comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anaxarchus cũ a tpran¬
no cypriorum nico creonte torq̃¬
retur nes ulla ui inhabere pos¬
set quominus eum amarissie¬
rum maledictorum uerberib
inuicem ipse torqueret ad ulu¬
mum imputacionem lingue
imintanti non erit inquit effe¬
minate adolescens hes quoque
pas corporis mei tue dicioms
protimisque dentib abscissa
et commandicactam linguã
Inos eus ira patens expuit
Multorum autem aures illa
lingua et in primis alexan¬
dri regis admiracione sui atto¬
intas habuerat dum terre con¬
dicionem habitum maris syder
motus tociusque demque mã¬
di natuyam prudentissime
et facundissime exprompsit
pene tamen occidit gloriosius
quam iuguit quia tam forti fi¬
ne illustrem professioms ac¬
tum comprobauit Ancixarchique
non uitam modo deseruit sed
mortem reddidit clariorem tñ¬

Expanded text:
Anaxarchus, cum a tyranno Cypriorum Nicocreonte torqueretur nec ulla ui inhiberi posset quo minus eum amarissimorum maledictorum uerberibus inuicem ipse torqueret, ad ultimum amputationem linguae minitanti 'non erit' inquit, 'effeminate adulescens, haec quoque pars corporis mei tuae dicionis', protinusque dentibus abscisam et conmanducatam linguam in os eius ira patens expuit. multorum aures illa lingua et in primis Alexandri regis admiratione sui adtonitas habuerat, dum terrae condicionem, habitum maris, siderum motus, totius denique mdi naturam prudentissime et facundissime expromit. paene tamen occidit gloriosius quam uiguit, quia tam forti fine inlustrem professionis actum conprobauit, Anaxarchique † non uitam modo deseruit, sed mortem reddidit clariorem. In
Abbreviated transcription (Latin):
referant quia ncchortator urte
mee hec mortis spectator ẽt fasti¬
disti ceterum ip̃a hrlarem fortuẽ
uultum sempet expactant auidi¬
tate lucis tastem intueri cogur
reliquias spiritus mei prospero
fine duas filias et uniũ nepote
to. Cohortata deinde ad concordi¬
am suos distributo cis prĩmonio
et cultu suo sacrisqz domesticiis
maiori filie tradittis poculum
in quo uenenũ tomperatum erat
constanti dextera arripuit tunc
deffusis. Mlerturlo de libanic̃tis
et niorato muiine cuis utse
placido itinere in meliorẽ sedis
inferne deduceret parte cupido
haustu mortiferã traxit potiõe
ae scimone siginficans quasnã
subinde partes corporis sui rigor
ecuparet cum iam uisceribus
cum et cordi iiminere cẽt locuta
filiarum manus adsuppremũ
opprimendorum oclorum officiũ
aduocauit nrõs autem tam et¬
si nouo spectaclõ obscupefctĩ erãt
suffusos tamen lacris dimisit

Expanded text:
referant, quod nec hortator uitae referant, quod nec hortator uitae meae nec mortis spectator esse fastidisti. ceterum ipsa hilarem fortunae uultum semper experta, ne auiditate lucis tristem intueri cogar, reliquias spiritus mei prospero fine, duas filias et † uno nepotumto'. cohortata deinde ad concordiam suos distributo eis patrimonio et cultu suo sacrisque domesticis maiori filiae traditis poculum, in quo uenenum temperatum erat, constanti dextera arripuit. tum defusis Mercurio delibamentis et inuocato numine eius, ut se placido itinere in meliorem sedis infernae deduceret partem, cupido haustu mortiferam traxit potionem ac sermone significans quasnam subinde partes corporis sui rigor occuparet, cum iam uisceribus eum et cordi imminere esset elocuta, filiarum manus ad supremum opprimendorum oculorum officium aduocauit. nostros autem, tametsi nouo spectaculo obstupefacti erant, suffusos tamen lacrimis dimisit.
Abbreviated transcription (Latin):
uam conluetudinẽ iras¬
siliensuum non in gallia
ortam sed grecia transsatã inde
cxistimo quod illam ccram in
insula gea seruari ammadũtit
quo tpre asiam cum sexto pom¬
pcio petens iulde oppidũ intraiu
diumtatis ibi femma sed ullie
iam senectutes redita racione
ciuibz cur excedere iuta deberet
uen cno consumere sed destinauit
mortemqz suam Pompen pñcia
clariorem fieri magini estimauit
nec preces cius uit ille ut omĩ¬
b iurtutib ita humantatis
quoq laudibz instructissimus
aspernari sustimuit uenit itaque
ad cam facundissimoque sermoe
que ore cius quasi ebeato quodã
eloquencie fonte manabat ab¬
ipso incepto confilio du ne quic¬
quam reuocare conatus ad usti¬
nuĩ propositum exequi passus est
q nonagesimũ annum trans¬
gressa cum sunmia et amim et
corporis sinccritate lectulo quan¬
tum dignoscere crat cothidiana
consuctudine culcius structo recu¬
bens et mirixa cubito tibi inqͥt
quidem sexte pompti dn magis quos
relinquo quam quos peto grãs

Expanded text:
uam consuetudinem Massiliensium non in Gallia ortam, sed ex Graecia translatam inde existimo, quod illam etiam in insula Cea seruari animaduerti, quo tempore Asiam cum Sex. Pompeio petens Iulidem oppidum intraui: dignitatis ibi femina, sed ultimae iam senectutis, reddita ratione ciuibus cur excedere uita deberet, ueneno consumere se destinarit mortemque suam Pompei praesentia clariorem fieri magni aestimaret. nec preces eius uir ille, ut omnibus uirtutibus, ita humanitatis quoque laude instructissimus, aspernari sustinuit. uenit itaque ad eam facundissimoque sermone, qui ore eius quasi e beato quodam eloquentiae fonte manabat, ab incepto consilio diu nequicquam reuocare conatus ad ultimum propositum exequi passus est. quae nonagesimum annum transgressa cum summa et animi et corporis sinceritate lectulo, quantum dinoscere erat, cotidiana consuetudine cultius strato recubans et innixa cubito 'tibi quidem' inquit, 'Sex. Pompei, dii magis quos relinquo quam quos peto gratias
Abbreviated transcription (Latin):
Ituenum cicuta tempe¬
ratum in ea ciitate pu¬
blit custoditur quod datur ei qͣ
causus sixcentis id emm senatus
eius nomen ẽ exhibuit propter
quas mors sit illi expetanda co¬
gniciõe uirili et beniuolancia
temperata que neqz egredi iuta
tenere patitur ⁊ sapienter excedc̃
cupienti celeram fati uiam p̾bet
Ut nel aduersa uel prospera in¬
mis usi forma utraniq emiii
fimendi spiritus illa ne ꝑseuet
hec ne destituat racioẽm prebue¬
rit compobato exitu termmẽtur

