comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dura tribulatione positũ ferrũ mͥ uidet᷑¬
Aꝑte quippe dr̃ ferrũ ꝑtransut animã ei.
donec ueniret u̾bũ eiꝰ. Id ÷ tan diu fuuit
in dura tribulatione: donec fieret qđ p̃¬
dix. Hinc enimagnꝰ habitꝰ ẽ ab illa tribu¬
latione lib̾atꝰ. S ne huinane sapientiȩ
tribueret᷑ qđ uenit u̾bũ eiꝰ. io: factũ ẽ.¬
qđ p̃dix: more suo scͥptura scã d̾o inde
exponit quo mͦ ĩi sit ꝯtrarrum qui mecũ
n ÷ contra me est: & qui contra uos ñẽ.
pro nobis est: Ex libro primo de bap¬

Expanded text:
rrum mihi uidetuaperte quippe dicitur: Ferrum pertransiit animam eius, donec ueniret uerbum eius, id est tam diu fuit in dura tribulatione, donec fieret, quod praedixit. hinc enim magnus est habitus et ab illa tribulatione liberatus. sed ne humanae sapientiae tribueretur, quod uenit uerbum eius, id est factum equod praedixit more suo Scriptura sancta, Deo inde exponit' quomodo non sit contrarium, Qui mecum non est contra me est. Qui contra vos non est pro vobis est. Ex libro primo de Bap
Abbreviated transcription (Latin):
uł dolos hostiũ suoꝵ uita suã uidentes
ex incerto pende uiddros se ẽẽ ñ cred̾ent. S
filius euangłii cum audit ille eñide me
scripsit: in hac ipsa ambiguitate senten
iudei. ob hoc ipsutiqr pendentẽ uident.
Et aliꝰ quidẽ aliqͥs cito diceret. Int cet̾a ma¬
ledicta quȩ in illalectione ad aliquid de
xp̃o intelligendum ñ ꝑtinent: hoc solũ
fieri ñ posset. ut int̃ diu̾sa maledicta que
impio popło ꝓpħicȩ p̃nuntiabant᷑. hoc qͦ
ponerent᷑. S ego & qui metũ aliqͣnto atten¬
tiꝰ cogitant euangłicam illam dñicãq sẽ¬
tentiã. qͣ ñ ait ille enim ⁊ de me scͥpsit. ut¬
etiã cet̾a in ista lectione maledicta ꝓpt̃¬
sabbati etiã insepultura dnĩca possit intel¬
ligĩ & qđ octaue diei circuncisio in m̃bro¬

Expanded text:
vel dolos hostium suorum vitam suam videntes vel dolos hostium suorum vitam suam videntes ex incerto pendere, victores se esse non crederent. Sed filius Evangelii cum audit, « Ille enim de me scripsit, » in hac ipsa ambiguitate scientientes Judaei ob hoc ipsum quia pendentem vident. Et alius quidem aliquis cito diceret inter caetera maledicta illa quae lectione ad aliquid de Christo intelligendum non pertinent, hoc solum ta, quae inpio populo prophetice praenuntiabantur, hoc quoque poneretur. sed ego et qui mecum aliquanto adtentius cogitant euangelicam illam dominicamque sententiam, qua non ait: "ille enim et de me scetiam caetera in ista lectione maledicta psabbati etiam in sepultura dominica possit intelligi, et octavi diei circumcisio
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis accid̾unt: quã uid̾e uitã suã io:
filiũ dĩ pendentẽ. & ñ crede uitȩ suȩ. Male¬
dicta enĩ cũ ex ꝓpħia dicunt᷑ ñ sunt de malo
uoto impcantis: s de p̃scio spu denuntian¬
tis. Nam illa quȩ de inalo uoto sunt. ꝓhibẽ¬
tur: cũ t̃r. Benedicite: & nolite maledicere.
Hȩc aut̃ sepe inueniunt᷑ in sermone scõr:¬
sic apłs paulꝰ. Alexander inquit aerariꝰ
multa mala mͥ ostendit: reddat illi oñs
scđ̃m oꝑa sua. Nlam illud tanꝗͣ stomachatꝰ
&e indignatꝰ etiam male optasse uidet᷑ apłs
Utinam & abscidant᷑: qui uos conturbant.
Qđ utiq si consides ꝑsona scribentis: magĩ
eum eligantissimo ambiguo bene optasse
intelliges. Sunt enim spadones. qui se ipsõ
abscider̃ ꝓp̃t regnũ celoꝵ. Qđ in his quoq
u̾bis faustus sapiusset. si piũ palatũ ad
escas dñicas attulisset. Siceñ sont for¬
tasse iudeis. qđ dictũ ẽ. uideb uitã tuã pẽ¬
dentẽ. & ñ credes uite tue: ut int minas¬

Expanded text:
pietatis acciderunt, quam uidere uitam suam, id est filium dei, pendentem et non credere uitae suae. maledicta enim cum ex prophetia dicuntur. non sunt de malo uoto inprecantis, sed de praescio spiritu denuntiantis. nam illa, quae de malo uoto sunt, prohibentur, cum dicitur: benedicite et nolite male dicere. haec autem saepe, inueniuntur in sermone ss ait: « Alexander, inquit, aerarius multa mala mihi ostendit: reddat illi Dominus secundum opera sua » . Nam illud tanquam stomachatus et indignatus, etiam male optasse videtur Apostolus: Utinam abscindantur qui vos conturbant! Quod utique, si consideres personam scribentis, magis eum elegantissimo ambiguo bene optasse intelliges. Sunt enim spadones qui se ipsos absciderunt propter regnum coelorum. Quod in his quoque verbis Faustus sapuisset, si pium palatum ad escas dominicas attulisset, sic enim sonuit fortasse Judaeis quod dictum est, Videbis vitam tuam pendentem, et non credes vitae tuae, ut int
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ de septẽ. qui contintuo uolumine re¬
petunt. & cũ audierit sacrificium. ñ¬
ȩicedit cogitatione illud qđ fieri de uictiniᷤᷤ
pecoꝵ trenisq frrctib solet. Ca demũẽ. mi¬
serabił animi seruitꝰ. signa ꝓreb accipe.

Expanded text:
diem de septem, qui Continuo uolumine repetuntur, et cum audierit sacrificium, nexcedit cogitatione illud quod fleri de uictimis pecorum terrenisque fructibus solet. ea demum est miserabilis animae seruitus, Signa pro rebus accipere
Abbreviated transcription (Latin):
so aliqͦ locii. itacarnẽ nõ ꝗͣ uolint. su qͣ
singillatimq factarũ. Ego quidẽ n unige¬
niis. s saltunde penis paruulor quas in
hac uita patitust: dixi aliquid ui libris
illis de libo arbitrio qđ qͥle sic & cur mͥmn
ista qua habemꝰ in manibꝰ q̃stione ñ suf¬
ficiat intimabo. & eũ ipsũ de t̃ciolibro
ilocũ seͥptũ his litteris inserã. Hamita
se ht. De cruciatib aut̃ corꝑis qͥbꝰ affligũ¬
tur parituli. quoꝵ ꝑ etatẽ nulla peccata
st̃ si aĩe quib inmant ñ pͥꝰ quã ipsi
homies ẽe ceꝑ int.Maior querela. eqͣ¬
si misericors deponi solet. Cũ dĩ qͥd iali
fecer̃ ut istapaterent: qͥuasi possit eis in

