comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dut eo fruetus sp̃s denis exponit᷑
germinare uirtutibꝰ. Et seruus fideł
denegociationis suȩ lucris. decẽ mnas
offert dño: & decẽ ciuitatũ accipit
potestatẽ. Uerũ quia unꝰ auctor est¬
om̃ium. & fons & initium unus est
xp̃s: id circo & ppłs decimas qͥdem
ministris. & sacerdotib prestat: pri¬
mogenita uero offert primogenito
om̃is creaturȩ: & initia initio om̃iũ.
de quo seriptũ est. qui ẽ initium
pͥmogenitus om̃is creaturȩ. Uide gͦ
ex his om̃ib differentiã ppłi egyptioꝵ
et ppłi isrł. & differentiam sacerdotũ
pharaonis. & sacerdotũ dñi: & discũ¬
tiens temetipsũ ꝓuide de quo ppło
sis. &. cuiꝰ ordinis sacerdotiũ teneas:
Si adhuc carnalib seruis. si adhuc
quinario numero uetigal exsoluis:
et respicis ea quȩ uisibilia & tẽpora¬
lia st̃. & ñ respicis ea quȩ inuisibilia
et ȩt̃na st̃: de egyptio te ppło ẽẽ cog¬
nosce. Si uero decalogũ legis & decadã
noui testam̃ti quã supra exposuimꝰ.

Expanded text:
fructus spiritus divinis exponitur germinare virtutibus, et servus fidelis de negotiationibus sui lucri decem mnas offert Domino, et decem civitatum accipit potestatem. Verum quia unus est auctor omnium, et fons, et initium unus est Christus, idcirco populus decimas quidem ministris et sacerdotibus praestat; primo vero offert primogenito omnis creaturae, et initia initio omnium, de quo scriptum, Qui est initium primogenitus omnis creaturae . Vide ergo ex his omnibus differentiam populi Aegyptiorum et populi Israel, et differentiam sacerdotum Pharaonis et sacerdotum Domini, et discutiens temetipsum, praevide, de quo populo sis, et cujus ordinis sacerdotium teneas: si adhuc carnalibus sensibus servis, si adhuc quinario numero vectigal exsolvis, et respicis ea quae visibilia et temporalia sunt, et non respicis ea quae invisibilia et aeterna sunt, de Aegyptio populo te esse cognosce. Si vero Decalogum legis et decadam novi Testamenti, quae supra exposuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
pto: in terra gessen. Interp̃tat᷑ aut̃ ges¬
ostendit᷑. qͥa etiã si in egypto habitet
isrt. ñ tam̃ longe ẽ adeo. Proximus est
ei. & coniunctus. sicut etiã ipse dicit:
qͥa ego descendã tecũ in egyptũ. ꝙ ero
tecũ. Et nos gͦ etiã si uidem̃ in egyptũ
descendisse: etiã si in carne positi ago¬
nes mundi huiꝰ & certamina sustinemꝰ:
etiam si int̃ eos habitamꝰ qͥ deseruiunt

Expanded text:
in terra Gessen. Interpretatur autem Gesostenditur, quia etiam si in Aegypto habitat Israel, non tamen longe est a Deo, sed proximus est ei et conjunctus, sicut etiam ipse dicit, Quia ego descendam tecum in Aegyptum, et ero tecum. Et nos ergo etiam si videamur in Aegyptum descendisse, etiam si in carne positi agones mundi hujus et certamina sustinemus, etiam si inter eos habitamus qui deserviunt
Abbreviated transcription (Latin):
cioꝵ. Respice ad originẽ generis: & in¬
ulenes qd pat̃ eoꝵ cham qͥ nuditatẽ rise-¬
iat patris. huiuscemodi sententiã meruit :
ui silius eꝰ chanaan seruus eẽt fratrib
lus: quo meo nequitiam moꝵ argue¬
st conditio seruitutis. Non gͦ in merito
gnobilitatẽ generis decolor posteritas

Expanded text:
. Respice ad originem generis, et invenies quod pater eorum Cham, qui nuditatem riserat patris, hujuscemodi sententiam meruit, ut filius ejus Chanaan servus esset fratribus suis, quo in eo nequitiam morum argueret conditio servitutis. Non ergo immerito ignobilitatem generis decolor posteritas
Abbreviated transcription (Latin):
Contuilimꝰ sacerdotes sacerdotibus:
nunc si uidet᷑ & ppłm egyptiũ ppło
isrłitico conferamꝰ. Dicit᷑ enĩ in con¬
sequentib: quia post fam̃ & serui¬
tutẽ. popłs egyptius quintas offerat
pharaoni. E contrario uͦ: isrłiticus
et in hoc scripturã diuinã in genera¬
tionẽ subnixã: uide egyptiũ popłm
Qumnario numero tributa pendentẽ:
Qunq enĩ sensus corporei designan¬
tur: quib carnalis ppłs seruit. Semꝑ
eñ egyptii uisibilib rebus & corpo¬
ralibus obsecunt᷑: ut uero isrłiticus
ps honorat decadam. ꝑfectionis
iumerũ. Decem enĩ uerba legis ac¬
enit : & decalogi uirtute conseriptꝰ.
dlota mundo hiue sacram̃ta diui¬

Expanded text:
Contulimus sacerdotes sacerdotibus; nunc si videtur, et populum Aegyptium populo Israelitico conferamus; dicitur enim in consequentibus quia post famem et servitutem populus Aegyptius quintam partem offerat Pharaoni, e contrario vero Israeliticus et in hoc Scripturam divinam in generatione subnixam, vide Aegyptium populum quinario numero tributa pendentem: quinque enim sensibus corporalibus designantur, quibus carnalis populus servit; semper enim Aegyptii visibilibus rebus et corporalibus obsequuntur. At vero Israeliticus populus honorat decadam, perfectionis numerum: decem enim verba legis accepit, et Decalogi virtute constrictus, ignota mundo huic sacramenta l
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia. tegere. & ñ ꝓferre q
scripta st̃ possumꝰ: Nolo duplels
ppło audiente confiteor hec ser iꝰ
etiã si nondũ implesse me nou
ex hoc saltim cõmoniti: festine i
plere. Fetinemꝰ transire asadtd
pharaonis quib terrena possessio est.
ad sacerdotes dñi. quib in terra pars
non est: quib portio dñs est. Talis

Expanded text:
entia tegere, et non proferre quae scripta sunt, possumus modo duplicati populo audiente confiteor haec scripta esse, etiam si nondum implesse me novi. Sed hoc saltem commoniti festinemus implere, festinemus transire a sacerdotibus Pharaonis, quibus terrena possessio est, ad sacerdotes Dei, quibus in terra pars non est, quibus portio Dominus est. S
Abbreviated transcription (Latin):
quid p̃cepit: audiamꝰ. Qui ñ inq
renunciauerit omĩb quȩ possidet
potest m̃s esse discipłs. Contremis
m̃s inquã ipse accusator existo: mi
condẽpnationes loquor. Negat m
suum ẽẽ discipłm quẽ uiderit al
possidentẽ: & eum qͥ ñ renuntia
nũquã habuimꝰ antequã uenit¬

Expanded text:
piat, audiamus. Qui non, inquit, renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus. Contremisco haec meus, inquam, ipse accusator existo, meas condemnationes loquor. Negat Christus suum esse discipulum quem viderit aliquid possidentem, et eum qui non renuntianumquam habuimus antequam veni
Abbreviated transcription (Latin):
seruire egyptiis non aliud est quã ob¬
noxium fieri carnalib uiciis: & demo-¬
nib eẽ subiectũ. In quo utiq unũ quẽq
non extrinsecus illata necessitas cogit:
s segnitia animi. & libido. ac uoluntas
corporis subigit: cui se animꝰ ꝑsocordiã
subdit. Qui uero lib̾tatis animȩ curam
gerit: & dignitatẽ mentis. cȩlesti cog

