comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃ man&e: & uicistis malig¬
nũ. Nolite dilig̾e mundũ.
neq ea q̃ in mundo st̃. Recte
aut̃ eccłia cũ dep̾cata esset
dñm dicens. ueni dilecte mi
egͥdiamͣ in agrũ. & cȩt̾a quȩ
secunt᷑. ita conclusit. Ibi da¬
bo t ubera mea. Ac si aperte
dic̾et. Iccirco te tantopere
dep̾cor ut spualẽ mecũ ineqᷤ
semꝑ acqͥrere ualeã. & eos qͥ
iã acqͥsiti st̃. qͦmͦ se habeant
qͣntũ in fide ꝓfecerint discer¬
nere sciã. qr paruuloꝵ peda¬
gogos meoꝵ diligentissime
tibi mancipare contendo. ita
ut nulla eis nisi quȩ ipse
iussisti uł exẽplo uł u̾bo se¬
quenda p̃monstrẽ. Ad̃ quȩ
uerat ille qͥ ait. Facti sumꝰ
paruuli in medio nr̃m: tamͣ
si nutͥx fõueat filios suoᷤ. ita
desiderantes uos. Dedit huiꝰ¬
modi ub̃a dilecto suo. & ñ

Expanded text:
et vicistis malignum . Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt . Recte autem Ecclesia, cum deprecata esset Dominum, dicens, Veni, dilecte mi, egrediamur in agrum, et caetera quae sequuntur; ita conclusit, Ibi dabo tibi ubera mea: ac si aperte diceret: Idcirco te tantopere deprecor, ut spiritualem mecum ineas semper acquirere valeam, et eos qui jam acquisiti sunt quomodo se habeant, quantum in fide profecerint, discernere sciam; quia parvulorum paedagogos meorum diligentissime tibi mancipare contendo, ita ut nulla eis, nisi quae ipse jussisti, vel exemplo, vel verbo sequenda praemonstrem. Ad quae verat ille qui ait, Facti sumus parvuli in medio vestrum, tanquam si nutrix foveat filios suos , ita desiderantes vos. Dedit hujusmod
Abbreviated transcription (Latin):
qr sc̃ã ȩccłia ꝑ passionẽ sui re¬
demptoris. ut recta. stabilis &
ĩmobilis consiste̾ possit. erigit᷑.
ure huic cõparat᷑. quia & hi qͥ¬
dñicȩ incarnationis tempora
p̃cesserunt scĩ. mysteria passi¬
onis eiꝰ uel ꝓpħando uel etiã
patiendo signabant. & nr̃i
tẽporis sc̃i eundẽ sacrosõe passi¬
onis tͥumphũ. om̃s quidem cre¬
dendo ac confitendo. plurimi
aũ etiã moriendo clarificant.
Qđ aut ait sponsus. dixi ascen¬
dam in palmã. app̾hendam
fructꝰ eiꝰ. illi euo congruit. qͣn¬
do hec salomon canebat. cũ se
mitt̾et ad redemptionẽ gem̾s
humani in carne uenturũ.
cũ se ascensurũ in arbore p̃ct¬
ceret sponte sua moriens. de¬
structo mortis imꝑio. ad uitã
quebant᷑ ascensũ hoc ẽ clari¬
tas resurrectionis & ascensio¬
his eiꝰ ad cȩlos. aduentus scĩ¬

Expanded text:
cta Ecclesia per passionem sui Recta Ecclesia per passionem sui Redemptoris, ut recta et stabilis et immobilis consistere possit, erigitur. Jure huic comparatur, quia et qui Dominicae incarnationis tempora praecesserunt, sancti mysteria passionis ejus vel prophetando, vel etiam patiendo signabant, et nostri temporis sancti eumdem sacrosanctae passionis triumphum, omnes quidem credendo ac confitendo, plurimi autem etiam moriendo clarificant. Quod autem ait sponsus, Dixi, Ascendam in palmam, apprehendam fructus ejus, illo aevo congruit quando Salomon haec canebat, cum se mitteret ad redemptionem generis humani in carne venturum; cum se ascensurum in arborem praedicaret, sponsae suae moriens, destructo mortis imperio ad vitam quebantur ascensum, hoc est claritas resurrectionis et ascensionis ejus ad coelos, adventus s
Abbreviated transcription (Latin):
singłi quiq electoꝵ accipi. qͦs
dño eccłia. palma uidelic&e sua
gignit. Quos nimirũ fructꝰ.
app̃hendit. cũ suos in fide suꝗ
& dilectione confortat. & ne
unꝙͣ possint defic̾e. sua illos
ad ꝑfectãm uitȩ maturitatẽ
ꝓtectione tutat᷑. uxta illuq̃
psalmistȩ. E dedisti mͥ ꝓtecti¬
onẽ salutis tuȩ: & dext̾a tna
suscepit me. Potest aũ in eo
qͦd sequit᷑. & ert ubera tua
sic̃ botri uineȩ. etiã hoc intel¬
ligi. qͦd hi qui parua q̃ nort
beniuole ac simplicit̾ annu¬
tiare ꝓximis ñ negligunt. in¬
terdũ potiori sapientiȩ mune¬
re debrient᷑. & hoc ascenden¬
te in palmã dño. ac fructꝰ eiꝰ
app̃hendente. qr si ñ eiꝰ gr̃a
ꝓfectũ nob̾ tribuerit. si non
corda nr̃a illiꝰ dextera muni¬
rit. nec magna hr̃e nͨ parua
bona ualemꝰ. Aꝑte aũ palmȩ
noĩe. etiã uictoriosissima. uials
crucis arbor designari. Cui
iure statura sponsȩ assimilat᷑¬

Expanded text:
singuli quique electorum accipi, quos singuli quique electorum accipi, quos Domino Ecclesia, palma videlicet sua gignit; quos nimirum fructus apprehendit, cum suos in fide sua et dilectione confortat, et ne unquam possint deficere, sua illos ad perfectam vitae maturitatem protectione tutatur, juxta illud Psalmistae: Et dedisti mihi protectionem salutis tuae, et dextera tua suscepit me . Potest autem in eo quod sequitur, Et erunt ubera tua sicut botrus Cypri, etiam hoc intelligi, quod hi qui parva quae norunt benevole ac simpliciter annuntiare proximis, non negligunt, interdum potiori sapientiae munere debrientur; et hoc ascendente in palmam Domino, ac fructus ejus apprehendente, quia nisi ejus grafectum nobis tribuerit, nisi corda nostra illius gratia munierit, nec magna habere, nec parva bona valemus. Apte autem palmae nomine etiam victoriosissima valet crucis arbor designari, cui jure statura sponsae assimilat
Abbreviated transcription (Latin):
effici. atq ad suꝑna tͣnsferri.
scendit u in eandẽ. eũ cogni¬
tionẽ suȩ maiestatis fidelib
magis mag̃q reuelat. cum
amorẽ patriȩ celestis ꝓficien¬
tib eis quasi qͥbusdã gradib
ad alta tendentib inspirat.
cũ eis qͥb priꝰ dicebat. eũ fece¬
ritis omnia q̃ p̃cepta st̾ uob
dicite qr serui inutiles sumꝰ.¬
potiora donans adiec̾it. iam
ñ dicã uos seruos. qr seruus
nescit qͥd faciat dñs eiꝰ. uos
aũ dixi amicos. E iterũ. Ite
nuntiate fr̃ib meis. Descen¬
dit gͦ in hortũ suũ dñs: cum
celestia dona. fidelib largit᷑.
Escendit in palmã. cũ augm̃ta
uirtutũ ꝓficientib eisdẽ ele¬
ctis suis doñ eos ad ꝑfectũ
ꝓtiehat. dignant̾ impendit.
De quib hie uirtutib aꝑte
subiungit᷑. App̃hendã fructꝰ eiꝰ.
App̃hendit namq u̾tutes anime
fidelis. ut eas saluberrimo
suȩ cõpunctionis attactu. am¬
pliori semꝑ bñdic̃tione fecun¬
det. Posst̾ etiam fructꝰ palmȩ

