comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciant. qui in se spantibus adiu¬
tor ertat. In alleluya nero. dile¬
exandunt. Euangelium eiꝰ
ram cunctis tribuerĩt. O ft̃. p̾
ces eis exprimit. quas ꝓpopuli
liberationc fudit. In cõ. sacerdo¬
tes populum monent: ut uota
terribilideo redelere nõ tardent.
qui spiritum p̾ncipum astulit.
dum alancum. theodorum. toti¬
lamtirannos regno priũatiͦs
in uersu officii cantatur. Micha¬
eluenit madintorium .in. quia
hec dinca aliquando circafestum
offõ. off. representatur damelis
or : et angeli gabrieł collocutio.
li libertate. cu angelus gabriel
apparint. ⁊ populum aciro di¬
miltendum. et xp̃m prohuma¬
na liberatione nascendum ĩno¬
tuit. Introitus ergo uerba dam
lute clamat.da pacem.d. In õr.¬
In epistola prophecia angelit̾mi¬
natur: in qua nichil eis desit in
ulla gracia deprecatur. In .GR.
propheta de. ingeli promissione
letatur. quia populus in domũ
dñi iturus prominciatur. In u̾¬
su orat. ut pax populo fiat. In

Expanded text:
tiat, qui in se sperantibus adjutiat, qui in se sperantibus adjutor existat. In Alleluia vero, Dileexaudivit. Evangelium ei ram cunctis tribuerit . Offertorium preces ejus exprimit, quas pro populi liberatione fudit. In Communione sacerdotes populum monent, ut vota terribili Deo reddere non tardent, qui spiritum principum abstulit, dum Alaricum, Theodericum, Totilam, tyrannos regno privans in versu Offertorii cantatur, Michael venit in adjutorium meum, quia haec Dominica aliquando circa festumofficio repraesentatur Danielis oratio, et angeli Gabrielis collocutio. li libertate. Cui angelus Gabriel apparuit, et populum a Cyro dimittendum, et Christum pro humana liberatione nascendum significavit. Introitus ergo verba Danilute clamat: Da pacem, DoIn Epistola prophetia angeli intimatur, in qua nihil deesse in ulla gratia praedicatur . In Graduali propheta, de angeli promissione laetatur, quia populus in domum Domini iturus praenuntiatur. In Versu orat ut pax populo fiat. In
Abbreviated transcription (Latin):
dul genciam sentiat. In episto¬
la se uictum damat. populũ
captiuum ad pacienciam robo¬
rat. In.Gr. Beatam gentem
exriltat. quam deus flagellan¬
siuie su sanne conuenit: qui ĩ dño
spauerunt. et de periculis eos e¬
ripuit. Euangelium quoq ꝯ¬
grint. quia daniel susannam
siluaut ac dimisit. ip̃e ĩ noinis¬
simo loco recubint. dum se inter
captiuos eẽtoluit. S rex cum
supnis ascendere nissit. dum eũ
regni p̾ncipem posse constitit
tialiter orationem ens exprimit.
quam pro populo oppresso ħuit.
qui spiritum principum abstu¬
nt. dum nabuchod̾. inter bestia
ẽẽ sensuit. balthasar hostibus oc¬
uel orcisum doluit. et dei iudiciũ
hisuerbis extulit. Iustus es dñe.
dei iudicio pro meritis gentibus
traditus erat. Indulgenciam
senciat. In epistola ad monitio
dectorum insinuatur. qui a po¬
pulus ad penitenciam corrobo¬
ratur. In .Gk. Beatam gentem
predicat. quam dñs hic flagel¬
lat. In alleluya. Qui tinet do¬
minum. deũ laudandum demĩ¬

Expanded text:
um Deum sequatur. In Epistola se vinctum clamat, populum captivum ad patientiam roborat . In Graduali. Beatam gentem cantat , quam Deus flagellansive Susannae convenit, qui in Domino speraverunt, et de periculis eos eripuit. Evangelium quoque congruit, quia Daniel Susannam salvavit, ac dimisit. Ipse in novissimo loco recubuit, dum se inter captivos esse doluit, sed rex eum superius ascendere jussit, dum eum regni principem post se constituit cialiter orationem ejus exprimit, quam pro populo oppresso habuitqui spiritum principum abstulit, dum Nabuchodonosor inter bestias esse censuit, Balthasar hostibus ocvel occisum doluit, et Dei judicium his verbis extulit: Justus es, DominDei judicio pro meritis gentibus traditus erat, indulgentiam sentiat. In Epistola admonitio doctorum insinuatur, qua populus ad patientiam corroboratur. In Graduali beatam gentem praedicat , quam Dominus hic flagellat. In Alleluia, Qui timent Dominum , Deum laudandum denun
Abbreviated transcription (Latin):
admonicio: quam fecit ꝓ pacis
uinculo. In 6R̾. letatm̃: quia
par ab eis laudatur. In uersude¬
nuo landat orat. ut pax intur¬
ribus eclesie fiat. In allelura
populum monet: ut dm̃ ꝑ pa¬
ce laudet. Euangelium ĩnu¬
it: qualiter populum in gemi¬
na dilectione copulauerit. off.
nero innotescit. ꝙ sacrificium
laudis pro populi salute obtu¬
tit. sicut moy ses olim pro popu¬
lo fecit. In cõ. aũt imperat. ut
pro sua concordia deo hostiam
laud̾ offerant. hec due.cõ. s. uo¬

Expanded text:
nitio, quam fecit pro pacis vinculo . In Graduale laetatur, quia pax ab eis laudatur. In Versu denuo orat, ut pax in turribus Ecclesiae fiat. In Alleluia populum monet, ut Deum pro pace laudet Evangelium innuit qualiter populum in gemina dilectione copulaverit. Offertorium vero innotescit quod sacrificium laudis pro populi salute obtulit, sicut, Moyses olim pro populo fecit. In Communione, autem imperat ut pro sua concordia Deo hostias laudis offerant. Hae duae Commu
Abbreviated transcription (Latin):
Ominica que sequitur.
adamele ꝓpħa instituitur
hac in captiuitate positus regi
sompnia exposint. susannam
de morte cripuit. Ipm̃ uero deus
de lacu leonum liberaint. quem
meritis ndicium dei incidit. in

Expanded text:
ominica quae sequitur Daniele propheta instituitur. Hic in captivitate positus regi somnia exposuit, Susannam de morte eripuit ; ipsum vero Deus de lacu leonum liberavit, quem meritis judicium in Dei incidit, in
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionis: indeamus
quid nobis obẜuandum ip̃e
auctor precipiat dilectionis.
Ait enĩ. Sidiligitis me. man¬
data mea ẜuate: et ego rogabo
patrem. et alium paraclitum
dabit uobis: ut maneat uo¬
biscum in eternum. Attenda¬
mus ergo fratres quantum
qui cum promissione a nobis
suam crigit dilectionen: sp
ritum sanctum dicit nobiscũ
eẽ. et ineteruum mansurum:
si post dilectionem siam man¬
data enuis ẜuauerimus: Ab ip¬
so emĩ nobis omma bona lar¬
giuntur: et uelle bonum. et o¬
perari. ab illo prius donatur
memus eum. Cognoscimur:
ut cognoscamus. Adiuuamur
ut operemur: et operando uir¬
tutibus ditemur. Ergo si noᷤ
dilectio dei proximiq demulcet.
consequens est ut faciamus qḋ
ille prccipit. quia intantum di¬
ligimus. in quantum facimus.
Neq enĩ potest sincere deum di¬
ligere: qui mandata eius fidelit̾
non implet. Ipẽemĩ ait. Siquis
diligit me ẜmonem meumẜua¬
bit: et pater meus diliget eum.
et adeum ueniemus: et mansionẽ

