comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lius quia melius : Coniugalinamq seruitute turpitudo uin¬
cit sornicationis : uiduali uero libertate crescit dignitas
castitatis: Illic fides consulit in firmitati necadat inuitium
hic sefidelis animus aduirtutis extendit augmentii: Decon¬
iugatis enim dicit᷑: propter fornicationes autẽ unus quisq
suam ux orem habeat & una quaeq: suum uirũ habeat : deuidua
uero dicit᷑ : beatior autẽ erit si sic ꝑ manserit : Beata ergo
quad nlicitũ concubitũ turpitudinis horror enon appetit :
sed beatior quaelicitũ maioripuritatis amore contennit
Beata quae alligata uiro sic uiuit ut soliuiro carnis sue debitũ¬
reddat sed beatior quaesoluta sic permanet innupta ned ebeat:
tibi magis ex istima non ab latũ: Neq eninite deseruit : qui tibi
sequendamuiã uitaem elioris ostendit : Cradibus te uoluit dñs
ad meliora conscendere ut primitus coniugata cum unouiro fi¬

Expanded text:
lius, quia melius. Conjugali namque servitute turpitudo vinlius, quia melius. Conjugali namque servitute turpitudo vincitur fornicationis; viduali vero libertate crescit dignitas castitatis. Illic fides consulit infirmitati, ne cadat in vitium; hic se fidelis animus ad virtutis extendit augmentum. De conjugatis enim dicitur: Propter fornicationes autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeat . De vidua vero dicitur: Beatior autem erit si sic permanserit . Beata ergo quae illicitum concubitum, turpitudinis horrore, non appetit; sed beatior quae licitum, majore puritatis amore, contemnit. Beata quae alligata viro sic vivit, ut soli viro carnis suae debitureddat; sed beatior quae soluta sic permanet innupta, ne debeat.tibi magis existima, non ablatum: neque enim te deseruit, qui tibi sequendam viam vitae melioris ostendit. Gradibus te voluit Dominus ad meliora conscendere, ut primitus conjugata cum uno viro fi
Abbreviated transcription (Latin):
adulterinos concubitus castitas coniugalis. & honestatis
ac uerecundia etenax ab una unus & ab uno una expecit
qđ uterq se unitantũ legitine debere cognoscit : illic
equidem carnis debitũ redditur uiro coniugalis autem
castitas magis debetur xp̃o quam uiro : quia & corpus tunc
uere castum est qđ fornicatione carnali non polluitur quas¬
ua gradus dignitate discernitur. quando quudem nupta
cogitationib: mundanis tenetur obstricta: mulie autẽ
innupta & uirgo carnalib tribulationib: non subicitur
uia carnalis matrimonii uinculo nontenetur : ubi certior
stcorporalis atq sp̃italis continentiae libertas. quia nulla
est ex coniugab seruitute necessitas : Vtrumq: igitur donũ
di est & coniugalis pudicitea & contininna uidualis : unus¬
quisq enim proprium habet donum adõ : & illudquiden
quantũ in se est laudabile qui abonum: hoc aute laudabi¬

Expanded text:
adulterinos concubitus castitas conjugalis, et, honestatis adulterinos concubitus castitas conjugalis, et, honestatis ac verecundiae tenax, ab una unus, et ab uno una expetit, quod uterque se uni tantum legitime debere cognoscit. Illic quidem carnis debitum redditur viro: conjugalis autem castitas magis debetur Christo quam viro, quia et corpus tunc vere castum est, quod fornicatione carnali non polluitur, quanva gradus dignitate discernitur, quandoquidem nupta cogitationibus mundanis tenetur obstricta, mulier autem innupta et virgo carnalibus tribulationibus non subjicitur, quia carnalis matrimonii vinculo non tenetur. Ibi certior est corporalis atque spiritalis continentiae libertas, quia nulla est ex conjugali servitute necessitas. Utrumque igitur donum Dei est, et conjugalis pudicitia, et continentia vidualis: Unusquisque enim proprium habet donum a Deo ; et illud quidem, quantum in se est, laudabile, quia bonum; hoc autem laudabi
Abbreviated transcription (Latin):
tionis sub eunda necessitas : ubi mortalis caro morituro ca¬
naliter nubit : & quia illos ipsa carnis necessitas duriorib
uincidis tenet innexos propter hoc deillis apłrdicit: Tribu¬
lationem aute carnis habebunt huius modi : mulier ergo in¬
nupta id est uidua cui pcipit᷑ ut sit scã & corpor & spũ sicut
corpore desistit marito seruire: sic non debet cordecarnalia
cogitare: Sca quiden sunt xpĩanorũ coniugia quia & coniu¬
galis ibi castitas custoditur incorpore & puritas fidos ser¬
uatur incorde Nam & a postolica dicit auctoritas : hono¬
rabileconibium in omnib: & thorus immaculatus : Non est
ergo conubium ex conluuionepeccati sed ex institutionedi
& in eo qđ sibi coniuges inuicen carnis debitũ reddunt in quini
id modeste faciunt xpi p̃cepta custodiunt quia nulla tenus
a coniugali caritate & castitate discedunt : Execrat᷑ auton

Expanded text:
tionis subeunda necessitas, ubi mortalis caro morituro cartionis subeunda necessitas, ubi mortalis caro morituro carnaliter nubit. Et quia illos ipsa carnis necessitas durioribus vinculis tenet innexos, propter hoc de illis Apostolus dicit: Tribulationem autem carnis habebunt hujusmodi . Mulier ergo innupta, id est vidua, cui praecipitur ut sit sancta, et corpore et spiritu, sicut corpore desistit marito servire, sic non debet corde carnalia cogitare. 9. Sancta quidem sunt Christianorum conjugia: quia et conjugalis ibi castitas custoditur in corpore, et puritas fidei servatur in corde. 154 Nam et apostolica dicit auctoritas: Honorabile connubium in omnibus, et thorus immaculatus . Non est ergo connubium ex colluvione peccati, sed ex institutione Dei: et in eo quod sibi conjuges invicem carnis debitum reddunt, in quantum id modeste faciunt, Christi praecepta custodiunt, quia nullatenus a conjugali caritate et castitate discedunt. Exsecratur autem
Abbreviated transcription (Latin):
conquirit beneuiuentib gloriã : uita igit᷑ mala immaturor
acerbosq senes dimergit intartarũ : uita uero bona defunctos
iuuenes maturos ꝑducit ad regnum : Nergo sis tristis qđ ille
te p̃ces serit dieb: paucis sed esto sollicita & sic uiã mortalis
huius uita eperage ut adȩternã uita ualeas ꝑuenie : Proinde te¬
a postolici oportet in desinenter meminis sesermonis quo ait
mulier innupta & uirgo sollicita est quae sunt dñi ut sit sca &
corpore & spu: In nuptã hic uiduam dicit fiquia omnino non
nupserit sed quia uiro suo mortuo soluta fuerit uinculo nup¬
tiali : Dequa alio locodicit: si autẽ mortuus fuerit uir eius : soli¬
ta est alege uiri : Hanc ergo scam iubet eẽ & corpore & spũ :
cogitareꝑ mititur quaecor porali iuncta conubio detinecur
eoden a posto lodicente: Qua eautẽnupta est cogitatquasunt
mundi quomodo placeat uiro : illic est ergomundanacogita¬

