comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aurõ atq argento pͣferat. qͥ potest
nec. xp̃c hunc reperit: nͥ de his qͦs
ipse docere digiratꝰ ẽ. Petrus hoc
dixit. & ꝓbauit affectu: qr. pluris
cubat: ñ dicit pecuniosus qͥ cot
tidiana emolumenta sollicito
rumat᷑ affectu. qͥ cotridie opes acge¬
rat: qͥ hereditatęs tendit aucupia.
qͥ circa egrotantis lectulũ indefe¬
ssas exercet excubias. Hic aliqͥ legẽ
oris cli tamquã legẽ uerbi acci¬
piunt: ut si cdicas legẽ dextere
cli. Uene gͦ ꝙ hoc conuenit petro
dicenti. Herba uitȩ ȩt̃nȩ habes: &
tui: suꝑ milia auri & argenti ẽ.
ꝙ possumꝰ tantũ deserere bonũ:
& scłi huiꝰ emolum̃ta captareiᷤ
decima Ioth. quȩ latina signifi
solatio.¬
sonans uidet᷑ int̃pretatio. si quid̃e
qͥ desolati st: citiꝰ confitent᷑. Hagis
enĩ secundis reb animꝰ extolli solet.
Cũ aut̃ urguet᷑ aduersis: tẽ dii¬
nũ implorat auxiliũ. Nã & in his
quȩ humana ft̃. hunc usũ e̾ẽ cog
noscimꝰ: ut cui succedunt ꝓspera.

Expanded text:
est nec Christus hunc reperit, nisi de iis quos ipse docere dignatus est. 1086 Petrus hoc dixit, et probavit effectu: quia pluris cubat. tidiana emolumenta sollicito rimatur affectu, qui cotidie opes aggerat, qui hereditatis tendit aucupia, qui circa aegrotantis lectulum indefessas exercet excubias. Hic aliqui \'legem oris dei\' tamquam legem uerbi dei accipiunt, ut si dicas \'legem dexterae dei\'. bene ergo et hoc coe habes, et oris super milia auri et argenti est; et possumus tantum deserere bonum et saeculi huius emolumenta captare ? decima \'Ioth\', quae Latina significsolatio\sonans uidetur interpretatio, siquidem qui desolati sunt citius confitentur. magis enim secundis rebus animus extolli solet, cum autem urgetur aduersis, tunc diuinum inplorat auxilium. nam et in his quae humana sunt hunc usum enoscimus; ut cui succedunt prospera,
Abbreviated transcription (Latin):
cto hoc. Eͦd & ꝓpħico dixit spũ. et
ꝓbauit euentu. Cũ enĩ repleta
fuerit humilitas. peccatũ soliit᷑.
Deniq & in ysaiȩ libro habes. qr
dicit dñs. sacerdotes loquimini in
cor iherłm: consolamini eã. qr re¬
pleta ẽ humiliatio eiꝰ. solutũ est
peccatũ eiꝰ: qr accepit de manu
cͥuũ duplicia peccata sua. Aduer¬
tis gͥ. qr ubi desolatio: ibi humili¬
tas . Desolationẽ enĩ sequit᷑ humili¬
tas iusto hordine: humilitatẽ pa¬
tientia. patientiã ꝓbatio: consola¬
tio ꝓbationẽ. Id habes in apło scri¬
ptũ. ꝙ tribulatio patientiã ope¬
pat᷑: patientia aut̃ ꝓbationẽ. ꝓ¬

Expanded text:
cto hoc. quod et prophetico dixit spiritu et cto hoc. quod et prophetico dixit spiritu et probauit euentu; cum enim repleta fuerit humilitas, peccatum soluitur. denique et in Esaiae libro habes, quia dicit dominus sacerdotes, loquimini in cor Hierusalem, consolamini eam, quia repleta est humiliatio eius; solutum est peccatum eius, quia accepit de manu domini duplicia peccata sua. aduertis igitur quia, ubi desolatio, ibi humilitas; desolationem enim sequitur humilitas iusto ordine, humilitatem patientia, patientiam probatio, consolatio probationem. quod habes et in apostolo scriptum, quia t r ibulatio patientiam operatur patientia aut
Abbreviated transcription (Latin):
dit satiabit᷑ in obꝓbriis. qͦ faciliꝰ
diũ moueat miscctiam: obꝓbrioꝵ
cõpluriũ deformitate miserabi¬
lis. Id̃ utiq ex libro regnoꝵ potest
intellegere: qͥpe cũ conuitiaretur
semei filiꝰ gera scõ daiud uirum
sanguinariũ appellans & male¬
diceret ei quando fugiebat filiũ
suũ absalon parricidalia ad tem¬
pus bella declurans. tacebat rex:
& sũmũ patientiȩ insigne presta¬
bat. & enĩ cũ tẽptationis sue tẽ¬
pus intellegeret ut ei parrici¬
dale p̾liũ moueret᷑. magis humi¬
lẽ se uolebat uideri qͦ dñi miti¬
garet offensã. quã ex asperand aim
eiꝰ arbitrabat᷑ in sua tẽptatione
uidiciũ: si forte suas inuirias ul¬
tiuret. Unde & ad popłi ducẽ abi¬
sai uicdicare cupientẽ. ait. Suid
mͥ: qm̃ dñs dixit illi ut maledicat.
Ecce filiꝰ meus qͥ exiuit de uentre
traneus mͦ maledicit mͥ. dimitite
illũ ut maledicat. qm̃ dñs dixit
illi: ut uideat humilitatẽ meã.

Expanded text:
dit: satiabitur in obprobriis, quo facilius dit: satiabitur in obprobriis, quo facilius domini moueat misericordiam obprobriorum conplurium deformitate miserabilis. quod utique ex libro Regnorum potes intellegere. quippe cum conuiciaretur Semei filius Gera sancto Dauid, uirum sanguinarium appellans, et malediceret ei, quando fugiebat filium suum Abessalon parricidalia ad tempus bella declinans, tacebat rex et summum patientiae insigne praestabat. etenim cum temptationis suae tempus intellegeret, ut ei parricidale proelium moueretur, magis humilem se uolebat uideri, quo domini mitigaret offensam, quam exasperandum eius arbitrabatur in sua temptatione iudicium, si forte suas iniurias ultum iret. unde et ad populi ducem Abisai uindicare cupientem ait: quid m dominus dixit illi ut maledicat. ecce filius meus, qui exiuit de uentre traneus maledicit mihi, dimitte illum, ut maledicat, quoniam dominus dixit illi, ut uideat humilitatem meam e
Abbreviated transcription (Latin):
atq insigne patientiȩ ait. Iii te
ꝑcusserit in maxillã: p̾be ei & al¬
terã. Hult enĩ discipłos suos & in¬
iuriaꝵ ẽẽ patientes: nec referire
facile: ne dĩt ferire. Patientia enĩ.
desolata erat ac destituta hierłm:
dabit inquit ꝑcutienti. maxillã
suã: ut ñ cde subducat iniuriȩ.
nec declinet cȩdis dolorẽ: s ꝑcuti¬
enti maxillã offerat. Htrũq in¬
tellegi potest. siue ei qͥ ꝑcutere
incipiat. suie ei qͥ iã ꝑcusserit: ut
illud eugłicũ compleat᷑. qͥ te ꝑcus¬
serit in maxillã prebe ei & alte¬
rã. & ꝓpħicȩ hoc positũ ẽ : ut doce¬
ret hierłm. hoc ẽ plebis uidaicȩ
eccłam. ñ alit̾ e̾e̾ seruandã nͥ per
eugłii disciplinã: ut cũ cȩperit.
implere mandatũ dĩ iħu: tc̃
iugũ captiuitatis de suȩ animȩ
ceruice deponat. cũ subdiderit
uigo xp̃is & satiabit᷑ inquit in
obꝓbriis. Non dixit subibit obꝓ¬
briũ: facile ẽ enĩ unã. aut alte¬
rã contumeliã sustinere. Addi¬

