comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sic aĩus diu̾soꝵ intellectuũ in¬
uentor ẽ ipse incorꝑeus corꝑeaᷤᷤ
dictiones ꝑ se ñ hãt: intelligen¬
tiȩ impetꝰ ꝑ corꝑales sensus suffic̃
ostende. Lieet ⁊̃ manuũ alia ad¬
nꝰ quodam᷑ elem̃toꝵ uoces caratꝰ¬
terib suis ꝯpactas ꝓnuntiamꝰ.
Seruiunt gͥ rõni ⁊ manꝰ ⁊ os. Ma¬
nꝰ scribendo futuris uł absentib:
os uͦ facillime ⁊ ꝓmptissime lo¬
qͥppe ꝑ art̾iã repulsris ex follib
sp̃m recipientib impetu quoda
sui art̾iã ĩ uocẽ roborat aerẽ p-¬
cutiendo: dem̃n ẜ tibialis instru¬
m̃ti formã ꝑ circulares quosda
m̃branar̃ quarũda motꝰ. ipsar̃
m̃branar uehicuł in giro eircũ¬
modulans. suꝑiora petit:ubi ma¬
xillȩ. dentes. ⁊ lingͣ q̃i qͣndã plec¬
tri formã imitantes. multifor-¬
mi ⁊ uelocissima uarietate so-¬
nos ad usũ coaptant. labia uͦ di¬
stincta. quaba sui aꝑtione ⁊ cõ¬
p̃ssione idipsũ faciunt qd̃ digiti
modulantis in tibia qͥ sp̃m cor¬

Expanded text:
ectuum inventor, cum ipse incorporeus corporeas dictiones per se non habeat; intelligentiae impetus per corporales sensus sufficit ostendere. Licet etiam manuum alia adus quodammodo elementorum voces characteribus suis compactas pronuntiamus. Serviunt igitur rationi et manus et os. Manus scribendo futuris vel absentibus: os vero facillime et promptissime loquippe per arteriam repulsus ex follibus spiritum recipientibus impetu quodam sui arteriam in vocem roborat aerem percutiendo; deinde secundum tibialis instrumenti formam per circulares quosdam membranarum quarumdam motus, ipsarum membranarum vehiculis in gyro circummodulans superiora petit; ubi maxillae, dentes et lingua, quasi quamdam plectri formam imitantes, multiformi et velocissima varietate sonos ad usum coaptant; labia vero distincta quadam sui apertione et compressione idipsum faciunt, quod digiti modulantis in tibia, qui spiritum con
Abbreviated transcription (Latin):
dis calori a natura administͣ¬
ri. ñ i recipit ignis ascipso ma¬
nere nͥ ex ꝯuementi cibo ł ma¬
t̾ia nutͥat᷑. ꝓpt̾ea sanguinis ri¬
uili ueluti ex fonte quodã ex
epate surgentes. ẽ calido sp̃u uͥq
ꝑ corpꝰ uenarũ ministio decur¬
r̃t: ne seꝑatim alta ex alt̾a pas¬
sio facta. naturã corrũꝑet. Dĩs
n suꝑfluitas. corruptͥx passioẽ.
Sic uitę nutͥendȩ ⁊ ꝯfortandis
naturalib increm̃tis. ꝑhane ar¬
tificialẽ ⁊ disciplinalẽ forma¬
nali ostendit᷑. obscuriꝰ quide ꝑ pͥ¬
mã manifestationẽ: dein uͦ ex
ꝓcessu naturȩ. ⁊ bonoꝵ studioꝵ
usu manifestiꝰ. Sic̃ n qͥ figm̃tũ
hõis excidit in lapide primũ qͥ¬
de sculpit figm̃ti forma. deĩnu̾
formȩ illiꝰ scd̃m sua linsam̃ta
distinctionẽ ⁊ decorẽ: sie air tor

Expanded text:
dis calori a natura administrdis calori a natura administrari, non enim recipit ignis a seipso manere, nisi ex convenienti cibo vel materia nutriatur, propterea sanguinis rivuli, veluti ex fonte quodam ex epate surgentes, cum calido spiritu ubique per corpus venarum ministerio decurrunt, ne separatim altera ex altera passio facta naturam corrumperet. Omnis enim superfluitas corruptrix passio est. Sic vitae nutriendae et confortandis naturalibus incrementis, per hanc artificialem et disciplinalem formanali ostenditur, obscurius quidem per primam manifestationem, deinde vero ex processu naturae et bonorum studiorum usu manifestius. Sicut enim qui figmentum hominis excidit in lapide, primum quidem sculpit figmenti formam, deinde vero formae illius secundum sua lineamenta distinctionem et decorem, sic auctor
Abbreviated transcription (Latin):
Eria ⁊ multiplex fit motuũ ad¬
Sministratio. multũ uelox ⁊ u̾si¬
Ebilis. ⁊ ad omnẽ cogitationẽ opor¬
⁊tuna. Hine ceruicis circũuolo¬
Etiones: capitis inclinationes ⁊ ele.¬
⁊ uationes. circa maxillas agilitaᷤ.
Epalpebrar̃ ⁊ ocłoꝵ motꝰ celerri¬
Emi. manuũ administratio uaria.¬
E hinc ĩ gradiendo erurũ. ⁊ pedũ
successio: eet̾oꝵq om̃iũ artuũ
Amotiones. neruis sius laxatis si¬
Sue retractis quasi naturali qͣda
machina uoluntario quoda sp̾uut
⁊se agentes. Ipsa uͦ uirtꝰ ĩ sede e̾e¬
Ebri pͥũ q̃ndã optinet imꝑatiũ
motũ: qui ꝓmpto sp̃u uixta qͣn¬
Eda naturȩ administrationẽ in
⁊ singłis singła oꝑat᷑. Sie ̃ de cor¬
de. Cuiꝰ calor naturał si extingͥ¬
tur: ꝯtinuo infrigidato corꝑe
mors seq̃r. ꝑ qd̃ eiudent̾ apparet
q̃ndã uiuendi fontẽ ⁊ causam
in corde ⁊̃ ꝯsistere. ex qͦ fistula¬
res pori ⁊ art̾iarũ ꝓcedenᷤᷤ mul¬
tiplex diu̾sitas. aliis ab aliis na

Expanded text:
ria et multiplex fit mortuum administratio, multum velox et versibilis, et ad omnem agitationem opportuna. Hinc cervicis circumvolutiones, capitis inclinationes et elevationes, circa maxillas agilitas, palpebrarum et oculorum motus celerrimi, manuum administratio varia. Hinc in gradiendo crurum et pedum successio, caeterorumque omnium artuum motiones, nervis sive laxatis, sive retractis, quasi naturali quadam machina voluntario quodam spiritu vitae se agentes. Ipsa vero virtus in sede cerebri proprium quemdam obtinet imperativum motum: qui prompto spiritu juxta quamdam natur singulis singula operatur. Sic et de corde, cujus calor naturalis si exstinguitur, continuo infrigidato corpore mors sequitur. Per quod evidenter apparet quemdam vivendi fontem et causam in corde etiam consistere, ex quo fistulares pori et arteriarum procedens multiplex diversitas, aliis ab aliis nas
Abbreviated transcription (Latin):
et uini suba in corpus & san¬
gumẽ xp̃i conuersa. duni fa¬
cta est qd̾ non erat: destitit
esse qd̾ fuerat. Si gͦ sub̾a pa¬
nis ibi non est. quid defecari
et corrumpi usq ad secessũ
corrũpi credenda ẽ. quia incor¬
ruptibilis est. Uñ ambrosius
Corpus xp̃i alienũ est ab om̃i cor¬
ruptione: qd̾ quicũq religiose
gustauerit. corruptionẽ sentire
non poterit. S mercto. Quam
eiĩ incorruptionis głam nobis
largiret᷑ : qui in se ipso tantam
corruptionis ignominiã pate¬
retur: S et qui qͣmuis hoc
mortis legib debere iudetur.
corruptionẽ uidere ñ potuit
in sepulchro: quomͦ corrumpi
credendus est in hominis stoma¬
cho:᷑ Cibi corꝑei qui angłis obla¬
ti ad comedendũ leguntur. ꝑ
diuinã potentiã ꝓrsus absum¬
pti. secessum nature suȩ debi¬
tum euaserunt: et cibus sp̃ua¬
lis qui dat uitam et̾nam mun¬
do. incurret secessum nat᷑e sue
indebitũ. maiestati indignũ.
potentiȩ om̃imͦ contͣruimr᷑ uñ

