comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pęnitentib mereri indulgentiã. pͥores agunt
qđ eos deceꝑint pęnitentiam : Hoc nemo un.¬
qͣm dedemonib dixit. quia siita eẽt. nequa¬
qͣm sibi auderent diinos honores expetere.
qui penitendo desiderarent ad gr̃am ueniȩ
ꝑuenire. Ibi enim ẽ. detestanda suꝑbia : hic
et artissima cogit dȩmones medios inter dõs
et homines. agere ut ab hominib afferant de¬
sidata: et adiis referant impetrata. Quȩnã
tandem ista causa ẽ. et quanta necessitas:
plicanti. et miscetur demoni arroganti. Nõ
miscetur homini penitenti: et miscetur de¬
miͦni decipienti. Non miscetur homini con¬
fugienti ad diuinitatem: et miscet᷑ demoni
fingenti duunitatem. Non miscetur homini
penitenti indulgentiã: et miscetur demoni
suadenti nequitiam. Non miscetur homii
ꝑ philosophicos libros poetas de bene insti¬¬
tuta ciuitate pellenti: et miscetur a pͥncipib demoni
tum ludibria requirenti. Non miscetur

Expanded text:
paenitentibus mereri indulgentiam, priores agunt, paenitentibus mereri indulgentiam, priores agunt, quod eos deceperint, paenitentiam? Hoc nemo umquam de daemonibus dixit, quia, si ita esset, nequaquam sibi auderent diuinos honores expetere, qui paenitendo desiderarent ad gratiam ueniae peruenire. Ibi enim est detestanda superbia, hic et artissima cogit daemones medios inter deos et homines agere, ut ab hominibus adferant desiderata, et a dis referant inpetrata. Quaenam tandem ista causa est et quanta necessitas? plicanti, et miscetur daemoni adroganti; non miscetur homini paenitenti, et miscetur daemoni decipienti; non miscetur homini confugienti ad diuinitatem, et miscetur daemoni fingenti diuinitatem; non miscetur homini petenti indulgentiam, et miscetur daemoni suadenti nequitiam; non miscetur homini per philosophicos libros poetas de bene instituta ciuitate pellenti, et miscetur daemoni a principibrum ludibria requirenti; non miscetur
Abbreviated transcription (Latin):
cum pia securitate moriendo: leges quib
ꝓhibebatur erubescere compulerunt. mu¬
tariq fecerunt. Huiꝰ autem philosophi pla¬
denici copioͥͤssima ec dissertissima extat
oratios. qua crim̃ arcium magicarum a se
alienum eẽ. defendit seͤ alit̃ non uult inno¬
centem uideri. nͥ ea negando quȩ ñ possunt
ab innocente commati. At om̃ia miracula
magorum quos recte sentit eẽ. damnandos.
doctrinis fiuntae oꝑib demonum: quos uide¬
rit cur censeat honorandos. eos necessarios
p̃ces nr̃as uolumus ꝑuenire. De inde quero
quales p̃ces hominum du bonis ꝑdemones
allegari putat. magicas an licitas. Simagi¬
cas: nolunt tales. Si licitas nolunt ꝑtales.¬
Si autem peccator poenitens p̃ces fundit:
maxime si aliquidꝰ ad misit: ita ne tandem magicum¬
illis intercedentib accipit ueniam. quib im¬
pellentib aut fauentib se cecidisse plangit
inculpam: An et ipsi demones ut possint

Expanded text:
cum pia securitate moriendo, leges quibus cum pia securitate moriendo, leges quibus prohibebatur, erubescere compulerunt, mutarique fecerunt. Hujus autem philosophi Platonici copiosissima et disertissima exstat oratio, qua crimen artium magicarum a se alienum esse defendit, seque aliter non vult innocentem videri, nisi ea negando quae non possunt ab innocente committi. At omnia miracula magorum, quos recte sentit esse damnandos, doctrinis fiunt et operibus daemonum; quos viderit cur censeat honorandos, necessarios eos preces nostras volumus pervenire. Deinde quaero, quales preces hominum diis bonis per daemones allegari putat, magicas, an licitas? Si magicas, nolunt tales: si licitas, nolunt Si autem peccator paenitens preces fundit, maxime si aliquid magicum admisit, itane tandem illis intercedentibus accipit ueniam, quibus inpellentibus aut fauentibus se cecidisse plangit in culpam? an et ipsi daemones, ut possint
Abbreviated transcription (Latin):
constitutum: Postremo apuleiꝰ ipse nunqͥd
aput xp̃ianos iudices de magicis artib
accusatus ẽ : Quas utiq sibi obiectas sidi¬
uinas et pias eẽ. nouerat. et diuinarum po¬
testatum oꝑib congruas: non solum eas
confiteri debuit s etiam ꝓfiteri. leges cul-¬
panspotiꝰ quil hȩc ꝓhiberent᷑ & damnan-¬
da puacentur. quȩ haberi miranda et uene¬
randa oporteret. Ita enim uł sententiam
quas leges saperent. eumq talia p̃dican¬
tem atq laudantem morte multarent. di.¬
gna animȩ illiꝰ demones dona rependent.
ꝓ quorum diuinis oꝑib p̃dicandis humanã
uitam sibi adimi non timeret. sicut marty¬
res nr̃i cum eis ꝓcrimine obiceretur xp̃iana
religio qua nouerant fieti se saluos et gło¬
sissimos in et̃num. non eam negando ut tem¬
porales pęnas euaderent delegerunt: s potiꝰ
conficendo. ꝓfutendo. p̃dicando. et ꝓ hac
om̃ia fidelit̾ fidelit fortit̃q tolerando. et¬

Expanded text:
constitutum? Postremo Apuleius ipse numquid constitutum? Postremo Apuleius ipse numquid aput Christianos iudices de magicis artibus accusatus est? Quas utique sibi obiectas si diuinas et pias esse nouerat et diuinarum potestatum operibus congruas, non solum eas confiteri debuit, sed etiam profiteri, leges culpans potius, quibus haec prohiberentur et damnanda putarentur, quae haberi miranda et ueneranda oporteret. Ita enim uel sententiamquas leges saperent eumque talia praedicantem adque laudantem morte multarent, digna animae illius daemones dona rependerent, pro quorum diuinis operibus praedicandis humanam uitam sibi adimi non timeret; sicut martyres nostri, cum eis pro crimine obiceretur Christiana religio, qua nouerant se fieri saluos et gloriosissimos inaeternum, non eam negando temporales poenas euadere delegerunt, sed potius confitendo profitendo praedicando et pro hac om
Abbreviated transcription (Latin):
humanus ita de se male meret᷑ ut non so¬
lum diligat turpia. uerumetiã diuinitati
existimet grata. Porto ad ũsus magicas ar¬
tes de quib quosdam nimis infelices er
nimis impios etiam głari libet nouix ep¬
sam publicam lucem testem citabo: glt em̃
can gratt᷑ ista plectuntur seueritate legũ.
si oꝑq sunt numinum colendoꝵ. Anforte
tꝙleges xp̃iani instituerunt: quib aites
Ntgice puniuntur. scđm quem aliũ sensum.
n quo hȩc maleficia generi humano ꝑnicio
saui non dubiumẽ Ait poeta clarissimus.
Testorcara dõs. et te germana. tuumq dul¬
ce caput. magicas in uitam accingier artes
Iuud etiam qđ alio loco de his artib dicit.
atq satas alio udi traducere messes. eo qđ
hac pestifera scelerataq doctrina fruetus
alieni in alias t̾ras transferi ꝑhibentur. Nõ¬
ne induodecim tabulis idẽ romanorum an¬
tiquissimis legib cicero commemorat eẽ.
conscriptum. ei qui hoc fecerat supplicium

