comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad has similitudines Legimus
in scͥpturis de ipã sapientia. Cã¬
dor est enĩ lucis et̾ne. Itẽ legimꝰ
Speculũ sine macula maiesta¬
tis dei ipã sapientia dicta est
Candor est enim lucis et̾nez
Dicta est ymago patris Hinc
capiamus similitudi̾em ut in¬
ueniamꝰ coena: ex quib intelle¬
gamꝰ coet̾na Oarriane si inue¬
nero genitorẽ nõ p̃cedere tem¬
pore illud qd̃ genuit. si genitũ
nõ esfe minorẽ tẽpe. illo aquo ge¬
neratꝰ est: uistũ est nt conce¬
das uͥ posse ista coet̾na iueni¬
ri in creatore: qñ coeua increatu¬
rã inueniti poterat: Iam qud̃
aliquib fratrib hoc occurre¬
re puto Nam p̃uenerũt aliqui
ex quo dixi: candor est enĩ lucis
et̾ne Ignis enĩ lucẽ fundit. lux
abigne funditur: Quid aquo
existat si queramꝰ: cotidie cum
lucernã accendimꝰ. admonem᷑
rei cuiꝰdã inuisibilis ꝙ in enarra¬
bilis. ut lucerna aliqua sue¬
legentie nr̃e. i ista nocte e

Expanded text:
ad has similitudines. Legimus ad has similitudines. Legimus in Scripturis de ipsa Sapientia, Candor est enim lucis aeternae. Item legimus, Speculum sine macula Dei majestatis . Ipsa Sapientia dicta est candor lucis aeternae, dicta est imago Patris: hinc capiamus similitudinem, ut inveniamus coaeva, ex quibus intelligamus coaeterna. O Ariane, si invenero genitorem non praecedere tempore illud quod genuit, si genitum non esse minorem tempore illo a quo generatus est; justum est ut concedas mihi posse ista coaeterna inveniri in Creatore, quando coaeva in creatura inveniri potuerunt. Jam quidem aliquibus fratribus hoc occurrere puto. Nam praevenerunt aliqui ex quo dixi, Candor est enim lucis aeternae. Ignis enim lucem fundit, lux ab igne funditur. Quid a quo existat, si quaeramus, quotidie cum lucernam accendimus, admonemur rei cujusdam invisibilis et inenarrabilis, ut lucerna aliqua intelligentiae nostrae in ista nocte saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
coeuũ Loeuos totidie dicimꝰ
eos: qui candẽ habent mẽfurã
tẽꝑum. nõ alt̾ ab altero tẽpe
p̃cedit᷑. ambos tam̃ ẽẽ cepisse.
quos dicimꝰ coeuos: Si potueri¬
mꝰ inuenite coeitũ qd̾ nascitur
ei aquo nascitur: si possũt in¬
ueniri cocua duo. genetans s
genetatꝰ: hic inuenimꝰ coeua:
ibi intelligamus quoe t̾na
genitũ ex eo cepisse ex quo ce¬
pit genitor: Intelligimꝰ certe
filiũ dei ex eo eẽ nõ cepisse ex
quo nõ cepit generatoꝵ Etce
fortasse fcẽs muenimꝰ aliqͥd
in creatura qd̾ de alia renas¬
catut: et tam̃ ex eo tempore
eẽ incipiat. ex quo cepit illd̾
unde nascitur. Noc ex eo ex
quo illud cepit: illud ex eo ex
quo illud nõ cepit: Hoc ergo
coeuum. illud coet̾nũ arbittor¬
sc̃itatẽ urãm iam intellexisse
qd̾ dico nõ posse cõparar tẽpo¬
ralia et̾uis: s posse ex anqͣ te¬
nui et parua similitudine cce¬
ua ccet̾nis: Inueniamꝰ itaque to¬
ena. ꝙ de scripturis admonem᷑

Expanded text:
coaevum. Coaevos quotidie dicimus eos qui eamdem habent mensuram temporum, non alter ab altero tempore praeceditur, ambos tamen esse coepisse quos dicimus coaevos. Si potuerimus invenire coaevum quod nascitur ei a quo nascitur, si possint invenire cooeva duo, generans et generatus, hic invenimus coaeva, ibi intelligimus coaeterna. genitum ex eo esse coepisse, ex quo coepit generator intelligimus certe Filium Dei ex eo esse non coepisse, ex quo non coepit generator. Ecce fortasse, fratres, invenimus aliquid in creatura, quod de alia re nascatur, et tamen ex eo tempore esse incipiat, ex quo coepit aliud, unde nascitur. Hoc ex eo, ex quo illud coepit, illud ex eo, ex quo illud non coepit. Hoc ergo coaevum, illud coaeternum. ISanctitatem vestram jam intellexisse quod dico, non posse comparari temporalia aeternis; sed posse ex aliqua tenui et parva similitudine coaeva coaeternis. Inveniamus itaque coaeva, et de Scripturis admoneamur
Abbreviated transcription (Latin):
tẽꝑali Nunquid inuenisti mͥ¬
tre: quia gͦ in et̾nitate stabi¬
litas est ĩ tẽpore aut̃ uatietas:
iuet̾mtate omĩ stant. in tempo¬
re alia accedũt alia succedũt:
Potes inuenire minorẽ fi¬
cedentẽ patri. quia etiam pa¬
tri suo ipse successit. nõ et̾¬
no prĩ tẽporalis: Quid ergo pos¬
sumus frẽs nñ increatura ĩ¬
uenire coet̾nũ quãdo in crea¬

Expanded text:
temporali. Numquid invenisti mtemporali. Numquid invenisti m Quia ergo in aeternitate stabilitas est, in tempore autem varietas; in aeternitate omnia stant, in tempore alia accedunt, alia succedunt: potes invenire minorem ficedentem patri, quia etiam patri suo ipse successit non aeterno patri temporalis. Quid ergo possumus, fratres mei, in creatura invenire coaeternum, qua
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝯparandũ deo : sic om̃iaq̃
Ic nascũtur illo efficiente
ustuntur  sic forsitan ñ ĩ¬
uenitur aliqua similitudo nã¬
nutatis eius. quo modo nõ ĩ¬
uentur ꝙ substancie eius. ⁊
ĩnitabilitatis. diuitutatis. ma-
estatis eius: Quid enĩ simile
hc inueniri potest: si gͦ for¬
stã net natiuitatis similitu¬
do inueniat᷑: nunquid inde op¬
p̃sis sum: quia nõ inueni si¬
nilitudies creatori om̃iũ in cre¬
atura cupiens inuenire qd̾ eq̃
nõ sum nuenturus temporales
similitudĩes quas et̾nitati pos¬
sim comꝑare. S ꝙ tu quas
inuenisti quid sũt : quid enĩ
inuenisti: quia pater maior
ist tempore ꝙͣ filius. ꝙ ido̾ uis.
at filius d̾i tẽpr̃ minor sit ꝙͣ
pat᷑. Pat̾ et̾nus: Quia inue¬
isti minorẽ filiũ. patre tempo¬
silli. damͥ et̾num patre hic.q
inuenisti similitudĩem: Filium
minorẽ inuenisti patre in tẽpo¬
re. filiũ tẽꝑalẽ. minorẽ patte

