comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest appellaricreatura. quandoquidẽ ꝑ ipsum facta sunt
omĩa quȩcumq ds fecit: distincte etiã nos uocamur creatura an¬
te illam euidentiã głȩ. ⁊ distincte uocamur filii di. quãuis hocꝑ
adoptionẽ mereamur: Nam ille unigenttꝰ. natura filius Ergo expe
ctatio creature idest expectatio nr̃a. reuelationẽ filioꝵ di ex pectat.
idest. quando appareat qđ ꝓmissum ẽ: quando re ipsa manifestum
sit qđ nunc spe sumꝰ: filii enĩ di sumus. ⁊ ñdum apparuit qd̾ eri¬
mus Scimꝰ qr cũ apparuerit: similes ei erimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eũ sicu¬
tiest: Ipsa est reuelatio filioꝵ dĩ. quã nunc expectat expectatio
creature. Non qd̾ creatura reuelationẽ expectet alteriꝰ natureq̃
ñsit creatura: s ipsa qualis nunc est. expectat quando sit qual
futura est: tanquã sidiceret᷑. oꝑante pictore. subiectis sibicolori¬

Expanded text:
non potest appellari creatura, quando quidem per ipsum facta sunt non potest appellari creatura, quando quidem per ipsum facta sunt omnia quaecunque Deus fecit, distincte etiam nos vocamur creatura ante illam evidentiam gloriae, et distincte vocamur Filii Dei, quamvis hoc adoptione mereamur. Nam ille Unigenitus natuctatio creaturae, » id est exspectatio nostra, « revelationem filiorum Dei exspectat; » id est quando appareat quod promissum est; quando reipsa manifestum sit quod nunc spe sumus. « Filii enim Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus. Scimus quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . » Ipsa est revelatio filiorum Dei, quam nunc exspectat exspectatio creaturae; non quod creatura revelationem expectet alterius naturae, quae non sit creatura, sed ipsa, qualis nunc est, exspectat, quando sit; qualis futura est. Tanquam si diceretur; operante pictore, subjectis sibi colori
Abbreviated transcription (Latin):
et aut̃ sꝑantib inse. ⁊ sic reuelabit nobis. ut impleat᷑ in
nobis In hac quidẽ uita scđm multitudinẽ doloꝵ. iesti¬
matio consolationũ ibi uͦ estimatio nulla est: Quȩ est enĩ
gła quã expectamꝰ. nisi uidere dm ⁊ sc̃ĩs eius angelis so
pectat: Quod in nobis dolet qđ facta carnis mortificamus
cũ esurimꝰ aut sitimus ꝑabstinentiã. dum frenamꝰ delectati¬
onẽ concupiscentiȩ ꝑcaritatẽ. dum iniuriarũ lacerationes
contumeliarũ aculeos. ꝑ pactentiã sustinemꝰ. dũ neglectis atq
reiectis uoluptatib nr̃is ꝓfructu matris eccł̃ȩ laboramꝰ. quic¬
quid innobis in hac atq huiusmodi attritione dolet: creatu¬
raest Dolet enĩ corpus ⁊ anima quȩ utiq creatura est: &¬
expectat reuelationẽ filiori dudẽ expectat quando appareat qđ uo
catũ est. in ea gła adquã uocatum est. Quia enĩ filius di unigenitꝰ

Expanded text:
et autem sperantibus in se; et sic revelabit nobis, ut impleatur in et autem sperantibus in se; et sic revelabit nobis, ut impleatur in nobis. In hac quidem vita secundum multitudinem dolorum, est aestimatio consolationum; ibi vero aestimatio nulla est. Quae est enim gloria quam exspectamus, nisi videre Deum, et sanctis ejus angelis socliorum Dei exspectat. » Quod in nobis dolet, quod facta carnis mortificamus, cum esurimus aut sitimus per abstinentiam, dum frenamus delectationem concupiscentiae per charitatem, dum injuriarum lacerationeset contumeliarum aculeos per patientiam sustinemus; dum neglectis atque rejectis voluptatibus nostris, pro fructu matris Ecclesiae laboramus: quidquid in nobis in hac atque hujusmodi attritione dolet, creatura est, dolet enim corpus et anima, quae utique creatura est, exspectat revelationem filiorum Dei, id estcatum est in ea gloria, ad quam vocatum est. Quia enim Filius Dei unigenitus
Abbreviated transcription (Latin):
reditatẽ talem spare debenꝰ inqua adepturi sumꝰ bonum
quod ñ transibit :i euasuri malũ qđ finem ñ habebit. Nã cum
necesse est ut qui ẽe uolunt consortes hereditatis. fint ⁊ passi¬
onis: ipse uͦ in eo inquo passus est ipse et tẽptatꝰ. potens est ⁊ eis
qui tẽptantur auciliari. cuiꝰ passionis sola memoria con-¬
firmare nos poterit adomĩa ꝓipso toleranda: Illȩ enĩ insul¬
tationes ⁊ flagella. illa ignominiosa uestis. ⁊ cesa ⁊cons¬
puta facies. ⁊ spinea corona: ⁊ ut multa p̃tereamꝰ. crur eius
⁊ mors cogitata quid innobis ñ efficient: Quid deniq ꝓmis¬
non sunt condignȩ. ñsunt cõꝑabiles passiones husꝰ tempo¬
ris. istȩ enĩ cum fine dona ꝓmissa sine fine. istimationẽ
habent. illa ñ habet: adfuturã głam ad magnã multitu¬
dinẽ dulcedinis di. quã abscondit nunc tim̃tib se. ꝑfici¬

Expanded text:
reditatem talem sperare debemus, in qua adepturi sumus bonum reditatem talem sperare debemus, in qua adepturi sumus bonum quod non transibit, et evasuri malum quod finem non habebit. « Si necesse est ut, qui volunt esse consortes haereditatis, sint et passionis; ipse vero in eo in quo passus est ipse et tentatus, potens est et eis qui tentantur auxiliari: cujus passionis sola memoria confirmare nos poterit ad omnia pro ipso toleranda. Illae enim insultationes et flagella, illa ignominiosa vestis, et caesa et consputa facies, et spinea corona; et ut multa praetereamus, crux ejus et mors cogitata, quid in nobis non efficient? Quid denique promisnon sunt condignae, » non sunt comparabiles « passiones hujus tempo» istae enim cum fine, dona promissa sine fine, istae aestimationem habent, illa non habet: « ad futuram gloriam, ad magnam multitudinem dulcedinis Dei, quam abscondit nunc timentibus se, perfici
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ quod aufert᷑. Cum enĩ uenerit qd̃ ꝑfectum est: euacua¬
bit᷑ quod exparte est: Ita nobis quodãm morit᷑ pater ine¬
nigmate:⁊ idẽ ipse fit hereditas. cũ facie ad faciem posside¬
tur Nonqi ipse morit᷑: s imꝑfecta ineũ nr̃a uisio ꝑfecta
uisione ꝑimit᷑. E tam̃ nisi illa pͥor nos nutriret: ad aliã
plenissimã ⁊ euidentissimã non efficeremur idonei. Qđ
intelligat᷑ heres. idest ineccła Cuius coheredes sumꝰ. quã¬
uis ex nobis constet: quẽ ad modũ filii eius matris dicimur
quãius ex nobis constet: Simplicit̃ aut̃ potest intelligi he¬
redes nos eẽ dĩ inquantũ głȩ eiꝰ constitiumur firmissimi
głe suȩ nos dignat᷑ habere conformes ⁊ cõparticipes: Totꝰ
enim xp̃s: accepturus est hereditatẽ: Hereditas ab inhe¬
rendo dicta est: Nos enĩ qui menbra corporis eiꝰ sumus: he¬

