comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suioꝵ uoces uñt exceptis su pradietis & alus paucis. ut euenit. uacas. concĩ¬
quꝰ accidit᷑. iiquet. Sunt & alia uerba que ex uetbalib nascunt᷑ nõib ł ex par¬
ticipus ut areito rex. arege regno. aducor ductus aquo aucto. alrgorde¬
tipquo secturio ce iectito. de quib supra dociumꝰ. & sciendũ ꝙ frequent
apiat gͥrecos ex nõib dignatatũ sol& dirinari uerba. quȩ aetũ ł administra¬
catuint uerba utt consul aconsulendo. dictator adictauao. questor ⁊aquestues
eaisis ab edilso: pretor apreeundo. ductor adnceuds. impacor ab imnꝑanae E rgo
reu soli ꝙ regendo naseit᷑ peꝑit exe aliuid uerbũ reguo. auilico ani eeiã iu¬
lico fuslido aicebant anntigui. Cato in oradere. quȩ inscribit᷑ uti uasilca edifce¬
auras abare axroaeras. Un auraiꝰ & erat᷑. Persius. & ueri spem amoscereis
caues. nequa sub aerato mẽdosũ tiumat aaro. & amultis alus nõlb mnueuimus

Expanded text:
sonae uoces habent exceptis supra dictis et aliis paucis, ut euenit, uacat, contingit, accidit, liquet. sunt alia uerba, quae ex uerbalibus nascuntur nominibus uel ex participiis, ut a rego rex, a rege regno; a ducor ductus, a quo ducto; a legor lectus, a quo lecturio et lectito, de quibus supra docuimus. et sciendum, quod frequenter apud Graecos ex nominibus dignitatum solent deriuari uerba, quae actum uel administra ut consul a consulendo, dictator autem a dictando, quaestor a quaestu et aedilis ab aedibus, praetor a praeeundo, ductor a ducendo, imperator ab imperando. ergo rex solum, quod a regendo nascitur, peperit ex sese aliud uerbum regno. a uilico etiam uilico uel uilicor dicebant antiqui. Cato in oratione, quae inscribitur uti basilica aedificeauras, ab aere aero aeras, unde auratus et aeratus. Persius: «et ueri speciem dinoscere calles, / ne qua subaerato mendosum tinniat auro?». et a multis aliis nominibus inuenimus
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Lucañ in a. ⁊ ulgae gẽina toris & iaspide fulua supellex. Uirgł in .uii. du¬
roq esffulg̾e fluctꝰ. Sono sonas & sonosonis. Enmꝰ in. xi annaliũ. Tu clipei
resonant as ferri stridit acumẽ. Lucretiꝰ. Caligare ocłos sonere auris. Uno
unas umo unis. De singlarũ qͥ cõiugationũ reglis latiꝰ mox tractabimꝰ.
tatione cõsonantiũ teste didimo qui ostendeis oĩa quę hñt inarte greci. hrr̃e ꝙ̃
cognatas ht̃ consonantes. id ⁊ .B. Nl .q. ꝓqua nos .p.&.li. seribimꝰ inplerisq & ni¬

Expanded text:
is et iaspide fulua supellex». Virgilius in VIII: «auis et iaspide fulua supellex». Virgilius in VIII: «auroque effulgere fluctus», sono sonas et sonis Ennius in XI annalium : «tum clipei resonunt et ferri stridit acumen». Lucretius: «caligare oculos, sonere auris», uno unas, unio unis. de singularum igitur coniugationum regulis latius mox tractabimus.tatione consonantium teste Didymo, qui ostendens omnia, quae habent in arte Graeci, habere etiam cognatas habet consonantes, id est β π φ, pro qua nos ph scribimus in plerisque,
Abbreviated transcription (Latin):
so densas & denseo denses. strideo strides & strido stridis. ferueo ferues &
ferno feruis. eieo cies. cio cis. dureo aures. uñ duresco. duro duras. Lucanꝰ
in .ui. Aurib incertũ feralis strideat umbra. Hirgł in .ui. striduitq cau̾nas
strictura ebalibũ & fornacib ignis anbelat. Idẽ in eod. Feru̾e leueaten auro¬
q effulge fluct᷑. Id in .a. feru& opis redolentq. tymo flagrãtia mella. Iđ inax.
cont̃ contiutti misceri abscitia tangit amara. Oleo oles. & olo olis. Affra¬
miꝰ infr̃ib. Nõ pot᷑ qui in illa ⁊ acta longeq & cunctis olit. Plautꝰ in inubel¬
haria. ħs om̃s possunt olere unguẽta exotica. Hã nͥ corripias penuultunã
iamb stare nõ pocest. Terẽns in adelphis aieut unguenta demeo. Excello exed¬
lis aeuaelleo excelles. Lncretsꝰ ia dm̃ib ornitũ uoluigi excellere reb Cic̃o ins

Expanded text:
so densas et denseo denses; strideo strides et strido stridis; ferueo ferues et so densas et denseo denses; strideo strides et strido stridis; ferueo ferues et feruo feruis; cieo cies, cio cis; dureo dures, unde duresco, duro duras Lucanus in VI: «auribus incertum feralis strideat umbra». Virgilius in VIII: «striduntque cauernis / stricturae ChalAeneidos : «feruet opus redolentque thymo fragrantia mella». idem in X: contra / cum tuimur misceri absinthia, tangit amaror», oleo oles et olo olis Afranius in fratriis : «non potest, quin illa stacta longeque et cunctis olat». Plautus in mustellaria : «non omnes possunt olĕre unguenta exotica», nam nisi corripias paenultimam, iambus stare non potest. Terentius in adelphis : «olet unguenta de meo», excello excellis et excelleo excelles Lucretius in I: «omnibus ornatum uoluisti excellere rebus». Cicero in I
Abbreviated transcription (Latin):
luctaris. eas in eris ꝓducta penultima ut doceor doceris. reor reris. Tertic
in eris penultia correpta. legor legeris. sequor sequeris. Quarcȩ maris.
ut munior muniris. molior moliris. audior audiris. Inuenumt᷑ tñ quedam
u̾ba quȩ ex aeaddẽ positione primae ꝑsons. ad di̾sas ꝓficiscunt᷑ ed̃iuges uarie¬
cansa sigconis ut fundo ꝙ ad fusionẽ actin& fundis. ꝙ ad fund a mentũ fũa as.
M ando ad mandatũ: mandas. ad dentes: mandis. Dico addicationẽ: dicas. pe¬
nultima tñ correptã. Dieo uͦ ad dictionẽ dicis. pęnultima ꝓducta. Uolo aduo¬
latũ uolas. aduoluntatẽ uis. Lego qq̃ penultima ꝓ ducta: legas. correpta: le¬
gis. Q onpello & appello adpulsionẽ cõpellis & appellis. ad cõpellitionẽ uͦ &
ippeliationẽ. espellas & appellas. Sero seras serͥui. sero seris sem. & serui. Suis
alia que quauis eandẽ sigc̃onẽ seruent diu̾sae tñ sus coning̃is inusi. ut den¬

