comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
states. dñationes. omĩsq babitator fabricȩ huiꝰ suꝑ¬
cȩlestis ñ ad iacens oculis nr̃is: quanqͣm sepe & an-¬
gli qnͣdo oportuit demonstrauer̃t se hominibus.
ne p̃bet ad mirationẽ magnã bene consideranti¬
brs a quo facta est nͥ adõ : & ꝑ quẽ facta ẽ nͥ ꝑ
filiũ dĩ: Nondũ dico de anina hominis: Cuiꝰ¬
uis peccoris aninia quomͦ regit molẽ suã. sensus
om̃s exerit. oculos ad uidendũ. aures ad audien¬
dũ. nares ad ꝑcipiendũ odorẽ: oris iudiciũ ad
sapores discernendos. m̃bra deniq ipsa ad ꝑagenda
officia sua: Nũqͥd hȩc corpus. & ñ anina. id est ha¬
bitatrix corporis agit: Nec tam̃ uidet᷑. oculis: et
ex his quȩ agit. ad mirationẽ mouet: Accedat iã
consideratio tua etiã ad aminã humanã. cui tri¬
buit ds̃ in tellectũ cognoscendi creatorẽ suũ: di¬
noscendi & distinguendi int̾ bonũ & malũ: hoc

Expanded text:
states, Dominationes, omnisque habitator fabricae hujus supstates, Dominationes, omnisque habitator fabricae hujus supercoelestis, non adjacens oculis nostris? Quanquam saepe et Angeli, quando oportuit, demonstraverunt se hominibus. e, magnam praebet admirationem bene considerantibus, a quo facta est, nisi a Deo? et per quem facta est, nisi per Filium Dei? Nondum dico de anima hominis. Cujusvis pecoris anima quomodo regit molem suam! sensus omnes exserit, oculos ad videndum, aures ad audiendum, nares ad percipiendum odorem, oris judicium ad sapores discernendos, membra denique ipsa ad peragenda officia sua. Numquid haec corpus, et non anima, id est, habitatrix corporis agit? Nec tamen videtur oculis, et ex his quae agit, admirationem movet. Accedat jam consideratio tua etiam ad animam humanam, cui tribuit Deus intellectum cognoscendi Creatorem suum, dignoscendi et distinguendi inter bonum et malum, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ercitaret Mortuus resurrexit. mirati st̃ homi¬
nes:. Tot cotidie nascunt᷑: & nemo mirat᷑: Si
consideremꝰ prudentiꝰ. maioris miraculi ẽ ẽẽ qͥ
ñ erat: quã reuuuscere qͥ erat: Idem tam̃ ds̃
ꝑu̾bũ suũ dm̃ apud se: Posteriora miracula fecit
ꝑ ipsũ abũ suũ in carnatũ: & ꝓpt̾ nos hominem
factũ Sic̃ miram᷑ quȩ facta st̃ ꝑ hominẽ iħm: mi¬
cȩlũ & t̾ra mare. & omĩs ornatꝰ celi: opulentia terrȩ.
fecunditas maris: Omĩa hȩc quȩ oculis ad iacent ꝑ
dnm̃ iħm facta st̃: & uidemꝰ hȩc Et si est in nob̾
sp̃s illiꝰ. sic nob̾ placent ut artifex laudet᷑. non ut
ad oꝑa conu̾si ab artifice au̾tam᷑: & faciem qͦdãmͦ
ponentes ad ea quȩ fecit. dorsũ ponamꝰ ad artificẽ
eũ qui fecit Et hȩc qͥdẽ uidemꝰ. & ad iacent oculis:
Quid illa quȩ ñ uidemꝰ sic̃ st̃ angłi. uirtutes. pote¬

Expanded text:
excitaret. Mortuus resurrexit, mirati sunt homiexcitaret. Mortuus resurrexit, mirati sunt homines: tot quotidie nascuntur, et nemo miratur. Si consideremus prudentius, majoris miraculi est esse qui non erat, quam reviviscere qui erat. Idem tamen DeuVerbum suum Deum apud se: posteriora miracula fecit per ipsum Verbum suum, incarnatum, et propter nos hominem factum. Sicut miramur quae facta scoelum et terra, mare, et omnis ornatus coeli, opulentia terrae, fecunditas maris; omnia haec quae oculis adjacent, per Jesum Deum facta sunt. Et videmus haec, et si est in nobis Spiritus ipsius, sic nobis placent ut artifex laudetur: non ut ad opera conversi ab artifice avertamur, et faciem quodammodo ponentes ad ea quae fecit, dorsum ponamus ad eum qui fecit. 2. Et haec quidem videmus, et adjacent oculis: quid illa quae non videmus, sicut sunt Angeli, Virtutes, Pote
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i qd de aqua uinũ fecit: ñ est mirũ
eis qui nouert̃ qͥa ds̃ fecit: Ipse enĩ fecit uno
llo die in nuptus in sex illis hydriis quas un¬
pleri aqua p̃cepit: qͥ omĩ anno facit hoc inuitib
Sic̃ enĩ qd miserunt ministri in hydrias in uinum
conuersũ est oꝑe dni: sic & qd̾ nubes fundunt an
iunũ conuertit᷑ eiusdẽ oꝑe dñi Illud aut̃ ñ mira¬
m᷑: qͥa omĩ anno fit Assiduitate amisit ad mira¬
tionẽ: Nã considerata ratione. maiorẽ in uenit rẽ¬
aquȩ: Quis ẽ enĩ qͥ considerat oꝑa dĩ qͥb regit᷑
& ad ministrat᷑ totus hic mundꝰ. & non obstupes¬
cit obrutt᷑q miraculis: Si consideret uim uniꝰ
grani cuiꝰlibet seminis: magna quedã res est: hor¬
ror est consideranti: S qͥa homines in aliud in¬
tenti. ꝑdiderunt considerationẽ oꝑm dĩ. in qua
darent laudẽ cotidie creatoriꝰ. tanquã seruauit
sibi ds̃ in usitata quedã que faceret: ut tanquã
dormientes homines ad se colendũ mirabilibus

Expanded text:
 quo de aqua vinum fecit, non est mirum eis qui noverunt quia Deus fecit. Ipse enim fecit vinum illo die in nuptiis in sex illis hydriis, quas impleri aqua praecepit , qui omni anno facit hoc in vitibus. Sicut enim quod miserunt ministri in hydrias, in vinum conversum est opere Domini; sic et quod nubes fundunt, in vinum convertitur ejusdem opere Domini. Illud autem non miramur, quia omni anno fit: assiduitate amisit admirationem. Nam et considerationem majorem invenit,aquae. Quis est enim qui considerat opera Dei, quibus regitur et administratur totus hic mundus, et non obstupescit obruiturque miraculis? Si consideret vim unius grani, cujuslibet seminis, magna quaedam res est, horror est consideranti. Sed quia homines in aliud intenti perdiderunt considerationem operum Dei, in qua darent laudem quotidie Creatori; tanquam servavit sibi Deus inusitata quaedam quae faceret, ut tanquam dormientes homines, ad se colendum mirabilius
Abbreviated transcription (Latin):
E ruit eã le mancipatu diaboli: mnat
tanta sponsȩ suȩ : Licet offerant homines quelibet
ornam̃ta t̾rarũ. aurũ argentũ. lapides p̃ciosos. eqͦs.
mancipia. fundos. p̃dia. nũqͥd aliquis offert sangui¬
nẽ suũ: Si enĩ sanguinẽ sponsȩ dederit: non erit
qui ducat uxorẽ: Pñs aut securꝰ moriens dedit san¬
guinẽ suũ ꝓea. quã resurgens haberet: quã sibi
iã conuinxerat in utero uirginis: Uerbũ enĩ spon¬
sus. & sponsa caro humana. & utrũnq unꝰ filiꝰ dĩ
& idẽ filiꝰ hominis. Sbi factus est capud ȩccłe. ille
uterus uirginis mariȩ thalamꝰ eiꝰ: Inde ꝓcessit
tanquã sponsus de thalamo suo: sic̃ scriptura p̃¬
dixit: Et ipse tanquã sponsus ꝓcedens de thala¬
mo suo: exaltauit ut gigas ad currendã uiam
e thalamo ꝓcedit uelut sponsus. & in uitatꝰ ue

