comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis latera pascerent᷑: contigit taurũ aruuen¬
ticum gregis consortia spernentẽ singula¬
rem incedere solitũ & ad extremũ redeun¬
te peccore. domũ non esse reuersũ. Quem
dñs collecta multitudine seruoꝵ. per deuia
quęq requireus: inuenit taudẽ in uertice
montis foribus cuiusdã asistere speluncȩ
Iraq ꝑmotꝰ cur soliuagus incederet: correp¬
to arcu appetut illũ sagnta toxicata
Quȩ uelut flamine uentiꝰ retorta: eũ a quo
iactata est max reuersa ꝑcussit. Turbati
ciues & stupefacti qualiter res fuerit effecta
non enĩ accedere propius audebant: con¬
sulunt ep̃m quid facto opussit. Qui indic¬
to triduano ieiunio a dõ monuit esse
fecistis quod homines latebat a łõ quęren¬
do mysteriũ. udelicet hominẽ suo telo ꝑ¬
cussum. Sciatis hoc mea gestũ uoluntate
Ego eñi sum michael archangłs. qui in con¬
spectu dñi semꝑ adsisto. locumq hunc in

Expanded text:
tis latera pascerentur, contigit, taurum, armentis latera pascerentur, contigit, taurum, armenti congregis consortia spernentem, singularem incedere solitum et extremum, redeunte peccore, domum non esse regressum. Quem dominus, collecta multitudine servorum, per devia quaeque requirens, invenit tandem in vertice montis foribus cuiusdam adsistere speluncae, iraque permotus, cur solivagus incederet, arrepto arcu appetit illum sagitta toxicata. Quae velud venti flamine retorta, eum a quo iecta est mox reversa percussit. Turbati cives et stupefacti, qualiter res fieret effecta – non enim accedere propius audebant –, consulunt episcopum, quid facto opus esset. Qui, indicto ieiunio triduano, a Deo monuit esse fecistis, quod homines latebat a Deo quaerendum; mysterium videlicet hominem suo telo percussit, ut sciatis, hoc mea gestum voluntate. Ego enim sum Michael archangelus, qui in conspectu Domini semper adsisto. Locumque h
Abbreviated transcription (Latin):
EMORIN
BEATI MIEHAELIS
AREHANGELITOTO
orbe uenerandam.
ipsius & opere con¬
ditã & consecratam
nomine demonstrat deccła. non metalloꝵ
fulgore sed priuilegio cõmendata signoꝵ
uili facta scemate sed celesti prȩdita uir¬
tute. ut pote quã fragilitatis humanȩ me¬
mor archangłs e çęlo ueniens ad ꝓmercudã
ibi mortalibus suꝑnoꝵ societatẽ ꝓpria sua
manu condere. dignatꝰ est Aertic si quide¬
montis excelsi posita de corpore sareae eiusdẽ
speluncȩ. instar prȩcauata ostendit᷑. Est autẽ
locus in capaniȩ finibus. ubi inter sinũ adria¬
ticum & montẽ garganũ ciuitas sepontus
beati michaelis ai thangeli quã prȩfatus sum¬
gestat aeccłam. Hanc mortalibus hoc modo
cognitã libellus in eadẽ ęcła positꝰ indicat
Crat in ea ciuitate prędiues quidã nomine
garganꝰ. qui ex euentu suo monti uocabulũ
indidit. Huius dũ peccora quorũ infinita
multitudine pollebat passim ꝑ diuexi mon¬

Expanded text:
emoriam beati Michaelis archangeli toto orbe venerandam, ipsius et opere condita, et consecrata nomine demonstrat ecclesia, quae non metallorum fulgore et privilegio commendata est signorum. Vilifacta schemate, sed coelesti praedita virtute, utpote quam fragilitatis humanae memor archangelus e coelo veniens, ad promerendam ibi mortalibus supernorum societatem, propria manu condere dignatus est. Vertice siquidmontis excelsi posita, de corpore ejusdem saxi speluncae instar praecavata ostenditur. Est autem locus in Apuliae finibus, ubi inter sinum Adriaticum et montem Garganum civitas Sepontus beati archangeli, gestat ecclesiam. Hanc mortalibus hoc modo cognitam libellus in eadem ecclesia positus indicat. 2. Erat in eadem civitate predives quidam nomine Garganus, qui et ex eventu suo monti vocabulum indidit. Huius dum peccora, quorum infinita multitudine pollebat, passim per divexi mon
Abbreviated transcription (Latin):
lum. Uel simpliciter quẽlibet paruulum
ut ętatem quereret & ad similitudinem
in nocentiȩ demonstraret. uel certe par¬
uulũ statuit in medio eꝙ seipsũ qui non
ministrari uenerat sed mitustrare. ut eis
humilitatis tribueret exemplũ Alii par¬

Expanded text:
 Vel simpliciter quemlibet parvulum ut aetatem quaereret, et similitudinem innocentiae demonstraret, vel certe parvulum statuit in medio eorum seipsum, qui non ministrari venerat, sed ministrare. Ut eis humilitatis tribueret exemplum. Alii par
Abbreviated transcription (Latin):
pitur apłis ut ȩcatem habeant paruułorũ
sed innocentiam ut qđ illi ꝑ annos possi¬
dent hi possideant ꝑ industriã. ut malicia
non sapientia paruuli sint Quicũq ergo
paruulus cuius uobis exemplũ tribuo non
ꝑseuerat inira. non lesus meminit. non
uideus pulchrã mulierẽ. delectat᷑. non aliud
cogitat & aliud loquit᷑: sic & uos nisi talẽ.
habueritis innocentiam & animi puritatẽ:
non poteritis regna cęlox. intrare Aliter
Quicumq humiliauerit se sicut paruulus iste:
hic est maior in regno cęlorũ Qui inutatus
fuerit me & se in exemplũ mei humiliauerit
ut tantũ se deiciat quantũ ego deieci formã
serui accipiens: hic intrabit in regno cęlorũ
Et qui susceperit unũ paruulũ talem in nomi¬
ne meo: me suscipit. Qui talis fuerit ut xp̃i
sui merito sed magistri honore. suscipiendoᷤᷤ
est. Maiores eñi scandala non recipiunt

