comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imaginẽ in hoc loco intellig̾ent
filiũ. hominẽ uͦ non unaginẽ
s ad imaginẽ factũ dic̾ent: qͦs
go id est hõ. cum dr fieri adima¬
ginẽ. ñ quasi ad filiũ dicit᷑ fieri
alioqͥn non dic̾et ad imaginem

Expanded text:
imaginem in hoc loco intelligerent Filium; hominem vero non imaginem, sed ad imaginem factum dicerent, quos go, id est, homo, cum dicitur fieri ad imaginem, non quasi ad Filium dicitur fieri; alioquin non diceretur ad imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
e hui̾modi. q̃ apud̃ phylosophoᷤᷤ
dicunt᷑ indiuidua. uł particula¬
ria: iuxta quẽ modũ ñ possunt
dici tres ꝑsone differre numero.
Dicunt᷑ qͦq differre numero quȩ
in enumeratione siue cõputa¬
tione ñ sibi adiungunt᷑ s a se
inuicẽ discernunt᷑: ut cum de
aliquib reb loquentes dicimꝰ.
una. duȩ. tres. & scd̾m hc̃ modũ
forte dixit ioħes ypostases. id ÷¬

Expanded text:
philosophos dicuntur individua vel particularia, juxta quem modum non possunt dici tres personae differre numero. Dicuntur quoque differre numero, quae in enumeratione sive computatione non sibi adjunguntur, sed a se invicem discernuntur, ut cum de aliquibus rebus loquentes dicimus una, duae, tres; et secundum hunc modum forte dixit Joannes hypostases, id
Abbreviated transcription (Latin):
ma utit᷑ ad ostendendũ qͥ ita sit
Qd ibi magnũ dr. aliunde mag¬
nũ non ẽ. qͣm in eo qͦd uere est:
qr ibi magnitudo ipsa ueritas ẽ.
& ueritas ẽentia. Non gͦ ibi maiꝰ
ẽ: qͦd ueriꝰ non ẽ. Non aũ ueriꝰ
ẽ pat̾ & filius simul: ꝗͣ ꝑat̃ solꝰ

Expanded text:
ma ad ostendendum quod ita sit. Quod ibi magnum dicitur, aliunde magnum non est, quam eo quo vere est; quia ibi magnitudo ipsa veritas est, et veritas essentia; non ergo ibi majus est quod verius non est. Non autem verius est Pater et Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona ẽ una. & hec & illa st̃ duȩ.
& hec & illa & alia ft̃ tres. Con¬
uenientiꝰ tam̃ tres illȩ personȩ
ꝓpͥetatib tm̃ distingui dicunt᷑.
prietates in sequenti tͣctabitur.
Nc̃ uͦ ad inceptũ redeamꝰ. q̃ dicta
st̃ repetentes: ut sepiꝰ u̾sando
familiariꝰ innotescant. Quare

Expanded text:
illa sunt duae, et: Haec, et illa, et alia, sunt tres. Convenientius tamen tres illae personae proprietatibus tantum distingui dicuntur,e secundum proprietates in sequenti tractabitur. Nunc vero ad incoeptum redeamus, quae dicta sunt repetentes, ut saepius versando familiarius innotescant. 17.
Abbreviated transcription (Latin):
gula. Sic gͦ & ipsa tͥnitas non ẽ
maiꝰ aliqͥd quã unaquęq ibi ꝑ¬
sona: s tam magnũ ꝙͣ singula.
Non enĩ ibi maior est quȩ uerior
ñ ẽ: ubi ipsa ueritas ẽ magnity¬
do. Ecce modo conuenienti &
ratione catholica ostensũ ẽ. qͦmͦ
indifferens sit magnitudo triũ
ꝑsonarũ: quia nec una maior ẽ

Expanded text:
gula. Sic ergo et ipsa Trinitas non est majus aliquid quam una quaeque ibi persona, sed tam magnum quam singula; non enim ibi major est quae verior non est, ubi ipsa veritas est magnitudo. Ecce modo convenienti et ratione catholica ostensum est quomodo indifferens sit magnitudo trium personarum, quia nec una major est
Abbreviated transcription (Latin):
Sex milia necdũ nr̃i temporis
ĩplent᷑ annoꝵ. & quantas priꝰ
et̾nitates. qͣnta tempora. qͣntas
scłoꝵ origines fuisse arbitrandũ
ẽ. in quib angeli. throni. dña¬
runt d̃o absq tempoꝵ uicib

Expanded text:
Sex millia millium nostri temporis implentur annorum, et quantas prius aeternitates, quanta tempora, quantas saeculorum origines fuisse arbitrandum est in quibus angeli, throni, dorunt Deo absque temp
Abbreviated transcription (Latin):
alem scił angłicam naturã &
ante corporalẽ. scił materiã illã
iiii. elem̃toꝵ confusã. Illa enĩ
cũ tempore creata st̃ non ex tẽ¬
pore uł in tẽpore. sicut nec tẽp
in tẽpore creatũ ẽ: qr ñ fuit
ñ aug̃ in libro de triñ dicit

Expanded text:
 angelicam naturam, et ante corporalem, scilicet, materiam illam quatuor elementorum confusam. Illa enim cum tempore creata sunt, nec ex tempore, nec in tempore. Sicut nec tempus in tempore creatum est, quia non fuit Unde Aug., in lib. 5 de
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s substantialit̾ insit om̃ib reb
& corporaliũ sordiũ inqͥnationib
ñ contingat᷑. qͦd tam friuolũ ẽ.
ut nec responsione sit dignũ: eũ
etiã sp̃s creatꝰ sordib corporis
etiã leꝑsi uł qͣntũcũq polluti
inquinari ñ possit. Sol qͦq ra¬
dios sine sui pollutione effundit
suꝑ loca & corpora ñ solũ munda
s etiã immunda. ac sordib fe¬
tentia. quoꝵ contactu hoĩes ac
quedã alie res inficiunt᷑. soliᷤᷤ uͦ
radii ĩpolluti & incontaminati
ea contingentes existunt. Nongͥ
mirandũ si e̾entia diuina omni¬
no simplex & incontaminabilis
om̃ĩa replet loca. & om̃ib crea¬
turis e̾entialit̾ in est: nec tamen
ciiꝰꝗͣ rei sordib contaminet᷑ uel
contingat᷑. Uñ aug̃. in libro de
& tam̃ p̾dicant istũ uisibilem
sinceros seruare. Si gͦ uisibilia
munda uisibilib ĩmundis con-¬
tingi posst̃. & ñ inquinari: qͣnto
magis inuisibilis & incontami¬
g̃ de nat᷑a boni. Cũ in deo in quit

Expanded text:
antialiter insit omnibus rebus, et corporalium sordium inquinationibus non contingatur? Quod tam frivolum est, ut nec responsione sit dignum: cum etiam spiritus creatus sordibus corporis etiam leprosi, vel quantumcunque polluti inquinari non possit. Sol quoque radios sine sui pollutione effundit super loca et corpora non solum munda, sed etiam immunda ac sordibus fetida, quorum contactu homines, et quaedam aliae res inficiuntur; solis vero radii impolluti et incontaminati ea contingentes existunt. Non est igitur mirandum, si essentia divina omnino simplex et incommutabilis omnia replet loca et omnibus creaturis essentialiter inest; nec tamen cujusquam rei sordibus contaminetur vel contingatur.  tamen istum visibilem sinceros servare. Si ergo visimunda uisibilibus inmundis contingi possunt et non inquinari, quanto magis inuisibilis et incommu. de Natura boni: Cum in Deo, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
his modis dicit᷑ in scriptura
aliquid locale siue circũ scripti
dinis & latitudinis distantiã
facit in loco. ut corpꝰ. uł quia¬
a loco diffinit᷑ ac det̾minatur.
qr cũ sit alicubi. ñ ubiq inue¬
nit᷑. qͦd non solũ corpori. s etiã
om̃i creato sp̃ui congruit. De spũ
atus quodamm localis ẽ. qͦdãmͦ
ñ ẽ localis. Localis quidẽ dr. qr
diffinitione loci t̾minat᷑: q̃m
cũ alicubi localis p̃sens sit totꝰ.
alibi ñ inuenit᷑. Non autẽ ita
localis ẽ : ut dim̃sionẽ capiens
distantiã in loco faciat. Diuma
gͥ sola eentia omnino illocalis &
incircũ scriptibilis ẽ: que nͣ locis
mouet᷑ aliq̃ modo. scił uel det̾mi¬
natione finita uł dim̃sione susce-
creat᷑e: quȩ longe ẽ a creatore.
Unde aug̃ suꝑ genesim. Ds̃ inqͥt
omp̃s incõmutabili ȩt̾nitate. uo