Expanded text:
lo aliquo locum ita carnem, non quam uoluit, sed quam lo aliquo locum ita carnem, non quam uoluit, sed quam singillatimque factarum. Ego quidem non de ingeniis sed saltem de poenis paruulorum, quas in hac uita patiuntur, dixi aliquid in libris illis de libero arbitrio. quod quale sit et cur mihi in ista, quam habemus in manibus, quaestione non sufficiat, intimabo et eum ipsum de tertio libro locum secerptum his litteris inseram. nam ita se habet: de cruciatibus autem corporis, quibus affliguntur paruuli, quorum per aetatem nulla peccata sunt, si animae, quibus animantur, non prius quam ipsi homines esse coeperunt, maior querela et quasi misericors deponi solet, cum dicitur: quid mali fecerunt, ut ista paterentur? quasi possit esse in
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ corectare concedit.S hoc in ma¬
ioribꝰ de paruuł aũt qͥd respondeamꝰ edis¬
sere: si penis tantis nulla ineisst̃ pumen¬
da peccata. Nã utiq nulla ẽ. in illis etatibꝰ
exantinanda iusticia. De ingemoꝵ uͦ diu̾¬
sitate immo absurditate. qͥd dicaꝰ quȩ qͥdẽ¬
in paruuł latet: s ab ipsis exordus natu¬
ralibꝰ drictũ apparet ingradib: quoꝵ ñ¬
nulli tam tardi & obliosi sc̃. ut ne pͥma
qͥdẽ discere luterarũ elem̃ta potuerint.
Quidã uͦ tante. st̃ fatuitatis. ut ñ multũ
a pecorib differant: quos moriones uulgo
uocant. Respondet᷑ fortasse: corꝑa hoc
faciunt.S nũqͥd scđ̾m hanc sententiam
quã defendi uolumꝰ anima sibi corpꝰ eligit:
& ineligendo cũ falleret errauit aut cũ
u corpꝰ cogertͣt intre necessitate nascendi.
alia corꝑa p̃occupantib animarũ turb
ipsa aliud ñ inuenit & sic̃ inspectacu¬

Expanded text:
hominum coniecturae conceditur. sed hoc in mahominum coniecturae conceditur. sed hoc in maioribus. de paruulis autem quid respondeamus, edissere, si poenis tantis nulla in eis sunt punienda peccata; nam utique nulla est in illis aetatibus examinanda iustitia. De ingeniorum uero diuersitate in parvulis latet, sed ab ipsis exordiis naturalibus ducta, apparet in grandibus, quorum nonnulli tam tardi et obliviosi sunt, ut ne prima quidem discere litterarum elementa potuerint: quidam uero tantae sunt fatuitatis, ut non multum a pecoribus differant, quos moriones uulgo uocant. respondetur fortasse: \'corpora hoc faciunt\'. sed numquid secundum hanc sententiam, quam defendi uolumus, anima sibi corpus elegit et in eligendo, cum falleretur, errauit ? aut, cum in corpus cogeretur intrare necessitate nascendi, alia corpora praeoccupantibus animarum turbis ipsa aliud non inuenit et sicut in spectacu
Abbreviated transcription (Latin):
ficiunt languescunt egritudinib torquẽ¬
uir dolorib. fame & siti cruciant᷑. debilitã¬
tur m̃bris ⁊ pͥuant᷑ sensibꝰ: uexant᷑ ab imnũ¬
dis sp̃itibꝰ. Demonstndũ ẽ. utiq qͦm ista
sine ulla fua mala causa iuste patiatur.
Non eñĩ dici fas ẽ: aut ista ignorante dõ
fieri:. aut eiĩ ñ posse resistere facientibꝰ: aut
inuste illa uł facere uł ꝑmittere. Non¬
qͥdnã sic̃ animalia irrationabilia recte¬
dicimꝰ inusus dari naturis excellentiori¬
b & siuitiosis. sic̃ aꝑtisime in euangłio
uidemꝰ porcos ad usũ desidatũ concessos
eẽ demonib hoc & de homie recte possumꝰ
dicere: Animalẽ. eñi. s rationale. & a¬
omino dem̃tia ẽ. Tantoꝵ gͦ maloꝵ que fi¬
unt in paruuł causa iusta dicãt᷑: nẽpe cũ
maiores ista patiunt᷑ solemꝰ dicere aut sicut
in iob enͣt examinati. aut sic̃ inherode pec¬
cata puniri. & de quibꝰdã exẽplis quȩ deus
manifesta ẽe uoluit: alia quȩ obscura st̃

Expanded text:
ficiunt. languescunt aegritudinibus, torquentur doloribus, fame et siti cruciantur, debilitantur membris, priuantur sensibus, uexantur ab inmundis spiritibus. demonstrandum est utique, quomodo ista sine ulla sua mala causa iuste patiantur. non enim dici fas est aut ista ignorante deo fieri aut eum non posse resistere facientibus aut iniuste ista uel facere uel permittere. numquidnam, sicdicimus in usus dari naturis excellentioribus, etsi vitiosis, sicut apertissime in Evangelio videmus porcos ad usum desideratum concessos esse daemonibus ; hoc et de homine recte possumus dicere? Animal est enim, sed rationale, omnino dementis est tantorum ergo malorum, quae fiunt in paruulis, causa iusta dicatur. nempe cum maiores ista patiuntur, solemus dicere aut sicut in lob merita examinari aut sicut in Herode peccata puniri et de quibusdam exemplis, quae deus manifesta esse uoluit, alia quae obscura sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ionfonere: q satoꝵ innunida ꝓiecerit ma¬
mnt egantis sima similitudo ẽ. Quã et an¬
ni legere nullas mͥ obiectio ista de adult̾i¬
nis setaibꝰ in hac q̃stione faciebat angusti¬
as generalit intuenti multabona dñifa¬
cere etã de nr̃is malis nr̃isq peccatis. Aĩali
iut̃ cuiꝰcũq creatio si habeat prudentẽ pi-¬
ũq confidatorẽ. in effabilẽ laudẽ creatori
excitant. Quantomag̃ creatio ñ ciiꝰlibet
amnał.s hominis: Si aut̃ causa crean¬
di quent᷑: nulla citiꝰ & meliꝰ respondetur.
ꝗͣut bona faciat bonꝰ ds̃. Que nenio põt fa¬
cere isi dẽshȩc & alia quȩ possun sic pos¬
sum dico adusꝰ eos. qui hanc opinionẽ qua
credunt᷑ anime sic̃ illa una singłis fieri.
libefactare conant᷑. S cũ ad penasuentũ
: pariuloꝵ. magnis iͥn crede coartor angus
habet pꝰ hanc uitã illa damnatitio: quo
nȩcesse ẽ. trahant᷑ si de corꝑe exierint. sine
xp̃ĩane gr̃e sacram̃to s eas ipsas quȩ ui

Expanded text:
ere, quia sator inmunda ea proiecerit manu, elegantissima similitudo est. quam et antequam legerem, nullas mihi obiectio ista de adulterinis fetibus in hac quaestione faciebat angustias generaliter intuenti multa bona deum facere etiam de nostris malis nostrisque peccatis. animalis autem cuiuscumque creatio, si habeat prudentem piumque consideratorem, ineffabilem laudem creatori excitat, quanto magis creatio non cuiuslibet animalis sed hominis! si autem causa creandi quaeritur, nulla citius et melius respondetur, quam ut bona faciat bonus deus, quae nemo potest facere nisi deus? Haec et alia, quae possum, sicut possum, dico aduersus eos, qui hanc opinionem, qua creduntur animae sicut illa una singulis fieri, labefactare conantur. sed cum ad poenas uentum est paruulorum, magnis, mihi crede, coartor angusthabet post hanc uitam illa damnatio, quo necesse est trahantur, si de corpore exierint sine Christianae gratiae sacramento, sed eas ipsas, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
runt. etiã nob̾ id ÷ eccłie dĩ ad illã celestem
ierłm ex huiꝰ scłi ꝑegrinatione redeundũ¬
Ciuꝰ figurã gerebat ihe. sac̃dos mnagnꝰ illtus
tẽporis. quo tẽplũ edificatũẽ pꝰ captiuitatẽ:
quẽ ꝓpħa zacharias uidit in sordido habitu:
deuictoq diabolo qui ad eiꝰ accusationẽ sta¬
bat. ablatã illi sordidã uestẽ. & datũ induintĩ
tu ꝑ egrinationis ingloriã sempit̾uã salutis
assumit᷑. Qđ et :ã in psalmodedicationis do
mꝰ. aꝑtissime canit᷑. Conu̾tisti luctũ meuin in
gaudiũ mͥ: conscidisti saccũ meũ & accixisti
me leticia: ut cantet tͥ gla mea & ñ conpũ

