comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
frangit suꝑbientẽ arbitrii liberta¬
tem: Quod etiã qui uelit ad xp̃m
ꝑgere. nisi fiat illud quod sequit᷑.
pat̾ meus celestis traxerit eũ: ne¬
quicquã cupiat. frustra nitat᷑.
Simul ⁊ hoc aĩadu̾tendũ. qđ̃ qui
trahit᷑ non sponte currit: s aut
retractans ⁊ tardus. aut inuitꝰ
rib ⁊ labore uenire ad iħm: qͦmͦ
potest om̃ia simul peccata uita¬
re. ⁊ uitare in ꝑpetuũ: ⁊ dei sibi
linũ adhuc ponã testimoniũ: ne¬
⁊ tibi ⁊ auditorib fastidiũ faciã.
sen uocant somnꝰ aufert᷑ ab ocłis:
ut cõmentarios fideliũ in se repli¬
cans ministroꝵ. inueniat mardo¬
cheũ cuiꝰ indicio de insidiis liberatꝰ
est:ut ⁊ hester cõmendabilior fie
tissimꝰ qui ab india usq in seꝑten
temꝰ post largissimas epulas ⁊ ciboᷤ
toto orbe quesitos. dormire cupie¬
bat ⁊ somno requiescere. ac liberũ
ꝓuisor bonoꝵ om̃ium impendisset
naturȩ ordinem: ut contra natu¬

Expanded text:
frangit superbientem arbitrii libertafrangit superbientem arbitrii libertatem: quod etiam si velit ad Christum pergere, nisi fiat illud quod sequitur: nisi Pater meus coelestis traxerit eum, nequicquam cupiat, et frustra nitatur. Simul et hoc animadvertendum, quod qui trahitur, non sponte currit, sed aut retrectans et tardus, aut invitus ribus et labore venire ad Jesum, quomodo potest omnia simul peccata vitare? Et vitare in perpetuum, et Dei sibi Unum adhuc ponam testimonium, ne tibi et auditoribus fastidium faciam. sen vocant, somnus aufertur ab oculis, ut Commentarios in se fidelium replicans ministrorum, inveniat Mardochaeum, cujus indicio de insidiis liberatus est; ut et Esther commendabilior fiertissimus, qui ab India usque ab Septentem, post largissimas epulas et cibos toto orbe quaesitos dormire cupiebat, et somno requiescere, ac liberum provisor bonorum omnium impedisset naturae ordinem, ut contra natu
Abbreviated transcription (Latin):
sp̾u. Littera enĩ occidit: sp̃s autẽ
uiuificat. Adhuc audemꝰ ꝑ liberũ
arbitriũ superbire. ⁊ abuti bñfici¬
is dei ad contumeliã largitoris: cũ
idem uas electionis aꝑtissime seri¬
bat. habemꝰ aũ thesaurũ istũ in
uasis fictilib. ut abundantia
bis: unde ⁊ in alio loco retundens
hereticoꝵ imprudentiã. loquit᷑.
que d̃s cõm̃dat. Et it̾m. Nichile
nim defui abhis qͥ suꝑ modũ st̃
apł: licet nichil sim. Petrus lo¬
quitur ad dñm. signoꝵ magnitu¬
dine ꝑturbatus: recede a me: quia
peccator sum. Et dñs ad discipłos.
łgo sum uitis: uos rami. Qͥ manet
in me. ⁊ ego in eo. iste affer t frue¬
tum multũ: quia sine me nichil
potestis facere. Sicut rami ⁊ flagel¬
la uitiũ. ilico contabescunt cũ fu¬
erint aradice p̾cisa: ita om̃is ho¬
minũ fortitudo marcescit ⁊ depe¬
rit. si adei auxilio deserat᷑. Nemo
inquit potest uenire ad me: nisi
pat̾ qui misit me traxerit eũ. Qñ
dicit nemo potest uenire ad me.

Expanded text:
Littera enim occidit, 792 spiritus autem vivificat . Adhuc audemus per liberum arbitrium superbire, et abuti beneficiis Dei in contumeliam largitoris? cum idem vas electionis apertissime scribat: Habemus autem thesaurum istum in vasis fictilibus, ut abundantia bis . Unde et in alio loco, retundens haereticorum impudentiam, loquitur: quem Deus commendat . Et iterum: Nihil enim mihi defuit ab his, qui supra modum sunt Apostoli, licet nihil sim. Petrus loquitur ad Dominum, signorum magnitudine conturbatus: Recede a me, quia homo peccator sum . Et Dominus ad discipulos: Ego sum vitis et vos rami, qui manet in me, et ego in eo, iste affert fructum multum: quia sine me nihil potestis facere . Sicut rami et flagella vitium illico contabescunt, cum fuerint a matrice praecisa, ita omnis hominum fortitudo marcessit et deperit, si a Dei auxilio deseratur. Nemo, inquit, potest venire ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum . Quando dicit, nemo potest venire ad me,
Abbreviated transcription (Latin):
Orit᷑ ergo nob̃ sol iustitiȩ: q̃n uul¬
tu dñi confirmamͣ. Ioseph in egyp¬
quod custos carceris om̃ia pote¬
stati eiꝰ fideiq cõmiserit: causa¬
q reddit᷑. qr dñs erat cũ eo: et
quecũq faciebat ꝓsperabant᷑
a dño in manib eiꝰ. Unde ⁊ eu¬
nuchis somnia suggeruntur.
⁊ pharao uidet sõniũ in extri¬
cabile: ut ꝑ banc occasionem
liberaret᷑ ioseph: pat̾ pasceret᷑ ⁊ fr̃s:

Expanded text:
go nobis sol justitiae, quando vultu Dei confirmamur. Joseph in Aegypquod custos carceris omnia potestati ejus fideique commiserit. Causaque redditur. Quia Dominus erat cum eo, et quaecumque faciebat, prosperabantur a Domino in manibus ejus . Unde et eunuchis somnia suggeruntur , et Pharao videt somnium inextricabile , ut per hanc occasionem liberaretur Joseph , pater pasceretur 791
Abbreviated transcription (Latin):
sub figura hõis: ⁊ a dño conforta¬
tur. De subplantatore iacob rec¬
tissimꝰ dei nom̃ accepit: neq enim
ad fr̃em crudelissimũ audebat
boratꝰ. Scriptũ e̾ in consequenti¬
bus. Ortꝰ est ei sol pꝰ quã transi¬
uit phanuel. quod int̾pretat᷑ fa¬
cies dei.Linde ⁊ loquit᷑ moy ses.

Expanded text:
sub figura hominis, et a Domino confortasub figura hominis, et a Domino confortatur: de supplantatore Jacob, rectissimus Dei, nomen accepit. Neque enim ad fratrem crudelissimum audebat boratus. Scriptum est in consequentibus: Ortus est ei sol, postquam transivit Phanuel , quod interpretatur facies Dei. Unde loquitur et Moyses:
Abbreviated transcription (Latin):
Et quomͦ iactant discipuli tui.
nullum argum̃tationi tuȩ posse
⁊ ꝓblematib respondere: Ca
Non solum uolo: s ⁊ cupio. Doce me
de scripturis sc̃is: ubi sublata libe¬
ri arbitrii potestate. faciat homo.
qd ꝑ se aut noluit aut ñ potuit.
At̃ Don ita ut tu ꝓponis: s ut
ueritas posscit ⁊ ratio. scriptura¬
rum uocib est utendum. Loquit᷑
iacob in oratione sua. Si fuerit dñs
deus mecũ. ⁊ custodierit me in uia
ꝑ qũa ego ꝑgo. ⁊ dederit mͥ pañe ad
lute in domũ patͥs mei: erit mͥ dñs
in dm. ⁊ lapis iste quẽ posui in trcu¬
lum erit michi domꝰ dei: ⁊ om̃ium
quecũq dederis michi. decimas
offeram tͥ. Nũquid dixit si liberũ
arbitriũ conseruaueris. ⁊ cibũ⁊
uestũtũ meo labore quesiero:⁊
reu̾sus fuero in domũ patͥs mei:
Om̃ia dat dñi uoluntati: ut me¬
reatur acciꝑe qd p̾cat᷑. Reu̾tenti
de mesopotamia iacob.angeloꝵ
occurrit exercitꝰ: ⁊ uocant᷑ cast᷑
dei. Postea pugnat cũ angelo.

