comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Ibi locus est pascue: qui in hoc mũ¬
do incipit a fide: ibi ꝑficitur incontem¬
platione. hinc ueritas ait. ꝑ me siquiˢ
introierit saluabit᷑: et ingrẽdiet᷑ ⁊ e
grediet᷑: & pascua inueniet. Ingredie᷑
uidelicet ad fidem: egrẽdietur ad con¬
templationẽ. Inueniet pascua . q̃nim
plebitur qd̃ in alio psalmo dicit᷑: sacia¬
bimͣ cum apparuerit głatua. S qr ꝑ¬

Expanded text:
. Ibi est locus pascuae, qui in hoc mun. Ibi est locus pascuae, qui in hoc mundo incipit a fide, ibi proficitur in contemplatione. Hinc Veritas ait, Per me si quis introierit salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Ingredietur, videlicet ad fidem: egredietur ad contemplationem. In veniet pascua, quando implebitur quod in alio psalmo dicitur, Satiabimur cum apparuerit gloria tua
Abbreviated transcription (Latin):
salmus dauid. Loquit᷑ eccł̃ia ꝑ
dotũ ħe psalmũ. ⁊ gaudens. et
grãs agens: ꝓ impensis sibi celitus be¬
neficiis. Pocest etiam ad ꝑsonã uniꝰ¬
cuiꝰq fidelis referri: qui consecutus
grãm baptismatis. in scĩficatione sp̃c
sc̃ĩ mundatus. refert grãs do. Intenti¬
o eccłie est in hoc loco.infirmiora men¬
brasua informare: ut si aliquod bonỹ
eis completũ ẽ uł complendũ. siue in
hac uita. siue infutura: diuine grẽ.
et ñ meritis sius stũdeant imputare
Et ꝑ totũ hunc psalmũ: fit cõmendati¬
o diuine gr̃e. Ait ergo.¬
ũs regit me ⁊ nichil mͥ deerit:
ilocopascue ibi me collocaũ.Di¬
citur in alio psalmo. Reges eos iuir¬
gaferrea: idest in inflexibili iusticia.
Ad hoc enĩ constitutus est. ut sp̃aliter
eccłiam suã regat. sccłm bonos moreᷤ
⁊ uirtutes: quatinꝰ suo regimine gu¬
bernata. ab inopia presentis miserie.
declucatur ad pascua et̾ne uite. Ibi
nichil es deerit: ubi ds̃ omĩa ĩ om̃ib

Expanded text:
salmus David. Loquitur Ecclesia, per totum hunc psalmum gaudens et gratias agens, 102 pro impensis sibi caelitus beneficiis. Potest ad personam uniuscujusque fidelis referri, qui consecutus gratiam baptismatis in sanctificatione Spiritus sancti mundatus, refert gratias Deo. Intentio Ecclesiae est, in hoc loco infirmiora membra sua informare, ut si aliquod bonum eis completum est, vel complendum, sive in hac vita, sive in futura, divinae gratiae, et non meritis suis studeant imputare. Et per totum hunc psalmum fit commendatio divinae gratiae. Ait ergous regit me, et nihil mihi deerit: in loco pascuae ibi me collocavit. Dicitur in alio psalmo, Reges eos in virga ferrea , idest, in inflexibili justitia. Ad hoc enim rex constitutus est, ut spiritualiter Ecclesiam suam regat secundum bonos mores et virtutes: quatenus suo regimine gubernata ab inopia praesentis miseriae deducatur ad pascua aeternae vitae. Ibi nihil ei deerit, ubi Deus erit omnia in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃a: ppłs adquisitionis. Celoꝵ aic̃ẽ
nomine. scĩ apłi designati sunt: qui
iusticiã dei annimeiauert . ppło na¬
do ex fide: creato a dõ. inoꝑib bonis. Sigͦ
annunciati sumus dño. ut credamus
in ipsum. et illuminat ꝑiusticiã qua
sciamus declinare a malo e fac̾e bonũ:
et nati in eo ꝑ grãm. ut filii eiꝰ ẽẽ meam᷑.
facti ab eo noua creatura: iustũ ẽ ut ĩ
hac nouitate uite maneamꝰ: & seruia¬

Expanded text:
isitionis . Caelorum autem nomine Apostoli designati sunt, qui justitiam Dei annuntiaverunt populo nato ex fide, creato a Deo in operibus bonis. Si ergo annuntiati sumus Domino, credamus in ipsum, et illuminati per justitiam , qua sciamus declinare a malo et facere bonum ; et nati in eo per gratiam, ut filii ejus esse mereamur, facti ab eo nova creatura : justum est ut in hac novitate vitae maneamus , et ser via
Abbreviated transcription (Latin):
mũ eiꝰ. Apatre egressio eiꝰ: ñ tẽꝑaliᷤ
currit plenitũdine diumitatis. usq
ad equalitatẽ pat̾s. Asũmo celo e
gressio eiꝰ÷ quia a patre exiuit. et
uit ad patrẽ. A sũmo ad sũmũ. ẽ cur¬
sus eiꝰ quia łitate &̃ potentia equaliᷤ
ẽ patͥ. Postea uͦ quã excucurrit inde.¬
et recurrendo remeauit: misit sp̃m
suũ: uise ꝙ st̃ illis suꝑ quos uenit
linguȩ diuise uelũd ignis. Et ido seq̃r.
Nec est qui se abscondat a calore eius.
Sicut ignis uenit sp̃c sc̃s: fenũ car¬
nis consũpturꝰ ÷ aurũ cocturꝰ ⁊ pur¬
gaturꝰ. Uel sic potest intelligi. ñ est
quise abscondat a calore eiꝰ. ĩdẽ qui
ñ habeat aliquẽ calorẽ. E aliꝗͣ grãm¬

Expanded text:
a Patre egressio ejus, non temporalis, currit plenitudine divinitatis usque ad aequalitatem Patris. Et non egressio ejus, » quia a Patre exivit, et vit ad Patrem . A summo ad summum est occursus ejus, quia deitate et potentia aequalis est Patri. remeavit, misit Spiritum suum: visae sunt illis, super quos venit, linguae divisae velut ignis . Et ideo sequitur: Nec est qui se abscondat a calore ejus. Sicut ignis venit Spiritus sanctus foenum carnis consumturus, aurum cocturus, et purgaturus . Vel sic potest intelligi, Nec est qui se abscondat a calore ejus, idest, qui non habeat aliquem calorem, vel aliquam gra
Abbreviated transcription (Latin):
adnitorrũ. aut pecit subsidiũ. Qd fa¬
cit diues suꝑbus: Bespicit humilem
ꝑsonã auertit faciẽ suã ÷ ñ dignatur
attencłe:. fastĩdit audire. Qd suꝑb ħo
contẽpirit: humilis ds̃ suscipit. Ex¬
celsus eñĩ dñs humilia respicit: pau¬
ꝑes misericor̃dit̾ atteñdit:pie exaudit
Dicat᷑ gͦ m̾ito: qd̾ subdit᷑. Apũd te laus
mea ĩ eccłia magna: uota mea reddã
in conspectri timentiũ eũ. Parua e¬
rat eccłia: cũ in una gente tm̃. ĩdẽ ĩ
iudea notus erat ds. Modo magna est:
quia toto orbe t̾rartĩ diffusa. Inea co¬
tĩdie laudes dño referunt᷑: uota ⁊ sacͥ¬
ficia ꝑsoluunt᷑: ñ in abscondito ꝓꝑter
timorem ꝑsequentiũ. s in manifesto