Expanded text:
ad superna transferri; ascendit vero in eamdem, cum cognitionem suae majestatis fidelibus magis magisque revelat, cum amorem patriae coelestis proficientibus eis, quasi quibusdam gradibus ad alta tendentibus inspirat; cum eis, quibus prius dicebat, Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Quia servi inutiles sumpotiora donans adjecerit, Jam non dicam vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Vos autem dixi amicos . Et iterum: Ite, nuntiate fratribus meis . Descendit ergo in hortum suum Dominus, cum coelestia dona fidelibus largitur; ascendit in palmam, cum augmenta virtutum proficientibus eisdem electis suis, donec eos ad perfectum provehat, dignanter impendit: de quibus virtutibus apte subjungitur: Apprehendam fructus ejus. Apprehendit namque virtutes animae fidelis, ut eas saluberrimo suae compunctionis attactu, ampliori semper benedictione fecundet. Possunt etiam fructus palmae
Abbreviated transcription (Latin):
punica. Floret uinea. cũ eccłla
prima fidei & confessionis pla
rudimenta ꝑcipit. Flores aũ
fructꝰ parturiunt. cũ fides
e confessio scõꝵ ꝓmꝑta effici¬
tur ad exercenda etiã opera
iusticiȩ ne fides eoꝵ sine oꝑib
ociosa inueniat᷑ ẽẽ uł mortua.
Florent mala punica. cũ hi gui
in fide & recta oꝑatione ꝓfeoe¬
runt. etiã desideriũ patiendi
ꝓ iusticia ꝑcipiunt. Mala &e¬
nĩ punica. quia sanguinei ui¬
dent᷑ coloris. apte passionem.
uł dñi saluatoris uł fideliũ eiꝰ
figuralit̾ expͥmunt. Recte aũ
in singłis his sponsa dilecti
sui p̾sentiã requirit dicens.
egrediamͣ in agrũ. cõmorem᷑
in uillis. surgamꝰ ad uineas.
uideamꝰ si floruit uinea. & cȩt̾a.
qr nullatenꝰ eccłia uł ad bñ
oꝑandũ egrediendo. ꝓcedere.
uł in exercitio bonȩ oꝑationis
ꝑsistendo cõmorari. uł saltim
ad ꝓpositũ b̃n agendi assur¬
gere. uel animas auditoꝵ suar

Expanded text:
, etc. Floret vinea, cum Ecclesia prima fidei et confessionis, prima rudimenta percipit. Flores autem fructus parturiunt, cum fides et confessio sanctorum prompta efficitur, ad exercenda etiam opera justitiae, ne fides eorum sine operibus otiosa inveniatur esse, vel mortua. Florent mala punica, cum hi qui in fide et recta operatione profecerint, desiderium patiendi pro justitia percipiunt: mala enim punica, quia sanguinei videntur esse coloris, apte passionem, vel Domini Salvatoris, vel fidelium ejus figuraliter exprimunt. Recte autem in singulis his sponsa dilecti sui praesentiam requirit, dicens: Egrediamur in agrum, commoremur in villis, surgamus ad vineas, videamus si floruit vinea, et caetera; quia nullatenus Ecclesia, vel ad bene operandum egrediendo procedere, vel in exercitio bonae operationis persistendo commorari, vel salutem ac propositum bene agendi assurgere, vel animas auditorum suor
Abbreviated transcription (Latin):
nabant᷑. Statura gͦ sponse
assimilat᷑ ꝑalmȩ. eũ erecta
in amorẽ suꝑnoꝵ omnis inten¬
tio fideliũ. meditat᷑ int̾im. in
acie consistens brauiũ illud.
q̃ uictrix finito agone donan¬
da c̃. Item. qr palma in infe¬
riorib aspera uidet᷑. in sum¬
mo aũ pulchritudinem et
fructꝰ suauitatẽ ostendit.
merito huic statura assimi¬
fidelis. ꝗͣ asperos ꝓ dño por¬
tat in t̾ra labores. s merce¬
dem a dño gratissimã acci¬
pere se spat in celo. Aspera
ẽ palma iuxta terram. quia
ꝑsecutionẽ patuint᷑ ꝓꝑter
iusticiã electi. Pulchra ẽ. &
dulcis in sũmo. qr gandent
inp̃ssuris & exultant. scien¬
tes q̃m merces eoꝵ copiosa ẽ
in celis. Itẽ. qͦd palma diutͣ¬
nis ẽ uestita frondib. & folia
sua sine successione conser¬
uat. qͥs ñ uideat qr tyꝑum
teneat staturȩ fidei. q̃ uari¬
ante statu scł̃i labentis.
eadem semꝑ uerba recte con¬
fessionis. quasi folia nunqͣm

Expanded text:
nabantur. Statura ergo sponsae nabantur. Statura ergo sponsae assimilatur palmae, cum erecta in amorem supernorum omnis intentio fidelium, meditatur interim in acie consistens bravium illud, quo victrix finito agone donanda est. Item quia palma inferioribus aspera videtur, in summo autem pulchritudinem et fructus suavitatem ostendit, merito huic statura assimifidelis, quae asperos pro Domino portat in terra labores, sed mercedem a Domino gratissimam se accipere sperat in coelo. Aspera est palma juxta terram, quia persecutionem patiuntur propter justitiam electi. Pulchra est et dulcis in summo, quia gaudent in pressuris et exsultant, scientes quoniam merces eorum copiosa est in coelis. Item quod palma diuturnis est vestita frondibus, et folia sua sine successione conservat, quis non videat quia typum teneat staturae fidei, quae, variante statu saeculi labentis, eadem semper verba rectae confessionis, quasi folia nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
nãq ut carissima sit domino
anima q̃ cęlestib cernit᷑ uaca¬
re deliciis. qr nimirũ quanto
ampliꝰ mens pura eybũ uitȩ
degustat. tanto maiore illius
caritate ignescit. & qͦ ardentiꝰ
suꝑna diligit. eo ꝑfectius ab
ipso suꝑnoꝵ bonoꝵ auctore
ac largitore diligit᷑. Carissima
quia dũ int̾nȩ gaudia refec¬
tionis ardenter esurit. amor
in ea sui conditoris augescit
pregustat gaudia fut᷑e retri¬
butionis: tecte subdit᷑. Sta¬
tura tua assimilata ẽ ꝑalmȩ.¬
quippe eccłiȩ. rectitudo est
bonȩ oꝑationis eiꝰ: quia ad
terrenã concupiscentiã incur¬
uari despiciens: totam se ad
celestia ꝓmerenda sustollit.
De qͣ mon̾&e apłs dicens. Nigi¬
late. state in fide: uirilit̃ agite.
De qua & ipse dñs. Ego dñs qͥ
erui uos de seruitute qua
oppͥmebant uos egyptii: ut
incederetis recti. Palma au.
manꝰ uictricis ornatꝰ ẽ. S &
apirid̃ antiqͣs. quicũq in certa¬
mine uicissent: palma coro¬

