comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sum eis faciat ꝓfic̃e inbonum. qri humiliores re¬
deunt atq doctiores. discunt enim cum tremore
se exulrare deb̾e. ñ sibi arrogando tamqͣm desua
uirture fidutiam ꝑmanẽdi. im̃ su̾ite dño intmo
nis depecc̃o pͥmi hominis orignialit̾ uen̾it. tñ bo¬
nus eius usus głiosissimos martires fecit. Iõq nõ
lis pecẽi m̃utis ueniant. quo fr̃a ẽ up̃a uita uinculo
mortis obstrrcta. tam̃ etiam remissis pec̃cis rema¬
ne dobuerunt ut hr̃et homo cum quib pu̾itate ẽ¬
taret. ⁊ im̃ ex̃cetur uirtus fi delur. ut nonus hõ ĩ¬

Expanded text:
sum eis faciat proficere in bonum, quia humiliores redeunt atque ditiores. Discunt enim cum tremore se exsultare debere, non sibi arrogando tanquam de sua virtute fiduciam permanendi. Unde: Servite Dominonis de peccato primi hominis originaliter venerit, tamen bonus ejus usus gloriosissimos martyres fecit. Ideoque non lis peccati meritis veniant, quo facta est et ipsa vita vinculo mortis obstricta, tamen etiam remissis peccatis remanere debuerunt, ut haberet homo cum quibus pro veritate certaret, et unde exerceretur virtus fidelium, ut novus homo i
Abbreviated transcription (Latin):
brs dm̃ fecisse cognitionẽ suam . quid enim ẽ qd̾ are
cogniti estis a do.i. cognitores suos uosfecit facit e¬
nim d̾e uos cognosc̾e se ĩ dicimur cogniti abeo q̃
omia sic debemtelligi docet apłe qui cum inquo¬
dm loco dicat misit sp̃m clamantẽ abba pat᷑ ali

Expanded text:
bis fecisse cognitionem suam. Quid enim est quod ait: Cogniti estis a Deo , id est cognitores suos vos facit. Facit enim Deus nos cognoscere se, unde dicimur cogniti ab eo. Quae omnia sic debere intelligi, docet Apostolus, qui cum in loco quodam dicat: Misit spiritum clamantem, Abba, Pater , ali
Abbreviated transcription (Latin):
pbr̃i simus m̃bra aliorũ.
in ministrãdo assidue.
brum alt̾nis mnexhortã¬
do. ⁊ qui tribuit elemo¬
alt̾uis. ⁊ quip̃ẽ ut pͥncepͤ
tiendi opp̃sso. hoc faci¬

Expanded text:
ri simus, membra aliorum in ministrando assidue. brum alterius in exhortando. Qui tribuit, elealterius. Et qui praeest, ut princeps tiendi oppresso, hoc faci
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmiur sollicnum faciat. atq aꝑtus redarguat ad¬
dit. Ignoras. qiͣ contẽpnis d̾i bonitatẽ ⁊ etiam ign¬
oras qm̃ benignitas di adducit te. qͣntumnise est
facis: qͣ miruimeꝰ seu̾e loquitur quia mala mẽs
ñ reuocatur adiutam nisi timore. attẽdenihũs
notatu existimas aut̃. ic̃.i tẽ grinius peccas qr cõ
noras i c̃ ⁊ anhoc facis: Increpatio ẽ qr minimẽ
hic ñ loquitur. Sunt ali quibus placent mala.

Expanded text:
Quem ut sollicitum faciat atque apertius redarguat, addit: Ignoras quare contemnis bonitatem Dei, et etiam: Ignoras quoniam benignitas Dei adducit te, quantum in se est, his omnibus loquitur, quia mala mens non revocatur ad vitam nisi timore. Ambrosnotatur, existimas autem, etc. Item, gravius peccas, quia cnoras, etc. An hoc facis? Increpatio est; quasi hic non loquitur. Sunt alii quibus placent mala,
Abbreviated transcription (Latin):
clum .i. & bonitatem d̾i peccant. que eos patientissi¬
mesustinens plurimis donat bonis. atq ad correc̃ti¬
onẽ ⁊ pn̾̃am uidiq nocat. uocat enim bñeficiis
c̃ature. uocat iuꝑciendo tẽpus nuͤndi uocat ꝑflage
des aburam ñ tib sicurdeatur. d̾s misericors. ut
ñ iudeatur iustus. necira iustue ut misereri n̾¬

Expanded text:
i bonitatem peccant, quae eos patientissime sustinens, plurimis donat bonis atque ad correctionem et poenitentiam undique vocat. Vocat enim beneficiis creaturae, vocat impartiendo tempus zes tibi iram. Non tibi videatur sic Deus misericors, ut non videatur justus; non ita justus, ut misereri n
Abbreviated transcription (Latin):
pore. s quia omĩa tunceranͣt aꝑta q̃ modo sũt occł¬
ta ie. qnͣtum adpecc̃ores qui timepunientur re¬
uełonis quia tunc reuelabitur. qd a nob̾ modo nescit᷑
ut confiteantun eti am p̃i iustum iudiaũd̾ qd̾ eti¬
ammodo futurum nege

Expanded text:
pore, sed quia omnia tunc erunt aperta quae modo sunt occulta; irae, quantum ad peccatores qui tunc punientur; revelationis, quia tunc revelabitur quod a nobis modo nescitur, ut confiteantur etiam inviti justum judicium Dei, quod modo futurum negat
Abbreviated transcription (Latin):
.i. inquaꝵ memoria er¬
ubescitis nũe. cum sane
mentis estis⁊ est eñm qͥd at¬
tiliss. prurbatio animi respicientis pec̃ca sua ires¬
pestione horrentis: hortore erubescentis. ⁊ emube¬
scendo corrigeris. ⁊ nora qd̾ iõ mala priora memo

Expanded text:
in quarum memoria erubescitis nunc, cum sanae mentis estis. Est enim ttilis perturbatio animi respicientis peccata sua, et respectione horrentis, et horrore erubescentis, et erubescendo corrigentis. Et nota
Abbreviated transcription (Latin):
ses ponebat uela¬
men ante faciẽ
suã. ut nõ intẽ¬
derent filu isrł
infaciem eius
quod euacuat᷑
s obtusi sunt
sensuseorum:
usq in hodier
num. id ipsum
uelamen mlec¬
tione ueteris
testamentima¬
net ñ reuelatũ¬

Expanded text:
lamen super faciem suam, ut non intenderent filii Israel in faciem ejus, quod evacuatur . Sed obtusi sunt sensus eorum. Usque in hodiernum diem idipsum velamen in lectione Veteris Testamenti manet non revelatu
Abbreviated transcription (Latin):
dum gr̾am q̃ elogit sicut
birum. quĩa eligẽdos ip̃e
facit. nõ inueniti nõ exo¬
ꝑibus. sicut ostendit. nõ
ꝓptura perdentib slud
fuisse dictum. itu nec¬

Expanded text:
dum gratiam quae elegit sicut meritorum, quia eligendos ipse fecit, non invenit, non ex operibus, sicut ostendit: non praecedentibus illud fuisse dictum, ita nec
Abbreviated transcription (Latin):
filiorum a doptio Iõq ꝯ¬
gruent̾ ait. uocabitur.
quia exd̾i uocationeẽ
aliquis semen abrahe.
bat iob qui fuit defiliisesau quintus aũ ab abra¬
filii d̾ .I oemẽ qd̾ flii abrahe .u. si sunt humano oꝑe fi¬

