comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cit dira aliect miserico rere¬
cengere ipiciendo non uult
guine. sicut scriptum est
issimduns pccata hominum
propter panitenciam Sed tunci
peccator cum respicitur non
sul sisutqua districtus uidex
merito. iubtiliter inquirit. re¬
usadtornenta non sufficit:
Quamuis hoc etiam iustorum
uoci congruit: quorum mets
semꝑ sollicita uenturo exami¬
nȩ intendit Omne enim qđ
agunt metuunt: dum caute
considerant quiante qͣttũ
iudic̃estabunt Intuentur po¬
tenciam illius magnitudinis:
& pensant quanto reatq cons¬
tricti sunt propriae in firmi
tatis. Enumerant mala ꝓ¬
prii operis: et contra haecꝰ ex¬
uggerat bona conditoris:
Considerant praua quam dir¬
tricta iudicet: bona opera.
quam subtiliter penset. Et
penturosse absque ambigui¬
tate praesciunt: si re mõta
pietate udicentur Quia
hoc ipsum quoq quod iuste
uidemur uiuere culpa est :
si uitam nram cum udicat
hanc apud se diuina miseri¬
cordia non excusat Hinc
enim in hoc eundem libro

Expanded text:
cit, quia scilicet misericors Crecorrigere, aspiciendo non vult punire, sicut scriptum est: Dissimulans peccata hominum propter poenitentiam . Sed tunc peccator cum respicitur non subsistit, quia cum districtus Judex merita subtiliter inquirit, reus ad tormenta non sufficit. Quamvis hoc etiam justorum voci congruit, quorum mens semper sollicita venturo examini intendit. Omne enim quod agunt metuunt, dum caute considerant ante quantum Judicem stabunt. Intuentur potentiam illius magnitudinis, et pensant quanto reatu constricti sunt propriae infirtatis. Enumerant mala proprii operis, et contra haec exaggerant bona conditoris. Considerant prava quam districte judicet, bona opera quam subtiliter penset, et perituros se absque ambiguitate praesciunt, si remota pietate judicentur, quia hoc ipsum quoque quod juste videmur vivere culpa est, si vitam nostram cum judicat, hanc apud se divina misericordia non excusat. Hinc enim in hoc eodem libro
Abbreviated transcription (Latin):
postas & ecce quasi sta¬
eua u grandis statua illic
t dimel itaq dum somni.¬
um adimplendum reuerenter
insinuat. & ex qua ortum sit
cogitacione manifestat: patens¬
ter̃ ostenditur. quia hoc ple¬
rumq ex cogitacione simul
& reurlacione generatur: sed
tanto ris credi difficilius de¬
bet. quanto & ex quo impul¬
su ueniant facilius non eli¬
ritus his quos amorẽ uite pre
prosperã &iam dormientibus
promitrit Et quos formidare
auersa considerat. eis hec
durius somnii imaginibus in¬
tentat : quatinus iñcbetam
nientem diuersa qualitate
affitiat. Cam namq aut spe
subleuans. aut diprimens ti
somniis nititur: ut ab inten.¬
cione cogitacionis solidae
ad tempus salutem msomentũ¬
q diriuetur. Quamuis ipsi pro¬
tinus animum ab illusionis
imaginacione discutiunt:
sel bostis unsidians uo eos uigi¬
lantes minime superat: aqr¬
mientes grauius impugudo
mittit : ne melectoꝵ cordibus
ipse saltim apassionis premio

Expanded text:
statua una grandis, statua illa Daniel itaque dum somnium et implendum reverenter insinuat. et ex qua ortum sit cogitatione manifestat, patenter ostenditur, quia hoc plerumque ex cogitatione simul et revelatione generetur. Sed tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant, facilius non eluritus his quos amore vitae praeprospera etiam dormientibus promittit, et quos formidare adversa considerat, eis haec durius somnii imaginibus intentat, quatenus indiscretam mentem diversa qualitate afficiat, eamque aut spe sublevans, aut deprimens timsomniis nititur, ut ab intentione cogitationis solidae ad tempus saltem momentumque devientur, quanquam ipsi protinus animum ab illusionibus imaginationis discutiant; sed hostis insidians, quod eos vigilantes minime superat, eos dormientes gravius impugnat.rmittit, ne in electorum cordibus ipse saltem a passionis praemio
Abbreviated transcription (Latin):
Tela quippe tarditatẽ ꝓuec¬
tus habet. uita autem prę̧¬
sens moram de fectus non
hab& In illa namq cum
laborantis manus figitur.
aduentus terminus e longa.¬
tur In ista uero quia tem̃¬
pus semꝑ desinens in desi-¬
nenter consumimus. adsnẽ
mri itineris cimm quiescendo

Expanded text:
Tela quippe tarditatem provecTela quippe tarditatem provectus habet, vita autem praesens moram defectus non habet. In illa namque cum laborantis manus figitur, adventus terminus elongatur; in ista vero, quia tempus semper desinens indesinenter consumimus, ad finem nostri itineris etiam quiescendo
Abbreviated transcription (Latin):
tur Congrua ualde simili¬
tudme. tempus carnis telȩ
conparatur Quia sieut tela
fili s. sic uita mortalis dieb
singulis proficit: Sedquo
augmentum ꝑ cipit: ad inci¬
sionem tendit Quia sieut
& superius diximus. cum
tempora accepta praeterę¬
unt. uentura breuiantur.
Et de uniuerso intae spacio
eo siunt pauciora quae ueni¬
unt : quo multa sunt quae
transierunt: Tela quippe
in fra supra queligata duo¬
bus lignis in nectitur: ut te¬
xeatur Sed quo inferius tex¬
tti in uoluitur: eo superius
texenda deplicatur. Et imn¬
de se ad augmentũ multipli¬
cat: in defit minus quod res¬
tat: Sic nimirum uite nr̃ę
tempora & trans acta quasi
in ferius in uoluimus: & uen¬
tura asuperiori deplicamus
Quia quod plus fuint p̃terita:
minus eẽ. incipiunt futura.
Sed quia nec tela ad ex praessi¬
onem nr̃i temporis sufficit:
Iam eius quoq. festinacionẽ
uitȩ nr̃ȩ uelocitas transit:
Recte nunc dicitur Dies mei
uelocius transierunt: quam
ate xente tela succiditur:

Expanded text:
tur. --Congrua valde similitudine tempus carnis telae comparatur, quia sicut tela filis, sic vita mortalis diebus singulis proficit; sed quo ad augmentum proficit, eo ad incisionem tendit, quia, sicut et superius diximus , cum tempora percepta praetereunt, ventura breviantur, et de universo vitae spatio eo fiunt pauciora quae veniunt, quo multa sunt quae transierunt. Tela quippe infra supraque ligata, duobus lignis innectitur, ut texatur; sed quo inferius texta involvitur, eo superius texenda deplicatur; et unde se ad augmentum multiplicat, inde fit minus quod restat. Sic nimirum vitae nostrae tempora et transacta quasi inferius involvimus, et ventura a superiori deplicamus, quia quo plus fiunt praeterita, minus esse incipiunt futura. Sed quia nec tela ad expressionem nostri temporis sufficit, nam ejus quoque festinationem vitae nostrae velocitas transit, recte nunc dicitur: Dies mei velocius transierunt, quam a texente tela succiditur.
Abbreviated transcription (Latin):
non inconuenienter intelligi
quod sanctus quisq menses
uacuos sicut mercennarius du¬
cit : quia laborem iam sustinet.
sed premium nec dum tenet. hoc
tolerat. illud expectat. noctes
uero laboriosas enumerat: quia
aduersitatis sibi praesentis tem¬
poris. sese inuirtutibus exercen¬
do coaceruat Nam si profice¬
re inmentem non appetit. mi¬
nus fortasse aspera. que mundi
sunt sentit Quȩ tamen senten¬
tia. si aduocem scã ecclesiȩ
dutitur: intellectus enuis paulo
subtilius indagetur Ipsa quip
insirmissuis terrenas acciones
absq uita premio defluentes
sustinet: ipsa noctes laborio¬
sas enumerat: que in membris
fortibus. multiplices tribulati¬
ones portat: Inbac & enim ui¬
da quedam iaboriosa sint quȩ¬
dam uacua: quecloni uero uia

Expanded text:
non inconvenienter intelligi non inconvenienter intelligi quod sanctus quisque menses vacuos sicut mercenarius ducit, quia laborem jam sustinet, sed praemium necdum tenet; hoc tolerat, illud exspectat. Noctes vero laboriosas enumerat, quia adversitates sibi praesentis temporis sese in virtutibus exercendo coacervat. Nam si proficere in mente non appetit, minus fsunt, sentit. Quae enim sententia, si ad vocem sanctae Ecclesiae ducitur, intellectus ejus paulo subtilius indagatur. Ipsa quippin infirmis membris suis terrenas actiones absque vitae praemio defluentes sustinet. Ipsa noctes laboriosas enumerat, quae in membris fortibus multiplices tribulationes portat. In hac etenim vita quaedam laboriosa sunt, quaedam vacua. Quaedam vero va
Abbreviated transcription (Latin):
tergat : ipse denunciat dicers:
Non sunt condignȩ passiones hu¬
ius temporir ad futurã głam
quereuelabitur in nobis: Fi¬
nem itaq operis quasi mercen¬
narius praestolatur. quidum
prouectum remuneracionis
considerat. uile existimat
quod poene deficiens laborat.
Apte audem subditur. lic & egõ
habui menses uacuos: & nocter
laboriosas enumeraui mihi
S lecti quippe conditori rerum
seruiunt: & saepe rerum imno¬
pia coangustantur leramore
deo inherent: & tamen subsi¬
dici uitae praesentis egent.
Qui igitur ꝑ actiones suas prȩ¬
sencia non querunt: amudi¬
di conpendiis uacuos menser
ducunt: Noctes quoq labo¬
riosas tolerant: quia aduersi.¬
tatum tenebras Nonsolum usq
adinopiam. sed saepe usque
ad corporis cruciatum portaꝗ.
Dispectum namq aegestatemq
ꝑpeti laboriosum bonis menti.¬
bus non est: sed quousq ad afflic¬
tionem carnis aduersitas uer¬
titur. labor ꝓcul dubio ex
dolore sentitur: Potest etiam

Expanded text:
tergat, ipse denuntiat, dicens: tergat, ipse denuntiat, dicens: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Finem itaqnarius praestolatur, qui dum profectum remunerationis considerat, vile aestimat, quod pene deficiens laborat. Apte itaque subditur: Sic et ego habui menses vacuos, et noctes laboriosas enumeravi mihi Electi quippe Conditori rerum serviunt, et saepe rerum inopia coangustantur. Per amorem Deo inhaerent, et tamen subsidio vitae praesentis egent. Qui igitur per actiones suas praesentia non quaerunt, a mundi compendiis vacuos menses ducunt. Noctes quoque laboriosas tolerant, quia adversitatum tenebras non solum usque ad inopiam, sed saepe usque ad corporis cruciatum portant. Despectum namque egestatemque perpeti, laboriosum bonis mentibus non est; sed cum usque ad afflictionem carnis adversitas vertitur, labor procul dubio ex dolore sentitur. Potes
Abbreviated transcription (Latin):
quod paulus semꝑse ipsoro¬
bustior contra aduersa regit᷑.
quia nimirum finem sui oꝑis
sicut mercennarius prestolat᷑.
graue namq quod sustinet esti
pe quamsit graue quod pati-¬
tur indicat᷑ qui in carcerib
abundancius. in plagis supra
modum: in mortibus frequen¬
ter sefuisse testatur Quia ui¬
daeis quinquies quadrage¬
nas : unaminus accepit Qui
ter uigis caesus semel lapidatꝰ
est: ternau fragium passus
nocte & die in profundum ma-¬
ris fuit : qui pericula flumi.¬
num. latronum. ex genere. ex
gentibus. in ciuitate. in solitu¬
dine. in mari. infalsis fratrib
ꝑtulit Qui in labore: & ine¬
rumna. Inieiuniis multis. in
fame & siti infrigore & nudita¬
te laborauit Quiforis pug¬
nat. intus timores sustinuit
Qui ultra uires grauatum seasse¬
rit dicens: supra modũ graua¬
ti sumus supra uirtutẽ ita ut
taederet nos etiam uiuere
Sed quomodo remuneracionis
lint eo sudorem tanti laboris

Expanded text:
quod Paulus semper semetipso roquod Paulus semper semetipso robustior contra adversa erigitur, quia nimirum finem sui operis sicut mercenarius praestolatur. Grave namque quod sustinet aestimpe quam sit grave quod patitur, indicat, qui in carceribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus frequenter se fuisse testatur; qui a Judaeis quinquies quadragenas unam minus accepit; qui ter virgis caesus, semel lapidatus est, ter naufragnocte et die in profundo maris fuit; qui pericula fluminum, latronum, ex genere, ex gentibus, in civitate, in solitudine, in mari, in falsis fratribus pertulit; qui in labore et aerumna, in jejuniis multis, in fame et siti, in frigore et nuditate laboravit; qui foris pugnas, intus timores sustinuit; qui ultra vires gravatum se asserit, dicens: Supra modum gravati sumus, supra virtutem, ita ut taederet nos etiam vivere . Sed quomodo remunerationis linteo sudores tanti laboris
Abbreviated transcription (Latin):
subigisse declaratur: Sed qui
adhuc umbram desiderat. ser¬
uus est: Quia quousq aestum
miserae condicionis portat
Ubi apte subditur Et sicut
mercennariue praestolatur
finem operis sui Mercenna¬
rius & enim cum facienda
opera conspicit: mentem ꝓ¬
tinus ex longinquitate & pon¬
dere laboris addicit Cum
uero lassiscentẽ animum ad
considerandum operis prae¬
mium reuocat: uigorem mox
animi ad exercitium laboris
reformat Et quod graue ꝑ¬
pend it exopere: leue existi¬
mat exremuneracione Sic
electi quiq cum mundi huiꝰ
ad uersa paciuntur : cum ho¬
nestatis contumilias. rerum
damna cruciatus corporis
tollerant: esse graui aquibus
exercentur penscnt Sed cũ
mentis oculum ad aeternae
patriae consideracionẽ teti¬
dunt: exconparacionem prae¬
mii quam sit leue quod paci¬
untur inueniunt: Quod
enim ualde esse in portabile
exdolore ostenditur. conside¬
racione prouida exremune¬
racione leuigatur Hinc est

