comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illa in corporemortis huius proles humana non seria sin
non ean affectant coniugia casta sed tolerant Eiq imponit
nuptialis honestas modum sinequa non potest incar nepetca¬
ti naturals explere fecunditatis officium : sicergo quar
debet ex nuptus fructus : ut cohibendus sit lubrit uo¬
iupratis decessus Quo cirta si coniugalis usus eatenus ten¬
pentur̃ ut non estuanti libidini animus seruiat sed puentu
na settura eprolis attendat : & cumnata fucrit dilũ enclere¬
leris spitali generatione non neglegit : nondeputatur fede¬
libus conigibus ad peccatũ carnir indulta cõmxito qui s de
dit mod estartmperiem & dõ dicandã coniugabr gumolit fest¬
famditas proben: ut di sedemptoris oprmonos annat fre¬
formetur bapeas mnatis sacramento cuius opereprius foran

Expanded text:
illa, in corpore mortis hujus, proles humana non seritur, illa, in corpore mortis hujus, proles humana non seritur, non eam affectant conjugia casta, sed tolerant, eique imponit nuptialis honestas modum sine qua non potest in carne peccati naturalis explere fecunditatis officium. 7. Sic ergo quaeri debet ex nuptiis fructus, ut cohibendus sit lubricae voluptatis excessus. Quocirca, si conjugalis usus eatenus temperetur, ut non aestuanti libidini animus serviat, sed proventum nasciturae prolis attendat, et cum nata fuerit diluendam celerius spiritali generatione non negligat, non deputatur fidelibus conjugibus ad peccatum carnis indulta commixtio, quia et dit modesta temperiem, et Deo dicandam conjugalis exhibet fecunditas prolem, ut et Redemptoris ope homo jam natus reformetur baptismatis sacramento, cujus opere prius formatur
Abbreviated transcription (Latin):
iniqua poscentis ex actio : Vsq: ad eonamq nuptias operi
diuino applicarenon ambigit gentiũ doctor: ut & me¬
lueris incorpore uiri & in uxoris corpore uiripotestapen
aequali prorsus iure confirmet dicens : mulier sui corpo¬
ris potestate non habet sed uir. similiter autem &uir sio
corporis potestatem non habet sed mulier: Alio aateuloso¬
testatis inculpabilis est usus officio gignendi diuanitus cnt¬
tributus si iustitiȩ terminũ trans gredi libadinosus non
permitatur ex cessus : Iustitia uero utendi coniugii haec est
ut non explenda elibidinis sed substituendae prolis obtentu
sibi coniuges congruotem poremisceantur : Inillis namq: bon
quae fecitds̃ inuenitur castacopulatio uxoris & uiri. inquib
dĩ operib: libido non potest inueniri : Nec aliquando iustitio
congruit qua e n on hominib: exdono conditionis sed peccato¬
nib: ex uitio primae pituaricationis accessit : Sed quia sine

Expanded text:
iniqua reposcentis exactio: usque adeo namque nuptias operi iniqua reposcentis exactio: usque adeo namque nuptias operi divino applicare non ambigit gentium Doctor, ut et mulieris in corpore viri, et in uxoris corpore viri potestatem aequali prorsus jure confirmet, dicens: Mulier sui corporis potestatem non habet, sed vir; similiter autem et vir sui corporis potestatem non habetatis inculpabilis est usus, officio gignendi divinitus attributus, si justitiae terminum transgredi libidinosus non permittatur excessus. Justitia vero utendi conjugii haec est, ut non explendae libidinis, sed substituendae prolis obtentu sibi conjuges congruo tempore misceantur. In illis namque bonis quae fecit Deus, invenitur casta copulatio uxoris et viri; in quibus Dei operibus libido non potest inveniri; nec aliquando justitiae congruit, quae non hominibus ex dono conditionis , sed peccatoribus ex vitio primae praevaricationis accessit. 146 Sed quia sine
Abbreviated transcription (Latin):
nitus honoris munere non priuatur : Ideo clamat aposto¬
licae predicationis auctoritas. honorabi leconubium in
omnib: & thorus immaculatus : Corinthios quoq: super
matrimonii honestate seruanda paulus informans. cum
prȩmisisset bonũ est homini mulierem non tangere : quo¬
rundam in firmitatem uidens atq a postolica satagens
caritate . tam quã parieti inclinato & maceria impulsȩ
non neglexit doctor egregus consolationis destinam
xp̾o inse loquente supponere: Deniq subsequent̃ adiungit :
ropter fornicationem autẽ unus quisq suamuxore ha¬
beat & una quaeq suum uirũ habeat uxoriuir debitum
reddat similit̃ autem &uxor uiro : Apostolicaeitaq:
lectionis tenor ostendit uxorem uiro &uirum uxori
quadã debiti cõmunionemisceri : Quod procul dubio non
appellart apostolus debitũ. nisi legitime sciret eeredden¬
dum. Nec iuberet reddi mutuae consensionis officio.: si esser

Expanded text:
nitus honoris munere non privatur. Ideo clamat apostonitus honoris munere non privatur. Ideo clamat apostolicae praedicationis auctoritas: Honorabile connubium in omnibus, et thorus immaculatus . Corinthios quoque super matrimonii honestate servanda Paulus informans, cum praemisisset: Bonum est homini mulierem non tangere ; quorumdam infirmitatem videns, atque apostolica satagens caritate, tanquam parieti inclinato, et maceriae impulsae , non neglexit doctor egregius consolationis destinam, Christo in se loquente, supponere. Denique subsequenter adjungit: Propter fornicationes autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeat; uxori vir debitum reddat, similiter autem et uxor viro . 5. Apostolicae itaque lectionis tenor ostendit, uxorem viro, et virum uxori quadam debiti communione misceri. Quod proculdubio non appellaret Apostolus debitum, nisi legitime sciret esse reddendum; nec juberet reddi mutuae consensionis officio, si esset
Abbreviated transcription (Latin):
insuper iuuenilis incontinentiã confiteris. & in hac ambigu¬
itate cogitationis quacarnem consideras macestatem q:
formidas uelut nauta locorum ignarus & fluctibus
uentisq iactatus dum periculorum incerta prȩcaue:
nr̃a tibi res ponsione demonstrari flagitas portum ubi
possis animaeuit arenaufragium : Tenor ergo introga¬
tiorustue duo quaedam me compellit non segniter con¬
si derinda pensare : scilicet non solum quidisse coniuga¬
ls adicetdouis qua litas habeat  se buh quidnuna¬
qua ÷ : qiđ̃ pollicitatio uouentis ex poscat : Igit si psc ipsa
quis fudelium coniugum comextione duceratione conside¬
pet  culpablis usus non in coniugali concubitu sedin
concumbentiũ reperietur excessu. neq ex cõmixtione
maris & feminae sed ex immoderatione libidinis culpã
trahit coitus coniugalis : In coniugib: ergo excessus iure
reprehenditur nuptialis. tamen dignitas conlati sibi diui¬

