comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
surus est dñs. Et alibi. Qmͣ mugna mł¬
titudo dulcedinis tue dñe qmͣ abscondisti
timentib te. Et alius quidam. Si tñ in¬
quit gustustis quͣ dulcis est dñs. Et ip̃ẽ
fructus de se. inuitims nos adse. Qui edit
nie tut̃ udhuc esuriet et qui bibit me aud¬
huc siciet. Uciq propt̾ sciporis dulcedi¬
nem hoc dicebat. qua semel gustatus ma¬
gis excitat appetitum. Bonis fructꝰ qui
tinimarum esurientium et sicientim
iusticiam et esca et potus est. Andisti de
odore. Audisti de scipore Audi et de spẽ. Si .n
fructus ille mortis non solum sumus fuit
ad uescendum s etiam teste scriptura de¬
lectiibilis aspectu qnͣto magis huiꝰ uitalis
fructus unificum decorem debemus rx¬
quirẽ in quem teste alia scͥpturn deside¬
runt eciam angłi prospitere. Cuiꝰ pultͥ¬
tudinem in spũ uidebut et incorpore
uide̾ cupiebrt qui dicebat. Ex syon spe¬
cies decoris eius. Et ne mediotremt ui
denitur cõmendeisse decorem recole quod

Expanded text:
suavis est Dominus ; et alibi: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te . Et alius quidam: Si tamen, inquit, gustastis quoniam dulcis est Dominus . Et ipse Fructus de se, invitans nos ad se: Qui edit me, ait, adhuc esuriet; et qui bibit me, adhuc sitiet . Utique propter saporis dulcedinem hoc dicebat, qui semel gustatus magis excitat appetitum. Bonus fructus, qui animarum esurientium et sitientium justitiam, et esca, et potus est. Audisti de odore, audisti de sapore: audi et de specie. Si enim fructus ille mortis non solum suavis fuit ad vescendum, sed etiam, teste Scriptura, delectabilis aspectu ; quanto magis hujus vitalis fructus vivificum decorem debemus inquirere, in quem, teste alia Scriptura, desiderant etiam angeli prospicere? Cujus pulchritudinem in spiritu videbat, et in corpore videre cupiebat, qui dicebat: Ex Sion species decoris ejus . Et ne mediocrem tibi videatur commendasse decorem, recole quod
Abbreviated transcription (Latin):
cris et ĩcomꝑabilis prorsus fecũdicas qmͣ
iur guntas simul comitut᷑ et humilitas
Quid horum nõ mu t ibile. quid nõ ĩ com¬
ꝑubibe. Quid nõ singłare. Mirum uͦ si nõ
hesitas mẽoꝵi pond̾atione qui tua iudices
dignius ũmirutione nirum indelicet potiꝰ
stupenda sit fecunditas inuirgiue em in
matre integritus sublumitas in probe an
cũ tinta sublimitate humilitas nͥ qui ĩdu¬
bitinit᷑ horum singulis p̾ferendu sũt simł¬
cuucha et in comꝑabilit̾ extellentiꝰ  utq fe¬
liciꝰ om̃ĩa ꝑcepisse qmͣ aliqua Et quid imium
si deus qui mirabilis legit᷑ et ceruit᷑ ui sandũ
sius mirabiliorem se exibuit in matre sua be¬
uerimim gͦ cõiuges in curne corruptibili cur¬
ns̃ integritatem. mirami̾ etiam bos sacre m¬
gmes inuirgi̾e fecunditatem imitamim õs
hoĩes dei matris humilitutem honorute scĩ¬

Expanded text:
tas: et incomparabilis prorsus fecunditas, quam tas: et incomparabilis prorsus fecunditas, quam virginitas simul comitatur et humilitas. Quid horum non mirabile? quid non incomparabile? quid non singulare? Mirum vero si non haesitas in eorum ponderatione, quid tua judices dignius admiratione, utrum videlicet potius stupenda sit fecunditas in virgine, an in matre integritas; sublimitas in prole, an cum tanta sublimitate humilitas: nisi quod indubitanter horum singulis praeferenda sunt simcuncta, et incomparabiliter excellentius est atque felicius, omnia percepisse, quam aliqua. Et quid mirum si Deus, qui mirabilis legitur et cernitur in sanctis suis , mirabiliorem se exhibuit in Matre sua? Veneramini ergo, conjuges, in carne corruptibili carnis integritatem: miramini etiam, vos sacrae virgines, in virgine fecunditatem: imitamini, omnes homines, Dei Matris humilitatem. Honorate, s
Abbreviated transcription (Latin):
tis. sequere uł dm̃ ꝑ tutissimã uam humi¬
licatis. A tinꝰ rectitudine si qui etiam de uir¬
ginib deuiauerint ut uerum futear nec
ip̃i agnum suquũtur quocũq ierit. Sequi¬
tur qd̃ iugnum comquiuatꝰ humił sequit᷑
et iurgo suꝑbꝰ s neut̃ quocũq ierit q nͨ ille
ascende̾ potest ad munditiam agni qui sñ
macła est ñ is ad eidem mansuetudinem
descendere dignat᷑ qua scł nõ corum cõdẽ¬
ce s corum occidẽte se obinutuit. It tñ sa¬
lubriorem ebegit sequendi purtem in hu¬
militute pcc̃or qmͣ in u̾guntate suꝑbꝰ cum
et illiꝰ ĩmũdiciam sua humił sacistatio pͥ¬
get et huiꝰ pudititiã suꝑbia inquinet
S felix maria cui nͭ humilitas defuit nec
uirginitas. Et quidẽ singłitris uirgiutus
qmͣ nõ temerauit s honorauit feconditas
⁊ nichilominus nichil specialis humilitus
qmͣ nõ abstulit s exulit fecunda ur̃ gini¬

Expanded text:
tis, sequere vel Deum per tutissimam viam humitis, sequere vel Deum per tutissimam viam humilitatis: a cujus rectitudine si qui etiam de virginibus deviaverint, ut verum fatear, nec ipsi sequuntur Agnum quocunque ierit. Sequitur quidem Agnum coinquinatus humilis, sequitur et virgo superbus; sed neuter quocunque ierit: quia nec ille ascendere potest ad munditiam Agni, qui sine macula est; nec is ad ejusdem mansuetudinem descendere dignatur, quia scilicet non coram tondente, sed coram occidente, se obmutuit. Attamen salubriorem elegit sequendi partem in humilitate peccator, quam in virginitate superbus: cum et illius immunditiam sua humilis satisfactio purget, et hujus pudicitiam superbia inquinet. 9. Sed felix Maria, cui nec humilitas defuit, nec virginitas. Et quidem singularis virginitas, quam non temeravit, sed honoravit fecunditas: et nihilominus specialis humilitas, quam non abstulit, sed extulit fecunda virgini
Abbreviated transcription (Latin):
sublimitas sine socio. In ludibus uirginũ
ierit. Quib ergo lauidib indicas dignã
que etium preit᷑. Diste homo obedire discoe
t̾ rti subdi disce puluis obtemꝑare. De tuicto¬
re tuo loquens enuͣgelista. et erat inquit
subditus illis Haut dubiũ quin manie et
ioseph. Emubeste suꝑbe cinis. Deus se humi¬
lint et tu te exaltus De se hoĩb subdit et
tu dñari gestiens hoĩb tuo te p̾ponis aucto¬
ri ᷑ Utinam mͥ aliqñ tale aliquid cogitãti
deus responde̾ dignet᷑ quod et suo apło res¬
enim hoĩb prẽe desidero totiens dm̃i meũ
preire contẽdo. Et tũt uere nõ supio ea q̃
dei sunt. De ip̃o nãq dictum et erat subdi¬
tus illis. Si hominis o homo mutari de digna¬
ris exemplum certe non erit tͥ indignum
se qui auctorem tuũ. S nõ potes forsitm
sequi eum quocumip ierit. dignare uł se¬
qui quo tͥ condescendit. Hoc est si non po¬
tes sublimen incede̾ semitam uirgnit a¬

