comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
blicam gub̃nantib. habere .n. questui rẽ publi¬
cam ñ mͦ turpe ÷ s sceleratũ. nephariũ ⁊ sacrile¬
gum. Itaꝙ ꝙ apollo phitiꝰ oracłm edidit sparcitã
beniguolentiã multitudinis posst̾ hii qͥ rei publi¬
ce presunt: ꝙͣ abstinentia ⁊ dimentiã. qͥ uͦ popu¬
lares eẽ uolunt ⁊ ãministrationẽ rei publice at¬
temptant. ut q̃stui ⁊ głe studeant: fundamen¬
tum rei publice labefactant. It idem ex eodem
doctrine nasci debereito otinentia absti. ⁊ populꝰ¬

Expanded text:
blicam gubernantibus. Habere enim quaestui rempublicam, non modo turpe est, sed sceleratum, nefarium, et sacrilegum. Itaque quod Apollo Pythius oraculum edidit, Spartam, benivolentiam multitudinis possunt ii, qui rei publicae praesunt, quam abstinentia et contilares esse volunt, et administrationem reipublicae attentant, ut quaestui et gloriae studeant, fundamenta reipublicae labefactant. Item idem: Ex eodem doctrinae nasci deberent continentia et
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ꝓbibeo ñ ꝯcẽdo. It ħ hostiola st̃ merguli
flumine. assiduis captutis pisciũ intenden¬
pacis eccłastice. qͣs ut̃ ẽ flabello abegisset ab ͣ¬
ham ã sacrificiis. s n̾c ꝯueneruntt usq ĩ tor¬
uos ⁊ illecti cadauerib ñ redeunt ad archã.
It̃. hii st̃ accipitres ⁊ q̃ cũq aues rapaces qͣrũ
om̃iũ caro ꝓhibet᷑ ĩ lege. Accipit̾ .ii. dr᷑ ab
accipiendo .i. rapiendo. Sic ĩ deut̾ro. acuipit᷑¬
uerbũ ibi. Nion .n. accipies ĩ pignꝰ alterã molã.
nͨ uestimentũ uidue .i. ñ rapies ⁊ ĩ apło ibi.¬
de illis dicere. funes ceciderũt mͥ ĩ p̃claris. s ĩ
rapinis fuscimilis ⁊ funib peccõoꝵ. qui peiores
st̃ furib. fures n. sibi rapunt ⁊ furant᷑. Isti ã

Expanded text:
 concedo. Item: Haec ostiola sunt merguli, flumine assiduis capturis piscium 69 intendenpacis ecclesiasticae, quas utinam Abraham abegisset flabello a sacrificiis ; sed nunc creverunt usque ad corvos, et allecti cadaveribus non redeunt ad arcam . Item: Hi sunt accipitres et quaecunque aves rapaces, quarum omnium caro prohibetur in lege . Accipiter enim dicitur ab accipiendo, id est rapiendo. Sic enim verbum accipitur ibi: « Non accipies in pignus aliam molam, nec vestimentum viduae de illis dicere: « Funes ceciderunt mihi in praeclaris , » sed in rapinis, fuscinulis et funibus peccatorum; qui pejores sunt furibus. Fures enim rapiunt et durantur sibi;
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ reputauit ꝙͣi alienas. comedit ꝙ p̃ciũ earũ.
ob ꝙͣ cãm õ ierat ad tondendas oues: rachel
furata ÷ ydola prĩs sui. q̃ ut̾ omĩa cariora
habebat ⁊ fag̃. It maxime tonsores omĩ usc
ad carnẽ. ĩmo tonsores ouiũ usꝙ ad sangͥnẽ
ꝙ si neqͥuerunit: depilatores usq ad pellem.¬

Expanded text:
ium earum. Ob quam causam, cum ierat tondendas oves, Rachel furata est idola patris sui, quae inter omnia chariora habebat, et fugit . Item: Maximi tonsores ovium usque ad carnes, imo tonsores usque ad sanguinem, quod si nequiverint, depilatores sunt usque ad pellem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sugiunt dños suos suꝑ t̾rã. hoc audiens do̾
iratus ÷ ualde. uibens seruos suos actingi gla¬
dio. qͣi uindicaturus in eũ. sꝑ audiens abygail
uxor eiꝰ ꝑrudens ⁊ sapiens. nescio uiro t̃ ꝑa¬
nib ⁊ uino ⁊ arietib coctis occͣrit dd̾. ⁊ descen¬
dens de asino ꝓcidit ad pedes elꝰ ⁊ ait. In me
sit dñe mi ħ iniqͥtas. Rogo obsecro ut susci¬
pias benedictionẽ hanc. quã attulit ancilla
tua tͥ dño meo. Malicia ñ ĩueniat᷑ ĩ te. ñ ue¬
tuat hoc tͥ in singultũ ⁊ scrupulũ coedis qͦd

Expanded text:
 fugiunt dominos suos. » Hoc audiens David, iratus est valde, jubetque servos suos accingi gladio, quasi vindicaturus in eum. Quod audiens Abigail uxor ejus prudens et sapiens, nescio viro cum panibus et vino et arietibus coctis occurrit David, et descendens de asino, procidit ad pedes ejus et ait: « In me sit, domine mi, haec iniquitas, rogo ut suscipias benedictionem hanc, quam attulit ancilla tua tibi domino meo: malitia non inveniatur in te. Non veniat hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sb̃uertit eũ ⁊ templũ eiꝰ. Ista hostiola abscon¬
dita: iã uersa st̃ in ianuas ⁊ fores patentes.
Cũ .ii. t̃c̃ bona pauperũ ⁊ diuitũ clanculo sub¬
riperentur. nc̃ publice ⁊ corã om̃ib rapiunt᷑.
ꝑ cõmenta ĩfinita. fraudes ⁊ nouitates extor¬
quendi petumã inuentas. loco uiris ⁊
suetudiais ram habitas. Propt̾ ħ oͥstiola offi¬

Expanded text:
subvertit eum, et templum ejus . » Ista ostiola absconsubvertit eum, et templum ejus . » Ista ostiola abscondita, jam versa sunt in januas et fores patentes. Cum enim tunc bona pauperum et divitum clanculo subriperentur, nunc publice, et coram omnibus rapiuntur per commenta infinita, fraudes et novitates eorum extorquendi pecuniam inventas, locoque juris et consuetudinis jam habitas. Propter haec ostiola, offi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ definita reũ punit. Questoeuero ĩ certa
gens. cꝰ iudiciũ ⁊ laquei. solo auditu timent᷑
qͥpee ĩ mistũors apparer ĩ om̃ib uiis suis ⁊ quia
licet nobis undecũꝙ ꝓficere ⁊ doceri. tales sug¬
gillamꝰ hoc exemplo. Qͥdã clericꝰ c̃ ad aleã om¬
nia q̃ habuerat p̃tet qͥnq solidos amisiss. cepit
se deuotare. dm̃ ꝙ blasphemare ⁊ ꝓmitt̃e hos
quinq solidos hõi qͥ eũ doceret quom dm̃ magis
offenderet. aderat qͥdã qͥ hoc diceret sub testimo¬
nio omniũ eiꝰ doctrurã ⁊firmante ⁊ approbante
dicens. Si dm̃ supra omnẽ peccatorẽ uoluĩs
offendere fias officialis ⁊ questor palacii ep̃i.
It ministri ⁊ officiales p̃latoꝵ hostiola st̃ abscon¬
dita sub mensa belis. subterranea. ꝑ que fur¬
tim ingrediebant᷑ sacerdotes eiꝰ. ut asportarẽt
⁊ deuorarent posita a rege super mensã. quos
occidit nabugodo. eoꝵ fraudẽ cõperiens. tradi¬
dit ꝙ bel uł baal. in potestatẽ danieli. qͥ statĩ