Expanded text:
luctaris; secundae in ēris producta paenultima, ut doceor docēris, reor rēris; tertiae in ĕris paenultima correpta, ut legor legĕris, sequor sequĕris; quartae in iris, ut munior muniris, molior moliris, audior audiris. inueniuntur tamen quaedam uerba, quae ex eadem positione primae personae ad diuersas proficiscuntur coniugaticationis, ut fundo, quod ad fusionem attinet, fundis, quod ad fundamentum, fundas; mando ad mandatum mandas, ad dentes mandis; dico ad dicationem dĭcas, paenultima tamen correpta, dico uero ad dictionem paenultima producta dīcis; uolo ad uolatum uolas, ad uoluntatem uis; lego quoque paenultima producta lēgas, correpta lĕgis; compello et appello ad pulsionem compellis et appellis, ad compellationem uero et appellationem compellas et appellas; sero seras seraui, sero seris seui et serui. sunt alia, quae, quamuis eandem significationem seruent, diuersae tamen sunt coniugationis in usu, ut den
Abbreviated transcription (Latin):
trequentiã aceł sigcant: faciuntq plerũq ex sepassiua. Nã inchoatiua & me¬
ritatiua magis neutra suut. Ea qq̃ id÷ frequentatua. plerũqi asupinis dira¬
uant᷑ mnutatione extremȩ.i.in.o. ut scriptu. scripto. dicta dicto. cur su cursa do¬
latu uolito.Iõ aust diximꝰ plerũq asupinis ea diriuari: q in gi. tramnantia
prtm. aprȩsentis scda ꝑsona. abiecta .s. & aadita . to fatiunt frequentatiua ur
lego legi legis legito. fugio fugis fugi fugito. ago egi aggis agito. coito corgu
cogis cogito. Uñ mergo q mersi facit suꝑioꝵ seruat regulã ia÷ asiipino facit
frequentatuum̃. mersu merso mersas. Quero querito diffr̃e causa facit. qr aque¬
so quesito fit.Sc itor scitaris notandũ quom & sciscitor seiscitaris. ꝙ aprimaue
actiuo deponentia sunt nata. Uirgł in aiaxneid. T̃ ũ ũ ardemꝰ scitars & querere

Expanded text:
frequentiam actus significant faciuntque plerumque ex se passiua: nam inchoatiua et mefrequentiam actus significant faciuntque plerumque ex se passiua: nam inchoatiua et meditatiua magis neutra sunt. ea quoque id est frequentatiua plerumque a supinis deriuantur mutatione extremae u in o, ut scriptu scripto, dictu dicto, cursu curso, dolatu uolito. ideo autem diximus, plerumque a supinis ea deriuari, quia in gi terminantia praeteritum a praesentis secunda persona abiecta s et addita to faciunt frequentatiuum, ut lego legi, legis legito, fugio fugi, fugis fugito, ago egi, agis agito, cogo coegi, cogis cogito. unde mergo, quia mersi facit, superiorum seruat regulam, id est a supino facit frequentatiuum: mersu, merso mersas. quaero quaerito differentiae causa facit, quia a quaeso quaesito fit. scitor scitaris notandum, quomodo et sciscitor sciscitaris, quod a primitiuo actiuo deponentia sunt nata. Virgilius in II Aeneidos : «tum uero ardemus scitari e
Abbreviated transcription (Latin):
tas etr uer trent sequo impsonale ⁊ miserae &e miserets leuctlꝰ er assu
inlecas serussie suasione. neq meminus ur̃i quã mei miserebẽs hã aani¬
sereor q r aepones. nec inchoatiuus ino. desimners. nec imesonale resse pase
ꝑsone primitiu aadita eo. fiuq̃s. Ut labas labasco. ferues ferueses cupis cupi¬
sco. seis seiseo. Execipit᷑ hio hias ꝙ hiseo nõ hasco facit. Ex quo nirgt copo¬
sitũ ꝓtulit u .i a neiđ. Accipiunt inimicũ imbrẽ rimisq fatisciunit. Ia ico đ
lnis immo influctu pendẽs his unda dehisceis. Ne custissimi cñ fatiscor c fes¬
siue a supino in aut̾iminante. assũptione rio. ait lectꝰ participnũ lecti suꝑsnet.
Ex his lecturio. esus esui esurio. mictu micturio. partu parturio. amatu amaturio.
nuptu nupturio. dictatu dictaturio. Meditationẽ tñ sige̾at hȩc forma. u q
quiesco. pasco.disco. posco. Est alia sp̃es diriuatiuoꝵ into.ł so. ł .xo. desinets qua

Expanded text:
o impersonale est miseret et miseretur. Lucius Crassus in legis Seruiliae suasione : «neque me minus uestri quam mei miserebitur». nam a misereor, quod est deponens, nec inchoatiuum in o desinens nec impersonale posset nasci, personae primitiui addita co fiunt: labas labasco, ferues feruesco, cupis cupisco, scis scisco. excipitur hio hias, quod hisco, non hiasco facit, ex quo Virgilius compositum protulit in I Aeneidos : «accipiunt inimicum imbrem rimisque fatiscunt». idem in eodem: «hi summo in fluctu pendent, his unda dehiscens». uetustissimi tamen fatiscor et festemporis solet fieri siue a supino in u terminante assumptione rio, ut lectus participium, lectu supinum, ex his lecturio, esus esu esurio, mictu micturio, partu parturio, amatu amaturio, nuptu nupturio, dictatu dictaturio. meditationem tamen significat haec forma, unde et quiesco, pasco, compesco, disco, posco. est alia species deriuatiuorum in to uel so uel xo desinens, quae
Abbreviated transcription (Latin):
cedentib s & aliis uocalib ut inchoo inclicas. matuo mutuas. meo meas. hio
hias. Terciatn.a. ł e. añ aspirationẽ inuenit᷑ hr̃e pęnultias: ut traho trari. ue¬
ho uexi .I. uͦ. ł .ii. puras sine aspiratione ut facio facis. ruo ruis. s throib formis
tib latiꝰ inseqͣnti libro disseremꝰ. Nc̃ de ꝑsonis tͣctemꝰ. quas iõ cũ nũo inextrema
parte accidentiũ posuimꝰ: ꝙ ñ oĩ uerbo qͦmͦ supdicta accidẽtia adheress. Sibi aitt¬

Expanded text:
ecedentibus, sed et aliis uocalibus, ut inchoo inchoas, mutuo mutuas, meo meas, hio hias. tertia tamen a uel e ante aspirationem inuenitur habere paenultimas, ut traho traxi, ueho uexi, i uero uel u puras sine aspiratione, ut facio facis, ruo ruis. sed de omnibus fortibus latius in sequenti libro disseremus. nunc de personis tractemus, quas ideo cum numero in extrema parte accidentium posuimus, quod non omni uerbo, quomodo supra dicta accidentia, a
Abbreviated transcription (Latin):
Ilsacco erisiacca. Hos qq̃ pytisso pytissaui. patrisso patrissaui. musso mussam.
Quinta ꝑ liquidas aput illos ꝓfert᷑. easq scruat in oĩ tp̃t. ut tiaqio. etiasa.¬
nieai enseaia.tinio etiria. rieipit.erieypa. Nos qq̃ in plerisq seruamꝰ li¬
quidas ñ tñ in oib ut celo cęlaui. doleo dolul. uolo uolii. domo domui. timeo
timui. eno emi. tono tonui. teneo tenui. cano cetini. aro araui. terreo t̾rui.
ꝑfo ł abicit᷑. ł mutatur. ut rũpo rupi. prȩmo pręssi. sterno straui. tẽno tempsi.
tero triui uro ussi. Sextã conuigonẽ dicunt. quȩ suo. purã effert᷑ ut infieyr

