comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carnali affectu circa dñm tenebatur.
& ait illi. Absit ate dñe. ꝓpicius estotͥ.
Et dñs. Redi post me sat̾hanas. non eñi
sapis quȩ dĩ sunt. sed que sunt hominũ.
Quare que sunt hominum : Quia ante¬
cedere me uis. Redi pꝰ me. ut sequaris me.
It iam sequens xp̃m. diceret agglutinata
est anima mea post te. Merito annectit.
Me suscepit oextera ⁊ua. Agglutinata
est post te anima mea. me suscepit dex¬
passa ÷ hic ꝑsecutiones magnas. & singilla¬
tim etiam mͦ patitur. Quis eñi ꝑtinens
ad xp̃m . non uariis tẽptationib agitat᷑
& eotidie agit cum illo diabolus & angłi
eiꝰ ut ꝑuertatur qualibet cupiditate.
qualibet suggestione. aut ꝓmissione lucri
uel terrore damni. uł ꝓmissione uitȩ.
uel terrore mortis. aut alicuiꝰ potentis
inimicitiis: aut alicuiꝰ potestatis amicituꝰ:
Om̃ib modis in stat diabolus. quẽ ad ̃¬
modum deiciat. IIn ꝑsecutionib uiuimꝰ.
& habemus ꝑpetuos inimicos diabolum

Expanded text:
carnali affectu circa Dominum tenebatur; carnali affectu circa Dominum tenebatur; et ait illi: Absit a te, Domine; propitius esto tibi. Et Dominus: Redi post me, satanas; non enim sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominum . Quare, quae sunt hominum? Quia antecedere me vis, redi post me, ut sequaris me: ut jam sequens Christum diceret, Agglutinata est anima mea post te. Merito annectit: Me suscepit dextera tua. Agglutinata est post te anima mea; me suscepit dex singillatim etiam modo patitur. Quis enim pertinens ad Christum, non variis tentationibus agitatur, et quotidie agit cum illo diabolus et angeli ejus, ut pervertatur qualibet cupiditate, qualibet suggestione, aut promissione lucri, vel terrore damni, vel promissione vitae, vel terrore mortis, aut alicujus potentis inimicitiis, aut alicujus potentis amicitiis? Omnibus modis instat diabolus, quemadmodum dejiciat; et in persecutionibus vivimus, et habemus perpetuos inimicos, diabolum
Abbreviated transcription (Latin):
exultabo. Asolotinata est aniooa mea
post ie. Uidete desiderantẽ. uidete siti¬
entem. indete quomodo heret dõ. Nascat᷑
in nobis iste affectꝰ. Si iã germinat: com¬
pluatur & creseat. ꝑueniat ad tale robus.
ut &uos dicatis ext̾oto corde. agglutina¬
ta ÷ aninia mea post te. Ubi ÷ ipsum glu-¬
ten: Epsum gluten. caritas ÷. Caritatem
habe. quo glutine agglutinet᷑ animatua
pꝰ dm̃. Non cum dõ sed pꝰ dm̃. ut ille prȩ¬
cedat. tu sequaris. Qui enim uoluerit dm̃
antecedere: consilio suo uult uiuere. &
non uult sequi precepta dĩ. ꝓpterea &
petrus repulsus ÷. quando uoluit c̃siliũ
dare xp̃o passuro ꝓnob̾. Ad huc enim
infirmus erat petrus. & quanta utilitas
eẽt. generis humani insanguine xp̃i ñ
nouerat. Dñs aut̃ qui uenerat redimere
nos. & dare precium ꝓ nob̾ sanguinem
suum: cȩpit predicare passionẽ suam.
Expauit petrus quasi dñm moriturũ.
quem uolebat hic semper uiuere qͦmͦ illũ
uidebat. quia carnalib oculis deditus

Expanded text:
t anima mea post te. Videte desirantem, videte sitientem, videte quomodo haeret Deo. Nascatur in vobis iste affectus. Si jam germinat, compluatur, et crescat: perveniat ad tale robur ut et vos dicatis ex toto corde, Agglutinata est anima mea post te. Ubi est ipsum gluten? Ipsum gluten charitas est. Charitatem habe, quo glutine agglutinetur anima tua post Deum. Non cum Deo, sed post Deum; ut ille praecedat, tu sequaris. Qui enim voluerit Deum antecedere, consilio suo vult vivere, et non vult sequi praecepta Dei. Propterea et Petrus repulsus est, quando voluit consilium dare Christo passuro pro nobis. Adhuc enim infirmus erat Petrus, et quanta utilitas esset generis humani in sanguine Christi non noverat: Dominus autem qui venerat redimere nos, et dare pretium pro nobis sanguinem suum, coepit praedicare passionem suam. Expavit Petrus quasi moriturum Dominum, quem volebat hic semper vivere quomodo illum videbat, quia carnalibus oculis deditus,
Abbreviated transcription (Latin):
rena. sed uidete quia & quȩ donat malis.
non promagno habenda sunt. Est aliquid
quod nobis seruat. Cogitemus autẽ quȩ
donet & malis. & hinc intelligamus quid
seruet bonis. Quȩ donat malis uidete.
Donat illis lucem istam uidete quia ui-¬
dent illam multi & mali. Pluuiã quȩ de¬
scendit super terram. & hinc quanta bona
nascuntur. Et malis inde prestatur & bo

Expanded text:
rena; sed videte quia quae donat et malis rena; sed videte quia quae donat et malis non pro magno habenda sunt. Est aliud quod nobis servat. Cogitemus autem quae donat et malis, et hinc intelligamus quid servet bonis. Quae donat malis videte: donat illis lucem istam; videte quia vident illam boni et mali: pluviam quae descendit super terram; et hinc quanta bona nascuntur! Et malis inde
Abbreviated transcription (Latin):
tes puras manꝰ sine ira & disceptatione : ut
cumnleuas manus ad dm̃. ueniant tͥ inm̃tẽ
opa tua. Quia enim manus istȩ leuantur
ut impetres qđ uis. ipsas manus cogitam
bonis oꝑib exercere. ne erubescant leuari
addm̃. In nomine tuo leuabo manus meaᷤ.
ste preces nr̃ȩ sunt in hac idumea. in
hoc deserto. in terra sine aqua & sine
terra. In nomine tuo leuabo manꝰmeas.¬
Quid petã: fia fr̃s. quando leuatis manus.
querite quid petatis. Ab om̃ipotente en̾i
petitis. Aliqubd magnum petite. non
qualia petunt. qͥ nondũ crediderunt.
Uidetis qualia dentur & impiis. Petiturꝰ
es adeo tuo pecuniam. numquid nondo-¬
nat eam & sceleratis. qui millum noncre¬
dunt : Quid eͦ magnum petiturus es.
qđ donat & malis cꝰ Sed non tͥ displiceat
quia quȩ donat & malis tam friuola suñ.
ut & malis donari digna sint. Netibi qͣsi
magna uideantur. quȩ possint donari
& malis. Dĩ quidem sunt & om̃ia dona ter¬

