comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sic & udicandi extoto mundo. Apłs de se
paulꝰ cũ arguer& fideles laicos. qͥa iudicia
sua ñ adeccłam deferebant. sed ad publicũ
ꝓtrahebant eos cũ quibꝰ habebant negotia:
ait. hescitis qͥa angłos uidicabimꝰ: Uide
quẽ ad modũ se uidicẽ fecit ñ solũ se. s̃ed et
festum sit multos cũ dño uidicaturõs. alios
uero ñ tam̃ exequo sed ꝓmeritis uidicandos.
cũ om̃ib angłis suis ueni&. quando ante
eũ congregabunt᷑ om̃s gentes. & int̾ om̃s
angłos deputandi er̃t illi. qui tã ꝑfecti fu¬
erint᷑ ut sedentes suꝑ .xii. sedes. uidicent
.xii. trib isrł. Et enĩ homines dicti st̃ angłi.
apłs de se dicit sicut angłm di suscepistis

Expanded text:
sic et judicandi ex toto mundo. Apostolus de se sic et judicandi ex toto mundo. Apostolus de se Paulus cum argueret fideles laicos, quia judicia sua non ad Ecclesiam deferebant, sed ad publicum pertrahebant eos cum quibus habebant negotia, ait: Nescitis quia Angelos judicabimus ? Videte quemadmodum judicem se fecit; non solum se, sed et rgo manifestum sit, multos cum Domino judicaturos, alios vero, non tamen ex aequo, sed pro meritis judicandos; cum omnibus Angelis suis veniet, quando ante eum congregabuntur omnes gentes , et inter omnes Angelos deputandi erunt illi, qui tam perfecti fuerint ut sedentes super duodecim sedes judicent duodecim tribus Israel. Etenim homines dicti sunt angeli: Apostolus de se dicit, S
Abbreviated transcription (Latin):
innuimerabiles uirgines. quomͦ inquinq
fr̃ib illiꝰ qui torquebat᷑ apud inferos milia
cĩ sedib ñ duodecĩ homines. sed magnꝰ ẽ
numerꝰ ꝑfectoꝵ. Sed uideo qͥd consequent᷑
requirat᷑ a nobis. Quomͦ de .u. uirginibꝰ red¬
dita ẽ ratio quare. ad .u. multȩ ꝑtineant. &
quare ad .u. illos multi uidei. & quare ad
centũ qͥnquaginta tes multi ꝑfecti osten
nes sed multi ꝑtineant: qͥd sibi uolunt .xii.
sedes quȩ significant om̃s undiq qͥ tã ꝑfec¬
ti ẽẽ potuerint quã ꝑfectis dictum ẽ sede¬
Et quare om̃s undiq ad duodenariũ nume¬
rum ꝑtinent. Qͥa ipsũ undiq qͦd dicimꝰ.
de toto mundo dicimꝰ: Orbis aut̃ terrarũ
quatuor designatis partibꝰ continet᷑ oriente
oceidente meridiano & aquilone. Ab his
om̃ib partib uocati st̃ in tͥnitate⁊ ꝑfecti fide
& p̃cepto trinitatis: qm̃ ter quat̾ni .xii. fuit:
agnoscetis quare ad totũ orbem ꝑtineant
sc̃i qui sedebunt suꝑ .xii. sedes uidicaturi

Expanded text:
innumerabiles virgines, quomodo in quinque fratribus illius qui torquebatur apud inferos milliacim sedibus non duodecim homines, sed magnus um. 10. Sed video quid consequenter requiratur a nobis: Quomodo de quinque virginibus reddita est ratio, quare ad quinque multae pertineant, et quare ad quinque illos multi Judaei, et quare ad centum quinquaginta tres multi perfecti, ostennes, sed multi pertineant. Quid sibi volunt duodecim sedes, quae significant omnes undique qui tam perfecti esse potuerintEt quare omnes undique ad duodenarium numerum pertinent? Quia ipsum undique quod dicimus, de toto mundo dicimus: orbis autem terrarum quatuor designatis partibus continetur, oriente, occidente, meridiano, et aquilone: ab his omnibus partibus vocati in Trinitate, et perfecti fide et praecepto Trinitatis, quoniam ter quaterni duodecim fiunt, agnoscitis quare ad totum orbem pertineant sancti, qui sedebunt super duodecim sedes judicaturi
Abbreviated transcription (Latin):
dolositatẽ Maliuolentiã istã & dolositatẽ
fr̃s quoxdã hominũ dicit: qui ꝑadulationẽ
quãuis sciant mala ẽẽ quȩ audiunt. ne of¬
fendant cos a quibꝰ audiunt. ñ solũ rep̃hen¬
le fecisti. sed dicunt et benefecisti:. Et nolt
amplexat᷑ dolositatẽ. Dolositas ẽ fraus quedã
inuerbis. aliud ꝓmendi. aliud sentiendi. Non
ait. lingua tua admisit dolositatẽ. aut ꝑpe¬
trauit dolositatẽ: sed ut ostender& tibi qͣn¬
dam delectationẽ inipso malefacto. amplex¬
ata ẽ dixit Parũ dixit ẽ qͥa facis. & delectaris.

Expanded text:
dolositatem. Malevolentiam et dolositatem, fratres, quorumdam hominum dicit, qui per adulationem, quamvis sciant mala esse quae audiunt, ne offendant eos a quibus audiunt, non solum non reprehenle fecisti; sed dicunt, Et bene fecisti: et norunamplexatur dolositatem. Dolositas est fraus quaedam in verbis, aliud promendi, aliud sentiendi. Non ait, Lingua tua admisit dolositatem, aut, perpetravit dolositatem; sed ut ostenderet tibi quamdam delectationem in ipso malo facto, amplexa est, dixit. Parum est quia facis; et delectaris
Abbreviated transcription (Latin):
possessoꝵ̾. nec fit angustior numerositate co¬
heredũ: Sed tanta ẽ multis quanta ẽ pau¬
cis tanta singulis quanta om̃ibꝰ. Uidete
inqͥt apł̃s qualẽ dilectionẽ nobis dedit ds̃.
ut filii di uocem᷑ & sinꝰ. Et in alio loco. Di¬

Expanded text:
possessorum, nec fit angustior numerositate copossessorum, nec fit angustior numerositate cohaeredum; sed tanta est multis quanta paucis, tanta singulis quanta omnibus. Videte, inquit apostolus, qualem dilectionem nobis dedit Deus, ut filii Dei vocemur et si
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ iustificat. qui ꝑ se ipsũ non ex alio u¬
stus ẽ. Et ipse dificat. qui ꝑ se ipsũ. ñ alt̾i
participatione d̾s est. Qui aut̃ iustificat.
ipse di ͥ ficat : ꝙ iustificando filios dĩfac̃.¬
Uñ scriptũ ẽ. Dedit eispotestatẽ filios difieri.
Si filii di facti sumꝰ. & dii facti sumꝰ. Sed
hoc grã ẽ adoptantis: ñ natura generantis.
Unicus enĩ di filiꝰ ds . & cũ patre unꝰ d̾s dñs
& saluator nr̃ iħc xp̃e: inpͥncipio uerbũ
uerbũ apud dm. uerbũ ds. Ceteri qͥ fuint
dii. gr̃a eius fiunt. ñ de substantia eiꝰ nascun¬
tur. ut hoc sint qͦd ille: sed ut ꝑ beneficium
ꝑueniant ad eum: & sint coheredes xp̃i. Tan¬
ta enĩ caritas ẽ in illo herede. ut uoluerit
habere coheredes. Quis hõc auarꝰ ħo uelit
babere coheredes: Sed et quiᷤ inuenit᷑ uelle
diuidit cũ eis hereditatẽ minꝰ habens ipse
diuidens. quã si solꝰ possider&. bereditas aut̃
inqua coheredes xp̃i sumꝰ. ñ minuit᷑ copia

