comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
debriatur : ⁊hoc qđ sũpsit amarũ est.
& tam̃ ñ intelligit eandẽ amaritudinẽ
qua replet᷑. humanũ gͥgenus. recto
dei uiditio inuolupitatibꝰ suis sibi di¬
missũ. atq ꝑ easdẽ uoluptates sponta¬
amore tolerat. ⁊ tam̃ eandẽ amaritu¬
dinẽ cęcitate cupiditatis. qͥsi insensibi¬
litate ebriȩtatis ignorat. Mundienĩ
amarũ ÷ qđ bibit. Sedqr hoc nimis
inhiant̃ supsit : eiusdẽ amaritudinis
malũ discernere. iã p̃ipsa ebretate
seruiunt : & grauiũ laboꝵ uigo. de¬
uotissime colla submit tunt. Qđ bene
sub effraĩ speciȩ. oseȩ ꝓphetante de¬
scribit᷑: quiait. E ffraim uitula doc¬
ta diligere triturã Uitula enĩ tri¬
tut᷑e laboribus adsueta : relaxata ple¬
rĩq adeundẽ laboris usiĩ ętiã nonc̃¬
pulsa reuertit᷑. Ita prauoꝵ mens
huiꝰ mundi seruitus dedita. et rerũo
tẽꝑaliũ fatgationibꝰ assueta. ȩtiam¬
si sibi libert uacare liceat. sũb eẽ

Expanded text:
iatur, et hoc quod sumpsit amarum est, iatur, et hoc quod sumpsit amarum est, et tamen non intelligit eamdem amaritudinem qua repletur. Humanum ergo genus recto Dei judicio in voluptatibus suis sibi dimissum, et per easdem voluptates in spontaamore tolerat, et tamen eamdem amaritudinem caecitate cupiditatis, quasi insensibilitate ebrietatis, ignorat. Mundi enim amarum est quod bibit. Sed quia hoc nimis inhianter sumpsit, ejusdem amaritudinis malum discernere jam prae ipsa ebrietate serviunt, et gravium laborum jugo devotissime colla submittunt. Quod bene sub Ephraïm specie Osee prophetante describitur, qui ait: Ephraim vitula docta diligere trituram . Vitula enim triturae laboribus assueta, relaxata plerumque ad eumdem laboris usum etiam non compulsa revertitur. Ita pravorum mens hujus mundi servitiis dedita, et rerum temporalium fatigationibus assueta, etiamsi sibi libere vacare liceat, subesse
Abbreviated transcription (Latin):
ciã ostendere: sẽꝑ pͣua agere. ⁊ tam̃ ne
opinonẽ pͣuitatis habeant formidolose
custodire. hac ꝓfecto omĩa miseros
pungunt: s easdẽ punctiones ip̃o rerũ
tẽꝑaliũ uicti amore ñ sentiuint. Unde
putabant: quia peceatoꝵ delectationibꝰ
pssi. exaffectu uitȩ p̃sentis quã sint aspa
s. sub sentibꝰ. quia rebus quidẽ tẽporalibꝰ
gaulent. s tam̃ du dispensare sine tri¬
bulatione eadẽ temꝑalia ñ ualent.
eacura punguntur miseri qͣp̃mnuntur.
Manent subsentibꝰ. ⁊ hoc ipsũ delicias esti¬
mant: quia ⁊dura quidẽ exp̃sentis
nitȩ amore colerant. & tam̃ affectu ni¬
miȩ cupiditatis obligati. laborẽ eiusdẽ
colerantiȩ uoluptatẽ putant. Unde
recte ieremias tociꝰ inse humane con¬
uersationis spetiẽ sumens ꝑlamentũ
querit᷑ dicens. In ebriauit me ab sintio.
Ut enĩ insuꝑiori iãparte p̃diximꝰ: ebriꝰ
quisq qd̾ patit᷑ nescit. Qui uͦ ab sintio

Expanded text:
ntiam ostendere; semper prava agere, et tamen ne ntiam ostendere; semper prava agere, et tamen ne opinionem pravitatis habeant, formidolose custodire. Haec profecto omnia miseros pungunt, sed easdem punctiones ipso rerum temporalium victi amore non sentiunt. Unde ias computabant, quia peccatorum delectationibus pressi, ex affectu vitae praesentis quam sint aspera sed sub sentibus, quia rebus quidem temporalibus gaudent, sed tamen dum dispensare sine tribulatione eadem temporalia non valent, ea cura punguntur miseri, qua premuntur. Manent sub sentibus, et hoc ipsum delicias aestimant, quia et dura quidem ex praesentis vitae amore tolerant, et tamen affectu nimiae cupiditatis obligati, laborem ejusdem tolerantiae voluptatem putant. Unde recte Jeremias totius in se humanae conversationis speciem sumens, per lamentum queritur, dicens: Inebriavit me absynthio . Ut enim in superiori jam parte praediximus , ebrius quisque quod patitur nescit. Qui vero ab
Abbreviated transcription (Latin):
cemodi lecant᷑: quia nimirũ attendunt
transitoria quȩ ꝑcipiunt. ⁊ intueri ne¬
gligunt ꝑmanentia bona quȩ ꝑdunt.¬
Cũq amore cẽꝑaliũ flagrant: uerã
leticiã uolentes ignorant. Quã si stu-¬
diose cognoscere quererent: quã flen¬
da sint gaudia quȩ appetunt uiderent.
Sedũ meliora scire contẽpnunt : sola sͥ
uelut sũma eligunt. quȩ uisibilit̾̃ occłis
fugaci sedutione blandiunt᷑. Uisibilia
scilica sequentes corfi gunt: ⁊ tanto
extrinsecus gaudent. quanto recordati¬
onẽ sui intrinsecꝰ non habent. Mistunt᷑
tam̃ eoꝵ gaudiis plerumq tribulatio¬
nes: atq exrebꝰ ipsis exqͥbꝰ suꝑbuint
flagellant᷑. Neq enĩ sine grauibꝰ cura¬
rũ molestiis posst̃ temꝑalia quȩ appetũt
uł ñ habita querere: ui quesita seruare
Int̾ aquales p̃stantiorẽ głam ex petere:
aminoribꝰ reuerentiã plusquã oporta
exigere. & mnꝰ quã debent eandẽ mai¬
oribꝰ exibere. Plerũq potentiã ꝑ iniusti¬

Expanded text:
mpii laetantur, quia nimirum attendunt transitoria quae percipiunt, et intueri negligunt Cumque amore temporalium flagrant, veram laetitiam volentes ignorant. Quam si studiose cognoscere quaererent, quam flenda sint gaudia quae appetunt viderent. Sed dum meliora scire contemnunt, sola sibi velut summa eligunt, quae visibiliter oculis fugaci seductione blandiuntur. Visibilia scilicet sequentes cor figunt; et tanto extrinsecus 654 gaudent, quanto recordationem sui intrinsecus non habent. Miscentur tamen eorum gaudiis plerumque tribulationes, atque ex rebus ipsis ex quibus superbiunt flagellantur. Neque enim sine gravibus curarum mvel non habita quaerere, vel quaesita servare, inter aequales praestantiorem gloriam appetere, a minoribus reverentiam plus quam oportet exigere, et minus quam debent eamdem majoribus exhibere; plerumque potentiam per impote
Abbreviated transcription (Latin):
honoris celsitudinẽ degere iudentur:
s adcursũ uite cotidiane quasi qͥbusdã
mortalitatis suę flatibꝰ impellunt᷑. Salꝰ
desideriis actibꝰq infirmantiũ. adelec¬
tors̾ uocẽ sermo conuertit᷑: cũ ꝑtinꝰ
marcescit anima mea: ⁊possident
me dies afflictionis. E lectoꝵ qͥppe ani¬
ma nc̃ marcescit: quia in illa post¬
modũ xt̃na exultatione uiridescit.
Modo eos dies afflictionis possident: quia