Expanded text:
Eruit eam de mancipatu diaboli: mortutanta sponsae suae? Offerant homines quaelibet ornamenta terrarum; aurum, argentum, lapides pretiosos, equos, mancipia, fundos, praedia: numquid aliquis offeret sanguinem suum? Si enim sanguinem suum sponsae dederit, non erit qui ducat uxorem. Dominus autem securus moriens, dedit sanguinem suum pro ea quam resurgens haberet, quam sibi jam conjunxerat in utero Virginis. Verbum enim sponsus, et sponsa caro humana; et utrumque unus Filius Dei, et idem filius hominis: ubi factus est caput Ecclesiae, ille uterus virginis Mariae thalamus ejus, inde processit tanquam sponsus de thalamo suo, sicut Scriptura praedixit, Et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam ; de thalamo processit vel
Abbreviated transcription (Latin):
morib legib. artib:. hoc totũ ꝑ animã gerit᷑.
& hec uis anime ñ uidet᷑ Cũ subtrait᷑ corꝑi:
cadauer iacet: Cũ aũt ad est corpori: primo
condit quodãm᷑ putores: Corruptibilis ẽ enĩ
mo: Quid erit hȩc uis animȩ. cũ & corptis ha
duerit in corruptionẽ: & mortale hoc indu¬
in mortalitatẽ: Si tanta potest ꝑ carnẽ q¬
tibilẽ: qͥd ñ poterit ꝑ corpꝰ sp̃ale post resit¬
nẽ mortuoꝵ: Hȩc tam̃ aninia ut dixi. a¬
bilis naturȩ atq substantie. in uisibilis ri¬

Expanded text:
Hoc totum per animam geritur, et haec vis animae non videtur. Cum subtrahitur corpori, cadaver jacet: cum autem adest corpori, primo condit quodammodo putores. Corruptibilis est enim erit haec vis animae, cum et corpus hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ? Si tanta potest per carnem corruptibilem, quid poterit per corpus spirituale post resurrectionem mortuorum? Haec tamen anima, ut dixi, admirabilis naturae atque substantiae, invisibilis r
Abbreviated transcription (Latin):
certe aliquanto lenius dampnarent᷑. Qui me
odit inquit: & patrẽ meũ odit. Hic nob̾ fortas¬
se dicatur. Quis potest odisse quẽ nescit: Et
utiq ante quã diceret. si ñ uenissẽ & locitus
fuissem eis peccatũ non haberent: dixerat disci¬
płis suis. Hec facient uob̾: qi nesciunt eũ qui
misit me. Quomͦ gͦ nesciunt et oderunt: Si
enĩ non qđ est ipse. s nescio quid de illo aliud
opinant᷑: ñ utiq ipsũ. s illud inueniuntur odisse
qd fingunt: aut errando potius suspicantur.
Et tam̃ insi possent homines odisse qđ nesciunt:
ñ ueritas utrumq dixisset. qd eiꝰ patr̃ẽ & nesci¬
unt & oderunt. Sed quomͦ id fieri possit si ad¬

Expanded text:
certe ut aliquanto lenius damnarentur. 5. Qui me certe ut aliquanto lenius damnarentur. 5. Qui me odit, inquit, et Patrem meum edit. Hic nobis fortasse dicatur: Quis potest odisse quem nescit? Et utique antequam diceret, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, dixerat discipulis suis, Haec facient vobis, quia nesciunt eum qui misit me. Quomodo ergo nesciunt et oderunt? Si enim non quod est ipse, sed nescio quid aliud de illo opinantur; non utique ipsum, sed illud inveniuntur odisse quod fingunt, aut errando potius suspicantur. Et tamen nisi possent homines odisse quod nesciunt, non veritas utrumque dixisset, quia ejus Patrem et nesciunt et oderunt. Sed quomodo id fieri possit, si ad
Abbreviated transcription (Latin):
ndũ est. tamquã dixerit ñ ꝑibunt: qđ mirũ
sita est. Neq enĩ de infidelib & fidelib erat
smno ut hoc diceret : s de gentibus. & iudeis.
lluicerte utriq nͥ in eo saluatore saluent᷑. qui ue.¬
nt querere qđ ꝑierat: ad ꝑdicionẽ sine dubio ꝑti¬
udunt: quãuis dici possit. alios grauius. alios
uiꝰ ꝑituros: id est alios grauiores. alios leuioreᷤ
mas in sua ꝑditione passuros. Ille enĩ ꝑire deo
uetur: quisqͥs ab illa beatitudine quã dat scĩs
lus. ꝑ suppliciũ seꝑatur. Tanta ẽ aut̃ supplici¬
us: quanta est diuersitas peccator. Que qͦmͦ
sse habeat. altius iudicat sapientia diuina:
ñ coniectura scrutat᷑ aut effatur humana.
ĩ habent de magno in fidelitatis peccato illam
peusationẽ qua possint dicere. ñ uidimꝰ. ñ au¬
diumus: suie non acceptaret᷑ ista excusatio:
ab illo cuiꝰ inscrutabilia sunt iudicia. siue accep¬
taretur. et si ñ ut ab om̃i dãpnatione lib̾arent᷑:

Expanded text:
ndum est tanquam dixerit, non peribunt; quod mirum si ita est. Neque enim de infidelibus et fidelibus erat sermo ut hoc diceret, sed de Gentibus et Judaeis: qui certe utrique nisi in eo Salvatore salventur, qui venit quaerere quod perierat , ad perditionem sine dubio pertinebunt. Quamvis dici possit, alios gravius, alios levius perituros, id est, alios graviores, alios leviores poenas in sua perditione passuros. Ille enim perire Deo dicitur, quisquis ab illa beatitudine quam dat sanctis suis, per supplicium separatur: tanta est autem suppliciorum, quanta est diversitas peccatorum; quae quomodo se habeat, altius judicat sapientia divina, quam conjectura scrutatur aut effatur humana. hristus, non habent de magno infidelitatis peccato illam excusationem, qua possint dicere, Non vidimus, non audivimus: sive non acceptaretur ista excusatio ab illo cujus inscrutabilia sunt judicia, sive acceptaretur, et si non ut ab omni damnatione liberarentur,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uenit. et quib ñ est locutus. Sed ñ ineosint
numero ad quos in discipłis uenit. et quibus
ꝑ discipłos ẽ locutus: qđ et nunc facit. Nlam
ꝑ eccłam suam uenit ad gentes: & ꝑ ecłan¬
suã loqͥtur gentib. Ad hoc enĩ ꝑtinet qđ asi
Qui uos recipit. me recipit: et qui uos spas

