comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cłatã uirginẽ constitit. eiꝰ nata¬
lis ꝑ immacłatos seruulos ꝓcu¬
retur. Quisq enĩ in illa die sor¬
didꝰ fuerit ac pollutꝰ: natalem
xp̃i uotũq non curat. Intersit
licet dnice natiuitati corpore:
m̃te tam̃ longiꝰ a saluatore sepa¬
rat᷑. Nec societatẽ. habere pote¬
runt. immundꝰ & sc̃s. auarus
et misericors. corruptus & uir¬
go: nͥ quod magis ingerendo
se. indignꝰ offensionẽ contrahit.
cũ minime se cognoscit. Dũ enĩ
uult officiosus eẽ. iniuriosus exis¬
tit: sic̃ ille in eugl̃io. qͥ in ceru
scõꝵ inuitatꝰ ad nuptias uenire
ausus est: uestẽ. ñ habens nup¬

Expanded text:
culatam virginem constitit, ejus nataculatam virginem constitit, ejus natalis per immaculatos servos procuretur. Quisquis enim in illa die sordidus 4 fuerit, ac pollutus, natalem Christi, votumque non curat. Intersit licet dominicae festivitati corpore, mente tamen longius a Salvatore separatur. Nec societatem habere poterunt immundus et sanctus, avarus et misericors, corruptus et virgo, nisi quod magis ingerendo se indignus offensionem contrahit, cum minime se cognoscit. Dum enim vult officiosus esse, injuriosus existit: sicut ille in Evangelio qui, in coetu sanctorum invitatus, ad nuptias venire ausus est vestem non habens nup
Abbreviated transcription (Latin):
que non habet successorem: qua¬
lis autẽ. nr̃a remuneratio sit fu¬
nec auris audiuit. nec in eor ho¬
minis ascendunt: que p̃parauit
ds diligentib se. Quib indum̃
tis nos ornari oportet: quod aũ
diximꝰ nos hoc est animas nr̃as:
tũ: nec inspicit ornam̃ta corpoꝵ.
s consid̾at corda meritoꝵ: nec
fragilis cinguli p̾cingentis lũ¬
bos. operositatẽ miratur. s fortiᷤᷤ
castimonie restringentis libidi¬
nẽ. pudiciciam plus miratur.
mbiamꝰ gͦ inueniri ante ipsũ
I pbati fide. cõpta miscdia. mo¬
rib accurati. Et qͥ fideliꝰ xp̃m
diligit. nitidius se mandatoꝵ ip
suis obseruatione cõponat: ut
uere nos in se credere uideat cũ
ita in eiꝰ sollempnitate fulgemꝰ:
ẜ magis letus sit quo nos ꝑspe¬
xerit puriores. Atq ideo cõplu¬
res ante. dies. castificemꝰ corda nr̃a:
mundemꝰ conscientiam. purifi¬
cemꝰ spm̃: ac nitidi & sine macu¬
la. immacłati dñi suscipiamꝰ ad¬
uentũ: ut cuiꝰ natiuitas ꝑ ĩma¬

Expanded text:
quae non habet successorem? Qualis autem remuneratio nostra sit funec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae preparavit Deus dntis nos exornari oportet. Quod autem diximus nos, hoc est animas nostrastum, nec inspicit ornamenta corporum, sed considerat corda meritorum; nec fragilis cinguli praecingentis lumbos operositatem miratur, sed fortis castimoniae restringentis libidinem ad pudicitiam plus miratur. Ambiamus ergo inveniri ante ipsum probati fide, compti misericordia, moribus accurati: et qui fidelius Christum diligit, nitidius se mandatorum ejus observatione componat, ut vere nos in se credere videat, cum ita in ejus solemnitate fulgemus, et eo magis laetus sit quo nos perspexerit puriores. Atque ideo ante complures dies castificemus corda nostra, mundemus conscientiam, purificemus spiritum, ac nitidi, et sine macula immaculati suscipiamus adventum: ut cujus nativitas per imma
Abbreviated transcription (Latin):
lieres: & stupebunt & timebuĩ
Ia facie cõmotionis manꝰ dñi exe¬
cituum. quã ipse. cogitauit su¬
ꝑ eam. Et erit t̃ra uida egypto
In die illa erunt qͥnq ciuitates
in t̾ra egypti loquentes lingua
chanaan: & iurantes ꝑ dñm exer
cituum. Ciuitas solis uocabitur
una. In die illa erit altare dño
in medio t̃re egypti. & titulꝰ uix¬

Expanded text:
lieres, et stupebunt, et timebunt a facie commotionis manus Domini exercituum, quam ipse movebit super eam. Et erit terra Juda Aegypto In die illa erunt quinque civitates in terra Aegypti, loquentes lingua Chanaan, et jurantecituum: Civitas solis vocabitur una. v.19. In die illa erit altare Domini in medio terrae Aegypti, & titulu
Abbreviated transcription (Latin):
te aquã. Q habitatis in t̃ra aus¬
tri cũ panib occurrite si gien¬
ti. A facie enĩ gladioꝵ fuger̃t. a
facie gladii imminentis. a facie
arcus extenti. a facie grauis p̃lii.
qm hȩe dicit dñs ad me. Adhuc
in uno anno. quasi in anno mer¬
cennarii. & auferet᷑ onĩis gła ce¬
dei. & reliquie numeri sagita¬
rioꝵ fortium de filiis ced ir ĩmi¬
mient᷑. Eñs enĩ ds isrł locutꝰ est.

Expanded text:
 habitatis terram Austri, cum panibus occurrite fugienti. A facie enim gladiorum fugerunt, a facie gladii imminentis, a facie arcus extenti, a facie gravis praelii: Quoniam haec dicit Dominus ad me: Adhuc in uno anno, quasi in anno mercenarii, et auferetur omnis gloria Cedar. Et reliquiae numeri sagittariorum fortium de filiis Cedar imminuentur: Dominus enim Deus Israel locutus est.
Abbreviated transcription (Latin):
net caro. sic̃ ad solã rationẽ ꝑti¬
net sapientia: licet ñ recedat
eb aia. Ecce. aliud. In fole calor
& splendor in uno radio sunt.
s calor exiccat. splendor illumi¬
nat. Aliud suscipit calor: aliud
splendor. & licet calor & splen¬
dor abinuice ñ queant separa¬
ri. suscipit splendor illuminat¬
onẽ ñ feruorẽ: suscipit caior fe¬
uoĩe. ñ illuminationẽ. Aluid si¬
mul. aliud singulare agunt:
& tam̃ abinuicẽ ñ separantur.
Sie a filiꝰ suscenit carnẽ ce non
leseruit patrẽ. nec se diusit

Expanded text:
 sicut ad solam rationem pertinet sapientia, licet non recedat ab anima. Ecce iterum aliud. In sole calor et splendor in uno radio sunt: sed calor exsiccat, splendor illuminat; aliud suscipit calor, aliud splendor. Et licet calor et splendor ab invicem non queant separari, suscipit splendor illuminationem, non fervorem; suscipit calor fervorem, non illuminationem. Aliud simul, aliud singulares agunt; et tamen ab invicem non separantur. Sic et Filius suscepit carnem; et non deseruit Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
lieri ꝓuecte etate. uirgo iuuencła
ministeriuum sedula impendet.
Ut autẽ auchuit salutationẽ ma
ma chsabeth. exultauit infans
in utero eiꝰ. & repleta ẽ spũ scõ
elysabeth. aꝑiente os ad salutan¬
dum beata maria. repleta ẽ mox
atq unc eodẽq spũ ambo edoc¬
ti illa salutãtẽ. que eẽt agnouit.
et ut matr̃e dñi sui debita cum
benedictione uenerata ẽ: ille uͦi
ret᷑ intellexit. E qr lingua nec¬
dũ ualuit. animo exultante. sa¬
lutauit: officiumq sue p̃cursi¬