Expanded text:
adjutorium, aut petit subsidium. Quid faadjutorium, aut petit subsidium. Quid facit dives superbus? Despicit humilem personam, avertit faciem suam, non dignatur attendere, fastidit audire. Quod superbus homo contemnit humilis Deus suscipit. Excelsus enim Dominus humilia respicit , pauperes misericorditer attendit, pie exaudit. Dicatur ergo merito quod subditur: 26. Apud te laus mea in Ecclesia magna, vota mea reddam in conspectu timentium eum. Parva erat Ecclesia, cum in una gente tantum, idest, in Judaea notus erat Deus , Modo magna est, quia toto terrarum orbe diffusa: in ea quotidie laudes Deo referuntur, vota et sacrificia persolvuntur: non in abscondito, propter timorem persequentium: sed in ma
Abbreviated transcription (Latin):
retro sunt penitas obliuiscente .
mentis ocłos maspectũ ueri luminis
intentos hñt:cuncta derrena anino¬
transcendunt. solis celestib cõmoran¬
tur: carnalia in sẽ desicłia extingunt:
mundo mortui. dõ uiuunt. hiĩ sunt
spalit̾ semen isrł. qui uidens deũ int̾¬
p̃tat᷑ : qui carnis ⁊ anime inquinam̃¬
ta fugiunt. ut dm iudere mereantur.
hiadmonent᷑ ipsũ quẽ amant indesi¬
nent̾ timere : ñ seruili timore quo
pecc̃ores timent dm ne punant᷑: s
timore casto. qͦ ꝑfecti deũ timent. ne
deserant᷑. Quare aut̃ timendꝰ et głifi¬
candꝰ sit d̃ñs: ostendit᷑ cũ subinfircur.
nẽ pauꝑis. Non spreuit. ut repelłet:
neq despexit. ut iulipendẽt dep̃cati¬
oñe pauꝑis: idẽ humilis. Nec auer¬
tit faciẽ suã a me: et cũ clamarem
ad eũ exaudiuit me. O mira om̃ipo¬
tentis di clem̃tia. Uenit aliquis pau¬
ꝑ ad diuitẽ potentem: dep̃catur humm¬
lit̾ : clamat ꝓ necessitate: postulat

Expanded text:
retro sunt, penitus obliviscentes, retro sunt, penitus obliviscentes, mentis oculos in aspectum veri luminis intentos habent: cuncta terrena transcendunt, animo solis caelestibus commorantur, carnalia in se desideria exstinguunt , mundo mortui Deo vivunt . Hi 100 sunt spiritualiter semen Israel, qui videns Deum, interpretatur: qui carnis et animae inquinamenta fugiunt, ut Deum videre mereantur. Hi admonentur, ipsum quem amant, indesinenter timere: non servili timore, quo peccatores timent Deum, ne puniantur: sed timore casto, quo perfecti Deum timent ne deserantur. 25. Quare autem timendus et glorificandus sit Dominus, ostenditur, cum subinfertur: nem pauperis. Non sprevit, ut repelleretur, neque despexit, ut vilipenderetur, deprecationem pauperis, idest humilis. Nec avertit faciem suam a me, et cum clamarem ad eum, exaudivit me. O mira omnipotentis Dei clementia! venit aliquis pauper ad divitem, potentem deprecatur humiliter, clamat pro necessitate, postulat
Abbreviated transcription (Latin):
um p̃dicare. Narrat nom̃ ut cogno¬
scatur ÷ p̃dicat laudem ut ametur:
ad ipsius laudem nos inuitat: cum
subiungit. Qui timetis dnm lauda¬
te eũ: uniuersũ semen iacob glorifi¬
cate eum. Timeat eũ om̃e sem̃ isrł.
Tres ordines cõprehendit hie: incho¬
antiũ ꝓficientiũ. ꝑfectoꝵ. Sunt
ñ nulli. qui pecc̃oꝵ suoꝵ magnitu¬
dine territi. diuino iudicio pauefac¬
ti. mala que gesser̃t coarigunt: ⁊ plꝰ
timore pene. qͣ amore iusticie ad dñm
redeunt. Tales hic admonent᷑. ut de¬
um uoce ⁊ morib laudare studeant:
quẽ praue uitiendo antea blasphe¬
mabant. Et sunt ñ nulli ad altiora
ꝓmoti. qui iam student se sp̃alib stu¬
diis exercere ÷ bonis oꝑib desudare.
concupiscentias carnis rigore sp̃c re¬
primere: uicia uirtutib supplanta¬
re: ipsi sunt semen iacob. qui supplan¬
tator cłr. hii dñm de suns ꝓfectib głi¬
ficare iubent᷑ : ut uidelicet tanto pl
men ꝑfectionis optrnent: qui ea qͦ

Expanded text:
am omnibus. Narrat nomen ut cognoscatur: praedicat laudem, ut ametur: ad ipsius laudem nos invitat, cum subjungit: Qui timetis Dominum, laudate eum, universum semen Jacob glorificate eum. Timeat eum omne semen Israel. Tres ordines comprehendit hic, inchoantium, proficientium, perfectorum. Sed nonnulli qui peccatorum suorum magnitudine territi, divino judicio pavefacti, mala quae gesserunt, corrigunt: et plus timore poenae, quam amore justitiae ad Dominum redeunt: tales hic admonentur, ut Deum voce et moribus laudare studeant, quem prave vivendo antea blasphemabant. Et sunt nonnulli ad altiora promoti, qui jam student se spiritualibus studiis exercere, bonis operibus desudare, concupiscentias carnis rigore spiritus reprimere, vitia virtutibus supplantare. Ipsi sunt semen Jacob, qui supplantator dicitur. Hi Dominum de suis profectibus glorificare jubentur, ut videlicet tanto plumen perfectionis obtinent, qui ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cũ occulte insidiat᷑ draco ẽ: cum
aꝑte seuit. leo. Quia gͦ ad aptã seui¬
ciam. ad occidencdũ xp̃m frenduerat:
recte dictũ ẽ. Salua me ex ore leonf.
Unicornes aut̃. dicit suꝑbos: idõ sub¬
iecit humilitat᷑e meã. Acornib in¬
quit unicorniũ. idest a sublimitati
b suꝑboꝵ se singłarit̾ erigentium.
consortes q ñferentiũ: saluã fachu¬
militatẽ meã. In illis quidẽ latebat
ĩuisibilis leo: ꝑ illos aꝑte fremebat.
aꝑte seruebat: rapiebat p̃dã dñicã
lacerando carnẽ. Audiuimꝰ que pas
quare passus est. Audifructũ. Nar¬
rabo nom̃ tuũ frĩb meis: in medio
eccłie laũdabo te. Qui sunt istifĩs:
nͥ inuicẽ diligentes discipłi: hos de
signat ĩ euͣgłio ipsẽ dñs: qñ dictũ est
ei. ecce mater tua ⁊ fr̃s tui foris stait