Expanded text:
am obnoxium esse carnalibus vitiis, et daemonibus esse subjectum. In quod utique unumquemque non extrinsecus illata necessitas cogit, sed segnitia animi, et libido ac voluptas corporis subigit, cui se animus per socordiam subdit. Qui vero libertatis animae curam gerit, et dignitatem mentis coelesti cog
Abbreviated transcription (Latin):
et pes. ꝓpede: deposcit᷑. Manus est ani-¬
me uirtus: quȩ tenere aliquid et con¬
stringere potest: uelut si dicamꝰ. actus
eiꝰ & fortitudo. & pes quo incedit ad
bona uel mala. Quia gͦ si scandalum
pedes auferunt᷑ illius. qui offendicłm
prebuit: manus. quib ñ bene oꝑat᷑.
et pedes quib non bene incedit: re-¬
cipiet etiã cõbusturã quȩ cõbussit.
et gehenne tradidit animã. Per quȩ
singula hoc ostendit᷑: ut iste ꝑcussor
omĩb detruncatis m̃bris acorpore
excidat᷑ eccłȩ: ut et cȩteri inquit ui¬
dentes timorẽ habeant: & ñ faciant
describit eccłȩ : inter cȩtera precipit
ñ ꝑcussorẽ: ne ꝑcutiens pregnantes
mulieres animas incipientes. ponat
animã ꝓanima: ocłm ꝓ ocło: dentem

Expanded text:
et pes pro pede deposcitur. Manus est animet pes pro pede deposcitur. Manus est animae virtus, quae tenere aliquid et constringere potest: velut si dicamus actus ejus et fortitudo, et pes quo incedit ad bona vel ad mala. Quia ergo si scanpedes auferuntur, quia offendiculum praebuit: et manus quibus non bene operatur, et pedes quibcipiet etiam combusturam qua combussit, et gehennae animam tradidit: per quae singula hoc ostenditur, ut iste percussor omnibus detruncatis membris, a corpore excidatur Ecclesiae: ut caeteri, inquit, videntes, timorem habeant, et non faciant describit Ecclesiae, inter caetera praecipit, non percussorem : ne percutiens praegnantes mulieres, id est animas insipientes, ponat animam pro anima, oculum pro oculo, dentem
Abbreviated transcription (Latin):
el certe potest fortassis etiam illud
ptari: ut qui sibi conscius tantiscan¬
illi fuerit: ponat animã suam pro
anima illius quẽ scandaliz auerit:
e usq ad mortẽ det oꝑam quomͦ re-¬
drat: quomͦ reparet᷑: quomͦ restituat᷑
afidem. Ponat etiã ocłm ꝓoculo. si
itłm lesit anime: idest intellectum
i turbauit: auferat᷑ ocłs ipsius ab
oqui ȩcclȩ pre est. et intellectus eiꝰ.
Ile turbatus est: & ferox qui scanda¬
niere. uel molarib terere solitus
tuat. ut subtilem exhis aduentrem
almȩ transmitteret sensũ: si hunc
centẽ ille uexauit et euellit. ut con¬
tnntione ipsius non possit anima sub
dt et spũalit̃ suscipe uerbũ dei:
aferatur ab eo dens eiꝰ. qui ñ bene
sapcurarũ cõminuit. & diuuidit ei¬
De fortassis enĩ ꝓpt hoc et alibi
se dño. Dentes peccatoꝵr contri¬
Ri. Nalibi nichilominꝰ scribitur:
Qui manducat uuã acerbã: obstupes¬
cent dentes eiꝰ. & alibi. Molas leonum
anima: et ꝑcuti. Manus quoq ꝓmanu:

Expanded text:
el certe potest fortassis etiam illud aptari, ut qui sibi conscius tanti scandali fuerit, ponat animam suam pro anima illius, quem scandalizaverit; et usque ad mortem det operam quomodo redeat,  oculo. Si oculum laesit animae, id est, intellectum ejus turbavit, auferatur oculus ipsius ab eo qui Ecclesiae praeest; et intellectus ejus, ille turbulentus et ferox, qui scandanuere, vel molaribus terere solitus erat, et subtilem ex his ad ventrem animae transmittere sensum, si hunc dentem ille vexavit et evellit, ut pro contentione ipsius non possit anima subDei, auferatur dens ejus, qui non bene Scripturarum comminuit et dividit cibos. Fortassis enim propter hoc et alibi dicitur: Dentes peccatorum contrivisti . Et alibi nihilominus scribitur: Qui manducat uvam acerbam, obstupescent dentes ejus . Et alibi: Molas leonum anima et percuti, manus quoque pro manu,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ fidei uerbũ in oꝑa ꝓdicunt. A-¬
nima aut̃ quȩ concepit & inuentre
retinet. et non parit: ista mulier ap¬
partus aduenerunt ei: & uirtus pa-¬
riendi non ẽ in ea. Hȩc gͦ anima quȩ¬

Expanded text:
tum fidei verbum in opera perducunt: anima autem quae concipit, et in ventre retinet et non parit, mulier partus advenerunt ei: et virtus pariendi non est in ea. Haec ergo, inter se
Abbreviated transcription (Latin):
non cũ lite: sicut suꝑius eũ seud
initulit. Q si formatus iam mi
in fans: dabit animã ꝓ ammo i
matus infans potest uidet. es
i. incorde eius animȩ quȩ grãm
iptism consecuta est: uł quȩ euiden¬
s et clarus uerbũ fidei conceperit.

Expanded text:
non cum lite, sicut superius cum scandalum intulit. Quod si formatus jam fuerit infans, dabit animam pro anima. Formatus infans potest videri sermo Dei in corde ejus animae quae gratiam baptismi consecuta est, vel evidentius et clariu
Abbreviated transcription (Latin):
Sisti qui inquestionib litigant.
luto peutiunt mulierẽ pregnan¬
tem: et eiciunt infantẽ eius uel for¬
lier pregnans dr̃ anima: quȩ nuper
Atimore tuo dñe inutero concepimꝰ:
et peperimꝰ. Qui gͦ concipiunt & statĩ
pariunt: isti nec mulieres estimande

Expanded text:
 in quaestionibus litigant ad cutiunt mulierem praegnantem, et ejiciunt infantem forlier praegnans dicitur anima, quae nuper o, Domine, in utero concepimus et peperimus . Qui ergo concipiunt, et statim pariunt, non mulieres existimandae
Abbreviated transcription (Latin):
litigabunt duo ui¬
ri. et ꝑcusserint
tem: et exierit in¬
fans eiꝰ nondum
sirmatus:
detrimentũ
patetur. quantum
indixerit
uir mulieris: et dabit ꝓanima sua.
Ia si formatus fuerit: dabit animã

Expanded text:
litigabunt duo viri, et percusserit tem, et exierit infans ejus nondum formatus, detrimentum patietur quantum indixerit vir mulieris, et dabit cum postulatione. Si autem formatus fuerit, dabit animam
Abbreviated transcription (Latin):
iħu aut̃ temporibꝰ dicit᷑. quia terra quie¬
uit abellis. Quod de moysi tẽpore dici ñ
potuit. sed de iħu hoc dicit᷑ meo dño. non
de illo naue. Atq utinã etiam mea terra
cesset abellis. Et cessare posset: si ego iħu
pͥncipi meo fideliter militarẽ. Si enĩ pareã
aduersus sp̃m meum: nec impugnaret᷑
terra mea ab aduersariis gentibꝰ: diuersis
scilicet concupiscentiis stimulata. Oremus
gͦ ut iħs regnet suꝑ nos. et cesset terra nr̃a
a bellis. cesset ab impugnationibꝰ carnali¬
um desiderioꝵ: et cũ ista cessauerint. tẽ
unus qͥsq requiescet sub uitȩ sua. subficu
sua. & sub oluia sua: sub uelamento eñi
patris et filii. &. sp̃s scĩ requiescet anima.
quȩ pacem in se recuꝑauit carnis ac sp̃s:¬