Expanded text:
dilectionis, videamus quid nobis observandum ipse auctor praecipiat dilectionis. Ait enim: Si diligitis me, mandata mea servate, et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum . Attendamus ergo, fratres, quantum s Christus, qui cum promissione a nobis suam exigit dilectionem, et Spiritum sanctum dicit nobiscum esse in aeternum mansurum, si post dilectionem suam mandata ejus servaverimus. Ab ipso enim nobis omnia bona largiuntur, et velle bonum et operari, ab illo prius donatur memus eum. Cognoscimur, ut cognoscamus: adjuvamur ut operemur, et operando virtutibus ditemur. Ergo si nos dilectio Dei proximique demulcet, consequens est ut faciamus quod ille praecepit. Quia in tantum diligimus, in quantum facimus. Neque enim potest sincere Deum diligere, qui mandata ejus fideliter non implet. Ipse enim ait: Si quis diligit me, sermonem meum servabit. Et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, e
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis gentibus que uersant᷑
interra. Benedictus eris ĩcunca¬
te. et benedictus in agro benedic¬
tus fructus uentris tin. et fructꝰ
t̾re tue. Mittet dñs suꝑ cellaria
tua: et suꝑ omnia opera manu¬
cognoscimus qm̃ diligimus na¬
tos dei: cum deũ diligamus. et
mandatacius faciamus. Hec
est enĩ caritas dei. ut mandata eiꝰ
custodiamus: et mandata enis¬

Expanded text:
cunctis gentibus quae versantur cunctis gentibus quae versantur in terra. Benedictus eris in civitate, et benedictus in agro, benedictus fructus ventris tui, et fructus terrae tuae. Mittet Dominus super cellaria tua, et super omnia opera manucognoscimus quoniam diligimus natos Dei, cum Deum diligamus, et mandata ejus faciamus. Haec est enim charitas Dei, ut mandata ejus custodiamus; et mandata e
Abbreviated transcription (Latin):
nõ custodit: mendax est. et ueri
tas in eo non est. Qui ẜuat uer¬
bumeins: uere in hoc caritas dei
perfecta est. De se quoq iobait.
Uestigia dei: secutus est pesm̃s.
Uiam eis custodiui: et nõ decli¬
nam ex ea. Amandatis labiorũ
ens nõ recessi: et insimi meo abᷤ¬
dñs de dilectione sua atq manda¬
torum suorum obẜuancia: popu¬
lum ifrabeliticum amonens dic.
Et nunc isrihel audi p̾cepta
et nidicia que ego doceo te hodie:
ut faciens ea iuas ieis: obf¬
ua et caue ne quando obliuisca¬
ris dĩ deiti. et negligas man¬
data enis atq iudicia: et cerimo¬
mas quas ego precipio tibi hodie.
Et minc ifrahel quid dñs deus
tuus petit ate. nisi ut timeas do¬
minũ deuintuũ. et ambules ĩui-¬
is eius. et diligas eum. ac ẜinas
ei intoto cordetuo. et in tota ani¬
matua: custodiasq mandataeiꝰ
et cerimonias quas ego precipio
tibi hodie. ut bene sit tibi: Si at̾
audieris ut facias om̃ia manda¬
ta eius: faciet te dñs excelsiorem

Expanded text:
on custodit, mendax est, et in eo veritas non est. Qui servat verbum ejus, vere in hoc charitas Dei perfecta est . De se quoque Job ait: Vestigia Dei secutus est pes meus. Viam ejus custodivi, et non declinavi ex ea. A mandatis labiorum ejus non recessi, et inDominus de dilectione sua atque mandatorum suorum observantia populum Israeliticum admonens, dicit: Et nunc Israel audi praecepta et judicia, quae ego doceo te hodie, ut faciens ea vivas in eis . Observa et cave, ne quando obliviscaris Domini Dei tui, et negligas mandata ejus atque judicia, et caeremonias quas ego praecipio tibi hodie . Et nunc Israel, quid Dominus Deus tuus petiit a te, nisi ut timeas Dominum Deum tuum, et ambules in viis ejus, et diligas eum ac servias ei in toto corde tuo, et in tota anima tua, custodiasque mandata et caeremonias ejus, quas ego praecipio tibi hodie, ut bene sit tibi . Si autem audieris, ut facias omnia mandata ejus, faciet te Dominus excelsiorem
Abbreviated transcription (Latin):
si faciams mandataerus: et a
nostris noluptatibus coharta¬
mus. Nam qui ad huc per illici¬
ta desideria defluit: profecto dm̃
nõ amat: quia ei in sua uolũta¬
te contradicit.

Expanded text:
si ad mandata ejus nos a nostris voluptatibus coarctamus. Nam qui adhuc per illicita desideria diffluit, profecto Deum non amat, quia ei in sua voluntate contradicit.
Abbreviated transcription (Latin):
tus ponitur aliq̃ndo pro flatu
fuiminis tactus profligitus sb̃¬
uersus. decoctores sunt. qui si mu¬
lata paupertate partem debiti sol¬
nunt. et in totum accepta ratio¬
ne per fraudem liberantur. et m¬
fames efficiuntur. iteoq decocto¬
res. ꝙ summam debitidecoquãt.
Aurum enĩ cum coquitur minu¬
itur. Ergo quasi decoquitur de¬
bitum. negatõne debitoris. Ui¬

Expanded text:
tus ponebatur aliquando pro "flatu fulminis tactus"; profligatus "subversus". Decoctores sunt qui simulata paupertate partem debiti solvunt et in totum acceptilatione per fraudem deliberantur et infames efficiuntur; ideo decoctores, quod summam debiti decoquunt; aurum enim cum coquitur, minuitur; ergo quasi decoquitur debitum negatione debitoris.
Abbreviated transcription (Latin):
operandi affuerit tempus. qͥs¬
quam iustificationis consequi¬
tur grãm: neq in futuro ui¬
tam possidebit et̾nam. In oĩ
opere bono fructificantes. Ille
bene momim opere tono fructi¬
ficat: qui accepto incordeuer¬
bi semine. ut t̾ra bonaet opti¬
ma. aliud tricesunũ. aliud sex¬
agesimum. aliud centesimũ
fructum affert inpaciencia.
Et notandum: qui atacite
hoc in loco eorum desidiosas
corripit mentes. qui in meliui
non crescunt: nec bonũ opan¬
tes in uirtutib proficiunt: s
tantum sibi sufficere credunt.
qma nõ opantur malum: uł
quia reliquerunt corpore mũ¬
dum: nescientes quia per exer¬
citia sapieucie. et meditationẽ
sanctarum scripturarum. et
per uirtutes bonoꝵ operumno¬
uus cotidie crescens et placẽs
deo efficitur honio. Dixit atb̾.
pastor. Quia sicut fumo ex¬
pelluntur apes. ut tollatur oꝑ¬
poralis requies timorem diñ
expellit ab anima. et anfertab
ea omne opus bonum. Uixit

