comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ens naturał uł si dici potest essentiał nulla
sit causa: abipsa quippe incipit sp̃uum mu¬
tabilium malum qͦ minuit᷑ atq depͣuatur
naturȩ bonum: Nec calem uoluntatẽ facit:
n defectio qͣ deseritur ds̃. cuiꝰ defectionis etiã
causa utiq deficit Si dixerimus nullã ẽe.
efficientẽ causam. etiã uoluntatis bonȩ ca¬
uendum ẽ. ne uoluntas bona bonorũ angło.¬
rum ñ facta. s dõ coȩt̾na eẽ credatur. Cumeͦ
ipsi facti sint. quo mͦ illa noneẽ. facta dicit᷑.
porro quia facta ẽ utrũ cum ipsis facta ẽ an
sine illa fuerunt pͥus: s si cum ipsis non
dubium q ab illo facta fit aquo ec ipsi Si¬
mulq ut facti sunt: ei a quo facti sunt. amore
cum quo facri sunt ad heserunt Eoq sunt
isti ab illorũ societate discreci. qđ illi in eadẽ
bona uoluntate manserunt. isti ab ea defi¬
ciendo mutati sunt mala scilicet uoluntate:
hꝰ ipso qđ abona defecerunt. aqua ñ defecis¬

Expanded text:
ens naturalis uel, si dici potest, essentialis nulla ens naturalis uel, si dici potest, essentialis nulla sit causa — ab ipsa quippe incipit spirituum mutabilium malum, quo minuitur atque deriuatur naturae bonum, nec talem uoluntatem facit nisi defectio, qua deseritur Deus. cuius defectionis etiam causa utique deficit: si dixerimus nullam esse efficientem causam etiam uoluntatis bonae, cauendum est, ne uoluntas bona bonorum angelorum non facta, sed Deo coaeterna esse credatur. Cum ergo ipsi facti sint, quo modo illa non esse facta dicetur? Porro quia facta est, utrum cum ipsis facta est, an sine illa fuerunt prius? Sed si cum ipsis, non dubium quod ab illo facta sit, a quo et ipsi; simulque ut facti sunt, ei. a quo facti sunt, amore. cum quo facti sunt, adhaeserunt; eoque sunt isti ab illorum societate discreti, quod illi in eadem bona uoluntate manserunt, isti ab ea deficiendo mutati sunt, mala scilicet uoluntate hoc ipso quod a bona defecerunt; a qua non defecis
Abbreviated transcription (Latin):
necessarios. s uoluntarios defectus. iusta pe¬
na consequitur: Deficitur enim ñ ad mala:
s male id est ñ ad malas naturas s ideo male
Quia contra ordinem naturarũ abeo qđ
summe ẽ. ad id qđ minꝰ ẽ. Neq enin auriur¬
tium ẽ. auaricia. s hominis ꝑ ũse amants
aurum. iusticia derelicta. quȩ in comparabi¬
lit̾ auro debuit ante poni Nec lururia
uicium ẽ. pulchrorũ suauiumq orꝑum:
s animȩ ꝑũsȩ amantis corꝑeaᷤ uoluptates.
neglecta temꝑantia qua reb ꝑitalit̾ pul-¬
criorib et incorruptilit̃ suauoribꝰ coaptam᷑
Nec iactantia uitium ẽ laudis humanȩ:
s animȩ ꝑũse amantis laudari ab homini¬
b sp̃co cestimonio conscienciȩ. Nes suꝑbia
uitium ẽ. dantis potestatẽ uł ipseetiã pycestatis.
s animȩ ꝑuersȩ amantis potestatem suam.
ipiscatur: ipse fit in bono malꝰ. et miser me¬¬
liore pͥuatus Cum gͦ malȩ uoluntatis effici¬

Expanded text:
necessarios, sed uoluntarios defectus iusta poenecessarios, sed uoluntarios defectus iusta poena consequitur. deficitur enim non ad mala, sed male, id est non ad malas naturas, sed ideo male, quia contra ordinem naturarum ab eo quod summe est ad id quod minus est. neque enim auri uitium est auaritia, sed hominis peruerse amantis aurum iustitia derelicta, quae incomparabiliter auro debuit anteponi; nec luxuria uitium est pulchritudinis suauium corporum, sed animae peruerse amantis corporeas uoluptates neglecta temperantia, qua rebus spiritaliter pulchrioribus et incorruptibiliter suauioribus coaptamur; nec iactantia uitium est laudis humanae, sed animae peruerse amantis laudari ab hominibus spreto testimonio conscientiae; nec superbia uitium est dantis potestatem uel ipsius etiam potestatis, ed animae peruerse amantis potestatem suam ipiscatur, ipse fit in bono malus et miser meliore priuatus. Cum ergo malae uoluntatis effici
Abbreviated transcription (Latin):
s in spetiei pͥuatione: Nemogine in sp̃e
queat qđ me nescue scio: nͥ forte mescire
discat. qđ sciri ñ posse sciendum ẽ. Exscire
quȩ non inspetie s in eiꝰ pͥuatione sc̃ioꝵ¬
Eut sciendo nesciant᷑: Cum enim aties etiã
ocłi corꝑalis currit ꝑspeties corꝑales. nus.¬
q̃m tenebras uidet. nisi ubi cꝑit ñ uidere:
Ita etiam non ad aliquem aliũ sensum: sed
ad solas aures ꝑtinet sentire silentium Os
tm̃ nullo nͦ: nͥ non audiendo sentitur:
Sic sp̃es incelligił m̃s quidem nr̃a incelli¬
gendo conspicit: s ubi deficiunt nesciendo
ficere. et ea posse deficere quȩ ex nichilofa¬
cta sunt: Quȩ tam̃ quanto magis sunt et
bona faciunt: tunc enim aliquid faciunt:
causas habent efficientes In quantũ autem
deficiunt: et ex hoc male faciunt Quidenĩ
tunc faciunt nͥ uana: Causas habent defi¬
cientes Itemq scio inquo fit mala uoluntas:
id in eo fieri. qđ si nollet ñ fieret Et ideo ñ

Expanded text:
 in speciei priuatione. nemo ergo ex me scire quaerat quod me nescire scio, nisi forte ut nescire discat quod sciri non posse sciendum est. ea quippe quae non specie, sed in eius priuatione sciut sciendo nesciantur. cum enim acies oculi corporalis currit per species corporales, nusquam tenebras uidet nisi ubi coeperit non uidere. ita etiam non ad aliquem alium sensum, sed ad solas aures pertinet sentire silentium, quod tamen nullo modo nisi non audiendo sentitur. sic species intellegibiles mens quidem nostra intellegendo conspicit, sed ubi deficiunt nesciendo ficere et ea posse deficere quae ex nihilo facta sunt. quae tamen quanto magis sunt et bona faciunt — tunc enim aliquid faciunt — causas habent efficientes; in quantum autem deficiunt et ex hoc mala faciunt — quid enim tunc faciunt nisi uana? — causas habent deficientes. itemque scio, in quo fit mala uoluntas, id in eo fieri quod si nollet non fieret, et ideo non
Abbreviated transcription (Latin):
quid causȩ ẽ. ut negetur creatori potuisse
qđ numqͣm antea creatũ ẽẽt si liberatarum
animarũ numerus qͥ numqͣm ancea fuit: ñ
solum factꝰ ẽ semel. s fieri numqͣm desinec:
Si autem oportet ut certꝰ sit lib̾atarũ aliquis
numerus animarũ quȩ ad miseriã num qͣm
redeanto eeq iste numerus ulteriꝰ augeatur:
ettam ipse dubio quicumq entt antea
iiciqo numqͣ̃ms iit: qui ꝓfecto ereseere et ad

