comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tate u̾boꝵ: unũ retulit ad ext̾iorem. alterũ ad int̾iorem.
Iam malicia ẽ. maliuolentia. siue mala uoluntas: hic autẽ
ꝓ mala oꝑatione ponit᷑. Bequitia ẽ suꝑbia. uel audatia ad
malũ: suie mala cogitatio. Et ẽ sensus. Non epulemur
bia uel audatia mentis ad malũ. sic̃ solent amatores huius
scłi agere : qͥ legant᷑ cũ male fecerint. & exultant in rebus
pessimis. S in arimis sinceritatis & ueritatis: subaudis epu

Expanded text:
tate verborum, unum retulit ad exteriorem, ad interiorem alterum, tate verborum, unum retulit ad exteriorem, ad interiorem alterum, nam malitia est malevolentia sive mala voluntas. Hic autem pro mala operatione ponitur. Nequitia est superbia vel audacia ad malum, sive mala cogitatio, et est sensus: Non epulemur erbia vel audacia mentis ad malum, sicut solent amatores hujus saeculi agere, qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis. Sed in azymis sinc
Abbreviated transcription (Latin):
festiuitatẽ: idest gaudeamꝰ. exultemꝰ. & letem᷑. leticia spiritali.
Non in ferm̃to ueteri: subaudis epulem᷑. uel simꝰ. Regimꝰ in exo¬
do. qđ quando filii isrł egressi st̃ de egẏpto. non detulert̃ inde
ferm̃tatã farinã. s tantũmͦ consparsam. Gogentib enĩ egẏp¬
tiis ne moram facerent egrediendi: reliquert sͥ fermentũ.
Egyptus que int̾p̃tatur tenebre : significat tenebras infideli¬
tatis. fẽrm̃tũ significat peccatũ. E nos egẏptũ relinquimꝰ
et ferm̃tũ peccati. quando ꝑ fidem deserimꝰ infidelitatem
et relinquimꝰ peccatũ: transeuntes ꝑ aquam baptismatis
ad t̾ram reꝓmissionis. ferm̃tũ gͦ uetus appellat. uetusta¬
tem peccati: & conu̾sationẽ ueteris hominis. Neq in ferm̃¬
to malicie & neqͥtie. Malicia & nequitia ꝓpͥe ad int̾iorem
hominẽ ꝑtinet: ħ e̾ ad m̃tẽ. Sed apłs non curans de ꝓpͥe¬

Expanded text:
festivitatem, id est gaudeamus, et exsultemus, et laetemur laetitia spiritali. festivitatem, id est gaudeamus, et exsultemus, et laetemur laetitia spiritali. Non in fermento veteri, subaudis epulemur, vel simus. Legimus in Exodo, quod quando filii Israel egressi sunt de Aegypto, non detulerunt inde fermentatam farinam, sed tantummodo conspersam. Cogentibus enim Aegyptiis ne moram facerent egrediendi, reliquerunt ibi fermentum. Aegyptus quae interpretatur tenebrae, significat tenebras infidelitatis: fermentum significat peccatum. Et nos Aegyptum relinquimus et fermentum peccati, quando per fidem deserimus infidelitatem, et relinquimus peccatum, transeuntes per aquam baptismatis ad terram repromissionis. Fermentum ergo vetus appellat vetustatem peccati et conversationem veteris hominis. Neque in fermento malhominem pertinent, hoc est, ad mentem. Sed Apostolus non curans de proprie
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si diceret. uultis scire qͥd sit pascha:  x p̃c immolatus. Non ẽ
nob immolatus agnꝰ legalis uel tẏpicus. s uerus agnus qͥ tollit
peccata mundi ꝓ nobis immolatus est in ara crucis: de quo io¬
hannes ait. Ecce agnꝰ di ecce qͥ tollit peccata mundi. Istiꝰ agni
carnes cottidie immolant᷑ in eccła: & comedunt᷑ a fidelib. Illi
qͥ comedunt carnes typici agni transitũ fecert̃ de egẏpto in t̾¬
ram reꝓmissionis: & nos similit̾ transire debemꝰ de tenebris in¬
fidelitatis ad uirtutes: & de seruitute diaboli ad lib̃tatem xp̃i:
et de moete ad uitam. Illi septẽ dieb celebrabant festiuitatem
paschalẽ: & nos cunc septem dieb celebramꝰ pascha. si ꝑ omne
tempꝰ uite nr̃e qđ septem dieb uoluit᷑ transitũ faciamꝰ a uitiis
ad uirtutes. Itaq epulem᷑. Alia editio habet: itaq festiuitat᷑ẽ
elebremꝰ. & nos qͥb immolatus est agnus uerus xp̃c. celebremꝰ

Expanded text:
ac si diceret: Vultis scire quid sit pascha? Christus immolatus. Non est nobis immolatus agnus legalis vel typicus, sed verus agnus, qui tollit peccata mundi, est pro nobis immolatus in ara crucis, de quo Joannes ait: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Istius agni carnes quotidie immolantur in Ecclesia, et comeduntur a fidelibus. Illi qui comederunt carnes typici agni, transitum fecerunt de Aegypto in terram repromissionis, et nos similiter transire debemus de tenebris infidelitatis ad virtutes, et de servitute diaboli ad libertatem Christi, et de morte ad vitam. Illi septem diebus celebrabant festivitatem paschalem, et nos nunc septem diebus celebramus pascha, si per omne tempus vitae nostrae quod septem diebus volvitur, transitum facimus a vitiis: Itaque festivitatem celebremus. Et nos quibus immolatus est agnus verus Christus, celebremus
Abbreviated transcription (Latin):
mat. S unt autẽ increpatiue legenda. N on sũ liber: sum
re patriarchaꝵ descendens. Liber qͦ erat ab om̃i debito ipsoꝵ
qr nicħ ab eis acceꝑat. N on sũ apłs: dicebat᷑ a qͥbusdã iude¬
is non credentib. & insuꝑ a corinthiis seductis a falsis apłis
crepat apłs inquiens. Nũqͥd non sũ apłs a xp̃o missus: ͦ sũ¬
utiq : qr ipse mͥ dix̃. Longe mittam te ad gentes. U onne
dñm iħm uidi: Utiq uidi illũ dũ ꝑgerem dasmascũ: & pos¬
cea in templũ. Nonne opus meũ. idest oꝑatio & plantatio
mea uos estis in domino: estis om̃ino. Et si aliis. sub genti
in spatio uniꝰ anni & sex mensuĩ ad fidẽ xͥ mea p̾dicatione
adduxi. N on solũ gͦ corinthiis erat apłs oͣmib gentib. sic̃¬