Expanded text:
 temporibus Jesu dicitur, quia terra quie temporibus Jesu dicitur, quia terra quievit a bellis; quod de Moysi tempore dici non potuit, sed de Jesu hoc dicitur meo Domino, non illo Nave. Atque utinam etiam mea terra cesset a bellis, et cessare posset! Si ergo Jesu principi meo fideliter militarem, si etiam pareamadversum spiritum meum, nec impugnabitur terra mea ab adversariis gentibus diversis scilicet concupiscentiis stimulata. Oremus omnes ut Jesus regnet super nos, et cesset terra nostra a bellis, cesset ab impugnationibus carnalium desideriorum. Et cum ista cessaverint, tunc unusquisque requiescet sub vite sua, et sub ficu sua; et sub oliva sua. Sub velamento enim Patris et Filii et Spiritus sancti requiescet anima, quae pacem in se recuperaverit carnis et sp
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m dei. & precepta dei inconspectu eiꝰ sunt:
& qͥ moysi ualde notus et familiaris sit. id
ẽ in quo sit claritas legis et scientia: ut pos¬
sint eum audire filii isrł. Uerũ qm̃ mysterii
cuncta referta st̃: non possumꝰ quȩ precio¬
siora sunt omittere: etiã si hec quȩ scđ̾mlit¬
teram mandant᷑. necessariora uideantur et
utiliora. Consideremꝰ gͦ quȩ sit mors moysi.
finis sine dubiolegis: s legis illiꝰ. quȩ scđm
scilicet interruptio: ceterorumq quȩ simili
obseruantia mandant᷑ in lege. Hec gͦ ubi
finem accipiunt: iħs suscipit principatũ:
Finis enĩ legis xp̃s: ad iusticiã om̃i credenti
Osicut de prioribus dictũ est. qͥa om̃s in
quas iordanis: et in ipsis quodãm iam nunc
ppłm baptirat. Et ipse est qͥ terrã heredi-¬
tatis. terrã sc̃am partitur uniuersis: non
pͥori ppło. sed sedõ. Prior enĩ ppłs ꝓpter pre-¬
uaricationẽ suam cecidit indeserto: de¬

Expanded text:
spiritum Dei, et praecepta Dei in conspectu ejus sunt, spiritum Dei, et praecepta Dei in conspectu ejus sunt, et qui Moysi valde notus et famiest in quo sit claritas legis et scientia, ut possint eum audire filii Israel. C. XVIIcuncta referta sunt, non possumus quae pretiosiora sunt omittere, etiam si haec quae secundum litteram mandantur, necessaria videantur et utilia. Consideremus ergo quae sit Moysi mors. Finis sine dubio legis. Sed legis illius quae secundum scilicet interruptio, caeterorumque quae simili observantia mandantur in lege. Haec ergo ubi finem accipiunt, Jesus suscipit principatum. Finis enim legis, ad justitiam omni credenti. Et sicut de prioribus dictum est, quia omnes iquas Jordanis; et in ipsis quodammodo jam tunc populum baptizat. Et ipse est qui terram haereditatis, terram sanctam, partitur universis, non priori populo, sed secundo. Prior enim populus propter praevaricationem suam cecidit in deserto. De
Abbreviated transcription (Latin):
un ꝑmittit iudicio suo de eligendo pͥn-¬
e ppłi. de constituendo successore: qͥs
t qui audeat uel ex plebe quȩ sepe
clamoribus ad gr̃am. aut precio fortassis ex¬
citata moueri solet. uel ex ipsis etiã sacerdo¬
tibus quis erit qͥ se ad hoc idoneum udicet.
nisi sicui oranti et petenti a dño reueletur:
Sicut et dñs dicit ad moysen. Assume ad
eleazaro sacerdote: & precepta dabis ei in
conspectu totius synagoge. Et precipe de
ipso coram eis: & dabis claritatẽ tuã suꝑ
illũ. ut audiant eum filii isrł. Audis eu¬
denter ordinationẽ pͥncipis ppłi tã mani¬
feste descriptam: ut pene expositione ñ
egeat. Nulla hic ppłi acclamatio⁊ nulla con¬
sanguinitatis ratio: nulla ꝓpinqͥtatis habi-
ta contẽplatio ẽ. Propinquis. agroꝵ & p̃dioꝵ
relinquat᷑ hereditas: gub̃natio ppłi illi tra¬
datur quẽ ds̃ eligit: homini scilicet tali.
qͥ habet sicut scriptũ audistis insemetipso

Expanded text:
non permittit judicio suo de eligendo princnon permittit judicio suo de eligendo principe populi, de constituendo successore, quis erit qui audeat vel ex plebe quae saepe clamoribus ad gratiam aut ad praelium fortasse excitata moveri solet, vel ex ipsis etiam sacerdotibus quis erit qui se ad hoc idoneum nisi si cui oranti et petenti a Domino reveletur? Sicut et Deus dicit ad Moysen: Assume ad Eleazaro sacerdote, et praecepta ei dato in conspectu totius synagogae, et praecipe de ipso coram eis, et dabis claritatem tuam super illum, ut audiant illum filii Israel. Audis evidenter ordinationem principis populi tam manifeste descriptam, ut paene expositione non egeat. Nulla hic populi acclamatio, nulla consanguinitata contemplatio est. Propinquis agrorum et praediorum relinquatur haereditas. Gubernatio populi illi tradatur quem Deus elegit, homini scilicet tali, qui habet, sicut scriptum audistis, in semetipso
Abbreviated transcription (Latin):
xipsis: ñ sunt filii fr̃is magni et egregii
nir Quomͦ ñ oras dm̃ ꝓipsis. ut eos con¬
ituat ppło duces: S discant ȩccłiarũ pͥn¬
res successores sibi ñ eos qͥ consanguinita
igeneris iuncti st̃. nec qͥ carnis ꝓpinqͥtate
liantur. testam̃to signare. neq heredi¬
mnum tradere ȩccłiȩ pͥncipatũ: s referre
audiciũ dei: & ñ eligere illũ quẽ huma¬
is cõmendat affectus: s dei iudicio totũ
esuccessoris electione ꝑmittere. Nũ qͥd
poterat moyses. eligere pͥncipem ppło.
tuero iudicio eligere. &. recta iustaq sen¬
nitia. ad quẽ dixerat ds̃. elige prb̃ros
no. quos tu ipse scis prb̃ros eẽ: & elegit
des in quibꝰ continuo dĩ sp̃s reqͥesceret.¬
tꝓpħarent om̃s: Qis gͦ ita potuit eligere
ncipem ppło. ut moyses poterat: S hoc
infacit: non eligit. ñ audet. Cur ñ audet:
posteris presũptionis relinquat exem¬
lum. S ausculta qđ dicit. Prouideat in¬
rducat. Si gͦ tantus ille ac talis moyses.