Expanded text:
ex alio justus est; et ille deificat, qui per seipsum non alterius participatione Deus est. Qui autem justificat, ipse deificat, quia justificando, filios Dei facit. Dedit enim eis potestatem filios Dei fieri . Si filii Dei facti sumus, et dii facti sumus: sed hoc gratiae est adoptantis, non naturae generantis. Unicus enim Dei Filius Deus et cum Patre unus Deusipio Verbum et Verbum apud Deum, Verbum Deus. Caeteri qui fiunt dii, gratia ipsius fiunt, non de substantia ejus nascuntur ut hoc sint quod ille, sed ut per beneficium perveniant ad eum, et sint cohaeredes Christi. Tanta enim charitas est in illo haerede, ut voluerit habere cohaeredes. Quis hoc avarus homo velit, habere cohaeredes? Sed et qui in venitur velle, dividet cum eis haereditatem, minus habens ipse dividens quam si solus possideret: haereditas autem in qua cohaeredes Christi sumus, non minuitur copia
Abbreviated transcription (Latin):
centũ qͥnquaginta tres martyres. Postremo
septẽ illa milia de quibꝰ respondet᷑ heliȩ reli¬
qui michi septẽ milia uiroꝵ qͥ ñ curuauert̃
genua ante baal: longe istũ pisciũ numerũ
suꝑant. Centũ gͦ quinquaginta tres pisces
numero significat scriptura: ut om̃s intel¬
ligant᷑ in illis centũ qͥnquaginta tribꝰ ꝑti¬
nentes ad resurrectionẽ uitȩ et̃nȩ Et enĩ lex
Decẽ gͦ & .uII. tenent om̃s ꝑtinentes ad resur:¬
rectionẽ ad dexteram. ad regnũ celoꝵ. ad uitã
& septẽ addendo numeros om̃s gradatĩ. ut
ut fiant decẽ addendo quinq ut fiant qͥnde¬
cun. addendo sex ut fiant uginti unꝰ. adden¬

Expanded text:
centum quinquaginta tres martyres. Postremo septem illa millia de quibus respondetur Eliae, Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal , longe istum piscium numerum superant. Centum ergo quinquaginta tres pisces numero significat Scriptura, ut omnes intelligantur in illis centum quinquaginta tribus pertinentes ad resurrectionem vitae aeternae. EteDecem ergo et septem tenent omnes pertinentes ad resurrectionem, ad dextram, ad regnum coelorum, ad vitam et septem, addendo numeros omnes gradatim, ut ut fiant decem, addendo quinque ut fiant quindecim, addendo sex ut fiant viginti unum, adden
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. Uidete gͦ discernentẽ dñm in uidi¬
cio aduocauit celũ sursũ: & terrã discer.¬
nere ppłm suũ. a quibꝰ nisi amalis: De
quib hic pꝰea ñ fit mentio: iã tãquã diui-¬
dicatis ad penã. Istos bonos uide. & distin¬
gue. aduocauit celũ sursũ. & t̾ram discer¬
nere ppłm suũ. Uocat et t̾ram: ñ tam̃ con¬
cernendã s discernendã. Primo enĩ con-¬
cretoᷤᷤ uocauit. quando locutꝰ ẽ d̾s deoꝵ. &
uocauit terrã asolis ortu usq ad occasum:
ñ dũ discreuerat: serui illiꝰ missi erant in¬
uitare ad nuptias. qud congregauerant
bonos & malos. Cũ uero d̾s deoꝵ manifestꝰ
ueni&. & ñ silebit sic aduocabit celũ sursũ.
ut uidic& cũ illo. Qͦd enĩ celũ ipsi celĩ. sic̃ que
t̾ra ipsȩ terre: sicut eccła ipsȩ eccłȩ aduocab̃n
celũ sursũ: & terrã discernere ppłm suũ. Iã
cũ celo trã discernit: id est celũ cũ illo terr̃
discernit. Quomͦ discernit terrã: Ut alios

Expanded text:
enim discernentem Dominum in judicio: Advocabit coelum sursum, et terram discernere populum suum. A quibus, nisi a malis? De quibus hic postea non fit mentio, jam tanquam dijudicatis ad poenam. Istos bonos vide, et distingue. Advocabit coelum sursum, et terram discernere populum suum. Vocat et terram, non tamen concernendam, sed discernendam. Primo enim concretos vocavit, quando locutus est Deus deorum, et vocavit terram a solis ortu usque ad occasum; nondum discreverat: servi illi missi erant invitare ad nuptias, qui congregaverant bonos et malos . Cum vero Deus deorum manifestus veniet, et non silebit, sic advocabit coelum sursum, ut judicet cum illo. Quod enim coelum, ipsi coeli; sicut quae terra, ipsae terrae; sicoelum sursum, et terram discernere populum suum. Jam cum coelo terram discernit, id est, coelum cum illo terram discernit. Quomodo discernit terram? Ut alios
Abbreviated transcription (Latin):
simul secũ ħabebit & scõs. aꝑte enĩ dicit
& ysaias. Ueni& ad iudiciũ cũ senioribus
ppłi. Isti gͦ seniores ppłi. isti iã angłi nomi¬
nati. ista milia multoꝵ ꝑfectoꝵ de toto or¬
be uenientiũ : celũ uocant᷑. Illa uero t̾ra. sed
cui dicet᷑ fsuruii & dedistis mͥ manduca¬
re. Uere terra fructuosa cui ꝯgaudet apłs:
quando ei miser̃t ad necessitates eiꝰ. Ñ qͥa
quero datũ inqͥt sed requiro fructũ: Et
gr̃as agit dicens. Quia tandẽ aliquando
repululastis sapere ꝓme Repululastis
arborib dicit: quȩ sterilitate quadã exa¬
ruerͣt. Ueniens itaq dñs ad uidiciũ. ut iã

Expanded text:
e enim dicit et Isaias: Veniet ad judicium cum senioribus populi . Isti ergo seniores populi, isti jam Angeli nominati, ista millia multorum perfectorum de toto orbe venientium, coelum vocantur. Illa vero, terra, sed cui dicetur, Esurivi, et dedistis mihi manducare: vere terra fructuosa, cui gaudet Apostolus, quando ei miserunt ad necessitates ejus: Non quia quaero datum, inquit, sed requiro fructum. Et gratias agit dicens: Quia tandem aliquando repullulastis pro me sapere . Repullulastis ut arboribus dicit, quae sterilitato quadam exaruerant. Veniens itaque D
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ omĩa: & sine ipso factum ẽ nichil. Uer¬
bum dĩ si d̾s est utiq d̾s deoꝵ ẽ. Utrũ aut̃
sit d̾s: eugłm respondet. In principio erat
uerbũ. & uerbũ erat apud dm.: & d̾s erat
uerbum. Et si om̃ia ꝑ ipsũ facta st̃ sicut
consequent̾ dicit & dii siqui facti st̃ ꝑ ip¬
sum facti st̃. Unus enĩ d̾s non factus: &
uerꝰ ds. ipse solus. Ipse aut̃ solꝰ d̾s pat̾ &
Ds stetit insynagoga deoꝵ. in medio aut̃
deos discernit. Adhuc ñ scimꝰ ne focte dii
aliqui incelo congregati st̃: & in eoꝵ congre¬
gatione hoc ẽ enĩ insynagoga stecit ds
discernere illos. Uidete in eodẽ psalmo
quib dicat. Ego dixi dii estis & filii excel¬
si om̃s: Uos aũt̃ ut homines moriemini:
& sicut unꝰ ex principibꝰ cadetis. Mlanifes

