comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
possunt quidẽ docum̃ta multa
ꝓferri. S ut longe in alia ñ ea¬
mĩ: ipsius t̃cie manifestationiᷤᷤ dñi¬
paulo suꝑiore lectione que istã p̃¬
cedit satis euident̃ apparet ubi
int̃rogans eum dix̃. diligis me
plus his. qd utiq sciebat ⁊ tamen
int̃rogabat. ut etiam nos qͥ legi¬
mꝰ eugłm amorẽ petri erga dñm
& illo int̃rogante. ⁊ isto respon¬
dente nossemꝰ. Qd̃ aut̃ in eo qđ
respondit petrus amo te. ñ addi¬
dit plus his. hoc respondit qd̃
de se. ipso sciebat: ñ eñĩ quantũ
ab alio quolibet diligeret᷑ scire po¬
terat: qui cor alteriꝰ uidere ñ po¬
terat: s tam̃ suꝑiorib uerbis dicen¬
do. etiã dñe tu scis. satis & ipse de¬
clarauit scientẽ dñm int̾rogasse
qd̃ int̃rogauit. Sciebat gͥ ñ solũ¬

Expanded text:
possunt quidem documenta multa possunt quidem documenta multa proferri; sed ut longe in alia non eamus, in ipsius tertiae manifestationis paulo superius lectione quae istam praecedit, satis evidinterrogans eum dixit: Diligis me plus his? quod utique sciebat, et tamen interrogabat, ut etiam nos, qui legimus Evangelium, amorem Petri erga Dominum, et in illo interrogante, et in illo respondente, nosceremus. Quod autem in eo, quod respondit Petrus: Amo te, non addidit, plus his, hoc respondit quod de se ipso sciebat. Non enim quantum ab alio quolibet diligeretur scire poterat, qui cor alterius videre non poterat. Sed tamen superioribus verbis dicendo: Etiam Domine, tu scis, satis et ipse declaravit, scientem Dominum interrogasse, quod interrogavit. Sciebat igitur Do
Abbreviated transcription (Latin):
sit fama de t̾ra que subinde ab¬
lata succrescit. aut ideo fiat ut
tor occidit. aut ꝓpt̃ aliqͥd aliud
qd̃ nos latet. manet tam̃ ques¬
tio cur dixerit dñs de homine
morituro sic eum uolo manere
donec ueniã. Illud etiã in his du¬
ob apłis petro & ioħe quẽ non¬
moueat ad querendũ. cur iohen
plus dilexerit dñs. cũ ipsũ dñm
plus dilexerit petrus. Ubicũq eñĩ
se cõmemorat ioħes ut nomine su¬
o tacito ipse possit intelligi. hoc
addit qd̃ eum diligebat. iħe. qua¬
si solũ diligeret: ut hoc signo dis¬
cerneretur a ceteris qͦs om̃s utiq
diligebat. Qͥd gͦ nisi amplius se di¬
lectũ cũ hoc diceret uolebat intel¬
ligi: qd̃ absit ut mendacit̃ dicet:
Qd̃ autẽ maius dare potuit ihc
maioris erga eum dilectionis sue¬
indicium. quã ut hõ cũ ceteris
condiscipłis suis socius tante salu¬
tis. solus tam̃ discubuerit super
pectus ipsius saluatoris: porro qd̃
apłs petrus plus aliis dilexit. xp̃m:

Expanded text:
sit fama de terra, quae subinde absit fama de terra, quae subinde ablata succrescit, aut ideo fiat ut tor occidit, aut propter aliquid aliud quod nos latet. Manet tamen quaestio cur dixerit Dominus de homine morituro, Sic eum volo manere donec veniam. 4. Illud etiam in his duobus apostolis Petro moveat ad quaerendum, cur Joannem plus dilexerit Dominus, cum ipsum Dominum plus dilexerit Petrus? ubicunque enim se commemorat Joannes, ut nomine suo tacito ipse possit intelligi, hoc addit quod eum diligebat Jesus, quasi solum diligeret, ut hoc signo discerneretur a caeteris, quos omnes utique diligebat. Quid ergo nisi amplius se dilectum, cum hoc diceret, volebat intelligi? quod absit ut mendaciter diceret. Quod autem majus dare potuit Jesus majoris erga eum suae dilectionis indicium, quam ut homo cum caeteris condiscipulis suis socius tantae salutis, solus tamen recubuerit super pectus ipsius Salvatoris? Porro quod apostolus Petrus plus aliis dilexerit Christum,
Abbreviated transcription (Latin):
huic opinioni suꝑuacaneum existi¬
mo reluctari. Uiderint enĩ qͥ locũ
sciunt utrũ hoc ibi faciat uel pati
ne rursus aliud qd̃ a nob̾ quera¬
tur exurgat. cur suꝑ humatũ mor¬
tuum ipsa humꝰ quodam uiuere
ac spirare uideatur. S nũquid
hinc tanta ista soluitur questio.
si magno miraculo qualia potest
facere omp̃e. tandu uiuũ corpus
in sopore sub t̃ra ẽ donec ueniat
t̃minus scłi. quin immo sit ampli¬
suꝑ pectus eius discũbere mere¬
retur. ꝓ magno munere longũ
in corpore donauerit somnũ. cũ
beato petro ꝑ ingent̾e martyrii
głam ab onere ipsius corporis sol¬
uerit. eiq concesserit. qd̃ apłs pan¬
lus se concupisse dix̃. & scripsit. dis¬
liꝰ. Si aut̃ qd̃ magis creditur idei
sc̃s ioħes ait ñ dixisse dñm non
moritur. ne illis uerbis que dix̃
hoc uoluisse intelligi putaretur
corpusq eiꝰ in sepulchro eiꝰ exam¬
me sicut alioꝵ mortuoꝵ iacet.
restat ut si uere ibi fit qd̃ spar¬

Expanded text:
Huic opinioni supervacaneum existiHuic opinioni supervacaneum existimo reluctari. Viderint enim qui locum sciunt, utrum hoc ibi faciat vel patiane rursus aliud quod a nobis quaeratur exsurgat, Cur super humatum mortuum ipsa humus quodammodo vivere ac spirare videatur. Sed numquid hinc tanta ista solvitur quaestio, si magno miraculo, qualia potest facere Omnipotens, tamdiu vivum in sopore sub terra est, donec veniat terminus saeculi? Quinimo fit amplisupra pectus ejus discumbere mereretur, pro magno munere longum in corpore donaverit somnum, cum beatum Petrum per ingentem martyrii gloriam ab onere ipsius corporis solverit, eique concesserit quod apostolus Paulus se concupisse dixit et scripsit, dis. Si autem quod magis creditur, ideo sanctus Joannes ait, non dixisse Dominum, Non moritur, ne illis verbis quae dixit, hoc voluisse intelligi putaretur; corpusque ejus in sepulcro ejus exanime sicut aliorum mortuorum jacet: restat ut si vere ibi fit quod spar
Abbreviated transcription (Latin):
in sc̃a sicut scriptũ ẽ ciuitate.S
tam̃ ut dicere ceꝑam. si qͥdã mor¬
tuum moysen negant. quẽ scrip¬
tura ipsa uͥ sepulchrũ eiꝰ nusquã
inueniri legimꝰ. mortuũ tam̃ esse
sine ulla ambiguitate testatur.
quantomagis ioħes ex istoꝵ occa¬
sione uerboꝵ uͥ dñs ait. sic eũ uolo
manere. donec uenio. credit᷑ uiuus
dormire sub t̾̃ra. quẽ tradunt qđ¬
etiam in qͥbusdã scripturis quãuis
apochrifis repꝑitur. quando sibi
fieri iussit sepulchrũ. incolumẽ fu¬
isse p̃sentẽ. eoq effosso & diligentis¬
sime p̃parato. ibi eũ se tãquã in lec¬
tulo collocasse: statĩq ẽẽ defunctũ.
Ut autẽ ista putant qͥ hec uerba do¬
mini sic intelligunt ñ defuncturo
s defuncto similẽ cubuisse cũ mor¬
tuus putaretur sepultũ fuisse dor¬
miente. & donec xp̃c ueniat sic ma¬
nere. suamq uitã scaturigine pul¬
ueris indicare. qͥ puluis creditur
ut ab imo ad suꝑficiem tumuli as¬
cendat. flatu quiescentis impelli:

Expanded text:
cta, sicut scriptum est, civitate . Sed tamen, ut dicere coeperam, si quidam Moysen mortuum negant, quem Scriptura ipsa, ubi sepulcrum ejus nusquam inveniri legimus, mortuum tamen esse sine ulla ambiguitate testatur; quanto magis Joannes ex istorum occasione verborum ubi Dominus ait, Sic eum volo manere donec venio, creditur vivus dormire sub terra? Quem tradunt etiam quod in quibusdam Scripturis quamvis apocryphis reperitur, quando sibi fieri jussit sepulcrum, incolumem fuisse praesentem; eoque effosso et diligentissime praeparato, ibi se tanquam in lectulo collocasse, statimque eum esse defunctum: ut autem isti putant, qui haec verba Domini sic intelligunt, non defunctum, sed defuncto similem cubuisse; et cum mortuus putaretur, sepultum fuisse dormientem; et donec Christus veniat sic manere, suamque vitam scaturigine pulveris indicare: qui pulvis creditur, ut ab imo ad superficiem tumuli ascendat, flatu quiescentis impelli.
Abbreviated transcription (Latin):
que futura ẽ uitã nr̃am qualisin
nob̾ futura sit sciens. p̃destinatiõe
plus amat: ut ad eã nos amando
ꝑducat. Qͦ circa qm̃ uniu̾se uie¬
ecdiam dñi quã nob̃ de miseria li¬
b̃andis exhiberi uolumꝰ. plus ama¬
mꝰ ea quȩ cottidie maxime ꝓ pec¬
catoꝵ remissione. poscimꝰ & habemꝰ.
hoc ꝑ petrũ significatũ ẽ plus aman¬
tẽ s minꝰ amatũ. qr minꝰ nos amat

Expanded text:
quae futura est vitam nostram, qualis in quae futura est vitam nostram, qualis in nobis futura sit, sciens praedestinatione, plus amat, ut ad eam nos amando perducat. Quocirca, quoniam univediam Domini, quam nobis de miseria liberandis exhiberi volumus, plus amamus, eamque quotidie maxime pro peccatorum remissione poscimus et habemus: hoc per Petrum significatum est plus amantem, sed minus amatum; quia minus nos amat
Abbreviated transcription (Latin):
mͣ : amet᷑ ab eo ioħes. ut in illa ĩmor¬
talitate seruem᷑. S ista ratione illud
ostendit᷑. cur ampliꝰ ioħem quã pe¬
trũ amauerit. xp̃c: non cur ampliꝰ
petrus quã iohes amauerit.xp̃m.
Neq enĩ si plus nos diligit. xp̃c infu¬
turo scło ubi cũ illo sine fine uiue¬
mꝰ quã in isto unde eruim᷑ ut illic
mꝰ: cũ meliores utiq nͥ ampliꝰ eum
diligendo nullomodo ẽẽ possimꝰ. Cur
gͦ ioħes minꝰ eũ diligebat quã pe¬
trus. si eã uitã significabat. in qua
ꝓpt̾ea dictũ ẽ. uolo eũ manere. id
expectare donec uenio. qm̃ & ipsũ
amorẽ qͥ tẽ multo amplior erit ñ¬
dũ habemꝰ. s futurũ expectamꝰ: ut
cũ ipse uenerit habeamꝰ. Nã sicut
in epła sua ide dic̃ apłs. nondũ ap¬
paruit qͥd erimꝰ: scimꝰ qm̃ cũ ap¬
paruerit similes ei erimꝰ. qm̃ uide
bimꝰ eũ sicuti ẽ. Tẽ gͦ ampliꝰ qd̾ ui¬
debimꝰ diligemꝰ: ipse aut̃ dñs illã

Expanded text:
mur; ametur ab eo Joannes, ut in illa immormur; ametur ab eo Joannes, ut in illa immortalitate servemur. Sed ista ratione illud ostenditur, cur amplius Joannem quam Petrum amaverit Christus, non cur amplius Petrus quam Joannes amaverit Christum. Neque enim sic plus nos diligit Christus in futuro saeculo ubi cum illo sine fine vivemus quam in isto, unde eruimur, ut illic mus, cum meliores utique, nisi amplius eum diligendo, nullo modo esse possimus. Cur ergo Joannes minus eum diligebat quam Petrus, si eam vitam significabat in qua propterea dictum est, Volo eum manere, id est, exspectare, donec venio, quoniam et ipsum amorem, qui tunc amplior erit, nondum habemus, sed futurum exspectamus, ut cum ipse venerit, habeamus? Nam sicut in Epistola sua idem dicit Apostolus: Nondum apparuit quod erimus. Scimus quoniam cum apparuerit, simibimus eum sicuti est . Tunc ergo amplius quod videbimus, diligemus. Ipse autem Dominus illam
Abbreviated transcription (Latin):
onis exẽplo: inchoata uͦ cõtẽplacio
manifestanda plenitudo sciente.
Hic quippe tolerant᷑ mala hꝰ mun¬
di in t̾ra morientiũ: ibi uidebuni᷑
bona dm̃i in t̃ra uiuentiũ. Qd̾ em̃
ait uolo eum manere donec ueni¬
am. non sic intelligendũ ẽ quasi
dixerit remanere. uel ꝑmanere.
cui dictũ est tu me sequere. nͥ ñẽ
agat᷑. non ꝑueniet᷑ ad illud qd̃ expec¬
tatur. In hac aut̃ actiua uita. qͣn¬
tomagis xp̃m diligimꝰ: tanto faciliꝰ
lib̾amur a malo. At ipse nos minꝰ
diligit quales nẽ sumꝰ: & hinc ideo
liberat. ne semꝑ tales simꝰ: ibi uͦ am¬
pliꝰ nos diligit. qm̃ qd̃ ei displiceat
& qd̃ a nob̃ auferat ñ habebimus.
Non ob aliud hic nos diligit. nͥ ut
sanet: & transferat ab his que ñ di¬
ligit. Hic gͦ minꝰ. ubi ñ uult ut rema¬
neamꝰ. ibi ampliꝰ quo uult t᷑ransea¬
mꝰ: ꝙ unde ñ uult ꝑcamꝰ. Amet ergo
eũ petrus. ut ab ista mortalitate lib̃e¬