Expanded text:
runt, etiam nobis, id est, Ecclesiae Dei ad illam coelestem runt, etiam nobis, id est, Ecclesiae Dei ad illam coelestem Jerusalem ex hujus saeculi peregrinatione redeunducujus figuram gerebat ille Jesus sacerdos magnus illius temporis, quo templum aedificatum est post captivitatem, quem propheta Zacharias vidit in sordido habitu, devictoque diabolo, qui ad ejus accusationem stabat, ablatam illi sordidam vestem et datum indumentumtu peregrinationis in gloriam sempiternae salutis assumetur? Quod etiam inmus, apertissime canitur: Convertisti luctum meum in gaudium mihi, concidisti saccum meum, et accinxisti me laetitia, ut cantet tibi gloria mea, et non
Abbreviated transcription (Latin):
mauit se nob̃. factꝰ particeps mortis nr̃e & ui¬
uificati sumꝰ. Cũ securib ligna cederent de
ligno ferrum exiliens. in ꝓfundũ fluminis
mersum ẽ: atq in lignũ desuꝑ ab heliseo ꝓiec¬
tum reu̾sumẽ itacũ ĩpios iudeos ꝑ corpꝰ oꝑa¬
ta p̃sentia xp̃i tamꝗͣ infructuosas arborescede
ret. qr de illo ioħs dixerat. Ecce securis ad rãdi¬
ces aiboꝵ posita ẽ. ab eis intueniente passione
corpꝰ ipsuni deseruit ininferni ꝓfunda des¬
cendens: quo insepultura desuꝑ posito canꝗͣ¬
ad in anubriũ suũ sp̃i redeunte. surrexit.
Quã multa p̃tereãbuitatis necessitate con¬
strictus: norunt qui legunt.
Iam ipsa in babiloniam transinigratio. quo
qđ in illoꝵ pace etiã pax eẽt istoꝵ & ȩdificarei
domos & nouellarent uineas. & plantarent
hortos. Quis ñ agnoscat quid p̃figurauerit.
qui attenderit uiros israhelitas in quib: dolꝰ
iñto ad regnũ gentiũ transiigrasse. Unde
lo gͦ pͥmũ omĩum fieri dep̃cationes: adora¬

Expanded text:
mauit se nobis factus particeps mortis nostrae, et uiuificati sumus. cum securibus ligna caederentur, de ligno ferrum exiliens in profundum fluminis mersum est atque in lignum desuper ab Heliseo proiectum reuersum est: ita cum inpios Iudaeos per corpus operata praesentiret, — quia de illo Iohannes dixerat: ecce securis ad radices arboris posita est — ab eis interueniente passione corpus ipsum deseruit in inferni profunda descendens, quo in sepultura desuper posito tamquam ad manubrium suum spiritu redeunte surrexit. Quam multa praeteream breuitatis necessitate constrictus norunt qui legunt. iam ipsa in Babyloniam transmigratio, quo quod in illorum pace etiam pax esset istorum, et aedificarent domos et nouellarent uineas et plantarent hortos, quis non agnoscat quid figurauerit, qui attenderit ueros Israhelitas, in quibus dolngelico sacramento ad regnum gentium transmigrasse? unde lo ergo primum omnium fieri deprecationes, adora
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ dĩ aspectꝰ offendit᷑. Nos eñi reue¬
lata facie głam dĩ speculantes in eã¬
dem imaginẽ transformabim. Sepe etiã co¬
gitatio necessariariũ rerũ ad istã uitã ꝑti-¬
nentiũ sauciat & sordidat int̾iorẽ oculũ
ur̃m: & plerũq conduplicat: ut ea quȩ
uideniꝰ cũ hominib recte facere ñ eo corde
faciamꝰ quo diis p̃cepit. id ÷ qr eos diligimꝰ:¬

Expanded text:
quibus dei aspectus offenditur. nos autem reuequibus dei aspectus offenditur. nos autem reuelata facie gloriam dei speculantes in eandem imaginem transformabimur. Saepe etiam cogitatio necessariarum rerum ad istam uitam pertinentium et sauciat et sordidat interiorem oculum nostrum et plerumque conduplicat, ut ea quae uidemur cum hominibus recte facere non eo corde faciamus, quo dominus praecipit, id est quia eos diligim
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ cũ ieuinamꝰ nos eẽ. deb̾e. Qđ si turpis¬
simũ om̃s fatent᷑: iutelligendũ ẽ. hoc pre¬
ceptũ unguendi caput & faciẽ lauandi
ad int̾iorẽ hominẽ ꝑtinere. Unguere gͦ
caput. ad leticiã ꝑtinet. Lauare autẽ
faciẽ. ad munditiã. Et idõ caput ungit:
qui letat᷑ interiꝰ m̃te atq rõne. Hoc enĩ
recte accipimꝰ caput qđ in aĩa p̃minet
& quo cet̾a homĩs regi & gubuari mani¬
festum ẽ. Et hoc facit: qui ñ foris querit
gaudeat. Caro em̃ que subiecta ẽẽ. debet:
millomͦ ẽ. totiꝰ nat᷑e humane caput. Ne
put mulieris iir. cuiuiro caput ẽ. xp̃s.
Interiꝰ gͦ gaudeat ui ieiunio suo eo ipso qͦ
sic se ieninando auerterit a uoluptate scłi
unctũ hab̾e desidat. Ita enĩ & faciẽ laua-¬
bit id ÷ cor mundabit quo uisurꝰ ẽ dm̃:
mundi estote. auferte nequitias ab a¬
nimis ur̃is. atq a conspectu ođoꝵ meoꝵ¬

Expanded text:
bus, cum ieiunamus, nos esse debere. quod si turpisbus, cum ieiunamus, nos esse debere. quod si turpissimum omnes fatentur, intellegendum est hoc praeceptum unguendi caput et faciem lauandi ad interiorem hominem pertinere. unguere ergo caput ad laetitiam pertinet, lauare autem faciem ad munditiam,%et ideo caput unguit qui laetatur interius mente atque ratione. hoc enim recte accipimus caput, quod in anima praeminet et quo cetera hominis regi et gubernari manifestum est; et hoc facit qui non foris quaerit gaudeat. caro enim, quae subiecta esse debet, nullo modo est totius naturae humanae caput. nemput mulieris uir, cui uero caput est Christus. interius ergo gaudeat in ieiunio suo eo ipso, quo sic se ieiunando auertit a uoluptate saeculi, unctum habere desiderat. ita enim et faciem lauabit, id est cor mundabit, quo uisurus est deum mundi estote, auferte nequitias ab animis uestris atque conspectu oculo
Abbreviated transcription (Latin):
se hominũ ocłos facit. cũ id uoluntate
faciat ñ necessitate patiat᷑: cet̾is eiꝰ oꝑibꝰ pot̃
coniei utrũ hoc contẽptu suꝑflui cultꝰ an
ambitione aliqͥ faciat. Quia & sub oiunia
pelle cauendos lupos dñi p̃cepit: s ex frue.¬
tibꝰ inquit eor cognoscetis eos. Cu enim
ceꝑint aliquibꝰ tẽptationibꝰ ea ipsa illis
subtrabi uł negari quę isto uelamine
uł consecuti sunt uł consequi cupiunt
tunc necesse e. appareat utrũ lupꝰ in oui¬
na pelle sit. an ouis in sua. Non enĩ ꝓp¬
tẽa ornatu suꝑfluo debet aspectus homi¬
surpant. ut incautos decipiant: qr &
ille oues ñ debent deponere pellessuas.
si aliqͥndo eis lupi se ꝯtegunt Quengͦ
solet: qͥd sit qđ ait. Uos aut̃ ieiunantẽs un-¬
gite capita uĩa & facies ur̃as lauate: ne ui¬
deamin homiib ieuinantes. Non eñ
quispiã recte p̃ceꝑit qͣuis faciẽ cotidiana
consuetudine lauemꝰ: unctis etiã capiti¬

