comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ame. Ibi apeccatis meis auerte. hic aut̃
ame noli auertere. Confitere gͦ &
inuoca. Confitendo enĩ mundas tẽplũ.
qͦ ueniat inuocatꝰ. Confitere & in uoca¬
ut auertat faciẽ apeccatiꝰ tuis. ñ auer¬

Expanded text:
a me . Ibi, A peccatis meis averte; hic autem, a me . Ibi, A peccatis meis averte; hic autem, A me noli avertere. Confitere ergo, et invoca: confitendo enim mundas templum quo veniat invocatus. Confitere, et invoca. Avertat faciem a peccatis tuis
Abbreviated transcription (Latin):
diamtẽ uenit. Iucd alud destinonũ.
laulsus dus & humilia respicit. excelsu
litllonge cogioscit. hecelsus dñs eehu¬
cato gaudent. quasi eos suꝑbientes n
agnoscat qͥ mex celsis habitat : territi
suino s dictum ÷ eis. Uidet uos cecogs¬
noscit uos s alonge. hos facit beatos.
quib ꝓpinqͣt Tos aut inquit osuꝑbi
oexcelsi neritis impuniti qi cognoscit.
neritis beati qr alonge cognoscit. Uidete
eͦ quid agatis qr si agnoscit. ñ ignoscit.
Melius ergo ignoscitꝰ. quam agnoscit.
Quid÷ enim ipsũ ignoscere. nͥ non noscere :
quid ÷ ñ noscere : Non añi aduertere.
Nã & anladuersio uindicantis solet dici.
inquit faciẽ tuã apeccatis meis. Quid
igitur facies. si auerterit faciẽ suã ate.
Molestũ ÷ & tim̃dũ. ne deserat te. Rursꝰ
si faciẽ ñ auertit: añi aduertit. Nouit
hoc ds̃. potest hoc ds. & auertere faciẽ
apeccante & ñ auertere ac̃fitente. Itaq¬
alibi ei dr̃. auerte faciẽ tuã apeccatis
ineis & alibi ei drͣ. neauertas faciẽ tuã

Expanded text:
estimonium: Excelsus Dominus, et humilia respicit; excelsa autem a longe cognoscit . Excelsus Dominus, et hutate gauderent, quasi eos superbientes non agnoscat qui in excelsis habitat; territi sunt et dictum est eis: Videt vos, et cognoscit vos, sed a longe. Hos facit beatos quibus propinquat: vos autem, inquit, o superbi, o excelsi, non eritis impuniti, quia cognoscit; non eritis beati, quia a longe cognoscit. Videte ergo quid agatis; quia si agnoscit, non ignoscit. Melius ergo ignoscit, quam agnoscit. Quid est enim ipsum ignoscere, nisi non noscere? Quid est non noscere? Non animadvertere: nam et vindicantis solet dici a faciem tuam a peccatis meis . Quid igitur facies, si averterit faciem suam a te? Molestum est, et timendum ne deserat te. Rursus si faciem non avertit, animadvertit. Novit hoc Deus, potest hoc Deus, et avertere faciem a peccantealibi ei dicitur: Averte faciem tuam a peccatis meis; et alibi ei dicitur: Ne avertas faciem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ÷. Delectare in dño Et neputareᷤ
ĩa te habere qđ ꝓmittit: subiecit stati.
Etdabit tͥ petiones cordistui. Sigͦ ñdum
habes petitiones cordis. unde delectaris
in dño nͥ qr tenes certũ ꝓmissorẽ. qͥse efficit
ꝓmittendo debitorẽ : Huiꝰ gͥ dep̃cationeᷤ
ut maneat nob̾cũ spes nr̃a & introducam̃¬
in id qđ ꝓmisit ds̃. loqͥt᷑ titulus huiꝰ psalmi.
i FIẽ NΕCOR EΥMpas. Qud ÷ ne corrũ¬
pas  Qđ ꝓmisisti ex hbe. Siquandoorũ
ne lluẽ gͦ m̃tis oculus dirigat infuen
omĩa quȩ inuia occurrerint tͥnsenet
ut ꝑueniat᷑ infinẽ Exultent susbis
p̃senti felicitate. tumeant honorins
fulgeant auro. redundent familibas
seq̃is clientiũ c̃stipent᷑. Pretereuits su
transeunt tanqͣm ũbra Cũ ille fins uar¬

Expanded text:
ino. Et ne putares te jam habere quod promittit, subjecit statim, Et dabit tibi petitiones cordis tui . Si ergo nondum habes petitiones cordis tui, unde delectaris in Domino, nisi quia tenes certum promissorem, qui se effecit promittendo debitorem? Hujus igitur deprecationis ut permaneat nobiscum spes nin id quod promisit Deus, loquitur titulus hujus psalmi: In finem ne corrumpas. Quid est, ne corrumpas? Quod promisisti, exhibe. Sed quando? In finem. Illuc ergo mentis oculus dirigatur; in finem: omnia quae in via occurrerint, transeantur, ut perveniatur in finem. Exsultent superbi de praesenti felicitate; tumeant honoribus, fulgeant auro, redundent familiis, obsequiis clientium constipentur: praetereunt ista; transeunt tanquam umbra. Cum ille finis ven
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ qͦs aliquando habuimꝰ in r̾isũ. ꝓbieũ
dicunt. Quid nob̾ ꝓfuit suꝑbia. & diuti.¬
arum iactantia quid contulit nobs
Transiert̾ om̃ia tanquã ũbra. quiade
corruptibilibus p̾sumpserunt. spes eoꝵ
corrumpetur. Nr̃a uͦ spes. tẽ erit res
ꝓmissio enĩ dĩ ut maneat integra &
firma & certa erganos: diximꝰ ex cordeꝰ
fidei. infinẽ ne corrũpas. Noligͦtimen.
ne ꝓmissioneᷤᷤ dĩ corrũpat aliqͥs poten¬
tiũ. Ipse ñ corrũꝑit qr uerax:. potent¬

Expanded text:
sunt quos aliquando habuimus in risum. Ubi etiam dicunt: Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra . Quia de corruptibilibus praesumpserunt, spes eorum corrumpetur; nostra vero spes tunc erit res. Promissio enim Dei ut maneat integra et firma et certa erga nos, diximus ex corde fidei, In finem, ne corrumpas. Noli ergo timere ne promissiones Dei corrumpat aliquis potentium. Ipse non corrumpit, q
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiȩ medicinã humili¬
tatis apportat. humiles
Iaut̃ consolat᷑ inspe. hoc
agens ut neq qͥsquã suꝑbe
dese p̃sumat. neq qͥsquam
humilis de dño desꝑet Est enim
promissio dĩ rata. certa: fixa & in cocussa
fidelis & om̃i dubitatione carens. quȩ con¬
solat᷑ affuctos. Tota eñi uita hominissuꝑ
terrã. sicut scriptũ ÷ tẽptatio ÷. Nec qͣsi
prosꝑa eligenda ÷ & sola aduersa deui.¬
tanda : s utraq cauenda ẽ. Illa ne cor¬
rũpat. ista ne frangat. Ut unicuiq homi¬
num in qͦ cunq statu rerũ in hac uita
egerit: nonsit refugiũ nͥ ds̃ nec ullum
gaudiũ nͥ in ꝓmissis eiꝰ. Uita eñi hȩc qͣlibet
redundans felicitate: multos fallit ds
neminẽ. Quia gͦ om̃i homini conuerso
ad dm̃ mutatur delectatio mutantur
aut̃ delitiȩ nr̃ȩ in hacuita ñdũ sunt
inre s inspe. s ipsa spes tã certa: ut

