comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& eniͣ hic philippus te uidebat. ⁊ patrẽ que¬
rebat. Tunc gͦ uidebit᷑: qđ nc̃ ui creditur.
Tcͣ tecũ pͥncipiũ uidentib scis: uidentibus
iustis. sublatis de medio impiis. ne uideañ
uideamꝰ. Nã ⁊ filippus obiurgatꝰ ẽ qd̃ quere¬
ret uidere patrẽ: cũ in ipso filio nͣ agnos¬
ceret patrẽ: Lanto tpͣr uob̃cũ sũ. ⁊ ñ cogno¬
iusti me philippe: Qui me uidet. uidet ⁊
patrẽ. S qui me uidet. ñ qui formã serui¬
in mne. Qͥ gͦ me uidet qualẽ me abscondi
tinͣtib me. qualẽ me :uidendũ ꝑficio spe¬
rantib in me: uidet ⁊ patrẽ. S qr ista ui¬
sio post erit: nc̃ ꝓ illa quid habebimꝰ: Uide¬
amꝰ quid dicat philippo. eui dixerat qͥ me
uidet uidet &e patrẽ: quasi ei philippus
tacitꝰ responderet. quomͦ te uidebo si a¬
lit᷑ uideris ꝗͣ. in forma serui: Aut quomͦ¬
te uidebo patr̃e. inualidus homo mortał.
puluis ⁊ cinis: conu̾suf ad eũ differens uisi¬
longe ab eo erat uidere: ñ credis inquit

Expanded text:
em quaerebat. Tunc ergo videbitur quod nunc creditur: tunc «tecum principium» videntibus sanctis, videntibus justis; sublatis de medio impiis, ne videant videamus. Nam et Philippus objurgatus est quod quaereret videre Patrem, cum in ipso Filio non agnosceret Patrem: «Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem.» Sed «qui mei» ergo «me vidit,» qualem me abscondi timentibus me, qualem me videndum perficio sperantibus in me , «vidit et Patrem.» Sed quia ista visio post erit, nunc pro illa quid habebimus? Videamus quid dicat Philippo, cui dixerat, «Qui me vidit, vidit et Patrem.» Quasi ei Philippus tacitus responderet, Et quomodo te videbo, si aliter videris quam in forma servi? aut quomodo videbo Patrem, invalidus homo mortalis, pulvis et cinis? conversus ad eum, differens visilonge ab eo erat videre: «Non credis,» inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ille. qui eũ ddñm suñ dixerat. ex
uto ante luciferũ genui te. Et hoc ip¬
sũ aute luciferũ signate dicꝰtũ. ⁊ pro¬
prie dictũ. ⁊̃ sic impletũ. N octu enĩ na¬
tus ẽ dñs. de: utepo iuirginis marie: in¬
dicant testimonia pastoꝵ: qui uigili¬
as exercebant. suꝑ gregẽ suũ. Ex ut̾o
ante: luciferũ genui te. O tu dñe ms̾.
sedens ad dexterã dnũ miei. Unde ⁊¬
Iatrauit dñs i ñ pẽutebit. eum. tu
es facerdos in ȩt̃nũ sed̾m. ordinẽ
melchisedech. Ad hoc enĩ natus es ex utõ
ante lueiferũ: ut eẽs sac̾dos in ȩtͣnũ scđm
ordinẽ melchisedech. Si natũ ex uto de
uirgine intelligimꝰ ante luciferũ nocꝰtu
sic̃ eugłia contestant᷑. ꝓcul dubio inde ex
ut̾o ante luciferũ. ut eẽt sac̾dos in etͣnũ
scdđłm or dinẽ. melchisedech. Nã scłm id qd̾
natꝰ es de patre ds̃ ap̃ dm̃. coetͣnus gig¬
nenti. ñ sac̾dos: s sacerdos ꝓptͣ carne̾ as¬

Expanded text:
inquit ille, qui eum Dominum suum dixerat, «Ex inquit ille, qui eum Dominum suum dixerat, «Ex utero ante luciferum genui te.» Et hoc ipsum «ante luciferum» signate dictum, et proprie dictum, et sic impletum. Noctu enim natus est Dominus de utero virginis Mariae: indicant testimonia pastorum, qui vigilias exercebant super gregem suum . «Ex utero ante luciferum genui te.» O tu, Domine meus, sedens ad dexteram Domini mei, unde «Juravit Dominus, et non poenitebit eum, Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec.» Ad hocante luciferum, ut esses sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. Si natum ex utero, de virgine intelligimus; ante luciferum, noctu, sicut Evangelia contestantur; procul dubio inde ex utero ante luciferum, ut esset sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. Nam secundum id quod natus de Patre Deus apud Deum, coaeternus gignenti, non sacerdos; sed sacerdos propter carnem as
Abbreviated transcription (Latin):
ciferũ. hoc eͣ aute sydera : ⁊ qd ẽ ante
sẏdera hoc ẽ aute tẽpora. Si gͦ ante tẽ¬
pora ab ȩtͣnitate. noli querere qnͣ. et̃¬
nitas ñ habet. quando. Quando ⁊ aliqn.
u̾ba st̃ tẽpoꝵ. De patre ñ eͣ natus in
tẽpore: ꝑ quẽ facta ft̃ tempora. Dictũ
ẽ gͦ ut dici oportuit. figurate. ꝓpħice.
ut ⁊ uterus ꝓ secreta substantia. ⁊ li¬
cifer ꝓ temporib poneretur. An uultis
⁊ ipsum dauid respiciamus. qui dñm suũ di¬
ait filiũ siuĩ: It enĩ hoc diceret. audiuit
a dño suo. db illo audiuit. a quo falli ñ po
ipsius quasi sermo contextus ẽ. Si gͦ use
loquit᷑. forte ipse potuit dic̾e. ex utero
ante luciferũ genui te. Ex utero uirgi¬
nali. ex utero ante luciferũ genui te.
S̾ i enĩ illa uirgo ducens ꝓpaginẽ de car¬
ne dauid. ex illo ut̾o natus ẽ xp̃c: tãquã
ex ut̾o genitus ẽ a dauid. Esx ut̃o qͦ mas¬
culus ñ accessit. ex ut̾o ꝓrsus ꝓprie: ex
utero qr solus ex solo utero. Ergo ex ut̾o

Expanded text:
ciferum, hoc est ante sidera; et quod est ante sidera, hoc est ante tempora; si ergo ante tempora, ab aeternitate: noli quaerere quando; aeternitas non habet quando. Quando et aliquando verba sunt temporum. De Patre non est natus in tempore, per quem facta sunt tempora. Dictum est ergo, ut dici oportuit, figurate, prophetice, ut et uterus pro secreta substantia, et lucifer pro temporibus poneretur. An vultis et ipsum David respiciamus, qui Dominum suum dixit filium suum? Ut enim hoc diceret, audivit a Domino suo; ab illo audivit a quo falli non poipsius quasi sermo contextus est. Si ergo ipse loquitur, forte ipse potuit dicere, «Ex utero ante luciferum genui te:» ex utero virginali, «ex utero ante luciferum genui te.» Si enim illa virgo ducens propaginem de carne David, ex illo utero natus Christus, tanquam ex utero genitus a David. «Ex utero,» quo masculus non accessit: «ex utero» prorsus, proprie «ex utero,» quia solus ex solo utero. Ergo, «Ex utero,»
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Offendit in eũ. ⁊ ueniet suꝑ eũ. Dis¬
tributa st̃ duo tpr̃a. humilitatis ⁊ clarita¬
tis xͥ: occultȩ penȩ. ⁊ uidicii futuri. Cũ ñ
conteret ueniens. quẽ nͣ quassat iacens. Ia¬
cens dico: tãꝗͣ contemptibił apparens. Nã
ille adextris dĩ ẽ. ⁊ ualide ex alto clama¬
uit. saule saule quid me ꝑsequeris. S tn
quãius de cȩlo ñ diceret: quid me ꝑseque¬
ris. quẽ nemo tangebat nͥ ita in cȩlo ad
dexterã patris sederet. ut n in t̾ra qua
si in nob̃ iaceret. Dñs a dextris tiuis. con¬
quassabit in die irg sue reges. Iudica¬