Expanded text:
namque ut charissima sit Domino namque ut charissima sit Domino anima quae coelestibus cernitur vacare deliciis, quia nimirum quanto amplius mens pura cibum vitae degustat, tanto majore illius charitate ignescit, et quo ardentius superna diligit, eo perfectius ab ipso supernorum bonorum auctore ac largitore diligitur. Charissimquia dum internae gaudia refectionis ardenter esurit, amor in ea sui Conditoris augescit;raesentis praegustat gaudia futurae retributionis, recte subditur: Statura tua assimilata est palmquippe Ecclesiae rectitudo est bonae operationis ejus, quia ad terrenam concupiscentiam incurvari despiciens, totam se ad coelestia promerenda sustollit. De qua monet Apostolus dicens, Vigilate, state in fide, viriliter agite . De qua et ipse Dominus, Ego Dominus, qui erui vos de servitute, qua opprimebant vos Aegyptii, ut incederetis recti . Palma autem manus victricis ornata est. Sed et apud antiquos, quicunque in certamine vicissent, palma coro
Abbreviated transcription (Latin):
laude sponsȩ dicit᷑. Dulcbra
es amica mea. suauis & decora
sic̃ ierłm: t̾ribilis ut castroꝵ
acies ordinata. Ibi gͦ. cum ꝑtil¬
chritudine & decore. terribił
ut acies ordinata dr̃. hic ꝑul¬
cħra & decora in deliciis esse
phibet᷑. Quantũ uͦ ad huma¬
nã consuetudinẽ. difficile ẽ
unã eandẽ q ꝑsonã. & in deli¬
ciis duc̃e uitã. et terribilẽ
ce ut aciẽ castroꝵ ordinatã
quia nimirũ delicie mentẽ
quã emolliunt. bellicis rebus
intendere ñ sinunt. Sed tibi
spu̾ales st̃ deliciȩ. id÷. ubi de¬
sideriũ ȩternȩ dulcedinis. fau¬
ces replet. animi. ibi terribilł
eoꝵItela omnia quasi acies
castroꝵ ordinata relidit. ĩmo
qͦ tenaeiꝰ saporẽ int̾nȩ satie¬
tatis ꝓcipit. eo terribilior eis¬
existit. qui supernȩ gloriam
dulcedinis ad quã creati sunt
quã pulchra es & qͣm decora.
id est qͣntũ es fide & opere
ꝑfecta. continuo subdidit.
Carissima in deliciis. Conuenit

Expanded text:
laude sponsae dicitur, Pulchra laude sponsae dicitur, Pulchra es, amica mea, suavis et decora sicut Jerusalem, terribilis ut castrorum acies ordinata. Ibi ergo cum pulchritudine et decore, terribilis ut acies ordinata dicitur; hic pulchra et decora in deliciis esse perhibetur. Quantum vero ad humanam consuetudinem, difficile est unam eamdemque personam et in deliciis ducere vitam, et terribilem esse ut aciem castrorum ordinatam, quia nimirum deliciae mentem, quam molliunt, bellicis rebus intendere non sinunt. Sed ubi spirituales sunt deliciae, id est, ubi desiderium aeternae dulcedinis fauces replet animi, ibi terribilisbus, eorumque tela omnia quasi acies castrorum ordinata elidit; imo quo tenacius saporem internae satietatis percipit, eo terribilior existit eis qui supernae gloriam dulcedinis, ad quam creati sunt,Quam pulchra es, quam decora! id est, quantum ex fide et opere perfecta, continuo subdidit, Charissima in deliciis. Convenit
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationes deuoti do cordis
p̾paratȩ etiã existunt ad moni¬
endũ ꝓ xp̃o. ut mereantur
regnare cũ eo. Quã iudelicꝙ
purpurã ꝓlatam e canalib
in summni regis facunt orna¬
tum. cũ data occasione pati¬
endi. qͥd in corde gesserint
ostendt᷑. fortit̾ ob głam sui
redemptoris & adu̾sa quȩq
scłi. ipsam qͦq si contigerit
mortẽ subire parati. Qͦd b̃n
in actib apłoꝵ lydia illa
pͣpuraria figurabat. quȩ cũ¬
us fuisset dm. prima cũ domo
sua p̃dicante in macedonia
paulo credidit & baptizata
est. eñq & priꝰ sibi uerbũ
fidei p̃dicantẽ. & postmodũ
ab infidelib u̾bera. carceres
& uincła ꝑpessũ. suo recepit
hospitio. Designabat namq
& arte & credulitate & obse¬
quio suo. eccłiam de gentib
q̃ imbuta confessione dñice
passionis. & ipsa ꝓ hac san¬
guinẽ fusura. & expulsã ab
infidelib doctrinã apłorũ.
intimo ee̾t corde receptura.
Quam pulchra es & ꝙͣ decora¬

Expanded text:
cogitationes devotis Deo cordibus cogitationes devotis Deo cordibus praeparatae etiam existunt ad moriendum pro Christo, ut mereantur regnare cum eo, quam videlicet purpuram prolatum e canalibus in summi regis faciunt ornatum, cum data occasione patiendi, quid in eo corde gesserint, ostendunt, fortiter ob gloriam sui Redemptoris, et adversa quaeque saeculi, ipsam quoque, si contigerit, mortem subire parati. Quod bene in Actibus Apostolorum Lydia illa purpuraria figurabat, quae cum fuisset timens Deum, prima cum domo sua praedicante in Macedonia Paulo credidit et baptizata est, eumque et prius sibi verbum fidei praedicantem, et postmodum ab infidelibus verbera et carceres et vincula perpessum suo recepit hospitio. Designabat namque et arte et credulitate et obsequio suo Ecclesiam de gentibus, quae imbuta confessione Dominicae passionis, et ipsa pro hac sanguinem fusura, et expulsam ab infidelibus doctrinam apostolorum intimo esset corde receptura. Quam pulchra es, et
Abbreviated transcription (Latin):
in et̾mi regis habitũ proficit.
Qtqͣt enim in xp̃o inqͥt baptira¬
ti estis: xp̃m indiustis. Elec aũ
lana uncta canalib. pͣpureo
corde electoꝵ religata uirtꝰ
humilitatis. continua dñici
eruoris memoria ad toleran¬
tiã tribulationũ tẽporaliũ
animat᷑. ꝑ quã ad consortiuũ
possit regni ꝑuenire dm̃ci.
Qa aũ diximꝰ uinctã canalib
pͣpuram ita posse intelligi
qd̃ fucata iam murice ido¬
nea uellera priꝰ ꝙͣ in fila de¬
ducant᷑ in loculis distincta
custodiant᷑. ad figurã altio¬
ris ꝑtinet uirtutis. qr scilias
eoꝵ expͥmit humilitatẽ. qui
ita iam st̃ ꝓ dño crebris tͥbu¬
lationib exercitati. ut ꝯstet
eos nullis adusitatũ p̃ssuris
posse superari. Auint enim
ꝑfectã purpure tincturam
nullo unq̃ sole. nulla aqͣrũ
aspersione pallesc̾e. ac semel
acceptũ ꝑdurare sticũ solen.
Comȩ gͥ capitis syonsȩ ut sꝑtia
st̃ regis uincta canalib. cum

