comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuiis bodie nata¬
licia celebramus moriꝓ
deo potuisset in corpore: n¬
si prius a terrenis desideriis
mortua non fuisset in mẽ¬
te. Crectus namqz in uir¬
tutis culmune ammus
tormenta despexit: premia
calcauit. ance armatos re¬
ges et presides ducta stecit:

Expanded text:
cujus hodie natalitia celebramus, mori pro Deo potuisset in corpore, si prius a terrenis desideriis mortua non fuisset in mente. Erectus namque in virtutis culmine animus tormenta despexit, praemia calcavit. Ante armatos reges et praesides ducta stetit
Abbreviated transcription (Latin):
tergummanib reuinctis
uelut electus aries: et ex
magno grege assumptꝰ
acciptabile holocaustum
ommpotenti oblatus est
deo. Oracionen ut comple¬
uit: subiciunt ignem ho¬
mines igni eterm. Cũq
flamina ingens rluxiss.

Expanded text:
tergum manibus revinctis, velut electus aries, et ex magno grege assumptus, acceptabile holocaustum omnipotenti oblatus est Deo. Orationemque ut complevit subjiciunt ignem homines ignis aeterni. Cumque flamma ingens reluxiss
Abbreviated transcription (Latin):
nasterio sc̃ trudonis iq̃e¬
scit in oracione positus. ad
altonum est seculum raptꝰ.
et inter cetͬa que dommo
sibi ostendente conspexit.
uidit hunc. Karolum ĩ
inferno inferiori torque¬
ri. Cui interroganti ab ã¬
gelo eius ductore respõsũ
est. quia scõrum iudica¬
cione qui in futuro indi¬
cio cum domino iudica¬
bunt. quorumq res abs¬
tulit et diuisitante illud
iundicium anima et corꝑe
sempiternis penis ẽ depu¬
tatus: et recipit simulcũ
siuns peccatis penas. propt̾
peccata omnium qui res
suas et facultates ĩ honore
ctamore domini. ad scõrũ
loca in luminaribus di¬
uini cultus. et alioniis
scruorum xp̃i ac pauperũ.
proaniniarum suarum
redempcione tradiderant.
Qui in se reuersus. sanctũ
bonefacium et fulradem
abbatem monastem sã dy

Expanded text:
nasterio sancti Trudonis requiescit, in oratione positus ad alterum est saeculum raptus et inter cetera, quae, Domino sibi ostendente, conspexit, vidit hunc Karlum in inferno inferiori torqueri. Cui interroganti ab angelo eius ductore responsum est, quia sanctorum iudicatione, qui in futuro iuditio cum Domino iudicabunt quorumque res abstulit et divisit, ante illud iuditium anima et corpore sempiternis poenis est deputatus et recipit simul cum suis peccatis poenas propter peccata omnium, qui res suas et facultates in honore et amore Domini ad sanctorum loca in luminaribus divini cultus et alimoniis servorum Christi ac pauperum pro animarum suarum redemptione tradiderant. Qui in se reversus, sanctum Bonefatium et Fulradum abbatem monasterii
Abbreviated transcription (Latin):
delectetur: Ille uiam dño
suo parat. qui luxurianti
carnis respucns uolupta¬
tes. toto mentis spiritu
suspcrsus. ad deuni ugo¬
re se castitatis accingit.op¬
tumam parat domino iu¬
an qui cogitaciones sua
auaricic fluctibus screne¬

Expanded text:
delectetur? Ille viam Domino suo parat, qui luxuriantis carnis respuens voluptates, toto mentis suae spiritu suspensus ad Deum, vigore se castitatis accingit. Optimam parat Domino viam, qui cogitationes suas avaritiae fluctibus aestuante
Abbreviated transcription (Latin):
habitator deus non ad
tempus. sco meternum
crit: dum ex infideli iita
homines segregantur ad
fidem: dum quicquid ĩ
est amputatur et ceditur.
dum fuant apti patifice
pieq iuncture. quante
temptaciones timentur.
quante tribulaciones lu

Expanded text:
habitator Deus, non ad tempus, sed in aeternum erit; dum ex infideli vita homines segregantur ad fidem, dum quidquid in est, amputatur et caeditur, dum fiunt aptae, pacificae piaeque juncturae; quantae tentationes timentur, quantae tribulationes su
Abbreviated transcription (Latin):
per nos xp̃i militum forti¬
tudo: fide pocius armati ꝙͣ
ferro. Rolite iuctoriarum
nr̃anim in signia per mu¬
licrum blanducnta abi¬
cere: et subicctas pedibus
ur̃is hostis deuicti seruices
ad iuctacia ⁊ rediuia itere

Expanded text:
per vos Christi militum fortitudo, fide potius armari quam ferro. Nolite victoriarum vestrarum insignia per mulierum blandimenta abjicere, et subjectas pedibus vestris hostis devicti cervices ad victricia et rediviva iterum
Abbreviated transcription (Latin):
tur: dagolcitum mr̃i¬
bus humili corde ꝓ¬
stratum sompnus repen¬
te corripit: aqz ita prono
coniacenti. astant ties ui¬
i. et corporum lunainen

Expanded text:
tur, Dagobertum martyribus humili corde prostratum somnus repente corripit, eique prono ita coniacenti adstant tres viri et corporum liniamen
Abbreviated transcription (Latin):
buimus in terris. Hxc codi¬
cente ommes ammirati st̃.
parterqs surgentes ad ere¬
quias sc̃ĩ festinanter occur¬
runt. Iai uerout de mar¬
tino illo pontificum spetu¬
lo legitur. impossibile dic¬
tum est. qnͣta hominum
multitudo comiencris:
cuncti ex agus ct uias it
nonnulli cciam ce nicim
affuere castellis. Hiic
psalmitines clericomim
phalenges illis sacranũ
uirginm persimonia
turme psallentes. hiric p¬
plebs urbana nobilibus
conscrta uiris illius ma¬
nus agrestis sancti beati
uiri famulatur exequiis.
Ss ne quid forte moueat
ꝙ uilianum martino eq¬
paraucris qui hoc dicis. si
recte percusseris pene sumi¬
lia ab utroqz potes idere
artinus ad huc ca

Expanded text:
c eo dicente, omnes admirati sunt; pariterque surgentes ad exsequias sancti festinanter accurrunt. Jam vero, ut de Martino illo pontificum speculo legitur, impossibile dictu est quanta hominum multitudo convenerit, cuncti ex agris et vicis, nonnulli etiam ex vicinis adfuere castellis. Hinc psalmicines clericorum phalanges, illinc sacrarum virginum prae parcimonia turmae pallentes, hinc plebs urbana nobilibus conserta viris, illinc manus agrestis sanctis beati viri famulantur exsequiis. 31. Sed ne quis forte moveatur, quod Julianus Martino aequiparaverim, qui hoc dicis, si recte percenseas pene similia ab utroque potes videre artinus adhuc ca
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit. qui hoc ad huma¬
nis laudibus nõ abscõdis.
uita quasi in uia su¬
mus qua ad priam
pergimus. Maligni autẽ
spintus: iter nr̃m quasi
quidam latrunculi obsi¬
dent. De predari ergo deside¬
rat: qui thesaurum publi¬
et portat in uia. hoc autẽ
dico. non ut proximi oꝑa
sit: uideant opera nr̃a bona.
et glorificent patrem ur̃m

