comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
era lexit. ualeat & inte honest qͣure¬
spondeant. Añs contriuit dentes eorũ
more ipsorũ Peoꝙ ubi ñ posunt subrica
fallacia serꝑe ut aspides apta i dlentia
fremuN ut leones. ꝓ siliunt & seuiune
ar made turbȩ circun cellionũ dantiftragẽ
qua possunt: quantũq possundlerec fra¬

Expanded text:
aleat et in te. Non est quod respondeant; Deus contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Ideoque ubi non possunt lubrica fallacia serpere ut aspides, aperta violentia fremunt ut leones. Prosiliunt et saeviunt armatae turbae Circumcellionum; dant stragem quantam possunt, quant
Abbreviated transcription (Latin):
Et ego interrogabo uosunũ sermonẽ. re¬
spondete mͥ. Et in terrogauit de ioħe. unde
ẽẽt baptismꝰ ioħis. decȩlo an exhominibus.
ut siquid responderent: cont᷑ illos essec
Noluerunt dicere ex hominib. timentes
homines nelapidarent᷑ ab eis. qđ ioħem ꝑ¬

Expanded text:
unum sermonem; respondete mihi. Et interrogavit de Joanne, unde esset baptismus Joannis, de coelo, an ex hominibus; ut si quid responderent, contra illos esset. Noluerunt dicere, Ex hominibus, timentes homines ne lapidarentur ab eis, eo
Abbreviated transcription (Latin):
tate. E ⁊ birioe filios foꝵ. Ut sint recti cor¬
de. qͥb bonꝰ ÷ ds. Bonꝰ enĩ ds̃ isrł s rectis corde.
Nonsic̃ illi cui cõmoti st̃ pedeᷤ. qr pace̾ pecca¬¬
toꝵ intuenti displicere ceꝑat ds̃ qͣsi ista ne¬
sciens̃ qͣsi ista n̾curans. & ab humani generis
gubnatione dissimulans. FISITSpLENDOR
nos lum̃ uultus tui dñe. E⁊ opera maquum
narũ mercede faciamꝰ. Tc̃ en̾i ñ directa sed
curua st̃. louc usq psalmũ istũ multi codice ᷤᷤ
habent. s mñ nullis legit᷑ aliꝰ ultimꝰ uersus.
ł⁊ opꝰ manoũ NRaru oirice. Cui uersui dili-¬
genteᷤᷤ & docti p̃notant stellã qͦs asteriscos
uocant. qͥb significant ea quȩ in hebreo uł
aliis int̾p̃tib grecis reꝑiunt᷑. inseptuaginta

Expanded text:
tate . «Et dirige filios eorum:» ut sint recti corde, quibus bonus est Deus. Bonus enim Deus Israel, sed rectis corde. Non sicut ille cui commoti sunt pedes, quia pacem peccatorum intuenti displicere coeperat Deus, quasi ista nesciens, quasi ista non curans, et ab humani generis gubernatione dissimulans . 17. «vernos lumen vultus tui, Domine» . «Et opera manuum narum mercede faciamus; tunc enim non directa, sed curva sunt. Huc usque psalmum istum multi codices habent; sed in nonnullis legitur alius ultimus versus, «Et opus manuum nostrarum dirige.» Cui versui diligentes et docti praenotant stellam, quos asteriscos vocant, quibus significant ea quae in hebraeo vel aliis interpretibus graecis reperiuntur, in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ moysi uocabulũ figuratꝰ & ait. Con¬
ESTO EUꝑ SERUOS ⁊UOS. UoX ÷ eorum
uł ꝑeis. qui multa ꝑsequente isto scło
mala tolerantes. in notescunt cõpediti
corde insapientia. ut nec tantis malis
co actirefugiant adño adhuiꝰ scłi boni¬

Expanded text:
lum figuratus, et ait: «Conlum figuratus, et ait: «Conesto super servos tuos.» Vox est eorum, vel pro eis, qui multa, persequente isto saeculo, mala tolerantes, innotescunt compediti corde in sapientia, ut nec tantis malis coacti refugiant a Domino ad hujus
Abbreviated transcription (Latin):
eNtia: alii codices ñ habent cõpeditoᷤ sed
eruditos. Uerbũ enĩ grecũ ita inutraq
significatione similit᷑ sonat. ut una sylla.¬
ba paululũ differat. S cum illi erudiant᷑
insapientia qͥmiciunt sic scriptũ ÷ pedem
incõpedes eiꝰ ñutiq pedẽ corporis s pedẽ.
cordis. & eiꝰ uelut aureis uinculis illigati auia
dñi ñ exorbitant nec fiunt ab illo fugitiui.
qđ libet horũ legat᷑ salua ÷ sententia ue¬
ritatis. Et ipsos enĩ cõpeditos uł eruditos
corde insapientia sic notos ds̃ fecit innouo
testam̃to: ut ꝓfide quã iudeoꝵ & gentiliũ
de testabatur impietas. om̃ia c̾tẽnerent.
& eis se pͥuari paterent᷑ quȩ magnapu.¬
tant ꝓmissa in ueteri testam̃to qui car
ut illa contẽnerent. & desiderandis ȩt̾ni
ꝑ suas passiones testimoniũ ꝑhiberent.
unde & testes dicti sunt. sic eni grece
martyres appellant᷑ : multa & multũ
mala & acerba tẽporalia ꝑtulerunt.
hoc attendit iste homo dĩ. & sp̃s ꝓpħic¬

Expanded text:
entia:» alii codices non habent, «compeditos,» sed, «eruditos.» Verbum enim graecum ita in utraque significatione similiter sonat, ut una syllaba paululum differat. Sed cum illi erudiantur in sapientia, qui injiciunt, sicut scriptum est, «pedem in compedes ejus» non utique pedem corporis, sed pedem cordis, et ejus velut aureis vinculis illigati a via Dei non exorbitant, nec fiunt ab illo fugitivi; quodlibet horum legatur, salva est sententia veritatis. Et ipsos enim «compeditos,» vel «eruditos corde in sapientia» sic notos Deus fecit in Novo Testamento, ut pro fide quam Judaeorum et Gentilium detestabatur impietas, omnia contemnerent; et eis se privari paterentur, quae magna putant promissa in Vetere Testamento qui carnut illa contemnerent, et desiderandis aeternis per suas passiones testimonium perhiberent unde et testes dicti sunt; sic enim graece martyres appellantur, multa et multum mala et acerba temporalia pertulerunt; hoc attendit iste homo Dei, et spi
Abbreviated transcription (Latin):
ñqͥñ÷ Qa dies isti de qͥb & illic c̃sequent᷑ dicit.
ecce ueteres posusti dies meos. ñ st̃ qͥa ñstant
nec manent. celerrima mutabilitate trans¬
currunt. nec una hora meis inuenit᷑ inqua
ita simꝰ. ut n̾ alia pars eiꝰ tͣnsierit alia uentinra
sit. nulla stet ut sit. Illi aũt anni & dies ñ
deficiunt inqͥb nec nos deficiemꝰ. sed sine
defectu reficiemur. Ex estuet anima nr̃a
illoꝵ dierũ desiderio. sitiat ardent̃ atq
uehem̃t̾: ut illic repleam᷑. ibi satiem. ibi di¬
camꝰ qđ hic pꝰdicimꝰ. satiati sumꝰ mane mi¬
sericordia tua. & exultauimꝰ & iocundati sumꝰ¬