Expanded text:
insuper juvenilis incontinentiam confiteris; et in hac ambiguinsuper juvenilis incontinentiam confiteris; et in hac ambiguitate cogitationis, qua carnem consideras, majestatemque formidas, velut nauta locorum ignarus, et fluctibus ventisque jactatus, dum periculorum incerta praecaves, nostra tibi responsione demonstrari flagitas portum, ubi possis animae vitare naufragium. 3. Tenor ergo interrogationis tuae duo quaedam me compellit non segniter consideranda pensare: scilicet non solum quid in se conjugalis admixtionis qualitas habeat, sed etiam quid in unaquaque re pollicitatio voventis exposcat. 4. Igitur, si per se ipsam quis fidelium conjugum commixtionem duce ratione consideret, culpabilis usus non in conjugali concubitu, sed in concumbentium reperietur excessu; neque ex commixtione maris et feminae, sed ex immoderatione libidinis culpam trahit coitus conjugalis. In conjugibus ergo excessus jure reprehenditur, nuptialis tamen dignitas collati sibi divi
Abbreviated transcription (Latin):
pistolamtuam scãesollicitudinis indicem antea liquot
menser accipiens. cum persoluere cuperero si nedilatione
responsum sic sum repentina corporis egritudinecorrep¬
tus ut febrium uiolentanimietas cõmeatũmihi uitȩp̃sentis
auferret nisiuerus animarũ corporumq medicus qui
sanat omnes languores nros &redimit de interitu uitam
nr̃am ad remouendumtanta dn firmitatis flagellũ digna¬
retur medicinaesuaelargiri subsidium : Rec epta quoq
sos pitate non de fuit quidem rescribendi uoluntas: sed
ad dirigendum obsttit hiemalis asperitas : Nunc itaq
quia creator & moderator temporum temperiem dignatus
est donareuentorum. consultationituȩ qđ miseratione
atq: in spiratione superni largitoris accepi redhiberesi
contingit acceptamanus impo sitione poenitentia sec un¬
dum morem quem habet xp̃iana relegio peregisse : Verũ
quia postmodũ diuinã eb onitatis munere plenam accepit
corporis sospitatem. fragilitatem carnis alligans ȩtatis

Expanded text:
pistolam tuam, sanctae sollicitudinis indicem, ante aliquot menses accipiens, cum persolvere cuperem sine dilatione responsum, sic sum repentina corporis aegritudine correptus, ut febrium violenta nimietas commeatum mihi vitae praesentis auferret; nisi verus animarum corporumque medicus, qui sanat omnes languores nostros, et redimit de interitu vitam nostram, ad removendum tantae infirmitatis flagellum, dignaretur medicinae suae largiri subsidium. Recepta quoque sospitate, non defuit quidem rescribendi voluntas, sed ad dirigendum obstitit hiemalis asperitas. Nunc itaque, quia creator et moderator temporum temperiem dignatus est donare ventorum, consultationi tuae, quod miseratione atque inspiratione superni largitoris accepi, redhibere non contingit, accepta manus impositione, poenitentiam secundum morem quem habet Christiana religio peregisse. Verum quia postmodum, divinae bonitatis munere, plenam accepit corporis sospitatem, fragilitatem 145 carnis allegans, aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
cit : eos qui meglorificant : glorificabo : Quod ipsatri¬
nitas faciat quaeunus & uerus est ds̃ qui potestoma facere
supra quam petimus aut intelligimus : ex ipso enim& ꝑ ipsũ
& in ipsosunt om̃a ipsigloria in sȩcula seculorũ. Amqn

Expanded text:
cit: Eos qui me glorificant, glorificabo . Quod ipsa Tricit: Eos qui me glorificant, glorificabo . Quod ipsa Trinitas faciat, quae unus et verus est Deus: Qui potest omnia facere supra quam petimus aut intelligimus ; ex ipso enim, et per ipsum, et in ipso sunt omnia . Ipsi gloria in saecula saeculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
xps columbam suã uoluerit appellaridicens : Vna estco¬
lumba mea una est dilectamea : In quo columba e nomine
caritas & simplicitas designatur : sola autẽuerã possidet
caritatẽ: quaefiliumdi quem diligit non dicit in diuini¬
tatem inorem sed patri fatecur ȩqualem : Solauero possi¬
det ueritatem simplicitatis. qua eunã uera & simplicem ere¬
dit substantiã trinitatis. Oramus autẽdm̃ ut aures cle¬
mentia etuae uerbo ueritatis placidas reddat &pio cordi
tuo lum sapientiȩspitalis infundat. ut filiũ di dm̃ dnm̃
ih in xp̃m sic honorifices sicut honorificas patrem: Meretur
enim hoc ate ut eum qui tefecit patre tuo meliorem. patri
suo secundũ diuinã naturã fatearis aequalem : Quaeso rex
gloriose ut inte consideres largitatem diuini muneris.
& potestatẽ non minuas largitoris : ut qui tibi temporale
donauit regnum : donet &iam sempiternum : ipse enim di¬

Expanded text:
Christus columbam suam voluerit appellari, dicens: Una est coChristus columbam suam voluerit appellari, dicens: Una est columba mea, una est dilecta mea . In quo columbae nomine caritas et simplicitas designatur . Sola autem veram possidet caritatem, quae Filium Dei quem diligit, non dicit in divinitate minorem, sed Patri fatetur aequalem. Sola vero possidet veritatem simplicitatis, quae unam veram et simplicem credit substantiam Trinitatis. Oramus autem Deum, ut aures clementiae tuae verbo veritatis placidas reddat, et pio cordi tuo lumen sapientiae spiritalis infundat, ut Filium Dei Deum, et Dominum nostrum Jesum Christum sic honorifices, sicut honorificas Patrem: meretur enim hoc a te, ut eum qui te fecit Patre tuo meliorem, Patri suo secundum divinam naturam fatearis aequalem. Quaeso, gloriose rex, ut in te consideres largitatem divini muneris, et potestatem non minuas largitoris; ut qui tibi temporale donavit regnum, donet etiam sempiternum. Ipse enim di
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Nescitis quia corpora ura membra xp̃ĩ sunt : Dic itus
igitur si celorum uirtutem potuit firmarequi non est dr. si
potestuii ficarquinon est ds̃ si potest inbaptis matis regens¬
tione scĩficarqui non estds̃ si potestcaritaten tribuerequi
non est dr̃ si potest incredentib: habitare qui non etds. sipo¬
totigratia dar quinon estds̃ si potest tenplũ xp̃imembraba¬
dicatur. siea qua edespũsco cõmemorata sunt potest aliqua
hasc eneture pofribilia nunquam fuerunt & inueniuntuar
Inrspusco quaetantũ soli competunt do non debemnus natura¬
luao suq non possumus inuenint: Acsic exunet ĩ popere
untus & sognoscenda uirtictis recqlus qui dabeerpatror¬
dicere: qui potuit uniuersa suauo luntate condere. qui po¬
test cuncta uirtutis omnipotentia gubernare. qui omnia
clementissimerex malui tua epiecati scribere qua omnimodis
reticere : nesilendo aut estimarer superbus. a utdefideinrȩ
ueritateputarer ambiguus cum ecclesiam catholicam sola

