comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ et deo. Iã coniunxistite uoluntatidĩ : et in te¬
ipso ñ qđ ille fec̃ sed qđ ille odit odisti. Ex eo qđ
odisti in te qđ fecisti. qđ odit et ille qͥ hoc ñ fec̃: cȩ¬
pistiin te e̾ẽ. seuerus. Erit ille misericors. Parcet:
qr tu ñ peꝑcisti Ex qͦ gͦ coniunctꝰ es oculis eiꝰ et con¬
delectaris legi eiꝰ et hoc in te argiuis qđ lex eiꝰ arguit.
et hoc inte tͥ displicet qđ oculis dĩ displicet: uide
quã iustꝰ es Ex quo autẽ lapsus fecisti ea quȩ deo
displicent. et fragilitate qͣdã infirmitatis humanȩ
plaberis in illa. et adhuc portas infirmitatẽ carnis.
et gemis ciiꝰdã reluctationis conscientia: ex hac
parte iniquus es. et peccator es. Quomͦ inqͥes ex
qͣdã parte iustꝰ ex qͦͥdã parte peccator: Qͥd ẽ. qđ
dicis: Laboramꝰ uidem᷑ loqui contraria. nisi nob̾
subueniat apłica auctoritas. Audi illud ab apł̃o-

Expanded text:
quod et Deo: jam conjunxisti te voluntati Dei, et in tequod et Deo: jam conjunxisti te voluntati Dei, et in teipso non quod ille fecit, sed quod ille odit odisti. Ex eo quod odisti in te quod fecisti, quod odit et ille qui hoc non fecit, coepisti in te esse severus; erit ille misericors: parcet, quia tu non pepercisti. Ergo ex quo conjunctus es oculis ejus, et condelectaris legi ejus, et hoc in te arguis quod lex ejus arguit, et hoc in te tibi displicet quod et oculis Dei displicet, vide quam justus es: ex quo autem lapsus fecisti ea quae displicent Deo, et fragilitate quadam infirmitatis humanae prolaberis in illa, et adhuc portas infirmitatem carnis, et gemis cujusdam reluctationis conscientia, ex hac parte iniquus et peccator es. 15. Quomodo, inquies, ex quadam parte justus, ex quadam parte peccator? quid est quod dicis? Laboramus, videmur loqui contraria, nisi nobis subveniat apostolica auctoritas. Audi illud ab Apostolo,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in uasis ꝓ bet autẽ se homo: et tunc insemet ip
entiȩ nr̃ȩ. Postremo qr in corpore xp̃i es. et adhuc
portas morcalitatẽ qͣndã : tu tͥ esto iustꝰ. et in te
esto iustꝰ. Peccatores: uindica in te. redi ad conscien¬¬
tiã tuã: exige de te penas crucia teipsũ. Ita enio
offers sacrificiũ dño: qr si uoluisses sacrificiũ de¬
dissẽ utiq ait peccator. Holocaustis ñ delectab̃is.
Qͥdgͦ: Nullũ accipit sacrificiũ : Sacrificiũ dõ sp̃s
contribulatꝰ corcontritũ et humiliatũ ds̃ ñ sꝑ¬
nit. humilia cor cuũ contere cortuũ erucia cor
tuũ.: et tu teipsũ em̃dabis in mĩa. Non enĩ odisti te:
cũ seius inte. Eris in parte em̃dat te iustꝰ. ꝗͣuuis sis
adhuc in em̃dando peccator. Ex qͣ enĩ parte tͥ ñ di-¬
splices: iniustꝰ es. Ex qͣtͥ displicet inte qđ iniustũ ẽ:
iustꝰ es. Uisuidere quã iustꝰ sis : hoc inte tͥ displicet:

Expanded text:
est in vasis: «Probet autem se homo, et tunc in semetipsest in vasis: «Probet autem se homo, et tunc in semetipse» . 14. Postremo, quia in corpore Christi es, et adhuc portas mortalitatem quamdam; tu tibi esto justus, et in te esto justus. Peccator es, vindica in te; redi ad conscientiam tuam, exige de te poenas, crucia teipsum. Ita enim offers sacrificium Deo. «Quia si voluisses sacrificium, dedissem utique,» ait peccator, «holocaustis non delectaberis.» Quid ergo? nullum accipit sacrificium? «Sacrificium Deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum Deus non spernit» . Humilia cor tuum, contere cor tuum, crucia cor tuum; et tu ipsum emendabis in misericordia: non enim odisti te, cum saevis in te. Eris in parte emendante justus, quamvis sis adhuc in emendanda peccator: ex qua parte enim tibi displices, injustus es; ex qua tibi displicet in te quod injustum est, justus es. Vis videre quam justus es? Hoc in te tibi displicet
Abbreviated transcription (Latin):
ris: nec respuit ꝑsonã em̃dati uł em̃dantis. Omĩa
enĩm̃bra in illo Et ipse dic̃. em̃dabit me iustꝰ. Iuis
iustꝰ te em̃daturꝰ ẽ : Caput em̃dat om̃ĩa m̃bra. Em̃¬
dabit me iustꝰ in mĩa: et arguet me. Arguet: sed¬
in mĩa. Arguet. sed ñ odit. Et eo magis arguet: qr ñ
odit. Et iste inde quare grãs agit: Quia corripe sa¬
absit. hic ẽ potiꝰ em̃dandꝰ si odio em̃dat. Iuare gͦ
Oleũ autẽ peccatoris ñ impinguabit caput meũ
Qͥ d ẽ. oleũ peccatoris ñ impinguabit caput meũ :
Non crescet caput meũ de adulatione falsa. Laus
dicunt. Unxi illi caput. Amate gͦ argui a iusto in
ne. Habetote oleũ uob̾cũ: et ñ queritis oleũ pecca¬
toris. Sapientes enĩ illȩ uirgines: oleũ secũ porta¬
bant. Sapientes uirgines oleũ secũ portabant: id ẽ
conscientia illarũ eis testimoniũ ꝑhibebat. Oleuo.
gła ẽ Fulget: nitet in suꝑficie. Sedbona debet. eeꝰ.
gła: et uera gła Et uhi : Intꝰ inuasis suis. Audi qͥd

Expanded text:
ris, nec respuit personam emendati vel emendandi: omnia enim membra in illo, et ipse dicit, «Emendabit me justus.» Quis justus te emendaturus est? Caput emendat omnia membra. «Emendabit me justin misericordia: arguet, sed non odit; et eo magis arguet, quia non odit. Et iste quare inde gratias agit? Quia, «Corripe saAbsit: hic est potius emendandus, si odio emendat. Quare ergo um autem peccatoris non impinguabit caput meum.» Quid est, «Oleum peccatoris non impinguabit caput meum?» Non crescet caput meum de adulatione. Falsa laus dicunt: Unxi illi caput. Amate ergo argui a justo ine. Habetote oleum vobiscum, et non quaeretis oleum peccatoris. Sapientes enim illae virgines secum portabant oleum : sapientes virgines secum oleum portabant, id est, conscientia illarum illis testimonium perhibebat. Oleum gloria est, fulget, nitet in superficie. Sed bona debet esse gloria, et vera gloria, ut ibi sit intus in vasis suis. Audi quid
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ contẽptibilis scło. ita p̃tiosa ẽ agricolȩ. Nouit
eñ ibi utilitatẽ. et uberẽ sucũ: et nouit qͥd affectet.
qͥd eligat. unde seges fertilis surgat: sed c̃tẽpnit eã
iste mundꝰ. Hescitis qr ẽtẽptibilia mundi elegit ds̃
et ea quȩ ñ s̃ tanꝗͣ quȩ sint ut ea quȩ s̃ euacuent᷑:
De stercore erectꝰ ẽ petrus et paulus. Et cũ occi-¬
derent᷑: contẽpnebant᷑. Modo iã saginata inde tra.
ex surgente segete excl̃iȩ: ecce qđ ẽ nobile et p̃ci-¬
puũ in mundo. Imꝑator uenit romã. Qͦ festinat:
ad tẽplũ imꝑatoris. an ad memoriã piscatoris :¬

