comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cit uerbo unam. et stupefacta sunt corda mor¬
talium: s menioriam fecit mirabilium suoꝵ.
Hoc enim miraculum macime attentis cordib
inherebit: quod assiduitas non uile fecerit.
Q uid aut̃ ꝓfuerunt miracula: nisi ut timeretur:
Quid porro ꝓdeẽt timor: nisi misericors et mi¬
serator dñs escam daret timentib se: Escam
que non corrumpitur: panem qui de cęlo des¬
cendit: quem nullis meritis dedit. & enum
escam daret: nsi misericors et miserator dñs.
Q uod si tantam dedit huic uitȩ. si uerbum car¬
nem factum peccator ustificandus accepit:
quid in futuro scło glorificatus accipiet: Me¬
mor enim erit in scłm testamenti sui. Hec totũ
dedit: qui pignus dedit. Uirtutem oꝑum¬
suoꝵ: annuntiabit popło suo. Non contristẽ¬
tur isrłite sc̃i qui dimiserunt omia sua et
secuti sunt eum: non contristentur dicentes
quis nam poterit saluus fieri: quia facilius
intrat camelus ꝑ foramen acus. quam diues

Expanded text:
cit verbo unam, et stupefacta sunt corda morcit verbo unam, et stupefacta sunt corda mortalium ; sed «memoriam fecit mirabilium suorum.» Hoc enim miraculum maxime attentis cordibus inhaerebit, quod assiduitas non vilefecerit. 5. Quid autem profuerunt miracula, nisi ut timeretur? Quid porro prodesset timor, nisi, «misericors et miserator Dominus escam» daret «timentibus se?» escam quae non corrumpitur, panem qui de coelo descendit , quem nullis meritis dedit. Etenim escam daret, nisi misericors et miserator Dominus. Quod si tantum dedit huic vitae, si Verbum carnem factum peccator justificandus accepit; quid in futuro saeculo glorificatus accipiet? «Memor» enim «erit in saeculum testamenti sui.» Nec totum dedit qui pignus dedit. 6. suorum annuntiabit populo suo.» Non contristentur Israelitae sancti, qui dimiserunt omnia sua et secuti sunt eum; non contristentur dicentes: «Quisnam poterit salvus fieri?» Quia «facilius intrat camelus per foramen acus, quam dives
Abbreviated transcription (Latin):
homo non oꝑatur nisi iustificatus: credens aut̃
in eum qui iustificat impium afide incipit: ut bona
oꝑa non precedentia quod meruit. s consequẽ¬
tia quod accepit ostendant. Unde ergo illa con
fessio: Nondum quidem ẽ. opus iusticiȩ: s delic¬
ti imꝓbatio. S quomodo cumq se habeat. nec
in ip̃sa de te homo glorieris: ut qui głiatur in
dño głietur. Quid enim habes quod non acce¬
pisti: Non ergo sola magnificentia. qua uisti¬
ficaturus est impus: s et confessio et magnificẽ¬
tia opus eius. Quid ergo dicemus: quia eui uult
miseretur et quem uult obdurat. Nunquid uu¬
quitas apud dm̃ s Absit. Iusticia enum eius: ma¬
net in scłm scłi. Tu aut̃ homo de hoc scło: quises
suorum. Hunc humilians. et hunc exaltans
memoriam fecit mirabilium suoꝵ: reseruans
oportune inusitata ꝓdigia que non infirmitas ho¬
minis nouitate intenta meminerit: cum sint eiꝰ
miracula quotidiana maiora. Iot ꝑ uniuersã
terram arbores creat: et nemo miratur. Arefe¬

Expanded text:
on operatur, nisi justificatus. Credens autem in eum qui justificat impium, a fide incipit, ut bona opera, non praecedentia quod meruit, sed consequentia quod accepit, ostendant. Quid enim habes fessio? Nondum quidem opus est justitiae, sed delicti improbatio: sed quoquo modo se habeat, nec in ipsa de te homo glorieris, «ut qui gloriatur, in Domino glorietur» . «Quid enim habes quod non accepisti» ? Non ergo sola magnificentia qua justificatur impius, sed et «confessio et magnificentia opus ejus. Quid ergo dicimus?» quia «cui vult miseretur, et quem vult obdurat; numquid iniquitas apud Deum? Absit. Justitia» enim «ejus manet in saeculum saeculi. Tu autem, homo» de hoc saeculo, «quis esuorum:» hunc humilians, et hunc exaltans. «Memoriam fecit mirabilium suorum:» reservans opportune inusitata prodigia, quae infirmitas hominis novitati intenta meminerit, cum sint ejus miracula quotidiana majora. Tot per universam terram arbores creat, et nemo miratur: arefe
Abbreviated transcription (Latin):
filios tuos tantum s filios filiorum tuoꝵ: quid
est filios tuos: Oꝑa tua que hic agis. Qui sunt
filii filioꝵ : fructus oꝑum tuoꝵ. facis elemosinasꝰ
Filii tui sunt. Propter elemosinas accipis uitam
ȩternam. filii filioꝵ tuoꝵ sunt. Uideas filios
filiorum tuoꝵ : et erit quod sequitui. quod eo¬
bis a nobis. Ipsa amatur a nobis: ipsa ut a uob
amecur optamus. Ad illam pacem ꝑueniunt.
qui et hnc pacifici fuerint. Iui sunt nam. ha¬
efite qͥus t ibi qͣuiꝰ orrcumeunt menami Anũ
canqiam nonellatio olurum ut non uite¬
pilas aidior qualis fuit. ila ficulnea ibe sructũ
non anuenit esuriens dñs Et iidecil quud en
aont gmen folia sola habebat: fruecum non
sobelnt io sant qui uerba habentin et facta
non habent. Reniens esuriens dns no nabi en¬
uonit aproa manaucet: qua fidem malmn et

Expanded text:
filios tuos tantum, sed «filios filiorum tuorum.» Quid filios tuos tantum, sed «filios filiorum tuorum.» Quid est, filios tuos? Opera tua quae hic agis. Qui sunt filii filiorum? Fructus operum tuorum. Facis eleemosynas, filii tui sunt: propter eleemosynas accipis vitam aeternam, filii filiorum tuorum sunt. «Videas filios filiorum tuorum;» et erit quod sequitur, quo conraedicatur a nobis, ipsa amatur a nobis, ipsa ut a vobis ametur, optamus. Ad illam pacem perveniunt qui et hic pacifici fuerint. Illi sunt et hic pacifici, qui et ibi; qui circumeunt mensam Domini tanquam novellatio olivarum, ut non sit sterilis arbor, qualis fuit illa ficulnea ubi fructum non invenit esuriens Dominus. Et videtis quid ei contigerit. Folia sola habebat, fructum non habebat : sic sunt qui verba habent, et facta non habent. Veniens esuriens Dominus non ibi invenit quod manducet; quia fidem nostram et
Abbreviated transcription (Latin):
onem: et mortale hoc induerit immortalitadẽ:
quid audiet tunc mors: Ubi est mors contẽ¬
tio tua: Ubi est mors aculeus tuus: Et forte
moriti hoc dicet᷑: sed Restant aliqui inimici.
C ũ ħ destructafuerit: immortalitas succedit. Si
nullus erit inimicus: quasi noussina destruet᷑
mors. Bonum nr̃m cui suspiranius: pax erit. Ee¬
ce bonum fr̃s: magnum bonum pax uocatur.
Q uerebatis quid uocaretur. Aurum est. an argen¬
tum est. an fundus. an uestis: Pax est. Non
pax qualem inter se habent homines. infidã.
instabilem. mutabilem incertam: nec pax ta¬
lis qualem secum habet ipse unus homo. Diai¬
mus enu quia et secum pugnat homo: usqͦ
domet om̃s cupiditates. Adhuc pugnat. Qua¬
lis ergo pax: Quam ocłs non uidit: nec auris
audiuit. Qualis pax: de iherłm: quia iherim¬
interpretatur uisio pacis. Si ergo benedicat ce
dñs ex syon et uideas hona que sunt iherłm:
et uideas om̃s dies uite tuȩ. et uideas non