Expanded text:
os quoque pitisso pitissaui, patrisso patrissaui, musso mussaui. quinta per liquidas apud illos profertur easque seruat in omni praeterito, ut. nos quoque in plerisque seruamus liquidas, non tamen in omnibus, ut caelo caelaui, doleo dolui, uolo uolui, domo domui, timeo timui, emo emi, tono tonui, teneo tenui, cano cecini, aro araui, terreo terrui.  abiciuntur uel mutantur, ut rumpo rupi, premo pressi, sterno straui, temno tempsi, tero triui, uro ussi. sextam coniugationem dicunt, quae per ω puram effertur
Abbreviated transcription (Latin):
enaero. aro exars freqͥntĩ tñ ea seruas̃ a.quȩ pͥmȩ ł secde cõiugacionis suħ. ut ca
uaero. arEuis si equeitatiu eũ sit orimȩ seruat. a canto decanto. Lucanꝰ inni
ecairaco. areo eares Inuenuint᷑ ñ panca insupͣdictis conugib mutantia anit¬
exar donar es naeno condeminas. areto arces coerces coerces amico amicas animi¬
comi carras. babes inhibeo. sacro consecro. In t̾cis sꝰ & quarte cõuagis uerbis mul¬
ca runsis. mttatiaa tango contingo frango ꝑ fringo. ago exigo iacio mitio.
catio inticio gradior ingredior seando conscendo. paciscor depeciseor. fatiscor
deset uae sauo usilio.patior ꝑpetior pario reꝑio. Uetes enĩ & pario quarta cõ¬
uicatione declimabãs. partior inꝑtior. & imꝑtior. cado incido. fallo refello:
nueniunt᷑ tñ in his qq̃ coniugationib quedã quȩ seruant a. incõpositione ut
naseor renascor. pasco depasco. labor elabor. arguo coarguo. largior ailargi¬

Expanded text:
enarro, aro exaro: frequentius tamen ea seruant a, quae primae uel secundae coniugationis sunt, ut cano recino, eius frequentatiuum cum sit primae, seruat a, canto decanto Lucanus in V: exardeo, areo exareo. inueniuntur pauca in supra dictis coniugationibus mutantia a: damno damnas, condemno condemnas; arceo arces, coerceo coerces; amico amicas, inimico inimicas; habeo inhibeo, sacro consecro. in tertiae uero et quartae coniugationis uerbis multa inuenis mutantia a: tango contingo, frango perfringo, ago exigo, iacio iniicio, facio inficio, gradior ingredior, scando conscendo, fateor confiteor, paciscor depeciscor, fatiscor defetiscor, salio insilio, patior perpetior, pario reperio ueteres enim et pario quarta coniugatione declinabant, partior impertio et impertior, cado incido, fallo refello. inueniuntur tamen in his quoque coniugationibus quaedam, quae seruant a in compositione, ut nascor renascor, pasco depasco, labor elabor, arguo coarguo lacero dila
Abbreviated transcription (Latin):
scrib̾e. & dicã scribo uersũ dũ adhuc adfinẽ eiꝰ ñ ꝑueneru & eũ parses
iã sit seripta: pars aũt scribenda. Ergo presens tp̃s hoc solemꝰ dr̃e ꝙ cõti¬
neat & coniũgat quasi pũcto aliquo iuncturã prt̾i tpris & fut᷑i. nulla
inĩcisione int̾ueniente. Uñ stoici uire hoc tp̃s preseis imꝑfectũ uocabãt¬
ut dictũ : iõ ꝙ prior eiꝰ pars quȩ pret̾iit trãsacta ÷. de ẽ aũt sequeis id÷
futa. ut si in medio uersu dicã scribo uersũ. priore eiꝰ parte scripta. cui
aahuc deẽ extrema pars. presegi utor uerbo. dicendo: seribo uersum.

Expanded text:
scribere et dicam scribo uersum, dum adhuc ad finem eius non peruenerim et cum pars eius iam sit scripta, pars autem scribenda. ergo praesens tempus hoc solemus dicere, quod contineat et coniungat quasi puncto aliquo iuncturam praeteriti temporis et futuri nulla intercisione interueniente, unde stoici iure hoc tempus praesens imut dictum est, ideo quod prior eius pars, quae praeteriit, iam transacta est, deest autem sequens, id est futura, ut, si in medio uersu dicam scribo uersum priore eius parte scripta, cui adhuc deest extrema pars, praesenti utor uerbo dicendo scribo uersum,
Abbreviated transcription (Latin):
utris ab solutã ⁊ intrisec natã sigc̾antib passionẽ. quã greci. aytonatiauĩ
dicunt. diriuant᷑. Ut rubeo rnbesco. ardeo ardesco. palleo pallesco. marceo
aliquo a nimo motu maiora cosupiscat Uirgł in augeort. Animosaꝙ redu¬
cordus scet onge orescicere. Dormio dormisco. sentio sentisco. Ierẽñ in ad¬
elohis. Hoc uillie dormiscã. It in heautõtumenumens̃. Die uerbo restiase¬
esentis cores abs labases hit in eumnucha l abaseit met ano ueros otetqnce

Expanded text:
utris absolutam uel intrinsecus natam significantibus passionem, quam Graeci αὐτοπάθειαν utris absolutam uel intrinsecus natam significantibus passionem, quam Graeci αὐτοπάθειαν dicunt, deriuatur, ut rubeo rubesco, palleo pallesco, marceo aliquo animi motu maiora concupiscat». Virgilius icorda licet longe praesciscere», dormio dormisco, sentio sentisco Terentius in adelphis : «hoc uilli edormiscam». idem in heautontimorumeno : «ne tu id persentisceres», labo labasco idem in eunucho : «labascit
Abbreviated transcription (Latin):
lent animos & ostendus ipse p̃positiones sine aduerbia p̃positiuia in .o.qͥđ
e̾̃minationẽ abłti eẽ. in nm ũ acc̃ti. Quib & adiũgunt᷑ seꝑate prepõnes. In¬
i.  gnti eui nũquã p̃ponunt᷑ seꝑatȩ. Illud tñ sciendũ ꝙ in .o. supina tã cor¬
ripiurs̃ quã ꝓducunĩ auctores. more uerboꝵ siue adũbioꝵ in .io. t̾minantiũ
Alolñ auitꝰ in ui. excellentiũ. Tũ licc̾ator eredit ludofalis cũliber os eausa¬
tus incãpi patẽs extraq muri ducere spatiando paulatim trabit bostiis ad
ualli lat. Suis enĩ dimetri iãbici. Iuuenalis in .i. Plurimꝰ hic ȩger morit᷑
uigilando. s illũ langorẽ peꝑit eibus imꝑfectus:
pecnes uerboꝵ: duȩ sunt. primtana: & diriuatiua. quȩ fere in om¬
Inib inueniunt᷑ partib orõns. Est dͥ primitiua quȩ primã positio¬
nem ab ipla nata acccpit. Ut lego. ferueo domoenio garpuo. ales ueri¬
nis sigeant. ut caleo calesco. horreo horresco. tabeo tabesco. Quȩ pleruq ane¬

Expanded text:
lent animos». et ostendunt ipsae praepositiones siue aduerbia praepositiua, in o quidem terminationem ablatiui esse, in i, cui numquam praeponuntur separatae. illud tamen sciendum, quod in o supina tam corripiunt quam producunt auctores more uerborum siue aduerbiorum in o terminantium. Alphius Auitus in II excellentium : «tum literator creditos / ludo Faliscum liberos / causatus in campi patens / extraque muri ducere, / spatiandŏ paulatim trahit / hostilis ad ualli latus». sunt enim dimetri iambici. Iuuenalis in I: «plurimus hic aeger moritur uigilandŏ, sed illum / languorere in omnibus partibus orationis. est igitur primitiua, quae primam positionem ab ipsa natura accepit, ut lego, ferueo, domo, facio, garrio, albo; derinis significat, ut caleo calesco, horreo horresco, tabeo tabesco, quae plerumque a ne
Abbreviated transcription (Latin):
necꝑsonas nec nũos definit. Seget uno ex quatuor supradictis modis.
nt̃ sigede aliquia ⁊fectũ. Ut lege ꝓpero. legere ꝓ peraitia lege protis¬
re. cel legere ꝓperẽ. IImꝑsonale uerbũ suae cuida ẽ siadonis. et sore¬
ia aq̃ amisereo ÷ Uetustissimi enl ꝓ misereor misereo airebant. nagt
diuersis supra ostendimꝰ usib ¶ Supiua ł p articipialia cũ nec ꝑsonas discer