Expanded text:
esse quod aufertur. « Cum » enim « venerit quod perfectum est, evacuaesse quod aufertur. « Cum » enim « venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est . » Ita nobis quodammodo moritur Pater in aenigmate: et idem ipse fit haereditas, cum facie ad faciem possidetur. Non quia ipse moritur, sed imperfecta in eum nostra visio perfecta visione perimitur. Et tamen nisi illa prior nos nutriret, ad aliam plenissimam et evidentissimam non efficeremur idonei. Quointelligatur haeres, id est in Ecclesia. Cujus cohaeredes sumus, quamvis ex nobis constet, quemadmodum filii ejus matris dicimur, quamvis ex nobis constet. Simpliciter autem potest intelligi, haeredes nos esse Dei, in quantum gloriae ejus constituimur firmissimi o Christus, gloriae suae nos dignatur habere conformes et comparticipes. Totus enim Christus accepturus est haereditatem. Haereditas ab inhaerendo dicta est. Nos enim qui membra corporis ejus sumus, hae
Abbreviated transcription (Latin):
des gͦ dicimur qr reliquit nobis pacis eccłasticȩ posses¬
sionẽ. ꝑfidẽ temporalis dispensationis. quã inhac uita
possidemꝰ ipso dicente: Pacẽ meam do uobis. pacẽ relin-¬
quo uobis: Cohedes aut̃ eius efficiemur. cũ infine scłi ab¬
sorbebit᷑. mors inũtoria: Tunc enĩ similes eierimꝰ qr uidebimꝰ
eũ sicuti est Quã hereditatẽ non patris eiꝰ morte adipiscimͦ.
qui mori ñ potest. cũ ipse sit hereditas nr̃a dicente scriptura.
dũs pars hereditatis mee: s qm̃ cũ uocati sumꝰ adhuc par
uuli. ⁊ ad contẽplanda spũalia minꝰ idonei. usq adhumilli¬
mas nr̃as cogitationes se diuina miscda porrexit. ut quomcũ¬
q cernere niteremur. qđ non euident̃ atq ꝑspicue cerneba¬
mus idipsũ morit᷑ qđ in eniginate cernebamꝰ. cum facie
ad faciẽ cernere ceꝑimus: Conuenient̃ gͦ dicit᷑ moriturum

Expanded text:
des ergo dicimur, quia reliquit nobis pacis ecclesiasticae possesdes ergo dicimur, quia reliquit nobis pacis ecclesiasticae possessionem per fidem temporalis dispensationis, quam in hac vita possidemus, ipso dicente: « Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis . » Cohaeredes autem ejus efficiemur, cum in fine saeculi absorbebitur mors in victoria. Tunc enim « similes ei erimus, quia videbimus eum sicuti est . » Quam haereditatem non patris ejus morte adipiscimur, qui mori non potest, cum ipse sit haereditas nostra, dicente Scriptura: « Dominus pars haereditatis meae vuli, et ad contemplanda spiritualia minus idonei, usque ad humillimas nostras cogitationes se divina misericordia porrexit, ut quomodocunque cernere niteremur, quod non evidenter atque perspicue cernebamus, idipsum moreretur, quod in aenigmate cernebamus, cum facie ad faciem cernere coeperimus. Convenienter ergo dicitur moriturum
Abbreviated transcription (Latin):
corde ñ loquat᷑ ds. quȩ tam̃ utcũq ratiotinari pocest. Int̾¬
roga gͦ uiscera tua. siplena sunt caritate. int̾roga animã tu¬
am. utrũ timore agat᷑ anamore: Ipsiqui diffundit carita¬
tẽ incorde tuo. testimoniũ ꝑhibet sp̃ui tuo quid ineo agat᷑.
ipse etiã sp̃s de seipsotestificat᷑. Quomͦ: Nis audire quomͦ
Audi ipsũ quo donante sihabes: accipis sp̃m ipsũ Siqͥs
delectatio iusticiȩ te agit: ad obseruationẽ mandatoꝵ di
hoc est testimoniũ. habitantis inte sp̃s cłi Sisic es liber es.
filiꝰ es tua sunt omĩa quȩ patris sunt Inspirat tibi amorẽ
patris sp̃s adoptionis: in quo intantũ clamas inquantũ
amas: qr ipse amor est ⁊ clamor. in quo clamas abba pat᷑:
Sipatrẽ inuocas filii affectu: ipse auctor gr̃ȩ sp̃s sc̃s. ipsũ
ie iunare filii sponsi quãdii cũ illis est sponsus. Here¬

Expanded text:
corde non loquatur Deus: quae tamen utcunque ratiocinari potest. Intecorde non loquatur Deus: quae tamen utcunque ratiocinari potest. Interroga ergo viscera tua, si plena sunt charitate, interroga animam tuam, utrum timore agatur, an amore. Ipse qui diffundit charitatem in corde tuo, testimonium perhibet spiritui tuo quid in eo agatur; ipse etiam Spiritus de seipso testificatur. Quomodo? Vis audire quomodo? Audi ipsum, quo donante si habes, accipis spiritum ipsum. « delectatio justitiae te agit ad observationem mandatorum Dei, hoc est testimonium habitantis in te spiritus Dei. Si sic es, liber es, filius es, tua sunt omnia quae Patris sunt. Inspirat tibi amorem Patris Spiritus adoptionis, in quo in tantum clamas, in quantum amas, quia ipse amor est et clamor, in quo clamas, « Abba Pater. » Si Patrem invocas filii affectu, ipse auctor gratiae Spiritus sanctujejunare filii sponsi, quandiu cum illis est sponsus . » Haere
Abbreviated transcription (Latin):
amore iusticiȩ seruilit̃ fit. & id̾o nec fit. Sed accepistis sp̃m
adoptionis. Solet gaudẽ pat ad unicũ filiũ tãquã qͥ solꝰ
totum possessurus sit nechabeat cũ quo diuitat hereditatẽ.
Nõ sic d̾s pat. habuit unicum sed noluit hab̃e unũ: quẽ in¬
in mundũ misit ut fr̾s haberet adoptatos. Uenit unigenitꝰ.
suscepit inseipso peccata quib implicabamͣ: ne ꝑ ea gr̃a adop¬
tionis impediretur. In quo clamamꝰ abba pat. Harũ duarũ
uocũr altera ex lege est. altera ex p̃putio. Qui aũt clamant:
aliquid petunt. Quid pecunt nͥ quod esuriunt ⁊ sitiunt id
est iusticiam: Dedit enim serius suis suis potestatẽ filios
dĩ fieri unicus di eosq ad monuit petere. querere. et pul-¬
sare: ut accipiant. inueniant.⁊ aꝑiat᷑ eis: Ineo aut̃ clamamꝰ.
idest ipso diffundente caritatẽ incordib nr̃is. sine qua fru¬