Expanded text:
biae medicinam humilitatis apportat, humiles autem consolatur in spe: hoc agens, ut ne quisquam superbe de se praesumat, ne quisquam humilis de Domino desperet. Est enim promissio Dei rata, certa, fixa et inconcussa, fidelis et omni dubitatione carens, quae consolatur afflictos. Tota enim vita humana super terram, sicut scriptum est, tentatio est . Nec quasi prospera eligenda est, et sola adversa devitanda: sed utraque cavenda est; illa ne corrumpat, ista ne frangat; ut unicuique hominum, in quocumque statu rerum in hac vita egerit, non sit refugium nisi Deus, nec ullum gaudium nisi in promissis ejus. Vita enim haec qualibet redundans felicitate multos fallit; Deus neminem. Quia ergo omni homini converso ad Deum mutatur delectatio, mutantur autem deliciae nostrae in hac vita, nondum sunt in re; sed ipsa s
Abbreviated transcription (Latin):
Confessus exinaniuit se malis inuocans
implẽuit sebonis ł narrans eructauit.
quo se impleuit. Et uidete fr̃s. Cũ confi¬
terentur. multi erant. Confitebun tͥ ds
confitebimur. & inuocabimꝰ nom̃ tuum.
Multa eñĩ sunt corda confitentiũ. unũ
credentiũ. Quare multa sunt confitentiũ
unũ credentiũ: Diuersa eñi peccata ho¬
mines confitentur. unã fidem creduntꝰ.
lã gͦ cũ coeperit xp̃c habitare in interiore

Expanded text:
abilia tua. Confessus exinanivit se malis, invocans abilia tua. Confessus exinanivit se malis, invocans implevit se bonis, enarrans eructavit quo se implevit. Et videte, fratres; cum confiterentur multi erant: Confitebimur tibi, Deus; confitebimur tibi, et invocabimus nomen tuum. Multa enim sunt corda confitentium, unum credentium. Quare multa sunt corda confitentium, unum credentium? Diversa enim peccata homines confitentur; unam fidem credunt. Jam ergo cum coeperit Christus habitare in interiore
Abbreviated transcription (Latin):
& rursum aseptẽ spicis exilib consumptas
eẽ. septẽ fecundas. Et qͥd ⁊ int̾ p̃tatis iosephs
Sineministis. ñ duo sunt ista somnia.
ualet. hec dixi. ut non putetis repetitio¬
nem in uerb sc̃ȩ lingue. quasi loquaci¬
tis. eẽ. appetitũ. Sep̾e ibi repetitio fir¬
mam̃ti habet uim. Paratũ cor meu̾
ds inquit. paratũ cormeũ. Alio loco
dicit. Sustine dm̃. uirilit᷑ age & confor¬
tetur cortuũ. & sustine dñm. Innumera¬
bilia talia sunt ꝑom̃s scripturas. his
sufficit cõmendasse nos uob̾ loquendi
genꝰ. qđ obseruetis in om̃ib similibis.
Modo adrem aduertite. Conficebim̃¬
tibi inquit. & inuocabimꝰ. Dixi quare ante
inuocationẽ p̃cedit c̃fessio. qr quẽ inuocas
inuitas. Uenire autẽ ñ uult inuocatus.
situ fueris elatus. Flatꝰ si fueris: confiteri
non poteris. nec ea negas dõ quȩ nescit.
ltaq confessio tua: ñ illũ docet. sedte mun-

Expanded text:
et rursus, a septem spicis exilibus consumptas et rursus, a septem spicis exilibus consumptas esse septem fecundas. Et quid est interpretatus Joseph? Si meministis, non duo sunt ista somnia, valet » . Haec dixi ut non putetis repetitionem in verbis sanctae linguae, quasi loquacitatis esse appetitum. Saepe ibi repetitio firmamenti habet vim. « Paratum cor meum, Deus, » inquit; « paratum cor meum » . Alio loco dicit: « Sustine Dominum, viriliter age; et confortetur cor tuum, et sustine Dominum » . Innumerabilia talia sunt per omnes Scripturas. His sufficit commendasse nos vobis loquendi genus, quod observetis in omnibus similibus: modo ad rem advertite. Confitebimtibi, inquit, et invocabimus. Dixi quare ante invocationem praecedit confessio: quia quem invocas, invitas. Venire autem non vult invocatus, si tu fueris elatus: elatus si fueris, confiteri non poteris; nec ea negas Deo quae nescit. Itaque confessio tua non illum docet, sed te mund
Abbreviated transcription (Latin):
bimur tͥ ds̃ c̃fitebimurtͥ. Ipsa repetitio
confirmatio ÷ Nete c̃fessum ẽẽ peniteat.
Non eñi alicui crudeli confessus es. non
ultori ñ insultatori Nonfitere: securus.
Audi aliã uocẽ psalmi id hortantẽ. Con¬
conficeri udici homini. ne forte confessũ
puniat. Dm̃ fac confitendo ꝓpitiũ: quẽ
negando ñ facis nesciũ. Conficebuñ tͥ ds
confitebim̃. & securi iam inuocabimus
nom̃ tuũ. Ex hausimꝰ corda nr̃a confessione.
truisti mundasti. Confessio nos humiles
facit ꝓpinqua humilibus qͥ recedis ab
excelsis: Nrmam̃tũ aut̃. ẽẽ. sententiȩ inrer¬
ꝓetitione. multis scripturarũ locis docem̃
psalmis fiat fiat. Adsignificationẽ rei suf¬
ficeret unũ fiat adsiguficationẽ firmitatꝰ
accessit alterũ fiat Rex egipti pharao nostis
qđ cum iam ibi esset ioseph ꝓpt pudicicie
amorẽ inclusus in carcere. uidit sonium
icdiem pharao notũ om̃ib nob aseptem
macris consũptas ẽe. septẽ boues pingues.

Expanded text:
bimur tibi. 3. Ipsa repetitio, confirmatio est, ne te confessum esse poeniteat. Non enim alicui erudeli confessus es; non ultori, non insultatori: confitere securus. Audi aliam vocem psalmi adhortantem: Conconfiteri judici homini, ne forte confessum puniat; Deo noli: fac confitendo propitium, quem negando non facis nescium. Confitebimur tibi, Deus; confitebimur, et securi jam invocabimus nomen tuum. Exhausimus corda nostra confessione; terruisti, mundasti. Confessio nos humiles facit, propinqua humilibus, qui recedis ab excelsis. Firmamentum autem esse sententiae in repetitione, multis Scripturarum locis docemurpsalmis, Fiat, fiat : ad significationem rei sufficeret unum fiat; ad significationem firmitatis accessit alterum fiat. Rex Aegypti Pharao, nostis quod cum ibi jam esset Joseph propter pudicitiae amorem inclusus in carcere, vidit somnium idem Pharao notum omnibus nobis: a septem macris consumptas esse septem boves pingues;
Abbreviated transcription (Latin):
solum ÷ popłs ille iudeorum nat exuni
abrahe: s ibi om̃s gentes. quarũ quedam
minade sunt ut om̃s intelligantur iru
iiericho meretrix quȩ suscepit nutio
alia uia eiecit quȩ p̾sumpsit in ꝓmisios
quȩ timuit dm̃. cui dictũ ÷ ut ꝑfeuisu

