comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tie sp̃u replent᷑. ꝑ hoc qd aꝑ¬
te ñ numquã loquunt᷑ de se
& ñ numquã sic de. se. uerba
tamquã de. aliis ꝓferunt in¬
dicant quia ñ ꝓpheta. sed sp̃c
sanctus loquitur ꝑ ꝓphetam.
Pro eo enim qd ꝑ ipsos ser¬
mo fit. ipsi loquuntur ꝑ se.
Et ꝑ eo quod aspirante spũ
ꝑ ipsos loquit᷑ de ipsis. uerita¬
te ad testante quȩ dicit. ñ enim
uos estis qui loquimini: sed spiritꝰ
patͥs ur̃i qui loquit᷑ ĩuobis. Hĩc
xiã moyses ait. Erat moyses
uir mitissimus suꝑ om̃s homi¬
nes: qui morabantur in terra.
Qui enim ñ dicit erã s erat:
ꝓfecto aꝑte indicat. quiais qui
ꝑ illũ de illo loquebat᷑. alius erat.
Hinc iohannes ait. uidit. illui
discipulũ quẽ diligebat ihcTñ
de. & paulus. ut ñ se esse qui lo¬
quebat᷑ ostenderet dixit. An ex¬
ꝑimentũ queritis eius qui in
me. loquitur xp̃e. Quia igit᷑
in locutione ꝓphetica alter est
qui presidet alter qͥ obsequit᷑.

Expanded text:
tiae spiritu replentur per hoc quod aptiae spiritu replentur per hoc quod aperte nonnunquam loqet nonnunquam sic de se verba tanquam de aliis proferunt, indicant quia non propheta, sed Spiritus sanctus loquitur per prophetam. Pro eo enim quod per ipsos sermo fit, ipsi loquuntur de se; et pro eo quod aspirante Spiritu per ipsos loquitur de ipsis, Veritate attestante quae dicit: Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis . Hinc etiam Moyses ait: Erat Moyses vir mitissimus super omnes homines qui morabantur in terra . Qui enim non dicit Eram, sed erat, profecto aperte indicat quia is qui per illum de illo loquebatur alius erat. Hinc Joannes ait: Vidit illum discipulum quem ditigebat Jesus . Unde et Paulus ut non se esse qui loquebatur ostenderet, dixit: An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus ? Quia igitur in locutione prophetica alter est qui praesidet, alter qui obsequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
De quo etiam psalmista ait
Fiat manꝰ tua. ut saluum
me faciat. Manus quippe di
que ꝑ diumnitatem ñ est fac¬
ta sed genita. ꝑ humanitatẽ.
facta est. ut humani generis
uuluera sanaret. Albi ergo ꝓ¬
pheta incarnationem unige.¬
niti agnouit. ubi suꝑ se ma¬
num am̃ factam uidit Qd̾
uero hic subditur. Et uidi¬
nobis est. qui sit in ꝓphete uer¬
bis ordo locutionis Qui eni
suꝑius de se ipso dixerat. aꝑti
sunt. celi & uidi uisiones domini
eum manus dm̃. ac deinde qͣsi
ad se reuerteretur dicit. et ui¬
di & ecce uentus turbinis uenie¬
bat ab aqͥlone. Q uid est hoc
quod modo iezechiel. loquit᷑.
mͦ de ierechiele. Si ꝑ totũ di¬
ceret de. se. questio ñ esset. Si ꝑ
totũ diceret quasi de alio. ni¬
chil. ominꝰ q̃stio ñ fuiss Q uid
ergo est hoc quod sic uariat᷑
sermo ꝓpheticꝰ. ut mͦ ꝓpheta
de. se loquat᷑. mͦ autẽ de ipso
quasi aliꝰ loqui uideat᷑ Sed
sciendũ est quia hii qͥ ꝓphe¬

Expanded text:
De quo etiam Psalmista ait: De quo etiam Psalmista ait: Fiat manus tua ut salvum me faciat . Manus quippe Dei quae per divinitatem non est facta, sed genita, per humanitatem facta est, ut humani generis vulnera sanaret. Ibi ergo propheta incarnationem Unigeniti agnovit, ubi super se manum Domini factam vidit. Quod vero hic subditur: nobis est qui sit in Prophetae verbis ordo locutionis. Qui enim superius de seipso dixerat: « Aperti sunt coeli, et vidi visiones Domini, manus Domini. » Ac deinde quasi ad se revertitur et dicit: « Et vidi, et ecce ventus turbinis veniebat ab aquilone. » Quid est hoc quod modo Ezechiel loquitur, modo de Ezechiele? si per totum diceret de se, quaestio non esset; si per totum diceret, quasi de alio, nihilominus quaestio non fuisset. Quid ergo est hoc quod sic variatur sermo propheticus, ut modo Propheta de se loquatur, modo autem de ipso quasi alius loqui videatur? Sed sciendum est quia hi qui prophe
Abbreviated transcription (Latin):
Fortitudo ergo di ex contemp¬
tu uel despectu nascit᷑. quia re¬
demptor nr̃ humanitatẽ asfu¬
mere ex populo ꝑfido & cotẽpto
dignatus est Uenit ergo in ter¬
ram caldeoꝵ E haldei interp̃¬
tantur ut diximꝰ captiuantes
uel quasi demones Inqui a e¬
nĩ qui & ipsi iniquitat es ꝑpe¬
tiant. & ad iniquitatem alios ꝑ¬
suadeudo trabunt. nimirum
captiuantes sunt. Qui recte.
quoq & quasi demones interpre¬
tantur. quia hii qui & alios ad
iniquitatem suadendo ꝑtrahunt.
in semet ipsis ministeriũ demo
num ad iniquitatẽ. suscipiunt.
quamuis demones ꝑ naturam
non sint. Uenit ergo fortitu¬
do di in terrã caldeoꝵ. quia
inter eos unigenitus patͥs ap¬
paruit. qui a. in semetipsis ad
peccatũ defluxerant. & ad pec¬
cata alios captiuantes tͣhebant
ed expositionis sermo. ad ꝓ¬
phetȩ nunc ꝑsonã redeat. Et
facta est suꝑ eũ manꝰ dñi. Ma
nus uel brachiũ dm̃i filiꝰ dr:
quia ꝑ ipsum omĩa facta. sunt:

Expanded text:
Fortitudo ergo Dei ex contempFortitudo ergo Dei ex contemptu, vel despectu nascitur, quia Redemptor noster humanitatem assumere ex populo perfido et contempto dignatus est. Venit vero in terram Chaldaeorum. Chaldaei interpretantur, ut diximus, captivantes, vel quasi daemones. Iniqui etenim, quia et ipsi iniquitates perpetrant, et ad iniquitatem alios persuadendo trahunt, nimirum captivantes sunt. Qui recte quoque et quasi daemones interpretantur, quia et hi qui alios ad iniquitatem suadendo pertrahunt, in senum ad iniquitatem suscipiunt, quamvis daemones per naturam non sint. Venit ergo fortitudo Dei in terra Chaldaeorum quia inter eos unigenitus patris apparuit, qui et in semetipsis ad peccatum defluxerant, et ad peccata alios captivantes trahebant. Sed expositionis sermo ad Prophetae nunc personam redeat. « Et facta est super eum ibi manus vel brachium Domini Filius dicitur, quia per ipsum omnia facta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cut scriptũ est. iniquitas in ta¬
lentũ plumbi sedet. Omẽ enim
peccatũ graue est. quia ñ ꝑmit¬
tit animã ad sublimia leuari.
Unde & ꝑ psalmistã dicit᷑. łilii
hominũ. usꝙ quo grami corde.
Scriptum uero de. dño est. quia ip¬
se est di uirtus. & di sapientia. Uenit
ergo ierechiel uixta fluuiũ chobar.
quia fortitudo di ꝑ incarnationis
sue mẏsteriũ. ꝓpinquare. dignata
est peccatoꝵ suoꝵ pondera portan¬
ti generi bumano. quod ab ortu
suo cotidie deflint ad mortem. si¬
cut de. illo ꝑ psalmistã dicitur.
Et erit tanquã lignũ. quod
plantatũ est secꝰ decursus aquaꝵ
Puxta. decursus quippe aquarũ
plantatꝰ est. quia iuxta lapsus in¬
carnatus est defluentiũ popłoꝵ
Bizechiel autẽ fortitudinẽ. di bu¬
zi uero despectũ interp̃tari dixi¬
mus Sed ierechiel. filiꝰ est birui.
quia ex illo populo unigenitus
di incarnari dignatꝰ est quem
propt̾ culpã ꝑfidie dñs despex̃