Expanded text:
reum punit: quaestor vero, incerta gens. Cujus judicium et laquei solo auditu timentur: quippe immisericors apparet in omnibus viis suis. Et quia licet nobis undecunque proficere et doceri, tales sugillamus hoc exemplo. Quidam clericus, cum ad aleam omnia quae habuit, praeter quinque solidos, amisisset, coepit se devotare, Deumque blasphemare, et promittere hos quinque solidos homini, qui eum doceret, quomodo magis Deum offenderet. Aderat qui hoc doceret, sub testimonio omnium ejus doctrinam confirmante et approbante, dicens: Si Deum super omnem peccatorem volueris offendere, fias officialis, vel quaestor palatii episcopi. Item: Ministri et officiales praelatorum ostiola sunt abscondita, sub mensa Belis, subterranea per quae furtim ingrediebantur sacerdotes ejus, ut asportarent et devorarent posita a rege super mensam: « Quos occidit rex Cyrus eorum fraudem comperiens, tradiditque Bel in potestatem Danielis, qui statim
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑtatẽ patienter ferre ñ potes. eligas mediori¬
paie uxta poetã qui ait. aureã qͥsqͥs medioc̾tatẽ
diligtr: tittꝰ caret obsoleti sordib tecti. caret inui¬
uitias q qͣs diuites iniuste gesserant. assunt
qͥ in puncto hore eas deuorent. It de hac medio¬
critate ait. sapiens qͥdã. Melior est bucella panis

Expanded text:
paupertatem patienter ferre non potes, eligas mediocritatem juxta poetam, qui ait Auream quisquis mediocritatem Diligit tutus, caret obsoleti Sordibus tecti, caret invivitiasque, quas divites injuste congesserant, adsunt qui in puncto horae eas devorent. Item de hac mediocritate ait Sapiens quidam: « Melior est buccella panis
Abbreviated transcription (Latin):
capitulo. lxxxͦi. Nec accipies minera q̃ excecãt
lianꝰ de qͦdam oratore athenis erudito ⁊ fc̃õ dis¬
creto impensis cuiꝰdam diuitis. qͥ pꝰea pro re pu¬
blica rygatꝰ loqͥ. stetit ĩ causa ͣ patronũ suum
.s.  ͣ diuitẽ illũ. ĩ qͣ optinuit diues. Ũn ⁊ oeatoeẽ
illũ ra ius uocauit. accusans eũ suꝑ ĩgͣcittidine.
qͥ c̃ accusaret᷑ : ait diuiti illi. Dñe mi tu scis. quii¬

Expanded text:
XXIII: « Nec accipias munera, quae excaecant lianus de quodam oratore Athenis erudito, et facto diserto impensis cujusdam divitis, qui postea pro republica rogatus loqui, stetit in causa contra patronum suum, contra divitem illum; in qua obtinuit dives. Unde et oratorem illum in jus vocavit, accusans eum super ingratitudine. Qui cum accusaretur, ait diviti illi: Domine mi, tu scis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tis muu̾b. si ad omnẽ nos obligant seruitutẽ.
hoc canes suos detrahendo dicere alũ familiari¬
tatẽ pͥncipũ affectare. Rdit eis. Absit ut ista
queram. cui .ii. sat est uile olusculũ ⁊ panis cͥ¬
brariꝰ talia ñ queritat. quia fidele test̃oniũ

Expanded text:
tis muneribus, si ad omnem nos obligant servitutem. ciensque per hoc canes suos detrahendo dicere illum familiaritatem principum affectare, respondit eis: Absit ut ista quaeram! Cui enim satis est vile olusculum, et panis cribrarius, talia non quaeritat. Quia fidele testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
Ignis deuorabit tab̾nacłã eox q̃ libent̾ acciptunt
ratꝰ a lepra ꝑ helyseũ ait ei. Obsecro dñe miut
accipias bñdictionẽ a seruo tuo. At ille sdit.
uiuit dñs ante quem sto qͥa ñ accipiã. a qͦ c̃ ac¬
cepisset munera gyeri absente dño suo dix ei¬

Expanded text:
 qui libenter accipiunt ratus a lepra per Elisaeum, ait ei: « Obsecro, domine mi, ut accipias benedictionem a servo tuo. At ille respondit: Vivit Dominus ante quem sto, quia non accipiam. » A quo cum accepisset munera Giezi, absente domino suo E
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes qͥ despicitis nom̃ meũ qͥ offertis suꝑ
altare meũ. panẽ pollutũ ⁊ dicitis mensa dm̃
despecta est. Si offeratis oecũ uł claudũ ñ illd̾
meũ polliustis. mensam meã draminastis di¬
centes. ecce de labore. ⁊ intulistis de rapmis
claudũ ⁊ languidũ ⁊ intulistis munꝰ. S ego
exiifflaui illud ⁊ ꝯtempsi. It idẽ .C.iii. O

Expanded text:
erdotes, qui despicitis nomen meum, qui offertis super altare meum panem pollutum, et dicitis: Mensa Domini despecta est: Si offeratis caecum vel claudum, nonne meum polluistis, mensam meam contaminastis, dicentes: Ecce de labore; et intulistis de rapinis claudum et languidum, et intulistis munus , » sed ego exsufflavi illud et
Abbreviated transcription (Latin):
It ys̃. C. xcͦuͦi. Es ambulat in iudiciis ⁊ soqͥt᷑ͦ
ueritatẽ. qͥ ꝓicit auariciã ex calũma ⁊ excu¬
tit manꝰ suas ab om̃i munere. Iste in excel¬
sis habitabit. Nota uerbũ excussiotus per
laxationẽ maniũ de facili labunt᷑ ĩ terrã
magna munera. s minima nͥ ꝑ excusionẽ
s adherent manib ut puluis. It strabꝰ suꝑ
exodũ. Cupiditas ÷ ramũculꝰ piectꝰ in os ca¬
nis qͥ facit eũ obinutescere. It. Cupĩdꝰ simił:
illi fatuo pastori uigiłañdo. de qͦ merĩ lupi¬

Expanded text:
s ambulat in justitiis et loquitur veritatem, qui projicit avaritiam ex calumnia, et excutit manus suas ab omni munere? Iste in excelsis habitabit. » Nota verbum excussionis. Per laxationem manuum de facili labuntur in terram magna munera, sed minima nisi per excussionem, sed adhaerent manibus, ut pulvis. Item Strabus super Exodum: Cupiditas est ramunculus projectus in os canis, qui facit eum obmutescere. Item: Cupidus est similis illi fatuo pastori Virgiliano, de quo:
Abbreviated transcription (Latin):
os ⁊̃ apperi ad obiurgandũ decrahentẽ. Unbe
salomõ paraboł.C.I. uentus aquilo dissipat
pluuias ⁊ facies tristis linguã detrahentem.
caue ne habeas linguam detrabentẽ ⁊ aures
prurentes. Nulla enĩ excusatio est quã pre¬
ferre. ora eoꝵ obstruere. aures sepire. ꝯilni
inuito loqueris. ñ in petra figit᷑ sagnta. s re¬
siliens sepe mittitur ĩ dirigentẽ. Sic̃ gͦ lumbos
tuos castos. ita os oculos uos. ⁊ aures castis¬
sime serua. It pͦs. xlii. Posinsti nos obꝓ .uici.¬

Expanded text:
 detrahentem. Unde Salomon: « Ventus aquilo dissipat pluvias, et facies tristis linguam detrahentem .: Fili, cave ne habeas linguam detrahentem, et aures prurientes. Nulla est enim excusatio, quam praeferre, ora eorum obstruere, aures sepire. Nulli enim invito loqueris. Non in petra figitur sagitta, sed resiliens saepe mittitur in dirigentem. Sicut ergo lumbos tuos castos, ita os, oculos, aures castissime serva. Item ps. XLIII: « Posuisti nos opprobri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tñ accipiunt. grata ÷ uis ista sibi oogi ꝙ me¬
sttuendo N. tabernacło om̃s uiri e musieres m̃te
deuota optuletunt donaria ut fierẽt oꝑa q̃ ius¬
serat dñs ꝑ manũ moysi. cuncͨtiq filii iscł: uolũ¬
taria dño dedicauerunt. Cũ ã artifices instarẽt
oꝑi: dixerunt moysi. Ptꝰ offert ppłs ꝙͣ necẽm.¬

