comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliter cũ ꝑ districtionẽ ne extollantur p̃mit.
ꝑblandam enĩ locutionẽ dñi amanida dulce¬
do eius ostenditur: ꝑ terribilem uͦ potestas eiꝰ
metuenda monstratur. In illa ꝑsuadetur aĩe
ut ꝓficiat: in ista reprimitur que ꝓficit. In il¬
la discit quod appetat: in ista quod metuat.
Per illam dicit. lauda ce letare filia syon. qͥa
ecce ego uenio. oe habitabo in medio tui: ꝑ istã¬
dr̃. dñs intẽpestate & in turbine uie eiꝰ. Blandꝰ
quippe est: qui ut in medio habitet. uenit. Cũ
uero se ꝑ tempestatẽ &e turbinẽ insinuae. ni¬
murũ que tangit corda ꝑturbat: atq ad edo¬
mandam elationẽ se exerit: quando potens
Aut ꝑ semet ip̃m namq dñs loquit᷑: aut ꝑ cre¬
aturam angelicam. eius ad nos uerba forman¬
tur. S cũ ꝑ semet ip̃m loquit᷑. sola nobis ui in¬
terne inspirationis aperit᷑. Cũ ꝑ semet ip̃m
loquit᷑ de uerbo eius. sine uerbis ac sillabis

Expanded text:
aliter cum per districtionem ne extollantur premit. aliter cum per districtionem ne extollantur premit. Per blandam enim locutionem Domini amanda dulcedo ejus ostenditur; per terribilem vero potestas ejus metuenda monstratur. In illa persuadetur animae ut proficiat, in ista reprimitur quae proficit. In illa discit quod appetat, in ista quod metuat. Per illam dicit: Gaude et laetare, filia Sion, quia ecce venio, et habitabo in medio tui ; Dominus in tempestate et in turbine viae ejus. Blandus quippe est, qui, ut in medio inhabitem, venit: cum vero se per tempestatem et turbinem insinuat, nimirum quae tangit corda, perturbat atque ad edomandam elationem se exerit, quaAut per semetipsum namque Dominus loquitur, aut per creaturam angelicam ejus ad nos verba formantur. Sed cum per semetipsum loquitur, sola nobis vi internae inspirationis aperitur. Cum per semetipsum loquitur, de verbo ejus sine verbis ac syllabis
Abbreviated transcription (Latin):
iudisti: Nel cecte. nũqͥd post ortũ tuũ prece¬
pisti diluculo: & ostendisti aurore locu suũ
Quis uͦ ista nisi dñs potest: Et tam̃ interro¬
gatur homo ut cognoscat quia ista ñ potest:
quatinus uir qui tã ĩmensis uirtutib cre¬
uit. & nullius hominis exemplo uincitur:
ne extolli debeat dei cõparatione superetur.
S oqm potenter erigitur: qui tã sublimit᷑
humiliatur. O quanta est hominis uicto¬
ria: iuctoriã ex dei cõparatione ꝑdidisse. O
quanto hominib maior est:qui testimoni¬
is diuncitur. deo minor. Multũ quippe po¬
tens est: qui tali interrogatione ostenditur
quia potens non est. S quia ad obscura nimiᷤᷤ
disserenda ducimur: ad eiusdẽ textus iã uer¬
incolumi. locutio facta diceretur. nequaquã
de turbine dñs locutus fuisse scriberet᷑: s qͥa
flagellato loquitur. de turbine locutꝰ fuisse
describit᷑. Aliter enim dñs seruis suis loquit᷑
cũ eos intrinsecus ꝑ compunctionẽ ꝓuehit:

Expanded text:
tuum praecepisti diluculo, et ostendisti aurorae locum suum ? Quis vero ista, nisi Dominus potest? Et tamen interrogatur homo, ut cognoscat quia ista non potest, quatenus vir qui tam immensis virtutibus crevit, et nullius hominis exemplo vincitur, ne extolli debeat, Dei comparatione superetur. Sed o quam potenter erigitur qui tam sublimiter humiliatur! O quanta est hominis victoria, ex Dei comparatione perdidisse! O quanto hominibus major est qui testimoniis convincitur Deo minor! Multum quippe potens est qui tali interrogatione ostenditur quia potens non est. Sed quia ad obscura nimis disserenda ducimur, ad ejusdem textus jam verincolumi locutio facta diceretur, nequaquam de turbine Dominus locutus fuisse scriberetur. Sed quia flagellato loquitur, de turbine locutus fuisse describitur. Aliter enim Dominus servis suis loquitur, cum eos intrinsecus per compunctionem provehit,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ mate nesiscłm: quid uuluã nisi ꝯcep¬
tũ carnalis cogitationis accipimꝰ: hoc enĩ
loco uulus nontine: occulta & malitiosa
carnaliũ cogitatio designat. Que uulua ñ
ad ꝓferendam ꝓlem concipit. substantiã cor¬
porĩs: s ad expłendã nequiciã. causã doloris
de hac uulua cordis miquoꝵ alias d̾r. Con¬
cepit dolorẽ & peperit iniquitatẽ. ꝑ hanc
uuluam praui concipiunt: cũ mala cogi¬
tant. Per hanc uulua pacciunt: cum mala
que cotitauerint oꝑantur. Erũpebat enim
mare quasi de uułua ꝓcedens: cũ minarũ
seculariũ fluctus de carnalib cogitationib
iniquitatũ concepui. in sõe eccł̃ie interitũ se¬
iurent. S auctore deo ostiis hoc mare delu¬
sum est: quia contra tumores ꝑsequentiũ.
sc̃ĩ uiri quasi quedam ostia oppõsiti st̃. ut eoꝵ
miraculis atq reuerentia. ire ꝑsequentium
frangerent᷑. Humiliatis quippe dñs terrenis
principĩb ꝑ eos scãm eccłiam supra mundi

Expanded text:
m, quid vulvam, nisi conceptum carnalis cogitationis accipimus? Hoc enim loco vulvae nomine occulta et malitiosa carnalium cogitatio designatur. Quae vulva non ad proferendam prolem concipit substantiam corporis, sed ad explendam nequitiam causam doloris. De hac vulva cordis iniquorum alias dicitur: Concepit dolorem, et peperit iniquitatem . Per hanc vulvam pravi concipiunt, cum mala cogitant. Per hanc vulvam pariunt, cum mala quae cogitaverint operantur. Erumpebat ergo mare quasi de vulva procedens, cum minarum saecularium fluctus de carnalis cogitationis iniquitate concepti, in sanctae Ecclesiae interitum saevirent. Sed auctore Deo, ostiis hoc mare conclusum est, quia contra tumores persequentium sancti viri quasi quaedam ostia oppositi sunt, ut eorum miraculis atque reverentia irae persequentium frangerentur. Humiliatis quippe Dominus terrenis principibus, per eos sanctam Ecclesiam supra mundi
Abbreviated transcription (Latin):
itaꝙ dauid intra acceptas ex diuina largi¬
tate mensuras pedẽ cordis presserat: cũ dice¬
bat. Neq ambulau in magnis: neq in mi¬
rabilib suꝑ me. Suꝑ se quippe in mirabili¬
b ambularet: si apparere magnus ultra
qm poterat quereret. Suꝑ se namq in mi¬
rabiłib atcollitur: qui &e in his ad que ñ
sufficit uideri conatur. Bene intra haᷤ men¬
suras. etiã in ip̃a paulus prediationis sue
se latitudine ooartabat: cum diceret. Non
enĩ audeo aliquid loqui eoꝵ que ꝑ me ñ
efficit xp̃c. Tunc autẽ recte accepta m̃sura