Expanded text:
est comparandum Deo? Sic omnia quae est comparandum Deo? Sic omnia quae hic nascuntur, illo efficiente nascuntur. Et sic forsitan non invenitur aliqua similitudo nativitatis ejus, quomodo non invenitur et substantiae ejus, et immutabilitatis, divinitatisejus. Quid enim simile hic inveniri potest? Si ergo forsitan nec nativitatis similitudo inveniatur, numquid inde oppressus sum, quia non inveni similitudines Creatori omnium, in creatura cupiens invenire quod esset non sum inventurus temporales similitudines, quas aeternitati possim comparare. Sed et tu quas invenisti, quid sunt? Quid enim invenisti? Quia pater major est tempore quam filius: et ideo vis ut Filius Dei tempore minor sit quam Pater aeternus, quia invenisti minorem filium patre temporali. Da mihi aeternum patrem hic, et invenisti similitudinem. Filium minorem invenis patre in tempore, filium temporalem minorem patre
Abbreviated transcription (Latin):
test. Q si potest. ab aliquib
icrib potest: ex parte potest. e¬
in eniginate potest. ꝑ speculu
nõdũ aut̃ facie ad faciem
mus ⁊ nos aliquas similitud
adu̾sus illos. unde illi refelle
nõ uñ illud capiat᷑. Et em̃ c
dicimus ualde posse fieri posi
intelligi. ut ⁊ natus sit ⁊ coes¬
nus sit ei a quo natus estin
hoc refellant et quasi falsim
ẽẽ demõstrẽt. similitudies n¬
bis dant: Unde: De creatur
Et dicũt nobis H omo utiqis
rat añꝙͣ generarq filiũ: sll¬
ior est filio suo Et equus ent
⁊ cet᷑a animalia Similituds
ad hibẽt de creaturis: Quid u
bis laborandũ est ut ⁊ nosn¬
ueniamꝰ similitudies eaꝵ rei
quas astruimꝰ : quid sinõ mus¬
netimꝰ : nõ recte possem dicra
natiuitas creatoris fortassels¬
nulitudĩem in creatura nõ Il¬
bet: Quãto enĩ suꝑat eat̃
hic sunt in eo qd̾ ĩ est: tant
suꝑat ea que hic nascũtur ĩl
qd̾ ibi natus est. Oũa ꝑ de¬
m hic sunt: E quid tamẽ

Expanded text:
et si potest ab aliquibus majoribus, potest ex parte, potest in aenigmate, potest per speculum; nondum autem facie ad faciem; demus et nos aliquas similitudines adversus illos, unde illi refellantur, non unde illud capiatur. Etenim cum dicimus valde posse fieri, posse intelligi, ut et natus sit et coaeternus sit ei a quo natus est, ut hoc refellant et quasi falsum esse demonstrent, similitudines nobis dant. Unde? De creatura: et dicunt nobis, Homo utique erat antequam generaret filium, major est filio suo: et equus erat et caetera animalia. Similitudines adhibent de creaturis. CAPUobis laborandum est, ut et nos inveniamus similitudines earum rerum quas astruimus? Quid? si non invenirem, non recte possem dicere, Nativitas Creatoris fortasse similitudinem in creatura non habet? Quanto enim superat ea quae hic sunt in eo quod ibi est, tanto superat ea quae hic nascuntur in eo quod ibi natus est. Omnia per Deum hic sunt: et quid tamen
Abbreviated transcription (Latin):
facimus nos: Silebitnus: uti¬
nam licerꝙ Forsitan enĩ filẽdo.
aliquid dignũ dete in effabili co¬
gitaretur: Nã quicquid potest
fati: nõ est in effabile. In effabi
strauit: que fari nõ potest cu¬
i demonstrata sunt. Itaq fr̃es
melius erat si possemus tacete
et dicere. hoc habq fides: sit tͤ¬
i diuiꝰ. nõ potes capere paruulus
es pacient̾ tolerandꝰ. donec pẽ¬
nas nutͥas ne cũ uolare ĩ plu¬
ns uolueris: nõ sit illa ala¬
U libertatis. s casus temerita¬
tis:. Quid illi contra᷑ osi habe¬
cet qd̾ dicerꝙ. dicerq michi
Deficientis ista extusatio ẽ
Uictus est ueris. qui tespõ¬
dẽ nõ uult: Ille cui hoc dicit᷑
si nõ respondeat. ⁊ si ma se ip̃o
uictus nõ est iũcit᷑ tamen
intitubantib fratrib dudi¬
ũ etũ fcẽs infirmi. ꝙ putãt
reuera nõ eẽ quod dicatur. ⁊
forsitã uerũ putãt nõ esse
Nomo em̃ nichil potest dic̾ee
qd̾ nõ etiã sentire possis

Expanded text:
facimus nos? Silebimus? Utifacimus nos? Silebimus? Utinam liceret. Forsitan enim silendo aliquid dignum de re ineffabili cogitaretur. Nam quidquid potest fari, non est ineffabile. Ineffabilistravit, quae fari non possit cui demonstrata sunt? Itaque, fratres, melius erat si possemus tacere, et dicere: Hoc habet fides, sic credimus: non potes capere, parvulus es: patienter tolerandum, donec pennas nutrias; ne cum volare implumis volueris, non sit illa aura libertatis, sed casus temeritatis. Quid illi contra? O si haberet quod diceret, diceret mihi! Deficienti ista excusatio est. Victus est veris, qui respondere non vult. Ille cui hoc dicitur, si non respondeat, etsi in se ipso victus non est, vincitur tamen in titubantibus fratribus. Audiunt enim fratres infirmi, et putant revera non esse quod dicatur: et forsitan verum putant, non esse Homo enim nihil potest dicere, quod non etiam sentire possit:
Abbreviated transcription (Latin):
est: Adiungũt deinde: Si natꝰ
est patͥ filius erat pat̾ añqmͣ
ei filius nascẽtut: Hoc respu¬
it fides. respuunt aures catho¬
lice Auathematizat᷑ꝰ extra est
qui hoc sapit. nõ ꝑtinꝙ ad par¬
ticipatiouẽ societatẽq scõꝵ
Ergo ait: tationẽ mͥ redde qͦ¬
et nos ipĩ nõ carnales sumus
qñ carnalib̃ ista spiritalia ã ti¬
mamꝰ. homini assue facto na¬
tinitate t̾rena.ꝙ uidenti istius
creature ordinẽ. nbi successus
q decessus gignẽtes ⁊geuitos
etate distinguit. Post p a¬
trem enĩ naseitur filius. ꝑ l a¬
tri utiq morturo successutꝰ
Hoc in hominib hoc malus
animãtib inuenimꝰ. parentes
cõsuetudi̾em uidentes. carna¬
lia tranfferre illi ad spiritali¬
a cupiunt: et intẽtione crͣ¬
naliũ facilius seducũtur: Nõ
eñ ratio audientium sequi¬
tur talia p̃dicantes: s con¬
suetudo. que etiã ip̃os ĩuoluit
ut talia predicarent. Et quid

