comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scdm scripturas dicam transa
est. et non inuenietur. quia us
futurũ festinat ac tendit. de
ista: si tam̃ ꝓficiscaris ex egns
et egyptiis ultra ñ seruias. as
hec ds̃. Ego sũ dñs ds̃ tuus q
eduxi te de terra egypti: de in
seruitutis. Uide si non negotu
et actus carnis domꝰ est seruti
sicut rursus econtrario relinou

Expanded text:
dum Scripturas dicam translatus est, et non invenitur quia ad saeculum futurum festinat ac tendit, de ista; si tamen proficiscaris ex Aegypto, et Aegyptiis ultra non servias, dicit haec Deus: Ego sum Dominus Deus tuus qui eduxi te de terra Aegypti, de domo servitutis. Vide si non negotia saeculi et actus carnis domus est servitutis; sicut rursus e contrario, relinqu
Abbreviated transcription (Latin):
cõplectens. simul abiurat et abicit:
et non solũ ydolum fieri uetat: sed
et similitudinẽ omĩum quȩ in terra
st̃. et in aquis. et incęlo. Addit aut̃.
et dicit. Non ad orabis ea: neq coles
ea. Aliud est colere: aliud ad orare.
Potest quis interdũ et inuitus ad¬
orare : sicut cũ nonnullis regib scĩ
ad ulantes. cũ eos in huiusmodi stu-¬
dia deditos uiderint. ad orare se si¬
mulant idola: cũ in corde ipsoꝵ
certũ sit quia nichil est ydolũ. Cole¬
re uero est: toto his affectu & studio
mancipari. Utrũq gͦ resecat sermo
diuinus: ut neq affectu colas. neq

Expanded text:
complectens, simul abjurat et abjicit, et non solum idolum fieri vetat, sed et similitudinem omnium quae in terra sunt, et in aquis, et in coelo; addit autem et dicit: Non adorabis ea, neque coles . Aliud est colere, aliud adorare. Potest quis interdum et invitus adorare, sicut nonnulli regibus adulantes, cum eos in hujusmodi studia deditos viderint, adorare se simulant idola, cum in corde ipsorum certum sit quia nihil sit idolum. Colere vero est toto hic affectu et studio mancipari. Utrumque ergo resecat sermo divinus, ut neque affectu colas, neque
Abbreviated transcription (Latin):
ploca arida. querens requiem. et
non inuenit. & tunc dicit. Reuer-¬
tar indomũ meã: unde exiui. Et
si ueniens inuenerit eã uacantem.
mundã. et ornatã: uadit & addii¬
cit secũ septẽ alios sp̃s nequiores
s. et intrant in domũ illam: &
habitant in ea. & erunt nouissima
hominis illius: peiora prioribus:¬

Expanded text:
em, et non invenit: et tunc dicit, Revertar in domum meam unde exivi. Et si veniens invenerit eam vacantem, mundatam, et ornatam, vadit, et adducit secum septem alios spiritus nequiores se: et intrant in domum illam, et habitant in ea. Et erunt novissima hominis illius pejora prioribus
Abbreviated transcription (Latin):
dinatione sacerdotis: dicens. Oportet
quid uideo in eo qđ dicit. qͥa conuo¬
cauit moyses omnẽ synagogã: & puto
qđ conuocare synagogã. hoc sit colli
dotalib sacram̃tis habetur. uigilent
om̃s animȩ uirtutes et intente sint:
nichil in his sapientiȩ. nichil desit
indiistrie: s assit omĩs multitudo
sensuũ. assit omĩs congregatio sc̃arũ
cogitationũ: ut qui sit pontifex. qͥd¬
sit unctio. quid indum̃ta eiꝰ. confe¬
rens inter sacrariũ cordis sui possit
Quali indum̃to: Tunica inquit: &
precinxit eũ zona: & iterũ uestiuit
eũ tunica talari: uel ut alibi legi¬
mus interiori. Duab ut uideo tũ-¬
nicis. ꝑ moysen induit᷑ pontifex. S
cis: & dixeramꝰ qđ moyses & iħs.
id est lex. & eugłia sibi inuicẽ con-¬
sonarent: Posset fortasse dicere a-¬
lius: quia qđ precepit iħs duas
tunicas ñ habendas. ñ est contrariũ
legi. s ꝑfectius lege: sicut & cum
lex homicidiũ uetat. iħs aut̃ ira¬

Expanded text:
dinatione sacerdotis, - dicens: Oportet dinatione sacerdotis, - dicens: Oportet quid video in eo quod dicit, quia convocavit Moyses omnem synagogam, et puto quod convocare synagogam, hoc sit colligdotalibus sacramentis habetur, vigilent omnes animi virtutes, et intentae sint, ut nihil in his sapientiae, nihil scientiae, nihil desit industriae, sed adsit omnis multitudo sensuum, adsit omnis congregatio sanctarum cogitationum, ut quid sit pontifex, quid unctio, quid indumenta ejus conferant, intra sacrarium cordis sui possit quali indumento? Tunica, inquit, et praecinxit eum zona. Et iterum: Vestivit eum tunicam talarem, vel ut alibi legimus, interiorem. Duabus video tunicis per Moysen indutum pontificem. Scis? et dixeramus quod Moyses et Jesus, id est lex et Evangelia sibi invicem consonarent? Posset fortasse dicere alius, Quia quod praecepit Jesus duas tunicas legi, sed perfectius lege: sicut et cum lex homicidium vetat , Jesus etiam ira
Abbreviated transcription (Latin):
piosen. & fueris ita mundus quasi
t moyses lauerit tantus ille ac talis:
posis etiã puenire adhec indum̃ta
u prosert moyses: &e stolas istas qͥb
nduit a aron frẽm suũ. & filios eius:
ĩ solui indumentis opus est ad sa-¬
ardorales infulas: uerũ ce cingulis:

Expanded text:
Moysen et fueris ita mundus quomodo quem Moyses laverit, tantus ille ac talis possis etiam pervenire ad haec indumenta quae profert Moyses, et stolas istas quibus induit Aaron fratrem suum et filios ejus. Sed non solum indumentis opus est ad sacerdotales infulas, verum et cingulis:
Abbreviated transcription (Latin):
isse femoralia. & continuisse se filios
generare: quia scilicet tales erant
auditores. in quib & sem̃ periret:
& ñ posset haberi successio. Sic ergo
eccłȩ sacerdotes cũ in capaces aures
uiderint. aut cũ simulatos inspexe¬
rint. & hypocritas auditores: impo¬
nant campestre: utantur femoralibus:
ñ pereat sem̃ uerbi dĩ: quia dñs eadem
mandat & dicit. Nolite mittere scm̃
canibꝰ : neq margaritas ur̃as ante por¬
cos. ne forte conculcent eas pedib suis:

Expanded text:
isse femoralia, et continuisse se ne filios isse femoralia, et continuisse se ne filios generarent, quia scilicet tales erant auditores, in quibus et semen periret, et non posset haberi successio. Sic ergo Ecclesiae sacerdotes cum incapaces aures viderint, aut cum simulatos inspexerint, et hypocritas auditores, imponant campestre, utantur femoralibus, non pereat semen verbi Dei, quia et Dominus eadem mandat et dicit: Nolite mittere sanctum canibus, neque margaritas vestras ante porcos, ne forte conculcent eas
Abbreviated transcription (Latin):
aximꝰ hoc genus indum̃ti. indiciũ
tstitatis uideri. quo uel femora oꝑiri
uel constringi renes uident᷑ ac lumbi:
neforte inquã non semꝑ in illis qui
tinc erant sacerdotes. has partes dicat
ẽ constrictas: aliquando enĩ &e de po-¬
steritate generis &e successu sobolis in¬
dulgetur. S ego in sacerdotib eccłiȩ.
huuismodi intelligentiã ñ introduxe¬
ro: alio namq rem uideo currere sa-¬
crañto. Possunt enĩ & in eccła sacer¬
dites & doctores filios generare: sicut
cille qui dicebat: filioli mei quos
terũ parturio. donec xp̃s formetur
in uob. & iterũ alibi dicit. Tam & si
nulta milia pedagogoꝵ habeatis in
ap̃o: sed non multos patres: nam in
gloctores ȩccłȩ in huiusmodi gene¬
utionib ꝓcreandis. aliquando con¬
tetis femoralib utuntur: & absti¬
uni agenerando: cũ tales inuene¬
n auditores. in quib sciant se fru¬
potumꝰ inquit in asia uerbũ dei
loqui: hoc est. post imposita habu¬

Expanded text:
diximus, hoc genus indumenti judicium diximus, hoc genus indumenti judicium castitatis videri, quo vel femora operiri, vel constringi renes videntur ac lumbi, ne forte, inquam, non semper in illis qui tunc erant sacerdotibus has partes dicat esse constrictas. Aliquando enim et de posteritate generis et successu sobolis indulgetur. Sed ego in sacerdotibus Ecclesiae hujusmodi intelligentiam non introduxerim, alio namque rem video currere sacramento. Possunt enim et in Ecclesia sacerdotes et doctores filios generare, sicut et ille qui dicebat: Filioli mei quos iterum parturio, donec formeturis . Et iterum alibi dicit: Tametsi multa millia paedagogorum habeatis in Christo, sed non multos patres. Nam in ergo doctores Ecclesiae in hujusmodi generationibus procreandis aliquando constrictis femoralibus utuntur, et abstinent a generando, cum tales invenerint auditores in quibus sciant se frupotuimus, inquit, in Asia verbum Dei loqui . Hoc est imposita habu
Abbreviated transcription (Latin):
& ideo. in his quȩ lex diuina desctu
uelut inspeculo inspicere se debti
quisq sacerdotũ. & gradus meriti su
uide colligere: si se uideat inhis anb
quȩ supra exposuimꝰ. positũ pontii¬
calib ornatũ ornam̃tis. Si conseius
sibi sit qđ uel inscientia. uł inacib
uł in doctrina. tantus ac talis sit. sen
se sũmũ sacerdotiũ. non solũ nomie
s et meritis obtinere. Alioqui in¬
feriorẽ sibi gradũ positũ nouerit.
etiã si primi nom̃ acceꝑit. Non nes
sane debet preterire etiã hoc. qus
potest astudioso lectore ꝓferri. ins
et ego sepe mecũ ipse hesitaui as
do eñi legens. ubi de sacerdotalbs
auro gͦ: quid sit qđ omissum est
Aenua species ibi ponit᷑ campestre
ie uit alibi legimus femoralia linea:
ar quo hic inter cȩtera siluit indu.¬
neita. Quid gͦ dicemꝰ: Obliuionem
uabimꝰ. in uerbis sp̃s scĩ: ut cũ cȩt̾a
õa secundo enarrauerit. una eum
peties suꝑius dicta latuerit: Non au¬
de hec de sacris sentire sermonibus:

Expanded text:
 ideo in his quae lex divina describit, veluti in speculo inspicere se debet unusquisque sacerdotum, et gradus meriti sui inde colligere, si se videat in his omnibus quae supra exposuimus positum pontificalibus ornamentis, si conscius sibi sit quod vel in scientia, vel in actibus, vel in doctrina, tantus ac talis sit, sciat se summum sacerdotium, non solum nomine sed et meritis obtinere, alioquin inferiorem sibi gradum positum noverit, etiam si primi nomen acceperit. Non nos sane debet praeterire etiam hoc quod potest ab studioso lectore proferri, in quo et ego saepe mecum ipse haesitavi. In Exodo enim legens ubi de sacerdotalibuRequiro ergo quid sit quod omissum est. Octava species ibi ponitur campestre, sive, ut alibi legimus, femoralia linea, de quo hic inter caetera siluit indumenta. Quid ergo dicemus? Oblivionem dabimus in verbis Spiritus sancti ut cum caetera omnia secundo enarraverit, una eum species superius dicta latuerit? Non audeo haec de sacris sentire sermonibus.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ si quis uult pontifex non tã uocabu¬
lo eẽ quã merito: imitet᷑ moysen. imi¬
tetur aaron. Quid enĩ dr̃ de eis: quia
ñ discedunt de tabnaculo dñi. Erat
aut̃ moyses indesinent in tab̃naculo
dñi. Qđ aut̃ opus eiꝰ erat: Ut aut a
deo aliquid disceret: aut ipse ppłm do¬
ceret. Hȩc duo sunt pontificis oꝑa:
ut aut adõ discat. legendo scripturaᷤᷤ
diuinas. & sepus meditando: aut ppłm
doceat. S illa doceat. quȩ ipse adeo
didicerit: ñ ex proprio corde uł ex hu-
aliud opus qđ facit moyses. Ad bella
ñ uadit: ñ pugnat contra inimicos
S quid facit: Orat: & donec ille orat:
uincit ppłs eiꝰ. Si relaxauerit & dimi-¬
serit manus: ppłs eiꝰ uincit᷑ ꝙ fugatur:
Oret gͦ sacerdos ȩccłȩ indesinenter:
ut uincat ppłs qui sub ipso est hostes
inuisibiles amalechitas: qui st̃ demo¬
nes. impugnantes eos qui uolunt pie

Expanded text:
 Si quis vult pontifex non tam vocabulo esse quam merito, imitetur Moysen, imitetur Aaron. Quid enim dicitur de eis? quod non discedunt de tabernaculo Domini. Erat ergo Moyses indesinenter in tabernaculo Domini. Quod autem opus ejus erat? ut aut a Deo aliquid disceret, aut ipse populum doceret. Haec duo sunt pontificis opera, ut aut a Deo discat legendo scripturas divinas et saepius meditando, aut populum doceat. Sed illa doceat, quae a Deo ipse didicerit, non ex proprio corde vel humanoaliud opus, quod facit Moyses: ad bella non vadit, non pugnat contra inimicos. Sed quid facit? orat, et donec ille orat, vincit populus ejus; si relaxaverit et demiserit manus, populus ejus vincitur et fugatur. Oret ergo et sacerdos ecclesiae indesinenter, ut vincat populus, qui suo ipso est, hostes invisibles Amalechitas, qui snes impugnantes eos, qui volunt pie
Abbreviated transcription (Latin):
dotiũ gerit. S nondũ finiuit: aliuᷤ
adhuc addendus ornatus ẽ. Necesse
est ut accipiat ętiã coronã. Propt̃ea
accipit primo cydarim. qđ est uel co-¬
oꝑimentũ qđdã capitis. uł ornam̃tum:
et post hȩc suꝑponit᷑ ei mitra ante fa¬
ciem. idest afronte pontificis lamina
aurea scificata: in qua sculptũ dr̃ dĩ
uocabulũ. Uerũ iste capitis ornatus.
ubi nom̃ dĩ impositũ dr̃: post illa om̃a
quib inferiora corporis m̃bra fuerats
exornata. suꝑponit᷑. In quo mͥ indicari
uidetur: qd suꝑ om̃a quȩ uel de mun-¬
do. uel de cȩteris creaturis sentiri aut
intelligi possunt: eminentior tanquã
auctoris omium scientia dĩ sit. ꝙ qͥa
ipse caput est omiũ: ideo & ornatus
iste suꝑ om̃a capiti suꝑponit᷑: nichil enĩ
post hec addicit᷑ pontificis capiti. & idõ¬
non tenent caput. ex quo omis iunctu