Expanded text:
cut scriptum est: Iniquitas in tacut scriptum est: Iniquitas in talentum plumbi sedet . Omne enim peccatum grave est, quia non permittit animam ad sublimia levari. Unde et per Psalmistam dicitur: Filii hominum, usquequo gravi corde ? Scriptum vero de Domino est, Quia ipse est Dei virtus, et Dei sapientia . Venit ergo Ezechiel juxta fluvium Chobar, quia fortitudo Dei per incarnationis suae mysterium propinquare dignata est peccatorum suorum pondera portanti generi humano, quod ab ortu suo quotidie defluit ad mortem, sicut de illo per Psalmistam dicitur: Et erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . Juxta decursus quippe aquarum plantatus est, quia juxta lapsus incarnatus est defluentium populorum. Ezechielem autem fortitudinem Dei, Buzi vero despectum interpretari diximus. Sed Ezechiel filius est Buzi, quia ex illo populo unigenitus Dei incarnari dignatus est, quem propter culpam perfidiae Dominus despexit.
Abbreviated transcription (Latin):
qd dde miraculo scimꝰ Tam uero
si querit᷑ ut in ipsa quoꝙ etatis
illis exp̃ssione mysticũ aliquid
quoq etatis sue tempore. osten¬
dat Anno tricesimo ietechiel ꝓ
phete celi aꝑti sunt. e uidit ui¬
siones dñi uixta fluuiũ chobar.
quia & quasi tricesimo etatissuȩ.
anno dñs ad fluuiũ iordanis
uenit. Ibi itaq celi aꝑti sunt.
quia sp̃c in columba descendit
uor quoq de cęlo sonuit dicens
hic est filiꝰ meus dilectus. in quo
uerba. multũ nobis ad mistẽriũ
interp̃tandũ ualent. Nam cho¬
bar interp̃tatur grauitudo uel.
grauitas. Hierechiel uero fortitu¬
do dei. buzi despectus uel. contẽp¬
tus. chaldei captiuantes. uel qͥsi
demones. Penit ergo iezechiel
nirta fiuiiũ chobar Oina enĩ
chobar grauitudo uel grauitas
dicitur. quid ꝑ chobar fluuium
nͥ humanũ genꝰ congrue desig¬
natur. quod ab ortu aefluit. ad
mortẽ. & graue sibi est ex peccatis
que. ꝑpetrat & portat. Quia si¬

Expanded text:
quod de miraculo scimus. 5. Jam vero quod de miraculo scimus. 5. Jam vero si quaeritur ut in ipsa quoque aetatis illius expressione mysticum aliquid quoque aetatis suae 1185 tempore ostendat. Anno tricesimo Ezechielis prophetae coeli aperti sunt, et vidit visiones Domini juxta fluvium Chobar, quia quasi tricesimo aetatis suae anno Dominus ad fluvium Jordanem venit. Ibi itaque coeli aperti sunt, quia Spiritus in columba descendit; vox quoque de coelo sonuit, dicens: Hic est filius mverba multum nobis ad mysterium interpretandum valent. Nam Chobar interpretatur gravitudo, vel gravitas. Ezechiel, fortitudo Dei; Buzi, despectus vel contemptus; Chaldaei, captivantes, vel quasi daemones. Venit ergo Ezechiel juxta fluvium ChobaChobar gravitudo, vel gravitas dicitur, quid per Chobar fluvium, nisi humanum genus congrue designatur? Quod ab ortu defluit ad mortem, et grave sibi est ex peccatis, quae et perpetrat et portat, quia, si
Abbreviated transcription (Latin):
debet mens. atq ad utilitatem ꝓx¬
imorũ post motũ demonstrari.
cum iam nec ꝑlaudem eleuata cor¬
ruat. nec ꝑuituꝑationẽ. ꝑ cussa
contabescat. Nam & si timotheo
dicitur. p̃cipe hec & doce: nemo
adolescentiam tuã contempuit
sciendum est quod in sacro elo¬
quio non numquã adolescentia
nuentꝰ uocatur Unde scriptũ ẽ
Ietare iuuenis in adolescentia
tua. Propheta igitur ut osten¬
datur cuiꝰ auctoritis sit in p̃¬
dicatione. etatis solide esse. descͥ¬
bitur. quatenꝰ ei cũ uita & spu
omia q̃ ad p̃dicandtũ congruunt.
concordare uideant᷑ Nec contra hec
mouere quempiã debet. qd iere.¬
mias atꝙ damel ꝓphetiȩ sp̃m pue.¬
ri ꝑceꝑunt. quia miracula in ex
emplũ oꝑationis ñ sunt trahenda
Omp̃s enĩ d̾s. & linguas infantiũ
facit disertas. & ex ore infantium
atꝙ lactentiũ ꝑficit laudem. Sed
aliua est quod nos de doctrine.
usu atq disciplina discimꝰ. aliud

Expanded text:
debet mens, atque ad utilitatem proxdebet mens, atque ad utilitatem proximorum postmodum demonstrari, cum jam nec per laudem elevata corruat, nec per vituperationem percussa contabescat. Nam et si Timotheo dicitur: Praecipe haec, et doce; nemo adolescentiam tuam contemnat : sciendum est quod in sacro eloquio nonnunquam adolescentia juventus vocatur; unde scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Profecto igitur, ut ostendatur cujus auctoritatis sit in praedicatione aetatis solidae esse, describitur quatenus ei cum vita et spiritu omnia quae ad praedicandum congruunt, concordare videantur. Nec contra haec movere quempiam debet, quod Hieremias atque Daniel prophetiae spiritum pueri perceperunt, quia miemplum operationis non sunt trahenda. Omnipotens enim Deus et linguas infantium facit disertas , et ex ore infantium atque lactentium perficit laudem . Sed aliud est quod nos de doctrinae usu atque disciplina discimus, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
bis adhuc a p̃dicatione. cessandũ ẽ
ut uomer lingue nr̃e ꝑscindere
ñ audeat terram cordis aliem Qͦ¬
adusq enĩ infirmi sumus. continere
nos intra nos met. ipsos debemus.
ne cdũ tenera bona citr ostendmꝰ
amittamꝰ. Quia & arbusta plan¬
tata. si prius in terra radicata ñ
fuerint. manu tacta citi arescunt.
At si semel raddicẽ si xeruit. manꝰ
tangit. &. tam̃ nil. officit. Uenti in¬
pellunt. nec tam̃ impellentes le¬
dunt. Et constructi parietes si
impellant᷑ eruunt᷑. nisi a suo pͥus¬
̾si fuerint humore siccati. Aens itaq
quo usq ab humore prauitatis suȩ.¬
ꝑfecte. ñ fuerit exsiccata. aliene. lin¬
guo manu tangi non debet. ne pꝰ¬
quã plene ꝑcipiat. ꝑdat solidi¬
tatem suã. ne. impulsa ruat. ne.
uelut. arbustũ sine radicib. dum
plus quã tolerare ualet concutit᷑
arescat Ad exemplũ ergo non
sunt ostendenda. nisi quȩ firma
sunt. Prius etenim conualescere.

