comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceriter diliger& gregem xp̃i &circase in eis quicum illo eo tempore fueraent non in¬
nit . Nonenim in etclesia xp̃i tunc pra&er paulum a postolũ & timotheum
misit circase alium defilus non haber& sed soli mercennarii cumillo essent sua
aerentes non quae ihũ xp̃o & tamen ipse germane degrege sollicitus m
filium mittere & intermer cennarias remanere. Inuenimus & mercennariosnon eos
discutit nisi dñs quicor inspicit ipse discurtt. Tamen aliquando intelleguntur a nobis
Nonenim frustia dixit ipse dñs &iam delupis exfrustihus eorũ cognosc&is eos multos
interrogant temptationes & tunc apparent cogitationes multi autem latent:
Habeat ouile dñs pnxepositos & filios & mercennarios. procepositiautẽ qui filii suntꝰ
astoressunt. Si pastores sunt quomodo unus pastor nisi quia sunt illiomi
membra pastoris cuius sunt oues propriae Nam &ipsi membra sunt ipsius uniusouis

Expanded text:
ceriter diligeret gregem Christi, et circa se in eis qui cum illo eo tempore fuerant, non invenit. Non enim in Ecclesia Christi tunc praeter Paulum apostolum et Timotheum misit, circa se alium de filiis non haberet; sed soli mercenarii cum illo essent, sua quaerentes, non quae Jesu Christi. Et tamen ipse germane de grege sollicitus, maluit filium mittere, et inter mercenarios remanere. Invenimus et mercenarios, non eos discutit nisi Dominus; qui cor inspicit, ipse discutit: tamen aliquando intelliguntur a nobis. Non enim frustra dixit ipse Dominus etiam de lupis: Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Multos interrogant tentationes, et tunc apparent cogitationes: multi autem latent. Habeat ovile Domini praepositos, et filios et mercenarios. Praepositi autem qui filii sunt, pastores sunt. Si pastores sunt, quomodo unus pastor, nisi quia sunt illi omnes unius membra pastoris, cujus sunt oves propriae? Nam et ipsi membra sunt ipsius unius ovis
Abbreviated transcription (Latin):
qua erentes non quae ihũ xp̃i. quid ẽ sua quaerentes non xp̃m. qnatis diligentes
idm̃ propter dm̃ quaerentes temponelia. commoda conseltantes. lucris
honores ab hominibis app&entos. haec quando amantur a prxeposito & propt̃ hȩc
seru turdõ quisquis talis ẽ mercennarius ẽ interfilios se non comput&. D&alib:
motheo scõ quid dicit a postolus paulus. Spero autem in dño ihũ timotheum cito mit¬
tereuobis ut &ego bono animosim cum cognouero quaecir cauossint. Ne minem enim
non quae ihũ xp̃i Inter mercennarios pastor ingemuit quae siuit aliquem quis in

Expanded text:
 Christi. Quid est, sua quaerentes? Non Christum gratis diligentes, non Deum propter Deum quaerentes; temporalia commoda consectantes, lucris inhiantes, honores ab hominibus appetentes. Haec quando amantur a praeposito, et propter haec servitur Deo; quisquis est talis, mercenarius est, inter filios se non computet. De talimotheo sancto quid dicat apostolus Paulus: « Spero autem in Domino Jesu Timotheum cito mittere vobis, ut et ego bono animo sim, cum cognovero quae circa vos sint: neminem enimnon quae Jesu Christi » . Inter mercenarios pastor ingemuit: Quaesivit aliquem qui sin
Abbreviated transcription (Latin):
uenien temin hunc mundum : Tun cautem hocd edñodictum ẽ. cuma iohanne distinguere¬
tur. Deiohanne quippe baptista dictum enaxt: Non eratillelumen sedut testimonium
perhiber& delumine. & nediceres quomodo lumen non erat de quoxp̃s dicit quialu cerr
erat In compananone alterius luminis non eratlumen Eratenimuerum lumen quod¬
in luminat omnem hominemuenientem in hunc mundum. Ergo cum & discipulis dicer&.
Vosestis lumen mnundine sibi aliquid tributum putarent: Quod desolox p̃ointellegendũ e&̃¬
& iti lucerna euento superbiae extinguerentur : Cum dixiss& uosestis lumenmundi

Expanded text:
venientem in hunc mundum. Tunc autem hoc de Domino dictum est, cum a Joanne distinguerevenientem in hunc mundum. Tunc autem hoc de Domino dictum est, cum a Joanne distingueretur. De Joanne quippe Baptista dictum erat, Non erat ille lumen, sed ut testimonium perhiberet de lumine . Et ne diceres, Quomodo lumen non erat, de quo Christus dicit, quia lucerna erat? In comparatione alterius luminis non erat lumen. Erat enimilluminat omnem hominem venientem in hunc mundum , ad apostolos loquitur: Vos estis lux met ita lucernae vento superbiae exstinguerentur; cum dixisset, Vos estis lumen mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
eillius ponex uiribussuis. Gractia quippeđĩ gratuita illa oleum lucernarũ
ẽ : pacnim illis omnibus laboraui: aitquae damlucerna & neuiribussuis ardereuide
&ur adiunxit: None go autem sed gractia dimecum Omni sergo proph&
aduentum lucerna ẽ. : Ne quadicit p&rus a postolus Habemus cestiorem proph&icũ
sermonem cuibene facitis intendentes : que madmodum lucernae lucent in obscuro loco.
onecdies lucescat &luciferoriatur incordibus uestris: Lucernȩ itaq: proph
& omnis proph&ia un amagna lucerna: quida postoli non iucernae : & iamipsi planae
& a postoli & gractias agunt quia & accensi sunt lumine ueritatis. & feruent spũ caritatis
& supp&itillis oleum gratia edĩ. Sinon essent iucernae: nondicer& illis dñs. Vos
estis lumen mundi: Nampostea quamdixit Vos estis lumenmundi: Ostendit n&ale
lum en seputarent qualedictum ẽ Erocclumenuerum quod inluminat omnem hominẽ

Expanded text:
illius, non ex viribus suis: gratia quippe Dei, gratuita illa, oleum lucernarum est. Plus enim illis omnibus laboravi, ait quaedam lucerna. Et ne viriretur, adjunxit, Non ego autem, sed gratia Dei mecum . Omnis ergo prophetia ante Domini adventum, lucerna est: de qua dicit Petrus apostolus, Habemus certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis intendentes, quemadmodum lucernae lucenti in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris . Lucernae itaque Prophetae, et omnis prophetia una magna lucerna. Quid Apostoli? non lucernae etiam ipsi? Planeet Apostoli; et gratias agunt, quia et accensi sunt lumine Veritatis, et fervent Spiritu charitatis, et suppetit illis oleum gratiae Dei. Si non essent lucernae, non diceret illis Dominus, Vos estis lumen mundi. Nam posteaquam dixit, Vos estis lumen mundi, ostendit ne tale lumen se putarent, quale dictum est, Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis uid&ur in nobis & nostra conscientia. Nam faciemuidemus alterius nos tram
uidere nom possumus. Conscientiam uero nostram uidemus alterius nonuidemus
sed conscientia numquam est nisiinnobis. sps autem sc̃s potest esse sine nobis
datur qui ppeut sit & in nobis seduideri & sciri que mam modum uidendus est
non potest a nobis si nonsit in nobis:¬