Expanded text:
tes puras manus, sine ira et disceptatione . Ut tes puras manus, sine ira et disceptatione . Ut cum levas manus ad Deum, veniant tibi in mentem opera tua. Quia enim manus istae levantur ut impetres quod vis, ipsas manus cogitas in bonis operibus exercere, ne erubescant levari ad Deum. In nomine tuo levabo manus meas. Istae preces nostrae sunt in hac Idumaea, in hoc deserto, in terra sine aqua, et sinterra. In nomine tuo levabo manus meas.quid petam? Eia, fratres, quando levatis manus, quaerite quid petatis; ab Omnipotente enim petitis. Aliquid magnum petite; non qualia petunt qui nondum crediderunt. Videtis qualia dentur et impiis. Petiturus es a Deo tuo pecuniam? Numquid non donat eam et sceleratis qui in illum non credunt? Quid ergo magnum petiturus es quod donat et malis? Sed non tibi displiceat, quia quae donat et malis tam frivola sunt, ut et malis donari digna sint: ne tibi quasi magna videantur quae possunt donari et malis. Dei quidem sunt et omnia dona ter
Abbreviated transcription (Latin):
enim ego possum laudare dm̃ nͥm dona¬
dicam te inuita mea ia inuita mea quam
mͥ donasti. non in illa quam elegi ego scdm
mundum cum cȩteris intermultas uitas.
darẽ. Sic benedicã te inuita mea Quid
est sic: Ut miscđiȩ tuȩ tribuam uitam
meam inqua te laudo. ñ meritis meis
Et innomine tuo leuabo manus meas
Leua gͦ manus moratione. leuauit ꝓno
bis dñs nr̃ manus suas meruce. & exten¬
sȩ sunt manꝰ eius ꝓnobis Ideo extensȩ
sunt manꝰ eiꝰ ineruce. ut manꝰ nr̃e exten¬
dantur in bona oꝑa. quia crux ipsius mi¬
sericordiam nob̾ p̃buit. Ecce leuauit ille
manus. & obtulit ꝓnob̾ sacrificium deo
se ipsum. & ꝑillud sacrificium deleta st̃
omĩa peccata nr̃a. leuemus & nos manꝰ
nr̃as ad dm̃ inp̾ce: & non confundent᷑
antur inbonis oꝑib Quid eñi facit qͥleuat
manus: Ende preceptũ ÷. ut leuatis mani-¬
bus oremus ad dm̃: Apłs enĩ dicit. leuan¬

Expanded text:
enim ego possem laudare Deum, nisi mihi donaenim ego possem laudare Deum, nisi mihi donadicam te in vita mea: jam in vita mea quam mihi donasti; non in illa quam ego elegi secundum mundum cum caeteris, inter multas vitas, darem. Sic benedicam te in vita mea. Quid est, sic? Ut misericordiae tuae tribuam vitam meam in qua te laudo; non meritis meis. Et in nomine tuo levabo manus meas. Leva ergo manus in oratione. Levavit pro nobis Dominus noster manus in cruce, et extensae sunt manus ejus pro nobis. Ideo extensae sunt manus ejus in cruce, ut manus nostrae extendantur in bona opera; quia crux ipsius misericordiam nobis praebuit. Ecce levavit ille manus, et obtulit pro nobis sacrificium Deo seipsum, et per illud sacrificium deleta sunt omnia peccata nostra. Levemus et nos manus nostras ad Deum in prece; et non confundentur antur in bonis operibus. Quid enim facit qui levat manus? Unde praeceptum est ut levatis manibus oremus ad Deum? Apostolus enim dicit: Levan
Abbreviated transcription (Latin):
enim boni egimus. ut illud mererẽmur:
Aut quȩ bona facta nr̃a p̃cesserunt. ut
ds̃ nobis gr̃am suam daret: Nunqͥd in-¬
uenit iustitias quas coronaret. & ñ de¬
licta quȩ donaret: Utiq delicta quȩ
donauit: si punire uellet ñ eẽt iniustũ.
ꝯuid enim tam iustũ quã ut puniatur
peccator : Cum iustum sit ut puniatur pee¬
cator: pertinuit ad miscđiam ipsius non
punire peccatorẽ sed iustificare. & depece¬
tore facere iustũ. & de impio facere pum
Ergo miscđia ipsius. melior suꝑ uitas. qui
uitas : Quas homines sibi elegerunt. Alius
elegit sibi uitam negotiandi. alius uitã
rusticandi. alius uitam fenerandi. alius
uitam militandi. alius illam. alius illam
quam qͦd eligunt ꝑuersi. Unam uitã donis
quȩ p̾ponitur om̃ib nr̃is. quascunq in
mundo eligere potuerimꝰ. Om̃ melior est
miscdia tua super uitas. ladia oea labui¬
ꝯuiit te. Nonte laudarent labia mei
nͥ me precederet misccłia tua. Dono tuo
te laudo. ꝑmiscłiam tuam te laudo. Non

Expanded text:
enim boni egimus, ut illud mereremur? aut quae bona facta nostra praecesserunt, ut Deus nobis gratiam suam daret? Numquid invenit justitias quas coronaret, et non delicta quae donaret? Utique delicta quae donavit si punire vellet, non esset injustum. Quid enim tam justum, quam ut puniatur peccator? Cum justum sit ut puniatur peccator, pertinuit ad misericordiam ipsius non punire peccatorem, sed justificare, et de peccatore facere justum, et de impio facere pium. Ergo misericordia ipsius melior super vitas. Quas vitas? Quas sibi homines elegerunt. Alius elegit sibi vitam negotiandi, alius vitam rusticandi, alius vitam fenerandi, alius vitam militandi; alius illam, alius illam.quam quod eligunt perversi. Unam vitam donas, quae praeponatur omnibus nostris, quascumque in mundo eligere potuerimus. Quoniam melior est misericordia tua super vitas, labia mea laudabunt te. Non te laudarent labia mea, nisi me praecederet misericordia tua. Dono tuo te laudo, per misericordiam tuam te laudo. Non
Abbreviated transcription (Latin):
aquȩ salientis inuitam eternã. Et ecce
pprietatẽ deserti pͥus cõmendauit psalmꝰ.
ut &tu cum audisses in quo malo esses:
siquas hic habere posses consolationes¬
de serto. sed illi qui te uisitare dignatꝰ ÷

Expanded text:
aquae salientis in vitam aeternam . Et ecce aquae salientis in vitam aeternam . Et ecce proprietatem deserti prius commendavit psalmus, ut et tu cum audisses in quo malo esses, si quas habere hic posses consolationesdeserto, sed illi qui te visitare dignatus est
Abbreviated transcription (Latin):
mam tuam ds̃ fecit. & carnẽ tuã demo¬
nia fecerunt: Qui fecit animã: ipse fat
& carnẽ. Qui fecit ambas res. ipse pascit
ambas res. Utrũq nr̃m dõ sitiat. & e
labore multiplici simplicit̾ satietur.
ia. et sine uia. et sine aoua. Scłm
istud diximus. ipsa ÷ idumea. hoc est
de sertum idumeȩ. unde titulũ psalnꝰ
accepit.: Interra deserta. Parũ ÷ deser¬
tum ubi nullus hominum habitat. in.¬
super & sine uia. & sine aqua. Utinã uel
uiam haberet ipsum desertum. utinam
illuc homo incurrens: uel nosset quant¬
de exiret. Non uidet hominem ad solatũ.
non uidet uiam qua careat de serto. frgo
ibi diuertit. Utinam esset uel aqua undẽ
reficeretur. qui inde non potest exire.
Malum desertum horribile & tim̃dum.
Ettam̃ ds̃ misertus ÷ nr̃i. & fecit nobis
mittendo ad nos prȩdicatores uerbi sui &
dedit nobis aquã indeserto implens sp̃u
sco predicatores suos: ut fieret in eis fons