Expanded text:
quid causae est, ut negetur creari potuisse quid causae est, ut negetur creari potuisse quod numquam antea creatum esset, si liberatarum animarum numerus, qui numquam antea fuit, non solum factus est semel, sed fieri numquam desinet? Si autem oportet ut certus sit liberatarum aliquis numerus animarum, quae ad miseriam numquam redeant, neque iste numerus ulterius augeatur: etiam ipse sine dubio, quicumque erit, ante utique numquam fuit; qui profecto crescere et ad
Abbreviated transcription (Latin):
Quantus libet namq finitꝰ numerꝰ fuiss
animarum: infinitis retro scłis sufficere non
ualeret. ut ex illo semꝑ homines fierent. qͦrũ
eẽnt. animȩ abista semꝑ mortalitate libande.
numqͣm adeam deinceps rediturȩ. Nec ullo
mͦ explicabunt. quomͦ in reb quas ut dõ notȩ
eẽ. possint finitas uolunt. infinitꝰ sit nume¬
rus animarũ. Qua ꝓpt̃ q̃m circuitꝰ illi iam
explosi sunt. quib ad easdem miserias neces-¬
sario putabat᷑ anima reditura. quid restat
conuenientiꝰ pietati. qͣm cred̾e non eẽ impossi¬
biledõ. et ea quȩ nunqͣm fecerit noua facere.
et in effabili p̃scientia uoluntatẽ mutabilẽ
non babere e Porro autem utrum animarũ
libatarum ulteruis admiserias rediturarũ.
numerus possit semꝑ augeri: ipsi uideant
qͥ de rerum infinitate cohibenda tam subti.¬
lit̃ disputant: Ios uͦ raciocinationem nr̃am:
ex utroq latere t̃minamus Si enim pocest:

Expanded text:
Quantuslibet namque finitus numerus fuisset Quantuslibet namque finitus numerus fuisset animarum, infinitis retro saeculis sufficere non ualeret, ut ex illo semper homines fierent, quorum essent animae ab ista semper mortalitate liberandae, numquam ad eam deinceps rediturae. Nec ullo modo explicabunt, quo modo in rebus, quas, ut Deo notae esse possint, finitas uolunt, infinitus sit numerus animarum. Quapropter quoniam circuitus illi iam explosi sunt, quibus ad easdem miserias necessario putabatur anima reditura: quid restat conuenientius pietati quam credere non esse inpossibile Deo et ea, quae numquam fecerit, noua facere et ineffabili praescientia uoluntatem mutabilem non habere? Porro autem utrum animarum liberatarum nec ulterius ad miserias rediturarum numerus possit semper augeri, ipsi uiderint, qui de rerum infinitate cohibenda tam subtiliter disputant; nos uero ratiocinationem nostram ex utroque latere terminamus. Si enim potest,
Abbreviated transcription (Latin):
Et si potuit anima ꝑ imprudentiã facere sibi
nouam miseriã quȩ non eẽt. imꝓuisa duunȩ
ꝓ uidentiȩ ut hãc quoq in terum ordine in¬
cduderet. et ab hac eam ñ ꝓuͥde lib aret. qui
tandem cemeritate humanȩ uanitatis aude¬
mꝰ negare diuinitatem. facere posse res ñ sibi
s mundo nouas quas neq antea fecerit nec
unqͣm habuerit imꝓuisas: Si autem dicunt
lib̾atas quidem animas ad miseriam ñ reũsu¬
ras. s cum hoc fit in reb nichil noui fieri.
qm̃ semꝑ aliȩ atq aliȩ lib̾atȩ sunt: et lib̾ant᷑.
et lib̾abunt᷑. hoc cerre concelant suta ẽ. no.¬
uas animas fieriquib sit et noua miseria. et
noua lib̾atio: Nam si antiquas eas eẽ. dicunt
et retrorsum sempit̾nas ex quib cotidie noui
fiant homines. de quorum corꝑibꝰ si sapient̃
iuxerint ita liberent᷑. ut numqͣm ad miserias
re uoluant᷑ consequent̾ dicturi sunt infinitas

Expanded text:
Et si potuit anima per inprudentiam facere sibi Et si potuit anima per inprudentiam facere sibi nouam miseriam, quae non esset inprouisa diuinae prouidentiae, ut hanc quoque in rerum ordine includeret et ab hac eam non inprouide liberaret: qua tandem temeritate humanae uanitatis audemus negare diuinitatem facere posse res, non sibi, sed mundo nouas, quas neque antea fecerit nec umquam habuerit inprouisas? Si autem dicunt liberatas quidem animas ad miseriam non reuersuras, sed cum hoc fit in rebus nihil noui fieri, quoniam semper aliae adque aliae liberatae sunt et liberantur et liberabuntur: hoc certe concedunt, si ita est, nouas animas fieri, quibus sit et noua miseria et noua liberatio. Nam si antiquas eas esse dicunt et retrorsum sempiternas, ex quibus cottidie noui fiant homines, de quorum corporibus, si sapienter uixerint, ita liberentur, ut numquam ad miserias reuoluantur, consequenter dicturi sunt infinitas.
Abbreviated transcription (Latin):
factum ẽ. Et hoc quidẽ ualde magnum : idẽ.
quia numqͣm desinit ec ȩt̾na felicitas Siau¬
tem in natura immortali fit tanta nouitas.
nullo repetendo circuitu. cur in rebꝰ mortalibꝰ
fieriñ posse contendit᷑. sidicunt ñ fieri in
animabeatitudinis nouitatẽ qm̃ ad eam re.¬
uercitur inqua semꝑ ꝑ fuit: ipsa ceite libera¬
tio noua fit. cum de miseria lib̾at᷑ inquã nũ¬
qͣm fuit. et ipsa miseriȩ nouitas in ea factaẽ.
quȩ num qͣm fuic Hȩc autẽ notutas siñ in
rerum quȩ diuna ꝓuidentia gub̃ nant᷑ or¬
dinem uenit. s casu potiꝰ euenit. ubi sunt
illidec̃minati dim̃siq circuitꝰ. in quib nulla
noua funt sed repetuntur eadem qͦ fuerunt:
si autẽ et hȩc nouitas ab ordinatione ꝓuiden.¬
tiȩ non exdudit᷑: siue data sit inanima siue
lapsa sit. possunt fieri noua quȩ neq antea
facta sunc. nec tm̃ a rerum ordine aliena sint:

Expanded text:
factum est, et hoc quidem ualde magnum, id est factum est, et hoc quidem ualde magnum, id est quae numquam desinat aeterna felicitas. Si autem in natura inmortali fit tanta nouitas nullo repetita, nullo repetenda circuitu, quur in rebus mortalibus fieri non posse contenditur? Si dicunt non fieri in anima beatitudinis nouitatem, quoniam ad eam reuertitur, in qua semper fuit, ipsa certe liberatio noua fit, cum de miseria liberatur in qua numquam fuit, et ipsa miseriae nouitas in ea facta est quae numquam fuit. Haec autem nouitas si non in rerum, quae diuina prouidentia gubernantur, ordinem uenit, sed casu potius euenit, ubi sunt illi determinati dimensique circuitus, in quibus nulla noua fiunt, sed repetuntur eadem quae fuerunt? Si autem et haec nouitas ab ordinatione prouidentiae non excluditur, siue data sit anima siue lapsa sit: possunt fieri noua, quae neque antea facta sint nec tamen a rerum ordine aliena sint.
Abbreviated transcription (Latin):
mentemꝰ aũtamꝰ. Si enim de istis euruitib et
sine cessatione alt̾̃nantib itionib et reditionibꝰ
anim&. porphiriꝰ placonicꝰ suoꝵ. opimoneni
sequi noluit. siue ipsiꝰ rei uanitate ꝑmotus.
siue iam temꝑa xp̃iana reueritꝰ. et qđ inlibro
decimo cominemoraui dicere malut animã
ꝓpt̾ cognoscenda mala traditã mundo ut
abeis lib̾ata atq purgata cum ad pacrem
redierit nichil uteriꝰ tale patiatur: quanto
magis nos istã inmicam xp̃iane fidei falsitatẽ
detestari ac deuicare debemꝰ: his autẽ circnitibꝰ
euacuatis atq frustratis. nulla necessitas
nos compellit id eo putare non habere iutuĩ
temꝑis ex quo eẽ. oꝑit genus humanũ: quia
ꝑ nescio quoscircuitꝰ nichil sit in rebꝰ noui.
qđ ñ et antea certis in t̾uallis temꝑum fuerit
et pꝰea sit futurũ. Si enim lib̾atur animam
non reditura ad miserias sicut numqͣm antea
liberataẽ: fit in illa aliquid qđ nunqͣm antea

Expanded text:
mentemque auertamus. Si enim de istis circuitibus et mentemque auertamus. Si enim de istis circuitibus et sine cessatione alternantibus itionibus et reditionibus animarum Porphyrius Platonicus suorum opinionem sequi noluit, siue ipsius rei uanitate permotus siue iam tempora Christiana reueritus, et, quod in libro decimo commemoraui, dicere maluit animam propter cognoscenda mala traditam mundo, ut ab eis liberata adque purgata, cum ad Patrem redierit, nihil ulterius tale patiatur: quanto magis nos istam inimicam Christianae fidei falsitatem detestari ac deuitare debemus! His autem circuitibus euacuatis __ adque frustratis nulla necessitas nos conpellit ideo putare non habere initium temporis ex quo esse coeperit genus humanum, quia per nescio quos circuitus nihil sit in rebus noui, quod non et antea certis interuallis temporum fuerit et postea sit futurum. Si enim liberatur anima non reditura ad miserias, sicut numquam antea liberata est, fit in illa aliquid, quod antea numquam
Abbreviated transcription (Latin):
ac sine fine rumpendã. Quid enim illa beati¬
tudine falsiꝰ atq fallatiꝰ ubi nos futuros mise¬
ros. aut intanta ueritatis luce nesciamꝰ aut
in sumnia felicitatis arte tim eamꝰ ÷ Si enim
uenturam calamitatẽ ignoraturi sumꝰ. ꝑ itior
ẽ. hic ur̃a miseria. ubi uenturam beatitudinẽ
nouimꝰ. Si autem nos illic elades imminens
non lacebit: beatiꝰ cemꝑa cransigit anima mi¬
sera quib transactis adbeatitudinẽ subleuet᷑.
qͣm beata. quib cransactis in miseriã reuoluat᷑.
Atq ita spes nr̃e infelicitatis ẽ felix: et felici¬
qͣm beati aliquando eẽ possimus S q̃m hȩc¬
falsa sunt clamante pietate. coniucente uerita.¬
te. illa enim nobis ueracit᷑ ꝓmitticur uera feli¬
citas. cuiꝰ erit semꝑ retinenda. et nulla infeli¬
citate rumpenda certa securitas. uiam rectã
sequentes qđ nobis ẽ: xp̃s eo duce ac saluatore.
auano et inepto impiorum circuitu int̾ fidei

Expanded text:
ac sine fine rumpendam. Quid enim illa beatiac sine fine rumpendam. Quid enim illa beatitudine falsius adque fallacius, ubi nos futuros miseros aut in tanta ueritatis luce nesciamus aut in summa felicitatis arce timeamus? Si enim uenturam calamitatem ignoraturi sumus, peritior est hic nostra miseria, ubi uenturam beatitudinem nouimus; si autem nos illic clades inminens non latebit. beatius tempora transigit anima misera, quibus transactis ad beatitudinem subleuetur, quam beata, quibus transactis in miseriam reuoluatur. Adque ita spes nostrae infelicitatis est felix et feliciquam beati aliquando esse possimus. Sed quoniam haecfalsa sunt clamante pietate, conuincente ueritate illa enim nobis ueraciter promittitur uera felicitas, cuius erit semper retinenda et nulla infelicitate rumpenda certa securitas: uiam rectam sequentes, quod nobis est Christus, eo duce ac saluatore a uano et inepto inpiorum circuitu iter fidei
Abbreviated transcription (Latin):
mu ⁊ic saltem nesciamꝰ. ut hic felicior sit ex¬
pectatio qͣm illic adeptio summi boni. qͣndo
hic ȩt̃na uita consequenda expectatur. ubi
autem beata s non ȩẽna quandoq amutenda
cognoscit᷑. Siautẽ dicunt neminẽ posse ad
tudo et miseria uicissim alt̾nant. in huiꝰ uice
eruditione cognouerit: Quomͦ gͦ facentur
quanto quisq plus amauerit dm̃. tanto eũ
faciliꝰ abl beatitudinẽ ꝑuencurũ qui ea docent
quib amor ipse corpescat ÷ Nam quis non
remissꝰ et tepidiꝰ am et eum. quem se cogitat
necessario deserturum. et contra eiꝰ ueritatem
sapientiamq sensurũ: Et hoc cumadeiꝰ ple¬
nam ꝓ sua capacitate nociciam beatitudinis
ꝑ fectione ꝑuenerit. qͣndo nec hominem anu-¬
cum possit quisq amare fidelit̃. cui se futurũ
nouit inimicum : S absit ut uera sint quę
nob̾ minant᷑ ueram miseriam nunqͣm finen.¬
dam: s int̾positionib falsȩ beatitudinis sepe

Expanded text:
mus, hic saltem nesciamus, ut hic felicior sit exmus, hic saltem nesciamus, ut hic felicior sit expectatio quam illic adeptio summi boni; quando hic aeterna uita consequenda expectatur; ibi autem beata, sed non aeterna, quandoque amittenda cognoscitur. Si autem dicunt neminem posse ad tudo et miseria uicissim alternant, in huius uitae eruditione cognouerit: quo modo ergo fatentur, quanto plus quisque amauerit Deum, tanto eum facilius ad beatitudinem peruenturum, qui ea docent, quibus amor ipse torpescat? Nam quis non remissius et tepidius amet eum, quem se cogitat necessario deserturum et contra eius ueritatem sapientiamque sensurum, et hoc cum ad eius plenam pro sua capacitate notitiam beatitudinis perfectione peruenerit? quando nec hominem amicum possit quisque amare fideliter, cui se futurum nouit inimicum. Sed absit ut uera sint, quae nobis minantur ueram miseriam numquam finiendam, sed interpositionibus falsae beatitudinis saepe
Abbreviated transcription (Latin):
deiectos tartareȩ mortalitaturpi stultioiȩ mi¬
serũs exetrabilib implicari. ubi ds̃ amittat᷑.
tbi odio ueritas habeatur. ubi ꝑ inmiuidas
nequitias beatitudo querat᷑: Et hoc tciden
atq itidem sine ullo fine pͥorum et pꝰterioꝵ
certis int̾̃uallis et dim̃sionib scłorum factũ
et futurum: Et hoc ꝓpterea ut possint dõ
circuitib definitis euntib semꝑ atq redeun¬
tib ꝑ nr̃as falsas beatitudines ecueras mise¬
rias. alt̾natim qͥdemi s reuolutione incessabili
sempit̾ña nota eẽ. oꝑa sua Qm̃ neq a facien.¬
do quiescere: nec quiescendo pocest ea quȩ
infinita sunt indagare Qus hec audiat. qͥs
credat. qͥs ferate Quę siꝑ a eẽnt. ñ solum tace¬
rentut prudentiꝰ.  ietiam ut quomͦ ualeo
in memoria s abebimus & idõ beati erimꝰ.
cur hic ꝑeiᷤ ͫ scienciã grauatur ampliꝰ nr̃a
miserii autem ibiea necessario scituri su¬