Expanded text:
 ipsis dubitas, non sunt filii fratris magni et egregii viri? Quomodo non oras Deum pro ipsis, ut eos constituat populo duces? Sed discant ecclesiarum principes, successores sibi non eos qui consanguinitate generis juncti sunt, nec qui carnis propinquitate sociantur testamento signare, neque haereditarium tradere principatum, sed referre ad judicium Dei; et non eligere illum quem humanus commendat affectus, sed Dei judicio totum de successoris electione permittere. Nunquid non poterat Moyses eligere principem populo, et vero judicio eligere, et recta justaque sententia, ad quem dixerat Deus: Elige presbyteros populo, quos tu ipse scis presbyteros esse? et elegit tales, in quibus continuo dicitur, spirittare omnes. Quis ergo ita potuit eligere principem populi, ut Moyses poterat? Sed hoc non facit. Non elegit. Non audet. Cur non audet? Ne posteris praesumptionis relinquat exemplum. Sed ausculta quod dicit: Provideat, inqui reducat. Si ergo tantus ille ac talis Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ds̃. ꝑ quẽ signa et uirtutes mirificȩ ꝑ¬
petratȩ sunt: tam grauia tam ꝑiculosa
referunt᷑. Quid enĩ dicit illi ds̃: & appone¬
ris inquit ad ppłm tuum et tu: sicut appo¬
situs est aaron frater tuus inor. monte. Et
quasi causam mortis exponens. dicit. Apt̃
qđ transgressi estis uerbũ meũ indeserto
sin. cũ restitit sẏnagoga ne me scĩficaret:
ñ me scĩficasti in aqua coram eis. Ergone
inculpa ẽ etiam moyses: Etiam ipse trais.¬
gressionis crimen incurrit: etiã ipse fac¬
tus ẽ. sub peccato: Iccirco credo cũ confiden¬
tia dicebat apłs qͥa regnauit mors abadã
usq ad moysen: accessit enĩ usq ad moysen.
et nec ipsi peꝑcit: oe. ideo opinor apłs dił.¬
bat. qͥa peccatũ introuuit in hunc mu.¬
dũ. & ꝓpeccato mors: in quo om̃s pecrall.¬
runt. E iterũ. Conclusit ds̃ om̃s subpa¬
cato: ut om̃ibꝰ misereat᷑. S gr̃as dño ñoill¬

Expanded text:
est Deus, per quem signa et virtutes mirificae pest Deus, per quem signa et virtutes mirificae perpetratae sunt, tam gravia, tam periculosa referuntur. Quid enim dicit ei Deus? Et apponeris, inquit, ad populum tuum et tu, sicut et positus est Aaron frater tuus in monte Hor. Et quasi causam mortis exponens dicit: Propter quod transgressi estis verbum meum in deserto Sin, cum restitit Synagoga ne me sanctificaret. Non me sanctificastis in aqua coram eis. Ergo et in culpa est etiam Moyses, etiam ipse transgressionis crimen incurrit, etiam ipse factus est sub peccato. Idcirco credo, cum fiducia dicebat Apostolus: Quia regnavit mors ab Adam usque ad Moysen. Accessit enim usque ad Moysen, et nec ipsi pepercit . Et ideo opinor dicebat, quia peccatum introivit in hunc mundum, et per peccatum mors, in quo omnes peccaverunt . Et iterum: Conclusit Deus omnes sub peccato, ut omnibus misereatur. Sed gratias Deo n
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ qͥ ꝑfectus et beatus ẽ: ñ inualle
nec in aliqua terrȩ planitiȩ. aut in aliqͦ
colle. s in monte id est inalto et arduo
defungit᷑ loco. Uitȩ nanq eiꝰ consũma-¬
tio & ꝑfectio habebatur in excelso. Sed¬
et in oculis suis contueri iubet᷑ omnẽ
terrã reꝓmissionis: & diligenter ex emi-¬
nenti statione cuncta ꝑspicere. Oporteht
enĩ suminã ꝑfectionis consecuturo nichi
incognitũ remanere: s cunctoꝵ quȩ ui¬
dentur & audiunt᷑. habere noticiã. obhoc
credo ut omniũ quȩ in carne positus cor¬
porali cepit aspectu. in sp̃ĩ effectus & nu¬
da mente ad auditoria et disciplinatum
sapientiȩ ꝓperans. uelociter eoꝵ rationes
assequatur et causas. Nam quid uidebit᷑
utilitatis. ut discessuro de scło. & finẽ uitȩ
huiꝰ ꝓtinus accepturo ostenderent᷑ temy¬
et loca: quoꝵ nec laborem ꝑpessurus esset.
nec gram suscepturus: Perterret sane me
pidum: qđ de magno illo moyse famulo
et amico dei. cui facie ad faciem locutus

Expanded text:
quomodo perfectus, qui et beatus est, non in valle nec in aliqua terrae planitie, aut in colle aliquo, sed in monte, id est, in alto et arduo defungitur loco. Vitae namque ejus consummatio et perfectio habetur in excelso. Sed in oculis suis contueri jubetur omnem terram repromissionis, et diligenter ex eminenti ratione cuncta perspicere. Oportebat enim summam perfectionis consecuturo nihil incognitum remanere, sed cunctorum quae videntur et audiuntur habere notitiam. Ob hoc credo, ut omnium qui in carne positus corporali coepit aspectu, in spiritu effectus, et nulla mente ad auditoria et discipulatum sapientiae properans, velociter eorum rationes assequatur et causas. Nam quid videbitur utilitatis, ut discessuro de saeculo, et finem vitae hujus protinus accepturo, ostendantur terrae loca, quorum nec laborem perpessurus esset, nec gratiam suscepturus? Perterret sane me pidum, quod de magno illo Moyse famulo et amico Dei, cui facie ad faciem locutus
Abbreviated transcription (Latin):
ni quȩ corporis ministerio explent᷑
riꝑe. Idõ deniq & quinarius eis
nimerus ad scribit᷑. Quinq enĩ corpo¬
i sensus sunt: quibꝰ om̃e opus expletur
nurpore. Iste gͦ quinq filiȩ id est oꝑum
setio. etiam si patre orbent᷑. & remane¬
nt orphanȩ. non tam̃ abiciuntur ab
mditate. neq excludunt᷑ a regno: s
imedio plebis dei portionẽ hereditatiᷤᷤ
tipiunt. At enĩ uideamꝰ quis est. pat̾
rum qui mortuus eis dr̃. Salphaat
nquit. Salphaat aut̃. interpretat᷑ um
nt. in quibꝰ intellectus altior et ꝓfun-¬
i nullus: s est in eis sensus emortuus

Expanded text:
opera quae corporis ministerio explentur opera quae corporis ministerio explentur accipere. Ideo denique et quinque eis numerus ascribitur: quinque enim corporei sensus sunt, quibus omne opus expletur in corpore. Istae ergo quinque filiae, id est, operum perfectio, etiam si patre orbentur et remaneant orphanae, non tamen abjiciuntur ab haereditate, neque excluduntur a regno, sed in medio plebis Dei portionem haereditatis accipiunt. At enim videamus, quis est pater earum, qui mortuus eis dicitur. Salphaad, inquit. Salphaad autem interpretatur umsunt, in quibus intellectus altior et profundior nullus est, sed est in eis sensus mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
storiam quid iuigoris habeant. om̃ibus
palam est. qͥ sciunt leges istas ñ solum
apud filios isrł custodiri: s et apud om̃s
homines. qui tamen legibus uuiunt:
Unde apparet qđ libertas filiarũ salpha¬
at. non solũ ipsis hereditatẽ contulit: s
et ꝑpetua uiuendi iura scło dedit. Udes
quanta sit etiam historiȩ ipsius utilitas
in lege dei. Quis potest leges istas aliqͣi.¬
do dissoluere. quibꝰ uniuersus utit᷑ mun¬
dus: S tamen nos queramꝰ quomͦ etiam
sp̃aliter ȩdificemur. Potest eñĩ fieri ut
neq filiȩ mͥ sint scđ̾m carnẽ: neq alias
ruris cuiꝰ capi possit hereditas. Qdgͦ
Hichil apud eum qͥ huiꝰmodi est lexsta
gibitur: et erit alicui ociosum. quod
uina uoce sanccitũ est: Requiramus
anituus fuerit ꝓ aliquo peccato⁊ ipse¬
ainen hereditatẽ ex uerbo dei capiant.
suꝑioribꝰ. cum de sp̃alibꝰ filiis tracta¬
mus. uirtutes animi et sensus mentiᷤ
los dici dociumꝰ: consequens sine du
net conueniens uidetur. etiã filias