Expanded text:
honoris celsitudinem degere videntur; honoris celsitudinem degere videntur; sed ad cursum vitae quotidie, quasi quibusdam mortalitatis suae flatibus impelluntur. Salus desideriis actibusque infirmantium, ad electorum vocem sermo convertitur, cum protinus marcescit anima mea, et possident me dies afflictionis. - Electorum quippe anima nunc marcescit, quia in illa postmodum aeterna exsultatione viridescit. Modo eos dies afflictionis possident, quia
Abbreviated transcription (Latin):
plo didici disciplinã. Quasigͦ rupto
muro hostis ingreditur: cũ uł malig
sione callida. discipline munimina
incorde dissipant᷑. Sed cũ eiusdẽ disci
pectui habentur. nichilq ex̃. estimant
quicqͥd de uirtutibꝰ electoꝵ uident.¬
chilũ. Apud aestimationẽ quippe ma¬
loꝵ innichilũ redigun᷑ : quando ea
que ipsi qͣsi sũma diligunt. bonatẽꝑa¬
liã non tenemꝰ. despectis nãq suꝑnis
ꝓmissionibꝰ t̾rena desid̾ant: isi quando
ineoꝵ m̃te aliquid deappetitu &t̃nita¬
tis oritur. sub orta cituis transitoria
delectatione dissipat᷑. Unde ⁊ statim
nuntaat: qđ eos qͦs diligit. pati dolec.
Uentꝰ gͦ desidiũ tollit: cũ res quelib& tran-¬
sitoria axt̾nitatis appetitũ destruit.
U bi adhuc congrur sub infert᷑. Q uelud
nubes ꝑtransi it salus mea. Nubes qͥppe¬
inalto eminet: sedhanc ad cursũ flatꝰ
impellit. Sic nimirũ: sics tẽꝑalia
iniquoꝵ bona. uelut in alto quidẽ ꝑ

Expanded text:
plo didici disciplinam . Quasi ergo rupto plo didici disciplinam . Quasi ergo rupto muro hostis ingreditur, cum vel maligum persuasione callida disciplinae munimina in corde dissipantur. Summopere igipectui habentur. Nihilque esse aestimant quidquid de virtutibus electorum vident.tuntur.---Apud aestimationem quippe malorum in nihilum redigimur, quando ea quae ipsi quasi summa diligunt bona temporalia non tenemus. Despectis namque supernis promissionibus, terrena desiderant; et si quando in eorum mente aliquid de appetitu aeternitatis oritur, suborta citius transitoria 663 delectatione dissipatur. Unde et statim nuntiat, quod eos quos diligit pati dolet. Ventus ergo desiderium tollit, cum res quaelibet transitoria aeternitatis appetitum destruit, ubi adhuc congrue subinfertur: Ea velut nubes pertransiit salus mea. - Nubes qin alto eminet, sed hanc ad cursum flatus impellit. Sic nimirum, sic sunt temporalia iniquorum bona. Velut in alto quidem per
Abbreviated transcription (Latin):
S ed post suas repbi. & ad nr̃as miscrias
de uoluunt̾: quando adea mala inqͥbus
iã ip̃si implicatist̃. ȩtiam quo̾dã nobis
unitos trahunt. Pocest quoq intelligi
muri nomine. munitio discipline: sa¬
lomone ad testante quiait. Fagrũ ho¬
minis pigri transiui. & ꝑuineã uiri stul¬
ti: ⁊ecce totũ repleuerant ur tice. ope¬
ruerant suꝑficiẽ eius spine: ⁊ mathe¬
ria lapidũ destructa erat. ꝑagrũ enĩ
hominis pigri. atq ꝑ uineã uiri stulti
transire ÷: cuilib& uitã negligentis
inspicere. euisq oꝑa considerare. Quã
urtice uł spine replent: quia incorde
negligentiũ. prurientiũ t̾rena desidia.
⁊ punctiones pullulant uitioꝵ. Quip¬
pe: qr scriptũ ÷ indesideriis ẽ. om̃is
ociosus. Maceria lapidũ destructa
erat : id ÷ disciplina patrũ. ab eius
corde dissoluta. Nã quia destructa
matheria lapidũ. dissolutã ex̃ discipli¬
Qd̾cũ iudissẽ: posui incorde meo: ⁊ exẽ¬

Expanded text:
Sed post suas reprobi et ad nostras miserias Sed post suas reprobi et ad nostras miserias devolvuntur, quando ad ea mala in quibus jam ipsi implicati sunt etiam quosdam nobis unitos trahunt. 54. Potest quoque intelligi muri nomine munitio disciplinae; Salomone attestante, qui ait: Per agrum hominis pigri transivi, et per vineam viri stulti; et ecce totum repleverant urticae, operuerant superficiem ejus spinae, et maceria lapidum destructa erat . Per agrum enim hominis pigri atque per vineam viri stulti transire est cujuslibet vitam negligentis inspicere, ejusque opera considerare. Quam urticae vel spinae replent, quia in corde negligentium prurientia terrena desideria et punctiones pullulant vitiorum, quippe quia scriptum est: In desideriis est omnis otiosus . Maceria lapidum destructa erat, id est, disciplina patrum ab ejus corde dissoluta. Nam quia destructa maceria lapidum, dissolutam esse discipliQuod cum vidissem, posui in corde meo, et exem
Abbreviated transcription (Latin):
netur mea murus. ⁊ ante murale.
pse enĩ nob murus ÷: qui ad corda
nr̃a ꝑtingere malignoꝵ spũũ cursũ
uetat. Qui nr̃e quoq fidei. ȩtiã ante.¬
murale posuit: quia priꝰ quã se ꝑ
carnẽ ostender&. p̃dicatores sui mis¬
terii ꝓ pħas misit. Recte quippe
ante muralis nomine uocantur: qͥ
dũ sub sequentẽ p̃dicauer̃ dñm. qͦsi
ante murũ steterunt. Sed quasi mu¬
rus rũpitur: cũ prauoꝵ ꝑsuasionibꝰ
fides quȩ in redẽptore nr̃o ÷ inqͦrun¬
dã corde dissipat᷑. Cũq ꝑuersis in hac
uita potestas tribuitur. quid aliud
quã ianua erroris aꝑitur : Quasi rup¬
to gͦ muro. ⁊ aꝑta ianua. suꝑ bonos¬
mali inruunt: cũ accepta tẽꝑalit̾̃ po¬
testate ꝑ uersi. ipsa quoq inquorunda
corde destruere. munimina fidei
conant᷑. De quibꝰ apte dr̃. ⁊ ad meas mi¬
serias deuolutist̃ : qr uidelicae prius ad
suas. Nisi enĩ ꝑuerse iuuendo. ad
suas ante miseriascaderent : nequaꝗͣ
adeas post modũ ⁊ alios suaderent.