Expanded text:
humanus ita de se male meretur, ut non sohumanus ita de se male meretur, ut non solum diligat turpia, verum etiam divinitati existimet grata. CAPUtes, de quibus quosdam nimis infelices et nimis inpios etiam gloriari libet, nonne ipsam publicam lucem testem citabo? Quur enim tam grauiter ista plectuntur seueritate legum, si opera sunt numinum colendorum? An forte istas leges Christiani instituerunt, quibus artes magicae puniuntur? Secundum quem alium sensum, nisi quod haec maleficia generi humano perniciosa esse non dubium est, ait poeta clarissimus: Testor, cara, deos et te, germana, tuumque Dulce caput, magicas inuitam accingier artes? Illud etiam, quod alio loco de his artibus dicit: Adque satas alio uidi traducere messes, eo quod hac pestifera scelerataque doctrina fructus alieni in alias terras transferri perhibentur, nonne in duodecim tabulis, id est Romanorum antiquissimis legibus, Cicero commemorat esse conscriptum et ei, qui hoc fecerit, supplicium
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ces hominum. &e inde ad homines impetrata
quȩ poscunt. Indignum enim putauerunt
qui ista crediderunt misceri homines diis et
dõs hominib. dignum autem mis ceri dę-¬
mones et diifet hominib. hinc pecita qui
allegent inde concessa qui apportent: ut
uidelicet homo castus et ab arcium magica¬
rum scelerib alienus eos patronos adhibe¬
at ꝑquos illum dii exałdiant. qui hȩc amant.
quȩ ille non amando fit dignior quem faci¬
lius et libent̃ exaudire debeant. Amant
qupppe illi scȩnicas curpicudines quas ñ
amat pudicitia: amant in maleficiis ma-¬
gorum mille nocendi artes quas non amat
innocentia Ergo et pudicitia et in nocen¬
tia si quid ab diis impetrare uoluerit : ñ
poterit suis meritis nͥ suis int̃uenientib
immicis: Non ẽ. qđ iste poetica figm̃ta et
theatrica iudibria iusticare conatur. Habe¬
mus contea ista magistrum eorũ et tanţ
aput eos a uctoritatis platonem: si pydor

Expanded text:
preces hominum, et inde ad homines impetrata preces hominum, et inde ad homines impetrata quae poscunt. Indignum enim putaverunt qui ista crediderunt, misceri homines diis et deos hominibus: dignum autem misceri daemones et diis et hominibus, hinc petita qui allegent, inde concessa qui apportent: ut videlicet homo castus, et ab artium magicarum sceleribus alienus, eos patronos adhibeat, per quos illum dii exaudiant, qui haec amant, quae ille non amando fit dignior quem facilius et libentius exaudire debeant. Amant quippe illi scenicas turpitudines, quas non amat pudicitia: amant in maleficiis magorum mille nocendi artes , quas non amat innocentia. Ergo et pudicitia et innocentia, si quid ab diis impetrare voluerit, non poterit suis meritis, nisi suis intervenientibus inimicis. Non est quod iste poetica figmenta, et theatrica ludibria justificare conetur. Habemus contra ista magistrum eorum et tantae apud eos auctoritatis Platonem: si pudor
Abbreviated transcription (Latin):
resistamus. Cum demones donis inuitent᷑:
mus. Cum demones hondribꝰ mulceantur.
nob̾ uera religio p̃cipit. ut talib nullo mͦ
moueam᷑. Cũ demones qͦrũdam hominum
osores. quorumdã amatores sint ñ prudenti . r̃¬
tranquilloꝙ uidicio. s animo ut appellat
ipse passuo: nob uera religio p̃cipit. ut m̃os
etiam diligamus ininiicos. Posteemo omne
motum cordis et salum m̃tis. om̃sq curbet¬
las et cepestates animi quib demones estua¬
re atq fluctuare asserit. nos uera religio
deponere uibet. Quȩ gͥ causa ẽ. nͥ stulticia
etrorq mirabił. ut ei te facias uenerando
humilem cui te cupias uiuendo dissimilem.
et religione colas quem imitari nolis. cum
religionis summa sit inuitari quem colis :¬
Frustragͥ eis apuleiꝰ et qui eumq ita sentint
hunc de tulit honorem. sic eos inaere medios
inter echereun celum t̾ramq constituens.
tonem dixisse ꝑhibent. isti ad dõs ꝑferant

Expanded text:
resistamus. Cum daemones donis inuitentur,resistamus. Cum daemones donis inuitentur,mus. Cum daemones honoribus mulceantur, nobis uera religio praecipit, ut talibus nullo modo moueamur. Cum daemones quorundam hominum osores, quorundam amatores sint, non prudenti tranquilloque iudicio, sed animo ut appellat ipse passiuo, nobis uera religio praecipit, ut nostros etiam diligamus inimicos. Postremo omnem motum cordis et salum mentis omnesque turbelas et tempestates animi, quibus daemones aestuare adque fluctuare adserit, nos uera religio deponere iubet. Quae igitur causa est nisi stultitia errorque mirabilis, ut ei te facias uenerando humilem, cui te cupias uiuendo dissimilem; et religione colas, quem imitari nolis, cum religionis summa sit imitari quem colisFrustra igitur eis Apuleus, et quicumque ita sentiunt, hunc detulit honorem, sic eos in aere medios, inter aetherium coelum terramque constituens, tonem dixisse perhibent, isti ad deos perferant
Abbreviated transcription (Latin):
cora carent In hominib autẽ ut sint iste
ꝑturbationes. facit hoc stulticia uł miseria.
Nundum enim sumus in illa perfecꝰtione
sapientiȩ beati. quȩ nobis ab hac mortalita-¬
te lib̾atis infine ꝓmutitur. Dõs uͦ ideo dict̃
istas ꝑturbationes ñ ꝑpeti: quia non solum
ȩt̾ni ueumetiam beati sunt. E asdem quippe
animas rationales etiam ipsos habere ꝑhibent:
s ab omni labe ac peste purissimas. Quam
obrem siꝓpterea dii non ꝑturbant᷑ qđ ani-¬
malia sunt beata non misera. et ꝓptea peco¬
ra non ꝑturbant᷑ qđ animalia sunt quȩ
nec beata possunt eẽ nec missera: restat ut
deniones nsicit homines icleo pturhentur
ram religionẽ ab ea uiciositate in qua illif
sumus similes lib̾emur: Cum enum demones
qđ et iste apuleiꝰ quanuis eiͦ plurimum par¬
cat et diuinis honorib dignos cenfeat tm̃
cogitur confiteri. ira instigentur. nob uera
religio p̃cipit. ne ira instigemur s ei potius

