͥnitatis: quod
cum inpatris & filii &

Expanded text:
luto hyemis, sacerdotum vestigia polluto hyemis, sacerdotum vestigia polluantur. Unde et Dominus ascensurus ad Patrem, Apostolorum lavat pedes , ut mundatis purgatisque vestigiis scandant regna rint eos, excutiant pedum suorum pulverem : quo scilicet nihil munerum terrenorum ab eis apud se remanere patiantur. Non solum autem pavimentum stratum erat lapide: sed et porticus erat juncta porticui triplici. Una Porticus ab imbre et aestu protegens sacerdotes, et juncta porticui triplici demonstrat mysterium Trinitatis, quod cum Patris et Filii,
Abbreviated transcription (Latin):
.xx. cubitos atrii int̾ioris. ꝓquo.
lxx. tͣnstulerunt. descͥpta erant
sic̃ portȩ atrii int̾ioris: hc̃ habet
sensum. qd̃
ext̾ioris
atrii centenarius & qͥnqͣ¬
genariꝰ uumerus. eandem
ium habeat quã uicenariꝰ
atrii int̾ioris. Si eñi quatuor qͥnqͥes
supputes: innumero uicenario
utrumq re ꝑies testam̃tum : ut¬
& lex teneat᷑ in euanglio: & euange¬
uum de legis radice nascat᷑. Froquo
numero .lxx. similitudinẽ atrii in¬
t̾ioris. int̾pretati sunt: forsitan for¬
midantes uicenarium numerum
inquo offerunt᷑ esau munera. in
atrio int̾iori ponere. Sequit᷑. Et
contra pauim̃tũ stratũ lapide. a¬
trii ext̾ioris. uͥ erat porticus uincta
porticii a tͥplici ꝓ qͦ .lxx. tͣnstu¬
leĩt. et sic̃ columne atͥii ext̾ioris
ꝑ ordinem positȩ. contͣ faciem por¬
ticuũ tͥplicium. Sig̾cat autẽ qͦd paui¬
iñtũ atͥi ext̾ioris uiuo fuerit stratũ
lapide.: ut nec estatis puluere. nec

Expanded text:
viginti cubitos atrii interioris, pro quo viginti cubitos atrii interioris, pro quo LXX transtulerunt, descripta erant sicuti portae atrii interioris, hunc habet sensum: quod exterioris atrii centenarius et quinquagenarius numerus, eamdem vim habeat, quam vicenarius atrii interioris. Si enim quatuor quinquies supputes, in numero vicenario, utrumque reperies Testamentum: ut et Lex teneatur in Evangelio et Evangelium de Legis radice nascatur. Pro quo numero LXX, simulitudinem atrii interioris, interpretati sunt, forsitan formidantes vicenarium numerum, in quo offeruntur Esau munera, in atrio interiori ponere. Sequitur: Et contra pavimentum stratum lapide atrii exterioris: ubi erat porticus, juncta porticuli triplici; pro quo LXX transtulerunt: Et sicut columnae atrii exterioris per ordinem positae, contra faciem porticuum triplicium. Significat autem, quod pavimentum atrii exterioris, vivo fuerit stratum lapide: ut nec aestatis pulvere, nec