comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hinc atque illinc ad nos ueniendo inuicẽ uos inuenite: Sabelli¬
tequem pra&ermittitis. Arriani a equate quem subditis. & inuia uera nobi
ambulabitis: estenim quod inuicem ex uobis. alteri ex alteris admoneri
utri quedebeatis : Audi sabellianeusque adeo non ipsepater sed alter es l
ut eum arrianus in aequalem ad serat patri. Audi arriane usquea deo
equalis est patri. ut sabellianus eundem essedicat & patrẽ : tuado
tollis tuadimplequemminuis: & nobiscum ambo consistitis: quia nec tu
tollis nec tuminuis eum qui & alter estapatre ut conuincas sabellianũ : &
aequalis patri ut conuincas arrianum: Vtrisqueenimnclamat : ego & pater
unum sumus : quod ait unum audiant arriani : quod ait sumus. audiant
sabelliani : & nec illi aequalem nec illi alterum negando sintuani: Si ergo

Expanded text:
sed hinc atque illinc ad nos veniendo, invicem vos invenite. Sabelliani, agnoscised hinc atque illinc ad nos veniendo, invicem vos invenite. Sabelliani, agnoscite quem praetermittitis; Ariani, aequate quem subditis, et in via vera nobiscum ambulabitis. Est enim quod invicem ex vobis alteri ex alteris admoneri utrique debeatis. Audi, sabelliane: usque adeo non ipse Pater, sed alter est Filius, ut eum arianus inaequalem asserat Patri. Audi, ariane: usque adeo Filius aequalis est Patri, ut sabellianus eumdem esse dicat et Patrem. Tu adde quem tollis, tu adimple quem minuis, et nobiscum ambo consistitis: quia nec tu tollis, nec tu minuis eum qui et alter est a Patre, ut convincas sabellianum, et aequalis Patri, ut convincas arianum. Utrisque enim clamat, Ego et Pater unum sumus . Quod ait, unum, audiant Ariani; quod ait, sumus, audiant Sabelliani: et nec illi aequalem, nec illi alterum negando sint vani. Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dõ Ideo ille ds̃ sed non dedõ. & lumen. sed non delumine: Iste uero ds¬
lumen delumine : Nam in his duabus sententiis. una qua distui
Non ameipso loquor alia qua dictum est pater autem in me manens
facit opera ipse : singulas tenentes diuersi nobis aduersantur her&ici. qui
on exuna paste sed in contraria conantes auia ueritatis ex orbitant:
qui p̃pedicunt : Ecce in aequalis est patri filius non a seipso loquitur. dicunt
sabellian contra idest patripassiani: Eccequi pater est ipse & filius: quid osteni
ater inme manens ipse facito pera nisi in memaneo ego qui facio : Cas
dicitis sed non eo modo sicut est falsum contrarium uero sed sicut sun
falsa contraria ierrando indiuersa istis inmedio est uia quamrelio
uos ipsos longiore interuallo separati estis. quam ab ipsa uia cuiu
res estis : uos hinc uos autem illincuenite alteri ad alteros transit

Expanded text:
o. Ideo ille Deus sed non de Deo, et lumen sed non de lumine. Iste vero Dlumen de lumine. 2. Nam in his duabus sententiis, una qua dictum est, Non a meipso loquor: alia qua dictum est, Pater autem in me manens, ipse facit opera: singulas tenentes, diversi nobis adversantur haeretici, qui non ex una parte, sed in contraria conantes, a via veritatis exorbitant. Ariani quippe dicunt: Ecce inaequalis est Patri Filius, a seipso non loquitur. Dicunt Sabelliani contra, id est Patripassiani: Ecce qui Pater est ipse et Filius; quid enim est, Pater in me manens, ipse facit opera, nisi, in me maneo ego qui facio? Contraria dicitis: sed non eo modo sicut est falsum contrarium vero, sed sicut sunt inter se duo falsa contraria. Errando in diversa istis, in medio est via quam reliquistis. Inter vos ipsos longiore intervallo separati estis, quam ab ipsa via cujus desertores estis. Vos hinc, vos autem illinc, huc venite: alteri ad alteros transire nolite,
Abbreviated transcription (Latin):
cognosc&is eum & uidistis eum: sed philippus unus ex apostolis qd
rit non intellegens : Dnẽ inquit ostende nobis patrem. & sufficitr¬

Expanded text:
amodo cognoscetis eum, et vidistis eum. Sed Philippus unus ex Apostolis, quid amodo cognoscetis eum, et vidistis eum. Sed Philippus unus ex Apostolis, quid audierit non intelligens: Domine, inquit, ostende nobis Patrem, et sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
intam in iem&ipso : & utique non aliud est uita quam hab& nisi quodest
ipse qui hane hab&. sicdedit filio habere uitam in semccipso cumaip ses
sser uita. quam hab& in sem& ipso: Numquid autem nos uita quod
qui se ipsum hab& uitam eo quod ipa etuita : Denique ipse & inscipso esti
inmutabiliter : & in patre inseparabiliter : Nos uero cum in nobis ipsis esse
semus ad nosipsos turbati sumus : unde illa uox est: Ad meipsum
turbata est anima mea : atque in d&erius commutati : Neque id quod fuimus
manere potuimus : cum autem per ipsum uenimus ad patrem. sicut ait.
emo uenit ad patrem nisi per me: manentes in illo. nec apatre no
poterit separare. nec ab illo: Conestens itaque consequentia praccedemtbius
Si cognouistis me in quit. & patrem meum utique cognosc&is: hoc est q̃ dus
ait : Nemo uenit ad patrem nisi perme: Deinde subiungit: &

Expanded text:
vitam in semetipso, et utique non aliud est vita quam habet, nisi quod est vitam in semetipso, et utique non aliud est vita quam habet, nisi quod est ipse qui hanc habet: sic dedit Filio habere vitam in semetipso , cum ipse sit eadem vita quam habet in semetipso. Numquid autem nos vita quod qui seipsum habet vitam, eo quod ipse est vita. Denique ipse et in seipso est immutabiliter, et in Patre inseparabiliter: nos vero cum in nobis ipsis esse voluissemus, ad nos ipsos turbati sumus: unde illa vox est: Ad meipsum turbata est anima mea ; atque in deterius commutati, neque id quod fuimus manere potuimus. Cum autem per ipsum venimus ad Patrem, sicut ait: Nemo venit ad Patrem, nisi per me: manentes in illo, nec a Patre nopoterit separare, nec ab illo. 2. Connectens itaque consequentia praecedentibus: Si cognovistis me, inquit, et Patrem meum utique cognovistis. Hoc est quod ait: Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Deinde subjungit: Et
Abbreviated transcription (Latin):
T erba scĩ euangelii fratres ita reste intelleguntur. sicum superioribus
repperiuntur habere concordiam. Conuenire enim debent prae¬
cedentia consequentibus: quando ueritas loquitur: Superius
dixerat dns. Et siabiero & praeparauero uobis locum. iterum uenio
& accipiam uos ad meipsum ut ubi ego sum & uossitis: deinde addidera
Et quo ego uado scitis & uiam scrtis: Nihilque aliud ostendit esse quod
dixit nisi quia ipsum sciebant: Quid ergo esse ire ad seipsum persei psum:
quod &iam discipulis praestat ut eant adipsum peripsum ut potuimus
pristino sermone iam diximus. Quod itaque ait ut ubi egosum & uos
sitis ubi erant futuri nisi in ipso acperhoc est &iam ipse inseipso &
ideo ibi illi ubi &ipse. hocest inipso. Ipse estigitur uita aerna inqua futu¬
r sumus cum acceperit nos ad se: cipsa uita aderna quod ipse est & in
ipso ent utubi estipse & nossimus hoc est in ipso: Sicut enim pater hab&

