comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
assumit᷑ in templũ dĩ. & plures sunt &
unus est. Elx unius ꝑsona dixit. exaudi
orationẽ meam. Et quia ipse unus ex
pluribus constat: modo ait. exandi nos
& in mari longe. Ecce unde dictũ est
ad te om̃is caro ueniet. Undiq uenit᷑
Spes omniũ fimũ terrę non spes unius
Anguli. non spes solius iudeae. non spes
solius affricȩ. non spes pannoniȩ. non
orientis aut occidentis. sed spes om̃ium
finiũ terrȩ & in mari longe. Ipsorum
siniũ terrȩ & inmari longe. & quia in
mari ideo longe. Mare enĩ infigura
dicit᷑ scłm hoc. salsitate amarũ. ꝓcellis
turbulentũ. ubi homines cupiditatibus
suis ꝑuersis & prauis facti sunt uelut
pisces inuicẽ se deuorantes. Attendite
mare malũ. mare amarũ. Fluctib seuũ.
attendite qualib hominibus plenum sit
Quis optat hereditatẽ. nisi morte alteruiᷤᷤ:
Quis optat lucrum. nisi dampno alteruis:
Quã multi alioꝵ defectione cupiunt subli¬

Expanded text:
assumitur in templum Dei, et plures sunt, et assumitur in templum Dei, et plures sunt, et unus est. Ex unius persona dixit, Exaudi, Deus, orationem meam: et quia ipse unus ex pluribus constat, modo ait, Exaudi nos, et in mari longe. Ecce unde dictum est: Ad te omnis caro veniet. Undique venitur. Spes omnium finium terrae: non spes unius anguli, non spes solius Judaeae, non spes solius Africae, non spes Pannoniae, non spes Orientis, aut Occidentis; sed spes omnium finium terrae, et in mari longe; ipsorum finium terrae. Et in mari longe: et quia in mari, ideo longe. Mare enim in figura dicitur saeculum hoc, salsitate amarum, procellis turbulentum; ubi homines cupiditatibus perversis et pravis facti sunt velut pisces invicem se devorantes. Attendite mare malum, mare amarum, fluctibus saevum; attendite qualibus hominibus plenum sit. Quis optat haereditatem, nisi morte alterius? quis optat lucrum, nisi damno alterius? Quam multi aliorum defectione cupiunt subli
Abbreviated transcription (Latin):
sanguis fȩdaret om̃a. cum morsib beluiniꝰ
uiscera funderent᷑. non habebant oculi nisi
qđ horrerent: Quid ibi erat qđ amaret᷑.
nisi quia erat in illa feditate dilanatorũ
menbrorũ. in tegra pulchritudo iustitiȩ :¬
sta sunt bona domꝰ dĩ. hfte p̃para saciari
Sed ut inde sacieris cũ perueneris: opor
tet hoc te esurire & sitire Cũ peregri¬
naris. hoc siti. hoc esuri. quia ipsa erunt
bona dĩ. Audi illũ regem cum ista dicuntͥ
quia uenit ut te reducat & sit tͥ fecit
uiã. quid dicit: Beati qͥ esuriunt et
sitiunt iustitiã. qm̃ ipsi saturabunt᷑. Sc̃n¬
est templũ tuum. Ammirabile in iustitia
Et ipsum templũ fr̃s nolite pręt̃ uos cogi¬
tare. amate iustitiã. & uos estis templum
dĩ. Exaudi nos d̾s salutaris nr̃. Aperit
mͦ quẽ đm dicat. Saluator nr̃ proprie
dñs itic xp̃c apparuit mͦ aꝑtius de quo
dixerat ad te om̃is caro ueniet. Exaudi
nos ds saluator nr̃ Ille. unus uir qui

Expanded text:
sanguis foedaret omnia, cum morsibus belluinis sanguis foedaret omnia, cum morsibus belluinis viscera funderentur, non habebant oculi nisi quod horrerent? Quid ibi erat quod amaretur, nisi quid erat in illa foeditate dilaniatorum membrorum integra pulchritudo justitiae? Ista sunt bona domus Dei; his te para satiari. Sed ut inde satieris, cum perveneris; hoc te oportet esurire et sitire, cum peregrinaris: hoc siti, hoc esuri; quia ipsa erunt bona Dei. Audi illum regem cui ista dicuntur, qui venit ut te reducat, et se tibi fecit viam . Quid dicit? Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Sanctum templum tuum, admirabile in justitia. Et ipsum templum, fratres, nolite praeter vos cogitare. Amate justitiam, et vos estis templum Dei. 9. Exaudi nos, Deus, salvator noster. Aperuit modo quem Deum dicat. Salstus. Apparuit modo apertius de quo dixerat: Ad te omnis caro veniet. Exaudi nos, Deus, salvator noster. Ille unus vir qui
Abbreviated transcription (Latin):
in corpore. qđ oculos delectet: Curua
menbra. frontẽ rugatam. caput canis al a¬
tum. imbecillitatem undiq queruliꝰ plenã.
Sed forte quia tuos oculos non delectat se:¬
nex iste decrepitꝰ. aures tuas delectat:
Quib uocibus: Quo cantu: Et si forte
adolescens bene cantauit: om̃a cũ ȩtate
defecerunt. Aut forte sonꝰ uerboꝵ eius
delectat aures tuas. quȩ uerba uix plena
enuntiat lapsis dentibus: Tamen si iustꝰ
est. si alienũ non concupiscit. si de suo ha¬
bet & erogat indigentibus. si bene monet
& rectũ sapit. integrũ colit. si paratꝰ est
ꝓ fide ueritatis etiã ipsa confracta menbra
impendere. multi enĩ martyres etiã senes.
unde illũ amamꝰ. quid in eo bonũ uidemꝰ
oculis carnis: Nihil. Quȩdã ergo est
pulchritudo iustitiȩ quã uidem oculo cor¬
dis. & amamꝰ. exardescimꝰ. Quam multum
dilexerunt homines in ipsis martyribus. cũ
eoꝵ menbra bestiȩ lamarent. Nonne cũ

Expanded text:
in corpore quod oculos delectet? Curva in corpore quod oculos delectet? Curva membra, frontem rugatam, caput canis albatum, imbecillitatem undique querelis plenam. Sed forte quia tuos oculos non delectat senex iste decrepitus, aures tuas delectat: quibus vocibus? quo cantu? etsi forte adolescens bene cantavit, omnia cum aetate defecerunt. An forte sonus verborum ejus delectat aures tuas, qui verba vix plena enuntiat lapsis dentibus? Tamen si justus est, si alienum non concupiscit, si de suo quod habet erogat indigentibus, si bene monet, et rectum sapit, si integre credit, si paratus est pro fide veritatis etiam ipsa confracta membra impendere, multi enim martyres etiam senes; unde illum amamus? quid in eo bonum videmus oculis carnis? Nihil. Quaedam ergo est pulchritudo justitiae, quam videmus oculo cordis, et amamus, et exardescimus; quam multum dilexerunt homines in ipsis martyribus, cum eorum membra bestiae laniarent. Nonne cum
Abbreviated transcription (Latin):
est ut nunc dicamꝰ quȩ sint bona illuis domꝰ:
pse indicet qui cantat exiens de baby lonia
replebimur inquit inbonis domus tude.
Quȩ sunt ista bona : Erexeramꝰ fortasse
cor ad aurũ. ad argentũ. & cętera preti¬
osa. Noli talia quęrere. ista premunt. ñ
leuant. Hic ergo iã bona illa hierłm.
bona illius dom̃ dñi. bona illa tẽpli dm̃
meditem᷑. quia quȩ domͦ dñi. hoc ipsum
templũ dñi. Replebim᷑ in bonis domꝰ tuae
scm̃ templũ tuũ mirabile in iustitia. Ista
sunt bona illius domꝰ. Non dixit sc̃m
templũ tuum mirabile. in colũpnis. mira¬
bile in marmoribus. mirabile. in tectis
auratis. sed mirabile. in iustitia. Habes
foris unde uideas marmora & aur̃u. intꝰ
est oculus unde. uideat᷑ pulchritudo iustitide
ntꝰ in quã est oculus unde uideat᷑ pulchritu¬
do iustitiȩ Si nulla est pulchritudo iusti¬
tiȩ. unde. amat᷑ iustus senex: Quid affert

Expanded text:
est ut nos dicamus quae sint bona illius domus? est ut nos dicamus quae sint bona illius domus? Ipse indicet qui cantat exiens de Babylonia: Replebimur, inquit, in bonis domus tuae. Quae sunt bona ista? Erexeramus fortasse cor ad aurum, ad argentum, et caetera pretiosa: noli talia quaerere; ista premunt, non levant. Hic ergo jam bona illa Jerusalem, bona illa domus Domini, bona illa templi Domini meditemur: quia quae domus Domini, hoc ipsum templum Domini. Replebimur in bonis domus tuae: sanctum templum tuum, mirabile in justitia. Ista sunt bona domus illius. Non dixit, Templum sanctum tuum, mirabile in columnis, mirabile in marmoribus, mirabile in tectis auratis; sed mirabile in justitia. Habes loris oculos unde videas marmora et aurum: intus est oculus unde videatur pulchritudo justitiae. Intus, inquam, est oculus unde videatur pulchritudo justitiae. Si nulla est pulchritudo justitiae, unde amatur justus senex? Quid affert
Abbreviated transcription (Latin):
in atrus tuis. Replebim̾ in bonis domꝰ tude
Quȩ sunt bona domꝰ dĩ fr̃s : Constituamus
nobis aliquã domũ diuitem. quantis boniᷤᷤ
referta sit. quã copiosa sint uasa. quã multa
ibi aurea sed & argentea. quantũ familiae.
quantũ iumentoꝵ & animaliũ. ipsa deniq
domꝰ quã delectat picturis. marinore. laque¬
aribus. colũpnis. spacus. cubilibus. Et desi¬
derant᷑ talia. sed adhuc ex confusione babylo¬
niae. Amputa om̃a ista desideria o ciuis hie¬
rusalem. amputa si uis redire. non delectet
captiuitas Sed iã cȩpisti exire. noli retro
respicere. noli remanere in uia. non desunt
adhuc hostes. qui tͥ ꝑsuadeant captiuitatẽ.
& peregrinationẽ Iam non pręualeant suꝑ
te sermones iniquꝙ. domũ dĩ desidera. et
bona domꝰ cius desidera. sed noli talia qualia
desiderare soles uel in domo tua. uel in domo
uicini tui. uel in domo patromi tui. Aliud
quiddã est bonũ domꝰ illius. Quid opus

Expanded text:
in atriis tuis. Replebimur in bonis domus tuae. in atriis tuis. Replebimur in bonis domus tuae. Quae sunt bona domus Dei? Fratres, constituamus nobis aliquam domum divitem; quantis bonis referta sit, quam copiosa sit, vasa quam multa ibi aurea, sed et argentea; quantum familiae, quantum jumentorum et animalium; ipsa denique domus quam delectet picturis, marmore, laquearibus, columnis, spatiis, cubiculis; et desiderantur talia, sed adhuc ex confusione Babyloniae. Amputa omnia ista desideria, o civis Jerusalem; amputa! si vis redire, non te delectet captivitas. Sed jam coepisti exire: noli retro respicere, noli remanere in via. Non desunt adhuc hostes qui tibi persuadeant captivitatem et peregrinationem: jam non praevaleant super te sermones iniquorum. Domum Dei desidera, et bona ejus domus desidera; sed noli talia, qualia desiderare soles vel in domo tua, vel in domo vicini tui, vel in domo patroni tui. Aliud quiddam est bonum domus illius. Quid opus
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. in uirũ perfectũ. in mensuram ętatis pleni¬
tudinis xp̃i. Itaq unus uir assumit᷑ cui caput
est xp̃c. quia caput uiri xp̃c est Ipse est ille
beatꝰ uir qui non abut inconsilio impiorũ.
& cȩtera quȩ ibi dicunt᷑. Ipse est qui assumit᷑.
non est extra nos. in ipsius menbriᷤᷤ sumꝰ. sub
uno capite regim᷑. uno sp̃u om̃s uiuimꝰ. una
patriã desideramꝰ. Cideamus ergo qđ ad
xp̃m dicit᷑ utrum ad nos ꝑtineat. & de nob̾
dicat᷑. Interrogemꝰ conscientias nr̃as. amore
illũ ꝑscrutem᷑. Et si adhuc parũ est & mͦ
natꝰ amor iste. forte enĩ modo in aliquo germi¬
nauit. diligent̃ extirpet iuxta germinantes
spinas idest curas scłares. ne crescendo scm̃ ger¬
men offocent. Heatꝰ quem elegisti & assũpsisti
n illo simꝰ. & assumem. In illo simꝰ. & electi eri¬
mͦ. Et quid nobis dabit : Inhabitabit inqͥt
in atrus tuis. Hierłm illa est cui cantant qͥ
inc̾ipiunt Eire de babylonia. inhabitabit

Expanded text:
suram aetatis plenitudinis Christi . Itaque unus vir assumitur, cui caput est Christus; quia caput viri Christus est . Ipse est ille beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et caetera quae ibi dicuntur : ipse est qui assumitur. Non est extra nos; in ipsius membris sumus, sub uno capite regimur, uno spiritu omnes vivimus, unam patriam omnes desideramus. Videamus ergo quod ad Christum dicitur, utrum ad nos pertineat, et de nobis dicatur: interrogemus conscientias nostras, amorem illum perscrutemur; et si adhuc parvus est, et modo natus amor iste forte enim modo in aliquo germinavit, diligenter exstirpet juxta germinantes spinas, id est curas saeculares, ne crescendo sanctum germen offocent. Beatus quem elegisti et assumpsisti. In illo simus, et assumemur; in illo simus, et electi crimus. 8. Et quid nobis dabit? Inhabitabit, inquit, in atriis tuis. Jerusalem illa est, cui cantant qui incipiunt exire de Babylonia: Inhabitabit
Abbreviated transcription (Latin):
plorationis ad illum locum gaudii ueniemꝰ:
tendit nobis torcularꝰ. uidinus pressuram
carnis nr̃ȩ. tribulationẽ cognouimꝰ. inge¬
mumꝰ rebellante. peccato aduersum mentẽ
nrãm clamauimꝰ nuser ego homo. sub lege
gemuimus. Quid restat nisi benedictionẽ
det qui legem dedit: Adueniet gr̃a post
legem. ipsa est benedictio. Et quid nobis
prestitit ista gr̃a & benedictio: Ambulabt̃
de uirtutibus in uirtutem. Hinc enĩ ꝑ gram
multȩ uirtutes dant᷑. alii quidem datur

Expanded text:
plorationis ad illum locum gaudii veniemus?tendit nobis torcular; vidimus pressuram, carnis nostrae tribulationem cognovimus, ingemuimus rebellante peccato adversus mentem nostram, clamavimus, «Miser ego homo:» sub Lege gemuimus; quid restat, nisi ut benedictionem det qui Legem dedit? Adveniet gratia post Legem; ipsa est benedictio. Et quid nobis praestitit ista gratia et benedictio? «Ambulabunt a virtutibus in virtutem.» Hic enim per gratiam multae virtutes dantur: «Alii quidem datur
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ista hierłm umbra est illius. Et quia mag¬
num est stare in ista hierłm. quando ipsa
merłm stare non potuit quȩ in ruina conuer¬
sa est Hoc ergo pro magno sp̃s ses ex in¬
flaminato corde. amantis huius cloquitur
quia dicit. stantes eraut pedes nr̃i in atrus
missos ad te: Quid magnũ ergo iste concu¬
piscebat stare int̃ illos qui intficiebant ꝓphetaᷤᷤ
& lapidabant missos ad se: Absit ut de ista
Ierłm sic cogitet qui sic amat qui sic ardet
qͥ sic uult ꝑuenire ad illã hierłm inatrẽ niam
de qua dieit̃ apłs. eterna in celis

Expanded text:
sed ista Jerusalem umbra est illius. Et quid magnum est stare in ista Jerusalem, quando ista Jerusalem stare non potuit, quae in ruinam conversa est? Hoc ergo pro magno Spiritus sanctus ex inflammato corde amantis hujus eloquitur, quia dicit, «Stantes erant pedes nostri in atriis missos ad te» ? Quid magnum ergo iste concupiscebat, stare inter illos qui interficiebant Prophetas, et lapidabant missos ad se? Absit ut de ista Jerusalem sic cogitet qui sic amat, qui sic ardet, qui sic vult pervenire ad illam Jerusalem matrem nostram , de qua dicit Apostolus, «aeternam in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
patriã de longinquo. clamantes ad posteri¬
ores. in domũ dñi ibimꝰ. currite. ambulate.
Uiderunt illã apłi. & dixerunt nobis. Cur¬
rite Ambulantes sequimini. in domũ dñi ibimꝰ
Et quid dicit unusquisq ur̃m: Iocundatꝰ sum
in his quȩ dicta sunt mͥ. in domum dñi ibimꝰ
Iocundatꝰ sum in ꝓphetis ⁊iocundatꝰ suin in

Expanded text:
patriam, de longinquo clamantes ad posteripatriam, de longinquo clamantes ad posteriores, «In domum Domini ibimus:» ambulate, currite. Viderunt illam Apostoli, et dixerunt nobis, Currite, ambulate, sequimini; «In domum Domini ibimus.» Et quid dicit unusquisque nostrum? «Jucundatus sum in his qui dixerunt mihi, In domum Domini ibimus.» Jucundatus sum in Prophetis
Abbreviated transcription (Latin):
ocundatꝰ sum in his quȩ dicta sunt mihi.
in domum dm̃i ibimus. Fr̃s ueniat in men¬
tem caritati ur̃ȩ. siqua forte festiuitas
martyrũ & locus aliquis sc̃s nominat᷑. quo
certo die turbȩ confluant ad celebrandã
sollẽpnitatem. illȩ turbȩ quomͦ se. suscitant
runt quo eamꝰ. & dicit᷑ ad illũ locũ. ad
scm̃ locum Inuicẽ sibi loquunt᷑. & tam¬
quam incensi singillatĩ faciunt unã flãmam
& ipsa una flãma facta ex collocutione. ac¬
cendentiũ rapit illos ad locũ sc̃m & cogita¬
tio sc̃a sc̃ificat illos. Siergo ad locũ corpo¬
ralem sic rapit amor sc̃s: qualis amor de¬
bet esse qui concordes rapit in cęlũ. & dicen¬
tes sibi in domum dñi ibimꝰ: Ergo curramꝰ
Curramꝰ. quia in domũ dm ibimꝰ. Curramꝰ
& non fatigem᷑. quia illuc ꝑueniemꝰ non
lassabim᷑. Curramꝰ in domum đm. iocun¬
det᷑ anima nr̃a in his qui ea nobis dicunt.
Qui enĩ ea nobis dicunt priores uiderunt ipsã

Expanded text:
datus sum in his qui dixerunt mihi, In domum Domini ibimus.» Fratres, veniat in mentem Charitati vestrae, si qua forte festivitas martyrum et locus aliquis sanctus nominatur, quo certo die turbae confluant ad celebrandam solemnitatem; illae turbae quomodo se exsuscitant,runt, Quo eamus? Et dicitur, Ad illum locum, ad sanctum locum. Invicem sibi loquuntur, et tanquam incensi singillatim faciunt unam flammam: et ipsa una flamma facta ex collocutione sese accendentium rapit illos ad locum sanctum, et cogitatio sancta sanctificat eos. Si ergo ad locum temporalem sic rapit amor sanctus; qualis amor debet esse qui concordes rapit in coelum, et dicentes sibi, «In domum Domini ibimus?» Ergo curramus, curramus, quia in domum Domini ibimus. Curramus, et non fatigemur; quia illuc perveniemus, ubi non lassabimur. Curramus in domum Domini, jucundetur anima nostra in his qui ea nobis dicunt. Qui enim ea nobis dicunt, priores viderunt ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dixit quibusdã operariis uolentibus era¬
dicare tixania. Sinite utraq crescere
usq ad messem. ne. forte cũ uultis eradi¬
care xixania eradicetis simul & frumentũ
sed in tempore messis dicã messoribus. Col¬
ligite primũ titania & alligate fasciculoᷤᷤ¬

Expanded text:
Dominus dixit quibusdam operariis volentibus eraDominus dixit quibusdam operariis volentibus eradicare zizania: Sinite utraque crescere usque ad messem, ne forte cum vultis eradicare zizania, eradicetis simul et frumentum; sed in tempore messis dicam messoribus: Colligite primu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectos. Letetꝰ in stillicidiis cũ exorietur. &
auget᷑. roborat᷑ capiet & sapientĩa. Quomͦ
infans nutrit᷑ lacte & fit idoneus cibo. tam
primo de ipso cibo cui minꝰ idoneus erat illi
erit & messis. Et modo suꝑ sem̃ suꝑsemina¬
uit immicꝰ ⁊ itania. & exorti sunt mali int̃
bonos seudo xp̃iam. similẽ habentes herbam.
sed non parẽ fructũ. Et enĩ ri tania ea ꝓprie
dicunt᷑ quȩ nascunt᷑ in similitudinem
frumentoꝵ. sicuti est loliũ. sicuti est aue¬
na. & cȩtera talia quȩ primã habã prorsuᷤᷤ
similem habent Propterea de seminatione
tizamoꝵ hoc dixit dñs. uenit inimicus et
suꝑseminauit xuana. Cum autẽ creuerit
herba & fructũ fecisset : tunc apparuerunt
zizama. Ergo uenit inimicꝰ. & suꝑseminauit
ritania. Sed quid fecit tritico: Non oppri¬
met᷑ xixanus frumentũ. immo ꝑ tolerantiã
⁊ixanioꝵ crescit fructꝰ frumentoꝵ Ipse enĩ

Expanded text:
perfectos . Laetetur in stillicidiis suis, cum exoritur et perfectos . Laetetur in stillicidiis suis, cum exoritur et augetur; roboratus capiet et sapientiam: quomodo infans nutritur lacte, et fit idoneus cibo; tamen primo de ipso cibo cui minus idoneus erat, illi erit et messis. Et modo super semen superseminavit inimicus zizania; et exorti sunt mali inter bonos, pseudochristiani, similem habentes herbam, sed non parem fructum. Etenim zizania ea proprie dicuntur, quae nascuntur in similitudine frumentorum; sicuti est lolium, sicuti est avena, et caetera talia quae primam herbam prorsus similem habent. Propterea de seminatione zizaniorum hoc dicit Dominus: Venit inimicus, et superseminavit zizania; cum autem crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania. Ergo venit inimicus, et superseminavit zizania: sed quid fecit tritico? Non opprimitur zizaniis frumentum; imo per tolerantiam zizaniorum crescit fructus frumentorum. Ipse enim
Abbreviated transcription (Latin):
ita parasti cibũ illoꝵ. Sulcos eiꝰ inebria.
& ex credentib alii credunt. & ex illiᷤ alii
credunt. & non sufficit uni homini ut factꝰ
ipse. fidelis unũ lucret᷑. Sic multiplicatur
& sem̃. pauca grana mittunt᷑. & segeces ex¬
urgunt. Sulcos enus mebria. multiplica ge¬
nerationes eiꝰ. in stillicidus suis lȩcabitur cũ
exoriet᷑. id est antequã sit forte. idonea capa¬
citate fluminis cũ exoriet᷑ instillicidiis suis
id est sibi congrius lȩtabit᷑ Paruulis eñi adhuc
& infirmis stillant᷑ quedã de sacrim̃itis. quia
non possunt capere plenitudinẽ. ueritatis
Audi quomͦ stillet paruulis dum exoriuntur.
id est in recenti ortui. Minis capacibus apłs
dicit Non potui uobis loqui quasi sp̃ualib
sed quasi carnalibus. quasi paruulis in xp̃o.
Cum dicit paruulis in xp̃o: iam dicit exortos.
sed nondũ idoneos ad capiendã illã uberem
sapientiã ubi dicit. sapientiã loquitur inter

Expanded text:
ita parasti cibum illorum. 15. vers.ita parasti cibum illorum. 15. vers. ex credentibus alii credunt, et ex illis alii credunt, et non sufficit uni nomini ut factus ipse fidelis unum lucretur. Sic multiplicatur et semen: pauca grana mittuntur, et segetes exsurgunt. Sulcos ejus inebria; multiplica generationes ejus: in stillicidiis suis laetabitur, cum exorietur. Id est, antequam sit forte idonea capacitati fluminis, cum exorietur, in stillicidiis suis, id est sibi congruis, laetabitur. Parvulis enim adhuc et infirmis stillantur quaedam de sacramentis, quia non possunt capere plenitudinem veritatis. Audi quomodo stillet parvulis dum exoriuntur, id est in recenti ortu minus capacibus. Apostolus dicit: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, quasi parvulis in Christo . Cum dicit, parvulis in Christo, jam dicit exortos, sed nondum idoneos ad capiendam illam uberem sapientiam, de qua dicit: Sapientiam loquimur inter
Abbreviated transcription (Latin):
brians quã prȩdarus. Uisitasti terra . &
inebriasti eam. Misisti nubes tuas. plue¬
runt prȩdicationẽ ueritatis. in ebriata
est terra Multiplicasti ditare eã Vnde
multiplicasti eã ditare. : Fluuius dĩ re¬
pletus est aqua. Quis est fluuius dĩ: Po¬
pulus dĩ. Primꝰ popłs repletꝰ est. unde cȩ¬
tera t̾ra rigaret᷑. Audi illũ ꝓmittentem
aquã. Si quis sitit ueniat & hibat. qͥ credit
in me flumina aquȩ iuiuȩ de uentre eius
fluent. Si flumina: & unꝰ fluuius
Quia propt̃ unitatẽ multi unum sunt. multe
sponsa xp̃i : sic multa flumina unꝰ fluuius
Crediderunt multi israhelitȩ & impleci st̃
spũ scõ Inde diffusi sunt per gentes. cȩpe¬
runt prędicare ueritatẽ. & de fluuio dĩ
qui impletꝰ est aqua irrigata est tota terra
Parasti cibũ illo. quia ita est pręparatio tua
non quia te ꝓmeruerunt. quib peccata do¬
nasti. Merita illox mala erant. sed ut ꝓpt̃

Expanded text:
brians quam praeclarus est ! Visitasti terram, et brians quam praeclarus est ! Visitasti terram, et inebriasti eam: misisti nubes tuas, pluerunt praedicationem veritatis, inebriata est terra. Multiplicasti ditare eam. Unde multiplicasti eam ditare? Fluvius Dei repletus est aqua. Quis est fluvius Dei? Populus Dei. Primus populus repletus est, unde caetera terra rigaretur. Audi illum promittentem aquam: Si quis sitit, veniat et bibat. Qui credit in me, flumina aquae vivae de ventre ejus fluent . Si flumina, et unus fluvius; quia propter unitatem multi unum sunt. Multaesponsa Christi: sic multa flumina, et unus fluvius. Crediderunt multi Israelitae, et impleti sunt Spiritu sancto: inde diffusi sunt per Gentes; coeperunt praedicare veritatem, et de fluvio Dei qui impletus est aqua, irrigata est tota terra. Parasti cibum illorum; quia ita est praeparatio tua. Non quia te promeruerunt, quibus peccata donasti: merita illorum mala erant; sed tu propt
Abbreviated transcription (Latin):
penas & conuertet se ad inimicitias. et
incipiet tͥ dicere Si hoc non feceris: ego
Modo tͥ uesperascet. tristis factꝰ es. sed qui
dedit tibi exitũ mane. dabit & uespere
Quomͦ contẽpsisti mane scł̃i ex luce dñi:
sic contẽpne & uesperã ex passionib dni
ut dicas animȩ tuȩ Quid mihi amplius
Teneã iustitiam. non consentiã ad iniquitatẽ
Seuiat in carne. franget᷑ muscipula. et
uolabo ad dm meũ qui mͥ ait nolite
timere eos qui corpꝰ occidunt animam
autẽ non possunt occidere: & de ipso
corpore securitatẽ dedit dicens. capilluᷤ
capitis ur̃i non periet. Magnifice hic
posuit. delectabis exitꝰ mane. & uespere
Si enĩ non te delectet ipse exitus: non la¬
borabis exire inde. Mittis caput in lucro
ꝓmisso. si non te delectet ꝓmissio saluatoriᷤᷤ.
Et rursus cedis tẽptanti & terrenti. si non
te delectet ille qui prior passus est. ut
tibi exitũ faceret. Exitꝰ mane. & uesꝑe

Expanded text:
poenas, et convertet se ad inimicitias, et poenas, et convertet se ad inimicitias, et incipiet tibi dicere: Si hoc non feceris, ego  vesperascit; tristis factus es. Sed qui dedit tibi exitum mane, dabit et vespere. Quomodo contempsisti mane saeculi ex luce Domini, sic contemne et vesperam ex passionibus Domini, ut dicas animae tuae: Quid mihi amplius minus meus? Teneam justitiam, non consentiam ad iniquitatem. Saeviat in carne: frangetur muscipula, et volabo ad Dominum meum qui mihi ait: Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere . Et de ipso corpore securitatem dedit dicens: Capillus capitis vestri non peribit . Magnifice hic posuit, Delectabis exitus mane et vespere. Si enim non te delectet ipse exitus, non laborabis exire inde. Mittis caput in lucrum promissum, si non te delectet promissio Salvatoris. Et rursus, cedis tentanti, et terrenti, si non te delectet ille qui prior passus est, ut tibi exitum faceret. Exitus mane et vespere
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ sunt tenebrȩ ueniente uespere. Idõ
ueniente. quasi mundi uespera optulit sa¬
crificiũ uesꝑtinum. Non ergo timeat unꝰ¬
quisq uespera. nec mane corrumpatur
Ecce nescio quis ut facias mali aliquid ꝓmi¬
sit lucrũ. mane est. arridet tͥ ampla pe¬
cunia. mane tibi sit. noli corrũpi. & habe¬
bis exitũ mane Si enĩ habes exitũ: non
caperis. Sic est enĩ ꝓmissio lucri. quasi
esca in muscipula. Coartaris. non est qua
exeas. caperis in muscipula. Dedit autẽ tͥ
exitũ dñs ds̃ tuus ne. lucro capiaris. cũ tͥ
dicit in corde. ego sũ diuitiȩtuȩ Noli
ꝓmittit conditor mundi. Attendis quod
tibi ꝓmisit ds̃ facienti iustitiã. contempnis
sed qđ conditor mundi. & habebis exitũ
mane per dñi uerbũ dicentis. quid ꝓdest
homini si totũ mundũ lucretur. Animę
uero suȩ detrimentũ patiatur. Sed ille
qui te ꝓmisso lucro corrũpere & ad ii¬
quitatẽm ad ducere non potuit: minabitur

Expanded text:
autem sunt tenebrae, veniente vespera: ideo autem sunt tenebrae, veniente vespera: ideo veniente quasi mundi vespera, obtulit sacrificium vespertinum. Non ergo timeat unusquisque vesperam, nec mane corrumpatur. Ecce nescio quis, ut facias mali aliquid, promisit lucrum; mane est arridet tibi ampla pecunia; mane tibi fit. Noli corrumpi, et habebis exitum mane. Si enim habes exitum, non capieris. Sic est enim promissio lucri, quasi esca in muscipula: coarctaris, et non est qua exeas; caperis in muscipula. Dedit autem tibi exitum Dominus Deus tuus, ne lucro capiaris, cum tibi dicit in corde: Ego sum divitiae tuae. Nolquod promittit Conditor mundi: attende quod tibi promisit Deus facienti justitiam, et contemne sed quod Conditor mundi; et habebis exitum mane per Domini verbum dicentis: Quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur ? Sed ille qui te promisso lucro corrumpere, et ad iniquitatem adducere non potuit, minabitur
Abbreviated transcription (Latin):
iam om̃s timent. antea qui conturbati sunt
Timent iam om̃s. non timuerunt xp̃iam¬
Om̃s qui persequebant᷑ modo timent. supe¬
rauit enĩ ille qui circũ cinctus est in poten¬
tatu. Sic ad eũ uenit om̃is caro. ut cęteri
paucitate ipsa non timeant. Eit timebt̃
om̃s. qui inhabitant fines terrȩ a signis
tuis Miracula enĩ fecerunt apłi. & inde
om̃s fines terrȩ tumuerunt & crediderunt
Exitꝰ mane & uespere delectabis. id est de¬
lectabiles facis. Iam in ista uita quid nobis
ꝓmittit᷑: Exitꝰ delectabis mane & uesꝑe
Sunt exitꝰ mane. sunt exitꝰ uespere. Mane
significat ꝓsperitatẽ. scłi. uespere signifi¬
cat tribulationẽ scł̃i. Intendat caritaᷤ ur̃a
In utroq enĩ temptatur anima humana.
& ꝓsperitate ne. corrũpatur. & aduersi¬
tate ne frangatur Ideo autẽ mane pros¬
peritatem significat. quia mane lȩtũ est
transacta uelut tristitia noctis. Tristes

Expanded text:
jam omnes timent: antea qui conturbati sunt, jam omnes timent: antea qui conturbati sunt, timent jam omnes. Non timuerunt ChriOmnes qui persequebantur, modo timent. Superavit enim ille qui circumcinctus est in potentatu; sic ad illum venit omnis caro, ut caeteri paucitate ipsa jam timeant. Et timebunt omnes qui inhabitant fines terrae, a signis tuis. Miracula enim fecerunt Apostoli; et inde omnes fines terrae timuerunt, et crediderunt. 13. Exitus mane et vespere delectabis: id est, delectabiles facis. Jam in ista vita quid nobis promittitur? Exitus delectabis mane et vespere. Sunt exitus mane; sunt exitus vespere. Mane significat prosperitatem saeculi; vespere significat tribulationem saeculi. Intendat Charitas Vestra in utroque enim tentatur anima humana; et prosperitate ne corrumpatur, et adversitate ne frangatur. Ideo autem mane prosperitatem significat, quia mane laetum est, transacta velut tristitia noctis. Tristes
Abbreviated transcription (Latin):
busdam exhausit mare a fundo. & posuit
mare. desertũ. Dicit illud alius psalmus
Qui conuertit mare in aridã. Om̃s impn&
pagan qui crediderunt mare erant terra
facti sunt falsis fluctibus primo steriles. po¬
stea iustitiȩ fructꝰ fęcundi. Qui conturbas
ꝓfundũ maris. sonũ fluctuũ eiꝰ quis sufferet:
Q uid est quis sufferet: Quis homo sufferet
sonũ fluctuũ maris iussiones sublimitatum
scłi: Sed inde sufferunt᷑. quia prȩparat
montes in fortitudine sua. Qđ ergo dixit
qui fufferet hoc ait. nosipsi per nosipsos
sufferre. illas ꝑsecutiones non possemus. nisi
ille daret fortitudinẽ Qui contͣbas fuidũ
maris. sonũ fluctuũ eiꝰ quis suffer&  Turba¬
bunt᷑ gentes. Primo turbabunt᷑. sed
illi montes parati in fortitudine. xp̃i
numquid turbati sunt: Turbatum est
mare. elisum est in montem. mare frac¬
tum est. montes incussi manserunt. tur¬
babunt᷑ gentes & timebunt om̃s. Ecce

Expanded text:
busdam exhausit mare a fundo, et posuit busdam exhausit mare a fundo, et posuit mare desertum. Dicit illud alius psalmus: Qui convertit mare in aridam . Omnes impii et pagani qui crediderunt, mare erant; terra facti sunt: salsis fluctibus primo steriles; postea justitiae fructu fecundi. Qui conturbas fundum maris: sonum fluctuum ejus quis sufferet? Quid est, quis sufferet? Quis homo sufferet sonum fluctuum maris, jussiones sublimitatum saeculi? Sed unde sufferuntur? Quia praeparat montes in fortitudine sua. Quod ergo dixit, quis sufferet? hoc ait, Nos ipsi per nosmetipsos sufferre illas persecutiones non possemus, nisi ille daret fortitudinem. Qui conturbas fundum maris: sonum fluctuum ejus quis sufferet? 12. Turbabuntur gentes. Primo turbabuntur: sed illi montes parati in fortitudine Christi, numquid turbati sunt? Turbatum est mare; elisum est in montes: mare fractum est; montes inconcussi manserunt. Turbabuntur gentes: et timebunt omnes. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt. id est undiq cinctũ. Habemꝰ illũ
om̃s commilit̃. ideo in medio est Circum¬
cingimꝰ illum om̃s qui credimꝰ in illum & qͥa
fides nr̃a non de uiribus nr̃is sed de illius po¬
tentia est. id̾o circũcinctꝰ in potentatu suo.
enĩ montes in fortitudine sua. misit illos prȩ¬
dicare. cirtũcinctus est acredentib in poten¬
tatu & commotũ est mare & cõmotum
est scłm. & cępit ꝑsequi scõs eius circum¬
cinctos in potentatii. Qui conturbas pro¬
fundum maris. Nondixit conturbas¬
mare. sed fundũ maris. Fundũ maris est
cor impioꝵ. Sicut eñ sundo uehementiuᷤᷤ
om̃a mouent᷑ & fundis continet om̃a: sic
quicquid ꝓcessit per liugũa. permanus. per
potestates diuersas. ad ꝑsecutionẽ aecđae
de fundo ꝓcessit. Si enĩ non esset radix ini¬
quitatis in corde: non illa om̃a ꝓcederent
aduersus xp̃m. Fundũ conturbauit forte.
ut & fundũ exhauriret. Nam in malis qui¬

Expanded text:
faciunt, id est undique cinctum. Habemus illum faciunt, id est undique cinctum. Habemus illum omnes communiter; ideo in medio est: circumcingimus illum omnes qui credimus in illum; et quia fides nostra non de viribus nostris, sed de illius potentia est, ideo circumcinctus in potentatu suo, enim montes in fortitudine sua; misit illos praedicare: circumcinctus est a credentibus in potentatu; et commotum est mare; commotum est saeculum, et coepit persequi sanctos ejus. Circumcinctus in potentatu: qui conturbas fundum maris. Non dixitmare; sed, fundum maris. Fundum maris est cor impiorum. Sicut enim a fundo vehementius omnia moventur, et fundus continet omnia; sic quidquid processit per linguam per manus, per potestates diversas ad persecutionem Ecclesiae, de fundo processit. Si enim non esset radix iniquitatis in corde, non illa omnia procederent adversus Christum. Fundum conturbavit, forte ut et fundum exhauriret; nam in malis qui
Abbreviated transcription (Latin):
de medio iustox & mittent eos in caminũ
ignis. ibi erit fletꝰ & stridor dentiũ. Ena
ciues hierłm qui infra recia estis & pisces
boni estis tolerate malos. retia nolite rũ¬
pere. cũ illis estis in mari. non cũ illis eritis
in uasis. Spes enĩ ille finiũ terrȩ. ipse spes
est & in mari longe. longe quia in mari
Prȩparans montes in fortitudine. sua. ñ in
fortitudine illoꝵ. Preparauit enĩ magnos
prȩdicatores. & ipsos appellauit montes
humiles in se: excelsos in illo. Preparans
nontes in forcitudine. sua. Quid dicit unꝰ
ex ipsis montibus.Ipsi in nobis metipsis
responsum mortis habuimꝰ. ut non fidente ᷤᷤ
in nobis simus. sed in dõ qui suscitauit mor¬
tuos. Qui in se. fidit & in xp̃o non fidit:
non est de his montibus quos ille prȩparat
in fortitudine sua. Prȩparans montes in
fortitudine sua circũcinetus in potentatu
Potentatũ intelligo. Circũ cinctus quid est:
Xpm quẽ in medio ponunt circumcinctum

Expanded text:
eos in caminum ignis: ibi erit fletus et stridor dentium . Eia, cives Jerusalem, qui intra retia estis, et pisces boni estis, tolerate malos; retia nolite rumpere: cum illis estis in mari; non cum illis eritis in vasis. Spes enim ille finium terrae, ipse spes est, et in mari longe. Longe, quia et in mariparans montes in fortitudine sua: non in fortitudine illorum. Praeparavit enim magnos praedicatores, et ipsos appellavit montes; humiles in se, excelsos in illo. Praeparans montes in fortitudine sua. Quid dicit unus ex ipsis montibus? Ipsi in nobismetipsis responsum mortis habuimus, ut non fidentes in nobis simus, sed in Deo qui suscitat mortuos . Qui in se fidit, et in Christo non fidit, non est de his montibus quos ille praeparat in fortitudine sua. Praeparans montes in fortitudine sua, circumcinctus in potentatu. Potentatum intelligo: circumcinctus, quid est? Christum qui in medio ponunt, circumcinctum
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet. Et habes dñm dicentẽ. datã
sibi potestatẽ om̃is carnis. Ciȩpit ergo
te inquit om̃is caro ueniet. Quare ad
illũ om̃is caro ueniet: Quia carnẽ as¬
sumpsit. Quo ueniet om̃is caro: Tulit
inde primitias ex utero uirginali. assũp¬
tis primitus cęcera consequent᷑. ut holo¬
caustũ compleat᷑. Vnde ergo om̃is caro:
om̃s credituri prenuntiati sunt inxp̃o :
Nonne multi impii. qui etiã dãpnabunt᷑:
Nonne cotidie multi non credentes in sua
infidelitate moriunt᷑: Scđm quid gͦ
intelligimꝰ ad te om̃is caro ueniet: Om̃is
caro dixit om̃is generis caro. ex om̃i ge¬
nere ueniet᷑ ad te Quid est ex omni
genere carnis: Numquid uenerunt pai¬
peres. & non uenerunt diuites: Nũquid
uenerunt hunules. & ñ uenert̃ sublunes:

Expanded text:
veniet. Et habemus Dominum dicentem, datam veniet. Et habemus Dominum dicentem, datam sibi potestatem omnis carnis . Coepit ergo te, inquit, omnis caro veniet. Quare ad illum omnis caro veniet? Quia carnem assumpsit. Quo veniet omnis caro? Tulit inde primitias ex utero virginali: assumptis primitiis caetera consequentur, ut holocaustum compleatur. Unde ergo, omnis caomnes credituri praenuntiati sunt in Christum? Nonne multi impii qui etiam damnabuntur? Nonne quotidie multi non credentes, in sua infidelitate moriuntur? Secundum quid ergo intelligimus, ad te omnis caro veniet? Omnis caro dixit, omnis generis caro: ex omni genere carnis venietur ad te. Quid est, ex omni genere carnis? Numquid venerunt pauperes, et non venerunt divites? numquid venerunt humiles, et
Abbreviated transcription (Latin):
ignis assumit Holocaustu sacrificiũ est.
ubi uotũ consumit᷑. Olon enĩ totũ di¬
cit᷑. caustũ incensio. holo caustũ totũ
incensũ. Arripiat ergo nos ignis. ignis
diuinꝰ in hierłm incipiamꝰ ardere cari¬
tate donec totũ mortale consumatur
& qđ contra nos fuit erit in sacrisicium
dno. Unde alibi dicit᷑ Bene fac dñe.¬
in bona uoluntate tua syon. & edificen¬
tur muri hierłm. tunc acceptabis sacri¬
ficiũ iustitię oblationes & holocausta.
Te decet ymnꝰ ds̃ in syon & tibi reddet᷑
uotũ in herłm. Querimꝰ hic. ne forte
ex nobis ipsius ciuitatis cõmendet᷑ dñs &
nec ad euidentiora ꝑueniamꝰ. Possĩ enĩ
iam dicere ipsũ esse cui dicit᷑. te decet
ymnꝰ đs in syon. & tibi reddet᷑ uotum
in hnerłm. Sed si dicerẽ. mili pocuis
quã scripturȩ crederet᷑. & iđo forte ñ
crederet᷑ mihi. Audiamꝰ sequentia. Exan¬
di inquit orationẽ meã. Ad te om̃is caro

Expanded text:
ignis absumit: holocaustum sacrificium est ignis absumit: holocaustum sacrificium est ubi totum consumitur; ὅλον enim totum dicitur, καῦσις, incensio. Holocaustum totum incensum. Arripiat ergo nos ignis, ignis divinus in Jerusalem: incipiamus ardere charitate, donec totum mortale consumatur, et quod contra nos fuerit, eat in sacrificium Domino. Unde alibi dicitur: « Beluntate tua Sion, ut aedificentur muri Jerusalem: tunc acceptabis sacrificium justitiae, oblationes et holocausta . Te decet hymnus, Deus in Sion; et tibi reddetur votum in Jerusalem. » Quaerimus hic, ne forte Rex nobis ipsius civitatis commendetur, Dominnec ad evidentiora perveniamus. Possem enim jam dicere ipsum esse cui dicitur: Te decet hymnus, Deus, in Sion; et tibi reddetur votum in Jerusalem. Sed si dicerem, mihi potius quam Scripturae crederetur; et ideo forte non mihi crederetur. Audiamus sequentia. di, inquit, orationem meam: ad te omnis caro
Abbreviated transcription (Latin):
ramꝰ hierłm : multa ex earne corruptibili
contendunt aduersũ nos. quȩ non conden¬
dent cũ fuerit mors absorta in uictoriã
Uincet pax. & finiet᷑ bellũ. Quando
autẽ uincet pax. iuncet illa ciuitaᷤ quȩ
dicit᷑ uisio pacis. Nulla ergo erit a mor¬
te contentio. Modo cum morte quanta
contendimꝰ: Inde sunt enĩ delectationeᷤ
carnales. quȩ nobis etiam inlicite multȩ
suggerunt᷑ quib non consentimꝰ. sed tam̃
non consentiendo ẽtendimꝰ. Primo ergo
concupiscentia carnis sequentes duxit noᷤ.
postea renitentes traxit nos. demde Ae
cepta cepit nos. Nec ducere nex trahere.
sed Adhuc contende nobiscũ. post conten¬
tionẽ erit & uictoria. Modo te & si
oppugnat non expugnet. Pstea cunt
absorta fuerit mors in uictoria & piig¬
nare cessauerit: quid dictũ est. Nouis¬
sima inimica destruet᷑ inors. Reddã uotũ
meũ. Qđ notũ: Quasi holocaustum
Holoc austũ enim tunc dicit᷑ quando tocũ

Expanded text:
ramus Jerusalem, multa ex carne corruptibili ramus Jerusalem, multa ex carne corruptibili contendunt adversum nos, quae non contendent, cum fuerit mors absorpta in victoriam. Vincet pax, et finietur bellum. Quando autem vincet pax, vincet illa civitas quae dicitur Visio pacis. Nulla ergo erit a morte contentio. Modo cum morte quanta contendimus! Inde sunt delectiones carnales, quae nobis etiam illicite multa suggerunt: quibus non consentimus, sed tamen non consentiendo contendimus. Primo ergo concupiscentia carnis sequentes duxit nos, postea renitentes traxit nos; deinde accepta gratia coepit nos nec ducere, nec trahere, sed adhuc contendere nobiscum: post contentionem erit et victoria. Modo te etsi oppugnat, non expugnet: postea cum absorpta fuerit mors in victoriam, et pugnare cessabit. Quid dictum est? Novissima inimeum. Quod votum? Quasi holocaustum. Holocaustum enim tunc dicitur, quando totum
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ñ ꝑseuerant usq in finẽ in eo quod
uouerunt. Unde dicit alius psalmus
Uouete & reddite. dño dõ ur̃o. et tibi
reddet᷑ uotũ in hierłm. Ibi enĩ erimus
toti idest integri in resurrectione iustꝙ
sed etiam ipsa caro iam non corruptibi¬
lis. quia non iã in babylonia sed iam
corpis cęleste immutatũ. Qualis muta
tio ꝓmittit᷑: Oñs enĩ resurgemꝰ ait
apłs. sed non om̃s immutabim᷑. Qui
autẽ immutabunt᷑ ipse dixit. in ictu
oculi in nouissima tuba. Canet enĩ. &
mortui resurgent incorrupti id est inte:¬
gri. & nos immutabim᷑. Qualis autem
erit illa mutatio : sequit᷑ & dicit. Opor¬
tet enĩ corruptibile hõc induere incor¬
ruptionẽ. & mortale hoc induere. ĩ mor¬
talitatẽ Cũ autem corruptibile hoc
induerit incorruptionẽ. & mortale hoc
induerit immortalitatẽ : tunc siet sermo
qͥ scriptꝰ est absorta est mors in uictoria
Vbi mors aculeus tuus: Modo enĩ incho¬
atis in nobis primitus m̃tis unde deside¬

Expanded text:
severant usque in finem in eo quod voverunt. Unde dicit alius psalmus, Vovete, et reddite Domino Deo vestro . Et tibi reddetur votum in Jerusalem. Ibi enim erimus toti, id est integri in resurrectione justorsed ipsa etiam caro jam non corruptibilis, quia jam non in Babylonia, sed jam corpus coeleste imtio promittitur? Omnes enim resurgemus, ait Apostolus, sed non omnes immutabimur. Qui autem immutabuntur ipse dixit: In ictu oculi, in novissima tuba: canet enim tuba, et mortui resurgent incorrupti, id est integri, et nos immutabimur. Qualis autem erit illa immutatio, sequitur et dicit: « Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem et mortale hoc induere immortalitatem: coc induerit immortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est: Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, aculeus tuus » ? Modo enim inchoatis in nobis primitiis mentis, unde deside
Abbreviated transcription (Latin):
tionis nr̃e. spes nr̃a fundata in illa ciuutate
hierłm facit nos non abripi in sara. Qui
te decet ymnꝰ ds in syon. In syon: non in
babilone. Sed modo ibi est adhuc in ba¬
bilone. ibi inquit sũ Amator iste et
ciuis iste ibi sunt: sed carue non corde
Cũ autem duo quędã dixerĩ. quia ibi fĩ
carne non corde : unde. canto ibi: Non
enĩ carne canto sed corde: Carnẽ quidẽ
sonantẽ audiunt & ciues babilone. cordiꝰ
autẽ sonum audit conditor hierłm
Vnde dicit apłs. ex hortans ipsos ciues ad
amatoria quędã cantica & desideria rede¬
undi ad illam pulcherrimã ciuitatem
uisionẽ pacis. cantantes inquit & psal¬
lentes in cordib ur̃is dño. Quid est can¬
tantes in cordibus ur̃is: Ne inde cante.¬
tis unde estis in babiloniã. sed inde. can¬
tate unde sursũ habitatis. Ergo te
decet ymnus ds̃ in syon. In syon te de¬
cet ymnꝰ. non in babilonia. Qui cantant
in babilonia: Quies babyloniȩ etiam

Expanded text:
tionis nostrae, spes nostra fundata in illa civitate tionis nostrae, spes nostra fundata in illa civitate Jerusalem facit nos non abripi in saxa. Qui Te decet hymnus, Deus, in Sion. In Sion, non in Babylone. Sed modo ibi es adhuc in Babylone? Ibi, inquit, sum; amator iste, et civis iste: ibi sum; sed carne, non corde. Cum autem duo quaedam dixerim, quia ibi sum carne, non corde; unde canto, non ibi: non enim carne canto, sed corde. Carnem quidem sonantem audiunt et cives Babyloniae; cordis autem sonum audit conditor Jerusalem. Unde dicit Apostolus, exhortans ipsos cives ad amatoria quaedam cantica, et desideria redeundi ad illam pulcherrimam civitatem, visionem pacis: Cantantes, inquit, et psallentes in cordibus vestris Domino . Quid est, cantantes in cordibus vestris? Ne inde cantetis, unde estis in Babylonia; sed inde cantate, unde sursum habitatis. Ergo, Te decet hymnus, Deus, in Sion. In Sion te decet hymnus, non in Babylonia. Qui cantant in Babylonia, cives Babyloniae, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
E
dacex
YM NUS
latria illa est syon¬
& ipsa hierusalem
quȩ syon: & huius
nominis inter pretatio¬
nem nosse debetis. Sicut hierłm interp̃¬
tat᷑ uisio pacis: ita syon speculatio. id est
uisio & contẽplatio Nescio quod uobis
magnũ spectaculũ promittit᷑. & hoc ipse
ds est qui condidit ciuitatẽ. Pulchra
& decora ciuitas. quã pulchriorẽ habet
conditorẽ: Te decet inquit hymnꝰ ds
Sed ubi In syon. In babilone ñ decet¬
II. Etem̃ quisq cũ cȩperit innouari: iam
corde in hierłm cantat. dicente apło con¬
uersatio nr̃a in cęlis est. In carne enim
ambulantes inquit non scđ̾m carnẽ mili¬
tamus Iã desiderio ibi sumꝰ. iam spem
in illã terrã quasi anchorã prȩmisimus.
ne isto mari turbati naufragemꝰ. Quem¬
ad modũ gͦ de naui quȩ in anchoris est
recte dicimus qđ in terra iã sit. ad huc
enĩ fluctuat sed in terrã quodã modo
educta est contra uentos & contra tẽpesta¬
tes: sic contra tẽptationes huiꝰ peregrina¬

Expanded text:
e decet hymnus, Patria illa est Sion: ipsa est Jerusalem quae Sion; et hujus nominis interpretationem nosse debetis. Sicut Jerusalem interpretatur Visio pacis, ita Sion Speculatio, id est visio et contemplatio. Nescio quod nobis magnum spectaculum promittitur; et hoc ipse Deus est qui condidit civitatem. Pulchra et decora civitas, quam pulchriorem habet conditorem! Te decet hymnusSed ubi? In Sion: in Babylone non decet. Etenim quisque cum coeperit innovari, jam corde in Jerusalem cantat, dicente Apostolo: Conversatio nostra in coelis est . In carne enim ambulantes, inquit, non secundum carnem militamus . Jam desiderio ibi sumus, jam spem in illam terram, quasi anchoram praemisimus, ne in isto mari turbati naufragemus. Quemadmodum ergo de navi quae in anchoris est, recte dicimus quod jam in terra sit; adhuc enim fluctuat, sed in terra quodammodo educta est contra ventos, et contra tempestates: sic contra tentationes hujus peregrina
Abbreviated transcription (Latin):
pulũ iudȩoꝵ. babylon non ꝑtinet ad pe¬
pulũ iudȩox Nam sequit᷑. Eitenim
alienigene & tyrus & popłs ethyopun
hi fuerunt ibi. Merito de te gloriosa
dicta sunt ciuitas dĩ. ubi non solus est
ibi om̃s gentes. quarũ quędã nominatę
sunt. ut om̃s intelligant᷑. Memor ero¬

Expanded text:
pulum Judaeorum; Babylon non pertinet ad populum Judaeorum; Babylon non pertinet ad populum Judaeorum. Nam sequitur: «Etenim alienigenae, et Tyrus, et populus Aethiopum, hi fuerunt ibi.» Merito «gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei:» ubi non solus est ibi omnes gentes, quarum quaedam nominatae sunt, ut omnes intelligantur. «Memor ero
Abbreviated transcription (Latin):
quia diligit dñs portas syon super om̃at
bernacula iacob. quasi uero &e illa syon no
sit in tab̾nacula iacob. Et ubi erat syon
nisi in popło iacob: Iacob enim nepos abra
quȩdam tabernacula temporalia & imag¬
naria. loquit᷑ auten iste de ciuitate qua
quam sp̃ualiter intelligit cuius umbraest¬
& sigura illa terrena: ait. Diligit dñ
portas syon super om̃a tabernacula iaco
Diligit illam sp̃ualem ciuitatem super om̃a
sigurata quibus intimabat᷑ illa cinitas s
manens. & semꝑ cęlestis in pace. Glorio¬
Sdicta sunt de te ciuitas dĩ. Quasi intis¬
batur ciuitatem illam hierłm in terra
Nam uidete quam ciuitatem dicit. deq
cidit in terra. iam non est qu erat. E¬
pressit imaginem. transut umbra. Un
igit᷑ głosa dicta sunt de te ciuitas dĩ:
Audi unde. Memor ero raab & babylo
scientibus me In illa ciuitate inquit i
ex ꝑsona dĩ. memor ero raab & memo
ero babylonis. Raab non ꝑtinet ad po¬

Expanded text:
diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob.» Quasi vero et ipsa Sion non inter tabernacula Jacob. Et ubi erat Sion nisi in populo Jacob? Jacob enim nepos Abrahquaedam tabernacula temporalia et imaginaria; loquitur autem iste de civitate quadam, quam spiritualiter intelligit, cujus umbra et figura erat illa terrena: ait, «Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob.» Diligit illam spiritualem civitatem super omnia figurata, quibus intimabatur illa civitas semper manens, et semper coelestis in pace. sa dicta sunt de te, civitas Dei.» Quasi intuebatur civitatem illam Jerusalem in terra. Nam videte quam civitatem dicit, de qcecidit in terram, jam non est quod erat: expressit imaginem, transivit umbra. Unde igitur, «Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei?» Audi unde: «Memor ero Raab et Babylonis, scientibus me.» In illa civitate, inquit jam ex persona Dei, memor ero Raab, et memor ero Babylonis. Raab non pertinet ad po
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt seues. & non uenerunt iuuenes:
Numquid uenerunt iuuenes. & ñ uerunt
adolescentes : Aut uenerunt adolescen¬
tes. & non uenerunt pueri: Aut uene¬
runt pueri. & non allati sunt infantes:
Postremo numqͥd non uenerunt iudei. nã
inde erant apłi. inde multa milia pͥmo
A ut uenerunt romani & non uenerunt¬

Expanded text:
uvenes? aut venerunt juvenes, et non venerunt adolescentes? aut venerunt adolescentes, et non venerunt pueri? aut venerunt pueri, et non allati sunt infantes? Postremo numquid venerunt Judaei nam inde erant Apostoli, inde multa millia primo aut venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
inquit Inquinq poraicibus in euangłio
lectum habemus. quinq ille porticus lex
est in quinq libris moysi Ad hoc ꝓduce¬
bant᷑ egroti de domib suis. ut iacerent
in porticibus. Ergo lex ꝓdebat ęgrotos
non sanabat. sed benedictione di turba¬
bat᷑ aqua tamquã angło descendente. uisa
aqua turbata qui poterat unꝰ descendebut
& sanabat᷑ Aqua illa cincta quinq por
ticibus. popłs iudeoꝵ. erat lege conchisus
popłm nidȩoꝵ: numquid crucifigeretur:
Itaq turbata aqua passionem dñi signisi
Qui non sanabat᷑ lege id est porticibus:

Expanded text:
in quinque porticibus» ; in Evangelio in quinque porticibus» ; in Evangelio lectum habemus. Quinque illae porticus, Lex est in quinque libris Moysi. Ad hoc producebantur aegroti de domibus suis, ut jacerent in porticibus. Ergo lex prodebat aegrotos, non sanabat; sed benedictione Dei turbabatur aqua, tanquam angelo descendente: visa aqua turbata, qui poterat unus descendebat et sanabatur. Aqua illa cincta quinque porticibus, populus Judaeorum erat Lege conclusus:populum Judaeorum, numquid crucifigeretur? Itaque turbata aqua passionem Domini signifQui non sanabatur Lege, id est porticibus,