Expanded text:
corpus et sanguinem Christi conversa, dum facta est quod non erat, desistit esse quod fuerat. Si ergo substantia panis ibi non est, quid defoedari et corrumpi usque ad secessum corrumpi credenda est, quia incorruptibilis est. Unde Ambrosius: « Corpus Christi alienum est ab omni corruptione quod quicunque religiose gustaverit, corruptionem sentire non poterit. » Et merito. Quam enim incorruptionis gloriam nobis largiretur, qui in seipso tantam corruptionis ignonimiam pateretur? Sed et qui, quamvis hoc mortis legibus debere videretur, corruptionem videre non potuit in sepulcro, quomodo corrumpi credendus est in hominis stomacho? Cibi corporei qui angelis oblati ad comedendum leguntur, per divinam potentian prorsus absumpti, secessum naturae suae debitum evaserunt; et cibus spiritualis, qui dat vitam aeternam mundo, incurret secessum naturae suae in debitum, majestate indignum, potentiae omnimodo contrarium? Unde
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s. qui om̃la quęcũq uo¬
luit fecit in celo et in ter¬
ra: nͥ quia etiani caro eiꝰ
ipsa est eu data est om̃is
potestas in celo et in t̾ra:
ut potestate tali sit in uni¬
tate ꝑsone et in celo& in
terra. qͣndocũq quomͦi¬
cũq sibi placuerit. Hac
fide ip̃m sacram̃tum qͣi
diuinũ qͥddam adoramꝰ.
qͣsi uiuũ qͥddam et ratio¬
nabile allo.qͥmur &
roganius. agnus di

Expanded text:
Deus, qui omnia quaecunque voDeus, qui omnia quaecunque voluit fecit in coelo et in terra, nisi quia etiam caro ejus ipsa est cui data est omnis potestas in coelo et in terra, ut potestate tali sit in unitate personae in coelo et in terra quandocunque, quomodocunque sibi placuerit. Hac fide ipsum sacramentum quasi divinum quiddam adoramus, quasi vivum quiddam et rationabile alloquimur et rogamus: Agnus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ritate ñ titubat. fit ꝑ di
grãm ut in tali suo ago¬
ne fides nr̃a exerceat᷑
exercendo augeatur. augen¬
do ꝑficiatur. ꝑfecta corone
eoꝵ qui d̾m iusuri sunt.
qͣm dui ꝑegrinant᷑. corda
mundantur: qd ñ uidet
credit. Nam si uides. ñ ẽ
fides: credenti colligitur
meritũ: uidenti reddit᷑
p̃miũ. Eat gͦ dñs. eat ne
uideat᷑. lateat ut credat᷑
creditus desid̾etur. desid̾¬
atus habeatur. ¶ Quia gͦ
in hac ꝑegͥnatione nr̃a
expedit latere xp̃m ut
credat᷑ et cet̾aͥ bene igit᷑
xp̃c sub sacramĩto dedit
nob̾ se ip̃m. ut ꝑ hoc nob̾
et fid̾i meritum. et gr̃e
suȩ augeat beneficium:
dũ in terrena quada et
ꝓrsus stolida panis .s. u¬
ni forma. maiestatẽ sapi¬
entie uerbi di sub̾aliter
comp̃hensam. in comp̃¬
hensiblem credere & ue¬
nerari ñ erubescimus.
quȩ qͣntitate .s. qͣlitate
sua. ita eius excellentie
uidet᷑ indigna. ut nulla¬
tenus etiam existimari
debeat. nisi quia ipse est

Expanded text:
ritate tamen non titubat; fit per Dei ritate tamen non titubat; fit per Dei gratiam, ut in tali suo agone fides nostra exerceatur, exercendo augeatur, augendo perficiatur, perfecta coroneteorum, qui Deum visuri sunt, quandiu peregrinantur, corda mundantur; quod non videt, credit. Nam si vides, non est fides. Credenti colligitur meritum, videnti redditur praemium. Eat ergo Dominus, eat ne videatur, lateat ut credatur; creditus desideretur, ut desideratus habeatur. Quia ergo in hac peregrinatione nostra expedit latere Christum ut credatur, » etc. Bene igitur Christus sub sacramento dedit nobis seipsum, ut per hoc nobis et fidei meritum, et gratiae suae augeat beneficium: dum in terrena quadam, et prorsus stolida panis et vini forma, majestatem sapientiae Verbi Dei substantialiter comprehensam, incomprehensibilem credere et venerari non erubescimus, quae quantitate et qualitate sua ita ejus excellentiae videtur indigna, ut nullatenus etiam aestimari debeat, nisi quia ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
calix ẽ. qd̾ etiam oculi
fides postulat instruen¬
da. panis ẽ corpus. ealix
est sanguis:s potest ani¬
mo cuspiam cogitatio
dit. illuc leuauit corpus
suũ. inde uenturus ẽ u¬
di care uiuos et mortu
quia in eis aliud uidet᷑.
aliud intelligit᷑. qd iudet᷑.
telligĩ. fru
spũlem. In quo uidet᷑ in¬
nui quãsi querat᷑. cũ xp̃e
i humana forma rationa¬
bilit᷑ se gesserit uł natura
humana uł potentia di¬
uina. et in celo usq ad di¬
corꝑalit̃. quis corpus xp̃i
huc dedux̃it. uł panẽ nrm̃
illuc leuauerit: ut tam
subito in corpus xp̃i mu¬
tari possit. Qd̾ quia inef¬
fabile est. quomͦ corpꝰ xp̃i
hic fiat. et ibi maueat.
ad intelligentiã et fid̾e̾
credi potest: quia qd̾ i¬
detur. ñ mat̾iale corpus
panis est. s spẽs corꝑalis:
qui om̃ia quȩc̃q uult in
celo et ni terra potest.
Sieq dum extiorũ sen¬
suum testimonio ñ ac qͥ¬
escit. nec intiori inqͥsitio¬
ne comp̃hendens. de ue¬