Expanded text:
itaque David intra acceptas ex divina largiitaque David intra acceptas ex divina largitate mensuras, pedem cordis presserat, cum dicebat: Neque ambulari in magnis, neque in mirabilibus super me . Super se quippe in mirabilibus ambularet, si apparere magnus ultra quam poterat quaereret. Super se namque in mirabilibus attollitur qui et in his ad quae non sufficit videri idoneus conatur. Bene intra has mensuras etiam in ipsa Paulus praedicationis suae se latitudine coarctabat, cum diceret: Non enim audeo aliquid loqui eorum quae per me non efficit Christus . Tunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
ac dispositor nr̃. huic illa largitu que
alii denegat. alii hec denegat. que isti lar¬
gitur÷ mensuras sibi pontas. egredi nittc.
quisqͥs posse plusqͣm acceperit conał. i
care⁊ aut is quẽ suꝑne uitutis donũ ad
sola miracula roborat. etiã diuine legis
pandere occuslta contendat. In precipitio
enim pedẽ porrigit: qui mensuratũ suagx
limitem ñ attendit. Plerũq amittit & qͦd
poterat: qui audacter ea ad que pertingere
non ualet. arripere festinat. Nã & m̃broꝵ
nr̃oꝵ tunc bene ministeriis utimur: cũ sua
eis officia distincte seruamꝰ. Lucẽ quippe o¬
culis cernimus: uocẽ uero aurib audimꝰ.
Siquis autẽ mutato ordine. uoci oculos. lu¬
ci aures. accõmodet: huic utraq in cassum
patent. Siqͥs odores uelit ore discernere.
sapores nare gustare: utriꝰq sensus sibi ins¬
nisteriũ. quia ꝑuertit interunt. Dũ enim
ꝓpriis hec usib ñ aptantur: & sua officia
deserunt. & ad extranea ñ assurgunt. Bene¬

Expanded text:
ac dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat, alii haec denegat quae isti largitur, mensuras sibi positas egredi nititur quisquis posse plus quam acceperit conatur, culis coruscare, aut is quem supernae virtutis donum ad sola miracula roborat etiam divinae legis pandere occulta contendat. In praecipitio enim pedem polimitem non attendit. Et plerumque amittit quod poterat, quia audacter ea ad quae pertingere non valet arripere festinat. Membrorum nostrorum tunc bene ministeriis utimur, cum sua eis officia distincte servamus. Lucem quippe oculis cernimus, vocem vero auribus audimus. Si quis autem, mutato ordine, voci oculos, luci aures accommodet, huic utraque incassum patent. Si quis odores velit ore discernere, sapores nare gustare, utriusque sensus sibi ministerium, quia pervertit, interimit: dum enim propriis haec usibus non aptantur, et sua officia deserunt, et ad extranea n
Abbreviated transcription (Latin):
lium disparia ꝓcedunt. Que nimirũ glebe
nequaqͣm concrete ex puluere surgerent. nisi
aquam prius pulius acciperet. & concepto
se humore solidaret: quia nisi peccatores qͦs ꝙ:
oꝑa caritatis unitas ñ teneret. Quando gͥ dñs
enarrauit celoꝵ rationẽ. uel concentũ celi dor¬
mire fecit aperiat. Ait enim. Quando fun¬
dabatur pusuis in terra: &e glebe compinge¬
bantur. Ac si diceret. Tunc primũ uocatione
&e discretione manifesta secreta spiritalia. et
ñ sine miscd̾ia aliis apperui. &e ñ sine iusticia
aliis clausi: cũ alios respuerẽ. & alios intra
eccłiam concordia caritatis adiiarẽ. Que sc̃a
eccłia quia a ꝑfidia iudeoꝵ repulsa. ad rapi¬
endas gentes se contulit. atq in suo corpore
conuercendas. quod quidẽ non suis s dñi ui¬
rib fecit: apte subiungitur. Nũquid capies
bis: Ista nimirũ illa leena est: de qua iob dixe

Expanded text:
lium disparia procedunt. Quae nimirum glebae lium disparia procedunt. Quae nimirum glebae nequaquam concretae ex pulvere surgerent, nisi aquam prius pulvis acciperet, et concepto se humore solidaret, quia nisi peccatores quosqueopera charitatis unitas non teneret. Quando igitur Dominus enarrabit coelorum rationem, vel concentum coeli dormire faciet, aperiat. Ait enim: Quando fundabatur pulvis in terram, et glebae compingebantur. Ac si diceret: Tunc primum vocatione et discretione manifesta, secreta spiritalia et non sine misericordia aliis aperui, et non sine justitia aliis clausi, cum alios respuerem, et alios intra Ecclesiam concordia charitatis adunarem. Quae sancta Ecclesia quia a perfidia Judaeorum repulsa, ad rapiendas gentes se contulit, atque in suo corpore convertendas, quod quidem non suis, sed Domini viribus fecit, apte subjungitur: CAPUT VII bis? - Ista nimirum illa leaena est de qua Job dixe
Abbreviated transcription (Latin):
tũ coctũ nisi caritas demonstratur: Que
ꝓ ꝑfectione bis tinguitur: quia dei & ꝓxi¬
mi dilectione decoratur. Quid ꝑ bissũ insi
ĩmaculata carnis icorruptior & quid ꝑ
pilos caprarũ e quib cilicioꝵ asꝑitas texi¬
tur. nisi dura penitentiũ afflictio designa¬
tus: Dũ gͥ alii per armillas &̾ anulos forte
magisteriũ exercent ⁊ alii ꝑ maures & dextͣ¬
lia deuotã obedientiã rectamq oꝑationem
exhibent ⁊ alii ꝑ separatũ uas aureñ. precla¬
ram subtilioremq dei intelligentiã tenent:
alii ꝑ iacinctũ ptirpurã. &e coccũ. audita ce¬
lestia sperare. credere. amiare ñ desinunt. eti¬
am que adhuc subtiliori intellectu minime
cognoscunt: alii ꝑ bissum incorruptionem
carnis offerunt: alii ꝑ caprarũ pilos deplo¬
rant aspere quod libenter cõmiserunt: quasi¬
ex una ex una terra innumere glebe ꝓferun¬
tur: quia ex uno ce pari obsequio. facta fide¬