Expanded text:
et tamen accipiunt: « Grata est vis ista sibi, cogique menstruendo enim tabernaculo omnes viri et mulieres mente devota obtulerunt donaria, ut fierent opera quae jusserat Dominus per manum Moysi, cunctique filii Israel voluntaria Domino dedicaverunt: « Cum autem artifices instarent operi, dixerunt Moysi: P
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ femmarũ accidit. c̃ ĩmundiciã auaricie
secutꝰ: qͣi muliebria patit᷑. de hac tñ penitendo
abscondit ydosa. hoc est auariciã. sb stramenta
hũilitate pñe omnẽ tumorẽ ⁊ sb̃limitatẽ. ⁊ aua¬
riciã q̃ ÷ exdiuitiĩs tegens. itaq sed̾ suꝑ fuũ

Expanded text:
dinem feminarum accidit, cum immunditiam avaritiae secutus, quasi muliebria patitur. De hac tamen poenitendo abscondit idola, hoc est avaritiam, et subter stramenta humilitate poenitentiae, omnem tumorem, et sublimitatem, et avaritiam, quae est ex divitiis, tegens; ita quod sedit super fimum
Abbreviated transcription (Latin):
.s libido ⁊ auaricia. peioe filia: e derestabi¬
lior ÷ auaricia. Illi .i. succurrit᷑ bñficio etatis
pcessu temꝑis. Huic uͦ nullo medet᷑ antidoto.
s qͣnto minus restat uie: tanto mag̾̃ crescit
hoc uno fruit᷑ succisa libido. It dñs ĩ iudicio
suꝑ omĩa monstra solũ monsit̃ auaritie
detestabit᷑. ut pote cãm dãnationis nr̃e.¬

Expanded text:
ejor filia et detestabilior est avaritia. Illi enim succurritur beneficio aetatis, progressu temporis, huic vero nullo medetur quis antidoto; sed quanto minus restat viae, tanto magis crescit hoc uno fruitur succisa libido. Item: Dominus in judicio super omnia monstra, solum monstrum avaritiae detestabitur; utpote causam damnationis n
Abbreviated transcription (Latin):
tratisiturs per locũ ꝑicłosũ latrũcłis obsitum.
pecuniã tuã ad locum tutiorẽ deferret. ut
saluã illam retiperes. It ib̾. Pone gͥ eas ĩ ma¬
nis pauperũ ã quib ĩ celestes thesauros depor¬
tentur. nbi fures ñ effodiunt nec furantur

Expanded text:
inas per locum periculosum, latrunculis obsitum, pecuniam tuam ad locum tutiorem deferret, ut salvam illam reciperes? Ita quidem. Pone igitur eam in manus pauperum, « a quibus in coelestes thesauros deportetur, ubi fures non furantur
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ. Si ad opinionẽ: ñꝙͣ eti diues exiga¬
um natura desiderat. opinio ĩmensũ. Con
g̾ant᷑ ĩ te qͥcqͥd młti locupletes desiderant
ulira pͥuatũ petume mod̃ fortuna te ꝓuebat
auro tegat. pͦpura uestiat. ⁊ hoc mõdꝰ deliciarũ
opũꝙ ꝑducat ut terrã marmorib abscoñdas.
ñ tm̃ t habere liceat. s calcare diuitias. Acce¬
dant statute ⁊ picture ⁊ qͥcꝙͥ ars ułt luxurie
desideria finita sunt. ex falsa ã opinone nas¬
ꝯ sidera si ñ possit alitubi ꝯsistere: si longe ꝓ¬
gresso: semꝑ aͥd longiꝰ restat. Scito ĩd naturale

Expanded text:
; si ad opinionem, nunquam dives. Exiguum natura desiderat, opinio immensum. Ngeratur in te quicquid multi locupletes possederant. Ultra privatum pecuniae modum fortuna te provehat, auro tegat, purpura vestiat, eo deliciarum opumque perducat, ut terram marmoribus abscondas, non tantum habere tibi liceat, sed calcare divitias. Accedant statuae et picturae et quicquid ars ulla luxuriae desideria finita sunt; ex falsa opinione nasconsidera, num possit alicubi consistere. Si longe progresso semper aliquid longius restat, scito id naturale
Abbreviated transcription (Latin):
arefaciens animã suã. oculꝰ matꝰ ad masa:
⁊ ñ satiabit᷑ pane indigens. In tristicia erit
ricia. qͣ in presenti uexante : cor eiꝰ dira tor¬
menta patit᷑. ⁊ infuturo et̾na supꝑlicia. sibi
ꝓmecetur. It apłs ep̃. ad epͥesios .c.xxi. Sci¬
tote qͥa om̃is formcator aũ inuidꝰ aut auat̃

Expanded text:
arefaciens. Oculus malus ad mala, et non satiabitur pane indigens; in tristitia » avaritia, qua in praesenti vexante cor ejus, dira tormenta patitur et in futuro aeterna supplicia sic promeretur. » Item Apostolus ad Ephesios V: « Scitote quod omnis f
Abbreviated transcription (Latin):
endi haberẽ. sine sollicitudĩe .i. eas habeo ⁊⁊
aspicio. Ingrẽdioe i. monasteriũ cuiꝰ aurũ ⁊
argentũ inuasis templi aspicio. pasco oculos
It Sebastianꝰ ĩ legenda sua. Si obicis cͦ d̾s de¬
dit diuitias si eas hab̾e ñ p̃sumꝰ uͨ debemus:
Ad opꝰ inqͥt lib̾alitatis tͥ collate st̃. Si uis fene¬
rare ⁊ eas inluplicare potiꝰ fenerare c̃ xp̃o.

Expanded text:
eas haberem. Sine sollicitudine enim eas habeo et conspicio. Ingredior enim monasterium, cujus aurum et argentum in vasis templi adspicio, pasco oculos:Item Sebastianus in Legenda sua: Si objicis cur Deus dedit divitias, si eas habere non possimus nec debemus? Ad opus, inquit, liberalitatis tibi collatae sunt. Si vis foenerare et eas multiplicare, potius foenerare eas
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ calũniã facitis egenisninum genus.
⁊ ꝯfringitis pauperes. que dicitis ofaciasib
uestris afferte afferte ⁊ bibemꝰ. Iurauit
dñs quia uos ⁊ reliquie uestre ĩ ollis feruẽ¬
tib ꝓiciemini ĩ emon. It. idẽ. C.xxu. ue¬
qͥ opulenti estis ĩ syon ⁊ ꝯfiditis ĩ monte
samarie optimates capita plurimoꝵ tran¬
site. ĩ calane. descendite ĩ geth. ⁊ uidete
facinorosa ap̃ ydolatras uidebitis. qͦt apud
uos ingredientes pompatice domos. isrł¬

