comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pit. et hec omĩa ad laudem om̃ipotes¬
tis cłi expendit : ñ solũ more suo ĩmis¬
sum ẽẽ canticũ nouũ: s ẽ carm̃ deo
nr̃o recte testatꝰ est. Esto nouus homo:
p̃dica xp̃m : et sic cantasti canticũ no¬
ũi.Noli querere laude tuã ⁊ s laũdad
inuoca dnm: & sic carm̃ do nr̃o dixisti.
laudare: canticũ & carm̃ ddõ nr̃o canta¬
re est. Et quia hoc cantico ⁊carmine
audito. multos ad fidem conu̾suros
debunt multi et timebunt: et spera¬
bunt in dno. Qui cecierant. ⁊ de deo
nicħ intelligebant: attendentes et i¬
mitantes cantici noui cantores. illu¬
minati sunt. Uidebunt gͦ credentes:
timebunt penitentes:sꝑabunt ce¬
lestia appetentes. Postꝗͣ ħofide illu¬
minatꝰ est. primꝰ gradꝰ add̾m est ti¬
mor: sicut scͥptũ est: principiũ sapĩe
timordñi. Et qntomagis quisq inse
humiliat᷑ ꝑtimorẽ: tanto ampliꝰ in¬

Expanded text:
pit: et haec omnia ad laudem omnipotentis Dei expendit, non solum in ore suo immissum esse canticum novum, sed etiam carmen Deo nostro, recte testatus est. Esto novus homo, praedica Christum: et sic cantasti canticum novum. Noli quaerere laudem tuam, sed laudans invoca Dominum: et sic carmen Deo nostro dixisti. laudare, canticum et carmen Deo nostro cantare est. Et quia hoc cantico et carmine audito multos ad fidem conversuros debunt multi, et timebunt, et sperabunt in Domino. Qui caeci erant, et de Deo nihil intelligebant, attendentes et imitantes cantici novi cantatores, illuminati sunt. Videbunt ergo credentes, timebunt poenitentes, sperabunt caelestia appetentes. Postquam homo fide illuminatus est, primus gradus ad Deum est timor, sicut scriptum est, Principium sapientiae timor Domini . Et quanto magis quisque in se humiliatur per timorem, tanto ampli
Abbreviated transcription (Latin):
portat:qui uerbadiuina incorde
celat. Iusticia: in hoc loco intelligi¬
tur fides. Iustus enĩ ex fide uiuit.
Credidit abraham dõ: & reputatũ
ẽ ei ad iusticiã. Hanc multi abscos¬
derunt in corde suo: timore mortiᷤ.
Multi adhuc abscondunt di iustici¬
ã:aut ꝓpt̾ penã qmͣ timent. aut
ꝓpt̾ dãpnũ.Qui aut̃ nec pena nec
dãpnũ timent: ad illos ꝑtinent de

Expanded text:
portat, qui verba divina in corde portat, qui verba divina in corde celat. Justitia in hoc loco intelligitur fides. Justus enim ex fide vivit . Credidit Abraham Deo, et reputatum est ei ad justitiam . Hanc multi absconderunt in corde suo, timore mortis. Multi adhuc abscondunt Dei justitiam, aut propter poenam timentes, aut propter damnum. Qui autem nec poenam, nec damnum tim
Abbreviated transcription (Latin):
Talia labia habebat petrꝰ: tam ꝓmy¬
ta ad p̃dicandam iusticiã: qñ ꝓhi¬
bitꝰ esi a principib ne ultͣ loqueret᷑
de iħu: et ipse uirilit̾ respondit. O¬
bẽdire oportet dõ: magis ꝗͣ hõĩb.
Et quia ꝓmpta sunt labia mea ad
annunciandã ueritatẽ : dñe tu sci¬
sti. Tu enim cognitor cordis: tu testi
coscientie. Qcͥqd labia nr̃a loqnͣtut.
re debemꝰ: ut dno dõ nr̃o corde ⁊ la¬
biĩs placeamꝰ. Corde inquit apłs
creditur ad iusticiã: ore aut̃ confes¬
siosit ad salutẽ. Sona labiis. ꝓpinqͣ
corde ł ut testẽ cordis tui possis in¬
uocare d̃m dicens: dne tu scisti.
Gła enĩ nr̃a hec ẽ : testimoniũ ꝯscĩe
nrẽ. Uñ & subditur. Iusticiã tuam ñ
abscondi incorde meo:sicut ille ser¬
uus piger qui talentũ abscondit in
terra. hinc dñs discipłis suis ait Que¬
cũq audiui a patre meo: nota feci
uobis. Idõ ⁊ apłis precepit: ut nec
sacculum portarent. Saccłm nãq

Expanded text:
Talia labia habebat Petrus, tam proTalia labia habebat Petrus, tam promta ad praedicandam justitiam: quando prohibitum est a principibus, ne ultra loqueretur de Jesu: et ipse viriliter respondit, Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Et quia promta sunt labia mea ad annuntiandam veritatem, Domine, tu scisti. Tu enim cognitor cordis, tu testis conscientiae. Quicquid labia nostra loquantur, re debemus, ut Domino Deo nostro corde et labiis placeamus. Corde, inquit Apostolus, creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Sona labiis, propinqua corde, ut testem cordis tui possis invocare Dominum, dicens, Domine, tu scisti. Gloria enim nostra haec est, testimonium consciee . Unde et subditur: 11. Justitiam tuam non abscondi in corde meo. Sicut ut ille servus piger, qui talentum abscondit in terra . Hinc Dominus Discipulis suis ait, Quaecumque audivi a Patre meo, nota feci vobis . Ideo et Apostolis praecepit, ut neque sacculum portarent . Sacculum namque
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o. Dicitur enĩ ibi. Beatus uir qui
ñ abiit: et cec̾a. hic aut̃ ait: ecce ue¬
nio. Dicit᷑ ibi. S in lege d̃mi. uolun¬
tas eiꝰ hic uͦ ait: ut facerem uolun¬
tatẽ tuam. Dicit᷑ ibi: et in lege dm
mẽditabit᷑ die ac nocte. hic aut̃ dic̃:
et legem tuã in medio cordis mei. Hec
satis equipollentia sunt. Qd̃ mẽdium
ẽ: ñ declinat magis ad aliꝗͣ partem
Ille gͦ ħt legem di in medio cordis sui:
qui mandata eiꝰ ita meditat᷑ &e seruat.
ut ñ declinet ad dext̾am siue adsii¬
stram. Illeħt legem di inmedio cor¬
dis sui: qui diligit dñmdm suũ ex
toto corde suo ⁊ ex tota aĩa sua. exto¬
tis uirib suis: & ꝓximũ suũ sicut
se ipsum. Quisquis talis ẽ: iustũ ꝓ
fecto est. ut iusticiã qmͣ in seħt. aliis
p̃dicare ñ cessec. Uñ &̾ subdit᷑. Annũ¬
ciaui iusticiã tuã ineccłia magna:
toto orbe t̾rarũ diffusa. Annuncia¬
ex te. Ecce labia mea ñ ꝓhibebo. Si
aliqui uolu̾int ꝓhibere: ñ tacebo.