Expanded text:
onem, et mortale hoc induerit immortalitatem, onem, et mortale hoc induerit immortalitatem, quid audiet tunc mors? «Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus?» Et forte moritur, et dicetur: Restant aliqui inimici? m haec destructa fuerit, immortalitas succedet. Si nullus erit inimicus, quasi «novissima destruetur mors» . Bonum nostrum cui suspiramus, pax erit. Ecce bonum, fratres, magnum bonum pax vocatur. Quaerebatis quid vocaretur: Aurum est, argentum est, an fundus, an vestis? Pax est: non pax qualem inter se habent homines, infidam, instabilem, mutabilem, incertam; nec pax talis qualem secum habet ipse unus homo. Diximus enim quia et secum pugnat homo; usquequo domet omnes cupiditates, adhuc pugnat. Qualis ergo pax? Quam «oculus non vidit, nec auris audivit.» Qualis pax? De Jerusalem, quia Jer ergo «benedicat te Dominus ex Sion; et videas bona quae sunt Jerusalem,» et videas «omnes dies vitae tuae. Et videas,» non
Abbreviated transcription (Latin):
t is nr̃is. Pugnamus foris cum infidelib et
in hobedientib hominib : pugnemus intus
cum suggestionib cum ꝑturbationib carna¬
lib. Ubiq pugnamus adhuc: quia corpus
quod corrumpitur aggrauat animam. P ug¬
nanius adhus: quia si sp̃s uita est. tamen cor¬
pus mortuum est ꝓpter peceatum. S quid
futurum est: Si aut̃ sp̃s enis habitat in uob.
qui suscitaũ xp̃m a mortuis. uiuificabit et
mortalia corpora ur̃a. ꝓpter sp̃m eius qui habi¬
tat in uobis. Cumi ergo uiuificata fuerint me¬
bra nr̃a mortalia: iam nichil resistit sp̃ui mro
Non fames erit: non sitis erit: quia de corrupti¬
one corporis ista nascuntur. Idõ reficis: quia a
te aliquid deficit. Concupiscentie delectationĩ
carnalium: contra nos pugnant. Mortem por¬
tanus in infirmitate corporis. S cum mors
ipsa conuersa fuerit in illam in cominutabilita¬
tem: et corruptibile hoc induerit incorrupti¬

Expanded text:
tiis nostris. Pugnamus foris cum infidelibus et tiis nostris. Pugnamus foris cum infidelibus et inobedientibus hominibus; pugnamus intus cum suggestionibus, cum perturbationibus carnalibus: ubique pugnamus adhuc, quia corpus quod corrumpitur, aggravat animam ; pugnamus adhuc, quoniam si «spiritus vita est,» tamen «corpus mortuum est propter peccatum.» Sed quid futurum est? «Si autem Spiritus ejus habitat in vobis, qui suscitavit Christum ex mortuis, vivificabit et mortalia corpora tat in vobis» . Cum ergo vivificata fuerint membra nostra mortalia, jam nihil resistet spiritui nostro. Non fames erit, non sitis erit, quia de corruptione corporis ista nascuntur. Ideo reficis, quia a te aliquid deficit. Concupiscentiae delectationum carnalium contra nos pugnant. Mortem portamus infirmitate corporis: sed cum mors ipsa conversa fuerit in illam incommutabilitatem, et corruptibile hoc induerit incorrupti
Abbreviated transcription (Latin):
quid est illud bonum quo accendiur. cui
suspiramus. quo inflamniamur: ꝓpter quod
bonum adipiscendum et uidendum cantos
enim modo quia diabolus ꝑ reges non seuit:
idõ xp̃iani non patiuntur ꝑsecucionem:
Si mortuus est diabolus: mortuę sunt ꝑsecuti¬
ones. Si aut̃ ille aduersarius nr̃ uiuit ⁊ un¬
de non temptationes suggerit: Unde non
seuit: Unde non minas aut scandala ꝓcũ¬
rat: Osi incipias pie iuuere : uidebis quia
iħii ꝑsecutionem patietur. P ropter quid ergo
patimur tantas ꝑsecutiones : Si enim in hac
uita in ap̃o sꝑantes sumus cantum ait apłs:
miserabiliores sumus omnib hominib Prop¬
ter quid dampnati sunt ad bestias martires:
Q uid est illud bonum: dici unde potest:
aut que lingua dicat. aut que aures audi¬
ant: E quidem illud nec auris audiuit.
nec in cor hominis ascendit. amenus tam̃:
ꝓficiamus tantum. Uidetis enim quia pugnę
non desunt: et pugnamus cum concupiscẽ¬

Expanded text:
quod est illud bonum, quo accendimur, cui quod est illud bonum, quo accendimur, cui suspiramus, quo inflaMmamur, propter quod bonum adipiscendum et videndum tantos enim modo, quia diabolus per reges non saevit, ideo Christiani non patiuntur persecutionem. Si mortuus est diabolus, mortuae sunt persecutiones; si autem ille adversarius noster vivit, unde non tentationes suggerit? unde non saevit? unde non minas aut scandala procurat? O si incipias pie vivere, videbis quia rsecutionem patietur. Propter quid ergo patimur tantas persecutiones? «Si enim in hac vita in Christo sperantes sumus tantum,» ait Apostolus, «miserabiliores sumus omnibus hominibus» . Propter quid damnati sunt ad bestias martyres? quod est illud bonum, dici potest? unde, aut quae lingua dicat? aut quae aures audiant? Et quidem illud «nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» . Amemus tantum, proficiamus tantum: videtis enim quia pugnae non desunt, et pugnamus cum concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
corpore moreris : ꝑseuerat uita tua. Corpus
moritur: s uita et sp̃s ꝑseuerat. Oeuli non
uident: quia discesfit qui ꝑ oculos uidebat.
Ubicumq est qui ꝑ oculos uidebat: uidet
aliquid. Non enim mortuus erat diues ille:
qui in terra induebatur purpura et bysso:
Si mortuis eẽt: apud inferos non torqueret᷑.
Obtandum tibi certe erat ut moreretur. s ma¬
lo suo uxit apud inferos. Tor quebatur enim:
et non uidebat bona illa que in terra dimi¬
serat. Hec erat uita ipsius talis: et bona illa nõ
uidebat. E rgo tu talia. desidera bona que iu¬
dãs om̃s dies uite tuȩ: id est ut cum ipsis bonis
uiuas in ȩternum. Que sunt ergo illa bona
frs attendite. Dici possunt bona ista. aurum
est. argentum est. fundus amenus est. marmo¬
rati parietes sunt. tecta laqueata sunt  Absit.
sta habundantius pauꝑes habent in hac uita.
Plus est enim pauꝑi uidere cęlum stellatum:
quam diuiti tectum inauratum. fr̃s ergo