Expanded text:
cora carent. In hominibus autem ut sint istae cora carent. In hominibus autem ut sint istae perturbationes, facit hoc stultitia uel miseria; nondum enim sumus in illa perfectione sapientiae beati, quae nobis ab hac mortalitate liberatis in fine promittitur. Deos uero ideo dicunt istas pel\'turbationes non perpeti, quia non solum aeterni, uerum etiam beati sunt. Easdem quippe animas rationales etiam ipsos habere perhibent, sed ab omni labe ac peste purissimas. Quam ob rem si propterea di non perturbantur, quod animalia sunt beata, non misera, et propterea pecora non perturbantur, quod animalia sunt, quae nec beata possunt esse nec misera: restat ut daemones sicut homines ideo perturbentur, ueram religionem ab ea uitiositate, in qua illis sumus similes, liberemur? Cum enim daemones, quod et iste Apuleius, quamuis eis plurimum parcat et diuinis honoribus dignos censeat, tamen cogitur confiteri, ira instigentur, nobis uera religio praecipit, ne ira instigemur, sed ei potius
Abbreviated transcription (Latin):
communia: ꝓfecto aliquid diceret exoptandũ
magniq peten dum. Nec sic eos tm̃ ꝓpt̾ hȩc
tanqͣm dm̃ colere deb̾eamus. s potiꝰ ipsum aqͦ
hȩc illos accepisse nossemus. Quanto minus
nunc honore diuino aerea digna sunt anima¬
lia: ad hoc rationalia ut misera eẽ possit ad
cetera et hoc solum ꝑtractem qđ nob̾cum dȩ¬
mones dixit habere communie: idẽ. animi
passiones: si omnia quatuor elem̃ta sius ani¬
malib plena sunt. immortalib ignis et aer.
mortalib aqua et terra. quero cur animi de¬
monum. passionum turbellis et tempestatib
adgidentur. ꝑturbatio ẽ. enim: quȩ grece pa¬
tos. latine passio dicit᷑. Unde illa uoluit uocare
animo passiua: quia uerbum de ũbo. pathos
tus animi contra rationẽ. Cur gͦ sunt ista in
animis demonum quȩ inpecorib non sunt.
q̃m siquid incorpore simile appareret ñ ẽ.
ꝑturbatio quia nonẽ. contra rationẽ qua pe¬

Expanded text:
communia, profecto aliquid diceret exoptandum communia, profecto aliquid diceret exoptandum magnique pendendum; nec sic eos tamen propter haec tamquam Deum colere deberemus, sed potius ipsum, a quo haec illos accepisse nossemus. Quanto minus nunc honore diuino aeria digna sunt animalia, ad hoc rationalia ut misera esse possint, cetera et hoc solum pertractem, quod nobiscum daemones dixit habere commune, id est animi passiones, si omnia quattuor elementa suis animalibus plena sunt, inmortalibus ignis et aer, mortalibus aqua et terra, quaero quur animi daemonum passionum turbelis et tempestatibus agitentur. Perturbatio est enim, quae Graece πάθος dicitur; unde illa uoluit uocare animo passiua, quia uerbum de uerbo πάθος tus animi contra rationem. Quur ergo sunt ista in animis daemonum, quae in pecoribus non sunt? Quoniam si quid in pecore simile apparet, non est perturbatio, quia non est contra rationem, qua pe
Abbreviated transcription (Latin):
reis demores. inethereis dõs. Ac ꝑ hoc. qđ demo¬
nes genere sunt animalia. non solum eis cum
hominib: uerũetiam cum diis pecoribq com¬
mune ẽ qđ mente rationalia: cum diis et ho-¬
minib: quod cemꝑe ȩt̃na: cum diis solis: qđ cor
animalia ñ ẽ. magnum: quia hoc sunt et pecora.
Qđ m̃te rationalia non ẽ supra nos: quia
sumus et nos. Qđ cempore ȩt̃na. quid boni ẽ¬
si non beata: ALelior ẽ temporał felicitas: qͣm
misera ęt̃nitas. Qd̾̃ animo passiua. quo mͦ supͣ
nosẽ qͣndo et nos hoc sumus. nec ita eẽt. nͥ mise¬
ri. eẽmus: Qđ corꝑe aerea qͣnti estimandum ẽ.
cum om̃i corꝑt p̃ferat᷑ animȩ qualiseumq na
tura: Eet ideo religionis cultus qui debetur ex
animo: nequaq̃m debeatur ei rei quȩ inferiorẽ.
animo: Porrosiint̃ illa quȩ demonum eẽ. dic̃
annumeraret uirtutem. sapientiã felicitatem.
et hec eos diceret habere cum diis ȩ̃na atq

Expanded text:
riis daemones, in aetheriis deos . Ac per hoc, quod daemoriis daemones, in aetheriis deos . Ac per hoc, quod daemones genere sunt animalia, non solum eis cum hominibus, verum etiam cum diis pecoribusque commune est: quod mente rationalia, cum diis et hominibus; quod tempore aeterna, cum diis solis; quod ananimalia, non est magnum; quia hoc sunt et pecora: quod mente rationalia, non est supra nos; quia sumus et nos: quod tempore aeterna, quid boni esi non beata? Melior est enim temporalis felicitas quam misera aeternitas. Quod animo passiua, quo modo supra nos est, quando et nos hoc sumus, nec ita esset, nisi miseri essemus? Quod corpore aeria, quanti aestimandum est, cum omni corpori praeferatur animae qualtura; et ideo religionis cultus, qui debetur ex animo, nequaquam debeatur ei rei, quae inferior est animo? Porro si inter illa, quae daemonum esse dicit, annumeraret virtutem, sapientiam, felicitatem, et haec eos diceret habere cum diis aeterna atque
Abbreviated transcription (Latin):
Agͦ demonum. cum idem placonicꝰ loqueret᷑
Sr cos cisdem quib homines animi ꝑtur¬
batio ib agitari. irritari iniuiruis obsequtu
donisq placari. gaudere honorib diuersis
sacrorum ritib oblectari. et in eis siquid negle¬
ccum fuerit commoueri. Int̾ cetera etiam dicit
adeos ꝑtinere duinationes augurum. aruspi.¬
cum. uatum atq somniorum: abhis quoq eẽ
miracła magotum. B reuit᷑ autem eos diffini¬
ens: ait. demones eẽ genere animalia. animo
passiua. m̃te rationalia. corꝑe aeria. temꝑe
ȩt̃na. Horum uͦ quinq tria pͥora illis eẽ. quȩ
nob̾: quartum ꝓprum: quintum eos cumdiis
habere commune. S uideo: trium suꝑiorum
quȩ nob̃cum habent. duo etiam cum diis hab̃e.
Animalia quippe eẽ. dicit et dõs. quȩ suacuiq
elemento distribuens: int̾restrib animalib
nos posuit cum cȩteris quȩ int̾ra uuiint et sen¬
ciunt. in aquatilib pisces et alia natalia. in ae-¬

