comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nolle se rationem redđe de pecc̃is alienis qui audiunt et non fatiuit. AtoIt
accipiunt et non reddunt. Cum uͦ dispensator fideł et diligens. ierogan¬
do patissimꝰ: et lucroꝵ dñicoꝵ auidissimꝰ dicit adultero noli et ad ult si ua
lubticri crede xpo. qui hoc quod facis dicit ee adulterium. siuis babtiaru io¬
li eẽ membrum meretricis. sius fieri membrum xp̃i: ille autem respondet
non obedio non fatio ipse uon uult ueram pecuniam dñicam accipe. sed suã
potius adulterinam uult ches auris dĩcis importare. diautem se facturum
non posset: ut si intra retia dñi bona piscis malus eẽt non tamen pisces dñi
sius malis retib irrẽtiret. hoc est ut sehabet. in ecelam uitam malam: nontũ
illicinstituerłt doctrinam malam. Cum enĩ tales facta sua talia desfendunt. uel¬
in eis pseueraturos aptissime ꝓficentes admittuntur ad babcismum. nichil ui-¬
enã usꝙ in fine uite huiꝰ. anea neoquitia ꝑmanentes. regnũ dei possessutros. et me-¬

Expanded text:
m, nolle se rationem reddere de peccatis alienis; qui audiunt et non faciunt, id est, accipiunt et non reddunt. Cum vero dispensator fidelis et diligens, in erogando paratissimus, et lucrorum dominicorum avidissimus, dicit adultero, Noli esse adulter, si vis baptizari; crede Christo, qui hoc quod facis dicit esse adulterium, si vis baptizari; noli esse membrum meretricis, si vis fieri membrum Christi: ille autem respondet, Non obedio, non facio: ipse non vult veram pecuniam dominicam accipere, sed suam potius adulterinam vult thesauris dominicis importare. Si autem se facturum non posset: ut si intra retia Domini bona piscis malus esset, non tamen pisces Domini sui malis retibus irretiret; hoc est, ut si haberet in Ecclesia vitam malam, non tamen illic institueret doctrinam malam. Cum enim tales facta sua talia dein eis se perseueraturos apertissime profitentes admittuntur ad baptismum, nihil uietiam usque in uitae huius finem in ea nequitia permanentes regnum dei possessuros et mer
Abbreviated transcription (Latin):
terent. siue qui iam adducti. et in tromissi apparerent: siue bonos et malos dictũe
scd̾m quancdam humanam conuersationem. inqua etiam hii qui nondũ crechdi
eũ głm predicandum primitus mittit. In qułcumꝙ ueneruit ciuitatẽ. q̃rant
quis illic dignus sit. ut apđ eum habitent. donec inde ꝓficiscantur. Piofecto
ille dignus quis erit. nisi qui existimatione suoꝵ. cuuum bonus habebitur:
et quis indignus. nisi qui eis malus in notuerit: Ex hoc utroq gen̾e uenuit
ad fidem xp̃i. et sic adducunt᷑ boni et mali. quia & illi mali a mortius opui
penitentiã non recusant.Siaitẽ recusant non in trare cupientes nepelis eris
sel abin tolitu ipsi apta contradictione discedunt. E ar ger ses uese lllancut

Expanded text:
terent siue qui iam adducti et intromissi adparerent; siue bonos et malos dictum est terent siue qui iam adducti et intromissi adparerent; siue bonos et malos dictum est secundum quandam humanam conuersationem, in qua etiam hi, qui nondum credidereuangelium praedicandum primitus mittit, ut in quamcumque uenerint ciuitatem, quaerant, quis illic dignus sit, ut apud eum habitent. donec inde proficiscantur. profecto ille dignus quis erit, nisi qui existimatione ciuium suorum bonus habebitur? et quis indignus, nisi qui eis malus innotuerit? ex hoc utroque genere ueniunt ad Christi fidem et sic adducuntur boni et mali, quia et illi mali a mortuis operibus paenitentiam non recusant. si autem recusant, non intrare cupientes repelluntur, sed ab introitu ipsi aperta contradictione discedunt. Erit ergo et seruus
Abbreviated transcription (Latin):
uencrunt: set inter eos qui uenire noluer. Cum enim ipsi doctrine xp̃i au¬
dent aꝑtissue contradice et scõ ad uersari eũ głio non uenientes repellunt
sed ueuire contempnunt. Qui autẽ scło saltem uerbis ã nͣon factis renuntiant
ueruunt quidem. int̾ tritic̃ seminantur: et in area congerunt᷑. et ꝯuib congre¬
gantur. et retia sub eunt. et conuiuantib ad miscentur: sed intus siue lateant si¬
ue pareant. tunc erit ratio tolerandi. si potestas nulla est corrigendi. nec debet
eẽ presumptio separandi. Absit autem ut sic intelligamꝰ quod scriptum est: adeon¬
uiuium nuptiarum adductos quos inuenerunt bonos et malos. ut eos addurise
credantur. qui se malos ꝑseueraturos ꝓfessisunt. Alioquin ipsi serui patris famli¬
as tizania seminarunt. falsumq erit illud. lmmicꝰ autẽ qui eam seminat: diabob.
Secl quia hoc salsum eẽ non potest. adcluxerunt serui bonos et malos. siue qulla¬

Expanded text:
uenerunt, sed inter eos, qui uenire noluerunt. cum enim ipsi doctrinae Christi audent apertissime contradicere et sancto aduersari euangelio, non uenientes repelluntur, sed uenire contemnunt. qui autem saeculo saltem uerbis, etiamsi non factis, renuntiant, ueniunt quidem et inter triticum seminantur et in aream congeruntur et ouibus adgregantur et retia subeunt et conuiuantibus admiscentur, sed intus, siue lateant siue pareant, tunc erit ratio tolerandi, si potestas nulla est corrigendi, nec debet esse praesumptio separandi. absit autem, ut sic intellegamus, quod scriptum est, ad conuiuium nuptiarum adductos, quos inuenerunt; bonos et malos, ut eos adduxisse credantur, qui se malos perseueraturos professi sunt. alioquin ipsi serui patris familias zizania seminarunt falsumque erit illud: inimicus autem qui ea seminauit, diabolus est. sed quia hoc falsum esse non potest, adduxerunt serui bonos et malos, siue qui la
Abbreviated transcription (Latin):
phibet᷑: sed fidem quȩ ꝑdilectionẽ opat᷑. Iuȩ cum ita sint. qñ tales al babts mũ
non admittimꝰ non ante cempꝰ ⁊iania conad euellere: sed nolumꝰ insiq fic̃ dial.