Expanded text:
ret, offendit in eum et veniet super eum, disret, offendit in eum et veniet super eum, distributa sunt duo tempora, humilitatis et claritatis Christi, occultae poenae et judicii futuri. Eum non conteret veniens, quem non conquassat jacens. Jacens dico, tanquam contemptibilis apparens. Nam ille a dextris Dei est, et valide ex alto clamavit, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Sed tamen quamvis de coelo, non diceret, «Quid me persequeris?» quem nemo tangebat, nisi ita in coelo ad dexteram Patris sederet, ut et in terra in nobis quasi jaceret. «Dominus a dextris tuis, conquassavit in die irae suae reges.
Abbreviated transcription (Latin):
reges. Iuos reges quęxis: Excidit tibi:
sent efficere qd̵ uolebant. Conati enĩ
st̃ multũ delere nom̃ xpĩanũ de t̾ra. ⁊ ñ
potuert᷑: qr qͥ offenderit in lapidẽ illũ con¬
quassabit᷑. Offendert̃ gͦ in lapidẽ offensio¬
us: sic occisus. sic mortuus. Lapis ẽ ante pe¬
des tuos: quasi uilit̃ ⁊ humilit᷑ iacens. Ideo
cotemnendo offendis. offendendo cadis. ca¬
dendo quassaris. Si gͦ tanta ẽ ira occulti. qd̃
erit udiciũ manifesti: Audistis irã occulti.
dit᷑ iudiciũ occultũ ire occulte. Irato dõ
uiuunt. qui in lapidẽ illũ offendt᷑: cõquas¬
sant᷑. Et quo ualet qd̃ conquassant᷑. Audi
⁊ de iudicio futuro. Qͥa qͥ offenderit in la¬
pidẽ illũ. conquassabit᷑. Suꝑ quẽ uͦ ceciderit
lapis ille. conteret eñ. Cũ gͦ offendit᷑ in
eũ. quasi humił iacet. ⁊ tẽ conquassat. Cũ
aũ conteret. desuꝑ ueniet. Uidete quẽ ad¬
modũ his binis u̾bis conquassabit ⁊ conte¬

Expanded text:
reges.» Quos reges, quaeris? Excidit tibi, reges.» Quos reges, quaeris? Excidit tibi, sent efficere quod volebant. Conati enim sunt multum delere nomen christianum de terra, et non potuerunt; quia «qui offenderit in lapidem illum, conquassabitur» . Offenderunt ergo in lapidem offensious, sic occisus, sic mortuus. Lapis est ante pedes tuos, quasi viliter et humiliter jacens: ideo contemnendo offendis, offendendo cadis, cadendo quassaris. Si ergo tanta est ira occulti, quod erit judicium manifesti? Audistis iram occulti, ditur judicium occultum irae occultae. Irato Deo vivunt qui in lapidem illum offendunt; conquassantur. Et quo valet quod conquassantur? Audi et de judicio futuro: «Quia qui offenderit in lapidem illum,» ait, «conquassabitur; super quem vero ceciderit lapis ille, conteret eum» . Cum ergo offenditur in eum, quasi humilis jacet; tunc conquassat: cum autem conteret, desuper veniet. Videte quemadmodum his binis verbis, conquassabit et conte
Abbreviated transcription (Latin):
Qui dix̃ dño meo sede adextris meis. Ipse
iuraũ. tu es sac̃dos in ȩt̃nũ scđm ordinem
melchisedech. Et ad ipsũ dnm̃ qui uirauit
sermo directus ẽ: dñs adextris tuis. O tu¬
dñe qui iurasti. ⁊ dixisti. tues sac̾dos in ȩ¬
t̃uũ scdm ordinẽ melchisedech. ipse sacer¬
dos in etͣnũ: dñs ẽ adextris tuis. Ipse in¬
quã sac̾dos in et̃nũ de quo iurasti. dñs est
a dextris tiuis : qr eidẽ dño meo dixisti. sede
adextris meis. quoadusq ponã numicos
tuos scabellũ pedũ tuoꝵ. Iste gͦ dñs qui ẽ
a dextris tuis. de quo uirasti ⁊ eui uirasti
dicens. tu es sac̃dos in ęt̃nũ sod̾m ordinẽ
mel chisedech: cõquassabit in die irȩ suȩ
sac̾dos in et̃nũ. quid aget qui ẽ ad dexte¬
rã dĩ ⁊ int̾pellat ꝓ nob̃. tãꝗͣ sacerdos in¬
trans in interiora. uł in scã scõꝵ in secre¬
ta cȩloꝵ. ille solus ñ habens peccatũ. ⁊ i¬
deo facile niundans a peccatis: Ille gͦ a
dextris tuis. cõquassabit in die ire sue

Expanded text:
is meis,» ipse «juravit. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec;» et ad ipsum Dominum qui juravit, sermo directus est, «Dominus a dextris tuis.» O Domine, qui jurasti et dixisti, «Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec;» ipse «sacerdos in aeternum, Dominus est a dextris tuis;» ipse, inquam, «sacerdos in aeternum,» de quo jurasti, «Dominus» est «a dextris tuis:» quia eidem Domino meo dixisti, «Sede a dextris meis, quoadusque» «ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum.» Iste ergo Dominus qui est a dextris tuis, de quo jurasti, et cui jurasti dicens, «Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec, Conquassavit» «in die irae suae sacerdos in aeternum? quid agit, qui est ad dexteram Dei, et interpellat pro nobis , tanquam sacerdos intrans in interiora vel in sancta sanctorum, in secreta coelorum, ille solus non habens peccatum, et ideo facile mundans a peccatis ? Ille ergo «a dextris tuis conquassavit in die irae suae
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa. Planc ut uideamꝰ. magna ⁊ ꝑfecꝰta
cordis mundicia necessaria ẽ: quȩ fit
ꝑ fidẽ. Demonstrata enĩ forma serui:
dilata ẽ ad demonstrandũ forma dĩ. Idẽ
quippe. in formã serui. loquens serius
ait. Qͥ diligit me: mandata mea cus¬
todit. Et qui diligit me diliget᷑ a pa¬
tre meo: ⁊ ego diligã eũ. ⁊ ostendã me¬
ipsũ illi. Uidentib se: ꝓmisit demons

Expanded text:
omnia . Hanc ut videamus, magna et perfecta omnia . Hanc ut videamus, magna et perfecta cordis munditia necessaria est, quae fit per fidem. Demonstrata enim forma servi, dilata est ad demonstrandam formam Dei. Idem quippe in forma servi loquens servis ait: «Qui diligit me, mandata mea custodit: et qui diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi» . Videntibus se promis
Abbreviated transcription (Latin):
eͣ receptibile : qd̃ recipere nͣ ualeremus.
si filiꝰ equał dõ nͣ se exinaniret formam
serui accipiens. in similitudine hominũ
factꝰ. ⁊ habitu inuentꝰ ut homo. Ut gͦ
uteũq caꝑe possemꝰ euͣ qui ñ posset ca¬
ꝑi a mortalib. mortalis factus ẽ ad mor¬
tales: ut ꝑacta sua morte faceret ĩmor¬
tales: ⁊ aliquid daret inspiciendũ. aliqͥd
credendũ. aliqͥd post uidendũ. Inspicien¬
dã dedit formã seruipͣsentib : ñ solum
oculis uidendã. s etiã manib ꝑtractã¬
dã Cũ eadẽ forma ascendit in celũ. Cre¬
dere nob̃ pissit : qd̵ illis uidere concessit.
S ⁊ nos habemus. qđ uideamus. Illi enum
uidert̃ uirgã emissã ex syon: nos uidemꝰ
dñari in medio mnimicoꝵ suoꝵ. Hoc totũ
frẽs ꝑtinet ad dispensationẽ forme ser¬
iił : quȩ tolerabilit᷑ capit᷑ a seruis: ⁊ a¬
mat᷑ a futuris liberis. Ueritas enĩ in