Expanded text:
 modis dicitur in Scriptura aliquid locale sive circumscriptibdinis et latitudinis, distantiam facit in loco, ut corpus, vel quia loco diffinitur ac determinatur, quoniam cum sit alicubi, non ubique invenitur, quod non solum corpori, sed etiam omni atus quodammodo est localis, et quodammodo non est localis. Localis quidem dicitur, quia definitione loci terminatur, quoniam, cum alicubi praesens sit totus, alibi non invenitur. Non autem ita localis est, ut dimensionem capiens distantiam in loco faciat. Divina rgo sola essentia omnino illocalis et incircumscriptibilis est, quae nec locis movetur aliquo modo, scilicet vel determinatione finita, vel dimensione susceptcreaturae, quae longe est a Creatore. Unde August. super Genes.: Deus, inquit, omnipotens incommutabili aeternitate, vo
Abbreviated transcription (Latin):
Rueracit᷑ & ẽentialit̾ sit in oĩ
locõ & in om̃i tempore: ñ tamen
mouet᷑ ꝑ locũ uł ꝑ temporaͥ. nec
localis ẽ nec tẽporalis. Localis ñ ẽ
qr penitꝰ non circũscribit᷑ loco:
qr nec ita ẽ in uno loco qđ ñ sit
in alio. nec dim̃sionẽ habet sicut
corpꝰ cui scd̃m locũ assignatur
pͥncipiũ. mediũ. & finis. & ante
& retro. dextra & sinistra. sursũ
& iusũ. qͦd sui int̾positione facit
distantiã circũstantiũ. Qͥb mo

Expanded text:
veraciter et essentialiter sit in omni loco et in omni tempore, non tamen movetur per loca vel tempora, nec localis est, nec temporalis. Localis non est, quia penitus non circumscribitur loco, quia nec ita est in uno loco, quod non sit in alio, nec dimensionem habet sicut corpus, cui secundum locum assignatur, principium, medium et finis, ante et retro, dextera et sinistra, sursum et deorsum, quod sui interpositione facit distantiam circumstantium. Duo
Abbreviated transcription (Latin):
rꝰ. ysidorꝰ ait. Ds̃ simplex d̾r: siue
ñ amittendo qđ ht̃. seu qͦd ali¬
ud non ẽ ipse & aliud quod in
ipso ẽ. E cũ tante simplicitats
atq sinceritatis sit nat᷑a diui
sũmi boni simplicẽ dicimꝰ qr ẽ
pat̾ in ea solus aut filiꝰ solꝰ. aut¬
stentia ꝑsonarũ. sicut sabelliam
putauert̃: s ideo simplex dicit᷑
relatiue queq ꝑsona ad alterã¬
dr. nec ẽ ipsa. Nam utiq pat̃
nec tn ipse ẽ pat̃. In quo uͦ ad
semet ipsũ dr̃. non ad alterũ.
hoc est qͦd h̃t̃ : sicut ad semet¬
sit aliud hñs & aliud id qͦd h̃t:
sicut in cȩt̾is reb est. Non enĩ
habens liquorẽ liquor est: nec

Expanded text:
de Isidor. ait: Deus simplex dicitur, sive non admittendo quod habet, seu quod aliud non est ipse, et aliud quod in ipso est. Et cum tantae simplicitatis atque sinceritatis sit natura divisummi boni simplicem dicimus, quia est Pater in ea solus, aut Filiustentia personarum, sicut sabelliani putauerunt; sed ideo simplex dicitur relatiue queqdicitur, nec est ipsa. Nam utique Patenec tamen ipse est Pater. In quo vero ad semetipsum dicitur, non ad alterum, hoc est quod habet; sicut ad semetsit aliud habens, aliud quod habet sicut in caeteris rebus. Neque enim uas habens liquorem liquor est nec
Abbreviated transcription (Latin):
Iuiꝰ aũ eentiȩ simplicitas ae
sinceritas tanta ẽ. qđ ñ est in ea
aliqͥd qͦd non sit ipsa: s ide est
ex compositis ds qͥ uita ẽ subsi¬
stit. neq qui uirtꝰ ẽ ex infirmiᷤᷤ
continet᷑. nec qͥ lux ẽ ex obscu¬
ris coaptat᷑: nec qui sp̃s ẽ ex
disparib formalis ẽ. Totũ qđ
in eo est. unũ ẽ. Idem in eodem.
Non humano mͦ ex cõpositis ds
est. ut in eo aliud sit qͦd ab eo
constituta: s iuiuens ipsa per
libro de trinit̾ ait. Qͦ circa. hoc
uere unũ in qͦ nullus numerꝰ
Aug̃. qͦq in libro de fide ad pe¬
ibi sit sub̃a. alud qđ accidat
substantiȩ: s quicqͥd ibi intelli¬
gi potest. substantia ẽ. Uerũ
hec dici posst̾ facile & credi:
uideri aũ nisi puro cord̃ oĩo ñ
posst̃. Idẽ in libro .xu. de trinit̃.¬

Expanded text:
us autem essentiae simplicitas ac sinceritas tanta est, quod non est in ea aliquid quod non sit ipsa; sed idem esex compositis Deus, qui vita est, subsistit; neque qui virtus est, ex infirmis continetur; neque qui lux est, ex obscuris coaptatur; neque qui spiritus est, ex disparibus formalis est: totum quod in eo est, unum est. Idem i« Non humano modo ex compositis est Deus, ut in eo aliud sit quod ab eo constituta, sed vivens ipsa per lib. de Trin. ait: Quocirca hoc vere unum est, in quo nullus numerus, Aug. quoque in lib. de Fide et Syibi sit substantia, aliud quod accidat substantiae; sed quidquid ibi intelligi potest, substantia est. Verum haec dici possunt facile, et credi, videri autem nisi puro corde omnino non possunt. Idem in libro quint
Abbreviated transcription (Latin):
test inuenire qͥd sit: pie tñ caue¬
tire qđ ñ sit. Ecce si subtilit̾ atten¬
das. ex his atq p̃dictis aꝑit᷑ illa
p̃dicam̃ta artis dialeticȩ di na¬
ture minime conuenire: quȩ
nullis subiecta ẽ accidentib Qqđ¬
d̃s abusiue dr substantia .xxiii.¬
nde nec ꝓprie dr substantia
appellat᷑ e̾e̾ntia. ita ab eo qđ est
Noc enĩ de his reb recte intelli¬
git᷑: in quib subiectis st̃ ea quȩ
in aliquo subiecto ẽẽ dicuntur
sicut in corꝑore color aut forma.
Corpꝰ enĩ subsistit: & ideo sub̃a ẽ.
sistit ut substantia ꝓpͥe dici pos¬
sit. in est in eo aliquid tanquã
in subiecto. & non ẽ simplex.
Nefas est aũ dr̃e ut subsistat đs
De subsit bonitati suȩ. atq illa
bonitas ñ substantia sit s potiꝰ¬
substantie: neq ipse d̾s. sit boni¬
tas sua. s in illo sit tanquã in
subiecto. Uñ manifestũ ẽ dm
nomine usitatiori intelligatur