Expanded text:
sublimitas sine socio. In laudibus virginum sublimitas sine socio. In laudibus virginum ierit . Quibus ergo laudibus judicas dignam, quae etiam praeit? 8. Disce, homo, obedire; disce, terra, subdi; disce, pulvis, obtemperare. De auctore tuo loquens evangelista, Et erat, inquit, subditus illis; haud dubium, quin Mariae et Joseph. Erubesce, superbe cinis! Deus se humiliat, et tu te exaltas? Deus se hominibus subdit, et tu dominari gestiens hominibus, tuo te praeponis auctori? Utinam mihi aliquando, tale aliquid cogitanti, Deus respondere dignetur, quod et suo increpando resenim hominibus praeesse desidero, toties Deum meum praeire contendo: et tunc vere non sapio ea quae Dei sunt. De ipso namque dictum est: Et erat subditus illis. Si hominis, o homo, imitari dedignaris exemplum, certe non erit tibi indignum sequi Auctorem tuum. Si non potes forsitan sequi eum quocunque ierit, dignare vel sequi quo tibi condescendit. Hoc est, si non potes sublimem incedere semitam virginita
Abbreviated transcription (Latin):
uno m̾tatis indicio illa que dm̃i habuit fili¬
um super om̃s etium choros exalcabitur
ria suũ audacter appellat silium dicens
Fili quid fecisti nobis sic: Quis hoc audent im¬
głoꝵ. Susficit eis et pro mugno hñt qͦd cũ
sut sp̃c ex conditione. ex grã fucti et uoca¬
tia seruiunt cũ fidutia suum ñcupat sili¬
um. Nec dedignatur ñcuptr⁊ deus quod ẽẽ
dignatꝰ est. Num paulo post subdit euam.¬
glista. et erat inquiens subditus illis. Quis
Quibus:. Deus hoĩbus. Deuis in qmͣ cui ange¬
li subditi sunt. cui pͥncipatus et potestates
obediunt. subdicus erat marie. Nec tñtũ
marie s eciara ioseph ꝓpt̾ mariam. Mi¬
rare gͣ utrumlib et elige quid umplius
nureris siue fili benignissunam digna¬
tionem siuñe matris excellentissim ã digni¬
tatem. Utrĩq stupor. utrĩq miraculum
Et quod femine deus obtemꝑet. humilitas
tibsq exemplo et quod femina deo pͥncipet᷑

Expanded text:
imo Veritatis judicio, illa quae Deum habuit filiimo Veritatis judicio, illa quae Deum habuit filium, super omnes etiam choros exaltabitur ria suum audacter appellat filium, dicens: Fili, quid fecisti nobis sic? Quis hoc audeat angelorum? Sufficit eis, et pro magno habent, quod cum sint spiritus ex conditione, ex gratia facti sunt et vocatia serviunt, cum fiducia suum nuncupat filium. Nec dedignatur nuncupari Deus quod esse dignatus est. Nam paulo post subdit evangelista: Et erat, inquiens, subditus illis . Quis, quibus? Deus hominibus, Deus, inquam, cui angeli subditi sunt, cui principatus et potestates obediunt, subditus erat Mariae, nec tantum Mariae, sed etiam Joseph propter Mariam. Mirare ergo utrumlibet, et elige quid amplius mireris, sive Filii benignissimam dignationem, sive Matris excellentissimam dignitatem. Utrinque stupor, utrinque miraculum. Et quod Deus feminae obtemperet, humilitas absque exemplo; et quod Deo femina principetur,
Abbreviated transcription (Latin):
scincta. urgo sobria. iurgo deuota. Nun¬
quid tu castior illai Nũquid deuotior:
Lut nũquid tun forte pudicicia grutior ca¬
stitate marie ut tu scilic sine humilicute pla¬
cere sufficias ex tua quod illa non potuit ex
sua Demqi quanto honorabiliores et exsm¬
gulari mune castimonie. tanto tͥ tu maiorẽ
iniuriam fatis quod eiꝰ in te decorem fedas
ꝑmixtione suꝑbie. Alio qͥn expedit tͥ uir¬
guiem nõ ẽõ qmͣ de uirgnutate insolestere
Non om̃ium quidem ẽ uirginitas. multo tñ
puntioꝵ ẽ cum uirgintate humilitas.
Si gͦ uirguutatem in maria nõ potes nisi
miruri. stude humilitatem imituri ⁊ suf¬
ficit tͥ. Quod si uirgo et humilis es quisqͥs
es magnus es. Est tñ inuiꝰ aliquid. quod mi¬
reris in maria scił cur uirguntate fecũdi¬
tas. Aseculo enim nõ est auditum ut aliqua
attendas quo te tua suꝑ eius mirabili celsi¬
tudine ducet admiratio᷑. Nonne ad hoc ut
te idens nec satis posse mirari: Nonne cuo

Expanded text:
sancta, virgo sobria, virgo devota. Nunsancta, virgo sobria, virgo devota. Nunquid tu castior illa? nunquid devotior? Aut nunquid tua forte pudicitia gratior castitate Mariae; ut tu scilicet sine humilitate placere sufficias ex tua, quod illa non potuit ex sua? Denique quanto honorabilior es ex singulari munere castimoniae, tanto tibi tu majorem injuriam facis, quod ejus in te decorem foedas permistione superbiae. Alioquin expedit tibi virginem non esse, quam de virginitate insolescere. Non omnium quidem est virginitas: multo tamen pauciorum est cum virginitate humilitas, Si igitur virginitatem in Maria uon potes nisi mirari, stude humilitatem imitari, et sufficit tibi. Quod si et virgo, et humilis es, quisquis es, magnus es. 7. Est tamen majus aliquid quod mireris in Maria: scilicet cum virginitate fecunditas. A saeculo enim non est auditum, ut aliqua attendas! quo te tua super ejus mirabili celsitudine ducet admiratio? Nonne ad hoc, ut te videas nec satis posse mirari? Nonne tuo,
Abbreviated transcription (Latin):
putus uenatione digna est in qũa humi¬
litritem exaltat fecunditas. Purtus conse¬
crat uirginitatem Audis uirgiẽ. Audis
humilem. si nõ potes uirginitatẽ humilis
iitare humilitatem nirginis. Lnudabil
cessaria. Illa consulitur istri precipitur.
nisi quis efficiatur situt pariuilus iste nõ
ginitate saluari. sine humilitate nõ po¬
tes. Pocest in qnł plutere humilitas que
uirgiuitatem deplorat imussam. sine
humilitute aũ audeo dice nͨ uirguatas
quienisset. n immp̾gnasset. Quomͦ enim
de ip̃o siñe ip̃o concipet᷑ Patet itaq qͥa
ut de spũ sancto conciperet sicut ip̃a ꝑhi¬
ex iurgintute. tñ ex humilitate concepͤ
Uude constut quiu etiam ut plac̾et uir¬
ginitus humilitus proculdubio fecit
Qui dicis iuirgo suꝑbeͣ. Maria iurginrẽ
se oblictu głttur de humilitate et tu ne¬
Eligendo humilitatem blandiris ͤ see
nirginitate. Resprxit illa eut deus hui¬
litatẽ sue mcille. Que illa̾ uirgo utiq