Expanded text:
personas nec numeros definit et eget uno ex quattuor supra dictis modis, ut significet aliquid perfectum, ut legere propero, legere propera, utinam legere properarem, cum legere properem. impersonale autem uerbum suae cuiusdam est significatioid quoque a misereo est. uetustissimi enim pro misereor misereo dicebant, sicut diuersis supra ostendimus usibus. supina uel participialia cum nec personas discern
Abbreviated transcription (Latin):
hine foreduetores reuocato asanguine teueri quimare qui terras oł dis¬
tio ne tenerens pollicitꝰ. Tenerent enĩ confirmatiue drx. Est qñ suaden¬
tes oc utim̃ ut si dicd̃ ꝓdest ut legas. Est qñ im ꝑantes ut nedicas. nefa¬
easim quo nec eget alio uerbo. Est qñ ostendences potuisse fieri nͥ quid im¬
peclunẽts fuiset ut susere ⁊ placuissoe. Dicerẽ si liciuus&. ł ossuns for cassis

Expanded text:
hinc fore ductores, revocato a sanguine Teucri, qui mare, qui terras omni dicione tenerent, / pollicitus»: tenerent enim confirmatiue dixit; est quando suadentes hoc utimur, ut si dicam prodest ut legas; est quando imperantes, ut ne dicas, ne facias, in quo nec eget alio uerbo; est quando ostendentes potuisse fieri, nisi quid impedimento fuisset, ut facerem, si placuisset, dicerem, si li
Abbreviated transcription (Latin):
Fatio uͦ qñ cũ pͣpositionib cõponit᷑. actiuũ fit plerũq ut effitio &
effitior. afficio & affitior. refitio & refitior. Defitio qñ ꝓ relinquo
accipit᷑ ht̃ passiuũ. Qñ uͦ ꝓ defeciscor: neutr̃ ÷. Iuuenat in au. sic
matho defecit. Auenio uͦ cõuenio & cõuenior. inuenio & inueni¬
or. in passiuã tͣnseunt sigc̃onẽ. a sedeo qq̃ & obsideo & absideor. &¬
assentior. & dissentio & dissentior. in una eadẽq inueniunt᷑ sigẽo¬
ne. Uicͥo de re publica. In quib assentior sollicitam & ꝑicłosã ui¬
sticiã ñ ẽẽ sapientis. Luciliꝰ in .xii. assensus sũ hõi. Ceciliꝰ in .a. Qui
incelligũt qui fatiant dissentiunt᷑. ¶ Ex alus qq̃ sig̃co nib płima

Expanded text:
 actiuum fit plerumque, ut efficio et efficior, afficio et afficior, reficio et reficior. deficio, quando pro relinquo accipitur, habet passiuum, quando uero pro defetiscor, neutrum est. Iuuenalis in III: «Matho deficit». a uenio uero conuenio et conuenior, inuenio et inuenior in passiuam transeunt significationem, a sedeo quoque obsideo et obsideor. assentior, dissentio et dissentior in una eademque inueniuntur significatione. Cicero de republica : «in quibus assentior sollicitam et periculosam iustitiam non esse sapientis». Lucilius in XII: «assensus sum homini». Caelius in I: «qui intellegunt quae fiant, dissentiuntur». ex aliis quoque significa
Abbreviated transcription (Latin):
carense sab̾a. Dem̃ hũc primũ auctoritas doctissimoꝵ tradidit modũ in
dectone ũboꝵ. Seiendũ tñ ꝙ quidã ansi suns̃. infinita: ponere prima si
male. Ho enĩ oportet statĩ are inꝑfecta aut dubia: merere. Qiuddieñ
dubitauert̃ anuerba sint hȩc. & int̾ ad uerbia magis ponenda censueruisi
ꝙ nec nũos. nec ꝑsonas. uec affectus ai certos hñt. & egena seꝑ alus uerbas
se a a ũibias. Om̃s eni legere studeo. studes. stud&. sic̃ Am̃s bene studeo stu¬
des stuace. S. hec p̾ea refucent᷑. Nẽ hoc sufficiat ostendere nbũ ab infinici
quosdã coepisse.s neq ab imꝑatiuis. neq ab optatuns erat incipiendũ. cui hoc

Expanded text:
carente substantia. deinde hunc primum auctoritas doctissimorum tradidit modum in declinatione uerborum. sciendum tamen, quod quidam ausi sunt infinita ponere prima, sed male; non enim oportet statim a re imperfecta aut dubia incipere. quidam enim dubitauerunt, an uerba sint haec, et inter aduerbia magis ponenda censuerunt, quod nec numeros nec personas nec affectus animi certos habent et egent semper aliis uerbis, sicut aduerbia. dicimus enim legere studeo, studes, studet, sicut dicimus bene studeo, studes, studet. sed haec postea refutentur, nunc hoc sufficiat ostendere, non bene ab infinitis quosdam coepisse
Abbreviated transcription (Latin):
inttinsecꝰ fit decło. id ⁊ in ipsa uictura seqntis uerbi: ł pꝰ eã confanos eo semo
abigo abegi. incipio incepi. subeo subis. confringo confregi. maledico maledi¬
utrexigs exregi Salud qd̾ sciendũ ꝙꝓ orscipalẽ luterã quãcũq huerit posicio
uerbi in suo loco seruam ꝑ om̃e dectonẽ. ut amo amaui erro errari. poeso no¬
mlioro oraui uro ussi. heteo bȩsi. baurio hausi bibobibi. cedo cessi. do me cio¬
maauo flo flaui gigiio genin. ledo hio mico micui narto narresul. p aro parain
rap iora pri seto sc̃iu. terreo terrui ueco uetii. E ccipima ago egpare parat

Expanded text:
intrinsecus fit declinatio, id est in ipsa iunctura sequentis uerbi uel post eam: conficio confeci, abigo abegi, incipio incepi, subeo subii, confringo confregi, maledico maledixi, exigo exegi. et illud quoque sciendum, quod principalem literam, quamcumque habuerit positio uerbi, in suo loco seruamus per omnem declinationem, ut amo amaui, erro erraui, ineo inii, oro oraui, uro ussi, haereo haesi, haurio hausi, bibo bibi, cedo cessi, domo domui, flo flaui, gigno genui, laedo laesi, mico micui, narro narraui, paro paraui, rapio rapui, seco secui, terreo terrui, ueto uetui. excipiuntur ago egi et eo
Abbreviated transcription (Latin):
in plerisq q neut᷑ prt̃i tpr̃is pleraq caret̾ participio. S ꝙ ad presẽs
qꝰ ei ÷ eognatio fit &nã aprecenti firͣm. ut amans amandaꝰ docens docẽtd
loquens loquendꝰ. audiers audiendus. S t̾n sei ndũ ÷ ꝙ oĩa hꝰ acmodi formc partiei¬
pia id ÷ indus t̃minantia & iã noĩa ec̃ possunt. Cenfirmat aũ supͣdictã rõnẽ¬
cognationis tꝑoꝵ &iã inequaliũ id ÷ anomaloꝵ decło. inqua ex presenti fit p̃¬
tulero. In participiis qq̃ ex pr̃to passiui nascitur fut᷑m actiui ut beritiaturꝰ.
& cognatio tp̃rũ ut sũ. erã. ero. Nec mirũ cũ in aliis qq̃ partib or̃onis hoc
inueniat᷑ ut cognata sigẽo in diu̾sis inueniat᷑ pͥsocłib ut puta in nõibi pat᷑
mascłinũ :: eiꝰ femĩn mat᷑. Similit̾ fr̃. soror. patruus. amita. auunculus. ma-