Expanded text:
mam Deus fecit, et carnem tuam daemomam Deus fecit, et carnem tuam daemonia fecerunt? Qui fecit animam, ipse fecit et carnem: qui fecit ambas res, ipse pascit ambas res. Utrumque nostrum Deo sitiat, et ex labore multiplici simpliciter satietur. 8. ta, et sine via, et sine aqua. Saeculum istud diximus; ipsa est Idumaea, hoc est desertum Idumaeae, unde titulum Psalmus accepit. In terra deserta. Parum est, deserta, ubi nullus hominum habitat; insuper, et sine via, et sine aqua. Utinam vel viam haberet ipsum desertum! utinam illuc homo incurrens, vel nosset qua inde exiret! Non videt hominem ad solatium, non videt viam qua careat deserto. Ergo ibi divertit. Utinam esset vel aqua, unde reficeretur, qui inde non potest exire! Malum desertum, horribile et timendum! et tamen Deus misertus est nostri, et fecit nobis mittendo ad nos praedicatores verbi sui; et dedit nobis aquam in deserto, implens Spiritu sancto praedicatores suos, ut fieret in eis fons
Abbreviated transcription (Latin):
isto deserto. Quam multiplicit᷑ laborat:
tam multiplicit̾ sitit. Ouã multiplicit᷑
fatigatur: tã multiplicit̾ sitit illã infad¬
gabilẽ incorruptionẽ. Quanquã fr̃s mei
boni xp̃iani & fidelis etiã in hoc seło caro
dõ sitit. Quia si opus ÷ carni pane. si opis
÷ aqua. si opus ÷ uino. si opus ÷ nũmo. siopꝰ
÷ iumento carni huic: adeo petere debet
non ademoniis & idolis & anescio quibus
potestatibus huius scł̃i. Sunt enim qui qͣn¬
do famẽ patiunt᷑ in isto scło: dimittunt
dm̃ & rogant mercuriũ aut rogant iouẽ
ut det illis aut quã dicunt cęlestẽ. aut
aliqua demonia similia. Nondõ sitit capo
ipsoꝵ. Qui autẽ dõ sitiunt: undiq deba¬
dõ sitire & anima & carne. Quia & animę
ds̃ dat panẽ suũ. id ÷ uerbũ ueritatis. &
carni ds̃ dat quȩ necessaria sunt. quia
d̾s fecit & animam & carnẽ. Propt̃ carnẽ
tuam rogas demonia : Num quid ani¬

Expanded text:
isto deserto, quam multipliciter laborat, isto deserto, quam multipliciter laborat, tam multipliciter sitit; quam multipliciter fatigatur, tam multipliciter sitit illam infatigabilem incorruptiboni christiani et fidelis etiam in hoc saeculo caro Deo sitit: quia si opus est carni pane, si opus est aqua, si opus est vino, si opus est nummo, si opus est jumento carni huic, a Deo petere debet, non a daemoniis, et idolis, et a nescio quibus potestatibus hujus saeculi. Sunt enim qui, quando famem patiuntur in isto saeculo, dimittunt Deum, et rogant Mercurium, aut rogant Jovem ut det illis, aut quam dicunt Coelestem, aut aliqua daemonia similia: non Deo sitit caro ipsorum. Qui autem Deo sitiunt, undique debent sitire, et anima, et carne: quia et animae Deus dat panem suum, id est verbum veritatis; et carni Deus dat quae necessaria sunt, quia Deus fecit et animam et carnem. Propter carnem tuam rogas daemonia: numquid ani
Abbreviated transcription (Latin):
sicimus & sitimus. Si diu uigilemꝰ. de-¬
ficimus & dormimꝰ. Sidiu dormiamus
deficimus. ideo uigilamꝰ. Si diu mandu¬
cemus & bibamus. quãuis ꝓpt̾ refectio¬
nem manducemus & bibamꝰ: ipsa diut᷑¬
na refectio. de fectio÷. Si diu stemꝰ fati¬
gamur. ideo sedemus. Et si dui sedeamꝰ:
& ibi fatigam᷑. & ideo surgimus. De inde
uidete. quia nullus ÷ carnis nr̃e status.
Quomͦ infantia uolat inpueritiã. & quęriꝰ
infantiã & non ÷ infantia qͥa iãꝑ infantia
pueritia ÷ Iterum & ipsa migrat in ad¬
olescentiã. quęris pueritiã & non inuenis.
Adolescens fit iuuenis. quȩris ad olescentẽ
& non ẽ. Iuuenis fit senex. quęris iuuenẽ
& non inuenis. Et senex moritur. quęris se¬
nem & non inuenis. Nonstat gͦ etas nr̃a
Ubiq fatigatio ÷ ubiq lassitudo. ubiq cor¬
ruptio. Attendentes qualem nob̾ spẽ
illam incorruptionẽ: & sic caronr̃a
multipliciter sitit dõ inista idumea in

Expanded text:
ficimus et sitimus; si diu vigilemus, deficimus et sitimus; si diu vigilemus, deficimus et dormimus: si diu dormiamus, deficimus; ideo vigilamus: si diu manducemus et bibamus; quamvis propter refectionem manducemus et bibamus, ipsa diuturna refectio defectio est: si diu stemus, fatigamur: ideo sedemus: et si diu sedeamus, et ibi fatigamur, et ideo surgimus. Deinde videte quia nullus est carnis nostrae status: quoniam infantia avolat in pueritiam; et quaeris infantiam, et non est infantia, quia jam pro infantia pueritia est: iterum et ipsa migrat in adolescentiam; quaeris pueritiam, et non invenis: adolescens fit juvenis; quaeris adolescentem, et non est: juvenis fit senex; quaeris juvenem, et non invenis: et senex moritur; quaeris senem, et non invenis. Non stat ergo aetas nostra: ubique fatigatio est, ubique lassitudo, ubique corruptio. Attendentes qualem nobis spem illam incorruptionem; et sic caro nostra multipliciter sitit Deo. In ista Idumaea, in
Abbreviated transcription (Latin):
transierit. Ergo ꝓmittitur nob̵ & carniꝰ
resurrectio. & talis resurrectio carnis
nob̵ ꝓmittit᷑ : ut caro qͥdem ista quã
mͦ portamꝰ. resurgat infinẽ. Nec incre¬
dibile uob uideatur. Si en̾i ds̃ fecit nos
qui non eramus. magnum illi ÷ repa-¬
rare qui eramꝰ: Ergo hoc incredibile¬
Aut si incendat᷑ aliquis mortuus. aut si
canes dilanient eum. putatis quia in de
nͨ erit resurrecturꝰ: Omĩa que discerpunt᷑
& in fauillas quasdam putrescunt. integra
sunt dõ. In illa enim elementa mundi
eunt. unde pͥmo uenerunt. quando facti
sumus. Non illa uidemus. sed tamen deus
unde scit ꝓducet illa. quia & antequam
essemus unde sciebat nos ꝓduxit. Talis gͦ
resurrectio carnis nob̾ ꝓmittit᷑. ut quam¬
uis ipsa sit caro quam modo portamus
quȩ resurrectura ÷ : tam̃ ñ habeat corrup¬
tionem. quam mͦ habet. Modo enim ex
corruptione fragilitatis. si ñ manducemꝰ
deficimus & esurimus. Si ñbibamus. de¬