Expanded text:
hoc ab humanis laudibus non abscondit. vita quasi in via sumus, qua ad patriam pergimus. Maligni autem spiritus iter nostrum quasi quidam latrunculi obsident. Depraedari ergo desiderat, qui thesaurum publice portat in via. Hoc autem dico, non ut proximi opersit: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
fratrem duxisse uos penitit.
S si nultis probare uirtu¬
tem domini mci ihesu xp̃i:
ad capitolum me ne iube¬
te. ut ipsum iouem prin¬
cipeii demoniorum nr̃oꝵ

Expanded text:
 duxisse poenituit. Sed si vultis probare virtutem Domini mei Jesu Christi, me ad Capitolium ire jubete, ut ipsum Jovem, principem daemoniorum vestrorum,
Abbreviated transcription (Latin):
impedimento subcomibe¬
bat: sed nudatore omniũ
bonorum oculum mentis
ponebat fideliter que scĩs
uir beatissimus pastorale
agebat excubias: erat uir
quidam potens ac nobel̃

Expanded text:
impedimento succumbebat, sed in datorem omnium bonorum mentis ponebat fideliter, quae sancvir beatissimus pastorales agebat excubias, erat vir quidam potens ac nobil
Abbreviated transcription (Latin):
ccclesia cernimus: q
plerq dum bene mini¬
strant exteriora que accipi¬
unt per adiunctam graciã
ad intellectum quoq mi¬
sticum perducuntur: ut

Expanded text:
cclesia cernimus, quia plerique dum bene ministrant exteriora quae accipiunt, per adjunctam gratiam ad intellectum quoque mysticum perducuntur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
factus es te ipso inuisibi¬
liter. sinc quantitatis ai¬
augniento. Cum idem ac¬
qz ipseesses: multo alter
fidci processibus extitisti.

Expanded text:
factus es te ipso invisibiliter sine quantitatis augmento; quum ipse atque idem esses, multo alter fidei processibus exstitisti
Abbreviated transcription (Latin):
ccepit ergocum sỹ-¬
mcõm brachia su
pace: Quoniamuiderũt
oculi mer: salutare tuum
Salutare dei: dominus ih̾s
xp̃s. Annunciate diem ex
ergo pueri puerum xp̃m:
sancti senes senem symeo¬
nem. Si autem quetitis
tus testimonium donno
pcrhibebat: zachariam cõ

Expanded text:
ccepit ergo eum Simeon in brachia suapace? Quoniam viderunt oculi mei salutare tuum . Salutare Dei, Dominus Jesus Christus. Annuntiate diem ex ergo, pueri, puerum Jesum; sancti senes, senem Simeonem. Si autem quaeritis, vir testimonium Domino perhibeat, Zachariam co
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad locum in quo nũc
dei disposicione et sua clecci¬
onc requiescit humatum:
sine cessacionchymins d¬
dulcissois deum laudanͤ

Expanded text:
usque ad locum, in quo nunc Dei dispositione et sua electione requiescit humatum, sine cessatione hymnis dulcisonis Deum laudan
Abbreviated transcription (Latin):
ad te omns caro ueniet.
Que sagena scilicet tunc
uniuersaliter implebitur:
cum in fine suohumani
generis summna conclude¬
tur. Quam educunt et secu
littus sedent: quia sicut ra¬
mare seculum. ita finem
significat littus maris.
In quoscilicet fine boni piᷤ¬
ces in uasis eliguntur: ma¬
li autem proiciuntur foraᷤ.
Quia clectus quisq in ta¬
bernacula eterria recipitur:
et eterni regni luce predicta
ad erteriores tenebras repro¬
unc cium bonos ma

Expanded text:
Ad te omnis caro veniet . Quae sagena, scilicet, tunc universaliter repletur, cum in fine suo humani generis summa concluditur. Quam educunt, et secus littus sedent, quia sicut mare saeculum, ita saeculi finem significat littus maris. In quo scilicet fine boni pisces in vasis eliguntur, mali autem projiciuntur foras, quia et electus quisque in tabernacula aeterna recipitur, et interni regni luce perdita, ad exteriores tenebras reprounc enim bonos ma
Abbreviated transcription (Latin):
sui reliquis plus portis fi¬
ratur antiquitus basilici
babundasse. seu quia cun¬
tibus ad basilicas in uico
sancti reungii consistẽtes
semper fucrit per uia. Su¬
pra quam et idcirco potis¬
simum mansisse dicitur.
quoniam fenestris cena¬
culi sui patefactis cas ĩ de
consucucrat contemplari:
Requaqmͣ sola quasi pul¬
chras et excellas gracia spe

Expanded text:
sui reliquis plus portis feratur antiquitus basilicis abundasse, seu quia euntibus ad basilicas in vico sancti Remigii consistentes semper fuerit pervia. Supra quam et idcirco potissimum mansisse dicitur, quoniam, fenestris cenaculi sui patefactis, eas inde consueverat contemplari, nequaquam sola quasi pulchras et excelsas gratia spe
Abbreviated transcription (Latin):
comuina. totus sermo ill
sathane; de hiis quoqz que
pertinent ad ueram deum
tuencium animanuum
curam. Post gloriosus ille
uir omni superlectilis fue
copia sancto niro erhibi¬
ta supplex ecorat. ut cunc¬
ta benigne suscipiens ad

Expanded text:
convivia totus sermo illiSatanae, de his quoque quae pertinent ad veram Deum timentium animarum curam. Post gloriosus ille vir omni supellectilis suae copia sancto viro exhibita supplex exorat, ut cuncta benigne suscipiens, ad
Abbreviated transcription (French):
t fortuitu conspiciẽ¬
ciinus: idit ex
fronte basilice sanctimedar¬
di panctem cx parte dissipa¬
bus iuinam minitantẽ
instare. Iussit cigo continu¬
o artificem uocari. et parie

Expanded text:
t fortuitu conspicieneminus vidit ex fronte basilicae sancti Medardi parietem ex parte dissipaac ruinam minitantem instare; jussit ergo continuo artificem vocari, et parie
Abbreviated transcription (Latin):
lescencie proiide dediuass
uite semitam tuciorem.
ac salubriter caute pede re¬
traccio firmis posset inten¬
dere regressibus ad diuina
obsoquia se totaliter trans¬
tulit in cuuangelice insti¬
tutis obseruancie. cũcta su¬
a conuertens studia et uni¬
uasas dingens acciones.
uerum et lucidum talem
sequens salubrem uidelicet
et regulã per quan regi ua¬

Expanded text:
e annis provide declinasset, vite semitam eligens tutiorem, ut a lubricis caute pede retracto firmis posset incedere gressibus, ad divina obsequia se totaliter transtulit, in evangelice institutionis observantiam cuncta sua convertens studia et universas dirigens actiones, rectum et lucidum callem sequens, salubrem videlicet s regulam, per quam regi va
Abbreviated transcription (Latin):
emqz ut post ĩ ꝓ¬
patulo clarint. ñ
sine magno quodam p̾¬
sagio: tale sortitus est no¬
men. Gregorns namq
ex greco eloquio: in noftrã
linguani igilator scu
ingilans sonat. Neetom̃
uera uigilauit sibi: dum
diuimis in hertndo precep¬
tis: laudabiliter uixit. Ui¬
gilaint et fidelibus po¬
pulis: dum doctrine af¬
fluentis ingenio: cis qͥ
tramite celestia scanderẽt
Isciplinis uero li