Expanded text:
Qui cum occulte insidiatur, draco est: cum aperte saevit, leo. Quia ergo ad apertam saevitiam ad occidendum Christum frenduerat, 99 recte dictum est, Salve me ex ore leonis. Unicornes autem dicit superbos. Ideo subjecit, Humilitatem meam. A cornibus inquit unicornium, idest, a sublimitate superborum, se singulariter erigentium, consortesque non ferentium salvam fac humilitatem meam. In illis quidem latebat invisibilis leo. Per illos a parte fremebat, a parte saeviebat. Rapiebat praedam, Dominicam lacerando carnem. Audivimus quae padamus modo quare passus est. Audi fructum. 23. Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae laudabo te. Qui sunt isti fratres, nisi invicem diligentes Discipuli? signat in Evangelio ipse Dominus, quando dictum est ei, Ecce mater tua, et fratres tui foris stant
Abbreviated transcription (Latin):
eccł̃ie concordiã figurauerunt: que
macła caret ⁊ ruga. Uel uestim̃ta
diuisa. scͥpt᷑am ⁊ cet̾a sacramenta
figcant: que ꝑhereses duudi potue¬
runt. S erat ibi tunica suꝑtexta:
nͥ caritas. nͥ unitas suꝑtextã de celo
a patre. a sp̃u sc̃õ: quã nemo pocest
diuidere: Sacram̃ta sͥ heretici diui¬
dere potuerunt: caritatẽ ñ diuiser̃t.
Et quia diuide ñ potuerunt: recesse¬
runt. Illa aut̃ manens integra: sorte
obuenit quibdã. Qui habet hanc
securus ẽ ͥ nemoillũ mouet de eccl̃a
catholica. Et si foris illam incipiat
habere. intromittit᷑: quomͦ ramus o¬
gau̾is auxiliũ tuũ. Non in fine scłi
si usq ad generalem resurrectionem
distulisset: tota nr̃a spes decidisset.
Ad defensionẽ meã conspice: ne quĩd
mͥ noceat. Elttende inhis uerbis. hu¬
militatẽ ⁊ pacientiã xp̃i. hec enim
oĩa ꝓpt̾ te: et patit᷑ ⁊ loquit᷑. Hide gͦ¬
diligenter. quom totũ auxiliũ suũ
ad defensionẽ suã ñ in se s in patre

Expanded text:
quae macula caret et ruga . Vel vestimenta divisa Scripturas, et caetera sacramenta significant, quae per haereses dividi potuerunt. Sed erat ibi tunica supertextanisi caritas, nisi unitas, supertexta de caelo a Patre, a Spiritu sancto, quam nemo potest dividere? Sacramenta sibi haeretici dividere potuerunt, caritatem non diviserunt: et quia dividere non potuerunt, recesserunt: illa autem manet integra. Sorte obvenit quibusdam. Qui habet hanc, securus est. Nemo illum movet de Ecclesia catholica. Et si foris illa incipiat habere, intromittitur: quomodo ramus ogaveris auxilium tuum a me. Non in fine seculsi usque ad generatem resurrectionem distulisset, tota nostra spes decidisset. Ad defensionem meam conspice. Nequid mihi noceat. Attende in his verbis humilitatem et patientiam Christi. Haec enim omnia propter te et patitur, et loquitur. Vide ergo quomodo totum auxilium suum et defensionem suam non in se, sed in Patre
Abbreviated transcription (Latin):
racit̾ laũdatur: a quib spualit̾ ũde¬
tur. idest creditur. intelligitur. amat᷑.
Esto. Et tu spũalit̾ isrł : ut laus tua
sit cds. In te sꝑauer̃t patres nr̃i: nec
eos fefellit spes. Non enĩ inse illã po¬

Expanded text:
raciter laudatur, a quibus spiritualiter videraciter laudatur, a quibus spiritualiter videtur, idest, creditur, intelligitur, amatur. Esto et tu spiritualiter Israel, ut laus tua sit Deus. 5. In te speraverunt patres nostri. Nec eos fefellit Spes. Non enim in se illam po
Abbreviated transcription (Latin):
ditꝰ: s dictũ ẽ ei. sufficit tibi gr̃a mea.
Nam uirtꝰ minfirmitate ꝑficit᷑. Prgo¬
ñ est exauditꝰ. s ñ ad insipientiã. immo
ad sapĩam: ut intelligat ħo medicum
ẽẽ dm ÷ & tribulationem mẽdicam̃tũ
ẽẽ ãd salutẽ: ñ penã ad cdãpnationem.
Stib medicam̃to positꝰ ureris ÷ secaris:
clamas: ñ aũdit mẽdicus ad uolunta¬
tem. s audit ad sanitatẽ. Tu aut̃ ĩ sc̃õ
habitas: laus ifrł. In illis habitas: qͦs
scĩficasti. Honeñ habitas incorꝑe sub¬
casti ⁊ puri et sc̃i: ipsisunt habitacu¬
lũ di. Talem gͦ de exbibe: ut in te habi¬
tet d̾s. Muñda cor tuũ. ⁊ scĩfica temetip¬
sum: ut exhis ẽẽ merearis. de quib di¬
cit apłs. Templũ di̾ sc̾m est: qd̾ estis uos.
Et bene ait laus isił. Isrł eñ: int̾pretat᷑
uĩdens dm. Illi deũ laudare nesciunt:
qui eũ ñ uident. ñ intelligunt. Nec est
speciosa laus inore pecc̃oris: s abhis ue¬

Expanded text:
ditus. Dictum est ei, Sufficit tibi gratia mea. ditus. Dictum est ei, Sufficit tibi gratia mea. 95 Nam virtus in infirmitate est exauditus, sed non ad insipientiam, imo ad sapientiam: ut intelligat homo medicum esse Dominum, et tribulationem medicamentum esse ad salutem, non poenam ad damnationem. Sub medicamento positus ureris, secaris, clamas: non audit medicus ad voluntatem, sed audit ad sanitatem: 4. Tu autem in sancto habitas, laus Israel. In illis habitas, quos sanctificasti. Non enim habitas in corpore subcasti, et puri, et sancti ipsi sunt habitaculum Dei. Talem ergo te exhibe, ut in te habitet Deus. Munda cor tuum, sanctifica temetipsum, ut ex his esse merearis, de quibus dicit Apostolus, Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Et bene ait, laus Israel. Israel enim interpretatur videns Deum. Illi Deum laudare nesciunt, qui eum non vident, non intelligunt: nec est speciosa laus in ore peccatoris . Sed ab his ve
Abbreviated transcription (Latin):
filio: sic̃ scͥptũ ẽ. In principio erat
rat uerbũ. Ipsũ gͦ uerbũ qd̾ ds erat:
caro factũ est. Suscepit mortẽ ꝓ nob̾
⁊ nos fecit corpꝰ suũ: ꝓ quoorat ad pa
in meos: r espectu tue misccłiȩ. Quare
me. idẽ meos dereliquisti: Longe a sa¬
lute mea: uerba delictoꝵ meoꝵ. Quo¬
mͦ dicit delictoꝵ meoꝵ qͥ pecr̃a ñ feci:
nͥ quia ille ꝓdelictis nr̃is p̃cat᷑. & delic¬
ta nr̃ã. sua fecit. ut iusticiã suã nr̃am
audies: ⁊ nocte ⁊ ñ ãd insipientiã mͥ.
Dixit hoc de me: de te. de illo. Corpuᷤ
enim suũ gerebat: dest eccłiam. Cla
uerbis delictoꝵ meoꝵ.ad te clamabo.
Et nocte. ĩdẽ in ãdu̾sis huiꝰ uite clama¬
bo. ut ꝓsꝑent᷑: et similit̾ ñ exaudies.
Neq hoc facis ad insipientiã mͥ: s potiꝰ
ut sapiam qͥd me clamare uelis f ñ
tutã eternã. Multi clamant ⁊ ñ ex¬
aũdiunt᷑: s ad salutem ñ ad insipi¬
entiã. Clamauit paulus ut auferre¬
tur ab eo stimulus carnis e ñ ẽ exau¬

Expanded text:
ptum est, In principio erat rat Verbum . Ipsum ergo Verbum quod Deus erat, caro factum est. Suscepit mortem pro nobis, et nos fecit corpus suum, pro quo orat ad Patin meos, respectu tuae misericordiae. Quare me, idest, meos dereliquisti? Longe a salute mea verba delictorum meorum. Quomodo dicit delictorum meorum, qui peccata non fecit, nisi quia ille pro delictis nostris precatur, et delicta nostra sua fecit, ut justitiam suam nostram audies: et nocte, et non ad insipientiam mihi. Dixit hoc de me, de te, de illo. Corpus enim suum gerebat, idest, Ecclesiam. Clamverbis delictorum meorum ad te clamabo. Et nocte, idest, in adversis hujus vitae clamabo, ut prosperentur: et similiter non exaudies. Neque hoc facis ad insipientiam mihi, sed potius ut sapiam, quid me clamare velis. Non vitam aeternam. Multi clamant et non exaudiuntur; sed ad salutem, non ad insipientiam. Clamavit Paulus, ut auferretur ab eo stimulus carnis: et non est exau
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o placere studeamꝰ: in nr̃is sermo¬
nib atq cogitationib delicta illici¬
ta refrenando: atq asuꝑbia nose.¬
mundando. Et ioło dicamꝰ qd̾ seqͥt᷑.
Dñe adiutor m̃s: et rẽdẽptor m̃s. Adiu¬
Adiutor ut habitemꝰ in caritate tua:
redemptor ut liberes nos ab iniqui¬
ꝗfinẽ psalmꝰ dd̃. Iste psalmꝰ attribu¬

