comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tharsis elegit : sed ꝑtinꝰ tẽpestas
exorit᷑ sors mittit᷑: ut uidelic&
retur. Ionas in culpa dep̃hendit᷑ :
in ꝓfundũ mergit᷑: cȩto sorbente
deuorat᷑: atq illuc gestante be¬
lua ꝑuenit: qͦ ire sponte contẽ¬
pnit. Ecce fugitiuũ dei. tẽpestas
inuenit: sors ligat: mare susci¬
pit belua includit: & qͥa auctori
suo obȩdire renitit᷑: ad locũ quo
missus fuierat. suo reus carcere por¬
tat᷑. Iubente dõ ministrare homo
ꝓpħiam noluit: aspirante dõ. bẽ
luntatis redigit᷑: ꝑ qđ sibi uolun
tas humana contradicit. Escrutẽ¬
mur adhuc hebreoꝵ sapientiam:
ut uideamꝰ quid ꝓuidendo ꝓhibu¬
it: quid ꝓhibendo ꝓuocauit.
Certe cum ad redemptoris nr̃i
miracula. turba credentiũ con¬
fluer&: cũ sacerdõtes popłi. in¬
uidiȩ facibꝰ accensi. mundũpost
detis quia nichil ꝓficimꝰ. eoce mun¬
dus totus post eũ abiit: ut ab illo
uim tantȩ conuersionis absciden:

Expanded text:
Tharsis elegit; sed protinus tempestas Tharsis elegit; sed protinus tempestas exoritur, sors mittitur, ut videlicet urbetur. Jonas in culpa deprehenditur, in profundum mergitur, ceto sorbente devoratur, atque illuc gestante bellua pervenit, quo ire sponte contemnit. Ecce fugitivum Dei tempestas invenit, sors ligat, mare suscipit, bellua includit, et quia auctori suo obedire renititur, ad locum quo missus fuerat, suo reus carcere portatur. Jubente Deo ministrare homo prophetiam noluit, aspirante Deo bellulutas humana contradicit. Perscrutemur adhuc Hebraeorum sapientiam, et videamus quid providendo, aut quid prohibendo provocavit. Certe cum ad Redemptoris nostri miracula credentium turba conflueret, cum sacerdotes populi invidiae facibus accensi mundum post detis quia nihil proficimus? ecce mundus totus post eum abiit ; ut ab illo vim tantae concursionis abscinderent,
Abbreviated transcription (Latin):
sinir&e. Sicꝰ scriptũ. ẽ. Non habce
necesse rex sponsalia. nͥ tantum
centũ p̾pitia philistinoꝵ: ut
fiat ultio de inimicis regis. Por¬
ro saul cogitabat trade dauid
in manꝰ philistinoꝵ: sed dauid
dispositionis intimę fauore robo¬
ratus. centũ se dare ꝑhibuit: &
ducenta p̃piitia reportauit. Cuiꝰ
nimirũ operis saul argumento
suꝑatus: suꝑna ꝓuidentia. in
sapientiȩ suȩ. eͦ. consilio cõp̃hen¬
sus: qͥa unde succrescentis mili¬
tis uitã se extinguere credidit:
uirtiitis eius głam inde cumu¬
lauit: Sed qͥa ñnũquã astute
aliqͥd saꝑe. etiã electi moliunt᷑:
lib& ad mediũ aliũ sapientẽ de¬
ducere: & qͦ sinu int̾ni consilii a¬
stutia mortaliũ cõp̃hendit᷑ de¬
monstrare. Prudent᷑ quippe ionas
saꝑe uoluit: cum ad p̾dicandam
niniuitis pęnitentiã missus. quia
electis gentibus. iudȩã deseri timu¬
it: p̾dicationis officiũ. implere
recusauit. Nauẽ petiit᷑ fugere

Expanded text:
finiret, sicut scriptum est: Non habet finiret, sicut scriptum est: Non habet necesse rex sponsalia, nisi tantum centum praeputia Philisthinorum, ut fiat ultio de inimicis regis . Porro Saul cogitabat tradere David in manus Philistinorum; sed David dispositionis intimae favore roboratus, centum se dare perhibuit, et ducenta praeputia reportavit. Cujus nimirum operis Saul argumento superatus, superna providentia in sapientiae suae est consilio comprehensus; quia unde succrescentis militis vitam se exstinguere credidit, virtutis ejus gloriam inde cumulavit. 31. Sed quia nonnunquam astute aliquid sapere etiam electi moliuntur, libet ad medium alium sapientem deducere, et quomodo in internis consiliis astutia mortalium comprehendatur, demonstrare. Prudenter quippe Jonas sapere voluit, cum ad praedicandam Ninivitarum poenitentiam missus, quia electis gentibus Judaeam deseri timuit, praedicationis officium implere recusavit . Navim petiit, fugere
Abbreviated transcription (Latin):
Astute nãq aliqͥd agere ausi st̃.
ut dei consiliũ mutaretꝰ: sed diui¬
no iudicio. quod declinare conati
sunt. renitendo seruier̃. Inde qͥp¬
pe coacti sunt dei uoluntatẽ ꝑage¬
re: unde hanc moliti sunt astute
cõmutare. Sic sic diuinũ consiliũ.
dũ deuitat᷑ implet᷑ sic humana
sapientia. dũ reluctat᷑ cõp̃hendit᷑:
Timuer̃ fr̃s̃. ne ioseph suꝑ eos ex¬
crescer&: sed hoc qđ diuinitꝰ dispo¬
sitũ fuerat. cauendo factũ. ẽ. ut
euenir&. Humana gͦ sapientia in
seipsa cõp̃hensa. ẽ: quȩ uoluntati
dei. unde ꝑ intentionẽ restitit:
inde eius impletioni militauit
Sic saul cũ dauid subiectũ cotidi¬
ano succrescere uirtutũ successu
conspicer&. suã ei in coniugiũ fi¬
liã spopondit: atq in eiꝰ dote.
centũ dari ab eo philistinoꝵ p̃pu¬
tia petũt: ut cũ ꝓuocatus mi¬
les. ultra se excrescere querer & ÷
inimicoꝵ gladiis traditus. uitam

Expanded text:
Astute namque aliquid agere ausi sunt, Astute namque aliquid agere ausi sunt, ut Dei consilium mutaretur: sed divino judicio, quod declinare conati sunt, renitendo servierunt. Inde quippe coacti sunt Dei voluntatem peragere, unde hanc moliti sunt astute commutare. Sic sic divinum consilium dum devitatur, impletur; sic humana sapientia dum reluctatur, comprehenditur. Timuerunt fratres ne Joseph super eos excresceret: sed hoc quod divinitus dispositum fuerat, cavendo actum est ut eveniret. Humana ergo sapientia in seipsa comprehensa est, quae voluntati Dei unde per intentionem restitit, inde ejus impletioni militavit. Sic Saul dum David subjectum quotidiano succrescere virtutum successu conspiceret, suam ei in conjugium filiam spopondit, atque in ejus dotem centum dari ab eo Philisthinorum praeputia petiit, ut cum provocatus miles, ultra se excrescere quaereret, inimicorum gladiis traditus vitam
Abbreviated transcription (Latin):
dominationis inuidia. timorq
ꝑcussit. Cumq ad se hc̃ uenire con.¬
spicerent: malicia sȩuuiente dixer
Ecce sõniator ille uenit. uenite
occidamꝰ eũ: & uideamꝰ qͥd illi ꝓder̾
sõnia sua. Cumq se eius dñio su
bici metuunt: sõniatorẽ in piteũ
deponunt: eumq ismahelitis tͣ.¬
seuntibus uendunt. Qui in egip¬
tũ ductus. seruituti subditꝰ: lu¬
xuriȩ accusatione dãpnatus: ca-¬
stitatis merito ad iutus: ꝓpħię
frumenta congessit: & futurȩ
piculo necessitatis obuiauit Cũq
in orbem tantes irruit: de alim̃¬
toꝵ p̃paratione sollicitus. iacob
filios in egiptũ misit. Qui frum̃¬
toꝵ dispensationi p̃positũ ioseph
nescientes inueniunt: atq ut
mererent᷑ alimenta ꝑciꝑe. eoꝵ
dispensatorẽ. compulsi sunt ꝓniᷤᷤ
in terrã ceruicibꝰ adorare. Pensemꝰ
sapientes in ipsa sua astutia. uis
diuina cõp̃hendat. Idõ ab eis io¬
sed idõ. ẽ. ad oratus. qͥa uenditus:

Expanded text:
damnationis invidia pavorque damnationis invidia pavorque percussit. Cumque ad se hunc venire conspicerent, malitia saevientes dixerunt: Ecce somniator ille venit; venite, occisomnia sua. Cumque se subjici ejus dominio metuunt, somniatorem in puteum deponunt, eumque Ismaelitis transeuntibus vendunt: qui in Aegyptum ductus, servituti subditus, luxuriae accusatione damnatus, castitatis merito adjutus, prophetiae frumenta congessit, et futuro periculo necessitatis obviavit. Cumque in orbem fames irruit, de alimentorum praeparatione sollicitus Jacob filios suos in Aegyptum misit: qui frumentorum dispensationi praepositum Joseph nescientes inveniunt, atque ut mererentur alimenta percipere, eorum dispensatorem compulsi sunt pronis in terram cervicibus adorare. Pensemus sapientes in ipsa sua astutia vis divina comprehendat. Ideo ab eis sed ideo est adoratus, quia venditus.
Abbreviated transcription (Latin):
nulli humana sapientia inflati.
dũ desideriis suis. diuina iudicia
contraire conspiciunt: astitis eis
reluctari machinationibꝰ conant᷑:
& quo ad uotũ suũ. uim suꝑnę
dispensationis intorqueant. calli¬
dis cogitationibꝰ insistunt: subti¬
liora consilia exqͥrunt: sed inde
uoluntatẽ dei ꝑagunt. unde hãc
ĩmutare contendunt: atq omni¬
potentis dei consilio. dũ resistere
nitunt᷑. obsequunt᷑: quia sȩpe &
hoc eius dispositioni apte militatꝰ.
qđ ei ꝑ humanũ studiũ friuole
resultat. Sapientes gͦ dñs. in ipsa
eoꝵ astitia cõp̃hendit: quando
eius consiliis humana facta etiã tẽ
congrue seruiunt cũ resistunt.
Quod meliꝰ ostendimꝰ: si pauca ad¬
mediũ gestarũ rerũ exempla ꝓfe.¬
tamꝰ. Ioseph somniũ uiderat: quod
suo manipulo. fratrũ eius se mani-¬
puli ꝓsternebant. Sõniũ uiderat:
quod sol. & luna. se cũ reliquis stel¬
lis adorabant. Quȩ qͥa pure fr̃ĩbꝰ
retulit: eoꝵ corda ꝓtinus futurȩ

Expanded text:
nulli humana sapientia inflati, dum desideriis suis divina judicia contraire conspiciunt, astutis eis reluctari machinationibus conantur; et quo ad votum suum vim supernae dispensationis intorqueant, callidis cogitationibus insistunt, subtiliora consilia exquirunt; sed inde voluntatem Dei peragunt, unde hanc immutare contendunt; atque omnipotentis Dei consilio, dum resistere nituntur, obsequuntur, quia saepe et hoc ejus dispositioni apte militat, quod ei per humanum studium frivole resultat. Sapientes ergo Dominus in ipsa eorum astutia comprehendit, quando ejus consiliis humana facta etiam tunc congrue serviunt, cum resistunt. Quod melius ostendimmedium gestarum rerum exempla proferamus. Joseph somnium viderat, quod suo manipulo fratrum ejus se manipuli prosternebant: somnium viderat quod sol ac luna se cum reliquis stellis adorabant. Quae quia pure fratribus retulit, eorum corda protinus futurae
Abbreviated transcription (Latin):
agnõuit. Ubi bene ex uoce cus¬
tõdis addit᷑ uenit mane & nox:
quia ꝑ eius p̾̃sentiã. & noua lux
mundo inclaruit. & tam̃ in cor¬
de infideliũ. uetusta cecitas re¬
mansit. Bene autẽ dr̃. quasi in no-¬
cte. sic palpabunt in meridie
Hoc qͥppe palpando exqͣrimus:¬
qđ oculis non uidemꝰ. Iudei aut̃
aꝑta eiꝰ miracula uiderant: et
adhiic eũ quasi palpantes inqͥre¬
bant: cũ dicerent : qͦusq animã
bis palam. Ecce miraculoꝵ lux
ante oculos aderat: & tam̃ in cor-¬
dis sui tenebras offendentes. adhuc
reqͥrendo palpabant. Quoꝵ ni¬
mirũ cecitas ad crudelitatẽ: cru¬
delitas etiã usq ad aꝑta oꝑa ꝑse¬
quutionis exarsit. Sed redẽpͥtor
humani generis. ꝑsequutoꝵ suoꝵ
manibꝰ diu teneri ñ potuit. Unde

Expanded text:
cognovit. Ubi bene ex voce cuscognovit. Ubi bene ex voce custodis additur: « venit mane et nox. » Quia per ejus praescientiam, et nova lux mundo inclaruit, et tamen in corde infidelium vetusta caecitas remansit. Bene autem dicitur, quasi in nocte sic palpabunt in meridie. Hoc qquod oculis non videmus. Judaei autem aperta ejus miracula viderant, et adhuc cum quasi palpantes quaerebant, cum dicerent: Quo usque animam bis palam . Ecce miraculorum lux ante oculos aderat, et tamen in cordis sui tenebras offendentes, adhuc requirendo palpabant. Quorum nimirum caecitas ad crudelitatem, crudelitas etiam usque ad aperta opera persecutionis exarsit. Sed Redemptor humani generis persecutorum suorum manibus diu teneri non potuit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
bunt in meridie. ꝑ diem tenebraᷤᷤ
incurrunt: qͥa in ipsa ueritatis
p̃sentia ꝑfidiȩ errore cȩcati sunt.
Glare quippe ꝑ diẽ cernit᷑. ꝑ no¬
ctẽ uͦ. nr̃a acies obscurat᷑. ꝑ sequu¬
tores gͥ redemptoris nr̃i. dũ di-¬
uinȩ pietatis miracula cernereñ.
& tam̃ de eius diuinitate dubita¬
rent: in die tenebras passi sunt: qͥa
uisũ in luce ꝑdider̃. Hinc. ẽ. qđ
eos ipsa lux admon& dicens. Am¬
bulate dũ lucẽ habetis: ne uos
tenebrȩ comp̃hendant mortis.
hinc. ẽ. quod de iudȩa dr̃. Occi¬
dit eis sol: dũ adhuc essoe dies. Hĩc
est quod uocẽ pęnitentiũ in se ꝓ¬
pb̃a iterũ sũpsit dicens. Impegimꝰ
meridie. quasi in tenebris: in ca¬
liginosis. quasi mortui. Hinc ite¬
rũ dicit. Custos qͥd de nocte. cus¬
stos qͥd de nocte : Dix̃ custos. Ue¬
nit mane & nox. De nocte & enĩ
custos uenit: quia humani gene¬
ris ꝓtector. & manifestus in car
ne apparuit: & tam̃ hc̃ pressa
ꝑfidiȩ suȩ tenebris iudȩa minime