Expanded text:
Quia dies isti, de quibus et illic consequenter dicit, «Ecce veteres posuisti dies meos» , non sunt, quia non stant, non manent, celerrima mutabilitate transcurrunt; nec una hora in eis invenitur in qua ita simus, ut non alia pars ejus transierit, alia ventura sit, nulla stet ut sit. Illi autem anni et dies non deficiunt, in quibus nec nos deficiemus, sed sine defectu reficiemur. Exaestuet anima nostra illorum dierum desiderio, sitiat ardenter atque vehementer; ut illic repleamur, ibi satiemur, ibi dicamus quod hic praedicimus: «Satiati sumus mane misericordia tua; et exsultavimus,
Abbreviated transcription (Latin):
bona oꝑa nr̃a unũ opꝰ÷ caritatis. Plenitudo
eñĩ legis ÷ caritas. Nã suꝑiore uersu cũ dixisset
& oꝑa manuũ nr̃arũ dirige suꝑ nos. isto ultimo
ultimo uersu uolens ostendere ipsa oꝑa. unũ
opꝰ eẽ. id ÷ ad unũ opꝰ dirigi. lẽ eñĩ recta sunt
oꝑa cũ adhucͥ finẽ dirigunt᷑. fĩnis enĩ p̃cepti

Expanded text:
is: plenitudo enim Legis charitas . Nam superiore versu cum dixisset, «Et opera manuum nostrarum dirige super nos;» isto ultimo ultimo versu volens ostendere ipsa opera unum opus esse, id est, ad unum opus dirigi. Tunc enim recta sunt opera, cum ad hunc unum finem diriguntur: fi
Abbreviated transcription (Latin):
subiecit. Qoõ orfr̾ciooꝰ in iatua. et iNun¬
bicnatione ⁊ua c̃t᷑ bati sumꝰ. Defecimꝰ in
infirmitate. ct᷑bati sumꝰ mortis timore.
Infirmi enĩ facti sumꝰ. & infirmitatẽ finire
trepidamꝰ. Alt̾ te inqͥt cinget. & feret qͦ tu
ñ uis. qͣmuis martyrio ñ puniendo ẜ coro.¬
nando & ipsiꝰ dñi anima nos in se tͣns figu¬

Expanded text:
cimus in ira tua, et in indignatione tua conturbati sumus. Defecimus,» in infirmitate; «conturbati sumus,» mortis timore. Infirmi enim facti sumus, et infirmitatem finire trepidamus. «Alter te,» inquit, «cinget, et feret quo tu non vis» ; quamvis martyrio non puniendum, sed coronandum: et ipsius Domini anima nos in se transfigu
Abbreviated transcription (Latin):
quam ueniant ad huc ñ sunt. cũ uenert
iã ñ ert̃. Non eñi ut assint ueniunt: sed
ut ñ sint. Mane id ÷ pͥus sic̃ herba tͣnseat.
mane floreat & p̾tereat. uesꝑe id ÷ pꝰea¬
durescat incadauere. arescat inpuluere:
Quȩ nͥ caro ubi ÷ c̃cupiscentia dãnata car¬
naliũ : Omis enĩ caro fęnũ. & claritas ho.¬
minis : flos feni. Fenũ aruit. flos decidit.
uerbũ aut̃ dñi manet in ęt̾nũ. hanc aũt

Expanded text:
quam veniant, adhuc non sunt; cum venerint, quam veniant, adhuc non sunt; cum venerint, jam non erunt: non enim ut adsint veniunt, sed ut non sint. «Mane,» id est prius, «sicut herba transeat, mane floreat, et praetereat; vespere,» i«durescat,» in cadavere; «arescat» in pulvere. Quae, nisi caro, ubi est concupiscentia damnata carnalium? Omnis enim caro fenum, et claritas hominis ut flos feni: fenum aruit, flos decidit; verbum a
Abbreviated transcription (Latin):
Nec attendert᷑ qđ dictũ ÷ tãquã dies unꝰ
qui p̃teriit. ñ eñi quando dictũ ÷. soli mille
anni p̾terierant. & qđ eos maxime debuit
admonere netẽporũ luderent᷑ in certo.
qđ ÷. sicut uigilia in nocte. Neq enim
sicut de sex dieb aliquid ueri simile ui¬
dentur opinari. ꝓpt᷑ sex pͥmos dies qͥbus
ds̃ ꝑfecit oꝑa sua: sic etiã sex uigilias. id ÷
horas decẽ & octo possunt illi opinationi
entia conscriptã. ubi uitȩ mortalium
peccatriei c̃stituit ꝓcurrendi modum
ac mortalitatis erũnã: uidet᷑ qͦͥdãmͦ reci¬
tare cũ dicit. Que ꝓNichilo has eist᷑
aNHI ΕRUNI EORΥ MAΝΕ SiCOT hersa
Transeai. Mane floreat ei p̃terrat.
vesꝑe uecioat. durescat et arescał.
Felicitas gͦ heredũ ueteris testam̃ti.
quã ꝓmagno bono expetiert̃ adño dõ
suo: hanc legẽ acciꝑe meruerat in oc¬
culta eiꝰ ꝓuidentia. quã uidet᷑ recitare
moyses:. Que ꝓnichilo habent᷑. anniert̃
eoꝵ. Pro nichilo enĩ habent᷑. quȩ ante¬

Expanded text:
t, «tanquam dies unus, qui praeteriit:» non enim, quando dictum est, soli mille anni praeterierant. Et eos maxime debuit admonere, ne temporum luderentur incerto, quod est, «sicut vigilia in nocte:» neque enim, sicut de sex diebus aliquid verisimile videntur opinati, propter sex dies primos quibus Deus perfecit opera sua; sic etiam sex vigilias; id est horas decem et octo, possunt illi opinationi entia conscriptam, ubi vitae mortalium peccatrici constituit procurrendi modum ac mortalitatis aerumnam, videtur quodam modo recitare, cum dicit, «Quae pro nihilo habentur, anni erunt eorum. Mane sicut herba transeat, mane floreat, et praetereat; vespere decidat, durescat, et arescat.» Felicitas ergo haeredum Veteris Testamenti, quam pro magno bono expetiverunt a Domino Deo suo, hanc legem accipere meruit in occulta ejus providentia, quam videtur recitare Moyses: «Quae pro nihilo habentur, anni erunt eorum.» Pro nihilo enim habentur, quae ante
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde illa bona quȩ futura sunt spr
anticipans. & uelit facta iã deputansꝰ
Repleti sumꝰ ingͥ⁊ mane oniscdia iba
Ergo inhis uelut nocturnis laborb
& dolorib ꝓpħia nob aecensa ÷ sicut
lucerna in obscuro loco . doneo des
lucescat. & lucifer oriat᷑ in cardibꝰnis
Beati enĩ mundo corde. qñi ipsi deuꝰ
uidebt̃. Tc̃ replebunt᷑ eo bono iusti
qđ nc esuriunt & sitiunt cũ ꝑfidem
ambulanteᷤ ꝑegrinant᷑ adño. Unde
& illud dr̃. Repleb̾ me lȩtitia cũ uultu
tuo. Mane astabt̃ & c̃tẽplabuntur a
sicꝰ alii dixert̃ intͣp̃tes. satiati sumis
mane miscđia tua. Tc̃ satiabunt᷑ sic̃
alibi ait. satiabor dũ manifestabitus
gła tua. Unde drͣ. Ostende nob̃ pate
& sufficit nob̵. Et ipse dñs. Ostende
me ipsum illi: Qđ doneo fut mdl
bomi nob̾ sufficit nec sufficere debet: ne de-
sderiũ nr̃m inuia remaneat. qͦd donec per-¬
ueniat extendendũ ÷. Repleti sumꝰ mane