Expanded text:
perhibetur, sed fidem, quae per dilectionem operatur. Quae cum ita sint, quando tales ad baptismum perhibetur, sed fidem, quae per dilectionem operatur. Quae cum ita sint, quando tales ad baptismum non admittimus, non ante tempus zizan
Abbreviated transcription (Latin):
ideo non ait. O canis magna est. fides tua. s omulier magna est fides tua: mutauit
uocabulum: quia mutatum uidit affectum. Atq illam correptionẽ: ad fructum
puenisse cognouit. Miroi autẽ si laudaret in ea fidem sine oꝑib. id est fidem talem
quȩ iam ꝑdilectionẽ possit oꝑari: fidem mortuã. et quod iacob dic̾e minime du¬
bitauit fidem non xpianoꝵ. sed demonum. Postremo si istam chananeam uolunt
in tellig̾e mutasse ꝑditos mores. qñ eam xp̃c contempnendo. et corripiendo redanuit
quoscumq inuenerunt tantum modo credere. uitam uero in quinatissimã nec saltẽ
membra meretricis. Illud sane non abfurde in telligt̃ eũ peccare in spm sẽm et esse
ligunt quid sit crede in xp̃m. ñ enĩ hoc est habe demonum fidem.: quę recte mortua

Expanded text:
ideo non ait: o canis, magna est fides tua! sed: o mulier, magna est fides tua! mutauit ideo non ait: o canis, magna est fides tua! sed: o mulier, magna est fides tua! mutauit uocabulum, quia mutatum uidit affectum adque illam correptionem ad fructum peruenisse cognouit. miror autem, si laudaret in ea fidem sine operibus, id est fidem non talem, quae iam per dilectionem posset operari, fidem mortuam et, quod Iacobus dicere minime dubitauit, fidem non christianorum, sed daemonum. postremo si istam Chananaeam nolunt intellegere mutasse perditos mores, quando eam Christus contemnendo et corripiendo redarguit, quoscumque inuenerint tantummodo credere, uitam uero inquinatissimam nec saltem membra meretricis. illud sane non absurde intellegunt, eum peccare in spiritum sanctum et esse d si recte intellegerent, quid sit credere in Christum. non enim hoc est habere daemonum fidem, quae recte mortua
Abbreviated transcription (Latin):
ita siue e tram post hanc uitam. calia quędam uiditia subsequuntur. non aborret
quantus atpir patratione ueritatis iste intellectiis huius cemodi sententiae. Uerũ¬
emaen etiam si est aluis qui michi non occurru eligendũ istum quam diu tene¬
mus. non cogimur dic̾e in tustis. non subditis. scęlestis. contaminatis. parracidȩs
matricidis. homicidis. fornicatoribus. mascłoꝵ concubitorib. plagiariis. mendatibus.
puiris. et si quid aliuad sane doctrinȩ aduersatur. quȩ est. scđm eũglium głȩ beatidi
Si tantum modo aꝑm credatis. et sacramentum babtismi eius accipiatis. etiam siui-¬
tam istam pessimam. non mutaueritis: salui eritis. Unde nec illa mulier chananea p̃-¬
scripsit. quia dñs ei qđ petebat dedit: cum ante dxisset non est boñ collere pauem
filioꝵ: etnuttere canib. quia ille cordis inspector. mutatã uidit. quã laudauit: et

Expanded text:
r siue etiam post hanc uitam talia quaedam iudicia subsequuntur, non abhorret, r siue etiam post hanc uitam talia quaedam iudicia subsequuntur, non abhorret, quantum arbitror, a ratione ueritatis iste intellectus huiusce sententiae. uerumtamen etiam si est alius, qui mihi non occurrit, potius eligendus; istum quamdiu tenemus, non cogimur dicere iniustis, non subditis, scelestis, contaminatis, parricidis, matricidis, homicidis, fornicatoribus, masculorum concubitoribus, plagiariis, mendacibus, peiuris et si quid aliud sanae doctrinae aduersatur, quae est secundum euangelium gloriae beati dei: si tantummodo in Christum credatis et sacramentum baptismi eius accipiatis, etiamsi uitam istam pessimam non mutaueritis, salui eritis. Ynde nec illa nobis mulier Chananaea praescribit, quia dominus ei quod petebat dedit, cum ante dixisset: non est bonum tollere panem filiorum et mittere canibus, quia ille cordis inspector mutatam uidit, quando laudauit. et
Abbreviated transcription (Latin):
dinem explebat. ł facilẽ uictum habebat. ł etiam incedebat ornatior. Tunc
enimille cui hoc uxor dicit. si ueraciter penitentiã egerit ab oꝑib mortus.
quando acceslit ad habtismum. habetꝰ infunddamento fidem quȩ ꝑdilectionẽ oꝑat᷑
pcuildubio plus tenehitur amore diunȩ gr̾ȩ: quam carnis luxurie. & mem¬
prum quod eum scandalitat: fortiter amputat. Tuẽ cumꝙ autẽ in hanc di¬
reitionem cdolorem cord̾is ꝓppter carnalem affectum coniugis sustinobit
hor est detrimentum ques patietiur hic est ignis ꝑquẽ feno ardente ipse sal¬
coy nigale Iroferto net carnalit dolebit. cum ab illo tale conubium. seꝑabit᷑.
sleq enĩ in ea cogitabat nisi quȩ sunt dei: quo modo placeat᷑ deo. Ac ꝑhoc in
quantum autũ aigentũ. lapides pretiosos illis cogitationibus suꝑ edificabat
intantum detrimentũ nallum pateretur. in tantum structuta eius quȩ non erat fȩ¬
nei nullo incendes cremaretur. Siue ergo inhac uita tantũ homines patiuntus.¬

Expanded text:
dinem explebat uel facilem uictum habebat uel etiam incedebat ornatior. tunc enim ille, cui hoc uxor dicit, si ueraciter egit paenitentiam ab operibus mortuis, quando accessit ad baptismum habetque in fundamento fidem, quae per dilectionem operatur, procul dubio plus tenebitur amore diuinae gratiae quam carnis uxoriae, et membrum, quod eum scandalizat. fortiter amputat. quemcumque autem in hac diremptione dolorem cordis propter carnalem affectum coniugis sustinebit, hoc est detrimentum, quod patietur, hic est ignis, per quem feno ardente ipse salconiugale, profecto nec dolebit carnaliter, cum ab illo tale conubium separabitur; neque enim in ea cogitabat, nisi quae sunt dei, quomodo placeret deo. ac per hoc, in quantum aurum, argentum, lapides pretiosos illis cogitationibus superaedificabat, in tantum detrimentum nullum pateretur, in tantum structura eius, quae non erat fenea, nullo incendio cremaretur. Siue ergo in hac tantum uita homines ista patiuntu
Abbreviated transcription (Latin):
aut earum minuendarum ł ammittendarum metu. maliquod facinius Ragtimi¬
lie laberetur. Alioqum iam se isto modo ab illuis fundamenti stabilttate subtiaheã
sed ꝓpt̃ carnalr ut dixi quem in eis habebat affectum qđ talibus bonis fi ne colorere
carere non posset: e dificaret super fundamentum illud. ligna senum stipr lauore
Olaxime si et uxorem sic haberet. ut etiam ꝓpt̃ eam cogitatet ea que srit muna
ꝓpterea quia ea sic habent. cum habeant infundamento fide que per dilectione opat
neꝙ hiuo ista uilla ratione ł cupiditate preponant morum amusione pasti decci¬
mentũ ꝑignẽ quencdã cdoloris perueniunt ad salitom. a quo colore ⁊e ꝙ ẽt eunto
canto quisq securior. quanto ea ł minus amauerit. uł tãqua oriorabens lebrionto
Qui uero propter illa ł tenenda ł aclipiscenda homicidiuã. ulutteriral fos abuoenm¬