Expanded text:
mat. Sunt autem increpative legenda: Non sum liber? Sum mat. Sunt autem increpative legenda: Non sum liber? Sum re patriarcharum descendens: liber quoque erat ab omni debito ipsorum, quia nihil ab eis acceperat. Non sum Apostolus? Dicebatur a quibusdam Judaeis non credentibus, et insuper a Corinthiis seductis a falsis apostolis, crepat Apostolus, inquiens: Nunquid non sum Apostolus a am te ad gentes . Nonne Dominum Jesum vidi? Utique vidi illum dum pergerem Damascum, et postea in templo. Nonne opus meum, id est, operatio et plantatio mea, vos estis in Domino? Estis omnino Et si aliis, subaudis gin spatio unius anni et sex mensibus, ad fidem Christi mea praedicatione adduxi. Non solum ergo Corinthiis erat apostolus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
firmũ in fide. ñ manducabo carnẽ idolis conscratẽ in et̾¬
nũ: ne frẽm meũ scandalirẽ. E rant quidam apud corm¬
thios qui scientiã habentes omĩa munda esse. comedebant
cibos idolis consecratos. & ꝓuocabant simplices & infirmos in
fide ad similia. qui dicebant. Nisi isti qͥ prudentiam & scien¬
tiam habent. aliquid ditatiᷤᷤ esse in his idolis scirent : nequaꝗͣ
hoc agerent. M anduca bo gͦ & ego: ut consecrer ꝑ has car¬
nes. E contra erant ꝑfectiores. qͥ licet scirent omĩa ẽẽ mun¬
da a d̾o facta. nolebant carnes idolotitas comedere. qr sciebais
illas ꝑ inuocationem demonioꝵ esse immundas: & ne scanda¬
lizarent frẽm suũ ꝓuocando eũ ad comedendũ. dicebant ista qͦ
frẽm meũ scandalizẽ manducando carnes idolotitas: & ñ solũ
abstinebo ab illis. s etiam ab omnib ꝓ qͥb ille potest scandali¬
tari. Pocest tam̃ & ex ꝑsona apłi eẽ dictũ. ut apłs ex se talia

Expanded text:
 manducabo carnem idolis consecratam in aeternum, ne fratrem meum scandalizem. Erant quidam apud Corinthios, qui, scientiam habentes omnia munda esse, comedebant cibos idolis consecratos, et provocabant simplices et infirmos in fide ad similia, qui dicebant: Nisi isti qui prudentiam et scientiam habent, scirent deitatem esse in his idolis, nequaquam hoc agerent. Manducabo ergo et ego ut consecrer per has carnes. Econtra erant alii perfectiores, qui, licet scirent omnia esse munda a Deo facta, nolebant carnes idolothytas comedere, quia sciebant illas per invocationem daemoniorum esse immundas, et ne scandalizarent fratrem suum provocando eum ad comedendum, dicebant ista quafratrem meum scandalizem manducando carnes idolothytas. Et non solum abstinebo ab illis, sed etiam ab omnibus pro quibus ille potest scandalizari. Potest tamen ex persona Apostoli esse dictum, ut Apostolus ex se talia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ & mͥ inter gentes. Ham singnacłm. id signũ & indiciũ
apłatus mei uos estis. & urã credulitas qͣ meam p̾dicationẽ
credidistis in domino. Mea defensio apud eos qui me int̾rogais.
sub utrũ sim apłs necne. hec ẽ. quia uos estis signũ apłatus mei:
ꝑ hoc defendor esse apłs. uos enum estis defensio mea: quibus
eugłm p̃dicaui. N ũquid non habemꝰ ego & barnabas potes¬
testacem manducandi & bibende. subaudis ex officio p̃dicati

Expanded text:
signaculum, id est signum et indicium, apostolatus mei vos estis et vestra credulitas, qui per meam praedicationem credidistis in Domino. Mea defensio apud eos qui me interrogant, subaudis utrum sim apostolus necne, haec est, quia vos estis signum apostolatus mei in Domino, et per hoc defendor esse apostolus. Vos enim estis defensio mea quibus Evangelium praedicavi. Nunquid non habemus, ego et Barnabas, potestatem manducandi et bi
Abbreviated transcription (Latin):
cibi qui illi consecrant᷑ nicħ st̃: quia illius cultura & conse¬
cratio facit eos nicħ esse. Ex hoc etiã homines idola colentes
nicħ st̃. qr omnis creatura que ñ adheret ei qͥ semꝑ habet
ẽẽ nich ẽ. sicut ꝓpħa dicit. Omnes gentes idola colentes. sic s̃
quasi non sint: & quasi nichilũ & mane reputate: st̃ ei. Idola
quoq ꝓpterea nichil sunt. quia facit homo formã habentem

Expanded text:
ue ejus, atque cibi qui illis consecrantur, nihil sunt, quia illius cultura et consecratio facit eos nihil esse. Ex hoc etiam homines idola colentes nihil sunt, quia omnis creatura quae non adhaeret ei qui semper habet esse, nihil est sicut propheta dicit: Omnes gentes idola colentes, sic sunt quasi non sint, et quasi nihil, et inane reputatae sunt ei . Idola quoque propterea nihil sunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rent: simpliciorib uͦ. simpliciora que caꝑe possent. Quod
utrũq idem egregius pͣdicator agebat: sic̃ ipse dix̾. Sa. pien¬
tiam inquiens loquim᷑ inter ꝑfectos. & qd̾̃ dicit isdem corin¬
ñ escam. Istoꝵ mysterioꝵ diuinoꝵ dispensator erat ipse.
idoq se hoc uolebat haberi a suis auditorib qd̾ erat idest
s uirtus fulgebat. hic iam querit᷑ inter dispensatores:
ut fidelis qͥs inueniatur. Licet quidam hunc u̾siculũ int̃¬
rogatiue uelint legere. tam̃ scđm beatũ augustiuũ potuis
est adfirmatiue legendũ: sicut sequens manifestabit sensuꝰ
at᷑. ꝑ seudo gͥ apłi qui uos decipiunt. non sunt fideles dispen¬
satores: qm̃ a fide & doctrina. xp̃i discordant. Nam in hoc¬
non erant fide Oles dispensatores : quia atterebant u̾bũ dei
& defraudabant. P aulus autem fidelis dispensator erat : quia
sic̾ ex dõ corã do in xͦ loquebatur. Ille enĩ fidelis dispensator

Expanded text:
rent, simplicioribus vero simpliciora quae capere possent, quod rent, simplicioribus vero simpliciora quae capere possent, quod utrumque idem egregius praedicator agebat, sicut ipse dixit: Sapientiam inquit loquimur inter perfectos . Et quid dicit eisdem Corindedi vobis, non escam. Istorum mysteriorum divinorum dispensator erat iste, ideoque se hoc volebat haberi a suis auditoribus quod erat, id esnon verba tantum, sed virtus fulgebat. Hic jam quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur. Licet quidam hunc versiculum interrogative velint legere, tamen secundum beatum Augustinum potius est affirmative legendus: sicut sequens manifestabit sensus:apostoli qui vos decipiunt non sunt fideles dispensatores: quoniam a fide et doctrina Christi discordant. Nam in hoc erant infideles dispensatores, quia adulterabant verbum Dei et fraudabant. Paulus autem fidelis dispensator erat, quia sicut ex Deo coram Deo loquebatur. Ille etenim fidelis dispensator
Abbreviated transcription (Latin):
de alimoniis pauꝑes sustentando. s de hoc etiã qđ labore
manuũ adquireͬbat. Quod autẽ sequit᷑. & dispensatores
mysterioꝵ dĩ. & ut qͥdam codices habent. ministerioꝵ dei.
meliꝰ ẽ dicere misterioꝵ : qr si dixerimꝰ minister ioꝵ. erit
sensus. quasi tantũmͦ ad disponendos & ordinandos gͣlus
mysterioꝵ. intelligimꝰ illos electos ad dispensanda suis audi¬
torib mẏsteria. & sacram̃ta ueteris nouiq testamenti: quauis
& ordines eccłe sicut alii apłi ita & ipsi ordinauerint. Dispen¬
satores gͦ fuerunt. quia sic̃ quis paterfamilias eligit dispensa¬
torem in domo sua qui conseruis suis sedm suã uoluntatem.
singłis illoꝵ bona sua distribuat. qͥbusdam minus: quibusdã
hora tercia. qͥbusdam nona: sic xp̃c elegit paulũ & reliquos
qui mysteria eugłii sui scdm qualitatem auditoꝵ distribue¬
rent. ꝑfectis uidelicet & qͥ capatiores sensus intellectusq erant
alta et ꝓ funda mẏsteria de diuinitate omp̃is li cõmitte¬