Expanded text:
se hominum oculos facit, cum id uoluntate se hominum oculos facit, cum id uoluntate faciat, non necessitate patiatur, ceteris eius operibus potest conici, utrum hoc contemtu superflui cultus an ambitione aliqua faciat, quia et sub ouina pelle cauendos lupos dominus praecipit; sed ex fructibus, inquit, eorum cognoscetis eos. cum enim coeperint aliquibus temtationibus ea ipsa illis subtrahi uel negari quae isto uelamine uel consecuti sunt uel consequi cupiunt, tunc necesse est appareat, utrum lupus in ouina pelle sit an ouis in sua. non enim propterea ornatu superfluo debet aspectus homisaepe usurpant, ut incautos decipiant, quia et illae oues non habent deponere pelles suas, si aliquando eis lupi se contegunt. Quaeri ergo solet, quid sit quod ait: uos autem ieiunantes unguite capita uestra et facies uestras lauate, ne uideamini hominibus ieiunantes. non enim quispiam recte praeceperit, quamuis faciem cotidiana consuetudine lauemus, unctis etiam capiti
Abbreviated transcription (Latin):
lauate: neuideamini hominibꝰ ieitinan¬
tes. s patͥ ur̃o qui ẽ. in abscondito. & pater
ur̃ qui uidet in abscondito reddet uobis.
Manifestũ ẽ. his p̃ceptis omnẽ nrãm intẽ¬
tionẽ in int̾iora gaudia dirigi: ne foris
querentes mercedẽ huic scło conformem᷑⁊
& amictamꝰ ꝓmissionẽ tanto solidioris
atq firimioris qͥnto int̾ioris beatitudinis.
qͥ nos elegit ds̃ conformes fieri imagins fi¬
lu fui. In hoc aut̃ capitulo maxime ani¬
madutendũ ẽ: ñ in solo rerũ corporearum
ntore atq pompa. s etiã in ipfis sordib
lucuosis ẽẽ posse iactantiãd &eo picult¬
siorẽ. quo sub nomine seruitutis d̃ĩ de¬
cipit. Qui gͦ inmod̾ato cultu corꝑis atq
uestitꝰ. ut ceterarũ rerũ nitore pfulget. fa¬
cile ꝯuincit᷑ reb ipsis pomparũ scłi ẽẽ sec¬
ttor uec queꝗͣ fallit dolosa iniagie scĩ¬
titis. Qui aũt in ꝓfessione xp̃ianitatis
inusitato squalore ac sordib intentos in

Expanded text:
ideamini hominibus ieiunantes, sed patri uestro, qui est in abscondito; et pater uester, qui est in abscondito, reddet uobis. manifestum est his praeceptis omnem nostram intentionem in interiora gaudia dirigi, ne foris quaerentes mercedem huic saeculo conformemur et amittamus promissionem tanto solidioris atque firmioris, quanto interioris beatitudinis, qua nos elegit deus conformes fieri imaginis filii eius. In hoc autem capitulo maxime animaduertendum est non in solo rerum corporearum nitore atque pompa sed etiam in ipsis sordibus luctuosis esse posse iactantiam, et eo periculosiorem, quo sub nomine seruitutis dei decipit. qui ergo immoderato cultu corporis atque uestitus uel ceterarum rerum nitore praefulget, facile conuincitur rebus ipsis pomparum saeculi esse sectator nec quemquam fallit dolosa imagine sanctitatis. qui autem in professione christianitatis inusitato squalore ac sordibus intentos in
Abbreviated transcription (Latin):
suo ꝯsulit. ñ utiq caritate osulit: qr ñ illiquẽ
debet tanꝗͣ se ipsũ diligere. s sibi ꝯsulit̾d ł
pociꝰ nec sibr: qͥndoquidẽ hinc sibi fac̃ duplex
cor quo impendit ad uidendũ dm̃. In quaso.¬
la nisione: ẽ beatitudo certa atq ꝑpetua.

Expanded text:
sulit, quia non illi quem debet tamquam se ipsum diligere, sed sibi consulit, uel potius nec sibi, quando quidem hinc sibi facit duplex cor, quo impeditur ad uidendum deum, in qua sola uisione est beatitudo certa atque perpetua.
Abbreviated transcription (Latin):
txxuiiiia d̾nita sibi baptisnꝰ uerꝰ succede possit sic̃
false fidĩ uera succedit. Ex eod̾ ł de bapt̾ .iiii.
De bonor moꝵ hereticoae catholico tͥminoso.¬
Qd aqͥ baptis matis & intra eccłiam saluet.
et extra ȩccłiam dampnet. Ex ł de bapt̾.U.
I Qđ mulcis lupis intenꝰ insidiantibꝰ & mulaᷤᷤ
ouib exteriꝰ errantib scit dñs qui st̃ erꝰcẽ de

Expanded text:
XX. Quod non ita sibi baptismus verus succedere possit sicut falsae fidei vera succedit; ex eodem libro De bonorum morum haeretico et catholico criminoso.Quod aqua baptismatis et intra ecclesiam saluet et extra ecclesiam damnet. CCXIIII. 232. Quod multis lupis interius insidiantibus et multis ouibus exterius errantibus sciat dominus qui sunt e
Abbreviated transcription (Latin):
uaꝓpt̃ cũ sit ipse xp̃c sapientia dei.
ꝑ quã creata st̃ omĩa tũq nulle m̃teᷤᷤ
rationabiles. siue angłoꝵ siue hominum
nͥ participatione ipsiꝰ sapientes fiant. cui
ꝑ spm̃ scmn ꝑ quẽ caritas incordib nr̃is dif¬
fundit᷑. in heremꝰ quȩ trinitas unꝰ ẽ. d̾s: con¬
sultũ ẽ. diuina prudentia mortalib quoꝵ
occupata tenebat᷑: ut eadẽ ipsadĩ sapiẽ-¬
tia adunitatẽ ꝑsone sue homine ad¬
sũpto. in quo tẽꝑalit̃ nasceret᷑ uiueret.
moreret᷑. resurgeret. congrua saluti nr̃e
dicendo & faciendo. patiendo & sustinen¬
do fieret & deorsũ hominib exemplum
redeundi : qui sursũ e. angłis exemplum
mauendi. Nisi enĩ ⁊ in anime rationalis
natura tẽꝑalit̃ aliquid oriret᷑. id ÷ inciꝑet
eẽ qđ ñ erat: nũꝗͣ ex uita pessima & stul¬
taad sapientẽ atq optimã ꝑueniret. Nc
ꝑ hoc cũ reb et̃nis cõtẽplantiũ ueritas ꝑ¬
fruat᷑. reb aut̃ ortis fides credentiũ debeat᷑:

Expanded text:
pter cum sit ipse Christus sapientia dei, per quam creata sunt omnia, cumque nullae mentes rationabiles siue angelorum siue hominum nisi participatione ipsius sapientes fiant, cuicharitas in cordibus nostris diffunditur, inhaeremus, quae Trinitas unus Deus est; consultum est divina providentia mortalibus, quoccidentibus occupata tenebatur, ut eadem ipsa Dei Sapientia ad unitatem personae suae homine assumpto, in quo temporaliter nasceretur, viveret, moreretur, resurgeret, congrua saluti nostrae dicendo et faciendo, patiendo et sustinendo, fieret et deorsum hominibus exemplum redeundi, et eis qui sursum sunt Angelis exemplum manendi. Nisi enim et in animae rationalis natura temporaliter aliquid oriretur, id est, inciperet esse quod non erat, nunquam ex vita pessima et stulta ad sapientem atque optimam perveniret. Ac per hoc, cum rebus aeternis contemplantium veritas perfruatur, rebus autem orti
Abbreviated transcription (Latin):
apłs lex aut subintrauit: ut abundaret de¬
lictũ. Ubiaut̃ abundauit delictii suꝑabii¬
dauit gr̃a. S: utiq gr̃a id agit ut ĩa fiantbo¬
na ab eis qui fecerant mala: ñ ut ꝑseuerent
in mał & reddi sibi existiment bonã. Iã¬
faciamꝰ bona. ut in fut᷑o scło recipiamꝰ ꝓboniꝰ
bona. qui in hoc scło recipimꝰ ꝓ mał bona.