Expanded text:
in aeterni regis habitum proficit. in aeterni regis habitum proficit. Quotquot enim in Christo, inquit, baptizati estis, Christum induistis . Haec autem lana vincta canalibus, purpureo corde electorum virtus humilitatis continua Dominici cruoris memoria ad tolerantiam tribulationum temporalium animatur, per quam ad consortium possit regni pervenire Dominici. Quod autem diximus vinctam canalibus purpuram, ita posse intelligi quod fucata jam murice idonea vellera, priusquam in fila deducantur, in loculis distincta custodiantur, ad figuram altioris pertinet virtutis, quia scilicet eorum exprimit humilitatem qui ita jam sunt pro Domino crebris tribulationibus exercitati, ut constet eos nullis adversitatum pressuris posse superari. Aiunt enim perfectam purpurae tincturam nullo unquam sole, nulla aquarum aspersione pallescere, ac semel acceptum perdurare fucum solere. Comae igitur capitis sponsae, ut perpura sunt regis vincta canalibus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ma capitis sponsȩ confertur.
qr om̃is electoꝵ cogitatio fĩe
sc̃ẽ crucis munit᷑. uniu̾sa cor¬
dis eoꝵ intentio ad ꝑatiendũ
ꝓ dño. ut cũ illo resuscitari
mereant᷑. ꝓmpta existit. Qqͣ
nentur in canalib distincta
seruent᷑. uł qͦd misso in cana¬
lib sanguine muricis. lana
ipsa q̃ fucanda ẽ. ibidem peꝑ
partes distincta. & singullatĩ
rincta tinguat᷑. Circumcisi
enĩ ferro murices. id ÷ cocleȩ
maris. q̃ & conchilia uocant᷑.
lacrimas pͣpiirei coloris emit¬
tunt. Quib collectis: tinctu¬
ra pͣpurea conficit᷑. Qd utrũꝙ:
pntm eundẽ q sensũ mystice
gignit. Canales quippe qui
ppurã regis suscipiunt. precoꝵ¬
dia st̃ fideliũ xp̃i. Lana aũ
quȩ ob accipiendũ colorem
pͣpureũ in canalib uincta
mittit᷑. ut post tincturã iii
ornam̃tũ regis assumat᷑. ipsa
e humilitas. mitissima ao
blandissima conscientiȩ fideł.
q̃ per passiones & opaiusticiȩ

Expanded text:
ma capitis sponsae confertur, ma capitis sponsae confertur, quia omnis electorum cogitatio fidei sanctae crucis munitur, universa cordis eorum intentio ad patiendum pro Domino, ut cum illo resuscitari mereantur, prompta existit. Quoda, priusquam nentur, in canalibus distincta serventur, vel quae misso in canalibus sanguine muricis, lana ipsa fucanda est, ibidem per partes distincta, et singillatim vincta tingatur. Incisi enim ferro murices, id est, cochleae maris, quae et conchylia vocantur, lacrymas purpurei coloris emittunt. Quibus collectis tinctura purpurea conficitur. Quod utrumque unum eumdemque sensum mystice gignit. Canalis canales quippe, qui purpuram regis suscipiunt, praecordia sunt fidelium Christi; lana autem, quae ob id accipiendum colorem purpureum in canalibus vincta mittitur, ut post tincturam in ornamentum regis assumatur, ipsa est humilitas, mitissima ac blandissima conscientiae fidelis, quae per passiones et opera justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
dñ dm̃ inuisibilit̾ accendit.
& ꝑ eoꝵ preces ac merita. sepiꝰ
mundo ꝑiclitanti sua dona
largit᷑. Nom̃ qͦq carmeli. qd
intp̃tat᷑ scientia circũcisionꝑ.
capiti sponse. id ÷ menti eccł̃i¬
asticȩ contienit. q̃ b̃n nouit
ñ se in carnali s spũali circũ¬
cisione debere gloriari. de q̃
& apłs ad galathas multa
Circũcidimim dño: & anferte
p̃putia corcdiũ nr̃oꝵ. Elanc hr̃e
scientiã idei detrectabant.
cũ dde sola sibi quȩ foris est
circũcisione planderent. Et¬
ꝓpt̾ea caput ut carmelum
hr̃e nesciebant. qr mentẽ in
insimis & in carnis gła posu¬
erant. Unde merito uoce be¬
ati ꝓthomr̃is stephani obir¬
gant᷑. dicentis. Duri cer uice
& incircũcisi cordib & aurib.¬
¶comȩ inqͥt capitis tui ut pͣpu¬
ra regis uincta canalib. Comȩ
capitis sponsȩ ut diximꝰ. cogi¬
tationes animȩ fidelis. Purpͣa
aũ regis: dñicȩ passionis mnta¬
tionẽ significat. Cui uire. co¬

Expanded text:
dum Deum invisibiliter accendit, dum Deum invisibiliter accendit, et per eorum preces ac merita saepius mundo periclitanti sua dona largitur. Nomen quoque Carmeli, quod interpretatur scientia circumcisionis, capiti sponsae, id est, menti ecclesiasticae convenit, quae bene novit non se in carnali, sed spirituali circumcisione debere gloriari, de qua et Apostolus ad Galatas multa Circumcidimini Domino, et auferte praeputia cscientiam Judaei detrectabant, cum de sola sibi quae foris est circupropterea caput ut Carmelum habere nesciebant, quia mentem in infimis et in carnis gloria posuerant. Unde merito voce beati protomartyris Stephani obiurgantur dicentis: Duri cervice et incircumcisi cordibus et auribEt comae, inquit, capitis tui ut purpura regis juncta canalibus. Comae capitis sponsae, ut diximus, cogitationes sunt animae fidelis; purpura autem regis Dominicae passionis imitationem significat, cui jure co
Abbreviated transcription (Latin):
Aput tuĩ
ut carme¬
me captoᷤ
tui. ut
pur pura
regis uin¬
cta canali¬
bus. In capite sponse recte
mens accipit᷑ animȩ fidelis.
qr sic̃ capite regunt᷑ mẽbra.
ita cogitationes m̃te dispo¬
nunt᷑. Unde etiã ipsȩ cogi
tationes q̃ innumerabiles õib
boris ac mom̃tis humaua de
mente ꝓdeunt. apte figuran¬
tͣ in comis. Qd autẽ de una
anima electa dr̃. hoc de tosa
eccłia intelligendũ prudens
lector meminerit. quia &si
meritis differt multitudo
credentiũ. unũ tñ cor & unã
animã ht̃. in qͣntũ una eadoͥ¬
q fide. spẽ. ac dilectione om̃s
ad suꝑna atria anhelant.
Iarrat aũ scriptura qđ helyas
i monte carmelo. flexis gen¬
b orau̾it. & post longã sico¬
tatẽ. a dño pluuias ĩpetrau̾it.
Tnde caput sponse ut carmue¬
lus ẽ. quia corda electoꝵ &
sublimia st̃ ꝑ conu̾sationẽ. Qt
dño in se ascensũ prebent. ꝑ
in his orat patrẽ. & uelut
arentib aruis pliuuias de
celo euocat. qr hȩc ad oran¬

Expanded text:
aput tuus et Carmemae capitis tui ut purpura regis vincta canalibus. In capite sponsae recte mens accipitur animae fidelis, quia sicut capite reguntur membra, ita cogitationes mente disponuntur. Unde etationes, quae innumerabiles omnibus horis ac momentis humana de mente prodeunt, apte figurantur in comis. Quod autem de una anima electa dicitur, hoc de tota Ecclesia intelligendum prudens lector meminerit, quia etsi meritis differt multitudo credentium, unum tamen cor et animam habet, in quantum una eademque fide, spe, ac dilectione omnes ad superna atria anhelant. Narrat autem Scriptura quod Elias in monte Carmelo flexis genibus oraverit, et post longam siccitatem a Domino pluvias impetraverit. Unde caput sponsae ut Carmelus est, quia corda electorum et sublimia sunt per conversationem, et Domino in se ascensum praebent pein his orat Patrem, et velut arentibus arvis pluvias de coelo evocat, quia haec ad oran
Abbreviated transcription (Latin):
officiũ gerunt. cũ sua dicta
infirmis ꝓut audire ualeant
tẽꝑant. Conferũnt᷑ aũ botris.
cũ mente excedentes. ad subli¬
una. inebriant᷑ ab ubertate
domꝰ d̃i. illiꝰ uidelic& domꝰ. q̃¬