Expanded text:
 sine ipso factum est nihil. Verbum Dei, si Deus est, utique Deus deorum est: utrum autem sit Deus, Evangelium respondet, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Et si omnia per ipsum facta sunt, sicut consequenter dicit, et dii si qui facti sunt, per ipsum facti sunt. Unus enim Deus non factus, et vere Deus ipse solus. Ipse autem solus Deus, Pater et Deus stetit in synagoga deorum; in medio autem deos discernit. Adhuc nescimus ne forte dii aliqui in coelo congregati sint, et in eorum congregatione, hoc est enim in synagoga, stetit Deus discernere illos. Videte in eodem psalmo quibus dicat: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes: vos autem ut homines moriemini, et sicut unus ex p
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat sermo di ad correctionẽ
uitȩ nr̃ȩ & ad speranda p̾mia
euis penasq metuendas. unꝰqͥsq
inse.
metiatur: et conscientiã suã
ante oculos eiꝰ sine dolo ponat: nec sibi
consolat᷑ nos ꝓmittendo bona sua. & con-¬
firmando spem nrãm: male uiuentibꝰ tam̃
& contempnentib uerbũ suũ omĩno ñ
parcit. Int̾roget se unꝰqͥsq cũ tempꝰ est
aut mutet᷑ amalo. Sic̃ enim dicit᷑ in hoc
psalmo: ñ quicũq homo. aut quicũq angli.
sed d̾s deoꝵ dñs locutꝰ ẽ. Loquendo aut̃ qͣd
egit: Uocauit terram asolis ortu usq ad

Expanded text:
aleat sermo Dei ad correctionem vitae nostrae, et ad speranda praemia ejus poenasque metuendas, unusquisque in se metiatur ; et conscientiam suam ante oculos ejus sine dolo ponat, nec sibi consolatur nos promittendo bona sua, et confirmando spem nostram; male viventibus tamen, et contemnentibus verbum suum omnino non parcit. Interroget se unusquisque cum tempus est, aut mutetur a malo. Sicut enim dicit in hoc psalmo, non quicumque homo, aut quicumque angelus, sed Deus deorum Dominus locutus est. Loquendo autem quid egit? Vocavit terram a solis ortu usque a
Abbreviated transcription (Latin):
cessariũ est. Dicta st̃ hec ad ꝯuncendũ paruu-¬
lum sensũ: ñ qͥa ꝓfessus ẽ ds esuriẽ suã. quã¬
quã ꝓpt̾ nos d̾s ille deoꝵ & esurire dignatꝰ ẽ.
Uenit esurire & saginare uenit sitire & po
tum dare: uenit uestiri & uestire immor-¬
talitate.: uenit pauꝑ diuites facturꝰ. Ftenĩ
ñ ꝑdidit diuitias suas assumendo pauꝑtatẽ
nram: qͥa in illo st̃ om̃s thesauri sapientiȩ
& scientiȩ absconditi. Si efuriero ñ dicã
tibi: Meus ẽ enĩ orbis t̾rȩ & plenitudo eiꝰ.
Noli gͦ laborare qͦd mͥ des. sine labore habeo
Nũqͥd manducabo carnes tauroꝵ: aut san¬
guinẽ hireoꝵ potabo: audistis qͥd anobis ñ
querat: qui nescio qͥd nobis uult indicere. De
talib cogitabatis. iã auferte cogitationes ur̃as
atalib reb nichil do afferre cogitetis. Si ba-¬
bes taurũ pinguẽ. occide pauperib: mandu¬
cent ipsi carnes tauroꝵ: & si ñ bibent sangui¬
nem hircoꝵ. Qͦd cũ feceris. imputabit tibi

Expanded text:
ncendum parvulum sensum, non quia professus est Deus esuriem suam. Quanquam propter nos Deus ille deorum et esurire dignatus est. Venit esurire et saginare, venit sitire et potum dare, venit vestiri mortalitate et vestire immortalitate, venit pauper divites facturus. Etenim non perdidit divitias suas assumendo paupertatem nostram, quia in illo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Si esuriero, non dicam tibi, Meus est enim orbis terrae et plenitudo ejus. Noli ergo laborare quid mihi des, sinNumquid manducabo carnes taurorum, aut sanguinem hircorum potabo? Audistis quid a nobis non quaerat, qui nescio quid nobis vult indicere. Si de talibus cogitabatis, jam auferte cogitationes vestras a talibus rebus: nihil tale Deo offerre cogitetis. Si habes taurum pinguem, occide pauperibus: manducent ipsi carnes taurorum, etsi non bibent sanguinem hircorum. Quod cum feceris, imputabit tibi
Abbreviated transcription (Latin):
stitutꝰ ad huc timens dicit. Remitte mͥ ut refri
ris peccata: ibo inet̃nũ abs te. Et aqͦ ibo inet̾iun:
ab illo qui dixit. ego sũ qͥ sũ: ab illo qui dixit. dic
qͥa & ego laboraui. Et uere dieo qͥa istũ laborẽ uoᷤ
nobis facitis. Si enĩ sentirẽ uos fastidire qͦd dr
cito tacerẽ.

Expanded text:
stitutus, adhuc timens dicit: Remitte mihi, ut refstitutus, adhuc timens dicit: Remitte mihi, ut refris peccata, ibo in aeternum abs te. Et a quo ibo in aeternum? Ab illo qui dixit, Ego sum qui sum: ab illo qui dixit, Dic et ego laboravi: et vere dico, quia istum laborem vos vobis facitis. Si enim sentirem vos fastidire quod dicitur, cito tacerem.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qui guttã de digito larari stillari in linguã
suã desid̾abat᷑ Qs ẽ qui dicebat. pat̾̃ abrabam¬
mitte latarũ: Utiq qͥ loqueret᷑ erat & qͥ ardera.
erat. & qͥ resurgat infine. d& qͥ cũ diabolo et̃no
igne dampnetur. Qͥd ẽ gͦ non ero: nisi respiciat
iste idithun. Qͥd ẽ eẽ & ñ ẽẽ : Uidebat enĩ illũ si¬
nẽ. quo corde poterat. qua m̃tis acie ualebat. quẽ
sibi ostendi desidau̾i᷑t dicens. notũ fac mͥ dñe
finẽ meũ. Uidebat numerũ dierũ suoꝵ qͥ est
mutabilia. mortalia. fragilia. Et dolor ipse et̃nꝰ
plenꝰ corruptionis. adhoc ñ finit᷑ ut sine fine fi¬
niat᷑ Respexit gͦ beatã illã regionẽ patriã be¬
atam. beatã domũ. ubi participes st̃ sci uitȩ
sempit̃ne atq in cõmutabilis ueritatis c̃ timuit
extra ire ubi ñ ẽ eẽ ibi desid̾ans ẽẽ ubi ẽ sum¬
mũ eẽ. ꝓpt̃ banc gͦ cõparationẽ int̃ utrũq eon¬

Expanded text:
est qui guttam aquae de digito Lazari stillari in linguam est qui guttam aquae de digito Lazari stillari in linguam suam desiderabat? quis est qui dicebat: Patetur erat, et qui arderet erat: et qui resurgat in finem, et qui cum diabolo aeterno igne damnetur. Quid est ergo, non ero, nisi respiciat iste Idithun, quid est esse, et non esse? Videbat enim illum finem, quo corde poterat, qua mentis acie valebat, quem sibi ostendi desideraverat dicens: Notum fac mihi, Domine, finem meum. Videbat numerum dierum suorum qui est: mutabilia sunt, mortalia, fragilia: et dolor ipse aeternus, plenus corruptionis, ad hoc non finitur, ut sine fine finiatur. Respexit ergo beatam illam regionem, beatam patriam, beatam domum, ubi participes sunt sancti vitae sempiternae atque incommutabilis veritatis: et timuit extra ire, ubi non est esse; ibi desiderans esse, ubi est summum esse. Propter hanc ergo comparationem inter utrumque con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegrinꝰ & inqͥlinꝰ. sic̃ om̃s patres nũ. Si gͦ sic̃ om̃s
patres mei. dicturꝰ sũ me ñ emigraturũ. cũ illi
migrauer̃t: aua conditione mansurꝰ sũ quã illi
migraturꝰ sũ: Dumitte mͥ ut refrigerer pͥꝰquã
eã. uide uide idithun. quos nodos habeas remit¬
tendos tibi: Quibꝰ remissis refrigerari iuis pꝰquã
lũ scrupulũ ubi dicis & unde dicis. dimitte no-
tis eam. Remitte mͥ ut reqͥescã in conscientia
mea: ut exonerata sit estu sollicitudinis: qua
sollicitudine eurã gerã ꝓpeccato meo. Remitte
ibo. & ñ ero pͥꝰquã eam: qͥa si iero. iã ñ ero. Re
ab idichun. Ibit enĩ plane idithun adrequiẽ
ibit. Sed fac aliquẽ iniquũ ñ idithun. ñ tͣnsi¬
lientẽ hic thesauritantẽ incubantẽ iniquũ.
suꝑbũ. iactantẽ. elatũ. pauꝑisante ianuã iacen.¬
tis contẽptorẽ. Nonne & ipse erit: Qd ẽ gͦ ñ ero:
Si enĩ diues ille ñ erat. qͥs est qui ardebat᷑. Ms