Expanded text:
Judaeorum natus ex carne Abrahae; sed ibi omnes gentes, quarum quaedam nominatae sunt, ut omnes intelligantur. «Memor illa in Jericho meretrix quae suscepit nuntios et alia via ejecit; quae praesumpsit in promissione, quae timuit Deum, cui dictum est u
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Quare: ieiunant: Ne uentrẽ pocu¬
pent̃ uilia. & ñ possint admittere p̃̾cũ
Ergo negotium gutturis gerit inieuo
Magna res utiq ieiuniũ. Contra uemis
& guttur pugnat. aliquando illis mi¬
lit̾at. Itaq fr̃smei. siputatis aliqͥd tale
habituros nos in illa patria. qͦ nos ex¬
hortat᷑ tuba cęlestis. & ꝓpterea uosap̃¬
sentib abstinetis. ut illie tales copias re¬
cipiatis: sic estis qͦmͦ illi qͥ ieuinant ꝓpt̾
epulas maiores. & continent sẽ maiore
in continentia. Nolite gͦ sic. Adaliquid
uos in effabile p̾parate. mundent᷑ corda
ab om̃ib affectionib ur̃is terrenis & secu¬
larib Uisuri sumꝰ qͥddã qͦ uiso beatiermꝰ
& hoc solũ nob̾ sufficiet. Et qͥd : Non
manducabimꝰ: Immo manducabimus
ipse erit cib nr. qͥ & reficiet & ñ deficet
Tanquã iocunda toꝵ om̃iũ habitatio

Expanded text:
nis. Quare jejunant? Ne ventrem praeoccunis. Quare jejunant? Ne ventrem praeoccupent vilia, et non possit admittere pretiosa. Ergo negotium gutturis gerit in jejunio. Magna res utique jejunium: contra ventrem et guttur pugnat; aliquando illis militat. Itaque, fratres mei, si putatis aliquid tale habituros nos in illa patria, ad quam nos exhortatur tuba coelestis, et propterea vos a praesentibus abstinetis, ut illic talia copiosius recipiatis; sic estis quomodo illi qui jejunant propter epulas majores, et continent se majore incontinentia. Nolite ergo sic: ad aliquid vos ineffabile praeparate; mundate cor ab omnibus affectionibus vestris terrenis et saecularibus. Visuri sumus quiddam, quo viso beati erimus, et hoc solum nobis sufficiet. Et quid? non manducabimus? Imo manducabimus; et ipse erit cibus noster, qui et reficiat, et non deficiat. «Tanquam juc
Abbreviated transcription (Latin):
qualẽ hic ñ nouimꝰ. Uideo hic multas
iocunditates: & multi gaudent in scło.
alii hinc. alii inde. & nͦ ÷ qđ illi gaudio
cõparent. s tanquã iocunditas erit.
Nam si dicã iocunditas: incipit homin
occurrere talis iocunditas: quale solet
hab̾e in poculis in prandiis. in auareo
inho norib scłi. Extollunt᷑ eñi honn&
&leticia quadã insaniunt : son ene
gaudere impiis dicit dñs. Est que¬
dam iocunditas. quam nec ocullil.¬
dit nec auris audiuit. nec in cor homue
ascendit. Tanquã iocundatoꝵ om̃ium
habitatio inte. Ad aliud gaudiui nor
paremꝰ. qr hic tanquã simile in ueninꝰ
& ñ ÷ hoc nequasi paremꝰ nos talibus
ibi ꝑfrui. qualib hic gaudemꝰ Aloqu
continentia nr̃a. auaricia erit. Sunt en
homines qui inuitant᷑ ad cȩnã opini
ubi multa & p̾ciosa ponenda sunt hoi
prandent. Iã si quȩras ab eis quare non
causa. negotiũ uentris agit᷑. ñ relgo¬

Expanded text:
qualem hic non novimus. Video hic multas qualem hic non novimus. Video hic multas jucunditates, et multi gaudent in saeculo, alii hinc, alii inde; et non est quod illi gaudio comparem, sed tanquam jucunditas erit. Nam si dicam, Jucunditas; incipit homini occurrere talis jucunditas, qualem solet habere in poculis, in prandiis, in avaritia, in honoribus saeculi. Extolluntur enim homines, et laetitia quadam insaniunt: sed «non est gaudere impiis,» dicit Dominus . Est quaedam jucunditas quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Ad aliud gaudium nos paremus; quia hic tanquam simile invenimus, et non est hoc: ne quasi paremus nos talibus ibi perfrui, qualibus hic gaudemus; alioquin continentia nostra avaritia erit. Sunt enim homines qui invitantur ad coenam opimam, ubi multa et pretiosa ponenda sunt; non prandent: jam si quaeras ab eis quare non causam; negotium ventris agitur, non religio
Abbreviated transcription (Latin):
facta st̃ om̃ia : habitabim᷑. & habitabimꝰ.
Subicient᷑ illi om̃ia. ut sit ds̃ om̃ia in
om̃ib Beati gͦ qui habitant indomo
tua. Unde beati: habendo aurũ haben¬
do argentũ. numerosam familiã mul¬
tiplicem ꝓlem: Unde beatis. Beati qͥ
habitantꝰ indomo tua. in scła scłoꝵ lau.¬
dabunt te. Hoc uno beati otioso ne¬
gotio. Hoc gͦ unũ desideremꝰ fr̃s. cũ
uenerimꝰ ad hoc nos paremꝰ gaudere
erit miseria : Egentẽ ñ inuenies. nudũ
ñ inuenies. nemo tͥ occurret sitiens. Nullꝰ
ꝑegrinꝰ erit. nullus egrotꝰ quẽ uisites. nullꝰ
mortuus quẽ sepelias. nullus litigatoꝵ
ꝓpt̃ Necessitatẽ corporis nr̃i. nouellabimꝰ ÷
Magna ibi qui es. Nam ibi omĩa oꝑaquȩ
necessitas flagitat: subtrahent᷑. Mortua
necessitate : ꝑibt̃ oꝑa necessitatis. Quidgͦ
erit : Quomodo potuit: dixit lingua
humana. Tanquam iocundatoꝵ om̃iũ
habitatio inte. Quid ÷ tanquã: Quare
tanquã: Quia talis ibi erit iocunditas:

Expanded text:
 habitabimus: subjicientur illi omnia, ut sit Deus omnia in omnibus . «Beati» ergo «qui habitant in domo tua.» Unde beati? Habendo aurum, habendo argentum, numerosam familiam, multiplicem prolem? Unde beati? «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . Hoc uno beati otioso negotio. Hoc ergo unum desideremus, fratres, cum venerimus ad hoc; nos paremus gaudere erit miseria: egentem non invenies, nudum non invenies, nemo tibi occurret sitiens, nullus peregrinus erit, nullus aegrotus quem visites, nullus mortuus quem sepelias, nullus litigatorupropter necessitates corporis nostri novellabimus, Magna ibi quies: nam ibi omnia opera, quae necessitas flagitat, subtrahentur; mortua necessitate, peribunt opera necessitatis. Quid ergo erit? Quomodo potuit, dixit lingua humana: «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Quid est, «tanquam?» quare, «tanquam?» Quia talis ibi erit jucunditas,
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ duo parites in unũ dediuerso uenientẽ.
sicut popłi duo excircũcisione & ex p̃putio
ad pacẽ xp̃ianã sibimet connexi inuna
fide. in una spe. inuna caritate. S si an.
menta & posterior lapis angularis. Pocest
ꝗͦ aliquis dicere. qr magis xpc suꝑpr̃o.¬
pħas & apłos incũbit. nꝰ illi suꝑ illum.
si illi st̃ infundam̃to ipse in angulo S
cogitet qͥ hoc dicit: angulũ & infundã¬
mento ẽẽ. Neq enĩ ibi ÷ tantũ angulꝰ: ubi
uidetur. Et surgat in apicẽ: afundam̃to
mentũ inqͥt apłs nemo potest ponere

