comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
commoditatũ : ita rr̃ nateͤ adhib in qua
c̾a̾t om̃ia quemadm t̾re agͥculturam. Qͣ¬
p̃p̃ iͣ ñ possum dic̾e angłos malos magt¬
tis artib euocatos c̾atores fuisse ranstx
at ẜpentum: sic̃ ñ possum dr̃e homñes
uideo exortam. ¶ Sit̃ nec iacob c̾ator co¬
loꝵ in pecorib fu̾it: qr bibentib in ocep¬
tu mr̃ib uariatas u̾gas qͣs intu̾entur
apposuit. S nͨ ip̃e petudes c̾atrices fue

Expanded text:
ita rerum naturae adhibet, in qua creat omnia, quemadmodum terrae agriculturam. quapropter ita non possum dicere angelos malos magicis artibus euocatos creatores fuisse ranarum atque serpentium, sicut non possum dicere homines m operam uidero exortam. sicut nec Iacob creator colorum in pecoribus fuit, quia bibentibus in conceptu matribus uariatas uirgas quas intuerentur app
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓducta st̃ uis illa osup̃ta sit. s pletũ¬
q desut cõgrue t̃ꝑamentoꝵ occ̃ones qͥb
erũpnant ⁊ sp̃es suas ꝑagant. Ecce enĩ
breuissimꝰ Cculus semĩ ÷: nam conuẽient̾
manlatus t̾re arborem fac̃. Hꝰ aũ surcu¬
li subtilius sem̃ aͦd eiꝰdem gn̾is gͣnum ÷
⁊ l us nobis uisibile. ¶Iam nõ ⁊̾ gͣn¬

Expanded text:
 uis illa consumta sit; sed plerumque desunt congruae temperamentorum occasiones, quibus erumpant et species suas peragant. ecce enim breuissimus surculus semen est; nam conuenienter mandatus terrae arborem facit. huius autem surculi subtilius semen aliquod eiusdem generis granum est et huc usque nobis uisibile. iam uero et
Abbreviated transcription (Latin):
miratula etiã magicis artib fiant. Nã
⁊ magi pharaonis silr ẜpentes fet̾unt:
⁊ alia similia. S illud ampliꝰ ÷ admiran¬
tes fac̾e̾ potuit uͥ ad nuscas minutisliãs
uentum ÷ om̃io defecit. Scỹmphes enim
deficientes magi dix̾unt. Digitus tłi est
hoc. ¶ Unde intelligi dat᷑: ne ip̃os qui¬
dem tuigssosres angłos ⁊ aereas pates
in ynam istam caligineni tanqͣm in sui
gius carc̾em ab illiꝰ sublimis echte puri¬
tatis h̃tatõe detrusas ꝑ quas magice
di: ł ad aminonendos fideles. ne tale aͥd
ture auctoritate st̃ ꝓclita ł ad ext̾cendam
ꝓbandam manifestandam q iustoꝵ pa
filios. ⁊ ip̃am tors sanitatem. Nec icleo
putandum ÷ istis tnͣgressiorib angłis¬

Expanded text:
fiant: nam et magi Pharaonis similiter serpentes fecerunt, et alia similia. Sed illud amplius est admirantes facere potuit, ubi ad muscas minutissimas ventum est, omnino defecit. Scyniphes enim Ibi certe deficientes magi dixerunt: Digitus Dei est hoc . Unde intelligi datur, ne ipsos quidem transgressores angelos et aereas potestates, in imam istam caliginem tanquam in sui generis carcerem, ab illius sublimis aethereae puritatis habitatione detrusas, per quas magicdi; vel ad admonendos fideles ne tale aliquid turae auctoritate sunt prodita; uel ad exercendam, probandam manifestandamque iustorum pfilios et ipsam corporis sanitatem. Nec ideo putandum est istis transgressoribus ang
Abbreviated transcription (Latin):
sane c̾ãtores illi mali angłi licendĩ sũt:
qr ꝑ illos magi resisfentes famulo clei
mina in istis corꝑeis mundi huiꝰ elemẽ¬
tis latent. Alia st̃ enim hec iam ospicu¬
a ocłis nr̃is ex fructib ⁊ aĩantib: alia
u̾o illa occulta istoꝵ seminiũ sem̃ta ¶U
iubente t̾atore ꝓdux̃ aqua: pͥma natati¬

Expanded text:
sane creatores illi mali angeli dicendi sunt, quia per illos magi resistentes famulo Dei rmina in istis corporeis mundi hujus elementis latent. Alia sunt enim haec jam conspicua oculis nostris, ex fructibus et animantibus; alia vero illa occulta istorum seminum semina. Unde jubente Creatore produxit aqua prima natati
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ uane conturbatur iͣ dicatur. Quam¬
qͣm uane cõturbatur hõ: tam̃ in y magĩe¬
dei ambulat. Qͣqm enim magna nat᷑a sit:
tam uitiari potuit ⁊ qr summa non ẽ. E
qmͣqm uitiari potu̾it qr summa not est:
potest: magna nataͣ est. ¶ Queramies
gͥ in ht̃ ymagine dĩ quamdam sui gn̾is
t̾nitatem ÷ adiuuante ip̃o qui nos fecit
ad ymaginem suam. Non enim ali̾ pos¬
sumus hec salubrit̾ inuestigare: ⁊ scdm
sapĩam que ab illo ÷ aliqͥd inueĩre. S ca

Expanded text:
tamen vane conturbatur; ita dicatur, Quantamen vane conturbatur; ita dicatur, Quanquam vane conturbatur homo, tamen in imagine ambulat. Quanquam enim magna natura sit, tamen vitiari potuit, quia summa non est: et quanquam vitiari potuerit, quia summa non est, potest, magna natura est. Quaeramus igitur in hac imagine Dei quamdam sui generis trinitatem, adjuvante ipso qui nos fecit ad imaginem suam. Non enim aliter possumus haec salubriter investigare, et secundum sapientiam quae ab illo est aliquid invenire: sed ea
Abbreviated transcription (Latin):
Am sicut ip̃a imortalitas aĩe ẜn
quemdam modum ds: ht̃ truippe ⁊ aĩa
mortem suam cũ uita beata caret: que u̾d
tellcs̃ nunc in ea sit sopitus : nc̃ paruus.
nc̃ magnus apparcat. nuiq̃m nͥ rõalisi
intellcũalis ÷ aĩa humana. ¶ Ale ꝑ hoc
si sccłm hoc fc̃a ÷ ad ymagiem eħ̾ ꝙ uti
q rõe at intellcũ ad intelligendum ⁊ cõ¬
spiciendũ dm potest: ꝓfc̃o fabinitio quo
ẽẽ cepit ista tam magna at intra natura
siue ita obleta sit hec ymago ut pene nł¬
la sit. siue obscã at defors : siue clara ⁊ pł¬
thra sit semꝑ est. Deniq defoltatem digͥ¬
tatis eiꝰ miserans diutna scͥptura : quam
qͣm inqͥt in ymagine tłi ambulat homo:
tñ nane conturbatur. Thesarir trat et
nescit: eui congͥgabit ea. Non ita uanitateni
ẏmagmi tribu̾et lĩ: nͥ deformem terneret
fc̃am. Nec tm̃ ualere illam deformitatem:
ut aufa̾t qd ymago est. satis ostendit tli¬
cendo: quamꝙͣ in ymagine dei ambulet
quamqͣm in ymagine tłi ambulet homo:

Expanded text:
am sicut ipsa immortalitas animae secundum quemdam modum dicitur; habet quippe et anima mortem suam, cum vita beata caret, quae vera tellectus nunc in ea sit sopitus, nunc parvus, nunc magnus appareat, nunquam nisi rationalis et intellectualis est anima humana; ac per hoc si secundum hoc facta est ad imaginem Dei quod uti ratione atque intellectu ad intelligendum et conspiciendum Deum potest, profecto ab initio quo esse coepit ista tam magna et mira natura, sive ita obsoleta sit haec imago, ut pene nulla sit, sive obscura atque deformis, sive clara et pulchra sit, semper est. Denique deformitatem dignitati, inquit, in imagine ambulat homo, tamen vane conturbatur: thesaurizat, et nescit cui congregabit ea . Non itaque vanitatem imagini Dei tribueret, nisi deformem cerneret factam. Nec tantum valere illam deformitatem, ut auferat quod imago est, satis ostendit, dicendo, Quanquam in imagine ambulat quam in imagine ambulat homo,
Abbreviated transcription (Latin):
quo nam nͦͦ ad cogitatõem ꝑtineat ĩtel¬
tur memoriam ꝑtinere. Si enir hoc
ita est ÷ non hc̃at hec tͥa : ut ⁊ sui memĩs¬
set ⁊ se intellig̾et ⁊ amaret. s meniiue¬
tat sui tm̃i. ⁊ postea tũ cogitare se cepit. tc̃
se intellexit atq dilexit

Expanded text:
quonam modo ad cogitationem pertineat intelquonam modo ad cogitationem pertineat inteltur memoriam pertinere. Si enim hoc ita est, non habebat haec tria, ut et sui meminisset, et se intelligeret, et amaret: sed meminerat tantum sui, et postea cum cogitare se coepit, tunc se intellexit atque dilexit.
Abbreviated transcription (Latin):
tupatur. Iõ trinitatem sic comiñdebamꝰ:
ut illuo unde forͣtur cogitantis obtutus
in memoriam pon̾emus: ip̃am u̾o cõfor¬
matõem tanqͣm ymaginem que inile ĩ¬
amorem seu uoluntatem. Menis gͥ qñ co¬
gitatõe se conspicit ⁊ intelligit se ⁊ recog¬
noscit . Gĩgnit gͦ hunc intellcm ⁊ cogni¬
tõem suam. Res quuppe ⁊ͥ incorꝑea intł¬
lecta conspitit᷑ : ⁊ intelligendo cognostit᷑.
Nec ita sane gignit istam noticiam suã
mens : qñ cogitantlo intellc̾am se conspic.
tanqͣm sͥ ante incognita fu̾it: s ita sibi
nota erat quematłm note sunt res que
nem nosse litt̾as: ⁊̾ tum de aliis rebus
non de litt̾is cogitat. ¶ Haũ luo gig¬
nens ⁊ genitum dilectõe t̾tia copulan-¬
tur que nicħ ÷ aliud qͣm uoluntas: fru
uimus tͥnitatem: menoria. intelligẽtia.
qͣmuis non semꝑ se cogitare aisc̾tam abeis
que non sunt qił ip̃a est. cca eiusdem lib
decimi finem cliximus: querendum est

Expanded text:
cupatur. Ideo trinitatem sic commendabamus, cupatur. Ideo trinitatem sic commendabamus, ut illud unde formatur cogitantis obtutus, in memoria poneremus; ipsam vero conformationem, tanquam imaginem quae inde imamorem seu voluntatem. Mens igitur quando cogitatione se conspicit, intelligit se et recognoscit: gignit ergo hunc intellectum et cognitionem suam. Res quippe incorporea intellecta conspicitur, et intelligendo cognoscitur. Nec ita sane gignit istam notitiam suam mens, quando cogitando intellectam se conspicit, tanquam sibi ante incognita fuerit: sed ita sibi nota erat, quemadmodum notae sunt res quaenem nosse litteras, etiam cum de aliis rebus, non de litteris cogitat. Haec autem duo, gignens et genitum, dilectione tertia copulantur, quae nihil est aliud quam voluntas fruenvimus trinitatem, memoria, intelligentia, quamvis non semper se cogitare discretam ab eis quae non sunt quod ipsa est, circa ejusdem libri decimi finem diximus: quaerendum est
Abbreviated transcription (Latin):
spectn suo uͥ am se ip̃am: Non gͦ ibt erit uͥ
erat tr̃ in conspectu suo non erat : qr ħ po¬
sita. inde sublata ÷: S si conspicienda ui¬
grabit: conspectura uͥ manebit : An qͣge
ens: ante se conspitua: ¶Nich̾ hoꝵ ueri¬
gitamts: uon nͥ corpoꝵ fictas ymagines
togitamus. t m̃tem non ẽẽ paucis tertis¬
simum ÷ mentib : a quib potest de hac
re u̾itas consuli. ꝓinde restat ut aliqͥd
ꝑtinens ad eiꝰ nataͣm sit conspectus eius:
⁊ in eam qñ se togitat non qiͣ ꝑ loci spaci¬
um : s incorꝑea conu̾sione reuocetur.
Cum u̾o non se cogitat: non sit quidem
in consp̃tu suo. nͨ de illa suus formetur
obtutus: s tañ nou̾it se tantrͣm ipa sibi
sit memoria sui. sit̃ multaꝵ disciplinar ũ
ꝑicus ea que nonit eiꝰ memoria continẽ¬
tur. nͨ est inde aliͥi in conspͣtu mentis
eiꝰ nisi unde cogieat. ¶Cet̾a in ardiana qͣ¬
dam notictia st̃ retondita que memoria mũ¬

Expanded text:
spectu suo, nisi ante se ipsam? Non ergo ibi erit ubi spectu suo, nisi ante se ipsam? Non ergo ibi erit ubi erat, quando in conspectu suo non erat; quia hic posita, inde sublata est. Sed si conspicienda migravit, conspectura ubi manebit? An quasi gemens, ante se conspicua? Nihil hor non nisi corporum fictas imagines cogitamus, quod mentem non esse paucis certissimum est mentibus, a quibus potest de hac re veritas consuli. Proinde restat ut aliquid pertinens ad ejus naturam sit conspectus ejus, et in eam, quando se cogitat, non quasi per loci spatium, sed incorporea conversione revocetur: cum vero non se cogitat, non sit quidem in conspectu suo, nec de illa suus formetur obtutus, sed tamen noverit se tanquam ipsa sit sibi memoria sui. Sicut multarum disciplinarum peritus ea quae novit, ejus memoria continentur, nec est inde aliquid in conspectu mentis ejus, nisi unde cogitat; caetera in arcana quadam notitia sunt recondita, quae memoria nun
Abbreviated transcription (Latin):
unde cogitatur : nec ip̃a mens qua cogitaᷤ
quid qͥd cogitatiralr̾. possit ẽẽ in conspec¬
Ru suo nͥ se ip̃am cogitando. Quotnodo aũ
qn se non cogitat in consp̾tu suo non sit: F̃
ud conspͣtus eius: inueire non possum.
Hañ qmppe de oculo corͥs non absurcdedẽ.
Ip̃e quippe oculus loco suo ÷ fixꝰ in corpore:
asp̃tus eius añ in ea que extra sunt ten¬
drͣ ⁊ uss in sẜdera extendi᷑. Nec ÷ oculus
in confpectu suo : qñquił̾ non conspicit se
ip̃m nͥ speculo obieto unde iam loquti sumꝰ.
Qd non fit utiq qñ se mens in suo tomspͦ¬
tu sui cogitatõe constituit. Nunquid gͦ aͥa
sua ꝑte aliam suam ꝑtem udet: tñ se con¬
spicit cogitando. sic̃ aliis menb̾s nr̃is qͥ
sunt oculi: alia menbra nr̃a conspicimus.
que in nr̃o possunt eẽ conspectu: Quid
dici absurdius uł sentiri potest: uñ igitur
auft̾ur mens nͥ a se ip̃a: R uͥ ponitur in cõ¬