Expanded text:
ia neutra praeteriti temporis pleraque carent participio. sed quia ad praesens quoque ei est cognatio, fit etiam a praesenti futurum, ut amans amandus, docens docendus, loquens loquendus, audiens audiendus. sed tamen sciendum, quod omnia huiuscemodi formae participia id est in dus terminantiacognationis temporum etiam inaequalium, id est anomalorum, declinatio, in qua ex praesenti fit prtulero. in participiis quoque ex praeterito passiui nascitur futurum actiui, ut latus laturus, et cognatio temporum, ut sum eram ero; nec mirum, cum in aliis quoque partibus orationis hoc inueniatur, ut cognata significatio in diuersis inueniatur uocibus, ut puta in nominibus pater masculinum est, eius femininum mater; similiter fr
Abbreviated transcription (Latin):
le aũt banc ht̃ diffr̃am adiufinitũ. ꝙ infinitꝰ alt̾o uerbo finito om̃imͦ eget.
In ꝑsonale uͦ auctũ quid ꝑfectũ sigc̃at᷑ ꝑ om̃s modos ꝑsona uͦ sola deficit.
Quȩ si addat᷑: ꝑfecti uice fungit᷑ uerbi: ꝑ om̃s quomodo diximꝰ modos. ꝑ ui¬
dicatiuũ ut currit᷑ ame ꝓcurro. Imꝑatiuũ: currat᷑ ate ꝓcurre. Optatiuũ.
ut̾n curreret᷑ ate ꝓ utinã curreres. Subĩctiuũ : cũ currat᷑ ate ꝓcũ cur¬
ras. Infinitiuũ: curri ate oportet. ꝓ currere te oportet. Hoc aũt int̾:
int̃̾ infinitũ passuiũ & infiuitũ qui fit ab imꝑsonalib quę nascuntur
auerbis actiuis. ꝙ infinitꝰ passiuꝰ uerbo eg& solo ad ꝑfectã sigͣconẽ ut¬

Expanded text:
le autem hanc habet differentiam ad infinitum, quod infinitus altero uerbo finito omnimodo eget, impersonale uero actum quidem perfectum significat per omnes modos, persona uero sola deficit; quae si addatur, perfecti uice fungitur uerbi per omnes, quomodo diximus, modos: per indicatiuum, ut curritur a me pro curro; imperatiuum, curratur a te pro curre; optatiuum, utinam curreretur a te pro utinam curreres; subiunctiuum, cum curratur a te pro cum curras; infinitum, curri a te oportet pro currere te oportet. hoc autem interest inter infinitum passiuum et infinitum, qui fit ab impersonalibus, quae nascuntur a uerbis actiuis, quod infinitus passiuus uerbo eget solo ad perfectam sign
Abbreviated transcription (Latin):
qͣq ꝓbat. Uirgł in bucolico. Cantando tu illũ haut unquã tibi fistula cera
uincta fuit. Actine ꝓtulit. Idẽ in eod. Frigidꝰ in pratis cantãdo rũpit᷑ anguis.
ꝑassine posuit. Id in ai. a neiđ. Quis talia fando mirinidonũ. Ietiue dixit. Id
in eod passine. Fando aliꝙ si forte tuas ꝑuenit ad aures. Solebans enĩ autiqͥ
fatꝰ cõmunit̾ ꝓferre. Idẽ inau. georgicot. Uritq uidendo femina uec nemo¬
rũ patit᷑ meminisse nec herbȩ. P̃assine ꝓtulit. Ꝙ uidendo ꝑit actiue. id ÷ dũ¬

Expanded text:
bat. Virgilius in bucolico : «cantando tu illum? aut umquam tibi fistula cera / iuncta fuit?» actiue protulit. idem in eodem: «frigidus in pratis cantando rumpitur anguis», passiue posuit. idem in II Aeneidos : «quis talia fando / Myrmidonum», actiue dixit. idem in eodem passiue: «fando aliquod si forte tuas peruenit ad aures». solebant enim antiqui fatus communiter proferre. idem in III georgicon : «uritque uidendo / femina nec nemorum patitur meminisse nec herbae», passiue protulit. et uidendo perit actiue, id est du
Abbreviated transcription (Latin):
Dxinit q prima fut᷑os &neades magnos & nobile pallanteũ. Cecinit dixit ꝓ
cocuerat. Multo enĩ añ illã cen̾isse intelligit. & ipse poeta ex sua ꝑsona.
roiȩ qui primꝰ abhoris italiã fato ꝓfugꝰ lauinasuenit littora. Uenit posu¬
it puenerat. Hic enĩ qqͣ multo añ intelligit uenisse & neã ad italiã. Ergo
tpͥe siquis cõtemplet᷑ iũ prt̃i ꝑfecti. nõ aliã uidic& hoc hr̃e quã aput grecos¬

Expanded text:
«cecinit quae prima futuros / Aeneadas magnos et nobile Pallanteum»; cecinit dixit pro cecinerat, multo enim ante illam cecinisse intellegit. et ipse poeta ex sua persona: «Troiae qui primus ab oris / Italiam fato profugus Lauinaque uenit / litora», uenit posuit pro uenerat; hic enim quoque multo ante intellegit uenisse Aenean ad Italiam. ergo proprie si quis contempletur uim prae
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑfecti & futi. Itaq consonãtes presentis seruat tã prt̃m inpfectũ quã
tes: ut dixi dixero. Ꝙ ñsine rõne euenire uidet᷑. Nã futo qq̃ tp̃ri cognatio
ẽ cũ prt̃o ꝑfecto quãtũ adiufinitatẽ tpris hoc ÷ ad aopictoni ꝑtinet. Sic enĩ¬
prt̃m ꝑfectũ ⁊ modo. ł multo añ possumꝰ incellig̾e: sic &̾iã fut᷑m ł mox. ł nrul¬
to post intelligere possumꝰ futͣro citsi dicã. seribã. ł scripsero: incercũ tpris futi
spatiũ mõstro. Hec mirũ cũ in oiłib qq̃ cõꝑatiuis si dicã fortior incercũ ut̃
multo an paruo suꝑ& illũ aa quẽ cõꝑat᷑. Hab & gͥ affinitat ͤ sic̃ ostendimꝰ cũ
presenti sut᷑m. ꝙ presens mediũ: uit̃ prt̃m inꝑfectũ & fut᷑m. Nũ ort̃o uͦ ꝑfe¬
cto: qr incertũ sigeat tpris spatiũ. Cũ gͥ in aliis modis presentis sic̃ dieties

Expanded text:
erfecti et futuri. itaque consonantes praesentis seruat tam praeteritum imperfectum quam tes; ut dixi dixero, quod non sine ratione euenire uidetur; nam futuro quoque tempori cognatio est cum praeterito perfecto quantum ad inrfectum uel modo uel multo ante possum intellegere, sic etiam futurum uel mox uel multo post intellegere possumus futurum, ut si dicam scribam uel scripsero, incertum temporis futuri spatium monstro; nec mirum, cum in nominibus quoque comparatiuis, si dicam fortior, incertum est, utrum multo an paruo superet illum, ad quem comparatur. habet igitur affinitatem, sicut ostendimus, cum praesenti futurum, quod praesens medctum, quia incertum significat temporis spatium. cum igitur in aliis modis praesentis, sicut dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
casui aduigu̾nt᷑. & discernt̃ gña. ut intelligendi homeri gra. & amã¬
de  iustũtis causa. & emendi mancipis studio ueni. Qen uͦ gerudi¬
ua sunt. ia: loco infintti cũ articło uincti aput grecos accipiunͭ
sequunt᷑ easũ quẽ & uerba ex quib nascunt᷑. Utsi dicã intelligendi ho¬
meri causa uenio. &e ammandi iurcutẽ causa laboro &e emendi mã¬
ripiũ scausa uenio. Quãius rarꝰ sit hꝰ cemodi consteuetionis usus.
Simili᷑ am̃s intelli gendo bomerũ ꝓfeci. amando iurtuce legto
& inudendũ nobis nõ÷ & minime nocendũ iuirtuti. qui asupioꝵ acẽto:
luris quã a cõmunib nascentia tã actiuã quã passiuã hñt sigẽonẽ.
& mag̃ passiuã. Solemꝰ enĩ ꝑuerbũ passiuũ eã interp̃tari. Qud: enĩ