Expanded text:
onis exemplo; inchoata vero contemplatio onis exemplo; inchoata vero contemplatio manifestanda plenitudo scientiae. Hic quippe tolerantur mala hujus mundi in terra morientium, ibi videbuntur bona Domini in terra viventium. Quod enim ait, Volo eum manere donec veniam, non sic intelligendum est quasi dixerit, remanere vel permanere; cui dictum est, Tu me sequere, nisi nunc agatur, nec pervenietur ad illud quod exspectatur. In hac autem activa vita quanto magis Christum diligimus, tanto facilius liberamur a malo. At ipse nos minus diligit quales nunc sumus; et hinc ideo liberat, ne semper tales simus. Ibi vero amplius nos diligit, quoniam quod ei displiceat, et quod a nobis auferat, non habebimus. Nec ob aliud hic nos diligit, nisi ut sanet, et transferat ab iis quae non diligit. Hic ergo minus, ubi non vult, remaneamus; ibi amplius, quo vult, transeamus, et unde non vult pereamus. Amet ergo eum Petrus, ut ab ista mortalitate libere
Abbreviated transcription (Latin):
cit. altera nec patit᷑ qd̃ ignoscat.
nec facit qd̃ sibi poscat ignosci.
una flagellat᷑ malis ne extollatur
in bonis: alt̾a tanta plenitudine
gr̃e caret omĩ malo. ut sine ulla
tẽptatione suꝑbiȩ cohereat sũmo
bono. Una bona et mala discernit.
altera sola quȩ bona st̃ cernit. Erg
una bona est. s adhuc misera: alt̾a
melior & beata. Ista significata ẽ ꝑ
apłm petrũ: illa ꝑ ioħem. Tota hic
agitur ista usq in huiꝰ scłi finẽ: et
illic inuenit fine differt᷑ illa cõplen¬
da post huiꝰ scłi finẽ: s in futurose¬
culo ñ ht̃ finẽ. Ideo dr huic seque¬
re me: de illo aut̃ sic eum uoloma¬
nere donec ueniã. qͥd ad te: tu me
sequere. Qͥd enĩ ẽ hoc: quantum
sapio quantũ capio. qͥd ẽ nisi tu
me sequere ꝑ imitationẽ ꝑferendi
tẽporalia mala: ille maneat donei
sempit̃na uenio redditurus bona:
Qd̾ aꝑtiꝰ ita dici potest. ꝑfecta mest¬
quatur actio. infirmata meȩ passi¬

Expanded text:
cit, altera nec patitur quod ignoscat, cit, altera nec patitur quod ignoscat, nec facit quod sibi poscat ignosci; una flagellatur malis, ne extollatur in bonis, altera tanta plenitudine gratiae caret omni malo, ut sine ulla tentatione superbiae cohaereat summo bono; una bona et mala discernit, altera quae sola bona sunt cernit: ergo una bona est, sed adhuc misera; altera melior et beata. Ista significata est per apostolum Petrum, illa per Joannem. Tota hic agitur ista usque in hujus saeculi finem, et illic invenit finem: differtur illa complenda post hujus saeculi finem, sed in futuro saeculo non habet finem. Ideo dicitur huic, Sequere me: de illo autem, Sic eum volo manere donec veniam; quid a te? Tu me sequere. Quid enim est hoc? Quantum sapio, quantum capio, quid est hoc, nisi, Tu me sequere per imitationem perferendi temporalia mala; ille maneat donec sempiterna venio redditurus bona? Quod apertius ita dici potest: Perfecta me sequatur actio, informata meae passi
Abbreviated transcription (Latin):
mortalis. que ñ ẽ in malis ubi faci¬
e ad faciem uidemꝰ quod hic ꝑ spe¬
cłm & in enigmate uidet᷑. quan¬
do multũ in conspicienda uerita¬
te ꝓficitur. Buas itaq uitas sibi
diuinitus p̃dicatas et cõmodatas
nouit eccła: quaꝵ ẽ una in fide
altera in spetie. Una in tp̃r ꝑegri¬
nationis: altera in et̾nitate man¬
sionis. Una in labore: altera in re
in mercede contẽplationis. Unam
a malo et facit bonũ: alt̾a nullũ
ht̃ a qͦ declinet malũ. & magnũ
ht̃ qͦ fruat᷑ bonũ. Una cũ hoste
pugnat: altera sine hoste regnat.
Una fortis ẽ in adu̾sis: alt̾a nichil
sentit adu̾si. Una carnales libidi¬
nes frenat: altera sp̃ĩtalib delec¬
tationib uacat. Una ẽ uincendi
cura sollicita: altera uictoriȩ pace
secura. Una in tẽptationib adiu¬
uat᷑: altera sine ulla tẽptatione in
ipso adiutore letatur. Una subue¬
nit indigenti: alt̾a ibi ẽ ubi nullũ
inuenit indigentẽ. Una aliena pec¬
cata ut sua sibi ignoscant᷑ ignos¬

Expanded text:
mortalis, quae non est in malis. Ibi facie ad faciem videbimus, quod hic per speculum et in aenigmate videtur , quando multum in concupiscenda veritate proficitur. Duas itaque vitas sibi divinitus praedicatas et commendatas novit Ecclesia, quarum una est in fide, altera in specie; una in tempore peregrinationis, altera in aeternitate mansionis; una in labore, altera in reqin mercede contemplationis; una a malo et facit bonum, altera nullum habet a quo declinet malum, et magnum habet quo fruatur bonum; una cum hoste pugnat, altera sine hoste regnat; una fortis est in adversis, altera nihil sentit adversi; una carnales libidines frenat, altera spiritualibus delectationibus vacat; una est vincendi cura sollicita, altera victoriae pace secura; una in tentationibus adjuvatur, altera sine ulla tentatione in ipso adjutore laetatur; una subvenit indigenti, altera ibi est ubi nullum invenit indigentem; una aliena peccata ut sua sibi ignoscantur ignos
Abbreviated transcription (Latin):
aliis diuinis litteris inuenitur.
ut est. Posuerunt in celũ os suũ.
& uerticem capilli ꝑambulanti¬
um in delictis suis. & multa hu¬
iusmodi que scripturis sanctis
non desunt. sicut alii tropy. hoc
est loquutionum modi. de quib
oꝑosius disputarem. nisi euuange¬
lista terminante eugłium suum.
etiam ipse meum compellerer
terminare ser monem. Explic̃.¬

Expanded text:
aliis divinis litteris invenitur: aliis divinis litteris invenitur: ut est: Posuerunt in coelo os suum ; et: Verticem capilli perambulantium in delictis suis : et multa hujusmodi, quae Scripturis sanctis non desunt, sicut alii tropi, hoc est, locutionum modi. De quibus operosius disputarem, nisi evangelista terminante Evangelium suum, etiam ipse compellerer meum terminare sermonem. » Explic
Abbreviated transcription (Latin):
alia multa que fecit iłic. quȩ si scri¬
bant᷑ ꝑ singula. nec ipsũ arbitror
mundũ caꝑe eos qͥ scribendi st̃ li¬
bros. Non spacio locor credendũ
ẽ mundũ capere ñ posse. que in
eo scribi quomͦ possent scripta ñ
ferret. s capacitate legentium cõ¬
p̃hendi fortassis ñ possent. quãuis
salua rerũ fide plerũq uerba ex¬
cedere uideantur fidẽ. qd̾ ñ fit qͣn¬
do aliqͥd qd̃ erat oscurũ uł dubi¬
um. causa et ratione ratione red¬
dita exponitur. s quando id quod
aꝑtũ est uel augetur uel extenuat᷑.
nec tamen a tramite significande.
ueritatis erratur. qm̃ uerba sic
rem que indicatur excedunt. ut
uoluntas loquentis nec fallentis
appareat. qui nouit quousq cre¬
datur. a quo ultra quã creden¬
dum ẽ uel minuitur loquendo
aliqͥd uel augetur. Hunc loquen¬
di modũ greco nõie ñ solũ greca¬
rũ uerũetiam latinaꝵ litteraꝵ
magistri.yperbolen uocant. Q
modus sicut hoc loco. ita mͬ nulli