Expanded text:
unde cogitatur, ut nec ipsa mens, qua cogitatur unde cogitatur, ut nec ipsa mens, qua cogitatur quidquid cogitatur, aliter possit esse in conspectu suo, nisi se ipsam cogitando. Quomodo autem, quando se non cogitat, in conspectu suo non sit, cum ud conspectus ejus, invenire non possum. Hoc quippe de oculo corporis non absurde dicitur: ipse quippe oculus loco suo fixus est in corpore, aspectus autem ejus in ea quae extra sunt tenditur, et usque in sidera extenditur. Nec est oculus in conspectu suo; quandoquidem non conspicit se ipsum, nisi speculo objecto, unde jam locuti sumus : quod non fit utique quando se mens in suo conspectu sui cogitatione constituit. Numquid ergo alia sua parte aliam partem suam videt, cum se conspicit cogitando, sicut aliis membris nostris, qui sunt oculi, alia membra nostra conspicimus, quae in nostro possunt esse conspectu? Quid dici absurdius vel sentiri potest? Unde igitur aufertur mens, nisi a se ipsa? et ubi ponitur in con
Abbreviated transcription (Latin):
tione se qrͣ coartant aĩe paruuloꝵ. ut qͥł¬
quid ꝑ carnem offendit aut allicit: hoc so¬
lum abhorreant uehem̃ter. aut appetant
sua u̾o int̾iora non cogitent : nͨ possunt
ammon̾i ut hoc fatiant qr nũdum sigͣ¬
adinonentis nouerñt: uͥ pr etipuum lo¬
cum u̾ba opeinent que sicut alia prors̃
nescrunt. Ꝙ aũ aliud sit non se nosse: aͥ¬
ud ñ se togitare ⁊ iam in eodem uolumĩe
ostendimus. ¶ S hnͣc etatem omittamꝰ
que ñ int̾rogari potest quid in se agatur:
⁊ nos ip̃i eius ualde obliti sumus. Hinc
tm̃ c̾tos nos ẽẽ suffec̾it. ꝙ cũ homo de aĩ¬
ini sui nat᷑a cogitare potu̾it: at inueni¬
se ip̃m. Inueĩet aũ non qd̾ nesciebat ÷ sed
unde non cogitabat. Quid enim scimtis
que scimtis ñ nisi mente scire possimus:¬
atita est tam̃ cogitatõis
ius : ut nec ip̃a mens quodaminodo
se in cõnspectu suo ponat uͥ qñ se cogitat.
Ac ꝑ hoc ita nicħ in conspectu mentis ÷ nisi

Expanded text:
tione se quasi coarctant animae parvulorum, ut quitione se quasi coarctant animae parvulorum, ut quidquid per carnem offendit aut allicit, hoc solum abhorreant vehementer aut appetant: sua vero interiora non cogitent, nec possint admoneri ut hoc faciant; quia nondum admonentis signa noverunt, ubi praecipuum locum verba obtinent, quae sicut alia prorsus nesciunt. Quod autem aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare, jam in eodem volumine ostendimus . 8. Sed hanc aetatem omittamus, quae nec interrogari potest quid in se agatur, et nos ipsi ejus valde obliti sumus. Hinc tantum certos nos esse suffecerit, quod cum homo de animi sui natura cogitare potuerit, atque invenise ipsum. Inveniet autem, non quod nesciebat, sed unde non cogitabat. Quid enim scimus, quae scimus, non nisi mente scire possimusanta est tamen cogitationis vis, ut nec ipsa mens quodam modo se in conspectu suo ponat, nisi quando se cogitat: ac per hoc ita nihil in conspectu mentis est, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Uid ĩ dicendum est de infantis mente
ita aclhuc paruuli : ⁊ in tam magna
taiu̾si reꝵ ignorantia. ut illiꝰ mentis tene¬
bras: mens hõis que aliquid nouit exhor-¬
reat: An ⁊̾ ipã se nosse credenla est: sed
intenta nimis in eas res quas ꝑ corͥs sens̾
tanto maiore trnͣto nouore cepit delectatõ¬
ne sentire. non ignorare se non pot̃: s cogi¬
tare se non potest: Qͣta porro intentõne
in ista que foris sunt sensibilia fa̾tur ⁊ uł
hinc solum contci potest. ꝙ lucis hꝰ hauu¬
enle sic auida est: ut si qiusqͣm iinuss
cautus aut nesciens quid tñ possit accudẽ.
noctnum lum̃ posuer it uͥ iacet infaus¬
dmin ea ꝑte ad quam iacentis ocuili possuit
recorqueri. nͨ ceruix possit inflecti. sic eiꝰ
inde nou remonecur aspͤtus: ut non ulłos
ex hoc s̾ strabones si̾ nou̾imus. eam forͣm
tenentib oculis quam ten̾is ⁊ mollib cõ¬
suetuto quodaminodo infixit ¶Ita ⁊ ina¬
lios tors sensus qͣntum siit illa ecas : intẽ¬

Expanded text:
ue dicendum est de infantis mente, ita adhuc parvuli et in tam magna demersi rerum ignorantia, ut illius mentis tenebras mens hominis quae aliquid novit exhorreat? An etiam ipsa se nosse credenda est, sed intenta nimis in eas res quas per corporis sensus tanto majore, quanto noviore coepit delectatione sentire, non ignorare se potest, sed cogitare se non potest? Quanta porro intentione in ista quae foris sunt sensibilia feratur, vel hinc solum conjici potest, quod lucis hujus hauriendae sic avida est, ut si quisquam minus cautus aut nesciens quid inde possit accidere, nocturnum lumen posuerit ubi jacet infans, in ea parte ad quam jacentis oculi possint retorqueri, nec cervix possit inflecti, sic ejus inde non removeatur aspectus, ut nonnullos ex hoc etiam strabones fieri noverimus, eam formam tenentibus oculis, quam teneris et mollibus consuetudo quodam modo infixit. Ita et in alios corporis sensus, quantum sinit illa aetas, inten
Abbreviated transcription (Latin):
de aĩa humana ł mente cdiximꝰ: si lc̃oris
uł memoria teneant᷑ at recolant᷑. ułdi¬
ligentia in cisdem locis in quib conscͥp¬
ta sunt retenseant᷑: non hic desiderabit ꝓ¬
lixiorem de rei tante inqͥsi tõensermonẽ.
Inter cet̾a gͦ in libro decimo iliximꝰ hoĩs
mentem nosse sem ip̃am. Nitħ̾ enim tam
nouit mens: qͣm il qd̾ sͥ presto est. Nec ñ¬
ti mngis quidqͣm pr̃o est qmͣ ip̃a sibi ⁊ ali¬

Expanded text:
de anima humana vel mente diximus, si lectoris vel memoria teneantur atque recolantur, vel diligentia in eisdem locis in quibus conscripta sunt, recenseantur, non hic desiderabit prolixiorem de rei tantae inquisitione sermonem. 7. Inter caetera ergo in libro decimo diximus, hominis mentem nosse semetipsam . Nihil enim tam novit mens, quam id quod sibi praesto est: nec menti magis quidquam praest
Abbreviated transcription (Latin):
apłs̾ : ut hoc dice̾t. Sic enim intlłigi¬
mus ⁊ qł in euͣngłio scͥptum ÷. Qui
illuminat om̃em hõiem. Non qr nlłs
est hõim qui non illuminet᷑. s q nͥ
ab ip̃o ulłs illuminatur. Aut c̾ce sic
Tc̃m ÷. Qui om̃s hoĩes uult saluos fie¬
ri. non t ulłs hõim eẽt quem saluũ
fi̾ noll: qui u̾tutes miraculoꝵ fac̾e̾ no¬
luit apud eos quos ait̃ acturos fuisse
pñiam si fecissent. S ut oñs homi¬
nes. om̃e genus hnͣmem intelligninꝰ
ꝑ qruascon diffe̾ntias lurbutũ. reges.
pͥuatos. nobiles. sublimes. humileo. doc¬
tos. indoctos. integri corꝑis. debiles. in¬
goniosos. tardicordes. fatuos. diuites.
pauꝑes. metliocres. mares. feminas. in¬
fantes. pu̾os adolescentes iuuenes. senc¬
ores. senes. In ling̾s om̃ib. In morib om¬
nib. In artib om̃ib. in ꝓfessionib om̃ib.
In uolũtatum ⁊ conscĩaꝵ uaritate ĩnu-¬