Expanded text:
deiectos tartareae mortalitati, turpi stultitiae, mideiectos tartareae mortalitati, turpi stultitiae, miseriis exsecrabilibus inplicari, ubi Deus amittatur, ubi odio ueritas habeatur, ubi per inmundas nequitias beatitudo quaeratur, et hoc itidem adque itidem sine ullo fine priorum et posteriorum certis interuallis et dimensionibus saeculorum factum et futurum; et hoc propterea, ut possint Deo circuitibus definitis euntibus semper adque redeuntibus per nostras falsas beatitudines et ueras miserias alternatim quidem, sed reuolutione incessabili sempiternas nota esse opera sua, quoniam neque a faciendo quiescere neque sciendo potest ea, quae infinita sunt, indagare? Quis haec audiat? quis credat? quis ferat? Quae si uera essent, non solum tacerentur prudentius, uerum etiam ut quo modo ualeo in memoria non habebimus et ideo beati erimus, quur hic per eorum scientiam grauatur amplius nostra miseria? Si autem ibi ea necessario scituri su
Abbreviated transcription (Latin):
non eadem repetita. s alt̾m exalt̾o conexione
ordinatissima ꝓcurrentia. libatorũ beatitu¬
dine sine ullo recursu miseriarũ certissima
lium. tanqͣm dominantia sub ditorum: cir¬
cuitus illi eadem reuoluentes locum non ha¬
bent quos maxime refe llit ȩtna uita sc̃orum.
Quorum enum aures piorum ferant. pꝰ em̃sã. xxi¬
tot tantisq calamitatibꝰ uitam si tm̃ uita
ista dicenda ẽ. quȩ potius mors ẽ. ita grauis
ut mors quȩ ab hac lib̾at mortis huiꝰ amore
cuneat᷑ Post tam mahna mala tamq
multa et horrenda cm̃ candem aliquando
ꝑ ueram religionem atq sapientiã expiata
atq funita. ita ꝑ tienire ad conspectum dĩ. atq
ita fieri beatum contemplatione incorꝑeȩ
lucis ꝑ participationem immutabił in mor¬
talitatis eiꝰ cuiꝰ ad ipiscendȩ amore flagramꝰ.
ut eam quandoq necesse sit deseri. et eos qui
deserunt ab illa ȩc̾̃nitate. ueritate. felicitate.

Expanded text:
non eadem repetita, sed alterum ex altero conexione non eadem repetita, sed alterum ex altero conexione ordinatissima procurrentia, liberatorum beatitudine sine ullo recursu miseriarum certissima lium tamquam dominantia subditorum, circuitus illi eadem reuoluentes locum non habent, quos maxime refellit aeterna uita sanctorum.Quorum enim aures piorum ferant, post emensam tot tantisque calamitatibus vitam si tamen ista vita dicenda est, quae potius mors est, ita gravis, ut mors quae ab hac liberat, mortis hujus amore timeatur, post tam magna mala tamque multa et horrenda, tandem aliquando per veram religionem atque sapientiam expiata atque finita, ita pervenire ad conspectum Dei, atque ita fieri beatum contemplatione incorporeae lucis per participationem immutabilis immortalitatis ejus, cujus adipiscendae amore flagramus, ut eam quandoque necesse sit deseri, et eos qudeserunt, ab illa aeternitate ueritate felicitate
Abbreviated transcription (Latin):
rum definire non audeo fõrtassis enim pos¬
sit diciscłm. quȩ sunt scła: ut nichil aliud
ꝑhibeatur scł i scłi. qͣm scła scłorum. sicut¬
nichil aliud dicit᷑ cȩlum celi. qͣm cȩli celoꝵ
Nam cȩlum ds̃ uocauit firmam̃tum: suꝑ
qđ sunt aquȩ. Et tm̃ psalmꝰ. Et aquȩ inquit
quȩ suꝑ gelos sunt: laudent nomen dni¬
Quid g̃ istorum duoꝵ sit anp̃t hec duo aliqͥd
aliud de scłis scłorum possit intelligi. ꝓfun¬
dissima questio ẽ. Neq hoc qđ nunc agimꝰ
impedit si indistussa interim differatur.
siuue aliquid in ea definre ualeamꝰ. siue nos
faciat cautiores diligentior ipsa cractatio ne
in tanta obseuritate rerum affirmare aliqͥd¬
temere ad deamꝰ: Nunc autem cont᷑ opino¬
nem disputamꝰ: qua illi circuitꝰ asserunt᷑ qͥb
semꝑ eadem ꝑ int̾ualla temꝑum necesse eẽ.
repeti ex istimant᷑. Quȩlibet autẽ illarũ sen¬
tentiarum de scłis scłorum uera sit : adhos

Expanded text:
rum, definire non audeo. Fortassis enim posrum, definire non audeo. Fortassis enim possit dici saeculum, quae sunt saecula; ut nihil aliud perhibeatur saeculum saecuutrum ita faciat, et continuata sibi connexione copulentur quae appellantur saecula saeculorum, alia tamen atque alia, ordinata dissimilitudine procurrentia, eis duntaxat qui ex miseria liberantur in sua beata immortalitate sine fine manentibus; an ita dicantur saecula saeculorum, aliud de saeculis saeculorum possit intellegi, profundissima quaestio est, neque hoc quod nunc agimus inpedit, si indiscussa interim differatur; siue aliquid in ea definire ualeamus, siue nos faciat cautiores diligentior ipsa tractatio, ne in tanta obscuritate rerum adfirmare temere aliquid audeamus. Nunc enim contra opinionem disputamus, qua illi circuitus adseruntur, quibus semper eadem per interualla temporum necesse esse repeti existimantur. Quaelibet autem illarum sententiarum de saeculis saeculorum uera sit, ad hos
Abbreviated transcription (Latin):
itib temporũ. eadem temꝑalia reppat̾ant᷑.
ñ porest as cuncta quȩ fecit. uł p̃scire ut fa.¬
ciat. uł scire cum fecerit: Cuiꝰ sapientia sim¬
plicit̾ multiplex. et uniformit᷑ multiformis.
tam incomp̃hensibili comp̃hensione om̃ia
in comp̃ hensibilia comp̃hendit: ut quȩcũq
noua et dissimilia consequentia p̃cedentibꝰ
si semꝑ facere uellet. in ordinata et imꝓuisa
habere non posset. necea ꝓuideret expxr¬
mo tempe. s ȩt̃na p̃scientia contineret. Qd¬
utrum ita faciat et concinuata sibiconexio¬
ne copulent᷑ quȩ appellant᷑ scła scłorum.
alia tm̃ atq alia ordinata dissimilitudine
ꝓcurrentia. eis dumtaxat qui ex miseria
libant᷑ insua beata immortalitate sinefi¬
ne tanentib. an ita dicant᷑ scła scłorum.
ut incelligant᷑ scła in saprentia dĩ incon¬
crissa stabilitate mauentia. istorũ quȩ cũ
tempore transeunt. tanqͣn efficientia scło¬