Expanded text:
dicens: Nescitis quia corpora vestra membra Christi sunt? Dicatur igitur si coelorum virtutem potuit firmare qui non est Deus? si potest vivificare qui non est Deus? si potest in baptismatis regeneratione sanctificare qui non est Deus? si potest caritatem tribuere qui non est Deus? si potest in credentibus habitare qui non est Deus? si potest gratiam dare qui non est Deus? si potest templum membra Christi hadicatur si ea quae de Spiritu sancto commemorata sunt potest aliqua haec creaturae possibilia nunquam fuerunt, et inveniuntur in Spiritu sancto, quae tamen soli competunt Deo, non debemus naturadiversum non possumus invenire. Ac sic ex unitate operis unitas dicere, qui potuit universa sola voluntate condere, qui cuncta potest virtutis omnipotentia gubernare, qui omnia clementissime rex, malui tuae pietati scribere quam omnimodis reticere, ne silendo, aut aestimarer superbus, aut de fidei nostrae veritate putarer ambiguus, cum Ecclesiam catholicam solam
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis utero faciente patie &iam ipse fecit. quia se
setradidisse: Scriptũ est enim: quia dsfilio suo ꝓprio
non pepercit sed ꝓ nobis omnib: tradidit illum &
deipso filio dicitur. qđ autẽ nunc uiuo incarne in

Expanded text:
Virginis utero, faciente Patre, etiam ipse fecit quia secVirginis utero, faciente Patre, etiam ipse fecit quia sectradidisse; scriptum est enim: Quia Deus Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum ; et de ipso Fil
Abbreviated transcription (Latin):
a postolus protestatur. Si enim cũ inimici essemus reconci¬
liatisumus dõ ꝑmortem filii eius multo magis reconqi¬
liati salui erimus inuita ipsius : Rursus filiũdi resur¬
rexisse petriꝓsecutione firmatur iudȩos ad credulitatẽ
xp̃i taliter exhortantis : uos estis filii ꝓphetarũ & testa¬
menti qđ disposuit ds̃ ad patres nr̃os dicens ad abrahã:
& in semin e tuo benedicentur om̃s familia eterrȩ : uobis
primũ suscitans dr̃ filiũ suũ misit eũ benedicentem uob̵ ut
capitulo quem semen abra hȩ memorat. eundem filiũ di
petrus beatus appellat : Non enim diuidit᷑ xp̃s . quitamer
non secundum id qđ est exdo patre sed sẽcundũ id qđ est
ex semine abrahȩ cognoscitur a mortus resurrexisse :
prounitate ꝑsonae in quadr̃ & homounus estxp̃r non
in congruedĩ filius dicitur suscitatus. Cuius ut secundũ
diuinitatem una probaretur natura cũ patre. unus si¬
mul fuit effectus in opere : Sicut enim carnen suam in

Expanded text:
inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, multo magis reconciliati salvi erimus in vita ipsius . Rursus Filium Dei resurrexisse Petri prosecutione firmatur, Judaeos ad credulitatem Christi taliter exhortantis: Vos estis filii prophetarum, et testamenti quod disposuit Deus ad patres nostros, dicens ad Abraham: Et in semine tuo benedicentur omnes familiae terrae: vobis primum suscitans Deus Filium suum, misit eum benedicentem vobis, ut capitulo, quem semen Abrahae memorat, eumdem Filium Dei beatus Petrus appellat: non enim dividitur Christus. Qui tamen, ut non secundum id quod est ex Deo Patre, sed secundum id quod est ex semine Abrahae, cognoscatur a mortuis surrexisse, pro unitate personae in qua Deus et homo unus est Christus, non incongrue Dei Filius dicitur suscitatus. Cujus ut secundum divinitatem una probaretur natura cum Patre, unus simul fuit effectus in opere. Sicut enim carnem suam in
Abbreviated transcription (Latin):
dit : quae ubiq semꝑ atq in effabiliter p̃sens & seendi
animam sua in inferno sine dolorib: fuit & secundum
carnem suã insepulchro sinecorruptionei acuit: quia
nec carni suae defuit cũ anima suam in inferno dolere
non sineret : nec animã suã in inferno deseruit cũ in
sepulchro carnem sua a corruptione seruant : Dignum
namq. fuit ut carnem sepulchri non corrum peredocur
quam peccati noncorrupit affectus : & animam dolor
non contigis set in ferni quam seruitus nequiuit tengi
anima mea & uitamea in infernum ad ꝓpinquauit
ut ostendent eandem anima suã apeccato libera in infer

Expanded text:
ffabiliter praesens, et secundum animam suam in inferno sine doloribus fuit, et secundum carnem suam in sepulcro sine corruptione jacuit, quia nec carni suae defuit cum animam suam in inferno dolere non sineret, nec animam suam in inferno deseruit cum in sepulcro carnem suam a corruptione servaret. Dignum namque fuit ut carnem sepulcri non corrumperet locus, quam peccati non corrupit affectus, et animam dolor non contingeret inferni, quam servitus nequivit tenere anima mea, et vita mea in infernum appropinquavit , ut ostenderet 138 eamdem animam suam a peccat
Abbreviated transcription (Latin):
sus citauit ih in xp̃m a mortius. uiui ficabit & mortalia con¬
pora ura propter in habitantom spm̃ eius in uobis : Regene¬
rat pater regenerat filius regenerat sp̃s sc̃s quia cum
unus quisq regenerat᷑ incuius nominebaptiatur: Cũ
ergo in nominetrinitatis datur baptisma: simultata
trinitas regenerat quaeunus & solus est ds̃ : Propt̃ ea
defidelib: iohannes dicit : qui non exs anguinib: neq
ex uoluntate carnis neq ex uoluntate uiri sed exdõ nati
sunt est in nobis caritãs patiris quia dic̃ pãulus. cõmer¬
dat autẽ sua caritatẽ dr in nobis qm̃ cũ ad huc peccattn