Expanded text:
. Sic enim intelligimus, et quod in Evangelio scriptum est, Qui illuminat omnem hominem : non quia nullus est hominum qui non illuminetur, sed quia nisi ab ipso nullus illuminatur. Aut certe sic dictum est, Qui omnes homines vult salvos fieri; non quod nullus hominum esset quem salvum fieri nollet, qui virtutes miraculorum facere noluit apud eos quos dicit acturos fuisse poenitentiam si fecisset: sed ut omnes homines omne genus humanum intelligamus per quascumque differentias distributum, reges, nobiles, sublimes, humiles, doctos, indoctos, integri corporis, debiles, ingeniosos, tardicordes, fatuos, divites, pauperes, mediocres, mares, feminas, infantes, pueros, adolescentes, juvenes, seniores, senes; in linguis omnibus, in moribus omnibus, in artibus omnibus, in professionibus omnibus, in voluntatum et consci
Abbreviated transcription (Latin):
Eꝑ hoc cum autlimus ⁊ in sacris
litt̾is legimus ÷ ꝙ uelit om̃s hoĩcs
saluos fieri qmͣius cc̾um sit nobis: nõ
omnes hot̃es saluos fi̾ non tam̃ id̾o de¬
bemus om̃ipotentissime dĩ uolũtati
scͥptum est. Qui om̃s homines uult
saluos fi̾. tanqm dretur. Num̾ hõiem

Expanded text:
er hoc cum audimus et in sacris Litteris legimus, quod velit omnes homines salvos fieri, quamvis certum sit nobis non omnes homines salvos fieri, non tamen ideo debemus omnipotentissimae Dei voluntati scriptum est, Qui omnes homines vult salvos fieri, tanquam diceretur nullum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
lus om̃e holeꝵ genus: Ita ⁊ illic om̃es
hõtes ⁊ om̃e hõim genus intellig̾e pos¬
sumus. ⁊ quocon alio modo intelligi p̃.
dum tñ credere non cogamur acd om̃i¬
potentem uoluisse fĩ: fc̃m q non cẽ qͥ
sinc ullis ambiguitatẽb in celo ⁊ in t̾¬
ra. sicut eum u̾itas cautat. Omuia
quecunq uoluit: fecit. ꝓfecto fac̾e no¬
luit quodcon fecit.

Expanded text:
c omnes homines, omne hominum genus intelligere possumus: et quocumque alio modo intelligi potest, dum tamen credere non cogamur aliquid omnipotentem Deum voluisse fieri, factumque non esse; qui sine ullis ambiguitatibus, si in coelo et in terra, sicut eum veritas cantat, omnia quaecumque voluit, fecit, , profecto facere noluit quodcumque non fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s hõies uult saluos fi̾. ⁊ ad ag̾tio¬
nem u̾itatis uenire. H quippe deus
bonum iudicauit: ⁊ orõnib hũilium
digͣretur sałm pr̃are sublumũ qđ u
tiq iam uidemus impletum. ¶Isto
logutõis modo ⁊ dñs ÷ usus in eu̾nglio
uͥ ait phariseis Decimatis m̃tam et

Expanded text:
omnes homines vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire . Hoc quippe Deus bonum judicavit, ut orationibus humilium dignaretur salutem praestare sublimium: quod utique jam videmus impletum. Isto locutionis modo et Dominus est usus in Evangelio, ubi ait Pharisaeis, Decimatis mentam, et
Abbreviated transcription (Latin):
drͣ quib clam irascunt᷑: ⁊ sibi ꝯtumeliose
dici putant. ⁊ plerumq malũt credere
cant qͣm se caꝑe nou posse qd̾ dixerunt.
Et aliqñ afferimus eis r̃onem ñ quam
petunt tũ de cło querunt: qr uͨ ip̃i eã ua¬
lent sum̾e. nͨ nos fortasse ł app̾hendere.
uel ꝓferre. s qua demonstretur eis qͣm
sint inħ̃iles. minime q ydonei ꝑcipiẽ¬
do tił exigunt. S tꝑ non audiũt quotl
uolunt. aut tallide nos ag̾e putant ut no¬
stram occultemus imꝑitiam. aut maliti¬
ose ꝙ eis uideamꝰ ꝑitiam: at ita indignͣ¬
tes ꝑturbati q iliscedũt

Expanded text:
r quibusdam, irascuntur, et sibi contumeliose dici putant; et plerumque malunt credere cant, quam se capere non posse quod dixerint. Et aliquando afferimus eis rationem, non quam petunt cum de Deo quaerunt; quia nec ipsi eam valent sumere, nec nos fortasse vel apprehendere vel proferre: sed qua demonstretur eis quam sint inhabiles minimeque idonei percipiendo quod exigunt. Sed quia non audiunt quod volunt, aut callide nos agere putant ut nostram occultemus imperitiam, aut malitiose quod eis invideamus peritiam; atque ita indignantes perturbatique discedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalem c̾aturam.⁊ tñ de cło falsa ex¬
istimant : eo remotores a u̾o quo itł quod
en im opinatur dm uerbi gr̃a candudũ
uel ritilum fallitur ⁊ s tam̃ hec inuẽt¬
untur in corpore. Rursus gͥ opinatur
dm̃ mnc obliuiscentem. nunc recordantẽ.
putat eius eẽ potentie dm̃ ut se ipsum
ipse genu̾it : eo plus errat ꝙ non solum
cds ita non est: s nec spiritalis nec corlis
t̾atura. Nulla entm om̃ino res ÷ que se ip¬
sam gignat ut sit ¶ Ut gͦ ab hiꝰ falsita¬

Expanded text:
spiritualem creaturam, et tamen de Deo falsa existimant, eo remotiores a vero, quo id quod enim opinatur Deum, verbi gratia, candidum vel rutilum, fallitur; sed tamen haec inveniuntur in corpore. Rursus qui opinatur eum nunc obliviscentem, nunc recordantem, putat ejus esse potentiae Deum, ut seipsum ipse genuerit, eo plus errat, quod non solum Deus ita non est, sed nec spiritualis nec corporalis creatura: nulla enim omnino res est quae se ipsam gignat ut sit. 2. Ut ergo ab hujus
Abbreviated transcription (Latin):
ad moysen. Ego sum qui suui: ⁊ qui ẽ
misit me ad uos. Cum enim eẽ aliquo
modo tlicatur ⁊ corꝰ ⁊ animus: nͥ ꝓprio
quodaminꝰ uellet intelligi. ñ tl utiq tli¬
ceret. W illud qł ait apłs. Qui solus ht̃
immortalitatem. tũ ⁊ anima mͦ quodã
inimortalis eẽ t̾icatur ⁊ sit. non dic̾et.
Solus ht̃. nͥ qr uera immortalitas incõ¬
mutabilitas ÷ quam nulla potest hab̾e
dens a patre luiminum apił quem nõ est
omutatio ⁊ nec momenti obumbratõ. B
sine ulla sui omtitatione mutabilia faci¬
enteni: ⁊ sñ ullo suo t̃ꝑali motu fꝑalia cre
ineffabile ineffabiłr uideri possit. qua si¬
dum p̾diti fide nutͥmur: ⁊ ꝑ quedã tol¬
ła biliora ut ad illud captendum apti ⁊
hĩ les efficiamur⁊ itinera ducim᷑. Unde
gr̃a eius renatis. s adhuc carnalib ⁊ ałib¬