Expanded text:
ctum coccum nisi charitas demonstratur, quae ctum coccum nisi charitas demonstratur, quae pro perfectione bis tingitur, quia Dei et proximi dilectione decoratur? Quid per byssum nisi immaculata carnis incorruptio? Et quid per pilos caprarum, ex quibus ciliciorum asperitas texitur, nisi dura poenitentium afflictio designatur? Dum igitur alii per armillas et annulos forte magisterium exercent, alii per inaures et dextralia devotam obedientiam rectamque operationem exhibent, alii per separatum vas aureum praeclaram subtilioremque Dei intelligentiam tenent; alii per hyacinthum, purpuram et coccum, audita coelestia sperare, credere, amare non desinunt, etiam quae adhuc subtiliori intellectu minime cognoscunt, alii per byssum incorruptionem carnis offerunt; alii per caprarum pilos deplorant aspere quod libenter commiserunt; quasi ex una terra innumerae glebae proferuntur, quia ex uno et pari obsequio facta fide
Abbreviated transcription (Latin):
habuit iacrnctũ purpurã coccũ bistractũ.
tabernaculi uiri cũ mulierib dona offe¬
runt: quia in explendo cultu sc̃e eccłie &
fortiũ facta sublima. ce infirmoꝵ oꝑa extre¬
ma numerantur. Quid autẽ ꝑ armillas
que lacertos astringunt: nisi prepositoꝵ
ualide laborantiũ oꝑa demonstrant᷑. Et
quid ꝑ maures ⁊ nisi subdicoꝵ obedientia
exprimitur: Quid ꝑ amilos ÷ insi signacu¬
lum secretoꝵ: Plerũq enim magistri signãt:
quod ab̃ auditorib capi ñ posse ꝯsiderant.
Et quid ꝑ dextralia ⁊ nisi prime oꝑationis
ornamenta memorantur: Qͥd per uas au¬
reũ in donaria dñi seꝑatũ ÷ nisi diuinitatiᷤᷤ
intelligentia accipitur: Que tanto ab in¬
fer ioꝵ amore disungit᷑. quanto ad sola que
eterna sunt amanda subleuatur. Quid ꝑ
iacinctum nsi spes celestiũ : quid ꝑ purpu¬
ram nisi cruor ac tolerantia passionũ. amo
re regni perpetui exhibita : & quid ꝑ bistme¬

Expanded text:
habuit hyacinthum, purpuram, coccumque bis tinctum, habuit hyacinthum, purpuram, coccumque bis tinctum, tabernaculi viri dona cum mulieribus offerunt, quia in explendo cultu sanctae Ecclesiae, et fortium facta sublimia, et infirmorum opera extrema numerantur. Quid autem per armillas quae lacertos astringunt, nisi praepositorum valide laborantium opera demonstrantur? Et quid per inaures, nisi subditorum obedientia exprimitur? Quid per annulos, nisi signaculum secretorum Dei? Plerumque enim magistri signant, quod ab auditoribus capi non posse considerant. Et quid per dextralia, nisi primae operationis ornamenta memorantur? Quid per vas aureum in donaria Domini separatum, nisi divinitatis intelligentia accipitur? Quae tanto ab inferiorum amore disjungitur, quanto ad sola, quae aeterna sunt, amanda sublevatur. Quid per hyacinthum, nisi spes coelestium? Quid per purpuram, nisi cruor ac tolerantia passionum are regni perpetui exhibita? Et quid per bis tin
Abbreviated transcription (Latin):
quasi diuersa mole distinctas cotidie dũs¬
in terra compingit: quia seruata imi¬
tate sacramenti. iuxta uarietatẽ morum
atꝙ linguarũ fideles in eccłia populos col¬
ligit. Has glebas iam tunc dñs designauit:
quando ad esũ panis ce pisciũ quinquã¬
genos discumbere uel centenos iussit.
sitate meritoꝵ adtendimꝰ: fortasse adhuc
distinguere subtilius ualemus. Nam dũ
alius est ordo predicantiũ. alius auditoꝵ:
alius regentium. atq alius subditoꝵ. aliꝰ
conuigũ. alius continentiũ. aliꝰ penitenti¬
um. auius uirginũ: quasi ex una terra est
diuersa glebarũ forma distincta: dum in
una fide. in una caritate disparia demon¬
strantur bene oꝑantiũ merita. Has glebaᷤ
populus significat: qui ad constructionẽ
tabernaculi sub uno studio diuersa dona¬
ria obtulit. De quo scriptũ est. Quicqͥd in
aures anulos ce dextralia. Omne uas au¬
reum in donaria: dñi separatũ est: siquiᷤᷤ

Expanded text:
quasi diversa mole distinctas quotidie Dquasi diversa mole distinctas quotidie Din terra compingit, quia, servata unitate sacramenti, juxta varietatem morum atque linguarum fideles in Ecclesia populos colligit. Has glebas jam tunc Dominus designavit, quando ad esum panis et piscium quinquagenos discumbere vel centenos jussit .sitate meritorum attendimus, fortasse adhuc distinguere subtilius valemus. Nam dum alius est ordo praedicantium, alius auditorum; alius regentium, atque alius subditorum; alius conjugum, alius continentium, alius poenitentium, alius virginum; quasi ex una terra est diversa glebarum forma distincta, dum in una fide, in una charitate disparia demonstrantur bene operantium merita. Has glebas populus ille significavit, qui ad constructionem tabernaculi sub uno studio diversa donaria obtulit, de quo scriptum est: Quidquid inaures, annulos et dextralia, omne vas aureum in donaria Domini separatum est. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
re nisi peccatores accipimꝰ. qui nullo rationiᷤᷤ
pondere solidati. cuiuslibet temptationis fla¬
tu rapiuntur: De quib scriptum est. Non
sic impii ñ sic: s tanquã puluis quem ꝓicit
datus est: cũ peccatores uocati in eccłia. tradi¬
te fidei sunt r̾atione solidati. ut qui prius
in constantia mobiles. temptationis aura
leuabantur. ĩmobiles postmodũ contra tẽp¬
tamenta consisterent: ce ꝑserieranter deo in¬
herentes. fixum bene uiuendi pondus tene¬
rent. Glebe uero ex humore coagulant᷑. et
puluere. In hac itaq terra glebe compacte
infusi. in collectione sunt caritatid untt. Iste
glebe interra compacte sunt: quando popłi
qui prius quasi in disꝑsione pulueris diuer¬
sa sentiebant ⁊ postmodũ sci spiritus gratia
accepta. in illa pacatissima unanimitatis ⁊¬
cordia conuenerunt. ut cũ eẽnt tria milia
uel rursus quinq milia. scriptura testante
diceretur: quia erat ineis cor unũ ce anrma
una. Has glebas ex uno quidẽ puluere s

Expanded text:
re, nisi peccatores accipimus, qui nullo rationis pondere solidati, cujuslibet tentationis flatu rapiuntur? De quibus scriptum est: « Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis, » et ndatus est, cum peccatores vocati, in Ecclesiam traditi, fidei sunt rationinconstantia mobiles tentationis aura levabantur, immobiles postmodum contra tentamenta consisterent, et Deo perseveranter inhaerentes, fixum bene vivendi pondus tenerent. Glebae vero ex humore coagulantur et pulvere. In hac itaque terra glebae compactae infusi In collectione sunt charitatis uniti. Istae glebae in terra compactae sunt, quando populi qui prius quasi in dispersione pulveris diversa sentiebant, postmodum, sancti Spiritus gratia accepta, in illa pacatissima unanimitatis concordia convenerunt, ut cum essent tria millia, vel rursum quinque millia, Scriptura testante, diceretur quia erat in eis cor unum et anima una . Has glebas ex uno quidem pulvere, sed
Abbreviated transcription (Latin):
gi etiã ce aliter potest: qui docet nos suꝑ um̃ta
terre. & suꝑ uolucres celi erudit nos. Nã sicut
ium̃toꝵ uocabulo. signat᷑ uita hominũ carnꝰ
adhuc motib subditoꝵ ⁊ ita appellatione uo¬
lucrũ figuratur elatio sp̃uũ supboꝵ. ut ꝑ iu¬
ũta quidẽ terrem homines. ꝑ uoluctes uͦ de¬
monia designent᷑. Unde cũ semina dñs iuxta
signans aerias potestates. Sci autẽ iiri qͥa
nec infuma hominũ exempla appetunt. nec
rursũ demonica subtilitate falunt᷑: &e suꝑ
iumenta terre. &e suꝑ celi uolucres. uurtute
eruditionis excrescunt. Suꝑ um̃ita enĩ t̾re
edocti funt. quia qͥcqͥd in imis potest ãbiri deᷤᷤ¬
pictunt: suꝑ uolucres qͦ celi eruditi st̃. quia
om̃s ĩmundoꝵ sp̃nũ insidias cõp̃hendunt.