Expanded text:
ontemptibilis est saeculo, ita pretiosa est agricolae. Novit enim ibi utilitatem et uberem succum, et novit quid affectet, quid eligat, unde seges fertilis surgat: sed contemnit eam iste mundus. Nescitis quia «contemptibilia mundi elegit Deus, et ea quae non sunt, tanquam quae sunt, ut ea quae sunt evacuentur» ? De stercore erectus Petrus, et Paulus; et cum occiderentur, contemnebantur: modo jam saginata inde terra, exsurgente segete Ecclesiae, ecce quod est nobile et praecipuum in mundo, imperator venit Romam; quo festinat? ad templum Imperatoris, an ad memoriam Piscatoris
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit. Potest et egrotꝰ dicere. Sed priꝰ ego cecidi
in lectũ: quã medicꝰ ad me uenisset. Utiq idõ ille
posterior uenit: qr tupriꝰ cecidisti. Uidete itaq
textũ psalmi. Adhuc et oratio mea in benepla¬¬
citis eoꝵ. Sed er̃ multi qͥ contradicant. Absorti
s̃ uxta petrã iudices eoꝵ. Qͥ dgꝰ erit: Nudient

Expanded text:
fecerit. Potest et aegrotus dicere: Sed prius ego cecidi fecerit. Potest et aegrotus dicere: Sed prius ego cecidi in lectum, quam medicus ad me venisset. Utique ideo ille posterior venit, quia tu prius cecidisti. 20. Videte itaque textum Psalmi, «Adhuc et oratio mea in beneplacitis eorum.» Sed erunt multi qui contradicant: «Absorpti sunt juxta petram judices eorum» Quid ergo erit? «Audient
Abbreviated transcription (Latin):
uidices magni potentes docti ipsi dicunt᷑ iidices
eoꝵ: tanꝗͣ iudicantes de moribꝰ. et sententiã ꝓfe-¬
rentes. Dix̃ hoc aristoteles. Adiunge illũ petrȩ et
absortꝰ ẽ. Qͥs. ẽ. aristoteles: Audiat. dix̃ xp̃s: et
apud inferos contremiscit. Dix̃ hoc pitagoras. Dix̃
hoc plato. Adiunge illos petrȩ. cõpara auctoritatẽ
illoꝵ auctoritati euangelicȩ: cõpara inflatos cru¬
cifixo. Dicamꝰ eis. Uos litteras ur̃as conscripsistis in
cordibꝰ suꝑboꝵ: ille crucẽ suã fix̃ in cordibꝰ regũ.
Postremo mortuus ẽ: et resurrex̃. Mortui estis:
et nolo querere quẽ ad modũ resurgatis. Absorti
s̃gͦ uixta petrã istã iudices eors. Tãdui uident᷑ a¬¬
liqͥd dicere : donec cõparent᷑ petre ꝓpt̾ea si in-¬
m᷑ illi. ñ seqͥm᷑ illũ. Sed pͥor fuit ille. ꝗͣ xp̃s. Si qͥs
uera loqͥt᷑. priorẽ. quã ipsa ueritas: O homo. at-¬
tende xp̃m: ñ qͣndo ad te uenerit. sed qͣndo te

Expanded text:
; ‘iudices’ magni potentes docti. Ipsi dicuntur ‘iudices eorum’ tanquam iudicantes de moribus et sententiam proferentes. 43 Dixit hoc Aristotiles: adiunge illum petre, et absorptus est; quis est Aristotiles? Audiant dixit Cristus et apud Inferos contremiscit. Dixit hoc Pithagoras, dixit hoc Plato: adiunge illos petre, compara autoritatem illorum autoritati evangelice, compara inflatos crucifixo; dicamus eis: ‘Vos literas vestras conscripsistis in cordibus superborum; Ille crucem suam fixit in frontibus regum; postremo mortuus est et resurrexit; mortui estis et nolo querere quemadmodum resurgatis’. Ergo absorpti sunt iuxta petram iudices eorum; tandiu videntur aliqur illi, non sequitur illum. Sed prior fuit ille quam Christus. Si quis vera loquitur, prior est quam ipsa veritas? O homo, attende Christum, non quando ad te venerit, sed quando te
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ nec crucẽ. Non enĩ mortẽ solã. sed nec crucẽ:
qͣ morte nichil uidebat᷑ exsecrabiliꝰ. Ipsã dñs sus-¬
cepit: ne discipuli eiꝰ mortẽ qͥdẽ ñ timerent. sed
nec genꝰ morcis horrescerent. Ergo añ tim̃tibꝰ cũ

Expanded text:
tem, nec crucem. Non enim nec mortem solam; sed nec crucem, tem, nec crucem. Non enim nec mortem solam; sed nec crucem, qua morte nihil videbatur exsecrabilius. Ipsam Dominus suscepit, ne discipuli ejus mortem quidem non timerent, sed nec genus mortis horrescerent. Ergo a non timentibus cum
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ cõp̃hensus ẽ in sacrificio cũ his legibꝰ ista ꝓhi¬
berent᷑. et ñ negauit: Qͥs ipsoꝵ cõp̃hensus ẽ ado¬
rare idolũ. et ñ clamauit ñ feci. et timuit ne con-¬
uinceret᷑ : Tales ministros diaboł habebat. Unde
occidunt: animã autẽ ñ poss occidere: Sed eũ ti
mete: qͥ corpꝰ et animã potest mittere inge̾ennã
ignis. Dedit timorẽ. subiec̃ spẽ: inflãmauuit ca-¬
ritatẽ. Nolite inqͥt cimere mortẽ. Mortẽ time¬
tis: pͥor morior. Neuł capillus ur̃ ꝑeat formida-¬
tis: pͥor integer in carnẽ resurgo. Merito audistis
Cadebant. et stabant. Et qͥd ẽ factũ de tot mortibꝰ
martirũ. nisi ut ipsa ũba p̃ualerent. et tanꝗͣ ir-¬
rigata t̾ra sanguine testiũ xp̃i pullularet ubiq
seges eccliȩ : Audient inqͥt ũba mea: qm̃ p̃ualu¬
er̃ Unde p̃ualuer̃ . Iã diximꝰ cũ p̃dicant᷑ añ tim̃-¬
tibꝰ. Qͥd ñ tim̃tibꝰ: Nec exilia. nec dãpna. nec mor-¬

Expanded text:
hensus est in sacrificio, cum his legibus ista prohiberentur, et non negavit? Quis eorum comprehensus est adorare idolum, et non clamavit, Non feci, et timuit ne convinceretur? Tales ministros diabolus habebat. Unde omete, qui et corpus et animam potest mittere in gehennam ignis» . Dedit timorem, subjecit spem, inflammavit charitatem. Nolite, inquit, timere mortem. Mortem timetis? Prior morior. Ne vel capillus vester pereat, formidatis? Prior integer in carne resurgo. Merito audistis cadebant, et stabant. Et quid est factum de tot mortibus martyrum, nisi ut ipsa verba praevalerent, et tanquam irrigata terra sanguine testium Christi, pullularet ubique seges Ecclesiae? «Audient,» inquit, «verba mea, qu Unde praevaluerunt? Jam diximus: cum praedicantur a non timentibus. Quid non timentibus? Nec exsilia, nec damna, nec mor
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Hon irruit in aliquẽ ledendũ: ñ fac̃ alteri qđ
pati ñ uult. Qͥd de lingua: Qͥ sillã domat: Sed
ꝑficiat: Sed ecce iã et ipsã frenasti. Qͥd facis de
cogitationibꝰ tuis: Qͥd facis de tumultu et cat̃¬
ua rebellantiũ desiderioꝵ: Non eis cdas m̃bra. Ita
credo. et uideo. Sed tam̃ cogitationes aliqͣndo in¬
clinant et aufer̃ te: et plerũq in oratione genibꝰ
flexis corpꝰ ꝓsternis. collũ curuas. confiteris pec¬
cata. adoras dm̃. Uideo ubi corpꝰ iaceat: quero ubi
uolitet animꝰ. Uideo m̃bra iacentia: uideamꝰ si
stat conscientia. Uideamꝰ si fixa ẽ. in eũ quẽ ado-¬
rat.Si autẽ cogitationibꝰ plerũq tanꝗ̃ estu maris
abripit᷑ et cẽpestate collit᷑ in aliud atq aliud:
mͦ si mecũ loquereris. et subito ũteres te ad seruũ
tuũ et dimitteres me. ñ dico a qͦ aliqͥd petebas sed