Expanded text:
autem subintrauit, ut abundaret delictum; ubi autem abundauit it delictum, superabundauit gratia. sed utique gratia id agit, ut iam fiant bona ab eis qui fecerant mala, non ut perseuerent in malis et reddi sibi existiment bona. faciamus bona, ut in futuro saeculo recipiamus pro bonis bona, qui in hoc saeculo recipimus pro malis bona.
Abbreviated transcription (Latin):
in cordib maloꝵ ꝓmeritis eoꝵ. quoꝵ ma¬
litiã ñ ipse fec̃.s. aut originalit̾ tracta ẽ. ab
ada. aut creauit ꝑ ꝓpͥam uoluntatẽ. quid
suoꝵ bonã. qui oꝑatꝰ ẽ ut ipsa cordaeent ex
malis bona. S suspicent᷑ homines queli¬
bet merita bona. quȩ putant p̃cede ut
⁊Honitaq debent dicere faciamꝰ mala ut ueniant bona: s fecerimꝰ mala ⁊ uenerunt bona.¬

Expanded text:
in cordibus malorum, pro meritis eorum, quorum main cordibus malorum, pro meritis eorum, quorum malitiam non ipse fecit, sed aut originaliter tracta est ab Adam, aut suorum bona, qui operatus est ut ipsa corda essent ex malis bona: sed suspicentur homines quaelibet et merita bona quae putant praecedere uton itaque debent dicere, Faciamus mala ut veniant bona: sed, Fecimus mala, et venerunt bona
Abbreviated transcription (Latin):
salonionis. Sic impetꝰ aque: sic
tor regis inmanu dỹ qͦcuiq uoluerit decli¬
nabit illuo. & in psalmo centesimo qͣrto
legit᷑ dictũ de egyptiis: qͥdeis fecerit d̃s.
& conũtit cor eoꝵ ut odissent popłm eiꝰ
ut dolum facerent inseruos eiꝰ. Inlitteris
etiã apłicis: uidete quȩ scͥpta sunt in epła¬

Expanded text:
Salomonis: Sicut impetus aquae, sic cor regis in manu Dei; quocumque voluerit, declinabit illud . Et in psalmo centesimo quarto legitur dictum de Aegyptiis, quid eis fecerit Deus: Et convertit cor eorum ut odissent populum ejus, ut dolum facerent in servos ejus . In Litteris etiam apostolicis videte quae scripta sunt; in Ep
Abbreviated transcription (Latin):
cͥlegia irretiens. quib etiã magicȩ fallacie
curiosiores su ꝑbioresq aĩas deceptas illu¬
sasq p̃cipitans. subditũ tenet: pollicens
etiã purgationẽ aĩȩ ꝑeas quas teleatas ap¬
pellant. tranffigurando se in angłin lucis.
ꝑ multiformẽ machinationẽ in signis &
ꝓdigiis mendacii. xui. de facilitate lu¬
dificacionim̃. qͥbiꝰ homines inniundi sp̃s
fallunt. Ex eod libro de tͥnitate. uii.

Expanded text:
rilegia irretiens, in quibus etiam magicae fallaciae rilegia irretiens, in quibus etiam magicae fallaciae curiosiores superbioresque animas deceptas illusasque praecipitans, subditum tenet, pollicens etiam purgationem animae, per eas quas τελετὰς appellant, transfigurando se in angelum lucis, per multiformem machinationem in signis et prodigiis mendacii. CAPUT XIII. De facilitate ludificationum quibus homines immundi spiritus fallunt, ex eodem libro IV, cap. 11.
Abbreviated transcription (Latin):
mediator ẽ. ꝑ quẽ reconciliamur
dõ. sic indicat. Ego inquit in eis & tumme:
ut sint consuminati in unũ. Hecẽ. uera
pax & cũ creatore nr̃o nob firma conexio.
purgatis et reconciliatis ꝑ mediatorẽ uitȩ:
sic̃ maculati & alienati ab eo recesseramus
ꝑ mediatorẽ mortis. Sic̃ enĩ diabolus su-¬
ꝑbus. hominẽ suꝑbientẽ ꝑduxit ad mortẽ :
ita xp̃s humił. homi nẽ obedientẽ redux̃
ad uitã. Quia sic̃ ille elatꝰ cecidit. & deiecit
consentientẽ: sic iste humiliatꝰ surrexit.¬
& erexit credentẽ. Quia eñĩ ñ ꝑuenerat di¬
abolꝰ quo ipse ꝑduxerat: mortẽ quippe
sp̃s in impietate gestabat. s mortẽ carnis
ñ subierat. qr nec indum̃tũ susceꝑat̾ : mag-¬
nꝰ homini uidebat᷑ pͥnceps in legionibus¬
demonũ. ꝑ quos fallaciarũ regnũ exer-¬
a. suic homine ꝑclationis tiphum potẽ¬
tiȩ quã usticie cupidiorẽ. aut ꝑ falsam
philosophiã magis inflans. aut ꝑ sacra sã¬

Expanded text:
mediator est, per quem reconciliamur deo, sic indicat: ego, inquit, in eis et tu in me, ut sint consummati in unum. haec est uera pax et cum creatore nostro nobis firma conexio purgatis et reconciliatis per mediatorem uitae, sicut maculati et alienati ab eo recesseramus per mediatorem mortis. sicut enim diabolus superbus hominem superbientem perduxit ad mortem, ita Christus humilis hominem oboedientem reduxit ad uitam; quia sicut ille elatus cecidit et deiecit consentientem, sic iste humiliatus surrexit et erexit credentem. quia enim non peruenerat diabolus quo ipse perduxerat — mortem quippe spiritus in impietate gestabat, sed mortem carnis non subierat, quia nec indumentum susceperat — magnus homini uidebatur pdaemonum, per quos fallaciarum regnum exercet, sic hominem per elationis typhum, potentiae quam justitiae cupidiorem, aut per falsam philosophiam magis inflans, aut per sacra sac
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat apls si cuto moueaniui gite. quasi
instet qits añi uiligebant uilq aduentũ
oñi. nec eos hec dicens doctor grnuuab il¬
la dilectione frangebat. qua ut niflara¬
marẽt uolebat. & ido nolebat ut erede¬
rent eis a quib audierant instare diẽ
diũ ne force cum trinsisset cẽpꝰ auo eũ
credidant ẽẽ uenturũ & uenine ñcerne¬
rent. eciã ceta fallacit sibi ꝓmiti arbi
trantes ei de ipsa mertede fidei disꝑarent.
Hong̃ ille dilig aduentũ dñi qui eum asserit
ꝓpinquare. mec ille qui eum asserit ñ ꝓpin¬
quare: s ille potiꝰ qui eum siue ꝓpe siue lon¬
ge sit sincetitate fidĩ. firmitate spei. ardore
caritatis expectat. Nam si tantomagis diligi¬
tur dñs quancomagis credit᷑ & p̃dicat᷑ ciciꝰ
ẽe uenturꝰ. magis eñ diligebant qui ci ad