Expanded text:
a nobis videtur in nobis et nostra conscientia: nam faciem videmus alterius, nostram a nobis videtur in nobis et nostra conscientia: nam faciem videmus alterius, nostram videre non possumus; conscientiam vero nostram videmus, alterius non videmus. Sed conscientia nunquam est, nisi in nobis: Spiritus autem sanctus potest esse etiam sine nobis; datur quippe ut sit et in nobis. Sed videri et sciri quemadmodum videndus et sciendus est, non potest a nobis, si non sit in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tores quaedilestio non esta patre. &ideo dilestionihuius mundidequa satis agimus
utminuatur & consummatur in nobis. Contraria est dilectiodĩ quae diffunditur in cor
dbus nostris perspm̃ scm̃ quidatu s est nobis. Mundus ergo eumaccipere non potest.
quia nonuid& eum neque sciteum Non enim hab& inuisibiles oculos mundana dilecti.
Perquos uideri sp̃s̃ sc̃s nisiinuisibiliter non potest. Vos autem inquit cognoscitis
eum quia apuduos manebit & inuobiserit. erit in eis ut maneat non manebit ut sit
Prius enim est esse alicubi quam manere sedneputarent quod dictum est apuduos
manebit itadistum quem ammodum apud hominem hospes uisibi litermanere consueuit.
exposuit quid dixerit apuduos manebit: cuma diunxit & dixit in uobis. ergo
inuisibiliter uid&ur nec si non sit in nobis potest. eẽ. innobis eius scientia. sic enim

Expanded text:
tores, quae dilectio non est a Patre . Et ideo dilectioni hujus mundi, de qua satis agimus tores, quae dilectio non est a Patre . Et ideo dilectioni hujus mundi, de qua satis agimus ut minuatur et consumatur in nobis, contibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis: mundus ergo eum accipere non potest; Quia non videt eum, neque scit eum. Non enim habet invisibiles oculos mundana dilectio, per quos videri Spiritus sanctus nisi invisibiliter non potest. Vos autem, inquit, cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Erit in eis ut maneat, non manebit ut sit: prius est enim esse alicubi, quam manere. Sed ne putarent quod dictum est, apud vos manebit, ita dictum quemadmodum apud hominem hospes visibiliter manere consuevit; exposuit quid dixerit, apud vos manebit, cum adjunxit et dixit, in vobis erit. Ergo invisibiliter videtur: nec si non sit in nobis, potest esse in nobis ejus scientia. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
impl&um spĩ dñi superme propter quodunxit me euangelizare pauperibus
nitate personae unigeniti ad sumptus est homo gratiae est nonnaturae. Confitente
cuangelio atq dicente. Puerautemcrescebat & confostabatur plenus sapientia &
adiadĩ eratinillo E&eris autem ad mensuramdatur. & datus additur donec unicuiq:
losuae perfectionis propria mensura compleatur. Vnde mon& a postolus
E mensuram fidei: Neque enim ipsediuiditur sp̃s sed dona perspm̃. Nam diuisi
um dabit uobis. Ostendit & seipsum esse paracl&sum. Paraclosus enim latine
r aiduocatus & dictumest dexp̃o. Aduocatum habemus ad patremihm̃ xp̃miustũ
Inimi ca est indm̃: T egi enim dĩ non est subiesta. Nec enimpotest uelut sidicamus
inustitia iusta eẽ non potest. mundum quippeait hoclo co mundi significans dilec¬

Expanded text:
impletum, Spiritus Domini super me; propter quod unxit me, evangelizare pauperibus impletum, Spiritus Domini super me; propter quod unxit me, evangelizare pauperibus nitatem personae Unigeniti assumptus est homo, gratiae est, non naturae, confitente Evangelio atque dicente, Puer autem crescebat et confortabatur plenus sapientia, et gratia Dei erat in illo . Caeteris autem ad mensuram datur, et datus additur, donec unicuique pro modo suae perfectionis propria mensura compleatur. Unde et monet Apostolest mensuram fidei . Neque enim ipse dividitur Spiritus, sed dona per Spiritum: nam dicletum dabit vobis, ostendit et seipsum esse paracletum. Paracletus enim latine dicitur advocatus: et dictum est de Christo, Advocatum habemus ad Patrem, Jesum um est: Prudentia carnis inimica est in Deum: legi enim Dei non est subjecta: nec enim potest, velut si dicamus, Injustitia justa esse non potest. Mundum quippe ait hoc loco, mundi significans dilec
Abbreviated transcription (Latin):
Habebant occulte accepturi fuerant manifeste quia & hoc ad maius donum scĩ sp̃s per¬
inebat ut eis innotescer& quod habebant. de quomunerea postolus loquens
ta sunt nobis. Nam & ipsammanifestam in pestionem sp̃s scĩ non semel sedbis numero
igitur quiatunc dedit ideo nonmisit &iam postea quem promisit. aut nonidem in
uur ipsa quae facta est euidenter donatio eius bis facta fuerit: alia qua esti
fosta ssis enim propter duo praecepta dilectionis hocest proximi & diut commendar&&ur
ad spm̃ scm̃ pestinere dilestio haeceius gemina est in manifestatione fasta donatio medi
sialia causa quaerenda est Non nunc eiusin quisitione in longiorem quamoposte moc
ad nensuramdat ds̃ spm̃. deipsodi filio loquebatur. cuinon est datus sp̃s admensuea
quia in illo in habitat omnis plenitudo diuinitatis. Nequeenim sinegratia sp̃s seĩ est