Expanded text:
ri; non irruit in aliquem laedendum, non facit alteri quod ri; non irruit in aliquem laedendum, non facit alteri quod pati non vult: quid de lingua? quis illam domat? Sed  omni modo perficiat? sed ecce jam et ipsam frenasti: quid facis de cogitationibus tuis? quid facis de tumultu et caterva rebellantium desideriorum? Non eis das membra. Ita credo, et video: sed tamen cogitationes aliquando inclinant et auferunt te, plerumque in oratione genibus fixis. Corpus prosternis, collum curvas, confiteris peccata, Deum adoras: video corpus ubi jaceat, quaero ubi volitet animus. Video membra jacentia: videamus si stat conscientia, videamus si fixa est in eum quem adorat; si non cogitationibus plerumque, tanquam aestu maris abripitur, et tempestate tollitur in aliud atque aliud. Modo si mecum loquereris, et subito averteres te ad servum tuum, et dimitteres me, non dico a quo aliquid petebas, sed
Abbreviated transcription (Latin):
contẽplatꝰ fueris normã iustitiȩ: qͣntũcũq ꝓfece¬
ris. inuenies te peccatorẽ fecisti: iã unũ dm̃ co-¬
lis. optime. Nonfornicaris ab eo ad idola: ad ma-¬
chematicos ad sortilogos ad aruspices. ad augu¬
res ad maleficos. Ista enĩ fornicatio.ẽ. a dño deo.
etiã illa peccata societatis humanȩ. Non occid̃
quẽꝗͣ. ñ adulteras cuiꝰꝗͣ uxorẽ. ñ uxori tuȩ eim¬¬
do ad alterã iniuriã facis. ñ ulla pessima corru-¬
ptela te contaminas. Abstiniusti manꝰ a furto.
linguã a ꝑiurio: cor a concupiscenda re ꝓximi
tui. Iã iustꝰ es. Attende cȩtera. Noliiã suꝑbire.
Nichil ne peccas in lingua: ñ ꝓlaberis in ũbũ
durũ: Sed qͥd magnũ dicis. Qͥdmagnũ: Qui
dixerit fr̃i suo fatue: reuserit gehennȩ ignis.
Contremiscit iã tota illa suꝑbia. Eccc iã ñ ualde
facit unde ds̃ uideat᷑ impietate aliqͣ blasphema¬

Expanded text:
contemplatus normam justitiae, quantumcumque profececontemplatus normam justitiae, quantumcumque profeceris, invenies te peccatorem. Profecisti, jam unum Deum colis; optime: non fornicaris ab eo ad idola, ad mathematicos, ad sortilegos, ad aruspices, ad augures, ad maleficos; ista enim fornicatio est a Domino Deoe videre etiam illa peccata societatis humanae. Non occidis quemquam, non adulteras cujusquam uxorem, non uxori tuae eundo ad alteram, injuriam facis, non ulla pessima corruptela te contaminas, abstinuisti manus a furto, linguam a perjurio, cor a concupiscenda re proximi tui: jam justus es. Attende caetera; noli jam superbire. Nihilne peccas in lingua? non prolaberis in verbum durum? Sed quid magnum dicis? Quid magnum? «Qui dixerit fratri suo, Fatue; reus erit gehennae ignis» . Contremiscit jam tota illa superbia. Ecce jam non valde facit unde Deus videatur impietate aliqua blasphema
Abbreviated transcription (Latin):
pectꝰ et dicentiũ: dimitte nob̾ debita nr̃a siẽ
et nos dimittimꝰ debitoribꝰ nr̃is. Iã qͥ remanser̃.
qͥ sibi erubescunt pectꝰ tundere: gͦ rep̃henda¬
dant. toleremꝰ. Rep̃hendant. oderine. accu¬¬
sent. detrahant: adhuc et oratio mea in be-¬
neplacitis eoꝵ. Ueniet tẽpꝰ: qͣndo oratio mea
placebit illis. Frigent enĩ se quasi iusti uiribꝰ
siuis: uincent᷑ in lucta: qr suꝑbe se erexerunt.
Elident᷑. trahent᷑ apercatis. uidebunt se iniqͦs.
iudiciũ. Conũtet se acies animȩ ad conscienti¬
ãpeccatoꝵ: et placebit illa oratio. dimitte nob̾
debita nr̃a sic̃ et nos dimittimꝰ debitoribꝰ nr̃is.
Oũbosa defensio iniqͥtatis. Certe iã hoc ppłi di-¬
cunt: et ppłoꝵ pectora tundentiũ tonitruus
ñ qͥescit. Recte nubes tonant: in qͥbꝰiã habitat
ds̃. Ubi ẽ illa ũbositas : Ubi ẽ. illa iactantia. iu¬
stꝰ sũ nichil malifeci : Certe cũ in scripturis scĩs

Expanded text:
et dicentium: «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris» . Jam quot remanserunt qui sibi erubescunt pectus tundere? Ergo reprehendant; toleremus. Reprehendant, oderint, accusent, detrahant: «Adhuc et oratio mea in beneplacitis eorum;» veniet tempus, quando oratio mea placebit illis. Erigent se enim quasi justi viribus suis; vincentur in lucta: quia superbe se erexerunt, elidentur, trahentur a peccatis, videbunt se iniquos,judicium, convertet se animae acies ad conscientiam peccatorum, et placebit illa oratio, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.» O verbosa defensio iniquitatis! Certe jam hoc populi dicunt, et populorum pectora tundentium tonitruus non quiescit. Recte nubes tonant, in quibus jam habitat Deus. Ubi est illa verbositas, ubi est illa jactantia: Justus sum, nihil mali feci? Certe cum in Scripturis sanctis fueris
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ tenet ȩccłiã catholicã: de cuiꝰ fraude nemo con-¬
querit᷑ de cuiꝰ p̃ssura ñ gemit uicinꝰ infirmꝰ: qui
uxorẽ alienã ñ cẽptat. qͥ contentꝰ ẽ sua. aut qͥ nec
ipsa sua sed qͦmͦ licet et qͦmͦ ꝑmittit apłica disci-¬
plina ubi consensus amboꝵ ẽ: aut ubi ñdũ ducta
ẽ: qͥ iã talis ẽ. dep̃hendit᷑ tam̃ in his quȩ dixi. Uenit¬

Expanded text:
qui tenet Ecclesiam catholicam; de cujus fraude nemo conqueritur, de cujus pressura non gemit vicinus infirmus; qui uxorem alienam non tentat, qui contentus est sua, aut qui nec ipsa sua, sed quomodo licet et quomodo permittit apostolica disciplina, ubi consensus est amborum aut ubi nondum ducta est. Qui jam talis est, deprehenditur tamen in istis quae dixi.
Abbreviated transcription (Latin):
argui et em̃dari. Oleũ autẽ peccatoris: ñ impin-¬
guet caprit tuũ Sed qͥd facio dicis mͥ Patior adula-¬
tores. ñ cessant ꝑstrepere.: laudant in me quȩ no-¬
lo. Quȩ ego pariupendo laudant in me: qđ ego
carũ habeo rep̃hendunt in me. Adulatores. falla-¬
ces deceptores. Magnꝰ uir ille. ũbi grã gaius gneus
Nã magna doctrina. et magnȩ litterȩ et magna
sapientia. Si magna sapientia: appba qđ xp̃ianꝰ ẽ.
Simagna doctrina: docte elegit. Postremo qđ ui-
tuꝑas: hoc ei placet quẽ laudas. Sed qͥd laudatio
illa ñ inducat: Oleũ peccatoris ẽ. Sed ñ cessat
dicere. Non inde impinguet caput tuũ: id ẽ no¬
ligaudere ad talia. noli annuere. noli consentire.
noli inde gratulari. Et sille actulit oleũ adulati¬
onis: sed caput cuũ in tegrũ mansit. ñ inflatũ. ẽ.
ñ tumuit. Sienĩ inflatũ fuerit et cumuerit: facit
pondꝰ et p̃cipitat te. Oleũ autẽ peccatoris ñ ĩpin¬