Expanded text:
n meridie. --Per diem tenebras incurrerunt, quia in ipsa veritatis praesentia perfidiae errore caecati sunt. Clare quippe per diem cernitur, per noctem vero nostra acies obscuratur. Persecutores igitur Redemptoris nostri dum divinae virtutis miracula cernerent, et tamen de ejus divinitate dubitarent, in die tenebras passi sunt, quia visum in luce perdiderunt. Hinc est quod eos ipsa Lux admonet dicens: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . Hinc est quod de Judaea dicitur: Occidit ei sol, cum adhuc esset dies . Hinc est quod vocem poenitentium in se propheta iterum sumpsit, dicens: Impegimus meridie quasi in tenebris, in caliginosis quasi mortui . Hinc iterum dicit: Custos quid de nocte? custos quid de nocte? Dixit custos: Venit mane et nox . De nocte etenim custos venit, quia humani generis protector et manne apparuit, et tamen hunc pressa perfidiae suae tenebris Judaea minime
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ: de quo ꝑ paulũ dr̃. Propt̾ nos
egenus factus. ẽ: cũ diues essoe. Et
quia iudȩi dñm accusando tradi¬
der̃. quẽ traditũ gentiles occider̃.
potest ꝑ oris gladiũ. accusantiũ
hebreoꝵ lingua signãri᷑ de qͥbꝰ
ꝑ psalmistã dicit᷑. Filii hominum.
dentes eoꝵ arma & sagittȩ: & lin¬
tiã teste clamauer̃. Erucifige cruci¬
fige. ꝑ uiolenti uͦ manũ. ipsa cru.¬
cifigens gentilitas expͥmit᷑: q̃ in
opere expleuit. Deus itaq hunc
pauperẽ. & de uiolenti manu. &
de oris gladio saluũ fȩcit: qͥa ui¬
delic& redemptor nr. & uires gen¬
tiliũ. & linguas iudeoꝵ moriendo
ex humanitate ꝑtulit: sed ex di¬
uinitatis suȩ potentia resurgendo
suꝑauit: quia uidelic& resurre-¬
ctione. qͥd aliud agit᷑ ÷ nisi ut ad
spem uitȩ subsequentis infirmi¬
tas nr̃a roborẽt᷑ : Unde bene mox

Expanded text:
est, de quo per Paulum dicitur: Propter nos egenus factus est, cum dives esset. Et quia Judaei Dominum accusando tradiderunt, quem traditum gentiles occiderunt , potest per oris gladium accusantium Hebraeorum lingua signari, de quibus per Psalmistam dicitur: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lintiam teste clamaverunt: Crucifige, crucifige . Per violenti vero manum, ipsa crucifigens gentilitas exprimi potest, opere implevit. Deus itaque hunc pauperem et de violenti manu, et de oris gladio salvum fecit; quia videlicet Redemptor noster et vires gentilium, et linguas Judaeorum moriendo ex humanitate pertulit, sed ex divinitatis suae potentia resurgendo superavit. Qua videlicet resurrectione quid aliud agitur, nisi ut ad spem vitae subsequentis infirmitas nostra roboretur? Unde et bene mox
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sit int̾ uos zelus. & contentio:
nonne carnales estis: Quibꝰ pau¬
lopost subiecit dicens. Nonne ho¬
mines estis: In hac itaq uita. ho¬
mo ad laborẽ nascit᷑: quia carna¬
lis quisq cũ transeuntia appetit:
desiderioꝵ suoꝵ se pondere affli¬
git. Grauis quippe labor. ẽ. hanc
ipsam p̾sentis uitȩ głam querere:
quȩsitam quandoq ꝑciꝑeꝰ & ꝑce xui
ptã cũ omĩ circu̾spectione custo¬
dire. Grauis labor. ẽ. hoc cũ mag¬
na fatigatione app̃hendere: quod
is qui apprehendit. nouerit diu
stare non posse. Sc̃i autẽ uiri qͥa
transeuntia ñ amant: ñ solũ nul¬
la temporaliũ desiderioꝵ pondã
tolerant: sed & siqua aduersa con¬
surgunt. in ipsis suis pressuris. &
languoribus non laborant. Quid
enĩ flagellis duriꝰ: E tam̃ de fla¬
gellatis apłis scriptũ. ẽ. Ibant gau¬
dentes a conspectu concilii: q̃m di

Expanded text:
enim sit inter vos zelus et contentio, enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis? Quibus paulo post subjecit, dicens: Nonne homines estis? In hac itaque vita homo ad laborem nascitur, quia carnalis quisque cum transeuntia appetit, desideriorum suorum se pondere affligit. Gravis quippe labor est, hanc ipsam praesentis vitae gloriam quaerere, quaesitam quandoque percipere, et ptam cum circumspectione custodire. Gravis labor est, hoc cum magna fatigatione apprehendere, quod is qui apprehendet, noverit diu stare non posse. Sancti autem viri quia transeuntia non amant, non solum nulla temporalium desideriorum pondera tolerant; sed et si qua adversa consurgunt, in ipsis suis pressuris et languoribus non laborant. Quid enim flagellis durius? et tamen de flagellatis apostolis scriptum est: Ibant gaudentes a con
Abbreviated transcription (Latin):
uim ꝑcussionis extorsit. Sed cu¬
randum magnoꝑe. ẽ. ut cũ in rebꝰ
exterioribus ponde doloris affici.¬
mur. spe ad suꝑna tendamꝰ: quatinꝰ
eo mens ad alta ꝑueniat: quo nos
exterior pęna castigat. Unde & ap¬
borẽ quippe homo nascit᷑: qͥa nimi-¬
rũis qͥ accepta. ẽ. p̃ditus ratione.
considerat: qđ ualde sit sibi impos¬
sibile. ut hȩc ꝑegrinationis suae
tempora sine gemitu euadat. In¬
de bene paulus cũ tribulationes
suas discipulis enunciar& : adiunx̾
Ipsi enĩ scitis: qđ in hoc positi sumꝰ
Sed in eo qđ caro flagellis afficit᷑:¬
mens ad appetenda altiora sulle-¬
uat᷑: paulo rursus at cestante
qui ait. E lica is qui foris. ẽ. ñr
homo corru̾pit᷑: tam̃ is qͥ intus
.ẽ. renouat᷑ de die indiem. Homo
gͦ ad laborẽ nascit᷑. & auis ad uo¬
latũ: quia inde mens ad summa
rius laborat Potest quoq appel-¬
latione hominis. carnaliũ uita
signari. Unde & paulus ait. Cum