Expanded text:
tas habet. Sed nondum finivit, et alius adhuc addendus ornatus est. Necesse est ut accipiat etiam coronam, propterea accipit primo cydarim, quod est vel operimentum quoddam capitis, vel ornamentum, et post haec superponitur ei mitra ante faciem, id est, a fronte pontificis, lamina aurea sanctificata, in qua sculptum dicitur vocabulum Dei. Verum iste capitis ornatus, ubi nomen Dei impositum dicitur, post illa omnia quibus inferiora corporis membra fuerant exornata, superponitur: in quo mihi indicare videtur quod super omnia quae vel de mundo, vel de caeteris creaturis sentiri aut intelligi possunt, eminentior tanquam auctoris omnium scientia Dei sit, et quia ipse caput est omnium ideo et ornatus iste super omnia capiti superponitur: nihil enim post haec addicitur pontificis capiti. TuNon tenetis caput, ex quo omne corpus
Abbreviated transcription (Latin):
het sapientiã: &e scire omĩũ rationẽ:
is posit etiã ppło manifestare quȩ
ui . Ieo gͦ imponit᷑ rationali et
nansfestatio: ut possit respondere
omiposcenti se rationẽ de fide. & ue-¬
bat. Ponit᷑ aut̃ suꝑ illud ꝙ ueritas:
ur ĩ illa asstruat quȩ ꝓprio ex cogi¬
tre quiuit ingenio. sed quȩ ueritas

Expanded text:
 scire omnium rationem, nisi possit etiam populo manifestare quae novit. Ideo ergo imponitur rationali et manifestatio ut possit respondere omni poscenti se rationem de fide et veritate. Ponitur autem super illud et veritas; ut non illa astruat quae proprio excogitare quivit ingenio, sed quae veritas
Abbreviated transcription (Latin):
illos. Lex gͦ dĩ est quȩ te lauat: ipsa
sordes tuas diluit: ipsa si audias
eam. peccatorum tuorum
maculas abstergit. Ipse est moyses: hȩc
est lex quȩ sacerdotes consecrat. Non
potest sacerdos eẽ: quẽ non lex consti¬
tuerit sacerdotẽ. Multi enĩ st̃ sacerdo

Expanded text:
, lex ergo est quae te lavat, ipsa sordes tuas diluit, ipsa, si audias eam, peccatorum tuorum maculas absterget. Ipse est Moyses, hoc est lex, quae sacerdotes consecrat, nec potest sacerdos esse, quem non lex constituerit sacerdotem. Si et tu lo
Abbreviated transcription (Latin):
cã. Et quomͦ iterũ cingit᷑ scãm fi¬
turã humeralis: Qđ est istud aup
cingulũ qđ constrictũ uult ẽ u
omĩ parte pontificẽ: Constrietus
in uerbo: constrictus in oꝑe: expat
ad om̃a. Nichil remissũ : nichil hat
dissolutũ: accinctus sit animi uiti¬
tibus: constrictꝰ sit a corporalibis
uiciis: nullũ animȩ lapsũ. nulliua
corporis timeat. Utroq cingulo ser
utatur : ut sit sc̃s corpore & sp̃u.bi

Expanded text:
o iterum cingitur secundum facturam humeralis. Quod est istud duplex cingulum, quo constrictum vult esse ex omni parte pontificem? Constrictus sit in verbo, constrictus in opere, expeditus ad omnia, nihil remissum, nihil habeat dissolutum, accinctus sit animi virtutibus, constrictus sit a corporalibus vitiis, nullum animae lapsum, nullum corporis timeat: utroque cingulo semper utatur ut sit sanctus corpore et spi
Abbreviated transcription (Latin):
isti ut huiꝰ modi scđm litterã legis ob¬
seruantias pęnitus repudiarent. nec
occuparent discipulos iudaicis fabulis:
et imponerent eis iugũ qđ neq ipsi
neq patres eoꝵ portare potuert̃: me¬
rito duas tunicas habere ꝓhibent᷑. S
sufficit eis una: & hȩc interior. Nam
istã quȩ foris est. & quȩ desuꝑ appa¬
ret: legis tunicã nolunt. Unã namq¬
eis iħs: & ipsam interiorẽ habet p¬
muittit. Imponit tam̃ moyses porie¬
et humerale: qui ẽ humeroꝵ ue
ce circũ ductione uestis ornat hpi
aut̃: opum tenent ac laboris inas
Uult gͦ pontificẽ ẽẽ etiã inopilan
tũ. Nec sufficit sola scientia: qua
fecerit & docuerit. hic magiꝰ urss
in regno celoꝵ. & cinxit inquit eil
sedm facturã humeralis. Iam & ips¬

Expanded text:
 ut hujusmodi secundum litteram, legis observantiam penitus repudiarent, nec occuparent discipulos Judaicis fabulis, et imponerent eis jugum quod neque ipsi neque patres eorum portare potuerunt, merito duas tunicas habere prohibentur, sed sufficit eis una, et haec interior, nam istam quae foris est, et quae desuper apparet, legis tunicam nolunt, unam namque Jesus et ipsam interiorem, habere permittit. Imponit tamen Moyses pontifici humeralem, qui est humerorum quidam ex circumductione vestis ornatus: humeri autem operum tenent ac laboris indicia. Vult ergo pontificem esse etiam in operibus ornatum, nec sufficit sola scientia: Quia qui fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum. Et cinxit, inquit, eum secundum facturam h
Abbreviated transcription (Latin):
posta qua dixit hȩc uinctio a aron
impositionis. & brachiũ separationis.
ipsa ẽẽt unctio aaron. & filioꝵ eius:
ne putaremꝰ illa ꝓ carnib dicta: sed
ut doceret etiã ipsa sub sacramento

Expanded text:
aron impositionis et brachium separationis; ipsa esset unctio Aaron et filiorum ejus, ne putaremus illa pro carnibus dicta, sed ut doceret etiam ipsa sub sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ qui habet aliquid insemetipso. et insib¬
stantia sua qđ offerat deo: ñ sufficit ist u¬
terior homo legem dei susciꝑe. nec solilut
offerre. Non enĩ potest aliquid dignu al
habere. S ille interior. ẽ. homo: qui mus
habet in se. qd offerat deo. In illo namqił
cũ speciem suam quȩ ex initio a dõ facta
heitidinẽ pͥoris formȩ receꝑit. tunc iam po-¬
⁊t uota offerre deo: & tunc iam ñ homo solũ.
homo homo dicet᷑. Nam qui interiorẽ homi¬
im ñ excolit. qui illius curam ñ gerit. qui
intutibus eum ñ instruit. moribus ñ ad¬
nat. diuinis institutionibꝰ non exercet.
pientiã dei ñ requirit. scientiȩ scriptura