Expanded text:
e, ut post ipatulo claruit, non sine magno quodam praesagio tale sortitus est nomen. Gregorius namque ex Graeco eloquio in nostra lingua vigilator, seu vigilans sonat. Re etenim vera vigilavit sibi, dum divinis inhaerendo praeceptis, laudabiliter vixit. Vigilavit et fidelibus populis, dum doctrinae affluentis ingenio eis quo tramite coelestia scanderent isciplinis
Abbreviated transcription (Latin):
pritum sanctum a
parre et filio cqualit
proccdentam: consubstanci¬
alcra et coctornum pr̃ĩ ct filio.
pater est plenus deus in se.
filius pleuus leus a patre
genitus: spirtus sanctus
plenus deꝰ a pr̃c ⁊ filio ꝓtedẽs
Non tamcu tits deos diciniꝰ.
sed unum deum omm po

Expanded text:
ritum sanctum a Patre et a Filio aequaliter procedentem, consubstantialem, coaeternum Patri et Filio. Pater plenus Deus in se, Filius plenus Deus a Patre genitus, Spiritus sanctus plenus Deus a Patre et Filio procedens. Non tamen tres Deos dicimus, sed unum Deum omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
cum sollempni processio¬
ne quasi angelus dommni
susceptus est in ecclesia sua.
omnibus pre gaudio lac̾¬
mantibus. et cum graciar
accione conclamantibus:
benedictus qui uenit in no¬
minc domini. Ommum¬
qz in pacis osculo susccptꝰ.
familiariterin cos cõmo
rans: conuersacione et ex¬
bortacione uerboomnes
edificabat. Accepto post mo¬
dicum in mandatis. ne of¬
ficium suum erequendo
angliam pcragraret. rescd̃
in sua pontifer eccdesia: ĩtre¬
pidus expectans horam q̃
a deo perciperet martirii co¬
remunitus si quidẽ

Expanded text:
cum solemni processione quasi angelus Domini susceptus est, in ecclesia sua omnibus prae gaudio illacrymantibus et cum gratiarum actione clamantibus: « Benedictus qui venit in nomine Domini. » Omnibusque in pacis osculo receptis, familiariter commos, conversatione sua et exhortationis verbo omnes aedificabat. Acceptis post modicum in mandatis ne officium suum exsequendo Angliam peragraret, resedit in sua pontifex Ecclesia, intrepidus exspectans horam qua a Deo perciperet martyrii coemunitus siquide
Abbreviated transcription (Latin):
a clodonco qui p̾¬
mus regum francorum
ad cultum dei docente bea¬
to remigio remensi epõ.
us nomine dagobeitus:
dustria dignus et uirib
tẽ ut genti francorũ mo¬
cerct: agere ceruum quadã
die instituit. Qui facile re¬
pertus oblatrantibus at¬
qz certatim in sequentib
canum aguimnibus: ca
pernicitate qua illud ani¬
mal fertur. siluas mõtes¬
ꝙ. et si qua occurrere flu¬
quaqmͣ canum indust̾¬
Tandem ergo uictis: ad
uicum qui catulliacus
dicitur se contulit. Hic
ad urbe que lutecia siue
parisius uocatur quiq
ferme milibus abest. Si¬
quidem in ea urbe: reges
francorum maxime ui¬

Expanded text:
lodoveo, qui primus regum Francorum ad cultum Dei, docente beato Remigio Rhemensi episcopo, us nomine Dagobertus, dustria dignus et viribus. tem, ut genti Francorum moceret, agere cervum quadam die instituit. Qui facile repertus, oblatrantibus atque certatim insequentibus canum agminibus, ea pernicitate qua illud animal fertur, silvas montesque, et si qua occurrere flu canum industrTandem ergo victus ad vicum qui Catulliacus dicitur, se contulit. Hic ab urbe quae Lutetia sive Parisius vocatur, quinque ferme millibus abest. Siquidem in ea urbe reges Francorum maxime sc
Abbreviated transcription (Latin):
statis sue: sedebitis et uos
suꝑ sedes duodeci iudicãtes
quistis omma. Hoc emm
et socrates fecit phylosoph̃.
et multi aliz diuicias cõ¬
tempscrunt. sed qui secuti
estis me: quod proprie apo¬
stolorum est. atq credenci¬
Nregenacione cum

Expanded text:
ebitis et vos super sedes duodecim judicantes quistis omnia, hoc enim et Socrates fecit philosophus, et multi alii divitias contempserunt; sed qui secuti estis me, quod proprie apostolorum est atque credentigeneratione cum
Abbreviated transcription (Latin):
tires uel in quan¬
tum potuerit uolucrit mni¬
mitari: ad corum beatitu¬
dinem non potuent per¬
uenire. Sic et apl̾s pauluᷤ
predicat dicons. Si fucri¬
mus passionum socii: e¬
rimus: et consolacionũ.
Et dominus in euuange¬
lio. Si mundus nos odit:
scitote quia me priorem
uobis edio habuit. li cu¬
sat esse in corpore: qui odm̃
non uult sustincre in ca¬
pite.S dicit aliquis. Et
quis est qui possit beatoꝵ
martirum uestigia sequi:¬

Expanded text:
tyres, vel in quantum potuerit, noluerit imitari, ad eorum beatitudinem non poterit pervenire. Sic et Apostolus praedicat, dicens : Si fuerimus socii passionum, erimus et consolationum. Et Dominus in Evangelio: Si mundus, inquit, vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit . Recusat esse in corpore, qui odium non vult sustinere cum capite. Sed dicit aliquis: Et quis est qui possit beatorum martyrum vestigia sequi
Abbreviated transcription (Latin):
ommipotente deo consi-¬
stebat. mnigat fletib nul¬
tum ac pectore cuso egra.
suspiria protrahit. Digili¬
giter fundit preces procgͤ
par actis dicbus quinq.
rec magis magisq pouctꝰ
ad mortem delabatur. Cũ¬
autem a consodalibus be¬
ut obminnam temperan¬
dã mediã ciboꝵ capiãt par¬
citatẽ. Nõ comedã ĩqͣt donso
pitatem principis obtin̾e
queam. a xp̃o domino cui
sulpicium principe iam
spiritu deficiente. et pene er¬
ammi longaa media fru¬
stra corpus isons clami¬
tarent affligere: ille cuius
salus in deo et fortiter ꝑdu¬
rabat. pollicctur dieb sep¬
tem oxpletis principem pͥ¬
stino rcccpto ugore. cum
codem ceterisq sodalibus ci¬
bum esse sumpturum. sc̃.¬
taqz dies a dest no rͣc.