Expanded text:
operandi adfuerit tempus quisoperandi adfuerit tempus quisquam sanctificationis consequitur gratiam, neque in futuro vitam possidebit aeternam: In omni opere bono fructificantes . Ille bene in omni opere bono fructificat, qui accepto in corde verbi semine, ut terra bona et optima, aliud trigesimum. aliud sexagesimum, aliud vero centesimum fructum affert in patientia . Et notandum quod tacite hoc in loco eorum desidiosas corripit mentes, qui in melius non crescunt, nec bonum operantes in virtutibus proficiunt, sed tantum sibi sufficere credunt, vel quia non operantur malum, vel quia reliquerunt corpore mundum: nescientes quod per exercitia sapientiae, et meditationem sanctarum Scripturarum, et per virtutem bonorum operum, novus quotidie crescens et placens Deo efficitur homo. Dixit abbas Pastor: Quia sicut fumo expelluntur apes ut tollatur dporalis requies timorem Domini expellit ab anima et aufert ab ea omne opus bonum. Dixit
Abbreviated transcription (Latin):
Ost acceptam sacribap¬
tismatis undam: et per
manus impositionĩs ep̃i sus-¬
ceptam spiritus sancti gram.
potissimumest homini uple¬
ri cognitione noluntatis dei:
ut ea que sunt uoluntatis dei
faciat: et in omnib scdm uo¬
luntatem eius uuat. Quia
quanto quisq uo luntatis tei
habuerit cognitionem: tanto
et maiestatis ens habebit ti¬
morem: et cordis eum tenebit
dilectionem. Et intantum dig¬
ne deo poterit ambulare: et n
tantum illi placere: et inoñ
opere bono fructificare. Ille er¬
go digne deo ambulat: qui fidẽ
quam in baptismate per dñi
accepit grãm. cotidie operib
bonis accumulat. Qui mem¬
bra sua que sunt super terram
mortificat. ut deo spiritualit̾
iuat: et ei cui se probauit. ni¬
te et pie uiuendo placeat: deo
peromnia placens est. Nemo
ergo deo placere et ad ueram
potest beatitudinem ꝑuenire:
nisi per mortificationẽ incioꝵ.
et assumptionem uirtutum.
ꝑ fidem rectam. et operationẽ
sanctam. Et neq in hoc scło
sine his duabus rebus si tam̃

Expanded text:
ost acceptam sacri baptismatis undam, et per manus impositionem episcopi susceptam Spiritus sancti gratiam, potissimum est homini impleri cognitione voluntatis Dei , ut ea quae sunt voluntatis Dei faciat, et in omnibus secundum voluntatem ejus vivat. Quia quantum quisque voluntatis Dei habuerit cognitionem, tantum et majestatis ejus habebit timorem, et cordis erga eum tenebit dilectionem, et in tantum digne Deo poterit ambulare, et in tantum illi placere, et in omni opere bono fructificare. Ille ergo digne Deo ambulat, qui fidem quam in baptismate per Domini accepit gratiam, quotidie operibus bonis accumulat, qui membra sua quae sunt super terram mortificat, ut Deo spiritualiter vivat, et ei cui se probavit, juste et pie vivendo placeat. Deo per omnia placentes . Nemo ergo Deo placere, et ad veram potest beatitudinem pervenire, nisi per mortificationem vitiorum et assumptionem virtutum, per fidem rectam et operationem sanctam. Et neque in hoc saeculo sine his duabus rebus si tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphẽ predicatoribus. congregate
illi santos enis. In allelira ex
ultant gentes dicentes. In dom̃
aꝓpinquat. Ideo hoc euangeliũ
In. ñ. dm̃ca recitatur. quia inca¬

Expanded text:
pheta praedicatoribus: Congregate illi sanctos ejus . In Alleluia gentes exsultant dicentes: In domumappropinquat. Ideo hoc Evangelium in secunda Dominica recitatur , quia in
Abbreviated transcription (Latin):
num genus apectatis cripiat
In cpistola noctem infitelitatis
precessisse. diem fidei appinqua
tizandus aduenit. Uniuersi
deum postulat. ut salutare firũ
.i. filium hominibus ostendat
Euangelium bene congrunt:
qd̾ marcus ĩmicio libri sin de
iohanne scribit. Ecce mitto. a¬
lii legunt eugłium. Cum aꝓpĩ¬
quaret dñs iherusalem. quod
etiam aduentu dñi conuenit.
nitentium deo offerebat. In cõ.
terram fructum dare .i. Maria

Expanded text:
num genus a peccatis eripiat. In Epistola noctem infidelitatis praecessisse, diem fide appropinqutizandus advenit, Universi Deum postulat, ut salutare suum, id est filium hominis ostendat Evangelium bene congruit, quod Marcus initio libri sui de Joanne scribit, Ecce mitto angelum . Alii legunt Evangelium: Cum appropinquaret Jesus Jerosolymis , quod etiam Adventui Domini convenit, nitentium Deo offerebat. In Communione terram fructum dare, id est Maria
Abbreviated transcription (Latin):
secundus aduentus xpisti p̾mĩ¬
ciatur. In off. Gentes se xpisto of¬
rusalem surge. et sta mex .iii.
na apostolorum: off̃. Aeta¬
tur per quos uterq populus ad
fidem uocatur. quorum uoce sic
cantatur. Gaudete in dño. sub¬
audi ex iudeis fideles: iterum di¬
co gaudete. idelicet fideles de gen¬
tibus. qui mor̃. precantur. ut
tenebre illorum mentis illustrẽ¬
tur. In epistola. apostolica tuba¬
eis ninciat:.ꝙ xpistus adueniat.
qui abscondita tenebrarum ill¬
uminat. In .Gr̾. in alleluya fid̾¬
les postulant: ut xpistus ꝙͣ tociuᷤ
adueniat. Enangelium de signi
xpisti. et iohannis sanctitate le¬
gitur.: quia xpisti diuinitas per
iohannem predicatur. Ideo in
.iii. dm̃ca legitur: quia xpistus
in .iiͦ. mundi opere tempore per
miracula innotescitur. In off:
fideles gracias agunt. quͥam eoᷤᷤ
dñs suo aduentu fundanit. ira ͫ
suam ab eis auertit. benedixisti
lantur: et dñs eos saluare pro¬

Expanded text:
secundus Adventus Christi praenuntiatur. In Offertorio gentes se Christo ofrusalem, surge et sta. na apostolorum officio laetatur, per quos uterque populus ad fidem vocatur, quorum voce sic cantatur: Gaudete in Domino, subauditur ex Judaeis fideles, iterum dico: Gaudete , videlicet fideles ex gentibus. Qui in Oratione precantur, ut tenebrae illorum mentis illustrentur. In Epistola Apostolica eis nuntiat, quod Christus adveniat, qui abscondita tenebrarum illuminet. In Graduali, et Alleluia fideles postulant, ut Christus quantocius adveniat. Evangelium de signis Christi, et Joannis sanctitate legitur , quia Christi divinitas per Joannem praedicatur. Ideo in tertia Dominica legitur, quia Christus in tertio mundi tempore per miracula innotescit. In Offertorio fideles gratias agunt, quod eos Dominus suo adventu benedixit, iram suam ab eis avertit, Benedixisti,lantur, et Dominus eos salvare pro
Abbreviated transcription (Latin):
Ominica secun¬
da. de ꝑ ꝓphetarum moffĩ¬
ciatur. ꝑ quos aduentus xpisti
sina goge ãnũciatur sic populuꝰ
In isto añt uocatio gentium no¬
uenit ad saluandas gentes. Ꝙ
da illorum ine xpisto p̃parentur
In episto la uoce ppharum uocan¬
tur. Moyses namq dicit. Leta¬