Expanded text:
transierit. Ergo promittitur nobis et carnis transierit. Ergo promittitur nobis et carnis resurrectio; et talis resurrectio carnis nobis promittitur, ut caro quidem ista quam modo portamus, resurgat in fine. Nec incredibile vobis videatur. Si enim Deus fecit nos qui non eramus, magnum illi est reparare qui eramus? Ergo hoc vobis incredibile et in pulverem. Aut si incendatur aliquis mortuus, aut si canes dilanient eum, putatis quia inde non erit resurrecturus? Omnia quae discerpuntur et in favillas quasdam putrescunt, integra Deo sunt. In illa enim elementa mundi eunt, unde primo venerunt, quando facti sumus: non illa videmus; sed tamen Deus unde scit producet illa, quia et antequam essemus, unde sciebat nos produxit. Talis ergo resurrectio carnis nobis promittitur, ut quamvis ipsa sit caro quam modo portamus, quae resurrectura est, tamen non habeat corruptionem quam modo habet. Modo enim ex corruptione fragilitatis, si non manducemus, deficimus et esurimus; si non bibamus, de
Abbreviated transcription (Latin):
talis sapientiȩ. Ideo beati sunt. & de tanta
beatitudine qr in illa sunt ciuitate ierłm
cȩlesti. unde nos mͦ ꝑegrinamur. attendunT
nos ꝑegrinos & miserantur nos. & iussu
łi auxiliantur nob: ut adillam patriam
cõmunẽ aliquando redeamus. & ibi eũ
illis fonte dñico ueritatis & eternitatis
aliquando saturemur. Modo gͦ sitiat anima
nr̃a. Unde & caro nr̃a sitit. & hoc multipli¬
citer : Mlultiplicit᷑ tͥ inqͥt sitit & caro mea.
Quia & carni nr̃e ꝓmittit᷑ resurrectio.
Quomͦ anime nr̃ȩ ꝓmittit᷑ beatitudo:
sic & carni nr̃e ꝑmittit᷑ resurrectio.
Resurrectio carnis talis nob ꝓmittitur.
Audite & discite. & tenete quęsit spes
xp̃ianoꝵ. Quare sumus xp̃iani: Non
enim ad hoc sumus xp̃iani. ut terrenam
nob̾ felicitatẽ petamus. quam plerũq
habent & latrones & scelerati. Ad aliam
felicitatem nos sumꝰ xp̃iani. quã tunc
accipiemus. cũ uita ista scłi hunis tota

Expanded text:
talis sapientiae. Ideo beati sunt; et de tanta talis sapientiae. Ideo beati sunt; et de tanta beatitudine, quia in illa sunt civitate Jerusalem coelesti, unde nos modo peregrinamur, attendunt nos peregrinos, et miserantur nos, et jussu Domini auxiliantur nobis, ut ad illam patriam communem aliquando redeamus, et ibi cum illis fonte dominico veritatis et aeternitatis aliquando saturemur. Modo ergo sitiat anima nostra: unde et caro nostra sitit, et hoc multipliciter? Multipliciter tibi, inquit, et caro mea. Quia et carni nostrae promittitur resurrectio. Quomodo animae nostrae promittitur beatitudo, sic et carni nostrae promittitur resurrectio. Resurrectio carnis talis nobis promittitur: audite, et discite, et tenete quae sit spes Christianorum, quare sumus christiani. Non enim ad hoc sumus christiani, ut terrenam nobis felicitatem petamus, quam plerumque habent et latrones et scelerati. Ad aliam felicitatem nos sumus christiani, quam tunc accipiemus, cum vita ista hujus saeculi tota
Abbreviated transcription (Latin):
gunt in deserto. eẽ. idumeȩ. ubi debet sitire
anima ipsorum dõ. Dicamus gͦ nos sitiuit
tibi anima mea. Om̃s dicamus qͥa in con¬
cordia xp̃i om̃s una anima sumus. Ipsa
anima sitiat inidumea. Sitiuit inquit¬
t anima mea. ouaoo multiplicit̃ tibi
caRo oora. Parum ÷ qr sitiuit anima
mea. sitiuit & caro mea. Puta si anima
sitit dõ. quomͦ & caro sitit dõ: Quando
enim caro sitit: aquã istã sitit. Quando
anima sitit: fontem sapientiȩ sitit. Deipso
fonte in ebriabunt᷑ animȩ nr̃e. sicut dicit
alius psalmus. In ebriabunt᷑ ab ubertate
domus tuȩ. & torrente delitiarum tuarũ
potabis eos. Si tienda ÷ ꝗͦ sapientia. sitien¬
da ÷ iustitia. Non ea satiabimur: non ea
implebimur: nͥ cu fuerit finita ista uita.
& uenerimus ad illud qͦd ꝓmisit ds̃. ꝓmisit
enim ds̃ equalitatẽ angeloꝵ. Et mͦ angeli
non situint quomͦ nos. non esuriunt quomͦ
nos. sed habent saginam uerȩ lucis. immor¬

Expanded text:
gunt in deserto esse Idumaeae, ubi debet sitire gunt in deserto esse Idumaeae, ubi debet sitire anima ipsorum Deo. Dicamus ergo nos, Sitivit tibi anima mea; omnes dicamus, quia in concordia Christi omnes una anima sumus: ipsa anima sitiat in Idumaea. 6. Sitivit tibi, inquit, anima mea: quam multipliciter tibi et caro mea. Parum est quia sitivit anima mea, sitivit et caro mea. Porro si anima sitit Deo, quomodo et caro sitit Deo? Quando enim caro sitit, aquam sitit; quando anima sitit, fontem sapientiae sitit. De ipso fonte inebriabuntur animae nostrae, sicut dicit alius psalmus: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente deliciarum tuarum potabis eos . Sitienda est ergo sapientia, sitienda est justitia. Non ea satiabimur, non ea implebimur, nisi cum fuerit finita vita ista, et venerimus ad illud quod promisit Deus. Promisit enim Deus aequalitatem Angelorum : et modo Angeli non sitiunt quomodo nos, non esuriunt quomodo nos; sed habent saginam veritatis, lucis, immor
Abbreviated transcription (Latin):
die. surge quidormis. & exurge amortuis.
& illuminabit te xp̃c. Uita enim ur̃a &
mores ur̃i uigilare debent in xp̾o. ut sen¬
tiant alii pagani dormientes. & ad sonitũ
uigiliarũ ur̃arũ excitentur. & ipczi
excutiant somnum. & incipiant in xp̃o
uobiscum dicere. Ds̃ ds̃ m̃s ad te deluce
uigilo. Sitiuit tisi anioꝯa aea. Ecce
Sed uide qͥd hic bonũ ÷ sitiuit tͥ. Sunt
enim qui sitiunt. sed ñ dõ. Om̃is qui sibi
uult aliquid prestari: mardore ÷ de siderii.
Ipsum desideriũ. sitis ÷ animȩ. Et uidete
quanta desideria sunt in cordib hominũ.
Alius desiderat aurum. alius desiderat
argentũ. aliꝰ desiderat possessiones. alius
hereditates. aliꝰ amplam pecuniam.
alius multa pecora. aliꝰ domum magnam
aliꝰ uxorem alius honores. aliꝰ filios. Uidetiᷤ
desideria ista. quomͦ sunt in cordib hominũ :
Ardent om̃s homines desiderio. & uix in¬
uenitur qui dicat. sitiuit tͥ anima mea
Sitiunt enim homines scło. & non: intelli¬

Expanded text:
dormis, et exsurge a mortuis; et illuminabit te Christus. Vita enim vestra, et mores vestri vigilare debent in Christo, ut sentiant alii, Pagani dormientes, et ad sonitum vigiliarum vestrarum excitentur, et ipsi excutiant somnum, et incipiant in Christo vobiscum dicere: Deus, Deus meus, ad te de luce vigilo. 5. Sitivit tibi anima mea. Ecce sed videte quid hic bonum est, Sitivit tibi. Sunt enim qui sitiunt, sed non Deo. Omnis qui sibi vult aliquid praestari, in ardore est desiderii: ipsum desiderium sitis est animae. Et videte quanta desideria sint in cordibus hominum: alius desiderat aurum, alius desiderat argentum, alius desiderat possessiones, alius haereditates, alius amplam pecuniam, alius multa pecora, alius domum magnam, alius uxorem, alius honores, alius filios. Videtis desideria ista, quomodo sunt in cordibus hominum. Ardent omnes homines desiderio; et vix invenitur qui dicat: Sitivit tibi anima mea. Sitiunt enim homines saeculo; et non se intelli
Abbreviated transcription (Latin):
luce uigilo. Non eñi uigilares in te nͥ
orireturꝰ lux tua. quȩ te de somno ex¬
et cas uigilare. Si autẽ lumen suũ retrahat :
Ilumina oculos meos. ne umquam ob dor¬
mam in mortẽ. Aut si ab illo auersi obdor¬
miunt: prȩsens ẽ. illis lum̃ & ñ possunt ui¬
dere: quia dormiunt. Quomͦ & corpore qͥ
dormnit int̾ diem. ia ortꝰ ÷ sol. iã dies calet.
& ille tamquã innocte ÷ quia ñ uigilat ut¬