Expanded text:
amore justitiae, serviliter fit; et ideo nec fit. « Sed accepistis spiritum amore justitiae, serviliter fit; et ideo nec fit. « Sed accepistis spiritum adoptionis. » Solet gaudere pater ad unicum filium, tanquam qui solus totum possessurus sit, nec habeat cum quo dividat haereditatem. Non sic Deus Pater. Habuit unicum, sed noluit habere unum, quem in mundum misit, ut fratres haberet adoptatos. Venit unigenitus, suscepit in seipso peccata quibus implicabamur, ne per ea gratia adoptionis impediretur. « In quo clamamus, abba, Pater. » Harum duarum vocum, altera ex lege est, altera ex praeputio. Qui autem clamant, aliquid petunt. Quid petunt, nisi quod esuriunt, id est justitiam? Dedit enim servis suis potestatem filios Dei fieri , unicus Dei, eosque admonuit petere, quaerere, et pulsare, ut accipiant, inveniant, et aperiatur eis. In eo autem clamamus, id est ipso diffundente charitatem in cordibus nostris, sine qua fru
Abbreviated transcription (Latin):
quicũq aguntur sp̃u ñ liccera: ñ lege p̃cipiente. minante.
ꝓmittente. sed spu excitante. illuminante. aduiuante. Nõ
te sẏna: sed accepistis sp̃m adoptionis filiorũ: ut miro & ue¬
ro tam̃mͦ. serui ñ serui ẽẽ possimus. serui scilicet timore casto.
ad quã ꝑtinet seruus intrans in gaudiũ dñi sui. ñ aũt serui
timore foras mittendo. ad quã ꝑtinet seruus ñ manens in do¬
mo inȩt̃num. filii quippe & seruiunt & liberi sunt ꝓpter
qd etiam liberorum nomine censentur. Ide aũt sp̃s seruitu¬
tis. qui & lib̾tatis. sed ille intabulis lapideis id est duris cor¬
dib: in timorem. hic aũt intabulis cordis in caritatẽ. Ser¬
uitus uͦ intimore quid est nemo inuitus bene facit etĩã si
bonum est quod facit quia nichil ꝓdest sp̃s timoris ubi nõ
est sp̃s caritatis. Mandatum eñĩ di si fit timore pene ñ

Expanded text:
quicunque aguntur spiritu, non littera, non lege praecipiente, minante, quicunque aguntur spiritu, non littera, non lege praecipiente, minante, promittente, sed spiritu excitante, illuminante, adjuvante. VERSte Sina, « sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, » ut miro et vero tamen modo servi, non servi esse possimus, servi scilicet timore casto, ad quem pertinet servus intrans in gaudium Domini sui, non autem servi timore foras mittendo, ad quem pertinet servus non manens in domo in aeternum. Filii quippe serviunt, et liberi sunt: propter quod etiam liberorum nomine censentur. Idem autem spiritu servitutis, qui libertatis, sed et ille in tabulis lapideis, id est duris cordibus in timorem, hic autem in tabulis cordis in charitatem. Servitus vero in timore quid est? Nemo invitus bene facit, etiamsi bonum est quod facit, quia nihil prodest spiritus timoris, ubi non est spiritus charitatis. Mandatum enim Dei si fit timore poenae, non
Abbreviated transcription (Latin):
hocest opus nr̃m in hac uita. actiones carnis spũ mortificare.
cotidie affligere. minuere. frenare. interimere: Aetiones car¬
nis concupiscentiȩ carnis sunt. quib ñ consentire magnalaus
est. quas ñ habere ꝑfectioest: Ad qd̃ ne quis de sp̃us sui uir¬
agit. ⁊ ido regitur. ut recte agat: Qui aut̃ agitur. agere ip¬
se aliquiduir intelligit᷑ & tam̃ tantum p̃stat uoluntatib nr̃is
gr̃ã saluatoris: ut ñ dubitet apłs dice quotquot spũ d̃i agun¬
tur hi filii sunt di. Agunt᷑ qͥppe filiiđi. ut qđ agendũ
est agant & cum egerint. illi aquo aguntur gr̃as agant. quia
sicit agendum est illud agant id est cũ delectatione & dile¬
ctione iusticiȩ. & suauitatem quã dedit dñs. ut derra eius
daret fructum suũ ab eo se accepisse gaudeant. Nom̃ enĩ ad¬
uitoris p̃scͥbit agenti: quia et ipse aliquid agit. filii gͦ di sunt.

Expanded text:
» Hoc est opus nostrum in hac vita, actiones carnis spiritu mortificare, » Hoc est opus nostrum in hac vita, actiones carnis spiritu mortificare, quotidie affligere, minuere, frenare, interimere. Actiones carnis concupiscentiae carnis sunt: quibus non consentire magna laus est; quas non habere, perfectio est. Ad quod ne quis de spiritus sui viragit: et ideo regitur, ut recte agat. Qui autem agitur agere ipse aliquid vix intelligitur. Et tamen tantum praestat voluntatibus nostris gratia Salvatoris, ut non dubitet Apostolus dicere. « Quotquot spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. » Aguntur quippe filii Dei, ut quod agendum est agant; et cum egerint, illi a quo aguntur, gratias agant, quia sicut agendum est illud agant, id est cum delectatione et dilectione justitiae, et suavitatem quam dedit Dominus, ut terra ejus daret fructum suum, ab eo se accepisse gaudeant. Nomen enim adutoris praescribit agenti, quia et ipse aliquid agit. Filii ergo Dei sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
amortus habitat inuobis: uuuficabit ⁊ mortalia corpora ur̃a
ꝓpt̃ in habitantem spm̃ eiꝰ inuobis: Dicit etiam quomodofiat
tores sumꝰ non carni: ut scd̃m carnẽ uiuamꝰ: Sienĩ scđm carnẽ
uixeritis moriemini: Si aũt sp̃u facta carnis mortifica ueritis.
iuetis Quod qͥd est aliud quã siscdm mortẽ uiceritis. totum
moriet᷑. si aut̃ scđm uitã uiuendo. mortẽ uiuificaueritis. totũ
uiuet: Ergo fĩs accepto auxilio porrecto nobis desuꝑ auxilio.
brachio dñi accepto sp̃ũ scõ debitores sumꝰ noncarni ut scdm
carnẽ uiuamꝰ: ut habeamꝰ dilectionẽ: ⁊exilla habere possimꝰ
bonã oꝑationẽ fides aenĩ non potest oꝑari. nisi ꝑdilectionẽ.
Sienĩ scłm carnẽ uixeritis moriemini: Hoc iã supradixit. pru¬
dentia carnis mors est. ñ qi caro malũ est.s qr uiuere scdm car¬
nẽ malumest: Si aut̃ spũ facta carnis mortificaueritis. uiuetis.

Expanded text:
mortuis habitat in vobis, vivificabit et mortalia corpora vestra propter inhabitantem spiritum ejus in vobis. » Dicit etiam quomodo fiat, tores sumus non carni, ut secundum carnem vivamus. Si enim secundum carnem vixeritis moriemini. Si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis. » Quod quid est aliud quam si secundum mortem vixeritis, totum morietur; si autem secundum vitam vivendo mortem vivificaveritis, totum vivet? Ergo, fratres, accepto auxilio, porrecto nobis desuper auxilio brachio Domini accepto Spiritu sancto, « debitores sumus non carni, ut secundum carnem vivamus, » ut habeamus dilectionem, et ex illa habere pbonam operationem. Fides enim non potest operari, nisi per dilectionem. « Si enim secundum carnem vixeritis, moriemini. » Hoc jam supra dixit, prudentia carnis mors est: non quia caro malum est, sed quia vivere secundum carnem malum est. « Si nutem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis.
Abbreviated transcription (Latin):
tende: Quicquid hicdicit idodicit. ne putarent homines nullũ
sunt corpore: Aitendere quippe debent corpus quidẽ adhucpec
cati meritũ gerere. qd̾ condi tione mortis obtractũ est. s iam
sp̃m cepisse uiuere. ꝓpt̾ uisticiã fidei. quri ipse in homine fuerat.

