comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iustinꝰ imꝑator uiii. imꝑii sui anno pe¬
dib cep̃ infirmari. Qua de re assumẽs
comitẽ excubitoꝵ tiberium eũ ad op¬
tauit in filium. & successorẽ suũ ipsũ
declarauit. In romana ui cathedra pe¬

Expanded text:
Justinus imperator octavo imperii sui anno pedibus coepit infirmari, qua de re assumens comitem excubitorem Tiberium, adoptavit eum in filium, et successorem suum illum declaravit.
Abbreviated transcription (Latin):
ria celebraret᷑. Circa hec temꝑa rex
auarũ quẽ in sua lingua cacanum
appellant. cum innumerabili mul¬
titudine ueniens. uenetiarũ fiues
ingressus ÷. Cui gisulfus foro uilians
dux cũ langobardis qͦs habere potuit

Expanded text:
cepit. 37. Circa haec tempora rex Avarum, quem sua lingua cacanum appellant, cum innumerabili multitudine veniens, Venetiarum fines ingressus est. Huic Gisulfus Foroiulanus dux cum Langobardis, quos habere poterat,
Abbreviated transcription (Latin):
tholicꝰ & religiosus. unde multas in cõ¬
stantinopolitana urbe reriocͥauit
eccłias. Hic etiã terrã ꝑsaꝵ intrauit.¬
& eos potentissime debellauit. indeq
regrediens tantã molem predȩ cum
elephantis multis adduxit. ut hu¬
mane cupiditat crederet᷑ posse suf¬

Expanded text:
tholicus et religiosus. Unde multas in Constantinopolitana urbe renovavit ecclesias. Hic etiam terram Persarum intravit, et eos potentissime debellavit, indeque regrediens tantam molem praedae cum elephantis multis adduxit, ut humanae cupiditati crederetur posse suf
Abbreviated transcription (Latin):
uir fortunatꝰ. ingenio clarus. sensu
celer: ore suanis. Qui ab italia turo¬
nis aduemens. actus beati martini
.iiiͦiͬͦ. libͥs heroico contexuit metro.
erũ inde assumptꝰ pictauoꝵ est
ordinatus ep̃e.¬

Expanded text:
ir egregius, Ingenio clarus, sensu celer, ore suavis Qui ab Italia Turonos adveniens, actus beati Martini IV libris, heroico contexuit metro. Verum inde assumptus, Pictavorum ordinatus e
Abbreviated transcription (Latin):
hunc ꝓpinqͥ illiꝰ fientes ei obtulissẽt.
rere. an curationis illius haberent
fidem. Cui dũ in uirtute dñi ex
auctoritate beati petͥ apłi fixam
salutis ipsius spem habere se dice¬
rent. ꝓtinꝰ uenerandꝰ uir oratiõi
rũ exorsus. sacͥficiũ in conspectu
dñi om̃ipotentis immolauit. Qͦ¬
facto ꝑacto: ab altari exiens ma
illa diu muta ad loqͤndũ lingua so¬

Expanded text:
hunc propinqui illius flentes obtulissent, t an curationis illius haberent fidem. Cui dum in virtute Dei, ex auctoritate Petri, fixam salutis illius spem habere se dicerent, protinus venerandus vir orationi  exorsus, sacrificium in conspectu Dei omnipotentis immolavit. Quo peracto, ab altari exiens, clilla diu muta ad loquendum lingua so
Abbreviated transcription (Latin):
Samson decanus carnotensis. fit archiepiscopus remensis.
ephanus rex angliȩ. et balduiils hainoniensis comes cum hu¬
gone candauena. contra theodĩcum comitem frandrie conspiraił
quibus ille non sine eoꝵ graui iactura terris eoꝵ flamina. ferro. homi¬
cuta est tam insolita aquarum inundatio. ut flumina a suis al¬
ueis plus solito ȩxeuntia. pontes domos cum familiis castra ꝓxima
cuerteruͤnt. diriperent. et secum tracta inuoluerent.

Expanded text:
Samson decanus Carnotensis fit archiepiscopus Remensis. Stephanus rex Angliae et Balduinus Hainoniensis comes cum Hugone Candavena contra Theodericum comitem Flandriae conspirant. Quibus ille non sine eorum gravi jactura, terris eorum flamma, ferro, homicuta est tam insolita aquarum inundatio, ut flumina a suis alveis plus solito exeuntia pontes, domos cum familiis, castra proxima everterent, et secum tracta involverent.
Abbreviated transcription (Latin):
et ad suigrãm uberiori affectu lacesse¬
re. Ardere demũ maiorib odiis aula
regia cepit. et cerramine fr̃m coneu¬
ti. dũ indignant᷑ qd̾ pͥuate mulieris
filiꝰ sͥ iu regno ortis p̃ferebat᷑. At uer¬

Expanded text:
e ad sui gratiam uberiore affectu coepit lacessere, ardere maioribus odiis aula regia et certamine fratrum concuti, dum illi indignantur quod priuatae mulieris filius sibi in regno ortis praeferebatur. Ille uer
Abbreviated transcription (Latin):
is audatiã desꝑatio dabat: romans
głe cupiditas uirtutẽ ad debat. Eniꝰ
re: et eam solã esse dicebat uͥtutẽ

Expanded text:
 audaciam desperatio dabat; Romanis gloriae cupiditas virtutem addebat. Titus re, et eam solam dicebat virtute
Abbreviated transcription (Latin):
augusto: ut descͥberet᷑ iunuersus orbi.
cesaris octauiani faciens it̃m mentionẽ.
quatinꝰ illa qͦ minꝰ erant hõib nota:
ab his que pene apd̾ omĩs celebri fama
tractatores hẏstoriaꝵ. fecisse legunt᷑.
Ile qͥppe res geste qͥ nulla regũ ac tem¬
poꝵ certitudine cõmendant᷑: ñ pro¬
hystoria recipiunt᷑. s int̾ aniles fabulas

Expanded text:
beretur universus orbis, Caesaris Octaviani faciens iterum mentionem, quatinus illa quae minus erant hominibus nota ab his quae pene aput omnes celebri fama narum tractatores historiarum fecisse leguntur. Illae quippe res gestae quae nulla regum ac temporum certitudine commendantur, non phistoriam recipiuntur, sed inter aniles
Abbreviated transcription (Latin):
affectus: doli callidus. fallend arti¬
fex doctꝰ mendaciis querere fidem¬
et crudelitatẽ cõpositis assiscere m̃
datiis. Qͥ fallatiã uirtutẽ putaret.
et elegantie duceret carissimos
circũuenire. Promptꝰ ad conspiran¬
dũ & uehemens ad audiendũ. acer

Expanded text:
t: doli callidus, fallendi artifex, doctus mendaciis, fidem quaerere et crudelitatem compositis adsciscere, qui fallaciam virtutem putaret et elegantiae duceret, et charissimos circumvenire: promptus ad conspirandum, vehemens ad audendum, acer
Abbreviated transcription (Latin):
uictus petrus: promisit se urbẽ egres¬
surũ. & ꝓrima nocte salutatis fr̃ib
et celebrata oratione ꝓficiscebat᷑ solus.
S ubiuentum ÷ ad portam. uidens
romam iterũ crucifigi. Intellexit petrꝰ
passurus uideret᷑. Q patit᷑ in scĩs suis

Expanded text:
Petrus cessit, promisit se urbem egressurum. Proxima, nocte salutatis fratribus et celebrata oratione proficisci solus coepit. Vbi uentum ad portam, uidit rum uenio crucifigi’. Intellexit Petrusistus passurus uideretur qui patitur in singulis
Abbreviated transcription (Latin):
carcerẽ conclusi. feralis pene exitiũ qͣd
ciuiliũ belloꝵ certamina. Plerũq eñ
acerba odia: metus cõprimit. Deniq
cohortati sunt se niucẽ factionũ uiri.
ut und conspirantib studiis patriam
defensarent. ne eoꝵ discordia incruen¬
tam romanis darent uictoriã. Fren
gͥ num̃o hostẽ subito ad oriendũ puta
uere. et ordine suo nixi incursantes
cepert̃ cedere. scutis repellere. ꝓturba¬