Expanded text:
nino invenire quid sit; pie tamen cavetire quod non sit. Ecce si subtiliter intendas, ex his atque praedictis aperitur illa praedicamenta artis dialecticae Dei naturae minime convenire, quae nullis subjecta est accidentibd abusive dicitur substantia. Unde nec proprie dicitur substantia,appellatur essentia, ita ab eo quod est  recte intelligitur, in quibus, ut subjectis, sunt ea quae in aliquo subjecto esse dicuntur; sicut in corpore color aut forma. Corpus enim subsistit; et ideo substantia est. sistit, ut substantia proprie dici possit, inest in eo aliquid tanquam in subjecto; et non est simplex. Nefas est autem dicere ut subsistat Deus et subsit bonitati suae; atque illa bonitas non substantia sit, vel potius essentia, neque ipse Deus sit bonitas sua, sed in illo sit, tanquam in subjecto. Unde manifestum est Deum nomine usitatiori intelligatur
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ det̾minent p̃missas autori¬
tates q̃ uident᷑ adu̾sari eis qui
dic̃t õs angłos mitti. Qui aũ
om̃s anglos mitti assert̃: p̃mis¬
sas autoritates danielis scił. &
dyonisii ita det̾minant. Di¬
cunt᷑ suꝑiora agmina đo as¬
sistere. & ab intimis ñ ꝗͣ rece¬
dere: ñ quin aliq̃n mittant᷑.
s qr rarissime ad ext̾iora ꝓde¬
unt. neq tc̃ ab intimis recedt.
s di p̃sentie & contẽplationi
semꝑ assistunt: qͦd etiã facum
qui frequent̃ mittunt᷑. Elii uͦ¬
dicunt tres ordines supremos
thronos. ita creatori assistere
qđ ad extiora ñ exeunt: infe¬
riores aũ tres ad extiora mitti:.
tres uͦ medios int̾ utͦsq consi¬
stere. non mͦ dignitate uł loco.
s etiã officio: qr p̃ceptũ diui¬
nũ a suꝑiorib accipiunt. &¬
deferunt ad inferiores: ideo q
cũ supremi mediis. & medii
imis. atq hi hõib preceptũ di
nuntient: merito om̃s angłoᷤ
nominari dicunt. E ob id
in ministeriũ. Uel ꝑ omnes.

Expanded text:
 determinent praedictas auctoritates quae videntur adversari, qui dicunt omnes angelos mitti. Qui autem omnes angelos mitti asserunt, praedictas auctoritates, Danielis scilicet et Dionysii, ita determinant. Dicuntur superiora agmina Deo assistere, et ab intimis nunquam recedere; non quin aliquando mittantur, sed quia rarissime ad exteriora prodeunt; neque tunc ab intimis recedunt, sed Dei praesentiae et contemplationi semper assistunt, quod etiam faciunt qui frequenter mittuntur. 6. dicunt tres ordines supremos,n et thronos, ita creatori assistere, quod ad exteriora non exeunt; inferiores autem tres ad exteriora mitti; tres vero medios inter utrosque consistere, non modo dignitate vel loco, sed etiam officio, quia praeceptum divinum a superioribus accipiunt, et deferunt ad inferiores. Ideoque cum supremi mediis, et medii imis, atque hi hominibus praeceptum Dei nuntiant, merito omnes angeli nominari debent. Et ob id in ministerium; et per omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ supͣ de hõis creatione
ꝓmisimꝰ effectui mancipare
atq ordine explanare nunc
suscipimꝰ. Ubi hec consideran¬
da uident᷑: scił quare creatꝰ sit
homo & qualit̾ institutꝰ. et

Expanded text:
 supra de hominis creatione praemisimus, effectui mancipare atque ordine explanare nunc suscipimus; ubi haec consideranda videntur, scilicet quare creatus sit homo, et qualiter institutus, et
Abbreviated transcription (Latin):
Unde dr. bñdicite lux & tene¬
brȩ dño. Ideo ꝙ sciendum est
tenebras diu̾sis modis accipi.
scił uel ꝓ lucis absentia qualit̾
supͣ accepit aug̃. uixta quã
acceptionẽ non st̃ aliqͥd. uł ꝓ
aere obscurato siue aeris ob¬
scura qualitate: & sc̃m hoc
aliqua res creata fuit. Ideo gͦ
dicit tenebras t̾c fuisse super
faciẽ abyssi: qr nondũ erat
lux. quȩ si eẽt suꝑesset & suꝑ¬
funderet᷑. s nondũ lucis gr̃a
opꝰ suũ d̾s uenustauerat. quȩ

Expanded text:
n. 30: Benedicite, lux et tenebrae, Domino. Ideoque sciendum est tenebras diversis modis accipi, scilicet vel pro lucis absentia, qualiter supra accepit Aug., juxta quam acceptionem non sunt aliquid; vel pro aere obscurato, sive aeris obscura qualitate, et secundum hoc aliquae res creatae sunt. Ideo ergo dicit tenebras tunc fuisse super faciem abyssi quia nondum erat lux; quae si esset, et superesset et superfunderetur; sed nondum lucis gratia opus su
Abbreviated transcription (Latin):
abyssũ dicens & tenebre abyssꝰ
erant suꝑ faciẽ abyssi: quia
confusa erat & cõmixta. specie
distincta carens. E adem etiã
mat̾ia informis dicta ẽ aqua
suꝑ quã ferebat᷑ sp̃s dñi. sicrit
suꝑfert᷑ fabricandis reb uo¬
luntas artificis: quia subiace¬
bat bone uoluntati creatoris
qͦd formandũ ꝑficiendum q
inchoauerat: qͥ sicut dñs & cre¬
ator preerat fluitanti. & con¬
fuse mat̾iȩ ut distingueret ꝑ
species uarias qͣn uellet et
sicut uellet. Rec ideo dicta ẽ
aqua: quia omnia q̃ in terra
nascunt᷑ suie animalia siue
arbores uł herbe & similla.
ab humore incipiunt formari
atq nutriri. His om̃ib uoca¬
bulis uocata ẽ illa informis
mat̾ia: ut res ignota notis
uocabulis insinuaret᷑ imꝑitio¬
rib. & non uno tantũ. Nam si
uno tm̃ significaret᷑ uocabu¬
lo: hoc ẽẽ putaret᷑ qͦd consue¬
uerass homines in illo uocabu¬
lo intellig̾e. Sub his gͦ nomi¬
nib significata ẽ materia illa

Expanded text:
abyssum, dicens: Et tenebrae erant super faciem abyssi, etc., quia confusa erat et commixta, specie distincta carens. Eadem etiam materia informis dicta est aqua super quam ferebatur Spiritus Domini, sicut superfertur fabricandis rebus voluntas artificis, quia subjacebat bonae voluntati Creatoris quod formandum perficiendumque inchoaverat; qui, sicut Dominus et conditor, praeerat fluitanti et confusae materiae, ut distingueret per species varias quando vellet, et sicut vellet. Haec ergo ideo dicta est aqua, quia omnia quae in terra nascuntur sive animalia, sive arbores, vel herbae et similia, ab humore incipiunt formari atque nutriri. His omnibus vocabulis vocata est illa informis materia, ut res ignota notis vocabulis insinuaretur imperitioribus, et non uno tantum; nam si uno tantum significaretur vocabulo, hoc esse putaretur quod consueverant homines in illo vocabulo intelligere. Sub his ergo nominibus signif
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ quȩ inde futͣe erat̃s ꝓpt̾
infirmitatẽ paruuloꝵ qͥ minꝰ
idonei st̃ inuisibilia cõp̃hen¬
dere. & tunc erant tenebre
id÷ lucis absentia. Non enim
tenebre aliqͥd sunt. s ipsa lu¬
cis absentia: sicut silentium
ñ ẽ aliqua res. s ubi sonꝰ ñ est
silentiũ dr: & nuditas non
aliqͣ res ẽ. s in corpore uͥ tegu¬
mentũ non ẽ nuditas dicit᷑.
sic̃ & inanitas ñ ẽ aliquid. s
& inanitas absentia corporis.
& non esse aliquid. lx.¬