Expanded text:
bis adhuc a praedicatione cessandum est, bis adhuc a praedicatione cessandum est, ut vomer linguae nostrae proscindere non audeat terram cordis alieni. Quoadusque etenim infirmi sumus, continere nos intra nosmetipsos debemus, ne dum tenera bona citius ostendimus, amittamus, quia et arbusta plantata si prius in terra radicata non fuerint, manu tacta citius arescunt; at si semel radicem fixerint, manus tangit, et tamen nil officit; venti impellunt, nec tamen impellentes laedunt. Et constructi parietes si impellantur, eruuntur, nisi a suo prius fuerint humore siccati. Mens itaque quousque ab humore pravitatis suae perfecte non fuerit exsiccata, alienae linguae manu tangi non debet, ne priusquam plene percipiat, perdat soliditatem suam, velut arbustum sine radicibus, dum plus quam tolerare valet, concutitur, flatibus arescat. Ad exemplum ergo non sunt ostendenda, nisi quae firma sunt. Prius etenim convalescere
Abbreviated transcription (Latin):
choat ac si ei & illud foris sit. qd̾
intus uidet. Hoc autẽ. qd̾ dicit᷑.
quia tricesimo anno sp̃m ꝓphe.¬
considerandũ. uidelicet: iͣixta ra¬
tionis usum. doctrine sermo ñ
suppetit: nisi in etate ꝑfectaUn¬
de & ipse dñs anno duodecimo
etatis sue. in medio doctorum
in templo sedens. ñ docens sed in¬
terrogans uoluit inueniri Ut
enim ñ auderent. homines in ĩfir¬
ma etate predicare. ille. anno du¬
odecimo etatis suȩ. interrogare.
homines est dignatus in terra. qͥ
ꝑ diuinitatẽ suã semꝑ angelos do¬
cet in celo. Quia enim ipse est
di sapientia. de. ipso angłi uiden¬
do bibunt: hoc quod beatitudine.
eterna satiantur. Quod moy¬
ses quoq sub allegorie misterio
ammonet. dicens. Non arabis in
primogenito bouis. Primogenitũ
emma boius accipimus. in infirma
etate pͥmi nt̃i temꝑis bonã. opa¬
tionem In qua tam̃ arandũ ñ est
quia cũ pͥma. sunt. adholestentie
uel iuuentutis nr̃e tempora. no¬

Expanded text:
choat, ac si et illud foris sit quod choat, ac si et illud foris sit quod intus videt. 3. Hoc autem quod dicitur, quia tricesimo anno spiritum propheconsiderandum, videlicet quia juxta rationis usum doctrinae sermo non suppetit nisi in aetate perfecta. Unde et ipse Dominus anno duodecimo aetatis suae in medio doctorum in templo sedens, non docens, sed interrogans voluit inveniri . Ut enim non auderent homines in infirma aetate praedicare, ille anno duodecimo aetatis suae interrogare homines est dignatus in terra, qui per divinitatem suam semper angelos docet in coelo. 1184 Quia enim ipse est Dei sapientia, de ipso angeli videndo vivunt hoc quod beatitudine aeterna satiantur. Quod Moyses quoque sub allegoriae mysterio admonet, dicens: Non arabis in primogenito bovis . Primogenitum enim bovis accipimus in infirma aetate primi nostri temporis bonam operationem. In qua tamen arandum non est, quia cum prima sunt adolescentiae vel juventutis nostrae tempora, no
Abbreviated transcription (Latin):
oritur. cur his qui nil adhuc
dixerat. ita exorsus est dicens.
Et factũ est in tricesimo anno
Et. namq sermo coniunctioĩs
est. & scimus quia ñ coniungi¬
tur sermo subsequens. nͥ sermo¬
ni p̾cedenti. Qui igitur nicħ
dixerat. cur dicit & factũ est.
cũ non sit sermo cui hoc quod
incipit subiungat. Qua in
re intuendum est. quia sicut nos
corporalia. sic ꝓpħȩ sensus sp̃alia
aspiciunt. eisq ꝙ illa sunt p̃sen¬
tia. quȩ nr̃ȩ ignorantie absentia
uident᷑ Unde fit. ut in mente
ꝓphetarũ ita comunta sint ex¬
teriorib interiora. quatenus si-¬
mul utraq uideant. simulq in
eis fiat & intus uerbũ quod au¬
diunt. et foras quod dicunt.
Patet igitur causa. cur qui ml
dixerat inchoauit dicens. & factũ
est in tricesimo anno. quia hoc
uerbũ quod foras ꝓtulit. illi uer¬
bo quod intus audierat conunr̃
Continuauit ergo uerba que ꝓ¬
tulit uisioni intime. & idcirco inci¬
pit dicere. & factum est. Subiun¬
git ergo hoc qd̾ ext̾is loqui in¬

Expanded text:
oritur cur is qui nihil adhuc dixerat ita exorsus est, dicens: Et factum est in tricesimo anno. Et namque sermo conjunctionis est, et scimus quia non conjungitur sermo subsequens nisi sermoni praecedenti. Qui igitur nihil dixerat cur dicit: Et factum est, cum non sit sermo cui hoc quod incipit subjungat? Qua in re intuendum est quia sicut nos corporalia, sic prophetae sensus spiritalia aspiciunt, eisque et illa sunt praesentia quae nostrae ignorantiae absentia videntur. Unde fit ut in mente prophetarum ita conjuncta sint exterioribus interiora, quatenus simul utraque videant, simulque in eis fiat et intus verbum quod audiunt, et foras quod dicunt. Patet igitur causa cur qui nihil dixerat inchoavit dicens: Et factum est in tricesimo anno. Quia hoc verbum quod foris protulit illi verbo quod intus audierat conjunxit. Continuavit ergo verba quae protulit visioni intimae, et idcirco incipit dicens: Et factum est. Subjungit enim hoc quod exterius loqui in
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. desinit esse qđ fuit. & in¬
cipit esse qd̾ ñ fuit. Dei uero
esse est. diffimilit̾ numquam
esse. Ynde ad moysen dicitur
Ego sum qui sum & dices
filiis ifrael. qͥ est misit me ad
uos. Lacob quoq ait. Apud
quẽ. ñ est tnsmutatio. nec ui¬
cissitudinis obumbratioiTtaq
ꝑ iohannẽ dicit᷑. Similes ei
erimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti
est. quia ꝑ hoc qd̾ aspicimꝰ
eiꝰ essentiã naturȩ. a muta¬
bilitate nr̃a liberati figimur
in eternitate. Immutabim̃
quippe. in ipso quẽ uidebimꝰ
quia morte carebimꝰ uiden¬
do uitã. mutabilitatẽ. nram
tͣnscendemꝰ uidendo immu-¬
dabilẽ. corruptione nulla te¬
nebim̃ uidendo incorruptio¬
nem Erit autẽ tunc sum¬
litudo hominis. etiã in corpo¬
rib nris Hinc enĩ ꝑ paulũ
dicitur. Nrã conuersatio in
celis est. Unde etiam expec¬
tamis saluat orẽ dñm nr̃m
pus humilitatis nr̃e. consigu¬
ratũ corpori claritatis suę
Erunt ergo tunc elector cor¬