Expanded text:
nostro placere studeamus, in nostris sermonostro placere studeamus, in nostris sermonibus atque cogitationibus delicta illicita refrenando, atque a superbia nos emundando. Et ideo dicamus quod sequitur: Domine, adjutor meus et redemptor meus. Adjuadjutor ut habitem in charitate tua, redemptor ut liberes me ab iniquifinem, Psalmus D
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrio: pecc̃is etiã consecutis ceteris.
Propt̾ hoc uiciũ. ꝓpt̾ hoc magnũ suꝑ¬
bie pecc̃m: deus humilis uenit. Hec
causa: hoc pecẽm magnũ. Iste mag¬
nus morb animarũ om̃ipotentem
mẽdicũ de celo deduxit: usq ad for¬
mã serui humiliauit: contumeliᷤ
egit. ligno suspendit: ut ad saluan¬
tem mẽdicinã curreret hic tumor.
Iam tandẽ erubescat homo ẽe supb:
ꝓpt̾ quẽ factus ẽ humilis ds. Ita inqͥt
mundabor a delicto magno: qr ds su¬
ꝑbis resistit. humilib aut̃ dat grãm.
Uere ille immacłatus ẽ. qui hoc delic¬
to caret. quia hoc est ultimũ redeun¬
tis ad deũ: qd̾ recẽdentib primũ fuit.
Et erunt ut complaceant eloquia o¬
ris mei: et mẽditatio cordis mei in
conspectuo tuo semꝑ. Sic cõplaceb̃t
eloquia nr̃a et mẽditationes in con¬
spectu tuo semꝑ: si pͥus delicta fu̾int
edomita. & extincta suꝑbia. Ex his ꝓ¬
fecto uerbis instrumur. ut dño deo

Expanded text:
arbitrio, peccatis etiam consecutis caeteris. arbitrio, peccatis etiam consecutis caeteris. Propter hoc vitium, propter hoc magnum superbiae peccatum Deus humilis venit. Haec caussa, hoc peccatum magnum. Iste morbus animarum omnipotentem medicum de caelo deduxit, usque ad formam servi humiliavit, contumeliis egit, ligno suspendit, ut ad salvantem medicinam curreret hic timor. Jam tandem ERUBESCAT homo esse superbus, propter quem factus est humilis Deus. Ita, inquit, mundabor a delicto maximo, quia Deus superbis resistit, humilibus dat gratiam . Vere ille immaculatus est, qui hoc delicto caret: quia hoc est ultimum redeuntibus ad Deum, quod recedentibus primum fuit. 15. Et erunt ut complaceant eloquia oris mei, et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper. Sic complacebunt eloquia nostra, et meditationes in conspectu tuo semper: si prius delicta fuerint edomita, et extincta superbia. Ex his profecto verbis instruimur, ut Domino Deo
Abbreviated transcription (Latin):
catũ ñ habemꝰ. nos ipsos seduermus:
&̾ ueritas in nob̾ ñ est. Ergo et si ha¬
beamꝰ pecc̃m in carne. & si pugnat
nobis carnalis concupiscentia: si re¬
sistimꝰ qnͣtũ possumꝰ ex uoluntate. si
ñ consentimꝰ ex sp̃u. immacłati su¬
mꝰ apd̾ cłm: nec imputabit᷑ qnͣdiu
ñ dnabit᷑ nob̃ pecc̃m. S qd̾ est hoc¬
maximũ delictũ ͤ de quo ait. et emũ¬
dabor a delicto maximo: Pculdubio
qd cdeiecit angłm : & ex angło fecit
celoꝵ. Aagnũ hoc delictũ est: et ca¬
enĩ. Iniciũ omĩs peccĩ suꝑbia. Et ne
quasi leue aliquid contẽpnas: mici
fr̃s mei. huic uicio inhis ꝑsonis qͣs
uĩdetis amplas: displicet humilitaᷤᷤ
xp̃iana. Ppt̾ hoc uiciũ dedignant᷑
subdere colla iugo xp̃i: obligati artiꝰ
rugo pecc̃i. Ab hoc uicio qd̃ est caput
om̃ium uicioꝵ. quia inde cet̾a nata
sunt. facta est apostasia ado eun¬
de aĩa in tenebras male utente lib̾o

Expanded text:
catum non habemus, nos ipsos seducimus, catum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Ergo et si habeamus peccatum in carne, et si pungat nos carnalis concupiscentia, si resistimus quantum possumus ex voluntate, si non consentimus ex spiritu, immaculati sumus apud Deum, nec imputabitur, quandiu non dominabitur nobis peccatum. Sed quod est maximum delictum, de quo ait, Et emundabor a delicto maximo? Proculdubiquod dejecit angelum, et ex angelo fecit Magnum hoc delictum est, et caenim, Initium omnis peccati superbia . Et ne quasi leve aliquid contemnas, Initiufratres mei: huic vitio in his personis quas videtis amplas, displicet humilitas Christiana. Propter hoc vitium dedignantur subdere colla jugo Christi, obligati arctius jugo peccati. Ab hoc vitio quod est caput omnium vitiorum quia inde caetera nata sunt facta est apostasia a Deo, eunte anima in tenebras, male utente libero
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s expauescere pecc̃is: cum subiun¬
git. Delicta quis intelligit. Et ido se¬
quit᷑ oratio. Ab occultis meis munda
me: & ab alienis parce seruo tuo. Non
ẽ mirũ sĩ delicta sua quisq ñ intelli¬
gat: qr ipsa denebre sunt. et ocłm cor¬
dis impẽdiunt: nec lucem sinunt ui¬
dere nec se. Ergo do dicamꝰ qui nouit
uidere quid purget. nouit inspicere
quid sanet: illi dicamꝰ. ab occultiᷤ me¬
is munda me: & ab alienis parce ser¬
uo tuo. Delicta mea inquinant me:
delicta aliena affligunt me. Abhis
munda me: & ab alienis parce. Tolle
mͥ ex corde malam cogitationẽ: repel¬
le a me malũ suasorem. Ista duo gña
delictoꝵ ꝓpria simul et aliena: pͥmi¬
tus in exordio claruerunt. Diabolus
suo delicto orcidit: adam alieno defe
maximo. Non ait. si ñ fuerint in me
delicta: s si mei inquit ñ fu̾int dña¬
ti. Impossibile enĩ est hominẽ ẽẽ sme
pecc̃o. qmͣdiu hic mortalit̾ uiuit:
teste apło qui ait. Si dix̾imꝰ qi pec¬