Expanded text:
carcere conclusi, feralis poenae exitium, quod civilium bellorum certamina. Plerumque enim etiam acerba odia metus comprimit. Denique cohortati sese invicem factionum viri, ut in unum conspirantibus studiis patriam defensarent, ne eorum discordia incruentam Romanis victoriam daret, freti numero hostem subito adoriendum putauere animis, ordine suo nixi caedere incursantes coeperunt, scutis repellere, proturba
Abbreviated transcription (Latin):
re cõminꝰ strennuã bellis & exercita
nib suadet bello desistere. qd̾ uirib
eẽnt inferiores. ⁊ gła imꝑatoris p̃pon¬
tũ nichi aliud expectare. nisi ut cum
hostis aduenerit ebrius ꝑeat. si nesen¬
rem: aduersus eũ nunc ẽẽ negotiũ.
qui pene totũ triumphis suis cinxeᷤ¬

Expanded text:
is affore, strenuam bellis, exercitatnibus suadet bello desistere, quod essent numero inferiores, et gloria imperatoris praeponas nihil aliud exspectare nisi ut cum hostis aduenerit ebrius pereat sine senrem, aduersus eum nunc esse negotium, qui totum orbem triumphis suis cinxe
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ exactis in regno .xu. annis decessit.
relictis duob filiis mitridate. ⁊ phra¬
hate. Quoꝵ maior natu phrahates
more gentis sue. heres regni. maidoᷤᷤ
to post decessit relictis plurib filiis.¬

Expanded text:
 actis in regno XV annis decessit relictis duobus filiis, Mithridate et Phrahate. Quorum maior Phrahates, more gentis heres regni, Mardos, to post decessit pluribus filiis
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ausus ÷ se iactare qd̾ mortuos susci¬
re pleriq exꝑim̃tum utrũ posset resus¬
citarȩ. Celeberrimꝰ in his oꝑib habe¬
bat᷑ petrus. S apud gentiles nulla fac
exegit remediũ. Freltũ: ad petrũ. fuere
qui etiã symonẽ accersiendũ putarẽt.
qͥde sua se iactaret potentia. pͥores par
turũit xp̃c ferret defũcto qͦ poss resur¬
gere. Tunc symon qͥ putaret apd̾ urbẽ
gentiliũ suasartes ualituras pluri¬
mũ. conditionẽ ꝓposuit ut si ipse resus¬
citaret mortuũ. petrus occideret᷑. Si¬
uͦ p̃ualuiss petrꝰ in ipsum pari genere
undicaret᷑. Acquieuit petrus. Assen¬
cessit ad lectulũ. Incantare et immnuu¬
agitare caput. qͥ mortuus erat. Et su¬
defunctꝰ loquat᷑. Si resuscitat᷑: sur¬
gat ambulet fabulet᷑. Fantasma illd
eẽ ñ u̾itaten qd̾ uideat᷑ caput moius¬
mon. Abducit᷑ a lectulo symon. et re¬

Expanded text:
am, ausus est jactare, quod mortuos resuscire plerique experiendum, utrum posset resuscitari. Celeberrimus in his operibus habebatur Petrus: sed apud gentiles nulla facti exegit remedium: perrectum est ad Petrum. Fuere, qui etiam Simonem accersendum putarent: qui se de sua jactaret potentia, priores sese tus opem ferret defuncto, quo posset resurgere. Simon, qui putaret apud urbem gentilium plurimum suas ualituras artes, condicionem proposuit ut si ipse resuscitasset mortuum, Petrus occideretualuisset Petrus, in Simonem pari genere uindicaretur. Adquieuit Petrus, acessit ad lectum defuncti, incantare atque immurmuagitare caput qui mortuus erat. Cldefunctus, loquatur; si resuscitatus est, surgat, ambulet, fabuletur’. Phantasma illud esse, non ueritatem quod uideatur caput mouisinquit, ‘a lectulo Simon’, et
Abbreviated transcription (Latin):
eridem quoq tempus festo uidee
procuratori successit albimis.⁊ al¬
bino florus. Florus autẽ iste p̾sente be¬
ronice regis agrippe sorore qͦ ad templũ
iuros die sollempni flagris uerberauit.¬
Qd ñ ferentes uidei contra romanos
rebellare ceperunt. Ad qͦs domandos
nuttit᷑ a cesare uaspasiauꝰ magistermi¬

Expanded text:
er idem quoque tempus Festo Judaeae procuratori successit Albinus, et Albino, Florus. Florus autem iste, praesente Bernice Beronice regis Agrippae sorore, honorabiles in die solemni flagellis verberavit, etn ferentes Judaei contra Romanos rebellare coeperunt, ad quos domandos mittitur a Caesare Vespasianus magister mi
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat. Recepit deniq sine ullo p̾lio
ac sangͥne int̾ paucissimos eiusdem
insule partem plurimã in deditio
nem. Orchadas etiã insulas ultrabri¬
tanniã in occeano positas romano ad¬
fectꝰ erat m̃se romã rediit filioq suo
britannici nom̃ imposuit. Hoc gͥ bel¬

Expanded text:
llo praelio ac sanguine intra paucissimos dies plurimam insulae partem in deditionem recepit. Orcadas etiam insulas ultra Brittaniam in Oceano positas Romano adfectus erat mense Romam rediit, filioque suo Brittanici nomen imposuit. Hoc autem bel
Abbreviated transcription (Latin):
dore corꝑis. postea uͦ galathe idẽ st̃
appellati. Higͦ sunt: quib seribit
remanser̃t. tycuiũq mediolanũ ꝑgamũ
n bryctiã constituentes. cis alpine gal¬
lie uom̃ dedert̃. Unde gallia traus al
pina que infra alpes : uoeat᷑. Et hec
de brenno siue de gallis quoꝵ dudũ¬
supͣ meminimꝰ. paucis dixisse sufficiat.
Amodo u̾ dĩ fultꝰ adiutorio et intres
lib̾s totũ opꝰ diuidere: et in unũ corpꝰ
eccłisticã hystoriã curabo redigere

Expanded text:
dore corporis, postea vero Galathe idem sunt dore corporis, postea vero Galathe idem sunt appellati. Hii ergo sunt, quibus scribit remanserunt, Ticinumque, Mediolanum, Bergamum, et Brixiam constituentes, Cisalpinae Galliae nomen dederunt. Unde Gallia Transalpipina, quae cis Alpes est, vocitatur. Et haec de Brennodudum meminimus, paucis dixisse sufficiat. Amodo vero fultus Dei adjutorio, et in tres libros totum opus dividere et in unum corpus ecclesiasticam historiam curabo redigere
Abbreviated transcription (Latin):
nibalis. qͥ ꝑ eas tn̾sitũ habuit. uocitant᷑.
Terciadecima q̃q ꝓuincia ualeria nun¬
cupat᷑. cui ÷ a nexa nursia. huiꝰ etiam
pars occidtia etruria noĩat᷑. Qrtade¬
cima uͦ ꝓuincia samniũ apiscaria in¬
cipit. & int̾ campaniã et mare adriati¬
cũ ꝑgit. huiꝰ capud ẽ beneuentꝰ cuitas.
ẽ que mari tyrreno seu yconio alluit᷑.
Septunadecima aut̃ corsica ẽ ⁊ octaua¬
decia sardini a nuncupat᷑. Sciendũ
liam atq flaminiã ueteres hystorio¬
graphi. galliã cis alpinã apellauere.
Si qͥdẽ antiq̃ temꝑe brennꝰ qͥ apd̾ urbẽ
regnabat senouensem. cũ trecentis
milib galloꝵ ad italiã uenit. ⁊ eam
usq: ad seuogalliã suꝑ mare adriati¬
cũ sitam occupauit. et ibi adiniucẽ
seꝑati sunt galli. Quoꝵ centũ milia
delpos abeuntes. grecoꝵ gladiis ꝑi¬
ere. alia uͦ centũ milia intra greciã
remanentes. pͥmũ gallo greci a can¬