Expanded text:
erba sancti Evangelii, fratres, ita recte intelliguntur, si cum superioribus reperiuntur habere concordiam: convenire enim debent praecedentia consequentibus, quando veritas loquitur. Superius dixerat Dominus, « Et si abiero, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum, et vos sitis: » deinde addiderat, « Et quo ego vado scitis, et viam scitis; » nihilque aliud ostendit esse quod dixit, nisi quia ipsum sciebant. Quid ergo esset ire ad seipsum per seipsum, quod etiam discipulis praestat ut eant ad ipsum per ipsum, ut potuimus pristino sermone jam diximus. Quod itaque ait, Ut ubi ego sum, et vos sitis, ubi erant futuri nisi in ipso? Ac per hoc est etiam ipse in seipso, et ideo ibi illi ubi et ipse, id est, in ipso. Ipse est igitur vita aeterna in qua futuri sumus, cum acceperit nos ad se: et ipsa vita aeterna quod ipse est in ipso est, ut ubi est ipse, et nos simus, hoc est, in ipso. Sicut enim habet Pater
Abbreviated transcription (Latin):
alterum quaeras uidere similem: sed illum putas esse meliorem: Non
quia ego inpatre & pater in me est: quur insimilibus distantian
cupis cernere quur inseparabiles separatim desideras nosse : Deinde non
ad solum philippum. sed ad eos pluraliter loquitur : quae non sunt ir
tias coastanda ut adiuuante ipso diligentius exponantur
nabãs. sed ipso docente qui non recedit a nobis : Ons̃ dicit quomodo cũ¬

Expanded text:
alterum quaeris videre similem, sed illum putas esse meliorem. Non alterum quaeris videre similem, sed illum putas esse meliorem. Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Cur in similibus distantiam cupis cernere? cur inseparabiles separatim desideras nosse? Deinde non ad solum Philippum, sed ad eos pluraliter loquitur, quae non sunt in angustias coarctanda, ut adjuvante ipso diligentius exponantur.nobis, sed ipso docente qui non recedit a nobis. Dominus dicit, quod modo cu
Abbreviated transcription (Latin):
cogiroscitis me : &uidistis eum si oculis cordis uidistis me: quid ergo est quod
dicis pbilipoe ostende nobis patrem & sufficit nobis tanto inquit tempo
multum est hoc uidere : saltim quod non uides. hoc crede: quo
dicis inquit ostende nobis patrem: sime uidisti qui omnimodo
quidemte : & credo simillimum esse patri: sed numquid arguendus
rgandus est qui cum similem uid& &iam illum cuius est similis uult
e : similem quidem noui sed adhuc alterum sine altero noui. Non mibi
apit nisi & illum cui est iste similis nouerim : Ostende itaque nobis patrem
usufficit nobis sed ideo magister discipulum arguebat : qnĩcorpostulantis¬
uidebat : tam quam enim melior pater ess& quam filius. ita philippus patrẽ
nosse cupiebat: & ideo nec filium sciebat : quo melius aliquid esse credebat
Adhunc sensum corrigendum dictum est. qui uid& me uid& & patrem
quo modo tu dicis ostende nobis patrem: uideo quomodo tudicas : Non

Expanded text:
cognoscitis me: et vidistis eum, si oculis cordis vidistis me. Quid ergo est quod cognoscitis me: et vidistis eum, si oculis cordis vidistis me. Quid ergo est quod dicis, Philippe, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis? Tanto, inquit, tempore multum est hoc videre, saltem quod non vides hoc crede. Quomodo enim dicis, inquit, Ostende nobis Patrem? Si me vidisti qui omnimodo quidem te, et credo simillimum esse Patri; sed numquid arguendus et objurgandus est qui cum similem videt, etiam illum cui similis est vult videre? Similem quidem novi, sed adhuc alterum sine altero novi; non mihi sufficit, nisi et illum cujus est iste similis noverim. Ostende itaque nobis Patrem, et sufficit nobisvidebat. Tanquam enim melior Pater esset qunosse cupiebat: et ideo nec Filium sciebat, quo melius esse aliquid credebat. Ad hunc sensum corrigendum dictum est, Qui videt me, videt et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Video quomodo tu dicas: non
Abbreviated transcription (Latin):
pattem nesciebant : ideo audiunt: Si cognouistis me. & patrem meum cogno¬
c&is permeutique &illum: Alius enim ego sum. alius ille: sed neputaren
dissimilem : &a modo inquit cognoscois eum &ui distis eum: uiderunt enem eius
simimimum filium : sed admonendi fuerant talem esse &iam patrem quem¬
nondum indebant qualis est filius quem uidebant : &ad hoc ual& quod postea
philippo dicitur : quiuid& me uid& patrem: Non quod ipseess& pater
quod in sabellianis qui uocantur &iam patripassiani cathi
Nam nisi duo essent pater & filius. non dictum ess& : Si pognouistis me &
patrem meum cognos c&is utique enim: quia nemo inquit uenit ad patrẽ
risi perme: Si cogno uistis me & patrem meum cognouistis: qnm̃ ego
perquem uenitur ad patrem perducam uos adeum. ut ipsum &iam cognos¬
catis  sed qnm̃ illi sum omnino simillimus. Amodo cognosc&is eum. cum