Expanded text:
vim percussionis extorsit. Sevim percussionis extorsit. Serandum magnopere est ut cum in rebus exterioribus pondere doloris afficimur, spe ad superna tendamus, quatenus eo mens ad alta perveniat, quo nos exterior poena castigat. Valde borem quippe homo nascitur, quia nimirum is qui accepta praeditus est ratione, considerat quam valde sit sibi impossibile ut hic peregrinationis sutempora sine gemitu evadamus. Unde bene Paulus cum tribulationes suas discipulis enumeraret, adjunxit: Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . Sed in eo quod caro flagellis afficitmens ad appetenda altiora sublevatur, Paulo rursus attestante, qui ait: Et licet is qui foris est noster homo corrumpitur, tamen is qui intus est, renovatur de die in diem . Homo ergo ad laborem nascitur, et avis ad volatum, quia inde mens ad summa rius laborat. Potest quoque appellatione hominis carnalium vita signari, unde Pau
Abbreviated transcription (Latin):
malicia exigit. ut a rebꝰ insensi¬
bilibus feriatur. Ecce enĩ cernimꝰ.
qđ ad correctionẽ nrãm. expectatꝰ
ẏmber. arente terra suspendit᷑: &
caliginosus aer. in ardescente sole
siccatur. Mare ꝓcellis tumescentibꝰ
sȩuit: & alios ad transmeandũ sus¬
ceptos intercipit: aliis desideratũ
dicit. Terra non solũ germina fȩ-
cunditatis ĩminuit: sed etiã semi¬
na accepta consumit. In quibꝰ n¬
mirũ cunctis patent̾ aspicit᷑: hoc
qđ qͥdam sapiens de dño testat᷑ di-¬
cens. Pugnabit cũ eo orbis terrarũ:
contra insensatos. Orbis quippe
terrarũ cũ dño contra insensatos
pugnat: quando in pęna delinq̃n.¬
tium. elementoꝵ aduersitas mili¬
tat. Sed tam̃ de huimo dolor ñ egre.¬
dit᷑: quia res quȩlib& insensibilis.
ad afflictionẽ nr̃am. stimulo nr̃ȩ
actionis excitat᷑. De humo dolor
de ea nascit᷑ creatura. quȩ ꝑcutitꝰ.
sed de ẽa ꝓculdubio q̃ peccando.

Expanded text:
malitia exigit ut a rebus insensimalitia exigit ut a rebus insensibilibus feriamur  Text., feriatur. Ecce enim cernimus quod ad correptionem nostram exspectatus imber ab arente terra suspenditur, et caliginosus aer in ardescente sole siccatur. Mare procellis tumescentibus saevit, et alios ad transmeandum susceptos intercipit; aliis desideratum dicit. Terra non solum cunditatis imminuit, sed etiam semina accepta consumit. In quibus nimirum cunctis patenter aspicitur hoc, quod quidam sapiens de Domino testatur, dicens: Et pugnabit cum eo orbis terrarum contra insensatos . Orbis quippe terrarum cum Domino contra insensatos pugnat, quando in poena delinquentium et elementorum adversitas militat. Sed tamen de humo dolor non egreditur, quia res quaelibet insensibilis ad afflictionem nostram stimulo nostrae actionis excitatur. De hde ea nascitur creatura quae percutit, sed de ea procul dubio quae peccando
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o cordi suborit᷑ curͣ negligen¬
ti. intelligentiȩ donũ tribuitur:
uel studiosus quisq. sui sensus tar¬
ditate p̃peditur. Ad quã ꝓtinꝰ¬
Nichil fit in terra sine causa. Iocir¬
co enĩ sȩpe. & desidiosus ingeniũ
accipit. ut de negligentia iustiꝰ
puniat᷑: quia qđ sine labore asseqͥ
potuit: scire contempnit. Et ic¬
circo nonnunquã studiosus tar-¬
ditate intelligentiȩ p̾mitur: ut
eo maiora p̾mia retributionis in¬
ueniat: quo magis in studio in¬
uentionis elaborat. Nichil gͦ est
in terra sine causa: quando & stu.¬
dioso tarditas ad p̾miũ ꝓficitꝰ.
& desidioso uelocitas ad supplicir̃
recta sunt. aliquando laboris stu¬
dio. aliquando uͦ dolore ꝑcussio¬
nis erudim᷑. Unde cũ dictum sit.
nichil fit in terra sine causa: aꝑte
diet᷑ dolor. Dolor nãq quasi de
humo egreditur: cũ homo ad dei
imaginẽ conditus. de rebus insen¬
sibilibus flagellatur. Sed qͥa ꝑ

Expanded text:
nostro cordi suboritur, cur vel negligennostro cordi suboritur, cur vel negligenti intelligentiae donum tribuitur, vel studiosus quisque sensus sui tarditate pNihil in terra sine causa . Idcirco enim saepe et desidiosus ingenium accipit, ut de negligentia justius puniatur, quia quod sine labore assequi potuit, scire contemnit. Et idcirco nonnunquam studiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia retributionis inveniat; quo magis in studio inventionis elaborat. Nihil ergo est in terra sine causa, quando et studioso tarditas ad praemium proficit, et desidioso velocitas ad supplicium recta sunt, aliquando laboris studio, aliquando vero dolore percussionis erudimur. Unde cum dictum sit, Nihil in terra sine causa; apte ditur dolor. - Dolor namque quasi de humo egreditur, cum homo ad Dei imaginem conditus, de rebus insensibilibus flagellamur, ad illud:
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis: illustrat᷑ oculus amoris
Nam hoc tardioribus sitis aꝑit: qđ
uelocioribus fastidiũ claudit:
Qui & iccirco ad intelligentiȩ
alta ꝑueniunt: quia agere q̃ in¬
tellexerint uel minima nulla con-¬
tempnunt. Et dũ sensum manibꝰ
adiuuant: sese ultra altitudinem
ingeniosoꝵ leuant. Unde bene
ꝑ salomonẽ dicit᷑. Stilio manibꝰ
nitit᷑ & morat᷑ in ȩdibus regis:
Plerũq enĩ aues quas ad uolatũ
penna subleuat: in uepribꝰ resi¬
dent. E stilio qͥ ad uolatũ pennaᷤ
non habet. nitens manibus regnii
ȩdificiũ tena&᷑. qͥa nimirũ sepe in¬
geniosi quiq dum ꝑ negligentiã
torpent. in prauis actibꝰ remaneh̃
& simplices quos ingenii penna
non adiuuat: ad optinenda ȩt̃ni
regni mȩnia. uirtus operationis
leuat. Stilio gͦ dum manibꝰ ni¬
tit᷑. in regis ędibꝰ morat᷑: qͥa illo
simplex. ꝑ intentionẽ recti oꝑis
yuenit: quo ingeniosus minime
ascendit. Sed his auditis. quęstio

Expanded text:
tudinis illustrat oculus amoris; tudinis illustrat oculus amoris; nam hoc tardioribus sitis aperit, quod velocioribus fastidium claudit. Qui et idcirco ad intelligentiae alta perveniunt, quia agere quae intellexerunt, vel minima nulla contemnunt; et dum sensum manibus adjuvant, sese ultra altitudinem ingeniosorum levant. Unde bene per Salomonem dicitur: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis . Plerumque enim aves, quas ad volatum penna sublevat, in vepribus resident; et stellio, qui ad volatum pennas non habet, nitens manibus regni aedificium tenet. Quia nimirum saepe ingeniosi quique, dum per negligentiam torpent, in pravis actibus remanent; et simplices, quos ingenii penna non adjuvat, ad obtinenda regni regni moenia virtus operationis levat. Stellio ergo dum manibus nititur, in regis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit, quo ingeniosus minime ascendit. Sed his auditis, quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
uitias eius. Sȩpe stultus hab&
int̾ni liqͦris fontẽ. sed ñ bibit:
qͥa ingeniũ qͥdem intelligentiȩ
accipit: sedtam̃ ueritatis senten¬
tias cognoscere relegendo con-¬
tempnit. Scit quia intelligere
studendo p̃ualeat: sed ab om̃istu¬
dio doctrinȩ fastidiosus cessat
Diuitiȩ quoq mentis: sunt uͥba
sacrȩ loquutionis. Sed has diui¬
tias stultus. oculis aspicit: & in
ornamenti sui usum. minime as¬
sumit: quia uerba legis audiens
magna quidem esse considerat:
sed ad comprehendenda hȩc nullo
studio amoris elaborat. At contͣ
alius sitim hab&: ingeniũ non
hab&e. Amor ad meditandum
ꝑtrahit: sensus hebitudo contra¬
I dicit. Et sepe hoc in diuinȩ le¬
Igis eruditione. quandoq studen¬
do intelligit: qđ ꝑ negli¬
gentiã ingeniosus nescit
uiꝰ gͦ stulti diuitias sitien¬
tes bibunt: dum p̾cepta dĩ
quȩ ingeniosi fastidientes nesci¬
unt: hebetes amantes assequun¬
tur. In his nimirũ tenebris hebi¬