Expanded text:
corpore, moreris. Perseverat vita tua: corpus corpore, moreris. Perseverat vita tua: corpus moritur, sed vita spiritus perseverat. Oculi non vident, quia discessit qui per oculos videbat. Ubicumque est qui per oculos videbat, videt aliquid. Non enim mortuus erat dives ille qui in terra induebatur purpura et bysso; si mortuus esset, apud inferos non torqueretur . Optandum illi forte erat ut moreretur, sed malo suo vixit apud inferos. Torquebatur enim, et non videbat bona illa quae in terra dimiserat: ecce erat vita ipsius talis, et bona illa non videbat. Ergo tu talia desidera bona quae videas «omnes dies vitae tuae,» id est, ut cum ipsis bonis vivas in aeternum. 16. Quae sunt ergo illa bona, fratres, attendite. Dici possunt bona ista: Aurum est, argentum est, fundus amoenus est, marmorati parietes sunt, tecta laqueata sunt? Absit. Ista abundantius pauperes habent in hac vita. Plus est enim pauperi videre coelum stellatum, quam diviti tectum inauratum. Fratres, ergo
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is etas. Quod obtas gradus ȩtatis: simul
obtas et mortes etacum. Non sunt ergo ista.
Deinde nati sunt tibi filii in terra decum uic¬
turi: aut te pocuis exxclusuri. et successuri.
Ad eos gaudes qui nati sunt: ut exclidaris. Na¬
t enim pueri tanquam hoc dicunt parentib
sius: eia cogitate et uos ire hinc. Agamus &e
nos muumum ur̃m. Minus est enim gene¬
ras humani tota uita temptationis: quia
dictum est uniuersa uanitas om̃is homo
uiuens. Et tamen si gaudetur ad filios suc¬
cessuros: quanto gaudendum est ad filios cũ
quib ꝑmanebimus. et ad illum patrem cui
nati sumus non moriturum s ut nos cum
illo semꝑ uiuamus: Ipsa sunt bona iheru¬
salem: quia ipsa sunt. Benedicat te ergo
rłm. Ham ista que attendis bona: cecus u¬
des. Uideas.: s illa bona que corde uiden¬
tur. Et quamdui uidebo bona iherłm:
Om̃s dies uite tuę. S si uita tua ęterna fu¬
erit: in eternum uidebis bona iherłm.

Expanded text:
omnis aetas. Quot optas gradus aetatis, tot simul omnis aetas. Quot optas gradus aetatis, tot simul optas et mortes aetatum. Non sunt ergo ista. Num deinde nati sunt tibi filii in terra tecum victuri, an te potius exclusuri et successuri? Ad eos gaudes qui nati sunt, ut excludaris? Nati enim pueri tanquam hoc dicunt parentibus suis: Eia, cogitate ire hinc, agamus et nos mimum nostrum. Mimus est enim generis humani tota vita tentationis; quia dictum est, «Universa vanitas omnis homo vivens» . Et tamen si gaudetur ad filios successuros; quantum gaudendum est ad filios cum quibus permanebimus, et ad illum patrem cui nati sumus non moriturum, sed ut nos cum illo semper vivamus? Ipsa sunt bona Jerusalem, quia ipsa sunt. «Benedicat te» ergo rusalem.» Nam ista quae attendis bona, caecus vides. «Videas,» sed illa bona quae corde videntur. Et quamdiu videbo bona Jerusalem? «Omnes dies vitae tuae.» Sed si vita tua aeterna fuerit, in aeternum videbis bona Jerusale
Abbreviated transcription (Latin):
nascantur. Non enim iam felicitas est habere
filios: s bonos habere De nucriendis labora si
nati fuerint: si aut̃ non nati. age gr̃as deo.
Forte minis sollicitus eris: et tamen sterilis
non remansisti illius matris. Forte ꝑte nascun¬
cur sp̃ualiter de ista matre qui sunt in nouelł
oliuarum : circumeuntes mensam dñ. Con¬
soletur ergo te dñs: ut uideas bona iherłm.
Illa enim bona sunt. Quare sunt: Quia eter¬
na sunt. Quare sunt: Quia ibi est rea : ego
sum qui sum. Ista uero bona sunt: et non
sunt. Non enim stant. Labuntur fluunt.
filii funt paruuli. Blandiris paruulis: blandi¬
untur paruuli. Nunquid stant in eo: S ob¬
tas ut crescant. Ut accedat ȩtas obtas. S uide
quia cum accedit una: altera moritur. Ueni¬
ente puericia: moritur infantia. Ueniente ad¬
olescentia: moritur puericia Ueniente uiuen¬
tute: moritur adolescentia. Uemente senectu¬
te: moritur uuentus. Ueniente morte: morit᷑

Expanded text:
nascantur. Non enim jam felicitas est habere nascantur. Non enim jam felicitas est habere filios, sed bonos habere. De nutriendis labora, si nati fuerint; si autem non nati, age gratias Deo. Forte minus sollicitus eris, et tamen sterilis non remansisti illius matris. Forte per te nascuntur spiritualiter de ista matre, qui sunt ut novellae olivarum circumeuntes mensam Domini. Consoletur ergo te Dominus, ut «videas bona Jerusalem.» Illa enim bona «sunt.» Quare «sunt?» Quia aeterna sunt. Quare «sunt?» Quia ibi est rex, «Ego sum qui sum» . Ista vero bona sunt, et non sunt: non enim stant; labuntur, fluunt. Filii sunt parvuli; blandiris parvulis, blandiuntur parvuli: numquid stant in eo? Sed optas ut crescant, ut accedat aetas optas. Sed vide quia cum accedit una, altera moritur. Veniente pueritia, moritur infantia; veniente adolescentia, moritur pueritia; veniente juventute, moritur adolescentia; veniente senectute, moritur juventus; veniente morte, moritur
Abbreviated transcription (Latin):
cinemus dñm. Ecce sic benedicetur homo:
qui cunet dñm. Ille est homo. qui sunt homi¬
nes. Et ipsi homines homo: quia multi unũ.
peras enim attendere. ecce sic benedicetur ho¬
mo qui tunet dñm: iam forte ocłi cui ibant
ꝑ illos qui tunent dñm : et uidebant ibi uxo¬
tes fecundas filios habentes. circumire mensam
patris sui. Hescio qua ibas et non ex syon: bene¬
dicat te dñs. s ex syon. Noli querere alias bene¬
dictiones. que non ex syon. Non benedixit dñs
tales fr̃s mei. Benedictio ista dm̃ est. Aut si non
Aut quis posset eẽ diues: si nollet dñs: Quis pos¬
des quia et pecorib dedit: Non ergo de syon ẽ.
iherłm. Uis udere quia non sunt bona iherłm:
Et auib dictum est: crescite et multiplicamini
Pro magno ius habere: quod auib donatum
est: Uoce quidem dĩ donatum est. Quis nesci¬
at: S utere bonis istis si accipis: et magis co¬
gita quomodo nutrias qui nati sunt. quam ut