Expanded text:
de alienis pauperes sustentando, sed de hoc quod labore manuum acquirebat. Quod autem sequitur: Et dispensatores mysteriorum Dei: et, ut quidam codices habent, ministeriorum Dei, melius est dicere mysteriorum Dei, quia si dixerimus ministeriorum, erit sensus quasi tantummodo ad di ponendos et ordinandos gradus mysteriorum, intelligimus illius electos ad dispensanda suis auditoribus mysteria et sacramenta Veteris Novique Testamenti, quamvis et ordines Ecclesiae, sicut alii apostoli, ita et ipsi ordinaverint. Dispensatores ergo fuerunt, quia sicut aliquis paterfamilias elegit dispensatorem in domo sua, qui conservis suis secundum suam voluntatem singulis illorum bona sua distribuat, quibusdam amplius, quibusdam minus, et quibusdam hora tertia, quibusdam nona : sic Christus elegit Paulum, et reliquos qui mysteria Evangelii sui secundum qualitatem auditorum distribuerent, perfectis videlicet et qui capacioris sensusalta ac profunda mysteria de Divinitate omnipotentis Dei committe
Abbreviated transcription (Latin):
unũquẽq sicut uocauit dñs ad fidẽ ut ambulet ita maneat.
id si habeas uxorem teneto eam: si ñ habeas. ducere ñ cõpel¬
leris. Cireũcisus aliqͥs uocatus ẽ: non adducat p̾pucium.
Qd ẽ qđ loquens apłs de uxorib atq coniugatis: sic subito

Expanded text:
Unumquemque sicut vocavit Dominus ad fidem, ita ambulet, ita maneat, Unumquemque sicut vocavit Dominus ad fidem, ita ambulet, ita maneat, id est, si habes uxorem, tene eam: si non habes, ducere non compelleris. Circumcisus aliquis vocatus est? non adducat praeputium. Quid est quod loquens Apostolus de uxoribus atque conjugati
Abbreviated transcription (Latin):
forsitan immundi essent. quia idolis deseruirent patre infi¬
deli uel matre infideli adorante: et immundi essent ex cibis
qͥs comed̾ent idolis consecratis. Nẽ autẽ dũ simul morantur
fidelis cũ infideli: forsican filis illoꝵ fidelem imitant᷑ e scĩ st̃.
Q & si infidelis uir aut mulier a socio fideli discedit nolens ere¬
iẽ si infidelis ñ uult ma. nere cũ fideli. ille qͥ fidelis ẽ ñ ẽ
ita subiectus uli. ut debeat illũ sequi: neq subiectus ẽ cul¬
pe ꝓpt᷑ hoc si ile discedit. In pace. idest ad concordiã uoca¬
uitꝰ nos dłs. Iecirco si uult recedere infidelis qͥ blasphemat no¬
m̃ dĩ. recedat ut pacem possit habere fidelis: nec opoetet
unꝰ alterũ saluũ faciat: nͥ sic̃ unicuiq uiro & mulieri diui¬
sit siue disposuit ds̃. subaudis tempora credendi. ut pͥmum
credat iur. deinde mulier: aut pͥmũ mulier deinde uir

Expanded text:
forsitan immundi essent, quia idolis deservirent, patre infiforsitan immundi essent, quia idolis deservirent, patre infideli, vel matre infideli adhortante, et immundi essent etiam ex cibis quos comederent idolis consecratis. Nunc autem dum simul morantur fidelis cum infideli, forsitan filii illorum fidelem imitantur, et sancti sunt. Quod si infidelis, vir aut mulier, a socio fideli discedit, nolens creid est: infidelis, si non vult manere cum fideli, ille qui fidelis non est ita subjectus illi ut debeat illum sequi, neque subjectus est culpae propter hoc si ille discedit: In pace enim, id est, ad concordiam vocavit vos Deus. Idcirco si vult discedere infidelis qui blasphemat nomen Domini, recedat ut pacem possit habere fidelis, id est, non unus alterum salvum faciet, nisi sicut unicuique, viro et mulieri, divisit, sive disposuit, Dominus, subaudis tempora credendi, ut primum credat vir deinde mulier, aut primum mulier, deinde vir.
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis fr̃ fidelis habet uxorẽ infidelem. siue ñ credentẽ. si
dethit: non dimittat eam. Quia accidere solebat ut uiro
credente. mmulier infidelis ꝑsisteret: & plerũq uxore creden¬
te. uir infidelis maneret. ido talia p̃cipit apłs: ut si nomi
ni.xp̃iano ñ detraheret. ñ dimitteret aliqͥs sociũ suũ.
Scĩficatus est enũ uir infideł. ꝑ mulierẽ fidelẽ. Iam hoc eue¬
nerat in multis post domini ascensionem. ut ꝑ mulierem
lis. & subiecta uiro. Et. ꝑ iuirum fidelem. mulier infidelis
similit᷑ saluata est quondã. Alioqui filii ur̃i immundi ẽẽnt:
nune au̾ scĩ st̃: idest si ambo infideles essetis. uel ille qͥ fide¬
lis factus ẽ iterũ reuteret᷑ ad paganismũ ꝓpt̾ illũ qui no¬
luit credere: utiq filii uos initarent᷑. uel etiam si fidelis
dimitteret sociũ suũ infidelem essentq separati abinuicẽ. filis

Expanded text:
Si quis frater fidelis habet uxorem infidelem, sive non credentem, etSi quis frater fidelis habet uxorem infidelem, sive non credentem, etdetrahit, non dimittat illam: quia accidere solebat, ut viro credente mulier infidelis persisteret, et plerumque uxore credente, vir infidelis maneret. Ideo talia praecepit Apostolus, ut si nomini Christiano non detraheret, non dimitteret aliquis sociam suam. Sanctificatus est enim vir infidelis per mulierem fidelem. Jam hoc evenerat in multis post Domini ascensionem, ut per mulierelis et subjecta viro, et per virum fidelem, mulier infidelis salvata est similiter quondam. Alioquin filii vestri immundi essent: nunc autem sancti sunt, id est, si ambo infideles essetis, vel ille qui fidelis factus est, iterum reverteretur ad paganismum propter illum qui noluit credere, utique filii vos imitarentur: vel etiam si fidelis dimitteret socium suum infidelem, essentque separati ab invicem, filii
Abbreviated transcription (Latin):
tera parte baculo sustentari: quã fractis crurib reppere.
Sic melius est nubere & uxorẽ ducere quã uri: qđ est ꝓpͥe
calore corporis cogente libidinẽ explere: & qͦcũq modo nefã
ꝑpetͣre. his autẽ qui matͥmonio iuncti sunt. idest uxorile¬
gitime. que iunctio matrimoniũ dr̃ a matrona eo quod sit
mater filioꝵ: p̾cipio non ego ex mea sententia. sed dominꝰ
in eugłio. uxorem a uiro non discedẽ: excepta causa fornica¬
tionis. Si discesserit causa fornicationis: maneat innupta.
aut uiro suo reconcilietur. Nam cęteris ego dico non dñs.
Loquutus est suꝑius cũ innuptis & uiduis atq coniugati
fidelib: mͦ dicit de cȩteris. idest ꝑmirtis infidelib cũ fideli¬
b. Quare dicit. ego dico ñ dñs: Nũquid dñs loquebatur
continetur in eugłio dictũ a domino sic̃ illud suꝑius qđ non
debeat uir dimittere uxorem suã excepta causa fornicatiõis