Expanded text:
ad Moysen, Ego sum qui sum; et, Qui est, ad Moysen, Ego sum qui sum; et, Qui est, misit me ad vos . Cum enim esse aliquo modo dicatur et corpus et animus, nisi proprio quodam modo vellet intelligi, non id utique diceimmortalitatem : cum et anima modo quodam immortalis esse dicatur et sit, non diceret, solus habet, nisi quia vera immortalitas incommutabilitas est, quam nulla potest habere dens a Patre luminum, apud quem non est commutatio, nec momenti obumbratio . Hsine ulla sui commutatione mutabilia facientem, et sine ullo suo temporali motu temporalia creaineffabile ineffabiliter videri possit; qua nondum praediti, fide nutrimur, et per quaedam tolerabiliora, ut ad illud capiendum apti et habiles efficiamur, itinera ducimur. Undegratia ejus renatis, sed adhuc carnalibus et ani
Abbreviated transcription (Latin):
Etturus hec
que de trinitate disserimus.
prius o ut nou̾it stilum nr̃m adu̾sum
eoꝵ uigilare talumpnias: qui fidi con¬
rõis amore falluntut. ¶Quoꝵ ñ nulli
ea que de corlib reb siue ꝑ sensus corꝑeos
exꝑta notau̾nt. siue que natã humani in¬
genis. ⁊ diligñie iuuatitate. uel artis inua¬
torio ꝑceꝑunt ad res incorꝑeas ⁊ spirita¬
les tnsferre conantur: ut ex hiis illa
metiri atz opinari uelint. Sunt itẽ
alii qui ẜm humant animi nãm ł affec¬
tum de deo sentiu̾nt si quid sentiunt: et
ex hoc errore tũ de ło disputant ẜmoni
suo clistortas ⁊ falsas rͥs fugũt. ¶ Est i¬
tem aliud hõmigenus eoꝵ qui uniu̾sam
quidem c̾ãturam que ꝓscõ mutabilis ẽ
s mortalitatis oñe pregͣ̃uati tum ⁊ ui¬
deri uolunt scire qł nesciunt. ⁊ qđ uo¬
lunt scire non possunt. presũptione d
opĩonum suaꝵ aucdlatius affirmando
int̾clunt sibim intelliguĩe uias: magis
eligentes sñiam suam non corrigere ꝑ¬

Expanded text:
ecturus haec quae de Trinitate disserimus, prius oportet ut noverit, stilum nostrum adversus eorum vigilare calumnias, qui fidei con rationis amore falluntur. Quorum nonnulli ea quae de corporalibus rebus, sive per sensus corporeos experta noverunt, sive quae natura humani ingenii et diligentiae vivacitate vel artis adjutorio perceperunt, ad res incorporeas et spirituales transferre conantur, ut ex his illas metiri atque opinari velint. Sunt item alii qui secundum humani animi naturam vel affectum de Deo sentiunt, si quid sentiunt; et ex hoc errore, cum de Deo disputant, sermoni suo distortas et fallaces regulas figunt. Est item aliud hominum genus, eorum qui universam quidem creaturam, quae profecto mutabilis est, sed mortalitatis onere praegravati, cum et videri volunt scire quod nesciunt, et quod volunt scire non possunt; praesumptiones opinionum suarum audacius affirmando, intercludunt sibimet intelligentiae vias, magis eligentes sententiam suam non corrigere p
Abbreviated transcription (Latin):
poꝰ ⁊ iꝰ quidem filios suos ab ip̃o colligi
uoluit ⁊ s qͦq tolente filios eꝰ collegit ip¬
se quos uoluit. qr in celo ⁊ in t̾rra non
q̃dam uoluit ⁊ fecit: quedam uero uo¬
luit ⁊ non fecit : sed omnia quetumq
uoluit fent.

Expanded text:
potius illa quidem filios suos ab ipso colligi potius illa quidem filios suos ab ipso colligi noluit, sed ea quoque nolente filios ejus collegit ipse quos voluit? quia in coelo et in terra, non quaedam voluit et fecit, quaedam vero voluit et non fecit; sed omnia quaecumque voluit, fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
Namobrem uidendum est quẽ¬
uerissime apłs lixit. Qui omnes ho¬
mines uult saluos fł̾: cum enim nõ
om̃s sed multo plures non fuint salur
ur᷑ ut iq non fĩ quod cłs uult fi̾ huͣna
¶Qñ enim qͣ cã cur non om̃s salui fiãt:
responłĩ sõl. qr ħ ip̃i nolunt. Quod qͥ¬
dem clici de ꝑmlis non potest: quorã
nundum est uelle seu nolle. Nam t
infantuli motu faciant : si eoꝵ uolũtati
indicaretur ẽẽ tribuendum:. qñ baptitã¬
tur cum resistunt qnͣtum possunt eti¬
am uolẽtes eos saluos fi̾ ar̃emus. s a¬
ꝑcius tdñs in eunͣgelio compellans ciui
tatem quotiens inqͥt. Uolui cong̾gare
filios tuos sicut gallina pullos suos:
⁊ noliusti. Tanqm tli̾ uoluntas suꝑata
sit hõim uoluntate: ⁊ inf̾missimios
nolendo impediẽtib : non potu̾it fat̾e
potentissimus qł uolebat. ¶ Et ũbi
est illa om̃ipotentia qua in celo ⁊ int̾¬
ra omia quecon uoluit fecit. si collig̾e
filios ir ħrłm uoluit ⁊ non fecit: An

Expanded text:
amobrem videndum est quem et hoc verissime Apostolus dixit, Qui omnes homines vult salvos fieri . Cum enim non omnes, sed multo plures non fiunt salvi, videtur utique non fieri quod Deus vult fieri, quaeritur causa cur non omnes salvi fiant, responderi solet quia hoc ipsi nolunt. Quod quidem dici de parvulis non potest, quorum nondum est velle, seu nolle. Nam quod infantili motu faciunt, si eorum voluntati judicaretur esse tribuendum, quando baptizantur, cum resistunt quantum possunt, etiam nolentes eos salvos fieri diceremus. Sed apertius Dominus in Evangelio compellans impiam civitatem, Quoties, inquit, volui colligere filios tuos sicut gallina pullos suos, et noluisti ! tanquam Dei voluntas superata sit hominum voluntate, et infirmissimis nolendo impedientibus non potuerit facere potentissimus quod volebat. Et ubi est illa omnipotentia, qua in coelo et in terra omnia quaecumque voluit, fecit; si colligere filios Jerusalem voluit, et non fecit? An
Abbreviated transcription (Latin):
ałm in illo mors u̾a fc̃a ÷. sic in nobiᷤ
remissio pcc̃oꝵ. et que matłm in illo ue¬
ra resur rectõ: ita in nobis u̾a uistifica¬
tio. ¶ Ait enim. Quid gͦ dicemus:
ꝑmanebimus in pc̃c̃o ut gr̃a habund:
Dix̾at eium suꝑius. Ubi enim hũnda¬
onem sibi ip̃e ꝓposuit. Utrum pp̃ habũ
atq subiecit. Si mortui sumus pcco quo¬
modo uiuemus in illos Dem̃ ut osten¬
det mortuos nos ẽẽ pcc̃o: an ignoratia
inqͥt. Qm̃ quicon baptitati sumus in
Si gͦ hinc ostendimͣ mortui ẽẽ pcc̃o: qr
in morte xꝑi baptirati sumus : ꝓfc̃o et¬
ꝑuuli qui baptitantur in xꝑo ꝓcõo mo¬
riuntur: qr in morte ip̃ius baptirant᷑
Nullo eñu excepto dc̃m ÷. Quiconz bap