Expanded text:
nibalis, qui per eas transitum habuit, vocitantur. nibalis, qui per eas transitum habuit, vocitantur. Tertiadecima quoque provincia Valeria nuncupatur, cui est adnexa Nursia. Hujus etiam pars occidua Etruria nominatur. Quartadecima vero provincia Samnium, a Piscaria incipit et inter Campaniam et mare Adriaticum pergit. Hujus caput est Beneventus civitas. est, que mari Tireno seu Jolico alitur. Septimadecima autem Corsica est; et octavadecima Sardinia nuncupatur. Sciendum liam atque Flaminiam veteres ystoriographi Galliam Cisalpinam appellavere. Siquidem antiquo tempore Brennus, qui apud urbem regnabat Senonensem, cum trecentis milibus Gallorum ad Italiam venit, et eam usque ad Senogalliam super mare Adriaticum sitam occupavit: et ibi ab invicem separati sunt Galli. Quorum centum milia Delphos adeuntes, Grecorum gladiis perierunt. Alia vero centum milia intra Greciam remanentes, primum Gallogreci a can
Abbreviated transcription (Latin):
cui connectit᷑ rechia scda. Enta uero
ꝓuncia alpes coccie nuncupat᷑. in qͣ
ienua ciuitas ÷ sita. Sexta qͦq ꝓuincia
tutia noiat᷑. in qua roma consistit cui
ad ungit᷑ umbria in qua: ꝑusiũ ⁊ spo¬
letũ. Septuna autẽ ꝓuincia campana
nia. cui conungit᷑ britia a silere flu¬
uio usq ad fretũ siculũ suꝑ ora tirre
posite st̃ ciuitates. Nona uͦ ꝓuincia in
alpeniunis sita ẽ.Decima aut̃ emilia
noĩat᷑. hec incipit inter alpes appenus¬
nas.⁊ ꝑgit iuxta padi fluenta. uersus
rauenuam et hec locupletib urbib
decorat᷑. placentia. paria. bononia.
et cornelii foro. qd̾ mͦ castrũ molas
appellat᷑. Undecima flaminia uocitat᷑.
& ẽ int̾ appenninas alpes et mare adri¬
aticũ posita. & in ea sita ÷ rauenna. Duo¬
decima uͦ ÷ picenꝰ habens ab austro ap¬
penͣnos montes. & ex alta parte adria¬
ticũ mare. & porrigit᷑ usq ad piscariã.
Appennine aũ alpes ꝑmediã italiamꝑ
gentes. apinucis hoc ẽ ab ȩxercitu han¬

Expanded text:
ta vero provincia Alpes Gotie nuncupatur, in qua Janua civitas sita est. Sexta quoque provincia Tuscia nominatur, in qua Roma consistit: cui adjungitur Imbria, in qua est Perusium, et Spoletum. Septima autem provincia Campania nia, cui conjungitur Bricia a Sile fluvio usque ad fretum Siculum, superiora Tirrenposite sunt civitates. Nona vero provincia in Alpibus Apenninis sita est. Decima autem Emilia nominatur: hec incipit inter Alpes Apenninas, et pergit juxta Padi fluenta versus Ravennam, et his locupletibus urbibus decoratur, Placentia, Parma, Bononia, et Cornelii Foro, quod modo castrum Imolas appellatur. Undecima autem Flaminia vocitatur, et est inter Apenninas Alpes et mare Adriaticum posita: et in ea sita est Ravenna . Duodecima vero est Picenus habens ab austro Apenninos montes, et ex altera parte Adriaticum mare, et porrigitur usque ad Piscaniam. Apennine autem Alpes per mediam Italiam pergentes, a Punicis, hoc est ab exercitu An
Abbreviated transcription (Latin):
ontiꝰ pylatꝰ claudio suo salutẽ.
iudeos ꝑ inuidiã se suosq posteros cru¬
deli dampnatione punisse. Nam cũ
ꝓmissũ haberent patres eoꝵ qd̾ illis
ds de celo mitteret scm suũ qͥ eoꝵ rex
sent eũ cecos illuminasse. lepsos mun¬
dasse. paraliticos curasse. demones
ab hominib fugasse. mortuos enĩ
suscitasse. imꝑasse uentis. ambulas¬
se siccis pedib suꝑ unclas maris. et
multa alia mirabilia fecisse. cũ
omĩs ppłs iudeoꝵ hunc dĩ filiũ di¬
cerent. inuidiã contra illũ passi st̃¬
pͥncipes sac̾dotũ. mͥq eũ tradider̃t.
& alia ꝓ aliis mentientes dixer̃t̃ illũ
miagũ ẽẽ. & contra legẽ eoꝵ agere.
Ego aũ credidi ita esse. et flagellatũ
buert. Ille uͦ militib meis custodi¬
tantũ exarsit neqͥcia eoꝵ: ut clarẽt
eis pecuniã dicentes. Dicite qͥ a disci¬
płi eiꝰ. nocte corpꝰ eiꝰ rapuer̃t. N Ierũp

Expanded text:
ontius Pylatus Claudia suo salutem. Iudeos per invidiam se suosque posteros crudeli condempnatione punisse. Denique cum promissum haberent patres eorum, quod illis deus eorum mitteret filium suum, qui eorum rex sent eum cecos illuminasse, leprosos mundasse, paraliticos curasse, demones ab hominibus fugasse, mortuos etiam suscitasse, imperasse ventis, ambulasse siccis pedibus super undas maris et multa alia mirabilia fecisse, cum omnis populus Iudeorum hunc dei filium diceret: invidiam contra rincipes sacerdotum, mihique eum tradiderunt et alia pro aliis mentientes, dixerunt illum magum esse et contra legem eorum agere. Ego autem credidi ita esse, et flagellatum buerunt. Ille vero, militibus meis illum custoditantum exarsit nequitia eorum, ut darent eis pecuniam dicentes: Dicite, quia discipuli ejus nocte corpus ejus rapuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
bo. Italia gͦ siue regio romanoꝵ a cir¬
cio in eurũ extensa ht̃ ab affryro tirre¬
num mare. ⁊ aborea adriaticũ sinũ.
Ab occidente autẽ. obicib alpiũ obstru¬
it᷑. Porro alpes agallico mari suꝑ lu¬
gustiũ sinũ exurgentes: pͥmũ narbo¬
nensiũ fines demũ uͦ galliã rechiãq
secludunt. donec in sinu liburinco
defiugant᷑. Hab& etiã italia ꝓuinei¬
as .x.⁊ uiii. Quaꝵ pͥma hystria nun¬
cupat᷑. Scda liguria. in qͣ ẽ mediola¬

Expanded text:
o patria, sive regio Romanorum a Cirtio in Eurum extensa, habet ab Africo Tirrenum mare, et a borea Adriaticum sinum. Ab occidente autem obicibus Alpium obruitur. Porro Alpes a Gallico mari super Ligustium sinum exurgentes, primo Narbonensium fines, demum vero Galliam Rethiamque secludunt, donec in sinu Liburnio defingantur. Habet etiam Italia provincias XVIII. Quarum prima Histria nuncupatur. Secunda Liguria a legumi
Abbreviated transcription (Latin):
bant rome ꝑ idem tempusuiri in¬
signes. uirgilius salustius. terentiꝰ.
oratius. & liuius ortensis. Porro cesar¬
bat. & erat ad recipiendas amicitias
ratus: s ad retinendũ constantissimꝰ.
Fuit mitis gratꝰ. ciuilis animi. & le¬
pidi. corꝑe toto pulcher.s ocłis magiᷤ.