Expanded text:
um Christum a mortuis vivificabit et mortalia corpora vestra, propter inhabitantem Spiritum ejus in vobis . Regenerat Pater, regenerat Filius, regenerat Spiritus sanctus; quia cum unusquisque regeneratur in cujus nomine baptizatur. Cum ergo in nomine Trinitatis datur baptisma, simul tota Trinitas regenerat, quae unus et solus est Deus. Propterea de fidelibus Joannes dicit: Qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt . Est in nobis caritas Patris, quia dicit Paulus: Commendat autem suam caritatem Deus in nobis; quoniam si,
Abbreviated transcription (Latin):
filii & heredes. heredes quidemdĩ coheredes autẽ xp̃i. sitam̃
compatimur ut & conglorificemur : beatus quoq petru
adhuius nos gratiã compassionis hortat᷑ dicens : Rm̃i no¬
lite ex pauescere in feruorem qui ad temptationẽ uob sit
Nõ litepauere tam quã noui uob aliquid contingat. sed u
cõmunicantes xp̃i passionib: gaudete ut & in reuedatione
gloriȩ eius gaudeatis exultantes : In naturaergo human
pontifex ille ueritatem sustinens passionis. In cautiq no¬
uit cõmpati membris suis : Propterea & beatus paulus di¬
cebat ut adimpleam ea qua edesunt passionu xp̃i in carne
pontifici nronaturali cõmunioneco patimur cum nos
beatus apłs &ciamcũ illo mortuos eẽ testetur his uerbis
Si mortiu estis cũ xp̃o quid ad huc tamquã uiuenter in
mundo decernitis : dicit &iamtimo theo : memor esto
ihm̃ xp̃m resurrexisse amortus ex semined auid secun¬
dũ eu angeliũ meũ in quolaboro usq. aduincula quas. ma

Expanded text:
s autem Christi. Si tamen compatimur, ut et conglorificemur . Beatus quoque Petrus ad hujus nos gratiam compassionis hortatur, dicens: Carissimi, nolite expavescere in fervore, qui ad tentationem vobis fit. Nolite pavere, tanquam novi vobis aliquid contingat; sed ut communicantes Christi passionibus gaudete, ut et in revelatione gloriae ejus gaudeatis exsultantes . In natura ergo humana pontifex ille veritatem sustinens passionis, in ea utique novit compati membris suis. Propterea et beatus Paulus dicebat: Ut adimpleam ea quae desunt passionum Christi in carne pontifici nostro naturali communione compatimur, cum nos beatus Apostolus etiam cum illo mortuos esse testetur his verbis: Si mortui estis cum Christo, quid adhuc tanquam viventes in mundo decernitis? Dicit etiam Timotheo: 137 Memor esto Jesum Christum resurrexisse a mortuis, ex semine David, secundum Evangelium meum, in quo labo
Abbreviated transcription (Latin):
& spũ oris eius omnis uirtus eorũ : Quid patreuel filio mi¬
nus habere credit᷑ a quo uirtus omniscȩlorũ firmata
monstratur : uitã darenullus potest nisi qui substantia¬
liter ds̃ est : sicut auteuiuificat pater. sic uiui ficat filius
sic uiuificat sp̃s sẽs: nasicut pater suscitat mortuos &

Expanded text:
u oris ejus omnis virtus eorum . Quid Patre vel Filio minus habere creditur, a quo virtus omnis coelorum firmata monstratur? Vitam dare nullus potest, nisi qui substantialiter Deus est; sicut autem vivificat Pater, sic vivificat Filius, sic vivificat Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
mea in inferno nec dabis scintuũ uiderecorruptione
notas mihi fecisti uias uitȩ & adimplebis mei ocunditato
cũ facietua : ibibeatus pecrus diuino uerespu lulumina¬
tus & secundum dñi sermonem lix mundi effectus¬
qualiter hunclaciũ intelligere deberemus clarissimalucep̃di¬
cationis ostendit Nequis in xp̃o uera carnem sic intelligent:
ut ueram in illo anima denegaret : Sequitur ergo : Viri
frsliceat audenter dicere aduos depatriarchadauid
quia & defunctus est & sepultus est & sepulchrũ eius eh
esset & sciret quiaiir eiurando iuras set illids defructu
lumbi eius sederesuꝑ sedem eius: prouidens locutus est
deresurrectionexp̃i quianeq depelicta est anima eiur
in inferno neq: caro eius uidit corruptionem : In hoc

Expanded text:
nec dabis sanctum tuum videre corruptionem. Notas mihi fecisti vias vitae, et adimplebis me jocunditate cum facie tua . Ibi beatus Petrus divino vere spiritu illuminatus, et secundum Domini sermonem lux mundi effectusqualiter hunc locum intelligere deberemus, clarissima luce praedicationis ostendit, ne quis in Christo veram carnem sic intelligeret, ut veram in illo animam denegaret. Sequitur ergo: Viri fratres, liceat audenter dicere ad vos de patriarcha David, quia et defunctus est, et sepuesset, & sciret quia iureiurando iurasset illi Deus, de fructu lumbi eius sedere super sedem eius, prouidens locutus est de resurrectione Christi, quia neque derelictus est in inferno, neque caro eius vidit corr
Abbreviated transcription (Latin):
minedauid amortuis resurrexis sei nquo utiq cõmunio
naturȩ manifestat᷑ humanȩ. inquo eũ mortuũ nouerat: In eo
nos illi cõmortuos eẽ cõmemorat dicens. fidelis sermo
nam si cõmortui sumus: & conuiuemus : si sustinebimus
& conregnabimus : Pontifex ergo ille qui semet ipsum ꝓ
nob̵ obtulit sicut apłs dicit ob lationem & hostiamdo in
odorem suauitatis : sicut mortuus ꝓnobis om̃s nos sibi
cõmorifecit: sic solutis dolorib: in ferni om̃s fideles ab
hisdem dolorib: liberauit : sicut beatus perus testifica¬
tur & dicit : ihm anal areh uirũ approbatũ ado in uob̃
uir tutib & signis & ꝓdigus quaefecit ꝑ illũ ds̃ in medio

Expanded text:
mine David a mortuis surrexisse in quo utique communio naturae manifestatur humanae, in quo eum mortuum noverat, in eo nos illi commortuos esse commemorat, dicens: Fidelis sermo: nam si commortui sumus, et convivemus; si sustinebimus, et conregnabimus . Pontifex ergo ille qui semetipsum pro nobis obtulit sicut Apostolus dicit oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis , sicut mortuus pro nobis, omnes nos sibi commori fecit; sic solutis doloribus inferni, omnes fideles ab iisdem doloribus liberavit, sicut beatus Petrus testificatur, et dicit: Jesum a Nazareth, virum approbatum a Deo in vobis, virtutibus, et signis, et prodigiis, quae fecit
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitate In eo ergo quocircũ datus fuit infirmitate:
In eo condoluit ignorantiȩ &errorib: nris. &in eocopas sus
est infirmitatib: nr̃is : ibi estenimunitas compassionir
ubi est unitas naturalis : In eo autẽ nob̵ pontif ex ille com¬
passus est  inquo&ia nos compatimur dicent ebeato apło