Expanded text:
tatur desinit esse quod fuit, et intatur desinit esse quod fuit, et incipit esse quod non fuit. Dei vero esse est dissimiliter nunquam esse. Unde ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum; et dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Jacobus quoque ait: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Itaque per Joannem dicitur: Similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est: quia per hoc quod aspicimus ejus essentiam naturae, a mutabilitate nostra liberati figimur in aeternitatem. Immutabimur quippe in ipso quem videbimus, quia morte carebimus videndo vitam: mutabilitatem nostram transcendemus, videndo immutabilitatem; corruptione nulla tenebimur, videndo incorruptionem. Erit autem tunc similitudo hominis etiam in corporibus nostris. Hinc enim per Paulum dicitur: Nostra conversatio in coelis est; unde etiam exspectamus Salvatorem Dominum pus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae . Erunt ergo tunc electorum cor
Abbreviated transcription (Latin):
bulat Ninc enĩ in capite ocu¬
los habemꝰ. cũ uitã redempto¬
ris nr̃i tacita cogitatione con¬
spicimꝰ. cũ om̃is nr̃a intentio
in eiiitatione se erigit. ne.
si uias lucis aspicere. oculus
intis neglexerit. statĩ clausꝰ
in tenebris erroris cadat Ad
huis similitudinẽ hominis
surgere festinabat ꝓpheta cũ
diceret: in mandatis tuis me¬
exercebor. & considerabo uias
tuas Qui enĩ uias dñi taci
nat. quid aliud in semet ipso.
nͥ imaginẽ. noui hominis refor¬
mat: Q uod quia. in scõꝵ cor¬
dib incessant̾ agitur. recte. nc̃
similitudinẽ que. nunc in mo-¬
rib tenetur. quandoq ad simi¬
litudinẽ głie ꝑuenit᷑ Hinc
& enĩ ioħs dicit Nunc fuii
d sumꝰ. & ñdũ apparuit qͥd
apparuerit. similes ei erimꝰ Q ui
mor unde hoc fieri ualeat ad¬
iungit dicens. qm̃ uidebimꝰ eũ
sicuti est. Esse & enĩ d̃i est. eter¬
nũ hunc atq incõmutabilem
ꝑmanere Nam om̃e qd mu¬

Expanded text:
bulat . Tunc enim in capite ocubulat . Tunc enim in capite oculos habemus, cum vitam Redemptoris nostri tacita cogitatione conspicimus, cum omnis nostra intentio in ejus imitationem se erigit, ne si vias lucis aspicere oculus mentis neglexerit, statim clausus in tenebris erroris cadat. Ad hujus similitudinem hominis surgere festinabat Propheta, cum diceret: In mandatis tuis exercebor, et considerabo vias tuas . Qui enim vias Dnat, quid aliud in semetipso, nisi imaginem novi hominis reformat? Quod quia in sanctorum cordibus incessanter agitur, recte nunc similitudinem, quae nunc in moribus tenetur, quandoque ad similitudinem gloriae pervenitur. Hinc etenim Joannes dicit: « Nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid apparuerit, similes ei erimus. Qui mox unde hoc fieri valeat, adjungit, dicens: Quoniam videbimus eum sicuti est. Esse etenim Dei, est aeternum hunc atque incommutabilem permanere. Nam omne quod mu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium flagello de resticulo
facto. uendentes & em̃tes ciecit
de. templo. cathedras uenden
tiũ columbas euertit: & num¬
mularioꝵ essudit. es In omne.
quod fortiter agunt. humili¬
tatẽ. tota intentione. custodi¬
unt. s & ꝑredemptorẽ nr̃m di¬
cit᷑. discite. a. me quia mitis
sũ & humilis corde. Persecuto¬
res quoq suos diligunt. p̃dica¬
tores scĩ.s & ipse auctor om̃i¬
um ac redemptor. in passione.
positus ꝓ ꝑsecutorib inter¬
cedit dicens. pater ignosce.
illis. quia nesciunt quid fa¬
ciunt Menbra. sua ponunt
in passione ꝓ fratͥb. s & ꝓ elec¬
toꝵ uita usꝙ ad mortẽ. se tdi¬
dit auctor uite. Dicat᷑ ergo
de scĩs animalib qd̃ similitu¬
do hominis in eis est. quia
eis de. specie. similitudinis est
id est de uirtute imitationis
Capud quicpe omnium nr̃m
redemptor nr̃ est . & ꝑ salomonẽ.
dicit᷑ O culi sapientis in capite
eiꝰ. stultꝰ autẽ in tenebris ant.¬

Expanded text:
omnium, flagello de resticulis omnium, flagello de resticulis facto, vendentes et ementes ejecit dtium columbas evertit, et nummulariorum effudit aes . In omne quod fortiter agunt, humilitatem tota intentione custodiunt; sed per Redemptorem nostrum dicitur: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde . Persecutores quoque suos diligunt praedicatores sancti; sed ipse, auctor omnium ac redemptor in passione positus, pro persecutoribus intercedit, dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Membra sua ponunt in passione pro fratribus; sed pro electorum vita usque ad mortem se tradidit auctor vitae. Dicatur ergo de sanctis animalibus quod similitudo hominis in eis est, quia eis de specie similitudinis est, id est de virtute imitationis. Caput quippe omnium nostrum Redemptor noster est. Et per Salomonem dicitur: Oculi sapientis in capite ejus, stultus autem in tenebris am
Abbreviated transcription (Latin):
ginem terrem. portemꝰ & una
ginẽ eiꝰ qui de. celo descendit
Sẽs & enĩ quisq in tantũ ad
similitudinẽ. huiꝰ hominis du¬
citur. in quantũ uitã sui re.¬
demptoris imitat᷑. Nam ab eiꝰ
mandatis atq oꝑib discorda¬
re. qͥd est aliud quã a simili¬
tudine. longe recedere. Plan¬
gunt autem uitã delinquen¬
diũ p̃dicatores scĩ.s de ipso nr̃o
capite. scͥptũ est. quia. fleuit
suꝑ hierusalem Gaudent de
bonis actib subditoꝵ. & recte.
oꝑantes diligunt. Sed & de re¬
demptore. nr̃o scriptũ est. qͥa
cũ adolescens qͥdã diceret hec
omĩa. custodiuii a iuuentute.
in ea. magis dilexit eũ Portant.
inlatas contumelias p̾dicatores
sc̃ . x nullã. ad uicẽ contume¬
liam reddunt. Sed & cum re¬
demptori nr̃o diceretur de¬
momũ habes. ñ imuriã reddi¬
dit. s mansuete respondit di¬
cens. ego demoniũ ñ habeo.
Feruent. Zelo rectitudinis p¬
dicatores sci. sed & redemptor