Expanded text:
 expavescere peccatis, cujus subjungit: 13. Delicta quis intelligit? Et ideo sequitur oratio. Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce servo tuo. Non est mirum si delicta sua quisque non intelligat, quia ipsa tenebrae sunt, et oculum cordis impediunt, nec lucem sinunt videre, nec se. Ergo Deo dicamus, qui novit videre quid purget, novit inspicere quid sanet. 14. Illi dicamus, Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce servo tuo. Delicta mea inquinant me, delicta aliena affligunt me. Ab his munda me, ab alienis parce. Tolle mihi ex corde malam cogitationem, repelle a me malum suasorem. Ista duo genera delictorum propria simul et aliena, primitus in exordio claruerunt. Diabolus suo delicto decidit. Adam alieno dejecmaximo. Non ait, si non fuerint in me delicta: sed, si mei inquit non fuerint dominati. Impossibile est enim hominem esse sine peccato, quandiu mortaliter vivit, teste Apostolo qui ait, Si dixerimus quia pec
Abbreviated transcription (Latin):
rare m̾eatur. Non enĩ quiceꝑit. s qui
ꝑseu̾au̾it usq infinẽ: hic saluus erit.
Uñ ẽ subditur. Et ut inhabitem ĩ do¬
mo dm: in longitũdinẽ dierũ. In illa
beata domo. uͥ scõꝵ est habitatio. nul¬
la ẽ dierũ uarietas: s tuiꝰ dies ⁊ una
et̾nitas. Ibi eñ splendet sol isticie:
apud quem ñ est transmutatio. nec
uicissitũdinis obumbratio. S quia
nos longa tempora dierũ spaciis so¬
lemꝰ mensurare: script᷑a sacra nr̃o
usu loquens. eternam uitã dierũ lon¬
gitudine uoluit designare. Ecce nos qͣ
ducere possit. Aquis baptismatis nos
abluit: aĩas nr̃as a triciĩs ⁊ diabolo.
ad dm conuercit. Suꝑ iusticie semitã
nos exaltat: int̾ aduersa corroborat.
Disciplina castigat: consolatione su¬
stentat. Pabulo uhtatis mentẽ saciat:
gaudio sp̃ali replet:caritate inebriat.
Ad ultimũ ꝑseu̾antiã tisq infinẽ no¬
bis tribuit: et post finẽ. in celesti do

Expanded text:
rare mereatur. Non enim qui caeperit, sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Unde et subditur: Et ut inhabitem in domo Domini in longitudine dierum. In illa beata domo, ubi sanctorum est habitatio, nulla est dierum varietas: sed unus dies, et una aeternitas. Ibi enim splendet sol justitiae, apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Sed quia nos longa tempora dierum spatiis solemus mensurare, Scriptura sacra nostro usu loquens aeternam vitam dierum longitudine voluit designare. Ecce qualiteducere possit. Aquis baptismatis nos abluit, animas nostras a vitiis, et a diabolo ad Deum convertit: Super justitiae semitas nos exaltat, inter adversa corroborat, disciplina castigat, consolatione sustentat, pabulo veritatis mentem satiat, gaudio spirituali replet, caritate inebriat. Ad ultimum perseverantiam usque in finem nobis tribuit, et post finem in caelesti do
Abbreviated transcription (Latin):
sd̾s m̃s respice in me. quare
me dereliquisti: Longe a salu¬
de mea: uerba delictoꝵ meoꝵ. Istud
uerbũ in cruce aũdiirimꝰ. ubi dixit
cłns. hely hely. lamazabactani. Int̾¬
p̃tatꝰ est illũd euͣgłista: et dixit eũ he¬
braice dixisse. Deuł m̃s. ds m̃s ÷ quate
me dereliquisti: Quĩd noluit dicere
dñs: Non enĩ dereliquerat illũ ders:

Expanded text:
s meus, respice in me, quare me dereliquisti? longe a salute mea verba delictorum meorum. Istud verbum in cruce audivimus. Ibi dicit Dominus, Heli, Heli, lamasabactani . Interpretatus est illud Evangelista, et dixit eum Hebraice dixisse, Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti ? Quid voluit dicere Dominus? Non enim dereliquerat eum De
Abbreviated transcription (Latin):
immortalitatẽ. siue beatitũdiẽ. sine
ad diuinitatẽ: decorem aut̃ adoꝑa et
uirtutes. Est aliud unde letabitur rex.
Qm̃ dabis eũ inbenedictionẽ inscłm
scłi. Yrius benẽdices ei ÷ postea dabis
eum inbenẽdictionẽ ppłis: ut benẽdic¬
tus benẽdicat: scĩficatus sc̃ificet: glori¬
ficatꝰ glorificet. Uñde abrahe dictũ ẽ.
Insemine tuo benẽdicent᷑ om̃s gentes.
¶el dabis eũ inbenẽdictionẽ in scłm¬

Expanded text:
immortalitatem, sive beatitudinem, sive immortalitatem, sive beatitudinem, sive ad divinitatem. Decorem autem ad opera et virtutes. Est et aliud, unde laetabitur rex. 7. Quoniam dabis eum in benedictionem in saeculum saeculi. Prius benedices ei, postea dabis eum in benedictionem populis: ut benedictus benedicat, sanctificatus sanctificet, glorificatus glorificet. Unde Abrahae dictum, In semine tuo benedicentur omnes gentes . Vel, Dabis eum in benedictionem in s
Abbreviated transcription (Latin):
martyrib. confessorib. atq uirginib
Nec nos mouere debet. qd̾ ñ dicit de la¬
pidib p̃ciosis: s de lapide p̃cioso. Mul¬
ti enĩ sunt ĩ unitate fidi unum mul¬
ti unũ sunt incõpage caritatis: si¬
cut scͥptũ est. Erat illis aĩa una ⁊ cor
unũ: in dño: ¶ itã petiit a te. Re
ĩdest longa tempora scł̃i huiꝰ. que ha¬
beret eccłia: et deinceps et̾nitatẽ in
scłm scł̃i. Qd̾ enĩ mortuus est pecoato.
mortuus est semel: qd̾ aut̃ uiuit. ui¬
uit dõ. Magna est gła eiꝰ insalutari
tuo: scł in eo q̃d eum saluasti ⁊ resu¬
scitasti: et cͤoruptibili. incorruptibi¬
lem: Sde mortali immortalẽ fecisti.
S adhuc głam et magnũ decorẽ impo¬
nes suꝑ eum: cũ in celo ad dext̾am
tuam collocabis. Magna quippe xp̃o
re: s maior est ei gła ad dext̾am pa¬
tris sedere: & magnꝰ decor est hominẽ
ẽẽ dm. U el głam ⁊ magnũ decorem
impones : id est głosos et decoros. edifi
De quo ait apłs. fundamentũ aliud

Expanded text:
martyribus, confessoribus, atque virginibus. Nec nos movere debet, quod non dicit, de lapidibus pretiosis, sed de lapide pretioso. Multi enim sunt in unitate fidei unum. Multi unum sunt in compage 92 caritatis: sicut scriptum est, Erat illis anima una et cor unum in Deo . 5. Vitam petiit a te. ResIdest longa tempora saeculi hujus, quae haberet Ecclesia, et deinceps aeternitatem in saeculum saeculi. Quod enim mortuus est peccato, mortuus est semel: quod autem vivit, vivit Deo . 6. Magna est gloria ejus in salutari tuo. Scilicet in eo quod eum salvasti, et resuscitasti, et de corruptibili incorruptibilem, et de mortali immortalem fecisti. Sed adhuc Gloriam et magnum decorem impones super eum. Cum in caelo ad dexteram tuam collocabis. Magna Ex eodem qre: sed major est ei gloria ad dexteram Patris sedere. Et magnus decor est, hominem esse Dominum. Vel gloriam et magnum decorem impones, idest, gloriosos et decoros aedificde quo ait Apostolus, Fundamentum aliud
Abbreviated transcription (Latin):
etiã seruans net̾is hoĩs. cuiꝰ mortali¬
tatẽ portauit. Nam uetus homo nr̃:¬
concrucifixꝰ est cruci. cũ illo. Intendit
aut̃ nos inuitare suo exemplo: ãd
passionem et pacientiã. Sic eñ ait
apłs. Xp̃c passus est ꝓ nob. relinquens
nob̾ exemplũ: ut sequamͣ uestigia euᷤ.
Orat aut̃ ꝓ se: & ꝓ menbris etꝰ Dicit qͣm
despectus fu̾it a iudeis : passioñe suã
narrat. lib̾ari animã suã postulat:
inuitat nos ad dei laũdem. p̃dicit
gentiũ conu̾sionẽ: et qd̾ annunciabt̃
celi. ⁊ dẽ apłi. iusticiã eius. ppło qui na¬