Expanded text:
ait: qui te percusserit in maxillam praebe ei et alteram; uult enim discipulos suos et iniuriarum esse patientes nec referire facile, nedum ferire; patientia enim huoniam desolata erat ac destituta Hierusalem: dabit, inquit, percutienti maxillam suam, ut non se subducat iniuriae nec declinet caedis dolorem, sed percutienti maxillam offerat. utrumque intellegi potest, siue ei qui percutere incipiat siue ei qui iam percusserit, ut illud euangelicum compleatur: qui te percusserit in maxillam praebe ei alteram. et prophetice hoc positum est, ut doceret Hierusalem, hoc est plebis Iudaicae ecclesiam non aliter esse saluandam nisi per euangelii disciplinam, ut, cum coepeimplere mandatum domini Iesu, tunc iugum captiuitatis de suae animae ceruice deponat, cum se subdiderit iugo Christi. Et satiabitur, inquit, in obprobriis. non dixit: \'subibit obprobrium\'; facile est enim unam aut alteram contumeliam sustinere. addi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ consolator affectuũ. Id̃ aũt̃ ait
dabit in sepultura os suũ. osten¬
dit quandã supra modũ patientiȩ
taciturnitatẽ: ut tamquã sepe¬
liat os ꝓpriũ ne loquat᷑. & uelut
qͦda aggere uirtutũ obstruat. ne
uocẽ doloris emittat. tantũ pon
dus asserens patientiȩ quã spes
foueat. ut uocẽ ipsẽ uelut bu¬
sto qͦd̾a ac tumulo sepeliat ac
includat: quã nulla extorquere.
nulla nec excitare possit iniui¬
na. Huiꝰ qͦ litterȩ int̃pretatio

Expanded text:
 consolator affectuum. Quod autem ait: dabit in sepultura os suum, ostendit quandam supra modum patientiae taciturnitatem, ut tamquam sepeliat os proprium, ne loquatur, et uelut quodam aggere uirtutum obstruat, ne uocem doloris emittat, tantum dus asserens patientiae quam spes foveat; ut vocem ipsam velut busto quodam ac tumulo sepeliat, ac includat, quam nulla extorquere, nullave excitare possit injuria. Hujus quoque litterae interpretatio
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcła horror inuidieErgo corigola¬
lenitatẽ naturȩ fluentẽ benuo¬
lentiã. malitie concretione iitia¬
runt. Iniquoꝵ. gͦ cor. coatolatur.
Iustꝰ aut̃ humiliat᷑ legis p̃cepta
meditando: qͥ hribet humilita¬
tis magistertiũ. Sequit᷑ uersus.¬

Expanded text:
quidam horror inuidiae. ergo coagulaquidam horror inuidiae. ergo coagulalenitatem naturae fluentem beniuolentiam malitiae concretione uitiarunt. iniquorum ergo cor coagulatur, iustus autem humiliatur legis praecepta meditando, qui habet humilitatis magisterium. Sequitur uersus
Abbreviated transcription (Latin):
tis ẽẽ deduc̾tos: plurimis ex diri¬
tiarũ habundantia causã ortã
ẽẽ peccandi. Qui enĩ ñ habet qd̃
donet: asscribi ei culꝓa ñ potest
qd̃ ñ tlonauerit. Qͥ aut̃ habet qd̃
donet & ñ dat: utiq obngxius in¬
cipit ẽẽ peccato. Sequit᷑ uersus.
grũ: ego aut̃ legẽ tuã meditabor.
ubtile cor scõꝵ: coagolatũ est
Iuero cor suꝑboꝵ Nt enĩ lac na¬
tura sui purũ. speciosũ atq sin¬
cerũ ẽ s corruptione coacescit. sic
mentis & cordis humani natura.
pura sincera atq ꝑspicua ẽ. pri¬
usquã uitioꝵ admixtione coaces¬
cat. Corigolato enĩ lacꝰte fit queda
concretio: nec suauitatẽ. habens
eancłe. nec grãm. Ita homines qui
ante sedulitatẽ. gr̃a. suauitate uer¬
boꝵ lactis speciẽ ꝓferebant nulla
inuictia corruptã: hi sincȩperint
inidere coagolat᷑ in uitiũ cor eoꝵ
& fit de suauitate amiticiȩ ama¬
ritudo maliuolentiȩ: & in surius

Expanded text:
tis esse deductos, plurimis ex diuitis esse deductos, plurimis ex diuitiarum abundantia causam ortam esse peccandi. qui enim non habet quod donet, adscribi ei culpa non potest quod non donauerit; qui autem habet quod donet et non dat, utique obnoxius incipit esse peccato. Sequitur uersus orum, ego autem legem tuam me d it ab ar. subtile cor sanctorum, coagulatum est uero cor superborum. ut enim lac natura sui purum, speciosum atque sincerum est, sed corruptione coacescit, sic mentis et cordis humani natura pura sincera perspicua est, priusquam uitiorum admixtione coacescat. coagulato enim lacte fit quaedam concretio nec suauitatem habens eandem nec gratiam. ita homines, qui ante sedulitate gratia suauitate uerborum lactis speciem praeferebant nulla inuidia corruptam, hi si coeperint inuidere, coagulatur in uitium cor eorum et fit de suauitate amicitiae amaritudo maliuolentiae et insuauis
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ dicunt suꝑbiubi ẽ iusticia eiꝰ  Ubi
miscłia: Ecce qr simulatꝰ ẽ: ecce qu
innocentia sua nichil ꝓdest. Id̃oq
ad uitȩ huiꝰ specimen extrahendũ.
tres illi scõ speciȩ amici: obtrecta¬
tione aut̃ iniqui. ꝓbitatis atq uis¬
ticiȩ eiꝰ inuidi. exꝓbrantes grauia
obꝓbria congerebant: & qͥ uenerars
ad consolandũ. insultare cȩpert̃.
S iustꝰ his ñ mouet᷑: iłoq nec iob
frangebat᷑. Deniq in amissionib
filioꝵ uł patrimonii. dicebat. Dñs
dedit dñs afistulit: sit nom̃ dñi
beneclictũ. Ergo & in aduersis di¬
tuo dñe. Ibtest enĩ dñs in melius
bemꝰ cremplũ. & quȩ amissa sunt
redderes potest qͥs & amissis filiis
generare meliores. Numqͥd l̃o ẽ
difficile donare meliora. Potest
etiã si nichil donet hoc ipso tam̃
nisto eẽ ꝓspectũ. si forte futuri un¬
ꝓbi rapti st̃: ne mutaret malitia
cor eoꝵ. Similit̾ & de patrimoniꝙ.
quasi ñ iuideamꝰ plurimos ꝓpter
opes patrimonii in ꝑiculũ salu¬

Expanded text:
ia eius, ubi misericordia? ecce quia sic multatus est, ecce quia ei innocentia sua nihil prodest ideoque ad uitae huius specimen extrahendum tres illi sancto specie amici, obtrectatione autem iniqui, probitatis atque iustitiae eius inuidi, exprobrantes grauia obprobria congerebant et qui uenerant ad consolandum insultare coeperunt. Sed iustus his non mouetur ideoque nec Iob frangebatur. denique in amissionibus filiorum uel patrimonii dicebat: dominus dedit, dominus abstulit; sit nomen domini benedictum. ergo et in aduersistuo. potest enim dominus in melius bemus exemplum, et quae amissa sunt reddere potest, qui ei et amissis filiis generaret meliores. numquid deo est difficile meliora donare? potest, etiamsi nihil donet, hoc ipso tamen iusto esse prospectum, si forte futuri inprobi rapti sunt, ne mutaret malitia cor eorum. similiter et de patrimonio: quasi non uideamus plurimos propter opes patrimonii in periculum salu
Abbreviated transcription (Latin):
ut clicat bonꝰ es clñẽ: Nã si hoc di¬
cat᷑ homini ut ẽẽ ammoneat᷑ qd̾
forfitan ñ sit. & bonitaͬs etiã ipse
p̃dicatione mitescit. t̃rorẽq im¬
mitis deponit affectꝰ. quantoma¬
gis cło laus sua deferenda ẽs¶ Iui
nͥ bonꝰ ee̾t: suꝑ t̃rã stare qͥs possice