Expanded text:
lieri provectae aetatis virgo juvencula lieri provectae aetatis virgo juvencula ministerium sedula impenderet. Ut autem salutationem Maaudivit, exsultavit infans in utero ejus, et repleta est Spiritu sancto Elizabeth. Aperiente os ad salutandum beata Maria, repleta est mox atque uno eodemque Spiritu ambo edocti, illa salutantem quae esset agnovit, et ut matrem Domini sui debita cum benedictione venerata est, ille ipsaretur intellexit: et quia lingua necdum valuit, animo exsultante salutavit, officiumque suae praecursi
Abbreviated transcription (Latin):
hibuerat humilitate ͥ ominib
quoq curauit ex ybere: ꝙ qͦͣd
maioris ẽ uirtutis hoc etiam
minorib. Qͥ s er̃ nesciat magi¬
nẽ deo conse A nueliere do
dedita gradũ habere. potiorem:
Us dubitet matre. regis et̾ni. iure
matri militis ẽẽ p̃ferendã: Atra¬
men ipsa memor seripture p̃ci¬
pientis. quanto magnꝰ es humi
loquebat᷑ ei ad celestia rediit. sur¬
git ac montana conscendit. ges¬
tansq in utero dm̃. seruoꝵ di ha¬
bitacła petit Ac reqͥrit allocͥa.
t apte post usione angli .iii.
que. gustata suauitate. suꝑnoꝵ
eunum. humilitatis se gressib
ad uirtutũ alta transtulit. In¬
trat gͦ domũ zacharie atq he¬
lisabeth quã seruum ac p̃curso¬
rem dñi pariturã nouerat salu¬
tat: ñ qͣsi dubia de oraclo qͦd acce¬
rat. sed ut congratulatura de do¬
ta qͦd conseruã accepisse didice¬
rat: nec ut uerbũ angu mulie¬
ris attestatione ꝓbaret. s ut mu¬

Expanded text:
hibuerat humilitatem, hominibus hibuerat humilitatem, hominibus quoque curavit exhihere, et quod majoris est virtutis, hoc etiam minoribus. Quis enim nesciat virginem Deo consecratam, muliere Deo dedita gradum habere potiorem? Quis dubitet matrem regis aeterni jure matri militis praeferendam? Attamen ipsa, memor Scripturae praecipientis, Quanto magnus es, te loquebatur ei ad coelestia rediit, surgit ac montana conscendit, gestansque in utero Deum servorum Dei habitacula petit, ac requirit alloquia. Et apte post visionem angeli quae, gustata suavitate supernorum civium, humilitatis gressibus ad virtutum alta se transtulit. Intrat ergo domum Zachariae atque Elizabeth, quam servum ac praecursorem Domini parituram noverat, salutat, non quasi dubia de oraculo quod acceperat, sed ut congratulatura de dono, quod conservam accepisse didicerat: non ut verbum angeli mulieris attestatione probaret, sed ut mu
Abbreviated transcription (Latin):
umilitatis quo sanaret᷑ pͥma
max incipientis salutis tempora
p̃teseenc. Ex qr ꝑ temeritater
seducte mailieris mors in mun¬
dũ introierat: congruum fuit
tis. mulieres se de uote humibta¬
tis inuicẽ ac pietatis p̃uenirens
obsequiis. Prior gͦ nobis beata
dĩ genitrix. ad sublimitatẽ pa¬
trie celestis iter ostendit humi¬
litatis: ñ minꝰ religionis quã
castitatis gxemplo uenerabilis.
Siqͥdem gla uirgine: & inteme¬
rati corporis qualis sit uita suꝑne
ciuitatis ad quã suspiram insi¬
nuat: ubi neq nubent neq nu¬
bent᷑. sed sunt sicut angłi d̾i in
celis. ac uirtutem mentis eximi¬
am. quã ad hanc ꝑtingere debe¬
amus indicat.Le.ii.
icut p̃cedente scĩ eugł̃ii lectio¬
alioquutione meruit sublima¬
ri poscꝗͣ se celesti honestandam
partu didicit. nequaquã se de
diam humilitatis gressũ men¬
tis fixit ita eugłizanti sibi ar¬
ch angło respondens. Ecce ancil¬
la dñi: fiat mͥ scđm uerbũ tuñ.
Ut uͦ ex hodierna lectione au¬

Expanded text:
tatis quo sanaretur, prima mox incipientis salutis tempora praetenderent. Et quia per temeritatem seductae mulieris mors in mundum introierat, congruum fuit tis mulieres se devotae humilitatis invicem ac pietatis praevenirent obsequiis. Prior ergo nobis beata Dei genitrix ad sublimitatem patriae coelestis iter ostendit humilitatis, non minus religionis, quam castitatis exemplo venerabilis. Siquidem gloria virginei et intemerati corporis qualis sit vita supernae civitatis, ad quam suspiramus, insinuat, ubi neque nubent neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virtutem mentis eximiam, qua ad hanc pertingere debeamus, indicat. Namque sicut praecedente sancti Evangelii lectioallocutione meruit sublimari, postquam se coelesti onustandam partu didicit, nequaquam se de dia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Ut vero ex hodierna lectione au
Abbreviated transcription (Latin):
ex nom: ne. Uerum quotienscũꝙ
sii: ideo utiq fit. ut etiam noĩe
tpsa qͥd ministraturi ueniant
insinuent. Gabriel namq fortitu
do dĩ d̃r. Et merito talz noĩe pre¬
fulget: qui nascituro in carne
dño. testimonium ꝑhibet. De qͦ
ꝓpħa in psalmo. Dñs inquit for¬
tis & potens. dñs potens in p̃lio.
illo nunirum plio. qͦ potestates
aerias debellare: & ab eaꝵ tyran¬
nide mundũ ueniebat eripere.
ad uirgiñe. desponsatam uiro cui
nom̃ erat ioseph de domo dauid.
et nom̃ uirginis maria. Quod
dr̃ de domo dauidꝰ ñ tantũ ꝑti¬
net ad ioseph. sed etiam ꝑtinet
ad mariam. Legis namq erat
p̃ceptũ. ut de sua qͥsq tribu as
familia duceret uxorem: apło qͦ
attestante. qui ad timotheum
scribens. ait. Memor esto gͥ ih̃m¬
ne dauid ortus est dñs: qr incor¬
rupta eius genitrye. ueram de
stirpe dauid originẽ duxit.
simplici uirgine. sed de despon