Expanded text:
tera parte baculo sustentari, quam fractis cruribus repere. tera parte baculo sustentari, quam fractis cruribus repere. Sic melius est nubere et uxorem ducere, quam uri, quod est proprie, calore corporis cogente, libidinem explere, et quocunque modo nefas perpetrare His autem qui matrimonio juncti sunt, id est uxori legitimae, quae conjunctio matrimonium dicitur a matrona, eo quod sit mater filiorum, praecipio non ego, ex mea sententia, sed Dominus in Evangelio, uxorem a viro non discedere, excepta causa fornicationis. Quod si discesserit, causa fornicationis, innupta maneat aut viro suo reconcilietur. Nam caeteris ego dico, non Dominus. Locutus est superius cum innuptis et viduis atque conjugatis fidelibus, modo dicit caeteris, id est permistis infidelibus cum fidelibus. Quare dicit, ego dico, non Dominus? Nunquid Dominus non loquebatur continetur in Evangelio dictum a Domino, sicut illud superius, quod non debeat vir dimittere uxorem suam nisi causa fornicationis.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cipiat. N e temptet inqͥt uos sathanas. siue diabolꝰ. ꝓpter
incontinentiã urãm. uideł ne uno subtͣhente se. alter forni¬
cet᷑: & sathanas locũ ceraptandi inueniat. Hoc aũ edico scđd̾m
indulgentiã. non scdm imꝑiũ: qr ñ p̾cipio s ꝑmitto. Uolo
au̾ om̃s homines eẽ. sic̃ meipsũ : id si fieri posset. uellẽ õs¬
homines ẽẽ uirgines sic̃ ego sũ: & amare uirginitatẽ sicut
ego amo. Sed quia non potest fieri. concedo scd̾m indulgen¬
tiam infirmis. qui non possunt se continere. ñ tam̃ p̾cipio
ꝑfectis scđm imꝑiũ : quia omnes homines uellem me in õĩb
inutari. & in integritate corporis manere: quia scio quantum
dõ. Aliꝰ sic. ut uirgo maneat: alius uͥ sic. ut sit cũ conuige.
Meliꝰ est nubere quã uri. Non dix̃ idõ comparatiuo modo.
meliꝰ ẽ nubere quã uri. quasi bonũ uri. idõq meliꝰ sit nubere:¬
ocłm habere. quã nullũ. Meliꝰ ẽ uno pede inuiti. ꝙ ex al¬

Expanded text:
tentet, inquit, vos Satanas, sive diabolus, propter incontinentiam vestram; videlicet ne uno subtrahente, aliter fornicetur, et Satanas locum tentandi inveniat. Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium, quia non praecipio, sed permitto. Volo enim omnes homines ehomines esse sicut ego sum, et amare virginitatem sicut ego amo. Sed quia non potest fieri, concedo secundum indulgentiam infirmis, qui se non possunt continere, non tamen praecipio perfectis secundum imperium, quia omnes homines vellem me in omnibus imitari, et in integritate corporis permanere, quia scio quantum dem sic ut virgo maneat, alius vero sic, ut sit cum conjuge. Melius est enim nubere quam uri. Non dixit ideo comparativo modo melius est nubere quam uri, quasi bonum sit uri, ideoque est meoculum habere quam nullum. Melius est uno pede inniti, et ex al
Abbreviated transcription (Latin):
angłis dĩ. Aliter. uxorem habet s quasi non habet : qͥ
sic scit debita carnis exoluere. ut tam̃ ꝑ eam mundo ñ¬
tota m̃te cogatur inherere: uidelicet sic reddens debitũ
uxori. ut ñ displiceat creatori. E qͥ flent tamquã ꝓ mor¬

Expanded text:
angelis Dei. Aliter, uxorem habet, sed quasi non habet, qui angelis Dei. Aliter, uxorem habet, sed quasi non habet, qui sic scit debita carnis exsolvere, ut tamen per eam mundo tota mente non cogatur inhaerere, videlicet sic reddens debitum uxori, ut non displiceat Creatori. Et qui flent tanquam no
Abbreviated transcription (Latin):
matmonio copulant᷑. qd̃ supͣ appellauit necessitatem.
instantẽ : hoc in loco appellauit tribulationẽ. Ego autẽ
uobis parco. E est sensus. S uadeo uobis & consiliũ do. ut
castitatem seruetis. uolens uos saluare ne in tribulationẽ
carnis incidatis. Aliter. Ego uobis parco. id÷ dimitto uel c̃¬
sentio accedẽ uos ad hanc tribulationẽ carnis: si ñ uultis¬
seruare integritatem corporis. Tempꝰ subaudis uite nr̃e
breue est : quia in breui finietur: idoq non ẽ ppłs d̃i ita
ꝓpagandus generatione carnali sicut hactenꝰ a pͥncipio
mundi : s iam regeneratione colligendus. Reliquũ est. id ÷
hoc remanet. uel ħ suꝑest. ut qui habent mͦ uxores. tã¬
quã non habentes sint. Urorẽ nãq habet. s quasi non
habet : qr hodie uidet᷑ illam habere. s crastina die mori¬
tur: & desinit postmodũ uxorẽ habere. Idõq debet in p̾¬
senti scło futurã uitã imitari: in qua ert electi similes

Expanded text:
ntur, quod supra appellavit necessitatem instantem, hoc in hoc loco appellavit tribulationem. Ego autem vobis parco, et est sensus: Suadeo vobis, et consilium do ut casti sitis, volens vos servare ne in tribulationem carnis incidatis. Aliter: Ego vobis parco, id est dimitto, vel consentio accedere vos ad hanc tribulationem carnis, si non vultis integritatem corporis servare. Tempus subaudis vitae nostrae, breve est, quia in brevi finietur, ideoque non est populus Dei ita propagandus generatione carnali, sicut hactenus a principio mundi, sed est jam regeneratione colligendus. Reliquum est, id est hoc remanet, vel hoc superest, ut et qui habent uxores modo, tanquam non habentes sint. Uxorem namque habet, sed quasi non habet, qui hodie videtur illam habere, sed crastina die moritur, et desinit postmodum uxorem habere: ideoque debet in praesenti saeculo futuram vitam imitari, in qua erunt electi similes
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥs existunat & putat se turpem uideri ab aliis suꝑ uir¬
ginẽ suã. eo qđ sit suꝑadulta. id÷ eo qđ ad nubiles an¬
nos ꝑuenit. tunet illam fornicati cũ aliquo seruoꝵ suoꝵ.
nec potest illam seruare uirginẽ. qđ uult faciat: id tra¬
dat illam cuicũq uult. ñ peccat uirgo si nubat. Si¬
i

