comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rauimꝰ. Tornatura reliquis ẽ
merrabilior artib. quia n¬
mirũ ex se ipsa sibim& regłam
ꝓfert. per quã disciplinabili
rotunditate opꝰ qͦd agit ꝑsi¬
ciat. atq ideo recte simplici¬
tatẽ ueracit̾ piȩ mentis quȩ
pura intentione elemosinã
facit insinuat. Qui enĩ ob ul
sitienti potũ tͥbuit. ut sibi
equus remunerator abun¬
dantiã largiat᷑ poeuli terre¬
stris. uel ideo calicẽ u̾bi por¬
rigit errantib ut sibi copia
scientiȩ maioris. in qͦ hõib
mirandus apꝑareat. a dño
p̃beatur. ñ huiꝰ umbilieus
crateri tornato. s aliis ferra¬
mentis facto adequat᷑. quia¬
rectã atq merrabilẽ susten¬
tandȩ suȩ fragilitatis merce¬
dem a dño. s temporaneam
requirit. Dotest qͦq umbilicͦ
sponsȩ crater tornatił. nunqͣ
indigens poculis ꝓ eo dictus
accipi. qͦd eccłia uł anma
q̃q sc̃a. quanto se fragiliorẽ
meminit. atq ab ea quã in
futuro sperat immortalitate

Expanded text:
ravimus, tornatura reliquis est ravimus, tornatura reliquis est inenarrabilior artibus, quia nimirum ex seipsa sibimet regulam profert, per quam disciplinabili rotunditate opus quod agit perficiat, atque ideo recte simplicitatem veraciter piae mentis, quae pura intentione eleemosynam facit, insinuat. Qui enim ob id sitienti poculum tribuit, ut sibi aequus remunerator abundantiam largiatur poculi terrestris, vel ideo calicem verbi porrigit errantibus, ut sibi copia scientiae majoris, in qua hominibus mirandus appareat, a Domino praebeatur; non umbilicus crateri tornato, sed aliis ferramentis facto adaequatur, quiarectam atque inenarrabilem sustentandae suae fragilitatis mercedem a Domino, sed temporaneam requirit. Potest quoque umbilicus sponsae crater tornatilis nunquam indigens poculis, pro eo dictus accipi, quod Ecclesia, vel anima quaeque sancta, quanto se fragiliorem meminit, atque ab ea quam in futuro sperat, immortalitate
Abbreviated transcription (Latin):
indigens poculis. cũ conscienti¬
a mortalitatis atq infirmitatiᷤ
nĩe admoniti. calicẽ u̾bi salu¬
taris ꝓximis ꝓpinare satagimꝰ.
ut uidelic& nobis mniscdiam
facientib. miscdiȩ cȩlestis bea¬
titudo recõpenset᷑. Qd etiam
de elemosina poculi generali
nil obstat intelligi. de qͣ uidex
ipse dicturꝰ ẽ. Sitiui: & dedistͤ
mͥ bibere. Crater ẽ enim calix
maior: duas hñs ansas. De qͦ
poeta. Ast ubi pͥma quies
epulis mense ꝙ remote. & ma¬
gnos crateres statuunt. et
uina coronant. Q bñ crater
bic tornatilis eẽ ꝑhibetur.
Tornat᷑a enĩ cet̾is ocius artifi¬
ciis uas qͦd operat᷑ ĩplet. ut
uidelic& uelocitas p̃standȩ
pietatis siue in eos qui t̃reno
seu in illos qui cȩlesti poculo.
aut etiã utroq indigent. osten¬
dat᷑. iuxta illud salomonis.
Noli dicere amico tuo. uade &
peu̾tere. & eras dabo tibi. cũ
statim possis dare. S & hoc
dicendũ. qͦd & supͣ cõmemo¬

Expanded text:
indigens poculis, cum conscientiindigens poculis, cum conscientia mortalitatis atque infirmitatis nostrae admoniti, calicem verbi salutaris proximis propinare satagimus, ut videlicet nobis misericordiam facientibus, misericordiae coelestis beatitudo recompensetur. Quod etiam de eleemosyna poculi generalis nil obstat intelligi, de qua judex ipse dicturus est: Sitivi, et dedistis mihi bibere . Crater est enim alix major, duas habens ansas. De quo poeta, At ubi prima quies epulis mensaeque remotae, Et magnos crateras statuunt, et vina coronant. Et bene crater hic tornatilis esse perhibetur: tornatura enim caeteris ocius artificiis vas quod operatur impletur, ut videlicet velocitas praestandae pietatis, sive in eos qui terreno, seu in illos qui coelesti poculo, aut etiam utroque indigent, ostendatur, juxta illud Salomonis: Noli dicere amico tuo, Vade, et revertere, et cras dabo tibi, cum statim possis dare . Sed et hoc dicendum, quod supra commemo
Abbreviated transcription (Latin):
ditoris nr̃i st̃ largitate firmata.
pse ẽ enum artifex: de qͦ dicit
pacẽ uobis qͥ longe fuistis. et
pacẽ his qui ꝓpe. quia ꝑ ipsu̾
habemꝰ ambo accessum in uno
spũ ad patrem. Q de ciius
artificio mirabili psalmista.
lapidẽ inqͥt quẽ repbauer̾t
edificantes. Hic factus est in
caput anguli: a dño factũ ẽ
istud. & ẽ mirabile in octilis
nr̃is. Cuiꝰ artificis in laudem.¬
abraham patarche memuit¬
fundam̃ta habentẽ enuitatẽ.
cuiꝰ artifex & conditor d̃s.¬
Recte aũ post gressus sponsȩ¬
calciatos. iunctura feminum
collaudat᷑. qr ꝑ ministeriũ
p̾dicantiũ ꝑficit᷑ unanimis
conuinctio credentiũ ꝓpłoꝵ
Q apte his in locis iunctura
feminũ ad memoriã reducit᷑.
ubi ad fidẽ collecta in fine
Sequit᷑. Umbilicꝰ tuus crateꝵ
culis. Umbilioꝰ qđ ẽ fragilissi¬
mũ nr̃i corporis membrum.
merito infirmitatẽ nr̃e morta¬
litatis designat. Ee iubilicꝰ
ñr erater fit tornatilis nunqͣ

Expanded text:
ditoris nostri sunt largitate firmata. ditoris nostri sunt largitate firmata. Ipse est enim artifex de quo dicit pacem vobis, qui longe fuistis; et pacem his, qui prope, quia per ipsum habemus ambo accessum in uno Spiritu ad Patrem . Et de cujus artificio mirabili Psalmista: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli. A Domino factum est istugis intelligi. XXX. Junctura feminum tuorum sicut monilia, eSolet Scriptura in femoribus successionem significare propaRecte post gressus calceatos, junctura femorum laudatur: quia per ministerium praedicantium perficit unanimis conjunctio credentium populorum: et apte his in locis junctura femorum ad memoriam reducitur, ubi ad fidem collecta in fine Sequitur: Umbilicus tuus crater c. Umbilicus, qui est fragilissimum nostri corporis membrum, merito infirmitatem nostrae mortalitatis designat. Et umbilicus noster crater fit tornatilis nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
de ipso pͥncipũ principe. ac
de electo eiꝰ ppło debere ma¬
gis intelligi. Iunctura femi¬
nũ tuoꝵ sicut monilia: quȩ¬
Sol&e scriptura in feminib
successionẽ significare ꝓpa¬
ginis. Ait enĩ. Cuncte anime
q̃ ingressȩ st̃ cum iacob in
egyptũ. & egressȩ de femore
illius. absq uxorib filioꝵ eiꝰ
animȩ sexaginita sex. Unde
in feminib eccłiȩ recte ꝓꝑa¬
go eiꝰ ac generatio sp̾ualis. q̃
ꝑ ministeriũ u̾bi & lauacrũ
regenerationis expletͣ. accipi
tur. Iunctura aũ feminũ eiꝰ
duoꝵ ẽ concordia ppłoꝵ. iu¬
dei uidelic& & gentilis. ex
quib una fide sociatis. uniu
salis ȩccłia ꝑficit᷑. atq ad
dat᷑ & crescit. Quȩ iudelice
iunctura monilib assimilat᷑.
qr fides catholica bonorũ
opm attestatione declarat᷑
Elec aũ monilia fabricata sunt
manu artificis. qr uirtutum
oꝑa quib eccłia de duob ppbi
una construit᷑. ineffabili con¬