Expanded text:
ominica secunda de persona prophetarum inofficiatur, per quos Adventus Christi Synagogae annuntiatur sic, Populus in isto autem vocatio gentium noeniet ad salvandas gentes, quda illarum viae Christo praeparentur. In Epistola voce prophetarum vocantur. Moyses namque dicit: Laeta
Abbreviated transcription (Latin):
conse dere fecit et conregnare cũ
nos qui condam lege tenebam᷑
infirmi. minc in xp̃o regnemus
sedeamusq cumeo. Uere habũ¬
dans est gracia. que nõ solum pec¬
cata donauit: szeciamcum xp̃o
nos ressuscitatos in dextera deicol¬
locainit. Dixit cuidam episcopo
angelus. Siedilexit deus hunc
mundum: ut filium suũ iunge¬
intum daret pro eo. Qui igitꝰ
cum inimiai eent homines mori
pro ip̃is elegit: nõ multo magi
domesticos effectos eos ⁊ penitẽ¬
tiam agentes super his que gesse¬
rant absoluit apenis. et p̾stabit
his que ab ip̃o p̾parata sunt bo¬
na: hoc ergo scito. qui a nulla
delicta hominum uincunt dem̃¬
ciam dei: tantum ut ꝑ pacienciã
ca que pridem quis gesserat ma¬
ia. ab iuat actib bonis. Sum eĩ
sit miẜicors deus. scit infirmntateᷤᷤ
generis nr̃i. et passionem forticu
dinem: et diaboli potenciam. atq
astuciam. Et incedentib homi¬
nib in peccatis. quasi filiis ignos¬

Expanded text:
consedere fecit, et conregnare cum consedere fecit, et conregnare cum nos qui quondam lege tenebamur inferni, nunc in Christo regnemus sedeamusque cum eo. Vere abundans est gratia, quae non solum peccata donavit, sed etiam cum Christo nos resuscitatos in dextera Dei collocavit. Dixit cuidam episcopo angelus: Sic dilexit Deus hunc mundum, ut Filium suum unigenitum daret pro eo . Qui igitur cum inimici essent homines, mori pro ipsis elegit, non multo magis domesticos effectos eos, etiam agentes super iis quae gesserant absolvet a poenis, et praestabit iis quae ab ipso praeparata sunt bona? Hoc ergo scito quia nulla delicta hominum vincunt clementiam Dei. Tantum ut per patientiam ea quae pridem gesserant mala abluant actibus bonis. Cum enim sit misericors Deus, scit infirmitates generis vestri, et passionum fortitudinem, et diaboli potentiam atque astutiam, et incidentibus quidem hominibus in peccatis, quasi filiis ignos
Abbreviated transcription (Latin):
feste mors anime dicitur eẽ pecca¬
tum: sicut ꝓpheta ait. Q uia ani¬
ma que peccauerit: ip̃a morietur
⁊dnobus et eni modis. uniꝰ cuĩq
Rominis peccat amma: ⁊dẽ in nõ
faciento que facere nissa sunt. et
faciento que uetita sunt. Cunis
fide. et baptisim gr̾a: nr̃oꝵ accepi¬
mus remissionem peccatorum.
Ip̃e enĩ dñs nr̃ quidines est ĩ mi¬
ẜicordia fratres: propter ninniã
caritatem suam qua dilexit nos.
cõressuscitauit et concedere fecit
incelestib in xp̃o ihu. Consid̾a¬
te fratres quas gr̃arum actioneᷤ
creatori nr̃o referte debemꝰ: qnͣ
in natura nr̃a ip̃e creator et redep̃
ad dexteram patris. Inqua naf᷑a
nr̃a et nos cum᷑re surreximus.
ascendimus et sedemus ad dex¬
teram patris. Unde et uir sos qͥ
imiens incarne conu̾sationem
habet incelis: nõ dubitat dic̾e
quod sc̃i iam sedeant et regnent
cum xp̃o indext̾a patris. Quan¬
ta sit beneficu magnitudo et qm̃
multiplex gracia qua nos dño

Expanded text:
feste . Mors animae dicitur esse peccafeste . Mors animae dicitur esse peccatum, sicut propheta ait: Quia anima quae peccaverit, ipsa morietur . Duobus etenim modis uniuscujusque hominis peccat anima, id est, in non faciendo quae facere jussa sunt, et faciendo quae vetita sunt. Cujus fide et baptismi gratia, nostrorum accepimus remissionem peccatorum. Ipse enim Dominus noster, qui dives est in misericordia, fratres, propter nimiam charitatem suam qua dilexit nos conresuscitavit et consedere fecit in coelestibus in Christo Jesu. Considerate, fratres, quas gratiarum actiones Creatori nostro referre debemus, quando in natura nostra ipse Creator et Redemptad dexteram Patris. In qua natura nostra et nos consurreximus, ascendimus et sedemus ad dexteram Patris. Unde et vir sanctus, qui vivens in carne conversationem habet in coelis, non dubitat dicere quod sancti jam sedeant et regnent cum Christo in dextera Patris. Quanta sit beneficii magnitudo et quam multiplex gratia qua nos Domino
Abbreviated transcription (Latin):
propt̾ nimã caritatem suam
qua dilexit nos: cum eẽmus
mortui peccatis. cõniuificauit
nos xp̃o. Cinus gracia sumus
saluati. ⁊ conresuscitaint et con¬
çedere fecit in celestib in xpisto
ut ostenderet habundantes di¬
uicias gracie sue in bonitate fu
manum. In tantumenĩ nos di¬
lexit ominip̃s deus: ut filiũ siuz
morti traderet pro nob̾ sicut scͥp¬
tum est. Propͥo filio suo nõ peꝑ¬
cit deus: s pro nob̾ omĩb tradi¬
dit illum. Numa enĩ idest gran¬
dis caritas est ꝓpeccatorib fuis
unigenitum tradere filium. et
eosdem rebelles ẜuos diligere tã¬
dñs diligat sanctos: qui tantuz
dignatus est diligere peccatores.
Qui cum ẽẽmus morcui ꝓpter
delicta nr̃a: unuficauit nõs xp̃o
atq eandem nobis tribuens: cũ co
uitam habere ꝑpetuam. Mor¬
tua enĩdicitur anima quando
mortiferis uiciis ẽẽ dicitur macu¬
lata. sicut et apostolus ait. Et
uos cum eetis morti in delictis
et peccatis uestris: in quibus
aliquando ambulastis. Mam¬