Expanded text:
netur in ea murus et antemurale . Ipse enim nobis murus est, qui ad corda nostra pertingere malignorum spirituum cursum vetat. Qui nostrae quoque fidei etiam antemurale posuit, quia priusquam se per carnem ostenderet praedicatores sui mysterii prophetas misit. Recte quippe antemuralis nomine vocantur, quia dum subsequentem praedicaverunt Dominum, quasi ante murum steterunt. Sed quasi murus rumpitur cum pravorum persuasionibus fides quae in Redemptore nostro est in quorumdam corde dissipatur. Cumque perversis in hac vita potestas tribuitur, quid aliud quam janua erroris aperitur? Quasi rupto ergo muro, et aperta janua, super bonos irruunt mali, cum, accepta temporaliter potestate, perversi ipsa quoque in quorumdam corde destruere munimina fidei conantur. De quibus apte dicitur: Et ad meas miserias devoluti sunt, quia videlicet prius, ad suas. Nisi enim perverse vivendo, ad suas ante miserias caderent, nequaquam ad eas postmodum et alios suaderent.
Abbreviated transcription (Latin):
tus gͦ sapienti etiã dominando seruit:
quẽ ad meliorẽ statũ p̃mendo ꝓuehit.
Sic ñ nũquã pupillis dnĩs ad disciplinȩ
magisteriũ serui p̾sunt. t̾rent. p̃munt.¬
⁊ feriunt. & tam̃ ex̃ serui nullomodo
desistunt: quia adhoc ipsũ ordinati st̃.
ut ꝓficientibꝰ dñis. ȩciã feriendo famu¬
lentur. Quia igiturꝰ reꝓboꝵ. bonosdũ
erueiant purgant: utilitati iustoꝵ mi¬
litat ȩtiam potestas iniquoꝵ. Sedple¬
rũq iusti tribulatione depressi: tardã
manũ subuenientis estimant: cũ se ꝑ.¬
sequentiũ in manitas paulo longiꝰ an¬
gustat. & concita quidẽ st̃ erep̃toris
remecdia: sed hoc qđ ab ereptore cituis
agit᷑. dolori tardũ uidetur. Cũq ad¬
eẽ postulationi auxiliũ querit᷑: si
uocẽ non statim sequit᷑. qr desit esti¬
creditur. quantũ ad concita uota pa¬

Expanded text:
tus ergo sapienti etiam dominando servit, tus ergo sapienti etiam dominando servit, quem ad meliorem statum premendo provehit; sic nonnunquam pupillis dominis ad disciplinae magisterium servi praesunt, terrent, premunt, feriunt; et tamen esse servi nullo modo desistunt, quia ad hoc ipsum ordinati sunt, ut proficientibus dominis etiam feriendo famulentur. Quia igitur mala reproborum bonos, dum cruciant, depurgant, utilitati justorum militat etiam potestas iniquorum. Sed plerumque justi tribulatione deprehensi, tardam manum subvenientis aestimant, cum se persequentium immanitas paulo longius angustat. Et concita quidem sunt ereptoris remedia, sed hoc quod ab ereptore citius agitur, dolenti tardum videtur. Cumque adesse postulationi auxilium quaeritur, si vocem non statim sequitur, quia desit aesticreditur quantum ad concita vota pa
Abbreviated transcription (Latin):
nibue illius. Iusti quippe animaor
gratia uocat: temptatio interrogat.
uersarios tẽporalit̾ ꝑmittit excrescere:
ut ꝑmaloꝵ se auuitiã purgetur uita bonoꝵ.¬
Nũquã quippe dñs aduersos bonis cȩ. ꝑ¬
mit ter&: nisi ȩtiã quantũ ꝓd essent
uideret. Nã dũ in iusti seuiunt: iusti
purgantur. & utilitati in nocentiũ mi¬
litat uita pͣuoꝵ: dũ hanc ⁊p̃mendo hu¬
miliat. & humiliando sẽꝑ admelius
format. Unde recte quoq ꝑsalomonẽ
dr̃. Qui stultꝰ ÷: serui& sapienti. Et
tam̃ sepe conspicimꝰ sapientes sub ex.
stultos uero arcẽ dñii tenere. Sapien¬
tes seruilit̾ obseqͥ: stultos tirannica
elatione dñari. ⁊ uomͦ igitur diffinitio¬
ne diuinȩ sententiȩ sapienti stultꝰ ser-¬
uit. dũ plerũq hunc iuirȩ tẽꝑalis dñii
cõprinut: Sed sciendũ ÷ qr contͣ sapientiᷤ
exerc&e. dũ hunc laboribꝰ fatigat. con¬
tumeliis lacerat: ꝓfecto hunc ab omi
uitioꝵ rubigine urendo purgat. Stul¬

Expanded text:
IV, 18. Justi quippe animam gratia vocat, tentatio interrogat. versarios temporaliter permittit excrescere, ut per malorum saevitiam purgetur vita bonoNunquam quippe Dominus adversos bonis esse permitteret, nisi etiam quantum prodessent videret. Nam dum injusti saeviunt, justi purgantur, et utilitati innocentium militat vita pravorum, dum hanc et premendo humiliat, et humiliando semper ad melius format. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Qui stultus est, serviet sapienti . Et tamen saepe conspicimus sapientes subesse, stultos vero arcem dominii tenere; sapientes serviliter obsequi, stultos tyrannica elatione dominari. Quomodo igitur definitione divinae sententiae sapienti stultus servit, dum plerumque hunc jure temporalis dominii comprimit? Sed sciendum est quia contra sapientis exercet, dum nunc laboribus fatigat, contumeliis lacerat, profecto hunc ab omni vitiorum rubigine urendo purgat. Stul
Abbreviated transcription (Latin):
onĩs iniqͥ: nonpassibꝰ gressuũ. sed qͣlita¬
tibꝰ morũ. Longe fugiunt ñ loco sed me¬
rito : dũ crescente suꝑbia. aꝑta eã ex¬
ꝓbratione contẽpnunt. Faciẽ naniq
eius conspuere ÷: nontantũ mabsenti
bonis de crahere. s unũ quẽq iustũ.
ȩtiã inp̃sentia confutare. Quos tẽ pͥu
dii aꝑte inridendo despiciunt: ineoꝵ
contumeliis fluxa uerba. quasi deflu¬
entes saliuas mictunt. Sedscit scã¬

Expanded text:
omnes iniqui non passibus gresuum, sed qualitatibus morum; longe fugiunt non loco, sed merito; dum, crescente superbia, aperta eam exprobratione contemnunt. Faciem namque ejus conspuere est non tantum in absentia bonis detrahere, sed unumquemque justum etiam in praesentia confutare. Quos tunc pravi dum aperte irridendo despiciunt, in eorum contumeliis fluxa verba quasi defluentes salivas emittunt. Vet
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ intendimꝰ: patae̾ causa. qm̃ scĩ iuri
corpꝰ. ꝑsinus ulcerũ. scaturiens uer¬
mui multitudo lacerabat. Si uero
de signant᷑ : Quȩ qͣsi suo robore m̃bra
continent: dũ mores infirmantiũ
stabilit̾ portant. Sedcũ cribulationis
ultime contra eã feruor excreuerit.
in nocte os illius ꝑforatur doloribꝰ: qr
non nũquã torm̃tis uicti. ȩtiã ipsi ad
ꝑfidiã defluunt. qͥ ad fidẽ alios tenere
nidebantur. Ait gͦ. nocte os meũ ꝑforat᷑
doloribus: acsi aꝑtedicat. Tribulationis
tenebris p̃ssi. ita afflictione terebrant᷑:
ut & ipsi quiume habebant uigorẽ
fortitudinis. qͣsi iã qđ dã habeant fo¬
sp̃s qͥcarnales quosq de accła consu¬
munt. tantomagis qͥescere a tẽptatione
nesciunt: quanto nullo carnis ponde