Expanded text:
putas veneratione digna est, in qua humiputas veneratione digna est, in qua humilitatem exaltat fecunditas, et partus consecrat virginitatem? Audis virginem, audis humilem: si non potes virginitatem humilis, imitare humilitatem virginis. Laudabilis humilitas. Illa consulitur, ista praecipitur. Nisi quis efficiatur sicut parvulus iste, non ginitate salvari; sine humilitate non potes. Potest, inquam, placere humilitas, quae virginitatem deplorat amissam; sine humilitate autem audeo dicere nec virginitas quievisset, nec impraegnasset. Quomodo enim de ipso sine ipso conciperet? Patet itaque, quia ut de Spiritu sancto conciperet, sicut ipsa perhiex virginitate, tamen ex humilitate concepit. Unde constat, quia etiam ut placeret virginitas, humilitas procul dubio fecit. 6. Quid dicis, virgo superbe? Maria virginem se oblita gloriatur de humilitate: et tu negligendo humilitatem, blandiris tibi de virginitate? Respexit, ait illa, humilitatem ancillae suae. Quae illa? Virgo utique
Abbreviated transcription (Latin):
ille ppłs iudeoꝵ fenum fuit. An nõ fenũ
tiruut. dum isdem ppłs ab om̃i sp̃t piugne¬
dine uacuus scͥce litt̾e n̾hesit: An nõ eti¬
nm flos decidit qnͣdo głatio qmͣ hẽbeut
in lege remansit᷑. Si flos non decidit
uͥg̾ regnum. iͥ sucerdotium. uͥ ꝓphete uͥ
templum. il demiq magnalui illa de qͥb
głari sobebunt et dice̾ qnͣtu audiiumus
et cognouimus ea et prẽs nr̃i nurraue¬
runt nobis Et iterum. Qnͣtu memduuit
pr̃ĩb nr̃is nota face̾ en filus suis. Et ħ
dicta sunt pro eo quod põĩtum est in na¬
⁊ urech cutatem gulilee. Iu illam gͦ cun¬
ratem missus est angelus gabriel adeo
Ad quemͣ. ad iurginem desponsatã iuir
cui nomen erat ioseph. Que est ħ uͥgo
tum uenerabilis ut sulutetur ub iuigło
tam humilis ut desponsata sit fubro
Pulcra ꝑmixtio nirgintutis et humilita¬
tis nͣ mediocrit̾ placet deo illa mã in qua
et humilitus ꝯmendat uirginitatẽ et uͥ¬
ginitus exornat humilitatem S qnͣtaa

Expanded text:
non fenum aruit, dum idem populus ab omni spiritus pinguedine vacuus, siccae litterae adhaesit? Annon etiam flos decidit, quando gloriatio, quam habebant in lege, non remansit? Si flos non decidit, ubi ergo regnum, ubi sacerdotium, ubi prophetae, ubi templum, ubi denique magnalia illa, de quibus gloriari solebant, et dicere: Quanta audivimus et cognovimus ea, et patres nostri narraverunt nobis? et iterum: Quanta mandavit patribus nostris nota facere ea filiis suis? Et haec dicta sunt pro eo quod positum est: In Nazareth civitatem Galilaeae. 5. In illam ergo civitatem missus est angelus Gabriel a Deo. Ad quem? Ad Virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph. Quae est haec Virgo tam venerabilis, ut salutetur ab angelo; tam humilis, ut desponsata sit fabro? Pulchra permistio virginitatis et humilitatis: nec mediocriter placet Deo illa anima, in qua et humilitas commendat virginitatem, et virginitas exornat humilitatem. Sed quanta
Abbreviated transcription (Latin):
suo dauid. Prorsus in qm̃ filius dand non
tantum tarne s fide. s sanctitate s deuo¬
tione. Quem tanqm̃ altu̾mn dauid dñs
nĩuenit scd̾m cor suum cui tuto cõmittu̾t
seccetissimum ac sacrutissimum sui cordis
archimũ. Cui tanqrͣ alti daud rãcerta
et occulta sapientie sue m anifestauit᷑ ⁊
dedit illi uon ignarum ẽẽ mystii q uod

Expanded text:
suo David. Prorsus, inquam, filius David, non suo David. Prorsus, inquam, filius David, non tantum carne, sed fide, sed sanctitate, sed devotione: quem tanquam alterum David Dominus invenit secundum cor suum, cui tuto committeret secretissimum atque sacratissimum sui cordis arcanum: cui tanquam 743 alteri David incerta et occulta sapientiae suae manifestavit, et dedit illi no
Abbreviated transcription (Latin):
ruuit iste ioseph herodianam inuidiã
sugiens xpm in egypto portuuit᷑. Ille
dño suo sidem seruans. dũe noluit ꝯmis¬
ceri. Iste dnimm suam dñ sui in atrem
uirginem agnoscens et ip̃e continens
sidelit̾ custodiuit. Illi data est intelli¬
gentia in mystũs sonnioꝵ. isti dectum
est consci sieri atq participem celesti¬
una sacrimentoꝵ. Ille srumentu serua¬
uit non sibi s om̃i ppło. iste panẽ iurim
e celoseruadum uccepit tams̾ qm̃ toti
mũdo. Non est dubium quin bonus et
fidelis homo fu̾t iste iosepb cui mat᷑ des¬
ponsata est salutoris. Fĩdelis inqm ser¬
nus et prudens quẽ constituit dominus
sue matris solatium sue cartiis mitritiũ.
solum deniq̃ in t̾ris magni consilii coadu¬
torem sͥ sidissimum. Huc accedit quod dicit᷑
suisse de domo dauid. Uere enim de domo
Dauid. uere de regia styrpe descendit iui
iste ioseph uobilis genere mente nobilior
Plane silius dauid non degenañs ⁊i pr̃e

Expanded text:
ravit: iste Joseph Herodianam invidiam ravit: iste Joseph Herodianam invidiam fugiens, Christum in Aegyptum portavit . Ille domino suo fidem servans, dominae noluit commisceri : iste dominam suam, Domini sui matrem, virginem agnoscens, et ipse continens fideliter custodivit. Illi data est intelligentia in mysteriis somniorum : isti datum est conscium fieri atque participem coelestium sacramentorum . Ille frumenta servavit non sibi, sed omni populo : iste panem vivum e coelo servandum accepit tam sibi quam toti mundo. Non est dubium quin bonus et fidelis homo fuerit iste Joseph, cui Mater desponsata est Salvatoris. Fidelis, inquam, servus et prudens, quem constituit Dominus suae matris solatium, suae carnis nutritium, solum denique in terris magni consilii coadjutorem sibi fidelissimum. Huc accedit quod dicitur fuisse de domo David. Vere enim de domo David, vere de regia stirpe descendit vir iste Joseph, nobilis genere, mente nobilior. Plane filius David, non degenerans a patre
Abbreviated transcription (Latin):
men erat ioseph. Uirium nominat non
quia maritꝰ s quod homo uirtutis erat
plicit̾ s mr eiꝰ dictus est m̾to aꝑꝑ ellat᷑
necessario putat᷑. Debuit gͣ uir eiꝰ aꝑ¬
pellari quia necesse suit et putari sicut
et pater saluatoris non quidem ẽe s di¬
ci meruit ut puturet᷑ ẽẽ dicente hoc ip̃o
euangłista. Et ip̃e iht erut incipiens
quasi annoꝵ triginta ut putubat᷑ siliꝰ
ioseph. Nec uir gͣ matris nͥ filiĩ ꝑtit̾ exti¬
tit᷑ qmͣ ius certaut dictum est et neces¬
saria dispensatione utrumq ad temp
et appellatus sit et putat᷑ Conte tã ee
meruit honoruri a deo ut pat̾ dei et dictꝰ
et qualis homo suĩt iste ioseph. Simul ⁊
memento illiꝰ quondam patruarche uẽ¬
didi in egypto et scito ip̃ius istum non
solum uocabulum sortitum fiusse sed
et castimonium adeptum innocentiã
assequutum et gram. Si quidem ille io¬
seph frut̾na ex inuidia uendit᷑ et ductꝰ
in egyptum xp̃i uenditionem presigu¬