Expanded text:
Habebant occulte, accepturi erant manifeste: quia et hoc ad majus donum sancti Spiritus pertHabebant occulte, accepturi erant manifeste: quia et hoc ad majus donum sancti Spiritus pertinebat, ut eis innotesceret quod habebant. De quo munere Apostolus loquens ta sunt nobis . Nam et ipsam manifestam impertitionem Spiritus sancti, non semel, sed bis Dominus  Nunquid igitur qui tunc dedit, ideo non misit etiam postea quem promisit? Aut non idem ipcur ipsa quae facta est evidenter donatio ejus, bis facta ffortassis enim propter duo praecepta dilectionis, hoc est proximi et Dei, ut commendaretur ad Spiritum sanctum pertinere dilectio, haec ejus gemina est in manifestatione facta donatio. Et si alia causa quaerenda est, non nunc ejus inquisitione in longiorem quam oportet modum at Deus Spiritum , de ipso Dei Filio loquebatur, cui non est datus Spiritus ad mensuram; quia in illo inhabitat omnis plenitudo divinitatis . Neque enim sine gratia Spiritus sanc
Abbreviated transcription (Latin):
ut eum accipiamus. quemnisi habeamus mandata seruare non pcifsumus : anfoste
praecedit in nobis caritas quadiligimus xpm̃ ut diligendo xpm̃ eiusq: faciendo mandata
Quienim sefilium diligere credit & patrem nondiligit profecto necfilium diligit sed
od sibi ipse confinxit deinde a postolica uoxest. Nemo dicit dñs ihs̃ nisin
multienim uoce dicunt corde autem & factis negant. sicut d& alibusut Confia
do dicebant ut non fiste dicerent ore confieentes corde & factis negantes
si ueraciter hoc dicebant procul dubio diligebant. Quomodo igitur diligeban
reriutplus habeat &plus habendo plus diligat. Iamitaq: habebant spm̃ discipuls
quem dñs promittebat sine quo eum dnm̃ non dicebant: Nestameneum adhuc
habebant sicut eum dñs promittebat & habebant ergo & non habebant quiquantum
habendus fuerat nondum habebant: habebantitaq: minus dandus erat eis amplius.

Expanded text:
ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, mandata servare non possumus? An forte praecedit in nobis charitas, qua diligimus Christum, ut diligendo Christum ejusque mandataQui enim se Filium diligere credit, et Patrem non diligit; profecto nec Filium diligit, sed quod sibi ipse confinxit. Deinde apostolica vox est, Nemo dicit, Dominus Jesus, Multi enim voce dicunt, corde autem et factis negant: sicut de talibus ait, ConJesus: et si eo modo dicebant, ut non ficte dicerent, ore confitentes, corde et factis negantes; prorsus si veraciter hoc dicebant, procul dubio diligebant. Quomodo igitur diligebantreri ut plus habeat, et plus habendo plus diligat. Jam itaque habebant Spiritum discipuli, quem Dominus promittebat, sine quo eum Dominum non dicebant: nec tamen eum adhuc habebant, sicut eum Dominus promittebat. Et habebant ergo, et non hahabendus fuerat, nondum habebant. Habebant itaque minus, dandus erat eis amplius.
Abbreviated transcription (Latin):
uita quamors ab sorbebitur : cognoscemus quia ipse in patre & nosimipso& ipse
unobis quiatunc perfici&ur hocipsum quod & nuncinchoatum est iamperipsum
utnic in nobis & nosinipso. Qui hab& in quit mandatamea & seruatea. ille est quidi¬
lgiime quihab& in memoria & seruat inuita. Qui hab& in sermonibus & seruat in mo¬
ribus. qui hab& audiendo & seruat faciendo. aut quihab& faciendo & seruat perseue¬
rando. Ipseest inquit quidiligitme. Opere est demonstranda dilectiones itinfri¬
uosa nominis appellatio. & quidiligit meinquit dilig&ur a patremeo ocego
diga cum & manifestabocimcipsum quid est dilgamtamquam tunedilecturus
mnodo cuminse parabiliter operarentur sȩ parabiliter diligunt. s ed
deicapiamus Quia & nos nunc diligimuscredendo quoduidebimus.
autem diligemus uidendo quod credimus¬

Expanded text:
ita qua mors absorbebitur, cognoscemus quia ipse in Patre, et nos in ipso, et ipse in nobis; quia tunc perficietur hoc ipsum quod et nunc inchoatum est jam per ipsum, ut sit in nobis et nos in ipso. 5. Qui habet, inquit, mandata mea et servat ea ille est quiligit me. Qui habet in memoria, et servat in vita; qui habet in sermonibus, et servat in moribus: qui habet audiendo, et servat faciendo; aut qui habet faciendo, et servat perseverando: ipse est, inquit, qui diligit me. Opere est demonstranda dilectio, ne sit infructuosa nominis appellatio. Et qui diligit me, inquit, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei me ipsum. Quid est, diligam? tanquam tunc dilecturus re diligeret? Quomodo, cum inseparabiliter operentur, separabilitevisionem mercedem fidei capiamus: quia et nos nunc diligimus, credendo quod videbimus; tunc autem diligemus, videndo quod credimus
Abbreviated transcription (Latin):
umus fratrescum euangelium loquer&ur dnm̃ dicentem. Sidiligitis me¬
mandata mea seruate. &ego rogabo patrem & alium paracl&um dabituobis
ut maneat uobiscum in a &ernum spm̃ ueritatis quem mundus nom potest acci
Epere quia nonuid& eum nescit eum uos autem cognosc&is eum quia apuduos
man& & inuobis erit. Multa sunt quae in istis paucis uerbis dnĩ requirantur : sed
multum est adnos uelomnia quaehic quaerenda sunt quaerere uelomnia quaehic
quaerimus inuenire. Verumn tamen quantum nobis dñs donare dignatur pronostra
& uestra capautate quid dicere debeamus & quid audire debeatis adtendens pernos
caris simi quod possumus sumite &abillo quod nom possumus poscite spm̃para d&um
xp̃s promisit apostolis quo autem modo promiserit aduestamus. Si diligitis me
& filio consubstantialem & coacernum fides catholica confit&ur Ipseest dequo dicit

Expanded text:
mus, fratres, cum Evangelium legeretur, Dominum dicentem: Si diligitis memandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscumpere; quia non videt eum, nec scit eum. Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Multa sunt, quae in istis paucis verbis Domini requirantur; sed multum est ad nos vel omnia quae hic quaerenda sunt quaerere, vel omnia quae hic quaerimus invenire. Verumtamen quantum nobis Dominus donare dignatur, pro nostra et vestra capacitate, quid dicere debeamus, et quid audire debeatis, attendentes, per nos, charissimi, quod possumus sumite, et ab illo quod non possumus poscite. Spiritum paracletum Christus promisit Apostolis; quo autem modo promiserit, advertamus. Si diligitis me,et Filio consubstantialem et coaeternum fides catholica confitetur: ipse est de quo dicit
Abbreviated transcription (Latin):
saeculi diffestur in finem nonaituiuitis seduiu&is. Qua s ergore sunestiones suã¬
x scilic& futuram. & nostraminsaeculs fine uenturam. duobus uerbis
mostui sumus. quiauiuit ipse uiuemus nos. Mostui sumus illi quando uiximus nobis.
uia uero mostuus estille pronobis & sibiuiuit & nobis. quia enimuiuit ille& nosuiuemus
iamsicut pernos mostem potuimus Nonsic &uitam pernos habere possu¬
nillodie in quit uos cognoscais quia ego sum in patremeo. & uos inme. & ego inuobis.
inquodienisi dequoait &uosinu&is. Tuncenimerit ut possimus uidere quod cre¬
dimus Nam & nuncest in nobis & nosinillo sed hocnunc credimus tunc&iam cognoi¬
cemus Quamuis & nunc credendonouerimus. sed tunc contemplando noscemus.
quamdiu enim sumus incorpore qualenuncest idest corruptibile quod aduat
animam peregrinamur adnõ perfidem enim amnbulami¬