Expanded text:
Patrem nesciebant, ideo audiunt, Si cognovistis me, et Patrem meum cognoPatrem nesciebant, ideo audiunt, Si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis: per me utique et illum. Alius enim ego sum, alius ille. Sed ne putarent dissimilem, Et amodo, inquit, cognoscetis eum, et vidistis eum. Viderunt enim ejus simillimum Filium, sed admonendi fuerant talem esse nondum videbant, qualis est Filius quem videbant. Et ad hoc valet quod postea Phr et Filius, quod in Sabellianis, qui vocantur etiam Patripassiani, cathoNam nisi duo essent Pater et Filius, non dictum esset: Si cognovissetis me, et Patrem meum cognovissetis. Utique enim, quia nemo, inquit, venit ad Patrem, nisi per me: si cognovissetis me, et Patrem meum cognovissetis: quoniam ego, per quem venitur ad Patrem, perducam vos ad eum, ut ipsum etiam cognoscatis. Sed quoniam illi sum omnino simillimus, amodo cognoscitis eum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
qui uid& me uid& & patrem: Ecce increpat quod tanto temporo
ego sum uia &ueritas &uita: quomodo nunc dicit. tanto tempore uobi
sum & non cognouistis me. cum profecto & quo ir& &uiam scir&. Non ob
aliud nisi quod ipsum utique scrent: sed facile ista soluitur quaestio. sidica¬
mus quod eum aliqui eorum sciebant. aliqui nesciebant: Atque in his qui
nesciebant & philippus erat: ut quod ait. & quo ego uado scras &uiam scitis
illis dixisse intellegatur qui sciebant: non philippo cui dictum est. tanto
tempore uobiscum sum & non cognouistisme philippe : His ergo qui filium
iam nouerant &iam illud depatre distum est : & amodo cognosc&is eum &
uidistis eum: Dictum est enim propter omnimodam simili tudinem : quae
illi cumpatre est: ut ideo amodo dicerentur nosse patrem : quia nouerant
similem filium ergo iam sciebant filium: & si non omnes certe quidam
eorum quibus dicitur : & quo uado scitis &uiam scitis: Ipse est enim uia : sed

Expanded text:
Qui videt me, videt et Patrem. Ecce increpat quod tanto tempore Ego sum via, veritas et vita? Quomodo nunc dicit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? cum profecto, et quo iret, et viam scirent, non ob aliud nisi quod ipsum utique scirent? Sed facile ista solvitur quaestio, si dicamus quod eum aliqui eorum sciebant, aliqui nesciebant, atque in his qui nesciebant et Philippus erat: ut quod ait, Et quo ego vado scitis, et viam scitis, illis dixisse intelligatur qui sciebant; non Philippo cui dictum est, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? His ergo qui Filium jam noverant, etiam illud de Patre dictum est, Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum; dictum est enim propter omnimodam similitudinem quae illi cum Patre est, ut ideo amodo dicerentur nosse Patrem, quia noverant similem Filium. Ergo jam sciebant Filium, etsi non omnes, certe quidam eorum quibus dicitur, Et quo vado scitis, et viam scitis: ipse est enim via. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
inillo uno quemꝰ &iam ipse seruansemitatesmi serium sicut pyreloquitus sum de cor lang¬
uentib unum sa naredignatus ẽ  inuenitin annis eius numerum quenda laneuor ae

Expanded text:
in illo uno, quem etiam ipse servans unitatis mysterium, sicut praelocutus sum, de tot languentibus unum sanare dignatus est. Invenit in annis ejus numerum quemdam languor
Abbreviated transcription (Latin):
sapa ad flixisse agar ancillam : samrlibert ẽ posteaquam superbire coepit
an cilla qua esta est abrahae sanr & dixit : eice an cillam erexit aduersumme
ceruicem suam & quasi ab abraham fier& de ab raham qua esta est mulier
ab nahamuero qui non in ancillalibi dine ab utenditenebatur sed officio generandi
qnm sa ra ei dederat unde prolem susciperet. Ait eiȩcte ancillatua utere ea sicut uis
& a fflixit eam grauiter sara & fugit a faceeius ecceliberaa Fflixit ancillam

Expanded text:
Sara afflixisse Agar ancillam: Sara libera est: posteaquam superbire coepit Sara afflixisse Agar ancillam: Sara libera est: posteaquam superbire coepit ancilla, questa est Abrahae Sara, et dixit, Ejice ancillam; erexit adversum me cervicem suam. Et quasi ab Abraham fieret, de Abraham questa est mulier. Abraham vero qui non in ancilla libidine abutendi tenebatur, sed officio generandi, quoniam Sara ei dederat unde prolem susciperet, ait ei: Ecce ancilla tua, utere ea sicut vis. Et afflixit eam graviter Sara, et fugit a facie ejus. Ecce libera afflixit ancillam,
Abbreviated transcription (Latin):
ludereuult : tene cuhereditatem patris & audi: Eice ancillam & filium eius:
ionenim heres erit filius ancillae. cum filio meo isaac : isti &iam audent
qui a per sequutionem solent pati a catholicis regibus aut a catholicis principibus.
quam per sequutionem tolerant ꝑ afflictionem corporis ⁊ sitamen aliquan do
passisunt. aut quomodo passi sunt ipsisciant & conueniant conscentias suas :
tamen afflistionem corporis passi sunt : per sequutio quam faciunt. grauior est
cauequando uult ludere is mahel. cumisa ac: quando tibiblanditur . quando
offest alterum baptismum: respondeiam habeo baptismum : Sienimu
ẽ iste baptismus: qui tibiuult dare alterum. in ludere teuult : caue animae
per sequutorem : Namsi a principibus catholicis aliquid passa est pars donatiũ
aliquando secundum corpus passa ẽ: non secundum in lusionem sp̃s : Audite
& uid&e in ipsis u&eribus fastis omnia futurarum rerum signa & indicia : inueni tus

Expanded text:
ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac. 13. Isti etiam audent dicere quia persecutionem solent pati a catholicis regibus, aut a catholicis principibus. Quam persecutionem tolerant? Afflictionem corporis: si tamen aliquando passi sunt, aut quomodo passi sunt, ipsi sciant, et conveniant conscientias suas; tamen afflictionem corporis passi sunt: persecutio quam faciunt gravior est. Cave quando vult ludere Ismael cum Isaac, quando tibi blanditur, quando offert alterum baptismum: responde, Habeo jam Baptismum. Si enim verus est iste baptismus, qui tibi vult dare alterum, illudere te vult. Cave animae persecutorem. Nam si a principibus catholicis aliquid passa est pars Donati aliquando, secundum corpus passa est, non secundum illusionem spiritus. Audite et videte in ipsis veteribus factis, omnia futurarum rerum signa et indicia. Invenitur
Abbreviated transcription (Latin):
a cramentum ludebant simul. is mahel &is a ac:uidit illos saera ludente
abrahae : eice ancillam & filium eius : non enimhereserit filius ancllae: cum filio
meo isaac &cum contristatus ess& abra ham̃ confirmauit eidñs dictum
xoris eius : Iam hic manifestum ẽ. sacramentum quia nescioquid sacmrmentũ¬
futurum pasturiebat. illares gesta : ludentes uidit & dicit : Eiceancillam & filium
eiusus quid ẽ hoc fratres : quid enim malifecerat is mahel puero isaac: qui alude
Vo sed illalusio. Illusio erat: illalusiodeceptionem significabart : Nam
magnum sacroomaim ad tendat caritas ur̃a: per sequutionem illum uocat apł¬