Expanded text:
enum cicuta temperatum in ea ciuitate publice custoditur, quod datur ei, qui causas sescentis—id enim senatus eius nomen est—exhibuit, propter quas mors sit illi expetenda, cognitione uirili beniuolentia temperata, quae neque egredi uita temere patitur et sapienter excedere cupienti celerem fati uiam praebet, ut uel aduersa uel prospera nimis usis fortuna—utraque enim finiendi spiritus, illa, ne perseueret, haec, ne destituat, rationem praebuerit —conprobato exitu terminetur
Abbreviated transcription (Latin):
De ccian ante portas eoꝵ
Carce iacent altera qua
liberorum altera qua seruorũ
corpora ad sepulture socũ plau¬
stro deuehuntur sine lamenta¬
cõe sine plactusiie luctie fume
dies domestico sacrificio adie¬
toque necessariorum conui¬
iuofinitur Etem quid attinet
aut siino munim muidiã
ficu quod immortalitatẽ suam
nobiscum ꝑtiri nolũit tr̃state.¬

Expanded text:
e etiam ante portas eorum arcae iacent, altera qua liberorum, altera qua seruorum corpora ad sepulturae locum plaustro deuehuntur sine lamentatione, sine planctu. luctus funeris die domestico sacrificio adhibitoque necessariorum conuiuio finitur: eteaut divino numini invidiam fieri, quod immortalitatem suam nobiscum partiri noluerit?» Verumtame
Abbreviated transcription (Latin):
O autem ad preclarii
uerccundie opus trans¬
grediamur. magna cum inui-¬
dia fortuna pretoris conitiis
aphricami superioris filium.
gn. Scipionem et scribam cice¬
reium in campum deduxerat :
ut que minis impotens smnonc
uulgi carpebatur. ꝙ tanti uiri
sanguinem clientelamqz co-¬
mitiali certamine confuderat :
ceterum crimen cius in suam
saudem ciccixius conuertit:
nam ut uidit ominbs se cen¬
turiis scipioni anteftrri tem¬
plo descendit: abiectaqz candi¬
da toga competitoris sui suf¬
fragatorem agere cepit: ut
scilicet preturam melius a¬
phricami memorie concederet
quam sibi uendicaret: necnõ
maximum uerecundie pretiũ
scipio tunc honorem acceptꝰ
est: sed cicereio magistratus¬

Expanded text:
 autem ad praeclarum uerecundiae opus transgrediamur. magna cum inuidia fortuna praetoriis comitiis Africani superioris filium Cn. Scipionem et scribam C. Cicereium in campum deduxerat, utque nimis inpotens sermone uulgi carpebatur, quod tanti uiri sanguinem clientelamque comitiali certamine confuderat. ceterum crimen eius in suam laudem Cicereius conuertit: nam ut uidit omnibus se centuriis Scipioni anteferri, templo descendit abiectaque candida toga conpetitoris sui suffragatorem agere coepit, ut scilicet praeturam melius Africani memoriae concederet quam sibi uindicaret. † nec maximum esse uerecundiae pretium: Scipio tunc honorem adeptus est, sed si Cicereio magis gratu
Abbreviated transcription (Latin):
Lls modus xl. milia
cris fuit. qua non so¬
lum humanitas patrum con¬
scriptorum sed etiam habitus
ueterum patrimonium cognos¬
a potest. namqz a deo fuerunt
acta ut tacia cesoms filia ma¬
ximam dotem ad uirum.x.
milia eris actulisse uisa sit:
et megulia quia cum quin¬
gentis milibus eris mariti
domum intrauit dotate cogno¬
men inuenerit. Transsa¬

Expanded text:
s modus xl milia aeris fuit, quo non solum humanitas patrum conscriptorum, sed etiam habitus ueterum patrimoniorum cognosci potest: namque adeo fuerunt arta, ut Tuccia Caesonis filia maximam dotem ad uirum x aeris attulisse uisa sit, et Megullia, quia cum quinquaginta milibus aeris mariti domum intrauit, Dotatae cognomen inuenerit. idem s
Abbreviated transcription (Latin):
Arsus autem scau¬
rus quantusam a
patre hxreditatem accepit in
primo libro eorum quos. de
uica sua transcripsit refert
ait emm sibi decem sola man¬
cipia totumqz sensum quinq
num pelictum: in hac emm ille
pecuma futurus senatus prin¬
ceps nutritus est spiritus.
hec igitur exempla respicere:
his acquiescere sola tix debe¬
mus qui paruulos sensus
np̃os minquam querelis ua¬
cuos esse simmus. nullum
autem uel admodum parui
ponderis argentum: paucos
scruos septem iugera aride
terre indigencia. domestica
impensa: funepa in opes do¬
tum filias: sed egregios consu¬
latus miri ficas dicta turas
innumerabiles triumphos
cernimus. Quid ergo mendi¬
cam fortunam quast precipũ
que ut non abundantibus
ata fidis uberibus publicolas
emilios fubricios curios scipi¬
ones scauros hisqz paria ro¬
bora uirtutis aluit. exurga¬
mus potius aminis pecume¬
qz aspectu debilicatos spiritus
pristimi temporis memoria
uecreemus. namqz per romu¬
li causam per que ueteris ca¬

Expanded text:
 autem Scaurus quantulam a patre hereditatem acceperit in primo libro eorum, quos de uita sua tres scripsit, refert: ait enim sibi sex sola mancipia totumque censum quinque mum relictum. in hac ille pecunia futurus senatus princeps nutritus est spiritus. Haec igitur exempla respicere, his adquiescere solaciis debemus, qui paruulos census nostros numquam querellis uacuos esse sinimus. nullum aut admodum parui ponderis argentum, paucos seruos, vii iugera aridae terrae, indigentia domesticae inpensae funera, inopes dotum filias, sed egregios consulatus, mirificas dictaturas, innumerabiles triumphos cernimus. quid ergo modicam fortunam quasi praecipuumquae ut non abundantibus, ita fidis uberibus Publicolas, Aemilios, Fabricios, Curios, Scipiones, Scauros hisque paria robora uirtutis aluit. exurgamus potius animis pecuniaeque aspectu debilitatos spiritus pristini temporis memoria recreemus: namque per Romuli casam perque ueteris Ca
Abbreviated transcription (Latin):
punico bello Gn. sci¬
pio ex hyspania senatui scrip¬
sisset. petens ut sibi successor
mitteretux quia filiam uirgi¬
nem adulte iam etatis habe¬
ret; neqz ei sine se dos expediri
posset: senatus ne ues publi¬
ca bono duce caperet patris
sibi partes desumpsit: consi¬
lioqz uxoris ac propinquorũ
scipionis constituta dote sum¬
mam eius ex erario erogauit:
ac puellam iniꝑtui dedit.