Expanded text:
aut earum minuendarum uel amittendarum metu in aliquod facinus flagitiaut earum minuendarum uel amittendarum metu in aliquod facinus flagitiumue laberetur — alioquin iam se isto modo ab illius fundamenti stabilitate subtraheret —, sed propter carnalem, ut dixi, quem in eis habebat affectum, quo talibus bonis sine dolore carere non posset, aedificaret super fundamentum illud ligna, fenum, stipulam, maxime si et uxorem sic haberet, ut etiam propter ipsam cogitaret ea, quae sunt mundi, propterea qui ea sic habent, ut habeant in fundamento fidem, quae per dilectionem operatur, neque huic ista ulla ratione uel cupiditate praeponunt, in eorum amissione passi detrimentum per ignem quendam doloris perueniunt ad salutem. a quo dolore atque detrimento tanto est quisque securior, quanto ea uel minus amauerit uel tamquam non habens habuerit. qui uero propter illa uel tenenda uel adipiscenda homicidium, adulterium, forn
Abbreviated transcription (Latin):
dominus ad iuuat et breutter. et quantum potero dilucide expedire q đ seutore
ce ille qui questuit a magistro bono. quid bom faceret nͭon h ab̾eret iutm en. n
et audiuit si aduitam uenire uellet seruanda sibi eẽ mandata: dictum est en
slon occides non mechaberis non furtum faties. non falsum testimonium dices hen¬
ra patrem tuum. et matrem tuam: et diliges proximum tuum tanquam au
ipsum. Hec fatiens in fide xp̃i teneret proculdubio fidem quȩ per dilectionẽ
operatur. Neq enun diligeret ꝓroximum tamquam fe ipsum. nifi recepta dileclłiõ
tum. lapides preciosos. Non enim cogitaret nisi quȩ sunt dei quo modo pbicr¬
ret deo. Et hec cogitationes sunt quantum existimo. aurum. ar gentum. dp¬
des preciosi. Porro si circa diuitias suas quodam carnali teneretur asteetit miã m
ex eis multas elemosinas faceret. nec ad eas frandis aliquid rapitieque molinetus

Expanded text:
dominus adiuuat, et breuiter et, quantum potero, dilucide expedire quod sentio. dominus adiuuat, et breuiter et, quantum potero, dilucide expedire quod sentio. ecce ille, qui quaesiuit a magistro bono, quid faceret, ut haberet uitam aeternam, et audiuit, si ad uitam uenire uellet, seruanda sibi esse mandata, et cum quaereret, quae mandata, dictum est ei: non occides, non moechaberis, non furtum facies, non falsum testimonium dices, honora patrem tuum et matrem tuam et: diliges proximum tuum tamquam te ipsum, haec faciens in fide Christi teneret procul dubio fidem, quae per dilectionem operatur. neque enim diligeret proximum tamquam se ipsum nisi recepta dilectione tum, lapides pretiosos; non enim cogitaret, nisi quae sunt dei, quomodo placeret deo. et hae cogitationes sunt, quantum existimo, aurum, argentum, lapides pretiosi. porro si circa diuitias suas quodam carnali teneretur affectu, quamuis ex eis multas elemosynas faceret nec ad eas augendas fraudis aliquid rapinaeque moliretur
Abbreviated transcription (Latin):
posa unq saluat. absolute autem dictum est et aperte. qͥd ꝑdest fi dicat quis se
tidem hibe opera autem non habeat. nomquid poterit fides siluare eum: Dicam
tamen quar breuissime potero. et iam quid sentiam de illa apłi sententia ad intel
ligendum difficili dum modo illud quod ad meam promissionem attinet p̃cipuẽ
teneatur. qđ de hac me malle dixi audire inebiores. fundamentum a p̃c est instruc̾tura¬
tenta architecti sapientis. et hoc expositione non indiget. Aperte enĩ dictum÷
fundamentum enim aliud nemo potest᷑ preter id qd positum quod est. xp̃c iħc.¬
dei confitrantur ihu potest accipi infim damentum. Iuare: nisi quia nou est
to neminem perire perunttit. Sed quid sit ȩdificare super hoc fundanentũ. auri
argentum. lapides. pretiosos. iligna fenum stipulamꝰ subtilius aisserere eneri
uereor ne ad intelligendum diffitilior ipsa sit expositio. Enitar tamen qu artum

Expanded text:
ipsa utique saluat. absolute autem dictipsa utique saluat. absolute autem dictfidem habere, opera autem non habeat? Numquid poterit fides salvare eum? Dicam tamen, quam brevissime potero, etiam ipse quid sentiam de illa sententia Pauli apostoli ad intelligendum difficili; dummodo illud, quod ad meam professionem attinet, praecipue teneatur, quod de hac me malle dixi audire meliores. Fundamentum Christus est in structura architecti sapientis; hoc expositione non indiget: aperte enim dictum est, Fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter id quod positum est, quod dei confiteantur Iesum, potest accipi in fundamentum. quare? nisi quia non est to neminem perire permittit. sed quid sit aedificare super hoc fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos et ligna, fenum, stipulam, si subtilius disserere coner, uereor, ne ad intellegendum difficilior sit ipsa expositio; enitar tamen, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
putanda est que petrus dicit esse inscriptis enis. quȩdam disfitilia incellectu. quam
non debent omines peruertere adsuum proprium interitum. ut contra eui¬
dentissima testimonia scripturarũ. securos faciant de percipienda salute. nequissi¬
mos nequitie ꝑtinacissime cohereutes nec emendando. aut penitendo mutatos. hic
ame fortasse queratur de ipsa pauli sententia. quid ego sentiam. et quo nam modo
intelligendam putem. Fateor huic malleme audire intelligentiores atq doctiores.
qui sie eam ex ponant ut illa om̃ia uera et in concussa permaneant. quȩ sup comine.¬
moraui. et que cumnq alia non cõmemoraui quibus apertissime scriptura cestatur
nichil prodesse fidem. nisi eam quam definuit apłs. id est que per dilectionẽ oꝑat᷑:
Sine operibus autem saluare non posse neꝙ per ignem. quia si per ignem saluat

Expanded text:
putanda est, quae Petrus dicit esse in scriptis eius quaedam difficilia intellectu: quam putanda est, quae Petrus dicit esse in scriptis eius quaedam difficilia intellectu: quam non debent homines peruertere ad proprium suum interitum, ut contra euidentissima testimonia scripturarum securos faciant de percipienda salute nequissimos, nequitiae suae pertinacissime cohaerentes nec emendando aut paenitendo mutatos. Hic a me fortasse quaeratur, de ipsa Pauli apostoli sententia quid ego sentiam et quonam modo intellegendam putem. fateor, hinc mallem audire intellegentiores atque doctiores, qui sic eam exponant, ut illa omnia uera et inconcussa permaneant, quae supra commemoraui et quaecumque alia non commemoraui, quibus apertissime scriptura testatur nihil prodesse fidem, nisi eam, quam definiuit apostolus, id est quae per dilectionem operatur, sine operibus autem saluare non posse neque praeter ignem neque per ignem: quia, si per ignem saluat,
Abbreviated transcription (Latin):
non ipsam penam ecermim. et ignem quippe qui ecernus erit cransitutos arbitrant᷑
nos. quab i bopter filem m ortuam prmittunt perignem salutem ut iudelicet
soss anus. pernis set. combustio uero eoꝵ hoc est operatio ignis: non sit in eos ȩtua:
sunt illi i combustionem eternam. iusti autem in uitam ȩteruam. Erit gͦ eter¬
na corabustio sic ignis et cos in illam ituros dicit ueritas. quoꝵ non fidem sed bona
opera deffuisse declarauit. Si ergo hex om̃a et cȩtera quȩ in muimerabilia per omnes
scnptiras sine ambiguitate dicta repperire possunt: falsa erunt. poterit uerus esse. ille
intelectus delignis & feno. et stipula. quod salui erunt hi per ignem qui solam
inap̃i fidem tenentes bona opera neglexerunt: Si autem ista et uera et clara sũt:
pculdubio in illa apłi sententia alius requirendus est. in tellectus. atq inhis de¬