Expanded text:
calix est, quod etiam oculi calix est, quod etiam oculi fides postulat instruenda, panis est corpus, calix est sanguis. » Sed potest animo cujuspiam cogitatio dit; illuc levavit corpus suum; inde venturus est judicare vivos et mortuoquia in eis aliud videtur et aliud intelligitur: quod videtur, telligitur, fruitualem. In quo videtur innui, quasi quaeratur cum Christus in humana forma rationabiliter se gesserit, vel natura humana, vel potentia divina, et in coelo usque ad diit: quis corpus Christi huc deduxerit, vel panem nostrum illuc levaverit, ut tam subito in corpus Christi mutari possit? Quod quia ineffabile est, quomodo corpus Christi hic fiat, et ibi maneat, ad intelligentiam spiritualecredi potest; quia quod videtur, non materiale corpus panis est, sed species corporalis; qui omnia quaecunque vult in coelo et in terra potest. Sicque dum exteriorum sensuum testimonio non acquiescit, nec interiore inquisitione comprehendens, de ve
Abbreviated transcription (Latin):
res cautȩ dignitatis. tante q sa¬
lutis. negligenriȩ uł obluuoni
subiacere non debet. s qd̾ mag¬
na di gr̃a agitur. decet .s oportet
ut magna ecclẽ sollicitudine de¬
uote ⁊ indesinent̃ suꝑ om̃ia hono¬
retur. Capłm .ii.
le illud ẽẽ uoluerit. cum ipse
iniusibił sit. et a ueris adoratorib
pͣtrem in spũ et ueritate adoran¬
dum ẽẽ dixerit: et psalmista spm̃¬
rit. S sciendũ quia in sacram̃¬
to iusibili. p̾sentiam inuisibilis
corꝑis sui exiberi nobis uoluit:
ut sic mag̃ nr̃am excitaret me¬
moriã. ad recolendã tantȩ suȩ
pietatis grãm. Sicut enim cũ
onũa posset. ñ in nob̃ ipsis s in
ext̾iorib alimoniis tp̃ralem ui¬
tam nram retineri uoluit. ne
nobis debere uiderem᷑ qd̾ sumꝰ.
s ei potius a quo sunt illa mu¬
uera unde uiuimꝰ: sic etiam
iusibli suo sacram̃to quo uite
et̾nȩ pignus accepimus. nos ad¬
moneri uoluit. eius gr̃e ẽẽ refe

Expanded text:
res tantae dignitatis, tantaeque sares tantae dignitatis, tantaeque salutis, negligentiae vel oblivioni subjacere non debet, sed quod magna Dei gratia agitur, decet et oportet ut magna Ecclesiae sollicitudine, devote et indesinenter super omnia honoretur. CAPUT II. le esse voluerit, cum ipse invisibilis sit et a veris adoratoribus Patrem in spiritu et veritate adorandum esse dixerit , et Psalmista srit? Sed sciendum quia in sacramento visibili praesentia invisibilis corporis sui exhiberi nobis voluit, ut sic nostram magis excitaret memoriam ad recolendam tantae suae pietatis gratiam. Sicut enim cum omnia posset, non in nobis ipsis, sed in exterioribus alimoniis temporalem vitam nostram retineri voluit, ne nobis debere videremur quod sumus, sed ei potius a quo sunt illa munera unde vivimus, sic etiam visibili suo sacramento quo vitae aeternae pignus accipimus, admoneri
Abbreviated transcription (Latin):
uł etiã in uentre bestiarũ. qͥd
aliud portendit᷑. nͥ quia eum e¬
briosis et impenitentib infir¬
mis. ut dignũ est. manere con¬
tẽpsit. uł eos a quib seruari
et sumi debuit. bestus det̾io¬
res ostendit Cum enĩ preter
peccatũ creatori qui ubiq ẽ
omia munda sint. qͦmͦ uidet᷑
ĩmundius ẽẽ in uentre muris.
mcendio tradi. et ibi disparere
dñr ipsȩ sacram̃tales spẽs. ñ ad
indignitatẽ xp̃i fit. quasi ig¬
nib exurendus tradatur. qd̾
impossibͥle est. cum sit om̃iũ
elem̾toꝵ d̾s: s quotiens aliqͣ
talis indignitas ipsi sacram̃to
negligenter accid̾it. ut horro¬
rem sumendi incutiat. ipsȩ
sensuales spẽs quas ibide ds̃
altissimo suo consilio post mu¬
tationẽ sug sub̾e remanere
uoluit. ignib tradunt᷑. ut o¬
stendant qd̾ suũ est. deficien¬
do ⁊ disparendo sine om̃i fe¬
ditate in illo purissimo ele
sumi reu̾entia. sic sũma etiã
seruari debet diligentia: qͥa

Expanded text:
vel etiam in ventre bestiarum quid vel etiam in ventre bestiarum quid aliud protenditur, nisi quia cum ebriosis vel impoenitentibus infirmis, ut dignum est, manere contempsit; vel eos a quibus servari et sumi debuit bestiis deteriores ostendit? Cum enim praeter peccatum Creatori, qui ubique est, omnia munda sint, quomodo videtur immundius esse in ventre muris sis incendio tradi, et ibi disparere dicuntur ipsae sacramentales species, non ad indignitatem Christi fit, quasi ignibus exurendus tradatur, quod impossibile est, cum sit omnium elementorum Deus, sed quoties aliqua talis indignitas ipsi sacramento negligenter acciderit, ut horrorem sumendi incutias ipsae sensuales species, quas ibidem Deus altissimo suo consilio post mutationem suae substantiae remanere voluit, ignibus traduntur, ut ostendant quod suum est, deficiendo et disparendo sine omni foeditate in illo purissimo ignisumma sumi reverentia, sic summa etiam servari debet diligentia; quia
Abbreviated transcription (Latin):
fieri credenda sunt. angłos
ut dictum est. fieri etiam
monstrose uideatur pro
aliquoꝵ negligenti.a puni¬
enda uł corrigenda. seu ꝓ
fide ꝓbanda et instruenda.
seu ꝑ ꝑfidor scandalo et ruina:
fidem xp̃i ñ euacuet. quia dispen¬
sante alit̃ dõ. ncillatenus ad sui
corꝑis indignitatẽ attinere cre¬
dendũ est. Nec solum corꝑi xp̃i.
s et ipsi sacram̃to uisibli. eadem
causa mucorẽ negamus et putre
cum ñ sint et̾nȩ. defectum nega¬
re ñ possumus: s ipsum defectũ
ita dicimus simplicẽ. ut nullã
feditatis admitamꝰ corruptio¬
rant intuentiũ mentes: s hac
uisione cũ eis quib fit. ita agit᷑.
ut supͣdicte cause in eis comple¬
ant᷑. Qd̃ aũ uentrẽ distendere
uł inebriare dicuit᷑. nec hoc qͥ¬
dem suũ eẽ approbamꝰ. s qͣndo
ita facere uident᷑. eisdem supͣdi¬
ctis causis id fieri credimꝰ. Si aũ
in uomitu ebrioꝵ uł infirmoꝵ.
huiꝰmodi forma dp̃henditur.

Expanded text:
fieri credenda sunt, angelicfieri credenda sunt, angelic tenus, ut dictum est, fieri etiam monstruose videatur, seu pro aliquorum negligentia punienda vel corrigenda, seu pro fide probanda et instruenda, seu pro perfidorum scandalo et ruina, fidem Christi non evacuat, quia, dispensante aliter Deo, nullatenus ad sui corporis indignitatem attinere credendum est. Nec solum corpori Christi, sed et ipsi sacramento visibili eadem causa mucorem negamus et putredcum non sint aeternae, defectum negare non possumus; sed ipsum defectum ita dicimus simplicem, ut nullam foeditatis admittamus corruptiorant intuentium mentes; sed hac visione cum eis quibus fit ira agitur, ut supradictae causae in eis compleantur. Quod autem ventrem distendere vel inebriare dicuntur, ne hoc quidem suum esse approbamus: sed quando ista facere videntur, eisdem supradictis causis id fieri credimus. Si autem in vomitu ebrioram vel infirmorum hujusmodi forma deprehenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
att. Caro eius in salutem
ppłi partitur. eiusq sang¬
uis funditur. fitq aliter
quã uideatur. cumi ipse
integer ꝑ seueret et uiuꝰ.
S quid nurũ de his Ip¬
sum corpus xp̃i uidetur
panis ẽẽ. et ñ est panis.
In eo gͥ qd̃ uidetur ẽẽ et
ñ est. fieri multa uident᷑
exrio leysus apparuit. nũquid
ipse speciosior sole uera lepra
resꝑsus fuit : In uitas patrũ
legit᷑ aspiciente quoda scũssi¬
mo p̃bitero angłm dñi quib¬
dam indigne cõmunicantib
corpus dñi subtͣhere. et ꝓ illo
car bonem porrigere. Huie gͥ
aliud uidebatur. et aliud fiebat.
Itelegitur tarsitius martyr
corpus dm̃ ferens. cum a paga¬
nis comp̃hensus reqͥreretur
quid ferret. et scã canibus
dare nollet. martyriũ obti¬
nuisse. Cumq illo mortuo
curiose quererent quid fer¬
ret. corꝑe xp̃i celitus sublato.
linteamina tantũ quib ip¬
sum continebat᷑. reꝑta sunt.
Sie et alia multa in hoc spu¬
ali sacram̃to inuisibiliter