Expanded text:
officium gerunt, cum sua dicta infirmis, prout audire valent, temperant; conferuntur autem botris, cum mente excedentes, ad sublimia inebriantur ab ubertate domus Dei, illius videlicet domus
Abbreviated transcription (Latin):
causa ẽ ut ubera eccłiȩ botͥs
adequent᷑. quia dñs in eam
ascendere. sua q eã gr̃a dona¬
re dignatꝰ ẽ. Ut enĩ doctores
e humilia paruulis. & subli¬
pia p̾dicent ꝓfectis. ut con¬
descendant ac tẽꝑantes sint.
rudib. & ipsi contemplatione
celestiũ sublimit̃ debrientur.
ñ hoc sui meriti. s ẽ doni ce¬
lestis. Dictũ est aũ supͣ de dño.
dilectꝰ m̃s descendit in hortũ
suũ. & nc̃ ipse dicit. ascendã

Expanded text:
causa est ut ubera Ecclesiae botris adaequentur, quia Dominus in eam ascendere, suaque eam gratia donare dignatus est. Ut enim doctores et humilia parvulis, et sublimia praedicent perfectis, ut et condescendant ac temperantes sint rudibus, et ipsi in contemplatione coelestium sublimiter debrientur, non hoc sui meriti, sed est doni coelestis. Dictum est autem supra de Domino, Dilectus meus descendit in hortum suum ;
Abbreviated transcription (Latin):
prima incarnationis eiꝰ saera¬
menta cõmiserant. etiã dini¬
nitatis qua eqͣlis est patri
archana reuelant. & qͥ ante
dixerant. nil iudicauimꝰ nos
Quoꝵ patres ex quib xp̃c scdm¬
carnẽ. qui ẽ. suꝑ om̃ia d̃s bñ¬
dictꝰ in scła. Uel certe ubera
eccłiȩ assimilant᷑ botris. cũ
magistri ueritatis uno eodẽ¬
q tempore & magna mag¬
nis auditorib scripturarum
sacram̃ta uł p̾cepta aꝑiunt.
& paruulis sensu. q̃ capere
posst̃̾ uitȩ alim̃ta cõmittunł.
his dicentes. si uiꝰ ad uitam
ingredi. serua mandata. ñ

Expanded text:
is ejus sacramenta commiserant, etiam divinitatis, qua aequalis est Patri, arcana revelant; et qui antea dixerant, Nil judicamus nos Quorum patres, ex quibus Ccarnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula . Vel certe ubera Ecclesiae assimilantur botris, cum magistri veritatis uno eodemque tempore et magna magnis auditoribus Scripturarum sacramenta vel praecepta aperiunt, et parvulis sensu, quae capere possunt, vitae alimenta committunt. His dicentes, Si vis ad vitam ingredi, serva mandata;
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o. Qm̃ gͦ in genis sedes solet
eẽ pudoris: recte sc̃e ecłiȩ ti-¬
menti ne forte per exempla
prauoꝵ a uia ueritatis erran¬
do diuertat. hoc est enĩ qđ
ait ne uagari incipiam per
greges sodaliũ tuoꝵ. ipsius
ueritatis responso dicitur.
Quod ẽ dicere: Tanta te uere¬
cundiȩ salutaris uirtute
decoraui: ut castitate ꝓmissȩ
mͥ fidei nullo unꝗͣ labentiũ
rerũ appetitu. nullo prauoꝵ
dogmatũ auditu corrupta
resilias. Que sit aũ maxillȩ
huiꝰ sobrietas eustodiende

Expanded text:
niam ergo in genis sedes solet esse pudoris, recte sanctae ecclesiae ti-menti, ne forte per exempla pravorum a via veritatis errando divertat hoc est enim quod ait: Ne vagari incipiam per greges sodalium tuorum ipsius veritatis responso dicitur: quod est dicere: tanta te verecundiae salutaris virtute decoravi, ut a castitate promissae mihi fidei nullo umquam labentium rerum appetitu, nullo pravorum dogmatum auditu corrupta resilias. Quae sit autem maximae huius sobrietatis custodiend
Abbreviated transcription (Latin):
tenetur. ut nullatenꝰ exter¬
norũ possit recipe consortiũ:
solo illiꝰ ad quẽ se quandoq
puenturam sperat amore
contenta. Unde doctoris egre¬
gii u̾bis edocta solet ꝓtesta¬
ri: quia neq mors neq uita.
neq angłi neq pͥncipatꝰ. neq
instantia neq futura. neq
fortitudo neq altitudo neq

Expanded text:
tenetur, ut nullatenus externorum possit recipere consortium, solo illius ad quem se quandoque perventuram sperat amore contenta. Unde doctoris egregii verbis edocta solet protestari: Quia neque mors, neque vita, neque angeli, neque principatus neque instantia, neque futura, neque fortitudo, neque alt
Abbreviated transcription (Latin):
adiungit. Egredimini et
uidete filiȩ syon regẽ salomo¬
nem. filiȩ aũ syon eȩdem sunt
quȩ & filiȩ ierłm: id est animȩ
gaudia patriȩ celestis suspi¬
rantes. Syon & enĩ specula
siue speculator: ierłm dicitͣ
uisio ꝑacis. Qͦd utrũq nom̃.
eusdẽ ciuitatis suꝑne acco-¬
lis congruit: ubi & ꝓpetua
pace fruunt᷑. & sui conditoriᷤ
semꝑ faciẽ contemplantur.
Egredimim gͦ inqͥt & uidete
filiȩ syon: regẽ salomonem.
gredimini de turbulenta
mundi conu̾satione: ut regẽ
pacis ualeatis uidere. Egredi¬
mui mente & actione cle
medio babylonis qͥ in cȩlesti
ierłm partẽ hr̃e desideratis:
iuxta illud preceptũ eiꝰdem
ueri salomonis qͥ ait. Exite
tate secernere. atq ad cȩle¬
stia cupiens gaudia ꝓuo¬
care. & extra muros eiuita¬
tis ꝓ nobis pati uoluit. sic̃
& apls pulcherrime ac
plenissime exponit dicens.
rĩc ut scĩficaret ꝑ suũ san¬
guinẽ ppłm: extra portam.
passus est. Exeamꝰ gͥ ad eũ¬

Expanded text:
3,11 Egredimini et videte filiae Sion, regem Salomonem. Filiae autem Sion eaedem sunt quae et filiae Hierusalem, id est animae gaudia patriae caelestis suspirantes. Sion et enim specula sive speculator, Hierusalem dicitur visio pacis, quod utrumque nomen eiusdem civitatis supernae accolis congruit ubi et perpetua pace fruuntur et sui conditoris semper faciem contemplantur. egredimini ergo inquit et videte filae Sion, regem Salomonem. Egredimini de turbolenta mundi conversatione ut regem pacis valeatis videre, egredimini mente et actione de medio Babilonis quae in caelesti Hierusalem partem habere desideratis, iuxta illud praeceptum eiusdem veri Salomonis quod ait: Exite tate secernere atque, ad caelestia cupiens gaudia provocare extra muros civitatis, pro nobis pati voluit sicut et apostolus pulcherrime ac plenissime exponit dicens: Iesus, ut sanctificaret per suum sanguinem populum, extra portam passus est; exeam
Abbreviated transcription (Latin):
bñ iterando adiungitur. ex
fortissimis isrł. Isrł̃ quippe.
uir uidens dm̃ int̾pretatur:
quia qͥ uel p̃dicando p̃sentẽ
eccłiȩ pacem tueri. uł cõtem¬
plando eã que in celis ẽ. cupi¬
unt intueri necesse est ingi¬
lare. stare in fide. uiriliter
agere: confortari: ac diuina
se uisione dignos reddere cu¬
rent. Ex fortissimis inqͥt ifrł¬
qui siue celestis dono speculati¬
onis sublimãt᷑. seu predicati¬
pnis ministeriũ rite pagen¬
dum suscipiunt. Qui & apte
sexagenario st̃ numero desig¬
nati: quia tales nimirũ dena¬
riũ ȩternȩ retͥbutionis ꝓ ꝑfec¬
tione bonȩ oꝑationis expectaũ¬