Expanded text:
conquirit bene viventibus gloriam. Vita igitur mala immaturos conquirit bene viventibus gloriam. Vita igitur mala immaturos acerbosque senes demergit in tartarum, vita vero bona defunctos juvenes maturos perducit ad regnum. ille praecesserit diebus paucis, sed esto sollicita, et sic viam mortalis hujus vitae perage, ut ad aeternam vitam valeas pervenire. Proinde apostolici te oportet indesinenter meminisse sermonis, quo ait: Mulier innupta et virgo sollicita est quae sunt Domini, ut sit sancta et corpore et spiritu . Innuptam hic viduam dicit, non quia omnino non nupserit, sed quia viro mortuo soluta fuerit vinculo nuptiali. De qua alio loco dicit: Si autem mortuus fuerit vir ejus, soluta est a lege viri . Hanc ergo sanctam jubet esse, et corpore, et spiritu. cogitare permittitur quae corporali vincta connubio detinetur, eodem apostolo dicente: Quae autem nupta est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat viro . Illic est ergo mundanae cogita
Abbreviated transcription (Latin):
placitũ obhoc raptũ celeriterdicit ut nullam mutationem ꝑ¬
ferret malitiȩ secularis nec anima eius aliquafuis set fictione
lecepta: Si cergo dicit᷑: raptus est nemalitia mutaret intellectũ
illius. aut nefictio deciperet animã illius: fascinatio autem
nugacitatis obscuratbona: & instantia concupiscentiae
trans uertit sensum sinemalitia : Consũmatus autem in breui
repleuit tempora longa placita enim erat dõ anima illius.
propt̃ hoc ꝓperauit demedia iniquitate illũ educere: his
nem pe uerbis sca scriptura nos docet in hoc sȩculo xpcanis fi¬
delib: non uitã longã prodesse sedbonã. & ad cognoscendum
quantũ possibile est cuius libet defuncti meritũ non quantũ
uixerit sed qualiter quisq uixerit intuendũ : sicut enim
uita mala quanto magis fuerit temporaliter plongata
tanto magis delinquentib: multiplicat poenam : sic uit abona¬
quamuis hicbreui tempore terminata magnã sempi ternamq

Expanded text:
placitum ob hoc raptum celeriter dicit, ut nullam mutationem perplacitum ob hoc raptum celeriter dicit, ut nullam mutationem perferret malitiae saecularis, nec anima ejus aliqua foret fictione decepta. Sic ergo dicitur: Raptus est, ne malitia mutaret illius intellectum, aut ne fictio deciperet animam illius: fascinatio autem nugacitatis obscurat bona, et instantia concupiscentiae transvertit sensum sine malitia; consummatus autem in brevi replevit tempora longa. Placita enim erat Deo anima illius: propter hoc properavit de media iniquitate illum educere . His nempe verbis sancta Scriptura nos docet in hoc saeculo Christianis fidelibus non vitam longam prodesse, sed bonam; et ad cognoscendum, quantum possibile est, cujuslibet defuncti meritum, non quantum dixerit, sed qualiter quisque vixerit intuendum. Sicut enim vita mala, quanto magis fuerit temporaliter prolongata, tanto magis delinquentibus multiplicat poenam: sic vita bonaquamvis hic brevi tempore terminata, magnam sempiternamque
Abbreviated transcription (Latin):
uenit dies magnus iraeillorũ & quis poterit stare : In hacdie
magnitudinis mali non habebunt allo cutionẽ. sed increpationẽ
non enim audient uenitebenedicti patris mei percipiteregnũ
qđ uob̵ paratũ est a constitutione mundi: sed dicet eis. itemale¬
dicti inignem ȩternũ qui paratus est diabolo & angelis eius : Tales
igit᷑ quantũ libet longȩui moriant᷑ : a cerbo funere dimergunt᷑:
& quamuis ȩtas eorũmatura uideat᷑ incorpores : mortifera
tamen mundi dilectio immatur aementis a cerbitatẽ recentat in
defunctus aetatecorporis . non a cerbo funere mergitur sed
lacita dõ subnixus maturitate trans fert᷑ : Legimus namq in
eodem sapientiȩ libro quia senectus honorabilis est fidiuturna
neq numero annorũ computata. Cani sunta utẽ sensus hominis
& ȩtas senectutis uitalmmaculata quae placita dõ facta dile¬
cta est : Deniq in subsequentib: beneuiuentẽ quendam dõq

Expanded text:
venit dies magnus irae illorum: et quis poterit stare ? In hac die venit dies magnus irae illorum: et quis poterit stare ? In hac die magnitudinis mali non habebunt allocutionem, sed increpationem; non enim audient: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est a constitutione mundi ; sed dicetur eis: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Tales igitur, quantumlibet longaevi moriantur, acerbo funere demerguntur, et quamvis aetas eorum matura videatur in corpore, 153 mortifera tamen mundi dilectio immaturae mentis acerbitatem retentat in defunctus aetate corporis, non acerbo funere mergitur, sed placita Deo subnixus maturitate transfertur. Legimus namque in eodem Sapientiae libro: Quia senectus honorabilis est, non diuturna, neque numero annorum computata: cani sunt autem sensus hominis, et aetas senectutis, vita immaculata; quae placita Deo facta, dilecta est . Denique in subsequentibus bene viventem quemdam Deoque
Abbreviated transcription (Latin):
hora quando omnes qui in monumentis sunt audient uor
eius & ꝓcedent qui bona fecerunt inresurrectionem uitȩ
quimala egerunt in resurrectionem iudicii : & quia his¬
nec bituis uita potest prodesse nec longa : consequenter de
talib: in libro sapientiȩdicitur : & siquidem longae uitae
erunt : in nihilum computabuntur & sine honore erit no¬
uissima senectur illorum : & si celerius defuncti fuerint
nonb abebunt spem nec indiemagnitudinis allocutionem
Quas sesl autem dies magnitudinis nisidies inquanon ludican¬
dus sed iudicaturus ueniet dñs : Nunc enin cumuent it
ꝓnolis udicaret᷑ non fuitdiq magnitudinis sed minoratio¬
nis inquaminoratur est paulominus ab angehis ⁊ untaite
eri dis magnitudinis quando secundũ iohansisatista¬
docante ines mali abs condicupient in cauernis montiũ
dic nscesmontib: &i petris cadite suꝑ nos & absconditeno
a conspectupatris sedentis suꝑtbronũ & ab ira agni. qmꝰ