Expanded text:
de ipso principum principe ac de ipso principum principe ac de electo ejus populo debere magis intelligi. XXX. Junctura feminum tuorum sicut monilia, eScriptura in femoribus successionem significare propaginis. Ait enim: Cunctae animae quae ingressae sunt cum Jacob in Aegyptum, et egressae de femore illius absque uxormeminere, dicentes: Quam speciosi super montes, pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona ! Filiam autem principis eam vocat, illius utique de quo scriptum est: Omnis gloria ejus, filiae regis ab intus . Qui inter alia coelestium donorum promissa, loquitur ei ipse per prophetam: Patrem vocabis me, et post me ingredi non cessabis .--Notandum datur et crescit: quae videlicet junctura monilibus assimilatur, quia fides catholica bonorum operum attestatione declaratur. Haec autem monilia fabricata sunt manu artificis, quia virtutum opera, quibus Ecclesia de duobus populis una construitur, ineffabili Con
Abbreviated transcription (Latin):
meminere dicentes. Quam
speciosi suꝑ montes pedes
eugłiz antiũ pacẽ. engłizan¬
tiũ bona. filiam aũ pͥncipis
eã uocat. illiꝰ utiq de quo
scriptũ ẽ. Omnis gła eiꝰ filiȩ
regis abintꝰ. Qui inter alia
cȩlestiũ donoꝵ ꝓmissa. loqͥ¬
tur & ipse ei. ꝑ prophetam.
Patrẽ uocabis me: & post me
ingredi ñ cessabis. Notandũ
autẽ quia beatꝰ ieronimus
hebraioe consciꝰ ueritatiᷤᷤ contͣ
iouinianũ scribens de filia
pͥncipis. hoc in loco filiã posu¬
it aminadab. ubi & hc̃ u̾sicu¬
lũ in uirgine deo dicatati
intelligi posse declarauit
dicens. Speciosi facti st̾ gres¬
sus tui in calciam̃tis filia
aminadab. qͦd int̾ptat᷑. ppłi
sponte se offerentis. Uirgini¬
tas enĩ uoluntaria ẽ. & ideo
gressus ȩccłiȩ in castitatis
pulchritudine collaudant᷑
Unde constat multũ errare
eos. qͥ supra. qͣdrigas amina¬
dab suꝑ exercitũ ꝑsequen¬
tiũ eccłiam uł ĩmundorũ
maloꝵ: cũ liquide pateat

Expanded text:
meminere, dicentes: Quam speciosi super montes, pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona ! Filiam autem principis eam vocat, illius utique de quo scriptum est: Omnis gloria ejus, filiae regis ab intus . Qui inter alia coelestium donorum promissa, loquitur ei ipse per prophetam: Patrem vocabis me, et post me ingredi non cessabis .--Notandum autem quia beatus Hieronymus Hebraicae conscius veritatis, contra Jovinianum scribens de filia principis, hoc in loco filiam posuit Aminadab, ubi et hunc versiculum in virgine Deo dicata, intelligi posse declaravit, dicens: « Speciosi facti sunt gressus tui in calceamentis, filia Aminadab! quod interpretatur, populi sponte se offerentis. Virginitas enim voluntaria est; et ideo gressus Ecclesiae in castitatis pulchritudine collaudantur. » Unde constat multum errare eos qui supra quadrigas Aminadab, super exercitum persequentium Ecclesiam, vel immundorum malorum, cum liquide pateat
Abbreviated transcription (Latin):
.iiii. elimatib. oriente scilic&
occidente. aquilone & austro
dirimit᷑. Sexaginta uͦ st̃ regi¬
nȩ. qr animȩ qͦtqͣt agnitio¬
nẽ quã ꝑcepere sacix legis
ꝑfectione bonȩ secunt᷑ actiõis.¬
istȩ & hic in regno fidei mili¬
tant. & in futuro ad cȩlestes
nuptias cũ uero rege intͣbuł.
octoginta concubinȩ. quia
qͥ scientiã ueritatis. & myste¬
rium u̾bi qͦd ag̾e uident᷑. in
infimarũ ac transeuntium
rerũ delectationib expenđt:
hi nimirũ extinctis in aduen¬
tu sponsi lãpadib uoluptuo¬
sȩ tẽporalitatis. a celestis reg¬
ni ianua secludent᷑. Q ado¬
lescentularũ ñ ÷ numerus¬
di sufficiunt. & ideo qͣsi necdn
nubiles. necdũ thoro regali ha¬
biles. in minist̾io regine fidelib
assistunt. excubiis. quia iussis
sẽẽ eccłiȩ humilit̾ obtẽperare
lȩtant᷑. De qualib supͣ legimꝰ
Oleũ effusũ nom tuũ: ideo ado¬

Expanded text:
quattuor climatibus oriente scilicet quattuor climatibus oriente scilicet occidente aquilone et austro dirimitur. Sexaginta vero sunt reginae, quia animae quotquot agnitionem quam percepere sacrae legis, perfectione bonistae et hic in regno fidei militant, et in futuro ad coelestes nuptias cum vero rege intrabunt. octoginta concubinae, quia qui scientiam veritatis et misterium verbi, quod agere videntur, in infimarum ac transeuntium rerum delectationibus expendunt, hi nimirum extinctis in adventu sponsi lampadibus voluptuosae temporalitatis, a caelestis regni ianua secluduntur. Et adulescentularum non est numerusdi sufficiunt et ideo, quasi necdum nubiles necdum thoro regali habiles, in ministerio reginae fidelibus adsistunt excubiis, quia iussis sanctae ecclesiae humiliter obtempeare laetantur. De qualibus supra legimus: Oleum effusum nomen tuu
Abbreviated transcription (Latin):
Qaũ fec̾it & docuerit: hic
magnꝰ uocabit᷑ in regno cȩloꝵ.
Utrȩq gͦ thorũ regis adeunt:
s ñ utreq illi conregnant:
quia q̃ doctrinã suam oꝑib
destruunt: hȩ se perpetis re¬
gni soliis animȩ priuant.
Ideo q recte numero sexagena¬
octogenario. Denariꝰ quipye
numerꝰ ꝓpt̾ decalogũ. diuinȩ
legis scientiã: senariꝰ in quo
mundũ ꝑfecit ds̃. ꝑfectionẽ
designat bonoꝵ operũ. Sane
quia qͥnq ꝑ duodecĩ multi¬
plicata. faciunt sexaginta:
potest sexagenarius reginarũ
etiã ita int̾pretari: qͦd hi qui
om̃s sui corporis sensus. iusũ
uidelic&. auditũ. gustũ. olfa¬
ctum & tactũ ad regulam
aplice doctrinȩ temperant.
recte sexagenario numero
designent᷑. & hoc reginarũ:
tc̃ una cũ eisdẽ apłis gaudio
regni sociant᷑ phenuis. Item
octonarius cũ in malo accipit᷑
ñ immerito t̾renarũ ac tẽꝑo¬
raliũ rerũ curas & ĩplicam̃ta
insinuat. qͥa nimirũ & scłi
tur temporib. & mundꝰ ipꝑse