Expanded text:
timemus Dominum. «Ecce sic benedicetur homo timemus Dominum. «Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum.» Ille est «homo,» qui sunt homines; et ipsi homines, «homo:» quia multi unum, peras enim attendere, «Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum:» jam forte oculi tui ibant per illos qui non timent Dominum, et videbant ibi uxores fecundas, filios abundantes circuire mensam patris sui; nescio qua ibas: «Benedicat te Dominus,» sed «ex Sion.» Noli quaerere illas benedictiones quae non sunt ex Sion. Non benedixit Dominus tales, fratres mei? Benedictio ista Domini est: aut si non aut quis posset esse dives, si nolit Dominudes quia et pecoribus dedit? Non ergo de Sion est Jerusalem. Vis videre quia non sunt bona Jerusalem? Et avibus dictum est, «Crescite, et multiplicamini» . Pro magno vis habere quod avibus donatum est? Voce quidem Dei donatum est, quis nesciat? Sed utere bonis istis, si accipis; et magis cogita quomodo nutrias qui nati sunt, quam ut
Abbreviated transcription (Latin):
nificat. sine hearitate nulla paxx est. Et ma¬
nifestum est: quia. qui diuuserunt pacem nõ
habent hearitatem. Unde iam exposui ba¬
ritati ur̃ȩ quare columba folia cum fruca
portauit ad archam ⁊ ut significaret quia et
illi qui foris baptitati sunt. sicut ligna ali
ertra archam baptiata sunt. non sola folia
habuerunt id est uerba sola: s habuerunt.
et fructum quod est hearitas. Ipsa columba
illos reportat ad archam : et ueniunt ad uni-¬
titens uales eigo filii debent esse in enccuicu
mense dñi : uelut nouellatio oliuarum. Perfecta
msnst magna Reatituddo. lam quis ibi nolit eẽ:
Cum uderis alquem blasphenum habere uxorẽ.
fllos. nepotes. et te forte non habere: noli zela¬
to Uide quia et in te complecum est: s sp̃ualit.
A nforte non es in menbris Si non ibi es: plan¬
ge quia nec hic nec ibi. Si aut̃ ibi. securus esto.
quia et si ibi et non hic. fructuosius ibi quam
hic. Si ergo habemus: quare habemus: Quia

Expanded text:
nificat; sine charitate nulla pax est: et manificat; sine charitate nulla pax est: et manifestum est quia qui diviserunt pacem, non habebant charitatem. Unde jam exposui Charitati vestrae quare columba folia cum fructu portavit ad arcam ; ut significaret quia et illi qui foris baptizati sunt, sicut ligna illa extra arcam baptizata sunt, si non sola folia habuerint, id est verba sola, sed habuerint et fructum, quod est charitas, ipsa columba illos reportat ad arcam, et veniunt ad unitatem. Tales ergo filii debent esse «in circuitu mensae» Domini, «velut novellatio olivarum.» Perfecta res est, magna beatitudo: jam quis ibi nolit esse? Cum videris aliquem blasphemum habere uxorem, filios, nepotes, et te forte non habere, noli zelare; vide quia et in te completum est, sed spiritualiter. An forte non es in membris? Si non ibi es, plange quia nec hic, nec ibi. Si autem ibi, securus esto; quia etsi ibi et non hic, fructuosius ibi quam hic. 14. Si ergo habemus, quare habemus? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
terram: unus est enim pater ur̃ qui in cels
est. Quod ergo in patre docebat discipulos.
hoc in ma̾re ipse demonstrauit. Uult enun
dñs: ut consangiunitatib terrenis p̃ponanus
dm̃. Defer patr quia pater est. defer ao ꝙ
ds̃ est. Generauit te pater accõmodando
carnem suam: creauit te ds adhibendo potẽ¬
tiam suam. Ne irascatur pater cum ds̃ illi pre¬
ponitur : inmo gaudeat sibi tantum deferri.
ut ille inuentus eẽt qui ei deberet prepom.
mei. fr̃s erant: mater quomodo erant:
Addidit. Et qui fecerit uoluntatem patrismĩ:
ipse michi fr̃. et soror. et mater est. Puta fr̃
xp̃ianos ꝑ baptismum quotidie parit ȩecłia:
E igo in quib intelligis conuigem : in illis ma¬
trem. in illis filios. Dicatur ergo quales debẽt
eẽ filii. Quales Pacifici. Quare pacifici:
Quia beati pacifici: quia ip̃si filii dĩ uocabunt.
Quia ergo in oliua fructus est paeis: oleum e¬
nini pacem significat: quia karitatem sig¬

Expanded text:
terram; unus est enim Pater vester qui in coelis terram; unus est enim Pater vester qui in coelis est» . Quod ergo in patre docebat discipulos, hoc in matre ipse demonstravit. Vult enim Dominus ut consanguinitatibus terrenis praeponamus Deum. Defer patri, quia pater est; defer Deo, quia Deus est. Generavit te pater accommodando carnem suam; creavit te Deus adhibendo potentiam suam. Ne irascatur pater cum Deus illi praeponitur; imo gaudeat sibi tantum deferri, ut ille inventus esset qui ei deberet praeponimei.» Fratres erant; mater quomodo erant? Addidit, «Et qui fecerit voluntatem Patris mei, ipse mihi frater, et soror, et mater est» . Puta, «Christianos per Baptismum quotidie parit Ecclesia? Ergo in quibus intelligis conjugem, in illis matrem, in illis filios. 13. Dicatur ergo quales debent esse filii. Quales? Pacifici. Quare pacifici? Quia, «Beati pacifici, quia ipsi filii Dei vocabuntur» . Quia ergo in oliva fructus est pacis: oleum enim pacem significat, quia charitatem sig
Abbreviated transcription (Latin):
bunt fili sponsi: Ergo ipsa coniua: et ipsa
filii. Mirum dico fr̃s mei. In uerbis dm̃ uiue¬
et fr̃s ipsis eẽ. et sorores ipsius eẽ et matrem
ipsius eẽ. Nam cum ei nuntiaretur mater eiꝰ
et fr̃s eiisstantes: quia foris stabant. typum
gerebant. Quis typus matris: Sinagoga.¬
Et quis typus fr̃m carnalium : ludei foris stan¬
tes: et foris stat synagoga. Nam maria in
lateri bus domus ens: et cognati eus ex inigi¬
nsma riȩ consangunitate uenientes quiin
eum credider̃ in laterib domus eius. non in
quantum carnali consanguinitate uincti oranc.
s in quantum uerbum dĩ audiebant et fio¬
ebant. Hoc enim respondit dñs: et ait. Que ni¬
chi fater: aut qui fr̃s: Unde temptauerint
quidam dicere quia xpistus matrem non ha¬
buit : quia dixcit quę michi mater. Quare&
Ergo et pecrus et ioħs et iacob et alii apł̃
patres non habuerũt in terra: tamen quai
eis dicit : Nolite uobis dicere patrem sipes