Expanded text:
bant per idem tempus Romae Virgilius, Sallustius, Terentius, Horatius, Livius, Hortensius. Porro sar erat ad recipiendas amicitias parcus, sed ad retinendas constantissimus. Fuit mitis, gratus, civilis animi et lepidi, corpore toto pulcher, sed oculis magis.
Abbreviated transcription (Latin):
S int̾ õs pollebat mariagnes excellen¬
tissuni grã decoris. Uñ diligebat eã¬
impenso amore. nec offensam uole¬
bat. Cumulauerat mulieri grãm
uumerosior partꝰ. Nã qͥnq ei genuerat

Expanded text:
 inter omnes pollebat Marianne excellentissimi gratia decoris, unde diligebat eainpenso amore nec offensam uolebat. Cumulauerat mulieri gratiam numerosior partus. Nam quinque ei generauerat
Abbreviated transcription (Latin):
sentaret. Int̾ea uͦ cũ apd̾ iudeos corrup¬
ta eẽnt legis uira. et uiolata religio.
deseruit eos aiuna ꝓuidentia. & ñ so¬
lũ illos urgebant romani s et ipsi in¬
ter se domesticis seditionib labora¬
bant. Cuiꝰ seditionis erant duo pͥn¬
cipes. Quoꝵ unꝰ erat iohes uirqͥd am

Expanded text:
ginti. Interea cum apud Judaeos corrupta essent jura legis, et violata religio, deseruit eos divina Providentia, et non solum urgebant Romani, sed et ipsi inter se domesticis seditionibus laborabant. Omnis seditionis erant duo principes, quorum unus erat quidam
Abbreviated transcription (Latin):
uiroꝵ romanoꝵ scilica galloꝵ
gothoꝵ q et ceterarũ gentiũ memora¬
biles actꝰ hic inseram. & totũ hoc opꝰ
legitima ratione corroborare conten¬
dam. Incipiens qͥppe ab octauiano au¬
gusto om̃iũ imꝑatoꝵ noĩa romanoꝵ
ibi seriatim denotabo. usq ad karolũ
magnũ ⁊ eiꝰ filiũ imꝑatorẽ lodouiues̃.¬
& temꝑa qͥb floruert lucide designa

Expanded text:
anorum scilicet, Gallorum Gotthorumque et ceterarum gentium memorabiles actus hic inseram, et totum hoc opus legitima ratione corroborare contendam . Incipiens quippe ab Octaviano Augusto, omnium imperatorum nomina Romanorum ibi seriatim denotabo usque ad Karolum magnum et ejus filium imperatorem Ludovicum, et tempora quibus floruerunt lucide de
Abbreviated transcription (Latin):
dentiã desꝑatione cladis illate ⁊ ho¬
stem uictori a suꝑbũ ad se reuocauit.
Sicq in conualle insidiis cõpositis:
ducenta ꝑsarũ milia subita irrup¬
tione deleuit. ¶ͥb patatis. cyri capd̃
uissit amputari. et in utrẽ humano
sangͥne pletũ inferri ita inquiens.
Satiare sangͥne quẽ sitisti. Deniq rex¬

Expanded text:
dentiam desperatione cladis illatae, et hostem victoria superbum ad se evocat, sicque in valle insidiis compositis ducenta Persarum millia subita irruptione delevit. Quibus patratis, jussit Cyri caput amputari, et in utrem humano sanguine plenum inferri, ita inquiens: Satia te sanguine, quem sitisti. Re
Abbreviated transcription (Latin):
is p̃t̾ea temꝑib crassus romanũ
assecutꝰ consulatũ ꝑ mesopotamiã
tendens in parthiam eufraten fiuui¬
um contra fedus luculli & pompeii
consulũ romanoꝵ transiuit: et carras
usq ꝑuenit. Ubi a parthis cͥcũ uentꝰ exer¬
citũ amisit. & ipse extuctꝰ:. Porro meno¬

Expanded text:
is temporibus, Crassus, Romanum assecutus consulatum, per Mesopotamiam tendens in Parthiam, Euphratem fluvium, contra foedus Luculli et Pompeii, consulum Romanorum, transivit, et Carras usque pervenit, ubi a Parthis circumventus exercitum amisit, et ipse est exstinctus. Porro O
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ppłs in symonẽ impetũ faceret ut
lapidaret᷑ ait petrꝰ. Sinite eũ. Satis
ẽ ei ad penã. qd̾ cognoscit suas artes
nil ualere. Uiuat & xp̃i regnũ cres¬
cere uideat uel inuitꝰ. Torquebatur
fensũ se dicit a galileis. relictũ seur¬
bem quã tueri solebat. Diem statuit
pollicet᷑ uolatũ. qͦ suꝑnis sedib mue¬
dio stans ait. Ihũ xp̃e dñe. ostende ei
uanas eẽ suas artes. ne hac spe ppłs qͥ¬

Expanded text:
cum populus in Simonem insurgeret ut lapidaretur, ait Petrus: ‘Satis est ad poenam eius quod cognoscit suas artes nihil ualere. Viuat et Christi regnum crescere uideat uel inuitus’. Torquebatur fensumque se dicit a Galilaeis: relicturum se urbem, quam tueri soleret. Diem statuit: pollicetur volatum, quo supernis sedibudio stans ait: ‘Iesu domine, ostende ei uanas artes suas esse, ne hac specie
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ habentes animũ uenatũ ꝑ dulces
sermones multis in eccłia scandalũ
intulerunt. Quoꝵ ꝑfidiam denuda¬
re curabo.⁊ eoꝵ errorib locis oportu¬
nis paucis qͥdẽ s affatim d̃ opitulante
iutamme respondebo. Qd illis maxi
me ꝓfuturũ ẽẽ confido. qͥ magna doc¬
toꝵ uolumina qͥb eis responsũ: ñ ha¬
bent aut scłarib impliciti curis ea
minime legere possunt. Nã ex his tã¬
& si breuib responsis potert & incau¬
tam simplicitatis imꝑitiam deuitare:
& docmata ficłi. xꝑiane contraria de¬
clinare. Arguã deniq cecitatẽ iudeoꝵ
quia nolunt in xp̃m credere. quẽ sci¬
unt sͥ a ꝓpħis p̾nuntiatũ fuisse. Extre¬

Expanded text:
vero habentes animum venenatum, per dulces sermones multis in Ecclesia scandalum intulerunt. Quorum perfidiam denudare curabo, et eorum erroribus locis oportunis, paucis quidem sed affatim, Dei opitulante juvamine, respondebofuturum esse confido, qui magna doctorum volumina, quibus eis responsum est, non habent, aut secularibus impliciti curis ea minime legere possunt. Nam ex his tametsi brevibus responsis potuerit et incautam simplicitatis impericiam devitare et dogmata fidei christianae contraria declinare. Arguam denique cecitatem Judeorum, qua nollunt in Christum credere; quem sciunt sibi a prophetis pronuntiatum fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tis partẽ exercitꝰ cũ ingenti preda. domũ
dimiser̃t. Reliq̃ uͦ que ad tuendũ asye
imꝑiuĩ remanserant. occ̾su barbaroꝵ
cũ marthesia regina int̾ficiunt᷑. In cuiꝰ
locũ filia eiꝰ orithia regno succedit. Cui
preter singłarẽ belli scientiã eximia
seruate in omne euũ uͥginitatis am¬
miratio Euit.