Expanded text:
non ipsam poenam aeternam. per ignem quippe, qui aeternus erit, transituros arbitrantur non ipsam poenam aeternam. per ignem quippe, qui aeternus erit, transituros arbitrantur eos quibus propter fidem mortuam per ignem promittunt salutem, ut uidelicet ipse ignis aeternus sit, conbustio uero eorum, hoc est operatio ignis, non sit in eos aeternaibunt illi in conbustionem aeternam, iusti autem in uitam aeternam. erit ergo aeterna conbustio, sicut ignis; et eos in illam ituros ueritas dixit, quorum non fidem, sed bona opera defuisse declarauit. Si ergo haec omnia et cetera, quae innumerabilia per omnes scripturas sine ambiguitate dicta reperiri possunt, falsa erunt, poterit uerus esse ille intellectus de lignis et feno et stipula, quod hi salui erunt per ignem, qui solam in Christum fidem tenentes bona opera neglexerunt. si autem ista et uera et clara sunt, procul dubio in illa apostoli sententia alius requirendus est intellectus atque in his de
Abbreviated transcription (Latin):
mortua est Iuud de uide quo modo uerum erit. quos ad sinistra positurus est
dicet. Ite in ignem ȩternum qui paratuis est diabolo et angus eius. quibus nõ
merepitat qua in eum non cididerunt. sed quia bona opera nonftcerunt. nam pro¬
fado pet fib iniai squam de ficde quş sinc operibius mortua est promitat etetiã iutĩ¬
pr er̃p omn. Esili dictuios. dñe quando te uidim̃ illa etilla patientem. et uon
mntiustraun oibi qui in eum crediderant. sed bona operari non curauerant. camquã
deri mo mortua adluitam perue niretur ȩceriam. Anforte ibunt in igueni eternũ
qui ope ea iniser cordic non feceruuit et uon ibiit qui abiena rapuerunt. uł corrũpen
sine ailecciore dicestte aplo sidistribuam om̃ia mea pauperibis caritatem autẽ
nos habeam ichil mrchi prodest: Aut diligit quisꝙ proximium ficut se ipsum.
qin non diligit se ipsũ: Qui enm diligit iniquitatem: odit anmam suam.¬
Aea aliua  s poterit inquo non nilli se ipsos seducent ignem ȩternum dictũ

Expanded text:
mortua est. illud deinde quomodo uerum erit, quod eis, quos ad sinistram positurus est, dicet: ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius? quibus non increpitat, quia in eum non crediderunt, sed quia bona opera non fecerunt. nam profecto ne sibi quisquam de fide, quae sine operibus mortua est, uitam promitut appareat eos illi dicturos, Domine, quando te vidimus illa et illa patientem, et non ministravimus tibi? qui in eum crediderant, sed bona operari non curaverant, tanquam de ipsa fide mortua ad vitam perveniretur aeternam. An forte ibunt in ignem aeternum qui opera misericordiae non fecerunt, et non ibunt qui aliena rapuerunt, vel corrumpensine dilectione, dicente Apostolo, Si distribuam omnia mea pauperibus, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest ; aut diligat quisquam proximum sicut se ipsum, qui non diligit se ipsum? Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam dici poterit, in quo nonnulli se ipsos seducunt dicentes, ignem aeternum dictum,
Abbreviated transcription (Latin):
audrerit eos. dic ȩccłie. Si aũ nec eccłiã audierit. sit tͥ sicut ⁊ hnicus. ⁊ publicanus.
deinde ipsuis ueritatis terrorem grauissimum. adietit. & iã eo loco dic̃s. Que sol¬
ueritis int̾ra. soluta er̃ ⁊ in celo. queligaueritis int̾ra. ligata er̃ incelo. P rohibet

Expanded text:
audierit eos, dic ecclesiae. si autem nec ecclesiam audierit, sit tibi tamquam ethnicus et publicanus. audierit eos, dic ecclesiae. si autem nec ecclesiam audierit, sit tibi tamquam ethnicus et publicanus. deinde ipsius seueritatis terrorem grauissimum adiecit etiam eo loco dicens: quae solueritis in terra, soluta erunt et in caelo, et quae ligaueritis in terra, ligata erunt et in caelo; prohibet
Abbreviated transcription (Latin):
supra dictum ȩ̃. ñ ht̃ ambiguitatẽ uͥ p̃cipit ñ conmisceri. fr̃ibꝰ. qui inaliqͦ supͣ dicto uitio.
nominantur. idẽ. noti famosiꝙ sunt. &ͦ aũ aĩo ⁊ qͣ caritate misericors ista seueritassit ad¬
hibñda. non solũ eo loco uͥ ait. ut sp̃c saluꝰsit indie dñi ñi ibo ap̃i. S alibi ꝙͦ. eiudenter
ut erubescat. ⁊ ñ ut inimicum. eum existimetis. s corripite ut frẽm. & ipse dñs exemplum
crescere. iusq ad messem. neforte cum uultis colligere zizaniam eradicetis simul itriacũ
inbendã quando ait. Adtendice uob̾. Sĩ peccauerit inte fr̃ cuus. uade ⁊ corripe
eum int̾te. ⁊ ipsũ solã. Si audierit te lucratus es fr̃em taum. Si aũte ñ audierit: ad
sume tecum unũ ł duos ut inore testium duoꝵ ł triũ stet omnę uerbum. Qđ siñ

Expanded text:
supra dictum est, non habet ambiguitatem, ubi praecipit non commisceri eis fratribus, qui in aliquo supra dicto uitio supra dictum est, non habet ambiguitatem, ubi praecipit non commisceri eis fratribus, qui in aliquo supra dicto uitio nominantur, id est noti famosique sunt. Quo autem animo et qua caritate misericors ista seueritas adhibenda sit, non solum eo loco, ubi ait: ut spiritus saluus sit in die domini Iesu, sed alibi quoque euidenter ut erubescat; et non ut inimicum existimetis, sed corripite ut fratrem. Et ipse dominus, exemplum crescere usque ad messem, ne forte dum vultis colligere zizania, simul eradicetis et triticum hibendam, quando ait: Attendite vobis; si peccaverit in te frater tuus, vade, et corripe eum inter te et ipsum solum. Si audierit te, lucratus eris fratrem tuum. Si autem non audierit te, assume tecum unum vel duos, ut in ore testium duorum vel trium stet omne verbum. Quod si non
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipit cong̾gata ȩccłia tͣdendum sathane in interitum carnis. ut sp̃ saliũ sit in
die añi nr̃i iłi ap̃i. Aut idõ ipse alios ñtradidit sachanȩ ut disceret ñ pblasphemare.
aut frustra dic̃. Scͥpsi uobis mȩpistola ñ coninisceri fornicariis. ñ utiq fornicarus huꝰ
mundi. aut auaris. aut raptoribus. aut idolis seruientibꝰ. Alioquim debueratis deh
mundo exire. Hunc aũ scͥpsi uob ñ conmisceri. Siqͥs sr nominatur: aut forncator
aut idolis seruiens aut auarus. aut maledic̾. aut ębrios aut rapax. cum huiꝰ modi
nec simul cibum quidem sumere. q emi mn dehis qͥtorssunt uuidicara ndenis dĩ
qͥd dictum ẽ exuob̾ ipsis ita intelligunt: ut ex se ipso unus quisq auferat malum. hẽ. ut ipse sit
bonꝰ. S quom̾ libet intelligatur. siue ut se ueritatȩ aeccłie mali ex conmimicationibus.
corripiantur. siue ut se quisq corripiendo ⁊ corrigendo ase ipso aut ferat malũ. illut tñ qͦd