Expanded text:
est. Adjungunt deinde: Si natus est. Adjungunt deinde: Si natus est Patri Filius, erat Pater antequam ei Filius nasceretur. Hoc respuit fides, respuunt aures catholicae; anathematur, extra est qui hoc sapit, non pertinet ad participationem societatemque sanctorum. Ergo, ait, rationem mihi redde, quoet nos ipsi non carnales sumus, quando carnalibus ista spiritualia intimamus, homini assuefacto nativitate terrena, et videnti istius creaturae ordinem, ubi successus et decessus, gignentes et genitos aetate distinguit? Post patrem enim nascitur filius, patri utique morituro successurus. Hoc in hominibus, hoc in aliis animantibus invenimus, parentes consuetudine videndi, carnalia transferre illi ad spiritualia cupiunt, et intentione carnalium facilius seducuntur. Non enim ratio audientium sequitur talia praedicantes, sed consuetudo, quae etiam ipsos insolvit, ut talia praedicarent. Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
ditmꝰ ne possumꝰ aliquo ułi ꝑ sua¬
are quibdã infidelib. nõ ab hor¬
ate auero qd̃ dicitur a nobis fide
atipĩt qd̾ indere ꝯsueuerunt:
nisi sut̃ enĩ quidã dicere: ma¬
ior est pat̾ filio. et p̃cedit eum
tẽpr̃. Iᵈ est maior ẽ filio pater.
et imor est patre filius. et
a patre in temꝑe p̃ceditur. et
sic disputant: Si natus est:
utiq etat pater añꝙͣ filius
sli cꝙ̃ͣ natꝰ. Aitendite adsit no¬
uñs:. et pia intemptione exxipe
cupientib qd̃ ip̃ẽ donauerit. qd̵
ĩe suggesserit: assit nobis. ut
posimꝰ quo qͦmꝰͦ explicare qd̃ ce¬
piinus: Cam̃ frẽs ante dico: Si
nõ potuero ego explicare: nõ rati¬
one putetis s hominẽ defecissez
Itaq uos hortor et deprecor ut
anobis dici faciat. ut uos au¬
dire oportet et nos dicere Noc
gͦ illi dicun. Si filius dei est
natus est. Hoc fatemur: Nõ
eiñ eẽt filius. si natus nõ esf̾et
Manifestũ est ad mittit fides
approbat eccła catholica uerũ

Expanded text:
Putamusne possumus aliquo modo persuadere quibusdam infidelibus non abhorrere a vero, quod dicitur a nobis fide accipiunt quod videre consueverunt? Ausi sunt enim quidam dicere, Major est Pater Filio, et praecedit eum tempore: id est, major est Filio Pater, et minor est Patre Filius, et a Patre in tempore praeceditur. Et sic disputant: Si natus est, utique erat Pater antequam Filius illi esset natus. Attendite: adsit ipvestris, et pia intentione excipere cupientibus quod ipse donaverit, quod ipse suggesserit; adsit nobis, ut possimus quoquo modo explicare quod coepimus. Tamen, fratres, ante dico, si non potuero ego explicare, non rationem putetis, sed hominem defecisse. Itaque vos hortor et deprecor ut a nobis dici faciat, ut vos audire oportet, et nos dicere. Hoc ergo illi dicunt: Si Filius Dei est, natus est. Hoc fatemur. Non enim esset Filius, si natus non esset. Manifestum est, admittit fides, approbat Ecclesia catholica, verum
Abbreviated transcription (Latin):
Eo: Itaq qñ aliquid eminus
quetuus aliquid qd̾ demis
ut haleamus rem dato p̃coꝰ
uolumꝰ emete. ꝙ extra nos s
extra nos fit illud qd̾ dau
ut sit apud nos illud qd̃ oͥ¬
rit qui emit aliquid nȩces¬
se est ut tale inueniat: ut de
Maneat tamẽ ille aquo abii¬
dit p̃ciũ: q accedat illud. pi
bere. nõ quetat extra se ip̃m
qd̃ do. se ipm̃ det. Quodcũ
fecerit nõ se amitit: sicut a¬
mitit p̃ciũ qñ aliquid emit

Expanded text:
o. Itaque quando aliquid emimus, quaerimus aliquid quod demus, ut habeamus rem dato pretio quam volumus emere. Et extra nos est extra nos illud quod damus, ut sit apud nos illud quod comrit qui emit aliquid, necesse est ut tale inveniat, ut det maneat tamen ille a quo abscedit pretium, et accedat illud pro bere, non quaerat extra se ipsum quod det, se ipsum det. Quod cum fecerit, non se amittit, sicut amittit pretium, quando aliquid emit
Abbreviated transcription (Latin):
pit̾nũ est. Et uide ꝙ̃ ad modin
tu contingendo efficeris quod ñ
eras: nõ illud qd̾ contingis fi¬
cis eẽ quod nõ erat: Hoc dic
Deus nõ crescit excognitore
cognitor ex cognitione deus
ciũ nos dare quodã mͦ Nõ enin
unde augeatur illi damus qui
te lapso integer est: et te rail¬
te integer manet: paratꝰ iuden
ut beatificet cõu̾sos. et au̾sos pl¬
niat cecitatez uindicas enĩ pͥmo
in aiã adn̾sa a se: exordiũ pene
p̃a cecitate: Qui em̃ se auernt a
uumne uero id est ado: iã cecus
efsicitur: Nõ dum sentit penã:

Expanded text:
mpiternum est. Et vide quemadmodum mpiternum est. Et vide quemadmodum tu contingendo efficeris quod non eras, non illud quod contingis facis esse quod non erat. Hoc dico, Deus non crescit ex cognitore, sed cognitor ex cognitione Dei. pretium nos dare quodam modo. Non enim unde augeatur, illi damus, qui te lapso integer est, et te redeunte integer manet, paratus videri ut beatificet conversos, et aversos puniat caecitate. Vindicat enim primo in anima aversa a se, exordio poenarum, ipsa caecitate. Qui enim se avertit a lumine vero, id est, a Deo, jam caecus efficitur. Nondum se
Abbreviated transcription (Latin):
uł in suꝑ ficiem cõprehẽdisse.
Tractas qd̃ uides. uersas huc
atq illuc: uelud iꝑse circuis.
ut totũ uideas: Uno gͦ aspectu:
totũ uidere nõ potes ꝙ quã¬
diu u̾sas ut uideas: partes ui¬
des ꝙ contexendo quia uidis¬
ti alias ꝑtes: uideris totũ in¬
cere: Non aut̃ hic ocłoꝵ uisne
sed memorie iuiacitas inteli¬
gitur: Quid ergo de illo uerb
frẽs dici potest: ecce de corp¬
tib dicimus sub iacentib och
nrĩs: Non illa possunt cõpreli¬
dece aspectu Quis ͤ ocłis cor
cõp̃hendit dm̃  sufficit ut as¬
gat. si purus est ocłs. Si aif
attingit. tactu quodã arting
in corporeo ꝙ spiritali. nõ tanĩ
ꝯp̃hendit Q hoc si purus es
et̾ fit beatus homo. continge¬
do corde illud qd̃ semꝑ beatũm
net. q est illud ipã beatitudoꝵ
petua Et unde fit homo ui¬
uus uita ꝓpetua. unde fit hom
sapiens sapientia ꝑfecta. unde
fit homo illuminatus lumẽ se¬

Expanded text:
vel in superficie comprehendisse. vel in superficie comprehendisse. Tractas quod vides, versas huc atque illuc, vel ipse circuis ut totum videas. Uno ergo aspectu totum videre non potes. Et quamdiu versas ut videas, partes, vides: et contexendo quia vidisti alias partes, videris totum inspicere. Non autem hic oculorum visus, sed memoriae vivacitas intelligitur. Quid ergo de illo Verbo, fratres, dici potest? Ecce de corporibus dicimus subjacentibus oculis nostris, non illa possunt comprehendere aspectu: quis ergo oculus cordis comprehendit Deum? Sufficit ut attingat, si purus est oculus. Si autem attingit, tactu quodam attingit incorporeo et spirituali, non tamen comprehendit; et hoc, si purus est. Et homo fit beatus contingendo corde illud quod semper beatum manet: et est illud ipsa beatitudo perpetua, et unde fit homo vivus, vita perpetua; unde fit homo sapiens, sapientia perfecta; unde homo fit illuminatus, lumen se
Abbreviated transcription (Latin):
desuggestione carnis: spicita¬
lia ymaginem: Non est ulle ser¬
mo. nõ est ille deus minor in
parte: quã in toto Sed nõ potes
tale aliquid cogitare: Magis pia
est talis ignorantia: quã p̃sup̃ta¬
oͦ scientia: Loquimur enim de deo
dictũ est ꝙ deus erat uerbũ
De dõ loquimur Quid mirũ
si nõ ꝯphendis: Si em̃ ꝯphen¬
dis: nõ est deus: Sit pia confes¬
sio ignorantie: magis ꝙͣ teme¬
raria ꝓfessio scientiez Aninge¬
re aliꝙͣto in mẽte dm̃. magna
beatitudo est: Cõprehẽd̾e aut̃
omĩno ĩ possibile. Ad m̃tẽ deus
Ad ocłos. corpus uidendũ est:
S corpus ocło cõp̃hendere te
putas ͤ om̃ino nõ potes: Qͥc¬
quid. enĩ aspicis: nõ totũ aspi¬
cis Cuius homuns faciem
uides Nõ sic gͦ uides: ut cõ¬
prehendas. S quãto aspicis
aliam partẽ quã nõ uideras
nisi memoria tecũ faciat ut
memineris te iudisse unde
recedis: nũꝙͣ te diceres aliquid