Expanded text:
non venit, et quibus non est locutus. Sed non in eo sunt non venit, et quibus non est locutus. Sed non in eo sunt numero hi ad quos in discipulis venit, et quibus per discipulos est locutus, quod et nunc facit: nam per Ecclesiam suam venit ad Gentes, et per Ecclesiam loquitur Gentibus. Ad hoc enim pertinet quod ait, Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tum ñ baberent: Nũ quid sine percai ur
Quis hoc uel stultissimꝰ dixerit: Sed mim
quoddã peccatũ. ñ om̃e peccatũ: quasi sude¬
nerali nomine uult intelligi. Hoc est eu
catũ quo tenentur omĩa peccata: qđł uuso
uenisset: ñ utiq haberent. Ad uentus qͥprs
quantũ credentib salutaris. tantũ ũ crnii¬
tibus exitiabilis factus est: tamquã & me
uͦ odor mortis in mortem. Sed qcł ad iunet
atq ait. nunc aut̃ excusationem ñ babent l
peccato suo : potest mouere querentes. intũ
hii ad quos ñ uenit ep̃e nec locutus ẽ ei li¬
beant excusationẽ de peccato suo. Si nii
habent ÷ cur hic dictũ est ꝓpterea istos in
habere. qr uenit & locutus ẽ eis: Si aũt lu¬
bent: utrũ ad hoc habeant ut a penis alienat.
an ut initius priniantur. Ad hȩc inquisita
ꝓ meo captu dño donante respondeo: habere
illos excusationẽ. non de omĩ peccato suo. s de
hoc peccato qđ in xp̃m non credidertint: a dqͦs

Expanded text:
tum non haberent? Numquid sine peccato erQuis hoc vel stultissimus dixerit? Sed magnum quoddam peccatum, non omne peccatum, quasi sub generali nomine vult intelligi. Hoc est enim peccatum quo tenentur cuncta peccata, quod unusquisque venisset, non utique haberent. Adventus quippe ejus quantum credentibus salutaris, tantum non credentibus exitiabilis factus est: tanquam et ipse  odor mortis in mortem . 2. Sed quod adjunxit, atque ait, Nunc autem excusationem non habent de peccato suo, potest movere quaerentes, utrum hi ad quos non venit Christus, nec locutus est eis, habeant excusationem de peccato suo. Si enim non habent, cur hic dictum est propterea istos non habere, quia venit et locutus est eis? Si autem habent, utrum ad hoc habeant ut a poenis alienentur, an ut mitius puniantur? Ad haec inquisita pro meo captu, Domino donante, respondeo, habere illos excusationem, non de omni peccato suo, sed de hoc peccato quo in Christum non crediderunt, ad quos
Abbreviated transcription (Latin):
seruabunt: s hec omĩa facient uob̃ ꝓpt̃
nom̃ meũ. quia nescrunt eũ qui mi¬
sit me. Dequibus aut̃ hoc dixerit si
queramus: inueninius eũ ad hȩc uerba uenisse.
ab eo quod dyxerat si mundus uos odit scitote
qr me priorẽ tiob̾ odio habuit. Nunc uͦ qđ ad¬
didit. si non uenissem & locutus eis fuissem:
peccatã ñ haberent. iudeos ostendit exp̃ssius.
De his gͦ. et illa dicebat: nã hoo indicat uerboꝵ
ipsa contextio. De his enĩ dicit si ñ uenissem
& locutus fuissẽ eis. peccatũ ñ haberent: de qͥ¬
bus dicebat si me ꝑscuti sunt et uos ꝑsequent᷑.
si sermonẽ meũ seruauer̃. & ur̃m seruabunt:
s bȩc omĩa facient uob̃ ꝓpt̃ nom̃ meũ. qr nesci

Expanded text:
rvabunt: sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. De quibus autem hoc dixerit si quaeramus, invenimus eum ad haec verba venisse ab eo quod dixerat, Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit: nunc vero quod addidit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, Judaeos ostendit expressius. De his ergo et illa dicebat; nam hoc indicat verborum ipsa contextio. De his enim dicit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, de quibus dicebat, Si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt: sed haec omnia facient
Abbreviated transcription (Latin):
e pena leuiore ponencdi. qr neq in lege pecca¬
ramn quantũ ad ipsos attinet om̃ino nullam
s̃ uoluer̃. Iui aut̃ peccant in lege. qui st̃ in lege
i isunt. Hii sunt qui aliqͦmodo forsitan poᷤ¬
lt ibeoꝵ qui sine lege sunt ꝑdicione discerni:

Expanded text:
a leviore ponendi, quia neque in Lege peccaeam quantum ad ipsos attinet, omnino nullam esse voluerunt. Illi autem peccant in Lege, qui sunt in Lege, possunt. Hi sunt qui aliquo modo forsitan possunt ab eorum, qui sine Lege sunt, perditione discerni:
Abbreviated transcription (Latin):
os fabros. unũ magistrũ. alterũ discipłm
quasi attendentẽ ad magistrũ. uerbi gr̃a fa¬
cientẽ archam: ut quomͦ ille fecit archã. faci
at & iste alterã archã. scdm tusionẽ quã in¬
sperit in magistro oꝑante: S ne tale aliquid
sibi dupłcaret in illa simplici diuinitate in¬
tellectus carnalis: consequent̃ ait: Quecũq
enĩ pat̾ facit : hȩc ȩadem & filiꝰ facit similiter:¬

Expanded text:
os fabros, unum magistrum, alterum discipulum os fabros, unum magistrum, alterum discipulum quasi attendentem ad magistrum, verbi gratia, facientem arcam; ut quomodo ille fecit arcam, faciat et iste alteram arcam secundum visionem quam inspexit in magistro operante: sed ne tale aliquid sibi duplicaret in illa simplici divinitate intellectus carnalis, secutus ait, Quaecumque enim Pater facit, haec eadem
Abbreviated transcription (Latin):
ille senuit: nec ille creuit: s equalis equalẽ
genuit. ȩt̃nus eternũ: Quomͦ inqͥt aliquis
ȩt̃nus ȩternũ: Quomͦ flãma tẽporalis gene¬
rat lucẽ tẽporalẽ: Coeua est aut̃ flãma ge¬
nerans luci quã generat: nec p̃ce-¬
dit tẽpore flãma generans lucẽ gene¬
ratã: s ex quo incipit flãma. ex illo incipit
lux: Da mͥ flãmã sine luce: & do tͥ dm̃ pa¬
trẽ sine filio Hoc est gͦ ñ potest filiꝰ a se face¬
re qͥcquã nͥ qđ uiderit patrẽ facientẽ : qͥa uide¬
re filii. hoc est natũ eẽ de patre: Non alia ui¬
sio eiꝰ & alia substantia eiꝰ: nec alia potentia
& est. hoc unũ est: & de patre totũ est Sequi¬
tur & ipse in uerbis suis & male intelligen¬
tes conturbat: ut ad rectũ intellectũ reuocet
errantes Cũ dixisset ñ potest filius a se fa¬
cere quicquã. nͥ qđ uiderit patrẽ facientẽ:
ne forte carnalis surreperet intellectus ut euer¬
teret mentẽ. & faceret sibi homo quasi du-¬