Expanded text:
ta Ecclesia tradendum satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini Jesu : aut ideo ipse alios non tradidit satanae, ut discerent non blasphemare : aut frustra dicit, Scripsi vobis in epistola non commisceri fornicariis, non utique fornicariis hujus mundi, aut avaris, aut raptoribus, aut idolis servientibus; alioquin debueratis de hoc mundo exire: nunc autem scripsi vobis non commisceri, si quis frater nominatur aut fornicator, aut idolis serviens, aut avarus, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax; cum hujusmodi nec cibum quidem sumere. Quo enim mihi de iis qui foris sunt judicare? Nonne de d dictum est ex uobis ipsis>, ita intellegunt, ut ex se ipso unusquisque auferat malum, hoc est, ut ipse sit bonus. sed utrolibet modo intellegatur, siue ut seueritate ecclesiae mali excommunicationibus corripiantur, siue ut se quisque corripiendo et corrigendo a se ipso auferat malum, illud tamen, quod
Abbreviated transcription (Latin):
accipitur. inuoracitatȩ uinolenciaq collapsisunt. Hs ualentes auferre uitia. n
eis ȩcontͣrio. ł tanta ł marora succedent. Sie ⁊̃ in hac causa q̃ habetur inmanibus.
qͥdã intuentes p̃cepta se ueritatis quibꝰ ammonemur corripere inquietos. ñ
dare sc̃m canibꝰ. ut & hnicũ habere. ȩcclie contenptorẽ. a conpage corporis m̃¬
brũ qͥ s candizat auellerȩ. ita pt̾bant aeccłie pacẽ. ut conent᷑. añ tempꝰ separe
titama atꝙ ħ herrore cȩcati ipsi potiꝰ. axp̃i unitate seꝑarent᷑. Qualis nob̾ causa ẽ adus

Expanded text:
percipitur, in uoracitatem uinolentiamque conlapsi sunt, non sibi ualentes auferre uitia, nisi percipitur, in uoracitatem uinolentiamque conlapsi sunt, non sibi ualentes auferre uitia, nisi eis e contrario uel tanta uel maiora succederent. Sic etiam in hac causa, quae habetur in manibus, quidam intuentes praecepta seueritatis, quibus admonemur corripere inquietos, non dare sanctum canibus, ut ethnicum habere ecclesiae contemptorem, a conpage corporis membrum, quod scandalizat, auellere, ita conturbant ecclesiae pacem, ut conentur ante tempus separare zizania atque hoc errore caecati ipsi potius a Christi unitate separentur. qualis nobis causa est adu
Abbreviated transcription (Latin):
dissimulandi ⁊ tolerandi malos in eccłia. & est rursꝰ ratio castigandi corripiendi.
ñ ad mittendi. ł a conmunione remouendi. Erant aũ homines n̾seruantes modum
⁊ cũ inunam partẽ ꝓcliuit̾ ire ceperint. ñ respiciunt diuine autoritatis. alia testi¬
monia. quibꝰ possint abilla intencione reuocari. ⁊ in ea que exutriꝰq temꝑataẽ. ue¬
tis. Nã qͥdam intuentes dinnarũ testimonia scripturaꝵ ⁊ utteraꝵ qͥb uꝰ ds̃ in¬
cont᷑rio laborantes. c̾adtendent. ea qͥbꝰ tͥnitas declarat᷑. nec ualerent intelligere. qͦm̾ st
imꝰ ds. cũ ⁊ pat̃ ñsit filiꝰ. nec filiꝰ. sit pat̾. nec sp̃e sc̃s. aut filiꝰ. aut pat̾. diu̾sitates ⁊̃ sub
stanciarũ asserendas putar. Udam intuentes inscͥpt̾is. sc̃e u̾ginitatis laudẽ. conu¬
bia danpnauer̃. Qͥdã rursꝰ ea testimonia ꝯsectantes. qͥbꝰ casta coniugia. p̃dicantur
ser̃. Qudã uͦ legentes oĩs creat᷑a dĩ. bona ẽ. ⁊nichil abiciendum. qͦd cũ gratiaꝵ actione

Expanded text:
st ratio dissimulandi et tolerandi malos in ecclesia, et est rursus ratio castigandi, corripiendi, non admittendi uel a communione remouendi. Errant autem homines non seruantes modum et, cum in unam partem procliuiter ire coeperint, non respiciunt diuinae auctoritatis alia testimonia, quibus possint ab illa intentione reuocari et in ea quae ex utrisque temperata est uetis. nam quidam intuentes diuinarum testimonia litterarum, quibus contrario laborantes, cum adtenderent ea, quibus trinitas declaratur, nec ualerent intellegere, quomodo sit unus deus, cum et pater non sit filius nec filius sit pater nec spiritus sanctus aut filius auscripturis sanctae uirginitatis laudem conubia damnauerunt; quidam rursus ea testimonia consectantes, quibus casta coniugia praedicantur, serunt; quidam uero legentes: omnis creatura dei bona est et nihil abiciendum, quod cum gratiarum actione
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tũ accedentes recedentesq aut aĩ aut corꝑis passiões. Affoctionalsꝰ uͦ qͣlitas inqͥs: õĩb qͥb euenit¬
ex maiorib orta causis. ita ĩ berescit: ut aut magnis molitiõib aut mulł om̃o separet᷑: hec
qͥdẽ satis explicasti scientib S qr ẽtẽpuendi ñ st̃ qͥleturi libros nr̃o discipline huiꝰignari
st̃ qd de ẽẽ uideo. faciã ut ame illustrent᷑ exẽplis. Quantũ ad aiuĩ attinet affectio ẽ cimere:
affeclionał qͣlitas cumidũ eẽ. Siͤ aliud ẽ. iratꝰ. aliud iracundꝰ. aliud ebriꝰ. aliud ebrios. Iue affecti¬
ones. iste affectionales. st̃ qͣlitates. Suantũ aũ al corpꝰ. sic̃ aliud ẽ. pallens. alud pallidꝰ. aliud

Expanded text:
mentum accedentes recedentesque aut animi aut corporis passiones. Affectionalis vero qualitas, » imentum accedentes recedentesque aut animi aut corporis passiones. Affectionalis vero qualitas, » iex majoribus orta causis ita inhaerescit, ut aut magnis molitionibus, aut nullis omnino separetur. » Haec quidem satis explicasti scientibus: sed quia contemnendi non sunt, qui lecturi libros nostros disciplinae hujus ignari sunt: quod deesse video, faciam ut a me illustrentur exemplis. Quantum ad animum attinet, affectio est timere; affectionalis qualitas, timidum esse, sicut aliud est iratus, aliud iracundus; aliud ebrius, aliud ebriosus: illae affectiones, istae affectionales sunt qualitates. Quantum autem ad corpus, sicut aliud est pallens, aliud pallidus; aliud
Abbreviated transcription (Latin):
q̃litãris. sic̃ ẽ. latigor. Itauie nichil adrẽ ꝑtinere ñ sentis: Primo enĩ dicis mẽ mutasse sententiã. &
ĩ memorẽ tociꝰ libri mei ꝓfessũ fuisse substantiã eẽ libidinẽ. Reuera euoluto ⁊ enucleato libro
meo  tept᷑us es me libidinẽ fubstantiã dixisse ł semel: Dixert̃ eã qͥdã philosophi. partẽ animi
ẽẽ uitiosã. E utiq pars aĩ substantia ẽ. qi substantiaest ipse animꝰ. S ego ipsũ tuciũ qͦ animnꝰ
ł ulla pars eiꝰ isto mͦ uiciosa ẽ: libidinẽ dico. ũ oĩ uiciõ sanato. salua sit tota sbstantia: Quia¬
nlli philosophi. Iocutiõe tropica mͥ uident᷑ uiciosã partẽ aĩ appellasse libidiciẽ. Inꝗͣ parte.ẽ ui¬
ciũ q uocat᷑ libido: sic̃ appellat᷑ domꝰ ꝓeis qͥ st̃ ĩ domõ. De inde te nimis acitis di alecticoꝵ teł in¬
cautiꝰ exertendo. nõq iactantiꝰ t̃ritando: sectã urã lȩtalit̃ uuln̾asti. Dinidens qͥppe atq defi¬