Expanded text:
luce vigilo. Non enim vigilares in te, nisi luce vigilo. Non enim vigilares in te, nisi oriretur lux tua, quae te de somno ext facit eas vigilare: si autem lumen suum detrahat, Illumina oculos meos, ne unquam obdormiam in morte . Aut si ab illo aversae obdormiunt, praesens est illis lumen, et non possunt videre, quia dormiunt. Quomodo et corpore qui dormit inter diem; jam ortus est sol, jam dies calet, et ille tanquam in nocte est, quia n
Abbreviated transcription (Latin):
& intentã in actionib:ꝰ cõrpꝰ fragile &
terrenũ ñ illã capit. non illam sustinet
ꝑpetuo agentem. & deficit & suecũbit.
deo ds̃ donauit sõnim corpori. quo
reparentur mẽbra corporis: ut possis
uigilantem animam sustinere. Illud
autem cauere debemꝰ: ne ipsa anima
nr̃a dormiat. Malus enĩ ÷ somnꝰ animę.
bonus somnus corporis. quo reparatur
ualitudo corporis. Somnꝰ anime. ÷ obli
erit dm̃ suum: dormiuit. Ideo dicit apłs
quib dam oblitis dm̃ suũ. & tãquã in sõno
agentib deliram̃ta culturȩ idolorum
Sic sunt enim quicolunt idola: quomͦ
qui uident in somnis uaba. Si autẽ eui¬
gilet anima ipsorum. intelligit a quo
facta est. & non colit qđ ipsa fecit. Dicit
gͦ quibusdam apłs. Surge quidorinis. &
ex urge amortuis. & illuminabit te xp̃e
Numquid corpore dormientẽ excitabat
apłs : Sed excitabat animã dormien¬
tem. quando ad hoc eam excitabat:
uigilias dicit iste. Ds ds m̃s ad te de

Expanded text:
a anima in actionibus, corpus fragile et terrenum non illam capit, non illam sustinet perpetuo agentem; et deficit, et succumbit. Ideo Deus donavit somnum corpori, quo reparantur membra corporis, ut possint vigilantem animam sustinere. Illud autem cavere debemus, ne ipsa anima nostra dormiat; malus enim est somnus animae. Bonus somnus corporis, quo reparatur valetudo corporis. Somnus autem animae erit Deum suum, dormit. Ideo dicit Apostolus quibusdam oblitis Deum suum, et tanquam in somno agentibus deliramenta culturae idolorum. Sic sunt enim qui colunt idola, quomodo qui vident in somnis vana: si autem evigilet anima ipsorum, intelligit a quo facta est, et non colit quod ipsa fecit. Dicit ergo quibusdam Apostolus: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis; et illuminabit te Christus . Numquid corpore dormientem excitabat Apostolus? Sed excitabat animam dormientem, quando ad hoc eam excitabat u ipsas vigilias dicit iste: Deus, Deus meus, ad te de
Abbreviated transcription (Latin):
uidemus. Sed̾ qm̃scripta sunt & illa quȩ
iudicaretur. uenit eni pͥmo humilis. postea
uenturus ÷ excelsus. uenit ut ostenderet
exemplum patientiȩ. postea uenturus ÷
ut ꝓ meritis iudicet omnes siue bonos siue
malos. quia eͦ ñdum uenit qͦd sꝑamus. uen¬
bemus ilud credere. Modicũ qͦd restat
uenturum ẽẽ credamꝰ: quando ĩa uidemꝰ
tanta quȩ tc̃ futura erant mͦ cõpleri. Stultꝰ
est enim. qͥñ uult credere pauca quȩ restant:
cum uideat tam multa impleta ẽẽ quȩ tẽ
ñ erant. quando p̃dicebantur. Psalmus gͦ
& mẽbroꝵ. Ille enim unus qui natꝰ ÷ de maria.
& passus ÷. & sepultus÷. & resurrexit. & ascen¬
dit incelum. & modo addexterã patris
sedet. & interpellat ꝓ nob̾: caput nr̃m est.
Sulle caput nos mẽbra sumꝰ. Tota eccła eiꝰ¬
caput. Non solum autẽ fideles qͥ modo st̃:
sed & qͥfuerunt ante nos. & qui pꝰ nos futuri

Expanded text:
videmus. Sed quoniam scripta sunt et illa quae videmus. Sed quoniam scripta sunt et illa quae judicaretur; venit enim primo humilis, postea venturus est excelsus; venit ut ostenderet exemplum patientiae, postea venturus est ut pro meritis judicet omnes, sive bonos, sive malos: quia ergo nondum venit hoc quod speramus, venbemus illud credere. Modicum quod restat venturum esse credamus, quando jam videmus tanta quae tunc futura erant, modo compleri. Stultus est enim qui non vult credere pauca quae restant, cum videat tam multa impleta esse, quae tunc non erant quando praedicebantur. 2. Psalmus ergo et membrorum. Ille enim unus qui natus est de Maria, et passus est, et sepultus est, et resurrexit, et ascendit in coelum, et modo ad dexteram Patris sedet et interpellat pro nobis, caput nostrum est. Si ille caput est, nos membra sumus: tota Ecclecaput. Non solum autem fideles qui modo sunt sed et qui fuerunt ante nos, et qui post nos futuri,
Abbreviated transcription (Latin):
de Maria uirgine nasceretur: quicquid fu¬
turum erat temporib nr̃is. qͦd mͦ legimꝰ
& uidemus. & multum gaudemus. qͥa spes
nr̃a prȩdicta ÷ a sc̃is. Qui illud non uidebant
impletum: in sp̃u futũrum uidebant. Et nos
mͦ legimus. & audimus alectoribus. & dis¬
putamus illa. & qͦmͦ sunt inscripturis. sic
ea uidemꝰ impleri ꝑtotũ orbeni terrarũ
Quis inde non gau̾deat : Quis ñ & ea quȩ
necdum uenerunt uentura speret. ꝓpt̃
illa quȩ iam tanta impleta sunt e Modo¬
& enim fr̃s uidetis quia totus mundus.
tota terra. om̃s gentes. om̃s regionescur¬
runt ad nom̃ xp̃i. & creduntꝰ in xp̃m.
Certe uidetis hoc. qͦmͦ ubiq euertantur
uanitates paganorũ. uidetis hoc. manifestũ
÷ uob̃. Numquid & hoc delibro uob̾ legimꝰ.
& non ante oculos ur̃os fit : Hoc gͦ totũ
qͦd uidetis ante oculos ur̃os fieri. scriptum
est ante in mensa uolumina annorũ ꝑistoᷤᷤ
quos modo legimus. quando iã ista impleri