Expanded text:
gigiginem ejus qui de coelo descendit . Sanctus etenim quisque in tantum ad similitudinem hujus hominis ducitur, in quantum vitam sui Redemptoris imitatur. Nam ab ejus mandatis atque operibus discordare, quid est aliud quam a similitudine longe recedere? Plangunt autem vitam delinquentium praedicatores sancti: sed de ipso nostro capite scriptum est, quia flevit super Jerusalem . Gaudent de bonis actibus subditorum, et recte operantes diligunt; sed de Redemptore nostro scriptum est quia cum adolescens quidam 1191 diceret: Haec omnia custodivi a juventute mea , magis dilexit eum. Portant illatas contumelias praedicatores sancti, et nullam ad invicem contumeliam reddunt; sed cum Redemptori nostro diceretur: Daemonium habes , non injuriam reddidit, sed mansuete respondit, dicens: Ego daemonium non habeo . Fervent zelo rectitudinis praedicatores sancti; sed Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
distincta imaginib describant᷑.
ut aliud homini. aliud leoni.
aliud uitulo. aliud aquile si
hic homo describit᷑. nifi ille de
quo scriptũ est. qui cũ in for¬
ma di esset. ñ rapiuã. arbitratꝰ
est esse se equalẽ deo. s semet
ipsũ exinaniuit formã serui
accipiens. in similitudine. ho¬
minũ factus. & habitu inuentꝰ
ut homo. Bec itaq animalia
ut surgere ad scĩtatis uirtutẽ
ualeant. ad huiꝰ hominis simi¬
litudinẽ tendunt. Sc̃ã em̃ ñ
essent. si huiꝰ hominis similitu¬
dinẽ ñ hab̾ent. Quic qͥd in eis
de inscerib pietatis.quic quid
de. mansuetudine. sp̃c. qͥcquid
de Delo rectitudinis. quicqͥd
de custodia humilitatis. qͥc qͥd
de feruore caritatis est. hoc¬
ab ipso fonte miscđie. ab ipsa.
radice mansuetudinis. ab ip̃sa
diatore dĩ x hominũ. do ño
trarerunt. Huius se hominis
similitudinẽ habere. eg̃gus
p̃dicator ostendit diceñs: tmi
dicit. primꝰ homo de terra.
celestis Sicut portaumꝰ ima¬

Expanded text:
distincta imaginibus describantur, ut aliud homini, aliud leoni, aliud vitulo, aliud aquilae simhic homo describitur, nisi ille, de quo scriptum est: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se ivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo ? Haec itaque animalia ut surgere ad sanctitatis virtutem valeant, ad hujus hominis similitudinem tendunt. Sancta enim non essent, si hujus hominis similitudinem non haberent, quia quidquid in eis de visceribus pietatis, quidquid de mansuetudine spiritus, quidquid de zelo rectitudinis, quidquid de custodia humilitatis, quidquid de fervore cab ipso fonte misericordiae, ab ipsa radice mansuetudinis, ab ipsa diatore Dei et hominum, Deo et Domino traxerunt. Hujus se hominis similitudinem habere egregius praedicator ostendit, dicens: « Imens: « Primus homo de terra, coelestis. Sicut portavimus ima
Abbreviated transcription (Latin):
SUS PROPHE¬
SICE LOCI¬
TIONIS EST.
at prius ꝑsonã. tem¬
pus. locumq describat.
& post motũ dicere
misteria ꝓphetie in¬
cipiat: quateniis ad
ueritatem solidius ostendendam
ante. historie. radicẽ. figat. ut. post
mense. in quinta mensis. Locũ
quoq denuntians. adiungit.
Um essem in medio captiuorum
uxta flumen chobar. aꝑti sunt
cęli: & uidi uisiones dñi Tempus

Expanded text:
sus propheticae locutionis est ut prius personam, tempus locumque describat, et postmodum dicere mysteria prophetiae incipiat, quatenus ad veritatem solidius ostendendam, ante historiae radicem figat, et post fmense, in quinta mensis. Locum quoque denuntians, adjungit: Cum essem in medio captivorum juxta fluvium Chobar, aperti sunt coeli, et vidi visiones Dei. Tempus
Abbreviated transcription (Latin):
dor in circuitu eius. quia si¬
cut fulgur exit. ab oriente.
& paret usq ad occidentem.
ita. erit aduentꝰ filii hominis
Ubi nullus a iudicio tunc in
sua m̃te. latere ꝑmittitur. qͥa
ipso iudicis fulgore. penetrat᷑
De quo mox iudice subditur
Et. de medio eiꝰ quasi speci¬
es electri. id est de. medio ignis
Ipse. enim angelis atq arcan¬
gelis om̃ib ꝙ uirtutib p̃sidens
redemptor nr̃. qui uelut in u¬
lectri similitudine. unꝰ ex ut̃q¬
& in utraq natura & d̾s man¬
sit cũ patre. & ad redemptio¬
nẽ nrãm factus est mortalis
cũ hominib. in suo tunc ter¬
rore uidebitur. eiq ignis iu¬
dicii in reꝓboꝵ uindicta fa¬
mulat᷑. Hinc enĩ scriptũ est
Dies dñ declarabit. quia in
igne. reuelabit᷑. Hinc psalmista
ait. Deus manifestus ueniet:
d̾s nͣr & ñ filebit. Ignis in con¬
spectu ei ardebit. & in circuitu
e tempestas ualida. Hinc pe.

Expanded text:
dor in circuitu ejus. » Quia « sidor in circuitu ejus. » Quia « sicut fulgur exit ab oriente, et paret usque in occidentem, ita erit adventus filii hominis , » ubi nullus tutus a judicio in sua mente latere permittitur, quia ipso judicis fulgore penetratur, de quo mox judice subditur. « Et de medio ejus quasi species electri, » id est, de medio ignis. Ipse enim angelis atque archangelis omnibusque virtutibus praesidens Redemptor noster qui velut in electri similitudinem unus ex utraque natura et Deus permansit cum Patre, et ad redemptionem nostram factus est mortalis cum hominibus, in suo tunc terrore videbitur, eique ignis judicii in reproborum vindicta famulabitur. Hinc enim scriptum est: Dies Domini declarabit quia in igne revelabitur . Hinc Psalmista ait: Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silebit; ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas val
Abbreviated transcription (Latin):
sol obscurabit᷑. & luna ñ dabit
lum̃ suum. & stelle cadent de
celo & uirtutes celoꝵ commoue¬
buntur. quȩ mens erit hominiᷤ
etern iudicis sententiã. formi¬
dantis: Ibi enĩ simul. tunc cun¬
cta peccata. ante oculos redo
unt. ibi omĩa que cũ delecta¬
tione. acta sunt. ad memoriam
cũ pauore. reuocant᷑. Ibi caligo
cogitationis misere. ex pena
ꝓrime dampnationis erit.
Unde & subdit᷑. Et nubes
magna. Tunc quippe. ex pec¬
catoꝵ memoria. sensum m̃tis
depͥmit caligo cecitatis. cum
unigenitũ di filiũ in forma di¬
uinitatis conspicere. reꝓpbi ñ
ꝑmittunt᷑. Uidebunt enĩ in
quẽ tͣnsfixerunt. Et tolletur
impiꝰ ne uideat gł am dei.
Unde & apte. subditur. Et
ignis inuoluens. quia. uide.¬
licet ignis ille iudicii qͥ celũ
aereũ & derrã concremat. pec¬
catores iam in sua suꝑbia ñ
ꝑmictit erigi. sed inuoluit. qͦs
ꝓculdubio in pene. sue. damp¬
natione. confrigit. Et splen¬

