comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utroq exercitu gladio rem uentilaret. Aroldus
noctẽ ut accepimꝰ: angli totã ĩ cantib et potib in¬
runt. Comes arma poposcit:⁊ casu loricam in¬
duit inu̾sam ministris tumultuãtib. Quẽ ca¬
sũ risu corrigens: u̾tetur inqͥt comitatꝰ meus ĩ
regnũ. Tunc cantilena de rollando ĩchoata: p̃li¬
ñ cõmissũ ẽ. Pugnatũ est utrim acrit̾. fossatũ
qd̾dam p̾ruptũ angli fugientes noto sͥ cõpendio
ĩuaserũt. Ubi tot normanni cõculcauere: ut cu¬
mulo cadauerũ planiciẽ cãpi equarẽt. Aroldua
alonge ictu sagite ĩ cerebro ꝑcussus octubuit.
Iacentis femur unꝰ militũ gładio proscuidens
ignominio notatꝰ est a guilło ⁊ militia pulsus
Idem guilłs eadẽ die discurrendo. pugnando. hor¬
tando: tres equos fortissimos sub se cõfossos a¬
misit. Susurrabant ei custodes corporis ut se a
ꝑiculo subtraheret: s ꝑstitit usq innoctem

Expanded text:
utroque exercitu, gladio rem ventilaret. Aroldusutroque exercitu, gladio rem ventilaret. Aroldusnoctem, ut accepimus, Angli totam in cantibus et potibus inrunt. Comes arma poscit, et casu loricam inversam induit, ministris tumultuantibus. Quem casum risu corrigens: « Vertetur, inquit, comitatus meus in regnum. » Tunc cantilena de Rollando inchoata, praelium commissum est; pugnatum est utrinque acriter. Fossatum quoddam praeruptum Angli fugientes noto sibi compendio invaserunt: ubi tot Normannos conculcavere, ut tumulo cadaverum planitiem campi aequarent. Aroldus a longe ictu sagittae in cerebro percussus interiit. Jacentis femur unus militum gladio proscindens ignominiae notatus est a Willelmo, et militia pulsus. Idem Willelmus ea die discurrendo, pugnando, hortando, tres equos fortissimos sub se confossos amisit. Susurrabant ei custodes corporis, ut se a periculo subtraheret; sed perstitit usque in noctem.
Abbreviated transcription (Latin):
ta cã guilłi: uexillũ ei ĩ om̃e regnũ xl¬
anglie misit. Cũ ueritũ est apud sc̃m walaricũ
expectatur aura multis dieb ad tnsfretandũ. Qͣ
tardente nimis ⁊ ppło guilłi murmurante: iussit
corpus sc̃i walarici foras efferri prouento postu¬
lando. Mox ꝓsper uentus carbasa impleuit: et¬
hastingas appulerũt. In egressu nauis pode lap¬
sus aridunt acclamari sͥ: proximo milite. Tenes
angliam comes: rex futurus. Araldꝰ reu̾tens abel¬
lo quo regem noricoꝵ uicerat: misit exploratores
Qui intra castra dep̃hensi iussi sunt a guilłmo
circũduci ꝑ tentoria: ⁊ mox large pasti ad dñm
suũ ĩcolumes remiti. Rẽdeuntes nuntiant du¬
cis magnificã cõfidentiã: ⁊ addunt pene om̃s ĩ
ex̾citu illo pbr̃os uideti. qui scilic totã faciẽ cũ
utroq labio rosam haberent. Angli .n. suꝑius la¬
tem. ut scił aroldꝰ uł regno scd̃m conditiones
discederet. nł sub eo regnaret. uł certe spectante

Expanded text:
Guillelmi, vexillum ei in omne regnum Angliae misit. Conventum est apud Sanctum Walaricum, exspectaturque aura multis diebus ad transfretandum. Qua tardante nimis, et populo Guillelmi murmurante, jussit corpus Sancti Walarici foras efferri pro vento postulando. Mox prosper ventus carbasa implevit, Hastingis appulerunt. In egressu navis pede lapsus, audivit acclamari sibi a proximo milite. Tenes Angliam comes rex futurus. Aroldus revertens a bello, quo regem Noricorum vicerat; misit exploratores. Qui intra castra deprehensi, jussi sunt ab Willelmo circumduci per tentoria, et mox large pasti ad Dominum suum incolumes remitti. Redeuntes nuntiant ducis magnificam confidentiam, et addunt, pene omnes in exercitu illo presbyteros videri; quia scilicet totam faciem cum utroque labio rasam habent. Angli enim superius latem, ut scilicet Aroldus vel regno secundum conditiones discederet, vel sub eo regnaret; vel certe spectante
Abbreviated transcription (Latin):
mitis mortaliũ cura qm multipliciũ studioꝵ
laborẽ exercet. Diu̾so quidem calle ꝓcedit. S ad
oĩm cõgregatione ꝑfectũ. Quẽ ut diximꝰ mortales
õs diu̾so tramite adipisci conant᷑. Est eñi hõim mẽ¬
tib ueri boni naturalit̾ insita cupiditas s ad falsa

Expanded text:
mnis mortalium cura quam multiplicium studiorum labor exercet, diuerso quidem calle procedit, sed omnium congregatione perfectum. Quem, ut diximus, mortales omnes diverso tramite adipisci conantur. Est enim hominum mentibus veri boni naturaliter insita cupiditas, sed ad falsa
Abbreviated transcription (Latin):
tineam a cõcupiscentia carnis. a concupiscen¬
tia cculoꝵ ⁊ ambitiõe scł̃i. Inssisti a cõcubitu:
⁊ qr dedisti fc̃m est. S adhuc uiuunt ĩ memo
tudo mea fixit. ⁊ eccursant mͥ iugilanti quidã
carentes uirib: in somprus a̾ nõ solũ usq ad
delectationẽ. s ⁊ usq ad consentionẽ fc̃oq si¬
millimũ. Et ubi est tũc rõ qͣ talib suggestio
stimꝰ nr̃iq ꝓpositi memores atq in eo castis¬
sime ꝑmanentes. nullũ talib illecebris adhi¬
bemus assensum. Et tñ tm̃ interest ut cũ alit̾
actidit enigilantes ad cõscĩe requiẽ redeamꝰ: ip̃a¬
ꝙ distantia repperiamꝰ nos nõ fetisse ꝙ tñ ĩ nob̾
ꝯsꝙ mun̾a tua. ut aĩa mea sequat᷑ me ad te
cotupiscentie nisco expedita: ut nõ sit sebellis g̾

Expanded text:
tineam a concupiscentia carnis et concupiscentineam a concupiscentia carnis et concupiscentia oculorum et ambitione saeculi. iussisti a concubitramenti fierem. sed adhuc uiuunt in memortudo mea fixit, et occursantur mihi uigilanti quidem carentes uiribus, in somnis autem non solum usque ad delectationem sed etiam usque ad consensionem factumque simillimum. etstimus nostrique propositi memores atque in eo castissime permanentes nullum talibus inlecebris adhibemus assensum? et tamen tantum interest, ut cum aliter accidit euigilantes ad conscientiae requiem redeamus ipsaque distantia reperiamus nos non fecisse quod tamen in nobis me munera tua, ut anima mea sequatur me ad te concupiscentiae uisco expedita, ut non sit rebellis sibi
Abbreviated transcription (Latin):
non abscondo. Medicus es eger sum: tu¬
misericors es miser sũ. Nũquid non temptatõ
uita est humana suꝑ terrã. Quis uelit mole-¬
stias ⁊ difficultates. Tolerari ibes ea: nõ ama¬
ri. Nemo qd̾ tolerat amat ⁊ si tolerare amat Qm¬
uis eñi gaudeat se tolerare: magis uult nõ esse
qd toleret. Prospera in adu̾sis desidero adu̾sa in
prosꝑis timeo. Quis int̾ ħ mediꝰ locꝰ ubi non
sit humane uite temptatõ. Ue prosperitatib
seculi semel ⁊ iterũ: a timore adu̾sitatis ⁊ a
cortuptione leticie. Ue adu̾sitatib scłi semel et
itecũ ⁊ t̾cio. a desiderio ꝓsperitatis ⁊ qr ip̃a adu̾si¬
tas ip̃a dura est. ⁊ ne frangat tolerantiã. Nũ¬
quid nõ temptatõ est uita humana suꝑ terrã.
sine ullo int̾sticio ⁊ tota spes mea ñ nisi ĩ mag
ras nob̃ cõtinentiam. Et cũ scirem ait qͥdam
gimnͣ in unũ: a quo in multa defluximꝰ. Minus
eñi te amat qͥ tecũ aliqͥd amat qd̃ nõ pp̃te a¬