Expanded text:
saeculi differtur in finem, non ait Vivitis, sed vivetis. Duas ergo resurrectiones, suasaeculi differtur in finem, non ait Vivitis, sed vivetis. Duas ergo resurrectiones, suam scilicet mox futuram, et nostram in saeculi fine venturam, duobus verbis mortui sumus. Quia vivit ipse, vivemus nos. Mortui sumus illi, quando viximus nobis. Quia vero mortuus est ille pro nobis, et sibi vivit, et nobis. Quia enim vivit ille, et nos vivemus. Nam sicut per nos mortem potuimus, non sic et vitam per nos habere possillo die, inquit, vos cognoscetis quia ego sum in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. In quo die, nisi de quo ait, et vos vivetis? Tunc enim erit ut possimus videre quod credimus. Nam et nunc est in nobis, et nos in illo: sed hoc nunc credimus, tunc etiam cognoscemus; quamvis et nunc credendo noverimus, sed tunc contemplando noscemus. Quamdiu enim sumus in corpore quale nunc est, id est corruptibile quod aggravat animam, peregrinamur a Domino: per fidem enim ambulam
Abbreviated transcription (Latin):
ubileginus pupillo tueris adiutor. Grecus bab& orfano: quamuis ergo nos filius di
suopaeri adoptauerit filios & cundem patrem nosu oluerit habere perg raecian quieus
pacer est pernaturam : tamen &i am ipse circa nos paternum quodam modo demonstra
affectum cumdiit. Non relinquam uosorfanos ueniam aduos Hinc est quod&um
sponii filios nos appellat. ubidicit ueni& horaut auferatur ab eis sponsus & tunc
adhuc modicum & mundus iammenonuid&. Quidenim tunc eum uidebat mundus
Despus cõquem mundus accipere non potest quia nonuid& eum neque cograst&e
uidebat eumplane mundus carneis oculis in carne conspicuum. Nona
re non suis. Hinc fostasse intellegendum est eẽ dictum. Adhuo mod
uiuo & uosuiu&is. quur de praesenti s edixit uiuere. illos autem de futuro esse uid¬
est pollicitus sequuturam & qui aipsius mox futura erat resurrectio praesentis
posuit temporis uerbum propter significandã celeritatem. illorum autem qnm

Expanded text:
ubi legimus, Pupillo tu eris adjutor , Graecus habet orphano. Quamvis ergo nos Filius Dei suo Patri adoptaverit filios, et eumdem Patrem nos voluerit habere per gratiam, qui ejus Pater est per naturam, tamen etiam ipse erga nos paternum quodammodo demonstrat affectum, cum dicit: Non relinquam vos orphanos, veniam ad vos. Hinc est quod etiam sponsi filios nos appellat, ubi dicit: Veniet hora ut auferatur ab eis sponsus, et tunc Adhuc modicum, et mundus me jam non videt. Quid enim? tunc non videbat eum mundus, dicens de Spiritu sancto: Quem mundus accipere non potest, quia non videt eum, neque cognoscit eum? Videbat eum plane mundus oculis in carne conspicuum; non a, voluit demonstrare non suis, hinc fortasse intelligendum est esse dictum: Adhuc modvos vivetis. Cur de praesenti se dixit vivere, illos autem de futuro esse vicest pollicitus secuturam: et quia ipsius mox futura fuerat resurrectio, praesentis posuit temporis verbum, propter significandam celeritatem: illorum autem, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
quod se consum maturum esse cestissime nouit: Sicut longe antem
ppbiia pre&eriti temporis usuis ẽ uerbis q̃uandopostannos plurimos
futurũ fuerat quod dicebat: Foderunt inquit manus meas &pedes
dinumera uerunt uirmassamea Non ait fodeant & dinuma¬

Expanded text:
quod se consummaturum esse certissime novit? Sicut longe ante in quod se consummaturum esse certissime novit? Sicut longe ante in prophetia praeteriti temporis usus est verbis, quando post annos plurimos futurum fuerat quod dicebat: Foderunt, inquit, manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea ; non ait, Fodient et dinum
Abbreviated transcription (Latin):
do đ liudabitur quando ipse uidebitur e propter quod scriptum ens
erti qiui biabitant indomotua in saccula saeculorum liud abunt te ibi
ente di sinesin e laudatio: ibierit dĩ plema cognitio : & quia plȩna cognoi¬
tio id eo summa clarificatio uel glorificatio: Sed prius hic darifi¬
catur dĩ dum ad nuntiatur hominibus in notescit: & perfidem creden¬
tium praedicatur: propter quod dicit: Ego te clarificaui super
terram : opus consum maui quod de distimihi ut faciam: Non ait
iusuisti sed de disti : ubi consummatur euidens gratia: Quidenim hab&
uod non accepit &iam in unigenito humana natura: an non accepit
ut nihil mali sedbona facer&omnia quando inunitatem persone sus¬
cepta ẽ a uerbo perquod fasta sunt omnia: Sed quo modo consuma¬
ut opus quod accepit ut faciat. Cum rest& adhucpassionis experimo¬
tum ubimastrrib: suis maximae pracebuit quod sequerentur exemplus

Expanded text:
Deus laudabitur quando ipse videbitur? Propter quod scriptum est, Deus laudabitur quando ipse videbitur? Propter quod scriptum est, Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te . Ibi erit Dei sine fine laudatio, ubi erit Dei plena cognitio; et quia plena cognitio, ideo summa clarificatio vel glorificatio. 4. Sed prius hic clarificatur Deus, dum annuntiatus hominibus innotescit, et per fidem credentium praedicatur. Propter quod dicit, Ego te clarificavi super terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam. Non ait, jussisti; sed, dedisti: ubi commendatur evidens gratia. Quid enim habet quod non accepit, etiam in Unigenito humana natura? An non accepit, ut nihil mali, sed bona faceret omnia, quando in unitatem personae suscepta est a Verbo, per quod facta sunt omnia? Sed quomodo consummavit opus quod accepit ut faciat, cum restet adhuc passionis experimentum, ubi martyribus suis maxime praebuit quod sequerentur exemplum;
Abbreviated transcription (Latin):
est autem uita a derna in quit. ut cognoscantte solum dm̃ ueri¬
& quem misisti ihm xp̃m:
ecidem tamen pater quifilius : Nec idem filius quipater : Nec idem sp̃s¬
trintas unus ẽ. ds̃ Siergo comodo teglorificat filius  Sicut de¬
distei potestatem omnis carnis & sic dedisti ut omne quod de disti ei
eis uitam a&ernam & haec ẽ. uita aderna ut cognoscant te
Sicteigitur filius glorificat : ut omnibus quos dedisti ei. te cognitum
faciat: Porrosi cognitiodĩ ẽ. uita axerna tanto magis uiuere tendi¬
un quanto magis in hac cognitione proficimus: Non autem mori¬
emur inuita a&erna: Tuncergodi cognitio perfestaerit:: quando
nulla mors erit: summa tuncdĩ clarificatio : quia summagloria quae
interpra&iti darifica : quidam glorifica : au&eribus autem gloria
qua glorios homines dicuntur : ita est definita: gloria est frequens
dodi cfuma cum laudeat: si homo laudeatur cum fame creditur quomo