Expanded text:
argui, et emendari. «Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum.» Sed quid facio, dicis mihi? Patior adulatores, non cessant perstrepere; laudant in me quae nolo, quae ego parvipendo laudant in me, quod ego charum habeo reprehendunt in me, adulatores, fallaces, deceptores. Magnus vir ille, verbi gratia, Gaius Seius; Nam magna doctrina, et magnae litterae, et magna sapientia. Si magna sapientia, approba quod christianus est: si magna doctrina, docte elegit. Postremo quod tu vituperas, hoc ei placet quem laudas. Sed quid? Laudatio illa non indulcat; oleum peccatoris est. Sed non cessat dicere. Non inde impinguet caput tuum; id est, noli gaudere ad talia; id est, noli annuere, noli consentire, noli inde gratulari: et si ille attulit oleum adulationis, sed caput tuum integrum mansit, non inflatum est, non tumuit. Si enim inflatum fuerit et tumuerit, facit pondus et praecipitat te. «Oleum autem peccatoris non impin
Abbreviated transcription (Latin):
dit: dĩ m̃bra uexat. qͥ erbã de t̾ra uellit: dĩ m̃bra
uexat qͥ pomũ de arbore carpit. Hȩc ne faciat in
agro falsa homicidia: fac̃ in fenore uera homicidi¬¬
a. Panẽ m̃dicanti ñ porrigit. Uidete si pocest esse
iniqͥtas: ista iustitia. Panẽ m̃dicanti ñ porrigit.
Queris qͣre: Ne uitã quȩ ẽ in pane. quã dicunt
m̃brũ dĩ substantiã diuinã m̃dicꝰ ille accipiat:
et liget illã in carnẽ. Qͥd gͦ uos: qͥd: qͣre man-¬
ducatis: carnẽ ñ habetis: Sed nos inqͥunt q fi¬¬
in illo pane: et mittimꝰ illã ad chesauros cȩlors.
Tales selecti: ut ñ sint saluandi adeo sed salua¬
tores dĩ. Et ipse ẽ. xp̃s dicunt: crucifixus in toto
mundo. Ego in euanglio saluatorẽ acceꝑã xp̃m.
uos autẽ estis in libris urĩs saluatores xp̃i: estis
uandi. Ergobucella ne det᷑ m̃dico. et ploret in
bucella m̃brũ xp̃i dĩ: m̃dicꝰ fame moriturus. ẽ.

Expanded text:
dit; Dei membra vexat, qui herbam de terra vellit; Dei membra dit; Dei membra vexat, qui herbam de terra vellit; Dei membra vexat, qui pomum carpit de arbore. Haec ne faciat in agro falsa homicidia, facit in fenore vera homicidia. Panem mendicanti non porrigit. Videte si potest esse major iniquitas ista justitia. Panem mendicanti non porrigit: quaeris, quare? Ne vitam quae est in pane, quam dicunt membrum Dei, substantiam divinam, mendicus ille accipiat, et liget eam in carne. Quid ergo vos? quid? quare manducatis? Carnem non habetis? Sed nos, inquiunt, quia fie est in illo pane, et mittimus illam ad thesauros coelorum. Tales sunt electi, ut non sint salvandi a Deo, sed salvatores Dei. Et ipse est Christus, dicunt, crucifixus in toto mundo. Ego in Evangelio Salvatorem acceperam Christum; vos autem estis in libris vestris salvatores Christi. Estis non salvandi. Ergo buccella ne detur mendico, et ploret in buccella membrum Dei, mendicus fame moriturus est!
Abbreviated transcription (Latin):
Iã gͦ confesso peccato tuo. uide quẽ admodũ lau¬
det᷑ ds: q et iustꝰ ẽ. cũ te punit ꝑseuerantẽ. et
misericors cũ lib̃at confitentẽ. Nongͦ inqͥt decli-¬
nes cor meũ in ũba maligna. ad excusandas ex-¬
cusationes in peccatis: ut dicã qr gens tenebrarũ
Audite iniqͥtatẽ nefariã manicheoꝵ publicã:
ꝗͣ confitent᷑. Expedire dicunt hominẽ fenera-¬
torẽ ee: quã agricolã. Queris causa: et reddunt
rationẽ. Uide siratio illa ñ dem̃tia nominanda
ẽ. Qui enĩ in usurã inqͥunt dat pecuniã: ñ le¬
dit crucẽ luminis. Multi ñ intelligunt: sed ex-¬
ponã. Iui autẽ inqͥunt agricola ẽ: multũ ledit
crucẽ luminis. Queris quã crucẽ luminis. Illa in¬
qͥunt m̃bra dei quȩ captas in illo prelio. mixta
s̃ uniũso mundo: et s̃ in arboribꝰ. in erbis. in po-¬
mis. in fructibꝰ. Dei m̃bra uexat. qͥ t̾rã sulco scin-¬

Expanded text:
Jam ergo confesso peccato tuo, vide quemadmodum lauJam ergo confesso peccato tuo, vide quemadmodum laudetur Deus: quia et justus est, cum te punit perseverantem; et misericors, cum liberat confitentem. «Non» ergo, inquit, «declines cor meum in verba maligna, ad excusandas excusationes in peccatis;» ut dicam quia gens tenebrarum Audite iniquitatem nefariam Manichaeorum publicam, quam confitentur. Expedire dicunt homini feneratorem esse, quam agricolam. Quaeris causam, et reddunt rationem. Vide si ratio illa non dementia nominanda est. Qui enim in usuram, inquiunt, dat pecuniam, non laedit crucem luminis multi non intelligunt, sed exponam: qui autem, inquiunt, agricola est, multum laedit crucem luminis. Quaeris quam crucem luminis? Membra, inquiunt, illa Dei quae capta sunt in illo praelio, mixta sunt universo mundo, et sunt in arboribus, in herbis, in pomis, in fructibus. Dei membra vexat, qui terram sulco discin
Abbreviated transcription (Latin):
attende. si ñ in illũ refundis. Si enĩ posset gens tene¬
brarũ quã fingitis: hoc tͥ diceret. Qͥd me accusas:
Potui aliqͥd facere deo cuo. an ñ pocui. Si potui:
fortior illo sũ. Si ñ potui. qͣre me timuit : Si ñ
timuit. qͣre huc te misit ut tanta hic patiaris. cũ
sis m̃brũ ipsiꝰ cũ sis substantia ipsiꝰ : Si ñ timuit:
inuidit. Si hoc timore ñ fec̃: crudelitate fec̃. Iuã
gͦ iniquus ẽ. eui nichil noceri poterat: et fec̃ ut
m̃bris suis hic ita noceret᷑. An poterat noceri : gͦ
incorrupcibilis ñ ẽ. Cũ uisgͦ ce defendere de pec-
ris: nisi in tua iactareris. Transi ad uituꝑ ationẽ
tuã: et laudabis dm̃. Redi ad ũba psalmoꝵ: qͦs
ñ fortuna. ñ fatũ. ñ gens tenebrarũ. Sigͦ tu pec-¬
casti: iã uide quẽ ad modũ pateat laus dĩ. in qͦ
angustabaris cũ te uelles defendere. In peccatis
tuis meliꝰ angustaris: et in laude iliꝰ dilataris.