Expanded text:
sacramentum. Ludebant simul Ismael et Isaac; vidit illos Sara ludentesacramentum. Ludebant simul Ismael et Isaac; vidit illos Sara ludenteillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac. Et cum contristatus esset Abraham, confirmavit ei Dominus dictum uxoris ejus. Jam hic manifestum est sacramentum, quia nescio quid futurum parturiebat illa res gesta. Ludentes vidit, et dicit: Ejice ancillam et filium ejus. Quid est hoc, fratres? Quid enim mali fecerat Ismael puero Isaac, quia ludebat cum illo? Sed illa lusio, illusio erat; illa lusio deceptionem significabat. Nam magnum sacramentum attendat Charitas vestra. Persecutionem illam vocat Ap
Abbreviated transcription (Latin):
deliberis : Nihil illis obfuit natiuitas deuteris ancillarum : quando in patre
cogno uerunt semensuum : & consequenter regnum cum fratribus tenue¬
runt quomodo ergo in filiis ia cob non ob fuit illis quinati sunt deancillis.
quominus tenerent regnum. & teram promissionis cumfratribus exaequo
erent: non illis obfuerunt natales ancillarum sed praceualuit sem
paternum : sic quicumque permalos baptizantur tam quam de ancillis uidentur
nati sed tamen quia ex semine uerbidĩ quod figuratur inia cob. non contristentur.
ulhereditatem cum fratribus possidebunt : Securus ergo sit quia de so
bononascitur : tantum nonimit&ur ancillam sgđ ancilanascitur : Ancillam
malam superbientem nonimiteris : unde enim filii ia cobdeancillis nati posse
terram promissionis cum fratribus. is mahelautem de an cilla natu
expulsus ẽ abhere ditate : unde nisi quia ille superbus erat : illihumiles erexit
illeceruicem & uoluit seducere fratrem suum luden scum illo :magnum ibi

Expanded text:
de liberis. Nihil illis obfuit nativitas de uteris ancillarum, quando in patre cognoverunt semen suum, et consequenter regnum cum fratribus tenuerunt. Quomodo ergo in filiis Jacob non obfuit illis qui nati sunt de ancillis, quominus tenerent regnum, et terram promissionis cum fratribus ex aequo acciperent; non illis obfuerunt natales ancillarum, sed praevaluit semen paternum: sic quicumque per malos baptizantur, tanquam de ancillis videntur nati; sed tamen quia ex semine verbi Dei, quod figuratur in Jacob, non contristentur, simul haereditatem cum fratribus possidebunt. Securus ergo sit qui de semine bono nascitur; tantum non imitetur ancillam, si de ancilla nascitur. Ancillam malam superbientem non imiteris. Unde enim filii Jacob de ancillis nati, possederunt terram promissionis cum fratribus, Ismael autem de ancilla natus, expulsus est ab haereditate? Unde, nisille cervicem, et voluit seducere fratrem suum, ludens cum illo. Magnum ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ueleris a noui : Aduelus testa mentum pestinent dilestores temporalium. dilestores.
csaeculierad nouum testamentum dilectores uitae adernae: Id eo illahierus alem
toumbrr erat caelestis hierusalem. matris omnium nostrorum quae .ẽ. incȩlo :
capostoli uerba sunt : & deistaciuitate unde peregrinamur: multa nostis. mub
lamaudistis : In uenimus autem remmiram in istis pastibus id est in istis fodubus. inistis
generationibus liberarum & ancillarum : quattuor scilic& genera hominum: IN
quibus quat tauren eribus compl&ur figure totius futuri populi xp̃iani : ut non sit

Expanded text:
Veteris et Novi. Ad Vetus Testamentum pertinent dilectores temporalium, dilectores Veteris et Novi. Ad Vetus Testamentum pertinent dilectores temporalium, dilectores saeculi: ad Novum Testamentum dilectores vitae aeternae. Ideo illa Jerusalem in terra, umbra erat coelestis Jerusalem matris omnium nostrum, quae est in coelo: et haec Apostoli verba sunt . Et de ista civitate unde peregrinamur, multa nostis, multa jam audistis. Invenimus autem rem miram in istis partubus, id est in istis fetibus, in istis generationibus liberarum et ancillarum, quatuor scilicet genera hominum: in quibus quatuor generibus, c
Abbreviated transcription (Latin):
lamnostis. fili ia cob quia duo decimfuerunt : & inde populus is raohel: qui a ipseia cob
srahel : & populus is rahel tribus duodecim. pestinentes adduodecimfilios is rachel :
patres in quibus figurbatur populus : & populus ipse prior. presens populus inpopulo
enim iuda eorum : figuratus ẽ populus xp̃ianorum Ibi figura hicueritas : ibi
ibrto. hic corpus : dicente a postolo: Haec autem in figura contingeba Nt
V oxest a postoli : Scripta sunt inquit propternos. inquos finis saeculorũ obuenit:
ecurrat nunc animus uester ad abraoham isaac. & ia cob: Inistis tribus inuenimus
rere liberas. parere & an ullas: in uenimus ibi pastus liberarum in uenimus
& pastus ancillarum : ancillã nihilbonis ignificat : Eice an cillam inquit & filiũ eius:
non en imheres erit filius ancillae :cum filioliberȩ : A postolus hoc cominemorat:
& in illis duobus filus abrahae. dicit apostolus figunrm fuisse duorum testamentoꝵ:

Expanded text:
am nostis filii Jacob quia duodecim fuerunt, et inde populus Israel: quia ipse Jacob Israel, et populus Israel tribus duodecim, pertinentes ad duodecim filios Israel. Abrtres patres in quibus figurabatur populus: et populus ipse prior, praesens populus. In populo enim Judaeorum figuratus est populus Christianorum. Ibi figura, hic veritas, ibi umbra, hic corpus, dicente Apostolo, Haec autem in figura contingebant illis. Vox est Apostoli: Scripta sunt, inquit, propter nos, in quos finis saeculorum obvenit . Recurrat nunc animus vester ad Abraham, Isaac, et Jacob. In istis tribus invenimus parere liberas, parere et ancillas: invenimus ibi partus liberarum, invenimus ibi et partus ancillarum. Ancilla nihil boni significat: Ejice ancillam, inquit, et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio liberae. Apostolus hoc commemorat; et in illis duobus filiis Abrahae, dicit Apostolus fuisse figuram duorum Testamentorum,
Abbreviated transcription (Latin):
& ego proponam decrecum omnibus tribubus & linguis inomni temxyquolede cr&um:
quicumque dixerit blas phemiam indm̃ sydrao mrsac & ab denago : in in teritũerunt
& domus eorum inperditionem : Eccequomodo saeuit rex alienigena neblasphem&ur
ds̃ isł quia potuit trespueros deigne liberare : & nolunt ut saeuiant reges xp̃iani quia xp̃s
ex sufflatur a quo nontrespueri sed orbis temxrum cum ipsis regibus a gehennarũ igne
liberatur : Namtres illi pueri fratres mei. liberati sunt ab igne temporali : Num qui
ipse ẽ. ds̃ machabeorum᷑ qui & trium puerorum ꝰ illos ab igne liber uit : Illi