Expanded text:
est autem vita aeterna, inquit, ut cognoscant te solum verum Deuest autem vita aeterna, inquit, ut cognoscant te solum verum Deuet quem misisti Jesum ec idem tamen Pater, qui Filius; nec idem Filius, qui Pater; nec idem SpTrinitas unus est Deus. Si ergo eo modo te glorificat Filius sicut dedisti ei potestatem omnis carnis, et sic dedisti, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam, et, haec est vita aeterna, ut cognoscant te; sic te igitur Filius glorificat, ut omnibus quos dedisti ei, te cognitum faciat. Porro si cognitio Dei est vita aeterna, tanto magis vivere tendimus, quanto magis in hac cognitione proficimus. Non autem moriemur in vita aeterna: tunc ergo Dei cognitio perfecta erit, quando nulla mors erit. Summa tunc Dei clarificatio; quia summa gloria, quainterpretati sunt, clarifica; quidam, glorifica. A veteribus autem gloria, qua gloriosi homines dicuntur, ita est definita: Gloria est frequens de aliquo fama cum laude. At si homo laudatur cum famae creditur, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
tuum : ut filius tuus cdarific& te:Tam quam dicer& : resus¬
tame: ut in notescis toto orbe perme: Deinde magis magis¬
que pandens quomodo clarific& patrem filius. sicut de disti inquit
ei potestatem omnis carnis: ut omne quod dedisti ei d& eis uit
adernam: Omnem carnem dixit omnem hominem apẽti
totum significans: quemad modum rursus a paste superiore
significatus est homototus: ubi ait a postolus: Omnis anim
potestatibus sublimioribus subditasit: Quid enim dixit omnis
anima nisi omnis homo : & hoc autem quod potestas xp̃o a patre
data est Omnis carnis. secundum hominem intellegendum est
Nam secundum dm̃ omnia per ipsum fata sunt & in ipso condita sunt
omnia in caelo & interra: uisibilia. & in uisibilia: Sicutergo
de disti ei potestatem inquit omnis carnis: itate glorific& filius:
id est notumte faciat omni carni quam de disti ei: Sic enim
dedisti : ut omne quod dedistiei d& eis uitam qernam: Haec

Expanded text:
tuum ut Filius tuus clarificet te, tanquam diceret: Resuscituum ut Filius tuus clarificet te, tanquam diceret: Resuscita me, ut innotescas toti orbi per me. Deinde magis magisque pandens, quomodo clarificet Patrem Filius: Sicut dedisti, inquit, ei potestatem omnis carnis, ut omne, quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Omnem carnem, dixit omnem animam, a parte totum significans, quemadmodum rursus a parte superiore significatus est homo totus, ubi ait Apostolus: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit . Quid enim dixit omnis anima, nisi, omnis homo? Hoc autem, quod potestas Christo a Patre data est omnis carnis, secundum hominem intelligendum est; nam secundum Deum omnia per ipsum facta sunt, et in ipso condita sunt omnia in coelo et in terra, visibilia et invisibilia . Sicut ergo dedisti ei potestatem, inquit, omnis carnis, ita te glorificet Filius, id est, notum te faciat omni carni, quam dedisti ei. Sic enim dedisti, ut omne quod dedisti ei det eis vitam aeternam. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
tum dixit : Pater cdarifica filiumtuum sed ad didit &iam ut filius
tuus larific&te: Merito quaeritur quomodo patrem clarificaue¬
it filius : cum sempiterna claritas patris nec deminuta fuerit info¬
ma humana. Nec augeri potuerit in sua perfectione diuina sed in
se ipsadaritas patris necminui nec augeri potest: Apud homino
uitem procul dubio minor erat quando iniudea tantum modo di
notus erat: Nondum a solis ostu usque ad occasum : laudabant
pueri nomendñi : Hoc autem quia per euangelium xp̃i ftum
est ut perfilium pater in notescer& gentibus: profecto patren
darificauit & filius: Si autem tantum modo mostuus fuis s&
filius nec resur rexiss& proculdubio nec a patre carificatus essee
nec patrem clarificass& : Nunc autem resur restione darifica¬
tus a patre resur retionis suae prȩdicatione larificat patrẽ
Hoc quippe a perit ordo ipse uerborum: Clarifica inquit filiũ

Expanded text:
tum dixit, Pater, clarifica Filium tuum, sed addidit etiam, ut Filius tum dixit, Pater, clarifica Filium tuum, sed addidit etiam, ut Filius tuus clarificet te; merito quaeritur quomodo Patrem clarificaverit Filius, cum sempiterna claritas Patris nec diminuta fuerit in forma humana, nec augeri potuerit in sua perfectione divina. Sed in seipsa claritas Patris nec minui nec augeri potest; apud homines autem procul dubio minor erat, quando in Judaea tantummodo Deus notus erat : nondum a solis ortu usque ad occapueri nomen Domini . Hoc autem quia per Evangelium Christi factum est, ut per Filium Pater innotesceret gentibus, profecto Patrem clarificavit et Filium. Si autem tantummodo mortuus fuisset Filius, nec resurrexisset, procul dubio nec a Patre clarificatus esset, nec Patrem clarificasset. Nunc autem resurrectione clarificatus a Patre, resurrectionis suae praedicatione clarificet Patrem. Hoc quippe aperit ordo ipse verborum. Clarifica, inquit, Filium
Abbreviated transcription (Latin):
gritas humilitatis ẽ praemium: Sed hoc fastum est infor¬
onia serui: Informa uero dĩ semper fuit. semper erit clari¬
s immo non fuit quasi iam nonsit. nec erit quasi nondũ sit.
Sed sine initio sine fine semper est claritas: Quod ergo ait pater
uienit hora clarifica filium tuum: Sic intellegendum est.
tam quam dixerit: uenit hora seminande humilitatis frue
non differas claritatis: sed quid sibi uult quod sequitur. ut fili¬
ustuus clarific&te: Num quid &iam ds̃ pater humilitatem¬
peliulit carnis siue passionis. ex qua illum clarificari opostero
Quomodo igitur eum clarificaturus erat filius. cuius daritas sem¬
piterna: nec exforma humana. potuit uideriminor. nec in diui¬
na ruis& ãt̃uastnl & sedistam questionem in hunc sermo
lorificatum a patre filium secundum formam serui quam pater
suscitauit a mostuis & ad suam dexteram conlocauit Nes
ipsa indicat : Et nullus am̃bigit xp̃ranus: sed qñm nontan¬