Expanded text:
ulta, quae fecit Jesus, quae si scribantur per singula, nec ipsum, arbitror, mundum capere eos qui scribendi sunt libros. « Non spatio locorum credendum est, mundum capere non posse, quae in eo scribi quomodo possent, si scripta non ferret, sed capacitate legentium comprehendi fortasse non possent, quamvis, salva rerum fide, plerumque verba excedere videantur fidem. Quod non fit quando aliquid quod erat obscurum vel dubium, causa et ratione reddita, exponitur, sed quando id quod apertum est, vel augetur, vel extenuatur; nec tamen a tramite significandae veritatis erratur, quoniam sic verba rem quae indicatur excedunt, ut voluntas loquentis, nec fallentis appareat, qui novit quousque credatur, a quo ultra quam credendum est, vel minuitur loquendo aliquid, vel augetur. Hunc loquendi modum Graeco nomine non solum Graecarum, vel etiam Latinarum litterarum magistri Yperbolen vocant, qui modus, sicut hoc loco, ita in nonnullis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ minꝰ amamꝰ. qr ñdũ nouimꝰ nec
habemꝰ. Hec ꝑ iohem significata ẽ
minꝰ amantẽ. atq id̃o ad ipsã e ad
eiꝰ in nob̾ amorẽ qualis ei debetur.
implendũ donec ueniat dñs expec¬
tantẽ. s plus amatũ. qr id qd̃ ꝑ illũ
figuratũ ẽ. hoc efficit beatũ. Nemo
tam̃ istos insignes apłos separet. et
in eo qd̃ significabat petrus ambo
erant: & in eo qd̃ significabat ioħes
ambo futuri erant. Significandose¬
quebat᷑ iste : manebat ille. Creden¬
do aut̃ ambo mala p̃sentia huiꝰ mi¬
seriȩ tolerabant: ambo futura bona
illiꝰ beatitudinis expectabant. Nec ip¬
si soli. s uniuersa hoc facit scã eccła
sponsa xp̃i. ab istis temptationib e¬
ruenda. in illa felicitate. seruanda.
quas duas uitas petrus & iohes fi¬
gurauer̃t. singłi singłas. Uerũ et
in hac tẽporalit ambulauer̃t ambo

Expanded text:
imus nec habemus: haec per Joannem significata est minus amantem, atque ideo et ad ipsam, et ad ejus in nobis amorem, qualis ei debetur, implendum, donec veniat Dominus exspectantem; sed plus amatum, quia id quod per illum figuratum est, hoc efficit beatum. 7. Nemo tamen istos insignes apostolos separet. Et in eo quod significabat Petrus, ambo erant; et in eo quod significabat Joannes, ambo futuri erant. Significando sequebatur iste, manebat ille: credendo autem ambo mala praesentia hujus miseriae tolerabant, ambo futura bona illius beatitudinis exspectabant. Nec ipsi soli, sed universa hoc facit sancta Ecclesia sponsa Christi, ab istis tentationibus eruenda, in illa felicitate servanda. Quas duas vitas Petrus et Joannes figuraverunt, singuli singulas: verum et in hac
Abbreviated transcription (Latin):
tus ioħes eugłista discubuit: qm̃ nec
iste solus. s uniu̾sa eccła ligat soluit¬
q peccata. nec ille in pͥncipio uerbũ
tate. ꝙ de totiꝰ diuinitatis tͥnitate.
& unitate. sublimia que in illo reg¬
no facie ad faciem contẽplanda. ne
aut̃ donec ueniat dñs in speculo at
q eniginate contuenda st̃. que p̃di¬
cando ructaret. de fonte dñiͣ pecto¬
bendũ. toto t̃raꝵ orbe diffudit. St̃
qͥ senserint. ꝙ hi qͥdẽ ñ contẽp̃tibi¬
lis sacri eloquii tractatores axͦ ioħem
rẽ duxerit. & ab ineunte puericia
castissimꝰ uixerit. Hoc qͥdẽ in scriptu¬
ris canonicis euident̃ non apparet:
ueruntam̃ id qͦ multũ adiuuat con¬
gruentiã huiꝰ sententie. qd̃ illa uita¬

Expanded text:
s evangelista discubuit, quoniam nec iste solus, sed universae Ecclesiae ligat solvitque peccata. Nec ille in principio Verbum itate, et de totius divinitatis trinitate atque unitate sublimia, quae in illo regno facie ad faciem contemplanda, nunc autem donec veniat Dominus, in speculo atque in aenigmate contuenda sunt, quae praedicando ructaret, de fonte Dominici pectobendum toto terrarum orbe diffudit. Sunt qui senserint, et hi quidem non contemptibiles sacri eloquii tractatores, a Christorem duxerit, et ab ineunte pueritia castissimus vixerit . Hoc quidem in Scripturis canonicis non evidenter apparet: verumtamen id quoque multum adjuvat congruentia
Abbreviated transcription (Latin):
eccła: hoc ẽ ꝑ significationẽ petrꝰ
in petra. Qua significatione intel¬
ligitur. xp̃c petra: petrus eccła.
ꝙ sequendo xp̃m lib̾at᷑ a malis ma¬
gis aut̃ sequit᷑ in eis qͥ certant ꝓ
ueritate usq ad mortẽ. si uniuer

Expanded text:
esia, hoc est, per significationem Petrus in petra, qua significatione intelligitur Christus petra, Petrus Ecclesiet sequendo Christum, liberatur a malis. Magis autem sequitur in eis, qui certant pro veritate usque ad mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
audebat dubitare qd̾ ipse eẽt. Et
eis. & piscem similiter. Ecce dictũ
est etiam quod pranderint. de qͦ
prandio aliquid suaue dicemꝰ et
quando descendunt in terrã ui¬
dunt primas positas. ꝙ piscẽ suꝑ¬
positũ. & panẽ: ubi ñ est intelli¬

Expanded text:
audebat dubitare quin ipse esset. Et audebat dubitare quin ipse esset. Et eis, et piscem similiter. Ecce dictum est etiam quid pranderint; de quo prandio aliquid suave ac salubrequando descenderunt in terram, viderunt prunas positas, et piscem superpositum, et panem. Ubi n
Abbreviated transcription (Latin):
eugłm t̃mminatur. in quo
iã ꝑtractauimꝰ ut ualuimus
parte priorẽ usq ad eũ locũ
ubi narratũ ẽ captos fuisse
pisces centũ quinquaginta
tres a discipłis quib se de¬
monstrauit. & cũ magnies¬
sent. retia ñ st̃ dirupta. Be¬
inde quȩ sequuntur considanda
st̃: & quantũ adiuuat dñs. sicut
res postulare uidebitur disseren¬
da. Peracta quippe illa piscatione.
dicit eis iħe. uenite prandete. E
nemo audebat discũbentiũ int̾ro¬
grare tu qͥs es. scientes qr dñs est.
Si gͦ sciebant: qͥd opus erat ut in¬
trogarent: Si ñ opus erat. qua¬
re dictũ ẽ ñ audebant qͣsi opꝰ eẽt.
s timore aliquo non auderent:
Sensus gͦ hic est. tanta erat euiden¬
tia ueritatis qua illis iħe discipu¬
lis apparebat. ut eoꝵ ñ solũ ne¬
gare. s ne dubitare quidẽ nullus
auderet. qm̃ si quisquã dubitaret.
utiq interrogare deberet. Si  gͦ
dictũ est nemo audebat int̾roga¬
re tu quis es. ac si diceretur nemo

Expanded text:
um terminatur: in quo jam pertractavimus, ut valuimus, partem priorem, usque ad eum locum ubi narratum est captos fuisse pisces centum quinquaginta tres a discipulis quibus se demonstravit, et cum magni essent, retia non esse disrupta. Deinde quae sequuntur consideranda sunt, et quantum adjuvat Dominus, sicut res postulare videbitur, disserenda. Peracta quippe illa piscatione, Dicit eis Jesus: Venite, prandete. Et nemo audebat discumbentium interrogare eum, Tu quis es? scientSi ergo sciebant, quid opus erat, ut interrogarent? Si autem non opus erat, quare dictum est Non audebant, quasi opus esset, sed timore aliquo non auderent? Sensus ergo hic est: Tanta erat evidentia veritatis qua Jesus illis discipulis apparebat, ut eorum non solum negare, sed ne dubitare quidem nullus auderet, quoniam si quisquam dubitaret, utique interrogare deberet. Sic ergo dictum est: Nemo audebat interrogare. Tu quis es? ac si diceretur: Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
erat sabbati: quando eis patrũ
morẽ sequentib oꝑari utiq ñ li¬
cebat. Tercio uero die dñs resur¬
rexit. eosq reuocauit ad spẽ quã
de illo ñ habere iã ceꝑant. Tam̃
si tc̃ fecissent: putaremꝰ eos illa
quȩ animos occupauerat desꝑati¬