Expanded text:
itibus temporum eadem temporalia repetantur, itibus temporum eadem temporalia repetantur, non potest Deus cuncta quae fecit vel praescire ut faciat, vel scire cum fecerit? cujus sapientia simpliciter multiplex et uniformiter multiformis, tam incomprehensibili comprehensione omnia incomprehensibilia comprehendit, ut quaecumque nova et dissimilia consequentia praecedentibus si semper facere vellet, inordinata et improvisa habere non posset; nec ea praevideret ex proximo tempore, sed aeterna praescientia contineret. utrum ita faciat, et continuata sibi connexione copulentur quae appellantur saecula saeculorum, alia tamen atque alia, ordinata dissimilitudine procurrentia, eis duntaxat qui ex miseria liberantur in sua beata immortalitate sine fine manentibus; an ita dicantur saecula saeculorum, ut intelligantur saecula in sapientia Dei inconcussa stabilitate manentia, istorum quae cum tempore transeunt tanquam efficientia saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
et apud nos dõ dictum legit᷑. Om̃ia in m̃sura
et numero. et pondere disposiusti. De quo
& ꝓpħa dicit: Qui ꝓfert numerose scđm
Et saluator inȩuangłio: Capilli inquiduri
om̃s numerati sunt: Absit itaq ut dubitemꝰ
qđ ei nocus siti om̃is numerus. cuiꝰ incelligen¬
tie sicut inspsalmo canit᷑ nonẽ. numerus
Infinitus itaq numerus qͣmuis infinicorã
numerorũ ullus sit numerͦ: nonẽ. cm̃ incõ¬
p̃hensibił ei. cuiꝰ intelligentiȩ ñ ẽ. numerꝰ
Qua ꝓpt̾ si quicqͥd scientia comp̃hendit᷑. sci¬
entis comp̃ hensione finit᷑: ꝓfecto et om̃ism
finitas quodam in effabilimͦ dõ finita ẽ. qͥa
scientia ipsiꝰ comp̃hensibił ñ ẽ. Quare si in.¬
finitas numetorũ scientiȩ dĩ qua comp̃hen.¬
dit᷑ eẽ. non potest infinita. qui tantem nos
sumus homuncłi qui eiꝰ scientiȩ limites
figere p̃sumaniꝰ. dicentes qđ nͥ eisdem circu¬

Expanded text:
Et aput nos Deo dictum legitur: Omnia in mensura Et aput nos Deo dictum legitur: Omnia in mensura et numero et pondere disposuisti; de quo et propheta dicit: Qui profert numerose saeculum, et Saluator in euangelio: Capilli, inquit, uestri omnes numerati sunt. Absit itaque ut dubitemus, quod ei notus sit omnis numerus, cuius intellegentiae, sicut in psalmo canitur, non est nuInfinitas itaque numeri, quamvis infinitorum numerorum nullus sit numerus, non est tamen incomprehensibilis ei cujus intelligentiae non est numerus. Quapropter si, quidquid scientia comprehenditur, scientis comprehensione finitur; profecto et omnis infinitas quodam ineffabli modo Deo finita est, quia scientiae ipsius incomprehensibilis non est. Quare si infinitas numerorum scientiae Dei, qua comprehenditur, esse non potest infinita; qui tandem nos sumus homunculi, qui ejus scientiae limites figere praesumamus, dicentes quod, nisi eisdem circu
Abbreviated transcription (Latin):
immergant. qđ ñ om̃s numeros ds̃ nouerit.
Eos quippe infinicos eẽ. certissimumẽ. qm̃ in
quocũq numero finem faciendum putaue¬
ris. idem ipse nondico uno addito augeri.
s quam libet sit magnus. et qͣm libec ingentẽ
multitu dinẽ continens. itupsa ratione. atq
sciencia numerorum ñ solum duplicari. ue¬
rumecia multiplicari pocest Ita uͦ siuisqͥsq
numerꝰ ꝓpͥetatib t̃minat᷑. ut nullus eorum
par eẽ. cuicumq alt̾i possit Cigo et dispa¬
res int̾ se atq diũsi sunt. et singłi quiq finiti
sunt et om̃s infiniti sunt: Ita ne numeros ꝓpt̃
infinitatem nescit om̃s ds̃: et usq ad qͣndã
summam numerorũ scientia dĩ ꝑuenit.
cȩt̾os ignorat: Quis hoc etiam clem̃tissimus
dixerit : Nec audebunt isti contempnere
numeros: et eos dicere ad dĩ scientiã ñ ꝑtine¬
re. apud quos plato dm̃ magna auctoritate
cominendat mundum numeris fabricantẽ

Expanded text:
inmergant, quod non omnes numeros Deus nouerit. inmergant, quod non omnes numeros Deus nouerit. Eos quippe infinitos esse, certissimum est; quoniam in quocumque numero finem faciendum putaueris, idem ipse, non dico uno addito augeri, sed quamlibet sit magnus et quamlibet ingentem multitudinem continens, in ipsa ratione adque scientia numerorum non solum duplicari, uerum etiam multiplicari potest. Ita uero suis quisque numerus proprietatibus terminatur, ut nullus eorum par esse cuicumque alteri possit. Ergo et dispares inter se adque diuersi sunt, et singuli quique finiti sunt, et omnes infiniti sunt. Itane numeros propter infinitatem nescit omnes Deus, et usque ad quandam summam numerorum scientia Dei peruenit, ceteros ignorat? Quis hoc etiam dementissimus dixerit? Nec audebunt isti contemnere numeros et eos dicere ad Dei scientiam non pertinere, aput quos Plato Deum magna auctoritate commendat mundum numeris fabricantem.
Abbreviated transcription (Latin):
no uum. s sempit̃num adhibere consilium:
Nec pęnitendo quia pͥus cessauerat: ꝙpit fa¬
cere qđ ñ fecerat: S et sipus cessauit: et pͦte¬
rius oꝑatꝰ ẽ. qđ nescio quẽ ad modum abhomi¬
ne possit intelligi: hoc ꝓcul dubio pꝰ et posteriꝰ¬
fuit: In illo autem ñ alceram p̃cedentem. alia
subsequens mutauit aut abstulit uoluntatẽ.
s una eadẽq sempit̾na et unmutabili uolun¬
tate. res quas condidit. et ut pͥus ñeẽnt. egit
qͣm diu ñ fuerunt. et ut posteriꝰ eẽnt. qͣndo eẽ.
ceꝑunt. Hinc eis quia talia uidere possunt
mirabilit̾ fortassis ostendens qͣm ñ eis indi¬
guerit. s eas gratuita bonitate condiderit.
cum sine illis ex ȩt̃nitate initio carente in ñ
minore beatitate ꝑ mansit Illud autemaliud¬
qđ dicunt nec dĩ scientiam quȩ uifinita st̃
posse comphendi: restat eis ut dicere audeant.
atq huic se uoragini ꝓfundȩ impietatis