Expanded text:
de suggestione carnis spirituade suggestione carnis spiritualia imaginemur. Non est ille Sermo, non est ille Deus minor in parte quam in toto. 5. In tale aliquid cogitare. Magis pia est talis ignorantia, quam praesumpta scientia. Loquimur enim de Deo. Dictum est, Et Deus erat Verbum. De Deo loquimur, quid mirum si non comprehendis? Si enim comprehendis, non est Deus. Sit pia confessio ignorantiae magis, quam temeraria professio scientiae. Attingere aliquantum mente Deum; magna beatitudo est: comprehendere autem, omnino impossibile. Ad mentem Deus ad oculos corpus, videndum est. Sed corpus oculo comprehendere te putas? Omnino non potes. Quidquid enim aspicis, non totum aspicis. Cujus hominis faciem vides. Non sic ergo vides, ut comprehendas: sed quando aspicis aliam partem, quam non videras, nisi memoria tecum faciat ut memineris te vidisse unde recedis, nunquam te dixeris aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
manetis in se ⁊ ĩnouans oiãz
Ergo forma est om̃iũ rerum.
forma in fabricata. sine tẽꝑe
ut diximus. q sine spaciis lo¬
coꝵ Quicquid eĩ loco capiti
cirtũscribitur forma: cͥcõscͥbitͦ
finib: habet metas: uñ ⁊ que¬
usq sit: Peide quod loco capiꝰ.
et mole quadã et spacio distẽ¬
ditur: minus est in parte qmͣ
in toto Faciat deus ut intelli¬
imus. possumꝰ udicate corpus qd̾¬
sibet in loco habe̾ formã. Ome
aut̃ qd̾ spatium loci occupat. mi¬
nus est in parte ꝙͣ in toto Pars
corꝑis humam uerbi grã brachi¬
uĩ: ntiq minus est brachiũ: qmͣ
totũ corpus E si minus est idẽ¬
breuius : breuiorẽ locũ occupat:
Itẽ caput quiã pars est corpo¬
ris. ĩminore loco ẽst: ⁊ minꝰ est
quã totũ corpus. cui caput est
Sit omĩa que sunt in loco. mi¬
nora sunt ĩ parte qũa in toto
Nichil tale de illo uerbo senti¬
amus: nichil tale cogitemꝰ: Nõ

Expanded text:
manens in se, et innovans omnia. manens in se, et innovans omnia. Ergo est forma omnium rerum, forma infabricata, sine tempore, ut diximus, et sine spatiis locorum. Quidquid enim loco capitur, circumscribitur. Forma circumscribitur finibus, habet metas unde et quousque sit. Deinde quod loco capitur et mole quadam et spatio distenditur, minus est in parte, quam in toto. Faciat Deus ut intellimus, possumus judicare corpus quodlibet in loco habere formam. Omne autem quod spatium loci occupat, minus est in parte quam in toto. Pars corporis humani, verbi gratia, brachium: utique minus est brachium quam totum corpus. Et si minus est brachium, breviorem locum occupat. Item caput, quia pars est corporis, in minore loco est, et minus est quam totum corpus, cui caput est. Sic omnia quae sunt in loco, minora sunt in parte quam in toto. Nihil tale de illo Verbo sentiamus, nihil tale cogitemus. Non
Abbreviated transcription (Latin):
Qit utt intelligat᷑: Est enĩ for-¬
naquedã. forma nõ formata s
forma om̃iũ formatoꝵ: Forma
i ꝯmutabłis. sine lapsu. sine de¬
fect. sine tempore. sine loco.
superans ꝯm̃ia. existens om̃ib
ꝙ fũdam̃tũ ꝙ d̾dã in quo sint.
⁊ fastigium sub quo sint: Si
dos euia om̃ia in illo sunt nõ
mentins. E dictum est Ipm̃ est¬
eñ uerbũ sapientia dei. Habemꝰ
r scciprũ omĩa in sapientia fe-¬
ili. Ergo in illo sunt omĩa
sẜlam̃ quia deus est sub illost̾
om̃s. Dicimꝰ ꝙͣ in comphenfibłr̾
sit qdͥ lectũ est: tam̃ lectũ est ñ
ut comp̃hentẽt᷑ ab homine: sed
ut doleris hõ quia nõ cõp hendit. ⁊¬
ꝙ inuenitq imde impeditur a
cõprehẽsione et remouerq ea ⁊̃
inhiarq ꝓceptõmi in cõmutabłis
ubi. ip̃e ẽx deteriore ĩ melius ꝯmu¬
tatus: Nõ enĩ uerbũ ꝓficit aut
crescit accedente cog̃nitore: s
integrũ suꝑ mãseris integrũ
si recefseris integrũ cũ redieris.

Expanded text:
 intelligatur. Est enim forma quaedam, forma non formata, sed forma omnium formatorum: forma incommutabilis, sine lapsu, sine defectu, sine tempore, sine loco, superans omnia, existens omnibus et fundamentum quoddam in quo sint, et fastigium sub quo sint. Si dicis quia omnia in illo sunt, non mentiris. Dictum est enim ipsum Verbum Sapientia Dei: habemus autem scriptum, Omnia in Sapientia fecisti . Ergo in illo sunt omnia: et tamen quia Deus est, sub illo sunt omnia. Dicimus quam incomprehensibile sit quod lectum est: tamen lectum est, non ut comprehenderetur ab homine, sed ut doleret homo quia non comprehendit, et inveniret unde impeditur a comprehensione, et removeret ea, et inhiaret perceptioni incommutabilis Verbi, ipse ex deteriore in melius commutatus. Non enim Verbum proficit aut crescit accedente cognitore: sed integrum, si permanseris; integrum, si recesseris; integrum, cum redieris;
Abbreviated transcription (Latin):
ergo est apollo. quid aut̃ pau¬
lus ͤ Ministri ꝑ quos credidis¬
tis: Hui ergo id est paulus et
apollo concordes erant inuni¬
tate sp̃s. et iunculo paucis:
et tam̃ quia eos isti int̾ se
uidere q ꝓ altero inflari
u̾sus alterũ coeperant. di¬
tur et homines. Q carnale
et animales: nõ ualentes
cipere que sũt sp̃s dei. Et
mẽ quia nõ sũt ab eccł̃a set¬
gati. paruuili appellantu
deos eẽ cupiebat. quos a¬
ebat quia homines erãt.
est in his contentionib nõ
dei sunt sed que hominũs¬
ebant: De illis uero qui
ab eccła segregati nõ dicti
ea que sũt sp̃s nõ ꝑcipiens
ne ad scientie ꝑceptionẽ t¬
rent᷑: sed dictũ est spm̃ nõs¬