Expanded text:
m in illo vera mors facta est, sic in nobis vera remissio peccatorum; et quemadmodum in illo vera resurrectio, ita in nobis vera justificatio. Ait enim, Quid ergo dicemus? Permanebimus in peccato, ut gratia abundet? Dixerat enim superius, Ubi, enim abundaonem sibi ipse proposuit, utrum propter abatque subjecit, Si mortui sumus peccato, quomodo vivemus in eo? Deinde ut ostenderet nos mortuos esse peccato: An ignoratis, inqEt si hinc ostendimur mortui esse peccato, quia in morte Christi baptizati sumus, profecto parvuli qui baptizantur in Christo, peccato moriuntur, quia in morte ipsius baptizantur. Nullo enim excepto dictum est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
istimate uosinetip̃os mortuos quidem
eĩm ꝓbare ceꝑat non ẽẽ nobis ꝑmanen¬
dum in pcc̃o ut gr̃a hũndaret ⁊ dix̾at.
Si mortui sumus pcto: quomodo uiue¬
mus in eo: Atq ut ostent̾et mortuos cẽ
nos pcco. subiecat. An ignoratis. Quoui¬
am quiconz baptizati sumus in xꝑo

Expanded text:
te mortuos quidem enim probare coeperat non esse nobis permanendum in peccato, ut gratia abundet; et dixerat, Si mortui sumus peccato, quomodo vivemus in eo? Atque ut ostenderet mortuos nos esse peccato, subjecerat, An ignoratis, quoniam quicumque baptizati sumus in
Abbreviated transcription (Latin):
um. ¶ Quia ⁊ aũ a pr̃e exii: nͥ non in ea
forͣ qua eqͣlis sum pr̃i. s ałr̾ idẽ: in assũpta
t̾atura minor appui: Et qͥd ÷ ueni in hñc
mundũ: nͥ forͣm ẜui quã me exinaniẽs ac
cepi. ⁊ pcc̃oꝵ qui mundũ istũ diligñt ocuł
demonst̾ui : Et qͥd÷. It̾m relinquo mũdũ.
sic indłigendũ a fidelib meis quomͦ equał
sum pr̃i: B qui t̾dunt digni hẽbuntur
ꝑduci a fide ad sp̃em .i. ad ip̃am nisionen
quo ꝑducens dc̃s ÷ trade regnũ deo ⁊ pr̃i.
fĩdeles qruippe eiꝰ quos redemit sang̾ne suo:
dc̃i sunt regnũ eius ꝓ quib nc int̾pellat.
inqͥt. Pater amat uos. Ex hoc .ii. rogat quo
minor ÷ pr̃e: quo u̾o eqͣlis exaudit tum pa¬
tre. Uñ se ab eo qł lixit. Ipẽ .n. pr̃ amat
ligi que supͣ ꝯmemoraui sutis q insinuaui.
ita dc̃m ÷. pp̃ẽ enim pr̃. amat uos. Ut con¬
nobis tͣclidit eum. s tales amat tłs qualos

Expanded text:
vobis. Quid est A Patre exii, nisi, Non in ea forma qua aequalis sum Patri, sed aliter, id est in assumpta creatura minor apparui? Et quid est, Veni in hunc mundum nisi, Formam servi quam me exinaniens acetiam peccatorum qui mundum istum diligunt oculis demonstravi? Et quid est, Iterum relinquo mundum, sic intelligendum a fidelibus meis, quomodo aequalis sum Patri? Hoc qui credunt, digni habebuntur perduci a fide ad speciem, id est ad ipsam visionem, quo perducens dictus est tradere regnum Deo et Patri; fideles quippe eius, quos redemit sanguine suo, dicti sunt regnum eius, pro quibus nunc interpellat. inquit, pater amat uos. ex hoc enim rogat, quo minor est patre; quo uero aequalis est, exaudit cum patre. unde se ab eo quod dixit: ipse enim pater amat legi quae supra commemoraui satisque insinuaui, itaque dictum est: ipse enim pater amat uos, ut conno
Abbreviated transcription (Latin):
credimꝰ añqͣm illud qtł ꝓmittt᷑ uideamꝰ :
amet quales am ut simus. Non qͣles ocdit
q mali sumꝰ: ⁊ hoctat᷑ ac prestat. ne ta¬

Expanded text:
credimus antequam illud quod promittitur videamus? amet, quales amat ut simus; non quales odit quia sumus, et hortatur ac praestat ne ta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tnͣsierit labor ⁊ gemitꝰ. Iam ñ intpellabit
ꝓ nob̾ tͣlito regno ło̾ ⁊ pr̃i. H sigficans
ait. Hitobiscum loqutus sũ. in siłitułib
ueĩet hora qñ iam ñ in siłitutlinib loqͣr
uob̾. s manifeste de pr̃e nuntiabo uobis
id÷. iam ñ erunt siłitudines: tũ uisio fu¬
erit fc̃a facte ad faciem. ¶H enini tl
ait. S manifeste de pr̃e nuntiabo uob.
acsi ilit̾et. Manifeste pr̃em ostendam uob̾.

Expanded text:
nsierit labor et gemitus, jam non interpellabit pro nobis tradito regno Deo et Patri. Hoc significans ait, Haec vobiscum locutus sum in similitudinibus: ueniet hora, quando iam non in similitudinibus loquar uobis, sed manifeste de patre nuntiabo uobis, id est iam non erunt similitudines, cum uisio fuerit faciem ad faciem. hoc est enim quod ait: sed manifeste de patre nuntiabo uobis, ac si diceret: "manifeste
Abbreviated transcription (Latin):
tate ẜm quemdã modũ cꝰ capax ⁊ ista
uita. quo tñ prefiga̾ret illud qł fut̾m
est mnet̾uum. Martha qiippe sorore sua
nct̃itatis actõe ou̾sante qu̾ius bona ⁊ utili tñ
tum reqͥes suctesserit tnͣsita. ip̃a reqͥescebat
soror ñ adiuuaret ⁊ ndit. Maria optimam
ꝑtem elegit: que ñ aufe̾tur ab ea. Nonma
optimam que ñ aust̾tur. Illa .i. que in m̃essi¬

Expanded text:
m quendam modum, cuius capax est ista uita, quo tamen praefiguraret illud quod futurum est in aeternum. Martha quippe sorore sua in necessitatis actione conuersante quamuis bona et utili, tamen cum requies successerit transitura, ipsa requiescesoror non adjuvaret, respondit: Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Non poptimam quae non auferetur. Illa enim quae in ministeri
Abbreviated transcription (Latin):
gebat Ihc. Innuit gͦ huic sẏmon petr᷑.
⁊ dicit ei. Quis est de quo idĩt: Ecce ĩnu¬
endo dix̃ ⁊ qd̾ sonaudo lic̾e non audebat.
site oculis presentib quib loquimue
exhibemus. Inuente st ⁊̾ litt̾e ꝑ qͣs pos¬

Expanded text:
go huic Simon Petrus, et dicit ei, Quis est de quo dicit ? Ecce innuendo dixit, quod sonando dicere non audebat. sive oculis praesentibus quibus loquimur exhibemus: inventae sunt autem litterae, p
Abbreviated transcription (Latin):
mus gue nõ cogitamus: ⁊ nota stuit
nobis:. ⁊ si non cogiteutur a nob̾. Sed
c̾te si ca dit̾e uelinius : nͥ cogitata non
possumus. Nam ⁊ si u̾ba non sonãt in
posuit enim quid sit dix̾ unt apud
se: cũ adlulit cogitantes. Uͥnde illud
Ꝙ quidam scr ibe ⁊ cñ audissent a do¬
intno dcm ꝑaclẏto. Confide fili: tlim̃¬

