comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dedit secundum istam uñrm uanam peruersam¬
que sententiam: & si meliorem baptis mum dedit:
profecto eis quos ase non baptizatos gnrtulatur.
inuidit: porro si terbonos ministros cumsit
alius alio melior. non est melior baptismus quiꝑ
meliorem datur. nullo modo : malus qui&iam
permalum datur quando idem baptisius datꝰ:
&ideo perministros dispares dĩ munus equale :
inueheris nihil interfidelem perfidum que cerninꝵ
sed dis cernimus humana merita non sacurmenta
diuina que tu quoque uiueritatis adductus & hae¬
r&icae intentionis oblitus nobis & uobis nonalia
seduna eadem que essedixisti quomodo dicis. hoc
& nos sua demus & uolumus. ut semper xp̃s d&¬
fidem xp̃s sit origo xpĩani in xp̃o radicem

Expanded text:
dedit secundum istam uestram uanam peruersamdedit secundum istam uestram uanam peruersamque sententiam, et si meliorem baptismum dedit, profecto eis, quos a se non baptizatos gratulatur, inuidit. porro si inter bonos ministros, cum sit alius alio melior, non est melior baptismus qui per meliorem datur, nullo modo est malus qui etiam per malum datur, quando idem baptismus datur. et ideo per ministros dispares dei munus aequale einueheris, nihil inter fidelem perfidumque discernimus, sed discernimus humana merita, non sacramenta diuina, quae tu quoque ui ueritatis adductus et haereticae contentionis oblitus nobis et nobis non alia, sed una eademque esse dixisti. Quomodo dicis: hoc et uo.s suademus et uolumus, ut semper Cyprianum. respondent ideo eum sic loqui uoluisse,
Abbreviated transcription (Latin):
plane & dico nec tu omnino respondere potuisti:
uideris enim quasi sub cubuisse tanto ponderi
ueritatis cum slibiecisti: hoc & nos suademius.¬
hoc uolumus: de inderursus supponis hominem in
quospem constituat accepturus: sed querimus in¬
quis perquem hoc melius fiat: sed quia sineminis¬
tro necnos dicunus posse hominem baptizari: quaȩ¬
ris ame utrumne melius iniustus sit minister
aniuitus: ubires pondeo ad hoc melius utiustus
ministersit quo mirmitas hominis cuisine
exemplo laboriosum ÷ & difficile quodimpenet
ds̃ imitatione boniministri aduitam bonam
facilius erigatur unde dicit a postolus paulus: imi¬
tato res mei estote sicut &ego xp̃i ad hominem
uero bapti⁊ andum & scĩficandum. sitanto ÷ mel¬
us quod accipitur quanto est melior & perquem
traditur tanta est maccipientibus baptismorum
uari&as quanta in ministris diuersitas meriton
sienim quodsine contri uersia creditur melior
enrt paulus quam apollo: meliorem baptismum

Expanded text:
plane et dico nec tu omnino respondere potuisti. uideris enim quasi subcubuisse tanto ponderi ueritatis, cum subiecisti: hoc et nos suademhoc uolumus . Deinde rursus subponis hominem, in quo spem constituat accepturus: sed quaerimus, inquis, per quem hoc melius fiat. et quia sine ministro nec nos dicimus posse hominem baptizari, quaeris a me, utrumne melius iniustus sit minister an iustus. ubi respondeo ad hoc esse melius, ut iustus minister sit, quo infirmitas hominis, cui sine exemplo laboriosum est et difficile quod imperat deus, imitatione boni ministri ad uitam bonam facilius erigatur; unde dicit apostolus Paulus: imitatores mei estote, sicut et ego Christi. ad hominem uero baptizandum et sanctificandum si tanto est melius quod accipitur, quanto est melior per quem traditur, tanta est in accipientibus baptismorum uarietas, quanta in ministris diuersitas meritorum. si enim, quod sine controuersia creditur, melior erat Paulus quam Apollo, meliorem baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
uisti: & quia &ine quid gestum sit ignonere
credebas quidueritas haber& hortatus ut dis¬
cereni ita deinceps cuncta narnisti: uidequia
in hac causa uerba ipsa tua pono exepistulatua
sunt enim mihi pernecessaria cum quam¬

Expanded text:
visti. Et quia et me quid gestum sit ignorare visti. Et quia et me quid gestum sit ignorare credebas, quid veritas haberet hortatus ut discerem, ita deinceps cuncta narrasti. Vide quia in hac causa verba ipsa tua pono ex epistola tua; sunt enim mihi pernecessaria. CA
Abbreviated transcription (Latin):
quaȩ culpanda sunt nonprobando super uaca¬
neum est uelle purgare istos: istos iterum
at cende felicianum mustitanum. & pratexta¬
cumas curicanum: aliquanto diligentius in tuere¬
quorum cotam cius amsuo loco ita sidñs permi¬
serit explicabo ut&iam sinimius hostis ueritatis
siscuolueris ur̃orum mendatium defendere
uel negare non postis: sed tunc intermisetun¬
dum hoc inihi plac& agere quod tibi dixerunt
nondum discutio quemuerum dixer int mon¬
dum ostendo quamminr inpudentia cecitate
menticis int certe cum dehis quos maximia¬
nistas appellaui & damnatis ur̃orum concilio
& receptis in epistula mea perlegeres sicutscribis
ual depermotus es : quippecumadhuo uerbis
enim ciuis utar quid haber& ueritas inonrres:
denique statim sicut narurs ex ur̃s episcopis
diligentius inquis isti atque ipsis docentibus
& decretum concilii & sententiam in eosquidã¬
natisunt dictam & reitotius ordinem cogno¬

Expanded text:
quae culpanda sunt non probando. superuacaquae culpanda sunt non probando. superuacaneum est uelle purgare. istos, istos iterum attende, Felicianum Mustitanum et Praetextatum Assuritanum aliquanto diligentius intuerequorum totam causam suo loco ita, si dominus permiserit, explicabo, ut etiam si nimius hostis ueritatis esse uolueris, uestrorum mendacium defendere uel negare non possis. sed nunc interim secundum hoc mihi placet agere quod tibi dixernondum discutio quam verum dixerint, nondum ostendo quam mira impudentiae caecitate mentiti sint. Certe cum de iis quos Maximianistas appellavi, et damnatis vestrorum concilio et receptis, in epistola mea perlegeres, sicut scribis, valde permotus es: quippe cum adhuc verbis enim tuis utar quod haberet veritas ignorares. Denique statim, sicut narras, ex vestris episcopis diligentius inquisisti; atque ipsis docentibus, et decretum concilii, et sententiam in eos qui damnati sunt dictam, et rei totius ordinem cogno
Abbreviated transcription (Latin):
illi seu ur̃i seunri quemadmodum de illo iudicaue¬
rint: ipsi suarum nitionem reddant: ipsi portent
seumali seuboni sui operis sarcinam nobis dea¬
lienis factis saltem dubitare permittite.: necoga¬
mur inobis ea sacremienta damnare dequib
non lic& dubitare: sediam dixi senti deoptato
quoduis: neque enim ÷ unde uincamus eum: qui ñ
apud acta commisit qu& amenita commisit
cextato socus maximuam. quos trecenti & decem
epĩ ur̃i cumc&eris similuer mominatim exp̃s¬
sis unam eademque sententiã bagaitani concilii
damnauerunt: eosdem que non post paruum
cempus cumꝰnib quos dam nati bapti zauerunt.
sicut fuerunt epis copos susceperunt : quod lib&
uobis garrire permittitur: quo circa quacũq:
mnos siue inr̃os quasi parcendo & pr&er¬
eundo dixistis . sine nominib : sine testib . si me
ullis omnino oranino docunientis. partim
culpandum quae cul panda non sunt parcam