Expanded text:
it. --Saepe stultus habet it. --Saepe stultus habet interni liquoris fontem, sed non bibit, quia ingenium quidem intelligentiae accipit, sed tamen veritatis sententias cognoscere legendo contemnit; scit quia intelligere studendo praevaleat, sed ab omni doctrinae studio fastidiosus cessat. Divitiae quoque mentis, sunt verba sacrae locutionis; sed has divitias stultus oculis aspicit, et in ornamenti sui usum minime assumit, quia verba legis audiens, magna quidem esse considerat, sed ad comprehendenda haec nullo studio amoris elaborat. At contra alius sitim habet, ingenium non habet; amor ad meditandum pertrahit, sensus hebetudo contradicit; et saepe hoc in divinae legis eruditione quandoqdo intelligit, quod per negligentiam ingeniosus nescit. ergo stulti divitias sitientes bibunt, dum praecepta Dei, quae ingeniosi fastidientes nesciunt, hebetes amantes assequuntur. In his nimirum tenebras hebe
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt facite. iuxta oꝑa uͦ illoꝵ
nolite facere: Ac si aꝑte dicer&e:
Uerbi messem loquendo exco¬
lunt: sed hanc maleuiuendo
minime contingunt. Urãm gͦ
famem. messis ista reficiat: qͥa
uobis hanc ꝑ fatuitatis suȩ fa¬
stidiũ seruant. Bene autẽ sub¬
Antiquus nanq hostis quasi
inermis uincit᷑: cũ mala aꝑte siig¬
gerens humanȩ menti. bona
om̃ia simul destruere conatur
Sed armatus uenit: quando
bona alia intacta deserens: la¬
tent̃ alia corrũpit. Nam sepe
quoslam in intellectu ñ tẽptat:
eisq in sacri eloquii meditatio¬
ne non obuiat: sed tam̃ eoꝵ. uitã
in oꝑatione supplantat. Qui
dũ de scientiȩ suę uirtute lau¬
dant᷑÷ nequaquã suoꝵ operũ
dampna respiciunt: cũq in fa¬
uoris delectationẽ animꝰ ducit᷑:
uitȩ suȩ uulneribus ñ medet᷑:
Hunc gͦ armatus hostis rãpuit :
quẽ fraude tectus. in alia dẽse¬
rens . ex alia parte suꝑauit:

Expanded text:
dicunt facite, juxta opera vero eorum dicunt facite, juxta opera vero eorum nolite facere . Ac si aperte diceret: Verbi messem loquendo excolunt, sed hanc male vivendo minime contingunt. Vestram ergo famem messis ista reficiat, quia vobis hanc per fatuitatis suae fastidium servant. Bene autem subAntiquus namque hostis quasi inermis vincitur, cum mala aperta suggerens, humanae menti bona omnia simul destruere conatur. Sed armatus venit, quando bona alia intacta deserens, latenter alia corrumpit. Nam saepe quosdam in intellectu non tentat, eisque in sacri eloquii meditatione non obviat; sed tamen eorum vitam in operatione supplantat, qui dum de scientiae virtute laudantur, nequaquam suorum operum damna respiciunt; cumque in favoris delectationem animus ducitur, vitae suae vulneribus non medetur. Hunc ergo armatus hostis rapuit, quem fraude tectus in alia deserens, ex alia parte superavit.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mi: tunc ñ ual& eripi: quia
iniqui. eum quẽ ꝑ disciplinã ha¬
bere negligunt patrẽ: afflicti¬
onis suȩ tempore. ꝑ adiutoriũ
ñ inueniunt ereptorem. Sequit᷑.¬
Hab& etiã stultus messem suã:
quando iniquus quisq donum
rectȩ intelligentiȩ accipit: scri¬
pturȩ sacrȩ sententiis docetur:
bona loquit᷑: sedtam̃ nullomͦ
hoc quod dicit operat᷑. Uerba
dei ꝓfert. nec tam̃ diligit: lau¬
dando exaggerat: uiuendo cal¬
cat. Quia ergo stultus iste. re¬
cta. & intelligit. & dicit: sedta¬
men hȩc oꝑando ñ amat: mes¬
sem habendo ieuinat. Quã ni¬
mirũ famelicꝰ cõmedit: qͥa is qͥ
ad dm̃ scĩs desideriis anhelat :
discit qđ audit: agit qđ didice¬
rit. Et dũ doctoris praui. recta
p̃dicatione reficitur: qͥd aliud.
quã stulti.fruge satiatur : An
non famelicos suos ueritas. ut
stulti messem comedent ãmone.¬
bat: cũ ꝑ desidĩa scã flagrantibꝰ.
de phariseis p̾ciper& dicens: q̃

Expanded text:
premi, tunc non valet eripi, quia premi, tunc non valet eripi, quia iniqui eum, quem per disciplinam habere negligunt patrem, afflictionis suae tempore per adjutorium non inveniunt ereptorem. Sequit--Habet etiam stultus messem, quando iniquus quisque donum recte intelligentiae accipit: Scripturae sacrae sententiis docetur, bona loquitur, sed tamen nullo modo hoc quod dicit operatur: 186 verba Dei profert, nec tamen diligit; laudando exaggerat, vivendo calcat. Quia ergo stultus iste recta et intelligit et dicit, sed tamen haec operando non amat, messem habendo jejunat. Quam nimirum famelicus comedit, quia is qui ad Deum sanctis desideriis anhelat, discit quod audit, agit quod didicerit; et dum doctoris pravi recta praedicatione reficitur, quid aliud quam stulti fruge satiatur? An non famelicos suos Veritas, ut stulti messem comederent, admonebat, cum per desideria sancta flagrantibus, de Pharisaeis praeciperet, dicens: Quae
Abbreviated transcription (Latin):
iudicantes duodec̃i tribus isrł.
Quod isaias quoq longe ante
p̃nuncians. ait. Dñs ad iudiciũ
ueni&: cũ semoribꝰ popłi sui
De his portis salomon iterũ di¬
cit. Date ei de fructu manuum
suaru̾: & laudent eã in portis
opa eius. Tunc quippe scã ȩccła.
de fructu manuũ suarũ accipit:
cũ eam ad ꝑcipienda cęlestia. la.¬
boris sui retributio at collit. Tc̃
eam sua opera in portis laudañs:
quando eius membris. in ipso
regni ad itu dr̃. Esuriui: & de¬
distis mͥ manducare. Sitiui: &
dedistis mͥ bibere. Hospes eram:
& collegistis me. Nudus: & co¬
operuistis me. Et cȩtera filii gͥ
stulti huiꝰ. ante portã elati sun.
sed in porta conterent᷑: qͥa ama¬
tores huiꝰ scłi in p̃senti uita suꝑ¬
biunt: sed in ipso regni aditu
ȩt̃na animaduersione feriunt᷑.¬
Bene autẽ subdit᷑. Qe non erit qͥ
eripiat. Illos quippe ueritas ab
ȩt̾na aduersitate eripit: quos in
temporalibus ꝓsperis. ꝑ discipli¬
nã p̃mit. Qui ergo nẽ renuit