Expanded text:
storiam quid vigoris habeant, omnibus palam est qui sciunt leges istas non solum apud filios Israel custodiri, sed omnes homines, qui tamen legibus vivunt. Unde apparet quod libertas filiarum Salphaad, non solum ipsis haereditatem contulit, sed et perpetua vivendi jura secundo dedit. Vides quanta sit etiam historiae ipsius utilitas in lege Dei. Quis potest leges istas aliquando dissolvere, quibus universus utitur mundus? Sed tamen quaeramus nos quomodo etiam spiritaliter aedificemur. Potest enim fieri ut neque filiae mihi sint secundum carnem, neque aliquid ruris, cujus capi possit haereditas; quid ergo? Nihil apud eum qui hujusmodi est lex ista perabitur, et erit alicui otiosum quod divina voce sancitum est? Requiramus mortuus fuerit pro aliquo peccato, ipsae haereditatem ex verbo Dei capiant. In superioribus cum de spiritualibus filiis tractaremus, virtutes animi et sensus mentis filios docuimus. Consequens sine dubio et conveniens videtur, etiam filias
Abbreviated transcription (Latin):
ntio dñs est: ñ poterit in ministroꝵ
acerdotũ numero suscipi: in plebeio
anen ordine hereditatẽ terrȩ reꝓmis-¬
mis accipiet. Multi st̃ enim uocati:
pauci aut̃ electi. Ostenditur tamen et
causa ex ipsius nominis interpretatione.:
qͥa iste salphaat ñ potuerit filios generare.
s filias. Interpretatur eñĩ ut diximus:
umbra in ore eius. Uides gͦ qm̃ siqͥs um¬
bram legis habet in ore. et ñ ipsam yma¬
ginem rerum: hic qͥa nichil sp̃ale nichil
ꝓfundi intellectus sentire potest. sed sola
umbra legis in ore eiꝰ est. sensus uiuos &
sp̃ales non potest generare ⁊ generare ta¬
men potest et oꝑa & actus. quȩ sunt sin¬
plicioris uite ministeria. & ideo ostendit
in his clementia dei. qđ innocentiores qͥq.
etiam si sensus deficiant. habent tamen
oꝑa bona: ñ excludunt᷑ abhereditate scõꝵ¬

Expanded text:
tas Deus est. Non potest in ministrorum et sacerdotum numero suscipi; in plebeio tamen ordine haereditatem terrae repromissionis accipiet. Multi enim sunt vocati, pauci vero electi . Ostenditur tamen et causa ex ipsius nominis interpretatione, quia iste Salphaad non potuerit filios generare, sed filias. Interpretatur enim, ut diximus, umbra in ore ejus. Vides quoniam si quis umbram legis habet in ore, et non ipsam imaginem rerum, hic quia nihil spiritale, nihil profundum intellectu sentire potest, sed sola umbra legis in ore ejus est, sensus vivos et spiritales non potest regenerare, regenerare tamen potest opera et actus quae sunt simplicioris vitae ministeria. Et ideo ostendit in his clementia Dei, quia innocentiores quique, etiam si sensu deficiant, habent tamen opera bona, non excluduntur ab haereditate s
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ quẽ fr̃em patris nominat. potest fortas¬
sis intelligi ille ordo hominũ qͥ audiunt
a patribꝰ. et ueterũ narratione suscepta.
conant᷑ implere: & ñ tam ꝓpͥis sensibus
moti. nec presentis doctrinȩ cõmonitio¬
nibus excitati. quã ueterũ traditione
uel consuetudine sola instituti. boni
tam̃ aliquid gerunt. Ultimꝰ uͦ gradus
scribit᷑ ille: qui qͦ libet pacto huic ꝓximꝰ
fuerit. Quasi si diceret. Siue occasione
siue ueritate doctrinȩ siquis aliquid
boni fecerit: ñ ꝑibit boni oꝑis merces:
sed largiente deo. locũ hereditatis acci-¬
piet. Hȩc qͥdem a nob̾ audacter fortassis
ꝓponentes. secretioris eos intelligentiȩ
emulatores cupidosq reddamꝰ. Posthȩc

Expanded text:
, quem fratrem patris nominat, potest fortas, quem fratrem patris nominat, potest fortassis intelligi ille ordo hominum, qui audita a patribus et veterum narratione suscepta, conantur implere, et non tam propriis sensibus moti, nec ex praesentis doctrinae commotionibus excitati, quam veterum vel traditione, vel consuetudine sola instituti, boni tamen aliquid gerunt. Ultimus vero gradus scribit ille, qui quolibet pacto his proximus fuerit, quasi diceret: Sive occasione, sive veritate doctrinae, si qui aliquid boni fecerint, non peribit boni operis merces, sed largiente Domino, locum haereditatis accipiet. Haec quidem a nobis audacter fortassis  spiritalia praeponentes, secretioris eos intelligentiae aemulatores cupidosque reddamus. C
Abbreviated transcription (Latin):
ponit᷑ lex de successione: ut pͥmo filius.
quarto patris frater: quintus uͦ gradus
certũ aliquẽ non designat: s quisq illi
succedat. In his tam integer & ꝑfectus hi
storiȩ sensus ẽ. ut nichil requirere uidea¬
tur intrinsecus : tamen siqui bene inspi-¬
ritalibꝰ legibus eruditus ẽ. et pleniore
scientiȩ lumine radiatus. ille potest in¬
telligere diuersos istos successionũ gradꝰ:
et quomͦ pͥmus sit consequendȩ cęlestis
hereditatis gradus doctrinȩ & scientiȩ
merito. qui est. mascłs filius: scds oꝑum
prerogatiua quȩ filia ẽ: tercius compas¬
sionis aliciuus et imitationis. ꝓpter qđ
et frater nominat᷑. Sunt enĩ non nulli
qͥ sponte qͥdem sua et ꝓprio intellectu ni-¬
chil agunt: positi tamen inter fr̃s ex imi-¬
tatione ceteroꝵ eadem uideant᷑ agere qͤ
et illi agunt. qͥ intellectu ꝓpͥo mouentur.
Datur gͦ etiã istis. tercius hereditatis sub
titulo fraterni nominis gradus. Iuartus¬

Expanded text:
Ponitur lex de successione: ut primo filius,quarto patris frater. Quintus vero gradus certum aliquem non designat; sed quisquis illi succedat. In his tam integer et perfectus est historiae sensus, ut nihil requirere videatur extrinsecus. Tamen si qui bene in spiritalibus legibus eruditus est, et pleniore scientiae lumine radiatus, ille potest intelligere diversos istos successionum gradus. Et quomodo primus sit consequentiae coelestis haereditatis, gradus doctrinae et scientiae merito, qui est masculus filius; operum praerogativa, quae est filia; tertius compassionis alicujus et imitationis: propter quod et frater nominatur. Sunt enim nonnulli, qui sponte quidem sua et proprio intellectu nihil agunt; positi tamen inter fratres, ex imitatione caeterorum ea videntur agere quae et illi agunt qui intellectu proprio moventur. Datur ergo etiam istis haereditas, sub titulo fraterni nominis. Gradus vero quartus
Abbreviated transcription (Latin):
beccã. quȩ interpretat᷑ pacientia. Hȩc
efficit᷑ uxor isaac: ñ alibi nͥ apud pu¬
teos. Similit̾ et iacob cũ mesopotamiã
uenit. habens preceptũ patris. ne alieni¬
rachel: et moyses sephorã apud puteos