Expanded text:
illi seu uestri seu nostri, quemadmodum de illo iudicaueilli seu uestri seu nostri, quemadmodum de illo iudicauerint, ipsi suarum sententiarum rationem reddant, ipsi portent seu mali seu boni sui operis sarcinam: nobis de alienis factis saltem dubitare permittite, ne cogamur in nobis ea sacramenta damnare, de quibus non licet dubitare. sed iam dixi, senti de Optato quod uis; neque enim est, unde conuincamus eum, qui non apud acta commisit, quae tamen ita commisit,textato sociis Maximiani, quos trecenti et decem episcopi uestri cum ceteris similiter nominatim expressis una eademque sententia Bagaitani concilii damnauerunt eosdemque non post paruum tempus cum omnibus quos damnati baptizauerunt, sicut fuerunt, episcopos susceperunt, quodlibet nobis garrire permittitur? Quocirca quaecumque in nos siue in nostros quasi parcendo et praetereundo dixisti sine nominibus, sine testibus, sine ullis omnino documentis, partim culpando quae culpanda non sunt, partim
Abbreviated transcription (Latin):
nullum recitatur a nobis. ideoputas nulli nrm
licere dicere  e gocecilianum nec absoluo necdãno
quod tibi licuit deoptato sed faccum est procȩci¬
liano: posterius iudicium turns marinum.
ur̃s apud constantinum impenrtorem ut fi¬
er& instantibus: aut sieccles iastica iuditia
quȩprius facta fuerunt iam conuelli non poss
adepri miano. facturiestis ur̃o epo cartagi¬
nensi contur quem primo centum plures utiq
quam de caeciliano iudicauerunt eique abro¬
gato episcopatam maximianum proillo con¬
sticuerunt: non ne primianus post teriore
iuditio nititur. quod pro illo factumest mop¬
pido baganensi sec undum quodiudicium non
uult desedubitari sed ab omnib uobisse excor¬
qu& ab solui: unde &nos secundum posterius
decȩciliano uidicium prorsus eum incunetant᷑
ab soluimius: sufficit camen ad causam sihoc
deillo dicamus. quodcu deoptato dixistinos
cecilianum nec absoluimus nec damnamus : uiderint

Expanded text:
nullum recitatur a nobis, ideo putas nulli nostrum nullum recitatur a nobis, ideo putas nulli nostrum licere dicere: ego Caecilianum nec absoluo nec damno\\ quod tibi licuit de Optato? sed factum est pro Caeciliano posterius iudicium transmarinum, uestris apud Constantinum imperatorem ut fieret instantibus. aut si ecclesiastica iudicia, quae prius facta fuerint, iam conuelli non possunt, quid de Primiano facturi estis uestro episcopo Carthaginiensi, contra quem primo centum, plures utique quam de Caeciliano, iudicauerunt eique abrogato episcopatu Maximianum pro illo constituerunt? nonne Primianus posteriore iudicio nititur, quod pro illo factum est in oppido Bagaiensi, secundum quod iudicium non uult de se dubitari, sed ab omnibus uobis se extorquet absolui? unde et nos secundum posterius de Caeciliano iudicium prorsus eum incunctanter absoluimus. sufficit tamen ad causam, si hoc de illo dicamus, quod tu de Optato dixisti: nos Caecilianum nec absoluimus nec damnamus\'. uiderint
Abbreviated transcription (Latin):
siaut̃ falsa mala eius sicut sepe adsol& inuidia
fama iactauit uide quam recte non facile creda¬
mus a uod num quam nobis d& irditoribus
quos accusatis probare pocuistis: quia sol&
&iam debonis mala fama mentiri: siergo
non illorum innocentia non denique quod
uerum ad que firmum : dĩ gnrtia & nir con¬
scientia ratum nobis baptismum facit: faci at
saltem sententia tua tuenim cum deoptato
loquereris dixisti: ego quidem optatum nec
ab soluo nec damno: sihioc ergo immo non
tantum ezo sed omnis africana catholica
ec clesia. quanto magis &iam turns marina
cam longe lateque diffusa. dececiliano &cius or¬
dinatoribus dicat ego illos nec absoluo nec damno:
parum neputas esse illis quos hic bapti ⁊ iuerunt:
quorum nemo uniquam cecilianum uidit: quod
de optato sufficere credis eis: quos ille &iam suis
manibus baptizauit: anquia dececiliano parentũ
uestrorum concilium recitatis deoptato autẽ

Expanded text:
si autem falsa mala eius, sicut saepe adsolet, inuida si autem falsa mala eius, sicut saepe adsolet, inuida fama iactauit, uide quam recte non facile credamus, quod numquam nobis de traditoribus quos accusatis probare potuistis, quia solet etiam de bonis mala fama mentiri. si ergo non illorum innocentia, non denique, quod uerum atque firmum est, dei gratia et nostra conscientia ratum nobis baptismum facit, faciat saltem sententia tua. Tu enim, cum de Optato loquereris, dixisti: ego quidem Optatum nec absoluo nec damno. si hoc ego, immo non tantum ego, sed omnis Africana catholica ecclesia, quanto magis etiam transmarina tam longe lateque diffusa de Caeciliano et eius ordinatoribus dicat: ego illos nec absoluo nec damno, parumne putas esse illis, quos hi baptizauerant, quorum nemo umquam Caecilianum uidit, quod de Optato sufficere credis eis, quos ille etiam suis manibus baptizauit? an quia de Caeciliano parentum uestrorum concilium recitatis, de Optato autem
Abbreviated transcription (Latin):
malum: qui aut̃ baptizatur non de cuius quam
hominis sedde spũ xp̃i nascatur siuult esse.
fructus quiuento non corrum pat̾ & arbor
quae non enrdic&ur: quȩ cumita sint quomodotu
dixeris ergo sequitur ut omnia illa queascõ
p&iliano secuius lib& sermo est scribta sunt
rectae dicta. soncludam puto quia ego potius
illa omnia non recte dicta concludo: ia nunc
uid eamus: quod deinde inȩpistula tua contex¬
uisti quomodo te optati causam & maximia¬
nistarum quin immo ut abste doctior fiam
maximia nensium uestri docuerunt & deop¬
tato quidem de quonihil conscribtum ualeo
recitare quod lib& sentias facile cedo unum
illud scio siuera sunt quae deillo ut nondicam
ostendebantur certe tamen dicebantur nec
ipse enitbonus nec famam habebat bonam:
unde quicumque pereum baptizatisunt
nec conscientia eius secundum p&ilianum
nec famaeius secundumte ablui potuerunt:

Expanded text:
malum; qui autem baptizatur, non de cuiusquam malum; qui autem baptizatur, non de cuiusquam hominis, sed de spiritu Christi nascatur, si uult esse fructus, qui uento non corrumpatur et arbor, quae non eradicetur. quae cum ita sint, cum tu dixeris: ergo sequitur, ut omnia illa, quae a sancto Petiliano seu cuiuslibet sermo est scripta sunt, recte dicta concludam, puto quia ego potius illa omnia non recte dicta concludo. Iam nunc uideamus quod deinde in epistula tua contexuisti, quomodo te Optati causam et Maximianistaram, quin immo, ut abs te doctior fiam, Maximianensium uestri docuerunt. et de Optato quidem, de quo nihil conscriptum ualeo recitare, quodlibet sentias facile cedo. unum illud scio: si uera sunt, quae de illo ut non dicam ostendebantur, certe tamen dicebantur, nec ipse erat bonus nec famam habebat bonam. unde quicumque per eum baptizati sunt, nec conscientia eius secundum Petilianum nec fama eius secundum te ablui potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mihi decuius cordis thesauro sanctificabitur
baptizatus: aut situnc effectorem in nocentiae suae¬
tunc arborem dequafructus bonus nas catur
non hominem miniitrum baptismi mer&ur
habere sed xp̃m: felicius incidit inministrum
latentem malum quansi in cidiss& mmani¬
festum bonum: quod si absurdissime atq:
insanissime dicitur xpĩ fructus est qui eiꝰ¬
in baptis mo scĩ ficatur: cuius lib& ministri
ꝯpere bapti⁊ etur nisi forte ad consiliũ tuũ
recursurus est quando incurrit in ministri
conscientiam maculosam & occultam ut ei
dequanas catur arborem. ostendas falso
bonam mali hominis famam cuius urdicẽ
sique si eris inuenies fallentis astutiam: dequa
si potest nascifructus bonus quod absit men¬
titus est xp̃s qui dixit non potest arbor mala
bonos fructus facere: sed quiauerum dix̃ xp̃s.
habeat homo bonus tam quambona arbor
bonum fructũs opus bonum: silomo malus:
tam quan mala arbor malum fruccum. opus

Expanded text:
mihi, de cuius cordis thesauro sanctificabitur mihi, de cuius cordis thesauro sanctificabitur baptizatus? aut si tunc effectorem innocentiae suaetunc arborem, de qua fructus bonus nascatur, non hominem ministrum baptismi meretur habere, sed Christum, felicius incidit in ministrum latentem malum quam si inci-\' disset in manifestum bonum. quod si absurdissime atque insanissime dicitur, Christi fructus est, qui eius baptismo sanctificatur, cuiuslibet ministri opere baptizetur. nisi forte ad consilium tuum recursurus est, quando incurrit in ministri conscientiam maculosam et occultam, ut ei de qua nascatur arborem ostendas falso bonam mali hominis famam, cuius radicem si quaesieris, inuenies fallentis astutiam, de qua si potest nasci fructus bonus, quod absit, mentitus est Christus, qui dixit: non potest arbor mala bonos fructus facere. sed quia uerum dixit Christus, habeat homo bonus tamquam bona arbor bonum fructum opus bonum, sicut homo malus tamquam mala arbor malum fructum opus
Abbreviated transcription (Latin):
enim: necquis quam bene regenenirt᷑ nis ibo no
semine regener&ur: quae uero sequuntur. exepis¬
cula p&ilian absteposita ubiait. quȩ cum itas int
Ff̃. que potest esse peruersitas: ut qui suis cri¬
minibus reus est alium faciat innocentem com
scribtum sit arbor bona bonos fructus facit.
Carbormala malos fructus facit. num quid colle¬
zunt despinis uuas. & iterum omnis homo bonus
dethes auro cordis sui producit bona & malus
homo de thes auro cordissui profert mala fatis
aperteque conuincunt p&ilianum liaec omnia
non retulisseininladhiominem perquem bap¬
tis mus ministurtur : ut ipse intellezatur sim
nocens eit. facere innocentem quembaptizat:
ipse sit bona arbor : cuius fructus sit quibaptizat᷑:
ipsebonus homo decuius cordis thes auro proce¬
dit scĩ ficatio baptiz ati hac perhoc cumiste
occultus est malus dic mihi a quo fit ille in no¬
cens dicinihi cuius cerit arboris fructus: dic

Expanded text:
enim: nec quicquam bene regenerat, nisi bono enim: nec quicquam bene regenerat, nisi bono semine regeneretur. Quae uero sequuntur ex epistula Petiliani abs te posita, ubi ait: quae C\'urn ita sint, fratres, quae potest esse peruersitas, ut qui suis criminibus reus est alium faciat innocentem, cum scriptum sit: arbor bona bonos fructus facit. et arbor mala malos fructus facit. numquid colligunt de. spinis "\'lias? et iterum: omnis homo bonus de the- sauro cordis sui producit bona, et malus homo de thesauro cordis sui profert mala, satis aperteque conuincunt Petilianum haec omnia non retulisse nisi ad hominem, per quem baptismus ministratur, ut ipse intellegatur, si innocens est, facere innocentem quem baptizat, ipse sit bona arbor, cuius fructus sit qui baptizatur, ipse bonus homo, de cuius cordis thesauro procedit sanctificatio baptizati. ac per hoc cum iste occultus est malus, dic mihi, a quo fit ille innocens, dic mihi, cuius erit arboris fructus, dic
Abbreviated transcription (Latin):
mala uita quie que mundari: & nemo fidem
xpĩ anams urit ab homine. nec perfido nec fideli
sedabillo de quo scribtum est. fidemundans
cordaeorum: quisiper delem audit quicre¬
dendum sit eum quidemimitatur. non tam̃
ab eo iustificatur: nan siministem
iustificat impium consequens est ut &ĩam
nimini stru recte credatur apostolica
quippe clano & certa sententia est: credent̾i
ieum qui istificat impium deputatur
sides eius adiustitiam: proinde siminister
non aud& dicere crede iine: non audeat
dicere iustificaris ame: iam uero quodsequitꝰ
omnis res origine & nrdice consistit: & Ncaput
non habeat aliquid nihil est: siorizo & zirdix
& caput bapti⁊ ati baptizans minister est . xp̃s
minister occultus est malus. que origo quae
radix quod caput ÷ baptizati iamfals a eius
fama: hoc quidem crestonius dicit sedueritas
permani festum bonunisi tunc minister est
caput: hoc & debono senune dixerim: sequicur