Expanded text:
 duo parietes in unum de diverso venientes: sic et populi duo ex circumcisione et ex praeputio, ad pacem christianam sibimet connexi in una fide, una spe, una charitate. Sed si angumenta et posterior lapis angularis. Potest ergo aliquis dicere quia magis Chrpostolos incumbit, non illi super illum, si illi sunt in fundamento, ipse in angulo. Sed cogitet qui hoc dicit, angulum et in fundamento esse. Neque enim ibi est tantum angulus ubi videtur, ut surgat in apicem: a fundamento inquit Apostolus, «nemo potest ponere
Abbreviated transcription (Latin):
dauit: Ut in ea fieret homo. iã fundata
erat. Sic in tellige sipotes. Et enĩ mat̾
syon dicet s homo. Mat̾ syon dicet.
homo aut̃ factꝰ : Iea. Ip̃se aut̃ fun¬
dauit eam: ñ homo. As altissimꝰ. Sic fun-¬

Expanded text:
davit? Ut in ea fieret homo, jam fundata erat. Sic intellige, si potes. Etenim, «Mater Sion, dicet;» sed, «homo, Mater Sion, dicet; homo» autem «factus est in ea: ipse» autem «fundavit e
Abbreviated transcription (Latin):
Iec bene nouit scitas ur̃a. S qr erant quȩ¬
dam tab̾nacula tẽporalia & imaginaria
loquit᷑ aut̃ iste deciuitate quadam quã
spũalit̾ intelligit. cuiꝰ umbra & figura erat
illa terrena: ait. Diligit dñsportas syon.
suꝑ om̃ia tab̾nacula iacob. Diligit illa sp̃ualẽ
ciuitatẽ. suꝑ om̃ia figurata: quibus intimac¬
batur illa cuitas semꝑ manens & sẽꝑ cȩlestẽ
ciuitas õĩ. Quasi intuebat᷑ ciuitatẽ illam
ierłm int̾rã. Nã uidete. quã ciuitatem
Iam illa destructa ÷ interra. hostes passa
cecidit int̾rã. iã non est qđ erat. Exp̃ssit
imaginẽ. transiuit umbra. Unde igitur¬

Expanded text:
ec bene novit Sanctitas vestra. Sed quia erant quaedam tabernacula temporalia et imaginaria; loquitur autem iste de civitate quadam, quam spiritualiter intelligit, cujus umbra et figura erat illa terrena: ait, «Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob.» Diligit illam spiritualem civitatem super omnia figurata, quibus intimabatur illa civitas semper manens, et semper coelestis civitas Dei.» Quasi intuebatur civitatem illam Jerusalem in terra. Nam videte quam civitatem ma. Nam illa destructa est in terra; hostes passa cecidit in terram, jam non est quod erat: expressit imaginem, transivit umbra. Unde igitur
Abbreviated transcription (Latin):
nigene ibi tyrꝰ ibi popłs & hiopũ: me¬
pito głosissima dete dicta sunt ciuitas
Seũ illic raab ꝑquẽ illic babylon¬
eusii iã ñ babylon. Caret eni baby¬
lone & incipit. eẽ. ierłm. Diuidit᷑ filia
aduersus matrẽ suam. erit inm̃bris re¬
ꝗme illiꝰ cui dr̃ Obliuiscere popłm tuũ.
& domũ patris tui. c̃cupiuit rex speciẽ
tuã Nã unde babylon aspiraret ad
ierłm: Unde raab adilla fundam̃ta
ꝓueniret: Unde alieNigenȩ. unde
trrus. unde popłs & hiopũ : Audi unde.
Maier syon uicet hooꝯo. Est qͥdã
homo qui dicit mat̾ syon. & ꝑhune
ueniunt isti om̃s. S istẽ homo qͥd ÷ :
dicit si audiamꝰ. si capiamꝰ. Mlat᷑ syon
dicet homo. Seqͥt᷑ ibi. quasi querereᷤᷤ
ꝑquẽ uenerit riab. baby lon. alieni.¬
gene. tyrꝰ. et hiopeᷤᷤ. Ecce ꝑquẽ uenert̃
Mat syon dicet homo. ri hocꝯo faciꝰ
t̃ inea eTIPSΕ EUNDAUIT eã altissiõꝰ

Expanded text:
nigenae, ibi Tyrus, ibi populus Aethiopum; menigenae, ibi Tyrus, ibi populus Aethiopum; merito, «gloriosissima de te dicta sunt, civitas Per eum illic Raab, per quem illic Babylon, jam non Babylon; caret enim Babylone, et incipit esse Jerusalem. Dividitur filia adversus matrem suam, et erit in membris reginae illius cui dicitur: «Obliviscere populum tuum et domum patris tui; concupivit rex speciem tuam» . Nam unde Babylon aspiraret ad Jerusalem? unde Raab ad illa fundamenta perveniret? unde alienigenae, unde Tyrus, unde populus Aethiopum? Audi unde: «Materh» «Sion, dicet homo.» Est quidam homo qui dicit, «Mater Sion;» et per hunc veniunt isti omnes. Sed iste homo quis est? Dicit, si audiamus, si capiamus: «Mater Sion, dicet homo.» Sequitur ibi, quasi quaereres, per quem venerit Raab, Babylon, alienigenae, Tyrus, Aethiopes. Ecce per quem venerunt, «Mater Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fun
Abbreviated transcription (Latin):
qr ĩĩ faciunt. Impellunt᷑ credendo: &cn¬
tur fidei. Ulec obsistere potest qͥsqul. o
qͥ uĩ faciunt diripiunt illud. Ibi em posi
incruce. quam in fauce. Memor eporal
unde nͥ ꝑ eũ qͥiustificat impium ẽ Pu
ciuitas ierłm. impiorũ ciuitas babylm¬
S uenit ille qͥ iustificat impiũ: quia
memor ero inquit. ñ solũ raab. sed etũ
babylonis. S qͦmͦ memor erit raaba
babylonis : Scientib me. Edeo qͦda loci
dicit scriptura. Effunde irã tuam
ingentis quȩ te non cognouerunt. hic
ait. Effunde irã tuã ingentes quȩ te nol
cognouerunt. Et alibi. Pretende miscls
tuam scientib te. Et ut noueritis qr in b¬
ab & babylone gentes significauit: qu
diceret᷑. qͥd ÷ qđ dixisti. memor ero ras
& babylonis scientibus me. quare hoc
dicisti: & enĩ alienigenȩ inqͥt. Id est
ptinentes ad raab. ꝑtinentes adbaby-¬
Tonem. Et tyrus. S qͦusq gentes :
Usq ad fines t̾rȩ. Flegit enim po¬

Expanded text:
 vim faciunt: impellunt credendo, et ceditur fidei, nec obsistere potest quisquam; quia qui vim faciunt, diripiunt illud. Ibi enim posin cruce quam in fauce. «Memor ero Raab Unde, nisi per eum qui justificat impium ? Piorum civitas Jerusalem; impiorum civitas BabylSed venit ille qui justificat impium; quia, «Memor ero,» inquit, non solum «Raab,» sed etiam «Babylonis.» Sed quorum memor erit Raab et Babylonis? «Scientibus me.» Ideo quodam loco dicit Scriptura: «Effunde iram tuam in gentes quae te non cognoverunt;» . Hic ait, «Effunde iram tuam in gentes quae te non cognoverunt;» et alibi, «Praetende misericordiam tuam scientibus te» . Et ut noveritis quia in Raab et Babylone Gentes significavit; quasi diceretur, Quid est quod dixisti, «Memor ero Raab et Babylonis, scientibus me?» quare hoc dixisti? «Etenim alienigenae,» inquit, id est, pertinentes ad Raab, pertinentes ad Babylonem, «et Tyrus.» Sed quousque Gentes? Usque ad fines terrae. Elegit enim po
Abbreviated transcription (Latin):
cas me. Linguam nullus tetigit cõpassione
clamat. ñ at tritione Adhuc xp̃c hic eger¬
carcere concludit᷑. Inuiriam ei facimus. si
ñ ipse dixit. esuriui & dedistiꝰ mͥmandu¬
care. sitiui & potastis me. hospes & colle.¬
gistis me. nudus & uestitis me eger &ii.¬
sitastis me. Et illi. Quando te uidimꝰ hȩc
patientẽ. & ministrauimꝰ tͥ: Et ille. sũuni
exminimis istis fecistis. m fecistiꝰ Ergo edi¬