Expanded text:
egrinus et inquilinus: sicut omnes patres mei. Si ergo sicut omnes patres mei, dicturus sum me non migraturum, cum illi migraverint? Alia conditione mansurus sum, quam illi migraturus sum? Remitte mihi ut refrigerer priusquam eam. Vide, vide Idithun, quos nodos habeas remittendos tibi, quibus remissis refrigerari vis priusqualum scrupulum ubi dicis, et unde dicis: Dimitte nobitis eam. Remitte mihi, ut requiescam in conscientia mea, ut exonerata sit aestu sollicitudinis: qua sollicitudine curam gero pro peccato meo. Remitte ibo et non ero. Priusquam eam: quo si iero, jam non ero. RemDeus ab Idithun! Ibit enim plane Idithun, ad requiem ibit. Sed fac aliquem iniquum, non Idithun, non transilientem; hic thesaurizantem, incubatorem, iniquum, superbum, jactantem, elatum, pauperis ante januam jacentis contemptorem: nonne et ipse erit? Quid est ergo, non ero? Si enim dives ille non erat, quis est qui ardebat? quis
Abbreviated transcription (Latin):
huc inquilinꝰ. Qd ẽ inquilinꝰ. Unde migraturꝰ
sũ. ñ ubi ꝑpetuo mansurꝰ. Ubi ꝑpetuo mansurꝰ
dicat᷑ domꝰ mea: unde migraturꝰ sũ. inquilinꝰ sũ.
Sed tam̃ ap̃d̾m meũ inqͥlinꝰ sũ ap̃ quẽ domo ac¬
cepta mansurꝰ sũ. Sed quȩ domꝰ ẽ quo migͣndũ
est. ex hoc inquilinatu: Recognoscite illã domỹ
de qua dicit apłs. Nabitationem habemꝰ exd̃odo¬
mũ ñ manufactã: et̃nã incelis. Sed domꝰ et̃na hȩc¬
ĩqͥlinꝰ ĩ et̃na domo: Hic autem ubi dicturus est
dñs domꝰ migra. Et quando dicturꝰ ẽ nescis. paratꝰ
esto: Desid̾ando aut̃ domũ et̾uã. parat᷑ eris. Nec
suecenseas ei: qͥa qͣndo uult dicit. migra. Ñ enĩ
auditionẽ tecũ fecit. & placito quodã se obstrux¬
it: Et cõductor domꝰ accessisti certa dispensione

Expanded text:
uilinus. Quid est, inquilinus? Unde migraturus sum, non ubi perpetuo mansurus. Ubi perpetuo sum mansurus, dicatur domus mea: unde migraturus sum, inquilinus sum: sed tamen apud Deum meum sum inquilinus, apud quem domo accepta mansurus sum. Sed quae domus est, quo migrandum est ex hoc inquilinatu? Recognoscite illam domum, de qua dicit Apostolus: Habitationem habemus ex Deo, domum non manu factam, aeternam in coelis . Si dominquilinus in aeterna domo? Hic autem ubi dicturus est Dominus domus, Migra, et quando dicturus est nescis, paratus esto. Desiderando autem domum aeternam paratus eris. Nec succenseas ei, quia cum vult dicit, Migra. Non enim cautionem tecum fecit, et placito quodam se obstrinxit, et conductor domus accessisti certa pensione
Abbreviated transcription (Latin):
ta. qͥa tanta tͣnscendi iã non fleo: Nonne multo
magis fleo Sa qͥ apponit scientiã. apponit dolorẽ.
honne qͣntomagis qͦd abẽ desidero. tanto ma¬
gis donec ueniat gemo: tantomagis donec ueni.¬
at fleo: lonne tanto magis quantomagis ere¬
scunt scandala. quanto magis abundat iniqͥtaᷤ
tantomagis refrigescit caritas multoꝵ: dieo:
qͥs dabit capiti meo aquã: & oculis meis fontẽ la-¬
crimarũ : Exaudi orationẽ meã & dep̃cationẽ
meã: auribꝰ ꝑcipe lacrimas meas. Ne sileas ame:
ne obsuidescã ĩet̾nũ. Ne sileas audiãte. Occulte enĩdi¬
cit d̾s: multis ĩ corde loqͥt᷑: & magnꝰ ibi sonꝰ. In magno
salꝰ tua ego sũ. Dic inqͥt aĩe mee. sal̃tua egosũ Abbac

Expanded text:
 quia tanta transcendi, jam non fleo? Nonne multo magis fleo? Quia qui apponit scientiam, apponit dolorem . Nonne quanto magis quod abest desidero, tanto magis donec veniat gemo, tanto magis donec veniat fleo? Nonne tanto magis, quanto magis crebrescunt scandala, quanto magis abundat iniquitas, quanto magis refrigescit charitas multorum ? Dico, Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum ? Exaudi orationem meam et deprecationem meam: auribus percipe lacrymas meas. Ne sileas a me. Ne obsurdescam in aeternum. Ne sileas a me: audiam te. Occulte enim dicit Deus, multis in corde loquitur: et magnus ibi sonus in magno Salus tua ego sum. Dic, inquit, animae meae, Salus tua e
Abbreviated transcription (Latin):
triet. ipse custodiat. Qd in hac t̾ra certũ ẽ nͥ morsꝰ.
Considate om̃ia om̃ino uel bona uel mala uite
huiꝰ uel in ipsa iusticia. uel inipsa iniqͥtate.
Qo hic certũ ẽ nisi mors . ꝓ fecisti:. qui sis hodie
scis: qͥd fut᷑us sis crastina nescis. Peccator es: qͥd sis
tum ẽ anuiuant. Uuiunt: incertũ ẽ an ꝓficiãt
an deficiant. Quocũq te uerteris. incerta omia:
Sola mors certa. Pauꝑ es: incertũ ẽ anditescas
Indoctꝰ incertũ est an erudiaris. Inbecillis. incer¬
tum ẽ anconualescas. Natꝰ es: certũ ẽ qd̾ morieris.
& ĩ hoc ipso qr mors ipsa certa: dies mortis incertꝰ
est. Itaq hȩc incerta. ubi sola mors certa: Cius
& iã hora incerta. & sola multũ cauet᷑ quȩ nullo
mͦ᷑ euitat᷑ Om̃is ħo uiuens. uane conturbat᷑ frgo¬