Expanded text:
men erat Joseph. Virum nominat, non men erat Joseph. Virum nominat, non quia maritus, sed quod homo virtutis erat. pliciter, sed vir ejus dictus est, merito appellatur quod necessarie putatur. Debuit ergo vir ejus appellari, quia necesse fuit et putari: sicut et pater Salvatoris non quidem esse, sed dici meruit, ut putaretur esse, dicente hoc ipso evangelista: Et ipse Jesus erat incipiens quasi annorum triginta, ut putabatur, filius Joseph . Nec vir ergo matris, nec filii pater exstitit, quamvis certa ut dictum est et necessaria dispensatione utrumque ad tempus et appellatus sit et putatus. 16. Conjicemeruit honorari a Deo, ut pater Dei et dictus, et qualis homo fuerit iste Joseph. Simul et memento magni illius quondam patriarchae venditi in Aegypto : et scito ipsius istum non solum vocabulum fuisse sortitum, sed et castimoniam adeptum, innocentiam assecutum et gratiam. Siquidem ille Joseph, fraterna ex invidia venditus et ductus in Aegyptum, Christi venditionem praefigu
Abbreviated transcription (Latin):
lupid auent illam᷑ Quãdo neq ueritat cue¬
derent cacenti m utõ quem pꝰen cõ temꝑserũt
clameuitem iñ templo. Quid fucenͥt n dut
cppurenti cui pꝰmodum m̃pias meiꝰ in iecerũt
etiãm iniruculis choruscunti. Merito gt ii
ust᷑ ne auit mentiri tuit disfumine cogrre tͤ
alit̾ quis sentiat et ioseph sicut hoiem dubi¬
tassecontendat s quia iustꝰ erat noluisse qͥdẽ
habitare cum ea ꝓpt̾ suspitionẽ nͥ tñ qr puis
erat traduce̾ uoluisse sufpectam et idõuo¬
lui̾t occulte dimitte̾ eam bienit᷑ re fpondeo
etiam sic illam dubitationem ioseph
fuisse necessariam que diuino meruit
certificari oraculo. Sic quipꝑe scͥptum ⁊
Hec aũ eo cogitante quo scił occulte dimit¬
teret eam apparuit ei angłs in sõpnis di¬
cens. Iosephfili druuud uoli timere accipere
inariam cõuigem tuam quod enm ĩ ea
tiones desponsata est marra ioseph uel
potius sicut ponit euãgłista uiro cui no¬

Expanded text:
lapidarent illam? Quando namque Veritati crelapidarent illam? Quando namque Veritati crederent tacenti in utero, quam postea contempserunt clamantem in templo? Quid facerent necdum apparenti, qui postmodum impias manus injecerunt etiam miraculis coruscanti? Merito  ne aut mentiri, aut diffamare cogeretur aliter quis sentiat, et Joseph sicut hominem dubitasse contendat, sed quia justus erat, noluisse quidem habitare cum ea propter suspicionem, nec tamen quia pius erat traducere voluisse suspectam, et ideo voluerit occulte dimittere eam, breviter respondeo, etiam sic dubitationem illam Joseph fuisse necessariam, quae divino meruit certificari oraculo. Sic quippe scriptum est: Haec autem eo cogitante, scilicet quod occulte dimitteret eam, apparuit ei angelus in somnis, dicens: Joseph fili David, noli timere accipere Mariam conjugem tuam. Quod entiones desponsata est Maria Joseph, vel potius, sicut ponit evangelista, viro, cui no
Abbreviated transcription (Latin):
tuns dicebit iutru se atali et tuntu non debẽ
sibi ultri samiliare p̾sturi contub̾niũ cuĩ sup
se mir tibilem exꝑnuescebat dignitatẽ. Uide¬
but et horrebut diuine p̾sentie certislimuem
edes tunitem iusigne et quia mysterunu pene¬
trare nõ pota̾t uolebat dimitt̾e eam. Expti¬
uit petr᷑ potentiẽ magnitudinem. Expsu
centurio p̾sentie menestutem. Exhorrut ni¬
mirum et ioseph sicut homo huiꝰ tantiuniti¬
tuli nouitutem. mysterii profunditatẽ ⁊ idõ
p̾guatis sese consortio iur̃ginis uidicubut
idignum cum audicis et scrĩm elii abethei
nõ posse ferre p̾sentinm nͥ cum tremore queidẽ
et reuentin᷑. dit urimq. Unde hoc in ut ueui¬
ut mat̾ dei mei ndme. Ideo ituq io sephuo¬
Quit dimttr etm. S q̃uare occulte et nõ
palim. Ne uidelicet diuortii e ciusa inquaire¬
contrudicentĩ Si dicet quod sentiebat quod
de illiuis puritute comprobauat nõne mou n¬
creduli et crudeles iudei subsamnarent illura

Expanded text:
 se, a tali et a tanta non debere sibi ultra familiare praestari contubernium, cujus supra se mirabilem expavescebat dignitatem. Videbat et horrebat divinae praesentiae certissimum gestantem insigne: et quia mysterium penetrare non poterat, volebat dimittere eam. Expavit Petrus potentiae magnitudinem, expavit Centurio praesentiae majestatem. Exhorruit nimirum et Joseph, sicut homo, hujus tanti novitatem, mysterii profunditatem: et ideo praegnantis sese consortio Virginis judicabat indignum, cum audias et sanctam Elisabeth ejus non posse ferre praesentiam, nisi cum tremore quidem et reverentia? Ait namque: Unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me? Ideo itaque Joseph voluit dimittere eam. Sed quare occulte, et non palam? Ne videlicet divortii causam inquirecontradicenti? Si diceret quod sentiebat, quod de illics puritate comprobaverat, nonne mox increduli et crudeles Judaei subsannarent illum,
Abbreviated transcription (Latin):
confirmat dubiam. ac fumiliarit̾ uo¬
tans ex nõie benigne ne timent ꝑsundet
Ne timeas inquit mariã inuenisti apud
dm̃ grãm. Nichil hic doli uichil hic fal¬
lacie est nullam cir cũ uentionem nul¬
lus hic suspiceris in sidias non sum hõ
sed spc̃ et dei tingłs non sachane. Ne ti¬
meas maria inuenisti grãm apud dm̃
Osi scires qnͣtum cua humilitas altissi¬
mo placeat qnͣta te apud ipm subli mi¬
tas manent angłico te indignam nec
alloquio iudicares nec obsequio. Ut
quid enim indebitum tͥ dixĩs grãman
głorum que muenisti grãm apud deũ
Inuenisti quod querebas. inuenisti qͦd
nemo ante te pocuit in nenire mueni¬
sti grum apd̾ dm̃. Qmͣ gram. Dei et
hominum pacem. mortis destructionẽ
uite reꝑationem. Hec est gͦ gr̃a qmͣ
inuenisti apud deum. Et hoc tibi si¬
gnum. Ecte concipies et puries siliũ
et uocabis nomen eiꝰ ih̃m. Incellige
nem huiꝰ nocubuli ponit alius euugłista