Expanded text:
ae calumniam fecistis egenis, et confringitis pauperes, quae dicitis officialibus vestris: Afferte, afferte et bibemus. Juravit Dominus, quia vos, et reliquiae vestrae in ollis ferventibus projiciemini in Armon. » Itequi opulenti estis in Sion, et confiditis in monte Samariae; optimates capita populorum. Transite in Chalane: descendite in Geth, et videte,facinorosa apud idololatras videbitis, quot apud vos « ingredientes pompatice domum Isr
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝙ frastũ est ⁊ milies ꝯflatũ ⁊ adh conflanõ
per manꝰ sordidas transiturũ ⁊ otrectatũ ⁊
trectandũ. at om̃ib scłis tuberonis fictilia dura¬
bunt. It idem ampliꝰ det̾minats ⁊ cͥconcidens
uidetur latere c̃ ait ꝓ mõdu ñ ꝓficere s con
habitu tuo aut
gñ̾e uite notabilia sint. asperũ cultũ ⁊ ĩtoti¬
sũ caput. ⁊ negligẽtiort̃ barbã ⁊ indidũ ar¬
gerto odñ. ⁊ cubile humi połtũ ⁊ reid alus
ambitionẽ ꝑuersa uia seqͥtur: euita. satis ip̃m
nom̃ phylosophie ⁊̃ celestis ⁊̃ si modeste trastetur
inindiosũ÷. Eͥd si nos hominũ ꝯsuetudim coꝑi¬
quid̾. Non habeamꝰ argentũ ĩ quo solidi auxi
celatura descenderit. S ñ putemꝰ fragilitatis
indicium auro argentoq caruisse. Id agamꝰ
ut meliorẽ uitam seqͣmur qͣm uulgꝰ ñ ut ⁊tͣ¬
riam. Alioqͥn qͦs emendari uolumꝰ fugamꝰ a

Expanded text:
tumque fractum est, et millies conflatum et adhuc conflandum, tumque fractum est, et millies conflatum et adhuc conflandum, per manus sordidas transiturum, contrectatum, et contrectandum, at omnibus saeculis Tuberonis fictilia durabunt. Item idem amplius determinans et circumcidens videtur lhabitu tuo aut genere vitae notabilia sint. Asperum cultum et intonsum caput et neglegentiorem barbam et indictum argento odium et cubile humi positum, et quicquid aliud ambitio nempe perversa via sequitur, evita. Satis ipsum nomen philosophiae, etiam si modeste tractetur, invidiosum est; quid si nos hominum consuetudini coeperim. Non habeamus argentum, in quod solidi auri caelatura descenderit, sed non putemus frugalitatis indicium auro argentoque caruisse. Id agamus, ut meliorem vitam sequamur quam vulgus, non ut contrariam; alioquin quos emendari volumus, fugamus a
Abbreviated transcription (Latin):
It hãc cõmendans seneca ait. ep̃ uii. Cues ro¬
mam sunt cenati ĩ honorẽ iouis. ĩ loco pu. c̃
alii uasa aurea. Alii gẽmea. Alii argentea. ⁊
tapetas uestes ꝙ sericas artficiosissime otextas
afferrent ⁊̃ publicũ ⁊ sternerent. libet ĩt̾ hos
intueri dcordiã ⁊ similitudinẽ alteriꝰ catonis.
domi foris ꝙ egrega fc̃a tuberonis. qͥ ligneos
lectulos c̃ alii argenteos ĩ publicũ strauit. he¬
dmas ꝙ ꝓ stragulis ⁊ tapetis pelles ⁊ añ ip̃iꝰ
ioiis cellam apposita c̃ uinis uasa fictilia. Qd
lum scm̃ eius habeam qͦ illũ catonib inserã hoc
parũ credimꝰ: Censura potiꝰ fuit illa collano
cene. ñ cena. qͣi potiꝰ fuit scola ⁊ doctrina ad
appetendĩ mediocritatẽ. ꝙͣ cena ad explendũ
⁊ saturand̾ uentrẽ. O qͣra ignore̾nt hoĩes cupi¬
di głe̾. qͥd illa sit aut qͣmadinõd̃ petenda. Illo
die poputꝰ romanꝰ młtoꝵ supellectilẽ spectauit.
Uniꝰ tã miratꝰ est. Omniũ aliorũ aurũ argẽ¬

Expanded text:
hanc commendans Seneca, ait : Cives Romani simul coenaturi in honorem Jovis in loco publico, cum alii vasa aurea, alii gemmea, alii argentea, et tapetia, vestesque sericas artificiosissime contextas afferrent, et in publicum sternerent, libet inter hos intueri concordam et similitudinem alterius Catonis domi forisque egregia facta; Tuberonis, qui ligneos lectulos, cum alii argenteos, 47 in publicum stravit, haedinasque prostragulis et tapetiis pelles, et ante ipsius Jovis cellam apposita convivis vasa fictilia. Quillum factum ejus habeam, quo illum Catonibus inseram, hoc parum credimus? Censura fuit potius illa collatio coenae, non coena; quasi potius fuit schola et doctrina ad appetendum mediocritatem, quam coena ad explendum et saturandum ventrem. O quam ignorant homines cupidi gloriae, quid illa sit, aut quemadmodum appetenda! Illo die populus Romanus multorum supellectilem spectavit, unius tantum miratus est. Omnium aliorum aurum argen
Abbreviated transcription (French):
gulare illud cratii. Tantalꝰ a labris fitiẽs
fugienta aptat Numina. gd etidel mita¬
to nõie d̃ te: fabula narrat᷑. ꝯgestis undiq
saceis. Indormis inhians. ⁊ tanꝙͣ part̾e sacrio
segetis au pictis. t anꝙͣ gaudete tabellis. Et

Expanded text:
at illud Horatii: : Tantalus a labris sitiens fugientia captat Flumina. Quid rides? Mutato nomine, de te Fabula narratur, congestis undique saxis Indormis inhians, et tanquam parcere sacris Cogeris, aut pictis tanquam gaudere
Abbreviated transcription (Latin):
ad suꝑuacua sudat᷑. Illa sunt que totã uitã¬
ꝯterunt. que nos senescere sub tentorio cogĩo
que in aliena littora impingunt. ad manũ
. It idẽ. honesta inquit leta res est: leta pau¬
ꝑtas. Iua uͦ ñ ÷ paupertas: si leta÷. Non qͥ pa¬
rum habet s qͥ plꝰ cupit pauꝑ z. Qͥd i refert
qͣntũ illi ĩ archa qͣntũ in hoereis iaceat. qͣntũ
pascat uł foneret si alieno ĩminet. si ñ acqͥ¬
sita. s acqͥrenda cõꝑutet. Qs sit diutnarũ modꝰ

Expanded text:
ad supervacua sudatur. Illa sunt quae togam conterunt, quae nos senescere sub tentorio cogunt, quae in aliena littora impingunt. Ad manum . " Honesta," inquit, "res est laeta paupertas." Illa vero non est paupertas, si laeta est. Non qui parum habet, sed qui plus cupit, pauper est. Quid enim refert, quantum illi in arca, quantum in horreis iaceat, quantum pascat aut feneret, si alieno inminet, si non adquisita sed adquirenda computat ? Quis sit divitiar
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ꝙ magis crudelitas est. otumelia ⁊̃ illata spi
micã ⁊ hystrionicã uł õ habundet nͨ egeat. Uñ¬
iesxͥ. S monache si eges ⁊ accipis: das potiꝰ ꝙͣ acci¬
pias. Si accipis ⁊ ñ eges: rapis. Sexta ÷ de illicite
acq̃sios munera accipere ⁊̃ si ĩ pias causas expẽ¬
uãtur. puta ut ex illis ꝯstruant᷑ gͣngie. ⁊ offi¬

Expanded text:
 magis crudelitas est contumelia, etiam illata Spirmicam et histrionicam, vel cum abundet nec egeat. Un O monache, si eges et accipis, das potius quam accipis; 59 si accipias, et non eges, rapis. Sexta est de illicite acquisitis munera accipere, etsi in pias causas expendantur; puta, ut ex illis construantur grangiae et offi
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde ꝓponit de auaricia. sucħ ÷ inꝙͣ iniqͥus
linguã uenalẽ ht̃ qm̃ ĩuita sua ꝓiecit t̃ti¬
ma sua seip̃m eiuscerans. sic̃ aranea q̃ texit
inutiles telas. sollicitudine acqͥreñdi ⁊ oser¬
uandi petumiã. Uñ dauid. Et tabesc̾e ferãti

Expanded text:
iniquius linguam, venalem habet, quia in vita sua projecit intima sua, » seipsum eviscerans sicut aranea quae texit inutiles telas sollicitudine acquirendi et conservandi pecuniam. Unde David: Et « tabescere fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
lateri pedib ꝙ tius . nil. Diuitie poterunt re
uceare ⁊ comed̾e queat. It̃ Señ. ep̃ .iiii. hoc ex alie¬
nis ortulis sumptũ est. Magne sunt diuite. lege
nature cõposita est pauꝑtas. lex aũ illa nature
ñ algere. ut famẽ sitim ꝙ depellas. hon ẽ necẽt¬
¶ Et quid interest quis dixerit. ¶ superbis assid̾ẽ¬
omnib dixit. Qͥ eget diuitiis¬
tumet ꝓ illis. nemo aũ sollicito¬
bono fruitut. adicere illis aliqͥd¬
studer. dũ de inicrem̃to cogitat¬
oblitꝰ est usus. rationes accipit¬
fit ex dño procurator.