Expanded text:
 fecerit et docuerit hic magnus vocabitur in regno caelorum. Utraeque ergo thorum regis adeunt, sed non utraeque illi conregnant, quia quae doctrinam suam operibus destruunt hae se perpetis regni infulis animae privant, ideoque illae recte numero sexagenaoctogenario. Denarius quippe numerus propter decalogum divinae legis scientiam; senarius, in quo mundum perfecit Deus, perfectionem designat bonorum operum. Sane, quia quinque per duodecim multiplicata faciunt sexaginta, potest sexagenarius reginarum etiam ita interpretari: quod hi qui omnes sui corporis sensus, visum videlicet auditum gustum tactum, olfactum, ad regulam apostolicae doctrinae temperant recte sexagenario numero designentur et hoc reginarum, tunc una cum eisdem apostolis gaudia regni sortiantur perennis. Item octonarius, cum in malo accipitur, non immerito terrenarum ac temporalium rerum curas et implicamenta insinuat, quia nimirum et saeculi tur temporibus et mundus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
figuralit̾ indic&. luce clariꝰ ẽ.
Erat enĩ hec metropolis syriȩ
totiꝰ. & reges hñs impiissimos
ac fortissimos. qui merito dia¬
boli typũ portarent. erebra
dei ꝓpło bella. & caꝑtinitateᷤᷤ
inferebat. q̃ manifeste temp¬
tationes atq insidias diaboli

Expanded text:
figuraliter indicet, luce clarius est: figuraliter indicet, luce clarius est: erat enim haec metropolis Syriae totius, et reges habens impiissimos ac fortissimos, qui ut merito diaboli typum portarent, crebra Dei populo bella et captivitates inferebant, quae manifeste tentationes atque ins
Abbreviated transcription (Latin):
dinosc̾e sufficiunt. in quib
actib siue sermonib. bonꝰ odor
xp̃i fraglet. qui ue letiferũ
prauitatis exalent fetorem.
Nam & multũ sollicita. siue do¬
ctor seu qͥsq fidelis discretione
opꝰ habet. ne se forte iucia sub
uirtutũ habitu pallient. ne
qͥd lupinũ sub ueste gerant
ouina. ne astutia prudentiȩ.
ne tenacitas parsimoniȩ. ne
undicandi libido iusticiȩ. ne
duritia fortitudinis uirtutẽ¬
mentiat᷑. ne assumpta specie
constantiȩ. pertinacia fallat¬
stultitiȩ. Unde recte doctores.
recte quiq electi qͥ hano acce¬
punt a dño gr̃am ut odores
urtutũ a putorib ualeant
secernere uicioꝵ. sic̃ turris di
cunt᷑ libani q̃ respicit contͣ
damascũ. qr eminentissimũ
In scã eccłia locũ tenent. et
cantissimo semꝑ ocło mentis
actu̾sũ insidias antiqui hostis
inuigilant. Libanꝰ & enĩ mons
signet: iã sepe dictũ ẽ. Econt̃
aũ damascus. qr ciuitatẽ dia¬
boli. id ẽ reprobã uł angłoꝵ
uł hominũ multitudinem

Expanded text:
e sufficiunt, in quibus actibus sive sermonibus bonus odor Christi flagret, quive lethiferum pravitatis exhalent fetorem: nam et multum sollicita, sive doctor, seu quisque fidelis discretione opus habet, ne si forte vitia sub virtutum habitu pallient, ne quid lupinum sub veste gerant ovina, ne astutia prudentiae, ne tenacitas parcimoniae, ne vindicandi libido justitiae, ne duritia fortitudinis, ne assumpta specie constantiae pertinacia stultorum fallat. Unde recte doctores, recte quique electi, qui hanc acceperunt a Domino gratiam, ut odores virtutum a putoribus valeant secernere vitiorum, sicut turris esse dicuntur Libani, quae respicit contra Damascum, quia eminentissimum in sancta Ecclesia locum tenent, et cautissimo semper oculo mentis adversum insidias antiqui hostis invigilant. Libanus etenim mons signet jam saepe dictum est. E contrario autem Damascus, quia civitatem diaboli, id est, reprobam vel angelorum vel hominum multitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
suam suoꝵ q cooꝑatoꝵ uitã
describens ait. ego enĩ ꝑ legẽ
legi mortuus sũ. ut do uinã.
xp̃o confixus sũ cruei. eboris
sibi qͣlitatẽ. id ÷ ossis mortu
quidem. s p̃cipua pulchri¬
tudine insignis inesse signi¬
ficat. Oculi tui sic̃ piscinȩ
tores qͥ ob alimentũ u̾bi collo
erant sponsȩ parati. designan¬
tur etiã in ocłis. ob inspectio¬
nẽ archanoꝵ q̃ in occulto
discunt ipsi. & posst̾ in aꝑto
tatione ꝑcepert̃. manifestum
sõ eccłiȩ nutͥmentũ docendo
ministrant. Ni aũ ocłi. recte
ꝑiscinis adeguant᷑. in porta
cuntatis esebon. constructis
Quã etiã ciuitatẽ ob in colarũ
abundantiã. filia multitudi¬
nis appellat: qr sieut eȩdem
piscine confluentib ad se
ciuib continuã solebant
p̃bere aq̃rũ copiã: ita p̃dica¬
tores fluenta doctnȩ. sins au¬
ditorib p̃bere ñ cessant: qͥb
scilic& fluentis t̾m iꝑsi intꝰ
semꝑ adimplent᷑: qͣntũ pisci¬

Expanded text:
suam suorumque cooperatorum vitam suam suorumque cooperatorum vitam describens ait: Ego enim per legem legi mortuus sum, ut Deo vivam, Christo crucifixus sum , cruci eboris sibi qualitatem, id est, ossis mortui quidem, sed praecipua pulchritudine insignis inesse significat. Oculi tui sicut piscinae tores, qui ob alimentum verbi, collo erant sponsae comparati, designantur etiam in oculis; hoc inspectionem arcanorum, quae in occulto discunt ipsi, ut ea possint in aperto tatione perceperunt, manifestum sanctae ecclesiae nutrimentum docendo ministrent. Hi autem oculi recte piscinis adaequantur in porta civitatis Esebon constructis, quam etiam civitatem ob incolarum abundantiam filiam multitudinis appellat, quia sicut eaedem piscinae confluentibus ad se civibus continuam solebant praebere aquarum copiam, ita praedicatores fluenta doctrinae suis auditoribus praebere non cessant. Quibus scilicet fluentis tantum ipsi intus semper adimplent
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ dona & in se cuncła
possidet. & illis scd̾m mensu¬
rã suȩ donationis tribuit:
Collum tuũ sic̃ turris ebur¬
nea. Quia ꝑ collũ & nox ac
loquela ꝓcedere. & esca pers
quã omĩa corporis m̃bra refi¬
ciunt᷑ sol& intrare. merito
doctoꝵ forma designatur. qͥ
totũ corpꝰ eccłiȩ & uoce exhoꝵ¬
tationis confirmant. & ute
alimoniis recreant. Qͦd uideł
collũ. sic̃ turris ẽ eburnea. qr
doctores & ornatũ sõȩ di ciui¬
tati id ÷ eccłiȩ prestant. et
robur & pulchritudinẽ suȩ
puitȩ qua huic mundo. lam
mortui eẽ ꝓbant᷑. cunctis se
uidentib uelut ebur ostenqt.
& eiuitatẽ dei quasi turris
eminens atq in exprignabilis
militiȩ nr̃ȩ non carnalia sedl
potentia deo ad destructionẽ
munitionũ consilia. destruen¬
tes. & omnẽ altitudinẽ extol¬
lentẽ se adiisus scientiam cdi.
& quasi turrẽ se in munim̃¬
tũ sc̃ẽ ciuitatis positos esse
cõꝑbant. E cũ idem paulꝰ