Expanded text:
erat Sabbati, quando eis patrium erat Sabbati, quando eis patrium morem servantibus operari utique licebat; tertio vero die Dominus resurrexit, eosque revocavit ad spem quam de illo non habere jam coeperant, tamen si tunc fecissent, putaremus eos illa quae animos eorum occupaverat desperati
Abbreviated transcription (Latin):
Queri solet de hac piscatione di¬
cipłoꝵ utrũ redierit petrus et
filii zebedei ad id qd̃ fuerunt pͥus¬
quã a dño uocarent᷑. Erant enĩ
piscatores quando eis dix̃. uenite
post me & faciam uos fieri pisca¬
tores hominũ. Tunc eum quippe
illi sequuti st̃. ut magisterio eiꝰ
relictis om̃ib adhererent. in tan¬
tũ ut cũ ab eo ille diues tristis
abscederet cui dixerat. uade
uende que habes & da pauꝑib
et habebis thesaurũ in celo. & ue¬
ni sequere me:diceret ei petrus
Ecce nos dimisimꝰ omĩa: & sequuti
sumꝰ te. Qͥd ẽ gͦ quod nc̃ quasia¬
płatu relicto fiunt qd̃ fuert̃. et
quod dimiserant repetunt. tãꝗͣ
obliti qđ audierant. nemo poneis
manũ suꝑ aratrũ & aspiciens re¬
tro aptus ẽ regno di : qd̾ si fecis¬
sent defuncto iħu pͥusꝗͣ resurre¬
xisset a mortuis quod quidẽ ñ
poterant. qm̃ dies qͦ crucifixus
est totos eos tenebat attentos us¬
q ad eiꝰ sepulturã. quȩ ante ues¬
ꝑam facta ẽ. Sequens autẽ dies

Expanded text:
Quaeri solet de hac piscatione discipulorum utrum redierint Petrus et filii Zebedaei ad id quod prius fuerant quam a Domino vocarentur. Erant enim piscatores quando eis dixit: Venite post me, et faciam vos fieri piscatores hominum . Tunc eum quippe illi secuti sunt, ut magisterio ejus, relictis omnibus, adhaererent, in tantum, ut cum ab eo dives ille tristis abscederet, cui dixerat: Vade, omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni, sequere me , diceret ei Petrus: Ecce nos dimisimus omnia, et secuti sumus te . Quid est ergo quo nunc quasi apostolatu relicto fiunt quod fuerant, et quod dimiserant repetunt, tanquam obliti quod audierant, Nemo ponens manum super aratrum, respiciens retro, aptus est regno coelorum ? Quod si fecissent defuncto Jesu prius quam resurrexisset a mortuis quod quidem non poterant, quoniam dies quo crucifixus est totos eos tenebat attentos usque ad ejus sepulturam, quae ante vesperam facta est; sequens autem dies
Abbreviated transcription (Latin):
condiscipłs eius diligitur axp̃o.
an ille quẽ minꝰ quã condiscipłin
eiꝰ diligit. xp̃c. cũ plus ipse quã
suus condiscipłs diligat. xp̃m.
Hinc plane cunctat᷑ responsio:
& auget᷑ questio. Quantũ aũ
ipse sapio. meliorẽ qͥ plus dilig̃
xp̃m. feliciorẽ uͦ quẽ plus dilig̃
xp̃c facile responderẽ. si iustici
am liberatoris nr̃i minꝰ eũ dili¬
gentis a quo plus diligit᷑. ꝙ eũ
plus a quo minꝰ diligitur: quead¬
modũ defendẽm p̃uidem. Aggre¬
quas ipse donauerit disputare.
Huc usq enĩ ꝓposita ẽ. ñ exposita.
Exponende uero eiꝰ hoc sit exor¬
dium : ut meminerimꝰ in hoc
corruptibili corpore qd̃ aggrauat
S qͥ iam redempti ꝑ mediatorem
ipsa nondũ habemꝰ. Spes aũ que
uidetur ñ est spes. Quod enim
uidet qͥs qͥd sꝑat: Si aut̃ qd̃ non
uidemꝰ sꝑamꝰ. ꝑ patientiã expec

Expanded text:
condiscipulus ejus diligitur a Christo? an ille quem minus quam condiscipulum ejus diligit Christus, cum plus ipse quam suus condiscipulus diligat Christum? Hic plane cunctatur responsio, et augetur quaestio. Quantum autem ipse sapio, meliorem qui plus diligit Christum, feliciorem vero quem plus diligit Christus, facile respondam liberatoris nostri minus eum diligentis a quo plus diligitur, et eum plus a quo minus diligitur, quemadmodum defenderem perviderem. Aggrequas ipse donaverit, disputare. Hucusque enim proposita est, non exposita. Exponendae vero ejus hoc sit exordium, ut meminerimus in hoc corruptibili corpore, quod aggravat sed qui jam redempti per Mediatorem ipsa nondum tenemus. Spes autem quae videtur non est spes; quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus
Abbreviated transcription (Latin):
ret iste maneret in carne. S hanc
opinionẽ ioħes ipse abstulit. ñ ħ
dixisse dñm aꝑta contradictiõe
declarans. Cur enĩ subiungeret
ñ dixit iħe ñ morit᷑: nͥ ne homi¬
nũ cordib qđ falsũ fuerat inhe¬
reret: s cui placet adhuc resis
tat. ꝙ dicat uerũ ẽẽ qd̃ ait ioħes
ñ dixisse dñm qd̃ discipłs ille ñ
moritur. s. hoc tam̃ significatũ ẽẽ
talib uerbis qualia eum dixisse
uiuere. atq in illo sepulchro eiꝰ
qd̃ est apud ephesũ dormire potiꝰ¬
eum quã mortuum iacere. Con¬
tendat. assumat in argum̃tũ qd̃
illic t̃ra sensim scatere ⁊ qͣsi ebulli
Non enĩ possunt deesse qui credant:
si ͤ desunt qui etiam moysen asse¬
uerent uiuere qr scriptũ ẽ euis
sepulchrũ ñ inueniri. & apparu¬
it cũ dño in monte ubi & helyas
si moysi corpꝰ non potuerit alicu¬
bi sic abscondi. ut ꝓrsus homines
lateret ubi ẽẽt. atq inde ad ho¬
ram diuinitꝰ excitari. quando