Expanded text:
praeda domum dimittunt. Reliquae, quae ad tuendum Asiae imperium remanserant, concursu barbarorum cum Martesia regina interficiuntur. In huius locum filia eius Orithyia regno succedit, cui praeter singularem belli scientiam eximia servatae in omne aevum virginitatis admiratio fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
sit locis melusus nullis unculiᷤ alliga¬
tꝰ innullas partes sectileͥs. ex nulla par¬
te mutabilis. implens cęlũ ⁊ t̾ram pre¬
sente potentia s ñ ꝓpria indigente na¬
tura. & qo ita administret omĩa que
creauit ut etiã ipsa ꝓprios exercere
motus sinat. Et qͣmius nichil ẽẽ possit
sine ipso. ñ st̃ tam̃ qd̾ ipse. Agit aut̃ mul

Expanded text:
inclusus locis, nullis vinculis alligatus, in nullas partes sectilis, ex nulla parte mutabilis, implens coelum et terram, praesente potentia, non indigente natura. Sic itaque administrat omnia, quae creavit, ut etiam ipsa proprios exercere, et agere motus sinat. Quamvis enim nihil esse possint sine ipso, non sunt quod ipse. Agit autem mul
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uias cęlestes atq terrestͬes locoꝵ ĩui¬
tationib prebet. qui humanis inge¬
niis qͦ creauit etiã scientiã artium
uariarũ ad adiuuandã uitã naturãq
concessit. Qͥ coniunctionẽ maris et
femine ad adiutoriũ ꝓpagande prolis
instituit: qui hominib que focis
et luminib adhiberẽt: ad facillimoᷤᷤ
usus munꝰ t̾reui igniᷤᷤ indulsit.

Expanded text:
 vias celestes atque terrestres, locorum mutationibus prebet. Qui humanis ingeniis que cuariarum ad adiuuandam uitam naturamque concessit; qui coniunctionem maris et feminae ad adiutorium propagandae prolis instituit; qui hominum coetibus, quem focis et luminibus adhiberent, ad facillimos usus munus terreni ignis indulsit.
Abbreviated transcription (Latin):
antiqͥtus designata ne qͥs apd̾ roma¬
nos ds haberet᷑ nisi senatꝰ decreto &
sententia confirmaret᷑. Porro sena¬
tus consecrationẽ xp̃i recusauit.
anos ab urbe p̃cipue seiano urbis

Expanded text:
antiquitus publica erat, ne quis apud Romanos Deus haberetur, nisi esset senatus decreto et sententia confirmatus. Porro senatus receptionem Christi recusavit, andos ab urbe, Sejano urbis
Abbreviated transcription (Latin):
entib in necẽ illoꝵ. regib ⁊ legib du¬
cib & gentib flect nullis cruciatib
potuer̃t. semꝑ iexpugnabiles ꝑma¬
nentes Similit̾ & sc̃ẽ mulieres uirilẽ
gerentes animo fidẽ carcerib melu¬
tͣ. trucidabant᷑. coronabant᷑. Nos pͥmi

Expanded text:
em illorum regibus et legibus, ducibus et gentibus, flecti nullis cruciatibus potuerunt, semper inexpugnabiles permanentes. Similiter et sanctae mulieres virilem gerentes animo fidem, carceribus inclutur, laniabantur, coronabantur. Hos pri
Abbreviated transcription (Latin):
mis. ne sagittarũ ictꝰ impediret᷑. Unde
fuere. marthesie.⁊ lampeto. Qͤ in duas
deeẽt aurtoritas. genitas se marte p̃di¬
cabant. Itaq maiore parte europe ĩa sͥ
subacta: asye quoq ñ nullas ciuitates

Expanded text:
mis, ne sagittarum iactus impediantur; unde fuere, Martesia et Lampeto, quae in duas deesset auctoritas, genitas se Marte praedicabant. Itaque maiore parte Europae subacta Asiae quoque nonnullas civitates
Abbreviated transcription (Latin):
te pret̾ea ꝑ ineultas solitudines erra¬
re soliti. ñ agrũ exercent. s uxores:
liberos secũ in plaustris ueht. coriis
le ⁊ lacte uescunt᷑. Gens laborib ⁊ bel¬
lis asꝑa iuires corꝑm mimense. Hoꝵ¬

Expanded text:
thae per incultas solitudines errare soliti non agrum exercent, sed uxores et liberos secum in plaustris vehunt, coriite et melle vescuntur; gens laboribus et bellis aspera, vires cor
Abbreviated transcription (Latin):
gruam dedit. et modũ qͥ ipsis etiã ĩfe¬
ris dñationẽ suã potestatẽq non sub¬
trahit. qͥ semina & alim̃ta mortaliũ siue
arida siue liquida. nat᷑is cõpetentib at¬
tributa substituit. Qͥ t̾ram fundauit.
ac fecundauit. et fructꝰ eius aĩalib⁊ ho¬

Expanded text:
qui ipsis etiam inferis dominationem suam potestatemque non subtrahit; qui semina et alimenta mortalium, siue arida siue liquida, naturis conpetentibus adtributa substituit; qui terram fundat adque fecundat; qui fructus eius animalibus ho
Abbreviated transcription (Latin):
Multa etiã suꝑ his erant dicenda. s qr
liber iste nuis extendit᷑ ratio modera¬
tionisexigit ut iam terminetur.
citarũ gͥ gens autiqͥssima sub
septemtrione posita. ab u¬
no latere ponto. ab alt̃õ uͦ montib ri¬
pheis. ⁊ asya a t̃go t̃minat᷑. S sꝙ̇te ñ mi¬
nus illustria pͥncipia quã imꝑia ha
buere: nec uiroꝵ magis quã feminaꝵ
uͥtutib claruere. Quippe cũ uiri hos¬
femnie uͦ eoꝵ amazonũ regna condi¬
considerantib. incertũ ẽ utrũ apud
eos sexꝰ illustrior fuerit. His tam̃ ueso

Expanded text:
Multa etiam alia super his erant dicenda; sed quia liber iste nimis extenditur, ratio moderationis exigit ut jam terminetur. citharum igitur gens antiquissima, sub septentrione posita, ab uno latere Ponto, ab altero vero montibus Riphaeis et Asia a tergo terminatur. Sed Scythae non minus illustria principia quam imperia buere, nec virorum magis quam feminarum virtutibus claruere,quippe cum ipsfeminae autem eorum Amazonum regna condiconsiderantibus incertum sit, uter apud eos sexus inlustrior fuerit. Scytharum
Abbreviated transcription (Latin):
mans gentib concessit. ut religiones
ignis accendebat᷑. & libamina atq sacͥ¬
ficia offerebant᷑. S et publicas festiui¬
tes ppłi ꝑ plateas agebant. & orgia dio¬
canes eiuscerantes. & furentes atq bac¬
cantes & agebant omĩa que nequicia
erroris ꝓprii insinuat.S hec omiia

Expanded text:
m aliis concessit ut religiones ignis accendebatur, et libamina atque sacrificia idolis offerebantur. Sed et publicas festivitates per plateas agebant, et Orgia Diocanes eviscerantes, furentes, atque bacchantes, et agentes omnia quae nequitiam proprii doctoris insinuant. Haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
re poscebat. Nerũ cũ tempꝰ affiuss qͦ
muuꝰ ad altare solebat offerre. surgẽs
cũ lacrimis ÷ ing̾sus. Cũq obtulisset
sicuti solitꝰ erat. intra cancellos stetit.
Rursus aut̃ ambrosius ñ quieuit: s
differentiã locoꝵ edocuit. Et quictẽ¬
pͥmo reqͥsiuit qͥd ibide expectaret. Ii¬
ꝑatore dicente sustinere se sacroꝵ per
ra loca tantũ sac̾dotib sunt collata.
q̃ cetis nec ingredi nec contingere ꝑ¬
mittunt᷑. Egredere gͥ & hauc expecta¬
tionẽ cũ cet̾is cõmunẽ habe p᷑pura
namq imꝑatores sac̾dotes ñ facit.
T̃unc fidelissimꝰ imꝑator hanc etiã
tradicionẽ animo gratanti suscipi¬
ens. remandauit dicens. Non auda¬
tie causa intra cancellos mansi. s cõ¬
stantinopolitana urbe hanc consue¬
tudinẽ esse cognoui. S ago grãs. pro
huiꝰmodi medicina. Taligͦ tantaq
& p̃sul & imꝑator uirtute clarebant.