Expanded text:
attende, si non in illum refundis. Si enim posset gens teneattende, si non in illum refundis. Si enim posset gens tenebrarum, quam fingitis, hoc tibi diceret: Quid me accusas? Potui aliquid facere Deo tuo, annon potui? Si potui, fortior illo sum: si non potui, quare me timuit? Si non timuit, quare huc te misit, ut tanta hic patiaris, cum sis membrum ipsius, cum sis substantia ipsius? si non timuit, invidit; si hoc timore non fecit, crudelitate fecit. Quam ergo iniquus est, cui nihil noceri poterat, et fecit ut membris suis hic ita noceretur? An poterat noceri? Ergo incorruptibilis non est. Cum vis ergo te defendere de peccaris, nisi in tua jactareris. Transi ad vituperationem tuam, et laudabis Deum. Redi ad verba Psalmorum quos non fortuna, non fatum, non gens tenebrarum. Si ergo tu peccasti, jam vide quemadmodum pateat laus Dei, in qua angustabaris, cum te velles defendere. Melius in peccatis tuis angustaris, et in illius laude dilataris.
Abbreviated transcription (Latin):
stis p̃mi. potiustis captiuari. potiustis inqͥnari. po-¬
tuistis corrũpi. potuit gͦ et ille : Frustũ enĩ qͦdã¬
mͦ et particula naturȩ ipsiꝰ: conuinc̃ massã. Iuale
ẽ illud qđ huc misit. tale ẽ. et illud qđ ibi reman¬¬
sit. Hoc ipsi dicunt. ipsi fatent᷑ qr duȩ substantiȩ s̃
una illa. et una ista. Libri eoꝵ hochabent. Et si ne-¬
uno exordio nichil ãpliꝰ dicã. ñ dicã peiora. ñ di-¬
cã sceleratiora: in hoc ipso exordio qͦ bellũ indu-¬
cunt. uidete quẽ ad modũ debellent᷑: et ubi pu-¬
gnatũ adũsus dm̃ agente tenebrarũ dicunt. ipsi
in eoꝵ ũboꝵ pugna capiunt᷑. Non enĩ ẽ. qđ dicant:
aut qͦrefugiant. Sed uis o nefande. false electe. de¬
fendere peccatũ tuũ : ut qͣndo aliqͥd mali feceris.
ñ tu fecisse uidearis. Queris inquẽ peccatũ tuũ
refundas. et refundis in gentẽ tenebrarũ: sed ad dm̃

Expanded text:
stis premi, potuistis captivari, potuistis inquinari, postis premi, potuistis captivari, potuistis inquinari, potuistis corrumpi: potuit ergo et ille. Frustum enim quodammodo, et portiuncula naturae ipsius convincit massam. Quale est illud quod huc misit, tale est et illud quod ibi remansit. Hoc ipsi dicunt: ipsi fatentur quia duae substantiae sunt; una illa, et una ista. Libri eorum hoc habent; et si neuno exordio nihil amplius dicam, non dicam pejora, non dicam sceleratiora: in hoc ipso exordio quo bellum inducunt, videte quemadmodum debellentur; et ubi pugnatum adversus Deum a gente tenebrarum dicunt, ipsi in eorum verborum pugna capiuntur. Non enim est quod dicant, aut quo refugiant. Sed vis, o nefande, false electe, defendere peccatum tuum, ut quando aliquid mali feceris, non tu fecisse videaris: quaeris in quem peccatum tuum refundas, et refundis in gentem tenebrarum. Sed ad Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ante ꝗͣ munꝰ fieret. Et ille tumens ne regna eiꝰ
illo adueniente hostili impetu uastarent᷑: misit
huc m̃bra sua. substantiã suã. hoc qđ ẽ ipse: si au¬¬
rũ aurũ. silux. lucẽ: qͥcqͥd illud ẽ. hoc misit. et
miscuit uisceribꝰ gentis tenebrarũ: et fabricauit
inde mundũ. Et nos animȩ inqͥunt de ipsis dei¬
m̃bris sumꝰ sed p̃mimꝰ hic uisceribꝰ gentis tenebra-¬
rũ. et qͥcqͥd peccare dicim᷑ illa peccat gens. Se
qͥdẽ uident᷑ excusare a peccato: sed dm̃ suũ ñ ex¬
cusant a crimine timoris. nec ipsã substantiã
dei sui a crimine corruptibilitatis. Si enĩ incor.
si impenetrabilis. qͥd ei factura erat gens illa:
fecisset illa quẽ uellet impetũ. Q mͦ t̾reret im
sahuc uos misit. Cui noceri nichil poterat. qͦre uos
misit: Ecce gens tenebrarũ illi nocere ñ poterat: ipse
autẽ uob̾ grauit᷑ nocuit. et ipse magis ꝗͣ illȩ hostis
ur̃ fuit. Quanꝗͣ et ipse uob nocere potuit potui-¬

Expanded text:
antequam mundus fieret; et ille cavens ne regna ejus loco adveniente hostili impetu vastarentur, misit huc membra sua, substantiam suam, hoc quod ipse est; si aurum, aurum; si lux, lucem: quidquid illud est, hoc misit, et miscuit visceribus gentis tenebrarum, dicunt, et fabricavit inde mundum. Et nos animae, inquiunt, de ipsis membris Dei sumus; sed premimur hic visceribus gentis tenebrarum, et quidquid peccare dicimur, illa gens peccat. Se quidem videntur excusare a peccato; sed Deum suum non excusant a crimine timoris, nec ipsam substantiam Dei sui a crimine corruptibilitatis. Si enim incorrusi impenetrabilis, quid ei factura erat gens illa? Fecisset illa quem vellet impetum; quomodo terreret impsa huc vos misit, cui nihil noceri poterat. Quare vos misit? Ecce gens tenebrarum illi nocere non poterat; ipse autem vobis graviter nocuit, et ipse, magis quam illa, hostis vester fuit: quanquam et ipsa vobis nocere potuit. Potui
Abbreviated transcription (Latin):
hoc itaqꝙ agit acceptꝰ ut largiꝰ ac cipienłꝰ petendo
querendo pulsando poscat᷑. Siue enĩ ut uita
bona petat᷑ siue ut bene uiuat᷑ qͦr qͦt spũ dei
ctu regũ: et ñ confundebar. Tanꝗͣ ille qͥ petiue¬
rat et acceꝑat ut responderet ex ꝓbrantibꝰ si¬
bi ũbũ: et ñ auferret᷑ ex ore eiꝰ ubũ ueritatis.
Itaq ꝓ illa usq ad mortẽ certans: nec in con-
spectu regũ confundebat᷑ eã loqͥ. Testimonia
qͥppe in quibꝰ dic̃ qđ loquebat᷑: grece martiri-¬
a nuncupant᷑. Quo ũbo iã utim᷑ ꝓ latino. Un-
leuaui manꝰ meas ad mandata tua quȩ dilexi.
siue qđ ñ nulli codices habent in utroq ũsu.