Expanded text:
Et quomodo jactant discipuli tui, nullum argumentationi tuae posse et problematibus respondere? C. Non solum volo, sed et cupio. Doce me de Scripturis sanctis, ubi, sublata liberi arbitrii potestate, faciat homo, quod per se aut nolit, aut non potuit.A. Non ita, ut tu proponis, sed ut veritas poscit et ratio, Scripturarum vocibus est utendum. Loquitur Jacob in oratione sua: Si fuerit Dominus Deus mecum, et custodierit me in via, per quam ego pergo, et dederit mihi panem ad lute in domum patris mei, erit mihi Dominus in Deum, et lapis iste quem posui in titulum, erit mihi domus Dei, et omnium quaecumque dederis mihi, decimas offeram tibi . Numquid dixit, si liberum arbitrium conservaveris, et cibum et vestimentum meo labore quaesiero, et revertero in domum patris mei? Omnia dat Domini voluntati, ut mereatur accipere quod precatur. Revertenti de Mesopotamia Jacob, Angelorum occurrit exercitus, et vocantur castra Dei . Postea pugnat cum Angelo
Abbreviated transcription (Latin):
deum solum ẽẽ sapientẽ: cũ et
salomon ⁊ multi alii sc̃i sapien¬
tes uocentur: ⁊ dicat᷑ iuxta he¬
braicũ ad pͥncipẽ tyri sapienti¬
or daniele es tu. Quomͦ gͥ solus
lux. solus immortalis. ⁊ solu sa¬
piens appellatur. cũ mult im¬
mortales. ⁊ luces.⁊ sapientes sint:
sic ꝑfectio hõis non ex natura s
ex gr̃a ueniens. imꝑfec tos eos qͥ ꝑ¬
fecti uidentur ẽe demonstrat᷑.
Quod aũ scriptũ est ⁊ sanguis
iħu filii eiꝰ mundat nos ab oĩpee¬

Expanded text:
ientem, cum et Salomon, et multi alii Sancti sapientes vocentur, et dicatur juxta Hebraicum ad principem Tyri: Sapientior Daniele es tu ? Quomodo ergo solus lux, solus immortalis, et solus sapiens appellatur, cum multi immortales, et luces, et sapientes sint; sic perfectio hominis non ex natura: sed ex gratia veniens, imperfectos eos qui perfecti videntur esse, demonstrat. Quod autem scriptum est: Et sanguis Jesu filii ejus mundat nos ab omni pec
Abbreviated transcription (Latin):
libero arbitrio conseruarẽ: R
Quomodo liberũ seruas arbitriũ:
qui dicis hõiem nichil posse face
nisi deus semꝑ adiuuerit: At̾
Si in culpa est qͥ in libero arbitrio
iungit ad uitoriũ dei: ergo ille lau¬
detur qui dei tollit auxiliũ. Cr
Don tollo auxiliũ dei quippe ꝑ cu¬
ius gr̃am possumꝰ om̃e qd possumꝰ.
s utrumq sius finib t̾minamꝰ.¬

Expanded text:
libero arbitrio conservarem? C. libero arbitrio conservarem? C. Quomodo servas liberum arbitrium, qui dicis hominem nihil posse facere, nisi Deus semper adjuverit? A. Si in culpa est, qui libero arbitrio jungit Dei adjutorium: ergo ille laudetur, qui Dei tollit auxilium. C. Non tollo Dei auxilium, quippe per cujus gratiam possumus omne quod possumus; sed utrumque suis finib
Abbreviated transcription (Latin):
causetur quare id sit qd condita
est: ⁊ non id quod condi potuit.
Scilicet nunc michi puerilib de¬
clamatiunculis ludendũ est: ⁊ acu¬
lice atq: formica usq ad cherubim
ueniã ⁊ seraphim. cur ñ singula in
meliori statu condita sint. Cumq
ad excelsas uenero potestates: cau¬
sabor ⁊ dicam. quare d̾s solus tantõ
deus sit:⁊ ñ om̃ia deos fecerit. Aut
enim impossibilitatis uixta te: aut
inuidie reus erit. Rep̾hende eum
cur ⁊ diabolum in hoc mundo tan¬
tum eẽ concedat: ⁊ aufer coronã.
cũ certam̃ abstuleris. CR̾ Non
sum tã uecors. ut querar cur dia¬
bolus sit.cuiꝰ inuidia mors intros¬
uit in orbem t̾rarũ: s hoc doleo cur
uiri eccłiastici. ⁊ qui magistrorũ
sibi usurpant uocabulum. tollat
liberũ arbitriũ. Quo sublato: ma¬
nicheoꝵ secta construit᷑. At̃ Ego¬
ne liberũ tollo arbitriũ: qui in to¬
ta disputatione mea nichil egi
aliud nisi ut om̃ipõtentiã dei cũ

Expanded text:
causetur, quare id sit quod condita causetur, quare id sit quod condita est, et non id quod condi potuit. Scilicet nunc mihi puerilibus declamantiunculis ludendum est, et a culice atque formica usque ad Cherubim et Seraphim veniam, cur non singula in meliori statu condita sint. Cumque ad excelsas venero Potestates, causabor et dicam, quare Deus solus tantum Deus sit, et non omnia deos fecerit. Aut enim impossibilitatis juxta te, aut invidiae reus erit. Reprehende eum, cur et diabolum in hoc mundo esse concedat, et aufer coronam, cum certamen abstuleris. C. Non sum 787 tam vecors, ut querar, cur diabolus sit, cujus invidia mors introivit in orbem terrarum: sed hoc doleo, cur viri ecclesiastici, et qui magistrorum sibi usurpant vocabulum, tollant liberum arbitrium: quo sublato, Manichaeorum secta construitur. A. Egone liberum tollo arbitrium, qui in tota disputatione mea nihil aliud egi, nisi ut omnipotentiam Dei cum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ contra pontificẽ qui cedere im¬
perauerat sententiã dirigit: ꝑco¬
ciet te deus paries dealbate. Ubi
est illa patientia saluatoris. qͥ qͣsi
agnꝰ ductꝰ ad uictimam ñ aperu¬
it os suũ. s clem̃ter loquitur uer¬
beranti. si male locutꝰ sum argue
tatem: ut taceam illud quod ip¬
se cõmemorat. alexander erarius
multa mala mͥ ostendit. reddet
illi dñs in illa die iuistus uidex.
dudum gestio: ⁊ tñ erũpentia u̾¬
bet quod sentis dicere: Aut enĩ
nos bono fraudare ñ debes: aut
malum ⁊ iecirco ñ nr̃i gr̃a s pu¬
dore siluisti. Cr̾ Dicã. dicã ali¬
quando quod sentio. Om̃is dispu¬
tatio tua illuc delabit᷑ ut natu¬
ram accuses: ⁊ culp̃a referas ad¬
eum qui talem hõiem condidit.
At Hoc illud᷑ qd uolebas ⁊ no¬
lebas dicere: Dic. dic queso. ut
om̃s tua fruant᷑ prudentia. Re¬
prehendis dm quare hõiem fece¬
rit hõiem: Rep̾hendant ⁊ ange¬
li.cur angłi sint. Om̃is creatura