Expanded text:
Sol obscurabitur, et luna non dabit Sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellcoelo, et virtutes coelorum commovebuntur , quae mens erit hominis aeterni judicis sententiam non formidantis? Ibi enim simul tunc cuncta peunt. Ibi omnia quae cum dilectione acta sunt ad memoriam cum pavore revocantur. Ibi caligo cogitationis miserae ex poena proximae damnationis. Unde et subditur: « Et nubes magna. » Tunc quippe ex peccatorum memoria sensum mentis deprimit caligo caecitatis, cum unigenitum Dei filium in forma divinitatis conspicere reprobi non permittuntur. « Videbunt enim in quem transfixerunt . » Et, « tollatur impius ne videat gloriam Dei. » Ubi et aperte subditur, « Et ignis involvens. » Quia videlicet ignis ille judicii qui coelum, aerem et terram concremat, peccatores jam in sua superbia non permittit erigi, sed involvit, quos procul dubio in poenae suae damnatione confringit. « Et splen
Abbreviated transcription (Latin):
eius dicitur. siue electri. siue ignis
nil obstat. intelligi. quia quãtuor
hec ammalia. scĩ seilicet euuange.¬
liste. & ex eiusdem dñi incarnatio¬
ne. ad fidei untutẽ. solidati sunt.
&. in igne. ꝑsecutionis multis tri¬
bulationib afflicti. Q uod si qͥs
hec quȩ de pͥmo dñi aduentu dix¬
imus. etiã de scdõ uelit accipere.
celeri assensu sequendus est. quia
multa simul intuet᷑ Uentꝰ enĩ
turbinis ab aquilone. uenit: quia
nimirũ causa peccatoꝵ exigit
ut district iudicii concussio
omia simul elem̃ta ꝑturbet.
Gerror enĩ ꝑturbationis ultimȩ
inde. uenirẽ. dicitur. unde. geue¬
ratur Nam quia ad feriendas
frigidas peccatoꝵ m̃tes. iudici¬
um ꝑturbationis ultime agit᷑
recte. ab aquilone uentꝰ turbi¬
nis uenire ꝓhibet᷑. Que uide¬
licet. concussio. apte uentꝰ tur¬
binis dicit᷑. quia iillo die. cun¬
ctor qui tune in carne. morta.¬
li inuenti fuerint. in pauore ui¬
mio corda cõmouent᷑. Cum
enĩ ceꝑit impleri qd̾ scriptũ :

Expanded text:
ejus dicitur, sive electri sive ignis, nil obstat intelligi, quia quatuor haec animalia, sancti scilicet evangelistae, et ex ejusdem Domini incarnatione ad fidei virtutem solidati sunt, et in igne persecutionis multis tribulationibus afflicti. 16. Quod si quis haec quae de primo Domini adventu diximus etiam de secundo velit accipere, celeri assensu sequendus est, quia multa simul intuetur. Ventus enim turbinis ab Aquilone venit, quia nimirum causa peccatorum exigit ut districti judicii concussio omnia simul elementa perturbet. Terror enim perturbationis ultimae inde venire dicitur, unde generatur. Nam quia ad feriendas frigidas peccatorum mentes judicium perturbationis ultimae agitur, recte ab Aquilone ventus turbinis venire perhibetur. Quae videlicet concussio apte ventus turbinis dicitur, quia in illo die cunctorum qui tunc in carne mortali inventi fuerint, in pavore nimio corda commovebuntur. Cum enim coeperit impleri quod scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑ sollicitudinẽ animaꝵ frigit. &
ñ solum sacrifitiũ. s etiã holo¬
caustum dño esse deputatur
Sumamꝰ gͦ sartaginẽ ferream.
& ponamꝰ eam murũ ferreum
inter nos & ciuitatẽ. idẽ. afsuma¬
mus zelũ fortẽ. ut inter nos
& auditoris nr̃i animã inueni¬
amꝰ hunc pꝰmodũ fortẽ mu¬
nitionem. Tunc enĩ hc̃ murũ
ferreũ inuenturi sumꝰ si nc̃
eum fortiter tenemꝰ uidelicet
docendo. custo diendo. suadendo.
increpando. mulcendo. terra
aliq̃ndo leniter. aliqͣndo ũ ei
seueriꝰ agendo. De qua red¬
faciẽ ad ierłm in latere desey¬
tam. nͥ ut el animȩ cui celests̃
pacis uisionẽ doctor denumtin¬
si ad huc eam infirmari in sus
actib conspicit. remissiorẽ ees
m̃tiorẽ se minime ostendat:
Unde scͥptũ est. Filie tͥ sunt
serua corpꝰ illarũ. & ñ ostenai
hẏlarẽ faciẽ tuam ad illas. In fi¬
me qͥppe anime atq ad appi¬
titũ mundi dedite. aliqͣndo ni¬

Expanded text:
quae per sollicitudinem animarum frigitur, et quae per sollicitudinem animarum frigitur, et non solum sacrificium, sed etiam holocaustum Domino esse deputatur. Sumamus ergo sartaginem ferream, et ponamus eam murum ferreum inter nos et civitatem, id est assumamus zelum fortem, ut inter nos et auditoris nostri animam inveniamus hanc postmodum fortem munitionem. Tunc enferreum inventuri sumus, si nunc eum fortiter tenemus, videlicet docendo, custodiendo, suadendo, increpando, mulcendo, terrendo, aliquando leniter, aliquando vero etiam severius agendo. De qua faciem ad Jerusalem in latere descriptam, nisi ut ei animae cui coelestis pacis visionem doctor denuntisi adhuc eam infirmari in suis actibus conspicit, remissiorem et clementiorem se minime ostendat? Unde scriptum est: Filiae tibi sunt? serva corpus illarum, et non ostendas hilarem faciem tuam ad illas . Infirmae quippe animae atque ad appetitum mundi deditae, aliquando me
Abbreviated transcription (Latin):
atq a nobilitate intima oꝑin
suoꝵ ignobilitate ñ aiscrepat.
Que in altari tota cremari
p̃cipitur. ut uideł holo ciustum
fiat. H olo caustũ enum totum
incensum dicimꝰ Unde & in
tnslatione altera. hoc in loco
hec eadera simaila que in sar¬
tagine frigitur. holocaustũ fie¬
ri ibetur. Hoc autẽ inter ho¬
locaustũ & sacrificiũ distat. qͥa
om̃e quidẽ holocaustũ saceficiũ:
non omne sacrificium holocaustũ.
Sunt enim multa que agun¬
tur in sacrificio. sed holocausta
ñ sunt .qͥa. totam m̃tem in a¬
more sp̃itali minime incendt̃.
Qui enim sic oꝑantur ea qͥ
di sunt. ut tam̃ & quedã. que
sunt scłi ñ relinquant. nui¬
rum sacrificiũ & ñ holocaustũ
offerunt. Qui autẽ cuncta
que mundi st̃ deserunt. & totã
m̃tem igne diumi amoris ac¬
cendunt. hii nimirũ omĩpo¬
tenti año sacrificiũ & holo¬
caustũ fuint. Simila itaꝙy
in sartagine est. munda mens
iusti in zeli sp̃italis afflictiõe.