Expanded text:
nouum, sed sempiternum adhibere consilium; nouum, sed sempiternum adhibere consilium; nec paenitendo, quia prius cessauerat, coepit facere quod non fecerat. Sed et si prius cessauit et posterius operatus est quod nescio quem ad modum ab homine possit intellegi: hoc procul dubio, quod dicfuit; in illo autem non alteram praecedentem altera subsequens mutauit aut abstulit uoluntatem, sed una eademque sempiterna et inmutabili uoluntate res, quas condidit, et ut prius non essent egit, quamdiu non fuerunt, et ut posterius essent, quando esse coeperunt, hinc eis. qui talia uidere possunt, mirabiliter fortassis ostendens, quam non eis indiguerit, sed eas gratuita bonitate condiderit, cum sine illis ex aeternitate initio carente in non minore beatitate permansit. quod dicunt, nec Dei scientia quae infinita sunt posse conprehendi: restat eis, ut dicere audeant adque huic se uoragini profundae inpietatis
Abbreviated transcription (Latin):
re malint. qđ mentem diuinã om̃ino immuta¬
bilem cuiꝰ libet infinitatis capacem. et innu¬
sua humana mutabili angustaq meciuint᷑.
et fit illis qđ ait apłs: Comparantes enim se¬
met ipsos. sibimet ipsis ñ incelligunt Nam
quia ilł quicquid noui faciendum uenit in
mentem. nouo consilio faciunt. mutabiles
quippe m̃tes gerunt: ꝓfecꝰto ñdm̃ quem
cogitare non possunt : s semet ipsos ꝓ illo
cogicantes. ñ illum s se ipsos. nec illi s sibi com¬
parant: Nob̃ autem fas nonẽ. credere alit̃
afficidm̃ cum uacat. alit̃ cum oꝑat᷑: quia nec
afficidicendus ẽ. tanqͣm in eiꝰ natura fiat ali¬
quid qund ante ñ fuerit: Patitur quippe qͥ
afficitur: et mutabile ẽ om̃e qđ aliquid
patitur: Nonitaq in eiꝰ uacatione ogitet᷑
ignauia. desidia. inercia. sicut nec in eiꝰ oꝑe
labor. conatꝰ industria. Nouit quiescens ag̾e:
et agens quiescere: Potest ad opꝰ nouum: non

Expanded text:
re malint, quod mentem diuinam omnino inmutare malint, quod mentem diuinam omnino inmutabilem, cuiuslibet infinitatis capacem et innusua humana mutabili angustaque metiuntur; et fit illis quod ait apostolus: Conparantes enim semet ipsos sibimet ipsis non intellegunt. Nam quia illis quidquid noui faciendum uenit in mentem, nouo consilio faciunt mutabiles quippe mentes gerunt: profecto non Deum, quem cogitare non possunt, sed semet ipsos pro illo cogitantes, non illum, sed se ipsos, nec illi, sed sibi conparant. Nobis autem fas non est credere, aliter affici Deum cum uacat, aliter cum operatur; quia nec affici dicendus est, tamquam in eius natura fiat aliquid, quod ante non fuerit. Patitur quippe qui afficitur, et mutabile est omne quod aliquid patitur. Non itaque in eius uacatione cogitetur ignauia desidia inertia, sicut nec in eius opere labor conatus industria. Nouit quiescens agere et agens quiescere. Potest ad opus nouum non
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ueniebat inm̃tem fortuta quadam in¬
constantia uideat᷑ fecisse q̃d fecit: Porro sulli
circuitus ad mitantur inquiunt. quib uł ma-¬
nente mundo. uł ipso qͦq reuolutiles ortꝰ suos
et ocasus eisdẽ curuitib inserente. eadem temꝑ¬
alia repetunt᷑ nec ignauum otium p̃sertĩ tam
longe sine initio duiturnitatis dõ cribuit᷑. nec
imꝓuida temerita oꝑum suorũ Qm̃ sinon
eadem repetant᷑ ñ possunt infiuita diũsitare
uariata. ulla eiꝰ scientia uł p̃sentia comp̃hen¬
di: Has argum̃tationes quib impii nrãm sim¬
plicem pietatem. ut cum illis incircuitu am¬
bulemꝰ. de uia recca conant᷑ aũtere. siratio re¬
futare ñ poss. fides irrideri deberet Huc ac¬
cidit qđ in aduitorio dm̃ dĩ nr̃i hos uolubiles
cuculos quos opimio confingit. ratio mani¬
festa confringit Hinc enim maxime isti errant:
ut curutu falso ambulare quã uͦ et recto itine¬

Expanded text:
sicut ueniebat in mentem, fortuita quadam insicut ueniebat in mentem, fortuita quadam inconstantia uideatur fecisse quae fecit. Porro si illi circuitus admittantur, inquiunt, quibus uel manente mundo uel ipso quoque reuolubiles ortus suos et occasus eisdem circuitibus inserente eadem temporalia repetuntur, nec ignauum otium, praesertim tam longae sine initio diuturnitatis, Deo tribuitur, nec inprouida temeritas operum suorum; quoniam si non eadem repetantur, non possunt infinita diuersitate uariata ulla eius scientia uel praescientia conprehendi. Has argumentationes, quibus inpii nostram simplicem pietatem, ut cum illis in circuitu ambulemus, de uia recta conantur auertere, si ratio refutare non posset, fides inridere deberet. Huc accedit, quod in adiutorio Domini Dei nostri hos uolubiles circulos, quos opinio confingit, ratio manifesta confringit. Hinc enim maxime isti errant, ut in circuitu falso ambulare quam uero et recto itine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑalis eiꝰ oꝑatio. cuiꝰ retio fuerit ȩt̃na cessatio
quasi pęnituerit eum pͥoris sine initio uaca.¬
tionis. ac ꝓptea sit oꝑis ag̃ssus untium. Et
ideo necesse ẽ. inquiunt eadem semꝑ repeci.
eademq semꝑ repetenda transcurrere: uł
manente mundo mutabilit̾. qui licet numꝗͣ
non fuerit. et sine initio temporis. factus est.
uł eiꝰ qͦq ortu et ocasu semꝑ eiꝰ circuitibꝰ repe¬
tito semꝑq repetendo. ne uidelicet si aliꝗͣdo¬
pͥmum dĩ oꝑa cepta dicuntur. pͥorem suam
sine initio uacationẽ tamqͣm mertem ac desi¬
diosam et ileo sibi displicentem. dampnasse
quodam modo. atq obhoc mutasse credat᷑:
Si autem semꝑ quidem temporalia. s alia atq
alia ꝑ hibet᷑ oꝑatus. ac sic aliquando etiam ad
hominem faciendum quẽ numqͣm antea fece¬
rat ꝑuenisse. non scientia qua putant ñ posse
quȩ cũq infinita comp̃hendi. s quasi adhorã