Expanded text:
omnipotente Deo consistebat, irrigat fletibus vultum, ac, pectore tunso, aegra suspiria protrahit, vigiligiter fundit preces pro aegro. Peractis diebus quinque rex magis magisque proclivius ad mortem dilabitur. Tum a consodalibut nimiam ob temperandam inediam ciborum capiat parcitatem. Non comedam, inquit, donec sospitatem principis obtinere queam a Christo Domino, cui um principe jam spiritu deficiente et pene exanimi, longaeva inedia frustra corpus insons clamitarent affligere, ille cujus salus in Deo fortiter perdurabat, pollicetur, diebus septem expletis, principem, pristino recepto vigore, cum eodem caeterisque sodalibus cibum esse sumpturum. Itaque dies adest vo
Abbreviated transcription (Latin):
nia que auduit a
patre suo. que nota ficri uo¬
luit scrius suis. ut cos effice¬
ret amicos suos: nisi gau¬
dia interne caritatis. nisi
illa festa superne patrie que
nr̃is cotidie mentibus pẽr
aspiracionem sis amoriᷤ

Expanded text:
nia quae audivit a Patre suo, quae nota fieri voluit servis suis, ut eos perficeret amicos suos, nisi gaudia internae charitatis, nisi illa festa supernae patriae, quae nostris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris
Abbreviated transcription (Latin):
tismate: et boc domini per¬
tulit exemplo. qui ad ab
ipso traditus est impiis di¬
scipulo suo. Hinc beatus
papa infit gregorius. Os
clecti quia sumnmi capite
membra sunt: caput qͦ¬
q suum in passionib se¬
quentur. Paucis quoq
interpositis subingit at¬
ꝙͣ ait. Ait tanto eis crescat
merces operis: quanto as
uirtutis lucrum proficit.¬
et ex aliene dampno cari¬
Erum ut scriptura

Expanded text:
tismate , et hoc Domini pertulit exemplo, qui ab ipso traditus est impiis discipulo suo. Hinc beatus papa infit Gregorius: Omnes electi, quia summi capitis membra sunt, caput quogue suum in passionibus sequuntur: paucisque interpositis, subiungit atque ait: Ut tanto eis crescat merces operis, quanto eis virtutis lucrum proficit ex alienae dampno carierum, ut Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
tuttin et dei sapienciam.
Quam in delicet arborem
pusillus statura zacheus
quo ccaltari possit ascend̾.
dum quilibet humilis et
proprie conscius infirim¬
tatis. confidens ĩ dommo
proclamat. Michi auttm

Expanded text:
tutem, et Dei sapientiam . Quam videlicet arborem pusillus statura Zacchaeus, quo exaltari possit, ascendit, dum quilibet humilis et proprie conscius infirmitatis, confidens in Domino proclamat: Mihi autem
Abbreviated transcription (Latin):
id est uctuste gentilitatis
sterilia uanaq figmenta
cuertere. musus et ferro
correptionis usus est. Q ͦ
poc̃a delinquencim fer¬
ret. et igne adustionis
quo iam emũdatum so¬
lum ad proferenda diui¬
ni amoris semina: aptũ
exhiberet. Sz ⁊ reliquie pa

Expanded text:
id est, vetustae gentilitatis sterilia vanaque figmenta evertere nisus; et ferro correctionis usus est, quo peccata delinquentium feriret, et igne adustionis, quo jam emundatum solum ad promerenda divini amoris semina aptum exhiberet. 23. Sed reliquiae pa
Abbreviated transcription (Latin):
nincipale etenim
ñrm caput est: appel¬
lacione autem capitis: eã
q principatur corpori. mẽ
uocatur. impingat ergo
mulcet mentem fauor ad¬
ulantis. Sz dum irent e¬
mere uenit sponsus: quia
cum uite sue testimoniũ
a proximis quenuint:iu

Expanded text:
incipale etenim nostrum caput est. Appellatione autem capitis ea quae principatur corpori mens vocatur. Impinguat ergo mulcet mentem favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponsus, quia cum vitae suae testimonium a proximis quaerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ã quidem ante iite
perpetuc adepti sunt
dignitatem: quam usu¬
ram presentis acciperent.
aliorum quidem preciosa
mors martnum laudem
in confessigne promcunt :
borum inconsummacio

Expanded text:
 quidem ante uitae perpetuae adepti sunt dignitatem, quam usuram praesentis acciperent. aliorum quidem pretiosa . mors martyrum laudem in confessione promeruit, horum in consummatio
Abbreviated transcription (Latin):
lit culturam cironcus eua¬
cuarit minum ecuri deb̃e:
ut cius intentus ccemplo
aliquis ĩposcor ⁊ trnera¬
nus terrcretur ne contra
rem publicãtunendorũ¬
q numinũ reuerenciã
quibus orbis constatur
alitur: quo nullomedo
ultirius oblatͣre int̾eritͤ¬

Expanded text:
lit, culturam erroneus evacuaret; vivum exuri debere, ut ejus interitus exemplo aliquis impostor et temerarius terreretur, ne contra rempublicam timendorumque numinum reverentiam, quibus orbis constat, et alitur quoquomodo ulterius oblatrare niteret
Abbreviated transcription (Latin):
geret nemo iusibilium
custodum adesset: sancti
martires suum domicili¬
um non paciebantur co¬
rum molari ingressu. Da¬
gobatus citato cuisu per¬
uenit: rem spectaculo di¬
gnam admuratur. stu

Expanded text:
geret nemo visibilium custodum adesset, attamen sancti martyres suum domicilium non patiebantur immundorum violari ingressu. gobertus citato cursu pervenit, rem spectaculo dignam admiratur: stu
Abbreviated transcription (Latin):
niomis fratres ka¬
nissum hedicrua nobis scĩ
cuuangelii leccio commẽ¬
dat: que angelumn de cclis¬
a deo missum. narrat ad
nirginem: ut nouam in
carnc natiuitatem filii dei
predicarit: perquam nos
abiecta uetustate noxia re

Expanded text:
is, fratres charissimi, hodierna nobis sancti Evangelii lectio commendat, quae angelum a Deo de coelis missum narrat ad Virginem, ut novam in carne nativitatem Filii Dei praedicaret, per quam nos, abjecta vetustate noxia, re
Abbreviated transcription (Latin):
tute ut ad latebras quam¬
tocius rediret imperat. Qͥ
dicto obediens atqz ad si¬
gnum um dei fugiens:
rapidoq cursu ad latebraᷤ
rencans: in caden in su¬
la ulterins nusqm com¬
paruit. sicqz eandem insu¬
lam per oracionem beati
uiri amandi: omnipotẽs
deus abimminenti libera¬
uit periculo. Hoc inicium
signorum cius apud nos
multorum fama uolitã¬
te pcrlatum est. Leccio tercia.