Expanded text:
subegisse declaratur. Sed quia subegisse declaratur. Sed quia adhuc umbram desiderat, cervus est; quia quousque aestummiserae conditionis portat. Ubi apte subditur: Et sicut mercenarius praestolatur finem operis sui. Mercenarius etenim cum faciendo opera conspicit, mentem protinus ex longinquitate et pondere laboris abducit. Cum vero lassescentem animum ad desiderandum operis praemium revocat, vigorem mox animae ad exercitium laboris reformat, et quod grave perpendit ex opere leve aestimat ex remuneratione. Sic electi quique, cum mundi hujus adversa patiuntur, cum honestatis contumelias, rerum damna, cruciatus corporis tolerant, esse gravia, quibus exercentur, pensant, sed cum mentis oculum ad aeternae patriae considerationem tendunt, ex consideratione praemii, quam sit leve quod patiuntur inveniunt. Quod enim valde esse importabile ex dolore ostenditur, consideratione provida ex renumeratione levigatur. Hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicebant. Nos quiportaui
mus pondus diei & aestus
Bene autẽ quidesiderare um¬
brtim dicitur.: seruus uocat᷑.
quia electus quisq quousque
infirmitatis condicione cots¬
tringitur : sub dominantis
corrupcionis ugo quasi sub
aestus anxietate retinetur:
Quinimirum cum corrupcio-¬
ne exutus fuerit: tunc sibi¬
met ipsi liber & tranquillus
in notescit Unde & recte etiã
ꝑ paulum dicitur Ipsa creatu¬
ra liberabitur a seruitute
corrupcionis: in libertatem
gloriae filiorum dei Elec¬
tos enim nunc poena corrup¬
cionis ad grauat : sed tunc in¬
corrupcionis gła exaltat
Et quantum ad p̃sentis necessi¬
tatis pondera. nunc indei
filios de libertate nihil osten¬
ditur.ttintum ad sub¬
sequentis libertatis głam
tunc indei famulis deserur¬
tute nihil apparebit Crea-¬
tura ergo seruitute corrup-¬
cionis exutti. Et dignitate
libertatis accepta infilioꝵ
dei głam uertitur: Quia
unitti deo ꝑ sp̃m quasi loc ipsũ
quodereatura est tramsisse ac¬

Expanded text:
--Umbram quippe servo desiderare mus pondus diei, et aestus . Bene autem qui desiderare umbram dicitur, cervus vocatur; quia electus quisque, quousque infirmitatis conditione constringitur, sub dominantis jugo corruptionis, quasi sub aestus anxietate retiQui nimirum cum corruptione exutus fuerit, tunc sibimetipsi liber et tranquillus innotescit. Unde et recte etiam per Paulum dicitur: Ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei . Electos enim nunc poena corruptionis aggravat, sed tunc incorruptionis gloria exaltat; et quantum ad praesentis necessitatis pondera nunc in Dei filiis de libertate nihil ostenditur, tantum vero ad subsequentis libertatis gloriam, tunc in Dei famulis de servitute nihil apparebit. Creatura ergo, servitute corruptionis exuta, et dignitate libertatis accepta, in filiorum Dei gloriam vertitur, quia, unita Deo per spiritum, quasi hoc ipsum quod creatura est tra
Abbreviated transcription (Latin):
eius: Dies suos mercennarius
euoluicitius exoptat: ut ad-
laboris sui praemium sine
tarditate ꝑ ueniat Diesita¬
quae hominis uera & aeter¬
na scipientis recte diebus mer¬
cennarii conparantur.: quia
praesentem uittm uiam. ñ
patriam. Miliciam: non pal¬
mam deputat Et eose ab eẽ.
longuis a praemio conspicit:
quõtardius ad finẽ uenit:
Considerandum quoque est
quod mercennarius in alie-¬
nis laboribus exsudat: sedta¬
men sibi praemium ꝓprium
praeparat Uoce autẽ redep¬
toris dicitur Regnĩ meum
Non est de hoc mundo. Om̃s¬
ergo qui spe celestium praediti
exercitio uite presentis atteritiii .¬
in alieno labora mus. Nam se

Expanded text:
e. --Dies suos mercenarius evolvi citius exoptat, ut ad laboris sui praemium sine tarditate perveniat. Dies itaque hominis vera et aeterna sapientis recte mercenarii diebus comparantur, quia praesentem vitam, viam non patriam, militiam non palmam deputat; et eo se abesse longius a praemio conspicit, quo tardius ad finem venit. Considerandum quoque est quod mercenarius in alienis laboribus exsudat, sed tamen sibi praemium proprium praeparat. Voce autem Redemptoris nostri dicitur: Regnum meum non est de hoc mundo . Omergo qui spe coelestium praediti exercitio vitae praesentis atterimur, in alieno laboramus, e
Abbreviated transcription (Latin):
tauit. Et inde mens confun¬
ditur. unde surgere a confusi¬
one iitebatur. ut per hoc ad
semet ipsam diuerberata rede¬
at. per quod semet ipsam iam
collecta & coadunata transi¬
bat: Iste aberuditione diuine le¬
gis alienus ignorantia sua depri¬
mitur. Nequid optinende salu¬
tis opererur: Ille diuinȩ legis
scientia predi.tus dum sibi pre
ceteris gaud& intellectum sub¬
petere: quia priuato gaudio
exultat percepti intellectus in
sẽ mimera dissipat. Et indtin
iuditio ceteris deterior exibet᷑:
Unde clarior ceteris ad tempis¬
habetur ostenditur: hunc quia
untutum dona non subleuant.
Etiam uiã simplicẽ rectitudinis
declinat Et uelut extraneum
se acaelesti munere deputans qua¬
sieo securius praua: agit quos
suꝑni dom sublimia munera
non ꝑcepit. Illum prophelabi
uate oque uentum quae gore.