Expanded text:
it, illa bona quae futura sunt spe anticipans, et velut facta jam deputans, repleti sumus, inquit, mane misericordia tua. Ergo in his velut nocturnis laboribus, et doloribus prophetia nobis accensa est: sicut lucerna in obscuro loco donec dies illucescat, et Lucifer oriatur in cordibus nostris: Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Tunc replebuntur eo bono justi, quod nunc esuriunt et sitiunt, cum per fidem ambulantes peregrinantur a Domino. Unde et illud dicitur, Replebis me laetitia cum vultu tuo: mane astabunt et contemplabuntur. Et, sicut alii dixerunt interpretes, Satiati sumus mane misericordia tua. Tunc satiabuntur; sicut enim alibi ait: Satiabor cum apparuerit gloria tua. Unde dicitur, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Atque ipse Dominus: Ostendam meipsum illi. Quod donec fiat, nihil boni nobis sufficit, nec sufficeiderium nostrum in via remaneat, quod donec perveniat extendendum est. «Repleti sumus mane
Abbreviated transcription (Latin):
s &ante cȩlũ & terrã. & omnẽ corporalẽ sp̃u¬
alemq ereaturã : S nimirũ uniuersa crea-¬
cura rationalis. hac differentia fortasse di¬
stincta ÷: ut montiũ nomine significentur
celsitudinss angłoꝵ. & terre nomme humili¬
tas hominũ. Et ideo quãuis om̃ia quȩ creata
stꝰ ñ inc̃grue uł facta uł formata dicantur:
tam̃ si uerborũ istoꝵ ÷ ulla ꝓpͥetas facti sunt
angłi. qͥcũ meiꝰ cȩlestib enumerarent᷑ oꝑibus.
ita enumeratio ipsa c̃ clusa ÷. Ipse dix̃ & facta
st᷑ ipse mandauit & creata st̃. Unde autẽ
homo scđm corpꝰ fieret: t̾ra formata ÷. Nam
hoc uerbo. scriptura utit᷑. ubi legimꝰ. Uel fin-¬
xit ds uł formauit ds̃ hominẽ delimo t̾rȩ.
lrgo pͥusquã fierent ea. quȩ increatura tua
sũma atq magna st̃. qͥd eñi maiꝰ rationali
cȩlestiq creatura. & pͥusꝗͣ fingeret᷑ t̾ra ut

Expanded text:
ante coelum et terram, et ante omnem corporalem spiritualemque et caturam? Sed nimirum universa creatura rationalis hac differentia fortasse distincta est, ut montium nomine significentur celsitudines Angelorum, et terrae nomine humilitas hominum. Et ideo quamvis omnia quae creata sunt, non incongrue vel facta vel formata dicantur; tamen si verborum istorum est ulla proprietas, facti sunt Angeli, qui cum in ejus coelestibus enumerarentur operibus, ita enumeratio ipsa conclusa est, «Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt» : unde autem homo secundum corpus fieret, terra formata est. Nam hoc verbo Scriptura utitur, ubi legimus, vel, «Finxit Deus;» vel, «Formavit Deus hominem de limo terrae» . Ergo priusquam fierent ea quae in creatura tua summa atque magna sunt; quid enim majus rationali coelesti creatura? et priusquam fingeretur terra, ut
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑. tuaut̃ idem ipse es & annitui ñ deficien.
lece que ȩternitas facta ÷ nob̾ refugiũ. & inea
mansuri ad eã de hac tẽporis mutabilitate
fugamꝰ. S qm̃ cũ hic sumꝰ in magnis & multiᷤᷤ
tẽptationib uiuimꝰ. qͥb neauertamͣ ab isto
refugio metuendũ ÷: intueam᷑. qͥd c̃ sequent᷑
oratio po scat hominis dĩ. Nt auerias noan¬
nẽ in homilitate. Id ÷ neatuis et̾nis atq
sublimib homo auersus. tẽporalia c̃cupiscat
sapiatq t̾rena. Et hoc adõ petit qđ ds̃ ipse p̃¬
cepit. simili om̃ino sententia qua moratione
dicimꝰ ne nos inferas intẽptationẽ. Deniq &
hie adungit. Etoixisii. c̾ geruouiii filii¬

Expanded text:
buntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient» . Ecce quae aeternitas facta est nobis refugium, ut in ea mansuri, ad eam de hac temporis mutabilitateam cum hic sumus, in magnis et multis tentationibus vivimus, quibus ne avertamur ab isto refugio metuendum est; intueamur quid consequenter oratio poscat hominis Dei. «Ne avertas hominem in humilitatem:» id est, ne a tuis aeternis atque sublimibus homo aversus, temporalia concupiscat, sapiatque terrena. Et hoc a Deo petit quod Deus ipse praecepit; simili omnino sententia qua in oratione dicimus, «Ne nos inferas in tentationem» . Denique et hic adjungit: «Et dixis
Abbreviated transcription (Latin):
oculos tuos tanquam dies hesterna: que p̾-¬
lta om̃ia quȩ te̾poris fine claudunt᷑. ꝓtͣns.¬
actis habenda st̃. Unde & ea sibi apłi post.¬
posuit intentio. quȩ retro sunt obliuiscentiᷤ.
ubi tẽporalia cun̾ta oportet intelligi. &
in ea quȩ ante sunt extenti. quȩ appetitio
÷ ȩt̾noꝵ. Ne putarent aut̃ aliqͥ mille annoᷤᷤ
sic cõputari apud dm̃ ꝓuno die. quasi tã
longos dies ds̃ habeat. cũ hoc ad c̾tẽpnendã
tẽporis longitudine̾ dictũ sit: idõ addidit.
Ei sic̃ uioilia i nocte. cũ uigilia spacium
ñ habeat ampliꝰ quã tres horas. Et tamen
ausi sunt homines p̾sumere scientiam
tẽporũ. qđ scire cupientib discpłis dñsait.¬

Expanded text:
tanquam dies crastinus, qui ta omnia quae temporis fine clauduntur, pro transactis habenda sunt. Unde et ea sibi Apostoli postposuit intentio, quae retro sunt obliviscentis, ubi temporalia cuncta oportet intelligi; et in ea quae ante sunt extenti , quae appetitio est aeternorum. Ne putarent autem aliqui mille annos sic computari apud Deum pro uno die, quasi tam longos dies Deus habeat, cum hoc ad contemnendam temporis longitudinem dictum sit: ideo addidit, «Et sicut vigilia in nocte;» cum vigiliae spatium non habeat amplius quam tres horas. Et tamen ausi sunt homines praesumere scientiam temporum; quod scire cupientibus discipulis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾ iste psalmoꝵ. banc eñĩ habent insigi¬
ficatione rationẽ centũ qͥnqͣginta: quãqͥn¬
decim: qͥ numerus fit septẽ & octo ciuneta
onẽ testam̃tũ nouum ꝓpt̾ dñi resurreli¬
onẽ. hinc sunt itẽplo quindeci grads.¬
hinc st̃ inpsalmis qͥndecĩ cantica graduũ.
hinc qͥndeci cubitiꝰ sumos montes aquadi.¬
uini suꝑauit. & si quib aliis locis sacratis
com̃datur hic numerꝰ. Ergo anni nr̃i in qͥt
scͥ aranea meditabant᷑. In rebꝰ corrupti¬
hlibꝰ laboramꝰ corruptibilia oꝑa texebamꝰ.
quȩ nos scđm isaiam ꝓpħam minime c̃te¬
gebant. Dies annoꝵ nr̃oꝵ in ipsis septua¬
ginta annis. Si aut̃ in potentatib octoginta
anni. Aliud ÷ in ipsis. aliud in potentatibis.
Inipsis. hoc ÷ in annis uł dieb ipsis. qđ dat᷑
intelligi in tẽporalib rebꝰ Idõ septuaginta:

Expanded text:
liber iste Psalmorum. Hanc enim habent in signiliber iste Psalmorum. Hanc enim habent in significatione rationem centum quinquaginta, quam quindecim: qui numerus fit septem et octo conjunctis;  Testamentum Novum propter Domini resurrectionem. Hinc sunt in templo quindecim gradhinc sunt in Psalmis quindecim cantica graduum; hinc quindecim cubitis summos montes aqua diluvii superavit ; et si quibus aliis locis sacratus commendatur hic numerus. Ergo, «Anni nost aranea meditabantur.» In rebus corruptibilibus laboramus, corruptibilia opera texebamus: quae nos, secundum Isaiam prophetam, minime contegebant . «Dies annorum nostrorum in ipsis septuaginta anni: si autem in potentatibus octoginta anni.» Aliud est «in ipsis,» aliud «in potentatibus. In ipsis,» hoc est in annis vel diebus ipsis quod datur intelligi in temporalibus rebus: ideo «septuag
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ miseriãq uite huiꝰ qr longenia¬
pellant᷑ hoc tẽpore. etiã qͥ septuaginta an¬
nos uixerint. Ueq ad octogintã aut udoi¬
tur aliquas uires habere. his uͦ ampliꝰs
uxerint: multiplicatis labore & dolorib
uiuunt. S multi intͣ septuaginta annos
gert̾ infirmissimã & erũ nosissimã senectu¬
tem. & sepe ultra octoginta annos senes
mirabilit̾ uigere ꝓbati st̃. Meliꝰ ÷ gͦ inhis
numeris. sp̃uale aliqͥd ꝑscrutari Neqem̃
suꝑfilios adã ꝑquẽ unũ hominẽ peccatum
intͣuit inmundũ & ꝑ peccatũ mors & ita
in om̃s homineᷤᷤ mors ꝑtͣnsit᷑. maior iradi
÷ qr multo breuius uiunt quã inxerunt
antiqͥ: cũ & uite ipsoꝵ irrisa sit longitudo.
ubi mille anni cõparati st̃ diei hesterno atq
p̃terito. & horis trib Et utiq tc̃ multum
uiuebant. quando irã dĩ ꝓuocaueruntus
addiluuiũ qͦperirent. Septuaginta porro
anni & octoginta: fiunt centũ qͥnquaginta
Quẽ sacratum. ẽẽ. numerũ. satis insinuat

Expanded text:
seriamque vitae hujus; quia longaevi appellantur hoc tempore etiam qui septuaginta annos vixerunt. Usque ad octoginta autem videntur aliquas vires habere: his vero amplius si vixerint, multiplicatis labore doloribus vivunt. Sed multi et intra septuaginta annos gerunt infirmissimam et aerumnosissimam senectutem, et saepe ultra octoginta annos senes mirabiliter vigere probati sunt. Melius est ergo in his numeris spirituale aliquid perscrutari. Neque enim super filios Adam, per quem unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines mors pertransiit , major ira est Dei, quia multo brevius vivunt quam vixerunt antiqui; cum et vitae ipsorum irrisa sit longitudo, ubi mille anni comparati sunt diei hesterno atque praeterito, et horis tribus: et utique tunc multum vivebant, quando iram Dei provocaverunt usque ad diluvium quo perierunt. 10. Septuaginta porro anni et octoginta, fiunt centum quinquaginta; quem sacratum esse numerum satis insinuat
Abbreviated transcription (Latin):
dũ nesciunt dinumerare irã tuã : Deniq
seđm hanc orationẽ hominis sui. sic notũ
fecit xp̃m siul: ut suis passionib de mon.¬
straret ñea munera quȩ uident᷑ sonare
in ueteri testam̃to. ubi st᷑ umbrȩ futuroꝵ.
s et̾na ee̾ c̾cupiscenda. Potest in isto sensu
etiã dextera dĩ intelligi: in qͣ iustos suos
ab impis segregabit. Ouia & ipsa bene
sic innotescit: cũ flagellat omnẽ filium
quẽ recipit. nec inpeccatis suis ꝓsꝑari sinit
plus irascendo s in mansuetudine sinistrũ
flagellat. ut em̃datũ addexterã ponat.
Et illud qđ pleriq codices habent. dexte¬
rã tuã notã fac mͥ. adutrumq referri
potest. siue ad xp̃m. siue ad ȩt̾nã felici

Expanded text:
dum nesciunt dinumerare iram tuam? Denique dum nesciunt dinumerare iram tuam? Denique secundum hanc orationem hominis sui, sic notum fecit Christum suum, ut suis passionibus demonstraret, non ea munera quae videntur sonare in Vetere Testamento, ubi sunt umbrae futurorum, sed aeterna esse concupiscenda. Potest in isto sensu etiam Dei dextera intelligi, in qua justos suos ab impiis segregabit: quia et ipsa bene sic innotescit, cum flagellat omnem filium quem recipit, nec in peccatis suis prosperari sinit plus irascendo, sed in mansuetudine, sinistra flagellat, ut emendatum ad dexteram ponat . Et illud quod plerique codices habent, «Dexteram tuam notam fac mihi,» ad utrumque referri potest, sive ad
Abbreviated transcription (Latin):
Etapaucis eruditis maior eiꝰ ira intelligit᷑
uana & seductoria felicitas impioꝵ. hanc
ille ñ nouerat. cuiꝰ pene cõmoti st̃ pedes.
qr relauit inpeccatorib pacẽ peccatoꝵ in.¬
tuens. S didicit eã cũ int̾ret insc̃uariũ dĩ
& intelligeret innouissima. qͦ pauci intͣnt :
care penarũ. Dexterã iã sic uotã fa̾c
hoc enĩ magis habent codices greci. ñ sic̃
qͥdam latini: dexterã tuã notã fac mͥ. qͥ d¬
deqͦ dictũ ÷. & brachiũ dñi cui reuelatũ
÷. sic notũ fac ut in eo discant fidelestui.
ea magis ate poscere & sꝑare p̾mia fidei.
que ñ apparent in ueteri testam̃to. s reue.¬
lant᷑ in nouo: ne arbitrent᷑ ꝓ magno ha¬
bendã & cupiendã uł amandã ẽẽ t̾renoꝵ
ac tẽporaliũ bonoꝵ felicitatẽ. & cõmoue¬
ant᷑ pedes eoꝵ cũ eã uider int & in eis qͥte¬
ñ colunt. & gressꝰ eoꝵ effundant᷑ in lapsũ

Expanded text:
Et a paucis eruditis major ejus ira intelligitur Et a paucis eruditis major ejus ira intelligitur vana et seductoria felicitas impiorum. Hanc ille non noverat, cujus pene commoti sunt pedes, quia zelavit in peccatoribus, pacem peccatorum intuens: sed didicit eam, cum intraret in sanctuarium Dei, et intelligeret in novissima ; quo pauci intrant, ucare poenarum. 12. «Dexteram tuam sic notam fac.» Hoc enim magis habent codices graeci; non sicut quidam latini, «Dexteram tuam notam fac mihi.» de quo dictum est, «Et brachium Domini cui revelatum est» , sic notum fac, ut in eo discant fideles tui ea magis a te poscere et sperare praemia fidei quae non apparent in Vetere Testamento, sed revelantur in Novo; ne arbitrentur pro magno habendam et cupiendam vel adamandam esse terrenorum ac temporalium bonorum felicitatem, et commoveantur pedes eonon colunt; et gressus eorum effundantur in lapsum,
Abbreviated transcription (Latin):
aie irȩ toe. ei p̃tioore io irã ioa
diquerarte: Ualde paucoꝵ hominum
inqͥt nosse irȩtuȩ potestatẽ qr plerisq
ita magis cũ parcis masceris. ut ñ adiram
s potiꝰ ad mansuetudinẽ tuã ꝑtinere intelli¬
gat᷑ labor & dolor qͦ corripis erudisq qͦs
diligis. ne penis excrucientur et̃ nis. Sicut
enĩ legit᷑ in alio psalmo. irritauit dñm pec¬
cator ꝓmagnitudine ire suȩ ñ exqͥret. qͥs¬
potestatẽ irȩ tuȩ. & p̃timore tuo irã tuam
dinumerare : Etiã hic subaudit᷑. qͥs nouit.
Quã difficillime inuenit᷑ qͥ nouerit ita pͣ
timore tuo dinumerare irã tuã: ut etiam
hoc addat. & ad eã intelligat ꝑtinere. qđ
ñ nullis qͥb plus irasceris parcere uideariᷤ.
ut ꝓsꝑet᷑ peccator inuia sua. & maiora re-¬
cipiat in nouissimo. Potestas qͥppe humanȩ
irȩ cũ corpꝰ occiderit: ampliꝰ ñ habet qͥd
faciat. Ds̃ uͦ habet potestatẽ & hic puniri
& pꝰ corporis mortẽ mittere in gehennã.