Expanded text:
non abscondo. medicus es, aeger sum; misericors es, miser sum. numquid non temtatio est uita humana super terram? quis uelit molestias et difficultates? tolerari iubes ea, non amari. nemo quod tolerat amat, etsi tolerare amat; quamuis enim gaudeat se tolerare, mauult tamen non esse quod toleret. prospera in aduersis desidero, aduersa in prosperis timeo; quis inter haec medius locus, ubi non sit humana uita temtatio? uae prosperitatibus saeculi semel et iterum a timore aduersitatis et a corruptione laetitiae! uae aduersitatibus saeculi semel et iterum ac tertio a desiderio prosperitatis, et quia ipsa aduersitas dura est et ne frangat tolerantiam! numquid non temtatio est uita humana super terram sine ullo interstitio? Et tota spes mea non nisi in magras nobis continentiam; et cum scirem, ait quidam, gimur in unum, a quo in multa defluximus; minus enim te amat qui tecum aliquid amat quod non propter te a
Abbreviated transcription (Latin):
gens ĩ eo qd in cõsũmatꝰ sum sperans ꝑfecturũ
t̾e in me mĩas tuas usq ad patem plenariam¬
qm̃ tecũ habebunt interiora et exteriora mea

Expanded text:
gens in eo quod inconsummatus sum, sperans perfecturum te in me misericordias tuas usque ad pacem plenariam tecum habebunt interiora et exteriora mea
Abbreviated transcription (Latin):
tractat᷑ multiplices ediderunt: ꝓbabili rõnum
archis intitulatũ. Aliũ quo de mystico sõpno
uidit. unũ ⁊ aliũ de qͣtuor uentis in mari pug¬
nantib. Aliũ de exterminatiõe mali ⁊ ꝓmotio¬
ne boni: aliũ iterũ de offitio ecc̃e. aliũ de sacrifi¬
cio abrahe. Scripsit et tractatũ gͣndẽ de illo u̾bo
ysaie. om̃e caput languidũ. ⁊ aliũ de illo. ĩ die
andream ⁊ alios in expositione sacre scripture
uidarantes suꝑ illo uerbo ecte u̾ͥgo cõcipiet et pa¬
riet filiũ. Aliũ ã ad nouicios de illo u̾bo psalmi
afferte dño filu dei. Scripsit ⁊̃ librũ qui dr̃ ex¬
cerptionũ ĩquo breuit̾ cõtinet᷑ diuisio ⁊ mat̾i̾a
oĩm scientiaꝵ. ac series hystorie p̾cedentiũ tẽpoꝵ¬

Expanded text:
tractatus ediderunt, probabili racionum archis intytulatum, alium De mistico sopno vidit, unum et alium de IIII ventis in mari pungnantibus, alium De exterminacione mali et promocione boni, alium De officio ecclesie, alium De sacrificio Abrahe, scripsit et tractatum magnum super verbo Ysaie primo Omne caput langwidum et alium de illo Et hinc re Iudaizantes, super illo verbo: ecce vigo concipiet et pariet filium; alium autem ad novitios de illo verbo psalmi: afferte domino filii dei. Scripsit etiam librum, qui dicitur excerptionum; in quo breviter continetur divisio et materia omnium scientiarum ac series historie precedentium tempo
Abbreviated transcription (Latin):
añferre. uestimenta plus uilia qm p̾ciosa.
plus grossa quã subtilia plus aspera qm mol
oĩa corꝑis sui limam̃ta ĩ uerecundissĩa qͣdam
turpitudine aspicientib numeranda exponũt
Alii iactando ⁊ uentilando pannos suos. leuitatẽ
mentis sue ex ip̃a hĩtꝰ sui mobilitate ostendũt
Alii incedentes fumose firmate t̾ram uttunt. ⁊ lũ¬
bis dependentib ĩmo retro cõseq̃ntib caudis ĩ si

Expanded text:
anteferre. Vestimenta plus vilia quam pretiosa, plus grossa quam subtilia, plus aspera quam molia corporis sui lineamenta, inverecundissima quadam turpitudine aspicientibus numeranda exponunt. Alii jactando et ventilando pannos suos, levitatem mentis suae ex ipsa habitus sui mobilitate ostendunt. Alii incedentes sinuoso syrmate terram verrunt et limbis dependentibus, imo retro consequentibus caudis in si
Abbreviated transcription (Latin):
sint subtilia uł mollia. In colore. ne nimis ni
tida. sũ quolib alio modo sup̃qmͣ disciplina¬
⁊ꝓpositũ religiose cõu̾satiõis expetit fuscata.
tandi ꝑtinet. Nam sũt quidã stulti qui stul¬
tis placere cupientes. quodã aitificio uestimẽ¬
ta sua circa se cõponũt. alii uero maiori scur¬
rilitate ridiculose transũtunt. alii a̾ ut pompã
de se faciant explicant ea. ⁊ qͣntũ possunt latiꝰ
distendunt. alii tenere corrugata munũ cõlli¬
gunt. alii contorq̃ntes et cõplectentes ĩuoluũt
Alii toto conamine stringentes ⁊ studentes ea.

Expanded text:
sint subtilia vel mollia. In colore, ne nimis sint nitida, sive quolibet alio modo supra quam proposito religiosae conversationis expetit fuscata. tandi pertinet, nam sunt quidam stulti qui stultis placere cupientes, quodam artificio vestimenta sua circa se componunt. Alii vero majori scurrilitate ridiculose transvertunt, alii autem ut pompam de se faciant, explicant ea, et quantum possunt, latius distendunt. Alii temere corrugata in unum colligunt, alii contorquentes et complectentes involvunt. Alii toto conamine stringentes et findentes ea,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrexerint .q. turbo tempestatis puluerem cõcitãt
et ip̃i filii tenebraꝵ illud lumen foris oculis ho¬
minũ subtrahũt. qd̃ intꝰ cecata mente ꝑdide¬
rare. ĩ quib stulti et uecordes mulierib ĩmo me¬
retricib studia sua auferunt. ⁊ tãto dedecore
qͣnta suꝑstitione cũ hĩtu pene sexum muta¬
ti talib student. ⁊ ꝑ hoc hõib placere cupint
om̃ib hõib mag̾ uiles ⁊ cõtempubiles fiunt.
Et econu̾so qui hec pp̃ deun despiciũt: nõ solum