Expanded text:
beccam, quae interpretatur Patientia: haec efficitur uxor Isaac, sed apud puteos ; similiter Jacob cum ad Mesopotamiam venit habens praeceptum patris, ne alieniRachel; et Moyses Sep
Abbreviated transcription (Latin):
seon iste elatus et suꝑb diabolus. et con¬
fligat aduersũ nos: si om̃s contra nos
demones suos concitet: suꝑamꝰ eũ. si dĩ
mandata cõplemꝰ. Complere enĩ dĩ man-¬
data: hoc est. diabolũ et omnẽ eiꝰ exer-¬
citũ suꝑare. Et tunc cõplebit᷑ in nob̃
apłi oratio qua ait. ds̃ aut̃ conteret
sathanan sub pedes nr̃os uelociter: &

Expanded text:
Seon iste elatus, et superbus diabolus, et conSeon iste elatus, et superbus diabolus, et confligat adversum nos, si omnes suos contra nos daemones concitet, superamus eum, si Dei mandata complemus. Complere enim mandata, hoc est diabolum et omnem ejus exercitum superare. Et tunc complebitur in nobis Apostoli oratio, qui ait: Deus autem conteret Satanan subter pedes vestros velociter .
Abbreviated transcription (Latin):
ut poete eoꝵ. ut astrologi. ut ñ nulli
etiã philosophoꝵ. qͥ inania loquunt᷑ et
uana. Fideliũ aut̃ regnũ qđ adeo est:
ñ insermone ẽ sed inuirtute. Uolumꝰ
gͦ nos pacifice transire ꝑmundũ: sed
hoc ipsũ magis incitat principẽ mun¬
di. qđ dicimꝰ nos nolle ꝑmanere cũ ipso.
nec morari. nec aliquid eiꝰ uelle contin¬
gere. Inde magis exacerbat᷑. inde extol-¬
litur. et irascit᷑. & cõmouet nob̃ ꝑsecutio¬
nes. pericula suscitat. cruciatꝰ intentat:
&e idõ dicit. Congregauit inquit seon¬
omnẽ popłm suũ: et exiit confligere
concitat contra isrł: Principes ac iudi¬
ces mundi. cunctiq nequitiȩ ministri.
qͥ impugnant semꝑ et ꝑsequunt᷑ ppłm
dĩ. S quid facit isrł: Uenit inquit in
isaar. Isaar interpretat᷑ mandati ad im¬
pletio. Si enĩ ueniamꝰ et nos ad locum
istũ. idest. ad expletionẽ mandatoꝵ. etiã
si cũ omĩ exercitu ueniat aduersũ nos

Expanded text:
ut poetae eorum, ut astrologi, ut nonnulli ut poetae eorum, ut astrologi, ut nonnulli etiam philosophorum, qui inania loquuntur et vana. Fidelium autem regnum, quod a Deo est, non in sermone est, sed in virtute. Volumus ergo nos pacifice transire per mundum: sed hoc ipsum magis incitat principem mundi quod dicimus nos nolle permanere cum illo nec morari, nec aliquid ejus velle contingere. Inde magis exacerbatur, inde extollitur et irascitur, et commovet nobis persecutiones, pericula suscitat, cruciatus intentat. Et ideo dicit: « Congregavit iniquus Sehon populum suum, et exiit confligere concitat contra Israel? Principes ac judices mundi, cunctique nequitiae ministri, qui impugnant semper et persequuntur populum Dei. Sed quid facit Israel? « Venit, inquit, in Jasa, » quod interpretatur mandati adimpletio. Si ergo veniamus et nos ad locum istum, si cum omni exercitu venerit adversum nos
Abbreviated transcription (Latin):
llaris: ñ bibit aquã de lacu seon:
In relinquens est. fontẽ aquȩ ui¬
nec congregat sibi lacus confrac¬
s et uia regali incessurũ se ꝓfi¬
ur. Quȩ est. uia regalis: Illa sine
ibio quȩ dicit. ego sũ uia. et ueri
sit uita. & merito regalis. Ipse est
en. de. quo ꝓph̃a ait. Ds̃ iudiciũ tuũ
reg.da Uia ergo regali incedendũ est:
nec. declinandũ usquã neq in agrum
eiꝰ. neq inuineã eius: id est. neq aq
opa. neq ad sensus diabolicos declinare
ultra mens fideliũ debet. Quomͦ ergo
uolumꝰ fines amorreoꝵ cũ pace transire
Amorrei. infideliũ qui st̃ in hoc mun¬
do pars accipi potest. S isti interp̃tant᷑
amaritudinẽ adducant dm̃ infideles:
et increduli: expositione ñ indiget. Qđ
aut̃ ait loquentes. ad illã partẽ trahi
potest. qͥa infideles quiq & sub princi¬
pe diabolo agentes loqui norunt tan¬
tũmͦ. s loquunt᷑ in ania: uerbi causa

Expanded text:
salutaribus. Non bibet aquam de lacu Seon, salutaribus. Non bibet aquam de lacu Seon, nec relinquens fontem aquae vivae, congregat sibi lacus confractos, sed via regali incessurum se profitetur. Quae est via regalis? Illa sine dubio, quae dicit: Ego sum via, veritas, et vita . Et merito regalis. Ipse est enim, de quo Propheta ait; Deus judicium tuum regi da . Via regali ergo incedendum est, nec declinandum usquam, neque in agrum ejus, neque in vineam ejus, id est, neque ad opera, neque ad sensus diabolicos declinare ultra mens fidelium debet. Quomodo volumus ergo fines Amorrhaeorum cum pace transire? Amorrhaei, infidelium qui sunt in hoc mundo, pars accipi potest. Sed isti interpretantuamaritudinem adducant Deum infideles et inautem ait loquentes, ad illam partem trahi potest, quia infideles quique et sub principe diabolo agentes, loqui norunt tantummodo, sed loquuntur inania. Verbi causa,
Abbreviated transcription (Latin):
sgͦ sumus qͥ transire ꝑ hunc mun¬
ĩ uolumus. ut ꝑuenire possimus
mitimꝰ uerbis pacificis ad seon. pro¬
ontentes ñ nos habitaturos in terra
nec moraturos cũ eo: s transituroᷤ
tũmodo. et incessuros uia regali:
ndeclinaturos usquã. neq in agrum.
nituros. Uideamꝰ gͦ nos quando ista
nisimus: quando hȩc uerba diabolo
munciauimꝰ. Recordet᷑ unusquisq
itlũ. cũ primũ uenit ad aquas bap¬
ini. eũ signacula fidei prima susce¬
t x ad fontẽ salutis accessit. quib
b tunc usis sit uerb̃. & qđ denunci¬
unt diabolo non se usurũ pompis
tis eiꝰ. ac uoluptatib pariturum:
t hoc est. qđ in his legis sermonib
dumbrat᷑. quia non declinet isrł
n in agrũ eiꝰ. neq in uineam eius:
h aquã de lacu eiꝰ pollicet᷑ se ẽẽ
ntaturũ. Non enĩ ultra discipline
lbolicȩ. non astrologiȩ. ñ magicȩ.
sullius om̃ino doctrinȩ quȩ contra
spetatẽ aliqͥd doceat: poculũ su-¬
it fidelis. Habet enĩ suos fontes: &¬