Expanded text:
hora, quando omnes qui sunt in monumentis audient vocem ejus, et procedent qui bene fecerunt in resurrectionem vitae; qui mala egerunt, in resurrectionem judicii ; nec brevis vita potest prodesse nec longa, consequenter de talibus in libro Sapientiae dicitur: Et si quidem longae vitae erunt, in nihilum computabuntur, et sine honore erit novissima senectus illorum. Et si celerius defuncti fuerint, non habebunt spem, nec in die magnitudinis allocutionem . 6. Quae est autem dies magnitudinis, nisi dies in qua non judicandus, sed judicaturus veniet Dominus? Nunc enim cum venit, ut pro nobis judicaretur, non fuit dies magnitudinis, sed minorationis, in qua minoratus est paulo minus ab angelis; tunc autem erit dies magnitudinis, quando, secundum Joannis attestationem, omnes mali abscondi cupient in cavernis montium, dicentes montibus et petris: Cadite super nos, et abscondite nos a conspectu Patris sedentis super thronum, et ab ira Agni, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
gres sus tuos dirigat secundum uerbũ suum ut non dominet᷑
tui omnis iniquitas : illumora ut opera manuũtuarũ diri¬
gat superte: Viriliter ergo age & conforteturcortuũ :
Acta indm̃ cogitationemtuã & ipse te enutriet : Nec quia
dixi nihil tedebere ꝓpriae assignare uirtuti ideo tibi est de
diuina uirtute ac pietate in aliquo diffidendum fidelis
estenimds in uerbis suis & sc̃s in omnib: operib suis Nec
tibi auxiliũ denegat in hoc seculo : nec premiũ subtrabedi
fuctũro : qui tibi demonstrat rectãuiam ipsetibi est deduc¬
posse deficere si te ille dignatus fuerit custodire: Scriptũ
est enim : Quis sperauit in dño & confusus est: aut quis per¬
mansit inmandatis eius & derlictus est ÷ aut quis in uoca

Expanded text:
gressus tuos dirigat secundum verbum suum, et non dominetur 162 gressus tuos dirigat secundum verbum suum, et non dominetur 162 tibi omnis iniquitas; illum ora ut opera manuum tuarum dirigat super te. Viriliter ergo age, et confortetur cor tuum . Jacta in Deum cogitationem tuam, et ipse te enutriet . dixi, nihil te debere propriae assignare virtuti, ideo tibi est de divina virtute ac pietate in aliquo diffidendum. Fidelis est enim Deus in verbis suis, et sanctus in omnibus operibus suis ; nec tibi auxilium denegabit in hoc saeculo, nec praemium subtrahet in futuro. Qui tibi demonstravit rectam viam, et ipse tibi est deducposse deficere, si te ille dignatus fuerit custodire. Scriptum est enim: Quis speravit in Domino et confusus est? aut quis permansit in mandatis ejus et derelictus est? aut quis invoca
Abbreviated transcription (Latin):
tione cassecur : A postolus enimsicut ipsetestatur uult ut
mus sinceres &sine offensa in diexpi repleti fructu iust¬
norum operum & laudis humanae conteptu caue ne
bonum qđ facis non gratia edi sed tua euelis assignare
uirtuti Immo fermiter tene nullam tibi facultatem in esse
pos sebonae uoluntatis autoperis nisi id gratu to munere
diuina emi serationis acceperis : Scito ergo dm̃ inteo perari
c̃uelle & perficere ꝓbona uoluntate : proindecutimore
& tremor tuam salutem operare . humiliar in conspectu
dñi ut ex altecte. Ab illo poscebonaeuo luntatis exordium
bipsõ postolabon aoperationis effectũ ab ipso ꝑseu erantiȩ
donum pete: nec aliquando teputes illius adiutorio de¬
sistente aliquid posse boni uelle seo facene: Illum roga ut
uertat oculostuos neuideant uanitatem ipsum postola
ut demonstiet tibi uiam inqua ambules: ipsum obsecra ut

Expanded text:
tione cassetur. Apostolus enim, sicut ipse testatur, vult ut tione cassetur. Apostolus enim, sicut ipse testatur, vult ut simus sinceri et sine offensa in diem Christi, repleti fructu justinorum operum et laudis humanae contemptu, cave ne bonum quod facis, non gratiae Dei, sed tuae velis assignare virtuti; imo firmiter tene nullam tibi facultatem inesse posse bonae voluntatis aut operis, nisi id gratuito munere divinae miserationis acceperis. Scito ergo Deum in te operari et velle et perficere, pro bona voluntate. Proinde cum timore et tremore tuam salutem operare . Humiliare in conspectu Domini, ut exaltet te . Ab illo posce bonae voluntatis exordium, ab ipso postula bonae operationis effectum, ab ipso perseverantiae donum pete; nec aliquando te putes illius adjutorio desistente aliquid posse boni velle seu facere. Illum roga ut avertat oculos tuos, ne videant vanitatem ; ipsum postula ut demonstret tibi viam in qua ambules; ipsum obsecra ut
Abbreviated transcription (Latin):
iustetiannam̃ corhomnbe utcudcamur ab cis &iteru lubet
ut luceat lux nr̃a coram hominib: Num quid contraria pcipit
absit : sed sic iubet operabonafiri ut non nos ipsor fed dnuo
limus in nr̃a o peratione laudari : Nam & a postolus in suir
operib gloriam humanã uitabat sed diuinagloriã querebat :
propter quod dicit thesa lonicensib: scribens : neq enim
aliquando fiumus in sermone adulationis sicut scitis fieq h
occasione a uaritiȩ ds̃ testis est Nec quaerntes ab hominib:
gloria neq auobis neq ab aliis : & tamenidem in sucae con¬
uer sationis auditu dm̃ ab ecclesus glorificatũ cũ exultatio¬
ne si ce memonit : Eram aliquando ignotus facie et desins iudr
quaeerant in xp̃o tantũ autẽ audituhabebant quia qui pad¬
sequebatur nos aliquando nunc euangeli ÷at fiden quipi
diquando expugnabat & in meglori ficabant dm̃: Pro inde
manus quidem abono opere non desinat nec tantũ animus
ita operetur ut merces boni operis humanaelaudis inten¬