Expanded text:
contra Pontificem qui caedere imcontra Pontificem qui caedere imperaverat, sententiam dirigit: iet te Deus, paries dealbate . Ubi est illa patientia Salvatoris, qui quasi agnus ductus ad victimam, non aperuit os suum, sed clementer loquitur verberanti: Si male locutus sum, argue tatem; ut taceam illud, quod commemorat: Alexander aerarius multa mihi mala ostendit: reddet illi Dominus in illa die justus judex dudum gestio, et tamen erumpentia vebet, quod sentis dicere? Aut enim nos bono fraudare non debes: aut malum, et idcirco non nostri gratia, sed pudore siluisti. C. Dicam, dicam aliquando quod sentio. Omnis disputatio tua illuc delabitur, ut naturam accuses, et culpam referas ad Deum, qui talem hominem condidit. A. Hoc illud erat quod volebas, et nolebas dicere? dic, dic quaeso, ut omnes tua fruantur prudentia. Reprehendis Deum, quare hominem fecerit hominem? reprehendant et Angeli, cur Angeli sint. Omnis creatura
Abbreviated transcription (Latin):
iurũ dixit: qͥ cunctas in ꝑpetuum
suȩ uissionis faceret uoluntates.
care si uelit ꝓ tempore. ꝑ loco. ꝓ
imbecillitate corporea: quãdu in¬
tentꝰ est animꝰ: quãdui corda nul¬
lo uicio laxat᷑ in cythara. Quod si
paululũ remiserit: quomͦ qͥ adu̾so
flumine lmbũ trabit. si remise¬
rit manꝰ statim retro labitur.⁊
fluentib aquis quo ñ uult du¬
citur : sic humana conditio si pau¬
lulum se dimiserit discit fragili¬
tatẽ suã: ⁊ multa se ñ posse cog¬
noscit. Putasne apłmł paulũ eo
tempore quo scribebat. lũcernam
siue penulam. quã reliqui tra¬
de apud carpũ. ueniens affer. ⁊ li¬
bros. maxime mẽbranas.de celesti¬
bus cogitasse my steriis: ⁊ non de
his quȩ in usu cõmunis utȩ uel
corporis necessaria st̃: Da mͥ homi¬
nem qui ñ esuriat. ñ sitiat. ñ alge¬
at. non doleat. ñ febricitet. ñ tur¬
binib ⁊ pruinȩ difficultatib tor¬
queat᷑: ⁊ ego tͥ concedam posse ho

Expanded text:
virum qui cunctas in perpetuum virum qui cunctas in perpetuum suae jussionis faceret voluntates;  loco, pro imbecillitate corporea; quamdiu intentus est animus, quamdiu chorda nullo vitio laxatur in cithara. Quod si paululum se remiserit, quomodo qui adverso flumine lembum trahit, si remiserit manus, statim retrolabitur, et fluentibus aquis, quo non vult ducitur; sic humana conditio, si paululum se remiserit, discit fragilitatem suam, et multa se non posse cognoscit. Putasne apostolum Paulum eo tempore quo scribebat, Lacernam, sive penulam, quam reliqui Troade apud Carpum, veniens affer, ac libros, et maxime membranas , de coelestibus cogitasse mysteriis, et non de his quae in usu communis vitae vel corporis necessaria sunt? 786 Da mihi hominem qui non esuriat, non sitiat, neque algeat, non doleat, non febricitet, non torminibus et urinae difficultatibus torqueatur; et ego tibi concedam, posse hom
Abbreviated transcription (Latin):
aut p̾terito. aut p̾senti. aut futu¬
ro. Hoc quod asseris posse hominẽ
sine peccato esse si uelit: monstra
factũ ẽẽ p̾terito. aut certe nunc
fieri: de futuro postea uidebim us.
Quod si nullũ potes ostendere: qͥ
sine om̃i om̃ino peccato aut fue
rit aut sit: restat ut de futuro tas¬
tum disputatio sit. In terim in du¬
obus temp̃orib p̾terito atq pre¬
senti. uictus teneris. Si aliquis
bitriũ liberũ extorquebis quodse¬
mel concessit deus: nec ualebis au¬
ferre quod mͥ tribuit posse. si uo¬
luero. At̃ Exempli gr̃a. uno
tantũ utamur testimonio. Inue¬
ni dauid filiũ iesse iirũ scđ̃m cor
meũ: qui faciat om̃s uoluntate
meas. Dauid sc̃m ẽẽ non dubiũ ẽ.
Et tñ qui ad hoc electus ẽ. ut õs
cisse rep̾hendit᷑. Utiq possibile es
erat facere. qui ad hoc electꝰ est
eum cunctas suoꝵ p̾ceptoꝵ face¬
re uoluntates. s ille qui p̾dicta
non fecit. Neq eñĩ inuenisse se

Expanded text:
aut praeterito, aut praesenti, 785 aut futuaut praeterito, aut praesenti, 785 aut futuro. Hoc quod asseris, posse hominem sine peccato esse si velit, monstra factum esse de praeterito, aut certe nunc fieri: de futuro postea videbimus. Quod si nullum potes ostendere, qui sine omni omnino peccato aut sit, aut fuerit, restat, ut de futuro tantum disputatio sit. Interim in duobus temporibus, praeterito, atque praesenti victus teneris. Si aliquis liberum arbitrium extorquebis, quod semel concessit Deus, nec valebis auferre quod mihi tribuit Deus, posse si voluero. A. Exempli gratia, uno tantum utamur testimonio: Inveni David filium Jesse, virum secundum cor meum, qui faciat omnes voluntates meas . David sanctum esse, non dubium est, et tamen qui electus est, ut omnes cisse reprehenditur. Utique possibile erat ei facere, qui ad hoc electus esteum cunctas suorum praeceptorum facere voluntates; sed ille qui praedicta non fecit. Neque enim dixit, invenisse se
Abbreviated transcription (Latin):
enim potest: qui ꝑ se ñ potest: Aut
quȩ est illa impeccantia: quȩ sta¬
tim corporis huiꝰ morte finitur :
aut certe si ultra uitã ꝓtraxerit.
te concludis.⁊ non xp̃iana loque¬
ris simplicitate: nodos mͥ quosła
int̾. eẽ. ⁊ e̾ẽ posse concinnans. At̃
Ego ne u̾boꝵ strophis ludo: cũ ħ
de tua ꝓcesserit officina: Tu enĩ
dicis non eẽ hõiem absq peccato
s e̾e posse: cũ econtrario ego tibi¬
tribuam quod negasti. ẽẽ. hõiem
sine peccato ꝑ dei gr̃am. ⁊ tñ ꝑ se¬
esse non posse. CR Frustra ergo
dantur p̾cepta: si ea implere non
possumꝰ. At Deus possibilia mas¬
dauit. hoc nulli dubiũ ẽ. s qr ho¬
mines possibilia non fecert iccir¬
co om̃is mundus subditꝰ est deo :¬
⁊ indiget miscdia eiꝰ. Aut certe si
ostendere potueris.qui uniu̾sa
compleuerit: t̾c poteris demor¬
strare esse homine qui non indige¬
at miscdia dei. Om̃e enĩ quod fieri
potest tribus constat temporib:

Expanded text:
enim potest, qui per se non potest? Aut enim potest, qui per se non potest? Aut quae est illa impeccantia, quae statim corporis hujus morte finitur? Aut certe si ultra vitam protraxerit, te concludis, et non Christiana loqueris simplicitate, nodos mihi quosdam inter esse, et esse posse concinnans. A. Egone verborum strophis ludo, cum hoc de tua processerit officina? Tu enim dicis, non esse hominem sine peccato, sed esse posse, cum e contrario ego tribuam quod negasti, esse hominem sine peccato per Dei gratiam, et tamen per se non posse. C. Frustra ergo dantur praecepta, si ea implere non possumus. A. Deus possibilia mandavit, hoc nulli dubium est. Sed quia homines possibilia non faciunt, idcirco omnis mundus subditus est Deo, et indiget misericordia ejus. Aut certe si ostendere potueris, qui universa compleverit, tunc poteris demonstrare, esse hominem qui non indiget misericordia Dei. Omne enim quod fieri potest, tribus constat temporibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tate. quod tu asseris. sine pecca-¬
to esse non posse.Sin autẽ potest:
frustranc̃ uingis ⁊ gr̃am: qua po¬
tens non indiget. Quod si ñ potest
absq gr̃a: stulte dixisti posse quod
non potest. Quicqͥd enĩ ex alterui
pendet arbitrio: non eiꝰ est quẽ poᷤ¬
se contendis: s illiꝰ sine quo eũ ñ
posse ꝑspicuũ est.CR Rogo q̃¬
est ista prauitas: imo absq ra¬
tione contentio:Ne hoc quidem
michi das: ut egressus aquas bap
Aut ego sensum meũ uerbis expli¬
care non ualeo: aut me explican¬
te tu ad intelligendũ tardior es.
CRQ uonãmodo: At Recor¬
dare quid ⁊ tu dixeris: ⁊ ego qͥd
loquar. Losiusti hõiem posse sine
peccato ẽe̾ si uelit. Ego hoc impos¬
sibile in hõie ẽe respondeo: non qr
statim de baptismate ho peccato
non careat: s illud tempꝰ quando
sine peccato ẽ. nequaꝗͣ possibilita¬
t humane s dei gr̃e deputat᷑. Tol¬
le gͥ posse: ⁊ ego esse conceda. Quomͦ