Expanded text:
er hunc mundum, ut pervenire possimus mittimus verbis pacificis ad Seon, promittentes non nos habitaturos in terra ejus, nec moraturos cum eo, sed transituros tantummodo, et incessuros via regali, nec declinaturos usquam, neque in agrum, aquas. Videamus ergo quando vos ista promisimus, quando haec verba diabolo denuntiavimus. Recordetur unusquisque fidelium, cum primum venit ad aquas baptismi, cum signacula fidei prima suscepit, et ad fontem salutaris accessit, quibus ibi tunc usus sit verbis; et quod renuntiaverit diabolo, non se usurum pompis itiis ejus ac voluntatibus pariturum. Et hoc est quod in his legis sermonibus adumbratur, quia non declinet Israel neque in agrum ejus, neque in vineam ejus, sed neque aquam de lacu ejus pollicetur se esse potaturum. Non enim ultra disciplinae diabolicae, non astrologiae, non magiae, non ullius omnino doctrinae, quae contra Dei pietatem aliquid doceat, poculum sumet. Fidelis enim habet suos fontes,
Abbreviated transcription (Latin):
bo inmonte excelso. supͣ montes altũ
qͥ st̃ ad aqͥlonẽ: ascendã supͣ nubes e
ero similis altissimo. Adhuc requrs
si ipse sit elatus ce suꝑbus: Inmopti
et ipse suꝑbus est. et elatus. Et ile¬
qͥ quasi unigenitus eiꝰ est. de quosh¬
tum est. qͥa extollit᷑ supͣ om̃e qł dut̃
ds̃. aut qđ colit᷑. ita ut intemplodl

Expanded text:
bo in monte excelso, supra montes altos, bo in monte excelso, supra montes altos, qui sunt ad aquilonem; ascendam supra nubes: ero similis Altissimo . Adhuc requiris, si ipse sit elatus et superbus? Imo potius et ipse superbus et elatus; et ille quasi unigenitus ejus, de quo scriptum est: Quia extolletur super omne quod dicitur Deus, aut quod coli
Abbreviated transcription (Latin):
princeps appellatus est: in his uidelicet
qui nondũ relinquentes mundũ. con¬
uertunt᷑ ad patrẽ. Scdm hoc enĩ etiã
illud dr̃. quia om̃is mundus in malig¬
no positus ẽ. Quid enĩ nob̃ ꝓdest dice¬
re. quia princeps nr̃ xp̃s est: si rebus
et oꝑib arguam᷑. qͥa diabolus pͥncipatũ
tenet in nob: Aut ñ palã est. sub quo
principe agat impudieus. et iest
homo dicere. qͥa sub xp̃o postissi
ago etiã si sub xp̃i nomine conseni
nulla ibi immundicia. nulla ma¬
tas admittit᷑: nec habere aliques
cũ potest iniusta cupiditas sem
elatus docebit᷑ diabolus: Ipse est qu
dixit. Uirtute mea faciam. et sapeitu
intellectus mei auferã fines gentum
et fortitudinẽ eoꝵ dep̃dabor ae c̃m¬
uebo ciuitates quȩ in habitant᷑. t
uniuersũ orbem terrȩ capiã manui
mea sicut nidũ. & iterũ dicit elatis
hic. et suꝑbus. Ascendã incelũ. supa
sẏdera cęli ponã thronũ meũ: sede¬

Expanded text:
m mundi princeps appellatus est. In his videlicet m mundi princeps appellatus est. In his videlicet qui nondum relinquentes mundum, convertuntur ad Patrem. Secundum hoc enim etiam illud dicitur: Quia omnis homo in maligno positus est. Quid enim prodest nobis dicere, quia princeps noster Christus est, si rebus et operibus arguamur quia diabolus principatum tenet in nobis; aut non palam est, sub quo principe agat impudicus, injustushomo dicere, quia sub Christo posii nomine censeri nulla ibi immunditia, nulla iniquitas admittitur. Nec habere aliquem locum potest injusta cupiditas. Secelatus docebitur diabolus? Ipse est, qui dixit: Virtute mea faciam, et sapientia intellectus mei auferam fines gentium, et fortitudinem eorum depraedabor. Et commovebo civitates, quae inhabitantur, et universum orbem terrae capiam manu mea quasi nidum . Et iterum dicit elatus hic et superbus: Ascendam in coelum, supra sidera coeli ponam thronum meum, sede
Abbreviated transcription (Latin):
manifesta ẽ: s dep̃cem᷑ dñm. ut aliquid
dignũ possimus in interiorib eiꝰ sensibus
ꝑuidere. Seon duplicẽ habet interpre-¬
tationẽ: siue arbor infructuosa. siue ela-¬
tus. Mittit isrł gͥ legatos ad seon: mittit
ad arborẽ infructuosã: mittit ad elatũ
et suꝑbũ. Hic aut̃ seon rex ẽ amorreoꝵ:
qͥ et ipsi interpretant᷑ in amaritudinem
adducentes uel loquentes. Mittit gͦ ad
cificis dicens: transibimꝰ ꝑ terrã tuã. Si
scđm sp̃alem intelligentiã. dixerimꝰ seon
regẽ. figurã tenere diaboli. qͥa ipse ela-
tus est. et infructuosus: puto qđ non
debeas mirari qđ eũ dixerĩ regẽ: cum
in euangłiis de eo dicentẽ. Ecce nunc
uenit princeps huiꝰ mundi: et in me ñ
inueniet quicquã. & iterũ. Ecce prin-¬
ceps huiꝰ mundi. mittet᷑ foras. Si ergo
amorreoꝵ. uel etiã aliis quibussibet gen¬
tium regib cõparet᷑. Princeps aut̃ dicit᷑
mundi. ñ quia creauerit mundũ: s qͥa
multi st̃ in hoc mundo peccatores. Pecca

Expanded text:
manifesta est, sed deprecemur Dominum, ut aliquid dignum possimus in interioribus sensibus pervidere. Seon duplicem habet interpretationem, sive arbor infructuosa, sive elatus. Mittit igitur Israel legatos ad Seon: mittit ad arborem infructuosam, mittit ad elatum et superbum. Hic autem Seon rex est Amorrhaeorum, qui et ipsi interpretantur in amaritudinem adducentes vel loquentes. Mittit ergo ad cificis, dicens: Transibimus per terram tuam. Si secundum spiritalem intelligentiam dixerimus Seon regem figuram tenere diaboli, quia ipse est elatus et infructuosus, puto quod non habeas mirari quod eum dixerim regem, cum in Evangelio de eo dicentem: Ecce nunc venit princeps hujus mundi, et in me non invenit quidquam . Et iterum: Ecce nunc princeps hujus mundi mittetur foras . Si ergo Amorrhaeorum, vel etiam aliis quibuslibet gentium regibus, comparatur. Princeps autem dicitur mundi, non quia creaverit mundum, sed quia multi sunt in hoc mundo peccatores. Peccat
Abbreviated transcription (Latin):
alta dĩ. et alta ac ꝓfunda putei pe-¬
uare mysteria: iccirco reges ẽẽ dicun-
qͥ puteũ istũ etiã in petra excude¬
tac dura et difficilia scientiȩ secre-
penetrauerint. Qd̃ aut̃ reges dici
sunt etiã apłi: puto ex eo facile pro¬
iposse. qđ de om̃ib credentib dicit᷑.
alt̃ gens regalis. sacerdotiũ magnũ.¬
¶sã. Si gͦ illos dicunt reges qͥ ꝑuer-
reges habendi st̃. qui faciunt reges: Sed¬