Expanded text:
Ex fortissimis Israel. Israel quippe, vir videns Deum interpretatur; quia qui vel praedicando praesentem Ecclesiae pacem tueri, vel contemplando eam qui in coelis est, cupiunt intueri, necesse est vigilare, stare in fide, viriliter agere, confortari, ac divina se dignos visione reddere curent. Ex fortissimis, inquit, Isrqui sive coelestis dono speculationis sublimantur, seu praedicationis ministerium rite peragendum suscipiunt. Qui et apte sexagenario sunt numero designati, quia tales nimirum denarium aeternae retributionis pro perfectione bonae operationis exspecta
Abbreviated transcription (Latin):
bona sedulũ. & ad mala ca¬
uenda doceat ẽẽ circũspectũ.
Hoc modo lecta script᷑a. intelli¬
gentiã confert salutarẽ: &
hanc ipsã sapientiã quam ꝓ
uirtute libent̾ despicitis meliꝰ
postmodũ ꝑ uirtutẽ inuenietiᷤ.

Expanded text:
bona securum, et ad mala cavenda doceat esse circumspectum. Hoc modo lecta scriptura intelligentiam confert salutarem, et hanc ipsam sapientiam quam pro virtute libenter despicitis melius postmodum per virtutem invenitis.
Abbreviated transcription (Latin):
ocłis: terit pedeͥ digito loqui¬
tur: prauo corde machinat᷑
malũ & omni tempore uir¬
gia seminat. Quic extimplo
ueniet ꝑditio sua: nec habe¬
bit ultra medicinã. Quã sit
enĩ ꝑditioni proximꝰ. ĩpsa¬
sua actione satis demonstrat:

Expanded text:
digito loquitur, pravo corde machinatur malum et omni tempore jurgia seminat . Huic extemplo veniet perditio sua, nec habebit ultra medicinam. Quam sit enim perditioni proximus, ipssua actione satis demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
& mouilia & armillas. & mit᷑s
& discriminalia. & ꝑichelidas
& murenulas & olfactoria &
maures & anulos & gemmas
in fronte pendentes & mutati¬
ria & pallia. linteamina & a¬
cus & specula. & syndones et
uttas & theristra: & erit ꝓ
suaui odore fecor. & ꝓ zona
funculus: & crispanti erine
caluitiũ: & ꝓ fascia pectorali
ciliciũ. Ecce qͣ diligent̃ om̃ia
uanitatis insignia enumerat:
ut hec in quib hõies nullait̃¬
uł admodũ paruã culpã ẽc̃
putant. ꝗͣ districte a deo pen¬
sentur ostendat. Dissolutũ &
tardũ salomon arguit dicens
Pagrum bominis pigri
transiui. & ꝑ iineãm iuri
stulti: & ecce totũ repleu̾ant
urticȩ. oꝑuerant suꝑficiẽ eiꝰ

Expanded text:
ilia et armillas et mitras et discriminalia et periscelides et murenulas et olfatoriola et inaures et anulos et gemmas in fronte pendentes et mutatoria et palliola et linteamina et acus et specula et syndones et vittas et teristra. Et erit pro suavi odore fetor, et pro zona funiculus, et pro crispanti crive calvitium; et pro fascia pectorali, cilicium . Ecce quam diligenter omnia vanitatis insignia enumerat, ut haec in quibus homines nullam vel admodum parvam culpam esse putant, quam districte a Deo pensentur, ostendat. Dissolutum et tardum Salomon arguit dicens: Per agrum hominis pigri transivi, et per vineam viri stulti, et ecce totum repleverant urticae, oper
Abbreviated transcription (Latin):
lascuua. Sequit᷑. Decaluabit
dñs u̾ticẽ filiarũ syon. Hec est
pena arrogantiũ. Et dñs crmnẽ
earũ nudabit: hec est pena la¬
sciuoꝵ. Ee quia hec uicia luxus
quoq eiꝰ subinfert᷑ cũ dr. In cdie
illa auferet dñs ornamentum¬

Expanded text:
cum subdit: decaluabit Dominus uerticem filiarum Syon, hec est pena arrogantiȩ. Et Dominus crinem earum nudabit, hec est pena lasciuiȩ. Et quia hȩc uicia luxus quoque eius subinfertur, cum dicitur: In die illa auferet Dominus orna
Abbreviated transcription (Latin):
am etiã arguit cũ subiungit.
Lolle molã mole fariã: denu¬
da turpitudinẽ. discooꝑi bu¬
merũ: reuela crura. transi flu¬
minaͥ quia ñ uocaberis ultra¬
mollis & tenera. Quã sit gͦ
odibilis apud dm lascuua &
ꝓcacitas: ex hoc patent̾ ostendit᷑.
qđ scriptura tam districta ami¬
madu̾sione & deiectionẽ arro¬
gantib & asꝑitatem mollib
suꝑuenturã cõminat᷑. Hinc ẽ
rursũ. qđ ꝑ eundẽ ysaiã contͣ
lasciios & ꝓcaces dr. E dixit

Expanded text:
cum subjungit: Tolle molam, mole farinam, denuda turpitudinem, discooperi humerum, revela crura, transi flumina, quia ultra non vocaberis mollis et tenera . Quam sit ergo odibilis apud Deum lascivia et procacitas, ex hoc patenter ostenditur, quod Scriptura tam districta animadversione et dejectionem arrogantibus, et asperitatem mollibus superventuram comminatur. Hinc est rursum quod per eumdem Isaiam contra lascivos et procaces dicit
Abbreviated transcription (Latin):
merare uelim. que ad incre¬
pationẽ uł ad irrisionẽ hoꝵ
in scripturis dicunt᷑: de quib
hec ad exhortationẽ p̃sentem
uobis fuffic̾e possunt. Citatꝰ
uel inquietꝰ simul & turbidꝰ
gestus. ꝑ salomonẽ iterũ rep̃¬
benditur. ubi siciit iam in

Expanded text:
merare velim, quae ad incremerare velim, quae ad increpationem, vel ad irrisionem horum in Scripturis dicuntur, de quibus haec ad exhortationem praesentem vobis dicta sufficere possunt. Citatus vel inquietus simul et turbidus gestus per Salomonem iterum reprehenduntur, ubi, sicut jam in
Abbreviated transcription (Latin):
parat estate cibũ sibi. & con¬
gregat qͦd comedat in hyeme.
Item de pigro. Sicut acetum
dentib & fumus ocłis: sic piger
his qui miserunt illũ. Ex de
dissoluto. Manus fortiũ dña¬
bitur: quȩ aut̃ remissa est.
tributis seruiet. Ee iterũ de
pigro. Uult & ñ uult piger:
anima aut̃ oꝑantiũ impin¬
guabit᷑. Rursũ de dissoluto.
Qui mollis & dissolutus est in
oꝑe suo: frater ẽ sua oꝑa dissi¬
pantis. Item de pigro. Abscon¬
dit piger manũ suã sub ascel¬
la: & laborat si ad os suum
applicau̾it eã. Item. Desideria
occidunt pigrũ: noluert̃ enĩ
quicꝗͣ manus eiꝰ oꝑari. E ite¬
rũ. Dicit piger. Leo ẽ in uas
in medio platearũ occidendꝰ
sum. Item. Sicut ostium in
cardine suo: sic piger uertit᷑
in lecto. Oe in libro ȩccłiastico:
de pigro & tardo & dissoluto
dr̃. In lapide luteo lapidabit᷑
piger. & om̃s loquentur suꝑ
asꝑnationẽ illiꝰ. De stercore
boum lapidabit᷑ piger: et
suas. Multa sunt alia si enu¬