Expanded text:
filiorum adoptio. Ideogruenter, ait, vocabitur, quia ex Dei vocatione, aliquis semen Abrahae. probat Job, qui fuit ex filiis Esau, quintus ab Abrafiii Dei, idem est quod filii Abrahae, id est non sunt humano opere fi
Abbreviated transcription (Latin):
hre dicitur quia pat̾ tradidit filium yẽrum aue¬
pat̾ filium tradidit. ⁊ filuis se ip̃m. uidas quid fe¬
cit Ht̾ tradẽdo fliũ fecit bñ. filius tradendo seip¬
sum fecit bñe. Iudas trdẽ domagistrum ꝓ auarici¬
ita ut eius accusatõ sit. adu̾sus electos d̾i .i. ut no¬
ceat electis d̾i quos p̃scuut ad uitam utiq nulliꝰ
actusatio nocet. nsus aut̃ diaboli accusatõ dici¬
tur. U̾e nullus nocet qr nec d̾s nec alius. aliusem̃
e qui cõdempuet .i. qui possit inferre mortẽ: nul¬
lus pot̾it inferre qui uelit. Solus enĩ xp̃e posseti s
rexit. qd̾ maius e  i nosresurgamus. quietiã qd̾ ẽ
maximũ. ẽ ad dext̃am dĩ .r equalis patri .s. in hono¬
re quo d̾s pat᷑ e. uł ad dextam pagris .i mpotiorib¬

Expanded text:
 Dicitur hoc quia Pater tradidit Filium, verum aucPater Filium tradidit, et Filius seipsum, Judas quid fecit? Pater tradendo Filium, bene fecit; Filius tradendo seipsum, bene fecit; Judas tradendo magistrum pro avaritita ut ejus accusatio sit adversus electos Dei, id est ut noceat electis Dei quos praescivit ad vitam? utique nullius accusatio illis nocet. Nisus autem diaboli accusatio dicitur. Vere nullus nocet, quia nec Deus, nec alius. Alius eniest qui condemnet, id est qui possit inferre mortem? nullus poterit inferre qui velit. Solus enim Christus posset,rexit, quod majus est, ut et nos resurgamus, qui etiam, quod est maximum, est ad dexteram Dei, id est aequalis Patri, scilicet in honore quo Deus Pater est, vel ad dext
Abbreviated transcription (Latin):
geiustificariseputant.
nunc uotum ⁊ affectũ¬
suũ c̾ca eosostenditiqd̃
iurando firmat ut fir¬
mius credatur ae ꝑhoc
dolet genus suum secõ
aliqua parte positus.

Expanded text:
ge justificari se putant, nunc votum et affectusuum circa eos ostendit, quod jurando firmat, ut firmius credatur, ac per hoc dolet genus suum secundaliqua par
Abbreviated transcription (Latin):
apłede iud̾is consolatur
at qui ũ credid̾unt. pos¬
sunt tũ cred̾e. dequib ñ
ẽualde dolendum. qr ñ
sunt p̃destinati aduitã.
Quis enim plangat eũ
d̾s ñ saluandos decreuit
p̃scius nõꝑsonaꝵ accep¬
tor. Nullum enim damp¬
nãt anteqͣm peccet. mil¬
lum cororiat añqͣm uĩ¬

Expanded text:
de Judaeis, consolatur at qui non crediderunt. Possunt tamen credere: de quibus non est valde dolendum, quia non sunt praedestinati ad vitam. Quis enim plangat eum,Deus non salvandos decrevit praescius, non personarum acceptor. Nullum enim dnat antequam peccet, nullum coronat antequam vi
Abbreviated transcription (Latin):
tadie. Nota qd̾ ait p̃p̃te.
ꝑhoc causam notat si¬
ne qua corona mar¬
tirunõ redlitur. mar¬
tirẽenm nõ faẽpena

Expanded text:
ta die. Nota quod ait propter te, per hoc causam notat, sine qua corona martyrii non redditur. Martyrem enim non facit poena
Abbreviated transcription (Latin):
cione humanitutis. dum cotidie hominẽ q̃m as¬
sumpsit. ⁊ graue genus moris qd̾ ꝓnobis sustimi¬
it ultut pat̾no offert. ut nr̃i misereatur. ciuus poi¬
nos a caritate xp̃idi: nũ
adu̾sa:s separabit nos
nuditas.÷. penuria uesti¬
tus: anꝑiculum : i. appa¬
ratus mortis: angladius.
.s. ip̃a morsꝰ icħutiq e¬
orum separabit. sicut scͥ¬
tificamur tota¬

Expanded text:
umanitatis, dum quotidie hominem quem assumpsit et grave genus mortis quod pro nobis sustinuit, vultui paterno offert, ut nostri misereatur; cujus posrit a charitate Christi, ut ? Separabit nos nuditas, id est penuria vestitus? an periculum, id est apparatus mortis? an gladius, id est ipsa mors? nil utique eorum separabit. Sicut scrtificamur, va
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ dicemius adħs
lus ꝑsecutor pot̃ nobis no¬
p̃dictumẽ p̃destinando.
ñ existẽtes uocando adu̾¬
sos iustificando pec̃cores

Expanded text:
quid dicemus ad lus persecutorum potest nobis nopraedictum est praedestinando non existentes, vocando aversos, justificando peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
cũ possint arguere dissiniulanti participes enime¬
rant dum pat̾enturreum. s si quis potestatẽ ñ ht̃
q̃m scit reum abrc̃e uł ꝓbare ñualet ĩ nunis ẽ iiu
dicis ñ esine accusatore dampnare. ut nec xp̃e iu¬
m̃tum .i. iste unus fornicator alios suo exemplo ad
modicum fermentum
uos corruampit gͦ exprrr¬

Expanded text:
cum possint arguere dissimulant. Participes enirant dum paterentur reum. Sed si quis potestatem non habet quem scit reum abjicere vel probare non valet, immunis est, et judicis non est sine accusatore damnare, ut nec Chrintum, id est unus fornicator alios suo exemplo ad modicum fermentum vos corrumpit, er
Abbreviated transcription (Latin):
bsecro aũuos fratres
hucusq bonos laudau̾
his lauditis inuitat ali
dicatis oris confessione
⁊ nt̾uis hab̾atis incorde
u.⁊ ñ sirt inuob̾ scism

Expanded text:
bsecro autem vos, fratres. Hucusque bonos laudavit: His laudatis invitat aliodicatis omnes oris confessione; et interius habeatis in corde et non sint in vobis schism
Abbreviated transcription (Latin):
estis mcapiemudi⁊ sic ex¬
emplo ũo iam possunt
alii corrumpi. uł põgo uoᷤ
deoũn subdit. Gaudeo
entes. d̾s añ dator ꝑacis

Expanded text:
estis in capite mundi, et sic exemplo vestro jam possent alii corrumpi. Vel, rogo vos deo. Unde subdit: Gaudeo entes. Deus autem, dator pacis
Abbreviated transcription (Latin):
plebealiierant boni
qui dignierant laude.
hiis alii ꝯformẽtur di¬
a ẽẽ credo ñ ab homini¬
bus meoom̃ium quidẽ
d̾e ẽ potestate qua creat
s eorum ꝓpͥried̾e dicitur
qui eum diligunt. qui
eumtenent. qui illum
ab illo aliemi ñ sũt. sẽp

Expanded text:
plebe alii erant boni qui digni erant laude, his aliis conformentur dia esse credo, non ab hominibus, meo omnium quidem Deus potestate qua creat, sed eorum proprie dicitur Deus, qui eum diligunt, qui eum tenent, qui illum ab illo alieni non sunt. Semp
Abbreviated transcription (Latin):
dicitis ⁊ ħ ẽ. hoe aũ dico ꝙ¬
unus quisq u̾rin dicit.
Nam alius dicit hoc .s.¬
XPl ego quid̾ sũ pauli. alius illud dicit. ego
ego sum bãpatus bapmo illuis alius dic̃ ego sũ¬
o⁊ apłoꝵ bonor notat psendo. Nam illi quos no¬
nmat sine dubio boni erantis sub hoꝵ sp̃e falsos
apłos tangit nesi dic̾et sub nomineilluisuł illius
uid̾etur eis inuid̾e ⁊ sibi uelle atͥbuere. tił iõ posuit
nonit filiũ nisiꝑater neq patiẽ nouit nisi filius i cui
uult filius reuelare. Sicur gͦ ip̃e ꝑsenouit patrẽ. nos