Expanded text:
bunt filii sponsi» ? Ergo ipsa conjux, et ipsi bunt filii sponsi» ? Ergo ipsa conjux, et ipsi filii. Mirum dico, fratres mei. In verbis Domini invefratres ipsius esse, et sorores ipsius esse, et matrem ipsius esse. Nam cum nuntiarentur ei mater ejus et fratres foris stantes; quia foris stabant, typum gerebant. Quis typus matris? Synagoga. Quis typus fratrum carnalium? Judaei foris stantes. Et foris stat synagoga. Nam Maria in lateribus domus ejus, et cognati ejus ex virginis Mariae consanguinitate venientes, qui in eum crediderunt, in lateribus domus ejus; non in quantum carnali consanguinitate juncti erant, sed in quantum verbum Dei audiebant et faciebant. Hoc enim respondit Dominus et ait, «Quae mihi mater, aut qui fratres?» Unde tentaverunt quidam dicere quia Christus matrem non habuit, quia dixit, «Quae mihi mater?» Quare? Ergo Petrus et Joannes et Jacobus, et alii Apostoli patres non habuerunt in terra? Et tamen quid eis dicit? «Nolite vobis dicere patrem super
Abbreviated transcription (Latin):
ra habet: bonis consili is uiuit. Quid est hoc :
Bonis consili is regitur. Ergo latera donus st̃
illi: qui inherent xp̃o. Nec sine causa et ipsa
coniux de latere facta est. Uiro dormiente ȩua
facta est : moriente xp̃o aeccłia facta est. Et
illa de latere uiri cum costa detracta est: et
ista de latere uiri quando latus lancea. per¬
cussum est. et sacramenta ꝓfluxerunt. Ergo
uxor tua ut uinea feralis. S in quib Ita
laterib domus tuȩ. I ali is qui non iherent
xp̃o sterilis: s nec illos in uinea computabo.
F ilii tui. Que est uxor: et qui sunt filii : lta
istis carnalib nuptiis et coniugib alia uaxor
et alii filii: in eccłia quȩ uaror ipsi filii. Aa
aeccłiam enim ꝑtinebant apłi: et in menbris
erant eccłie. Ergo in coniuge ipsius erant:
et coniux erant scd̃m portionem suam quã
in menbris obtinebant. Quare ergo de illis
dr̃. cum recesserit ab eis sponsus tunc ieuina¬

Expanded text:
ra habet: bonis consiliis vivit. Quid est hoc? ra habet: bonis consiliis vivit. Quid est hoc? Bonis consiliis regitur. Ergo latera domus sunt illi qui inhaerent Christo. Nec sine causa et ipsa conjux de latere facta est. Viro dormiente, Eva facta est , moriente Christo, Ecclesia facta est: et illa de latere viri, cum costa detracta est; et ista de latere viri, quando latus lancea percussum est , et Sacramenta profluxerunt. Ergo «uxor tua ut vinea fertilis.» Sed in quibus? «In lateribus domus tuae». In aliis qui non adhaerent Christo, sterilis. Sed nec illos in vinea computabo. 12. «Filii tui.» Quae est uxor, ipsi sunt et filii. In istis carnalibus nuptiis et conjugiis, alia uxor et alii filii: in Ecclesia quae uxor, ipsi filii. Ad Ecclesiam enim pertinebant Apostoli, et in membris Ecclesiae erant. Ergo in conjuge ipsius erant, et conjux erant secundum portionem suam quam in membris obtinebant. Quare ergo de illis dicitur: «Cum recesserit ab eis sponsus, tunc jejuna
Abbreviated transcription (Latin):
fertilis. S in quib uinea eius fertilis: Uidemꝰ
enim parietes istos intrantes multos steriles:
udemus quia istos parietes intrant multi
ebriosi. feneratores. mangones. querentes sorti¬
legos: euntes ad precantatores et p̃eantatrices
quando illis caput dolet. Ista est fercilitas u¬
nes: ista est ubertas uxoris: Non ipsa est.
Iste spine sunt: s non ubiq Spinosam habet
quandam fertilitatem: et est iunea fercilis.
S in quib : In laterib domus tuȩ. Non om̃s
dicuntur latera donus. Quero erm quȩ sunt
latera domus. Quid dicam s Parietes sunt
quasi lapidis: Forte si de hoc habitaeulo corpo¬
rali diceret: forte hec incelligeremus latera.
Latera dicimus domus eos qui inherent xp̃o.
N on enim sine causa et in sermone quotidiano
dicimus de aliquo qui forte male agit ex
maloꝵ consiliis amicoꝵ: de illo dicunus
mala latera habet. Quid est mala latera ht̃ &¬
N ala illi inherent. Ergo et de alio. bona late¬

Expanded text:
fertilis.» Sed in quibus vinea fertilis? Videmus fertilis.» Sed in quibus vinea fertilis? Videmus enim parietes istos intrantes multos steriles; videmus quia istos parietes intrant multi ebriosi, feneratores, mangones, quaerentes sortilegos, euntes ad praecantores et praecantatrices, quando illis caput dolet. Ista est fertilitas vineae? ista est ubertas uxoris? Non ipsa est. Istae spinae sunt, sed non ubique spinosa. Habet quamdam fertilitatem, et est vinea fertilis; sed in quibus? «In lateribus domus tuae.» Non omnes dicuntur latera domus. Quaero enim quae sint latera: quid dicam? Parietes sunt, quasi lapides fortes? Si de hoc habitaculo corporali diceret, forte hoc intelligeremus latera. Latera dicimus domus, eos qui inhaerent Christo. Non enim sine causa et in sermone quotidiano dicimus de aliquo, qui forte male agit ex malorum consiliis amicorum; de illo dicimus, Mala latera habet. Quid est, Mala latera habet? Mali illi inhaerent. Ergo et de alio, Bona late
Abbreviated transcription (Latin):
derio ploras: dulcescunt et ipse lacrimȩ. et ꝓ
cibo tibi erunt: quia factus est tibi et ipse
panis die ac nocte: cum dicitur tibi quotidie
ubi est ds̃ tius. S ueniet ds̃ tuus de quo dr̃
ubi est. et absterget lacrimas : et ipse ꝓ pane
lacrimarum succedet. et te in eternum sagi¬
nabit : quia erit nobiscum uerbum dĩ quõ
pascuntur angłi. Interim modo labores fruc¬
tuum: postea fructus laboris. Labores fruetu¬
um tuoꝵ manducabis: beatus es et bene tibi
erit. Beatus es de presenti est: bene tibi erit
de futuro est. Cum manducas labores fructu¬
um tuoꝵ beatus es: cum ꝑueneris ad fructũ
laboꝵ tuoꝵ bene tibi erit. Quid dixit: Nam
si bene cibi erit : utiq beatus eris. Et si beatꝰ
eris: utiq bene tibi erit. S interest inter
spem et rem. Si spes tam dulcis: quanto res
dultior erit: lam ueniamus ad illam uxorem¬
Uxor tua: xp̃o dicitur. Eigo uxor eius eccłia eiꝰ.