Expanded text:
rexerint, quasi turbo tempestatis pulverem concitant, et ipsi filii tenebrarum illud lumen foris oculis hominum subtrahunt, quod intus caecata mente perdiderare, in quibus stulti et vecordes, mulieribus, imo meretricibus studia sua auferunt, et tanto dedecore quanta superstitione cum habitu pene sexum mutati talibus student, et per haec hominibus placere cupiunt, omnibus hominibus magis viles et contemptibiles fiunt. Et econverso qui haec propter Deum despiciunt non solum
Abbreviated transcription (Latin):
suscipit᷑ ĩ mẽsa filioꝵ cũ rudis ad huc ⁊ ĩsipi¬
ens animꝰ ĩ eũ orandi assumit᷑ affectũ qui
fit agitur uel ut in iudiciũ suu̾̃ nõ liceat
nescire negligenti quid negligat. uel ut pro¬
uocatio caritatis amorem ĩ eo gr̃e ultro se
offerentis accendat. In quo ꝓhdolor plurimi
fallunt᷑. qr cum pascunt᷑ pane filioꝵ. iã se fi
lios ẽe arbitrantur. ⁊ deficientes unde ꝓfic̾e de¬
bebant ex uisitante gr̃a euanescũt a conscĩa
sua arbitrantes se aliqͥd ẽẽ cũ nicħ sint ⁊ de
ui. ut affectent ẽẽ filii. ip̃i. uero gr̃a dei abu¬
tentes efficiũt᷑ mimici. Ut .n. abutant᷑ scrip¬
turis sc̃is. ĩ peccatis uel cõcupiscentiis suis.
redeuntes ad eas post or̃onẽ. dicunt sibi illd̾
uxoris manue. Si dñs uoluisset. nos occide
nõ suscepiss sãcrificiũ de manib nr̃is De¬

Expanded text:
recipitur in mensa filiorum, cum rudis adhuc et incipiens animus in eum orandi assumitur affectum, qufit, agitur ut vel in judicium suum non nescire negligenti quid negligat, vel ut provocatio charitatis amorem in eo ultro se offerentis accendat. In quo, proh dolor! plurimi falluntur, quia cum pascuntur pane filiorum, jam se esse filios arbitrantur: et deficientes unde proficere debebant, ex visitante gratia evanescunt a conscientia sua, arbitrantes se aliquid esse, cum nihil sint, et de vi, ut affectent esse filii: ipsi vero gratia Dei abutentes efficiuntur inimici. Ut enim abutantur etiam Scripturis sanctis in peccatis, vel in concupiscentiis suis, redeuntes ad eas per orationes, dicunt sibi illud uxoris Manuae: Si Dominus voluisset nos occidere, non suscepisset sacrificium de manibus
Abbreviated transcription (Latin):
onriũqͣm .n. cũ celeriꝰ gr̃a nõ subuenit
obsecranti. celum eneum ⁊ t̾ra sua fer¬
rea sit ⁊ cũ relicta sibi humani cordis duricia
ad uotũ exaudiri non mereturꝰ anxietas desi¬
derantis negari gͥ estimat. quicqͥd differt᷑. Cũ¬
q sicut chananea illa p̾teriri se ac despici in¬
gemiscit .q. ĩmundiciam carius preterita si¬
bi peccata sua imputari uel improperari y¬
maginat᷑. Nõ nũqͣm nõ sine labore petẽs ac¬
cipit. q̃rẽs inuenit et pulsanti aperiturꝰ. et
cõsolationes ac suauitates oĩonis ĩuenire
tandẽ aliqñ mereturꝰ labor obsecrationis.

Expanded text:
onnunquam enim cum celerius gratia non subvenit, fit obsecranti coelum aeneum, et terra sua ferrea. Et cum relicta sibi cordis humani duritia, ad votum exaudiri non meretur, anxietas desiderantis negari sibi aestimat, quidquid differtur. Cumque sicut Chananaea illa praeteriri se ac despici ingemiscit , quasi immunditiam carnis, praeterita sibi peccata sua imputari, vel improperari imaginatur. Nonnunquam vero non sine labore petens accipit, quaerens invenit, et pulsanti aperitur: et consolationes ac suavitates orationis invenire tandem aliquando meretur labor obsecrationis.
Abbreviated transcription (Latin):
ram dedit. ut effugatis ab ytalia tyrannis. q̃
qͣi cõductiui mercennarii alt̾ alteri succedentes
ĩꝑium dilaniabant: Benedictionẽ ĩꝑialẽ acce¬
piss. Post quẽ otho filius eiꝰ ex matulda filia
theodrici regis saxonũ ĩꝑauit. Mons uͦ ubi
rex henricꝰ sepultus est: postea fsaminas ĩmł
tis locis euomebat. Obiit quo doninꝰ odo pri¬
mus albas cluniacẽsis. Succedit ei ademarꝰ.

Expanded text:
ram dedit, ut effugatis ab Italia tyrannis, qui ram dedit, ut effugatis ab Italia tyrannis, qui quasi conductivi mercennarii alter alteri succedentes imperium dilaniabant, benedictionem imperialem accepisset. Post quem filius ejus Otto ex Mathilda, filia Theoderici ducis Saxonum, imperavit annis rex Henricus sepultus est, postea flammas multis in locis evomebat. Obiit Odo primus abbas Cluniacensis, cui successit Ademarus.
Abbreviated transcription (Latin):
capta. cunctis ciuib exceptis pariuilis ⁊ mu¬
lierib. captis ⁊ occisis ⁊̃ thesauris sus ẽ euacua¬
citꝰ grecoꝵ cẽ ductos contͣ sarracenos ⁊ ad insu¬
larum custodias disꝑsos ad expugnandã con-¬
stantinopolim cũ nille ⁊ eo amplius nauib ue¬
nit: a d̾o de uctoria iam secutus ut grecos non
octidi s capi p̃ciꝑet. Quib imꝑator romanus
cũ paucis uiriliter occurrẽs. cirtũ circa greco ig¬
ni. in iecto. pene õs ex nauib extussit paucis eua¬
dentib: õsq captiuos decollari uissit. Anno¬
ratur: ꝑ fenestras u̾o domoꝵ radios .q. sangͥne¬
os emitcebat. Hpoĩs euiꝰdam sinistra manus fer¬
ro amputata post annũ pene ad integrũ ei dor¬
nuenti restituta est: cui pro signo miraculi. q
sangͥnea linea loco cõiunctioĩs notabat᷑. Hen
ricus rex morit᷑. Qͥ licet ĩ uincendis inimicis
głosus fuerit. qͥa tñ pacificus erat. nullã ope¬

Expanded text:
capta, cunctis civibus exceptis parvulis et mucapta, cunctis civibus exceptis parvulis et mulieribus captis aut occisis, etiam thesauris suis est evacuacitus Grecorum esse ductos contra Saracenos et ad insularum custodias dispersos, ad expugnandam Constantinopolim cum mille et eo amplius navibus venit, adeo de victoria jam securus, ut Grecos non occidi, sed capi preciperet. Quibus imperator Romanus cum paucis viriliter occurrens, circumcirca Greco igni injecto pene omnes cum navibus exdentibus, omnes captivos decollari jussitratus est, per fenestras vero domorum radios sanguineos emittebat. Hominis cujusdam sinistra manus ferro amputata, post annum pene ad integrum ei dormienti restituta est; cui pro signo miraculi quasi sanguinea linea loco conjunctionis relicta est. Henricus rex moritur, qui licet in vincendis inimicis gloriosus fuerit, quia tamen pacificus erat, nullam ope
Abbreviated transcription (Latin):
nno henrici .uii. symeon bulgar qui
ex ph̃o monachꝰ. ⁊ ex monacho miles
fc̃s. dñabatur bulgarib: grecos gͣuit̾ atterit
S romanꝰ grecoꝵ imꝑator eiꝰ insaniã fc̃o fed̾e
ensis monachus. uir nimie simplicitatis. s
experientia liberaliũ artiũ noĩatus. cũ hild¬
uino qͥ ĩ lotharingia ep̃atũ leodiensẽ olun
ambierat. ĩ ytaliã ad hugonẽ regẽ ꝓfectus
ge hugone ep̃atu pulsus. qr baioariis faue¬
rat. papie exiliatur. ubi ⁊ libꝵ de sius erũpnis
luculent̾ edidit. Scripsit ⁊ alia multa legẽ¬
clanis ih̃u xp̃i crucifixi sc̃ificatã. qui d̃r pri¬
ni ⁊ magni constantini ĩꝑatoris fuisse dona¬
tam rodulfo regi burgũdioñ ⁊ ytalie a sanso¬
comite extorquet:⁊hanc ad ĩsigne ⁊tucam̃
regis henrici uxorẽ ducit. filiam eadmundi
fons sanguinis largissime effluxit porten¬
dẽs forte urbis ip̃ius ĩminentẽ ruinam: q̃ eodẽ
anno ab affricanis cũ classe illuc ãliuentib