Expanded text:
ait: « Caro ejus in salutem ait: « Caro ejus in salutem populi partitur, ejusque sanguis funditur, fitque aliter quam videatur cum ipse integer perseveret et vivus. » Sed quid mirum de his? Ipsum corpus Christi videtur panis esse, et non est panis. In eo igitur quod videtur esse et non est, fieri multa videntur tyrio leprosus apparuit, nunquid Christus speciosior sole, vera lepra respersus fuit? In vitis Patrum legitur, aspiciente quodam sanctissimo Patre angelum Domini quibusdam indigne communicantibus corpus Domini subtrahere, et pro illo carbones porrigere. His igitur aliud videbatur, et aliud fiebat. Item legitur Tharsitius martyr corpus Domini ferens, cum a paganis comprehensus requireretur quid ferret, et sanctum canibus dare nollet, martyrium obtinuisse. Cumque illo mortuo curiose quaererent quid ferret, corpore Christi coelitus sublato, linteamina. . . tantum quibus ipsum continebatur, reperta sunt. Sic et alia multa in hoc spirituali sacramento invisibiliter
Abbreviated transcription (Latin):
terait. Quia ñ me erubui¬
sti o martyri in t̃raͥ nec ego
scere. cum ꝓ digna eius re¬
uerentia celestem remune¬
rationẽ debeat obtinere.
Senex symeon saluatoris qͣt
brutam et insensatã infan¬
tiam. eius q exilem ⁊ debile
qͣm in ulnis gerebat formã.
iulibq pannis obsitam ꝑ¬
sonam ñ attendens: maie¬
statẽ dĩtatis in tantillo cor¬
pore agnouit et credid̾. dñm
uocauit. se eius seruũ ꝓfessus
est: ut ab eo in pace dimitre¬
ret᷑ orauit. salutare dĩ se ui¬
disse ꝑhbuit. lumen ẽẽ ad re¬
uelationẽ om̃iũ gentium .&.
glam plebis sug isrł ꝓpha¬
uit. Ut gͦ quaslibet indig¬
uitates in sacram̃to xp̃i fi
des uera non erubescat: sci¬
endum est. quia sieut mul¬
ta aguntur in sacram̃to
eo multa uidentur fieri.
quȩ aliter dispensantur.
Gregorius enum dieit in ip¬
sa ĩmolationis hora celos
aꝑiri. angłoꝵ choros adẽẽ.¬
et cet̾a: quȩ qͣmuis uere fi¬
ant. ñ tam̃ uident᷑. Itẽ idͣe

Expanded text:
ter ait: « Quia non me erubuiter ait: « Quia non me erubuisti, o Martyri, in terra, nec ego scere, cum pro digna ejus reverentia coelestem remunerationem debeat obtinere? Senex Simeon Salvatoris quasi brutam et insensatam infantiam, ejusque exilem et debilem quam in ulnis gerebat formam, vilibusque pannis obsitam personam non attendens, majestatem Deitatis in tantillo corpore agnovit et credidit, Dominum vocavit, se ejus servum professus est, ut ab eo in pace dimitteretur oravit, salutare Dei se videre perhibuit, lumen esse ad revelationem omnium gentium, et gloriam plebis suae Israel prophetavit. Ut ergo quaslibet indignitates in sacramento Christi fides vera non erubescat, sciendum est quia, sicut multa aguntur in sacramento eo multa videntur fieri quae aliter dispensantur. Gregorius enim dicit in ipsa immolationis hora coelos aperiri, angelorum choros adesse, etc., quae quamvis vere fiant, non tamen videntur . Item idem
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ fidei eẽt meritũ. cui sue cog.¬
nitionis tam manifestũ daret
exꝑim̃tum: Fit etiã aliqnͣdo
huiꝰmodi indignitas. ad punien¬
dam uł corrigendam ministͦ¬
rum uegligentiã. ꝓ eo qd̾̃ corpꝰ
Añi iundigne tractaueruit: uł
contͣ eccłasticas regłas minus
atrente uł diutuis qͣm debe¬
rent seruauerint. Nonne enĩ
manna si in alterũ seruaret᷑
diem putrefiebat. quia int̾di¬
ctum erat a dño: et tam̃ si pͥdie
sabbati collectũ. usq in diem
sabbati seruaretur. incorruptũ
ꝑmanebat. quia sic erat insti¬
tutum ab eo. Quic qͥd gͦ defor¬
mitatis in xp̃i sacram̃to eon¬
tigerit spẽ tenus. ñ debet a
nobis extorquere fidem ueri¬
tatis eius: quia qui in corꝑe
suo cum uerus ẽẽt d̃s. multa
indigna ꝑtulit. ncħominus
in sacram̃to suo ꝑferet qͣmuiᷤ
uere ibi sit. Ut enim ait Es
martyrio monacho apparũ¬
it. qui cum bauilatus de col¬
lo eius euanuisset. subseq̃n¬

Expanded text:
quod fidei esset meritum, cui suae cogquod fidei esset meritum, cui suae cognitionis tam manifestum daret experimentum? Fit etiam aliquando hujusmodi indignitas, ad puniendam vel corrigendam ministrorum negligentiam, pro eo quod corpus Domini indigne tractaverint, vel contra ecclesiasticas regulas minus attente, vel diutius quam deberent servaverint. Nonne enim manna, si in alterum servaretur diem putrifiebat, quia interdictum erat a Domino; et tamen si pridie Sabbati collectum, usque in Sabbatum servaretur, incorruptum permanebat, quia sic erat institutum ab eo. Quidquid ergo deformitatis in Christi sacramento contigerit specie tenus, non debet a nobis fidem extorquere veritatis ejus, quia qui in corpore suo cum verus Deus esset, multa indigna pertulit, nihilominus in sacramento suo perfert, quamvis vere ibi sit. Ut enim ait Gregorius Christus Martyrio monacho apparuit, qui cum bajulatus de collo ejus evanuisset, subsequen
Abbreviated transcription (Latin):
tas suꝑueniente contraria qͣ¬
litate dispellitur: sic in sacram̃¬
to xp̃i quic qͥd mutationis
qualitatũ. seu sorieũ corrosio¬
ne. seu uetustatis mucore. uł
mus incorruptũ ꝑmanere
in celis. qͥeqͥd in eius sacram̃¬
to contingere uideat᷑ in t̾ris.
Sicut enĩ in ꝓprio corpore. mͦ
hortolanus. mͦ ꝑegrinus. mͦ
fantasma ꝓut erat fides in
tuentiũ. apparuit. extͥnsecus
stinuit: sic etiã ad ꝓbationẽ
fidelium et scandalũ infideliũ.
usq in finẽ scłi talia fieri ꝑ¬
mittet in suo sacram̃to. uñ
electi exerceantur. repbi indu¬
occultatus. tantaq sua indigus¬
tate dissimulatus. ñ minus tͣn
ibi ẽẽ creditur. nec ininori reue¬
rentia a fidelib colit᷑. fides hoc
modo ꝓbata. dum contͣ hoc qd̃
uidet de deo sentit. maiora me¬
retur. infidelitas aũ maiori
suo seandalo indurata damna¬
tur. quȩ ibi contẽpuit xp̃i re¬
uereri sub̃am. ubi in repel¬
lenda sacram̃ti sui indignita