Expanded text:
gi et aliter potest: Qui docet nos super jumenta gi et aliter potest: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos. Nam sicut jumentorum vocabulo signatur vita hominum carnis adhuc motibus subditorum, ita appellatione volucrum figuratur elatio spirituum superborum, ut per jumenta quidem terreni homines, per volucres vero daemonia designentur. Unde cum seminsignans aereas potestates. Sancti autem viri, quia nec infirma hominum exempla appetunt, nec rursum daemoniaca subtilitate falluntur, et super jumenta terrae, et super coeli volucres, virtute eruditionis eedocti sunt, quia quidquid in imis potest ambiri despiciunt. Super volucres quoque coeli eruditi sunt, quia omnes immundorum spirituum insidias co
Abbreviated transcription (Latin):
petulantiã mergitur nimentoꝵ. Sc̃i aũt uiri.
ne appetitu bestiali. ad lixurie uoraginẽ deuol¬
uantur. sollicite cogitationes mentis a suꝑbie
uolatu custodiunt: ac ne in infima desipien¬
do corruant. om̃e qͦd sublimit̾ sapiunt: hum¬
liter premunt. Recte itaq dr̃. qui docet nos
suꝑ uimenta terre. & suꝑ uolucres celi erudit
nos: subaudis. hoc qͦ ñ dixit. hoc itaq qͦd u¬
mentis &e uolucrib antecellit: cũ nondictt ĩ
tribulatione memorari: ac si diceret. Infirmꝰ
quisq iccirco se nequaqͣm in ꝑturbatione cor¬
roborat ⁊ quia &̃ in tranquillitate ñ temꝑat:
ce ideo nescit aduersa tolerare. quia dstitutꝰ in
ꝓsperis. cogitatione se ñ nouie a uolatu uolu¬
crũ prenere: nec carnales motꝰ a iumentorum
ingluirie subleuare. d hoc beato iob tanto in¬
conuenienter dr. qͣnto uita eiꝰ inter alta ce in¬
fima mirabiliter tẽperat᷑. Quod quidẽ intelli¬

Expanded text:
petulantiam mergitur jumentorum. Sancti autem viri petulantiam mergitur jumentorum. Sancti autem viri ne appetitu bestiali ad luxuriae voraginem devolvantur, sollicite cogitationes mentis a superbiae volatu custodiunt; ac ne in infima desipiendo corruant, omne quod sublimiter sapiunt, humiliter premunt. Recte itaque dicitur: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos. Subaudis, hoc qmentis et volucribus antecellit, eum non dicit in tribulatione memorari. Ac si diceret: Infirmus quisque idcirco nequaquam se in perturbatione corroborat, quia et in tranquillitate non temperat; et ideo nescit adversa tolerare, quia constitutus in prosperis cogitatione se non novit a volatu volucrum premere, nec carnales motus a jumentorum ingluvie sublevare. Sed hoc beato Job tanto inconvenienter dicitur, quanto vita ejus inter alta et infima mirabiliter temperatur. Quod quidem intelli
Abbreviated transcription (Latin):
perit. si carnis uoluptate ꝓsternitur: tc̃ se
uictũ iidicet cũ aperte superat᷑. Si enim
plerũq uirus libidinis dẽ radice nascit᷑
elationis: tẽ caro uicit. cũ sp̃c latent̾ intu¬
muit. Iam tc̃ aĩa ꝑ originem culpe in ru
more uolucrũ ultra qm debuit euolauit. hĩe
enĩ est qͦd longa continentia repente soluit᷑.
hinc quod plerũq & usq ad semũ uirginitas
seruata uiciat᷑. Quia enĩ negligit᷑ humilitaᷤ
cordis: rectus uidex despicit etiam integritatẽ
corporis: ce qñq ꝑ apertũ malũ reprobos an¬
nunciat. qͦs dudum reprobos in occulto to¬
lerabat. Nã qui diu seruatũ bonũ subito ꝑ¬
didit. apud semet ip̃m intus aliud malum
tenuit. ex quo ad aliud subito erupit: ꝑ qͦd
ab om̃ipotente cdeo etiã t̾c alienꝰ extitit. quan¬
do se ei pmundiciã corporis rrherere monstra¬
uit. Quia gͥ mentis elatio ad pollutionẽ ꝑtra¬
hit carnis: repboꝵ cor a uolatu uolucrum ad

Expanded text:
perit, si carnis voluptate prosternitur, tunc se perit, si carnis voluptate prosternitur, tunc se victum judicet, cum aperte superatur. Si enim plerumque virus libidinis de radice nascitur elationis, tunc caro vicit, cum spiritus latenter intumuit: jam tunc anima per originem culpae in pemore volucrum, ultra quam debuit evolavit. Hinc est enim quod longa continentia repente solvitur, hinc quod plerumque et usque ad senium virginitas servata vitiatur. Quia enim negligitur 825 humilitas cordis, rectus judex despicit etiam integritatem corporis; et quandoque per apertum malum reprobos annuntiat, quos dudum reprobos in occulto tolerabat. Nam qui diu servatum bonum subito perdidit, apud semetipsum intus aliud malum tenuit, ex quo aliud subito erupit per quod ab omnipotente Deo etiam tunc alienus exstitit, quando se ei per munditiam corporis inhaerere monstravit. Quia igitur mentis elatio ad pollutionem pertrahit carnis, reproborum cor a volatu volucrum ad
Abbreviated transcription (Latin):
arrogantia israel in faciem eiꝰ. ac sidicẽt.
Culpaque ꝑ elationẽ mentis in occulto
latuit: ꝑ carius luxuriã in aperto respon¬
dit. Ouide ꝑ humilitatis custodiã: seruan¬
da est mundicia castitatis. Si enĩ ꝑie sp̃s
sub deo premit᷑: caro illicite suꝑ sp̃m ñ le¬
uat᷑. habet quippe sp̃c cõmissũ fibi dñiũ
carnis: si tam̃ sub dño recognoscit iura le¬
gictime seruitutis. Nã si auctorẽ suũ suꝑ-¬
biendo contempnit: iure & &e a subiecta
carne preliũ suscipit. Uñ &e ille pͥmꝰ mobe¬
diens. mox ut supbiendo peccauit: pudenda
contexit. Quia entm ꝯtumeliã sp̃s deo intislit.
mox ꝯtumeliã carnis inuenit.: & qͥ aucto¬
ri suo subditus ẽẽ noluit. ius carius sub¬
dice quã regebat amisit: ut in se ip̃o usdeli¬
cet mobedientie sue ꝯfusio redudaret: o
suꝑatus disceret quid elatus amisisset.
Nullus ergo qui postqͣm suꝑna appetere ce¬