Expanded text:
um, ut ad latebras quantotius rediret, imperat. Qui dicto oboediens atque ad signum viri Dei fugiens rapidoque cursu ad latebras remeans, in eadem insula ulterius nusquam conparuit. Sicque eandem insulam per orationem beati viri Amandi omnipotens Deus ab inminenti liberavit periculo. Hoc inicium signorum eius apud nos multorum fama volitante perlatum est. 3. Dei
Abbreviated transcription (Latin):
us qm exponendum. a ꝑ¬
ta etenim uoce tormenta
petancium dicta sunt. ne
quis ad ignorancie sue
eccusacionem recurreret. si
quid de cterno supplicio ob¬
scurc dicerctur. Unde et sub¬
ditur.Intellecistis hec om¬
nia: Dicunt ei. Utiq dñe.¬

Expanded text:
us quam exponendum. Aperta etenim voce tormenta peccantium dicta sunt, ne quis ad ignoratiae suae excusationem recurreret, si quid de aeterno supplicio obscure diceretur. Unde et subditur: Intellexistis haec omnia? Dicunt ei: Utique
Abbreviated transcription (Latin):
tempus uenit uindenne e
ciam uue crant. precoq ex
nut beatus austregisilus
iundenuain colligere: ius¬
sitqz prius parari uasa ĩ
quibus mustum reconde¬
ret. Qued ut factum est re
me uiginti metretas capi¬
ens residens uacua. cadem¬
adhuc extorta est mustife
ro anphora uua cum non
esset alibi ubi reconderet iᷤ

Expanded text:
tempus venit vindemiae, iam uvae erant precocae, ivit beatus Austrigisilus vindemiam colligere; iussit prius parare vasa, quod musto reconderet. Quod et factum est. me viginti metreta capiens, resedit vacua. AdAdhuc extortum est mustum, fere amphora una. Cum non esset alibi, ubi recondeAdhuc extortum est mustum,
Abbreviated transcription (Latin):
noctutis obstaculum al¬
ciora pretentendo transcẽ¬
dat: terrena relinquat:
arborem crucis ascendat.
Sicomorus namq que
de et a latinis celsa nũcu¬
patur: ficus fatua dicit
et cadem dominica crur
credentes alit ut ficus: ab
incredulis mridetur ut

Expanded text:
nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus namque, qude et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadem dominica crux, quae credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur ut
Abbreviated transcription (Latin):
tenciam laudancium re¬
liquit sanam. Sicq fãn
ci illius habitatores ad ue¬
ram animarum suarũ
peruenirent medelam. Nã
omnes ydolorum uanis
abrenunciantes fimẽtis

Expanded text:
tentiam laudantium, reliquit sanam. Sicque factci illius habitatores ad veram animarum suarum pervenirent medelam. Nam omnes idolorum vanis abrenuntiantes figmentis
Abbreviated transcription (Latin):
gines. respondent
⁊dicentes. Neforte non suf¬
ficiat nobis: et uobis. In
illo enim die ꝙ tamen de¬
quibusdam in pace sancte¬
cclesie quiescentibus: lo¬
quor sibunct ipsis testimo¬
mum unius cuiusq uix
sufficiet. quantomagis ct
sibi et prorimo. Ubi et ꝓ¬
tinus per increpacionem¬
subdunt. ite pocius ad uẽ¬
dentes: et emute nobis. Uẽ¬
ditores quippe olei: adula¬
tores sunt. Qui enuim accep¬
ta qualibet gracia uanis
sius laudibus nitorem
glorie offerunt: quasiole¬
um uendunt. De quo pro¬
fecto oleo: psalinsta ait.
Oleum autem peccatoris:
non inpinguet caput meũ.¬

Expanded text:
gines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor, sibimet ipsis testimonium uniuscujusque vix sufficit, quanto minus et sibi et proximo? ubi et protinus per increpasubdunt: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. De quo profecto oleo Psalmista dicit: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meu
Abbreviated transcription (Latin):
mittentes manus¬
ut octra cclesiam ad propo¬
Scotunentes undiq con¬
currentium utriusqz sexus
mulcicudinem. ne forte bo¬
to infecto criperetur: facmꝰ
accelcrarunt. Cumq unu
cr as extendens iubraret
gladium in caput archicpi:
brachium cuiusdam qui
astabat clerici fere abscidit:
et ipsum paricer in capite
uulneraut xp̃m domini.
Ertenderat emm idem cleri¬
cus brachium suum sup

Expanded text:
ientes manusut extra ecclesiam ad peragSed timentes undique concurrentium utriusque sexus multitudinem, ne forte voto infecto eriperetur, facinus accelerarunt. Cumque unus ex iis extendens vibraret gladium in caput archiepiscopi, brachium cujusdam qui astabat clerici fere abscidit, et ipsum pariter in capite vulneravit christum Domini. Extenderat enim idem clericus brachium suum sup
Abbreviated transcription (Latin):
redemut precio: nisi ⁊ iui¬
fico et precioso sanguine suo.
Factus igitur obediens pr̃ĩ
usq ad mortem: mortem

Expanded text:
redemit pretio, nisi vivifico et pretioso sanguine suo. Factus igitur obediens Patri usque ad mortem, mortem
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Dommne ihesu xp̃e qui
uduc filium extra portã
clatum multis astantib
suscitasti. et quatriduamĩ
lazarm iamqz fetantemi
uerbo potencie tue a mor¬
tuis reuccasti. tu precipe ut

Expanded text:
ait: Domine Jesu Christe, qui viduae filium extra portam elatum multis astantibus suscitasti, et quatriduanum Lazarum jamque foetentem verbo potentiae tuae a mortuis revocasti; tu praecipe ut
Abbreviated transcription (Latin):
semper intentus ẽt
õpibus suoqz elcro et plebi
tanqmͣ patcr filiis in om¬
nibus consulcret atq hu¬
ius ra gracia in cuitate
remensi degeret: orta est p
pipini obitum inter karo¬
lum ipsius filium. etregẽ

Expanded text:
semper intentus esset operibus suoque clero et plebi tanquam pater filiis in omnibus consuleret atque huius rei gratia in civitate Remensi degeret, orta est post Pipini obitum inter Karlum ipsius filium et rege
Abbreviated transcription (Latin):
t sunt pleriq Lc .uͣ.¬
E
qui corpus per ab¬
stinenciam affligunt: s
de ipsa sua abstinencia
humanos fauores expetũt:
doctrine inseruiunt. indi¬
gentibus multa largiũt.
S fatue profecto sunt uir¬
gines: quia solam laudiᷤ

Expanded text:
t sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt; doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur, sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudi
Abbreviated transcription (Latin):
frater symonis petu
unius ex duobus qui au¬
dierunt a iohanne et secuti
fuerant ihesum. In fide nõ
est ordo. ubicumq fidelis ẽ
anima: ibi ãnorum mul¬
titudo non quenitur nec
paucitas. Andreas minor
erat symone petro: et tam̃

Expanded text:
frater Simonis Petri, unus ex duobus, qui audierant a Joanne, et secuti fuerant eum. In fide non est ordo. Ubicunque fidelis est anima, ibi annorum multitudo non quaeritur, nec paucitas. Andreas minor erat Simone Petro, et tam
Abbreviated transcription (Latin):
mathias sancte predicaci¬
onis ministerium suscipi
ccclesie gremium ethnicũ
populum perducere cura¬
uit: ut ad modum accepta¬
bilis et deuotissimus xpõ
ꝙ homicida effectus aposto¬
latum perderet: iste uur dĩn
in loco illius sorte et oraci¬