Expanded text:
tas superveniente contraria qutas superveniente contraria qualitate dispellitur, sic in sacramento Christi, quidquid mutationis qualitatum seu soricum corrosione, seu vetustatis mucore, velmus incorruptum permanere in coelis, quidquid in ejus sacramento contingere videatur in terris. Sicut enim in proprio corpore, modo hortulanus, modo peregrinus, modo phantasma, prout fides erat intuentium, apparuit, extrinsecus stinuit, sic etiam ad probationem fidelium et scandalum infidelium usque in finem saeculi talia fieri permittet in suo sacramento, unde electi exerceantur, reprobi induramento occultatus, tantaque sua indignitate dissimulatus, non minus tamen ibi creditur esse, nec minore reverentia a fidelibus colitur; fides hoc modo probata, dum contra hoc quod videt de Deo sentit, majora meretur: infidelitas autem majori suo scandalo indurata damnatur, quae ibi contemnit Christi revereri substantiam, ubi in repellenda sacramenti sui indignitat
Abbreviated transcription (Latin):
patrib legimus nullũ aliud
eduliũ sumentes. sola cõmuni¬
one dñica dieb dñicis refectos
multis annis uixisse:. sieut he¬
lẏam in fortitudine cibi illius
quẽ angłs ministrauerat . xl.¬
dieb ieumasse: s cuius poten¬
tia nͥ illius qui omĩa quecũq
uoluit fecit in celo et in terra:
Qui enim de nichilo fecit omĩa.
sicut potest carnẽ alere sine car¬
nali uictu: sic etiam ei secessũ¬
dare sine carnali defectu. S
it̾m opponunt heretici ad tan¬
ti sacram̃ti indignitatẽ. qd̃ pa-¬
nis ⁊ umũ in sacram̃to muci¬
dum uł pittͥdum fiat: panis a
murib corrodat᷑. et in uent eoꝵ
inueniat᷑: ignib etiam cõburat᷑.
S quia ut ait ausꝰ. ideo sacram̃¬
ta dñr quia in eis aliud uidet᷑.
aliud intelligit᷑: ita qd fit in e¬
is. aliter uid̾r. alit̃ intelligitur.
Sicut enim in quolibet corꝑe
sine detrim̃to sube. albedo ni¬
gredine. uł quȩ tͣ libet quali¬

Expanded text:
Patribus legimus nullum aliud Patribus legimus nullum aliud edulium sumentes, sola communione Dominica diebus Dominicis refectos, multis annis vixisse, sicut Eliam in fortitudine cibi illius quem angelus ministraverat, diebus jejunasse sed cujus potentia, nisi illius, qui omnia quaecunque voluit fecit in coelo et in terra? Qui enim de nihilo fecit omnia, sicut potest carnem alere sine carnali victu, sic etiam ei dare secessum sine carnali defectu. Sed iterum opponunt haeretici ad tanti sacramenti indignitatem, quod panis et vinum in sacramento mucidum vel putridum fiat, panis a muribus corrodatur, et in ventre eorum inveniatur, ignibus etiam comburatur. Sed quia, ut ait Augustinus, ideo sacramenta dicuntur, quia in eis aliud videtur, aliud intelligitur, ita quod fit in eis, aliter videtur, aliter intelligitur. Sicut enim in quolibet corpore sine detrimento substantiae, albedo nigredine, vel quaelibet quali
Abbreviated transcription (Latin):
tos sicut et cõmunib eibis as¬
serunt. ut cũ negat᷑ defectꝰ
carnis : ꝓbetur secessus fuisse
sacrȩ cõmunionis. S do an¬
nuente nec sie uincent here¬
tici: quia credendũ quid̾e est
uitã ȩt̾nam. potest quib sibi
placuerit conferre tpr̃alem:
s ne in digestionẽ solui credat᷑.
qui de defectu carnis suȩ se¬
cessum facit infirmo. de ipsa
carne. nec tam̃ deficiente. ñ
potest secessum dare sano:
Sareptenȩ uiduȩ lechitus con¬
sunmebat᷑. nec minuebat᷑ .s. qͥd
mirũ. si ꝑ tanti cibi uirtutẽ
caro alieuiꝰ comedentis et ue¬
getetur ut crescat: et dige¬
latur ne ͤ deficiat: Quinq
panes ordeacei post saturcta¬
tem quq milium hõium usꝙ¬
usq ad implendos .xͦiiͫ. cophi¬
nos creuerunt: et cum illi u
bente deo in sua consũptione ac¬
ceꝑuit augm̃itum: qd mirum.
si eodem uolente. caro humana
in sua digestione ñ patiatur de¬
fectum: Aliquos quid̃e de scĩs

Expanded text:
tos, sicut et communibus astos, sicut et communibus astruunt, ut cum negatur defectus carnis, probetur secessus sacrae fuisse communionis. Sed, Deo annuente, nec sic vincent haeretici, quia credendum quidem est, vitam aeternam potest, quibus sibi placuerit, conferre temporalem; sed, ne indigestionem solvi credatur, qui defectu carnis suae secessum facit infirmo, de ipsa carne nec tamen deficiente non potest secessum dare sano? Sareptanae viduae lecythus consumebatur, nec minuebatur; et quid mirum si per tanti cibi virtutem caro alicujus comedentis et vegetetur, et crescat, et digeratur, nec deficiat? Quinque panes hordeacei post saturitatem quinque millium hominum usque ad implendos duodecim cophinos creverunt; et cum illi, Deo jubente, in sua consumptione acceperint augmentum, quid mirum si eodem volente caro humana in sua digestione non patiatur defectum? Aliquos quidem de sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
subiectum. ne ad suꝑflua uel
noxia relaret᷑. Uñ ausꝰ ad ianu¬
prius cibos corꝑis dedit dñs.
ꝓpterea pransi aut cenati fr̃s
ad illud sacram̃tum accipien¬
diun conuenire debebunt. aut
sicut faciebant quos apłs ar¬
guit et emendat. mensis suis
ista miscere. ¶S et siquis spũ¬
alit̾ refectus. ob eandem saeͣ¬
menti reuerentiã aliquandiu
ieunet. ut hospiti suo xp̃o so¬
bria hilaritate condelectet᷑.
bonũ est: qͣmius ablata om̃i
suspicione stercoris. sicut añ
cibum. sic et post. in ꝑiculo
uitȩ constitutiꝰ dari conceda¬
tur. si necesse est. S oppo¬
uunt herotici. si multi panes en
nuba uorna sacrent᷑. diu hoĩem
uide posse uniere: ut ñ de p̃te¬
rito s de hoc p̃senti et duit᷑no
uictu illum astruant interim
eo desiderio ut etiam in hac
uita cibo alerentur angłieo:
quos ne defectu ꝓpriȩ carnis
ut in infirmitatib solet. secessũ
h̾abuisse uideat᷑. ita eos carne
uegetatos his cibis et sagma¬

Expanded text:
subjectum, ne ad superflua vel subjectum, ne ad superflua vel noxia relaxetur. Unde Augustinus ad Januprius cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Sed etsi quis spiritualiter refectus, ob eamdem sacramenti reverentiam aliquandiu jejunet, ut hospiti suo Christo sobria hilaritate condelectetur, bonum est, quamvis ablata omni suspicione stercoris, sicut ante cibum, sic et post, in periculo vitae constitutis dari concedatur si necesse est. Sed opponunt haeretici: Si multi panes et multa vina sacrentur, diu hominem inde posse vivere, ut non de praeterito, sed de hoc praesenti et diuturno victu illum astruant interim ertos, eo desiderio, ut etiam in hac vita cibo alerentur angelico, quos ne defectu propriae carnis, ut in infirmitatibus solet, secessum habuisse videantur, ita eos carne vegetatos his cibis et sagina
Abbreviated transcription (Latin):
s quo se habet nobiscum
ꝑ grãm: quia ñ scil qd̾ sit
patris sapientia. s qd̾ sit
caritatem nobis magis
cõmendaret. et nrãm er¬
ga se magis accenderet
uita uͦ et̾na cum in corpo¬
rum sp̃ebus nulla ꝑfec̃¬
ta similitudine exprimi
potuerit: nulla tam̃ ap¬
tiori qͣm illa quȩ aliquo
mane alende et retmen¬
de congruit. Quia enĩ
temꝑalis cibus et potus
noster uita et̃na ẽẽ non
poterant. nec debebant
sueta cibi similitudine
congrueret in sumendo.
s et̃ ead̾e̾ cibi similitudi¬
ne nobis ꝓficeret in sꝑan¬
do: et dũm scił sieut cibꝰ