Expanded text:
est receptibile: quod recipere non valeremus, est receptibile: quod recipere non valeremus, si Filius aequalis Deo non se exinaniret formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo . Ut ergo utcumque capere possemus eum qui non posset capi a mortalibus, mortalis factus est immortalis; ut peracta sua morte faceret immortales, et aliquid daret inspiciendum, aliquid credendum, aliquid post videndum. Inspiciendam dedit formam servi praesentibus, non solum oculis videndam, sed etiam manibus pertractandam. Cum eadem forma ascendit in coelum, credere nobis jussit quod illis videre concessit. Sed et nos habemus quod videamus: illi enim viderunt virgam emissam ex Sion, nos videmus dominari in medio inimicorum suorum. Hoc totum, fratres, pertinet ad dispensationem formae servilis, quae tolerabiliter capitur a servis, et amatur a futuris liberis. Veritas enim inc
Abbreviated transcription (Latin):
nec uob̃ audire. Uideo enĩ qd̃ iã facꝰtũ eͣ:
⁊ uobiscũ uideo ocłis fidĩ. Ocłis qͦq car¬
nis. uideo qd̃ iã fit. Rursusq ocłis fidi᷑.
uobiscũ sꝑo: qd̃ futurũ ẽ. Quid gͦ factũ ẽ:
Quid fit: Quid futurũ ẽ.Ex pͣc passus ẽ. mor¬
tuus ẽ. resurrexit tc̃ia die. ascendit in
cȩlũ ut nouimꝰ quadragesimo die: sedet
ad dext̾am patris. Hoc iã factũ eͣ. hoc
nͣ uidimꝰ. s credimꝰ. Quid nc̃ fit: Dña¬
tur in medio inimicoꝵ suoꝵ: emissa uͥ¬
ga uirtutis eiꝰ ex sẏon. fit hoc : id agit᷑.
F ormã serui. ⁊ p̃sentẽ tc uidert᷑ serui:
⁊ absentẽ nẽ credunt serui. Hoc credi¬
mus de forma serui: qđ possumꝰ capere
dũ adhuc sumꝰ serui. Floc eͣ illud lac
paruuloꝵ: qd̃ temꝑauit panẽ traiciens
ꝑ carne̾. Nlã panis ille angłoꝵ: in pͥn¬
cipio erat u̾bũ. Ut tam̃ panẽ angeloꝵ
manducaret hõ.: ereator angłoꝵ factꝰ
ẽ homo. Ita u̾bũ incarnatũ nob factũ

Expanded text:
ire. Video enim quod jam factum est, et vobiscum video oculis fidei: oculis quoque carnis video quod jam fit, rursusque oculis fidei vobiscum spero quod futurum est. Quid ergo factum est? quid fit? quid futurum est? Christus passus est, mortuus est, resurrexit tertia die, ascendit in coelum, ut novimus, quadragesimo die, sedet ad dexteram Patris: hoc jam factum est, hoc non vidimus, sed credimus. Quid nunc fit? Dominatur in medio inimicorum suorum, emissa virga virtutis ejus ex Sion; fit hoc, id agitur. Formam servi et praesentem tunc viderunt servi, et absentem nunc credunt servi. Hoc credimus de forma servi, quod possumus capere, dum adhuc sumus servi. Hoc est enim illud lac parvulorum, quod temperavit, panem trajiciens per carnem. Nam panis ille Angelorum, in principio erat Verbum: ut tamen panem Angelorum manducaret homo , Creator Angelorum factus est homo. Ita nobis Verbum incarnatum factum
Abbreviated transcription (Latin):
to hic humilit᷑ ambulare. ꝙͣ. capite erecto
in. iudiciũ etͣne mortis incidere. Nulta
capita conquassabit ruinas faciendo. sed
S ic̃ enĩ torrens pluuialib aqͥs colligit᷑. re¬
diuidat. ꝑstrepit. currit. ⁊ decurrendo de¬
currit. id ẽ cursũ finit: sic ẽ om̃is iste cursꝰ
mortalitatis. Nascunt᷑ hoĩes. iiiuunt. mori¬
unt᷑ ⁊ it̾um aliis morientib alii nascunt᷑:
rursũq aliis morient᷑. alii oruiit᷑. Succe¬
dunt. accediuit: decidunt nec manebunt.
Qͥ a hic tenet᷑. qd̃ ñ currit: Qͥd nͣ quasi de
pluuia collectũ it in abyssũ Quomͦ enim
fluuiꝰ repente collecꝰtus de pliuiia. de gut¬
tis ymbriũ. it in mare nec apparet. nec ap¬
parebat anteꝗͣ de pluuia colligeret᷑: sic
hoc genꝰ humanũ de occultis colligit᷑.⁊ ꝓ
fluit morte. Rursũ in occulto ꝑgit: medi¬
ũ hoc sonat ⁊ transit. De hoc torrente bi¬
bit ille: ñ ẽ dedignatꝰ bibere de hoc tor¬

Expanded text:
to hic humiliter ambulare, quam capite erecto to hic humiliter ambulare, quam capite erecto in judicium aeternae mortis incidere. Multa capita conquassabit ruinas faciendo, sed Sicut enim torrens pluvialibus aquis colligitur, redundat, perstrepit, currit, et currendo decurrit, id est, cursum finit; sic est omnis iste cursus mortalitatis. Nascuntur homines; vivunt, moriuntur; et, aliis morientibus, alii nascuntur, rursusque, illis morientibus, alii oriuntur: succedunt, accedunt, decedunt, nec manebunt. Quid hic tenetur? quid non currit? quid non quasi de pluvia collectum it in abyssum? Quomodo enim fluvius repente collectus de pluvia, de guttis imbrium, it in mare, nec apparet; nec apparebat, antequam de pluvia colligeretur: sic hoc genus humanum de occultis colligitur, et profluit; morte rursum in occultum pergit; medium hoc sonat, et transit. De hoc torrente bibit ille; non est dedignatus bibere de hoc tor
Abbreviated transcription (Latin):
In die irȩ suȩ conquassabit reges. iudicabit
in gentib. Quomͦi: Audi quid sequit᷑. Re ple¬
bit ruinas. Mlodo sic iudicat in gentib:
ut repleat ruinas. Nã qͣnͣ in fine iudicaue¬
rit. dampnabit ruinas. Replebit ruinas.
Quas ruinas: Iuisqͥs a nomine eiꝰ timuerit
cadet. sũ ceciderit eu̾tet᷑ qd̾ erat. ut edifi¬
cet᷑ qd eͥrat. Iudicabit in gentib. replebit
runas. Iuisqͥs contumax es in. xp̃m. casurã
turrĩ in altũ erexisti. Bonũ ẽ. ut teipsũ deici¬
as. humilis reddaris. sedenti ad dexterã patris
pedib ꝓuoluaris: ut fiat in te ruina cons¬
truenda. Nã si ꝑmanes in mala altitudine:
tẽ deicieris qnͣ ñ edificaberis. Etenĩ de tali¬
b: dic̃ alio loco scriptura. Bestrues eos. ⁊ ñ e¬
dificabis cos. ꝓcul dubio ñ diceret de qͥbdã
mas. Conquassabit capita suꝑ t̃rã mul¬
tã. Hic suꝑ t̾rã: in hac uita conquassabit
capita multa. De suꝑbis humiles facit. E
audeo dicere fr̃es mei. utile: ẽ capite qͣssa¬