Expanded text:
 aequalis aequalem genuit, aeternus aeternum. Quomodo, inquit aliquis, aeternus aeternum? Quomodo flamma temporalis generat lucem temporalem. Coaeva est autem flamma gnerans luci quam generat, nec praecedit tempore flamma generans lucem generatam; sed ex quo incipit flamma, ex illo incipit lux. Da mihi flammam sine luce, et do tibi Deum Patrem sine Filio, Hoc est ergo, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem; quia videre Filii, hoc est natum esse de Patre. Non alia visio ejus et alia substantia ejus: nec alia potentia  est, hoc unum est; et de Patre totum est. 9. Sequitur et ipse in verbis suis, et male intelligentes conturbat, ut ad rectum intellectum revocet errantes. Cum dixisset, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem: ne forte carnalis subreperet intellectus, et averteret mentem, et faceret sibi homo quasi du
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit: quid uidit: In principio erat uerbũ:
& uerbũ erat apud dm̃ Si gͦ separationẽ ñ
uides in luce: qͥd separationẽ queris in oꝑe:
Uide dm̃. uide uerbũ eiꝰ. in ħere uerbo dicen¬
ti: qͥa ipse dicens ñ sillabis dicit s splendore sa¬
pientiȩ fulgere hoc est dicere: Q uid dictũ est
de sapientia ipsius: Candor est lucis ȩternȩ:
Adtende candorẽ solis: In cęlo ẽ & expandit can-¬
dorẽ ꝑ terras om̃s: ꝑ maria omĩa. & utiq cor¬
poralis lux est: Si separas candorẽ solis a sole:
separas uerbũ apatre: De sole loquor. lucerne
una flãmula tenius quȩ uno flatu possit ex¬
tingui: spargit lucẽ suã suꝑ cuncta quȩ sub¬
iacent: Uides lucẽ sparsã a flãmula genera¬
tam: emissionẽ uides. separationẽ ñ uides:

Expanded text:
pervenit? Quid vidit? In principio erat Verbum, pervenit? Quid vidit? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum. Si ergo separationem non vides in luce, quid separationem quaeris in opere? Vide Deum, vide Verbum ejus inhaerere Verbo dicenti: quia ipse dicens non syllabis dicit; sed splendore sapientiae fulgere, hoc est dicere. Quid dictum est de Sapientia ipsius? Candor est lucis aeternae . Attende candorem solis. In coelo est, et expandit candorem per terras omnes, per maria omnia: et utique corporalis lux est. Si separas candorem solis a sole, separa Verbum a Patre. De sole loquor. Lucernae una flammula tenuis, quae uno flatu possit exstingui, spargit lucem suam super cuncta quae subjacent. Vides lucem sparsam a flammula generatam, emissionem vides, separationem non vides.
Abbreviated transcription (Latin):
puat. mͦ uistus est Transi gͦ omuẽ muta¬
litat̃: ñ solũ om̃e qł uidet᷑. s & omẽ quod
nut᷑. Transisti enĩ carnẽ quȩ uidetur. ⁊¬
uaili celũ. solẽ. lunã. & stellas quȩ uident᷑.
rinsi ce omẽ qđ mutat᷑. iã enĩ istis transactis.
miris ad animũ tuũ. s & ibi inuienisti mu¬
deltatẽ animi tui: Nũ qͥd mutabilis ẽ dõ:
Transi gͦ & ammũ tuũ effunde suꝑ animanite
tuã. ut contingas dm̃: de quo tibi dicit᷑ ubi
est ds̃ tius: Ne putes te aliqͥd facturũ qđ ho¬
mo ñ possit. hoc fecit ipse ioħs eugłista: trans¬
cendit carnẽ. transcendit t̾ram quã calcabat.
tͣnsce ndit maria quȩ uidebat. tͣnscendit aerẽ
ubi alites uolitant. transcendit solẽ. tnscendit
nã. tͣnscendit stellas. transcendit
om̃s sp̃c qui non uident᷑. transcendit mentẽ
suã ĩpsamq rationẽ animi sui: Transcendens
ista omĩa. & effundens suꝑ se animã suã quo

Expanded text:
peccat, modo justus est. Transi ergo omnem mutapeccat, modo justus est. Transi ergo omnem mutabilitatem; non solum omne quod videtur, sed et omne quod mutatur. Transisti enim carnem quae videtur, transisti coelum, solem, lunam, et stellas quae videntur; transi et omne quod mutatur. Jam enim istis transactis veneras ad animum tuum, sed et ibi invenisti mutabilitatem animi tui. Numquid mutabilis est Deus? Transi ergo et animum tuum. Effunde super te animam tuam, ut contingas Deum, de quo tibi dicitur, Ubi est Deus tuus? 13. Ne putes te aliquid facturum quod homo non possit. Hoc fecit ipse Joannes evangelista. Transcendit carnem, transcendit terram quam calcabat, transcendit maria quae videbat, transcendit aerem ubi alites volitant, transcendit solem, transcendit lunam, transcendit stellas, transcendit omnes spiritus qui non videntur, transcendit mentem suam ipsa ratione animi sui. Transcendens ista omnia, super se effundens animam suam, quo
Abbreviated transcription (Latin):
pensor in libra sapientiȩ animꝰ est: Sine du¬
no melior est animus. quo ista omĩa cogitasti:
a: non corpus. Transi & ipsũ: Cõpara ip¬
si auimũ primo: ut uideas quo transeas: Cõ¬
pra illũ carni: absit. ne digneris cõpara¬
n Cõpara illũ fulgori solis. lunȩ: stellarũ:
maior fulgor est animi: Primo celeritatẽ ipsiꝰ
mmi uide Uide si ñ uehem̃tior scintilla est
animi cogitantis: quã splendor solis lucentis.
Solem orientẽ tu uides animo. motus ipsiꝰ quã
tardus ẽ ad animũ tuũ: Citius tu potuisti
ogitare qđ facturus est sol: quã ille facturꝰ¬
lim exalia parte cras oriet᷑ U bi hoc fecit co¬
gitatio tua: Ad huc ille tardus est: & tu
om̃a ꝑ agrasti: Magna gͦ res est animꝰ: S
qumꝰ dico est: Transi & ipsũ. qr & ipse ani¬
mus mutabilis est: quãuis melior sit omni
crpore: Modo nouit. mͦ ñ nouit. mͦ obliuis¬
stur. mͦ recordat᷑: mͦ uult. mͦ ñ uult. modo