Expanded text:
ex nomine. Verum quotiescunque ex nomine. Verum quotiescunque fit, ideo utique fit ut etiam nomine ipso quod ministraturi veniant, insinuent. Gabriel namque fortitudo Dei dicitur. Et merito tali nomine praefulget, quia nascituro in carne Deo testimonium perhibet. De quo Propheta in Psalmo: Dominus, inquit, fortis et potens, Dominus potens in praelio . Illo nimirum praelio, quo potestates aereas debellare, et ab earum tyrannide mundum veniebat eripere. Ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, de domo David, et nomen virginis Maria. Quod dicitur de domo David, non tantum ad Joseph, sed etiam pertinet ad Mariam. Legis namque erat praeceptum ut de sua quisque tribu ac familia duceret uxorem, Apostolo quoque attestante, qui, ad Timotheum scribens, ait: Memor esto Domne David ortus est Christus, quia incorrupta ejus genitrix veram de stirpe David originem duxit. simplici virgine, sed de despon
Abbreviated transcription (Latin):
ta uerostar nexia renouari. atq
inte: filics dei computari passiuꝰ
Ut gͦ d misse salitis mererei
d ma ytingeie. pͥmordium eiꝰs in¬
tenta curemꝰ aure ꝑciꝑe. Missus
est inquit angłs gabriel a dõ in
ciuitatẽ galilee cui nom̃ nazareth.
ad uirginem desponsatam uiro
cui nomen erat ioseph. Aptump¬
fecto humane restaurationis pͥn¬
cipium. ut angłs a dõ mitteret᷑
ad uirginẽ partu consecrandam
oiuino. qr pͥma ꝑditionis huma¬
ne causa fuit. cum serpens a dia¬
bolo mittebat᷑ ad mulierẽ spũ
suꝑbie: decipiendã. immo ipse. in
serpente diabolus ueniebat. qui
genꝰ humanũ deceptis parentib
pͥmis immortalitatis gła nudaret.
Na gͦ mors intrauit ꝑ feminã. ap¬
te redit & uita ꝑ feminã. Illa a
diabolo seducta ꝑ serpentẽ. uirͦ
guistũ necis obtulit: hec edocta a¬
dro ꝑ angłm. mundo auctorem
salutis edidit.
issus est gͦ angłs gabriel a deo
Raro autem legimus. qr apparen¬
tes hominib angłi designentur

Expanded text:
ta vetustate noxia, renovari atque inter Filios Dei computari possimus. Ut ergo ad promissae salutis mereamur dona pertingere, primordia ejus intenta curemus aure percipere. Missus est, inquit, angelus Gabriel a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph. Aptum profecto humanae restaurationis principium, ut angelus a Deo mitteretur ad virginem partu consecrandam divino, quia prima perditionis humanae fuit causa, cum serpens a diabolo mittebatur ad mulierem spiritu superbiae decipiendam: imo ipse in serpente diabolus veniebat, qui genus humanum, deceptis parentibus primis, immortalitatis gloria nudaret. Quia ergo mors intravit per feminam, apte redit et vita per feminam. Illa a diabolo seducta per serpentem, viro gustum necis obtulit; haec a Deo edocta per angelum, mundo auctorem salutis edidit. Missus est ergo angelus Gabriel a Deo. Raro autem legimus quia apparentes hominibus angeli designantur
Abbreviated transcription (Latin):
na uirtus eiꝰ: & sapientie eiꝰ non
ẽ numerus. Optinie nostis ista
breuit̃ qͦd adiutiante dño ꝓposui
explanandũ. Es̃ unꝰ ẽ pater. ds̃
unꝰ ẽ siliꝰ: ds unꝰ est sp̃ẽ sc̃s. ⁊ on¬

Expanded text:
na virtus ejus, et sapientiae ejus non est numerus . Optime nostis ista,breviter quod, adjuvante Domino, proposui explanandum. Deus unus est Pater, Deus unus est Filius, Deus unus est Sp
Abbreviated transcription (Latin):
erunt irrigua eiꝰflaccentia:. om̃s
qͥ faciebant lacinas ad capiendos
pisces. Stulti pͥncipes thaneos. sa¬
pientes consiliarii. pharao dede¬
runt consilium insipiens. Quomͦ
dicitis pharaoni filiꝰ sapientium
ego: filiꝰ regũ antiquoꝵ: Ubi st̃
nunc sapientes tui: annuncieis
tͥ & indicent. qͥd cogitauerit dñs
exercituum suꝑ egyptũ. Stulti
facti st̃ pͥncipes thaneos. emarcu¬

Expanded text:
centia omnes qui faciebant lacunas ad capiendos pisces stulti principes Taneos sapientes consiliarii Pharao dederunt consilium insipiens quomodo dicetis Pharaoni filius sapientium ego filius regum antiquorum ubi sunt nunc sapientes tui adnuntient tibi et indicent quid cogitaverit Dominus exercituum super Aegyptum stulti facti s
Abbreviated transcription (Latin):
płoꝵ multoꝵ. ut multitu. o ma¬
ris sonantis: & tumultus turba¬
rũ. sicut sonitꝰ aquaꝵ multaꝵ.
Son abunt y opłi sicut sonitus a¬
quaꝵ mnundantium: & mere¬
pabit eum. & fugiet ꝓcul. & ra¬
piet᷑ sicut puluis montium a
facie uenti: & sicut turbe orã
tẽpestate. In tpr̃e uesꝑi. &. ec.¬
ce turbaalo: in matutino. ꝙ l̃i
sunsistet. Hec ẽ pars eor¬

Expanded text:
populorum multorum, ut multitudo maris sonantis: et tumultus turbarum, sicut sonitus aquarum multarum. Sonabunt populi sicut sonitus aquarum inundantium, et increpabit eum, et fugiet procul; Et rapietur sicut pulvis montium a facie venti, et sicut turbo coram tempestate. In tempore vesperi, et ecce turbatio: in matutino, et non su
Abbreviated transcription (Latin):
ciubalo alaꝵ. que ẽ transflumina
ethiopie: que mittit in marile¬
gatos suos. & in uasis papyrisu¬
ꝑ aquas. Ite angeli ueloces ad gen¬
tem conuulsam. & dilaceratã. ad
pepłm terribilẽ. post quẽ ñ est
alius. gentẽ. expectatã & concul¬
catã: euiiꝰ diripuer̃t flumina t̃¬
ram eiꝰ. Om̃s habitatores orbis qͥ
moramini in t̾ra. cũ eleuatũ fu

Expanded text:
cymbalo alarum, quae est trans flumina Aethiopiae, qui mittit in mare legatos, et in vasis papyri super aquas. Ite, angeli veloces, ad gentem convulsam et dilaceratam; ad populum terribilem, post quem non est alius; gentem exspectantem et conculcatam, cujus diripuerunt flumina terram ejus. Omnes habitatores orbis, qui mor
Abbreviated transcription (Latin):
merũ eiꝰ: ꝙ aꝑies et ñ erit qui
claudat claudet & ñ erit qͥ aperiat.
Et figar illũ paxillã in loco tab̃¬
suspendent suꝑ eum omẽm glo¬
riam domꝰ patris uꝰ uasoꝵ di¬
lũ. a uasis cͤatecaꝵ usq ad õe

Expanded text:
merum ejus, et aperiet, et non erit qui claudat: et claudet, et non erit qui aperiat. Et figam illum paxillum in loco suspendent super eum omnem gloriam domus patris ejus, vasorum dilum, a vasis crateraru
Abbreviated transcription (Latin):
Nus damasci. Ecce damascus
desmet ẽẽ ciuitas: & erit sicut
aceruus lapidũ in ruina. Dere¬
licte ciuitates aroel gregib e¬
runt: & reqͥescent ibi. & ñ erit
qͥ ext̾reat. Et cessabit adiutorium
ab ephraim. & regnũ a damasco.
& reliquie. syrie sicut gła filioꝵ
isrł er̃t. dicit dñs exercituum.
Et erit in die illa attenuabitur
gła iacob. & pinguedo carnis eiꝰ
marcescet. Et erit siẽ congregais
in messe. qͦd restiterit: &e brac hi¬
um eiꝰ spicas leget. Et erit sic̃ que¬
rens spicas in ual̾e rap.aim:. &