Expanded text:
 quae inde futurae erant, propter infirmitatem parvulorum, qui minus idonei sunt invisibilia comprehendere: et tunc erant tenebrae, id est, lucis absentia. Non enim tenebrae aliquid sunt, sed ipsa lucis absentia; sicut silentium non aliqua res est, sed ubi sonus non est silentium dicitur. Et nuditas non aliqua res est, sed in corpore ubi tegumentum non est nuditas dicitur; sicut et inanitas non est aliquid, sed et inanitas absentia corporis. 4. r non esse aliquid,
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ sp̃s scs qui ꝓcedit ex deo. cũ
datus fuerit homini. accendit
eũ ad diligendũ dm & ꝓximũ:
& ipse dilectio ẽ. Non enĩ homo
ht̃ un diligat dm̃: nisi ex deo.
Ecce quomͦ dat᷑ ł mittitur nob
mendat explanans aꝑtius qͦmͦ
detur. in eodẽ libro. Dilectio
inqͥt di diffusa ẽ in cordib nr̃is
excellentiꝰ. Solũ est qͦd diuidit
Int̾ filios regni. & filios ꝑditi¬
onis. Dant᷑ & alia ꝑ sp̃m mu¬

Expanded text:
s sanctus, qui procedit ex Deo, cum datus fuerit homini, accendit eum ad diligendum Deum et proximum, et ipse dilectio est. Non enim habet homo unde diligat Deum, nisi ex Deo. Ecce quomodo datur vel mittitur nobmendat, explanans apertius quomodo detur in eodem libro. Dilectio, inquit, Dei diffusa est in cordibus nostris, excellentius: solum est quod dividit inter filios regni, et filios perditionis. Dantur et alia p
Abbreviated transcription (Latin):
derit corpꝰ ut ardeat: nichil
ei ꝓdest. Quantũ gͦ bonũ ẽ
sine qͦ ad eternã uitã neminẽ
tanta bona ꝑducunt: Ipsa uͦ
dilectio ł caritas nã unius rei

Expanded text:
ita ut ardeat, nihil ei prodest . Quantum ergo bonum est, sine quo ad aeternam vitam neminem tanta bona perducunt! Ipsa vero dilectio vel charitas nam unius rei
Abbreviated transcription (Latin):
possint. cũ nec pat̾ sit solus nec
separabiles enĩ sunt hȩ tres ꝑso¬
respondet aug̃. in eodẽ. Solum au
patrẽ dicimꝰ. non qr separatur
non st̃ pat̾. Solus enĩ pat̃. pat̃ ẽ
qͦd ñ dicit᷑ quia ipse sit solus.
dicit᷑ solus filiꝰ. filius ẽ: & solus

Expanded text:
possint, cum nec Pater sit solus, nec arabiles enim sunt hae tres respondet Aug. in eodem: Solum Deum Patrem dicimus, non quia separatur non sunt Pater; solus enim Pater, Pater est. Quod non dicitur quia ipse sit solus, dicitur: Solus Filius Filius est, vel solus
Abbreviated transcription (Latin):
D
narũ st̃ & ꝓprietates ꝑsonales
designant: ita etiã sunt & alia
nõia ꝑsonarũ. id est que ipsas ꝑ¬
sonas significant. & earũ ꝓpͥeta¬
tes denotant. & easdẽ quas &
nõia p̃dicta: ũn & relatiue di¬
cunt᷑. scił genitor. genitꝰ. u̾bum.
imago. Unde aug̾. in .u. libro de
nificat᷑ cum qr filiꝰ: ideo enĩ filiꝰ

Expanded text:
d narum sunt, et proprietates personales designant, ita etiam sunt et alia nomina personarum, id est, quae ipsas personas significant, et earum proprietates denotant, et easdem quas et nomina praedicta: unde et relative dicuntur, scilicet, genitor, genitus, verbum, imago. Unde Aug., in lib. 5, de nificari cu
Abbreviated transcription (Latin):
aliq̃n tam̃ ꝓ relatiuis id est ꝓ
ꝑsonis s ñ relatiue accipiunt᷑
ut cũ dicit᷑. d̾s genuit dm. alt̾m
ꝓ patre alterũ ꝓ filio ponimus.
similit̾ cum dr. ds de deo. lum̃
de lumine. In aliis qͦq locutio¬
nib sepe repetunt᷑ nomina e̾en¬
tiȩ ad significationẽ ꝑsonarũ
intelligit᷑ cũ dicit᷑ d̾s de do. lum̃
de lumine: & huiꝰmodi. Unde
aug̾ querens qͣmͦ huiꝰmodi di¬
cant᷑. in .xͦi. libro de trin̾. ait.
Quom᷑ ds de deo. lum̃ de lumine
dicit᷑  Non enĩ simul ambo. d̾s
de deo: s solus filiꝰ de dõ. scilic&
patre: nec ambo simul lumen
E est sciendũ qd scdm nomina

Expanded text:
n pro relativis, id est, pro personis, sed non relative, accipiuntur; ut cum dicitur: Deus genuit Deum, alterum pro Patre, alterum pro Filio ponimus. Similiter cum dicitur: Deus de Deo, lumen de lumine. In aliis quoque locutionibus saepe reperiuntur nomina essentiae ad significationem personarum intelligitur, cum dicitur: Deus de Deo, et hujusmodi. Unde August., quaerens quomodo hujusmodi dicantur, in lib. 6 de Trin., c. 2, ait: Quomodo de Deo lumen de lumine dicitur? Non enim simul ambo Deus de Deo, sed solus Filius de Deo, scilicet, Patre, nec ambo simul lumen Et est sciendum quod secundum nomina
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ distant neq secedunt a pat̾¬
nali ypostasi. Ecce hic hs̃ distin¬
ctas tres illas ꝓpͥetates: q̃ supra
diu̾sis significate st̃ modis uel
easde ꝓͥetates notantia. scił. geni¬

Expanded text:
n distant neque secedunt a paternali hypostasi. Ecce hic habes distinctas tres illas proprietates, quae supra diversis significatae sunt modis. easde
Abbreviated transcription (Latin):
de filio. qr huiꝰ modi noĩa. diu̾¬
sis ꝑsonis conuenire ñ posst̃.
Qd aug̾. lic& obscure: in eodẽ
libro ita dicit. Hoc solũ de eis
dici ñ potest illud de illo. qͦd
simul ambo ñ st̃: id÷ illo solo
nomine ñ possumꝰ uti ad osten¬
dendũ unũ de uno qͦd simul
ambob ñ conuenit: sicut u̾bũ
de u̾bo dici ñ potest. quia non
simul ambo u̾bũ. nec imago de
imagine nec filiꝰ de filio. qr non
simul ambo filiꝰ uł imago. Ee
sicut nõia substantiȩ aliq̃n in-¬
telligentiã ꝑsonarũ distincte
faciunt: ita etiã interdũ totiꝰ
tͥnitatis simul. Unde aug̃. in
eodẽ libro ait. In pat̾s nomine
ipse ꝑat̾ ꝑ se ꝓnuntiat᷑: in dei