Expanded text:
confirmat dubiam, ac familiariter voconfirmat dubiam, ac familiariter vocans ex nomine, benigne ne timeat persuadet. Ne timeas, inquit, Maria, invenisti gratiam apud Deum Nihil hic doli, nihil hic fallaciae est. Nullam circumventionem, nullas hic suspiceris insidias. Non sum homo, sed spiritus; et Dei angelus, non Satanae. Ne timeas, Maria, invenisti gratiam apud Deum. O si scires quantum tua humilitas Altissimo placeat, quanta te apud ipsum sublimitas maneat! angelico te indignam nec alloquio judicares, nec obsequio. Ut quid enim indebitam tibi dixeris gratiam angelorum, quae invenisti gratiam apud Deum? Invenisti quod quaerebas, invenisti quod nemo ante te potuit invenire, invenisti gratiam apud Deum. Quam gratiam? Dei et hominum pacem, mortis destructionem, vitae reparationem. Haec est ergo gratia, quam invenisti apud Deum. Et hoc tibi signum: Ecce concipies et paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Intellige,nem hujus vocabuli alius evangelista
Abbreviated transcription (Latin):
lestium conu̾suri et incarne celibem
ngere uitam. At proide quit quid no¬
uum quicquid subitum suit ortum
suspectas hũt insidias. tocum contͣ
se estimant machinatum. Iccir co
et maria turbuta est in sermone n¬
głi. Turbatu est s non ꝑtur bata
Turbatus sum inquit et non sum lo¬
cutus. s cogitaui dies antiquos et
annos et̾nos in mente hubui Itugͦ ⁊
maria curbuta est et nõ est locuta s
cogitabat qualis esset ista salutatio
Quod turbata est. uerecundie fuit
uirginał. Quod non ꝑturbata forti¬
tudinis. Quod tacuit et cogitauit pͥ¬
dentie. Cogitabat nũ qualis eẽt ista
s alutatio. Sciebat prudens uirgo qͦd
sepe ungelus sachane tnͣsfigurat se m
angłm lucis et quia inmirum humił
et simplex erat nichil tale penitus
a sancto angło sꝑubat. et idõ cogita¬
but qualis eẽt ista sulutatio. Tunt
rugłs intuitꝰ uirginem et narius eã¬
secum uoluere cogitationes fucilli¬
me dep̾hendens ꝑ aidam consolatur

Expanded text:
lestium conversari, et in carne caelibem lestium conversari, et in carne caelibem agere vitam. Ac proinde quidquid novum, quidquid subitum fuerit ortum, suspectas habent insidias, totum contra se aestimant machinatum. Idcirco et Maria turbata est in sermone angeli. Turbata est, sed non perturbata. Turbatus sum, inquit, et non sum locutus; sed, cogitavi dies antiquos, et annos aeternos in mente habui . Ita ergo et Maria turbata est, et non est locuta, sed cogitabat qualis esset ista salutatio. Quod turbata est, verecundiae fuit virginalis: quod non perturbata, fortitudinis: quod tacuit et cogitavit, prudentiae. Cogitabat autem qualis esset ista salutatio. Sciebat prudens virgo, quod saepe angelus Satanae transfigurat se in angelum lucis: et quia nimirum humilis et simplex erat, nihil tale penitus a sancto angelo sperabat; et ideo cogitabat qualis esset ista salutatio. 10. Tunc angelus intuitus Virginem, et varias secum volvere cogitationes facillime deprehendens, pavidam consolatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tutis. Supĩa pat̾ni cordis erit fructꝰ
utĩ uirginulis. Deum demq panes
de deo conçipies. Confortare gͦ iuirgo
fecunda. casta puerꝑa. mat̾ intacta
quia non eris in ifrł ultra maledicta
ueq int̾ st̾iles deputata. Et si ad¬
huc malediceris tbisbł scd̃m curnẽ
nõ quia st̾ilem uident s quia fecun¬
dam inuident memento quod et xp̃c
iabe dictum ꝑtulit crucis qui te ma¬
trem suam bñdicit in celis s et in
tertis ab angło bñdicta et acunctis
gen̾ationib t̾re nũto bñta p̾dicaris
Bñdictu gͦ tu in mulierib et bñdi¬
ctus fructus uentris tui. Que cũ au
disset curbata in sermone enis et
togitabat qualis esset ista sulututio
Solent uirgines que uere uirgiẽs
sunt semꝑ piunde et numqmͣ esse se¬
cure ut non caueant timenda eti¬
am cuta ꝑtimescere scientes se in
uasis fitfilibus ches aurum portare
p̾ ciosum et in mis ardiuim ẽẽ iue̾
angłm int̾ hoĩes et iut̾ris more ce¬

Expanded text:
tatis. Sapientia paterni cordis erit fructus tatis. Sapientia paterni cordis erit fructus uteri virginalis. Deum denique paries, et de Deo concipies. Confortare ergo, Virgo fecunda, casta Puerpera, Mater intacta; quia non eris in Israel ultra maledicta, neque inter steriles deputata. Et si adhuc malediceris ab Israel secundum carnem, non quia sterilem vident. Sed quia fecundam invident: memento quod et Christus maledictum pertulit crucis, qui te suam matrem benedixit in coelis: sed et in terris ab angelo benedicta, et a cunctis generationibus terrae merito beata praedicaris. Benedicta ergo tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tet cogitabat 747 qualis esset ista salutatio. Solent virgines, quae verae virgines sunt, semper pavidae, et nunquam esse securae; et ut caveant timida, etiam tuta pertimescere, scientes se in vasis fictilibus thesaurum portare pretiosum, et nimis arduum esse vivere angelice inter homines, et in terris more coe
Abbreviated transcription (Latin):
inquit pͥceptu non hubeo consilum
autem do. Tu uͦ non dicam p̾ceptum s
nͨ consilium nͣ exemplum. Nisi quod
unctio docebat te de om̃ib ac sermo
dei uiuus et esficax ante tibi factus
magister qmͣ filius prius instruxerit
mentem quam induerit carnem. xp̃o
gͦ te deuones exibere ir ginem et nes¬
tis quod ip̃i te exibĩ oporteat etiã ma¬
trem. Eligis in isrł esse contemptibilis
et ut illi placeas cui te probasti male¬
dictum incurrere st̾ilitatis. Et ecce ma¬
le dictio bñdictione comitat᷑ st̾ilitas
fecunditate recõpensatur. Aperi uir¬
go sinum expande gremium. preꝑu
uterum quia ecce facturus est tͥ ma¬
gna qui potens est in tuntumut ꝓ
maledictione isrł. beatamte dicunt
om̃s gnt̾itiones. Nec suspectam ha¬
beas prudens uirgo fecunditatem qr
nõ aufert integritutem. C oncipies s
sine pcco grauida eris. s non grauata
paries. s non cum t̾sticia nesciens ii¬
rum et gignes filium. Qualem siliũ