Expanded text:
lateri pedibusque tuis, nil Divitiae poterunt reglateri pedibusque tuis, nil Divitiae poterunt regvorare et comedere queat. Item Seneca : Hoc ex alienis hortulis sumptum est: magnae sunt divitiae, lege naturae composita paupertas. Lex autem illa naturae, , non sitire, non algere. Ut famem sitimque repellas, non est nece Et quid interest quis dixerit ? Omnibus dixit. Qui eget divitiistimet pro illis. Nemo autem sollicitobono fruitur; adicere illis aliqstudet. Dum de incremento cogoblitus est usus. Rationes accipitfit ex domino procurator.
Abbreviated transcription (Latin):
uise sunt habentib¬
qͣm fuerint spectan  earum.
tib. hoc itaq mͥ ip̃i dico. Quotient tale
aliqͥd prescruxerit oculos meos. quotiens oc¬
curit domꝰ splendida. culta cohors seruoꝵ. lec¬
lica formosis imposita colonib. Qͥd miraris
quid stupes. pompa est. ostendunt᷑ iste. res. ñ
possidentur. ⁊ dũ placent : transeunt. ad ue¬
tas pottꝰ te ꝯuerte diuitias. disce paruo eẽ
otentꝰ. S ⁊ illam uocẽ magnꝰ atq animosꝰ
exclama. Turpe est beatã uitã in auro ⁊
argento reponere. eque turpe in aqua &e po¬
lenta. Qͣd gͦ faciã si ista ñ fuerint. queris
qͦd sit remediũ. Inopie famaẽ fames finit.
alioqͥn qͥd interest magna suit an exigua.
polenta in alienũ cadit arbitriũ. liber est
aut̃ ñ in quẽ parũ licet fortune. s in quẽ
tuch. Ita est si nicħ hoꝵ desideres. natura oĩb
dixit. hec si uoles frequent̾ cogitare : id agis
ut sis febix. ñ ut uidearis ⁊ ut tͥ uidearis

Expanded text:
isae sunt habentibm fuerint spectantibus . » Hoc itaque ipse mihi dico, quoties tale aliquid perstrinxerit oculos meos, quoties occurrit domus splendida, culta cohors servorum, lectica formosis imposita colonibus. Quid miraris? Quid stupes? pompa est. Ostenduntur istae res, non possidentur; et dum placent transeunt. Ad veras potius te converte divitias, disce parvo esse contentus. Sed et illam vocem, magnus atque animosus, exclama: argento reponere; aeque turpe in aqua et polenta. Quid ergo faciam, si ista non fuerint? Quaeris quod sit remedium inopiae? famem fames finit. Alioquin quid interest, magna sint an exigua, psa etiam aqua et polenta in alienum cadit arbitrium. Liber est autem, non in quem parum licet fortunae, sed in quem nihil. Ita est, si nihil horum desideres. Natura dixit omnibus; haec si voles frequenter cogitare, id agis, ut sis felix, non ut videaris, et ut tibi videaris,
Abbreviated transcription (Latin):
fructꝰ pñe fac̾e difficile ÷. It̃ cemplo xersis regis
ꝑsarũ. ẽ innumꝰabili exercim ĩ expeditione otͣ
lacedemones ꝓficiscentis rane ⁊ ꝓalpones de pe¬
netralib domrꝰ aiꝰ. eum ꝑ adulationes exceca¬
uerunt dicentes nͨ ip̃m aerẽ sussicere capacita
ob multitudinem exercitus s ñ ita eueniet.
ut septꝰ nutrix ÷ ⁊ signũ maioris caritatis lict
tñ inter diuitias eẽ pauꝑem. It ad significand̾̃¬
palliuĩ reliquit. metrice egyptiace. Nisi .ii. mł¬

Expanded text:
fficile est. 44 Item: Exemplo Xerxis regis Persarum cum innumerabili exercitu in expeditionem contra Lacedaemones proficiscentis, ranae et palpones de penetralibus domus ejus eum per adulationes excaecaverunt, dicentes nec ipsum aerem sufficere capacitatob multitudinem exercitus. Sed non ita eveniet. et signum majoris charitatis: licet tamen inter divitias esse pauperem. Item: Ad significandpallium reliquit meretrici Aegyptiacae Gen.
Abbreviated transcription (Latin):
danda. tenere ei ofiteri q sic eũ lesi. ⁊ p̃bendã de
trabendo abstuli. detrahere enĩ ÷ de aliquo ⁊ ple¬
nitudĩe cuis aͥd tollere. nũqͥd teneor buic p̃bendã
oferre talem qͣlem abstuli detractione. It p̃s lxx
inuidia que bona altertꝰ eruginat adurit ⁊ ꝯ su¬
mit. hec ẽ ⁊̃ locusta. Locusta .i. ore ledens et
fructꝰ comedens ⁊ arbores ẽ malicia que testi¬
moniũ boni detractione corrodit. Hec ÷ etiã
cuomia .i. musca canina que acute pungi.
It. ad huius pestis suggillationẽ exemplũ aGi.
mitissum ⁊ modesti sufficere deberet. qͥ c̃ plura
epygramata suꝑ m̃sam suã posset. inscripsis¬
se puta ꝯtra loquacitatẽ ⁊ edacitatẽ que sepe

Expanded text:
ia sic eum laesi, et praebendam ei detrahendo, abstuli? Detrahere enim est de aliquo, de plenitudine alicujus aliquid tollere. Nunquid teneor ei praebendam conferre talem, qualem abstuli detractione? Quaestio esinvidia, quae bona alteris aeruginat, adurit, consumit. Haec est locusta. Locusta enim ore laedens, et fructus comedens et arbores, est malitia, quae testimonium boni, detractione corrodit. Haec est etiam cynomyia, id est musca canina quae acute pungit. Item: Ad hujus pestis suggilationem exemplum Augustini mitissimi et modesti sufficere deberet. Qui cum plura epigrammata super mensam suam posset inscripsisse puta contra edacitatem et loquacitatem, quae saepe
Abbreviated transcription (Latin):
ris inclinant. It̾ exẽplo ciriaci diaconi mͣrcelli
pape qͥ p̾tatẽ habens imperandi demonib cu¬
rauit filiam diocletiam augusti. arreptã a
demonio. a qua egressũ: insiluit ĩ filiã saponis
regis ꝑsarũ. Qͥ audito ꝙ cyriacꝰ curasset filia
diocletiam: misit legionẽ magnã currꝰ ⁊ eqͦs¬
c̃ munerib ad diodenanũ ut ad p̃ces eiꝰ cyriacꝰ
ueniret. ⁊ sanaret filiã suã. Reqͥsitꝰ cyriatꝰ
exaũdiuit eũ. ⁊ c̃ ei p̃pararent᷑ cͦrus ⁊ eqͥ suꝑ qͦs
ueniret ait. Non decet xͥanũ ita põpose ĩcedere
s p̃ cẽdite ego sequar. Qͥ ẽ curasset filiã saponis
ip̃m q ⁊ domꝰ eiꝰ totã baptitasset. optulit ei rex
munera. qͥ respondens ait. hon acciprã inqͣm
q̃ rogatur. que munera accip̃ maxime ab ama¬
tore ⁊ sponso suo futuro. q̃ signa st̃ leuitatis eiꝰ
⁊ futuri incestus: ita nec iudex a fratre muntꝰ¬
cula accipiens. q̃ signa st̃ corruptionis eiꝰ. ⁊ iu¬