Expanded text:
 ego proponam decretum omnibus tribubus et linguis in omni terra. Quale decretum? Quicunque dixerit blasphemiam in Deum Sidrac, Misac, et Abdenago in interitum erunt, et domus eorum in perditDeus Israel, quia potuit tres pueros de igne liberare: et nolunt ut saeviant reges christiani, quia Christus exsufflatur, a quo non tres pueri, sed orbis terrarum cum ipsis regibus a gehennarum igne liberatur? Nam tres illi pueri, fratres mei, liberati sunt ab igne temporali. Numquid non ipse est Deus Machabaeorum, qui et trium puerorum? Illos ab igne liberavit: illi
Abbreviated transcription (Latin):
tantur : perbonos mali cumboni sunt qui baptitant & mali quibapti tantur: quomodo
in uenimus ista in tribus istis nominibus Egosum ds̃ abraham & ds̃ isa ac & dĩ ia cob:
cillus accipimus in malis: liberas accipimus inbonis : pariunt liber eb
sa rapeperit isaac : Pariunt ancillae malos agarpeperit ismahel: Habemus in uno
abraham & illud genus cumperbonosboni : & illud genus cum permalos mali : Pea
os mali ubi figuratae sunt libenre : liberaerat rebeccauxor isa ao: leg
peperit geminos : unus eratbonus altermalus : Habes apeste scripturam dicentẽ dĩ uoce
a cobdilexi : esau autem odio habui: istos duos genuit rebecca: ia cob & esau: unus inde
legitur alterimprobatur : unus succedit in hereditatem : alterexh edatur
eacit populum suum ds̃ deesaũ sed facit deiadi son¬

Expanded text:
zantur: per bonos mali, cum boni sunt qui baptizant, et mali qui baptizantur. 10. Quomodo zantur: per bonos mali, cum boni sunt qui baptizant, et mali qui baptizantur. 10. Quomodo invenimus ista in tribus istis nominibus, Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob? Ancillas accipimus in malis, liberas accipimus in bonis: pariunt liberae bonos; Sara peperit Isaac : pariunt ancillae malos; Agar peperit Ismael . Habemus in uno Abraham et illud genus cum per bonos boni, et illud genus cum per malos mali. Per bonos mali ubi figurati sunt? Libera erat Rebecca uxor Isaac: legite, peperit geminos, unus erat bonus, alter malus. Habes aperte Scripturam dicentem Dei voce, Jacob dilexi. Esau autem odio habui Istos duos genuit Rebecca, Jacob et Esau: unus inde eligitur, alius reprobatur; unus succedit in haereditatem, alter exhaeredatur. Non facit populum suum Deus de Esau; sed facit de
Abbreviated transcription (Latin):
quos dicit non caste adnuntiare solere euangelium quos tolerat in soci& ate xp̃iam¬
Quidenim dum omni modo siueo ccasione siue ueritate xp̃s
ad nunti & ur : & in hocgaudeo : Numquid maliuolus erat . & de alieno malo
gaudebat sed quia & permalos uerum predicabatur & permalorum
ora xp̃s predicabatur: si quos isti suisimiles bapti zabant malimalos bapti ⁊ abañ
Siquos isti baptizabant tales quales ad mon& dñs cumdicit. quaedicunt facite
que autem faciunt facerenolite : malibonos baptitabant : bonimalosbaptita¬
bant : quomodo aphilipposcõ sy monmagus baptidatus iẽ : : Nota sunt ergo ista
quat tu or genera fratresmei : ecceiterum earep&o. ten&eilla Numerate illa
aduestite illa : cau&equaem ala sunt : ten &equaebona sunt: perbonos bonina scuntur
cum perscõs sc̃ baptitantur : permalos mal: cum & quibapti tant & qui baptitantur :
inique & impie uiuunt : Permalos boni cummali sunt quibaptizant & boni quibapti¬

Expanded text:
quos dicit non caste annuntiare solere Evangelium, quos tolerat in societate chriQuid enim? dum omni modo, sive occasione, sive veritate Christus annuntietur, et in hoc gaudeo . Numquid malevolus erat, et de alieno malo gaudebat? Sed quia et per malos verum praedicabatur, et per malorum ora Christus praedicabatur; si quos isti sui similes baptizabant, mali malos baptizabant: si quos isti baptizabant tales, quales admonet Dominus cum dicit, Quae dicunt facite; quae autem faciunt, facere nolite , mali bonos baptizabant. Boni malos baptizabant, quomodo a Philippo sancto Simon magus baptizatus est . Nota sunt ergo ista quatuor genera, fratres mei. Ecce iterum ea repeto, tenete illa, numerate illa, advertite illa; cavete quae mala sunt, tenete quae bona sunt. Per bonos boni nascuntur, cum per sanctos sancti baptizantur: per malos mali, cum et qui baptizant et qui baptizantur, inique et impie vivunt: per malos boni, cum mali sunt qui baptizant; et boni qui bapti
Abbreviated transcription (Latin):
mundi nomine appellat &ipsa causa est quodhidiligant illi nondiligant. ipsa causa est
dequa sicer in sonat psalmus. Iudicame ds̃ & discerne causammeam degente nonscã.¬

Expanded text:
quos mundi nomine appellat; et ipsa est causa quod hi diligant, illi non diligant. Ipsa causa est quos mundi nomine appellat; et ipsa est causa quod hi diligant, illi non diligant. Ipsa causa est de qua sacer insonat Psalmus, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sa
Abbreviated transcription (Latin):
nterrogantibus discipulis &eis magistro respondenteibũ &iam nos tam quam
cum illis discimus quando scm̃ euangelium uellegimus uelaudimus. Quia ergodixerat
aĩ ÷ Adhuc modicum & mundusmeiam non uid&. uos autemui debitisme. Inter¬
rogauit eum dehocipsoiudas nonille traditor eius quiscariothes cognominatus est
Reduuius & ẽpistola inter scripturas canonicas legitur. Onẽ factum est quia nobis
ifestaturus es teipsum & non mundo : Simus cumipsis tamquam in terrog
discipuli communemq: magistrum : Audiamus & nos. iuda senim sc̃ĩ non in mundus
necinsestator dñi sed sestator causam quae siuit quare se non mundo sed suis manifestaturis
C̃ihs. Quareadhuc modicum & mundus nonuider& eum ipsi autem uiderent eu
Reipondit ihs̃ & dixitei. Siquis diligitine sermonem meum seruabit. & patermeus dilig&¬
eum & ad eumueniemus & mansione mapud eum faciemus. Qui non diligit mesermones
eos non seruat. ecce exposita est causaquare sesuis manifestaturus est non alier