Expanded text:
riae intendimus, patet causa, quoniam sancti viri corpus per sinus ulcerum scaturiens vermium multitudo lacerabat. Si vero designantur? 664 Qui quasi suo robore membra continent, dum mores infirmantium stabiliter portant. Sed cum tribulationis ultimae contra eam fervor excreverit, in nocte os illius perforatur doloribus, quia nonnunquam tormentis victi, etiam ipsi ad perfidiam defluunt, qui ad fidem alios tenere videbantur. Ait ergo: Nocte os meum perforatur doloribus. Ac si aperte dicat: Tribulationis tenebris pressi, ita afflictione terebrantur, ut et ipsi qui in me habebant vigorem fortitudinis, quasi jam quoddam habeant fospiritus, qui carnales quosque de Ecclesia consumunt, tanto magis quiescere a tentatione nesciunt, quanto nullo carnis ponder
Abbreviated transcription (Latin):
pa labit᷑. a siu adhuc longuis cognitione
separat᷑. hoc ipsũ nãq maluĩ qđ agit:
m̃ti se obicẽ ante occulũ rationis in t̾se¬
rit. Unde fit : ut anima priꝰ uolunta¬
riis tenebris obsessa. post modũ bonũ
iã nec qđ querat agnoscat. Quanto enĩ
magis malis adherte : tantominꝰ utel¬
ligit bona q̃ ꝑdit. Lux qͥppe ueritatis
quia subtilit̾ reꝑboꝵ culpas examinat:
quo habita negligitur. eoꝑmitat dis¬
trictuis uidicans. ut nec amissa reqͥrat᷑.
⁊cũ ab actu repellit̾. fugit asensu : ut cuiꝰ
quasi facies inopere cõtemnit᷑. eiꝰ ꝑrecor¬
dationẽ iã nec t̃ga uideant᷑. h inc
itaq est: qđ reꝓbi sub iecti flendis
sceleruꝰ gaudent. deqͥbꝰ ꝑ salomonẽ drꝰ
Quiletant᷑ cũ male fecerint : & exultent
in rebꝰ pessimis. huic ÷ qđ lacrimarũ

Expanded text:
us cognitione separetur. Hoc ipsum namque malum quod agit menti se obicem ante oculum rationis interserit. Unde fit ut anima prius voluntariis tenebris obsessa postmodum bonum jam nec quod quaerat agnoscat. Quanto enim magis malis adhaeret, tanto minus intelligit bona quae perdit. Lux quippe veritatis quia subtiliter reproborum culpas examinat, quo habita negligitur, eo permittit districtius judicans, ut nec amissa requiratur; et cum ab actu repellitur, fugit a sensu, ut cujus quasi facies in opere contemnitur, ejus per recordationem jam nec terga videantur. Hinc itaque est quod reprobi subjecti flendis sceleribus gaudent, de quibus per Salomonem dicitur: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Hinc est quod lacrymar
Abbreviated transcription (Latin):
soluantur. hoc nimirũ illa tabnacłi
archa significat: inqͣ cũ tabulis uirga
simul ⁊ manna ẽ: quia cũ scriptura
sacrȩ scientia inboni rectoris pectore
siẽ. uirga districtionis. sit ⁊ manna
dulcedinis. Hinc ȩtiã dđ ait. Uirga
tua ⁊ bacculꝰ tuus: ipsa me consolata
sunt. Uirga enĩ ꝑcutimꝰ: ⁊ baculo
sustentam. Siergo ẽ. districtio uirgȩ
que feriat: sit ̃ consolatio baculi quȩ
susfenta. Sit itaq amor. sed non emolli¬
ens: sit uigor. sed ñ ex asperans. Sit zelꝰ.
sed non inmoderate sȩiuens: sit pietas.
sed ñ plusquã expediat parcens. Incu

Expanded text:
naculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul, ac manna est , quia cum Scripturae sacrae scientia est in boni rectoris pectore, si est virga districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc etiam David ait: Virga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt . Virga etenim percutimur, et baculo sustenquae feriat, sit et consolatio baculi quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens; ut
Abbreviated transcription (Latin):
est qđ alii intͣ scãm aeccłam uocantur
stulti. sedtam̃ nobiles: alii uͦst̃ stulti
& ignobiles. Stulti nãq dicunt᷑ seder̃
ignobiles nequeunt: quicarnis pru¬
dentiã contẽpnentes. ꝓfuturã sibi stul¬
ticiã appetunt. & ad nobilitatẽ int̾nȩ
ꝓlis. uir tutis nouitate subleuantur.
Q ui stultã sapientiã mundi despiciunt:
S iqͥs uidetur int̾uos sapiens eẽ in hoc
saculo: stultꝰ fiat ut sit sapiens. hanc
stulciciã qͥ ꝑfecte secutis : uoce sapientiȩ
audire meruer̃. Uosqͥ secuti estisme
in regeneratione cũ sederit filius
hominis. in sede maiestatis suȩ: sede

Expanded text:
est quod alii intra sanctam Ecclesiam vocantur stulti, sed tamen nobiles, alii vero sunt stulti et ignobiles. Stulti namque dicuntur, sed esse ignobiles nequeunt, qui carnis prudentiam contemnentes, profuturam sibi stultitiam appetunt, et ad nobilitatem internae prolis virtute novitate sublevantur. Qui stultam sapientSi quis videtur inter vos sapiens esse in hoc saeculo stultus fiat, ut sit sapiens . Hanc stultitiam qui perfecte secuti sunt, voce Sapientiae audire meruerunt: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sublimia montiũ id ÷ fortia acta sc̃oꝵ
contẽplari nesciunt. sc̃ꝑ inoblectatione
infima qͣsi inconuallibꝰ conuer santꝰ.
Et dũ qđ lib& lucrũ uł parũ stipendii
inueniunt. cũ clamore currunt: qr
hoc abstrahere ȩciã uirgando moliunt᷑.
Inconualle enĩ reꝑtis singuł cũ clamo¬
re currere est: sub ortis causarũ occasi¬
onibꝰ eciã ꝑ parua stipe litigare. Plerũq
aut̃ quẽ sc̃m bona actio ostentat. oborta
tr̃eni cõmodi occasio examinat. Uideaᷤᷤ
nãq non nullos iã sub limia agere: iã
in abstinentiȩ iã indoctrine oꝑe patrui
p̃cedentiũ exẽpla sectari. Sed cũ repente
p̾sentis uitȩ lucrũ quasi fructũ c̃ aiallis

Expanded text:
quia sublimia montium, id est fortia acta sanctorum quia sublimia montium, id est fortia acta sanctorum contemplari nesciunt, semper in oblectatione infima quasi in convallibus conversantur et dum quodlibet lucrum vel parvi stipendii inveniunt, cum 652 clamore currunt, quia hoc abstrahere etiam jurgando moliuntur. In convalle enim repertis singulis cum clamore currere, est subortis causarum occasionibus etiam pro parva stipe litigare. Plerumque autem quem sanctum bona actio ostentat, oborta terreni commodi occasio examinat. Videas namque nonnullos jam sublimia agere, jam in abstinentiae, jam in doctrinae opere patrum praecedentium exempla sectari; sed cum repente praesent
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. Intꝰ enĩ quã uis ꝑfidẽ positi dũ
plerũq auariciȩ cogitationibꝰ seruiũt:
quasi illud comedunt. unde inextremo
uitȩ supplicioꝵ asꝑa ꝓferant᷑. Quidũ
non frugẽ duuni aeloquii concupisẽt.
sed ad rerũ tẽporaliũ ambitũ seruiunt:
nequaquã pane tritici sed radice
uiniperi satiantur. Ipsa quippe eos
ab imis atq infimis oborta occupant:
quȩ illos more iuiniꝑi postinodũ ex
duritia retributionũ uelut exasꝑi¬
tate foliorũ pungant. Contẽpnenteᷤᷤ
nãq deũ. hic minie sentiunt quantũ
sit malũ qđagunt. Adhuc enĩ iuni¬
peri radicẽ comedunt: sed huiꝰ radi¬
cis quã fint rami asꝑi ñ attendunt.
Iuia nimirũ praua actio mͦ qͣsi exra¬
dice cdelectat in culpa: sed postmodũ
quasi exramis pungit inpęna. Ubi
&e bene sub iungitur. Quide con¬
uallibꝰ ista rapientes: cũ singula rep¬
perissent. adea cũ clamore currebãt.
Incõnparatione uidelica suꝑnoꝵ.
omĩs p̃sens uita conuallis est. Hiaut̃