Expanded text:
m hominibus, ut videamur ab eis, et iterum jubet ut lux nostra luceat coram hominibus, nunquid contraria praecepit? Absit; sed sic jubet opera bona fieri, ut non nos ipsos, sed Deum velimus in nostra operatione laudari. Nam et Apostolus in suis operibus gloriam humanam vitabat, sed divinam gloriam quaerebat. Propter quod dicit, Thessalonicensibus scribens: Neque enim aliquando fuimus in sermone adulationis, sicut scitis; neque in occasione avaritiae, Deus testis est; nec quaerentes ab hominibus gloriam, neque a vobis, neque ab aliis . Et tamen idem, in suae conversationis auditu, Deum ab Ecclesiis glorificatum, cum exsultatione sic memorat: Eram aliquando ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae erant in Christo; tantum autem auditum habebant, quia qui persequebatur nos aliquando, nunc evangelizat fidem quam aliquando expugnabat; et in me glorificabant Deum . Proinde manus quidem ab opere bono non desinat, nec tamen animus ita operetur, ut merces boni operis, humanae laudis inten
Abbreviated transcription (Latin):
interminabili uides aecernitate firmatã : fideliquippe
animaedicitur : Renouabitur sicut aquilaciuuentus tua
Absit autem ut infideliũ consentientes erroribus estimenu
aut dicamus quia illum iuuenem xp̃ianũ abstulit atra
dies & funere mersit a cerbo : illos namq atradies aufero
qui secundũ iohannis apħ dictũ intenebr is sunt & intene¬
bris ambulant & nesciunt ubi ambulant. quia tenebrac
ob cȩcauerunt oculos eorũ : illos abstulit atradiequor
ipsa lux uera ueh ementer obiurgans. hoc est autẽ inquit
iudicĩum quialix uenit in mundum & dilexerunt homines
magis tenebras quam lucem erant enim eorũmala oper

Expanded text:
interminabili vides aeternitate firmatam. Fideli quippe interminabili vides aeternitate firmatam. Fideli quippe animae dicitur: Renovabitur sicut aquilae juventus tuaAbsit autem ut infidelium consentientes erroribus, aestimemus aut dicamus quia illum juvenem Christianum Abstulit atra dies, et funere mersit acerbo. Illos namque atra dies aufert qui, secundum Joannis apostoli dictum, in tenebris sunt, et in tenebris ambulant, et nesciunt ubi ambulant, quia tenebrae obcaecaverunt oculos eorum . Illos abstulit atra dies quos ipsa lux vera vehementer objurgans: Hoc est autem, inquit, judicium, quia lux in mundum venit, et dilexerunt homines magis tenebras quam lucem, eran
Abbreviated transcription (Latin):
delib: mortuis & ut ꝓpriedicã dedormientib: nris aliquã sicut
infideles habere tristitia : Sa lubris & enim noxiaeq tristitiae
lebet in nro corde manere discretio. qua fit ut neo deamissione
solati temporalis concidatanimus ȩternis reb: deditur
& dehis salubrem tristitiã sumat in quib: seaut minur al¬
quid aut secus quam oportuit fecisse considerat : propt̃
qđ paulus utramq tristitiã nonminus operedocet quam
retributione discretam : Deniq in una salutis ꝓuentum
in altera mortispositũ edemonstrat exatium dicens Quae
enim secundũ dm̃ est tristitia: poenitentia in salutem
stabilem operatur : saeculi autem tristitia morte perat᷑:
nec igit᷑ ultra fiderxpianae modo indiscretamt enear deu
mariti morteg istitie nec amissũ existimes sed pͥmis sũ
Nec ipsius iuuentutem putes immaturepcisam quam

Expanded text:
delibus mortuis, et, ut proprie dicam, de dormientibus nostris, aliquam, sicut delibus mortuis, et, ut proprie dicam, de dormientibus nostris, aliquam, sicut infideles, habere tristitiam. Salubris etenim 152 noxiaeque tristitiae debet in corde nostro manere discretio qua fit ut nec de amissione solatii temporalis concidat animus aeternis rebus deditus, et de his salubrem tristitiam sumat, in quibus se aut minus aliquid aut secus quam oportuit fecisse considerat. Propter quod Paulus utramque tristitiam non minus opere docet quam retributione discretam. Denique in una salutis proventum, in altera mortis positum demonstrat exitium dicens: Quae enim secundum Deum est tristitia poenitentiam in salutem stabilem operatur; saeculi autem tristitia mortem operatur . 4. Ne igitur ultra fidei Christianae modum, indiscretam teneas de mariti morte tristitiam, nec amissum existimes, sed praemissum , nec ipsius juventutem putes immature praecisam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
uoas liplo p̃dicat patilus coniugentuũ ielegiono sincerasi desen
cordebumilem morib: mitem operib: misericorden aamuer¬
satione penitus in nocentem. etateiuuenen deperegrinatiane
huius uitae ad aeterna cȩlestis patriae celeriter transtulit mansionẽ
nisi ut illigaudia ȩterna conferret. &tibi facultatẽ melius uiue¬
di concederet: Illidon auit ut corporedissolutus sitcux posine fine
qđ diuinitus dicit᷑ & cũ dilectiones pera qđ ꝓmatit᷑ ut possis be¬
debeas fideliter tenere cognosce : Aitenim : nolumus autem uos
ignorare frs dedormientib: ut non contristemini sicut & ceteri
qui spem non habent : Si enim credimus qđ ihs mortuus est &re
surrexit ita & ds̃ eos quidormierunt ꝑihim adducetcũ eo:
siergo ueraefides tena cessumus sidesermonib: dĩnihil ambigi¬
mus si ad futurã uitã specertissimatendimus sidignedm̃ pro¬
ximumq diligimus : si non ab hominib: in anem sed a dõ ueram
loriam xpiani nominis expectamus : non debemus utiq defi¬

Expanded text:
us praedicat Paulus , conjugem tuum religione sincera fidelem, corde humilem, moribus mitem, operibus misericordem, conversatione penitus innocentem, aetate juvenem, de peregrinatione hujus vitae ad aeternam coelestis patriae celeriter transtulit mansionem, nisi ut, et illi gaudia aeterna conferret, et tibi facultatem melius vivendi concederet. Illi donavit ut corpore spoliatus sit cum Christo sine fine quod divinitus dicitur, et cum dilectione spera quod promittitur, ut possis bedebeas fideliter tenere cognosce; ait enim: Nolumus autem vos ignorare, fratres, de dormientibus, ut non contristemini, sicut et caeteri qui spem non habent. Si surrexit, ita et Deus eos qui dormierunt per Jesum adducet cum eo . Si ergo verae fidei tenaces sumus, si de sermonibus Dei nihil ambigimus, si ad futuram vitam spe certissima tendimus, si digne Deum proximumque diligimus, si non ab hominibus inanem, sed a Deo veram gloriam Christiani nominis exspectamus, non debemus utique de fi
Abbreviated transcription (Latin):
INCIEIT EPISTOLA SC̃IEULGENTI AD GALLA AELEGIO
conimes ex urbermeantis certa narratione cõperi non solumtu
coniugis obitum uerum &iã scm̃ ꝓposititui tramiten in quo
iam ambulas illo deducente qui est iua ueritas & ucta: auuifid¬
lib: suis nouit ꝓmomentaneatristitia donũ sempitgaargi¬