Expanded text:
tende. Quidquid hic dicit, ideo dicit, ne putarent homines, nullum tende. Quidquid hic dicit, ideo dicit, ne putarent homines, nullum sunt corpore. Attecati meritum gerere, quod condicioni mortis obstrictum est, sed iam spiritum coepisse uiuere propter iustitiam fidei, qui et ipse in homine fuerat q
Abbreviated transcription (Latin):
tione futura est mutatio: non solũ nullã mortem quȩ facta
est ppt̃ peccatũ. s nec mortalitatẽ habitura est. quã corpus ani¬
male habuit ante peccatũ: Nonait uiuificabit ⁊ mortua corꝑa
male resurget inspũale. ⁊ mortale hoc induet ĩmortalitatem
det̃minans diceret mortuũ quidem corpus ẽẽ ꝓpt̾ peccatũ: qr ineo
ñdum ꝑresurrectionẽ renouato peccati meritũ manet. hoc est ne¬
cessitas mortis. spm̃ aut̃ uitam e̾ẽ ꝓpt̾ iusticiam. qr licet adhuc cor¬
pore mortis huiꝰ oneremur. iã scd̃m interiorẽ hominem cepta re¬
nouatione infidei iusticiã respiramꝰ: tam̃ ne humanaignoran
tia de resurrectione corporis nil sꝑaret: etiã ipsum qđ ꝓpt̾ meri¬
tũ peccati inp̃senti scło dixerat mortuũ infuturo ꝓpt̃ iusticiȩ
meritũ dicit uiuificandũ: nec sic ut tantũ exmortuo uiuũ fiat
setiã ex mortali ĩmortale ꝑmaneat: Apłicȩ limen scientiȩ at¬

Expanded text:
tione futura est mutatio, non solum nullam mortem, quae facta tione futura est mutatio, non solum nullam mortem, quae facta est propter peccatum, sed nec mortalitatem habitura est, quam corpus animale habuit ante peccatum. Non ait, vivificabit et mortua corpora male resurget in spirituale, et mortale hoc induet immortalitatem, determinans diceret mortuum quidem esse corpus propter peccatum, quia in eo nondum per resurrectionem renouato peccati meritum manet, hoc est necessitas mortis, spiritum autem uitam. esse propter iustitiam, quia licet adhuc corpore mortis huius oneremur iam secundum interiorem hominem coepta renouatione in fidei iustitiam respiramus, tamen, ne humana igntia de resurrectione corporis nil speraret: etiam ipsum quod propter meritum peccati in praesenti saeculo dixerat mortuum, in futuro propter justitiae meritum dicit vivificandum, nec sic, ut tantum ex mortuo vivum fiat, sed etiam ex mortali immortale permaneat. Apostolicae lumen scientiae at
Abbreviated transcription (Latin):
grafide ⁊ catholica. spm̃ di nobis inesse cognoscimꝰ: S quid de
illo gemitu miser ego homo: Audi Si aut̃ xp̃s inuobis. corpus
quidẽ mortuũ est ꝓpt̾ peccatũ. sp̃s aut̃ uita est ꝓpt̾ iusticiã. Cor
pus inquit mortuũ est. ñ ꝓpt̃ fragilitatẽ terrenam. s ꝓpt̃ pecca¬
tũ Higilantissime ñ ait mortale est s mortuũ: Namq anteqͣ
immutaret᷑ inillam incorruptionẽ. quȩ inscõꝵ incorruptione
ꝓmutit᷑. poterat ẽe mortale quãuis ñ moriturũ: sicut hoc nr̃m
pot̾ ut itadicã esse egrotabile. quãuis ñ egrotaturũ:. Cuiꝰ enĩ
caro egrotare ñpotest: etiã sialiquo casu priꝰquam egrotet oc¬
cũbat: Sic ⁊ illud corpus iã erat mortale. q̃uã mortalitatem
fuerat absũptura mutatio inet̾nam incorruptionẽ. sun ho¬
mine iusticia idest obedientia ꝑmaneret: S ipsũ mortale
ñ est factũ mortuũ: nisi ꝓpt̾ peccatũ. Quȩ uͦ in illa resurrec¬

Expanded text:
gra fide, catholica fide, Spiritum Dei nobis inesse cognoscimus. Sed quid de illo gemitu, Miser ego homo? Audi, Si autem Christus in vobis, corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus autem vita est propter justitiam. Erpus, inquit, mortuum est, non propter fragilitatem terrenam, sed propter peccatum. Vigilantissime non ait, mortale est, sed mortuum. Namque antequam immutaretur in illam corruptionem, quae in sanctorum incorruptione promittitur, poterat esse mortale, quamvis non moriturum, sicut hoc nostrum potest, ut ita dicam, esse aegrotabile, quamvis non aegrotaturum. Cujus enim caro aegrotare non potest, etiamsi aliquo casu, priusquam aegrotet, occumbat? Sic et illud corpus jam erat mortale: quam mortalitatem fuerat absumptura mutatio in aeternam incorruptionem si in homine justitia, id est obedientia permaneret. Sed ipsum mortale non est factum mortuum, nisi propter peccatum. Quae vero in illa resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
Lex sp̃s uite ipsa est lex fidei. lex misciȩ. de qua dicit᷑ de lege
tua niserere mei. Ipsa enĩ est quȩ tribuit remissionẽ peccatoꝵ.
grã r potens adoꝑandũ: Lex seda concupiscentia esti. Que re¬
cte ominolex dicit᷑ qi legitimȩ factũ est. ut homini qui noluit
obedire dño cło suo. ñ obediat sua caro. Ipsa est lex peccati: ler
mortis Peccatũ enĩ mors est: de quodicit᷑. Quadie manducaue¬
ritis morte moriemini: Tercia lex littere ẽ: impotens ĩplere qd̃
lex sp̃suitȩ ĩpleuit. liberare scilicet a lege peccati ⁊ mortis ꝓpsa
est lex factoꝵ: quȩ minari nouit. ñ subuenire. iubere. ñ iuiuare
Autera enĩ sex ostendit: altera tollit peccatũ: Collere peccatum.
ipossibile erat legi literȩ. inquo infirmabat᷑ ꝑcarnẽ. Rebellan¬
te enĩ carne ⁊ uincente audiebat homo legẽ: i plus incitabatur