Expanded text:
go daemonum cum idem Platonicus loqueretur, go daemonum cum idem Platonicus loqueretur, dixit eos eisdem quibus homines animi perturbationibus agitari, inritari iniuriis, obsequiis donisque placari, gaudere honoribus, diuersis sacrorum ritibus oblectari et in eis si quid neglectum fuerit commoueri. Inter cetera etiam dicit ad eos pertinere diuinationes augurum, aruspicum, uatum adque somniorum; ab his quoque esse miracula magorum. Breuiter autem eos definiens ait daemones epassiva, mente rationalia corpore aerea, tempore aeterna; horum uero quinque tria priora illis esse quae nobis, quartum proprium, quintum eos cum dis habere commune. Sed uideo trium superiorum, quae nobiscum habent, duo etiam cum dis habere. Animalia quippe esse dicit et deos, suaque cuique elementa distribuens in terrestribus animalibus nos posuit cum ceteris quae in terra uiuunt et sentiunt, in aquatilib
Abbreviated transcription (Latin):
quanus magis aerei sint. trestrib nobis non
ideo melioressint. quia ẽ aer qͣm t̾ra suꝑior: s
ideo cis homines p̃fecendi sint. q̃m spei piorum
hominum nequaqͣm illorum desꝑatio compa.¬
randa ẽ. Nam et illa tatio platonis quȩ elem̃ca
quatuor ꝓ portione contexit acq ordinat. ita
duob extremis igni mobulissimo et tĩx inmo¬
bili media duo aerem et aquam int̾serens.
ut quanto ẽ. aer aquis et acre ignis. tanco et
aque suꝑiores sint t̾ris: satis nos admonet
animalium merita non ꝓelem̃torũ gͣdib
estimare. Et ipse quippe apuleus cum cet̾is
tr̃estre animal hominẽ dicit. qui cm̃ longe
pponit᷑ animalib aquatilib cum ipsasaqͥs
tus p̃ponat plato. ut intelligant non cũdẽ
orcinem tenendum cum agicur de meritis
a nimarum. qui uidecur eẽ ordo ingradeb
corpum. s fieri posse ut inferius corpꝰ anima
melior in habitet. deceriorq suꝑuis: De mori

Expanded text:
quamuis magis aerii sint, terrestribus nobis non quamuis magis aerii sint, terrestribus nobis non ideo meliores sint, quia est aer quam terra superior; sed ideo eis homines praeferendi sint, quoniam spei piorum hominum nequaquam illorum desperatio conparanda est. Nam et illa ratio Platonis, qua elementa quattuor proportione contexit adque ordinat, ita duobus extremis, igni mobilissimo et terrae inmobili, media duo, aerem et aquam, interserens, ut, quanto est aer aquis et aere ignis, tanto et aquae superiores sint terris, satis nos admonet animalium merita non pro elementorum gradibus aestimare. Et ipse quippe Apuleius cum ceteris terrestre animal hominem dicit, qui tamen longe praeponitur animalibus aquatilibus, cum ipsas aquas terris praeponat Plato: ut intellegant, non eundem ordinem tenendum, cum agitur de meritis animarum, qui uidetur esse ordo in gradibus corporum; sed fieri posse, ut inferius corpus anima melior inhabitet deteriorque superi
Abbreviated transcription (Latin):
tem corporum. nõnqͣm suppliciorum ȩernitas
torqueat. s qͣm puritas p̃cedat animorum. Iam
uero de loci altitudine qđ demones inaere. nos
autem habitamus int̾ta. ita p̃moueri ut hinc
eos nobis eẽ p̃ponendos existimemus: om̃ino ri-¬
diculum᷑. Hoc enim pacto nob̾ et om̃ia uolatilia
preponemus. At enii uolatilia cum uolando
fatigatur uł reficiendum alimentis corpꝰ ha¬
bent: cram repetunt uł ad requiem uł ad pas-¬
tum. Qđ demones inquiunt ñ faciunt. Nunqͥd
gͦ placet eis ut uolatilia nobis. demones autẽ
etiam uolatilib antecellant: Qđ si dem̃tissimũ
e. opinari: nichil ẽ. quod de habitatione suꝑio.¬
ris elem̃ti dignos eẽ. demones existimemꝰ: quib
nos religionis affectusubde debeamus. Sicut
enim fieri potuit. ut aere uolucres t̃restrib
nobis non solum non p̃ferant᷑ uerũetiam su¬
biciantur ꝓpt̃ rationalis animȩ quȩ in nob̾
ẽ. dignitatem: ita fieri potuit. ut demones

Expanded text:
tem corporum, non quam suppliciorum aeternitas tem corporum, non quam suppliciorum aeternitas torqueat, sed quam puritas praecedat animorum. Iam uero de loci altitudine, quod daemones in aere, nos autem habitamus in terra, ita permoueri, ut hinc eos nobis esse praeponendos existimemus, omnino ridiculum est. Hoc enim pacto nobis et omnia uolatilia praeponimus. At enim uolatilia cum uolando fatigantur uel reficiendum alimentis corpus habent, terram repetunt uel ad requiem uel ad pastum, quod daemones, inquiunt, non faciunt. Numquid ergo placet eis, ut uolatilia nobis, daemones autem etiam uolatilibus antecellant? Quod si dementissimum est opinari, nihil est quod de habitatione superioris elementi dignos esse daemones existimemus, quibus nos religionis adfectu subdere debeamus. Sicut enim fieri potuit, ut aeriae uolucres terrestribus nobis non solum non praeferantur, uerum etiam subiciantur propter rationalis animae, quae in nobis est, dignitatem: ita fieri potuit, ut daemones,
Abbreviated transcription (Latin):
et motu facillimo atq celerrimo. et ualentia
uirium. et annosissima firmitate corporum
uincunt. Quis hominum uiuendo equabitur
a quilis et uulturib: quis odorando. Quis uelo¬
citate leporibꝰ. ceruis. om̃ib auib: Quis mul¬
tum ualendo leonib et elephantis: Quis diu
iuuendo serpentib qui etiam deposita cunie
senectutem deponere atq in uiuentam redire
ꝑhibentur: S sicut his om̃ib ratiocinando
et intelligendo et incelligendo meliores sumꝰ.:
ita etiam demonib bene atq honeste uiuen¬
do meliores eẽ. dembemus. Obhoc enim et ꝓui¬
dentia diuina eis quib nos constat. eẽ potio¬
res data sunt quedam potiora corium nur̃¬
ra: ut illud quo eis p̃ponimur etiam isto ĩ
nob̾ commendaretur multo maiore cur ex¬
colendum eẽ. qͣm corpꝰ. ipsamq excellentam
corꝑaleni qͣm demones habere nossemis
p̃bonitate uitȩ qua illis ante ponimur contem¬
nere disceremus: habituri et nos immortalita¬