Expanded text:
io coni mei ex urbe remeantis certa narratione comperi, non solum tui conjugis obitum, verum etiam sanctum propositi tui tramitem, in quo jam ambulas, illo deducente qui est via, veritas et vita , qui fidelibus suis novit per momentaneam tristitiam donum sempiternae largi
Abbreviated transcription (Latin):
perequicquã nisidatũ fuerit ei decȩlo : Imbecillitas audit euda
tute sine menihil potestis facere : audit aꝓpheca : nisidñs
custodierit ciuitatẽ inuanũ iugilant qui custodiunt ea Dicat
lectũ ut discam mandatatua : Dicat &iam imbec illitas illi qu
pronobis crucifixus est ex in firmitate seduiit exuir tutedĩ:
& qui sic infirmatus est ꝓpt̃ peccata nra ut semꝑ ipse sit dĩ uir

Expanded text:
pere quidquam, nisi datum fuerit ei de coelo . Imbecillitas audit: Revepere quidquam, nisi datum fuerit ei de coelo . Imbecillitas audit: Revetute: Sine me nihil potestis facere ; audit a propheta: Nisi Deus custodierit civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam . Dicat lectum, ut discam mandata tua ; dicat etiam imbecillitas illi qui pro nobis crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei ; et qui sic infirmatus est propter pecc
Abbreviated transcription (Latin):
meus ate non est absconditus : iste autẽ qui hocdicebat fatet᷑
se aliquando tamquã deuirtute s anitatis elatũ & in eo se
periculũ grauissimae in firmitatis expertũ : Dicit enim in alio
psalmo : egodexi in abundantiamea non mouebor inȩternũ: &
quia hoc dicens adiutorio diuinaegratiȩ fuerat desertus. & in
sua defecerat in firmitate turbatus sequit᷑ dicens: On einbor
uoluntate p̃stitisti de cori meo uirtutẽ a uertist facietuã ame
& factꝰ sum conturbatꝰ : &ut ostenderet adiutoriũ di
gratiae quamuis iam habitu humiliter eẽt sinelnt̃ missione
poscendum : hoc quoq sub nectit: Ad tedneclamabo & ad dm
flagitat: nec es seest ut & euidontiã suȩ imbecillitatis & egesta¬
tis agnoscat : &ideo egestas nr̃a dari sibi qđ non habet poscit¬
& imbecillitas nr̃a custodiri sibi postolat qđ accepit : egestas
Audit quid enim habes qđ non accepisti & non potest homo acci¬

Expanded text:
meus a te non est absconditus . Iste autem, qui hoc dicebat, fatetur meus a te non est absconditus . Iste autem, qui hoc dicebat, fatetur se aliquando tanquam de virtute sanitatis elatum, et in eo se periculum gravissimae infirmitatis expertum; dicit enim in alio psalmo: Ego dixi in abundantia mea, Non movebor in aeternum . Et quia hoc dicens adjutorio divinae gratiae fuerat desertus, et in sua defecerat infirmitate turbatus, sequitur dicens: Domine, in bona voluntate tua praestitisti decori meo virtutem; avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus . Et ut ostenderet adjutorium divinae gratiae, quamvis jam habitum, humiliter esse sine intermissione poscendum, hoc quoque subnectit: Ad te, Domine, clamabo, flagitat, necesse est ut et evidentiam suae imbecillitatis et egestatis agnoscat; et ideo egestas nostra dari sibi quod non habet poscit, imbecillitas nostra 175 custodiri sibi postulat quod accepit. Egestas audit: Quid enim habes quod non accepisti ? Et: Non potest homo acci
Abbreviated transcription (Latin):
Noli ergo aliis tecomparare: sed tibi: Audi apłm hoc sacients
& ut hoc faciamussa lubriter ad monenten : Adcorinthior
quippescribens ait : non enim audemus inserere aut cõparas
nos quibusdam qui scipsos cõmendant sedipsi in nobis nor¬
met ipsos metientes & comparantes nos met ipsos nobis : Sibi
ergo semetipsam comparet uirgo xp̃i. & ut ad ꝑfectã ꝑueniat
sanitatem non debet dealiorũ sibi periculo grauioriblandi¬
ri sed desuacuret infirmitate tristari. dequa illecristabat᷑
iugiter quidicebat : Tota die contristatus in grediebar qm
anima mea impleta est inlusionib: & n ẽsanitas in carnemea: &u
ostenderet huic tristitiȩ humilitatẽ debereconiungi statimsecut᷑
adiunxit : Incuruatus sum & humliatus sumnimis : & ut deside¬
rio sanitatis hoc a sefieri ꝑdoceret. ad inxit : Rugiebam a
gemitu cordis mei. & ante te est omnedesideriu meu & gemitus

Expanded text:
Noli ergo aliis te comparare, sed tibi. Audi Apostolum hoc facientem, Noli ergo aliis te comparare, sed tibi. Audi Apostolum hoc facientem, et ut hoc faciamus salubriter admonentem. Ad Corinthios quippe scribens, dicit: Non enim audemus inserere aut comparare nos quibusdam qui seipsos commendant, sed ipsi in nobis nosmetipsos metientes, et comparantes nosmetipsos nobis . Sibi ergo semetipsam comparet virgo Christi, et ut ad perfectam perveniat sanitatem, non debet de aliorum sibi periculo graviore blandiri, sed de sua curet infirmitate tristari: de qua ille tristabatur jugiter qui dicebat: Tota die contristatus ingrediebar, quoniam anima mea impleta est illusionibus, et non est sanitas in carne mea . Et ut ostenderet huic tristitiae humilitatem debere conjungi, statim secutus adjunxit: Incurvatus sum, et humiliatus sum nimis. Et ut desiderio sanitatis hoc a se fieri perdoceret, adjunxit: Rugiebam a gemitu cordis mei; et: Ante te est omne desiderium meum, et gemitus
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis non dominatur libido sic in corde uirginis nulla
dominetur elatio : Cumtimore & tremore tuã salitẽo perase
ds estenim quio perat᷑ inte & uelle & ꝑ ficere ꝓbonauoluntate
Quotiens cogitas de ꝑfectioneuirtutum noli considerare quid
aliaeminus habeant quamtu habes sed quid tuminus habeas
quam habereiam debes : Necideo teputes uir tutib ꝑ fectam si
quam libet alian uideas criminib: dedita : Nec propterea tibialiqua
uelocitatis ad signaretelis si quas libet aut retro redeuntes aut
segnitor uideas ambulantes : Neq enim idcirco sinos oculor
hab erepronuntiandus est lippus. quia uidetur cȩcus alumine
penitus alienus Nec ideo sanus dicendus est qui grauldace
uul nere semiuiuus si alius grauiori uul nerereperiat occisur:
fec ibi debet tamquam uictor uendicaregloriam quis quis
licet ab hoste non sit occisus teneturtamen ab hosteciptuius