Expanded text:
Intus enim quamvis per fidem positi, dum plerumque avaritiae cogitationibus serviunt, quasi illud comedunt, unde in extremo vitae suppliciorum aspera proferuntur. Qui dum frugem divini eloquii non concupiscunt, sed ad rerum temporalium ambitum serviunt, nequaquam pane tritici, sed radice juniperi satiantur. Ipsa quippe eos ab imis atque infimis oborta occupant, quae illos more juniperi postmodum ex duritia retributionum velut ex asperitate foliorum pungant. Contemnentes namque Deum hic, minime sentiunt quantum sit mali quod agunt. Adhuc enim juniperi radicem comedunt, sed hujus radicis quam sint rami asperi non attendunt, quia nimirum prava actio modo quasi ex radice delectat in culpa, sed postmodum quasi ex ramis pungit in poena. Ubi et bene subjungitur: Qui de convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, ad ea cum clamore currebant.In comparatione videlicet supernorum, omnis praesens vita convallis est. Hi autem
Abbreviated transcription (Latin):
tioꝰ quas flere clebuer̃.: omis heretici
tanto se inani leticia excollunt. qͣnto
magis adpeiora conualescunt. Atq
eẽ sub sentibꝰ delicias computant: qr
inde ꝑuersã m̃tẽ ad gaudiũ sub leuãt.
unde spinas percatoꝵ portant. Nã si
quando aderrorẽ suũ ualuerint quẽ¬
piã trahere: sese ꝑleticiã iactant:
atq unde sibi peccata quotidie ȩtiam
alios ꝑdendo congregant: inde se qͣsi
eẽ duces ad iusticiã exultant. Bene

Expanded text:
tibus, quas flere debuerunt, omnes haeretici tanto se inani laetitia extollunt, quanto magis ad pejora convalescunt; atque esse sub sentibus delicias deputant, quia inde perversam mentem ad gaudium sublevant, unde spinas peccatorum portant. Nam si quando ad errorem suum valuerint quempiam trahere, sese per laetitiam jactant; atque unde sibi peccata quotidie, etiam alios perdendo, congregant, inde se esse quasi duces ad justitiam exsultant. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑibꝰ nontenent. Quibꝰ ꝓfecto arborũ
cortices mandere ÷ exteriores electoꝵ
actus assumere: ⁊ intentionẽ bonã
inbonis actibꝰ nonhabere. Dũ enĩ ꝑ hu¬
mana laude recta oꝑa exquir̾. sed
imitari correcte oꝑantiũ negligunt.
ex soł arboꝵ corticibꝰ replentur. Ioto
nãq desiderio p̃sentis uitȩ głam uł ha¬
bundantiã quęr̃. Unde ⁊ recte sub

Expanded text:
operibus non tenent. Quibus profecto arborum operibus non tenent. Quibus profecto arborum cortices mandere est exteriores electorum actus assumere, et intentionem bonam in bonis actibus non habere. Dum enim pro humana laude recta opera exquirunt, sed imitari cor recte operantium negligunt, ex solis arborum corticibus replentur. Toto namque desiderio praesentis vitae gloriam, vel abundantiam quaerun
Abbreviated transcription (Latin):
teneritudinẽ & adhuc in imis positã
pęnitꝰ conterunt. Dicat gͥ. mandebãt
herbas. ⁊ arboꝵ cortices: quia prauiᷤᷤ
irrisionibꝰ in ñ nullis exteriora oꝑa.
in ñ nullis aut̃ ꝑ spẽ uirentia corda
dere est: leuia quȩdã ac tenera de
antiquis patribꝰ imitari. Arboꝵ uͦ
cortices edere ÷ : eoꝵ oꝑa suꝑficietenꝰ
agere. sed intentionẽ rectã in eisdẽ
oꝑibꝰ non tenere. Sunt enĩ non nulli.
quidũ p̃sentis mundi głam eiusdẽ
mundi actionibꝰ adipisci nonpossunt.
speciẽ scĩtatis app etunt: habitũ ue¬
nerationis sumunt. imitatores anti¬
quoꝵ patrũ iuderi concupiscunt. Et
quȩdã qͥdẽ parua ac leuia ꝑagunt :
sedeoꝵ forcia ⁊ quȩ ex soluis Raritatis
radice ꝓdeunt. uitari contepnunt.
Hi uidelic&e herbas aeclunt: quia magna
negligunt. ⁊ iulibꝰ satiant᷑. Plerũq
tam̃ ȩtiã quȩdã quasi robustiora oꝑa
exercent : sed intentionẽ rectã meisdẽ

Expanded text:
teneritudinem et adhuc in imis positam teneritudinem et adhuc in imis positam penitus conterunt. Dicat igitur: Mandebant herbas, et arborum cortices, quia pravis irrisionibus in nonnullis exteriora opera, in nonnullis autem per spem virentia corda dere est, levia quaedam ac tenera de antiquis patribus imitari. Arborum vero cortices edere est eorum opera superficie tenus agere, sed intentionem rectam in eisdem operibus non tenere. Sunt enim nonnulli, qui dum praesentis mundi gloriam ejusdem mundi actionibus adipisci non possunt, speciem sanctitatis appetunt, habitum venerationis sumunt, imitatores antiquorum patrum videri concupiscunt, et quaedam quidem parva ac levia peragunt, sed eorum fortia, et quae ex solius charitatis radice prodeunt, imitari contemnunt. Hi videlicet herbas edunt, quia magna negligunt, et vilibus satiantur. Plerumque tamen etiam quaedam quasi robustiora opera exercent, sed intentionem rectam in eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
appetunt designant᷑ : Praui nãq cũ
recta incipientes aspiciunt: aut irri¬
dendo aut qͣsi consulendo contͣ dicĩ
Cũ uͦ iãquosdã pensant adsum ꝓficere:
quia eoꝵ ꝓuectꝰ funditꝰ dissipare ne¬
queunt. a quibꝰdã illos sius oꝑibꝰ di¬
uertunt. Herbas itaq eis ⁊ ar̾boꝵ cor¬
tices mandere ÷: uł studia bene in¬
choantiũ. uł oꝑationes quorundã iã
more arboꝵ ad suꝑiora tendentiũ. pes¬
tiferis ꝑ suasionibus quasi quibuslã
maliciȩ suȩ dentibꝰ dissipare. Herbas
mandunt reꝓbi: cũ infirmoꝵ inicia
irridendo consumunt. Arboꝵ quoq
cortices mandunt: cũ manu ꝑuersi
consilu auita recte crescentiũ tegñ
bonoꝵ oꝑm subtrahunt. hosaut̃ in
quibꝰdã actibꝰ uelut arbores expoliant:
illos uero uelut herbas quia despicien¬
tes trahunt quasi quȩ calcant comedt̃.
Quorundã iã fortitudinẽ in alta surgen¬
tẽ exparte demoliunt᷑ : quorundã uͦ