Expanded text:
ut dicat: bonus es, domine! nam si hoc diut dicat: bonus es, domine! nam si hoc dicat homini, ut esse admoneatur quod forsitan non sit, et bonitatis etiam ipse praedicatione mitescit terroremque inmitis deponit affectus; quanto magis deo laus sua est deferenda, qui nisi bonus esset, super terram stare quis posse
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. quȩ debet  correctionis oc
casio. Ꝙ enĩ homo intẽptationib
sicut aurũ inconflatorio cõpro¬
humiliarer inquit. deliqui. Iure
gͦ tẽptationib traditꝰ ẽ. qm̃ de¬
linquebat. Belinquebat aut̃. qr
d̃i eloquia ñ tenebt. Herũ inde
orclinẽ emendationis inuenit.
unde culpa ꝓcesserat. Cepit ẽẽ
subiectꝰ eloquio diino: & culpa
desuut. Sequit᷑ uersus. Donus¬
es dñe: & in bonitate tua cloce
me iustificationes tu as
tiã usus disciplinȩ sȩcula¬
ris accepit: ut unusqͥsq
iuidicẽ suũ laudet. Unde apłs se¬
quens diuinarũ ordinẽ serip¬
turarũ cũ diceret causã. ita ce¬
pit. De omĩb qͥb accusor rex a¬
grippa a iuideis: estimo me felicẽ
apud te: incipiens rationẽ redd̃e.
& infra. Credis rex agrippa ꝓpħis
Scio qr crectis. Ergo si laucdantur
homines in qͥb plerũq aliena
laudant᷑. quanto magis unusqͥsq
dĩ sibi conciliare grãm debet.

Expanded text:
itatis, quae debet correctionis esse itatis, quae debet correctionis esse occasio. Etenim in tentationibus homo, sicut aurum in conflatorio comprohumiliarer, inquit, ego deliqui. Jure ergo tentationibus traditus est, quoniam delinquebat. Delinquebat autem, quia Dei eloquium non tenebat. Verum inde ordinem emendationis invenit, unde culpa processerat. Coepit esse subjectus eloquio divino, et culpa desivit. 15. Sequitur versus ques, domine, e t in bonitate tua d o ce m e iustif icationes tuas. etiam usus disciplinae saecularis accepit, ut unusquisque iudicem suum laudet. unde apostolus sequens diuinarum ordinem scripturarum, cum diceret causam, ita coepit: d e omnibus quibus accusor, rex Agrippa, a Iudaeis, aestimo me felicem apud te incipiens rationem reddere, et infra: credis, rex Agrippa, prophetis? scio quia credis. ergo si laudantur homines, m quibus plerumque aliena laudantur, quanto magis unusquisque dei sibi conciliare gratiam debet,
Abbreviated transcription (Latin):
ido humiliatũ ostetidit: hoc est
atiritũ tẽptationib & abuersis.
& traditũ anxietatib. quẽadmo¬
dum & ille qͥ traditꝰ ẽ a paulo in in¬
teritũ carnis: humiliatꝰ utiq ẽ ut
postea possit reconciliationẽ mere¬
ri. s quãuus humilitas ista. hoc ẽ
uelut quȩcłã deiectio ꝑturbatio¬
nis. ñ uirtutis fit: generat tam̃
sepe uirtutẽ. & fit ñ pena s reme¬
diũ delinquentis. Nã si peccatis
tuis tribuas qd humiliatꝰ es: qͥc¬
qͥd acciderit in te retorques & ex
reo incipies ee̾ uistꝰ. qͥ te ipse con¬
dẽp̃nas. Itstus enĩ accusator ẽ sui
in exor dio sermonis.Nec potes
indignũ te uidicare humilitate.
qͥ ꝓpria errata cognoscis: in quib:
erubescendo utiq ñ extolleris. s
humiliaris. Hides gͦ ꝙ ido humi¬
liatꝰ es. qr deliquisti: & ñ seruasti
eloquia cłi. Nnde serua diligen¬
tiꝰ ne pecces: ne iterũ ꝙ deiectꝰ es
tristitia absorbearis: & fiat tibi
detecꝰtio tua incrementũ iniqͥ¬

Expanded text:
oc est adtritum temptationibus et aduersis et traditum anxietatibus, quemadmodum et ille, qui traditus est a Paulo in interitum carnis, humiliatus utique est, ut postea posset reconciliationem mereri. Sed quamuis humilitas ista, hoc est uelut quaedam deiectio, perturbationis, non uirtutis sit, generat tamen saepe uirtutem et fit non poena, sed remedium delinquentis. nam si peccatis tuis tribuas quod humiliatus es, quicquid acciderit in te retorques reo incipies esse justus, qui te ipse condemnas. Justus enim accusator est sui in exordio sermonis . Nec potes indignum te judicare humilitate, qui propria errata cognoscis, in quibus erubescendo non utique extolleris, sed humiliaris. Vides ergo quia ideo humiliatus es, quia deliquisti, et non servasti eloquia Dei. Unde serva diligentius, ne pecces; ne iterum quia dejectus es, tristitia absorbearis: et fiat tibi dejectio tua incrementum iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
mitiget ium doloris. E icd̃o in
eugłii bonitate meliꝰ docentur
iustificationes dĩ: quã in legis
seueritate. Opus aut̃ iusticie: iu¬
stificatio ẽ. Unde scriptũ ẽ: qͥa
phafisei se iustificare uolue¬
runt: ñ baptizati baptismo
ioh̃is. In eo enĩ iustificationes ñ
fecert̃. qr noluert̃ agere peni¬
tentiã delictoꝵ quã ꝓpħa in
bonitate uult agere ut ei fiat
peccatoꝵ remissio. sine atrocita¬
te dãpnationis cũ remissionis
grã. Sequit᷑ uersus .x. Multipli¬
cata ẽ suꝑ me iniquitas suꝑ¬

Expanded text:
mitiget uim doloris. et ideo in mitiget uim doloris. et ideo in euangelii bonitate melius docentur iustificationes dei quam in legis seueritate. opus autem iustitiae iustificatio est. unde scriptum est, quia Pharisaei se iustificare noluerunt non baptizati baptismo Iohannis. in eo enim iustificationem non fecerunt, quia noluerunt agere paenitentiam delictorum, quam propheta in bonitate uult agere, ut ei fiat peccatorum remissio sine atrocitate damnationis cum remissionis gratia. Sequitur uersus quintus: multiplicata est super er me ini quit a s su
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ rationabiles scĩ. si dñi p̾cepta
custodiunt. fructꝰ eiꝰ st̃. hi qͥ nas¬
cunt᷑ in t̾ris. fructꝰ eiꝰ sunt: uir¬
tutes hominũ. Merito gͦ arbor
bona: bonos fruc̾tꝰ facit. Prius gͥ
data petentib se. s quãuis bonꝰ
ds̃ sit. cuiꝰ etiã amara plus ꝓsum.
ñ enĩ inferunt᷑ ut noceant. s
ut corrigant. rogat᷑ tam̃ ut in
bonitate sua doceat nos iusticras
suas. Considera medicũ utilia ap¬
ponentẽ medicam̃ta uulnerib.
ea tam̃ quȩ mortleant ulceris ui¬
rus: aut certe ferro putrefacta
resecantẽ. Cũ in eo ipso sit bonꝰ
medicus qr utilitatẽ oꝑat᷑ egro¬
ti. & faciat qd̃ ꝓdesse nouerit: ta¬
men qr eger dolorẽ. aut ñ uult
aut ñ potest sustinere ꝓpt̃ in¬
firmitatẽ affectꝰ sui. rogat ut
mecdicꝰ eũ quada bonitate R sua¬
iutate sua curet: ñ asꝑitatẽ ad¬
hibeat merlicamentoꝵ ñ ferro
incidat urilnerũ febras. Aut
si alit̾ ñ potest ut cũ moderau¬
one faciat: & quadã sublimitate