Expanded text:
Punico bello Cn. Scipio ex Hispania senatui scripsisset petens ut sibi successor mitteretur, quia filiam uirginem adultae iam aetatis haberet, neque ei sine se dos expediri posset, senatus, ne res publica bono duce careret, patris sibi partes desumpsit consilioque uxoris ac propinquorum Scipionis constituta dote summam eius ex aerario erogauit ac puellam nuptum dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
dem senatus fabricn
licum saipionisq fili¬
as ab indotatis nuptiis libe¬
ralicate sua uidicauit: qm
paterne hereditati preter opi¬
mam gloriam nichil erat qd
acceptum referret. transla¬

Expanded text:
dem senatus Fabricii Luscini Scipionisque filias ab indotatis nuptiis liberalitate sua uindicauit, quoniam paternae hereditati praeter opimam gloriam nihil erat quod acceptum referrent. M. au
Abbreviated transcription (Latin):
Iequitur duꝑlicie pro¬
missi pars adopertis
illustrium iurorum ymagi¬
mbus reddenda quomam qui¬
dein sunt referendi que abea¬
rum splendore denegauerunt
leteruimis ignauiẽ ac neqͥcie
sordibue am̃buta nobilia por¬

Expanded text:
Sequitur duplicis promissi pars adopertis inlustrium uirorum imaginibus reddenda, quoniam quidem sunt referendi qui ab earum splendore degenerauerunt, taeterrimis ignauiae ac nequitiae sordibus inbuta nobilia por
Abbreviated transcription (Latin):
aut quem prem demo¬
thenes habuerit ipõrum qͦq
seculo ignotum fuit alterius
autem mrem holera alterius
uero prem cultellos uendicasse
ommium pene doctorum lictẽ
loquuntur sed quid aut illius
tragica aut huuis oratoria

Expanded text:
aut quam matrem Demosthenes habuerit ipsorum quoque saeculo ignotum fuit. alterius autem matrem holera, alterius patrem cultellos uenditasse omnium paene doctorum litterae locuntur. sed quid aut illius tragica aut huius oratoria
Abbreviated transcription (Latin):
unc caulam. instituendo¬
rum ludorum aborigie
sua repetam. L.c. Suspicio betico
C.licimo. stolone consulibus
intolleranda ius orte pestilencie
cuutatem nr̃am abellicosis ope¬
ribus reuocatam domesticiatq
intestim mali cura afflixerat
iamque plus in exquisito et no¬
uo cultu religionis q̃ in ullo hu¬
mano consilio positum opis
uidebatur itaqz placandi celestis
numinis gratia compositis car¬
mimbus uacuas aures prebu¬
it ad id tempus arcensi spectaclõ
contenta quod prinnus ronilꝰ
raptis iuirgnib sabiis cõsuali¬
u nomine celebrauit Derum
ut est mox hominũ paruula
inicia ꝑtinaci studio ꝓsequẽdi
uenerabilibus ciga deos obseqͥis
uiuentus rudi atqz in compo¬
sito motu corporum iocubunda¬
gestus dedit eque res ludim
ex hetrurra accerscendi causai
prebuit cuius decora permctas
Uctustuto ex more curctum lido¬
iumqz aquibus hetrusci origniẽ
traxerunt nouitate grata ro¬
manorum oculos pcri ulsit. tns

Expanded text:
unc causam instituendorum ludorum ab origine sua repetam. C. Sulpico Petico C. Licinio Stolone consulibus intoleranda uis ortae pestilentiae ciuitatem nostram a bellicis operibus reuocatam domestici atque intestini mali cura adflixerat, iamque plus in exquisito et nouo cultu religionis quam in ullo humano consilio positum opis uidebatur. itaque placandi caelestis numinis gratia conpositis carminibus uacuas aures praebuit ad id tempus circensi spectaculo contenta, quod primus Romulus raptis uirginibus Sabinis Consualium nomine celebrauit. uerum, ut est mos hominum paruula initia pertinaci studio prosequendi, uenerabilibus erga deos uerbis iuuentus rudi atque inconposito motu corporum iocgestus adiecit eaque res ludium ex Etruria accersendi causam prębuit. Cuius decora pernicitas uetusto ex more Curetum Lydorumque, a quibus Hethrusci originem traxerunt, nouitate grata Romanorum oculos permulsit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
elitum ulus. co bello pri¬
mum repertum ẽ quo
capuam fuluius flaccus impe¬
rator obsedit nam cum equitatur
campanorum crebris excursaciõi¬
bus equites nr̃ĩ qua mimero
pauciores erant resistere non pos¬
sent .Q. neuius centurio epidi¬
tib lectos expediti corporis breui¬
bus et incurius septems armatos
hustis paruo tegiine muitos
ueloa saltu iungere se cquitatibz
et ruisus celeri motu dilabi in¬
stituit quo fualius equestri p̃lio
subiecti pedites iuros pariter atq̃
cquos hostium telis incesserant
eque nouitas pugne uincum
campane prefidie debilitauit au¬
xilium. ideoque arctori eus ne¬

Expanded text:
elitum usus eo bello primum repertus est, quo Capuam Fuluius Flaccus imperator obsedit: nam cum equitatui Campanorum crebris excursionibus equites nostri, quia numero pauciores erant, resistere non possent, Q. Nauius centurio e peditibus lectos expediti corporis breuibus et incuruis septenis armatos hastis, paruo tegumine munitos, ueloci saltu iungere se equitantibus et rursus celeri motu delabi instituit, quo facilius equestri proelio subiecti pedites uiros pariter atque equos hostium telis incesserent, eaque nouitas pugnae unicum Campanae perfidiae debilitauit auxilium, ideoque auctori eius Na
Abbreviated transcription (Latin):
It quia sudus apud
cos hystrio appellaba¬
tur scemco nomen histrionis
inditum est. Paulatin deinde
ludricra ars ad satirarum modos
perrexit a quibus primis oñn
pocta. 2iuius adfabularum
argumenta spectancũ oculos
et amnos transtulit isq sui
operis actor cum sepuis pp̃lo re¬
uocatus uocem obtudisset adhi¬
bito pueri et tibicnis concẽtu
gesticulacionẽ tacitus peregit.¬

Expanded text:
et quia ludius apud eos hister appellabatur, scaenico nomen histrionis inditum est. paulatim deinde ludicra ars ad saturarum modos perrepsit, a quibus primus omnium poeta Liuius ad fabularum argumenta spectantium animos transtulit, isque sui operis actor, cum saepius a populo reuocatus uocem obtudisset, adhibito pueri ac tibicinis concentu gesticulationem tacitus peregit.
Abbreviated transcription (Latin):
Iroxinus militaribus
institutis ad urbana ca¬
Itra id est theatra grãdus faciẽ¬
dus est quonam̃ hec quoque
sepenumero ammosas acies in¬
struxerunt. excogitataque cultus
deorum ⁊ hominũ delectacionis
causa non sme aliquo pacis ru¬
bore uosuptatẽ et religioem ciuili
sanguiẽ sencorum portentorũ
gracia macularũt que inchoata
quidem funt a messala ⁊ cassio
censoribus ceterum auctore .p. sa¬
pione nasica onnem apparatum
operis coram subiectum haste ue¬
nre placuit atque eciam senatus
consulto cautunscne quis in ur¬
le propuisue passus mille subsel¬
lia posuisse sedem sue lũdos specta¬
rt uellet ut scilicet remissiom
ammorũ imuncta standi uirili¬
tas propria romane gentis no-¬