Expanded text:
appetunt designantur? Pravi namque cum appetunt designantur? Pravi namque cum recta incipientes aspiciunt, aut irridendo, aut quasi consulendo contradicunt. Cum vero jam quosdam pensant ad summa proficere, quia eorum profectus funditus dissipare nequeunt, a quibusdam illos suis operibus divertunt. Herbas itaque eis et arborum cortices mandere, est vel studia bene inchoantium, vel operationes quorumdam jam more arborum ad superiora tendentium pestiferis persuasionibus quasi quibusdam malitiae suae dentibus 651 dissipare. Herbas mandunt reprobi cum infirmorum initia irridendo consumunt. Arborum quoque cortices mandunt cum manu perversi consilii a vita recte crescentium tegmen bonorum operum subtrahunt. Hos autem in quibusdam actibus velut arbores exspoliant; illos vero velut herbas, quia despicientes trahunt, quasi quae calcant comedunt. Quorumdam jam fortitudinem in alta surgentem ex parte demoliuntur; quorumdam vero
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore aduersitatis aeccła reminiscatꝰ
eoꝵ exquoꝵ merito tan ta sustince̾:
idicat. Quirodebant insolitudine:
squalentes calamitate & miseria. Cala¬
mitate scilic& ñ squalerent : si insitis
necessitatibꝰ uoluptatũ miseriã non
suꝑ adderent. Quas uidelic& necessi¬
tates exparentis pͥmi culpa meruimꝰ.
Hiuͦ qͥcalamitati suȩ miseriã ad uing̃.
excruciatu pęnȩ ad augm̃ta ꝓrũpt̃
culpe. Sed utinã tales cũ ad meliꝰ ꝑ¬
mutari despiciunt. ita ꝑuersa agerĩt:
ut nonea ȩtiã aliis ꝓpinarent. Utinã
illis mors sua sola sufficeret : &e̾ non
uirulentis ꝑ suasionibꝰ alienã ȩtiam
uitã necar̾ent. In uident enĩ alios
eẽ. qđ nonst̃: dolent alios adipisci qđ
ꝑdunt. Nãsi qua forte in alioꝵ actibꝰ
exoriri bona conspiciunt: mox ea
manu pestiferȩ ex ꝓbrationis euellt̃.
nisi tenera ac t̾re ꝓxima bene nncho¬
antiũ uita: Etquid ꝑarboꝵ cortices.
nisi exteriora oꝑa eoꝵ qͥiã sub lana

Expanded text:
catur eorum ex quorum merito talia sustinet, et dicat: Qui rodebant in solitudine, squalentes calamitate et miseria. Calamitate scilicet non squalerent, si insitis necessitatibus voluptatum miseriam non superadderent. Quas videlicet necessitates ex parentis primi culpa meruimus. Hi vero qui calamitati suae miseriam adjungunt, ex cruciatu poenae ad augmenta prorumpunt culpae. Sed utinam tales cum ad melius permutari despiciunt, ita perversa agerent, ut non ea etiam aliis propinarent. Utinam illis mors sua sola sufficeret, et non virulentis persuasionibus alienam etiam vitam necarent. Invident enim alios esse quod non sunt, dolent alios adipisci quod perdunt. Nam si qua forte in aliorum actibus exoriri bona conspiciunt, mox ea manu pestiferae exprobrationis evellunt. nisi tenera ac terrae proxima bene inchoantium vita, et quid per arborum cortices nisi exteriora opera eorum qui jam sublimia
Abbreviated transcription (Latin):
tis solidant᷑: quas uelut de loco sẽꝑ ad
locũ flumina erroꝵ ducunt. Unde
⁊ p̃dicator egreguuis cũ auditores suos
ñtẽporalit̾ duci. sed forti cuperet gra¬
uitate solidari : admonuit dicens.
Ut iã ñsimꝰ pariuili fluctuantes: nec
cirrũferam᷑ onũ uento doctrine. Scã
itaq eccła ab aduersarus aci modicũ de¬
p̾ssa. cũ sibi audaces errantiũ m̃tes in¬
sultare conspexerit : quȩ eoꝵ conu̾satio
fuerit admemoriã reducit dicens.
ndesertis habitabant torrentiũ: & in
cauernis t̾rȩ. uł suꝑ glarrã. Quia enĩ¬
ritatis exfrigore m̃tis conualuit : ꝓ¬
fecto intorrentiũ desertis habitauit.
Q uia uͦ aꝑta ⁊ lib̾a ñ fuit: incauernis
latuit. Quia aut̃ plebẽ nonfixã sed

Expanded text:
te solidantur, quas velut de loco semper ad te solidantur, quas velut de loco semper ad locum flumina errorum ducunt. Unde et praedicator egregius cum auditores suos non temporaliter duci, sed forti cuperet gravitate solidari, admonuit dicens: Ut jam non simus parvuli fluctuantes, nec circumferamur omni vento doctrinae . Sancta itaque Ecclesia ab adversariis ad modicum depressa, cum sibi audaces errantium mentes insultare conspexerit; quae eorum conversatio fuerit, ad memoriam reducit, dicens: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. Quia eniritatis, ex frigore mentis convaluit, profecto in torrentium desertis habitavit. Quia vero aperta et libera non fuit, in cavernis latuit. Quia autem plebem non fixam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
coeunt : ut errori suo reuerentiã quã
tione : unfirmis animabꝰ pͣuitatis
sermo tanto reuerendus appareat.¬
quanto secretꝰ. Unde ap̃ salomonẽ.
mulier excipo hereticoꝵ suadet dicens.
a quę furtiue dulciores st̃: ⁊ panis abs¬
conditꝰ suauior. Quȩ occulta scilica
p̃dicam̃ta de testat᷑ ueritas dicens.
S iqͥs uob̾ dixerit. eccȩ hic ÷ xp̃s. aut ecce
illic. nolite credere. & rursũ. Si
dixerint uob̾ ecce indeserto est nolite
exire : ecce inpenitralibꝰ. nolite cre
dere. Sic̃ enĩ fulgur exit aboriente
& par& usq mnoccidentẽ: ita erit &
plerũq errorẽ suũ seeretis p̃dicationi¬
bꝰ occultant : ut quo se doctioribꝰ pru¬
dentioribꝰq non indicant: eo ad se ue¬
hem̃tiꝰ imperitos trahant. Unde bene
ȩtiam sub infertꝰ : uł suꝑ glareã. G la¬
rrã qͥppe illos minutissimos lapides
dicimus: quos aqua fluuialis trahit.
habitant: quia illas hominũ mentes
trahunt. quȩ nulla stabilitate grauita¬

Expanded text:
coeunt, ut errori suo reverentiam, quamtione; et infirmis animabus pravitatis sermo tanto requanto secretus. Unde apud Salomonem mulier ex typo haereseos suadet dicens: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Quae occulta scilicet praedicamenta detestatur Veritas, dicens: Si quis vobis dixerit: Ecce hic est Christus, aut ecce illic, nolite credere. Et rursum: Si dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire: ecce in penetradere. Sicut enim fulgur exit ab Oriente, et paret usque in Occidentem, ita erit et plerumque errorem suum secretis praedicationibus occultant, ut quo se doctioribus prudentioribusque non indicant, eo ad se vehementius imperitos trahant. Unde bene etiam subinfertur: Vel super glaream. Glaream quippe illos minutissimos lapides dicimu glaream habitant, quia illas hominum mentes trahunt, quae nulla gravitatis stabilita
Abbreviated transcription (Latin):
qđ comedi non potest. Heretici aut̃
quia scripturã sacrã intelligere sua
rodt̃. Illã exterus quippe contrectant.
cũ quidẽ conant᷑: sed ñ adeius int̾iora
sociȩtate dis unctisunt : non quolib&
rodere. sed insolitudine memorant᷑.
Ad quã nimirũ solitudinẽ qr p̃dicatoreᷤᷤ
falsi se quaces suos traherent. longe
ante ueritas p̃monuit dicens. Si dixe¬
rint uob̾. ecce indeserto ÷: nolite ex¬
ire. Quirecte ꝑhibent᷑ calamitate
& miseria squalidi: quia ⁊morũ st̃
ꝑnitie ⁊ sensuũ pͣuitate despecti. Qui
herbas quoq & arboꝵ cortices mandt̃̾:
qr elationis suȩ obice repulsi. insacro
unt: sed uix in illa quȩda tenera ⁊ ex¬
teriora cognoscunt. ꝑ herbas quippe
dicta planiora: ꝑ arboꝵ cortices patrũ
eloquia exteriora signant᷑. Q uigͦ ea
scire appetunt. ex quibꝰ docti nequa quã
sint. seder̃. iudeant᷑: dũ insaeris uo¬
luminibꝰ uĩ karitatis erga dm̃ ac ꝓ¬
ximũ medullitꝰ non exqͥrunt. qͣs