Expanded text:
pensor in libra sapientiae, animus est. Sine dupensor in libra sapientiae, animus est. Sine dubio melior est animus quo ista omnia cogitasti, iritus est, non corpus: transi et ipsum. Compara ipsum animum primo, ut videas quo transeas; compara illum carni. Absit, ne digneris comparare. Compara illum fulgori solis, lunae, stellarum: major fulgor est animi. Primo celeritatem animi ipsius vide. Vide si non vehementior scintilla est animi cogitantis, quam splendor solis lucentis. Solem orientem tu vides animo: motus ipsius quam tardus est ad animum tuum? Cito tu potuisti cogitare quod facturus est sol. Ab orientjam ex alia parte cras oritur. Ubi hoc fecit cogitatio tua, adhuc ille tardus est, et tu omnia peragrasti. Magna ergo res est animus. Sed quomodo dico, est? Transi et ipsum; quia et ipse animus mutabilis est, quamvis melior sit omni corpore. Modo novit, modo non novit; modo obliviscitur, modo recordatur; modo vult, modo non vult; modo
Abbreviated transcription (Latin):
de quo mͥ dicebat᷑. ubi est ds̃ tuus: ñ clua
animã meã suꝑ carnẽ mneã. s suꝑ me: Ts¬
cendi me: ut illũ tangerẽ: Iile enĩ es la
qui fecit me Nemo eũ adtingit. nͥ aauul
fragile est. corruptibile est: abice: S fnui
caro tẽporalis ẽ. alia corpora cogita uidlis
corpora cogia: maiora. meliora. splenael¬
Aa cnde & ipsa uoluunt᷑ de oriente ad occiden-¬
ani: pos stant: Uident᷑ oculis ñ solũ ab homi¬
smns atiã a pecore: Transi etiã ipsa: Et quo¬
N inqͥes transeo cȩlestia corpora: cũ ambulo in
currat Non carne transis: s mente: Abice ip
si quãluis luceant corpora st̃: quãuis de cȩlo
silgrant. corpora st̃: Ueni qm̃ iã forte non te
pitas habere quo eas: cũ consideras ista omĩa
m̃te transiturus sũ: Considerasti ista omĩa:
C onsideraui inqͥs: Unde considerasti: Ipse
aoniderator a pareat: Ipse enĩ considerator istors
omĩuĩ discriminator distinctor: & quodãmͦ ap¬

Expanded text:
de quo mihi dicebatur, Ubi est Deus tuus? non effudi animam meam super carnem meam, sed super me: transcendi me, ut illum tangerem. Ille enim est super me, qui fecit me: nemo eum attingit, nisi qui fragile est, corruptibile est: abjice. Sed forte caro temporalis est. Alia corpora cogita, coelestia corpora cogita; majoraipsa, volvuntur ab oriente ad occidentem, non stant; videntur oculis, non solum ab homine, sed etiam a pecore: transi et ipsa. Et quomodo, inquies, transeo coelestia corpora, cum ambulo in terra? Non carne transis, sed mente. Abjice et ipsa: quamvis luceant, corpora sunt; quamvis de coelo fulgeant, corpora sunt. Veni, quoniam forte non te putas habere quo eas, cum consideras ista omnia. mente transiturus sum? Considerasti ista omnia? Consideravi, inquis. Unde considerasti? Ipse considerator appareat. Ipse enim considerator istorum omnium, discriminator, distinctor et quodammodo ap
Abbreviated transcription (Latin):
cdĩ est: qr ñ ibi eeñt etiã si animũ saperent
Recedit homo multũ a dõ: qnͣdo sapit caru¬
liter. Et multũ int̃ est inter carnẽ & aniñ
plus tam̃ int̾ est int̾ animã & dm̃ Tusi
in animo es in medio es. si infra attendis cmn¬
pus est. si supra attendis ds̃ est: Ad collem
a corpore: transi etiã te: Uide enĩ qͥd dint
psalmus: & ammoneris quẽ ad modũ sapi¬
endus sit ds̃ Factȩ st̃ inqͥt mͥ lacrimȩ mix
panes die ac nocte: cũ dictt᷑ mͥ cotidie ili
uidetur: nos colimꝰ qđ non uidet᷑ & eus
ostendamꝰ: homini qͥ ñ habet unde ude
Nã utiq si ipsi dõs suos uident oculis: libi¬
mꝰ & nos alios oculos unde uideamꝰ dim
nr̃m Ipsi oculi muncdandi st̃ a dõ nr̃o. it
uideamꝰ dũm nr̃m: Beati enĩ mundi er¬
de: qr ipsi dm̃ uidebunt: Ergo cũ sean

Expanded text:
Deus est? quia non ibi essent, etiam si animum saperent. Deus est? quia non ibi essent, etiam si animum saperent. Recedit homo multum a Deo quando sapit carnaliter, et multum interest inter carnem et animum: plus tamen interest inter animum et Deum. Tu si in animo es, in medio es: si infra attendis, corpus est: si supra attendis, Deus est. Attolle te a corpore, transi etiam te. Vide enim quid dixit Psalmus, et admoneris quemadmodum sapiendus sit Deus: Factae sunt, inquit, mihi lacrymae meae panes die ac nocte, cum dicitur mihi quotidie, Ubi videtur; nos colimus quod non videtur. Et cui ostendamus? homini qui non habet unde videat? Nam utique si ipsi deos suos vident oculis; habemus et nos alios oculos, unde videamus Deum nostrum. Ipsi oculi mundandi sunt a Deo nostro, ut videamus Deum nostrum: Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt . Ergo cu
Abbreviated transcription (Latin):
facis ut maneant: Non gͦ sic pat̾ & filius:
s hec eadẽ facit. & similit᷑ facit Si fecit ds̃
cȩlũ qł manet: hoc fecit & filiꝰ cęlũ quod ma¬
net: Si fecit ds̃ pat̾ hominẽ qui moritur:
eundẽ filiꝰ hominẽ fecit qui morit᷑: Quȩcũq
fecit pat᷑ stantia. hȩc & filiꝰ stantia: qr similit̾
fecit Et quȩcũq fecit pat̾ tẽporalia: hec
eadem filiꝰ fecit tẽporalia: qr non solũ ipsa
&e filio separationẽ: & non inuenis: Sed si
assurrexisti: tune ñ inuenis Si aliqͥcl suꝑ m̃s
tuã tetrgisti: tunc ñ inuenies Nam si in ho
uersaris quȩ sibi errans animꝰ facit ⁊ cũ ima¬
ginib tuis loqueris: ñ cũ uerbo dĩ: falus
te i magines tuȩ . transcende & corpus: & si¬
pe animũ. transcende & a nimũ. & sape cdñ
Non tangis dm̃ nͥ & animũ transieris ⁊ qͣntoins¬
nus tangis si in carne remanseris: Illi gͥ qu
sapunt carnẽ. quã longe st̃ a sapiendo qs

Expanded text:
facis ut maneant? Non ergo sic Pater et Filius; facis ut maneant? Non ergo sic Pater et Filius; sed haec eadem facit, et similiter facit. Si fecit Deus coelum quod manet, hoc fecit Filius coelum quod manet. Si fecit Deus Pater hominem qui moritur, eumdem Filius hominem fecit qui moritur. Quaecumque fecit Pater stantia, haec fecit et Filius stantia; quia similiter fecit: et quaecumque fecit Pater temporalia, haec eadem fecit Filius temporalia; quia non solum ipsa et Filio separationem, non invenis: sed si assurrexisti, tunc non invenis; si aliquid supra mentem tuam tetigisti, tunc non invenis. Nam si in his versaris, quae sibi errans animus facit; cum imaginibus tuis loqueris, non cum Verbo Dei: fallunt te imagines tuae. Transcende et corpus, et sape animum: transcende et animum, et sape Deum. Non tangis Deum, nisi et animum transieris: quanto minus tangis, si in carne manseris? Illi ergo qui sapiunt carnem, quam longe sunt a sapiendo quod
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ qđ fecit animꝰ: Fecit animꝰ. fecit &¬
lingua: fecit dñs corporis: fecit & seruus S
ut faceret seruus a dño accepit qđ faceret: et
ubente dño fecit: Hoc idem ab utroq factũ
est: S nũqͥd similit̾: Quomͦ ñ similiter. ait
aliquis: Ecce uerbũ qđ fecit animꝰ ms̃. ma¬
net in me: & qđ fecit lingua mea. ꝑ cusso aere.
transit & non est: Cũ dixeris uerbũ in animo
tuo. & sonuerit ꝑ linguã tuã : redi ad amnũi
tuũ. & uide qr ibi est uerbũ qđ fecisti: Nũ qͥd
sic̃ mansit in animo tuo qđ fecisti: sic mansit
in lingua tua qđ sonusti ꝑ linguã tuã: Fecit
lingua sonans: fecit animus cogitans S qđ
sonuit lingua transiit: qdđ cogitauit animus
ꝑmanet: H oc gͦ fecit corpus. qđ fecit animus:
s non similit̃ Fecit enĩ animꝰ qł teneat ani¬
mus: fecit aut̃ lingua qđ sonat. & ꝑ aerem
auirẽ uerberat: Nuqͥd sequeris sillabas. &