Expanded text:
o, quia hujusmodi nomina diversis personis convenire non possent. Quod Aug., licet obscure, in eodem lib. ita dicit: Hoc solum de eis dici non potest illud de illo, quod simul ambo non sunt, id est, illo solo nomine non possumus uti ad ostendendum unum de uno, quod simul ambobus non convenit; sicut Verbum de Verbo dici non potest, quia non simul ambo Verbum; nec imago de imagine, nec Filius de Filio, quia non simul ambo Filius vel imago. Et sicut nomina substantiae aliquando intelligentiam personarum distincte faciunt, ita etiam interdum totius Trinitatis simul. Unde Aug., in eodem libro, ait: In Patris nomine, ipse Pater per se pronuntiatur; in Dei
Abbreviated transcription (Latin):
det̾minatiuas ꝓprietates. Cara¬
ctheristica uͦ. id÷ det̾minatiua
st̃. ypostaseon & ñ nature: & enĩ
ypostases det̾minant. Itẽ. Esse
quidẽ intẽporalit̾ & ȩt̾nalit̾ dici¬
mus diuinã u̾bi ypostasim. simpli¬
cẽ. omnia habentẽ que ht pater.
ut eiꝰ omousion. id÷ consubstan¬
tialẽ: natiuitatis modo & habi¬
tudine a pat̾nali ypostasi diffe¬
rentẽ: nunꝗͣ uͦ a pat̾nali yposta¬
si secedentẽ. Ide aꝑtiꝰ expͥmens
ꝑsonales ꝓprietates: in eodẽ ait¬
Differentiã ypostaseon. id÷ ꝑsona¬
nali. & filiali & ꝓcessibili reco¬
gnoscimꝰ: insecessibiles aũ ypo¬
stases ipsas & indistabiles min¬
cẽ. & unitas quidẽ indiuisibilit̾.
sas aũ indistant̃. Eenĩ singła

Expanded text:
erminativas proprietates. Characteristica vero, id est, determinativa sunt hypostaseon, et non naturae; etenim hypostases determinant. Item esse quidem intemporaliter et aeternaliter dicimus divinam Verbi hypostasim, simplicem, omnia habentem quae habet Pater, ut ejus homousion, id est, consubstantialem; nativitatem modo et habitudine a paternali hypostasi differentem, nunquam vero a paternali hypostasi secedentem. Idem apertius exprimens personales proprietates, in eodem liDifferentiam hypostaseon, id est, personarnali, et filiali et processibili recognoscimus. Insecessibiles autem ipsas hypostases et indistabiles invicem et unitas quidem inconfusibiliter; sas autem indistanter.
Abbreviated transcription (Latin):
ic querit᷑. cum dr ds de do
lum̃ de lumine & huiꝰmodi.
utrũ dicant᷑ scm substantiã:
nã scdm relationẽ constat ista
tur: simul ambo. scił pat̃ & filiͦ
posst̾ dici ds de deo. lum̃ de
lumine. scdm p̾dictã rationẽ.¬

Expanded text:
itur Deus de Deo, lumen de lumine, et hujusmodi, utrum dicantur secundum substantiam; nam secundum relationem constat ista tur simul ambo, scilicet Pater et Filius, possunt dici Deus de Deo, lumen de lumine, secundum praedictam re
Abbreviated transcription (Latin):
imago: & qd eo dicit᷑ u̾bũ siue
imago qͦ filius. id÷ eadẽ ꝓpͥeta¬
te siue notione dicit᷑ uerbũ &
imago qua filiꝰ: s ñ eo quo u̾¬
bum dr sapientia. uł ee̾ntia:
qr non notione qua dr u̾bum
dicit᷑ sap̃ia. Nam sap̃ia dicit᷑
scdm ẽentiam: ñ scđm relationẽ.

Expanded text:
imago; et quod eo dicitur Verbum sive imago quo Filius, id est, eadem proprietate sive notione dicitur Verbum et imago qua Filius; sed non eo quo Verbum, dicitur Sapientia vel essentia, quia non notione qua dicitur Verbum, dicitur Sapientia. Nam Sapientia dicitur secundum essentiam, non secundum relationem.
Abbreviated transcription (Latin):
mala st̃. Omnia gͥ hominis oꝑa
scđm intentionẽ & causã uidi¬
cant᷑ bona ł mala: exceptis his
que ꝑ se mala st̃. ĩ÷ que sine
p̃uaricatione fieri nequeunt.¬
hr̃e bonã causã. Qui enĩ alie¬
na furat᷑ uit pauꝑib tͥbuat.
ñ ꝓ bono ut auunt furat᷑: non
enĩ bonũ ẽ aliena pauperib
dare. Qui enĩ de rapina sacri
nẽpe deo ẽ impioꝵ oblatio. Ita
etiã hominẽ ꝑ adulterrũ a mor¬

Expanded text:
mala sunt. Omnia ergo hominis opera secundum intentionem et causam judicantur bona vel mala, exceptis his quae per se mala sunt, id est, quae sine praevaricatione fieri nequeunt.habere bonam causam. Qui enim aliena furatur ut pauperibus tribuat, non pro bono, ut aiunt, furatur. Non enim bonum est aliena pauperibus erogare. Qui enim de rapina sacrifnempe Deo est impiorum oblatio. Ita etiam et hominem per adulterium a mor
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ &si bonã habeant causa. t̾ñ
peccata st̾. ut supͣ positũ ẽ.
Ex q̃ consequi uidetur qđ non
semꝑ ex fine uidicat᷑ uoluntaᷤ
sine actio mala. sic̃ in illis quȩ
ꝑ se peccata st̃: illa enĩ cũ quis
gesserit ꝓ aliqua bona causa
bonũ uidetur hr̃e finẽ: nec ex
fine uoluntas ẽ mala nec ex
uoluntate actio fit mala: s ex
actione uoluntas fit pͣtia. In
qͥb aliqui ponuñ actũ iudeoꝵ
qͥ erucifigendo xp̃m arbit᷑ban¬
tur obsequiũ se p̃stare ̃o: quia
bonũ finẽ dicut̃ eos sibi posuisse.
scił ci obsequiũ: & tam̃ uolun.¬
tatẽ eoꝵ & actionẽ ꝑuersã fore
asserunt. De bonis aũ nulla fit
exceptio. in p̾missis u̾ibis aug.
quin oĩs uoluntas bona ex fine
mala ẽ. nec oĩs mala actio ex
fine & uoluntate mala ẽ: & oĩs
que h̃t malã causã mala ẽ. s
ñ omnis quȩ bt̃ bonã causam
bona ẽ. Ideo q cũ ex affectu d̃t

Expanded text:
qui etsi bonam habeant causam, tamen qui etsi bonam habeant causam, tamen peccata sunt, ut supra positum est. Ex quo consequi videtur quia non semper ex fine judicatur voluntas sive actio mala, sicut in illis quae per se peccata sunt. Illa enim cum quis gesserit pro aliqua bona causa, bonum videtur habere finem; nec ex fine voluntas est mala, nec ex voluntate actio fit mala, sed ex actione voluntas fit prava. In quibus aliqui ponunt actum Judaeorum, qui crucifigendo Christum arbitrabantur se obsequium praestare Deo, quia bonum finem dicunt eos sibi posuisse, scilicet Dei obsequium; et tamen voluntatem eorum et actionem perversam fore asserunt. De bonis autem nulla fit exceptio in praemissis verbis August. quin omnis voluntas bona ex fine mala est, nec omnis mala actio ex fine et voluntate mala est; et omnis quae habet malam causam mala est, sed non omnis quae bonam causam habet bona est. Ideoque cum ex
Abbreviated transcription (Latin):
causis nec ipsa mala ẽẽ rudicen¬
tur : At iusticia merito punit
eũ qͥ dicit se subtraxisse suꝑ.¬
flua diuiti ut p̃beret paupi.
& falsariũ qui alienũ corru¬
ꝑit testam̃tũ. ut is e̾ẽt heres
qui fac̾et elemosinas largas.
ñ ille qui nullas. & eũ qui se
fecisse adulteriũ ostendit ut
ꝑ illã eũ qua fecit hominem
de morte liberaret. S ddieit
aliqͥs. Ergo equandꝰ est fur
quilibet. furi qͥ uoluntate
misedie furat᷑. Qͥs hoc dix̾it:
S hoꝵ duoꝵ ñ ideo quisꝗͣ est
bonus: qr peior ẽ unꝰ. Peior ẽ
enĩ qui ꝯcupiscendo: ꝗͣ qui
miserando furat᷑. S si furtũ
om̃e pecc̃m ẽ: ab omni furto
abstinendũ ẽ. Qs enĩ dicat
ẽe peccandũ: etiãsi aliud sit
grauiꝰ. aliud̃ leuiꝰ pecc̃m: Nc̃
aũ querimꝰ quis actꝰ pecẽm sit
Intende lector ꝓpositis u̾bis to¬
ta m̃tis ꝯsideratione. que ñ
inutilẽ hñt exercitationẽ: &
dinosces qͥs actus sit peccatũ.
tantũ: quia st̃ ñnulli actus