Expanded text:
pitur apostolis, ut aetatem habeant parvulorum, sed ut innocentiam, et quod illi per annos possident, hi possideant per industriam: ut malitia, non sapientia parvuli sint. Quicumque ergparvulus, cujus vobis exemplum tribuo, non perseverat in iracundia, non laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat, et aliud loquitur; sic et vos nisi talem habueritis innocentiam, et animi puritatem, non poteritis regna coelorum intrare. Sive aliter: Quicumque humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorume fuerit, et se in exemplum mei humiliaverit, ut tantum se dejiciat, quantum ego dejeci formam servi accipiens, hic intrabit in regnum coelorum Et qui susceperit unum parvulum talem in nomine meo, me suscipit. Qui talis fuerit, ut Chrisui merito, sed magistri honore suscipiendos. Qest, majores enim scandala non recipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
nunc obseruandũ est Causȩ quęren¬
Adae sunt singulorũ dñi factorum
ac dictorum. Post inuentũ staterem post
tributa reddita. quid sibi uult hȩc repen¬
tina apłoꝵ interrogatio. quisputas maior
est in regno celorum: Quia uiderant pro
petro & dño tributũ redditum: ex ȩqu̾li¬
tate precu arbitrati sunt om̃ibus apłis¬
petrũ esse pręlatũ. qui in redditione tri¬
buti dño fuerat comparatꝰ. ido interrogant
quis maior sit in regno cel&. Uidens autẽ
itĩc cogitationes eoꝵ. causas erroriᷤᷤ intelli¬
gens. noluit desideriũ głe. humilitatis con¬

Expanded text:
nunc observandum est. Causae quaerendae sunt singulorum Domini dictorum atque factorum. Post inventum staterem, post tributa reddita, quid sibi vult repentina apostolorum interrogatio? In illa horest in regno coelorum? Quia viderant pro Petro et Domino idem tributum redditum, ex aequalitate pretii, arbitrati sunt Petrum omnibus apostolis esse praelatum, qui in redditione tributi Domino fuerat comparatus, ideo interrogant, quis major sit in regno coelorum? Vidensque Jesus cogitationes eorum, et causas erroris intelligens, vult desiderium g
Abbreviated transcription (Latin):
deprimit sensum multa cogitantẽ. qđ habi¬
tatori suo non reluctabit᷑ terra nec unmo¬
deratũ aliquid contra imperiũ sui rectoriᷤᷤ
Audebit. Possidebunt enĩ illam mites pace
ꝑ petua. et nihil uinquã de eorũ iure. iinu¬
etur. cum corruptibile. hoc inducrit immor

Expanded text:
deprimit sensum multa cogitantem : quoniam habideprimit sensum multa cogitantem : quoniam habitatori suo non reluctabitur terra, nec immoderatum aliquid contra imperium sui rectoris audebit. Possidebunt enim illam mites 370 pace perpetua, et nihil umquam de eorum jure minuetur, cum corruptibile hoc induerit incor
Abbreviated transcription (Latin):
ad penã. iustũ autẽ tolerantia ducit ad
ipsi hereditate possidebunt terram
Mitib atq mansuetis. himilib ac modestis
& ad ommũ iniuriarũ tolerantiã prȩpara¬
tis. possidenda terra ꝓmitat᷑. Nec parua
estimanda est hȩc aut uilis hereditas. quȩ¬
tamquã a cȩlesti ambitione discreta sit. cũ
regnũ cęloꝵ. non alii intelligant᷑ intrare
Terra ergo ꝓmissa mitib & in possessionem
danda mansuetis. caro scõrum est. quȩ ob
humilitatis meritũ felici refurrectione mu¬
tabit᷑. & immortalitatis gła uestietur in
nullo iam sp̃ui futura contraria. & cum
uoluntate. animi ꝑfectȩ unitatis habitura
consensum. Lunc enĩ exterior homo interi¬
oris hominis erit quieta & intemerata pos¬
sessio. Tunc mens uidendo dõ intenta nullis
corporeȩ infirmitatis impediet᷑ obstaculis.
nec iam dici necesse erit. corpꝰ qđ corrumpit᷑
aggrauat animã. & terrena in habitatio

Expanded text:
ad poenam, justum autem tolerantia ducit ad ad poenam, justum autem tolerantia ducit ad ipsi haereditate possidebunt terram . Mitibus atque mansuetis, humilibus ac modestis, et ad omnium injuriarum tolerantiam praeparatis possidenda terra promittitur. Nec parva aestimanda est haec aut vilis haereditas, tamquam a coelesti habitatione discreta sit, cum regnum coelorum non alii intelligantur intrare. Terra ergo promissa mitibus, et in possessionem danda mansuetis, caro sanctorum est, quae ob humilitatis meritum felici resurrectione mutabitur et immortalitatis gloria vestietur, in nullo jam spiritui futura contraria, et cum voluntate animi perfectae unitatis habitura consensum. Tunc enim exterior homo interioris hominis erit quieta et intemerata possessio; tunc mens videndo Deo intenta nullis corporeae infirmitatis impedietur obstaculis, nec jam dici necesse erit: Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et terrena inhabitatio
Abbreviated transcription (Latin):
culum crediderunt. Et ille pauꝑ qui non
habebat qđ petenti daret. tantã dedit di¬
uinȩ grẽ largitatẽ. ut quem admodũ unũ
hominẽ redintegrat in pedibus: sic tot milia
credentiũ sanaret in cordibus. faceretq
eos in xp̃o alacres. quos in nuldica persidia
inuenerat claudicantes. Post prȩdicationẽ
huius flicissimȩ. pauꝑtatis. addidit dũs
dicens. Beati qui lugent. qm̃ ipsi consola¬
bunt᷑ Luctꝰ hic dilectissimi cui consolatio
ȩterna ꝓmittit᷑. non est cũ huius mundi
affectione cõmunis. Nec beatũ queniquã
faciunt ista lamenta. quȩ totius humani
generis deploratione. fundunt᷑ Alia ratio
est sc̃orum gemituũ. alia beatarũ causa
lacrimarũ. Religiosa tristitia aut alienũ
peccatũ luget ant ꝓpriũ. Nec de hoc dol&
qđ diuina iustitia agit᷑. sed de eo meret
qđ humana iniquitate cõmittit᷑. Ulbi
magis plangendus est faciens maligna quã
patiens. quia iiustũ malicia sua demergit