Expanded text:
ui non abiit, et caetera. Hic autem ait, Ecce venio. Dicitur ibi: Sed in lege Domini voluntas ejus: hic vero ait, Ut facerem voluntatem tuam. Dicitur ibi: Et in lege Domini meditabitur die ac nocte: hic autem dicit, Et legem tuam in medio cordis mei. Haec satis aequipollentia sunt. Quod medium est, non declinat magis ad aliquam partem. Ille ergo habet legem Dei in medio cordis sui, qui mandata ejus ita meditatur et servat, ut non declinet ad dexteram, neque ad sinistram . Ille habet legem Dei in medio cordis sui, qui diligit Dominum Deum ex toto corde suo, et ex tota anima sua, et ex totis viribus suis, et proximum suum sicut sis praedicare non cesset . Unde et subditur: 10. Annuntiavi justitiam tuam in Ecclesia magna, 186 Toto orbe terrarum diffusa. Annuntian fiat, sed ex te. Ecce labia mea non prohibebo. Si aliqui voluerint prohibere, non tacebo.
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ egenũ ⁊ pauꝑem intelligere est:
suꝑhumanitatẽ ⁊ infirmitatẽ xͥ. ali¬
ũd altiꝰ cogitare. hoc utiq intelligen¬
dũ est: qd̾ dñs ac rẽdẽptor nr̃ cũ in for¬
ma di ẽẽt. semetipsũ exinaniuit for

Expanded text:
 egenum et pauperem intelligere, est super humanitatem et infirmitatem Christi aliud altius cogitare. Hoc utique intelligendum est, quod Dominus et Redemtor noster, cum in forma Dei esset, semetipsum exinanivit, fo
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ia est: immutatio uet̾is sacͥficii.
Inprima parte: ponit testimoniũ
huiꝰ innouationis. In scd̃a parce. ni¬
ducit ipsũ xp̃m legalia destituentẽ:
& suã innouationẽ confirmantem.
In ultima parte inducit sequaces
xp̃i: idẽ annunciantes. Intendit
ꝑsuadere: legalia instituta iam fi¬

Expanded text:
teria est immutatio veteris sacrificii. In prima parte ponit testimonium hujus innovationis. In secunda parte inducit ipsum Christum legalia destituentem, et suam innovationem confirmantem. In ultima parte inducit sequaces Christi, id est, annuntiantes. Intendit persuadere legalia instituta jam fi
Abbreviated transcription (Latin):
fortitũdo est: quomͦ stultũ eiꝰ. nr̃a
sapĩa est: quomͦ mortalitas eiꝰ. nr̃a
immortalitas ẽ. Intelligere ẽ opoe¬
tet. quia pauꝑtas ⁊ infirmitas nr̃i
saluatoris exemplũ nob̾ tribuit
humilitatis: pacientiȩ. obedientiȩ
mansuetũdinis. caritatis. Hec intel¬
ligere. et cogitare. crẽdere. et imita¬
ri: ua ẽ beatitũdo. Et qͣi quis quere¬
ret. quis fructus erit hꝰ intellectus:
sequit᷑ et dicit. In die mala lib̾abit
eum dñs. ĩo est in die iudicii qñ pu¬
niendi sunt mali. lib̾abit eũ dñs
ab om̃i malo ÷ ab omĩ pena. ab omĩ
tribulatione. ⁊ angustia hꝰ scłi. atq
a potestate & torm̃tis diaboli ⁊ infer

Expanded text:
quomodo stultum ejus nostra sapientia est: quomodo mortalitas ejus nostra immortalitas est. Intelligere etiam oportet, quia paupertas et infirmitas nostri Salvatoris exemplum nobis tribuit humilitatis, patientiae, obedientiae, mansuetudinis, caritatis. Haec intelligere et cogitare, credere et imitari, vera beatitudo est. Et quasi quis quaereret, Quis fructus erit hujus intellectus? sequitur et dicit: In die mala liberabit eum Dominus. Id est, in die judicii, quando puniendi sunt mali, liberabit eum Dominus ab omni malo, ab omni poena, ab omni tribulatione et angustia hujus saeculi, atque a pote
Abbreviated transcription (Latin):
scł immortalitas corꝑis. atq aĩe bea¬
titũdo. Ppt̾ea gemina exultatione
p̃cipimur gaudere cũ dicit᷑: exultẽt
& letent᷑. Exultare enĩ ad corpꝰ ꝑti¬
net: lerari uͦ ad a  nimã. Cõmen¬
datur aut̃ laus dni: cũ subinfert᷑.
Et dicant semꝑ magnificet᷑ dñs: qͥ

Expanded text:
 immortalitas corporis, atque animae beatitudo . Propterea gemina exultatione praecipimur gaudere, cum dicitur, Exultent et laetentur. Exultare enim ad corpus pertinet, Laetari vero ad animam. Commendatur autem laus Domini, cum subinfertur, Et dicant se
Abbreviated transcription (Latin):
canticũ p̃dicationis. Adhuc eñĩ nob̃
infirmitatis confusione iacentib:
preberi ñ debet auctoritas p̃dicatiõt᷑.
S cũ iam in bono oꝑe surgimꝰ: cũ iam
rectistare ceꝑimꝰ: dignũ ẽ ut ad lu¬
crandos alios. in p̃dicationẽ mitti
debeamꝰ. ¶alde &̃ notandũ est: qd̾
postꝗͣ dixit canticũ. continuo adiũ¬

Expanded text:
canticum praedicationis. Adhuc enim nobis in canticum praedicationis. Adhuc enim nobis in infirmitatis confusione jacentibus, praeberi non debet auctoritas praedicationis. Sed cum jam in bono opere surgimus, cum jam recti stare coeperimus, dignum est, ut ad lucrandos alios in praedicationem mitti debeamus. Valde etiam notandum est, quod postquam dixit Canticum, continuo adjun
Abbreviated transcription (Latin):
xpectans expectaui dñm: et
iitendit mͥ. Ac si dicat. Ita ex¬
pectauidñm: ut cotidie ẽẽm expec¬
stando grãm suã. Qui enĩ ꝑseu̾au̾it
usq infinẽ: hic saluus erit. Hinc ꝓ¬
pħa nos admonet: dicens. Si morã
fec̾it expecta eũ: qrueniens ueniet.
Quom aut̃ inteñdit eidñs: exponit
eũ subumgit. Et exaudiuit preces
meas. In quo exaũdiuit: Aũdi qd̾se¬
quit᷑. Et eduxit me de lacu miserie:
ĩdest de ceca pfunditate erroris. que
hoĩes mseros facit i et de luto fecis:
.i. de concupiscentiis carnis: que aĩas
rẽddunt lutulentas corã dño: et ĩ imo
iacentes. Et̃ statuit supͣ pecrã pedes
meos: & direxit gressus meos. Et im
misit mnos meũ canticũ nouũ:car¬
Oriꝰ enĩ de luto pͣuitatis educit᷑: ut
eiꝰ pẽdes ꝑfidem in petͣ solidentur.
S quia rectam fidem. recta subsequi
debet oꝑatio ÷ gressus eiꝰ duectisunt:¬
ut post directionẽ gressuũ .i. ꝑfectio¬
nẽ boni oꝑis÷ inore acciꝑet &̃ nouũ

Expanded text:
xspectans exspectavi Dominum, et intendit mihi. Ac si dicat, Ita exspectavi Dominum, ut quotidie essem exspecstando gratiam suam. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Hinc Propheta nos admonet, dicens, Si moram fecerit, exspecta eum: quia veniens veniet . Quomodo autem intendit ei Dominus, exponit cum subjungit: 3. Et exaudivit preces meas. In quo exaudivit? Audi quod sequitur. Et eduxit me de lacu miseriae. Idest, de certa profunditate erroris, quae homines miseros facit. Et de luto faecis. Idest, de concupiscentiis carnis, quae animas reddunt lutulentas coram Domino, et in imo jacentes. 4. Et statuit supra petram pedes meos, et direxit gressumisit in os meum canticum novum, hyPrius enim de luto pravitatis educitur, ut ejus pedes per fidem in petra solidentur. Sed quia rectam fidem recta subsequi debet out post directionem gressuum, idest, perfectionem boni operis, in ore acciperet etiam novum
Abbreviated transcription (Latin):
polluti clamauerunt eis: re¬
çedite: abite: nolite tangere.
Iurgati quippe sunt et cõmotr
dixerunt inter gentes ÷ ñ addet ultͣ
ut inhabitet in eis. H ystor̃. De¬