Expanded text:
 existimat et putat turpem se videri ab aliis, super virgine sua, eo quod sit superadulta, id est eo quod ad nubiles annos pervenerit, timet illam fornicari cum aliquo servorum suorum, nec potest illam servare virginem, quod vult faciat, id est tradat illam cuicunque vult: non peccat virgo si nubat, si
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua in desiderio nuptiarũ est. iam matura ad usũ. meliꝰ
est ut scdm concessam legem publice nubat. quam occulte
in corde suo firmus non habens necessitatẽ. potestatem habet
de sua uoluntate. & ħ decreuit in corde suo seruare uirgiñe
suam bene facit. Hoc dicit. ut qͥ uirginẽ habet cui animꝰ ad
nuptias non ẽ seruet illam. nec illi ingerat fomitẽ nuptiaꝵ:
quam uidet nubendi uoluntatẽ ñ habere. b eneficia enim
si p̾standa st̃: quantomagis minime auferenda: Itaq & qͥ
dm̃ illi meritũ collocat. & a scłi sollicitudine illam lib̾at.
co ꝓseqͥtur. ut doceat qr mulier. etiã si uiro fuerit subiecta
nubendi licentiã non habet. Si dormierit. idest si mortu¬
us fuerit uir. nubat mulier cui uult. tantũ in dño: idy

Expanded text:
aliqua in desiderio nuptiarum est, jam matura ad usum, melius esse, ut secundum concessam legem publice nubat, quam occulte in corde suo firmus, non habens necessitatem, potestatem autem habet de sua voluntate, et hoc decrevit in suo corde, servare virginem suam, bene facit. Hoc dicit, ut qui virginem habet, cui animus ad nuptias non est, servet illam: nec illi ingerat fomitem nuptiarum, quam videt nubendi voluntatem non habere. Beneficia si praestanda sunt, quanto magis minime auferenda? Ita et qui Deum meritum illi collocat, et a saeculi sollicitudine illam liberat. co prosequitur, ut doceat quia mulier, etiamsi a viro fuerit ejecta, nubendi licentiam non habet. Si us fuerit vir ejus, nubat mulier cui vult, tantum in Domino, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
dere. necne. & utrũ essent omĩa munda: qr quidã illoꝵ ha¬
bentes scientiã cuncta esse ado creata bona. manducabant
in templis idoloꝵ: & scandalizabant simpliciores fratres
qͥ dicebant. Nisi iste qͥ maioris scientie ẽ quã ego. sciret
aliqͥd numinis & ditatis esse in hoc idolo & in carnib ei con¬
secratis. nequaquã in idolio. idy in templo idolis consecratũ
residens. carnes aliosq cibos. & uinũ idolis consecratũ sume¬
ret. De ħ multa dicturus est hic apłs. Scimꝰ qm̃ omnes
immunda. Scientia. subaudis. qua credimꝰ omĩa munda
mundis. & omĩa scĩficari ꝑ inuocationẽ nominis .xͥ. inflat.

Expanded text:
dere necne, et utrum essent omnia munda, quia quidam illorum, habentes scientiam cuncta esse a Deo creata bona, manducabant in templis idolorum, et scandalizabant simpliciores fratres, qui dicebant: Nisi iste, qui majoris scientiae est quam ego, sciret aliquid numinis et deitatis esse in hoc idolo et in carnibus ei consecratis, nequaquam in idolo, id est in templo idolis consecrato residens, carnes aliosque cibos, et in vinum idolis consecratum sumeret. De hoc multa dicturus est hic Apostolus. Scimus quomimmunda. Scientia subaudis, qua credimus omnia munda mundis, et omnia sanctificari per invocationem nominis Christi, infla
Abbreviated transcription (Latin):
idest fidelis. in quo uocatus ẽ ut crederet. in hoc ꝑmaneat:
uidelicet. si cũ uxore uocatus est non dunittat illam. Si
liber ab uxore. si se potest continere. ut at᷑ illa lib̾tate.
e uirginib p̾ceptũ dni non habeo. qr dominꝰ uirgini¬
tatẽ laudauit. non tam̃ p̃cepit. ne uideret᷑ nuptias dãp¬
nare : s dix̃. Sunt eiuiuichi qui se castrauert᷑ ꝓpt̾ reg¬
nũ celoꝵ : atq subintulit. qͥ potest capere capiat. Consi¬
liũ autẽ do. qđ non displiceat aliis. tamqquã miscdĩam ẽ¬
sequutus a dõ. ut sim fidelis. sub̃ consiliator. et idoneus in
dandis salutarib consiliis. P aulus apłs c̃siliator d̃i erat:¬
ut sim fidelis consiliator di: idoq consiliũ meu̾ ñ debeo uo¬
b̃ abscondẽ. Eristimo gͦ hoc bonũ esse. id ÷ uirginitatẽ ser

Expanded text:
id est fidelis, in quo vocatus est ut crederet, in hoc permaneat: id est fidelis, in quo vocatus est ut crederet, in hoc permaneat: videlicet si cum uxore vocatus est, non dimittat illam; si liber ab uxore, si se potest continere, utatur illa libertate. De virginibus praeceptum Domini non habeo, quia Dominus virginitatem laudavit; non tamen praecepit, ne videretur nuptias damnare, sed dixit: Sunt eunuchi qui seipsos castraverunt propter regnum coelorum , atque subintulit: Qui potest capere capiat . Consilium autem do quod non displiceat aliis, tanquam misericordiam consecutus a Domino, ut sim fidelis, subaudis consiliator, et idoneus in dandis salutaribus consiliis. Paulus apostolus consiliator Dei eratcutus sum, ut sim fidelis consiliator Dei, ideoque consilium meum non debeo vobis abscondere Existimo ergo hoc bonum esse, id est virg
Abbreviated transcription (Latin):
ut consentias ei: & aliã noli acciꝑe. Qͥ enĩ in domino. id÷
ut in dño crederet uocatꝰ est seruus. sub uxori. lib̾tus ẽ
dñi. idest lib̾atꝰ ẽ a peccati uigo. & quandã lib̾tatulam
habet a domino ut seruiat uxori: ita ut nͣ displiceat cre¬
uus ẽ .xͥ. idy ñ debet se occupare seruitio t̾reno & uxorio
s ex toto debet serure domino: qm̃ maiꝰ seruitiũ ei reqͥ¬
rit᷑ a dño quam conuigato. P recio empti estiꝰ sanguiniᷤᷤ xͥ.
minũ efficiunt᷑. qͥ ꝓpt̾ uxorẽ deserunt creatorẽ. & dis¬
plicent : immodate seruientes uxori. Tã caro gͦ p̾cio ẽpti
sumꝰ. ut nullo alio redinii possemꝰ: nͥ sangͥne filiidi. Q ꝓpt̃
Isicut ille
qui emitur. magis seruire debet illi a qͦ emit᷑. ut aliquan¬
tdo uicem reddat emptori. ita & nos omĩ studio atꝙ instan¬
tia seruire debemꝰ. xp̃o a quo empti sumꝰ. Unusqͥsq frat̃