Expanded text:
cas me. Linguam nullus tetigit; compassione cas me. Linguam nullus tetigit; compassione clamat, non attritione. Adhuc Christus hic egecarcere includitur. Injuriam ei facimus, si non ipse dixit: «Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et potastis me; hospes, et collegistis me; nudus, et vestistis me; aeger, et visitastis me. Et illi: Quando te vidimus haec patientem, et ministravimus tibi? Et ille: Cum uni ex minimis meis fecistis, m
Abbreviated transcription (Latin):
timo: & ait. Pfectũ ÷. Et inclinato capite.
me p̃dicta sunt cõpleta sunt. Ianquã
ideo expectaret. ut cõplerent᷑. Quis est
qͥsic ꝓficiscat᷑. qͦmͦ ille de corpore egressus
est: S qͥs ÷ qͥ hoc potuit: Qui pͥmo dixerat.
potestatẽ habeo ponendi animãmea.
& potestate̾ habeo iterũ sumendi eam.
Nemo tollit eam ame. sed ego pono eam
ame. & iterum sumo eam. Posuit quando
uoluit. sumpsit quando uoluit. Nemo ab:¬
stulit. nemo extorsit. Ergo impletȩ erañ
oñs passiones sed incapite. restabant ad¬
huc xp̃i passiones in corpore. Uos autẽ
estis corpus xp̃i. & mẽbra. In his gͦ mbris
cum esset apłs: dixit. Ut ad impleam quȩ¬
ꝑgit qͦ p̃cessit. Precessit enĩ xp̃c incapite.
sequitur incorpore. Et adhue xp̃e hie la¬
borat. & xp̃e hic patiebat᷑ asaulo quando
audiit saulus. saule. saule. qd me ꝑsequeris.
quomͦ solet lingua dicere calcato pede. cal¬

Expanded text:
timum, et ait, «Perfectum est; inclinato capite timum, et ait, «Perfectum est; inclinato capite me praedicta sunt, completa sunt: tanquam ideo exspectaret ut complerentur. Quis est qui sic proficiscatur, quomodo ille de corpore egressus est? Sed quis est qui hoc potuit? Qui primo dixerat: «Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestaten. habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me: sed ego pono eam a me, et iterum sumo eam» . Posuit quando voluit; sumpsit quando voluit: nemo abstulit, nemo extorsit. Ergo impletae erant omnes passiones, sed in capite: restabant adhuc Christi passiones in corpore. Vos autem estis corpus Christi et membra . In his ergo membris cum esset Apostolus, dixit: «Ut adimpleam qupergit quo praecessit: praecessit enim Christus in capite, sequitur in corpore. Et adhuc Christus hic laborat; et Christus hic patiebatur a Saulo, quando audivit Saulus: «Saule, Saule, quid me persequeris?» Quomodo solet lingua dicere, calcato pede: Cal
Abbreviated transcription (Latin):
tatis adSedes duodecĩ ꝑtinent: quẽ ad modũ
qͦt qͦt intrabt̃ adduo decĩ portas ꝑti¬
nent. Parta̾s eñi mundi quattuor̾ sunt.
oriens: occidens. aquilo. & meridies. Iste
quattuor partes. assidue nominant᷑ iN
scripturis. Ab om̃ib istis quattuor uentis.
sicut dicit dñs in euangelio. aquattuor
uentis se collecturũ electos suos. ab om̃ib
gͦ istis quattuor uentis. uocat᷑ ȩccła. Omͦ
uocat᷑ undiq ÷ Intrinitate uocat᷑. Non
uocat᷑ nisi baptismo. in nomine patris
& filii & sp̃s sc̃i. O uattuor gͦ ter ducta.
duodecĩ inueniunt᷑. Pulsate gͦ affectu
inqͥt quȩ de sunt p̾ssurarũ xp̃i incarne
mea. Utad impleam. Ouid: Quȩ desunt.
Qui de sunt: Pressurarũ xp̃i. Et ubi dest᷑:
Incarne mea. Nunqͥd aliqͥd p̾ssurarum
deerat in illo homine qđ factũ ÷ uerbum
dĩ nato de MARIA uirgine: Passus ÷ eni
qͥc qͥd pati deberet ex sua uoluntate. nͣ
expeccati necessitate. Et uidet᷑ qr om̃ia
Incruce enim positꝰ. accepit acetũ inul-¬

Expanded text:
odecim pertinent; quemadmodum quotquot intrabunt, ad duodecim portas pertinent. Partes enim mundi quatuor sunt, Oriens, Occidens, Aquilo et Meridies. Istae quatuor partes assidue nominantur in Scripturis. Ab omnibus istis quatuor ventis, sicut dicit Dominus in Evangelio a quatuor ventis se collecturum electos suos ; ab omnibus ergo istis quatuor ventis vocatur Ecclesia. Quomodo vocatur? Undique in Trinsmo in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Quatuor ergo ter ducta, duodecim inveniuntur. 5. Pulsate ergo affectu inquit, «quae desunt pressurarum Christi in carne mea» . «Ut adimpleam:» Quid? «Quae desunt.» Cui desunt? «Pressurarum Christi.» Et ubi desunt? «In carne mea.» Numquid aliquid pressurarum deerat in illo homine, quod factum est Verbum Dei, nato de Maria virgine? Passus enim est quidquid pati deberet, ex sua voluntate non ex peccati necessitate; et videtur quia omnia: in cruce enim positus accepit acetum ul
Abbreviated transcription (Latin):
Cadere uisi sunt martyres. cũ ꝑcuterit
S qͥd dixit quȩdam uox canticie Cun
ceciderit iustus ñ cont᷑babit᷑. qr dñsen¬
firmat manum eiꝰ. Sic gͦ c̃quadramins
ad om̃s tẽptationes parat̾i. Quic qͥd iis¬
pulerit. non uos euertat. S tantem
te inueniat om̃is casus. Prigeris gͦ in
hanc fabricam affectu pio. religidue
sincera. fide. spe. caritate. Et ipsun
edificari. amhiulare :÷ Inistis ciuitati
ila est fabrica edificioꝵ. alii sunt ciues
pbitantes infabrica. Illa ciuitas ciuib
suis edificat᷑. Ipsi ibi sunt lapides. qͥ sunt

Expanded text:
Cadere visi sunt Martyres, cum percuterentur; Cadere visi sunt Martyres, cum percuterentur; sed quid dixit quaedam vox Cantici? «Cum ceciderit justus non conturbabitur; quonfirmat manum ejus» . Sic ergo conquadramini, ad omnes tentationes parati; quidquid impulerit, non vos evertat. Stantem te inveniat omnis casus. Erigeris ergo in hanc fabricam affectu pio, religione sincera, fide, spe, charitate; et ipsum aedificari ambulare est. In istis civitatibus alia est fabrica aedificiorum, alii sunt cives inhabitantes in fabrica: illa civitas civibus suis aedificatur, ipsi sun
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dum paulꝰ. quando ei clamauit deels
Saule saule. quid me ꝑ sequeris: Et gofu¬
dam̃tũ & lapis angularis ipse ÷ abimo sir¬
gens. si tam̃ ab imo. Etenim origo fiindr¬
mͣti huius summitatẽ tenet. & que lano¬
dum fundam̃tũ corporeȩ fabricȩ inina
est: sic fundam̃tũ sp̃ualis fabricȩ in sino
÷. Si ad terrã ȩdificarem̃: inimo nob̾ ponn¬
dum erat fundam̃tũ. Quia cęlestsꝰ fabre
÷: ad cȩlos p̾cessit fundam̃tũ nr̃m. Insea
gnę portantes fabricã ciuitatis. faciun¬
clamat decordib ur̃is. hoc agit artha¬
osa manꝰ dĩ. etiam ꝑ linguã nram: utal
illiꝰ edificii fabricã c̃qͣdremini. Honen
frustra etiam delignis quadratis ȩdfea
⁊ arca noe : quȩ nichilo minꝰ figuran
dite similitudinẽ. Quadrati lapidis a¬
milis debet. eẽ. xp̃ianus in om̃i tẽptas¬
one sua. Xp̃̾ianꝰ ñ cadit. Et si impelitꝰ
& quasi uertitur: non cadit. Nam qua¬
dratum lapidẽ qua cunque uerteristo