Expanded text:
nus Damasci ecce Damascus desinet esse civitas et erit sicut acervus lapidum in ruina derelictae civitates Aroer gregibus erunt et requiescent ibi et non erit qui exterreat et cessabit adiutorium ab Ephraim et regnum a Damasco et reliquiae Syriae sicut gloria filiorum Israhel erunt dicit Dominus exercituum et erit in die illa adtenuabitur gloria Iacob et pingue carnis eius marcescet et erit sicut congregans in messe quod restiterit et brachium eius spicas leget et erit sicut quaerens s
Abbreviated transcription (Latin):
& que oꝑati sunt digiti lliꝰ non
respiciet lucos & delubra.
N die illa er̃t ciuitates fortitudi¬
nis eiꝰ derelicte. ficut aratra &e se¬
getes. que derelicte. st̃ a facie fi¬
lioꝵ isrł. & eris oblita. qr oblita
es dei saluatoris tui: & fortis adiu¬
toris tui ñ es recordata. ꝓpt̾ea plan¬
tab̃plantationẽ infidełe: & germ̃

Expanded text:
digiti ejus non respiciet, lucos et delubra. In die illa, erunt civitates fortitudinis ejus derelictae sicut aratra, et segetes quae derelictae sunt a facie filiorum Israel. Et erit deserta. Quia oblita es Dei salvatoris tui, et fortis adjutoris tui non es recordata: Propterea plantabis plantationem fidelem, e
Abbreviated transcription (Latin):
Idñatorem terre: de petra de¬
serti ad montẽ filie syon. Et erit
sicut auis fugiens. & pulli de ni¬
do aduolantes: sic erunt filie me¬
ab in transcensu arnon. Ini con¬
silium. coge concilium: pone qͣsi
noctem rmbrã tuam in meridi
Absconde. fugientes. & uagos ne
ꝑdas: habitabunt ꝓfugi mei a¬
pud te. Moab esto latił ii eoꝵꝵ. a

Expanded text:
inatorem terre: de petra deserti ad montem filie Syon. Et erit sicut avis fugiens: et pulli de nido advolantes. Sic erant filie Moab in transgressu Arnon: ini consilium: coge concilium. Pone quasi noctem umbram tuam in meridie. Absconde fugientes et vagos ne prodas: habitabunt apud te p
Abbreviated transcription (Latin):
excid̾unt. Fagella eiꝰ usq ad ia¬
cer ꝑuenert. errauert in deser¬
to. Ppagines eiꝰ relicte. st̃: t̾ran¬
sierunt mare. Suꝑ hoc plorabo
in fletu iazer: irineam sabama.
Inebriaba te lacͥma mea esebon
& elcale: qͣm suꝵ undemiã tuã.
& suꝑ messem uam. uox calcan
tium irruãt. Et aufereiꝰ leticia
& exultatio de carmelꝰ: & in in¬
neis ñ exultabit neq uibil.h.
Uinũ in torqula: ⁊ non caĩcabit:
qͥ calcare consuerat: uocem enĩ¬
calcantium abstuli. Suꝑ hocuen¬
ter m̃s ad moab quasi cythara
sonabit: E uscera mea ad m ĩt
cocti lairis R erit cñ¬

Expanded text:
unt flagella ejus: usque ad Jazer pervenerunt. Erraverunt in deserto: propagines ejus relictae sunt: transierunt mare. Super hoc plorabo in fletu Jazer vineam Sabama: inebriabo te lacryma mea, Esebon et Eleale: quoniam super vindemiam tuam et super messem tuam vox catium irruit. Et auferetur laetitia et exsultatio de Charmelo, et in vineis non exsultabit, neque jubilabit. Vinum in torculari non calcabit qui calcare consueverat: vocem calcantium abstuli. Super hoc venter meus ad Moab quasi cithara sonabit, et viscera mea ad murum cocti lateris. Et erit: c
Abbreviated transcription (Latin):
sponsi lugere: quandiu cũ illis
est sponsus :uenent autẽ di¬
es cum auferetur ab eis spon¬
sus: & tunc ieinabunt. Quia
nimirũ incarnatio nr̃i saluato¬
ris. ex quo patrib cepit ꝓmitti:
ꝑ expectata donec ueniret. Simi¬
liter ex quo post resurrectionẽ
ascendit ad celũ: omĩs scõꝵ spes
ad eiꝰ pendit reditum. Solo au¬
tẽ quo cũ hominib conuersatꝰ
est tempore. flere ac lugere ne
runt habebant. Ic .ix.¬
eccłia. filii sponsi uel nuptiaꝵ:
singl̃i quiq fidelium eius sunt.
Tempus nuptiaꝵ ẽ tempꝰ illud
quando ꝑ incarnationis myste¬
rium. scã: sibi eccłiam sociauit.
Non gͥ casu. s certi grã mysterii
uenit ad nuptias. in terra car¬
nali more celebratas: qui ad co¬
pulandã spiritali amore eccłiam.
de celo descendit ad terram. Cuiiꝰ
quidem thalamꝰ. incorrupte ge¬
nitricis uterus fuit. in quo d̃s
humane nature coniunctꝰ ẽ. &
ex quo ad sociandã sibi eccł̃iam
tamquã sponsus ꝓcessit. Primus

Expanded text:
ugere quandiu cum illis est sponsus? Venient autem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt . Quia nimirum incarnatio nostri Salvatoris ex quo patribus coepit promitti, per exspectata donec veniret. Similiter ex quo post resurrectionem ascendit ad Patrem, omnis sanctorum spes ad ejus pendet reditum. Solo autem quo cum hominibus conversatus est tempore, flere ac lugere neqrunt habebant. SEcclesia, filii sponsi vel nuptiarum singuli quique fidelium ejus sunt: tempus nuptiarum est tempus illud quando per incarnationis mysterium sanctam sibi Ecclesiam sociavit. Non igitur casu, sed certi gratia mysterii, venit ad nuptias in terra carnali more celebratas, qui ad copulandam sibi spirituali amore Ecclesiam de coelo descendit ad terram: cujus quidem thalamus incorruptae genhumanae naturae conjunctus est, et ex quo ad sociandam sibi Ecclesiam tanquam sponsus processit. Primus
Abbreviated transcription (Latin):
cłm ibidem qͦ conuiuas letifica¬
ret facere dignatꝰ ẽ: exceptiꝰ ce¬
lestium sacramentoꝵ figuris. eti¬
am iuxta litteram fidem recte
credentium confirmat. Porro ta¬
ciani & martiani. ceteroꝵq qͥ
nuptiis detrahebant: ꝑfidia quã
sit dampnabilis insinuat. Si enĩ
thoro immacłato. & nuptiis de¬
bit a castitate celebratis culpa
inẽẽt. nequaꝗͣ dñs ad has ue¬
nire: nequaꝗͣ eas signoꝵ suoꝵ
initiis consecrare uoluisset. Nc̃
autẽ qr bona ẽ castitas coniuiga¬
lis. melior continentia uidualis.
optima ꝑfectio uirginalis: ad
compbandã omĩum electionem
graduum. discernendũ tam̃ me
rie uirginis utero nasci digna¬
tus ẽ: a ꝓpħice anne uidue ore
mox natus benedicit᷑: a nuptia¬
rũ celebratorib iã iuuenis in¬
uitat᷑ & hos sue p̃sentia uirtu¬
tis honorat. S altior ẽ celestiũ¬
Mracula namq facturꝰ int̾¬
ra di filiꝰ uenit ad nuptias:
ut ipsũ se ẽẽ doceret. de quo
sub tẏpo solis psalmista p̃cinit.