Expanded text:
ergo Apollo? quid autem Pauergo Apollo? quid autem Paulus? Ministri, per quos credidistis . Hi ergo, id est, Paulus et Apollo, concordes erant in unitate Spiritus et vinculo pacis; et tamen quia eos isti inter se dividere, et pro altero inflari adversus alterum coeperant, dicuntur homines et carnales et animales, non valentes percipere quae sunt Spiritus Dei: et tamen quia non sunt ab Ecclesia segregati, parvuli appellantur vel deos esse cupiebat, quos arguebat quia homines erant, id est, in his contentionibus non quae Dei sunt, sed quae hominum sapiebant. De illis vero quiab ecclesia segregati, non dicit : Ea, quae sunt Spiritus, non percipientes, ne ad scientiae perceptionem referrentur: sed dictum est: Sp
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m nõ habentes: Nude ĩ ip̃a
eccła etiam ipõs qui ꝑ nomina
hominũ qmͣuis in eius unita
te constitutoꝵ quedã scismata
moliebantur paulus apłs ar¬
guens. int̾ cetera ait: Animał
aut̃ homo : nõ ꝑcipit que sunt
sp̃s dei. Sculticia est enĩ illi ⁊
nõ potest scite qm̃ spiritaliter
diuidicatur: Ostendit quid di¬
xerit ñ ꝑcipit. id est sciencie ñ
capit u̾bũ. Hos in eccła ꝯstitu¬
tos paruulos dic̾ nõdũ spiti¬
tales. sed ad huc carnales ⁊ lac¬
te alendos nõ escaz Quasi par¬
nuł inquit in xp̃o lag uobis
potũ dedi nõ escam Nondum
enĩ poteratis. sed nec adhuc qͥ
uł nõ ad huc. ꝓ fecto nõ despera¬
tur si eo tenditur ut sit aliꝙͣ¬
do qd̾ nõdũ est Adhuc emin
estis inquid carnales Et ostẽ¬
dens unde sint catnales. cũ
enĩ sit inquit int̾ uos emula¬
ipm̃ planius aperiens. cũ enĩ
quis dicat ego quidẽ inquit
sum pauli. alius aut̃ ego apol-¬
lo. nõne homines estis; Quid

Expanded text:
 Unde in ipsa Ecclesia etiam illos qui per nomina hominum, quamvis in unitate ejus constitutorum, quaedam schismata moliebantur, Paulus Apostolus arguens, inter caetera ait: Animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei; stultitia enim est illi, et non potest scire, quoniam spiritualiter dijudicatur . Ostendit quid dixerit, non percipit, id est, scientiae non capit verbum. Hos in Ecclesia constitutos parvulos, dicit nondum spirituales, sed adhuc carnales, et lacte alendos, non esca. Quasi parvulis, inquit, in Christo lac vobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis; sed nel, non adhuc, profecto non desperatur; si eo tenditur, ut sit aliquando quod nondum est. Adhuc enim estis, inquit, carnales. Et ostendens unde sint carnales: Cum enim sit, inquit, inter vos aemulaipsum planius aperiens: Cum enim quis dicat, Ego quidem, inquit, sum Pauli; alius autem, ego Apollo; nonne homines estis? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
portebat ꝑ linguas om̃iũ gentiũ
significari istam societatẽ filioꝵ
dei. et mẽbroꝵ xͥ futurã ĩ omi¬
b gentib: ut quẽ ad modum
tunc ille apparebat accepisse
spm̃ scm̃ qui loquebatur lingͥs
noscatur accepisse spm̃ scm̃:
qui tenetur uincło pacis eccłe.
que diffunditur in omĩb gẽ¬
tibs: Inde dicit apłs: Studẽ¬
tes seruare unitatẽ sp̃s ĩ uĩ¬
cło pacis: Quod aut̃ ip̃e sit spi¬
ritus patris. ip̃e filtus dicit
De petre ꝓcedit: Ꝙ alio loco:
Non enĩ uos estis qui loquimi¬
ni. sed sp̃s patris urĩ qui loqui¬
tur in uobis: Quod uero ipse
clamamꝰ. sed in illo. id est. ipõ
diffundente Karitatẽ in cordi¬
b nt̃is. si ne qua inaniter clam¬
quem ergo in trinitate ppͥe
ꝑ tinerq huius cõmunio soci¬
etatis : nisi ad eum spm̃ qui est
patͥ filioq cõmunis: Nunc¬

Expanded text:
portebat per linguas omnium gentium significari istam societa.tem filiorum dei et membrorum Christi futuram in omnibus gentibus, ut, quemadmodum tunc ille apparebat accepisse spiritum sanctum, qui loquebatur linguis noscat accepisse spiritum sanctum, qui tenetur uinculo pacis ecclesiae, quae diffunditur in omnibus gentibus. unde dicit apostolus: studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. Quod autem ipse sit spiritus patris, ipse filius dicit: de patre procedit; et alio loco: non enim uos estis, qui loquimini, sed spiritus patris uestri, qui loquitur in uobis. quod uero ipse clamamus, sed in illo, id est ipso diffundente caritatem in cordibus nostris, sine qua inaniter clamquem ergo in trinitate proprie pertinet huius communio societatis nisi ad eum spiritum, qui est patri filioque communis? n
Abbreviated transcription (Latin):
missionẽ᷑ tamẽ ad fidem catho¬
litam uenuint. q societãte sp̃t
aggregantut. qͤm foris ꝓcul
dubio nõ habebant: nõ ei re¬
petitur lauacrũ carms. Non
enĩ de fuit etiam foris positis
ista forma pietatis: sed acce¬
dit eis. que nsitutus nõ pot̾
dati imitas sp̃s in suncłõ pa¬
cis Tales qiippe ẽtant añqm̃
cafhplici eẽnt: de qualib dic̃
apłs. Habentes formã pieta¬
sis iurtutẽ aut̃ eius abne

Expanded text:
d Catholicam veniunt, et societati Spiritus aggregantur, quem foris procul dubio non habebant, non eis repetitur lavacrum carnis. Non enim defuit etiam foris positis ista forma pietatis: sed accedit eis, quae nisi intus non potest dari, unitas Spiritus in vinculo pacis. Tales quippe erant, antequam catholici essent, de qualibus dicit Apostolus: Habentes formam pietatis, virtutem autem ejus abne
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. intelligete q nosse: Na
quomͦ eent pariuili ins¬
Noͣ nisi tenati ex spũ scõ: Nec
rũ uideri debet: quod quis
aliqͥd habet et qd̾ habet
tat. Ut enĩ taceam de om̃i¬
tentis diuinitate atq ĩõs¬
tabilis trinitatis unitatt
facile scienciã ꝑcipiat qd
Prostremo ut certissiine
paulũ apłm intueauꝰ: quẽad¬
modũ eos ipsos nicrepansaĩt
ecciła separatis: qui dicti sunt
som nõ habentes. Sed nec ille¬
dicendiis est eẽ ieccła. et ad
istam societatẽ sp̃s ꝑtinere:
qui ouib x corporali tantũ t¬
scismaticis. uł in hereticis con¬
gregationibus uł pocius segͦ¬
ganonib baptizantur: ꝙͣuis
nõ fint renati spũ. tanꝙͣ his¬
maheli similes. qui scd̾m car-¬
nem natus est abrahe. nõ isa¬