Expanded text:
verbum quod fecit animus: fecit animus, fecit et verbum quod fecit animus: fecit animus, fecit et lingua; fecit dominus corporis, fecit et servus: sed ut faceret servus, a domino accepit quod faceret, et jubente domino fecit. Hoc idem ab utroque factum est: sed numquid similiter? Quomodo non similiter, ait aliquis? Ecce verbum quod fecit animus meus, manet in me: quod fecit lingua mea, percusso aere transiit, et non est. Cum dixeris verbum in animo tuo, et sonuerit per linguam tuam, redi ad animum tuum, et vide quia ibi est verbum quod fecisti. Numquid sicut mansit in animo tuo, mansit in lingua tua? Quod sonuit per linguam tuam, fecit lingua sonans, fecit animus cogitans: sed quod sonuit lingua, transiit; quod cogitavit animus, permanet. Hoc ergo fecit corpus, quod fecit animus; sed non similiter. Fecit enim animus quod teneat animus; fecit autem lingua quod sonat, et per aerem aurem verberat. Numquid sequeris syllabas, et
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc eadẽ & filiꝰ facit similit̃: Quȩ ille: hȩc &
ipse: Mundũ pat̾: mundũ filiꝰ: mundum
sp̃e sc̃s: Si tres dii : tres mundi: Si unus
ctus est a patre ꝑ filiũ in spu scõ Hȩc gͦ facit¬
filius. quȩ facit & pat̾: & ñ dissimilit̃ facit.
Iam dixerat hȩc facit. Quare ad didit. similit̃
facit: Ne alius prauus intellectus. uel error in
animo nasceret᷑ Uides enĩ hominis opus: ani¬
mus est in homine corpus: Animꝰ inꝑat corpo¬
ri: s multũ int̃ est int̾ orpus & animũ: Corpꝰ
uisibile est: animꝰ inuisibilis: Int̾ potentiã uir¬
tutẽq anumi. & cuiꝰ uis licet celestis cor¬
poris: multũ int̾ est Impe rat tam̃ ani¬
mus corpori suo: & facit corpus: Et qđ uidet᷑
animus facere: hoc facit & corpus: Uidetur
gͦ corpus hoc idem facere qđ animꝰ: s ñ simili¬
ter: Quomͦ hoc idem facit: s ñ similit̃ facit:
Fecit animꝰ uerbũ apud se. iubet linguȩ: & ꝓfert

Expanded text:
ec eadem et Filius facit similiter. Quae ille, haec et ipse: mundum Pater, mundum Filius, mundum Spiritus sanctus. Si tres dii, tres mundi: si unus ctus est a Patre per Filium in Spiritu sancto. Haus, quae facit et Pater, et non dissimiliter facit: 10. Jam dixerat, haec facit; quare addidit, similiter facit? Ne alius pravus intellectus vel error in animo nasceretur. Vides enim hominis opus; animus est in homine et corpus: animus imperat corpori, sed multum interest inter corpus et animum: corpus visibile est, animus invisibilis; inter potentiam virtutemque animi, et cujusvis licet coelestis corporis multum interest. Imperat tamen animus corpori suo, et facit corpus: et quod videtur animus facere, hoc facit et corpus. Videtur ergo corpus hoc idem facere quod animus, sed non similiter. Quomodo hoc idem facit, sed non similiter? Facit animus verbum apud se, jubet linguae, et profert
Abbreviated transcription (Latin):
maxime qcł ꝑ ioħm eugłistã dicit᷑. Alta enĩ ꝑ
illũ dicunt᷑: ñ qualiacũq. ñ quȩ facile intelli¬
gant᷑: Ecce iam hereticus si forte audit uerba
ista : erigit se & dicit nob̃ Ecce minor est filiꝰ
quã pat̾ Ecce audit uerba filii. qui dicit ñ
po test filius a se facere qͥcquã: nͥ qđ uiderit
patrẽ facientẽ Expecta quẽ ad modũ scriptũ
est: esto mansuetꝰ ad audiendũ uerbũ. ut in¬
telligas: Puta enĩ me conturbatũ eẽ his uerhi
qui dico ȩqualẽ potestatẽ maiestatẽq eẽ par sos
filii. cũ audiui ñ potest filius a se facere qͥequs

Expanded text:
istam dicitur. Alta enim per illum dicuntur, non qualiacumque, non quae facile intelligantur. Ecce jam haereticus si forte audit verba ista, erigit se, et dicit nobis: Ecce minor est Filius quam Pater, ecce audi verba Filii, qui dicit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Exspecta, quemadmodum scriptum est, Esto mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas . Puta enim me conturbatum esse his verbis, quoniam dico aequalem potestatem majestatemque esse Patris et Filii, cum au
Abbreviated transcription (Latin):
lũ: omĩa enĩ ꝑ ipsũ facta st̃ & sine ipso fac¬
tũ est nichil: Eacute intelligentiã tuã ⁊ nec
intelligentiã uocandã: s plane stulticiam
Ds pater fecit mundũ: quẽ fecit filiꝰ alterũ
mundũ: Da mͥ mundũ filii: Iste in quo su¬
mus cuiꝰ est: Dic nob̾ a quo factꝰ est Si clixe
ris a filio: errasti apatre Si dixeris a patre
ñ afilio: respondit tͥ exigłm E mundus
ꝑeũ factus est: & mundus eũ ñ cognouit:
agiose gͦ eũ ꝑ quẽ factꝰ est mundus: & noli eẽ

Expanded text:
t, et sine ipso factum est nihil. Excute intelligentiam tuam; nec intelligentiam vocandam, sed plane stultitiam. Deus Pater fecit mundum: quem fecit Filius alterum mundum? da mihi mundum Filii. Iste in quo sumus, cujus est? dic nobis, a quo factus est? Si dixeris, A Filio; non a Patre; errasti a Patre: si dixeris, A Patre, non a Filio; respondet tibi Evangelium, Et mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit . Agnosce ergo eum per quem factus es
Abbreviated transcription (Latin):
tia ut sit: potentia ut possit: Ergo qr filius
de patre est: ideo dixit filius ñ potest a se fa¬
cere qͥcqm Quia ñ est filiꝰ a se: ideo ñ potest
a se Uidet᷑ enĩ qͣsi minorẽ se fecisse cũ dicit:¬