Expanded text:
ut consentias ei, et aliam noli accipere. Qui enim in Domino, id est ut consentias ei, et aliam noli accipere. Qui enim in Domino, id est ut in Domino crederet, vocatus est servus, subaudis uxoris, libertus est Domini, id est liberatus est a peccati jugo, et quamdam libertatulam habet a Domino, ut serviat uxori, ita ut non displiceat Crevus est Christi, id est, non debet se occupare servitio terreno et uxorio, sed ex toto debet servire Domino, quoniam majus servitium requiritur ei a Domino quam conjugato. Pretio empti estis, id minum qui propter uxorem deserunt Creatorem, et ei displicent immoderate servientes uxori. Tam charo ergo pretio empti sumus, ut nullo alio redimi possemus, nisi sanguine Filii Dei. Quapropter sicut ille qui emitur, magis servire debet illi a quo emitur, ut aliquando vicem reddat emptori, ita et nos omni studio atque instantia servire debemus Christo a quo empti sumus. Unusquisque frater,
Abbreviated transcription (Latin):
sine bonis oꝑib nichil est : & insuꝑ fides sine oꝑib ociosa ẽ.
Ep̃putiũ nichil est : id conuigiũ absq bono opere. Si fu¬
erit qͥs circũcisus. idest castꝰ siue cęlibatus qd̵ est sine uxo¬
re. carueritq bonis oꝑib: nichil ei ꝓdest castitas. Si etiã
fuerit conuigatus. & habuerit bona oꝑa. coniugiũ illius
nec ꝓdest nec obest ei: s obseruantia mandatoꝵ d̃i. ꝓdest.
Unusqͥsq in qua uocatione uocatꝰ est ad fidẽ. in ea ꝑma¬
neat : siue cũ uxore. siuie sine uxore. Seruus. subaudiꝰ uxo¬
ris uocatus es. cuiꝰ uoluntati seruire & parere debes. ñ sit
tibi cure. noli deficere. neꝙ dimittere eam. quia ñ ideo
amittes regnũ di. licet conuigatus sis: si ita seruieris uxo¬
ri ut ñ displiceas creatori. Sed. & si potes liber fieri. sub̃¬
ab uxore. id: si tua coniux obierit. aut etiã in castitate
manere delegerit. magis utere. subaud̃ lib̾tate ista. uel

Expanded text:
s sine operibus otiosa est, et praeputium nihil est, id est conjugium absque opere bono. Si fuerit quis circumcisus, id est castus, sive caelibatus, quod est sine uxore, carueritque bonis operibus, nihil ei prodest sua castitas. Si etiam fuerit conjugatus, et non habuerit bona opera, conjugium illius nec prodest, nec obest ei. Sed observatio mandatorum Dei, prodest. Unusquisque in qua vocatione vocatus est, ad fidem, in ea permaneat, sive cum uxore, sive sine uxore. Servus, subaudis uxoris, vocatus es, cujus voluntati servire et parere debes, non sit tibi curae, noli deficere neque dimittere eam: quia non ideo amittes regnum Dei, licet conjugatus sis, si ita servieris uxori, ut non displiceas Creatori, sed et si potes liber fieri, subaudis uxore, id est si tua conjux obierit, aut etiam in castitate manere elegerit, magis utere, subaudis ista libertate,
Abbreviated transcription (Latin):
Idõ addidit m̃te. suie spũ: quia multe: st̃ quȩ habent
integritatẽ corporis. s ñ st̃ uirgines m̃te : qm̃ si possent
iam nupsissent. Hȩc ad utilitatem urãm dico. Q uia scm̃

Expanded text:
Ideo addidit, mente sive spiritu, quia multae sunt quae habent Ideo addidit, mente sive spiritu, quia multae sunt quae habent integritatem corporis, sed non sunt virgines mente, quoniam si possent, jam nupsissent. Haec ad utilitatem vestram
Abbreviated transcription (Latin):
reges & principes. s quasi ñ utuntur: dũ insꝑate mun¬
Multi eciam utunt᷑ his que in mundo sunt. sicuti boni
reges & pͥncipes. duuitesq. ut fuit abraham. iob. & dauid.
qͥ ꝓpt̾ dignitatẽ honoris & principatus quam optinent.
non possunt his non uti: s quasi non utuntur: dũ non
fiunt serui diuitiaꝵ. nec ꝑmictunt hȩc eadem sue m̃ti
dominari : cogitantes cuncta transitoria esse. ꝑ reterit
enĩ figura huiꝰ mundi. Transibit figura & species mun¬
di ꝑ ignem. remanebit substantia innouata ꝑ ignẽ & eme¬
liorata ad hoc ut in et̾nũ maneat: iuxta quod salomon
dicit. T̃ erra in eternũ stabit. Uolo uos sine sollicitudine
esse: idest sine multa & suꝑflua cura. quã habent conui¬
gati. Qͥ cũ uxore est. diuisus ẽ: qm̃ ex parte seruit conui¬
gi. & ex parte domino. E mulier innupta. & uirgo. quod
unũ est cogitat qͦm sit scã corpore & spũ: idest mente.

Expanded text:
reges et principes, sed quasi non utuntur, dum insperate munreges et principes, sed quasi non utuntur, dum insperate munMulti etiam utuntur his quae in hoc modo sunt, sicut boni reges et principes divitesque, ut fuit Abraham, Job et David, qui propter dignitatem honoris et principatus quam obtinent, non possunt his non uti, sed quasi non utuntur, dum non fiunt servi divitiarum, neque permittunt haec eadem suae menti dominari, cogitantes cuncta transitoria esse. Praeterit enim figura hujus mundi, id est transibit figura et species mundi per ignem, remanebit substantia renovata per ignem et meliora, ad hoc ut in aeternum maneat juxta quod Salomon dicit: Terra in aeternum stabit . Volo autem vos sine sollicitudine esse, id est sine multa et superflua cura, quam habent conjugati. Qui cum uxore est, divisus est, quoniam ex parte servit conjugi, ex parte Domino. Et mulier innupta et virgo, quod unum est, cogitat ut sit sancta corpore et spiritu, id est mente.
Abbreviated transcription (Latin):
munerationis : ut impleat᷑ qd̃ dominus dicit. ẜ eati lugen¬
tes : qm̃ ipsi consolabunt᷑. E qui gaudent. tamquã non
gaudentes. Multi sunt qͥ gaudent de temporalib cõmodiꝰ.
s quasi non gaudent: quia sic gaudent in temporalib
bonis. ut semꝑ cormenta et̾na considẽnt: & ȩternũ di ui¬
diciũ timeant. E qui emunt tãꝗͣ. non possidentes. Emit
aliqͥs p̾dia t̾rena. boues. seruos. & ancillas. s quasi non
possidet : dũ repente ab ħ scło transeunt ꝑ morte carniꝰ.
Aliter. E munt multi bona temporalia. atq ad usũ suũ
alioꝵq p̃parant que in ħ scło necessaria st̃. s nuasi non
possident: dũ sic adherent t̾renis. ut ñ amittant ȩterna.
cauta considatione p̾uident qd̃ hec omĩa in ꝓrimo relic¬
turi sunt. spemq suam in terrenis & transitoriis reb
& possessionib non ponunt. E qui utunt᷑ hoc mundo.
tamquã ñ utantur. Multi utunt᷑ bonis huiꝰ scłi. sicut