Expanded text:
nota cogitamus, et nota sunt nobis etiam si non cogitentur a nobis. Sed certe si ea dicere velimus, nisi cogitata non possumus. Nam etsi verba non sonent, in posuit enim quid sit, Dixerunt apud se, cum addidit, cogitantes. Huic simile quidam Scribae cum audissent a Domino dictum paralytico, Confide, fili, rem
Abbreviated transcription (Latin):
hõĩem ⁊ s trtł ꝓcedit ex bre hoc coquinat
hoĩem. Una sĩa tluo quedam hõts oratom¬
pletꝰa ÷ : unum cors salt̾m cordis. Ntam iti¬
expositit ip̃e qđ idix̾at. Nam paulo ptͣ de
hc re eliscipulis suis adhuc inquit. Et¬
uos sine intellcũ estis: Non urcelligetis q
om̃e qd̾ in os intͣt: in uentren uadit. ⁊ ĩ

Expanded text:
coinquinat hominem. Una sententia duo quaedam hominis ora complexus est, unum corporis, alterum cordis. Nam utiexposuit ipse quod dixerat. Nam paulo post de hac re discipulis suis: Adhuc et vos, inquit, sine intellectu estis? Non intelligitis quia omne
Abbreviated transcription (Latin):
ad illos. Qa cegitatis in cordib itr̃is
Quale est in libro sap̃ie Dix̾itnt cogi¬
tantes ⁊ tale hic ÷ Cogitau̾nt dicentes.
W illic enim hic ostendrͣ intra se atz ĩ
torde suo dit̾e: id est cogitando dice̾. Dix¬
erunt quippe intra se: ⁊ dc̃m est eis. Ed
togitatis: S de illo diuite. tuiꝰ ub̾es fp¬
rus ager acculit : at ip̃e dñs. N cogita

Expanded text:
ad illos: Quid cogitatis in cordibus vestris ? Quale est in libro Sapientiae, Dixerunt cogitantes; tale hic est, Cogitaverunt dicentes. Et illic enim et hic ostenditur, intra se atque in corde suo dicere, id est, cogitando dicere. Dixerunt quippe intra se, et dictum est eis, Quid cogitatis? Et de illo divite cujus uberes fructus ager attulit, ait ipse Domin
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino tꝰmode ÷ illa scĩa de qua nascitin
Formata quippe cogitatõ ab ea re quam
scimus: u̾bui ÷ qđ it corde ilicimus. qd̾
nͨ gretum est nec latinum nͨ lingue ali¬
tuiꝰ alt̾ius. ¶S cũ il opus est in eoꝵ qͥ¬
bus loquimur ꝑfr̾e noticiam : aliquod
signum quo significetur assumit᷑. E ple¬
yumq sonus: aliqñ t̾ nutus. Ille auri¬
bus: ille oculis exhibr᷑. ut ꝑ signa singi

Expanded text:
odi est illa scientia de qua nascitur. Formata quippe cogitatio ab ea re quam scimus, verbum est quod in corde dicimus: quod nec graecum est, nec latinum, nec linguae alicujus alterius; sed cum id opus est in eorum quibus loquimur perferre notitiam, aliquod signum quo significetur assumitur. Et plerumque sonus, aliquando etiam nutus, ille auribus, ille oculis
Abbreviated transcription (Latin):
Ed nunc ile hiis loquamur que
nota togitamis ⁊ hẽmus ĩ noticia
⁊̾ si non cogitemus. siue ad contemplati
ad actiuam quam ꝓprte icr̃am nuncit¬
pandam cẽ lisserui. Sininl enim uteq
mentis ÷ unitis : ⁊ ymago łi una. Eñ

Expanded text:
ed nunc de iis loquamur quae nota cogitamus, et habemus in notitia am si non cogitemus, sive ad contemplativad activam, quam proprie scientiam nuncupandam esse disserui. Simul enim utrumque ment
Abbreviated transcription (Latin):
de dimittimus : ꝙ in nos quisq
peccauit. Illmus enim magnum ÷ er¬
ga euni ẽe beniuolum sue ⁊̾ bñficium
qui t nich̾ mali fec̾it: illud multo grã¬
dius ⁊ magnificentissimc bouitatis::
ut tuum quo inimicum diligas. ⁊ ei
qui tibi malum uult ⁊ si potest: facit.
tu bonum semꝑ uelis: facias q quo
possis audiens ih̾m dicentem. Diligi¬
te iuimicos ur̃os: bñfacite eis quite
oderunt: ⁊ orate ꝓ eis trui uos per se
rum di quo qͥdem se d om̃is fidelis
extendẽ: ⁊ humanum auimum ad hũc
affc̃m orando dm secum q agendo: luctã¬
do q perducere.

Expanded text:
de dimittimus quod in nos quis peccavit. Minus enim magnum est erga eum esse benevolum, sive etiam beneficium, qui tibi nihil mali fecerit; illud multo grandius et magnificentissimae bonitatis est, ut tuum quoque inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult, et si potest facit, tu bonum semper velis, faciasque cum possis, audiens dicentem Jesum: Diligite inimicos vestros; benefacite eis qui vos oderunt, et orate pro eis qui vos perrum Dei, quo quidem se debet omnis fidelis extendere, et humanum animum ad hunc affectum orando Deum, secumque agendo luctandoque perducere.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmisi. In quib si ẜuari mea disposit̃o po
tes. multo tam̃ enoclatõres at planiores/
quantũ reꝵ tantaꝵ explicandaꝵ difficul¬
tas ⁊ facultas nr̃a pateretur. Sunt ã
qui pͥmos quatuor ł potius quin ⁊̾ sine
pemiis hñt. ⁊ duodecimũ sine ex̾ma ꝑ¬
te non parua. Ded si eis ħ editõ potu̾it
innotesc̾e: oĩa si uolu̾int ⁊ ualuu̾nt emẽ¬
clabunt. Peto sane. ut hnͣc epystolam
seorsum quidem: sed tamen ad captł eo¬
rumdem libroꝵ iubeas anteponi.

Expanded text:
permisi: in quibus si servari mea dispositio potpermisi: in quibus si servari mea dispositio pottes, multo tamen enodatiores atque planiores, quantum rerum tantarum explicandarum difficultas et facultas nostra pateretur. Sunt autem qui primos quattuor uel potius quinque etiam sine prooemiis habent et duodecimum sine extrema parte non parua. sed si eis haec editio potuerit innotescere, omnia, si uoluerint et ualuerint, emendabunt. peto sane, ut hanc epistulam seorsum quidem sed tamen ad caput eorundem librorum iubeas anteponi.
Abbreviated transcription (Latin):
mino Sal utem.
E truntate
que deus sum¬
mus ⁊ uerus
est. libros uiue¬
nis inchoaui:
senex edicli. O¬
miseram quip
pe opus ħ post¬
rea qͣm comperi
ꝑtereptos mͥ esse siue subreptos anteqͣm
cos absoluem: ⁊ retͣctatos ut in ea dispo¬
sitio fu̾at expolirem. Non enim singilla¬
nectuntur. Cun ergo ꝑ eos homines qͥ
priusqͣm uellem ad quosdam illoꝵ ꝑueni¬
re potu̾nt: dispositõ mea neqͥuisset ĩple¬
ri. int̾ruptani dictatõnem reliqueram.
cogitans hoc ip̃m in aliquib scͥptis meis
ꝯqueri. ut scirent qui possent non a me
fuisse eoslem libros editos. s ablatos: pͥ¬
usqͣm mͥ editione mea tligni uiderentur.
Nerum multoꝵ fr̃m uehem̃tissima postu¬
latione ⁊ maxĩe tua iussione compillsus.
opus tam laboriosum adiuuante dũot̾
minare curaui : eosq emendatos nõ ut
uolui s ut potui. ne ab ilł qui subrep¬
ti iam in manus hõim exierant pluri¬
mumi discͤparent. uen̾ationi tue ꝑ filiũ
aucdiendos. describentlos. legendos q¬

