comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium diligit: ueluti querentes iam ppł̃s
territos quomodo iusti uiuere debeant. qua
in se ipsis non possunt habere iusticiam⁊ ẽ¬
menclauit illis et plasmatorem iusticiȩ illoꝙꝵ
et secutus ait.u parasti equitates: uichei¬
um et iusticiamꝰ in iacob tu fecisti. Debenꝰ
ngo et nos habere iudicium: debemus habere
usticiam. Sed ille in nobis facit iudicium ec
usticiam: qui nos fecit in quibus faceret.Qͦ¬
nodo et nos debemus habere iudicium et ui¬
siciam: Iuchicium babes: quando discernis
bonum a malo. Iusticiam autem: quando se.¬
queris bonum. et declinas a malo. Discernen¬
Co iudicium habes: faciendo iusticiam habes.
Declina a malo ait et fac bonium: quere pacẽ
et sequere eam. Primo debes habere iudiciũ:
et postea iusticiam. Quod iulicium: Ut pͥmo
iuidices quid sit malum: et quid sit bonum.
Et quam iusticiam: Declmes a malo: et facias
honum. Hoo autem a te non habebis: quia ui¬

Expanded text:
judicium diligit;» veluti quaerentes jam populos judicium diligit;» veluti quaerentes jam populos territos quomodo justi vivere debeant, quia in seipsis non possunt habere justitiam, commendavit illis et plasmatorem justitiae illorum, et secutus ait: «Tu parasti aequitatem; judicium et justitiam in Jacob tu fecisti.» Debemus enim et nos habere judicium, debemus habere justitiam; sed ille in nobis facit judicium et justitiam, qui nos fecit in quibus faceret. Quomodo et nos debemus habere judicium et justitiam? Judicium habes, quando discernis malum a bono; justitiam autem, quando sequeris bonum, et declinas a malo. Discernendo, judicium habes; faciendo, justitiam habes. «Declina a malo,» ait, «et fac bonum; quaere pacem, et sequere eam» . Primo debes habere judicium, et postea justitiam. Quod judicium? Ut primo judices quid sit malum, et quid sit bonum. Et quam justitiam? Declines a malo, et facias bonum. Hoc autem non a te habebis; quia vi
Abbreviated transcription (Latin):
ciam: ergo faciamus ȩquitatem. Setl aus
facit equitatem: quis facit iusticiams ho
peccatori homo mniquus: homo puersise
mo auersus a luce ueritatis: Quid delita¬
cere homo: Conuertere se debet tantimne
dm̃: ut ipse in illo formet equitatem qu
ipse formare non potest. secl deformar. Ia¬
neus est bomo ad uulnerandum se. uinqus
idoneus est ad sanandum se: Quando nt
egrotat: non quando uult surgit. Si uilt
iuuat intemꝑanter. uel in frigore. uel i ca¬
lore: eo die egrotat quo uoluerit. Cum ai
surgat quando uult. Ut iaceret egrtus¬
intempantiam suam babuit necessariam ut
surgat autem necessariam habet artificis
peccaret homo ipse sibi sufficit ad pecca¬
tum: ut iustificetur non sibi susficit:
nisi ab illo iustificetur. qui solus est ustus. Ut
ergo illi se homines dent formandos ad iusi¬
ciam cum terruisset ppłos psalmus iste et
dixisset. confiteantur nomini tuo magno.
quoniam terribile et sem̃ est. et honor regis

Expanded text:
titiam, ergo faciamus aequitatem. 7. Sed quis titiam, ergo faciamus aequitatem. 7. Sed quis facit aequitatem? quis facit justitiam? Homo peccator, homo iniquus, homo perversus, homo aversus a luce veritatis? Quid debet facere homo? Convertere se tantum ad Deum, ut ipse in illo formet aequitatem, quam ipse formare non potest, sed deformare. Idoneus est homo ad vulnerandum se; numquid idoneus est ad sanandum se? Quando vult aegrotat, non quando vult surgit. Si vult, vivat intemperanter vel in frigore vel in calore; eo die aegrotat, quo voluerit: cum autsurgat quando vult; qui jacuit quintemperantiam suam habuit necessariam: ut surgat autem, necessariam habet artificis peccet homo, ipse sibi sufficit ad peccandum: ut justificetur, non sibi sufficit, nisi ab illo justificetur, qui solus est justus. Ut ergo illi se homines dent formandos ad justitiam, cum terruisset populos psalmus iste, et dixisset, «Confiteantur nomini tuo magno, quoniam terribile et sanctum est; et honor regis
Abbreviated transcription (Latin):
nos erramus si non tunemus. Si autem ti.¬
muerimus modo: tunc quod timeamus ñ
habebimus: quoniam terribile et scm̃ est:
et honor regis iudicium diligit. Sic ergo
timeant eum ppłi ut corrigant se: non qua¬
si multum presumentes de misedia ipsius.
dimittant se et male uiuant. Diligit enim
misccłiam: sed diligit et uidicium. Quȩ est
miscdĩa : Ut modo predicet tibi ueritatem:
ut modo clamet ad te ut conuertaris. Parua
miscdia est quia uixisti in malis factis⁊ et ad¬
huc non te tulit cum peccares. ut credenti
ignosceret peccata tua: Parua misedia est:
sutas quia sic semꝑ erit misccłia ł ut neminẽ
puniat : Nolisic. Terribile et scm̃ nomen eiꝰ.
et honor regis iudicium diligit. Inuistum est
enim iudicium et om̃ino non est iudicium
nisi mertea redclantur sua uniciuq: quen¬
num siue malum. Et honor regis ilueuo
liligit. Ergo timeamus: ergo facianus us¬

Expanded text:
nos erramus, si non timemus; si autem tinos erramus, si non timemus; si autem timuerimus modo, tunc quod timeamus non habebimus. «Quoniam terribile et sanctum est; et honor regis judicium diligit.» Sic ergo timeant cum populi, ut corrigant se: non quasi multum praesumentes de misericordia ipsius, dimittant se, et male vivant; diligit enim misericordiam, sed diligit et judicium. Quae est misericordia? Ut modo praedicet tibi veritatem, ut modo clamet ad te ut convertaris. Parva misericordia est, quia vixisti in malis factis, et adhuc non te tulit cum peccares, ut credenti ignosceret peccata tua? parva misericordia est? Putas quia sic semper erit misericordia, ut neminem puniat? Noli sic putare. Terribile et sanctum nomen ejus; «et honor regis judicium diligit.» Injustum est enim judicium, et omnino non est judicium, nisi merita reddantur sua cuique, quembonum, sive malum : «et honor regis judicium diligit.» Ergo timeamus, ergo faciamus jus
Abbreviated transcription (Latin):
terribile et scm̃ est. Ipsum noien c̾uum:
terribile et scm̃ est. Sic predicatur cruci¬
fixus sic predicatur humiliatuse sic iudi.¬
catus predicatur. ut ueniat et excelsus: ueni¬
at uiuus: in uirtute ueniat iudicaturus. Modo
pareit ppłis blasphemantibus: quia patientia
dĩ te ad penitentiam aclducit. Non enim qui
modo pareit semꝑ habet parcere: aut qui mͦ
predicat ut timneatur. non est uenturus ut
iudicet i Henturus est fr̃s mei. uenturus est:
timeamus illum⁊ et sic uiuamus ut ad dex-¬
teram illius inueniamur. Uenturus est enim
et iudicaturus: ut alios ponat ad sinistram⁊¬
et alios ad dexteram. Et non illud facit ip¬
se quomodocumꝙ ut erret forte in hominibꝰ.
ut qui ad dexteram ponendus est. ad sinistrã
ponatur: aut qui ad sinistram debet stare.
errante dõ ad dexteram ponatur. Non po-¬
test errare ut ibi ponat malum. ubi debet¬
ponere bonum: nec ibi ponat bonum ubi
debet ponere malum. Si errare non potest.