Expanded text:
icebat Apostolus: Non cito moveamini mente, quasi instet dies Domini, diligebant utique adventum Domini, nec eos haec dicens Doctor gentium ab illa dilectione frangebat, qua ut inflammarentur volebat, et ideo nolebat ut crederent eis a quibus audiebant instare diem Domini, ne forte cum transisset tempus quo eum crediderant esse venturum, et venisse non cernerent, etiatrantes et de ipsa mercede fidei desperarent. non ergo ille diligit aduentum domini qui eum asserit propinquare, nec ille qui eum asserit \' non propinquare, sed ille potius qui eum, siue prope sine longe sit, sinceritate fidei, firmitate spei, ardore caritatis exspectat. nam si tanto magis diligitur dominus, quanto magis creditur et praedicatur citius esse uenturus, magis eum diligebant qui eius ad
Abbreviated transcription (Latin):
tia om̃is & ꝓphetia militat: fides. spes. caritas
S fidei succedit speties quã uidebimꝰ: & spei
succedit beatitudo ipsa ad quã ꝑuenturi fu-¬
mꝰ. Caritas aut̃ etiã istis decedentib augebi¬
tur potiꝰ. Sicñĩ credendo diligimꝰ qđ ñdũ ui¬
demꝰ qntomagis cũ uide ceꝑimꝰ: & si sꝑando¬

Expanded text:
tia omnis, et prophetia militat: fides, spes, charitas, sed fidei succedit spes, quam videmus, et spei succedit beatitudo ipsa, ad quam perventuri sumus; charitas autem etiam istis decedentibus, augebitur potius, si enim credendo diligimus quod nondum videmus, quanto magis cum videre coeperimus? et si s
Abbreviated transcription (Latin):
mali. Itlud sumniii. hoc erit nullii. Qđ si
inista mortalitate sꝑandũ putamꝰ. fallimur.
Tunc eñi erit. qͣndo mors ñerit: & ibi erit.
ubi uita et̾na erit. In illo eni scło & in illo
regno erit bonii sumũ. & malũ nullũ: qͥn¬
do erit & tibi erit sapientie amor sumniꝰ.
continentię labor nullus. Utrum aliud¬
sit anima aliud sp̃s an utroq nomine

Expanded text:
mali; illud summum, hoc erit nullum. quod si mali; illud summum, hoc erit nullum. quod si in ista mortalitate sperandum putamus, fallimur. tunc enim erit, quando mors non erit, et ibi erit, ubi aeterna uita erit. illo enim saeculo et in illo regno erit bonum summum et malum nullum, quando erit et ubi erit sapientiae amor summus, continentiae labor nullus. sit anima, aliud spiritus, an utroque nomine
Abbreviated transcription (Latin):
U̾trunq ostendit apłs. Nec bonu hic ꝑfici
ubi malum sic concupiscit᷑. nec malii bic
ꝑfici. quando tali concupiscentie ñ obedit᷑.
Illud quippe ostendit. ubiait uelle ap ia¬
cet mͥ. ꝑficere aut̃ bonũ ñ: hoc uͦ ubi ait
sp̃u ambulate. & ꝯcupiscentias carnis ne
ꝑficietis. Neq ibi eni dĩc ñ sibi ad iacere fa¬
cere bonũ. s ꝑficere: ueq Inc dic̃ ꝯcupiscen¬
tias carnis ne habuerias.s ne ꝑfeceritis.
fuint itaq in nob̾ ꝯcupiscentiȩ male: qͥndo
id qđ ñ licet libet. S ñ ꝑficiunt᷑. cũ legi d̃ĩ
inte seruiente. libidines ꝯtinent᷑. & bonũ
fit: cũ id qđ malelibet. uincente bonade
lectatione. non fit. S: boni ꝑfectio ñ ĩpletur.
quã dui peccati legi carne seruiente libido
illicit. Quãuis ꝯtineat᷑: tam̃ mouet᷑. Non
em̃ opꝰ eẽt. ut ꝯtineret᷑: nisi moueret᷑. Erit
qͣndoq etiã ꝑfectioboni: qͥndoq ꝯfumatio

Expanded text:
utrumque ostendit apostolus, nec bonum hic perfici, utrumque ostendit apostolus, nec bonum hic perfici, ubi malum sic concupiscitur, nec malum hic perfici, quando tali concupiscentiae non oboeditur. illud quippe ostendit ubi ait: uelle adiacet mihi, perficere autem bonum non; hoc uero ubi ait: spiritu ambulate et concupiscentias carnis ne perfeceritis. neque enim ibi dicit non sibi adiacere facere bonum, sed perficere; neque hic dicit: concupiscentias carnis ne habueritis, sed ne perfeceritis. fiunt itaque in nobis concupiscentiae malae, quando id quod non licet libet; sed non perficiuntur, cum legi dei mente seruiente libidines continentur. et bonum fit, cum id, quod male libelectatione, non fit; sed boni perfectio non impletur, quandiu legi peccati carne serviente libido illicit, et, quamvis contineatur, tamen movetur. Non enim opus esset, ut contineretur, nisi moueretur. erit quandoque etiam perfectio boni, quando consumtio
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ doctor ostendit pͥus dicendo scio qͥa ñ
habitat in me. Qđ ut exponeret: aodidit
hocẽ. in carne mea bonũ. Se itaq dicit ẽẽ
carnẽ suã. Non gͦ ipsa ẽ. inimica nr̃a: &
quando eiꝰ uitiis resistit᷑: ipsa amat᷑. qͥa
ipsacurat᷑. Nemo eñĩ umꝗͣ caruẽ suã odio
habet: sic̃ ipse apłs dic̃. & alio loco ait.
Igit᷑ ego ipse mette seruio legi dei: carne
aũt legi peccati. Audiant qui aures ha¬
bent :Igit᷑ ipse ego. Ego nĩte: ego carne
S mente seruio legi di: carne aut̃ legi per¬
cati. Quomͦ carne legi peccaa: Nunqͥd co¬
cupiscentiȩ ꝯsentiendo carnali: Ab sit.S ed
motꝰ desidioꝵ illic habendo: quos hab̾e
nolebat. & tam̃ habebat. S eis ñ consenti¬
endo. inte seruiebat legi dĩ: & tenebat
menbia ne fierent arma peccati. Sunt
gͦ in nob̾ desidia malã. quib ñosentiendo.
ñ uiuimꝰ male: sunt in nob ocupiscentie
peccatoꝵ quib ñ obediendo ñ ꝑficiinus
malũ. is eas habendo. ndũ ꝑficimꝰ bonũ.