Expanded text:
virtutum dona, et in se cuncta virtutum dona, et in se cuncta possidet, et illis secundum mensuram suae donationis tribuit: Collum tuum sicut turris eburnea. Quia per collum, et vox et loquela procedere, et esca, per quam omnia corporis membra reficiunt, solet intrare; merito doctorum forma designatur, qui totum corpus Ecclesiae et voce exhortationis confirmant, et vitae alimoniis recreant. Quod videlicet collum, sicut turris est eburnea, quia doctores, et ornatum sanctae Dei civitati, id est, Ecclesiae praestant et robur et pulchritudinem suae vitae. Quia huic mundo jam mortui esse probantur, cunctis se videntibus velut ebur ostendunt; et civitatem Dei, quasi turris eminens atque inexpugnabilis militiae nostrae non carnalia, sed potentia Deo ad destructionem munitionum, consilia destruentes, et omnem altitudinem, extollentem se adversus scientiam Dei , quasi turrem se in munimentum sanctae civitatis positos esse comprobant; et cum idem Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
die. Ipse magister unꝰ. magi¬
magistris p̃cipit dicens. Cun¬
tes gͦ docete om̃s gentes. bap¬
tizantes eas in noĩe patͥs et
seruare omia q̃eñq mancda¬
ui uob̃. Cui etiã capreȩ nom̃
iure ascribit᷑. qr uidel̃ mun¬
dũ est animal. usu & cursu
insigne. ungulã findens &
da quadrupedia cornib ar¬
matũ. Si enĩ huiꝰmodi natͣe.
hñt ungulam in discretione
bom & mali. & ea q̃ discer¬
nant a malis bona suaiiter
loqͥ ac uelut ruminare con¬
suerunt. qui ocłos sibi. cordis
ionge dirig̾e. id ÷ ad speculan¬
aa de t̾ris celestia. bona didicȩ¬
runt. qͥ cursu ꝓpero uirtutu̾
callẽ alacriꝰ penetrare deside¬
rant. qͥ munditiã m̃tis & cor¬
ꝑoris ꝑ grãm sui conditoris sese
accepisse lȩtant᷑. qui fiducia
fidei adu̾sus mundi huiꝰ forti¬
tudinẽ erecti. deo dr̃e solent.
in te mimicos nr̃os uentilabi¬
mꝰ corni. qͣntomagis ipsiꝰ sig¬
nificationi huiꝰ nat᷑a conue-¬
nit animantis. qͥ hec eadem

Expanded text:
gimagistris, praecepit dicens: Euntes ergo docete omnes gentes, baptizantes eas in nomine Patris, servare omnia quaecunque mandavi vobis . Cui etiam capreae nomen jure ascribitur, quia videlicet mundum est animal, visu et cursu insigne, ungulam findens, et da quadrupedia, cornibus armatum. Si enim hujusmodi naturae ssam habent ungulam in discretione boni et mali, et ea quae discernant a malis, bona suaviter loqui, ac velut ruminare consueverunt, qui oculus sibi cordis longe dirigere, id est, ad speculanda de terris coelestia bona didicerunt; qui cursu proprio virtutum callem alacrius penetrare desiderant, qui munditiam mentis et corporis, per gratiam sui Conditoris sese accepisse laetantur, qui fiducia fidei, adversus mundi hujus fortitudinem erecti, Deo dicere solent: In te inimicos nostros ventilabimus cornu , quanto magis ipsius significationi hujus natura convenit animantis, qui haec eadem
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ liliis. quia qͦs ab impli¬
cam̃tis peccatoꝵ cum quib
carnalit̾ nati erant absoluit
hos etiã charismatũ ornat
& confirmat luce celestium
abundant de hoc u̾siculo
supͣ. s nẽ paueis cõmemoran¬
dũ qͦd recte post uentrem
sponse ub̃a comm̃det. quia
nimirũ sc̃a eccłia paruulis
suis qͦs de sacrosco aquȩ salu¬
taris ut̾o in xp̃o genat. lac
de nutrim̃to neophitoꝵ doc-¬
trinȩ mollioris ĩmulget. doũ
eos paulatĩ ad ꝑeipiendũ
ꝑanẽ sapientiȩ sublimioris
erudiat. Ubera gͦ eccłiȩ sunt
illi. qͥ paruulos eiꝰ. hoc ẽ. nuꝑ
celesti magisterio parit. colli¬
git. B̃ñ duob humulis capree
cõparant᷑: qr ex eloquiis utrq
testam̃ti sumunt ueri docto¬
res q̃d p̃dicant. Bñ id̾e hin¬
nuli gemelli eẽ ꝑhibent᷑. qr
ipsa testam̃ta. una eademq
st̾ edita auctoritate. ab illo
uideł̃ de qͦ eccłiastes ait. u̾ba
sapientiũ sic̃ stimuli. & quasi

Expanded text:
tus est liliis, quia quos ab implitus est liliis, quia quos ab implicamentis peccatorum, cum quibus carnaliter nati erant, absolvit, hos etiam charismatum ornat et confirmat luce coelestium. abundanter de hoc versiculo supra; sed nunc paucis commemorandum quod recte post ventrem sponsae ubera commendet, quia nimirum sancta Ecclesia parvulis suis, quos de sacrosancto aquae salutaris utero in Christo generat, lac de nutrimento neophytorum doctrinae mollioris immulget, donec eos paulatim ad percipiendum panem sapientiae sublimioris erudiat. Ubera ergo Ecclesiae sunt illi qui parvulos ejus, hoc est, nuper coelesti mysterio parit, colligit. Bene duobus hinnulis capreae comparantur, quia ex eloquiis utriusque Testamenti sumunt veri doctores quod praedicant. Bene iidem hinnuli gemelli esse perhibentur, quia ipsa testamenta uno eodemque sunt edita auctore, ab illo videlicet de quo Ecclesiastes ait: Verba sapientum sicut stimuli, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
dendi. ad nr̃ȩ usũ refectionis
ꝑducitͣ. At planiora. crateri
nunꝗͣ poculis indigenti. me¬
rito conferunt᷑. qr & abun¬
dant in scripturis. aperta qdꝑ
p̃cepta siue ꝓmissa. & hȩc sic̃
potus sine mora uł labore bibi.
ita mox audita posst̾ intelli¬
gi. atq intellecta ad augm̃¬
tum nr̃ȩ salutis qͣsi in uentre
memoriȩ seruari. Potest in¬
uentre sponse ĩmaculatus
diuini fontis uterꝰ. de qͦ in
nouã renascimͣ creaturam
aptissime figurari. Qui sic̃
acernus ẽ tritici. uallatꝰ liliꝑ
qr nimirũ om̃s qͦs in xp̃o re¬
generans consecrat. bonis
insistere oꝑib. & hoc. solo głe
cȩlestis intuitu doc&e. Sieut
aceruꝰ ẽ tritici. qr eos quos
abluit. a peccatoꝵ omnium
paleis emundat. & ꝑ sccd̃am
generationẽ illi conformes
sacit qͥ de sem&e ipso ait. Hisi
granũ frum̾ti cadens in t̾ra
mortuũ fuerit: ipsum solũ
man&. Si aũ mortuũ fuerit.
multũ fructũ affert. Ualli¬