Expanded text:
tia ut sit, potentia ut possit. Ergo quia Filius tia ut sit, potentia ut possit. Ergo quia Filius de Patre est, ideo dixit, Filius non potest a se facere quidquam. Quia non est Filius a se, ideo non potest a se. 5. Videtur enim quasi minore
Abbreviated transcription (Latin):
horrescens. sapiat aliquid. ne in sipiens remane¬
at: Non tam̃ se totũ capere putet ne suꝑbiat:
&e qd sapuit a mittat: Homo aliud est qd est:
aliud qđ potest: Aliquando enĩ et est homo. &
ñ potest qđ uult: aliqnͣdo enĩ sic est homo. ut
possit qđ uult: Itaq aliud est eẽ ipsius: aliud
posse ipsiꝰ. Si enĩ hoc eẽt ipsiꝰ qđ est posse ipsius:
cũ uellet posset Dõ aut̃ cui non est alia sub¬
stantia ut sit. & alia potestas ut posit: s cum¬
substantiale illi ẽ qͥcquid eiꝰ est. & qͥc quid ẽ. est
qd ẽ. qͥa ds̃ est Non alio mͦ est & alio mͦ potest.⁊
s eẽ & posse simul habet: qr uelle & facere simul
habet: Quia gͦ potentia filii de patre ẽ: ideo
substantia filii de patre est: Et qͥa substantia
filii de patre est: ideo potentia filii de patre ẽ:
Non alia potentia est in filio & alia substantia:
s ipsa est potentia quȩ ẽ substantia: Substan¬

Expanded text:
horrescens, sapiat aliquid, ne insipiens remanehorrescens, sapiat aliquid, ne insipiens remaneat: non tamen se totum sapere putet, ne superbiat, et quod sapuit amittat. Homo aliud est quod est, aliud quod potest. Aliquando enim et est homo, et non potest quod vult; aliquando autem sic est homo, ut possit quod vult: itaque aliud est esse ipsius, aliud posse ipsius. Si enim hoc esset esse ipsius, quod est posse ipsius; cum vellet posset. Deus autem cui non est alia substantia ut sit, et alia potestas ut possit, sed consubstantiale illi est quidquid ejus est, et quidquid est, quia Deus est, non alio modo est, et alio modo potest; sed esse et posse simul habet, quia velle et facere simul habet. Quia ergo potentia Filii de Patre est, ideo et substantia Filii de Patre est; et quia substantia Filii de Patre, ideo potentia Filii de Patre est. Non alia potentia est in Filio, et alia substantia: sed ipsa est potentia quae et substantia; substan
Abbreviated transcription (Latin):
suũ dicebat dm̃ ȩqualẽ se faciens dõ: Sic enĩ
scriptũ est in suꝑiore capitulo: Cũ gͦ tali eors
erranti in dignationi dĩ filiꝰ & filiꝰ & ueritas
responderet. ait: Am̃ am̃ dico uob̾. non potest
filius a se facere qͥcquã: nͥ qđ uiderit patrẽ fa¬
cientẽ Tanquã diceret: Quid scandalizati
estis quia patrẽ meũ dixi dm̃: & qr ȩqualẽ me
facio dõ: Ita sũ ęqualis.: ut ille me genuerit:
Ita sũ equalis. ut ñ ille a me. s ego ab illo sun
Hoc enĩ intelligit᷑ in his uerbis. ñ potest filiꝰ
a se facere qͥcquã: nͥ qd uiderit patrẽ facien¬
tem: Hoc est quioqͥd filiꝰ habet ut faciat: uit faciat
tre habet ut filiꝰ sit: qr a patre habet ut pos¬
sit: qͥa apatre habet ut sit: Filio enĩ hoc est
eẽ.: qđ posse: Homini non ita est: ex cõparatione¬
humanȩ in firmitatis longe in fra iacentis: Ut¬
cũq corda sustollite: & ne forte aliquis nr̃m at¬
tingat secretũ. & qͣsi ehoruscatione magnȩ lucis

Expanded text:
um dicebat Deum, aequalem se faciens Deo : sic enim scriptum est in superiori capitulo. Cum ergo tali eorum erranti indignationi Dei Filius et Veritas responderet, ait, Amen, amen dico vobis, non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Tanquam diceret, Quid scandalizati estis, quia Patrem meum dixi Deum, et quia aequalem me facio Deo? Ita sum aequalis, ut ille me genuerit: ita sum aequalis, ut non ille a me, sed ego ab illo sim. Hoc enim intelligitur in his verbis, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Hoc est, quidquid Filius habet ut faciat,tre habet ut Filius sit? Quia a Patre habet ut possit, quia a Patre habet ut sit. Filio enim hoc est esse quod posse. Homini non ita est. Ex comparationehumanae infirmitatis, longe infra jacentis, utcumque corda sustollite; et ne forte aliquis nostrum attingat secretum, et quasi coruscatione magnae lucis
Abbreviated transcription (Latin):
ȩqualitas & in separabilitas ꝑsonarũ: ita etiam
oꝑa inseparabilia sunt: Ad huc planiꝰ dicam:
qͥd sit oꝑa in separabilia sunt: Non dicit catholi¬
ca fides qͥa fecit ds̃ pater aliquid. & fecit filius
aliquid aliud. s qđ fecit pat̾. hoc & filius fecit.

Expanded text:
aequalitas et inseparabilitas personarum, ita etiam opera inseparabilia sunt. Adhuc planius dicam quid sit, opera inseparabilia sunt. Non dicit catholica fides quia fecit Deus Pater aliquid, et fecit Filius aliquid aliud: sed quod fecit Pater, hoc et Filius fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ sine causa suꝑ pectus dĩ
discũbebat. nͥ ut secreta altioris
sapientiȩ eiꝰ biberet: & qđ aman¬
do biberat ȩugłitando ructaret: ita secreta st̃
st̃ corde Proinde anĩaduertat ħaritas ur̃a.
ad hȩc pauca quȩ lecta sunt: & uideamus
si quomͦ possumꝰ. donante & ad iuiuante ap¬
so qui uerba sua nob̃ uoluit recitari: quȩ
tunt audita atq conscripta st̃ ut mͦ lege¬
rent᷑: quid sibi uelit qđ eũ audistis modo

Expanded text:
qui non sine causa super pectus Domini discumbebat , nisi ut secreta altioris sapientiae ejus ebiberet, et quod amando biberat, evangelizando ructaret, ita secreta sunt  recto sunt corde. Proinde animadvertat Charitas vestra ad haec pauca quae lecta sunt. Videamus si quo modo possumus donante et adjuvante ipso qui verba sua nobis voluit recitari, quae tunc audita atque conscripta sunt, ut modo legerentur, quid sibi velit quod eum a
Abbreviated transcription (Latin):
a se facere quicquã : nͥ qđ uiderit patrẽ faci¬
entẽ: Quȩcũq enĩ pat̾ facit: hȩc eadẽ & fi¬
lius facit similit̃: Unde aut̃ natus sit ser¬
mo iste cõmemorandi estis. ꝓpt̾ suꝑiora le¬
ctionis: ubi curauerat enĩ dñs quendã
inter illos: qui in qͥnq porticib piscine
illiꝰ salomonis iacebant: cui dixerat tale
grabatũ tuũ & uade in domũ tuã Hoc ar
fecerat sabbatis: Unde ꝑturbati iuda. &¬
lũpniabant᷑ quasi euersorẽ. & p̃uaricatoniẽ
legis: Tunc eis dixerat. pat̾ ms̃ usq mon
oꝑatur: & ego operor: Illi aut̃ carnaliter
accipientes sabbati obseruationẽ. pritabut
dm̃ post laborẽ fabricati mundi. usq ad
hunc diem quasi dormire: & ꝓpterca sĩ¬
ficasse illũ diem. ex quo cȩpit uelut alab¬
rib requiescere: Est aut sacram̃tũ sabu