Expanded text:
iles, sancti, si domini praecepta custodiunt, fructus eius sunt hi qui nascuntur in terris, fructus eius sunt uirtutes hominum. merito ergo arbor bona bonos fructus facit. prius igitur data petentibus se Sed quamuis bonus deus sit, cuius etiam amara plus prosunt —non enim inferuntur ut noceant, sed ut corrigant —, rogatur tamen, ut in bonitate sua doceat nos iustitias suas. considera medicum utilia adponentem medicamenta uulneribus, ea tamen, quae mordeant ulceris uirus, aut certe ferro putrefacta resecantem. cum m eo ipso sit bonus medicus, quia utilitatem operatur aegroti, et faciat quod prodesse nouerit, tamen, quia aeger dolorem aut non uult aut non potest sustinere propter infirmitatem affectus sui, rogat ut medicus eum quadam bonitate et suauitate sua curet, non asperitatem adhibeat medicamentorum, non ferro incidat uulnerum fibras aut, si aliter non potest, ut cum moderatione faciat et quadam subtilitate
Abbreviated transcription (Latin):
humiliationis. Non enĩ hoc fui¬
gio. Potest enĩ de aduersis ple-¬
rũq intellegi humilitas: ut ẽ.
Bonũ mͥ qd humiliasti me: ut
liscã iustificationes tuas. Et
nisi lex tua meditatio mea sit:
tunc forsitan perissẽ in humili¬
tate mea. & humiliatꝰ sũ ualde
Hic gͦ ostendit humilitatẽ ortã

Expanded text:
humiliationis; non enim hoc fuhumiliationis; non enim hoc fugio. potest enim de aduersis plerumque intellegi humilitas, ut est: bonum mihi quod humiliasti me, ut discam iustificationes tuas, et: nisi lex tua meditatio mea sit, tunc forsitan perissem in humilitate mea, et: humiliatus sum ualde. hic ergo ostendit humilitatem orta
Abbreviated transcription (Latin):
uersatio in celis ẽ. Precessitscientia.
secuta ẽ conuersatio. De mancdatis
dĩ credete diximꝰ: in mancdatis aũt
đi. hoc ẽ in ipsis ẽẽ & creclere. q ue¬
ra mandata sunt. Nisi aut̃ credide¬
ris mandatis dĩ: eoꝵ utiq scientiam
quȩ ꝑmancdata cłi. docemur. habere
uerbum tuum ego custodiui.
liqua traditio habet. pͥusꝗͣ
humiliarer ego nesciui. Unde
putant qd aliqͥ anima hominis
hoc dicat. pͥusquã humiliarer ut
in hoc lutum corporis introirem
tua quȩ ñ legerã mandata nes¬
cuui. S qr septiaginta uiroꝵ sen¬
tentias magis sequit᷑ eccłra. & hic
sensus ẽ plamor & nichil offensi¬
onis aclmittit qd̵ possit aliquib
scrupulũ cõmouere: iło ita ac¬
cipiamꝰ ut humiliarer ita dicꝰtũ.
eo qd̵ peccato uideat᷑ humiliatꝰ
ꝓpt̾ peccatũ temptationes sepe
nascunt᷑. Peniq adam & ȩua pꝰ¬
culpã deiecti sunt Ergo humili¬
tatis nr̃ȩ causa peccatũ ẽ uel

Expanded text:
uersatio in caelis est. praecessit scientia, uersatio in caelis est. praecessit scientia, secuta est conuersatio. de \'mandatis dei credere\' diximus; \'in mandatis autem dei\' hoc est: in ipsis esse et credere quia uera mandata sunt. nisi autem credideris mandatis dei, eorum utique scientiam quae per mandata dei docemur habere uerbum tuum eg o custodiui . alia traditio habet: priusquam humiliarer ego nesciui. unde putant aliqui, quod anima hominis hoc dicat: \'priusquam hin hoc lutum corporis introirem, tua quae non legeram, mandata nescivi. Sed quia Septuaginta virorum sententias magis sequitur Ecclesia, et hic sensus est planior, et nihil offensionis admittit, quod possit aliquibus scrupulum commovere; ideo accipiamus, humiliarer, ita dictum, eo quod 1083 peccato videatur humiliatus. Propter peccatum enim tentationes saepe nascuntur. Denique Adam eue deiecti sunt. ergo humilitatis nostrae causa peccatum est uel
Abbreviated transcription (Latin):
tuo corripias me. Corripe nos dñe
ia udicio: & ñ infurore. Omis gͦ dis¬
ciplina & si ad tempus habeat ama¬
ritudinẽ. habeat ꝑ turbationẽ. pos¬
stea tam̃ pacificos fructꝰ generare
consueuit.: s qͥ petet doceri bonita¬
tẽ & disciplinã: debet petere etiã
do̾ceri scientiã. Nisi enĩ habeat sci¬
entiã. molesta ẽ disciplina: moles:¬
ta correctio Iuid sit scientiã. doceat
te salomon: qui ait de cdño d̃o nr̃o. Ipse
enĩ mͥ dedit eoꝵ. quȩ sunt cognitionẽ
uerã. E alibi hic idem ꝓpħa ait. Iui
docet hominẽ scientiã Qͥ aut̃ petit
scientiã: credit mandatis clĩ. Aliud
ẽ ĩn mandatis aut̃ cłi credere. aut
mandatis credere. Iui enĩ manda¬
tis dĩ credit. cito efficit ut sit in
mandatis cłi. & in ipso conuersetur.
ꝑfidem gͥ scientia adsumit᷑. ꝑ scienti¬
am clisciplinã. Id enĩ scimꝰ placere
posse: in eo nos conuersatio ipsa de¬
lectat. Deniq scriptũ ẽ Nrã aut con¬

Expanded text:
tuo corripias me, tuo corripias me, in iudicio et non in furore. omnis ergo disciplina, etsi ad tempus habeat amaritudinem, habeat perturbationem, postea tamen pacificos fructus generare consueuit. Sed qui petit doceri bonitatem et disciplinam, debet petere etiam scientiam doceri. nisi enim habeat scientiam, molesta est disciplina, molesta correptio. quid sit scientia, doceat te Salomon, qui ait de domino deo nostro: ipse enim mihi dedit eorum quae sunt cognitionem ueram. et alibi hic idem propheta ait: qui docet hominem scientiam. qui autem petit scientiam, credit mandatis dei. Aliud est autem in mandatis dei credere, aliud mandatis credere. qui enim mandatis dei credit, cito efficit ut sit in mandatis dei et in ipsis conuersetur. per fidem igitur scientia adsumitur, per scientiam disciplina; quod enim scimus placere posse, in eo nos conuersatio ipsa delectat. denique scriptum est: nostra autem con
Abbreviated transcription (Latin):
renpecton. Unde merito bonitatem
cłi ab ipso querit doceri: ne forte
quis ꝑfunctorie accipiens bonũ ẽt
dm̃. in errorib ꝑseueret. qd̾ ꝑ mise¬
ricordiã di sciat impunitatẽ suis
dari posse peccatis: cũ & si indulge¬
at cdñs. tam̃ fela conuersatio in cri¬
minib semꝑ herere. Non gͦ bonitas
ista uulgaris ẽ: s quȩ semꝑ disci¬
pline expectet ꝓfectũ. Ił̃oq qui
intellegit altam di bonitatẽ esse:¬
doceri desiderat etiã disciplinam.
Nam plerũq auertuntur a studio
disciplinȩ dũ eã seuerã & stristem
arbitrant᷑. s ꝑspicatior sensu in¬
tellegit qp disciplina si tristis ad
tempus sit: posteriorib fiat iocun¬
da tẽporib s ẽ disciplina uł corre¬
ctio seuerior ẽ etiã moderatior. Se¬
uerior. ẽ de qua dicit dñs. Corri¬
piã eos in auditu tribulationis
eoꝵ Est seuerior: quȩ ẽ in ira et
furore correctio. Inde refugiens eã
correctionẽ: dicit dauid. Nñe ne in
ira tua arguas me: neq in furore