Expanded text:
polluti, clamaverunt eis: recedite, abite, nolite tangere. Jurgati quippe sunt, et commoti dixerunt inter gentes: Non addet ultra, ut habitet in eis. For
Abbreviated transcription (Latin):
ut adu̾sus regna temꝑaliũ erroꝵ belli¬
geraret. ñ pac̃e s gladiũ missurus in
derr̃a. intẽꝑe posuit tanꝙͣ militare
habitacłm suũ: hoc est dispensatio¬
nẽ incarnationis. Uel in sole. ĩdest in
manifestatiõne posuit tab̾nacłm su
conu̾satio: incelis est. Et ipse tanqͣm
sponsus ꝓcedens de thalamo suo. idẽ
de ut̾o uirginali: uͥ ds nateͣ humane
tanꝗͣ sponsus sponse. copulatꝰ ẽ. Uer¬
bũ enĩ caro factũ ẽ: ẽ mut̾o uirgina¬
li thalamũ inuenit : atꝙ inde tanqͣ
de castissimo ꝑcẽdens cubili: hum iliᷤ
miseqͣia infra om̃s. fortis maiestate
suꝑ om̃s apparuit. ¶ñ seqͥt᷑. Exulta¬
uit ut gygas ad currendã mã. Fxul

Expanded text:
ut adversus regna temporalium errorum belligeraret, non pacem, sed gladium missurus in terram : in tempore posuit tanquam militare habitaculum suum, hoc est dispensationem incarnationis. Vel in sole, idest, in manifestatione posuit tabernaculum conversatio in caelis est. Et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo. Idest, de utero virginali ubi Deus naturae humanae tanquam sponsus sponsae copulatus est: Verbum enim caro factum est , et in utero virginali thalamum invenit, atque inde, tanquam de castissimo procedens cubili, humilis misericordia infra omnes, fortis majestate supra omnes apparuit . Unde sequitur: Exsultavit ut gigas ad
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ in uirtute: uox dni in magnisi¬
centia. hanc uocem dedit ꝑ apłos:
& mota est t̾ra de insidelitate ad m¬
fidelitatem : de uiciis adurtutes:
de diabło addm. Quis est qui dedit
uocem suam:. Dicant apłi : dicat ex¬
cłia: dicat ppłs innouatus. Dñs iur¬
tutũ nob̾cum: susceptor nr̃ ds ia¬
cob. Quis ñ mouet᷑ hac uoce. quis ñ

Expanded text:
Domini in virtute: vox Domini in magnifiDomini in virtute: vox Domini in magnificentia . Hanc vocem dedit per apostolos, et mota est terra de infidelitate ad fidem, de vitiis ad virtutes, de diabolo ad Deum. Quis est qui dedit vocem suam? Dicant Apostoli, dicat Ecclesia, dicat populus innovatus: 8. Dominus virtutum nobiscum: susceptor noster Deus Jacob. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ ꝓprie ante lucem. Dilucłm
est: qn primo oritur dies. Qñ ꝓpec¬
catis que fecimꝰ. ad penitentiam
siue ad conuersionem ꝓperamus:
relictis tenebris. adlucem ꝓpinqͣ¬
mꝰ. hoc est mane nr̃m. S post ma¬
ne fit dilucłm: qr ꝑ micium con¬
u̾sionis. uenit᷑ ad originẽ. ⁊ lum̃
uirtutis: S quia hoc ñ fit uirib
urĩs s diuino adiutorio: recte nẽ
dicit᷑. Aduuabit eam d̾s mane
dilucłõ. Et ñ solum eccłiafirma est.
quia ds inmẽdio eiꝰ est: s ꝑ eiꝰ p̃di¬
cationẽ. uenerunt alii ad conu̾sio¬
nem. Uñ et subdit᷑. Conturbate ft̃
gentes. bona conturbatione adpe¬
nitentiã: et mclinata sunt regna.
principes uł reges humiliati: nx¬
ta qd̾scriptũ est. Et adorabunt eum
om̃s reges: om̃s gentes serment ei.
Et unde hoc contigit: Sequit᷑ & di¬
cit. Dedit uocem :i. p̃dicationem
suam: et mota est t̾ra: i. terrem ad
conuersionem. Hec est illa uox: de
qua psalmista idem alibi dicit.Yox

Expanded text:
dicitur proprie ante lucem. Diluculum dicitur proprie ante lucem. Diluculum est, quando primo oritur dies. Quando pro peccatis quae fecimus, ad poenitentiam sive ad conversionem properamus: relictis tenebris ad lucem propinquamus: hoc est mane nostrum. Sed post mane, fit diluculum: quia per initium conversionis venitur ad originem et lumen virtutis. Sed quia hoc non fit viribus nostris, sed divino adjutorio, recte nunc dicitur: Adjuvabit eam Deus mane diluculo. Et non solum Ecclesia firma est, quia Deus in medio ejus est: sed per ejus praedicationem venerunt alii ad conversionem. Unde et subditur: 7. Conturbatae sunt gentes. Bona conturbatione ad poenitentiam, et inclinata principes vel regiones humiliati. Juxta quod scriptum est: Et adorabunt eum omnes reges, omnes gentes servient ei . Et unde hoc contigit? sequitur et dicit: Dedit vocem, idest, praedicationem suam, et mota est terra, idest, terreni ad conversionem. Haec est illa vox de qua idem Psalmista alibi dicit: Vox
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑. Ergo ambit᷑ loco ds: & la ta
sunt que circundant.⁊ in an¬
gusto qui circundat᷑ : Absit. Nich̾
tale cogitetis de xp̃o qui nulloca¬
pitͣloco : cui sedes conscĩa pioꝵ: et
ita sẽdes di incordib hommũ: ut
siħo cecicłit a cło. ds̾ inse maneat:
ñ qͣi cadat. ñ inueniendo ubisit.
Magis enim te subleuat: ut millo
sis qñ in te incumbit : ut si sesub¬
duxerit. cadas tu: tu te si subdue¬
ris: ñcadet ille. Quidgͦ est d̾s in
mẽdio eiꝰ : h oc sig̾cat qd̃ equus est
om̃ib ds : ec ꝑsonam ñ accipit.
Quomꝰ enim illũd qd̾ mẽdio ẽ pari
a ht spatia ad om̃s fines: itads in
mẽdio ẽẽ dr. equalit̾ om̃ib consulers
Inmẽdio ẽ .i. in cõmuni: quia om̃ib
equalit̾ ꝓpositꝰ est. Uel iło: qr est co¬
lũpna. que sustentat om̃s partes
domus. Et ñ solum sustentat. ne
corruat: s etiam adiuuabit eã ds
adbene oꝑandũ: mane.i. in priri¬
cipio conuersionis: dilucło. hoc
est illuminatione sp̃c sc̃i. Nane

Expanded text:
ino ambitur loco Deus? Et lata sunt quae circumdant, in angusto est qui circumdatur. Absit: nihil tale cogitetis de Deo, qui nullo capitur loco: cui sedes est conscientia piorum. Et ita sedes Dei est in cordibus hominum, ut si homo ceciderit a Deo, Deus in se maneat: non quasi cadat, non inveniendo ubi sit. Magis enim te sublevat, ut in illo sis, quando incumbit: ut si se subduxerit, cadas tu. Tu te si subduxeris, non cadet ille. Quid ergo est, Deus in medio ejus? Hoc significat quod aequus est omnibus Deus, et personam non accipit. Quomodo enim illud quod in medio est, paria habet spatia ad omnes fines: ita Deus in medio esse dicitur, aequaliter omnibus consulens. In medio est, idest, in communi: quia omnibus aequaliter propositus est. Vel ideo, quia est columna, quae sustentat omnes partes domus. Et non solum sustentat ne corruat, sed etiam Adjuvabit eam Deus ad bene operandum: mane, idest, in principio conversionis, diluculo, hoc est, illuminatione Spiritus sancti. Mane
Abbreviated transcription (Latin):
scentias et ardores carnis extini¬
guit ͤimpetuosum autẽ: quia
tificat sp̃c sc̃s: ut gloriet᷑ etiam in
tribulationib. Dicit᷑ et tab̾nacu¬
lum: quia in ea dno militat᷑. Et