Expanded text:
dicitis. Et hoc est: Hoc autem dico unusquisque vestrum dicit. Nam alius dicit hoc, scilicet: Ego quidem sum Pauli: alius illud dicit: Ego Ego sum baptizatus baptismo illius; alius dicit: Ego orum bonorum notat pseudo. Nam illi quos nominat sine dubio boni erant, sed sub horum specie falsos apostolos tangit, ne si diceret in nomine illius vel illius, videretur eis invidere, et sibi velle attribuere. Vel ideo apposuit novit Filium nisi Pater, neque Patrem nisi Filius, et cui vult Filius revelare. Sicut ergo ipse per se novit Patrem, nos
Abbreviated transcription (Latin):
coneadũgit. pħidicans qd̾ pillis ualde solli¬
cius erat. ecceper̃ quiint̃ eos conu̾sabatur cul¬
paseoꝵ sescire mnuit.Iõ aũ frat̃ dic̃ q ꝑ hoc re¬
mouet suspitionẽ smnistrã ab illo. ostendens qd̾
ñ malo animo eis nũciauit. s excaritute. ⁊ des¬
citiseam arbitrantes minisc̾ioꝵ dispẽsatores gͣ
ciaꝵ auẽtores ita enĩ eẽt eccłia hominũ ñ d̾i. Qlͦs
aũ ecͣcͣm dĩ dicat aꝑit subdens .s. scĩficatis ĩ baꝑ¬

Expanded text:
c indicans quod pro illis valde sollicitus erat. Ecce per eum qui inter eos conversabatur, culpas eorum se scire innuit. Ideo autem frater dicit, quia per hoc removet suspicionem sinistram ab illo, ostendens quod non malo animo de eis nuntiavit, sed ex charitate, et desicitis eam, arbitrantes ministeriorum dispensatores esse gratiarum auctores. Ita enim esset Ecclesia hominum, non Dei. Quos autem Ecclesiam Dei dicat, aperit subdens, scilicet sa
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ad̾o quiũe inuocant dũ serui eiussũt. de
nĩ iauocat aliquis qd̾ iuilt ad seuenire. Quidest
ligi hoc essim caste amiare. nõ qr dat aliquid p̃t̾
n .i. xͥ .i. saluatoris ⁊ regis q̃m u̾e iuosant dr̃ ab
eo ẽdunt sesaluari. et regi. Era uob.⁊ c̃. eccesa
liob̾ stantib ut maneant. lapsis ut redeant. et

Expanded text:
. De enim invocat aliquid quod vult ad se venire. Quid estligi. Hoc est enim caste amare, non quia dat aliquid praeter  id est Salvatoris et regis, quem vere invocant dum ab eo credunt se salvari et regi. Gratia vobis, etc. Ecce savobis, stantibus ut maneant, lapsis ut redeant. Et
Abbreviated transcription (Latin):
stisseiactarent. unita
sum ex ministroꝵ m̾itis
iudicarẽt. p̾utabant .N.¬
sacram̃tamaioris ẽe u¬
sus si ꝑbonos tractaren
uł minus bonos daren
rent quorum eloq̃ntia
iret adeos apłe. forni¬
catorem quoq qui uxo¬
rẽ patrissi tenebat ĩ¬
t̃ se ẽe patiebantur. St̃

Expanded text:
stis se jactarent, unitatsum ex ministrorum meritis judicantes. Putabant ensacramenta majoris esse usus, si per bonos tractarentvel minus bonos darentrent, quorum eloquentia iret ad eos Apostoluscatorem quoque qui uxorem patris tenebat r se esse pat
Abbreviated transcription (Latin):
locis notanda. dehusi
hac epła cormthios ab errorib ⁊ scismatib ad fi¬
derirectam ⁊ auicis ⁊ aliis peccatis adbonos
mores reuocare. ⁊ meis confirmare. modus ta
ut magistri nomine audito acquiescant cor¬
uitans ñ humilitatis ut seruus. pꝰ salutatõneꝰ
ꝓbonis eoꝵ quibom erant int̾ eos gr̃as agit. de
mlemẽpat illos qui de baptistisse iactabant.
pꝰ retrahit eos ab amoret̾rene sapĩe. deinde redar¬
guit eos defornicatore qͣm int̾ se eẽ deferebant.
charistis ubi pluibirim enraibait i de alus plu¬
ribus urra finẽ u̾o sublitur moralis admonitior¬

Expanded text:
locis notanda. Ambroshac Epistola Corinthios ab erroribus et schismatibus ad fidem rectam, et a vitiis et aliis peccatis ad bonos mores revocare, et in eis confirmare. Modus talut magistri nomine audito acquiescant corina non humilitatis, ut servus, post salutationem pro donis eorum qui boni erant inter eos gratias agit. Deinde increpat illos qui de baptistis se jactabant, post retrahit eos ab amore terrenae sapientiae. Deinde redarguit eos de fornicatore quem inter se esse ferebant. charistiae, ubi plurimum errabant, et de aliis plurimis. Circa finem vero sub
Abbreviated transcription (Latin):
.s. d̾o trinitati qui pot¬
tens ẽ uosconfirmare
infide ꝑfc̃a. sit honor
principalit̾ intendit
apłe illos moñe ut oĩa¬

Expanded text:
 Deo Trinitati, qui potens est vos confirmare in fide perfecta, sit honor principaliter intendit Apostolus, illos monere, ut o
Abbreviated transcription (Latin):
hos p̃dictos salutate et
uitate.⁊ hoc rogo uoso
fintres ut obseruetis .i.
ut dise̾natis eos qui faci¬
unt dissensionee. ⁊ offe̾¬
dicula .i. qui facĩtuos
dissentire.⁊ offend̾e in¬
lege agebant. qr cogeb¬
bant credentes uidaiza¬
re. mhocpsendo apłos
tangit. quos intota epi

Expanded text:
Hos prae dictos salutate, et vitate. Et hoc rogo vos, o fratres, ut observetis, id est discernatis, eos qui faciunt dissensiones et offendicula, id est qui faciunt vos dissentire et offendere inlege agebant, quia cogebant credentes judaizare. In hoc pseudo-apostolos tangit, quos in tota Epi
Abbreviated transcription (Latin):
ualent. ut ꝑ ħ totum bonum nr̃m a gr̃a ꝓuenire
ostẽdatim dicir enim qd̾ cred̾e exauditu e̾. audire
exp̃dicatõe. p̃dicare. ex missione d̾i. utita totũ
bono malisnouit un. aliqn̾ etiam ⁊ malosma¬
adeoꝵ dempenam. ut uicissim ꝑseꝑeant. sicut
iustume m̾itiseoꝵ exign̾tib sequitur Si¬
icut scriptũẽ¬
scriptum e. qiͣ u p̃dica

Expanded text:
otum bonum nostrum a gratia provenire ostendatur. Dicit enim quod credere ex auditu est, audire ex praedicatione, praedicare ex missione Dei, ut ita totumbono malis novit uti. Aliquando etiam et malos maad eorumdem poenam, ut vicissim per se pereant, sicut justum est meritis eorum exigentibus. Sicut scriptum es
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e ñ nsi uolens. Intrare egcħam ⁊ acced̾e ad
altare pot̾ nolene. s ñcred̾e. Id̾oq congrueait.
corde creditur. dehac̃ autẽradice cordissurgit con¬
fessio. Cconfiterienimẽ dic̃equid sit mcorde. Sie¬
nim aluid ẽ incorde aliud more. loqui ẽ nõ confĩti
ore negare cum cred̾ et corde. discedat gͦ mala ũerõ¬
dia accedat salubris confessio. slonerubescanns de
xp̃i nonuue Insultetur nobiequia credimus ĩ cra¬