Expanded text:
sed quo se habet nobiscum sed quo se habet nobiscum per gratiam; quia non scilicet quod sit Patris sapientia, sed quod sicharitatem nobis magis commendaret, et nostram erga se magis accenderet. Vita vero aeterna, cum in corporum speciebus nulla perfecta similitudine exprimi potuerit, nulla tamen aptiori quam illa, quae aliquo tae alendae et retinendae congruit. Quia enim temporalis cibus et potus noster vita aeterna esse non poterant nec debebant,sueta cibi similitudine congrueret in sumendo, sed et eadem cibi similitudine nobis proficeret in sperando: dum scilicet, sicut cib
Abbreviated transcription (Latin):
talitatis nr̃e. eum uere ui¬
ta et̾na sit. Quaꝑꝑ utriq
rei media uera fides uidr
necessaria: ade. ut crederet
mortẽ ẽẽ in pomo. et ita ui-¬
taret: nobis. ut in sacram̃¬
to xp̃i uitam credamus. et
ita eam assequam᷑. Utcũq
enĩ ex se contrarium uisui
effectimi parit: illud dum
uidet᷑ cibus uoluptatis .s
uite. mortẽ inferens: istud
dum uidet᷑ cibus mortali¬
tatis. uitam et̾nam exibẽs
Sicut gͥa petro post tͥnam
negationẽ trina confessio
repetita est: sic ab homine
ut saluari possit. ꝓ ꝑfida
fide qua ꝑut. uera fi des
exigenda est: quia tantum
sacram̃tum nec sine fide
potest intelligi: nec nos
etiam ꝑ illud sine fide
saluari. Capłm .u.
in pane & uino con¬
secreturꝰ mag̃ corpꝰ xp̃i
qͣm in cet̾is corporum
sp̃ebus: cum cibo mor¬
talitatis ñ uideat᷑ apte ui¬
ta ĩmortalis designari.S
sciendũ quia xp̃c in hoc sa¬
cram̃to. ñ se hoc modo sig¬
nificari uoluit. quo se ha¬
bet cum patre ꝑ nat᷑am.

Expanded text:
talitatis nostrae, cum vere vita aeterna sit. Quapropter utrique rei media vera fides videtur necessaria, Adae, ut crederet mortem esse in pomo, et ita vitaret; nobis, ut in sacramento Christi vitam credamus, et ita assequamur. Utrique enim ex se contrarium visui esse effectum parit, illud dum videtur cibus voluptatis et vitae, mortem inferens; istud dum videtur cibus mortalitatis vitam aeternam exhibens. Sicut igitur a Petro post trinam negationem trina confessio repetita est, sic ab homine ut salvari possit, pro perfida fide qua periit, vera fides exigenda est, quia tantum sacramentum nec sine fide potest intelligi, nec nos etiam per illud sine fide salvari. CAPUT V. in pane et vino consecretur magis corpus Christi quam in caeteris corporum speciebus, cum cibo mortalitatis non videatur apte vita immortalis designari? Sed sciendum quia Christus in hoc sacramento non se hoc modo significari voluit, quo se habet cum Patre per naturam,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ umbra daret: Dedit gͦ ecclẽ
suum et sanguinẽ: ut qd̾ uetꝰ
umbra ñ poterat. ip̃se redemp¬
tionẽ remissionẽ q peccorũ
qͣm semel fecerat in cruce. fa¬
ceret similit̾ in altari cotidie:
et cotidiano pecc̃oꝵ contagio.
salubrius cotidiano subueni¬
ret remedio: idemq ipse qui
futurus erat electis uita &. p̃¬
miũ̃. in p̃senti eẽt medicina
et uiaticũ. Nisi enim ipse sa¬
cerdos qui celos penetͣuit. uia
nobis fieret ad se ip̃m. celi ia¬
nua nob̾ clausa foret in et̾nũ:
quȩ ideo post passionẽ xp̃i rese¬
rata est credentib. quia idem
unitur sibi cõmorientib: ut dũ
unũ fiunt cum ipso. ubi. ip̃e
est. ibi sint cum ipso. Unde e¬
die paradysi ianuã hõĩb resera¬
sam: s et constaret dĩ grãm ñ
arcicło tpris astringi. ñ pecca¬
tor quantitate uinei: cui ad
uitȩ et̾ne p̃mia statimi confe¬
renda. sufficit uix unius ho¬
re penitentia post tot flagi¬

Expanded text:
pro umbra daret? Dedit ergo Ecclesiae pro umbra daret? Dedit ergo Ecclesiae suum et sanguinem, ut quod vetus umbra non poterat, ipse redemptionem remissionemque peccatorum, quam semel fecerat in cruce, faceret similiter in altari quotidie, et quotidiano peccatorum contagio salubrius quotidiano subveniret remedio, idemque ipse qui futurus erat electis vita et praemium, in praesenti esset medicina et viaticum. Nisi enim ipse sacerdos qui coelos penetravit, fieret nobis via ad seipsum, coeli janua nobis clausa foret in aeternum: quae ideo post passionem Christi reserata est credentibus, quia idem unitur sibi commorientibus, ut dum unum fiunt cum ipso, ubi ipse est ipsi sint in ipso. Unde edie paradisi januam hominibus reseratam, sed et constaret Dei gratiam non articulo temporis astringi, non peccatorum quantitate vinci, cui ad aeternae vitae praemia statim conferenda suffecit vix unius horae poenitentia post tot flagi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectu uirtutũ uxta consei¬
entie mundiciã ꝑfectũ red¬
letus in hac uita ꝑfectam
meritoꝵ conferre ñ potuit
grãm: ideo nondũ reserata
paradysi ianua. ñ statĩ post
hanc uitã ꝑfectam merce¬
dis contulit. s distulit coro¬
nam: scĩs quide̾ aĩab reqͥ¬
em tribuens. a labore: sed
nec sacramĩtali ꝓphia. nec ef¬
fectu sp̃ualis gr̃e tp̃ralis et
mͦ magis qͣm illud ꝓficere
habeat.Nisi enĩ in hac uita
conferat plenituduiẽ gr̃e: pꝰ
hanc uitã ñ conferet plenitu¬
dinẽ quietis et gle. Si gͦ no¬
uũ sacram̃tũ neq corꝑalit̃
neq spũalit̃ melius ẽẽt auti¬
quo quare ei suꝑordiuari de¬
beret. nulla eẽt ratio. Quid gͦ
diguius contuliset xp̃e. quã
moyses. filius dĩ in domo ꝓpria.
qͣm seruus in aliena.: Si autem
umbͣm umbra mutaret. nec cõ¬
pler et. qͣndo uel a quo ueritas
uet̾ib sacram̃tis figurata &. ꝓ¬
missa. complenda ẽẽt. si ille qui
ueritas ẽ. non ueritatẽ s umbͣm