Expanded text:
judicantes duodecim tribus Israel . Quod Isaias quoque longe ante praenuntians ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . De his portis Salomon iterum dicit: Date ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis opera ejus . Tunc quippe sancta Ecclesia de fructu manuum suarum accipit, cum eam ad percipienda coelestia laboris sui retributio attollit. Tunc eam sua opera in portis laudant, quando ejus membris in ipso regni aditu dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram, et collegistis me; nudus, et cooperuistis me , et caetera. Filii igitur hujus stulti ante portam elati sunt, sed in porta conterentur, qtores hujus saeculi in praesenti vita superbiunt, sed in ipso regni aditu aeterna animadversione ferientBene autem subditur: Et non erit qui eripiat. Illos quippe veritas ab aeterna adversitate eripit, quos in temporalibus prosperis per disciplinam premit. Qui ergo nunc renuit
Abbreviated transcription (Latin):
ut si uacationẽ laboris habueriÑ:
grauiꝰ laborent: quia tanto de te¬
riores cordis tumultus tolerant:
quanto eis licentiꝰ ad cogitatio¬
nes uacat. Unde necesse. ẽ. ut nec
quieta mens ad exercitationẽ se
immoderati oꝑis dilat&: nec in¬
quietã. studiũ contemplationis
angust&. Sȩpe enĩ qui contẽpla¬
ri deum quieti poterant: occupi¬
tionibus pressi cecider᷑: & sepeqͥ
occupati bene humanis usibus
uiuerent: gladio suȩ quietis ex¬
tincti sunt. Hinc nanq est. qđ
non nulli inquieti sp̃c. dũ plus ex¬
quirunt contemplando quã capi¬
unt: usq ad peruersa dogmata
erumpunt: & dũ ueritatis disci¬
puli esse humilit̾ negligunt: ma¬
gistri errorũ fiunt. Hinc ꝑ semae¬

Expanded text:
ut si vacationem laboris habuerint, ut si vacationem laboris habuerint, gravius laborent, quia tanto deteriores cordis tumultus tolerant, quanto eis licentius ad cogitationes vacat. Unde necesse est, ut nec quieta mens ad exercitationem se immoderati operis dilatet, nec inquieta ad studium contemplationis angustet. Saepe enim qui contemplari Deum quieti poterant, occupationibus pressi ceciderunt. Et saepe qui occupati bene humanis usibus viverent, gladio suae quietis exstincti sunt. Hinc namque est quod nonnulli inquieti spiritus dum plus exquirunt contemplando quam capiunt, usque ad perversa dogmata erumpunt, et dum veritatis discipuli esse humiliter negligunt, magistri errorum fiunt. CA
Abbreviated transcription (Latin):
in hereditatẽ incorruptibilẽ. &
incontaminatã. & in marcescibilẽ:
Coccus rubeo colore flãmascit: qͥa
quẽ impl& caritas. incendit. Unde
tus coccus offerri p̾cipit᷑ ut uide¬
lic& ante int̾m iudicis oculos. caritaᷤᷤ
nr̃a. dei & ꝓximi. dilectione colorẽ¬
tur: quatinꝰ conuersa mens. nec sic
ꝓ amore dei quietẽ diligat: ut cu-¬
rã ꝓximi. utilitatẽq postponat:
nec sic ꝓ amore ꝓximi. occupati¬
oni inseruiat: ut quietẽ funditꝰ
deserens. igne̾ in se suꝑni amoris
extinguat. Quisquis gͦ sem& ip¬
sũ dõ iam in sacrificiũ obtulit:
si ꝑfecte desiderat: cur& necesse
est. ut ñ solũ ad oꝑationis se lati¬
tudinẽ: ueru̾etiã ad culmina con¬
templationis extendat. Sed int᷑
hȩc magnope sciendũ. ẽ: qͥa ualde
inter se diuersȩ sunt consꝑsiones
animoꝵ. Nonnulli nanq homi¬
nũ. ita otiosȩ mentis sunt: ut si
eos labor occupationis excipiat:
in ipsa oꝑis inchoatione succum¬
bant. Et ñnulli ita inquieti sunt :

Expanded text:
rruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem. Coccus rubro calore flammescit, quia quem implet charitas, incendit. Unde inctus coccus offerri praecipitur, ut videlicet ante interni judicis oculos, charitas nostra, Dei et proximi dilectione coloretur, quatenus conversa mens nec sic pro amore Dei quietem diligat, ut curam proximi utilitatemque postponat; nec sic pro amore proximi occupationi inserviat, ut quietem funditus deserens, ignem in se superni amoris exstinguat. Quisquis ergo semetipsum Deo jam sacrificium obtulit, si perfecta desiderat, curet necesse est ut non solum ad operationis se latitudinem, verum etiam ad culmina contemplationis extendat. Sed inter haec magnopere sciendum est, quia valde inter se diversae sunt conspersiones animorum. Nonnulli namque hominum ita otiosae mentis sunt, ut si eos labor occupationis excipiat, in ipsa operis inchoatione succumbant, et nonnulli ita inquieti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sed dignos se suꝑnis sedibus con-¬
fidentes ȩt̃nitatis głam cũ certi¬
tudine expectant. Cumq laborañ
foris aduersitate ꝑsequutionis. ad
munitã recurr̾ intrinsecꝰ arcem
mentis: & inde cuncta sub sẽ ire
despiciunt: int̾ quȩ & transire
corporalit̾ etiã sem& ipsos cernuÑ
Minas ñ mȩtuunt: quia & torm̃¬
ta patiendo contempnunt. Hinc
enĩ ꝑ salomonẽ dicit᷑. Iustꝰ quasi
leo confidens: absq terrore erit.
Hinc ab eo iterũ scriptum est
Non contristabit iustũ: qͥcquid
ei acciderit. Quia enĩ recti quiq
in alto intentionis suȩ uertice siti
sunt: dũ moriendo mortẽ ñ sen¬
tiuntꝰ: miro modo eos reꝓborũ
qͥa unde se in om̃ibus despiciunt:
inde contra omĩa securiores fi-¬