Expanded text:
Proximus a militaribus institutis ad urbana castra, id est theatra, gradus faciendus est, quoniam haec quoque saepe numero animosas acies instruxerunt excogitataque cultus deorum et hominum delectationis causa non sine aliquo pacis rubore uoluptatem et religionem ciuili sanguine scaenicorum portentorum gratia macularunt. Quae inchoata quidem sunt a Messala et Cassio censoribus. ceterum auctore P. Scipione Nasica omnem apparatum operis eorum subiectum hastae uenire placuit, atque etiam senatus consulto cautum est ne quis in urbe propiusue passus mille subsellia posuisse sedensue ludos spectare uellet, ut scilicet remissioni animorum standi uirilitas propria Romanae gentis no
Abbreviated transcription (Latin):
Ier quingentos autẽ ⁊ qui¬
quaginta octo annos se¬
natus populo mixtus spectaculo
ludorum interfuit sed hũc montẽ
Attilius seranus. et L. scribonnus
ediles sudos matri deum frcientes
posterioris auffriquam sentenciã
sccuti discretis senatus et populi
locis soluerũt eques res aduertit
uulgi umium et fauorẽ sapio¬
nis magnopere cassiuit tnsiat.

Expanded text:
er quingentos autem et quinquaginta et octo annos senatus populo mixtus spectaculo ludorum interfuit. sed hunc morem Atilius Serranus et L. Scribonius aediles ludos Matri deum facientes, posterioris Africani sententiam secuti discretis senatus et populi locis soluerunt, eaque res auertit uulgi animum et fauorem Scipionis magnopere quassauit.
Abbreviated transcription (Latin):
rinorũ. trattendorũ me¬
ditacio u. P. rutisio con¬
sule C. manlui collegu militibz
est tradita is enim millius añ
se imperatoris exemplum secutus
ex ludo . C. aurelii scauri doctoribz
gladiatorum accercitis iitandi
atque inferendi ictus subtiliorem
racionem legibz ingenerauit
uirtutemq arti et artem rursus
uictuti miscuit ut illa ipetu
huius forcior hec illius sciencia

Expanded text:
rmorum tractandorum meditatio a P. Rutilio consule Cn. Malli collega militibus est tradita: is enim nullius ante se imperatoris exemplum secutus ex ludo C. Aureli Scauri doctoribus gladiatorum arcessitis uitandi atque inferendi ictus subtiliorem rationem legionibus ingenerauit uirtutemque arti et rursus artem uirtuti miscuit, ut illa impetu huius fortior, haec illius scientia
Abbreviated transcription (Latin):
Exti luliii quoq sa¬
sinatoris fimendarum
simultatum illustre consilium
ignotum postericati cẽ nolue¬
runt. is namqz et si neroms
odio ardens in erilium profẽt¬
tus fuerat testimomo eius pre¬
cipue afflictus: tamen postꝙͣ
cum inde reuocacum ciues cos¬
legam illi in consulatum de¬
derunt: et ingen sui quod euit
accerrimum: et inurie quam
grauissimam acceꝑat obliuisci
sibi imperauit: ne si dissiden¬
te ammo consortionem imꝑni
usurpare uoluisset: ꝑtinacem ex¬
hibendo immicum malum con¬
sulem ageret: que quidem mẽtis
ad transquilliorem habitum in-¬
clinatio in aspero ac difficili tem¬
porum articulo plurimum salu¬
tis urbi ñre atq italie attulit:
quia pari uirtutis impetu con¬
nixi terribiles ꝓunicas uires

Expanded text:
ti Liui quoque Salinatoris finiendarum simultatium inlustre consilium ignotum posteritati esse noluerunt: is namque, etsi Neronis odio ardens in exilium profectus fuerat testimonio eius praecipue adflictus, tamen, postquam eum inde reuocatum ciues collegam illi in consulatu dederunt, et ingenii sui, quod erat acerrimum, et iniuriae, quam grauissimam acceperat, obliuisci sibi imperauit, ne, si dissidente animo consortionem imperii usurpare uoluisset, pertinacem exhibendo inimicum malum consulem ageret. quae quidem mentis ad tranquilliorem habitum inclinatio in aspero ac difficili temporum articulo plurimum salutis urbi atque Italiae attulit, quia pari uirtutis inpetu conisi terribilis Punicas uires
Abbreviated transcription (Latin):
larum ctiam in aphri¬
cano supcriore ac tibe¬
rio gracho depositarum mimi¬
ciciarum exemplum siquidem
ad cuius mense sacua odio dis¬
sidentes uenerant. ab ea et ami¬
cicia et affinitate iuncti disces¬
serunt: non contentus enim
scipio auctore senatu in capito¬
lio iouis epulo cum graccho
concordiam commuicasse: fi¬
liam quoqz ei corneliam proti¬
nus sibi despondit. traensiat.¬

Expanded text:
larum etiam in Africano superiore ac Ti. Graccho depositarum inimicitiarum exemplum, si quidem ad cuius mensae sacra odio dissidentes uenerant, ab ea et amicitia et adfinitate iuncti discesserunt: non contentus enim Scipio auctore senatu in Capitolio Iouis epulo cum Graccho concordiam communicasse filiam quoque ei Corneliam protinus ibi despondit. Sed huius
Abbreviated transcription (Latin):
hocion uero cum athe¬
menses iem aliter quã
ip̃e suaserat prospere admini¬
strassent adeo ꝑseuerans cõ¬
stanae sue pro pugnator ex¬
titit : ut in conciõe letari qui¬
dem se successu eorum sed con¬
silium tñ suum aliquanto
melius fuisse diceret. non ei
dampnauit quod pecte iude¬
rat quia quod alius male
consuluerat bene gesserant
felicius illud exastimans hoc
temeritatem casus iuuat
ubi paruo consilio propus
aspirat et quod uehxmencuis
noceat desperacius prodest plũ¬
cidi et misericordes et liberales
ommqz suauitate temperati
mores phocionis quos optiẽ
profecto consensus ommum
bonitatis cognomine decorã¬
dos censuit itaqz constancia
que natura rigidior iudetur
leis eius mansueto e ꝑec¬