Expanded text:
 timore tuo iram tuam dinumerare?» Valde paucorum hominum est, inquit, nosse irae tuae potestatem; quia plerisque ita magis, cum parcis, irasceris, ut non ad iram, sed potius ad mansuetudinem tuam pertinere intelligatur labor et dolor, quo corripis erudisque quos diligis, ne poenis excrucientur aeternis: sicut enim legitur in alio psalmo, «Irritavit Dominum peccator; pro magnitudine irae suae non exquiret» «potestatem irae tuae, et prae timore tuo iram tuam dinumerare?» Etiam hic subauditur, «quis novit.» Quam difficile invenitur qui noverit ita prae timore tuo dinumerare iram tuam, ut etiam hoc addat, et ad eam intelligat pertinere, quod nonnullis, quibus plus irasceris, parcere videaris, ut prosperetur peccator in via sua, et majora recipiat in novissimo? Potestas quippe humanae irae cum corpus occiderit, amplius non habet quid faciat; Deus vero habet potestatem et hic punire, et post corporis mortem mittere in gehennam .
Abbreviated transcription (Latin):
c̃iugii qͦd de illa generatione sortitꝰ : ait psꝰ
iħis. Si crederetis moysi. crederetis & mͥ deno
enĩ ille scripsit. Nonenĩ credendũ: ab ipson
nino moyse istum psalmũ fuisse c̃seriptum
magni meriti serui dĩ nom̃ ad hibitũ est
ex quo dirigeret᷑ legentis uł audientis intn¬

Expanded text:
de illa generatione sortitus est, ait ipse Jesus: «Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille Scripsit» . Non enim credendum est ab ipso omnino Moyse istum psalmum fuisse conscriptum, magni meriti servi Dei nomen adhibitum est, ex quo dirigeretur legentis vel audientis inten
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ. & beati mundo corde. qm̃
ipsi dm̃ uidebt. impii autẽ imniundi
sunt corde: ꝓcul dubio dm̃ ñ uidebt̃.
Etubi ÷ uidebt̃ inquẽ pupugerunt
nͥ quia apparet formã hominis eos
uisurꝗs ut iudicent᷑. formã dĩ ñ
uisuros. nͥeos qui ad det̾erã serabunt᷑
Quinseyarati enĩ fuerint addexteram:
hoc eis dicetur. Uenite benedicti pa¬
tris mei ꝑcipite regnũ. qđ uob paratũ :
ab initio mundi impiis uͦ ad sistrã quide
Ite inignẽ ȩt̃nũ. quẽ parauit pat̾ meus
diabolo & angłis eiꝰ. Finito aut̃ iudicio¬

Expanded text:
Verbum, et «beati mundi corde, quoniam Verbum, et «beati mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt;» impii autem immundi sunt corde: procul dubio Deum non videbunt. Et ubi est, «Videbunt in quem pupugerunt» : nisi quia apparet formam hominis eos visuros, ut judicentur; formam Dei non visuros, nisi eos qui ad dexteram separabuntur? cum separati fuerint ad dexteram, hoc eis dicetur: «Venite, benedicti Patris mei; percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi.» Impiis vero ad sinistram quid? «Ite in ignem aeternum, quem paravit Pater meus diabolo et angelis ejus.» Finito aut
Abbreviated transcription (Latin):
uerax: respice in me & miserere mei.
da potestatẽ ꝓuero tuo. Quia uerax:
da potestatẽ puero tuo. Transeat
tẽpꝰ patientię. ueniat tẽpꝰ iudicii.
Quomͦ da potestatẽ puero tuo e Pat̾
ñ iudicat quenquã. s om̃e iudiciũ
dedit filio. Ille resurgens. & in t̾rã
ipse ueniens iudicaturꝰ. ipse uidebit᷑
terribilis. qui uisus ÷ c̃tẽptibilis. De¬
monstrabit potentiã. qui de monstra¬
uit patientiam. In cruce patientia erat.
inuidicio potentia erit. Apparebit
eñi homo iudicans. sed inclaritate:
qr sicut eũ uidistis ire dixerunt au-¬
geli. sic ueniet. Forna ipsa ueniet
adiudiciũ. ido uidebunt illũ & impii.
Nam formã dĩ ñ uidebt̃. Beati en̾i
mundi corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebt̃.
Apparens in hominis forma dicet.
uidebt̃ formã hominis. qͥcũ informa
dĩ esset equalis dõ: hoc ñ uidebunt
impii. in pͥncipio erat uerbũ. & uerbũ
erat apud dm̃i. & ds̃ erat uerbum.
looe ñ uidebunt impii. Si enim ds̃

Expanded text:
erax, respice in me, et miserere mei; da potestatem puero tuo.» Quia «verax, da potestatem puero tuo.» Transeat tempus patientiae, veniat tempus judicii. Quomodo, «da potestatem puero tuo? Pater non judicat quemquam; sed omne judicium dedit Filio» . Ille resurgens, et in terram ipse veniet judicaturus; ipse videbitur terribilis, qui visus est contemptibilis. Demonstrabit potentiam, qui demonstravit patientiam: in cruce patientia erat; in judicio potentia erit. Apparebit enim homo judicans, sed in claritate: quia «sicut eum vidistis ire,» dixerunt Angeli, «sic veniet» . Forma ipsa veniet ad judicium; ideo videbunt illum et impii: nam formam Dei non videbunt. «Beati» enim «mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt» . Apparens in hominis forma, dicet,videbunt hominis. «Qui cum in forma Dei esset aequalis Deo» : hoc non videbunt impii. «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum» : hoc non videbunt impii. Si enim Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ione ꝓpħȩ. Sicut eñi ionas fuit inue¬
tre cęti tribus diebus & trib noctib
sic erit & filiꝰ hominis in corde t̾rȩ
E rgo cum capite nr̃o. iam factũ ÷ signũ
ibono. Dicat & unꝰ quisq nrm. fac mecũ
signum inbono: quiꝰ in nouissima tuba
naduentu dñi & mortui resurgent in¬¬
corrupti. & nos immutabimur. erit hoc
senum in bono Fac mecũ signũ inbono.
GINIUR Iniudicio confundent᷑ ꝑniciose.
nodo nolunt confundi salubrit᷑. Modo
Q confundantur. accusent uias suas malas.
teneant uiam bonam. qr nemo nr̃m uiuit
sne confusione. nͥpͥus confusus reuiuiscat.
prebet illis ds̃ mͦ aditũ salubris confusioniꝰ:
siñ contẽnant medicinã confessionis. Siaut̃
modo nolunt confundi: tc̾ confundentur.
quando deducent eos ex aduerso iniqͥtates
eorũ. Suomͦ confundent᷑. Quando dicent. Hi
sunt quos aliquando habuimꝰ inderisum.
& insimilitudinẽ imꝓꝑii. Nos insensati uitã
coꝵ estimabamꝰ insaniam. Quomͦ cõputati