Expanded text:
Lex spiritus vitae ipsa est lex fidei, lex misericordiae, de qua dicitur: « De lege Lex spiritus vitae ipsa est lex fidei, lex misericordiae, de qua dicitur: « De lege tua miserere mei . « Ipsa enim est, quae tribuit remissionem peccatorum, gratia Dei potens ad adoptandum. Lex secunda concupiscentia est. Quae recte omnino lex dicitur, quia legitime factum est ut homini, qui noluit obedire Domino Deo suo, non obediat sua caro. Ipsa est lex peccati, et lex mortis. Peccatum enim mors est, de quo dicitur: « Qua die manducaveritis, morte moriemini . » Tertia lex litterae est, impotens implere quod lex spiritus vitae implevit, liberare scilicet a lege peccati et mortis. Ipsa est lex factorum, quae minari novit, non subvenire; jubere, non juvare. Altera enim lex ostendit, altera tollit peccatum. Tollere peccatum impossibile erat legi litterae, in quo infirmabatur per carnem. Rebellante enim carne et vincente audiebat homo legem, et plus incitabatur
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. s quãdiu hic uiuimꝰ. id efficere ñ ualemꝰ: Meruit hoc humana
natura insemetipsa de peccato. Langor est: sanat᷑. ⁊ ñ est: Discordia
ista: ꝓpace laborat: Agit caro desidia sua. age ⁊tutua: Non op¬
primunt᷑. non extingunt᷑ a te desidia carnis. ñ extinguat tua ne
incertamine succũbas: Mente ñ consentiente malis concupiscenti¬
is. serui legidi. carne aut̃ concupiscente. s te ñ seriuente. serui legi
cati: tam̃ scdm carnẽ non ambulant. m̃te seriuendo legidĩ: Nunc
idest in hoc statu nicħ dãpnationis est his qui st̃ in xp̃o iħu: Liel
nunc. idest intẽpore certaminis. quãdu adhuc pugnamꝰ. tamen
ꝑiculũ dãpnationis iã euasimꝰ: ueniet pax. quando nec ipsa con¬
apłs. quarũ discretio legentib necessaria est. Lex sp̃s uite pͥma
lex ƿeccati ⁊ mortis sccła. lexcui impossibile erat iustificare.tercia

Expanded text:
nostra; sed quandiu hic vivimus, efficere non valemus. Meruit hoc humana nostra; sed quandiu hic vivimus, efficere non valemus. Meruit hoc humana natura in semetipsa: de peccato languor est; sanatur, et non est. Discordia ista pro pace laborat. Agit caro desideria sua, age et tu tua. Non opprimuntur, non exstinguuntur a te desideria carnis; non exstinguat tua, ne in certamine succumbas. Mente non consentiente malis concupiscentiis, servi legi Dei; carne autem concupiscente, sed te non serviente, servi legi cati, tamen secundum carnem non ambulant, mente serviendo legi Dei. « Nunc, id est in hoc statu, » nihil damnationis est his qui sunt in Christo Jesu. Vel nunc, id est in tempore certaminis, quandiu adhuc pugnamus, tamen periculum damnationis jam evasimus: veniet pax, quando nec ipsa conApostolus, quarum discretio legentibus necessaria est. Lex spiritus vitae prima, lex peccati et mortis secunda, lex cui impossibile erat justificare, tertia.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ duȩ contͣriȩ naturȩ. s inutroq unꝰ homo. sic̃ unꝰ ds aquofactꝰ est
homo. ipse ego m̃te seruio legidi ñ consentiendo. carne aut̃ legi
peccati concupiscendo: tam̃ hic delector ⁊ ibi ñ iuincor. Indicit᷑
enĩ tibihic noua uita. ouetꝰ homo. Nouitatis gaudio suspenderis:
s uetustatis onere p̃grauaris: Incipit tibi bellũ esse aduersũ te:
s exqͣ parte displices tibi iungeris dõ: ex qua parte iã dõ uingeris.
idoneus eris ad uincendũ te. qr ille tecũ est qui iuncit omĩa. S
tedet nos cotidiani certaminis. nollemꝰ sẽꝑ uincere. uellemꝰ aliqͣn¬
do pacẽ inuenire: Quantũ enĩ est inuotis nr̃is. inuoluntate nr̃a.
inoratione nr̃a qua dicimꝰ. ne inducas intẽptationẽ. s liba nos a
malo: hoc utiq cupimꝰ. ut nec ipsa mala desidia existant de carne

Expanded text:
non duae contratiae naturae, sed in utroque unus homo, sicut unus Deus, a quo factus est non duae contratiae naturae, sed in utroque unus homo, sicut unus Deus, a quo factus est homo; ipse ego mente servio legi Dei, non consentiendo; carne autem legi peccati, concupiscendo: tamen hic delector, et ibi non vincor. Indicitur enim tibi hic nova vita, o vetus homo. Novitatis gaudio suspenderis ed vetustatis onere praegravaris. Incipit tibi bellum esse adversum te; si ex qua parte displices tibi jungeris Deo, ex qua parte jam Deo jungeris, idoneus eris ad vincendum te, quia ille tecum est qui vincit omnia. Sed taedet nos quotidiani certaminis, nollemus semper vincere; vellemus aliquando pacem invenire. Quantum enim est in votis nostris, in voluntate nostra, in oratione nostra, qua dicimus: « Ne nos inducas in tentationem, sed libera nos a malo ; » hoc utique cupimus, ut nec ipsa mala desideria existant de carne
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib. Dñe dabis pacẽ eis interĩ pacietiã da eis. Igit᷑ ego ipse m̃te
seruio legicdi. carne aut̃ legi peccati: Ordo sensus ꝓcedentis hic est:
Quia gr̃a liberat igit᷑ ego ipse m̃te seruio legid̃i carne aut̃ legi pec¬
cati. Quodsi m̃te seruio legidi: ⁊ sicarne etiã seruio nolens legi
onis est effugimꝰ. qui ad xp̃m confugimꝰ. qr lib̾atorẽ inuenimus¬
Lex enĩ sp̃s uitȩ inxp̃o iħu. lib̾auit me alege peccati ⁊ mortis: In
lege uͦ sp̃s implet᷑ iusticia. quȩ inlege littere ĩpleri ñ poterat: qr in
quolex infirmabat᷑: misit ds filiũ suũ. Igit᷑ ego inquit ipse m̃te
seruio legidi Hactenꝰ homo di ñ discernens seipsũ non intelli¬
gens qđ oꝑat᷑. incipit discernere seipsũ. ⁊ intelligere qͥs ineo oꝑat᷑.
Igit᷑ inquit. ñ aliꝰ incarne. aliꝰ inmente. s. ego incarne. ego im̃te

Expanded text:
omnibus. Domine, dabis pacem eis; interim patientiam da eis. « Igitur ego ipse mente omnibus. Domine, dabis pacem eis; interim patientiam da eis. « Igitur ego ipse mente servio legi Dei, carne autem legi peccati. » Ordo sensus praecedentis hic est. Quia gratia liberat, igitur ego ipse mente servio legi Dei, carne autem legi peccati. Quod si mente servio legi Dei, et si carne etiam servio nolens legi onis est effugimus, qui ad Christum confugimus quia liberatorem invenimuse in Christo Jesu liberavit me a lege peccati et mortis. » In lege vero spiritus impletur justitia, quae in lege litterae impleri non poterit, quia « in quo lex infirmabatur, misit Deus Filium suum. » Igitur, inquit, ego ipse mente servio legi Dei. Hactenus homo Dei non discernens seipsum, non intelligens quod operatur, incipit discernere seipsum, et intelligere quis in eo operatur. Igitur, inquit, non alius in carne, alius in mente; sed ego in carne, ego in mente;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa qui dicit tu es spes mea. ñsine causa dicit qr tues etiã patien¬
tia sua Nos aut̃ ⁊ corpus mortis ⁊ captiuitas animȩ in legẽ pecca¬
ti. ⁊ mundus inmaligno positꝰ. ⁊omĩa uite huiꝰ mala urgent ad te
sũmum bonũ. ubi nullũ malũ. Tu quoq temetipsũ ꝓmittis no¬
bis. s qñ te habituri sumꝰ: non indicas nobis Creas malũ quod
hinc nos urgeat. spem ꝓlongas ut miseros torqueat: Et in his
om̃ĩb sidicimꝰ infelir egohomo quis me lib̾abit decorpore mortis
hue ego dicit nobis gr̃a tua: siquerimꝰ qñ arguimur de ̾pacien¬
tia si ãplius aliquid p̃sumimꝰ obruimur de iuidicioꝵ tuoꝵ igno¬
rantia: Ideo gr̃ȩ tuȩ terminos inhabitantes. turbant᷑ asignis tuis
tua futuri st̃ nequaqͣm ulteriꝰ timeant defectũ. ultraqd̃ ulteriꝰ
ñ desid̾ent ꝓfectũ tenentes alud ꝑfectũ. quo tueris eis omĩa in