Expanded text:
e non nisi volens, intrare ecclesiam, et accedere ad altare potest nolens, sed non credere, ideoque congrue ait, corde creditur. De hac autem radice cordis surgat confessio. Confiteri enim est dicere quid sit in corde. Si enim aliud est in corde, aliud 50 in ore, loqui est, non confiteri. ore negare, cum corde crederet. Discedat ergo mala verecundia, accedat salubris confessio, non erubescamus de Christi nomine. Insultetur nobis, quia credimus in Ch
Abbreviated transcription (Latin):
rius. uł quomodo credent ei qͣm ñ audierant.
.i. cui ñ obedierunt: aꝑtum ẽ quia ñ creditur
illi cui obediena denegatur. Quomodo aut̃ au
p̃dicanti resistit. auctorem eꝑis nõ recipit. quo¬
modo u̾o p̃dicabunt nsi imitẽtur. nq̃pissud
p̃dicabunt nisi mutantur nulla em̃ signa u̾¬

Expanded text:
ius Vel quomodo credent ei quem non audierint, id est cui non obedierunt. Apertum est, quia non creditur illi cui obedientia negatur. Quomodo autem a qui praedicanti resistit, auctorem ejus non recipit. Quomodo vero praedicabunt, nisi mittantur? Neque istud praedicabunt nisi mittantur. Nulla enim signa
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o. ne diffidat homo xp̃m
spoliasse infernuicicũ
animab celum ascẽdis
nis hoc dicitiohomone
dix̃is incorde tuo .i. nee
saltem cogites quis asc̾e

Expanded text:
o, ne diffidat homo Christum spoliasse infernum, et cum animabus coelum ascendissnis hoc dicit, O homo, ne dixeris in corde tuo, id est ne saltem cogites: Quis asce
Abbreviated transcription (Latin):
nos ili ũri uidicareut solent. auł asu¬
demussẽsum xp̃i fide ẽta tenentes ea que xp̃isct̃.
t ego fratres. Q. di¬
ñ potui uoblo
ego qui possem ñ po¬
tuui. nõ debui loqui

Expanded text:
non illi vestri judicare, ut solent. Aut bemus sensum Christi, fide certa tenentes ea quae Christi Et ego, fratres, non potui vobis ego, qui possem, non poest non debui, loqui
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. homo aut̃ dicitur animał. uł uita ul
mi sensir uita ammał aicitur qui ftur dissolu¬
talascuua aĩe sue. qͣm iutra naturalis ordinis
metas. sp̃e rector ñ continet. eo ꝙ ip̃e dõ se regen¬
dum ñ subicit. animiu̾o sensu d̾raĩ alis qui de

Expanded text:
fiat. Homo autem dicitur animal, vel mi sensu. Vita animalis dicitur quae fertur dissoluta lascivia animae suae quam intra naturalis ordinis metas spiritus rector non continet, eo quod ipse Deo se regendum non subjicit. Animi vero sensu dicitur animalis, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
cramenti. li cet enim xp̃e post cenam ded̾it discipulis sius corpus ⁊
sangunem sium. non idfs tamen calumpniandum ẽ uniũ¬
se eccłie. quod aieumis semꝑ sumitur. Nam saluator quo ue¬
hementius conmendaret misterii illius altitudinem ultimũ hor
uoluit infigere cordibus. ⁊ iuemone discipulorum a quibus ad pa¬
ssionem disgressurus erat. Quo autem ordine denicepssumere

Expanded text:
tanti sacramenti. Licet enim Christus post coenam dederit discipulis suis corpus et sanguinem suum, non ideo tamen calumniandum est universae Ecclesiae, quod a jejunis semper sumitur. Nam Salvator, quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit infigere cordibus, et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Quo autem ordine deinceps sumere
Abbreviated transcription (Latin):
tur: ñ ẽ bonum solu̾ ẽẽ hominẽ. ad ħ etĩ bonu̾ enit ut fi̾et
ut ñ solu̾ anima dominaretur corpori qd̾ suilẽ locum
petitum anime ꝑq̃m uoluptates corporis oꝑanur. hãt
mens mt̾ior ramqͣmuirilis rõ subugatũ. Sic deb uir
feminam reg̾e. nec eam ꝑmitt̾e dominariuũ. ꝙ si aĩał in

Expanded text:
itur: Non est bonum solum esse hominem . Ad hoc enim bonum erat ut fieret, ut non solum anima dominaretur corpori quod servilem locpetitum animalem per quem voluptates corporis operamur, habeat mens interior tanquam virilis ratio subjugatum; sic debet vir femin
Abbreviated transcription (Latin):
uat auctoritatẽ pͥncipii ꝙ abuno d̾o sũt omĩꝙ contra il
⁊ aquã quib significantur sacramenta ꝑque saluatur
eccłia. sic de lat̾e a denataẽ sibi sponsa. qr inoe sumpta ẽ¬
costa. dequa formata ẽ eua. ⁊ sicut ꝓp̃e pẽ iregit eccłi ꝙ̃¬
⁊ ecełia subsuit ei itauirp̃est ⁊ regit mulierem. u õ ñ habe¬
ar uir signũ subiectionis s lib̾tatis ⁊ plationis. igła d̾i ẽuir
hienantõ ł uuri. ex quo ip̃a e ⁊ cuisubser

Expanded text:
tatem principii, quod ab uno Deo s aqua quibus significantur sacramenta per quae salvatur Ecclesia; sic de latere Adae nata est sibi sponsa, quia inde sumpta costa de qua formata est Eva. Et sicut Christus praeest, et est et regit mulierem, et ideo non habeat vir signum subjectionis, sed libertatis et praelationis. Et gloria Dei est vir,loria est viri. Ex quo ipsa est, et cui subser
Abbreviated transcription (Latin):
exeo omĩa sunt sic existo õs
homines ẽẽntuit umꝰ d̾i in¬
uisibilisimus homouisibił
imaginẽ gerat int̾ris. ut u¬
nus d̾ munohomine auc̃to¬
ritatẽ unius principii ind̾e

Expanded text:
ex eo omnia sunt, sic ex isto omnes homines essent, ut unius Dei invisibilis unus homo visibilis imaginem gerat in terris, ut unus Deus in uno homine auctoritatem unius principii vide
Abbreviated transcription (Latin):
sic ip̃a anima exqua parte cmsulit ĩutatem. ⁊ conspicit
imago d̾i e exqua u̾o intẽditadagenda ista infi̾ora nõ
qua cohib̾atur. qd̾ idicat uelamen capitis mulieris. qd̾ gͦ
adtotum uirum ꝑtiuet imago d̾i ẽ. ꝙ u̾o adeam solamꝑ
tinet q̃ ei madiutorium tribuitur. nonẽ imagod̾i quiã¬

Expanded text:
sic ipsa anima ex qua parte consulit veritatem et conspicit, imago Dei est. Ex qua vero intendit ad agenda ista inferiora, non qua cohibeatur, quod indicat velamen capitis mulieris. Quod ergo ad totum virum pertinet, imago Dei est. Quod vero ad eam solam pertinet quae ei in adjutorium tribuitur, non est imago Dei; quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidentia ħeticos multos eẽ ꝑmuttit. ut cũ isultant nobis ⁊ in¬
terrogant nos q̃ nescimꝰ. ł sic ecaniamus pigͥciam. ⁊ diumn assẽ¬
pturas nosse cupiamus. ũ ait oporret ħesex ẽẽ. Nonuult apłe¬
sũt mnob̾ .i. int̾uos. sicut illi qͥ dñt ego sum xp̃i mamfestifiant
homimib hiz em̃ d̾o pbati sc̃ qui bñ posst̾ doc̃e. s manifesti hoĩbrs