Expanded text:
oncupiscentias et ardores carnis extinguit. Impetuosum autem, quia tificat spiritus, ut glorietur etiam in tribulationibus . Dicitur et tabernaculum , quia in ea Domino militatur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
głoꝵ: ipse ẽ nob̾cum in carne. Su¬
sceptꝰ est a nob̾: & suscepit nos.Ac¬
cepit nrãm humanitatem: susce¬
pit nos insuã diumitatẽ. Factus ẽ
particeps nr̃ȩ mortalitatis: ut nos
face̾t participes suȩ inimortalita¬
tis. Dicant gͦ xp̃iami. qd̃ ñ possunt
dicere iudei. aut pagani aut he¬
tici: dñs uirtutum nob̾cum: hoc
et ipse ꝓmiserat: ꝑ ꝓpħam suũ di¬
cens. Et inhabitabo et mambu¬
labo m eis: et ero illoꝵ. ds. et ipsi
mͥ ppls. hinc ipsauitas: discipłis
sins ait. Ecce ego uobiscũ sum: usp
ad consũmationẽ scłi. Ipse dñs uir¬
tutum ⁊ d̾s iacob. ipsedat iurtuteᷤ
eis qui spũałr sunt iacob: i. quiluc¬
tantur cum carne: et qui uicia
supplantant. Iacobenĩ: dr̾ supplai¬
tator. Et̃ quia ammirabilis eͥ sa¬
lubris ẽ ista grã: om̃s muitando e

Expanded text:
 ipse est nobiscum in carne. Susceptus est a nobis, et suscepit nos. Accepit nostram humanitatem, suscepit nos in suam divinitatem . Factus est particeps nostrae mortalitatis, ut nos faceret participes suae immortalitatis . Dicant ergo Christiani quod non possunt dicere Judaei, aut Pagani, aut Haeretici: Dominus virtutum nobiscum. Hoc et ipse promiserat per Prophetam suum, dicens: Et inhabitabo et inambulabo in eis, et ero illorum Deus, 230 et ipsi mihi populus . Hinc ipsa Veritas Discipulis suis ait: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Ipse Dominus virtutum, et Deus Jacob, ipse dat virtutes eis qui spiritualiter sunt Jacob, idest, qui luctantur cum carne, et qui vitia supplantant. Jacob enim dicitur supplantator. Et quia admirabilis et salubris est ista gra
Abbreviated transcription (Latin):
gendos: quoscͣificatur omis pia a¬
nima credens in xp̃m. ut fiat eini¬
tas cdi. Unum flum̃. unꝰ sp̃c est:
qui inseptem cornua diuiditur.
qui sunt sp̃c sapĩe et intelłs. sp̃c

Expanded text:
gendos, quo sanctificatur omnis pia anima credens in Christum, ut fiat civitas Dei. Unum flumen unus spiritus est, qui in septem cornua dividitur, quae sunt spiritus sapientiae et intellec
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s offenditur. humilitati. quieti.
caritati. oꝑamdemꝰ ÷ ut impleatur
rebim᷑: sipriꝰ abillicitis cessare. ⁊ m̃te
deoꝵ: maris nomine cet̾as gentes.
Translati sunt montes incorde mariᷤ:
cont̾bate sunt gentes. inclinata ft̃
regna: dedit uocem suam altissimꝰ.
e mota ẽ terra. Dñs urtutũ nobis.¬
cum: susceptor nr̃ d̾s iacob. facda
sunt miracła in gentib. impletur
fides ingentib ⁊ ardent arma pre¬
sũptionis humanȩ: uacat᷑ intran¬
quillitate cordis. ut cognoseat᷑ s
auctor om̃ium munerum suoꝵ: et p̾t
ipsam clarificationẽ. nũquid deserit
montes hinc transserrent᷑. ut nubes
hic pluerent: hicdñs conitruosuo
regna inclinaret:donec plenitũdo
gentiũ intraret. Et quid pꝰea. Et sic
om̃is isrł saluusfieret. Io et hic ipsũ
ordinem seruans. exaltabor ingenti
b inquit. et exaltabor int̾ra. ĩ. ĩ ma¬
ri et interra: ut iamom̃sdicant. qd

Expanded text:
s offenditur, humilitati, quieti, caritati operam demus; ut impleatur rebimur, si prius ab illicitis cessare, et mentdaeorum. Maris nomine caeteras gentes. Translati sunt montes in corde maris. Conturbatae sunt gentes, inclinata sunt regna, dedit vocem suam Altissimus, et mota est terra. Dominus virtutum nobiscum, susceptor Deus Jacob. Facta sunt miracula in gentibus, impletur fides in gentibus, ardent arma praesumptionis humanae, vacatur in tranquillitate cordis, ut cognoscatur Deus auctor omnium munerum suorum. Et post ipsorum clarificationem nunquid deserit montes huc transferrentur, ut nubes hic pluerent, hic Dominus tonitruo suo regna inclinaret, donec plenitudo Gentium intraret. Et quid postea? Et sic omnis Israel salvus fieret. Ideo et hic ipsum ordinem servans, Exaltabor, inquit, in gentibus et exaltabor in terra. Id est, in mari, et in terra: ut jam omnes dicant, quod
Abbreviated transcription (Latin):
negligentes sumꝰ. qñ celestib desidiᷤᷤ
anunum ñ attollimꝰ. qñ ab amore
cłi refrigescimꝰ : qñdiem expendimiꝰ
in fabulis. in cogitationib prauis:
magis tc̃uacamꝰ diabolo qm deo.
hoc sig̾cat qd scͥptum ẽ. Uiderunt eã
hostes: ⁊deriserunt salb̃a eiꝰ. s ab¬
batũ requies est. Et salba nr̃a hosteᷤᷤ

Expanded text:
negligentes sumus, quando caelestibus desideriis negligentes sumus, quando caelestibus desideriis animum non attollimus, quando ab amore Dei refrigescimus, quando diem expendimus in fabulis, in cogitationibus pravis: magis tunc vacamus diabolo, quam Deo. Hoc significat, quod scriptum est: Viderunt eam hostes, et deriserunt sabbata ejus . Sabbatum requies dicitur. Et sab
Abbreviated transcription (Latin):
centem: sufficit tͥ gr̃a mea. Dic et
tu. Oñ isirmor: cunc potens sum
Apł̃i uox est. Omĩa arma ꝑdidat tai¬
qmͣ fortitudinis sue: qui dicebat. E¬
gͥo aut̃ ñ głabor: nͥ in infirmitatib
meis. Qñ aut̃ dñs suscipit: ñqͥd in¬
ermes dimittit. Armat nos: s illiͤ
arma habemus: s ñ a nobis. Arma
antem que a nobis habuimꝰ arserẽ:
si tñ igne illoscõ accensisumꝰ. Prius
muitati sumꝰ ad udenda oꝑa dñi:
iam ipse dñs inuitat nos ad uĩden¬
dum se dicens. Uacate et uidete. qm̃
ego sum ds. Qidistis oꝑa mea: iam
p̃ꝑate uos ad uidendũ artisicem ip¬
sum. Et̃ ut adhoc idoneisitis. cessa¬
te aterrens: uacuate uos a ma¬
lis: nullus tumultus in mentesit:
omĩa sint pacata. omĩa sint mun¬
data : beati enim mundo corde:
qm̃ ipsi dm uidebunt. Ad hoc iam
reliquimꝰ impedimenta muñdi.
⁊curas scli atq ad monast̾iĩ acces¬
simꝰ secretum. ut lib̾ius possimꝰ ua¬