Expanded text:
derio ploras, dulces sunt et ipsae lacrymae, et pro derio ploras, dulces sunt et ipsae lacrymae, et pro cibo tibi erunt, quia factae sunt tibi et ipsae panis die ac nocte, dum dicitur tibi quotidie, «Ubi est Deus tuus?» Sed veniet Deus tuus, de quo dicitur, «Ubi est?» et absterget lacrymas , et ipse pro pane lacrymarum succedet, et te in aeternum saginabit; quia erit nobiscum verbum Dei, quo pascuntur Angeli. Interim modo labores fructuum, postea fructus laboris. «Labores fructuum tuorum manducabis; beatus es, et bene tibi erit. Beatus es,» de praesenti est; «bene tibi erit,» de futuro est: cum manducas labores fructuum tuorum, «beatus es;» cum perveneris ad fructum laborum tuorum, «bene tibi erit.» Quid dixit? Nam si bene tibi erit, utique beatus eris; et si beatus eris, bene utique tibi erit. Sed interest inter spem et rem. Si spes tam dulcis, quanto res dulcior erit! 11. Jam veniamus ad illud, «Uxor tua:» Christo dicitur. Ergo uxor ejus, Eeclesia ejus;
Abbreviated transcription (Latin):
nemo illum manducaret cum tanta suauitate:
Plorat in gemitu: qui orat. Dultiores sunt la¬
crimȩ orantium: quam gaudia theatrorum
Et. audi flammam desideris: quo manducatur
iste panis. De quib dicit: qui manducatis pa¬
nem doloris: Alio loco dicit amians iste cuius
uocem in psalmo plerumq agnoscinus: facte
sunt michi lacrime inee panis die ac nocte.
Unde facte sunt lacrinȩ panis: dum dicitur
michi quotidie ubi est ds tuus. antequam
enim uideamus eum qui nos dilexit: qui nob̃
piginus dedit. cui desponsati sumus: insultant¬
m nobis pagani et dicunt. Ubi est quod co¬
lunt xp̃iani : Ostendant nobis quem colunt.
Ecce ego ostendam illi dm̃ meum: et ipse ostẽ¬
dat michi dm̃ suum. Cum tibi hoc dicit pa¬
ganus non inuenis quod illi ostendas: quia
non est cui ostendas. Redis ergo et plangis
ad dm̃: quia illi suspiras antequam uideas: et
desiderio ipsius gemiis. Et quia in ipsius desi¬

Expanded text:
nemo illum manducaret. Cum quanta suavitate nemo illum manducaret. Cum quanta suavitate plorat in gemitu, qui orat? Dulciores sunt lacrymae orantium, quam gaudia theatrorum. Et audi flammam desiderii, qua manducatur ipse panis, de quo hic dicit, «Qui manducatis panem doloris.» Alio loco dicit amans iste, cujus vocem in Psalmo plerumque agnoscimus: «Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte.» Unde factae sunt lacrymae panis? «Dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus» ? Antequam enim videamus eum qui nos dilexit, qui nobis pignus dedit, cui desponsati sumus, insultant nobis Pagani, et dicunt: Ubi est quod colunt Christiani? Ostendant nobis quem colunt. Ecce ego ostendo illis Deum meum, et ipsi ostendant mihi Deum suum. Cum tibi hoc dicit paganus, non invenis quod illi ostendas; quia non est cui ostendas. Redis ergo, et plangis ad Deum; quia illi suspiras, antequam videas, et desiderio ipsius gemis; et quia in ipsius desi
Abbreviated transcription (Latin):
patientes: modo nos ipsi labores nr̃i iocundat:
et letos nos faciunt de spe. Si ergo labor nr̃
potuit manducari: et potuit iocundari. Man¬
ducatus est fruetus ipsius laboris. Qualis erit
manducans labores suos: Qui euntes ibant ce
flebant: mittentes semina sua. Quanto iocũ¬
dius manducabunt. fructus laboꝵ: qui ueni¬
entes uenient cum exultatione portantes
manipulos suos: Et ut noueritis fr̃s quia
manducatur labor iste: in suꝑiore psalmo
audistis dictum suꝑbis qui aree lucem uole¬
bant surgere id est ante xp̃m. non ꝑ humi¬
litatem qua surrexit xp̃c : diccum est illis
surgite postea quam sedistis: id est humiliami¬
ni. Et inde surgite: quia et ille humiliari
uenit qui excaltatus est ꝑpter uos. Et quid
dictum est: Qui mandũcatis panem doloris.
Iste est labor fructuum: panis doloris. Nisi eñ
manducaretur: non diceretur panis. Nisi enim
haberet aliquam suauitatem panis iste:

Expanded text:
patientes;» modo nos ipsi labores nostri jucundant, patientes;» modo nos ipsi labores nostri jucundant, et laetos nos faciunt de spe. Si ergo labor noster potuit manducari, et potuit jucundare; manducatus fructus ipsius laboris qualis erit? Manducabant labores suos, qui «euntes ibant et flebant, mittentes semina sua:» quanto jucundius manducabunt fructus laborum, qui «venientes venient cum exsultatione, portantes manipulos suos» ? Et ut noveritis, fratres, quia manducatur labor iste, in superiore psalmo audistis dictum superbis, qui ante lucem volebant surgere, id est ante Christum, non per humilitatem, qua surrexit Christus; dictum est illis, «Surgite posteaquam sedistis» : id est, humiliamini, et inde surgite; quia et ille humiliari venit, qui exaltatus est propter vos. Et quid dictum est? «Qui manducatis panem doloris.» Iste est labor fructuum, panis doloris. Nisi enim manducaretur, non diceretur panis: nisi autem haberet aliquam suavitatem panis iste,
Abbreviated transcription (Latin):
aeritis: et hoc solum amittere timueritis: nec iii¬
uidebics felcitatib terrenis: et illam felicitatem
ueram sꝑabitis: et eritis in enis corꝑore cui can¬
tant. beati om̃s qui timent dñm qui ambulant
in uiis eius. Labores fruccuum tuoꝵ manducab
Ouos. s tu uos multi qui unus estis: labores fruc¬
taum tuoꝵ manducabis. Quasi peruerse uide¬
tur dicere non intelligentib debuit eium di¬
cere fruccum laboꝵ tuoꝵ manducabis. Multi
eium manducant fructum laborum suorum.
Laborant in uinea: ipsum laborem non man¬
ducant: s quod de labore ipsorum nascitur
manducant. Laborant circa arbores pomiferas.
Quis manducet labores: S quod illȩ arbores
atculernt. Fructus laboris et ipse iocundat
agricolam. Quid sibi uult labores fructuum
tuoꝵ manducabis: Modo labores habemus:
fructus postea erit. S quia et ipsi labores nõ
sunt sine gaudio. ꝓꝑter spem de qua paulo
ante diximus spe gaudentes in tribulatione