Expanded text:
et motu facillimo adque celerrimo et ualentia et motu facillimo adque celerrimo et ualentia uirium et annosissima firmitate corporum uincunt. Quis hominum uidendo aequabitur aquilis et uulturibus? quis odorando canibus? quis uelocitate leporibus, carnis, omnibus auibus? quis multum ualendo leonibus et elephantis? quis diu uiuendo serpentibus, qui etiam deposita tunica senectutem deponere adque in iuuentam redire perhibentur? Sed sicut his omnibus ratiocinando et intellegendo meliores sumus, ita etiam daemonibus bene adque honeste uiuendo meliores esse debemus. Ob hoc enim et prouidentia diuina eis, quibus nos constat esse potiores, data sunt quaedam potiora corporum munera, ut illud, quo eis praeponimur, etiam isto modo nobis commendaretur multo maiore cura excolendum esse quam corpus, ipsamque excellentiam corporalem, quam daemones habere nossemus, prae bonitate uitae, qua illis anteponimur, contemnere disceremus, habituri et nos inmortalita
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ exhorient: ut quisquis are dispinaotiã¬
nem apuleũ qua demonum dignais comño¬
datur. titillum libri de demone socis as iete¬
ret: nequaqͣm illum honunem sarum fulre sce¬
turt. Quid autem eciam ipse apuluis qđ ui
demonib laudaret inuenit. p̃t sub litatem
et infirmitatem corꝑum: et habitatiois altio¬
rem locum : Nam de morib eorum cu de
om̃ib generalit̃ loqueret᷑ non solum n
boni dixit: s etiam plurimum mali demi
lecto illo libro nemo miratur eos eciam scȩicã
turpitudinem in reb diunis habere uolui¬
se et cum dõs seputari uelint dõrum criminbꝰ
oblectari potuisse: et quic quid in eorum sacris
obscena sollemnitate seu turpi crudelitate
uł ridetur uł horret᷑ eorum affectib conuenire
Quam obrem absit ut ista considans animus
ueracit̾ religiosus et dõ uero subditus ideo ar¬
bitretur demones se ipso eẽ meliores : qđ ha¬
beant corpora meliora. Alio quin multas sibi

Expanded text:
nomen exhorrent, ut, quisquis ante disputationomen exhorrent, ut, quisquis ante disputationem Apulei, qua daemonum dignitas commendatur, titulum libri de daemone Socratis legeret, nequaquam illum hominem sanum fuisse sentiret. Quid autem etiam ipse Apuleius quod in daemonibus laudaret inuenit praeter subtilitatem et firmitatem corporum et habitationis altiorem locum? Nam de moribus eorum, cum de omnibus generaliter loqueretur, non solum nihil boni dixit, sed etiam plurimum mali. Denique lecto illo libro prorsus nemo miratur eos etiam scaenicam turpitudinem in rebus diuinis habere uoluisse, et cum deos se putari uelint, deorum criminibus oblectari potuisse, et quidquid in eorum sacris obscena sollemnitate seu turpi crudelitate uel ridetur uel horretur, eorum adfectibus conuenireQuam ob rem absit ut ista considerans animus ueraciter religiosus et uero Deo subditus ideo arbitretur daemones se ipso esse meliores, quod habeant corpora meliora. Alioquin multas sibi
Abbreviated transcription (Latin):
gione semouit certe ipsis demonib poetasur¬
be pellendo auferre theatricas uoluptates:
nͥ quia hoc paͤto ad monuit animum huma¬
num. quanius adhuc inhis moribundis posi.
decestari: Nam si plato hȩc hȩç honestissime
arguit et ꝓhibuit: ꝓfecto demones turpissi¬
me poposcerunt atq uisserunt. Aut gͦ fallit̃
apuleiꝰ et non existo genere numinum habuit
amicum socrates. aut contraria int̾ se sentit
plato. mͦ demones ad orando mͦ eorui deli¬
tias aciuitate bene morata remouendo: aut
non ẽ socrati amicitia demonis gratulanda.
De qua usq adeo et ipse apuleiꝰ erubuit: ut
de dõ socratis p̃notaret librũ. quem scđm
suam disputationem qua dõs a demonib tã
diligent̃ copioseq discernit non appellare
de do sy dlemone socratis debuit. Miluit autẽ
hoc in ipsa disputatione qͣm intitulo libra
poneie Ita enim ꝑsanam doctrinam quȩ ru-¬
manis reb illurit om̃s uł pene oñis demonũ

Expanded text:
gione semouit, certe ipsis daemonibus poetas urgione semouit, certe ipsis daemonibus poetas urbe pellendo auferre theatricas uoluptates, nisi quia hoc pacto admonuit animum humanum, quamuis adhuc in his moribundis membridetestari? Nam si Plato haec honestissime arguit et prohibuit, profecto daemones turpissime poposcerunt adque iusserunt. Aut ergo fallitur Apuleius et non ex isto genere numinum habuit amicum Socrates aut contraria inter se sentit Plato modo daemones honorando, modo eorum delicias a ciuitate bene morata remouendo, aut non est Socrati amicitia daemonis gratulanda, de qua usque adeo et ipse Apuleius erubuit, ut de deo Socratis praenotaret librum, quem secundum suam disputationem, qua deos a daemonibus tam diligenter copioseque discernit, non appellare de deo, sed de daemone Socratis debuit. Maluit autem hoc in ipsa disputatione quam in titulo libri ponere. Ita enim per sanam doctrinam, quae humanis rebus inluxit, omnes uel paene omnes daemonum
Abbreviated transcription (Latin):
b alieni sunt. Ex quo colligitur platonem po.¬
etica detestando et ꝑhibendo figm̃ta. ñ dõs qui
om̃s boni et excelsisunt pͥuasse ludorum scęni¬
corum uoluptate: s demones. Hȩc si ita sunt:¬
quȩ licet quȩ licet apud alios quoq reꝑuint᷑.
apuleiꝰ tm̃ platonicus madaurensis de hac re
sola unum scripsit libtum. cuiꝰ ẽe citulum uo¬
luit de dõ socratis. ubi disserit et exeponit ex
quo genere numinum socrates habebat ad¬
iunctum et amicitia quadam conciliatum.
a ꝑhibetur solitus ad moneri ut desisteret ab
agendo quando id qđ agere uolebat non ꝓsꝑe
fuerat euenturum. dicit enim aꝑtissune ec
copiosissume asserit ñ illum dm̃ fuisse s de-¬
monẽ. diligenti disputatione ꝑtractans istã
platonis dedõrum sublimitate et hominum
humilicate. et demonum medietate sententiã.
hȩc gͦ si ita sunt: quonam mͦ ausus ẽ plato.
etiam si non diis quos ab om̃i humana conta¬

Expanded text:
bus alieni sunt. Ex quo colligitur, Platonem pobus alieni sunt. Ex quo colligitur, Platonem poetica detestando et prohibendo figmenta non deos, qui omnes boni et excelsi sunt, priuasse ludorum scaenicorum uoluptate, sed daemones. Haec si ita sunt quae licet aput alios quoque reperiantur, Apuleius tamen Platonicus Madaurensis de hac re sola unum scripsit librum, cuius esse titulum uoluit \'de deo Socratis\', ubi disserit et exponit, ex quo genere numinum Socrates habebat adiunctum et amicitia quadam conciliatum, a quo perhibetur solitus admoneri, ut desisteret ab agendo, quando id quod agere uolebat, non prospere fuerat euenturum; dicit enim apertissime et copiosissime adserit non illum deum fuisse, sed daemonem, diligenti disputatione pertractans istam Platonis de deorum sublimitate et hominum humilitate et daemonum medietate sententiam — haec ergo si ita sunt, quonam modo ausus est Plato, etiamsi non dis, quos ab omni humana conta
Abbreviated transcription (Latin):
aliterq de ullo dõrum sentiri nefas habent
Exponimus inquiunt. Attente gͥ audiamꝰ.¬
Om̃ium inquiunt animaliũ in quib ẽ ani¬
ma rationalis. criꝑtita diuisioẽ: in dõs ho.¬
mines. demones. Dii excellentissimum locũ
tenent. homines infimum. demones medi¬
um. Nam dõrum sedes incęlo ẽ hominum
int̾ra: in aere demonum. Sicut eis diũsa di¬
gnitas ẽ. locorum: ita etiã naturarum  in
dii sunt hominib demonibq potiores:
homines uͦ infra dõ et demones constituti
sunt. ut elem̃torũ ordine sic differentia me¬
ritorum. Demones gͥ medũ. quemadmno¬
dum diis quib inferius habitant postpo¬
Habent enim cum diis immortalitatem corporum
communem: animorum autẽ cum hominib passi¬
ones. Qua ꝓpter non ẽ mirum inquiunt. si etiam
ludorum obscenitatib et poetarum fignientis de¬
lectantur. quandoquidem humanis capiunt᷑ af.¬
fectib a quib dii longe absunt et modis om̃i¬