Expanded text:
si qui habet aliquid in semetipso et in substantia sua quod offerat Deo. Non sufficit iste exterior homo legem Dei suscipere, nec vota solus offerre. Non enim potest aliquid dignum Deo habere. Sed ille interior est homo, qui magis habet in se quod offerat Deo. In illo namque cum speciem suam, quae ex initio a Deo facta chritudinem prioris formae repererit, tunc jam potest vota offerre Deo; et tunc jam non solum homo, sed homo dicetur. Nam qui interiorem hominem non excolit, qui illius curam non gerit, qui virtutibus eum non instruit, moribus non ornat, divinis institutionibus non exercet, sapientiam Dei non quaerit, scientiae Script
Abbreviated transcription (Latin):
as remissionẽ querere peccatoꝵ. donec ueniat
ad hostiam ꝑfectam. ad hostiam consũmatã
ad satietatem carnis s ad ꝓfectum sp̃s: sacri¬
ficiis sp̃alibus purificatione mentis oblatis
Decet enĩ deo immolari uictimã cordis. et
hostiam contribulati sp̃s. non carnis & san¬
guinis iugulari: qͥa et si agnouimus xp̃m
aliquando scđm carnem. s nunc iam non
nouimus: & ideo in spu diem festũ agamꝰ
nr̃is de diuersitate sacrificioꝵ discussasint.
quoꝵ ad liquidum intelligentiam seit ille.
cui nuda et reuelata sunt om̃ia. nec ẽ ulla
creatura in conspectu eiꝰ non uisibilis. Post¬

Expanded text:
as remissionem perquirere peccatorum, donec veniat as remissionem perquirere peccatorum, donec veniat ad hostiam perfectam, ad hostiam consummatam,ad satietatem carnis, sed profectu spiritus, sacrificiis spiritalibus purificatione mentis oblatis. Decet enim Deo immolari victimam cordis et hostiam contribulati spiritus, non carnis et sanguinis jugulari. Quia et si agnovimus Christum aliquando secundum carnem, sed nunovimus. Et ideo in spiritu diem festum agamus, nobis, pro diversitate sacrificiorum discussa sint: quorum ad liquidum intelligentiam scit ille, cui nuda et revelata sunt omnia, nec est ulla creatura in conspectu ejus invisibilis.
Abbreviated transcription (Latin):
tur consequenter etiam numerus hostiarũ:
Sic etiã ꝓdispensatione totius mundi. ratio¬
nem purificationis intellige. Indigent enĩ
purificatione non solum quȩ interris st̃: s
et quȩ incęlis. Imminet namq & cęlis ꝑditio
Sic eñi dicit ꝓpħa. Cęli ꝑibunt. & om̃s ut ue¬
stimentũ ueterascent: & sicut amictũ inuol¬
ues eos. et mutabunt᷑. Intuere gͥ totius mun¬
di idest. cȩlestium ac terrestrium et infernoꝵ
purificationem: uide quantis indigeant ista
omĩa hostiis. quantos requirant uitulos. qͣn-¬
tos arietes. quantos hircos: s in his omibus
unus ẽ. agnus. qͥ totius mundi potuit au-¬
ferre peccatũ: & ideo nunc cessauert̃ cęterȩ
hostiȩ. quia talis fuit hȩc hostia. ut una sola
sufficeret ꝓtotius mundi salute. Ceteri enĩ
precibus. peccata: hic solus potestate dimisit.
Dicebat enĩ: fili remissa st̃ tibi peccata tua
Sic gͦ imbuit᷑ mundus pͥmo ꝑdiuersas hosti¬

Expanded text:
tur consequentes etiam numeri hostiarum. tur consequentes etiam numeri hostiarum. Sic ergo etiam pro dispensatione totius mundi, rationem purificationis intellige. Indiget enim purificatio non solum quae in terra sunt, sed et quae in coelis. Imminet namque et coelis perditio. Sic enim dicit Propheta: Coeli peribunt, et omnes ut vestimentum veterascent; et sicut amictum involves eos et mutabuntur . Intuere igitur mundi, id est, coelestium, ac terrestrium, et infernorum purificationem. Vide quantis indigent ista omnia hostiis, quantos requirant vitulos, quantos arietes, quantos hircos. Sed in his omnibus unus est agnus, qui totius mundi potuit auferre peccatum. Et ideo cessaverunt caeterae hostiae, quia talis fuit haec hostia, ut una sola sufficeret pro totius mundi salute. Caeteri enim precibus peccata, hic solus potestate dimisit. Dicebat enim: Fili, remissa sunt tibi peccata . Sic ergo imbuitur mundus, primo per diversas hosti
Abbreviated transcription (Latin):
lium mandant᷑ hostiȩ. ꝓculdubio quȩ con-¬
uenirent uarietatibus peccatoꝵ. Sic ergo
festiuitate interueniat ꝓpopłi delictis:
alius aut̃ aries in illa festiuitate. quoꝵ inter¬
cessione fiat purificatio ꝓpeccatis. Quod si
purificari potuerint homines apeccatis. et
esse puriores: minuunt᷑ & hostiȩ. Si aut̃ ꝓ
peccatis sunt hostiȩ. & ꝓmultitudine pecca-¬
torum multiplicatȩ sunt: sine dubio et ꝓ
exiguitate minuunt᷑. Huiꝰ aut̃ rei inpre-¬
sentibus locis scripturȩ habemus indicia.
id est in ultima festiuitate scenophẽgiȩ. cũ
ꝑ octo dies hostiȩ iubentur offerri. E pͥma
qͥdem die quasi adhuc in abundantia pecca-¬
torum. quatuordecim uituli iubent᷑ offerri:
scda aut̃ die imminutis ut pote peccatis.
minuunt᷑ et hostiȩ. & tredecim uituli offe¬
runtur: tercia die duodecim. & post hȩc
undecim. Et ita quasi purificationibꝰ defi-¬
ciente ꝑdies multitudine peccatoꝵ: miniu-¬

Expanded text:
lium mandantur hostiae, procul dubio quae conlium mandantur hostiae, procul dubio quae convenirent varietatibus peccatorum. Sic ergo festivitate interveniat pro populi delictis: alius autem aries in illa festivitate, quorum intercessione fiat purificatio pro peccatis. Quod si purificari potuerint a peccatis homines, et esse puriores, minuuntur et hostiae. Si enim pro peccatis sunt hostiae, et pro multitudine peccatorum multiplicatae sunt, sine dubio et pro exiguitate minuuntur. Hujus autem rei in praesentibus locis Scripturae habemus indicia, id est in ultima festivitate Scenopegiae, cum per octo dies hostiae jubentur offerri. Et prima quidem die quasi adhuc in abundantia peccatorum, quatuordecim vituli jubentur offerri. Secunda autem die imminutis ut pote peccatis, minuuntur et hostiae, et quatuordecim vituli offeruntur, tertia die duodecim, et post haec undecim. Et ita quasi purificationibus deficiente per dies multitudine peccatorum, minuun
Abbreviated transcription (Latin):
mei scđm carnem: Uis aut̃ scire qͥa se ho-
stiam paulus offerat iugulandam: Audi
eum & in aliis dicentẽ. Iam enĩ ego immolor:
et tempus resolutionis. uel ut in grecis co-¬
dicibus legimus. reuersionis meȩ instat:
festiuitate nouoꝵ. alius ꝓfestiuitate taber¬
naculoꝵ quasi hircus. aut uitulus aut a-¬
ries offeratur ad reconciliandũ hominibꝰ dm̃
Donec enĩ sunt peccata: necesse est requiri
et hostias ꝓpeccatis. Nam pone uerbi gr̃a
non fuisse peccatum. Si non fuisset peccatũ.
ñ necesse fuerat filium dei agnũ fieri. nec
opus fuerat eum in carne iugulari positũ:
s mansisset hoc qđ in principio erat dĩ uer-¬
bum. Uerum qm̃ introiuit peccatũ in hunc
mundum÷ peccati aut̃ necessitas ꝓpiciatio¬
nem requirit. & ꝓpiciatio non fit nisi per
hostiam: necessarium fuit ꝓuideri hostias
ꝓpeccato. Et qm̃ peccati ipsius diuerse et
uariȩ qualitates fuerunt: diuersoꝵ anima-¬

