comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gra carnalem cogitationẽ nr̃am.
ꝑ admixtionẽ suȩ contemplationis
irradiat: & ab originali cecitate.
hominẽ ad intellectũ reformat
Nam quia a paradisi gaudiis
expulsum in hoc iam exilio nat᷑a
edidit: quasi a natiuitate homo
sine oculis ꝓcessit. Sed sic̃ sc̃s uir
insinuat. hȩc saliua ad os quidẽ
labitur: ut uͦ ad uentrẽ usq ꝑ¬
ueniat non glutit᷑: qͥa diuinita¬
tis contemplatio. sensũ tangit:᷑
sed plene mentẽ non rẽficit: qm̃
ꝑfecte animus conspicere ñ ual&:
quod adhuc quia caligo corru.¬
ptionis prepedit raptim uid&¬
Ecce enĩ electoꝵ mens. iã terre¬
na desideria subigit: iam cuncta
quȩ considat p̾terire transcendit :
iam ab exteriori delectatione sus¬
penditur: & quȩ sint bona inui¬
sibilia rimat᷑: atq hȩc agens ple¬
rũq in dulcedine suꝑnȩ contem¬
plationis rapit᷑: iamq de inti-¬
mis aliquid. quasi ꝑ caliginẽ con¬
spicit: & ardenti desidĩo intereẽ

Expanded text:
gratia carnalem cogitationem nostram gratia carnalem cogitationem nostram per admistionem suae contemplationis irradiat, et ab originali caecitate hominem ad intellectum reformat. Nam quia a paradisi gaudiis expulsum in hoc jam exsilio natura edidit, quasi a nativitate homo sine oculis processit. Sed sicut sanctus vir insinuat, haec saliva ad os quidem labitur, ut vero ad ventrem usque perveniat non glutitur, quia divinitatis contemplatio sensum, tangit, sed plene mentem non reficit, quoniam perfecte animus conspicere non valet quod adhuc, quia caligo corruptionis praepedit, raptim vidEcce enim electorum mens jam terrena desideria subjicit, jam cuncta quae considerat praeterire transcendit, jam ab exteriorum delectatione suspenditur, et quae sint bona invisibilia rimatur, atque haec agens plerumque in dulcedinem supernae contemplationis rapitur, jamque de intmis aliquid quasi per caliginem conspicit, et ardenti desiderio interesse
Abbreviated transcription (Latin):
ex capite labit᷑: ab ore uͦ ad uen¬
trẽ diicit᷑. cũ glutit᷑. Qͥd itaq ẽ.
caput nr̃m. nͥ diuinitas. ꝑ quam
existendi pͥncipiũ sumimꝰ. ut cre¬
atura simus: paulo at testante
qui ait. caput uiri . xp̃c. caput
autẽ xp̃i deus : Quid autẽ uent̾
nr. ẽ. nisi mens: Quȩ dũ cibum
suũ suꝑnũ uidelic& intellectum
suscipit: refecta ꝓculdubio om̃iũ
menbra actionũ regit. Nisi enim
sacra eloquia aliquando mentem.
nomine uentris expͥmerent: salo¬
mon utiq ñ dixiss&e. Lucerna
dñi spiraculum hominis. q̃ inue¬
stigat om̃ia secreta uentris: quia
nimirũ dũ nos gr̃a suꝑni respectꝰ
illuminatꝰ. cuncta etiã m̃tis nr̃e
nobis absconsa manifestat. Quid¬
gͦ saliuȩ nomine. nͥ sapor intimȩ
contemplationis accipitur: Quȩ
in os a capite defluit: qͥa de clari¬
tate conditoris adhuc in hac uita
nos positos. uix gustu reuelationis
tangit. Unde & redemptor ueni¬
ens saliuã luto miscuitꝰ & ceci
nati oculos reparauit: qͥa suꝑna

Expanded text:
ite delabitur, ab ore vero ad ventrem ducitur cum glutitur. Quid itaque est caput nostrum nisi divinitas, per quam existendi principium sumimus ut creatura simus? Paulo attestante, qui ait: Caput viri, Christus; caput autem Christi, Deus . Quid autem venter noster est nisi mens quae dum cibum suum supernum, videlicet intellectum, suspicit, refecta proculdubio omnium membra actionum regit? Nisi enim sacra eloquia aliquando mentem nomine ventris exprimerent, Salomon utique non dixisset: Lucerna Domini spiraculum hominis: quae investigat omnia secreta ventris . Quia nimirum dum nos gratia superni respectus illuminat, cuncta etiam mentis nostrae nobis absconsa manifestat. Hiergo salivae nomine nisi sapor intimae contemplationis accipitur? quae ad os a capite defluit, quia de claritate conditoris adhuc in hac vita nos positos vix gustu revelationis tangit. Unde et Redemptor veniens salivam luto miscuit, et caeci nati oculos reparavit , quia superna
Abbreviated transcription (Latin):
ossa interficit: ꝓtinꝰ asserit qͥ sub¬
iungit. Sed quȩ mͥ fuerunt lucra
hȩc arbitratus sum ꝓpt̾. xp̃m de¬
trimenta. Quȩ adhuc ossa in se¬
moeipso insinuat uehementiꝰ ex¬
tincta: cũ subdit. Propt̃ quẽ om̃u
detrimentũ fȩci: & arbitror ut
st̾cora. Mortuis uͦ ossibus. qͦ exan¬
mis pendeat ostendit: qͥ ilico sub¬
iungit dicens. Ut. xp̃m lucrifaciã
& inueniar in illo. ñ habens meam
iusticiã quȩ ex lege. ẽ: sed eam quȩ
ex fide. ẽ iħu xp̃i. Sed quia collatis
eius testimoniis. paulũ ad alta sus¬
pensum. mundo mortuũ testati
sumꝰ: nc̃ beatũ iob. si plenꝰ eõdem
spũ. exterioris uitȩ concupiscentiã
fugiat. ostendãmꝰ. Sequit᷑. Desꝑa¬

Expanded text:
ossa interficit, protinus asserit, qui subossa interficit, protinus asserit, qui subjungit: Sed quae mihi fuerunt lucra, haec arbitratus sum propter Christum detrimenta . Quae adhuc ossa in semetipso insinuat vehementius exstincta, cum subdit: Propter quem omnia detrimentum feci, et arbitrorstercora. » Mortuis vero ossibus quam exanimis pendeat, ostendit ille cum subjungit, dicens: « Ut Christum lucrifaciam, et inveniar in illo non habens meam justitiam, quae ex lege est, sed eam, quae ex fide est Jesu Christi. » Sed quia collatis ejus testimoniis Paulum ad alta suspensum mundo mortuum testati sumus, nunc beatum Job si plenus eodem spiritu exterioris vitae concupiscentiam fugiat ostendamus. Sequitur: « Des
Abbreviated transcription (Latin):
ossa mea. Quid ꝑ animã. nisi m̃¬
tis intentio: Quid ꝑ ossa. nisi for
titudo carnis signatur: Om̃e autẽ
quod suspenditur:. ꝓculdubio ab
imis eleuat᷑. Anima gͦ suspendiũ
elegit ut ossa moriantur: qͥa dũ
mentis intentio ad alta se subleuat᷑:
omnẽ in se fortitudinẽ uitȩ exte¬
rioris necat. Sc̃i & enĩ uiri cer¬
tissime sciunt. quia habere in hac
uita requiem nequaquã possunt᷑:
& iocirco suspendiũ eligunt: qͥa
nimirũ desidia t̾rena deserentes.
ad alta animum tollunt. Sus¬
pensi autẽ morte̾ suis ossibꝰ infe¬
runt : quia amore suꝑnȩ patriȩ.
in uirtutu studiis accincti. hoc
qđ fortes priꝰ in mundo fuerant᷑
uinculo humilitatis insequunt᷑.
Intueri lib& quomͦ animã paulꝰ
suspenderat: qui dicebat. Uiuo
sta terrenȩ fortitudinis ad memo¬
riam reuocans: quasi quȩdam ins
ossa numerabat dicens. Hebreuse
hebreis: scđ̾m legẽ phariseus: Cdr
ȩmulationẽ. ꝑsequens ȩccłam de
Sed suspendio animȩ. qͥa hȩc inse

Expanded text:
nisi mentis intentio, quid per ossa nisi carnis fortitudo designatur? Omne autem quod suspenditur procul dubio ab imis elevatur. Anima ergo suspendium eligit, ut ossa moriantur, quia dum mentis intentio ad alta se sublevat, omnem in se fortitudinem vitae exterioris necat. Sancti etenim viri certissime sciunt quia habere in hac vita requiem nequaquam possunt; et idcirco suspendium eligunt, quia nimirum, desideria terrena deserentes, ad alta animum tollunt. Suspensi autem mortem suis ossibus inferunt, quia amore supernae patriae, in virtutum studiis accincti, hoc quod fortes prius in mundo fuerant, vinculo humilitatis insequuntur. Intueri libet quomodo animam Paulus suspenderat, qui dicebat: Vivo sta terrenae fortitudinis ad memoriam revocans, quasi quaedam in se ossa numerabat, dicens: Hebraeus ex Hebraeis, secundum legem Pharisaeus, secundum aemulationem persequens Ecclesiam Dei . Sed suspendio animae, quia haec in se
Abbreviated transcription (Latin):
non nulli iustoꝵ. qͥ sic celestia appe¬
tunt: ut tam̃ a terrenoꝵ spe min¬
me frangant᷑. Eargita diuinitus
patrimonia. ad necessitatis subsid.¬
um possident: honores sibi tẽpo¬
ralit᷑ impensos tenent. Aliena non
appetunt: suis licite utuntur
Qui tam̃ ab eisdem rebus quas ha¬
bent alieni sunt: qͥa ad hȩc ipsa quȩ
possident. ex desiderio ñ tenent᷑.
E sunt ñnulli iustoꝵ. qͥ ad cõp̃¬
hendendũ culm̃ ꝑfectionis accin¬
cti. dũ altiora interiꝰ appetuĩ:
exteriꝰ cuncta derelinquunt. Qui
rebus se habitis nudant: gła hono¬
ris expoliant: qͥ int̾noꝵ desiderio
ꝑ assiduitatẽ se amici meroris asfi¬
ciunt: habere de exterioribus con¬
solationẽ nolunt: qui int̾ni gau¬
diis dum mente appropiant ui¬
tam ipsam funditus corporeȩ de¬
lectationis necant. Talibus nãq¬

Expanded text:
nonnulli justorum, qui sic coelestia appetunt, ut tamen a terrenorum spe minime frangantur. Largita divinitus patrimonia ad necessitatis subsidium possident, honores sibi temporaliter impensos tenent, aliena non ambiunt, suis licite utuntur. Qui tamen ab eisdem rebus quas habent, alieni sunt, quia ad haec ipsa quae possident, ex desiderio non tenentur. Et sunt nonnulli justorum, qui ad comprehendendum culmen perfectionis accincti, dum altiora interius appetunt, exterius cuncta derelinquunt, qui rebus se habitis nudant, gloria honoris exspoliant. Qui internorum desiderio per assiduitatem se amici moeroris afficiunt, habere de exterioribus consolationem nolunt, qui in aeternis gaudiis, dum mente appropiant, vitam in se funditus corporeae delectationis necant. Talibus namq
Abbreviated transcription (Latin):
Bene autẽ dr̃. & releuabor loquenꝰᷤ
mecũ in stratu meo: qͥa nimirum
cũ ad m̃tis nr̃ȩ silentiũ fessi reuer¬
tim᷑ꝰ : quasi in stratu colloquentes.
occulta intra nos cogitationũ u̾ba
uersamꝰ. Sed hȩc ipsa nr̃a colloquu¬
tio in pauorẽ uercit᷑: qͥa ex illa ue.¬
hem̃tiꝰ intellectus nob qͥ terrorẽ¬

Expanded text:
levabor, loquens levabor, loquens mecum in stratu meo, 262 quia nimir um cum ad mentis nostrae silentium fessi revertimur, quasi in stratu colloquentes, occulta intra nos cogitationum verba versamus. Sed haec ipsa nostra collocutio in pavorem vertitur, quia ex illa vehementi
Abbreviated transcription (Latin):
dexueniat: qͥ dũ ui imm̃sȩ mag¬
nitudinis cordiu̾ secreta illumi¬
nat: om̃s ante oculos culpas re¬
diicat. Pensant quanta illa sit ue¬
recundia. in conspectu tc̃ totius
humani generis. angelorũ omiũ.
archangeloꝵq confundi: ꝑpen¬
dunt qͥ post confusionẽ cruciatꝰ
maneat: cũ & reatus animũ in¬
mortalit̾ morientẽ. & indeficient̾
deficientẽ carnẽ. gehenna consu¬
mat. Cum ttaq tã pauida ima¬
ginatione mens quatit᷑: qͥd ali¬
ud quã in stratu triste somniũ
uidetur: Dicat gͦ᷑ si dixero con¬
solabit᷑ me lectulus meus. & rele¬
uabor loquens mecũ instratu me:
terrebis me ꝑ somnia. & ꝑ uisione
horrore concuties. Ac si aꝑte fate.¬
atur dicens. Si exteriora fugiens
introrsus redeo: & utcũq reqͥesce¬
re in cordis cubili concupisco: ibi
mͥ dũ districtionis tuȩ contempla¬
tiones obicis: uehement᷑ me ꝑ ip.¬
sas meȩ ꝓuidentiȩ imagines t̾res:¬

Expanded text:
dex veniat, qui, dum vi immensae magdex veniat, qui, dum vi immensae magnitudinis cordium secreta illuminat, omnes ante oculos culpas reducat. Pensant quanta illa sit verecundia, in conspectu tunc totius humani generis, angelorum omnium, archangelorumque confundi. Perpendunt qui post confusionem cruciatus maneat, cum et reatus animum immortaliter morientem et indeficienter deficientem carnem gehenna consumat. Cum itaque tam pavida imaginatione mens quatitur, quid aliud quam in stratu triste somnium videtur? Dicat ergo: Si dixero Consolabitur me lectulus meus, et relevabor loquens mecum in stratu meo, terrebis me per somnia, et per visiones horrore concuties. Ac si aperte fateatur, dicens: Si, exteriora fugiens, introrsus redeo, et utcunque requiescere in cordis cubili concupisco, ibi me, dum districtionis tuae contemplationi objicis, vehementer per ipsas meae providentiae imagin
Abbreviated transcription (Latin):
gna non fuerit. Nam qͦusq caro
illicit: quia quasi domꝰ nr̃e paries
quatit᷑. etiã cubile turbat᷑. Unde
& recte ꝑ eundem psalmistã dr̃:
uniuersum stratũ eius uersasti
in infirmitate eius: quia dũ nos
temptatio carnis concutit᷑: tre¬
mefacta nr̃a infirmitas. etiã cu¬
bile confundit. Quid uͦ hoc lo¬
co sõnia uel uisiones accipimus:
nisi imaginationes ultimi. distri.¬
ctiq examinis : Quod iam utcũq
ꝑ timorẽ cernimus: sed tam̃ ut
est. ueracit̾ non uidemꝰ. Scĩ itaq
uiri ut diximꝰ. ad cordis semper
secreta redeunt. cũ ab hoc mun¬
do uel ultra uotũ ꝓsꝑa. uł ultͣ
uires aduersa patiͣunt᷑: atq ex¬
ternis laboribus fessi. quasi stra¬
tũ. uel lectulũ. cubilia mentis
petunt: sedĩ dũ quibusdã ima¬
ginationibus cogitationũ. quã
sint subtilia iudicia diuina con¬
spiciunt: quasi in ipsa strati su
requie. somnii uisione turbant᷑.
Contẽplat᷑ enim quã districte ui¬

Expanded text:
gna non fuerit. Nam quousque caro gna non fuerit. Nam quousque caro illicit, quia quasi domus nostrae paries quatitur, etiam cubile turbatur. Unde et recte per eumdem Psalmistam dicitur: Universum stratum ejus versasti in infirmitate ejus , quia dum nos tentatio carnis concutit, tremefacta nostra infirmitas etiam mentis cubile confundit. Quid vero hoc loco somnia vel visiones accipimus, nisi imaginationes ultimi districtique examinis? quod jam utcunque per timorem cernimus, sed tamen ut est veraciter non videmus. Sancti itaque viri, ut diximus, ad cordis semper secreta redeunt, cum ab hoc mundo vel ultra votum prospera, vel ultra vires adversa patiuntur; atque, externis laboribus fessi, quasi stratum vel lectulum, cubilia mentis petunt. Sed dum quibusdam imaginationibus cogitationum quam sint subtilia divina judicia conspic somnii visione turbantur. Contemplantur enim quam districtus ju
Abbreviated transcription (Latin):
eloquio lectus. cubile. uel stra¬
tũ: secretũ cordis sol& intelligi:
Hinc ẽ. enĩ quod sub uniꝰcuiusq
animȩ specie. sponsa occultis sti.¬
mulis sc̃i amoris excitata. in can-¬
ticis canticoꝵ dicit. In lectulo
meo quesiui ꝑ noctes quẽ dili¬
git anima mea. In lectulo qͥppe
&e ꝑ noctẽ dilectus quęrit᷑: qͥa
nimiru̾ inuisibilis conditoris
species. repressa omi corporeȩ
uisionis imagine. in cubili cor¬
dis inuenitur. Unde & eisdem
sis dilectoribus ueritas dicit:
Regnum dei intra uos. ẽ. Et rur¬
sum. Si ego ñ abiero: paraclitꝰ
non ueni&e. Ac si aꝑte diceret:
Si ab intentionis ur̃ȩ oculis cor¬
pus ñ subtraho: ad intellectum
uos inuisibilem ꝑ consolatorẽ
spm̃ ñ ꝑduco. Hinc de iustis ꝑ
psalmistam dr̃: exultabt̾ sc̃i in
gła. letabunt᷑ in cubilibus sius:
quia scilic& cũ mala ab exterioribꝰ
fugiunt: securi intra m̃tiũ secre¬
ta gloriant᷑. Sed tcͣ leticia cordiũ
ꝑfecta erit: cũ carnis exteriꝰ pu.¬

Expanded text:
eloquio lectulus, cubile, vel stratum, secretum solet cordis intelligi. Hinc est enim quod sub uniuscujusque animae specie sponsa, occultis stimulis sancti amoris excitata, in Canticis canticorum dicit: In lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea . In lectulo quippe et per noctem dilectus quaeritur, quia nimirum invisibilis conditoris species, repressa omni corporeae visionis imagine, in cubili cordis invenitur. Unde et eisdem suis dilectoribus Veritas dicit: Regnum Dei intra vos est . Et rursum: Si ego non abiero, Paraclitus non veniet . Ac si aperte diceret: Si ab intentionis vestrae oculis corpus non subtraho, ad intellectum vos invisibilem per consolatorem Spiritum non perduco. Hinc de justis per Psalmistam dicitur: Exsultabunt sancti in gloria, laetabuntur in cubilibus suis , quia scilicet cum mala ab exterioribus fugiunt, securi intra mentium secreta gloriantur. Sed tunc laetitia cordium erit perfecta cum carnis exterius pu
Abbreviated transcription (Latin):
nihel ꝓpħa nabuchodonosor uisi-¬
onẽ disserens: a radice cogitationis
inchoassae dicens. Tu rex cogitare
cȩpisti in stratu tuo. quid essae fu¬
turũ post hec: & qͥ reuelat myste¬
ria ostendit tͥ quȩ uentura suñ:¬

Expanded text:
niel propheta Nabuchodonosor visiniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens, a radice cogitationis inchoasset, dicens: Tu rex cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec; et qui revelat mysteria, ostendit tibi quae futura
Abbreviated transcription (Latin):
Et quot modis tangant animũ
ne. aliquando cogitatione simul
& illisione: aliquando reuelatio¬
ne: aliquando autẽ cogitatione
sinul &e reuelatione generantiur:
Sed duo quȩ pͥma diximꝰ: om̃s ex¬
pimento cognoscimus. Subiuncta
autẽ quatuor: in sacrȩ scripturȩ
piginis inuenimus. Sõnia & enĩ nͥ
plerũꝙ ab occulto hoste ꝑ illusionẽ
ferent: nequaquã hoc uir sapiens
indicar& dicens. Multos errare fe¬
cerunt sõnia: & illusiones uanae.
hel certe ñ auguriabimini: nec
obseruabitis somnia. Quibꝰ ꝓfe¬
eto uerbis. cuiꝰ sint detestationis
ostendit᷑: quȩ auguriis coniun-¬
gunt᷑. Rursum nͥ aliquando ex co¬
gitatione simul & illusione ꝓcẽ¬
derent: salomon minime dixissae.
Multas curas sequunt᷑ sõma. Et nͥ
aliqu̾ado sõnia . ex mysterio reue¬
lationis orirent᷑: ioseph p̃feren¬
dum se fribus somnio ñ uider&:
nec mariȩ sponsum ut ablato pii
do somnia cogitatione simul & re-¬
uelatione ꝓcedent: nequaquã da-¬

Expanded text:
 Quot modis tangant animum ne, aliquando cogitatione simul et illusione, aliquando revelatione, aliquando cogitatione simul et revelatione generantur. Sed duo quae prima diximus, omnes experimento cognoscimus, subjuncta autem quatuor in sacrae Scripturae paginis invenimus. Somnia etenim nisi plerumque ab occulto hoste per illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret dicens: Multos errare fecerunt somnia, et illusiones vanae . Vel certe: Non augurabimini, nec observabitis somnia . Quibus profecto verbis cujus sint detestationis ostenditur, quae auguriis conjunguntur. Rursum nisi aliquando ex cogitatione simul et illusione procederent, Salomon minime dixisset: Multas curas sequuntur somnia . Et nisi aliquando somnia ex mysterio revelationis orirentur, Joseph praeferendum se fratribus somnio non videret : nec Mariae sponsum ut ablato puerdo somnia cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam Da
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatio benigne ꝑmit cit: ne
in electoꝵ cordibus ipse saltẽ a pas¬
sionis p̾mio somnꝰ uacoe. Bene ergo
rectori omniũ dr̃. si dixero consola
bitur me lectulus meus. & releua-¬
bor loquens mecũ in stratu meo.
terrebis me ꝑ sõnia. & ꝑ uisiones
horrore concuties: qͥa nimirũ ds
mirabilit̾ cuncta dispensat: e ipse
facit quod malignꝰ sp̃c iniuste face¬
re appetit: qui hoc fieri ñ nisi iu¬
ste ꝑmitcit. Sed quia iustoꝵ uita.
& ꝑ uigilias temptatione quatit᷑:
& ꝑ somnum illusione fatigatur:
foris corruptionis suȩ molestias
tolerat: intus apud sem& ipsam
grauit̃ illicitas cogitationes portat᷑.
quid .ẽ. quod faciat ut pedẽ cor¬
dis a tot scandaloꝵ laqueis euel¬
lat: Ecce beate uir quanta undiq
premeris ꝑturbatione cognouimꝰ:
sed qđ consiliũ contra hanc inueniaᷤᷤ

Expanded text:
dispensatio benigne permittit, ne dispensatio benigne permittit, ne in electorum cordibus ipse saltem a passionis praemio somnus vacet. Bene ergo rectori omnium dbitur me lectulus meus, et relevabor loquens mecum in stratu meo; terrebis me per somnia, et per visiones horrore concuties, quia nimirum 263 Deus mirabiliter cuncta dispensat, et ipse facit quod malignus spiritus injuste facere appetit, qui hoc fieri nonnisi juste permittit. Sed quia justorum vita et per vigilias tentatione quatitur, et per somnium illusione fatigatur, foris corruptionis suae molestias tolerat, intus apud semetipsam graviter illicitas cogitationes portat, quid est quod faciat, ut pedem cordis a tot scandalorum laqueis evellat? Ecce, beate vir, quanta undique premeris perturbatione cognovimus, sed quod consilium contra hanc invenias
Abbreviated transcription (Latin):
insinuat᷑: & ex qua ortũ sit cogi¬
tatione manifestat: patent̾ osten¬
dit᷑. quia hoc plerũq cogitatio¬
ne simul & reuelatione generet᷑
Sed nimirũ cũ somnia tot rerũ
qualitatibus alt̾nent. tanto eis¬
credi difficilius deb&: quanto &
ex quo impulsu ueniant. faciliꝰ
non eluc&. Sepe nãq malignꝰ sp̃c
his quos amore uitȩ p̾sentis uigi¬
lantes intercipit: ꝓspera etiã dor.¬
mientibus ꝓmittit: & quos formi¬
dare aduersa considerat: eis hec
duriꝰ somnii imaginibus intentat:
quatinꝰ indiscretam mentẽ. diuer-¬
sa qualitate afficiat: eamq aut
spe subleuans. aut depͥmens timo¬
re confundat. Sepe autẽ sc̃õrũm¬
etiã corda afficere sõniis nititur:
ut ab intentiõne cogitationis soli¬
dȩ. ad tempꝰ saltẽ momentumq
deriuentur: quãuis ipsi ꝓtinꝰ ani.¬
mũ ab illusionis imaginatione dis¬
eos uigilantes minime suꝑat: eo¬
dormientes grauiꝰ impugnat. Quẽ
tamen hȩc maligne agere. suꝑna

Expanded text:
insinuat, et ex qua ortum sit cogitatione manifestat, patenter ostenditur quia hoc plerumque ex cogitatione simul et revelatione generetur. Sed nimirum cum somnia tot rerum qualitatibus altcredi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant, facilius non elucet. Saepe namque malignus spiritus his quos amore vitae praesentis vigilantes intercipit prospera etiam dormientibus promittit; et quos formidare adversa considerat, eis haec durius somnii imaginibus intentat, quatenus indiscretam mentem diversa qualitate afficiat, eamque aut spe sublevans, aut deprimens timore, confundat. Saepe autem eiiam sanctorum corda afficere somniis nititur, ut ab intentione cogitationis solidae, ad tempus saltem momentumque deriventur, quamvis ipsi protinus animueos vigilantes minime sudormientes gravius impugnat. Quem tamen haec maligne agere superna
Abbreviated transcription (Latin):
suam crucifixerunt. cũ uiciis. et
concupiscentiis. Cum uiciis qͥppe
& concupiscentiis. carnẽ crucifi¬
gimꝰ: si sic gulam restringimꝰ᷑: ut
iam de mundi gła nil queramus:
̃Nam qui corpus macerat. sed ho-¬
noribus anhelat: cruce̾ carni intu
lit. sed mundo ꝑ concupiscentiã
peius uiuit: quia & sȩpe ꝑ scĩta.¬
tis imaginẽ. Locũ regiminis indi¬
gnus assequit᷑: quẽ nisi aliqͥd in
se uirtutis ostendẽt: nullo ꝑciꝑe
labore mereret᷑. Sed transit qđ
delectabilit̾ optin&: & pęnalit̾
qđ sequit᷑ man&. Sci̾tatis nẽ fidii¬
cia in ore hominũ ponit᷑. s cũ
int̾nus iudex secreta cordis exami¬
nat: testes uitȩ. exteriꝰ non q̃runt᷑.
Bene gͦ nc̃ dr̃ sicut tela aranearũ
fidiicia eius: qͥa apparente cordis
teste. p̾terit omne qđ exteriꝰ de
humano fauore confidit. Unde &
adhuc apte subiungit᷑. Innitẽt᷑¬

Expanded text:
suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis. Cum vitiis quippe et concupiscentiis carnem crucifigimus, si sic gulam restringimus, ut jam de mundi gloria nihil quaeramus. Nam qui corpus macerat, sed honoribus anhelat, crucem lit, sed mundo per concupiscentiam pejus vivit, quia et saepe per sanctitatis imaginem locum regiminis indignus assequitur, quem, nisi aliquid in se virtutis ostenderet, nullo percipere labore mereretur. Sed transit quod delectabiliter obtinet, et poenaliter quod sequitur manet. Sanctitatis nunc fiducia in ore hominum ponitur; sed cum internus judex secreta cordis examinat, testes vitae exterius non quaeruntur. Bene ergo dicitur: Sicut tela aranearum fiducia ejus, quia apparente cordis teste, praeterit omne quod exterius de humano favore confidit. Unde et adhuc apte subjungitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
uerb̾e iudicis abscondo. Sed men
pęnitentiȩ doloribꝰ pressa in se¬
i& ipsa confringit᷑ : atq acunc¬
tis delectationibꝰ carnis fortico¬
gitatione separat᷑: ad sũma ꝓfi¬
cere appetit: & tam̃ adhuc de
corruptione corporis contradi.¬
ctionẽ sentit. Unde apte mox

Expanded text:
verbere judicis abscondo. Sed mens verbere judicis abscondo. Sed mens poenitentiae doloribus pressa in semetipsa constringitur, atque a cunctis delectationibus carnis forti cogitatione separatur, ad summa proficere appetit, et tamen adhuc de corruptione corporis contradictionem sentit. Unde et apte mox
Abbreviated transcription (Latin):
gelloꝵ doloribus. ad salutis gau¬
dia. miscdĩȩ medicamento reduc¬
tus. ẽ: qđ quibusdã culpis. & si
non grauibus subditus: peccare
tam̃ & inter flagella non desinit:
qđ peccatorẽ suum suꝑna gr̃a
nec contempta dereliquit. Cũ
crepat: hab& in corde iustorũ
amaritudo animȩ linguã suã:
quȩ tanto eis subtilius loquit᷑
quanto & interiꝰ audit᷑. Unde
& nequaquã dr̃. fabulãbor in a¬
maritudine animȩ meȩ. sed con¬
fabulabor cũ amaritudine a¬
nimȩ meȩ: qͥa uis doloris. q̃ pec¬
cata singula reputans. torpentẽ
animum. dũ ad lamenta excitat.
quasi ad eũ uerba confabulatio¬
nis format: in quibꝰ seme ipsum
correctus inueniat: & ad sui iã
custodiã sollicitior exurgat. Dicat
itaq uir iustus ex uoce sua &
scẽ eccłȩ typũ tenens: dicat ex nr̃a
Confabulabor cũ a maritudine
animȩ meȩ. Ac si aꝑtiꝰ insinu& di¬
cens. Intus contra me cũ cordis mei
dolore colloquor: & foris me a

Expanded text:
gellorum doloribus ad salutis gaugellorum doloribus ad salutis gaudia misericordiae medicamento reductus est, quod quibusdam culpis, etsi non gravibus subditus, peccare tamen et inter flquod peccatorem suum superna gratia nec contempta dereliquit. Cum crepat, habet in corde justorum amaritudo animae linguam suam, quae tanto eis subtilius loquitur, quanto et interius auditur. Unde et nequaquam dicitur: Fabulabor in amaritudine animae meae, sed, Confabulabor cum amaritudine animae meae, quia vis doloris, quae peccata singula reputans, torpentem animum ad lamenta excitat, quasi ad eum verba confabulationis format, in quibus semetipsum correctus inveniat, et ad sui jam custodiam sollicitior exsurgat. Dicat itaque vir justus ex voce sua, et sanctae Ecclesiae typum tenens, dicat ex nostra: Confabulabor cum amaritudine animae meae. Ac si apertius insinuet, dicens: Intus contra me cum cordis mei dolore colloquor, et foris me a
Abbreviated transcription (Latin):
licta mens. certiꝰ inuenit malum
quod fȩcerat. & nesciebat: eiq ri-¬
xa sua ueriꝰ aperit. quantũ a ueri¬¬
tatis pace deuiauit: qͥa reatũ suũ
cuiꝰ secura ñ meminit: hunc in se
cõmota dep̃hendit. Succrescens qͥp¬
pe amaritudo pęnitentiȩ: uere¬
cundanti cordi importune inge¬
rit illicita quȩ cõmisit. Districtum
contra hec udicem ostendit: sup¬
plicioꝵ minas incutit: pauore
animum ferit: pudore confundit:
motus illicitos increpat: quietẽ
noxiȩ securitatis turbat. Quȩ ei
conditor bona contulit: q̃ ipse
bonis illiꝰ mala respondit. enime¬
rat: quod mire ab ẽo conditus:
qđ gratuito nutritus: qđ ratio¬
nis substantia. in conditione dita
noluit : qđ uocantis miscđia. nec
surdũ hc̃. renitentẽq despexit:
qđ illuminatus donis: qđ sua
sponte prauis actibus etiã post
dona cecatus. ẽ: quod a cecitatis
suȩ erroribus. pat̾nȩ sollicitudi¬
nis flagellis expiatus: qđ a fla¬

Expanded text:
licta mens certius invenit malum, licta mens certius invenit malum, quod fecerat et nesciebat, eique rixa sua verius aperit, quantum a veritatis pace deviavit; quia reatum suum, cujus secura non meminit, hunc in se commota deprehendit. Succrescens quippe amaritudo poenitentiae verecundanti cordi importune ingerit illicita quae commisit, districtum contra haec judicem ostendit, suppliciorum minas incutit, pavor animum ferit, pudor confundit, motus illicitos increpat, quietem noxiae securitatis turbat. Quae ei Conditor bona contulit, quae ipse bonis illius mala rependit, enumerat: quod mire ab eo conditus, quod gratuito nutritus, quod rationis substantia in dictione ditatnoluit, quod vocantis misericordiam, nec surdum hunc renitentemque despexit, quod illuminatus donis, quod sua sponte pravis actibus, etiam post dona caecatus est, quod caecitatis suae erroribus paternae sollicitudinis flagellis expiatus, quod a fla
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ uulneri non apponit. Con¬
fessionis gͥ uocẽ. solus necesse. ẽ. ut
meror excitiat: ne uulnꝰ ꝓditũ
sed neglectũ. quo licentiꝰ ĩ am ꝑ
humanã noticiã tangit᷑ deteriꝰ
putrescat. Quo contra psalmista
plagã cordis non solũ detexerat:
sed detectȩ iam medicam̃tũ merori
adhibebat. dicens. Iniquitatẽ meã
ego ꝓnuncio: & cogitabo ꝓ pecca¬
to meo. Pronunciando eni᷑ occultũ
uulnis detegit: cogitando autẽ.
quid aliud. quã medicamentum
uulneri apponit: Sed afflictȩ
menti. & sua sollicite dampna
cogitanti: rixa ꝑ sem& ipsam orit᷑
contra sem& ipsam. Nam cum se
ad lamenta pęnitentiȩ instigat:
occulta se increpatione dilaniat:
fabulabor cũ amaritudine ani-¬
mȩ meȩ. Pauore nanq diuini iu-¬
dicii afflicti. dũ quȩdam male
gesta plangimꝰ: ipsa ui nr̃ȩ ama-¬
ritudinis ad discutiendos nos ui-
Nam sepe quod torpentes latuit.
flentibꝰ subtilius innotescit: & af.¬

Expanded text:
mentum vulneri non apponit. Conmentum vulneri non apponit. Confessionis igitur vocem solus necesse est ut moeror excutiat, ne vulnus proditum, sed neglectum, quo licentius jam per humanam notitiam tangitur, deterius putrescat. Quo contra Psalmista plagam cordis non solum detexerat, sed detectę etiam medicamentum męroris adhibebat, dicens: Iniquitatem meam ego pronuntio et cogitabo pro peccato meo. Pronuntiando enim occultum vulnus detegit, cogitando autem, quid aliud quam medicamentum vulneri apponit? Sed afflictae menti et sua sollicite damna ccontra semetipsam. Nam cum se ad lamenta poenitentiae instigat, occulta se increpatione dilaniat. fabulabor cum amaritudine animae meae. » Pavore namque divini judicii afflicti, dum quaedam male gesta plangimus, ipsa vis nostrae amaritudinis, ad discutiendos nos vigiNam saepe quod torpentes latuit, flentibus subtilius innotescit, et aff
Abbreviated transcription (Latin):
pandit᷑: nisi cũ consideratione di¬
stricti iudicii ꝑ pauorẽ sp̃c angu¬
sstat᷑. Vnde & apte mex subditur
Loquar in tribulatione sp̃c mei:
Tribulatio qͥꝑpe sp̃c. linguã mo.¬
uet: ut reatũ praui operis uex
cnfessionis impugn&e. Sciendũ
quoq est: quia sepe & reꝓbi pecca¬
ta confitent᷑ sed deflere contẽp.¬
nunt. Electi autẽ culpas suas quaᷤᷤ
uocibus confessionis aperiunt:
districtȩ animaduersionis fletibꝰ
insequuntur. Unde beatus iob
postquã se ori suo ñ parcere spo¬
pondit: tribulationẽ mex sp̃c sub¬
didit. Ac si aperte fateretur di.¬
cens. Sic reatum lingua loquit᷑.
ut nequaquã expers a meroris sti¬
mulo. ꝑ alia sp̾c uaget᷑: sed cul¬
pas loquens uulniis aperio: cul¬
pas uͦ ad correctionẽ cogitans: sa¬
lutẽ uulneris. ex medicãmine me-¬
roris quero. Qui enĩ mala quidem
quȩ perpetrauit insinuat et
flere quȩ insinuauerat recusat:
quasi subducta ueste. uulnꝰ dete¬
git:. sed torpente mente. medica.¬

Expanded text:
piritus consideratione districti judicii per pavorem angustatur. Unde et apte mox subditur: « Loquar in tribulatione spiritus mei. » Tribulatio quippe spiritus linguam commovet, ut reatum pravi operis vox confessionis impugnet. Sciendum quoque est, quia saepe et reprobi peccata confitentur, sed deflere contemnunt. Electi autem culpas suas, quas vocibus confessidistrictae animadversionis fletibus insequuntur. Unde bene beatus Job postquam se ori suo non parcere spopondit, tribulationem mox spiritus subdidit. Ac si aperte fateretur, dicens: Sic reatum lingua loquitur, ut nequaquam expers a moeroris stimulo per alia spiritus vagetur: sed culpas loquens, vulnus aperio; culpas vero ad correctionem cogitans, salutem vulneris ex medicamine moeroris quaero. Qui enim mala quidem quae perpetravit insinuat, sed flere quae insinuaverit recusat, quasi subducta veste vulnus detegit, sed torpenti mente medica
Abbreviated transcription (Latin):
paucis quomͦ baldath uerba. he¬
reticoꝵ subreptionibꝰ congruant.
demonstremꝰ. Hi qͥppe dũ scãm
ȩccłam temporali corripi animad.¬
uersione conspiciunt: in semaeip¬
sis audacius in iactantiã ꝑuersȩ
p̃dicationis intumescunt: & sup.¬
ni examinis rectitudinẽ p̃tenden¬
tes ꝓspari se ex mertais asserunt
illam uͦ affligi dignis retributio¬
nibus at testantur: & uerbis blan-¬
dientibꝰ surreptionis aditũ ꝓtinꝰ
int̾ dolores querunt: atq aliorũ

Expanded text:
quomodo Baldad verba haereticorum subreptionibus congruant demonstremus. Hi quippe dum sanctam Ecclesiam temporali corripi animadversione conspiciunt in semetipsis, audacius in jactantiam perversae praedicationis intumescunt; et superni examinis rectitudinem praetendentes, prosperari se ex meritis asserunt, illam vero affligi dignis retributionibus attestantur, et verbis blandientibus subreptionis aditum protinus inter dolores quaerunt, atque aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
rent ꝑcurã. Dura & enĩ mente. abẽe
mors longe credit᷑: etiã cũ sentit᷑
Sicq carne anima soluit᷑: ut erga
p̃sentia immoderato amore se reti¬
nens: cũ ad ȩt̾nũ suppliciũ ducit᷑
hoc ipsum quoq nesciat qͦ ducatꝰ᷑.
& deserens quȩ amare cũ t̾mino
noluit: repente sine t̾mino inue¬
nit quȩ nũquã p̃uidit. At contra
rectoꝵ mens. ad ȩt̾nitatis intentio¬
nẽ tendit᷑: etiã cũ presens eam fe¬
licit̾ uita comitat᷑. Magna carnis
salute utit᷑: nec tam̃ eius fidiicia.
animus retardat᷑. Nullus adhiic
mortis arciculus erũpit: & quasi
p̃sentẽ hanc cotidie conspicit. Qͥa
enĩ uita hȩc indesinent᷑ labitur.¬
spes ei uiuendi funditus ampitat᷑
Bene gͦ de diebus p̃tereuntuꝰ dr̃.
consumpti sunt absq ulla spe:
Dosiaꝑte diceret᷑ Mentis fidu.

Expanded text:
rent per curam. Dura etenim mente abesse rent per curam. Dura etenim mente abesse mors longe creditur, etiam cum sentitur. Sicque a carne anima solvitur, ut erga praesentia immoderato amore se retinens, dum ad aeternum supplicium ducitur, hoc ipsum quoque nesciat quo ducitur; et deserens quae amare cum termino noluit, repente sine termino invenit quae nunquam praevidit. At contra rectorum mens ad aeternitatis intentionem tenditur, etiam cum praesens eam feliciter vita comitatur. Magna carnis salute utitur, nec tamen ejus fiducia animus retardatur. Nullum adhuc mortis articulum erumpit, et quasi praesentem hanc quotidie conspicit. Quia enim vita indesinenter labitur,spes ei vivendi funditus amputatur. Bene ergo de diebus praetereuntibus dicitur: Consumpti sunt absque ulla spe. Ac si aperte diceretur: Mentis fi
Abbreviated transcription (Latin):
Reꝓboꝵ mens erga dies uitȩ p̃sen¬
tis. tanto amore constringit᷑: ut
sic semꝑ hic appetant uiuere: qui¬
tinꝰ si ualeant. uiuendi cursũ desi¬
derent nunquã finire. Cogitare
quippe uentura despiciunt: spem
totã in rebus transeuntibꝰ ponuntꝰ
habere nulla nͥ q̃ p̃tereunt coneu¬
piscunt. Cumq nimis transeunta
cogitant: & mansura nullatenus
sꝑant: sic cecitate insensibili. cordis
oculus claudit᷑: ut ȩt̾nȩ luci nul¬
latenus intendat᷑. Unde fit. ut se¬
pe iam corpꝰ molestia quatiat᷑. &
uicina mors uirtutẽ uitalis spc̃
incidat: nec tam̃ curare q̃ mundi
sunt desinant. Iamq eos ultro ad
iudiciũ ꝑtrahit: & tam̃ ipsi ordina¬
tione sollicita. rebus transeuntibꝰ
occupati: nil aliud cogitant nͥ in
hoc mundo adhuc qualit̾ uiuaq̃
Relinquenda om̃ia. quasi possiden¬
da disponunt: qͥa spes uiuendi ñ
frangit᷑ : etiã cũ uita t̾minat᷑. lam
ad iu̾diciũ trahunt᷑ ꝑ sententiam:
& tam̃ adhiic habendis rebus inhe¬

Expanded text:
rum mens erga dies vitae praesentis tanto amore constringitur, ut sic semper hic appetant vivere, quatenus, si valeant, vivendi cursum desiderent nunquam finire. Cogitare quippe ventura despiciunt, spem totam in rebus transeuntibus ponunt, habere nulla nisi quae praetereunt concupiscunt. Cumque nimis transeuntia cogitant, et mansura nullatenus sperant, sic caecitate 254 insensibili cordis oculus clauditur, ut aeternae luci nullatenus intendatur. Unde fit ut saepe jam corpus molestia quatiat, et vicina mors virtutem vitalis spiritus incidat, nec tamen curare quae mundi sunt desinant. Jamque eos ultor ad judicium pertrahit; et tamen ipsi, ordinatione sollicita rebus transeuntibus occupati, nihil aliud cogitant nisi in hoc mundo adhuc qualiter vivant. Relinquendo omnia quasi possidendo disponunt, quia spes vivendi non frangitur, etiam cum vita terminatur. Jam ad judicium trahuntur per sententiam, et tamen adhuc habendis rebus inhae
Abbreviated transcription (Latin):
Nubes quippe ad altiora suspen-¬
ditur: sed densata uento impel¬
lit᷑ ut currat: calore autẽ solis
dissipat᷑ ut euanescat. Sic sic ni¬
mirũ corda sunt hominũ. quȩ ꝑ
acceptȩ rationis ingeniũ. ad alta
emicant : impulsa autẽ maligni
sp̃c̃ flatu. prauis desidioꝵ suoꝵ
motibꝰ. huc illucq ꝑtrahuntur
Sed districto respectu suꝑni iu-¬
dicis. quasi solis calore liquefius̃:
& semel locis pęnalibus tradita
ad oꝑationis usum ultra ñ rede.¬
unt. Uir gͥ sc̃s elationis cur sum
defectũq humani generis expͥ-¬
mens: dicat. Sic̃ consumit᷑ nubes
ad inferos non ascend&. Ac si
aꝑte loqueret᷑ dicens. In altum
currendo deficit: qͥ suꝑbiendo
ad interitũ tendit. Quẽ si semel
culpa ad pęnã ꝑtrahit: miscdĩa
ulteriꝰ ad ueniã non reducit. Un.¬

Expanded text:
Nubes quippe ad altiora suspenditur; sed densata vento impellitur ut currat, calore autem solis dissipatur ut evanescat. Sic sic nimirum corda sunt hominum, quae per acceptae rationis ingenium ad alta emicant, impulsa autem maligni spiritus flatu, pravis desideriorum suorum motibus huc illucque pertrahuntur; sed, districto respectu superni judicis, quasi solis calore liquefiunt, et, semel locis poenalibus tradita, ad operationis usum ultra non redeunt. Vir igitur sanctus elationem, cursum defectumque humani generis exprimens dicat: Sicut consuferos non ascendet . » Ac si aperte loqueretur Job, dicens: In altum currendo deficit qui superbiendo ad interitum tendit. Quem si semel culpa ad poenam pertrahit, misericordia ulterius ad veniam non reducit.
Abbreviated transcription (Latin):
pupillus ñ incongrue dr̃: cuiꝰ resur¬
gentis uitã. iam qͥdem ꝑ fidẽ seqͥt᷑:
sed necdũ ꝑ speciẽ contemplat᷑. Suꝑ
pupillum uͦ heretici irruunt: cũ
humilitatẽ fidelis popłi. importu.¬
nis. falsisq allegationibus affligt̃
Et tam̃ amicus. ẽ. quẽ nituntur
subuertere: quia fidelis dĩ popłs.
ipsos quoq quos ꝑsequentes tolerat:
amando non desinit ad ueritatẽ
uocare. Sed inter hȩc sciendum ẽ:
quia sci uiri nec sustinere falsa ꝑ
infirmitatẽ mȩtuunt: nec lesum¬
quã a ueritate conticescunt. Unde¬

Expanded text:
 resurgentis vitam jam quidem per fidem sequitur, sed necdum per speciem contemplatur. Super pupillum vero haeretici irruunt, cum humilitatem fidelis populi importunis falsisque allegationibus affligunt. Et tamen amicus est quem nituntur evertere, quia fidelis Dei populus ipsos quoque quos persequentes tolerat amando non desinit ad veritatem vocare. Sed inter haec sciendum est quia sancti viri nec sustinere falsa per infirmitatem metuunt, nec laesi unquam a veritate conticescunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Quodcũq potest manꝰ tua
facere. instanter oꝑare: quia nec
opus. nec ratio. nec scientia. nec sa¬¬
pientia erit apud inferos quo tu
ꝓperas. Nequaquã gͦ ad uidenda
bona oculus reuertit᷑: quia retri-¬
butionẽ suã mens inueniens. ad
oꝑationis usum. nullatenꝰ reuocat᷑
Quia gͥ fugit om̃e qł cernit᷑: &¬
uentus. ẽ. uita mea: nec reu̾tet᷑
oculus meus. ut uideat bona:
Cursũ qͥppe p̃sentiũ contẽplatꝰ.
ait. Memento qͥa uentꝰ. ẽ. uita
mea. Et̾nitatẽ uͦ sequentiũ con¬
siderans: adiunx̾. Nec reuercẽt᷑
oculus m̃s: ut uideat bona. Ubi
apte quoq uniuersi humani gẽ¬
neris. a redemptionis miinere de¬
stituti. uocẽ ꝓtinꝰ sumit dicens:
sus quippe hominis. ẽ. misodĩa
redemptoris: quȩ insensibilitatis
nr̃ȩ duriciã cũ respicit emollit

Expanded text:
ait: Quodcunque potest manus tua ait: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec ratio, nec scientia, nec sapienproperas . » Nequaquam ergo ad videnda bona oculus revertitur, quia retributionem suam mens inveniens ad operationis usum nullatenus revocatur. Quia igitur fugit omne quod cernitur, et ventus est vita mea, nec revertetur oculus meus ut videat bona. » Cursum quippe praesentium contemplatus, ait: « Memento quia ventus est vita mea. Aeternitatem vero sequentium considerans adjunxit: Nec revertetur oculus meus ut videat bona. Ubi apte quoque universi humani generis a redemptionis munere destituti vocem protinus sumit, dicens: sus quippe hominis est misericordia Redemptoris, quae insensibilitatis nostrae duritiam, cum respicit, emollit.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ꝓmerendȩ ueniȩ ulteriꝰ ñ redi.¬
tur: recte subiungit᷑. N ec reu̾¬
tet᷑ oculus meus: ut uideat bo¬
na. Ad uidenda bona extincti
oculus non redit: quia ad exhiben¬
da recta opera. exuta carne ani-¬
ma. non recurrit. Hinc. ẽ. quod¬
diues quẽ inferni flãma crucia¬
bat: quia sem&e ipsum reparare o¬
perando non possae. agnouerat:
Nam nequaquã sibi. sed relictis
fr̃ibus ꝓdesse satagebat dicens. Ro¬
go te pat̾ abraham: ut mittas la¬
⁊arũ in domũ patris mei. Habeo
enĩ quinq fr̃s: ut testet᷑ illis. ne
& ipsi ueniant in hc̃ locũ torm̃to¬
rũ. Sol& nãq mestũ animũ spes
uel falsa refouere: sed ut pęnã suã
repbi grauiꝰ sentiant: & spem de
u̾enia amitcunt. Unde flammis
ultricibus traditus. ñ sibi ut di¬
ximꝰ sed opitulari fribus concupi¬
uit: quia nũquã se ignium carere
tormentis. adiuncto desperationis
supplicio. agnouit. Hinc salomon

Expanded text:
nem promerendae veniae ulterius non redinem promerendae veniae ulterius non reditur, recte subjungitur: CAPUrtatur oculus meus, ut videat bona. - Ad videnda bona exstinctus oculus non redit, quia ad exhibenda recta opera exuta carne, anima non recurrit. Hinc Salodives quem inferni flamma cruciabat, quia semetipsum reparare operando non posset agnoverat; nam nequaquam sibi, sed relictis fratribus prodesse satagebat, dicens: Rogo te, pater Abraham, ut mittas eum in domum patris mei. Habeo enim quinque fratres, ut testet ipsi veniant in locum hunc tormentorum . Solet namque moestum animum spes vel falsa refovere. Sed ut poenam suam reprobi gravius sentiant, et spem de venia amittunt. Unde, flammis ultricibus traditus, non sibi, ut diximus, sed opitulari fratribus concupivit, quia nunquam se ignium carere tormentis, adjuncto desperationis supplicio, agnovit. Hinc Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
bit. Sc̃i autẽ uiri qͦ ad ȩt̾na cor e¬
leuant: eo quã breue sit qđ fine
claudit᷑ pensant: & eo eorũ sensibꝰ
uilescit qđ p̃terit: quo intellectu
radiante. illud interluc& qđ ac¬
ceptũ nũquã recedit. Cũq infini¬
tatẽ ꝑhennitatis aspiciunt: neqͣquã
iam ꝓ magno desidant. qͥcqͥd finis
angustat: sed sublimata mens. extͣ
tempoꝵ t̾minos ducitur: etiã cũ
carne in tempore tenet᷑: & tanto
altius finienda despicit: quanto ue¬
riꝰ infinita cognoscit. Sed hȩc ipsa
humanȩ brȩuitatis consideratio:
auctori nr̃o magnę uirtutis oblã¬
tio. ẽ. Unde recte nc̃. cũ dep̃catione.
ĩmolatio eiusdem uirtutis offert᷑.
cũ dicit᷑. Memento. qͥa uentus est
uita mea. Ac si aperte diceretur:
Transeuntẽ uttã. uelocit̃ benigniꝰ re¬
spice: quia & tanto a te uideri mi.¬
sericordiꝰ debeo: quanto ipse a consi¬
deratione breuitatis meȩ. oculos
non auerto. Sed qͥa dũ breuitas
uitȩ p̃sentis abscidit᷑: ad oꝑatio¬

Expanded text:
d aeterna cor elevant, quam breve sit quod fine clauditur pensant; et eo eorum sensibus vilescit quod praeterit, quo intellectu radiante interlucet quod acceptum nunquam recedit; cumque infinitatem perennitatis aspiciunt, nequaquam jam pro magno desiderant quidquid finis angustat. Sed sublevata mens extra temporum terminos ducitur, etiam cum carne in tempore tenetur; et tanto altius finienda despicit, quanto verius infinita cognoscit. Sed haec ipsa humanae brevitatis consideratio auctori nostro magnae virtutis oblatio est. Unde recte nunc cum deprecatione immolatio ejusdem virtutis offertur, cum dicitur: Memento quia ventus est vita mea. Ac si aperte diceretur: Transeuntem velociter benignus respice, quia et tanto a te videri misericordius debeo, quanto ipse a consideratione brevitatis meae oculos non averto. Sed quia dum tempus 255 vitae praesentis absciditur, ad operatio
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ subleuata immenso munere
exultat: etiã temptatione pulsa¬
ta. quid sit inueniat. Sic helias
& uisitatus diluculo sermone cę¬
los aꝑuit: & tam̃ ꝓbatus subito.
infirmꝰ ꝑ desertum fugiens. unam
mulierem expauit. Sic paulus ad
t̾ciũ cȩlũ ducit᷑: paradisi penetranᷤ
secreta considerat: & tam̃ ad sem&¬
ipsum rediens. contra carnis bel-¬
lũ laborat. Legem aliam in mem¬
bris sustin&e: cuiꝰ rebellione. in se¬
munere subleuat: & abstracto pau¬
lulum. ipsum sibi hominẽ demon¬
strat. Quod eo usq ꝓculdubio pa¬
tim᷑: quo de tersa funditus labe
peccati. ad ꝓmissȩ incorruptionis
substantiam reformem᷑. Unde

Expanded text:
quae sublevata immenso munere quae sublevata immenso munere exultat, etiam tentatione pulsata, quid sit, inveniat. Sic Helias, et visitatus desuper, sermone coelos aperuit, et tamen probatus, subito infirmus per deserta fugiens, nimium mulierem expavit. Sic Paulus ad tertium coelum ducitur, paradisi penetrans secreta considerat, et tamen ad semetipsum rediens, contra carnis bellum laborat , legem aliam in membris sustinet, cujus in se rebellione munere sublevat, et abstracto paululum, ipsum sibi hominem demonstrat. Quod eo usque procul dubio patimur, quo detersa funditus labe peccati, ad promissae incorruptionis substantiam reformemur.
Abbreviated transcription (Latin):
tis exaltat. Sed notandũ qđ ds̾.
postquã diliculo uisitat. subito
hominẽ ꝓbat: quia & accedendo
corda nr̃a ad uirtutes ꝓuehit: &
recedendo. concuti temptatione
ꝑmitcit. Si enĩ post uirtutum
miinera. nulla temptatione concu¬
tit᷑. hȩc se habere animꝰ ex semae¬
ipso głatur. Ut gͦ & firmitatis do¬
na hãbeat. & infirmitatẽ suã hu¬
manit̾ agnoscat: ꝑ accessum grę
ad alta sustollit᷑: & ꝑ recessũ. qͥd
ex sem& ipso sit ꝓbatur. Qđ̃ bene
nobis ex historia sacrȩ lectionis in.¬
nuit᷑ : quia salomon & diuinitus
accepisse sapientiã: & tam̃ pꝰ acce¬
ptã eandem sapientiã. meretricũ¬
statĩ pulsatus questione memorat᷑
Mox enĩ ut grãm tantę reuelati¬
onis accȩpit: certam̃ turpiũ mu-¬
lierũ ꝑtulit: quia nimirũ sepe
cũ mentẽ nrãm concessis uircu¬
tibus respectus intimȩ largita¬
tis illuminat: hanc ꝓtinꝰ etiam
lubricȩ cogitationes turbant: ut

Expanded text:
tis exaltat. Sed notandum quod Deus tis exaltat. Sed notandum quod Deus postquam diluculo visitat, subito hominem probat, quia et accedendo corda nostra ad virtutes provehit, et recedendo concuti tentatione permittit. Si enim post virtutum munera nulla tentatione concutitur, has se habere animus ex semetipso gloriatur. Ut ergo et firmitatis dona habeat, et infirmitatem suam humiliter agnoscat, per accessum gratiae ad alta sustollitur, et per recessum quid ex semetipso sit probatur. Quod bene nobis ex historia sacrae lectionis innuitur , qua Salomon et divinitus accepisse sapientiam, et tamen post acceptastatim pulsatus quaestione memoratur. Mox enim, ut gratiam tantae revelationis accepit, certamen turpium mulierum pertulit: quia nimirum saepe cum mentem nostram concessis virtutibus respectus intimae claritatis illuminat, hanc protinus etiam lubricae cogitationes turbant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nificatur homo sp̃itali miinere:
sed tam̃ caro. ẽ. Et uias eius post
miinera districte consideras: sed
tam̃ si remota pietate iudicetur.
pondus qđ de tua subtilitate im¬
min&. ferre nec subleuatus ad iu¬
sticiã sp̃s ualce: qͥa & si hc̃ ultra
se tua dona dilatant: ad inqui¬
stru nesciat. qͥa diluculũ dr̃. eĩ
iam nocturna tempora. in clari¬
tatẽ lucis mutantur : Nosttaq
noctis tenebris p̾mim᷑: cũ ꝑpe¬
tratione iniquitatis obscuram
Bed nox in lucẽ uertit᷑: cũ erro¬
ris nr᷑i obscuritas. ueritatis cogni¬
tione radiat᷑. Nox in lucẽ uer¬
tit᷑: cũ corda nr̃a iusticiȩ fulgor
illuminat: quȩ cecitas culpȩ depͥ¬
mebat. Hoc diliiculũ discipłoꝵ
mentibus oriri paulus apłs aspe.¬
xerat: cũ dicebat. Nox p̃cessit.
dies autẽ appropinquauit. Dilii¬
culo gͦ nos dñs uisitat: qͥa erro¬
ris nr̃i tenebras. luce suȩ condit¬
onis illustrat: contemplationis
munere subleuat: in arcẽ uirtu.¬

Expanded text:
nificatur homo spiritali munere, nificatur homo spiritali munere, sed tamen caro est; et vias ejus post munera districte consideras, sed tamen si remota pietate judicetur, pondus quod de tua subtilitate imminet, ferre nec sublevatus ad justitiam spiritus valet, quia etsi hunc ultra se tua dona dilatant, ad inquistrum nesciat quia diluculum dicitur cum jam nocturna tempora in claritatem lucis mutantur? Nos itaque noctis tenebris premimur cum perpetratione iniquitatis obscuramur. Sed nox in lucem vertitur cum erroris nostri obscuritas veritatis cognitione irradiatui Nox in lucem vertitur cum corda nostra justitiae fulgor illuminat, quae caecitas culpae deprimebat. Hoc diluculum discipulorum mentibus oriri Paulus aspexerat cum dicebat: Nox praecessit, dies autem appropinquavit . Diluculo ergo nos Dominus visitat, quia erroris nostri tenebras luce suae cognitionis illustrat, contemplationis munere sublevat, in arcem virtu