Expanded text:
mala uita quisque mundari, et nemo fidem mala uita quisque mundari, et nemo fidem christianam sumit ab homine nec perfido nec fideli, sed ab illo, de quo scriptum est: fide mundans corda eorum. qui si per fidelem audit quid credendum sit, eum quidem imitatur, non tamen ab eo iustificatur. nam si minister iustificat impium, consequens est, ut etiam in ministrum recte credatur; apostolica quippe clara et certa sententia est: credenti in eum qui iustificat impium deputatur fides eius ad iustitiam. proinde si minister non audet dicere: \'crede in me\\ non audeat dicere: iustificaris a me. Iam uero quod sequitur: omnis res origine et radice consistit et, si caput non habeat aliquid, nihil est, si origo et radix et caput baptizati baptizans minister est, Christminister occultus est malus, quae origo, quae radix, quod caput est baptizati? an falsa eius fama? hoc quidem Cresconius dicit, sed ueritas per manifestum bonum, si tunc minister est caput. hoc et de bono semine dixerim; sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
contur querrorem aduersus eos qui iam
schis mata propter diuersa merita hominũ
facere coepenrnt clamant ipse paulus
giircias aga dõ quod neminem ur̃m baptizaui
nequis dicat quia mnomine meo baptaz aui:¬
quid aliud insinuans. nisi baptis ma xpĩ non
eẽ nisi eius inciuus nomine datur: & ideo
non fieri melius cumper meliorem datur
nec d&erius perde teriorem: frustrir itaque
dein ceps exultas & dicis: sequitur ut omnia
illa quae ascõ p&iliano. seu cuius lib& sermo ÷
scribtasunt recte dicta concludam ꝓpsaenĩ
uerba quae uelut recta dicta concludis non se
recte dicta conuincunt. quia nec conscientia
sancte dancis actenditur quȩ abluat accipientis¬
cum maculosa dantis occulta est: ibi uictus cum
ueritati ad quiescere debuisses ad falsameius
famam tamquam ad deceptum mendatio inse¬
licem iudicem prouocarti: quia neque at tenditꝰ
conscientia quando fama eius at tenditur: & tam
non poteit falsa cuius quam fama quam nec

Expanded text:
Contra quem errorem, adversus eos qui jam Contra quem errorem, adversus eos qui jam schismata propter diversa merita hominum facere coeperant, clamat ipse Paulus, Gratias ago Deo, quia neminem vestrum baptizavi, ne quis dicat quod in nomine meo baptquid aliud insinuans nisi baptisma Christi non esse nisi eius, in cuius nomine datur, et ideo non fieri melius, cum per meliorem datur, nec deterius per deteriorem. Frustra itaque deinceps exultas et dicis: sequitur, ut omnia illa, quae n sancto Petiliano seu cuiuslibet sermo est scripta sunt, recte dicta concludam. ipsa enim uerba, quae uelut recte dicta concludis, non se recte dicta conuincunt, quia nec conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientiscum maculosa dantis occulta est. ibi uictus cum ueritati adquiescere debuisses, ad falsam eius famam tamquam ad deceptum mendacio infelicem iudicem prouocasti, quia neque adtenditur conscientia, quando fama eius attenditur, et tam non potest falsa cuiusquam fama quam nec
Abbreviated transcription (Latin):
io hannem a postoli baptizauerunt. cur non &iã
postquem lib& scm baptizat uel melior uel ae¬
qualis: ut uelhinc intellegere coaris ad istam
quaestionem non percinere baptis mum iohan
enrnt iudei quia morses permanere rubrũ
ante tam lorgum tempus parentes eorum
baptiza uenrt : quidex pĩanis baptizatis nascuns
sine causa ho die bapti zantur & tamen dicis
ista & scribis irta audiris &legeris & putaris
respondere litteris nostris quasi hoc sit respon¬
dere potuissa. quod est tacere noluisse: nec illud
quod pra& ereundum putarti refellisti prin
cipio huius xpirtulae: sicut ciiuideris quodame
dictum est: siernrbant illi qui uolebant esse
pauli quȩ tandem speseorum: qui uolunt esse
donati᷑ quis enim non uideat hinc esse istam
diuisionem factam hinc hodie que in hac pes¬
te persistere dum in hominis iustitia spes
ponitur ut cunc sit ac ceptabilis baptis mus
xpĩ siab homine iusto quisque tinguatur

Expanded text:
Iohannem apostoli baptizauerunt, cur non etiam Iohannem apostoli baptizauerunt, cur non etiam post quemlibet sanctum baptizat uel melior uel aequalis?\', ut uel hinc intellegere cogaris ad istam quaestionem non pertinere baptismum Iohannierant Iudaei, quia Moyses per Mare Rubrum ante tam longum tempus parentes eorum baptizauerat, qui de christianis baptizatis nascuntur sine causa hodie baptizantur; et tamen dicis ista et scribis ista, audiris et legeris et putaris respondere litteris nostris, quasi hoc sit respondere potuisse, quod est tacere noluisse. Nec illud, quod praetercipio hujus epistolae, sicut tibi videris, quod a me dictum est: Si errabant illi qui volebant esse Pauli, quae tandem spes eorum est qui volunt esse Donati ? Quis enim non videat hinc esse istam divisionem factam, hinc hodieque in hac peste persistere, dum in hominis justitia spes ponitur, ut tunc sit acceptabilis Baptismus Christi, si ab homine justo quisque tingatur?
Abbreviated transcription (Latin):
reperiris ad scĩ ficationem tibi suffcere credis:
obsecrote sifduciam dĩ non hominis habes &ideo
magis ut iustus & bonos & fidelis sit perquem
hoc sacurmentum celebiirtur inquiris quia dĩ ÷
sides atque iusticia num quid dĩ est &iam falsi¬
tas famae quamsihabeat bonam minister¬
malus hanctibi dicis intua scĩficationem sufficere
iam mallem in hominem confideres unde᷑ uehe¬
mentissime prohibebam quam infame ipsius
falsitatem: homo enim qualis cumquesit quantum
addi quodhomo est attin&di creaturr est: nulla
uero falsitas dĩ creatunr est: porrosimaledictus :
quis pensuam ponit in hominem quanto magis
quispensuam ponit infalsitate opinionis huma¬
ne ut in illud aliud incidat quot scribtum est: qui
fidit in falsis hic pascit uentos. idest fit esca spiri
modo cum que baptisma rescindi non deb&
cur post iohiannem aportoli bapti Zauerunte
quanto uehementius ita proponitur si port