Expanded text:
tate, quod tu asseris, sine peccatate, quod tu asseris, sine peccato esse non posse. Sin autem potest, frustra nunc jungis et gratiam, qua potens non indiget. Quod si non potest absque Dei gratia, stulte tu dixisti posse quod non potest. Quidquid enim ex alterius pendet arbitrio, non ejus est quem posse contendis; sed illius, sine quo eum non posse perspicuum est. 3. est ista pravitas, immo absque ratione contentio? Ne hoc quidem mihi das, ut egressus 784 aquas Aut ego sensum meum verbis explicare non valeo. aut, me explicante, ad intelligendum tardior es. C. Quonam modo? A. Recordare quid et tu dixeris, et ego quid loquar. Posuisti, hominem sine peccato esse, si velit. Ego impossibile hoc in homine esse respondeo, non quia statim a baptismate homo peccato non careat, sed illud tempus quando sine peccato est, nequaquam possibilitati humanae, sed Dei gratiae deputatur. Tolle igitur posse, et ego esse concedam. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ satis tͥ fecerit: septies in die su¬
scipe eum. Dixit illi sy mon disci¬
pulus eiꝰ. Septies in die : Respos¬
dit dñs ⁊ dixit ei. E tiã ego dico t
usq septuagies septies.Etenĩ
Ignatiꝰ uir apłicus ⁊ martyr: scri¬
bit audacter. Elegit dñs apłos:
qui suꝑ om̃s hõies peccores erant.
De quoꝵ celeri conu̾satione. et¬
infirmitates eoꝵ: postea acceleraue¬
runt. Quib testimoniis si ñ uteriᷤ
ad auctoritatẽ. utere saltẽ ad an¬
tiquitatẽ: quid om̃s eccłiastiei ui¬
ri senserint. Fac aliqũe baptriatũ
uel statĩ uel in ipsis dieb morte
subtractũ: ⁊ concedam tͥ qd conce¬
dere non debeo.nec cogitasse aliqͥd
nec locutũ: in quo errore ⁊ ignoras¬
toerit. qr uidebit᷑ non superasse
s fugisse peccatũ: ac ñ potiꝰ quia
dei miscdia de peccatoꝵ carcere
liberatꝰ migrauit ad dñm: Hoc
& nos dicimꝰ posse d̾m quicqͥd uo¬
luerit: ⁊ hõiem ꝑ se ⁊ ꝓpria uolũ¬

Expanded text:
et satis tibi fecerit, septies in die suet satis tibi fecerit, septies in die suscipe eum. Dixit illi Simon discipulus ejus: Septies in die? Respondit Dominus, et dixit ei: Etiam ego dico tibi, usque septuagies septies . EteniIgnatius vir apostolicus et martyr, scribit audacter: « Elegit Dominus Apostolos, qui super omnes homines peccatores erant. » De quorum celeri conversione infirmitates eorum, postea acceleraverunt . Quibus testimoniis, si non uteris ad auctoritatem, utere saltem ad antiquitatem, quid omnes Ecclesiastici viri senserint. Fac aliquem baptizatum, vel statim, vel in ipsis diebus morte subtractum, et concedam tibi, quod concedere non debeo, nec cogitasse aliquid, nec locutum, in quo errore et ignoranto erit, quia videbitur non superasse, sed fugisse peccatum, ac non potius quia Dei misericordia de peccatorum carcere liberatus migravit ad Dominum? Hoc et nos dicimus, posse Deum quidquid voluerit; et hominem per se et propria volun
Abbreviated transcription (Latin):
habitat in uobis: Si quis tẽplum
dei uiolauerit: disꝑdet eũ ds. E t
in alio loco. Dñs uobiscũ est: qua¬
diuiestis cũ illo eo. Si reliqueritiᷤ
eum: ⁊ ille relinquet uos. In cuiꝰ
putas delubro atq sacrario. xp̃i
puritas ꝑmanet: templi q sere¬
nitas nullo nubilo contͥstatur:
Eunðe semꝑ uultũ habere ñ poᷤ¬
sumꝰ. quod de socrate falso philo
mum: Multȩ facies hominũ:
sic ⁊ corda diu̾sa. Si fieri posset
ut semꝑ aquȩ baptismatis mer¬
sos tenerent. uolitantia nos desuꝑ
peccata non tangerent. sp̃s sc̃s tue
uictus recedit. s semꝑ in insidus ẽ:
ut sagritet in occulto rectoᷤ corde.
daico quide syroq sermone s he¬
braicis litteris scriptũ ẽ. quo utuis¬
tur bibliot̾eca. Narrat historia.
missione pecc̾oꝵ: E amꝰ. ⁊ baptirem̃
ab eo. Dixit aũ eis. Quid peccaui
ut uadam ⁊ baptizer ab eo: Nisi
forte hoc ipsum quod dixi. igno¬
rantia ẽ. Et in eoðe uolumine. si
peccauerit inquit fr̃ tuus in u̾bo

Expanded text:
templum Dei violaverit, disperdet eum Deus . Et in alio loco: Dominus vobiscum est, quamdiu vos estis cum eo: si reliqueritis eum, et ille relinquet vos . In cujus putas delubro atque sacrario Christi puritas permanet, templique serenitas nullo nubilo contristatur? Eumdem semper vultum habere non possumus; quod de Socrate falso philosmum? Multae facies hominum, sic et corda diversa. Si fieri posset, ut semper aquae baptismatis mersos tenerent, volitantia nos desuper peccata non tangerent: Spiritus sanctvictus recedit, sed semper in insidiis est, ut sagittet in occulto rectos corde. daico quidem Syroque sermone, sed Hebraicis litteris scriptum est, quo utuntur bibliotheca, narrat historia: missionem peccatorum: eamus et baptizemur ab eo. Dixit autem eis: Quid peccavi, ut vadam et baptizer ab eo? Nisi forte hoc ipsum quod dixi, ignorantia est. Et in eodem volumine: Si peccaverit, 783 inquit, frater tuus in verbo,
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiã egerit gens illa ama¬
lo suo qđ locutꝰ sum adu̾sum eã:
agam ⁊ ego penitentiã suꝑ malo
quod cogitaui ut facerẽ ei. Et
ad summã loquar de gente ⁊ reg¬
no:ut edificẽ ⁊ plantẽ illud. Sife¬
cerit malũ in conspectu meo ut
non audiat uocẽ meã: penitentiã
agam suꝑ bono quod locutꝰ sũ ut