Expanded text:
tavit; et inde mens confuntavit; et inde mens confunditur, unde surgere a confusione nitebatur, ut per hoc ad semetipsam diverberata redeat, per quod semetipsam jam collecta et coadunata transibat. Iste, ab eruditione divinae legis alienus, ignorantia sua deprimitur, ne quid obtinendae salutis operetur. Ille divinae legis scientia praeditus, dum sibi prae caeteris gaudet intellectum suppetere, quia privato gaudio exsultat, percepti intellectus in se munera dissipat; et inde in judicio caeteris deterior exhibetur, unde clarior caeteris ad tempus ostenditur. Hunc quia virtutum dona non sublevant, etiam viam simplicem rectitudinis declinat; et velut extraneum se a coelesti munere deputans, quasi eo securius prava agit, quo superni doni sublimia munera non percepit. Illum prophetiae vat, eique ventura quaeque
Abbreviated transcription (Latin):
bra menꝰ  ob̾scuroe Vnde & sa¬
pe quia percunctatus. quisq.
conticesscere non ualet. aut
falsum dicens suam mentem
trucidat. aut uere loquens pro¬
ximi uitã grauat Alius amo¬
re conditoris excitatus a terre¬
nis cogitacionibus mentem
curat assidua oratione suspen¬
dere. atq hanc insecreta quie¬
tis intime securitate collocare
sed inipso suȩ orationis ascen¬
sudum eleuari ab infimis ni¬
titur. In fimorum fantasia re¬
uerberatur. atq adintendam
lucẽ mentis oculus cenditur.
sed excorporeo usu surgentib
terrenarum imaginibus obseu¬
ratur Unde & fit plerumq. ut
intendentis animus ipsa sua ist¬
mitate fatigatus. aut orationẽ
deserens desidia torpeat: aut
si diumoratione permanserit. an¬
te eius oculos ocultarum ima¬
ginum caligo densescat. Bente
ergo dicitur. Temptatio est ui¬
ta hominis super terram.: quan¬
do ibi quoq reatum discrecio¬
nis inuenit. Ubi se prouectum
comprehendere a sensionis pu¬

Expanded text:
bra mendacii obscuret. Unde et sabra mendacii obscuret. Unde et saepe quia percontatus quisque conticescere non valet, aut, falsum dicens, suam mentem trucidat, aut, vera loquens, proximi vitam gravat. Alius, amore conditoris sui excitatus, a terrenis cogitationibus mentem curat assidua oratione suspendere, atque hanc in secreta quietis intimae securitate collocare; sed in ipso suae orationis ascensu, dum clevari ab infimis nititur, infimorum phantasmate reverberatur; atque ad intuendam lucem mentis oculus tenditur, sed ex corporeo usu, surgentibus rerum terrenarum imaginibus, obscuratur. Unde fit plerumque ut intendentis animus, ipsa sua infirmitate fatigatus, aut, orationem deserens, desidia torpeat, aut, si diu in oratione permanserit, ante oculos ejus obortarum imaginum caligo densescat.  Veergo dicitur: Tentatio est vita hominis super terram, quando ibi quoque reatum descensionis invenit, ubi se provectum comprehendere ascensionis pu
Abbreviated transcription (Latin):
rectitudinis exerit: prauisq
non mansuetudine sed aue¬
toritate contra dicit: Unde
plerumq fit ut aut himnilita¬
tis studio zelum rectitudinis
deserat: aut rursum zelo recti¬
tudinis turb&. humilitatis stu¬
dium quod tenebat: Cumq se¬
ruari simul& celi auctoritas &.
propositionis humilitas possit. si¬
bimet ipsi homo experturbati¬
onc incognitus reditus. Ita uehe¬
menter ambigat. Ne apud se¬
ductum animum aut superbi¬
a se auctoritatem zeli insinu&.
aut torpor pauidus humilitatẽ
singat. Auus huanta sit fallatie
cusspa considerans: munire arte
ueritatis deternit. ut exore iam
falsus fermo non prodeat. sese¬
q. funditus amendatii transgre¬
ssione disiungat sed sit plerũq
ut cum uerũm dicitur: uita
proximi grauetur Cumq in¬
gerere alteri lesionem metu¬
ĩt : adhoc quod dudum presierat
fallatiȩ intium quasi exstudio
pietatis redeat sicq sit ut & si
malitia mentem non tenet. In
ea tamen ueritatis radium ũ¬

Expanded text:
rectitudinis exerit, pravisque rectitudinis exerit, pravisque non mansuetudine, sed auctoritate contradicit. Unde plerumque fit ut aut humilitatis studio zelum rectitudinis deserat, aut rursum zelo rectitudinis turbet humilitatis studium quod tenebat. Cumque servari simul et zeli auctoritas, et propositionis humilitas vix possit, sibimetipsi homo ex perturbatione incognitus redditur, ita ut vehementer ambigat, ne apud seductum animum aut superbia se auctoritatem zeli insinuet, aut torpor pavidus humilitatem fingat. Alius, quanta sit fallaciae culpa considerans, munire se arce veritatis decernit, ut ex ore jam falsus sermo non prodeat, seseque funditus a mendacii transgressione disjungat. Sed fit plerumque ut cum verum dicitur, vita proximi gravetur; cumque ingerere alteri laesionem metuit, ad hoc quod dudum presserat fallaciae vitium, quasi ex studio pietatis redit; sicque fit ut etsi malitia mentem non teneat, in ea tamen veritatis radium um
Abbreviated transcription (Latin):
horuni inuitus meminito luo
poenam sustinet. quod uelup¬
tatem putauit Quia uero
ad deuictã culpã retrahi metu¬
it: uentrem mirae abstinenci¬
ae uigore restringit. uultus¬
qr ex abstinentia pallescit: e ũq
ni facie pallor aspicitur. reue¬
renda abhominibus uita laula¬
tur Moxq manis gloria ad
abstimentis animum cum uer¬
bis fauoris uenit. quam concus¬
sa mens dum subicere non ua¬
let. tum per quem uenerat
tergere afacie pallorẽ querit:
sicq̃. sit ut infirmitatis nexib
ligata: aut pallorem abstinen¬
tiẽ fugiens. Item per alimen¬
ta subdi luxurię metuat. aut
inpulsũ luxurie per abstinen¬
tiam superans. P allorem suũ
mani gloriȩ militare perti¬
mescat᷑ Alius lapsũ superbiȩ
superans toto iam desiderio
statum humilitatis aprehen¬
dit : Cumq superbientes
quosdam usq. adoppressio¬
nes in nocentium erumpere
conspicit: deli excitacione suc¬
census. Post ponere alquatenꝰ
cogitur quod decreuit: um

Expanded text:
horum invitus meminit, et horum invitus meminit, et poenam sustinet, quod voluptatem putavit. Quia vero ad devictam culpam retrahi metuit, ventrem mirae abstinentiae vigore restringit, vultusque ex abstinentia pallescit; cumque in facie pallor aspicitur, reverenda ab hominibus vita laudatur; moxque inanis gloria ad abstinentis animum cum verbis favoris venit, quam concussa mens dum subjicere non valet, eum per quem venerat tergere a facie pallorem quaerit; sicque fit ut, infirmitatis nexibus ligata, aut pallorem abstinentiae fugiens, iterum per alimenta subdi luxuriae 245 metuat, aut, impulsum luxuriae per abstinentiam superans, pallorem suum inani gloriae militare pertimescat. Alius, lapsum superbiae superans, toto jam desiderio statum humilitatis apprehendit; cumque superbientes quosdam usque ad oppressionem innocentium erumpere conspicit, zeli excitatione succensus, postponere aliquatenus cogitur quod decrevit, vim
Abbreviated transcription (Latin):
surtitis eiae lapsibus ener¬
uitur Qucenimirũ inuta¬
bilitatis suae onera qu&s uor¬
bent expetiit: Nolens por¬
tut: Q uietus homo posside¬
re carnem potuste sibene ab
auctore conditus possideri
uoluisset Cumq se erigere
contrci conditorem studu.¬
it in semet ipso protinus
carnis contumeliam in ue-¬
nit Sed quia cũ culpa simul
aborigine etiam poene pro¬
pagatur: in serto in firmita¬
tis uicio nascimur Et qua¬
si nobiscum hostem deduci-¬
mus : que cum labore supe¬
ramus Ipsa ergo hominis
uita temptacio est: eui exsemet¬
ipsa nascitur unde perima¬
tur Quae & si semꝑ exuir¬
tute succedit quod exinsir¬
mitate generat. semꝑta-¬
men ex infirmitate gene¬
rat quod exuirtute succe-¬
dat Sic itaq humana ui¬
ta temptacio est ut & siã
abiniquitatis ꝑpetracione
cons pescitur: iipsis tamen
bonis operibus modo malo¬
rum memoria modo seduc¬
tionis caligine. modo inten¬
cionis suae inter rupcione fuse¬
doleme: quia quae uolens seeie