Expanded text:
reppereris, ad sanctificationem tibi sufficere credis. reppereris, ad sanctificationem tibi sufficere credis. obsecro te, si fiduciam dei, non hominis habes et ideo magis ut iustus et bonus et fidelis sit, per quem hoc sacramentum cefides atque justitia; numquid Dei est etiam falsitas famae, quam si habeat bonam ministermalus, hanc tibi dicis in tua sanctificatione sufficere? Jam mallem in hominem confideres, unde te vehementissime prohibebam, quam in famae ipsius falsitatem. Homo enim qualiscumque sit, quantum ad id quod homo est attinet, Dei creatura est: nulla vero falsitas Dei creatura est. Porro, si maledictus est qui spem suam ponit in homine, quanto magis qui spem suam ponit in falsitate opinionis humanae, ut in illud aliud incidat quod scriptum est, Qui fidit in falsis, hic pascit ventos : id est fit esca spiritmodocumque Baptisma rescindi non debet, cur post Joannem Apostoli baptizaverunt? Quanto vehementius ita proponitur: Si post
Abbreviated transcription (Latin):
desunt: sed quid &iam perie ⁊ echielem prophe¬
tam dicatur aduersus pastorer malos debuisti
malos cum uerbum suum sacrirmentum quebis¬
pensat ipse pascit quiadese ipso ait ut sit unus grex
& unus pastor bonum est enum confidere in dño.
quam confidere in hommem: & maledictus omnis
quis pemsuam ponit in homine: quod ame milla
epistula cominemonrtum sicte intellegere osten¬
dis ut ideo magis tedicas iustum & fidelem: per
quem hoc sacrirmentum celebr&ur inquirere
quiaspem & fiduciam dĩ non hominis habes: dĩ
esse aut̃ fidem atque iustitiam qdam semper
mministris eius ad tendis. hocuerum dicis quia
bonorum omnium nihil habemus quod non
accepimus: &ideo fides &iustitia nobis adõ est:
sed cum dicis hanctibidmm darenom posse nisiha¬
beat eim honio perquem baptizaris spempro¬
fecto in homine ponis qui utrumsit iustitia
iustitia particeps nestis: &sinonest tunc famã¬
eius attendis & cum falsam bonam demalo latente

Expanded text:
desunt. Sed quid etiam per Ezechielem prophedesunt. Sed quid etiam per Ezechielem prophetam dicatur adversus pastores malos, debuistimalos cum verbum suum Sacramentumque dispensat, ipse pascit; quia de se ipso ait, Ut sit unus grex et unus pastor . Bonum est enim confidere in Dominum, quam confidere in hominem, et: maledictus omnis qui spem suam ponit in homine. quod a me in illa epistula commemoratum sic te intellegere ostendis, ut ideo magis te dicas iustum et fidelem, per quem hoc sacramentum celebretur, inquirere, quia spem et fiduciam dei, non hominis habes, dei esse autem fidem atque iustitiam, quam semper in ministris eius attendis. hoc uerum dicis, quia bonorum omnium nihil habemus quod non accepimus, et ideo fides et iustitia nobis a deo est. sed cum dicis hanc tibi deum dare non posse, nisi habeat eam homo, per quem baptizaris, spem profecto in homine ponis, qui utrum sit iustitiae particeps nescis, eius attendis et, cum falsam bonam de malo latente
Abbreviated transcription (Latin):
quirigat sed qui incrementum dat ds̃: quodego
exapostolicum imneis lit teris posuissemitatu
respondere uoluisti ut diceres di quidem dare :
incrementum sed sicut qui plantat & rigat non nis
colonus sidelis & diligens quericur sic &iam insa¬
cnrmento baptis matis non nisi fidelis &iustis im¬
openrrius adhib&ur: quasi uero quod infidelis
colonus planta uerit : propter eius infidelitatem
non germine cuis seminis & fecunditas terrae:
celique que temperies: hanc efficatiam diuinitus
acceperunt: ut ad propagandos fructus planta¬
torem uel riatorem openrrium tantum modo
expectent quammente oper&ur. qua labor &
intentione non curent utrum dm̃ agrifideliter
diligant in sua non illius lucra conquiriet: adiuni¬
ges &iam testimonium proph&icum dicens:
dabo uobis pastores secundum cormeum & pas¬
cent uos pascentes cum disciplina: scio comple¬
cum est: tales a postoli fuerunt tales &iam nunc
& si pro ecclesiae latitudine perpauci nontamen

Expanded text:
qui rigat, sed qui incrementum dat deus. quod ego qui rigat, sed qui incrementum dat deus. quod ego ex apostolo cum in meis litteris posuissem, ita tu respondere uoluisti, ut diceres: dei quidem dare est incrementum, sed sicut qui plantat et rigut non nisi colonus fidelis et diligens quaeritur, sic etiam in sacramento baptisoperarius adhibetur. Quasi vero quod infidelis colonus plantaverit, propter ejus infidelitatem non germinet vis seminis, et fecunditas terrae coelique temperies hanc efficaciam divinitus non acceperint, ut ad propagandos fructus plantatorem vel rigatorem operarium tantummodo exspectent, qua mente operetur, qua laboret intentione non curent, utrum dominum agri fideliter diligat, an sua non illius lucra conquirat. Adjungis etiam testimonium propheticum, dicens: Dabo vobis pastores secundum cor meum, et pascent vos, pascentes cum disciplina . Scio, completum est: tales Apostoli fuerunt, tales etiam nunc, etsi pro Ecclesiae latitudine perpauci, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianus infigat xpi ani sit caput cuindefendas
ut ters pailiam ubia pertisrime cum bapti zantis
mieritum commiendar &. quatum que ad dandũ
baptisinum ualer& humana iustitia pros uscenta
causa conar&ur ostendere conscientia inquit
sancte dantis at tenditur quȩ abluat accipientis
nam quifidem sciens a perfido sum serit non fidẽ
percipit sed reatum: & tamquam ei dicer&ur
unde hoc probas. sequutus adiunxit: omnis enim
res origine & radice consistit: & sicaput non
habeat aliquid. mhil est: quid obserro : quia inci¬
disti in defensionem temenrriae falsitatis nebu¬
ias manifestis rebus moliris offundere a perte
dicit homo originem radicem ciput que homi¬
nis regenenindi perbaptismum nonesse pos¬
senisi cuius ministerio baptizatur &tudicis
fiat hoc aliud est quod dicis: aliud quod dixit
p&ilianus: hoc quod dicis &iam siuerum sit non
hocent quodille dixit proinde sihoc &tuuis ut xp̃s
non inihi: quõ neque qui plantat est aliquid neque