Expanded text:
iam charitatem suam qua dilexit nos, cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos Christo. Cujus gratia sumus salvati: et conresuscitavit, et consedere fecit in coelestibus in Christo, ut ostenderet abundantes divitias gratiae suae in bonitate sumanum. In tantum enim nos dilexit omnipotens Deus, ut Filium suum morti traderet pro nobis, sicut scriptum est: Proprio Filio suo non pepercit Deus, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Nimia enim id et grandis charitas est, pro peccatoribus servis unigenitum tradere Filium, et eosdem rebelles servos diligere tan Dominus diligat sanctos, qui tantum diligere dignatus est peccatores, Qui cum essemus mortui propter delicta nostra, vivificatque eamdem nobis tribuens cum eo vitam habere perpetuam. Mortua enim dicitur anima, quando mortiferis vitiis esse dicitur maculata, sicut et Apostolus ait: Et vos cum essetis mortui in delictis et peccatis vestris, in quibus aliquando ambulastis mani
Abbreviated transcription (Latin):
spacio. tocius mie in t̾ualla con¬
currere: s gradatim cottoie ꝓ¬
post multum cempus ac labo¬
rem. ad patriam quam deside¬
ras puenies. Sic est regnum
celorum. et paradisus deliciaꝵ.
et desiderabilis patria mona¬
chorum. Ad quam poratões
ciam: et si que sunt alie uirtu¬
tes ꝑuenitur. hec enĩ sunt mã¬
siones: per quas ad regnum
celeste et din patrem uenturoᷤᷤ
nos eẽ credimus. Hec ẜua:
netueas mitium bone me su

Expanded text:
spatio totius viae intervalla conspatio totius viae intervalla concurrere, sed gradatim quotidie ppost multum tempus ac laborem ad patriam quam desideras pervenies. Sic est regnum coelorum, et paradisus deliciarum, et desiderabilis patria monachorum, ad quam per orationes, tiam, et si quae sunt aliae virtutes, pervenitur. Haec enim sunt mansiones per quas ad regnum coeleste et Deum Patrem venturos nos esse credimus. Haec serva, ne timeas initium bonae viae su
Abbreviated transcription (Latin):
fulgebumis sicut sol in regno
patris nr̃i. Illic in mortalia se¬
cula: et ꝑmanencia mueniemꝰ.
Illic donabitur nobis sine ꝑtur¬
bationib et fluctibus longitudo
dierum: ubi semper uox letan¬
tium. et exultantium erit. Illic
nobis p̃paratus est locus et mã¬
sio eterna in domodiñ et muro
eius: et nomen sempit̾num. qd̾
non delebitur. Oremus ergo frs
dñs pius atq benignus. in illã
beatam spem. et meffabilem le¬
ticiam et mansionẽ efnam. ubi
est semper laudatio et exultatio.
et iocunditas sempit̾na. Si de¬
sideras eẽ celestis semper. que t̾re¬
na sunt excecrare et despice. per¬
fectorum exempla sectare. ⁊ iini¬
tator existe. Ne cogites intrate
dicens. Muitus est labor ꝓposi¬
tiatq institutionis monacha¬
tus nr̃i. Ego aũt sum paruus
et infirmus: non ualeo in hoc
ꝓposito consistere. O dilectissime
frater. intellige que dico: si uo¬
lueris ꝓficisci in longam regi¬
onem. non poteris unius hore

Expanded text:
fulgebimus sicut Sol in regno fulgebimus sicut Sol in regno Patris nostri , illic immortalia saecula et permanentia inveniemus. Illic donabitur nobis sine perturbationibus et fluctibus longitudo dierum, ubi semper vox laetantium et exsultantium erit. Illic nobis praeparatus est locus, et mansio aeterna in domo Domini et muro ejus, et nomen sempiternum quod non delebitur. Oremus ergo sempDominus pius atque benignus in illam beatam spem et ineffabilem laetitiam et mansionem aeternam, ubi est semper laudatio et exsultatio, et jucunditas sempiterna. Si desideras esse coelestis, semper quae terrena sunt exsecrare et despice, perfectorum exempla sectare, et imitator existe. Ne cogites intra te dicens: Multus est labor propositi atque institutionis monachatus nostri; ego autem sum parvus et infirmus, non valeo in hoc proposito consistere. O dilectissime frater, intellige quae dico. Si volueris proficisci in longam regionem, non poteris unius horae
Abbreviated transcription (Latin):
Enicustodia ẜuemus
cor nostrum fratres. cxpec
diuiciarum suarũ socios faceret:
et ineffabilis future glorie par¬
ticipes demonstraret. Hunc
ergo diligere sine int̾missione
debemus: ut ab ip̃o quoq dili¬
gi mereamur: et cum illo in mã¬
sionem illam que apud patrez
preparata est sanctis introeamꝰ:
ubi contemplabimur. omnem
et potestatum: et ominum
sanctorum. Itlic nocabimur
fun der: illic appientur nobis
porte regni. et intrabunus in
penetralia patris: illic. appareb̾
nobis sol iusticie xpistus. Illic
transformabit deus corpus hu¬
militatis nr̃e conforme factu
corpori claritatis sue: illic reno¬
nabitur sicut aquile inuentuᷤ
nr̃a. Illic ꝑcipiemus coronam
pulcritudinis. et uestem iocun¬
ditatis demanu dm̃: et dicem
i iladie. Letetur aimiina nra¬
in dño: quia uiduit nos ues¬
timento salutis et iusticie: et cir¬
cumdedit nos indumento leti¬
cie. Tamꝙͣ sponso circumponet
nobis mitiam: et quasi sponsã
ornabit nos ornamento. Illic

Expanded text:
ni custodia servemus cor nostrum , fratres: exspectdivitiarum suarum socios faceret, et ineffabilis futurae gloriae participes demonstraret. Hunc ergo diligere sine intermissione debemus, ut ab ipso quoque diligi mereamur, et cum illo in mansionem illam, quae apud Patrem praeparata est sanctis, introeamus; ubi contemplabimur omnem et potestatum, et omnium sanctorum. Illic vocabimur filii Dei, illic aperientur nobis portae regni, et intrabimus in penetralia Patris, illic apparebit nobis Sol justitiae Christus. Illic transformabit Deus corpus humilitatis nostrae, conforme factum corpori claritatis suae . Illic renovabitur sicut aquilae, juventus nostra , illic percipiemus coronam pulchritudinis, et vestem jucunditatis de manu Domini, et dicemus in illa die: Laetetur anima nino, quia induit nos vestimento salutis et justitiae, et circumdedit nos indumento laetitiae. Tanquam sponso circumponet nobis mitram, et tanquam sponsam ornabit nos ornamento . Illic
Abbreviated transcription (Latin):
sancti spiritus aduentum in
merore penitencie affligit:
ut contrite asuꝑbia salubri¬
ter in humilitate iaceant:
quas prius in hoc mari scłi.
alta uanitatis et prosꝑitatiᷤᷤ
one uehementer afficitur.¬
Aut cum malorum suorum
reminiscitur. considerans uͥ
fuit: aut iudiciorum dei sen¬
tenciam metuens. et secum
querens cogitat ubierit: ant
cum mala uite presentis sollert̾
actendens. merens considerat
ubi est: aut cum bona suꝑne
patrie contemplatur: que qr
necclum adipiscitur: lugens
conspicit ubinonest. Hinc
psalmista ait. Potum dedit
nobis in lacrimis: in mensu¬
ram. Prouidendum est his
qui peccata suorum operum de
plorant: ut consũmata mala
ꝑfecta diluant lamenta: ne
plus astringantur in debito ꝑ¬
petratioperis: et minus so lu¬
ant infletibus satiffactionis.
Scriptum quippe est. Potũ
declit nobis in lacrimis in mẽ¬
suram: ut udelicet umꝰcuius¬
q mens tanto penitendo con¬
punctionis sue bibat lacrimaᷤ.