Expanded text:
centem: Sufficit tibi gratia mea. Dic et centem: Sufficit tibi gratia mea. Dic et tu: Quando infirmor, tunc potens sum, Apostoli vox est . Omnia arma perdiderat tamquam fortitudinis suae, qui dicebat: Ego autem non gloriabor, nisi in infirmitatibus meis . Quando autem Dominus suscipit, numquid inermes dimittit? Armat nos, sed illisarma habemus, sed non a nobis. Arma autem quae a nobis habuimus, arserunt: sed tamen igne illo sancto accensi sumus. Prius invitati sumus ad videnda opera Domini. Jam ipse Dominus nos invitat ad videndum se, dicens: 11. Vacate, et videte, quoniam ego sum Deus. Vidistis opera mea. Jam praeparate vos ad videndum artificem ipsum. Et ut ad hoc idonei sitis: Cessate a terrenis: vacuate vos a malis. Nullus tumultus in mente sit. Omnia sint pacata, omnia mundata. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Ad hoc jam relinquimus impedimenta mundi et curas saeculi, atque ad monasterii accessimus secretum: ut liberius va
Abbreviated transcription (Latin):
terrenos. Que sunt illas Auferen
bella usq adfinem t̾rȩ. Pacem eñ
fecit interłm et homine: ⁊ idola¬
triam et cultũ uet̾is legis abstuli
ꝑ que discordant nidei e gentes: e
fecit utͣq unum. Et illa pax dĩ ad
homines. ñ fuit in una solat̾ra: s
usq ad fines t̾re. Asolis enĩ ortuuse
Ad occasum: laudabile nomes
la: qñ extinguit repugnantiaui¬
cia yñ ⁊ subdit᷑. Arcum cont̾et
et confringet arm̾a: & scuta con¬
ignis. Arcus est insidie: arma. puib¬
lica impugnatioͤ scutũ. uana p̃¬
sũptionis ꝓtectio. Ignis de quo isti
comburuntur: est ille de qͦ dñs ali.
Ignem ueni mitt̾e int̾ram. De qͥ
igne dicit in psalmo: et ñ est qui
se abscondat a calore eiꝰ. fẽruente
igne isto. nulla in nobis impieta¬
tis arma remaneant. neceẽ ẽ: ut
omia confringantur. conterant᷑. com¬
burant᷑ : remaneas mnermis:. ñ habes¬
illum adiutoriũ tuũ: & quo magis
infirmus es. nulla tua arma habers.
tanto magis te suscepit de quodic

Expanded text:
terrenos. Quae sunt illa? 10. Auferens bella usque ad finem terrae. Pacem enim fecit inter Deum, et hominem: et idololatriam, et cultum veteris legis abstulit, per quae discordabant Judaei et Gentes, et fecit utrumque unum . Et illa pax Dei ad homines non fuit in una sola terra, sed usque ad fines terrae. A solis enim ortu usque ad occasum laudabile nomen la, quando extinguit repugnantia vitia. Unde et subditur: Arcum conteret, et confringet arma, et scuta comignis. Arcus, est insidiae. Arma, publica impugnatio: scutum, vana praesumtionis protectio. Ignis quo ista comburuntur, est ille de quo Dominus ait: Ignem veni mittere in terram . Et de quo igne dicit in psalmo: Non est qui se abscondat a calore ejus . Fervente igne isto, nulla in nobis impietatis arma remanebunt. Necesse est ut omnia confringantur, conterantur, comburantur. Remaneas inermis, nullum habens adjutorium tuum, et quo magis infirmus es, nulla tua arma habens, tanto magis te suscipit, de quo di
Abbreviated transcription (Latin):
quia ih̾c nondũ erat glorificatꝰ. Gli¬
risicato iħu ꝑ resurrectionẽ. glorisi¬
cato ꝑ ascensionem: die pentecostẽ
uenit sp̃c sc̃s: impleuit credentes
locuti sunt lingius: predicare enͭ¬
głium ceꝑunt gentib. hinc enritas
cdi letificatur: dum mare turbaritͥ.
sonicu aquaꝵ suaꝵ: dũ montes tͥ¬
barent᷑ querentes quid ag̾ent: quo¬
mͦ nouam doctrinã pellerent. quo¬
Contra quemͤ Contra fluminis
impetꝰ: letificantes eruitatem di.

Expanded text:
quia Jesus nondum erat clarificatus. Gloquia Jesus nondum erat clarificatus. Glorificato Jesu post resurrectionem : glorificato post ascensionem die Pentecostes venit Spiritus sanctus, implevit credentes, loquuti sunt linguis : praedicare Evangelium coeperunt Gentibus . Hinc civitas Dei laetificabatur, dum mare turbaretur sonitu aquarum suarum, dum montes turbarentur, quaerentes quid agerent, quomodo novam doctrinaicarent. Contra quem? Contra fluminis impetus laetificantes civitatem Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
tescłi: alii monteᷤᷤscłi. Quib capũd est
S ꝑ istos montes: turbati sunt illi
montes. Tunc dederunt leges contͤ
Sonantib fluctib et montes turbati
sunt: & faclus est t̾remotꝰ magnꝰ cõ¬
motio aque. S cui hec. Cuutatu illi:
fundate supͣ petram. Sonent aquȩ.
turbent᷑ montes. annuntiato enigłi¬
o : quĩo tuciuitas di. Audi qd̾ seq̃r.
fluminis impetꝰ: lecificat ciuitatẽ
cłi. Cont᷑bantur montes. cũ seuit
mare: ñdeserit łs ciuitatẽ ꝑiͣm
petꝰ fluminis. Quisunt istumpetꝰ
fluminis. Inuñdatio illa sp̃c sc̃i:
de qua dns dicebat. Quisitit: ueni¬
at ec bibat. Qui credit in me: flu¬
mina aque uiue fluent de uentre
enis. Eigo hec flumina fluebant
de uentre petri. pauli. ioħis: alie
hec flumina cum fluerent abuno
flumine: multi impetus flumii
lecisicabant ciuitatem di. Nam ut
nou̾itis hoc de spũ scõ cdictum: iei¬
cepturi erant. hi qui meũ erantcee¬
dituri. S pc aut̃ ñdũ erat datus:

Expanded text:
eculi: montes Dei, quibus caput est r istos montes turbati sunt illi montes. Tunc dederunt leges contraSonantibus fluctibus et montes turbati sunt, et factus est terrae motus magnus commotis aquis. Sed cui haec? Civitati illi fundatae supra petram . Sonent aquae, turbentur montes annuntiato Evangelio. Quid tu, civitas Dei? Audi quod sequitur: 5. Fluminis impetus laetificat civitatem Dei. Cum turbantur montes , cum saevit mare, non deserit Deus civitatem suam per impetus fluminis. Qui sunt isti impetus fluminis? Inundatio illa Spiritus sancti, de qua Dominus dicebat: Qui sitit, veniat et bibat. Qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus . Ergo haec flumina fluebant de ventre Petri, Pauli, Joannis, alitarum fidelium. Haec flumina cum fluerent ab uno flumine, multi impetus fluminis laetificabant civitatem Dei. Nam ut noveritis hoc de Spiritu sancto dictum, in eocerat datus,
Abbreviated transcription (Latin):
Peregrinoꝵ demonioꝵ : iudet᷑ iste
ad nunciator ẽẽ. hoc attemense d.
Ephesii autẽ quo tumultu occĩdere
apłos uoluerunt: qñ intheatro ꝓ
diana sua tantum strepitũ fecert.
ut clamarent magna diana ephe¬
sia:. Int̾ quos fluctus ⁊ soritus maris
fugerant. Deniq apłs paulus uole¬
bat intrare intheatrum: & a discipy¬
lis reuocatus est: quia necessarium
erat adhuc illũ incarne manere ꝓpt̾
ipsos ÷ s tm̃ sonuerunt & turbatest agͤ
eoꝵ: conturbati sunt montes in forti¬
tudine eiꝰ. Cuꝰ. Numquid nã maris:¬