Expanded text:
virginis non dominatur libido, sic in corde virginis nulla virginis non dominatur libido, sic in corde virginis nulla dominetur elatio. Cum timore et tremore tuam salutem operare. Deus est enim qui operatur in te, et velle, et perficere, pro bona voluntate . 31. Quotiens cogitas de perfectione virtutum, noli considerare quid aliae minus habeant quam tu habes, sed quid tu minus habeas quam habere jam debes; nec ideo te putes virtutibus perfectam, si quamlibet alium videas criminibus deditam; nec propterea tibi aliquid velocitatis assignes, si quaslibet, aut retro redeuntes, aut segniter videas ambulantes. Neque enim idcirco sanos oculos habere pronuntiandus est lippus, quia videtur caecus a lumine penitus alienus; nec ideo sanus dicendus est, qui gravi jacet vulnere semivivus, si alius graviore vulnere reperiatur occisus; nec sibi debet tanquam victor vindicare gloriam, quisquis, licet ab hoste non sit occisus, tenetur tamen ab hoste captivus
Abbreviated transcription (Latin):
ispitalium donorũ plus habueris quam habent aliae. non parua
est actura uirtutis . si in principal: ip̃s a uirtute quae esthumi¬
litas non alias antecellas. Cum non nescias scriptũ : quanto
magnus ẽs humilia tẽ in omnib: & cora dño inuenies gratiã:¬
At tendeigit᷑ intesponsi tui amorem : considera dñi pietatem
Pius est dñs qui tesibi fecit ancillã speciosus sponsus quite
castificauit s ponsam : Idem tamen quia uerus est dñs &sponsu
est uerus : utriusq potestatis partes ex sequitur : Qugit de
ancilla humilata seruitutẽ insponsa quaerit integrã castitate
serui ergodno cũtimore & exultasponso cumtremore : Nam
quia dñs est territat : & quia sponsus estu elat : Timens igitur
custodi dñi terrentis imperium. & tremens dilige sponsize¬
lantis affectum . In ancilla dñi : nihil suum praedo rperiat
insponsa xp̃i : nihil suum adulter agnoscat : Sicut incorpon

Expanded text:
spiritalium donorum plus habueris quam habent aliae, non parva spiritalium donorum plus habueris quam habent aliae, non parva est jactura virtutis, si in ipsa principali virtute, quae est humilitas, non alias antecellis, cum non nescias scriptum: Quando magnus es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiaAttende igitur in te sponsi tui amorem, considera Domini pietatem. Pius est Dominus, qui te sibi fecit ancillam; speciosus sponsus, qui te castificavit in sponsam. Idem tamen, quia verus est Dominus, et sponsus est verus, utriusque potestatis partes exsequitur. Exigit ab ancilla humilem servitutem, in sponsa quaerit integram castitatem. Servi ergo Domino cum timore, et exsulta sponso cum tremore. Nam quia Dominus est, territat; et quia sponsus est, zelat. Timens igitur 174 custodi Domini terrentis imperium, et tremens dilige sponsi zelantis affectum. In ancilla Domini nihil suum praedo reperiat, in sponsa Christi nihil suum adulter agnoscat. Sicut in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
mortifero cursuraptatur : duobus animas opprimit quas
ncarneiacentes ꝑspicit aliis duob: animas deicit quas
decarneuolare cognoscit : istas captiuat delectatione uitioꝵ
illas circumuenit elatione uirtutum: Illarũ sic uirginitatẽ
prȩripit ut sefornicari non dubitent istas sic constu prat¬
ꝑ maneat dõ dicata uirginitas: sicut custoditur integritas
corporis multo amplius custodienda est humilitas cordis:
Si qua enim uere uirgo est xp̃i. non potest xpo nisi cordis
h umilitate coniungi: filii dithalamus elatas non recipit.¬
& humilissponsus a conubio suo superbas expellit: Sit
igit᷑ studiutuũ sicut decet uirginem sacram. sectari iustitia
pietatem fidem caritatem. patientiam mans uetudinem
non tamen ut consideratione tui quas libet xpianas &iam in
inferiori positas ꝓfessionedespicias. aut te inbonis operibus
prȩs umptione propria euirtutis extollas : Quicquid enim

Expanded text:
mortifero cursu raptatur, duobus animas opprimit, quas mortifero cursu raptatur, duobus animas opprimit, quas in carne jacentes perspicit, aliis duobus animas dejicit, quas de carne volare cognoscit. Istas captivat delectatione vitiorum, illas circumvenit elatione virtutum; illarum sic virginitatem praeripit, ut se fornicari non dubitent; istas sic constuprat etpermaneat Deo dicata virginitas, sicut custoditur integritas corporis, multo amplius custodienda est humilitas cordis. Si qua enim vere virgo est Christi, non potest Christo nisi cordis humilitate conjungi. Filii Dei thalamus elatas non recipit, et humilis sponsus a connubio suo superbas expellit. Sit igitur studium tuum, sicut decet virginem sacram, sectari justitiam, pietatem, fidem, caritatem, patientiam, mansuetudinem; non tamen ut consideratione tui quaslibet Christianas, etiam in inferiori positas professione, despicias, aut te in bonis operibus, praesumptione propriae virtutis extollas. Quidquid enim
Abbreviated transcription (Latin):
ds gratiasia gotibi quia non sum sicut ceteri haminer: rapi¬
tores iniusti adulteri uelut &iam hic publicanus : leuino
bis insabbato: decimas do omnium quaepossideo: Publia¬
nus autẽ a longestans nolebat oculos adcelũ leuare sed por¬
cutiebat pectus suum dicens: ds propitius estomihi peccator
dico uob descendit hic iustificatus in domum stiam ab ello quia¬
omnis qui se exaltat humiliabit᷑ & qui sehumiliat ex altabit᷑ :
in conspectuiudicis misericordis & iusti: non est accepta
suꝑbaiactatiobonorũ operum sed humilis confessio pecca¬
torũ: illi &ũam qui uirtute bona euoluntats autbonae ope¬
rationis suis nituntur superbe uirib: assignare: ab apło
taliter denotantur : qui aignorantes di iustitĩ & suaquer¬
tes statuere iustitia edĩ non sunt subiecti: In sua igit in iusti¬
tia profecto deficit: quilustitia edĩ suꝑba colla nonsubicit
nhis itaq quattuor suꝑbieg enerib: quib: diabolus uelut
quad rigiruehitur & ad gehennã miserorũ quib: in sidet