Expanded text:
terra certum est, nisi mors? Considerate omnia omnino vel bona vel mala vitae hujus, vel in ipsa justitia, vel in ipsa iniquitate: quid hic certum est, nisi mors? Profecisti: quid sis hodie, scis; quid futurus sis crastino, nescis. Peccator es: quid sis tum est an vivant: vivunt, incertum est an proficiant, an deficiant. Quocumque te verteris, incerta omnia: sola mors certa. Pauper es; incertum est an ditescas: indoctus; incertum est an erudiaris: imbecillus; incertum est an convalescas. Natus es; certum est quia morieris: et in hoc ipso quia mors ipsa certa est, dies mortis incertus est. Inter haec incerta, ubi sola mors certa, cujus etiam hora incerta, et sola multum cavetur, quae nullo modo devitatur, omnis homo vivens vane conturbatur
Abbreviated transcription (Latin):
inueni: ut int̾ utsq dicera. Non ẽ opꝰ medicꝰ sa-¬
nis. sed male habentibꝰ. ꝓ pt̃ hoc gͦ. id ẽ ꝓp̃t hãc
humilitatẽ multi aboriente & occidente ue-¬
nient. & recũbent eũ abrabã & ysaac & iacob
inregno celoꝵ. filii aut regni ibunt intenebras
extiores. Ecce mortales estis. ecce carnẽ putrescen-¬
tem portatis. & sic̃ unꝰ de pͥncipibꝰ cadetis. Sicut
tãquã angłs ñ hab& carnẽ mortalẽ. Tu aut̃ qͥ
accepisti carnẽ mortalẽ & nec hoc tibi ꝓdẽ ut
tanta infirmitate humilieris. sic̃ unꝰ ex pͥn-¬
cipibꝰ cadss. Ipsa g̾ est gr̃a beneficii di pͥma re-¬
digere nos ad confessionẽ infirmitatis. ut
qͥcqͥd boni possumꝰ. qͥcquid potentes sumꝰ. in illo

Expanded text:
invenit, ut inter utrosque diceret: Non est opus medicus sainvenit, ut inter utrosque diceret: Non est opus medicus sanis, sed male habentibus . Propter hoc ergo, id est propter hanc humilitatem, Multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum; filii autem regni ibunt in tenebras exteriores. Ecce mortales estis, ecce carnem putrescentem portatis, et sicut unus ex principibus cadetis: sicut tanquam angelus non habens carnem mortalem: tu autem qui accepisti mortalem carnem, et nec hoc tibi prodest, ut tanta infirmitate humilieris, sicut unus ex principibus cades. Ipsa est ergo gratia beneficii Dei prima, redigere nos ad confessionem infirmitatis, ut quidquid boni possumus, quidquid potentes sumus, in illo
Abbreviated transcription (Latin):
nientes & recumbunt cũ abrabã & ysaac. & iacob
in regno celoꝵ. Quare uicer: Quia fortes e̾e noluer
Qd ẽ fortes ẽe noluer̃t. De se p̃sumere timuer̃t:
Iusticiã suã ñ constituer: ut uisticiȩ dĩ subice¬
rent᷑ Deniq quando dixit dñs hoc. multi ab
oriente & occidente uenient & recumbent eũ
abrahã & ysaac. & iacob inregno celoꝵ. filii aut̃
regni. id ẽ iudei ignorantes di iusticiã & suã
uolentes statuere. ibt̃ intenebras erteriores. re¬
cordamini fidẽ illã centurionis uniꝰ exppło
gentiũ ita infirmi. ita ñ fortis ut dicer&. ñ sũ
dignꝰ ut sub tectũ meũ intres. Non erat dignꝰ qͥ
xp̃m domo reciꝑet: & iã corde receꝑat. Et enĩ
magister ille humilitatis filiꝰ hominis iã inue¬
nerat ineiꝰ pectore ubi caput inclinara. Ad hoc
uerbũ centurionis dñs respiciens: ad sequentes
se dixit Am̃dico uobis. innullo inueni tantã fi¬
dem inisrł. Nunc infirmũ inueni isrłitas fortes

Expanded text:
aac et Jacob in regno coelorum: quare vicerunt? Quia fortes esse noluerunt. Quid est, fortes esse noluerunt? De se praesumere timuerunt: justitiam suam non constituerunt, ut justitiae Dei subjicerentur . Denique quando dixit Dominus hoc, Multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum, filii autem regni, id est Judaei ignorantes justitiam Dei, et suam volentes statuere, ibunt in tenebras exteriores; recordamini fidem illam Centurionis unius ex populo gentium, ita in se infirmi, ita non fortis ut diceret: Non sum dignus ut sub tectum meum intres. Non erat dignus qui Christum domo reciperet, et jam corde receperat. Etenim magister ille humilitatis, Filius hominis jam invenerat in ejus pectore ubi caput reclinaret. Ad hoc verbum Centurionis Dominus respiciens, ad sequentes se dixit: Amen dico vobis, in nullo inveni tantam fidem in Israel . Hunc infirmum invenit, Israelitas fortes
Abbreviated transcription (Latin):
nil tabidiᷤ. attende & ipsũ animal quã tabidũ ẽ
Pone supra leuit̃ digitũ . riuna ẽ. Nichil om̃ino ta¬
bidius. Talẽ fecisti inqͥt animã meã erudiendo
me ꝓiniqͥtate mea. Quando eruditio infirmũ
fecit: Quedã fortitudo erat uiciũ. Uideo qͦsdã p̃uo¬
lasse & intellexisse: Sed aceleriorib ñ st̃ deserendi
tardiores: ũt parit̾ uiã sermonis carpant. Noc diri.
hoc intelligite. Si eruditio uisti di banc infirmi-¬
tatẽ fec̃ : fortitudo q̃dã erat uiciũ. fortitudine qͣ¬
dã displicuit h̃o. ut erudiret᷑ infirmitate. bumi¬
litate. qͥa suꝑbia quadã displicuit ut erudiret᷑.¬

Expanded text:
quid tabidius? Attende et ipsum animal quam tabidum est. quid tabidius? Attende et ipsum animal quam tabidum est. Pone supra leviter digitum, ruina est: nihil omnino tabidius. Talem fecisti animam meam, inquit, erudiendo me pro iniquitate. Quando eruditio infirmum fecit, quaedam fortitudo erat vitium. Video quosdam praevolasse, et intellexisse: sed a celerioribus non sunt deserendi tardiores, ut pariter viam sermonis carpant. Hoc dixi, hoc intelligite: Si eruditio justi Dei hanc infirmitatem fecit, fortitudo quaedam erat vitium. Fortitudine quadam displicuit homo, ut erudiretur infirmitate: quia superbia quadam displicuit, ut erudiret
Abbreviated transcription (Latin):
Et bonũ est mͥ qͦd humiliasti me. ut discã iustifi-¬
cationes tuas. ꝓmniqͥtate erudisti hominẽ. & qͣd̾
scͥptũ est qui fingis dolorẽ in p̃cepto. do dici ñ nͥ
a transiliente potuit qͥa ñ nisi atransiliente uideri
potuit. Fĩngis inqͥt ilolorẽ ĩ p̃cepto : i. dedolore p̃ceptũ
mͥ facis. formas ipsũ dolorẽ meum. Non eũ relinqͥs
informẽ sed formas eũ. Et format᷑ dolor m̃s inflictꝰ
ate. p̃ceptũ mͥ erit ut liberer ate. Fingis enĩ ut dic¬
tũ ẽ dolorẽ formas dolorẽ. Plasmas dolorẽ ñ simulas.
Dolorẽ quomͦ fingit᷑. Quomͦ artifex. Unde & figubs
dicit᷑ a fingendo. Ergo ꝓ iniquitate erudisti homi-¬
nẽ. uideo me in malis. uideo me inpena: & apudte
ñ est ñne restat ut ꝓiniquitate erudieris homi-¬
thun. quomͦ eruditꝰ es. Et tabescere fecisti sic̃ ara¬
neã animã meã. Nec ẽ eruditio. Qd tabidiꝰ aranea.
animal ipsũ dico. Quãquã & ips is tel is aranearũ