Expanded text:
poralis eius operatio, cuius retro fuerit aeterna cessatio, poralis eius operatio, cuius retro fuerit aeterna cessatio, quasi paenituerit eum prioris sine initio uacationis ac propterea sit operis adgressus initium; et ideo necesse est, inquiunt, eadem semper repeti eademque semper repetenda transcurrere, uel manente mundo mutabiliter, qui licet numquam non fuerit et sine initio temporis tamen factus est, uel eius quoque ortu et occasu semper illis circuitibus repetito semperque repetendo; ne uidelicet, si aliquimum Dei opera coepta dicuntur, priorem suam sine initio uacationem tamquam inertem ac desidiosam et ideo sibi displicentem damnasse quodam modo adque ob hoc mutasse credatur; si autem semper quidem temporalia, sed alia adque alia perhibetur operatus ac sic aliquando etiam ad hominem faciendum, quem numquam antea fecerat, peruenisse, non scientia, qua putant non posse quaecumque infinita conprehendi, sed quasi ad horam,
Abbreviated transcription (Latin):
cemꝑa etna. manifestauit autẽ cemiporib
sius ũbum suum. Ecce dixit recio qđ fuerint
Siqridem ille ante temꝑa ȩt̃na ñ solum
erati uerum etiam ꝓmisit uitamȩc̾nam. qͣm
manifestauit cemꝑibꝰ sius idẽ congrius. Quo
ꝓmiserit qui nundum erant ante temꝑa
etua nͥ quia in eiꝰ ȩt̃nitate. atq inipso ubo ciꝰ
eidem coec̃no iam p̃ destinatione fixum erat.
qđ suo temꝑe futurum erat: Illud qͦq ñ du¬
bito: anteqͣm homo pͥmus ereatꝰ eẽt nunqͣm
quenqͣm fuisse homulem. nec eundem ipsũ
nescio. quib circuitib nescio qͦtiens reuolu¬
tum. nec alium aliquẽ nat᷑a similem Neq
abhac fide me philosophorum argum̃ta
det̾rent. quorum acutissimum illud putat᷑
qđ dicunt. nulla infinita. ulla scientia pos¬
se resꝓ hendi. ac ꝑ hoc ds̃ inquiunt rerum
quas facit omnium finitarũ om̃s finitas
apud se rationes habet. Bonitas autem eiꝰ
nunqͣm uacua fuisse credenda ẽ: ne sit tem¬

Expanded text:
tempora aeterna; manifestavit autem temporibus suis Verbum suum . Ecce dixit retro quod fuerint Si quidem ille ante tempora aeterna non solum erat, verum etiam promisit vitam aeternam, quam manifestauit temporibus suis, id est congruis, quid promiserit, qui nondum erant ante tempora aeterna, nisi quia in eius aeternitate adque in ipso Verbo eius eidem coaeterno iam praedestinatione fixum erat, quod suo tempore futurum erat? CAPUT bito, antequam homo primus creatus esset, numquam quemquam fuisse hominem; nec eundem ipsum nescio quibus circuitibus nescio quotiens reuolutum, nec alium aliquem, natura similem. Neque ab hac fide me philosophorum argumenta deterrent, quorum acutissimum illud putatur, quod dicunt nulla infinita ulla scientia posse conprehendi; ac per hoc Deus, inquiunt, rerum quas facit omnium finitarum omnes finitas aput se rationes habet; bonitas autem eius numquam uacua fuisse credenda est, ne sit tem
Abbreviated transcription (Latin):
facta sit : et hoc pͥmum quodam mͦ ꝓdigiũ
existimemꝰ in genere humano societates.
tamqͣm ciuitates duas Ex illo enim fut᷑i
erant homines alii mał angłis in supplicio¬
alii bonis inp̃mio sociandi: quamius in oc-¬
culto dĩ uiditio. s tm̃ iusto Cum autemscrip.¬
cum sit uniũsȩ uiȩ dñi miscđia et ueritas:

Expanded text:
facta sit, et hoc primum quodam modo prodigium facta sit, et hoc primum quodam modo prodigium existimemus in genere humano societates tamquam ciuitates duas. Ex illo enim futuri erant homines, alii malis angelis in supplicioalii bonis in praemio sociandi, quamuis occulto Dei iudicio, sed tamen iusto. Cum enim scriptum sit: Uniuersae uiae Domini miseri
Abbreviated transcription (Latin):
sociale natura. neq commodiꝰ contra uitiũ
discordiȩ uł cauendum nexisteret. uł sa-¬
nandum cum excitiss nacura loque recur
humana. qͣm recordatione illius parencis.
quem ꝓpterea ds̃ creare uoluit. unum. de
quo mulcitudo ꝓpagaretur. ut hac admo¬
nicione etiam in multis concors unitas seruaret᷑:
Qđ uͦ femina illi ex eiꝰ latere factaẽ. etiam
hinc satis significatumẽ. qͣm cara mariti et
uxoris debeat eẽ. coniunctio Hȩc oꝑa dĩ ꝓpt̃¬
ea sunt utiq inusitata: quia pͥma. Qui
autem ista ñ credunt. nulla facta ꝓdigia
debent credẽ. neq enim et ipsa siusttato na-¬
turȩ curricło gignerent᷑: ꝓdigia diceren¬
tur Quid autem sub tanta gub̾natione di¬
uine ꝓuidentiȩ. quamuis eiꝰ causa lateat
frustra gignitur: Ait quidam psalmus sa¬-¬
cer: Uenite & uidece oꝑadm̃ quȩ posuit
ꝓdigia suꝑ t̾ram. Curgͦ ex latere uiri fȩmina

Expanded text:
sociale natura. Neque commodius contra uitium sociale natura. Neque commodius contra uitium discordiae uel cauendum ne existeret, uel sanandum cum extitisset, natura loqueretur humana, quam recordationem illius parentis, quem propterea Deus creare uoluit unum, de quo multitudo propagaretur, ut hac admonitione etiam in multis concors unitas seruaretur. Quod uero femina illi ex eius latere facta est, etiam hic satis significatum est quam cara mariti et uxoris debeat esse coniunctio. Haec opera Dei propterea sunt utique inusitata, quia prima. Qui autem ista non credunt, nulla facta prodigia debent credere; neque enim et ipsa, si usitato naturae curriculo gignerentur, prodigia dicerentur. Quid autem sub tanta gubernatione diuinae prouidentiae, quamuis eius causa lateat, frustra gignitur? Ait quidam psalmus sacer: Venite et uidete opera Domini, quae posuit prodigia super terram. Quur ergo ex latere uiri femina
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ẽt sinulla causa ẽ. uiuendi in hoc cor¬
pore nͥ ꝓpt̃ pendenda supplicia. qͦ mͦ dicit
idem plato alit̃ mundum fieri non potu.¬
isse pulcherrimũ atq optimum. nͥ om̃ium
animalium idẽ. immortalium et morraliũ
generibꝰ impleret᷑ si autem nũa institutio
beneficia remeare: Et si dĩ qđ assidue placo
commemorat sicut uniũsi mundi. ita om¬
nium animalium species ȩt̃na incelligentia
continebat. qͦmͦ ñ ipse cuncta condebat:
An aliquorũ eẽ. artifex nollet quorum effici¬
endorũ arceni in effabił eiꝰ et in effabilit̾ lau¬
mundi uniũsi cum animalium qͦq uniuĩsoꝵ
hocẽ. et animarum et corꝑum conditorem
agnoscit & p̃dicant. in quibꝰ trenis p̃cipuus
ab illo adeiꝰ imaginẽ homo ꝓpt̃ eam causã
quã dixi. et siqua forte alia maior latet fac¬¬
tus ẽ. unus s ñ reliccusẽ. solus Nichil enĩ
ẽ. qͣm hoc genus tam discordiosum uitio. tam