Expanded text:
t impleatur quod Dominus dixit: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur , et qui gaudent tanquam non gaudentes. Multi sunt qui gaudent de temporalibus commodis; sed quasi non gaudent, quia sic gaudent in temporalibus bonis, ut semper tormenta perpetua considerent, et aeternum Dei judicium timeant; et qui emunt, tanquam non possidentes. Emit aliquis praedia terrena, boves, servos, et ancillas, sed quasi non possidet, dum repente ab hoc saeculo transit per mortem corporis. Aliter: Emunt multi bona temporalia, atque ad usum suum aliorumque praeparant quae in hoc saeculo necessaria sunt, sed quasi non possident, dum sic adhaerent terrenis, ut non amittant aeterna, cauta consideratione praevidentes quia haec omnia in proximo relicturi sint, semperque suam in terrenis et transitoriis rebus et possessionibus non ponunt. Et qui utuntur hoc modo, tanquam non utantur. Multi utuntur bonis hujus saeculi, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Dies festi. diesq purgationis. & ipsa ratio conceptus uixta legẽ
cessari his deb̃e monstrat᷑. N olite fraudare inuicẽ: id÷ noli
te subtͣhere uos ab inuicẽ: ne forte dissensio generet fornica¬
tionẽ. Nisi forte ex consensit. idest cũ omi uoluntate & c̃silio:
ut uacetis orationi. Omĩ qͥdem tp̃re orandũ est nob̃. oratio¬
niq debemꝰ insistere: s tunc acceptior ẽ do. quando mundo
corpore & corde ꝓfertur. Cũ enĩ quis concessa non tangit.
ostendit se uelle acciꝑe quod p̃catur. & iterũ reu̾timimi in
idipsũ : i. ad licitũ coitũ. Consiliũ dat coniuigatis. ut pꝰ dies¬

Expanded text:
festi, diesque purgationis, et ipsa ratio conceptus et partus juxta legem cessari his debere monstrantur. Nolite fraudare invicem, id est nolite vos subtrahere ab invicem, ne forte discessio generet fornicationem, nisi forte ex consensu, id est communi voluntate et consilio, ut vacetis orationi ad e debemus, sed tunc acceptior est Deo nostra oratio, quando mundo corde et corpore profertur. Cum enim quis etiam concessa non tangit, ostendit se velle accipere quod precatur. Et iterum revertimini in idipsum, id est ad licitum coitum. Consiliu
Abbreviated transcription (Latin):
lũ frm: qr meliꝰ ẽ non manducare quã frẽm scandalizare.
Omnia mͥ licent. subaudis que ꝑmissa sunt apłis a domino
iħus ut qui eugłm p̾dicant. de eugłio sũptus accipiant ab hi
qͥb p̃dicant. Sed ego sub nullius redigar potestate: idi nuliꝰ
pocestati me subdam. ẜ eatus apłs noluit se subdi corrithiis
aliquod munus accipiens: ut omĩa uitia lib̾e redarguere posset:
nale. E sca uentri. subaudis mͦ seruit : & uenter seruit escis.
Deus aũ & hunc. idest uentr̃e destruet ꝑ moetem si cessauerit
officiũ edendi. & redactus fuerit in puluerẽ: et hane. idest
escam destruet : cũ homines nasci desierint. Corpus autem
hominis ñ fornicationi. subaudis debet seruire. s dño: & dñs¬

Expanded text:
lum fratrum, quia melius est non manducare, quam fratrem scandalizare. lum fratrum, quia melius est non manducare, quam fratrem scandalizare. Omnia mihi licent, subaudis quae permissa sunt apostolis a Domino Jesu, ut qui Evangelium praedicant, de Evangelio sumptus accipiant, ab his quibus praedicant: sed ego sub nullius redigar potestate, id est nullius potestati me subdam. Beatus Apostolus noluit se subdi Corinthiis, aliquod munus ex eis accipiens, ut omnia vitia libere redarguere posset, nale. Esca ventri, subaudis modo servit, et venter servit escis; Deus autem et hunc, subaudis ventrem, destruet per mortem, cum cessaverit officium edendi, et redactus fuerit in pulverem, et hanc, subaudis escam, destruet, cum homines nasci desierint. Corpus autem hominis, non fornicationi, subaudis debet servire, sed Domin
Abbreviated transcription (Latin):
Ne omĩb hoc asscribere uidetur. aut certe omnes ab his crimi¬
nib iminunes faceret si taceret. ꝓhibuisse enim uidebat᷑ ñ reue¬
lasse crimina illoꝵ: iccirco ait. & hec qͥdẽ fuistis. E ne ad iram
illos ꝓuocaret. adiecit. S ablutis estis: ut agnoscentes cͥmina
rei facti. statĩ respirarent audientes s abluti estiꝰ. Solent enĩ
qͥdã pudorẽ. pati. & corrigere. cũ de se audiunt bona. S scĩfica
eꝰ fundam̃tũ eugłice ueritatis. Illuc enĩ oĩb pccis depositis. ab¬
nẽ assecuti st̃. Postea uͦ contͣ hanc regłam fidei impulsu maloꝵ
doctoꝵ sentientes: his beneficiis se exuer̾t. Uñ id ait ut reuocet
Omiã mͥ licent: idy omiã genera ciboꝵ licitũ est mͥ sumere: qr¬
om̃e qd̃ intrat in os ñ comqͥnat hominẽ. E uidit ds cuncta
que fecit: & er̃ant ualde bona. Omiã ꝙ̃ munda mundis. Sed
non omĩa expediunt. idest non omĩa sunt utilia. quia que¬
dam sunt uenenata & usu orrida. Uel ñ expediunt ꝓpt̾ scanda¬

Expanded text:
Ne omnibus hoc ascribere videretur, aut certe omnes ab his criminibus immunes faceret, si taceret prohibuisse enim videbatur, non revelasse crimina illorum idcirco sic ait: Et hoc quidem fuistis. Et ne ad iram illos provocaret, adjecit: Sed abluti estis; ut agnoscentes crimina rei facti, statim respirarent audientes: Sed abluti estis. Solent enim aliqui pudorem pati, et corrigere, cum de se audiunt bona. Sed sanctifiest fundamentum evangelicae veritatis. Illic enim omnibus peccatis depositis, abnem assecuti sunt: postea vero contra hanc regulam fidei impulsu malorum doctorum sentientes, his beneficiis se exuerunt. Unde id agit, ut revocet Omnia mihi licent, sed omne quod intrat in os, non coinquinat hominem , etc: Vidit Deus cuncta quae fecerat, et erant valde bona . Omnia quoque munda mundis ; sed non omnia expediunt, id est non omnia sunt utilia, quia quaedam sunt venenata, et usu horrida: vel non expediunt propter scanda
Abbreviated transcription (Latin):
ert̃ cognoscere dm̃ patrẽ. uel qi noluert̾ credẽ uera esse que
in sapientia di erant. idest in eugłio. ꝑmisit eos ds petire in
sua incredulitate : & placuit ei ꝑ illã p̾dicationẽ quã illi pu¬
lia esse. quexunt semꝑ signa quomͦ illud factũ sit: de quo ser¬
mo agitur. Sic fecit abraham: quando dix̾ ad dm̃. In quo
scire potero: qd̾ daturus es mͥ t̾ram hanc in possessionẽ: sic
gedeoñ: & alii plurimi. Greci sapientiã. subaud̃ humanam
quert̃ id philosophiã. qi lib̾ales artes .uii. apud illoꝰ p̃cipue¬