Expanded text:
mei secundum carnem ? » Vis autem scire, quod se hostiam mei secundum carnem ? » Vis autem scire, quod se hostiam etiam Paulus offerat jugulandam? Audi eum et in aliis dicentem: « Jam enim ego immolor, et tempus resolutionis , » vel ut in Graecis codicibus legimus, « reversionis meae instat. » festivitate sabbati, alius pro festivitate Tabernaculorum, quasi hircus aut vitulus, aut aries offeratur, ad reconciliandum hominibus Deum. Donec enim sunt peccata, necesse est requiri et hostias pro peccatis. Nam pone, verbi gratia, non fuisse peccatum. Si non fuisset peccatum, non necesse fuisset Filium Dei agnum fieri, nec opus fuerat eum in carne positum jugulari; sed mansisset hoc quod in principio erat Deus Verbum. Verum quoniam introivit peccatum in hunc mundum, peccati autem necessitas propitiationem requirit, et propitiatio non fit nisi per hostiam, necessarium fuit provideri hostias pro peccato. Et quoniam peccati ipsius diversae et variae qualitates fuerunt, diversorum anima
Abbreviated transcription (Latin):
t morte afficimur. estimati sumus sicut
us oecisionis. referenda uideant᷑ ⁊ siue
tuam ad suꝑiores uirtutes. quibꝰ ꝓcura-
humani generis data ẽ. quiᷤ facile
udeat affirmare: Neq enĩ hȩc anima-
u ꝑspeciem. sed ꝑfiguram referri ad illã
qasi qui mutatus sit et conuersus inspe-¬
ll agni. Dicit᷑ tamen agnus qͥa uoluntas
tbonitas eiꝰ qua dm̃ reppiciauit homi-¬
bus et peccatoꝵ indulgentiã dedit: ta-¬
sextitit humano generi. quasi agni ho-¬
ba immaculata et in nocens. qua placa¬
hominibus diuina credunt᷑. Sic ergo
fortassis et siquis est. angłoꝵ cȩlestiumq uir¬
tutum. aut si qui uistor hominũ. uel etiã
ueniat ꝓpeccatis hominũ. hic reppitiatio¬
ne diuina uelut aries. aut uitulus. aut
hircus. oblatus esse sacͥficium. obpurifica¬
tionem popło impetrandam accipi potest:
Aut non tibi uidet᷑ aut aries. aut hircus.
holocaustũ se obtulisse paulus ꝓpopulo
isrł cũ dicebat. optabam et ego ipse anathe¬

Expanded text:
tota die, aestimati sumus sicut oves occisionis , referenda videantur, sive etiam ad superiores virtutes, quibus procuratio humani generis data est, quis facile audeat affirmare? Neque enim haec animalia per speciem, sed per figuram referri ad illam, quasi qui mutatus sit et conversus in speciem agni. Dicitur tamen agnus, quia voluntas ejus et bonitas qua Deum repropitiavit hominibus, et peccatorum indulgentiam dedit, talis exstitit humano generi, quasi agni hostia immaculata et innocens, qua placari hominibus divina creduntur. Sic ergo fortassis et si quis est angelorum coelestiumque virtutum, aut si qui justorum hominum hic ui justorum hominum hic pro repropitiatione divina velut aries, aut vitulus, aut hircus, oblatus esse sacrificium ob purificationem populo impetrandam, accipi potest. Aut non videtur, ut aries aut hircus, holocaustum se obtulisse Paulum pro populo Israel, cum dicebat: Optabam autem ego ipse anathe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nob̾ ds̃. ut intellectũ dare dignet᷑ se di¬
num. quo hȩc ut decet de dei uerbis in¬
telligere possimus & aduertere. Oñs qui
sub lege dei uiuimus. & in eccłia eiꝰ habe¬
mur: aliqui sub patribus. aliqui subiuri
agimus. Et si qͥdem paruula ẽ. anima et
inicia habet ineruditionibꝰ diuinis: hec
sub patre agere credenda est. Siuͦ iam ad¬
ultior facta est. ut uiri potens sit ad concipi¬
et paulus dicebat de corurthiis. Uolo aut̃¬
om̃s uos. uni uiro uirginẽ castam exhib̾e
xp̃o. Qui uͦ ꝑfectiores sunt. et eminentio¬
res hoꝵ: de illis non dicit᷑ qđ sub uiro sint
S audi quomͦ de semet ipso. siusq similibꝰ
ꝓnunciet paulus. Donec occurramꝰ mnqͥt
om̃s in uirum ꝑfectũ: in mensurã etatis
plenitudinis xp̃i. Huic gͦ animȩ que iniu¬
rum ꝑfectum occurrit. nemo dñatur in
uotis: sed habet potestatẽ suoꝵ lib̾tatius
uotoꝵs. Si aut̃ feminei adhuc generisfie.¬
rit anima. cui uel uir uel pater dominet

Expanded text:
est Deus, ut intellectum dare dignetur, si dignum est: quo haec ut decet, de Dei verbis intelligipossimus advertere. Omnes qui sub lege Dei vivimus et in Ecclesia ejus habemus, aliqui sub patribus, aliqui sub viris agimur. Et siquidem parvulo est anima, et initia habet in eruditionibus divinis, haec sub patre agere credenda est. Si vero jam adultior facta est ut viri, ita potens sit ad concipiet dicebat Paulus de Corinthiis: Volo autem vos uni viro virginem castam exhibe. Qui vero perfectiores sunt et eminentiores, hoc de illis non dicitur, quod sub viro sint. Sed audi quomodo de semetipso suique similibus pronuntiet et Paulus: Donec occurramus, inquit, omnes in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi . Huic ergo animae, quae in virum perfectum occurrit, nemo dominatur in votis, sed habet potestatem suorum libertatemque votorum. Si autem adhuc feminei generis fuerit anima, cui vel vir, vel pater dominetur
Abbreviated transcription (Latin):
isis qui est maior omĩum ꝓpħarum: & de¬
gauit de ipso dicens. Ecce agnus dei: ecce
qu tollit peccata mundi. Qd si agnus qui
ꝯpurificandũ ppłm datus ẽ. ad ꝑsonam
mi et saluatoris nr̃i refertur: consequens
ndetur qd̃ etiam cetera animalia quȩ his
insdem purificationũ usibus deputata st̃.
ferri debeant similiter ad aliquas ꝑsonas.
nȩ purificationis aliquid humano gene¬
conferant. Uide gͦ ne forte sicut dñs et
luator nr̃ quasi agnus ad occisionẽ ductꝰ.
t insacrificium laudis oblatus. peccatoꝵ
emissionẽ uniuerso prestitit mundo: ita
ntassis et ceteroꝵ sc̃oꝵ ac iustoꝵ fanguis.
u effusus est asanguine abel iusti.usq
ssanguinẽ rachariȩ ꝓpħȩ. qͥ interfectus
hnter templum & altare. alterius qͥdem
inguis sicut uitulȩ. alterius sicut hirci
ut caprȩ. aut alicuius hoꝵ fusus est. ad ex¬
uandũ ꝓ parte aliqua ppłm. Siue gͦ hȩc