Expanded text:
sancti Spiritus adventum in sancti Spiritus adventum in moerore poenitentiae aflligit, ut coutrita superbia salubriter in humilitate jaceant, quas prius in hoc mari saeculi, alta vanitatis et prosperitatis one vehementer aflicitur.Aut cum malorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit: aut judiciorum Dei sententiam metuens, et secum quaerens cogitat ubi erit: aut cum mala vitae praesentis solerter attendens, moerens considerat ubi est: aut cum bona supernae patriae contemplatur, quae quia necdum adipiscitur, lugens conspicit ubi non est. Hinc Psalmista ait: Potum dedit nobis in lacrymis in mensura . Providendum est iis qui peccata suoruploramus, ut consummata mala perfecta diluant lamenta, ne plus astringamur in debito perpetrati operis et minus solvamur in fletibus satisfactionis. Scriptum quippe est: Potum dedit nobis in lacrimis in mensura, ut videlicet uniuscuiusque mens tantum penitendo conpunctionis suae bibat lacrimas,
Abbreviated transcription (Latin):
timis adeam qͣntociꝰ ualcat
ꝑuenire. Dum quisq prc¬
catorum memoria conpun¬
gitur ad lamenta. tunc dei
insitari sciat presencia. qͣn¬
do ex eo ꝙ se amississe recolit.
interius erubescit: suoq iu¬
dicio penitendo iam punit.
Nam tunc petrus fleuit:
quando meum xpistus res¬
pexit.Unde et psalmus.
R espexit inquidͣ: et cõmo¬
ta est. et contremuit terra.
De hac conpunctionis uir¬
cute: dauid ait. Euerunt mͥ
lacrime mee: panes die ac
nocte. Iuctu suo anima pas¬
citur: cum ad superna gau¬
dia flendo subleuatur. Et
intus quidem doloris su ge¬
mitum tolerat. sed eo refec¬
tionis pabulum ꝑcipit. quo
hic uis amoris ꝑlacrimas
emanat. E lecti uniuscuius¬
q mens dum ponit ante ocu¬
los. illinc districtio nem nisti¬
cie. hinc meritum culpe: cõs¬
picit quo supplicio digna sit
si parcentis pietas desit: qui
ꝑ lamenta presencia. eterna
eruere apena consueuit. Oĩ¬
potens deus mentes carnali¬
um que prius in huius mũ¬
di fluctibus uagabantur. p

Expanded text:
tenus ad eam quantocius valeat pervenire. Cum quisque peccatorum memoria compungitur ad lamenta, tunc Dei se vivificari sciat praesentia, quando ex eo quod se amisisse recolit, interius erubescit suoque judicio poenitendo jam punit. Nam tunc Petrus flevit, quando in eum Christus respexit . Unde et Psalmus: Respexit, inquit, et commota est, et contremuit terra . De hac compunctionis virtute David ait: Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte . Luctu suo anima pascitur, cum ad superna gaudia flendo sublevatur, et intus quidem doloris sui gemitum tolerat: sed eo refectionis pabulum percipit, quo hinc vis amoris per lacrymas emanat. Electi uniuscujusque mens ponit ante oculos illinc districtionem justitiae, hinc meritum culpae. Conspicit quo supplicio digna sit, si parcentis pietas desit, qui per lamenta praesentia ab aeterna eruere poena consuevit. Omnipotens Deus mentes carnalium quae prius in hujus mundi fluctibus vagabantur per
Abbreviated transcription (Latin):
Onpunctio cordis est:
humilitas mentis cum
lacrimis. exoriens de recorda¬
tione peccati. et timore iudicii.
Illa est conuersis perfectior ꝯ¬
punctionis affectio: queos
a se carnalium delectationuz
affectus repellit: et intentio¬
nem suam totomentis studio
indei concemplatione de figit.
Geminam ẽẽ constat conpue¬
tionem. qua propter cumani¬
ma cunisq electi afficitur: id
est uel dum operum suorum
malaconsiderat. ueldum de¬
siderio eterne ute suspirat. Q¬
cuor quoq sunt qualitates
affectionum : quibus mens
iusti tedio salubri conpungi¬
tur. Hoc est memoria prete¬
ritorum facinorum. recorda¬
tio futurarum penarum: cõ¬
sideratio ꝑegrinationis sue in
huius inte longinquitate:
desiderium superne patrie:qua

Expanded text:
ompunctio cordis est humilitas mentis cum lacrymis, exoriens de recordatione peccati, et timore judicii. Illa est conversis perfectior compunctionis affectio, quae omnes a se carnalium desideriorum affectus repellit, et intentionem suam toto mentis studio in Dei contemplationem defigit. Geminam constat esse compunctionem, qua propter Deum anima cujusque electi afficitur, id est, vel dum operum suorum mala considerat, vel dum desiderio aeternae vitae suspirat. Quatuor autem sunt qualitates affectionum, quibus mens justi taedio salubri compungitur, hoc est, memoria praeteritorum facinorum, recordatio futurarum poenarum, consideratio peregrinationis suae in hujus vitae longinquitate, desiderium supernae pat
Abbreviated transcription (Latin):
et fides non ficta. Illa est procul
dubio consciencia bona. ubi in
peccati remordet culpa⁊ nec cri¬
minum moles accusat: que nul¬
lum odit. nulli nocet. nulli detra
ains. anuocua. mitis. pacifica. at¬
q beuigna. Dixit afbas aga¬
encie sue: ut accuset eum in qua¬
cumq re. In telligere ergodebẽt
monachi: ut sicut angeli cum
tiore et tremore hymnos ca¬
nentes assistunt creatori: itaet
monachi debent inpsalmodiis
coram deo cum metu et puro cor¬
de consistere. tempore oratiomis.
Gloriatio ergo monachi. et lan
in conspectu angelorũ. et homi¬

Expanded text:
et fides non ficta. Illa est procul et fides non ficta. Illa est procul dubio conscientia bona, ubi nonpeccati remordet culpa, nec criminum moles accusat; quae nullum odit, nulli nocet, nulli detrahibus innocua, mitis, pacifica, atque benigna. Dixit abbas Agaentiae suae ut accuset eum in quacunque re. Intelligere ergo debent monachi ut sicut angeli cum timore et tremore hymnos canentes assistunt Creatori, ita et monachi debent in psalmodiis coram Deo cum metu et corde puro consistere tempore orationis. Gloriatio ergo monachi, et laus in conspectu angelorum et homi
Abbreviated transcription (Latin):
Lamat enĩ nob̃ scriptu¬
ra dicens. Einis p̾ceptiẽ
caritas: de corde puro. et consci¬
encia bona. Sinis dicit: id est
perfectio precepti. et totius le¬
gis. Caritas ergo que nos ca¬
ros deo et hominibus facit:
et istius seculi contemptores.
ac bonorum omniũ amatoreᷤ.
fous est ommũ bonorũ. et ori¬
go carismatum: et cunctarũ
ꝑfectio uir tutum. Cor aũt
purum ilsud est. ubi nullus
dolus est: nec aliquid machi¬
natur malum. Ubi simulatõ
nulla: s tota puritas regnat.
Ubi nõ corde aliud tenetur. et
aliud ore profertur: ubi non
inuenitur illud. nana locuti
sunt inuisquisq ad ꝓxini
sinim. Bcatienim mundo
corde: qm̃ ip̃i dm̃ uidebunt.
Et innocens manibus. ⁊ mũ¬
s ab oninibus peccatorũ sordi¬
bus est mundaca. Uñ et ad
hebreos paulus apostolusait.
Qui per spm̃ scm̃ semet ip̃m
obtulit minaculatum deo: et
mundauit conscienciã nr̃am
ab operibus mortius. id est pec¬
catis. Opera enĩ mortua: in¬
telliguntur peccata. Ibi ergo