Expanded text:
arrogantia Israel in faciem eius"; acsi diceret: arrogantia Israel in faciem eius"; acsi diceret: Culpa, quae per elacionem mentis in occulto latuit, per carnis luxuriam in aperto respondebit. Proinde per humilitatis custodiam servanda est munditia castitatis. Si enim spiritus sub Deo premitur, caro illicite super spiritum non levatur. Habet quippe spiritus commissum sibi dominium carnis, si tamen sub Domino recognoscit iura legitimae servitutis. Nam si auctorem suum superbiendo contempnit, iure et a subicarne praelium suscipit. Unde et ille primus inobediens mox ut superbiendo peccavit, pudcontexit; quia contumeliam spiritus Deo intulit, mox contumeliam carnis invenit: et quia auctori suo subditus esse noluit, jura carnis subditae quam regebat amisit, ut in seipso videlicet inobedientiae suae confusio redundaret, et superatus disceret, quid elatus amisisset.Nullus ergo postquam superna appetere coe
Abbreviated transcription (Latin):
uum̃toꝵ noluptatẽ cecidert̃: subdiclit dicenᷤ.
Tradidit ilos d̃s in desideria cordis eoꝵ in
ĩmundicia. Ecce caro mersit. qͦs suꝑba sci¬
entia subleuauit: & a uolatu uoluctũ ultra
appetitũ lapsi fr̃ uim̃itoꝵ: atq inde sub se ꝑ¬
strati fc̃. unde suꝑ se ire uidebant᷑. Curandũ
itaq est. & om̃i custodia mens a suꝑbie tu¬
more seruanda. Non enĩ ante oculos d̃i ua¬
cue transuolant cogitationes nr̃e: & nul¬
la momenta tẽporis ꝑ animũ transeunt
sine statu retributionis. Intus gͦ uidet deuꝰ
mualescere qͦd deponat. Intꝰ priꝰ excollitur:
qͦd foras postiodum luxurie corruptione
feriat᷑. Occultã uidelicet culpã sequit᷑ aꝑta
ꝓcussio: ut malis exceriorib interna pum¬
antur. & cor publice corruat qͦd latent᷑ tu¬
mebat. hinc quippe posee contra hismaeti
tas d̃r. Sp̃c formcationis in meclio eoꝵ: et
causa libidinis. ex culꝑa proruperit elatio¬
nis: mox subdidit dicens: & respondebit

Expanded text:
 voluptatem deciderint, subdidit dicens: Tradidit eos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam . Ecce caro mersit quos superba scientia sublevavit, et a volatu volucrum ultra appetitum lapsi sunt jumentorum; atquae inde sub se prostrati sunt, unde super se ire videbantur. Curandum itaque est, et omni custodia mens a superbiae tumore servanda. Non enim ante oculos Dei vacuae transvolant cogitationes nostrae; et nulla momenta temporis per animum transeunt sine statu retributionis. Intus ergo videt Deus invalescere quod deponat. Intus prius extollitur, quod foris postmodum luxuriae corruptione feriatur. Occultam videlicet culpam sequitur aperta percussio, ut malis exterioribus interiora puniantur et cor publice corruat, quod latenter tumebat. Hinc quippe per Osee contra Israelitus fornicationis in medio eorum, et causa libidinis ex culpa prorumpat elationis, mox subdidit dicens: "Et respondebit
Abbreviated transcription (Latin):
quando in cogitatione alia disponant. s a¬
lia in oꝑe peragant ⁊ aliqñ aliter inchoent:
s aliter ꝯsũment. Quia gͥ iuixta hoc qͦd sibi
precipitur seruiunt: dicatur recte. Quocũq
eas uoluntas duxerit gubernantis: ad om¬
ne quod precepetit illis suꝑ faciem orbis t̾re
Eo enum apertiorẽ uiam p̃dicationis inueni¬
unt: quo ad hanc ñ suis. s preceptoris sui
nutib ducunt᷑. Uñ adhuc subdit᷑. Siue in¬

Expanded text:
quando in cogitatione alia disponant, sed aquando in cogitatione alia disponant, sed alia in opere peragant; aliquando aliter inchoent, sed aliter consumment. Quia igitur juxta hoc quod sibi praecipitur serviunt, dicatur recte: Quocunque eas voluntas gubernantis duxerit, ad omne quod praeceperit illis super faciem orbis terrae. Eo enim apertiorem viam praedicationis inveniunt, quo ad hanc non suis, sed praeceptoris sui nutibus ducuntur. Unde adhuc subditur: CAPUT XX
Abbreviated transcription (Latin):
nmirũ paulus dũ ad alios uellet accedere
nec ualeret. eis a quib recedere ñ poterat. al¬
tius ꝓdesset. Nubes gͥ dei cuncta ꝑ circuitũ
lustrant. quia predicationis luce mundi fi¬
nes illuminant: s quia diuinis nutib sub¬
dite. nequeunt explere quod uolunt ⁊ ire ñ
possunt. nsi quo eas uoluntas gubernantiᷤᷤ
duxerit. Uñ &e adhuc subdit᷑. Ad om̃e qͦd pre¬
ceperit eis suꝑ faciem orbis terre. Sepe enĩ
cũ gubernantis uoluntate ꝑducuntur. alit̾
agere appetunt ⁊ s aliter disponunt᷑. Nã ple-¬
rumq quosdã auditores suos student blan¬
de corrigere. & tam̃ eoꝵ sermo in asperitatem
ducit᷑: plerũꝙ quosdã resecare aspere appeturit.
s tam̃ eoꝵ uigor ꝑ mansuetuduns sp̃m refre¬
nat᷑. Sicut gͦ ñ posst̾ ire quo uolunt: ita etiã
nequeunt agere sicut uolunt. Quia enĩ eos
internus arbiter tenet cũ mittit ÷ ita illos
etiam modificans suscipit cũ ꝑducit: ut ali¬

Expanded text:
nimirum Paulus dum ad alios vellet accedere, nimirum Paulus dum ad alios vellet accedere, nec valeret, eis a quibus recedere non poterat aptius prodesset. Nubes igitur Dei cuncta per circuitum lustrant, quia praedicationis luce mundi fines illuminant. Sed quia divinis nutibus subditae nequeunt explere quod volunt, ire non possunt, nisi quo eas voluntas gubernantis duxerit. Unde et adhuc subceperit eis super faciem orbis terrarum. - Saepe enim cum gubernantis voluntate perducuntur, aliter agere appetunt, sed aliter disponuntur. Nam plerumque quosdam auditores suos student blande corrigere, et tamen eorum sermo in aspeducitur. Plerumque quosdam resecare aspere appetunt, sed tamen eorum vigor per mansuetudinis spiritum refrenatur. Sicut ergo non possunt ire quo volunt, ita etiam nequeunt agere sicut volunt. Quia enim eos internus arbiter tenet cum mittit, ita illos etiam modificans suscipit cum perducit, ut ali
Abbreviated transcription (Latin):
cuitũ: quocũq eas uoluntas gubernantis du
xerit. Sepe enĩ predicatores sc̃i exhortari qͦsdã
uolunt s nequeunt: sepe quosdam declinare
appetunt : s tam̃ interne instigationis ĩpul¬
su. exhortari instantissime cõpellunt᷑. Uideamꝰ
nubem dei quom gubernantis manu ce ad
ea que ñ appetit ducitur: atꝙ ab impulsu suo
iterũ gubernantis manui retineuir. Certe pau¬
lus cũ uestim̃ta sua excutiens. a chorichiis
distedere uellet. audiutt. Noli timere s loque¬
re ce ne taceas. qm̃ ego tecũ sũ. & nemo ap¬
ponitur tͥ ut noceat de. qm̃ multus est mͥ
populus in hac ciuitate. Rursũ cũ ad thes¬
salonicenses uoluisset ire: retentus est dicens.
uoluimꝰ uenire ad uos ego quidẽ paulus. et
semel &e iterũ: s impediuit me sathanas. Ne¬
q: enim ꝑ semet ip̃m sachan prepedire uias
tarti apłi potuit ⁊ s occulte dispensationis
usib dum aduersat᷑. nesciens deseruiuit: ut