Expanded text:
nnis 2. Symeon Bulgar, qui ex philosopho monachus, ex monacho miles factus dominabatur Bulgaribus, Grecos graviter atterit; sed Romanus Grecorum imperator ejus insaniam facto foedere ensis monachus, vir nimiae simplicitatis, sed experientia liberalium artium nominatus, cum Hilduino, qui in Lotharingia episcopatum Leodicensem olim ambierat, in Italige Hugone episcopatu pulsus, quia Bajoariis faverat, Papiae exiliatur, ubi et librum de suis erumnis luculenter edidit. Scripsit et alia multa legenclavis Jesu Christi crucifixi sanctificatam, quae dicitur primi et magni Constantini imperatoris fuisse, donatam Rodulfo regi Burgundionum et Italiae a Samsocomite extorquet; et hanc ad insigne et tutamen regis Henrici uxorem ducit filiam Eathmundi fons sanguinis largissime effluxit, portendens forte urbis ipsius imminentem ruinam, quae eodem anno ab Africanis, cum classe illuc venientibus,
Abbreviated transcription (Latin):
gothi circũdantes ep̃m uno ĩloco stare p̾ceperũt
eiꝙ in t̾ra circulũ designauert ultͣ quem pedẽ
tendere nõ auderet. Cumq iur dei sole nuio es¬
tnaret. ab eisdem gothis cirtumdat᷑ ⁊ circuli de¬
signatione inclusus: repente choruscus ⁊ tonitru¬
us ⁊ tanta ius plumie erupit ut hii qui eũ cus

Expanded text:
t, circumdantes eum, uno in loco stare praeceperunt eique in terra circulum designaverunt. extra quem pede tendere nullo modo auderet. Cumque vir Dei in sole nimio staret, ab eisdem Gothis circumdatus et designatione circuli inclausus, repente coruscus et tonitrus et tanta vis pluviae erupit, ut hii qui eum cus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ m̃r̃e sua puer hĩtabat: egressus hospi¬
cĩ nõ nũqͣm sine linea. crebro ⁊̃ sine tunica re¬
u̾tebat᷑: quia mox ut nudũ quempiam reppe¬
ingressa: pene om̃e triticũ qd sͥ in stipẽdio tociꝰ
anni parauerat. ĩuenit a filio suo pauꝑib ex¬
pensũ. Cũ semenp̃am alapis pugnis q tunde¬
ret. qd̾ .ꝙ. anni subsidia ꝑdidiss: suꝑuenit bo¬
nefaciꝰ ꝓuer dei eamq uerbis quib maluit ce¬
pit consolari. Que cũ nicħ consolaniõis admit¬
teret: Hanc rogauit ab horreo exire. seseq illic ĩ¬
or̃onem ꝓtinͣ dedit. Post paululũ egressus: ad
horreũ matrẽ reduxit. Qd̾̃ ita tritico plenum

Expanded text:
cum matre sua puer habitabat, egressus hospitium, nonnunquam sine linea, crebro etiam sine tunica revertebatur, 192 quia mox ut nudum quempiam repeingressa, pene omne triticum quod sibi in stipendio totius anni paraverat, invenit a filio suo pauperibus expensum. Cumque semetipsam alapis pugnisque tunderet, quod quasi anni subsidia perdidisset, supervenit Bonifacius puer Dei, eamque verbis quibus valuit consolari coepit. Quae cum nihil consolationis admitteret, hanc rogavit ut ab horreo exire debuisset, ionem dedit, qui post paululum egressus, ad horreum matrem reduxit, quod ita tritico plenum
Abbreviated transcription (Latin):
placet tͥ dñe ut de nutrimẽto m̃ris mee man¬
ducare nõ possũ: Ette enĩ gallinas qͥs nutrit
uulpes comedit. Qui ab oratione surgẽs: ec̃cã
est egressus. Mox uulpes rediit gallinam qmͣ¬
ĩ ore tenebat dimisit. Atq ip̃a moriẽs ante o

Expanded text:
Placet tibi, Domine, ut de nutrimentis matris meae manducare non possim? Ecce enim gallinas quas nutrit vulpes comedit. Qui ab oratione surgens, Ecclesiam est egressus. Mox autem vulpes rediit, gallinam quam ore tenebat dimisit, atque ipsa moriens ante ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃õ quid facit aurũ: Qmͣ tolerabiliꝰ cernit᷑
in scõ qmͣ ĩfreno. hoc me ⁊̃ tacente ⁊ si nõ eu¬
ria regum tñ penuria pauꝑũ clamat. sile
at. Nam qũo mundꝰ pcc̃m arguet a quo po¬
tins laudatur peccator ĩ desideriis aĩe sue et
iniqus benedicit᷑: Clamant u̾o nidi cla¬
freno qͥd facit aurũ: Nũquid aurũ afreno¬
gore miserabilit̾ laborantib. quid cõferũt
tot mutatoria uł extensa in ꝑticis. uł pli¬
cata ĩ manticis: Nr̃m est qd̾ effunditis. nob
crudelit̾ subtrahit᷑ qd̵ inanit̾ expenditis.
iiq mala de una prodeunt radice cupidita¬
tis. dum ⁊ uos uanitando peritis ⁊ nos spo¬
liando perimitis. Iumenta gradiunt᷑ oni¬
sta genimis ⁊ ur̃a nõ curatis crura tegete
tib. fratrũ autẽ laterib nec semitintia mi¬
serantes apponitis. Huc accedit qd̾ ħ oĩa nec
negotiationis studio: nec ꝓpͥo manuũ exer¬
cicio uobis elaborastis. s nec iure hereditario

Expanded text:
 quid facit aurum? » Quam tolerabilius cernitur in sancto, quam in freno! Hoc me etiam tacente, etsi non curia regum, tamen penuria pauperum clamat. Sileatum, a quo potius laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur! 7. Clamant vero nudi, clafreno quid facit aurum? Nunquid aurum a frenofame miserabiliter laborantibus, quid conferunt tot mutatoria, vel extensa in perticis, vel plicata in manticis! Nostrum est quod effunditis; nobis crudeliter subtrahitur, quod inaniter expenditis. uo denique mala de una prodeunt radice cupiditatis, dum et vos vanitando peritis, et nos spoliando perimitis. Jumenta gradiuntur onusta gemmis, et nostra non curatis crura nuda cibus: fratrum autem lateribus nec semicinctia miserantes apponitis. Huc accedit, quod haec omnia nec negotiationis studio, nec proprio manuum exercitio vobis elaborastis, sed nec jure haereditario
Abbreviated transcription (Latin):
itaq inferiora gerenda sunt. a rectorib sũma co¬
gitanda. ut .s. oculũ qui p̾uidendis gressib p̾minet
cura pulueris non obsturet. Aliqñ subiectoꝵ in¬
cia puudent̾ dissimulanda sũt. S qr dissimłant᷑
iudicanda: aliqñ ⁊ aꝑte cognita mature toleran¬
da. Aliqñ uͦ subtilit̾ ⁊ occulta ꝑserutanda. aliqñ le¬
uit̾ arguenda: aliqñ autem uehement̾ increpanda¬