Expanded text:
re poscebat. Cumque tempus accederet quo munus ad altare solebat offerre, surgens cum lacrymis est ingressus. Cum vero obtulisset, sicuti solitus erat, intra cancellos stetit. Rursus autem Ambrosius non quievit, sed differentiam locorum edocuit. Et primo quidem requisivit quid ibidem experatore dicente, sustinere se sacrorum pera loca tantum sacerdotibus sunt collata, quae ceteri nec ingredi nec contingere permittuntur. Egredere igitur, et hanc exspectationem cum ceteris habe communem. Purpura namque imperatores, non sacerdotes facit. Tunc fidelissimus imperator etiam traditionem animo gratanti suscipiens, remandavit: Non audaciae causa intra cancellos mansi, sed in Constantinopolitana urbe hanc consuetudinem esse cognovi; unde gratias ago pro hujusmodi medicina. Tali ergo tantaque et presul et imperator virtute clarebant.
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse etiã spedata pꝰ paululũ : secutꝰ.
credens rufini ꝓmissionib. Porro uir
mirandus ambrosius: moxut uidit
rufinũ ait. Inĩpudentiã canũ niuta¬
tus es orufine tante uidelicet necis
actor existens. & nunc pudorẽ tuũ¬
de fronte extergens. ñ erubescis nͨ me¬

Expanded text:
Ipse vero spe data post paululum est secutus, credens Rufini promissionibus. Porro vir mirandus Ambrosius, mox ut vidit Rufinum, ait: Impudentiam canum imitatus es, o Rufine, tantae videlicet necis auctor existens, pudorem ex fronte detergens, nec erubescis, nec me
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt insurgo contra eccłi asticas sanc¬
tones. neq iniq ingredi saera lims¬
na contendo s te soluere mea iun¬
& ne mͥ ianuã claudas. quã cunctiˢ¬
tistes. quã inqͥt penitentiã ostendi¬
st pꝰ tantas iniqͥtates: Quib medica¬
minib ineurabilia uulnera plagaᷤᷤ¬
opꝰ ÷ & docere & inedicamina tem¬
perare. meũ est oblata susciꝑe. Tunc
sc̃s ambrosius. Qm̃ furori inqͥt tu¬
um iudiciũ cõmisisti & ñ ratio pro¬
tulit sententiã s potius iracundia.
scͥbe legeni q̃ dec̾ta furoris euacuet.¬
sententiã necis atq ꝓscͥptionis in
litt̃is tantũ scripta ꝑmaneat. & iudi¬
ciũ rationis expectet. Qͥb trausactis

Expanded text:
inquit, insurgo adversus ecclesiasticas sanctiones, nec inique ingredi limina sacra contendo; sed te solvere mea vin, nec mtistes: Quam, inquit, poenitentiam ostendisti post tantas iniquitates? Quibus medicaminibus incurabilia vulnera plagasqopus est et docere, et medicamina temperare; meum vero oblata suscipere. Tunc sanctus Ambrosius: Quoniam furori, inquit, tuum judicium commisisti, et non ratio protulit sententiam, sed potius iracundia: scribe legem quae decreta furoris evacuet,sententia necis atque proscriptionis in litteris tantummodo maneat, et judicium rationis exspectet; quibus transactis
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ audiens rufinꝰ nuntiauit imꝑato¬
platea hec cͦgnoscens. ꝑgam inqͥt & ui
stas ii facie suscipio contumelias. Tẽ
cepit ut eius iuncula solueret. Ep̃c
autẽ tirannicã dicebat eiꝰ eẽ p̃sen

Expanded text:
 audiens nuntiavit imperatoplatea jam cognoscens: Pergo, inquit, et justas in bat, ut ejus vincula resolveret. At ille tyrannicam dicebat ejus
Abbreviated transcription (Latin):
um uider᷑. istis uenerabilib epĩs
tentu regni unde uos ad illũ spon¬
te conuenistis. et uos ei cõmendasti ᷤ.
sac̾dotali ministĩo ante altare hoc
coronet᷑. et sacra unctione conse¬
cret᷑. Qd̾ siuob̾ placet. ꝓpriis uocib
consonate. E hoc conclamantib
unanimit̃ grãs declamantes. ted̾m

Expanded text:
um videtur istis venerabilibus episctentu regni, unde vos ad illum sponte convenistis, et vos ei commendastis, sacerdotali ministerio ante altare hoc coronetur, et sacra unctione Domino consecretur. Quod si vobis placet propriis vocibus consonate. Et in hoc conclamantibus unanimiter Deo gratias, decantantes: Te Deum
Abbreviated transcription (Latin):
sis concilii et decretũ pape leonis.
de cp̃is sedes suas mutantib s et
affricani canones ut ñ fiant ep̃oꝵ
tuslationes. sicut nec rebaptizatio¬
nes. uł reordinationes. ꝓfrotario
burdegalensi ep̃o. qͥ de burdegala pic¬
ȩxiluisse dicebat᷑. Sost coronatus ludo¬

Expanded text:
sis concilii et decretum papae Leonis de episcopis sedes suas mutantibus, sed et Affricani canones, ut non fiant episcoporum translationes; sicut nec rebaptizationes vel reordinationes, pro Frotario Burdegalensi episcopo, qui de Burdegale Picexilisse dicebatur. Et coronatus
Abbreviated transcription (Latin):
cum maxima multitudine bella¬
toꝵ suꝑ eos uenisse. Qua ppt̃ relin¬
quentes papiam uenert̃ ad tarduã
et consecrata rikildis apapa ioħe
in imꝑatricem mox retrorsum fu¬
gam arripuit.¬

Expanded text:
cum maxima multitudine bellatorum super eos venire. Quapropter relinquentes Papiam, venerunt ad Tardunam, et consecrata Richildis a papa Iohanne in imperatricem, mox retrorsum fugam arripuit
Abbreviated transcription (Latin):
anno regnũ suscepit pat̃num. Au¬
dientes hugo albas et cet̾i pͥmates
qͥ cũ filiis qͦnda senioris ludoniues¬
sui agebant ludouuicũ nepotem
cum uxore sua in istas partes uen
rarias tuonastĩum et ibi consecrari
eos accoronari in reges fecerunt.