Expanded text:
cuitum quocumque eas voluntas gubernantis ducuitum quocumque eas voluntas gubernantis dus . Saepe enim praedicatores sancti exhortari quosdam volunt, sed nequeunt; saepe quosdam declinare appetunt, sed tamen internae instigationis impulsu exhortari eos instantissime compelluntur. Videamus nubem Dei, quomodo gubernantis manu, et ad ea quae non appetit ducitur, atque ab impulsu suo iterum gubernantis manu retinetur. Certe Paulus cum vestimenta sua excutiens a Corinthiis discedere vellet, audivit: Noli timere, sed loquere, et ne taceas, quoniam ego tecum sum, et nemo apponetur tibi ut noceat te, quoniam multus est mihi populus in hac civitate . Rursum cum ad Thessalonicenses voluisset ire retentus est, dicens: Voluimus venire ad vos, ego quidem Paulus, et semel et iterum; sed impedivit me Satanas . Neque enim per semetipsum Satan praepedire tanti apostoli vias potuit, sed occultae dispensationis usibus, 880 dum adversatur, nesciens deservivit; ut
Abbreviated transcription (Latin):
suũ. paleas autẽ comburet igni iextinguibi¬
li.S hoc frumentũ quo usq ad ꝑfectionẽ fruc¬
tuũ ueniat nubiũ pluiias expectat ut crescat:
quia bonoꝵ predicantiũ uerbis infundit᷑. ne
ab humore caritatis. desiderioꝵ carnaliũ sole
siccetur. Hoc frumentũ suꝑnꝰ agricola ĩ mun¬
do surgere ac nubes desiderare ꝯspexerat:cũ
dicebat. Messis quidẽ multa: operarii autem
pauci. Rogate autẽ dñm messis: ut nttat o¬
petarios in messẽ suã. Qui gͥhic frumentũ. il¬
lic messis: qui uͦ hic nubes. illic operarii uo¬
cant᷑: quia predicatores sc̃i & nubes st̃ e ope¬
rarii: nubes uidelicet ꝑ doctrinã. operarii per
uitam: nubesquerbis infliuint ⁊ operarii qr
men spargere est: preclicatores sc̃os exẽpla uite.
&e loquendo &e agendo dilatare. S quanius an¬
minciationis intime lumen spargunt: ñ tam̃
ad duertenda omniũ que appetunt corda ꝑ¬
ueniunt. Nã sequit᷑. Que lustrant cuncta ꝑcir¬

Expanded text:
suum, paleas autem comburet igni inexstinguibili . Sed hoc frumentum quousque ad perfectionem fructuum veniat, nubium pluvias exspectat ut crescat, quia bonorum mens praedicantium verbis infunditur, ne ab humore charitatis desideriorum carnalium sole siccetur. Hoc frumentum supernus agricola in mundo surgere ac nubes desiderare conspexerat, cum dicebat: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate autem Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam . Qui igitur hic frumentum, illic messis, qui vero hic nubes, illic operarii vocantur, quia praedicatores sancti et nubes sunt, et operarii; nubes videlicet per doctrinam, operarii per vitam; nubes quia verbis influunt, operarii quia men spargere est praedicatores sanctos exempla vitae et loquendo et agendo dilatare. Sed quamvis annuntiationis intimae lumen spargant, non tamen ad convertenda omnium quae appetunt corda punt lumen suum. Quae lustrant cuncta per cir
Abbreviated transcription (Latin):
ra preuidebat: s tam̃ ei uruendo assurgere
noluit. quẽ preuidendo predicauit. Iacens gͦ
aꝑtos oculos habuit: cũ eiꝰ mentẽ & ꝓphetia
ad celestia tenderet. & auaricia in terra retine¬
ret. Iacens apertos oculos habuit: quia eũ ui¬
dere de superiorib potuit. quẽ ꝓstratus in in¬
funis ñ amaruit. helui itaꝙ qui beatũ iob
nequaquã credidit uiuendo tenuisse qͦd dixir.
quasi admonens dicit: sta. &e considera mira¬
cula dei. Quẽ adhuc de uenturis discutit:
&e qͣsi de ignorantia humilians adiungit.¬

Expanded text:
ra praevidebat, sed tamen ei vivendo assurgere ra praevidebat, sed tamen ei vivendo assurgere noluit, quem praevidendo praedicavit. Jacens ergo apertos oculos habuit, cum ejus mentem et prophetia ad coelestia tenderet, et avaritia in terra retineret. Jacens apertos oculos habuit, quia eum videre de superioribus potuit, quem prostratus in infimis non amavit. Eliu itaque, qui beatum Job nequaquam credidit vivendo tenuisse quod dixit, quasi admonens dicit: Sta, et considera miracula Dei. Quem adhuc de venturis discutit, et quasi de ignorantia humilians adjungit
Abbreviated transcription (Latin):
b querimꝰ. indagare uerba doctrine illius
subtiliter debemus. Magna fortasse uirtu¬
tis arce dicit᷑. sta & ꝯsidera miracula dei.
ꝯsiderant: quia oꝑationis eiꝰ potentiã ñ se¬
quentes admirantur. Stare quippe est: rec¬
te agere. Uñ per paulũ dr̃. Qͥ se existimat
stare: uideat ne cadat. Et sepe quidã suꝑna
iuidicia mirant᷑. predicam̃ta celestis patrie
cũ audrunt diligunt: mira oꝑa interne diᷤ¬
positionis obstupescunt: s tamen amando
&e uiuendo ad hec eadẽ oꝑa adsurgere negli¬
gunt. Iacentes g̃ dei muracula dsiderant:
qui eiꝰ potentiã sciendo pensant. s uiuendo
ñ amant. ꝑ contẽplationẽ quidẽ in osidera¬
tione oculos tendunt: s tam̃ ꝑ intentionẽ
sese a terra ñ erigunt. Uñ beneͭ in balaam ex¬
ꝓbratione dr: quia cadens aꝑtos habet oculoᷤ.
Multa nãꝙ de aduentu redemptoris dixerat.
&e que in nouissimis temporib erant uentu¬

Expanded text:
bus quaerimus, indagare verba doctrinae illius bus quaerimus, indagare verba doctrinae illius subtiliter debemus. Nam magna fortassis virtutis arte dicitur: Sta, et considera miracula Dei. considerant, quia operationis ejus potentiam non sequentes admirantur. Stare quippe est recte agere. Unde et per Paulum dicitur: Qui se existimat stare, videat ne cadat . Et saepe quidem superna judicia mirantur, praedicamenta coelestis patriae cum audiunt diligunt, mira opera internae dispositionis obstupescunt, sed tamen amando et vivendo ad haec eadem opera assurgere negligunt. Jacentes ergo Dei miracula considerant, qui ejus potentiam sciendo pensant, sed vivendo non amant. Per contemplationem quidem in consideratione oculos tendunt, sed tamen per intentionem sese a terra non erigunt. Unde bene in Balaam exprobrationem dicitur: Qui cadens apertos habet oculos . Multa namque de adventu Redemptoris dixerat, et quae in novissimis temporibus erant ventu
Abbreviated transcription (Latin):
israel pene totum ex praua regũ gubernati¬
one reprobauit. Aliquando & in terra sua
has pluere nubes facit: quia eundẽ ifrae¬
liticum populũ. ad antiquã grãm. post cor
ꝑ predicatores scõs. etiã gentib uirtutum
miracula ostendit: ut sola miscd̃ia a iugo
erroris absolueret. quos ingenite perfidie
ꝑ propheticũ sp̃m sensit. quia multa subli¬
miter ꝓtulit: uir arrogans elationis sue
pondere lassatus. ñ ualet portare que di¬
cit. Nam ꝑ iactantiã ꝓtinꝰ adiungit. Auscul¬
ta hec iob: sta &e ꝯsider᷑a miracula dei. Quafi
in comparationẽ sui. iacentẽ uidit: quẽ ad
uerba tante predicationis ut staret admo¬
nuit. Quãus ce ꝑ hoc quod dicit ausculda.
grauẽ beato iob otumeliã irrogat: quia sic̃
iam de illo ce superius diximꝰ. arrogantia
minoris est auditũ sibi uelle extorquere ma¬
ioris. S helui licet bona que dicit. nesciat
pensare cui dicat: nos qui erudiri ab om̃i¬