Expanded text:
etiam servans veteris hominis, cujus mortalitatem portavit. Nam vetus homo noster affixus est cruci cum illo. Intendit autem nos invitare suo exemplo ad passionem et patientiam. Sicut enim aitnobis relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Orat autem pro se et pro membris suis: dicit quam despectus fuerit a Judaeis: passionem suam narrat: et liberari animam suam postulat. Invitat nos ad Dei laudem, praedicit gentium conversionem, et quod annuntiabunt coeli, id est Apostoli, justitiam ejus, populo qui na
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc scło ⁊ in fut᷑o. Letificabis eũ in
gaũdio cũ uultu tuo. Letificabit᷑ eñ
quã ipse credentib ꝓmisit. manife¬
stabit᷑. Salus nr̃a etͣ iusio dei: erit le¬
ticia sua. Et tunc erit ꝑfectũ gaudiũ
capitis et corꝑis: qñ implebit᷑ qd̾ ꝑ apł̃m¬

Expanded text:
abis eum in gaudio cum vultu tuo. Laetabitur enim quam ipse credentibus promisit , manifestabitur. Salus nostra, et visio Dei, erit laetitia sua. Et tunc erit perfectum gaudium capitis, et corporis, quando implebitur quod p
Abbreviated transcription (Latin):
tibi scĩficatũ ompꝰ. eccłiam de speci¬
latione tutã : que expectat qñ ue¬
mias a nuptiis. Syon quippe int̾p̃¬
tat᷑ speculatio. Et hii ꝑtinent ad sy¬
on. et ad corpꝰ xp̃i: qui cortẽptis ter¬
renis. m̃tis ocłm dirigunt ad suꝑna.
Memor sit om̃is sacrificii tui: hoc est
et contumeliarũ: quas ꝓ nob̾ ꝑtulisti.
Et holocaustũ tuũ pingue fiait: ⁊ cru¬
cem in qua totus oblatus es do. in leti¬
eiã resurrectionis conuertat. Holo¬
caustũ quidem eiꝰ pingue apparuit:
qsñ in cruce pendens. & se ipsũ ꝓ nobis
do offerens. ꝑinguẽdine caritatis ple¬
nus. ꝓ suis ꝑsecutorib exorauit dicet

Expanded text:
tibi sanctificatum corpus Ecclesiam de speculatione tutam, quae expectat quando venias a nuptiis. Sion quippe interpretatur speculatio. Et hi pertinent ad Sion et ad Corpus Christi, qui contemtis terrenis, mentis oculum dirigunt ad superna. 4. Memor sit omnis sacrificii tui: Hoc est et contumeliarum, quas pro nobis pertulisti. Et holocaustum tuum pingue fiat. Et crucem, in qua totus oblatus es Deo, in laetitiam resurrectionis convertat. Holocaustum quidem ejus pingue apparuit, quando in cruce pendens, et seipsum pro nobis Deo offerens, pinguedine caritatis plenus pro suis pe
Abbreviated transcription (Latin):
successione temꝑaliũ bonoꝵ ferunt᷑:
& hisubbis trahunt᷑ honorib: atq in
his exultant. Nos aut̃ in noĩe dni dei
nr̃i inuocabimus. Nos aũt spem figen¬
tes in et̾nis. neq głam nr̃am querenteᷤ:
in noie dni cłi nr̃i ecultabimꝰ. Ipsi ob¬
ligati sunt et cecidunt. Et icło ipsi tẽ

Expanded text:
successione temporalium bonorum feruntur, et hi superbis trahuntur honoribus, atque in his exultant. Nos autem in nomine Domini Dei nostri invocabimus. Nos autem spem figentes in aeternis, neque gloriam nostram quaerentes, in nomine Domini Dei nostri exultabimus. 9. Ipsi obligati sunt, et ceci
Abbreviated transcription (Latin):
xaudiat te d̃ns in die tribula¬
Odonis : ꝑtegat te nomen clei
iacob. Quare ñ ait in die pacis. uł
ꝓsꝑitatis. uł gaudii: s in die in qͥt
tribulationis exaũdiat te: Placet
quidem dõ: et utilis est uisto tribu¬
latio in hoc sclo. Ipsa eñĩ corhumili¬
ał. atq ad orandũ excitat: et facit
dignũ ut exaudiatur. Uñ alibi idẽ
uir sc̃s ait. In tribulatione inuoca¬
ui dnm: et exaudiuit me. Dicat gͦ
ꝓpħa optando: e p̃nunciando fut᷑a.
ꝓtegat te immortalitate nom̃ cłi ia¬
cob: idẽ ipse qui appellatus est ds ia¬

Expanded text:
xaudiat te Dominus in die tribulationis: protegat te nomen Dei Jacob. Quare non ait, in die pacis, vel prosperitatis, vel gaudii, sed in die, inquit, tribulationis exaudiat te? Placet quidem Deo, et utilis est justo tribulatio in hoc saeculo. Ipsa enim cor humiliat, atque ad orandum excitat, et facit dignum ut exaudiatur: unde alibi idem vir sanctus ait, In tribulatione invocavi Dominum et exaudivit me . Dicit ergo Propheta optando et praenuntiando futura, protegat te immortalitate nomen Dei Jacob, idest, qui appellatus est Deus Ja
Abbreviated transcription (Latin):
Phec duo scł aurũ ⁊ lapidẽ p̃ciosum.
que magis desicdant᷑ in hoc scło. uult
cõprehendẽ om̃s diuicias: e ꝑ alia
duo. idẽ mel & fauũ. quib nichil in
hoc muñdo est dulciꝰ uult intellig̾e
om̃s dulcedines: ut tu intelligas ni¬
ehil tã dulce. tã preciosum. tam a¬
mandũ. tã appetendũ. ꝗͣ diuina iu¬
dicia: et cũ ea tam cara ẽẽ intellex̾is.
diligas et custodias illa: quatuiꝰ mer¬
cedem inde celestem reciꝑe merearis:
dicat᷑ de te qd̾ sequit᷑. Et enĩ seruus
tuus custõdit ea: in custõdiendis illis
retributio multa. Quã dulcia ista ft̃:
custõdiendo ꝓbat seruus tuus. Non
custõdienti quidem amara sunt. et
sequit᷑ pena: incustõdiendis aut̃ re
tributio multa. Non in aliquo extra
posito cõmõdo. s in eo ipso quo iudicia
di custõdrunt᷑. multa retͥbutio est: &
gaudet᷑ meis Int̾ hec aut̃ iudieia di

Expanded text:
 aurum et lapidem pretiosum, quae magis desiderantur in hoc saeculo, vult comprehendere omnes divitias. Et per alia duo, idest, mel et favum, quibus nihil in hoc mundo est dulcius, vult intelligere omnes dulcedines: ut tu intelligas nihil tam dulce, tam pretiosum, tam amandum, tam appetendum, quam divina judicia. Et cum ea tam cara esse intellexeris: diligas et custodias illa: quatenus mercedem inde caelestem et recipere merearis, et dicatur de te quod sequitur: 12. Etenim servus tuus custodit ea, in custodiendis illis retributio multa. Quam dulcia ista sunt, custodiendo probat servus tuus. Non custodienti quidem amara sunt: et sequitur poena. In custodiendis autem Ex Augustino retributio multa: non in aliquo extra posito commodo, sed in eo ipso, quo judicia Dei custodiuntur, multa retributio est, et gaudetur in eis. Inter haec aut
Abbreviated transcription (Latin):
dirigenti infinẽ. Dẽ xp̃m qui ẽ finis
dessitate. s ex magna affectione. que
gura optandi caniti hoc intendens.
ut exposita nobis xp̃i resurrectione.
cui uenture applaudit. confirmet
nos ut credamus nos resurrecturos. &
in celestib consessuros: ut quo p̃cessit
celsitũdo pastoris. sequatur humili¬
tas gregis. Et ꝑhoc qd̾ sub figa op¬
tandi hoc facit: desid̾iũ & leticiam
qmͣ inde habuerit. ostendit. Dixxit