Expanded text:
Matthias sanctae praedicationis ministerium suscipieEcclesiae gremium, ethnicum populum perducere curaret. Unde admodum acceptabilis et devotissimus Christo fque homicida effectus apostolatum perderet; iste vir Domini in loco illius sorte et orati
Abbreviated transcription (Latin):
es xp̃ filius dei raui. qui
precepto pñs mundum
saluasti. Cui por te condi¬
gnas gracias reftrimus:
per infinita scculorũ scl̃a.
Cumq fideles respondissẽt
amen. quasi a sompnio
surrccit puer incolumis.
et cunctis denuo pregau¬
dio flentibus parentibus
incffabile gaudium et ce¬
teris astantibus adscquẽ¬
dam xpĩanitatis religio¬
nem magnum prebuit
incitamentum. mox ergo
pater eius anastasins cũ
omini familia credidit. et
baptisini gr̃am consccutꝰ¬
minicro fidelium applica¬

Expanded text:
s filius Dei vivi, qui praecepto Patris mundum salvasti, cui per te condignas gratias referimus per infinita saeculorum saecula. Cumque fideles respondissent, Amen, quasi a somno surrexit puer incolumis, et cunctis prae gaudio flentibus, parentibus ineffabile gaudium, et caeteris astantibus ad sequendam Christianitatis religionem magnum praebuit incitamentum. Mox ergo pater ejus Anastasius cum omni familia credidit, et baptismi gratiam consecutus numero fidelium applica
Abbreviated transcription (Latin):
anctimomialis au¬
tem femina cum
ucrba fratris negantis an¬
disset: insertas digitis ma¬
nus super mensam posu¬
it. et caput in mambus

Expanded text:
anctimonialis autem femina, cum verba fratris negantis audisset, insertas digitis manus super mensam posuit, et caput in manibus
Abbreviated transcription (Latin):
xpĩani. qui consumma¬
sti hos parulos tuos ad
gloriam nominis tui ꝑ¬
Certissime cnim. ex ore ĩ¬
fancium et lactancium:
perfecisti laudem. Et sic os
culatus est singulos. et t̾¬
didit cos questionaniis:
ut in cius presencia percu¬
terentur. Et cũ fuissẽt ꝑcussi:
postincdum semctipsum
tradidit. Sic quoq et ciu̾
ab latum est caput: et po¬
situm est cum infantib.¬

Expanded text:
iani qui consummasti hos paruolos tuos .| ad gloriam nominais tui certissimae| enim ex ore infantium . et lactantium perficisti laudem+ . et sic os| culatum est singulos+ . tradidit eos quaescionariis . ut eius| praesentia percuterentur. Cum+ fuissent percussi postmodum| semetipsum tradidit. Si quoque et eius ablatum est capud| et positum est cum infantib
Abbreviated transcription (Latin):
uamus enim ma¬
gnitudo uirtutum.
quas per eum xp̃c operaba¬
tur. si quid aduersie mũ¬
do emergebatrecũderet is
tamen qui ad ip̃m medi
re presumpserat. Contra
hunc quoq qui illius sũ¬
mi capitis membrorum
erat. machinas diuersaꝵ
temptacionum quasi ad¬
uersum ualidissimum
murus calidus. impu¬
gnator admonere non de¬
sinebat. ut enim nonus
agricola optatam siluã

Expanded text:
uamvis enim magnitudo virtutum, quas per eum Christus operabatur, si quid adversi e mundo emergebat, retunderet, is tamen qui ad ipsum Medire praesumpserat, contra hunc quoque, qui illius summi capitis membrum erat, machinas diversarum tentationum quasi adversus validissimum murum callidus impugnator admovere non desinebat. Ut enim novus agricola opacam sylva
Abbreviated transcription (Latin):
modicum addicat si cui ex
hoc conuentu nr̃o deesse cõ¬
tingat. Quid ego in illa¬
die acturus est qui a con¬
spectu iudicis rapitur ab
electorum societate separat᷑.
qui tencbrescit a lumine:

Expanded text:
modicum addicat, si cui ex hoc conventu vestro deesse contingat. Quid ergo in die illa acturus est, qui a conspectu judicis rapitur, ab electorum societate separatur, qui tenebrescit a lumine
Abbreviated transcription (Latin):
speciem tenet: cum uisomi¬
raculo piscium dicit. Exi
a me domine: quia peccator¬
homo sum. Inmo si te pec¬
catorem consideras:. oportet
ut a te dominum nõ repel-¬
las.S qui idcirco inclionᷤ
habitus uias et reccions

Expanded text:
speciem tenet, cum viso miraculo piscium, dixit: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum. Imo, si te peccatorem consideras, oportet ut a te Dominum non repellas. Sed qui idcirco melioris habitus vias, et vi
Abbreviated transcription (Latin):
tem sibi manum: ut iusũ
quanta mala sanctis tius
feccat in ierusalem: et hic¬
pibus sactrdotum alligã¬
di omnes qui inuocant

Expanded text:
e sibi manum, ut visum ltis quanta mala sanctis tuis fecerit in Jerusalem, et pibus sacerdotum alligandi omnes qui i
Abbreviated transcription (Latin):
amplius septuaginta. cũc¬
tis bonis operibus iefcitu ᷤ
sencicus iam dissolucionẽ
sui corporis mumicre: ce¬
pit quadam dic cum disci¬
pulis nouionio inoppido

Expanded text:
amplius septuaginta, cunctis bonis operibus refertus, sentiens jam dissolutionem sui corporis imminere, coepit quadam die cum discipulis Noviomo in oppido
Abbreviated transcription (Latin):
orro beata mater.¬
cum iam sancte re¬
liquie domih suc propin¬
quasscat. domesticosq la¬
res recognouisset: tandem
recordata pignoris sui pa¬
uida accurrie. estimans in¬
ter uapores igniferos liq̃¬
facta: tenera pueri difta¬
buisse membra. Sz ardore
fidri que illam sancto cor¬
pori exire obruant compu¬
liti restincta est ardentis
flamma camini. Sub̾ito
terrore percussa noꝑ amo

Expanded text:
orro beata matercum jam sanctae reliquiae domi suae propinquassent, domesticosque lares recognovisset, tandem recordata pignoris sui pavida accurrit, aestimans inter vapores igniferos liquefactum, et tenera pueri distabuisse membra. Sed ardore fidei, quae illam sancto corpori exire obviam compulit, restincta est ardentis flammas camini. Subito terrore perculsa filium n
Abbreviated transcription (Latin):
cum uideret omnes mur¬
murabant dicentes: qd̃
ad hominem poccatoren
diucrtisset. Manifestum
est uideos: semper gerciũ
odisse salutem. Scriptũ
est enim. Scquenti ucro
salbato: pcre unuicisa ci¬
uitas conuenit au dire nͥ¬
bum domuni. Didentes

Expanded text:
cum viderent, omnes murmurabant, dicentes: quod ad hominem peccatorem divertisset. Manifestum est Judaeos semper gentium odisse salutem, scriptum est enim: Sequenti vero Sabbato pene universa civitas convenit audire verbum Domini. Vident
Abbreviated transcription (Latin):
rum et murmuraret qd̃ a¬
quam muenire non possit.
musit dominus moysen
ut tangeret petram cum i¬
undam marimam fudis.
sicut apostolus dicit. Bibe¬
bant autan de spiritali con¬
scquence cos pxtra: petra au