Expanded text:
. unde merito bonitatem dei ab ipso quaerit doceri, ne forte quis perfunctorie accipiens bonum deum esse in erroribus perseueret, quod per misericordiam dei sciat inpunitatem suis dari posse peccatis, cum, etsi indulgeat dominus, tamen foeda est conuersatio in criminibus semper haerere. non ergo bonitas ista uulgaris est, sed quae semper disciplinae expectet profectum. Ideoque qui intellegit altam dei esse bonitatem doceri desiderat etiam disciplinam. nam plerique auertuntur ab studio disciplinae, dum eam seueram et tristem arbitrantur; sed perspicacior sensu intellegit, quod disciplina, etsi tristis ad tempus sit, posterioribus fiat iucunda temporibus. sed est disciplina uel correptio seuerior, est etiam moderatior. moderatior est, de qua dicit dominus: corripiam eos in auditu tribulationis eorum. est seuerior quae est in ira et furore correptio. unde refugiens eam correptionem dicit Dauid: domine, ne in ira tua arguas me neque in furore
Abbreviated transcription (Latin):
tabor mancdata tua..
uantomagis qͥs do serui¬
re desiderat. tanto magũ
excitat inse aduersarios. & tãquã
athleta fortis coronã iusticiȩ re¬
portare desiderans irritat in se
plurimos & lacessit qͥ inuidemt
nr̃o ꝓfectꝰ. Id etiã in posteriorib
euident̃ ostendit. Cũ oclio haben¬
tib pacẽ: erã inquit pacificꝰ. Ni¬
chil tam̃ tranquillitas eiꝰ ꝓficie¬
bat: ut eos qͥ pacẽ oclerant sua
tranquillitate cõponeret. & eoꝵ
studia cõpͥmeret. Cũ loquebrr
illis: impugnabant me gratis.
Hoc ẽ cũ causas impugnandi ñ
haberent: tam̃ impugnandi stu¬
diũ ñ deponebant. Ita gͦ multi¬

Expanded text:
a tua. Quanto magis quis Deo servire desiderat, tanto magis in se excitat adversarios: et tamquam athleta fortis coronam justitiae reportare desiderans, irritat in se plurimos et lacessit, qui invident nostro profectui. Quod etiam in posterioribus evidenter ostendit. Cum odio habentibus pacem, eram, inquit, pacificus . Nihil tamen tranquillitas ejus proficiebat; ut eos qui pacem oderant, sua tranquillitate componeret, et eorum studia comprimeret. Cum loquebar illis, impugnabant me gratis , hoc est, cum causas impugnandi non haberent, tamen impugnandi studium non deponebant. Ita ergo multi
Abbreviated transcription (Latin):
Esto uł passer. ut laqueos sagacit᷑
indagare p̾uideas: & pene captus
inlecebris peccatoꝵ. tam̃ aliqͥndo
reuocatꝰ possis dicere. anima nr̃a
sic̃ passer erepta ẽ de laqueo ue¬
nantiũ. laquers contrictus ẽ &
nos lib̾ati sumꝰ. De quo qm̃ alibi
putauimꝰ ẽẽ tractandũ: nc̃ alio
transeundũ uiderur. Satis ẽ tibi
ut auem eẽ te noueris. assũptũ
in naturã uolandi. dicente dño
uenatoꝵ. & a uerbo conturbatio¬
nis. Non enĩ inuiste tenduntur
laqueo uenator. ante quasi predã
suã diabolus suo uire capiebat.
nc̃ dominice crucis mercem cur
alienus incursat.: Potes. tam̃ hos
laqueos euitare. ne dicas uenan¬
tes cȩpert̃ me sic̃ passerẽ: si laque¬
umꝰ euadas cordis quẽ misit dia¬
bolus in cor iude. & ita eum in
facinus ꝓditionis armauit. Auer¬
tat a noh̾ dñs hos laqueos: quos
suꝑ peccatores pluit. E. id̾o dix̃
ꝓpħa. Dabis eis dñe laqueũ cordis
eoꝵ. quẽ parasti illis. nobis aut̃

Expanded text:
esto uel passer, ut laqueos sagaci esto uel passer, ut laqueos sagaci indage praeuideas et paene captus inlecebris peccatorum tamen aliquando reuocatus possis dicere: a n ima nostra sicut passer erepta est de laqueo uenantium; laqueus contritus est et nos liberati sumus. de quo quoniam alibi putauimus esse tractandum, nunc alio transeundum uidetur. Satis est tibi ut auem esse te noueris adsumptum in naturam uolandi, dicente dominuenatorum et a uerbo conturbationis; non enim iniuste tenduntur laqueo uenator, ante quasi praedam suam diabolus suo iure capiebat: nunc dominicae crucis mercem cur alienus incursat ? potes tamen etiam hos laqueos euitare, ne dicas: \'uenantes ceperunt me sicut passerem\', si laqueum cordis euadas quem misit diabolus in cor Iudae et ita eum in facinus proditionis armauit. auertat a nobis dominus hos 10 laqueos quos super peccatores pluit. et ideo dicit propheta: dabis illis, domine, laqueum cordis eorum quem parasti illis. nobis autem
Abbreviated transcription (Latin):
dabit mͥ pennas sic̃ colu̾be: &
uolabo ⁊ requiescã: & quasi du¬
bitasse uisus ẽ a quo pennas
possit accipere. licet soleat di¬
iuna grã declarari quȩ in ter¬
ris ñ potest inueniri: idem tam̃
in posteriorib quȩ sint iste
penne docuit euidenter dicens.
Si dormiatis int̾ cleros medii
penne colu̾be deargentate: &. poste¬
riora eiꝰ in specie auri. Ꝙ si dormi¬
as: exurgunt tam̃ pennȩ tuȩ. Surt
enĩ qui uigilant dormientes: ut
uigilabat illa quȩ dixit .Ego dor¬
mio: ⁊ cor meũ uigilat. E si nox
ẽ: uigilat sp̃c. de quo scriptũ est.
De nocte uigilat ad te sp̃s meus
Tunc tͥ pandent᷑ alȩ ex eloquiis
spũalib. p̾ciosaq auri prudentia
uolatus assurgit. Ubi gͦ laqueos
poteris ꝑtimescere: cin remigium
presto ẽ spt̾ialrꝰ Si sinceritas ani¬
mi. si puritas m̾tis adfulgeat. co¬
lũba es. Id̾o tͥ dictũ ẽ. Estote sim¬
plices sic̃ colu̾be. Si maiora desunt
renigia: uł minora ne spernas