Expanded text:
 inferiora gerenda sunt, a rectoribus summa cogitanda, ut scilicet oculum qui providendis gressibus praeeminet cura pulveris non obturbet  Edit.,  prudenter dissimulanda, sed quia dissimulantur indicanda, aliquando et aperte cognita mature toleranda, aliquando subtiliter occulta perscrutanda, aliquando leviter arguenda, aliquando vehementer increpanda
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad pr̃is concessũ suꝑ omnẽ pͥncipatum ⁊
potestatẽ et uirtutẽ. Illuc reducis ouẽ centesi¬
mam: illuc deducis ouem ioseph. uade iam
suũ. fortis est humerus eiꝰ noli tinere altus ẽ.

Expanded text:
usque ad Patris consessum super omnem principatum et usque ad Patris consessum super omnem principatum et potestatem et virtutem. Illuc perducis ovem centesimam, illuc deducis ovem Joseph . Ad dextesuum; fortis est humerus ejus, noli timere; altus est,
Abbreviated transcription (Latin):
celare. Latro sũ aĩe mee. homicidiũ qd̃ feci uo¬
lui occultare: s malũ coram te feci memento
am. Uidebo ĩ te magnam ⁊ tuã. hoc est compe
condescende fecit miseriã. Ego ã digna recipio
fc̃is. Tu autẽ qͥd fccisti: Uideo te mͥ inpena simi¬
lem: quẽ ĩ actu iudebo tam dissimilem. Nõ po¬
ut̾o uirginis spetiosus forma processisti: ⁊ mecũ
pendes in ligno. Quis huc te adduxit: Sola mĩa
ymaginem meam in te uideo similẽ. ⁊ eandem
metũ miseriã pati. Quid gͦ restat rnsi ut sperẽ
plesti negotiũ tuũ. Ad hoc uenisti. ut me redu¬
cas tecũ. Tetum ire cõcupisco: ⁊ pro hoc amaris
miscerem. ubi te mecũ ẽẽ uiderẽ: Etiam si ambu¬
lau̾o ĩ medio umbre mortis. nõ tumebo mala
qm̃ tu mecũ es. Aut qm̃ erubescerẽ. ꝙ te dñm̃ ce
li portare iuderem: Qui. n portat crucẽ tuam:
portat głam tuam. Qui głam tuã portat: por¬
tat te. Portantẽ ã te. tu portas suꝑ humerum
tuũ. Humerus tuus altus est: fortis est. ꝑtingit

Expanded text:
celare volui. Latro sum animae meae: homicidium quod feci, volui occultare, sed malum coram te feci. Memento am : video in te, magnam et tuam; hoc est competcondescendere fecit miseriam. Ego digna factis recipio; tu autem quid fecisti? Video te mihi in poena similem, quem in actu video tam dissimilem! Non poutero Virginis, speciosus forma processisti, et mecum pendes in ligno! Quis huc te adduxit? sola miserimaginem meam in te video similem et eamdem mecum miseriam pati. Quid ergo restat, nisi ut speplesti negotium tuum. Ad hoc venisti, ut me reducas tecum: tecum ire concupisco, et pro hoc amarissmiscerem, ubi te mecum esse viderem? Etiamsi ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es. Aut quomodo erubescerem, quod te  portantem te. Qui portat crucem tuam, portat gloriam tuam. Qui gloriam tuam portat, portat te. Portantem autem te tu portas super humerumtingit
Abbreviated transcription (Latin):
le hñtes illo portare consueuerũt. et sanã¬
tur multi. Mulier totis dissoluta membͥs
mũ una diuntarat nocte nõ frustra in sc̃a
hõ barbarus accensus libidine: et sui mi¬
nime cõpos. irruit rabiosus ĩ eam. Conu̾¬
sa illa ⁊ tremefc̃a suspiciẽs adu̾tit hoĩem ple¬
nũ dyabolico sp̃u. Et heu tu inquit miser
quid agis: Considera ubi es. reuertere ħ sc̃a
defer. deo defer̾ seruo eius malachie: parce
⁊ tͥ ip̃i. Nõ destitit ille furiis agitatus in¬
quis. ⁊ ecce ꝙ horribile dc̃m est. uenenatum
⁊ tumidũ aĩal qd̃ buffonem uocant. iusũ
est exire reptans deinter femora mulieris
Quid plura: Terrefc̃s resilit hõ ⁊ datis sal¬
cib. festinꝰ oratorio exilit. Ille cõfusus abs¬
cessit ⁊ illa intacta remansit magno qui¬
dẽ et dei miraculo et merito malachie ⁊ pul¬
chre oꝑi fedo et ab hominando fedum ĩter¬
uenit et ab hominabile monstrũ. Nõ prors

Expanded text:
le habentes illi portare consueverunt, et sananle habentes illi portare consueverunt, et sanantur multi. Mulier totis dissolutis membris, mum, una duntaxat nocte non frustra in loco homo barbarus, accensus libidine, et sui minime compos, irruit rabiosus in eam. Conversa illa, et tremefacta, suspiciens advertit hominem plenum diabolico spiritu: « Heus tu, » inquit, « miser, quid agis? Considera ubi es, reverere haec sancta, defer Deo, defer servo ejus Malachiae, parce et tibi ipsi. » Non destitit ille, furiis agitatus iniquis. Et ecce quod horribile dictu est venenatum et tumidum animal, quod bufonem vocant, visum est reptans exire deinter femora mulieris. Quid plura? Terrefactus resilit homo, et datis saltibus, festinus oratorio exsilit. Ille confusus abscessit, et illa intacta remansit, magno quidem et Dei miraculo, et merito Malachiae. Et pulchre operi foedo et abominando foedum intervenit et abominabile monstrum. Non prorsu
Abbreviated transcription (Latin):
rofectꝰ a a nobis prospere ꝑuenit scoti¬
am. ⁊ inuenit daiuid regem qui ad huc
hodie suꝑest ĩ quodam castello suo. cuiꝰ filiꝰ in¬
firmabat᷑ ad mortem: ad quẽ ingressus hono¬
rifice a tege susceptꝰ ⁊ humilit̾ exoratꝰ ut sana¬
ret filiũ suũ: aqua cui benedixit aspersit iu¬
uenẽ et intuẽs. in eũ ait. Confide fili. nõ mo¬
mor et strepitꝰ tociꝰ familie exultantis. Trã¬
seunti ꝑ uillam noĩe crudeldũ: occurcit pu¬
ella muta. Orante illo solitã est iunculũ
lingue illius et loquebat᷑ recte. De hinc iul¬
lam ĩgredieus qͣm noĩant eccam sc̃i micha¬
elis. oblatam sibi mulierẽ freneticã ⁊ uin
ꝑ aliquot dies p̾stolabat᷑. s mora minime
transiit ociosa Construitur interim de uͥ¬
gis ĩ sepem textis oratoriũ. ip̃o iubente. ip̃o
Sane merita benedicentis miracula satis de¬
clarant. que usq hodie ibi actitati ferunt᷑
Inde est qd de finitimis locis infirmos ⁊ ma¬