Expanded text:
de Maria virgine nasceretur, quidquid fude Maria virgine nasceretur, quidquid futurum erat temporibus nostris; quod modo legimus, et videmus: et multum gaudemus quia spes nostra praedicta est a sanctis, qui illud non videbant impletum, sed in spiritu futurum videbant: et nos modo legimus et audimus a lectoribus; disputamus illa; et quomodo sunt in Scripturis, sic ea videmus impleri per totum orbem terrarum. Quis inde non gaudeat? Quis non et ea quae nondum venerunt ventura speret, propter illa quae jam tanta impleta sunt? Modo enim, fratres, videtis quia totus mundus, tota terra, omnes gentes, omnes regiones currunt ad nomen Christi, et credunt in Christum. Certe videtis hoc, quomodo ubique evertantur vanitates Paganorum; videtis hoc, manifestum est vobis. Numquid et hoc de libro vobis legimus, et non ante oculos vestros fit? Hoc ergo totum quod videtis ante oculos vestros fieri, scriptum est ante immensa volumina annorum per istos quos modo legimus, quando jam ista impleri
Abbreviated transcription (Latin):
Ropter tos oͥforie
rudes sunt adhuc ad
nomen xp̃i. quia undiq
colligit qui pro om̃ib
dedit sanguinẽ suum:
hicendum ÷ paucis. qđ &
Ii libenter audiant qui nouerunt. & discañ
hui non nouerunt. ꝑsalmi isti quos cantamꝰ.
sunt. Fuit enim dauid rex in iudeoꝵ gente.
Due gens una colebat unum dm̃. qui fecit
celum & terram. mare & omnia quȩ ineissun.
siue quȩ non uidentur. siue quȩ non uident᷑.
Letere aũt gentes aut idola colebant quȩ
manibus sus fecerant: aut creaturã dĩ ñ ipsũ
creatorem. id ÷ aut solem. aut lunã aut stellaᷤ.
aut mare. aut montes. aut arbores. Hȩc enĩ
omia ds̃ fecit & laudari se uult inillis. non
illa coli ꝓse. Ergo in ipsa gente iudeoꝵ dauid
rex fuit. de cuius semine natus ÷ dñs nr̃ iħe
genus uirgo maria. quȩ peperit xp̃m. Et
dicti sunt isti psalmi. & ꝓpħabatur in eis
xp̃c uenturus post multos annos. Et dicebat᷑
ab illis ꝓpħis qui fuerunt anteqͣm dñsnr iħexp̾c¬

Expanded text:
ropter eos qui forte rudes sunt adhuc ad nomen Christi, quia undique colligit qui pro omnibus dedit sanguinem suum, dicendum est paucis quod et illi libenter audiant qui noverunt, et discant qui non noverunt. Psalmi isti quos cantamus,sunt. Fuit enim David rex in Judaeorum gente; quae gens una colebat Deum unum, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in ipsis sunt, sive quae videntur, sive quae non videntur. Caeterae autem gentes, aut idola colebant quae manibus suis fecerant, aut creaturam Dei, non ipsum Creatorem, id est, aut solem, aut lunam, aut stellas, aut mare, aut montes, aut arbores. Haec enim omnia Deus fecit; et laudari se vult in illis, non illa coli pro se. Ergo in ipsa gente Judaeorum David rex fuit, de cujus semine natus est Dominus nosgenus virgo Maria quae peperit Christum : et dicti sunt isti Psalmi, et prophetabatur in eis Christus venturus post multos annos: et dicebatur ab illis Prophetis, qui fuerunt antequam Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiꝰ dauio. cum esset iN oeserto iouoe
Per idumeȩ nom̃. intelligitur scłm istudꝰ.
Idumea enĩ gens erat quȩdam erantiũ
hominũ ubi idola colebantur. Nonin
bono ponitur idumea ista. Sinon inbo¬
no ponitur: intelligendum ÷ istã uitã
ubi patimur tantos labores. & ubi
tantis necessitatib subditi sumus idumeȩ
nomme significari. & hic ẽ. desertũ ubi
multum sititur. & audituri estis uoces mͦ
sitientis indeserto. Si autẽ cognoscamꝰ
nos sitientes: cognoscemꝰ nos & bibentes.
Quia qui sitit in isto scło: infuturo scło
satiabitur. dicente dño. Beati qͥesuriuns
& sitiunt iustitiam. qͥa ipsi saturabunt᷑.
Ergo in hoc scło non debem̾us quasi
amare saginam. hic sitiendũ ÷ alibi sa

Expanded text:
Ipsi David, cum esset in deserto Idumaeae. Per Idumaeae nomen intelligitur saeculum istud. Idumaea enim gens erat quaedam errantium hominum, ubi idola colebantur. Non in bono ponitur Idumaea ista. Si non in bono ponitur, intelligendum est istam vitam, ubi patimur tantos labores et ubi tantis necessitatibus subditi sumus, Idumaeae nomine significari. Et hic est desertum ubi multum sititur, et audituri estis vocem modo sitientis in deserto. Si autem cognoscamus nos sitientes, cognoscemus nos et bibentes. Quia qui sitit in isto saeculo, in futuro saeculo satiabitur, dicente Domino: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quia ipsi saturabuntur . Ergo in hoc saeculo non debemus quasi amare saginam. Hic sitiendum est; alibi sa
Abbreviated transcription (Latin):
quia non patitur: manus. numquid potest
currunt. ut subueniant mẽbro qđ patit᷑.
Sigͦ ille cum passus ÷ nos in illo passisumꝰ.
& ille iam ascendit incelum & sedet addex¬
teram patris: quicquid patitur eccła ipsiꝰ
in tribulationib huius scłi. intẽptationib.
in necessitatibus. inangustiis. quia sic illam
oportet esudiri ut igne tanquã aurum
purgetur: ipse patitur: ꝓbamus quia nos
in illo passisumus dicente apło. Si autem
dicit. Quia uetus homo nr̃ simul cruci-¬
fixus ÷ cum illo ut euacuetur corpuspec¬
cati. Sigͦ i illo sumꝰ mortui. in illo etiam¬

Expanded text:
umquid potest bra currunt, ut subveniant membro quod patitur. Si ergo ille cum passus est, nos in illo passi sumus, et ille jam ascendit in coelum, et sedet ad dexteram Patris; quidquid patitur Ecclesia ipsius in tribulationibus hujus saeculi, in tentationibus, in necessitatibus, in angustiis quia sic illam oportet erudiri, ut igne tanquam aurum purgetur, ipse patitur. Probamus hoc, quia nos in illo passi sumus, dicente Apostolo: Si autem dicit: Quia vetus homo noster simul crucifixus est cum illo, ut evacuaretur corpus peccati . Si ergo in illo
Abbreviated transcription (Latin):
ginabimur. Modo aut̃ ut non deficiamꝰ
misto de serto.asꝑgit nob rores uerbisui.
& non nos dimittit᷑ ꝓrsus arescere ut ñ
sit de nob̾ repetitio: sed ut sic sitiamus
ut bibamꝰ. It aut̃ bibamꝰ. aliqua gr̃a eiꝰ¬
asꝑgimur. tam si sitimus. Et quid dicit
anima nostra deo
mire. Quid ÷ dormire: Est sonꝰ
anime. est soninꝰ corporis. Somnũ corpo¬
ris om̃s debemꝰ hab̾e. qͥa siñ habeat᷑ sõnis
corporis: deficit homo. deficit ipsum