Expanded text:
alta Dei, et alta ac profunda putei penetrare mysteria, idcirco reges esse dicuntur, qui puteum istum etiam in petra exciderunt, ac dura et difficilia scientiae secreta penetraverunt. Quod autem reges dici possint etiam apostoli, puto ex eo facile probari posse, quod de omnibus credentibus dicitur: Vos autem genus regale, sacerdotium magnua . Si ergo illos dicunt reges, qui per reges habendi sunt, qui faciunt reges?
Abbreviated transcription (Latin):
ca ꝑscrutantes. Posthȩc aputeo inquit
ꝓfecti st̃. in mathanaym. & amathana-¬
yin in nahaliel. et anahaliel in bamoth.¬
deserti. Nomina hec quȩ uident᷑ locoꝵ
ẽẽ uocabula: ex significantiis suis quas
in lingua ꝓpͥa designant. rerũ magis
mysticarũ consequentiã. quã uocabu¬
loꝵ appellationẽ uidentur ostendere
ꝓfecti eñĩ inquit aputeo. ueniunt in
mathanaym: interpretat᷑ aut̃ matha-¬
naym. munera ipsoꝵ. Uides gͦ qͥa siquis
de puteo hoc biberit. quẽ fodert̃ reges
et principes: statim ꝓficit adhoc ut
habeat munera quȩ offerat dõ. Ed aut̃
est. quod homo offerat dõe Bocps
nichilominus homines deo. edari
homini : Agnitionẽ sui. Quid honu
fert dõ: Fidem suã &e affectũ. Nos
qd̃ expetit ab homine ds̃. dens

Expanded text:
a desertum. Posthaec et a puteo, inquit, profecti sunt in Mathana; et Mathana in Nahaliel; et deserti. Nomina haec quae videntur locorum esse vocabula, et significantias suas in lingua propria designant, rerum magis mysticarum consequentiam quam vocabulorum appellationem videntur ostendere. Profecti enim, inquit, a puteo, veniunt in Mathana. Interpretatur autem Mathana munera ipsorum. Vides ergo, quia si quis de puteo hoc biberit quem foderunt reges et principes, statim proficit ad hoc, ut habeat munera quae offerat Deo. Quid autem est, quod homo offerat Deo? Hoc ipnihilominus homines Deo. Quid dedit Deus homini? Agnitionem sui. Quid homo offert Deo? Fidem suam et effectum, hoc quod expetit ab homine Deus
Abbreviated transcription (Latin):
naut̃ uenimꝰ innahalyel. qđ inter¬
tat᷑ ex deo. Qd est. ex dõ: Postea ꝗͣ
hoc ut consequam᷑ ea quȩ ex dõ sunt.
i eñi fidem nr̃am et affectũ obtuleri
ilunoth: qđ interp̃tat᷑ aduentꝰ mortiꝰ.
uꝰ mortis hic intelligimꝰ aduentũ:¬

Expanded text:
in Nahaliel, quod interpretatur ex Deo. Quid est ex Deo? Postea quam ad hoc ut consequamur ea quae ex Deo sunt. Cum enim fidem nostram et affectum obtulerimus in Bamoth, quod interpretatur adventus mortis. Cujus mortis hic intelligimus adventu
Abbreviated transcription (Latin):
bamoth inquit innemus qđ ẽ in cam¬
po moab. auertice montis celsi qͥ respicit
addesertũ. Si hoc itinere incedamus
uel certe ad uerticẽ ꝑfectionis & beatitu¬
dinis sũmitatẽ: ita ut possis etiã ipse dicere
Quia resuscitauit nos eũ ipso. & sedere
fecit in cȩlestib in xp̃o. Uides quousq
ꝑuenit᷑ aputeo: Uides quib mansionib
ad celũ: Quȩ sidiligent inspicias. ipse
apudtemet ipsũ cotidianos ꝓfectus tuoᷤ
discutiens quib in locis sis. & quã ꝓximꝰ
a regno cęloꝵ habearis aduertes: sicut¬
et ille de quo dixit dñs. qͥa ñ longe ẽ.¬

Expanded text:
Bamoth, inquit, in nemus, quod est in campo Moab, a vertice montis caesi, qui respicit ad desertum. Si hoc itinero incedamus,vel certe ad verticem perfectionis et beatitudinis summitatem, ita ut possis etiam ipse dicere, quia resuscitavit nos cum ipso, et sedere fecit in coelestibus in Christo. Vides quousque pervenitur a puteo. Vides quibus mansionibus, ad coelum. Quae si diligenter inspicias, ipse apud temetipsum quotidianos profectus tuos discutiens, quibus in locis et quam proximus a regno coelorum habeatis, advertes, ut ille, de quo dixit Dominus, q
Abbreviated transcription (Latin):
peccati st̃. et ignis materias aluis .
Incedite illumine ignis ur̃i. et flas
quã uob̃ accendistis. Qd aut̃ enil
apud hunc puteũ: Iniciate ei inq¬
hunc puteũ. Fodert̃ illũ pͥncipes
excudert eũ reges. Possunt eñi p
se est. principes ꝓpħas intelligamꝰ:
Mt demersam in ꝓfundo litterȩ col-¬

Expanded text:
peccati sunt, et ignis materias alunt, dicitur: peccati sunt, et ignis materias alunt, dicitur: Incedite in lumine ignis vestri, et flamma quam vobis accendistis . Quid ergo canitur apud hunc puteum? Initiate ei, inquit, puteum. Foderunt illum principes, exciderunt eum reges. Possunt quidem se est, principes prophetas intelligamus, et demersam, in profundo litterae col
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ et ꝓpħas. ñ possunt laudari ani
dm̃ de fontib isrł. Nongͦ uenunt q
huiꝰmodi st̃. ad puteũ quẽ foneit̃ po¬
pes. et excudert̃ reges. S uultis otms
uob̾ de scͥpturis ad quos isti pites u
et om̃e peccatũ. in ualle ẽ. & inuale
salsa. Peccatũ enĩ et iniqͥtas ñ ascent
sursũ: s semꝑ adima. et inferna deba¬
dit. Est gͦ et in ualle positus & sallie
atq amarus omĩs hereticus sensist
om̃is actus peccati. Iuid eñĩ dilee qͥl
suaue. potest habere peccatũ: Sqm
plius aliqͥd habet. Si enĩ ueneris adhe¬
reticã sententiã: si ueneris ad amar¬
tudinẽ peccati: uenisti ad puteos biti-¬
minis. Bitum̃. esca et nutrimentũt
ignis. Si gͦ et tui gustaueris aqua se
puteis istis: si sũpseris hereticũ sensie
si peccati amaritudinẽ ceꝑis: fomati
inte ignis et gehennȩ incendia pe-¬
parabis. & ꝓpterea ad eos qͥ nolunt .l
illo puteo aquã bibere quẽ pͥneis
fodiunt & reges. s ex istis qͥ i uall

Expanded text:
n possunt laudare Dominum Deum de fontibus Israel. Non ergo veniunt, qui hujusmodi sunt, ad puteum quem foderunt principes et excuderunt reges. Sed vultis ostendam vobis de Scripturis ad quos isti putei veet omne peccatum in valle est, et in valle falsa. Peccatum enim et iniquitas non ascendit sursum, sed semper ad ima et inferna descendit. Est ergo in valle positus et salsus atque amarus, omnis haereticus sensus, et omnis actus peccati. Quid enim dulce, quid suave potest habere peccatum. Sed amplius aliquid habet. Si enim veneris ad haereticam sententiam, si veneris ad amaritudinem peccati, venisti ad puteos bituminis. Bitumen, esca et nutrimentum ignis. Si ergo et tum gustaveris aquam de istis puteis, si sumpseris haereticum sensum, si peccati amaritudinem coeperis, fomenta in te ignis et gehennae incendia praeparabit. Et propterea ad eos qui nolunt de illo puteo aquam bibere, quem principes fodiunt et reges, sed ex istis, qui in valle