Expanded text:
iam hoc itaque agit acceptus, ut largius accipiendus petendo, iam hoc itaque agit acceptus, ut largius accipiendus petendo, quaerendo, pulsando, poscatur. Sive enim ut vita bona petatur, sive ut bene vivatur; quotquot Spiritu Dei ctu regum, et non confundebar:» tanquam ille qui petierat et acceperat, ut responderet exprobrantibus sibi verbum, et non auferretur ex ore ejus verbum veritatis. Itaque pro illa usque ad mortem cert. Testimonia quippe, in quibus dicit quod loquebatur, graece martyria nuncupantur; quo verbo jam utimur pro latino. Undelevavi manus meas ad mandata tua, quae dilexi:» sive, quod nonnulli co
Abbreviated transcription (Latin):
di instantiã ꝑtinere. Aliꝰ porro euangelista ñ ait.
dabit bona petentibꝰ se quȩ multiplicit̃ posst̃ intel¬
ligi uł corporalia uł spũalia: sed circũcidit in de
alia. satisq diligent̃ exp̃ssit qͥd nos uehem̃t̃ atq in¬
stant̃ uoluerit poscere dñs et ait. qntomagis pat̃
ur̃ de celo dabit spm bonũ petentibꝰ se: Hic ẽ ille
sp̃s ꝑquẽ diffundit᷑ caritas in cordibꝰ nr̃is. ut dm̃
ꝓximũq diligendo. diuina mandata faciamꝰ. hic
ẽ ile sp̃s. in qͦclamamꝰ abba pat̃. Ac ꝑ hoc ipse nos
fac̃ petere quẽ desidamꝰ acciꝑe: ipse nosfac̃ quere¬
re quẽ cupimꝰ inuenire: ipse nos fac̃ pulsare. adquẽ
nitim̃ ꝑuerire. hoc docet apł̃s Q cũ dicat in spũ
secõ nos clamare abbapat̃ : rursus alio loco dic̃. Mi
sit dsspm̃ filii sui i corda nrã clamantẽ abba pat̃.
Q tomꝰ nos clamamꝰ si ipse clamat in nob̾ nasi quia

Expanded text:
di instantiam pertinere. Alius porro evangelista non ait, di instantiam pertinere. Alius porro evangelista non ait, «Dabit bona petentibus se,» quae multipliciter possunt intelligi, vel corporalia, vel spiritualia; sed circumcidit inde alia, satisque diligenter expressit quid nos vehementer atque instanter voluerit poscere Dominus, et ait: «Quanto magis Pater vester de coelo dabit Spiritum bonum petentibus se» ? Hic est ille Spiritus per quem diffunditur charitas in cordibus nostris, ut Deum proximumque diligendo divina mandata faciamus. Hic est ille Spiritus in quo clamamus, «Abba, Pater» . Ac per hoc ipse nos facit petere, quem desideramus accipere; ipse nos facit quaerere, quem cupimus invenire; ipse nos facit pulsare, ad quem nitimur pervenire. Hoc docet Apostolus, qui cum dicat in Spiritu sancto nos clamare, «Abba, Pater;» rursus alio loco diciitum Filii sui in corda nostra clamantem, Abba, Pater» . Quomodo nos clamamus, si ipse clamat in nobis, nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
hac latitudine abulabat ille qͥ dicebat. Osnr̃m
patet ad uos o corinti: cor nr̃m dilatatũ ẽ. Hȩc
autẽ caritas duobꝰ illis mandatis tota atq inte¬
gra continet᷑. dilectione scilicet dĩ et dilectione
ꝓximi: in qͥbꝰ tota lex pendet et ꝓpħȩ. Unde et¬
hic cũ dixisset. et abulabã in latitudine: causã
subiunx̃ atq ait. qr mandata tua exqͥsiui Non¬
nulli autẽ codices. ñ habent mandata: sed testimo¬
nia. Sed mandata in pluribꝰ inuenimꝰ: maxime¬
in grecis. Cui lingue tanꝗ̃ p̃cedenti unde ad nos
ista translatas. magis credendũ eẽ. qͥs ambigat :
Sigͦ scire uolumꝰ qͦmͦ hȩc mandata quesierit. uel
querenda sint: illud intueam᷑ qđ dic̃ magist̃ bo-¬
nꝰ. et doctoret cdator. Petite et accipietis. querite
et inuenietis pulsate et aꝑiet᷑ uob̃. Et paulo post.¬
petentibꝰ se : Ubi euident̃ ostendit. qđ dixerat pe-¬
tite querite pulsate: ñ nisi ad poscendi. hoc ẽ. oran¬

Expanded text:
hac latitudine ambulabat ille qui dicebat, «Os nostrum patet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatatum est» . Haec autem charitas duobus illis mandatis tota atque integra continetur, dilectione scilicet Dei, et dilectione proximi, in quibus tota Lex pendet et Pambulabam in latitudine;» causam subjunxit atque ait, «Quia mandata tua exquisivi.» Nonnulli autem codices non habent «mandata,» sed «testimonia;» sed «mandata» in pluribus invenimus, et maxime graecis: cui linguae tanquam praecedenti, unde ad nos ista translata sunt, magis credendum esse quis ambigat? Si ergo scire volumus quomodo haec mandata quaesierit, vel quaerenda sint, illud intueamur quod dicit magister bonus, et doctor, et dator: «Petite, et accipietis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis.» Et paulo postpetentibus se» ? Ubi evidenter ostendit quod dixerat, «Petite, quaerite, pulsate,» nonnisi ad poscendi, hoc est, oran
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dei dilex̃. ꝑ hoc qđ ambulabat in latitudine
t᷑. et dilatat corda fideliũ. Dilex̃ autẽ et cogi¬
tando et oꝑando. Nã qđ ad cogitationẽ ꝑtinet
ait. Et meditabar in mandatis tuis. Qđ autẽ
ad oꝑationẽ: et leuau manꝰ meas ad manda-¬
ta tua. Utriq autẽ sententiȩ addidit quȩ di-¬
lexi. finis enĩ p̃cepti ẽ. caritas: de corde puro.
Quando isto fine id ẽ. huiꝰ rei contẽplatione
fit mandatũ dei: tec̃ fit uere opꝰ bonũ. et tẽ
inqͥt etiã suꝑeminentẽ scientiȩ caritatẽ xpisti.
Nã side oꝑe mandatoꝵ dei merces t̾̃ene feli
st ilo oꝑe reqͥrunt᷑. Ad utrũq autẽ ꝑtinet
qđ seqͥt᷑. et exercebar in uistificationibꝰ tuis.

Expanded text:
 hoc per quod ambulabat in latitudine;psa diffunditur, et dilatat corda fidelium. Dilexit autem, et cogitando et operando. Nam quod ad cogitationem pertinet, ait, «Et meditabar in mandatis tuis:» quod autem ad operationem, «Et levavi manus meas ad mandata tua.» Utrique autem sententiae addidit, «quae dilexi:» finis enim praecepti est charitas de corde puro . Quando isto fine, id est, hujus rei contemplatione fit mandatum Dei, tunc fit vere opus bonum; et tunc inquit, «etiam supereminentem scientiae charitatem Christi» . Nam si de opere mandatorum Dei merces terrenae felsunt, illo opere requiruntur. Ad utrumque autem pertinet quod sequitur, «Et exerceba
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dilexi. Et leuaui manꝰ meas ad mandata
tua quȩ dilexi: et exercebar in iustificationibꝰ tu¬
is. Ubi narrantis ũba s̃ ñ petentis: uelut impetratis
quȩ petiuerat. confiteat᷑ in deilaudibꝰ qͣlẽ illũ fe-¬
cerat miscia dñi: quã suꝑ se uenire poposcerat.
Neq enĩ hȩc ita suꝑioribꝰ coniunx̃ ut diceret. et
qr mandata tua exqͥsiui. et loqͣr in testimonus
cus in conspectu regũ et ñ confundar: et cȩtera
isto mͦ. sic enĩ uidet᷑ sequentia p̃cedentibꝰ debuisse
conectere: sed ait. et ãbulabã in latitudine. Ubi
copulatiua coniunctio id . ẽ. et: uelut inc̃sequens
posita ẽ: qr ñ ait et abulabo. qͦmͦ dicebat et custodi¬
ã legẽ tuã sẽꝑ. Aut certe si optatiuo mͦ dictũ est.
custodiã legẽ cuã: ñ ait et abulẽ in latitudine. qͥsi
utrũq optauerit et poposcerit: sed ait. et ãbula¬
bã in latitudine. Ubi si coniunctio ista ñ ee̾t. sed
a suꝑioꝵ conexione lib̾a inferret᷑ et soluta sencen¬