Expanded text:
suae lapsibus enervatur. Quae nimirum mutabilitatis suae onera quia volens expetiit, nolens portat. Quietus homo possidere carnem potuit, si bene ab auctore conditus, possideri voluisset. Cumque se erigere contra conditorem studuit, in semetipso protinus carnis contumeliam invenit. Sed quia cum culpa simul ab origine etiam poena propagatur, inserto infirmitatis vitio nascimur, et quasi nobiscum hostem deducimus, quem cum labore superamus. Ipsa ergo hominis vita tentatio est, cui ex semetipsa nascitur unde perimatur. Quae etsi semper ex virtute succidit, quod ex infirmitate generat, semmen ex infirmitate generat quod ex virtute succidat; sic itaque humana vita tentatio est, ut etsi jam ab iniquitatis perpetratione compescitur, in ipsis tamen bonis operibus, modo malorum memoria, modo seductionis caligine, modo intentionis suae interruptione fuscetolerat, quia quae volens fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc eadem uita hominis non
temptacionem habere dici-¬
tur : sed ipsa temptacio. ẽẽ.¬
ꝑ hibetur sponte qui ppe
abstatu condicionis lapsa
& corrupcionis suae putre¬
dini subdita: dũ sibi ex se-¬
met ipsa molestias gignit.
hoc est iam facta quodtole.¬
rat Quia enim statũ men¬
tis uiclinata deseruit. quid
in se nisi motum ucrietatis iniue¬
nte r unde nunc  si ad sumina
appetenda se erigt nutabilita.
tpubricae in pilsi protinius

Expanded text:
haec eadem vita hominis non haec eadem vita hominis non tentationem habere dicitur, sed ipsa tentatio esse perhibetur. Sponte quippe a statu conditionis lapsa, et corruptionis suae putredini subdita, dum sibi ex semetipsa molestias gignit, hoc est jam facta quod tolerat. Quia enim statum mentis inclinata deseruit, quid in se nisi motum varietatis invenit? Unde nunc etsi ad summa appetenda se erigit, mutabilitatis lubricae i
Abbreviated transcription (Latin):
inapto aliud doc& atq in
occultis aliud retinet. Sed
suꝑnȩ conuiuio quicquid
ꝑ linguã p̃dicacionis ema¬
nat : hoc ꝑ faucer tacitae
ex pecta cionis degustat
S edbearus iobunum seillcet
menbrum uniuersilis eecle¬
siae sua in sinuanr atq clex¬
torum om̃iuir eorda mani¬
festtins. omne quod sentit
aperiat : ut mentis eius rec¬
titudinẽ ad testaçio locuei¬
onis in notescat: sequitur.¬
terram: hoc in loco transla¬
cione ueteri. Nequa quam
milicia uitam hominis.:
sed temptacio uocatur Sed
si utriusq uerbi sensus aspi¬
citur. diuersum quide mẽ
quod exterius resonat: sed
unum eundemque concor¬
diter intellectum format.
Q uid enim nisi pugna contra
malignas sp̃s nomine tẽp¬
tacionis exprimitur: Et
quid appellacione miliciae.
nisi contra hostes exercitium
designatur. Tem ptacio itaq
ipsa milicia est. Quia dũ con¬
tra malignorũ spirituum
in sidias uigilat. in bellorũ
procinctu ꝓcul dubio exsu-¬
dat Notandum uero qđ

Expanded text:
in aperto aliud docet, atque in in aperto aliud docet, atque in occultis aliud retinet, sed supernae convivio quidquid per linguam praedicationis emanat, hoc per fauces tacitae exspectationis degustat. Sed beatus Job unum scilicet membrum universalis Ecclesiae, sua insinuans, atque electorum omnium corda manifestans, omne quod sentit aperiat, ut mentis ejus rectitudinem attestatio locutionis innotescat. Sequiturest. --Hoc in loco translatione veteri nequaquam militia vita hominis, sed tentatio vocatur. Sed si utriusque verbi sensus aspicitur, diversum quidem est quod exterius resonat, sed unum eumdemque concorditer intellectum format. Quid enim nisi pugna contra malignos spiritus, nomine tentationis exprimitur? Et quid appellatione militiae, nisi contra hostes exercitium designatur? Tentatio itaque ipsa militia est, quia dum contra malignorum spirituum insidias vigilat, in bellorum procinctu procul dubio exsudat. Notandum vero, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tionis hostium falsas ostende
Et timc predicamenta uł¬
ritatis aperipe: quia cum rec¬
Ase centre aestimant: rectaquȩ
audiune contumaciter impuct¬
nant. Ante ergo netesse est ut
errorem suum beretici senti¬
ant. Ne audita ueritati: con¬
tradicant: quia & camporum
sentes si arator uomeris sissci¬
one non eruit. terra acepta
semina insegetem non pro¬
ducit. Et cũm putredinem
medicus uulneris apertione
non eicit : ne quaquam in lo¬
co putreilinis sana caro co¬
alescit Prius ergo peruer¬
sa destruens dicat: loquen¬
tes id quod iustũẽ iudicate
Post autẽ recta insinuans ad¬
iungit: Et non inuenietis
inlingua mea iniquitatẽ:
nec iñ faucibus meis stulticia
ꝑ sonabit Solent autẽ heretici
alia aꝑta dicere. alia inoccul¬
tis tenere Perlinguam quip¬
pe aperta locucio.: ꝑ fauces
uero occulta tractacio de sig
ticia in faucibus resonat. qͥa
ea quae ꝑ puplicam locu¬
cionem predicat. etiam ꝑ
intimam fidem seruat. Nec