Expanded text:
infirmitate . In eo ergo quo circumdatus fuit infirmitate, in eo condoluit ignorantiae et erroribus nostris, et in eo compassus est infirmitatibus nostris; ibi est enim unitas compassionis, ubi est unitas naturalis; in eo autem nobis pontifex ille compassus est, in quo etiam nos compatimur, dicente beato Apo
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ traditũ ꝑmanus iniquorũ affigentes inter omisus
quem ds̃ suscitauit solutis dolorib: inferni iuxta quod
impossibile erat teneri illum ab eo: ubi &iãm dauiticũ
illud in primo libro posuimus testimoniũ itaꝓtulis se mon¬
stratur. dauid enim dicit in ipsum: Prouideba dñmm corã
me semꝑ qm̃ ad extris est mihi neco mouear. propt hoc
iocundatũ est cormeũ & exultauit linguamea insuper &¬

Expanded text:
gentes interemistis: quem Deus suscitavit, solutis doloribus inferni, juxta quod impossibile erat teneri illum ab eo . Ubi etiam Davidicum illud quod in primo libro posuimus testimonium ita protulisse monstratur: David enim dicit in ipsum: Providebam Dominum coram me semper, quoniam a dextris est mihi, ne commovear. Propter hoc jocundatum est cor
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ enim caritas prohis quos diligit poscit dum &iam illaquȩ
tuta sunt metuit: metuit autem non eo timore quem ipsa foras
expellit. Namperfecta caritas foras mittit timorem: sed illoti¬
more quem non ad timorem sed ad amorem habere consueuit:
Timet ergo non timidotimore : sed casto: Non enim timet formi¬
dine criminis : sed robore puritatis & firmitate uirtutis : exigis
ame praeterea debitum quod me celerite dño adiuuante spondeo
redditurum . Non enimhoc debitũ sic profiteor quem ad modum
dequodamtuus maro memorat. quod ipse fatebatur sed reddere
posse negabat sed illo medebere fateor. in quomered dereposse
non nego sed spondeo : Ipse enim mihi donat unde reddam : qui
donauit ut debeam : Nisi enim ab illo acciperemus : non solum red¬
dere sed nec ipsum deberepossemus: Quid enim nobis inuicem nisi
caritatem debemus : quod utiq beatus paulus hȩc lo quens fidelib:¬

Expanded text:
Semper enim caritas pro his quos diligit poscit, dum etiam illa quae Semper enim caritas pro his quos diligit poscit, dum etiam illa quae tuta sunt metuit. Metuit autem non eo timore quem ipsa foras expellit, nam perfecta caritas foras mittit timorem , sed illo timore quem non ad timorem, sed ad amorem habere consuevit. Timet ergo non timido timore , sed casto. Non enim timet formidine criminis, sed robore puritatis et firmitate virtutis. Exigis a me praeterea debitum, quod me celeriter, Domino adjuvante, spondeo redditurum. Non enim hoc debitum sic profiteor quemadmodum de quodam tuus Maro memorat, quod ipse fatebatur, sed reddere posse negabat: sed illud me debere fateor, in quo me reddere posse non nego, sed spondeo. Ipse enim mihi donat unde reddam, qui donavit ut debeam. Nisi enim ab illo acciperemus, non solum reddere, sed nec ipsum debere possemus. Quid enim nobis invicem, nisi caritatem debemus? Quod utique B. Paulus haec loquens fidelib
Abbreviated transcription (Latin):
AATIAS AGODNO QDDEBONO THESAURO CORDIS
bon a proferre non desinis & lingua eucharis quae
inbono homine abundat puritatemtiu cordis bsinuat :
Quaelicet diuinitus concessis eloquentiae fluentii ex¬
uberet non tamentantum credo sermonibus exprimi. quam scio
cordis tui penetralibus contineri : Diuino & enim igne succens
sic nobis iugiter compateris ut &iam illas tribulationes quae li¬
cet accider int nobis duo tamen adiuuante fuerint superatae .⁊.
sic eas pronobis pene semper pateris ut quotins eas corderuolue is
totiens eas pati quodam modo compellaris : Et cequantum boni
caritas habet eccequantam laudem coramdõ & hominibus possidet
ut dum dolet quod accidit illi quem amat. frequentius recordando
magis ipsa sustineat : Hoc ergo super est ut quodipsa carito fe¬
cereconsueuit pronobis iugiter faciatis : Quid autem est alcud
nisi ut illũ in quonos purediligitis. ipsum semper ꝓnobis orits:

Expanded text:
atias ago Domino quod de bono thesauro cordis bona proferre non desinis, Et lingua Eucharis, quae in bono homine abundat, puritatem tui cordis insinuat. Quae licet divinitus concessis eloquentiae fluentis exuberet, non tamen tantum credo sermonibus exprimi, quantum scio cordis tui penetralibus contineri. Divino etenim igne succensus, sic nobis jugiter compateris, ut etiam illas tribulationes quae, licet acciderint nobis, Domino tamen adjuvante fuerint superatae, tu sic eas pro nobis pene semper pateris, ut quoties eas corde revolveris, toties eas pati quodammodo compellaris. Ecce quantum boni caritas habet, ecce quantam laudem coram Deo et hominibus possidet, ut dum dolet quod accidit illi quem amat, frequentius recordando magis ipsa sustineat. Hoc ergo superest, ut quod ipsa caritas facere consuevit, pro nobis jugiter faciatis. Quid autem est aliud, nisi ut illum, in quo nos pure diligitis, ipsum semper pro nobis oretis?
Abbreviated transcription (Latin):
it teruetuae fili Ieme monime quantum demonstrant delectabi lano
tui animi sinceritatemn laudabilemq studuspitalis ardorm : tantum
nraersponsionis querula benignitate uidentur arguere tar ditatem
tanquam in eominus quam debeo teuidear diligere: quod inquisitio¬
nibus tuis noncurauerim celeriter res pondere : sed credemihi sicut
in caritatexpĩ personamtiã nequaquam incordemeo contemptam
sic responsionem mei nonuoluntate sed occupationum uarietatedila¬
tam : uerum tamen inter ipsas occupationes quas in uitus tolerare
compellor tantũ studio tuo congratulor quantũ tua caritate de¬
lector: eo magis complectens scm auiditatis tuȩ ꝓpositum : quod
sicut uere spitalis negotiator interioris hominis iucra consectans
& cȩlestium mercium questus magis ac magis amplificare desi derans.
primũ quod ame flagitas debitum sub indecumulas fenore questi