Expanded text:
rofectus a nobis, prospere pervenit in Scotiam. Et invenit David regem, qui adhuc hodie superest, in quodam castello suo: cujus filius infirmabatur ad mortem. Ad quem ingressus, honorifice a rege susceptus, et humiliter exoratus, ut sanaret filium suum; aqua, cui benedixit, aspersit juvenem, et intuens in eum, ait: « Confide, fili, non momor et strepitus totius exsultantis faer villam, nomine Crugeldum, occurrit puella muta. Orante illo, solutum est vinculum linguae ejus, et loquebatur recte. Dehinc villam ingrediens, quam nominant ecclesiam Sancti-Michaelis, oblatam sibi mulierem phreneticam, et vincper aliquot dies praestolabatur: sed mora minime transiit otiosa. Construitur interim de virgis in sepem textis oratorium, ipso jubente, ipso xit. Sane merita benedicentis miracula satis declarant, quae usque hodie ibi actitari feruntur. 41. Inde est, quod de finitimis locis infirmos et ma
Abbreviated transcription (Latin):
lin qui ⁊ airon. rex ꝑsaꝵ elephantẽ quẽ solũ ha¬
bebat karolo msit. cuiꝰ elephantis nomẽ erat
abulabath. et preter eũ munera multa. Imꝑa¬
tore apud spoletũ existente. pͥdie. kł maii hora
ytaliam. Quo motu tectũ basilice bĩ pauli mag̃a¬
ex ꝑte tũ suis trabibus cecidit. ⁊ quib dã locis ur
rũt. Pestilentia p̃p molliciẽ hybernu tp̃ris fcã ẽ¬

Expanded text:
lim qui et Aaron, rex Persarum elephantem, quem solum habebat, Carolo misit, cujus elephantis nomen erat Abulabat; et praeter eum munera. Imperatore apud Spoletum existente, pridie Kalendas Maii, horatotam concussit Italiam; quo motu tectum basilicae Beati Pauli aex parte cum suis trabibus decidit et in quibusdam locis urbrunt. Pestilentia propter mollitiem hiberni temporis facta e
Abbreviated transcription (Latin):
diligis me pasce oues meas. Si gͦ testimoniũ
dilectioĩs est est cura pascius: quisqͥs uirtutib
pollens gregem d̾i rennuit pascere. pastorem sũ¬
tuus est. ut qui uiuũt iam ñ sͥ uiuant. s ei qui
pro ip̃is mortuus est et resurrecit. Hinc moyses
ait. ut uxorem fr̃is sine filiis defuncti suꝑstes fr̃
accipiat atq ad nomen fr̃is filios gignat. Sũt¬
itaq nõ nuilli qui magnis uit diximus munerib
ditati dũ solius contemplatioĩs studiis in ardescũt.
parere utilitati ꝓximoꝵ ĩ p̾dicatiõe refugiũt. De¬
quo si districte iudicent᷑. ex tantis ꝓculdubio rei
sunt qͣntis uenientes ad publicũ ꝓdesse potuer̃t̃.
Q enim mẽte is qui ꝓximis ꝓfuturꝰ enitesc̾e̾t
utilitati proximoꝵ secretum p̃ponit suũ. qñ ip̃e

Expanded text:
diligis me, pasce oves meas. Si ergo dilectionis testimonium est cura pastionis, quisquis virtutibus pollens gregem Dei renuit pascere, pastorem sumuperest ut qui vivunt, jam non sibi vivant, sed ei qui pro ipsis mortuus est, et resurrexit . Hinc Moyses ait , ut uxorem fratris sine filiis defuncti, superstes frater 7 accipiat, atque ad nomen fratris filios gignat: quitaque nonnulli qui magnis, ut diximus, muneribus ditati, dum solius contemplationis studiis inardescunt, parere utilitati proximorum in praedicatione refugiuquo, si districte iudicentur, ex tantis proculdubio rei sunt, quantis venientes ad publicum, prodesse potuerunt. Qua enim mente is, qui proximis profuturus enitesceret, vtil
Abbreviated transcription (Latin):
citius cohibeat᷑. ĩ leuitatẽ q̃ sod̾s gradus ẽ¬
iam cito dilabit᷑. Monachꝰ a̾ qui sui negli¬
ges alios curiose circũspicit. dũ quosdam
suspicit. superiores. quoldam despicit ĩferi¬
ores. In alus quidẽ iuidet qd̾ inuidet. ĩ aliis
qd̾ irridet. Inde fit ut mobilitate. oculorũ
leuigatus animꝰ. nulla utiq sui cura ag¬
grauatꝰ. mͦ ꝑ suꝑbiam ab alta se erigat
modo ꝑ inuidian ĩ ima demergat ĩ altero¬

Expanded text:
citius cohibeatur, in levitatem animi, quae seimi . 39. Monachus enim, qui sui negligens, alios curiose circumspicit, dum quosdam suspicit superiores, quosdam despicit inferiores: et in aliis quidem videt quod invidet, in aliis quod irridet. Inde fit ut pro mobilitate oculorum levigatus animus, nulla utique sui cura aggravatus, modo per superbiam ad alta se erigat, modo per invidiam in ima demergat: nunc per
Abbreviated transcription (Latin):
bre gradus est curiositas qmͣ talib
inditiis reprehendes. Si uideris monachum
caput erestũ. aures portare suspensas e mo¬
tib exterioris hõis. int̾iorem immutatũ ẽe¬
cognoscas. Uit quippe ꝑu̾sus amnuuit cculo.
terit pede. digito loquitur. ⁊ exinsolenti corꝑis
motu recens aĩe morb deprehenditur quã
dũ a sui circũspectione torpescit ĩ curia sui cu¬
riosã ĩ alios facit. Quia .n. seip̃m ignorat.
foras mitcit᷑ ut hedos pascat. Et uere si te hõ¬

Expanded text:
e gradus est curiositas. Hanc autem talibus indiciis deprehendes. Si videris monachum,caput erectum, aures portare suspensas; e motibus exterioris hominis interiorem immutatum agnoscas. Vir quippe perversus annuit oculo, terit pede, digito loquitur ; et ex insolenti corporis motu, recens animae morbus deprehenditur: quam, dum a sui circumspectione torpescit incuria sui, curiosam in alios facit. Quia enim seipsam ignorat, foras mittitur, ut haedos pascat . Haedo
Abbreviated transcription (Latin):
motũ. speciẽ qͣlitatem. S ĩ hiis qͣtuor
motũ excellentiorẽ locum hr̃e dubtũ nõ est.
qr uiciniora uite sunt mobilia. qm ea que mo¬
motu nõ solum ymago uite exprimit᷑ s ip̃a
quodãm᷑ uita inchoatur Rursus aĩalis mot̾
tanto naturali p̾cellit qͣnͣto insensibili id qd̃
sentit. Posstemo rõnalis cunctis suppo¬
ip̃e se sua rõne ducente ad seip̃m cognoscendũ¬