Expanded text:
identia haereticos esse multos permittit, ut cum insultant nobis et interrogant nos quae nescimus, et sic excutiamus pigritiam, et divinas Scripturas nosse cupiamus. Unde ait: Oportet haereses esse. Non vult Apost inter vos, sicut illi qui dicunt ego sum Christi, manifesti fiant hominibus. Hi enim Deo probati sunt, qui bene possunt docere, sed manifesti hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ip̃m suitis d̾o qr illis dri¬
dõ. nministriem̃d̾i sũt
aahoc eniminstiruti st̃¬
ut bom laudẽtur mali
u̾opuniantur. ułita mi

Expanded text:
 ipsum servitis Deo, quod illis triDeo; ministri enim Dei sunt. Ad hoc enim instituti sut boni laudentur, mali puniantur. Vel ita: mi
Abbreviated transcription (Latin):
aug̃ita an hu̾it aliqñ d̾i filius. qd̾ ñ dum habuit id̾
ip̃ehoruns filius. quia nõ dimierat homo. Item siẽ nos
electi quomoeo ille cl arificatus q prius ꝙͣ mũdusoẽt.
art sgo pancipium qui iloquor nob̾. hisitaq auctor¬
titib inirallo refragantes dñis qd̾ homo ille inqͣntum
di enim locutiorub sine a diectione det̾minatõnis

Expanded text:
ait: Habuit aliquando Dei Filius quod nondum habuit idem ipse hominis filius, quia nondum erat homo. Item, sic nos electi, quomodo ille clarificatus, quia, priusquam mundus esset, ait: Ego principium qui et loquor vobis . His itaque auctoritatibus in nullo refragantes dicimus quod ille homo, in quantum di enim locutionibus sine adjectione determinationis,
Abbreviated transcription (Latin):
dño nr̃o tħu ⁊o scriptumẽ qd̾ sm̃ꝑ cumpatre fuit
inũꝙͣ eum ut eẽt uoluntas pat̾na p̃cessit.ulle qͥ¬
dem natua filus ẽ. nos u̾o adoptione. ille nũꝙͣ
filius nõ fi. nosaũ anteqͣm ẽemus p̃destinati fu¬
muis. ⁊ tẽ sp̃m adoptionis accepinus. qñ credidi¬
lio auferre ꝙ filius ẽ. adimunt aũ cum dicũt qd̾
nos filii di simnis. s ñ talis hie filius. hic em̃ uerus
upͥe ꝓpruis ẽ filius. origine. ñ adoptione. u̾itate.

Expanded text:
o Jesu scriptum est, quia semper cum Patre fuit, et nunquam eum, ut esset, voluntas paterna praecessit. Ille quidem natura filius est, nos vero adoptione; ille nunquam Filius non fuit, nos, antequam essemus, praedestinati sumus, et tunc spiritum adoptionis accepimus, quando credidilio auferre quod Filius est. Adimunt autem, cum dicunt, quod Nos filii Dei sumus, sed non talis hic Filius. Hic enim verus et proprius est Filius, origine, non adoption
Abbreviated transcription (Latin):
quossuã cecitas: au̾itatis
lumine funditus exclud̾̃.
tradidit dico ut faciant
i illos dico repletos om̃i
nuqͥtate. qi ñ parum ha¬
quiratis partes ut aꝑtiꝰe¬
os accuset .s. illos dico re¬
pletos malicia maliciã
prum alicui. fornicatõ¬
ne. fornicatio ẽ om̃is usuᷤ¬
p̃t̾ legittrauũ concubitũ.
auaricia auaricia est
multa acquirere. nͨ su¬
ꝑflua pauꝑibus eroga
ẽẽ consimilẽ homicidiis
plumilit̾ dicit quia sũt
honucidia actus iuolũ¬
IeIItatis contõcione contẽ¬
Ansꝑconfidentiam cla
ñ pot. uł debñficus gr̾̃as nõ referre. Susurrones
int̾ amicos discordias seminantes. detracteres. qͥ
alioꝵ bona negant. uł iminim̃ti ne leuia pũte¬
honorib elatos. Elati sunt qui nolunt pati pri¬
orem ułpare. Inuentoresm alorum qui nouũ ge¬
nusmali cuiuscũq inuenu̾t ubo ułoꝑe paren¬
tibus carnalib uł spũ alib nõ obedientes .s. feris
indomitiores in siprentes .s. ñ discernentes mt̃

Expanded text:
quos sua caecitas a veritatis lumine funditus excludit. Tradidit, dico, ut faciant ioni. Illos dico repletos omni iniquitate, quasi non parum haquitatis partes, ut apertius accuset. 10 Illos dico repletos malitia. Malitia quis alicui. Fornicatione. Fornicatio est omnis usu legitimum concubitum. Avaritia. Avaritia est multum acquirere nec superflua pauperibus erogaresse consimilem. Homicidiis, pluraliter dicit, quia sunt homicidia actus et voluntatis. Contentione. Conteper confidentiam clam de beneficiis gratiam non referre. Susurrones, inter amicos discordias seminantes. Detractores, qui aliorum bona negant vel invertunt, et ne levia putehonoribus. Elatos. Elati sunt illi qui nolunt pati priorem vel parem. Inventores malorum, qui novum genus mali cujuscunque inveniunt verbo vel operetibus, carnalibus vel spiritualibus, non obedientes, scilicet feris indomitiores. Insipientes, id est non discernentes inter
Abbreviated transcription (Latin):
Inanẽ excusationẽ gen¬
tate destruit hic apłe. pꝰ¬
set enĩmexcusationem
pecratisui dic̾e uideus. ⁊¬
sieadem ago q̃ iudicome¬

Expanded text:
Inanem excusationeitate destruit hic Apostolnim in excusationem sui peccati dicere Judaeus: si eadem ago quae judico
Abbreviated transcription (Latin):
stulat. ut in alus mala ⁊ bonus recipiat bona. S
illud inhoc loco uidr̃ ostendi qd̾ solius dĩsit scdm
ĩntarẽ udiciũ qr cordi hominũ nosse soliusd̾i ẽ. ⁊
tur oꝑe quid̾ malo. anmo aur̃ ñ malo. ut siquis
unt oꝑe quid̾ bono. s animo ñ bono. ut si quis mĩe

Expanded text:
stulat, ut malus mala, bonus recipiat bona. Sed illud in hoc loco videtur ostendi, quod solius Dei sit secundum veritatem judicium, quia corda hominum nosse solius Dei est, et ntur opere quidem malo, animo autem non malo: ut si quis, unt opere quidem bono, sed animo non bono: ut si quis miser
Abbreviated transcription (Latin):
tura filios qi distinguens ait. Expectat᷑o catme .i. expe¬
crans c̾atura expectat qiͣ assidue mactu expectandi ẽ.
geminadõ namq assiduitatẽ notat expectat dico:
nõ enim creatura reuelation ẽ expectat alt̾ius na¬
ra eꝰ. ut si dic̾etur oꝑante picdore. subiectis sibi colori¬
bus. ⁊ adopus euis paratis. expectano coloꝵ manife¬
statõem miaginis expeerat. ñ qr tunc alii erunt. aũ
ñ colores erunt. s quia aliam dignitatẽ habebunt. ł
simplicit᷑ c̃atura dicuntur bomi eo qd̾ inauẽt incre¬
arione d̾i. ułidem bomi ꝑexcellentiam du̾r c̃atura.¬

