comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
num. in cãpo duran potuerint
congregari. ⁊ adorare statuã au-¬
ream: s qđ in pͥncipib cuncta-¬
rum gentiũ. om̃s gentes ⁊ popłi
ad orasse credant᷑. Om̃em scriꝑtu¬
ram sc̃am m̃te ꝑcurrens. nͥ tñ me
fallit obliuio. nequa ꝗͣ reperio q
sc̾oꝵ qͥsqũa deũ cadens adoraue¬
rit: s quicũq ydola. ⁊ demones.
⁊ res illicitas adorauerit. cadens
dicitur adorare ut in p̾senti loco
non semel s crebri. Et in eugłio
diabolus loquit᷑ ad dñm. Hec oĩa
tibi dabo: si cadens adorauertꝰme.
S hoc dicendũ om̃s hereticos qui
fulgore eloquentiȩ scłaris falsũ
dogma cõponunt aureã statuã fa¬
cere: ⁊ quantũ in se e̾ ꝑsuasione
cõpellere: ut cadentes adorent
ydolũ falsitatis. Post ħ gͥ stat̃ ut
audiert᷑ om̃s popłi sonicũ tubȩ.
fistule ⁊ cy tharȩ. Eode sensu ac¬
cipiendũ quo supra: ut om̃s popu

Expanded text:
t congregari, et adorare statuam auream, sed quo in principibus cunctarum gentium, omnes gentes et populi adorasse credantur. Omnem Scripturam sanctam mente percurrens nisi tamen me fallit oblivio nequaquam reperio, q quisquam Deum cadens adoraverit: sed quicumque idola, et daemones, et res illicitas adoraverit, cadens dicitur adorare, ut in praesenti loco non semel, sed crebrius. Et in Evangelio diabolus loquitur ad Dominum: Haec omnia dabo tibi, si cadens adoraveris me . Sed et hoc dicendum: omnes haereticos qui fulgore eloquentiae saecularis falsum dogma componunt, auream statuam facere, et 637 quantum in se est, persuasione compellere, ut cadentes adorent idolum falsitatis. Post haec igitur statim ut audierunt omnes populi sonitum tubae, fistulae, etc. Eodem sensu accipiendum q
Abbreviated transcription (Latin):
cubitoꝵ sex.
Helox obliuio ueritatis: ut qͥ du¬
dum seruu dei quasi dm adoraue¬
rat. nc̃ statuã sibi fieri iubeat :
ut ipse adoretur in statua. Qd̃
illud in sausa ẽ. ut stupore ui¬
dentib creet: ⁊ res inanimata ad¬
oretur ut deus: dum unꝰ quisq sõ¬
am consecrat auaritiã. Dat᷑ quo¬
q ꝑ occasionẽ captiuoꝵ barba¬
ris nationib salutis occasio: ut
qui pͥmũ ꝑ daniheł reuelationẽ
potentiã cognouerant uniꝰ dei:
in triũ quoq pueroꝵ fortitu¬
eam in campo duran ꝓuinciȩ ba-¬
bylonis. & duran theodotio dẽi¬
ra. Syminacus dõraum .lxx. pẽ
nos uiuariũ uel conclusũ locũ¬

Expanded text:
sex. Velox oblivio veritatis, ut qui dudum servum Dei, quasi Deum adoraverat, nunc statuam sibi fieri jubeat, ut ipse adoretur in statua. Quodillud in causa est, ut stuporem videntibus creet, et res inanimata adoretur ut Deus, dum unusquisque suam consecrat avaritiam. Datur autem per occasionem captivorum barbaris nationibus salutqui primum per Danielis revelationem potentiam cognoverant unius Dei, in trium puerorum quoque fortitueam in campo Dura provinciae Babylonis. Pro Dura, Theodotio, Deira, Symmactur vivarium vel conclusus locu
Abbreviated transcription (Latin):
tos: om̃sq pͥncipes regionũ. Ex¬
celsa ꝑiculosiꝰ stant: ⁊ citiꝰ corru¬
unt quȩ sublimia st̃. Principes
congregant᷑ ad adorandam stato¬
am: ut ꝑ pͥncipes seducant᷑ et
gentes. Qͥ enĩ diuites st̾ ⁊ poten¬
tes: dũ timent carere diuitiis
⁊ potentia. faciliꝰ supplantant᷑.
Seductis aũ magistratib subditi
popłi maioꝵ exẽplo ꝑeunt. Et
p̾co clamabat ualent᷑. uob̃ dr po¬

Expanded text:
tos omnesque principes regionum. Excelsa periculosius stant, et citius corruunt quae sublimia sunt. Principes congregantur ad adorandum statuam, ut per principes seducantur et gentes. Qui enim divites sunt et potentes, dum timent carere divitiis et potentia, facilius supplantantur. Seductis autem magistratibus, subditi populi majorum exemplo pereunt. Et praeco clamabat valenter: Vobis
Abbreviated transcription (Latin):
br: uidet᷑ obseruationẽ nr̃am sub¬
u̾tere: qͣ dudũ asseriumꝰ uoc̃e mag¬
nã in sc̃is tm̃ re periri. Qd̃ soluet
facile: qͥ hanc hystoriã in libro da¬
nihelis apd̃ hebreos dixerit ñ ha¬
beri. Si quis aũ potuerit appro¬
bare ẽẽ de canone: t̾c querendũ
est. qͥd ei respondere debeamꝰ¬

Expanded text:
r, videtur observationem nostram subvertere, qua dudum asseruimus vocem magnam in sanctis tantum reperiri. Quod solvet facile qui hanc historiam in libro Danielis apud Hebraeos dixerit non haberi. Si quis autem potuerit eam approbare esse de canone, tunc quaerendum est quid ei respondere debeam
Abbreviated transcription (Latin):
mines iudicemꝰ magis quã ꝑe¬
nes dm cõm̃dari. Aliquẽ filioꝵ¬
xp̃iani nolunt uł gratulatio¬
ne sua deduc̾e ad bona: gentileᷤ
trad̃e ñ cunctant᷑ ad mala. Po¬
stremo uł cũ ipsa felicitate nr̃o¬
rũ morientiũ cogamͣ animum
flectere: ne desideruis eoꝵ deside¬
ria nr̃a incipiant reluctari. Esto
religiosus uł uoto eiꝰ qͥ euasit.
Siñ potes exulta qr placuisse
cognoscis tui participiũ sangͥ¬
nis xp̃o: maxime cũ de occasiõe
tradicere. Et cũ sit om̃ib cõmu¬
nis hic casus: uanꝰ dolor e̾. qͥ nec
ri concedi: ubi sine aliquo reme¬
dio potest animꝰ fagari. Sapient
debet dolere qͥ dolet. ne ꝑdat sñ
causa quod dolet. Nunc aũ contͣ
luctũ sum̃da st̃ arma: ut spes nr̃a
possit habere uictoriã. Principa¬

Expanded text:
mines judicemus magis quam pemines judicemus magis quam penes Dominum commendari aliquem filioiani nolunt uel gratulatione suos deducere ad bona, gentiles tradere non cunctantur ad mala. postremo uel cum ipsa felicitate nostrorum morientium cogamur animum flectere, ne desideriis eorum desideria nreligiosus, vel voto ejus quae evasit, si non potes tuo. Exsulta, quia placuisse cognoscis tui participium sanguinis Christo: maxime quod de occasione tradicere. Et cum sit omnibus communis hic casus: vanus dolor est, qui nec ri concedi, ubi sine aliquo remedio potest animus fatigari. sapienter debet dolere qui dolet ne perdat sine causa quod dolet. nunc autem contra luctum sumenda sunt arma, ut spes nostra possit habere uictoriam. principa
Abbreviated transcription (Latin):
ut qd ille ñ dubitauit offerre:
tu saltẽ uidearis de sublato gau¬
dere. Ab illo dñs postulauit:a te
tulit. Ille iuissioni paruit tu uo¬
luntati consenti. Illũ ꝑ illicitã
incredulitas nr̃a: q̃ nec cũ genti¬
lib do uult ẽe subiecta. Cõmuns
est nob̃ cũ illis exitꝰ mortis: ⁊ do¬
lores illoꝵ suꝑamꝰ dolorib nr̃is.
Qͥd ag̾em: si peculiare aliqͥd exi¬
getur a nobis: Qd̃ ad dedetꝰ nr̃m¬
ꝑtinet᷑ gentiles dosores sepe cos¬
tem:nunt. cũ ñ ad ꝓmissa cȩle¬
stia. s ad penas tartari rapian¬
tur: ⁊ nos plangimꝰ euntes ad ce¬
lum. Considera xp̃ianꝰ talis quid
ri contendit exempla sc̃oꝵ:nec
contẽptũ habere gentiliũ. Illi
luctꝰ desperando despiciunt: noᷤ
⁊sperando despice non conamͣ.
Illi seruire filios suos intrepidas¬
ter mortalib tradunt: ⁊ nos bo
nr̃o simul ⁊ suos liberos ⁊ nr̃os.
liberandos dimitt̾e sacͥlega m̃te
cunctam᷑: quasi tutiꝰ aꝑud ho¬

Expanded text:
ut quod ille non dubitabat offerre, ut quod ille non dubitabat offerre, tu saltem dere. ab illo Dominus postulauit, a te tulit. ille iussioni paruit, tu uoluntati consenti. illum per illicitaincredulitas nostra nec cum gentilibus , si Deo uult esse subiecta. communis est nobis cum illis exitus mortis et dolores illorum superamus doloribus nostris. quid ageremus si peculiare aliquid exigeretur a nobis? quid quod ad dedecus npertinet, gentiles dolores saepe contemnunt, cum non ad promissa coelestia, sed ad poenas tartari rapiantur: et nos plangimus euntes ad coelum? Considera, Christianus talis quid ri contendit exempla sanctorum, nec contemptum habere gentilium? Illi luctus desperando despiciunt: nos et sperando despicere non conamur.  servire. Filios suos intrepide mortalibus tradunt, et nos de nostro simul et suos liberos et nostros liberandos dimittere sacrilega mente cunctamur, quasi tutius apud ho
Abbreviated transcription (Latin):
qr xp̃e fabricator ⁊ resuscita¬
tor ꝓmittit: ñ timeas eã plangere:
ut fideliorẽ xp̃o parit̾ ⁊ potentio¬
rem medicũ uidearis in ꝓmissione
uidicare: SS destitutã dicis senec¬
beros potiꝰ antecedere.ne in labo¬
rib remanerẽ. Qñ de sp̾italib bo¬
nis qdcũq tractat᷑: nicħ ẽ oĩo de
carnalib ante oculos p̾ponendũ.¬
Ego tͥ meliꝰ ꝓfitem euenisse: qͥ nos
carnalem s sp̾italem circa te cos¬
sidero felicitatẽ. Tu te dicis de pig¬
noris tui obitu in senectute con¬
fectũ: ego econtra ꝓbo subleuatõ.
Senectuti tuȩ ãputauit dñs ma¬
gis sollicitudinẽ: quȩ torquebat
de uiua filia ne ꝑiret: Meliꝰ utiq
nunc mortuã scło credis ẽẽ apud
d̾m uiuã : ꝗͣ hic uiuã mortuã. Gab¬
de tͥ qd̃ filiã xp̃ianã mereberis se¬
nutͥm̃ta tua xp̃o. Si luctũ hor¬
rueris: ⁊ tu obtulisse pignꝰ do de¬
putari pot̾is. Scd̃m uotũ tu ba¬
be pꝰ abraham. si ñ potes pͥmum:

Expanded text:
ristus fabricator et resuscitator promittit, non times plangere, ut fideliorem Christo pariter et potentiorem medicum videaris in promissionibus judicare. Sed destitutam, dicis, doleo senecberos potius antecedere, ne in laboribus remanerem. Quando de spiritualibus bonis quodcumque tractatur, nihil est omnino de carnalibus ante oculos Ego tibi melius profiteor evenisse: qui non carnalem, sed spiritualem circa te considero felicitatem. Tu dicis de pignoris tui obitu in senectute confectum: ego contra probo sublevatum. Senectuti tuae amputavit Dominus magis sollicitudinem, quae torquebat de viva, filia ne periret. Melius utique nunc mortuam saeculo credis esse apud Deum vivam, quam hic vivam mortuam. Gaude tibi quod filiam Christianam mereberis senutrimenta tua Christo. Si luctum horrueris, et te obtulisse pignus Deo deputari poteris. Secundum votum tuum habe post Abraham, si non potes primum:
Abbreviated transcription (Latin):
ostendere diffidentiȩ. Michi cre-¬
de. sola in oĩb incredulitas me¬
ret: ⁊ sic̾ ñ potest fides nosse qͥ¬
doleat: sic diffidentia sola.dolori¬
inuenit᷑ ancilla. Nã si dormienteᷤ
dicimꝰ. dormientes utiq creðe
debemꝰ:⁊ ñ mortuos. s reqͥescen

Expanded text:
ostendere diffidentiae. VI. Mihi creostendere diffidentiae. VI. Mihi crede, sola in omnibus incredulitas moeret. Et sicut non potest fides nosse qdoleat, sic diffidentia sola doloribus tenetur ancilla. Nam si dormientes dicimus, dormientes utique credere debemus, non mortuos, sed requiescen
Abbreviated transcription (Latin):
conquerunt᷑: ⁊ uiuos filios aut
ꝓpt̾ honores aut ꝓpt̾ negotia pe¬
regͥnis regionib credunt. ⁊ gau¬
dent tota uita sine affectib com¬
morari. dũ modo capiant qđ̵ cupi¬
unt de suis pignorib adipisq. Et
ut ad palatia ꝑgant ꝑ egͥnant᷑: ad
studia dignitatis nauigant acqͥ¬
renda. uł ad causas pat̾monii ali¬
quas explicandas cũ labore ⁊ ꝑi¬
culo. ꝓficiscentis om̃s impellunt.
nec secũ uacare quos diligunt
patiunt᷑. Et ut ad palatia celi. ad
studia xp̃i. ad honorẽ uite ꝑpe¬
tuȩ.⁊ patͥmoniũ possessionis ȩt̾nȩ
cũ securitate ualeant ꝑuenire:¬
nemo filios suos a se libent̾ gra-¬
tulat᷑ absceb̃e. Ad cõꝑanda pecc̾a
gaudent tã parentes a filiis ꝗͣ
filii a parentib ꝓuocante diabo¬
lo separari: ad indulgentiã ꝑci-¬
piendã nolunt ab inuicẽ dõ uo¬
cante discerni: ut appareat ñꝑ
nr̃a ratione nos dolere quẽcũq
uidem amitt̾e: s indiciũ magiˢ

Expanded text:
conqueruntur: et vivos filios, aut conqueruntur: et vivos filios, aut propter honores, aut propter negotia peregrinis regionibus credunt: et gaudent tota vita sine affectibus commorari, dummodo capiant, quod cupiunt de suis pignoribus adipisci: et ut ad palatia pergant, peregrinantur. Ad studia dignitatis navigant acquirenda, vel ad causas patrimonii aliquas explicandas cum labore et periculo, proficiscentes omnes impellunt, nec secum vacare quos diligunt, patiuntur. Et ut ad palatia cstudia Christi, ad honorem uitae perpetuae et patrimonium possessionis aeternae cum securitate ualeant nemo filios suos a se libenter gratulatur abscedere. Ad comparanda peccata gaudent tam parentes a filiis, quam filii a parentibus, provocante diabolo, separari. Ad indulgentiam percipiendam, nolunt ab invicem, Deo vocante, discerni: ut appareat non pro nostra ratione nos dolere quemcumque videmur amittere: sed indicium magis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. Gaude gͦ unde ille coactꝰ :
flere: ne tu salte uidearis dor¬
mientis felicitatib inuidere. Ab
aliena mundi ꝓuintia tͣnsiuit
ad dñm: ⁊ de hostili patria migͣ¬
uit ad cȩlũ. Contͣ sic apłs memo¬
rat dicens. Quãdui sumꝰ in hoc
seculo: peregͥnamͣ a dño. Non gͦ
nobis luctũ debet incut̾e quisꝙͣ
cũ a ꝑegͥnatione redire meruerit
ad ꝓpriã regionẽ: maxime cũ nos
inanis ⁊ uacuus redire noscatur.
qui xp̃ianitatis m̾̃catꝰ est lucrũ:
ꝓpt̾ qd̃ descendit ad mundi cõm̃¬
tium. Et ego inquies nulla ꝓmissi¬
onũ cȩlestiũ ꝑturbat dubitatiõe
ꝑturbor: s sola seꝑatione dormi¬
entis estuans. desolatꝰ solatio pii
pignoris iactor. Excusatio estħ
bñdicte sine dubio fragilitatiᷤ ho¬
manȩ: q̃ patrocinari ñ potest dif¬
fidentiȩ.Si enĩ desolationes ferre
hõies non ualerent: nũꝗͣ ꝓrsus
parentes ase sua pignora dimi¬
sissent. Destitutos se a morientib

Expanded text:
tum est. IV. Gaude ergo unde ille coactus est tum est. IV. Gaude ergo unde ille coactus est flere, ne tu saltem videaris dormientis felicitatibus invidere. Ab alieno mundo proprium transivit ad Dominum: et de hostili patria migravit ad coelum. Contra sic Apostolus commemorat, dicens: Quamdiu sumus in hoc saeculo, peregrinamur a Domino . Non ergo nobis luctum debet incutere quisquam, cum a peregrinatione redire meruerit ad propriam regionem, maxime cum non inanis et vacuus redire noscatur, qui Christianitatis mercatus est lucrum: propter quod descendit ad mundi commercium. Et ego, inquies, nulla promissionum coelestium dubitatione conturbor, sed sola separatione dormientis aestuans, desolatus solatio pii pignoris jactor. V. Excusatio est haec, benedicte, sine dubio fragilitatis humanae, quae patrocinari non potest diffidentiae. Si enim desolationes homines ferre non valerent, numquam prorsus parentes a se sua pignora dimisissent. Destitutos se a morientibus
Abbreviated transcription (Latin):
Tararũ ñ dormientẽ s potiꝰ resurgẽ¬
tẽ: ⁊ flebat quẽ cogebat᷑ ꝓpt̾ saluas¬
dos alios seculo reuocare. Hanc ui¬
tam dans dñs ingemiscebat: quam
tu doles eẽ sublatã. Contͣ lacrimaᷤ
eiꝰ pugnant lacͥmȩ tuȩ: ⁊ amor
tuus amori eiꝰ ñ conuenit. Hic fle¬
tus non habet pietatẽ. Ille nole¬
bat reddere laborib quẽ dilexerat:
⁊ tu amare te credis. cui laboꝵ ad¬
huc uolebas restare torm̃ta: Ce¬
terũ si putas eũ lazarũ doluisse:
aut ñ ꝑmi. sisset exire. qͥ repelle¬
re poterat mortẽ:aut certe non
fleret: qui mortuũ resuscitare
pꝰmodũ habuerat potestatẽ. Unde
apparet sola eũ causa fuisse com¬
motũt qd̵ ad hostilem uitã caris¬
simũ reuocare denuo. ꝓpt̾ credi¬
turos aliquos ⁊ confundendos in¬
credulos urgebat᷑. Deniq sic sub¬
secutꝰ est dicens. Ergo pat̾ ut cre¬
dant qr tu me misisti: ait clara
uoce. Lazare ueni foras. Et fac¬

Expanded text:
Lazarum non dormientem, sed potius resurgenLazarum non dormientem, sed potius resurgentem: et flebat, quem cogebatur propter alios ad saeculum revocare. Hanc vitam dans Dominus, ingemiscebat, quam tu doles esse sublatam. Contra lacrymas ejus pugnant lacrymae tuae, et amor tuus amori ejus non convenit. Hic fletus non habet pietatem. Ille nolebat reddere laboribus, quem dilexerat: et tu amare credebas te, cui laborum volebas adhuc praestare tormenta. Caeterum si putas eum Lazarum doluisse, ante non permisisset exire, qui repellere potuit mortem: aut certe non fleret, qui mortuum suscitare postmodum habuerat potestatem. Unde apparet, sola eum causa fuisse commotum, quod ad hostilem vitam charissimum revocare denuo, et propter credituros aliquos et confundendos incredulos, urgebatur. Denique sic subsecutus est, dicens: Ergo, Pater, ut credant, quia tu me misisti, ait clara voce: Lazare, prodi foris . Et fac
Abbreviated transcription (Latin):
lit: sic̃ dño placuit ita factũ ẽ sit¬
hȩc consolatio contͣ luctũ. quod
nemo lugere debeat cũ aliqͥd red¬
diderit alienũ: qr fas ñ erat apud
aliũ retineri. quod dño suo fuerat¬
al necessariũ. Abditͣ consolationis
alia ꝓuidentia: q̃ iaculis orbitats
occurrat. Plangere debuimꝰ de se¬
culo recedentes. si scłi inimicias cos¬
tra nos minime sentiremꝰ.: ⁊ plan-¬
gimꝰ dñi bñficia: q̃ nouit infirmi¬
tati nr̃e qͥd p̃stet. Periclitari uole¬
bat adhuc qui dolet alique dormi¬
entẽ ⁊ int̾ fluctꝰ uitȩ p̃sentis ui¬
dere cupiebat miserũ laborare
tantis ac talib tẽpestatib uitȩ
Tot impugnationes diaboli. tot
corporis bella. tot scłi clades eua¬
sit: ⁊ lacͥmas fundis. quasi nesciaᷤ
quid in te ipso cotidie patiaris:
mas fudit. Resurrectione ꝓmis¬
sor dolorẽ docere ñ poterat:. ne fide
ꝑfidiã faceret qua docebat. Doluit

Expanded text:
lit. sicut Domino placuit, ita factulit. sicut Domino placuit, ita factuhaec consolatio contra luctum, quod nemo lugere debeat cum aliquid reddiderit alienum: quia fas non erat apud alium retineri, quod Domino suo fuerat necessarium. Additur consolationis alia providentia, quae jaculis orbitatis occurrat. Plangere debuimus de saeculo recedentes, si saeculi inimicitias contra nos minime sentiremus: et plangimus Domini beneficia, qui novit infirmitati nostrae quid praestet. Periclitari volebat adhuc, qui dolet aliquem dormientem: et inter fluctus vitae praesentis videre cupiebat miserum laborare. Talibus ac tantis tempestatibus vitae, tot impugnationes diaboli, tot corporis bella, tot saeculi clades evasit. Et lacrymas fundis, quasi nescias quid in te ipso quotidie patiaris? crymas fudit. Resurrectionis promissor dolorem docere non poterat, ne fidem perfidiam faceret, quam docebat. Doluit
Abbreviated transcription (Latin):
et dile¬
ctissimo¬
sio: ie¬
Carita¬
tis tuȩ
scripta ꝑcepi. in quib animũ tu¬
um dolore cõmotũ de filiȩ dormi¬
tione cognoui. Non aliud pͥncipa¬
lit̾ admiratꝰ sum. qua xp̃iani pecea¬
toris in te ablatã uirtutẽ fuisse:
ut animũ flecteres ad dolore. Stu¬
peo murũ fidei penegatũ uuln̾i¬
bus orbitatis. que sepire debue¬
rat spes resurrectionis. ⁊ regni
celestis. Nũquã spes cũ dolore
concordat: nec fides sentit aliq̃n¬
luntas eiꝰ utiq sola suffic̾et ad so¬
latiũ: cui nullũ p̾ponere iubemͣ
affectũ. Qd̃ dederat abstulit qui
creauerat. Qͥs ẽ aliꝰ qͥ plangat qd
ad tẽpꝰ acceperat: Cõmodauerat¬
ut haberes qͣntocũq tẽpore uo¬
lusset: ⁊ cũ uellet rursũ aufer¬
ret. Nichil abstulit tuũ. qui re¬
cipere dignatꝰ est ꝓpriũ. Creditũ
suũ reciꝑe decuit creditorẽ Et
nichil aliud decet quã creditor
suo gr̃as agere mutuantẽ. Sic iob
legimꝰ qua sequamͣ deuotissimã

Expanded text:
et dilectissimosio HieCharitatis tuae scripta percepi, in quibus animum tuum dolore commotum de filiae dormitione cognovi. Non aliud principaliter admiratus sum, quam Christiani pectoris in re ablatam virtutem fuisse, ut animum flecteres ad dolorem. Stupeo murum fidei penetratum vulneribus orbitatis, quem sepire debuerat spes resurrectionis et regni coelestis Numquam spes cum dolore concordat, nec fides aliqluntas ejus utique sola sufficeret ad solatium, cui nullum praeponere jubemur affectum. Quod dederat abstulit qui creaverat. Quis est qui plangat quod ad tempus acceperat? Cout haberes quantocumque tempore uoluisset et cum uellet rursus auferret. nihil abstulit tuum qui recipere dignatus est proprium. creditum suum recipere decuerat creditorem, et nihil aliud decet quam creditori suo gratias agere mutuantem. sic Iob legimus quam sequamur deuotissimam
Abbreviated transcription (Latin):
lingũa nulluᷤ domare potest. s
nullus hominũ: ut cũ domator
dei miscbia. bi aduitorio. di gr̃a
fieri fateamͣ. Conetur gͦ anima
donante illo qui dixit ad suos.
Non enĩ uos estis qͥ loquimini:
s sp̃s patͥs ur̃i qui loquit᷑ in uo¬
bis. Itaq p̾cepto facere cõmone¬
mur: quo conantes ⁊ nr̃is uirib
non ualentes. aduitoriũ diuinũ
p̾cem. Proinde ⁊ ipse cũ execras¬
setꝰ linguȩ malum. int̾ hȩc diceis
tinuo monuit consu̾matis his q̃
hinc dicebat. quo aduitorio ista
non fierent.quȩ dixit fiert noz
oportere. Quis sapiens inquit ⁊
disciplinatꝰ int̾ uos: ostendat
ex bona conu̾satione oꝑationẽ suã.
in mansuetudine sapientiȩ. Quod

Expanded text:
\'linguam nullus domare potest,\' sed \'linguam nullus domare potest,\' sed nullus hominum, ut, cum domatur, Dei misericordia, Dei adiutorio, Dei gratia fieri fateamur. conetur ergo anima donante illo, qui dixit ad suos : non enim uos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris uestri, qui loquitur in uobis itaque praecepto facere commonemur, quod conantes et nostris uiribus non ualentes adiutorium diuinum precemur. Proinde et ipse cum exaggerasset tinuo monuit, consummatis his quae hinc dicebat, quo adiutorio ista non fierent, quae dixit fieri non oportere. quis sapiens, inquit, et disciplinatus inter uos? ostendat ex bona conuersatione operationem suam in mansuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽs. Domare feras potestis: lin¬
guam non potestis: Quasi faciliꝰ
set lingũa domare quã feras. Nõ
puto quod iste sit sensus in ħ lo¬
co.Si enim id sentiri uellet de
facilitate domande linguȩ: cete¬
ra sequerent᷑ in bestiarũ cõpara¬
tione. Nunc uero sequit᷑. Inqui¬
etũ malum: plena ueneno mor¬
tifero: utiq nocentiore quã be¬
stiarũ atq serpentũ. Nã illud
carnem int̾ficit: hoc uero aĩam.
Os enĩ quod m̃titur: occidit aĩam.
Non gͦ quasi id esset faciliꝰ quã
mansuefactio bestiarũ. sc̃s iacobꝰ
illam sententiã ꝓnuntiauit. aut
ea uoce uoluit ꝓnuntiari: s potiꝰ
ostendens. quantũ sit in hõie li¬
guȩ malum: ut a nullo hõie do¬
mari possit: cũ ab hõib doment᷑
⁊ bestiȩ. Neq hoc ideo dixi ut hu¬
uis in nos mali dñationẽ ꝑ negli¬
gentiã ꝑmanere patiamͣ: s ut ad
domandam lingũa duiinȩ gr̃ȩ
poscamꝰ auxiliũ. Non enĩ ait

Expanded text:
dicens: \'domare feras potestis, lindicens: \'domare feras potestis, linguam non potestis ?\' quasi facilius sit linguam domare, quam feras. non puto quod iste sit sensus hoc loco. si enim id \'sentiri uellet de facilitate domandae linguae, cetera sequerentur in bestiarum conparatione. nunc uero sequitur: inquietum malum, plena ueneno mortifero, utique nocentiore quam bestiarum atque serpentum; nam illud carnem interficit, hoc uero animam. os enim quod mentitur, occidit animam. non ergo quasi id esset facilius quam mansuefactio bestiarum sanctus Iacobus illam sententiam pronuntiauit aut ea uoce uoluit pronuntiari; sed potius ostendens, quantum sit in homine linguae malum, ut a nullo homine domari possit, cum ab hominibus domentur et bestiae. neque hoc ideo\' dixit, ut huius in nos mali dominationem per neglegentiam permanere patiamur, sed ut ad domandam linguam diuinae gratiae poscamus auxilium non enim ait
Abbreviated transcription (Latin):
dinem carnis non haberet. nisi ce¬
tera om̃is hõis. ẽet caro peccati.
Iam illud quomͦ accipiendũ sit
om̃is qui natꝰ est ex deo ñ peccat
⁊ non potest peccare qr semeneiꝰ
in ipso manet. cũ ipse apłs ioħes
quasi non sit natus ex deo. aut
eis loqueret᷑ qui nondũ essent
nati ex deo. aꝑte posuerit.si di¬
xerimꝰ qr peccatũ non habemꝰ.
nos ipsos seducimꝰ ⁊ ueritas iN
nobis non est: in libris quos ad
marcellinũ de hac re scripsi sic̃
potui explicare curaui. Et illd̃
quod dictũ est non potest pecca¬
re. ꝓ eo qued dictũ ẽẽ. acsi dice¬
retur. ñ debet peccare: non imꝓ¬
banda mͥ uidet᷑ huiꝰ assertio. Qͥs
enim insanꝰ dicat debere pecca¬
ri: cũ ideo sit peccatũ. qr ñ debet
fieri: Sane quod apłs iacobꝰ ait
lingũa aũ nullus hominũ do¬
mare potest: non mͥ uidetͣ intel¬
dictũ: tanquã diceretur. Ergone
lingũa nullus hominũ domare
potest: Tanꝗͣ obuirgans eos et¬

Expanded text:
dinem non haberet nisi cedinem non haberet nisi cetera omnis hominis esset caro peccati. iam illud quomodo accipiendum sit omnis qui natus est ex Deo non peccat, et non potest peccare, quia semen eius in ipso manet, cum ipse apostolus Iohannes, quasi non sit natus ex Deo aut eis loqueretur, qui nondum essent nati ex Deo, aperte posuerit: si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus et ueritas in nobis non est : in libris, quos ad Marcellinum de hac re scripsi, sicut potui explicare curaui. et illud quod dictum est non potest peccare pro eo quod dictum est ac si diceretur \'non debet peccare\', non inprobanda mihi uidetur huius assertio. quis enim insanus dicat debere peccari, cum ideo sit peccatum, quia non debet fieri ? . Sane quod apostolus Iacobus ait, linguam autem nullus hominum domare potest, non mihi uidetur ita inteldictum\', tamquam diceretur: ergone linguam nullus hominum domare potest?\' tamquam obiurgans eis
Abbreviated transcription (Latin):
nera mea dirige scđ̃m u̾bũ tuum.
⁊ ne dñetur michi om̃is iniquitaᷤ:
ne dũ suȩ diligentiȩ quasi ꝓpriiᷤ
iurib fidit: neq hic ad uerã iusti¬
tiam. neq illic sine dubio ꝑfectio
desideranda e̾ ⁊speranda. ꝑueniat.
Et illud quod a quib dam eis dici¬
tur. nusqũa ẽẽ scriptũ his om̃ino
uerbis posse ee hõiem sine pecca¬
to.facile repellit: quia ñ ibi ẽ que¬
stio. quib uerbis dicat᷑ quecũq
sententia. Non tn fortasse sine
causa cũ aliquotiens in scriptu¬
ris inueniat᷑ hõies dictos esse si¬
ne querela. nemo inuenit᷑ qui dic¬
tus sit sine peccato. nisi unꝰ solꝰ.
de quo aꝑte dictũ est. eũ qui nos
nouerat peccatũ. Et eo loco ubi
de sacerdotib dñi sc̃is agebatur.
Et enĩ exꝑtus ẽ om̃ia scdm simi¬
litudinẽ sine peccato: in illa
scilicet carne quȩ habebat simi¬
litudinẽ carnis peccati. quauis
non eẽt peccati: qũa tñ similitu¬

Expanded text:
nera mea dirige secundum uerbum tuum, nera mea dirige secundum uerbum tuum, et ne dominetur mihi omnis iniquitas: ne dum suae diligentiae quasi pribus fidit, neque hic ad ueram iustitiam neque illic, ubi sine dubio perfecta desideranda est et speranda, perueniat. Et illud, quod a quibusdam eis dicitur, nusquam esse scriptum his omnino uerbis, posse esse hominem sine peccato; facile refellit : \'quia non ibi est quaestio, quibus uerbis dicatur quaecumque sententia\'. non tamen fortasse sine causa, cum aliquotiens in Scripturis inueniatur, homines dictos esse sine querella, nemo inuenitur qui dictus sit sine peccato, nisi unus solus, de quo aperte dictum est: eum qui non nouerat peccatum; et eo loco, ubi de sacerdotibus sanctis agebatur, etenim expertus est omnia, secundum similitudinem sine peccato: in illa scilicet carne, quae habebat similitudinem carnis peccati, quamuis non esset caro peccati; quam tamen simititu
Abbreviated transcription (Latin):
tiã. ut reu̾taris ad uitã. Et q̃m
superiꝰ dixeram de possibilitate
oneris sustinendi tuũ pͥmũ sen¬
sum discutio ⁊ meũ postea si uide¬
atur explano:mea sententia est
quia ⁊ in hoc quoq peccamꝰ qͦd cũ
in firmi sumꝰ. de infirmitate con
serentis: uelut pedagogo conclo¬
dente in fidem quȩ postea reue¬
lata ẽ: ubi ⁊ remittant᷑ quȩ ma¬
le fuint. ⁊ eaðe gr̃a non iuuan
te fuint.  ficientiũ est enĩ uia:
quãuis bene ꝓficientes dicant᷑
ꝑfecti uiatores: illa ẽ autẽ ꝑ fec¬
tio sũma cui nicħ addat᷑: cum id
quo tendit᷑ ceperit possideri.
Iam uero illud quod eis dicitur
ipse tu sine peccato es. si uerañ
ꝑtinet ad eã rem de qua uertit᷑
questio: s quod dicit negligen¬
tiȩ suȩ potius imputari qd̃ nos
est sine peccato:bene quide dic̃.
S dignetur inde exorare dñm. ne
illi hȩc ũqũa negligentia dñet᷑.
que rogabat quida q̃n dicebat. iti¬

Expanded text:
tiam, ut revertaris ad vitam. 32. Et quoniam tiam, ut revertaris ad vitam. 32. Et quoniam superius dixeram, de possibilitate oneris sustinendi, tuum primum sensum discutio: et meum postea si videatur, explano. Mea sententia est, quia et in hoc quoque peccamus, qui cum infirmi sumus, de infirmitate conqserantis, velut paedagogo concludente in eamdem fidem, quae postea revelata est: ubi et remittantur quae male fiunt, et eadem gratia juvannon fiunt, proficientium est enim uia, quamuis bene proficientes dicantur perfecti uiatores : illa est autem summa perfectio, cui nihil addatur, cum id, quo tenditur, coeperit possideri. iam uero illud quod eis dicitur \'ipse tu sine peccato es?\' re uera non pertinet ad eam rem, de qua uertitur quaestio sed quod dicit, neglegentiae suae potius inputari, quod non est sine peccato, bene quidem dicit, sed dignetur inde et orare Dominum, ne illi haec iniqua neglegentia dominetur. quem rogabat quidam, quando dicebat: iti
Abbreviated transcription (Latin):
te ipsum diligas. Nos enĩ sub
uno capite quod est xp̃e ⁊ sub
mus ⁊ unũ corpꝰ in xp̃o. Utrũ gͦ
sicut te ipsum diligas om̃s qui
miscðiam dei sperant. quos tam̃
noueris: confitere. Non enĩ te
de ignotis consulo: quos ex eo te
diligere arbitraris: quod qr non
noueris non odisti.S quid ego
hȩc a confessione tua exigo: cũ
conu̾sationẽ tuã uulgus agno¬
scat: Tu ꝑfectꝰ sine infirmitate:
tu om̃em legis sarcinã ferre poᷤ¬
sibilis: tu inqũa homo inflate
s uacue: audi si dignaris dñm
saluatorẽ: te si tñ hoc poteris ad
scã reuocantẽ. Amen dico uobis
quisquis non receperit regnũ di
uelut infans. non intrabit̃ illud.
Infans nichil in se habet. nisi qd̃
diligit blandientẽ. ⁊ quod panem
suũ non in sudore suo. s in p̾cibuᷤ
sperans. alimoniã uitȩ suplici pe-¬
titione consequit᷑. qua fiduciali
opere ñ meret᷑: qua tu cõparati¬
one cõmonitꝰ conu̾tere ad infan¬

Expanded text:
te ipsum diligas. Nos enim sub te ipsum diligas. Nos enim sub uno capite, quod est Christus: et sub mus, et unum corpus in Christo. Utrum ergo sicut te ipsum diligas omnes qui misericordiam Dei sperant, quos tamen noveris, confitere. Non enim te de ignotis consulo: quos ex eo te diligere arbitraris, quod quia non noveris, non odisti. Sed quid ego haec a confessione tua exigo, cum conversationem tuam vulgus agnoscat? Tu perfectus sine infirmitate, tu omnem legis sarcinam ferre possibilis, tu, inquam, homo inflate, sed vacue: audi, si dignaris Dominum Salvatorem, te, si tamen hoc poteris, ad sancta revocantem: Amen dico vobis, quisquis non receperit regnum Dei, velut infans, non intrabit illud . Infans nihil in se habet, nisi quod diligit blandientem, et quod panem suum non in sudore suo, sed in precibus sperans alimoniam vitae, simplici petitione consequitur, quam fiduciali opere non meretur: qua tu comparatione commonitus, convertere ad infan
Abbreviated transcription (Latin):
non uoce s conscientia. si ita ex
toto corde d̃m diligis. ut nullã
umquã in eo cogitationẽ quȩ
absq timore ⁊ dilectione di in¬
telligi possit admitta: si ita in
tota aĩa sequeris. ut suscepta
semel cruce: in nullam penitꝰ
oblectationẽ habita ad tempss
iocunditate. secedas: si ita i
totis uiscerib tuis calore cari¬
tatis ardes. ut nulls penitꝰ ꝑ
augmenta necessitatis infirma
concupiscentiis aut desideriis ac-¬
quiescaf: Deinde cũ scriptũ sit.õe¬
qͦd ñẽ ex fide. peccatũ est. siue no-¬
biliũ locoꝵ ep̃os iuderis. suie po¬
tentes scłi iuros. siue duites sub
religione uideas. utrũ om̃ino ni¬
chil uel adulationi uel timori
uel spei acceptione ꝑsonarũ cap¬
tus indulgeas. nec quicꝗͣ in qͦ te
cor tuũ rep̾hendat ⁊ conscientia
remordeat:uel si nulla u̾ba tem¬
pori potiꝰ quã ueritati accõmo¬
data respondeas. Illud etiã consu
lo utrũ ȩque om̃s xp̃ianos sicut

Expanded text:
non uoce sed conscientia, si ita ex non uoce sed conscientia, si ita ex toto corde Deum diligis, ut nullam umquam in eo cogitationem, quae absque timore et dilectione Dei intellegi possit, admittas; si ita in tota anima sequeris, ut suscsemel cruce in nullam penitus oblectationem habitae ad tempus jucunditatis succedas: si ita in totis visceribus tuis calore charitatis ardes, ut nulla penitus per augmenta necessitatis infirma concupiscentiis aut desideriis acquiescas. Deinde cum scriptum sitquod non sit ex fide peccatum sit et siue nobilium locorum episcopos uideris sine potentes saeculi uiros siue diuites sub religione uideas, utrum omnino nihil uel adulationi uel timeri uel spei acceptione personarum captus indulgeas nec quicquam in quo te cor tuum reprehendat et conscientia remordeat, uel si nulla uerba tempori potius quam neritati adcommodata resplo, utrum aeque omnes Christianos sicut
Abbreviated transcription (Latin):
pinguedinẽ: sic̃ scriptũ e̾. Te ten¬
dit enĩ adu̾sus dm manũ suã:
⁊ contra om̃ipotentẽ roboratꝰ ẽ.
Cucurrit aduersus eũ erecto
collo: ⁊ pingui ceruice armatis est.
Operuit faciem eius crassitudo:
⁊ de laterib eiꝰ aruina dependet.
At illi tales e̾ẽ non possunt: qͥb
semꝑ in corde loquitur xp̃c. Con¬
tendite ꝑ angustã uiã introire:
lata ẽ eñi quȩ ducit ad mortẽ.
Et paulus apłs monet. Curã car-¬
nis ne feceritis in deside concu-¬
piscentuis. Est in me ueritas xp̃i
qr multũ doleo ꝓ uob̃. Iuxta sen¬
tentiã enĩ beati patͥs mei augu¬
stini. non e̾ sani fiducia s insa-¬
ni. De uno p̾cepto eoðeq pͥmo:
te si dignaris int̾rogo. In lege
dñs ꝑ moysen iubet: quod et in
minũ d̃m tux̃ ex toto corde tuo
& ex tota aĩa tua. ⁊ ex totis ui¬
rib tuis: ⁊ scõm simile huic dili¬
ges ꝓximũ tuũ: tanꝗͣ teipsũ.
Rogo te responde ñ michi s d̃o.

Expanded text:
pinguedinem, sicut scriptum est: Tetenpinguedinem, sicut scriptum est: Tetendit enim adversus Deum manum suam et contra omnipotentem roboratus est. cucurrit aduersum eum erecto collo et pingui I cemice armatus est. operuit faoiem eius crassitudo, et de lateribus eius aruina dependet. atilli tales essa non possunt, quibus semper in corde loquitur Christus: contendite per angustam uiam introire: lata est enim, quae ducit ad mortem. et Paulus apostolus monet: curam carnis ne feceritis in concupiscentiis. est in me ueritas Christi, quia multum doleo pro nobis. iuxta sententiam enim beati patris mei Augustini non est sani fiducia sed insani. de uno praeoepto eodemque primo te, si dignaris, interrogo. in lege Dominus per Moysen iubet, quod et in minum Deum tuum ex toto corde tno et ex tota anima tna et ex totis uiribus tuis; et secundum simile huic: diliges proximum tuum tamquam te ipsum. rogo te, responde non mihi sed Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ nos posse saluos fieri sicut
& illi. Petrus apl̃s dicit. qr ille
uere deũ temꝑtet. qui nc hõi õnꝰ
legis moliat᷑ imponere: contra
autẽ tu obicis ⁊ minaris. quod il¬
le criminet᷑ iniusticie dm. qui ꝑ
confessionem ꝓpriȩ infirmitati
ad gr̃am spc a littera occidente
confugiat. Samuel. helias. heli¬
seus. ysaias. iheremias. daniel.
reges. uł ꝓphȩ. patres nr̃i sine
dubio sunt: ⁊ neminẽ patrũ ꝑe¬
trus affirmat. s neq semet ipsoᷤ
hoc ẽ apłos cũ essent uidei. onũ
legis ferre potuisseꝰ s fide xp̃i se¬
dei aduttoriũ non habebant: Ec¬
ce petrus increpat illos qͥ graue
igũ collo discentiũ Iponere co¬
nabantur: tu econtrario in scas¬
dalum petͥ increpas eos qͥ ad fi¬
delem dei miscdiam confuguut:
⁊ se ꝑ semet ipsos onꝰ legis ferre
diffidunt. S tͥ spetialis inde por¬
tandi oneris fortasse fidutia est:
quod balneis epulisq nutritꝰ
latos humeros gestas. robustãq
ceruicẽ: p̾ferens etiã in fronte

Expanded text:
dimus nos posse salvos fieri, sicut et illi . Petrus apostolus dicit: quia ille vere Deum tentet, qui nunc homini onus legis moliatur imponere: contra autem tu objicis et minaris, quod ille criminetur injustitiae Deum, qui per confessionem propriae infirmitatis, ad gratiam spiritus a littera occidente confugiat. Samuel, Helias, Helisaeus, Esaias, Hieremias, Daniel, reges, vel prophetae, patres sine dubio nostri sunt, et neminem patrum Petrus affirmat, sed 621 neque semetipsos, hoc est, apostolos, cum essent Judaei, onus legis ferre potuisse, sed fide Christi seDei adjutorium non habebant? Ecce Petrus increpat illos, qui grave jugum collo discentium ponere conabantur: tu econtrario in scandalum Petri increpas eos, qui ad fidelem Dei misericordiam confugiunt: et se per semetipsos onus legis ferre diffidunt. Sed tibi specialis inde portandi oneris fortasse fiducia est, quod balneis epulisque nutritus latos humeros gestas robustamque cervicem: praeferens etiam in fronte
Abbreviated transcription (Latin):
ab isto querat qd̵ querendũ pu¬
tat: ⁊ ducat. O tu qui clamas
sana aĩam meã qm peccaui tͥ:
quid ẽ peccatũ: Sub̃a aliqua¬
an om̃i substantia carens nom̃:
quo ñ res. ñ existentia. ñ corpuᷤ
aliquod. s tantũ ꝑperã facti ac¬

Expanded text:
ab isto quaerat quod quaerendum puab isto quaerat quod quaerendum putat, et dicat: O tu qui clamas, Sana animam meam, quoniam peccavi tibi, quid est peccatum? « suban omnino substantia 76 carens nomen, quo non res, non existentia, non corpus aliquod, sed perperam facti ac
Abbreviated transcription (Latin):
mo inquit de eo disputandũ ẽ:
quo peccato debilitata dicitur.
⁊ immutata natura. Unde ante
om̃ia querendũ puto inquit qͥd
sit peccatũ. sub̃a aliqͣ an oĩ sub¬
stantia carens nom̃: quo ñ res. ñ
existentia. ñ corpꝰ aliquod. s ꝑpe¬
ram facti actꝰ expͥmitur. De inde
aduingit. Credo ita ẽ. Et si ita ẽ
inquit:. quomͦ potuit humana
debilitare uł mutare naturã.
quod suba caret: Uidete queso:
quomͦ nesciens nitat᷑ eu̾tere me¬
dicinaliõ eloquioꝵ uoces salu¬
berrimas. Ego dixi dñe misere¬
re mei. sanã aĩam meã qͣm per¬
caui tibi. Quid sanatur si nichil
est uulneratũ. nicħ sautiatũ: ni¬
chil debilitatũ atq uiciatum:
Porro si ẽ quod sanet᷑: unde ui¬
ciatũ est: Audis confitentẽ: qͥd
desideras disputantẽ: Sana in¬
quit animã meã. Ab illo quere
unde uiciatũ sit quod sanari
rogat: ⁊ audi quod sequit᷑ qͣm
peccaui tͥ. Hunc iste int̾roget:

Expanded text:
mo, inquit, de eo disputandum est, mo, inquit, de eo disputandum est, quod peccato debilitata dicitur et inmutata natura. unde ante omnia quaerendum puto, inquit, quid sit peccatum substantia aliqua, an omni substantia carens nomen, quo non res, non exsistentia, non corpus aliquod, sed perperam facti actus exprimitur. deinde adiungit: credo ita est et ei ita est, inquit, quomodo potuit humanam debilitare uel mutare naturam, quod substantia caret? uidete quaeso, quomdicinalium eloquiorum voces saluberrimas. Ego dixi: Domine, miserere mei; sana animam meam, quia peccavi tibi . Quid sanatur, si nihil est vulneratum, nihil sauciatum, nihil debilitatum atque vitiatum? Porro si est quod sanetur, unde vitiatum est? Audis confitentem: quid desideras disputantem? Sana, inquit, animam meam. Ab illo quaere, unde vitiatum sit, quod sanari rogat: et audi quod sequitur, Quoniam peccavi tibi. Hunc iste interroget,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ adiuuetͣ ne peccet. nus-¬
quã dixit. non hic legit. Sirũ
de hac re om̃ino silengũ. S ora-¬
tio dñica utrũq petendũ esse
cõmoneat: ⁊ ut dimutant᷑ nob̃
debita nr̃a. ⁊ ut non inducamͣ
in temptationẽ. Illud ut p̾teri¬
ta expient᷑: hoc ut futura ui¬
tentur. Qd̃ licet ñ fiat nisi uo¬
luntas adsit: tñ ut fiat uolun¬
tas sola ñ sufficit. Ideo ꝓ hac re.
nec suꝑflua. nec imꝑudens dño
immolatur oratio. Nam qͥd stol¬
tius. quã orare ut facias qđ in
potestate:non habeas: Iam ñc ui¬
dete quod ad rem maxime ꝑti¬
net. quomͦ humanã naturã tan¬
qua om̃ino sine uicio ullo sit co¬
na̾tur ostendere: ⁊ contra aꝑtis¬
simas scripturas dei delectet᷑
sap̃ia dei uerbi: qua euacuat᷑
crux. xp̃i.S plane illa ñ euacu¬
abitur. ista potiꝰ sap̃ia subuer¬
tetur. Nam cũ ostenderimꝰ: ad¬
erit fortasse miscđia dei: ⁊ ut ip¬
sum hȩc dixisse peniteat. Pri¬

Expanded text:
autem adiuuetur ne peccet, nusautem adiuuetur ne peccet, nusquam dixit, non hic legit. mirum de hac re omnino silentium, cum oratio Dominica utrumque petendum esse commoneat: et ut dimittantur nobis debita nostra et ut non inducamur in temptationem, illud ut praeterita expientur, hoc ut futura uitentur. quod licet non fiat, nisi uoluntas adsit, tamen ut fiat, uoluntas sola non sufficit. ideo pro hac re nec superflua nec inpudens Domino immolatur oratio, nam quid stultius quam orare, ut facias quod in potestate habeas ? Iam nunc uidete, quod ad rem maxime pertinet, quomodo humanam naturam, tamquam omnino sine uitio ullo sit, conetur ostendere et contra apertissimas Scripturas Dei delectetur sapientia uerbi, qua euacuatur crux Christi. sed plane illa non euacuabitur, ista potius sapientia subuertetur. nam cum hoc ostenderimus, aderit fortasse misericordia Dei, ut et ipsum haec dixisse paeniteat. pri
Abbreviated transcription (Latin):
lare debere ne ignoret:ideoq esse
culꝑam ignorantiã qr in hõie sit
negligentia sua. quod adhibita
diligentia scire debuisset: dum
tamen om̃ia potiꝰ disputet. quã
ut oret ⁊ dicat. da mͥ intellectõ
⁊ discam mandata tua. Aliud ÷¬
enim eũ ñ curasse scire. quȩ
negligentiȩ peccata etiã ꝑ sacͥfi¬
cia queda legis iudebantur ex¬
piari: aliud intelligere uelle
nec posse ⁊ facere contͣ legem.
non intelligendo quȩ fieri ue-¬
lit. Un de admonemur petere
adeo sapientiã qui dat om̃ib af¬
fluent̾ : utiq his om̃ib qui sic
petunt ⁊ tantũ petunt. quomͦ
⁊ quantũ res tanta petenda ẽ.
Diuinitꝰ tñ ex pianda c̾e pecca
cõmissa. ⁊ ꝓ eis dñm exorandũ
fatetur: ꝓpt̾ ueniã scilicet ꝓ¬
merendam: quia id quod factõ
est. facere infectũ ab ista lau-¬
data potentia illa natura et
uoluntas hõis. etiã ipso faten¬
te ñ potest. Quare hac necessi¬
tate restat ut oret ignosci. ut

Expanded text:
lare debere ne ignoret, ideoque esse lare debere ne ignoret, ideoque esse culpandam ignorantiam, quia id homo nescit neglegentia sua quod adhibita diligentia scire debuisset.; dum tamen omnia potius disputet, quam ut oret et dicat: da mihi intellectum, et discam mandata tua. aliud enim est eum non curasse scire, quae neglegentiae peccata etiam per sacrificia quaedam legis uidebantur expiari; aliud intellegere uelle nec posse et facere contra legem non intellegendo quae fieri uelit. unde admonemur petere a Deo sapientiam, qui dat omnibus affluenter, utique his omnibus, qui sic petunt et tantum petunt, quomodo et quantum res tanta petenda est. Diuinitus tamen expianda esse peccata, commissa et pro eis Dominum exorandum fatetur, propter ueniam scilicet promerendam: quia id, quod factum est, facere infectum multum ab isto laudata potentia illa, natura et uoluntas hominis, etiam ipso fatente non potest; quare hac necessitate restat ut oret ignosci. ut
Abbreviated transcription (Latin):
In multis offendimꝰ om̃s. Non e¬
nu ⁊ hoc iste apłs alio modo pro¬
nuntiauit: quã ⁊ illud quod ait.
lingũa nullus hominũ domare
potest. Nec illud quisquã istis ꝓ
impossibilitate non peccandi si¬
milit̾ obiecerit: quo dictũ est. sa¬
pientia carnis inimica est deo.
Legi enĩ dei ñ est subiecta. nec e¬
nim potest: qui aũ in carne st̃. do
placere non possunt.Sapientiam
quippe carnis dixit. ñ sap̃iam de
sursum descendentẽ: ⁊ in carne ẽẽ¬
non eos. noneos qui nondũ de cor¬
pore exiert. s eos qͥ scõm carnẽ ui¬
uunt. significatos esse. manifestõ
est. Non aũ ibi ẽ questio quȩ u̾sa¬
tur. Illud ẽ quod expecto ab isto
iam quoðamodo in carne non ft̃.
utrũ gr̃a dei uiuant scdm sp̃m:
an sibi sufficiant iam data cum
crearent᷑ possibilitate naturȩ in
sua ꝓpria uoluntate: cũ plenitu
do non sit nisi caritas: ⁊ caritas di
norantiȩ iste: ⁊ dicit hõiem p̾uigi¬

Expanded text:
in multis, offendimus omnes. non ein multis, offendimus omnes. non enim et hoc iste apostolus alio modo pronuntiauit, sicut illud quod ait \'linguam nullus hominum domare potest\'. Nec illud quisquam istis pro inpossibilitate non peccandi similiter obiecerit, quod dictum est : sapientia carnis inimica est Deo. legi enim Dei non est subjecta, nec enim potest. qui autem in carne sunt, Deo placere. non possunt. sapientiam quippe carnis dixit, non sapientiam de sorsum descendentem: et in carne esse non eos, qui nondum de corpore exierunt, sed eos, qui secundum carnem uiuunt, significatos esse manifestum est. non autem ibi est quaestio, quae uersatur. illud est, quod expecto ab isto iam quodam modo in carne non sunt, utrum gratia Dei uiuant secundum spiritum, an sibi sufficiant, iam data cum crearentur possibilitate naturae in sua propria uoluntate; cum plenitudo legis non sit nisi caritas, et caritas Dei norantiae et dicit, \'hominem praeuigi
Abbreviated transcription (Latin):
Non est ista sap̃ia desursum descen¬
dens: s t̾rena. animaliᷤ. diabolica.
Ubi enĩ ⁊elus ⁊ contentio: ibi ui¬
constantia ⁊ om̃e opus prauum.
Quȩ aũ desursũ est sap̃ia. primũ
quide pudica ẽ: deinde pacifica.
modesta. suadibilis: plena miscdia
⁊ fructib bonis: non iudicans: sñ
emulatione. Hȩc ẽ sap̃ia quȩ lus¬
guam domat: desursum descen¬
dens. ñ ab humano corde ꝓsiliens.
An ⁊ istam quisquã abrogare au¬
det gr̃ȩ deiͬ ⁊ tam suꝑbissima ua¬
nitate ponet in hõis potestate:
sur gͦ orat᷑ ut accipiatur: si ab ho¬
mine e̾ ut habeatur: An ⁊ huic
orationi contradicit᷑: ne fiat it¬
inuiria libero arbitrio: Quodsi
sibi sufficit possibilitate naturȩ
iacobo.admonenti ⁊ dicenti.Si
quis aũ ur̃m indiget sap̃ia: posto¬
let a deo qui dat om̃ib affluent̾
⁊ non imꝓperat: ⁊ dabit᷑ ei. Postu¬
let aũ in fide: nichil hesitans. ħ
est fides ad quã p̾cepta cõpelluit:
ut lex imperet. fides impetret.

Expanded text:
descendens, sed terrena animalis diabolica. ubi enim zelus et contentio, ibi inconstantia et omne opus prauum. quae autem de sursum est sapientia, primum quidem pudica est, deinde pacifica modesta suadibilis, plena misericordia et fructibus bonis, non indicans, sine simulatione. haec est sapientia, quae linguam domat, de sursum descendens, non ab humano corde prosiliens. an et istam quisque abrogare audet gratiae Dei, et eam superbissima uanitate ponet in hominis potestate? cur ergo oratur ut accipiatur, si ab homine est ut habeatur? an et huic orationi contradicitur, ne fiat iniuria libero arbitrio ? quodsi sibi sufficit possibilitate naturae Iacobo admonenti et dicenti; si quis autem uestrum indiget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibus affluenter et non inproperat, et dabitur ei. postulet autem in fide nihil haesitans. haec est fides ad quam praecepta compellunt : ut lex imperet, fides impetret,
Abbreviated transcription (Latin):
occulte adiutoriũ dei fastidit.
qui peculiarẽ fortitudine que¬
rit. Et hic diabolus est: qui dic̃
bus meis: ut semꝑ dicat cor
meum deo. In uelamento alarũ
tuarũ exultabo: adhesit anima
mea pꝰ te: me suscepit dextera
tua. Unde ⁊ scriptũ est. Postula¬
tiones ur̃e innotescant cora do:
& pax dei quȩ superat om̃em m̃¬
tem. custodiat corda ⁊ corpora
firmitatẽ: ⁊ gaudeo in cognitio¬
ne infirmitatis meȩ. Cũ eñĩ i¬
firmor t̾c̾ potens sum: potentẽ
inuocando dm qui me exaudit
infirmũ: qui nob̃ fidelissime re¬
ꝓmisit. ego aũ uobiscũ sum. oi¬
b dieb usq ad consũmationẽ
scłi. Peculiare opꝰ infirmitatis.
in om̃i loco semp orare: ut om̃ps
deus qui se spopondit ñ desere¬
re.etiã iuuare non cesset. Ecce
enĩ scriptura clamat infirmis
Querite dñm ⁊ confirmamini:
querite faciẽ eiꝰ semꝑ. Cui respos¬
det pia ⁊ uera confessio. Eece sĩc

Expanded text:
occulte adjutorium Dei fastidit, occulte adjutorium Dei fastidit, qui peculiarem fortitudinem quaerit. Et hic diabolus est, qui dicitbus meis : ut semper dicat cor meum Deo: In velamento alarum tuarum exsultabo, adhaesit anima mea post te: me suscepit dextera tua . Unde et scriptum est: Postulationes vestrae innotescant coram Deo: et pax Dei quae superat omnem mentem, custodiat corda et corpora nfirmitatem: et gaudeo in cognitione infirmitatis meae. Cum enim infirmor, tunc potens sum : potentem invocando Deum, qui me exaudit infirmum, qui nobis fidelissime repromisit: Ego autem vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Peculiare opus infirmitatis est, in omni loco semper orare, ut omnipotens Deus, qui spopondit non deserere, etiam juvare non cesset. Ecce enim Scriptura clamat infirmis: Quaerite Dominum et confirmamini: quaerite faciem ejus semper . Cui respondet vera et pia confessio: E
Abbreviated transcription (Latin):
idest linguam. alas. pedes: num
ego officioꝵ qualitates negaui.
qui officia ipsa confessus sum: ui¬
detur certe hec eũ cõmemorasse:
quȩ natura ualent. Creata sunt
enim hȩc m̃bra huiꝰmodi naturiᷤ:
lingua. alȩ. pedes. Non tale ali¬
quid posuit. quale de gr̃a intelli¬
gi uolumꝰ. sine qua homo ñ iusti¬
ficatur: ubi de ordinandis non de
instituendis naturis agit᷑. Huc
iam ego sollicitꝰ cepi legere ⁊ ce¬
tera: ⁊ me ñ falso cõperi suspica¬
tum: quo priꝰqua ueniã. uide¬
te quid dixerit. Cum tractaret
questionẽ de differentia peccato.¬
rum. ⁊ obiceret sibi quod queda
sepe irruant. non posse cuncta
uitariꝰ negauit debere argui ne
leui quide correptione. si uita¬
ri om̃ino ñ possunt̾. scripturaᷤᷤ
utiq non adu̾tens noui testa
menti: ubi didicimꝰ sicut apłs
ait. nũquid dicit figm̃tum
ei qui se finxit. quid me feci¬
sti sic. Infirmitatis ei que rela
ꝓpriȩ uirtictis ambitio est: q̃m

Expanded text:
id est linguam alas pedes: num id est linguam alas pedes: num ego officiorum qualitates negaui, qui officia ipsa confessus sum? uidetur certe, haec eum commemorasse, quae natura ualent: creata sunt enim haec membra huiusmodi naturis, lingua alae pedes. non tale aliquid posuit, quale de gratia intellegi uolumus, sine qua homo non iustificatur: ubi de sanandis, non de instituendis naturis agitur. hinc iam ego sollicitus coepi legere cetera et me non falso conperi suspicatum. Quo priusquam ueniam, uidete quid dixerit. cum tractaret quaestionem de differentia peccatorum et obiceret sibi, quod quaedam saepe inruant, non posse cuncta uitari, negauit debere argui ne leui quidem correptione, si uitari omnino non possunt, scripturas utique non aduertens Noui Testmenti ubi didicimus, sicut Apostolus ait: Numquid dicet figmentum ei qui se finxit, quid me fecisti sic ? Infirmitatis ei querela propriae virtutis ambitio est, quoniam