Expanded text:
t, intelligere et nosse. Nam quomodo essent parvuli in Christo, nisi renati ex Spiritu sancto? Nec mirum videri debet, quod quisque aliquid habet, et quod habet ignorat. Ut enim taceam de omnipotentis divinitate atque incommutabilis Trinitatis unitate; quis facile scientia percipiat quid Postremo ut certissime nPaulum apostolum intueamur, quemadmodum eos ipsos increpans ait: Ecclesia segregatis, qui dicti sunt Spiritum non habentes. dicendus est esse in Ecclesia, et ad istam societatem Spiritus pertinere, qui ovibus Christi corporali tantum cschismaticis vel haereticis congregationibus, vel potius segregationibus baptizantur, quamvis non sint renati Spiritu, tanquam Ismaeli similes, qui secundum carnem natus est Abrahae, non s
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ uelle ẽẽ ꝓ petra Dicat ergo
er nonissimũ illud eccła: Si cre¬
prets moysi. crederetis et mͥ. de
ne enĩ ille scripsit: quia corpus
sum eius de quo scripsit: Et de et¬
badixi. in semine tuo bñdicentur
om̃s gentes. Moyses hoc in pͥmo
liro scripsit. Si crederetis moysi.
trederetis ⁊ xp̃o Quia moysi uer¬
la cõtempnitis: nccesse est ut xͥ u̾ba
contempnatis: Habent ibi inquit

Expanded text:
 Dicat ergo et novissimum illud Ecclesia, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit: quia corpus sum ejus, de quo scripsit. Et de Ecba dixi, In semine tuo benedicentur omnes gentes . Moyses hoc in primo libro scripsit. Si crederetis Moysi, crederetis et Christo. Quia Moysi verba contemnitis, necesse est ut Christi verba contemnatis. Habent ibi, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
dehereticis: amortuis resurrexerit
quidicebat: Oportebat xp̃m pati
et resurgere a mortius tertio diez
Hot credo Credo in quã Credisͤ qͣre
nõ credis qd̃ sequitur: quia credis
iportebat xp̃m pari q resurgere a
sust crede et qd̾ sequitut de eccła.
paeditari ĩ noĩe eius penitenciã
remissionẽ pectatoꝵ ꝑ omes gẽ¬
lis Quare credis de capite.ꝙ nõ
sredis de corꝑe: Quid tͥ fecit eccła
ut eam uelis quodã modo decolla¬
re.Lollere uis eccłe caput. et
aprti credere. corpus relinquere:
Quasi ex amme torpus: Siue cau¬
sa capiti. quasi famulus. deuotus
blandiris: Qui decollare uult.
et caput ⁊ corpus conanur occide̾
Etubescunt uegare xpm̃: et nõe¬
rubescunt negare uerba xp̃i Rpm

Expanded text:
CAPUT VIII. A mortuis resurrexerat qui dicebat, Oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertia die. Hoc credo. Credo, inquit. Credis? Quare non credis quod sequitur? Quia credis, Oportebat Christum pati, et resurgere a et quod sequitur de Ecclesia, Praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes. Quare credis de capite, et non credis de corpore? Quid tibi fecit Ecclesia, ut eam velis quodam modo decollare? Tollere vis Ecclesiae caput, et capiti credere, corpus relinquere, quasi exanime corpus. Sine causa capiti, quasi famulus devotus blandiris. Qui decollare vult, et caput et corpus conatur occidere. Erubescunt negare Christum, et non erubescunt negare verba Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
uidimꝰ et credidimꝰ: Nerba ip̃ius
nobiscũ sunt: Cõparate uos iudeis
Illi cõtẽpserũt pendẽtẽ in ligno.
uos cõtẽpnitis sedentẽ in celo Illis
suggerentib stetit titulus xpi:
uobis stantib deletur baptismus
xp̃i. S quid restat fr̃s nͥ oremus
et ꝓ suꝑbis oremꝰ et ꝓ elatis qͥ se
sit extollunt: Dicamus ꝓ illis dõ.
cognostant quia nomẽ tͥ dñs: et
nõ homines. sed tu solus altissimꝰ
suꝑ om̃ei terram: Conu̾si ad dñm¬

Expanded text:
erba ipsius nobiscum sunt. Comparate vos Judaeis: illi contempserunt pendentem in ligno, vos comtemnitis sedentem in coelo: illis suggerentibus stetit titulus Christi, vobis stantibus deletur Baptismus Christi. Sed quid restat, fratres, nisi oremus et pro superbis, oremus et pro elatis, qui se sic extollunt? Dicamus pro illis Deo, Cognoscant quia tibi nomen Dominus: et non homines, sed tu solus altissimus super omnem terram . Conversi ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
deus: Simus miqui: q hoc magis
ip̃e scit: Uos in nobis spem nõ por¬
tis: quales cũq simꝰ Si bom sumis
facite qd̾ scriptũ est ĩmitatores m̃
estote sicut ⁊ ego xpi:. Si aut̃ m¬
li sumus net sic deserti estis. net
sic sine consilio remansistis: da¬
te dicentẽ: Que dicunt facite
aut̃ faciunt. facere nolite: Illĩ
cõtra: Nisi bom fuerimꝰ. peristies
ce est alius qui ueniet ĩ nouuns
suo Ergo uita mea ex te pendels
Q salus mea ex te teligabitur.
Ita ne oblitus sum fundam̃tĩ me¬
um: nõne petra etat xp̃s: sĩne
qui edificat suꝑ pertã ip̃m nõ dł¬
icit uentꝰ pluilia flumina: Nes

Expanded text:
t; simus iniqui, et hoc magis ipse scit: vos in nobis spem non ponatis, qualescumque simus. Si boni sumus, facite quod scriptum est: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Si autem mali sumus, nec sic deserti estis, nec sic sine consilio remansistis: audite dicentem, Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite . Illi autem contra: Nisi boni fuerimus, peristis. Ecce est alius qui veniet in nomine suo. Ergo vita mea ex te pendebit, et salus mea ex te religabitur? Itane oblitus sum fundamentum meum? Nonne petra erat Christus ? Nonne qui aedificat super petram, ipsum non dejicit ventus, pluvia, fl
Abbreviated transcription (Latin):
antixp̃i multi facti sunt: Quid
aut̃ expauescimꝰ in antixpõ nͥ qͥa
nomẽ suum honoraturus ẽ et
nom̃ dñi cõtẽpturꝰ : quid aliud
facit qui dicit ego iustifico: Res¬
pondetur ei: Ego ad xp̃m uemi.
nõ pedib sed corde uenizebi euan¬
gelium audiui. iͥ credidi. iͥ baptix¬
tus sum Quia in xp̃m credidi.
in dm̃i credidi Qẜ ille Nõ es mũ¬
duis Quare: quia nõ ibi fui Dic
quiare nõ sũ mũdatꝰ. homo qui b¬
baptizatus sum i ihrłm: homo
qui baptizatus sum uerbi gr̃a a¬
pud ephesios. ad quos datã epłam
legis. et quoꝵ pacẽ sꝑnis : ecce
ad ephesios scripsit apłs Fm
data est eccła. manet usq nũc.
et uerius manet. et multipliciꝰ
manet: Tenꝙ qd̾ accepit ab apło:
dicitis mũdus nõ sumi iͥ bapnig¬
tus mũdus nõ sum : ⁊̃ nõ es qͣss¬
in cuiꝰ nom̃ credidi: Tu nescio un
ueniẽs. ĩmo nõ uemẽs sed uoler
ut ego ad te uemã: hic positus d¬
cis mͥ nõ es recte baptizatus qi