Expanded text:
Nam si nulla causa est uiuendi in hoc corNam si nulla causa est uiuendi in hoc corpore nisi propter pendenda supplicia: quo modo dicit idem Plato aliter mundum fieri non potuisse pulcherrimum adque optimum, nisi omnium animalium, id est et inmortalium et mortalium, generibus inpleretur? Si autem nostra institutio, becommemorat, sicut universi mundi, ita omnium animalium species aeterna intelligentia continebat, quomodo non ipse cuncta condebat? An aliquorum esse artifex nollet, quorum efficiendorum artem ineffabilis ejus et ineffabiliter laumundi uniuersi, eum animalium quoque uniuersorum, hoc est et animarum et corpo- \' rum, conditorem agnoscit et praedicat. In quibus terrenis praecipuus ab illo ad eius imaginem homo propter eam causam, quam dixi, et si qua forte alia maior latet, factus est unus, sed non relictus est solus. Nihil enim est quam hoc genus tam discordiosum uitio, tam
Abbreviated transcription (Latin):
platone aliisq platonicis. sentit eosqͥ im¬
modate atq in honeste uixerint. ꝓpt̃lu¬
endas pęnas ad corꝑa redire mortalia.
plato quidem etiã bestiarum. porphiriꝰ
tantũ modo ad hominum : sequit᷑ eos ut
dicant dõs istos quos a nob̃ uolunt qͣsi pa¬
rentes et conditores nostros coli. nichil eẽ.
aliud qͣm fabros compedũ carcer᷑e ue nr̃oꝵꝵ
nec institutores. s inclusores alligatoresq
nr̃os ergastuł erumnosis & gͣuissimis uin¬
culis Aut gͦ desinant placonici poenas ani¬
marum existis corꝑibꝰ comminari: aut eos
nobis dõs colendos ñ p̃dicent. quorũ in nobis
oꝑationem. ut quantum possumꝰ fugiarꝰ &
euadamus hortant᷑. cum tm̃ sit utrur falsis¬
simum: Nam neq ita luunt pęna animȩ :¬
cum ad istam uitã de nuo reuosuunt᷑: Et
om̃ium uiuentium siue ioelo. siue in t̾ra
nullusẽ. conditor. nͥ a qͦ facta sunt cȩlũ et t̾ra:

Expanded text:
Platone aliisque Platonicis sentit eos, qui inPlatone aliisque Platonicis sentit eos, qui inmoderate adque inhoneste uixerint, propter luendas poenas ad corpora redire mortalia, Plato quidem etiam bestiarum, Porphyrius tantummodo ad hominum: sequitur eos, ut dicant deos istos, quos a nobis uolunt quasi parentes et conditores nostros coli, nihil esse aliud quam fabros conpedum carcerumue nostrorum, nec institutores, sed inclusores adligatoresque nostros ergastulis aerumnosis et grauissimis uinculis. Aut ergo desinant Platonici poenas animarum ex istis corporibus comminari, aut eos nobis deos colendos non praedicent, quorum in nobis operationem, ut 5 quantum possumus fugiamus et euadamus, hortantur, cum tamen sit utrumque falsissimum. Nam neque ita luunt poenas animae, cum ad istam uitam denuo reuoluuntur, et omnium uiuentium siue in caelo siue in terra nullus est conditor, nisi a quo facta sunt caelum et terra.
Abbreviated transcription (Latin):
nunt urbem romam. et urbem alexandriã.
ñ fabros et archicectos s reges quorum uo¬
luntate consilio imꝑlo fabricatȩ sunt. illam
romulum. illam alexandrũ. habuisse dicimꝰ
condicores. qͣnto potus non nͥ dm̃ debemus
conditorem dicere naturarum. qui neq ex
ea materia facit aliquid qͣm ipse non fecerit
ne oꝑarios habet nͥ quos ipsecirauerit :
Et si potentiam suã ut ita dicam fabrica¬
toriam reb subtrahat. ita nonerunt sic̃
anteqͣm fierent ñfuerunt. s ante dico
ecuitate non tempore. quis enimaliuscrea¬
torẽ temporũ nͥ qui fecit ea quorum motib
nores et a sum mo dõ factos dõs. effectores
eẽ. uoluit animalium cȩc̃orum: ut immor¬
talem partẽ ab ipso sumerent. ipsiuͦ mor.
b talem atcexerent. d inde animarum nr̃aꝵ
eos creatores no luit eẽ. s corꝑum Unde
qͣm porphiriꝰ ꝓpt̃ animȩ purgationẽ dic̃
corpꝰ om̃e fugiendum. simulq cum suo

Expanded text:
nunt, urbem Romam et urbem Alexandriam nunt, urbem Romam et urbem Alexandriam non fabros et architectos, sed reges, quorum uoluntate consilio imperio fabricatae sunt, illam Romulum, illam Alexandrum habuisse dicimus conditores: quanto potius non nisi Deum debemus conditorem dicere naturarum, qui neque ex ea materia facit aliquid, quam ipse non fecerit, nec operarios habet, nisi quos ipse creauerit; et si potentiam suam, ut ita dicam, fabricatoriam rebus subtrahat, ita non erunt, sicut ante quam fierent non fuerunt. Sed ante dico aeternitate, non tempore. Quis enim alius creator est temporum, nisi qui fecit ea, quorum motibus nores et a summo Deo factos deos effectores esse uoluit animalium ceterorum, ut inmortalem partem ab ipso sumerent, ipsi uero mortalem adtexerent. Proinde animarum nostrarum eos creatores noluit esse, sed corporum. Unde quoniam Porphyrius propter animae purgationem dicit corpus omne fugiendum simulque cum suo
Abbreviated transcription (Latin):
pregnantis ualeat aliquib uelut induere
qualitatib foetum. sicut de uirgis fecit uariatis
iacob. ut peccora colore uaria gignerentur:
naturam cm̃ illam quȩ gignit᷑. cam ipsa non
fecit qͣm nec ipsa se fecit. Quȩlibet gͥ corꝑales
uł seminales causȩ gignendiᷤ reb adh ibeant᷑.
siue oꝑationib angłorum. aut hominum.
aut quorumcũq animalium. siue marium
feminarũq mxtionib quȩ libet eciam ilesi¬
deria motꝰue animȩ matris ualeant aliqͥd
lineam̃torũ aut colorum asꝑgere ceneris
mollib q conceptib: ipsas omnino nat᷑as
quȩ sic uł sic in suo genere afficiantur.
ñ facit nͥ summus ds̃. cuiꝰ occulta potentia
cuncta pęnitrans in contaminabili p̃sentia
facit eẽ. quicquid aliquo mͦ ẽ inquantumc̃q
ẽ. Quia nͥfaciente illo: ñ tale ut tale eẽt:
s ꝓrsus eẽ. ñ posset Qua ꝓpt̾ sun illa sp̃e
qua foruisecus corporalibꝰ opifices reb impo¬

Expanded text:
praegnantis ualeat aliquibus uelut induere praegnantis ualeat aliquibus uelut induere qualitatibus fetum, sicut de uirgis uariatis fecit Iacob, ut pecora colore uaria gignerentur: naturam tamen illam, quae gignitur, tam ipsa non fecit, quam nec ipsa se fecit. Quaelibet igitur corporales uel seminales causae gignendis rebus adhibeantur, siue operationibus angelorum aut hominum aut quorumque animalium siue marium feminarumque mixtionibus; quaelibet etiam desideria motusue animae matris ualeant aliquid liniamentorum aut colorum aspergere teneris mollibusque conceptibus: ipsas omnino naturas, quae sic uel sic in suo genere afficiantur, non facit nisi summus Deus, cuius occulta potentia cuncta penetrans incontaminabili praesentia facit esse quidquid aliquo modo est, in quantumcumque est; quia nisi faciente illo non tale uel tale esset, sed prorsus esse non posset. Quapropter si in illa specie, quam forinsecus corporalibus opifices rebus inpo