Expanded text:
itterae tuae, fili carissime Monime, quantum demonstrant delectabilem tui animi sinceritatem, laudabilemque studii spiritalis ardorem, tantum nostrae responsionis, querula benignitate, videntur arguere tarditatem. Tanquam in eo minus quam debeo te videar diligere, quod inquisitionibus tuis non curaverim celeriter respondere. Sed crede mihi sicut in caritate Christi personam tuam nequaquam in corde meo contemptam, sic responsionem meam, non voluntate, sed occupationum varietate dilatam. Verumtamen inter ipsas occupationes quas invitus tolerare compellor tantum studio tuo congratulor, quantum tua caritate delector. Eo magis amplectens sanctum aviditatis tuae propositum, quod sicut vere spiritalis negotiator, interioris hominis lucra consectans, et coelestium mercium quaestus magis ac magis amplificare desiderans, primum quod a me flagitas debitum, subinde cumulas fenore quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ad uersus cuius damheretici uaniloquia respondere compulsus sum
qui non solũ meũ nomen sub fotiniani erroris nota non dubitauit la¬
cessere quin &iam scorum acigustini & hieronimi dicta tanquam eie
professioni contraria in meuolut recor quere cuius nome nunc literis
in sinuare distui sed potes ipseproculdubio recordari namibite no¬
bis cum apuid Rar taginem posito mihi dictaeius allata sunt . &s bene
pecolo &um intuam notitiã peruenerunt : Nhil enimibi posito legent
possum quodtibi iecen sendum offerreno possem: Eos dem igit libello
si dñs uoluerit uraecaritati cleriter destinabo. & non dubito quod
meamtar ditatem intuo debito digneris patienter ferre. qm̃scio quantũ
delecteris uel quantũ nos semper ipse compellas ut nos dño adiuuante
non pigent hereticis respondere : EXPLICPROLOGVS¬

Expanded text:
Quoniam adversus cujusdam haeretici vaniloquia respondere compulsus sum, Quoniam adversus cujusdam haeretici vaniloquia respondere compulsus sum, qui non solum meum nomen, sub Fotiniani erroris nota, non dubitavit lacessere; quin etiam sanctorum Augustini et Hieronymi dicta, tanquam meae professioni contraria, in me voluit retorquere. Cujus nomen nunc litteris insinuare distuli, sed potes ipse procul dubio recordari. Nam ibi te nobiscum apud Carthaginem posito, mihi dicta ejus allata sunt, et si bene recola, etiam in tuam notitiam pervenerunt; nihil enim te ibi posito legere possem, quod tibi recensendum offerre non possem. Eosdem igitur libellos, si Dominus voluerit, vestrae caritati celeriter destinabo. Et non dubito quod meam tarditatem in tuo debito digneris patienter ferre. Quoniam scio quantum delecteris, vel quantum nos semper ipse compellas, ut nos, Domino adjuvante, non pigeat haereticis respondere. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
caritate consilium : miseri cordiam sepro fitebatur utiq consecutum:
Ait enim : Deuirginibus auten p̃ceptum dni non habeo sed consiliũ do
tam quam misericordia consecutus adño ut simfidelis : Misericordi
est igitur consecutus non solum ut erogandum acciperet : uerũ &iam
ut amplius erogaret. Eccequalis est dnis nr̃ ut donando debeat. &
quanto magis donat  tanto magis eum debitorem esso nonpigeat :
In quancũ enim gracis largitur : In tantũ debitor inuenitur. Nec eum
potest aliquis debitorm habere : nis in eõ quod ipsẽdignatus fuerit
gratuita largitate conferre : Ipsum igitur ꝓme iugiter posce ut
mihi largiatur red dendi debiti facultaten : quidonauit ut in ipso ca¬
ritatis tibi liberam debeam seruitute : ut enim uere tuo cordi quod
cormeũ est totũ fatear : qm̃ sicut cordimeo ita cordituo aliquid ce¬
lare non possum reddendi debiti tarditatem illa mihi ratio ꝓcurauit

Expanded text:
caritate consilium, misericordiam se profitebatur utique consecutum. caritate consilium, misericordiam se profitebatur utique consecutum. Ait enim: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo, sed consilium do, tanquam misericordiam consecutus a Domino, ut sim fidelis Misericordiam est igitur consecutus, non solum ut erogandum acciperet, verum etiam ut amplius erogaret. Ecce qualis est Dominus noster, ut donando debeat, et quanto magis donat, tanto magis eum debitorem esse non pigeat. In quantum enim gratis largitur, in tantum debitor invenitur. Nec enim potest aliquis debitorem habere, nisi in eo quod ipse dignatus fuerit gratuita largitate conferre. Ipsum igitur pro me jugiter posce, ut mihi largiatur reddendi debiti facultatem, qui donavit, ut in ipso caritatis tibi liberam debeam servitutem. Ut enim vere tuo cordi, quod cor meum est, totum fatear, quoniam, sicut cordi meo, ita cordi tuo aliquid celare non possum, reddendi debiti tarditatem illa mihi ratio procuravit.
Abbreviated transcription (Latin):
euidenter ostenditꝰ. Nemini quicquam debeatis nisi ut inuicem diligatis
Quis auefateatur debitũ si neget acceptũ : in eoigitur quod nos deber
dicinus : profecto nos accepisse manstramus : Dicit quippebeatus¬
apħ : quidenim habes quod non aci pisti si autem accepisti quid glori¬
aris qaasi non acceperis : Nam & alio loco testatur quia caritas di
pobis dedit quod yeddendo debeamus : ipsedonabit nobis facultatem
qua possimus red derequod debemus : illeigitur auctor est debiti : qui
auctor est doni : Nam & seipsum sua largitate dignatus est facere debi¬
torem non quia indigens ab aliquo accepit sed qm̃ abundans largt̃
tribuit: Semin ecem quippesuo iumento impositum stabularioq curan¬
dum tradens duobus denarus datis ita se debitorem ꝓfitetur ut di¬
centiisiquid super erogaueris cum uenero reddam tibi : Quid est autem
siquid super erogaueris nisi siquid ame magis acceperis : nam & ipse
qui :uper erogabat in eo quod non acceperat prȩceptum sed dabat ex