Expanded text:
lamat enim nobis Scriptura dicens: Finis praecepti est charitas de corde puro et conscientia bona . Finis dicit, id est, perfectio praecepti et totius legis. Charitas ergo quae nos charos Deo et hominibus facit, et istius saeculi contemptores, ac bonorum omnium amatores, fons est omnium bonorum, et origo charismatum, et cunctarum perfectio virtutum. Cor autem purum illud est ubi nullus dolus est, nec aliquod machinatur malum; ubi simulatio nulla, sed tota puritas regnat; ubi non corde aliud tenetur, et aliud ore profertur; ubi non invenitur illud: Vana locuti sunt, unusquisque ad proximum suum. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Et innocens manibus, et munsed ab omnibus peccatorum sordibus est mundata. Unde et ad Hebraeos Paulus apostolus ait: Qui per Spiritum sanctum semetipsum obtulit immaculatum Deo, et mundavit conscientiam nostram ab operibus mortuis , id est, peccatis. Opera enim mortua intelliguntur peccata. Ibi ergo
Abbreviated transcription (Latin):
pulus cum leticia ducebat. aẜ
inli opere uacabat. rebreos ob
indigenciam uenditos. aẜuiti¬
o laxabat. Ita expletis.uii. imi¬
sibus amiorum fitelibus popurꝰ
per septiformem spiritumi ple¬
nam remissionem consequat᷑
a ẜintute ezuetur. et̾nam liberta¬
es hoc festum celebratur. ꝯuia
ter.uii.dona spiritus sancti pl¬
ena gaudia. animabus et cor¬
poribus infutia inta tribuũ¬
tur. iteo ⁊ seꝑtem ultrmi psali
per alleluxa intitulantur. per
quos sempiterna gandia. per
grãm septiformis spiritus dan¬
ta predicantur: hoc festum io
nõ in halentariadie. s in .l. pꝰ¬
tioms celebimus. quia ꝑ alo̾
illam requiem quo in spiritu
sancto requiescemus. in phem¬
ingandio cõmemoramus. No¬
ta aliud est pent̾. aliud .l. pent̾.¬

Expanded text:
pulus cum laetitia ducebat; a servili opere vacabat. Hebraeos ob indigentiam venditos a servitio laxabat. Ita expletis septem millibus annorum fidelis populus per septiformem Spiritum plenam remissionem consequetur, a servitute eruetur, et libertaes hoc festum celebratur, quia per septem dona Spiritus sancti plena gaudia animabus et corporibus in futura vita tribuuntur. Ideo et septem ultimi psalmi per Alleluia intitulantur, per quos sempiterna gaudia per gratiam septiformis Spiritus danda praedicantur. Hoc festum ideo non in Kalendaria die, sed in quinquica celebramus, quia per illud illam requiem, qua in Spiritu sancto requiescemus, in perenni gaudio commemoramus. Nota: aliud est Pentecoste, aliud Quin
Abbreviated transcription (Latin):
Entecost̃. idcirco antiquꝰ¬
popilus celebratur: ꝯuia
in illadie legem per moysen
acceperat. Hanc festuntatem
ideo ecclesia celebrat. quia hac
populus ad diera ymmolatõ¬
diã linguarum per spiritum
sanctum acceperat. un. ebdo¬
mate. a pascha usq ad istud fes¬
tum mumerantur: quia in s

Expanded text:
entecosten idcirco antiquupopulus celebrabat, quia in illa die legem per Moysen acceperat. Hanc festivitatem ideo Ecclesia celebrat, quia hac populus a die immolatiodiam linguarum per Spiritum sanctum acceperat. Septem hebdomadae a Pascha usque ad hoc festum
Abbreviated transcription (Latin):
Sieni dñs magnus uoluerit.
spiritu intelligencie replebit te:
et quasi ymbres mittet tibi elo¬
quia sapiencie. et aꝑiet ostuuz
inoratione: et diriget consiliũ
tuum in bono: et usq in seculu
nõ delebitur memoriatua. Ue
int miicio conuersionis sue
athas euagrius ad quendam se¬
nene: querens consilimet dic̾
ei. Dic michi afba ẜmonem.
quo saluus fiam. Ille aũt dixit
el. Giins saluus fieri: quando
uadis ad aliquem. nõ prius loqͣ¬
ris añqm ille te inquirat. E ua¬
grins aũt conpunctus in hoc ẜmo¬
ne dixit. Crede michi multos
coclices legi: et talem eruditionẽ
numꝙͣ inuem. Et multum ꝓ¬
ficiens: exiit. ⁊ Oixit albaspas¬
tor. Qui docet et nõ facit que
docet. simmilis est currenti aque.
que omnes ad se uemente s saci¬¬
at. et sordes corum lauat: se aũt
rpãm purgare nõ potest. s om̃is
spurcicia ⁊ inmundicia in eaẽ.
Erater int̾ogauit abbatem pas¬
torem dicens. Quid est illud
quod scriptum est. qui irascitur

Expanded text:
Si enim Dominus magnus voluerit, Si enim Dominus magnus voluerit, spiritu intelligentiae replebit te, et quasi imbres, mittet tibi eloquia sapientiae suae, et aperiet os tuum in oratione, et diriget consilium tuum in bono, et usque in saeculum non delebitur memoria tua . Venit in initio conversationis suae abbas Evagrius ad quemdam senem, quaerens consilium, et dicit ei: Dic mihi, abba, sermonem quo salvus fiam. Ille autem dixit ei: Si vis salvus fieri, quando vadis ad aliquem, non prius loquaris antequam ille te inquirat. Evagrius autem compunctus in hoc sermone, dixit: Crede mihi, multos codices legi, et talem eruditionem nunquam inveni. Et multum proficiens exiit. Dixit abbas Pastor: Qui docet et non facit quae docet, similis est canali, quae omnes ad se venientes satiat, et sordes eorum lavat, seipsam autem purgare non potest, sed omnis spurcitia et immunditia in ea est. terrogavit abbatem Pastorem, dicens: Quid est illud quod scriptum est: Qui irascitur
Abbreviated transcription (Latin):
inconstanciam uagationis ex¬
pellit. Sunt anime. que leui
motu minc ista: nũc illa deside¬
rent. Ommpotens ergo deus
quia ipãs leues fluctuationes
mentium non leinter pensat:
uagationem cordis relinquen¬
do diiudicat. S cum pergrãm
respicit: uagam mentem in cõ¬
silii stabilitatem figit. Cum
deus onmpocẽs leues motus
hominis miẜicorditer digna¬
tur. ispicere: hunc protinus¬
ad constancie maturitatem
format. atq suꝑnegr̃e respec¬
tu corenis ad grauitatem consi¬
lii repente plucit. In omni o¬
pere quod cogitas facere: pͥmũ
cogita dm̃. Et si secundum de¬
umest quod cogitas: diligent
examina. Et siest rectum co-¬
ramdeo. ꝑfice illud. siuero per¬
uersum fuerit. amputa illud
ab animatua. Et nos ergo
fratres omma que agunug̾.
quia scriptum est. Ante omĩa
opera uerbum uerax precedat
te. et. añ om̃em actum. consili¬
um stabiliat te: et in hisomni¬
bus deprecare altissimuniut
dirigat inueritate inam tuam.