Expanded text:
inquit, praeceptum non habeo, consilium autem do . Tu vero non dicam praeceptum, sed nec consilium, nec exemplum: nisi quod unctio docebat te de omnibus; ac sermo Dei vivus et efficax, ante tibi factus magister quam filius, prius instruxerit mentem, quam induerit carnem. Christo ergo devoves te exhibere virginem; et nescis quod ipsi exhibere te oporteat etiam matrem. Eligis in Israel esse contemptibilis, et ut illi placeas cui te probasti, maledictum incurrere sterilitatis: et ecce maledictio benedictione commutatur, sterilitas fecunditate recompensatur. 8. Aperi, virgo, sinum, expande gremium, praepara uterum: quia ecce facturus est tibi magna qui potens est, in tantum ut pro maledictione Israel, beatam te dicant omnes generationes. Nec suspectam habeas, prudens Virgo, fecunditatem, quia non auferet integritatem. Concipies, sed sine peccato, gravida eris, sed non gravata; paries, sed non cum tristitia: nescies virum, et gignes filium. Qualem filium?
Abbreviated transcription (Latin):
pͥucipe muidi aliqũdiu celari diuimi con¬
silii sacrrimentũ. nõ qd̾ deus si palara impe¬
eret s quia ip̃e qui non solum potent̾ seu
etiam supient᷑ quecumq uoluit fecit si crit
in omib sius oꝑibus quasdum teꝵ uł tẽpo

Expanded text:
principe mundi aliquandiu celari divini conprincipe mundi aliquandiu celari divini consilii sacramentum: non quod Deus, si palameret: sed quia ipse, qui non solum potenter, sed etiam sapienter quaecunque voluit fecit, sicut in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ cõu̾sationem in tp̃e custodie studiosuus
ꝯꝓbando factꝰ est pudicitie fidelissimꝰ testis
Pdulcra utͥusq rei cõuenientia. Et dubi¬
tutio thome et desponsatio murie. Potañt
suspitio firma sit certitudo Num et de filii
resurrectione. citius quidem ego qui infu¬
mus sum crediderim thome dubitanti et
p alpanti qmͣ cephe audienti et credenti ⁊
de matri continentia facilius sponso eius
custodienti et exꝑlenti. qmͣ ipĩ quoq uͥgnu
de sua solaconscientia se defendenti. Dic
queso quis tam uidens non desponsatam
dm̃ . Tolerabilius uͦ atq honestius suit pu¬
tari ad tempus xp̃m de ꝯiugio fuisse natũ
qua de foruitutione gi non potũt inquis de
aptum tiliquod ostende̾ signum quo iudes
siert ut eius nͨ ortus in sinaretur nͥ metͤ
conaretur: Potat utiqr. S potũt latere
demones qd̾ scirent hoĩes. Oportebut qũ a

Expanded text:
ejusque conversationem in tempore custodiae studiosius ejusque conversationem in tempore custodiae studiosius comprobando, factus est pudicitiae fidelissimus testis. Pulchra utriusque rei convenientia: et dubitatio Thomae, et desponsatio Mariae. Poteranmetuebatur suspicio, firma sit certitudo. Nam et de Filii resurrectione citius quidem ego, qui infirmus sum, crediderim Thomae dubitanti et palpanti, quam Cephae audienti et credenti: et de Matris continentia facilius sponso ejus custodienti et experienti, quam ipsi quoque Virgini de sola sua conscientia se defendenti. Dic, quaeso, quis 741 eam videns non desponsatam Domini. Tolerabilius vero atque honestius fuit putari ad tempus Christum de conjugio fuisse natum, quam de fornicatione. 13. Sed non poterat, inquis, Deus apertum aliquod ostendere signum, quo videlicet fieret ut ejus nec ortus infamaretur, nec mater criminaretur? Poterat utique; sed non poterat latere daemones, quod scirent homines. Oportebat autem a
Abbreviated transcription (Latin):
salutando. Ip̃anamq est de qua nũt eim¬
glista. Millus est uit angłs gabrihel a deo
adiurginem desponsatam ioseph. Ad uir¬
ginem inquit desponsatam. Quare despon¬
satã. Cum eẽt inqmͣ uirgo elcñ et ut ⁊ ostẽ
sum osfensum est uirgo conceptur a uirgo
paritura mirum cur desponsata fuit non
nuptura. Nunquid uł hoc tasu eẽ ftm̃ quis
dixit. Nou est cusu fcm̃ quod rationalis cã
ꝯmendat. Causa ualde utilis et necessaa
et diuini prorsus adinuentione consilii
digna. Dicam quod mͥuno quod ante me
putribus iusum fuit. Illa itaq fuit ratiõ
desponscitionis marie que et dubitationis
thoure. Mos si quidem erut iudeoꝵ. ut a
die desponsationis sue usq ad tempꝰ nup¬
tiarum sponsis sponse traderent᷑ custodiẽ¬
de quatiꝰ eaꝵ ipi eo sibi pudicitiam curio¬
suis seruarent quosͥ ip̃i fideliores existerẽt
Sicut gͥ thonuis dubitundo. palpendo con¬
stuntissimus fuctus est dñte cõfessor resur¬
rectionis. ita et ioseph mariã sͥ despõsundo

Expanded text:
est, de qua nunc Evangelista: Missus est, ait, angelus Gabriel a Deo ad Virginem, desponsatam Joseph. 12. Ad Virginem, inquit, desponsatam. Quare desponsatam? Cum esset, inquam, virgo electa, et, ut ostensum est, virgo conceptura, virgo paritura, mirum cur desponsata fuerit, non nuptura. Nunquid vel hoc casu factum quis dixerit? Non est casu factum, quod rationabilis causa commendat, causa valde utilis et necessaria, et divini prorsus adinventione consilii digna. Dicam quod mihi, imo quod ante me Patribus visum fuit. Illa utique fuit ratio desponsationis Mariae, quae et dubitationis Thomae. Mos siquidem Judaeorum erat, ut a die desponsationis suae, usque ad tempus nuptiarum, sponsis sponsae traderentur custodiendae: quatenus earum ipsi eo sibi pudicitiam curiosius servarent, quo sibi ipsi fideliores existerent. Sicut ergo Thomas dubitando, palpando, constantissimus factus est Dominicae confessor resurrectionis, ita et Joseph Mariam sibi desponsando
Abbreviated transcription (Latin):
dictu mulier. bñdictat̾ra uł si quid tabe
in trenturis bñdictum ẽe memoratur. S
singłurit᷑ bñdictus fructus uentris tui cũm
ctus m odore bũdictus in supore. bñdict᷑
iñ sp̃e huiꝰ odoriferi fructus fruglantiem
sentiebut qui dicebut. Ecce odor filii mxi
sicut odor agri pleni cui bũdixit dñs. An¬

Expanded text:
dicta terra, vel, si quid tale in creaturis benedictum esse memoratur: sed singulariter benedictus fructus ventris tui, cum ctus in odore, benedictus in sapore, benedictus in specie. Hujus odoriferi fructus fragrantiam sentiebat qui dicebat: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni, cui benedixit D
Abbreviated transcription (Latin):
de inceps in uisionib et uaticinis
pplꝰ crum in ordintitione quoq regni
at sacerdocii usq ad xp̃m. xpitus eũ
huiꝰ semitus et horum florum nõ ĩ me¬
rito fructus ẽe intelligitur dicente da¬
ud. Dominus dabit bengnitatem.
et t̾rui ur̃ũ dubit fructum suum. Et
iterum de fructu uentris tui pont̃i suꝑ
sedem tuam. In nuzareth gͣ nuntiati
xp̃c nasciturus: quia in flore speratur
fructus process urus. S prodeunte fructu
fios decidit quia ui̾tate apparente in tur¬
ne figura ꝑtnͣsut. Unde et nazareth ciui¬
tas ⁊ alilee dicit᷑ id est tnͣsiigrãtõis quii