Expanded text:
finis,cessitate, sed ex magna affectione, ea qgura optandi cavit: hoc intendens, ut exposita nobis Christi resurrectione, cui venturae applaudit, confirmet nos, ut credamus nos resurrecturos, et in coelestibus consessuros : ut quo praecessit celsitudo pastoris, sequatur humilitas gregis. Et per hoc quod sub figura optandi hoc facit, desiderium et laetitiam, quam inde habuerit, ostendit. Dixit
Abbreviated transcription (Latin):
ut adu̾sus regna temꝑaliũ erroꝵ belli¬
geraret. ñ pac̃e s gladiũ missurus in
derr̃a. intẽꝑe posuit tanꝙͣ militare
habitacłm suũ: hoc est dispensatio¬
nẽ incarnationis. Uel in sole. ĩdest in
manifestatiõne posuit tab̾nacłm su
conu̾satio: incelis est. Et ipse tanqͣm
sponsus ꝓcedens de thalamo suo. idẽ
de ut̾o uirginali: uͥ ds nateͣ humane
tanꝗͣ sponsus sponse. copulatꝰ ẽ. Uer
bũ enĩ caro factũ ẽ: ẽ mut̾o uirgina
miseqͣia infra om̃s. fortis maiestate

Expanded text:
ut adversus regna temporalium errorum belligeraret, non pacem, sed gladium missurus in terram : in tempore posuit tanquam militare habitaculum suum, hoc est dispensationem incarnationis. Vel in sole, idest, in manifestatione posuit tabernaculum conversatio in caelis est. Et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo. Idest, de utero virginali ubi Deus naturae humanae tanquam sponsus spobum caro factum est, in utero virginalmisericordia infra omnes, fortis majestate
Abbreviated transcription (Latin):
iuni erant pabulo ueritatis. qui e¬
suriebant ⁊ siciebant iusticiã: mͦ pa¬
scunt᷑ diuinis scriptis. reficnint᷑ &¬
lestib sacramentis. Laudant. qui
requirunt eñ: nã lauis ẽ dm̃. eructa¬
tio saturitatis illiꝰ. Inde uiuunt cor¬
da eoꝵ inetͥnũ: quia cib ille cordis ⁊
anime est: de quo scͥptũ est.Qui man

Expanded text:
juni erant pabulo veritatis: qui esuriebant et sitiebant justitiam, modo pascuntur divinis Scripturis: reficiuntur caelestibus sacramentis: laudant, qui requirunt eum: nam laus est Domini, eructatio saturitatis illius. Inde vivunt corda eorum in aeternum, quia cibus ille cordis et animae est, de quo scriptum est, Qui man
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa. idẽ ꝑunitatẽ: ñ ad rixas diuisi¬
onis. s ad congregationẽ unitatis. Idło
lingus hominũ loqui fecit. in quos
primo uenit: qr linguas om̃iũ genti
um in unitate se congͥgat᷑um ẽẽ nun¬
ciauit. Quõd tunc faciebat unꝰ ho¬
mo accepto sp̃u sc̃o. ut linguis om̃iũ
gentiũ loqueret᷑: hoc mͦ unitas facit.¬
cũ lingius omĩb loquit᷑. in om̃ibgeꝵ¬
tib. Et ipsa iudicia dñi. sunt deside

Expanded text:
ipsa, idest per unitatem, non ad rixas divisiipsa, idest per unitatem, non ad rixas divisionis, sed ad congregationem unitatis. Ideo linguis omnium loqui fecit, in quos primo venit: quia linguas omnium gentium se in unitate congregaturum esse nuntiavit. Quod tunc faciebat unus homo, accepto Spiritu sancto, ut linguis omnium gentium loqueretur, hoc modo unitas facit: linguis omnibus loquitur in omnibus gentibus. Et ip
Abbreviated transcription (Latin):
recte letificantes corda p̃ceptũ dñi lu¬
cidũ illuminans ocłos. Recte sunt
iusticie dni. idest inflexibiles: ñ decli¬
nant ad dext̾am siue ad sinistra: ñ
flectunt᷑ in ꝓsꝑis. siue ĩ aduersis:
corda obseruantiũ eas letificant sỹa¬
onũ illuminans ocłos. ĩdẽ hõis int̾i¬
oris aspectum. Timor dm sc̃s ꝑmaneis¬
in scłm scł̃i. Timor dni ñ ille sub le¬
ge penalis. tẽporalia bona sͥ subtra¬
hi ꝑborrescens. quoꝵ dilectione aĩa
fornicatur: s castus quo eccłia spon¬
sum suũ qñto ardentius diligit. tas¬
tõdiligentius cauet offendere. Et iclo¬
ñ foras mittit consũmata dilectio ti¬
morem hunc: s ꝑmanet inscłm scli.
quemꝗͣ. s om̃e iudicium dedit filio.
uere iustificata incõmutabilit̾: neq
enĩ uł minatus uł pollicitꝰ ds queꝗͣ.
fallit. aut quisꝗͣ uł impiis supplici¬
um eiꝰ. uł piĩs p̃miũ eiꝰ potest eriꝑe.
Iudicia dni iustificata sunt insemet¬

Expanded text:
rectae, laetificantes corda, praeceptum Domini lucidum, illuminans oculos. Rectae sunt justitiae Domini , idest, inflexibiles: non declinant ad dexteram sive ad sinistram, non flectuntur in prosperis sive in adversis: corda observantium eas laetificant spirituaonum: illuminans oculos, idest, hominis interioris aspectum. 10. Timor Dominii, etc. Timor Domini non ille sub lege poenalis, temporalia bona sibi subtrahi perhorrescens, quorum dilectione anima inquinatur, sed sanctus, quo Ecclesia sponsum suum quanto ardentius diligit, tanto diligentius cavet offendere. Et ideo non foras mittit consummata dilectio timorem hunc, sed permanet in saeculum saeculi. quenquam, sed omne judicium dedit Filio : vere justificata incommutabiliter. Neque enim, vel minatus, vel pollicitus Deus quenquam fallit, aut quisquam vel impiis supplicium ejus, vel piis praemium ejus potest eripere. Judicia Domini justificata sunt in semet
Abbreviated transcription (Latin):
macłata lex: qr peccatũ ñ fecit. nͨ
inuentus est dolus in ore eiꝰ : ñ p̃mers
animas seruitutis ngo: s ad se imi¬
tandũ in lib̾tatẽ conuertens. Nel cbñz
lex immacl̾ata. intelligi possunt di¬
una mandata: de quib dicit apłs.
Lex quide sc̃a: ẽ mandatũ sc̃m iustũ⁊
bonũ. Ego aut̃ carnalis sum. uenun¬
datus sub pecc̃o. hec quĩd lex asprran¬
de diuina gr̃a animas conuertit:
pecc̃ores ad penitentiã mittit. depi¬
doꝵ mentes accendit: pigros excitat.
immuñdos muñdat: iniustos iu¬
stificat. Testimoniũ dni fidele sa¬
pĩam p̃stans parurilis. E loquia
diuina: ñ immerito dñr. lex et testimo¬
niura. Lex qi docent et p̃cipiunt : desti¬
moniũ quia meis qnͣtũ nos diligat ds
ꝓbare dignat᷑. Et ipsum testimoniũ
est fidele idẽ crẽdibile. ꝑhoc eñ testi¬
moniũ qd̾ in illo iudemus impletum
sicut lex diuina docet: etiã fut᷑a er¬
ga nos que sempiterna ꝓmissa sunt.
expectamꝰ et speramꝰ impleñda. E̾t i¬