Expanded text:
culum crediderunt . Et ille pauper qui non culum crediderunt . Et ille pauper qui non habebat quod petenti daret, tantam dedit divinae gratiae largitatem, ut quemadmodum unum hominem redintegrarat in pedibus, sic tot millia credentium sanaret in cordibus, faceretque eos in Christo alacres, quos in Judaica perfidia invenerat claudicantes. CAP. IV. Post praedicationem hujus felicissimae paupertatis, 369 addidit Dominus, dicens: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Luctus hic, dilectissimi, cui consolatio aeterna promittitur, non est cum mundi hujus afflictione communis; nec beatum quemquam faciunt ista lamenta quae totius humani generis deploratione funduntur. Alia ratio est sanctorum gemituum, alia beatarum causa lacrymarum. RELIGIOSA tristitia aut alienum peccatum luget aut proprium; nec de hoc dolet quod divina justitia agitur, sed de eo moeret quod humana iniquitate committitur; ubi magis plangendus est faciens maligna quam patiens, quia injustum malitia sua demergit
Abbreviated transcription (Latin):
in piscatores hominũ alacri conuers ione
mutati sunt. Et multos sui similes fidei
suȩ imitatione. fecerunt. quando illis pri
pauꝑtatẽ bonis ditantꝰ ȩternis. & ex apłica
predicatione gaudebant nihil habere de mun¬
do & om̃a possidere cũ xp̃o Hincbeatꝰ petrꝰ
apłs cum ascendens ad templũ a cdaudo elemo¬
sinã posceret᷑: argentũ inquit & aurũ non
est necũ. qđ autẽ habeo hoc dotibi. In no¬
mine itĩu xp̃i natareni. surge. et ambula:
Quid hac humilitate sublimius: Quid hac
pauꝑtate locupletius:Non habet prȩsidia
pecumȩ. sed habet dona naturȩ Quem
debilẽ edidit mat̃ ex utero: sanũ petrus
fecit ex uerbo Et qui imaginẽ cęsaris in
nũmo non dedit. imaginẽ xp̃i in homine
reformauit. Huius autẽ thesauri opibus
non solũ ille. adutꝰ est cui gressus est redditꝰ.
sed etiã quinq milia uirorũ. quȩ tunc ad
exhortationẽ apłi ob eiusdem curationis mira¬

Expanded text:
in piscatores hominum alacri conversione in piscatores hominum alacri conversione mutati sunt , et multos sui similes fidei suae imitatione fecerunt, quando illis primpaupertatem bonis ditabantur aeternis, et ex apostolica praedicatione gaudebant nihil habere de mundo, et omnia possidere cum Christo. Hinc beatus Petrus apostolus, cum ascendens in templum a claudo eleemosyna posest mihi, quod autem habeo, hoc tibi do: In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula Quid hac humilitate sublimius? quid hac paupertate locupletius? Non habet praesidia pecuniae, sed habet dona naturae. Quem debilem edidit mater ex utero, sanum fecit Petrus ex verbo; et qui imaginem Caesaris in nummo non dedit, imaginem Christi in homine reformavit. Hujus autem thesauri opibus non solum ille adjutus est cui gressus est redditus, sed etiam quinque millia virorum, qui tunc ad exhortationem Apostoli ob ejusdem curationis mira
Abbreviated transcription (Latin):
litatis istius bonũ facilius pauperes qu̾ã diuiteᷤ
assequant᷑. dum & illis in tenuitate. amica est
mansuetudo. & istis in diuitus familiaris
clatio. Uerũtamen & in plerisq diuitibus
inuenit᷑ hic animꝰ. qui habundantia sua ñ
ad tumorẽ suꝑbiȩ sed ad opera beniguitatiᷤᷤ
utat᷑. idq ꝓ lucris maxiinis numeret. quod
ad releuandã miseriã alieni laboris impen¬
derit. Om̃i generi atq hominũ ordini datͥ
in hac uirtute consortiũ. quia possunt esse
ꝓposito pares. & impares censu. Nec interest
quantũ sint in terrena facultate dissimiles.
qui in sp̃ualib bonis inueniant᷑ ęquales
Beata est igit᷑ illa paupertas quę rerũ tempo¬
ralium amore non capit̾. nec mundi opib
augeri appetit. sed celestib bonis iditescere
exemplũ primi post dñm apłi prebuerunt
quia om̃a sua sine differentia relinquentes
Ad uocẽ cęlestis magistri a captura piscium

Expanded text:
litatis istius bonum facilius pauperes quam divites litatis istius bonum facilius pauperes quam divites assequantur: dum et illis in tenuitate amica est mansuetudo, et istis in divitiis familiaris elatio. Verumtamen et in plerisque divitibus invenitur hic animus qui abundantia sua 368 non ad tumorem superbiae, sed ad opera benignitatis utatur, idque pro lucris maximis numeret quod ad relevandam miseriam alieni laboris impenderit. Omni generi atque ordini hominum datur in hac virtute consortium, quia possunt esse proposito pares, et impares censu; nec interest quantum sint in facultate terrena dissimiles, qui in spiritalibus bonis inveniuntur aequales. Beata igitur illa paupertas, quae rerum temporalium amore non capitur, nec mundi opibus augeri appetit, sed coelestibus bonis ditescere exemplum primi post Dominum apostoli praebuerunt, qui omnia sua sine differentia relinquentes, ad vocem coelestis magistri, a captura piscium
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ergo locutꝰ fuerat moysi: locutꝰ est & apłis.
& in cordibus discipuloꝵ uelox scribentis
uerbi manꝰ noui testamenti decreta condebat
nulla ut quondã circumfusa nubiũ crassi¬
tudine. neq ꝑ terribiles sonos atq fulgo¬
res popło ab accessu montis absterrito. sed
patente. ad aures circũstantium tranquilli¬
tate colloquii. ut ꝑ gr̃ȩ lenitatẽ remoue.¬
retͥ legis asperitas. & sp̃s adoptionis aufer
desiderant: gradus felicissimȩ. ascensionis
ueritas loqueretur forte esset ambiguum
si dicens beati pauperes nidl adderet de
intelligenda pauperũ qualitate. & sufficere.
uideret᷑ ad ꝓmerendum regnũ celoꝵ. ea sola
inopia quã multi sub dura & graui necessitate
patiunt᷑. Sed cũ ait beati pauperes sp̃u. osten¬
dit eis regnũ cęlox. tribuendũ. quos humilitaᷤᷤ
cõmendat animorũ. magis quã indigentia fa¬
cultatũ. Dubitari autẽ non potest qđ humi¬

Expanded text:
. Qui ergo locutus fuerat Mosi locutus est et apostolis, . Qui ergo locutus fuerat Mosi locutus est et apostolis, et in cordibus discipulorum velox scribentis Verbi manus novi Testamenti decreta condebat; nulla ut quondam circumfusa nubium crassitudine, neque per terribiles sonos atque fulgores populo ab accessu montis absterrito, sed patente ad aures circumstantium tranquillitate colloquii: ut per gratiae lenitatem removeretur legis asperitas, et spiritus adoptionis auferrinem pervenire desiderant, gradus felicissimae ascensionis bus pauperibus Veritas loqueretur forte esset ambiguum, si dicens, Beati pauperes, nihil adderet de intelligenda pauperum qualitate; et sufficere videretur ad promerendum regnum coelorum ea sola inopia quam multi sub gravi et dura necessitate patiuntur. Sed cum dicit, Beati pauperes spiritu, ostendit eis regnum coelorum tribuendum quos humilitas commendat animorum magis quam indigentia facultatum. Dubitari autem non potest quod humi
Abbreviated transcription (Latin):
syriam se uirtutũ eius fania diffuderat
& multȩ ex uniuersa iudȩa turbȩ dd cęlestẽ
medicũ confluebant. Quia enĩ tarda est
humanę ignorantiȩ fides ad credenda quȩ
non uidet & speranda quȩ nescit: oportelat
diuina eruditione firmandos corporeis be¬
nesicus & usibilib miraculis incitari. ut
cuius tam benignã experiebant᷑ potentian:
non ambigerent salutarẽ esse doctrinam
Ut ergo exteriores medelas dñs ad remedia
interiora transferret. & post sanitates corpo¬
rum curationes operaret᷑ animarũ: segregatꝰ
a circũstantib turbis secessum uicini montiᷤᷤ
ascendit. aduocatis apłis quos sublimiorib
institatis ab edito misticȩ sedis imbueret. ex
ipsa loci atq operis qualitate significans se
esse qui moysen quondã suo fuisset dignatꝰ
alloquio. illic quidem terribiliore iustitia.
hnc autẽ sacratiore dementia. ut impleret᷑
isrł. Post dies illos dicit dñs dabo leges meas
in secsu eoꝵ. & in corde ipsorũ scribam eas