Expanded text:
illa a malo suo, quod locutus sum aduersus eam, agam et ego paenitentiam super malo, quod cogitaui, ut facerem ei. et ad summam loquar de gente et regno, ut aedificem et ut plantem illud. si fecerit malum in conspectu meo, ut non audiat uocem meam, paenitentiam agam super bono, quod locutus sum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
stolos: ⁊ unꝰ de uob̃ diabolus ẽ:
Int̾roga eum cur uidam elegerit
ꝓditorem: cur ei loculo ᷤᷤ cõmiserit
quẽ furẽ esse non ignorabat. Uis
audire rationem: Deus p̾sentia
uidicat non futura: nec condem¬
nat ex p̾scientia. quẽ nouerit
talem fore qui sibi postea displi¬
ceat: s tantȩ bonitatis ẽ. ⁊ in ef¬
fabilis clem̃tiȩ. ut eligat eũ que
interun bonum cernit et scit
malum futurũ: dans ei potesta¬
tem conu̾sionis ⁊ penitentie: iux¬
ta illũ sensum apłi. ignoras quia
benignitas dei ad penitentiã te ad¬
ducit. Scđm duritiã autẽ tuã et
impenitens cor thesaurrzas tͥ ir̃a
in die irȩ ⁊ reuelationis iusti uidi¬
cii dei: qui reddet unicuiq scðm
opera sua. Neq eni ideo peccauit
adam. qr deus hoc futurũ noue¬
rat: s p̾sciuit deus quasi deus. qd̃
ille erat ꝓpria uoluntate factu¬
rus. Accusa gͦ deũ mendacii: qua¬
re dixerit ꝑionam. adhuc dres di¬

Expanded text:
stolos, et unus de vobis diabolus est ? stolos, et unus de vobis diabolus est ? Interroga eum, cur Judam elegerit proditorem? Cur ei loculos commiserit, quem furem esse non ignorabat. Vis audire rationem. Deus praesentia judicat, non futura. Nec condemnat ex praescientia, quem noverit talem fore, qui sibi postea displiceat: sed tantae bonitatis est, et ineffabilis clementiae, ut eligat eum, quem interim bonum cernit, et scit malum futurum, dans ei potestatem conversionis et poenitentiae, juxta illum sensum Apostoli: Ignoras quia benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? secundum duritiam autem tuam et cor impoenitens, thesaurizas tievelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera ejus . Neque enim ideo peccavit Adam, quia Deus hoc futurum noverat; sed praescivit Deus, quasi Deus, quod ille erat propria voluntate facturus. Accusa ergo Deum mendacii, quare dixerit per Jonam: Adhuc tres di
Abbreviated transcription (Latin):
it adiuiuare: nonẽ culpȩ eiꝰ qui uo¬
luit facere:s illiꝰ qui uiuare potu¬
it ⁊ noluit. At̾ Non intelligis
femiarũ decidisse baratrũ: ut ex
utraq parte aut inualidus sit
sit. quod bonoꝵ aurtor ẽ ⁊ ad uitor:
quantũ uituperationis quod ma¬
la ñ coercuit. Detrahat᷑ ergo illi
curdiabolum ẽẽ ꝑmiserit᷑: cur
passus sit.⁊ huc usq patiat᷑ coti¬
die aliquid in mundo mali fieri.
hereticoꝵ canes. qͥ uetus laniant
testam̃tũ: ⁊ huiꝰ cemodi syllogismũ
texere consuert. Aut seuut deuᷤ
homine in parady so positũ p̾ua¬
ricaturũ esse mandatũ illiꝰ: aut
nescuiit. Si sciuit ñ ẽ in culpa qͥ
p̾scientiã dei uitare ñ potuit: s il¬
le qui talem condidit ut dei non
posset scientiã deuitare:. Si nesci
pa erit qui elegit saul. futurum
postea regẽ impissimũ: ⁊ saluator.
aut ignorantiȩ aut iniustitiȩ te¬
nebitur reus.cur in eugłio sit lo¬
cutꝰ. Nonne duodeci ego elegi apo¬

Expanded text:
ulpa ejus, qui voluit facere; sed illius qui adjuvare potuit, et noluit facere. A. Non intelligis phemiarum decidisse barathrum: ut ex utraque parte, aut invalidus sit sit, quod bonorum auctor est et adjutor, quantum vituperationis, quod mala non coercuit. Detrahatur ergo illi, cur diabolum esse permiserit, cur passus sit, et hucusque patiatur quotidie aliquid in mundo mali fieri. haereticorum canes, qui vetus laniant Testamentum, et hujuscemodi syllogismum texere consueverunt. Aut scivit Deus hominem in paradiso positum praevaricaturum esse mandatum illius, aut nescivit. Si scivit, non est in culpa is qui praescientiam Dei vitare non potuit; sed ille qui talem condidit, ut Dei nonposset scientiam devitare. Si nescivipa erit qui elegit Saul futurum postea regem impiissimum. Et Salvator aut ignorantiae, aut injustitiae tenebitur reus, cur in Evangelio sit locutus: Nonne vos duodecim ego elegi Apo
Abbreviated transcription (Latin):
quare hoc fecisti: euiꝰ sunt uniu̾¬
sa opera in ueritate. et uiȩ illiꝰ ui¬
sticiaͥ ⁊ suꝑbientes potest ipse hu¬
miliare. Antiochus epiphanes rex
crudelissimꝰ subu̾tit altare. ipsam¬
q fecit iustitiã conculcari. qr con¬
cessum erat ei a dño: causasq red¬
dit. ꝓpt̾ peccata plurima. Ergo
non fecit quod ipse tm̃ uoluit:
s ⁊ quod dñs ꝓpt̾ peccata populi
eius imꝑio qͥ p̾cepit ut fieret. Il¬
lud aũ quod in oratione sua. dani¬
el loquit᷑. peccauimꝰ. inique egimꝰ.
inuiste gessimꝰ. ⁊ recessimꝰ a man
datis tius ⁊ iustitiis tuis. ⁊ cęt̾a
istiꝰmodi: soletis dicere qd daniel
quã opinionẽ: ipse respondebit ⁊
dicet. Cũ adhuc orarem. ⁊ confite¬
rer pecc̾a mea: ⁊ peccata popłi mes

Expanded text:
quare hoc fecisti, cujus sunt omniquare hoc fecisti, cujus sunt omnia opera in veritate, et viae illius justitia, et superbientes potest ipse humiliare. Antiochus Epiphanes rex crudelissimus subvertit altare, ipsamque justitiam fecit conculcari, quia concessum erat a Domino; causasque reddit, propter peccata plurima . Ergo non fecit quod ipse tantum voluit, sed quod propter peccata populi ejus imperio qui praecepit ut fieret. Illud autem quod in oratione sua loquitur: Peccavimus, inique egimus, injuste gessimus et recessdatis et justitiis tuis, et caetera istiusmodi, soletis dicere, « quod etquam opinionem ipse respondebit et dicet, Cum adhuc orarem, et confiterer peccata mea et pec
Abbreviated transcription (Latin):
ramꝰ ⁊ reu̾tam̃ ad dñm. Leuemꝰ cor¬
da cũ manib ad dñm in celum: di¬
camꝰq ei. Inique egimꝰ. ⁊ ad iracũ¬
diam te ꝓuocauimꝰ: iccirco tu in
celsus regni hominũ. ⁊ det illud
cuicũq uoluerit: ⁊ extremũ et
piectum constituat suꝑ illud. In¬
t̾roga eũ qua causa ultimũ atq
despectũ constituat in regẽ. ⁊ faci¬
at quod uoluerit: ⁊ discłte utrũ
uoluntas ipsiꝰ iusta sit: de qͦ scrip¬
tũ est. qͥ suscitat de t̾ra humilem.
⁊ de stercore eleuat pauperẽ: ut
collocet eũ cũ pͥncipib cũ princi-¬
pib populi sui. Anforsitan iuxta
te absq iudicio atq iustitia głam
querit aurãq popularẽ: ut humi¬
les erigat in regnũ. ⁊ potentes hu¬
militate cõmutet: Audi ꝓpħam
dicentem. Om̃s habitatores terrȩ:
quasi nichilum reputati st̃ apud
eum. Facit enim quodcũq uolue
rit in celo ⁊ in t̾ris: ⁊ nemo est qͥ resi¬
stat uoluntati eiꝰ. aut possit dicere