Expanded text:
nterrogantibus discipulis et eis magistro respondente Jesu, etiam nos tanquam cum illis discimus, quando sanctum Evangelium vel legimus vel audimus. Quia ergo dixerat Dominus, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, vos autem videbitis me; interrogavit eum de hoc ipso Judas, non ille traditor ejus qui Iscariotes cognominatus est, sed cujus Epistola inter Scripturas canonicas legitur: Domine, quid factum est, quia nobis manifestaturus es teipsum, et non mundo? Simus cum ipsis tanquam interrogantes discipuli, communemque magistrum audiamus et nos. Judas enim sanctus, non immundus, nec insectator Domini, sed sectator, causam quaesivit quare se non mundo, sed suis manifestaturus esset Jesus; quare adhuc modicum et mundus non videret eum, ipsi autem viderent eum. 2. Respondit Jeseum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Qui non diligit me, sermones meos non servat. Ecce exposita est causa quare se suis manifestaturus est, non alienis,
Abbreviated transcription (Latin):
imago sed patris. Nec suus filius idem ipse sed patris. Recte igitur tribuit austori quid
acit aequalis a quo hab& hoc ipsum quodilli est in differenter aequalis.

Expanded text:
imago, sed Patris; nec suus Filius idem ipse, sed Patris. Recte igitur tribuit auctori quidimago, sed Patris; nec suus Filius idem ipse, sed Patris. Recte igitur tribuit auctori quidfacit aequalis, a quo habet hoc ipsum quod illi est indifferenter aequalis.
Abbreviated transcription (Latin):
& inuobiserit. Ecce facit in sciscumpatre & filio sc̃s &iam sp̃s mansionem intusutiq: tãqua
ieniunt subueniendo uenimus oboediendo. ueniunt in luminando uenimus in
ueniunt implendo ueni mus capiendo. ut sit nobis eorum non extraria uisio sed int̃na
& in nobis eorum non transitoria mansio sed a &erna. sic mundo non sefilius manifestat
Mundu senim est dictus hocloco dequibus continuo subiunexit. Qui non diligitme sermo¬
nes meos non seruat. hisunt qui patrem & filium & sp̃mscm̃numquamuident. filium
autem non utbeatificentur sedutiudicentur. Ad modicumuident nec ipsum in formadĩ
ubiest cumpatre & spũscõpariter inuisibilis. sed informa hominis ubieẽ. uoluit mundo
patiendo contemtibilis iudicando terribilis. Q uoduero a diunxit. Et sermogiciudist
nan est meus sed eius quimis itmepatris. non miremur Non

Expanded text:
et in vobis erit . Ecce facit in sanctis cum Patre et Filio sanctus etiam Spiritus mansionem; intus utique, tanet in vobis erit . Ecce facit in sanctis cum Patre et Filio sanctus etiam Spiritus mansionem; intus utique, tanveniunt subveniendo, venimus obediendo; veniunt illuminando, venimus intuendo; veniunt implendo, venimus capiendo: ut sit nobis eorum non extraria visio, sed interna; et in nobis eorum non transitoria mansio, sed aeterna. Sic mundo non se Filius manifestat: mundus enim dictus est hoc loco, de quibus continuo subjunxit, Qui non diligit me, sermones meos non servat. Hi sunt qui Patrem et Spiritum sanctum nunquam vident: Filium autem non ut beatificentur, sed ut judicentur, ad modicum vident; nec ipsum in forma Dei, ubi est cum Patre et Spiritu sancto pariter invisibilis; sed in forma hominis, ubi esse voluit mundo patiendo contemptibilis, judicando terribilis. 5. Quod vero adjunxit, Et sermo quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me, Patris; non miremur, non
Abbreviated transcription (Latin):
est testantibus angelis. sicueni & que mammodum eum uidistis euntem in caclu
Proculdubio tunceum uidebit mundus quo nomine significati sunt aregno eius alieni
perhoc longe melius intellegitur illudiam tempus significare uoluisse in eoquodat
Adhuc modicum & mundus meiam nonuid& quando in fines aeculiaufer&ura boculis damn¬
torum utillicum dec&ero uideant apud quos diligentescum facit pater atq ipsemansionem
modicum autem dixit quia &id quod prolixum uid&ur hominibus breuissimum est anter¬
oculos dĩ. De hoc quippe modice iste ipse iohannes euangelista. filiol inquit nouissima
hora est nequis porro existim& patrem tantum & filium sinespũscõapud dilectoressuos
facere mansionem. recolat quod sũperius despũscõ distum est que mmundus non potest
accipere quia non uid& eum nesciteum. uo sautem cognosc&is cum quia apuduos manebit

Expanded text:
 quoniam dictum est, testantibus angelis, sic veniet quemadmodum eum vidistis euntem in coelum :  quoniam dictum est, testantibus angelis, sic veniet quemadmodum eum vidistis euntem in coelum : orum esse venturum: procul dubio tunc eum videbit mundus, quo nomine significati sunt a regno ejus alieni. Ac per hoc longe melius intelligitur aliud jam tempus significare voluisse in eo quod ait, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, quando in fine saeculi auferetur ab oculis damnatorum, ut illi eum de caetero videant apud quos diligentes eum facit Pater atque ipse mansionem. Modicum autem dixit, quia oculos Dei: de hoc quippe modico iste ipse Joannes evangelista, Filioli, inquit, novissima hora est . 4. Ne quis porro existimet Patrem tantummodo et Filium sine Spiritu sancto apud dilectores suos facere mansionem, recolat quod superius de Spiritu sancto dictum est, Quem mundus non potest accipere, quia non videt eum, nec scit eum: vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit,
Abbreviated transcription (Latin):
quac facit unianimes habitare in domo in qua domo facit pater & filius mansionem qui
donant &psam dilestionem. Quibus donent in fine &iamipsam suam manifestationem
Dequa discipulus in terrogauit magistrum ut non solumilli quitunc audiebant peroseius
sed &iam nos pereuangelium eius hocnosse possemus. Quaesieratenimdexp̃imani festa
quam prorsus impii non nouerunt quibusdipatris & sp̃s scĩ manifestatio nulla est fli uero
essepotuit sed in carne quaenectalis est qualis illa. Nec semperillis ad cẽ potest quausa es
sit sed ad modicum tempus & hoc adiudicium non ad gaudium ad supplicium nonad tmiu
N unc est ergoutintellegamus quantum a perire ipse dignatur quomodo dictum sitoda
modicum & mundus meiam nonuid&. Vos autemui debitis me. Verum est quide
post paululum &iam corpus suum in quo eum poterant & impii uider eoculis eorum
subtracturus quando quidem postresumectionem nemo eum uiditillorum sedi