Expanded text:
 exspectat. Quasi dicat: Assidue in actu exspectandi est; geminatio namque assiduitatem notat. Exspectat, dico,Non enim creatura revelationem naturae alterius ra est, ut si diceretur, operante pictore subjectis sibi coloribus, et ad opus ejus paratis exspectatio colorum manifestationem imaginis exspectat, nunc quia tunc alii erunt, aut non colores erunt. Sed quia aliam dignitatem habebunt. Vel simpliciter creatura dicuntur boni, eo quod manent in creatione Dei; vel iidem boni per excellentiam dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
tierimus. Uñ dicitur qd̾ er simulesemmus. No̾ta qd̾ ẽ
hesdicatur: cum i amħeditas morte decessoris firma
teneatur: nec aliomado possit intelligi h̾es. scłm qd̾
dicitur humanis legib nos tñ hedes dĩ dicunur:⁊
siñ decedat. qr ħeditatẽ et̾nam nosfilu sponsi ⁊ spõ¬
se speumus. qm infuturo possidebimus nõ patͣs¬

Expanded text:
ti erimus. Unde dicitur, quia similes ei erimus. Nota quod cum haeres dicatur, cum jam haereditas morte decessoris firma teneatur, nec alio modo possit intelligi, haeres secundum quod dicitur humanis legibus, nos tamen haeredes Dei dicimur, et si non decedat, quia haereditatem aeternam nos filii sponsi, et sponsae spe
Abbreviated transcription (Latin):
lo dimut̾e tam̃ dimuto le¬
geillud p̃cipiente.⁊ qd̾ no¬
lo fac̾e illud tam̃ facio. le¬
geillud ꝓhibente. tunce
consentio legri testissum
aut̃ qi cõsentit legi nołes
ut ad suam legẽ accedit. qd̾ habitat .i. sm̃ꝑẽ ĩmẽ¬
dimi ẽ nequis arburetur hiis u̾b aufri nobis libe
tur sublege positus ante gr̾am. tuncenĩ homo pec¬
eatisuincitur dumuibi sius uiste uiũe conaruꝰ
nũ nõ habitat ninie. hos ẽ incarne mea .s. insensuali
catum incarne. cum ñ sit sub̾a. s priuatio boni s eccepͥ¬
ruptõ ꝑcõditionẽ offensioris manet incorpore. robur
cipiat. ne faciat homo quelex precipit. sequitur.

Expanded text:
lo dimittere, tamen dimitto lege illud praecipiente, et qulo facere, illud tamen facio, lege illud prohibente, tunc consentio legi, et testis sum autem, quia consentit legi nolensut ad suam legem accedit, quod habitat, id est semper edum, ne quis arbitretur his verbis auferri nobis libertur sub lege positus ante gratiam. Tunc enim peccator vincitur dum viribus suis juste vivere conatur num non habitat in me, et hoc est in carne mea, scilicet sensuali carne peccatum cum non sit substantia, sed privatio boni? Eccer conditionem offensionis manet in corpore, robur cipiat, ne faciat homo quod lex praecipit. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
tur meum credentes q̃m sine ullo debito occidit iõ
arit᷑ potẽcia uinc̃e noluit quia di abolus uicio ꝑu̾sita¬
tissue amator ẽ potũcie ⁊ destor oppugnatorq istici¬
e. in quo homnnes magũ eũ mutantur. qui neglecta
ułetiam posa iusticia potẽtie magis student. eiusq¬
Iõꝙ placuit d̾o ur ñ potñtia s iusticia uincens homi¬
cia pꝰea di abolum uciti iusticia quia nullum pecẽm
hũit. ⁊ abillo iriustissime occisus ẽ pom̃cia quia re¬
uixit mortuus nũꝙͣ pꝰ ea moriturus. ¶ S ñne iure

Expanded text:
tur, in eum credentes quem sine ullo debito occidit. Ideo tur, in eum credentes quem sine ullo debito occidit. Ideo autem potentia vincere noluit, quia diabolus vitio perversitatis suae amator est potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae, in quo homines magis eum imitantur, qui neglecta vel etiam perosa justitia, potentiae magis student, ejusqoque placuit Deo, ut non potentia sed justitia vincens, homitia postea. Diabolum vicit justitia, quia nullum peccatum habuit, et ab illo injustissimo occisus est; potentia, quia revixit m
Abbreviated transcription (Latin):
pt̾ea alia ratio quare potius istomodo qͣm alio lib̾are
ñ potũtia. qd̾ qu iomedo fem̃sit. ut patear explicabo ut
pot̾o. Quadam iusticia dĩ inpore statẽ diaboli tra¬
ditum ẽgenus humanum pec̃to pͥmi homins in
om̃s utriusq sexiis conmietione ntiscentes origina¬
lit̾ transennte d̾ebito pͥmoꝵ parentũ obligante. quo¬
c̾ca om̃s homuines abargine sint sub principe diabło.
quo traditus ẽ homo indiaboli potestatẽ. ñ ira deb
ctor illico muasit. ñ tam̃ dx contuuit nra sua mi¬
seiatio nes sual nec hommẽ alegesue potestatis amisit
qñ inporestate diaboli ẽe ꝑmisiti s mr̃mala penali¬
a eniam malis multa p̃stitit bona. ⁊ tandẽ hominem
q̃m conmissio pẽccoꝵ cli abolo subdidit. remissione pe¬
ctatorum donata ꝑ sangumẽ xp̃i eruit adiabolo. ut
sic iusticia uiucetur diabolus ñ potẽcia. s qua iustici
uistum e̾ ut debitores quos tenebat lib̾i dimnitã¬

Expanded text:
praeterea alia ratio quare potius isto modo quam alio liberarepraeterea alia ratio quare potius isto modo quam alio liberaren potentia. Quod quomodo factum sit, ut pateat explicabo, prout potero. Quadam justitia Dei in potestatem diaboli traditum est genus humanum, peccato primi hominis in omnes utriusque sexus commistione nascentes originaliter transeunte, et debito primorum parentum obligante, quocirca omnes homines ab origine sunt sub principe diabolo. quo traditus est homo in diaboli potestatem, non ita debet ctor illico invasit; nec tamen Deus continuit in ira sua miserationes suas, nec hominem a lege suae potestatis amisitquando in potestate diaboli esse permisit, sed inter mala poenalia, etiam malis multa praestitit bona, et tandem hominem quem commistio peccatorum diabolo subdidit, remissione peccatorum donata, per sanguinem Christi eruit a diabolo, ut sic justitia vinceretur 24 diabolus, non potentia. Sed qua justitia? ustum est ut debitores quos tenebat, liberi dimittan
Abbreviated transcription (Latin):
nauite dicẽdum utiq hoc erat .s. qnͣtum nos dilex̾it
⁊ qualos. qnͣtum. nedesꝑaremꝰ ⁊ p̃a desꝑatione nõ
audemuserigimeum. quales ne suꝑbirenus ⁊ suꝑbi¬
entes dem̾itis nr̃is magis abeoresiliremus ⁊ i nr̃a
fortitudine defic̾emus. ¶ulud quoq atrẽdẽdum est
qd̾ icit nos iustificaros insangrune xp̃r i recõcilia¬
tos d̾ tamꝙͣ nõ alio modo posset nos reconciliare et
uistificare. nisi ꝑmortẽ xp̃i de quo dm̃s. qd̃ fuit ⁊ a¬
lius modus possibilis d̾o qui omĩa pot̾. s nullus alius
m̃emisene sanande fuit conuenientior. Qd̾ enii
mentes nr̃as tantum engit. ⁊ ab inmortalitatis des¬
patione lib̾at. qͣm qd̾ tanti nosfecit d̾s. ut d̾i filius in¬
nuitabilit̾ bonus inse manens qd̾ erat. ⁊ a nob̾ ꝓno¬
mala nr̃n moriendo ꝑferret. ⁊ credentib donasua sñ
ullis m̾itis nr̃is. indebita largitate c̃oferrer. quia ⁊ ea
diꝰsũt m̃ita ñra. quib adsũmũ bonũ ꝑuenimus. Est