Expanded text:
aliterque de ullo deorum sentiri nefas habent. aliterque de ullo deorum sentiri nefas habent. Exponimus, inquiunt. Adtente igitur audiamOmnium inquiunt, animalium, in quibus est anima rationalis, tripartita divisio est, in deos, homines, daemones. Dii excelsissimum locum tenent, homines infimum, daemones medium. Nam deorum sedes in coelo est, hominum in terra, in aere daemonum. Sicut eis diversa dignitas est locorum, ita etiam naturarum. Proinde dii sunt hominibus daemonibusque potiores; homines vero infra deos et daemones constituti sunt, ut elementorum ordine, sic differentia meritorum. Daemones igitur medii, quemadmodum diis, quibus inferius habitant, postpoHabent enim cum diis communem immortalitatem corporumum, animorum autem cum hominibus passiones. Quapropter non est mirum, inquiunt, si etiam ludorum obscenitatibus et poetarum figmentis delectantur, quando quidem humanis capiuntur adfectibus, a quibus di longe absunt et modis omni
Abbreviated transcription (Latin):
rentes filium. et immittentes morbum: qđ eoꝵ
abnuiss imꝑium. eumq morbum retrahen.¬
tes cum iuissa compless. Iste autem illos nec
tam malos timentlos putat: s suȩ seͬtentię
robur constintissime retinens: om̃s poetarũ
sacrilegas nugas quib illi imniundicie socie¬
tate oblectantur. a popło bene instituto re¬
mouere ñ dubitat. Hunc autem platonem.
qđ iam in scđo libro commemoraui: inter
semi dõslabeo ponit. Qui labeo. numina mala
uictimis cruentis atq huiꝰmodi supplicatio¬
nib placari existimat: bona uͦ ludis et talib
illa oblectamenta quia udicat turpia cam
constant̃ audet auferre:: qui sane dii refelluñ
sententiam labeouis. Nam se in latinio non
lasciuos tantum atq ludibundos s etiam
seuos terribilesq monstrarunt. Exponant
gͦ nobis ista platonici: qui om̃s dõs scđm
auetoris sui sencentiam bonos et honestos et
uirtutib sapientium socioseẽ. arbitrantur.

Expanded text:
rentes filium et inmittentes morbum, quod eorum rentes filium et inmittentes morbum, quod eorum abnuisset imperium, eumque morbum retrahentes, cum iussa conplesset; iste autem illos nec tam malos. timendos putat, sed suae sententiae robur constantissime retinens omnes poetarum sacrilegas nugas, quibus illi inmunditiae societate oblectantur, a populo bene instituto remouere non dubitat. Hunc autem Platonem, quod iam in secundo libro commemoraui, inter semideos Labeo ponit. Qui Labeo numina mala uictimis cruentis adque huius modi supplicationibus placari existimat, bona uero ludis et talibusilla oblectamenta, quia iudicat turpia, tam constanter audet auferre? Qui sane di refellunt sententiam Labeonis; nam, se in Latinio non lasciuos tantum adque ludibundos, sed etiam saeuos terribilesque monstrarunt. Exponant ergo nobis ista Platonici, qui omnes deos secundum auctoris sui sententiam bonos et honestos et uirtutibus sapientium socios esse arbitrantur
Abbreviated transcription (Latin):
credere. Illa ꝓfecto uacuatur opinio. quam
nonnulli putant dõs malos sacris placan¬¬
dos eẽ. ne ledant. bonos autem ut ad iuuent
inuocandos. Mali enim nulhsunt. Bonis
porro debitus ut dicunt honor sacioꝵ ẽ. de¬
ferendus. Qui sunt gͦ illi qui ludos scęnicos
amant. eosq diuinis reb ad ungi et sius ho-¬
norib flagitant exhiberi : Quorum uis ñ
os indicat nullos: s iste affectus nimirum
adicat malos. Quid enim de ludisscȩnicis
Pico senserit notumẽ: cum poecas ipsos. qđ
tani indigna dõrum maiestate atq bonitate
camina composuerint censet ciuilitate
pelledos. Qui sunt gͥ istidii. quide scȩnicis
ludis cum ipso platone contendunt: Ille
quippe non patitur dõs falsis criminib
infamari: isti eisdem criminib suos honores
celebrari iubent. Deniq isti cum eosdem lu-¬
dos instaurari p̃ciperent poscentes turpia:
etiam maligna gesserunt tito latin̾o. aufe¬

Expanded text:
credere? illa profecto uacuatur opinio, qua credere? illa profecto uacuatur opinio, qua nonnulli putant deos malos sacris placandos esse, ne laedant, bonos autem, ut adiuuent, inuocandos. Mali enim nulli sunt di; bonis porro debitus, ut dicunt, honor sacrorum est deferendus. Qui sunt ergo illi, qui ludos scaenicos amant eosque diuinis rebus adiungi et suis honoribus flagitant exhiberi? quorum uis non eos indicat nullos, sed iste adfectus nimirum indicat malos. Quid enim de ludis scaenicis Plato senserit, notum est, cum poetas ipsos, quod tam indigna deorum maiestate adque bonitate carmina conposuerint, censet ciuitate pellendos. Qui sunt igitur isti di, qui de scaenicis ludis cum ipso Platone contendunt? Ille quippe non patitur deos falsis criminibus infamari; isti eisdem criminibus suos honores celebrari iubent. Denique isti cum eosdem ludos instaurari praeciperent, poscentes turpia etiam maligna gesserunt, Tito Latinio aufe
Abbreviated transcription (Latin):
nobilis ͫi quib plato seccandus placuit . no.¬
luerr ͭ se dici ꝑ ipareticos. aut achademicos.
s psonicos. Ex quib sunt ualde nobilitati:
gir. plocinus. iamblicus. porphirius. Inutͣq
em lingua idẽ. et greca et latina: apuleius
fer extitit platonicus nobilis. S hi om̃s et
ceteri huiꝰ modi et ipse plato: diis plurimis
eẽ. sacra facienda putauerunt. Quamqͣm gͦ.¬
a nob et in aliis multis reb magnisq dissenti¬
ant. in hoc tm̃ qđ mͦ posui. quia neq parua
res ẽ. et inde nunc questio ẽ. pͥmum ab eis
quero quib diis istum cultum exhibendũ
arhitrentur. utrum bonis an malis. an et bonis
et malis. S habemus de hoc sententiam plato.¬
nis dicentis om̃s dõs bonos eẽ: nec eẽ. om̃ino
ullum dõrum malum. Consequens ẽ. gͥ: ut bo¬
nis hȩc exhibenda intelliguant᷑. Tunc enim
diis exhibentur q̃m nec dii erunt siboninon
erunt. Hoc siita ẽ. nam dediis quid aliud decet