Expanded text:
inconstantiam vagationis exinconstantiam vagationis expellit. Sunt animae quae levi motu nunc ista, nunc illa desiderant. Omnipotens ergo Deus, quia ipsas leves fluctuationes mentium non leviter pensat, vagationem cordis relinquendo dijudicat: sed cum per gratiam respicit, vagam mentem in consilii stabilitatem figit. Cum Deus omnipotens leves motus hominis misericorditer dignatur aspicere, hunc protinus constantiae maturitatem format, atque supernae gratiae respectu cor ejus ad gravitatem consilii repente perducit. In omni opere quod cogitas facere, primum cogita Deum, et si secundum Deum est quod cogitas, diligenter examina. Et si est rectum coram Deo, perfice illud; si vero perversum fuerit, amputa illud ab anima tua. Et nos ergo, fratres, omnia quae agimus, quia scriptum est: Ante omnia opera verbum verax praecedat te, et ante omnem actum consilium stabile: et in his omnibus deprecare Altissimum, ut dirigat in veritate viam tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
E hac uirtute consilii:
salomon ãmonet dicẽs
Audi fili consiliũ et suscipe dis¬
ciplinam: ut sis sapiens in no¬
uissimis tuis. Eili sine consili¬
o inchil facie̾s: et post factum
non penitebis. Astutus emn:
omnia agit consilio. Et qui
tur cogitationes: ubi non est
consilium. Ubi uero plures
sunt consiliarii: confirmant᷑.
Unguento et uariis odoribo
delectatur cor: et bomo ann̾
consilus auima dulcoratur
cum dispositione inititur bel¬
lum: et erit salus ubi multa
consilia sunt. Sciencia sapien¬
tis tanꝙͣ inundatio habunda¬
bit: et consilium illius sic̃ fõs
uite ꝑmnanet. Magnaet e nĩ
res est bonum consilium: et
monachis ualde ꝑ necessariũ.
Hanc igitur consilii uirtutem
dilexerunt onmes in t̾ra: qui ad
celestem uoluerunt conscende
patriam. Per hanc inrtutem
consilii. martires ut et̾nam a
dño reciperent uitam: morti mor
nes. et confessores. inẜuicio dñi
usq ad finem ꝑ seuerau̾unt. Gra¬
ue aũt consilium cordis om̃em

Expanded text:
 nos virtute consilii Salomon admonet dicens: Audi, fili, consilium, et suscipe disciplinam, ut sis sapiens in novissimis tuis . Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebit . Astutus enim omnia agit cum consilio . Et qui tur cogitationes, ubi non est consilium . Ubi vero plures sunt consiliarii, confirmantur. Unguento et variis odoribus delectatur cor, et bonis amici consiliis anima dulcoratur . Cum dispositione initur bellum, et erit salus ubi multa consilia sunt . Scientia sapientis tanquam inundatio abundabit, et consilium illius sicut fons vitae permanet . Magna etenim res est bonum consilium, et monachis valde pernecessarium. Hanc igitur consilii virtutem dilexerunt omnes in terra qui ad coelestem voluerunt conscendere patriam. Per hanc virtutem consilii martyres ut aeternam a Domino reciperent vitam, morti mortnes et confessores in servitio Domini usque in finem perseveraverunt. Grave autem consilium cordis, omnem
Abbreviated transcription (Latin):
meis sine mͣmissione oro. Se¬
deo eñ iuuante deo infundens
michi paucas palmulas. et
facio ex eis plectam: et dico.
Miẜere meideus: secundum
imẜicordiam tuam. Et scłim
multitudinem miẜationum
tuarum: dele iniquitatem me¬
am. Et dicit eis. oratio estan
nõ: Et dixeruntei. Etiam.
Et ille dixit. Quando ꝑmã¬
sero tota die la borans ⁊ orans.
facio plus minus duodecum nũ¬
mos. et pono ex eis ad hostium
duos: et residuos nͥanduco.
Et qui acceperit illos duos de¬
narios. orat prome tempore qͦ
ego manduco ueldorimo atq
ita per grãm dei impletur ĩnie
quod scriptum est. sine inter¬
missione orate

Expanded text:
meis, sine intermissione oro. Semeis, sine intermissione oro. Sedeo enim juvante Deo infundens mihi paucas palmulas, et facio ex eis plectam, et dico: Miserere mei, Deus, secundum misericordiam tuam. Et secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatem meam . Et dicit eis: Oratio est an non? Et dixerunt ei: Etiam. Et ille dixit: Quando permansero tota die laborans et orans, facio plus minus sexdecim nummos, et pono ex eis ad ostium duos, et residuos manduco. Et qui acceperit illos duos denarios, orat pro me tempore quo ego manduco vel dormio: atque ita per gratiam Dei impletur in me quod scriptum est: Sine intermissione orate
Abbreviated transcription (Latin):
senio. qui a uespere sabbati luceᷤᷤ¬
cente diñca. relinquebat post
se solem: et extendebat manuᷤ
suas ad celumorans. donec ma¬
ne die diñco illustraret solascẽ¬
dens faciemens: et sic sedebat.
Roenerunt aliqͣndo ad afbatem
lucium monachi quidam qui
dicekantur euthice hoc est orã¬
tes: et interogauit eos senexdi¬
cens. Quod o pus est manu
umurãrum: et illidixerunt.
Nos nõ continginus aliquod
opus maninimꝰ: s sicut dicit
apostolus. sine int̾missione ora¬
mus. Et dicit eis senex. Et
non manducatis: Illi aũt dixe¬
runt. Etiam manducamus.
Et dixit eis. Quando ergo
comeditis: quis pro uobis o¬
rat: Et iterũ interogant cos
dicens. Nondormitis: Et illi
dixerunt. Uormimus. Dix̃
senex. Et cunidormitis: quis
pro uobis orat: Et nõ inuene¬
runt. quid ad hec responderent
el. Et dicit senex. Ignoscite mͥ
fratres: quia ecce nõ facitis sic̃
dixistis. Ego aũt ostendam
uobis: quia operans manibu

Expanded text:
senio quia vespere sabbati, lucessenio quia vespere sabbati, lucescente Dominica, relinquebat post se solem, et extendebat manus suas ad coelum orans, donec mane die Dominico illustraret ascendens sol faciem ejus, et sic residebat. Venerunt aliquando ad abbatem Lucium monachi quidam, qui dicebantur Euthicae, hoc est orantes, et interrogavit eos senex dicens: Quod est opus manuum vestrarum? Et illi dixerunt: Nos non contingimus aliquod opus manuum: sed, sicut dicit Apostolus: Sine intermissione orantes . Et dicit eis senex: Et non manducatis? Illi autem dixerunt: Etiam manducamus. Et dixit eis: Quando ergo comeditis, quis pro vobis orat? Et iterum interrogavit eos, dicens: Non dormitis? Et illi dixerunt: Dormimus. Dixit senex: Et eum dormitis, quis pro vobis orat? Et non invenerunt quid ad haec responderent ei. Et dixit senex: Ignoscite mihi, fratres, quia ecce non facitis sicut dixistis. Ego autem ostendo vobis quia operans manibus