Expanded text:
casui adiunguntur et discernunt genera, ut intellegendi Homeri gratia et amandae uirtutis causa et emendi mancipii studio ueni; quando uero gerundia sunt, id est loco infiniti cum articulo iuncti apud Graecos accipiuntursequuntur casum, quem et uerba, ex quibus nascuntur, ut si dicam intellegendi Homerum causa uenio et amandi uirtutem causa laboro et emendi mancipium causa uenio, quamuis rarus sit huiuscemodi constructionis usus. similiter dicimus intellegendo Homerum profeci, amando uirtutem legi et inuidendum nobis non est et minime nocendum uirtuti, quia superiorum accutiuis quam a communibus nascentia tam actiuam quam passiuam habent significaet magis passiuam; solemus enim per uerbum pass
Abbreviated transcription (Latin):
Dico enĩ bonũ ÷ leg̾e: ut si dicã. bona ÷ lectio. Itaq om̃is modꝰ finitꝰ
potest ꝑ hũc int̾prȩtari. ut si dicã lego. quid indicaui. Leg̾e me.
Lege. quid imꝑaui: leg̃e te. Utinã legerẽ quid optaui: legere.
Cũ legã uenio. quid coniuxi: priꝰ legere post uenire.
gñto articuli aput grecos. nos utimͣ indi. t̾minatione quȩ simił¬

Expanded text:
dico enim bonum est legere, ut si dicam bona est lectio. itaque omnis modus finitus potest per hunc interpretari, ut si dicam lego, quid indicaui? legere me; lege, quid imperaui? legere te; utinam legerem, quid optaui? legere; cum legam, uenio, quid iunxi? prius legere post uenire. ur genetiuo casui articuli apud Graecos, nos utimur in di terminatione, quae simi
Abbreviated transcription (Latin):
niꝰ in cinerario. Sexte fr̃ mi salue. cũ saliuiis uenis meliꝰq ẽ
gratulor diisad ÷ gratias ago. Multa prȩt̾ea similit̾ tã inu̾¬
sins: nc̃ de tp̃r dicamꝰ. Tẽpiis accidit u̾bo addi¬
uersi actꝰ sigconẽ accomodatũ. ꝙ plerũq ostendit᷑ ł in prĩcipa¬
uͦ ut dictũ ÷. in pͥncipalib ł in penultimis. Itaq eũ nõis declinatio
infine solo moueat᷑ uerbi. & infine & in medio & in prĩcipio. plerũ¬
q inuenit᷑ moueri. In noĩe enĩ casuũ diffr̃a & nũi: hic uͦ & tp̃ris¬

Expanded text:
nius in cinerario : «Sexte o frater mi, salue! cum saluus uenis / meliusque est, nius in cinerario : «Sexte o frater mi, salue! cum saluus uenis / meliusque est, gratulor dis», id est gratias ago. multa praeterea similiter tam in uesunt, nunc de tempore dicamus. tempus accidit uerbo ad diuersi actus significationem accommodatum, quod plerumque ostenditur uel in principauero, ut dictum est, in principalibus uel in paenultimis. itaque, cum nominis declinatio in fine solo moueatur, uerbi et in fine et in medio et in principio plerumque inuenitur moueri. in nomine enim casuum differentia et numeri, hic uer
Abbreviated transcription (Latin):
tã uro. quã uerto. ł uoluo: sigc̃at. Hirgł in .iii. georg̃. Iã rapi¬
dus torrens sitientis siriꝰ indos. Lucanꝰ inii. Ingentes fato tor¬
rente ruinas. Uolo qͣq ꝓ diligo & habito & aro accipit᷑. Com¬
mitto & iã ꝓcredo & pecco. Nec nõ aduitio. ꝓ assumo & pecco
nuenalis inꝰ .ii. Iã fas ÷ admitte uiros dormitat adulter. Illa
iub& sũpto iuuenẽ ꝓꝑare cueullo. Iđ in eodẽ. Quid psecas ami¬
sit quȩtiã ÷ hic culpã puellȩ. Sapio ꝓprudentia & sapore. Idẽ
in .iiii. Qui meminit calide sapiat qͥuid uulua popinȩ. Defltio¬
ꝓ desisto. & uncor. Salustiꝰ in uigurtino. Ab rege defecerañ.
id ÷ destiterãt. Iuuenał in .uii. & faagor aurẽ ꝑcutit euentũ
iuridis qua colligo panni. nãsi defic̾et. id ÷ unceret᷑. Condo
edifico & celo. Gratulor gaudeo parit̃ cũ alio. & gr̃as ago. Afra¬

Expanded text:
tam uro quam uerto uel uoluo significat. Virgilius in IIII georgicon : «iam rapitam uro quam uerto uel uoluo significat. Virgilius in IIII georgicon : «iam rapidus torrens sitientis Sirius Indos». Lucanus in VII: «ingentes fato torrente ruinas». colo quoque pro diligo et habito et aro accipitur, committo etiam pro credo et pecco, nec non admitto pro assumo et pecco. Iuuenalis in II: «iam fas est, admitte uiros. dormitat adulter, / illa iubet sumpto iuuenem properare cucullo». idem in eodem: «quid Psecas admisit? quaenam est hic culpa puellae?». sapio prudentia et sapore. idem in IIII: «qui meminit, calidae sapiat quid uulua popinae». deficio, desisto et uincor. Sallustius in Iugurthino : «ab rege defecerat», id est destiterat. Iuuenalis in IIII: «et fragor aurem / percutit, euentum uiridis qua colligo panni. / nam si deficeret», id est uinceretur. condo, aedifico et celo; gratulor, gaudeo pariter cum alio et gratias ago. Afra
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo cõtrouersor deponẽs. Cico in ꝓtagora. blẽ auobis oxtacor
&e soc̾ie posiulo ut do isto cõcedatis alter alt̾i. & intͥ uos ae h̾ceme¬
di reb controuersemini ñ cõcertetis. Ilia st̃ quȩ &e eoiugation
mutant cũ gñe. in eadẽ manẽtia sigcõsie. ut labo labas arurrei.
oicen ipius. & labor laberis deponẽs. Uirgł m ai. labagariete¬
crebro: ianua. Idẽ in.ani. Labit᷑ infelix dido. Similit̾ lauolauas.
& lauo lauis. S lauis magis ꝓumectas dicit᷑. Uirgł in xł his¬
cerib suꝑ incũbens lauit inꝓba tet̾ȩ  oracrilor.Sunt tĩ aba
quȩ cũ cõiugatione mutantꝰ sig̃conẽ. ut a mando ehiteaio¬
sternor katacopiorincialai. consterneris. Nã lego legas
& lego legis. & dico dicas & dico dicis. & iã in prima ꝑsona:
uultimas. lego legis & dico dicas corripuiii. ¶ St̃ alia ũba quȩ