Expanded text:
navit? Dicendum utique hoc erat, scilicet quantum nos dilexerit, et quales: quantum, ne desperaremus, et ipsa desperatione non auderemus erigi in eum; quales, ne superbiremus et superbientes de meritis nostris magis ab illo resiliremus et in nostra fortitudine magis deficeremus. Illud quoque attendendum est quod dicit nos justificatos in sanguine Christi, et reconciliatos Deo, tanquam non alio modo posset nos reconciliare, et justificare nisi per mortem Christi, de quo dicimus, quod fuit et alius modus possibilis Deo, qui omnia potest, sed nullus alius nostrae miseriae sanandae fuit convenientior. Quid enim mentes nostras tantum erigit, et ab immortalitatis desperatione liberat, quam quod tanti nos fecit Deus, ut Dei Filius immutabiliter bonus in se manens quod erat, et a nobmala nostra moriendo perferret, et credentibus dona sua sine ullis meritis nostris indebita largitate conferret? Quia et eaDei sunt merita nostra, quibus ad summum bonum pervenimus. Est
Abbreviated transcription (Latin):
ta scͥptum̃ net̾is instrimẽti. aliqñ scͥptura quĩq libro test¬
rum moysi aliqñ decalogus scriptus intabulis. ali¬
qñcerimonialia tantum .i. figunatua scdm̃ litt̾ar.¬

Expanded text:
ta scriptura Veteris Testamenti, aliquando Scriptura quinque librota scriptura Veteris Testamenti, aliquando Scriptura quinque librorum Mosi, aliquando Decalogus scriptus in tabulis, aliquando caeremonialia tantum, id est figuratura secundum littera
Abbreviated transcription (Latin):
uis auctoritate i magist̾io ingenum naturale ꝓ¬
ficeret ad fuctumiusticie facienduni. Si c̃ em̃ nati¬
uitas nntit in si iuit iũtahat quib fota adolescat. i
inaturale iusticie ngenium nisi hãt qd̾ respiciat:
i uen̾etar ñ facile ꝓficit. s egrorat. ⁊ suꝑuemientib¬
muluplicauit pec̾ea. Ip̃o enmiusu plus cepit pecrã¬
re qͣm ante pectau̾at isic factum ẽ urdata lege ñ
minuerenturs habundarent delicta. di abolo mũ¬
tente logẽ bonani inmalum contui qd̾ d̾s omĩa dil
gnosceretur delictum. Si enim lex nõ fuisset pec¬
neando magissardescereti. sesordidum cognosceret.
in feditas languoris sui uruid̾et ñ modo doctorẽ sibi
ẽe necc̃ium ueruim etiam adiutorẽ. p̃t̾ea data fuit
loꝵ ut mediocͥs pedagegum hab̾et. ⁊ ꝑfectus signũ.
⁊ dumissentiret flageslum. Et quia hie delege ma
bus deillo ppło sit data postremo quib de causis data
sit summatim dicẽdum e̾. lex ergo aliqñ diciar to¬

Expanded text:
us auctoritate et magisterio ingenium naturale proficeret ad fructum justitiae faciendum: sicut enim nativitas interit nisi nutrimenta habeat, quibus fota adolescat, ita et naturale justitiae ingenium, nisi habeat quod respiciat et veneretur, non facile proficit, sed aegrotat, et supervenientibmultiplicavit peccata. Ipso enim usu plus coepit peccare quam ante peccaverat; et sic factum est ut data lege non minuerentur, sed abundarent peccata diabolo invertente legem bonam in malum, contra quod omnia Deus gnosceretur delictum. Si enim lex non fuisset, pecando, magis sordesceret, id est se sordidum cognosceret. ni feditas languoris sui, ut videret non modo doctorem sibi esse necessarium, verum etiam adjutorem. Praeterea data fuit lex, ut mediocris paedagogum haberet, et perfectus signum, et durus sentiret flagellum. Et quia hic de lege mabus de illo populo data sit, postremo quibus de causis data sit, summatim dicendum est. Lex ergo aliquando dicitur to
Abbreviated transcription (Latin):
de incognito corde alie
amibrguum ẽ qr forsitan stat quiputatur cad̾e. uł
pabilis e. sitñ deuocione hoc agit. ułita staburaũ¬
I Qͣuris om̃ibus regñatis ipie uiuentib loqueretꝰ
apłe dicens suum alienũ continuo resperit ad p̃s¬
destinatoscum ait stabitaũ hoc dẽp̾destinatis
diat. i ne sibi stare arrogent subdit. Potense
ostendit senescire quo
anmoille se agat in
dubiis. cũ u̾o acclit sta¬

Expanded text:
: De incognito corde alienambiguum est, quia forsitan stat qui putatur cadere; vepabilis est, si tamen devotione hoc agit. Vel ita: Stabit au omnibus regeneratis, et pie viventibus loqueretur Apostolus, dicens servum alienum, continuo tamen respexit ad praedestinatos cum ait, stabit autem, hoc de praedestinatis dicit. Et ne sibi stare arrogent subdit: Potens eendit se nescire quo animo ille se agat in dubiis. Cum vero addit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽqd̃ait pp̃ qd̾ sꝗꝑidolatam .i. qr cultum ⁊ religionẽ d̾i
nagnubus tradid̾unt. Sc tradidit illos .i. subtraberi¬
do grãm tradi ꝑmsit. nichil enim absq eiuis ꝑmissio
sunt. Tradidit dicoprius in desid̾ia cordis cordis di¬
co qd̾ erat eorum .i. a d̾o sibr ip̃is relictum. a quibus
turpitudinẽ tantam ut afficiant co. su qͣntum ad
praua. s etiam in inniũdas actiones ⁊ contumelias
quib afficiunt ⁊ nficiunt corpora sua. ip̃i dico hũtes
dit hisatq consentit. iuincitur capitm trahitur po
ita. afficiant corpora ip̃i dico a gentes contunelias in
semetip̃is: in suo sexii .s. masculi cum masculisfemi¬
ne cumfeminis diligent᷑ animadũtẽdum ẽ qd̃ hic

Expanded text:
tum et religionem Dei imaginibus tradiderunt, Deus tradidit illos, id est subtrahendo gratiam tradi permisit. Nihil enim absque ejus permissisunt. Tradidit, dico, prius in desideria cordis, cordis dico; quod erat eorum, id est a Deo sibi ipsis relictum, a quibus turpitudinem tantam, ut afficiant corpora sua contumprava, sed et in immundas actiones et contumeliosas, quibus afficiunt et inficiudit his atque consentit: vincitur, capitur, trahitur, poita, afficiant cor, ipsi dico agentes, contumeliis in semetipsis, id est in suo sexu, masculi cum masculis, feminae cum feminis. Diligenter animadvertendum est quod hic,
Abbreviated transcription (Latin):
ad̾o ħirato d̾o p̃p̃idolatri
na feminam. masculus
masculum turpi desid̾io
adusum appet̾et in debi¬
tum. ¶uo e dnim muta¬
renaturalẽ usum ĩeum
qui ẽ contui natuumi. i¬
si sublato nsu cõcesso:ali¬
t̾uti qͣm concessum ẽ. cũ
illa pars corporis ñ h̾ãt
huiusiodiusum datũ
anatura: que onm h̾t¬

Expanded text:
aec irato Deo propter idololatriana feminam, masculus masculum turpi desiderio ad usum appeteret indebitum. Quod enim est mutare naturalem usum, in eum qui est contra naturam, nisi sublato usu concesso aliter uti quam concessum est, cum illa pars corporis non habeat hujusmodi usum datum a natura. Quod enim h
Abbreviated transcription (Latin):
lammalam noluntatẽ tm̃penam ẽe. ⁊ ñ culpã
si enĩnquiunt culpa ẽ ⁊ piiri ñ m̾etur impri¬
punitum hullũ bonũ intenuin̾atũ. ad qd̾ alii res¬
pond̾untullud accipiend̾ fore de cominissisute p̃sẽ¬
ris nec tñ illud npuitũ ꝯcedunt. qr mala illauo