Expanded text:
MINO SALUTEM. De trinitate, quae deus summus et uerus est, libros iuuenis inchoaui, senex edidi. omiseram quippe hoc opus, posteaquam comperi praereptos mihi esse siue subreptos, antequam eos absoluerem et retractatos, ut mea dispositio fuerat, expolirem. non enim singillanectuntur. cum ergo per eos homines, qui, priusquam uellem, ad quosdam illorum peruenire potuerunt, dispositio mea nequiuisset impleri, interruptam dictationem reliqueram cogitans hoc ipsum in aliquibus scriptis meis conqueri, ut scirent, qui possent, non a me fuisse eosdem libros editos sed ablatos, priusquam mihi editione mea digni uiderentur. uerum multorum fratrum uehementissima postulatione et maxi-\' me tua iussione compulsus opus tam laboriosum adiuuante domino terminare curaui eosque emendatos, non ut uolui, sed ut potui, ne ab illis, qui subrepti iam in manus hominum exierant, plurimum discreparent, uenerationi tuae per filium au
Abbreviated transcription (Latin):
Am uero qui eum u quem peccauit ho¬
minem rogat ÷ si pcco suo mouetur ut
roget non ÷ adhuc deputandus inimi¬
tus ut eum diligere sit difficile sicut
lifficile erat quautlo uero inimictci¬
as extercebat.

Expanded text:
am vero qui eum in quem peccavit hominem rogat, si peccato suo movetur ut roget, non est adhuc deputandus inimicus, ut eum diligere sit difficile, sicut difficile erat quando inimicitias exercebat.
Abbreviated transcription (Latin):
tiis. Propter sepulturam: dsepulti su
Propter ascentionem in celum sedem¬
q ad tlexteraui patris. Si aũ surrexi¬
stis cum xꝑo ÷ que sursum sunt querite.
ubi xꝑc est in dexłam tl̾i secdens. que sur sũ

Expanded text:
tiis . Propter sepulturam: Consepulti eae ambulemus. Propter ascensionem in coelum, sedemque ad dexteram Patris: Si autem consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sur
Abbreviated transcription (Latin):
Nitl quid gͥ gestum est in cruce .xͥ.
In sepultura ⁊ in resurrectione t̾¬
cio die: in ascensione in celum ⁊ secere
ad dexteram cłi patͥs: ita gestun est. ut¬
de hiis reb non mytice tm̃ dc̃is: s etiã¬

Expanded text:
itur gestum est in cruce Christi, in sepultura, in resurrectione, tertio die, in ascensione in coelum, et sedere ad dexteram Patris, ita gestum est, ut his rebus non mystice t
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m sociato nobis ad et̾nitatem ip̃ius
tͣiceremur. Nunc ita illud quodamm
secuta ÷ fides nr̃a : quo ascendit in quẽ
tͥdimus. ortus. mortuus. resuscitatus.
assumptus. Hoꝵ .iiiͦiͬ. duo pͥora nou̾a¬
mus in nobis. Scimus enimi hõies et
oriri ⁊ mori. Duo aũ reliqua id ÷ il est
resustitari ⁊ assumi iuste in nobies
fut᷑a sꝑamus : qr in illo fc̃a credimꝰ.
crelentib ut in u̾bo fidi man̾ent ⁊ iñ
ad u̾itatem: ac ꝑ hoc ad et̾nitatem
ꝑdlucti a morte lib̾arentur. Ita loquit᷑. Si
manseritis in u̾bo mco : u̾e discipuli m̃i
eritis. Et qiͣ quer̾ent quo fructu secutꝰ
ait. R cognoscetis u̾itatem. Rursus qͣsi
dic̾etit. Quid ꝓdest mortalib u̾itas: et
u̾itas inquit libabit uos. Uñ nͥ a morte
a corruptõe a mutabilitate : U̾itas qͥppe
immortalis. incorrupta. in commutabi¬
lis ꝑmanet. U̾a aũ immortalitas. ueraĩ¬
corruptibilitas. uera in comutabilitaes.
iꝑsa est eternitaed¬

Expanded text:
nostrum nobis sociato ad aeternitatem ipsius nostrum nobis sociato ad aeternitatem ipsius traiceremur. nunc itaque illuc quodam modo secuta est fides nostra quo ascendit in quem credimus ortus, mortuus, resuscitatus, assumtus. horum quattuor duo priora noueramus in nobis; scimus enim homines et oriri et mori; duo autem reliqua, id est resuscitari et assumi, iuste in nobis futura speramus, quia in illo facta credidimus. credentibus, ut in uerbo fidei manerent et inde ad ueritatem ac per hoc ad aeternitatem perducti a morte liberarentur, ita loquitur: si manseritis in uerbo meo, uere discipuli mei estis. et quasi quaererent: quo fructu? secutus adiunxit: et cognoscetis ueritatem. rursus quasi dicerent: quid prodest mortalibus ueritas? et ueritas, inquit, liberabit uos; unde nisi a morte, a corruptione, a mutabilitate ? ueritas quippe immortalis, incorrupta, incommutabilis permanet; uera autem immortalitas, uera incorruptibilitas, uera incommutabilitas ipsa est aeternita
Abbreviated transcription (Latin):
tas. Sixit gͦ u̾itas. ħ̾ ÷ aũ uita et̾na: uͭ
cognostant te unũ u̾ti dm ⁊ quẽ mi¬
sisti iħm xꝑm: cum fides nir̃a uidendo
fiet u̾itas : tt̃ mortalitatem nr̃am com¬
mutatam tenebit et̾nitas. Qł donec
fiat ⁊ ut fiat qr reb ortis accõmodaui¬
mus quid̃ filem credulitatis: sicut in
et̾nis sꝑamus u̾itatem contemplatõis.
ne fides mortalis uite dissonaret a u̾i¬
tate etͥne uite: ip̃a u̾itas pr̃i coeterna
de t̾ra orta ÷. tũ filius cl̾i sic uenit ut fie¬
ret filius hõis : ⁊ ip̃e in se exciꝑet fidẽ
nr̃am qua nos ꝑduce̾t ad u̾tatem suã
qui sit suscepit mortalitatem nr̃am ÷ ut
non amittẽt et̾nitatem suam. Ꝙͣtum eͥ
al id qł ortum ÷ et̾nitas ualet : tm̃ ad
fidem u̾itas ¶Ita gͦ nos pgari oporte¬
bat : ut ille nobis fieret ortus qui ma¬
ne̾t et̾nus. ne alr̾ nobis eẽt in fułe: alr̾
in u̾itate. Nec ab eo ꝙ orti sumus ad et̾¬
na tͣnsire possemus : nͥ et̾no ꝑ ortum

Expanded text:
tas; dixit ergo ueritas: haec est autem uita aeterna ut cognoscant te unum uerum deum et quem misisti Iesum Christum — cum fides nostra uidendo fiet ueritas, tunc mortalitatem nostram commutatam tenebit aeternitas. quod donec fiat et ut fiat — quia rebus ortis accommodamus fidem credulitatis, sicut in aeternis speramus ueritatem contemplationis — ne fides mortalis uitae dissonaret a ueritate aeternae uitae, ipsa ueritas patri coaeterna de terra orta est, cum filius dei sic uenit, ut fieret filius hominis et ipse in se susciperet fidem nostram qua nos perduceret ad ueritatem suam, qui sic suscepit mornitatem suam. quantum enim ad id quod ortum est aeternitas ualet, tantum ad fidem ueritas. ita ergo nos purgari oportebat, ut ille nobis fieret ortus qui maneret aeternus, ne alter nobis esset in fide, alter in ueritate. nec ab eo quod orti sumus ad aeterna transire possemus, nisi aeterno per ortum