Expanded text:
rum, et murmuraret quod aquam invenire non possent, jussit Deus Moysi ut tangeret petram de viundam maximam fudit, sicut Apostolus dicit: Bibebant autem de spiritali cons quenti eos petra, petra au
Abbreviated transcription (Latin):
oncin mundi qui cclum
palio metitus es: et terrã
orin facis super bonos et
malos: et plius super iustoᷤ
et iniustos. te deprecamur

Expanded text:
mundi . qui caelo palmo mitisti . et terra| orire| super bonus et malus iuues et plues super iustus et in| iustos te depraecor
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad principem nomi¬
te principalis aule ianu¬
am obunm habuit quẽ¬
dam cecum: qui coram co-
procumbeus flagitabas
auxilium. At ille inuoca¬
to xp̃i nomine. et crucis
impresso uexillo: cũ sub
momento pristine restitu¬
it sanitati. Quod princeps
audicns festimus accurrit
genibus sancti aduoluit
supplex exorans: ꝙ parti¬
ceps uite eterne fieri merere¬
tur. Quem u erbo dei dili¬
gentissime instructum
pontifex ucucrabilis ca¬
mo peracto: uuri ie ta fa¬
milia multaq nobilir̃
turba baptiz auit. Lc .iiii.

Expanded text:
cum ad principemte principalis aulae januam obviam habuit quemdam caecum, qui coram eo procumbens flagitabat auxilium. At ille invocato Christi nomine et crucis impresso vexillo, sub momento eum pristinae restituit sanitati. Quod princeps audiens, festinus accurrit, genibus sancti advolvitur supplex exorans, quo particeps vitae aeternae fieri mereretur. Quem verbo Dei diligentissime instructum pontifex venerabilis canio peracto, cum tota familia multaque nobilium turba baptizavit. Qui i
Abbreviated transcription (Latin):
anti: et fidelis existam tibi
Ad hoc karolus per caput
suum iurans et funbũde
intentans: si reuersus ait
fucro uictor in pace. Non
ultra tutus manebis in
dei inter cius minas ꝑma¬
nens interritus. iustus¬
quippe quippe quasi leo
confidens absqz terrore crit.
uoluit illai aperire ci: sine
dubio auertens ut ꝓpru¬
dens quod non proptͥorã¬
di deuocionem sicuti simu¬
labat introire ciuitatem
cupicbat: quin pocius cã
uolebat uastare quemad¬
modum alias uastau̾at.
at si et antedictus cum
uĩcens ranganfridus re¬
gnum obtinuisset: neforte
hunc sibi infidelem tali
facto reputare uoluisset.
sicut reucra ualuisset: si bꝰ
dictis aurem accõmodassz.

Expanded text:
anti et fidelis existam tibi'. Ad haec Karlus per caput suum iurans et furibunde intentans: 'Si reversus', ait, 'fuero victor in pace, non ultra tutus manebis in Dei inter eius minas permanens interritus, – iustus quippe quasi leo confidens absque terrore erit, – noluit illam aperire ei, sine dubio advertens ut perprudens, quod non propter orandi devotionem, sicuti simulabat, introire civitatem cupiebat, quin potius eam volebat vastare, quemadmodum alias vastaverat; at, si et antedictus eum vincens Raganfridus regnum obtinuisset, ne forte hunc sibi infidelem tali in facto reputare voluisset, sicut revera valuisset, si huius dictis aurem accommodass
Abbreviated transcription (Latin):
ct yesse. iurgo est
maria. de dauid rãdice
ecorta: que genuit florẽ
dominum saluatorem:
de quo cciam sequitur. Et
requiescet supercum sp̃s

Expanded text:
ce Jesse virgo est Maria, de David radice exorta, quae genuit florem Dominum Salvatorem, de quo etiam sequitur: Et requiescet super eum sp
Abbreviated transcription (Latin):
unc ille supplices .uiii.¬
ad cclum cleuans duitaci¬
tam preceu fu dit. demade ĩ
uocem prorumpengait.
Nunc dimittis seruma tu¬
um domine: secundum u̾¬
bum tuum in pacc. Eccor¬
darc quesoꝙ sicut lutum

Expanded text:
unc ille supplices d coelum elevans, diu tacitam precem fudit, deinde in vocem prorumpens, ait: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace ; recordare quaeso, quod sicut lu
Abbreviated transcription (Latin):
reliqua uasa sueperexũ da¬
bat et cbulliebat tanta re¬
plectione. ut desuper pluriũ
mustum laberctur in terrã.
Ille tanto nusterio stupefac¬
tus cuestigio. ad basilicã
ad sanctum dei hominem
factum fucrat. Ille silenciũ
imponcns aiebat. ude ne¬
mini diceris. Nulli dubi¬
um qued hec dñs pro me¬
rito et oracione prefati fa¬
muli sui operari dignatus
ost hec cum dus ud̃

Expanded text:
reliqua vasa, superexundabat, ebulliebat tanta repletione, ut desuper plurimum mustum laberetur in terra. Ille tanti mysterii obstupefactus, e vestigio ad basilicam ad sanctum Dei hominem factum fuerat. Ille sylentium inponens, aiebat: 'Vide, nemini dixeris'. Nulli dubium, quod Dominus pro merito et oratione prefati famuli sui operare dignatus st haec cum D
Abbreviated transcription (Latin):
ost idem tempus il¬
lustris matrona
et deo dicata austreberta re¬
licto illustrissimo iuro chra¬
niuoaldo reffert ꝙ ipsa p̾sẽ¬
te accum fuit. Unus de pis¬
catoribus sius nomine leo¬
damarus morbo attrocissi¬
mo uexabatur. et ille habe¬
bat repositum pancin quẽ
memoratus austregisilus
benedixerat: et ei culogias
transiniscrat. Quem illa
ad hoc reserua bat ue si quis
uideretur aliquo tedio affi¬
ci. cum integra fide sumcn¬
dum ci dare deberet. rogainit¬
q memoratum pistorem

Expanded text:
ost idem tempus illustris matrona et Deo dicata Austroberta, relicta ab illustrissimo viro Chramnoaldo, refert, quod ipsa presente actum fuit. Unus de pistoribus suis nomine Leudomarus morbo atrocissimo vexabatur, et illa habebat repositum panem, quem memoratus Austrigisilus benedixerat et ei eulogias transmiserat. Quem illa ad hoc reservabat, ut, si quis videretur aliquo tedio affici, cum integra fide sumendi dare deberet. Eogavit memoratum pistorem
Abbreviated transcription (Latin):
ue sagena scilicet¬
uasaliter replaur: cum ĩ
fine suo humant generis
summa conduditur. Qͣ
coucunt et secus littus: q¬
sedent: qui a sicut mare se¬
culum. ita seculi finem si¬
gnificat lttus maris. In
quo scilrcet fine boni piscẽ
in uasis eliguntur. mali¬
autem proiauntur foras.
quia et electi quiq in tab̾¬
nacula eterna recipiuatur
et in eterni regni luce ꝑdita
ad exteriores tenebras rep¬
bi pertrahuntur. le. nona.