Expanded text:
it Patrem facientem: quaecumque enim Pater facit, haec eadem et Filius facit similiter. 2. Unde autem natus sit sermo iste, commemorandi estis propter superiora lectionis, ubi curaverat Dominus quemdam inter illos qui in quinque porticibus piscinae illius Salomonis jacebant, cui dixerat, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam. Hoc autem fecerat sabbatis: unde perturbati Judaei calumniabantur, quasi eversorem et praevaricatorem Legis. Tunc eis dixerat, Pater meus usque modo operatur, et ego operor . Illi enim carnaliter accipientes sabbati observationem, putabant Deum post laborem fabricati mundi usque ad hunc diem quasi dormire; et propterea sanctificasse illum diem, ex quo coepit velut a laboribus requiescere. Est autem sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
a se farre qͥequã: qł eẽt si diceret ñ est filiꝰ
ase Et enĩ si filius est: natꝰ est: Si natus
Et: abillo ẽ de quo natꝰ ẽ S tam̃ ȩqualẽ
genuit: Non enĩ defuit aliqͥd generan
buit tempus quesiuit ut generaret qui
pauut coȩt̾nũ: aut matrẽ quesuut ut gene¬

Expanded text:
am facere, quod esset si diceret, Non est Filius a se. Etenim si Filius est, natus est: si natus est, ab illo est de quo natus est. Sed tamen aequalem sibi genuit. Non enim defuit aliquid generanti, aut tempus quaesivit ut generaret, qui genuit coaeternum; aut matrem quaes
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ pat̃ in filio manens facit oꝑa sua: anll¬
latio illa carnis suꝑ mare a pare fiebat. pi
siliũ fiebat E rgo illa ambulatio: opus ẽ psi
& filii in separabile Utrũq ibi oꝑantẽl
deo: Nec pat̾ silitĩ deseruit: nec filiꝰ a pil
discessit: Itaq qͥeqͥcd facit filiꝰ ñ facit sui pe¬
tre: qr qͥcquid facit pat̃. ñ facit sine filio ͥ
tũ est hinc. Widete uidete: qr rect uose¬

Expanded text:
? Si ergo Pater in Filio manens, ipse facit opera sua; ambu? Si ergo Pater in Filio manens, ipse facit opera sua; ambulatio illa carnis supra mare, a Patre fiebat, per Filium fiebat. Ergo illa ambulatio opus est Patris et Filii inseparabile. Utrumque ibi operantem video: nec Pater Filium deseruit, nec Filius a Patre discessit. Ita quidquid facit Filius, non facit sine Patre; quia quidquid facit Pater, non facit sine Filio. 7. Exitum est hinc. Videte quia
Abbreviated transcription (Latin):
facit filiꝰ qͥcquã: nͥ qđ uiderit patrẽ facient.
Redi gͦ mecũ ad id qđ dicebã.: ne forte intili¬
gendũ sit. ut de questione ambo exeamꝰ: sli
ego scđm fidẽ catholicã uide quomͦ exeam si¬
ne offensione: sine scancdalo: Tu aut̃ entun¬
clusus queris qua exeas: qua intraueras uat
Forte ñ intellexisti & hoc qđ dixi. qua in traut
uide: ipsũ audi dicentẽ. ego sũ ianua: Ne
ne causa gͦ queris qua exeas & ñ inuenis¬
Ergo quẽ ad modũ potes aruina tua colliga
& intra ꝑ ianuã: ut sine offensione intres. el
ne errore exeas Per xp̃m ueni. ñ ex corde ui
afferas qd dicas: s qđ ille ostendit hoc loque¬
re: Ecce fides catholica. quẽ ad modũ extis
ista ꝓpositione: Ambulauit filiꝰ suꝑ mare
pedes carnis fluctib imposuit: Caro anba¬
bat: & diuinitas gubernabat: Quando gͥia
ro ambulabat & diuinitas gubernabat: ns
ab sens erat: Si absens erat: quomͦ filiꝰ is
dicit pat̾ aut̃ in me manens facit oꝑa sila

Expanded text:
quod viderit Patrem facientem. 6. Redi ergo mecum ad id quod dicebam, ne forte sic intelligendum sit, ut de quaestione ambo exeamus. Nam ego secundum fidem catholicam video quomodo exeam sine offensione, sine scandalo: tu autem circumclusus, quaeris qua exeas. Qua intraveras vide. Forte non intellexisti et hoc quod dixi, Qua intraveras vide: ipsum audi dicentem, Ego sum janua . Non sine causa ergo quaeris qua exeas, et non invenisErgo quemadmodum potes, a ruina tua collige te, et intra per januam, ut sine offensione intres, et sine errore exeas. Per Christum veni, nec ex corde tuo afferas quod dicas; sed quod ille ostendit, hoc loquere. Ecce fides catholica quemadmodum exit de ista propositione. Ambulavit Filius super mare, pedes carnis fluctibus imposuit; caro ambulabat, et divinitas gubernabat: quando ergo caro ambulabat et divinitas gubernabat, Pater absens erat? Si absens erat, quomodo ipse Filius dicit, Pater autem in me manens, ipse facit opera sua
Abbreviated transcription (Latin):
a fuda sunt: Dixit xp̃c languenti. tolle gra¬
utũ tuũ & uade in domũ tuã: & factũ est
Catholica aũt fides habet: qđ patris & filii
oꝑa non sunt separabilia: Hoc est qđ uolo
caꝑe non potest: ñ mͥ asscribat. s tarditati
suȩ: & conuertat se ad illũ qui cor aperit. ut
infundat qł donat: Postremo & si quisquã
ꝓptea ñ intellexerit. qr ñ a me sic dictũ ẽ ut
dici debuit. ignoscat humane fragilitati: &
supplicet diuine bonitati: Habemꝰ enĩ intus
quẽadiodũ dignat᷑ chistri buit: qui nouit
quł det. & cui det Aderit petenti. ad aꝑiet
pilsanti: & si forte ñ dederit. nemo se dicat
disertũ: Forte enĩ aliqͥd dare differt: s ne¬
niunẽ esurientẽ relinquet: Si enĩ ñ dat ad
hũ erercet querentẽ: ñ contẽpnit petenteni
Didete gͦ & attenclite quid uelim dicere: Et
frte ñ possim. catholica fides hoc habet.
l̃mata spũ dĩ in scĩs eiꝰ contra omnẽ here¬

Expanded text:
et facta sunt: dixit Christus languenti, Tolle graet facta sunt: dixit Christus languenti, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam, et factum est. 3. Catholica autem fides habet, quod Patris et Filii opera non sunt separabilia. Hoc est quod volcapere non potest, non mihi adscribat, sed tarditati suae; et convertat se ad illum qui cor aperit, ut infundat quod donat. Postremo et si quisquam propterea non intellexerit, quia non a me sic dictum est ut dici debuit, ignoscat humanae fragilitati, et supplicet divinae bonitati. Habemus enim intusquemadmodum dignatur distribuit. Qui novit quid det, et cui det, aderit petenti, et aperiet pulsanti. Et si forte non dederit, nemo se dicat desertum. Forte enim aliquid dare differt, sed neminem esurientem relinquit. Si enim non dat ad horam, exercet quaerentem, non contemnit petentem. Videte ergo et attendite quid velim dicere, etsi forte non possim. Catholica fides hoc habet, firmata Spiritu Dei in sanctis ejus, contra omnem haere