Expanded text:
ex quo controuersor deponens. Cicero in Protagora : «nunc a uobis, o Protagora ex quo controuersor deponens. Cicero in Protagora : «nunc a uobis, o Protagora et Socrates, postulo, ut de isto concedatis alter alteri et inter uos de huiuscemodi rebus controuersemini, non concertetis». sunt alia, quae et coniugationem mutant cum genere in eadem manentia significatione, ut labo labas neutrum, ὀλισθαίνω, et labor laberis deponens. Virgilius in II: «labat arietecrebro / ianua». idem in IIII: «labitur infelix Dido». similiter lauo lauas et lauo lauis, sed lauis magis pro umectas dicitur. Virgilius in X: «uisceribus super incumbens lauit inproba taeter / ora cruor». sunt tamen alia, quae cum coniugatione mutant significationem, ut mando, ἐντέλλonsternor, καταστρώννυμαι, consterneris. nam lego legas et lego legis et dico dicas et dico dicis etiam in prima persona nultimas, lĕgo lĕgis et dĭco dĭcas corripiunt. sunt alia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pmutant. Ut fatio facis. gratificor gratificaris. Teren̾̃s uihe¬
autõtumerumenõ. Cur gͦ gratificor. ipsare exꝑibere. Sinilit̾ lu¬
dificor. Ia in eunucho. Qͥn insuꝑ scelus pꝰquã iudificatꝰ ⁊ uirginẽ.
Excarnifico uͦ actiuũ ÷ & ĩplifico. & uelifico. Tereũs in heautõ tume¬
rumenõ. Ubi me excarnifices. Iuuenat in aui. Uelificatꝰ athosu
ũ fatio ũboł rio integris manentib aliua uerbũ infinitũ ante
eas cõponat᷑ ñ solũ sigc̾ones & cõuigationes integras eis seruamꝰ
s. & iã accentꝰ ut calefatio. calefacise calefacit. tepefatio tepefa¬
cis tepefatit. In scd̾a enĩ & tcia ꝑsora pęnultimis acuimiꝰ quã¬
uis sint breues. Similit̾ calefio calesis calefit. tepefio tepesis co¬
pefit finales seruãt accentꝰ. in scda de t̾cia ꝑsona quos h̃as insipli¬

Expanded text:
est, permutant, ut facio facis, gratificor gratificaris. Terentius in heest, permutant, ut facio facis, gratificor gratificaris. Terentius in heautontimorumeno : «cur ego gratificor?:: ipsa re experibere». similiter ludificor. idem in eunucho : «quin insuper scelus, postquam ludificatus est uirginem». excarnifico uero actiuum est et amplifico et uelifico. Terentius in heautontimorumeno : «ubi me excarnifices». Iuuenalis in IIII: «uelificatus Athos et uero facio uerbo uel fio integris manentibus aliud uerbum infinitum ante ea componatur, non solum significationes et coniugationes integras eis seruamus, sed etiam accentus, ut calefácio calefácis calefácit, tepefácio tepefácis tapefácit. in secunda enim et tertia persona paenultimas acuimus, quamuis sunt breues. similiter calefio calefís calefít, tepefio tepefís tepefít finales seruant accentus in secunda et tertia persona, quos habent in simpli
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ꝑitꝰ sit. Ciũ uerbũ in usi nõ ÷. ꝙ debuit sed̃ analogiã ꝑior ẽẽ.
ereñs in supͣdicta fabula. hic ego int̾ea iurũ oꝑibor ħã reꝑio com¬
perio cooꝑio sic̃ perio. actiua sunt. F acuis̃ enĩ ex se passiua et
possũt magis apario ẽẽ uideri cõposita. Ꝙ. aput uetustissimos
qrte cõnigatiosus dectonẽ habebat. Enni. Qua parire sol&e gni
pennis cũdecoratũ. f acio cũ sit nentt᷑ ut supͣarximꝰ sicũ prͥpõ ne¬
or afficio & affitior. refitio & refitior. offitio & offitior. Iuuenat en
I&uotiens te roma tuo refitio ꝓ ꝑantẽ redolec aquino. Lucret
tat dĩ ire. d ꝓfitio. statiꝰ in ꝑsonale ꝓtulit. in .iii. ẜficit᷑ bello. Deficio
aũt loco passiui defio facit. T erens in eunucho. Nichil in ÷ nichil¬
tn aerit. Cũ passiuã iũ hãt defio facit. Siuĩ tñ alia exeo ipso &
ex alus cõposita. quȩ ñ solũ sig̾conẽ. si &̾iã cõuigationẽ ut dictũ

Expanded text:
e uidetur, cuius uerbum in usu non est, quod debuit secundum analogiam perior esse. Terentius in supra dicta fabula: «hic ego interea uirum opperibor». nam reperio, comperio, cooperio, sicut aperio, actiua sunt; faciunt enim ex se passiua. et possunt magis a pario esse uideri composita, quod apud uetustissimos quartae coniugationis declinationem habebat. Ennius: «oua parire solet genus pinnis condecoratum». facio cum sit neutrum, ut supra diximus, si cum praeor, afficio et afficior, reficio et reficior, officio et officior. Iuuenalis in I: «quotiens te / Roma tuo refici properantem reddet Aquino». Lucrettardius ire». a proficio Statius impersonale protulit in III: «proficitur bello». deficio autem loco passiui defio facit Terentius in eunucho : «nihil inest, nihil defit», cum passiuam uim habeat, defio facit. sunt tamen alia ex eo ipso et ex aliis composita, quae non solum significationem, sed etiam coniugationem, ut dictum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uideã solẽ occidentẽ in presensi possũ scire nat᷑ali motu reuersurũ. ꝙ: fu
cõcipio fitt᷑i. Similit̾ prima ꝑsona preponit᷑ alus qr ipsa loquit᷑. & ꝑeã osten¬
dit᷑ & sccła ad quã loqͣr. & t̾cia de qua loqͣt. llisi enĩ sit prima quȩ ꝓferat ser¬
monẽ alide ẽẽ nõ possunt. & ꝙ ista sine illis pot̾ uiueniri: cũ secũ aliquis loqͣr
lla& aũt sine ista nõ inuenunt᷑. E ꝙ eausa nat᷑alit᷑ ałi causatiua quã grecixi
auct᷑. & ꝙ qui agit incipit seq̃r aũt qui patit᷑. & ꝙ uerbũ actiuũ additio¬
ne eget litt̃ȩ ł lict̾aꝵ : ut fatiat passuiũ ex se. Breuit̃ gͥ de om̃b modis.
ł paciant᷑. Qui iõ scđ tenuit locũ: ꝙ ꝑse absolutꝰ quẽ ad mođ indicatiuꝰ.
deficiat nat᷑alit᷑. Solemꝰ tñ ñ solũ imꝑantes s & iã orantes. sepissime eo uti.

Expanded text:
cum uideam solem occidentem in praesenti, possum scire naturali motu reuersurum, quod ecum uideam solem occidentem in praesenti, possum scire naturali motu reuersurum, quod econcipio futuri. similiter prima persona praeponitur aliis, quia ipsa loquitur et per eam ostenditur et secunda, ad quam loquitur, et tertia, de qua loquitur: nisi enim sit prima, quae proferat sermonem, aliae esse non possunt; et quod ista sine illis potest inueniri, cum secum aliquis loquitur, illae autem sine ista non inueniuntur; et quod causa naturaliter ante causatiua quam αἰτίαν qui agit incipit, sequitur autem qui patitur; et quod uerbum actiuum additione eget literae uel literarum, ut faciat passiuum ex se. breuiter igitur de omnibus modis uel patiantur, qui ideo secundum tenuit locum, quod per se absolutus, quemadmodum indicatiuus, deficiat naturaliter. solemus tamen non solum imperantes, sed etiam orantes saepissime eo uti,
Abbreviated transcription (Latin):
pemri t optemꝰ. Siibiũetiuꝰ ũ quẽ quida atbiaciuñ appellauert̃ manigeitã
he indicatiui cõgnationẽ. Ipsa enĩ anbicatio an se ẽe inaieaatul eonfitet᷑ sse
sitollas dubitationẽ nõ opꝰ: subũctiuo inre certa. s mndicatius. Ergo nõ
aliiure p̃poneret᷑ oib: quã indicatiuꝰ. Sic̃ enĩ in noĩe siquis ꝓferat gͥncn
ł aliui casis pꝰ hũc multo añ notͣm cognouit ex quo uascunt᷑ obliqui: sic qui
aliquẽ modũ ꝓferat seit primũ indicaturĩ. qui ÷ poene uerbirel sic̃ &
mus aũ loquimͣ de prt̃o & fut᷑s. &qr ad presenserta cso iadiotelli¬
gunt᷑. Q si mosit. alia intelligi miniae posuiñ. & qr positio indieatiui
uerbi ab ipsoincipit: & ꝙ ex ipso cet̾a ⁊pła trabuuis regulas. & ꝙ prtm nõ pot̾¬
quȩ nobis inore uenuuit. ł ex ipsa nat᷑a rerũ łexcogitatione. In ore quidẽ utsi
uideã scribentẽ in presensi. ex hoc concipio & fut᷑i tp̃ris scripturã. Hat᷑a: ut