Expanded text:
am virtutum ejus fama diffuderat; et multae ex universa Judaea turbae ad coelestem medicum confluebant. Quia enim tarda est humanae ignorantiae fides ad credenda quae non videt, et speranda quae nescit, oportebat divina eruditione firmandos corporeis beneficiis et visibilibus miraculis incitari: ut cujus tam benignam experiebantur potentiam, 367 non ambigerent salutarem esse doctrinam. Ut ergo exteriores medelas Dominus ad remedia interiora transferret, et post sanitates corporum curationes operaretur animarum, segregatus a circumstantibus turbis, secessum vicini montis ascendit, advocatis apostolis, quos sublimioribus institutis ab edito mysticae, sedis imbueret, ex ipsa loci atque operis qualitate significans se esse qui Mosen quondam suo fuisset dignatus alloquio: illic quidem terribiliore justitia, hic autem sacratiore clementia, ut impleretur . Post dies illos, dicit Dominus, dabo leges meas in sensu ipsorum, et in corde ipsorum scribam eas
Abbreviated transcription (Latin):
dñs addidit & dicit. Beati qui esuriunt
& siciunt iustitiã. qm̃ ipsi saturabuntur
Nidnl hec efuritio corporeũ nihil expetit
sitis ista terrenũ. sed iustitię bono desiderat
saturari. & in omniũ occultoꝵ introducta
secretũ. ipso optat impleri dño. Ouere¬
felix mens. quȩ hunc c̃cupiscit cibũ & ad
talẽ estuat potũ. Quem utiq non expe¬
teret. si nihil de eius suauitate gustasset
Audiendo dutẽ. dicentẽ sibi ꝓpheticũ sp̃m
gustate & uidete qm̃ suauis est dñs: accepit
quamdã suꝑnę dulcedinis portionẽ. & in
amorẽ castissimȩ uoluntatis exarsit. ut spre¬
tis om̃ib temporalib ad edendã bibendãq
iustitiã toto accenderet᷑ affectu. & illius pͥmi
mandati apprehenderet ueritatẽ dicentis
diliges dñm dm tuũ ex toto corde tuo et
ex tota m̃te tua & ex tota uirtute tua. qm̃

Expanded text:
addit Dominus et dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Nihil haec esuritio corporeum, nihil expetit sitis ista terrenum; sed justitiae bono desiderat saturari, et in omnium occultorum introducta secretum, ipso Domino optat impleri. Felix mens quae hunc concupiscit cibum, et ad talem aestuat potum; quem utique non expeteret, si nihil de ejus suavitate gustasset. Audiens autem dicentem sibi propheticum spiritum: Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus , accepit quamdam supernae dulcedinis portionem, et in amorem castissimae voluptatis exarsit, ut spretis omnibus temporalibus, ad edendam bibendamque justitiam toto accenderetur affectu, et illius primi mandati apprehenderet veritatem dicentis: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua, et ex tota vir
Abbreviated transcription (Latin):
lande dignũ putauit. ut diceret ecce uir
ifrahelita in quo dolus non est. Si iustos non
uocaret: petrũ & andreã apłatus arce non
haberet Qui quanto amore iustitię fla¬
grauerit docuerunt. cum ad testimoniũ
p̾rȩcursoris dũm continuo uidere & audire
gauisi sunt. Quomͦ ergo nonuenit uocare
iustos sed peccatores. nisi quia lucas hȩc refe¬
rens aꝑtius dicit. non ueni uocare iustos sed
peccatores in pęnitentiã: Om̃s namq electoᷤ
ad regnũ cęleste dñs uocat. Sed illos solum
Ad pęnitentiã uocat. quos peccatis grauiorib
inuolutos inuenit:. Quos uͦ iustitię operibuᷤᷤ
deditos reperit: non eos ad pęnitentiã prę¬
teritȩ conuersationis sed ad ꝓuectũ magis
uitȩ ꝑfectioris inuitat. Uocat peccatore ᷤ.

Expanded text:
laude dignum putavit, ut diceret: Ecce vere laude dignum putavit, ut diceret: Ecce vere Israelita, in quo vocaret, Petrum et Andream in apostolatus arce non haberet: qui quanto amore justitiae flagraverint, docuerunt, cum ad testimonium praecursoris continuo Deum videre et audire gavisi sunt. Quomodo ergo venit vocare non justos, sed peccatores, nisi quia sicut Lucas haec referens apertius dicit: Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam ? Omnes namque electos ad regnum coeleste Dominus vocat, sed illos solum ad poenitentiam vocat, quos peccatis gravioribus involutos invenit. Quos vero justitiae operibus deditos reperit, non eos ad poenitentiam praeteritae conversationis, sed ad profectum magis vitae perfectioris invitat. Vocat pe
Abbreviated transcription (Latin):
diuinȩ quã ꝓpheta monebat iussa perfecit.
miscđe scilicet opus exequendo & non sacrisi¬
ciũ celebrando. Qui etiã reprehensorib suiᷤᷤ
quare cum publicanis & peccatorib man¬
ducaret. rationem reddere ñ despexit. ut
uel sic eos a suꝑuacua murmuratione cohi¬
beretatq ad sequenda pietatis suȩ dona
puocaret Non enĩ inquit ueni uõcare.
iustos. sed peccatores. Ideirco igitur dñs¬
peccatorũ conunina frequentabat. ut inu¬
tatores suos docendo cȩ̨lestes inuitaret ad
epulas. Sed mouet forte aliquẽ quomͦ dĩis
dixerit non se uenisse ad iustos sed magis. ld
peccatores nocandos. cũ cunctis legentibus
constet quod etiã illos quos scđm mosaicȩ
legis instituta iustos uiuenit. ad euangelicȩ
ꝑfectionis culmen plurimos uocauit. Si enĩ
solos peccatores & non etiã iustos uocaret
nequaquã nathanael discipulatꝰ illius c̃sors
existeret. quẽ. ad se primo uenientẽ. tanta