Expanded text:
anno regnum suscepit paternum. dientes Hugo abbas et caeteri primates qui 81 cum filiis quondam senioris sui Ludovici agebant, Ludovicum nepotem cum urarias monasterium, et ibi eos consecrari et coronari in reges fecerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
no more uestitis. ad ep̃os excłiasticiᷤ
uestimentis induros. et cet̃is scđ̾m
modũ pͥme hore diei qͣndo incho¬
ata : synodus p̃paratis. et utpͥus can¬
tata antiphona exaudi noᷤᷤ dnẽ.
aleone ep̃o resedert̃ õs. et legit
ioħes aretinꝰ quandã scedulã ra¬
tione et auctoritate carentem.
et ab ausegiso. ⁊ ab eod̾e odone si¬
ne conscientia synodidictata.
nit̃ se dissona.: nuillam utilitatẽ
habentia uerũ ⁊ ratione. et aucto¬
ritate carentia & ircirco hic ñ ha

Expanded text:
no vestitis ac episcopis aecclesiasticis vestimentis indutis, et ceteris secundum modum primae diei, quando inchoata est synodus, praeparatis. Et ut prius, cantata antiphona Exaudi nos Domine a Leone episcopo, resederunt omnes. Et legit Iohannes Aritinus quandam scedulam ratione et auctoritate careiitem. et ab Ansigiso et eodem Odone sine conscientia synodi dictata, inter se dissonantia et nullam utilitatem habentia, verum et ratione ae auctoritate carentia; et idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
ex eisdẽ sacͥs canonib ꝓmulga¬
ta domini loħis pape apłicis ius¬
sionib obediretit. Et cũ imꝑa¬
tor et legati apłici satisegerint.
ut absolute archiep̃i responde¬
rent se obedituros de pͥmatu
ansegisi sicut apłicus scripsit. ali
pini regni su iuxta ioħem tuscula¬
nensemi qͥ ad dext̾am eiꝰ sedebat. et
p̃cepit ansegiso ut suꝑgrede̾tur õs
ante se ordinatos. et sederet in eacde̾

Expanded text:
ex eisdem sacris canonibus promulgaex eisdem sacris canonibus promulgata, domni Iohannis papae apostolici iussionibus oboedirent. Et cum imperator et legati apostolici satisegerint, ut absolute archiepiscopi responderent, se oboedituros de primatu Ansigisi sicut apostolicus scripsit, aliupini regni sui juxta Johannem Tuscanensem, qui ad dextram illius sedebat, et praecepit Ansegiso, ut supergrederetur omnes ante se ordinatos, et sederet in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis septuagesine p̃dictã concu¬
binã suã ribildẽ desponsatam atq
dotatam in coniugium durit.¬
ndecimo kł. iulii in dictione
nona ep̃is ⁊ cet̾is quibꝙ clericis ue¬
stib eccłiasticis indutis. et domo ac
sedilib palliis ꝓtensis atq ĩg̾mio
synodi et ꝓspectu imꝑialis sediꝰ lec¬
to suꝑpositis sac̾scĩs euingłiis ap̃ pon¬
ticonẽ uenit dominꝰ imꝑator karoł
in uestitu deaurato habitu fratici¬
co cũ legatis apłice sedis insynodũ.
et cantorib antiphonã eraudinos
kyrieł. data oratione a iohanuetus¬
culanensi ep̃o. resedit domnꝰ imꝑa
in euocanda synodo siue in aliis ne
sedis apłicȩ ꝑ ipsũ ep̃is manifesta
ac difficiliora queq suggestione
cleanda querant᷑. Tunc imꝑator
responsum quesiuit ab ep̃is qͥd de
his misso apłici responderent. Qͦꝵ
responsio talis fuit. ut seruato sin¬
głis met᷑politanis uire pͥuilegii.
scđm sacros canones. et uirta de¬
creta sedis romane pontificum.

Expanded text:
vitatis Septuagesimae praedictam concubinam suam Richildem desponsatam atque dotatam in conjugem suUndecimo Kalendas Julii indictione 9, episcopis ceterisque clericis vestibus ecclesiasticis indutis, et domo ac sedilibus palliis protensis, atque in gremio synodi et prospectu imperialis sedis lectorio superpositis sacrosanctis evangeliis, apud Ponticonem venit domnus imperator Carolus in vestitu deaurato, habitu Francico, cum legatis apostolicae sedis in synodum. Et cantoribus antiphonam Exaudi nos Kyrieleyson, et data oratione a Iohanne Tuscanense episcopo, resedit domnus impein evocanda synodo sive in aliis nsedis apostolicae per ipsum vobis manifesta ac difficiliora quaeque suggestione cleanda quaerantur. Quaprresponsum quaesivit ab eis, quid de his iussis apostolici responderent. Quorum responsio talis fuit, ut, servato singulis metropolitanis iure privilegii secundum sacros canones et iuxta decreta sedis Romanae pontificum
Abbreviated transcription (Latin):
Sepultꝰ ÷ aut̃ in eccłia scẽ dĩ genitͥ¬
cis marie aqͥsgrani. arcusq deaura
egidius confessor p̃cipuus. natione
grecus. qui nuitu diueniens ad galli¬
as: in ꝓuntia cui septimania nom̃
÷ hemiticã duxit uitã. Ciaruit &̃
his temꝑib paulus gentis sue id ÷
langobardoꝵ historie scͥptor. qͥde
monastĩo montis cassinuenit. in
galliã attractꝰ amore & oppinione
p̃fati pͥncipis raroli. p̃cellentissimi
icephorus itaq
sicut᷑ suꝑius iam diximꝰ ex patͥcio cre¬
Hic fuit uir crudelis : auarissimꝰ¬

Expanded text:
Sepultus est autem in ecclesia sanctae Dei genitricis Mariae Aquisgrani, arcusque supra Egidius confessor precipuus, natione Grecus, qui Dei nutu veniens ad Gallias, in provintia cui Septimania nomen est heremiticam duxit vitam. Claruit etiam his temporibus Paulus gentis suae, id est Longobardorum, historiae scriptor. Qui de monasterio montis Cassini venit in Galliam, attractus amore et opinione prefati principis Karoli precellentissimi isicut superius jam diximus, ex patricio impeHic fuit vir crudelis et avarissim
Abbreviated transcription (Latin):
filias autẽ qͥnq ad alaid̾ẽ. attulam.
gundradã. bertaidẽ. ⁊ theodoram.
suꝑstites reliqͥt. In qͥb rexpietatis
sue p̃cipuũ docum̃tũ ostendit: cum
filio defuncto nepotẽ patͥ succedẽ.
et neptes int̾ filias suas educari fe¬
ciss. Imꝑator deniq niceforus con¬
tantinopolitanꝰ ad eum misit. et
firmissimũ fedus cũ eo disposuit. et
totam uenetiam illi uoluntate sua
magnificus imꝑator karolꝰ. cũ finẽ
uite sue sͥ cerneret miminere: lu¬
douico filio suo quẽ aqͥtanie regẽ¬

Expanded text:
filias autem quinque, Adalaydem, Atulam, Gundradam, Berthaidem ac Theoderatam superstites reliquit. In quibus rex pietatis suae precipuum documentum ostendit, cum filio defuncto nepotem patri succedere et neptes inter filias suas educari fecisset. Imperator denique Nicephorus Constantinopolitanus ad eum misit, et firmissimum fedus cum eo disposuit, totamque Venetiam illi voluntate spongnificus imperator Karolus cum finem vitae sibi cerneret imminere, Ludovico filio suo, quem Aquitaniae rege
Abbreviated transcription (Latin):
tra qͦs dies michael cura palates ad im¬
perium est assimiptꝰ.
ichael gͦ anno in carimtionis dnũicę¬
dcce .iiii. suꝑ stauratium inuadens mi¬
ꝑium. imꝑauit annis .ii. Ab hoc ȩxegit

Expanded text:
tra quos dies Michael Curopalates ad imperium est assumptus. Michael ergo divinae incarnationis anno 804. super Stauratium invandens imperium, imperavit annis duobus. Ab hoc exegit
Abbreviated transcription (Latin):
ne cõmendauit .S nutu diuino post
hec adũsa scda succedunt. Popłi u̾ uer¬
si ad penitentiã causam facti u meluis
cõmutant. et eunde ipsum iniꝑatorẽ
in honorem pͥstinum ponunt. et dig¬
ꝓ cõmisso ueniã exposcunt. lothario
gmimꝑatori ut extra italiã nisi ni¬
bente piissimo patre eiꝰ nullo pacto
sterio uoluit reconciliari. & ꝑ eoꝵ