Expanded text:
irtutum, juxta conscientiae munditiam, perfectum servetus in hac vita, perfectam meritorum conferre non potuit gratiam, ideo nondum reserata paradisi janua non statim post hanc vitam, perfectam mercedem contulit, se distulit coronam, sanctis quidem animabus requiem tribuens a labore, sed nec sacramentali prophetia, nec effectu spiritualis gratiae, temporalis et omodo magis quam illud proficere habeat? Nisi enim in hac vita conferat plenitudinem gratiae, post hanc vitam non conferet plenitudinem quietis et gloriae. Si ergo novum sacramentum neque corporaliter neque spiritualiter melius esset antiquo, quare ei superordinari deberet nulla esset ratio. Quid ergo dignius contulisset Christus quam Moyses, Filius Dei in domo propria, quam servus in aliena? Si autem umbram umbra mutaret nec compleret, quando vel a quo veritas veteribus sacramentis figurata et promissa complenda esset, si ille qui veritas est, non veritatem, sed umbram
Abbreviated transcription (Latin):
uerit᷑
autẽ
quare fides tañtoꝑe
exigat᷑. in ho sacram̃¬
to. Quia udł falsa fide
mundus ꝑiit. qͣndo adami
plus diabolo qͣm do cre¬
dere p̃sumpsit: dũ in li¬
guo scientiȩ boni⁊ mali
uetcto. plus sꝑauit diuinita¬
dem assequi quȩ ab hoste ꝓ¬
mittebat᷑. qͣm incurrere mor¬
tem qͣm ds minabat᷑. Sicut
gͦ diabolus ñ umbͣm in lig¬
no mobedientiȩ. s ip̃m uerũ
et iusiblem fructũ ex ibeus.
ꝓmisit id qd ñ uidebatur.
scił eritis sicut dii: sic et ds
ñ umbrã. s ip̃m qui in ligno
pependit obedientiȩ. in suo
uisibͥli sacram̃to ex ibens
uidetur. ut dum in ea re
plus ei mͦ creditur qͣm
hosti. ut di gnũ est: sane¬
tur hac uera fide. illa ꝑ¬
fida fides. qua olim
plus diabolo qͣm sibi
iniuste creditũest.
Sient gͥñ in ligno ue¬
tito. sie nec in xp̃i sa¬
cram̃to debet uisus
aut gustus. s fidei ui¬
gere udiciũ. quia sic̃
poniũ uisu decoꝵ. et su¬
aue ad comedendũ cibꝰ
uitalis uidebat᷑. et mortẽ

Expanded text:
eritur autem quare fides tantopere exigatur in hoc sacramento? Quia videlicet falsa fide mundus periit, quando Adam plus diabolo quam Deo credere praesumpsit, dum in ligno scientiae boni et mali vetito plus speravit divinitatem assequi, quae ab hoste promittebatur, quam incurrere mortem quam Deus minabatur. Sicut ergo diabolus non umbram in ligno inobedientiae, sed ipsum verum et visibilem fructum exhibens, promisit id quod non videbatur, scilicet, eritis sicut dii , sic et Deus non umbram, sed ipsum qui in ligno pependit obedientiae, in suo visibili sacramento exhibens, videtur, ut dum ea re plus ei modo creditur quam hosti, ut dignum est, sanetur hac vera fide illa perfida fides, qua olim plus diabolo quam sibi injuste creditum est. Sicut igitur non in ligno vetito, sic nec in Christi sacramento debet visus aut gustus, sed fidei vigere judicium, quia sicut pomum visu decorum et suave ad comedendum, cibus vitalis videba
Abbreviated transcription (Latin):
augꝰ dicat. quia saeram̃ta
in signis diu̾sa sunt. in re
quȩ sig̃catur pariaͥ. hoc tñ
singłare sacram̃tum dum
figura et corpus xp̃i est: sic̃
ioh̃es quia qd p̃dixit osten¬
dit. ꝓpħa et plus qͣm ꝓpheta
fuit: ita etiam hoc sacram̃tũ
figura est et plus quã figura:
sig̃c̃ando quidẽ par cũ sigc̃an

Expanded text:
 dicat quia sacramenta in signis diversa sunt, in re quae significatur paria, hoc tamen singulare sacramentum, dum figura et corpus Christi est, sicut Joannes, quia quod praedixit ostendit, propheta et plus quam propheta fuit : ita etiam hoc sacramentum figura est et plus quam figura, significando quidem par consign
Abbreviated transcription (Latin):
lios ⁊ ebedei petentes sibi
sedere a dextris eius uel a
sinistris. prius misit ad la¬
borem qͣm ad requiem di¬
cens. calicẽ meũ bibetis: qͥa
iuidit eis mag̃ expedire ut
ꝑ meritoꝵ ordinẽ dignus
et fructuosius ad p̃mia ꝑ¬
uenirent. Quia gͥ nec ꝑ
se sacram̃tum. nec ꝑ se ex¬
pediebat in sacrificio suo
dare corpus suũ: sacram̃tũ

Expanded text:
lios Zebedaei petentes sibi sedem a dextris ejus vel a sinistris , prius misit ad laborem quam ad requiem dicens: Calicem meum bibetis, quia vidit eis magis expedire, ut per meritorum ordinem dignius et fructuosius ad praemia pervenirent. Quia igitur nec per se sacramentum, nec per se expediebat in sacrificio suo dare corpus
Abbreviated transcription (Latin):
est. nos qui ñ solum sp̃e. s ⁊ cor¬
pora sumus. corꝑalia etiam sacͥ¬
ficia exhibere debere. ut sieut
ex utrisq consistimus: ne aliqͥd
ociosum remaneat ex utͥsq do
corꝑalit̾ et sp̃ualit̃ seruiamꝰ.¬
quare sacrificiũ ȩcelẽ¬
non constet solo sacraĩto. uel
tantũ corꝑe et sanguine xp̃i
siue sacram̃to: uł quare ut roq.
ad qd̾ respondetur. quia si solo
sacram̃to. id est pane et uino
consecrato et ũ mutato consta¬
ret: ñ esset causa quare noni
testam̃ti sacrificiũ ueteri te¬
stam̃to suꝑordinatũ eẽt. eũ
sicut illud tantũmͦ fuit umb
et figura futuroꝵ. sic istud
moratio p̃teritoꝵ. Cũ enim
xp̃c dixerit. hoc facite in

Expanded text:
est nos qui non solum spiritus, sed et corest nos qui non solum spiritus, sed et corpora sumus, corporalia etiam sacrificia exhibere debere, ut sicut ex utrisque consistimus, ne quod otiosum remaneat, ex utrisque Deo corporaliter et spiritualiter serviamCur sacrificium Ecclenon constet solo sacramento, vel tantum corpore et sanguine Christi sine sacramento, vel quare utroque? Ad quod respondetur: Quia si solo sacramento, id est, pane et vino consecrato et non mutato constaret, non esset causa, quare Novi Testamenti sacrificium Veteri Testamento superordinatum esset cum sicut illud tantummodo fuit umbra et figura futurorum, sic istud moratio praeteritorum. Cum enim Christus dixerit: Hoc facite
Abbreviated transcription (Latin):
a creatura mundi ꝑ ea quȩ fac¬
tͥa sunt intellecta conspiciunt᷑
sacram̃tum suum ẽẽ uoluit.
ut sic intellectũ nr̃m de sua
reddens gr̃a certiorem: affectũ
nr̃m faceret erga se ardentiorẽ.
Ne aũ existimetur cum ipse in¬
usibił sit uisiblium sacram̃to¬
rum sacrificia ei ñ congruere.
ait ausꝰ in libro .x. de ciuitate
di. Qui aũ putant hȩc iusibͥlia
sacrificia diis alienis congru¬
ere. illi uͦ tanqͣm inuisibͥli in¬
uisiblia et maiori maiora. me¬
lioriq meliora qualia sunt
purȩ mentis bonȩq uolunta¬
tis officia: ꝓfecto nesciunt hȩc
ita ẽẽ signa illoꝵ. sicut uerba
sonantia signa sunt rerum.
Quocirca sicut oiantes atq
laudantes. ad eum dirigimꝰ
sig̃cantes uoces cui res ipsas
in corde quas sigc̃amus offe¬
rimꝰ. ita sacrificantes ñ alt̾i
iusih̾le sacrificiũ oferendũ eẽ
nouerunꝰ qͣm illi euiuis in cordib
nr̃is inuisibile saerificiũ nos eẽ
ipsi debemus. ¶Sciendum enĩ