Expanded text:
nondum Paulus, quando ei clamavit de coelo: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Ergo fundamentum et lapis angularis ipse est, ab imo surgens; si tamen ab imo. Etenim origo fundamenti hujus summitatem tenet: et quemadmodum fundamentum corporeae fabricae in imo est; sic fundamentum spiritualis fabricae in summo est. Si ad terram aedificaremur, in imo nobis ponendum erat fundamentum: quia coelestis fabrica est, ad coelos praecessit fundamentum nostrum. Ipse ergo phetae magni, portantes fabricam civitatis, faciunclamat de cordibus vestris? hoc agit artificiosa manus Dei etiam per linguam nostram, ut ad illius aedificii fabricam conquadremini. Non enim frustra etiam de lignis quadratis aedificata est arca Noe , quae nihilominus figuram dite similitudinem quadrati lapidis: similis debet esse christianus. In omni tentatione sua christianus non cadit; etsi impellitur, et quasi vertitur, non cadit: nam quadratum lapidem quacumque verteris, stat.
Abbreviated transcription (Latin):
mnontib sc̃is. diligit dñs portas syon. Iam
deo p̾locutꝰ sum: neputatis alia. eẽ. funda¬
nsta: alias portas. Ouare sunt fundam̃ta
at infirmitatẽ nrãm. Quare sunt portȩ :
quia per ipsos intͣmus ad regnũ dĩ Prȩ¬
dcant eñi nob̃. & cum ꝑipsos intͣmꝰ: ꝑ xp̃m¬
ñtũ magnũ huiꝰ duo denarii numeri.

Expanded text:
montibus sanctis: diligit Dominus portas Sion.» Jam ideo praelocutus sum, ne putetis alia esse fundamenta, alias portas. Quare sunt fundamentaat infirmitatem nostram. Quare sunt portae? Quia per ipsos intramus ad regnum Dei: praedicant enim nobis. Et cum per ipsos intramus, pentum magnum hujus duodenarii numeri.
Abbreviated transcription (Latin):
urbem romã. quasi caput babylonis.
Non ierunt ad tẽplũ imꝑatoris. s
ad memoriã piscatoris. Unde en̾i isti
pͥncipes Infirma mundi elegit ds̃.
ut confundat fortia. & ignobilia elegit
ds̃. & ea quȩ ñ sunt tanquã quȩ suntꝰ.
ut ea quȩ sunt euacuentur. hoc fecit
qui erigit de t̾ra in opẽ. & destercore
ex altat᷑ pauperẽ. Ut quid erigit: Ut
collocet eũ cũ principib populi sui.
Magna res magnũ gaudiũ. magna
lȩtitia. Postea uenerunt in hano ciui.¬
tatẽ & oratores. s ñ uenirent nͥ p̃ce¬
derent piscatores. Magna hȩc. S ubi
his gaudiis atq conflatis. quomͦ
cͥausit : TaNQVã ioCVNDatoRuM
ocanim hasitatio inrte. Tanquã
iocundatoꝵ habitatio om̃iũ in hac
ciuitate. Inꝑegrinatione ista c̃terim᷑.
habitatio nr̃a iocunditas sola erit Pibit
labor & gemitꝰ. transeunt orationes.
succeduntꝰ laudationes. Ibi gͦ habitatio
iocundatoꝵ. ñ erit gemitꝰ dẽsiderantiũ.

Expanded text:
urbem Romam, quasi caput Babylonis; urbem Romam, quasi caput Babylonis; non ierunt ad templum Imperatoris, sed ad memoriam Piscatoris. Unde enim isti principes? Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia: et ignobilia elegit Deus, et ea quae non sunt tanquam quae sunt, ut quae sunt evacuentur . Hoc facit qui erigit de terra inopem, et de stercore exaltat pauperem. Utquid erigit? Ut collocet eum cum principibus, cum principibus populi sui . Magna res, magnum gaudium, magna laetitia. Postea venerunt in hanc civitatem et oratores; sed non venirent nisi praecederent piscatores. Magna haec; sed ubius gaudiis atque conflatis, quomodo clausit? «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Tanquam jucundatorum habitatio omnium juccivitate. In peregrinatione ista conterimur: habitatio nostra, jucunditas sola erit. Peribit labor et gemitus; transeunt orationes, succedunt laudationes. Ibi ergo habitatio jucundatorum, non erit gemitus desiderantium,
Abbreviated transcription (Latin):
creauit matre̾ dequa nasceret᷑. qͥd ÷ hoc
fr̃s: Quales ꝓmissiones. quantã sp̃e tenemꝰ:
Ecce ꝓpt̾ nos altissimꝰ qͥ fundauit ciuitatẽ:
mat᷑ dicit ipsi ciuitati. Et homo in ea
factus ÷ & altissimus eã fundauit. Quasi¬
diceret᷑. unde scitis istar. Cantauimus
hec om̃s. & cantat homo in omnibus
terram & cęlum. ante scła. Hic gͦ homo
ꝓpt̃ nos factꝰ ÷ in ea. idem ipse altissimꝰ
fundauit eam. Unde ista scimꝰ: Dnĩs
NARRAUIT IN SCRIPTURIS POPULORŨ.
Hoc eñi seqͥtur inpsalmo. Mat̾ syon dicet
homo & homo factꝰ ÷ in ea. & ip̃se fun-¬
dauit eã altissimꝰ. Dñs narrauit in
scripturis popłoꝵ. E⁊ erincipom. quoꝵ
In ea facti sunt pͥncipes. Nã ante quã
in ea fierent pͥncipes. abiecta mundi
elegit ds̃ ut confunderet fortia.
Hunqͥd pͥnceps piscatorᷤ. Nunqͥd pͥnceps
piiblicanus : Principes plane: s qui
facti sunt in ea. Quales isti pͥncipes :
Uenerunt de babylone pͥncipes cre-¬
dentes de scło. pͥncipes uenerunt ad

Expanded text:
reavit matrem, de qua nasceretur. Quid est hoc, atres? Quales promissiones, quantam spem tenemus! Ecce propter nos Altissimus qui fundavit civitatem, «Mater,» dicit ipsi civitati; et «homo in ea factus est, et Altissimus eam fundavit.diceretur, Unde ista scitis? Cantavimus haec omnes, et cantat homo in omnibus terram et coelum, ante saecula. Hic ergo homo propter nos factus in ea, idem ipse Altissimus fundavit eam. Unde ista scimus? «Dominus narrabit» «in Scriptura populorum.» Hoc enim sequitur in Psalmo: «Mater Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus. Dominus narrabit in Scriptuin ea facti sunt principes: nam antequam in ea fierent principes, abjecta mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Numquid princeps piscator? numquid princeps publicanus? Principes plane; sed quia facti sunt in ea. Quales isti principes? Venerunt de Babylone principes, credentes de saeculo principes venerunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs. Nichil de illa adhuc dixerat
psalmus. Hinc incipit &ait. Fun¬
damenta eius in montib sc̃is. Cuiꝰ funda¬
m̃tas Nondubiũ ÷. qr fundam̾ta p̾sert̾i
inmontib. ciuitatis alicuiꝰ sunt. Repletꝰ
sp̃u ciuis iste. & multa de amore &de¬
iderio ciuitatis huiꝰ uoluens secum: tan¬
quã plura intꝰ apud se meditatus erupit
in hoc fundam̃ta eius in montib scĩs.
quasi iã de illa dixerit aliqͥd. Quomͦ de
illa nichil dixerat. qͥ nunquã de illa corde
de illa ciuitate parturiens: clamans addm̃
erupit etiam maures hominũ. fundam̃ta
eiꝰ inmontib sc̃is. Et quasi om̃s audientes
quererent ciniꝰ: dilicit uꝗͥt oñs portas