Expanded text:
a lex, quia peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus ; non premens animas servitutis jugo, sed ad se imitandum in libertatem convertens. Vel Domini lex immaculata intelligi possunt divina mandata, de quibus dicit Apostolus, Lex quidem sancta, et mandatum justum, et bonum . Ego autem carnalis sum, venundatus sub peccato. Haec quidem lex, aspirante divina gratia, animas convertit, peccatores ad poenitentiam mittit, tepidos accendit, pigros excitat, immundos mundat, injustos justificat. Testimonium Domini fidele sapientiam praestans parvulis: Eloquia divina non immerito dicuntur lex et testimonium. Lex, quia docent et praecipiunt: testimonium, quia in eis quantum nos diligat, Deus probare dignatur. Et ipsum testimonium est fidele, idest, credibile. Per hoc enim testimonium quod in illo videmus impletum, sicut lex divina docet: etiam futura erga nos, quae sempiterna promissa sunt, exspectamus et speramus implenda. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
geniti a patre: plenũ gr̃ẽ ueritatis fr
his duob. scł ditunitate & humani¬
tate: consistit uera ⁊ catbolica fides. Et
quia hec cũ discretione iuxta capaci¬
tatem auditoꝵ p̃dicanda sunt: recte
subinfertur. Dies diei eructat uerbũ:
et nox nocti iñdicat scientiã. Dies di
carnales. carnalib. Utͥq eñ audiunt.
⁊ si ñ utͥꝙ similit̾ sapiunt: esti tanqͣm
u̾bũ ructuatũ: illi aũdiunt tanqͣ sci¬
entiã annunciatã. Qd̾ eñ ructuat᷑
p̃sentib ructuat᷑: qd̾ aũt nunciatur.
longe positis nunciat᷑. Dies diei uer¬
bũ eructat: cũ dicit paulus. Sapĩam
loquimͣ int̾ ꝑfectos. Nox nocti scĩam
indicat: cũ se minus intelligentib.
tanꝗͣ minꝰ intelligens transformat
dicens. Nichil iudicaui me scire int̾
sp̃alib: s tanꝗͣ carnalib. lac potũ dedi
uobis ñ escam. Nonsrint loquele neq

Expanded text:
a Patre, plenum gratiae et veritatis . Ex his duobus, scilicet divinitate et humanitate, consistit vera et catholica fides. Et quia haec cum discretione, juxta capacitatem audientium praedicanda sunt, recte subinfertur: 3. Dies diei eructat verbum, et nox nocti indicat scientiam. Dies diecarnales carnalibus. Utrique enim audiunt, etsi non utrique similiter sapiunt. Isti tanquam verbum ructuatum, illi audiunt tanquam scientiam annuntiatam. Quod enim ructuatur, praesentibus ructuatur, quod autem nuntiatur, longe positis nuntiatur. Dies diei verbum eructat, cum dicit Paulus, Sapientiam loquimur inter perfectos . Nox nocti scientiam indicat, cum se minus intelligentibus, tanquam minus intelligens transformat, dicens, Nihil judicavi me scire interspiritualibus, sed tanquam carnalibus lac potum dedi vobis, non escam . 4. Non sunt loquelae n
Abbreviated transcription (Latin):
tia ñ uisitaui. seriuuit mͥ: precepta
mea custõdiuit. In auditu auris o¬
bẽdiuit mͥ. Ocł̾is me ñ uidit: noĩe
meo tm audito. p̃dicatores meos rece¬
rpit. Esto et tu ex ppło isto fideli: tit si
xp̃m ñ iudisti in carne. seriuias tñ ei
ĩ sp̃u: et sis eiobẽdiens in tota uolun¬
tate: ut beatus ẽẽ merearis cũ eis de
quib scriptũ ẽ: beati qui ñ uideruns
& erẽdiderunt. Caue aut̃ eoꝵ exem¬
plũ: de quib subdit᷑.filii aliem men¬
titi sunt mͥ :̃filii alieni inuet̾ati ft̃:
et claudicauerunt a semitis fuis
Filii di fuerunt iudei: s xp̃m int̾fi¬
cientes. filii diaboli factisunt. In ueri¬
tate ñ ꝑmanentes: legis facti p̃uarica¬
dores. m̃titi sunt. In primi hoĩs pecc̃o.
inuet̾ati sunt: qr nouũ hoĩem reciꝑe
noluerunt. E claudicauerunt a se¬
dentes. idẽ patr̃e & ñ filiũ adorantes÷
uł uetus & ñ nouũ testam̃tũ seqͣntes:
siue litt̾am ⁊ ñ sp̃m tenentes. his eñs¬

Expanded text:
epta mea custodivit. In auditu auris obedivit mihi. Oculis me non vidit, nomine meo tantum audito praedicatores meos recepit. Esto et tu ex populo isto fideli, ut si Christum non vidisti in carne, servias tamen ei in spiritu, et sis ei obediens in tota voluntate, ut beatus esse merearis, cum eis de quibus scriptum est, Beati qui non viderunt, et crediderunt . Cave autem eorum exemplum, de quibi alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis. Filii Dei fuerunt Judaei, sed Christum interficientes filii diaboli facti sunt . In veritate non permanentes, Legis facti praevaricatores, mentiti sunt . In primi hominis peccato inveterati sunt, quia novum hominem recipere noluerunt: Et claudicaverunt a setentes, id est, Patrem et non Filium adorantes: vel vetus et non novum Testamentum sequentes, sive lit
Abbreviated transcription (Latin):
municando: et exhis qͦsda cõp̃hen¬
dunt et attrahunt. ad fidem. ad pe¬
nitentiã ad cont̾sionẽ t nec conuer¬
tunt᷑ a p̃dicatione: donec illi deficiait
ab iniquitate. Confringunt a statu
suꝑbie. atꝙ sͥ substernunt sub om̃imo¬
da humilitate: & p̃cincti armis uir¬
tutũ. sic supplantant eos a uiciis. ut
qui insurgentes erant ꝑsequendo.
subsequentes fiant penitendo: & qui
preibant minando. ⁊ trahendo. re¬
trorsum fiant obediendo: de odio cor¬
uersi ad caritatẽ: de conuentione ma¬
lieie disꝑsi. ⁊ diuisi ab inuic̃e. Et qͥa
ex supͣdictis inimicis. ñ nulli adño
repbant᷑ : qr uĩdelicet extoto corde ñ
conuertunt᷑. nec ueracit̾ pecc̃a sua
confitent᷑. nec pure dñi miscłiã de

Expanded text:
municando: et ex his quosdam comprehenmunicando: et ex his quosdam comprehendunt, et attrahunt ad fidem, ad poenitentiam, ad conversionem: nec convertuntur a praedicatione, donec illi deficiant ab iniquitate. Confringunt a statu superbiae, atque sibi substernunt sub omnimoda humilitate, et praecincti armis virtutum sic supplantant eos a vitiis, ut qui insurgentes erant persequendo, subsequentes fiant poenitendo. Et qui praeibant minando, et trahendo, retrorsum fiant obediendo: de odio conversi ad caritatem, de conventione malitiae dispersi et divisi ab invicem. Et quia ex supradictis inimicis nonnulli a Domino reprobantur, quia videlicet, et toto corde non convertuntur, nec veraciter peccata sua c