Expanded text:
t enim Jonas fuit in ventre ceti tribus diebus et tribus noctibus, sic erit et filius hominis in corde terrae» . Ergo cum capite nostro jam factum est signum in bono: dicat et unusquisque nostrum, «Fac mecum signum in bono;» quia in novissima tuba, in adventu Domini, et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur . Erit hoc signum in bono. «Fac mecum signum in bono, dantur.» In judicio confundentur perniciose, qui modo nolunt confundi salubriter. Modo ergo confundantur; accusent vias suas malas, teneant viam bonam: quia nemo nostrum vivit sine confusione, nisi prius confusus reviviscat. Praebet illis Deus modo aditum salubris confusionis, si non contemnant medicinam confessionis: si autem modo nolunt confundi, tunc confundentur, quando deducent eos ex adverso iniquitates eorum . Quomodo confundentur? Quando dicent, «Hi sunt quos aliquando habuimus in risum et in similitudinem improperii. Nos insensati vitam eorum aestimabamus insaniam: quomodo computati
Abbreviated transcription (Latin):
Qui te manducant iterum esurient. &n
quasi pͥmo saginatꝰ discesserit & digesin
& redierit bibere. Tale ÷ qui te edunt is¬
huc esurient: sic cũ edunt esurient. &
qui te bibunt: sic bibendo sitient. Iuuꝰ
⁊ bibendo sitire: Nunquã fastidire sͦ
ista ineffabilis & sempitna dulcedo ent
homo inuia quam ds̃ dedit. ferat ten¬
ptationss. & suscipiat consolationes :¬

Expanded text:
«Qui te manducant, iterum esurient: et qui «Qui te manducant, iterum esurient: et qui quasi primo saginatus discesserit et digesserit et redierit bibere. Tale est, «Qui te edunt, adhuc esurient:» sic cum edunt, esurient; et qui te bibunt, sic bibendo, sitient. Quid est, bibendo sitire? Nunquam fastidire. Si ergo ista ineffabilis et sempiterna dulcedo erithomo in via quam Dominus dedit, ferat tentationes, et suscipiat consolationes
Abbreviated transcription (Latin):
modo de sideramus. cui suspiramꝰ. cum
ad eum uenerimꝰ. quomͦ nos accendet :
Inquem nondum uisum sic suspiran.
cum ad eum uenerimꝰ. quomͦi nos illumi¬
nabit: Quomͦ nos mutabit : Quid de
nob̾ faciet: Quid gͦ agemꝰ fr̃s: Psalmꝰ
nob̾ dicat. Beati quiꝰ habitant indomo
Desines laudare : si desines amare. lona
desines amare. qr talis ÷ quẽ uides qna
te offendat fastidio. Et satiat de apte
satiat. Mirũ ÷ qđ dico. Sidicã qr satut ti
timeo nęqua si satiatꝰ uelis abscedere
deprandio. quomͦ decȩna. Ergo qͥd dieda
Nonte satiat s Timeo rursus nesi diar
nonte satiat: indigens uidearis. & quas
inanior existas. & minus inte sit aliqus
qđ debeat impleri. Quid gͦ dicã . nͥ qđd ad
potest. cogitari uix potest. & satiat q
& non satiat qr utrunque inuenio insns¬
ra: Nam cum diceret beati esuriente sq
ipsi saturabunt᷑ : ÷ rursus dictũ desapa

Expanded text:
modo desideramus, cui suspiramus, cum modo desideramus, cui suspiramus, cum ad eum venerimus, quomodo nos accendet? In quem nondum visum sic suspiramus, cum ad eum venerimus, quomodo illuminabit? quomodo nos mutabit? quid de nobis faciet? Quid ergo agemus, fratres? Psalmus nobis dicat: «Beati qui habitant in domo Desines laudare, si desines amare. Non autem desines amare, quia talis est quem vides, qui nullo te offendat fastidio: et satiat te, et non te satiat. Mirum est quod dico. Si dicam quia satiat te, timeo ne quasi satiatus velis abscedere; quomodo de prandio, quomodo de coena. Ergo quid dico? Non te satiat? Timeo rursus ne si dixero, Non te satiat, indigens videaris; et quasi inanior existas, et minus in te sit aliquid quod debeat impleri. Quid ergo dicam, nisi quod dici potest, cogitari vix potest? Et satiat te, et non te satiat: quia utrumque invenio in Scriptura. Nam cum diceret, «Beati esurientes, quia ipsi saturabuntur» : est rursus dictum de Sapientia,
Abbreviated transcription (Latin):
in pace sempit̾na dĩ uultu ꝑfruunt᷑. Nemo
tͥ dicet uisita egrũ. sanitas immortalitasq
ꝑ manet. Nemo tͥ dicet sẽpeli mortuun.
om̃s inuita ȩterna erunt. Cessant oꝑa
faciemus : Dormienꝰ fortasse. Simodo
pugnamꝰ contra nos. quam ius geramꝰ
domum somnii carnẽ istã. & uigilanus
in his luminarib & solennitas ista dat
nob animũ igilandi. dies ille quales ui¬
gilias nob̾ dabit : Ergo uigilabimꝰ. non
dor miemus. Quid agemꝰ : Oꝑa miscđiȩ
ista ñ erunt. qr nulla miseria erit. Forte
oꝑa necessitatis erunt ista. quȩ hic sunt
modo. seminandi. arandi. coquendi. mo¬
lendi. texendi. Nichil horum: qr necessi¬
tas ñ erit. Sic ñ erunt oꝑa miscłiȩ : quia
transit miseria Ubi necessitas ñ erit nec
Quid ibi erit : Qd negotiũ nr̃m : Quȩ
actio nr̃a : Annulla actio qr qͥes : Sedebit
gͦ & torpebimꝰ & nichil agemꝰ: Si refrige̾i¬
actio nr̃a. Amor gͦ qͥetꝰ iuultu dĩ. quẽ

Expanded text:
in pace sempiterna Dei vultu perfruuntur. Nemo in pace sempiterna Dei vultu perfruuntur. Nemo tibi dicit, Visita aegrum: sanitas immortalitasque permanet. Nemo tibi dicit, sepeli mortuum: omnes in vita aeterna erunt. Cessant operfaciemus? Dormiemus fortasse? Si modo pugnamus contra nos, quamvis geramus domum somni carnem istam, et vigilamus in his luminaribus, et solemnitas ista dat nobis animum vigilandi; dies ille quales vigilias nobis dabit? Ergo vigilabimus, non dormiemus. Quid agemus? Opera misericordiae ista non erunt, quia nulla miseria erit. Forte opera necessitatis erunt ista quae hic sunt modo, seminandi, arandi, coquendi, molendi, texendi? Nihil horum, quia necessitas non erit. Sic non erunt opera misericordiae, quia transit miseria: ubi necessitas non erit nec Quid ibi erit? quod negotium nostrum? quae actio nostra? An nulla actio, quia quies? Sedebimus ergo, et torpebimus, et nihil agemus? Si refrigeactio nostra. Amor ergo quietus in vultu Dei, quem
Abbreviated transcription (Latin):
& contrariũ miseriȩ: quã beatitudo. Tu
dicis lugentes. & tudicis beatos. Intellige
inquit quoddico. Beatos dico lugentes.
Quare beati : Inspe. Quare lugentes :
Inre. Et enĩ lugent in morte ista. intri.¬
bulationibus istis. inꝑegrinatione sua.
Et qr agnoscunt se esse inista miseria & ge¬
muntꝰ: beati sunt. Quare lugent: Con¬
tristatus ÷ beatus cẏ̃prianus inpassione.
mͦ consolatus ÷ incorona. Modo & consolatꝰ.
sunt : int̾pellant ꝓ nob. Non transeunt
int̾ pellationes ipsoꝵ: nͥ cũtransierit gemitꝰ
nr̃. Cũ autẽ transierit gemitꝰ nrͣ om̃sin
una uoce. in uno populo. in una patria.
gelis. choris cęlestium potestatum. in una
ciuitate uiuentium. quis ibigemit: Quis
ibi suspirat : Quis ibi laborat: Ouis ibi
eget : Quis ibi morit᷑ : Quis ibi miscłiã
prebet : Quis frangit panẽ esurienti. ubi
om̃s pane iustitię saginant᷑: Nemo tibi
dicet concorda amicos tuos litigantes.