Expanded text:
deinceps in visionibus et vaticiniis deinceps in visionibus et vaticiniis prophetarum, in ordinatione quoque regni ac sacerdotii usque ad Christum. Christus autem hujus seminis et horum florum non immerito fructus esse intelligitur, dicente David: Dominus dabit benignitatem. et terra nostra dabit fructum suum ; et iterum: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam . In Nazareth ergo nuntiatur Christus nasciturus; quia in flore speratur fructus processurus. Sed prodeunte fructu, flos decidit, quia veritate apparente in carne, figura pertransiit. Unde et Nazareth civitas Galilaeae dicitur, id est transmigrationis: quia
Abbreviated transcription (Latin):
creditur qmͣqmͣ tunt ab euangelist a
nõ nominet᷑. Iosephinquit fili diuud
ne tunecis accipere mariam coniugẽ
tuam. Conuenient̾ ituq gubriel
ad hoc opus eligit᷑ umo quia tale ei ne¬
gotium in uĩgit᷑ recte tali nõie desi¬
Snatur. Missus est gͦ angelus gubri¬
el a deo. Quo. In tinitatem gulilee
cui nomen nuz aret. Uide amus si ut
ait anachanuel a naz arech potest
aliquid boni ẽẽ. Nazurech inter preta¬
tur flosUidetur aũ mͥ quoddum sẽ¬
men fuisse diuine cognitionis tanqmͣ
e celo iactatum in t̾ras alloquutiones
et promissiones facte celitus ad pr̃ẽs.
ubraham scilicet ysaat. et iacob. De
quo semine scriptum est Nisi dñs saba¬
och reliquisset nobis semen sicut sodoma
siuissemus et sicut gomorre similes esse¬
mus. Floruit nũ hoc semen in mirabi¬
libus que ostensa sunt in exitu ilr᷑ de egyp¬
to in siguris et enigniaitib ꝑ totũ iter
in de serto usq in t̾ram ꝓnussionis et

Expanded text:
734 creditur, quanquam tunc ab evangelista 734 creditur, quanquam tunc ab evangelista non nominetur. Joseph, inquit, fili David, ne timeas accipere Mariam conjugem tuam . Convenienter itaque Gabriel ad hoc opus eligitur: imo quia tale illi negotium injungitur, recte tali nomine designatur. 3. Missus est ergo angelus Gabriel a Deo. Quo? In civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth. Videamus si, ut ait Nathanael, a Nazareth potest aliquid boni esse . Nazareth interpretatur flos. Videntur autem mihi quoddam semen fuisse divinae cognitionis, tanquam e coelo jactatum in terras, allocutiones et promissiones factae coelitus ad patres, Abraham scilicet, Isaac et Jacob; de quo semine scriptum est: Nisi Dominus Sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma fuissemus; et quasi Gomorrha similes essemus . Floruit autem hoc semen in mirabilibus, quae ostensa sunt in exitu Israel de Aegypto, in figuris et aenigmatibus per totum iter in deserto usque in terram promissionis, et
Abbreviated transcription (Latin):
Dei quippe uir tutẽ xp̃m quem meliꝰ nũtia¬
re decebat quem hunc quem si mile nomẽ
honorat Nam quid est aliud fortitudo
qmͣ uirtus: Non nũ dedecens aut incon¬
gruum iudeatur dñm et mĩtium cõmu¬
n censeri uocabulo cum similis in utroqr
appellacionis non sit tamen utͥusq simił
causa. Alit̾ quippe xp̃c fortitudo uł uirtͦ
dei dicit᷑. Alit̾ angłs. Angłs enim tantũ
nĩcupatiue. xp̃c nuitem etiam substãtiure
Xpistus dei iurtus et dicitur et est. que
forti arracito qui suum atrium in pate
custodire solobat fortior suꝑueniens ip¬
sum suo brachiõ debellauit et sit ei uasa
captinitatis potent̾ eripuit. Angłs uͦ
tem uerecundam de miraculi nouitate
non expauescere conforture deberet. Qd
et fecit ne tuneas inquiens maria inue¬
insti grãm̃ apud deum. S et ipsius spõ¬
sum hominem utiq nichilominus hu¬
milem ac tuuoratum nõ irrationabi¬
liter forsiti isdem angłs confort asse

Expanded text:
Dei quippe virtutem Christum quem melius nuntiaDei quippe virtutem Christum quem melius nuntiare decebat, quam hunc, quem simile nomen honorat? Nam quid est aliud fortitudo, quam virtus? Non autem dedecens aut incongruum videatur, dominum et nuntium communi censeri vocabulo; cum similis in utroque appellationis, non sit tamen utriusque similis causa. Aliter quippe Christus fortitudo vel virtus Dei dicitur, aliter angelus. Angelus enim tantum nuncupative, Christus autem etiam substantive Christus Dei virtus et dicitur et est, quae forti armato, qui suum atrium in pace custodire solebat, fortior superveniens, ipsum suo brachio debellavit; et sic ei vasa captivitatis potenter eripuit. Angelus vero cem, verecundam, de miraculi novitate ne expavesceret, confortare deberet: quod et fecit, Ne timeas, inquiens, Maria, invenisti gratiam apud Deum. Sed et ipsius sponsum, hominem utique nihilominus humilem ac timoratum, non irrationabiliter forsitan idem angelus confortasse
Abbreviated transcription (Latin):
et liquefaciat en nobis. ꝑflet sp̃t eius
⁊ fluant nobis int̾elligibilia u̾ba eiã¬
głicu fiant in cordibus nr̃is desidera¬
bilia suꝑ aurum et lapidem preciosum
multum siaunt et dulciora super mes
et fanũ. Ait itaqi. Missus est angłs gu¬
brihel a deo. Non arbitror hunc auge¬
lum de minoribus ẽẽ. qui quulibet ex
ciuisa crebra soleant ad t̾ras fungi le¬
gutione. Qd̾ et ex eius nõĩe pulam in¬
telligi datur. quod int̾p̾tacum fortitu¬
do dei dicitur et quia non ab alio flli¬
quo forte excellentiori se ut assolet spi¬
ritu. s ab ip̃o deo mitti ꝑ hibetur. Prop¬
ter hoc gͦ positum est a deo. Uel ideo
dictum est a dõ ne cuiuł bentorũ spiri¬
tuũ sim deus anteqmͣ uirgimi reue¬
lasse putecur consilium excepto dum¬
tuxat archangelo gabriele qui utiq
tinte int̾ suos in ueniri potuerit excel¬
lentie ut tuli et nõĩe dignus hab̾et᷑
et nũtiõ. Net discorduit nomẽ u nũtio¬