Expanded text:
dabit mihi pennas sicut columbae, et dabit mihi pennas sicut columbae, et uolabo et requiescam ? et quasi dubitasse uisus est, a quo pennas posset accipere, licet sic soleat diuina gratia declarari quae in terris non potest inueniri. idem tamen in posterioribus quae sint istae pennae docuit euidenter dicens: si dormiatis inter cleros medii, pennae columbae deargentatae, et posteriora eius in specie auri. etsi dormias, exsurgunt tamen pennae tuae. sunt enim qui uigilant dormientes, ut uigilabat illa quae dixit: ego dormio, et cor meum uigilat. etsi nox est, uigilat spiritus, de quo scriptum est: de nocte uigilat ad te spiritus meus. tunc tibi pandentur alae et ex eloquiis spiritalibus pretiosaque auri prudentia uolatus adsurget. ubi ergo laqueos poteris pertimescere, cui remigium praesto est spiritale? si sinceritas animi, si puritas mentis adfulgeat, columba es. ideo tibi dictum est: estote simplices sicut columbae. si maiora desunt remigia, uel minora ne spernas.
Abbreviated transcription (Latin):
minaueritis. ne gustaueritis que
st̃ om̃ia ad corruptelã ipso usu.
Noli gͦ adcaminari luxurias &.
illa te contaminari ñ poterit. Ho¬
li gustare auaritie corruptelã: &
eris immunis a laqueo. Quid tͥ
postremo cũ terris: qͥ cum xp̃o
Quid aiterũ ad terrena remea¬
mus: Ecce elongaui fugiens dic̃
sc̃s: uidi laqueos iniqͥtatis n con¬
traditionis in ciuitate. Laquei
st̃ enĩ: uͥ ẽ usura n dolus. E longa¬
uit ille fugiens terrena. dedeco¬
ra: id̾o ad cęlestia ꝑuenit p̾mia
Quid inquã te reflectis in terra ᷤ
Si in enoch raptus ad celum e¬
si in helẏa leuatus es curru. in
paulo raptꝰ ad paradẏsũ. conuer¬
satus in celis: in dauid exauditꝰ
uolares. in xp̃o exaltatus. uolu¬
cris fac̾tus in sp̃u. quando sicut
colu̾ba descendit. illus tͥ alas de¬
dit ut tu disceres euolare de
terris. Neq uͦ cunctandũ putes
quomͦ tͥ uolandũ sit: qͥb alarũ
remigiis. Dixit quidẽ dauit. Qs

Expanded text:
minaueritis, ne gustaueritis, quae minaueritis, ne gustaueritis, quae sunt omnia a a corruptelam ipso usu. noiiergoadtammare luxuriam, et illa te contaminare non poterit; noli gustare auaritiae corruptelam, et eris inmunis a laqueo. quid tibi postremo cum terris, qui cum Christo quid iterum ad terrena remeamus? ecce elongaui fugiens, dicit sanctus, uidi laqueos iniquitatis et contradictionis in ciuitate; laquei sunt enim ubi est usura et dolus. elongauit ille fugiens terrena dedecora, ideo ad caelestia peruenit praemia. Quid, inquam, te reflectis in terram, si in Enoch raptus ad caelum es, in Helia leuatus es curru, in Paulo raptus ad paradisum, conuersatus in caelis, in Dauid exauditus, uolares, in Christo exaltatus, uolucris factus in spiritu ? quando sicut columba descendit, illas tibi alas dedit, ut tu disceres euolare de terris. neque uero cunctandum putes quomodo tibi uolandum sit, quibus alarum remigiis. dixit quidem Dauid: quis
Abbreviated transcription (Latin):
ubi aduertit quantũ ẽẽt sceleris ad¬
missũ. laqueo ipse se suspendit. S
n ipse laqueus ddiaboli fuit. ut ñ
ageret penitentiã: s laqueo se suffo¬
caret. Us̃ enĩ etiã in ipsos puis est
ꝓditores ut ad penitentiã ꝓuocent᷑.
atq a fiagitioso ꝓposito reflectant᷑:
n resipiscant a diaboli laqueis a qͦ
capti tenent᷑ ad iꝑsiꝰ uolũtatẽ. Iam
ñ erũna ẽ incidisse s crim̃: qͥ non
solũ dedere capiendos. s etiam ad
uolu̾tatẽ diaboli tenent᷑ adstricti.
cũ possint dicere. dirrupisti uncła
eoꝵ. Dedit enĩ tͥ scriptura diuina
ut ñ solũ caueas diaboli laqueos.
s etiã ꝑ pęnitentiã eiꝰ uincła dis¬
rũpas. ꝙd tibi homo cũ deliciis ac
uoluptatib Non capit laquens.
nͥ ante esca ceperit. Dũ predã petis:
laqueo ipse te necꝰtis. ẜsca laquei.
auaritia ẽ. s sca ddiaboli luxuries
ẽ: qͥb nos uult mescare ñ parce¬
re. E. id̾o cdamabat apłs. He adta¬

Expanded text:
ubi aduertit quantum sceleris esset adubi aduertit quantum sceleris esset admissum, laqueo se ipse suspendit. sed et ipse laqueus diaboli fuit, ut non ageret paenitentiam, sed laqueo se suffocaret. deus enim etiam in ipsos pius est proditores, ut ad paenitentiam prouocentur atque a flagitioso proposito reflectantur et resipiscant a diaboli laqueis, a quo capti tenentur ad ipsius uoluntatem. iam non aerumna est incidisse, sed crimen, quia non solum se dedere capiendos, sed etiam ad uoluntatem diaboli tenentur adstricti, cum possint dicere: disrumpamus uincula eorum. dedit enim tibi scriptura diuina, ut non solum caueas diaboli laqueum, sed etiam per paenitentiam eius uincla disrumpas. Quid tibi, homo, cum deliciis ac uoluptatibus ? non capit laqueus, nisi ante esca te ceperit; dum praedam petis, laqueo ipse te nectis. esca laquei auaritia est, esca diaboli luxuries est, quibus nos uult inescare, non pascere. et ideo clamabat apostolus: ne adta
Abbreviated transcription (Latin):
quens alioᷤ incendit. laqueus
carceris duiturniq supplicii.
Grandis laqueus cũ diuitie
ꝓmittunt᷑. cũ honores. cũ ami¬
citie tyrannoꝵ. Qui gͦ hec eua¬
serit. & ad martyriũ potuerit
ꝑuenire. recte dicit posuerurt
peccatores laqueũ mͥ. s a tuoꝵ
mandatoꝵ ñ ddeclinaui semitis:
cui despicienti p̾sentia. futura
querenti. regnũ celeste diuini¬
Otatus tua ꝓmissione reseratũ
ẽ. Qui st̃ isti peccatores qui
posuert᷑ laqueos. Apperuit
tibi apłs auetorem omniũ
peccatoꝵ: & demonstrauit di¬
cens. Qui uolt̃ diites fieri
incidunt in tẽptationẽ ⁊ la¬
queũ diaboli. Aduertis la¬
queu̾ draboli ẽẽ diuitias: quẽ
tetendit etiã saluatori: Sed
ille qui nichibrhabuit quo
possit pͥnceps istius mundi
ueniens suũ dicere. laqueo¬
rũ eiꝰ uincła dissoluit. Aor
ne mediocrem ht̃ laqueum
putes. Hic laqueus iudã apłm
strangrilauit. Qui miser
cũ esset inlaqueãtꝰ ut ꝓderet dnm̃