Expanded text:
 quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas. Pro iniquitate erudisti hominem. Et quod scriptum est, Qui fingis dolorem in praecepto , Deo dici nonnisi a transiliente potuit; quia nonnisi a transiliente videri potuit. Fingis, inquit, dolorem in praecepto, de dolore praeceptum mihi facis. Formas ipsum dolorem meum: non eum relinquis informem, sed formas illum: et formatus dolor meus inflictus a te praeceptum mihi erit, ut liberer a te. Fingis enim, dictum est, dolorem, formas dolorem, plasmas dolorem, non simulas dolorem: quomodo fingit artifex, unde et figulus dicitur a fingendo. Ergo, Pro iniquitate erudisti hominem. Video me in malis, video me in poena, et apud te non est, nonne restat ut pro iniquitate erudieris homiun, quomodo eruditus es? Et tabescere fecisti sicut araneam animam meam. Haec est eruditio. Quid tabidius aranea? Animal ipsum dico. Quanquam et ipsis telis aranearum
Abbreviated transcription (Latin):
guere tuũ qͥd ẽ nisi qͦd sequit᷑. ꝓ iniquitate eru¬
disti hominẽ. & tabescere fecisti sic̃ araneã ani.¬
mam meã: Multũ ẽ qd intelligitiste idichun
siqͥs cũ illo intelligat. siqͥs cũ illo tͣnsiliat dieit
enĩ ĩ argutiõibꝰ di se defecisse: et uult amoueri
a se flagella. qm̃ ipse ẽ qui fecit illũ. Qd̾ fecit ip.¬
se reficiat: Et qui creauit. ipse recreet Sed tam̃
qͥs ita deficit ut uelit se & reereari & reformari᷑.
erudisti hominẽ. Totũ qͦd defeci qͦd infirmꝰ sũ. qd̾
de imo clamo. hoc totũ ꝓmiquitate. Et in hoc e¬
rudisti. ñ dapnasti. ꝓiniquitate erudistihomi¬
nem. Audi hoc planiꝰ ex alio psalmo. Bonũ mͥ ẽ
qͦd humiliasti me. ut discã iustificationes tuas.
Et humiliat᷑ sũ & bonũ mͥ ẽ. Et pena ẽ. & gr̃a est.
quaseruat pꝰ penã. qui ꝑ gr̃am exhibet penã. Ipse¬

Expanded text:
 iniquitate erudisti hominem, et contabescere fecisti sicut araneam animam meam. Multum est quod intelligit iste Idithun: si quis cum illo intelligat, si quis cum illo transiliat. Dicit enim in argutionibus Dei se defecisse, et vult a se amoveri flagella, quoniam ipse est qui fecit illum. Qui fecit, ipse reficiat; et qui creavit, ipse recreet. Sed tamen quod ita defecit, ut velit se et recreari et reformari, erudisti hominem. Totum quod defeci, quod infirmus sum, quod de imo clamo, hoc totum pro iniquitate: et in hoc erudisti, non damnasti: Pro iniquitate erudisti hominem. Audi hoc planius ex alio psalmo: Bonum est mihi, quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas . Et humiliatus sum, et bonum est mihi: et poena est, et gratia est. Quid servat post poenam, qui per gratiam exhibet poenam?
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ inqͥt iste idithun respiciens uanitatẽ qͣn-¬
dam. suspiciens ueritatẽ quandã in medio
posit᷑ quiddã sub se habet quiddã supͣ se. Sub
se habet unde tͣnsiliuit supra se hab& quo se
qͥddã tͣnsiliui. quomͦ multa calcaui: quomͦ tem¬
poralibꝰ iãñ teneor: Nlon dũ sũ ꝑfectꝰ. ñ dũ acce-¬
pi. Spe enĩ salui facti sumꝰ. Spes aut̃ quȩ ui-¬
det᷑ non ẽ spes. Qd enũ uid& qͥs qͥd sperat. Si
aut̃ qͦd ñ uidemꝰ speramꝰ. ꝑ patientiã expectamꝰ.

Expanded text:
quando, inquit iste Idithun respiciens vanitatem quamdam, suspiciens veritatem quamdam, in medio positus quiddam sub se habens, quiddam supra se sub se habet unde transilivit, supra se habet quo se quiddam transilivi, quando multa calcavi, quando temporalibus jam non teneor; nondum sum perfectus, nondum accepi. Spe enim salvi facti sumus: spes autem quae videtur, non est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem q
Abbreviated transcription (Latin):
de celo. Sed ego inqͥs quomͦ pono incelo: Dedi
consiliũ: Ubi dico. pone. Quomͦ ꝑueniat ad celũ.
nolo scias. Pone inmanib pauꝑum: da indigen.¬
tibꝰ. Qͥd ad te quomͦ ꝑueniat: Non ꝑducã qͦd ego
accipio. An oblitus es cũ uni exminimis meis.
fecistis. micbi fecistis. Si baber& qͥspiã amicꝰ
tiuis quosdã lacꝰ uel cisternas & queq receptacula
fabricarũ adseruandũ aliquẽ liquorẽ uel uini
uel olei. quereres libi abseonderes uel seruares
fructus tuos. & dicer& tibi ego tibi seruo. habe¬
& dicer& tibi qͦd habes hõc funde. uideres autẽ
tu non eẽ illũ locũ ubi ponere cogitabas. & ii¬
nobis: illuc uult p̃cedere q̃d habein. ne hoc in
t̾ra ꝑdamꝰ. Cũ aut̃ seruaueris int̾ra: dic mͥ eui

Expanded text:
licitus de coelo? Sed ego, inquis, quomodo pono in coelo? Dedi licitus de coelo? Sed ego, inquis, quomodo pono in coelo? Dedi tibi consilium: ubi dico, pone: quomodo perveniat ad coelum, nolo scias. Pone in manibus pauperum, da egentibus: quid ad te quomodo perveniat? Non perducam quod ego accipio? An oblitus es, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis ? Si haberet quispiam amicus tuus quosdam lacus vel cisternas, et quaeque receptacula fabricarum ad servandum aliquem liquorem vel vini vel olei, quaereres ubi absconderes vel servares fructus tuos, et diceret tibi, Ego tibi servo: habeet diceret tibi, Quod habes, hic funde: videres autem tu non esse illum locum ubi ponere cogitabas, et tinobis: illuc vult praecedere quod habemus, ne hoc in terra perdamus. Cum autem servaveris in terra, dic m
Abbreviated transcription (Latin):
niehil habebis. hescio quos thesauros habes abs¬
conditos int̾ra. Cũ precedis. ñ eos tecũ portas. Ue¬
nisti ad audiendũ sermonẽ. ad colligendas diui¬
tias interiores: cogitas de exterioribꝰ. Nũqͥd eas buc
tecũ adduristi: Eece nec nc̃ eas uides. Credis te ha¬
bere indomo qͦd scis te habusse. Nũqͥd scis ñ ꝑdi.¬
disse: Quã multi redier̃t ad domos suas. & qͦd po¬
suert ñ inuenert̃. Elinc fortasse expauert̃ corda
cupidoꝵ. Et qm̃ dixi multos sepe indomũ suã
redisse. & qͦd posuerant ñ inuenisse: dicit qͥsq in
corde suo. absit fp̃e bonũ opta: ora ꝓnobis. absit
ut contingat absit ut ita fiat. Credo indm qm̃
ipsi d̃o. Credo inxp̃m. qͥa saluũ erit qͦd posui. lle-¬
mo acced&: nemo aufer&. Securꝰ uis ẽẽ creden¬
do inxp̃m ut nichil ꝑdas de domo tua: securꝰ
eris potiꝰ credendo xp̃o. ut ibi ponas ubi consi¬
lium dedit. ansecurꝰ es de seruo tuo. & sollici-¬