Expanded text:
hocion uero, cum Athenienses rem aliter atque ipse suaserat prospere administrassent, adeo perseuerans sententiae suae propugnator extitit, ut in contione laetari quidem se successu eorum, sed consilium tamen suum aliquanto melius fuisse diceret: non enim damnauit quod recte uiderat, quia quod alius male consuluerat bene cesserat, felicius illud existimans, hoc temeritati casus facit, ubi prauo consilio propitius aspirat, quoque uehementius noceat, insperatius prodest. placidi et misericordes et liberales omnique suauitate temperati mores Phocionis, quos optime profecto consensus omnium bonitatis cognomine decorandos censuit. itaque constantia, quae natura rigidior uidetur, lenis e mansueto pec
Abbreviated transcription (Latin):
¶ In abigi debet põcius
Lab horum exemplor
contextu: qui pro cesaris
ꝑtibus excubans sapionis
presidio interceptus cum uno
modo salus ei daretur si se
futurum Un. pompei gemi
ipius militem affirmasẜ
ita yespondere nõ dubitauit
tibi quidem saipio gracias
ago sed michi uti ista con¬
dictione uite non est opus
sme ullis ymaginib nobi¬

Expanded text:
 an abigi debet Titius ab horum exemplorum contextu? qui pro Caesaris partibus excubans, Scipionis praesidio interceptus, cum uno modo salus ab eo daretur, si se futurum Cn. Pompei generi ipsius militem adfirmasset, ita respondere non dubitauit: 'tibi quidem, Scipio, gratias ago, sed mihi uti ista condicione uitae non est opus'. sine ullis imaginibus nobi
Abbreviated transcription (Latin):
on Indignabuntur
luminia nỹe urbis
si inter eorum exinnũ suł¬
gorem centurionũ quoq
uixtus spectanda se obtulerit
nam ut humilitas ampli¬
tudinem uenerari debet:
ita nobilitate fouenda ma¬
gisquam spernanda bone
yndolis nouitas est transla

Expanded text:
on indignabuntur lumina nostrae urbis, si inter eorum eximium fulgorem centurionum quoque uirtus spectandam se obtulerit: nam ut humilitas amplitudinem uenerari debet, ita nobilitati fouenda magis quam spernenda bonae indolis nouitas est. an a
Abbreviated transcription (Latin):
ungendus est pe-¬
tromo seruius teren¬
tius quanquam ei sicut cupi¬
crat pro amico suo pcrire nõ
contigit: incepto namq egue¬
gio opere non norito euentu
estimari debet: quia quantũ
in illo fuit et ipse extictus e
et O. brutus periculum eua¬
sit mortis: qui fugiens a mu-¬
tina ut ad se interficiendum
ab antomo missos equitos
aduenisse cognouit: quodam
in loco iuste penc debitum
spm̃ tencbris furari conaba¬
tur: eoq iam facta ioruptio¬
ne terentius fideli menda¬
cio obscuritate ipsa suffra¬
gante brutum se esse simu¬
sauit et corpus suum truci¬
Sandum equitibus obiecit:
uerum cognitus a furio cui
brutianẽ ultionis officium
mandatum fuerat: nẽce sua
amici supplicium discutere
non potuit : sic muitus for¬
tuna cogente uixit. de decĩo

Expanded text:
ungendus Petronio Ser. Terentius est, quamquam ei, sicut cupierat, pro amico suo perire non contigit: incepto namque egregio, non inrito euentu aestimari debet, quia, quantum in illo fuit, et ipse extinctus est et D. Brutus periculum euasit mortis. qui fugiens a Mutina, ut ad se interficiendum ab Antonio missos equites aduenisse cognouit, quodam in loco iustae poenae debitum spiritum tenebris furari conabatur, eoque iam facta inruptione Terentius fideli mendacio obscuritate ipsa suffragante Brutum se esse simulauit et corpus suum trucidandum equitibus obiecit. uerum cognitus a Furio, cui Brutianae ultionis officium mandatum fuerat, nece sua amici supplicium discutere non potuit. sic inuitus fortuna cogente uixit. Ab hoc ho
Abbreviated transcription (Latin):
edco nnc ad romului¬
qui ab acrone cenmẽ¬
sium rege ad dinicandũ pro¬
uocatus quanꝙͣ et mimero
et fortitudine militũ superiorẽ
se credere: tuciusque erat toto
cum exercitu quam solum in
aciem descendere. sua potissimũ
dextera omen uictorie rapuit
nec incepto eius fortuna defuit.
ociso enim acrone fusisqz hostĩ¬
hus opima de cospolia ioui fete¬
trio rettulit hattenus: istud quia
publica religione consecrata uir¬
tus nulla priuata laudacione

Expanded text:
edeo nunc ad Romuluqui ab Acrone Caeninensium rege ad dimicandum prouocatus, quamquam et numero et fortitudine militum superiorem se crederet, tutiusque erat toto cum exercitu quam solum in aciem descendere, sua potissimum dextera omen uictoriae corripuit. nec incepto eius fortuna defuit: occiso enim Acrone fusisque hostibus opima de eo spolia Ioui Feretrio retulit. hactenus istud, quia publica religione consecrata uirtus nulla priuata laudatione
Abbreviated transcription (Latin):
cquaquam psatoni sitte¬
rarum commendationem
par syracusamis dion: sed quod
ad prestandam moderationem at¬
tinuit uelxmentioris experimenti:
patria pulsus a dyonisio tirainno
megaram patierat: ubi cum theo¬
dorum principem eius urbis domi
conuenire uellet neqz admitteretur:
multum deniqz ante fores retentꝰ
comiti suo pacienter hoc ferendum
est ait: forsitam enim et nos cum
in gradu dignitatis nr̃e essemus
aliquid tale fecimus. qua transqͥl¬
litate consiln ipse sibi conditionẽ
cuilii ꝑlacidiorem reddidit. traris

Expanded text:
quaquam Platoni litterarum commendatione par Syracusanus Dio, sed quod ad praestandam moderationem adtinuit, uehementioris experimenti. patria pulsus a Dionysio tyranno Megaram petierat ubi cum Theodorum principem eius urbis domi conuenire uellet neque admitteretur, multum diuque ante fores retentus comiti suo 'patienter hoc ferendum est' ait: 'forsitan enim et nos, cum in gradu dignitatis nostrae essemus, aliquid tale fecimus'. qua tranquillitate consilii ipse sibi condicionem exilii placidiorem reddidit. Thras
Abbreviated transcription (Latin):
uominus miror quod
mn xenocrate discipulo
suo tam constanter moderatus
fuit. Audierat cnim eum multa¬
de se impie locutum: sine ulla cũc¬
tatione criminationem respuit.
instabat certo uultu index querens¬
causam cur sibi fides non habere¬
tur: adiccit non esse credibile ut
quem tantopere amaret ab eo
muicem non diligeretur. postre¬
mo cum ad iusuirandum nimi¬
cicias asserentis malignnitas cõ¬
fugisset: ne de ꝑiuirio euis dispu¬
taretur affirmauit numquam
xenocratem illa dicturum fuisse
insi ea dici sibi expedur iudicaret.
Non corpore mortali sed in arce
celesti equidem armatum añn
eius uite stationem putes pere¬
gisse: humanorum uiciorum
incursus a se muicta pugna re¬
pellentem: cunctosq uirtutis
numeros altitudimis sue simui
clausos custodientem. transsat:¬