Expanded text:
lam malam voluntatem tantum poenam esse et non culpam. Si enim, inquiunt, culpa est, et puniri non meretur, imppunitum, et nullum bonum irremuneratum. Ad quod alii respondent illud accipiendum fore de commissis vitae praesentis, nec tamen illud impunitum concedunt, quia mala il
Abbreviated transcription (Latin):
dampnabilis ẽẽm ⁊ de actio¬
ne graꝵ uituꝑarer ab impi¬
tis quiputarent me sentire
lb̾tas meamdicatuo ab ali
deeo qd libelieer dampner
ip̃alium qui in de aliquid
puter causa uen̾ationise
Siue ergo mandu siue
bibitis . ł aliud quid fa. om¬

Expanded text:
damnabilis essem; et de actione gratiarum, vituperarer ab imperitis qui putarent me sentire libertas mea judicatur ab alieo quod libere licet damner propter alium, qui inde aliquod puter causa venerationis idoli sive ergo manducatis, sive bibitis, vel aliud quo
Abbreviated transcription (Latin):
enim laũdatur d̃ delono o ꝑe tuo laudas dr̃ ⁊ ciunblas¬
phemat᷑ d̾s demalo oꝑetuo blasphemas dm̃. si gͦ ꝙ mã¬
ducas ⁊ bibis adrefectõnẽ corporis sumis reparatõnemq
menbroꝵ gr̃as agens ei qui tibi p̾buit mortali ⁊ fragili
istu supplementoꝵ solacia. abus tuus ⁊ potus laudat de¬
um. Si u̾o modum nature debitum inmod̾atõne uora¬
citans excedas iumolentia reingurgites qnͣtaslibet
iudee d̾i lingua tua sonet. uira blasphemat. sequit᷑¬

Expanded text:
enim laudatur Deus de bono opere tuo, laudas Deum: et cum blasphematur Deus de malo opere tuo, blasphemas Deum. Si ergo quod manducas et bibis, ad refectionem corporis sumis, reparationemque membrorum, gratias agens ei qui tibi tribuit mortali et fragili ista supplementorum solatia, cibus tuus et potus laudat Deum. Si vero modum naturae debitum immoderatione voracitatis excedas, et vinolentia te ingurgites, quantaslibet laudes Dei lingua tua sonet, vita blasphemat. VE
Abbreviated transcription (Latin):
conscĩa fratris que ꝑcutitur exemplo ur̃o. adhoe genus
⁊̃ ꝑtinent consulrutõnes. ⁊ pacta q̃dam significatõñ
cum demonib placita atq fed̾ata qualia sũt mo¬
limina magicaꝵ arcium auruspicum. ⁊ augurum.
atq ligature. ⁊ remedia que funit inp̃cantatõnib¬
illigandis nͦ illi ab hor gen̾e ꝑnitõse suꝑstitõnis seg̃¬
gancd sunt. qui geneathici obnataliũ dieꝵ consid̾¬
acõnes nũe aũ uulgo mathematici uocantur. qui
conantur actionũ euent᷑a p̾dic̾e. iõ uolo qI
potestis bib̾e calicem dm̃

Expanded text:
, vel conscientia fratris qui percutitur exemplo vestro. Ad hoc genus etiam pertinent consultationes et pacta quaedam significationum cum daemonibus placita atque foederata, qualia sunt molimina magicarum artium, aruspicum, et augurum, atque ligaturae et remedia quae fiunt in praecantationibilligandis, nec illi ab hoc genere perniciosae superstitionis segregandi sunt, qui genethliaci, ob natalium dierum considerationes, nunc autem vulgo mathematici vocantur, qui conantur actionum eventa praedicere. Ideo nolo, quia potestis bibere calicem Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
ero hisraqͣm talibus erit post
dignabuntur. ⁊ int̾im ante iudicium pꝰearnis ab¬
sołonẽ erit eis tribulatõ.⁊ angustiꝙ manima sola
post iudicium aut̃ erit eis ira ⁊ idignatõ ut diet̃¬
ratus in quo tam̃ om̃is tranquillias inulla ẽ ꝑ¬
turbatõ. Nam̃ d̾ruatura abhispassionib imnu¬
niseꝰ. ⁊ ne uideatur irasci ⁊ nõ uindicare subdit.
indignatõ qͣm addeus: sũ isram. inuiriã suã dm̃
uindicaturum significat. uñ p̃dieta exponẽs sub
ribulatõet

Expanded text:
ro. His, inquam, talibus erit post dignabuntur; et interim ante judicium post carnis absolutionem erit eis tribulatio et angustia, in anima sola; post judicium autem erit ira et indignatio, ut dictratus, in quo omnis tranquillitas et nulla est perturbatio. Nam Dei natura ab his passionibus immunis est. Et ne videantur irasci, et non vindicare, subdit: 12 indignatio, quia addens supra iram, injuriam suam Deum vindicaturum significat. Unde praedicta exponens subdit, tribulatio et
Abbreviated transcription (Latin):
ruptionẽ quia qd̾ habe¬
bunt ꝑmanebit sinefi¬
ne. hoc iõ adiocit. ut ali
agła ⁊ alt̾ honorille ĩ¬
habetur. Inp̃sentient̃ ho

Expanded text:
ruptionem, quia quod habermanebit sine fine. Hoc ideo adjecit, ut alia a et alter honor ille inhabetur. In praesenti enim ho
Abbreviated transcription (Latin):
tibiẽ cansa maioris coro¬
ne. Si aũiuxta ẽ porestas
habebislandẽ exilla ĩ
ip̃a landante. simiquã
habebis laudem exilla
nõ ip̃a laudãtto s ipsat
landis oẽcone p̾bente. u̾e
enimminist̾ ẽ tibi mbo
sit qm̃ ex̾cet. s tibi datus
eaturte.itua manife¬
stum ẽ enim qd̾ iõ datist̃
fiat bonis. Si aũmale
porestatẽ nõsine c̾a. ẜut
malos puniauttihocostẽ¬
dit subdens. d̾i enĩmini¬

Expanded text:
tibi causa est majoris coronae. Si autem justa est potestas, habebis laudem ex illa, etiam ipsa laudante. Si iniqua est, habebis laudem ex illa, non ipsa laudante, sed ipsa tibi laudis occasionem praebente. Vere enim minister est tibi sit, quia exercet, vel datus eatur te et tua. Manifestum est enim quod ideo dati fiat bonis. Si autem male potestatem, non sine causa, sed ut malos puniat, et hoc ostendit subdens. Dei enim mini
Abbreviated transcription (Latin):
dicula dum eoꝵ exemplo¬
adherent his q̃ iimica st̃
d̾o. estote dicout placeatis
dalo cuiusquam agens.
hor e enim ꝑ omĩa om̃ib¬

Expanded text:
dicula, dum eorum exemplaerent his quae inimica sunt Deo. Estote, dico, ut placeatis alo cujusquam agens. Hoc est enim per omnia omnib
Abbreviated transcription (Latin):
ud c̃ature assũpte. hac int̃pretatõne nõ potestasfilii mi¬
tis uir ñ deb hr̃e uelum ꝙ est subiectionis signũ. qr uir
om̃is ⁊̃ potensł sapiens oians aliquid ad̾o aut ꝓphetans
te In aliis emĩ ubi opus ẽ pot̾ uelare. s nudum suo udici
se offert. ⁊ colloquitur ubi conditõnẽ suam necẽe est ꝓs¬

Expanded text:
est creaturae assumptae. Hac interpretatione non pietas Filii mitis, vir non debet habere velum, quod est subjectionis signum, quia vir omnis, etiam potens vel sapiens, orans alite. In aliis enim, ubi opus est, potest velare, sed nondum suo judici se offert, et colloquitur, ubi conditionem suam necesse est