Expanded text:
Israel pene totum ex prava regum gubernatiIsrael pene totum ex prava regum gubernatione reprobavit. Aliquando et in terra sua has pluere nubes facit, quia eumdem Israeliticum populum ad antiquam gratiam post correper praedicatores sanctos etiam gentibus virtutum miracula ostendit, ut sola misericordia a jugo erroris absolveret, quos ingenitae perfidiae per propheticum spiritum sensit, quia multa sublimiter protulit, vir arrogans elationis suae pondere lassatus non valet portare quae dicit. Nam per jactantiam protinus adjungit: Cta haec, Job, sta et considera miracula Dei. - Quasi in comparatione sui jacentem vidit, quem ad verba tantae praedicationis ut staret, admonuit. Quamvis et per hoc quod dicit Ausculta, gravem beato Job contumeliam irrogat, quia, sicut jam de illo et superius diximus , arrogantia minoris est auditum sibi velle extorquere majoris. Sed licet Eliu bona quae dicit nesciat pensare cui dicat, nos qui erudiri ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
tribus ꝓfecto iude intelligit᷑. que in scriptu¬
ra sacrã. clara ac multiplex pre ceteris me¬
moratur: que in hoc qͦd ex se redemptoris
nri carnẽ protulit. speciale pre om̃ib munꝰ
accepit. Terra autẽ dei simul omĩs iudea no¬
minatur: que tunc ei fidei sue fructũ ꝓtu¬
lit. cũ totus sub ydoloꝵ cultu. delapsis gen-¬
tib mundus errauit. Locus aut̃e miscd̃ie
dei est ip̃a gentilitas: cuiꝰ culpas districtus
uidex si uste anmaduerteret. ad recon¬
ciliationẽ gr̃e nuĩquã ueniret: ce que cũ
nulla apud merita habuit. reconciliatio¬
nis tamen grãm ex sola miscd̃ia accepit.
Uñ bene ꝑ paulum dr. Gentes autẽ super
miscd̃ia honorare deũ. Uñ rursũ scriptũ
est. Et que ñ ꝯsecuta miscd̃iam: n̾c audem
miscd̃iam ꝯsecuta. Nubes gͦ suas dñs ducit
siue inuna tribu. siue in terra sua. seu in
quocũq loco miscd̃ie sue eas usserit in¬
ueniri: quia predicatores ueteris nouiq
testamenti aliqñ soli tribui iude dtulit: &¬

Expanded text:
tribus profecto Juda intelligitur, quae in Scriptura sacra clara ac multiplex prae caeteris memoratur. Quae in hoc quod ex se Redemptoris nostri carnem protulit, speciale prae omnibus munus accepit. Terra autem Dei simul omnis Judaea nominatur, quia quae tunc ei fidei suae fructum protulit, cum totus sub idolorum cultu delapsis gentibus mundus erravit. Locus autem misericordiae Dei est ipsa gentilitas, cujus culpas districtus judex si juste animadverteret, ad reconciliationem gratiae nunquam veniret. Quae cum nulla apud Deum merita habuit, reconciliationis tamen gratiam ex sola misericordia accepit. Unde bene per Paulum dicitur: Gentes autem super misericordia honorare Deum . Unde rursus scriptsecuti misericordiam, nunc autem misericordiam consecuti . Nubes ergo suas Deus ducit, sive in una tribu, sive in terra sua, seu in quocunque loco misericordiae suae eas jusserit inveniri, quia praedicatores Veteris Novique Testamenti aliquando soli tribui Judae contulit, et
Abbreviated transcription (Latin):
In illa nãq describit᷑ cũ redemptorẽ nr̃m ui¬
uificare mortuos cernerent. in morte eiꝰ qͣn¬
ta anxietate crudelitatis insanirent: qͦd
explere contra illũ praua desideria ar¬
dender uellent. s tamen populũ tuerent:
quod occasiones occidendi quererent. & in¬
uenire ñ possent ⁊ quod ad uotũ sue sem¬
tie alienigenarũ manib usi sunt: qͥa eũ
quẽ legaliter interimere ip̃i ñ poterant.
feriendũ gentilib tradidert̃ ⁊ ut ex soba po¬
destate romanus preses ageret: qͦd ip̃i ex
sola malicia ut agi debuisset anhelarent.¬

Expanded text:
In illa namque describitur, cum Redemptorem nostrum viIn illa namque describitur, cum Redemptorem nostrum vivificare mortuos cernerent, in mortem ejus quanta anxietate crudelitatis insanirent, quot explere contra illum prava desideria ardenter vellent, sed tamen populum timerent ; quot occasiones occidendi quaererent, et invenire non possent ; quot ad votum suae saevitiae alienigenarum manibus usi sunteum legaliter interimere ipsi non poterant, feriendum gentibus tradiderunt, ut ex sola potestate praeses Romanus ageret quod ipsi ex sola malitia anhelarent ut agi debuisset. Invidiae
Abbreviated transcription (Latin):
tiones reproboꝵ tenet. quousq eoꝵ uitã etiã
aculeo praui oꝑis ꝑforet. Uñ: bene ad uidẽã
d̃s ꝑ propħam dicit. Quousq morabunt᷑ in
te cogitationes noxie: Neq enim rep̾hendit
cur ueniund: s cur morant᷑. Et in bonis enĩ
cordib cogitationes illicite ueniunt. s tam̃
morari ꝓhibentur: quia recti quiq ne capti¬
uandã domum dscientie prebeant. ab ipso
cordis lumne hostẽ fugant. Qui ce si quando
repentinis suggestionib usq ad primũ ues¬
tibulũ subrepit: ad consensus tam̃ ianu¬
am ñ ꝑtingit. huic nimirũ bestie ĩpulsu
subite formidinis uictus. ianuã cordis petrꝰ
negando aperuit: s citiꝰ cognoscendo resti¬
etiam denendo possedit: dicat᷑ recte ⁊ ingre¬
dietur bestia latibulũ suũ. & in antro suo
morabitur. Quaritũ namq in eoꝵ mentĩb
demoeata sit discimꝰ: cũ illoꝵ ꝯsilia attesta¬
tione euangelice narrationis audimus.