Expanded text:
exi. Et levavi manus meas ad mandata quae dilexi; et exercebar in justificationibus tuis.» Ubi narrantis verba sunt, non petentis; velut, impetratis quae petiverat, confiteatur in Dei laudibus qualem illum fecerat misericordia Domini, quam super se venire poposcerat. Neque enim haec ita superioribus conjunxit, ut diceret, Et quia mandata tua exquisivi, Et loquar in testimoniis tuis in conspectu regum, et non confundar; et caetera isto modo; sic enim videtur sequentia praecedentibus debuisse connectere: sed ait, «Et ambulabam in latitudine.» Ubi copulativa conjunctio, id est, «Et,» velut inconsequens posita est; quia non ait, Et ambulabo, quomodo dicebat, «Et custodiam legem tuam semper.» Aut certe si optativo modo dictum est, «Custodiam legem tuam;» non ait, Et ambulem in latitudine, quasi utrumque optaverit, et poposcerit: sed ait, «Et ambulabam in latitudine.» Ubi si conjunctio ista non esset, sed a superiorum connexione libera inferretur et soluta senten
Abbreviated transcription (Latin):
tũ semuniũ reliquer̃. hunç ille custosnr̃ id ẽ. sa-¬
ctũ ẽ et dictũ a iudeis. ñne uerũ dicimꝰ q samari¬
tanꝰ es. et dȩmoniũ habes et ille duoꝵ obiectoꝵ u
nũ respuit et unũ tenuit. ego inqͥt demoniũ ñ
habeo. ñ autẽ dix̃ ego ñ sũ samaritanꝰ. si enĩ ille
samaritanꝰ ñ custodierit utiq ꝑimꝰ: samaritanꝰ
gͦ transiens uidit sauciũ et uulneratũ derelictũ
alatronibꝰ. et sic̃ nostis collegit. Sic̃ aliqndo la¬
tronũ nomine ponunt᷑ qͥ nob plagas peccatoꝵ

Expanded text:
tum semivivum reliquerunt. Hunc ille custos noster, id est Satum semivivum reliquerunt. Hunc ille custos noster, id est SaJudaeis et dictum, «Nonne verum dicimus quia Samaritanus es, et daemonium habes?» et ille objectorum duorum unum respuit, et unum tenuit: «Ego,» inquit, «daemonium non habeo» ; non autem dixit, Ego non sum Samaritanus: si enim ille Samaritanus non custodierit, utique perimus: Samaritanus ergo transiens vidit saucium et vulneratum derelictum a latronibus, et sicut nostis, collegit . Sicut aliquando latronum nomine ponuntur, qui nobis plagas peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
captiuatores nr̃os : Sensit qͥdẽ illa ierl̃m habilomos.
ꝑsas chaldȩos et illarũ regionũ et gentiũ homines.
captiuatores suos: et hoc postea. ñ qͣndo psalmi isti
cantabant᷑. Sediã diximꝰ caritati ur̃ȩ: omĩa quȩ
sed̾m litterã in illa ciuitate contingebant figuras
nr̃as fuisse: et facile potest monstrari captiuos
nos e̾e̾. Non enĩ iã respiramꝰ in auras illiꝰ lib̾tatis:
ñ fruimꝰ puritate ueritatis. et illa sapientia quȩ
in serpsa manens. innouat omĩa. Delectationibꝰ
tẽporaliũ rerũ tẽptam᷑: et colluctam᷑ qͦtidie cũ
suggestionibꝰ illicitarũ uoluptatũ. Ux respiramꝰ
uł in oratione. Captiuos nos eẽ. intelligimꝰ. Sed
qͥ nos captiuos duxer̃: qͥ homines: quȩ gens: qͥs
eiꝰ captiuos duxer̃ nos. Nec ducerent. nisi c̃sen-¬
tientes. Ductinos sumꝰ captiui Captiuatores nr̃i
dixi qͥ sint. Ipsi setiã latrones uulnerantes illũ ui¬
atorẽ qͥ descendit ab ierłm in iericho: quẽ saucia¬

Expanded text:
captivatores nostros? Sensit quidem illa Jerusalem Babylonios, Persas, Chaldaeos, et illarum gentium et regionum homines captivatores suos; et hoc postea, non quando isti psalmi cantabantur. Sed jam diximus Charitati vestrae omnia quae secundum litteram in illa civitate contingebant, figuras nostras fuisse: et facile potest demonstrari captivos nos esse. Non enim respiramus jam in auras illius libertatis; non enim fruimur puritate veritatis, et illa sapientia quae in seipsa manens innovat omnia . Delectationibus temporalium rerum tentamur, et colluctamur quotidie cum suggestionibus illicitarum voluptatum: vix respiramus vel in oratione; captivos nos esse intelligimus. Sed qui nos captivos duxerunt? qui homines? quae gens? qui ejus captivos nos duxerunt; nec ducerent nisi consentientes. Nos ducti sumus captivi. Captivatores nostri dixi qui sint. Ipsi sunt etiam latrones vulnerantes illum viatorem qui descendit ab Jerusalem in Jericho; quem saucia
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad fundam̃tũ in ea. Istũ gͦ diẽ mem̃to. qͣndo
eũtere uolebant illi ierłm. Qntas enĩ ꝑsecutiones
passaẽ ȩccłia. qͣndo dicebant fili edon idẽ carnales
xp̃ianos. tollite xp̃ianos nec unꝰ remaneat. Fũtite
usq ad fundam̃tũ Nonne dictas hȩc: Et cũ ista
dicerent᷑: ꝑ sequentes imꝓbatis. martires coronatis.

Expanded text:
usque dum fundamentum in ea.» Istum ergo diem memento, quando evertere volebant illi Jerusalem. Quantas enim persecutiones passa est Ecclesia! Quomodo dicebant filii Edom, id est carnales uite Christianos, tollite Christianos, nec unus remaneat; evertite usque ad fundamentum! Nonne dicta sunt haec? Et cum ista dicerentur, persequentes improbati sunt, martyres coronati
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cessent: uob̃ inuicẽ cantate cantica sion. Quã
libent̃ audistis. tã libentiꝰ agite qđ audistis: si ñ
uultis eẽ. salices babiloniȩ. pasti de fluminibꝰ eiꝰ:
et fructũ nullũ afferre. Suspirate in ȩt̃nã ieru-¬
salẽ. qͦ p̃cedit spes ur̃a seqͥtur iuita ur̃a. Ibi erimꝰ cũ

Expanded text:
non cessent; vobis invicem cantate cantica Sion. Quam libenter audistis, tam libentius agite quod audistis; si non vultis esse salices Babyloniae, pasti de fluminibus ejus, et fructum nullum afferentes. Sed suspirate in aeternam Jerusalem; quo praecedit spes vestra, sequatur
Abbreviated transcription (Latin):
tui meminero. Obmutescã inqͥt: nisi tui meminero.
Ut qͥd enĩ loqͥt᷑. ut qͥd sonat. qͥ canticasion ñ sonat: Ip¬
sa ẽ. lingua nr̃a: canticũ ierłm. Canticũ delectatio¬
nis scł̃i huiꝰ lingua aliena. lingua barbara ẽ: quã in
captiiuitate didicimꝰ. Erit gͦ mutꝰ deo: qͥ oblicꝰ fuerit
ierłm. Et parũ ẽ. meminisse. Nã et hostes meminer̃

Expanded text:
 est, obmutescam, inquit, nisi tui meminero. Utquid enim loquitur, utquid sonat, qui cantica Sion non sonat? Ipsa est lingua nostra, canticum Jerusalem. Canticum dilectionis saeculi hujus, lingua aliena, lingua barbara est, quam in captivitate didicimus. Ergo mutus erit Deo, qui oblitus fuerit Jerusalem. Et parum est me
Abbreviated transcription (Latin):
dict̃: qͥ occisi erant paruuli. sequendo ipsas ua¬
nitates cliciendo gͦ uanitates. et reuiuiscendo
in dm̃ ꝓficiant: et recribuant babiloniȩ. Qua-¬
lẽ retributionẽ illi retribuent: qualẽ retribu-¬
it nob̵. Paruuli eiꝰ uicissĩ effocent᷑: immo paruuli
eiꝰ uicissĩ elidant᷑. et moriant᷑. Iui s̃ paruuli babi¬
loniȩ: Nascentes malȩ cupiditates. Sunt enĩ qͥ
cũ uetere cupiditate rixant᷑. Qndo nascit᷑ cu.¬
piditas: ante ꝗͣ robur faciat adũsũte mala con-¬
suetudo. paruula. ẽ. enĩ cupiditas. anteꝗ prauȩ
consuetudinis robur acceꝑit. Cũ paruula ẽ eli-