Expanded text:
cueritis, et hoc solum amittere timueritis, nec incueritis, et hoc solum amittere timueritis, nec invidebitis felicitatibus terrenis, et illam felicitatem veram sperabitis, et eritis in ejus corpore cui cantatur, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» 10. «Labores fructuum tuorum mandacabis.» O vos, o tu, vos multi qui unus estis, «labores fructuum tuorum manducabis.» Quasi perverse videtur dicere non intelligentibus: debuit enim dicere, Fructum laborum tuorum manducabis. Multi enim manducant fructum laborum suorum. Laborant in vinea, ipsum laborem non manducant; sed quod de labore ipsorum nascitur, manducant. Laborant circa arbores pomiferas; quis manducet labores? Sed quod illae arbores attulerint, fructus laboris, ipse jucundat agricolam. Quid sibi vult, «Labores fructuum tuorum manducabis?» Modo labores habemus, fructus postea erit. Sed quia et ipsi labores non sunt sine gaudio, propter spem, de qua paulo ante diximus, «Spe gaudentes, in tribulatione
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m: Si diceret ds̃ faciem meam nunqua
uidebis. ecce omni ista terrena felicitate om̃ib
reb habundabis. circumfluent te bona tem¬
poralia. non illa amittis. non illa deseris. quid
uis amplius: fleret quidem. gemeret tunor
castus: et diceret. Immo tollantur omnia: et
faciem tuam uideam. T̃imor castus exclamar&e
de psalmo: et diceret. Ds̃ uirtutum conuerte
nos: et ostende faciem dam. et salui erimus.
Tior castus exclamaret de psalmo et diceret:
unam pecii a dño. Uide quomodo ardeat ti¬
mor iste castus. timor uerus. amor sincerus:
unam pecii a dño hanc requiram. Quid:
Ut inhabitem in domo dñi. ꝑ om̃s dies uitȩ meꝵ.
Q uid: Si ꝓpter tertenam felicitatem: audi. qud
sequitur. Ut contempler delectationem hiuese
otegar a templo euis: id est eẽ templĩ eus. et
ꝑtegi ab eo. hanc unam pecis: a dñorhane
unam si pecieritis. ad hanc unam si cor ur̃m eres¬

Expanded text:
vestrum? Si diceret Deus: Faciem meam nunquam vestrum? Si diceret Deus: Faciem meam nunquam videbis: ecce omni ista terrena felicitate, omnibus rebus abundabis, circumfluent te bona temporalia; non illa amittis, non illa deseris; quid vis amplius? Fleret quidem et gemeret timor castus, et diceret: Imo tollantur omnia, et faciem tuam videam. Timor castus exclamaret de psalmo, et diceret; «Deus virtutum, converte nos; et ostende faciem tuam, et salvi erimus» . Timor castus exclamaret de psalmo, et diceret: «Unam petii a Domino.» Vide quomodo ardeat timor iste castus, amor verus, amor sincerus . «Unam petii a Domino, hanc requiram.» Quid? «Ut inhabitem in domo domini omnes dies vitae meae.» Quid si propter terrenam felicitatem? Audi quid sequitur: «Ut contempler delectationem Domini, et protegar templum ejus» ; id est, esse templum ejus, et protegi ab eo, hanc unam petii a Domino. Hanc unam si petieritis, ad hanc unam si cor vestrum exer
Abbreviated transcription (Latin):
pulcherrimi sponsi: s timet ne mictatur m
gehennam. Bonus est et iste timor: utilis ẽ. No
quidem ꝑmanebit in scłm scłi: s nondum ẽ
ille castus ꝑmanens in scłm scłi. In quo est eastus:
Iam iterum interrogo aliquid: quod uos onsc¬
ipsos interrogetis. Si ds̃ ueniens uoce propria
loqueretur nobis: quanquam non taceat loqꝰ
ꝑ litteras suas: et diceret homini peccare uis.
pecea: fac quicquid te delectat. quiequid ama¬
ueris in terra tuum fiat: cui fueris iratus ite¬
reat. quem rapere uolueris rapiatur: quem
cedere cedatur. quem dampnare dampnetur.
quen possidere possideas: nemo tibi resistat
nemo tibi dicat quid facis: nemo noli fac̾e¬
quod uelis. nemo quare fecisti: habundent
tibi omĩa ista terrena que concupisti: et uiue
in illis non usq ad tempus s semꝑ. faciem tan¬
tum meam munquam uidebis: fr̃s mei unde
ingemiustis. nisi quia iam natus est timor cstꝰ.
ꝑmanens in scłm scłi : Quare ꝑcussum est cor

Expanded text:
pulcherrimi sponsi, sed timet ne mittatur in pulcherrimi sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam. Bonus est iste timor, utilis est; non quidem permanebit in saeculum saeculi: sed nondum est ille castus permanens inJam iterum interrogo aliquid, quod vosmetipsos interrogetis. Si Deus veniens voce propria loqueretur nobis quanquam non taceat loqui per Litteras suas, et diceret homini: Peccare vis, pecca; fac quidquid te delectat; quidquid amaveris in terra, tuum fiat; cui fueris iratus, intereat; quem rapere volueris, rapiatur; quem caedere, caedatur; quem damnare, damnetur; quem possidere, possideas: nemo tibi resistat, nemo tibi dicat, Quid facis? nemo, Noli facere; nemo, Quare fecisti? Abundent tibi omnia ista terrena quae concupisti, et vive in illis, non usque ad tempus, sed semper: faciem tantum meam nunquam videbis. Fratres mei, unde ingemuistis, nisi quia jam natus est timor castus, permanens in saeculum saeculi? Quare percussum est cor
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. Uis ut ueniat: an adhuc uis ut tardet
Uidete fr̃s. Ego pulsaui ad ostia pectoꝵ ur̃oꝵ.
uocem in habitantium ille audiuit. Quid sin¬
głorum quoꝵq modo conscientiȩ dixxerint.
ad aures meas quia homo sum ꝑuenire non
potuit: ille qui absens est presentia corporis.
presens est uigore maiestatis. audiuit uos.
Quam multi si dicatur illis ecce iam xp̃c cras
dies idicii : non dicunt utinam ueniat.
Q ui enim dicunt : multum amant. Et si diea¬
tur illis tardabit. tuent ne tardet: quia
timor castus est. Quomodo aut̃ nunc cimetur
ne cardet: sic cum uenerit timebitur ne dis¬
lus et securus. Non enim deseremur Ab est leuar
siuit nos antequam nossemus eum. Castus engo
timor frs mei hoc habet: uenit de amore iie
aut̃ cimnor nondum castus: presentia et penae
timet. Timore facit quiequid boni facit: non
timore amittendi illud bonum. s timore patde¬
di illud malum. Non timet. ne ꝑdat amplerus