Expanded text:
divinae, quam propheta monebat, jussa perfecit, divinae, quam propheta monebat, jussa perfecit, misericordiae, scilicet, opus exsequendo, et non sacrificium celebrando. Qui etiam reprehensoribus suis quare cum publicanis et peccatoribus manducaret, rationem reddere non despexit, ut vel sic eos a supervacua murmuratione cohiberet, atque ad sequenda suae pietatis dona provocaret. Non enim, inquit, veni vocare justos, sed peccatores. Idcirco igitur peccatorum convivia frequentabat, ut insidiatores suos docendo coelestes invitaret ad epulas. Sed movet forte aliquem quomodo Dominus dixerit non se venisse ad justos, sed magis ad peccatores vocandos, cum cunctis legentibus constet quod etiam illos quos secundum Mosaicae legis instituta justos invenit, ad evangelicae perfectionis culmen plurimos vocavit. Si enim solos peccatores, et non etiam justos vocaret, nequaquam Nathanael discipulatus illius consors existeret, quem ad se primo venientem tanta
Abbreviated transcription (Latin):
pauperum necessitatibus per oblationem
se sacrificioꝵ dũm placare non confidant.
roposuit autẽ eis testimoniũ de ꝓpheta. &
hoc illos euntes discere iussit. Cuntes inquit
a temeritate. stultȩ tutuperationis & ad dili¬
gentiorẽ. scripturȩ sc̃ȩ meditationẽ. ut qui
eum peccatores suscipientẽ contra scriptu¬
rarũ decreta facere calũpniabant᷑. ipsi potiꝰ
intelligerent quid esset dĩ pręcepta nescisse
uel agnita non fecisse: Qui eni cotidianis in
templo orationib stantes nulla delinquentib
cõpassione miserebant᷑. patet ꝓfecto quia
contra sermonẽ ꝓpheticũ sacrificiũ potius
quã miscdam quęrebant. At uero dns qui
sicut scriptũ est ꝑtransiuit benefaciendo &
sanando om̃s oppressos adiabolo. & quotienᷤᷤ
templũ intrauit magis inibi languentes eu¬
rare. erudire nescios. contumaces redargu¬
ere uel etiã foras deturbare quam uictimas
studuit offerre: liquet utiq quia uoluntatiᷤᷤ

Expanded text:
pauperum necessitatibus, per oblationem pauperum necessitatibus, per oblationem se sacrificiorum Dominum placare confidant. Proposuit autem eis testimonium de propheta, et hoc illos euntes discere jussit: euntes videlicet a temeritate stultae vituperationis, ad diligentiorem Scripturae sanctae meditationem, ut qui eum peccatores suscipientem contra Scripturarum decreta facere calumniabantur, ipsi se potius intelligerent, quae essent Dei praecepta nescisse, vel agnita non fecisse. Qui enim quotidianis in templo oblationibus instantes, nulla delinquentibus compassione miserabantur, patet profecto quia contra sermonem propheticum sacrificium potius quam misericordiam quaerebant. At vero Dominus, qui, sicut scriptum est, petransivit benefaciendo et sanando omnes oppressos a diabolo, et quoties templum intrarare, erudire nescios, contumaces redarguere, vel etiam foras deturbare, quam victimas studuit offerre, liquet utique quia voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
pęnitentia susceperant amplius in side. con¬
fortat. & cos quos adhuc suꝑbos tolerat¬
& impios. ad humilitatis ac pietatis grãm¬
eo & enĩ qđ male. habentib medicũ se. adue¬
nisse testat᷑. auget spem obtinendȩ sanita¬
tis & uitȩ eis qui de peccatoꝵ suoꝵ. languore
turbati. saluatoris ac uiuificatoris inagiste¬
riũ iam̃ sequi cȩperant. In eo autem quod
ualentibus non opus esse. medico dicit: ill&ꝵ
temeritatẽ redarguit. qui de sua iustitia
prȩsumentes gr̃ȩ cęlestis auxiliũ querere
decrectabant Quis namq sic iustus esse po¬
terit ut diuina opitulatione ñ egeat. cum
ille quo innatis mulierũ maior nemo est de
se iohanues aꝑtissime dicat. non potest hono
a se accipere quicquã. nisi ei fuerit datũ de
cȩlo: Dũ uͦ subiungit. cuntes discite. quid
est muiscdam uolo & non sacrificiũ. eisdem
phariscis de falsa iustitia tumentibus etiam
consiliũ correctionis ostendit Ad monet

Expanded text:
poenitentes susceperat, amplius in fide conpoenitentes susceperat, amplius in fide confortat, et eos quos adhuc superbos tolerat et impios, ad humilitatis gratiam ac pietatis proeo etenim quod male habentibus medicum se advenisse testatur, auget spem obtinendae sanitatis et vitae eis qui, de peccatorum suorum languore turbati, Salvatoris ac vivificatoris magisterium jam sequi coeperant. In eo autem quod valentibus non opus esse medico dicit, illorum temeritatem redarguit qui, de sua justitia praesumentes, gratiae coelestis auxilium quaerere detrectabant. Quia namque justus esse poterit, ut divina opitulatione non egeat, cum ille, quo in natis mulierum major nemo est, de se Joannes apertissime dicat: Non potest homo a se accipere quidquam, nisi ei datum fuerit de coelo ? Dum vero subjungit: Euntes autem discite quid est: Misericordiam volo, et non sacrificium? Iisdem Pharisaeis de falsa justitia tumentibus etiam consilium correctionis ostendit. Admonet
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur. Et uidentes pharisei dicebant
discipulis eius. Quare cũ publicanis & pec¬
catoribus manducat magister ur̃: Dupplici
errore tenebant᷑ pharisei. cũ magistro ue¬
r̾itatis de susceptione peccatoꝵ detrahebant.
quia &e scipsos arbitrabant᷑ iustos. qͥ suꝑbiȩ
fastu a iustitia longe discesserant. et eos cri¬
minabant᷑ iniustos qui resipiscendo a pecca
tis non parũ iam iustitię ꝓpinquabant
niudia namq fraternę salutis obcȩcati. reco¬
lebant quia publicanꝰ erat matheus. publi¬
cani & peccatores erant multi alii qͥ cũ dño
discũbebant. Sed meminisse. nolebant quia
idem matheus sicut lucas scribit. relictis om̃i¬
bis quę gerebat secutꝰ est eũ Sed & alii pu¬
blicani ac peccatores eo animo cũ illo discũ¬
bebant. quo illi deinceps adherere. dispone¬
bant. Errabant ergo pharisei. qui nec ali¬
ena nec sua saltẽ corda nouerant. Sed qui
nouit occulta cordis. qui uenit quęrere
& saluũ facere qđ perierat. et eos qui iam