Expanded text:
Peregrinorum daemoniorum videtur iste annuntiator esse. Hoc Athenienses . Ephesii autem quo tumultu occidere Apostolos voluerunt, quando in theatro pro Diana sua tantum strepitum fecerunt, ut clamarent, Magna Diana Ephesiorum . Inter quos fluctus et sonitus maris fugerant. Denique apostolus Paulus volebat intrare in theatrum, et a discipulis revocatus est, quia necessarium erat adhuc ut in carne maneret propter ipsos. Sed tamen Sonuerunt et turbatae sunt aquae ejus: conturbati sunt montes in fortitudine ejus. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt montes: in corde maris. Uere
autẽ gentes crediderunt montib:
ut incorde maris ẽẽnt montes illi:
ñ sicut iudei de quib dictum ẽ. ppłs
bic labiis me honorat. cor aut̃ eoꝵ
cens. Dabo leges meas: incordib eoꝵ.
he leges. hec precepta ꝑ apłos indicta
om̃ium gentium fidei et credulita¬
ti. montes dicti sunt: tnͣslati a monti¬
b incorde maris. Tunc ñ trmebimꝰ
nos. qui compunctisumꝰ corde. ne fu¬
enim: et accesserunt apłis Timeaił
gͦ illi quos deserunt montes : nos a
montib ñ recessimꝰ: et qñtnͣsiati fc̃
incorde maris. sequutisumꝰ Quĩd
montes in cor̃de marisͦ Attendite &
uidete ueritatem. hec enimqñ dice¬
bantur obscura erant: quia ñdum
contigerant. Nunc autẽ quis iam ñ
facta cognoscat: liber sit tͥ iuuna
pagina ut hec audias: liber sit tibi
orbis terrarum. ut hec uĩdeas. In istiᷤ
codicib ista ñ legent. nͥquilitt̾as no¬
runt. in toto mundo legant et ydio¬

Expanded text:
sunt montes in corde maris. Vere sunt montes in corde maris. Vere autem Gentes crediderunt montibus, ut in corde maris essent montes illi, non sicut Judaei, de quibus dictum est, Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum cens, Dabo leges meas in cordibus eorum . Hae leges, haec praecepta per Apostolos indita ommum Gentium fidei et credulitati, montes dicti sunt tanslati, a montibus in corde maris. Tunc non timebimus nos qui compuncti sumus corde, ne fienim et accesserunt Apostolis. Timeant ergo illi, quos deserunt montes. Nos a montibus non recessimus: et quando translati sunt in corde maris, sequuti sumus. Quimontes in corde maris? Attendite et videte veritatem. Haec enim quando dicebantur, obscura erant, quia nondum comigerant: nunc autem quis jam non facta cognoscat? Liber sit tibi pagina divina, ut haec audias. Liber sit tibi orbis terrarum, ut haec videas. In istis codicibus ea non legunt, nisi qui literas norunt. In toto mundo legant et idio
Abbreviated transcription (Latin):
in cuiꝰ maris comꝑatione. tanqli
terra uidebatur. gens mdeoꝵ. Non
enimydolatriȩ amaritũdine tege¬
batur: serat tanqͣ arida: ipsa ama¬
ritũdine gentium. tanqͣ maricir¬
cundata. futurum eratͥ ut turba¬
retur terra .i. illa ipsa gens iudea:
et transferrent᷑ montes incor mariᷤ:
et primo ipse mons magnꝰ. ꝑatus
incacumine montium. Deseruit
enun gentem uideoꝵ et factus est
ingentib: translatus ẽ de t̾ra ad
dixerat. Si habueritis fidem ĩ uo¬
bis tanꝗͣ granum synapis. dicetis
huic monti tollere ⁊ mitt̾e in ma¬
p̃dicationem fiet: ut mons istehoc
est ego ipse predicer in gencib: glo¬
rificer ingentib. agnoscar ingenti¬
b: et fiat qd̾ de me prediclum est.
opłs quem ñ agnoui seruiuit mͥ.
Iñ autem et illi montes tranlati ft̃:¬
et hoc indicet nobis script᷑a di. Qñ
uerbum: & ait apłs paulus. Aduos
missi eramꝰ: s quia respuistis uer¬
bũ di: imꝰ ad gentes. Sic translati

Expanded text:
 227 maris comparatione, tanquam  227 maris comparatione, tanquam terra videbatur gens Judaeorum. Non enim Idololatriae amaritudine tegebatur, sed erat tanquam arida, ipsa amaritudine Gentium tanquam mari circumdata. Futurum erat, ut turbaretur terra, idest illa ipsa gens Judaea, et transferrentur montes in cor maris . Et primo ipse mons magnus paratus in cacumienim gentem judaeam, et factus est in Gentibus; translatus est de terra ad ostolis, quibus dixerat, Si habueritis fidem in vobis tanquam granum sinapis, dicetis monti huic, Tollere et mittere in mastram praedicationem fiet ut mons iste, hoc est ego ipse praedicer in Gentibus, glorificer in Gentibus, agnoscar in Gentibus, et fiat quod de me praedictum est, Populus quem non cognovi, servivit mihi . Quando autem et illi montes translati et hoc indicet nobis Scriptura Dei. Quverbum, et ait Apostolus Paulus: Ad vos missi eramus: sed quia respuistis verbum Dei, imus ad Gentes . Sic translati
Abbreviated transcription (Latin):
inuenerunt nos nimis: qr tribu¬
laremur supra ꝗͣ ferre posset frai¬
litas nr̃e carnis. nͥ iuuarem᷑ auxi¬
lio diuinitatis. Aliud ẽ iuenire
tribulationes : aliud a cribulatiõi¬
b inueniri. Tribulationes inuemi¬
mꝰ: qñ iam p̃mẽditalas sustinemꝰ.
Ipse inueniunt nos: qñ mopinatoᷤ
int̾cipnnt. Grauiꝰ aut feriunt a¬
la: que p̃uisa ñ sunt. Quia gͦ mrẽs
sc̃i tanta aliqñ torm̃ta passi suit.
qnͣta nec cogitare ante potuerml.
nimis a tribulatiõib mueniri se
asserunt. Nimis est: qđ cogitarił
ferri ñ potest. S qm̃ ab omipoten
de ło auxiliũ et uircutem ꝑcipi¬
unt: int̾ ipsa ninua tormenta.
inuicti atq intrepĩoi ꝑsistentes
dicunt. ꝓpt̾ea ñ timebimꝰ dũ tui¬
babit᷑ terra: e tranferent᷑ monteᷤ
mn cor maris. Pauloante solliciti.
numiis. in magna tranquillitate si¬
positi. Nicħ timere: magna tran¬
quillitas est in mente. Turbetut
terra turbetur mare: turbentur
omĩa elem̃ta: cłiseruus intrepid

Expanded text:
invenerunt nos nimis. Quoniam tribularemur supra quam ferre posset fragilitas carnis , nisi juvaremur auxilio divinitatis. Aliud est invenire tribulationes, aliud a tribulationibus inveniri. Tribulationes invenimus; quando jam praemeditatas sustinemus. Ipsae vero inveniunt nos, quando inopinatos intercipiunt. Gravius autem feriunt tela, quae praevisa non sunt. Quia ergo martyres sancti tanta aliquando tormenta passi sunt, quanta nec cogitare ante potuerunt, nimis a tribulationibus inveniri se asserunt. Nimis est, quod cogitari, vel ferri non potest. Sed quoniam ab omnipotenti Deo auxilium et virtutem percipiunt, inter ipsai atque intrepidi persistentes dicunt: 3. Propterea non timebimus, dum turbabitur terra, et transferentur montes in cor maris. Paulo ante soliciti, nimiis  Ant. nimis, in magna tranquillitate positi. Nihil timere, magna tranquillitas est in mente. Turbetur terra, turbetur mare, turbentur omnia elementa: Dei servus intrepidus
Abbreviated transcription (Latin):
ipso ꝑauit uasa mortis: sagntas su¬
as arcdentib oꝑatꝰ est. Arcum gͦ istũ
script᷑as scãs libenter acceꝑim: u¬
bi fortitũdine noui testamenti. qͣi
neruo quocdã. duricia uet̾is flexa
et ẽdomita est. Hinc tanꝗͣ sagitte
iaculant᷑. Quas sagntas ar̃dentib
oꝑatꝰ est: idẽ qui ꝑcussi diuino a¬
more flagrarent. Qua enĩ alia sa¬
gitta ꝑcussa ẽ. que in canticis ait:
uulnerata caritate egosũ: Quib
aliis sagitis accenditur. qui redi¬
re ad m cupiens. & ab ista ꝑegͥnati¬
one remeare. adu̾sus dolosas lin¬
quib ꝑcussus atq inflãmatꝰ. tanto
anore ardeas regni celoꝵ: ut om̃iũ
resistentiũ atq a ꝓposito reuotare
uolentiũ linguas contepnas. ꝙ ꝑle¬
cutiones eoꝵ derideas: dicens. Quis
me seꝑabit a caritate xp̃i: Tribula