Expanded text:
quod comedi non potest. Haeretici autem quia Scripturam sacram intelligere sua rodunt. Exterius quippe illam contrectant, cum quidem conantur, sed non ad ejus interiora societate disjuncti sunt, non quolibet rodere, sed in solitudine memorantur. Ad quam nimirum solitudinem, quia praedicatores falsi sequaces suos traherent, longe ante Veritas praemonuit, dicens: Si dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire . Qui recte perhibentur calamitate et miseria squalidi, quia et morum sunt pernicie, et sensuum pravitate despecti. Qui herbas quoque et arborum cortices mandunt, quia elationis suae obice repulsi, in sacro unt, sed vix in illa quaedam tenera et exteriora cognoscunt. Per herbas quippe dicta planiora, per arborum cortices Patrum eloquia exteriora signantur. Qui ergo ea scire appetunt ex quibus docti nequaquam sint, sed esse videantur, dum in sacris voluminibus vim charitatis erga Deum ac proximum medullitus n
Abbreviated transcription (Latin):
I rahunt enĩ quo ualent ad ꝑditionẽ
suã: ⁊ sub peccatis ẽẽ uł culpis culpas
ad dere. credunt se uirtutũ opulen¬
Eoꝵ udelicae filii. quifuer̃ errorũ
magistri. Filii gͥ dicunt᷑: non de
eoꝵ semine. sed de imitatione genera¬
ti. Qui docendo ꝑuersa. stulti fuert
ꝑignorantiã uiuendo nequit̃: igno¬
biles. ꝑactionẽ. Quiredẽptori nr̃o
nulla sapientiȩ. nulla uitȩ cognatione
con iunctis : deqͦ salomonis uoce in
tiũ exẽpla secutisunt: filii stultoꝵ
uignobiliũ ex̃. memorant᷑. Recte¬
aut̾ sub iungit᷑. unt̾ra pęnitꝰ non
parentes: qr dũ hic uideri aliquid¬

Expanded text:
rahunt quos valent ad perditionem suam, et sub peccatis esse, vel culpis culpas addere, credunt se virtutum opulenEorum videlicet filii qui fuerunt errorum magistri. Filii igitur dicuntur, non de eorum semine, sed de imitatione generati, qui docendo perversa stulti fuerunt per ignorantiam, vivendo nequiter ignobiles per actionem, qui Redemptori nostro, nulla sapientia, nulla vitae cognitione conjuncti sunt. De quo Salomonis voce in tium exempla secuti sunt, filii stultorum et ignobilium esse memorantur. Recte subjungitur: Et in terra penitus non parentes
Abbreviated transcription (Latin):
multa dnĩce humanitatis intelligendo
recondimꝰ inuentrẽ mentis. Exqͥ quędã
nob̵ remanent quȩ comedi nequeunt:
quia multa ad huc deillo restant. quȩ
intelligi nequaquã possunt. Quȩ tam̃
igni conburenda st̃. qr ea quȩ capere de
illo non possumꝰ. humilit̃ scõ sp̃ui reser¬
uamꝰ. Quȩ plerũq humilitas. ea ȩtiam
electoꝵ sensibꝰ aperit: quȩ ad incelligendũ
inpossibilia eẽ. uidebant᷑. Nã ꝑuersȩ
herrticoꝵ m̃tes dũsibi suꝑbe intellectũ
tribuunt: quasicertas dare sententias
etiã de incognitis p̃sumunt. Unde
fit ut ipsa eos elatio quȩ intꝰ apd semet¬
ipsos eleuat. a ueritate foras repellat: iuxq
indictis dei exteriora capiant. qͥ se
secrrta spũalia penitrasse singularit̃
putabant. Unde hic quoq subdit᷑.¬

Expanded text:
multa dominicae humanitatis intelligendo multa dominicae humanitatis intelligendo recondimus in ventrem mentis. Ex quo quaedam nobis remanent, quae comedi nequeunt, quia multa adhuc de illo restant, quae intelligi nequaquam possunt. Quae tamen igne comburenda sunt, quia ea quae capere de illo non possumus, humiliter sancto Spiritui reservamus. Quae plerumque humilitas ea etiam electorum sensibus aperit, quae ad intelligendum impossibilia esse videbantur. Nam perversae haereticorum mentes dum sibi superbe intellectum tribuunt, quasi certas dare sententias etiam de incognitis praesumunt. Unde fit ut ipsa eos elatio, quae intus apud semetipsos elevat, a veritate foras repellat, vixque in dictis Dei exteriora capiant, qui se secreta spiritalia penetrasse singulariter putabant. Unde hic quoque subdit
Abbreviated transcription (Latin):
audatiã p̃dicator egregiꝰ refrenat: dic̃s.
tiȩ tuȩ pone modũ. hinc rursũ dicit.
Mel inuenisti. comede qđ sufficit tͥ: neforte
saciatꝰ euomas illud. Dulcedinẽ qͥppe
spuał intelligentie qͥultͣ quã capit come¬
derr appetit. etia qđ comederat uomit:
qr dũ sũma intelligere ultra uires q̃rit.
ȩtiã quȩ bene intellexerat amit tit.
ultra uires ꝑscruptata p̃mit. Itaq he¬
retici quia de sublimi intelligentia quanto
in ar descunt: bene de eis dr̃. Egestate &
fame steriles. Inmoderatis nãq ausibꝰ¬
cognitionis suꝑnę scientiã quoplus ap¬
petunt. plus amittunt. At contͣ hi qͥ
docti. norunt de secretis cȩlestibꝰ & quedã
considerata intelligere. ⁊ quȩdã conside¬
rata non intellecta uenerari: ut & quȩ
intelligunt uenerant̃ teneant. & quȩ
necdũ intelligunt humilit̾ expectent.
agnũ. quicqͥd de eo reliquũ fuerit igni
conburamꝰ. Agnũ qͥppe comedimꝰ :

Expanded text:
audaciam praedicator egregius refrenat, dicens:audaciam praedicator egregius refrenat, dicens:tiae tuae pone modum . Hinc rursum dicit: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte saturatus evomas illud . Dulcedinem quippe spiritalis intelligentiae qui ultra quam capit comedere appetit, etiam quod comederat evomit, quia dum summa intelligere ultra vires quaerit, etiam quae bene intellexerat amittit. ultra vires perscrutata premit. Itaque haeretici, quia de sublimi intelligentia quanto inanescunt, bene de eis dicitur: Egestate et fame steriles. Icognitionis supernae scientiam quo plus appetunt, plus amittunt. At contra ii qui docti, norunt de secretis coelestibus et quaedam considerata intelligere, et quaedam non intellecta venerari: ut et quae intelligunt veneranter teneant, et quae necdum intelligunt humiliter exspectent. agnum, quidquid de eo reliquum fuerit igni comburamus . Agnum quippe comedimus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
quia ad eadẽ signa quȩ exhibent nulla
humilitate concordant: recte subditur.
Et uita ipsa putabant᷑ indigni. Uelcerte
om̃s herrticos scã accła uita ipsa fatetur
indignos: quia nimirũ sub nomine xpĩ
militant contͣ nom̃ xpĩ. Deqͥbꝰ adh uc
herrtici dũ insacro  pͦlus secreta dei studẽt
ꝑstrutari quã capiunt. fame sua steriles
fuint. Neq enĩ ea quȩr̃ ex quibꝰ sem&¬
ipsos ad humilitatẽ erudiant. mores in
tranquillitate disponant: pacientiã ser¬
uent. longanimicatẽ exhibeant: sed ea
solũmodo quȩ eos doctos ac loqͣces demon¬
strent. Illa scire appetunt: ex qͥbꝰ singula¬
rit̾ eruditi uideant᷑. Plerũq enĩ audact
de natura diuinitatis tractant: cũ sema¬
ipsos miseri nesciant. Egestate gͦ uac
fame sua steriles fuint: qͥea ꝑscrutari
desiderant. exqͥbꝰ bonȩ uitȩ germina ñ
ꝑdiicant. Ultͣ se qͥppe st̃. quȩ ꝑscrutant᷑.
Dũq ad hoc tenduntur. qđ conprehende
nequeunt ea cognoscerr negligunt. Ex