Expanded text:
ramus et revertamur ad Dominum . Levemus corda cum 779 manibus ad Dominum in coelum, dicamusque ei: Inique egimus, et ad iracundiam provocavimus, idcirco tu inecelsus regno hominum, et det illud cuicumque voluerit, et extremum atque projectum constituat super illud. Interroga eum qua causa ultimum atque despectum constituat in regem, et faciat quod voluerit: et discute, utrum ipsius voluntas justa sit, de quo scriptum est: Qui suscitat de terra humilem, et ae stercore elevat pauperem, ut collocet eum cum principibus, cum principibus populi sui . An forsitan juxta te absque judicio atque justitia gloriam quaerit, auramque popularem, ut humiles erigat in regnum et potentes humilitate commutet? Audi Prophetam dicentem: Omnes habitatores terrae, quasi nihil reputati sunt apud eit in coelo et in terra, et nemo est, qui resistat voluntati ejus, aut possit dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
uiosus esse: ⁊ quasi nichil supra
dictũ sit ꝑ easdem disputationis
reu̾ti lineas. Hoc enĩ longa disser¬
tione conclusum e̾: ut gr̃a sua dñs
qua nobis concessit liberũ arbitri¬
um. in singuł oꝑib iouet atq su¬
stentet. CR̃ Q uid gͥ coronat i
nobis atq laudat. qd̃ ipse oꝑatꝰ ẽ:
At Uoluntatẽ nr̃am quȩ obto¬
Ilit om̃e quod potuit: ⁊ laborẽ quo
contendit ut faceret: ⁊ humilita¬
tem quȩ semꝑ respexit ad auxilz¬
um dei. CR E rgo si ñ fecimꝰ qd̃
p̾cepit: aut uoluit ad uiuare noᷤ¬
d̾s aut noluit. Si uoluit ⁊ adiu

Expanded text:
viosus esse, et quasi nihil supra dictum sit, per easdem disputationis reverti lineas. Hoc enim longa dissertione conclusum est, ut gratia sua Dominus, qua nobis concessit liberum arbitrium, in singulis operibus juvet atque sustentet. C. Quid ergo coronat in nobis, et laudat quod ipse operatus est? A. Voluntatem nostram, quae obtulit omne quod potuit, et laborem, qui contendit ut faceret, et humilitatem, quae semper respexit ad auxilium Dei. C. Ergo si non fecimus quod praecepit, aut voluit nos adjuvare Deus, aut noluit. Si voluit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃paratur. Et hic currimꝰ ut in fu¬
turo cõp̾hendamꝰ: ubi accipiet
coronam qͥ in hoc scło uictor exti¬
terit. Nobisq pꝰ baptismũ dicit᷑
ecce sanꝰ es factꝰ.ia noli peccare.

Expanded text:
paratur: et hic currimus, ut in futuro comprehendamus: ibi accipiet coronam, qui in hoc saeculo victor exstiterit; nobisque post baptismum dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare,
Abbreviated transcription (Latin):
ginta eptomades completȩ sunt
sc̃am: ut cõpleant᷑ iniquitates ⁊ fi¬
nem accipiat peccatũ: ut dispere¬
at iniquitas. ⁊ reuelet᷑ uistitia se̾¬
pit̾na. Qũadui gͥ ille finis adue¬
niat. ⁊ corruptuium hoc atq mor¬
tale. incorruptione ⁊ immortali¬
tate mutet᷑: necesse e̾ nos subiace¬
re peccato.: non naturȩ ⁊ conditio¬
nis ut tu calũ niaris uicio: s fra¬
gilitate ⁊ cõmutatione uolun¬
tatis humanȩ quȩ ꝑ mom̃ta ua¬
riatur: qr deus solus ẽ. immuta¬
bilis. Queris ubi abel. uͥ enoch. uͥ
nodũ in scirpo quȩrere. Utinã poᷤ¬
sem ⁊ manifesta reticere peccata.
Si uis ame uerũ audire: nescio.
Nicb inquit mͥ consciꝰ sum: nec tñ
in hoc ustificatꝰ sum. Homo uidet
in facie: deus in corde. Apud etꝰ sci¬
entiã atq conspectũ: nullus iust¬
ficat᷑. Unde ⁊ paulus loquit᷑ confi¬
denter. Om̃s peccauerunt: et in¬
digent gloria dei.Et. conclusit de¬
us omnia sub peccato. ut om̃ium

Expanded text:
nt sanctam, ut compleantur iniquitates, et finem accipiat peccatum, ut dispereat iniquitas, et reveletur justitia sempiterna . Quamdiu ergo ille finis adveniat, et corruptivum hoc atque mortale incorruptione et immortalitate mutetur, necesse est, nos subjacere peccato, non naturae et conditionis, ut tu calumniaris, vitio, sed fragilitate, et commutatione voluntatis humanae, quae per momenta variatur: quia Deus solus est immutabilis. Quaeris ubi Abel, ubi Enoch, ubnodum in scirpo quaerere: utinam possem et manifesta reticere peccata. Si vis a me verum audire, nescio. Nihil, inquit, mihi conscius sum, nec tamen in hoc justificatus sum. Homo videt in facie, Deus in corde . Apud ejus conscientiam atque conspectum nullus justificatur . Unde et Paulus loquitur confidenter: Omnes peccaverunt, et indigent gloria Dei ; et: Conclusit Deus omnia sub peccato ut omnium
Abbreviated transcription (Latin):
secuti st̃ non habere peccatũ: ⁊ si
absq peccato sunt iustos eẽ. Cũq
semel iusti fuerintꝰ. si egerint
sollicite. posse in sempit̾nũ iusti¬
tiam custodire. ac ꝑhoc om̃e uita¬
re peccatũ. At̃ Non erubescis
explosam.atq dã natã iouinia¬
ni sententiã seqͥ: Et ille enĩ his
testimoniis. tuisq nitit᷑ argum̃¬
tis: immo tu illiꝰ inuenta secta¬
ris: in oriente docere desiderans
quȩ olim romȩ ⁊ dudũ in affrica
condem: nata st̃. Lege igit᷑ quid illi
responsum sit: ⁊ tͥ responsum dicito.
Indogmatib enĩ ⁊ in questionibus
disserendis: non ꝑsona s causa que¬
renda ẽ. Et tñ hoc scito. baptismũ
p̾terita donare peccata. ñ futurã
seruare ustitiã: quȩ labore ⁊ i¬
rogare. illiꝰ tribuere qd̾ rogatur.
nr̃m inciꝑe. illiꝰ ꝑficere: nr̃m offer¬
re quod possumꝰ: illiꝰ implere qd ñ
possumꝰ. Nisi enĩ dñs edificauerit
domum: inuanũ laborauerunt qͥ
edificant eã. Nisi dñs custodierit

Expanded text:
secuti sunt, non habere peccatum. Et si absque peccato sunt, justos esse. Cumque semel justi fuerint, si egerint sollicite, posse in sempiternum justitiam custodire, ac per hoc omne vitare peccatum. ATTIC. Non erubescis explosam atque damnatam Joviniani sententiam sequi? Et ille enim his testimoniis tuisque nititur argumentis; immo tu illius inventa sectaris, in Oriente docere desiderans, quae olim Romae, et dudum in Africa condemnata sunt. Lege ergo quid illi responsum sit, et tibi responsum ducito. In dogmatibus enim et quaestionibus disserendis non persona, sed causa quaerenda est. Et tamen hoc scito, baptismum praeterita donare peccata, non futuram servare justitiam, quae labore et inrogare, illius tribuere quod rogatur: nostrum incipere, illius perficere: nostrum offerre quod possumus, illius implere quod non possumus. Nisi enim Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt qui aedi
Abbreviated transcription (Latin):
git in egyptũ. Cur mortẽ time¬
bat qui explicabat sententiaᷤᷤ dñi:
⁊ qui ab se nuntiari dñi nouerat
uoluntatẽ: Dedignamͣ ꝑ singula
auxiliũ dei. ⁊ ab illiꝰ nutu cunc¬
ta gerere negligimꝰ: cũ legamus
scõs uiros etiã hominũ indiguis¬
se p̾sidio: Periclitat᷑ iheremias:
⁊ manifeste dicit᷑ quod auxilio
ei fuerit manꝰ aicham. filii saphai :
ne traderet᷑ in potestate uulgi
⁊ obrueret᷑ lapidib. Abolitis le
gis cerimoniis. ⁊ duro pondere
ueterũ p̾ceptoꝵ. reꝓmititur
eugłii gr̃a: legem᷑ dñs pollicetur
ut om̃s eum nouerint a minimo
usq ad maximũ dicens. Dimittã
peccata eoꝵ: ⁊ iniquitatũ illoꝵ¬
memor ultra non ero. Quã autẽ¬