Expanded text:
tuam: vis ut veniat, an adhuc vis ut tardet? tuam: vis ut veniat, an adhuc vis ut tardet? Videte, fratres: ego pulsavi ad ostia pectorum vestrorum; vocem inhabitantium ille audivit. Quid singulorum quorumque modo conscientiae dixerint, ad aures meas, quia homo sum, pervenire non potuit: ille qui absens est praesentia corporis, sed praesens est vigore majestatis, audivit vos. Quam multi, si dicatur illis, Ecce jam Christus, cras dies judicii; non dicunt, Utinam veniat! Qui enim dicunt, multum amant: et si dicatur illis, Tardabit; timent ne tardet, quia timor castus est. Quomodo autem nunc timetur ne tardet, sic cum venerit, timebitur ne dislus et securus. Non enim deseremur ab eo, cum sivit nos antequam quaereremus eum. Castus ergo timor, fratres mei, hoc habet; venit de amore. Ille autem timor nondum castus, praesentiam et poenas timet. Timore facit quidquid boni facit; non timore amittendi bonum illud, sed timore patiendi illud malum. Non timet ne perdat amplexus
Abbreviated transcription (Latin):
enim habebant isti oculos: unde xp̃c pulcher
uideretur. Qualib oculis xp̃c pulcher appa¬
ruit. Quales oculos querebat ipse xp̃c. : quã¬
do dicebat philippo. Tanto tempore uobiscũ
sum. et non me uidistis: Isti oculi nundan¬
di sunt: ut possit̃ uidẽ illã lucẽ. & ieuit᷑ tñ ꝑstrioti
splẽdore accẽdũt᷑ amore ut sanarĩ uelit̃.: ⁊ fuĩt iluminati.
Nam ut noueritis quia pulcher ap̃c est qui
filiis hominumꝰ. Oñs homines suꝑat illius pul¬
chricudo. Quare amamus: Quando audimꝰ¬
eum : et ut eum reclamare possimus uiuifi¬
cauit nos in sp̃u scõ. Pulcher est ille: et absens
est. Interroget se sponsa. si casta est. In men¬
bris sumus om̃s: fr̃s mei. in menbris ipsius su¬
mus: idõ unus homo sumus. Uideat unusquis¬
q qualem timorem habeat: an eum quem
excludit karitas. an castum ꝑmanentem in
scłm scłi. Modo ꝓbauit dico et ꝓbabit: ab¬
sens est sponsus nr̃. Interroga constientiam

Expanded text:
enim habebant oculos unde Christus pulcher enim habebant oculos unde Christus pulcher videretur. Qualibus oculis Christus pulcher apparuit? Quales oculos quaerebat ipse Christus, quando dicebat Philippo: «Tanto tempore vobiscum sum, et non me vidistis» ? Isti oculi mundandi sunt, ut possint videre illam lucem; et leviter tamen perstricti splendore, accenduntur amore, ut sanari velint, et fiant illuminati. Nam ut noveritis quia pulcher est Christus qui superat illius pulchritudo. Quam rem amamus in Ceum; et ut redamare possemus, visitavit nos Spiritu suo. Pulcher est ille, et absens est. Interroget se sponsa, si casta est. In membris sumus omnes, fratres mei; in membris ipsius sumus, ideo unus homo sumus. Videat unusquisque qualem timorem habeat, an eum quem excludit charitas, an castum permanentem in saeculum saeculi. Modo probavit ; dico, et probabit. Absens est sponsus noster; interroga conscientiam
Abbreviated transcription (Latin):
possumus explicare fortassis. nisi ꝓposita aliqua
similitudine. Pone aliquam feminam eastam.
timet uirum. Aliam pone adulteram: et ipsa
timet uirum. Casta tiet ne discedat : adul¬
tera ne ueniat. Quid si ambo absentes sunt:
Illa ne ueniat: illa ne tardet. Absens est quo¬
daminodo : cui desponsati sumus. Absens est:
qui nobis arram dedit sp̃m sc̃m. Absens ẽ.
qui nos redemit sanguine suo sponsus ille quo
nichil est pulchrius. qui quasi fedus apparuit
inter manus ꝑsequentium : de quo paulo ante
dicebat isayas. et iuidimnus eum et non habe¬
bat spetiem neq decorem. Ergo sponsus
nr̃ fedus est : Absit. Quomodo illum uirgi¬
nes amarent: que in terra maritos non
quesierunt: Ergo ꝑsequentib fȩdus appa¬
ruit: et nisi eum fedum putarent non in¬
silerent: non flagellis cederent: non spinis
coronarent: non sputis in honestarent. S quia
fedus illis apparebat: fecerunt illi ista. Hon

Expanded text:
possum explicare fortassis, nisi proposita aliqua possum explicare fortassis, nisi proposita aliqua similitudine. Pone aliquam feminam castam, timentem virum suum: aliam pone adulteram; et ipsa timet virum suum. Casta timet ne discedat vir; adultera, ne veniat. Quid si ambo absentes sunt? Illa timet ne veniat; illa, ne tardet. Absens est quodam modo cui desponsati sumus, absens est qui nobis arrham dedit Spiritum sanctum, absens est qui nos redemit sanguine suo; sponsus ille quo nihil est pulchrius, qui quasi foedus apparuit inter manus persequentium, de quo paulo ante dicebat Isaias, «Et vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem» . Ergo sponsus noster foedus est? Absit: quomodo enim illum virgines amarent, quae in terra maritos non quaesierunt? Ergo persequentibus foedus apparuit; et nisi eum foedum putarent, non insilirent, non flagellis caederent, non spinis coronarent, non sputis inhonestarent: sed quia foedus illis apparebat, fecerunt illi ista; non
Abbreviated transcription (Latin):
pati timet: s gehennas timet. unde terruit
et dñs. Audistis cum euangłium legoretur:
ubi uermes eoꝵ non morientur. et ignis eoꝵ
non extinguetur. Audiunt hec homines: et
quia uere futura sunt impiis. timent et cõ¬
tinent se a peccato. habet̃ timorẽ: ⁊ ꝑ timorẽ cõtinẽti
se a peccato. Timet̃ qͥdẽ: ẜ ñ amat̃ iꝰticiã. Cũ aũ ꝑ timorẽ se¬
ꝯtinẽt a peccato. fit et consuetudo iusticie: et
incipit quod durum erat amari: et dulcescit
ds̃. Et iam incipit homo ꝓpterea iuste uiu̾e:
non quia timet penas. s quia amat ęternitatẽ
Exclusus est ergo timor a karitate: s succes¬
sit timor castus. Quis est iste timor castus
Scdm quem debenius fr̃s mei intelligere quod
diccum est. beati om̃s qui tuent dñm: qui
ambulant in uiis eius. Si potero digne dicere
xp̃o temptabo. Multi fortasse. hoc tunore
casto inflammabũtur in amorem castum : nec

Expanded text:
pati timet, sed gehennas timet, unde terruit pati timet, sed gehennas timet, unde terruit et Dominus. Audistis cum Evangelium legeretur: «Ubi vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur» . Audiunt haec homines; et quia vere futura sunt impiis, timent, et continent se a peccato. Habent timorem, et per timorem continent se a peccato. Timent quidem, sed non amant justitiam. Cum autem per timorem continent se a peccato, fit consuetudo justitiae, et incipit quod durum erat amari, et dulcescit Deus: et jam incipit homo propterea juste vivere, non quia timet poenas, sed quia amat aeternitatem. Exclusus est ergo timor a charitate; sed successit timor castus. 8. Quis est iste timor castus? Secundum quem debemus, fratres mei, intelligere quod dictum est, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» Si potuero digne dicere Deo nostro, multi fortasse hoc timore casto inflammabuntur in amorem castum. Nec