Expanded text:
et liquefaciat ea nobis; perflet spiritus ejus, et liquefaciat ea nobis; perflet spiritus ejus, et fiant nobis intelligibilia verba evangelica: fiant in cordibus nostris desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum, fiant et dulciora super mel et favum! 2. Ait itaque: Missus est angelus Gabriel a Deo. Non arbitror hunc angelum de minoribus esse, qui qualibet ex causa, crebra soleant ad terras fungi legatione: quod ex ejus nomine palam intelligi datur, quod interpretatum fortitudo Dei dicitur; et quia non ab alio aliquo forte excellentiori se ut assolet spiritu, sed ab ipso Deo mitti perhibetur. Propter hoc ergo positum est, a Deo; vel ideo dictum est, a Deo, ne cui vel beatorum spiritum suum Deus, antequam Virgini, revelasse putetur consilium, excepto duntaxat archangelo Gabriele, qui utique tantae inter suos inveniri potuerit excellentiae, ut tali et nomine dignus haberetur, et nuntio. Nec discordat nomen a nuntio
Abbreviated transcription (Latin):
sine patre celesti cudit super tertam pu¬
tera ego de ore suncti euangeliste suꝑflu¬
um deflue̾ u̾bum p̾sertim in sacͣ hysto¬
ria u̾bi: Non puco. Pleua quippe sunt
omia suꝑnus nist̾iis ac celesti singula dul¬
cedine redundantia si tñ diligencem hẽ¬
suit inspectorem qui nouit sugge mel
de petra oleum q de suxo durissimo. Nem¬
pe in illa die stillarint mõtes dulcedi¬
nem et colles fluxerunt luc et mel. qnͣ¬
do rorantib celi desuꝑ. nubibq pluenti¬
bus iustum cꝑtu est t̾ra leta g̾minans
saluatorem qñ dño dante benignitatẽ
⁊ t̾ru nr̃u reddente fructum suũ suꝑ illũ
mõteni mõtium montem coagulatum
nni temꝑe unus iste int̾ ceteros montes
non tuodicus beatus hic uidelicet euem¬
grlista dum desideratum nostre nobis
salutis exordium suo mellifluo ꝯmenda¬
uit eloquio ueluti ꝑflante aust᷑ atqr e
uitino sole rudiante iusticie quedam ex
eo spũtilia ꝓfluxerunt itromata. Uti¬
num et nũt deus emic̃tat u̾bum suum

Expanded text:
ne Patre coelesti cadit super terram ; putem ego de ore sancti Evangelistae superfluum difluere verbum, praesertim in sacra historia Verbi? Non puto. Plena quippe sunt omnia supernis mysteriis, ac coelesti singula dulcedine redundantia; si tamen diligentem habeant inspectorem, qui noverit sugere mel de petra, oleumque de saxo durissimo Nempe in illa die stillarunt montes dulcedinem, et colles fluxerunt lac et mel Joel III, 18, quando rorantibus coelis desuper, nubibusque pluentibus justum, aperta est terra laeta germinans Salvatorem : quando Domino dante benignitatem, et terra nostra reddente fructum suum, super illum montem montium, montem coagulatum in tempore unus iste inter caeteros montes non modicus, beatus hic videlicet evangelista, dum desideratum nobis nostrae salutis exordium suo mellifluo commendavit eloquio, veluti perflante austro, atque e vicino sole radiante justitiae, quaedam ex eo spiritualia profluxerunt aromata. Utinam et nunc Deus emittat verbum suum,
Abbreviated transcription (Latin):
ne ub estu curnalium desiderioꝵ siue
a fucie mipioꝵ qui eos asflixerunt.
Sona et desiderubilis umbra sub alis
ih̾u ubi tutum ẽ sugientib refugiũ
grutum fessis refrigerium. Miscrere
ysare testimonio florem silium uirgñ intel¬
uir matrem qm̃ et urgn floruit absq
ꝙmine ñ mir̃go concepit ex homine nͨ uir¬
gremorem floris besit emissio ñ miginis
pudorem sucri partus editio. Proserimꝰ
et alia uir gini mutri deoq filio congrua
de septuris cestirnonia. Quid illud gedeonis
signuficut uellus qͥd utiq dẽ curne tonsum sed
iemulne̾ carmismaren ponit᷑ et nũt qui¬
dem luna nũt uͦ area rore ꝑfundit᷑ nͥ car¬
nem assũptum de carne uir guiis et absq de¬
rmento mr gintatis: Cui utiq distillantibꝰ
celis totu se infudit plenitudo dnunitatis a¬
deo ut exhat plenitudine om̃s accperemus

Expanded text:
ve ab aestu carnalium desideriorum, sive ve ab aestu carnalium desideriorum, sive a facie impiorum, qui eos afflixerunt. Bona et desiderabilis umbra sub alis Jesu, ubi tutum est fugientibus refugium, gratum fessis refrigerium. Miserere Isaiae testimonio, florem Filium, virgam intellige Matrem; quoniam et virga floruit absque germine, et virgo concepit non ex homine. Nec virgae virorem floris laesit emissio, nec virginis pudorem sacri partus editio. 7. Proferamus et alia Virgini Matri, Deoque Filio congrua de Scripturis testimonia. Quid illud Gedeonis vellus significat, quod utique de carne tonsum, sed sine vulnere carnis in area ponitur, et nunc quidem lana, nunc vero area rore perfunditur , nisi carnem assumptam de carne Virginis, et absque detrimento virginitatis? Cui utique distillantibus coelis tota se infudit plenitudo divinitatis: adeo ut ex hac plenitudine omnes acceperimus
Abbreviated transcription (Latin):
Egredietur urgu de radice iesse et flos
de rudice eius ascendet. Uir gum uir ginẽ
Florem uirguus partum intelligens.
Q si tͥ quod nuunt in flore xp̃t intelligi
dicitur. suꝑiori iudetur adu̾sari sentẽtie
qui nõ urge flore si floris fructu desig¬
nari dicebatur. noneris in eadem naro¬
nica uirga que non solum floruit s ef
frunduit et fructum emisit non solum
flore uł fructu s ip̃is etiam frondib euu¬
dem significuri. Nouis et aput moysen
ũ fructu uirge n flore s ip̃a iurga de¬
moustrari. Illa utiq uirga qua feriẽte
iqua uł duudit᷑ tnͣsituris uł de petra ex¬
cutitur bibituris. Nullum nũ incõuenẽs
est diu̾sis rebus du̾isis ex causis xp̃m sigu¬
ruri et in uirga quidem potentiam in
flore frugautiam i fructu nũ saporis
dulcedinem iñ frondibus quoq sedulũ
eis intelligi pro tectionem. qua iundeli¬
cet paruulos ad se confugientes sub um¬
bra alaꝵ suaꝵ protegere non desunt si¬

Expanded text:
Egredietur virga de radice Jesse, et flos Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet : virgam, virginem; florem, virginis partum intelligens. 6. Sed si tibi quod nunc in flore Christus intelligi dicitur, superiori videtur adversari sententiae, qua non virgae flore, sed floris fructu designari dicebatur; noveris in eadem Aaronica virga quae non solum floruit, sed et fronduit, et fructum emisit non solum flore vel fructu, sed ipsis etiam frondibus eumdem significari. Noveris et apud Moysen nec fructu virgae, nec flore, sed ipsa virga demonstrari; illa utique virga, qua feriente, aqua vel dividitur transituris , vel de petra excutitur bibituris . Nullum autem inconveniens est, diversis rebus diversis ex causis Christum figurari; et in virga quidem potentiam, in flore vero fragrantiam, in fructu autem saporis dulcedinem, in frondibus quoque sedulam ejus intelligi protectionem, qua videlicet parvulos ad se confugientes sub umbra alarum suarum protegere non desinit, si