Expanded text:
sed dignos se supernis sedibus consed dignos se supernis sedibus confidentes, aeternitatis gloriam cum certitudine exspectant; cumque laborant foris adversitate persecutionis, ad munitam recurrunt intrinsecus arcem mentis; et inde cuncta sub se ire despiciunt, inter quae et transi e corporaliter etiam semetipsos cernunt; minas non metuunt, quia et tormenta patiendo contemnunt. Hinc enim per Salomonem dicitur: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . Hinc ab eo iterum scriptum est: Non contristabit justum, quidquid ei acciderit . Quia enim recti quique in alto intentionis suae vertice siti sunt, dum mortem moriendo non sentiunt, miro modo eos reproborupositi, quia unde se in omnibus despiciunt, inde contra omnia securiores fi
Abbreviated transcription (Latin):
nunc quidem tristiciã habetis:
iterũ autẽ uidebo uos. & gaudebit
let a uobis. Sospitate gͦ dñs me¬
rentes erigere dicit᷑: qͥa ꝓ se afflic¬
tos temporalit̾. uera salute consola¬
tur. Quod tam̃ de electis dei. etiã
in hac uita nil obstat intelligi. In
quia cũ se ex humilitate subster¬
nunt: altȩ mentis iudicio cun¬
cta temporalia transeunt. Cũq
se indignos. in om̃ibus ȩstimant :
rectȩ cogitationis examine. huiꝰ
mundi głam transcendentes cal¬
cant. Uideamus humilem paulũ
Ecce discipulis dicit. Non enĩ nos¬
m& ipsos p̾dicamꝰ. sed. xp̃m iħm
xp̃m. Uideamꝰ hunc humilẽ in
sullimi iam positũ. An nescitis
inquit. qͥa angelos iudicabimꝰ:
Et rursum. Conresuscitauit. &
consedere nos fecit in cȩlestibus:
Fortasse hunc exteriꝰ tc̃ cathena re¬
ligabat: mente tam̃ positus in sub¬
limibus fuerat: qui iã ꝑ spei suę
certitudinẽ in celestibus sedebat:
dc̃i itaq uiri. foris despecti sunt.
& uelut indigni om̃ia tolerant:

Expanded text:
dem tristitiam habetis, iterum autem videbo vos, et gaudebit eret a vobis . Sospitate ergo Dominus moerentes erigere dicitur, quia pro se afflictos temporaliter vera salute consolatur. Quod tamen de electis Dei etiam in hac vita nil obstat intelligi. 24.quia cum se ex humilitate substernunt, altae mentis judicio cuncta temporalia transeunt; cumque se indignos in omnibus aestimant, rectae cogitationis examine hujus mundi gloriam transcendentes calcant. Videamus humilem Paulum. Ecce discipulis dicit: Non enim nosmetipsos praedicamus, sed Jesum . Videamus hunc humilem in sublimi jam positum. Ait: An nescitis quia angelos judicabimus ? Et rursum: Conresuscitavit et consedere nos fecit in coelestibus Fortasse hunc exterius tunc catena religabat, mente tamen positus in sublimibus fuerat, qui jam per spei suae certitudinem in coelestibus sedebat. Sancti itaque viri foris despecti sunt, et velut indigni omnia tolerant; 192
Abbreviated transcription (Latin):
tus quippe iudeoꝵ popłs exti¬
tit: quia ipsã in carne p̃sentiã
ȩt̃nȩ sapientiȩ spreuit. Qui qͣsi
firma radice conualuit: qͥa elec¬
toꝵ uitã temporalit̃ extinguen¬
do suꝑauit. Sed hc̃ eliphar ma¬
ledicendo despicit: quia omnss
nimirũ heretici. quoꝵ tenẽre
speciẽ amicos beati iob diximus
stulti sunt. om̃s qui ꝑfidiȩ illius
p̾dicatione generantur. Qui sci¬
lic& a salute longe sunt: quia &¬
si temporalem uitã sine afflic¬
tione ꝑcipiunt: ȩt̾na grauiꝰ ulti¬
one feriunt᷑: sicut de eis dem filiiꝰ
illiꝰ dñs dicit. Uȩ uobis scribȩ &
pharisei hipochritȩ. qui circuitis
mare & aridam. ut faciatis unu̾

Expanded text:
tus quippe Judaeorum populus exstitit, quia ipsam in carne praesentiam aeternae Sapientiae sprevit. Qui quasi firma radice convaluit, quia electorum vitam temporaliter exstinguendo superavit. Sed hunc Eliphaz maledicendo despicit, quia nimirum omnes haeretici, quorum tenere speciem amicos beati Job diximus,stulti sunt omnes qui perfidiae illius praedicatione generantur. Qui scilicet a salute longe sunt, qui etsi temporaliter vitam sine afflictione percipiunt, aeterna gravius ultione feriuntur. Sicut de eisdem filiis illius dicitur: « Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui circuitis mare et aridam, ut f
Abbreviated transcription (Latin):
eũ carnẽ a lasciuia suȩ uoluptatis
extinguimꝰ. Quã cũ hysopo. lig¬
noq cedrino. ac cocco offerimꝰ: qͥa
cũ maceratione carnis sacrificiũ
fidei. spei. & caritatis adolemus
Hysopus quippe: int̾na nostra
mundare consueuit. & ꝑ petrũ
dr̃. Fide mundans corda eoꝵ. bi.
gnũ cedrinũ nulla putredine de¬
ficit: quia spem cȩlestiũ. t̾minꝰ ñ
consumit. Unde & ꝑ petrũ dicit᷑¬

Expanded text:
cum carnem a lascivia suae voluptatis cum carnem a lascivia suae voluptatis exstinguimus. Quam cum hyssopo lignoque cedrino ac cocco offerimus; quia cum maceratione carnis, sacrificium fidei, spei et charitatis adolemus. Hymundare consuevit. Et per Petrum tur: Fide mundans corda eorum . Lignum cedrinum nulla putredine deficit, quia spem coelestium terminus non consumit. Unde et per pri
Abbreviated transcription (Latin):
ctã a p̃sentis uitȩ desideriis animã
suã. sub bonȩ operationis tegmine.
& contemplationis abscondit: ut
a carnali concupiscentia. subactiua.
contemplatiuaq uita. quasi insen¬
sibilis lateat: quȩ priꝰ mundi de¬
sideria sentiens. mortalit̾ uiuebat.
Hine. ẽ. quod humani generis re-¬
demptor ꝑ diem miracula in urbibꝰ
exhib&. & ad orationis studium
in monte ꝑnoctat: ut ꝑfectis uidẽ¬
lic& p̃dicatoribus innuat᷑: quatinꝰ
nec actiuã uitã amore speculatio¬
nis funditus deserant: nec contem¬
plationis gaudia. pęnitus operatio¬
nis nimietate contempnant: sed
quieti contemplantes sorbeant:
quod occupati erga ꝓximos. loq̃n¬
tes refundant. Speculando qͥppe
in dei amore surgit᷑: sed p̃dicando
ad ꝓximi utilitatẽ reditur. Unde
ap̾ud moysen dũ in sacrificio uac-¬
ca mactatur: offerri cũ hysopo li¬
gnoq cedrino. bistinctus coccus
p̃cipit᷑. Uaccã quippe mactamus:

Expanded text:
ctam a praesentis vitae desideriis animam ctam a praesentis vitae desideriis animam suam, sub bonae operationis tegmine et contemplationis abscondit, ut a carnali concupiscentia sub activa contemplativaque vita quasi insensibilis lateat, quae prius mundi desideria sentiens, mortaliter vivebat. Hinc est quod humani generis Redemptor per diem miracula in urbibus exhibet, et ad orationis studium in monte pernoctat, ut perfectis videlicet praedicatoribus innuat quatenus nec activam vitam amore speculationis funditus deserant, nec contemplationis gaudia penitus operationis nimietate contemnant; sed quieti contemplantes sorbeant, quod occupati erga proximos loquentes refundant. Speculando quippe in Dei amorem surgitur, sed praedicando ad proximi utilitatem reditur. Unde apud Moysen, dum in sacrificio vacca mactatur , offerri cum hyssopo lignoque cedrino bis tinctus coccus praecipitur. Vaccam quippe mactamus,
Abbreviated transcription (Latin):
mine. nisi contemplatiua uita signa¬
tur: quȩ nos quasi ab hoc mundo
mortuos sepelit: dum a terrenis de.
sideriis susceptos. in intimis abscon¬
dit: Ab exteriore quippe uita
mortui. etiã sepulti ꝑ contemplati¬
onẽ fuerant: quibus paulus dicebat:
Mortui enĩ estis: & uita ur̃a abscon
uita sepulchrũ. ẽ. quia a prauis
nos oꝑibꝰ mortuos tegit: sed contẽ¬
platiua ꝑfectiꝰ sepelit: qͥa a cun¬
ctis mundi actionibus funditꝰ di¬
uidit. Quisquis gͦ iam in se contu¬
melias carnis edomuit: suꝑest ut
mentẽ ꝑ studia sce̾ oꝑationis exer¬
ceat: & quisquis iã mentẽ ꝑ scãoꝑa
dilatat: suꝑ est. ut hanc usq ad
secreta intimȩ contemplationis ex¬
tendat. Neq enĩ ꝑfectus p̃dicator
.ẽ. qui uel ꝓpt̾ contemplationis
studiũ. operanda negligit: uel
ꝓpt̾ oꝑationis instantiã. contem¬
planda postponit. Hinc. ẽ. quod
abrahã coniugem mortuã in se.¬
pulchro duplici sepelit: qͥa nimi¬
rũ ꝑfectus quisq p̃dicator. extin¬