Expanded text:
istus christiani sit caput, cum defendas litteras Petiliani, ubi apertissime, cum baptizantis meritum commendaret quantumque ad dandum baptismum ualeret humana iustitia, pro suscepta causa conaretur ostendere, conscientia, inquit, sancte dantis attenditur quae abluat accipientis. nam qui fidem sciens a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum? et tamquam ei diceretur: unde hoc probas?\', secutus adiunxit: omnis enim res origine et radice consistit et, si caput non habeat aliquid, nihil est. quid, obsecro, quia incidisti in defensionem temerariae falsitatis, nebulas manifestis rebus moliris offundere? aperte dicit homo originem, radicem caputque hominis regenerandi per baptismum non esse posse nisi cuius ministerio baptizatur. et tu dicfiat. hoc aliud est quod dicis, aliud quod dixit tilianus; hoc quod dicis, etiamsi uerum sit, non hoc est quod ille dixit. Proinde si hoc et tu uis, ut non mihi, quoniam neque qui plantat est aliquid neque
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dicis ut nonsolum illi quos memorabi
sed&iam multi alii purzati atque in nocen¬
tes se ecclesia reddi dissent siabecclesia non
enrnt sepanrti cuise reddiderunt unde non
recesserunt aut si recessenrnt dic quaeso antetiuã
se ecclesiae reddissent quo iure bapti zauerunt
quorum ideo inquis baptisma rescindi non
debuit quia intrir diem praestituturestituti

Expanded text:
sicut dicis, ut non solum illi quos memoraui, sicut dicis, ut non solum illi quos memoraui, sed etiam multi alii purgati atque innocentes se ecclesiae reddidissent, si ab ecclesia non erant separati? cui se reddiderunt unde non recesserunt? aut si recesserant, dic, quaeso, antequam se ecclesiae reddidissent, quo iure baptizauerunt ? quorum ideo, inquis, baptisma rescindi non debuit, quia intra diem praestitutum restituti
Abbreviated transcription (Latin):
corrigi uoliuss& innocenhaber& ur corrige¬
r&ur ergo siquis siquis corrigi uoluss& ab illo
schis mate in quo cum maximiano perstite¬
nirt proinde antequam corriger&ur inschis¬
mate erat in quo perstitenre quamuis ineo
quia intrir placitum tempus correctus est
non percinaciter perstitiss& nam & posterio¬
rib uerbis paulo postita distinguis hi autem
qui&iam post praedictum diem tum mnaxi¬
miano percinaciter perstiterunt sententia
damnationis rectisimul & baptisma ecclesiã
perdiderunt dicens utique pertinaciter
perstiterunt ostendis &iamillos quicorrecti
sunt perstitisse sed nonpertinaciter in quo
simul omnes prolataest illa sententia quacon¬
sensu omnium confirmata placuisse tamen
dicis decr&o concilii dilationem illam tẽporis
dari quo modo izitur inecdes iaerunt quian¬
cequam corrigerentur inschismate cum
maximiano perstabant quodsi mecclesia
non enrnt quiamschismate erant quomodo
baptizabant demde quomodo factum est

Expanded text:
corrigi uoluisset, innocens haberetur. corrigeretur ergo, si quia corrigi uoluisset, ab illo schismate, in quo cum Maximiano perstiterat. proinde antequam corrigeretur, in schismate erat in quo perstiterat, quamuis in eo, quia intra placitum tempus correctus est, non pertinaciter perstitisset. nam et posterioribus uerbis paulo post ita distinguis: hi autem, qui etiam post pracdictum diem cum Maximiano perstiterunt perstiterunt, sententia damnationis retenti simul et baptisma et ecclesiam perdiderunt. dicens utique \'pertinaciter perstiterunt ostendis etiam illos qui correcti sunt perstitisse, sed non pertinaciter; in quos simul omnes prolata est illa sententia, qua consensu omnium confirmata placuisse tamen dicis decreto concilii dilationem illam temporis dari. quomodo igitur in ecclesia erant, qui, antequam corrigerentur, in schismate cum Maximiano perstabant? quodsi in ecclesia non erant, quia in schismate erant, quomodo baptizabant? deinde quomodo factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ipse testatur. Aduersum caecilianum diurnis
dieb interpellare non desistentes & hisdem ipsis
uerbistuis interrogante mihi responde quisminu
testamento prolato consentit qui ꝑsecutionem
patitur Anqui facit dilgenter aut̃ ꝑ lestis õnib
inuenies caecilianum a uestris &iam apudimpe¬
nxtorem ꝑ secutionum passum sed noninuenies

Expanded text:
ipse testatur. aduersum Caecilianum diurnis ipse testatur. aduersum Caecilianum diurnis diebus interpellare non desistentes, et isdem ipsis uerbis tuis interroganti mihi responde: quis minus testamento prolato consentit, qui persecutionem patitur an qui facit? diligenter autem perlectis omnibus inuenies Caecilianum a uestris etiam apud imperatorem persecutionem passum. sed non inuenies
Abbreviated transcription (Latin):
tum uir disertissime quanto congruentius hanc inser¬
uisses quam nescio quid deser dicensi concilio quod
nec aduos necad causamq internos est & uos omnino
ꝑtinere monstiatur curenim fueribrixe cȩcilianus
quoduos cali niosisme appellatis exilium cumsuã
p̃sentiã maluit ecclesia deesse quampacem quidam
eo opusest diciiu interim clamantis imperxtores
sententiã nullam recitas & damnatum ad impe¬
nrtore caecilianum tamen temere nondico audi¬
endum ueldicendum sed &iam scribendum putas
Uerum tamen secundum uerbatua ecceuideo in ex¬
ilio cacilianum impenetore damnante saltem
responde quo accusante & modo meiterrora
potuisti quis prolato testamento minus consen¬
tit qui ꝑsequutione patitur anquifacri haȩc certe
uerbatua sum Aspice ergo cecilianum ꝑsecutionem
passum & sicut ipse dixisti mexilio constitutum
ispice &iã uestros sicut suis uerbis imperator