Expanded text:
ginabimur. Modo autem ut non deficiamus in isto deserto, aspergit nobis rorem verbi sui, et non nos dimittit prorsus arescere, ut non sit de nobis repetitio, sed ut sic sitiamus, ut bibamus. Ut autem bibamus, aliqua gratipergimur; tamen sitimus. Et quid dicit anima nostra Deo?mire. Quid est dormire? Est somnus animae, est somnus corporis. Somnum corporis omnes debemus habere; quia si non habeatur somnus corpor
Abbreviated transcription (Latin):
dici potest. Ita inqͥt dñe. Quid ÷ ita: Uerum
dicis. Prorsus uerum dicis. canis sum ego. Sed
& canes inquit: edunt de micisque cadunt
demensa dominoꝵ suoꝵ. Etc̃tinuo dñs. Omuli¬
er. magna ÷ fides tua. Iam dudũ canis. modo
mulier. Unde iã mulier. quȩ paulo ante
canis : Confitendo humilit᷑. ñ repellendo
qͥd adn̾o dictũ erat. Ergo gentes canes. & ideo
esurientes. Bonũ ÷ & iudeis ut agnoscant se
peccatores. & licet aduesꝑã: conuertant᷑ &
famem patiant᷑ ut canes. Nam male satu¬
ratꝰ erat ille qui dicebat. ieiuno bis insab¬
bato. Ille aut̃ publicanus canis erat famem
patiens. & inde beneficiũ dm̃i esuriebat qui
dicebat. ꝓpicius esto michi peccatori. Con¬
uertantur gͦ & illi aduesꝑam. & famem
patiantur ut canes. ut deziderent gr̃am
dĩ. intelligant se peccatores. Fortes illi.
fiant infirmi. Diuites illi. fiant pauꝑes.
Iusti illi. agnoscant se peccatores. Leones

Expanded text:
dici potest. Ita, inquit, Domine. Quid est, ita? Verum dici potest. Ita, inquit, Domine. Quid est, ita? Verum dicis, prorsus verum dicis; canis ego sum. Sed et canes, inquit, edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. Et continuo Dominus: O mulier, magna est fides tua ! Jamdudum canis, modo mulier. Unde jam mulier quae paulo ante canis? Confitendo humiliter, non repellendo quod a Domino dictum erat. Ergo Gentes canes, et ideo esurientes. Bonum est et Judaeis, ut agnoscant se peccatores; et licet ad vesperam, convertantur; et famem patiantur ut canes. Nam male saturatus erat ille qui dicebat: Jejuno bis in sabbato. Ille autem publicanus canis erat, famem patiens; et inde beneficium Domini esuriebat, qui dicebat: Propitius esto mihi peccatori , Convertantur ergo et illi ad vesperam: et famem patiantur ut canes. Desiderent gratiam Dei, intelligant se peccatores: fortes illi fiant infirmi, divites illi fiant pauperes, justi illi agnoscant se peccatores, leones
Abbreviated transcription (Latin):
mori: ut sanguine suo &iam effusores eius
sanguinis redimeret. fudistis seuientes.
bibite confitentes. Merito conuertentur
aduesꝑam . et Eaooem Patentur vtcanes
Canes gentes iudei dixerunt. tãquã immun¬
dos. Nam inde & ipse dñs cũpost eũ clama¬
ret chananea quȩdam mulier non iudea.
ad filiã suã curandã conuertere uolens eiꝰ
miscđiam. ille omia prȩuidens. om̃ia sciens.
s fidem eius ostendere uolens: distulit bene¬
ficium. & eã suspendit. Et qͦmͦ distulit : Non
sum inquit missus. nisi ad oues quȩ ꝑieruñ
domus isrł . Isrł oues. Gentes quid: Non ÷
bonum panẽ filioꝵ mittere canibus. Gente ᷤ¬
gͦ canes appellauit ꝓpt̾ immundiciã. Quid
aut̃ illa mulier esuriens: Hoc magis non
reppulit. suscepit humilit conuitiũ. & me¬
ruit beneficiũ. Neq enĩ & conuitiũ illud di¬
cendum erat: qͦd adño dictũ erat. Seruussi
aliqͥd tale dño dicat: c̃uitiũ ÷. Dñs aut̃ & iam
cũ tale aliquid seruo dicit: dignatio potius

Expanded text:
mori, ut sanguine suo etiam effusores ejusdem sanguinis redimeret. Fudistis saevientes, bibite confitentes. Merito convertantur ad vesperam; et famem patiantur ut canes. Canes Gentes Judaei dixerunt, tanquam immundos. Nam inde et ipse Dominus, cum post eum clamaret Chananaea quaedam mulier, non Judaea, ad suam filiam curandam convertere volens ejus misericordiam; ille omnia praevidens, omnia sciens, sed fidem ejus ostendere volens, distulit beneficium, et eam suspendit. Et quomodo distulit? Non sum, inquit, missus, nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Israel, oves: Gentes, quid? Non est bonum, panem filiorum mittere canibus. Gentes ergo canes appellavit, propter immunditiam. Quid autem illa mulier esuriens? Hoc magis non repulit: suscepit humiliter convicium, et meruit beneficium. Neque enim et convicium illud dicendum erat, quod a Domino dictum erat. Servus si aliquid tale domino dicat, convicium est: dominus autem cum tale aliquid servo dicit, dignatio potius
Abbreviated transcription (Latin):
ne obliuiscant᷑ legis tuȩ : Quomͦ ñ misereat᷑
om̃ium qͥ oꝑantur iniquitatẽ. & qͦmͦ ne oc-¬
cidat eos. ne obliuiscant᷑ legis tuȩ : Sed hic
de inimicis sius dixit. Quid gͦ : Inimici eiꝰ eqͥ¬
tatem oꝑant᷑: Siqͥ ei inimicant᷑ equitatem
oꝑantur: gͦ ipse ȩquitatẽ ñ oꝑat᷑. S qͥa ipse

Expanded text:
 obliviscantur legis tuae? Quomodo non miseretur omnium qui operantur iniquitatem, et quomodo non occidit eos ne obliviscantur legis tuae? Sed hic de inimicis suis dixit. Quid ergo? Inimici ejus aequitatem operantur? Si qui ei inimicantur aequitatem operantur; ergo ip
Abbreviated transcription (Latin):
inimicos. Disꝑge eos inuirtute tua tolleilᷤ
uirtutẽ. tolle fortitudinẽ ipsoꝵ. Et oE POC
EOS PROTECTOR ÕS DÑE: DELICTA ORIS EORUM
SEROONES LABIORUO EORUO. ETCÕp̃hENDAE
IN SUꝑBIA SUA ET EXOALEDICTO ET MENDACIÕ
ANNUNTIABONTOR CONSŨMATIONES IN IRAẼ¬
SŨMATIONIS ET NON ERUN. Obscura sunt¬
& timeo ne non bene insinuent᷑. Iam audi¬
endo fatigati estis. Itaq siplacet caritati
ur̃e. quȩ restant in crastinũ differamus.
Adiuuabit enim dñs. ut uob̃ debitũ per¬
soluamus. qr de illo magis quã de nob̾ pro¬

Expanded text:
inimicos. Disperge eos in virtute tua: tolle illis inimicos. Disperge eos in virtute tua: tolle illis virtutem, tolle illis fortitudinem eorum. Et deduc eos, protector meus Domine. Delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum: et comprehendantur in superbia sua. Et ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes, in ira consummationis, et non erunt. Obscura sunt, et timeo ne non insinuentur bene. Jam audiendo fatigati estis: itaque si placet Charitati Vestrae, quae restant in crastinum differamus. Adjuvabit Dominus, ut vobis debitum persolvamus; quia de illo magis quam de nob
Abbreviated transcription (Latin):
occidisset. posuit in eo ds̃ signũ. nequis eum
occid̾et. Hoc ÷ signũ qđ habeÑ udei. Teneñ
omnino reliquias legis sue. circuncidunt᷑
sabbata obseruant. pascha immolant. arima
comedunt. Sunt gͦ iudei. ñ sunt occisi. ne¬
cessarii sunt credentib gentibus. Quare hoc :
Ut demonstraret nob in inimicis nr̃is miseri¬
cordiam suam. Ds m̃s demonstrauit mͥhini
micis meis. In ramis suꝑbia p̾cisis. inserto
miscđiam suã de monstrat oleastro. fcce
ubi iacent qui suꝑbi erant. ecce tu ubi
insertus es qͥ iacebas. Et tu noli suꝑbire.
ne p̃cidi merearis. Ds̃ m̃s ne occideris eos
nequando obliuiscantur legis tuȩ. Dispoe
eos inirtote tua. Iã factũ ÷ ꝑ om̃s gente
disꝑsi sunt iudei. testes iniquitatis suę &
ueritatis nr̃ȩ. Ipsi habent codices dequib
ẽẽ. conscriptas: de codicib iudeoꝵ ꝓbamus
qr hoc tanto ante pͣdictũ ÷. Uidete quem¬
ad modum de inimicis nr̃is alios c̃fundimus