Expanded text:
ret, iste maneret in vita? Sed hanc ret, iste maneret in vita? Sed hanc opinionem Joannes ipse abstulit, non hoc dixisse Dominum aperta contradictione declarans. Cur enim subjungeret: Non dixit Jesus, non moritur, nisi ne hominum cordibus quod falsum fuerat inhaereret? Sed cui d ait Joannes, non dixisse Dominum quod discipulus ille non moritur, sed hoc tamen significatum esse talibus verbis, qualia eum dixisse vivere, atque in illo sepulcro ejus quod est apud Ephesum, dormire eum potius quam mortuum jacere contendat. Assumat in argumentum, quod illic terra sensim scatere, et quasi ebullireret. Non enim possunt deesse qui credant, si non desunt qui etiam Moysen asserant vivere; quia scriptum est ejus sepulcrum non inveniri , et apparuit cum Domino in monte, ubi et Elias si Moysi corpus non potuerit alicubi sic abscondi, ut prorsus homines lateret ubi esset, atque inde ad horam divinitus excitari, quando
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce quousq in hoc eugłio exten¬
ditur questio: quȩ sua ꝓfundita¬
te ñ mediocrit mente scrutanti
exercer. Cur enĩ dr petro seque¬
re me. nec dr ceteris qͥ simul ad¬
erant: et ꝓfecto eum sic̃ magis
trũ discipłi sed si ad passionem
intelligendũ ẽ. nũquid solus ꝓ
xp̃iana ueritate passus ẽ petrus:
Nonne ibi erat in illis septẽ alius
filiꝰ zebedei fr̃ ioħis: qͥ post eius
ascensionẽ ab herode manifesta¬
tur occisus: uerũ aliqͥs dixerit.
qm̃ iacobus non ẽ crucifrxus. me¬
rito dictũ ẽ petro. sequere me.
qui ñ solũ mortẽ. s etiam mortẽ
crucis. sicut. xp̃c exꝑtus ẽ. Sit ħ
si nicħ si nicħ aliud qd̃ sit conue
nientiꝰ potuerit inueniri. Cur
gͦ de ioħe dictũ est. sic eum uolo
manere donec ueniam qͥd ad te.
& repetitũ est tu me sequere.
tamquã ille ideo ñ sequeret᷑. qr¬
niat: qͥs facile aliud dictũ ẽẽ cre¬
dat. quã qd̃ fr̃es credidant qui
płs moriturus. s donec iħc ueni¬

Expanded text:
oc Evangelio extenditur quaestio, quae sua profunditate non mediocriter mentem scrutantis exercet. Cur enim dicitur Petro, Sequere me, nec dicitur caeteris qui simul aderant? Et profecto eum sicut magistrum discipuli sequebantur. Sed si ad passionem intelligendum est, numquid solus pro christiana veritate passus est Petrus? Nonne ibi erat in illis septem alius filius Zebedaei frater Joannis, qui post ejus ascensionem, ab Herode manifestatur occisus ? Verum aliquis dixerit, quoniam Jacobus non est crucifixus, merito dictum esse Petro, Sequere me, qui non solum mortem, sed etiam mortem crucis, sicut Christus, expertus est. Sit hoc, si nihil aliud quod snveniri, cur ergo de Joanne dictum est: Si eum volo manere donec veniam, quid ad te? et repetitum est, Tu me sequere, tanquam ille ideo non sequeretur, quniat? Quis facile aliud dictum esse credat, quam quod fratres crediderunt, qui  moriturus, sed donec Jesus veni
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt qͥd ploras: ac si dic̾ent
plorare noli. At illa eos introga
se nescientes: causas ꝓdidit la¬
crimaꝵ. Qͥa tulerunt inquit
dñm meum: dñm suum uocais
dñi sui corpꝰ exanime: a parte
totũ significans. sicut confitem᷑
dnm nr̃m. qd utiq simul ẽ et
uerbũ. & anima. & caro. cruci¬
fixũ tam̃ & sepultũ: cũ sola eius
sepulta sit caro. Et nescio in qͥt
ubi posuerunt eum. Hec erat
causa maior doloris: qr nesciebat
qͦ iret ad consolandũ dolorem.
Sed hora iam uenerat. qr id qd̃
nunciatũ quodãmodo fuerat
ab angłis flere. ꝓhibentib. gau¬
dium succedẽt fletib. Heniq cũ
hȩc dixisset. conuersã retrorsũ¬

Expanded text:
dixerunt Quid ploras? ac si dicerent: dixerunt Quid ploras? ac si dicerent: Plorare noli. At illa eos putans asse nescientes, causas prodidit lacrymarum: Quia tulerunt, inquit, Dominum meum. Dominum suum vocans, Domini sui corpus exanime, a toto partem significans: sicut omnenostrum, quod utique est simul et Verbum et anima et caro, crucifixum tamen et sepultum, cum sola ejus sepulta sit caro. Et nescio, inquit, ubi posuerunt eum. Haec erat causa major doloris, quia nesciebat quo iret ad consolandum dolorem. Sed hora jam venerat qua id quod nuntiatum quodammodo fuerat ab angelis flere prohibentibus, gaudium succederet fletibus. Denique cum haec dixisset, conversa est retrorsu
Abbreviated transcription (Latin):
quando quidẽ. inde sublatũ et
discipłis ipsa nunciauerat. & il¬
li ad monum̃tum uenerant ꝙ
non solũ intuendo. s etiã in¬
trando corpus dñi quȩsierant
nec inuenerant. Qͥd sibi gͦ uult
qd̃ ista cũ fleret rursus in mo¬
num̃tum inclinata ꝓspexit: u¬
trũ quod nimium dolebat nec
suis nec illoꝵ ocłis facile putabat
ẽẽ credendũ : an potius diuino
instinctu in animo eiꝰ effectum
est ut ꝓspiceret: ꝓspexit enĩ¬
& uidit duos angłos in albis se¬
dentes. umũ ad caput & unum
ad pedes ubi positum fuerat cor¬
pus iħu. Qͥ d est qd̃ unus ad cap̃
& ad pedes alter sedebat: an qm̃
uelut a capite usq ad pedes. ab
initio usq in finẽ significabant
ẽẽ nunciandũ: dicunt ei illi.
Mulier quid ploras: quẽ quęris:
dicit eis. Qͥa tulerunt dñm et
& nescio ubi posuerunt eum. An¬
głi lacrimas ꝓhibebant: ubi qͥd
aliud quã futurũ quodãmodo
gaudium nunciabant: ita enĩ

Expanded text:
quando quidem inde sublatum et quando quidem inde sublatum et discipulis ipsa nuntiaverat, et illi ad monumentum venerant, et non solum intuendo, sed etiam intrando corpus Domini quaesierant, nec invenerant. Quid ergo sibi vult quod ista cum fleret, rursus in monumentum inclinata prospexit? Utrum quod nimium dolebat, nec suis nec illorum oculis facile putabat esse credendum? An potius divino instinctu in animo ejus effectum est ut prospiceret? Prospexit eniangelos in albis, sedentes, unum ad caput, et unum ad pedes, ubi positum fuerat corpus Jesu. Quid est quod unus ad caput, et ad pedes alter sedebat? An, quovelut a capite usque ad pedes, ab initio usque in finem significabant esse nuntiandum? Dicunt ei illi: Mulier, quid ploras? Dicit eis: Dicit eis: Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Angeli lacrymas prohibebant, ubi quid aliud quam futurum quodammodo gaudium nuntiabant? Ita enim
Abbreviated transcription (Latin):
yblatũ ẽẽ dñm de
monum̃to discipłis
eius petro & ioħi.
nunciauerat maria
magdalene: quo illi uenientes
inuenerunt sola linteamina qͥ¬
b corpꝰ eiꝰ fuerat inuolutũ. & qͥd
aliud credere potuerunt nͥ quod
dixerat: quod etiam ipsa credide¬
rat: abierunt gͦ iterũ ad semet¬
ipsos discipłi. id ẽ ubi habitabais.
& unde ad monum̃tũ cucurre¬
rant. Maria autẽ stabat ad monu¬
m̃tũ foris plorans. Hiris enĩ rede¬
untib. infirmior sexus in eodem
loco fortior figebat affectus: & ocłi
qui dñm quesierant ⁊ ñ inuene¬
rant lacrimis iam uacabant.
amplius dolentis quod fuerat ab¬
latus de monum̃to. quã qđ̃ fue¬
rat occisus in ligno: qm̃ magistri
tanti cuiꝰ eis p̃sentia subtracta su¬
erat nec memoria remanebat. Te¬
nebat itaq ad monum̃tũ ĩa do¬
lor iste mulierẽ. Dũ gͦ fleret in¬
clinauit se & ꝓspexit in monum̃¬
tũ. Cur hoc fecerit neseio. None¬
nĩ nesciebat ñ ibi eẽ :ͥ quẽ qͣrebat