Expanded text:
mine, nisi contemplativa vita, signatur? quae nos quasi ab hoc mundo mortusideriis susceptos in intimis abscondit? Ab exteriori quippe vita mortui etiam sepulti per contemplationem fuerant, quibus Paulus dicebat: Mortui enim estis, et vita vestra abscvita sepulcrum est, quia a pravis nos operibus mortuos tegit; sed contemplativa perfectius sepelit, quia cunctis mundi actionibus funditus dividit. Quisquis ergo jam in se contumelias 207 carnis edomuit, superest ut mentem per studia sanctae operationis exerceat; et quisquis jam mentem per sancta opera dilatat, superest ut hanc usque ad secreta intimae contemplationis studia extendat. Neque enim perfectus praedicator est, qui vel propter contemplationis studium operanda negligit, vel propter operationis instantiam contemplanda postponit. Hinc est enim quod Abraham conjugem mortuam in sepulcro duplici sepelit ; quia nimirum perfectus quisque praedicator exstin
Abbreviated transcription (Latin):
luntatẽ edentiũ. saporẽ dedit:
quia diuinꝰ sermo. & om̃ibꝰ con¬
gruens: & a sem& ipso ñ dis¬
crepans: qualitati audientiũ
condescendit. Quẽ dũ electus
quisq utilit̾ iuxta modũ suum
intelligit: quasi acceptũ manna.
in uoluntariũ saporẽ uertit. ¶
quia laborẽ boni oꝑis. gła seqͥt᷑
retributionis: post aquarũ ir

Expanded text:
luntatem edentium, saporem dedit, luntatem edentium, saporem dedit, quia divinus sermo et omnibus congruens, et a semetipso non discrepans, qualitati audientium condescendit; quem dum electus quisque utiliter juxta modum suum intelligit, quasi acceptum manna in voluntarium saporem vertit. Et quia laborem boni operis gloria sequitur retributionis, p
Abbreviated transcription (Latin):
losst̃ autte uniuersoꝵ nomine:
ipsȩ moꝵ dissimilitudines desig.¬
nari. Alius nãq elatione erigit᷑:
alius pondẽ timoris inclinatur.
Aliꝰ libidine ȩstuat : aliꝰ auaricia
anhelat. Aliꝰ remissione se deicit:
aliꝰ ira feruescit. Sed ꝑ doctrinã
sacri eloquiĩ. dũ suꝑbo humili¬
tas tribuit᷑: tĩmido confidentia
p̃betur: luxuriosus ꝑ castitatis
studiũ. ab ĩmundicia t̾git᷑: auarꝰ
ꝑ continentiã. ab ambitioniᷤ ȩstu
uersa deus aquis irrigat: qͥa uim
sui sermonis. in singulis iuxta mo-¬
rũ diuersitatẽ formatꝰ ut hoc in
eius eloquio quisq inueniat: ꝑ
quod uirtutis necessariȩ. ger¬
men ferat. Unde ꝑ quendam sa-¬
pientẽ. de manna dulcedine dr̃
Paratũ panẽ de cȩlo p̾stitisti illis
sine labore: omne delectam̃tũ
in se habentẽ. & omis saporis
suauitatẽ. Manna quippe om̃e
delectamentũ. atq om̃is saporis.
in se suauitatẽ habuit: qđ uide¬
lic& in ore spualiũ. iuxta uo¬

Expanded text:
ossunt autem universorum nomine ipsae morum dissimilitudines designari. Alius namque elatione erigitur, alius pondere timoris inclinatur, alius libidine aestuat, alius avaritia anhelat, alius remissione se dejicit, alius ira fervescit. Sed per doctrinam sacri eloquii, dum superbo humilitas tribuitur, timido confidentia praebetur, luxuriosus per castitatis studium ab immunditia tergitur, avarus per continentiam ab ambitionis aestu ext. add. Universa Deus aquis irrigat. Vim sui sermonis Deus in singulis juxta morum diversitatem format, ut hoc in ejus eloquio quisque inveniat, per quod virtutis necessariae germen ferat. Unde per quemdam sapientem de mannae dulcedine dicitur: Paratum panem de coelo praestitisti illis sine labore omne delectamentum in se habentem, atque omnis saporis suavitatem. Manna quippe omne delectamentum atque omnis saporis in se suavitatem habuit, quod videlicet in ore spiritualium juxta vo
Abbreviated transcription (Latin):
mirati sunt: cotidie exarente t̾ra
arbor ꝓdicit᷑: uirtusq pulueris
in lignũ uertit᷑: & nemo mirat᷑
Quia qͥnq sunt panibus quinq
milia satiata hominũ: creuisse ȩscas
uidentes cuncti mirati sunt: coti.¬
die sparsa grana seminũ. plenitu¬
dine multiplicant᷑ spicarũ. & ne-¬
mo mirat᷑. Aquã semel in uinũ
mutatã. uidentes cuncti mirati st̃:
cotidie humor terrȩ. in radicẽ uitiᷤ
attractus. ꝑ botrũ in uinũ conuer¬
tit᷑: & nemo mirat᷑. Mira itaq sus
omĩa. quȩ mirari homines negligus :
qͥa ad considerandũ. ut p̃diximus.
inerutabilia. Minus enĩ fuerat ma¬
gna facere: si tam̃ ea quȩ facta sunt.
ꝑscrutari potuissent. Et recte subdit᷑.
& mirabilia absq numero: qͥa mino¬
ris ess& magnitudinis. siquȩ inscru¬
tabilia condidit. pauca fȩcissee. S¬

Expanded text:
mirati sunt; quotidie ex arente terra mirati sunt; quotidie ex arente terra arbor producitur, virtusque pulveris in lignum vertitur, et nemo miratur. Quia quinque sunt panibus quinque millia homines satiati, crevisse escas in dentibus cuncti mirati sunt: quotidie sparsa grana seminum, plenitudine multiplicantur spicarum, et nemo miratur. Aquam semel in vinum permutatam videntes in radicem vitis attractus, per botrum in vinum vertitur, et nemo miratur. Mira sunt itaque omnia quae mirari homines negligunt, quia ad considerandum, ut praediximus, inscrutabilia. Minus enim fuerat magna facere, si tamen ea quae facta sunt, perscrutari potuissent. Recte autem subditur: Et mirabilia absque numero, quia minoris esset magnitudinis, si quae inscrutabilia condidit, pauca fuisset.