Expanded text:
tum, uir disertissime? quanto congruentius hanc insertum, uir disertissime? quanto congruentius hanc inseruisses quam nescio quid de Serdicensi concilio, quod nec ad uos nec ad causam, quae inter d>» est et uos. omnino pertinere monstretur! cor enim fuerit Brixae Caecilianus. quod uos ealnmnio?issime appellatis? exilium. cum suam praesentiam maluit ecclesiae deesse quam pacem. quid a me opus est dici? tu interim damnantis imperatoris sententiam nullam recitas et damnatum ab imperatore Caecilianum tamen temere non dico audiendum uel dicendum, sed etiam scribendum putas. uerumtamen secundum uerba tua ecce uideo in exilio Caecilianum imperatore damnante: saltem responde quo accusante et modo me inter- roga, iter inane posuisti: quis prolato testamento minus consentit. qui persecutionem patitur a" qui ar\'it? haec certe uerba tua sunt. aspice ergo Caecilianum persecutionem passum et. sisut ipse dixisti. in exilio constitutum, aspice etiam uestros. sicut suis uerbis imperator
Abbreviated transcription (Latin):
& intimari possit frustia eos caeciliano epo muidiam
conpanere atq aduersus eum uiolenter insurgere
uoluisse ltaenim si& ut omissis sicut oport& eius modi
contentionib populus sine dissensione mali quarelgiomi
propriae cum debita ueneratione deseruiat insero ad¬
huc & uerba constantini exlitteris eius adeum alium
uicarium ubise interpartes cognouisse &innocentem
caerilunum comperisse testatur. Cumenim naruris&
mhis quae suprx locutus est quem ad modum adiudiciũ
eiꝰ postepiscopalia iuditia partes ꝑductae fuerint in
quo ꝑuihi inquid cecilianum uir omni innocentia¬
prcedictum hac deabita relgionis suae offiua seruante¬
mea quina utoportunt seruientem necullum in eo
crimen reperiri potuisse euidem apparun sicut
absens fuertet aduersarioꝵ suorum simulationem
conpositum tuquare non inseruisti sententiã constantin
quaeum dicisesse damnatum & brixe in exilio constitu¬

Expanded text:
et intimari possit frustra eos Caeciliano episcopo inuidiam et intimari possit frustra eos Caeciliano episcopo inuidiam conparare atque aduersus eum uiolenter insurgere uoluisse. ita enim fiet, ut omissis, sicuti oportet, eiusmodi contentionibus populus sine dissensione aliqua religioni propriae cum debita ueneratione deseruiat. Insero adhuc et uerba Constantini ex litteris eius ad Eumalium uicarium, ubi se inter partes cognouisse et innocentem Caecilianum conperisse testatur. cum enim narrasset in his, quae supra locutus est, quemadmodum ad iudicium eius post episcopalia iudicia partes perductae fuerint: in quo peruidi, inquit, Caecilianum uirum omni innocentiapraeditum ac debita religionis suae officia seruantem eique ita ut oportuit seruientem, nec ullum in eo crimen repperiri potuisse euidenter apparuit, sicut absenti fuerat aduersariorum suorum simulatione conpositum. Tu quare non inseruisti sententiam Constantini, qua eum dicis esse damnatum et Brixae in exilio constitu
Abbreviated transcription (Latin):
& enim cumtam superium centurionem & caecilianũ¬
& caecilianũ magistiretũ aptugnitanoꝵ & saturninũ extu¬
iretore & calibiũ iumonem eiusdem ciuitatis curxtorẽ atq
solũ seruum publicũ suprescriptiuitatis p̃sentes essefeciss&¬
obiestum quod a relic& & idem ep̃s uider&ur essedelaius
cum diumarum scribtunrrum proditio atq exustio
uider&ur obiesta innocentem deofelicem fuisse consti¬
terit deniq Cum maximus ingentium decuriorem
⁊iquensium ciuitatis epistulam caetiliani exduum¬
uiris falsasse contender& & eundem ipsum ingentiũ
sus pensum astis que suberent ꝑuidimus & ideo
minime tortum quod se decurionem ⁊ iquensium
ciuitatis esse adseuerirueri. un de uolums. eundem
ipsum ingentium sub idonea prosecutione ad comita¬
iũmeum constantini aigusti mittas ut illis quimpnre¬
sentiarꝰ agunt atq diurnis dieb interpellare non de¬
sinunt audientib & conem adsistentib apparere

Expanded text:
etenim cum iam Superium centurionem et Caecilianuetenim cum iam Superium centurionem et Caecilianum magistratum Aptugnitanorum et Saturninum ex curatore et Calibium iuniorem eiusdem ciuitatis curatorem atque Solum seruum publicum supra scriptae ciuitatis praesentes esse fecissobiectum, quod a Felice eidem episcopatus uideretur esse delatus, cui diuinarum scripturarum proditio atque exustio uideretur obiecta, innocentem de eo Felicem fuisse constiterit. denique cum Maximus Ingentium decurionem Ziquensium ciuitatis epistulam Caeuiris falsasse contenderet, et eundem ipsum Ingentium suspensum actis quae suberant peruidimus et ideo minime tortum, quod se decurionem Ziquensium ciuitatis esse adseuerauerit. unde uolumus eundem ipsum Ingentium sub idonea prosecutione ad comitatum meum Constantini Augusti mittas, ut illis, qui in praesentiarum agunt atque diurnis diebus interpellare non desinunt, audientibus et coram adsistentibus apparere
Abbreviated transcription (Latin):
uel ex susserit Omnium enim interrogatio suprr
scribtui manifestaest nullas scribtunrs dĩficas
uel inuentas uel corruptas uel incensas fuisse hocastis
contin&ur quod felix ep̃s relgiosus illistemporibus
nec presens fuerit neque conscientiam commodauern
neque tale aliquid fieri iusserit insero &iam rescribtum
impenxtoris constantin ad probianum idipsum
attestantis & quam molesti apud eum maiores ur̃i
accusatores innocentium fuerit ostendentis impencto¬
res cesares flauii constantinus & maximinus & uale¬
rius lucianus lucinius ad probianum proconsulem
africae elianus prode cessortuus merito cum de ꝑfestis¬
simos uiros uicarius p̃festoꝵ tunc ꝑ africam nũrm
in cõmoda ual&udine tener&ur eiusdem parub func¬
tus interc&erax &iamidneotium uel iuidiam que
ceciliano epõ & ecclesiae catholica uid&ur esse cõmoti
ad exam̃suum Atq iussionem credidit esse reuocandã