Expanded text:
blatum esse Dominum de monumento discipulis ejus Petro et Joanni nuntiaverat Maria Magdalene; quo illi venientes invenerunt sola linteamina quibus corpus fuerat involutum. Et quid aliud credere potuerunt, nisi quod illa dixerat, quod etiam ipsa crediderat? Abierunt ergo iterum ad semetipsos discipuli id est, ubi habitabant, et unde ad monumentum cucurrerant; Maria autem stabat ad monumentum foris plorans. Viris enim redeuntibus, infirmiorem sexum in eodem loco fortior figebat affectus; et oculi qui Dominum quaesierant, et non invenerant, lacrymis jam vacabant, amplius dolentes quod fuerat sublatus de monumento, quam quod fuerat occisus in ligno, quoniam magistri tanti, cujus eis vita subtracta fuerat, nec memoria remanebat. Tenebat itaque ad monumentum jam dolor iste mulierem. Dum ergo fleret, inclinavit se, et prospexit in monumentum. Cur hoc fecerit, nescio; non enim nesciebat non ibi esse jam quem quaerebat,
Abbreviated transcription (Latin):
in quo fecit lucẽ. aut scđm in qͦ
firmam̃tũ. aut t̃ciũ in qͦ discre¬
uit mare a terra. & t̃ra herbã
lignũq ꝓduxit. aut quartũ in
quo animalia que in aqͥs uiuius
aut in aere uolitant. aut sextũ
in quo t̃restris aĩa. & ipse homo:
s scĩficauit diem septimũ in quo
requieuit ab oꝑib suis. Conue¬
mienter igitur septenario nume¬
ro signicatur sp̃e sc̃s. Isaias etiã
nere septenario. sp̃c inquit sa¬
pientiȩ & intellectus. sp̃e consi¬
lii & fortitudinis. sp̃e qͣ ͤ pietatis.

Expanded text:
in quo fecit lucem; aut secundum, in quo in quo fecit lucem; aut secundum, in quo firmamentum; aut tertium, in quo discrevit mare a terra, et terra herbam lignumque produxit; aut quartum, in in quo animalia quae in aquis vivunt et in aere volitant; aut sextum, in quo terrestris anima viva et ipse homo: sed sanctificavit diem septimum, in quo requievit ab operibus suis . Convenienter igitur septenario numero significatur Spiritus sanctus. Isaias etiam nere septenario, Spiritus, inquit, sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
s certus ẽ numerus. centũ quin¬
quaginta tres: euiꝰ numeri ratio
dño adiuuante reddenda ẽ. Si
enĩ numerũ constituamꝰ qͥ legẽ
significet: qͥd erunt nͥ decem: de¬
calogũ qͥppe legis: id ẽ decẽ notiᷤ¬
sima illa p̃cepta digito d̃i duab
lapideis tabulis pͥmũ fuisse cons¬
cripta certissimũ nob̃ ẽ. S lex
quando non adiuatur grã pre¬
uaricatores facit: & tantũmodo
in littera ẽ. Ypter hoc enĩ maxi¬
me ait apłs. Littera occidit sp̃e
autẽ uiuificat. Accedat gͦ ad lit¬
teramisp̃e. ne occidat littera quẽ
ñ uiuificat sp̃c. s ut oꝑemur p̃¬
cepta legis. ñ uirib nr̃is. s mu¬
nere saluatoris. Cũ autẽ accedit
ad legẽ grã. id ẽ ad litterã sp̃e:
quodãmodo denario numero ad¬
ditur septenariꝰ. Isto quippe nu¬
mero id ẽ septenario significa
pater sp̃c sit. & filiꝰ sp̃c sit. qm̃ ds
Non enĩ scĩficauit d̾s diem pͥmũ

Expanded text:
sed certus est numerus centum quinsed certus est numerus centum quinquaginta tres. Cujus numeri ratio, Domino adjuvante, reddenda est. Si enim numerum constituamus qui legem significet, quid erunt nisi decem? Decalogum quippe legis, id est, decem novissima illa praecepta, digito Dei in duabus lapideis tabulis primum fuisse conscripta , certissimum est nobis. Sed lex, quando non adjuvat gratia, praevaricatores facit, et tantummodo in littera est. Propter hoc enim maxime ait Apostolus: Littera occidit, spiritus autem vivificat . Accedat ergo ad litteram spiritus, ne occidat littera quam n vivificat spiritus; sed ut operemur praecepta Legis, non viribus nostris, sed munere Salvatoris. Cum autem accedit ad Legem gratia, id est, ad litteram spiritus, quodammodo denario numero additur septenarius. Isto quippe numero, id est septenario, significarPater spiritus sit, et Filius spiritus sNon enim sanctificavit Deus diem primum,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nͥ in littore id est in fine scłi cũ
resurrexerint apparebunt: Ideo
ñ ualuerunt sic trahere retia
ut in nauẽ refundent quos cȩpe¬
rant pisces: sicut de illis om̃ib
factũ est quib rete disruptũ
nauicule p̃sse sunt. Habet aut̃
istos dextros eccła post fine ui¬
te huiꝰ in sũmo pacis uelut in
ꝑfundo latentes donec ad litus
rete ꝑueniat: quo trahebatur
quasi cubitis ducentis. Quodaũ
illic duab nauiculis ꝓpt̃ circũ¬
cisionẽ & p̃putium. hoc isto in¬
loco. cͥcͤ. cubitis existimo figuratũ.
ꝓpt̃ utriusq generis electos. e cir¬
cuncisionis & prepucii: tamꝗͣ cen¬
tũ & centũ. qr in sũma centena¬
rii numerus ad dexterã transit.
Postremo in illa piscatione nu¬
merꝰ piscium ñ expͥmitur tãꝗͣ
illud fiat qd̃ p̃dictũ est ꝑ ꝓpħã.¬
anminciaui et loquutus sũ mul¬
tiplicati sunt suꝑ numerũ. Hic
uͦ non sunt aliqui suꝑ numerũ.

Expanded text:
non nisi in littore, id est, in fine saeculi, cum non nisi in littore, id est, in fine saeculi, cum resurrexerint, apparebunt? Ideo n valuerunt sic trahere retia, ut in navem refunderent quos ceperant pisces; sicut de illis omnibus factum est, quibus rete disruptum, et naviculae pressae sunt. Habet autem istos dextros Ecclesia post finem vitae hujus in somne pacis, velut in profundo latentes, donec ad littus rete perveniat quo trahebatur, quasi a cubitis ducentis. Quod autem illic duabus naviculis, propter circumcisionem et praeputium; hoc isto loco ducentis cubitis existimo figuratum, propter utriusque generis electos, et circumcisionis et praeputii, tanquam centum et centum; quia in summa centenarii numerus ad dexteram transit. Postremo in illa piscatione numerus piscium non exprimitur, tanquam illud ibi fiat quod praedictum est pi et locutus sum; multiplicati sunt super numerum . Hic vero non sunt aliqui super numerum,
Abbreviated transcription (Latin):
mata rũpebatur: hic uͦ qm̃ iam
tunc in illa sũma pace scõꝵ nulla
erunt scimata: ꝑtinuit ad eugłis¬
tã dicere. E cũ tanti eẽnt. id est
tã magni ñ ẽ scissũ rete. tãquã
illud respiceret ubi scissũ ẽ: & in
illiꝰ coͣmꝑaratione cõmendaret ħ
bonũ. Ibi capta ẽ piscium multi¬
tudo tanta. ut impleta duo naui¬
gia mergerentur. id ẽ in subni¬
sionẽ p̃merent᷑. Non enĩ mersa
st̃ s. tam̃ ꝑiclitata. Unde eni exiᷤᷤ¬
tunt in eccła tanta que gemimꝰ.
nͥ cũ tante multitudini obsisti ñ
potest que ad submergendã ꝓpe¬
modũ disciplinã intrat cũ mori¬
b suis: a scõꝵ itinere penitꝰ alieniᷤ:
Hic aut̃ẽ miserunt rete in dext̾am
partẽ : & iã non ualebant illud
trahere amultitudine piscium.
Qͥd ẽ iam ñ ualebant illud trahere :
nͥ ꝙr illi qͥ ꝑtinent ad resurrec¬
tionẽ uite. id ẽ ad dexteram. et
intra xp̃iani nõis retia defunguis.