Expanded text:
causis, nec ipsa mala esse judicentur? At justitia merito punit eum qui dicit se subtraxisse superflua diviti, ut praeberet pauperi; et falsarium qui alienum corrumpit testamentum, ut is esset haeres qui faceret eleemosynas largas, non ille qui nullas; et eum qui se fecisse adulterium ostendit, ut per illam cum qua fecit, hominem de morte liberaret. Sed dicet aliquis: Ergo aequandus est fur cuilibet furi qui voluntate misericordiae furatur? Quis hoc dixerit? Sed horum duorum non ideo quisquam est bonus, quia pejor est unus. Pejor enim est qui concupiscendo, quam qui miserando furatur. Sed si furtum omne peccatum est ab omni furto abstinendum est. Quis enim dicat esse peccandum, etiamsi aliud sit gravius, aliud levius peccatum? Nunc autem quaerimus quis actus peccatum sit  lector, propositis verbis tota mentis consideratione, quae non inutilem habent exercitationem; et dignosces quis actus sit peccatum, tantum, quia sunt nonnulli actus
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃a. nullo quasi bono fine.
nulla quasi bona intentione
sunt facienda. Non enĩ simpli
cit̾ dixit bono fine & bona
intentione. s addidit quasi
& uelut: qr talia ñ fiunt bo¬
no fine & bona intentione: s
& fine qͥ putat᷑ bonus. s ñ est.
Nee ideo excepit aug̾ ista ut¬

Expanded text:
entu nullo quasi bono fine, nulla velut bona intentione sunt facciter dixit bono fine et bona intentione, sed addidit quasi et velut; quia talia non fiunt bono fine et bona intentione, sed et fine qui putatur bonus, sed non est. Nec ideo
Abbreviated transcription (Latin):
hibuit mala. uł consuluit opti¬
ma. qđ uellet ab om̃ib bona
que p̃cepit fieri. uł mala quȩ
ꝓhibuit uitari: si enĩ uellet fi¬
erent utiq. qr in nullo potest
ab hoĩe suꝑari uł impediri eiꝰ
uoluntas: s ut iusticiã suam
hõib ostenderet. & mali e̾ent
in excusabiles: deniq ut boni
ex obedientia głam. mali ex
inobedientia. penã sortirent᷑:
sicut utrisq p̃parauit ab et̾no.¬

Expanded text:
hibuit mala, vel consuluit optima, quod vellet ab omnibus bona quae praecepit fieri, vel mala quae prohibuit vitari si enim velleto potest ab homine superari vel impediri ejus voluntas, sed ut justitiam suam hominibus ostenderet, et mali essent inexcusabiles; denique ut boni ex obedientia gloriam, mali ex inobedientia poenam sortirentur, sicut utrisque ab aeterno
Abbreviated transcription (Latin):
buit. a qͥbusdã uoluit fieri uł
uitari. s ñ ab om̃ib. & quȩdã
ꝑsonalit̾ p̃cepit & in ueteri &
in noua lege quȩ ab eis quib
p̃cepit fieri noluit. ut abrahȩ
de ĩmolatione filii: & in eugłio
qͥbusdã euratis. quib p̃cepit

Expanded text:
 voluit fieri vel vitari, sed non ab omnibus; et quaedam personaliter praecepit, et in veteri, et in nova lege, quae ab eis quibus praecepit fieri noluit; ut Abrahae de immolatione filii, et in Evangelio quibusdam curatis quibus praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est tam̃ diu̾sa substantia: quia
hoc non scd̾m substantiã dr. sed
sccđm relatiuũ: qͦd tam̃ relatiuũ
ñ ẽ accidens. qi ñ ẽ mutabile.
Ec̾ce diu̾sum ẽẽ dicit. esse patrẽ
& ẽẽ filiũ: qđ iuxta rationem p̃¬
dictã accipi oportet: quia scilica
alia notio ẽ qua est pat̃. alia qua
ẽ filiꝰ. Non enĩ scd̃m e̾e̾ntiã pater

Expanded text:
quia non hoc secundum substantiam dicitur, sed secundum relativum; quod tamen relativum non est accidens, quia non est mutabile. Ecce diversum esse dicit esse Patrem et esse Filium, quod juxta rationem praedictam accipi oportet, quia scilicet alia notio est qua est Pater, alia qua est Filius. Non enim secundum essentiam Pater
Abbreviated transcription (Latin):
ret̾ea queri solet. cum supra
dictũ sit qr aliud est dicere
ingenitũ aliud ꝑatrẽ. & qđ
diu̾sũ sit genitꝰ & ingenitus:
utrũ similit̃ diu̾sum sit eẽ patrẽ

Expanded text:
rea quaeri solet, cum supra dictum sit quia aliud est dicere ingenitum, aliud Patrem, et quod diversum sit genitus et ingenitus, utrum similiter diversum sit esse Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ quȩ fit in ꝯcupiscentia
carnis: uidet᷑ nat᷑a carnis ma¬
gis ac magis corrũpi. & magis
corrupta uidet᷑ caro ꝓlis qͣm pa¬
rentis. qr de carne pollutionẽ
quã habuit a ꝯceꝑtu retinenti
trahit᷑ polluta. & in ꝯcupiscĩa
ꝯcipit᷑ ũn & polluit᷑ & ita ex
in ꝓle. ꝗͣ fuerit in parente. Nd
qͦd illi dicunt. qr licet caro ꝓlis
ex carne feda seminetͣ. & in ꝯeu
ꝓlis & ideo magis corrupta. qͣ
nat᷑a magis in posteriorib cor¬
rupta trahat᷑. neq ex ipsa ma¬
gis corrupta. anima magis infis

Expanded text:
filiorum, quae fit concupiscentia carnis, videtur natura carnis magis ac magis corrumpi; et magis corrupta videtur caro prolis quam parentis, quia carne pollutionem quam habuit a conceptu retinente, trahitur polluta, et in concupiscentia concipitur, unde et polluitur; et ita ex in prole quam fuerit in parente. Ad quod illi dicunt quia licet caro prolis ex carne foeda seminetur, et in coprolis, et ideo magis corrupta quam natura magis in posterioribus corrupta trahatur, neque ex ipsa magis corrupta anima amplius infi
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑ẽ in naturã eandẽ nati¬
uitate subsistit filiꝰ: & ex uir¬
tute nat᷑ȩ in naturã eandẽ
ꝓcessione subsistit sp̃s sc̃s. Expo¬
u̾ba eiꝰdẽ. Qd ita intelligi po¬
test. Ex patre qui ẽ uirtꝰ in¬
genita naturã quã ht̃. eandẽ
filiꝰ natiuitate .i. nascendo. &

Expanded text:
e in naturam eamdem nativitate subsistit Filius; et ex virtute naturae in naturam eamdem processione subsistit Spiritus saba Hilarii. Quod ita intelligi potest: Ex Patre qui est virtus ingenita, naturam quam habet eamdem Filius nativitate, id est, nascendo, et
Abbreviated transcription (Latin):
latio ñ apparet in hoc noĩe
apparet aũ. cũ dicit᷑ donũ di
Donũ ẽ enĩ patris & filii: quia
a patre ꝓcedit & a filio. Ecce
his u̾bis aꝑte ostendit᷑ eadẽ
relatione dici sp̃m scm̃ & do¬

Expanded text:
paret in hoc nomine. Apparet autem cum dicitur donum Dei, donum est enim Patris et Filii, quia et a Patre procedit, et a Filio. Ecce his verbis aperte ostenditur eadem relatione dici Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitas inqͥt cdi: ñ potest ñ eã
de qͣ ꝓfecta ẽ tenere naturã.
Non eñ aliud ꝗͣ d̾s subsistit:
qđ ñ aliunde ꝙͣ ex do subsistit.
endũ sit illud. de patre genatio
p̃stat ẽentiã filio. & de utroq
ꝓcessio. p̃stat ee̾ntiã sp̃ui sc̃o:
ñ quia ille eentia sit filiꝰ. & iste

Expanded text:
n eam de qua profecta est, tenere naturam. Non enim aliud quam Deus subsistit, quod non aliunde quam de Deo subsistit. ntelligendum sit illud: De Patre generatio praestat essentiam Filio, et de utroque processio praestat essentiam Spiritui sancto. Non quia ille essentia sit Filius, et iste
Abbreviated transcription (Latin):
ait in .xii. libro de trinit̾. his
nominib relatuia eoꝵ osten¬
duntͣ ñ e̾entia: unde post
plemꝰ agemꝰ. Resp̃. Ad quod
breuit respondentes dicimus
quia nec filiꝰ natiuitate ẽen¬
cessione e̾e̾ntia ẽ. s tm̃ donũ.