Expanded text:
et contrarium miseriae quam beatitudo: tu et contrarium miseriae quam beatitudo: tu dicis lugentes, et tu dicis beatos! Intelligite, inquit, quod dico: beatos dico lugentes; quare beati? In spe. Quare lugentes? In re. Etenim lugent in morte ista, in tribulationibus istis, in peregrinatione sua; et quia agnoscunt se esse in ista miseria, et gemunt, beati sunt. Quare lugent? Contristatus est beatus Cyprianus in passione; modo consolatus est in corona. Modo et consolatus sunt, interpellant pro nobis. Non transeunt interpellationes ipsorum, nisi cum transierit gemitus ter: cum autem transierit gemitus noster, omnes in una voce, in uno populo, in una patria cgelis, choris coelestium Potestatum in una civitate viventium. Quis ibi gemit? quis ibi suspirat? quis ibi laborat? quis ibi eget? quis ibi moritur? quis ibi miseriordiam praebet? quis frangit panem esurienti, ubi omnes pane justitiae saginait, Concorda amicos tuos litigantes:
Abbreviated transcription (Latin):
seducunt uos. Populus m̃s qui uos fe-¬
lices dicunt inerrorẽ uos mittunt.¬
& turbant semitas pedũ ur̃oꝵ. Sic &
& lugete. risus ur inluctũ conuertat᷑.
Uidetis que audistis: Quando nob hȩc
dicerent᷑ in regione securitatis:. Utiq
regio ista scand̾aloꝵ ÷ & tẽptationum
& om̃ium maloꝵ: ut gemanꝰ hic & mere.¬
amur gaudere ibi. ic tribulari. &
consolari ibi & dicere. Om̃ exemisti oculoᷤ
meos alacrimis. pedes meos alapsu. pla.¬
cebo dño in regione uiuoꝵ. Ista regio
mortuoꝵ ÷. Transit regio mortuoꝵ.¬
& uenit regio uiuoꝵ. In regione mortuoꝵ
labor & dolor. timor. tribulatio. tẽptatio.
gemitꝰ. suspiriũ. hic falsi felices ueri infeliceᷤᷤ.
qr falsa felicitas. uera miseria ÷. Qui uero
se agnoscit inuera miseria. eẽ: erit etiã
inuera felicitate. Et tam̃ ne qui miser
es. dñni audi dicentẽ. Beati lugentes.
Obeati lugentes. Nichil tam cõniunctũ
miseriȩ : quan luctꝰ. Nichil tã remotũ

Expanded text:
eus» , «Populus meus, qui vos felices dicunt, in errorem vos mittunt, et turbant semitas pedum vestrorum» .  lugete; risus vester in luctum convertatur» . Videtis quae audistis: quando nobis haec dicerentur in regione securitatis? Utique regio ista scandalorum est, et tentationum, et omnium malorum, ut gemamus hic, et mereamur gaudere ibi; hic tribulari, et consolari ibi, et dicere: «Quoniam exemisti oculos meos a lacrymis, pedes meos a labina»; «placebo Domino in regione vivorum» . Ista regio mortuorum est. Transit regio mortuorum, venit regio vivorum. In regione mortuorum labor, dolor, timor, tribulatio, tentatio, gemitus, suspirium: hic falsi felices, veri infelices; quia falsa felicitas, vera miseria est. Qui vero se agnoscit in vera esse miseria, erit etiam in vera felicitate: et tamen nunc quia miser es, Dominum audi dicentem, «Beati lugentes» . O, «beati lugentes!» Nihil tam conjunctum miseriae quam luctus; nihil tam remotum
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ filiꝰ Patris & filii separari ñ potest
uisio. Ubi unius ñ separat᷑ natura
& substantia: uisio separari ñ potest.
Nam ut noueritis illuc debere p¬
parari cor ad iudendã diuinitatẽ patri
& filii & sp̃s scĩ inquam nonuisam cre¬
dimus. & credendo cor unde uideri
possit mundamꝰ: ipse dñs alio loco
dicit. ꝗ habet mandata mea & seruat
ea: ipse e qͥdiligit me. Qui autẽ
diligit me : diliget᷑ apatre meo.

Expanded text:
et Filius. Patris et Filii separari non potest visio: ubi non separatur natura et substantia, visio separari non potest. Nam ut noveritis illuc debere praeparari cor ad videndam divinitatem Patris et Filii et Spiritus sancti, in quam non visam credimus, et credendo, cor unde videri possit mundamus; ipse Dominus alio loco dicit: «Qui habet mandata mea et servat ea, ille est qui diligit me: qui autem dilig
Abbreviated transcription (Latin):
& filiũ siũ filiũ suũ informa ch̃. slum
ancille suȩ informa serui. De ancilla cp
natꝰ ÷ gͦ dñs informa seri: & dix̃. Sllui
fac filium ancille tuȩ. Et saluatꝰ : anort
sicut nostis. resuscitata carne sua que na
suscitabo illud. Neaut̃ nos aliud suspua¬
remur: euangelista secutꝰ ait. Hoc atꝰ
dicebat de tẽplo corporis Saluus ÷¬
factus ÷ filius ancillȩ tuȩ. Forte non
potest dicere. da potestatẽ puero tio
quia ille filiꝰ accepit potestatẽ S qur
nondicit & hoc : An non seruis dictim
÷. sedebitis suꝑ sedes duo decĩ. iudicanteᷤ
duodecĩ trib isrł: Et serui dicunt
Nescitis qr angłos iudicabimꝰ : dccipit
quisq sc̃oꝵ filius ancille eiꝰ. Qͣ si de

Expanded text:
et Filium suum: Filium suum, in forma Dei; Filium ancillae suae, in forma servi. De ancillt ergo Dominus in forma servi; et dixit, «Salvum fac filium ancillae tuae.» Et salvatus est a morte, sicut nostis, resuscitata carne sua quae motriduo suscitabo illud:» ne autem nos aliud suspicaremur, Evangelista secutus ait, «Hoc autem dicebat de templo corporis sui» fac filium ancillae tuae.» Forte non potest dicere, «Da potestatem puero tuo;» quia ille Filius accepit potestatem. Sed quare non dicit et hoc? Annon servis dictum est, «Sedebitis super duodecim sedes judicantes duodecim tribus Israel» ? et servi dicunt: «Nequisque sanctorum filius ancillae ejus. Quid si de
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ erubescitis : Uidetis. eẽ. & mͦ confusionẽ
sillubrẽ in loco penitentiȩ. tẽ aut̃ seram.
mutilem. infructuosam. Quid nob̾ ꝓfuit
suꝑbia. aut quid diuitiarũ iactantia con-¬
tulit nob̾: Transierunt omia tanquã
umbra. Quid enĩ ÷ Quando hic uiuebaᷤᷤ
nonuidebas. quia transibant ista om̃ia.
tanquam u̾bra: Tusi relinqueres u̾brã
& esses inluce: non postea diceres. transiert᷑
om̃ia tanquam umbra. quando ab ũbra
intenebras iturus es. Facmecũ signum
in bono. ut uideant qui me oderunt &
EcoNsola tꝰ es me. Adiuuisti me incer.¬
tamine. & consolatꝰ es me intristitia.
Heno enin consolationẽ quęrit. nͥ qͥ est
inmiseria. Nonuultis consolari. dicite
quia felices estis. & auditis. Populus m̃s.¬