Expanded text:
parat aestate cibum sibi, et congregat quod comedat in hieme . Item de pigro: Sicut acetum dentibus, et fumus oculis, sic piger iis qui miserunt illum . Et de dissoluto: Manus fortium dominabitur, quae autem remissa est, tributis serviet . Et iterum de pigro: Vult et non vult piger, anima autem operantium impinguabitur . Rursum de dissoluto: Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis . Item de pigro: Abscondit piger manum suam sub ascella, et laborat si ad os suum applicuerit eam . Item: Desideria occidunt pigrum, noluerunt enim quidquam manus ejus operari . Et iterum: Dicit piger: Leo est in via, in medio platearum occidendus sum . Item: Sicut ostiam in cardine suo, sic piger vertitur in lecto . Et in libro Ecclesiastico de pigro, tardo et dissoluto dicitur: In lapide luteo lapidabitur piger, et omnes loquentur super aspernationem illius. De stercore boum lapidabitur piger, et utiet manus suas . Multa sunt alia si enu
Abbreviated transcription (Latin):
crapturus
iuriante gr̃a
suꝑna in can¬
tica canticoꝵ.
pͥmo admo¬
nendũ puta¬
ui lectorem
ut opuseula
itiliani cela¬
nensis ep̃i de campania. q
in eundẽ librũ confecit.
cautissime legat: ne per
copiã eloquentiȩ blandien¬
tis. cenũ incidat doctrinȩ
nocentis: s ut dici solet
spinã caueat. Id est in di¬
ctis eiꝰ sanos sensus serutet
& eligat: aut si minꝰ uitet

Expanded text:
cripturus, juvante gratia superna, in Cantica Canticorum, primo admonendum putavi lectorem, ut opuscula Juliani Celanensis episcopi a Campania, quae in eumdem librum confecit, cautissime legat: ne per copiam eloquentiae blandientis, in coenum incidat doctrinae nocentis: sed, ut dici solet, spinam caveat, id est, in dictis ejus sanos sensus scrutetur et eligat, ut non minus vitet
Abbreviated transcription (Latin):
ieronimi eẽ. temere arbi-¬
trant᷑. minime ꝓuidentes
qͦd & suauitas eloquentiȩ
demulcentis. & here seos
pu̾sitas seducentis manife¬
ste ꝓbat hoc illiꝰ optiseulũ
non esse. Qum potiꝰ ipse
fidẽ eiꝰ. uel magis ꝑfidiam.
in dialogo attiei & cretobo¬
li quẽ unuente pelagio edi¬
dit. cũ adhuc iulianꝰ ab eo
puerulus quasi in cauerna
colubri nutebat᷑ regulus.
diuinis expugnau̾it ac ꝓtͥ¬
u̾it eloquiis. In hoc gͦ uilia-¬
nus libro & in aliis se opuscu¬
lis eandẽ suã heresim con¬
firmasse declarat: ita seri¬
bens. Quoties mͥ de institu¬
tione morũ & sc̃e uitȩ conu̾¬
satione dicendum ẽ. soleo
priꝰ humanȩ naturȩ uim
qualitatẽ q monstrare: et

Expanded text:
Hieronymi esse temere arbiHieronymi esse temere arbitrantur, minime pervidentes quod et suavitas eloquentiae demulcentis, et haereseos perversitas seducentis, manifeste probat hoc illius opusculum non esse. Quin potius ipse fidem ejus, vel magis perfidiam in Dialogo Attici et Critobuli, quem vivente Pelagio edidit, cum adhuc Julianus ab eo puerulus, quasi in caverna colubri, nutriebatur regulus, divinis expugnarit ac protriverit eloquiis. In hoc ergo Julianus libro, et in aliis se opusculis eamdem suam haeresim confirmasse declarat, ita scribens: « Quoties mihi de institutione morum et sanctae vitae conversatione dicendum est, soleo prius humanae naturae vim qualitatemque monstrare,
Abbreviated transcription (Latin):
eustodire uir tutes: & contͣ
omnia quȩ resistunt defen-¬
simo usus ẽ uerbo: ut non
diceret eã donare qͣsi antea
ñ habitã nobis constantiã
s potiꝰ iuuare & firmare
quasi a nobis iam exortã:
ut uentꝰ flãmã ignis quã
ñ ipse accendit. s aliunde
accensã ut clarius flãma¬
scat adiuuat. & ne extin¬
gui debeat. flando confir¬
mat: sicut in ipso libro de
amore plemꝰ sensũ suũ dilu¬
cidasse monstrauimꝰ. Circa
huiꝰ libelli finẽ manifeste
ꝓdit ipse ulianꝰ q̃ intenti¬
one in huiꝰmodi assertioni¬
bus ꝑ cuncta que conderet
opuscula laboraret. Sean¬
tes dñm nr̃m qui est uerꝰ
fatem᷑. Offenditur quia
naturã bonã: quia liberu
hõis asserimꝰ arbitriũ. Seq̃
& in libro quẽ ad demet̾.¬
adem uirginẽ. xp̃i de insti¬
tutione uirginis scripsit:
hec eadem de potentia libe¬
ri arbitrii qͦm sentiat pan¬
dit. Quẽ uidelic& librum
ĩnulli nr̃m studiose legen¬
tes. scĩ & catholici doctoris

Expanded text:
custodire virtutes, et contra custodire virtutes, et contra omnia, quae resistunt, defensimo usus est verbo, ut non diceret eam donare, quasi antea non habitam nobis constantiam, sed potius juvare et firmare, quasi a nobis jam exortam, ut ventus flammam ignis, quam non ipse accendit, sed aliunde accensam, ut clarius flammescat, adjuvat; et ne exstingui debeat, flando confirmat. Sicut in ipso libro de Amore plenius sensum suum dilucidasse monstravimus. Circa hujus autem libelli finem, manifeste prodit ipse Julianus qua intentione in hujusmodi assertionibus per cuncta quae considerat opuscula laboraret. « Scantes Dominum nostrum, qui est verus, fatemur. Offendit, quia naturam bonam, quia liberum hominis asserimus arbitrium. Sed et in libro quem ad Demetriadem virginem Christi, de Institutione virginis scripsit, haec eadem de potentia liberi arbitrii, quomodo sentiat, pandit. Quem videlicet librum nonnulli nostrum studiose legentes, sancti et catholici doctoris
Abbreviated transcription (Latin):
nemini uere unquã noce¬
ri. nisi a se ipso potest. neȩ
est ꝓrsus aliquid qͦ qͥsquã
inuitꝰ fiat miser. Quid
tandẽ uirtꝰ timebit. nisi
defectũ sui: qͦ homini in
et̃num nocetur: Quȩ ne-¬
quaꝗͣ stare sententia nisi
apud hereticos potest. quia
constat nimirũ qđ pecca¬
tum adȩ cunctis hominib
nocet: non quidẽ a se ipsis
s ab illo qͥ ꝑrimi facinore
reatꝰ totũ genus humanũ
tuo damnauit. Nocet & here¬
ticoꝵ malicia illis. qͦs eatho¬
licã scire ac tenere fidem
desiderantes. in interitum
nescientes nolentesq detra-¬
hit. Uerũ timens ulianꝰ
ne si in tanto hoe uolumi¬
ne totũ qđ recte iiueremꝰ
libertati nr̃ȩ uoluntatis
tͥbueret. quasi apertꝰ gr̃ȩ
di hostis detestaret᷑ atq ana¬
themathizaret᷑ ab omnib:
fecit & huiꝰ hoc in loco men¬
tionẽ. E hoc ita occulte
ut ñ omnes eã uirtutes
dare. s tinã in nob̃ solũm᷑
iuuare diceret & firmare
constantiã quȩ cȩtas possit