Expanded text:
uel exusserit. omnium enim interrogatio supra uel exusserit. omnium enim interrogatio supra scriptorum manifesta est nullas scripturas deificas uel inuentas uel corruptas uel incensas fuisse. hoc actis continetur, quod Felix episcopus religiosus illis temporibus nec praesens fuerit neque conscientiam commodauerit neque tale aliquid fieri iusserit. Insero etiam rescriptum imperatoris Constantini ad Probianum id ipsum attestantis et quam molesti apud eum maiores uestri accusatores innocentium fuerint ostendentis. Imperatores Caesares Flauii Constantinus et Maximinus et Ualerius Licinianus Licinius ad Probianum proconsulem Africae. Aelianus prodecessor tuus merito, cum de perfectissimis Uerus uicarius praefectorum tunc per Africam nostram incommoda ualetudine teneretur, eiusdem partibus functus inter cetera etiam id negotium uel inuidiam, quae Caeciliano episcopo et ecclesiae catholicae uidetur esse commota, ad examen suum atque iussionem credidit esse reuocandam.
Abbreviated transcription (Latin):
mansu& udine parcitur & dicise in primis partib
epistulȩtuae quodimperatori Constantino cetilian
crimen cumfier& manifestum ipsequoq eum
ut brixe inexilio deger& sua sententia condempnauit
in quote quisdubit& ł falli uel fallere quando & felicem
aptignense commemonrsti iudicio proconsulis
Auicentio nescio quod & nrditione conuistum. Eoce¬
ergo ego insero sententiam xliam proconsulis
qua purgatus. Atq absolutus : felix sitota zesta uis lgere¬
exarchiuo proconsulis accipe elianus proconsule dixit
exprofessione cecini quiasta falsa essedicii atque
epistulae plurimae addita manifestum est quauo lun¬
iate hagessent ingentius & ideo recipidur in carcerem
est enim artiori interrogationi necessarius felicem aũ
reliiosum epĩ liberum esse ab exustione instrum̃toꝵ
dĩficorum manifestum est Cumnemo in eum aliquid
probare potuerit quod relgiosas scriptunes traedidern

Expanded text:
mansuetudine parcitur, et dicis in primis partibus mansuetudine parcitur, et dicis in primis partibus epistulae tuae, quod imperatori Constantino Caeciliani crimen cum fieret manifestum, ipse quoque eum ut Brixae in exilio degeret sua sententia condemnauit. in quo te quis dubitet uel falli uel fallere, quando et Felicem Aptugnensem commemorasti in iudicio proconsulis ab Ingentio nescio quo de traditione conuictum? Ecce ego insero sententiam Aeliani proconsulis, qua purgatus atque absolutus est Felix. si tota gesta uis legereex archiuo proconsulis accipe. Aelianus pro consule dixit: ex professione Caeciliani, qui acta falsa esse dicit atque epistulae plurima addita, manifestum est qua uoluntate haec gesserit Ingentius, et ideo recipietur in carcerem; est enim artiori interrogationi necessarius. Felicem autem religiosum episcopum liberum esse ab exustione instrumentorum deificorum manifestum est, cum nemo in eum aliquid probare potuerit, quod religiosas scripturas tradiderit
Abbreviated transcription (Latin):
damnarentur quid tibi ergo ad causam prodest hoc exillis
quatiuor propositis elgisse ut ur̃r documenta sint
ueni contur uestros autem quȩ proferim: salsa esse
deputentur etcehic uinceris qnmueris queputas
documentistius non potuerunt ubi debuerunt
conuinci trrditores siue a uestris eadem docum̃ta
occultata sint siueipsi traeditores qualib& astutia
seiudicib occulta uerit siue abipsis prruis iudicib
occultati non sint semen habnrhae respice quod in
testamento dĩ peromnes gentes crescit sicui stellae
celi & sicut arenamaris & utrum propter occultata
quib lib& causis nesio qua africana ⁊mania tam copio¬
sa messes pergrum mundum perire potuerit aude
dicere aude credere Audesi ullus intedĩ timorest
coitare exaggenrs ꝑsecutiones quasuos patidicitis
quib intam sacrilea & manifesta obstinatione
aduersus pacem sc̃e ecclesiae rebellantib mintebili

Expanded text:
damnarentur? Quid tibi ergo ad causam prodest hoc ex illis damnarentur? Quid tibi ergo ad causam prodest hoc ex illis quattuor propositis elegisse, ut uestra documenta sint uera, contra uestros autem quae proferimus falsa esse deputentur? ecce et hic uinceris, quoniam ueris quae putas documentis tuis non potuerunt ubi debuerunt conuinci traditores, siue a uestris eadem documenta occultata sint siue ipsi traditores qualibet astutia se iudicibus occultauerint siue ab ipsis prauis iudicibus occultati sint. semen Abrahae respice, quod in testamento dei per omnes gentes crescit sicut stellae caeli et sicut arena maris, et utrum propter occultata quibuslibet causis nescio qua Africana zizania tam copiosa messis per agrum mundum perire potuerit aude dicere, aude credere, aude, si ullus in te dei timor est, cogitare. Exaggeras persecutiones quas uos pati dicitis, quibus in tam sacrilega et manifesta obstinatione aduersus pacem sanctae ecclesiae rebellantibus mirabili
Abbreviated transcription (Latin):
quorum communionis tamquam frum̃tis domini¬
cis coherendo &illos uiros sic̃ dicntis taeditores & illos
malos sicut arbitrmini iudices secundum euarge¬
licas littertes. &iammonente erpriano usq ad
tempus uentilationis tamquam paleam tolenrre
debuistis necaream deserendo perir&is si autem causa
illa ur̃a cumueris quod tibi eleistis docĩtis suis
aduditium trensmarinarum ecclesiarum non est
perdusta quomodo ab eis potuerunt totepĩ in suis
plebibus constituti causa megnita & ad stominino
non delata iuredãnari. Aut quomodo debuerunt afri
xp̃i ani nondico illi quieos pintauerent in nocentes
uerum &iamilli siquieos noueraent traeditores
propter zizaniam qua mecclesia esse cernebant
A frum̃toꝵ tam longe lateq crescentium & hosgno¬
nentium tammanifesta inocentia separaere
utpropt̃ crim̃ alienum quo prounitate tolerrto
non macularentur uiolatȩ ipsius unitatis crimine

Expanded text:
quorum communioni tamquam frumentis dominiquorum communioni tamquam frumentis dominicis cohaerendo et illos uiros, sicut dicitis, traditores et illos malos, sicut arbitramini, iudices secundum euan gelicas litteras etiam monente Cypriano usque ad tempus uentilationis tamquam paleam tolerare debuistis, ne aream deserendo periretis. si autem causa illa uestra cum ueris, quod tibi elegisti, documentis suis ad iudicium transmarinarum ecclesiarum non est perducta, quomodo ab eis potuerunt tot episcopi in suis plebibus constituti causa incognita et ad se omnino non delata iure damnari? aut quomodo debuerunt Afri christiani, non dico illi, qui eos putauerant innocentes, uerum etiam illi, si qui eos nouerant traditores, propter zizania, quae in ecclesia esse cernebant, a frumentorum tam longe lateque crescentium et hos ignorantium tam manifesta innocentia se separare, ut propter crimen alienum, quo pro unitate tolerato non macularentur, uiolatae ipsius unitatis crimine