Expanded text:
claritas humilitatis est praemium. Sed hoc totum factum est in forclaritas humilitatis est praemium. Sed hoc totum factum est in forma servi. In forma vero Dei semper fuit, semper erit claritas; imo non fuit, quasi jam non sit; nec erit, quasi nondum sed sine initio, sine fine semper est claritas. Quod ergo ait, Pater, venit hora, clarifica Filium tuum; sic intelligendum est, tanquam dixerit, Venit hora seminandae humilitatis, fructum non differas claritatis. Sed quid sibi vult quod sequitur, Ut Filius tuus clarificet te? Numquid etiam Deus Pater pertulit humilitatem carnis sive passionis, ex qua illum clarificari oporteret? Quomodo igitur eum clarificaturus erat Filius, cujus claritas sempiterna nec ex forma humana potuit videri minor, nec in divina posset esse amplior? Sed istam quaestionem in hunc sermolorificatum a Patre Filium secundum formam servi, quam Pater suscitavit a mortuis, et ad suam dexteram collocavit, res ipsa indicat, et nullus ambigit christianus. Sed quoniam non tan
Abbreviated transcription (Latin):
ordium Humilitas ergo eius incipit in sermone a postoli. ab eo
locaabiait: Sem& ipsum exinaniuit formam serui accipiens & perue¬
at us que ad mostem crucis: Claritas uero eius incipit ab eo loco ubi
propter quod & ds̃ eum ex altauit : & peruenit quod inglo¬
ria satẽ dĩ patris Nam & ipsum nomen. siinspiciantur codices
treo exqualingua epistolae apostosicae. trans latae sunt in la¬
inam : quodhiclegitur gloria. ibilegitur doxa: unde uerbum
diriuatiuum ẽ ingreco. ut dic&ur doxason. quod inter praes lati¬
dema Clarifica cumposs& &iam cdarifica dicere: quod tantun¬
dem uala
& ideo poss&r &iam in a postoli epistola ubi .ẽ. gloria : cla¬
ritas puni quodsi fier& tantundem ualer& : ut autem non recedatur
a uerborum sonis: quem ad modum aclaritate clarificatio : Sic
agloria glorificatio diriuatur: ut ergo mediator dĩ & homini
prius humiliatus ẽ passione : nom enim amortuis resurrexis¬
a& si mostuus non fuiss&: Humilitas. claritatis .ẽ. meritum

Expanded text:
ctione sumpsit exordium. Humilitas ergo ejus incipit in sermone Apostoli, ab eo loco ubi ait, Semetipsum exinanivit formam servi accipiens; et pervenit usque, ad mortem crucis. Claritas vero ejus incipit ab eo loco ubi ait, Propter quod et Deus exaltavit eum; et pervenit usque, in gloria est Dei Patris . Nam et ipsum nomen, si inspiciantur codices graeci, ex qua lingua Epistolae apostolicae translatae sunt in latinam, quod hic legitur gloria, ibi legitur δόξα: unde verbum derivatum est in graeco ut diceretur δόξασον, quod interpres latinus ait clarifica, cum posset etiam glorifica dicere, quod tantumdem valet. Et ideo posset etiam in Apostoli Epistola, ubi est gloria, claritas poni: quod si fieret tantumdem valeret. Ut autem non recedatur a verborum sonis, quemadmodum a claritate clarificatio, sic a gloria glorificatio derivatur. prius humiliatus est passione; non enim a mortuis resurrexisset, si mortuus non fuisset. Humilitas claritatis est meritum,
Abbreviated transcription (Latin):
damereatuitem sed simul deutroque procedit: quamuis hoo
filio pater dederit. Vt quem ad modum dese ita deillo quoquo
ħabeat uitam in sem& ipsodedit & filio habercuitam insem &ipso
sic eidedit uitam procedere deillo sicut & procedit & de ips

Expanded text:
dam creaturam, sed simul de utroque procedit. Quamvis hoc dam creaturam, sed simul de utroque procedit. Quamvis hoc Filio Pater dederit, ut quemadmodum de se, ita de illo quoque habeat vitam in semetipso, dedit et Filio habere vitam in semetipso, sic ei dedit vitam procedere de illo, sicut procedit et de ips
Abbreviated transcription (Latin):
Nis quem ammodum sol&s ad eum resene. & quo dipsius ẽ dequo &
ipsa e funde illud .ẽ. quod ait Mea do cirinanon .ẽ. mea sed eius
quimemisit : Igitur hic intellegitur eius dostrina quam tamen
dixit non suam sed patris: quanto magis illic intellegendus .ẽ
& deipso procedore sp̃s sc̃s ubisicait : Depatre procedit ut non di¬
cer& de menon procedit
A quo autem hab& filius ut sit ds̃ est
enimdedo ds Ab illo hab& utique ut &iam deillo procedat sp̃s sc̃s
o hab& patre : hic ut cumque &iam illud intollegitur : quant
bus qual es nossumus intellegipotest quur nondicatur natus
eum utique filius dicar&ur quod absur dissimum ẽ: filius quippo
allus ẽ duorum nisi patris & matris: ab sit autemut interdm̃
pacrea dm̃ filium talealiquid suspicemur: qui nec filius homi¬
mmsimul & expatre &exmatre procedit sed cum in matre
precedit & patremontunc procedit ex matre & cumin hac