Expanded text:
tiones reproborum tenet, quousque eorum vitam etiam tiones reproborum tenet, quousque eorum vitam etiam aculeo pravi operis perforet. Unde bene ad Judaeam Dominus per prophetam dicit: Quousque morabuntur in te cogitationes noxiae ? Neque enim reprehendit cur veniant, sed cur morentur. Et in bona enim corda cogitationes illicitae veniunt, sed tamen morari prohibentur, quia recti quique ne captivandam domum conscientiae praebeant, ab ipso cordis limine hostem fugant. Qui et si quando repentinis suggestionibus usque ad primum vestibulum subripuerit, ad consensus tamen januam non pertingit. Huic nimirum bestiae, impulsu subitae formidinis victus, januam cordis Petrus negando aperuit, sed citius cognoscendo restietiam tenendo possedit, dicatur recte: Ingredietur bestia latibulum suum, et in antro suo morabitur. Quantum namque in Judaeorum mentibus demorata sit discimus, cum illorum consilia attestatione evangelicae narrationis audimus.
Abbreviated transcription (Latin):
tur⁊ delectationẽ quoq ad osensũ ꝑducere
nittt᷑. s tam̃ resistente suꝑno adiutorio p̃ua¬
lere phibet᷑. Intrare ergo in mentes bonoꝵ
potest. s in eis morari ñ potest: quia cor uisti
huiꝰ bestire anirũ non est. Quos enĩ quasi ꝓ¬
priũ antrũ possidet. eoꝵ mentes ꝓculdubio
immorans tenet: quia & priꝰ in eis cogita¬
tiones usq ad iniqua desideria. & post ini¬
qua desideria. usq ad nequissima opera
ꝑducit. Neq enim student reprobi suggesti¬
ones eius recta iudicii manu repellere: cuiꝰ
uoluptatib appetunt subdita delectatione ser¬
uire.Cumq in eoꝵ cordib prauũ qͥd ortaur.
mox ꝑ studiũ delectationis enutritur ⁊ e cũ
sibi minime resistit᷑. protinꝰ ex consenfu ro¬
horat᷑: stauimq ꝯsensus ad opus ductt᷑ ⁊ opꝰ
uͦ etiã consuetudine grauat᷑. Recte gͦ in antro
suo morari hec bestia dr̃: que tam dui cogita¬

Expanded text:
tur, delectationem quoque ad consensum perducere tur, delectationem quoque ad consensum perducere nititur, sed tamen resistente superno adjutorio praevalere prohibetur. Intrare ergo in mentes bonorum potest, sed in eis morari non potest, quia cor justi hujus bestiae antrum non est. Quos enim quasi proprium antrum possidet, eorum mentes procul dubio immorans tenet, quia et prius in eis cogitationes usque ad iniqua desideria et post iniqua desideria usque ad nequissima opera perducit. Neque enim student reprobi suggestiones ejus recta judicii manu repellere, cujus voluntatibus appetunt subdita delectatione servire. Cumque in eorum cordibus pravum quid oritur, mox per studium delectationis enutritur; et cum sibi minime resistitur, protinus ex consensu roboratur, statimque consensus ad opus perducitur, opus vero etiam consuetudine gravatur. Recte ergo in antro suo morari haec bestia dicitur, quae tandiu cogita
Abbreviated transcription (Latin):
fraudis latertes. in reproboꝵ corda. prauita¬
tes suas explendo ꝑcurit̃. In qua & cattili le¬
onũ rugiunt: quia nequissimarũ. s tamen
eminentiũ potestatũ ministri sp̃s. importum
temptationib insurgunt. Qui tam̃ a deo escã
expetunt:quia nimirũ capere anmas ne¬
queunt nisi iusto iudicio preualere duuntrꝰ
ꝑmittantur. Uñ & apte subungit᷑ ⁊ ortꝰ est
sol &e congregati st̃. & in cubilib siuis colloca¬
bunt᷑: quia ueritatis lumine ꝑ carnẽ appa¬
rente. a fideliũ mentib excussi. quasi ad cu¬
bilia sua reuersi sunt. dũ sola infideliũ cor¬
da tenuerunt. Quodgͥ illic leonũ cubile: hoc¬
estimo: quod hec bestia non solũ antrũ suũ
ingredi. s in eo etiã morari perhibet᷑. Aliqñ
namq etiam bonoꝵ mendes ingredit᷑: illici¬
ta suggerit: temptationib fatigat. uectitudi¬
nẽ sp̃s ad delectationẽ carnis deflectere cona¬

Expanded text:
fraudis latentes in reproborum corda pravitafraudis latentes in reproborum corda pravitates suas explendo percurrunt. In qua et catuli leonum rugiunt, quia nequissimarum sed tamen eminentium potestatum ministri spiritus importunis tentationibus insurgunt. Qui tamen a Deo escam expetunt, quia nimirum capere animas nequeunt, nisi justo judicio praevalere divinitus permittantur. Ubi et apte subjungitur: Ortus est sol, et congregati sunt, et in cubilibus suis se collocaverunt . Quia veritatis lumine per carnem apparente, a fidelium mentibus excussi, quasi ad cubilia sua reversi sunt, dum sola infidelium corda tenuerunt. 877 Quod igitur illic leonum cubile, trum suum ingredi, sed in eo etiam morari perhibetur. Aliquando namque etiam bonorum mentes ingreditur, illicita suggerit, tentationibus fatigat, rectitudinem spiritus ad delectationem carnis deflectere cona
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsiliis latirit. s repente uocib eruꝑit claman¬
tiũ. crucifige. crucifige: Et quia ad lacerationẽ
mentis ꝑtingere temptando ñ potuit: in redẽp¬
tore nr̃o. ad mortẽ carnis anhelalauit. Hec n¬
mirũ bestia. multa & electoꝵ corda tenuit: Shanc
ab illis moriens agnus excussit. Uñ &e in euͣn¬
gelio ait. Nunc princeps buiꝰ mundi eicietur
foras. Qui miro rectoq udicio dũ ꝯfessiones
humiliũ illummnans suscepit: suꝑboꝵ oculos
deserens clausit. Uñ ei ꝑ psalmistam dr̃. Posu¬
isti tenebras &e facta est nox: in p̃a ꝑtransibt̃
omnes bestie siluarũ. Catuli leonũ rugientes
ut rapiant: & querant a deo escam sibi. Tene¬
bras quippe dñs ponit. cũ peccatis iudicia re¬
pendens. lumen sue intelligentie subtrahit:
ce nox efficit᷑. quia prauoꝵ mens ignorantie
sus ertonb cecat᷑. In qua om̃s bestie silue ꝑ¬
transeunt: dũ maligni sp̃s stib opacitate

Expanded text:
consiliis latuit, sed repente vocibus erupit clamanconsiliis latuit, sed repente vocibus erupit clamantium: Crucifige, crucifige ? Et quia ad lacerationem mentis pertingere tentando non potuit in Redemptore nostro , ad mortem carnis anhelavit. Haec nimirum bestia multa electorum corda tenuit, sed hanc ab illis moriens Agnus excussit. Unde et in Evangelio dicit: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . Qui miro rectoque judicio dum confessiones humilium illuminans suscepit, superborum oculos deserens clausit. Unde ei per Psalmistam dicitur: Posuisti tenebras, et facta est nox, in ipsa pertransibunt omnes bestiae silvarum; catuli leonum rugientes ut rapiant, et quaerant a Deo escam sibi . Tenebras quippe Dominus ponit, cum peccatis judicia rependens, lumen suae intelligentiae subtrahit. Et nox efficitur, quia pravorum mens ignorantiae suae erroribus caecatur. In qua omnes bestiae silvae pertranseunt, dum maligni spiritus sub opacitate