Expanded text:
 «irae suae conquassavit reges. Judicabit in gentibus.» Quomodo? Audi quod sequitur: «Replebit ruinas.» Modo sic judicat in gentibus, ut repleat ruinas: nam quando in fine judicaverit, damnabit ruinas. «Replebit ruinas:» quas ruinas? Quisquis a nomine ejus timuerit, cadet: cum ceciderit, evertetur quod erat, ut aedificetur quod non erat. «Judicabit in gentibus, replebit ruinas.» Quisquis contumax es in Christum, casuram turrem in altum erexisti. Bonum est ut teipsum dejicias, humilis reddaris, sedentis ad dexteram Patris pedibus provolvaris, ut fiat in te ruina construenda. Nam si permanes in mala altitudine, tunc dejicieris, quando non aedificaberis. Etenim de talibus dicit in alio loco Scriptura, «Destrue eos, et non aedificabis eos» . Procul dubio non diceret de quibusdam, inas. «Conquassabit capita super terram multa.» Hic, «super terram,» in hac vita, «conquassabit capita multa.» De superbis humiles facit: et audeo dicere, fratres mei, utile est capite quassa
Abbreviated transcription (Latin):
bo sem̃ tuũ sicͣ stellas exli. ⁊ siẽ. harenam
que: ẽ ad labiũ maris: ⁊ benedioentur
in semine tũo om̃s gentes. Et semen
dos in etͣnum scđm ordinẽ melchisedee.
De sacerdotio gͦ scđm ordinẽ melchisedech.
uirait dñs ⁊ ñ penitebit eũ. Quid de
sacerdotio scđ̾m ordine̾ aaron. Nũquid
penitet dnm sic̾ homine̾. aut nolens
cadit in aliquid ut faciat: aut impru¬
dens plabit᷑ ut postea eũ de suo lapsu
penit̾eat: Scit quid agat: scit quousq
quid ꝓgrediatur. Unde in aliud cõmu¬
tetur in potestate rectoris ẽ: s peni¬
tentia mutatio rerũ significat᷑. Quo¬
mͦ enĩ tu cũ aliquid te penitet doles
fac̾tũ. qd̾ fecisti: sic qnͣ aliquid dsͣ pret̃
sp̃ẽ. hominũ. id eͣ pͣterquã sꝑant ho¬
nuies. mutat in aluid. penitere. se
dicit: usq adeo ut ⁊ de pena nr̃a pe¬
niteat eũ. si nos de uita nr̃a mala pe¬
nituerit. Iurauit gͦ dñs. Iurauit: fir¬

Expanded text:
um sicut stellas coeli, et sicut arenam quae est ad labium maris, et benedicentur in semine tuo omnes gentes» . Et semedos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. De sacerdotio ergo secundum ordinem Melchisedec, «juravit dominus, et non poenitebit eum.» Quid de sacerdotio secundum ordinem Aaron? Numquid poenitet Deum, sicut hominem, aut nolens cadit in aliquid ut faciat, aut imprudens prolabitur, ut postea eum de suo prolapsu poeniteat? Scit quid agat, scit quousque quid progrediatur; unde in aliud commutetur, in potestate rectoris est. Sed poenitentia mutatio rerum significatur. Quomodo enim tu, cum aliquid te poenitet, doles factum quod fecisti: sic quando aliquid Deus praeter spem hominum, id est, praeterquam sperant homines mutat in aliud, poenitere se dicit; usque adeo ut et de poena nostra poeniteat eum, si nos de vita nostra mala poenituerit. «Juravit»
Abbreviated transcription (Latin):
stantia mea: hoc ẽ ex utero. Qͥ a gene¬
rationẽ eiꝰ quis enarrabit. Accipiamꝰ
eiferũᷤ Lucifer ꝓ sẏderib positus ẽ.
tãquã a parte. tͦotũ. signifieante. seͥp¬
tura: ⁊ ex eminenti stella omĩa sẏde

Expanded text:
stantia mea; hoc est, «Ex utero:» quia, «Genestantia mea; hoc est, «Ex utero:» quia, «Generationem ejus quis enarrabit» ? Accipiamciferum?» Lucifer pro sideribus positus est, tanquam a parte totum significante Script
Abbreviated transcription (Latin):
Donece ueniat dñs. ⁊ illuminet abscondita
tenebrarũ. ⁊ manifestabit cogitationes
cordis: ⁊ tẽ laus erit unicuiq a dõ. Hoc e¬
hoc. in splendore scoͣꝵ. Ueniet inqͥt messis.
ueniet finis scłi: mittet patͣ familias an¬
głos suos. ⁊ colligent de regno eiꝰ oĩa scanda¬
la. ⁊ nittent in camino igns ardentis.
Te uisti fulgebt̃ sic̃ sob in regno patͥs sui. In qͦ regno:
Uidete. si uisio q̃dã seruat᷑. de. qͥ nob̃ dictũ ẽ. tecũ ũnci
rũ dm̃. ⁊ quẽ misisti iħm xp̃m: qr te¬
cũ pͥncipiũ in die uirtutis tuȩ. Ergo
stea dabit᷑. Quid nc̃: Ex ut̾o ante lu¬
ciferũ genui te. Quid hic Si ds̃ fi¬
liũ habet. nũquid ⁊ uterũ: S sic̃ car¬
nis corpora. ñ habet: ita nec uterum.¬
qr nec sinũ. Dic̾tũ ẽ tam̃. Iui eͣ in si¬
nu patris ipse narrauit. Q est aũ si¬
nus. ipse eͣ uterus. Est sinus ⁊ utexꝰ.
ꝑsecreto positꝰ eͣ. Qͥd ẽ ex utero: Ex
secreto. ex occulto. De meipso. de sub¬

Expanded text:
illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo» . Hoc ehoc, «In splendore sanctorum. Veniet,» inquit, «messis, veniet finis saeculi: mittet pater familias Angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala, et mittent in caminum ignis ardentis. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui» . In quo regno? Videte si visio quadexteram positis hoc dicturus est: «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum stea dabitur: quid nunc? «Ex utero ante luciferum genui te» Quid hic, Si Deus Filium habet, numquid et uterum? Sicut carnis corpora, non habet: quia nec sinum nec sinum; dictum est tamen, «Qui est in sinu Patris, ipse enarravit» . Qui est autem sinus, ipse est uterus; et sinus et uterus pro secreto positus est. Quid est, «Ex utero?» Ex secreto, ex occulto; de meipso, de sub
Abbreviated transcription (Latin):
negemꝰ: absit ut abnegemꝰ. Si dicat᷑ no¬
bisꝰ x p̃c eͣ filius dauid. an non: si dixerimꝰ
non contradicunꝰ eugłio. Nãq matħo scri¬
bente. sic incipit eugłm. Liber genatio¬
iis iħu xp̃i filii dd̃. Eugłista dicit librũ
se scribere gen̾ationis iħu. xp̃i filii dd.
Recte gͦ iudei intͣrogati a xp̃o. cuiͦ eẽ ere¬

Expanded text:
Si dicatur nobis, Christus filius est David, annon est? si dixerimus non, contradicimus Evangelio; namque Matthaeo scribente, sic incipit Evangelium: «Liber generationis Jesu Christi filii David» . Evangelista dicit librum se scribere generationis Jesu Christi, filii David. Recte ergo Judaei interrogati a Christo, cujus e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Et beati mundicordes. qr ipsi dm̃ uidebt᷑:¬
ad uisionẽ suo tp̃r ꝑuenire: dñs in eugłio cũ
ꝓmitteret sp̃m scmͣ. hoc ait. Ipse. arguet mũ¬
dũ de peccato. de iustitia. ⁊ de iudicio. De
quo peccato. de qua iustitia. de quo iudicio.
ipse seq̃r ⁊ exponit: coniecturas hominũ nͣ
aminittit. De peccato quidẽ inqͥt. qr nͣ cre¬
didert̃ in me. Quanta alia peccata iudȩoꝵ:
⁊ tnͣ quasi hoc unũ sit. ita dixit. De peccato
qͥdẽ inqͥt. qr ñ credidert in me. łloc ẽ il¬
lud peccatũ. de quo alibi dieͣ. si ñ uenissem.