Expanded text:
nc erubescitis» ? Videtis esse et modo confusionem salubrem in loco poenitentiae; tunc autem seram, inutilem, infructuosam. «Quid nobis profuit superbia? aut quid divitiarum jactantia contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra» . Quid enim? quando hic vivebas, non videbas quia transiebant ista omnia tanquam umbra? Tunc relinqueres umbram, et esses in luce; non postea diceres, «Transierunt omnia velut umbra,» quando ab umbra in tenebras iturus es. «Fac mecum signum in bono, ut videaet consolatus es me. Adjuvisti me,» in certamine; «et consolatus es me,» in tristitia. Nemo enim consolationem quaerit, nisi qui est in miseria. Non vultis consolari? Dicite quia felices estis. Et auditis, «Populus m
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ dm̃. Non eñi illi ibt̃ aduisionẽ
patris. & ñ ibi uidebt̃ & filiũ. Siñ esset
filius inpatris sui uisione : ñ dicerẽt
ipse filius discipulis suis. qr filius in
patre ÷ &̾ pat̾ infilio. DicuÑ illi di¬
scipłi. Ostende nob̾ patrẽ. & sufficit
nobis. Ait illis. Tanto tẽpore nobcũ
sum & non cognouistis me: sohilippe
qui me uidit. uidit & patrẽ. Uidetis

Expanded text:
 illi ibunt ad visionem Patris, et non ibi videbunt et Filium. Si non esset et Filius in Patris sui visione, non diceret ipse Filius discipulis suis quia Filius in Patre est, et Pater in Filio. Dicunt illi discipuli: «Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Ait illis: Tanto tempore vobiscum sum, et non me nostis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem.» Videti
Abbreviated transcription (Latin):
erunt animã meã: ET NONPROΡOSΥ ΕRT
⁊e iN conspectU Suo. Ouomͦ ñ ꝓposuer:¬
Non in tellexerunt dm̃ ut homini
parcerent. ut qđ uidebant ad hoc am¬
bularent. Puta qr ds̃ ñ erat. homo erat.
misericors & miserator : Quia incruce
pendens ait. Pat̾. ignosce illis. quia ne.¬
sciunt qͥd faciunt. Quẽ petit : ꝓquib
petit : quis petit: Ubi petit ⁊ Patrẽ
filiꝰ. ꝓimpis crucifixꝰ. int̾ ipsas iniurias
ñ uerboꝵ s mortis illatȩ. pendens in
cruce. tanquã adhoc extentas manꝰ
habuerit. ut sic ꝓillis oraret. ut diri¬
geret᷑ oratio eiꝰ tanquã incensum in
conspectu patris. & eleuatio manuum
cius sacrificiũ ueꝑtinũ. Longanimis¬

Expanded text:
unt animam meam. Et non proposuerunt te in conspectu suo.» Quomodo non proposuerunt? Non intellexerunt Deum. Homini parcerent: ad quod videbant, ad hoc ambularent. Puta quia Deus non erat, homo erat: misericors, et miserator?» Quia in cruce pendens ait: «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» . Quem petit? Pro quibus petit? quis petit? ubi petit? Patrem filius, pro impiis crucifixus, inter ipsas injurias, non verborum, sed mortis illatae, pendens in cruce: tanquam ad hoc extentas manus habuerit, ut sic pro illis oraret, ut dirigeretur oratio ejus tanquam incensum in conspectu Patris, et elevatio manuum ejus sacrificium vespertinu
Abbreviated transcription (Latin):
tuendũ ÷. Que putatis ꝓsꝑa. magis tẽ.¬
itationes sunt. Uenit hereditas. uenit
copia rerũ. abundat circũ fluentia ne¬
scio cuiꝰ felicitatis. Teptationes sunt istȩ
cauete ne uos ista corrũpant. Quicqͥd
diderunt filii tui qui fuert̾ pagani. si
forte lucratꝰ es amicũ tuũ qͥte uolebat
seducere adtheatrũ & tu eũ duxisti ad
eccłam. si forte contradictor nescio qͥs ini¬
micꝰ tuus & rabide seuiens. deposita illa
rabie factꝰ ÷ mitis. & agnouit dñm. nec
oblatrat aduersus te. sed clamat tecũ
aduersus malũ: ista iocunda sunt. Unde
enim gaudemꝰ. si dehis ñ gaudemus e Aut
que sunt alia gaudia nr̃a. nͥ istas S quia
abundant & tribulationes & tẽptationes
& dissensiones & scismata & cetera mala¬
talia. sine quibus ñ potest. eẽ. scłm hoc . do¬
nec transeat iniqͥtas : exultatio illa nͣnos
faciat securos. s ita iocundet᷑ cor nr̃mut
timeat nom̃ dñi : nealiunde iocundet᷑.

Expanded text:
tuendum est: quae putatis prospera, magis tetuendum est: quae putatis prospera, magis tentationes sunt. Venit haereditas, venit copia rerum, abundat circumfluentia nescio cujus felicitatis: tentationes sunt istae; cavete ne vos ista corrumpant. Quidquiddiderunt filii tui qui fuerunt pagani; si forte lucratus es amicum tuum qui te volebat seducere ad theatra, et tu eum duxisti ad ecclesiam; si forte contradictor nescio quis inimicus tuus et rabide saeviens, deposita illa rabie factus est mitis, et agnovit Deum, nec oblatrat adversus te, sed clamat tecum adversus malum: ista jucunda sunt. Unde enim gaudemus, si de his non gaudemus? aut quae sunt alia gaudia nostra, nisi ista? Sed quia abundant et tribulationes, et tentationes, et dissensiones, et schismata, et caetera mala, sine quibus non potest esse saeculum hoc, donec transeat iniquitas; exsultatio illa non nos faciat securos, sed ita jucundetur cor nostrum, ut timeat nomen Domini, ne aliunde jucundetur,
Abbreviated transcription (Latin):
tat. s usq infinẽ deducat. Quomͦ de¬
manũ suam. Et brachiũ dñi cui reue
tua. & ambulabo mueritate᷑ tua. hillo
utiq qͥait. ego sũ uia. ueritas & uita.
Nã quẽ inuia & ueritate deducis. qͦ nisi
ad uitã ꝑducis: Deducis gͦ in illo &adil¬
in iocunditate ÷: Et qͦmͦ iocunditas
sitimor : Nonne timor amarꝰ solet
esse  Frit aliquando iocunditas sine
timore. mͦ iocunditas cũ timore. Non¬
dũ ÷ eñi plena securitas. nec ꝑfectaio¬
cunditas. Sinulla iocunditas: deficmꝰ¬
Siplena securitas : male ex ultamus
Ergo & iocunditatẽ asꝑgat. & timorẽ
incutiat: ut de dulcedine iocunditat
ꝑducat nos ad sedẽ securitatis. Bando
timorẽ: non nos faciat male exultare:
& recedere de uia. Idõ sic dicit psalmꝰ.
Seruite dño intimore. & exultate ei
cũ tremore. Sic & apłs paulus dicit.
sũ timore & tremore. ur̃am ipsorum
ꝯuicqͥd gͦ prosꝑũ uenit fr̃s: magis me¬

Expanded text:
tat, sed usque in finem deducat. Quomodo detat, sed usque in finem deducat. Quomodo demanum suam. Et brachium Domini cui reva, et ambulabo in veritate tua:» in illo utique qui ait, «Ego sum via, et veritas, et vita.» Nam qui in via et veritate deducis, quo nisi ad vitam perducis? Deducis ergo in illo, ad ilin jucunditate est. Et quomodo jucunditas, si timor? Nonne timor amarus solet esse? Erit aliquando jucunditas sine timore, modo jucunditas cum timore: nondum est enim plena securitas, nec perfecta jucunditas. Si nulla jucunditas, deficsi plena securitas, male exultamus. Ergo et jucunditatem aspergat, et timorem incutiat, ut de dulcedine jucunditatis perducat nos ad sedem securitatis. Dando timorem, non nos faciat male exultare, et recedere de via. Ideo dicit in psalmo: Servite Domino in timore, et exultate ei cum tremore  tremore vestram ipsorum Quidquid ergo prosperum venit, fratres, magis me