Expanded text:
is.» Nihil de illa adhuc dixerat Psalmus; hinc incipit, et ait: «Fundamenta ejus in montibus sanctis.» Cujus fundamenta? Non dubium est quia fundamenta, praesertim in montibus, civi civis iste, et multa de amore et desiderio civitatis hujus volvens secum, tanquam plura intus apud se meditatus, erupit in hoc, «Fundamenta ejus in montibus sanctis;» quasi jam de illa dixerit aliquid. Quomodo de illa nihil dixerat, qui nunquam de illa corde de illa civitate parturiens, clamans ad Deum, erupit etiam in aures hominum: «Fundamenta ejus in montibus sanctis.» Et quasi homines audientes quaererent
Abbreviated transcription (Latin):
fundata ÷ ista ciuitas : Alter qͥdã ciuis planiꝰ
hoc dixit. apłs paulus. Ciuis in de ꝓpħa.
ciuis inde apłs. Et hi ꝓpterea loquebant᷑.
ut cȩteros ciues exhortarent᷑. S hi id ÷ apłi
isti sint montes. suꝑ qͦs fundam̃ta sunt
huiꝰ ciuitatis. cuius portas diligit dñs.
Dicat gͦ alius ciuis hoc aꝑte. ne nos suspi-¬
cari uideam᷑. Loquens ad gentes. & cõme¬
morans ut redirent & quasi c̃struerent᷑
in fabricã scãm: super edificati inquit.
m̃tum ÷ ciuitatis se tenerent inse: secutꝰ
ibi ait. Ipso summo existente lapide
angulari xp̃o iħu. Ne itaq putarent
gentes nonse ꝑtinere ad syon. erat enĩ
gestauit imaginẽ cuiꝰdam syon dequa¬

Expanded text:
itas? Alter quidam civis planius hoc dixit, apostolus Paulus. Civis inde Propheta, civis inde Apostolus: et hi propterea loquebantur, ut caeteros cives exhortarentur. Sed hi, id est ipsi sint montes, super quos fundamenta sunt hujus civitatis, cujus portas diligit Dominus. Dicat ergo alius civis hoc aperte ne nos suspicari videamur. Loquens ad Gentes, et commemorans ut redirent, et quasi construerentur in fabricam sanctam, «Superaedificati,» inquit, mentum est civitatis, se tenerent in se; secutus ibi ait, «Ipso summo existente lapide angulari Christo Jesu.» Ne itaque putarent Gentes non se pertinere ad Sion: erat enim gestavit imaginem cu
Abbreviated transcription (Latin):
lerunt. & incensi sunt libri tam multiut
ꝑtineret ad scriptorẽ estimationẽ eorũ
facere. & sũmã p̃cii conscribere. Hoc utiq
ꝓpt̾ głam dĩ netales etiã ꝑditi despera¬
rentur ab illo. qui nouit quȩrere qͦd ꝑierat.
ꝑierat gͦ iste. nunc que situs. inuentus.
adductus÷. Portat secum codices incen¬
dendos. ꝑ quos fuerat incendendus. ut ills
re ad ȩccłam ante pasca. Ante pasca enim
cȩpit petere de ȩccła xp̃i medicinã. Sed
quia talis ars÷ inqua exercitatꝰ erat. quȩ
suspecta esset de mendacio atq fallacia:
dilatus ÷ netẽptaret. Et aliquando tamen
ad missus ÷. nepiculosius tẽptaretur. Orate
ꝓillo fundite dño dõ nr̃o. Scimꝰ em̃ &certi
sumꝰ. quia oratio ur̃a delet om̃s impietatiᷤᷤ¬

Expanded text:
lerunt; et incensi sunt libri tam multi, ut lerunt; et incensi sunt libri tam multi, ut pertineret ad scriptorem aestimationem eorum facere, et summam pretii conscribere . Hoc utique propter gloriam Dei, ne tales etiam perditi desperarentur ab illo qui novit quaerere quod perierat . Perierat ergo iste; nunc quaesitus, inventus, adductus est: portat secum codices incendendos, per quos fuerat incendendus, ut illis re ad Ecclesiam ante Pascha: ante Pascha enim coepit petere de Ecclesia Christi medicinam. Sed quia talis est ars in qua exercitatus erat, quae suspecta esset de mendacio atque fallacia, dilatus est ne tentaret; et aliquando tamen admissus est, ne periculosius tentaretur. Orate pro illo fundite Domino Deo nostro. Scimus enim et certi sumus quia oratio vestra delet omnes impietat
Abbreviated transcription (Latin):
more cordis accidisse. Quid eñi dicturi sumꝰ
Namq si ex pagano conuerteretur mathe.¬
maticus: magnum quidem esset gaudiũ.
sed tam̃ posset uideri. qr si conuersus ẽẽt.
clericatum quereret in ȩccła. Penitens est.
non querit nͥ solã miscđiam. Cõmendandꝰ
gͦ ÷ & oculis & cordib ur̃is. Eum quẽ uidetᷤ
cordib amate. oculis custodite. Uidete illiꝰ.
scitote illum. & quacumq ille transierit.
fr̃ib ceteris quimͦ hic ñ sunt ostendite illi.
Et ista diligentia miscđia ÷. ne ille seductor
redeat adcor & oppugnet. Custodite uos.
non uos lateat conuersatio eiꝰ uia eiꝰ. ut
testimonio ur̃o nob confirmet᷑. uere illũ
addm̃ ẽẽ conuersum. Non eñi silebit fama
de uita enis. quando sic uob̾ & uidendus &
miserandus offertur. Nostis mactibus a¬
postolorũ scriptũ quia multi ꝑditi id est
sectatores. om̃s codices suos ad apłos attu¬

Expanded text:
more cordis accidisse. Quid enim dicturi sumus? more cordis accidisse. Quid enim dicturi sumus? Namque si ex pagano converteretur mathematicus, magnum quidem esset gaudium; sed tamen posset videri quia si conversus esset, clericatum quaereret in Ecclesia. Poenitens est; non quaerit nisi solam misericordiam. Commendandus est ergo et oculis et cordibus vestris. Eum quem videtis cordibus amate, oculis custodite. Videte illum, scitote illum, et quacumque ille transierit, fratribus caeteris qui modo hic non sunt, ostendite illum: et ista diligentia misericordia est, ne ille seductor retrahat cor, et oppugnet. Custodite vos; non vos lateat conversatio ejus, via ejus; ut testimonio vestro nobis confirmetur vere illum ad Dominum esse conversum. Non enim silebit fama de vita ejus, quando sic vobis et videndus et miserandus offertur. Nostis in Actibus Apostolorum esse scriptum quia multi perditi, id est efariarum sectatores, omnes codices suos ad Apostolos attu
Abbreviated transcription (Latin):
etiam istum quẽ uidetis babere uult.
Simul etiam ut noueritis quam multi
in cõmixtione xp̃ianoꝵ ore suo benedicaN
& corde suo maledicant: iste ex xp̃ianus¬
& exfidelis pęnitens redit. & territus po¬¬
testate dñiꝰ conuertitur ad miscđiã dñi.
Se ductus enim ab immico cum esset
fidelis. diu mathematicꝰ fuit. Seductus
seducens. deceptus decipiens. illexit. fefellit.
Multa mendacia locutus ÷ contra dm̃.
ꝓpria faciebat sed uenus. & homicidiũ
non faciebat ꝓpria uoluntas sed mars.
& iustum non faciebat ds̃ sed iouis. & talia
mala sacrilega non parua. Quam multis
eum putatis xp̃ianis nũmos abstulisse.
Quam multi ab illo emerunt mendaciũ
quibus dicebamus filii hominum qͦusq
graues corde. ut quid diligitis uanitatem.
& queritis mendacium : Modo sicut de illo
credendum ÷. horruit mendacium. &
multorum hominũ illectorem se adiabolo
aliquando sensit illectum. Con uertitur ad
dm̃ pęnitens. Putamus fr̃s. de magnoti¬