Expanded text:
s, qui est major omnium prophetarum, et sis, qui est major omnium prophetarum, et signavit de ipso dicens: « Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . . » Quod si agnus, qui ad purificandum populum datus est, ad personam Domini et Salvatoris nostri refertur, consequens videtur, quod etiam caetera animalia, quae his ejusdem purificationis usibus deputata sunt, referri debeant, similiter ad aliquas personas, quae purificationis aliquid humano generi conferant. Vide ergo ne forte sicut Dominus et Salvator noster « quasi agnus ad occisionem ductus , » et in sacrificium altaris oblatus peccatorum remissionem universo praestitit mundo: ita fortassis et caeterorum sanctorum ac justorum « sanguis, qui effusus est a sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae prophetae, qui interfectus est inter aedem et altare ; alterius quidem sanguis sicut vitulae, alterius sicut hirci aut caprae, aut alicujus horum fusus est ad expiandum pro parte aliqua populum. Sive ergo haec
Abbreviated transcription (Latin):
ad ipsum expectat auditum: si uero quis
inueniatur qui possit uelamen qđ est po-¬
situm in lectione ueteris testamenti remo
uidebit quã mira et magnifica sunt. quȩ
ꝑhec indicant᷑. quȩ suꝑflua ignorantibus
ac suꝑsticiosa dicunt᷑. S hȩc quidem pau¬
lus et si qui ei similes sunt. plenius abipsa
sapientia et uerbo dei. ꝑfectiusq cognoue¬
runt. Nos aut̃ quantũ ex ipsoꝵ literiscis¬
ligere possumus. in quibꝰ nob̃ uelut ꝑ un¬
bram et imaginem inditia quȩdam de-¬
derunt: ad edificationẽ communẽ diseu¬
tere summatim de sacrificioꝵ ritu aliqͥ
temptabimus. In paschȩ festiuitate agil
scribit᷑ esse qui purificat ppłm: in alis
uitulus. in aliis hircus. aut aries. ais
capra. uel uitula: sicut ex his que rer¬
tata sunt didicistis. Unus gͦ exhis al¬
malibus quȩ ad purificandũ ppłm su¬
muntur: est agnus. Qui agnus ipstẽ
dicit᷑ dñs. et saluator nr̃. Sic eñ intilhe

Expanded text:
ad ipsum spectat auditum. Si vero quis ad ipsum spectat auditum. Si vero quis inveniatur, qui possit velamen quod est positum in lectione Veteris Testamenti removvidebit quam mira et magnifica sunt, quae per haec indicantur: quae superflua ignorantibus atque superstitiosa dicuntur. Sed haec quidem Paulus, etsi qui ei similes sunt plenius ab ipsa sapientia et verbo Dei, perfectiusque cognoverint. Nos autem quantum ex ipsorum litteris colligere possumus, in quibus nobis velut per umbram et imaginem indicia quaedam dederunt ad aedificationem communem, discutere summatim de sacrificiorum ritu aliqua tentabimus. In Paschae festivitate agnus scribitur esse qui purificat populum, in aliis vitulus, in aliis hircus aut aries, vel capra, vel vitula, sicut ex his quae recitata sunt, didicistis. Unus ergo ex his animalibus, quae ad purificandum populum sumuntur, est agnus: qui agnus, ipse esse dicitur Dominus et Salvator noster. Sic enim intelle
Abbreviated transcription (Latin):
quoq apłs sciens esse quȩdã prima imbu-¬
endi initia. tũ deinde post tempus etiam
ad ꝑfectionẽ ueniri: scribens quibusdam
dicebat. Et enĩ cum deberetis iam magi-¬
stri esse ꝓpter tempus: rursus indigetis ut
doceamini quȩ sunt elementa sermonum
dei: & facti estis quibꝰ lacte sit opus. non
cibo forti. Omis enim qui lacte alitur. ex¬
pers est sermonis iusticiȩ: paruulus eni
est ꝑfectoꝵ uero ẽ cibus solidus: qui ꝓpas¬
sibilitate sumendi. exercitatos habent sen¬
sus. ad discretionẽ boni uel mali. E iterũ
in aliis litteram legis omnẽq huiusmodi
scripturã elementa mundi ẽẽ commemora
Et nunc gͦ ea quȩ ꝑtinuert̃ adillos qͥ pͥmns¬
imbuebant᷑ elementis: molesta nob̃ primo
uidentur auditu. Uolenti enĩ uniciuq au¬
ditoꝵ discere de his quȩ ad salutẽ ꝑtiness.¬
cum de sacrificiis arietum. & hircoꝵ. uitu¬
lorumq recitatur. nichil sibi utilitatis con¬
ferre huiusmodi litteras iudicat. quantũ

Expanded text:
quoque apostolus sciens esse quaedam prima imbuendi initia, tunc deinde per tempus etiam ad perfectionem venire, scribens quibusdam dicebat: Etenim cum deberetis jam magistri esse propter tempus, rursus indigetis ut doceamini quae sint elementa exordii sermonum Dei, et facti estis quibus lacte opus sit non cibo forti. Omnis enim qui lacte alitur, expers est sermonis justitiae: parvulus enim est. Perfectorum vero est cibus solidus, qui pro possibilitate sumendi, exercitatos habent sensus, ad discretionem boni et mali . Et iterum in aliis litteram legis omnemque hujusmodi scripturam elementa mundi esse commemorat. Et nunc ergo ea quae pertinuerunt ad illos qui po videntur auditu. Volenti enim auditorum unicuique discere, his quae ad salutem pertinent, de sacrificiis arietum, et hircorum, vitulorumque quae recitantur, nihil sibi utilitatis conferre hujusmodi litteras indicat, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc om̃ia semetipsum dedit. Sic enĩ dilexit
ds̃ mundũ: ut filium suum unigenitũ da-¬
ret ꝓmundi huius uita. Quid gͦ magnũ
faciet homo. si semet ipsum offerat deo: cui
ipse se prior obtulit ds̃: Si gͦ tollas crucẽ
tuam & sequaris xp̃m: si dicas uiuo aut̃
sideret et sitiet anima nr̃a redire & esse cũ
xp̃o. sicut & apłs dicebat. & presentis scłi non
delectetur illecebris: & si omnẽ legem quȩ¬
de nazareis data est. sp̃aliter impleat: tunc
semet ipsum id est animã suam obtulit deo¬

Expanded text:
haec omnia semetipsum dedit. Sic enim dilexit haec omnia semetipsum dedit. Sic enim dilexit Deus mundum, ut Filium suum unigenitum daret pro mundi hujus vita . Quid ergo magnum facit homo semetipsum offerens Deo, cum ipse se prior obtulit Deus? Si ergo tollas crucem tuam et sequaris Christum , si dicas: Vivo autem sideret et sitiat anima nostra redire et esse cum Christo, sicut et Apostolus dicebat, et praesentis saeculi non delectetur illecebris, et si omnem legem, quae Nazaraeis data est, spiritaliter impleat, tunc semetipsum, id est, animam suam obtulit Deo
Abbreviated transcription (Latin):
Scio diuersa uota inscripturis referri:
Anna quidem uouit deo fructũ uentris
sui: & samuelem consecrauit in templo. Aliꝰ
qdcumq sibi post uictoriã redeunti occur-¬
risset uouit deo: & occurrente filia uota
lacrimanda ꝑsoluit. Alii uitulos aut ari-¬
etes. aut domos. aut alia huiusmodi. ra-¬
tione carentia. uota offerunt dõ. Ille uero
qui appellatur nazareus: semetipsũ deuo-¬
uit deo. Hoc est enĩ uotũ nazarei: quod ẽ.
suꝑ omne uotũ. Nam filium offerre uel
filiam. aut pecus. aut predium: hoc totũ
extra nos est. Semet ipsum deo offerre. et
non alieno labore s ꝓprio placere: hoc ẽ
ꝑfectius et eminentius om̃ibus uotis. Qđ
qui facit: innitator est xp̃i. Ille eñĩ dedit ho-¬
nuim terrã. mare. et om̃ia quȩ ineis sunt. ad
obsequium: dedit & cȩlum. solem quoq et
lunam. ac stellas. hominũ ministerio con¬
cessit: & pluuias. uentos. & om̃e quicquid
in mundo est. hominibus largitus ẽ: s post