Expanded text:
nisi quemadmodum solet ad eum referre, et quod ipsius est de quo et ipse est? Unde et illud est quod ait: Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit. Si igitur hic intelligitur ejus doctrina, quam tamen dixit non suam, sed Patris, quanto magis illic intelligendus est et de ipso procedere Spiritus sanctus, ubi sic ait: De Patre procedit, ut non diceret, de me non procedit. A quo autem habet Filius ut sit Deus est enim de Deo Deus ab illo habet utique, ut etiam de illo procedat Spiritus s, ab ipso habet Patre. Hic utcunque etiam illud intelligitur, quantum a talibus quales nos sumus, intelligi potest, cur non dicatur natus iceretur, amborum utique Filius diceretur; quod absurdissimum est. Filius quippe nullus est duorum nisi patris et matris. Absit autem, ut inter Deum Patrem et Deum Filium tale aliquid suspicemur. Quia nec filius hominum simul et ex patre et ex matre procedit; sed cum in matrem procedit ex patre, non tunc procedit ex matre, et cum in hanc
Abbreviated transcription (Latin):
conexuit passionem : Ab sit enim : ut sidera mori cogerent siderum
conditorem : Nonitaque xp̃m tempus ut moreretur impegit
sed tempus xp̃s quomore r&urelegit: Qui &iam tempus
quo de uirgine natus est cum patre constituit: de quosine tempo¬
re natus est secundum quam ueram sanamque dotrinam
&iam paulus a postolus. Cum autem uenit in quit plenitudo
temporis misit ds̃ filium suum: & ds̃perproph&am, Tempo¬
re ait acceptabili ex audiuite & indie salutis adiuuite: Etrur¬
sus apostolus  Eccenunc tempus acceptabile eccenunc dies
salutis : Dicat ergo pater uenit hora qui cumpatre disporuit omnes ho¬
ras tamquam dicens pater quam propter homines & apud homines
adme carificandum simul constituimus uenit hora : clarifica filiũ tuu
ut silius tuus clarific&te: Clarificatum apreflun non nulli
dit eum: sed si passione

Expanded text:
connexuit passionem. Absit enim, ut sidera mori cogerent siderum connexuit passionem. Absit enim, ut sidera mori cogerent siderum conditorem. Non itaque Christum tempus ut moreretur impegit, sed tempus Christus quo moreretur elegit, qui etiam tempus quo de Virgine natus est cum Patre constituit, de quo sine tempore natus est. Secundum quam veram sanamque doctrinam etiam Paulus apostolus: Cum autem venit, inquit, plenitudo temporis, misit Deus Filium suum ; et Deus per prophetam: Tempore, ait, acceptabili exaudivi te, et in die salutis adjuvi te ; et rursus Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Dicit ergo: Pater, venit hora, qui cum Patre disposuit omnes horas, tanquam dicens: Pater, quam propter homines et apud homines ad me clarificandum simul constituimus, venit hora: clarifica Filium tuum, ut et Filius tuus clarificet te. 3. Clarificatum a Patre Filium nonnulli idit eum . Sed si passione
Abbreviated transcription (Latin):
pit .⁊ Sic enim euangelista sequitur dicens: Haec loquutus est
ihs̃ : & subleuatis oculis incaelum dixit: Pateruenit hora : clarifica
filium tuum poterat dñsunigenitus & coa&ernus patriins
ma serui & exformaserui si hoc opus ess& orare silentio : sedita se
lum ad ipsos sermocinatio sed &iam proipsis ad patrem oratio disci¬
pulorum est aedificatio: & si illorum qui haec dista aderant audrt¬
ri profesto & nostra qui fueramus conscripta lesturi: qua propter
hoc quod ait. pater uenit hora clarifica filiumtuum: Ostendit
omne tempus & quid quando facer& uel fieri siner& ab illo esse disposi¬
tum quitem pore subditus non est: qm̃ quae futura fuerant per
singula tempora indĩ sapientia causas efficientes Habent inqua
nulla sunt tempora: Non ergo credatur haechora fato urguente
uenisse sed dõ potius ordinante: Nec ei si derea necessitas xp̃i

Expanded text:
epit. Sic enim Evangelista sequitur, dicens: Haec locutus est epit. Sic enim Evangelista sequitur, dicens: Haec locutus est Jesus, et sublevatis oculis in coelum dixit: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum. Poterat Dominus Unigenitus et coaeternus Patri in forma servi et ex forma servi, si hoc opus esset, orare silentio; sed ita se lum ad ipsos sermocinatio, sed etiam pro ipsis ad Patrem oratio, discipulorum est aedificatio. Et si illorum qui haec dicta aderant audituri, profecto et nostra qui fueramus conscripta lecturi. Quaproptehoc quod ait: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum, ostendit omne tempus, et quid quando faceret, vel fieri sineret, ab illo esse dispositum, qui tempori subditus non est, quoniam quae futura fuerant per singula tempora, in Dei sapientia causas efficientes habent, in qua nulla sunt tempora. Non ergo credatur haec hora fato urgente venisse, sed Deo potius ordinante, nec siderea necessitas Christi
Abbreviated transcription (Latin):
copter hanc in eumcredimus & speramus. & eius amore quantũdo
accendimur: hac pace in pressuris omnibus consolamur : hac a pres¬
suris omnibus liberamur: propter hanc omnem tribulationem fosti¬
ersustinemus ut in hac feliciter sineulla tribulatione regnemus
merito ad eam clausit uerba quae parum intellegentibus discipulis
erant pro uerbia intellesturis ea quando eis dediss& promissum sp̃m
uec nimirum futura fuerat hora illa quase promiserat noniam in pr¬
uerbiis loquuturum : sed palam depatre adnuntiaturum: Eadem
quippe ipsius uerba reuelante sp̃uscõ. intellegentibus iam non
rant futura prouerbia ⁊ Neque enim loquente in eorum
prouerbium: Cumergo dixiss& propter quid omnia sit loquũtura
in illo scilic& pacem haberent Inmundo habentes pressuram ex osta¬
tus que fuiss& ut fiderent qñm ipse uicit mundum eo quierat adillos
sermone finito. Deinde ad patrem uerba direxit & orare iamco¬

Expanded text:
propter hanc in eum credimus et speramus, et ejus amore quantum donat propter hanc in eum credimus et speramus, et ejus amore quantum donat accendimur: hac pace in pressuris omnibus consolamur, hac a pressuris omnibus liberamur: propter hanc omnem tribulationem fortiter sustinemus, ut in hac feliciter sine ulla tribulatione regnemus. Merito ad eam clausit verba, quae parum intelligentibus discipulis erant proverbia; intellecturis ea quando eis dedisset promissum Spirmque dixero vobis » . Haec nimirum futura fuerat illa hora, qua se promiserat non jam in proverbiis locuturum, sed palam de Patre annuntiaturum. Eadem quippe ipsius verba, revelante Spiritu sancto, intelligentibus jam non erant futura proverbia. Neque enim loquente in eorum proverbiin illo scilicet pacem haberent, in mundo habentes pressuram, exhortatusque fuisset ut confiderent, quia ipse vicit mundum; eo qui erat ad illos sermone finito, deinde ad Patrem verba direxit, et orare jam co
Abbreviated transcription (Latin):
nteista quaenunc sumus adiuuante dño trastaturi: Dixerat ihs̃. ha
locutussum uobis ut inme pacem habeatis : qua enon recentiora paulo
superius ab eo dicta : sed omnia debemus accipere siue quaecumq
illis locutus ẽ ex quo eos coepit habere discipulos. siueceste exquo
post caenam ex orsus est: Hunc ad mirabilem prolixũ que
sermonem̃ talem quippe comme morauit causam quureis sit locutus
tad eum finem restissime referantur uelomnia quae locutus este
uel eamaxime quae dixit iampro eis moriturus tam quam uerba
nouissima postea quam de conuiuio scõ ille qui eum fuerat tradi¬
irus egressus est : Hanc enimergo causam commendauit sermonis
sui : ut in illo pacem haberent : Propter quod totum agitur: quod
xp̃ianisumus: Haec enim paxfinem temporis non hab& & om¬
nispiae nostrae intentionis astionisque finis ipsa erit: propto
hanc sacramentis eius imbuimur: propterhano mirabilibus eius ope¬
ribus & sermonibus erudimur: propterhanc sp̃s eius pignus accepimus