Expanded text:
etiam istum, quem videtis, bibere vult. Simul etiam ut noveritis quam multi in commixtione Christianorum ore suo benedicant, et in corde suo maledicant, iste ex christiano et fideli poenitens redit, et territus potestate Domini convertitur ad misericordiam Domini. Seductus enim ab inimico cum esset fidelis, diu mathematicus fuit; seductus seducens, deceptus decipiens, illexit, fefellit, multa mendacia locutus est contra Deum, propria, sed Venus; et homicidium non faciebat voluntas propria, sed Mars; et justum non faciebat Deus, sed Jovis: et alia multa sacrilega non parva. Quam multis eum putatis Christianis nummos abstulisse? Quam multi ab illo emerunt mendacium, quibus dicebamus: Filii hominum, usquequo graves corde? utquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium ? Modo, sicut de illo credendum est, horruit mendacium, et multorum hominum illectorem se aliquando a diabolo sensit illectum; convertitur ad Deum poenitens. Putamus, fratres, de magno ti
Abbreviated transcription (Latin):
buN t in regno patris sui tanquã sol.
interim nuncꝰ inter temptationes. inter
iniquitates. inter scandala. intꝰ aꝑtas op¬
pugnationes & subdolãs locutiones. inter
eos qui ore suo benedicunt. & corde suo
maledicunt. inter eos qui honorẽ meum
cogitant repellere. hic quid: Ds̃ auxilu
mei. Dat enim auxium certantib : Noñ son

Expanded text:
bunt in regno Patris sui tanquam sol . bunt in regno Patris sui tanquam sol . Interim nunc inter tentationes, inter iniquitates, inter scandala, inter apertas oppugnationes et subdolas locutiones, inter eos qui ore suo benedicunt, et corde suo maledicunt, inter eos qui honorem meum cogitant repellere, quid hic? Deus auxilii mei: dat enim auxilium certantibus. Contra
Abbreviated transcription (Latin):
fortibus terrȩ. ualde eleuatis: multum de
sua sanitate głiantibus quam putabantñ
quam tenebant quid respondit dñs ẽ Non
÷ opus sanis medicus. sed male habentibus.
Quos dicit sanos. quos dicit male habentes :
Sequitur & dicit. Non ueni uocare iustos.
sed peccatores inpenitentiam. Appellauit
& sanos iustos. Non quia pharisei hoc erant.
sed quia hoc se esse arbitrabant᷑. & ideo suꝑ-¬
biebant. & medicum egrotantib in uidebant.
& plus egrotantes medicum occidebant.
Appellauit tam̃ sanos iustos. ȩgrotantes
peccatores. Ut gͦ iustificarer ait iste transili¬
ens ab ipso mͥ ÷ ut glorificarer ab ipso mͥ÷.
Indõ salutare meum & gła mea. Salutare
meum ut saluus sim. gła mea ut honoratꝰ
sim. hoc tunc. modo quidẽ Ds aoxilii mrei.
EIspes ooea iN uõ. Donec ueniam adꝑfectã
iustificationẽ & salutẽ spe eni salui facti sumꝰ.
spes aut̃ que uidet᷑ ñ ÷ spes. donec ueniam
ad illam glorificationem. ubi iustifulge¬

Expanded text:
fortibus terrae valde elevatis, multum de fortibus terrae valde elevatis, multum de sua sanitate gloriantibus, quam putabant, non quam tenebant, quid respondit Dominus? Non est opus sanis medicus, sed male habentibus. Quos dicit sanos? quos dicit male habentes? Sequitur, et dicit: Non veni vocare justos sed peccatores in poenitentiam . Appellavit ergo sanos justos; nsed quia hoc se esse arbitrabantur; et ideo superbiebant, et medicum aegrotantibus invidebant, et plus aegrotantes medicum occidebant. Appellavit tamen sanos justos, aegrotantes peccatores. Ut ergo justificarer, ait iste transiliens, ab ipso mihi est; et ut glorificer, ab ipso mihi est: In Deo salutare meum et gloria mea. Salutare meum, ut salvus sim; gloria mea, ut honoratus sim. Hoc tunc: modo quid? Deus auxilii mei, et spes mea in Deo: donec perveniam ad perfectam justificationem et salutem. Spe enim salvi facti sumus: spes autem quae videtur, non est spes . Donec veniam ad illam glorificationem, ubi justi fulge
Abbreviated transcription (Latin):
Namꝰ inquilinꝰ ego sum apud te interra. sic̃
om̃s patres mei. Ergo ab inqͥlinatu migrabo.
dedomo cȩlesti non emigrabo. In deo salo¬
tare corom et oła Mea. Saluus ero indõ.
głosus indõ ero. Non enim tantum saluus:
sed & głosus. Saluus. quia iustus ex impio
ab illo iustificatus. Głosus aut̃. quia nonsolũ
iustificatus: sed etiam honorificatus. Eten
quos predestinauit: illos & uocauit. Uocans
eos quid fecit : hic qͦs uocauit: ipsos & iusti¬
ficauit. Quos aut̃ iustificauit: ipsos & glori¬
ficauit. Iustificatio gͦ ad salutẽ ꝑtinet. glori¬
ficatio adhonorem. Quia glorificatio ad ho¬
norem ꝑtinet disputare non opꝰ ÷. qr iustifi¬
catio ꝑt̾inet ad salutem. quęramus aliquod
documentum. Ecce occurrit exeuangelio.
Erant qui sibi uidebantur iusti. & reprehen¬
debant dñm qđ ad mittebat ad conuiuiũ
peccatores. & cum publicanis & peccatorib
conuescebatur. Ealibus itaq suꝑbientibus

Expanded text:
Nam inquilinus ego sum apud te in terra, sicut Nam inquilinus ego sum apud te in terra, sicut omnes patres mei . Ergo ab inquilinatu migrabo; de domo coelesti non emigrabo. 13. tare meum, et gloria mea. Salvus ero in Deo; gloriosus ero in Deo: non enim tantum salvus, sed et gloriosus; salvus, quia justus ex impio, ab illo justificatus ; gloriosus autem, quia non solum justificatus, sed etiam honorificatus. Etenim quos praedestinavit, illos et vocavit. Vocans eos quid fecit hic? Quos vocavit, ipsos et justificavit; quos autem justificavit, ipsos et glorificavit . Justificatio ergo ad salutem pertinet, glorificatio ad honorem. Quia glorificatio ad honorem pertinet, disputare non opus est. Quia justificatio pertinet ad salutem, quaeramus aliquod documentum. Ecce occurrit ex Evangelio: erant qui sibi videbantur justi, et reprehendebant Dominum, quod admittebat ad convivium peccatores, et cum publicanis et peccatoribus convescebatur: talibus itaque superbientibus,