comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitas seqͥt᷑. multo ꝗͣ pͥus fuerant de scĩtatis habitii peiores fu
Nã reb multiplicib occupati. atq ipsas occupationes confusi.
ñ solũ ꝑpetrata minime deplorant. s adhuc quȩ deplorent᷑ ex¬
ñ debent: nͥ ꝓ humilitate dutius in eiusdẽ mundi contẽptu soli¬
dent᷑. Citiꝰ nãq bona depereunt. quȩ hominib ante tempus inno¬
tescunt: qr ⁊ arbusta plantata pͥusꝗͣ. fixa radice coalescant. si
manꝰ conceutiens tangit arefacit. at si in altũ radix figit᷑. ⁊ t̃¬
rȩ humorib comsꝑsa solidat᷑. hȩc ⁊ manꝰ impellit s ñ ledit: hȩc
⁊ uentoꝵ flatꝰ inflectendo concutiunt. s ñ euertunt. Negͦ eruat᷑
uita cepti oꝑis. diu ac robuste in alto humilitatis figenda ẽ ra¬
dix cordis: ut cũ ab humano ore detctionis aura ł fauoris fla¬
uerit. ⁊ si in quãlibet partẽ uteũq incuruat. animũ funditꝰ

Expanded text:
peritas sequitur, multo quam prius fuerant de sanctitatis habitu pejores fiunt. peritas sequitur, multo quam prius fuerant de sanctitatis habitu pejores fiunt. Nam rebus multiplicibus occupati, atque ipsa occupatione confusi, non solum perpetrata minime deplorant, sed adhuc quae deplorentur exnon debent, nisi per humilitatem diutius in ejusdem mundi contemptu solidentur. Citius namque bona depereunt quae hominibus ante tempus innotescunt, quia et arbusta plantata prius quam fixa radice coalescant, si manus concutiens tangit, arefacit. At si in altum radix figitur, et terrae humoribus conspersa solidatur, 280 haec et manus impellit, sed non laedit; haec et ventorum flatus inflectendo concutiunt, sed non evertunt. Ne ergo eruatur vita coepti operis, diu ac robuste in alto humilitatis figenda est radix cordis, ut cum ab humano ore detractionis aura vel favoris flaverit, etsi in quamlibet partem utcunque incurvat, animum funditus
Abbreviated transcription (Latin):
oms oruint᷑. huius uitȩ hẏemen tolerant. eosq graumĩ ꝑsequui¬
tionũ ȩstus fatigat: s cum recta faciunt. neqͣꝗͣ hic suȩ rectitu¬
dinis remunerationẽ quęrunt. Cũ uͦ ã p̃sentis mundi laborib
ereunt: ad ȩt̾̃nã patriã uenientes expectata retributione. ꝑfru¬
unt᷑. At contra ẏpocrita qr mox in bono opere nascit᷑ p̃sentis
mundi recipere głam conat᷑. quasi scirpi more cũ germine orit᷑
qr ꝓ eo qd̾ bene iuiuere incipit. quęxit statim ut ã cunctis ho¬
noret᷑. Germen itaq in ortu ẽ. remuneratio in inchoatione. Se¬
pe nãq ñmuilli aꝑte prauitatis uias desert̃. scĩtatis habitũ su¬
munt: moxq ut pͥma limina bene uiuendi contigerint obliti
qui fuerint. affligi iã ꝑ pęnitentiã de consummatis nequitus
nolunt. Laudari aut̃ de ichoata iustitia appetunt: p̃ẽẽ oeteris
etiã meliorib concupiseunt: qͦs plerũq dũ uixta uotũ p̃sens ꝓs¬

Expanded text:
onis oriantur, hujus vitae hiemem tolerant, eosque gravium persecutionum aestus fatigant; sed cum recta faciunt, nequaquam hic suae rectitudinis remunerationem quaerunt; cum vero a praesentis mundi laboribus exeunt, ad aeternam patriam venientes, exspectata retributione perfruuntur. At contra hypocrita, quia mox in bono opere nascitur, praesentis mundi recipere gloriam conatur. Quasi scirpi more cum germine oritur, qui pro eo quod bene vivere incipit, quaerit statim ut a cunctis honoretur. Germen itaque in ortu est remuneratio in inchoatione. Saepe namque nonnulli apertae pravitatis vias deserunt, sanctitatis habitum sumunt; moxque ut prima limina bene vivendi contigerint, obliti qui fuerint, affligi jam per poenitentiam de consummatis nequitiis nolunt; laudari autem de inchoata justitia appetunt, praeesse caeteris etiam melioribus concupiscunt. Quos plerumque dum juxta votum praesens pros
Abbreviated transcription (Latin):
tib inuenimꝰ. Inꝰ qͥype eaꝵ sȩuientis popłi ꝑsequitionẽ fugit. ee tam̃
ꝓ uita sui ꝑsequatoris int̾uenit. ait̾ ex pͥncipatu popłi deiectus.
ipsis suis aduersariis dic. absit ame hoc peccatũ in dño. qͦ minus
elẽ deducere: nͥ aꝑtiꝰ indicare. ꝙ eiꝰ irȩ neq illi si astarent obsiste¬
rent. qͥ iecirco ꝓ amicis int̾uen ire citiꝰ possent: ꝙ apud hẽ u¬
tc̃edere & ꝓ inimicis solerent. Hlinc ad eande̾ iudȩã dicit᷑. Plaga mi¬
mici ꝑeussi te.: castigatione crudeli. & rursũ. Qd clamas suꝑ et

Expanded text:
quippe eorum saevientis populi persecutionem fugit, et tamen pro vita sui persecutoris intervenit; alter, ex principatu populi dejectus, ipsis suis adversariis dicit: Absit a me hoc peccatum in Domino, quo minus elem deducere, nisi apertius indicare quia ejus irae neque illi si astarent obsisterent, qui idcirco pro amicis intervenire citius possent, quia apud hunc intercedere et pro inimicis solerent? Hinc ad eamdem Judaeam dicitur: Plaga inimici percussi te, castigatione crudeli . Et rursum: Quid clama
Abbreviated transcription (Latin):
tritꝰ ꝑ desertũ fugit: & ꝓ semetipso infirmat᷑ informidine. qͥ furorẽ
dĩ placat aliis ꝑ int̾uentionẽ. Irȩ gͥ dĩ & resisti ualet. qͣndo ipse qui
irascit᷑ opitulat᷑: & resisti omĩno ñ ualet. qͣndo so & ad ulciscendum
excitat. & ipse p̃cẽ quȩ fundit᷑ ñ aspirat: hinc ad iheremiã dicit᷑ Ex
gͦ noli orare ꝓ popło hoc. & ne assumas ꝓ eo laudẽ &e orationẽ: qr ñ¬

Expanded text:
territus per desertum fugit; et pro semetipso infirmatur in formidine, qui furorem territus per desertum fugit; et pro semetipso infirmatur in formidine, qui furorem Dei placat aliis per interventionem . Irae igitur Dei et resisti valet, quando ipse qui irascitur opitulatur; et resisti omnino non valet, quando se et ad ulciscendum excitat, et ipse precem quae ei funditur non aspirat. Hinc ad Jeremiam dicitur: Tu ergo noli orare pro populo hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tas: & cognoscere qr obtinere poteris qͥeqͥd ꝓ popło exoras. Qd̃ qua
hac m̃te agit᷑. statĩ uenia subiuncta testat᷑. Cũ uͦ suꝑna indignatio
sese ut ita dixerĩ medullitꝰ mouet. hanc oppositio humana ñ retinre:
iec se utilit᷑ cuiꝰlibet dep̃catio obicit. cũ semel ds̃ aliqͥd ab intunis
irascendo disponit. hinc ẽ enĩ qd moyses qͥ reatum totiꝰ plebis apud
dm̃ sius p̃cib tͣsit. dũq se obicẽ obtulit diuinȩ iracundiȩ uĩ pla¬
cauit. ad petrã oreb ueniens & ꝓ aquȩ exhibitione diffidens: reꝓ¬
missionis trã ingredi dño irascente ñ potuit. & sepe hac de re
affligit᷑. sepe desiderio se excitante. turbat᷑ & dispositȩ ultioĩs
iracundiã repellere a semetipso ñ ualuit. qͥ hanᷤ uolente dño & a po¬
pło amouit hinc dauid qr ꝓstrata plebe postmodũ angłi gladiũ p̾ce
uersione sentiret. qͥ uerbo cȩlos aꝑuit ante indignationẽ mulieris

Expanded text:
eris quidquid pro populo exoras. Quod quia hac mente agitur, statim venia subjuncta testatur. Cum vero superna indignatio sese, ut ita dixerim, medullitus movet, hanc oppositio humana non retinet ; nec se utiliter cujuslibet deprecatio objicit, cum semel Deus aliquid ab intimis irascendo disponit. Hinc est enim quod Moyses, qui reatum totius plebis apud Deum suis precibus tersit, dumque se obicem obtulit, divinae iracundiae vim placavit, ad petram Horeb veniens, et pro aquae exhibitione diffidens, repromissionis terram ingredi, Domino irascente, non potuit . Et saepe hac de re affligitur, saepe desiderio se excitante turbatur, et dispositae ultionis iracundiam repellere a semetipso non valuit, qui hanc, volente Domino, et a populo amovit. Hinc David, qui a prostrata plebe postmodum angeli gladium prece dversione sentiret, qui verbo coelos aperuit , ante indignationem mulieris
Abbreviated transcription (Latin):
mittunt. S cũ ea bona ꝓferunt quȩ seruare contẽpnunt.
sciendũ ẽꝙr plerũq ueritas sic ꝑ ora aduersarioꝵ sonat. ut e¬
oꝵ lingua mouens uitã feriat.: quatinꝰ culm̃ rectitudinis
loquentes. ⁊ ignorantes ipsi sibi ⁊ uerbis uidices. ⁊ factis ac¬
cusatores fiant. Unde baldad mira quidẽ cont᷑ hẏpocritas sub¬
dit. s mucrone uerbi se impetit : qr simulator. iustitiȩ nisi e
aliquantulo ipse eẽt. docere uistũ neqͣꝗͣ tanta temeritate p̃¬
sumeret. & qͥdẽ fortia sunt ualde quȩ dicit. s hȩc stultis ñ aut̃
sapienti. prauis ñ recto dicere debuit. qr ⁊ uecorclẽ se asser
qui ortis sientib in flumine aquã fundit. S interĩ post po¬
nentes cui dicit᷑. pensemꝰ subtilit᷑ qͥd dicat᷑. ut nos ꝓlata in¬
struant. quãuis meritũ sui auctoris impugnent. Seqritur.¬

Expanded text:
mittunt. Sed cum ea bona proferunt quae servare contemnunt, mittunt. Sed cum ea bona proferunt quae servare contemnunt, sciendum est quia plerumque veritas sic per ora adversariorum sonat, ut eorum linguam movens vitam feriat, quatenus culmen rectitudinis loquentes et ignorantes, ipsi et verbis judices, et factis accusatores fiant. Unde Baldad mira quidem contra hypocritas subdit, sed mucrone verbi se impetit, quia simulator justitiae, nisi ex aliquantulo ipse esset, docere justum nequaquam tanta temeritate praesumeret. Et quidem fortia sunt valde quae dicit; sed haec stultis, non autem sapienti, pravis, non recto, dicere debuit, quia et vecordem se asserit qui, hortis sitientibus, in flumen aquam fundit. Sed interim postponentes cui dicitur, pensemus subtiliter quid dicatur, ut nos prolata instruant, quamvis meritum sui auctoris impugnent. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
dies nr̃i st̃ suꝑ t̾ram. Generatio itaq pͥstina int̾roganda ꝓponit᷑.
ut transire tempus uitȩ p̃sentis sic̃ umbra monstret᷑. qr uide¬
licet si ea quȩ erant etiã transacta ad memoriã deducimus
patent᷑ agnoscimꝰ. ꝙͣ. celerit᷑ hoc qͦq fugiat qd tenemꝰ. Sepe. uͦ
heretici eosdẽ nob̃cũ patres qͦs ueneram᷑ laudant: s intellectu
de pͣuato ipsis eoꝵ laudib impugnant. Unde ⁊ adhuc subdi
Ipsi docebunt te: ⁊ de corde suo ꝓferent eloquia. Notandũ qd¬
qd suꝑuis dixerat. sp̃c multiplex sermonis oris tui: nẽ uͦ redue¬
tis ad memoriam patrib dicit. De corde suo ꝓferent eloquia.
uerba ꝓferentes. recta uiuendo docuerunt. Sepe aut̃ praui dỹ
suȩ uiciũ tortitudinis ignorant. audent᷑ alioꝵ rectitudinẽ
lacerant. Cũq cont᷑ bonos sibi auctoritatẽ increpationis arr¬
piunt: aut ea bona ꝓferunt quȩ ñ uidendo s audiendo didi¬
cert̃. aut ea aliis mala mentientes ingerunt. quȩ ipsi com¬

Expanded text:
int transitura. --Generatio itaque pristina interroganda proponitur, ut transire tempus vitae praesentis sicut umbra monstretur; quia videlicet si ea quae erant, et jam transacta sunt, ad memoriam reducimus, patenter agnoscimus quam celeriter hoc quoque fugiat quod tenemus. Saepe vero haeretici eosdem 273 nobiscum patres, quos veneramur laudant, sed intellectu depravato, ipsis nos eorum laudibus impugnant. Unde et adhuc subdiIpsi docebunt te, et de corde suo proferunt eloquia. - Notandum quod superius dixerat: Spiritus multiplex sermonis oris tui; nunc vero, reductis ad memoriam patribus, dicit: De corde suo proferent eloquia. verba ex corde proferentes, recta vivendo docuerunt. Saepe autem pravi, dum suae vitium fortitudinis ignorant, audenter aliorum rectitudinem lacerant; cumque contra bonos sibi auctoritatem increpationis arripiunt, aut ea bona proferunt, quae non videndo, sed audiendo didicerunt; aut ea aliis mala mentientes ingerunt, quae ipsi com
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ hic desertos remunerant. an in uia nutriunt ut ad pa¬
am ꝑducant. homo gͦ ab int̾nis gaudiis semel pulsus clausas
contra se ianuas secreti spiritalis aspic iat: atq ad semet ipsũ
foras ꝓiectꝰ in carne gemat : & cecitatis suȩ dãpna considerans
dicat. Si uenerit ad me ñ uidebo eũ: & si abierit ñ intellegã.

Expanded text:
utrum hic desertos remunerent, an in via nutriant, ut ad pautrum hic desertos remunerent, an in via nutriant, ut ad patriam perducant. Homo ergo ab internis gaudiis semel expulsus clausas contra se januas secreti spiritalis aspiciat, atque ad semetipsum foras projectus in carne gemat, et, caecitatis suae damna considerans, dicat: Si venerit ad me, non videbo eum; et si abierit, non int
Abbreviated transcription (Latin):
conuialescit & tam̃ sepe mens dũ de uirtutis suȩ securitate re¬
soluit᷑. insidiante aduersario mopinatȩ culpȩ telo ꝑforat᷑. &
inde dõ in ęt̾nũ longe fit: unde ad tempus ei sine cautelȩ custe
cũ post experimentũ munditiȩ lacessiri se carnis temptatiom¬
b uidet : in honesta ad animũ congeri. & ante cogitationis ocłos
nuulla imꝓba & immunda uersari. & tam̃ cũ fatigant ista nec
suꝑant. neqͣꝗͣ ꝑ pollutionẽ trucidant. s ꝑ humilitatẽ seruant:
ut infirmũ se animꝰ in tẽptationẽ dep̾hendens. totũ ad diuinita¬
tis adiutoriũ conferat. & su fidutiã funditꝰ amittat. Sicq fit.
ut inde altius dõ inhereat: unde se a dõ ꝓfundius cecidisse sus¬
pirabat. accessus gͥ recessusq dĩ ã mente nr̃a minime cognos¬
cit᷑. quousq rerũ alt̾nantiũ finis ignorat᷑: qr & de tẽptatione
incertũ ẽ utrũ ꝓbet an trucidet : & de donis neqͣqͣ. dep̃hendit᷑.

Expanded text:
 securitate resolvitur, insidiante adversario, inopinatae culpae telo perforatur; et inde a Deo in aeternum longe fit, unde ei ad tempus sine cautelae custodcum post experimentum munditiae lacessiri se carnis tentationibus videt, inhonesta ad animum congeri, et ante cogitationis oculos nonnulla improba et immunda 298 versari? Et tamen cum fatigant ista, nec superant, nequaquam per pollutionem trucidant, sed per humilitatem servant, ut infirmum se animus in tentatione deprehendens, totum se ad Divinitatis adjutorium conferat, et sui fiduciam funditus amittat; sicque fit ut inde altius Deo inhaereat, unde se a Deo profundius cecidisse suspirabat. Accessus igitur recessusque Dei a mente nostra minime cognoscitur, quousque rerum alternantium finis ignoratur, quia et de tentatione incertum est utrum probet an trucidet, et de donis nequaquam deprehenditur
Abbreviated transcription (Latin):
tellegã. Seclusũ quippe ab int̾nis gaudiis genꝰ humanũ exigẽ¬
na uirtutũ: & tam̃ oisdẽ donis elatꝰ corruit. Plerũq uelut irã
metuit aduersa tẽptationũ: & tam̃ eisdẽ tẽptationib p̃ssus ad
uirtutũ eustodiã cautior exurgit. Qs enĩ dõ se. ꝓpinquare. ñ es

Expanded text:
ersa. --Seclusum quippe ab internis gaudiis genus humanum, exigenersa. --Seclusum quippe ab internis gaudiis genus humanum, exigenna virtutum, et tamen eisdem donis elatus corruit. Plerumque velut iram metuit adversa tentationum; et tamen, eisdem tentationibus pressus, ad virtutum custodi
Abbreviated transcription (Latin):
rus. Diuinȩ fortitudinis facta tẽ uerus explemus: cũ hȩc nos ex¬
plere ñ posse cognoscimꝰ. Tunc facundius loquim᷑. cũ his obstupes¬
cendo reticemus. ad narranda quippe dĩ oꝑa habet defectꝰ nr̃. qͣm
sufficient᷑ linguã suã exerat: ut quȩ cõphendere idonee ñ ualet.
hec idonee mutus laudet. Unde. bene ꝑ psalmistã dicit᷑. Laudate eũ
in potentatib eius: laudate eũ scđm multitudinẽ magnitudinis
eiꝰ. Ille qͥppe dnm̃ scd̾m multitudinẽ magnitudinis eius laudat.:
qͥ se succũbere. m eiꝰ laudis expletione considerat. Dicat gͦ. qui facit
magna & inscrutabilia & mirabilia quoꝵ ñ ẽ numerus: uidelicet
magna. uirtute: inscrutabilia ratione: innumerabilia multipli¬
citate: Diuina gͦ oꝑa quȩ explere dicendo ñ potuit: facundius de¬
ficiendo definiuit. d in consideratione rerũ cur longe extͦ nos
ducim᷑: qͥ hoc ipsũ qͦq qd̵ erga nos agit᷑. ignoramus.ͦ Unde &a

Expanded text:
us. --Divinae fortitudinis facta tunc verius explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus; tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe Dei opera habet defectus noster, quam sufficienter exerat linguam suam, ut quae comprehendere idonee non valet, haec idonee mutus laudet. Unde bene per Psalmistam dicitur: Laudate eum in potentatibus ejus, laudate eum secundum multitudinem magnitudinis ejus . Ille quippe Dominum secundum multitudinem magnitudinis ejus laudat, qui se succumbere in ejus laudis expletione considerat. Dicat ergo: Qui facit magna, et inscrutabilia, et mirabilia, quorum non est numerus, videlicet magna virtute, inscrutabilia ratione, innumerabilia multiplicitate. Divina ergo opera, quae explere dicendo non potuit, facundius deficiendo definivit. Sed in consideratione rerum cur longe extra nos ducimur, qui hoc ipsum quoque quod erga nos agitur ignoramus? Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑. Unũ ẽ qđ loquutꝰ sũ. & in nocentẽ & impiũ ipse consumit. Acsi
aꝑte diceret᷑. hoc apud me uerbũ cogitatioĩs ꝓtuli. qr nec in nocens
ꝑnis acumine abscondor: qm̃ distͥctꝰ uidex cuncta cõphendens. occulta
malitiȩ mirabilit̾ penetrat. & suis hanc inuentionib bene ordinans
dãpnat. Uł certe innocentẽ & impiũ ipse consumfte dicit᷑: q qͣuis in
mentis uita diuisi sint. pͥmȩ tam̃ culpȩ merito equȩ ad carnis inte¬
ritũ ꝑt̾hunt᷑. Uude & ꝑ salomonẽ dicit᷑ aAlorit᷑ doctꝰ similit̾ ut indoct᷑.
&rursũ. Cuncta subiacent uanitati: & oĩa ꝑgt̃ ad unũ locũ. De t̾ra

Expanded text:
innocentem et impium ipse consumit. Ac si aperte diceretur: Hoc apud me verbum cogitationis protuli, quia nec innocens,perni examinis acumine abscondor, quoniam districtus judex, cuncta comprehendens, occulta malitiae mirabiliter penetrat, et suis hanc inventionibus bene ordinans damnat. Vel certe et innocentem et impium ipse consumere dicitur, quia quamvis in mentis vita divisi sint, primae tamen culpae merito aeque ad carnis interitum pertrahuntur. Unde et per Salomonem dicitur: Moritur doctus similiter ut indoctus . Et rursum: Cuncta su
Abbreviated transcription (Latin):
tellegentiȩ archana surgamꝰ. Neq enĩ uixta litterã mirũ ali¬
qͥd dicit᷑. qd ds̃ arcturũ. orionas. & yadas fecit: De qͦ nmi¬
rũ constat. qr omĩno in mundo ncħ sit qd̵ ipse ñ fecerit. S
sc̃s uir hȩc fecisse dnm̃ dicit. ꝑ quȩ signari ꝓpͥȩ ea quȩ spũalit̾ ge¬
tẽ stellaꝵ radiis fulget. nͥ ȩccłia uniuersalis expͥmit᷑:: quȩ. in ioħis
apocalipsi ꝑ septẽ eccłias septẽq candelabra figurat᷑. Quȩ cũ dona
in se septiformis gr̃ȩ spẽ continet: claritate sũmȩ uirtutis irradi¬
ins. quasi ab axe ueritatis lucet. Pensandũ qͦq ẽ qđ arcturus sẽꝑ
ne cessatione tolerat. s tam̃ usq ad mundi tͣminũ sine defec¬
tu ꝑdurat. Sepe nãq eã reꝓbi qr usq ad int̾netionẽ ꝑsequii¬

Expanded text:
telligentiae arcana surgamus. Neque enim juxta litteram mirum alitelligentiae arcana surgamus. Neque enim juxta litteram mirum aliquid dicitur, quod Deus Arcturum, Orionas, et Hyadas fecit, de quo nimirum constat quia omnino in mundo nihil sit quod ipse non fecerit. Sed sanctus vir haec fecisse Dominum dicit: per quae signari proprie ea quae spiritaliter getem stellarum radiis fulget, nisi Ecclesia universalis exprimitur, quae in Joannis Apocalypsi per septem Ecclesias, septemque candelabra figuratur? . Quae dum in se dona septiformis gratiae spiritus continet, claritate summae virtutis irradiata, quasi ab axe veritatis lucet. Pensandum quoque est, quod Arcturus semper ne cessatione tolerat, sed tamen usque ad mundi terminum, sine defectu perdurat. Saepe namque reprobi, qui usque ad internecionem
Abbreviated transcription (Latin):
riora austri. Neqͣꝗͣ sermo ueritatis uanas hesiodi. arati. & calli¬
marci fabulas sequit᷑. ut arcturũ nominans extremã stelloꝵ ses¬
tẽ. caudã ursȩ sufpicet᷑ & qͣsi orion gladiũ teneat amator insa¬
nus. Hȩc quippe astroꝵ nomina a cultorib sapientiȩ carnalis
muenta st̃. Sed scriptura diuina iccirco eisdẽ uocabulis utit᷑. ut
res quas insinuare appetit. notitia usitatȩ appellationis expͥman¬
t᷑. Nã si astra quȩ uellet ꝑ ignota nob̃ nomina diceret. homo ꝓ qͦ
hȩc eadẽ scriptura facta ẽ. nesciret ꝓculdubio qͥd audiret. Sic gͥ
in sacro eloquio sapientes dĩ sermonẽ trahunt ã sapientib scłi.
sic̃ in eo ꝓ utilitate hominis uocẽ in se humanȩ passionis ipse cdi¬
tor hominũ. sumit ds̃: ut uidelicet dicat penitet me fecisse ho¬
minẽ suꝑ t̾rã. cũ ꝓfecto constet. qr is qui cuncta pͥusꝗͣ ueniant
conspicit. neq̃ꝗͣ postꝗ̃. aliqͥd fecerit. pęnitendo resipiscit. Qͥd gͦ

Expanded text:
riptura. --Nequaquam sermo veritatis vanas Hesiodi, Arati, et Callimachi fabulas sequitur, ut Arcturum nominans, extremam stellarum septem caudam Ursae suspicetur, et quasi Orion gladium teneat amator insanus. Haec quippe astrorum nomina a cultoribus sapientiae carnalis inventa sunt; sed Scriptura sacra idcirco eisdem vocabulis utitur, ut res quas insinuare appetit notitia usitatae appellationis exprimantur. Nam si astra quae vellet per ignota nobis nomina diceret, homo, pro quo haec eadem Scriptura facta est, nesciret procul dubio quid audiret. Sic igitur in sacro eloquio sapientes Dei sermonem trahunt a sapientibus saeculi, sicut in eo pro utilitate hominis vocem in se humanae passionis ipse conditor hominum sumit Deus, ut videlicet dicat: Poenitet me 294 fecisse hominem super terram ; cum profecto constet quia conspicit, nequaquam postquam aliquid fecerit, poenitendo resipiscit. Quid ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ditoris sui speciẽ subleuat᷑ Cuiꝰ menbra uidelicet om̃s electi. qr
ad cuncta simplicit᷑ incedt᷑. eiꝰ ocłi colũbaꝵ uocant᷑: qͥ magna
luce. irradiant. qr & signoꝵ miracłis choruscant. S qͣntũ ẽ. õe
hoc miracłm qd̃ iuderi potest. illud de int̾nis miracłm ẽ mira¬
biliꝰ qd̾ uideri nc̃ ñ potest de qͦ illic apte subdit᷑ absq eo qd̾
iitͥnsecꝰ latet alagna qͥppe ẽ gła aꝑti oꝑis: s longe mcom¬
parabilis occultȩ remunerationis. Qd̃ gͦ ꝑ beatũ iob astroꝵ nomine. hoc
salomonis uocib ocłoꝵ appellatione. signat᷑: & qd̃ ꝑ salomonẽ dicit᷑. ab¬
sq eo qđ intͥnsecus latet. hoc nobis beatꝰ iob intimat cũ austri inte¬
riora commendat. S ecce uir sc̃s exteriora mirans interiora eonside¬
rans. aꝑta narrans. occulta penetrans. om̃e qd̃ interus exteriusq a¬
git᷑. dicerȩ conat᷑ s oꝑa sũmȩ magnitudinis. qͣndo explicet lingua

Expanded text:
ditoris sui speciem sublevabitur. Cujus membra, videlicet omnes electi, quia ad cuncta simpliciter incedunt, ejus oculi columbarum vocantur, quia magna luce irradiant, quia et signorum miraculis coruscant. Sed quantum est omne hoc miraculum, quod videri potest, illud de internis miraculum est mirabilius, quod videri nunc non potest, de quo illic apte subditur, absque eo quod intrinsecus latet. Magna quippe gloria aperti operis, sed longe incomparabilis occultae remunerationis. Quod ergo per beatum Job astrorum nomine, hoc Salomonis vocibus oculorum appellatione signatur; et quod per Salomonem dicitur: Absque eo quod intrinsecus latet, hoc nobis beatus Job intimat, cum Austri interiora commendat. Sed ecce vir sanctus exteriora mirans, interiora considerans, aperta narrans, occulta penetrans, omne quod interius exteriusque agitur dicere conatur; sed opera summae magnitudinis quando ex
Abbreviated transcription (Latin):
cet. Urgente & enĩ mundi fine suꝑna scientia ꝓficit. & largus
cũ tẽpore excrescit. Hinc nãq ꝑ damelẽ dicit᷑ Etͣnsibt᷑ plurim
& multiplex erit scientia. hinc ioħi in pͥori parte reuelationis
angłs dicit. Signa quȩ loquuta. st̃ septẽ tonitrua. Cui tam̃ in
eiꝰdẽ reuelationis t̾mino p̃cipit dicens. Ne signaueris uerba
ꝓpħiȩ libri huiꝰ. Pars quippe reuelationis anterior. signa¬
finis cottidie ostendit. Nonnulli uͦ ã greca littera quȩ y dicit᷑.
y adas numcupatas arbitrant᷑. Qd̃ si ita ẽ. significatiom ꝗͣ diximꝰ
contrariũ ñ ẽ. Doctores enĩ stellis ñ inconuenient᷑ exp̃ssi sunt. Ã

Expanded text:
. Urgente etenim mundi fine, superna scientia proficit, et largius . Urgente etenim mundi fine, superna scientia proficit, et largius cum tempore excrescit. Hinc namque per Danielem dicitur: Pertransibunt plurimi, et multiplex erit scientia . Hinc Joanni in priori parte revelationis angelus dicit: Signa, quae locuta sunt septem ejusdem revelationis termino praecipit, dicens: Ne signaveris verba prophetiae libri hujus . Pars quippe revelationis anterior signafinis quotidie ostendit. Nonnulli vero a Graeca littera quae y dicitur Hyadas nuncupatas arbitrantur. Quod si ita est, significationi quam diximus contrarium non est. Doctores enim his stellis non inconvenie
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽt. moyses minime dixisset. Exͣpectet᷑ sic̃ pluuia eloquiũ meũ.
et neqͣꝗͣ. ꝑ ysaiã ueritas diceret. Mandabo nubib ne pluuiant suꝑ
eos imbrẽ. atq hoc qd̃ pauloante ꝓtulimꝰ. quã ob rẽ ꝓhibitȩ᷑ stil¬
lȩ pluiiaꝵ. dũ gͦ yades cũ pliuuis ueniunt. ad cęli spacia altiora.
sol ducit᷑ qr. apparente doctoꝵ scientia. dũ mens nr̃a imbre p̃di¬
cationis infundit᷑ fidĩ calor auget᷑ & ꝑfusa t̾ra ad fructũ ꝓficit.
cũ lumen etheris ignescit : qr uberus frugẽ boni oꝑis reddimꝰ.
dũ ꝑ sacrȩ eruditionis flaminã in corde clarius ardemꝰ. Dũq
ꝑ eos dieb singulis magis magisq scientia cęlestis ostendit᷑.
qͣsi int̾ni nobis luminis uernũ tempus aꝑit᷑: ut nouus sol nrĩs m̃
tib rutilet. & eoꝵ uerbis nob̾ cognitꝰ. seipso cottidie clarior mi¬

Expanded text:
non esset, Moyses minime dixisset: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum non esset, Moyses minime dixisset: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum ; nequaquam per Isaiam Veritas diceret: Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem ; atque hoc, quod paulo ante protulimus: Quamobrem prohibitae s Dum ergo Hyades cum pluviis veniunt, ad coeli spatia altiora sol ducitur, quia apparente doctorum scientia, dum mens nostra imbre praedicationis infunditur, fidei calor augetur. Et perfusa terra ad fructum proficit, cum lumen aetheris ignescit, quia uberius fruges boni operis reddimus, dum per sacrae eruditionis flammam in corde clarius ardemus. Dumque per eos diebus singulis magis magisque scientia coelestis ostenditur, quasi interni nobis luminis vernum tempus aperitur; ut novus calorntibus rutilet, et eorum verbis nobis cognitus se ipso quotidie micet clarior
Abbreviated transcription (Latin):
taurũ uocant᷑. Ex quo augeri sol incipit. atq ad extendenda
diei spacia feruentior exurgit. Qͥd itaq post orionas hẏadũ noĩe:
nͥ doctores sc̃ȩ ȩccłiȩ designant᷑ qui subductis martyrib eõ iam
tẽpore ad mundi notitiã uenert̃. quo fides clarius elucet. & rep̃t¬
sa infidelitatis hẏemȩ. altius ꝑ corda fideliũ sol ueritatis calet.
Qui remota tempestate ꝑsequutionis. expletis longȩ noctib in
cidior annꝰ aꝑit᷑ Nec in merito doctores scĩ. hyadũ numpͥatione.
signant᷑ Greco qͥppe eloquio ny coc pluuia uocat᷑ & hyades a
pluuiis nom̃ acceperunt: qr ortȩ ꝓculdubio ymbres ferunt. Be¬
ne gͦ yadũ appellatione exp̃ssi st᷑ qui ad statũ uniuersalis ȩccłis
quasi in cęli faciẽ deducti. suꝑ arentẽ t̾ram humani pectoris sc̃ȩ
p̃dicationis imbres fuderunt. Si enĩ sermo p̃dicationis pluuia

Expanded text:
Taurum vocant, ex quo augeri sol incipit, 295 atque ad extendenda Taurum vocant, ex quo augeri sol incipit, 295 atque ad extendenda diei spatia ferventior exsurgit. Qui itaque post Orionas Hyadum nomine nisi doctores sanctae Ecclesiae designantur? Qui, subductis martyribus, eo jam tempore ad mundi notitiam venerunt quo fides clarius elucet, et, repressa infidelitatis hieme, altius per corda fidelium sol veritatis calet. Qui, remota tempestate persecutionicidior annus aperitur. Nec immerito doctores sancti Hyadum nuncupatione signantur. Graeco quippe eloquio hyetos pluvia vocatur, et Hyades a pluviis nomen acceperunt, quia ortae, procul dubio imbres ferunt. Bene Hyadum appellatione expressi sunt, qui ad statum universalis Ecclesiae, quasi in coeli faciem deducti, super arentem terram humani pectoris, praedicationis imbres fuderunt. Si enim praedicationis sermo pluvia
Abbreviated transcription (Latin):
n ueritate reficit᷑. cũ ardentius ꝓ ueritate fatigat᷑ Inde ap¬
te qͦq post arcturũ ꝓtinꝰ orionas subdit. Orionas quippe in
ipso pondere temporis hẏemalis oriunt᷑ suoq ortu tẽpestates
excitant. & maria t̾rasq ꝑturbant. Qui gͥ post arcturũ ꝑ
orionas. nͥ martyres designant᷑: qͥ dũ in scã ęccłia ad statũ p̃di
li facie qͣsi in hyeme uenert̃. his & enĩ natis mare t̾raq turba¬
ta ẽ: qr dũ gentilitas mores suos destrui. aparente illoꝵ doluit.
in eoꝵ nece ñ solũ iracundos ac turbidos. s etiã placidos erexit.
uit. Orionas gͦ cȩlũ edidit. cũ scã eccłia martyres misit. Qͥ dun
loqͥ recta rudib ausi st̃: om̃e pondus ex frigoris aduersitate
ꝑtulerunt: bene aut̃ ꝓtinꝰ yadas subdit. quȩ uiuenescente uer
no ad cęli faciẽ ꝓdeunt & cũ sol iã caloris sui uires exerit.
ostendunt᷑. Illiꝰ quippe signi mnitiis inherent. qd̃ sapientes scl

Expanded text:
n virtute relicitur, cum ardentius pro veritate fatigatur. Unde apte quoque post Arcturum protinus Orion subdit; Oriones quippe in ipso pondere temporis hiemalis oriuntur, suoque ortu tempestates excitant, et maria terrasque perturbant. Quid igitur post Arcturum per Oriones, nisi marli faciem, quasi in hieme venerunt. His etenim natis, mare terraque turbata est, quia dum gentilitas mores suos destrui, apparente illorum fortitudine, doluit, in eorum necem non solum iracundos ac turbidos, sed etiam placidos erexit. est. Oriones ergo coelum edidit, cum sancta Ecclesia martyres misit. Qui dum loqui recta rudibus ausi sunt, omnino pondus ex frigoris adversitate pertulerunt. Bene autem no ad coeli faciem prodeunt, et cum jam sol caloris sui vires exerit ostenduntur. Illius quippe signi initiis inhaerent quod sapientes saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽperant᷑. Tot᷑ gͦ in his fluctibi dñs gressus posuit. qͦt suꝑbis ꝑ¬
sequutorib miracula ostendit. Unde bene rursũ ꝑ psalmistam
dicit᷑ Alirabiles elationes maris. mirabilȩs in excelsis dñs: qr
contͣ electoꝵ uitã ad ꝑsequutionis undas mundꝰ se mirabilit᷑
extulit. s has suꝑnoꝵ conditor subleuata uir tute mirabilius stͣ¬
uit. Almistros & enĩ suos dñs plus ostendit posse ꝑ miracula.
qͣ potestates t̾renȩ tumuerant ꝑ irã. Qd̃ bene etiã ꝑ ihere¬
miã dñs exteriora narrans. interiora denuntiatꝰ dicens. Posui

Expanded text:
temperantur. Tot ergo in his fluctibus Dominus gressus posuit, quot superbis ptemperantur. Tot ergo in his fluctibus Dominus gressus posuit, quot superbis persecutoribus miracula ostendit. Unde bene rursum per Psalmistam dicitur: Mirabiles elationes maris, mirabilis in excelsis Dominus , quia contra electorum vitam ad persecutionis undas mundus se mirabiliter extulit, sed has supernorum conditor sublevata virtute praedicantium mirabilius stravit; ministros etenim suos plus ostendit posse per miracula, quam potestates terrenae tumuerant per iram. Quod bene etiam per Jeremiam Dominus exter
Abbreviated transcription (Latin):
tus maris. Qͥd enĩ maris nomine. nͥ in bonoꝵ nece sȩuiens hu¬
iꝰ mundi amaritudo signat᷑. de qͦ & ꝑ psalmistã dicit᷑. congre¬
gans sic̃ in utre aquas maris. aquas & enĩ maris qͣsi in utre dñs
congregat: cũ miro moderamine cuncta disponens in suis clausas
cordib carnalium minas frenat. Suꝑ fluctꝰ gͦ maris dñs gradit᷑
qr cũ se ꝓcellȩ ꝑsequutionis erigunt. miraculoꝵ eus obstupefac¬
tione frangunt᷑. Qui enim tumores humanȩ uesaniȩ nutigat.
qͣsi erectas in cumulo undas caleat. Nam cũ morẽ suũ gentilitaᷤᷤ
destrui nouȩ conuersationis p̃dicatione conspiceret. cũ mundi
huius ducites elationi suȩ contͣ ire facta pauꝑum. cum sapienteᷤ
scłi aduersari sibi imperitoꝵ uerba pensarent. in ꝑsequutionis¬
ꝓtinꝰ tẽpestate tumuert̃. S qr uerboꝵ aduersitate commoti ad
ꝑsequutionis ꝓcellas insiliunt. signoꝵ ut diximꝰ admiratione

Expanded text:
uid enim maris nomine nisi in bonorum nece saeviens mundi hujus amaritudo signatur? De quo et per Psalmistam dicitur: Congregans quasi in utre aquas maris . Aquas etenim maris quasi in utre Dom nus congregat cum, miro moderamine cuncta disponens, in suis clausas cordibus carnalium minas frenat. Super fluctus ergo maris Dominus graditur, quia cum se procellae persecutionis erigunt, miraculorum ejus obstupefactione franguntur. Qui enim tumores humanae vesaniae mitigat, quasi erectas in cumulo undas calcat. Nam cum morem suum gentilitas destrui novae conversationis praedicatione conspiceret, cum mundi hujus divites elationi suae contraire viderent facta pauperum, cum sapientes saeculi adversari sibi imperitoruprotinus tempestate tumuerunt. Sed qui verborum adversitate commoti, ad persecutionis procellas insiliunt, signorum, ut diximus, admiratione
Abbreviated transcription (Latin):
re sub ȩqualitate ñ poterat. qd intꝰ animꝰ suꝑ ceteros tume¬
bat. Quasi munitũ sibi diues ille tab̾nacłm construxerat. qͥ
dicebat. Anima. habes multa bona reposita in annos multos. re¬
hesce: comede. & bibe & epulare. S qr eĩ tab̃nacłm in ueritatis
fundam̃to ñ substitit. ilico audiuit. Stulte. hac nocte repetuã

Expanded text:
ere sub aequalitate non poterat quod intus animus super caeteros tumeere sub aequalitate non poterat quod intus animus super caeteros tumebat. Quasi munitum sibi dives ille tabernaculum construxerat, qui dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos multos: requiesce, comede et bibe, et epulare . Sed quia ejus tabernaculum in veritatis fundamento non subsistit, illico
Abbreviated transcription (Latin):
qui gͦ se in pͥmordiis dedicant. qr in hac tuta quȩ ante ẽ cordis ra¬
dicẽ plantant ut hic ad uotũ floreant ⁊ ẽ sequenti pat᷑a fundi¬
t arescant. Iustꝰ uͦ enoch septimꝰ orit᷑: qr eom uitȩ festa dedicatio
in fine. seruat᷑ hinc ẽ qd attestante. paulo abrahã in casulis ha¬
bitat: ꝙ manentẽ fundatã ciuitatẽ quã suꝑnus arbit᷑ constru¬
it expectat. Hlinc ẽ qd̾ iacob greges ouiũ sequens humilit̃ gͣdit᷑
atep huic esau obuiam ueniens tumultu mutiplicis comitatus
eleuat᷑: q nimirũ & electi hic elationẽ ñ habent & in bonis car¬
nis repbi lȩti tument. hinc ad isrł dñs dic̃. Si elegeris s umum
Ei tam̃ pͥmiis rex ab eodẽ popło electꝰ repente ut culm̃ potesta¬
tis attigit. tria milia sibimet eqͥtes elegit. in elationẽ ptinus
ꝑdiit. ad edificationẽ ꝑcepti culminis erupit: qr foras restͥng¬

Expanded text:
qui ergo se in primordiis dedicant, quia in hac vita, quae ante est, cordis raqui ergo se in primordiis dedicant, quia in hac vita, quae ante est, cordis radicem plantant, ut hic ad votum floreant, et a sequenti patria funditus arescant. Justis vero Enoch septimus oritur, quia eorum vitae festa dedicatio in fine servatur. Hinc est quod, attestante Paulo, Abraham in casulis habitat , quia habentem fundamenta civitatem, quam supernus artifex construxit, exspectat. Hinc est quod Jacob greges ovium sequens humiliter, graditur , atque huic Esau obviam veniens tumultu multiplicis comitatus elevatur, quia nimirum et electi hic elationem non habent, et in bonis carnis reprobi laeti tument. Hinc ad Israel Dominus dicit: Si elegeris unum de. Et tamen primus rex ab eodem populo electus, repente ut culmen potestatis attigit, tria millia sibimet equites elegit, in elationem protinus prodiit, ad aedificationem percepti culminis erupit , quia foras restring
Abbreviated transcription (Latin):
ci nec dolent se necessitatib affligi. Qͥ gͦ cont᷑ p̃sentia se ad¬
uersa ñ muniunt. qͦsi contꝰ ęstus ⁊ pluuias habere tab̾nacu
lũ nolt̃. Unde ⁊ petrus uire rep̃hendit᷑: qr necdũ m̃tis ꝑfectiõẽ
roboratꝰ ueritatis claritate cognita in t̾ra figere tab̃nacłm co¬
nat᷑. Iusti itaq hic se construere neglegunt: uͥ ꝑegͥnos se ⁊ hos¬
pites nouert̃. Quia enĩ in ꝓpͥis gaudere  desiderant. eẽ in alie¬
no felices recasant. Iniusti aut᷑ qͣnto longius ab ȩt̾nȩ patȩ
hereditate. duusi st̃. tanto in t̾ra altuis fundam̃ta cogitationis figt̃
bic ẽ enĩ qd̃ ab ipso humanȩ c̃ditionis exordio in electa ꝓle enoc
septimꝰ nascit᷑ Hinc ẽ qd̾ eam pͥmũ filiũ stuĩ enoch uocat᷑ atq ex
eiꝰ noĩe ciuutatẽ ꝙͣ condidit appellat. Enoch qͥppe dedicatio dicit᷑ Ini¬

Expanded text:
ci, nec dolent se necessitatibus affligi. Qui igitur contra praesentia se adci, nec dolent se necessitatibus affligi. Qui igitur contra praesentia se adversa non muniunt, quasi contra aestus et pluvias habere tande et Petrus jure reprehenditur, quia necdum mentis perfectione roboratus, veritatis claritate cognita, in terra figere tabernaculum conatur . Justi itaque hic se construere negligunt, ubi peregrinos se et hospites noverunt. Quia enim in propriis gaudere desiderant, esse in alieno felices recusant. Injusti autem quanto longius ab aeternae patriae haereditate divisi sunt, tanto in terra altius fundnoch septimus nascitur. Hinc est quod Cain primum filium Enoch vocat, atque ex ejus nomine civitatem quam condidit appellat . Enoch quippe dedicatio dicitur. Ini
Abbreviated transcription (Latin):
sepeltunt : qr secularis eurȩ telo trucidati trenaꝵ rerũ agge¬
re quẽ foras exquirendo multiplicant. hc̃ sẽꝑ enteruis ꝑ cogi¬
tationẽ portant. At cont᷑ iusti nec oblita bona hic ꝓ magno¬
suscipiunt. nec illata mala ualde ꝑtimesct᷑: s & cũ bonis p̃se¬
tib utunt᷑. uentura mala metuunt: & cũ de malis p̾sentib
gemunt. bonoꝵ sequentiũ amore consolant᷑ sieq tẽporali refo¬
uent᷑ subsidio. sic̃ uiator. in stabulo utit᷑ lecto. Pausat & rece¬
dere festinat: quiescit corpore. s ad aliud tendit m̃te. Nonnũ ꝙͣ
uͦ ⁊ aduersa ꝑpeti appetunt: in transitoriꝵ ꝓsꝑari refugiunt.
ne delectatione itineris ã pate ꝑuentione tardent᷑: ne. gres¬
sũ cordis in uia ꝑegͥnationis figant. ⁊ qͣndoq ad conspectum
cȩlestis pat̾ȩ sine remuneratione ꝑueniant. Gaudent despi¬

Expanded text:
sepeliunt, quia, saecularis curae telo trucidati, terrenarum rerum aggesepeliunt, quia, saecularis curae telo trucidati, terrenarum rerum aggerem, quem foras exquirendo multiplicant, hunc semper interius per cogitationem portant. 92. suscipiunt, nec illata mala valde pertimescunt, sed et cum bonis praesentibus utuntur, ventura mala metuunt; et dum de malis praesentibus gemunt, bonorum sequentium amore consolantur. Sicque temporali refoventur subsidio, sicut viator in stabulo utitur lecto, pausat et recedere festinat: quiescit corpore, sed ad aliud tendit mente. Nonnunquam vero et adversa perpeti appetunt, in transitoriis prosperari refugiunt; ne delectatione itineris a patriae perventione tardentur; ne gressum cordis in via peregrinationis figant, et quandoque ad conspectum coelestis patriae sine remuneratione perveniant. Gaudent despi
Abbreviated transcription (Latin):
nacłm quippe construit᷑ ut ab ȩstu corpus & frigore defen¬
dat᷑. Qͥd itaq hoc loco tabnacłi noiẽ. nͥ ȩdificatio t̾renȩ feli¬
citatis expͥmit᷑. ꝑ quã suꝑ se reꝓbi casura mutiplicant. ut
se a p̾sentis uite necessitatib qͣsi ab ȩstu & ymbrib defẽ¬
dant. honorib nãq excrescere. ambiunt. ne despecti uideant᷑: t̾re¬
na aggregando exaggerant. ne inopie frigore tabescant.
contempnunt curare qd̾ sequit᷑ & tota intentione. satagunt. n
qͥd in p̃sentib desit. Student nom̃ dilatare ne lateant : & si
cuncta ad desideriũ suppetant. munitos se ẽẽ in omĩb & fe¬
lices putant. Ubi gͦ m̃tis habitationẽ construunt. ibi ꝓculdubi
tab̃ nacła fixerunt. aduersa impatient᷑ ꝑferunt. remisse in ꝓs¬
ꝑx lȩtant᷑. sola quȩ assunt cogitant. nec ad affectũ cęlestis pa¬
te ulla recordatione respirant. Gaudent sibi bona suppetere
quȩ cupiunt. atq uͥ carne reqͥesct̃. ibi ⁊ mentẽ extiguendo

Expanded text:
naculum quippe construitur ut ab aestu corpus et frigore defendatur. Quid itaque hoc loco tabernaculi nomine nisi aedificatio terrenae felicitatis exprimitur, per quam super se reprobi casura multiplicant, ut se a praesentis vitae necessitatibus quasi ab aestu et imbribus defendant? Honoribus namque excrescere ambiunt, ne despecti videantur. Terrena aggregando exaggerant, ne inopiae frigore tabescant. Contemnunt curare quod sequitur, et tota intentione satagunt ne quid in praesentibus desit. Student nomen dilatare, ne lateant; et si cuncta ad desiderium suppetant, munitos se in omnibus et felices putant. Ubi ergo 287 mentis habitationem construunt, ibi procul dubio tabernacula fixerunt. Adversa impatienter perferunt, remisse in prosperis laetantur. Sola quae adsunt cogitant, nec ad affectum coelestis patriae ulla recordatione respirant. Gaudent sibi suppetere bona quae cupiunt; atque ubi carne requiescunt, ibi et mentem exstinguendo
Abbreviated transcription (Latin):
ritas dic̃. Nisi qͥs renatꝰ fuerit ex aqua & spũ. ñ potest introire in
regnũ dĩ. h inc paulus ait. Pr̃amꝰ natura filii irȩ. sic̃ & ceteri. Qͥ itaq
nulbũ ꝓpͥũ aduingens ex solo originis reatu ꝑimit᷑. qͥd iste in illo
extremo examine quantũ ad humani sensus estimationẽ nͥ sine cau¬
sa uulnerat᷑ : s tam̃ sub diuina distͥctione iustũ ẽ. ut ꝓpago mortał.

Expanded text:
in regnum Dei . Hinc Paulus ait: Eramus natura filii irae, sicut et caeteri . Qui itaque, nullum proprium adjungens, ex solo originis reatu perimitur, quid iste in illo extremo examine, quantum ad humani sensus aestimationem, nisi sine causa vulneratur? Sed tamen sub divina districtione justum est ut propago mor
Abbreviated transcription (Latin):
subsistit. ⁊ iã scĩtatis oꝑa quasi uiriditatis speciẽ amittit. Quia
enĩ sine intentione rectȩ cogitationis bona studuit agere: hȩc
amittens indicat se sine radice floruisse. S baldad sic̃ p̃cdiximꝰ.
cui scirpũ ł carectũ cõparet. ilico aꝑit cũ subiungit. Sic uiȩ
omiũ qͥ obliuscunt᷑ dñm: ⁊ spes ypocritȩ ꝑibit. Quid enĩ in cunc¬
tis siuis oꝑib ypocrita sperat. nͥ honoris reuerentiã. głam
laudis. a meliorib metui. sc̃s ab omĩb uocari: s ꝑmanere spes ypo¬
critȩ ñ ualet: qr. ȩt̃nitatẽ ñ querens. fugit qd̃ tenet. Neqͣꝗͣ quippe
mentis eius intentio in illa gła figit᷑: quȩ sine fine possidetur.
S cũ transitoriis fauorib inhiat. ꝑdit ꝑcipiendo qd laborat: ue

Expanded text:
subsistit, et jam sanctitatis opera quasi viriditatis speciem amittit. Quia subsistit, et jam sanctitatis opera quasi viriditatis speciem amittit. Quia enim sine intentione rectae cogitationis bona studuit agere, haec amittens, indicat se sine radice floruisse. CAP. CCLIX.carectum comparet, illico aperit, cum subjungit: Sic viae omnium qui obliviscuntur Deum, et spes hypocritae peribit. Quid enim cunctis suis operibus hypocrita sperat, nisi honoris reverentiam, gloriam laudis, a melioribus metui, sanctus ab omnibus vocari? Sed permanere spes hypocritae non valet, quia, aeternitatem non quaerens, fugit quod tenet. Nequaquam quippe mentis ejus intentio in illa gloria figitur quae sine fine possidetur, sed cum transitoriis favoribus inhiat, perdit percipiendo quod labo
Abbreviated transcription (Latin):
herbȩ st̃: ꝓpħ̃a attestante qͥ ait. Omĩs caro fȩnũ. S ante om̃s her¬
bas arescere scirpus dicit᷑: qr uistis in bono suo ꝑmanentib a ui¬
riditate assũptȩ rectitudinis hẏpocritaꝵ uita siccat᷑. Arescunt
herbȩ etiã reliquȩ : qr iustoꝵ oꝑa cũ carnis uita deficiunt. S her¬
baꝵ ariditatẽ scipus p̃uenit: qr pͥusꝗͣ de carne hypocrita tran¬
seat. ea quȩ in se ostenderat uirtutũ facta de relinquit. De. qͥb
bene etiã ꝑ psalmistã dicit᷑. fi̾ant sic̃ fȩnũ ȩdificioꝵ qd pͥusꝗͣ euel¬
lat᷑ arescit. fęnũ quippe ȩdificii in alto nascit᷑. s neqͣꝗͣ pingui
radice solidat᷑: qr ⁊ hypocrita sũma qͥdẽ st̃ quȩ agere cernit᷑.
s ñ in eis ex cordis puritate roborat᷑. Qđ ninirũ fęnũ ⁊ ñ euul¬
sũ citiꝰ arescit : qr uidelicet hẏpocrita in p̾senti adhuc uita

Expanded text:
herba sunt, propheta attestante, qui ait: Omnis caro fenum . Sed ante omnes herherba sunt, propheta attestante, qui ait: Omnis caro fenum . Sed ante omnes herbas arescere scirpus dicitur, quia, justis in bono suo permanentibus, a viriditate assumptae rectitudinis hypocritarum vita siccatur. Arescunt herbae etiam reliquae, quia justorum opera cum carnis vita deficiunt. Sed herbarum ariditatem scirpus praevenit, quia priusquam de carne hypocrita transeat, ea quae in se ostenderat virtutum facta derelinquit. De quibus bene etiam per Psalmistam dicitur: Fiant sicut fenum aedificiorum, qutur. Fenum quippe aedificii in alto nascitur, sed nequaquam pingui radice solidatur, quia et hypocrita summa quidem sunt quae agere cernitur, sed non in eis ex cordis puritate roboratur. Quod nimirum fenum et non evulsum citius arescit, quia videlicet hypocrita et in praesenti adhuc vita
Abbreviated transcription (Latin):
tota mente scłarib curis inseruiunt: atq a sacra funditꝰ eru¬
ditione uacuant᷑ ⁊ agendo post indicant. quantã tẽporalia
diligant. qui sola pͥus ętͣna p̾dicabant. Perũq aut̃ assũptȩ speci¬
ẽ maturitatis ostendunt: quiete silentii. longaminitate pacien¬
tiȩ. continentiȩ uirtutẽ decorant᷑. S cũ ꝑ hȩc quȩ̨siti culmen hono¬
ris attigerint: cũq sibi iã reueraentia a cunctis impendit᷑. ꝓ¬
tinꝰ se in lasciuã uoluptatis fundt̃.: ⁊ bona se ñ ex corde tenuis¬
se ipsi sibi testes sunt. qui hȩc cito dimisert. Nonnũꝗͣ. uͦ quȩ possi¬
dent tribuunt. atq indigentib cuncta largiunt᷑: s tam̃ ante
uitȩ tminũ auariciȩ prurigine accensi aliena appetunt. qͥ sua
largiri uidebant᷑. ⁊ ꝑtinaci post crudelitate. ambiunt. qđ ficta pͥus
carpat᷑ manu. ante om̃s herbas arescit. Iuxta carnẽ qͥppe ⁊ iusti

Expanded text:
tota mente saecularibus curis inserviunt, atque a sacra funditus erutota mente saecularibus curis inserviunt, atque a sacra funditus eruditione evacuantur, et agendo post indicant quantum temporadiligant, qui sola prius aeterna praedicabant. Plerumque autem assumptae speciem maturitatis ostendunt; quiete silentii, longanimitate patientiae, continentiae virtute decorantur; sed cum per haec quaesiti culmen honoris attigerint, cumque sibi jam reverentia a cunctis impenditur, protinus se in lasciviam voluptatis fundunt, et bona se non 275 ex corde tenuisse ipsi sibi testes sunt qui haec cito dimiserunt. Nonnunquam vero aliqui quae possident tribuunt, atque indigentibus cuncta largiuntur; sed tamen ante vitae terminum, avaritiae prurigine accensi, aliena appetunt, qui sua largiri videbantur, et pertinaci post crudelitate ambiunt quod ficta prius carpatur manu, ante omnes herbas arescit. Juxta carnem quippe et justi
Abbreviated transcription (Latin):
exaggeret contͣ uitã correptoris inqͥrit. Demonstrare longe incõ¬
parabilit᷑ reu̾ rep̃hensorẽ suũ desiderat ut innocentẽ se ñ suis
ictib s alienis criminib ostendat: ita ut sepe homo redarguti¬
onis pęniteat aliquid se dixisse peniteat. ⁊ quasi carpentis ma¬
nu sic a corripientis animo quidã ut ita dixerĩ sangnis meroriᷤ
turrat. Unde bene ꝑ salomonẽ dicit᷑. Noli arguere derisorẽ. ne
oderit te: Neq enĩ iusto timendũ ẽ ne derisor cũ corripit᷑ con¬
tumelias inferat: s ne tractꝰ ad odiũ peior fiat. Int̾ hȩc scien¬
dũ ẽ qd iustoꝵ bona quȩ ex corde incipunt. usq ad p̾sentis ui¬
dio sacrȩ eruditionis insistunt: & qr hanc ñ p̃parandis meri¬
tis s ꝓmerendis fauorib inqͥrunt. statĩ ut uidiciũ humane
audis arripiunt. ⁊ ꝑ hoc gram transitorii ꝓfectꝰ assequntur.

Expanded text:
exaggeret contra vitam correptoris inquirit. Demonstrare longe incomexaggeret contra vitam correptoris inquirit. Demonstrare longe incomparabiliter reum reprehensorem suum desiderat, ut innocentem se non suis actibus, sed alienis criminibus ostendat; ita ut saepe homo redargutionis aliquid se dixisse poeniteat, et quasi a carpentis manu, sic a corripientis animo quidam, ut ita dixerim, sanguis moeroris currat. Unde bene per Salomonem dicitur: Noli arguere derisorem, ne oderit te . Neque enim justo timendum est ne derisor cum corripitur contumelias inferat, sed ne tractus ad odium pejor fiat. 68. Hypocdum est quod justorum bona, quia ex corde incipiunt, usque ad praesentis viudio sacrae eruditionis insistunt; et quia hanc non ptis, sed promerendis favoribus inquirunt, statim ut judicium humanae laudis arripiunt, et per hoc gratiam transitorii provectus assequuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑. cũ adhuc sit in flore. nec carpat᷑ manu ante om̃s ber¬
bas arescit. Scirpus in flore ẽ: hypocrita in laude. acutis uͦ an¬
gulis surgens carectũ manu ñ carpit᷑: qr exasperatis ꝑ arrogã¬
iã sensib de prauitate sua hypocrita corripi dedignat᷑. In flo¬
re fuo manũ carpentis incidit qr in laude hypocrita positꝰ.
si hc̃ quisꝗͣ corripere audeat. asperitate. sua ꝓtinus uitã corri¬
pientis secat. Sc̃s nãq ñ eẽ appetit s uocari : & eũ fortasse cor¬
pit᷑. quasi inopinationis gła detruncat᷑. Dep̾hensũ se in praui¬
tate irascit᷑ loqui sibi redarguentẽ ꝓhibet : qr uelut in occulto
uulnere tactus dolet. Qualis imperitis innotuit. talis uult ab
omĩb estimari: ⁊ paratior. mori ꝗͣ corripi. Redargutione. de¬
erior reddit᷑: qr qͣsi irȩ ꝑcussionis ęstimat iaculũ puritatis uer¬
bũ. Unde ex asꝑatus ꝓtuꝰ in contumelias surgit: & quȩ mala

Expanded text:
bditur: Cum adhuc sit in flore, nec carpatur manu, ante omnes herbas arescit. Scirpus in flore est hypocrita in laude. Acutis vero angulis surgens carectum manu non carpitur, quia, exasperatis per arrogantiam sensibus, de pravitate sua hypocrita corripi dedignatur. In flore suo manum carpentis incidit, quia in laude hypocrita positus, ne hunc quisquam corripere audeat, asperitate sua protinus vitam corripientis secat. Sanctus namque non esse appetit, sed vocari; et cum fortasse corripitur, quasi in opinionis gloria detruncatur. Deprehensum se in pravitate irascitur, loqui sibi redarguentem prohibet, quia velut in occulto vulnere tactus dolet. Qualis imperitis innotuit, talis vult ab omnibus aestimari; et, paratior mori quam corripi, redargutione deterior redditur, quia quasi dirae percussionis aestimat jaculum puritatis verbum. Unde exasperatus protinus in contumelias surgit, et quae mala