Expanded text:
ulum ibidem, quo convivas laetificaret, facere dignatus est, exceptis coelestium sacramentorum figuris, etiam juxta litteram recte fidem credentium confirmat. Porro Tatiani et Marciani caeterorumque qui nuptiis detrahunt perfidia quam sit damnabilis insinuat. Si enim toro immaculato et nuptiis debita castitate celebratis culpa inesset, nequaquam Dominus ad has venire, nequaquam eas signorum suorum initiis consecrare voluisset. Nunc autem, quia bona est castitas conjugalis, melior continentia vidualis, optima perfectio virginalis, ad comprobandam omnium electionem graduum, discernendum tamen siriae virginis utero nasci dignitatus est, a prophetico Annae viduae ore mox natus benedicitur, a nuptiarum celebratoribus jam juvenis invitatur, et hos suae praesentia virtutis honorat. Sracula namque facturus in terra Dei Filius venit ad nuptias, ut ipsum se esse diceret de quo sub typo solis Psalmista praecinuit:
Abbreviated transcription (Latin):
dictatũ loqͥ confueu:
s qr lassescente stoma¬
cõ. ea quȩ dictauerolegere ipse
ñ possũ. quosdã ur̃m minus li¬
bent̾ audientes intueor. Unde.
nẽ a memetipso exigere contra
morẽ. uolo. ut intͤ sacra missa¬
rũ sollẽpnia lectionẽ. scĩ eugłii
ñ dictando s colloquendo edisse¬
rani. sicq excipiat᷑. ut loqͥmur:
qr colocutioĩs uox. corda torpen¬
tia plusqmͣ sermo lectionis exci¬
nis. ut euigilent pulsat. Qqͥdẽ
ad hoc opꝰme sufficere posse. ñ
uideo: sed tam̃ uires qͣs imꝑitia
denegat. caritas ministrat. Sei¬
adimplebo illud. bonũ gͦ opus
nobis in uoluntate sit: nã ex di¬
uino adiutorio erit in ꝑfec¬
tione. Bat loquendi ausum.
etiã resurrectiois dñicȩ tan¬
ta sollẽpnitas: qr &e indignũ
ualde est. ut eo die laudes de¬
bitas taceat lingua carnis. qͦ ui¬
delicet die caro resurrexit auctes¬

Expanded text:
dictatum loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Sciadimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi ausum ipsa etiam resurrectionis Dominicae tanta solemnitas, quia et indignum valde est ut eo die laudes debitas taceat lingua carnis, quo videlicet die caro resurrexit auctor
Abbreviated transcription (Latin):
ne &enĩ terror ẽ: in nube: aut̃
uisionis lene blandim̃tum. Bies
uͦ uita iusti: & nox accipit᷑ uita
peccatoris. Unde & conuersis pec¬
catorib paulus dic̃. Fiustis aliqñ
tenebrȩ: nc̃ autẽ lux in dño. In
die enĩ ꝑ nubẽ colũpna monstͣ¬
ta ẽ. & in nocte ꝑ ignẽ: qr om̃i¬
potens d̃s. & blandus iustis. et
t̾ribilis apparebit iniustis. Istos
in iudicio ueniens ꝑ lenitatis
mansuetudinẽ. demulcet: illos
uͦ ꝑ iusticie districtionẽ t̾ret.

Expanded text:
ne enim terror est, in nube autem ne enim terror est, in nube autem visionis lene blandimentum; dies vero vita justi, et nox accipitur vita peccatoris. Unde et conversis peccatoribus Paulus dicit: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem luxa monstrata est, et in nocte per ignem, quia omnipotens Deus et blandus justis, et terribilis apparebit injustis. Istos in judicio veniens per lenitatis mansuetudinem demulcet, illos per justitiae districtionem terret.
Abbreviated transcription (Latin):
n sua gͦ ac nr̃a festiuitate angł̃s
in albis uestib apparuit: quia
dũ nos ꝑ resurrectione dñicam
ad suꝑna reducimur. celestis pa¬
triȩ dãpna reparantur. S qͥd
uenientes feminas affatur. au¬
diamus. Nolite. expauescere. Ae
si aꝑte dicat. laueant illi. qui
non amant aduentũ suꝑnoꝵ
ciuium. Pertimescant: qui car¬
nalib desideriis pressi. ad eoꝵ
se societatẽ ꝑtingere posse des¬
ꝑant. Nos aute cur ꝑtimescitis:
quȩ ur̃os conciues uidetis: un¬
de .&x. matħs angłm apparuisse
describens. ait. Erat aut̃ aspec¬
tus eiꝰ sicut fulgur: & uestmm̃ta
eiꝰ sicut nix. In fulgure oeenĩ.
t̾ror timoris ẽ: in niue autem.
blandim̃tum candoris. Qaue
testis resurrectionis eiꝰ angłs &
in fulgure uultus. & in cando¬
re habitus demonstrat: ut de¬
ipsa sua specie. & t̾rerce reꝓbos.
ce muleeret pios. Unde recte. qͦ¬
ꝙ popłm ꝑ deserta gradientem
columpna ignis ꝑ noctem: & eo¬
lũpna nubis p̃ibat in die: In ig¬

Expanded text:
go ac nostra festivitate angelus in albis vestibus apparuit, quia dum nos per resurrectionem Dominicam ad superna reducimus, coelestis patriae damna reparantur. Sed quid venientes feminas affatur audiamus. Nolite expavescere. Ac si aperte dicat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium; pertimescant qui carnalibus desideriis pressi ad eorum se societatem pertingere posse desant. Vos autem cur pertimescitis, qui vestros concives videtis? Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens ait: Erat autem aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix . In fulgure etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia testis resurrectionis ejus angelus et in fulgure vultus, et in candore habitus demonstratipsa sua specie et terreret reprobos, et mulceret pios. Unde recte quoque populum per deserta gradientem columna ignis in nocte et columna nubis praeibat in die . In ig
Abbreviated transcription (Latin):
nire s & miracłm ibidẽ. qͦ conui¬
uas letificaret facere dignatꝰ
ẽ: exceptis celestium sacram̃toꝵ
figuris. etiam iuxta litterã fid̾e
recte credentium confirmat.
Porro taciani & marciani. cete¬
roꝵq qͥ nuptiis detrahebant.
ꝑfidia quã sit dãpnabilis insi¬
nuat. Si enĩ thoro immacłato
& nuptiis dehita castitate. cȩle¬
bratis culpa inẽẽt. nequaꝗͣ.
dñs ad has uenire. nequaꝗͣ
eas signoꝵ suoꝵ mitiis conse¬
crare uoluisset. Nẽ autẽ qr bo¬
na ẽ castitas coniugalis. meli¬
& continentia uidualis. opti¬
ma ꝑfectio uirginalis. ad cõ¬
ꝓbandã om̃ium electionẽ gra¬
duum. discernendũ tam̃ me
mariȩ uirginis utero nasci
dignatus est. a ꝓpħico anne
uidue ore mox natus benedicit᷑.
a nuptiaꝵ celebratorib iã ui¬
uenis inuitat᷑ & hos sue p̃sen¬
tia uirtutis honorat. S altior¬

Expanded text:
re, sed et miraculum ibidem, quo convivas laetificaret, facere dignatus est, exceptis coelestium sacramentorum figuris, etiam juxta litteram recte fidem credentium confirmat. Porro Tatiani et Marciani caeterorumque qui nuptiis detrahunt perfidia quam sit damnabilis insinuat. Si enim toro immaculato et nuptiis debita castitate celebratis culpa inesset, nequaquam Dominus ad has venire, nequaquam eas signorum suorum initiis consecrare voluisset. Nunc autem, quia bona est castitas conjugalis, melior continentia vidualis, optima perfectio virginalis, ad comprobandam omnium electionem graduum, discernendum tamen siMariae virginis utero nasci dignitatus est, a prophetico Annae viduae ore mox natus benedicitur, a nuptiarum celebratoribus jam juvenis invitatur, et hos suae praesentia virtutis honorat. S
Abbreviated transcription (Latin):
iudea extitit: in qua filiꝰ dei
homo fieri. & eccłiam sui cor¬
poris participatione consecra¬
re. sui sp̃c pignore in fide con¬
firmare dignatꝰ est. Sed uo¬
catis ad fidem gentib. usq ad
fines orbis terre earundem
nuptiaꝵ uotina gaudia ꝑue¬