Expanded text:
Pharisaei dicebant discipulis ejus: Quare cum publicanis et peccatoribus manducat magister vester? Duplici errore tenebantur Pharisaei cum magistro veritatis de susceptione peccatorum derogabant: quia et se justos arbitrabantur, qui superbiae fastu a justitia longe discesserant; et eos criminabantur injustos, qui resipiscendo a pectis non parum jam justitiae propinquabant. Invidia namque fraternae salutis obcaecati recolebant, quia publicanus erat Matthaeus, publicani et peccatores erant multi alii, qui cum Domino discumbebant, sed meminisse nolebant quia idem Matthaeus, sicut Lucas scribit, relictis omnibus quae gerebat, secutus est eum. Sed et alii publicani ac peccatores eo animo cum illo discumbebant, quod illi deinceps adhaerere disponebant. Errabant ergo Pharisaei, qui nec aliena, nec sua saltem corda noverant. Sed qui novit occulta cordis, qui venit quaerere et salvum facere quod perierat, et eos quos jam
Abbreviated transcription (Latin):
sit caput eoꝵ & illa menbra eiꝰ. Sed si
exaltatꝰ inquit fuero a terra. hoc est cum
exaltatꝰ fuero. Non enĩ dubitat suturũ esse.
qđ uenerat implere: Hoc refert᷑ ad illud
qđ superius dit. si mortuũ fuerit granun
multũ fructũ affert. Nã exaltationẽ suã
quid alud dixit. quã in cruce. passionen:
Quod & ipse euangłista non tacuit. subiuurit
enĩ & dit. Hoc autẽ dicebat. significans
qua morte esset moriturꝰ: Respondit ei
turba. Nos audiuimꝰ ex lege. quia ap̃c ma
net in ęternũ. Et quomͦ tũ dicis oportec
exaltari filiun hominis: Et quis est iste
filius hominis: Memorit̃ tenuerunt. qđ dĩs
dicebat assidue filiũ se esse hominis Nam hoc
est. quando nuntiati sunt gentiles illi qui eũ
uidere cupiebant. uenit hora ut glorificetur
filius hominis. Hoc itaq isti animo retinenteᷤᷤ
& qđ nunc dit cũ exaltatꝰ fuero a terra mor¬
tẽ crucis intelligentes: quęsierunt ab illo et

Expanded text:
sit caput eorum, et illa membra ejus. Sed si sit caput eorum, et illa membra ejus. Sed si exaltatus, inquit, fuero a terra, hoc est, cum exaltatus fuero: non enim dubitat futurum esse quod venit implere. Hoc refertur ad illud, quo superius ait: Si autem mortuum fuerit granum, multum fructum affert . Nam exaltationem suam quid aliud dixit, quam in cruce passionem? Quod et ipse evangelista non tacuit; subjunxit enim, et ait: Hoc autem dicebat, significans qua morte esset moriturus. Respondit ei t dicis: Oportet exaltari Filium hominis? Quis est iste Filius hominis? Memoriter tenuerunt quod Dominus dicebat assidue Filium hominis se esse. Nam hoc t, quando nuntiati sunt gentiles illi, qui eum videre cupiebant: Venit hora, ut glorificetur Filius hominis. Hoc itaque isti animo retinentes, et quod nunc ait: Cum exaltatus fuero a terra, mortem crucis intelligentes, quaesierunt ab illo, et
Abbreviated transcription (Latin):
fuero a terra. om̃a trahã ad nie. Quȩ om̃a
nisi ex quib ille ciciet᷑ foras: Non autem
dixit om̃s sed om̃a. non enĩ omnium est
fides. Non itaq hoc ad uniuersitatẽ homi¬
num retulit. sed ad creaturȩ integritatẽ
idest sp̃m & animã &e corpus & illud qđ¬
uisibiles intelligimꝰ & illud qđ uiuimꝰ. et
illud qđ iusibiles & contrectabiles sumus
Qui enĩ dixit capillus capitis ur̃i non peribit:
om̃a traxit post se Aut si om̃a ipsi homineᷤ
intelligendi sunt. om̃a prędestinata ad sa¬
lutẽ possumꝰ dicere. ex quib om̃ib Ait nihil
esse periturũ. cum supra de ouib suis loque¬
retur Aut certe omniũ hominũ genera
siue in lingus om̃ibus. siue in gradib horũ
siue in artiũ licitarũ & utiliũ professionib
om̃ibus. & quicquid aliud dici potest scđm
innumerabiles differentias quib inter se
pret̃ sola peccata homines distant. ab excel¬
sissinus usq ad humillimos. a rege usq ad
mendicũ. om̃a inquit trahit post se: ut

Expanded text:
fuero a terra, omnia traham post me. Quae omnia, nisi ex quibus ille ejicitur foras? Non autem dixit omnes, sed omnia; non enim omnium est fides . Non itaque hoc ad universitatem hominum retulit, sed ad creaturae integritatem, id est, spiritum et animam et corpus; et illud quo intelligimus, et illud quo vivimus, et illud quo visibiles et contrectabiles sumus. Qui enim dixit, Capillus capitis vestri non peribit , omnia trahit post se. Aut si omnia ipsi homines intelligendi sunt, omnia praedestinata ad salutem possumus dicere: ex quibus omnibus ait nihil esse periturum, cum supra de suis ovibus loqueretur . Aut certe omnia hominum genera, sive in linguis omnibus, sive in aetatibus osive in artium licitarum et utilium professionibus omnibus, et quidquid aliud dici potest, secundum innumerabiles differentias quibus inter se, praeter sola peccata, homines distant, ab excelsissimis usque ad humillimos, a rege usque ad mendicum: Omnia, inquit, traham post me, ut
Abbreviated transcription (Latin):
castam se custodit & immunem. Oculos
habet columbarũ. quȩ nulli nocere desi¬
derans. etiã inimicos simplici amore
contuet᷑. Sed utraq auis memorata qͥa
gemitũ ꝓ cantu edere solet: scõrum in
hoc sdo designat ploratũ. de quo dñs me¬
morat dicens. Amen am̃ dico uobis. quia
plorabitis & flebitis uos. mund̾ autẽ gaudebit