Expanded text:
idem doctor ostendit prius dicendo: scio, quia non habitat in me, quod ut exponeret, addidit: hoc est in carne mea. bonum. se itaque dicit esse carnem suam. non ergo ipsa quando eius uitiis resistitur, ipsa amatur, quia ipsa curatur. nemo enim umquam carnem suam odio habuit, sicut ipse apostolus dicit. et alio loco ait: igitur ipse ego mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. audiant qui aures habent: igitur ipse ego, ego mente, ego carne; sed mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. quomodo carne legi peccati? numquid concupiscentiae consentiendo carnali? absit; sed motus desideriorum illic habendo, quos habere nolebat et tamen habebat; sed eis non consentiendo mente seruiebat legi dei et tenebat membra, ne fierent arma peccati. sunt ergo in nobis desideria mala, quibus non consentiendo non uiuimus male. sunt in nobis concupiscentiae peccatorum, quibus non oboediendo non perficimus malum, sed eas habendo nondum perficimus bonum.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑuenit pecꝰ. Si opꝰ fatigat: merces con-¬
solet᷑. & ipsa eni  patientia int̾iorẽ motũ
frenare. & qđ habes cominune cũ pecore.
ñ tanꝗ pecꝰ in omĩa relaxare. Qđ si ꝯtẽpse¬
ris te.⁊ imaginẽ dĩ in qua fecit te. neglex¬
eris. uictꝰ cupidicate. insinuatarũ rerũ:
tanꝗͣ amisso homine. eris pecꝰ. Non quasi
ꝯu̾s innaturã pecoris. s in hominis forma.
habens similitudinẽ pecoris. Quiñ au¬
dis dicentẽ. nolite ẽẽ sic̃ equus ⁊ mulus
ñ habentes intellectũ. S forte eligis tͥ
ẽẽ pecꝰ : iliber uacarelibidine. nulla lege
appetitũ carnis ad continentiã refrenan¬
duͦm: attende plagã. Sipecꝰ eẽ. ñ times.
saltum mori time.¬

Expanded text:
non pervenit pecus. Si opus fatigat, merces connon pervenit pecus. Si opus fatigat, merces consoletur: et ipsa enim patientia est interiorem motum frenare et quod habes commune cum pecore non tamquam pecus in omnia relaxare. quod si contemseris te et imaginem dei, in qua fecit te, neglexeris, uictus cupiditate insinuatarum rerum, tamquam amisso homine eris pecus, non quasi conuersus in naturam pecoris, sed in hominis forma habens similitudinem pecoris, qui non audis dicentem: nolite esse sicut equus et mulus non habentes intellectum. sed forte eligis tibi esse pecus et libera uagari libidine nulla lege appetitum carnis ad continentiam refrenando. attende plagam: si pecus es, non times; saltem mori time
Abbreviated transcription (Latin):
yintũ p̃ceptũ ẽ: ñ mechabis. Quin¬
ta plaga ẽ: mors in pecora egyptioꝵ. Com¬
coniigio ñ contentũ suo appetitũ que-¬
dam carnis inse domare ñ uult: qui ẽ.
nob̾ petoribq omunis. Et eiũ cõcũbe
telligere. humanũ ẽ. Idõ ratio que p̃si¬
det in inte. motꝰ inferiores carnis. tanꝗͣ
regnans ⁊ dominans frenare debet: ñ in-¬
modate & illicite passim uageq laxare.
Idoq ipsis pecorib natura datũ ẽ. insti¬
tuente creatore: ut ñ moueant᷑ ad femi¬
nas. ⁊ ad ꝯcubitu nͥ certis tẽporib. Neq
eñi ratione se choibet alio tẽpore pecus.¬
s omino ipso motu frigescente torpescit.
homo aut idõ sẽꝑ moueri pot̃: qr & refre¬
nare motũ pot̃. Libi dominationẽ ratio¬
nis creator deditt p̃cepta c̃tinentię. tanꝗͣ
in bestias inferiores lora concessit. Lenes tu
Laboras aliquantũ incontinendo. ñ labo¬
rat pecꝰ:s gaudeb̾ seꝑ in et̃nitate: ad quã

Expanded text:
intum praeceptum est: Non Moechaberis . Quinta plaga est Mors in pecora Aegyptiorum . Comconjugio non contentum suo; appetitum quemdam carnis in se domare non vult, qui est nobis pecoribusque communis. Etenim concumbere, telligere, hominum est. Ideo ratio, quae praesidet in mente motus inferiores carnis, tanquam regnans, et dominans frenare debet; non immoderate, et illicite, passim vageque laxare. Ideoque ipsis pecoribus natura datum est, instituente Creatore, ut non moveantur ad foeminas, et ad concubitum, nisi certis temporibus; neque enim se ratione cohibet alio tesed omnino ipso motu frigescente torpescit. Homo autem ideo semper moveri potest, quia et refrenare motum potest. Tibi dominationem rationis Creator dedit; tibi praecepta continentiae, tanquam in bestias inferiores lora, concessit. Tenes tu Laboras aliquantum in continendo, non laborat pecus: sed gaudebis semper in aeternitate ad quam
Abbreviated transcription (Latin):
De reb quȩ non in contraria. s tantũ in
diu̾sa significatione ponunt᷑. Ex eoð̾ł .iii.
De modis locutionũ. quoꝵ cognitionem
necessariã dic̃ scͥpturarum obscuritatib

Expanded text:
De rebus, quae non in contraria, sed tantum in diuersa significatione ponuntur. CCLXXIII. 298. De modis locutionum, quorum cognitionem necessariam dicit scripturarum obscuritatibus
Abbreviated transcription (Latin):
dõ cõpedite multitdini imposita erant.
ab actione remota sunt: in fide atq int̾-¬
p̃tatione manserunt. Istanec seruilit
alligant: & exercent lib̾ alit animũ .xci.
Arguit uoluptuosos. curiosos. suꝑbossinguł
opecent̃ aptans concupiscentiã occłoꝵ. an-
ne ꝑ auctorẽ uite cauenda monstra sunt.

Expanded text:
Deo compeditae multitudini imposita erant, Deo compeditae multitudini imposita erant, ab actione remota sunt, in fide atque interpretatione manserunt. Ita nunc nec serviliter alligant, et exercent liberaliter animum. 34. Arguit uoluptuosos, curiosos, superbos, singulis competenter aptans concupiscentiam carnis et cone per auctorem uitae cauenda monstrata sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
partim similitud inibꝰ indictis. infactis.
in sacram̃tis. ad omnẽ animȩ instruc¬
tionẽ exercitationẽq accõmodatꝰ. qͥd ali¬
ud quã rationał discipline regulam
impleuit: Nam &e mist̾ioꝵ expositio ad
ea dirigit᷑: quȩ aptissime dicta sunt. Et
si ea tantũ eent. quȩ facillime intelligũ¬
tur. nec studiose quereret᷑. nec suauit̃
inueniret᷑ uentas. Neq si eẽnt inscͥptu-¬
ritatis: satis cũ cognitione accio conue¬
niret. Nc̃ uͦ qm̃ pietas timore inchoat᷑.
caritate ꝑficit᷑: popłs timore constrictꝰ.
tepore seritutis in uer te multis
sacram̃cis onerabat᷑. Hocenĩ utile tali¬
pħas uentura canebat᷑. Que ubi uenit.
ab ipsa dĩ sapientia homine assũpto.
⁊ in lib̾tatẽ uocati sumꝰ: panca sacram̃¬
ta salub̾ rima constituta sunt: quȩ socie¬
tatẽ xp̃iani popłihoc ÷ subunodeo libe
re multitudinis continerent. Multa uͦ
quȩ popło hebreo. hoc ÷ sub eodẽ uno