Expanded text:
e sagena scilicetversaliter repletur, cum in fine suo humani generis summa concluditur, quam educunt et secus littus sedent: quia sicut mare saeculum, ita saeculi finem significat littus maris, in quo scilicet fine boni pisces in vasis eliguntur, mali projiciuntur foras: quia et electus quisque in tabernacula aeterna recipitur; et aeterni luce regni perdita, ad exteriores tenebras reprobi pertrahuntur. Na
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑfucrit rerum reditu. ꝙ
ad presens expendi non
necesse sit. omnibus cẽsu¬
it diuidendum: prout
opus fucrit unicuiqz coꝵ.
item curcellain et nouam
uillam. et nouem mansa
ccclesie sancti hylarii adiac¬
cencia. statuit ligna cedere.
aquasqz comportare. ad
faciendum as balncum:
insuper et ad succidium o

Expanded text:
superfuerit rerum reditu, quod superfuerit rerum reditu, quod ad presens expendi non necesse sit, omnibus censuit dividendum, prout opus fuerit unicuique eorum. Item Curcellam et Novara villam et novem mansa ecclesiae sancti Hilarii adiacentia statuit ligna cedere aquasque conportare ad faciendum eis balneum, insuper et ad suicidium o
Abbreviated transcription (Latin):
cultui liberius atqz in¬
stancius insistere quiius¬
sent. Prius quippe qmͣ ex¬
optabilis hic alitor. ac p̃r
eorum adueniret. Non ei
dabatur canonicus panr.¬
quia non erant ut sunt
bodie canonici. sed sicut
matricularii. Et ad hec res
proprias cum habitato¬
ribus earum. illis contu¬
lit: qui singulis corum
necessitatibus perpctuo de¬
serurrent. Primus remen¬
sium hic epõrum fectur
comune cis instituisse cra¬
num: gencralicer illorum
usibus in sccula pro fucu¬
num. predictarum autem
reum loca hiis uocabuleᷤ
censentur. Gcrmiaca cortis.
musceum. roscium adiil¬
fimacum nuulum. cur¬
cella ad nouai tullam.
ceclesia sancti hylarii in
suburbio ad portam que
uocatur maitis. Hanc basi¬
licam decrauuit ꝑstare in
scpulturam corum. Acg̾¬
macam corta et tria cue¬
stigio consequencia san¬
rit ad annuiersariam sui¬
perseucrare transitus diẽ
commemorandam: ut
hinc scilicet cis in illa sitf¬
ficiens refectio ab acrarii
clauigero quot amns pa¬
retur. Et si quid de annuo

Expanded text:
cultui liberius atque instantius insistere quivissent. Prius quippe quam exoptabilis hic altor ac pater eorum adveniret, non eis dabatur canonicus panis, et non erant, ut sunt hodie, canonici, sed sicut matricularii: et ad haec res proprias cum habitatoribus earum illis contulit, qui singulis eorum necessitatibus perpetuo deservirent. 3. Primus Remensium hic episcoporum fertur commune eis instituisse aerarium, generaliter illorum usibus in saecula profuturum. Predictarum autem rerum loca his vocabulis censentur: Gerniaca cortis, Musceium, Roceium, ad Vulfiniacum rivulum, Curcella, ad Novam villam, ecclesia sancti Hilarii in suburbio ad portam quae vocatur Martis. Hanc basilicam decrevit perstare in sepulturam eorum. At Gerniaca cortis et tria e vestigio consequentia sancxit ad anniversariam perseverare sui transitus diem commemorandam, ut hinc scilicet eis in illa sufficiens refectio ab aerarii clavigero quotannis paretur. Et si quid de annuo
Abbreviated transcription (Latin):
piscãt᷑. ip̃i apłi qͥ piscati sũt
a saluatore ip̃i nos piscati
sunt: extrahentes de fluctib¬
sequebantur: felices qui po¬
felices quibus dictum est
sequimini me. et stati se

Expanded text:
i. Ipsi apostoli qui piscati fuerunt a Salvatore, ipsi nos piscati sunt extrahentes de sequebantur, felices qui pofelices quibus dictum est: Sequimini me ; et statim
Abbreviated transcription (Latin):
eciam protinus misit. ntͥ
cius corpus ad monaste¬
num deferrent: atqz in se¬
pulchro quod sibi ip̃e ꝑa¬
raucrat ponerent. euo fc̃õ:
contigit ut quorum mc̃s

Expanded text:
etiam protinus misit, ut ejus corpus ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit ut quorum mens
Abbreviated transcription (Latin):
Et illud preterire de¬
bemus ꝙ uencrabil
gemarnus pb̃i refert. qui¬
st quando sipultus est a bea¬
to rauraco epõ: memoratus
uir dei mibilerat cum acor¬
pus sancti appositum in se

Expanded text:
ec illud preterire debemus, quod venerabilis Genuarius presbiter refert. Quando sepultus est a beato Raureco episcopo memoratus vir Dei, inibi erat. Et cum corpus ipsius sancti adpositum in se
Abbreviated transcription (Latin):
cum suum. In itinere cm̃
semperde deo aut aliquid
contulit. ant decantaint
Et factum est post trum
fere horarum spaccum. re

Expanded text:
cum suum. In itinere enim semper de Deo aut aliquid contulit aut hoc cantavit Et factum est post trium fere horarum spatium, re
Abbreviated transcription (Latin):
conscautus. auus assa¬
turam preccpit ille ficri tã¬
qm rucra mnibi pransur.
cp̃i benediccionem gratis¬
sime suscipicns: dicit cdiẽ¬
tibus qui sibi assistebant.
Quid faciemus huic ep̃o.
qui nobis scruire non ces¬
sat: Illis auccm silentib:
pipinus ad sanctum cõ¬
uersus rigob̾tum. gratu¬
labundus adiccit. Damꝰ
inquiens tibi opcionem
petendi quod uoluens: et
non negabimus tibi. ad
quod uir domni. Date ait
michi hunc modicum
mansionilem. et sufficit
michi. ẽunc ille. Et hunc
tibi do. et quantum uo¬
lueris accipere in giro. Cõ¬
cessitqz ei sicut et quondã
ree chlodoueus sancto le¬
gitur concessisse remigio:
ut quantum circiuret dũ
ipse meridie quiesceret: to¬
tum illi donaret. Tu au¬

Expanded text:
consequutus, cuius assaturam precepit illic fieri, tanquam re vera inibi pransurus. opi benedictionem gratissime suscipiens, dixit clientibus, qui sibi adsistebant: 'Quid faciemus huic episcopo, qui nobis servire non cessat?' Illis autem silentibus, Pipinus, ad sanctum conversus Rigobertum, gratulabundus adiecit: 'Damus', inquiens, 'tibi optionem petendi quod volueris et non negabimus tibi'. Ad quod vir Domini: 'Date', ait, 'michi hunc modicum mansionilem, et sufficit michi'. Tunc ille: 'Et hunc tibi do et quantum volueris accipere in giro', concessit que ei, sicut et quondam rex Chlodoveus sancto legitur concessisse Remigio, ut, quantum circuiret, dum ipse meridie quiesceret, totum illi donaret. 5.