Expanded text:
tiones hostium falsas ostendere, tiones hostium falsas ostendere, et tunc praedicamenta veritatis aperire, quia cum recta se tenere aestimant, recta quae audiunt contumaciter impugnant. Ante ergo necesse est ut errorem suum haeretici sentiant, ne auditae veritati contradicant, quia et camporum sentes si arator vomeris scissione non eruit, terra accepta semina in segetem non producit; et cum putredinem medicus vulneris apertione non ejicit, nequaquam in loco putredinis sana caro coalescit. Prius ergo perversa destruens, dicat: Loquentes id quod justum est judicate; post autem recta insinuans, adjungat: Et non invenietis in lingua mea iniquitatem, nec in faucibus meis  Solent autem haeretici alia aperte dicere, alia in occultis tenere. Per linguam quippe aperta locutio, per fauces vero occulta tractatio designatitia in faucibus resonat, quia ea quae per publicam locutionem praedicat, etiam per intimam fidem servat; nec
Abbreviated transcription (Latin):
denuntians: precipitacionem lo¬
quentium. reprehendat. atq ad
eorum mentem uerba recolligat
dicens Loquentes ia quod iustũ
est iudicate. Ac si aperte dicer&e:
si m eo quod adnos per egressũ
loquutionis exitis reprehendi
non uultis: intus iustitie librã
tenete Ut tanto foris quod di¬
citur exueritatis pondere place¬
at. quanto hoc interius truti¬
na discretionis pensat. Et quia
bii erga aliena dicta rectum
uditium exerunt qui iudicare
prius propria sciunt: P ostquã
dixit. loquentes id quod iustũ
est iudicate: Apte mox subdi
dit. et non inuenietis inlingua
mea miquitatẽ: nec infaucibus
meis stultitia personabit. Ac
si aperte diceret si subalius urã
perpenditis : uerius aliena pen¬
satis & cum rectum co eperit
ẽẽ quodicitis. iustum cognos¬
scitis quod auditis Nequaquã
quippe mea uobis lingua
stultiam resonat : si a ur̃a con¬
screntia non procedat sic scã
hecclesia studet. prius asfer¬

Expanded text:
denuntians, praecipitationem lodenuntians, praecipitationem loquentium reprehendat, atque ad eorum mentem verba colligat, dicens: Loquentes id quod justum est, judicate. Ac si aperte diceret: Si in eo quod ad nos egressum locutionis exitis, reprehendi non vultis, intus justitiae libram tenete, ut tanto foris quod dicitur ex veritatis pondere placeat, quanto hoc interius trutina discretionis pensat. Et quia hi erga aliena dicta rectum judicium exerunt, qui judicare prius propria sciunt, postquam dixit, Loquentes id quod justum est, judicate, apte mox subdi. Et non invenietis in lingua mea iniquitatem, et in faucibus meis stultitia non personabit. - Ac si aperte diceret: Si subtilius vestra perpenditis, satis, et cum rectum coeperit esse quod dicitis, justum cognoscetis quod auditis. Nequaquam quippe mea vobis lingua stultitiam resonat, si a vestra conscientia non procedat. Sic sancta Ecclesia studet prius asser
Abbreviated transcription (Latin):
Neque enim heretici in quisici¬
onibus siuis ueritatẽ conant᷑
ad sequi : sed uictores uideri
Cumq foris ostendi sapientes
appetunt: intus ꝑstulticiam
elacionis suae uinculis li¬
gantur Unde fit ut conten¬
cionum cerctimina exquirad̃.
& dedeo qui pax nr̃a est loqͥ
pacifici nesciant. Atq expa.¬
cis negocio. rixae inuento¬
res fiant Quibus bene ꝑ
paulum dicitur Siquis au¬
tem uidetur contenciosus¬
ẽẽ: nostalem consuetudinẽ
non habemus. Neq ecclesia
udicate Isnamq quiloqͥ¬
tur dum diue suis au.¬
ditoris sentenciam expec
tat : quasi eius udicio sub¬
ponitur aquo auditur.
Qui igitur indictis suis rep¬
barĩ metuit ipse prius de¬
b& examinare quod dicit.
quatenus inter cor & linguam
equus quidam discretusq arbi¬
ter sedeat. subtiliter pensans si
tecta uerba cor offerat. qui ut¬
inter suscipiens ad auditorum ui¬
dici um lingua perducat. Bea¬
dis igitur ios sua contra amicos
agens. sed contra hereticos nrã

Expanded text:
Neque enim haeretici inquisitionibus suis veritatem conantur assequi, sed victores videri. Cumque foris ostendi sapientes appetunt, intus per stultitiam elationis suae vinculis ligantur. Unde fit ut contentionum certamina exquirant, et de Deo, qui pax nostra est, loqui pacfice nesciant, atque ex pacis negotio rixae inventores fiant. Quibus bene per Paulum dicitur: Si quis autem videtur esse contentiosus, nos talem consuetudinem njudicate. - Is namque qui loquitur, dum vel in sui auditoris sententiam exspetat, quasi ejus judicio supponitur a quo auditur. Qui igitur in dictis suis reprobari metuit, ipse prius debet examinare quod dicit, quatenus inter cor et linguam aequus quidam discretusque arbiter sedeat, subtiliter pensans, si recta verba cor offerat, quae, utiliter suscipiens, ad auditorum judicium lingua perducat. Beatus igitur Job sua contra amicos agens, sed contra haereticos nostra
Abbreviated transcription (Latin):
exutioq defuerit. caritas non ÷ꝰ
si udelicet malos aut abq. be¬
nignitate tolerans non ama.
aut rursũ sese sine patia exh¬
ibens. neglegit tolerare quos
amat: Ut ergo anobis caritas
uera teneatur. necesse est qua¬
tenus & benignitate pacien¬
cia: & rursum paeienciae be¬
nignitas suffragetar. Ut mag¬
num quod dam in carde nr̃o
aedificium construens: & be-¬
nignitatis arcem paciencia
solidet: & pacienciae funda-¬
tt aedificia benignitas exor-¬
net Peatus igitur iob pramp-¬
tus ad pacienciam dicat. Ue¬
rumtamen quod coepistis
explete Benignitates prae-¬
ditus. ad ungat. Prebete
aurem: & uidete an menci¬
ex magisterio humilitatis
instituta: recta quae erran¬
tibus dicit. Non quasi ex
auctoritate praecipit sed
exracione ꝑsuadit: bene
nunc dicitur Uidete anmen¬
ciar: acsi apte dicat: Ea quacas.¬
sero raequaquam mihi exaus¬
tritite credite sed inuerasin
exracione pensete. Quae &e si
quando dicit quodracie

Expanded text:
ex utroque defuerit, charitas non est: ex utroque defuerit, charitas non est: si videlicet malos, aut absque benignitate tolerans non amat, aut rursum sese sine patientia exhibens, negligit tolerare quos amat. Ut ergo a nobis charitas vera teneatur, necesse est quatenus et benignitati patientia, et rursum patientiae benignitas suffragetur; ut magnum aedificium construens, et benignitatis arcem patientia solidet, et patientiae fundata aedificia benignitas exornet. Beatus igitur Job promptus ad patientiam dicat: Verumtamen quod coepistis, explete; benignitate praeditus adjungat: Praebete aurem, et videte an mentiex magisterio humilitatis instituta, recta quae errantibus dicit, non quasi ex auctoritate praecipit, sed ex ratione persuadet, bene nunc dicitur: Videte, an mentiar. Ac si aperte dicat: Ea quae assero nequaquam mihi ex auctoritate credite, sed an vera sint ex ratione pensate. Quae et si quando dicit quod ratione
Abbreviated transcription (Latin):
quia enim aduersa perpeti nõ
timet. dicat: uerũ tamen quod
cepistis explete: quia uero ipsis
suis persecutoribus ueritatis p̃¬
dicamenta non subtrahit: ad¬
iungat: prebete aurem. & uide.¬
te ãminentiar. Acsi aperte dice¬
ros. Nec ante illatas molestiasi
trepido: nec mgratis auditorib.
correptionis ad iutoria abscon¬
elo: iquia &e malis pressus &e ip̃
ss meis persecutoribus bonigne
impensus cresco Mens quippe
scorum in hoc temptationis pri¬
lio &e muita patientie elipeo
&e gladus amoris accincite
aa perferenda mala summit
fortitudinem & adrepetenda
bona exerit benignitatem
quatius &eodiorum tela pcten¬
ter excipiat. Et amoris iaci
potenter reddat: nequa quani
quippe adbebum armatdis ꝑgit:
qui aut clipeum sumens gadi
&x sceum patientię debet ante¬
ferrene pereat: Et ad predican
dum promtus amoris inferrii
cula ut iuncat: cuius armatine
sum mam breuiter paulus insi¬
nuat dicens Caritas patiens ẽ
benigna est Cun uero unum