Expanded text:
castum se custodit et immunem; oculos castum se custodit et immunem; oculos habet columbarum, qui nulli nocere desiderans, etiam inimicos simplici amore contuetur. Sed utraque avis memorata, quia gemitum pro cantu edere solet, sanctorum in hoc saeculo designat ploratum, de quo Dominus memorat, dicens: Amen, amen, dico vobis, quia plorabitis et flebitis vos, mundus autem ga
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uero ñ sufficeret ad offerendũ agnum:
duos iã turtures uel duos colũbȩ pullos
salutis. nonsolũ pomo fieri cũ ds esset sed
etiam cũ diues eset pauꝑ sieri dignatꝰ est
ꝓ nobis. ut nos sua paupertate simul &e hui¬
manitate diuitlrũ & diuinitatis suȩ do¬
naret esse parcripes. Sed libet paulisper
intueri. cur i maxime uolucres in hostiã
dni iuberent᷑ ifferri. Nam & abraham
patriarcha taito ante legẽ tempore. has in
holocaustũ di legit᷑ obtulisse. & in plerisq
legis cerimous qͦui mundandꝰ esset per has
iubebat᷑ mudari. Columba ergo siplicitatẽ
turt᷑ indict castitatẽ. quia & columla
siplicitatis ł castitatis amator estturtur.
ita ut si iniugẽ casu ꝑdiderit : non aliam
ultra qurereꝰ curet: Vlnde in laudibus
aeccłe Iquit᷑ dñs Pulchrȩ sunt genȩ tuȩ
sicut t᷑iris. Et iterũ. Cece tu pulchra es
amica lea. ecce tu pulchra. oculi tui co¬
lumbꝗũ. Genas quippe ut turtur habet

Expanded text:
qui vero non sufficeret ad offerendum agnum, qui vero non sufficeret ad offerendum agnum, duos jam turtures, vel duos columbae pullos emor salutis, non solum homo fieri, cum Deus esset, sed etiam cum dives esset, pauper fieri dignatus est pro nobis, ut nos sua paupertate, simul et humanitate divitiarum, et divinitatis suae donaret esse participes. Sed libet paulisper intueri cur hae maxime volucres in hostiam Domini jubentur offerri. Nam et Abraham patriarcha tanto ante legem tempore has in holocaustum Domino legitur obtulisse, et in plerisque legis caeremoniis, qui mundandus esset, per has jubebatur mundari. Columba ergo simplicitatem, turtur indicat castitatem; quia et columba simplicitatis, et castitatis amator est turtur, ita ut si conjugem casu perdiderit, non aliam ultra quaerere curet. Unde in laudibustuae, sicut turturis . Et iterum: Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra, oculi tui columbarum. Genas quippe ut  Al. om. ut
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ suscepto semine peperisset immundam
deceri. & ꝑ longa tempora simul cũ prole
quã genuisset oblatis uictimis debere mun¬
dari : patet ꝓfecto quia illã quȩ sine
uirilis suscep̾tione seminis uirgo peperit
una cũ filio qͥ natꝰ est ei neq immundam
esse mundandam. Sed sicut dñs ac saluator
noster qui diuinitatis legẽ dedit appareuᷤᷤ
in homine fieri uoluit sub lege ut eos qui
sub lege erant redimeret ut adoptionem
filio. reciperemꝰ : ita etiã beata genitrix
illius quȩ singulari priulegio supra legẽ
fuit. ꝓ ostendendo tanen humilitatiᷤ exẽplo
legalibus subdi non resugit institutiᷤᷤ. iuxta
illud uiri sapientis. quanto magnꝰ es humilia
te in om̃ibus. Et ut darent inquit hostiã
scđm qđ dictum est in lege dm̃. par tur¬
turũ aut duos pullos columbarũ. Hostia
hec pauperũ erat P recepit quippe dñs
inlege. ut qͥ posseit agnũ ꝓfilio uel filia
simul & turturẽ siue columbã offerrent

Expanded text:
quae suscepto semine peperisset, immundam quae suscepto semine peperisset, immundam decerni, et per longa tempora simul cum prole quam genuisset oblatis victimis debere mundari, patet profecto quia illam quae sine virilis susceptione seminis virgo peperit, una cum Filio qui natus est ei, neque immundam esse mundandam. Sed sicut Dominus ac Salvator noster, qui divinitatis legem dedit, apparens in homine, fieri voluit sub lege, ut eos qui sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus; ita etiam beata genitrix illius, quae singulari privilegio supra legem fuit, pro ostendendo tamen humilitatis exemplo, legalibus subdi non refugit institutis: juxta illud viri sapientis: Quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus . Et ut darent, inquit, hostiam secundum quod dictum est in lege Domini, Par turturum, aut duos pullos columbarum. Hostia haec pauperum erat. Praecepit quippe Dominus in lege ut qui posset, agnum pro filio vel filia, simul et turturem sive columbam offerret;
Abbreviated transcription (Latin):
Precepit nãq lex ut mulier quȩ suscepto
semine peperisset filiũ immunda esset septẽ
triginta dies ab ingressu tẽpli ac iuri thoro
abstineret. donec quadragesimo natiuitatiᷤᷤ
die filium cũ hostus ad templũ dñi deferret
primogenitũ autẽ om̃e. masculini sexuᷤ sc̃m
dño uocari. atq ideo munda quęq offerri
dõ. immiunda autẽ mundis mutari uel oc
argenti debere redimi. Si autẽ feminam
peperisset mulier : immunda fieri iussa est
quatuordecĩ diebus. & sexaginta & ser dieb
aliis a templi ingressu suspendi. donec octo¬
gesimo natiuitatis dic quȩ dies purgationiᷤᷤ
eius uocabat᷑. illo se suamq sobolẽ. hostus
scĩficatura ueniret. ac sic demũ ad thorũ
iuri libera redire deberet. Intueamꝰ fr̃s¬
km̃i diligentius uerba legis quȩ ꝓpo uimus
& udebimꝰ aꝑtissime quã beatissima dĩ
genitrir & ꝑpetua uirgo maria simulcũ
filio quẽ genuit ab om̃i fuerit legis subiec¬
tione li hrima. Cum enĩ dicat lex mulierẽ

Expanded text:
Praecepit namque lex ut mulier quae suscepto semine peperisset filium, immunda esset septem triginta tres dies ab ingressu templi ac viri toro abstineret, donec quadragesimo nativitatis die filium cum hostiis ad templum Domini deferret: primogenitum autem omnis masculini sexus sanctum Domino vocari, atque ideo munda quaeque offerri Deo, immunda autem mundis mutari, vel ocis quinque siclis argenti debere redimi. Si autem feminam peperisset mulier, immunda fieri jussa est quatuordecim diebus, et sexaginta sex aliis diebus a templi ingressu suspendi, donec octogesimo nativitatis die, quae dies purgationis ejus vocabatur, illa se suamque sobolem hostiis sanctificatura veniret, ac sic demum ad torum viri libera redire deberet. Intueamurdiligentius verba legis quae proposuimus, et videbimus apertissime quam beatissima Dei genitrix, et perpetua virgo Maria, simul cum Filio quem genuit, ab omni fuerit legis subjectione liberrima. Cum enim dicat lex, mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
& mori lucrũ: inuenimꝰ eos ñ minoris
anxietatis ardore diuinitatẽ eiusdem
redẽptoris intueri uelle. qua ille concu¬
piuit inspicere carnẽ. Hinc paulꝰ dicit
Cupio dissolui & esse cũ xp̃o. multo autem
melius. Hinc psalmista ex ꝑsona aeccłe¬
dicit. Sitiuit anima mea ad dm̃ uiuũ
quando ueniã & apparebo ante faciẽ dĩ
Quis ergo iã hinc non uideat in uno sy¬
meone multos. ꝑ unũ cunctos signifi¬
cari electos : Qui nunc iusti ex fide atq
operatione. & tunorati ex futura ex¬
pectatione. & attoniti inueniunt᷑ ex
futura consolatione. In quibus etiã sp̃s¬