Expanded text:
ait Aug., in lib. 7 de Trin., his nominibus relativa eorum ostenduntur, non essentia; unde post plenius agemus. Ad quod breviter respondentes, dicimus quia nec Filius nativitate essencessione essentia est, sed donum
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ sp̃s sc̃s eo qͦ dat᷑ habeat
ñ tm̃ ut donũ sit: s omnino
ut sit. Qđ si ñ ẽ nisi quia dat᷑.
sicut filiꝰ nascendo ht̃ non tm
ut sit filiꝰ qͦd relatiue dicitur.
s omnino ut sit ipsa sub̃a.
cum ñ priꝰ daret᷑ quã ẽẽt cui
daret᷑: Non gͦ eo quo datur
s ꝓcedendo ht̃ ut sit donũ &
qͦ datꝰ ẽ s nascendo accepit. ñ
t̃m ut sit filiꝰ. s ut sit essentia.
Uñ aug̾̃ in xuͦ. libro de trinit᷑.
ait. Sicut filio prestat eentiã
sine initio tẽporis. sine mutabi¬
litate nat᷑ȩ. de patre gen̾atio:
ita spũi scõ prestat eentia sine
ullo initio tẽporis sine ulla
mutabilitate nat᷑ȩ de utroq

Expanded text:
tus sanctus eo quod datur, habeat non tantum ut donum sit, sed omnino ut sit. Quod si non nisi quia datur,sicut Filius nascendo habet non tantum ut sit Filius, quod relative dicitur, sed omnino ut sit ipsa substancum non prius daretur quam esset cui daretur? Non ergo eo quod datur, sed procedendo, habet ut sit donum,  sed nascendo accepit non tantum ut sit Filius, sed ut essentia. Unde Aug. in lib. 15 de Trin., cap. 26, ait: Sicut Filio praestat essentiam sine initio temporis, sine mutabilitate naturae, de Patre generatio, ita Spiritui sancto praestat essentiam sine ullo initio temporis, sine ulla mutabilitate naturae, de utroque
Abbreviated transcription (Latin):
filio. uła filio patri. s quia ab
et̾no ꝓcessit donabilis. Queritͣ᷑
cui donabił. S querit᷑ cui do¬
nabilis. utrũ patri & filio. an
tantũ nob̃ qͥ nondũ eramꝰ. Si
aũ ñ erat donabił ꝑat̾ & filio
s t̾m nob̾. & ex eo donũ erat
quia sic donabilis ꝓcedebat :

Expanded text:
Filio, vel a Filio Patri, sed quia ab aeterno processit donabilis. 5. Quaeritur cui donabilis. Sed quaeritur cui donabilis; utrum Patri et Filio, an tantum nobis qui nondum eramus. Si autem non erat donabilis Patri et Filio, sed tantum nobis, et ex eo donum erat, quia sic donabilis procedebat,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt cui daret᷑. Alit̾ enĩ intelli¬
git᷑ cũ dicit᷑ donũ: alit̾ cũ dr
donatũ. Nã donũ potest esse
etiã ante ꝗͣ detͣ: donatũ autẽ
nisi datũ fuerit. nullomͦ dici
potest. Sempit̾ne gͦ sp̃s donũ ẽ:¬

Expanded text:
et cui donaretur. Aliter enim intelligitur cum dicitur donum, aliter cum dicitur donatum; nam donum potest esse etiam antequam detur, donatum autem, nisi datum fuerit nullo modo dici potest. Sempiterne ergo Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
& ideo donabilis: s alit̾ donabi¬
lis ꝗͣ filiꝰ. Nã & alit̃ datꝰ. & alit̃
ꝓcessit ꝙͣ filiꝰ. Filii enĩ ꝓcessio
ineffabilis ẽ. Qđ sic̃ filiꝰ nascen¬
do accepit. ñ tantũ ut eet filiꝰ. s

Expanded text:
eo donabilis est; sed aliter donabilis quam Filius; nam et aliter datur, et aliter processit quam Filius. Filii enim processio ineffabilis est. 6. Quod sicut Filius nascendo accepit non tantum ut esset Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
guinẽ ẽdunt᷑ ab extͣmo lib̾ati suppli¬
cio. ñ tam̃ in illa uita meruert
ad paradysũ reuocari: sic & caro
pecẽi etiã remissis peccatis si hom
ea uiste uix̾it ñ ꝯtinuo meretur
eã mortẽ ñ ꝑpeti quã contͣxit
a ꝓpagine pecẽi. Qͦm pecc̃a partu

Expanded text:
i supplicio, non tamen in illa vita meruerunt ad paradisum revocari; sic et caro peccati, etiam remissis peccatis, si homo in ea juste vixerit, non continuo meretur eam mortem non perpeti, quam traxit de propagine peccati. 9. Quod peccata par
Abbreviated transcription (Latin):
prudentiã. quia sibi ñ ꝓuidit:
neq temꝑantiã. qr aliena appe¬
tiuit: nec fortitudinẽ. quia
praue suggestioni cessit. Quib
respondentes dicimꝰ eũ quidẽ
ñ tc̃ habuisse has uirtutes q̃n
peccauit. s ante: & tc̃ amisisse.
omelia. Adam ꝑdita caritate.
malus inuentꝰ est. Itẽ. Prin¬
ceps uicioꝵ dñ uicit adam
de limo t̾rȩ ad imaginẽ di fa¬
ctũ. pudicitia armatũ. tẽꝑan¬

Expanded text:
entiam, quia sibi non providit; nec temperantiam, quia aliena appetiit; nec fortitudinem, quia prave suggestioni cessit. Quibus respondentes, dicimus eum quidem non tunc habuisse has virtutes quando peccavit, sed ante, et tunc amisisse. homilia: Adam perdita charitate malus inventus est. Item princeps vitiorum, dum vicit Adam de limo terrae ad imaginem Dei factum, pudicitia armatum
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝑ gr̃am: quã fuerat si non
peccasset acceptura ꝑ meritũ.
Quãuis sine gr̃a nec tc̃ ullũ eẽ¬
meritũ potuisset: qr &si pec̃cm
in solo erat arbitrio constitutũ.
ñ tam̃ iusticie habende uł reti¬
nende sufficiebat liberũ arb.
nisi diuinũ p̃beret᷑ adiutoriũ.