Expanded text:
avit vasa mortis: sagittas suas ardentibus operatus est. Arcum ergo istum, Scripturas sanctas libenter acceperim, ubi fortitudine Novi Testamenti, quasi nervo quodam, duritia Veteris flexa et edomita est. Hinc tanquam sagittae jaculantur. Quas sagittas ardentibus operatus est, idest, qui percussi divino amore flagrarent. Qua enim alia sagitta percussa est, quae in Canticis ait, Vulnerata caritate ego sum ? Quibus aliis sagittis accenditur, qui redire ad Deum cupiens, et ab ista peregrinatione remeare, adversus dolosas linquibus percussus atque inflammatus tanto amore ardeas regni caelorum, ut omnium resistentium, atque a proposito revocare volentium linguas contemnas, et persecutiones eorum derideas, dicens: Quis me separabit a caritate Christi? tribula
Abbreviated transcription (Latin):
nis iusti iudicii di: iram suã osten¬
det. Uñde & subdit᷑. Nisi conuersi fu¬
eritis: gladiũ suũ ubrabit. Potest
bis acutus. idẽ framea: qmͣ ñ uibrauit
pͥmo aduentu: s tanꝗͣ in uagina hu¬
militatis abscondit. Uibrabit᷑ autẽ:
cum scd̾o aduentu ueniens iuidicare
uiuos ꝯ̾ mortuos. in manifesto splen¬
dore claritatis suȩ iustis suis lumen
o terrores impiis cͥoruscabit. Nã in
aliis exẽplarib. ꝓeo qd̾ ẽ gladiũ suũ
iubrabit: frameã suã splendificabit
positũ est. Quo uerbo. conuenientissi¬
me significari arbitror ultimũ dñi¬
cȩ claritatis aduentũ. Et quia hoc
iũdiciũ suũ inscripturis suis iam
firmauit: bene subiunctũ ẽ. Arcũ

Expanded text:
nis justi judicii Dei, iram suam ostennis justi judicii Dei, iram suam ostendet: unde et subditur: 13. Nisi conversi fueritis, gladium suum vibrabit. Potest bis acutus, idest, framea, quam non vibravit primo adventu: sed tanquam in vagina humilitatis abscondit. Vibrabit autem cum secundo adventu veniens judicare vivos et mortuos in manifesto splendore claritatis suae justis suis lumen, et terrores impiis coruscabit . Nam in aliis exemplaribus pro eo quod est, gladium suum vibrabit, frameam suam splendificabit, positum est. Quo verbo convenientissime significari arbitror ultimum Dominicae claritatis adventum. Et quia hoc judicium suum in Scripturis suis jam firmavit, bene sub
Abbreviated transcription (Latin):
cati salui erimꝰ ab ira ꝑ ipsum: Iu¬
stũ auxiliũ meũ a dño: qui saluos
facit rectos corde. Dem̃de ut stũdeamꝰ
conuerti ad dñm m ẽẽ rec̾ti corde. cõ¬
mendat nobis suã pacientiã: ⁊mi¬
natur de uidicio sublens. Deus iudex
iustus fortis ⁊ paciens: nũqͥd irascit᷑ ꝑ
unicuiq scdm oꝑa sua. Ipse fortis: qͥ
etiã ꝑsecutores impios. cum sit poten¬
tissimus. ꝓ nr̃a salitte tolerauit. Ipse
paciens: qui etiã ipsos qui ꝑseciti st̃.
ñ statim post resurrectionẽ ad suppli¬
ciũ rapuit: s sustinuit. ut se aliqͣndo
ad salutẽ ab illa impietate conu̾tereit:
&ꝰ adhuc sustinet. seruans ultimo u¬
dicio ultimã penã: & ñc usq inuitais
pecc̃ores ad penitentiã: ñ irascens ꝑ
singłos dies: nec ad uindictã congregars
ministros suos. Nc̃ enĩ pacientia dei
ad penitentiã inuitat: ultimo uͦ tẽ¬
rrzauerĩt sͥ ir̃a in die ire &ꝰ reuelatio¬

Expanded text:
cati salvi erimus ab ira per ipsum ? Jucati salvi erimus ab ira per ipsum ? Justum auxilium meum a Domino, qui salvos facit rectos corde. 12. Deinde ut studeamus converti ad Dominum, et esse recti corde, commendat nobis suam patientiam, et minatur de judicio, subdens: Deus judex justus, fortis, et patiens, nunquid irascitur per unicuique secundum opera sua . Ipse fortis, qui etiam persecutores impios, cum sit potentissimus, pro nostra salute toleravit. Ipse patiens, qui etiam ipsos qui persecuti sunt, non statim post resurrectionem ad supplicium rapuit, sed sustinuit: ut se aliquando ad salutem ab illa impietate converterent, et adhuc sustinet, servans ultimo judicio ultimam poenam, et nunc usque invitans peccatores ad poenitentiam , non irascens per singulos dies, nec ad vindictam congregans ministros suos. Nunc enim patientia Dei ad poenitentiam invitat, ultimo vero temrizaverint iram in die irae et 38 revelatio
Abbreviated transcription (Latin):
cidã gͦ ab mimeis meis manis. Ibi
enĩ infirmꝰ ut liberetur: hic iam sanꝰ
mẽ dñe scdm iusticiã meã. Ibi enim
ut a morbo euãdat. remediũ: hic aũ
ne ĩ morbũ recidat. tuitionẽ petit.
Iuxta illud łr saluũ me fac ꝓpter mi¬
scdiã tuã: iuxta hoc đr. iustũ adiu¬
toriũ meũ a dño. qͥ saluos facit rectos
corde. Et illa enĩ ꝙ ista: saluos facit.
S illa ex egritudine ad salutẽ trans¬
fert.: hec in ipsa salute conseruat.
Ibi itaq misericors ẽ auxiliũ: quia
nullũ habet meritũ pecc̃or. qui ad¬
huc iustificari desicłat. credens m eũ
qui iustificat impiũ. hic aut̃ iustũ
auxiliũ ẽ. quia iam iusto tribuit᷑.
Dicat gͦ ibi pecc̃or. qui dixit infirmꝰ
si rẽddidi retribuentib mͥ mala. iui¬
stũ auxiliũ meũ a dño qui saluos fa¬
cit rectos corde. Si enĩ medicinã ex̾i¬
bet unde sanem᷑ infirmi : qntomagiᷤ
nunc eã qua custõdiamur sani:

Expanded text:
cidam ergo ab inimicis meis inanis. Ibi cidam ergo ab inimicis meis inanis. Ibi enim infirmus ut liberetur, hic jam sanus me, Domine, secundum justitiam meam. Ibi enim ut a morbo evadat, remedium: hic autem ne in morbum recidat, tuitionem petit. Juxta illud dicitur, Salvum me fac propter misericordiam tuam. Juxta hoc dicitur, Justum adjutorium meum a Domino, qui salvos facit rectos corde. Et illa enim et ista salvos facit. Sed illa ex aegritudine ad salutem transfert, haec in ipsa salute conservat. Ibi itaque misericors est auxilium, quia nullum habet meritum peccator, qui adhuc justificari desiderat, credens in eum qui justificat impium . Hic autem justum auxilium est, quia jam justo tribuitur. Dicat ergo ibi peccator, qui dixit: InfirmuSi reddidi retribuentibus mihi mala: Justum auxilium meum a Domino, qui salvos facit rectos corde. Si enim medicinam exhibet, qua sanemur infirmi, quanto magis nunc eam qua custodiamur sani?
Abbreviated transcription (Latin):
fin̾e curarũ. idẽ delectationes. qͥscrri¬
tat᷑ renes : ut cũ inuen̾it ñ ad con¬
cupiscentiã carnis. neq ad concupi¬
scentiã ocłoꝵ. neq ad ambitionem
scłi. que oĩa tͣnͣseunt tanqͣ umbra.
inclinari curas nr̃as. s ad gaudia re¬
rũ et̾nalrũ sustolli. que nulla cõmu¬
tatione uiolant᷑: dirigat iustũ. scru¬
tans corda ⁊ renes łs̾. Oꝑa eñi nr̃a. qͦ
factis ꝙ dictis oꝑamͣ. possunt ẽe notͥa
ꝑuenire cupiamꝰ: solus ille nouit
qui scrutatur corda ⁊ renes ds. Et
quia hanc directioñe cõdis. iste iustꝰ
habebat ꝑdm: recte subiungit. Iu¬
stũ adiutorium meũ a dño: qui sal¬
cia mẽdicine: unũ qͦ sanat᷑ infir¬
mitas. alt̾m qͦ sanitas custõdit᷑. Iuxta
illd̾ primũ. dictũ÷ in suꝑiori psalmo.
miserere meĩ dñe qm̃ infirmus sũ.
Iuxta hoc alt̾m. hoc psalmo dicitur.
si est iniquitas in manib meis. si
reddidi retribuentib mͥ mala: de¬

Expanded text:
fines curarum, idest, delectationes, qui scrufines curarum, idest, delectationes, qui scrutatur renes: ut cum invenerit non ad concupiscentiam carnis, neque ad concupiscentiam oculorum, neque ad ambitionem saeculi quae omnia transeunt tanquam umbra inclinari curas nostras, sed ad gaudia rerum aeternarum sustolli, quae nulla commutatione variantur, dirigat justum scrutans corda et renes Deus. Opera enim nostra quae facpervenire cupiamus, solus ille novit, qui scrutatur corda et renes Deus. 11. Et quia hanc directionem cordis iste justus habebat per Dominum, recte subjungit: Justum adjutorium meum a Domino, qui salcia medicinae; unum quo sanatur infirmitas, alterum illud primum dictum est in superiori psalmo, Miserere mei, Domine, quoniam infirmus sum . Juxta hoc alterum hoc psalmo dicitur, Si est iniquitas in manibus meis, si reddidi retribuentibus mihi mala, de
Abbreviated transcription (Latin):
que nomine cordis significate sunt.
⁊ delectationes que noĩe renũ intel¬
ligunt᷑ : Recte qͥppe tẽꝑaliũ ⁊ t̾rena
rũ delectatio renib tribuit᷑: qr ox
ipsa pars est inferior hõis: et ea re¬
gio est. ubi generationis carnalis¬
uoluptas habitat: ꝑqͣm in hanc e¬
rũpnosam ⁊ fallacis leticiȩ uita. ꝑ
successionẽ plis nat᷑a humana tͣns¬
fuñdit᷑. Scrutans gͦ or nr̃m ds. et
ꝑspiciens ibi ẽe ubi est thesaurꝰ nt.
ĩo est incelis. scruitans et renes. et ꝑ¬
spiciens ñ nos acquiescere. carni ꝙ̃
sanguini. s delectari in dño dirigit
iustũ in ipsa conscientia cora se.ubi
nullus hominũ ĩdet: s solus ille qͥ
ꝑspicit qͥd qͥsꝙ cogitet. qͥd quẽq delec¬
tet.finis eni cure. delectatio est: quia
eo qͥsq curis ⁊cogitatiõib nitit᷑. ut ad
suã delectationẽ pueniat. ¶idet gͥcu
ras nr̃as quiscrutat᷑ cor: ũ ĩdet autẽ

Expanded text:
quae nomine cordis significatae sunt, quae nomine cordis significatae sunt, et delectationes quae nomine renum intelliguntur? Recte quippe temporalium et terrenarum rerum delectatio renibus tribuitur, quia et ipsa pars est inferior hominis, et ea regio est, ubi carnalis generationis voluptas habitat, per quam in hanc aerumnosam et fallacis laetitiae vitam per successionem prolis natura humana transfunditur. Scrutans ergo cor nostrum Deus: et prospiciens ibi esse ubi est thesaurus noster , idest, in caelis: Scrutans et renes, et prospiciens non nos acquiescere carni et sanguini, sed delectari in Domino: dirigit justum in ipsa conscientia coram se, ubi nullus hominum videt, sed solus ille qui prospicit quid quisque cogitet, quid quemque delectet. Finis enim curae delectatio est: quia eo quisque curis et cogitationibus nititur, ut ad suam delectationem perveniat. Videt igitur curas nostras, qui scru
Abbreviated transcription (Latin):
detur consũmata nequicia hõiũ.
qui crucifixerunt di filiũ: s eoꝵ
maior est qui nolunt recte iuiuere:
⁊ õderunt p̃cepta u̾itatis. ꝓquib
crucifixus est filius cłi. Consũmet᷑
gͦ inquit nequicia pecc̃oꝵ ÷ ĩdẽ ꝑue
niat᷑ ad sũmã nequiciã: ut possit ĩa
iustũ uenire iudiciũ. S qm̃ ñ solũ
dictũ ẽ sordidꝰ sordescat adhuc. s eti¬
q̃ iustus iuistior fiat: annectit ⁊ diẽ.
Et diriges iustũ: serutans corda ⁊ re¬
nes. łs. Quomͦ potest dirigi iustꝰ ÷ nͥ
in occulto: Qñdo ĩ initio tẽpoꝵ xp̃i¬
anoꝵ a ꝑsecutorib sc̃i p̃mebant᷑ mi¬
randa uidebant᷑ hõib & dirigi ui¬
debant᷑ sc̃i: qui tanta pati poterart
culmine nom̃ cepit ẽe xp̃ianũ: cre¬
uit ypocͥrisis. i dest simulatio: eoꝵ
scilicet. qui noĩe xp̃iano malunt
hõib placere ꝗͣ do. Quomͦ gͦ dirigi¬
tur iustus in tanta confusione si¬
mulationis : nͥ cũ scrutatur corda ⁊
renes cłs uidens om̃iũ cogitationes.

Expanded text:
enim consummata nequitia hominum qui crucifixerunt Filium Dei; sed eorum major est qui nolunt recte vivere, et oderunt praecepta veritatis pro quibus crucifixus est Filius Dei. Consummetur ergo, inquit, nequitia peccatorum; id ead summam nequitiam, ut possit jam justum venire judicium. Sed quoniam non solum dictum est, Sordidus sordescat adhuc: sed etiam, Justus justior fiat : annectit et dicit, Et diriges justum, scrutans corda et renes Deus. Quomodo potest dirigi justus, nisi in occulto? Quando in initio tempoa persecutoribus Sancti premebantur , miranda videbantur hominibus, et dirigi videbantur Sancti qui tanta pati poterant culmine nomen cepit esse Christianum, crevit hypocrisis, idest, simulatio, eorum scilicet qui nomine Christiano malunt hominibus placere, quam Deo. Quomodo ergo dirigitur justus in tanta confusione simulationis, nisi cum scrutatur corda et renes Deus: omnium cogitationes,