Expanded text:
in Judaea exstitit, in qua Filius Dei in Judaea exstitit, in qua Filius Dei homo fieri, et Ecclesiam sui corporis participatione consecrare, suique Spiritus pignore in fide confirmare dignatus est: sed vocatis ad fidem gentibus, usque ad fines orbis terrae earumdem nuptia
Abbreviated transcription (Latin):
dies cũ auferetur ab eis spon¬
sus: & tẽ ieiunabunt. qr ni¬
mirũ incarnatio nr̃i salua¬
toris. ex qͦ patrib cepit ꝓmit
niret. Similit ex qͦ post resur¬
rectionẽ ascendit ad celũ. oĩs
scõꝵ spes ad eiꝰ pendit reditũ.
Solo autẽ qͦ cũ hõib conu̾satus ẽ
tempore. flere ac lugere neqͥ¬
uerunt : qr iam secũ etiã cor¬
por aliter eum quẽ spiritalit̃
dilexert habebant. Le .ix.¬
eccł̃ia. filii quoq spons uł nup¬
tiaꝵ: singuli quiq fideliũ eiꝰ
sunt Tempꝰ nuptiaꝵ ẽ tempꝰ
illud. quando ꝑ incarnatio¬
nis mysterium sc̃am sib et¬
clesiam sociauit. Non gͥ casu
s erti gr̃a mysterii uenic
ad nuptias. in terra carnal
more cȩlebratas: qͥ ad copͥu¬
landã spiritali amore ȩccłiam
de cęlo descendit ad terrã. Cuiꝰ
qͥdem thalamꝰ. incorrupte. ge¬
nitricis uterus fuit. in quo
d̾s humane nature conuine¬
tus ẽ: & ex quo ad sociandã
sibi eccłiam. tamquã sponsus
ꝓcessit. Primꝰ nuptiaꝵ locus

Expanded text:
ur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt . Quia nimirum incarnatio nostri Salvatoris ex quo patribus coepit promittniret. Similiter ex quo post resurrectionem ascendit ad Patrem, omnis sanctorum spes ad ejus pendet reditum. Solo autem quo cum hominibus conversatus est tempore, flere ac lugere nequiverunt, quia jam secum etiam corporaliter eum quem spiritualiter dilexerunt habebant. SEcclesia, filii spoique fidelium ejus sunt: tempus nuptiarum est tempus illud quando per incarnationis mysterium sanctam sibi Ecclesiam sociavit. Non igitur casu, sed certi gratia mysterii, venit ad nuptias in terra carnali more celebratas, qui ad copulandam sibi spirituali amore Ecclesiam de coelo descendit ad terram: cujus quidem thalamus incorruptae genitricis uterus fuit, in quo Deus humanae naturae conjunctus est, et ex quo ad sociandam sibi Ecclesiam tanquam sponsus processit. Primus nuptiarum locus
Abbreviated transcription (Latin):
tores legis iustificabunt᷑. Cum
euĩ gentes que legẽ ñ habent.
naturalit̃ ea que legis st̃ faci¬
unt. huiꝰmodi legẽ non haben¬
tes ipsi sunt lex. qͥ ostendunt o¬
pus legis scriptũ. in cordib suiᷤᷤ.
testimonium illis reddente conᷤ¬
cientia ipsoꝵ. et inter se mui

Expanded text:
tores legis justificabuntur. Cum enim gentes que legem non habent: naturaliter ea que legis sunt faciunt: hujusmodi legem non habentes: ipsi sunt lex: qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis. Testimonium reddentes illis conscientia ipso
Abbreviated transcription (Latin):
facti sunt: & mutauert incͥor¬
ruptibilis dei. in similitudinẽ
imaginis corruptibilis homi¬
nie. & uoluerũ & quadrupe¬
dum. & serpentium. Propter
qͦd tradidit illos d̾s in desic̾e¬
ria cordis eoꝵ in ĩmundiciam.
ut contumelizs afficiant corpo¬
ra sua in semẽipsis: qͥ cõmuta¬
uert ueritatem d̃ĩ in menda¬
cium. ꝙ coluer̃t & seruierunt

Expanded text:
orruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis: et volucrum: et quadrupedum: et serpentium. Propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis corum in immundiciam: ut contumeliis afficiant corpora sua in semetipsis. Qui commutaverunt veritatem Dei in mendacium: et co
Abbreviated transcription (Latin):
tui autẽhoc ipse apudme.
ne iterũ in tristicia uenirẽ. ad uos
Si enim ego contristo uos. qͥs ẽ qͥ
me letificet. nͥ qui me ẽtristat᷑
ex me: et hoc ipsum scripsi uob̃.
ut non cũ uenero tristiciam suꝑ
tristiciam habeam: de qͥb opor¬
tuerat me gaudere. confidens in
omĩb uob̃: qr meum gaudium
omĩum ur̃m̃ est. Nam ex multa
tribulatione & angustia cordis
scripsi uob̃ ꝑ multas lacͥmas: ñ
ut contristemini. s ut sciatis
quã caritatẽ habeam abundan¬
tius in uobis. Lc .iiͦ.¬
iqͥs autẽ contristauit me. ñ
me contristauit. s ex parte: ut
non onerem om̃s uos. Sufficit il¬
li qͥ eiꝰmodi ẽ. obiurgatio hec que
fit a plurib: ita ut e contrario
magis donetis ꝙ consolemini: ne
forte. abundantiori tristicia ab¬
sorbeat᷑ qui eiꝰmodi ẽ. Ppter qd
obsecro uos ut confirmetis in il¬
lum caritatẽ. Ideo enĩ & icripsi:
ut cognoscam exꝑimentũ ur̃m.
an in omĩb obedientes sitis. Si¬
cui autẽ. aliqͥd donastis: & ego.

Expanded text:
tui autem hoc ipsum apud me, ne iterum in tristitia venirem ad vos. Si enim ego contristo vos, et quis est qui me laetificet, nisi qui contristatur ex me? et hoc ipsum scripsi vobis, ut non cum venero, tristitiam super tristitiam habeam, de quibus oportuerat me gaudere, confidens in omnibus vobis, quia meum gaudium omnium vestrum est. Nam ex multa tribulatione et angustia cordis scripsi vobis per multas lacrymas, non ut contristemini, sed ut sciatquam charitatem habeam abundantius in vobis. Si quis autem contristavit me, non me contristavit, sed ex parte ut non onerem omnes vos. Sufficit illi qui eiusmodi est obiurgatio haec quae fit a pluribus ita ut e contra magis donetis et consolemini ne forte abundantiori tristitia absorbeatur qui eiusmodi est propter quod obsecro vos ut confirmetis in illum caritatem ideo enim et scripsi ut cognoscam experimentum vestrum an in omnibus oboedientes sitis cui a
Abbreviated transcription (Latin):
dent filii isrł in faciem eiꝰ qd̾ eua¬
cuatur: s obtunsi sunt sensuse¬
oꝵ. Usq in hodiernũ enĩ diem
id ipsum uelamen in lectione ue¬
teris testamenti manet ñ reue