Expanded text:
uo minus miror quod in Xenocrate discipulo suo tam constanter moderatus fuit. audierat eum de se multa inpie locutum: sine ulla cunctatione criminationem respuit. instabat certo uultu index causam quaerens, cur sibi fides non haberetur: adiecit non esse credibile ut, quem tantopere amaret, ab eo inuicem non diligeretur. postremo, cum ad ius iurandum inimicitias serentis malignitas confugisset, ne de periurio eius disputaret, adfirmauit numquam Xenocratem illa dicturum fuisse, nisi ea dici expedire sibi iudicasset. non in corpore mortali, sed in arce caelesti et quidem armatum animum eius uitae stationem putes peregisse, humanorum uitiorum incursus a se inuicta pugna repellentem cunctosque uirtutis numeros altitudinis suae sinu clausos custodientem. Nequa
Abbreviated transcription (Latin):
hra sybulus etiam hoc
loci apprehendendus est:
qui populum athemensem .xxx
tirannorum seuicia sedes suas ie¬
linquere coactum disꝑsamqz et
uagam uitam miscrabiliter exigẽ¬
tem: ammis pariter atq armis
confirmatum in patriam reduxit
insignem deinde restitutione liber¬
tatis uictoriam clapiorem aliquã¬
to moderationis laude fecit: plebis
enim scitum interposuit ne qua
preteritarum rerum mentio fieret.
uocant: concussum et labentem ci¬
uitatis statum in pristrnum ha¬
bitum reuocauit. Transsate¬

Expanded text:
hrasybulus etiam hoc loci adprehendendus est, qui populum Atheniensem xxx tyrannorum saeuitia sedes suas relinquere coactum dispersamque et uagam uitam miserabiliter exigentem, animis pariter atque armis confirmatum in patriam reduxit. insignem deinde restitutione libertatis uictoriam clariorem aliquanto moderationis laude fecit: plebei enim scitum interposuit, ne qua praeteritarum rerum mentio fieret. s amnestian uocant, concussum et labentem ciuitatis statum in pristinum habitum reuocauit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
E ruiin huius uiri ab-¬
stinencie testis hisꝑa¬
ma: ita. in. catonis epiros
achaia cyclades insule mari¬
tima pars asie prouincia cy-¬
pros: unde cum pecune depor¬
tande ministerium sustineret
tam aduersum aminum ab
omin uenere quam a lucro
habuit. in maxima utriusq
in temperancie uersatus ma¬
teria: nam et regie diuicie po¬
testate ipsius continebatur:
et fertilissime deliciarum to¬
tius gracie urbes necessaria
totius nauigationis diuerti¬
cula erant. atqz id munatius
ruffus cypriace expeditionis
fidus comes scriptis sius sig¬
inificat: cuius testimomium
non ampsector: proprio cmm
argumento laus ista intitur:
quoniam ex eodem nature uto
et continencia nata est et cato.

Expanded text:
 ut huius uiri abstinentiae testis Hispania, ita M. Catonis Epiros, Achaia, Cyclades insulae, maritima pars Asiae, prouincia Cypros. unde cum pecuniae deportandae ministerium sustineret, tam auersum animum ab omni uenere quam a lucro habuit in maxima utriusque intemperantiae materia uersatus: nam et regiae diuitiae potestate ipsius continebatur et fertilissimae deliciarum tot Graeciae urbes necessaria totius nauigationis deuerticula erant. atque id Munatius Rufus Cypriacae expeditionis fidus comes scriptis suis significat. cuius testimonium non amplector: propio enim argumento laus ista nititur, quoniam ex eodem naturae utero et continentia nata est et Cato.
Abbreviated transcription (Latin):
Irusum etiam germa¬
nncum eximiam claudie
famiue gloriam fratrem tiberii¬
patrieqz rarum ornamentum:
et ꝙ super omnia est operum su¬
orum pro habitu etatis magni¬
tudine uictrico pariter ac fratri
scitit usum ueneris intra cõuigis
caritatem clausum tenuisse.

Expanded text:
Drusum etiam Germanicum, eximiam Claudiae familiae gloriam patriaeque rarum ornamentum, et quod super omnia est, operum suorum pro habitu aetatis magnitudine uitrico pariter ac fratri stitit usum ueneris intra coniugis caritatem clausum tenuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
Etuam damidata et
crepidatam in capitolio cerni¬
mus quohĩtu iudelicet quia
aliquando usus erat effigien
suam formatam poni uoluit

Expanded text:
tuam chlamydatam et crepidatam in Capitolio cernimus. quo habitu uidelicet, quia aliquando usus erat, effigiem suam formatam poni uoluit
Abbreviated transcription (Latin):
sicilia augendo trani¬
ciendoque exercitu in aphrica¬
ni opportunum querendo gra¬
dum carthaginis ruinam
ammo uolueret: inter consi¬
lia ac moliciones tante rei
operam gyumasio dedit pal¬
lioque et crepidis usus ne
hac re seniores pumcis exer¬
atibz manus intulit sed
nescio an ideo alacriores quia
uegeta et stremia igeria
quo plus recessus sumunt
ħoc uehemencioree impctus ẽ¬
dunt Crediderim eciã fauo¬
rem eum sociorum uberiorem
sed adepturũ existimasse si
uictum corrun et sollemies
ecercitationes comprobasset
ad quas cum uernebat cum
multum ac diu fatigasset
humeros et cetera membra
imlitari agitaciõe firmita¬
tem suain probare cogisset
consistebatque in illis labor
eus in his remissio labonis

Expanded text:
Sicilia augendo traiciendoque exercitu in Africam opportunum quaerendo gradum Karthaginis ruinam animo uolueret, inter consilia ac molitiones tantae rei operam gymnasio dedit pallioque et crepidis usus est. nec hac re segniores Punicis exercitibus manus intulit, sed nescio an ideo alacriores, quia uegeta et strenua ingenia, quo plus recessus sumunt, hoc uehementiores impetus edunt. crediderim etiam fauorem eum sociorum uberiorem se adepturum existimasse, si uictum eorum et sollemnes exercitationes conprobasset. ad quas tamen ueniebat, cum multum ac diu fatigasset umeros et cetera membra ac militari agitatione firmitatem suam probare coegisset, consistebatque in his labor eius, in illis remissio laboris
Abbreviated transcription (Latin):
mecum populus no.
uidetur: quod cum singulo¬
rum mumficenciam cõnsec¬
ter de sua taccam: ad sum¬
mam emm cius laudem ꝑ¬
tinet quem aminum regĩ¬
bus et urbibus et gentibus
prestiterit recognosci: quia
omne preclari facti decus cre¬
bra memoria in scipso re¬
uirescit. Asiam bello cap¬
tam attalo regimuncris
loco possidendam tribuit
co excelsius et speciosius ur̃¬
bi nostre futurum impe¬
rium credens: si ditissimã
atqz amcnissimam ꝑtem
terrarum orbis in beneficio
quam in fructu suo repone¬
ye maluisset: ipsa uictoria
donum felicius: quia mul¬
Siam potuit: tantum tribu¬
isse gloria curere nõ potuit