Expanded text:
is inclinant. Item, exemplo Cyriaci diaconi Marcelli papae, qui potestatem habens imperandi daemonibus, curavit filiam Diocletiani Augusti arreptam a daemonio; de qua egressus insilivit in filiam Saporis regis Persarum. Qui audito quod Cyriacus curasset filiam Diocletiani, misit legionem magnam cum muneribus ad Diocletianum, ut ad preces ejus Cyriacus veniret, et sanaret filiam suam. Requisitus Cyriacus exaudivit eum: et cum ei praepararentur currus et equi, super quos veniret, ait: Non decet Christianum ita pompose incedere, sed praecedite, et ego sequor. Qui cum curasset filiam Saporis, ipsumque et domum ejus totam baptizasset, obtulit ei rex munera. Qui respondens, ait: Non accipiam, inquit, quae munera accipit maxime ab amatore et sponso suo quae signa sunt levitatis ejus, et futuri incaestus, ita nec judex a confratre munuscula accipiens, quae signa sunt corruptionis ejus, et ju
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͥ maledixerit: in maledichonẽ reputabit᷑.
uerũtũ perges ad popusum meũ. dabo ribi
ꝯsiluĩ qͥd poputꝰ tuus buic populo faciat. ꝙ ⁊
laã accepto p̃cio diumatõĩs licet coast᷑: doce¬
bat balac mitere seandasũ filiis isoł .s. ed̾e̾

Expanded text:
it, in maledictionem deputabitur. Verumtamen pergens ad populum meum, dabo tibi consilium, quid populus tuus huic populo faciat. » Quod laam, accepto pretio divinationis, licet coactus: « docebat Balac mittere scandalum filiis Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
In illa die fc̃i sunt amici herodes ⁊ pilatꝰ. Ta¬
les enĩ seorsũ ambulant. pariter sedent. sibi
dcordant. ⁊ ꝯueniunt. ut susurra ⁊ detrac¬
hec aut̃ pestis .s. detractionis: acriꝰ caritatẽ
impugnat.⁊ ledit qͣm cetera uitia. Detrac¬
tor enĩ in se caritatẽ extinguit ⁊ periit
si eam priꝰ habuetit: si ñ: se uacuũ ab ea
ostendit. In auditore ⁊̃ qͣntũ in se ÷ carita¬
ñ tm̃ presentiũ s absentiũ ⁊ ad quoscumꝙ
uolat. illud uenenosũ ⁊ irreuocabile uerbũ
trahit. Duo aut̃ sunt gn̾a decractorũ. mani¬
festũ .s. ⁊ occultũ. pͥmũ sine fronte. sine ore
uerecundo. ⁊ irreuerenter qͥcqͥd uenenosi iurꝰ
in buccam uenerit. dente mordaci ⁊ lragua
maledica euomit. Sed̾m uero simulate fu¬
eo uerecimndis. ⁊ quodã coscos detimndionem
adumbrat ⁊ palliat. eam ꝓferens uerbis qͥbdã
flebilib. ⁊ plangentib uoce remissa.⁊ uultu
demisso oculis in terrã defixis ⁊ hoc genus etu¬

Expanded text:
In illa die facti sunt amici Herodes et Pilatus . » Tales enim seorsum ambulant, pariter sedent, sibi concordant et conveniunt, ut susurria et detracet pestis detractionis, acrius charitatem impugnat et laedit, quam caetera vitia. Detractor enim in se charitatem exstinguit, vel perimit, si eam prius habuit; si non, se vacuum ab ea ostendit. In auditore etiam, quantum in se est, charitantum praesentium, sed et absentium, et ad quoscunque volat illud venenosum et irrevocabile verbum, trahit. Duo autem sunt genera detractorum, manifestum scilicet et occultum. Primum sine fronte, sine ore verecundo, et irreverenter quidquid venenosi virus in buccam venerit, dente mordaci, et lingua maledica emittit. Secundum vero simulatae fuco verecundiae et quodam colore detractionem adumbrat et palliat, eam proferens verbis quibusdam flebilibus et plangentibus voce remissa, et vultu demisso, oculis in terra defixis, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
orationis mee dũ clamarẽ ad te. It attendas
illud iespͥ uł r̾ . dicentiũ. Q uͥtutes sũ hũili¬
tate ⁊gregat ⁊ aceruat. id idẽ facit ac si pulas¬
culũ ĩ suꝑciliũ montis portet ad leuis aure
monẽ faciens ĩ monte ĩ esꝙ septenã scalã ia

Expanded text:
tem: Attendas et illud Hieronymi dicentis: Qui virtutes sine humilitate congregat et coacervat, itidem facit ac si pulvisculum in supercilium montis portet, ad levis aurae monem faciens in monte, in eoque sedens s
Abbreviated transcription (Latin):
Non cadit ĩ mores feritas ĩ amabił istos. Nec mi¬
nus a stũdiis dissidet ista tuis. gͦ maxime disside
debet a studiĩs xͥani: si ita a studiis gentilis. It ad¬
de qd̾ in geminis didicisse fideliter artes. emollit
mores nec surit ẽẽ feros. It ep̃ iacob̾ c .iii. Sus

Expanded text:
Non cadit in mores feritas inamabilis istos, Nec minus a studiis dissidet ista suis. Maxime ergo dissidere debet a studiis Christiani, si ita a studiis gentilis: Adde quod ingenuas didicisse fideliter artes Emollit mores, nec sinit esse feros. I
Abbreviated transcription (Latin):
ta uirtutũ mun̾a dd̾ ꝑceperat. ⁊ ĩ his omnib
ꝙͣ foetem se hũilitate seruabat. Quẽ .Ni. ñ ex¬
tolleret ora leonis frangere. brachia ursi
dissipare. audire ab om̃ib hoc saul ꝑcussit
Mͤ. ⁊ dd̾ decẽ m. Insuꝑ despectis pͥorib fr̃ibus
de postphetentes eligi. reꝓbato rege ad regni
gub̃nacła inungi. Timend̃ ⁊̃ cunctis: uno la¬
pide goliam strauisse. a rege ꝓpõita. extinctis
alophilis numerosa p̃putia reportasse. ꝓmissũ
tandem regnũ ꝑcepisse. cunctũ isrł sine oͣdic¬

Expanded text:
ta virtutum munera David perceperat, et in his omnibus quam fortem se humilitate servabat. Quem enim non extolleret ora leonis frangere, ursorum brachia dissipare, audire ab omnibus hoc: « Saul percussitd decem millia : » despectis prioribus fratribus « de post foetantes eligi , » reprobato rege, ad regni gubernacula inungi, timendum cunctis, David uno lapide Goliam stravisse, a rege proposita, exstinctis allophylis numerosa praeputia reportasse, promissum tandem regnum percepisse, universum Israel sine contradic
Abbreviated transcription (Latin):
epłas plenas tam officii qͣm precũ ⁊ͥ misi. ẽ tu
stili uerecundia ꝓhiberet tanta lesus ingererẽ.
ut inciperes mͥ rescrib̾e uł iratus. S qm̃ ⁊ irascil
iminis ÷ ⁊ iniuriã ñ facere xͥani: ad ariquũ mo¬
rem reuertens: rursũ precor ut ⁊ diligentẽ te
diligas. ⁊ ꝯseruo sermonẽ ꝯseruus ĩpertias. Itẽ¬