Expanded text:
el optemus. subiunctiuus uero, quem quidam dubitatiuum appellauerunt, manifestam habet indicatiui cognitionem. ipsa enim dubitatio ante se esse indicatiuum confitetur; nam si tollas dubitationem, non opus est subiunctiuo in re certa, sed indicatiuo. ergo non alius iure praeponeretur omnibus quam indicatiuus. sicut enim in nomine, si quis proferat  hunc casum, multo ante nominatiuum cognouit, ex quo nascuntur obliqui, sic qui aliquem modum proferat scit primum indicatiuum, qui est paene uerbi rectus, sicut et mus, dum loquguntur, quod si non sit, alia intellegi minime possunt; et quia positio indicatiui uerbi ab ipso incipit; et quod ex ipso cetera tempora trahunt regulas; et quod pquae nobis in ore ueniunt, uel ex ipsa natura rerum uel ex cogitatione: in ore quidem, ut, si uideam scribentem in praesenti, ex hoc concipio et futuri temporis scripturam; natura, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
telligi. N ã si dicã ut̾n legerẽ. heri qq̃ quoitͦi nudiꝰ tertiꝰ. ostendo
coepisse quid nõ fuisse tñ. Sin aũt dicã utͣn legerẽ heri saltĩ:
ostendo nec coepisse. Similit̾ sidicã utͣn ablhuc legerẽ: osten¬
do coepisse quid in pr̃to. in p̃senti aũt cessare: Sin auͣt dicã ut̃n
tare: Ut sidicã ut̃n legissẽ añ quĩquaginta annos. & ut̾n legis¬
sem añ horã. Nec mirũ sic infinite in hoc mͦ intelligi płm. d
hũit. Subiũctiuꝰ cũ aput grecos conũcta hãt tp̃ra. aput nos di¬
uisa ht̃ oĩa quomͦ indicatiuꝰ. De cuꝰ contextu cũ de constructione
or̃onis tractauerimꝰ. latiꝰ disseremꝰ. ¶nf̾initꝰ modꝰ qq̃ coniũcta ht̃
tp̃ra: quomͦ optatiũ. Prȩsens & pt̃m inꝑfectũ. pt̃m ꝑf. & plꝰ quã¬

Expanded text:
iustertius, ostendo coepisse quidem, non finisse tamen; sin autem dicam utinam legerem heri saltem, ostendo nec coepisse. similiter si dicam utinam adhuc legerem, ostendo coepisse quidem in praeterito, in praesenti autem cessare; sin autem dicam utinam tare, ut si dicam utinam legissem ante quinquaginta annos et utinam legissem ante horam. nec mirum sic infinite in hoc modo intellegi praethabuit. subiunctiuus, cum apud Graecos coniuncta habeat tempora, apud nos diuisa habet omnia, quomodo indicatiuus. de cuius contextu, cum de constructione orationis tractauerimus, latius disseremus. infinitus modus quoque coniuncta habet tempora, quomodo optatiuus, praesens et
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ire: dicebãt. & puditꝰ participiũ. Ut plautꝰ in bacebidib Neq me neq
te.tiuint᷑ puditũ: factis quȩ facis. Nec nõ metuere metuisse deficit fu¬
to. & timere timuisse. latere latusse. apparere apparuisse. oboedire oboe¬
dise. & pleraq neutra scãȩ coniugationis. horrere. horriusse. tepere tepui¬
cepeseere. feruesc̾e. parturire esurire. lecturire. Hec nõ ꝑfecta si sint eiꝰdẽ
formȩ inchoatuoꝵ: plerũq defitiur̃ fut᷑o. ut discere. didicisse. posce popos¬
eiꝰ affectꝰ demõstrantes. Suñ aũt quĩq Indicatiũ. si ue definitiuus. imꝑati¬
ius. optatiũ. coniũctiuꝰ ⁊ subiũctiiuis. infinitiũ. Indicatus: quo indicamꝰ ł ede
uerba ⁊ participia ex hoc nascunt᷑. ut duco ducens. duxi duct dirx. regore¬
gens. rexi recł rex. ferueo feruens. ferues ca feruor. horreo hor rens. horres¬
co horror. intelligo intelligens. intellect incellexi. laedo lade̾s lesi lesus lȩ¬

Expanded text:
 dicebant et puditus participium, ut Plautus in Bacchidibus : «neque mei neque te tui intus puditum est factis, quae facis». nec non metuere metuisse deficit futuro et timere timuisse, latere latuisse, apparere apparuisse, oboedire oboedisse et pleraque neutra secundae coniugationis: horrere horruisse, tepere teputepescere, feruescere, parturire, esurire, lecturire. nec non perfecta, si sint eiusdem formae inchoatiuorum, plerumque deficiunt futuro, ut discere didicisse, poscere poposus affectus demonstrantes. sunt autem quinque: indicatiuus siue definitiuus, imperatiuus, optatiuus, subiunctiuus, infinitus. indicatiuus, quo indicamus uel duerba uel participia ex hoc nascuntur, ut duco ducens duxi ductus dux, rego regens rexi rectus rex, ferueo feruens feruesco feruor, horreo horrens horresco horror, intellego intellegens intellexi intellectus, laedo laedens laesi laesus lae
Abbreviated transcription (Latin):
tiua primȩ cõiugationis. tͣnseur̃ in neutra absoluta siue recipoa.
sordidor. ex quo sordidatꝰ. Hinc nascit᷑ soraeo. Similit̾ albo & albor &¬
& albeo. Uirgł in .xi. Cãpiq ingẽtes ossib albẽt. Dr̃ tñ & iã albico¬
ꝓ albesco. Oratiꝰ in .i. carmiñ. Nec prata canis albicant priunis. Duro
qq̃ & duror. dureo. & eiꝰ inchoatiuũ: duresco. Uñ lucanꝰ in .iiii. totosq
induruit artꝰ. Iđ inx. Nã coetera danna: durata iã mẽte malis fir¬
maq tulert̃. Uirgł in .iii. georg̾. Atq hinc atq illĩc. h umeros ad uul¬
t̾ia durat. Id in .i. &neid. Durate & uosm& reb seruate scđis. Lento lẽ¬
tor & lenteo.Uirgł in .ii. georg̾. Addigitos lentescit hñdo. Nã alenteo:¬

Expanded text:
tiua primae coniugationis, transeunt in neutra absoluta siue reciprocasordidor ex quo sordidatus: hinc nascitur sordeo; similiter albo et albor et albeo Virgilius in XII: «campique ingentes ossibus albent»; dicitur pro albesco. Horatius in I carminum : «nec prata canis albicant pruinis». duro quoque et duror, dureo et eius inchoatiuum duresco. unde Lucanus in IIII: «totosque induruit artus». idem in V: «nam cetera damna / durata iam mente malis firmaque tulerunt». Virgilius in III georgicon : «atque hinc atque illinc humeros ad uulnera durat». idem in I Aeneidos : «durate et uosmet rebus seruate secundis». lento, lentor et lenteo. Virgi