Expanded text:
um populus Romanus uidetur, quod, cum singulorum munificentiam consecter, de sua taceam: ad summam enim eius laudem pertinet quem animum regibus et urbibus et gentibus praestiterit recognosci, quod omne praeclari facti decus crebra memoria in se ipso reuirescit. Asiam bello captam Attalo regi muneris loco possidendam tradidit, eo excelsius et speciosius urbi nostrae futurum imperium credens, si ditissimam atque amoenissimam partem terrarum orbis in beneficio quam in fructu suo reponere maluisset. ipsa uictoria donum felicius, quia mulabere potuit, tantum tribuisse gloria carere non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
uid feminc cum conci¬
one: si patrius mos
seruetur nichil sed ubi do¬
mestica quis sediciomu
agitata fluctibz est prisce cõ¬
suetudimis auctoritas cõuel¬
litur plusqz ualet quod uio¬
lencia cogit quam quod sua¬
dex ⁊ precipit uerecundia.
Itaque te sempronia thiberi
et G. graccorum sorot uxor
scipionis ennliam non ut
absurde grauissimis iuroꝵ
opcrib inferens maligna ie¬
lacioe comprchendam sed quia
a tr. ꝑle. producta ad popusũ
in maxima confuxione in-¬
chil a tuorum amplitudine
degenerasti honorata memo¬
ria prosequar coacta es eo loci
consistere ubi principũ cuuta¬
tis perturbari frons solebãt
instabat tibi toruo uultu
minas profundens amplis¬
sima ptãs: cum clamore impe¬
rite multitudinis obstreꝑet
totum forum ⁊ acerrimo stu¬
dio intebatur. ut equirio
cui semprome gentis falsum
ius querebatur tanquam
folio thiberii fratris tui obsar¬
lum dares tu tamen nescio
quib tenebris protractum
portentum execrabisi audacia
ad usurpandã aliena ꝓpin¬

Expanded text:
uid feminae cum contione? si patrius mos seruetur, nihil: sed ubi domestica quies seditionum agitata fluctibus est, priscae consuetudinis auctoritas conuellitur, plusque ualet quod uiolentia cogit quam quod suadet et praecipit uerecundia. itaque te, Sempronia, Ti. et C. Gracchorum soror, uxor Scipionis Aemiliani, non ut absurde te grauissimis uirorum operibus inserentem, maligna relatione conprehendam, sed quia ab tribuno plebei producta ad populum in maxima confusione nihil a tuorum amplitudine degenerasti, honorata memoria prosequar. coacta es eo loci consistere, ubi principum ciuitatis perturbari frons solebat, instabat tibi toruo uultu minas profundens amplissima potestas, clamore imperitae multitudinis obstrepens totum forum acerrimo studio nitebatur ut Equitio, cui Semproniae gentis falsum ius quaerebatur, tamquam filio Tiberii fratris tui osculum dares. tu tamen illum, nescio quibus tenebris protractum portentum, execrabili audacia ad usurpandam alienam propin
Abbreviated transcription (Latin):
uius filium faustum .G.
cassuis condiscipulum
suum in scola proscriꝑcionem pat¬
nam laudentem ip̃mqz cum per
etatem potuisset idem facturun
minitatem: colapsy periussit di¬
quam manum que se publico
parricido non contammaret.

Expanded text:
Cuius filium Faustum C. Cassius condiscipulum suum in schola proscriptionem paternam laudantem ipsumque, cum per aetatem potuisset, idem facturum minitantem colapho percussit. dignam manum, quae publico parricidio se non contaminaret.
Abbreviated transcription (Latin):
dem cum sulutandi grã
pretextatus ad syllam
denisset et capita proscriptorum
in atrium allata uidisset atroci¬
tate rei cominotus pedagogun
suum. Sepedonem nomine ra¬
terrogauit: quaproyter nemoti¬
uem̃retur qui tam crudelem trrã¬
num ocaideret cumquo is non po¬
luntatem hominibz sed facultatẽ
deesse quod salus ciũs magno mi¬
podisset: ut fecum sihi daret obi¬
secauit affirmando perfacile se
cum intcisaturum quod in lecto
illius considere soleret pedagatus a
postea ad syllam exaisscmm seun
puer in officma crudelitatis de¬
prehensus ictorem noy oxtinuit
cum marine consules marĩa¬
ma legiones equestus ocdime
maiorem partom trucidantem
ip̃m marium si quis eoloci ft̃a¬
tiusset: celcrins aliquid de fuga
sua quam de fille nec cogitassẽt

Expanded text:
cum salutandi gratia praetextatus ad Sullam uenisset et capita proscriptorum in atrium adlata uidisset, atrocitate rei commotus paedagogum suum nomine Sarpedonem interrogauit quapropter nemo inueniretur, qui tam crudelem tyrannum occideret: cumque is non uoluntatem hominibus, sed facultatem deesse, quod salus eius magno ppondisset, ut ferrum sibi daret obsecrauit, adfirmando perfacile se eum interfecturum, quod in lecto illius considere soleret. paedagogus postea ad Sullam excussum semperpuer in officina crudelitatis deprehensum uictorem non extimuit tum maxime consules, municipia, legiones, equestris ordinis maiorem partem trucidantem. ipsum Marium illo loci statuisses, celerius aliquid de sua fuga quam de Sullae nece cogitasset
Abbreviated transcription (Latin):
i spiritus ne macci
quidem cathoms puere¬
cie defuit nam cim in domo
i. drusi auinculi sui educate¬
tur: et ad eum tribunũ tunt¬
psebis satini de ciuitate impetrã¬
da conuenissent .q. popedio latmo¬
rum principe. diusi autẽ hospue
rogaius ut soios apud auin¬
cũlum adiuiuiaret constanti uul¬
tu non facturum se respondit
iterum deinde uc sepius interpre¬
latus in proposto prestitit tũc
popedis in exessam edium par¬
tem leuatam adiecturũ sc eum
inde precibus obtemperaret mni¬
natus est: nec hric re ab incepto
moueri potuit expressa est: itaq
illa uox homnũ gratulamur
nobis latini et socn hunc esse
tam parium: quo senatore nc
sperare quidem nobis auitatem
licuisset teniero ergo aniirio Ca¬
tho tecius curie grauctatem perce¬
pit: perseueranciaque sua latinos
iuira nrc̃ ciuitatis apprchendere
cupientes repullit. Transsace