Expanded text:
est per gratiam, quam fuerat, si non peccasset, acceptura per meritum, quamvis sine gratia nec tunc ullum meritum esse potuisset, quia etsi peccatum in solo erat arbitrio constitutum, non tamen justitiae habendae vel retinendae sufficiebat liberum arbitrium, nisi divinum prae
Abbreviated transcription (Latin):
illud. Qui uocat ea quȩ ñ sunt.
tanꝗͣ ea quȩ st̃: quia ut ait
ambiꝵ in libro de triñ. ita cog¬
noscit ea quȩ ñ st̃. ut ea q̃ st̃.
Ex hac ratione omnia dicunt᷑
e̾ẽ in eo uel apud eũ: siue ei pre¬

Expanded text:
 Qui vocat ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt. Quia, ut ait Ambr. in lib. de Trin., ita cognoscit ea quae non sunt, ut ea quae sunt. Et hac ratione omnia dicuntur esse in eo, vel apud eum, sive ei prae
Abbreviated transcription (Latin):
tia ẽ eiꝰ notitia. Potest tam̃ ac̃
electos referri cũ ait in natura
sua. id÷ illoꝵ. illos qͥꝑpe habuit
ab ȩt̾no apud se ñ in natura sin

Expanded text:
tia ejus est notitia. Potest tamen ad electos referri cum ait in natura sua, id est, illorum. Illos quippe habuit ab aeterno apud se, non in natura s
Abbreviated transcription (Latin):
apud dm nichil p̃terit. nichil
fiturũ ẽ. Cũ illo st̃ omĩa fut᷑a.
& ei ñ detrahunt᷑ iã pret̾ita: cũ
illo s oͣmnia cognitione quadam
omnia st̃ cio p̾sentia. in dõ st̃ oĩa.
uł cũ deo. uł apud d̃m. uł in eo

Expanded text:
l praeterit, nil futurum est. Cum illo sunt omnia futura, et ei non detrahuntur jam praeterita. Cum illo sunt omnia cognitione quadam omnia sunt Deo praesentia, in Deo sunt omnia, vel cum Deo, vel apud Deum, vel in eo
Abbreviated transcription (Latin):
diceret᷑: intelligerent᷑ ẽe eiusdẽ
cũ eo ẽẽntiȩ. In deo enĩ dicit᷑ eẽ ꝑ
ẽentiã qͦd est diuina eentia: qͦd
est ds. Habet gͦ ds apud se in
p̃seientia sua: qͦd ñ ht̃ in sui na
care: Eligunt᷑ qui ñ ft̃: nec errat¬
qui eligit. nec uane eligit. Eligit
tam̃ & ht̃ electos qͦs creaturꝰ est
eligendos: qͦs h̃t̃ apud semetipsũ
ñ in natͣa sua s in p̾scientia sua.
Nondũ erant quib ꝓmittebat᷑:¬

Expanded text:
em cum eo essentiae. In Deo enim dicuntur esse per essentiam, quod est divina essentia et quod est Deus: habet ergo Deus apud se in praesentia sua, quod non habet in sui natcare? Eliguntur qui nqui eligit, nec vane eligit. Eligit tamen, et habet electos quos creaturus est eligendos, quos habet apud semetipsum, non in natura sua, sed in praesentia sua. Nondum erant, quibus promittebat
Abbreviated transcription (Latin):
neipit ꝓlogus in libro sententi¬
UPIENTES
aliquid de pe¬
nuria ac tenu¬
itate nr̃a. eum
paupercsa in
garophilatiũ
dm̃ mitt̾e: ar¬
S dua scandere.
opꝰ ultͣ uires nr̃as ag̾e p̃sũpsimꝰ:
consũmationis fiduciã laborisq
mercedẽ in samaritano statuen¬
tes: qͥ ꝓlatis in curationẽ semiui¬
ui duob denariis. suꝑeroganti
cuncta reddere ꝓfessus ẽ. Delec̃¬
tat nos ueritas pollicentis: s t̾ret
immñsitas laboris. Desideriũ hor¬
tat᷑ ꝓficiendi: s dehortat᷑ infir¬
mitas deficiendi. quã uincit zelꝰ
domꝰ di. Qͦ mardescentes fidem

Expanded text:
ETRI LOMBARDI IN LIBROS SENTENTIupientes aliquid de penuria ac tenuitate nostra cum paupercula in gazophylacium Domini mittere, ardua scandere, opus ultra vires nostras agere praesumpsimus; consummationis fiduciam, laborisque mercedem in Samaritano statuentes, qui, prolatis in curationem semivivi duobus denariis, supereroganti cuncta reddere professus est. Delectat nos veritas pollicentis; sed terret immensitas laboris. Desiderium hortatur proficiendi, sed dehortatur infirmitas deficiendi , quam vincit zelus domus Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
uł p̃scientia uł dispositio uł
p̃destinatio potuerit ẽe in do
si nulla futura fuissent. Cũ enĩ
p̃scientia sit futuroꝵ. & dispo¬
sitio faciendoꝵ. & p̾destinatio
saluandoꝵ: si nulla ee̾nt futͣa.
si nichil ẽẽt facturꝰ d̾s. uł aliqͦs
saluaturꝰ: non uidet᷑ potuisse¬
ẽe in deo p̾scientia uł dispositio
uł p̃destinatio. Potuit aũ ds̃
nulla prescire fut᷑a. potuit ñ
creare aliqͥd uel ñ saluare ali¬
scientia uł dispositio uł p̃desti¬
natio. Ed hec ita a qͥbusdam
opponit᷑. Si inqͥunt potuit
pscientia c̃ĩ ñ esse in deo ab¬
aet̾no: & potuit non ẽẽ. Si uͦ
potuit ñ esse. cũ p̃scientia dei
sit eiꝰ scientia. & scientia sit eiꝰ
e̾entia: potuit gͦ non ẽẽ ab et̾¬
no id qͦd est diuina eentia. Ita

Expanded text:
scientia, vel dispositio, vel praedestinatio potuerit esse in Deo, si nulla fuissent futura. Cum enim praescientia sit futurorum, et dispositio faciendorum, et praedestinatio salvandorum, si nulla essent futura, si nihil esset facturus Deus, vel aliquos salvaturus, non videtur potuisse in Deo esse praescientia, vel dispositio, vel praedestinatio, potuit autem Deus nulla praescire futura, potuit non creare aliquid, ut non salvare aliscientia, vel dispositio, vel praedestinatio. Ad hoc autem ita a quibusdam opponitur. Si, inquiunt, potuit praescientia Dei non esse in Deo abaeterno, et potuit non esse; si vero potuit non esse, cum praescientia Dei sit ejus scientia, et scientia sit ejus essentia; potuit ergo non esse ab aeterno id quod est ejus divina essentia. I
Abbreviated transcription (Latin):
nificanda ñ naturalit s mirabi¬
lit fiunt. Int̾ quȩ mulieris fa¬
cturã de costa uiri ponit. ita di
deo absconditũ erat. Om̃is nat᷑e
cursus ht̃ naturales leges: suꝑ
hc naturalẽ cursũ creator ht̃
apud se posse de omnib facere
floreat. fructũ gignat. & in
iuuentute sterilis femina in
senectute pariat. ut asina lo¬
quat᷑. & huimodi. Dedit autẽ
naturis ut ex his etiã hec fieri
possent: ñ ut in naturali mo¬
ditas qͦrundã factoꝵ causas
qͣs reb conditis ñ inseruit. eaᷤ

Expanded text:
nificanda non naturaliter sed mirabiliter fiunt. Inter quae mulieris facturam de costa viri ponit, ita dicDeo absconditum erat. Omnis creaturae cursus habet naturales leges: super hunc naturalem cursum Creator habet apud se posse de omnibus facerefloreat, et fructum gignat, et in juventute sterilis femina, in senectute pariat, ut asina loquatur, et hujusmodi. Dedit autem naturis, ut ex his etiam haec fieri possent, non ut in naturali moditas quorumdam futurorum causas, quas rebus conditis non inseruit, ea
Abbreviated transcription (Latin):
Orabant quippe ut ueniret
in eos quib manũ ĩponebant:
ñ ipsi eũ dabant. Quẽ morẽ:
in suis p̃positis etiã nc̃ seruat
eccłia. Deniq & symon magus
offerens apłis pecuniã. ñ ait
date & mͥ hanc potestatẽ ut

Expanded text:
Orabant quippe ut veniret in eos, quibus manum imponebant, non ipsi eum dabant: quem morem in suis praepositis, etiam nunc servat Ecclesia. Denique et Simon Magus offerens apostolis pecuniam, non ait: Date et mihi hanc potestatem, ut