Expanded text:
nobilissimi, quibus Plato sectandus placuit, nonobilissimi, quibus Plato sectandus placuit, noluerint se dici Peripateticos aut Academicos, sed Platonicos. Ex quibus sunt ualde nobilitati Graeci Plotinus, Iamblichus, Porphyrius; in utraque autem lingua, id est et Graeca et Latina, Apuleius Afer extitit Platonicus nobilis. Sed hi omnes et ceteri eius modi et ipse Plato dis plurimis esse sacra facienda putauerunt. CAPUT a nobis et in aliis multis rebus magnisque dissentiant, in hoc tamen quod modo posui, quia neque parva res est, et inde nunc quaestio est, primum ab eis quaero, quibus diis istum cultum exhibendum arbitrentur, utrum bonis, an malis, an et bonis et malis. Sed habemus sententiam Platodicentis omnes deos bonos esse nec esse omnino ullum deorum malum. Consequens est igitur, ut bonis haec exhibenda intellegantur; tunc enim dis exhibentur, quoniam nec di erunt, si boni non erunt. Hoc si ita est, nam de dis quid aliud decet
Abbreviated transcription (Latin):
de naturali theologia. utrum ꝓpt̃ feliciꝰ¬
tem. quȩ post iorten futura ẽ. uni dõ n plu¬
rib sacra facere oporteat: satis ut existimo
exposui. Ideo quippe hos poteanum elegi:
qm̃ de uno dõ qui fecie &łum et t̾ram qu an¬
to melius senserunt tanto ceteris głosiores
et illustriores habentur. intantum aliis p̃¬
lati uidicio posterorum ut cum aristoteles
platonis discipłs. uir excellentis ingeniĩ.
et eloquio platonis quidem impar. s multosfa¬
cile suꝑ ans. cum sectam ꝑhipateticam condidis
⁊ qđ deambulans adisputare consueuerat: plu¬
timosq discipłos p̃elara fama excellens. uiuo
ahuc p̃ceppre in suam heresim congregtass.
pꝰ mortem & platonis eusippus sororis eꝰ filius
et exexcrites dilectus eiꝰ discipłs inscolam eiꝰ
qus achaderiia uocabatur eidem successissent.
at obhoc ipsi et eorum successores achade¬
mici apsllarentur recentiores tm̃ philosophi

Expanded text:
de naturali theologia, utrum propter felicitde naturali theologia, utrum propter felicitatem, quae post mortem futura est, uni Deo an pluribus sacra facere oporteat, satis, ut existimo, exposui. Ideo quippe hos potissimum elegi, quoniam de uno Deo qui fecit caelum et terram, quanto melius senserunt, tanto ceteris gloriosiores et inlustriores habentur, in tantum aliis praelati iudicio posterorum, ut, cum Aristoteles, Platonis discipulus, uir excellentis ingenii et eloquio Platoni quidem inpar, sed multos facile superans, cum sectam Peripateticam condidisset, quod deambulans disputare consueuerat, plurimosque discipulos praeclara fama excellens uiuo adhuc praeceptore in suam haeresim congregasset, post mortem uero Platonis Speusippus, sororis eius filius, et Xenocrates, dilectus eius discipulus, in scholam eius, quae Academia uocabatur, eidem successissent adque ob hoc et ipsi et eorum successores Academici appellarentur, recentiores tamen philosophi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipiebat ad płm ebreum exegipto liberan¬
dum. respondeatuur. ego sum qui sun. et dices
filiis urł. quiẽ misit me aduos. tanquã in eiꝰ
comparatione qui uere ẽ. quia in commuta.¬
bilis ẽ. ea quȩ mutabilia facta sunt non sint.
uehement̃ hoc plato tenuit et diligentissime¬
cominendauit. Et nescio utrum hoc uspiam
reꝑiatur in libris eorum. qui ante platonẽ
fuerunt: nͥ ubi dictum ẽ. ego sum qui sum
et dices eis. qui ẽ. misit me aduos. S unde¬
cuniq ista ille didicerit. siue p̃cedentib eu
ueterum libris. siue potiꝰ quo mͦ dicit apłs.
quia qđ notum ẽ dĩ manifestum ẽ. in illis.
ds̃ enim illis manifestauit. inuisibilia enim
eiꝰ a consticutione mundi ꝑ ea quȩ facta sunt
intellecta conspiciuntur sempit̃na quoq uir¬
tus eiꝰ et diuinitas: nunc ñ immerito me pla¬
tonicos philosophos elegisse. cum quib agã
qđ in ista questione qͣm mͦ suscepimus agit᷑.

Expanded text:
praecipiebat ad populum Hebraeum ex Aegypto liberanpraecipiebat ad populum Hebraeum ex Aegypto liberandum, respondeatur: Ego sum qui sum, et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad uos, tamquam in eius conparatione, qui uere est quia incommutabilis est, ea quae mutabilia facta sunt non sint, uehementcommendavit, et nescio utrum hoc uspiam reperiatur in libris eorum qui ante Platonem fuerunt, nisi ubi dictum est: Ego sum qui sum. Et dices eis: Qui est misit me ad vos. Sed undecunque ista ille diueterum libris siue potius, quo modo dicit apostolus, quia quod notum est Dei manifestum est in illis; Deus enim illis manifestauit; iconstitutione mundi per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque uirtus eius et diuinitas: nunc non inmerito me Platonicos philosophos elegisse cum quibus agam, quod in ista quaestione, quam modo suscepimus, agitur
Abbreviated transcription (Latin):
metur: illa suadere uidentur indicia. qđ lib
geneseos sic incipit. In pͥncipiofecit ds̃ cȩlũ
et terram. Terra autem erat inuisibilis et in¬
composita. et tenebrȩ erant suꝑ abyssum:
plato quem librum de̾ mundi constituai¬
one conscripsit. dm̃ dicit in illo oꝑe t̾ram
pͥmo ignemq un xisse. Mlanifestumẽ. autẽ:
qđ igni tribuat cęli locum. habet gͦ hȩe sen¬
tentia quandam illiꝰ similitud ine qͣ diccũẽ
In pͥncipio fecit ds̃ cȩlum et tram. Demdda ille
duo media quib int̾positis sibimet hȩc&
trema copularent᷑. aquam dicit et aetem
Unde putatur sic intellexisse qđ scriptium ẽ
accendens quo more soleat illa seriptura
opinatus elementa loco illo cominemorata
uideri pocest. Deinde qđ pato dicit amato
tem sc̃e pͥhilosophum. nichil sic illissacris
luteris flagrat: et maxime illud. qđ et me
plurimum adducit ut pene assentiar plato.¬
ut querenti qđ sit nom̃ eiꝰ qui eum ꝑgere