Expanded text:
 committitur. Sed nutu divino post tot adversa secunda succedunt. Populi versi ad poenitentiam causa facti in melius commutant, et eumdem ipsum imperatorem in honore pristino reponunt, et prispro commisso veniam exposcunt, Chlotario jam imperatori, ut extra Italiam, nisi jubente piissimo patre ejus, nullo pacto sterio voluit reconciliari et per ma
Abbreviated transcription (Latin):
X S. eiꝰ piis studiis malignoꝵ insidie im¬
pedire plerũq moliunt᷑. N am longa
qͥes ꝑfidiani. ꝑfidia rebellionẽ. rebel¬
lio discrimen imꝑii pardir. Porro lo¬
tharius imꝑatoris pͥmogenitꝰ dũ eẽt
Paschali uͦ pape. successit eugenius.
nisii scĩq uiedardi. postulans ab eo sͥ
ut decebat uixta corpus sc̃ĩ medardi
collocaiuit insuessionica urbe. Lodẽ q̃

Expanded text:
 Sed ejus piis studiis malignorum insidiae impedire plerumque moliuntur. Nam longa quies perfidiam, perfidia rebellionem, rebellio discrimen imperii parithariuis, imperatoris primogenitus, dum esset Paschali vero papae successit Eugenius. nisii Sanctique Medardi, postulans ab eo sibut decebat, juxta corpus sancti Medardi collocavit in Suessonica urbe. AD
Abbreviated transcription (Latin):
id duo met᷑politani ep̃i treueri¬
nati. Cetus si nodales sub inde¬
euocati. satruus eiꝰ p̃clarissimus
in regib karolus. cũ ei saniors con¬
silio semꝑ consulere uellet. nchilo¬
minꝰ uiuenilis autẽ animꝰ ad uo

Expanded text:
id duo metropolitani episcopi Treveriid duo metropolitani episcopi Treverinati. Coetus synodales subiendeevocati. Patruus ejus praeclarissimus in regibus Carolus, cum ei saniori consilio semper consulere vellet, nihilominus juvenilis animus ad vo
Abbreviated transcription (Latin):
ernardꝰ uennensis ep̃c sub huiꝰ
imꝑio morit᷑. et aglunarꝰ uiennen¬
sem suscepit eccłiam. Amulo qͦq
iugadunensis ep̃c efficit᷑. et ponti¬
fex romanus Gregorius morit᷑.atq
eiꝰ locosergius ordinat᷑. Iulo defũcto
leo successit. Quo obeunte. benedittꝰ
in sede apłica substituit᷑. Ian tam̃
defiuicto lothario imꝑatore sub
huius imꝑatoris temꝑe segar bene¬
uentanoꝵ duxa suis int̾ficit᷑. et
ab int̾fectorib sarrazeni a beneuen¬
tanis euocati. infra ciuitatẽ be¬
neuentum recipiunt᷑.
udoiiucꝰ imꝑator initalia
hic post obitum patͥs octauo an¬
no mortuo fr̃ẽ suo karolo iuniore.
partit᷑. Acepit autẽ partẽ trans¬
uirensis burgundie simul et ꝓ¬
untiam. Reliquã partẽ lothariꝰ
rex sibi retinuit.
imꝑator inducatũ beneuenta¬
noꝵ contͣ presidia sarracenoꝵ
exercitum mouet. & int̃fecto
duce saracenoꝵ amalinat᷑ bene¬
uentum recepit. At lotharius
bio uacillando. pene totam ex¬
cł̾iam contrase concitauit. Ob

Expanded text:
ernardus Viennensis episcopus sub hujus imperio moritur, et Aglimatus Viennensem suscepit episcopatum. Amulo quoque Lugdunensis episcopus efficitur. Et pontifex Romanus Gregorius moritur atque ejus loco Sergius ordinatur. Illo defuncto, Leo succedit. Quo obeunte, Benedictus in sede apostolica substituitur, jam tamen defuncto Lothario imperatore. Sub hujus imperatoris tempore, Segari Beneventanorum dux a suis interficitur, et ab interfectoribus Sarraceni a Beneventanis evocati, intra civitatem Beneventum recipiuntur. Ludovicus imperator in Italia. Hic, post obitum patris, octavo anno, mortuo fratre suo Carolo minore, partitur. Accepit autem partem Transjurensis Burgundiae simul et Provinciam: reliquam partem Lotharius rex sibi retinuit. imperator in ducatum Beneventanorum contra praesidia Saracenorum exercitum movet, et, interfecto duce Sarracenorum, Amalmater Beneventum recepit. At Lotharius bio vacillando pene totam Ecclesiam contra se concitavit. Ob
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽ adipiscens urbẽ carnotensem
stipendi munere ab ipso accepit. et
sic francia a tumultuum fragorib
on multo post lotharuis imꝑa
ut imꝑii nom̃ sortiret᷑. ꝑ drogonem
patruũ suũ romã misit. Cui sergiuᷤ
iam tunc pontifex coronam impo¬
imꝑator ⁊ augꝰtus ÷ salutatꝰ. Lotha¬
riꝰ imꝑator infirmari se conspicieuᷤ.
regnũ inter filios diuidit. Karolo
iuniori ꝓuintiam ⁊ partẽ burgun¬
die. lothario uͦ medio sedẽ suã. lu¬
douiuico imꝑatori italiã consigna
um regno temꝑis se exuens ing̾dit᷑.
tonsoratus ac monacꝰ effectus aliqͥ¬
b dieb int̾positis defungit᷑. Anno
ab incarnatione dñi. dccc.lu. im¬

Expanded text:
 adipiscens, urbem Carnotensem stipendii munere ab ipso accepit. Et sic Francia a tumultuum fragoribus on multo post Lotharius filiuut imperatoris nomen sortiretur, per Drogonem patruum Romam misit. Cui Sergius jam tunc pontifex coronam impoimperator et Augustus est salutatus. Lotharius imperator infirmari se conspiciens, regnum inter filios dividit, Carolo minori Provinciam et partem Burgundiae: Lothario medio filio sedem suam: Ludovico imperatori Italiam consignarum regno temporis se exuens ingreditur tonsuratus, et monachus effectus, aliquot diebus interpositis defungitur, anno ab Incarnatione Domini octi
Abbreviated transcription (Latin):
trucidant᷑ senes. depopłat᷑ ciuitas.
diruunt᷑ a fundam̃tis ienia. Huiꝰ¬
itaq ꝑacta urb subu̾sione. cõ¬
ꝑientes pagani se ronã uullatenꝰ
res fama uolante eoꝵ ꝓfana oꝑa
iam occupassent. inito cõsilio de
reditu disponunt. Nam byer totiꝰ
excidii signifer exercit᷑ q. rex. dũ
natiuum solũ repeteret. naufragi¬
um passus uir apd̾ anglos portum
obtinuit plurib desus naui¬
b submersis. Indeq fresian petens
ibide obiit mortem. Hastingͦ uͦ karo¬
lum francoꝵ regẽ adiens. pacẽ petiit.¬

Expanded text:
trucidantur senes, depopulatur civitas, trucidantur senes, depopulatur civitas, diruuntur a fundamentis moenia. itaque peracta urbis subversione, comperientes pagani se Romam nullatenusres, fama volante, eorum profana opera jam occupassent, inito consilio de regressu disponunt. Nam Bier totius excidii signifer, exercituumque rex, dum nativum solum repeteret, naufragium passus, vix apud Anglos portum obtinuit, quampluribus de suis navibus submersis. Indeque Frisiam repetens, ibidem obiit mortem. Hastingus vero Carolum Francorum regem adiens, pacem petiit