Expanded text:
terribile et sanctum est.» Ipsum nomen tuum terribile et sanctum est.» Ipsum nomen tuum terribile et sanctum est. Sic praedicatur crucifixus, sic praedicatur humiliatus, sic praedicatur judicatus, ut veniat et excelsus, veniat vivus, in virtute veniat judicaturus. Modo parcit populis blasphemantibus, quia patientia Dei ad poenitentiam adducit . Non enim qui modo parcit, semper habet parcere; aut qui modo praedicatur ut timeatur, non est venturus ut judicet. Venturus est, fratres mei, venturus est: timeamus illum, et sic vivamus, ut ad dexteram illius inveniamur. Venturus est enim, et judicaturus, ut alios ponat ad sinistram, alios ad dexteram . Et non illud facit ipse quomodocumque, ut erret forte in hominibus, ut qui ad dexteram ponendus est, ad sinistram ponatur; aut qui ad sinistram debet stare, errante Deo ad dexteram ponatur: non potest errare, ut ibi ponat malum, ubi ponere debet bonum; nec ibi ponet bonum, ubi debet ponere malum. Si errare non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
demus inde liberatos. ubi et nos fumus:
nec de illis desꝑare debemusi et si adhuc
irascuntur. nos oremus: et si adhuc comino.¬
uetur particula terrȩ quȩ remansit. nos
ꝑmaneamus in gemitu ꝓ illis. ut et illis
tribuat intellectum: et nobiscum audiant
uoces istas de quibus modo gaudemus.
Dñs in syon magnus: et excelsus est suꝑ om̃s¬
los Confiteantur nomini tuo magno.¬
Ipsi om̃s ppłi supra quos magnus es in syon:
iam consiteantur nomini tuo magno. Par-¬
uum fuit nomen tuum quanclo irascebant᷑:
factum est magnum: iam confiteantur. Quo.¬
modo dicimus paruum fuisse nomen xp̃i an¬
te quam preclare diffamaretur xp̃c: Quia
nomen ipsius: fama ipsius dicitur. Paruũ
nomen erat: iam modo nomen magnum
factum est. Quȩ gens est quȩ non aucliuit
nomen oep̃i: Iam ergo magno nomini tuo
confiteantur ppłi: qui ante. paruo nomini
tuo irascebantur. Confiteantur nomini
tuo magno. Quare confiteantur. ¶Iuonã

Expanded text:
demus multos inde liberatos, ubi et nos fuimus, demus multos inde liberatos, ubi et nos fuimus, nec de illis desperare debemus. Et si adhuc irascuntur, nos oremus; et si adhuc commovetur particula terrae quae remansit, nos permaneamus in gemitu pro ipsis, ut et illis Deus tribuat intellectum, et nobiscum audiant voces istas, de quibus modo gaudemus. «Dominus in Sion magnus, et excelsus est super om Confiteantur nomini tuo magno.Ips omnes populi, super quos magnus es in Sion, jam «confiteantur nomini tuo magno.» Parvum fuit nomen tuum, quando irascebantur: factum est magnum; jam confiteantur. Quomodo dicimus parvum fuisse nomen Christi, antequam praeclare diffamaretur Christus? Quia nomen ipsius fama ipsius dicitur. Parvum nomen erat; jam modo nomen magnum factum est. Quae gens est quae non audivit nomen Christi? Jam ergo magno nomini tuo confiteantur populi qui ante parvo nomini tuo irascebantur: «Confiteantur nomini tuo magno.» Quare confiteantur? «Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
uicderint se: displicebunt sibi. Sed ideo ñ
non clisplicent sibi: quia non se attenclunt.
Ebrius non sibi displicet: sed sobrio displi¬
cet. Da hominem qui iam iocundatur in
dõ uiuit i grauiter suspirat. in illam pacẽ
eternam. quam illi ꝓmisit dĩ: et uide quia
quanclo respexit hominem saltantem ad
oiganum: plus illum dolet insanientem:
quam freneticum ferientem. Ergo si noui¬
mus mala eorum: quia de ipsiꝰ malis libe.¬
rati sumus. doleamus illos. Et si dolemus
illos. oremus ꝓ illis: et ut exaudiamuri.
ieninemus ꝓ illis. Non enim nos nr̃a ieiunia
celebramus ꝑ dies festos eorum. Alia sunt
ieiunia nr̃a quȩ celebramus ꝑ dies paschȩ
futuros: ꝑ alia atꝙ alia quȩ sollemꝑnia
nobis sunt in xp̃o. Per istos autem dies ad
hoc ieuinamus: ut quando ipsi letantur.
nos ꝓ illis gemamus. Leticia enim sua mo.¬
nent dolorem nr̃m: et faciunt nos recorda.¬
ri. quam miseri sint adhiie. Secl quia ui¬

Expanded text:
viderint se, displicebunt sibi; sed ideo non viderint se, displicebunt sibi; sed ideo non sibi displicent, quia non se attendunt. Ebrius non sibi displicet, sed sobrio displicet. Da hominem qui jam jucundatur in Deo, vivit graviter, suspirat in illam pacem aeternam quam illi promisit Deus; et vide quia quando respexerit hominem saltantem ad organum, plus illum dolet insanientem, quam phreneticum febrientem. Ergo si novimus mala illorum, quia de ipsis malis et nos liberati sumus, doleamus illos; et si dolemus illos, oremus pro illis; et ut exaudiamur, jejunemus pro illis. Non enim nos nostra jejunia celebramus per dies festos illorum. Alia sunt jejunia nostra quae celebramus per dies Paschae futuros, per alia atque alia quae solemnia nobis sunt in Christo: per istos autem dies ad hoc jejunamus, ut quando ipsi laetantur, nos pro illis gemamus. Laetitia enim sua admonent dolorem nostrum, et faciunt nos recordari quam miseri sint adhuc. Sed quia vi
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝓ eis ieuinemus. Dyxit enim nobis dñs
q̃ noster. Qui secdet in nobis. ipse manclauit
nobis ut oremus ꝓ inunicis nr̃is oremus pro
esequentibus nos: et cum hoc facit ȩceła ꝓpe
finit sunt ꝑsecutores. Exaudita est enum cũ
hoc faceret: et exauditur eum hoc faciti Pre.¬
ualebant malo suo: finiti sunt bono suo.
Quomodo enim finiti sunt. uultis nosse :
Hancducati sunt ab ȩccła. Queris illos in se
et non inuenis: quere in ea quȩ illos mancdu¬
cauit. et in uisceribus eius inueniuntur.
sunt. Perierunt ꝑsecutores: creuerunt pre¬
dicatores. Ideo ꝑ dies festos eorum quia uide.¬
mus eos qui reliqui facti sunt insanire ad¬
huc in uoluptatibus suis. malis et ꝑuersis:
rogamus ꝓ illis dm̃: ut qui delectabiliter
aucliunt organum: delectabilius audiant
uocem dĩ. Num enim quod sonat sine rati¬
one delectat aurem: et uerbum dĩ non de¬
lectat cor s Sed ideo ꝓ illis oramus. quancdo
sibi ipsi spectaculum. Quancdo enim

Expanded text:
sed pro eis jejunemus. Dixit enim nobis Dominus sed pro eis jejunemus. Dixit enim nobis Dominus Deus noster qui sedet in nobis, ipse nobis mandavit ut oremus pro inimicis nostris, oremus pro persequentibus nos : et cum hoc facit Ecclesia, prope finiti sunt persecutores. Exaudita est enim cum hoc faceret, et exauditur cum hoc facit: praevalebant malo suo, finiti sunt bono suo. Quomodo enim finiti sunt, vultis nosse? Manducati sunt ab Ecclesia. Quaeris illos in se, et non invenis; quaere in ea quae illos manducavit, et in visceribus ejus inveniuntur. sunt; perierunt persecutores, creverunt praedicatores. Ideo per dies festos ipsorum, quia videmus eos qui reliqui facti sunt, insanire adhuc in voluptatibus suis malis et perversis, rogamus pro illis Deum, ut qui delectabiliter audiunt organum, delectabilius audiant vocem Dei. Non enim quod sonat sine ratione delectat aurem, et verbum Dei non delectat cor. Sed ideo pro illis oramus, quando sibi ipsi spectaculum. Quando enim
Abbreviated transcription (Latin):
clĩ esse ꝰ quȩ est ciuitas dĩ nisi sca ȩcla
Homines enim amantes se inuicem .et i¬
mantes dm̃ suum. qui in illis habitati
faciunt ci uitatem lõ: quia lege quadan
ciuitas continetur. Lex ipsa eorum cantes
est. et ipsa caritas ds est: aꝑte enim sonp¬
tum est. ds̃ caritas est. Qui ergo plenis et
caritate plenus est dõ: et multi pleni can¬
tate ciuitatem faciunt dõ. Ista ciuitas di
uocatur syon. Ergo ȩccła est syon Inili
est magnus ds̃. In illa esto: et non erit ptr
te ds̃. Cum autem fuerit in te ch̃. quia tu
factus es de syon: membrum de syon. eius
de syon. ꝑtinens ad societatem ppłi diꝰ
excelsus in te erit ds̃. suꝑ om̃s ppłos. Suꝑ
erant aꝑte irascebantur: modo quia paua
facti sunt. occulte irascuntur. Ptatis eni¬
et iracundia. Putatis enim fr̃s quia illi quo&
hesterno die organa concrepabant. non pl¬
cantur ienimis nr̃is: Non autem eis irascam̃.

Expanded text:
Dei esse; quae est civitas Dei, nisi sancta Ecclesia? Dei esse; quae est civitas Dei, nisi sancta Ecclesia? Homines enim amantes se invicem, et amantes Deum suum qui in illis habitat, faciunt civitatem Deo. Quia lege quadam civitas continetur; lex ipsa eorum, charitas est; et ipsa charitas, Deus est: aperte enim scriptum est, «Deus charitas est» . Qui ergo plenus est charitate, plenus est Deo; et multi pleni charitate, civitatem faciunt Deo. Ista civitas Dei vocatur Sion: ergo Ecclesia est Sion. In illa est magnus Deus. In illa esto, et non erit praeter te Deus. Cum autem fuerit in te Deus, quia tu factus es de Sion, membrum de Sion, civis de Sion, pertinens ad societatem populi Dei; excelsus in te erit Deus super omnes populos, super erant, aperte irascebantur; modo quia pauci facti sunt, occulte irascuntur. Inet iracundia. 5. Putatis enim, fratres, quia illi quorum hesterno die organa concrepabant, non irascuntur de jejuniis nostris? Non autem eis irascamur,
Abbreviated transcription (Latin):
quia cherubin plenitudo scientiȩ est: et
dictum est quia plenitudo scientiȩ. non
cuiꝰ libet scientiȩ. sed plenitudo scientiȩ
legis. utilis est homini. Et ne desꝑares de
ipsa scientia legis: breuiter tibi dictum est.
plenitudo legis caritas. Habeto ergo cari¬
tatem in cdõ et in ꝓximo: et eris sedes dĩ
ꝑtinebis ad cherubin. Sed si adhuc non
intelligis: audi quid sequatur. Dñs in syon
magnus. Qu̾e tibi dixi suꝑ cherubin:
iison magnus eist. Iam quere quid es
son. Syon nouimus ciuitatem qlieses
on dicta est ciuitas quȩ est ihertm. Mo
autem ex interpretatione quadtam no
aecipiens: quia syon speculatio chetiuo
est usio et contemplatio. Specular en
ꝓspicere est : uel conspicere uel intendet
ut uideas. Est autem syon om̃is anuoua
si itendit uidere lucem quȩ iudendis
Nam si ad sua attenderit tenebratiri
ad lucem illius attenderit illuminatu
Quia tamen manifestũ ẽ syon eiuitateu

Expanded text:
quia Cherubim plenitudo scientiae est; et quia Cherubim plenitudo scientiae est; et dictum est quia plenitudo scientiae, non cujuslibet scientiae, sed plenitudo scientiae Legis utilis est homini; et ne desperares de ipsa scientia Legis, breviter tibi dictum est, «Plenitudo Legis charitas.» Habeto ergo charitatem in Deum et in proximum, et eris sedes Dei; pertinebis ad Cherubim. Sed si adhuc non intelligis, audi quid sequatur: «Dominus in Sion magnus.» Quem tibi dixi super Cherubim, in Sion magnus est. Jam quaere quid est Sion? Sion novimus civitatem Dei esse. Sion dicta est civitas quae est Jerusalem; dicta autem ex interpretatione quadam nomen accipiens, quia Sion Speculatio dicitur, id est visio et contemplatio. Speculari enim prospicere est, vel conspicere, vel intendere ut videas. Est autem Sion omnis anima, si intendit videre lucem quae videnda est. Nam si ad suam attenderit, tenebratur: si ad lucem illius attenderit, illuminatur. Quia tamen manifestum est Sion civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
sedes dĩ: Qui contra te seuiant attencdis. qui
in te secleat non attendis: Cȩlum factus es.
et terram times: Dicit enim alio loco serip¬
tura dñm ctm̃ nr̃m dicere: cęlum michi sedes
est. Si ergo et tu habendo plenitudinem
scientiȩ. et habendo caritatem. utiq sedes dĩ
factus es: cȩlum factus es. Non enim hoc cȩlũ
ocłis his nr̃is quod suspicimus: ualde precio¬
sum est dõ. Celum dĩ: animȩ scȩ sunt. Celũ
dĩ mentes angłorum sunt: et om̃s mentes
seruorum eius. Ergo irascantur ppłi: comino.¬
ueatur terra. Quid facturi: aut quid factu¬
ra secli dĩ. et cęlo ubi sedet cssꝰ: ¶ ñs in
Dñs in syon magnus: et excelsus est. Eece si
obscurum tibi erat. quia dictum est qui se.¬
det suꝑ cherubin: nesciebas quid est cheru¬
bin. et forte tibi figurabas animo quandã
cathedram cȩlestem: ingentem: gematam:
et ipsam dicebas cherubin: carnali sensu
uolitans. ꝑ phantasiata. Dictum est tibi

Expanded text:
sedes Dei? Qui contra te saeviant, attendis; qui sedes Dei? Qui contra te saeviant, attendis; qui in te sedeat, non attendis. Coelum factus es, et terram times? Dicit enim alio loco Scriptura Dominum Deum nostrum dicere, «Coelum mihi sedes est» . Si ergo et tu habendo plenitudinem scientiae, et habendo charitatem, utique sedes Dei factus es, coelum factus es. Non enim hoc coelum oculis his nostris quod suspicimus, valde pretiosum est Deo. Coelum Dei, animae sanctae sunt; coelum Dei, mentes Angelorum sunt, et omnes mentes servorum ejus. Ergo «irascantur populi, commoveatur terra;» quid facturi, aut quid factura sedi Dei, et coelo ubi sedet Deus? in Sion magnus, et exobscurum tibi erat, quia dictum est, «Qui sedet super Cherubim,» nesciebas quid est Cherubim; et forte tibi figurabas animo quamdam cathedram coelestem, ingentem, gemmatam, et ipsam dicebas Cherubim, carnali sensu volitans per phantasmata: dictum est tibi
Abbreviated transcription (Latin):
illo plenitudo scientiȩ: Putas hoc uelle dm̃.
ut sit in nobis ista plenitudo scientiȩ. ut no¬
uerimus aut quot sint stellȩ. aut quot sint
grana. non dico harenȩ sed trttici aut quot
poma pencdeant in arbore: Ille nouit om̃ia:
quia capilli nr̃i numerati sunt a dõ. Sed alia
est plenitudo scientiȩ: quam uoluit hominẽ
nosse. Ad legem ctĩ ꝑtinet scientia: quam
te uoluit habere. Et quis potest forte dicas
michi ꝑfecte nosse legem. ut habeat in se
plenitudinem scientiȩ legiss et possit esse
secies dĩs Noli turbarit breuiter tibi dicit᷑
quid habeas: si uis habere plenitudinem
scientiȩ. et esse sedes dĩ. Ait enu apłs. Pie¬
nitudo autem legis: caritas. Quid est ergo:
ꝑdicdisti totam excusationem. Inter roga
cor tuum: uide utrum habeat caritatem. Si
est ibi caritas: est ibi plenituto legis. Iam in
te habitat ds: sedes cdĩ factus es. Irascantur ppłi.
Quid facient irascentes ppłi ei qui factus est

Expanded text:
illo plenitudo scientiae? Putas hoc velle Deum, illo plenitudo scientiae? Putas hoc velle Deum, ut sit in nobis ista plenitudo scientiae, ut noverimus aut quot sint stellae, aut quot sint grana, non dico arenae, sed tritici, aut quot poma pendeant in arbore? Ille novit omnia; quia capilli nostri numerati sunt Deo . Sed alia est plenitudo scientiae quam voluit hominem nosse; ad legem Dei pertinet scientia quam te voluit habere. Et quis potest, forte dicas mihi, perfecte nosse Legem, ut habeat in se plenitudinem scientiae Legis, et possit esse sedes Dei? Noli turbari; breviter tibi dicitur quid habeas, si vis habere plenitudinem scientiae, et esse sedes Dei: ait enim Apostolus, «Plenitudo autem Legis charitas» . Quid ergo est? Perdidisti totam excusationem. Interroga cor tuum, vide utrum habeat charitatem. Si est ibi charitas, est ibi plenitudo Legis; jam in te habitat Deus, sedes Dei factus es. «Irascantur populi;» quid facient irascentes populi ei qui factus est
Abbreviated transcription (Latin):
commouetur terra. Cherubin sedes dĩ est.
sicut scripturȩ tracdunt: cȩlestis quȩclam sedes
sublimise quam nos non uidemus. Sed uer-¬
bum clĩ nouit illam: nouit tanquam secdem
suamr et ipsum uerbum dĩ. et sp̃s dĩ. Dxit
serius dĩ ubi sedeat ds̃: non quia sic sedet ds̃
quomodo homo: secl si tu uis ut secleat in te
ds̃: si bonus eris. sedes dĩ eris. Sic enim seriꝑ.¬
tum est. sedes sapientiȩ anima iusti. Chronus
enim latine secles dicitur: nam et ipsum
cherubin interpretati sunt quidam quid cdi.¬
ceretur latine. qui nouerunt illam linguam
hebream: quia hebrea lingua dictum est che.¬
rubini: et dixerunt esse cherubin plenitudi.¬
nem scientiȩ. Ergo quia suꝑat ds̃ om̃em sei.¬
entiam: suꝑ plenitudinem scientiȩ sedere
cdicitur. Sit in te ergo plenitudo scientiȩ:
et eris et tu sedes dĩ. Sed forte dicturus es.
Et quando erit in me plenituclo scientiȩ
Et quis potest ad tantum ꝑuenire: ut sit in

Expanded text:
«commoveatur terra.» Cherubim sedes Dei est, «commoveatur terra.» Cherubim sedes Dei est, sicut Scripturae tradunt, coelestis quaedam sedes sublimis, quam nos non videmus; sed verbum Dei novit illam, novit tanquam sedem suam, et ipsum Verbum Dei et Spiritus Dei dixit servis Dei ubi sedeat Deus. Non quia sic sedet Deus, quomodo homo: sed tu si vis ut sedeat in te Deus, si bonus eris, sedes Dei eris; sic. enim scriptum est, «Sedes sapientiae, anima justi.» Thronus enim, latine sedes dicitur. Nam et ipsum Cherubim interpretati sunt quidam quid diceretur latine, qui noverunt linguam illam hebraeam; quia hebraea lingua dictum est Cherubim; et dixerunt esse Cherubim Plenitudinem scientiae. Ergo quia superat Deus omnem scientiam, super plenitudinem scientiae sedere dicitur. Sit in te ergo plenitudo scientiae, et eris et tu sedes Dei. Sed forte dicturus es: Et quando in me erit plenitudo scientiae? et quis potest ad tantum culmen pervenire, ut sit in
Abbreviated transcription (Latin):
Quod enim dixit cdñs. hoc repetiuit. qui seclet
suꝑ cherubin: et quod dixit regnauit subau¬
diri fecit in alio uersui et quod ait irascant᷑
ppłi. hoc dixit commoueatur terra. Qud st̃
enim ppłi nisi terra: Quantum potest irasca¬
tur terra: ei qui iam seclet in cȩlo. fuit enĩ
dñs et in terra: et assumpsit terram in qua
esset in terra. Induit se carne et prior uoluit
pati irascentes ppłos: ne iram ppłorum time.¬
rent serui eius. Prior illam pati uoluit. Et
quia necessaria erat ira ppłorum serius eius.
ut a peccatis suis om̃ibus ꝑ ipsas tribulationes
curarentur et sanarentur: amarum poculũ
prior mecdicus bibit: ne bibere timeret et e¬
grotus. Ergo dñs regnauit: irascantur ppłi.
Srascantur ppłi: quia de ira ipsorum multa
bona facit dĩ. Illi irascantur et serui dĩ pur.¬
gantur: quia exercentur coronantur. Irascan.¬
tur ppłi: qui sedet suꝑ cherubin regnauit:

Expanded text:
Quod enim dixit, «Dominus;» hoc repetivit, «Qui sedet Quod enim dixit, «Dominus;» hoc repetivit, «Qui sedet super Cherubim:» et quod dixit, «regnavit,» subaudiri fecit in alio versu: et quod ait, «Irascantur populi;» hoc dixit, «Commoveatur terra.» Quid sunt enim populi, nisi terra? Quantum potest irascatur terra ei qui jam sedet in coelo. Fuit enim Dominus et in terra, et assumpsit terram in qua esset in terra. Induit se carnem, et prior voluit pati irascentes populos. Ne iram populorum timerent servi ejus, prior illam pati voluit: et quia necessaria erat ira populorum servis ejus, ut a peccatis suis omnibus per ipsas tribulationes curarentur, et sanarentur; amarum poculum prior medicus bibit, ne bibere timeret aegrotus. Ergo, «Dominus regnavit, irascantur populi:» irascantur populi, quia de ira ipsorum multa bona facit Deus. Illi irascuntur, et servi Dei purgantur; quia exercentur, coronantur. «Irascantur populi. Qui sedet super Cherubim» regnavit;
Abbreviated transcription (Latin):
cultores idolorum: resurget tempore suo.
dola que fregit xp̃c: nunquam iterum fici¬
et faber. Audistis cum iheremias legerear
ante apłicam lectionem. si aurem apposinti.
uidistis ibi tempora presentia. quȩ nunc as.¬
mus. Dixit enim. Dii qui cęlum et terram
non fecerunt peant de terra: et de sibgͥs
sondixit dii qui cȩlum et terram non fecert̃
peant de celo et de terra: quia nunquam fu¬
munt in cȩlo. Secl quid dixit: Dii qui cȩlum
et teram non fecerunt: peant de terra. Quasi
sespondet ad terram: et dlefuit quod responde.¬
set de cęlo: quiã illi non fuerunt in cȩlo. Ipsã
terram bis dixit: quia ipsa est sub cȩlo. Pere¬
ant de terra. et de sub cȩlo: de templis suis.
Uidete si non fit: si non ex magna parte iã
factum est. Quid enim remansit ⁊ aut quan.¬
cum remansit: Magis remanserunt idola in
cordibus paganorum: quam in locis templor.
moueatur terra. Iterum dixit irascantur ppłi.

Expanded text:
cultores idolorum, resurget in tempore suo: cultores idolorum, resurget in tempore suo: idola quae fregit Christus, nunquam iterum faciet faber. Audistis, cum Jeremias legeretur ante apostolicam lectionem, si aurem apposuistis; vidistis ibi tempora praesentia quae nunc agimus. Dixit enim: «Dii qui coelum et terram non fecerunt, pereant de terra et de sub coelo» . Non dixit, Dii qui coelum et terram non fecerunt, percant de coelo et de terra; quia nunquam fuerunt in coelo: sed quid dixit? «Dii qui coelum et terram non fecerunt, pereant de terra.» Quasi respondit ad terram, et defuit quod responderet de coelo, quia illi non fuerunt in coelo: ipsam terram bis dixit, quia ipsa est sub coelo. «Pereant de terra et de sub coelo,» de templis suis. Videte si non fit, si non ex magna parte jam factum est: quid enim remansit, aut quantum remansit? Magis remanserunt idola in cordibus Paganorum, quam in locis templorummoveatur terra.» Iterum dixit, «Irascantur populi.»
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis quȩ iꝑsi fecerant. Illi ꝓ idolo suo mesi¬
quam idolum eorum. Seruum enim eou
ds̃ fecit: idolum eorum faber fecit. Sio te¬
bantur ꝓ idolo suo: ut irasei non timerant
dño suo. Sed irascantur predictum est in
iussum. In ꝓpħia enim dicitur: dñs reguait
irascantur ꝓpli. Est quod fiat et de ppłis rs¬
centibus. Illi irascantur: et in ira ipsorum
martores coronentur. Quid fecerunt amuti¬
atoribus uerbi ueritatis: nubibus xp̃i enean¬
euntibus orbem terrarum. et compluentibis
agrum dĩ : Quid illis fecerunt qui rrascerdm¬
turi nisi ut inter manus eorum caro affig
ipsa caro quam ꝑsecutores occidere potucit
ita mortua est: ut in ȩternum interiret hu¬
bebit enim tempis suum quo resurgat et
ipsa: quia resurrectionem carnis iam osten.¬
dit dñs in se ipso. Inde illam uoluit a nobs
accipe: ut de nr̃a possemus non desꝑare.
Ergo fr̃s caro seruorum. quam occiderint

Expanded text:
ab eis quae ipsi fecerant. Illi pro idolo suo irascab eis quae ipsi fecerant. Illi pro idolo suo irascquam idolum eorum: servum enim eorum Deus fecit, idolum eorum faber fecit. Sic irascebantur pro idolo suo, ut irasci non timerent Domino suo. Sed «irascantur,» praedictum est, non jussum; in prophetia enim dicitur, «Dominus regnavit, irascantur populi.» Est quod fiat et de populis irascentibus: illi irascantur, et in ira ipsorum martyres coronentur. Quid fecerunt annuntiatoribus verbi veritatis, nubibus Christi circumeuntibus orbem terrarum et compluentibus agrum Dei? Quid illis fecerunt qui irascebantur, nisi ut inter manus eorum caro affligretur? Nec ipsa caro quam persecutores occidere potuerunt, ita mortua est ut in aeternum interiret: habebit enim tempus suum quo resurgat et ipsa; quia resurrectionem carnis jam ostendit Dominus in seipso. Inde illam voluit a nobis accipere, ut de nostra possemus non desperare. Ergo, fratres, caro servorum quam occiderunt
Abbreviated transcription (Latin):
sa ueritas orietur de terra. Sic enim dicit᷑
in psalmo. Ueritas de terra orta est: et iusti¬
cia de cȩlo ꝓspexit. Modo ergo tota inten¬
tio nr̃a est quando psalmum audimus. quan¬
do ꝓpħam. quando legem. quȩ om̃ia aute¬
quam ueniret in carne dñs noster xp̃c con
ligere. Intendat ergo nobiscum caritas ur̃a
ad istum psalmum: et queramus hic xp̃m.
Utiq apparebit querentibus. qui primo ap¬
pariit non credentibus: et non deseret desi¬
depantes se. qui redemit negligentes se. Eoce
de illo depit psalmus: de illo dicitur. uoco
discipłos suos fiducia sp̃s scĩ: ut non timerẽt
mortem. quam ille iam occiderat in se. Cȩ
derent. qui salutem habere uellent: et nati
soret poti qui idola colebant. Itiscehatar. q
colebant quod fecerunt: quia annuatar q
ille a quo facti sunt. Utiꝙ ille annuntiale
ꝑ ediscipłos suos se ipsum: qui illos uolelet
conuerti ad eum a quo facti eranta et ast

Expanded text:
sa veritas de terra oriretur. Sic enim dicitur sa veritas de terra oriretur. Sic enim dicitur in psalmo: «Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit» . Modo ergo tota intentio nostra est, quando Psalmum audimus, quando Prophetam, quando Legem, quae omnia antequam veniret in carne Dominus noster Jesus ligere. Intendat ergo nobiscum Charitas vestra ad istum psalmum, et quaeramus hic Christum: utique apparebit quaerentibus, qui primo apparuit non quaerentibus; et non deseret desiderantes se, qui redemit negligentes se. Ecce de illo coepit Psalmus, de illo dicitur. 2. «discipulos suos fiducia Spiritus sancti, ut non timerent mortem, quam ille jam occiderat in se. Coepiderent qui salutem habere vellent; et irati sunt populi qui idola colebant. Irascebantur qui colebant quod fecerant, quia annuntiabatur ille a quo facti sunt. Utique ille annuntiabat per discipulos suos seipsum, qui illos volebat converti ad eum a quo facti erant, et averti
Abbreviated transcription (Latin):
r̃si notum esse iam debet carita.
ti ur̃ȩ tanquam filiis ȩccłȩ. et
eruditis in seola xp̃i: ꝑ om̃s
litteras antiquorum patrum
nr̃orum. qui scripserunt uerba dĩ. et mag¬
nalia cdĩ. nobis eos consulere uoluisse qui
futuri eramus hoc tempore. iam credentes
m ap̃m: qui oportuno tempore uent. ad
nos. ꝓrimo humilis: postea uenturus excel¬
sus. Erimo enim uenit ante iudieem staturus:
postea uenturus est iudex sessurus: ut ante
illum stet. ꝓ merito suo genus humanũ.
Precesserunt autem illum multi precones. tan¬
quam iudicem magnum: et hoc adhue in
humilitate uenturum. Multi precones preces¬
serunt adhuc nasciturum de uirgine mariat
futurum infantem. et sucturum lac: futurum
paruulum. uerbum dĩ ꝑ quod facta sunt omñia.
Precesserunt multi precones. et dixerunt fu¬
tura ista tempora: secl ita dixerunt ut quibꝰ¬
dam figuris rerum tegerent sententias suas:
ipsumꝙ uelamen quo tecta est ueritas in libriᷤ
antiquorum tunc tolleretur: quando iam ip.¬

Expanded text:
res, notum esse jam debet Charitati vestrae, tanquam filiis Ecclesiae, et eruditis in schola Christi per omnes Litteras antiquorum patrum nostrorum, qui scripserunt verba Dei, et magnalia Dei, nobis eos consulere voluisse, qui futuri eramus hoc tempore jam credentes in Christum; qui opportuno tempore venit ad nos, primo humilis, postea venturus excelsus. Primo enim venit ante judicem staturus: postea venturus est judex sessurus, ut ante illum stet pro merito suo genus humanum. Praecesserunt autem illum multi praecones, tanquam judicem magnum, et hunc adhuc in humilitate venturum. Multi praecones praecesserunt adhuc nasciturum de virgine Maria, futurum infantem, et sucturum lac; futurum parvulum, Verbum Dei per quod facta sunt omnia, praecesserunt multi praecones, et dixerunt futura ista tempora: sed ita dixerunt, ut quibusdam figuris rerum tegerent sententias suas, ipsumque velamen quo tecta est veritas in Libris antiquorum, tunc tolleretur, quando jam ip
Abbreviated transcription (Latin):
pnteluis sine flagello futuros. quia qua¬
tumlibet ꝓficiamus. nouit ipse perdtia
ellquando ostendit et nobis illa: et udus
et uos peecata ña. Et cum inter ta ledo¬
nes uersari cepimus. ut iam homines anis
in nobis reprebendant non inuenianitns
bendit ille adhuc qui om̃ia nouit s it pi¬
dicat i om̃s affectiones. quia ꝓpicuis s
nobis. Nam si non uindicet et deserat pns¬

Expanded text:
putemus sine flagello futuros: quia quaputemus sine flagello futuros: quia quantumlibet proficiamus, novit ipse peccata nostra; aliquando et nobis ostendit illa, et videmus et nos peccata nostra. Et cum inter tales homines versari coeperimus, ut jam homines quid in nobis reprehendant non inveniant; reprehendit ille adhuc qui omnia novit, et vindicat in omnes affectiones, quia propitius est nobis. Nam si non vindicet, et deserat, p
Abbreviated transcription (Latin):
ones in quas sic iundicabat: Ipse expo¬
suit: ipse dixit. In magnitudine reuela¬
tionum ne extollar: datus est stimulusmͥ
carnis meȩ. angłs sathanȩ. qui me cola¬
phiret. Cam ꝑfectus erat: ut tãmen timen¬
dum esset ne extolleretur. Nam non po-¬
neret dĩ medicamentum: si uulnus non
esset. Et rogauit ut tolleretur: eger ille ro.¬
gauit ut auferretur medicamentum. Prop.¬
ter quod ter dnm rogaui inquit. ut aufer.¬
ret eum a me: id est stimulum carnis a
quo colaphirabatur. aliquem forte dolorẽ
corporis. Rogaui inquit ut auferret eum
a me: et dixit michi. Sufficit tibi gr̃a
mea. Nlam urtus in infirmitate ꝑficitur.
Ego noui quem curo: non michi det qui
egrotat consilium. Canquam emplastrum
mordax urit te: sed sanat te. Rogat me¬
dicum ut tollat emplastrum: et non tol¬
lit nisi cum fuerit sanatum. quod posue¬
rat. Uirtus in infirmitate ꝑficitur. Ergo
frs quicumꝙ in xp̃m ꝓficimus. non nos

Expanded text:
ones in quas sic vindicabat? Ipse expoones in quas sic vindicabat? Ipse exposuit, ipse dixit: «In magnitudinetionum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet.» Tam perfectus erat, ut tamen timendum esset ne extolleretur: nam non poneret Deus medicamentum, ubi vulnus non esset. Et rogavit ut tolleretur; aeger ille rogavit ut auferretur medicamentum: «Propter quod ter Dominum rogavi,» inquit, «ut auferret eum a me,» id est, stimulum carnis a quo colaphizabatur, aliquem forte dolorem corporis: «rogavi,» inquit, «ut auferret eum a me; et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Ego novi quem curo; non mihi det qui aegrotat consilium. Tanquam emplastrum mordax urit te, sed sanat te. Rogat medicum ut tollat emplastrum; et non tollit, nisi cum fuerit sanatum quo posuerat. «Virtus in infirmitate perficitur.» Ergo, fratres, quicumque in Christo proficimus, non nos
Abbreviated transcription (Latin):
tanto amplius torquebit quem toleras. Non
torquebit tanquam irascentem ili: sed tanq̃
dolentem ꝓ illo. Uicle paulum apł̃m quid
patiebatur: iudat quis quid patiebatur.
Preter ila inquit quȩ extrinsecus sunt. Qrett
enim multa quȩ patiebatur: et cepit clicere
interiora. preter illa quȩ ex trinsecus erant.
quȩ patiebatur a malis psecutoribus axp̃i.¬
Incursus in me cotidianus. sollicitudo om̃iũ
eccłarum. Et uide qualis sollicitudo: quam
paterna quam materna. Uidete quomodo
cecdebatur: ut iundicaretur in om̃s affeccio¬
nes eius. Dicenus et affectiones enus in quas
undicabat dĩ. Quis infirmatur inquit et
ego non infirmor: Quiᷤ scandalitatur: et
ego non uror÷ Quanto maior caritas: tan¬
to maiores plagȩ de peccatis alienis. e¬
ceꝑat quidem ille et stimulum carnis
angłm sathanȩ: a quo colaphitaretur.
Ecce quomodo ꝓpicius erat ds̾: uindicãs
in om̃s affectiones eius. Quȩ sunt affecti¬

Expanded text:
tanto amplius te torquebit quem toleras: non tanto amplius te torquebit quem toleras: non torquebit tanquam irascentem illi, sed tanquam dolentem pro illo. 13. Vide Paulum apostolum, quid patiebatur; vide quis quid patiebatur: «Praeter illa,» inquit, «quae extrinsecus sunt» dixit enim multa quae patiebatur, et coepit dicere interiora, praeter illa quae extrinsecus erant, quae patiebatur a malis persecutoribus Christ«incursus in me quotidianus, sollicitudo omnium Ecclesiarum.» Et vide qualis sollicitudo, quam paterna, quam materna; videte quomodo caedebatur, ut vindicaretur in omnes affectiones ejus: dicemus et affectiones ejus, in quas vindicabat Deus. «Quis infirmatur,» inquit, «et non ego infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror» ? Quanto major charitas, tanto majores plagae de peccatis alienis. Acceperat quidem ille et stimulum carnis, angelum satanae, a quo colaphizaretur. Ecce quomodo propitius erat Deus, vindicans in omnes affectiones ejus. Quae sunt affecti
Abbreviated transcription (Latin):
eradicare zitania eradicetis simul et triticũ.
Ex sententia dñi necesse erit parcere ⁊iraniis:
ex conditione serui. necesse erit iuuere inter
tirania. Separare ea non potes: tolerare tͥ
necesse est. Uide quantas plagas in corle
patiaris: qui corpore integro inter malos uer¬
saris. Probabitis quicumꝙ ꝓfeceritis: ꝓbabitis
qui iam ꝓfecistis. Colerancla sunt ergo ista:
et forte hoc ꝑtinet ad illud. Seruus qui seit
uoluntatem ch̃i sui et non facit digna: plagis
uapulabit multis. In multis enim quantum
nobis innotescit uoluntas dĩ: etiam reatus
noster in notescit nobis. Quanto ille nobis
inotescit: tanto plus imus in fletus et laeri¬
mas. Uidemus enim quam sit iustum quod
de nobis exigat dĩ: in quanta a clhuc imꝑfec¬
tione iaceamus: et fit in nobis quod dictum
est. Qi apponit scientiam: apponit dolorem.
Ecce habundet in te caritas: plus clolebis
peccantem. Quanto in te maior caritas est:

Expanded text:
eradicare zizania, eradicetis simul et triticum» . eradicare zizania, eradicetis simul et triticum» . Ex sententia Domini necesse erit parcere zizaniis, ex conditione servi necesse erit vivere inter zizania: separare ea non potes, tolerare tibi necesse est. Vide quantas plagas in corde patiaris, qui corpore integro inter malos versaris. Probabitis quicumque profeceritis, probatis qui jam profecistis. Toleranda sunt ergo ista; et forte hoc pertinet ad illud: «Servus qui novit voluntatem domini sui, et non» «facit digna, plagis vapulabit multis» . In multis enim quantum nobis innotescit voluntas Dei, etiam reatus noster innotescit nobis; et quanto ille nobis innotescit, tanto plus imus in fletus et lacrymas. Videmus enim quam sit justum quod de nobis exigat Deus, in quanta adhuc imperfectione jaceamus; et fit in nobis quod dictum est: «Qui apponit scientiam, apponit dolorem» . Ecce abundet in te charitas, plus dolebis peccantem. Quanto in te major charitas est,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est quod in illos uindicatum est: Quero.
it sedm homines non inuenio. Scłm autem
quod scio pati seruos dĩ: cotidie in illos uin¬
dicabatur. Legite et iuidete uindictas: et
qui ꝓficitis ferte uindictas. Gotidie patie¬
bantur ppłos contradicentes: cotidie patie¬
bantur inque uiuentes: et inter illos uiue¬
re cogebantur: quorum uitam cotidie rep̃¬
hendebant. Hȩc erat iundicta. Nundum
ꝓficit: cui parua est. Cantum enum de tor¬
quet iniusticia aliena: quantum recesseris
a tua. Cum enim fueris frumentum. idest
herba bona de bono semine⁊ filius regni: cũ
cepis fructum dare. tunc tibi apparebunt
trrania. Cum enim creuisset herba et fru¬
ctum fecisset: tunc apparuerunt et eitania.
Cum cȩꝑint apparere rizania: uidebis te
inter malos. Uelle habes quasi separare a te
malos: et seꝑarare ab ȩccła om̃s malos: res.¬
pondebit tibi dñi sententia. Sinite utraq
crescere usꝙ ad messem: ne forte cum uultis

Expanded text:
Quid est quod in illos vindicatum est quaero, Quid est quod in illos vindicatum est quaero, et secundum homines non invenio: secundum autem quod scio pati servos Dei, quotidie in illos vindicabatur. Legite, et videte vindictas, et qui proficitis ferte vindictas. Quotidie patiebantur populos contradicentes, quotidie patiebantur inique viventes; et inter illos vivere cogebantur, quorum vitam quotidie reprehendebant. Haec erat vindicta. Nondum proficit, cui parva est. Tantum te enim torquet injustitia aliena, quantum recesseris a tua. Cum enim fueris frumentum, id est herba bona de semine bono, filius regni, cum coeperis fructum dare, tunc tibi apparebunt zizania: «cum» enim «crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania.» Cum coeperint apparere zizania, videbis te inter malos. Velle habes quasi separare a te malos, et separare ab Ecclesia omnes malos; respondebit tibi Domini sententia: «Sinite utraque crescere usque ad messem, ne forte cum vultis
Abbreviated transcription (Latin):
gerebat moyses. Nam qui intrauit in regil
poa uenire quȩ ad tempus ei ꝓmissa erate mu¬
ponbram ostencleret et transiret: Nonne mul
misici itrirunt in terram illam: Nonne
nila terra uiuentes. multa mala fecerunt:
ł dm̃ offenderunt: Nonne et idolatriam
scuti sunt in ipsa terra: Magnum erat non
dedisse istam terram moysi: Secl moysen uo.¬
lut gestare figuram eorum qui sub lege erant.
quia ꝑ moysen data est lex. Et ostendit eos
qui sub lege esse uellent. et sub gr̾a esse nol¬
lent: non intraturos in terram ꝓmissionis.
Ergo iluci quoci dictum est moysi: figura
erat non pena. Seni mors quȩ penaᷤ. Non
intrare in illam terram quȩ pena÷ quo intra¬
uerunt in dignis De aaron autem quid die¬
tum est : Mortuus est et ipse senex: fili sui sue¬
cesserunt ei in sacẽtlotio. filius eius postea sa¬
cerdotium amministrauit. Quomodo et in
istum undicauit: Samuel et ipse sei senex
mortuus est: relictis filiis successoribus suis.

Expanded text:
gerebat Moyses. Nam qui in regnum coelorumgerebat Moyses. Nam qui in regnum coelorumnon venire, quae ad tempus erat promissa, ut umbram ostenderet et transiret? Nonne multi perfidi intrarunt in illam terram? nonne in illa terra viventes multa mala fecerunt, et Deum offenderunt? nonne et idololatriam secuti sunt in ipsa terra? Magnum erat non dedisse terram istam Moysi? Sed Moysen voluit gestare figuram eorum qui sub Lege erant, quia per Moysen data est Lex: et ostendit eos qui sub Lege esse vellent, et sub gratia esse nollent, non intraturos in terram promissionis. Ergo illud quod dictum est Moysi, figura erat, non poena. Seni mors quae poena? Non intrare in illam terram quae poena, quo intraverunt indigni? De Aaron autem quid dictum est? Mortuus est et ipse senex, filii sui successerunt ei in sacerdotio; filius ejus postea sacerdotium administravit : quomodo et in istum vindicavit? Samuel et ipse sanctus senex mortuus est, relictis filiis successoribus suis .
Abbreviated transcription (Latin):
aluid uidicat artificis regula. Sic e lisi
uersabantur ante ocłos dĩ: tanquam sne
culpas tanquam ꝑfecti: tanquam angi.
Nouerat autem quid illis deesset: qui unc¬
cabat in om̃s affectiones eorum. Uindieulit
autem non irascens: secd ꝓpicius. d hoc una¬
cabat ut ꝑficeret ceptum: non ut dampnat
eiectum. Uindicans ergo in om̃s affectionisen
uindieta ipsa: Hoc dico ut nouerint ap̾a
qui iam hic cognouerunt xp̃m ad quos uent
in scabellum pectum suorum: quos ita dibeat
ꝓ quibus sanguinem fucdit: nouerint quom̾
uapulent cum multum ꝓfecerint. Querimꝰ
uindictam in moysen ꝓpe nullam babet:
nisi quod ad extremum. ait illi ds̃. ascendt
in montem: et morere. Ait seni: morere.
Iam ꝑegerat ȩtates suas. Nunquid nunquan
erat moriturus: Qualis illa uindicta: Ostai-¬
dit ibi undictam suam: ut diceret. non il¬
trabis in terram ꝓmissionis. quo intraturis
erat ppłs. Quandam figuram quorundam

Expanded text:
aliud judicat artis regula. Sic et illi sancti aliud judicat artis regula. Sic et illi sancti versabantur ante oculos Dei, tanquam sine culpa, tanquam perfecti, tanquam angeli: noverat autem quid illis deesset, qui vindicabat in omnes affectiones eorum. Vindicabat autem non irascens, sed propitius: ad hoc vindicabat ut perficeret coeptum, non ut damnaret ejectum. Vindicans ergo in omnes affectiones evindicta ipsa? Hoc dico, ut noverint Christiani, qui jam hic cognoverunt Christum, ad quos venit in scabello pedum suorum, quos ita dilexit, pro quibus sanguinem fudit; noverint quomodo vapulent, cum multum profecerint. Quaerimus vindictam in Moyse; prope nullam habet, nisi quod ad extremum ait illi Deus: «Ascende in montem, et morere.» Ait seni, «Morere:» jam peregerat aetates suas: numquid nunquam erat moriturus? Qualis illa vindicta? Ostendit ibi vindictam suam, ut diceret, «Non intrabis in terram promissionis» , quo intraturus erat populus? Quamdam figuram quorumdam
Abbreviated transcription (Latin):
fugit de egypto. Habuit et aaron primã
uitam: quȩ lispliceret dõ. Nam ipse in¬
sanienti ppło. et querenti idolum. ꝑmisit
ut fieret: et factum est ppło clĩ idolum
quod adoraret. Samuel quid fecit: In.¬
fans ad templum datus: om̃s etates suas
inter scã sacramenta clĩ ꝑegit: ab ineunte
etate famulus dĩ. Nichil unquam dictũ
est de samuele: nichil ab hominibus. No¬
uerat ibi forte ds̃ aliquid quos purgaret:
quia et quo d iam ꝑfectum iucdetur homnos
faciunt artifices et ostendunt imꝑtis.
eum iam uidicauerint imꝑiti esse ꝑfat
expoliunt illa arcifices qu nouerint ad
quod illis desit: ut mirentur hominies ds
expolitionem rebus accidisse. quias lann
tas ꝓnuntiauerant. fit hoc in ecisficis t
picturis. et in uestibus: et ꝓpe in om̃ gae
artium. Primo iudicant illud iam qusg
fectum esse: ut ocli eorum amplius mebsi
desiderent. Sed aliud iudicat ocłs inptis

Expanded text:
fugit de Aegypto . Habuit et Aaron primam fugit de Aegypto . Habuit et Aaron primam vitam quae displiceret Deo. Nam ipse insanienti populo et furenti idolum permisit ut fieret, et factum est populo Dei idolum quod adoraret . Samuel quid fecit, infans ad templum datus? Omnes aetates suas inter sancta sacramenta Dei peregit, ab ineunte aetate famulus Dei. Nihil unquam dictum est de Samuele, nihil ab hominibus. Noverat ibi forte Deus aliquid quod purgaret; quia et quod perfectum jam videtur hominibus, leraque faciunt artifices, et ostendunt imperitis; et cum jam judicaverint imperiti esse perfecta, expoliunt illa artifices, qui noverunt adhuc quid illis desit, ut mirentur homines tantam expolitionem rebus accidisse, quas jam perfectas pronuntiaverant. Fit hoc et in aedificiis, et in picturis, et in vestibus, et prope in omni genere artium. Primo judicant illud jam quasi perfectum esse, ut oculi eorum amplius nihil desiderent: sed aliud judicat oculus imperitus,
Abbreviated transcription (Latin):
u ꝓpicius fuisti illis: et iundicans in om̃s
affectiones eorum. Etiam uindicans ꝓpiciꝰ
fiusti. Non solum donans peccata: sed etiã
uindicans ꝓpicius fuisti. Uidete fr̃s mei: qͥd
hic commnenclauit aduertite. Illi ds̃ irascit:
quem peccantem non flagellat. Nam eui
uere ꝓpicius est. non solum donat peccata
ne noceant ad futurum sełin: sed etiam
castigat. ne semꝑ peccare deleetet. Agite
fr̃s quomodo in illis uindicatum est: si que¬
ramus aderit dñs ut dicam. Querimus
enim tres istas ꝑsonas. moysen. et a aron.
et samuelem: et quomocdo in eis uindica¬
tum sit. quia dixit uindicans in om̃s ad¬
inuentioneᷤ eorum utiq eas affectiones
dicens eorum. qͦs ds̃ nouerat in cordibꝰ
illorum. quas homines non nouerant. Et.¬
enim sine querela hominum uersabantur
in mecdio plebis dĩ. Sed quid dicimus
quia moyses habuit primam uitam fortas¬
se peccatricem: Nam et ꝑcusso homine

Expanded text:
«Tu propitius fuisti illis, et vindicans in omnes «Tu propitius fuisti illis, et vindicans in omnes affectiones eorum.» Etiam vindicans propitius fuisti: non solum donans peccata, sed etiam vindicans propitius fuisti. Videte, fratres mei, quid hic commendavit; advertite. Illi Deus irascitur, quem peccantem non flagellat: nam cui vere propitius est, non solum donat peccata, ne noceant ad futurum saeculum; sed etiam castigat, ne semper peccare delectet. 12. Agite, fratres; quomodo in illis vindicatum est si quaeramus, aderit Dominus ut dicam. Quaeramus enim tres istas personas, Moysen, et Aaron, et Samuelem, et quomodo in eis vindicatum sit, quia dixit, «Vindicans in omnes affectiones eorum:» utique eas affectiones dicens eorum, quas Dominus noverat in cordibus illorum, quas homines non noverant. Etenim sine querela hominum versabantur in medio plebis Dei. Sed quid dicimus? quia Moyses habuit primam vitam fortasse peccatricem? Nam et percusso homine,