Expanded text:
epistolas plenas tam officii quam precum tibi misi, cum tu epistolas plenas tam officii quam precum tibi misi, cum tu styli verecundia prohiberet, tanta laesus ingererem, ut inciperes mihi rescribere vel iratus. Sed, quoniam et irasci hominis est et iniuriam non facere Christiani, ad antiquum morem reuertens rursus precor, ut et diligentem te diligas et conseruo sermonem conseruus inpertias.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ys̃. Suꝑ quẽ requiescet sp̃c m̃s nisi supet
hanc cõmendans eit. hec ÷ aqua que ñ legit᷑
se ip̃õs occidebant. It ieq ad antoniũ monachũ
nolentẽ ei rescribere. Dñs nr̃ humilitatis
magister. disceptantib de dignitate disci¬
pulis. statuit ꝑuulũ in medio eoꝵ dicens.
susi qͥc hiũliauerit se sic̃ ꝑuulꝰ iste : ñ pot̾to¬
pedes lauat. dum tro ditorẽ ĩ osculo excipit. dũ loqͥt᷑¬
resurgens pͥmũ muliercule apparuit. Sathanas
aut̃ ñ ex angelico fastigio ñ aliam ob eausam nͥ
ob pͣriam hũilitati suꝑbiã ruit. Iadaitꝰ ⁊̃ populꝰ
pͥmo prelatꝰ stille situle. ꝑ hanc sibi pͥmas ca
thedras ⁊ salutanones ĩ foro uendicans gentili
entesꝙ mundi petrus ⁊ iacob piscatoees mittũt᷑.
cꝰ rei causa scriptura ait. Suꝑbis d̾s resistit hu
lũ sit superbia que aduersariũ habet dm̃. ob qͦd
in euangłio ⁊ phariseus arrogans spernit᷑. ⁊¬
humilis publicanꝰ auditur. Decẽ iam n fallor¬

Expanded text:
et hanc commendans ait: Haec est aqua quae non legitur seipsos occidebant. Item Hieronymus ad Antonium monachum nolentem ei rescribere: Dominus noster humilitatis magister disceptantibus de dignitate discipulis, statuit parvulum in medio eorum dicens: « Nisi quis humiliaverit se sicut parvulus iste, non potedes lauat, dum traditorem insurgens primum mulierculae eidem apparuit . Satanas autem ex archangelico fastigio, non aliam ob causam, nisi ob contrariam humilitati superbiam ruit. Judaicus etiam populus primo praelatus stillae situlae , per hanc « primas sibi cathedras et salutationes in foro vindicans , » gentili et sapientes mundi, Petrus et Jacobus piscatores mittuntur, cujus rei causa Scrlum sit, quod aduersarium habet deum. ob quod in euangelio et pharisaeus adrogans spernitur et humilis publican
Abbreviated transcription (Latin):
aerẽ plenũ laqueis ⁊ quesisse ab angelo sibi fami¬
liari. Quis euadet omnes laqueos istos. Cui s an¬
gelus. sola prudetis humilitas. Est .ii. incauta hu¬
It notandũ quod tres sunt gradꝰ acquirande ⁊
oseruande hũilitatis. ẜrimꝰ ÷ pensare qͥd ñ habeas.
Sedꝰ quod nichil a te habeas. Terciꝰ cogitare pꝰse
amittere quod habes. In pͥmo ĩuenies te ĩperfeo¬
tum tũ ĩ naturalib bonis tũ ĩ gratuitis. In scd̃o
te iuebil ꝓpriũ habere. Qd i. habes õ homo qͦd
non accepisti : ⁊ de pleuitudine etꝰ nos om̃s acce¬
tuens hũilitatis utilitatẽ. eam cõmendans obhoc

Expanded text:
ndum, plenum laqueis, et quaesisse sic ab angelo sibi familiari: Quis evadet omnes laqueos istos? Cui respondit angelus: Sola prudens humilitas. Est enim incauta hum: Notandum quod tres sunt gradus acquirendae et conservandae humilitatis. Primus est pensare, quid non habeas; secundus, quod nil a te habeas; tertius, cogitare te posse amittere quod habes. In primo invenis te imperfectum, tum in naturalibus bonis, tum in gratuitis. In secundo, te nihil proprium habere « Quid enim habes, o homo, quod non accepisti? » « Et de plenitudine ejus nos accetuens humilitatis utilitatem, eam commendans ob hoc
Abbreviated transcription (Latin):
erat᷑ t. ⁊c̃. It ꝑ ab̾ c.xlui. Ne insidieris ⁊ q̃ras
upietatẽ ĩ domo iusti .i. ne queras occõnem
ꝑ quã deroges ⁊ detrahas hõi usto. It Salom̃
in eodẽ .c.l. derractorem detestans uocat ia
nũ qͥd munus detrabit. loquendo uerũ de
ad eum mendatiũ ⁊ falsũ est. qui a otram̾¬
tem dicit illud. manifesta g detractio est:
daci ⁊ lingua maliuola dicat᷑ uerũ de aliquo
ut scił. eum ducat ĩ odiũ uł otemptũ uł ut
aliquo minuat famam uł aliquod bonũ eiꝰ.
Si aut̃ cõpaciens ⁊ ꝯdolens in destestatõnẽ uicii
ñ ut ducas in odiũ de aliquo locutꝰ fuĩs publi¬
cũ eius peccm̃ coram ip̃is qui nouerunt. re¬
uelans secretũ inter te ⁊ ip̃m solũ. uł illos
qͥ eque nouerunt ut tu. ut sic saltẽ illis ꝯdo¬
lentib ⁊ corripientib ocerigat᷑. ñ eris detractor
uoluntas enĩ ⁊ ꝓpositũ: distingunt maleficiũ.
It p̃s lui. filii hominũ dentes eoꝵ arma ⁊ sa

Expanded text:
 « Ne insidieris, et quaeras impietatem in domo justi, » id est ne quaeras occasionem per quam deroges, et detrahas homini justo. Item Salomon in eodem detractorem detestans, vocat glNunquid minus detrahit loquendo verum de ad eum mendacium est et falsum, quia contra mentem dicit illud. Manifesta ergo detractio est edaci et lingua malivola dicatur verum de aliquo, ut scilicet eum inducat in odium et contemptum, vel ut in aliquo minuat famam, vel quodcunque bonum ejus. Si autem compatiens, et condolens, et in detestationem vitii, non ut ducas in odium de quo verum locutus fueris publicum ejus peccatum coram ipsis, qui noverunt, revelans secretum « inter te et ipsum solum , » vel illos qui aeque noverint ut tu, ut sic saltem illis condolentibus et corripientibus corrigatur, non eris detractor. Voluntas enim et propositum distinguit maleficium. Item in Psalmo: « Filii hominum dentes eorum arma et sa
Abbreviated transcription (Latin):
mo manifestatꝰ qͣi iam tunc dicens abicondo
hec secreta natiuitanis mee sapientib ⁊ reue¬
lo ea ꝑuulis. In templo etiã ẽ hostia paupe¬
rũ oblatꝰ ꝑuo lacte ꝑ quẽ nec ales esurit lac¬
tatus ⁊ alitꝰ. qui humilia ⁊ hũilib uerbis p̃¬
dicauit ra uili patibulo passus ĩ sepulcbꝰ alie¬
no positꝰ. Tu gͣ qͥcũꝙ es exemplo dñi qͣnto ma¬

