comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& apłs. fiuimꝰ & nos natura filii irȩ. sic̃ & ceteri.
Natura filii irȩ. id ẽ portantes uindictã. Sed qͣre
dicit fuimꝰ: Quia spe iã non sumꝰ. nã re ad huc
sumꝰ. Sed illud meliꝰ dicimꝰ qͦd spe sumꝰ: qͥa cer-¬
ti sumꝰ de spe. Non enĩ incerta ẽ spes nr̃a: aut
de illa dubitamꝰ. audi ipsã głam inspe. Inno
lutũ est: Nonne sanguis ille iã fusus ẽ : Nonne
ipsũ ẽ preciũ omniũ nr̃m: ẜ lane ipsũ. Sed uide
qͥdait. Spe enĩ salui facti sumꝰ spes aut̃ quȩ ui¬
det᷑ ñ est spes. Qd̾ enĩ uidet qͥs. qͥd sperat: Si aut̃
expectamꝰ ꝑpatientiã: Salutẽ. Cuiꝰ rei salutẽ:
Ipsiꝰ corpous. qͥa hoc dixit redemptionẽ corporis
nr̃i. Si salutẽ corporis expectabat: ñ erat salus illa
quã habebat. Esuries. fitis. int̾ficit. si subuentũ
ñ fuerit. Dedicam̃tũ enĩ famis ẽ cibꝰ. & medica¬
m̃tũ sitis ẽ potꝰ. & medicam̃tũ fatigationis ẽ

Expanded text:
t Apostolus: Fuimus et nos natura filii irae, sicut et caeteri . t Apostolus: Fuimus et nos natura filii irae, sicut et caeteri . Natura filii irae, id est, portantes vindictam. Sed quare dicit, Fuimus? Quia spe jam non sumus: nam re adhuc sumus. Sed illud melius dicimus quod spe sumus, quia certi sumus de spe. Non enim incerta est spes nostra, ut de illa dubitemus. Audi ipsam gloriam in spe. In nolutum est? Nonne sanguis ille jam fusus est? nonne ipsum est pretium omnium nostrum? Plane ipsum. Sed vide quid ait: Spe enim salvi facti sumus: spes autem quae videtur, non est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem exspectat per patientiam? Salutem. Cujus rei salutem? Ipsius corporis: quia hoc dixit, redemptionem corporis nostri. Si salutem corporis exspectabat, non erat salus illa quam habebat. Esuries, sitis interficit, si subventum non fuerit. Medicamentum enim famis est cibus, et medicamentum sitis est potus, et medicamentum fatigationis est
Abbreviated transcription (Latin):
mea auultu ire tuȩ. Iã hȩc dicebat quł hȩc pa¬
tiebat᷑: a tam̃ hoc iã de ira dñi: qͥa & de iundi¬
cta dñi. De qua uindicta: Quã excepit de adã.
Non enĩ in illũ ñ est iundicatũ. aut frustra
direrat ds̃ morte morieris: aut aliqͥd patimͣ in
ista uita nisi ex illa morte quã meruimꝰ pͥmo
peccato. Etenĩ portamꝰ ecepꝰ mortale. qͦd utiꝙ ñ
ee̾t mortale plenũ tẽptationibꝰ plenũ sol liei-¬
tudinibꝰ obnoxiũ doloribꝰ eorporalibꝰ. obnaxiũ in¬
digentiis. mutabile. languidũ & cũ sanũ ẽ. qͥa
utiq ñ dũ plene sanũ. Nã unde dicebat ñ ẽ sa-¬
nitas incarne mea: nisi qͥa ista quȩ huiꝰ uitȩ dr
sanitas bene intelligentibꝰ & sabbatũ recordantibꝰ
ñ ẽ utiq sanitas : Si ñ manducaueris. inquie.¬
tat fames. Ista fames naturalis quidã morbꝰ. qͥa
natura nobis facta ẽ pena ex uindicta. Primo
homini qͦd erat pena. nobis natura est: unde dic̃¬

Expanded text:
bat quae hic patiebatur: et tamen hoc jam de ira Domini, quia et de vindicta Domini. De qua vindicta? Quam excepit de Adam. Non enim in illum non est vindicatum, aut frustra dixerat Deus, Morte morieris : aut aliquid patimur in ista vita, nisi ex illa morte quam meruimus primo peccato. Etenim portamus corpus mortale quod utique non esset mortale, plenum tentationibus, plenum sollicitudinibus, obnoxium doloribus corporalibus, obnoxium indigentiis, mutabile, languidum et cum sanum est, quia utique nondum plene sanum. Nam unde dicebat, Non est sanitas in carne mea, nisi quia ista quae hujus vitae dicitur sanitas, bene intelligentibus et sabbatum recordantibus non est utique sanitas? Si enim non manducaveritis, inquietat fames. Iste naturalis quidam morbus est: quia natura nobis facta est poena ex vindicta. Primo homini quod erat poena, natura nobis est. Unde dici
Abbreviated transcription (Latin):
tastis me : Certe dñs ñ fuit inearcere. Quare
hoc ñ diceret. cui cũ dictũ ẽẽt. quando te uidimꝰ
esurientẽ & sitientẽ aut in carcere & ñ ministra¬
iumꝰ tibi: respondit sic. & exꝑsona corporis sui¬
indicans se dirisse: cũ uni erminimis meis non
fecistis. michi ñ fecistis: Quare ñ dicat a facie
patiebat᷑ Sed quomͦ ibi caput loquebat᷑ ꝓcorꝑe.
sie & hic caput dicit corꝑis uoces. & cum capi¬
tis uoces auditis. Sed neq cũ corporis uoces au¬
dieritis separetis caput: neq cũ capitis uoces
audieritis. separetis corpꝰ: qͥa iã non duo sed una
caro. Non ẽ sanitas in carne mea auultu irȩ
tuȩ. Sed fortasse tibi inuiste d̾s irat᷑ ẽ Oadam:

Expanded text:
tastis me? Certe Dominus non fuit in carcere. Quare non hoc diceret, cui cum dictum esset, Quando te vidimus esurientem et sitientem, aut in carcere, et non ministravimus tibi? respondit, sic ex persona corporis sui se dixisse, Cum uni ex minimis meis non fecistis, nec mihi fecistis ? Quare non dicat, a faciepatiebatur. Sed quomodo ibi caput loquebatur pro corpore, sic et hic caput dicit corporis voces, cum et capitis voces auditis. Sed neque cum corporis voces audieritis, separetis caput; neque cum capitis voces audieritis, separetis corpus: quia jam non duo, sed una caro. 7. Non est sanitas in carne mea a vultu irae tuae. Sed fortasse in
Abbreviated transcription (Latin):
habet sursũ cor. In quantũ tam̃ curuat᷑: ad¬
huc gemit. Curuat᷑ enĩ ille qui dicit. corpus
enĩ qͦd corrũpit᷑ aggrauat animã. & depͥmit
t̃rena inhabitatio sensũ multa cogitantem.
Inhis gemat. uit illud accipiat. Recordet᷑ sabba.¬
tum: ut ad sabbatũ ꝑuenire mereat᷑. Qd enĩ
celebbant uidei signũ erat. Cuiꝰ rei signũ: Quã
iste recordat᷑ qui dicit. miseriis afflictus sũ.
& curuatꝰ usq infinẽ. Qͥd ẽ usq in finem: Usq
inmortẽ. Tota die contͥstatꝰ ambulabã. Tota

Expanded text:
habeat sursum cor. In quantum tamen curvatur, adhabeat sursum cor. In quantum tamen curvatur, adhuc gemit. Curvatur enim ille qui dicit: Corpus enim quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . In his gemat, ut illud accipiat, recordetur sabbatum, ut ad sabbatum pervenire mereatur. Quod enim celebrabant Judaei, signum erat. Cujus rei signum? Quam iste recordatur, qui dicit: Miseriis afflictus sum, et curvatus sum usque in finem. Quid est, usque in finem? Usque in mortem. Tota die contristatus am
Abbreviated transcription (Latin):
habemꝰ ꝑ sp̃m ipsũ odorẽ ut dicamꝰ sponso nr̃o
pꝰ odorẽ unguentoꝵ tuoꝵ currimꝰ auertimꝰ a
putorib nr̃is olfactum. & conuertentes nos ad
ipsũ. aliquantulũ respiramꝰ. Sed nisi ad nos ole-¬
ant. & mala nr̃a nũquã istis gemitibꝰ confitem᷑.
Computruer̃ & putruer̃ liuores mei. Unde:
a facie insipientiȩ meȩ. Inde dicit suꝑiꝰ afacie
peccatoꝵ meoꝵ. inde nc̃ afacie insipientiȩ meȩ¬
Miseriis afflictꝰ sũ. & curuat᷑ sũ usq infinẽ
Inde curuatꝰ est᷑ Quia elatꝰ erat. Si fueris hu-¬
milis. erigeris: Si fueris elatꝰ curuaberis. Non
enĩ deerit do pondꝰ unde te curuet. Illud erit
pondꝰ. fascis peccatoꝵ moꝵ. hoc replicabit᷑ in
caput tuũ. & curuaberis. Quid est aut̃ curua.¬
ri. Non posse erigere selalẽ inuenit dñs mulier
rem. ꝑdecẽ & octo annoscuruã . ñ se poterat
erigere. Tales st̃ qui int̾ra cor habent. at uero
qͥa inuenit mulier illa dñm. & sanauit eam:

Expanded text:
m ipsum odorem, ut dicamus sponso nostro, Post odorem unguentorum tuorum curremus ; avertimus a putoribus nostris olfactum, et convertentes nos ad ipsum aliquantum respiramus. Sed nisi ad nos oleant et mala nostra, nunquam istis gemitibus confitemur, Computruerunt et putuerunt livores mei. Unde? A facie insipientiae meae. Unde dixit superius, A facie peccatorum meorum: inde nunc, A facie insipientiae meMiseriis afflictus sum, et curvatus sum usque in finem. Unde curvatus est? Quia elatus erat. Si fueris humilis, erigeris; si fueris elatus, curvaberis: non enim deerit Deo pondus unde te curvet. Illud erit pondus, fascis peccatorum tuorum: hoc replicabitur in caput tuum, et curvaberis. Quid est autem curvari? Non se posse erigere. Talem invenit Dominus mulierem per decem et octo annos curvam: non se poterat erigere . Tales sunt qui in terra cor habent. At vero, quia invenit mulier illa Dominum, et sanavit eam,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ admodũ ea homines ne patiant᷑ qͥc qͥd ius.¬
seris faciunt. Quanto meliꝰ faciu̾nt qͦd iub&
iste ne in indignatione arguat᷑. neq in ira
eniendet᷑ tãquã dicens do: qm̃ iã ista quȩ pa-¬
tior multa sunt. magna sunt. queso ut suffi.¬
ciant & incipit illa enumerare. satisfaciens
d̾o: offerens illa quȩ patit᷑ ne peiora patiat᷑.¬

Expanded text:
quemadmodum ea homines ne patiantur, quidquid jusquemadmodum ea homines ne patiantur, quidquid jusseris faciunt. Quanto melius faciunt quod jubet iste ne in indignatione arguatur, neque in ira emendetur? Tanquam dicens Deo, Quoniam jam ista quae patior multa sunt, magna sunt, quaeso ut sufficiant. Et incipit illa enumerare satiDomino, offerens ea quae patitur ne graviora patiat
Abbreviated transcription (Latin):
uita purges me. & talẽ me reddas cui iã emen-¬
datorio igne ñ opꝰ sit: ꝓpt̃ illos qui salui erunt.
sic tam̃ quasi ꝑ ignẽ. Quarẽ. nisi qͥa edificant
hic suꝑ fundamentũ. ligna. fenũ stipulã. Si¬
aũ edificarent aurũ argentũ. lapides p̃cioios. &
de utroq igne securi essent. ñ solũ de illo ig¬
ne qui ineternũ cruciaturꝰ ẽ impios: sed etiã
de illo qui emendabit eos qui ꝑ ignẽ salui
erunt. Dicit᷑ enĩ. Ipse aut̃ saluus erit: sic tam̃
quasi ꝑignẽ. Et qͥa dicit᷑ saluus erit: contẽp¬
nit᷑ ille ignisIta plane quãuis salui ꝑ ignẽ.
grauior tam̃ erit ille ignis. quã qͥeqͥd pot hõ
p̾ati in hac uita. Et nostis quanta hic passi st̃ ma¬
li & possunt pati: tam̃ tanta passi sunt qͣnta
potuer̃ pati & boni. Qͥd enĩ quisq maleficꝰ
latro. adult̃. sceleratꝰ. sacrilegꝰ ꝑtulit legib:
qͦd ñ ꝑtulit martyr in confessione xp̃i. Itagͦ

Expanded text:
vita purges me, et talem me reddas, cui jam emenvita purges me, et talem me reddas, cui jam emendatorio igne non opus sit, propter illos qui salvi erunt, sic tamen quasi per ignem. Quare; nisi quia hic aedificant supra fundamentum ligna, fenum, stipulam? Aedificarent autem aurum, argentum, lapides pretiosos, et de utroque igne securi essent; non solum de illo aeterno qui in aeternum cruciaturus est impios, sed etiam de illo qui emendabit eos qui per ignem salvi erunt. Dicitur enim, Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Et quia dicitur, salvus erit, contemnitur ille ignis. Ita plane quamvis salvi per ignem, gravior tamen erit ille ignis, quam quidquid potest homo pati in hac vita. Et nostis quanta hic passi sunt mali, et possunt pati: tamen tanta passi sunt, quanta potuerunt pati et boni. Quid enim quisque maleficus, latro, adulter, sceleratus, sacrilegus pertulit legibus, quod non pertulit martyr in confessione Christi? Ist
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ne in indignatione tua argu-¬
as me neq ura tua emendẽ me.
fu̾turũ est enĩ ut quidã inira d̾i
emendent᷑ & in indignatione arguant᷑: &
forte ñ om̃s qui arguent᷑ emendabunt᷑. sed
tam̃ futuri sunt inem̃datione quidã salui.
futũ ẽ qͥdem qͥa em̃datio nominata ẽ sic tam̃
quasi ꝑignẽ Futuri aut̃ quidã q̃ui arguent̃
& ñ emendabunt᷑: Nã utiq arguet eos qͥbꝰ
dicet. Esuruui. & ñ dedistismͥ manducare.
Sinui & ñ potastis me. & cetera quȩ ibi ꝓ¬
sequens quidã inhumanitatẽ & sterilitatẽ
increpitat malis ad sinistrã constitutis. qͥbꝰ
dicit ite in ignẽ eternũ. qui p̃paratꝰ ẽ diabo¬
lo & angłis eius. Nȩc iste grauiora formidãs.
excepta ista uita in cuiꝰ malis plangit & ge¬
mit. rogat & dicit. Dñe ne in indignatione
tua arguas me: ñ sim int̾ illos quibꝰ dicturꝰ es
ite inignẽ eternũ. qui p̃paratꝰ ẽ diabolo & an
geliseiꝰ neꝙ ura tua emendes me. ut in hac

Expanded text:
ua arguas me, neque in ira tua emendes me. Futurum est enim ut quidam in ira Dei emendentur, et in indignatione arguantur. Et forte non omnes qui arguuntur emendabuntur: sed tamen futuri sunt in emendatione quidam salvi. Futurum est quidem, quia emendatio nominata est: sic tamen quasi per ignem. Futuri autem quidam qui arguentur, et non emendabuntur. Nam utique arguet eos quibus dicet, Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non potastis me: et caetera quae ibi prosequens, quamdam inhumanitatem et sterilitatem increpitat malis ad sinistram constitutis, quibus dicitur, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Haec iste graviora formidans, excepta vita ista, in cujus malis plangit et gemit, rogat et dicit: Domine, ne in indignatione tua arguas me. Non sim inter illos quibus dicturus es: Ite in igne in ira tua emendes me: ut in hac
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo impleto tu egentis inopiã: ut impleat d̾s
Interiorẽ tuã. Noc ẽ eurã gerã ꝓ peccato meo:
Gaudent inscłi felicitate. ubi ego laboro & ru-¬
gio agemitu cordis mei. Quomͦ aũ uiuunt inimi¬
cuilliꝰ: qͥ iã dixit de illis. qm̃ locuti st̃ uanita¬
tem: audio ͤ inalio psalmo: quoꝵ filii. sic̃ no-¬
uellȩ cũ stabilitate. Sed suꝑiꝰ dixerat quoꝵ

Expanded text:
Ergo impleto tu egentis inopiam, ut impleat Deus Ergo impleto tu egentis inopiam, ut impleat Deus interiora tua. Hoc est, Curam geram pro peccato meo, gaudent in saeculi felicitate, ubi ego laboro, et rugio a gemitu cordis mei. Quomodo vivunt inimici illius, quia jam dixit de illis, quoniam locuti sunt vanitatem? Audi et in alio psalmo: Quorum filii sicut novellae constabilitae. S
Abbreviated transcription (Latin):
cũ peccantẽ uider&: tc̃ modũ imponera: tc̃
normã uuiendi docer&: disciplinã dar&. Aut
si fecit & ille ñ audiuit: tẽ erat plangendꝰ. tc̃
peiꝰ mortuus luxuriose uiuens. quã moriendo
luxuriã finiens. Tc̃ gͦ quando ista faciebat indo.¬
mo tua. ñ solũ mortuꝰ erat sed et putebat Nȩc
dolenda st̃: illa sustienda. Illa ferenda: ista plan-¬
genda. P langenda aũ quomͦ audistis plangere
Si diceres curã gerã ꝓ uulnere meo: qͥd intellige¬
ret᷑ nisi dabo operã ut sanetur: Noc ẽ enĩ curã
gerere ꝓdelicto: semꝑ niti semꝑ intendere. semꝑ
studiose & sedulo agere ut sanes peccatũ. fece de
die indiẽ plangis peccatũ tuũ: sed forte lacri-¬
mȩ curruntꝰ & manꝰ cessant. Fĩant elemosinȩ:
redimant᷑ peccata. Gaudeat indigens de dato
tuo: ut & tu gaudeas de dato dĩ. Eget ille: ẽges
& tu. Eget ille adte: eges tu ad dm̃. Tu contẽp¬
nis egentẽ tui. ds ñ te contep̾nit egentẽ sui

Expanded text:
c modum imponeret, tunc normam vivendi doceret, disciplinam daret: aut si fecit, et ille non audivit, tunc erat plangendus; tunc pejus mortuus luxuriose vivens, quam moriendo luxuriam finiens: tunc ergo quando ista faciebat in domo tua, non solum mortuus erat, sed et putebat. Haec dolenda sunt, illa sustinenda: illa ferenda, ista plangenda. Plangenda autem, quomodo audistis plangere Si diceres, Curam geram pro vulnere meo; quid intelligeretur, nisi, Dabo operam ut sanetur? Hoc est enim curam gerere pro delicto, semper niti, semper intendere, semper studiose et sedulo agere ut sanes peccatum. Ecce de die in diem plangis peccatum tuum, sed forte lacrymae currunt, et manus cessant. Fiant eleemosynae, redimantur peccata, gaudeat indigens de dato tuo, ut et tu gaudeas de dato Dei. Eget ille, eges et tu: eget ille ad te, eges et tu ad Deum. Tu contemnis egentem tui, Deus non te contemnet egentem sui?
Abbreviated transcription (Latin):
& putruer̃. Unde putruer̃. qr cõputruer̃t.
Iã quomͦ hoc explicet᷑ inuita humana qͥs hoc
nouit Nlabeat aliqͥs sanũ olfactum animȩ.
sentit quomͦ puteant peccata. Cui putori pec¬
c̃oꝵ contrariꝰ erat odor ille de qͦ dic̃ apłs: xp̃i bonꝰ¬

Expanded text:
putuerunt? Quia computruerunt. Jam quomodo hoc explicetur in vita humana quis hoc non novit? Habeat aliquis sanum olfactum animae, sentit quomodo puteant peccata. Cui putori peccatorum contrarius erat odor ille, de quo dicit Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
portune ad id qͦd cantauimꝰ iniquitatẽ
meã ego ꝓnuncio. & curã gerã ꝓpeccato
meo: respondit hȩc mulier de lectione euglii.
Iniqͥtates enĩ eiꝰ intuens dñs. canẽ appellauit:
dicens. ñ est bonũ panẽ filioꝵ mittere canib.
at illa quȩ nouerat iniquitatẽ suã ꝓnunci-¬
are. & curã gerere ꝓpeccato suo. ñ negauit
qͦd ueritas dixit. sed miscdiam confessa po.
& curari petiuerat filiã suã: fortassis infilia
sigẽans uitã suã. Psalmũ gͦ totũ qͣntũ possumꝰ
dũ consid̃amꝰ & ꝑt̾ctam᷑: aduertite assit dñs cor¬

Expanded text:
portune ad id quod cantavimus, Iniquitatem meam ego pronuntio, et curam geram pro peccato meo, respondit haec mulier de lectione Evangelii. Iniquitates enim ejus intuens Dominus, canem appellavit dicens: Non est bonum, panem filiorumAt illa quae noverat iniquitatem suam pronuntiare, et curam gerere pro peccato suo, non negavit quod veritas dixit; sed miseriam confessa, miset curari petiverat filiam suam, fortassis in filia significans vitam suam. Psalmum ergo totum, quantum possumus, dum consideramus et pertractamus, advertite. Adsit D
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona soliꝰ capitis loquit᷑ qͦd ẽ ipse saluator. nat᷑
ex maria uirgine aliquando erꝑsona corporis
sui. qͦd ẽ sca eccła diffusa toto orbe terrarũ. Et
nos incorpore ipsiꝰ sumꝰ si tam̃ fides nr̃a sincera sit
millo. & spes nr̃a certa & caritas accensa. Sumꝰ
incorpore ipsiꝰ & m̃bra ipsiꝰ & inuenimꝰ nos ibi
multis locis dicit hoc apłs. Nã si direrimꝰ non¬

Expanded text:
persona solius capitis loquitur, quod est ipse Salvator natus ex Maria virgine; aliquando ex persona corporis sui, quod est sancta Ecclesia, diffusa toto orbe terrarum: nos in corpore ipsius sumus, si tamen fides nostra sincera sit in illo, et spes certa, et charitas accensa: sumus in corpore ipsius, et membra ipsius, et invenimus nos ibi multis locis dicit hoc Apostolus. Nam si dixerim
Abbreviated transcription (Latin):
accipiamꝰ sabbatũ recordantẽ. nescio quẽ lu.¬
gentẽ & utinã nos simꝰ ipsẽ nescio qͥs. Est enĩ¬
hic quidã dolens. gemens. lugens recordans sa¬
batum. Sabbatũ. requies ẽ. Sine dubio iste
nescio in qua in inqͥetudine erat. qͥa cũ ge¬
tudinẽ quã patiebat᷑ narrat. & cõmendat
do nescio qͥd grauiꝰ timens quã erat. Ubi erat.
Nã ꝙi in malo erat aꝑte dicit: nec it̃pretiopus
est. nec suspitione nec coniectura. In quo
malo sit. ñ dubitat᷑ exeiꝰ uerbis. nec opꝰ ẽ ut
queramꝰ: sed ut qͦd dicit intelligamꝰ. Et nisi
peiꝰ aliqͥd timer& quã erat illud quo tene

Expanded text:
accipiamus sabbatum recordantem, nescio quem luaccipiamus sabbatum recordantem, nescio quem lugentem: et utinam nos simus ipse nescio quis! Est enim quidam dolens, gemens, lugens, recordans sabbatum. Sabbatum, requies est. Sine dubio iste in nescio qua inquietudine erat, qui cum getudinem quam patiebatur, narrat et commendat Deo, nescio quid gravius timens quam erat ubi erat. Nam quia in malo est, aperte dicit, nec interprete opus est, nec suspicione, nec conjectura: in quo malo sit, non dubitatur ex ejus verbis, nec opus est ut quaeramus, sed ut quod dicit intelligamus. Et nisi pejus aliquid timeret, quam erat illud quo ten
Abbreviated transcription (Latin):
ras ñ inuenimꝰ aliquando recordatũ sabbatũ.
Qͥd enĩ itarecordaret᷑ secũ ullã obseruationẽ
uideoꝵ: qua obseruabant sabbatũ: Qd ita re¬
cordaret᷑: qd̾ int̾ septẽ dies necessario ueniebatꝰ
obseruandũ gͦ erat: ñ sic recordandũ. Nemo
enĩ recordat᷑ nisi qͦd inp̃sentia ñ est positum.
Uerbi gr̃a in hac ciuitate recordaris cartagi.¬
nẽ ubi fiusti aliquando: & hodierno die re¬
cordaris hesternum diẽ: uel prioris anni. uel
uult ista recordatio sabbati fr̃s: Fr̃s mei que
anima sic recordat᷑ sabbatũ : Qd ẽ hoc sabbatũ.¬
qaꝰ cũ gemitu recordat᷑. Et cũ psalmꝰ legeret᷑ au.¬
distis. & quomͦ cũ retexerimꝰ audistis. qͣuantꝰ
sit meror. quantꝰ gemitꝰ. quantꝰ fletꝰ quȩ mise¬
ria. Sed felix ẽ. qui sic miser est Unde & dñs
in eugł̃io beatos appellauit quosdã iugentes.
Unde beatꝰ. si lugens: U̾nde beatꝰ si miser: Im¬
mo miser esset si lugens ñ c̾e̾t. Talẽ gͦ & hic

Expanded text:
aliquando recordatum sabbatum. Quid enim ita recordaretur, secundum illam observationem Judaeorum qua observabant sabbatum; quid ita recordaretur, quod inter septem dies necessario veniebat? Observandum ergo erat, non sic recordandum. Nemo autem recordatur, nisi quod in praesentia non est positum. Verbi gratia: in hac civitate recordaris Carthaginem, ubi fuisti aliquando; et hodierno die recordaris hesternum diem, vel prioris anni, vel vult ista recordatio sabbati, fratres mei? quae anima sic recordatur sabbatum? quod est hoc sabbatum? Cum gemitu enim recordatur. Et cum Psalmus legeretur, audistis, et modo cum retexerimus, audietis quantus sit moeror, quantus gemitus, quantus fletus, quae miseria. Sed felix est, qui sic miser est. Unde et Dominus in Evangelio beatos appellavit quosdam lugentes . Unde beatus, si lugens? unde beatus, si miser? Imo miser esset si lugens non esset. Talem ergo et hic
Abbreviated transcription (Latin):
bis ꝓmisit humilib altitudinẽ. & minatꝰ ẽ
elatis dãpnationẽ. & ñ nos iniquitas calcane
uirtute sua: alii indiuitiis suis. Ista ẽ p̃sump.¬
tio generis humani: ñ p̾sumentis ind̾o. Dirit
de uirtute. dirit de diuitiis: dicit de amicis.
Frat̃ ñ redemit redim& ħo: Expectas ut homo
te redimat abira uentura: Site fr̃ ñ redemit.
ħo te redempturꝰ ẽ: Quis ẽ fr̃. qͥsite ñ redeme¬
rit. nullꝰ ħo redẽpturꝰ est᷑ Qui pꝰ resurrectio¬
nẽ dixit. uade dic fr̃ibꝰ meis. fr̃ nr̃ uoluit ẽe.
Et cũ dicimꝰ d̾o. pat̾ nr̃. hoc manifestat᷑ in nobis.

Expanded text:
is promisit humilibus altitudinem, et minatus est elatis damnationem; et non nos iniquitas calcanei virtute sua, alii in divitiis. Ista est praesumptio generis humani, non praesumentis in Deo. Dixit de virtute, dixit de divitiis, dicit de amicis: Frater non redimit, redimet homo? Exspectas ut homo te redimat ab ira ventura? Si te frater non redimit, homo te redempturus est? Quis est frater, qui si non redemerit, nullus homo redempturus est? Qui post resurrectionem dixit: Vade, dic fratribus meis . Frater noster voluit esse: et c
Abbreviated transcription (Latin):
lta uerosic uixit. ut pauci plangantꝰ Om̃s
eni deberent plangere tã male uiuentem.
Sed pompa ẽ funeris. excipit᷑ sepulchro p̃ci-¬
oso inuoluit᷑ p̾ciosis uestib sepelitur unguen-¬
tis & aromatibꝰ. Deinde memoriã qualẽ ha-¬
bet: quã marmoratũ. Uiuit᷑ in ipsa me-¬
moria. ille ibi mortiuis ẽ. Ista putantes bo-

Expanded text:
Iste vero sic vixit ut pauci plangant. Omnes Iste vero sic vixit ut pauci plangant. Omnes enim deberent plangere tam male viventem. Sed pompa est funeris, excipitur sepulcro pretioso, involvitur pretiosis vestibus, sepelitur unguentis et aromatis. Deinde memoriam qualem habet! quam marmoratam! Vivitur in ipsa memoria? Ille
Abbreviated transcription (Latin):
quas iniqui uocãt diuitias. fac tibi amicos
& prudens eris domparas tͥ ñ fraudaris. Mo.
do uideris enĩ ꝑdere: nũqͥd ꝑdes inthesauro¬
xp̃iponens. Nã pueri fr̃s unde sibi emant
nescio qͥd. simul inueniunt nũmos. & ponur
in thesaurario. & non aperiunt nisi postea.
Nũqͥd qͥa ñ uident qͦd colligunt:. ido ꝑdide¬
runt: holi timere. Pon& puer inthesaura.¬
rio. & securꝰ ẽ. pones tu in manu xp̃i & tiumes
Esto prudens & ꝓspice tibi. inposterũ incelo.
Esto gͦ prudens ĩmitare formicã. sicut dicit
scͥptura: Reconde estate. ne esurias inhieme
ẽ dies scandaloꝵ & amaritudinis. collige
qͦd ibi tibi sit inposterũ. Si aut̃ ñ facis simu
imprudens & insipieus peribis. Sed mortuus
ẽ ille diues: & tale funꝰ illi factũ ẽ. Eece quo
se conuertert̃ homines: ñ attendunt quam
malã uitã habuerit cũ uiuer&: sed quã pom¬
pam cũ moreret᷑. O felir quẽ tanti plangt̃.

Expanded text:
quas iniqui vocant divitias, fac tibi amicos quas iniqui vocant divitias, fac tibi amicos et prudens eris: comparas tibi, non fraudaris. Modo enim videris perdere. Numquid perdes in thesaurario ponens? Nam pueri, fratres, unde sibi emant nescio quid simul inveniunt nummos, et ponunt in thesaurario, et non aperiunt nisi postea: numquid quia non vident quod colligunt, ideo perdiderunt? Noli timere: ponunt pueri in thesaurario, et securi sunt; ponis tu in manu Christi, et times! Esto prudens, et prospice tibi in posterum in coelo. Esto ergo prudens, imitare formicam, sicut dicit Scriptura ; reconde aestate, ne esurias in hiemeest dies scandalorum et amaritudinis: collige quod ibi tibi sit in posterum; si autem non facis, simul imprudens et insipiens peribis. 13. Sed mortuus est ille dives, et tale illi funus factum est. Ecce quo se converterunt homines: non attendunt quam malam vitam habuerit cum viveret, sed quam pompam cum moreretur. O felix quem tanti plangunt!
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ẽ insipiens. Qui ñ intelligit in qͦ malo
sit. Tu uero intellige in quo malo sis .mͦ. &
ꝓspice ut inbonis inposterũ sis: Intelligen¬
do inquo malo sis. ñ eris insipiens: ꝓspicien¬
do tibi infuturũ. ñ eris imprudens. Quis
ẽ qui sibi ꝓspicit: Seruus ille cui dedit dñs
tes agere: redde rationẽ actꝰ tui. Et ille. Qͥd
facio : Fodere ñ possũ: mendicare confun.¬
dor. Sed et de re dñi sui fecit sibi amicos: qͥ
illũ reciꝑent. cũ de actu ꝓiceret᷑ Et ille frau¬
dem fecit dño suo. ut cõparar& sibi amicos
qui illũ susciperent. tu noli timere ne frau¬
dem facias: ipse dñs hortat᷑ ut facias. ĩpse
tibi dicit. Fac tibi amicos de mãmona iniqͥ¬
tatis. Fortassis ea quȩ acquisisti. de iniqͥtate
acquisisti. aut fortasse ea ipsa ͤ iniqͥtas. qͥa tu
habes & alt̾ non hab&: tu abundas. & alt̾ eg&.
De isto mãmona iniquitatis. de diuitiis istis

Expanded text:
Quis est insipiens? Qui non intelligit in quo malo Quis est insipiens? Qui non intelligit in quo malo sit. Tu vero intellige in quo malo sis modo, et prospice ut in bonis sis in posterum. Intelligendo in quo malo sis, non eris insipiens: prospiciendo tibi in futurum, non eris imprudens. Quis est qui sibi prospicit? Servus ille cui dedit Dominus ihi agere, redde rationem actus tui. Et ille: Quid facio? fodere non possum, mendicare confundor. Sed et de re domini sui fecit sibi amicos, qui illum reciperent, cum de actu projiceretur. Et ille fraudem fecit domino suo, ut compararet sibi amicos qui illum susciperent: tu noli timere ne fraudem facias; ipse Dominus hortatur ut facias, ipse tibi dicit, Fac tibi amicos de mammona iniquitatis . Fortassis ea quae acquisisti, de iniquitate acquisisti; aut fortasse ea ipsa est iniquitas, quia tu habes et alter non habet, tu abundas et alter eget. De ista mammona iniquitatis, de divitiis istis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ descendentẽ de cruce: dixer̃t uere homo
fuit dictũ ẽ Et utiq poterat de cruce de.
scendere: qui potuit de sepulchro surgere
Sed docuit nos ferre insultantes. docuit
aduersus linguas hominũ ee̾ patientes: bi¬
bere mͦ calicem amaritudinis.& pꝰea acciꝑe
ut sanus sis: cui ñ st̃ sana uiscera. Noli tre.¬
pidare: qͥa ne trepidares prior bibit medicꝰ.
id ẽ passionis amaritudinẽ prior bibit¬
dñs: bibit qui peccatũ ñ habebat: q̃ qͦd ineo
sanaret᷑ ñ habebat. Bibe donec transeat ama¬
ritudo huiꝰ scłi. & ueniat scłm ubi nullum
scandalũ. nulla ira nulla tabes. nulla ama-¬
ritudo. nulla febris. nullꝰ dolus. nullȩ inimi¬
ciciȩ. nulla senectꝰ nulla mors. nulla conten¬
tio. Labora hic uenturꝰ ad finẽ. Labora. ne
eũ ñ uis hic laborare uenias ad finẽ uitȩ
debit int̾itum. cũ uiderit sapientes morienteᷤ.
Simul mprudens. & insipiens ꝑibunt. Quis
ẽ inprudens: Qui ñ sibi ꝓspicit infuturũ.

Expanded text:
descendentem de cruce, dixerunt, Vere homo fuit. Dictum est: et utique poterat descendere de cruce, qui potuit de sepulcro resurgere; sed docuit nos ferre insultantes, docuit adversus linguas hominum esse patientes, bibere modo calicem amaritudinis, et postea accipere ut sanus sis, cui non sunt sana viscera: noli trepidare, quia ne trepidares, prior bibit medicus; id est, passionis amaritudinem bibit prior Dominus. Bibit qui peccatum non habebat, qui quod in eo sanaretur non habebat. Bibe donec transeat amaritudo hujus saeculi, et veniat saeculum ubi nullum scandalum, nulla ira, nulla tabes, nulla amaritudo, nulla febris, nullus dolus, nullae inimicitiae, nulla senectus, nulla mors, nulla contentio. Labora hic, venturus ad finem; labora, ne cum non vis hic laborare, venias ad finem vitae, debit interitum, cum viderit sapientes morientes. 12. Simul imprudens et insipiens peribunt. Quis est imprudens? Qui non sibi prospicit in futurum.
Abbreviated transcription (Latin):
orquent os incorde suo. Et si ñ audent in faciẽ
ilis mnore benedictio: & incorde maledictio. Et
pea in ore suo benedicent. Longũ ẽ ut psalmũ
iniamꝰ: sufficiat caritati ur̃ȩ qͦd audistis inte¬
ĩ hodie: cras qͦd dño plaeuerit audietis

Expanded text:
torquent os in corde suo: et si non audent in facie, torquent os in corde suo: et si non audent in facie, eis in ore benedictio, et in corde maledictio. Et postea in ore suo benedicent. Longum est ut Psalmum finiamus: sufficiat Charitati Vestrae quod audistis interim hodie; cras, quod Domino placuerit audietis
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽ & similitudinẽ di. ħo p̃latꝰ uimentis.
Non enĩ sic fecit ds hominẽ quomͦ fecit uimen¬
tum: sed fecit ds hominẽ cui seruirent uum̃ta.
Nũqͥd eiꝰ uiribꝰ. &̃ ñ intellectui : Ille aut̃ ñ in¬
tellex̃. Et qͥ factꝰ erat adimaginẽ dĩ cõparatꝰ ẽ
ium̃tis insensatis & similis factꝰ ẽ illis: Unde
alibi dicit᷑. Nolite e̾ẽ sicut equꝰ & mubꝰ quibꝰ ñ
sit scandalũ ñ tibi. Quando aut̃ erit & tibi:
Siputes qͦd beati sint tales. Si intellegas qͥa ñ
st̃ beati: ipsis erit scandalũ uia ipsoꝵ. ñ xp̃o:¬
ñ corpori eiꝰ. ñ m̃bris eiꝰ. Et pꝰea more suo bene¬
dicent. Qͥd ÷ pꝰea inore suo benedicẽt. Cũ facti
fuerint tales. ut ñ querant bona nisi tempo¬
ralia. fiunt hẏ pocritȩ. Et quando benediet᷑
sm: labiis benedicunt ñ corde. Tales facti xp̃ia¬
a quando illis laudat᷑ uita et̾na. & dicit᷑ illis
ontẽptũ diuitiarũ eẽ debere in nomine xp̃i.

Expanded text:
ginem et similitudinem Dei, homo praelatus jumentis . Non enim fecit Deus sic hominem, quomodo fecit jumentum; sed fecit Deus hominem cui servirent jumenta: numquid ejus viribus, et non intellectui? Ille autem non intellexit: et qui factus erat ad imaginem Dei, comparatus est jumentis insensatis, et similis factus est illis. Unde alibi dicitur: Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non sit scandalum, non tibi. Quando autem erit et tibi? Si putes quod beati sint tales. Si intelligas quia non sunt beati, ipsis erit scandalum via ipsorum; non Christo, non corpori ejus, non membris ejus. Et postea in ore suo benedicent. Quid est, postea in ore suo benedicent? Cum facti fuerint tales ut non quaerant nisi bona temporalia, fiunt hypocritae; et quando benedicunt Deum, labiis benedicunt, non corde. Tales facti christiani, quando illis laudatur vita aeterna, et dicitur illis contemptores divitiarum esse debere in nomine Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uimentis insipientibꝰ. & similis factꝰ ẽ illis.
Quomͦ insultatũ ẽ hominibꝰ qͥ ñ intellexerunt
qͥd facerent de diuitiis cũ iuuerent: & putauer̃
se beatos futuros. si haberent memoriã marmo.¬
ratã quasi eternã domũ: & si sui quibꝰ reliquis¬
sent substantiã suã inuocarent nomina eoꝵ in
terris ipsoꝵ. Debuert̃ aut̃ econtͣ p̃parare sibi
domũ et̃nam inbonis operibꝰ. p̃parare sibi uitã
nne mortalẽ: mittere ante se sumptꝰ. sequi oꝑa
sua. attendere comitẽ egentẽ. dare ei cũ quo
ambulat: ñ contempnere xp̃m antẽ ianu̾am
ulcerosũ. qui dixit cũ uni exminimis meis fe

Expanded text:
umentis insensatis, et similis factus est illis. Quomodo insultatum est hominibus, qui non intellexerunt quid facerent de divitiis cum viverent, et putarunt se beatos futuros, si haberent memoriam marmoratam, quasi aeternam domum, et si sui, quibus reliquissent substantiam suam, invocarent nomina eorum in terris ipsorum. Debuerunt autem contra praeparare sibi domum aeternam in bonis operibus, praeparare sibi vitam immortalem, mittere ante se sumptus, sequi opera sua, attendere comitem egentem, dare ei cum quo ambulabant, non contemnere Christum ante januam ulcerosum, qui dixit
Abbreviated transcription (Latin):
laborauerat infinẽ: uiuebat ineternũ: ille ui.¬
uebat inet̾nũ. Ille uir̾at infinẽ.: illelaborat ĩ et̾nũ.
& qͥd ꝓfuit diuitiqͥq̃siũ ap̃ inferos uitorm̃tis positꝰ
stillari sibi guttã aquȩ inlinguã suã de di-¬
gito lazari dicens. qm̃ ardeo inhac flãma: &¬

Expanded text:
laboraverat in finem, vivebat in aeternum; ille vilaboraverat in finem, vivebat in aeternum; ille vixerat i diviti, qui quaesivit apud inferos in tormentis positus, stillari sibi guttam aquae in linguam suam de digito Lazari, dicens, Quoniam ardeo hic in hac
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ & dici habet. uel apauciorib dicat᷑ quã¬
ñ diceret᷑ si moneremꝰ. Nã nec nos p̾sumi¬
mꝰ ita nos ista dicere ut ñ dicant᷑ sed uel a
paucioribꝰ dicant᷑ Nã dicent᷑ usq infinem
scłi. Parũ ẽ quia dicit eũ uiuere: ad iungit
⁊dic̃. Tot annis putas eũ solum uiuere.
Uuat᷑ finiet᷑ uita ipsiꝰ. qͥa ñ dat p̾ciũ redẽp.¬
tionis animȩ sue Finiet᷑ uita: labor ñ fini-¬
etur: Laborauit̾ inet̾nũ: & uiuet infinẽ
Quomͦ uiuet infinẽ: Quomͦ uiuebat ille
qui induebat᷑ purpura & bẏsso. & epulabat᷑
cottidie splendide: & iacentẽ ulcerosũ ante
ianuã. cmiꝰ ulcera canes lingebãt. ⁊ desidantẽ mi
cas quȩ cadebant de mensa eiꝰ suꝑbꝰ & tumi¬
dꝰ contempnebat. Qͥd illi ꝓfuerunt ille deli.¬
ciȩ : Mutauer̃t uices ambo: iste a ianua di-¬
uitis sublatꝰ ẽ ad sinũ abrahȩ: ille ab epulis
splendidis missus ẽ in ignẽ. Iste requiescebat.
ille ardebat. Saciabat᷑ iste ille sitiebat. Iste

Expanded text:
 dici habet, vel a paucioribus dicatur, quam diceretur si non moneremus. Nam nec nos praesumimus ita nos ista dicere ut non dicatur, sed vel a paucioribus dicatur; nam dicetur usque in finem saeculi. Parum est quia dicit eum vivere; adjungit, et dicit, tonat: Putas eum solum vivere. Vivat; finietur vita ipsius: quoniam non dat pretium redemptionis animae suae, finietur vita, labor non finietur. Laboravit in aeternum, et vivet in finem. Quomodo vivet in finem? Quomodo vivebat ille qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide; et jacentem ulcerosum ante januam, cujus ulce tumidus contemnebat. Quid illi profuerunt illae divitiae? Mutaverunt vices ambo: ille a janua divitis sublatus est in sinum Abrahae; ille ab epulis splendidis missus est in ignem: ille requiescebat, ille ardebat; satiabatur ille, ille sitiebat: ille
Abbreviated transcription (Latin):
& dñs nr̃ hoc monet. facite nob̾ sacculo̾ ñ uet̾a scen¬
tes: thesaurũ ñ deficientẽ incelo: quo fur ñ ac¬
cedit neq tinea corrũpit. Noluit d̾s ut ꝑdas
diuitias tuas: sed ut locũ illis mutes: consiliũ
tibi dedit Intelligat caritas ur̃a. Modo si amicꝰ
tuus intrar& domũ tuã. & inuenir& te inloco
humido frum̃ta posuisse. qui forte scir& natu-¬
rã corruptionis frum̃toꝵ quã tu nescires: dar&
gno labore collegisti: in loco humido posiuisti.
paucis diebꝰ ĩta p̾utrescunt. & qͥd facio fr̃: le-¬
ua insuꝑiora. audires amicũ suggerentẽ ut
frum̃ta leuares de inferiorib insuꝑiora. ñ¬
ues incelũ det̾ra: ubi ñ hoc tibi reddat᷑ qͦd
seruas. sed serues terrã. accipias celũ: serues
mortalia. accipias sempit̾na. Feneraris xp̃o:
accipiat int̾ra pauca:. reddat tibi incelo mul¬
ta. Uerũ aut̃ illi qͦs circũdabit iniquitas
de amicis hominib nichil ualentibꝰ p̃stare
p̃sumunt: ñ dabt̃ d̾o de ꝓpiciationẽ suã.

Expanded text:
 noster hoc monet: Facite vobis sacculos non veterascentes, thesaurum non deficientem in coelis, quo fur non accedit, neque tinea corrumpit . Noluit Deus ut perdas divitias tuas, sed ut locum illis mutes consilium tibi dedit. Intelligat Charitas Vestra: modo si amicus tuus intraret in domum tuam, et inveniret te in loco humido frumenta posuisse, qui forte sciret naturam corruptionis frumentorum quam tu nescires, daret quod cum magno labore collegisti; in loco humido posuisti, paucis diebus ista putrescunt. Et quid facio, frater? Leva in superiora. Audires amicum suggerentem ut frumenta levares de inferioribus ad superiora; ad coelum, ubi non hoc tibi reddatur quod servas, sed serves terram, accipias coelum, serves mortalia, accipias sempiterna! Feneres Christum; accipiat in terra parva, ut reddat tibi in coelo multa. Verum autem illi quos circumdabit iniquitas de amicis hominibus nihil valentibus praestare praesumunt, non dabunt Deo depropitiationem suam,
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Siciste qͥ laborauit inet̾nũ ⁊ uiuet in finẽ ñ uide¬
bit interitũ cum uiderit sapientes morientes. Qͥ d
est hoc: Non intelliget quid sit interitu:
quando uiderit sapientes morientes. Dicit enĩ
sibi iste qͥa sapiens erat. & cũ sapientia in habi.¬
tabat. & cũ pietate đm coluitꝰ. Nũqͥd ñ ẽ mor.

Expanded text:
qui laboravit in aeternum, et vivet in finem, non videbit interitum, cum viderit sapientes morientes: quid est hoc? Non intelliget quid sit interitus, quando viderit sapientes morientes. Dicit enim sibi: Iste, quia sapiens erat, et cum sapientia inhabitabat, et cum pietate Deum coluit, numq
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s male agentis. ñ ubi ponat᷑ corpꝰ mortale
cogitandũ ẽ. Sed domꝰ eoꝵ sepulchra eoꝵ in
et᷑num. Tabernacula eoꝵ ingenerationẽ et
generationẽ. Tabernacula in quibꝰ tempora-¬
lit manser̃t: domꝰ in quibꝰ quasi in eternũ ma¬
nebunt᷑. id ẽ sepulchra. Tab̾nacula gͦ siuis di¬
mittunt. ubi manebant cũ uiuerent. trans¬
eunt quasi ad domos et̃nas ad sepulchra. Qͥd
illis ꝓst̃ tab̾nacula eoꝵ ingenerationẽ & gene¬
rationẽ: Iã generatio & generatio puto filii
ꝓst̃ tab̾nacula eoꝵ: Qͥd. Audi. Inuocabt᷑ no¬
mina eoꝵ int̾ris ipsoꝵ. Qͥd ẽ hoc : Toͥlunt pa-¬
nẽ & merũ ad sepulchra: & inuocant ibi no¬
minamortuoꝵ łutaᷤᷤ quantũ inuocatũ ẽ nom̃ il¬
liꝰ diuitis postea quando inebriabant se homi¬
nes inmemoriã ipsiꝰ  Nec descendebat una gut¬
ta suꝑ linguã eiꝰ ardentẽ:. Uentri suo seruunt

Expanded text:
spiritus male agentis, non ubi ponatur corpus mortale, spiritus male agentis, non ubi ponatur corpus mortale, cogitandum est: sed domus eorum sepulcra eorum in aeternum. Tabernacula eorum in generationem et generationem. Tabernacula, in quibus temporaliter manserunt - domus, in quibus quasi in aeternum manebunt, id est sepulcra. Tabernacula ergo suis dimittunt, ubi manebant cum viverent, transeunt quasi ad domos aeternas ad sepulcra. Quid illis prosunt tabernacula eorum in generationem et generationem? Jam generatio et generatio, puta, filii Invocabunt nomina eorum in terris ipsorum. Quid est hoc? Tollent panem et merum ad sepulcra, et invocabunt ibi nomina mortuorum. Putas quantum invocatum est nomen illius divitis postea, quando inebriabant se homines in memoria ipsius, nec descendebat una gutta super linguam ipsius ardentem ? Ventri suo serviunt
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ amicũ ñ feci qͥa iacebat ad ianuã. Illi mͥ
fr̃s subuenire ñ posst̃. qui possident diuitias
meas. alieni ame facti st̃. Uidetis qͥa om̃s qui
as  Sed plane prestant illis ipsi alieni: qui
uocant᷑ sui. audite qͥd illis p̾stant: attendite
quomͦ irrideant᷑. Simul imprudens & in¬
sipiens ꝑibunt. & relinquent alienis diui.¬
tias suas. Quare dixit alienis: Qa nehil
eis eis ꝓdee possunt. Et tam̃ in quo sibi ui¬
dent᷑ ꝓdee̾. Et sepulehra eoꝵ domꝰ eoꝵ inet̃¬
nũ. Iã qͥa ista structa st̃ sepulchra: domꝰ st̃
sepulchra. Nã plerũq audis diuitẽ dicentẽ.
Nabeo marmoratã domũ quã relicturꝰ sũ. &
ñ cogito mͥ et̾nam domũ: ubi semꝑ ero: Quan.¬
do cogitat sibi memoriã marmoratã aut
exsculptã facere: quasi de domo et̃na cogi.¬
tat. quasi ibi manebat ille diues. Si ibi ma-¬
ner&: ñ arder& apud inferos. Ubi maneat

Expanded text:
 amicum non feci, qui jacebat ante januam: illi mihi  amicum non feci, qui jacebat ante januam: illi mihi fratres subvenire non possunt qui possident divitias meas; alieni a me facti sunt. Videtis quia omnes qui uas. 15. vers. 12. Sed plane praestant illis ipsi alieni, qui vocantur sui? Audite quid illis praestant, attendite quomodo irrideantur: Simul imprudens et insipiens peribunt; et relinquent alienis divitias suas. il eis prodesse possunt. Et tamen in quo sibi videntur prodesse: Et sepulcra eorum domus eorum in aeternum. Jam quia ista structa sunt sepulcra, domus sunt sepulcra. Nam plerumque audis divitem dicentem: Habeo marmoratam domum quam relicturus sum, et non cogito mihi aeternam domum ubi semper ero. Quando cogitat sibi memoriam marmoratam aut exsculptam facere, quasi de domo aeterna cogitat; quasi ibi maneat ille dives. Si ibi maneret, non arderet apud inferos. Ubi maneat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ illoꝵ illi sauciato ꝓximꝰ : Respondit ille.
Credo: qui cũ illo fecit miscđiam. Uade in.¬
qͥt & tu fac similit̾. Cui miscđiam facis .ꝓx.¬
unꝰ tibi ẽ. Si gͦ extraneus samaritanꝰ faci¬
endo miscđiam & subueniendo ꝓximus
factus ẽ: quicũq tibi intͥbulatione sub-¬
uenire ñ possunt alieni ate facti st̃. Iã at¬
tendamꝰ illos duuites qui male uixer̃t. qui
superbe egert. mortui st̃ reliquert̃ ñ dico
extͣneis s filiis suis reliquert̃ diuitias suas:¬
& filii ipsoꝵ uiã parentũ suoꝵ sequunt᷑.
Sicut illi suꝑbi. & isti: sic̃ illi rapaces ita &
isti. Ut illiauari. itarusti. Alieni ab ilł st̃. Nã ut no¬
u̾itis q alienis: subuenirent illidiuiti qͥ ardebat
inflãma suecessores diuitiarũ ipsiꝰ. Sed
forte ñ habuit qui illi succederent: & alieni
posseder̃t diuitias ipsiꝰ. Inuenimꝰ in ipso eugłio
subuenire illi ardenti inflãma ñ potuer̃t.
Qͥd tibi dicer& diues: Nabeo quinq fr̃s. unũ¬

Expanded text:
est illorum illi sauciato proximus? Respondit ille: Credo, qui cum illo fecit misericordiam. Vade, inquit, et tu fac similiter . Cui misericordiam facis, proximus tibi est. Si ergo extraneus Samaritanus faciendo misericordiam et subveniendo proximus factus est; quicumque tibi in tribulatione subvenire non possunt, alieni a te facti sunt. Jam attendamus illos divites qui male vixerunt, qui superbe egerunt, mortui sunt, et reliquerunt, non dico extraneis, filiis suis reliquerunt divitias, et filii ipsorum viam parentum suorum sequuntur: sicut illi superbi, ita et isti; sicut illi rapaces, ita et isti; ut illi avari, et isti: alieni ab illis sunt. Nam ut noveritis quia alieni sunt, subvenirent illi diviti qui ardebat in flamma successores divitiarum ipsius. Sed forte non habuit qui illi succederent, et alieni possederunt divitias ipsius? Invenimus in ipso Evangelio res ipsius subvenire illi ardenti in flamma non potuerunt. Quid tibi diceret dives? Habeo quinque fratres: unu
Abbreviated transcription (Latin):
parabolȩ: ubi iã ñ sint enigmata & similitu¬
dines. Qcqͥd mͦ intelligimꝰ ꝑ enigina conspi¬
cimꝰ. E ngnia ẽ obscura parabola: quȩ diffici¬
le intelligit᷑. Quantũ uis excolat ħo cor suũ. &
ad int̾iora intelligenda refugiat: quã dui ꝑ in
uiuos & mortuos. tc̃ uidebit᷑ filiꝰ hominis qͥ
primo uidicatꝰ ẽ udicans: discernens malos
abonis: ponens malos asinistris: bouos adex¬
tris. Uidebunt illũ & mali & boni: sed malis
dicet. ite in ignẽ et̾nũ: bonis aut̃ dicet ueni¬
te benedicti patris mei ꝑcipite regnũ. abib̃t
mali in ambustionẽ mali i et̾nã ibunt iusti
in uitã et̾nam: Et ibi erit illa uisio facie ad fa-¬
ciem. qua illi ñ st̃ digni. attendite qͥd dicam.
Filiũ enĩ hominis sicut hic cũ e̾ẽt adhuc uidi¬
secuti st̃ uider̃t uidei qui crucifixer̃t: sic cũ

Expanded text:
ubi jam non sint aenigmata et similitudines. Quidquid modo intelligimus, per aenigmata conspicimus. Aenigma est obscura parabola quae difficile intelligitur. Quantumvis excolat homo cor suum, et ad interiora intelligenda refugiat, quamdiu per covivos et mortuos, tunc videbitur Filius hominis, qui primo judicatus est, judicans, discernens malos a bonis, ponens malos a sinistris, bonos a dextris. Videbunt illum et boni et mali, sed malis dicet. Ite in ignem aeternum: bonis autem dicet, Venite benedicti Patris mei, percipite regnum. Abibunt mali in ambustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam ; et ibi erit illa visio facie ad faciem, qua illi non sunt digni. Attendite quid dicam. Filium enim hominis sicut hic cum esset adhuc judisecuti sunt, viderunt Judaei qu
Abbreviated transcription (Latin):
cite uobis amicos de mãmona iniqͥtatis. ut
& ipsi recipiant uos in tab̾nacula et̾na: Illi dãt
p̃ciũ redẽptionis animȩ suȩ: qͥ ñ cessant elemo¬
sinas facere ado illos quos mon& ꝑtymothe
diuitiarũ suarũ glarent᷑. Deinde qͦd possidebãt
noluit apud illos ueterescere: sed aliqͥd ex eo fi¬
eri: ut e̾ẽt p̃ciũ redẽptionis animȩ coꝵ. ait eniꝰ
sperare in ineerto diuitiarũ: sed indo uiuo qui

Expanded text:
tatis, ut et ipsi recipiant vos in tabernacula aeterna . Illi dant pretium redemptionis animae suae, qui non cessant eleemosynas facere. Adeo illos quos monet per Timodivitiarum suarum gloriarentur: denique quod possidebant, noluit apud illos veterascere, sed aliquid ex eo fieri, ut esset pretium redemptionis animae eorum. Ait enim: s
Abbreviated transcription (Latin):
cũdabit me. frgo uitae iniquitatẽ calcanei sui.
In calcaneo qͥs ꝙ labit᷑ intendat caritas ura. Ado
qͥd dictũ ẽ serpenti. Ipsa tuũ obseruabit ca-¬
put & tu eiꝰ obseruabis calcaneũ. Diabolꝰ cal¬
caneũ tuũ obseruat. quando labaris. ut dei-¬
ciat te. Ille obseruat calcaneũ tuũ: tu obser.¬
ua caput ipsiꝰ. Qͦo ẽ caput ipsiꝰ. Initiũ malȩ
suggestionis. Quando incipit male sugge¬
rere. tẽ repelle ante quã surgat delectatio
& sequat᷑ consensio. & tc̃ uitabis caput eius.
& ñ app̃hendet ille calcaneũ tuũ. Quare
aut̃ hoc euȩ dixit  Quia ꝑ carnẽ labit᷑ ħo.
Fua. nobis int̾ior caro nr̃a ẽ. Qui diligit in

Expanded text:
cumdabit me. Ergo vitent iniquitatem calcanei sui. cumdabit me. Ergo vitent iniquitatem calcanei sui. In calcaneo quisque labitur. Intendat Charitas Vestra. A Deo quid dictum est serpenti? Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus observabis calcaneum . Diabolus calcaneum tuum observat, quando labaris, ut dejiciat te. Ille observat calcaneum tuum, tu observa caput illius. Quod est caput illius? Initium malae suggestionis. Quando incipit mala suggerere, tunc repelle antequam surgat delectatio, et sequatur consensio; et tunc vitabis caput ejus, et non apprehendet ille calcaneum tuum. Quare autem Evae hoc dixit? Quia per carnem labitur homo. Eva nobis interior caro nostra est. Qui di
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd deb& adã. & consequi qͦd ꝓmisit xp̃s. Qui
dãpnationẽ quã audient impii ite in ignẽ
et̾nũ: ẽ qua euadat. Non gͦ timeat. Ut qͥd
enĩ timeat  Iniquitas calcanei ipsiꝰ circũ.¬
datura ẽ eũ. Si gͦ uitet iniquitatẽ calcanei
sui. & ambul& ꝑ uias di: ñ ꝑuenit ad diẽ ma¬
lam. Dies mala. dies nouissima: ñ erit illi
mala. Etenĩ dies nouissima mala erit qͥbꝰ¬
dam: bona erit quibꝰdã. Nũ qͥd mala erit
illis quibꝰ dicet᷑ u̾enite benedicti patͥs mei
ꝑcipite regnũ : Sed mala erit illis quibꝰ di-¬
cet ite in ignẽ et̃nũ. Qͦd si iniquitas calca.¬
nei sui circũdabit eũ.: ut qͥd gͦ tun& indie
mala. Modo cũ uiuunt ꝓuideant sibi tol¬¬
lant iniquitatẽ a calcaneo suo: ambulent
illã uiã. ambulent ꝑuiã. de qua ipse dixit
Ego sũ uia &e ueritas & uita: & ñ timeant indie
illa: qͥa dat illis securitatẽ qui factꝰ ẽ uia. Ut¬
qͥd timebo indie mala: Iniquitas caleanei cir¬

Expanded text:
 consequi quod promisit Christus. Qui damnationem quam audient impii, Ite in ignem aeternum, est qua evadat. Non ergo timeat? Utquid enim timeat? Iniquitas calcanei ipsius illum circumdatura est? Si ergo vitet iniquitatem calcanei sui, et ambulet per vias Dei, non perveniet ad diem malam: dies mala, dies novissima, non erit illi mala. Etenim dies novissima mala erit quibusdam, bona erit quibusdam. Numquid mala erit illis quibus dicetur: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum? Sed mala erit illis quibus dicetur: Ite in ignem aeternum . Quod si iniquitas calcanei sui circumdabit eum, utquid ergo timet in die mala? Modo cum vivunt provideant sibi, tollant iniquitatem a calcaneo suo: ambulent illam viam, ambulent per viam de qua ipse dixit, Ego sum via, et veritas, et vita : et non timeant in die mala, quia dat illis securitatem, qui factus est via. Utquid timebo in die mala? Iniquitas calcanei mei cir
Abbreviated transcription (Latin):
mala: ñ eũ circũdabit iniquitas calcanei euis:
qͥa ñ p̃sumit de uircute sua. nec in abundantia
diuitiarũ suarũ głat᷑. nec de amicis suis po¬
tentib se iactat. In illo gͦ p̾sumat. qͥ ꝓpt̾̃ illũ
mortuus ẽ. ut ille ñ insempit̾nũ moreret᷑ qui
ꝓpt̃ illũ humiliatꝰ ẽ. ut ille exaltaret᷑: qͥ que.¬

Expanded text:
mala. Non enim eum circumdabit iniquitas calcanei ejus; quia non praesumit de virtute sua, nec in abundantia divitiarum suarum gloriatur, nec de amicis suis potentibus se jactat. In illo ergo praesumat qui propter illum mortuus est, ut ille non in sempiternum moreretur; qui propter illum humiliat