Expanded text:
partim similitudinibus in dictis, in factis, partim similitudinibus in dictis, in factis, in sacramentis ad omnem animae instructionem exercitationemque accommodatus quid aliud quam rationalis disciplinae regulam impleuit? nam et mysteriorum expositio ad ea dirigitur quae apertissime dicta sunt; et si ea tantum essent quae facillime intelleguntur, nec studiose quaereretur nec suauiter inueniretur ueritas. neque si essent in scripturitatis, satis cum cognitione actio conueniret. nunc uero quoniam pietas timore inchoatur, caritate perficitur, populus timore constrictus tempore seruitutis in uetere lege multis sacramentis onerabatur. hoc enim utile taliper prophetas uentura canebatur. quae ubi uenit ab ipsa dei sapientia homine assumto et in libertatem uocati sumus, pauca sacramenta saluberrima constituta sunt, quae societatem rae multitudinis, continerent. Multa vero quae populo Hebraeo, hoc est sub eodem uno
Abbreviated transcription (Latin):
recte uiuebamꝰ: carendo uilifecit. Omĩa
quȩ uitare cupientes. ab studio deui̾aba.
peccatũ cõmitti potest: nͥ dum appetunt᷑
ea que ille contẽpsit᷑ aut fuguint᷑ quȩ
ille sustinuit. Lota itaq uita eiꝰ in t̾ris ꝑ
hominẽ quẽ susciꝑe dignatꝰ ẽ: disciplina
morũ fuit. Resurrectio uͦ eiꝰ amortuis ni¬
chil hominis ꝑire nature cũ omĩa salua
si nt dõ. satis indicauit. Et quẽ ammodũ
cuncta seruiant creatori suo. siue aduin¬
dictã peccatoꝵ: siue ad hominis lib̾ati¬
onẽ. Qua quã facile corpꝰ animȩ seruiat:
cũ ipsa subicit᷑ dõ. Quib ꝑfectis ñ solũ
nulla substantia malũ ẽ. qđ fieri nunꝗͣ
potest: s etiã nullo malo afficit᷑. qđ fic
riꝑ peccatũ et umdictã potuit. Et hec ÷
disciplina naturał. xꝑianis minꝰ intel¬
ligentib plena fide digna: intelligen¬
tib aut̃ om̃ errore purgata. Iam uͦip
se totꝰ doctrine modꝰ. partim aꝑtissimꝰ.

Expanded text:
recte uiuebamus carendo uilefecit; omnia recte uiuebamus carendo uilefecit; omnia quae uitare cupientes ab studio deuiabamuspeccatum committi potest, nisi dum appetuntur ea quae ipse contempsit, aut fugiuntur quae ille sustinuit. Tota itaque vita ejus in terris per hominem, quem suscipere dignatus est, disciplina morum fuit. resurrectio uero eius a mortuis nihil hominis perire naturae, cum omnia salua sunt deo, satis indicauit, et quemadmodum cuncta seruiant creatori suo siue ad uindictam peccatorum siue ad hominis liberationem quamque facile corpus animae seruiat, cum ipsa subicitur deo. quibus perfectis non solum nulla substantia malum est, quod fieri numquam potest, sed etiam nullo malo afficitur, quod fieri per peccatum et uindictam potuit. et haec est disciplina naturalis christianis minus intellegentibus plena fide digna, intellegentibus autem omni errore purgata. Iam uero ipse totius doctrinae modus partim apertissimus
Abbreviated transcription (Latin):
gerebat. Itaq loquens ad tuibas ut d̃s.
nuntiatã sibi matre negauit: & taiñ ut
euangłium loquit᷑. puer parentibꝰ subditꝰ
erat. Doccrina enĩ ds̃ apparebat: etatibus
homo. Itẽ aquã inumũ cõu̾surꝰ ut ds. dic̃.
uenit hora mea. Cui aut̃ uenisset hora qua
ut homomoreret᷑: de cruce cognitã matrẽ
comindauit discipło. que p̃cet̾is diligebat.
Satellites uoluptatũ diuitias. ꝑnitiose po¬
płi appetebant: pauꝑ ẽẽ uoluit. Honoribꝰ
⁊ imꝑiis inhiabant: rex fieri noluit. Car¬
nales filios magnum bonũ putabant:
tale ꝯiugiũ ꝓlemq ꝯtẽpsit. Contumeliaᷤᷤ
suꝑbissime horrebant zomẽ genꝰ contu¬
meliarii sostinuit. Inturias into erabiles
iustum innocentẽq dãpnari: dolores cor¬
poris execrabant᷑: flagellatꝰ atq cruciatꝰ ẽ.
Mori metuebant: morte multatꝰ ẽ. Igno¬
miniosissimum mortis genꝰ crucẽ putabat
erucifixꝰ ẽ. Omĩa quȩ hab̾e cupientes non

Expanded text:
gerebat. Ita loquens ad turbas ut Deus, gerebat. Ita loquens ad turbas ut Deus, nuntiatam sibi matrem negavit : et tamen, ut Evangelium loquitur, puer parentibus subditus erat . Doctrina enim Deus apparebat, aetatibus homo. Item aquam in vinum conversurus ut Deus, dicit, t? Nondum venit hora mea . Cum autem venisset hora, qua ut homo moreretur, de cruce cognitam matrem commendavit discipulo, quem prae caeteris diligebat . Satellites voluptatum divitias perniciose populi appetebant: pauper esse voluit. Honoribus et imperiis inhiabant: rex fieri noluit. Carnales filios magnum bonum putabant: tale conjugium prolemque contempsit. Contumelias superbissime horrebant: omne genus contumeliarum sustinuit. Injurias intolerabiles iustum innocentemque damnari? dolores cOrporis execrabantur: flagellatus atque cruciatus est; mori metuebant: morte multatus est; ignominiosissimum mortis genus crucem putabant: crucifixus est; omnia quae habere cupientes non
Abbreviated transcription (Latin):
habitauit in nob̃. Ita enĩ demonstrauit
carnalib & ñ ualentibꝰ intueri mñte uerita¬
tẽ corporeisq sensib deditis. quã excelsũ
locũ int̃ creaturas habeat humana nat᷑a:
Qđ ñ solũ insibilit̾. nã id pot̾at ⁊ inaliqͦ
ethersõ corꝑe ad nr̃oꝵ aspectuũ tolerantiã
tẽꝑato. s hominib in uero homine appa¬
ruit. Ipsa enĩ natura suscipienda erat: q̃
lib̾anda. & ne quis forte sexus a suo creato¬
re se contẽptii putaret: uirũ suscepit: natꝰ
ex femina. ẽ. Nichil agitui: s om̃ia suadẽ¬
do ⁊ monendo. Licet em̃tes ⁊ uendentes.
flagellando eiecit de tẽplo.S quid hoc:
Aut quantũ ẽ: Quauis & demones nolẽ¬
tes ab homitubꝰ ñ sermone suasionis. s ui
potestatis eiecerit. Uetere quippe seruitute
transacta tẽpꝰ lib̾tatis illuxerat: & oportu¬
ne iã homini suadebat᷑ atq salubrit. quã
lib̾o eẽt creatͦ arbitrio. Miraculis concilia¬
uit fidẽ dõ qͥ erat. passione. homini quen

Expanded text:
n nobis. Ita enim demonstravit carnalibus, et non valentibus intueri mente, veritatem, corporeisque sensibus deditis, quam excelsum locum inter creaturas habeat humana natura; quod non solum visibiliter, nam id poterat et in aliquo aethereo corpore ad nostrorum aspectuum tolerantiam temperato, sed hominibus in vero homine apparuit. Ipsa enim natura suscipienda erat, quae liberanda; et ne quis forte sexus a suo creatore se contemptum putaret, virum suscepit, natus ex femina est, nihil egit vi, sed omnia suadendo et monendo, licet ementes et vendentes flaaut quantum est, quamuis et daemones nolentes ab hominibus non sermone suasionis, sed ui potestatis eiecerit? uetere quippe seruitransacta, tempus libertatis illuxerat, et opportune jam homini suadebatur atque salubriter, quam libero esset creatus arbitrio. Miraculis conciliavit fidem Deo qui erat, passione homini quem
Abbreviated transcription (Latin):
ducauerit carnẽ meã: ñ bibit sanguinem
meũ: ñ habebit in seuita. Et omia que illic
intelligunt᷑ enucleate mimitatimq tractã
Adam qui ẽ forma futuri. Et illud. Relinquet
homo patrẽ ⁊ matre: & adherebit uxori sue
⁊ erunt duo incarne umna. Sacram̃tũ hoc
inquit magnũẽ: ego aut̃ dicom xp̃o ⁊ in

Expanded text:
ducauerit carnem meam et biberit sanguinem ducauerit carnem meam et biberit sanguinem meum, non habebit in se uitam. et omnia, quae illic inAdam qui est forma futuri, ut illud, Relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una. Sacramentum hoc, inquit, magnum est; ego autem dico in