Expanded text:
e, charissimi, intente accipite quod dicturus sum. Quoniam justitia nosad visionem suo tempore pervenire; Dominus in Evangelio cum promitteret Spiritum sanctum, hoc ait: «Ipse arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio.» De quo peccato? de qua justitia? de quo judicio? Ipse sequitur et exponit; conjecturas hominum non admittit: «De peccato quidem,» inquit, «quia non crediderunt in me.» Quanta alia peccata Judaeorum! Et tamen quasi hoc unum sit, ita dixit: «De» «peccato quidem, quia non crediderunt in me.» Hoc est illud peccatum, de quo alibi dicit: «Si non venissem
Abbreviated transcription (Latin):
iongiꝰ erit a ꝑiurio: quanto erit longiꝰ
a iurando. Qui enĩ iurat homo. falsum
⁊ uerum iurare potest. Qͥ aũ ñ uirat.
sionis ẽ firiam̃tũ : Iuret omĩno. Ed enĩ
facis cũ uiras: Testaris dm̃. hoc ẽ iułare:
dmñ testari. Et ido̾ molestũ: ne. ꝑaliquã
falsitate᷑ teste᷑ adhibeas dm̃. Si tu iuiran¬
dotestaris dm̃: eur gͦ nͣ ⁊ ds̃ iurando tes¬
tet᷑ seipsum: Uuo ego dicit dñs. iuratio
dr̃ ẽ. Sie purauit de: semine: abrahe. Uiuo
ego dicit dñs. qm̃ auddisti uocẽ meã. ⁊ ñ¬

Expanded text:
longius erit a perjurio, quanto erit longe a jurando. Qui enim jurat homo, falsum et verum jurare potest: qui autem non jurat. sionis est firmamentum? Juret omnino. Quid ergo tu facis, cum juras? Testaris Deum: hoc est jurare, Deum testari; et ideo molestum, ne ad aliquam falsitatem testem adhibeas Deum. Si ergo tu jurando testaris Deum, cur ergo non et Deus jurando testetur seipsum? «Vivo ego, dicit Dominus,» juratio Dei est. Sic juravit de semine Abrahae: «Vivo ego, dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
⁊i ñ agnoscunt sacerdotiũ scđm ordi¬
ne melchisedech Tu es sac̾ddos in eter¬
nũ soct̃m drdinẽ melchisedech. fidelibꝰ
loquor Si qui ñ intelligunt cacumi¬
iu. auferant pigriciã. festinent ad
notitiã. Non gͦ opus ẽ nusteria ꝓmere. scͥp¬
a dextris eiꝰ. Quasi mutauert̃ sedes. An for¬

Expanded text:
rdotium secundum ordinem Melchisedec. «Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec.» Fidelibus loquor. Si quid non intelligunt catechumeni, auferant pigritiam, festinent ad notitiam. Non ergo opus est mysteria promere; Scripa dextris ejus, quasi mutaverint sedes. An for
Abbreviated transcription (Latin):
quo nos ꝑ medietatẽ carnis suȩ uocauit
in ȩtͣnitatẽ. regnũ eiꝰ incipit a xp̃ianis.
s regni eiꝰ ñ erit finis. Ponunt᷑ gͦ scabel¬
lũ pedũ eiꝰ inimici eiꝰ sedentis ad dexte¬
rã patris. Ponunt᷑ ut dictũ eͣ: id agit᷑.
id usq in finẽ omĩno ꝑagit᷑. Nemo di¬
impleturũ qͣd cepit Unde aũ cepitͦ Uir¬
gã uxtutis tuȩ emutet dñs ex syon. Quȩ
sẏon. Ipsa ẽ iherłm. Audi ipsũ dñm. Opor¬
tebat pati. xp̃m. ⁊ resurgere a mortius.
t̃cia die. H inc sedet ad dexterã dĩ patris.
resurgendo uͥ fuit. Deinde illo sedente
ad dext̾am dĩ patris: quid agit᷑. ut ponã¬
t᷑ inimici eius. scabellũ pedũ eiꝰ:. Qd agit᷑:
Audi illũ docentẽ. ⁊ exponente̾. script᷑as.

Expanded text:
 medietatem carnis suae vocavit in aeternitatem, regnum ejus incipit a Christianis; sed regni ejus non erit finis. Ponuntur ergo scabellum pedum ejus inimici ejus, sedentis ad dexteram Patris, ponuntur, ut dictum est; id agitur, id usque in finem omnino peragitur. Nemo diimpleturum esse quod coepit. Unde autem coepit? «Virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion.» Quae Sion, ipsa est Jerusalem. Audi ipsum Dominum: «Oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertio die.» Hinc sedet ad dexteram Dei Patris, resurgendo ubi fuit. Deinde illo sedente ad dexteram Patris, quid agitur? ut ponantur inimici ejus scabellum pedum ejus, quid agitur? Audi il
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filiꝰ. ñ duo dii s unꝰ ds̃: sic patͣ pͥncipium
⁊ filiꝰ pͥncipiũ. Pat̃ aũ ⁊ filiꝰ. ñ duo. s unũ
pͥncipiũ. Tecũ pͥncipiũ. teͣ uideberis quomͦ
solũ relinquitis: s ñ sũ solus qr patͣ mecũ ẽ.
R hic gͦ tecũ pͥncipiũ. Dixisti enĩ ⁊ alibi. Pat᷑

Expanded text:
ater principium et Filius principium, Pater autem et Filius non duo, sed unum principium. «Tecum principium.» Tunc videberis quomodsolum relinquetis; sed non sum solus, quia Pater mecum est» ? Et hic ergo «tecum principium.» Dixi
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ. Sic enĩ scriptũ ẽ: quẽ oportebat
cȩlũ reciꝑe. donec impleant᷑ tpra gentiũ.
Ut enĩ resurgeres mortuus es: ut ascende¬
res resurrexisti: ut sederes ad dexteram
patris ascendisti. Ergo ut ad dexterã pa¬
tris sederes. mortuus es. De morte enim
resurrecꝰtio. de resurrecꝰtione. ascensio:
de ascensione ad dext̾am sessio. Hoc totum
tis pͥncipiũ habet humilitatis. Te itaq se¬
dente ad dexterã patris. implent᷑ tpr̃a geͣ¬
tiũ: ponunt᷑ inimici om̃s scabellũ pedum
tuoꝵ. Est ad hoc ut ꝑueniat᷑. pͥus dñabe

Expanded text:
gentium. Sic enim scriptum est: «Quem oportebat coelum recipere, donec impleantur tempora gentium» . Ut enim resurgeres, mortuus es; ut ascenderes, resurrexisti; ut sederes ad dexteram Patris, ascendisti: ergo ut ad dexteram Patris sederes, mortuus es. De morte enim resurrectio, de resurrectione ascensio, de ascensione ad dexteram sessio: hoc totum hujus, principium habet humilitatis. Te itaque sedente ad dexteram Patris, implentur tempora gentium, ponuntur inimici omnes scabellum pedum tuorum, et ad hoc ut perveniatur, prius dominabe
Abbreviated transcription (Latin):
ab iherłm: qr uirgã uirtutis tuȩ emit¬
tet dñs ex syon. Uirgã uirtutis tuȩ. Hoc
ẽ regnũ potentiȩ tuȩ qr reges eos in
honorẽ suũ scĩ. scient suã dãpnatione̾ im¬
pii. in medio inimicoꝵ suoꝵ nͣ dñabitur:
& quid mirũ si tẽ dñabit᷑ secũ in ȩtͣnũ reg¬
nantibꝰ iustis. ⁊ etͣnis pęnis ardentib impi¬
is: Qͥd mirũ si tcͣ. Modo in medio inimiooꝵ
gatione. ⁊ suocessione mortalitatis huma¬
nȩ. Ac̃ dũ torrens tẽpoꝵ pretͣlabit᷑: ad hoc
directa ẽ uirga uirtutis tuȩ ex syon. ut
dñeris in medio inimicoꝵ tuoꝵ. Dñare ĩ