Expanded text:
occidisset, posuit in eo Deus signum, ne quis eum occidisset, posuit in eo Deus signum, ne quis eum occideret . Hoc est signum quod habent Judaei: tenent omnino reliquias legis suae; circumciduntur, sabbata observant, pascha immolant, azyma comedunt. Sunt ergo Judaei, non sunt occisi, necessarii sunt credentibus Gentibus. Quare hoc? Ut demonstret nobis in inimicis nostris misericordiam suam. Deus meus demonstravit mihi in inimicis meis. In ramis superbia praecisis inserto misericordiam suam demonstrat oleastro. Ecce ubi jacent qui superbi erant, ecce ubi insertus es qui jacebas: et tu noli superbire, ne praecidi merearis. Deus meus, ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae. 22. Disperge eos in virtute tua. Jam factum est: per omnes gentes dispersi sunt Judaei, testes iniquitatis suae et veritatis nostrae. Ipsi habent codices, de quibesse conscriptas; de codicibus Judaeorum probamus quia hoc tanto ante praedictum est. Videte quemadmodum de inimicis nostris alios confundimus
Abbreviated transcription (Latin):
paulo suꝑiꝰ ñ miserearis om̃ium qͥoꝑantur
iniquitatẽ & nc̃ de inimicis suis ne ꝯecideris
eos. nequando obliuiscant᷑ legis tuȩ. Non gͦ
miserearis eoꝵ ut occidas peccata eoꝵ. ne occi¬
das eos quoꝵ peccata occidis. Quid ÷ aut̃ occidi.¬
nͥ obliuisci legis dñi : Ipsa ÷ ueramors. in pro¬
fundum ire peccati. Pot est quidem hoc &
de iudeis intelligi. Quidde iudeis: Nonoc¬
cideris eos. nequando obliuiscant᷑ legis tue.
Istos inimicos meos. ipsos qͥ me occiderunt. noli
tu occide. maneat gens iudeoꝵ. Certe uicta
est aromanis. certe deleta ciuitaseoꝵ. Non ad¬
mit tunt᷑ ad ciuitatẽ suã iudei. & t̾am̃ iudei
sunt. Nã om̃s iste ꝓuinciȩ aromanis sublatȩ
sunt. Quis iã cognoscit gentes in imꝑio romano
quȩ qͥd erant. quando om̃s romani facti funt
& om̃s romani dicuntur : Iudei tam̃ maner̃
cũ signo. nec sic uicti st̃ ut auictorib absor¬
berent᷑. Nonsine causa cam ille ÷ qͥcũ frẽm

Expanded text:
paulo superius, Non miserearis omnium qui operantur iniquitatem; et nunc de inimicis suis, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae? Non ergo miserearis eorum, ut occidas peccata eorum: non occidas eos, quorum peccata occidis. Quid est autem occidi? Oblivisci legis Domini. Ipsa est vera mors, in profundum ire peccati: potest quidem hoc et de Judaeis intelligi. Quid de Judaeis, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae? Istos inimicos meos, ipsos qui me occiderunt, noli tu occidere. Maneat gens Judaeorum: certe victa est a Romanis, certe deleta civitas eorum; non admittuntur ad civitatem suam Judaei, et tamen Judaei sunt. Nam omnes istae provinciae a Romanis subjugatae sunt. Quis jam cognoscit gentes in imperio Romano quae quid erant, quando omnes Romani facti sunt, et omnes Romani dicuntur? Judaei tamen manent cum signo; nec sic victi sunt, ut a victoribus absorberentur. Non sine causa Cain ille est, qui cum fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
quia ille rex ÷ ñ solũ gentiũ. sedetiã ipsorũ
iudeoꝵ. Quid gͦ: Quia c̃tra dixert̃ ideo regis
sui dominationẽ euertere potuert̃: Rex ÷.
& supra illos. Nã ille rex uirgã ferreã gerit :
qua & regit & frangit. Ego inquit constitutꝰ
sum rex abeo suꝑ syon montẽ sc̃m eiꝰ. p̃dicanᷤ¬

Expanded text:
s titulus: quia ille rex est, non solum Gentium, sed etiam ipsorum s titulus: quia ille rex est, non solum Gentium, sed etiam ipsorum Judaeorum. Quid enim? Quia contradixerunt, ideo regis sui dominationem evertere potuerunt? Rex est et supra illos. Nam ille rex virgam ferream gerit, qua et regit et frangit. Ego, inquit, constitutus sum rex ab eo su
Abbreviated transcription (Latin):
ICUT SOLET SCRIPTURA PSAL¬
morum mysteria intulispone¬
re. & frontẽ psalmi subli¬
mitate sacram̃ti decorare.
ut sciamꝰ qui intͣturi sumus.
cũ tãquã suꝑ postẽ qͥd intus
agat᷑ legerimus. uł cuiꝰ domꝰ sit
uł quinam sit illiꝰ prȩdii possessor: ita & in
hoc psalmo scriptus ÷ titulus decitulo. Habet¬
enim. INFINẼ NE CORRŨAS IPSI DAUIO TITULI
iiscris tionem. hoc est qͦd dixi titulus de
titulo. Quȩ nam enĩ sit tituli huiꝰ inscriptio
quã corrũpi uetat: euangeliũ nob̃ indicat
Nam cũ dñs crucifigeret᷑: titulus scriptus ÷
apilato & positꝰ. rex iudeoꝵ trib linguis. he¬
brea. greca & latina que lingue toto orbe
maximꝰe excellunt. Igit᷑ sirex iudeorum
crucifixus est. & iudei regem suum
crucifixerunt: cruci figendo eũ & iã regẽ
gentium fecert̃. magis quã occidert̃. Et qͥdem
quantũ in illis fuit ꝑ diderunt xp̃m sed
sibi non nob. & mortuus ÷ ille ꝓ nobis. & san¬

Expanded text:
icut solet Scriptura Psalmorum mysteria in titulis ponere, et frontem Psalmi sublimitate sacramenti decorare, ut sciamus qui intraturi sumus, cum tamquam super postem quid intus agatur legerimus, vel cujus domus sit, vel quisnam sit illius praedii possessor: ita et in hoc psalmo scriptus est titulus deenim, In finem, ne corrumpas ipsi David in tituli inscriptionem. Hoc est quod dixi, titulus de titulo. Quaenam enim sit tituli hujus inscriptio quam corrumpi vetat, Evangelium nobis indicat. Nam cum Dominus crucifigeretur, titulus inscriptus est a Pilato et positus, Rex Judaeorum, tribus linguis hebraea, graeca, et latina : quae linguae toto orbe maxime excellunt. Igitur si rex Judaeorum crucifixus est, et Judaei regem suum crucifixerunt; crucifigendo eum etiam regem Gentium fecerunt, magis quam occiderunt. Et quidem quantum in illis fuit, perdiderunt Christum, sed sibi, non nobis; et mortuus est ille pro nobis, et san