Expanded text:
quae facta sunt intellecta conspiciuntur sacramentum suum esse voluit, ut sic intellectum nostrum de sua reddens gratia certiorem, affectum nostrum faceret erga se ardentiorem. Ne autem existimetur, cum ipse invisibilis sit, visibilium sacramentorum sacrificia ei non congruere, ait Augustinus in libro X De civitate Dei : « Qui autem putant haec visibilia sacrificia diis alienis congruere, illi vero tanquam invisibili invisibilia, et majori majora, meliorique meliora, qualia sunt purae mentis bonaeque voluntatis officia, profecto nesciunt haec ita esse signa illorum sicut verba sonantia signa sunt rerum » Quocirca sicut orantes et laudantes ad Deum dirigimus significantes voces, cui res ipsas in corde quas significamus offerimus; ita sacrificantes non alteri visibile sacrificium offerendum esse noverimus, quam illi, cujus in cordibus nostris invisibile sacrificium nos ipsi esse debemus. Sciendum enim
Abbreviated transcription (Latin):
dũ so est a cxt̾is escis non diseer¬
nens: licet eñ simili mͦ qͣntũ
ad comestionẽ i uentrẽ mit¬
tatur: absit tam̃ ut tantũ sa¬
cram̃tum secessui obnoxium
credat᷑: in quo si huiusmodi na¬
ture ordo compleat᷑. myst̾ium
fidei numia sua indignitate hu¬
miliet᷑. Si enĩ ut ait eusebius.
hȩc hostia fide estimanda est
ñ spẽ . nec exteriori censenda ui¬
sii. cum hutꝰ hostiȩ substantia
sus indignitas. cum exteriori
sp̃e uł uisu ñ sit censendus.
Qd̾ non solum ẽ contͣ fidemr: s
& contͣ nature rationẽ. In illis
enĩ sp̃eb panis et uini uł nul

Expanded text:
Domini, id est a caeteris escis non discerDomini, id est a caeteris escis non discernens, etc. Licet enim simili modo, quantum ad comestionem per os in ventrem mittatur, absit tamen ut tantum sacramentum secessui credatur obnoxium, in quo si hujusmodi naturae ordo compleatur, mysterium fidei nimia sua indignitate humilietur. Si enim, ut ait Eusebius, haec hostia fide aestimanda est, non specie, nec exteriori censenda visu, cum hujus hostiae substantia sus indignitas, cum exteriori specie vel visu non sit censendus? quod non solum est contra fidem, sed et contra naturae rationem. In illis enim speciebus panis et vini, vel nu
Abbreviated transcription (Latin):
tholicȩ rationib reuerberare.
Quib primũ illud beati hy¬
larii opponimus. quo non
humano aut scłi sensu in
d̾i rebus monet loquendũ
deinde illud ipsuis sapien¬
tiȩ elogiũ. altiora te ne que¬
sieris. et fortiora te ne scru¬
tatus fueris. sed que p̃ce
pit d̾s illa cogita semꝑ: et in
pluribus oꝑib eius ne fueris
curiosus. Quonã enim modo
panis efficiat᷑ caro. uinũ uer¬
tatur in sangumẽ xp̃i. utͥusq
essentie mutata natura: uel
utrũ uadant in secessum mo¬
re ciboꝵ cõmuniũ: iustus qui
ex fide uiuit. scrutari et raci¬
one conciꝑe ñ querit. Uñ õs
in omelia pascali. Qd̃ ex agno
renanet igni comburimus:
quando hoc qd̾ de misterio
incarnationis eius intelligere
ñ possumus. potestati scĩ sp̃s
humlit̾ reseruamus. Scimmꝰ
enim hoc sacram̃tum om̃i¬
moda reuerentia etiam a
cõmunib escis secernendũ:
qͥa ut ait apłs. qͥ manducat et
bibit indigne. ñ diudicans corpꝰ

Expanded text:
tholicae rationibus reverbare. tholicae rationibus reverbare. Quibus primum illud beati Hilarii opponimus , quo non humano aut saeculi sensu in Dei rebus monet loquendum. Deinde illud ipsius sapientiae elogium: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus ftibi deus illa cogita semper, et in pluribus operibus eius ne fuericuriosus . Quonam enim modo panis efficiatur caro, vinum vertatur in sanguinem Christi, utriusque essentiae mutata natura, vel utrum vadant in secessum more ciborum communium, justus qui ex fide vivit scrutari et ratione concipere non quaerit. Unde Gregorius in Homilia paschali : « Quod ex Agno remanet, igne comburimus: quando hoc quando quod de mysterio Incarnationis ejus intelligere non possumus, potestati sancti Spiritus humiliter reservamus. » Scimus enim hoc sacramentum omnimoda reverentia esse a communibus escis secernendum. Quia, ut ait Apostolus: Qui manducat et bibit indigne, non dijudicans corpus
Abbreviated transcription (Latin):
uia suꝑiore libello de
ueritate et potestate
corꝑis xp̃i. aspirante
sua gr̃ã
aliqͣntulũ
explicuimus: de ipsius sacram̃ti
questiuncuł. qͣntũ d̾s̾ dederit.
uideamus. Dixiniuis suꝑuis ñ
minus ore corꝑis qͣm ore cordis cor¬
pus dñi ẽẽ sumendũ: s ex hac
ip̃a uisibili et corꝑali comestio¬
ne. quȩ sacram̃tõ tenus fit. na¬
scit᷑ heresis fecidissuna sterco¬
riauistarũ. Dicunt enĩ tantũ
sacram̃tum sieut corꝑali co¬
mestioni: sie et secessui esse ob¬
noxiũ. Uolunt aũ hoc astrue¬
re tum multis argũtis. tũ
ipsius xp̃i testimonio. ita in
euangłio dicentis. Om̃e qd̾ in¬
trat in os. in uentrem uadit.
et in secessum emittit᷑. cum
constet hoc eum dixisse non
et carnali. His gͦ obsceuis he¬
reticis. ꝑ iclõsum ẽẽt suꝑ hoc aliqͥd
respondere. mag̃q dignum
aures nr̃as obturare: nisi ꝑi¬
culosius eẽt eos in scandalũ
ecclẽ talia ꝓponere.⁊ tantam
eoꝵ falsitatẽ nullis fidei ca¬

Expanded text:
uia superiori libello de veritate et potestate corporis Christi, aspirante sua gratia, aliquantulum explicuimus, de ipsius sacramenti quaestiunculis, quantum Deus dederit videamus. Diximus superius non minus ore corporis quam ore cordis corpus Domini esse sumendum: sed ex hac ipsa visibili et corporali comestione, quae sacramento tenus fit, nascitur haeresis foedissima stercoranistarum. Dicunt enim tantum sacramentum sicut corporali comestioni, sic et secessui esse obnoxium. Volunt autem hoc astruere cum multis argumentis, tum ipsius Christi testimonio, ita in Evangelio dicentis: Omne quod intrat in os, in ventrem vadit, et in secessum emittitur , cum constet hoc eum dixisse non muni et carnali. His igitur obscenis haereticis periculosum esset super hoc aliquid respondere, magisque dignum aures nostras obturare, nisi periculosius esset eos in scandalum Ecclesiae talia proponere, et tantam eorum falsitatem nos nullis fidei ca