Expanded text:
atque a nobilitate intima operum atque a nobilitate intima operum suorum ignobilitate non discrepat. Quae in altare tota cremari praecipitur, ut videlicet holocaustum fiat: holocaustum enim totum incensum dicitur, unde et in translatione altera hoc in loco, ec eadem simila quae in sartagine frigitur, holocaustum fieri jubetur. Hoc autem inter holocaustum et sacrificium distat, quia omne quidem holocaustum sacrificium non omne sacrificium holocaustum. Sunt enim multa bona quae aguntur sacrificia, sed holocausta non sunt, quia totam mentem in amore spirituali minime incendunt. QDei sunt, ut tamen et quae sunt saeculi non relinquant, nimirum sacrificium et non holocaustum offerunt. Qui autem cuncta quae mundi sunt deserunt, et totam mentem igne divini amoris accendunt, hi nimirum omnipotenti Domino sacrificium et holocaustum faciunt. Simila itaque in sartagine est munda mens justi in zeli spirituali afflictione,
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc enim psalmista. ait Lo¬
uis domꝰ tue comedit me Quan¬
tum uͦ frixura. cordis qͦ ꝑspĩ
In sartagine oleo consꝑsa friget᷑.¬
offeret cam caliddam in odorem
suauissimũ año sacerdos qͥ patri
iure successerit. & tota. cremabit᷑
i altari. Tunc enim simila in
sartagine frigitur. cũ munda
mens iusti ꝑ zeli scĩ ardorem
misceri. que in conspectu omi¬
potentis dm̃ ardet & lucet.
Consꝑgatur gͦ oleo mens que
in sartagine frigit᷑. quia sc̃ĩ ⁊e¬
li districtio. necesse est ut ex¬
miscde uirtute & ardeat & cla¬
rescat. Amat enim eundẽ ip¬
sum. quẽ insequi uidet᷑. Inde
& calida in odorẽ suauissimũ
dño offerri p̃cipitur. qͥa si amo¬
rem zelus ñ habet. ea. quȩ. de
sartagine offert᷑. calorẽ simila.
amisit. Et notandũ quis eã
offerri p̃cipitur. uideł sacerdos
qui patri ure successerit. Ille.
enim sacerdos patri iure suc¬
cedit: qui esse se omĩpotentis
dmi filiũ morib aemonstrat.

Expanded text:
Hinc enim Psalmista ait: ZeHinc enim Psalmista ait: Zelus domus tuae comedit me . Quantum vero frixura cordis quae sptem Deum placat, aperte ostene eam calidam in odorem sua vissimum Domino sacerdos qui patri jure successerit, et tota cremabitur in altari . Tunc enim simila in sartagine frigitur, cum munda mens justi per zeli sancti ardorem 305 misceri, quae in conspectu omnipotentis Domini ardet et lucet. Conspergatur in sartagine frigitur, quia sancti zeli districtio necesse est ut misericordiae virtute et ardeat et clarescat: amat enim eumdem ipsum quem insequi videtur; unde et calida in odorem suavissimum Domino offerri praecipitur, quia si amorem zelus non habet, ea quae in sartagine offertur calorem simila amisit. Et notandum quis ea offerre praecipitur, videlicet sacerdos qui patri jure successerit. Ille enim sacerdos patri jure succedit, qui esse se omnipotentis Domini filium moribus demonstrat,
Abbreviated transcription (Latin):
quia ualde cruciatur. dũ mn¬
sirmos quosꝙ ȩterna. deseris
e reb temꝑalib delectari coi¬
spicit. Quam bene paub sr¬
taginẽ ferreã sumpserat: cu
⁊elo anunarũ cruciatus dicda
quis infirmat᷑. & ego ñ infirr
Q uis scandalizatur. & eqo u¬
Ipsum suũ cor qͦd animarimn
zelo succenderat. qͥd aliud q̃s
sartaginẽ fecerat. in quo amo¬
re uirtutũ contra uicia arde¬
bat: Quod enĩ urebat᷑ sirta¬
go erat. in ardescebat enĩ a co¬
quebat. qͥa. incende bat᷑ amari¬
tudine. sed uirtutũ alim̃ta
p̃parabat ex sua afflicta cogi
uitatem murũ ferreũ ponit
erem udicii inter cum &a
hinam quam a uiciis zelatur
astis est. ut & si audire. is qui
locet᷑ noluerit. doctor tamen
Bael gͥd exhibet de auditoris
am ponit. quia in ultionis tẽ¬
pore inde doctor a dãpnatio¬
ns piculo munitur. unde nũc
rebam custo die cordis frix¬
uram patitur. N ullũ qͥppe
om̃ipotenti do tale est sacri¬
fciũ. quale est zelus animarl.

Expanded text:
quia valde cruciatur, dum inquia valde cruciatur, dum infirmos quosque aeterna deserere, et rebus temporalibus delectari conspicit. Quam bene Paulus sartaginem ferream sumpsit, cum zelo animarum cruciatus dicebat: « Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego Ipsum suum cor, quod animarum zelo succenderat, quid aliud quam sartaginem fecerat, in quo amore virtutum contra vitia ardebat? Quod enim urebatur, sartago erat. Inardescebat enim et coquebat, quia incendebatur amaritudine; sed virtutum alimenta praeparabat ex sua afflicta cogitcivitatem murum ferreum ponit extremi judicii inter eum et animam quam a vitiis zelatur testis est? Ut etsi audire is qui docetur noluerit, doctor tamen pro zelo quem exhibet de auditoris civitatem ponit, quia in ultionis tepore inde doctor a damnationis periculo munitur, unde nunc per zelum custodiae cordis frixuram patitur. Nullum quippe omnipotenti Deo tale est sacrificium, quale est zelus animarum.
Abbreviated transcription (Latin):
plicet. zelꝰ se in furorẽ tͣhit.
atq extra. patiencie limitem
animũ captiuũ rapit. Quia
gͦ ꝑmixta simul uitia atey adu¬
nata cõtra. m̃tem ueniunt. rec¬
te in p̾dicatoris ore contͣ de¬
seriptam ierusalem. castra. ꝓpo¬
nuntur. & qͥa aliqͣndo singula
binc inde sensũ feriunt. ingyro
arietes ordinant᷑. Ponit gͦ p̃di¬
cator arietes in gyro. dũ caute
denuntiat. quã blande luxuria
ꝑcutit. quã asꝑa impatiencia
occidit. quã laboriose auaritia
accendit & interimit. quã tu¬
mide suꝑbia extinguit. Ingy¬
ro itaq arietes ponere est.
p̃dicando ostendere. qͥ undiq
soleant animã mucrones uitioꝵ
ferire. S equitur. Et tu sume
tibi sartaginem ferreã. & pones i
murũ ferreũ inter te ꝙ int er¬
uitatem. Quia strrũ forte ñ¬
tallum est. & in sartagine cibis
frigit᷑. quid ꝑ sartaginẽ ferr
nͥ sp̃italis deli fortis frixiuasi¬
natur:ᵈ Omĩs quippe sp̃itiu
relus. doctoris animũ frigir.

Expanded text:
plicet, zelus se in furorem trahit, plicet, zelus se in furorem trahit, atque extra patientiae limitem animum captivum rapit. Quia ergo permista simul vitia atque adunata contra mentem veniunt, recte in praedicatoris ore contra descriptam Jerusalem castra proponuntur. Et quia aliquando singula hinc inde sensum arietes ordinantur. Ponit ergo praedicator arietes in gyro, dum caute denuntiat, quam caute luxuria percutit, quam aspere impatientia occidat, quam laboriose avaritia accendit et interimit, quam tumide superbia exstinguit. In gyro itaque arietes ponere, est praedicando ostendere qui undique soleant animam mucrones vitiorum ferire. Sequitur: « Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et civitatem. » Quia ferrum forte metallum est, et in sartagine cibus frigitur. Quid per sartaginem ferream, nisi spiritalis zeli fortis frixura signatur? Omnis quippe spiritalis zelus doctoris animam frigit,
Abbreviated transcription (Latin):
cia ueletur. Suꝑbia quoꝙ esse
sinc inuuidia atq inani gła. nul¬
latenꝰ potest. Suꝑbus etenim
quisq honorẽ quẽ ipse ambit.
aliis inuidet. & cũ hunc for¬
tasse optinuerit. in elatione
gie temporalis attollit᷑. atꝙ qͦd
alios conspicit minime ꝑciꝑe
potuisse. hoc se ꝑ manẽ głam
gaudet p̃ ceteris habere. Sei
endum quoq est quia. sepe ñnub¬
la uitra ad. m̃tem ñ simul ueni¬
unt. s supponunt᷑. ut unũ alteri
in temptatione succedat. & dũ
aliua contra faciẽ uenit. ali¬
ua uͭ intemptatione se ex la¬
tere subicit. quatinꝰ dũ alt̾
resistitur. ab altero mẽs decepta¬
capiatur. Ipsa enim quȩ suꝑius¬
iam diximus uicia. plerumq
se alia ꝓ aliis furtiue supponũt.
sicut ñ numquã dum iram
uincere in nobismet ipsis cona¬
mur. plusquã necesse ẽ. lenitas
m̃tem occupat. ut asꝑitatem
peccantib quã. oportet mi¬
nime ꝓponat. Sepe uͦ dũ no¬
bis messe incauta lenitas dis¬