Expanded text:
nte ista, quae nunc sumus, adjuvante Domino, tractaturi, dixerat Jesus: Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis: quae non recentiora paulo superius ab eo dicta, sed omnia debemus accipere, sive quaecunque illis locutus est, ex quo eos coepit habere discipulos, sive certe, ex quo post coenam exorsus est hunc admirabilem prolixumque sermonem. Talem quippe commemoravit causam, cur eis sit locutus, ut ad eum finem rectissime referantur, vel omnia quae locutus est eis, vel ea maxime quae dixit jam pro eis moriturus, tanquam verba novissima, posteaquam de convivio sancto ille, qui eum fuerat traditurus, egressus est. Hanc enim causam commendavit sesui, ut in illo pacem haberent, propter quod totum agitur quod christiani sumus. Haec enim pax finem temporis non habebit, sed omnis piae nostrae intentionis actionisque finis ipsa erit. Propter hanc Sacramentis ejus imbuimur, propter hanc mirabilibus ejus operibus et sermonibus erudimur, propter hanc Spiritus ejus pignus accepimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ante crediderant : in ea uero pressura quam post eius glorificationẽ
acceptoscõspupertulerunt : non eum rebi querunt: & quamuis
gerent deciuitate inciuitatem ab ipso non refugerunt: sed ut ha¬
bentes pressuram inmundo: In illo pacem tenerent: non ab ipso
refuge fuerunt : sed ipsum refugium potius habuerunt. Dat

Expanded text:
ante crediderant. In ea vero pressura quam post ejus glorificationem ante crediderant. In ea vero pressura quam post ejus glorificationem accepto Spiritu sancto pertulerunt, non eum reliquerunt: et quamvis fugerent de civitate in civitatem, ab ipso non refugerunt; sed ut habentes pressuram in mundo, in illo pacem tenerent, non ab ipso refugae fuerunt, sed ipsum potius refugium habuerunt. Dat
Abbreviated transcription (Latin):
in itium pressurae sed non eo modo perseueraturae: Quod enim
adiunxit & me solum relinquatis: non uult eos tales esse in consequen¬
te pressura quam posteius ascensionem inmundo fuerant habituri
trelinquant eum: sed ut in illo pacem habeant permanentes in eo
Non enim quando fon prehensus estitantum modo carnesua eius car¬
nem uerum &iamumente rolinquerunt fidem ad hoc pestin& quod
it Modo oreditis tecae uenitohora ut dispergamim in pr¬
pria: & mere linquitis Tam quam dicer& : tunc ita pertuebami¬
nin: uti&iain quodimodo cnedieis relinquatisoq: oeneruin enu
ud tum amides peraton oneno & suae pristiniaun fider tedita hixemim
mosteno: quanta apparuit onillo eledipa qui past ouis resurne foroo¬
nem cum illo seboei nesciens ui& quider contigarie marranso uss
inquit sperabamus quod ipse fuerat redempturus isrł: Ecce
modo eum relinquerant deserendo &iam ipsamfidem qua in eum

Expanded text:
initium pressurae, sed non eo modo perseveraturae. Quod enim initium pressurae, sed non eo modo perseveraturae. Quod enim adjunxit, et me solum relinquatis, non vult eos tales esse in consequenti pressura, quam post ejus ascensionem in mundo fuerant habituri, ut relinquant eum; sed ut in illo pacem habeant permanentes in eo. Non enim quando comprehensus est, tantummodo carne sua ejus carnem, verum etiam mente reliquerunt fidem. Ad hoc pertinet quod ait, Modo creditis? Ecce venit hora, ut dispergamini in propria, et me relinquatis: tanquam diceret, Tunc ita perturbabimini, ut etiam quod modo creditis, relinquatis. Venerunt enim ad tantam desperationem, et suae pristinae fidei, ut ita dixerim, mortem, quanta apparuit in illo Cleopha, qui post ejus resurrectionem cum illo se loqui nesciens, et quid ei contigerit narrans, Nos, inquit, sperabamus quod ipse fuerat redempturus Israel . Ecce quomodo eum reliquerant, deserendo etiam ipsam fidem qua in eum
Abbreviated transcription (Latin):
apudeum prtusi certeiluis acbesobris u Sireiudere autem cogit ionerlo¬
minuo e ideo nonopii habene ut eum quis interrogar& rugu
nonerat sed magnum paruolis erat qui ei dicebant in hoc credim
quia ado existi Multo autem maiuserat ad quod intellegendum eos
uolebat extendi & crescere ÷ Quod cum illi dixissent uerum que
dixissent adõ existi: Ait ille: Pater mecum est: nesicapitrafliun
cogita ron exisse ut putarent &iam recenina Demnde fermnone
istum magnum prolixum que condudens Haec inquit locutun sũ
obis ut in mepacem habeatis Inmundo pressuram habebito sog
fidite e go uicimundum illudinitium fuerat habitunt ista presune
Dequo superius ut eos ostender& paruulos quibus adhuc nonint die ani¬
bus & aliud proaliosentientibus pro uerbia quodam modo esse qu¬
cumque magna & diuina dixiss&: Aio modo creditis ecceuentt
hora &iam uenit : ut dispergamini unus quisque in propria : Eco

Expanded text:
apud eum proficeretur accessibus. Praevidere autem cogitationes hominum, et ideo non opus habere ut eum quis interrogaret, magnum Deo non erat, sed magnum parvulis erat qui ei dicebant, In hoc credimus quia a Deo existi. Multo autem majus erat, ad quod intelligendum eos volebat extendi et crescere, quod cum illi dixissent, verumque dixissent, a Deo existi, ait ille, Pater mecum est; ne sic a Patre Filium cogitarent exisse, ut putarent etiam recessisse. 3. Deinde sermonem istum magnum prolixumque concludens: Haec, inquit, locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis. In mundo pressuram habebitis; sed confidite, ego vici mundum. Illud initium fuerat habitura ista pressura, de quo superius ut eos ostenderet parvulos, quibus adhuc non intelligentibus et aliud pro alio sentientibus, proverbia quodammodo essent quaecumque magna et divina dixisset, ait, Modo creditis? Ecce venit hora, et jam venit, ut dispergamini unusquisque in propria. Ecce