Expanded text:
quae facit unanimes habitare in domo . In qua domo facit Pater et Filius mansionem, qui donant et ipsam dilectionem, quibus donent in fide etiam suam manifestationem; de qua discipulus interrogavit magistrum, ut non solum illi qui tunc audiebant per os ejus, sed etiam nos per Evangelium ejus hoc nosse possemus. Quaesiverat enim de Christi manquam prorsus impii non noverunt, quibus Dei Patris et Spiritus sancti manifestatio nulla est, Filii vero esse potuit, sed in carne: quae nec talis est qualis illa; nec semper illis adesse potest, qualiscunque sit, sed ad modicum tempus, et hoc ad judicium, non ad gaudium; ad supplicium, non ad praemium. Nunc est ergo ut intelligamus, quantum aperire ipse dignatur, quo modo dictum sit: Adhuc modicum, et mundus me non videt; vos autem videtis me. Verum est quidem quod post paululum etiam corpus suum, in quo eum poterant et impii videre, oculis eorum fuerat subtracturus, quandoquidem post resurrectionem nemo eum vidit illorum. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
distum est Ipseuos docebit omnia. audi&iam dicente mubilegis inactibus a postolorum
tato p&ro dixisse spm̃ s̃cm̃ uadecumillis quia egomisieos. Omnisigitur & dicit & doc&
trinitas sed nisi&iam singillatim commendareair eam nullo modo humana capere utiq
poss& infirmitas. Cumergo omninosit inseparabilis. Numquam trinitas. eẽ scireuir

Expanded text:
dictum est, Ipse vos docebit omnia, audi etiam dicentem, ubi legis in Actibus Apostolorum, dictum est, Ipse vos docebit omnia, audi etiam dicentem, ubi legis in Actibus Apostolorum, beato Petro dixisse Spiritum sanctum, Vade cum illis, quia ego misi eos . Omnis igitur et dicit et docet Trinitas: sed nisi etiam singillatim commendaretur, eam nullo modo humana capere utique posset infirmitas. Cum ergo omnino sit inseparabilis, nunquam Trinitas esse sciretur
Abbreviated transcription (Latin):
rutumm Haec uero aliaquam praesentem. ẽẽ. testatur. illa spiritalis est atq
osinentibus redditur. haec corporalis forinsecus oculis atq auribus exhib&ur
Sin a &ernumbeatificat libentos haecintem pore uisitat liberandos. secundumillam
fits isuis dilectoribus non recedit secundum hanc it & recedit. Haec inquit loquutussũ
iobis apuduos manens utiq praesentia corporali qua cumillis ui sibilis loquebatur. Para¬
docenteꝰ autem s puscõ eademuerba intellegamus. qua sidicat filius sinespuscõ. Aut sps̃
&i doc& trintas ipsadicat eĩdoceit. Sed qnm̃trinitas est oportebat eius singulas in sini¬
are personas eamq nos distincte audire insepa rabiliter intellegere a uti patrem
dicentem ubilegis dnsdixit adme filius meus estu : Audie docente mubilegis. Onnis
quiaudiuit apatre & didicit uenit adme. E iliumuero dicentem modo audisti dese

Expanded text:
 promisit futuram; haec vero alia, quam praesentem esse testatur. Illa spiritualis est, atque intrinsecus mentibus redditur: haec corporalis forinsecus oculis atque auribus exhibetur. Illa in aeternum beatificat liberatos; haec in tempore visitat liberandos. Secundum illam Dominus a suis dilectoribus non recedit; secundum hanc it et recedit. Haec, inquit, locutus sum vobis, apud vos manens: utique praesentia corporali, qua cum illis visibilis loquebatur. 2. Paradocente autem Spiritu sancto eadem verba intelligamus? quasi dicat Filius sine Spiritu sancto, as aliquid dicit et docet, Trinitas ipsa dicat et doceat? Sed quoniam Trinitas est, oportebat ejus singulas insinuare personas, eademque nos distincte audire, inseparabiliter intelligere. Audi Patrem dicentem ubi legis, Dominus dixit ad me, Filius meus es tu . Audi et docentem ubi legis, Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me . Filium vero dicentem modo audisti; de se
Abbreviated transcription (Latin):
qui docebant legom: ut impler&ur quod dixerat ipsedñs : Ego ueniut non uidentes uie scic
& uidentes caecifiant: Caecienim fasti sunt pharisacidostores: inlumiati sunt por line scer¬
teslezẽ & in austorem legis credentes : Nicho demus tamen unus expharisa eis qui ad dnin
emerat el ipsenon quidem in credulus sedtimidus : Namideo noste ueaitit aedldit

Expanded text:
qui docebant Legem: ut impleretur quod dixerat ipse Dominus, Ego veni ut non videntes videant, qui docebant Legem: ut impleretur quod dixerat ipse Dominus, Ego veni ut non videntes videant, et videntes caeci fiant . Caeci enim facti sunt Pharisaei doctores, illuminati sunt populi nescientes Legem, et in auctorem Legis credentes. 2. Nicodemus tamen unus ex Pharisaeis, qui ad Dominum nocte venerat, et ipse non quidem incredulus, sed timidus; nam ideo nocte venerat ad
Abbreviated transcription (Latin):
unit carita sura sermone pristino ex occasi onelestionis euangelicaed ocutosn
int̃ eos quiillũ teñere cogitabant & interficere cupiebant nec ualeb ant quia ille
nolebat : Cumergohaeclocutus ẽ& Nata ẽ deillo in turba dissensio: aliis putintib
ut eum tenerent redierunt in munes a crimine : & pleni admititione : Nam et testimonium
erhiberunt diuina edostrina e eiuscum dicerent a quib: in issi erant : quarenom addu
responderunt enimnum quam seaudissehominem sic locutũ : Non enim quis quaro sic
loquitur homo: Illeaut̃ sic locutus ẽ qui ad serat & homo: Tamen pharisa et testimo¬
uim eorum repellentes dixerunt eis : Numquid & uos seductiestis : Videmu
delestatosuos eẽ sermonib: illius : Num quid aliquis deprincipib credidit in eum autex
pharisaeis sed turba haec quae non nouit legem maledisti sunt : Qui non nouerant legeni
osi credebant in eum quimi s erat legem : & eum quimi serat legem contem pneb