Expanded text:
peciem, qualitatem. Sed in his quatuor, motum excellentiorem locum habere dubium non est, quia viciniora vitae sunt mobilia, quam ea quae momotu, non solum imago vitae exprimitur, sed ipsa quodammodo vita inchoatur. Rursus animalis motus tantum naturali praecellit, quantum in sensibili id quod sentit. Postremo rationalis cunctis superpoipse sua se ratione ducente ad se cognoscendu
Abbreviated transcription (Latin):
nich̾ est ẽẽ sͥ ip̃i dare non potest ⁊ idcuco quic¬
qͥd initiũ hũit. dubiũ non ẽ qm ab alio esse
acceꝑit. Ꝙ ã a semetip̃o a semetip̃o nõ est. esse
aliis dare non pot̾. Igit᷑ quisqͥs ille egt qͥ trib
ẽẽ cõtulit ab alio ẽẽ nõ acceꝑit. d̾ inde quo
liquido cõprobat᷑. qr si quiqd est treaturã esse
credimus nullũ ĩ reb finẽ ĩuenimꝰ. Nr̃a gͦnos
natura instruit. qd̾ creatorẽ hẽmꝰ eternũ cui su¬
ũ et ꝓpriũ est qd̃ subsistit. qr si ab alio eẽ acce¬
piss prima reꝵ origo ueracit̾dici nõ poss. Itẽ
qd̃ a semetip̃o est non ẽẽ nõ pot̾. Quidqͣd .n. a
semetip̃o est huic idem ẽ ẽẽ ⁊ id qd̾ ẽ ⁊ ꝯstat qd
nulla res ad semetip̃a diuidi aut separari po¬
test. Cui gͥ idem est ẽẽ. ⁊ id qd̾ est. necessario sꝑ
est. qr a semetip̃o separari nicħ pot̾. Hanc cog̃¬

Expanded text:
co quidquid initium habuerit, dubium non est quin ab alio esse acceperit. Quod autem a semetipso non est, esse aliis dare non potest. Igitur quisquis ille est qui rebus esse contulit, ab alio esse non accepit. Quod inde quoque liquido comprobatur, quia, si quidquid est, creaturam esse credimus; nullum in rebus finem invenimus. Nostra ergo nos natura instruit quod Creatorem habemus aeternum, cui suum et proprium est quod subsistit; quia si ab alio esse accepisset, prt. Quidquid enim a semetipso est, huic idem est esse, et id quod est et constat, quia nulla res a semetipsa dividi aut separari potest. Cui igitur idem est esse, et id quod est, necessario semper est, quia a semetipso separari nihil potest. Si ig
Abbreviated transcription (Latin):
sidentis. qui unꝰ certa lege. cuncta maderat᷑. U n̾
ẽẽnt ip̃i se foris rursum cursus ab inuicem ali¬
qũ diuiderent. Nũc autẽ oĩa dũ sit cocorditer
ad unũ finẽ currũt ꝓ fecto ĩdicant. qr unꝰ est fõs
⁊ origo unde ꝓcedũt. S qr unũ diu̾sis mõdis ai

Expanded text:
sidentis, qui certa lege cuncta moderatur. sidentis, qui certa lege cuncta moderatur. essent, ipsi se foris rerum cursus ab invicem aliquando dividerent. Nunc autem omnia dum sic concorditer ad unum finem currunt, profecto indicant quod unus est fons et origo unde procedunt. Sed quia unum diversis modis
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ qr prouidentia p̾cessit. cuiꝰ cõsilio hoc tunc
cautum est ne quod ñc ĩdigentiis rerũ. ne¬
cessariũ p̃sidium desit. Q .n. appetit᷑ instituit.
ip̃e appetitib alimẽta p̾parauit.Idem motꝰ natu¬
ralis probat. Sicut ĩpossibile ẽ ut ꝑ se aliquid
de nichilo fiat. sic õmo ĩpossibile est ut ꝑse ali¬
qͥd augmentũ suscipiat. hoc est qd̾ sͥ ip̃i dare ñ
pot̃ initiũ sibi ip̃i dare pot̾ incrementũ. Quic¬
qͥd enĩ crescenti ĩ augmentũ uenerit. p̃t̾ id eẽ
Si gͦ nil crescere pot̾̃ nisi addat᷑ ei qd̾ pͥus non
hũit patet qd̾ nulla res crescens ꝑ se incremen¬
tũ sumit. Qui gͦ crescentib dat cͥrementũ. ip̃e
existentib dedit initiũ. Idem motꝰ localis ꝓbat
Quasdam nãq creaturas ꝑpetus motu agita
⁊ alias sic atq alias sic. Et licet ita dissimilit᷑
res moueantur. nusqͣm tñ ordo rerũ cõfundit᷑
Unde non est dubiũ quin uitꝰ est dispositio pre¬

Expanded text:
ergo quod providentia praecessit, cujus consilio hoc tunc cautum est, ne quod nunc indigentiis rerum cessarium praesidium desit. Qui enim appetitus instituit, ipse appetitibus alimenta praeparavit. Neque ralis probat. Sicut enim impossibile est, ut per se aliquid de nihilo fiat, sic omnino impossibile est ut per se aliquid augmentum accipiat; hoc est quod sibi ipsi dare non potest initium, sibi ipsi dare non potest incrementum. Quidquid enim crescenti in augmSi ergo nil crescere potest nisi addatur ei quod prius non habuerit, Pater quod nulla res crescens per se incrementum sumit. Qui ergo crescentibus dat crementum, ipse non existentibus dedit initium. Idem motus localis probat. Quasdam namque creaturas perpetuo motu agitarri videmus; et alias sic atque alias sic. Et licet ita dissimiliter res moveantur, nusquam tamen ordo rerum confunditur. Unde non est dubium quin intus sit dispositio prae
Abbreviated transcription (Latin):
uiduam noĩe cadigiam ĩ in breui dñe sue am¬
nũ optinuit ut iure eiugii reb om̃ib rerũq
parit̾ dñatu potiret᷑. Cuiꝰ opib de pauꝑrimo di¬
tissimꝰ efft̃s ĩ tantam mentis suꝑbiam prorupit
luos rimeret cõtribules qi uidłe eũ pro rege nõ¬

Expanded text:
e suae animum obtinuit, ut jure conjugii rebus omnibus et rerum pariter dominatrice potiretur. Cujus opibus de pauperrimo ditissimus effectus, in tantam prorupit suos timeret contribules, quia eum pro rege no
Abbreviated transcription (Latin):
nõ deũ s hoĩem tm̃mͦ iustũ. de sp̃u scõ conceptũ
ac de uirgine natũ. ñ tñ crucifixũ. neq mortuũ
credentes. fuit ⁊̃ illo ⁊pre ĩ regione antiochie qui
Unde ad consiliũ uocatꝰ est ⁊ dampnatꝰ. Cuiꝰ damp¬
natiõis pudore cõtristatꝰ de regione aufugit ⁊ ad
fuit. ⁊ quod cogitabat. s ꝑ se ad implere nõ pote¬
rat. ad effectum ꝑduxit. Fuerũt quo ex illis ara
bathabar dc̃i qui ⁊ ip̃i mahometo se adhibuer̃t.
⁊ ad cõplendam eius stulticiam auxiliũ p̾buerũt
cõtemperauer̃t eiq talia ex ꝑte dicere monstraue
dere noluerunt: i tñ ⁊ gładii timore trediderũt.
n eius quidem

Expanded text:
hominem tantum justum de Spiritu sancto conceptum, ac de virgine natum, non crucifixum tamen neque mortuum credentes. Fuit etiam eo tempore, in regione Antiochiae, arunde ad concilium vocatus est, et damnatus. Cujus damnationis pudore contristatus, de regione aufugit, et ath, quod cogitabat et per se tamen adimplere non poterat, ad effectum perduxit. Fuerunt quoque duo Judaei balahabar dicti, et hi quidem Mahometho se adhibuerunt, et ad complendam stultitiam ejus auxilium praebuerunt. nstraverdere noluerunt vi tamen et gladii timore crediderunt. Et ejus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
b̃i uiri prudentia et libertas sp̃c in peccata
regũ ⁊ pͥncipũ publice arguendo: ꝑ quam cũ
p̃sentis iute sc̃imonia ad coronam ⁊ głam
mrͣii felicit̾ ꝑuenit. Huic bonefacio successit
lullus de quo loquit᷑ uita sc̃i goaris: ⁊ hii u̾sꝰ
Antistes bullus quo nõ est sanctior ullus. pol¬
lẽs diuina tͥbuente d̾o medicina. Octurrit
morbis ut totꝰ p̾dicat orbis.