Expanded text:
mo manifestatus, quasi jam tunc dicens: Abscondo mo manifestatus, quasi jam tunc dicens: Abscondo haec secreta nativitatis meae sapientibus, et revelo ea parvulis . In templo etiam cum hostia pauperum oblatus, parvo lacte, per quem nec ales esurit , lactatus est et alitus, qui humilia, et humilibus verbis praedicavit, in vili patibulo passus, in sepulcro alieno positus . Tu ergo quicunque es, exemplo Domini, « quanto ma
Abbreviated transcription (Latin):
hũilitas. pena .s. gebenne ꝯfusio ⁊ abiectio. hũilẽ
spũ suscipiet gr̃a. It libet intueri qͦt ⁊ qͣntis exẽ¬
plis hũlitatis: sacra scriptura respersa sit ut
ex illi pauca qͣs seminariũ colligamꝰ. Uides itacꝑ
iacob matri sue obtẽperantẽ ⁊ c̃ ea domi ma¬
nentẽ a deo electũ. Esau uͦ uenatorẽ ⁊ grandia
appetentẽ: reprobatũ. Saul ꝑuulũ de postasi¬
maiorib de pꝰfetantes electũ. dñs ⁊̃ piscatorem
res querimꝰ . ñ auoꝰ. Nam regit hic aĩas ccepora
cesar ht̃. Ob hoc ⁊̃ p̃ceptũ est in lege altare ho¬
locausti f̾ dcaiũ quia tumor ĩfusa repellit.
tutũ. Dñs ⁊̃ cũ eẽt ĩ una ⁊ ead̃ maiestate deus
c̃ parre inclinauit celos ⁊ descendit formam
serui accipiens : p auperẽ fabrũ parrẽ putati¬
uũ elegit. De utero uirginis paupercule ⁊ q̃s¬
tuarie ⁊ in diuersorio natꝰ pannis ĩuolutꝰ
ĩ modico p̃sepio collocatꝰ pastenb ⁊ hũilib pͥ¬

Expanded text:
nfusio, et abjectio: « Humilem spiritu suscipiet gloria . » Item: Libet intueri quot et quantis exemplis humilitatis sacra Scriptura respersa sit, ut ex illis pauca, quasi seminarium, colligamus. Vides itaque Jacob matri suae obtemperantem, et cum ea domi manentem a Domino electum: Esau vero venantem et grandia appetentem reprobatum . » Saul parvulum de post asimajoribus, « de post foetantes » electum. Dominus etiam piscatorem rem quaerimus, non Augusto: Nam regit hic animas, corpora Caesar habet. Ob hoc etiam praeceptum est in lege altare holocausti fieri concavum quia tumor infusa repellit us etiam cum esset in una et eadem majestate Deus cum Patre, « inclinavit coelos et descendit , » formam servi accepit , pauperem fabrum patrem putativum elegit, de utero virginis pauperculae et quaestuariae, et in diversorio natus, pannis involutus, in modico praesepio collocatus: pastorib
Abbreviated transcription (Latin):
ecqͥsitos colores. ⁊ lapides ⁊ uestes ultra ñ tm̃
nostrũ. s ułtra finẽ hostiũ aduectas. hĩc pue¬
roꝵ ꝑspicuos cultu atq forma. greges hĩc femi¬
narum ⁊ alia que res suas recognoscens sũmi
qͣm irritare cupiditates hominũ ꝑ se uitiatas
Qͥd sͥ uult ista pecunie pompa : ad discendã
auariciam ouenintꝰ. ad me herde minꝰ cu¬
piditatis istinc effero ꝙͣ attulerã. otempsi diui¬

Expanded text:
sitos colores, lapides, et vestes, ultra, non tantum nostrum, sed ultra finem hostium advectas. Hinc puerorum perspicuos cultu atqnarum, et aha, quae res suas recognoscens summi liud nisi inritare cupiditates hominum per se incitatas ? Quid sibi vult ista pecuniae pompa ? Ad discendam avaritiam convenimus ? At mehercules minus cupiditatis istinc effero quam adtuleram. Contempsi divi
Abbreviated transcription (Latin):
figit aliqͥd in ꝓximũ. Ꝙ crudeli̾ est. Unde
poeta. Qͥlibet ĩ quẽius opprobria fingere se¬
uuis. Quidã audit ⁊ refert. Terciꝰ tm̃ audit
deractionẽ. Primus materiã inuenit. Sdꝰ
eã auget ⁊ multiplicat. t̃ ciꝰ auctoritatẽ de¬
trahendi prestat. itaq eam coeroborat. Si
ĩ parab̾. C.xluii. Time dñm fili mi. ⁊ ẽ detracto¬

Expanded text:
fingit aliquid in proximum, quod crudelius est. Unde poeta: Quaelibet in quemvis opprobria fingere saevus. Quidam audit et refert; tertius tamen refert detractionem. Primus materiam invenit, secundus eam auget et multiplicat, tertius auctoritatem detrahendi praestat, itaque eam corroborat. Si in Parabolis: « Time Deum, fili mi, et cum detracto
Abbreviated transcription (Latin):
sus ce explanatio: nũꝙͣ meltꝰ elucestit qͣm in
illo apologo flacci horatii dicentis. Ceruas eqũ
pugna melioe cõmunib herbis pellebat. donͨ
minor ĩ certamine longo. Implorauit opes hõis
frenũ ꝙ recepit. S postꝙͣ uictor uiolens disces¬
sit ab hoste: ñ equitẽ dorso ñ frenũ depulit
ore. Sic qͥ pauꝑie uctus. potiore metallis lib̃¬
qui paruo nesciet uti. It uxta uerbũ sapientis
Septꝰ. finc̾tꝰ ⁊ uertꝰ ridet pauper qͣm diues. qͥescit

Expanded text:
sus explanatio nunquam melius elucesci quam in illo apologo Flacci Horatii dicentis: Cervus equum pugna melior communibus herbis Pellebat, donec minor in certamine longo, Imploravit opes hominis, frenumque recepit Sed postquam victor violens discessit ab hoste, Non equitem dorso, non frenum depulit ore. Sic qui pauperiem veritus, potiore metallis Liberqui parvo nesciet uti. Item juxta verbum Sapientis: Saepius, sincerius et verius ridet pauper, quam dives quiescit
Abbreviated transcription (Latin):
guitur eorũ. qr fetida sunt uerba adulatorum
⁊ corrumpentia. linguis suis do. agebãt. ueneñ
aspidũ ⁊ insanabile sub labiis eorꝵ. Quoꝵ os
tẽ omniũ membroꝵ corꝑaliũ. qͦmodo cõpati¬
untur omĩa uno c̃ membro leso. quom sup¬
portant illud ⁊ fouent. noluiꝙ maculam
uel uitium eius detegi. sicut nec ꝓꝑriũ qͣn¬
tomagis hec ꝯformitas obseruanda ẽet. amẽ¬
turpitudinẽ cõmenbri sui. infirmi detegeret.
bundantiorẽ honorẽ cirtundamꝰ. Exemplo
⁊̃ matris filiũ infirmiorẽ ⁊ iumorẽ ampltꝰ

Expanded text:
guttur eorum ; » quia foetida sunt verba adulatorum et corrumpentia. « Linguis suis dolose agebant, venenum aspidum et insanabile sub labiis eorum. Quorum os atiantur omnia uni commembro laeso, quomodo supportent illud et foveant, nolintque maculam ejus vel vitium detegi, sicut nec proprium; quanto magis haec conformitas observanda esset a memturpitudinem commembri sui infirmi detegeret, bundantiorem honorem circumdamus . » Exemplo etiam matris, filium infirmiorem et juniorem a
Abbreviated transcription (Latin):
cessitꝰ. uideamꝰ hoc quod ꝯcupiscimꝰ qͣnti defe¬
ratur. Sepe maximi p̃ciĩ est ꝓ quo nullũ dat᷑.
Multa tͥ possum ostend̾e que acqͥsita accepta ꝙ
ruere. ñ cogitare qͣm onerosa sint q̃ petimꝰ ⁊̃ si
suꝑflua non eẽnt. It uxor tobie e.u. Nunꝙͣ eẽt
pecunia ista ꝓ qua misimꝰ. te fili ꝑegͥnari lum̃¬

Expanded text:
cessimus; videamus, hoc quod concupiscimus, quanti defecessimus; videamus, hoc quod concupiscimus, quanti deferatur. Saepe maximum pretium est, pro quo nullum datur. Multaruere; non cogitare quam onerosa sint quae petimus, etiamsi superflua non essent? Item, uxor Tobiae: « Nunquam esset pecunia ista, pro qua misimus te peregrinari