Expanded text:
dicunt, qui occisi erant parvuli sequendo ipsas vadicunt, qui occisi erant parvuli sequendo ipsas vanitates: projiciendo autem vanitates, et reviviscendo in Deum proficiant, et retribuant Babyloniae. Qualem retributionem ei retribuent? Quam retribuit nobis. Parvuli ejus vicissim offocentur; imo parvuli ejus vicissim elidantur, et moriantur. Qui sunt parvuli Babyloniae? Nascentes malae cupiditates. Sunt enim qui cum vetere cupiditate rixantur. Quando nascitur cupiditas, antequam robur faciat adversum te mala consuetudo, cum parvula est cupiditas, nequaquam pravae consuetudinis robur accipiat;
Abbreviated transcription (Latin):
luer adũsũ nos. Endo enĩ natisumꝰ. paruulos nos
inuenit confusio scłi huiꝰ: et suffocauit noserrorũ
diũsoꝵ uanis opinionibꝰ adhuc infantes Infans na-¬
tꝰ futurꝰ ciuis ierłm et in p̃destinatione dei iã ciuis.
sed interĩ captiuatꝰ ad tẽpꝰ qͣndo discit amare. nisi
qđ insusurrauerint parentes: Instruunt. et do¬
cent illũ auaritiã rapinas. m̃dacia qͦtidiana.
diũsas culturas idoloꝵ et demonioꝵ: remedia
illicita p̃cantationũ et ligaturarũ. Qͥd factu¬
rus ẽ adhuc infans. anima tenera. attendens
maiores qͥd agant. ut qđ eos uiderit agere hoc
seqͣt᷑: Babilonia gͦ ꝑsecuta ẽ paruulos nos: sed
ds̃ dedit nob̾ agnitionẽ sui iã grandibꝰ. ut ñ se¬
querem᷑ errores parentũ nr̃oꝵ. Qđ et tc̃ cõme.¬
moraui p̃dictũ a ꝓpħa. Ad te gentes uenient
ab extremis t̃rȩ: et dicent. Uere m̃daciũ coluer̃
patres nr̃i: uanitatẽ quȩ eis ñ ꝓfuit. Iã iuuenes

Expanded text:
unt adversus nos» . Quando enim nati sumus, parvulos nos invenit ista confusio saeculi hujus; et offocavit nos errorum diversorum vanis opinionibus adhuc infantes. Natus infans futurus civis Jerusalem, et in praedestinatione Dei jam civis, sed interim captivatus ad tempus, quando discit amare, nisi quod insusurraverint parentes? Instruunt et docent illum avaritiam, rapinas, mendacia quotidiana, diversas culturas idolorum et daemoniorum, remedia illicita praecantationum et ligaturarum. Quid facturus est adhuc infans, anima tenera, attendens ad majores quid agant, nisi ut quod eos viderit agere hoc sequatur? Babylonia ergo persecuta est parvulos nos; sed Deus dedit nobis agnitionem sui jam grandibus, ut non sequeremur errores parentum nostrorum. Quod et tunc commemoravi praedictum a propheta: «Ad te gentes venient ab extremo terrae, et dicent, Vere mendacium coluerunt» «patres nostri, vanitatem quae illis non profuit» . Jam juvenes
Abbreviated transcription (Latin):
do arriserit: nolite p̃sumere. Nolite libent̃ collo-¬
qͥ: cũ cupiditatibꝰ ur̃is. hostis maiorẽ occidatur
ad petrã. Breuis hostis ẽ: elidat᷑ ad petrã. Et maio-¬
res in petra occidite: et minores ad petrã elidite.
Pecra uncat. In petra ȩdificamini siñ iultis tolli
fluuio aut uentis aut pluuia.Si uultis armati
ẽẽ. contra tẽptationes scłi: crescat et roboret᷑ deside¬
riũ ȩtñȩ ierłm in cordibꝰ ur̃is. Transiet captiuitas:
ueniet felicitas. Dãpnabit᷑ hostis extremꝰ: et cũ re¬
ge sine morte triũ phabimus.:

Expanded text:
r arriserit, nolite praesumere: nolite libenter colloqui cum cupiditatibus vestris. Hostis major est, occidatur ad petram: brevis hostis est, elidatur ad petram. Et majores ad petram occidite, et minores ad petram elidite. Petra vincat. In petra aedificamini, si non vultis tolli aut a fluvio, aut a ventis, aut a pluvia. Si vultis armati esse contra tentationes in saeculo, crescat et roboretur desiderium Jerusalem aeternae in cordibus vestris. Transiet captivitas, veniet felicitas, damnabitur hostis extremus, et cum rege sine morte triumphabimus.
Abbreviated transcription (Latin):
erant in uno utero abo gemini in ut̃o rebeccȩ. filiisade
nepotes abrahe.Natis ãbo. Unꝰ ad hereditatẽ: alt̃ ad ex-¬
hereditationẽ Fint autẽ hostis frĩs siu iste esau. qr p̃ue¬

Expanded text:
erant in uno utero, ambo gemini, in utero Rebeccae, filii Isaac, erant in uno utero, ambo gemini, in utero Rebeccae, filii Isaac, nepotes Abrahae: nati sunt ambo; unus ad haereditatem, alter ad exhaeredatione
Abbreviated transcription (Latin):
uatore suo. Et tam̃ murmurant et seuiunt. et uo-¬
lunt in t̾ficere apud se ꝑegrinantẽ scãm ciuitatẽ:
sic̃ uoluit ipsũ ppłm inc̾ficere pharao. qͣndo mascu¬
los natos occidebat. et feminas reseruabat. Uircutes
p̃focabat: c̃cupiscenti ã nutriebat. Parũ ẽ gͦ memi¬
nisse. Uide qͦmͦ memineris. Iuȩdã enĩ cũ odio me-¬
minimꝰ: quȩdã cũ amore. Cũ gͦ dixisset. si oblitus
fuero tui ierłm. obliuiscat᷑ me dext̃amea. adhereat
lingua mea faucibꝰ meis hisi tui meminero: addidit
statĩ. Si ñ p̃posuero ierłm. in pͥncipio iocunditatis
meȩ. sbienĩ ẽ. sũma iocunditas ubi deo ꝑfrum᷑ ubi de
fr̃nitate coherente. et ciuica societate securierimꝰ. Nul¬
lus ibi nos tẽptator uiolabit: nullꝰ uł ad aliꝗ̃ illecebrã
ꝑcellere potĩt. Nichil ibi delectabit: nisibonũ. Om̃isibi
moriet᷑ necessitas: oriet᷑ ibi sũma felicitas. Siñ p̃posu¬
ero ierłm: in pͥncipio iocunditatis mee. Et c̃ũtit se¬

Expanded text:
vatores suos, et tamen murmurant, et saeviunt, et volunt interficere apud se peregrinantem sanctam civitatem: sicut voluit ipsum populum interficere Pharao, quando masculos occidebat natos, et feminas relinquebat; virtutes praefocabat, concupiscentias nutriebat. Parum ergo est meminisse: vide quomodo memineris. Quaedam enim cum odio meminimus, quaedam cum amore. Cum ergo dixisset, «Si oblitus tui fuero, Jerusalem, obliviscatur me dextera mea. Adhaereat lingua mea faucibus meis, nisi tui meminero;» addidit statim, «Si non praeposuero Jerusalem in principio jucunditatis meae.» Ibi est enim summa jucunditas, ubi Deo perfruimur, ubi de fraternitate cohaerente et civica societate securi sumus. Nullus ibi tentator nos violabit, nullus vel ad aliquam illecebram percellere poterit, nihil ibi delectabit nisi bonum. Morietur ibi omnis necessitas, orietur ibi summa felicitas. «Si non praeposuero Jerusalem in principio jucunditatis meae.» 18.