Expanded text:
evidenter ostendit: Nemini quidquam debeatis, 2 nisi ut invicem diligatis . Quis autem fateatur debitum, si neget acceptum? In eo igitur, quod nos debere dicimus, profecto nos accepisse monstramus. Dicit quippe B. Apostolus: Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis ? Nam et alio loco testatur: Quia caritas Denobis dedit quod reddendo debeamus, ipse nobis donabit facultatem qua possimus reddere quod debemus. Ille igitur auctor est debiti, qui auctor est doni. Nam et seipsum sua largitate dignatus est facere debitorem, non quia indigens ab aliquo accepit, sed quoniam abundans largiter tribuit. Seminecem quippe suo jumento impositum, stabularioque curandum tradens, duobus denariis datis, ita se debitorem profitetur, ut diceret, Si quid supererogaveris, cum venero, reddam tibi . Quid est autem, si quid supererogaveris, nisi, si quid a me magis acceperis? Nam et ipse qui supererogabat in eo quod non acceperat praeceptum, sed dabat ex
Abbreviated transcription (Latin):
dnmpio corde gestars: Gratias illi qui multiplicat gau
credentes ꝑducit ad dm̃ quia ipsa caritas est dr̃: unde
iohannes apostolus dicit : Ds caritas est & qui manet in ca¬
ritate in domanet & ds ineo : hȩc ubi habita re coeperit
non ꝑmittit dominari peccatũ. sed cooperit multitudi¬
nem peccatorum : Nec solum psentia peccata facit uitari:
quin &iam prȩterita facit omnia relaxari: Hanc suꝑbi
contumacesq repudiant quidepeccatorũ remissione
disperant. & non solum salutis suae curam misera cȩcitate
reiciunt quin &iam fideles animas &siꝑuertere nequeunt
ꝑ turbare mortiferis sermonibus non quiescunt : His
& enim plerumq aut peccator ũimmanitas aut ȩtatis nequi
per actae longȩuitas spems a lutis adimit. & ad de teriora
compleatur : peccator cum in ꝓfundum malorum uener
contemnit : & uerem alorum ꝓfunditas necat. si quos di

Expanded text:
Dominum pio corde gestares. Gratias illi qui multiplicat gaudDominum pio corde gestares. Gratias illi qui multiplicat gaudcredentes perducit ad Deum, quia ipsa caritas est Deus. Unde Joannes apostolus dicit: Deus caritas est; et qui manet in caritate, in Deo manet, et Deus innon permittit dominari peccatum, sed cooperit multitudinem peccatorum; nec solum praesentia peccata facit vitari, quin etiam praeterita facit omnia relaxari. Hanc superbi contumacesque repudiant qui de peccatorum remissione desperant; et non solum salutis suae curam, miseranda caecitate rejiciunt; quin etiam fideles animas, si pervertere nequeunt, perturbare mortiferis sermonibus non quiescunt: his etenim plerumque, aut peccatorum immanitas, aut aetatis nequiter peractae longaevitas spem salutis adimit, et ad deteriora rae sententia compleatur: Peccator cum in profundum malorum venerit, contemnit . Et vere malorum profunditas necat, si quos d
Abbreviated transcription (Latin):
lux nullatenus obscuratur : itanum quam ueritas ȩterna
mentitur : lix autẽ & ueritas ds̃ est dequoscriptũ est :
erat lux uera quae inlum inat omnen hominem uenientẽ
in hũnc mundum : ipsa quoq: lux & ueritas dicit : ego sum
lux mundi: &rursus deseait : ego sum uia ueritas &
uita. lpsius ergo doctrina monemur quia arbor bona
fructus bonos facit & quia ex fructib: arbor agnoscitu
In ipso tedomina in lustris & merito uenerabilis filia cum
sis ignota iam scio. In ipso tibi cumsis tam procul constitu¬
ta congaudeo ⁊ Per epistolam siquidem caris simi filii mei
iunilli propositum simul & studium tua exp̃i anitatis agnoui :
Quimihi gratiam quam tibi largitus est dr̃ intantũ significare
eurauit ut insuis litteris tua e quoq salutationis mihi
demonstrare indicium : hoc procul dubio non fecisses
nisixpin tota puritatementis insuis famulis dilex isser:
Nec in cognitũ seruum tam benignondisosalutao nisi

Expanded text:
lux nullatenus obscuratur, ita nunquam veritas aeterna mentitur. Lux autem et veritas Deus est, de quo scriptum est: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Ipsa quoque lux et veritas dicit: Ego sum lux mundi . Et rursus de se ait: Ego sum via, veritas, et vita . Ipsius vero doctrina monemur, quia arbor bona bonos fructus facit, et quia ex fructibus arbor agnoscitur ; in ipso te, domina illustris et merito venerabilis filia, cum corpore sis ignota, jam scio; in ipso tibi, cum sis tam procul constituta, congaudeo. 2. Per epistolam siquidem clarissimi filii mei Junilli propositum simul et studium tuae Christianitatis agnovi, qui mihi gratiam quam tibi largitus est Deus in tantum significare curavit, ut in suis litteris tuae quoque salutationis mihi demonstraret indicium. Hoc procul dubio non fecisses, nisi Christum tota puritate mentis in suis famulis dilexisses, nec incognitum servum tam benigne in Domino salutares, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ta . Qđ eudentib scripturarũ potest testi monis comp¬
bari ut cognoscatur itatristitiã passionemq ttodipu¬
tandã xp̃o ut officiorũ naturalium ueritatemonstrta
non sit aliquadĩ hominisq confusio : matheus narrat
dnm ꝓpinquante tempore passconis dixis sediscipulis
sedete hic donec uadam illuc & orem̃ : & as sumptopero
& duob filiiss ebede coepit contristari & mestur sse

Expanded text:
tia. Quod evidentibus Scripturarum potest testimoniis comprotia. Quod evidentibus Scripturarum potest testimoniis comprobari, ut cognoscatur ita tristitiam passionemque toto deputandam Christo, ut, officiorum naturalium veritate monstrata, non sit aliqua Dei hominisque confusio. Matthaeus narrat Dominum propinquante tempore passionis, dixisse 125 discipulis: Sedete hic, donec vadam illuc, et orem; et assumpto Petro et duobus filiis Zebedaei, coepit contristari et moestus
Abbreviated transcription (Latin):
tam animã : ds̃ tristis fuit. sed qui ln anima tristitiam
sensit cũ anima tristitiã senti re non potuit : Insuads̃ ani¬
ma suam uoluit essecristitiã : & insua carne suamds eẽ
uoluit passionem. quiatotus in toto hominepermanens inse¬
parabilis ds nec animae tristanti defuit: nec carnem suã
in passione deseruit: sed xpõ tristi& passo licetditate separari
non posset patiens &t tristis humanitas. In toto tamen ho¬
mine tristis non est diuinitas contristata. & in homine coto
patiens non est diuinanatura compassa. sicut moriente
carne non solumditas. sed nec animaxp̃i potest ostendi
cõmortua : Aliud est enim in carnepas sum dm̃ dicere
Aliud carni prȩdica e compassum: Aliud in anima contris¬
tum  & aliud cum anima contristatũ : Passus etds in ho¬
mine : quia una estdĩ hominisq. ꝑsona : Ñ est compassus dr̃
homini quia inunox ponon est confusa di hominisq subslan¬