Expanded text:
antichristi multi facti sunt . Quid autem expavescimus in Antichristo, nisi quia nomen suum honoraturus est, et nomen Domini contempturus? Quid aliud facit qui dicit: Ego justifico? Respondetur ei: Ego ad Christum veni, non pedibus, sed corde veni: ubi Evangelium audivi, ibi credidi, ibi baptizatus sum: quia in Christum credidi, in Deum credidi. Et ille: Non es mundus. Quare? Quia non ibi fui. Dic quare non sum mundatus, homo qui baptizatus sum in Jerusalem, homo qui baptizatus sum, verbi gratia, apud Ephesios, ad quos datam Epistolam legis, et quorum pacem spernis? Ecce ad Ephesios scripsit Apostolus: fundata est Ecclesia, manet usque nunc; et uberius manet, multiplicius manet, tenet quod accepit ab Apostodicis? Mundus non sum? Ibi baptizatus, mundus non sum? Etiam non es. Quarin cujus nomen credidi. Tu nescio unde veniens, imo non veniens, sed volens ut ego ad te veniam, hic positus dicis mihi: Non es recte baptizatus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
estis subiecti: Quid est a liud ig¬
norare dĩ iusticiam et suã uelle
c̃stituere: nisi dicere. ego scĩfico⁊ e¬
go iustifico: qd̾ ego dedero. hoc scm
est : dimute do̾ qd̾ dĩ est agnosce
homo qd̾ homiis est gnoras
dei iusticiã.ꝙ ruam uis̾ constitu¬
ere: Iustificare me uis: sufficit tͥ
ut metũ iustificeris: De antixͦ

Expanded text:
estis subjecti. Quid est aliud, ignorare Dei justitiam, et suam velle constituere, nisi dicere: Ego sanctifico, ego justifico; quod ego dedero, hoc sanctum est? Dimitte Deo quod Dei est: agnosce, homo, quod hominis est. Ignoras Dei justitiam, et tuam vis constituere. Justificare me vis: sufficit tibi ut
Abbreviated transcription (Latin):
iudit docendos nos eẽ.÷ ⁊ de resur¬
rectione carnis nõ sic relinquẽdos:
secutus est ⁊ ait. Sicut enim pat᷑
habet uitam insemet ip̃o: sic dedit
filio habere uitam in semet ip̃o Noc
ad suscitandas mentes: hoc adui¬
uificandas mentes: Demide adiecit:
Ꝙ potestatt̃ dedit ei iudicium face:
qͣuia filius hominis est. Iste filius
dei: filius hominis est sẜ emi
si filius dei filuis dĩ manero et
filius hominis nõ fieret: filios ho¬
minũ nõ liberarꝙ. Ipẽ qui fecerat
hominẽ fcũs est qd̾ fecit: ut ñ
peritꝙ qd̾ fecit. Si aut̃ fc̃s est ho¬
mo: ut manero ⁊ filius dei ft̃s
est enĩ homo suscipiendo qd̾ none¬
rat: non perdendo qd̾ erat: Manẽs
deus: st̃s est homo: accepit te. non

Expanded text:
vidit docendos nos esse et de resurvidit docendos nos esse et de resurrectione carnis, non sic relinquendos, secutus est et ait, Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, sic dedit Filio habere vitam in semetipso. Hoc ad suscitandas mentes, hoc ad vivificandas mentes. Deinde adjecit, Et potestatem dedit ei et judicium facere, quoniam filius hominis est. Iste Filius Dei, filius hominis est. Etenim si Filius Dei, Filius Dei maneret, et filius hominis non fieret, filios hominum non liberaret. Ipse qui fecerat hominem, factus est quod fecit, ne periret quod fecit. Sic autem factus est homo, ut maneret Filius Dei. Factus est enim homo suscipiendo quod non erat, non perdendo quod erat: manens Deus
Abbreviated transcription (Latin):
cut aut̃ ait apłs nõ omĩum est fides
Si gͦ nõ om̃ium est fides:. nõ om̃s
resurgunt in aiã: Cum uenerit hora
resurrectiomis corꝑis. om̃s resur¬
gent: Honi sint mali sint ͦ resur¬
gent: Sed qui prius resurgit ĩ aĩa:
bono suo resurgit in corpore: Qui nõ
resurgit in anima: malo suo refut¬
git in corpore: Q tesurgit in aĩa: re¬
surgit in corpore ad uitam. qui nõ
resurgit in aĩa: resurgit in corpore
ad quã om̃s debemus festinare: in
qua laborare ut uiuamus: ⁊ iuiuen¬
Do usq infinem ꝑseueremus: Resta¬
bat ut ꝯmendaret nobis etiam re¬
surrectionẽ corporum: que futura
est infine scłi. S audite quomodo
et ipã cõmendauit: cum dixisset. A¬
men dico uobis quia ueniet hora
et nc̃ est qnͣdo mortui id est in fide¬
les audient uocem filii dei. id est
euangłium: & qui audierint id est
qui obediernit: iuuent id ẽ iusti¬
ficabuntur: ꝙ infideles iam non
erunt: Cum gͦ hoc dixisset: qm̃

Expanded text:
cut autem ait Apostolus, Non omnium est fides . cut autem ait Apostolus, Non omnium est fides . Si ergo non omnium est fides, non omnes resurgunt in anima. Cum venerit hora resurrectionis corporis, omnes resurgent: boni sint, mali sint; omnes resurgent. Sed qui prius resurgit in anima, bono suo resurgit in corpore: qui non prius resurgit in anima, malo suo resurgit in corpore. Qui resurgit in anima, resurgit in corpore ad vitam: qui non resurgit in anima, resurgit in corpore ad quam omnes debemus festinare, in qua laborare ut vivamus, et vivendo usque in finem perserveremus; restabat ut commendaret nobis etiam resurrectionem corporum, quae futura est in fine saeculi. Sed audite quomodo et ipsam commendavit. 9. men dico vobis, quia veniet hora, et nunc est, quando mortui, id est, ihfideles, audient vocem Filii Dei, id est, Evangelium; et qui audierint, id est, qui obedierint, vivent, id est, justificabuntur, et infideles jam non erunt: cum ergo hoc dixisset, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
quaudierint: qui crediderint ꝙ
temperauerint: ip̃ĩ uiuent: Er-
ante quam crederent et obedi¬
ant mortui iacebant: Et ambula¬
lnt. ꝙ mortui erant: Quid ua¬
lebant. qui ambulabant mortui:
ꝑtam̃ siquis int̾ illos moretetur
orpore: currerent. sepulchiũ para¬
ent. inuoluerent. portarent. sepe¬
ent mortui mortuũ. dequib dic
nẽ sine tortiios sepelire mor¬
nos suos: Tales mortui sic susci¬
lantur uerbo dei: ut uiuant infide
qu mortui erant in infidelitate: S-¬
bo excitantur. De ip̃a hora dix̃.
dñs. ueniet hora ⁊ nc̃ est. uboe¬
nim suo suscitabat mortuos infide¬
les. de quibus dicit apłs. Surge qͥ¬
i dormis: et exurge amortuis:. ꝙ in¬
est: Sed nõ ista sola est: restat et
corporis Qui resurgit in er̃a: bono
suo resurgit in corpore. Nõ enĩ resur¬
gunt in aĩa: om̃s qui resurrecturi
sunt in corpore: In aĩa in quã nõ om̃s
resurgunt: sed qui credunt ꝙ obedi¬
unt quia qui audierint uiuent: Si¬