Expanded text:
homines, rapaces, injusti, adulteri, sicut etiam hic Publicanus: jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo. Publicanus autem a longe stans, nolebat oculos ad coelum levare, sed percutiebat pectus suum, dicens: Deus, propitius esto mihi peccatori. Dico vobomnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . In conspectu judicis misericordis et justi non est accepta superba jactatio bonorum operum, sed humilis confessio peccatorum. Illi etiam qui virtutem bonae voluntatis aut bonae operationis suis nituntur superbe viribus assignare, ab Apostolo taliter denotantur: Quia ignorantes Dei justitiam, et suam quaerentes statuere, justitiae Dei non sunt subjecti . In sua igitur injustitia profecto deficit, qui justitiae Dei superba colla non subjicit. 29. In his itaque quatuor superbiae generibus, quibus diabolus velut quadrigis vehitur, et ad gehennam miserorum quibus insidet
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc autem sco hieronimo secundũ hebraicam proprietaten
libri geneseos docet expressa translatio. inqua sic habetur
Immisit ergo dñs dr̃ soporm in adam : cumq obdormisset:
tulit unã de costis eius & repleuit carnepro ea : & aedifi¬
cauit dñs dr̃ costam quamtulerat deadam in mulieren &

Expanded text:
Hoc autem a sancto Hieronymo secundum Hebraicam proprietatem Hoc autem a sancto Hieronymo secundum Hebraicam proprietatem libri Geneseos docet expressa translatio, in qua sic habetur: Immisit ergo Dominus Deus soporem in Adam: cumque obdormisset, tulit unam de costis ejus, et replevit carnem pro ea, et aedificavit Dominus Deus cost
Abbreviated transcription (Latin):
di filius unigenitus &iam uirginis filius. unus omniũ sacra¬
rum uirginũ sponsus sca e uirginitatis fructus decus & mu¬
nus quem corporaliter scã uirginitas peperit: cui spitalree
scã uirginitas nubit : A quo sc̃a uirginitas foecundatur ut ꝑ¬
seuere intacta: a quo de coratur ut ꝑmaneat pulchra. Aqu
coronatur ut regnet per ennitergloriosa: Qua propterbo¬
num depositũ custodi & meritũ tantiboni quod uthaberes dr̃
dedit & ut dõ uoueres ipse fecit exnominis ipsius significa¬
tione perpende : lam magnum quippeds̃ uoluit ẽebonum
uirginitatis ut illud nonaliunde sed ex uocabulo dignaret᷑
nominare uirtutis : Virginis itaq siquis uelit diligenter con¬
siderare uocabulum exuirtutis inueniet nominediriuatum :
uirgo enimdicitur quasi uirago : uiraginem uero scriptura
cã non ob aliudu noitĩ dicit nisi quia deuiro sumpta est

Expanded text:
Dei Filius, unigenitus etiam Virginis filius, unus omnium sacraDei Filius, unigenitus etiam Virginis filius, unus omnium sacrarum virginum sponsus, sanctae virginitatis fructus, decus et munus; quem corporaliter sancta virginitas peperit; cui spiritaliter sancta virginitas nubit; a quo sancta virginitas fecundatur, ut perseveret intacta; a quo decoratur, ut permaneat pulchra; a quo coronatur, ut regnet perenniter gloriosa. 7. Quapropter bonum depositum custodi , et meritum tanti boni, quod ut haberes Deus dedit, et ut Deo voveres ipse fecit, ex nominis ipsius significatione perpende: tam magnum quippe Deus voluit esse bonum virginitatis, ut illud non aliunde, sed ex vocabulo dignaretur nominare virtutis. Virginis itaque si quis velit diligenter considerare vocabulum, ex virtutis inveniet nomine derivatum: virgo enim dicitur, quasi virago: viraginem vero Scriptura sancta non ob aliud vocatam dicit, nisi quia de viro sumpta est.
Abbreviated transcription (Latin):
rit ipso custodeseruatum : Ab ipso igit᷑ posco reddihuius debiti
facultatem : a quoreddendiuoluntatem accepi: Neq enim uel
edderealiquatenus uellem: nisi misericors ipsedonaret ut
uellem : Si quid itaq in hoc operedix ero quod placeat & suf¬
ficiat uelsi non sufficiat : saltim̃ placeat scõ desideriotuo
uon est meae indigentiae sed diuina sufficientiae : Si quid uero¬
ita forsitan dixero ut nec sufficere tuo sc̃opossitdesiderio nec
placere : non est sufficientiae diuinae sed indigentiemeȩ: Pro in¬
de xpiana caritas ut robiq operis sui partes ex hibeat ut &
sufficientiã dĩ humiliter agnoscat : & indigentiae seruili pati¬
enter ignoscat : Virginem sacram tesibi muner egratiuto fecit :¬
qui omnca quaecumq uoluit fecit : A quo ideo gratia nullis
praecedentib: meritis datur ut illi semꝑ gratiarũ actio
pura cordis humilitatereddatur: Hic est autẽ ingenitus

Expanded text:
rit ipso custode servatum. Ab ipso igitur posco reddi hujus debiti rit ipso custode servatum. Ab ipso igitur posco reddi hujus debiti facultatem, a quo reddendi accepi voluntatem. Neque enim vel reddere aliquatenus vellem, nisi misericors ipse donaret ut vellem. Si quid itaque in hoc opere dixero quod placeat et sufficiat, vel, si non sufficiat, saltem placeat sancto desiderio tuo, non est meae indigentiae, sed divinae sufficientiae. Si quid vero forsitan ita dixero, ut nec sufficere tuo sancto possit desiderio, nec placere, non est sufficientiae divinae, sed indigentiae meae. Proinde Christiana caritas utrobique operis sui partes exhibeat, ut et sufficientiam Dei humiliter agnoscat, et indigentiae servili patienter ignoscat. qui omnia quaecunque voluit fecit ; a quo ideo gratia nullis praecedentibus meritis datur, ut illi semper gratiarum actio pura cordis humilitate reddatur. Hic est autem unigenitus
Abbreviated transcription (Latin):
promead dnm : In hoc debito qđ exigitis a nobis & redditir
iobis adiuuari menon dubito ut ds qui operat᷑ in suis & uelle
& ꝑ ficere probona uoluntate : ipsedonet ut qđ digne cogiton
dignedicam : In bonis enim cogitationib: non sumus idonerto gr¬
tare aliquid a nobis quasi ex nobir sed sufficientianr a exdõ est :
& ob hoc non deficimus indigentia : quia gratuito munere ab
illo sufficientianra est. in quo indigente ulla non est : Qui sicut
bonorũ nr̃orum non eget: sic semꝑ ab undat ut donet : nec do¬
ando fit indigus  quia hocdonat quo semper est plenus : nec
est qđ illi anobis offeratur cogitationis sermonis auto peris
placitum munus. quod nonipse fuerit gratuita benignitate lar¬
gitus : Idcirco autem gratuita semꝑ est di scã largitio : quia huma¬
iorũ meritorũ nulla umquam praecedit ex actio : Quia &siqđ
estbonũ cuius libet hominis meritũ. ab ipso estutiq aquo est
homo nisi ab ipso fuerit datũ: nec ꝑseueranterhabere . nisi fue¬