Expanded text:
tam animam Deus tristis fuit; sed qui in anima tristitiam tam animam Deus tristis fuit; sed qui in anima tristitiam sensit, cum anima tristitiam sentire non potuit. In sua Deus anima suam voluit esse tristitiam, et in sua carne suam Deus esse voluit passionem, quia totus in toto homine permanens inseparabilis Deus, nec animae tristanti defuit, nec carnem suam in passione deseruit; sed in Christo tristi et passo, licet a deitate separari non posset patiens et tristis humanitas, in toto tamen homine tristi non est divinitas contristata , et in homine toto patiente non est divina natura compassa; sicut moriente carne, non solum deitas, sed nec anima Christi potest ostendi commortua: aliud est enim in carne passum Deum dicere, aliud carni praedicare compassum; aliud in anima contristatum, et aliud cum anima tristatum . Passus est Deus in homine, quia una est Dei hominisque persona; non est compassus Deus homini, quia in uno Christo non est confusa Dei hominisque substan
Abbreviated transcription (Latin):
eso naru nomunatamen inxp̃osubstantia : quia sic urt us
sus ceptionis uerita tem non amiteert deettuiri arsic
clignatus est fueri quod antenonerat. ut non desisteret
ꝑsseniuo el sepen erat : Sic &iam uoluit unam cu homne
uerus homo permaneret indo: atq. italnuno xp̃o diuinȩ
humanaeq naturaees set in confusa pariter & indiuisa
perfectio : Nontuncnata est xpi diuinitas inse. cum nata¬
est pro nobis incarne: fuit infans uerbũ secundũ carnem
& fandi nonhabuit facultatem : sedidem uerbũ dr̃ nullo
um quam potuit coerterisilentio : quiaipseest patrissem¬
piterna locutio: Crescebat puer aetatis accessu. sed quia
indõ nulla est ȩtas . inpuero crescente non crescebat diui¬
na maiestas : s apientia quoq nouimus xpm̃ secundũ anima
profecisse sed sapientia xps non potuit cũ anima ꝓficiente
ma sua proficiens nec cũ anima sua ꝓficre nec cũ carne
sua potuit aetatis incrementa sentire : Item secundũ suscep¬

Expanded text:
sona, non una tamen in Christo substantia: quia sic verus susceptionis veritatem non amitteret deitatis; et sic dignatus est fieri quod ante non erat, ut non desisteret esse quod semper erat, sic etiam voluit unam cum homine verus homo permaneret in Deo; atque ita in uno Christo divinae humanaeque naturae esset incofusa pariter et indivisa perfectio. est pro nobis in carne. Fuit infans Verbum secundum carnem, et fandi non habuit facultatem; sed idem Verbum Deus nullo unquam potuit coerceri silentio, quia ipse est Patris sempiterna locutio. Crescebat puer aetatis accessu, sed quia in Deo nulla est aetas, in puero crescente non crescebat divina majestas. Sapientia quoque novimus Christum secundum animam profecisse; sed sapientia Christus non potuit cum anima proficiente ma sua proficiens, nec cum anima sua proficere, nec cum carne sua potuit aetatis incrementa sentire. Idem etiam secundum suscep
Abbreviated transcription (Latin):
runt ergõ corpusihũ & alligauerunt eum linteis cum
a romatib: sicut mos iudȩis est sepeli : Eccefacta di¬
stinctione diuinitatir carnis &anima: quantum ad
proprietatem sub stantiae attinet solum corpus ihũ
dicit decrucedepositum. aromatib: conditum : &lin¬
teis obuolutum: Propter unitatem uero personae
ꝗm̃ ds̃ hominem quem exuirginis utero suscepit. nec
in morte nec in sepid chro deseruit. proptora secu¬
tus iohannes adiecit : Erat autem in loco ubi cruci¬
fixus estbortus & in horto monumentũ nouum. in quo
mondum quis quam positus erat : ibiergo propter

Expanded text:
runt ergo corpus Jesu, et alligaverunt eum linteis cum aromatibus, sicut Judaeis mos est sepelire . Ecce, facta distinctione divinitatis, carnis et animae, quantum ad proprietatem substantiae attinet, solum corpus Jesu dicit de cruce depositum, aromatibus conditum, et linteis obvolutum; propter unitatem vero personae, quoniam Deus hominem quem ex Virginis utero suscepit, nec in morte, nec in sepulcro deseruit; propterea secutus Joannes adjecit: Erat autem in loco ubi crucifixus est hortus, et in horto monumentum novum, in quo nondum quisquam posit
Abbreviated transcription (Latin):
tem ideo factũ est ut ꝑmorientẽ temporaliter carnem iusti :
lonaretur uita eterna carni: & ꝑ descendentẽ a dinfer¬
num animã iusti : dolores soluerentur inferni : Vtrũq
autem scriptura sc̃a non tacuit. deresurrectionequidem
carnis sic beato pauloloquente : Per hominem mors &
phominem resurrectiomortuorum: & sicut in adam om̃s
moriuntur. Ita & inxp̃o om̃s uiuificabuntur: Idem ho
moxp̃s est. qui ꝓ nobis & pontifex factus est dumsemet¬
ip̃sum passioni obtulit  & hostia factus est dumpassio¬
nem ipse suscepit : Huic dicit᷑ : Tuẽs sacerdos in ȩternũ
secundum ordinem melchisedech: & sacerdos tamen &
hostia humanae naturae tam officia cognoscuntur esse
quam nomina : & qm idempontifex in firmitates nr̃as¬
suscepit & habuit proptera deipso apłs dicit Nenim
habemus pontificem qui non possit compati in firmitatib
nr̃is : & ut se denatura humana loqui doceret. adiecit:

Expanded text:
tem ideo factum est, ut per morientem temporaliter carnem justi, tem ideo factum est, ut per morientem temporaliter carnem justi, donaretur vita aeterna carni, et per descendentem ad infernum animam justi, dolores solverentur inferni. Utrumque autem Scriptura sancta non tacuit, de resurrectione quidem carnis, sic beato Paulo loquente: Per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum: et sicut in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . Idem homo Christus est, qui pro nobis et pontifex factus est dum semetipsum passioni obtulit, et hostia factus est dum passionem ipse suscepit. Huic dicitur: Tu es sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchisedech . Et sacerdos tamen, et hostia, humanae naturae tam officia cognoscuntur esse quam nomina. Et quoniam idem pontifex infirmitates nostrsuscepit et habuit, propterea de ipso Apostolus dicit: Non enim habemus pontificem qui non possit compati infirmitatibus nostris ; et ut se de natura humana loqui doceret, adjecit: