comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut significaret. qr corpus qd̾
de cõmuni humani generis t̃¬
ra nascendo susceꝑat. resurgen¬
do iam suꝑ t̾rena omĩa suble¬
uatũ. cęlesti uir tute induerat.
In monte apparuit: ut admo¬
neret fideles si illic celsitudinẽ.
resurrectionis eiꝰ cuprunt ui¬
dere:. hic ab infimis cupiditati¬
b ad suꝑna studeant desideria
omen uero galileȩ quid
mysterũ salutaris cont̾ineat.
patrũ expositione notissimũ
ẽ: s non absre ẽ. sepiꝰ uerbi hu¬
qd̃ semꝑ necesse ẽ. animo reti¬
nere:. Galilea qͥppe: transmigͣ¬
tio facta. uel reuelatio int̃pre¬
tatur. Utraq enĩ interp̃tatio no¬
minis. adunũ finẽ respicit.
Siqͥdem supra legimus dixisse
angłm mulierib. ite dicite. diᷤ¬
cipłis eius qr surrexit. & ecce p̃¬

Expanded text:
sed significat quia corpus, quod de communi humani generis terra nascendo susceperat, resurgendo jam super terrena omnia sublevatum, coelesti virtute induerit. In monte apparuit, ut admoneret fideresurrectionis ejus cupiunt videre, hic ab infimis cupiditatibus ad superna studeant desideria omen vero Galilaeae quid mysterii salutaris contineat, crebra Patrum expositione notissimum est. Sed non ab re est saepius verbo quod semper necesse est animo retinere. Galilaea qatio facta, vel revelatio dicitur. Utraque autem interpretatio nominis ad unum finem respicit, siquidem supra jam legimus dixisse angelum mulieribus: Ite, dicite discipulis ejus quia surrexit; et ecce p
Abbreviated transcription (Latin):
cedit discipłos in galileã ut in¬
deat᷑ ab eis. sequunt᷑ illi ce ui¬
dentes eũ adorant: nisi quia
ne ad uitã de morte transmi
Cui uisioni congruit illud. qd̃
galilea etiã reuelatio int̾preta¬
tur. Tunc gͥ reuelata facie sic̃
apłs testatur głam dñi specu¬
lantes in eandem imaginẽ trais¬
formamur: qͥcũq mͦ reuelamꝰ
ei uiam nr̃am. eiusq uestigia
fide sequimur ñ ficta. & uiden¬
tes inquit adorauer̃t: quidam
aut̃ dubitauert̃. Si querimus
unde dubitauer̃t qui uidentes
dum̃ adorauer̃t: nulla magis
causa occurrit. quã ea euius lu¬
cal memunt cum ipio rerir rrc¬
tionis suȩ die discipłis eum ap¬
paruisse narraret. Tonturbati

Expanded text:
cedit discipulos in Galilaeam, ut videatur ab eis, sequuntur illi et videntes eum adorant, nisi quia ne ad vitam de morte transmigCui visioni congruit illud, quod Galilaea etiam revelatio interpretatur. Tunc etenim revelata facie, sicut Apostolus testatur, gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur, quicunque modo revelamus ad eum viam nostram, ejusque vestigia fide sequimur non ficta. Et videntes, inquit, eum adoraverunt: quidam autem dubitaverunt. Si quaerimus unde dubitaverint, qui videntes Dominum adoraverunt, nulla magis causa occurrit, quam ea cujus Lucas meminit cum ipso resurrectionis suae die discipulis eum apparuisse narraret, conturbati
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uenientes uidert: atq ita
eẽ ut mulier dixerat credider̃t.
& de his ꝓtinus scriptũ est. Abi¬
ert̃ gͦ discipł ad semetipsos: ac
deinde subiungit᷑. Maria aut̃
stabat ad monumentũ foris plo¬
rans. Qua in re pensandũ est:
huiꝰ mulieris mentẽ quanta uis
amoris accenderat: quȩ a mo¬
numento diũ etiã discipłis re

Expanded text:
atque ita esse, ut mulier dixerat, crediderunt, et de his protinus scriptum est: Abierunt ergo discipuli ad semetipsos. Ac deinde subjungitur: Maria autem stabat ad monumentum foris plorans. Qua in re pensandum est hujus mulieris mentem quanta vis amoris accenderat, quae a monumento Domini, etiam di
Abbreviated transcription (Latin):
monuinentũ. Certe iã monu¬
mentũ uacuũ uiderat: ĩasub¬
latũ dnm̃ nuntiarat. Qͥo est
qd̾ se iterũ inelinat: iterum
uidere desiderat: S amanti
semel aspexisse non sufficit qr
uis amoris intentionẽ multi¬
plicat inqͥsitionis. Quesiuit gͥ
yrius: & minime inuenit. Per¬
seuerauit ut quereret:unde
&e contigit ut inueniret. Actũ¬
q ẽ. ut desideria dilata cresce¬
rent: ce crescentia caꝑent qd̃
inuenissent. hinc est enim qd̾
de eodẽ sponso eccliex in canti¬
cis canticoꝵ dicit. In lectulo
meo per noctem quesiuiquẽ
diligit anima mea. Quesiui
illum &e ñ inueni. surgã & cir

Expanded text:
entum. Certe jam monumentum vacuum viderat, jam sublatum Dominum nuntiaverat; quid est quod se iterum inclinat, iterum videre desiderat? Sed amanti semel aspexisse non sufficit, quia vis amoris intentionem multiplicat inquisitionis. Quaesivit ergo prius, et minime invenit; perseveravit ut quaereret, unde et contigit ut inveniret, actumque est ut desideria dilata crescerent, et crescentia caperent quod invenissent. Hinc est enim quod de eodem sponso Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Iu lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea; quaesivi i
Abbreviated transcription (Latin):
uentionis. ingeminat dicens.
Quesuu illũ. & non inueni.S:
qr diu inuentio ñ elongat. si
inqͥsitio non desistat: adiun¬
git. Inuenert me uigiles qui
custodiunt ciu atẽ. Nũ quẽ¬

Expanded text:
ventionis ingeminat dicens: Quaesivi illum et non inveni. Sed quia diu inventio non elongat, si inquisitio non desistat, adjungit: Invenerunt me vigiles qui custodiunt civitatem. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
bat. que non inuenerat: Flebat
inqͥrendo: & amoris sui igne sue¬
censa. eiꝰ que ablatũ credidit
ardebat desiderio. Unde conti¬
git ut eũ sola tẽ uideret. quȩ
remansit ut quereret: quia ni¬
mirũ uirtus boni oꝑis ꝑseue¬
rantia est. & uoce ueritatis di¬
citur. Qui autem ꝑseuerauerit
usq in finẽ: hic saluus erit. &
p̃cepto legis. cauda hostiȩ in
sacrificio iubet᷑ offerri. In cau¬
da qͥppe: finis ẽ corporis. & il¬
le bene imnmolat: qui sacrifici¬
um boni oꝑis. usq ad finẽ de¬
bite ꝑducit ac̃tionis. Hĩc io¬
seph. int̾ reliqͦs frẽs talarem
tunicã habuisse describitur.
Tunica qͥppe usq ad talum est:
bonũ opus usq ad consũmati

Expanded text:
uem non invenerat, flebat inquirendo, et amoris sui igne succensa, 1546 ejus quem ablatum credidit ardebat desiderio. Unde contigit ut eum sola tunc videret, quae remansit ut qumirum virtus boni operis perseverantia est: ut voce Veritatis dicitur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit, et precepto legis cauda hostiae in sacrificio iubetur offerri. In cauda quippe finis est corporis, et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Hinc Ioseph inter retunicam habuisse describitur . Tunica vero usque ad talum, est bonum opus usque ad consummati
Abbreviated transcription (Latin):
astissimum mariȩ uirgi¬
nis uterum sponsi uirgi
plenissime collaudarem: si mes¬
sem meterem. quã ñ seminarẽ.
Deniq sic apłs dicit. Quecumq
seminauerit homo. hec & me¬
tet. Uerum ẽ. Omĩno uerũ est.¬

Expanded text:
astissimum Mariae virginis uterum, sponsae virginplenissime collaudarem, si messem meterem quam non seminarem, de qua sic Apostolus dicit, Quaecumque seminaverit homo, haec et metet . Verum e
Abbreviated transcription (Latin):
dũ aduersus eos uł maxime
q̃ui conditorẽ latrant: & hinc con¬
inde de ueteri testam̃to que
ñ intelligunt testimonia con¬
gregantes. simplicium corda
b meis. Audiunt occidã. & ñ¬
auc̃: unt uiuificabo. audiunt
ꝑcutiam .&. audire contemnuis
& ego sanabo. Istiusmodi eccasi¬
onib ereatorem calum niantur.
Igitur antequã interpret̃ quẽ
sensũ habeant ego interficiam
& iiiiiificabo. ꝑcutiam & sanabo.
obponã eis restimonium eugłi.
Innumerabiles quippe hereses
sunt. qui eugłium sedm lucã
recipiunt. Si ꝓpterea cruentꝰ
& uiuificabo. ꝑcutiam & sana¬
bo. manifestissimũ ẽ & iħm ip¬
sius eẽ filium: eadem siqͥdẽ de
eo scripta sunt. Eece hic positꝰ
est in ruinã. & in resurectionẽ
multoꝵ in isrł. Non in resur¬
rectionẽ tantũ: s & in ruinam
Si malũ ẽ interficere: malũ sit
ꝙ in ruinã uenire. Sermo¬

Expanded text:
dum adversus eos vel maxime, qui contra Conditorem latrant, et hinc inde de veteri Testamento, quae non intelligunt, testimonia congregantes, simplicium corda bus meis . Audiunt, occidam, et noaudiunt, vivificabo: audiunt, percutiam, et audire contemnunt, et ego sanabo. Istiusmodi occasionibus Creatorem calumniantur. Igitur antequam interpretetur quem sensum habeat: Ego interficiam et vivificabo, percutiam et sanabo, opponInnumerabiles quippe haereses sunt, quae Evangelium secundum Lucam recipiunt. Si propterea cruentuset vivificabo: percutiam, et sanabo, manifestissime est et Jesum ipsius esse Filium; eadem siquidem de eo scripta sunt: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel. Non in resurrectionem tantum, sed et in ruinam. Si malum est interficere, malum sit et in ruinam venire.
Abbreviated transcription (Latin):
ui: & colligo ubi ñ sparsi. Dicat
filiꝰ marie. Meto ubi ñ semina¬
iII. & colligo ubi ñ sparsi. Bicat¬
& maria. Et̃ ego te fili im meũ¬
generaui: & uirginitatẽ meam
non uiolaui. Regnũ teneo uir¬
ginitatis. & regem genui casti¬
tatis. Ingrediẽtem & egredientẽ
habui in palatio uentris filium
suꝑni imꝑatoris: & de manibus
meis non amisi clauẽ regi pu¬
doris. Porta facta sũ celi. ianu¬
a facta sũ filio dĩ. Illa porta sum
clausa. quã inuisione diuma
ihezechiel uidit ꝓpħa. de. qua
in me dicit ꝓpħizans. Porta hec¬

Expanded text:
icat suae, Meto ubi non seminavi, et colligo ubi non sparsi. Dicat et Maria: Et ego te filium generavi; sed virginitatem meam non violavi: regnum tenui virginitatis, et regem genui castitatis: ingredientem et egredientem habui in palatio ventris Filium imperatoris, et de manibus meis non amisi clavem regii pudoris. Porta facta sum coeli; janua facta sum Filio Dei. Illa porta facta sum clausa, quam in visione divina Ezechiel vidit propheta, de qua in me dicit prophetizans. Vidi po
Abbreviated transcription (Latin):
lamabi:. Uectes eiꝰ uq ad segre:
uitulai.⁊ const̃nantẽ. Per ascensi :
enĩ leuith flens ascendet: & in ui¬
a oronaim clamore contritionis
leuab̃t̃. Aquȩ enĩ nemrim. deser¬
te er̃t. qr aruit herba. defecit ger¬
men: uireꝰ ꝯm̃is interiit. Scd̾m
magnitudinẽ eꝑ̾is: & uisitatio eoꝵ

Expanded text:
 vectes eius usque ad Segor vitulam conternantem per ascensum enim Luith flens ascendet et in via Oronaim clamorem contritionis levabunt aquae enim Nemrim desertae erunt quia aruit herba defecit germen viror omnis interiit secundum magnitudinem operis et visita
Abbreviated transcription (Latin):
aut semini eiꝰ. ut heres eẽt mun¬
di: s ꝑ iusticiam fidei. Si enim
exinanita ẽ fides: abolita ẽ pro¬
missio. Lex enĩ iram oꝑat᷑. Ibi e¬
nĩ ñ est lex. nec p̃uaricatio. Ido
ex fide. ut scđm grãm firma

Expanded text:
aut semini ejus, ut haeres esset mundi, sed per justitiam fidei. Si enim exinanita est fides, et evacuata est promissio: lex enim iram operatur; ubi enim non est lex, nec praevaricatio.» «Ideo ex fide, ut secundum gratiam firma
Abbreviated transcription (Latin):
ditq ascalonẽ. & ꝑcussit ibi tri¬
ginta uiros. Quoꝵ allatas ues¬
tes: dedit his qͥ problẽma solue¬
rant. Iratusq nimis ascendit
in domũ patͥs sui: uxor autem
eiꝰ accepit maritũ. unũ de ami¬
cis eius ꝓnubis. Post aliquantum
autẽ tẽporis. cũ dies triticee meᷤ¬
sis instaret. uenit sanson inuise¬
re uolens uxorẽ suã: & attulit
ei hedũ de capris. Cũq cubicłm
eiꝰ solito uellet intrare: ꝓhibuit
eũ pat̾ illius dicens. Putaui quod
odisses eã. & ideo tradiduillã ami¬
cotuo: s habet sororẽ quȩ iuni¬
or ce pulchrior illa est: sit tibi
ꝓ illa uxor. Cui respondit san¬
son. Ab hac die ñ erit culpa inme
contra philisteos: faciam enim uo

Expanded text:
ditque Ascalonem et percussit ibi triginta viros quorum ablatas vestes dedit his qui problema solverant iratusque nimis ascendit in domum patris sui uxor autem eius accepit maritum unum de amicis eius et pronubis post aliquantum autem temporis cum dies triticeae messis instarent venit Samson invisere volens uxorem ei haedum de capris. Cumque cubiculum ejus solito vellet intrare, prohibuit eum pater illius dicens: Putavi quod odisses eam, et ideo tradidi illam amico tuo: sed habet sororem, quae junior et pulchrior illa est, sit tibi pro ea uxor. Cui respondit Samson: Ab hac die non erit culpa in me contra Philisthaeos: faciam enim vo
Abbreviated transcription (Latin):
cib: &e de forte ẽ egressa dulcedo.
Nec potuert dicere ꝑtres dies ꝓ¬
positionẽ soluere. Le. iiͣ¬
umq adeẽt dies septimꝰ: dixer̃t
ad uxorẽ. sanson. blandire ui¬
ro tuo: & suade. eiut indicet tibi
qͥd significet ꝓblema. Qd̃ si face¬
re nolueris: incendemꝰ te. & do¬
mũ patris tui. An iccirconos
uocastis ad nuptias: ut spolia¬
retis: Quȩ fundebat apud
sanson lacrimas: & querebat᷑
dicens. Odistime oe ñ diligis:
iccirco ꝓblema qd̾ ꝓposiustifi¬
lus populi mei ñ uis mͥ expõn̾e.
at ille respondit. Patrimeo ce
mat meȩ nolui dicere: & tibi
indicare potero: Septẽ gͥ dieb
conuiuii flebat apud eũ: tandẽ¬

Expanded text:
cibus et de forte est egressa dulcedo cibus et de forte est egressa dulcedo nec potuerunt per tres dies propositionem solvere cumque adesset dies septimus dixerunt ad uxorem Samson blandire viro tuo et suade ei ut indicet tibi quid significet problema quod si facere nolueris incendimus et te et domum patris tui an idcirco nos vocastis ad nuptias ut spoliaretis quae fundebat apud Samson lacrimas et querebatur dicens odisti me et non diligidcirco problema, quod proposuisti filiis populi mei, non vis mihi exponere. At ille respondit: Patri meo et matri nolui dicere, et tibi indicare potero? Septem igitur diebus convivii flebat apud  Vulg. ante
Abbreviated transcription (Latin):
hoc patͥ & matͥ noluit indicare.
Descenditq & locutꝰ est mulieri
quȩ placuerat ocłis eiꝰ. & post
aliqͦt dies reuertens ut acciꝑet
eã. declinauit ut uideret cada¬
uer leonis: de ecce examen apũ
in ore leonis erat. ac fauus mel¬
lis. Qũẽ cum sũpsisset in mani¬
b comedebat in uia:. ueniensꝙ
ad patrem suum & matrem dedit
eis partẽ: qui & ipsi comederunt.
Nec tamen eis uoluit indicare: qd
mel de corpore leonis assũpserat.
ad mulierẽ. &e fecit filiosuo
sanson conuiuiũ: sic eni iuuenes
facere consueuerant. Lum gͥ ci¬
ues loci uidissent eũ: dederunt
ci sodales triginta qͥ ẽẽnt cum
eo. Quib locutus est sanson. Pro¬
ponã uobis ꝓblẽma. qd si solue¬
ritil. ⁊ intra sept̾ẽ dies conuirda
bo uobis triginta sindones. &e to¬
tidẽ timicas. Sin autẽ. non pote¬
ritis soluere: uos dabitis mͥ trigin¬
ta syndones. & eiusdem numeri
tunicas. Qui responderunt ei.
cłpone ꝓblema: ut audiamus.
dixitq eis. De comedente. exiuit

Expanded text:
 noluit indicare descenditque et locutus est mulieri quae placuerat oculis eius et post aliquot dies revertens ut acciperet eam declinavit ut videret cadaver leonis et ecce examen apium in ore leonis erat ac favus mellis quem cum sumpsisset in manibus comedebat in via veniensque ad patrem suum et matrem dedit eis partem qui et ipsi comederunt nec tamen eis voluit indicare quod mel de corpore leonis adsumpserat ad mulierem et fecit filio suo Samson convivium sic enim iuvenes facere consuerant cum igitur cives loci vidissent eum dederunt ei sodales triginta qui essent cum eo quibus locutus est Samson proponam vobis problema quod si solveritis mihi intra septem dies convivii dabo vobis triginta sindones et totidem tunicas sin autem non potueritis solvere vos dabitis mihi triginta sindones et eiusdem numeri tunicas qui responderunt ei propone problema ut audiamus dixitque eis de comedente exivit
Abbreviated transcription (Latin):
um: quẽ cottidie. uelut hos¬
tem patior erudelissimũ. S
qͥcũq es ille. attendis qͥd t
fecerit homo: & ñ considłas
qͥd tu feceris deo: cũ enĩ tu
multo grauiora in chm̃ pecea¬
ta cõmi seris: quare ñ dimit¬
tas homini parũ. ut tͥ s dig¬
net᷑ dimittere multũ: Recole
qͥd tͥ in engłio ueritas ipsap¬
miserit: & quã tͥ quodãmodo
eautionẽ fecerit: uel quale te¬
cũ pactum inierit. Si eñĩ di
miseritis in qͥt hominib pec¬
eata eoꝵ: dimittet & uob pat̃¬

Expanded text:
um, quem quotidie velut hosum, quem quotidie velut hostem patior crudelissimum. O quicunque ille es, attendis quid tibi fecerit homo, et non consideras quid tu feceris Deo; cum enim tu multo graviora in Deum peccata commiseris, quare 204 non dimittis homini parum, ut tibi Deus dignetur dimittere multum? Recole quod tibi in Evangelio Veritas ipsa promiserit, et quam tibi quodammodo cautionem fecerit, vel quale pactum inierit. Si enim, inquit, dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis Pat
Abbreviated transcription (Latin):
Uidete dilectissimi fres affectũ
beati uiri: indete magnã &s ad¬
mirabilem caritatẽ. In ꝑsecu
la lapidum ruina quando
alius obliuisei poterat etiã
Rarissimos suos. ille. dño cõ¬
indabat inunicos. Qͥd enu
dicebat cũ lapidaret᷑: Oñe
ne statuas illis hoc peccatũ.
Plus itaq tune illoꝵ dolebat
peccata quã sua uuilnera. płꝰ
illoꝵ impietatem quã suam
mortem. & recte plus. In illo¬
rũ qͥppe iniqͥtate erant mul¬
ta que plangi: in illiꝰ morte
ñ erat qd̾ debuisset doleri.
Illoꝵ impietatem mors seque¬
batur ȩterna: huiꝰ uͦ mortem
uita ꝑpetua. L.¬
mitemur gͦ in aliquo dilec¬
tissimi frẽs tanti magistrifi¬
de: tam p̃clari mr̃is carita¬
tẽ. Diligamꝰ nos hoc animo
in eccła fr̃es nr̃os. quo ille tẽ
dilexit suos in imicos. Sed qͦd
peius ẽ. aliquotiens ñ solum
mimicos ñ diligimꝰ: s neca¬
micis quidem fidem integram
custodimꝰ. Sed dicit aliqͥs. Non
possũ diligere inimicum me¬

Expanded text:
uidete, dilectissimi fratres, affectum uidete, dilectissimi fratres, affectum beati uiri, uidete magnam et mirabilem caritatem. in persecn lapidum ruina, quando alius obliuisci poterat etiam carissimos suos, ille domino commendabat inimicos. quid enim dicebat, cum lapidaretur? domine, ne statuas illis hoc in peccatum. ppeccata quam sua vulnera, plus illorum impietatem quam suam mortem; et recte plus. In illorum quippe iniquitate erant multa quae plangi, in illius autem morte non erat quod debuisset doleri; illorum impietatem mors sequebatur aeterna, hujus autem mortem vita perpetua. Imitemur ergo in aliquo, dilectissimi fratres, tanti magistri fidem, tam praeclari martyris caritatem; diligamus nos hoc animo in Ecclesia fratres nostros, quo ille tunc dilexit inimicos suos. Sed quod pejus est aliquoties non solum inimicos non diligimus, nec amicis quidem fidem integram custodimus. Sed dicit aliquis: non possum diligere inimicum me
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. etiam di filiꝰ diceret᷑. ii.¬
deo gͦ pulchre scriptura di¬
uina filium hominis ad dex¬
teram dĩ patris stare me
i morauit: ut ad confunden¬
dam iudeoꝵ incredulitatẽ
ille martyri ostendetur in
celo. qͥ a ꝑfidis negabat᷑ in
mundo: & illi testimonium ce¬
lestis ueritas daret. eui fidẽ
terrena impietas derogaret.
Unde licet iuxta psalmum qͥ
lectus ẽ preciosa sit in cons¬
pectu dñi mors sc̃oꝵ eiꝰ. si qͥdta¬
m̃ distare int̃ mr̃es potest.
ac triumphali morte p̃cessit.
ac si .c. qͥ erat inferior ordine.
pͥmus factus ẽ passione. & qͥ
erat discipłs gradu. magis¬
ter cepit esse martyrio. eom¬
plens illud qͦd beatus ꝓpb̾a
in psalmo dixit. Qͥd retribu¬
am ciño: ꝓ om̃ib que retri¬
buit mͥ. Retribuere eñĩ pͥmꝰ
uoluit stepħs martyr dño.
qͦd cũ om̃i humano genere
accepit a dño. Mortem enĩ
ost hec subiecit scriptura
saera & ait. Positis autem¬
genib: clamauit dicens. Iñe
ne statuas illis hoc peccatum.

Expanded text:
e etiam Dei Filius diceretur. Ideo ergo pulchre Scriptura divina Filium hominis ad dexteram Dei Patris stare memorauit, ut ad confundendam Iudaeorum incredulitatem ille martyri ostenderetur in caelo, qui a perfidis negabatur in mundo, et illi testimonium caelestis ueritas daret, cui fidem terrena impietas derogaret, unde, licet iuxta psalmum, qui lectus est, pretiosa sit in conspectu domini mors sanctorum eius, si quid tamen distare inter martyres potest, ac triumpac sic, qui erat inferior ordine, prior factus est passione; et qui erat discipulus gradu, magister coepit esse martyrio; complens illud quod beatus propheta in psalmo dixit: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi ? Retribuere enim primus uoluit Stephanus martyr domino, quod cum omni humano genere accepit a domino. mortem enim,t haec subiecit scriptura sacra et ait: positis genibus clamauit dicens: domine, ne statuas illis hoc in peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
nus tuum ad altare. ꝙ ibi
recordatus fueris qr frãt tu¬
us habet aliqͥd aduersum. te:
relinque ibi munꝰ tuum an
te. altare: & uade pͥus recon¬
ciliari frĩ tuo: & tunc ueniess
offeres munꝰ tuum. At nos pug¬
nas habentes intrinsecus. ꝓ
dolos in corde uersantes. qͣsi
qui bonã conscientiam ha¬
beamꝰ presumimꝰ accedere ad
altare: ñ tim̃tes illud qͦd scͥp¬
tũ est. Qͥ manducat & bibit¬
indigne: iudicium sibi man¬
ducat ꝙ bibit. Sed uicu ali¬
quis. Grandis labor ẽ inimi¬
cos diligere: ꝓ. perse quutori¬
b supplicare. Nec nos negamꝰ
frẽs. Non paruus qͥ dẽ labor
ẽ in hoc scło: s grande est
p̃mium in futuro. Per amno¬
rem enĩ hominis inimiei. ef¬
ficieris amicus di. immo non
solũ amicus. sed etiam filius.
sicut ipse dñs dixit. Diligite
immicos uros. bene facite hi

Expanded text:
nus tuum ad altare, et ibi nus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, relinque ibi te altare et uade prius reconciliari fratri tuo et tunc ueniens offeres munus tuum. at nos pugnas habentes intrinsecus et dolos in corde uersantes, quasi qui bonam conscientiam habeamus, praesumimus accedere ad altare non timentes illud, quod scriptuindigne, judicium sibi manducat et bibit . Sed dicit 205 aliquis: grandis labor est inimicos diligere, pro persecutoribus supplicare. Nec nos negamus, fratres, non parvus quidem labor est in hoc saeculo, sed grande erit praemium in futuro; per amorem enim unius hominis inimici efficieris amicus Dei, imo non solum amicus, sed etiam filius, sicut ipse Dominus dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite i
Abbreviated transcription (Latin):
a dño iudicem᷑. Si inqͥt dimi¬
Iseritis: dimittet᷑ uobis. Lc.u.¬
am sepe dixi frẽs: & frequentiꝰ
dicere debeo. Nemo se circũue¬
uiat: nemo se seducat. Qͥ uelu¬
nũ hominẽ in hoc mundo odi¬
o habet. qͥcqͥd deo in oꝑib boniᷤ
obtulerit. totũ ꝑdit: qr ñ m̃ti¬
tur paulus aplłs dicens. Si de¬
dero om̃s facultates meas in
cibos pauꝑum. etsi tradidero
corpus meum ita ut ardeam.
caritatẽ autẽ ñ habuero: ni¬
chil mͥ ꝓdest. Quã rem. etiam
beatus ioħes confirmat diceas.
Omĩs qui non diligit frẽm suũ.
manet in morte. & iterũ. Qui
oportet intelligi: om̃es enĩ inxͦ
frẽs sumꝰ. Nemo itaq sine cari¬
tate de uirginitate p̃sumat.
ieiuniis. nemo de orõib con¬
fidat : qr quandiu inimiciciã
in corde tenuerit. neq istis ne¬
q aliis qͥb libet bonis oꝑib.
placare sibi dñm poterit.
ꝓpicium deum: non dedig¬
netur audire: consilium bo¬
nũ. Audiat non me. s ipsum
dñm suum. Si inqͥt offersmu¬

Expanded text:
a Domino judicemur. Si, inquit, dimiseritis, dimittetur vobis. Jam saepe dixi, fratres, et frequenter dicere debeo, nemo se circumveniat, nemo se seducat; qui vel unum hominem in hoc mundo odio habet, quidquid Deo in operibus bonis obtulerit, totum perdit, quia non mentitur Paulus apostolus dicens: Si dedero omnes facultates meas in cibos pauperum, et si tradidero corpus meam, ut ardeam, caritatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Quam rem etiam beatus Joannes confirmat, dicens: Omnis qui non diligit fratrem suum, manet in morte. Et iterum: Qui oportet intelligi; omnes in Christo fratres sumus. Nemo itaque sine caritate de virginitate praesumat, osynis, nemo de orationibus confidat; qui quandiu inimicitiam in corde tenuerit, neque istis, neque aliis quibuslibet bonis operibus placare sibi Dominum poterit. propitium Deum, non dedignetur audire consilium bonum; audiat non me, sed ipsum Dominum suum. Si, inquit, offers mu
Abbreviated transcription (Latin):
& transferat ab his que ñ di¬
ligit. Hic gͦ minꝰ ubi ñ uult ut
rem aneamus: ibi ampliꝰ. quo
uult ut transeamꝰ: & unde ñ
uult ꝑeamus. Amet gͦ eũ pe¬
trus. ut ab ista mortalitate li¬
bemur: ametur ab eo ioħes.
ut in illa immortalitate ser¬
uem᷑. Sed ista ratione illud os¬
tendit᷑. cur ampliꝰ ioħem quã
petrũ. amauerit xp̃e ñ cur
ampliꝰ petrꝰ quã iohes amaue

Expanded text:
et transferat ab iis quae non diet transferat ab iis quae non diligit. Hic ergo minus, ubi non vult, remaneamus; ibi amplius, quo vult, transeamus, et unde non vult pereamus. Amet ergo eum Petrus, ut ab ista mortalitate liberemur; ametur ab eo Joannes, ut in illa immortalitate servemur. Sed ista ratione illud ostenditur, cur amplius Joannem quam Petrum amaverit Christus, non cur amplius Petrus quam Joannes amave
Abbreviated transcription (Latin):
spe. Ina in tempore ꝑegri¬
nationis: altera in eternitate
mansionis. Ina in labore: al¬
tera in requie. Una in oꝑe ac
tẽplationis. Una in uia: alte
Rgo una bona ẽ. s adhuc m¬
sera. altera melior & beata.
Ista significata ẽ ꝑ apłm petrũ.
illa ꝑ ioħem. Tota hic agitur
ta usq in huiꝰ scłi finẽ : & illie
inuenit finem. Differt᷑ illa cõ¬
plenda post huiꝰ scłi finẽ: sed
l futuro scło non habet fine
Ideo huie dr sequere me: de il¬
lo autẽ sic eum uolo manere
donec ueniam, qͥd ad te: tume
sequere. Qd enĩ ẽ hoe: quan¬
tum sapio. quantũ capio. qͥd ẽ nͥ
maneat donec sempit̃na ueni¬
o redditurus bona: In hac gͥ¬
diligimꝰ: tanto faciliꝰ liberam᷑
a malo. At ipse nos minꝰ dili¬
git. quales nc̃ sumꝰ: & hinci¬
deo liberat. ne. semꝑ tales simꝰ:
ibi uͦ ampliꝰ nos diligit. qm̃ qd
ei displiceat. & qͦd a nob̾ aufe¬
rat non habebimꝰ. Non ob ali¬
ud hic nos diligit. nͥ ut sanet.

Expanded text:
specie; una in tempore peregrispecie; una in tempore peregrinationis, altera in aeternitate mansionis; una in labore, altera in requie; una in via, altemplationis; una declinat rgo una bona est, sed adhuc misera, altera melior, et beata. Ista significata est per apostolum Petrum, illa per Joannem. Tota hic agitur ista usque in hujus saeculi finem, et illic invenit finem; differtur illa complenda post hujus saeculi finem, sed in futuro saeculo non habet finem. Ideo dicitur huic Sequere me; de illo autem: Si eum volo manere donec veniam, quid ad te? tu me sequere. Quid enim et hoc, quantum sapio, quantum capio, quid est hmaneat donec sempiterna venio redditurus bona? Quod apdiligimus, tanto facilius liberamur a malo. At ipse nos minus diligit quales nunc sumus; et hinc ideo liberat, ne semper tales simus. Ibi vero amplius nos diligit, quoniam quod ei displiceat, et quod a nobis auferat, non habebimus. Nec ob aliud hic nos diligit, nisi ut sanet,
Abbreviated transcription (Latin):
cclesia gͥ que fundata ẽ in
xp̃o. elaues ab eo regni celoꝵ
accepit in petro: id ẽ potesta¬
tem soluendi ligandiq peccata.
Iuod ẽ enĩ ꝑ ꝓprietatem in xp̃o
eccłia: hoc est ꝑ significationẽ
petrus in petra. Qua significa¬
tione intelligit᷑ xpistꝰ petra. pe¬
trus eccłia. Hec gͥ eccłia quã sig¬
nificabat petrus. quandiu de¬
git in malis. amando ꝙ seqͣn¬
do xp̃m liberat᷑ amalis. ma¬
gis autẽ seqͥtur in cis qͥ cer¬
tant ꝓ ueritate usq ad mor¬
tem: s inuiuersitati dr. seque¬
re me. Pro qua uiuersitate
passus est xp̃e. de. quo dieit
idem petrus ꝓ nobis passus
ut sequamur uestigia eiꝰ. fece
ꝓpt̃ qͦd ei dictum ẽ sequere me.
Est autẽ & alia uita immortał.
que non ẽ in malis. ubi facie
ad faciem udebimꝰ. qͦd hic ꝑ
specłm & in enigmate uidet᷑.
quando multũ in conspienda
ueritate ꝓficit᷑. Quas itaq ui¬
tas sibi diuinitus p̃dicatas ꝙ
cõmendatas nouit eccłia: qua¬
rũ est una in fide. altera in

Expanded text:
cclesia ergo quae fundatur in Christo, claves ab eo regni coelorum accepit in Petro, id est, potestatem, solvendi ligandique peccata. Quod est enim per proprietatem in Christo Ecclesia, hoc est, per significationem Petrus in petra, qua significatione intelligitur Christus petra, Petrus Ecclesia. Haec igitur Ecclesia, quam significabat Petrus, quandiu degit in malis, amando et sequendo Christum, liberatur a malis. Magis autem sequitur in eis, qui certant pro veritate usque ad mortem. Sed universitati dicitur Sequere me; pro qua universitate passus est Christus, de quo dicit idem Petrus: Christus ut sequamur vestigia ejus . Ecce propter quod ei dictum est: Sequere me. Est alia vita immortalis, quae non est in malis, ubi facie ad faciem videbimus, quod hic per speculum et in aenigmate videtur , quando multum in conspicienda veritate proficitur. Duas itaque vitas sibi divinitus praedicatas et commendatas novit Ecclesia, quarum est una in fide, altera in
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogante. & isto responden¬
uod autẽ in eo qͦd respon¬
dit dũo petrus amo te.
non addit᷑ plus his. hoc res¬
pondit quod de se ipso scie¬
bat: ñ enim quantum ab a¬
lio quolibet diligeret᷑ scire
poterat. qͥ cor alteriꝰ uidere
non poterat. s tam̃ suꝑiori¬
b uerbis dicendo. etiam dñe
tu scis. satis & ipse declara¬
uit. scientẽ dñm int̾rogasse
qͦd interrogauit. Sciebat gͥ
dñs ñ solũ quod diligeret.

Expanded text:
interrogante, et in illo respondeninterrogante, et in illo respondenQuod autem in eo, quod respondit Petrus: Amo te, non addidit, plus his, hoc respondit quod de se ipso sciebat. Non enim quantum ab alio quolibet diligeretur scire poterat, qui cor alterius videre non poterat. Sed tamen superioribus verbis dicendo: Etiam Domine, tu scis, satis et ipse declaravit, scientem Dominum interrogasse, quod interrogavit. Sciebat igitur Dominus non solum quod di
Abbreviated transcription (Latin):
dilexerit dñs. cũ ipsum dñm
plui dilexerit petrus. Nbicũ¬
q euĩ se cõmemorat ioħes. ut
nomine. suo tacito ipse posfit
intelligi. hoc addit qd̾ eum di¬
ligebat iħc. quasi solũ diligẽt.
ut hoc signo discerneret᷑ a cete¬
ris. qͦs om̃s utiq diligebat Qͥd
gͦ nisi amplius se dilectũ cum
hoc diceret uolebat intelligi:
qͦd absit ut mendacit diceret:
Quod autẽ. maius potuit dare¬
iħe maioris erga cum sue dilec¬
tionis indicium: quã ut homo
cũ ceteris condiscipłis suis so¬
cius tante saluns. solus tam̃
discubuerit suꝑ pectus ipsius
saluatoris: porro qͦd apłs pe¬
trus plus aliis dilexerit xp̃m:
possunt quidem documenta
multa ꝓferri. Sed ut longe
in ali÷ non eamꝰ. ipsius tercie
manitestationis dñi paulosu¬
ꝑiore lectione que istam p̃ce¬
dit. satis euidenter apparet.
ubi iut̾rogans eum dixit. di¬
ligis me plus his. qͦd utiq
sciebat. & tam̃ interrogabat.
ut etiam nos qͥ legimꝰ eugłm
amorẽ petri erga illũ. & illo

Expanded text:
dilexerit Dominus, cum ipsum Dominum plus dilexerit Petrus? ubicunque enim se commemorat Joannes, ut nomine suo tacito ipse possit intelligi, hoc addit quod eum diligebat Jesus, quasi solum diligeret, ut hoc signo discerneretur a caeteris, quos omnes utique diligebat. Quid ergo nisi amplius se dilectum, cum hoc diceret, volebat intelligi? quod absit ut mendaciter diceret. Quod autem majus dare potuit Jesus majoris erga eum suae dilectionis indicium, quam ut homo cum caeteris condiscipulis suis socius tantae salutis, solus tamen recubuerit super pectus ipsius Salvatoris? Porro quod apostolus Petrus plus aliis dilexerit Christum, possunt quidem documenta multa proferri; sed ut longe in alia non eamus, in ipsius tertiae manifestationis paulo superius lectione quae istam praecedit, satis ubi interrogans eum dixit: Diligis me plus his? quod utique sciebat, et tamen interrogabat, ut etiam nos, qui legimus Evangelium, amorem Petri erga Dominum, et in illo
Abbreviated transcription (Latin):
& augetur questio. le ii.¬
uantũ gͦ ipse sapio. meli¬
orem qui plus diligit
xp̃m. feliciorem quẽ plus di¬
ligit. xp̃c facile responderẽ:
si iusticiam liberatoris nr̃i mi¬
nus eum diligentis a quo plꝰ
diligit᷑. ꝙ eum plus a quo mi¬
uꝰ diligit᷑. quẽadmodũ dese¬
derem p̃uiderem. Aggredi
gͥ in eius manifesta misce
ti: ꝓ uirib quas ipse don aue¬
rit disputare. Huc usq enim
ꝓposita ẽ: non exposita. Expo
nende uͦ eiꝰ hoc sit exordium.
ut meminerimꝰ in hoc corrup¬
tibili corpore quod aggrauat
animã. uitam nos uiuere mi¬
serã. Sed qͥ iam redẽpti ꝑ me

Expanded text:
 augetur quaestio. Quantum autem ipse sapio, meliorem qui plus diligit Christum, feliciorem vero quem plus diligit Christus, facile responderem; si justitiam Liberatoris nostri minus eum diligentis a quo plus diligitur, et eum plus a quo minus diligitur, quemadmodum defenderem, perviderem. 5. Aggrediar igitur in ejus manifesta miseriti, pro viribus quas ipse donaverit, disputare: hucusque enim proposita est, nnendae vero ejus hoc sit exordium, ut meminerimus in hoc corruptibili corpore, quod aggravat animam , vitam nos miseram vivere, sed qui jam red
Abbreviated transcription (Latin):
diligeret petrus: & tam̃ sip¬
ponamꝰ querentes. qͥs duoꝵ
sit melior. utrir qͥ plus anqͥ
minꝰ diligit. xp̃m. quis dubi¬
tabit respondere eũ qͥ plus
diligit esse meliorẽ: Item si ꝑ¬
ponamꝰ qͥs duoꝵ sit melior.
utrũ quẽ minus an quẽ płꝰ
diligit.xp̃c: eum qui plus a¬
pondebimꝰ meliorẽ. In illa gͦ
cõparatione quã pͥus posui.
petrus ioħi: in hac uͦ altera
ioħes anteponit᷑ petro. Pm¬
de terciam sic ꝓponimus. qͥs
est duoꝵ discipłoꝵ melior. qui
minꝰ quã condiscipłs eiꝰ dili¬
git xp̃m. & plus qͣ condiscipłs
eius diligitur a xp̃o: an ille
quẽ minus quã condiscipłm

Expanded text:
trus. Et tamen si proponamus quaerentes, quis duorum sit melior utrum, qui plus, aut qui minus diligit Christum, quis dubitabit respondere eum qui plus diligit, esse meliorem? Item si proponamus quis duorum sit melior utrum quem minus, an quem plus diligit Christus, eum, qui plus pondebimus. In illa ergo comparatione quam prius posui, Petrus Joanni; in hac vero altera, Joannes anteponitur Petro. Proinde tertiam sic proponimus: quis est duorum discipulorum melior, qui minus quam condiscipulus ejus diligit Christum, et plus quam condiscipulus ejus diligitur a Christo? an ille quem m
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ possit inueniri. Cur gͦ de
ioħe dictum ẽ. sic eum uolo
inre donec ueniam: quid
d te:ͦ ꝙ repetitũ ẽ. tu me se¬
quere: tamquã ille ideo ñ se¬
manere donec ueniat: qͥs fa¬
cile aliud dictũ ẽẽ credat. qͣm
eo qͦd scilicet ñ eẽt discipłs il¬
le moriturus: s donec iħe ue
niret. ita maneret in carne :¬
Sed hanc opinionẽ ioħes ipse
abstulit: non hoc dixisse dñm
aꝑta contradictione declarais.
Cur enĩ subiungeret. ñ dixit ih̾e
ñ morit᷑: nͥ ne hominũ cordi

Expanded text:
inveniri, cur ergo de Joanne dictum est: Si eum volo manere donec veniam, quid ad te? et repetitum est, Tu me sequere, tanquam ille ideo non sevoluit donec veniat? Quis facile aliud dictum esse credat, quam quod scilicet non esset discipulus ille moriturus, sed donec Jesus veniret, iste maneret in vita? Sed hanc opinionem Joannes ipse abstulit, non hoc dixisse Dominum aperta contradictione declarans. Cur enim subjungeret: Non dixit Jesus, non moritur, nisi ne hominu
Abbreviated transcription (Latin):
er anquillitas ꝓferebatur in uoce
tantaq penaꝵ asꝑitas seiiebat
in mẽbris. & tanta secuitas so
nabat in uerbis. ut mirs in
loquebatur. Le iiii.
suis in engłio. quos ad huiꝰ¬
ceniodi certamina p̃parabat.
Sic enĩ ait. Nolite p̃meditari.
quomodo aut qͥd lo ouamitii.
lon enĩ uos estis qui loqͥmani
s sp̃c patris ur̃i. qui loquit᷑ in
itobis. Caro gͦ patiebatur .a. sp̃ẽ

Expanded text:
tranquillitas proferebatur in uoce, tranquillitas proferebatur in uoce, tanta poenarum asperitas saeuiebat in membris et tanta secunabat in verbis; ut miro qualoquebatur. Promisit stus in Evangelio, quos ad hujusmodi certamina praeparabat. Sic enim ait: Nolite praemeditari quomodo aut quid loquamini. Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
tuis: acceperat et habebat:
Nslo gͦ de suo corde p̃sumat. qͣn¬
do ꝑfert sermonẽ. nemo de suiᷤ
nirib conficlat. quando suffert
entia. & ut mala fortit ꝑferamꝰ.
ab illo ẽ non nr̃a patientia. Re¬
colite dñm̃ xp̃m suos in euglio
discipłos admonentẽ: recolite
armis spiritalib instruentem.
bella monstrantẽ. adiutoria mi¬
nistrantẽ. p̃mia pollicentẽ. Qͥ
cũ dixisset discipłis suis. in hoc
mundo p̃ssurã habebitis: inox
unde cor t̃ritum consolaretur
adiuuxit. dicens. Sed confidite:
a quo uictus ẽ mundus: In hoc
Ct̃si p̃mit: non oppͥmat. Si op¬
pugnat: non expugnet. L.iii.
ꝓducit mundus contra milite ᷤᷤ¬
xp̃i. blanditur enĩ ut decipiat
terret ut frangat. Non nos mo¬
ueat uoluntas ꝓpriã. ñ nost̃¬
reat crudelitas aliena. & uic¬
anꝰ. Si consicdetur in ista passio¬
ne humana patientia: incipit
ẽẽ meredibilis. Si agnoscatur
bilis. Tanta crassabat᷑ crudeli¬
tas. in martyris corpore. & tanta

Expanded text:
tius, acceperat et habebat. Nemo ergo de suo corde praesumat, quando profert sermonem; nemo de suis viribus confidat, quando suffert entia; et ut mala fortiter perferamus, ab illo est nostra patientia. Recolite Dominum Christum suos in Evangelio discipulos admonentem: recolite armis spiribella monstrantem, adjutoria ministrantem, praemia pollicentem. Qui cum dixisset discipulis suis: In hoc mundo pressuram habebitis, mox, unde cor territum consolaretur, adiunxit dicens: sed confidite, a quo uictus est mundus? in hoc, ut si premit, non opprimat; si oppugnat, non expugnet. CAPUT Iciem producit mundus contra milites Christi. Blanditur enim, ut decipiat; terret, ut frangat. Non nos teneat voluptas propria, non nos terreat crudelitas aliena; et vicstianus. si consideretur in ista passione humana patientia, incipit esse incredibilis, si agnoscatur bilis. tanta grassabatur crudelitas in martyris corpore et tanta
Abbreviated transcription (Latin):
dominice. sententia dñi fuerat
increpatus: puocati qͦq disci¬
płi ut abnegarent se. & tolle¬
rent crucem suam. & morien
metum micere. Iecirco ⁊t:¬
Filius hominis uenturul ẽ in
gloria patris sui. cũ angłis
suis. Tunes mortem: audi głam
triumphantis. Sereris crucẽ:
ausculta angłoꝵ ministeria.
cuiq seđm oꝑa eius. Non
est distinctio iudei & ethici.
uiri & mulieris. pauꝑum &
sunt qͥdam de hic astantib.
qͥ non gustabunt mortẽ: do¬
nec uideant filium hominis
uenientem in regno suo. Ter

Expanded text:
dalizatus, sententia Domini fuerat increpatus: provocati discipuli, ut abnegarent se, et tollerent crucem suam, et morientmetum injicere: idcirco trFilius hominis venturus est in gloria Patris su Times mortem? audi gloriam triumphantis. Vereris crucem? ausculta angelorum ministeria.cuique secundum opera ejus, non est distinctio Judaei et Graeci, viri et mulieris, pauperum sunt quidam de hic stantibus qui non gustabunt mortem donec videant filium hominis veni
Abbreviated transcription (Latin):
que reuelabitur in nob̃. Acsi di¬
mundꝰ. increpet lingnis. chorus¬
Appendo quod patior: contra ied
non extinguit sed accelerat ipsũ
pnuum. ip̃sam dulcediuẽ: que
cũ uenerit sine. fine erit. Opus¬
enĩ eũ fine: merces sine fine.

Expanded text:
quae revelabitur in nobis. mundus, increpet linguis, corusAppendo quod patior contra id non exstinguit, sed accelerat ipsum praemium, ipsam dulcedinem; quae cum venerit, sine fine erit. Opus cum fine; merces sine fine.
Abbreviated transcription (Latin):
obediendũ: qui prius semebat
Iad ꝑsequendũ. Iam informatur
ex ꝑsequutore p̃dicator: ex lupo
ouis. ex hoste miles. Cȩcũs endm
ret᷑ predicatori. Eo tam̃ tempore
quo. cetera non uidebat. iħ̃m in¬

Expanded text:
obediendum, qui prius saeviebat ad persequendum. Jam informatur ex persecutore praedicator, ex lupo ovis, ex hoste miles. Audivit quid retur praedicatori. Et eo tamen tempore, quo caetera non videbat, Jesum vi
Abbreviated transcription (Latin):
paulus ut ipse testatur. de tri¬
bi beniamm. Cũ uͦ iacob bene¬
dicens filiis sins. uenisset ad be¬
de illo loquens. Beiamin lupus
rapax. Qd ergo: lupus rapax
semꝑ: absit. Sed qui inane: rapi¬
at predam: ad uesꝑam diuidat
escas. Hoc in apło paulo cõple¬
tum ẽ: ꝙr & de illo p̃dictũ erat.
Iam si placet audiamus illũ ma¬
ne rapientẽ: ad uesꝑam escasdi¬
sunt ꝓ eo: ac si diceret᷑. prius.
ostea. Sic gͦ accipiamꝰ. Prius
ydite raptorem. Salus inquit
acceptis litteris a pͥncipib sac̾¬
adduceret utiq puniendos. Ibat
spirans & anhelans cȩdes. Hic ẽ
mane rapiens. Nam & quando
lapidatus ẽ stephauꝰ primꝰ mar¬
tyr ꝓ nomine xpi: sic salus ade
rat lapidantibꝰ ut ũ ei suffic̾et
si tantum suis eum manib lapi¬
daret. Ut enĩ mn om̃ium lapidan¬
tium uestimenta seruabat: magis
seuiens om̃s adiuuando. quã suis
manib lapidando. Audiuimꝰ ma¬
ne rapiet: uideamꝰ ad uesꝑum di¬

Expanded text:
Paulus, sicut ipse testatur, de tribu Benjamin . Cum autem Jacob benedicens filios suos, venisset ad bede illo: Benjamin lupus rapax. Quid ergo? lupus rapax semper? Absit: sed qui mane rapiet praedam, ad vesperam dividet escas . Hoc in apostolo Paulo impletum est; quia et de illo dictum erat. Jam, si placet, audiamus illum mane rapientem, ad vesperam escas dint pro eo ac si diceretur, Prius et postea. Sic ergo accipiamus, Prius tendite raptorem: Saulus, inquit, acceptis epistolis a principibus saceradduceret , utique puniendos. Ibat spirans et anhelans caedes; hic est mane rapiens. Nam et quando lapidatus est Stephanus primus martyr pro nominerat lapidantibus, ut non ei sufficeret si tantum suis manibus lapidaret. Ut enim esset in omnium lapidanium vestimenta servabat: magis saeviens omnes adjuvando, quam suis manibus lapidando . Audivimus, mane rapiet; videamus ad ves
Abbreviated transcription (Latin):
uumi autem uui uou oportet
litigare. seo uansuetui eẽ ad
omnes docibilem. pacientem¬
cũ modestia corripiete eos qͥ
resistum ueritati ne forte det
illis ds penitentia ad cogno¬
cendam ueritate. & respiscañ
diaboli laqueis. a quo capti
tenenti scđm ipsius uolunta

Expanded text:
uum autem Domini non oportet litigare, sed mansuetum esse ad omnes, docibilem, pacum omni modestia corripientem eos qui resistunt veritati; ne forte det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenent
Abbreviated transcription (Latin):
naniam. Et an anias interp̃tat᷑
ouis. sece lupus rapax adducit᷑
ad ouem sequendam: ñ rapiendã.
ret lupũ. pastor de celo qui oĩa
faciebat. lupũ nunciauit oui
uenturũ: s non seuiturũ. E tam̃
tam immanis fama lupũ illũ p̃

Expanded text:
naniam, et Ananias interpretatur Ovis. Ecce lupus rapax adducitur ad ovem sequendam, non rapiendam. ret lupum, ipse pastor de coelo qui omnia faciebat, nuntiavit lupum venturum ovi, sed non saeviturum. Et tamen tam im
Abbreviated transcription (Latin):
poris cursus indicat. cohortatio
tam̃ etiam nr̃i sermonis adhiben¬
da est: quȩ auxiliante dño. nec
inutilis sit pigris. nec onerosa de¬
uotis. Nam cum omẽm obseruan¬
tiam nr̃am ratio istoꝵ dierũ pos¬
cat augeri: nemo est ut eonfido
de uobis. qͥ se ad opus hoꝵ ñ gau¬
deat incitari. Natura enĩ nr̃a ad¬
huc manente mortalitate muta¬
bili. etiã si ad sũma quȩq uirtu¬
tum studio ꝓuehatur: semꝑ tam̃¬

Expanded text:
poris recursus indicat, cohortatio tamen etiam nostri sermonis adhibenda est, quae, auxiliante Domino, nec inutilis sit pigris, nec onerosa devotis. Nam cum omnem observantiam nostram ratio istorum dierum poscat augeri, nemo est ut confido de vobis, qui se ad opus bonum non gaudeat incitari. Natura enim nostra, manente adhuc mortalitate, mutabilis, etiamsi ad summa quaeque virtutum studia provehatur
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit laudem. & a dõ fructum¬
Ypocrita abstinentiȩ. fł uc̾tus in¬
trasti. continentiȩ conscendisti
undas. enatasti ieiunu pelagus.
&e in portu ieiuni naufragasti:
qͥa non cõparasti lucra. sed merca¬
tus es uanitatẽ. qͥ de dei credito
humanũ negotium ꝑfecisti. Hĩe
est qd̃ deo tuam redditurus esra¬
tionem: qͥ ab honunib ꝑcepisti mi¬
sere laudis usurã. frẽs fugiendum
est hoc iurus. pestilentia cauen¬
da. quȩ remediis creat morbos.
conficit de medicina languorem.
scĩtatem uertit incrinen: placa¬
tionẽ. facit reatum. generat de
ꝓpitiatione discrimen. FeRia¬

Expanded text:
invenisti laudem et apud Deum fructuminvenisti laudem et apud Deum fructumHypocrita, abstinentiae fluctus intrasti, continentiae conscendisti undas, enatasti jejunii pelagus; et in ipso portu jejunii naufragasti: quia non comparasti lucrum, sed mercatus es vanitatem, qui de Dei credito humanum negotium perfecisti. Hinc est quod Deo redditurus es rationem, qui ab hominibus percepisti miserae laudis usuram. Fratres, fugiendum est virus, pestilentia cavenda, quae de remediis creat morbos, conficit de medicina languorem, sanctitatem vertit in crimen, placationem facit reatum, generat de propitiatione discrimen.
Abbreviated transcription (Latin):
minant enĩ facies suas: ut pare¬
ant hominib ieuinantes. Am̃
dico uobis: receꝑunt mercedẽ
suã. ypocrisis subtile malũ. se¬
cretum uirus. uenenũ latens:
uirtutũ fucus. tinea sc̃itatis.
aduersa omĩa nitunt᷑ uirib su¬
is Armis sius impugnant: im¬
pugnantq palã. Unde & cauert᷑
tam facile qmͣ uident᷑. le.ii.¬
pocrisis secura simulat. fal¬
lit ꝓsꝑa. curiosa mentitur:
& crudeli arte uirtutes trun¬
cat mucrone uirtutũ. Ieiuni¬
um ieiunio ꝑimit: oratione
orationẽ uacuat: misccuãm
miseratione: ꝓsternit. ypocri¬
sis cognata febri: frigido pocło
ꝓpinat ardorẽ. Qd̃ corporib
est yddrops: hoc animab ypocͥ
sis est. ydrops bibendo sitit: ypo¬
erisis mnebriat sici. Nolite inqͥr
terminant enĩ facies suas: ut pareant
hominib ieinantes. Y pocrisisdũ
cupit captiuare ocłos: ocłis fit ip¬
sa captiua. Ex t̃minant enĩ facies
neglecta cutis tristis uultꝰ. ext̃mina¬
tus aspectus. nec ab hominib tanĩ

Expanded text:
minant enim facies suas, ut videantur ab hominibus jejunantes. Amen dico vobis, perceperunt mercedem suam . Hypocrisis subtile malum, secretum virus, venenum latens, virtutum fucus, tinea sanctitatis. Adversa omnia nituntur viribus suis, armis suis pugnant, impugnant palam: unde et caventur tam facile quam videntur. Hypocrisis secura simulat, fallit prospera, curiosa mentitur, et crudeli arte virtutes truncat mucrone virtutum: jejunium jejunio perimit, oratione orationem evacuat, misericordiam miseratione prosternit. Hypocrisis cognata febri frigido poculo propinat ardorem. Quod corporibus est hydrops, hypocrisis animabus, hoc est: hydrops bibendo sitit, hypocrisis inebriata sitit. Exterterminant enim facies suas, ut videantur hominibus jejunantes. Hypocrisis dum cupit captivare oculos, oculis fit ipsa captiva. Exterminant enim facies neglecta cutis, tristis vultus, exterminatus aspectus, nec ab hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
oquutus est dñs
q moyses. armate inquit ex uo¬
bis uiros ad pugnam: qui possirt
ultionẽ dñi expetere de madi¬
anitis. Mille uiri de singulis tri¬
bub eligantur ex isrł: qui mit¬
tantur ad bellum. Dederuntq
millẽnos de cunctis tribub id ẽ
duodecim milia expeditorũ
ad pugnã: quos misit moysescũ
finees filio eleazari sacerdotis. Ha¬
sa quoq sc̃a: & tubas ad clangen¬
dum tradidit ex. Lc.i.i.¬
umꝙ pugnassent contra madi¬
anitis atq uicissent. omnes mares
occiderunt: & reges eoꝵ. eiii. &
recem. & sur. & ur. & rebȩ. quin¬
ꝙ principes gentis. Balaam qͦq
filium beor: interfecerunt gla¬
dio. Seperuntq mulieres eoꝵ
& paruulos: omniaq peccora. &
cunctam suꝑlectilem. &ͥcqͥd habe¬
re potuerant depopilati sunt:
tam urbes quam uiculos. & cas¬
tella flamma consumpsit. Ꝙ tu¬
lerunt predam & uiuuersa quȩ
ceꝑant tam ex hominib quam
ex iumentis: & adduxerunt ad
moysen & eleazarum sacerdotẽ.

Expanded text:
que est Dominus que Moses, Armate, inquit, ex vobis viros ad pugnam, qui possint ultionem Domini expetere de Madianitis. Mille viri de singulis tribubus eligantur ex Israel qui mittantumillenos de cunctis tribubus id est duodecim milia expeditorum ad pugnam quos misit Moses cum Finees filio Eleazari sacerdotis vasa quoque sancta et tubas ad clangendum tradidit ei cumque pugnassent contra Madianitas atque vicissent omnes mares occiderunt et reges eorum Evi et Recem et Sur et Ur et Rebe quinque principes gentis Balaam quoque filium Beor interfecerunt gladio ceperuntque mulieres eorum et parvulos omniaque pecora et cunctam supellectilem quicquid habere potuerant depopulati sunt tam urbes quam viculos et castella flamma consumpsit et tulerunt praedam et universa quae ceperant tam ex hominibus quam ex iumentis et adduxerunt ad Mosen et Eleazarum sacerdotem