Expanded text:
ententiam, et immemorem totius libri mei professum fuisse substantiam esse libidinem. » Revera evoluto et enucleato libro meo non es reperturus me libidinem substantiam dixisse vel semel. Dixerunt eam quidam philosophi partem animi esse vitiosam: et utique pars animi substantia est, quia substantia est ipse animus. Sed ego ipsum vitium, quo animus vel ulla pars ejus isto modo vitiosa est, libidinem dico, ut omni vitiollasse libidinem, in qua parte est vitium quod vocatur libido, sicut appellatur domus pro eis qui sunt in domo. 54. Deinde te nimis acutis dialecticorum telis incautius exercendo, nosque jactantius territando, sectam vestram lethaliter vulnerasti. Dividens quippe atque defi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯauero abhorrentẽ moliris exculp̾e. affirmans ea locutiõe dictũ eẽ inqͦ os peccau̾unt: ac si diceret᷑¬
ꝓpt᷑ q os peccauert᷑. sic dictũ ẽ. inqcorrigit imor tuã sua. lit scilicet ñ t̃liio hoĩe õs hoĩes peccasse in¬
cũ imitant᷑ illũ. ñ cũ gen̾ant᷑ exillo. ħon gͦ hiuie sensui ẽuenit illa locutio ita dłictũ eẽ inqͦ. uelut dic
no sensu tã sit absurtdꝰ ut dicat᷑. ꝓpt̾ hoc fec̃ hõ iste homicidiũ. qr ĩꝑadiso adã. deligno ꝓ hibito cibũ
sũpsit. cũ iste latrocinando occidit hominẽ. tuchił de adã cogitans. s ꝓpt̃ ħ ut aurũ q ferebat au¬
ferre : Sic ⁊cet̾a cuncta peccata. q̃ ppͥa qͥsq cõmattit. hũt causas ꝓpt̾ qͣs fiant &̃ si nemo cogitet qͦd¬

Expanded text:
et a vero abhorrentem moliris exsculpere, affirmans « ea locutione dictum esse, In quo omnes peccaverunt, ac si dicerets peccaverunt: sicut dictum est, In quo corrigit junior viam suam » : ut scilicet, non in uno homine omnes homines peccasse incum imitantur illum, non cum genno sensu tam sit absurdus, ut dicat, Propter hoc fecit homo iste homicidium, quia in paradiso Adam de ligno prohibito cibum sumpsit; cum iste latrocinando occiderit hominem nihil de Adam cogitans, sed propter hoc ut aurum quod ferebat auferret? Sic et caetera cuncta peccata, quae propria quisque committit, habent causas propter quas fiant, etiamsi nemo cogitet q
Abbreviated transcription (Latin):
Si ũ qͥed tucont̃ apb̃n negas. ñtẽ muiberis aserpente corripta: an eũ naudis udic̃ . timeo ne siec selrx¬
pens enã feselit iu̾sutia sua. corrũpant᷑ mtes urẽ asipletate castitate qͣ ẽ. in .xͦ ł xita ut q.¬

Expanded text:
Sed numquid tu contra Apostolum negas, mentem mulieris a serpente corruptam? An eum non audis, ubi dicit, Timeo ne sicut serSed numquid tu contra Apostolum negas, mentem mulieris a serpente corruptam? An eum non audis, ubi dicit, Timeo ne sicut serpens Evam fefellit in versutia sua, ita corrumpantur mentes
Abbreviated transcription (Latin):
mortaliũ. N aũ ita eẽt: si humana nat᷑a ꝑ lib̾ũ arbitriũ. ĩ qͦ statu pͥmũ c̃dita ẽ. ꝑstitisset. Uo aũ negantes
originale pecc̃m. ꝓfecto aut cogemini dicẽ dm̃. ł ĩ ualidũ ł ĩ uistũ. sub cuiꝰ potestate imago eiꝰ ĩ paruul sine
ĩqͥb rõnis ẽ. us. aut qr dm̃ ł ĩ potentẽ ł iiquũ dice̾ ñ potesti ͤ Manichei cont᷑ uoᷤ errorẽ suũ nefariũ.
dicis mundatꝰ erba fullonis. Quib petulantib u̾b̾. faciꝰ lauacro regenatiõis ĩ iuriã d ⁊̃ sinn eatholice
matris accepi. S uob̾ tã maliciosũ uenenũ antiqͥ draconis irrepsit. ut ⁊ atholicos horrore manichei nõis
libidine fetaret᷑: ita posuisti atq uoliuistiacipi. tãꝗͣ dixerĩ qd euȩ serpens cõmixtꝰ fuerit c̃cubitu cor ꝑali
sc̃matuchei pͥncipẽ tenebrarũ. eidẽ mulieris patrẽ. cũ illa cũ cibuisse delirant. Hoc g de serpenten clixi

Expanded text:
 liberum arbitrium in quo statu primum condita est perstitisset. Vos autem negantes originale peccatum, profecto aut cogemini dicere Deum vel invalidum, vel injustum, sub cujus potestate imago ejus in parvulis sine impotentem vel iniquum dicere non potestis, Manichaei contra vos errorem suum nefarium dicis, « mundat herba fullonis. » Quibus petulantibus verbis facis lavacro regenerationis injuriam, quod in sinu Catholicae matris accepi. Sed vobis tam malitiosum venenum antiqui draconis irrepsit, ut et Catholicos horrore Manichaei nominis libidine fetaretur » : ita posuisti atque ita voluisti accipi, tanquam dixerim, « quod Evae serpens commixtus fuerit concubitu corporali; » sicut Manichaei principem tenebrarum ejusdem mulieris patrem cum illa concubuisse delirant. Hoc ego de serpente non dixi.
Abbreviated transcription (Latin):
deas. ⁊ ñ pociꝰ ũba tua ponã : Actu ĩqͥs p̃t̾eunte manet eiꝰ reatꝰ ĩ illiꝰ ẽscientia qͥ deliqͥd.
donec dimittat᷑. Ergo ĩ fubiecho ẽ. hoc ẽ. in aĩo e̾iꝰ. qͥ deliqͥse se memiuit. ⁊scrupulo agitur
c̃sientie cdonec fiat delicti remissioẽ secut. Qu̾d si obluus cat᷑ se deliqͥsse nec eiꝰ ẽ scientia
stimulet᷑. uͥ erit reatꝰ ille. quẽ tͣnseutte pecõ mane̾ c̃aedis. donec remittat᷑: Ñẽ. certe in
corꝑe. qr ñ ẽ. eoꝵ accidentiũ q̃ accidt᷑ corꝑi: ñ est ĩ aĩo. qr eiꝰ memoriã deleũ obluuo:

Expanded text:
ientia qui deliquit, donec dimittatur. » Ergo in subjecto est, hoc est, in animo ejus qui deliquisse se meminit, et scrupulo angitur conscientiae, donec fiat delicti remissione securus. Quid si obliviscatur se deliquisse, nec ejus conscientia stimuletur, ubi erit reatus ille, quem transeunte peccato manere concedis, donec remittatur? Non est certe in corpore, quia non est eorum accidentium quae accidunt corpori; non est in animo, quia ejus memoriam delevit oblivio:
Abbreviated transcription (Latin):
ita resitendũ putasti: ut diceres hanc formã &̃ inhor̃e malo debuisse poco abste postis
catũ. Alioqͥn opꝰ eiꝰ ut dicis. qͥ cliabolũ cẽ bonũ c̃clidit. ñ potest approbart ongnale pis
qͦd eliabolũ ñ exalio diabolo creauit ds. nec ex aliqͦ angło licet bono. cui q̃ lex aelte nuis
tasse hoc argum̃tũ. si ut hõ itadi abolus gignet filios. eosq pat̾rio peco nice ni
obnoxios. Hc̃ uͥ aliuo .ẽ. ille qͥ homicida erat ab inicio. qr homine ab mido ail¬

Expanded text:
ita resistendum putasti, ut diceres, « hanc formam etiam in homine malo debuisse servari, quae servcatum: alioquin quod diabolum non ex alio diabolo creavit Deus, nec ex aliquo angelo licet bono, cujus tamen lex esset uvaret itaque te fortasse hoc argumentum, si ut homo, ita diabolus gigneret filios, eosque paterno peccato negaremus obnoxios. Nunc vero aliud est ille, qui homicida erat ab initio, quia hominem ab
Abbreviated transcription (Latin):
uireatꝰ reatꝰ quis eo manente malo. soluit᷑ ĩ remissiõe om̃iũ pecõꝵ ꝓcdĩ grãm q̃ ibim̃¬

Expanded text:
qui reatus, quamvis eo manente malo, solvitur in remissione omnium peccatorum per Deiqui reatus, quamvis eo manente malo, solvitur in remissione omnium peccatorum per Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tiã cfligente. qͣuis eiꝰ reatꝰ qͥ fuerat gen̾atiõe contetꝰ. iã sit regenatiõe t̾ͣns actꝰ Qcdu eñ ma¬
net. ñ qͥdẽ abstr̾ahendo ⁊ illiciendo iñte. eiq c̃sensu concipiendo ⁊ pariendo pecã s mala
qͥb mens resistat desicdia cõmouendo. Ipse qͥppe motꝰ actͥ eͣ. ei. quis m̃te ñ c̃sentiente aest
affect. In ẽ. enĩ hõĩ malũ. ⁊ p̃t istũ actũ. idẽ. p̃t̃ hunc motũ. Uñ surgit hic motꝰ: qũ¬
qd̾ c̃cupiscat᷑ siue aĩo cogitantis. siue sensib corpis. fieri potest ut insit qͣlitas mala. s
nulla sit tẽptatioe̾ cõmota. sic̃ in ẽ. timiditas hõi timido. ⁊ qñ ñtimet. Cũ uͦ occurrt qͥd
c̃cupiscat᷑: nec desidia mala nob̃ &̃ nolentib cõmouent᷑: santtas plena ẽ. hoeg uitũ aion
poset n reatu tenere hominẽ. q̃ uis eidẽ mali: honio usu de castis c̃iugib ꝓctatim.

Expanded text:
jam sit regeneratione transactus. Actu enim manet non quidem abstrahendo et illiciendo mentem, ejusque consensu concipiendo et pariendo peccata; sed mala, quibus mens resistat, desideria commovendo. Ipse quippe motus actus est ejus, quamvis mente non consentiente desit effectus. Inest enim hoquod concupiscatur sive animo cogitantis, sive sensibus corporis; fieri potest ut insit qualitas mala, sed nulla sit tentatione commota: sicut inest timiditas homini timido, et quando non timet. Cum vero occurrit quod concupiscatur, nec desideria mala nobis etiam nolentibus commoventur, sanitas plena est. Hoc ergo vitium non posset nisi reatu tenere hominem, quamvis ejusdem mali bono usu de castis conjugibus procreatum:
Abbreviated transcription (Latin):
suo iã solato: manet tñ. Adu̾s: ħ mea u̾ba mea sic argum̃taris hõ accutissimꝰ. tãꝗͣ ipsa caps¬
Sentiã dixerĩ ꝑbaptismũ reatu lib̾ari qm̃ dixi reatu suo iã soluto uelut suo dixerĩ qͥpsa
Prea ẽ: eoq solito illa ꝑmanent absoluta. Qd utiq sisensissẽ: ꝓfecto eã malã eẽ ñ dic̾em .s fusi¬
Doer  Ne epħ secd̃m turabilẽ intelligentiã tuã. qñ aucdis in aliqͦ homucidis reatũ solutũ. ñ hoẽmẜ iplĩ
homicidiũ. areatu existimas ab solutũ. Sic intelligit qͥs. nͥ qͥ ñerubescit laudare. cũ qͣ cõpellt᷑
dimicare: &e qͥmꝰ te iactas ⁊exultas ĩ recl arguenda istã sentententiã. ñ meã plane ẜ tuã: ĩalua¬

Expanded text:
ba sic argumentaris homo acutissimus, tanquam ipsam concupiscentiam dixerim per Baptismum reatu liberari; quoniam dixi, « reatu suo jam soluto: » velut « suo » dixerim, quo ipsa rea est, eoque soluto illa permaneat absoluta. Quod utique si sensissem, profecto eam malam esse non dicerem, sed fuisse. Ac per hoc, secundum mirabilem intelligentiam tuam, quhomicidium a reatu existimas absolutum. Sic intelligat quis, nisi qui non erubescit laudare, cum qua compellitur dimicare? Et quomodo te jactas et exsultas in redarguendo istam sententiam, non mea
Abbreviated transcription (Latin):
bioti: aii icificari hominẽ ĩ matris utero c̃stitutũ. si ads sac̾m̃tũ accipiendũ gͣuidã neces¬
sitas cogãt: nõ baptizari ũ ñ deb̾e. qͥ nascit᷑. Postremo dictur es ⁊ ipsas baptizari ⁊sc̃ificari
tiraret᷑ anteq̃ curaret᷑ q̃ sathanas ĩ infirmitate alligau̾at ꝑdecẽ ⁊octo annos. Quid de mał ipsiꝰ
lacte. ñ cibo. F̃ qd ⁊ st ulticiȩ illiꝰ tã magnũ malũ qr ñ fuerat baptis mate ablatũ. baptizatũ
scĩficatũq dictur es : Sic gͦ ⁊ c̃cupiscentia q̃ manet opugnanda atq sananda. qͣuis ĩ baptis¬
mo cdimissa sint cuncta oĩno peccata: ñ solũ ñ scificat᷑. s pociꝰ ne scĩficatos et̾niȩ morti obnaxios
possit tenere uacuat᷑: qr ⁊ illi qͥ lacte alebant᷑ ñ solido cibo. & adhuc eratt aĩales ñꝑcipieates

Expanded text:
 si ad hoc Sacramentum accipiendum gravidam necessitas cogat; et ideo baptizari jam non debere qui nascitur. Postremo dicturus es et ipsas baptizari et sanctificari tizaretur antequam curaretur, quam satanas in infirmitate alligaverat per decem et octo annos . Quid de malis ipsius lacte, non cibo. Numquid et stultitiae illius tam magnum malum, quia non fuerat Baptismate ablatum, baptizatum sanctificatumque dicturus es? Sic ergo et concupiscentia, quae manet oppugnanda atque sananda, quamvis in Baptismo dimissa sint cuncta omnino peccata, non solum non sanctificatur, sed potius ne sanctificatos aeternae morti obnoxios possit tenere, evacuatur: quia et illi qui lacte alebantur, non solido cibo, et adhuc erant animales, non percipientes
Abbreviated transcription (Latin):
piscit᷑ hõĩs bonũ. Hac gͦ c̃cupiscentia carnis. ñ ꝗͣ c̃cupiscit᷑ hõĩs ullũ bonũ: siuoluptas aens
ñ ẽ. hõis bonũ. Si aũ uͭ alio loco significasti. placet tͥ secta dinomachi honestatẽ uolupat̃¬
c̃ ungens. ꝗ philosophi qͦq huiꝰmandi. qͥ honestiores uidebant᷑: scilleũ bonũ eẽ dixeit᷑. ex
humana scilicet nat᷑a beluinaq cõpactũ. Siħ gͦ monstrũ tua opinione sectaris: satis ẽ.
nob. qd̾ c̃fit̾is aliã eẽ illicitã. aliã licitã uoluptatẽ. Acꝑħ̾ mala ẽ. c̃cupiscentia. q̃ indiferen