Expanded text:
rent filii Israel in faciem ejus, quod evacuatur; sed obtusi sunt sensus eorum: usque in hodiernum enim diem idipsum 137 velamen in lectione Veteris Testamenti manet non reve
Abbreviated transcription (Latin):
uM uenissem autẽ troadem
michi aꝑtum eẽt in dño. ñ ha¬
bui requiem spũi meo. eo qͦd non
muenerim titum frẽm meum.
s ualefaciens eis ꝓfectus sũ in
macedoniam. Deo autẽ gratiaᷤᷤ
qͥ semꝑ triumphat nos in xp̃o
iħu. & odorem noticie sue ma¬
nifestat ꝑ nos in om̃i loco: quia

Expanded text:
em mihi apertum esset in domino, non habui requiem spiritui meo, eo quod non inuenerim Titum, fratrem meum, sed ualefaciens eis profectus sum in Macedoniam. deo autem gratias, qui semper triumphat nos in Christo Iesu et odorem notitiae suae manifestat per nos in omni loco
Abbreviated transcription (Latin):
grã dei conuersati sumꝰ in ħ mun¬
do: abundantiꝰ autẽ. ad uos. Non
enĩ alia scribimꝰ uob̃: quã que le¬
gistis & cognouistis. Spero autẽ
quod usq in linẽ cognoscetis. sicẽ
& cognouistis nos ex parte: quia

Expanded text:
sumus in hoc mundo, abundantius autem ad vos. Non enim alia scribimus vobis, quam quae legistis et cognovistis. Spero autem quod usque in finem cognoscetis, sicut et cognovistis nos ex parte, quia
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑcipit ea que sunt sp̃e dei.
Stulticia ẽ enĩ illi. ꝙ ñ potest in¬
telligere: qr spiritalit examina¬
tur. Spiritalis autẽ iudicat oĩa.
& ipse a nemine iudicat᷑. Qs eñi
cognouit sensũ dñi: qͥs instru¬
at᷑ eum: Nos autẽ sensũ xp̃i ha¬
t ego frẽs non potui uob̃ loqui
quasi spiritalib: s quas carna¬

Expanded text:
non percipit ea quae sunt Spiritus Dei stultitia est enim illi et non potest intellegere quia spiritaliter examinatur spiritalis autem iudicat omnia et ipse a nemine iudicatur quis enim cognovit sensum Domini qui instruat eum nos autem sensum Christi hat ego fratres non potui vobis loqui quasi spiritalib
Abbreviated transcription (Latin):
uati sumꝰ supra uirtutem. ita ut
tederet nos etiam uiuere. S & ip¬
si in nob̃ ipsis responsũ mortis ha¬
buimꝰ. ut non simus fidentes in
nob̃. s in deo qͥ suscitat mortuos.
qui de tantis pericłis eripuit noᷤᷤ
& eruit: in quem speramꝰ qm̃ et
adhuc eripiet. adiuuantib & uo¬
b̃ in oratione ꝓ nob̾. ut ex irulta¬

Expanded text:
pra virtutem ita ut taederet nos etiam vivere sed ipsi in nobis ipsis responsum mortis habuimus ut non simus fidentes in nobis sed in Deo qui suscitat mortuos qui de tantis periculis eripuit nos et eruet in quem speramus quoniam et adhuc eripiet adiuvantibus et vobis in oratione pro nobis ut ex mult
Abbreviated transcription (Latin):
Iut quã dabit homo cõmu¬
tatiouẽ ꝓ anima sua: pro
isrł datur cõmutatio: egyptus.
& ethiopia. & seone. Pro anima
humana illa sola ẽ retr ibutio.
quã psalmista canit. Qd retͥ¬
buit mͥ: calicem salutaris ae¬

Expanded text:
Aut quam dabit homo commutationem pro anima sua? Pro Israel datur commutatio Aegyptus et Aethiopia, et Syene : pro anima humana illa sola est retributio, quam Psalmista canit: Quid retrbuit mihi? Calicem salutaris ac
Abbreviated transcription (Latin):
paulus ut ipse testatur. de tri¬
bi beniamm. Cũ uͦ iacob bene¬
dicens filiis sins. uenisset ad be¬
de illo loquens. Beiamin lupus
rapax. Qd ergo: lupus rapax
semꝑ: absit. Sed qui inane: rapi¬
at predam: ad uesꝑam diuidat
escas. Hoc in apło paulo cõple¬
tum ẽ: ꝙr & de illo p̃dictũ erat.
Iam si placet audiamus illũ ma¬
ne rapientẽ: ad uesꝑam escasdi¬
sunt ꝓ eo: ac si diceret᷑. prius.
ostea. Sic gͦ accipiamꝰ. Prius
ydite raptorem. Salus inquit
acceptis litteris a pͥncipib sac̾¬
adduceret utiq puniendos. Ibat
spirans & anhelans cȩdes. Hic ẽ
mane rapiens. Nam & quando
lapidatus ẽ stephauꝰ primꝰ mar¬
rat lapidantibꝰ ut ũ ei suffic̾et
si tantum suis eum manib lapi¬
daret. Ut enĩ mn om̃ium lapidan¬
tium uestimenta seruabat: magis
seuiens om̃s adiuuando. quã suis
manib lapidando. Audiuimꝰ ma¬
ne rapiet: uideamꝰ ad uesꝑum di¬
uidet escas. Uoce: xp̃i ꝓstratus de

Expanded text:
Paulus, sicut ipse testatur, de tribu Benjamin . Cum autem Jacob benedicens filios suos, venisset ad bede illo: Benjamin lupus rapax. Quid ergo? lupus rapax semper? Absit: sed qui mane rapiet praedam, ad vesperam dividet escas . Hoc in apostolo Paulo impletum est; quia et de illo dictum erat. Jam, si placet, audiamus illum mane rapientem, ad vesperam escas dint pro eo ac si diceretur, Prius et postea. Sic ergo accipiamus, Prius tendite raptorem: Saulus, inquit, acceptis epistolis a principibus saceradduceret , utique puniendos. Ibat spirans et anhelans caedes; hic est mane rapiens. Nam et quando lapidatus est Stephanus primus marrat lapidantibus, ut non ei sufficeret si tantum suis manibus lapidaret. Ut enim esset in omnium lapidanium vestimenta servabat, magis saeviens omnes adjuvando, quam suis manibus lapidando. Audivimus, Mane rapiet: videamus, ad vesperum dividet escas. Voce Christi de
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo subi ia sicut oicti uos id
one nemo habet. qua ut anima
suam ponat qͥs ꝓ micis suis In
hoc xpi dilectio suꝑeminet uIPos
qr ueint ut animam suam po¬
neret ꝓ mnimicis suis. ad hoc ta¬
men ut ex mmieis faceret atui¬
cos. Sed non om̃ium ẽ martriii.
cessitate posito non tribuit
ꝓ. xp̃i amore: ut possit in ꝑtur¬
batione seipsũ tradere ꝓ noit eiꝰ