Expanded text:
git in Aegyptum. Cur mortem timegit in Aegyptum. Cur mortem timebat, qui explicavit sententiam Domini, et qui a se nuntiari Domini noverat voluntatem? Dedignamur per singula auxilium Dei, et ad illius nutum cuncta gerere negligimus, cum legamus sanctos viros, etiam hominum indiguisse praesidio? Periclitatur Jeremias et manifeste dicitur, quod auxilio ei fuerit manus Abicam filii Saphan, ne traderetur in potestatem vulgi, et obrueretur lapidibus. gis caeremoniis, et duro pondere veterum praeceptorum, repromittitur Evangelii gratia, legemque Dominus pollicetur, ut omnes eum noverint a minimo usque ad maximum, dicens: Dimittam peccata eorum, et iniquitatum illorum ultra memor non ero. Quam aute
Abbreviated transcription (Latin):
ditione sua securus e̾: ⁊ sic confi¬
dit in fortitudine. ut mortẽ p̾fe¬
rat uitȩ. Nouerat enĩ uulnꝰ suũ.
n potentiã eiꝰ quẽ celare nichil
potest: qui loquit᷑ ꝑ ꝓpħam. Deus
appropinquans ego: ⁊ non ꝓcul. Qi
enim celum reꝑlet ⁊ t̾ram. nullus
potest eiꝰ uitare notitiã. ⁊ cordi ᷤ oc¬
culta celare. Qͥ scrutat᷑ renȩs: intro¬
inspicit. Et ut sciamꝰ dei ẽẽ bonũ
om̃e qd̃ gerimꝰ: ego ait plantabo
eos ut nequaꝗͣ eradicent᷑: ⁊ ego da¬
bo eis cogitationẽ ⁊ sensum. ut
intelligant me: Si cogitatio ⁊ sen¬
sus dantur adeo. ⁊ intellectꝰ dñi
ex illiꝰ qui noscendus e̾ radice pul¬
lulat: ubi ẽ liberi tm̃ arbitrii so
ꝑba iactatio: uolumꝰ scire condi¬
tionem nr̃am: audiamꝰ historiã.
Ioachim rex uida cunctiq socii eiꝰ
⁊ principes: auditis sermonibus
uriȩ. uoluert occiðe eũ. Qd cũ
ille didicisset: timore ꝑterritꝰ fu¬

Expanded text:
ditione securus est, et sic confiditione securus est, et sic confidit in fortitudine, ut mortem 777 praeferat vitae. Noverat enim vulnus suum et potentiam ejus, quem celare nihil potest, qui loquitur per Prophetam: Deus appropinquans ego, et non procul . Qui enim coelum replet et terram, nullus potest vitare ejus notitiam, et cordis occulta celare. Qui scrutatur renes, introspicit. Et ut sciamus Dei esse bonum omne quod gerimus: Ego, inquit, plantabo eos, ut nequaquam eradicentur, et ego dabo eis cogitationem et sensum, ut intelligant me . Si cogitatio et sensus dantur a Deo, et intellectus Domini ex illius, qui noscendus est, radice pullulat, ubi est liberi arbitrii tantum superba jactatio? Volumus scire conditionem nostram, audiamus historiam. Joachim rex Juda, cunctique socii ejus et principes ejus, auditis sermonibus Uriae, voluerunt occidere eum . Quod cum ille didicisset, timore perterritus fu
Abbreviated transcription (Latin):
quia docuerunt lingũa suã men¬
daciũ: ⁊ ꝓni ferunt᷑ ad iniustitiã.
Si ethiops ait mutauerit pellem
suam. ⁊ pardus uarietatẽ suam:
& uos pot̾itis facere bonũ: cũ didi¬
ceritis mala. Ergo pellis ethiopica
⁊ pardoꝵ uarietas disciplinȩ est ñ
naturȩ. quȩ docet᷑ ⁊ discit᷑: et tñ au¬
ferri non potest uitio inoliti mali
nisi ꝑ eũ cui om̃ia possibilia st̃. un¬
de loquit᷑ ad eũ: qͥ solus uerus est¬
medicus. Sana me dñe ⁊ sanabor:
saluum me fac dñe ⁊ saluus ero. Tu
ditionem meã infelicitatẽq respi¬
ciam: nichil aliud nͥ hoc possum lo¬
qui. Maledictꝰ homo qͥ annuntia¬
uit patͥ meo dicens: ecce natꝰ est tͥ
puer. Fiat homo ille similis urbi¬
bus: quas subutit d̾s. Quare enim
set mͥ sepulcrũ mat̾ mea. ⁊ uul-¬
ua eiꝰ infernꝰ sempit̾nus: Quare
eg̾ssus sum ex utero ut uiderẽ la¬
bores ⁊ miserias: ⁊ consumerent᷑
dies mei in erũnnis: Tantũ de con¬

Expanded text:
quia docuerunt linguam suam menquia docuerunt linguam suam mendacium, et proni feruntur ad injustitiam. Si Aethiops, ait, mutaverit pellem suam, et pardus varietatem suam, et vos poteritis facere bonum, cum didiceritis mala . Ergo pellis Aethiopica et pardorum varietas, disciplinae est, non naturae, quae docetur et discitur: tamen auferri non potest vitium inoliti mali, nisi per eum, cui omnia possibilia sunt. 27. Unde loquitur ad eum, qui solus verus medicus est: Sana me, Domine, et sanabor: salvum me fac, Domine, et salvus ero: tu ditionem meam infelicitatemque respiciam, nihil aliud nisi hoc possum loqui: Maledictus homo qui annuntiavit patri meo, dicens: Ecce natus est tibi puer: fiat homo ille similis urbibus, quas subvertit Deus. Quare enim set mihi sepulcrum mater mea, et vulva ejus infernus sempiternus. Quare egressus sum ex utero, ut viderem labores et miserias, et consumerentur dies mei in aerumnis ? Tantum de sua con
Abbreviated transcription (Latin):
cuite inquit in exitib iherłm.
& querite in plateis eiꝰ: sicubi in¬
uenire pot̾itis uirũ qͥ uixta ui¬
stitiã uiuat ⁊ fide: ⁊ ero ꝓpitius
ꝓpt̾ eum. Quauis enĩ dicant. ui¬
uit dñs: fraudulent̾ uirant et
hoc ipsum. in m̃dacio. Refutat
se non mandasse patͥb eoꝵ quas¬
do eduxit eos de t̾ra egypti. ut
offerrent huiꝰcemodi sacrificia.
Non enĩ uoluntate. s idoloꝵ cõ¬
paratione mandauit: malens si¬
bi offerri uictimas quã demoni¬
bus. Om̃s recessert̾ ab eo. Nullus
ẽ qui loquat᷑ bona: ⁊ agat peni¬
tentiã a peccatis sus. Sequunt᷑
ꝓprias uoluntates: quasi equꝰ
ꝓmptꝰ ad p̾lũi. Intendunt lin¬
guam suã quasi arcũ: mentiun¬
tur om̃ia ⁊ ñ ẽ in eis ueritas. A¬
micorum quoq cauendas insi¬
dias p̾cipit̾: ⁊ nulli erede ꝓximoꝵ
Singulos enim insidiari amicis.⁊
frẽm a fr̃e decipi:⁊ hoc facere non
naturȩ malo s ꝓpria uoluntate:

Expanded text:
cuite, inquit, in exitibus Jerusalem, cuite, inquit, in exitibus Jerusalem, et quaerite in plateis ejus 776 sicubi reperire poteritis virum, qui juxta justitiam vivat et fidem, et ero propitius propter eum . Quamvis enim dicant: Vivit Dominus, fraudulenter jurant, et hoc ipsum in mendacio. . Refutase non mandasse patribus eorum, quando eduxit eos de terra Aegypti, ut offerrent hujusmodi sacrificia. Non enim voluntate, sed idolorum comparatione mandavit, malens sibi offerri victimas, quam daemonibus. Omnes recesserunt ab eo, nullus est qui loquatur bona, et agat poenitentiam de peccatis suis. Sequuntur proprias voluntates, quasi equus promptus ad praelium. Intendunt linguam suam quasi arcum: mentiuntur omnia, et non est in eis veritas. Amicorum quoque cavendas insidias praecipit, et nulli credere proximorum. Singulos enim insidiari amicis, et fratrem a fratre decipi, et hoc facere non naturae malo, sed propria voluntate:
Abbreviated transcription (Latin):
tus sum eccłiam dei. Deniq ⁊ in
alio loco ꝑ eunde ꝓpħam ad eos qͥ
illiꝰ miscđ̃iam consecuti st̃. loqui¬
tur deus. Et recordabimini uia¬
tis malitiis quas fecistis: ⁊ scietẽ
quia ego dñs cũ bnfecero uobis ꝓp¬
malas: neq seðm scelera ur̃a pessi¬
ma. Erubescamꝰ: atq dicamꝰ qđ̵ lo¬
quunt᷑ hi qͥ ia p̾mia consecuti ft̃.
Loquamͣ peccatores suꝑ t̾ram. ⁊ in
fragili mortaliq corpore constitu
tate donatos. Et dicitis inquit. ñ
est recta uia dñi. cũ ur̃ȩ uiȩ pra¬
uȩ sint. Phariseoꝵ ẽ hoc suꝑcili¬
um: ut peccata ꝓpriȩ uolunta¬
tis. referant ad conditoris iniuiri¬
am: ⁊ illiꝰ iustitiã calũrnient᷑.
Sacerdotes templi mistici qđ int̾¬
pretatur eccłia. filii sadoch cum
uestim̃tis ministerii. ñ eg̾diunt᷑
ad popłm. ne humana conu̾satio¬
ne sci̾ficata maculent᷑: ⁊ tu in me¬
dio uulgi. unꝰq de popło mun¬
dum esse te credis: Ieremiã ꝓ
magis qua sermone carpamꝰ. Cir¬

Expanded text:
tus sum Ecclesiam Dei . Denique et in alio loco per eumdem prophetam ad eos, qui illius misericordiam consecuti sunt, loquitur Deus. Et recordabimini viatis malitiis quas fecistis, et scietis quia ego Dominus, cum benefecero vobis propmalas, neqErubescamus atque dicamus, quod loquuntur hi qui jam praemia consecuti sunt: loquamur peccatores super terram, et in fragili mortalique corpore constitutrtalitate donatos. Et dicitis, inquit, non est recta via Domini, cum vestrae viae pravae sint . Pharisaeorum est hoc supercilium, ut peccata propriae voluntatis referant ad Conditoris injuriam, et illius justitiam calumnientur. Sacerdotes templi mystici, quod interpretatur Ecclesia, filii Sadoch, cum vestimentis ministerii non egrediuntur ad populum, ne humana conversatione sanctificati maculentur . Et tu in medio vulgi, unusque de populo mundum esse te credis? 26. Ex Jeremagis quam sermone carpamus. Cir
Abbreviated transcription (Latin):
ficiam om̃s gentes in quas disper-¬
si te. Te uero ipsum perire ñ faciã:
s castigabo te cũ iustitia: ⁊ ita mi¬
serebor tui ut te innoxiũ ñ relusi
quam. Unde ⁊ nos dicimꝰ esse iustoᷤ
scõs uiros. ⁊ post peceata placeN¬
tes deo: non suo tñ merito. s eiꝰ cle-¬
mentia cui om̃is creatura subiec¬
ta ẽ:⁊ indiget miscdia dei. Audiart
heretici qui eleuant᷑ ꝑ suꝑbiã et
dicunt. ipsi nob̃ fecimꝰ cornua: au¬
diant illud quod audiuit moab.
Auduiimꝰ suꝑbiã moab: suꝑbus e̾
iuxta inflationẽ eiꝰ. ⁊ fortitudo il¬
lius e̾. Dicit᷑q ad huuiscemodi ho¬
mines. Inimici autẽ eoꝵ haud du¬
bium quin gregis dñi. confirmant
dicentes non peccauimꝰ: cũ pecca¬
uerint in pulcritudinẽ iustitiȩ ⁊
in ex. pectatione patrũ.dm. Uissei¬

Expanded text:
rficiam omnes gentes in quas disperrficiam omnes gentes in quas dispersi te: te vero ipsum perire non faciam, sed castigabo te in justitia, et ita miserebor tui, ut te innoxium non relia. --Unde et nos dicimus esse justos sanctos viros, et post peccata placentes Deo, non suo tantum merito, sed ejus clementia, cui omnis creatura subjecta est, et indiget misericordia ejus. Audiant haeretici, qui elevantur per superbiam, et dicunt: Ipsi nobis fecimus cornua. Audiant illud quod audivit Moab: Audivimus superbiam Moab, superbus est quaquam juxta inflationem ejus et fortitudo illius est . Diciturque ad hujuscemodi homines: Inimici autem eorum haud dubium quin gregis Domini confirmant, dicentes: non peccavimus, cum peccaverint in pulchritudinem justitiae, et in exspectationem patrum. Vis
Abbreviated transcription (Latin):
ge ustitiã: sequenti sermone de¬
monstrat. Si filii isrł ⁊ filii uida
iniquitatẽ fecere ꝑpetuã in con¬
spectu meo ab adolescentia sua
rłm ab initio conditionis suȩ us¬
q: ad diem eu̾sionis suȩ. me ad ira¬
cundiã ꝓuocauit. Attende qͥd di¬
cat. F inem uinge pͥncipio: om̃e
mediũ tempꝰ in uitio est. Heremi
ꝓpheta ueteris testamenti. ꝑti¬
mescit sedechiam: ⁊ flebilit̾ obse¬
crat dicens. Nunc gͦ dñe mirex
audi dep̾cationẽ meã. ⁊ p̾uale-¬
at apud te dep̾catio mea: ne re-¬
mittas me in domũ ionathan scri¬
bȩ ne ibi pereã. O ꝓpħa: cur timeᷤ
imperiũ regis: Cur eũ metuis: ꝗͣ
nosti. iãiamq periturũ: sarcerẽ
reformidas: cui parat᷑ paradysus:
Respondebit mͥ. Homo sum. IN
stitutꝰ. dolorẽ sentio: horresco cru¬
ciatꝰ. quos etiã dñs meus ꝓ mea sa¬
lute sensurus ẽ. Miseretur hu¬
mani generis deus: ⁊ ñ uult pe¬
rire quos fecit. Noli timere iacob
dicit dñs. Ego enĩ sum tecũ:. ⁊ int̾¬

Expanded text:
titiam, sequenti sermone demonstrat: Filii Israel, et filii Juda iniquitatem facere perpetuam in conspectu meo: ab adolescentia sua Jerusalem ab initio conditionis suae usque ad diem eversionis suae me ad iracundiam provocavit. Attende quid dicat, finem junge principio, omne medium tempus in vitio est. Jerpropheta veteris Testamenti pertremiscit Sedechiam, et flebiliter obsecrat, dicens: Nunc ergo, domine mi rex, audi deprecationem meam, et praevaleat apud te obsecratio mea, ne remittas 778 me in domum Jonathan scribae, ne ibi peream . O Propheta, cur times impium regem? Cur eum metuis, quem nosti jam jamque periturum? carcerem reformidas, cui paratur paradisus? Respondebit mihi: Homo sum in stitutus, dolorem sentio, horresco cruciatus, quos etiam Dominus meus pro mea salute sensurus est. Miseretur humano generi Deus, et non vult perire quod fecit. Noli timere, Jacob, dicit Dominus: ego enim sum tecum et inte