Expanded text:
propheta qui dicit: « Tu es spes mea, non sine causa dicit, quia tu es etiam patienpropheta qui dicit: « Tu es spes mea, non sine causa dicit, quia tu es etiam patientia sua . » Nos autem et corpus mortis, et captivitas animae in legem peccati, et mundus in maligno positus, et omnia vitae hujus mala urgent ad te summum bonum; ubi nullum malum. Tu quoque temetipsum promittis nobis; sed quando te habituri sumus, non indicas nobis. Creas malum, quod nos hinc urgeat; spem prolongas, ut miseros torqueat. Et in his omnibus si dicimus: « Infelix ego homo! Quis me liberabit de corpore mortis hujus? » Ego, dicit nobis gratia tua. Si quaerimus quando, arguimur de impatientia; si amplius aliquid praesumimus, obruimur de judiciorum tuorum ignorantia. Ideo gratiae tuae terminos inhabitantes turbantur a signis tuis, tua futuri sunt, nequaquam ulterius timeant defectum, ultra quod ulterius non desiderent profectum, tenentes illud perfectum, quo tu eris eis omnia in
Abbreviated transcription (Latin):
multas mortes corporis. captiuitates animȩ & afflictiones insuꝑ
nouissime necessario morituri sumꝰ. Neq enĩ tã necesse est
eũ ipso morbo mori: qͥ ydropicus. ł sẏntecticus. ł elefantiosus
factus fuerit: quã eũ qͥ hoc corpꝰ mortis habere ceꝑit. in qͦ
om̃s homines natura st̃ filii irȩ. qr hoc ñ fecit nͥ pena pec
cati Concupiscentia etiã cum qͣ nati sumꝰ finiri ñ pot̾ q̃uã¬
rita nr̃a: Lib̾abit aut̃ nos de corpore mortis. cũ corruptibile hoc
induet incorruptionẽ. ꝑquem: ꝑdnm̃ nr̃m iħm xp̃m. Sicut
enĩ inadã om̃s morunt᷑: ita ⁊ in xp̃o om̃s uiuificabunt᷑. Nec tam̃
usqueqͣq paulo ñ ignoscendũ qui securus de reposita sibi corona
iusticiȩ dicebat: Scio cui credidi ⁊certꝰ sũ qr potens est deposi¬
tũ meũ seruare millũ diem: Difficile est laborantẽ finem labo¬
ris ñ requirere: Et bonũ quidẽ ei erat ꝑmanere adhuc incar

Expanded text:
tates animae et afflictiones, insuper novissime necessario morituri sumus? Neque enim tam necesse est, eum ipso morbo mori, qui hydropicus, vel syntecticus, vel elephantiosus factus fuerit, quam eum qui hoc corpus mortis habere coeperit, in quo omnes homines natura sunt filii irae, quia hoccati. Concupiscentia etiam cum qua nati sumus, finiri non potest quanrita nostra. Liberabit autem nos de corpore mortis, cum corruptibile hoc induet incorruptionem. Per quem» enim « in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . » Nec tamen usquequaque Paulo non ignoscendum, qui securus de reposita sibi corona justitiae dicebat: « Scio cui credidi, et certus sum quia potens est depositum meum servare in illum diem . » Difficile est laborantem finem laboris non requirere. Et bonum quidem ei erat permanere adhuc in car
Abbreviated transcription (Latin):
maria exadã mortua ꝓpt̾ peccatũ. ⁊ caro dñi ex maria¬
ũ mortua. ꝓpt̾ delenda peccata: Maria uirgo sine uirili ãplexu
q est dñs: mortalis mortalib: Quare mortalis: Quia insimili¬
tudine carnis peccati: ñ incarne peccati: Quid habet caro pec¬
cati ᷑ mortẽ ⁊ peccatũ Quid habuit similitudo carnis peccati:
Mortẽ sine peccato: Sienĩ haberet peccatũ: caro eet peccati
Simortẽ non haberet. ñ esset similitudo carnis peccati: Talis
uenit saluator: Mortalis mortuus est. s mortẽ occidit. ⁊̃ de
peccato dãpnauit peccatũ: De peccato gͦ p̃sumptoris ut dictũ
est dãpnauit peccatũ penitentis peccatoris ⁊ de morte carniᷤᷤ
suȩ. mortẽ animȩ occidit innobis S iostia ꝓpeccato. pecca¬
tũ inlege dicebat᷑. Ido factꝰ ipse hostia ꝓpeccato: dãpnauit
⁊ destruit omne peccatũ innobis: Hȩc est iusticia legis. non

Expanded text:
Maria ex eadem mortua propter peccatum, et caro Domini ex MariaMaria ex eadem mortua propter peccatum, et caro Domini ex Maria mortua propter delenda peccata. Maria virgo sine virili amplexu,sque est Dominus mortalis mortalibus. Quare mortalis? Quia in similitudine carnis peccati, non in carne peccati. Quid habet caro peccati? Mortem et peccatum. Quid habuit similitudo carnis peccati? Mortem sine peccato. Si enim haberet peccatum, caro esset peccati. Si mortem non haberet, non esset similitudo carnis peccati. Talis venit Salvator. Mortalis autem mortuus est, sed mortem occidit, et de peccato damnavit peccatum. De peccato ergo praesumptoris, ut dictum est, damnavit peccatum poenitentis peccatoris, et de morte carnis suae mortem animae occidit in nobis. Sed et hostia pro peccato peccatum in lege dicebatur. Ideo factus ipse hostia pro peccato, damnavit et destruxit omne peccatum in nobis. Haec est justitia legis, non
Abbreviated transcription (Latin):
ant tibi semetipsos usq adcontẽptum sui:. Misit aut̃ ds filiũ suũ.
insimilitudinẽ carnis peccati: incarne uera s. ñ incarne peccati Pri-¬
mꝰ homo nulliꝰ parentis p̃cedente peccato creatꝰ ÷ ñ incarne pecta¬
ti: nos illiꝰ p̃cedente peccato nati sumꝰ incarne peccati. Xp̃s ut
de peccato dãpnaret peccatũ. talis apparuit. idest insimilitu¬
dine carnis peccati. Similitudo aut̃ carnis peccati. fuit ineo.
qr mors ñ est nisi de peccato: ⁊ utiq corpus illud mortale fu¬
it: Nam nisi mortale eẽt. ñ moreret᷑: Sic gͦ dicit᷑ mors ƿeccatũ.
qr peccato facta est. quomͦ dicit᷑ lingua greca uł lingua la
tina. ñ ipsum carnis m̃brum. s qđ fit ꝑmenbrũ carnis Sic
gͦ peccatũ mors dñi qđ factũ est de peccato. qr inde carnẽ
assũpsit. de massa ipsa. quȩ mortẽ meruerat. ex peccato: Eenĩ