Expanded text:
nit Charitas vestra, sermone pristino ex occasione lectionis evangelicae locutos ninter eos qui illum tenere cogitabant, et interficere cupiebant nec valebant, quia ille nolebat: cum ergo haec locutus esset, nata est de illo in turba dissensio, aliis putantibusut eum tenerent, redierunt immunes a crimine, et pleni admiratione. Nam et testimonium perhibuerunt divinae doctrinae ejus, cum dicerent a quibus missi fuerant, Quare non adduxistis eum? Responderunt enim nunquam se audisse hominem sic locutum: Non enim quisquam sic loquitur homo. Ille autem sic locutus est, quia Deus erat et homo. Tamen Pharisaei testimonium eorum repellentes, dixerunt eis: Numquid et vos seducti estis? Videmus enim delectatos vos esse sermonibus illius. Numquid aliquis de principibus credidit in eum, aut ex Pharisaeis? Sed turba haec quae non novit Legem, maledicti sunt. Qui non noverant Legem, ipsi credebant in eum qui miserat Legem; et eum qui miserat Legem, contemnebant illi
Abbreviated transcription (Latin):
in dno & futurorum bonoran nos¬
cupido succenderit siremꝑ ma¬
in manib: dĩ com̃mittamur: Null
dae monum ad ex qugnandũua¬
lebit accedere: Migis autem si
cõmmunita inxp̃oco da conrpe¬
oxerint: c̃onfusire uertentur:

Expanded text:
ino, et futurorum bonorum cupido nos succenderit; si semper omnia manibus Dei committamus, nullus daemonum ad expugnandum valebit accedere; magis enim, cum munita in Christo corda conspexerint, confusi revertentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ple eunatione delectirest
cune tntigquae trepidatiomanebit
ulterius q̃ uisnor poterit eorum tur
bo conuellere : f aecunre sint animae
uanadir qsublatum ad purecipitia
eporrede ferripellatur om̃r anxi¬

Expanded text:
natione dejectus est. cunctatio? quae trepidatio manebit ulterius? Quis nos eorum turbo poterit convellere? Securae sint animae a diabolo sublatum ad praecipitia se posse deferri. Pellatur omnis anxi
Abbreviated transcription (Latin):
quicum eo an¬
peratore constantio in prinabis
ne paulum domesticum lit antem
ad postremunintiauit se¬
cularib febus: maledixit au¬
tem̃ propriofiliopater. coquod

Expanded text:
qui cum eo animperatore Constantio, in principiis ne Paulum domesticum militantem; ad postremum renuntiavit saecularibus rebus. Maledixit autem proprio filio Pater, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
tiriut facant uob hominer ea &
uor facitillis similit: Nemo ẽ.
opt& ab alufieri. Ille enim pro¬
ximum sis tam quã seipsum
diligit quii non male aliquid
q uod nec si baiubfieri sed si quid
boni prout ipi abomnib: ꝑcipere
obtat & consequi liberter inꝑite:
quia non hoc solũ xp̃ ano querit᷑
ut malo careat sedut & erceat
bonum: Qui&iam sinihilmali
fecerit necboni: tam̃ aliquid ad
ꝑ̧ cerneuite pmium ñ admittit

Expanded text:
faciant vobis homines, ita et vos facite illis similiter . Nemo est optet ab aliquo fieri. Ille ergo proximum suum tamquam se ipsum diligit, qui ei non mali aliquid, quia nec sibi, vult fieri; sed si quid boni, prout ipse ab omnibus percipere optat et consequi, libenter impertit; quia non hoc solum a Christiano quaeritur, ut malo careat, sed ut exerceat bonum: qui etiamsi nihil mali fecerit nec boni, tamen ad aeternae vitae praemium non admittit
Abbreviated transcription (Latin):
soene anteuita
dẽ iñde ultimo exceptus in mostir qui¬
& enidormiens transiit: Sincullo horore
utseschabent supremaluctamina. nul¬
las difficili obitũ morar sensit.  An¬
gelicirchoris anima illa sca generora.
sincera : & ab omni contactum undi
in contaminata suscipitur.. Multoꝵ
inter eauarur uisionibur sõnur incuti¬
t. quarũ tam̃ una ominiũ facies crat:
quod rcilieiti cõ illi occurrerent. Os¬
ficia scorũ & uere ille in eodẽmediaenoc
grumsi quidem uultur decore facier
omuib: arta seruabat: Probeuosifta
nostir & mlto plenius uobir quã sermo
sufficit aninorũ meditatio:

Expanded text:
ene ante vita deinde ultimo exceptus, in mortis quietem dormiens transiit sine ullo, ut se habent suprema, luctamine. Nullas difficiles obitus moras sensit. Angelicis choris anima illa sancta, generosa, sincera, et ab omni contactu mundi incontaminata suscipitur. Multorum interea variis visionibus somnus incutitur, quarum tamen una omnium facies erat, quod scilicet sancto illi occurrerent officia sanctorum. Et vere illico in eodem mediae nocgrum siquidem vultus decorem facies omnibus grata servabat. Probe vos ista nostis, et multo plenius vobis quam sermo sufficit animorum meditatione
Abbreviated transcription (Latin):
poquere ter mematu lapra. Nunc
minarũ tuitum uestiguis. quid
olir fuer& oftendit. In secundo
ab urbemiliario habsagiobilis:
gaudensq quod paucis diebur
uiginti transierunt dier: c̃um
pomnem illam insulam quicumq
inmudar habebant spiritur
damartuerunt. Uenisse hi
se debere ꝓpanrre. hoc sala mi
bocccrium hoc laphita & urber

Expanded text:
quenti terrae motu lapsa, nunc ruinarum tantum vestigiis quid olim fuerit, ostendit, in secundo ab urbe milliario habitabat ignobilis, gaudensque quod paucis diebus viginti transiere dies, cum per omnem illam insulam quicumque immundos habebant spiritus, clamare coeperunt, venisse Hilse debere properare. Hoc Salamina, hoc Curium, hoc Lapetha et urbes
Abbreviated transcription (Latin):
naest autem & peregrinus
omnibur osp&alis: & ceste
asit cognitum satis nibilei
penitus possedere : adeoꝵ
opꝓprium adque suppliciũ ho faei¬
quͦicum sint diuitis nibil
umquam egentibus largi
Udam gaddenum nomine
senem: quil ine tecto semꝑ
circaloca iordanis fluminis
uixit: contraquem iliqui
iudeorum in uictae furore
precepites dumille in regio¬

Expanded text:
Est autem et peregrinis omnibus hospitalis, et certe cum sit cognitum satis nihil cum penitus possidere, ad eorum opprobrium atque supplicium qui, cum sint divites, nihil unquam egentibus largiumdam Gaddanum nomine senem , qui sine tecto semper circa loca Jordanis fluminis vixit. Contra quem aliqui Judaeorum invidiae furore praecipites, dum ille in regio
Abbreviated transcription (Latin):
derli oe st aut nullum qembrtẽ
uo fungiretur officio rrario de¬
der&ur: ibiq urqi adlim exten¬
ta decubuit : Mature copurad¬
tollitur . surgit& muler &x in¬
uifieata ꝑmostuum minntibur
pepulir propruir pedib: cebitum
ner dit obsequium: exupiunt gal¬

Expanded text:
nullum membrorum suo fungeretur officio, precaria dederetur, ibique usque ad lucem extenta decubuit. Mature corpus adtollitur, surgit et mulier et, vivificata per mortuum, mirantibus populis, propriis pedibus debitum reddit obsequium.