Expanded text:
 emittet Dominus ex Sion. Virgam virtutis tuae,» hoc est regnum potentiae tuae; quia, «Reges eos in honorem suum sancti, et suam damnationem impii, in medio inimicorum suorum dominabitur? Et quid mirum si tunc dominabitur, secum in aeternum regnantibus justis, et aeternis poenis ardentibus impiis? quid mirum si tunc? Modo in medio inimicorum gatione et successione mortalitatis humanae, nunc dum torrens temporum praeterlabitur, ad hoc directa est virga virtutis tuae ex Sion, ut domineris in medio inimicorum tuorum. Dominare,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ siumꝰ: ⁊ ñdũ apparuit qͥd erimꝰ. Scimꝰ qr
cũ apparuerit similes ei erimꝰ: qm̃ uidebimꝰ
eũ sicuti ẽ: Elec claritas dĩ ẽ ineffabił lux.
fons lucis sine cõmutabilitate: ueritas si¬
ne defecꝰtu. sapientia in seipsa manens.
imꝑtiri dignat᷑. de ipso tpͣr. si tnͣ dicendũ est
tpͣr. quodã enĩ tp̃r. uenturi sumꝰ ad dnĩ tpͣs.
inde mͥ uidet᷑ dictũ. qd̃ sine p̃iudicio dicã.¬
Si qͥs intelligere. aliqͥd meliꝰ. ex peditiꝰ. ꝓbabiliꝰ
possit: mͣ mͥ uidet᷑ dictũ. tecũ pͥncipiũ in die.
uirtutis tuȩ. Deniq hoc qͣntũ puto u̾su con¬
sequenti satis explanat. Qͥa enĩ ⁊ hic dicta ẽ
uirtus eiꝰ. qua subiecit gentes iugo suo. qua
strauit ppłos. ñ ferro s ligno. ⁊ si in carne: ⁊ si
in humilitate. ⁊ si adhuc qͣntũ seruił forma
patit᷑. capit᷑ tnͣ magna uirtꝰ eiꝰ: qr qd̵ infir

Expanded text:
ndum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est» . Haec claritas Dei est ineffabilis lux, fons lucis sine commutabilitate, veritas sine defectu, sapientia in seipsa manens, impertiri dignatur, de ipso tempore: si tamen dicendum est, tempore; quodam enim tempore venturi sumus ad non tempus: inde miabilius possit: inde mihi videtur dictum, «Tecum principium in die virtutis tuae.» Denique hoc, quantum puto, versu consequente satis explanat. Quia enim et hic dicta est virtus ejus, qua subjecit gentes jugo suo, qua stravit populos, non ferro, sed ligno, etsi in carne, etsi in humilitate, etsi adhuc quantum servilis forma p
Abbreviated transcription (Latin):
Cecitas enĩ ex parte in isrł facꝰta ẽͣ. ut ple¬
nitudo gentiũ intraret. ⁊ sic om̃is israel
saluus fieret. Cecitas ex parte in isrł fac¬
ta occidit te: occisus resurrexisti. Sangͥ¬
ne tuo peccata gentiũ diliusti: ad dexte¬
rã patris sedens undiq patientes. ⁊ ad te
confugientes collegisti. facꝰta ẽ gͦ cȩcitas ex
parte in isrł. fac̾ta ẽ ut plenitudo gentiũ
intraret: ⁊ sic om̃is isrł salius fieret. ⁊ õs

Expanded text:
ta est, ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret» . «Caecitas ex parte Israel facta» occidit te; occisus resurrexisti, sanguine tuo peccata Gentium diluisti, ad dexteram Patris sedens undique patientes et ad te confugientes collegisti. «Facta est» ergo «caecitas ex parte Israel, facta est ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel sal
Abbreviated transcription (Latin):
uirtꝰ eiꝰ ꝗͣ cõm̃dauit dicendo. uirgã uirtu¬
tis tuȩ enuitet dñs ex syon. ⁊ dñare in me¬
dio iniraicoꝵ tuoꝵ. quanta enĩ uirtꝰ eiꝰ dñans
in medio inimicoꝵ suoꝵ ꝑstrepentiũ. nichil
contra eũ ualentiũ. cotidie sibi dicentiũ. qͣn

Expanded text:
rgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion, et dominare in medio inimicorum tuorum:» quanta enim virtus ejus dominans in medio inimicorum suorum perstrepentium, nihil contra eum valentium, quotidie sibi dicentium, «Quando
Abbreviated transcription (Latin):
dñent᷑: ñ nos sibi subiugent. Qui habitat
in celis irridebit eos. Inimicus erat: erit
sub pedib eiꝰ. aut adoptatꝰ. aut uictus.
Quere gͦ quẽ locũ habeas. sub pedib dñi
tui. Nã necesse ẽ ut habeas. aut gr̃e aut
pene. Sedet gͦ ad dexterã dĩ. donec ponã¬
tur inimiq eiꝰ sub pedib eiꝰ Hoc fit. hoc a¬
git᷑. Et si paulatiͣ ꝑagit᷑: indesinent᷑ agit᷑.

Expanded text:
is dominentur, non nos sibi subjugent. «Qui habitat in coelis, irridebit eos:» inimicus eras; eris sub pedibus ejus, aut adoptatus, aut victus. Quaere ergo quem locum habeas sub pedibus Domini Dei tui; nam necesse est ut habeas, aut gratiae, aut poenae. Sedet ergo ad dexteram Dei, donec ponantur inimici ejus sub pedibus ejus. Hoc fit, hoc ag
Abbreviated transcription (Latin):
tuã ⁊ possessionẽ tuã tͣminos t̾re. Nũ nes¬
cio qͥs inaniloquus. s dñs dixͣ ad me. Sic ⁊ in
hoc psalmo possumꝰ dicẽ. dixit: ñ qͥcũq. nͣ
illi qui fremunt. ⁊ meditant᷑. inania. s dñs
meditent᷑ in ania. ꝑstrepant: nũquid ñ im¬
plebit᷑. ꝑiit memoria eoꝵ cũ strepitu: Lo
strepitu. in etͣnũ manet: ipse dixͣ dño meo.
sede a dextris meis. Sedet enĩ ad dexteram
euidentissime apparet. ñ de illo regno
patrẽ. rerũ dñmꝰ: quȩ ꝑ illũ creata st̃.
Qnͣ enĩ nͣ regnat in pͥncipio u̾bũ ds̃ ap̃ dm̃

Expanded text:
tuam, et possessionem tuam terminos terrae;» non nescio quis inaniloquus, sed «Dominus dixit ad me» . Sic et in hoc psalmo possumus dicere: «Dixit,» non quicumque, non illi qui fremunt et meditantur inania; sed «Dixmeditentur inania, perstrepant; numquid non implebitur? «Periit memoria eorum cum strepitu.» Lostrepitu, in aeternum manet, ipse «dixit Domino meo, Sede a dextris meis.» Sedet enim a dextris evidentissime apparet non de illo regno Patrem, rerum Dominum quae per illum creatae sunt: quando enim non regnat in principio Verbum Deus apud Deum?
Abbreviated transcription (Latin):
hoc: quasi ⁊ in reb humanis ista nͣ fiant.
Si enĩ contingat filiũ cuiꝰquã rege̾. fieri. pa¬
tre pͥuato. nonne erit dñs patris: Ammira¬
biliꝰ ẽ qd̃ potest contingere: ut nͣ solum
rex factus pͥuati. filiꝰ sit dñs patris sui: sed
ep̃s facꝰtꝰ laici filiꝰ sit patͣ patris sui: E rgo

Expanded text:
hoc, quasi et in rebus humanis ista non fiant. Si enim contingat filium cujusquam regem fieri patre privato, nonne erit dominus patris? Admirabilius est quod potest contingere, ut non solum rex factus privati filius, dominus sit patris sui; sed episcopus factus laici filius, sit pater patris sui. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tio. ascensio in cęlũ. Hoc totũ transitorui
fuit. Non enĩ adhuc .xͤ nascit᷑. aut adhuc
morit᷑. aut adhuc resurgit. aut adhuc
ascendit in celũ. Nonne uidetis ista facta
ꝑ tempora eucurrisse. ꝑ tẽpora exhibuis¬
se uiatoriab quiddã transitoriũ: ne in
uia remanerent. s ad patriã ꝑuenirent:
Deniq ⁊ illi ceci ad uiã sedebant: ibi tͣn¬
seunte᷑ sensertͣ. ⁊ clamando tenuerunt
n uia gͦ scłi huiꝰ hoc transitoriũ sui dñs¬
oꝑatꝰ eͣ ⁊ hoc transitoriũ ꝑtinet ad filiũ
dauid. Idõ illi dño transeunti clamauert᷑¬
miserere nr̃i fili dd: tã quã dicerent. filiũ
dd̃ in transeundo cognoscimꝰ: filiũ ddͣ
factũ in transitu cognoscimꝰ. Agnoscamꝰ
gͦ ⁊ nos filiũ dd̃: confiteam᷑. ut illumi¬
nari meream᷑. Sentimꝰ enĩ in tͣnseuntẽ

Expanded text:
ctio, ascensio in coelum: hoc totum transitorium ctio, ascensio in coelum: hoc totum transitorium fuit. Non enim adhuc Christus nascitur, aut adhuc moritur, aut adhuc resurgit, aut adhuc ascendit in coelum. Nonne videtis ista facta, per tempora cucurrisse, per tempora exhibuisse viatoribus quiddam transitorium, ne in via remanerent, sed ad patriam pervenirent? Denique et illi caeci ad viam sedebant, ibi transeuntem senserunt, et clamando tenuerunt. In via ergo saeculi hujus hoc transitorium sui Dilium David. Ideo illi Domino transeunti: «Miserere nostri, fili David.» Tanquam dicerent: Filium David in transeunte cognoscimus, filium David factum in transitu discimus. Agnoscamus ergo et nos, et filium David confiteamur, ut illuminari mereamur. Sentimus enim transeuntem
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ⁊ appellantes cȩci: illuminari meru¬
ert̃. Transibat aũ ihc. Et illi audito
sonitu transeuntis turbe. aure iã illũ¬
cognoscentes. qd ñdũ poterant ocłis.
acclamauert̃ uoce magna ⁊ dixert.
Miserere nrͣi fili dauid. Turbȩ aũ illos
increpabant ut tacerent. Et illi ni¬
chilominꝰ lucis desiderio turbarũ
contradicꝰtionẽ uincentes. inclamando
ꝑseuerauert̃. transeuntẽ tenuert᷑: ⁊ a
tangente illuminari meruert̃. Dicebant
gͦ transeunti. Aliserere nr̃i fili dd. Steti
ille. ⁊ uicto ab eis clamore contͣdicentiũ
quid inquit uultis ut faciã uob̃: & illi.¬
Ut uideamꝰ. Tetigit. ⁊ aꝑuit ocłos eoꝵ: ui¬
dertͣ pͣsentẽ. quẽ senserant transeuntẽ.
Aliqͥd transitoriũ dñs fec̃: eͣ gͦ aliud qd̃ stat
Aliud eͣ in quã transitoriũ dñi: aliud stabile
dñi. Transitoriũ dñi uirginis partꝰ. u̾bi in¬
carnatio. ȩtatũ gradatio. miracłoꝵ exhi¬
bitio. passionũ ꝑsecutio. mortis resurre¬

Expanded text:
tem appellantes caeci, illuminari meruerunt. Transibat enim Jesus, et illi audito sonitu transeuntis turbae, aure jam cognoscentes quod nondum poterant oculis, acclamaverunt voce magna, et dixerunt: «Miserere nostri, fili David.» Turbae autem illos increpabant, ut tacerent: et illi nihilominus, lucis desiderio, turbarum contradictionem vincentes, in clamando perseveraverunt; transeuntem tenuerunt; et a tangente illuminari meruerunt. Dicebant enim transeunti: «Miserere nostri, fili David.» Stetit ille, et victo ab eis clamore contradicentium: «Quid,» inquit, «vultis ut faciam vobis?» Et illiut videamus.» Tetigit et aperuit oculos corum; viderunt praesentem, quem senserant transeuntem . Aliquid ergo transitorium Dominus fecit: est autem aliud quod stat. Aliud est, inquam, transitorium Domini, aliud stabile Domini. Transitorium Domini, Virginis partus, Verbi incarnatio, aetatum gradatio, miraculorum exhibitio, passionum perpessio, mors, resurre
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. incõmutabił ueritatis. ad ꝗͣ uisionẽ
seruam᷑. ad ꝗͣ. uisionẽ differim᷑. ad ꝗͣ uisio¬
nẽ fide mundam᷑. a qua uisione tollitur
impiꝰ ne uideat honorẽ diũ. hoc gͦ uolens
ostende. tecũ in qͥt pͥncipiũ indie uir¬
tutis tue. Qͥ dẽ tecũ principiũ. Qͦdlibet¬

Expanded text:
tuo incommutabilis veritatis; ad quam visionem servamur, ad quam visionem differimur, ad quam visionem fide mundamur, a qua visione tollitur impius, ne videat honorem Domini; hoc ergo volens ostendere, «Tecum,» inquit, «principium in die virtutis tuae.» Quid est, «Tecum principiu
Abbreviated transcription (Latin):
uisa ẽ ab impiis. Uidert̃ eã ⁊ qui credider̃t:
uidert᷑ ⁊ qͥ occidert̃ Ne aliqͥd putes magnũ
uideri formã illã: uidert̃ amici. uidert &
inimici. Et qͥdã uidentes uitͣfecert᷑: qͥdã ñ
uidentes credidert̃. Hanc gͦ formã serui. ꝗͣ.
hic in humilitate uidert̃ .pii ⁊ impii: uide

Expanded text:
visa est ab impiis: viderunt eam qui crediderunt, viderunt et qui occiderunt. Ne aliquid magnum putes videri formam illam, viderunt amici, viderunt inimici; et quidam videntes interfecerunt, quidam non videntes crediderunt. Hanc ergo formam servi, quam hic jam in humilit
Abbreviated transcription (Latin):
a inqͥt. qr ad patrẽ uado. ⁊ iã ñ uidebitis me.
Hec inqͥt erit iustitia ur̃a. ut credatis in eum
quẽ ñ uidetis: ⁊ fide mundati m quẽ credidi¬
stis. in die resurrectionis postea uideatis. Se
det gͦ a dextris dĩ xpͣc. adextris patris filius:
in occulto ẽ credamus. Etenĩ duas res hic di¬
cit. qr ⁊ dix̃ ds̃ sede adextris meis: ⁊ addidit.
donec ponã inimicos tuos scabellũ pedũ tu¬
oꝵ. hoc ẽ sub pedib tius. Non uides. xp̃m se¬
dentẽ ad dext̾am patris. nec hoc potes: uide
qͦmͦ ponant᷑ inimici eiꝰ scabellũ pedũ eius.
Cũ hoc implet᷑. in aꝑto: crede. illũ ẽẽ in occul¬
to. Qͥ inimici ponunt᷑ scabellũ pedũ eiꝰ: Qͥ gꝰ

Expanded text:
tis me.» Haec, inquit, erit justitia vestra, ut credatis in eum quem non videtis, et fide mundati, eum in quem credidistis, in die resurrectionis postea videatis. 9. Sedet ergo a dextris Dei Christus, a dextris Patris Filius in occulto est: credamus. Etenim duas res hic dicit, quia et dixit Deus, «Sede a dextris meis;» et addidit, «donec ponam inimicos tuos scabeilum pedum tuorum,» hoc est, sub pedibus tuis. Non vides Christum sedentem ad dexquomodo ponantur inimici ejus scabellum pedum ejus. Cum hoc impletur in aperto, crede illud esse in occulto. Qui inimici ponuntur scabellum pedum ejus? Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tũ nominauit. Qd̃ si ñ admitteret᷑: oĩa relaxa¬
rent᷑. De peccato qͥdẽ᷑ ait. qr ñ credidert in me
& alibi. Si ñ uenissẽ. peccͣm ñ herͣent. Eo enĩ ip¬
so qͦ uenit. ⁊ ñ credidert᷑ in eũ: incidert̃ in
peccatũ. Qd̾ si nͣ inciderent: oĩa peccata cȩt̾a
dimitti possent ꝑ indulgentiã gr̃ȩ impetratã
ꝑ fidẽ. Ergo de peccato. qr ñ credidert᷑ in me.
De iustitia. qr ad patrẽ. uado: ⁊ iã nͣ uidebitis
me. Hec ẽ iustitia. qr ad patre̾ uadis. ⁊ iã ñ

Expanded text:
ia relaxarentur. «De peccato quidem,» ait, «quia non crediderunt in me:» et alibi, «Si non venissem, peccatum non haberent.» Eo enim ipso quo venit et non crediderunt in eum, inciderunt in peccatum: quod si non inciderent, omnia caetera peccata dimitti possent per indulgentiam gratiae impetratam per fidem. Ergo «de peccato, quia non crediderunt in me: de justitia, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me» . Haec est justiti
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. Idõ dñs ad̃. S temetipsũ exinanisti.
formã serui accipiens. inde filiꝰ dd̾. Beniq
⁊ in ipsa int̾rogatione tua dicens. quomͦ
filiꝰ eiꝰ ẽ. ñ te filiũ eiꝰ negasti: s modũ qͦ
id fieret in quisisti. Dic̃ enĩ eũ inquis da¬
dic qͦmͦ. Ergo illi ex litt̾is quas legebant
colerent modũ: nonne responderent.¬
qͥmͦ int̾rogas. Ecce uirgo accipiet in ut̾o.
⁊ pariet filiũ. ⁊ uocabt᷑ nom̃ eiꝰ emanuel.
qd ẽ int̾pretatũ nob̃cũ ds̃. Accipiet uͥgo
in utͣo. uͥgo ex semine dd. pariet filium.
ut sis filiꝰ dd. Erant enĩ ioseph ⁊ maria.
de domo ⁊ patria dđ. Peꝑit gͦ illa uirgo.¬

Expanded text:
Dominus David: sed temetipsum exinanisti formam servi accipiens ; inde filius David. Denique et in ipsa interrogatione tua dicens, «Quomodo filius ejus est?» non te filium ejus negasti, sed modum quo id fieret inquisisti. «Dicit eum,» inquis, «Dadic quomodo. Illi ergo ex Litteris quas legebant, colerent modum, nonne responderentmodo interrogas? «Ecce virgo accipiet in utero, et pariet filium, et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus» . Accipiet virgo in utero, virgo ex semine David pariet filium, ut sit filius David: erant enim Joseph et Maria de domo et patria David . Peperit ergo virgo
Abbreviated transcription (Latin):
bes ⁊ dnm dd. Aliquid nob̃ fortassis ex hac
tractemꝰ eũ. Pulsemꝰ pietate: extor quea¬
mꝰ caritate. Bauid gͦ ipse dic̃ Neq enĩ dño
contradice licet. Bauid̾ inqͥt in spũ dicit
uid psalmus. ⁊ iste ẽ totꝰ titulus simplex si¬
ne figura questionis. sine ullo nodo diffi¬

Expanded text:
d. 7. Aliquid nobis fortassis ex hac pertractemus eum; pulsemus pietate, extorqueamus charitate. David ergo ipse dicit: neque enim Domino contradicere licet: «David,» inquit, «in spiritu dicit vid Psalmus:» et iste est totus titulus, simplex, sine figura quaestionis, sine ullo nodo diffi
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ gͦ dcł in spũ dic̃ eũ dñm. dix̃ dñs dño
m̃o sede add dext̾am meã. donec ponã ini¬
micos tuos sub pedib tuis. Quomͦ nos dice¬
remꝰ: nͥ a te disceremꝰ: Nc̃ aũ qr didicimus
ddicimꝰ. In pͥncipio eras u̾bũ. ⁊ u̾bũ eras ap̃

Expanded text:
o meo, Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos sub pedibus tuis.» Quomodo nos diceremus, nisi a te disceremus? Nunc ergo quia didicimus, dicimus: In principio eras Verbum, et Verbum eras apud
Abbreviated transcription (Latin):
s erudiant᷑. Hon enĩ dñs int̾rogat scire
uolens: s tãquã doctor int̾rogat. Dicent
miseri iudei.tu dic nob̃. Alaluerunt in¬
flata taciturnitate disrũpi: quã humili
confessione edoceri. Dicat gͦ nob̃ magis.¬
ter nr̃. ⁊ uideamꝰ. qͥd int̾roganti respon¬

Expanded text:
sed erudiantur. Non enim Dominus interrogat discere volens, sed tanquam doctor interrogat. Dicerent miseri Judaei: Tu, dic nobis. Maluerunt inflata taciturnitate disrumpi, quam humili confessione edoceri. Dicat ergo nobis Magister noster, et videamus quid interroganti respon
Abbreviated transcription (Latin):
in mnio. Desꝑati iacelumꝰ: sine expectatio¬
ne salutis egrotabamꝰ. Alissus eͣ medicus: ꝙͦ.
ñ cognouit egrotus. Si enĩ cognouissent:
nũquã dnm głe crucifixissent. S hoc qͦq
ualuit ad egroti medicam̃tũ. qd̾ medicum
occidit egrotus. Uenit ut uisitaret: occisus
e ut sanaret. Insinuauit se credentib
dm̃ ⁊ hominẽ: dm̃ ꝑ quẽ facti sumꝰ. hoĩem
ꝑ quẽ recreati sumꝰ. Aliud in illo apparebat.
aliud latebat. Et qd̾ latebat multo erat
p̃stantꝰ: quã id qd̾ apparebat. S. qd̾ erat p̃s¬
tantiꝰ. uideri ñ poterat. Iurabat᷑ eger. ꝑ id
qd̃ uideri poterat. ut postea capax fieret
uisionis dĩ: quȩ latendo differe bat᷑. nͣ ne¬
gando auferebat᷑. Unicus itaq filiꝰ dĩ uen¬
turus ad homines. assumturus homines.
rus homo moriturus. resurrecturus. ascen¬
surus u cęlũ. sessurus ad dexterã patris. &
impletionẽ ꝓmissoꝵ suoꝵ in gentib eti¬
am hoc impleturus ut ueniat. ⁊ qd̃ pͣro¬

Expanded text:
mo desperati jacebamus? Sine exspectatione salutis aegrotabamus: missus est medicus, quem non cognovit aegrotus. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Sed hoc quoque valuit ad aegroti medicamentum, quod medicum occidit aegrotus: venit ut visitaret, occisus est ut sanaret. Insinuavit se credentibus Deum et hominem; Deum per quem facti sumus, hominem per quem recreati sumus. Aliud in illo apparebat; aliud latebat; et quod latebat, multo erat praestantius quam id quod apparebat: sed quod erat praestantius, videri non poterat. Curabatur aeger per id quod videri poterat; ut postea capax fieret visionis ejus, quae latendo differebatur, non negando auferebatur. Unicus itaque Filius Dei venturus ad homines, assumpturus hominem, rus homo, moriturus, resurrecturus, ascensurus in coelum, sessurus ad dexteram Patris, et impletionem promissorum suorum in gentibus etiam hoc impleturus ut veniat, et quod praero