Expanded text:
quia ad eadem signa quae exhibent nulla humilitate concordant, recte subditur: Et vita ipsa putabantur indigni. Vel certe omnes haereticos sancta Ecclesia vita ipsa fatetur indignos, quia nimirum sub nomine Christi militant contra nomen Christi. De quibus adhuc haeretici dum in sacro eloquio plus secreta Dei student perscrutari quam capiunt, fame sua steriles fiunt, neque ea quaerunt ex quibus semetipsos ad humilitatem erudiant, mores in tranquillitate disponant, patientiam servent, longanimitatem exhibeant, sed ea solummodo quae eos doctos ac loqstrent, illa scire appetunt ex quibus singulariter eruditi videantur. Plerumque enim audacter de natura divinitatis tractant, cum semetipsos miseri nesciant. Egestate ergo ac fame sua steriles fiunt, quia ea perscrutari desiderant, ex quibus bonae vitae germina non producant. Ultra se quippe sunt quae perscrutantur, dumque ad hoc tendunt quod comprehendere nequeunt, ea cognoscere negligunt ex
Abbreviated transcription (Latin):
piendo ñ roderent: nisi prius ipsi in inte-¬
rioribꝰ suis soli ac uacui auirtutũ cul¬
tura remanerent. Bene aut̃ eoꝵ qͣli¬
tatẽ explicat : dicens. Squalentes cala¬
mitate ⁊ miseria. Agri nãq caro si stu¬
diose curari negligit᷑: squalore suꝑ duc
to infirmitate cleceriꝰ grauat᷑. Etdũ
calamitati egrituclinis. negligentiȩ¬

Expanded text:
piendo non roderent, nisi prius ipsi in intepiendo non roderent, nisi prius ipsi in interioribus suis soli ac vacui a virtutum cultura remanerent. Bene autem eorum qualitatem explicat, dicens: Squalentes calamitate et miseria. Aegra namque caro si studiose curari negligitur, squalore desuper ducto in infirmitate deterius gravatur: et dum calamitati aegritudinis negligenti
Abbreviated transcription (Latin):
blandiri quidẽ exfraude despiciunt.
qr ȩtiã in uisto robore poisunt im¬
plerr qđ uolunt: hi qd appetunt non
lãbunt sed rodunt: qm̃ propinquoꝵ
uitã fortitudine uiriũ uelut annisu
dentiũ de moluint᷑. Conspiciat itaq
scã accła ueras diuitias xt̾̃nȩ patrie:
conspiciat frequentiã suꝑnoꝵ cuuũ.
conspiciat inelectis suis cultũ m̃tis. &
innumerabiliũ bona uirtutũ : atq
abeis adpͣuoꝵ uitã omĩbono destitutã
m̃tis occłm reuocet. Exilloꝵ cõpara¬
tione uideat qualit̃ ista scdunctis uir¬
tutibꝰ uacua. quia suꝑna de seruit
infima concupiuit: iudeat quomͦ ple¬
rũq id qd appetit sifortasse p̃ualet ȩtiã
uolent̃ rapit. Uileat tales se quasi
intͣ positos dutolerasse : atq exeoꝵ
culpis usqi adbonoriĩ quoq pericula
ac detrim̃ta ꝑuenisse: ⁊dicat. Quiro¬
debant in solitudine. Acsi aꝑte conq̃ra¬
tur: dicens. Aliena etiã uolent̃ ra¬

Expanded text:
blandiri quidem ex fraude despiciunt, blandiri quidem ex fraude despiciunt, quia etiam injusto robore possunt implere quod volunt, hi hoc quod appetunt non lambunt, sed rodunt, quoniam propinquorum vitam fortitudine virium velut adnisu dentium demoliuntur. Conspiciat itaque sancta Ecclesia veras divitias aeternae patriae; conspiciat frequentiam supernorum civium; conspiciat in electis suis cultum mentis, et innumerabilium bona virtutum, atque ab eis ad pravorum vitam omni bono destitutam, mentis oculum revocet; et ex illorum comparatione videat qualiter ista cunctis virtutibus sit vacua, quia superna deseruit, et infima concupivit. Videat quomodo plerumque id quod appetit, si fortasse praevalet, etiam violenter rapit. Videat tales quasi intra se positos diu tolerasse, atque ex eorum culpis usque ad bonorum quoque pericula ac detrimenta pervenisse, et dicat: Qui rodebant in solitudine. Ac si aperte conqueratur, dicens: Aliena etiam violenter ra
Abbreviated transcription (Latin):
sola ciuitas. plena popło: Sed eũ ꝑ
beatũ iob deprauis dr̃. Rodebant in
solitudine: lib& intueri hoc ȩtiam qđ
ꝑ psalmistã dictum ÷. Inimici eiꝰ t̾rã
lingent. Duo qͥppe st̃ genera hominũ:
ãbitioni suȩ seruientiũ. Unũ iudelicꝙ
qđ sẽꝑ ad auaritiã blanduñtis utit᷑
lingue: aliud uͦ qđ aꝑta ui intendit
rapinȩ. Nã rodimꝰ : cũ aliquid exc̃ius
forti annisu atterimꝰ. Lambit᷑ enĩ:
quando hoc qđ adi facile non podest
imp̃ssa linguȩ lenitate gustatur.
O m̃s gͥ atiã suspetiȩ fidei praue iuuen¬
tis qui aliena appetunt. sed ea quȩ ap¬
petunt rapere nequãquã posst̃. bland̾
aut̃ sermonibꝰ ⁊ quasi mollicie dulce¬
dinis. concupita ab strahere conant᷑:
quid aliud quã t̾rã lingunt: Quia
t̾rena quęq quȩ uirtute nequeunt.
auferre mollicie lingue moliuntiur.
Qui uͦ in hoc mundo aliqua potestate
suffulti st̃. ⁊ concupiscentes aliena.

Expanded text:
sola civitas plena populo ? Sed cum per sola civitas plena populo ? Sed cum per beatum Job de pravisolitudine, libet intueri, hoc etiam quod per Psalmistam dictum est: « Inimici ejus terram lingent . » Duo quippe sunt genera hominum ambitioni suae servientium, unum videlicet quod semper ad avaritiam blandimentis utitur linguae; aliud vero quod aperta vi intendit rapinae. Nam rodimus, cum aliquid exterius forti adnisu atterimus. Lambitur enim quando hoc quod edi facile non potest, impressa linguae lenitate gustatur. Omnes igitur etiam sub specie fidei prave viventes, qui aliena appetunt, sed ea quae appetunt rapere nequaquam possunt, blandis autem sermonibus et quasi mollitie dulcedinis concupita abstrahere conantur, quid aliud quam terram lingunt? quia terrena quaeque quae virtute nequeunt auferre, mollitie linguae moliuntur. Qui vero in hoc mundo aliqua potestate suffulti sunt, et concupiscentes aliena,