Expanded text:
Scio diversa vota in Scripturis referri: Anna quidem vovit Deo fructum ventris sui, et Samuelem consecravit in templo . Alius quodcunque sibi post victoriam redeunti occurrisset, vovit Deo: et occurrente filia, vota lacrymanda persolvit . Alii vitulos aut arietes, aut domos, aut alia hujusmodi ratione carentia vota offerunt Deo. Ille vero qui appellatur Nazaraeus, semetipsum devovit Deo . Hoc est enim votum Nazaraei, quod est super omne votum. Nam si filium offerat vel filiam, aut pecus aut praedium, hoc totum extra nos est. Semetipsum offerre Deo, et non alieno labore, sed proprio placere, hoc est perfectius et eminentius omnibus votis. Quod qui facit, imitator est Christi. Ille enim dedit homini terram, mare et omnia quae in eis sunt ad obsequium; dedit et coelum; solem quoque et lunam et stellas hominum ministerio concessit; pluvias, ventos et omne quod in mundo est, hominibus largitus est. Sed post
Abbreviated transcription (Latin):
preciosos: ligna. fȩnũ. stipulã. Uides gͦ
quia potes supͣ fundam̃tũ xp̃i. edifica¬
re ligna. fenũ. stipulã. hoc est opera
peccati: quȩ qͥ edificat. sine dubio uen-¬
dit domũ suã emptori pessimo zabu¬
lo: aquo unusqͥsq peccantiũ. peccati
preciũ consequit᷑. satisfactione desidii
sui. Hoc si forte incurrerit aliqͥs. qđ
absit. cito redimat: cito reparet dum
tempus est. reparandi. dũ pęnitentiȩ
locus est: deprecantes in cõmune. ne
ȩternȩ domꝰ habitatione fraudem᷑:
s digni habeam᷑ recipi in ȩterna tab̃¬
nacula ꝑ xp̃m dñm nr̃m: cui ẽ. gła¬

Expanded text:
 fenum, stipulam . Vides ergo quia potest supra fundamentum Christi aedificari ligna, fenum, stipulam, hoc est opera peccati, quae qui aedificat, sine dubio vendidit domum suam emptori pessimo diabolo, a quo unusquisque peccantium peccati pretium consequitur, satisfactionem desiderii sui, hoc si forte incurrerit aliquis, quod absit, cito redimat, cito reparet dum tempus est reparandi, dum poenitentiae locus est, deprecantes in commune, ne aeternae domus habitatione fraudemur, sed digni habeamur recipi in aeterna tabernacula.
Abbreviated transcription (Latin):
Penitentie sine dubio lacrins aons¬
gatũ: et manib id est. labore bona
inuentũ. Annus aut̃ iste intelegi
test. quẽ uenit uocare dñs anns
ceptũ. qđ emittat confractos in ris¬
sionẽ: et salutẽ delicta sua confiti
bitror domꝰ quȩ incęlis eẽ dr̃ e ino
uitate murata intelligit᷑. Murisit
enĩ huiꝰcemodi domib: ipsũ qli fue¬
mam̃tũ. S talem domũ. rari quiq
habere possunt: illi fortassis qu siup
habent domus. quib ñ est murus
est tam̃ eis adiacens ager fecundus.
illi fortassis qͥ sibi habitacłm p̃parant
in terra uiuentiũ: et in illa t̾ra qui
mansuetis dñs ꝓmittit dicens: beci¬

Expanded text:
Poenitentiae sine dubio lacrymis congPoenitentiae sine dubio lacrymis congregatum, et manibus, id est, labore boni operis inventum. Annus autem iste intelligi potest, quem venit vocare Dominus annum acceptum, quo dimittat confractos in remissionem, et salutem delicta sua confitenrbitror, domus quae in coelis est dicitur, in civitate murata intelligitur, murus est enim hujuscemodi domibus, ipsum coeli firmamentum; sed talem domum rari quique habere possunt, illi fortassis qui supehabent domos, quibus non est murus: est tamen eis adjacens ager fecundus, illis fortassis qui sibi habitaculum praeparant in terra viventium, et in illa terra quam mansuetis D
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. ñ est scriptũ de eo qͥa habitaue¬
rit domũ: nec de alio aliquo scͥptũ ẽ
qͥa ȩdificauerit sibi domũ. qͥ non ha-¬
buerit timorẽ dĩ. Quȩ est.gͦ ista do¬
mus: et quale ȩdificiũ: Paulꝰ apłs¬
ex ponit aꝑtius cũ dicit. Domũ ha¬
bemus ñ manufactã: ȩternã in cȩlis
Hȩc gͦ est. domus: quã edificare nemo
potest. nisi timeat dm̃. Hlȩc ẽ domus:
quã exstruere uł habitare nemo potest.
nisi insimplicitate m̃tis. et puritate cor-¬
dis. S qm̃ accidere solet. ut etiã qui
bene edificauerit. & domũ sibi cȩlestẽ
bene agendo. et bene uiuendo. ac recte
credendo construxerit. et incurrat
aliciuꝰ peccati debitũ. &e hanc acrude¬
lissimo feneratore uenundare cogat᷑.
ac labores suos tranffundere in aliũ.
pietas et clem̃tia legislatoris occurrit.
ut intra certũ tempus redimi possit:
si tam̃ inuenerit inquit manus tua
preciũ qđ restituas. Quale predun

Expanded text:
fuit, non est scriptum de eo quia habitavefuit, non est scriptum de eo quia habitaverit domum, nec de alio aliquo scriptum est, quia aedificaverit sibi domum, qui non habuerit timorem Dei; quae est ergo ista domus? et quale aedificium est?. Pnit apertius cum dicit: Domum habemus non manufactam aeternam in coelis . Haec est ergo domus quam aedificare nemo potest, nisi timeat Deum; haec est domus quam exstruere, vel habitare nemo potest, nisi in simplicitate mentis et puritate cordis. Sed quomodo accidere solet, ut etiam qui bene aedificaverit, et domum cibi coelestem bene agendo, et bene vivendo ac recte credendo construxerit, incurrat alicujus peccati debitum et hanc a crudelissimo feneratori venundari cogatur, ac labores suos transfundere in alium, pietas et clementia legislatoris occurrit, ut intra certum tempus redimi possit: Si tamen invenerit, inquit, manus tua pretium quod restituas. Quale pretium?
Abbreviated transcription (Latin):
S citius hȩc referamꝰ ad nos: quibus
lex xp̃i si eam sequam᷑ nec possessiones
in terra. nec in urbib domos habere
ꝑmittit. & quid dico domos: Nec plu-¬
res tunicas: nec multã concedit pos-¬
sidere pecuniã. Habentes enĩ inquit¬
uictũ et uestimentũ: his contenti simꝰ.
Quomͦ gͦ nos datas de domib siue in-¬
tra ciuitatẽ muratã positas siue in
uicis. quib muri ñ st̃. obseruabimus
leges: Inuenimꝰ in aliis scripturȩ lo-¬
cis. qđ sermo diuinus maiore quodã
sacram̃to nominet domũ: ut cũ dicit
de iacob. & quasi ꝓlaude illius ponit:
Erat enĩ inquit iacob. homo simplex
habitans domũ. & iterũ inuenio de
obstetricib hebreoꝵ scriptũ. Et quia
inquit timebant obstetrices dm̃: fe-¬
cert̃ sibi domꝰ. Uidemꝰ gͦ qđ obstetri-¬
cibus quidẽ faciendarũ domoꝵ causa
fuerit timor dĩ. Iacob uͦ simplicitas
et innocentia causã dederit: ut ha¬
bitaret domũ. Deniq esaii qͥa malus