Expanded text:
cia veletur. Superbia quoque esse cia veletur. Superbia quoque esse sine invidia atque inani gloria nullatenus potest. Superbus etenim quisque honorem quem ipse ambit aliis invidet. Et cum hunc fortasse obtinuerit, in elationem gloriae temporalis attollitur, atque quod alios conspicit minime percipere potuisse, hoc se per inanem gloriam gaudet prae caeteris habere. 28. Sciendum quoque est quia saepe nonnulla vitia ad mentem non simul veniunt, sed supponuntur, 1304 ut unum alteri in tentatione succedat. Et aliud contra faciem venit, aliud vero in tentationem se ex latere subjicit, quatenus dum alteri resistitur, ab altero mens deceptacapiatur. Ipsa enim quae superius diximus vitia plerumque se alia pro aliis furtive supponunt, sicut nonnunquam dum iram vincere in nobismetipsis conamur, plus quam necesse est lenitas mentem occupat, ut asperitatem peccantibus quam oportet minime proponat. Saepe vero dum nobis inesse incauta lenitas dis
Abbreviated transcription (Latin):
uortabis aggerẽ. Quo enĩ men̾
aesiderare cęlestia ceꝑit. eo in
ilam maligna sp̃c temptationi¬
nus suis terrenas ampliꝰ cogi¬
tationes ex aggerant. Pr opħa
sͥ aggerẽ comportat. cũ p̃da¬
ator sc̃s bonis m̃tib qualiter ter¬
ina desideria subripe solent
denuntiat. Atq adhuc subditur.
& dabis contra eam castra. & po¬
nos arietes in gyro. Quasi dat
do malignoꝵ sp̃uum cont᷑ cam
collectas atq adunatas insidias
indicat. ut aliqͣndo ñ solum mͦ
ex imo. s ex comunctis uitis
simul temptent. Nam sunt
quedam uicia quasi ꝑ quandã
sibi cognationẽ ꝓpinqua. sicut
dissolutio sp̃c. appetitꝰ gule. & im¬
munditia luxuriȩ. sicut multi lo¬
mens ad ingluiuẽ uentris rapit᷑.
& dum cibis uenter extenditur.
ad luxuriam caro trabit᷑ suꝑ¬
biendo captiua: e rursũ exmul¬
tilo quio fallacia generat᷑. quia.
ualde difficile est. ut qͥ multa
io quitur. ñ etiam m̃tiatur.
Et sepe m̃datiũ etiam piurio
tegitur. ut ante humana iuda¬

Expanded text:
portabis aggerem. Quo enim mens desiderare coelestia coeperit, eo in illam maligni spiritus tentationibus suis terrenas amplius cogitationes exaggerant. Propheta ergo aggerem comportat cum praedicator sanctus bonis mentibus qualiter terrena desideria subrepdenuntiat, atque adhuc additur: « Et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. » Quasi dat do malignorum spirituum contra eam collectas atque adunatas insidias indicat, ut aliquando non solummodo ex uno, sed ex cunctis vitiis simul tentent. Nam sunt quaedam vitia, quasi per quamdam sibi cognationem propinqua, sicut dissolutio spiritus, appetitus gulae, et immunditia luxuriae, sicut multilomens ad ingluviem ventris rapitur, et dum cibis venter extenditur, ad luxuriam caro trahitur superbiendo captiva. Et rursum ex multiloquio fallacia generatur, quia valde difficile est ut qui multa loquitur non etiam mentiatur; et saepe mendacium etiam perjurio tegitur, ut ante humana judi
Abbreviated transcription (Latin):
misteriũ gͥo cotidie erga untꝰ
cuisq animã a doctore agitur
signum c̃ domui ifrł. & hoc q̃d
igit. & hoc gͦd agendo nuntia¬
uit. qͥa sicut domꝰ isrł obsida¬
onem cor ꝑaliter ꝑtulit. ita
quȩq anima que iam seruire
onipotenti d̃o incipit. obsi¬
dentes se insidias malignorũ
sp̃uum sentit. R quibꝰ siuere
cripi appetit. scire debet quia¬
cripi sua uirtute ñ possit. sed
cy necesse ẽ ut adiutoriũ spet.
qui nos & in carne corruptibi

Expanded text:
mysterium, quod quotidie erga unius cujusque animam a doctore agitur, signum est domus Israel, et hoc quod egit et hoc quod agendo nuntiavit. Quia sicut domus Israel obsidionem corporaliter pertulit, ita unaquaeque anima, quae jam servire omnipotenti Deo incipit, obsidentes se insidias malignorum spirituum sentit, a quibus si vere eripi appetit, scire debet quia sua virtute eripi non possit, sed ejus necesse est ut adjutorium speret, qui nos et in carne co
Abbreviated transcription (Latin):
inepta leticia uigorẽ m̃tis i¬
soluat. qualiter multilo quiui
munitionẽ cordis destruat.
quomͦ inuidia caritatẽ inre¬
ficiat. quẽ ad modũ suꝑbr ar¬
cem humilitatis effodiat qu¬
liter fallatia cũ ueritatẽ in
sermone corruꝑit. hanc etũ
in cognitione corrũpat. ut
qui uerũ dicere noluit qͦs
intellexit. iam nec intelliga
quod dicere ualeat. O rai¬
natur gͦ a p̃dicatore obsicduo
cum ꝑ scẽ ammonitionis
uerba singulis quib ꝙ uirtu¬
insidient᷑ denuntiat. Et con¬
tra ierusalem quã descripsit
in latere p̾dicator munitiões
e dificat. qͣndo mala queꝙ
quam munita contra m̃te
ueniant demonstrat. ut se seuit
sub uirtutũ specie abscondũit
quatinꝰ sicut sepe iam diximꝰ
immo derata ira iusticia ui¬
deri appetat.&. disciplinȩ re¬
issio mansuetudo uideri uelit.
stenacia sese parsimoniã no¬
qunet. a mordinata. rerũ effusio
benuolentiã appellet. Quasi

Expanded text:
inepta laetitia vigorem mentis rinepta laetitia vigorem mentis resolvat, qualiter multiloquium munitionem cordis destruat, quomodo invidia charitatem interficiat, quemadmodum superbia arcem humilitatis effodiat, qualiter fallacia cum veritatem in sermone corruperit, hanc etiam in cognitione corrumpat, ut qui verum dicere noluit quod intellexit jam nec intelligquod dicere valeat. Ordinatur ergo a praedicatore obsidio, cum per sanctae admonitionis verba singulis quibuinsidientur ostenditur. Et contra Jerusalem, quam describit in latere praedicator munitiones aedificat, quando mala quae que, quam munita contra mentem veniant demonstrat, ut sese vitia sub virtutum specie abscondant, quatenus, sicut saepe jam diximus, immoderata ira justitia videri appetat et disciplinae remissio mansuetudo videri velit, et tenacia sese parcimoniam nominet, et inordinata rerum effusio se benevolentiam appellet: quasi