Expanded text:
qui audierint? Qui crediderint et qui audierint? Qui crediderint et obtemperaverint, ipsi vivent. Ergo antequam crederent et obedirent, mortui jacebant: et ambulabant, et mortui erant. Quid valebant, quia ambulabant mortui? Et tamen si quis inter illos moreretur corpore, currerent, sepulcrum pararent, involverent, portarent, sepelirent mortui mortuum: de quibus dictum est, Sine mortuos sepeliant mortuos suos . Tales mortui sic suscitantur verbo Dei, ut vivant in fide. Qui mortui erant in infidelitate, verbo excitantur. De ipsa hora dixit Dominus, Veniet hora, et nunc est. Verbo enim suo suscitabat mortuos infideles: de quibus dicit Apostolus. Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et ilista sola est, restat et corporis. Qui resurgit in anima, bono suo resurgit in corpore. Non enim omnes resurgunt in anima: omnes resurrecturi sunt in corpore. In anima, inquam, non omnes resurgunt: sed qui credunt et obediunt; quia qui audierint, vivent. Si
Abbreviated transcription (Latin):
cuti ẽ: Ecce ad qd̾ nuttimur fa¬
piendum: Ecce ad qd̾ nutrimie
ꝑcipiendum. comedendũ. t ti¬
mẽ qd̃ comeditur nõ minuatꝰ
& qui comedit uegetetur: Nan
modo cibus uegetat comedend
Cominuitur cib qui comeditur
quands: Quomͦ aut̃ ceperimꝰ
medete insticiam. comedere sapi¬
emam: Comedere illum in morta¬
em cybum: ꝙ nos uegetamuit.ꝙ
U ille nrõ minuitur: Si em̃ nouit
S pasci luce nec tamen minuit
cem. Non enim minor etit lux.
na uidetur a plurib. Pluriũ oclõs
pisat. et tamen tanta est quãta
ent. ꝙ illi pascuntur. & illa nõ
niuitur: Si dedit hoc deus luci
quam fecit ad oculos carnis: qͥd
es ipsa lux ad ocłos cordis: Sigͦ sioͣ
budatetur tͥ aliquis cibus mag¬
nis quem prãsurus eẽs. parares
uentẽ:. Laudatur tͥ deus. para
enet hora.& ipã hora nunc est
iuando:ͤ quid: quando mortui au-¬
sent uocem filii dei: q qui audi¬
tint uiuẽt: Qui gͦ nõ andierint:
uonuiuent. Quid est qui audie¬
eint : qui obedierint: Quid est

Expanded text:
beatae. Ecce ad quid nutrimur capiendum, ecce ad quid nutrimur percipiendum, comedendum: ut tamen quod comeditur non minuatur, et qui comedit vegetetur. Nam modo cibus vegetat comedendo; sed minuitur cibus qui comeditur: quando autem coeperimus comedere justitiam, comedere sapientiam, comedere illum immortalem cibum; et nos vegetamur, et cibus ille non minuitur. Si enim novit oculus pasci luce, nec tamen minuit lucem: non enim minor erit lux, quia videtur a pluribus; plurium oculos pascit, et tamen tanta est quanta erat; et illi pascuntur, et illa non minuitur: si Deus dedit hoc luci, quam fecit ad oculos carnis; quid est ipse lux ad oculos cordis? Si ergo laudaretur tibi aliquis cibus magnus, quem pransurus esses, parares ventrem: laudatur tibi Deus, para Veniet hora, et ipsa hora nunc est, quando: quid? quando mortui audient vocem Filii Dei; et qui audierint, vivent. Qui ergo non audierint, non vivent. Quid est, qui audierint? Qui obedierint. Quid est,
Abbreviated transcription (Latin):
nuit dedit: filius enim de pre est.
pas̾ nõ est defilio: pat̾ filii pat̾ ẽ
et filius. prĩs est filius uerumptam̃
filius de pr̃e genitus. nõ pater defi¬
lio: & semꝑ filius: Semꝑ gͦ genitus
Quis hoc capiat. semꝑ genitum. Oĩs
em̃ homo cum audit geitũ. occurrit
illi Ergo erat tempus. quando non
etat iste qui genitus est Quid ergo
dicimꝰ ͦ Non sic: Non erat tempus
ante filium: quia omĩa ꝑ ip̃m stã
sunt: Si om̃ia ꝑ ipsum stã sunt. q

Expanded text:
re est, Pater non est de Filio: sed Pater Filii Pater est, et Filius Patris est Filius. Verumtamen Filius de Patre genitus, non Pater de Filio: et semper Filius; semper ergo genitus. Quis hoc capiat semper genitum? Omnis enim homo, cum audit genitum, occurrit illi: ergo erat tempus, quando non erat iste qui genitus est. Quid ergo dicimus? Non sic: non erat tempus ante Filium, quia omnia per ipsum facta sunt . Si omnia per ipsum facta sunt; et
Abbreviated transcription (Latin):
fidem ut ideo putet nõ sibi ẽẽ cre¬
dendum quia nõ uidet quando ue¬
nerit qd̾ nõ credebat. erubescet cõ¬
fusus separatur : separatus. dam¬
natur: Qui aut̃ crediderit segrega¬
tur ad dexteram. ꝙ stabit cũ mag¬
na fiducia et leticia: inter illos
quib dicetur. Uenite bñdicti prĩs
nĩ: ꝑcipite regnum qd uobis para¬
tũ est ab origine mundi Conclusit
aut̃ dñs: cũ hec uerba diceret: Sic
ibunt isti in ambustionẽ et̾nam.
iusti ant̃ in uitã et̾nam Hec ẽ ui¬
ta et̾n̾a que nobis ꝓmittitur: Qa¬

Expanded text:
fidem, ut ideo putet non sibi esse crefidem, ut ideo putet non sibi esse credendum, quia non videt; quando venerit quod non credebat, erubescit; confusus separatur, separatus damnatur. Qui autem crediderit, segregatur ad dexteram, et stabit cum magna fiducia et laetitia inter illos quibus dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Conclusit autem Dominus, cum haec verba diceret, sic: Ibunt isti in ambustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam . Haec est vita aeterna, quae nobis promittitur.
Abbreviated transcription (Latin):
auris audiuit. nec in cor hominis
ascendit. que p̃parauit deus dili¬
gentib se: Ergo quia hoc bonum tã
magnũ. tam p̃clarum. tam in effa¬
bile. nõ inueuit hominẽ ꝑceptorẽ:
tenebit dm̃i ꝓmissorem Nunc e¬
nim quod eiꝰ ꝓmissum est homo
.cectis corde nõ ꝑcipit. nec ei potest
ostendi in p̃senti qͥd ip̃e cui ꝑuit¬
titur sit futuxus: Quia ⁊ infans na¬
tus. si possꝙ u̾ba loquentis intelli¬
gere cum iꝑẽ loqui nõ posset nec am¬
bulare. nec aliquid agere. s sicut eũ
uidemus infirmũ iacentẽ indigñ
opis aliene tantũ modo intelligere
posset eum qui sibi loqueretur. et
dicerꝙ ei: ecte sicut me uides an
bulantẽ. oꝑantẽ. loquẽtem. post
paucos antios talis eris. attendẽs
tanquã infantib in hac carne atq
infirmitate iacentib. q magnun
est qd̃ ꝓmittitur. q nõ uidetur: et
erigitur fides qua credimus quad
nõ uidemus. ut mereamur uidere
qd̾ credimus Quicũq irridet hãt

Expanded text:
auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se. Ergo quia hoc bonum tam magnum, tam praeclarum, tam ineffabile, non invenit hominem perceptorem, tenuit Deum promissorem. Nunc enim quod ei promissum est, homo caecus corde non percipit: nec ei potest ostendi in praesenti, quid ipse cui promittitur sit futurus. Quia et infans natus si posset verba loquentis intelligere, cum ipse loqui non posset, nec ambulare, nec aliquid agere, sed sicut eum videmus infirmum, jacentem, indigum opis alienae, tantummodo intelligere posset eum qui sibi loqueretur, et diceret ei, Ecce sicut vides me ambulantem, operantem, loquentem, post paucos annos talis eris: attendens tanquam infantibus in hac carne atque infirmitate jacentibus, et magnum est quod promittitur, et non videtur: et erigitur fides qua credimus quod non videmus, ut mereamur videre quod credimus. Quicumque irridet hanc