Expanded text:
 vero, haec referamus ad nos, quibus lex Christi si eam sequamur nec possessiones in terra, nec in urbibus domus habere permittit, et quid dico domus? nec plures tunicas, nec multam concedit possidere pecuniam: Habentes enim, inquitvictum et vestitum, his contenti sumus . Quomodo ergo nos datas de domibus sive intra civitatem muratam positis, sive in vicis quibus muri non sunt observabimus leges? In sermo divinus majore quodam sacramento nominat domum, ut cum dicit de Jacob, et quasi pro laude ejus ponit: Erat enim, inquit, Jacob homo simplex habitans domum . Et iterum invenio de obstetricibus Hebraeorum scriptum: Et quia, inquit, timebant Deum obstetrices fecerunt sibi domos . Videmus ergo quod obstetricibus quidem faciendorum domorum causa fuerit timor Dei: Jacob vero simplicitas et innocentia causam dederit, ut habitaret domum; denique Esau, quia malus
Abbreviated transcription (Latin):
possessio scõꝵ ac domꝰ sacerdotis nũquã
cadit: nũquã aufert᷑: nũquã ab eoꝵ
iure separat᷑. Quomͦ enĩ separari a sa-¬
cerdotib domus potest. quȩ ȩdificata
distrahi. hoc est. huiꝰ modi edificatio in¬
cidere in peccatũ: audi apłm paulũ.
quomͦ de talib dicit. Ut sapiens archi-¬
tectus fundam̃tũ inquit posui: alius
suꝑ ȩdificat. Unusqͥsq aut̃ uideat. qͦmͦ
suꝑ edificet. Fundam̃tũ enĩ aliud nemo
potest ponere preter id qd̃ positũ est:

Expanded text:
possessio ac domus cunctorum nunquam possessio ac domus cunctorum nunquam cadit, nunquam aufertur, nunquam ab eorum jure separatur. Quomodo enim separari a sacerdotibus domus potest, quae aedificata distrahi, hoc est, hujusmodi aedificatio incidere in peccatum, audi apostolum Paulum, quo modo et alibi dicit: Ut sapiens architectus fundamentum, inquit, posui, alius superaedificat; unusquisque autem videat quomodo superaedificet: fundamentum enim aliud nemo potest ponere p
Abbreviated transcription (Latin):
lito suo uriȩ ethei aspexisset uxorẽ:
sspcere: quomͦ domꝰ sacerdotũ et
illarũ id est ꝑfectarũ mentiũ semꝑ
llata redimant᷑. semꝑq purgentur.
Ilando scripturas diuinas legimus.
dicimꝰ. qͥa hȩc omĩa infigura
contingebant illis. scripta st̃ aut̃ ꝓpter
cõmonitionẽ nrãm: hoc mͦ semꝑ domꝰ
eoꝵ redimit᷑. qͥa semꝑ ꝓculpis eoꝵ pur¬
gatio & satisfactio a doctorib adhibet᷑:
ostendentib ex diuinis scripturis formaᷤ
fuisse hȩc et imagines rerũ futurarũ.
ñ qͥb arguerent᷑ delicta scoꝵ. s quib
ostenderet᷑ peccatores et impios in partẽ
scõꝵ societatẽq conscisci. Nũquã ergo
sacerdotalis possessio. a sacerdote separat᷑:
etiã si ad tempꝰ fuerit ablata: etiam si
fuerit distracta. semꝑ redimit᷑. semꝑ
reparat᷑: uelut si diceret. caritas quȩ
ꝑfecta ẽ om̃a patitur: om̃a sꝑat: om̃a
tolerat: caritas nũquã cadit. Sic gͦ et

Expanded text:
tecto suo Uriae Ethei aspexit uxorem, tecto suo Uriae Ethei aspexit uxorem, inspicere. Quomodo domus sacerdotum et levitarum, id est, perfectarum mentium semper delicta redimantur, semperque purgentur, si quando Scripturas divinas legimus, dicimus, Quia haec omnia in figura contingebant illis, commonitionem nostram . Hoc modo semper domus eorum redimitur, quia semper pro culpis eorum purgatio et satisfactio a doctoribus adhibetur ostendentibus ex divinis Scripturis, formas fuisse haec et imagines rerum futurarum; non quibus arguerentur delicta sanctorum, sed quibus ostenderetur peccatores impios in partem sanctorum, societatemque conscisci. Nunquam ergo sacerdotalis possessio a sacerdote separatur, etiam si ad tempus fuerit ablata, etiam si fuerit distracta; semper redimitur, semper reparatur; velut si diceret: Charitas quae perfecta est omnia patitur, omnia sperat, omnia tolerat: charitas nunquam excidit . Sic ergo et
Abbreviated transcription (Latin):
ahit̃ locus. Ista uͦ cõmunia quȩ frequen
incurrimꝰ: semꝑ pęnitentiã reci-¬
unt: &e sine intermissione redimunt᷑:
a si sacerdotalis fuerit inquit ista
aomꝰ uel leuitica: ubicũq fuerit siue
neuitate. siue in agro. semꝑ habet
mseptionẽ. In hoc loco. sacerdotalem
inum. et leuiticã intelligentiã quero
son eñi inferior eẽ debet auditor hoꝵ
sferi potest: illoipso qui hȩc scripsit
t siunxit. Quid est gͦ qđ sacerdos & leui¬
ci domus suȩ semꝑ habent redẽptionẽ ⁊
it ubicũq fuerit habet redẽptionem:
scd̃m sp̃alem intelligentiã. sacerdos
mens dõ consecrata dr̃: &e leuita appel-¬
ltur is qui indesinent̃ assistit dõ. et
uoluntati eiꝰ ministrat. Perfectio gͦ in
ntellectu. et oꝑe. in fide & actibus:
lerdos et leuita accipiendus ẽ. Huic
ti ꝑfectȩ menti. si acciderit aliquan
bdomũ quã habet ñ manufactã
suma in cęlis uendere. et in manus
linus dare: sicut contigit aliquan¬
a magno patriarchȩ dauid. cũ de

Expanded text:
at. Ista vero communia quae frequenter incurrimus, semper poenitentiam recipiunt, et sine intermissione redimuntur. Quod si sacerdotalis fuerit, inquit, ista domus vel levitica ubicunque fuerit, sive in civitate sive in agro semper habet redemptorem. In hoc loco sacerdotalem sensum et leviticam intelligentiam quaero; non enim inferior esse debet auditor horum si fieri potest, illo ipso qui haec scripsit et sanxit. Quid est ergo quod sacerdos et levita, domus suae semper habent redemptionem? et ubicunque fuerit habet redemptionem, spiritalem intelligentiam. Sacerdos mens Deo consecrata dicitur; et levita appellatur is qui indesinenter assistit Deo, et voluntati ejus ministrat. Perfectio ergo in intellectu, et opere in fide et actibus sacerdos et Levites accipiendus est, huic itaque perfectae menti si acciderit aliquando domum quam habet non manufactam aeternam in coelis vendere, et manus alterius dare, sicut contigit aliquando magno patriarchae David cum de