Expanded text:
 spiritus ne M. quidem Catonis pueritiae defuit: nam cum in domo M. Drusi auunculi sui educaretur, et ad eum tribunum pl. Latini de ciuitate inpetranda conuenissent, a Q. Poppedio Latii principe, Drusi autem hospite, rogatus ut socios apud auunculum adiuuaret, constanti uultu non facturum se respondit. iterum deinde ac saepius interpellatus in proposito perstitit. tunc Poppedius in excelsam aedium partem leuatum abiecturum inde se, nisi precibus obtemperaret, minatus est: nec hac re ab incepto moueri potuit. expressa est itaque illa uox homini: 'gratulemur nobis, Latini et socii, hunc esse tam paruum, quo senatore ne sperare quidem nobis ciuitatem licuisset'. tenero ergo animo Cato totius curiae grauitatem percepit perseuerantiaque sua Latinos iura nostrae ciuitatis adprehendere cupientes reppulit. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
dem lensit proxima ma¬
iorum nr̃orum grauitati
spartana ciuitas que seuerissi¬
mus ligurgi legibz obtempans
aliquandiu cũitum suorum o¬
culos ad contemplandũ. Asia
retraxit ne illexesis euis cupti
ad desicacius iute gems prola¬
berentur audierant enim lauti¬
ciam inde et mimnodicos sumptꝰ
et omma non necessaria uoluꝵ¬
latis genera fluxisse urmiosque
ionas unguenti coronarumq
in conuiuio dandarũ et secun¬
de mense ponende consuctudinẽ
haud pauie luxurie irritamẽta
reperisse aic ininine mrum ẽ
quod hommes labore ac yenitẽ¬
cia gaudentes tenacissimos
prtẽ neruos externatum delicia¬
rum contagione solui et hebetari
noluerunt cum aliquanto fuci¬
siorem iurtutis ad luxuriã quã
suxurie ad urtutem transitum

Expanded text:
dem sensit proxima maiorum nostorum grauitati Spartana ciuitas, quae seuerissimis Lycurgi legibus obtemperans aliquamdiu ciuium suorum oculos a contemplanda Asia retraxit, ne inlecebris eius capti ad delicatius uitae genus prolaberentur: audierant enim inde lautitiam et inmodicos sumptus et omnia non necessariae uoluptatis genera fluxisse, primosque Ionas unguenti coronarumque in conuiuio dandarum et secundae mensae ponendae consuetudinem haud parua luxuriae inritamenta repperisse. ac minime mirum est quod homines labore ac patientia gaudentes tenacissimos patriae neruos externarum deliciarum contagione solui et hebetari noluerunt, cum aliquanto faciliorem uirtutis ad luxuriam quam luxuriae ad uirtutem transitum
Abbreviated transcription (Latin):
aius quoqz claudius
nero inter cetera pre¬
ciꝑue moderacionis exem¬
ꝑla mimerandus est liuii
salmatoris in hasdrubale
fuerat: et tamen eumn ta¬
umphantem equo sequi ꝙͣ
triumpho quem ei senatus
eque decreuerat uti maliut
quia res in proiuncia sa
quidem clarus quo illus
uictoria tantummodo lau¬
dabatur huius cciam mo¬

Expanded text:
 quoque Claudius Nero inter cetera praecipuae moderationis exempla numerandus est. Liui Salinatoris in Hasdrubale fuerat. tamen eum triumphantem equo sequi quam triumpho, quem senatus ei aeque decreuerat, uti maluit, quia res in prouincia Salquidem clarius, quod illius uictoria tantummodo laudabatur, huius etiam mo
Abbreviated transcription (Latin):
uius glie pumcacum
feminarum ut ex compa¬
racione turpius apparent Dede¬
cus subnectam Sicce emin fanũ
Deseris est inquot se matrene
conferebant atqz inde procedente
questum dotis corporis miutia
conthebant honesta minrum
tam in honesto uiticulo conu¬
babili persarum
probabile institutũ fuit
quo liberos suos non prius asoi¬
ciebant quã septimũ implesset

Expanded text:
ui gloriae Punicarum feminarum, ut ex conparatione turpius appareat, dedecus subnectam: Siccae enim fanum est Veneris, in quod se matronae conferebant atque inde procedentes ad quaestum, dotis corporis iniuria contrahebant, honesta nimirum tam inhonesto uinculo coniuam Persarum probabile institutum fuit, quod liberos suos non prius aspiciebant quam septimum
Abbreviated transcription (Latin):
uscurrebat enim illis
ꝙͣ ammosa seueritate
tarent no bello marores eorum
usi fiissent. in quo quassatis et
recepissent: decreueruunt ut ex his
qui cquo menerãt peditũ numo
militarent: qui pedites fuerent
infunditoꝵ auxilia transcriberẽ¬
tur: neue quis eorum intra cas¬
tratenderet: neuc locum extra as¬
signatum dullo aut fossa emgct.
neue tentoruim ex pellibz haperet
rccursum autc̃ is ad pristinum
milicie ocdmem poposuerunt.
si quis uina spolia ex hostib tulis¬
set. quisz siplius compressi ex
de formibz pyeri nuimuscalis acer¬
risn hostes exuterunt ẽ ranssa.

Expanded text:
uccurrebat enim illis quam animosa seueritate Tarentino bello maiores eorum usi fuissent, in quo quassatis et recepissent, decreuerunt ut ex iis, qui equo meruerant, peditum numero militarent, qui pedites fuerant, in funditorum auxilia transcriberentur, neue quis eorum intra castra tenderet, neue locum extra adsignatum uallo aut fossa cingeret, neue tentorium ex pellibus haberet. recursum autem his ad pristinum militiae ordinem proposuerunt, si quis bina spolia ex hostibus tulisset. quibus suppliciis conpressi ex deformibus Pyrri munusculis acerrimi hostes extiterunt. Parem
Abbreviated transcription (Latin):
mlitum cum reliquias duoram
excerittuum puẜlii et cnai scipio¬
num quos arma pumca in hys¬
pania absumpserant dispersas
mira ructute collegisset: carumq
suffragiis dux ẽẽt creatus. Iena¬
cui de rebz actis a sescribans in
hunc modum. ocsus est. Ailaus
marcius propretor alius honoris
non placuit quia dilces a pplõ
tempore tam in iusto tamq
graui propter immane reip. dap
num ecam tribumis militum
adulandus erat: Qm̃ quidem
ad statum tocius ciuitatis corri¬
gendum unus suffecerat: sed
nulla clades nuillum meritum
uallancius mnlitari disciplina

Expanded text:
militum, cum reliquias duorum exercituum Publi et Gnaei Scipionum, quos arma Punica in Hispania absumpserant, dispersas mira uirtute collegisset earumque suffragiis dux esset creatus, senatui de rebus actis a se scribens in hunc modum orsus est: 'L. Marcius pro praetore'. cuius honoris scriptis non placuit, quia duces a populo, uo tempore tam † iniusto, tam graui propter inmane rei publicae damnum etiam tribunus militum adulandus erat, quoniam quidem ad statum totius ciuitatis corrigendum unus suffecerat. sed nulla clades, nullum meritum ualentius militari disciplina