Expanded text:
Quia enim adversa perpeti non timet, dicat: Verumtamen quod coepistis, explete. Quia vero ipsis suis persecutoribus veritatis praedicamenta non subtrahit, adjungat: Praebete aurem, et videte an mentiar. Ac si aperte diceret: Nec ante illatas molestias trepido, nec ingratis auditoribus correptionis adjutoria abscondo, quia et malis pressus exerceor, et ipsis meis persecutoribus 242 benigne impensus cresco. Mens quippe sanctorum in hoc tentationum praelio et munita patientiae clypeo, et gladiis amoris accincta, ad perferenda mala sumit fortitudinem, et ad rependenda bona exerit benignitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Nequaquam quippe ad bella armatus pergit qui aut clypeum sumens, gladet scutum patientiae debet anteferre, ne pereat; et ad praedidum promptus amoris inferre jacula ut vincat. Cujus armaturae summa breviter Paulus insinuat, dicens: Charitas patiens est, benigna est. Cum vero unum
Abbreviated transcription (Latin):
te namq insirmitatis se ꝓerdant
isinuat. quem pupillum uocat
quia uero ab amore recedere
& iam tesa caritas nescit. & sub¬
uerti uelle se queritur: Et ta¬
men amicũ se ẽẽ testatur cuĩ
uerba ut sepe iam diximus
sic eidẽ specialiter congruunt.
Ut camen perhȩc ex prophetico
spũ &iam sententię fidelis po¬
puli ex uoce ecclesiȩ uniuer¬
salis exprimantur: qui here¬
ticorum contrarietatem tol¬
lerans. Et insirium se per
humilitatem conspicit. Et
tamenꝰ seruande dileccionis
magnitudurem non recedit:
scȩ quippe ecblesiȩ populus
quia mortui patris est filius.
pupillus non incongrue di¬
citur: cuius resurgentis ui¬
tam iamquidẽ per̃ sidem se¬
quitur. std necdum per speciẽ
contem platur: super pupillũ he
retici uero irrunt: cum humi¬
litatẽ fidelis populi importu¬
nis falsisq. alligacionibus affli¬
gunt. Et tamen amicus est quẽ
nititur euertere: qui a sidelisdĩ
populus ipsos quoq quos per¬
sequentes tolerat. amando nõ

Expanded text:
t insinuat, quem pupillum vocat; quia vero ab amore recedere etiam laesa charitas nescit, et subverti velle se queritur, et tamen amicum se esse testatur. Cujus verba, ut saepe jam diximus, sic eidem specialiter congruunt, ut tamen per haec ex prophetico spiritu etiam sententia fidelis populi, ex voce Ecclesiae universalis, exprimatur, qui haereticorum contrarietatem tolerans, et infirmum se per humilitatem conspicit, et tamen a servandae dilectionis magnitudine non recedit. Sanctae quippe Ecclesiae populus, quia mortui patris est filius, pupillus non incongrue dicitur; cujus resurgentis vitam jam quidem per fidem sequitur, sed necdum per speciem contemplatur. Super pupillum vero haeretici irruunt, cum humilitatem fidelis populi importunis falsisque allegationibus affligunt. Et tamen amicus est quem nituntur evertere, quia fidelis Dei populus ipsos quoque quos persequentes tolerat amando non
Abbreviated transcription (Latin):
tis illud & in dignos uos iudi¬
castis aecerne uitae. ecce con¬
uertimur ad gentes Hi itaq
filu sponsi De quibur a
eiusdem sponsi uoce dicitur.
Non ieuinabunt filii sponsi
quam diu cum illis est spon¬
sur: Indomo fratris primoge¬
niti conuiuantur. quia uide¬
licet adhuc apłis sacre scriptu¬
rae delicus. in solius uidaici
populi collectione uescebant᷑:¬

Expanded text:
tis illud, et indignos vos juditis illud, et indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Hi itaque filii sponsi, de quibus et ejusdem voce sponsi dicitur: Non jejunabunt filii sponsi, quandiu cum illis est sponsus , in domo fratris primogeniti convivantur, quia videlicet adhuc apostoli sacrae Scripturae deliciis in solius Judaici populi collectione vescebant
Abbreviated transcription (Latin):
tilims acrilias. ueł apłoꝵ ordi¬
ne. uel cunctorũ fidelium dix¬
In cirnatus utem denimus
rrius ex iħ. lea ad sidem pau¬
cos elegit. & post sibi multitudinẽ
populi gentilis ad gregauit:
Quis autem maior dñ filius nisi
uidaicus accipi populus deb&.
quiei dudum datelegis fue¬
rat doctrina generatus: Minor
autem gentilis populus: qui
& in mundi extremitate col-¬
lectus est Quiꝰigitur cum sa¬
than utilitati hominum nesciep
de seruiret. & correptis ꝑ secu-¬
torum cordibus licenciam do¬
minice passionis expeteret:
Sc̃ĩ apłi necdum ad gregati¬
dam deo gentilitatem noue¬
rant s& soli uideae fidei archa¬
na predicabant Cum satane
exisse adño dicitur: filu & fi¬
liae in domo fratris primoge¬
niti. conuiuari referuntur:
Dictum quippe eis fuerat: in
uiam gencium neabieritis:
Post mortem ncmque resurꝰ¬
rectionen que dñi: ingenciũ
praedicacione conuersi sunt.
Unde & in suis actibus dicunt
Uobis oportebat primum loqui
uerbum dei: sed quia repelli¬