Expanded text:
ntia carnis nunquam concupiscitur hominis ullum bonum, si voluptas carnis non est hominis bonum. Si autem, ut aliquo loco significasti, « placet tibi secta Dinomachi, honestatem voluptuod philosophi quoque hujus mundi qui honestiores videbantur, Scyllaeum bonum esse dixerunt, ex humana scilicet natura belluinaque compactum: si hoc ergo monstrum tua opinione sectaris; satis est nobis, quod confiteris aliam esse illicitam, aliam licitam voluptatem. Ac per hoc mala est concu
Abbreviated transcription (Latin):
ne do ⁊i gnorant᷑ ł scient᷑ ad iecta. S cũ dic̃ apłs iacob. uiiꝰ qͥsq tẽptat᷑ ac̃cupiscentia sua abstͣctꝰ
⁊ illect: de in c̃cupiscentia cũ c̃cepit parit pecẽm: ꝓfecto inhis u̾b partꝰ apariente discernit᷑.
Pariens enĩ ẽ. ccupiscentia: partꝰ peccm̃. S c̃cupiscentia ñ parit. nͥ c̃ceꝑit: nec c̃cipit nͥ ille¬
dcecit ħ ẽ. admalũ ꝓpet̾ndũ obtinuerit uolentis assensũ. Qd̾ gͦ adu̾ss eã dimicat᷑. ħ agit᷑
ne ccipiat pariatq peccm̃. Dimissis itaq ĩ baptismo pectatis oĩb. idẽ. oĩb c̃cupiscentiȩ fetib.
si illic &ẽ ipsa c̃ sũpta ẽ. qͦmͦ contͣ eã nec̃cipiat dimicant scĩ liuore corꝑis. pedore m̃broꝵ

Expanded text:
que tentatur a concupiscentia sua abstractus et illectus: deinde concupiscentia cum conceperit, parit peccatum ; profecto in his verbis partus a pariente discernitur. Pariens enim est concupiscentia, partus peccatum. Sed concupiscentia non parit, nisi conceperit; nec concipit, nisi illexerit, hoc est, ad malum perpetrandum obtinuerit volentis assensum. Quod ergo adversus eam dimicatur, hoc agitur, ne concipiat pariatque peccatum. Dimissis itaque in Baptismo peccatis omnibus, id est omnibus concupiscentiae fetibus, si illic etiam ipsa consumpta
Abbreviated transcription (Latin):
peclorẽq p̃dicas: ĩ sua carne ꝑseqͥt᷑: uñ dicebat apłs. Scio qr ñ habitat ĩme hẽ. ĩ arne
mis. nemo subiciat t̃ga u̾b̾rb nec c̃ flare studebit de ĩ firmitate u̾tutẽ. net cã ĩ opla fruga¬
litatẽ. nec cũ merorib magnaniᷤ t ͥtẽ: qͣre dice̾ noliusti. nec cũ carnis c̃cupiscentia casitatẽ.
s festinasti sensũ c̃clude ati dixisti. nec ẽcupiscentia cũ dolore luctabit᷑: Nichil hc aliud
cõmemorans nͥ qͥ forinfecꝰ irruens fortitudine colerat᷑. ñ ꝗͣ intꝰ se cõmouens castitate cõpͥmit᷑.
Anforte uoᷤ arguis tarditatis qͥ ñ ĩtellexerimꝰ ħ te significasse iã suꝑiꝰ cũ deliuore coꝑis dieres
Dem̃to sane ñ te exposuisse cur apls dixerit adoptionẽ expectantes. qͥiã ĩ lauacro regenatiõs fu¬

Expanded text:
e dicebat Apostolus, Scio quia non habitat in me, hoc est in carne mis, nemo subjiciet terga verberibus; nec conflare studebit de infirmitate virtutem; nec cum inopia frugalitas, nec cum moeroribus magnanimitas: » quare dicere nsed festinasti sensum concludere, atque dixisti, « nec patientia cum dolore luctabitur; » nihil aliud commemorans nisi quod forinsecus irruens fortitudine toleratur, non quod intus se commovens castitate comprimitur? An forte nos arguis tarditatis, qui non intellexerimus, hoc te jam significasse superius, cum de livore corporis diceres st hostis. 47. Memento sane non te exposuisse cur Apostolus dixerit, adoptionem exspectantes , qui jam in lavacro regenerationis fu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ punta. nͥ ꝗͣ sanguis mediatoris expiau̾it. cuiꝰ signo crucis ẽsecrat᷑ unda baptis matis.
ut eadiluat᷑ reatꝰ. tãꝗ ĩ cirogra phoscͥptꝰ. ĩ noticia spirataliũ potestatũ. ꝑq̃s pena engit᷑
peccõꝵ: huic cirogͣpho nascunt᷑ obnoxii os ĩ carne. de carne carnalit̃ nati: eiꝰ abħ debito
sanguine lib̾andi. qͥ in carne qͥdẽ ⁊ de carne ñ tñ carnalit̃. s spũalit̃ natꝰ ẽ. Hatꝰ ẽ. enĩ
de spũ sc̃: NoraRia uiꝵGinNe. De spũ scilicet scõ ne eẽt in illo caro percĩ: ex uurgine

Expanded text:
impunita, nisi quam sanguis Mediatoris expiaverit; cujus signo crucis consecratur unda Baptismatis, ut ea diluatur reatus tanquam in chirographo scriptus, in notitia spiritualium potestatum, per quas poena exigitur peccatorum? Huic chirographo nascuntur obnoxii omnes in carne de carne carnaliter nati; ejus ab hoc debito sanguine liberandi, qui in carne quidem et de carne, non tamen carnaliter, sed spiritualiter natus est. Natus est enim d
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitas instituta: qr natiiatas ẽ. pͥma dãpnata. Cuitñ ͤ lãpnatȩ di bonitas exhibet᷑. ut
de maledicto semine rationał nat̾a formet̃. qͣ eiꝰ affluentissima bonitate aptissuma maloꝵ
hominũ tanta multitudo nutrit᷑. ⁊ occulto dĩ ope uegetat᷑. Que bonitas opatiois eiꝰ si lub¬
t᷑hat᷑ for mandis ꝓmouendisq seminib ꝯuiuificandis quibꝙ unientib. ñ solũ gignenda
ñ agunt᷑. s ad nichilũ penitꝰ &ẽ genita redigunt᷑. Eiũ igͦ adm̃ ñ stulta ipietas ñ rep̃hendat¬

Expanded text:
nanade maledicto semine rationalis natura formetur: qua ejus affluentissima bonitate apertissime malorum hominum tanta multitudo nutritur, et occulto Dei opere vegetatur. Quae bonitas operationis ejus si subtrahatur formandis promovendisque seminibus, et vivificandis quibusque viventibus, non solum gignenda non aguntur, sed ad nihilum penitus etiam genita rediguntur. Cum ergo D