Expanded text:
queus alius incendii, laqueus queus alius incendii, laqueus carceris diuturnique supplicii. grandis laqueus, cum diuitiae promittuntur, cum honores, cum amicitiae tyrannorum. qui ergo haec euaserit et ad martyrium potuerit peruenire, recte dicit: \'posuerunt peccatores laqueum mihi, sed a tuorum mandatorum non declinaui semitis\', cui despicienti praesentia, futura quaerenti regnum caeleste diuinitatis tuae promissione reseratum est. Qui sunt isti peccatores qui posuerunt laqueos? aperuit tibi apostolus auctorem omnium peccatorum et demonstrauit dicens: qui uolunt diuites fieri incidunt in temptationem et laqueum diaboli. aduertis laqueum diaboli esse diuitias, quem tetendit etiam saluatori? sed ille, qui nihil habuit quod posset princeps istius mundi ueniens suum dicere, laqueorum eius uincla dissoluit. ac ne mediocrem hunc laqueum putes, hic laqueus ludam apostolum strangulauit. qui miser cum esset inlaqueatus ut proderet dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
st̾ uirtutes. que in ysaie libro di¬
cunt. Quis ẽ iste qͥ aduenit ex edom
rubor uestim̃toꝵ ex bosor: sic p̃cio¬
sus in stola : Iste inquã st̃. quȩ
mirantur ex isto confragoso scopu¬
losoq deserto aliqu̾ã ascendere ani
mam posse: sine magnoꝵ labe uiti¬
orũ. Et id̾o gratulant᷑ reꝑtã que
uestim̃ta uinocentie naturalis ñ
polluerit attramento insipientiȩ:
Dicit gͦ ei anima ĩ secura. iã elecꝰta
Posuerunt peccatores laqueu᷑ michi:
Qd̾mandatis tius n erraui.¬
igna uox relinquentis hoc scłm.
ed qd̵ retia ꝑsequentiũ ⁊ usidiato¬
rũ laqueos eiraserit. Hox digna
martyrib. quib multa supplicia
ꝓponebantur. multa etiã offere¬
bant᷑ p̃mia: ut a martyrii studio
uel terrore penarũ & seue mortis
horrore. ł p̾miorũ reuocarent᷑
in lecebra. Grauis laqueus ꝓro¬
scriptibnis: qͥ sepe frangit scõs
iuopiẽ deformitate. quos mor¬
tis formido non fregerat. La¬

Expanded text:
sunt virtutes, quae et in Esaiae libro disunt virtutes, quae et in Esaiae libro dicunt: Quis est iste qui advenit de Edom, rubor vestimentorum ex Bosor, sic speciosus in stola ? Istae, inquam, sunt quae mirantur ex isto confragoso scopulosoque dmam posse sine magnorum labe uitiorum, et ideo gratulantur repertam, quae uestimenta innocentiae naturalis non polluerit atramento insipientiae sDicit ergo ea anima iam secura, iam laeta: po suerunt peccatores laqueum mihi, et de mandatis tuis non errauiDigna vox relinquentis hoc saeculum, eo quod retia persequentium, et insidiatorum laqueos evaserit. Vox digna martyribus, quibus multa supplicia proponebantur, multa etiam offerebantur praemia; ut a martyrii studio vel terrore poenarum, et saevae mortis horrore, vel praemiorum revocarentur illecebra. Gravis laqueus proscriptionis, qui saepe frangit sanctos inopiae deformitate, quos mortis formido non fregerit: la
Abbreviated transcription (Latin):
quesitũ duu tenendo ⁊ non di¬
nuitendo dilectũ p̾cioso cari¬
tatis diuine se uestirit in uo¬
lucro. Beati gͥ qui tali pallio
uestuit᷑. & amictũ huiꝰ modi
legis obseruatione meruerunt.
quia non st̃ legis obliti. s que
erant legis oꝑati st̃. Nam qui
preter legẽ agit: legis oblitus
ẽ. Et ideo hec anima candida
ascendit e terris: quia fulget
amicta ueste sapientiȩ. s. di¬
cunt de ea uirtutes ille. que
portas custodaiunt celi. Quȩ
est que ascendit eandida: in¬
Qm̃ ea que posuit caput suũ
suꝑ leuã sapientiȩ. ut apperiret ma¬
nus pauperi. ad subueniendũ inopi.
partitis aut derelictis sibi. non in¬
uasis atq direptis duutiis uteret᷑.
quȩ głe cupida bonis ea operib ad¬
quisiuit. non manes secularit iac¬
tantie dignitates ambiuit. Hoc ẽ
cipale supͣ manũ sapientiȩ consti¬
tuere. Ea inquã anima meritis as
pleriq deserto. ad illũ florentem¬
semꝑ locũ iocũditatis eterne. Iste

Expanded text:
quaesitum diu tenendo et non diquaesitum diu tenendo et non dimittendo dilectum pretioso caritatis diuinae se uestiuit inuolucro. beati igitur qui tali pallio uestiuntur et amictum huiusmodi legis obseruatione meruerunt, quia non sunt legis obliti, sed quae erant legis operati sunt; nam qui praeter legem agit, legis oblitus est. et ideo haec anima candida ascendit e terris, quia fulget amicta ueste sapientiae, et dicunt de ea uirtutes illae quae portas custodiunt caeli: quae est quae ascendit candida, incum ea, quae posuit caput suum super laeuam sapientiae, ut aperiret manus pauperi, ad subueniendum inopi partis aut derelictis sibi, non inuasis atque direptis diuitiis uteretur, quae gloriae cupida bonis eam operibus adquisiuit, non inani saeculares iactantia dignitates ambiuit. hoc est cipale supra manum sapientiae constituere. ea, inquam, anima meritis ascpleriqsemper locum jucunditatis aeternae. 2. Istae
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Ꝙ id̃o filius hominis ñ
habebat ubi cap̃ suũ recliuaret:
quia cũ diues esset. pauꝑ factꝰ ẽ.
Nec głam aliquã istiꝰ scł̃i reqͥre¬
bat : quia uenerat ñ ut in por¬
tione. s uniuerso humano ge¬
neri subueniret. dicens. Michi
irascimini: qr totũ hominem
sanũ feci sabbato: Hoc ẽ totũ
non ut facultatũ conlatione dictaret.
non ut honorũ insignibus.
non ut głȩ secularis cumula¬
ret augm̃to. Hȩc enĩ non ha¬
bent beatitudinis & gratiȩ
plenitudinẽ: s totũ. hoc ẽ lon¬
gitudinẽ uitȩ complecteretur
eternȩ. Neq enĩ cõmunis ui¬
te similis uita in dextera ẽ sa¬
pientiȩ. s longitudo uitȩ ẽ: ut
qui accepit uitã a sapientia.
non exiguitatem uitȩ s ꝑpe¬
tuitatẽ ȩt̾nitatis ⁊ longitudnẽ
adipiscatur. Bonus amictus et̃¬
nitas uitȩ. Noc palliũ sponse
custodes uoluerunt auferre mu¬
rorũ quo primꝰ homo fuerat
exutus: s anima d̾o deuota

Expanded text:
sunt, et ideo; Filius hominis non sunt, et ideo; Filius hominis non habebat ubi caput 1564 suum reclinaret ; quia, cum diues esset. pauper factus est nec gloriam aliquam istius saeculi requirebat, quia uenerat non ut in portione, sed ut uniuerso humano generi subueniret, dicens: mihi irascimini quia totum hominem sanum feci sabbato?, hoc est \'totum\' non ut facultatum conlatione ditaret, non ut honorum insignibus, non ut gloriae saecularis cumularet augmento — haec enim non habent beatitudinis et gratiae plenitudinem —, sed \'totum\' hoc egitudinem uitae conplecteretur aeternae. neque enim communis uitae similis uita in dextera est sapientiae, sed longitudo uitae est, ut, qui accipit uitam a sapientia, non exiguitatem uitae, sed perpetuitatem et aeternitatis longitudinem adipiscatur. Bonus amictus aeternitas uitae. hoc pallium sponsae custodes uoluerunt auferre murorum, quo primus homo fuerat exutus; sed anima deo deuota
Abbreviated transcription (Latin):
lusset. ut dexterã patͥs suꝑ ca¬
put manasse senioris filiĩ collo¬
caret: noluit n dixit. Scio fili: ꝙ
hic erit in popłm & hie exaltabitur.
s frat̃ iunior maior illo erit. In quo
maior.In eo utiq quia benedicꝰtio¬
ne p̾latus ẽ: dicentib posteris hoc ẽ
effrem. Faciat uos d̾s sicut effrem
⁊ manasen: uł quia sem̃ euis est
multitudo gentiũ que in hoc scło
laborẽ elegit credens in dñm iħm:
ut consolationẽ habeat futuroꝵ.
Manasse aut̾ sem̃ est popłs obli¬
uionis. qui ꝓpriũ oblitus aucto¬
rẽ. exaltatus ad tempꝰ. in hoc scło ẽ
daturus in reliquũ penas graues:
quia dm̃ suũ n dnm̃ denegauit.
Hoc id̾o diximꝰ. ut ꝓbaremꝰ ea eẽ
potiora quȩ futura st̃. Deniq le¬
ua sapientie sub caput sponse est:
dextera aut̃ superior. quȩ totam
complecꝰtitur sponsã. Itaq illa qeris¬
quasi fulcrũ est p̾sentis. quo ani¬
ma innixa requiescit. Habet uͥ