Expanded text:
filios ac filias, vel apostolorum ordinem, vel cunctorum fidelium muIncarnatus autem Dominus prius ex Judaea ad fidem paucos elegit, et post sibi 57 multitudinem populi gentilis aggregavit. Quis autem major Domini filius, nisi Judaicus accipi populus debet, qui ei dudum datae legis fuerat doctrina generatus: minor autem gentilis populus, qui et in mundi extremitate collectus est? Quia igitur cum Satan utilitati hominum nesciens deserviret, et corruptis persecutorum cordibus licentiam Dominicae passionis expeteret, sancti apostoli necdum aggregandam Deo gentilitatem noverant, et soli Judaeae fidei arcana praedicabant; cum Satan exiisse a Domino dicitur, filii et filiae in domo fratris primogeniti convivari referuntur. Dictum quippe eis fuerat: In viam gentium ne abieritis . Post mortem namque resurrectionemque Domini in gentium praedicationem conversi sunt. Unde et in suis Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed quia repulis
Abbreviated transcription (Latin):
Et dum mota discunt. quo modo
stare debuerit: aliquando me¬
uus concussa solidantur. Set
antiquus hostis dunico lerar¬
tis̾ cogitacionis uelad mo¬
mentum turbat: quasi abstu.¬
lisse se ab ago cordis asinas exul¬
tat. In huꝰ autẽ quȩ agere dis¬
ponimus: racionabili cũstodia
quid quibus rebus congrual
sollicite pensamus: Sed ple¬
rumque antiquus hostis dũ
subita ad nos ꝑtur ⁊ bacione
temptacionis inruit: circum¬
speccionẽ cordis in opinate
praeueniens. quasi ipsos cus¬
todes pueros gladio occidit:
Sed tamen unus fugit. qui alia pe¬
risse renunciat: Quia in eo qđ
mens ab hoste patitur. racionis
dis crecio semꝑ adanimum redit
Et quasi solam se euasise indicat.
quae apud semet ipsc̃ fortiter
quic quid ꝑ tulerit pensat:
Alus ergo pere untibus unus
addomum redit: dum turba¬
tis in temptacione mortibus.
discrecio ad conscienciam recur¬
rit: Ut quod repentinis incursi¬
bus prae occupatamens per¬

Expanded text:
et dum mota discunt quomodo et dum mota discunt quomodo stare debuerint, aliquando melius concussa solidantur. Sed antiquus hostis, dum tolerantiae cogitationes vel ad momentum turbat, quasi abstulisse se ab agro cordis asinas exsultat. In his autem quae agere disponimus, rationabili custodia quid quibus rebus congruat, sollicite 66 pensamus. Sed plerumque hostis, dum subita ad nos perturbatione tentationis irruit, circumspectiones cordis inopinate praeveniens, quasi ipsos custodes pueros gladio occidit. Sed tamen unus fugit, qui alia periisse nuntiet, quia in eo quod mens ab hoste patitur, rationis discretio semper ad animum redit; et quasi solam se evasisse indicat, quae apud semetipsam fortiter quidquid pertulerit pensat. Aliis ergo pereuntibus unus ad domum redit, dum turbatis in tentatione motibus discretio ad conscientiam recurrit; ut quod repentinis incursibus praeoccupata mens per
Abbreviated transcription (Latin):
tibus Nulla ferocitatis in sania re¬
sistunt. pacienciae mansuetudo
signari. & sȩpe hostis antiquus cũ
uelle prodẽẽ Nos loquendo aliis ẽs¬
picit. Iri quodam torpore otii m̃tẽ
mergit. ut alus prodesse Nion
lbeat etiam cum a proprus ua¬
cat. Arantes ego boues subtra¬
łt. cum cogitaciones mentis frate¬
ne utilitatis fructibus dedita. ꝑ in
missum neglegenciae torporem
fraingit: quamuis el ectorum cor¬
da intra archana suae cogitaci¬
onis inuigilant. & quida tẽptata¬
re sustineant superantes pensanc.
eo tam̃ ipso malignus inunicus ali¬
quid rapuisse se gaudet. Quo
cogitacionibus bonorum uel
ad momentũ preualet Sepe au¬
tem cum preparatã adto le
ea maxime diligacur exquirit:
et ibi scandali i aqueos inserit:
Ut quod magis res quaeque dili¬
gitur: quo ꝑ eam facilius pacien¬
tia turbetur Et quidẽ electori
corda ad se semꝑ sollicite redeunt.
et seme̾pipsa grauiter uel pro
leui motu excessionis affligunt

Expanded text:
tibus, nulla ferocitatis insania retibus, nulla ferocitatis insania resistunt, patientiae mansuetudo signari. Et saepe hostis antiquus cum velle prodesse nos loquendo aliis conspicit, in quodam torpore otii mentem mergit; ut aliis prodesse non libeat, etiam cum a propriis vacat. Arantes ergo boves subtrahit, cum cogitationes mentis fraternae utilitatis fructibus deditas, per submissum negligentiae torporem frangit. Et quamvis electorum corda intra arcana suae cogitationis invigilant, et quid a tentatore sustineat, superantes pensant, eo tamen ipso malignus inimicus aliquid rapuisse se gaudet, quo cogitationibus bonorum vel ad momentum praevalet. tem cum praeparatam mentem ea maxime diligatur exquirit, et ibi scandali laqueos inserit, ut quo magis res quaeque diligitur, eo per eam facilius patientia turbetur. Et quidem electorum corda ad se semper sollicite redeunt, et semetipsa graviter vel pro levi motu excessionis affligunt;
Abbreviated transcription (Latin):
cioner ac cipimus : Quaedum cor
studiosa exercit. accione confici¬
unt uberes prouectuum fructus
reddunt. Quid pascentes intelle¬
gemus a sinas Nusi simplices motꝰ
cordis: Quosdum studiosae adu¬
plicitatis errore compescimus. qua.¬
si in campo libere puritatis nutri¬
mus: Sed plerumque hostis calli.¬
dus cum graues cogitaciones iticor¬
de conspicit: sub introductae uo-¬
luptatis delectacione  conrumpit:
Et dum motus cordis simplices uid&.
subtilia in uencionum acumina
ostendit Ut dum laus de subtilita¬
te quaeritur : puritatis simplicitas
ammitatur. E siusque ad opus pra¬
uum ꝑtrahere Non uailet. emp.¬
tando tamen cogitacionibu subri¬
piens Nocet Ut cum turbare bona
mentis agnoscitur: ea quasi fundi.¬
tus abstulisse uideatur Possunc
etiam ꝑ arantes boues. cogitaciones
caritatis accipi: quibus ꝓdẽẽ alus
conamur. cũ fraterni cordis duriciã
prȩdicando scindere cupimus Iocest
ꝑ annas quae nimirum sese honeran¬

Expanded text:
tiones accipimus? quae dum cor studiosa exercitatione conficiunt, uberes provectuum fructus reddunt. Quid pascentes intelligimus asinas, nisi simplices motus cordis? quos dum studiose a duplicitatis errore compescimus, quasi in campo liberae puritatis nutrimus. Sed plerumque hostis callidus, cum graves cogitationes in corde conspicit, eas sub introducta voluptatis delectatione corrumpit; et dum motus cordis simplices videt, subtilia inventionum acumina ostendit; ut dum laus de subtilitate quaeritur, puritatis simplicitas amittatur; et si usque ad opus pravum pertrahere non valet, tentando tamen bonorum cogitationibus subripiens nocet; ut dum turbare bona mentis agnoscitur, ea quasi funditus abstulisse videatur. Possunt etiam per arantes boves, cogitationes charitatis accipi; quibus prodesse aliis conamur, cum fraterni cordis duritiam praedicando scindere cupimus. Potest etiam per asinas, quae nimirum sese oneran