Expanded text:
et mori lucrum , invenimus eos non minoris et mori lucrum , invenimus eos non minoris anxietatis ardore divinitatem ejusdem Salvatoris intueri velle; quam ille concupivit conspicere in carne. Hinc Paulus dicit: Cupio dissolvi et esse cum Christo. Multo autem melius . Hinc Psalmista ex persona dicit: Sitivit anima mea ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei . Quis ergo hinc jam non videat in uno Smeone multos, per unum significari cunctos electos; qui nunc et justi ex fide atque operatione, et timorati ex futura exspectatione, et attoniti inveniuntur ex ventura consolatione? In quibus etiam Sp
Abbreviated transcription (Latin):
Et responsũ acceperat ab sp̃ũ sc̃o non uisu¬
rum se mortẽ nisi uideret xp̃m dñi
Et uenit in sp̃u in templũ. Nihil minꝰ de
sc̃itate isti specialit̾ homini adscribitur
ratur. & fidei operatione iustus et
reuerentia timoratꝰ. & israhelis consolati
desiderio homo iste expectabat scđm
torem. Quȩ putamꝰ fuerit iustantia ora¬
tionis eiꝰ. quȩ diuino responso meruit de
his quȩ petebat firmari: Quȩ erant
eius gemituũ continuata uerba in sc̃a
deprecatione: Non eñĩ in petendo cessa
uit. usq quo responsũ acciperet suꝑ his
quȩ poscebat Fuerunt siquidẽ in retro¬
actis temporibus multi simili desiderio
accensi dno actestante qui ad discipulos
ait. multi reges & prophetę uoluerunt
iudere quȩ uidetis & non uiderunt.
& audire quȩ auditis & ñ audierunt.
sed ex illis hoc isti soli concessũ est. qui in
plenitudine tẽporis horũ ultimꝰ apparuit
Sed si uigilanti studio subsequentiũ scoꝵ
attendimꝰ desideriũ quib xp̃s iuuere est

Expanded text:
cto non visurum se mortem nisi videret Christum Domini. Et venit in Spiritu in templum . Nihil minus de sanctitate isti specialiter homini ascribitur,ratur, et fidei operatione justus, et reverentia timoratus, et Israelis consolatiodesiderio homo iste exspectabat, sectorem! Quae putamus fuerit instantia orationis ejus, quae divino responso meruit firmari de his quae petebat? Quae erant ejus gemituum continuata verba in sancta praedicatione? Nvit, usquequo responsum acciperet super his quae poscebat. Fuere siquidem in retroactis temporibus multi simili desiderio accensi, Domino attestante, qui ad discipulos ait: Multi reges et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae vos auditis, et non audierunt . Sed ex illis hoc isti soli concessum est qui in plenitudine temporis horum ultimus apparuit. Sed si vigilanti studio subsequentium sanctorum attendimus desiderium, quibus Christus vivere est
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Indutias uel usq mane. indutias
uel usq mane Sed cum hȩc dixisset: in
ipsis suis uocibus de. habitaculo suȩ carnis
euulsus est. De quo nimirum constat. quia
ꝓ nobis non pro se ista uiderit. ut eius uisio
nobis ꝓficiat. quos adhuc diuina patientia.
longanimiter expectat Nam illi tecros
sp̃s ante mortem uidisse. indutias petisse
quid profuit. qui çasdẽ indutias quas pe¬
sollicite ista cogitemus. ne. nobis inuacuum
tempora pereant. & tunc queramus ad
bene Agendum uiuere. cum iã compellimur
de corpore exire Mementote quid ueri¬
tas dicat Orate. ne. fiat suga ur̃a hieme
uel sabbato Per legis quippe mandatum
ambulare. longius sabbato non licet. Hi¬
emps quoq ad Ambulandum impedimento
est. quia gressus ambulantium torpor
frigoris adstringit. Ait ergo. Orate ne
fiat fuga ur̃a hieme uel sabbato. Acsi
aꝑte dicat. Uidete ne tunc quęratis pec¬
cata ur̃a fugere. quando iam non licet am¬

Expanded text:
cens: Inducias vel usque mane, inducias cens: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis suis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse, et inducias petiisse, quid profuit, qui easdem inducias quas pessimi, nunc sollicite ista cogitemus, ne nobis in vacuum tempora pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato . Per legis quippe mandatum ambulare longius Sabbato non licet ; hiems quoque ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris astringit. Ait ergo; Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet am
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtis oculis uidit tetros & ngerrimos sp̃s
coram se adsistere & uebement̃ immine¬
re. ut ad inferui cdaustra se raperent:
Cepit tremere. pallescere. sudare & mag¬
nis uocb indutias petere. filiũq suun
nominq marimũ quem ego ipse iam mo¬
nachus nonachũ uidi umensis & turbiaᷤ
clamoribus uocare dicens. Maxime curre.
numquam mali aliquid tibi feci. in fide tua
me suscipe. Turbatus mox maximus ad fuit
lugens & ꝑstrepens familia conuenit. Cos
autem quos ille insistentes sibi grauiter to¬
lerabat ipsi malignos sp̃s uidere non poterant
sed eorum prȩsentiam in confusione & pallo¬
re Ac tremore illius qui trahebat᷑ uidebant
auore autem tetrȩ eorum imagniis. Imc
illucq uertebat᷑ in lectulo. Iacebat in sini¬
stro latere. Aspectum eoꝵ ferre. ñ poterat
Uertebat᷑ ad parietẽ. ibi aderant Cumq
constrictus nimis relaxari se iam posse des¬
peraret: cȩpit magnis uocibus clamare di¬

Expanded text:
apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime curre, nunquam tibi aliquid mali feci, in fidem tuam me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam in confusione, in pallore ac tremore illius qui trahebatur videbant. Pavore autem tetrae eorum 1481 imaginis huc illucque vertebatur in lectulo, jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare, di