Expanded text:
dendi ad usum nostrae refectionis dendi ad usum nostrae refectionis perducitur; at planiora crateri nunquam poculis indigenti merito conferuntur, quia et abundant in Scripturis aperta Dei praecepta, sive promissa, et haec, sicut potus sine mora, vel labore bibi, ita mox audita possunt intelligi, atque intellecta ad augmentum nostrae salutis, quasi in ventre memoriae, servari. Potest in sponsae, immaculatus divini fontis uterus, de quo in novam renascimur creaturam, aptissime figurari: qui sicut acervus est tritici, vallatus liliis, quia nimirum omnes quos in Christo regenerans consecras, bonis insistere operibus, et hoc solo gloriae coelestis intuitu docet. Sicut acervus est tritici, quia eos quos abluit a peccatorum omnium paleis emundat, et per secundam generationem illi conformes facit, qui de semetipso ait, Nisi granum frumenti cadens inmortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert . Valla
Abbreviated transcription (Latin):
instructio in qͥbuisdã poculũ
i qͥb dam uͦ u̾bis br̃e panem
sute cognoscit᷑. Nab& enĩ pocłi
similitudinẽ in aꝑtis: panis aũ
in mysticis. Pocłm porrigit. in
his q̃ facillime mox ut audiun¬
tur intelligi queunt. neq aliã.
expositionẽ requirunt: ut est
alud. Non occides: non furtũ
facies: ñ falsũ testimoniũ di¬
ces: & diliges ꝓximũ tuũ sic̃
te iꝑsũ. Tribuit panẽ. cum ea
siuis auditorib uerba cõmitut
ꝗͣ difficiliora intellectu sic̃ qb
in iuscera nr̃a mandendo. ita
ad int̾iora nr̃i sensus exponen¬
do ꝑueniunt. qualis est tota
carminis huuiꝰ series. quale illnal
legis. mem̃to ut diem sabbati
scĩfices. ubi mystice admone¬
mur: ut luce gr̾ę spualis in
qua sola uera nob̃ est requies
de ut accepimꝰ in die redemꝑ-¬
tionis semꝑ intemeratã custo¬
ad quoꝵ intelligentiã cum
labore expositionis attinginᷤ.
aceruo tritici recte cõparant᷑
qui ñ paruo labore molencli
cernendi. coquendi atq mar¬

Expanded text:
busdam poculum, in quibusdam verbis habere panem vitae cognoscitur: habet enim poculi similitudinem in apertis, panis autem in mysteriis. Poculum porrigit in his quae facillime, mox ut audiuntur, intelligi queunt, neque aliam expositionem requirunt, ut est illud: Non occides, non furtum facies; non falsum testimonium dices , et Diliges proximum tuum sicut teipsum . Tribuit panem, cum ea suis auditoribus verba committit, quae difficiliora intellectu, sicut cibus in viscera nostra mandendo, ita ad interiora nostri sensus exponendo perveniunt, qualis est tota carminis hujus series, quale illud legis; Memento ut diem sabbati sanctifices , ubi mystice admonetur ut lucem gratiae spiritualis, in qua nobis sola vera est requies, n die redemptionis, semper intemeratam custoad quorum intelligentiam cum labore expositionis attingimus, acervo tritici recte comparantur, qui non parvo labore molendi, serendi, coquendi atque man
Abbreviated transcription (Latin):
cta. fiducialiꝰ fixa. cȩlis. gaus¬
dantiã concurrentiũ ad fiqẽ
sua piscinas qͥb oculi assimi¬
lant᷑ sponse. qr nemo potest
eã ingredi. qui ñ priꝰ aqua
doctrinȩ salutaris aspersus
qui ñ lauacro undȩ regen̾a¬
tionis emundatꝰ. qui ñ potu
ifici sangninis fuerit
consecratꝰ. Qd aꝑtissime ac
pulcherrime figurabatur in
tabernacło uel tẽplo salomo¬
nis. in quoꝵ introitu labrũ
uł mare ȩneũ erat positum
uͥ ingressuri sacerdotes. manꝰ
suas pedes q lauarent. certi
ntriq causa mysterii. quia.
Iauacrũ nob̃ doctrine cȩlestis.
ꝙ fontẽ regen̾ationis dñs ꝓcu¬
raret. qͦ initiati. uł presentis
societatẽ eccłiȩ. uł mansiont̃
etnȩ domꝰ eiꝰ quȩ ẽ in cęlis. pos¬
semꝰ ingredi. Hasus tuus. sic̃
pdores solent fetoresq discer¬
ni. dispensatores u̾bi di. qͥ supͣ
etiã causa saluberrime discre¬
tionis q̃ apatrib mater ẽẽ
tuirtutũ ꝓbat᷑. designant᷑ in

Expanded text:
cta, fiducialibus fixa in coelis, gaucta, fiducialibus fixa in coelis, gaudantiam concurrentium ad fidem sua piscinas, quibus oculi assimilantur sponsae, quia nemo potest eam ingredi, qui non prius aqua doctrinae salutaris aspersus, qui non lavacro undae regenerationis emundatus, qui non potu vivifici fontis fuerit consecratus. Quod apertissime et pulcherrime figurabatur in tabernaculo vel templo Salomonis, in quorum introitu labrum vel mare aeneum erat positum, ubi ingressuri sacerdotes manus suas pedesque lavarent; certi utique causa mysterii, quia lavacrum nobis doctrinae coelestis, quia fontem regenerationis Dominus procuraret; quo initiati, vel praesentis societatem Ecclesiae, vel mansionem aeternae domus ejus, quae est in coelis, possemus ingredi. Nasus tuus sicut odores solent fetoresque discerni, dispensatores verbi Dei, qui supra etiam causa saluberrimae discretionis, quae a patribus mater esse virtutum probatur, designatur in
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥ priꝰ e languentib descen¬
disset in eã sanabat᷑. quia
nimirũ. uinꝰ d̾s. una fides.
unũ baptisma. qđ descenden¬
te in fontẽ uite spũ scõ. unu̾
fideliũ ꝓpłm abluit charis¬
mate sedȩ regenerationis.
Quȩ bñ ꝓbatica piscina. id est
pecualis dr: iuxta litterã
scił. indicans. qđ hostiȩ in ea
a sacerdotib lauari solebat
ad scm altare ꝓducendi. &
in hostiã st̃ dño offerenddi.
Apte uͦ esebon in typuim eccłie
reoꝵ. & illo occiso. tenta est
a filiis isrł. Constat enĩ quia
eccłia quondã mancipata
erat imꝑio diaboli. regis uudł
omniũ iniquoꝵ. s excluso
atq remintiato. facta ẽ eiu¬
tas sui redemptoris. E tune
nom̃ eccłiȩ. q̃ priꝰ gentilitas
uocabat᷑ accepit. cum pro
lascuna fluxaq letitia scł̃i
huiꝰ. eingło meroris saluberri¬
mi se constrinxit. Cingulo
uidelic&. ut lumbos sue
m̃tis ab ĩmunditia oĩ cohi¬
beret. eingulo aũ meroris
ut a temporalib gaudiis
externa ꝓrsus & aliena effe¬

Expanded text:
anguentibus descendisset, unus sanabatur, quia nimirum unus Deus, una fides, unum baptisma; quod, descendente in fontem vitae Spiritu sancto, unum fidelium populum abluit charismate secundae regenerationis, quae bene probatica piscina, id est, pecualis dicitur, juxta litteram scilicet indicans quod hostiae in ea a sacerdote lavari solebant; ad sanctum altare producendi et in hostiam sunt Deo offerendi. Apte vero Esebon in typum Ecclesiarhaeorum, et illo occiso, tentata est a filiis Israel. Constat enim quia Ecclesia quondam mancipata erat imperio diaboli, regis videlicet omnium iniquorum, sed, excluso atque renuntiato, facta est civitas sui Redemptoris. Et nunc nomen Ecclesiae, quae prius gentilitas vocabatur, accepit, cum pro lasciva fluxaque laetitia saeculi hujus cingulo moeroris saluberrimi se constrinxit: cingulo videlicet, ut lumbos suae mentis ab immunditia omni cohiberet; cingulo autem moeroris, ut a temporalibus gaudiis externa prorsus et aliena effe
Abbreviated transcription (Latin):
conuallis. eũ doctores eccliȩ
de altitudine secretȩ suȩ qui¬
etis ac diuinȩ contẽplatiõis
qua sepe donant᷑. ad conside¬
randũ eiusdẽ eccłiȩ statũ
aciẽ mentis reflectunt. ut
quantũ qͥq fideliũ in bonis
actib iã ꝓficiant. quantũ
adhuc auxilio docentium
egeant sollert̃ explorent.
& q̃ opus hñt ad culturã
eis fructꝰ uitalis ĩpendant.
t inspicerẽ si floruisset
punica. Insꝑicit si floruerit
uinea. cũ sollicite serutat᷑
sicubi corda eoꝵ qͦs erudit.
noua sibi uirtutũ studia qͥb
sp̃ualit̾ debrient᷑ subeunda
ꝓponant. iuxta illud psalmi¬
stȩ. Ambulab̾t de uirtute
in uͥtutẽ. Inspicit si mala
punica g̾minau̾int. eũ sedu¬
lo at tendit si qͥ possint inue¬
niri qͥ ad imitationẽ dñice
passionis. ꝓprio desiderent
eruore diffundi. admoniti
ni. Sic ȩccłia labores suos engłi¬
cos. synagoge miranti p̃dicat.
t illa salubri penitudine cõ¬

Expanded text:
convallis, cum doctores Ecclesiae, convallis, cum doctores Ecclesiae, de altitudine suae secretae quietis ac divinae contemplationis, qua saepe donantur, ad considerandum ejusdem Ecclesiae statum, aciem mentis reflectunt, ut quantum quique fidelium in bonis actibus jam proficiant, quantum adhuc auxilio docentium egeant, solerter explorent, et quae opus habent ad culturam, eis fructus vitales impendant. Ut inspicerem si floruisset c. Inspicit si floruit vinea, cum sollicite scrutatur sicubi corda eorum, quos erudit, nova sibi virtutum studia, quibus spiritualiter debriamur, subeunda proponant, juxta illud Psalmistae, Ambulabunt de virtute in virtutem . Inspicit si mala punica germinaverint, cum sedulo attendit si qui possint inveniri qui ad imitationem Dominicae passionis proprio desiderent cruore diffundi; admonitioni. Sic Ecclesia labores suos evangelicos Synagogae miranti praedicat. At illa salubri plenitudine com
Abbreviated transcription (Latin):
eos q ab hoste curat defend̾e.
quoꝵ ipsa plerũq sensus ig
norat & corda. Potest & ita
intelligi. qr sicut nux siue
amigaalũ amarissimũ ht̃
corticẽ. & testa durissima ac¬
cingit᷑. & detractis aust̾iorib
& duris. fructꝰ dulcissimus
reperit᷑. sic omnis correptio
& labor continentiȩ qua sc̃a
exercet᷑ eccłia. amara quidẽ
uidet᷑ ad p̃sens. s fructũ pa¬
rans in futuro dulcissimum.
disciplina in p̃senti quidem
postea aũ fructũ pacatissimũ
exercitatis ꝑ eam reddit iusti¬
ciȩ. Doma aũ conuallis: fru¬
ctꝰ dicit humilitatis. Quale ẽ
illud in psalmo. Cł conualles
abundabt̃ frum̃to. qr nimirũ
humiles exuberant refectiõe
grẽ celestis. Doma conuallis
bona oꝑa dicit fideliũ eccłiȩ
ꝑducentia. De qͥb item psalmi¬
sta. ascensus in qͥt in corde eiꝰ
disposuit. in conualle lacri¬
marũ in locũ quẽ disposui¬
sti eis. Descendit q sponsa ad
hortũ nucũ. ut iudeat poma

Expanded text:
eosque ab hoste curat defendere, eosque ab hoste curat defendere, quorum ipsa plerumque sensus et corda ignorat. Potest et ita intelligi: Quia sicut nux, sive amygdalum, amarissimum habet corticem, et testa durissima circumcingitur, et detractis austerioribus et duris, fructus dulcissimus intus reperitur, sic omnis correptio et labor continentiae, qua sancta exercetur Ecclesia, amara quidem videtur ad praesens, sed fructum parit in futuro dulcissimum, disciplina in praesenti quidem postea autem fructum pacatissimum exercitatis per eam reddit justitiae . Poma autem convallis, fructus humilitatis dicit, quale est illud in psalmo: Et convalles abundabunt frumento , quia nimirum humiles exuberant refectione gratiae coelestis. Poma convallis, bona opera dicit fidelium sanctae perducentia. De quibus item Psalmista, Ascensus, inquit, in corde ejus disposuit in convalle lacrymarum in locum quem disposuisti eis . Descenditque sponsa ad hortum meum, ut videat poma
Abbreviated transcription (Latin):
exercitio minoꝵ ribi locꝰ & ho¬
ra congruerit. se soller ter
accingit. hȩc t̾ribilis om̃ib
adu̾sariis ut castroꝵ acies do¬
cte ac firmiter ordinata pro¬
cedit. Nȩc ꝓsequente paucis
eredentiũ turba ex iudeis. &
agones eccłie digna eũ tiene¬
ratione admirante. annuit
ipsa laudanti. & continuo
q̃ fibi sit causa militaris pa¬
ratus insinuat. respondens
ex uoce doctoꝵ. ducũ uidel̃
suȩ militiȩ sp̃ualis. Descenqi¬
ai hortũ micũ: ut uiderem
nucũ ẽ eccłia presens. uͥ nr̃as
alt̾utrũ conscientias ñ u̾alemꝰ
intueri. Siquidẽ nuces poma
omĩa q̃ duriore st̾ corio tecta.
qͣm econtͣ omnia mollia gen̾a¬
lit̾ mala uocant᷑. Atq ideo
nucib recte cõparat᷑ hȩc uita
iustoꝵ. ubi ita suauitatem
fructꝰ sp̃ualis intimo in corde
conseruant. ut hanc ꝓximis
qͣnta sit foris innotescere ne¬
queant. Unde necesse est ut
eccłia mat̾ in doctorib suis
aciẽ semꝑ caute ordinatam
teneat. dũ pro illis belligerare

Expanded text:
exercitio minorum, ubi locus et hora congruerit, se solerter accingit, haec terribilis est omnibus adversariis ut castrorum acies docte ac firmiter ordinata procedit. Haec prosequente paucis credentium turba ex Judaeis, et agones Ecclesiae digna cum veneratione admirante, annuit ipsa laudanti, et continuo quae sibi sit causa militaris apparatus, insinuat, respondens ex voce doctorum, ducum videlicet suae militiae spiritualis. m nucum est Ecclesia praesens, ubi nostras alterutrum conscientias minime valemus intueri. Siquidem nuces, poma omnia, quae duriori sunt corio tecta; quomodo contra, omnia mollia generaliter mala vocantur. Atque ideo nucibus recte comparatur haec vita justorum, ubi ita suavitatem fructus spiritualis intimo in corde conservant, ut hanc proximis, quanta ipsa sit, foras innotescere nequeant. Unde necesse est ut Ecclesia mater in doctoribus suis aciem semper caute ordinatam teneat, dum pro illis belligerare,
Abbreviated transcription (Latin):
id est. dirige actus meos in añ¬
gusto itinere. qͦ perueniatur
ad uitã. Hi aũ gressus ft̾ in
calciam̃tis. cũ idem actus nr̃i
iustoꝵ qͥ nos ad dnm̃ p̃cessere
muniunt᷑ exemplis. Calciam̃ta
namq ex mortuoꝵ pellib an
iusticiȩ quib pͥores scõs indu¬
tos e̾e legimꝰ. etiã nos imitati
confidentiꝰ ac mundiꝰ uiam
uirtutis ingredimͣ. De quibus
calciam̃tis dic̃ apłs. E calcia¬
ti pedes in p̾̃parationẽ engłii
pacis. Quicũq enĩ pacẽ euan¬
gelizat aliis ueritatis. necesse
ẽ ipse gressus oꝑm suoꝵ. & exẽ¬
plis p̃cedentiũ patrũ ornet ae
roboret. ne uidelie& aliã qͣmli¬
h& uiuendi uel docendi uiã

Expanded text:
, id est, dirige actus meos in an, id est, dirige actus meos in angusto itinere, quo perveniatur ad vitam. Hi autem gressus sunt in calceamentis, cum iidem actus nostri justorum, qui nos ad Deum praecessere, muniuntur exemplis. Calceamur namque ex mortuorum pellibus justitiae, quibus priores sanctos indutos esse legimus, etiam nos imitati confidentius ac mundius viam virtutis ingredimur. De quibus calceamentis dicit Apostolus, Et calceati pedes in praeparationem Evangelii pacis . Quicunque enim pacem evangelizat aliis veritatis, prius necesse est ipse gressus operum suorum, et exemplis praecedentium patrum ornet ac roboret, ne videlicet aliam quamlibet vivendi vel d
Abbreviated transcription (Latin):
Elec ait. & ad laudandã ipsã
eccłiam quã ꝓ salute synago¬
gẽ sollicitã esse gaudebat. so¬
lita se dulcedine conu̾tit: ita
subiciens. Quã pulchri sunt
principis. Bene aũ laudationi
illiꝰ a gressib fecit exordiũ. &
in oris grãm conelusit. Ita
nãq finiuit. E odor oris tui
sicut maloꝵ: guttur tuũ qͣsi
uinũ oꝑtimũ. Quã supra ab
ocłis incipiens. suꝑioꝵ solũmͦ
membroꝵ uidet᷑ comm̃datione
finisse. Rlȩc & enĩ ĩmutatio
& carmini decorẽ ministrat.
se aptũ his q̃ camunt᷑ inỹsteri
locũ prebet. Quia enĩ illam
ñ in ocio residere securȩ qͥetis
s ad certam̃ cernebat p̃dica¬
tionis ꝓcedere solere. merito
pͥmũ gressuũ eiꝰ pulchritudinẽ
mirat᷑. id ẽ operũ constantiã.
ꝑ quã exempla uirtutũ his
qͥs erudiret. uolebat p̾mon¬
strare. De qͥb nimirũ gressib
psalmista precat᷑ dñm dicens.
¶fice gressus meos in semitiᷤᷤ tiᷤ

Expanded text:
Haec ait, et ad laudandam ipsam Haec ait, et ad laudandam ipsam Ecclesiam, quam pro salute Synagogae sollicitam esse gaudebat, solita se dulcedine convertit, ita subjiciens: Quam pulchri sunt c.! Bene autem laudationi illius a gressibus fecit exordium, et in oris gratiam conclusit. Ita namque finivit: Et odor oris tui, sicut malorum; guttur tuum, quasi vinum optimum. Quam supra ab oculis incipiens, superiorum solummodo membrorum videtur commendatione finisse: haec etenim immutatio, et carmini decorem ministrat, et aptum his quae canuntur mysteriis locum praebet: quia enim illam non in otio residere securae quietis, sed ad certamen cernebat praedicationis procedere solere, merito primum gressuum ejus pulchritudinem miratur, id est operum constantiam, per quam exempla virtutum his quos erudiret, volebat praemonstrare. De quibus nimirum gressibus Psalmista precatur Dominum, dicens: Perfice gressus meos in semitis tuis
Abbreviated transcription (Latin):
conspectib reddi. Admonen¬
te añ eccłia synagogã reu̾ti
ad gr̃am sui redemptoris. an¬
nuens ipse redemptor illius
hortam̃tis. suũ repente ser¬
monẽ int̃miscet. atq ex hor¬
tationis illiꝰ solatia. ad effec¬
tum iã ꝑuentura eẽ ꝓtestat᷑.
aꝑte dicat. Doles quidt̃ syna¬
gogã diutiꝰ fuisse auersam.
eamq ad me reu̾ti precaris.
& te faciẽ eiꝰ mͥ ornatã intu¬
eri delectat. Uerũ scias quia
in ꝓpximo ẽ tempꝰ in qͣ mł in
illa priscȩ infidelitatis atq
au̾sionis. s sola iurtutũ ac
sp̃ualiũ agonũ opera cernas.
Qͥd gͦ uidebis inqͥt in sunamite.
nͥ choros castroꝵ: hoo ẽ. militã
pacis: In choris & enĩ uoces ca¬
nentiũ consonant: in castris
armatoꝵ manꝰ dimicant. Qd
gͣ uidebis in ea. nisi choros ele¬
ctoꝵ. qͥ corde & anima una
laudes auctoris sui p̾dicent:
¶idẽ st̃ chori castroꝵ. qͥa serui¬
endo creatori. acies repellunt
om̃s ac disturbant inimiei.

Expanded text:
conspectibus reddi. Admonenconspectibus reddi. Admonente autem ecclesia sinagogam reverti ad gratiam sui redemptoris, adnuens ipse redemptor devotis illius hortamentis suum repente sermonem intermiscet atque exhortationis illius solatia ad effectum iam perventuram esse protestatur. aperte dicat, Doles quidem Synagogam diutius fuisse aversam, eamque ad me reverti precaris, et te faciem ejus mihi ornatam intueri delectat. Verum scias quia in proximo est tempus in quo nil in illa priscae infidelitatis atque aversionis, sed sola virtutum ac spiritualium agonum opera cernas. Quid ergo videbis, inquit, in Sunamite, nisi choros castrorum, hoc est, militiam pacis? In choris etenim voces canentium consonant; in castris, amatorum manus dimicant. Quid ergo videbis in ea, nisi choros electorum, qui corde et anima una laudes auctoris sui praedicent? Et iidem sunt chori castrorum, quia serviendo Creatori acies repellunt omnes, ac disturbant inimici.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑm ꝑfectione ad dominicã
simul dilectionẽ. ut oculis
animisq gaudentib. speciẽ
tuȩ castitatis quã diu desi¬
derabamꝰ contemplemͣ. & eo¬
pulante nos ad inuicẽ xꝑ̃i
amore. unã domũ fidei abe
in tpso uelut in angulari la¬
pide construamꝰ. Nom̃ autẽ
sumamitis nusꝗͣ alias legisse
memini. E quidẽ uidetur
uocabulũ ẽẽ aliciuꝰ feminarũ
nobiliũ. siue ꝓpriũ siue a loco
diriuatũ. quȩ plurima sapien¬
tiȩ uł spetiei uł uirtutis gła
tempore illo fuerit insignis
Sin uͦ sumamitis ut phibent
quidã. despecta siue captina¬
int̾p̃tat᷑. congrunit hoc nom̃
synagoge. eum ob culpã ꝑfich¬
e. a gra sui recessit auctoris
ꝗͣ quantũ captiua fuit ugo
peccati. tm̃ respectu diumȩ
pietatis ꝑmanebat indigna
S postulat᷑ reu̾ti sunamitis
ut ꝑ obsequiũ reu̾sionis ad
dñm. mereat᷑ uincło noxiȩ
captiuitatis absolui. & sui
redẽptoris ac saluatoriᷤ digna