Expanded text:
beati viri prudentia et libertas spiritus in peccata regum et principum publice arguendo; per quam cum praecedentis vitae sanctimonia, ad coronam et gloriam martyrii feliciter pervenit. Huic Bonefacio successit Lullus: de quo loquitur Vita sancti Goaris, et hi versus: Antistes Lullus, quo non est sanctior ullus, Pollens divina, tribuente Deo, medicina. Occurrit morbis, ut totus praedicat orbis.
Abbreviated transcription (Latin):
ect̃e ꝑpetuã ĩ xp̃o caritatis salutẽ. Audiuimꝰ
qd̾ elemosinis intertus furta ⁊ rapinã pro¬
hibes. ⁊ pacẽ diligis ⁊ defensor pauꝑũ es: ⁊ inde
spernis si pro castitate faceres ẽet landabile.
S qr ĩ luxuria ⁊ adulterio ⁊ cũ scĩmonialib
uoluptaris est uituꝑabeile. Qua pp̃ fili km̃e¬
penite et memorare qm turpe sit ut tu qui
seruus. Audiuimꝰ p̃terea qd oprimates pene
õs gentis mertioꝵ tuo exẽplo legitimas uxores
deserant. et adulteras sc̃imoniales cõstuprent
Qd̃ qm sit ab honestate ꝑegrinũ: doceat nos
aliene gentis institutio. Nam ĩ antiq̃ saxo¬
nia ubi nulla est xp̃i cognitio si uirgo ĩ pa¬
terna domo uł maritali sub c̃õiuge fuit ad¬
ulterata manu ꝓpͥa strangulatã cremant.
⁊ suꝑ fossã sepulte corruptorẽ suspendũt. aut
tingulotenꝰ uestib ab scisis flagellant eam
castematrone et tultellis pungͦunt ⁊ de iul¬
la ĩ iullã misse occurrũt noue flagellantes

Expanded text:
o charitatis salutem. « Audivimus, quod eleemosynis intentus, furta et rapinas prohibes, et pacem diligis, et defensor pauperum et viduar legitimum matrimonium spernis, si pro castitate faceres, esset laudabile. Sed quia in luxuria et adulterio, et cum sanctimonialibus voluptaris, est vituperabile enitere; et memorare quam turpe sit, ut tu, quservus. Audivimus praeterea, quod optimates pene omnes gentis Merciorum tuo exemplo legitimas uxores deserant, et adulteras et sanctimoniales constuprent. Quod quam sit ab honestate peregrinum, docent vos alienae gentis instituta. Nam in antiqua Saxonia, ubi nulla est Christi cognitio, si virgo in paterna domo, vel maritata sub conjuge fuerit adulterata, manu propria strangulatam cremant, et super fossam sepultae corruptorem suspendunt; aut cingulotenus, vestibus abscissis, flagellant eam castae matronae, et cultellis pungunt: et de villa in villam missae occurrunt novae flagellantes,
Abbreviated transcription (Latin):
tue. ꝑce multitudini ꝓpłi tuo ꝑeuntis ex¬
Recogita q̃so qmiͣ t̾ribilem uindc̃am deus
⁊̃ anteriores reges exertuerit. eiꝰ culpe quam
in te arguimus cõscios. Nam celredũ p̃de¬
cessorem tuũ stupratorẽ sc̃imonialiũ ⁊ ec¬
clesiasticoꝵ pͥuilegioꝵ fractorẽ. splendide
cũ sius comitib epulantem sp̃c acripuit
bolo sermocinanti et legem dei detestanti a¬
nuimam extorsit. Hosredum quo regẽ deiroꝵ
⁊ bernitioꝵ eaꝵdem culparũ reũ ita effremem
egit᷑ ut regnũ ⁊ iuuenilẽ etatem contẽptibi¬

Expanded text:
s exrecogita, quaeso, quam terribilem vindictam Deus in anteriores reges exercuit ejus culpae, quam in te arguimus, conscios. Nam Celredum praedecessorem tuum stupratorem sancti monialium, et ecclesiasticorum privilegiorum fractorem, splendide cum suis comitibus epulantem spiritus maligbolo sermocinanti, et legem Dei detestanti, animam extorsit. Osredum quoque, regem Deirorum et Berniciorum, earumdem culparum reum, ita effraenem egit, ut regnum et juvenilem aetatem contemptibi
Abbreviated transcription (Latin):
sepe linguã qr ĩmoderatiꝰ frenant: ĩ corde grauiꝰ
multiloquiũ tolerãt. ut eo plus cogitationes in
nõ nulla iniusta paciũt᷑. eo ĩ acriorẽ dolorẽ prode¬
unt. quo ea q̃ sustinent nõ loquunt᷑. Nã si illatas
molestias tͣnquille lingͣ diceret: mens a dolore cõ¬
scĩe aliena maneret. Wlnera eñi clausa: plus cru¬
ciant. slam cũ putredo q̃ interiᷤ fecuet eicit᷑: ad salu
sicut se diligũt: minime illis taceant. iuide cos
iuste rep̃hendũt. Uocis .n. meclicamine utroꝵq sa¬
luti concurrit᷑: dũ ⁊ ab illo qui infert actio pra¬
ua cõpescit᷑. ⁊ ab hoc qui sustinet doloris feruor iuil¬
nere aꝑto tẽperat᷑. Qui .n. ꝓximoꝵ mala respici¬
ũt et tñ ĩ silentio linguã p̾munt. q. cõspectis uul¬
nerib usum medicaminis subtrahũt: ⁊ eo mortis
actores fiunt q̃ uirus cũ poterant curare noluer̃t
Lingua itaq discrete frenanda est: nõ ĩsolubilit̾

Expanded text:
epe linguam quia immoderatius frenant, in corde gravius multiloquium tolerant. Ut eo plus cogitationes in nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias tranquille lingua diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant. Nam cum putsicut se diligunt, minime illis taceant unde eos juste reprehendunt. Vocis enim medicamine utrorumque saluti concurritur, dum et ab illo qui infert actio prava compescitur, et ab hoc qui sustinet doloris fervor vulnere aperto temperatur. Qui enim proximorum mala respiciunt, et tamen in silentio linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant curare noluerunt. Lingua itaque discrete frenanda est, non insolubiliter
Abbreviated transcription (Latin):
apta nastunt᷑. ut nec in cocta sua cruditate
displiceant uł offendant: ⁊ tñ ignis calore
decocta salubriora reddant᷑. Pͥlura quo ad es-¬
rõnem satis euident̾ aspicimꝰ: in hoc uberrimo
dent: ut cũ sublimiori int̾p̃tatiõe nõ egeant
ant audientes. ut est illud. Audi isrł. Dñs d̾s
tuus ds nnus nr̃ est. Et diliges dñm deũ tuũ¬
⁊ c̾. Quedam ã si allegorica explanatiõe exte¬
nuata non fuerĩt ⁊ sp̃ualis ignis examuinatõ¬

Expanded text:
apta noscuntur, ut nec incocta sua cruditate apta noscuntur, ut nec incocta sua cruditate displiceant, vel offendant, et tamen ignis calore decocta salubriora reddantur. Plura quoque ad esionem satis euidenter aspicimus in hoc uberrimo dent, ut, cum sublimiore interpretatione non egeant,ant audientes, ut est illud: audi, Israhel, dominus deus tuus dominus unus est, et: diliges dominum deum tuu . Quaedam autem si allegorica explanatione extenuata non fuerint, et spiritalis ignis examinatio