Expanded text:
smata rumpebatur: hic vero quoniam smata rumpebatur: hic vero quoniam tunc jam in illa summa pace sanctorum nulla erunt schismata, pertinuit ad Evangelistam dicere, Et cum tanti etam magni, non est scissum rete, tanquam illud respiceret ubi scissum est, et in illius mali comparatione commendaret hoc bonum. Ibi capta est multitudo piscium tanta, ut impleta duo navigia mergerentur, id est, in submersionem premerentur. Non enim mersa sunt, sed tamen periclitata. Unde enim existunt in Ecclesia tanta quae gemimus, nisi cum tantae multitudini obsisti non potest, quae ad submergendam propemodum disciplinam intrat cum moribus suis a sanctorum itinere penitus alienis? Hic autem miserunt rete in dexteram partem, et jam non valebant illud trahere prae multitudine piscium. Quid est, et jam non valebant illud trahere, nisi quia illi qui pertinent ad resurrectionem vitae, id est, ad dexteram, et intra Christiani nominis retia defunguntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit illam capturã piscium
bonos & malos significare. quos
nẽ ht eccła: istam uͦ tantũmodo
bonos quos habebit in eternũ cõ¬
littore stabat quando iussit pisces
capi. s ascendens in unã nauẽ qͤ
erat symonis petri. rogauit eũ
a t̾̃ra reducere pusillũ: & in ea
sedens docebat turbas. Ut cessauit
aut loqͥ. dix̃ ad symonẽ. Buc in
altum: et laxate retia ur̃a in cap¬
turã. E illud qd̃ captũ ẽ piscium
in nauiculis fuit. ñ sicut hic rete
extraxerunt in t̃ram. His signis &
si qua alia potuerint repperiri.
ibi eccła in hoc scło: hic uͦ in fine
scłi figurata ẽ. Ideo illud ante. hoc
autẽ post resurrectionẽ dñi fac
catos. hic resuscitatos. Ibi retia ñ
mittuntur in dexteram ne solos
significent bonos. nec in sinistra.
ne solas malos: s indifferent̃. La¬
xate inquit retia ur̃a in capturã:
ut ꝑmixtos intelligamꝰ bonos et
qͥ stabunt ad dexterã solos bo¬
nos. Ibi rete ꝓpt̃ significanda sci¬

Expanded text:
ostendit illam capturam piscium, ostendit illam capturam piscium, bonos et malos significare, quos nunc habet Ecclesia; istam vero tantummodo bonos, quos habebit in aeternum, comlittore stabat, quando jussit pisces capi; sed ascendens in unam navim quae erat Simonis, rogavit eum ut a terra reduceret pusillum; et in ea sedens docebat turbas. Ut cessavit autem loqui, dixit ad Simonem: Duc in altum, et laxate retia vestra in capturam. Et illic quod captum est piscium in naviculis fuit, non sicut hic rete extraxerunt in terram. His signis et si qua alia potuerint reperiri, ibi Ecclesia in hoc saeculo, hic vero in fine saeculi figurata est: ideo illud ante, hoc autem post resurrectionem Domini facatos, hic resuscitatos. Ibi retia non mittuntur in dexteram, ne solos significent bonos, nec in sinistram, ne solos malos; sed indifferenter, Laxate, inquit, retia vestra in capturam, ut permixtos intelligamus bonos et qui stabant ad dexteram, solos bonos. Ibi rete propter significanda schi
Abbreviated transcription (Latin):
eugłio: & ut uehementiꝰ cõmen¬
daretur loco ultimo scriptũ. Qd̃
catione. petrus. ꝙ thomas. & natha¬
nahel & duo filii zebedei. & alii du¬
o quoꝵ nomina tacentur. Isti suo
septenario numero finẽ significans
temporis. uniuersũ quippe septẽ
dieb uoluitur tp̃s: Ad hoc ꝑtinet qu
mane facto iħc stetit in littore. qr
etiam litus finis ẽ maris. & ideo
finẽ significat scłi. Cundẽ finem
scłi ostendit & qđ̃ petrus rete ex¬
traxit in t̾rã hoc est in litus. qd̾
ipse dñs aꝑuit ubi alio quodam
loco de sagena in mare missa simi¬
litudinẽ dedit. E eam trahunt in¬
quit ad litus. Qd̾ litus qͥd ẽẽt expo¬
nens ait. Sic erit in consũmatione
scłi. S illa uerbi ẽ non rei geste pa¬
rabola. Re autẽ gesta sicut in hoc
loco qualiter in scłi fine futura sit.
Ita dñs alia piscatione significauit
eccłam qualiter nc̃ sit. Qđ autem
illud fecit in micio p̃dicationis suȩ
hoc uͦ post resurrectionẽ suã. hinc

Expanded text:
elio; et ut vehementius commendaretur, loco ultimo scriptum. Quodcatione, Petrus, et Thomas, et Nathanael, et duo filii Zebedaei, et alii duo quorum nomina tacentur, isti suo septenario numero finem significant temporis. Universum quippe septem diebus volvitur tempus. Ad hoc pertinet quod mane facto Jesus stetit in littore; quia etiam littus finis est maris, et ideo finem significat saeculi. Eumdem finem saeculi ostendit et quod Petrus rete extraxit in terram, hoc est in littus. Quod ipse Dominus aperuit, ubi alio quodam loco de sagena in mare missa similitudinem dedit: Et eam trahunt, inquit, ad littus. Quod littus quid esset exponens, ait: Sic erit in consummatione saeculi . 7. Sed illa verbi est, non rei gestae parabola: re autem gesta, sicut hoc loco qualiter in saeculi fine futura sit, ita Dominus alia piscatione significavit Ecclesiam qualiter nunc sit. Quod autem illud fecit in initio praedicationis suae, hoc vero post resurrectionem suam, hinc
Abbreviated transcription (Latin):
tiones eiꝰ ut ista sit tercia. Prima
quippe habenda eademq una ꝓ¬
pter unũ diem. quotienscũq se ⁊
quibuscũq die illo quo resurrex̃
ostendit. Sed̾a post dies octo: &
hec tercia. & deinde quotienscũq
uoluit usq ad diem quadragesi¬
mũ quo ascendit in cęlũ. quãuis
non scripta sint omĩa. Cũ gͦ pran¬
dissent. dixit symoni petro. Symon
ioħis diligis me plus his: etiam¬

Expanded text:
tiones ejus, ut ista sit tertia; prima tiones ejus, ut ista sit tertia; prima quippe habenda sit, eademque una propter unum diem, quotiescumque se et quibuscumque, die illo quo resurrexit, ostendit; secunda post dies octo, et haec tertia, et deinde quoties voluit usque ad diem quadragesimum, quo ascendit in coelum, quamvis non scripta sint omnia. 4. « Cum ergo prandissent, dicit Simoni Petro: Simon Joannis, diligis me plus his? Di