Expanded text:
erunt cognoscere Deum Patrem, vel quia noluerunt credere vera esse quae erunt cognoscere Deum Patrem, vel quia noluerunt credere vera esse quae in sapientia Dei erant, id est Evangelio, permisit eos Deus perire in sua incredulitate, et placuit ei per illam praedicationem quam illi pulia esse, quaerunt semper signa quomodo illud factum sit, de quo sermo agitur. Sic fecit Abraham, quando dixit ad Deum : In quo scire potero quod daturus es mihi terram hanc in possessionem, sic Gedeon et alii plurimi. Et Graeci sapientiam, subaudis humanam, quaerunt, id est philosophiam. Q
Abbreviated transcription (Latin):
neq de animantib. De his gͦ dicit apłs. Ubi sunt mͥ sapien¬
tes & scribe uideoꝵ : & uͥ st̃ philosophi gentiũ & astrologi
In eccła nullũ habent locũ. Nonne stultã fecit ds sapien¬
tiã huiꝰ mundi : idest nũquid non fecit. idi demon̾trauit ds
stultã eẽ sapientiã amatoꝵ mundi. & philosophiã dũ cõpleuit
oꝑe quod illi denegabant: utiq illi negabant non posse. aliqͥd
uirgine. Sic etiã resuscitauit eũ a mortuis: licet illi negarent
resurrectionẽ. Nam ñ cognouit mundꝰ. id amatores mundi
et philosophi. ꝑ sapientiã suã mundanã dm̃ patre. in cd̃ĩ sapi¬
entia. id: in filio qui est sapientia di patris. placuit dõ subaud
patri. ꝑ stulticiã p̃dicationis. id ÷ ꝑ p̾dicationem eugłii quã
illi stulticiã dicebant: saluos facere credentes. Sensus huiꝰmodi
ẽ. Quia sapientes huiꝰ scł̃i confidentes in sapientia humana
noluert̃ credẽ in xp̃m qͥ est sapientia di. neq in illo etiã uolu¬

Expanded text:
ibus. De his ergo dicit Apostolus: Ubi sunt modo sapientes et scribae Judaeorum? et ubi sunt philosophi gentium et astrologi? In Ecclesia nullum habent locum. Nonne stultam fecit Deus sapientiam hujus mundi? id est: nunquid non fecit, id est demonstravit Deus stultam esse sapientiam amatorum mundi et philosophiam, dum complevit opere quod illi denegabant? Utique illi negabant posse aliquid virgine, sic etiam resuscitavit eum a mortuis, licet illi negarent resurrectionem. Nam quia non cognovit mundus, id est amatores mundi et philosophi, per sapientiam suam mundanam Deum Patrem, in Dei sapientia, id est in Filio, qui est sapientia Dei Patris; placuit Deo, subauditur Patri, per stultitiam praedicationis, id est per praedicationem Evangelii, quam illi stultitiam dicebant, salvos facere credentes. Sensus hujusmodi est: quia sapientes istius saeculi, confidentes in sua sapientia humana, noluerunt credere in Christum, qui est sapientia Dei, neque in illo etiam nolu
Abbreviated transcription (Latin):
su qͥ magna ñ poterant capere. infirmꝰ: comparando & coe¬
quando me illoꝵ pusillitati: ut infirmos sensu & intellectu
lucrifacerem talia p̾dicando que eoꝵ capacitati congrue¬
bant. & que ipsi capere poterant. O m̾ib sub̃ gentib uidisq.
om̃ia suꝑuis dicta factus sum: infirmꝰ uidel infirmis. uideus
iudeis. samaritanꝰ samaritanis. qͥ repmissionẽ de . xͦ expec

Expanded text:
ui magna non poterant capere, infirmus, comparando et coaequando me illorum infirmitati et pusillanimitati, ut infirmos sensu et intellectu lucrifacerem talia praedicando, quae eorum capacitati congruebant, et quae ipsi capere poterant, omnibus subaudis gentibus Judaeisque omnia superius dicta. Factus sum infirmus videlicet infirmis, Judaeus Judaeis, Samaritanus Samaritanis, qui repromissionem de Christo exspec
Abbreviated transcription (Latin):
& exire a corpore. Cõmiscet᷑ fornicario quis: aut fornicando.
aut etiã illi in aliqͦ famulatu cibi & potus uel colloquio fauen¬
do: uel ñ increpando. Iccirco aũ meliꝰ ẽ ab hac uita exire: qr qͣ¬

Expanded text:
et exire a corpore. Commiscetur fornicario quis, aut fornicando, et exire a corpore. Commiscetur fornicario quis, aut fornicando, aut etiam illi in aliquo famulatu cibi et potus vel colloquio favendo, vel non increpando. Idcirco autem melius est ab hac vita exire, q
Abbreviated transcription (Latin):
tis & ueritatis epulam᷑. quando omĩa in incegritate & pu¬
ritate m̃tis agimꝰ. & sine corruptione. ñ in duplicitate uel
simulatione aliqͥd agentes. aut ꝓ humana laude lucrisq
temporalib: s ꝓ remuneratione patrie celestis. & ut do soli
placeamꝰ. S cripsi uob̃ in epła. ne cõmisceamini forncariis.
idest ne similes illis efficiamini: uel nolite int̾esse illoꝵ socie¬
cariis talib qualis erat ille qͥ uxorẽ patris habebat : sed
corinthii male intellexerant. aut putantes qđ de infidelib
gentib diceret. ñ de fidelib: idoq repetit ista. & corrigit
eos inquiens. Non utiq fornicariis huiꝰmundi. id ÷ non
dixi uel scripsi de fornicariis huiꝰ mundi. paganis uidelicet.
s de illis udelicet qͥ st̃ inter uos. Alioquin debueratis de
hoc mundo exisse : idest si paganis iterũ cõmisceremini
ab hac uita transisse: quã illis misceri. uel aliter. Alioquin
idest si in talib peccatis ꝑmanere uultis: meliꝰ esset uob̾ mori

Expanded text:
in integritate et puritate mentis agimus et sine corruptione, non duplicitate vel simulatione aliquid agentes, aut pro humana laude lucrisque temporalibus, sed pro remuneratione patriae coelestis et ut Deo soli placeamus. Scripsi vobis in epistola, ne commisceamini fornicariis, id est ne similes illis efficiamini, vel ne velitis interesse illorum sociecariis talibus, qualis erat ille qui uxorem patris habebat. Sed Corinthii male intellexerant hoc, putantes quod de infidelibus gentibus diceret, non de fidelibus. Ideoque repetit ista, et corrigit eos, inquiens: Non utique fornicariis hujus mundi, id est non dixi vel scripsi de fornicariis hujus mundi, paganis videlicet, sed de illis qui sunt inter vos. Alioquin debueratis de hoc mundo exisse, id est, si paganis iterum commisceremini ab hac vita transisse, quam illis misceri. Aliter: Alioquin id est, si in talibus peccatis permanere vultis, melius esset vobis mori
Abbreviated transcription (Latin):
aliunde ñ habeo. h ec in qͥbusdam fiebant. sicut in
in die udicii. recepisti mercedem tuã si laborasti. ue
enim mͥ ẽ .i. indigentia opprimet. & penuriam famis
sustinebo: si ñ eugłizauero. Non in sua ꝑsona talia di

Expanded text:
aliunde non habeo. Haec in quibusdam fiebant, sicut in aliunde non habeo. Haec in quibusdam fiebant, sicut in in die judicii: Recepisti mercedem tuam, si laborasti. Vae enim mihi est, id est indigentia me opprimet, et penuriam famis sustinebo, si non evangelizavero. Non ex sua