Expanded text:
re. --5. In hoc debito quod exigitis a nobis et redditis nobis, adjuvari me non dubito, ut Deus, qui operatur in suis et velle et perficere pro bona voluntate, ipse donet quod digne cogitem, digne dicam. In bonis enim cogitationibus non sumus idonei cogitare aliquid a nobis, quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est . Et ob hoc non deficimus indigentia, quia gratuito munere ab illo sufficientia nostra est, in quo indigentia ulla non est; qui sicut bonorum nostrorum non eget, sic 165 semper abundat ut donet, nec donando fit indigus, qui hoc donat quo semper est plenus; nec est quod illi a nobis offeratur cogitationis, sermonis aut operis placitum munus, quod ipse non fuerit gratuita benignitate largitus. Idcirco autem gratuita semper est Dei sancta largitio, quia humanorum meritorum nulla unquam praecedit exactio: quia etsi quod est bonum cujuslibet hominis meritum, ab ipso est utique a quo ehomo, nisi ab ipso fuerit datum, nec perseveranter habere, nisi fue
Abbreviated transcription (Latin):
reddat & abomnib: exogit : Romanis ait reddens hoc debitũ¬
ł eslis enimmihi est dr c̃ui seriuo inspii meo ineuanglio filii erur
đsine lntermissione memor iamuri facio semꝑin aritionib: mes¬

Expanded text:
reddat, et ab omnibus exigat. Romanis ait, reddens hoc debitumreddat, et ab omnibus exigat. Romanis ait, reddens hoc debitum: Testis enim mihi est Deus, cui servio in spiritu meo, in Evangelio Filii ejus, quod sine intermissione memoriam vestri facio semper i
Abbreviated transcription (Latin):
integritatem elius nec in anima est aliquid fideli humilitate
sublimius : est mihitamen confidentia diuina eopitulationis
in eo quod adiuor orationib: uris : Ob hoc enim dr scidesi¬
derii feruorem filus filiabusq: sus in spirat : ut cũ a conse¬
uis sius spitale debitum flagitant ⁊psi quoq proeis orare
dnm̃ non quiescant : atq. it amutuae caritatis officio sicdo¬
bitũ qđ sibi debetur exigant ut debitorib: qđ exigunt yeddu
riemo est enim fidelium quisic sibi caritate flagitet redi
ut ipsenon illam suodebeat ired deredebitori : Quaelicetin di¬
uersis donationib: secundũ gratiã quaedata est nob differenb
diuerso reddi uideatur effectu. in adiitorio tamen mutiae
orationis omnes facit unius debiti participos inqua facit
singulos omnib: debitors : Videqualiter illequi sedebiton
sapientib: & insipuntib: ꝓfitetur debitĩ orationis & cunctis

Expanded text:
integritate melius, nec in anima est aliquid fideli humilitate integritate melius, nec in anima est aliquid fideli humilitate sublimius. Est mihi tamen confidentia divinae opitulationis, in eo quod adjuvor orationibus vestris. Ob hoc enim Deus sancti desiderii fervorem filiis filiabusque suis inspirat, ut cum a conservis suis spiritale debitum flagitant, ipsi quoque pro eis orare Dominum non quiescant, atque ita mutuae caritatis officio sic debitum quod sibi debetur exigant, ut debitoribus quod exigunt reddant. 4. Nemo est enim fidelium qui sic sibi caritatem flagitet reddi, ut ipse non illam suo debeat reddere debitori. Quae licet in diversis donationibus, secundum gratiam quae data est nobis, differentibus diverso reddi videatur effectu, in adjutorio tamen mutuae orationis omnes facit unius debiti participes, in qua facit singulos omnibus debitores. Vide qualiter ille qui se debitorem sapientibus et insipientibus profitetur, debitum orationis et cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
&ego quidem sca filia inquantũ me caritas di quae diffura est
liter quam liberaliter seruir expi membris insigat. uolo qđ
in iunxisti competenter implẽre scuens illum uerȩx p̃oseruires
quiꝑ illã caritatẽ x p̃ĩ membris seruit per quã ut eius den
xp̃i membrũ fieret prior proeoxps ipseseruiuit : Propter
qđ apostolus ut ad libertaten ueniamus ȩternã seruitute liberã
inuicem xp̃i membris imperat ex hibendam dicens : uos enim in
libertatem uocati estis frs tantũ ne libertatẽ in occasionem
carnis detis sed ꝑ caritaten seruite inuicem : Quanto magis igit᷑
red dereqđ exigis huius seruitutis pcepto compellor tanto
magis uirium mearũ consideratione deterreor: est enimtalis
utriusq uirtutis copula dequamihi est aliquid in quantũ h
don auerit disputandum ut in p̃ sentiuita ipsa sit omnium ꝑ¬
fectio culmenq uirtutũ : Quia nec in corpore est aliquid

Expanded text:
ego quidem, sancta filia, in quantum me caritas Dei, quae diffusa estliter quam liberaliter servire Christi membris instigat, volo quod injunxisti competenter implere; sciens illum vere Christo servire, qui per illam caritatem, Christi membris servit, per quam, ut ejusdem Christi membrum fieret, prior pro eo Christus ipse servivit. Propter quod Apostolus, ut ad libertatem perveniamus aeternam, servitutem liberam invicem Christi membris imperat exhibendam, dicens: Vos enim in libertatem vocati estis, fratres: tantum, ne libertatem in occasionem carnis detis, sed per caritatem servite invicem . 3. Quanto magis igitur reddere quod exigis hujus servitutis praecepto compellor, tanto magis virium mearum consideratione deterreor. Est enim talis utriusque virtutis copula, de qua mihi est aliquid, in quantum Deus donaverit, disputandum, ut in praesenti vita ipsa sit omnium perfectio culmenque virtutum: quia nec in corpore est aliquid