Expanded text:
nihil habebis. Nescio quos thesauros habes absnihil habebis. Nescio quos thesauros habes absconditos in terra; cum procedis, non eos tecum portas. Venisti ad audiendum sermonem, ad colligendas interiores divitias, cogitas de exterioribus: numquid eas huc tecum adduxisti? Ecce nec nunc eas vides. Credis te habere in domo, quod scis te posuisse: numquid scis te non perdidisse? Quam multi redierunt ad domos suas, et quod posuerant non invenerunt. Hinc fortasse expaverunt corda cupidorum; et quoniam dixi multos saepe ad domum suam rediisse, et quod posuerant non invenisse, dixit quisque in corde suo: Absit, Episcope; bonum opta, ora pro nobis; absit ut contingat, absit ut ita fiat; credo in Deum, ipsi Deo? Credo in Christum, quia salvum erit quod posui, nemo accedet, nemo auferet. Securus vis esse credendo in Christum, ut nihil perdas de domo tua: securus eris potius credendo Christo, ut ibi ponas, ubi consilium dedit. An securus es de servo tuo, et sollici
Abbreviated transcription (Latin):
ñ facile accedit: Bene omia seruant᷑. Quare ista
cogitas: nisi qͥa ñ habes meliꝰ ubi serues: Qd si
dabo meliꝰ: Dicã tibi. Noli cõmendare huic minꝰ
idoneo: Sed ẽ quidã idoneꝰ illi cõmenda: hab&
magna horrea: ubi ñ ꝑire possunt diuitiȩ. Mag¬
nus suꝑ om̃s diuites diues ẽ Iã forte dicturꝰ est
Et quando audeo tali cõmendare. Qdsi ipse te
hortat᷑  agnosce illũ. Nonsolũ pat̾familias est. s
& dñs tuus ẽ. Nolo inqͥt serue m̃s ꝑdas pecu¬
liũ tuum: agnosce ubi ponas. Quare ibi ponis.
ubi possis amitterȩ: ubi & si ñ amittas. ibi
manere tu ꝑpetuo non potes: Est aliꝰ locꝰ quote tͣns¬
feram. Precedat te qͦd habes. noli timere ne ꝑdas.
Dator ego erã. custos ego ero: dicit tibi hoc dñs turis.
fidẽ tuã int̾rogaui. dic si uelis illi credere. Dic¬
turꝰ es: ꝑditum habeo qͦd non uideo.Ric illud uolo
uidere. Dũ uis hic uidere nec hic uidebis: & ibi

Expanded text:
non facile accedit, bene omnia servantur. Quare ista non facile accedit, bene omnia servantur. Quare ista cogitas, nisi quia non habes melius ubi serves? Quid si dabo melius? Dicam tibi, Noli commendare huic minus idoneo, sed est quidam idoneus, illi commenda: habet magna horrea, ubi perire non possint divitiae; magnus super omnes divites dives est. Jam forte dicturus es, Et quando audeo tali commendare? Quid si ipse te hortatur? Agnosce illum, non solum pater familias est, sed et Dominus tuus est. Nolo, inquit, serve meus, perdas peculium tuum, agnosce ubi ponas: quare ibi ponis ubi possis amittere; ubi etsi non amittas, ibi permanere perpetuo tu non potes? Est alius locus, quo te transferam. Praecedat te quod habes; noli timere ne perdas; dator ego eram, custos ego ero. Dicit tibi hoc Dominus tuus: fidem tuam interroga, vide si velis illi credere. Dicturus es, Perditum habeo quod non video, hic illud volo videre. Dum vis hic videre, nec hic videbis, et ibi
Abbreviated transcription (Latin):
Multũ ẽ: exuberat: suꝑgredit᷑ uires fuas necessi¬
tatis tuȩ. Iã certe suꝑfluũ deputat᷑ nec hoc uolo
ꝑdas ait dñs tuus. Et̃ qͥd facio. Aligra: ubi posu¬
isti: ñ ẽ tuus locꝰ Certe seruare us auariciȩ: iu
de. forte & si ipsi auariciȩ congruit consiliũ
meũ. Nlabere enĩ uis qͦd habes & ñ ꝑdere. osten¬
do tibi locũ ubi ponas.: Nec thesaurites int̾ra.
nesciens cui congreges ea & pꝰea quẽ ad modum
consumpturꝰ sit qui possidebit qui tenebit.
f̃ orte enĩ ꝓrsus possidebit te. sed qͦd ate habebit.
ñ tenebit. forte cũ eis seruas. ante quã ille inue-¬
niat tu ꝑdes. Sollicitudini tuȩ consiliũ do. The.¬
sauritate uobis thesaurũ incelo. Nic int̾ra si ue
lis seruare diuitias. quereres honorẽ: nec forte cre¬
des domui tuȩ. ꝓpt̾ domesticos tuos. Cõmendare
aduicinx̃ argentariũ. Difficile enĩ tibi casus. Fur

Expanded text:
Multum est, exuberat, supergreditur vires necessiMultum est, exuberat, supergreditur vires necessitatis tuae, jam certe superfluum deputatur: nec hoc volo ut perdas, ait Dominus tuus. Et quid facio? Migra, ubi posuisti non est tutus locus. Certe servire vis avaritiae: vide ne forte et ipsi avaritiae congruat consilium meum. Habere enim vis quod habes, et non perdere: ostendo tibi locum ubi ponas. Ne thesaurizes in terra, nesciens cui congreges ea, et postea quemadmodum consumpturus sit qui possidebit, qui tenebit. Forte enim possessus possidebit, et quod a te habebit non tenebit. Forte cum ei servas, antequam ille veniat tu perdes. Sollicitudini tuae consilium do: Thesaurizate lles servare divitias, quaereres horreum: forte non crederes domui tuae propter domesticos tuos: commendares ad vicum argentarium: difficilis est enim ibi casus, fur
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ sentis qͥa senuimꝰ᷑: Neq enĩ cernis & in¬
crementa capilloꝵ tuoꝵ: & nc̃ cũ stas. cũ hic es. cũ
agiᷤꝰ aliqͥd. cũ loq̃ris. in te cresẽt capilli tui. lleq
enĩ repente creuert̃ ut tonsorẽ quereres. agit᷑
g etas transuolans. & mintelligentibꝰ & in ñ sci¬
entibꝰ. & ad aliud male occripatꝰ transistu: &
seruas tͣnseunti filio tuo. Primo hoc ate que.¬
ro. Scis eũ possessurũ cui seruas: Aut si ñ dũ
nat᷑ ẽ scis nasciturũ: Seruas filiis. Incertũ
anfuturis anpossessuris: nec reponis thesau¬
rum ubi reponendꝰ est: Non enĩ dñs tiuis seruo
suo tale consiliũ dara: ut peculiũ suũ ꝑder&.
Peculiosus seruꝰ es cuiꝰdã magni patͥsfamilias.
Qͦd amas qͦd habes ipse tibi dedit. &e ñ uult ut ꝑdas
qͦd tibi dedit: qui & se ipsum tibi dedit. Sed nec
hoc inquã qͦd tibi ad tempꝰ dedit: uult ut ꝑdas.

Expanded text:
mentum, sentis quia senuimus. Neque enim cernis et inmentum, sentis quia senuimus. Neque enim cernis et incrementa capillorum tuorum; et nunc cum stas, cum hic es, cum agis aliquid, cum loqueris, in te crescunt capilli tui: neque enim repente creverunt, ut tonsorem quaereres. Agitur ergo aetas transvolans, et in intelligentibus, et non sentientibus, et in aliud male occupatis. Transis tu, et servas transeunti filio tuo. Primo hoc a te quaero, Scis eum possessurum cui servas? aut si nondum natus est, scis nasciturum? Servas filiis, incertum est an futuris, an possessuris: nec reponis thesaurum ubi reponendus est. Non enim Dominus tuus servo suo tale consilium daret, ut peculium suum perderet. Peculiosus servus es cujusdam magni patris familias. Quod amas et quod habes ipse tibi dedit, et non vult ut perdas quod tibi dedit, qui et seipsum tibi dabit. Sed nec hoc, inquam, quod tibi ad tempus dedit, vult ut perdas.
Abbreviated transcription (Latin):
sitione pecuniȩ. quanta patiant᷑ qui eã colligt̃
quã in om̃ib ꝑielitent᷑. in om̃ib pene mortem
uideant Transeo hȩc omĩa. ꝓrsus colligis nullo
contradicente. seruas nullo auferente. Excute cor
tuũ ad prudentiã tantã qua me derides. qua
me insipientẽ putas hec loquentẽ & dic mͥ.
Thesaurizas: cui congregas is ea. Uideo qͥd ue.¬
lis dicere. quasi qͦd uis dicere huic ñ occurͣrit.
Dicturꝰ es: filiis meis seruo. Nec est uox pietatis.
accusatio iniquitatis. Filiis meis inqͥt seruo. ftrã
seruaᷤ filiiᷤ tuis. Ita ne ħ ñ nouerat idithun. hͥo¬
uerat ca plane: sed indieb ueterib cõputabat:
Et id̾o contempnebat. qͥa ad nouos dies festina.
bat. Nã ecce discutio te: cũ filiis tiuis. Seruas tͣns¬
iturͦ transituris immo uero transiens tͣnseun¬
tibꝰ. lã transiturũ te sic dixi. q̃uasi maneas. n¬
Ipsũ hodie de quo loqui cepimꝰ usq ad hoc mo¬