Expanded text:
operum perfectione, ad Dominicam operum perfectione, ad Dominicam simul dilectionem, ut oculis animisque gaudentibus, speciem tuae castitatis, quam diu desiderabamus, contemplemur et, copulante ad invicem nos Christi amore, unam domum fidei, ambae in ispo velut in angulari lapide, construamur. Nomen autem Sunamitis nusquam me alias legisse memini et quidem videtur vocabulum esse alicuius feminarum nobilium, sive proprium, sive a loco derivatum, quae plurima sapientiae vel speciei vel virtutis gloria tempore illo fuerit insignis. Sin vero Sunamitis, ut quidam perhibent, despecta sive captiva congruit hoc nomen sinagogae, cum ob culpam perfidiae, a gratia sui recessit auctoris, quae quantum captiva fuit iugo peccati, tantum respectu divinae pietatis permanebat indigna. Sed postulatur reverti Sunamitis ut, per obsequium reversionis ad Deum, mereatur vinculo noxiae captivitatis absolvi et sui redemptoris ac salvatoris digna
Abbreviated transcription (Latin):
it̾m. Q mundabo eos. & ert̃
& seruus m̃s dał. suꝑ eos. Eł in
hoc ipso uolumine. Egredimi
aminadab qͥ int̾p̾tat᷑. ppłi mei
spontaneus. apte ipsũ media¬
torẽ ddi & hominũ designat.
qͥ cũ ds̃ eẽt ante scła. unitus
carni. qͣndo uoluit & quomͦ
uoluit. in ꝑpło eccłiȩ piꝰ redẽp¬
tor apparuit. factꝰ ꝑ sponta¬
neã benignitatẽ portio ppd̃
sui. cuiꝰ per potentiã naturałe
erat conditor & rector. Confi¬
tente aũ synagoga. diutinã
suȩ m̃tis tarditatẽ qua ab
intelligendis dñicȩ incarnatio¬
nis mysteriis ĩpediebat᷑. ecołia
mox consolando & exhortancio
respondet. Eeuertẽ reu̾tere
nitionẽ tui redemptoris. quo
tanto tẽpore au̾sa. miserabilit̾
errabas. ut eiꝰ imbuta sacra¬
m̃tis. ingressu uitȩ cȩlestis di¬
gna efficiaris. Reu̾tere ad
pacẽ nr̃ȩ germanitatis. quã
duitiꝰ causa dissonȩ religionpᷤ
spernendã ẽẽ ducebas. Reite
reu̾tere. ut intueamͣ te. Reu̾¬
tere puritate fidei. reuert̾e

Expanded text:
m: Et mundabo eos, et erunt et servus meus David super eos . Et in hoc ipso volumine: EgrediminAminadab, qui interpretatur populi mei spontaneus, apte ipsum Mediatorem Dei et hominum designat, qui cum Deus esset ante saecula, unitus carni, quando voluit et quomodo voluit, in populo Ecclesiae pius Redemptor apparuit, factus per spontaneam benignitatem portio populi sui, cujus per potentiam naturalem erat Conditor et rector. Confitente autem Synagoga diutinam suae mentis tarditatem, qua ab intelligendis Dominicae incarnationis mysteriis impediebatur, Ecclesia mox consolando et exhortando respondet: Revertere, revertere, nitionem tui Redemptoris, a quo tanto tempore aversa miserabiliter errabas, ut ejus imbuta sacramentis, ingressu vitae coelestis digna efficiaris; revertere ad pacem nostrae germanitatis, quam diutius causa dissonae religionis spernendam esse ducebas. Revertere, revertere, ut intueamur te: revertere puritate fidei, revertere
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ collocat. eo t̃ribilior
aeriis potestatib & eccłia
omnis & anima q̃q fidelis
existit. Nam & in quib dã
bonis actib. uerbi gr̃a. iigilis.
ieniniis. labore manuũ. medi¬
tatione seripturarũ. u̾bo p̃di¬
cationis. modestia tacit᷑ntatiᷤ
qͥ ordinẽ necessariũ tenere
nescit: errat. Nlȩc nãq & huiꝰ.¬
modi qͣmplura. sicut utiliter
sepe tenent᷑. ita & ñ nunꝙͣ ꝓ
tempore salubrit̾ int̾mit tunt᷑.
Ceterũ st̃ excellentiora uirtu¬
tũ dona. sine quib ad uitã
pueniri ñ potest. ut fides.
spes. caritas. q̃ & ideo nullitis
unꝗͣ consideratu tẽporis aut
loci. uł ad mom̃tũ cordibus
debent abee̾ fideliũ. Quȩcũq

Expanded text:
tutum collocat, eo terribilior tutum collocat, eo terribilior aeriis potestatibus, et Ecclesia omnis et anima quaeque fidelis existit: nam et in quibusdam bonis actibus, verbi gratia, vigiliis, jejuniis, labore manuum, meditatione Scripturarum, verbo praedicationis, modestia taciturnitatis, qui ordinem necessarium tenere nescit, errat. Haec namque et hujusmodi quam plurima, sicut utiliter saepe tenentur, ita et nonnunquam pro tempore salubriter intermittuntur. Caeterum sunt excellentiora virtutum dona, sine quibus ad vitam perveniri non potest, ut fides, spes, charitas; quae et ideo nullius unquam consideratu temporis aut loci, vel admonentium cordibus debe
Abbreviated transcription (Latin):
nata. Electa ut sol: qͥa ima¬
ginẽ in se eiꝰdem sui condito¬
ris atq illustratoris peiꝑit.
ambulando in om̃i iusticia
& scĩtate & ueritate. & illi
ueracit̾ grãs agendo. quia
signatũ ẽ suꝑ nos lum̃ uult̃
tui dñe. Item pulchra ut
luna in nocte uitȩ p̃sentis.
ubi uariante tẽporũ statu.¬
nc̃ clara mundo. nc̃ despecta
atq oꝑpressa. nc̃ uirtutum
candore plena. nc̃ prauorũ
dehonestata uiciis. multifa¬
riũ lunȩ crescentis ac decre¬
scentis iter imitat᷑. Electa
ut sol. in die futurȩ beatitu¬
dinis. ubi manente statu et̃¬
nitatis. uera lucis incõmuta¬
bilis uisione clarebit. ĩpleta
ipsiꝰ ꝓmissione qua dr̃. ful¬
gebunt iusti sicut sol: in re¬
gno patͥs eoꝵ. Terribił ut
castroꝵ acies ordinata. quia
nullis adu̾sitatũ nebulis
potuit unꝗꝙͣ cohiberi. quin
& lunȩ in se pulchritudinẽ
p̃monstraret & solis. Lunȩ
indelic&e in laboriosa int̾im
luce bonȩ actionis. solis uͦ
qͦ perfectiꝰ ordinẽ in se uir¬

Expanded text:
t; electa ut sol, quia imaginem in se ejusdem sui Conditoris atque illustratoris recipit, ambulando in omni justitia, et sanctitate, et veritate, et illi veraciter gratias agendo, quia signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Item pulchra ut luna, in nocie vitae praesentis, ubi, variante temporum, statu, nunc clara mundo, nunc despecta atque oppressa; nunc virtutum candore plena, nunc pravorum dehonestata vitiis multifarium lunae crescentis ac decrescentis iter imitatur. Electa ut sol, in die futurae beatitudinis, ubi, manente statu aeternitatis, vera lucis incommutabilis visione clarebit, impleta ipsius promissione, qua dicitur: Fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum . Terribilis ut castrorum acies ordinata, quia nullis adversitatum nebulis potuit unquam cohiberi, quin et lunae in se pulchritudinem praemonstraret et solis: lunae videlicet, in laboriosa interim luce bonae actionis; solis vero, quo perfectius ordinem in se vir
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a sp̃s impleuit. per qͦs ad
credituros in se ppłos. p̃eunte
doctrinȩ salutaris sermone
ꝑueniret. Aminadab nãq
qͥ erat abnepos iudȩ patͥarchȩ
& ꝑsona sua & noĩe. dñm in
dauid regẽ. ꝑ damd̃ adioseph
descendit. & mariã. ea dũtax¬
at ratione. qr & ipsius iudȩ
nom̃ aliqͣndo & dd̃. & salomo-

Expanded text:
gratia Spiritus implevit, per quos ad gratia Spiritus implevit, per quos ad credituros in se populos, praeeunte doctrinae salutaris sermone, perveniret. Aminadab namque, qui erat abnepos Judae patriarchae, et persona sua et nomine Dominum indDavid regem, per David ad Joseph descendit et Mariam, ea duntaxat ratione qua et ipsius Judae n