Expanded text:
metur, illa suadere uidentur indicia, quod liber metur, illa suadere uidentur indicia, quod liber geneseos sic incipit: In principio fecit Deus caelum et terram. Terra autem erat inuisibilis et inconposita, et tenebrae erant super abyssum, maeo autem Plato, quem librum de mundi constitutione conscripsit, Deum dicit in illo opere terram primo ignemque iunxisse. Manifestum est autem, quod igni tribuat caeli locum: habet ergo haec sententia quandam illius similitudinem, qua dictum est: In principio fecit Deus caelum et terram. Deinde illa duo media, quibus interpositis sibimet haec extrema copularentur, aquam dicit et aerem; unde putatur sic intellexisse quod scriptum esadtendens quo more soleat illa scriptura opinatus elementa loco illo commemorata uideri potest Deinde quod Plato dicit amatorem Dei esse philosophum, nihil sic illis sacris litteris flagrat; et maxime illud quod et me plurimum adducit, ut paene adsentiar Platout quaerenti quod sit nomen eius, qui eum pergere
Abbreviated transcription (Latin):
opinionem in quib dam libris meis posuui
S diligent̃ supputata temꝑum ratio. quȩ
cro nica historia continetur: platonem indi¬
cat a tempore quo ꝓphecauit hieremias cen¬
tum ferme annos postea natum fuisse. Qui
cum occoginta et unum uixiss: ab anno mor¬
tis eiꝰ usq ad id tempꝰ quo ptolomeus rex egpp¬
ti scripturas ꝓpħicas a gente hebreorum
deuidea poposcit. et ꝑ septuaginta uiros he¬
sexaginta. Qua ꝓpt̾ in illa ꝑegrinatione sua
plato nec hieremiam uidere potuittanto an¬
te defunctum. nec easdeni scripturas legere:
quȩ nondum fuerunt ingrecam linguam
trans lacȩqua ille pollebat. nͥ fore quia fuit
acerrimi studii sicut egiptias ita et istas ꝑ int᷑¬
p̃cem didicit. non ut scribendo transferret.
qđ tholomeus ꝓ ingenti beneficio qui regia
potestate eciam timeri poterat meiusse phi-¬
betur: s ut colloquendo quid continerent
quantum caꝑe poss addisceret. Hoc ut existi¬

Expanded text:
opinionem in quibusdam libris meis posui. opinionem in quibusdam libris meis posui. Sed diligenter subputata temporum ratio, quae chronica historia continetur, Platonem indicat a tempore, quo prophetauit Hieremias, centum ferme annos postea natum fuisse; qui cum octoginta et unum uixisset, ab anno mortis eius usque ad id tempus, quo Ptolomaeus rex Aegypti scripturas propheticas gentis Hebraeorum de Iudaea poposcit et per septuaginta uiros Hesexaginta. Quapropter in illa peregrinatione sua Plato nec Hieremiam uidere potuit tanto ante defunctum, nec easdem scripturas legere, quae nondum fuerant in Graecam linguam translatae, qua ille pollebat; nisi forte, quia fuit acerrimi studii, sicut Aegyptias, ita et istas per interpretem didicit, non ut scribendo transferret quod Ptolomaeus pro ingenti beneficio, qui a regia potestate etiam timeri poterat, meruisse perhibetur, sed ut conloquendo quid continerent, quantum capere posset, addisceret. Hoc ut existi
Abbreviated transcription (Latin):
atq uiuendi: isti dõ cognito reppererunt
ubi eẽt. causa constituta uniuersitatis. et lux
ꝑcipiendȩ ueritatis. et fons bibende felici¬
tatis. Siue gͦ isti platonici siue quicumq
alii quarum libet gentium philosophi de dõ
ista sentiunt: nobiscum sentiunt. S ideo cũ
platonicis magis agere placuit hanc causã:
quia eorum sunt litcerę notiores. Nam et gre-¬
ci quoꝵ lingua ingentib p̃mineteas magna
p̃dicatione celebrarunt. et latini ꝑmoti earũ
uł excellentia uł gła: ipsaᷤ libentius didicer.
atq in nr̃m eloquium transferendo. nobilio¬
res clarioresq fecerunt. Mrantur autem qͥ¬
dam nob in xp̃i gr̃a sociati: cum auduint ut
legunt platonem de dõ ista sensisse. quȩ mul¬
tum congruere ueritatinĩȩ religionis agnos
cunt. Unde non nulli putauerunt eum
quando ꝑrexit. in egiptum: hietemiam au-¬
disse ꝓpħam: uł scripturas ꝓpheticas in ea¬
dem ꝑegrinatione legisse. quorũ quidem

Expanded text:
adque uiuendi, isti Deo cognito reppererunt adque uiuendi, isti Deo cognito reppererunt ubi esset et causa constitutae uniuersitatis et lux percipiendae ueritatis et fons bibendae felicitatis. Siue ergo isti Platonici siue quicumque alii quarumlibet gentium philosophi de Deo ista sentiunt, nobiscum sentiunt. Sed ideo cum Platonicis magis agere placuit hanc causam, quia eorum sunt litterae notiores. Nam et Graeci, quorum lingua in gentibus praeminet, eas magna praedicatione celebrarunt, et Latini permoti earum uel excellentia uel gloria, ipsas libentius didicerunt adque in nostrum eloquium transferendo nobiliores clarioresque fecerunt. CAPUT XI. dam nobis in Christi gratia sociati cum audiunt uel legunt Platonem, eum de deo ista sensisse, quae multum congruere ueritati nostrae religionis agnocunt. Unde nonnulli putauerunt eum, quando perrexit in Aegyptum, Hieremiam audisse prophetam uel scripturas propheticas in eadem peregrinatione legisse; quorum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ omnia corpora ẽ. incorp oreus. uerũetiam
suꝑ om̃s animas in commutabił. pͥncipium
nr̃m. lum̃ nr̃m. bonum nr̃m. in hoc eͦis ceteris
anteponimus. Nec si litt̃is corum xp̃ianus ig¬
norans uerbis quȩ non didicit indisputati¬
one non utitur. ut uł naturalem latine uł
phisicam g̃ce appellet eam partem in qua de
naturȩ inquisitione tractatur. et rationalem
siue logicam inqua queritur quo nã mͦ ueritas
ꝑcipi possit. et moralem uł eticam in qua de
morib agitur bonorũ finib appetendis: ma¬
lorumq uitandis: ideo nescit ab uno uero deo
atq optimo et naturam nob̃ eẽ. qua facci ad
eiꝰ imaginem sumus. et doctrinam qua eum
nosse possimus. et gr̃am qua illi coherendo
beati simus. Hȩc itaq causa ẽ. cur istos oet̾is
p̃feramus: quia cum alii philosophi ingenia
sua studiaq contriuerint in requirendis re.¬
rum causis. et quinamẽẽt. modus discendi

Expanded text:
super omnia corpora est incorporeus, verum etiam super omnia corpora est incorporeus, verum etiam super omnes animas incorruptibilis, principium nostrum, lumen nostrum, bonum nostrum, in hoc eos ceteris anteponimus. Nec, si litteras eorum Christianus ignorans uerbis, quae non didicit, in disputatione non utitur, ut uel naturalem Latine uel physicam Graece appellet eam partem, in qua de naturae inquisitione tractatur. et rationalem siue logicam, in qua quaeritur quonam modo ueritas percipi possit, et moralem uel ethicam, in qua de moribus agitur bonorumque finibus adpetendis malorumque uitandis, ideo nescit ab uno uero Deo adque optimo et naturam nobis esse, qua facti ad eius imaginem sumus, et doctrinam, qua eum nosque nouerimus, et gratiam, qua illi cohaerendo beati simus. Haec itaque causa est quur istos ceteris praeferamus, quia, cum alii philosophi ingenia sua studiaque contriuerint in requirendis rerum causis, et quinam esset modus discendi