Expanded text:
isitione pecuniae, quanta patiantur qui eam colligunt, isitione pecuniae, quanta patiantur qui eam colligunt, quam in omnibus periclitentur, in omnibus pene mortem videant: transeo haec omnia. Prorsus colligis nullo contradicente, servas nullo auferente: excute cor tuum, ac prudentiam tantam qua me derides, qua me insipientem putas haec loquentem; et dic mihi: thesaurizas; cui congregabis ea? Video quid velis dicere, quasi quod vis dicere huic non occurrerit: dicturus es, Filiis meis servo. Haec est vox pietatis, excusatio iniquitatis: Filiis meis, inquis, servo. Etiam servas filiis tuis. Itane hoc non noverat Idithun? Noverat ea plane, sed in diebus veteribus computabat, et ideo contemnebat; quia ad novos dies festinabat. 12. Nam ecce discutio te cum filiis tuis: servas transiturus transituris, imo vero transiens transeuntibus. Nam transiturum te sic dixi, quasi nunc maneas. Ipsum hodie: ex quo loqui coepimus usque ad hoc mo
Abbreviated transcription (Latin):
tiaris. Et ieo qͦd pateris. ñ te corrigis. Sed ñ
pateris. Prudensenĩ hõ es. bene serua.
Ñ solũ bene colligis. habes ubi ponas. cui com¬
mittas. quomͦ nichil ꝑeat ex eo qd̾ cong̃gasti.
Int̾rogo cor tĩ. discutio prudentiã niã. Ecce
collegisti. ecce ita seruasti: dic mͥ cui seruas.¬
Ñ tecũ ago. ñ cõmemoro. ñ exaggero: qͥcqͥd ma
li habes auaritia uanitatis tuȩ: Noc unũ ꝓpo¬
no. hoc diseutio. qͦd mͥ dat occasio lectionis
huiꝰ psalmi. ꝓ rsus colligis. thesauritas. Ñ dicone
dui forte colligis colligaris. ñ dico ne forte dũ
uis ẽẽ p̃do. sis predãNoc aꝑtuis eloquar. fortas¬
se enĩ p᷑ecꝰ auaricia ñ audisti. aut intellexisti.
ñ dico inquã. ne forte cũ uis ẽe p̃do minous. sis
p̃da maioris. Non enĩ sentis te ẽẽ in mari: nec
eernis minores pisces amaioribꝰ deuorari. N dico
ista. ñ dico difficultates & ꝑicula. in ipsa conqͥ¬

Expanded text:
tiaris, et in eo quod pateris non te corrigis. Sed non tiaris, et in eo quod pateris non te corrigis. Sed non pateris: prudens enim homo es, bene servas, non solum bene colligis: habes ubi ponas, cui committas, quomodo nihil pereat ex eo quod congregasti. Interrogo cor tuum, discutio prudentiam tuam: Ecce collegisti, ecce ita servasti, ut nihil posNon tecum ago, non commemoro, non exaggero quidquid aliud mali habet avaritia vanitatis tuae: hoc unum propono, hoc discutio, quod mihi dat occasio lectionis hujus psalmi. Prorsus colligis, thesaurizas: non dico, Ne forte dum colligis, colligaris: non dico, Ne forte cum vis esse praedo, sis praeda: hoc apertius eloquar; fortassis enim caecus avaritia non audisti aut intellexisti: non dico, inquam, Ne forte cum vis esse praedo minoris, sis praeda majoris. Non enim sentis esse te in mari, nec cernis minores pisces a majoribus devorari. Non dico ista, non dico difficultates et pericula in ipsa conqu
Abbreviated transcription (Latin):
tra solẽ sit hoc aut̃ qͦd sequit᷑ tam̃. sub sole sit
& illud ꝑtineat adueritatẽ. hoc ad uanitatẽ.
Quãquã gͦ inimagine ambulat homo.: tam̃
conturbat᷑ uane. Audi conturbationẽ eiꝰ. &
uide si ñ est uana: ut calees eam. transilias eã:
& habites in excelsis. ubi ñ ẽ ista uanitas. Quȩ
uanitas  Thesauritat &̃ ñ eognoscit eui con¬
grẽgabit ea. O insana uanitas. Beatꝰ cuiꝰ ẽ dñs¬
d̾s spes eiꝰ & ñ respexit inuanitates & insaniaᷤ
mendaces. Delirare tibi uideor auare cũ hȩc
loquor: anicularia tibi uid̾ent᷑ hec u̾ba. Tu
enĩ iudelic& homo magni consilii magnȩq
prudentiȩ excogitas cottidie genera acqui¬
rendȩ pecuniȩ. de negocio. de agͥcultura :
fortassis & de eloquio. de uiris consultatione.
de milicia: addis & de fenore. Nomo cordatus
nichil p̃t̾mittis om̃ino: unde nũmꝰ suꝑnũmũ
& in occulto diligentiꝰ castigetur. Dep̃daris ho.¬
minẽ caues dep̃datorẽ. qͦd facis tunes ne pa-¬

Expanded text:
d sequitur Tamen, sub sole sit; et illud pertineat ad veritatem, hoc ad vanitatem. Quanquam ergo in imagine ambulat homo: Tamen vane conturbatur. Audi conturbationem ejus, et vide si non est vana: ut calces eam, transilias eam, et habites in excelsis, ubi non est ista vanitas. Quae vanitas? Thesaurizat, et non cognoscit cui congregabit ea. O insana vanitas! Beatus cujus est Dominus spes ejus, et non respexit in vanitates et insanias mendaces . Delirare tibi videor, avare, cum haec loquor: anicularia tibi videntur haec verba. Tu enim videlicet homo magni consilii magnaeque prudentiae, excogitas quotidie genera acquirendae pecuniae, de negotio, de agricultura, fortassis et de eloquio, de juris consultatione, de militia, addis et de fenore. Homo cordatus nihil praetermittis omnino, unde nummus super nummum, et in occulto diligentius castigetur. Depraedaris hominem, caves depraedatorem; quod facis times ne pa
Abbreviated transcription (Latin):
dabit & se qͥ est suꝑ omĩa & ꝑ quẽ facta st̃ om̃ia. &
quo factus sũ int̾ omĩa. Ipse ẽ expectatio mea
dñs. Uidistis idithun fr̃s. iudetis quomͦ ex.¬
pectat. Nemo gͦ se dicat ꝑfectũ llinc dece-¬
pit se. fallit se seducit se. Non potest habere
hic ꝑfectionẽ Et qͥd ꝓdest qͥa ꝑdaͣ humilita.¬
tem: Et nc̃ quȩ ẽ expectatio meaᷤ Nonne dñs.

Expanded text:
dabit et se, qui est super omnia, et per quem facta sunt omnia, et a quo factus sum inter omnia, ipse est exspectatio mea Dominus. Videtis Idithun, fratres, videtis quomodo exspectet. Nemo ergo se dicat perfectum hic: decipit se, fallit se, seducit se, non potest hic habere perfectionem. Et quid prodest, quia perdit humilitatem? Et nunc quae est exspectatio mea? non