Expanded text:
luisset, ut dexteram patris super caluisset, ut dexteram patris super caput Manasse senioris filii conlocaret. noluit et dixit: scio. fili: et hic erit in populum et hic exaltabitur. sed frater iunior maior illo erit. in quo maior ? in eo utique. quia benedictione praelatus est, dicentibus posteris. hoc est Ephraim: faciat uobis deus sicut Ephraim et Manassen. uel quia semen eius multitudo gentium sit quae in holaborem elegit, credens in Dominum Jesum, ut consolationem habeat futurorum. Manasse autem semen est populus oblivionis, qui proprium oblitus auctorem, exaltatus ad tempus in hoc saeculo est, daturus in reliquum poenas graves; quia Deum suum et Dominum denegavit. 25. Hoc eo diximus, ut probaremus ea esse potiora quae futura sunt. Denique laeva sapientiae sub sponsae capite est, dextera autem superior, quae totam complectitur sponsam. Itaque illa quasi fulcrum est quietis praesentis, quo anima innixa requiescit. Habet ubi
Abbreviated transcription (Latin):
bes. Leua eius in caput meũ: & dex¬
tera. illiꝰ complectet᷑ me. Hoc loqͥt᷑
sponsa de xp̃o. anima de uerbo di.
animam. Tota enĩ munita est:
que desponsata ẽ uerbo di. Pleni¬
tudo enĩ sapientie. timere deura.
Quȩ gͦ timet d̾m anima: pleno
se munit p̾sidio. Mittet sapientia
leuã suã sub collo eiꝰ: dexteram
aut̃ in complexũ eiꝰ. Utrũq qͥdẽ¬
brachiũ eiꝰ ad utilia extenditur:
manus. Sapientia in dextera &.
longitudo uite ẽ: in sinistra au
diuitie ⁊ gła. bonis utiq manꝰ
utraq dotata ẽ. dotib. In eo
tam̾ habent uarietatẽ sui mu¬
neris. qd ⁊ p̾sentia ⁊ futura te̾¬
pora comp̃hendunt: ut leua p̾¬
sentiũ remureratrix. dextera fu¬
turorũ sit. Possumꝰ hoc etiã de
ꝓphetia sc̃i patriarchȩ isrł cog-¬
noscere. Nam cũ dexteram suã
posiusset suꝑ effrem. sinistram
aut̾ suꝑ manasen. & conuertere
eas ioseph ętatũ consideratione uo¬

Expanded text:
bes: laeua eius sub caput meum e t dexbes: laeua eius sub caput meum e t dextera eius conplectetur me. hoc loquitur sponsa de Christo. anima de uerbo dei:animam. tota enim munita est quae desponsata uerbo est dei; plenitudo enim sapientiae timere deum. quae ergo deum timet anima pleno se munit ipsa praesidio. mittit sapientia laeuam suam sub collum eius, dexteram autem in complexum eius. utrumque quidebrachium ejus ad utilia extenditur; manus. Sapientia in dextera, et longitudo vitae est: in sinistra autem divitiae et gloria. Bonis utique manus utraque dotata est dotibus: in eo tamen habent varietatem sui muneris, quod et praesentia et futura tempora comprehendunt; ut laeva praesentium remuneratrix. dextera futurorum sit. Possumus hoc etiam de prophetia sancti patriarchae Israel cognoscere. nam cum dexteram suam posuisset super Ephraim. sinistram autem super Manassen et conuertere eas Ioseph aetatum consideratione uo
Abbreviated transcription (Latin):
liqui habent. anima mea in
manib meis semꝑ: hoc ẽ in acti¬
b meis. hoc est in oꝑib meis. quã¬
uis in ꝑicłis positus dicit iustus
ad ddũm. ꝓpter te cotidie mereor. co¬
tiddie periclitor: ꝑiclitor ab insidia
quos reunco. ꝑiditor ꝓ ueritate.
sum. S quia pleriq habent ani¬
ma mea in manib tuis semꝑ. hoc
latius explanandũ arbitror. Scit
ꝓpħa scit ubi animȩ suȩ p̾sidiũ
locet: unde opem speret. In ma¬
nib d̾i constituere uult animã
suã: quia cor regis in manu dei.
Quicũq ꝓpriũ corpꝰ subegerit.
nec eiꝰ passionib turbari animã
suã rec̾tor sui congriia uiuacita¬
te ꝑmiserit. his bene regia quadã
pocestate recohibens. rex dicit᷑ qd̃
regere se nouerit. arbiter sui iuris
sit: ñ captiuus trahat᷑ in eulpã.
nec preceps ferat᷑ in uitiũ. Huiꝰ
anima non perit in uternũ: nec
quisquã rapit eam de manu pa¬
tris om̃ipotentis. aut filii. Man̾
enĩ di que solidauit celũ: quos

Expanded text:
liqui habent: anima mea in manibus meis semper, hoc est \'in actibus meis\', hoc est \'in operibus meis\'. quamuis in periculis positus dicit iustus ad dominum: propter te cotidie morior, cotidie periclitor. periclitor ab insidiatquos reuinco, periclitor pro ueritate mea\'. sed quia plerique habent: anima mea in manibus tuis semper, hoc latius explanandum arbitror. Scit propheta, scit ubi animae suae praesidium locet. unde opem speret. in manibus dei constituere uult animam suam. quia cor regis in manu dei. quicumque proprium corpus subegerit nec eius passionibus turbari animam suam rector sui congrua uiuacitate permiserit, is bene regia quadam potestate se cohibens rex dicitur. quod regere se nouerit et arbiter sui iuris sit. non captiuus trahatur in culpam nec praeceps feratur in uitium. huius anima non perit in aeternum nec quisquam rapit eam de manu patris omnipotentis aut filii. manus enim dei. quae solidauit caelum. quos
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ agnitione sacram̃toꝵ cȩlestrã. ñ
qͣsi rudis hostia. s qͣsi rationis capax.
tc̃ deinũ suũ mimꝰ altarib sacris
offerat cũ ceꝑit e̾e̾ instructior. ne of¬
ferentis in scientia contaminet ob¬
lationis mysteriũ. Titulus autẽ
ꝓsalmi alleluia ẽ: hoc ẽ laus dĩ.
In his̃ enĩ uere d̾s laudat᷑. inqͥb ẽ
peccatoꝵ remissio. Deniq in suꝑiore.
psalmo pastio dñi p̃misa ẽ que
mundũ hunc deluut. ut dignos fa¬
ceret popłos qͥ d̃m ĩmacłato ore
lau. daurent. Ipsa qͦq litterarũ ele

Expanded text:
tus agnitione sacramentorum caelestium non tus agnitione sacramentorum caelestium non quasi rudis hostia, sed quasi rationis capax tunc demum suum munus altaribus sacris offerat, cum coeperit esse instructior, ne offerentis inscitia contaminet oblationis mysterium. Titulus autem psalmi Alleluia est, hoc est, \'laus dei\'. in his enim hymnis uere deus laudatur, in quibus est peccatorum remissio. denique in superiore psalmo passio domini praemissa est, quae mundum hunc diluit, ut dignos faceret populos qui deum inmaculato ore laudarent. ipsa quoque litterarum ele