Expanded text:
Ideo subjunxit: Sicut ego dilexi vos, id onem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. In hoc Christi dilectio supereminet in nos, quia venit ut animam suam poneret pro inimicis suis; ad hoc tamen ut ex inimicis faceret amicos. Sed non omnium est martyriumcessitate posito non tribuit,pro Christi amore, ut possit in perturbatione seipsum tradere pro nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ibi dixit. ne in uetustate. nr̃a
tempnendu putemꝰ. Repetitio
uͦ huiꝰ mandati comendatio est:
qr sine caritate nullũ precep¬
tum ẽ deo acceptabile. De qua
apls ait. Plenitudo legis est ca¬
ritas. Wbi gͦ caritas est. qͥd est
qd̃ possit deesse: Ybi autẽ non e.
quid ẽ quod possit ꝓdesse: Ne¬
mo diligit qui non credit: ne
ius his caritas. qr ñ preter it
s ꝑmanet. dum hic inetpit. A
luc ꝑficietur. ubi ꝑmanet uiii.
Ioc gͦ p̃ceptum dui teneamꝰ.
Sut nos mincem diligamꝰ. et
squieqd aliud p̃cipit faciemꝰ: qm̃i
bemus. Huiꝰ dilectionis in seip¬
so exemplũ ostendit. ꝙ ideo sub¬
iuuxit ut diligatis inuic̃e. sic
dilexi uos. Utquid enim nos di¬
lexit xp̃e. insi ut possimus
regnare cũ xp̃o: ad hoc nos di¬
ligere debemus. ut habeamus
deum. & mancamꝰ in deo. & sie qͥ
se diligunt. dm̃ diligunt. & hec
ẽ dilectio qua fit ds̃ omĩa in oĩb¬

Expanded text:
dixit, ne in vetustate nostra temnendum putemus. » Repetitio vero hujus mandati commendatio est, quia sine charitate nullum praeceptum Deo est acceptabile, de qua et Apostolus ait: « Plenitudo legis est charitas . Ubi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? Ubi autem non est, quid est quod possit prodesse ? Nemo diligit qui non credit, nemjus his charitas, quia non praeterit, sed permanet. Hic incipit, sed illic perficietur, ubi permanet. « Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus, et sic quidquid aliud praecepit, faciemus; quoniam bemus. » Hujus dilectionis in seipso exemplum ostendit, et ideo subjunxit: Ut diligatis invicem, sicut ego dilexi vos. Ut quid enim nos dilexit Christus, nisi ut possimus regnare cum Christo? Ad hoc nos diligere debemus, ut habeamus Deum, et maneamus in Deo; et sic, qui se diligunt, Deum diligunt. Et haec est dilectio, qua fit Deus omnia in o
Abbreviated transcription (Latin):
obediendũ: qui prius semebat
Iad ꝑsequendũ. Iam informatur
ex ꝑsequutore p̃dicator: ex lupo
ouis. ex hoste miles. Cȩcũs endm
ret᷑ predicatori. Eo tam̃ tempore
quo. cetera non uidebat. iħ̃m in¬
naniam. Et an anias interp̃tat᷑
ouis. sece lupus rapax adducit᷑
ad ouem sequendam: ñ rapiendã.
Sed repentinũ ne ouis expauesce¬
ret lupũ. pastor de celo qui oĩa
faciebat. lupũ nunciauit oui
uenturũ: s non seuiturũ. E tam̃
tam immanis fama lupũ illũ p̃

Expanded text:
obediendum, qui prius saeviebat ad persequendum. Jam informatur ex persecutore praedicator, ex lupo ovis, ex hoste miles. Audivit quid retur praedicatori. Et eo tamen tempore, quo caetera non videbat, Jesum vinaniam, et Ananias interpretatur Ovis. Ecce lupus rapax adducitur ad ovem sequendam, non rapiendam. Sed ne repentinum ovis expavesceret lupum, ipse pastor de coelo, qui haec omnia faciebat, nuntiavit ovi lupum venturum, sed non saeviturum. Et tamen tam im
Abbreviated transcription (Latin):
habitat in nob̃. Scis quod auer¬
si sunt a me om̃s qui in asiast̃.
ex qͥb est phygelus & hermo¬
genes. Det miscłiam dũs one¬
sifori domui. qr sepe me refri¬
gerauit. & cathenam meam
non erubuit: s cũ romã ueniꝰ¬
sem sollicite me quesiuit & in¬
uenit. Det illi dñs inuenire

Expanded text:
habitat in nobis. Scis hoc, quod aversi sunt a me omnes qui in Asia sunt, ex quibus est Phigellus, et Hermogenes. Det misericordiam Dominus Onesiphori domui: quia saepe me refrigeravit, et catenam meam non erubuit: sed cum Romam venisset, sollicite me quaesivit, et invenit. Det illi Dominus invenire
Abbreviated transcription (Latin):
Clariorẽ nab̃ martyrẽ tormenta
faciebant. Multiplici enĩ uulne¬
rũ uarietate confossus. ñ desere¬
bat pugnã: s acrius iterabat.
Putares quod eum duraret flã¬
ma ñ ureret: & taniquã figuli
fornax lutum molle suscipiens
durã redderet testam. Poterat
t qm̃ ueraciter scriptũ est.
uasa figuli ꝓbat fornax. et
homines iustos temptatio tri¬
bulationis. ꝓbatus atq decoc¬
tus in illo igne ẽ uincentius:
dacianꝰ uͦ arsit. & crepuit. Si
enĩ nion ardebat: unde crema¬
bat. quid uͦ erant uerba iras¬
centis ̃ nisi fuinꝰ ardentis: ergo
nr̃o martyri refrigerium in
corde habenti. flãmas extͥnsecꝰ
admouebat. l ipse facib furoris
accensus tamquã cliban intus ar¬
debat: ꝙ habitatoren sum diabo¬
lum concremabat. ꝑ turiosas eni
minaces uultus. & totius corporiꝰ
motus. ille habitator eiꝰ interior
mouebat᷑: ꝙ ꝑ hec signa insibilia
tainquã ꝑ sui uascub quod imple¬
uerat crepantes rimulas ꝓdebat᷑

Expanded text:
Clariorem nobis Martyrem tot tormenta faciebant. Multiplici enim vulnerum varietate confossus, non deserebat pugnam, sed acrius iterabat. Putares quod eum duraret flamma, non ureret; et tanquam figuli fornax lutum molle suscipiens, duram rt quoniam ueraciter scriptum est: uasa figuli probat fornax et homines iustos temptatio tribulationis, probatus est atque decoctus est illo igne Uincentius, Datianus uero arsit et increpuit. si enim non ardebat, unde fumabat? quid erant uerba irascentis nisi fumus ardentis? ergo martyri nostro refrigerium in corde habenti flammas extrinsecus admouebat, sed ipse facibus furoris accensus tamquam clibanus intus ardebat et habitatorem suum diabolum concremabat. per furiosas enim minaces uultus et totius corporis motus ille habitator eius interior se mouebat et per haec signa uisibilia tamquam per sui uasculi, quod inpleuerat, crepantes rimulas prodebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. Cecidit in faciem suam pͥus
ꝓsteruendꝰ: postea erigendus. Pri¬
iis ꝑcutiendꝰ: postea sanaudus. Non
enim in illo postea xp̃c uiueret:
nͥ occidetur in eo. quod male an¬
te uixisset. Qͥd gͦ ꝓstratꝰ audiuit:
Saule saule: cur me ꝑsequeris: du¬
rũ est tͥ contra stimulum calcit᷑

Expanded text:
di, cecidit in faciem suam; prius prosternendus, postea erigendus; prius percutiendus, postea sanandus: non enim in illo postea Christus viveret, nisi occideretur in eo quod male ante vixisset. Quid ergo prostratus audit? Saule, Saule, quid me persequeris? Durum est tibi contra stimulum c
Abbreviated transcription (Latin):
cura de lupo. Ubi terror. ibi salꝰ.
ferrũ: secaturus ẽ. non ꝑentu¬
rus. curaturus. non occisurus
pe dicebat. Ego illi ostendam
quanta eum oporteat pacy

Expanded text:
 meo. Ubi terror, ibi salus. ferrum: secturus est, non perempturus; curaturus, non occisurus. Christus dicebat, Ego illi ostendam quae illum oporteat pati pro