Expanded text:
ant tibi semetipsos usque ad contemptum sui. Misit autem Deus Filium suum ant tibi semetipsos usque ad contemptum sui. Misit autem Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, in carne vera, sed non in carne peccati. Primus homo nullius parentis praecedente peccato creatus est, non in carne peccati; nos illius praecedente peccato nati sumus in carne peccati. Christus, ut de peccato damnaret peccatum, talis apparuit, id est in similitudine carnis peccati. Similitudo autem carnis peccati fuit in eo, quia mors non est nisi de peccato, et utique corpus illud mortale fuit. Nam nisi mortale esset, non moreretur. Sic ergo dicitur mors peccatum, quia peccato facta est, quomodo dicitur lingua Graecafit per membrum carnis. Sic ergo peccatum mors Domini, quod factum est de peccato, quia inde carnem assumpsit de massa ipsa quae mortem meruerat ex peccato. Etenim
Abbreviated transcription (Latin):
opus tuũ uerum fiat: Herũ quippe nobis fit opus tuũ cum sacri¬
ficamꝰ tibi hoc sacrificiũ tuũ. cum certo fidei sacram̃to ⁊ pio cordis
affectu recolentib nobis fecisti. fides quasiore suscipit. spesri¬
minat. caritas excoquit insalutẽ. ⁊uitã beatum ⁊ beatificũ
gr̃ȩ tuȩ cibum: Ibienĩ te exhibes anͥmȩ desid̾anti. acceptans
amplexũ amoris sui. ⁊osculans eã oscło oris tui. ubi sicut in oscło
amoris solet. ipsa tibi effundit sp̃m suũ. ⁊ tuei in fundis tuũ.
& efficimini unũ corpus ⁊ unꝰ sp̃s. cum hoc mͦ sumit corpus ⁊
sanguinẽ tuum. Ibiconscientia ñ solũ ab oꝑib mortus emun¬
datur. s ad seruiendũ do uiuenti repleta fructib uitȩ ⁊ sp̃s
confortat᷑. cum plene a dimplet᷑ legis iusticia. ut sicut te nobis
exhibuisti quodãm usq ad contẽptum tui. sic ⁊ filii tui uoue¬

Expanded text:
opus tuum verum fiat . » Verum quippe nobis fit opus tuum, cum sacriopus tuum verum fiat . » Verum quippe nobis fit opus tuum, cum sacrificamus tibi hoc sacrificium tuum; cum certo fidei sacramento et pio cordis affectu recolentibus nobis quid pro nobis fecisti, fides quasi ore suscipit, spes ruminat, charitas excoquit in salutem et vitam beatum et beatificum gratiae tuae cibum. Ibi enim te exhibes animae desideranti, acceptans amplexum amoris sui, et osculans eam osculo oris tui, ubi sicut in osculo amoris solet, ipsa tibi effundit spiritum suum, et tu ei infundis tuum, ut efficiamini unum corpus et unus spiritus, cum hoc modo sumit corpus et sanguinem tuum. Ibi conscientia non solum ab operibus mortuis emundatur, sed et ad serviendum Deo viventi repleta fructibus vitae et spiritus confortatur, cum plene in ea adimpletur legis justitia; ut sicut te nobis exhibuisti quodammodo usque ad contemptum tui, sic Filii tui vove
Abbreviated transcription (Latin):
dib nr̃is ꝑ sp̃m scm̃ qui quando dat᷑ nobis: necesse est ut tantum
spemꝰ quantũ credimꝰ. tantum amemꝰ quantũ sꝑamus ⁊ credimꝰ:
Et hȩcsegis ⁊ iustificationis ĩpletio: Genienti enĩ inmundum
unigenito cłi. occurrit pͥnceps huiꝰ mundi a quo ꝓ iusticia se
ꝑmisit occidi. cũ ñ haberet in eo quicquã. Ipse uͦ innocentis mor¬
tis suȩ iusticiã dans peccatori penitenti. fidẽ suam ⁊ caritatẽ
posuit euncorde. confessionẽ ad salutẽ inore. corpus suũ ⁊ san¬
guinẽ inmanu: sicq reũ ⁊ redẽntũ suum deo patri rep̃sentans.
de peccato p̃sumptoris. dãpnato ⁊ destructo peccato penitentis.
placitũ ⁊ acceptũ eum reddidit. insacrificiũ iusticiȩ suȩ: Hȩc
est redẽptio quã misisti dñe ppło tuo. Hec est uisticia tua de
de qua afinib terrȩ. cotidie ad te clamat pauꝑtuus. intua ui¬
sticia libera me: Hoc opus tuũ: de quo postulat ꝓpha dicens: Dñe

Expanded text:
iritum sanctum ; qui quando datur nobis, necesse est ut tantum speremus quantum credimus; tantum amemus quantum speramus et credimus: et haec est legis et justificationis impletio. Venienti enim in mundum Unigenito Dei occurrit princeps hujus mundi, a quo pro justitia se permisit occidi, cum non haberet in eo quidquam. Ipse vero innocentis mortis suae justitiam dans peccatori poenitenti, fidem suam et charitatem posuit ei in corde, confessionem ad salutem in ore, corpus, et sanguinem in manu: sicque reum et redemptum suum Deo Patri repraesentans, de peccato praesumptoris damnato et destructo peccato poenitentis, placitum et acceptum eum reddidit in sacrificium justitiae suae. Haec est redemptio, quam misisti, Domine, populo tuo; haec est justitia tua, de qua a finibus terrae quotidie ad te clamat pauper tuus: « in tua justitia libera me . » Hoc est opus tuum, de quo postulat Propheta dicens: « Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
Scił ipsaest. quȩ ido uisticia legis dicit᷑. qr ad hoc data est. ut lex
impleat᷑.. Quȩ. nisi satisfactio de p̃terito. cautio de futuro: S nu¬
la poterat ẽẽ satisfactio anatura uiciata. depeccato concreto na¬
turȩ: nec cautio de futuro abeo qui exbrs e̾et gr̃e: Ecce infirmisas
legis ꝑcarnẽ: Uenit gͦ unigenitꝰ apatre plenꝰ gr̃ȩ ⁊ ueritatis. ple¬
nꝰ intantum gr̃ȩ ut non solũ inipso abundaret. s etiã abipso innoᷤᷤ
exundaret: qr de plenitudine eiꝰ om̃s accepimꝰ ⁊ grãm ꝓgr̃a. Pri

Expanded text:
Scilicet ipsa est, quae ideo justitia legis dicitur; quia ad hoc data est, ut lex Scilicet ipsa est, quae ideo justitia legis dicitur; quia ad hoc data est, ut lex impleatur. Quae, nisi satisfactio de praeterito, cautio de futuro? Sed nulla poterat esse satisfactio a natura vitiata de peccato concreto naturae; nec cautio de futuro ab eo qui exors esset gratiae. Ecce infirmitas legis per carnem. Venit ergo Unigenitus a Patre plenus gratiae et veritatis ; plenus intantum gratiae, ut non solum in ipso abundaret, sed etiam ab ipso in nos exundaret, quia de plenitudine ejus omnes accepimus, et grati
Abbreviated transcription (Latin):
nis: quantomagis sanguis xp̃i qui ꝑ sp̃m sc̃m semet ipsũ obtulit
ĩ maculatũ do. emundabit conscientiã nr̃am aboꝑib mortuis.
ad seruiendũ do uiuenti: Q uodenĩ hic peccati dãpnatio. hoc ibi
dicit᷑ mortuoꝵ oꝑum facta emundatio. ⁊ seruitꝰ mundȩ addm con¬
scientiȩ ꝑfecta iusticia ĩpletio est: Nam inlege luterȩ homo pecca¬
bat. ⁊ hyrcus luebat. in quo ñ sp̃s s caro mundari uł scĩficari uide¬
bat᷑. in eoqđ eiꝰ emundationẽ. lex ꝓpt̃ infirmitatis suȩ conscientiã
nil ãpliꝰ a forensi illo emundationis ritu exiebat Usq ad carnem
enĩ tantũ lex posse uidebat᷑. ad conscientiã uͦ emundandã ingre¬
drinfirmabat᷑ ꝑcarnẽ: Hoc post peccatũ non facientẽ. lapidan¬
dum uł exterminandũ minabat᷑ de ppło suo. de conscientia nicħ
agens quomͦ emundaret᷑ dño deo suo. qđ non fit. nisi inconsũma¬
tione iusticiȩ legis.. Querendũ ergo ẽ quȩ sit ipsa legis iusticia:

Expanded text:
etipsum obtulit immaculatum Deo, emundabit conscientiam nostram ab operibus mortuis ad serviendum Deo viventi? . Quod enim hic peccati damnatio, hoc ibi dicitur mortuorum operum facta emundatio, et servitus mundae ad Deum conscientiae perfecta justitiae impletio est. Nam in lege litterae homo peccabat, et hircus luebat; in quo non spiritus, sed caro mundari vel sanctificari videbatur, in eo quod ad ejus emundationem lex propter infirmitatis suae conscientiam nil amplius a forensi illo emundationis ritu exigebat. Usque ad carnem enim tantum lex posse videbatur, ad conscientiam vero emundandam ingredi infirmabatur per carnem. Hoc post peccatum non facientem lapidandum vel exterminandum minabatur de populo suo, de conscientia nihil agens quomodo emundaretur a Domino Deo suo; quod non fit, nisi in consummatione justitiae legis. Quaerendum ergo est quae sit ipsa legis justitia.
Abbreviated transcription (Latin):
abulare est: oꝑante gr̃a. concupiscentiis ñ obedire: Restai
enĩ postacceptã grãm cũ carne conflictꝰ qr deleta est iniqͥ¬
tas. s manet infirmitas: auintus¬
scãm. sp̃m: quȩ sunt sp̃s sentiunt. Sapientia odit maliciam:
Quid est sapientia nisi saporboni. Quid malicia. nisi sapor
mali : Quib gͦ sapit ⁊dulce est incorde. siue bonũ siue malũ.
ipsi sunt qui sapuint uł sentiunt quȩ sunt sp̃s. uł quȩ sami
nit᷑ prudentia. qr sicut gustꝰ est discernere cibos. quisqͥd sapi¬
at. si p̾rudentiȩ est. ꝑpendere quid expediat: Inquo siquis
hoc tantũ querit. qđ sapit carni. prudentia carnis est. quȩ
mors animȩ est: Sicut enĩ anima uita est corporis. sic uita
animȩ ds est: ⁊ quicqͥd infra dm appetit mors illiest.: Pru¬

Expanded text:
bulare est, operante gratia, concupiscentiis non obedire. Restat enim post acceptam gratiam cum carne conflictus, quia deleta est iniquitas, sed manet infirmitas. LIm, quae sunt spiritus sentiunt. » Sapientia odit malitiam. Quid est sapientia, nisi sapor boni? Quid malitia, nisi sapor mali? Quibus ergo sapit et dulce est in corde, sive bonum, sive malum, ipsi sunt qui sapiunt vel sentiunt quae sunt spiritus, vel quae sunt nitur prudentia, quia sicut gustus est discernere cibos, quidquid sapiat, sic prudentiae est perpendere quid expediat. In quo si quis hoc tantum quaerit quod sapit carni, prudentia carnis est: quae mors animae est. Sicut enim anima vita est corporis, sic vita animae Deus est,
Abbreviated transcription (Latin):
eestilus sp̃s tui: ⁊ inea huiꝰ maxime sacram̃ti signacłm resolue no¬
bis. qd̾ qui resolueret. nemodignꝰ inuentꝰ est. neq incȩlo interra.
neq subterra p̃ter te qui habef clauẽ dauitl Aperi gͦ nobis quid
illud est qđ impossibile erat legi. inquo infirmabat᷑ ꝑcarnẽ. q đ
exhiberiñpotuit scło nisi unigenitꝰ tuus ueniret.⁊ appareret
inmundo insimilitudinẽ carnis peccati: Quid nisi qđ sequit᷑
destructio uł dãpnatis peccati ⁊ ĩpleta in nobis legil ustisicatios
Unde etiã dicit ad ẽbreos Sienĩ sanguis hircoꝵ aut uituloꝵ

Expanded text:
et stylus spiritus tui, et in ea hujus maxime sacramenti signaculum resolve nobis, quod qui resolveret, nemo dignus inventus est in coelo, neque in terra, neque sub terra, praeter te, qui habes clavem David . Aperi ergo nobis quid illud est, « quod impossibile erat legi, in quo infirmabatur per carnem: » quod exhiberi non potuit saeculo, nisi Unigenitus tuus veniret, et appareret in mundo in similitudinem carnis peccati. Quid, nisi quod sequitur, destructio vel damnatio peccati, et impleta in nobis legis justificatio? Unde etiam dici
Abbreviated transcription (Latin):
it in ꝓficientib Aliud ẽ enĩ recede ab omĩ peccato. qd̾ nc̃ in
oꝑe ẽ: aliud recessise qđ in illa ꝑfectione ẽ: Reatꝰ quippe ori¬
ginał concupiscentiȩ in baptismo dimittit᷑: s usq ad futuram
uitã infirmitas ꝑmanet. ibi uͦ bene pugnantes pax ꝑpetua
manet. Cui donec fanee sanet᷑. omĩs qͥ bene ꝓficit studiosis¬
sime reluctat᷑: hoc ẽ enĩ peccatũ latens: & malũ adiacens
de qͥ sup̃ dictũ ẽ. ñ enĩ ego operor illud. s qđ habitat ime pec¬
catũ: & rursũ hic. qm̃ mͦ malũ ad iacet: quasi calcaneo insidi¬
ans coluber: Hoc sicut dicͥ ñ ego operor illud. s qd̃ in me habitat
peccatũ. tc̃ in nob̾ oꝑat᷑. & nos ñ oꝑam: quando nequaꝙͣ ei uo¬
luntas nr̃a consentit: & tenet etiã mẽbra. ne obȩdiant desidus

Expanded text:
nit in proficientibus. Aliud est enim recedere ab omni peccato, quod nunc in nit in proficientibus. Aliud est enim recedere ab omni peccato, quod nunc in opere est, aliud recessisse, quod in illa perfectione est. Reatus quippe originalis concupiscentiae in baptismo dimittitur, sed usque ad futuram vitam infirmitas permanet, ibi vero bene pugnantes pax perpetua manet, cui donec sanetur, omnis qui bene proficit, studiosissime reluctatur. Hoc est enim peccatum latens, et malum adjacens, de quo supra dictum est: « Non enim ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum, » et rursum hic, quoniam mihi malum adjacet, quasi calcaneo insidians coluber. Hoc sicut dicit « non ego, operor illud, sed quod in me habitat peccatum, » tunc in nobis operatur, et nos non operamur, quando nequaquam ei voluntas nostra consentit: et ten