Expanded text:
nemini vere unquam nocenemini vere unquam noceri nisi a se ipso potest, nec est prorsus aliquid quo quisquam invitus fiat miser; quid tandem virtus timebit, nisi defectum sui, quo homini in aeternum nocetur? Quae nequaquam stare sententia nisi apud haereticos potest; quia constat nimirum, quod peccatum Adae cunctis hominibus nocet: non quidem a se ipsis, verum ab illo qui primi facinore reatus totum genus humanum, tuo damnavit. Nocet haereticorum malitia illis, quos catholicam scire ac tenere fidem desiderantes, in interitum nescientes nolentesque detrahit. Verum timens Julianus, ne si in tanto hoc volumine totum quod recte viveremus, libertati nostrae voluntatis tribueret, quasi apertus gratiae Dei hostis detestaretur atque anathematizaretur ab omnibus, fecit et hujus hoc in loco mentionem: et hoc ita occulte, ut non omnes eam virtutes dare, sed unam in nobis solummodo juvare dicerconstantiam, quae caeteras possit
Abbreviated transcription (Latin):
mente ac desiderio infati¬
gabili deuotioni orationis
meũbere ñ sinunt. Qui si
motꝰ animi liberos haberẽ.
ita uellẽ contintie tẽpore
orationis animũ precibus
intentũ retinere. qͦm᷑ mem¬
bra corporis facillime soleo
qͣties uolo quocũq situ uo-¬
lo in loco orationis compo¬
nere. E paulo post. Ipsa
enĩ armat inqͥt egregiũ
cuiusq & accendit animũ:
dũ illum libertatis sue sẽꝑ
admonet: dũq om̃s ab eõ
repellit metus. Quanto
meliꝰ expugnaret mani¬
cheũ. si diceret quia gr̃a
di fecit egregiũ cuiꝰq electi
animũ & accendit ad stu¬
dia uirtutũ: dũ illũ infir¬
mitatis suȩ semꝑ admonet.
& quia sine ipsa nichil fa¬
cere potest: umq omnẽ
ab eo fiduciã suȩ repellit
uir tutis. ac deo canere
suadet. Fortitudinẽ meã
ad te eustodiã. Q iterũ
post multa quib liberta¬
tem nr̃e uoluntatis pre¬
dicat. ait. EE enĩ sicut pre-¬
clare a dostissimis atꝙ
orthodoxis disputatũ est.

Expanded text:
mente ac desiderio infatigabili, devotioni orationis incumbere non sinunt. Qui, si motus animi liberos haberem, ita vellem continue tempore orationis animum precibus intentum retinere, quomodo membra corporis facillime soleo, quoties volo, quocumque vel situ vel loco orationis componere. Et paulo post: Ipsa enim armat, inquit idem, egregium cujusque et accendit animum, dum illum libertatis suae semper admonet, dumque omnes ab eo repellit metus. Quanto enim melius expugnaret Manichaeum, si diceret, Quia gratia Dei fecit egregium cujusque electi animum, et accendit ad studia virtutum, dum illum infirmitatis suae semper admonet, et quia sine ipsa nihil facere potest; dumque omnem ab eo fiduciam suae repellit virtutis, ac Deo canere suadet, Fortitudinem meam ad te custodiam ? Et iterum post multa, quibus libertatem nostrae voluntatis praedicat, ait: Etenim, si ut praeclare a doctissimis atque orthodoxis disputatum est,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is congruit actionibus
quȩ. qͦ altiores st̃ merito. eo
panciores sini oparios inuemi¬
unt. Plures enĩ uideas. qͥ de
possessionib suis elemosinas
p̾beant indigentib: qͣm qui
possessa cuncta relinquant.
Olures bonos comuges: ꝙͣ celibiᷤ
Plures corporalib abstinentes
illecebris. quã ꝓ ueritate an¬
mas ponentes. Q̾ bene idem
aceruus tritici. uallatꝰ esse
liliis asseuerat᷑. ut omnia q̃
agimꝰ bona. uidende claritati
eternȩ gr̃a geramꝰ. neq aliqͥs
in aream nr̃i cordis hostilib
insidiis pateat ingressus. eũ
uniu̾sa nr̃a opera intuitu
suꝑnȩ retͥbutionis undiq
p̃cingimꝰ. Possunt quoq in
acerno tritiei. ea q̃ in ꝑauꝑes
xp̃i facimꝰ elemosinarũ oꝑa
intelligi. de qͥb ipse dicit.
Esuriui: & dedistis mͥ mandu¬
care. Q bñ post craterẽ po¬
culis abundantẽ. membra
sponsȩ aceruo assimilantur
tritici. ut post potũ. simul &
panẽ pauꝑib eã dare signe¬

Expanded text:
nostris congruit actionibus, nostris congruit actionibus, quae quo altiores sunt merito, eo pauciores sui operarios inveniunt. Plures enim videas qui de possessionibus suis eleemosynas praebeant indigentibus, quam qui possessa cuncta relinquant; plures bonos conjuges quam coelibes; plures corporalibus abstinentes illecebris, quam pro veritate animas ponentes. Et bene idem acervus tritici vallatus esse liliis asseveravit, ut omnia quae agimus bona videndae charitatis aeternae gratia geramus, neque aliquis in aream nostri cordis hostilibus insidiis pateat ingressus, cum universa nostra opera intuitu supernae retributionis undique praecingimus. Possunt quoque in acervo tritici ea quae in pauperes Christi facimus eleemosynarum opera intelligi, de quibus ipse dicit: Esurivi et dedistis mihi manducare . Et bene post craterem poculis abundantem membra sponsae acervo assimilantur tritici, ut et post potum simul et panem pauperibus eam dare signe
Abbreviated transcription (Latin):
atq incorruptione adhric
longe distantẽ. tanto solliq¬
tiꝰ sese continuis u̾bi d̃i pocłis
refic̾e. & i amorẽ elꝰ calefie¬
ri curat. dicens illud psalmi¬
stȩ. Q pocłm tuũ mebrian ᷤ
quã preclarũ ẽ. Uent̃ tuu
sient aceruus tritici: uallatꝰ
liliis. Uent̃. eandẽ quã &
umbilicus mortalitatis nr̃e
conditionẽ designat. Nã &
ppse certissimꝰ ẽ ac maximꝰ
nr̃ȩ index imbecillitatis. qͥ
cotidiana refectione corpꝰ
nr̃m ne deficiat recreat.
doñ fiat illud̃ qͦd ꝓmissũ
tenemꝰ. Esca uentri & uent̃
struet. Uenter gͦ nr̃ sicut
aceriuis ẽ tritici. eũ memo¬
res nr̃e fragilitatis. fructꝰ
operũ bonoꝵ quib ꝓpetuo
reficiam᷑. in p̃senti nob̃ uita
p̃paramꝰ. Bene aũ aceruũ
tritici. & ñ absolute copiã
tritici dicit. ut exurgentia
in altũ crem̃ta uirtutum
designet. C q̃m acermis
ab imo latior exurgens. an¬
gustior in sũmo fieri consue¬
uit. recte hȩc figura. bonis

Expanded text:
atque incorruptione adhuc atque incorruptione adhuc longe distantem, tanto solertius sese continuis verbi Dei poculis reficere, et in ejus amore calefieri curat, dicens illud Psalmistae: Et poculum tuum inebrians, quam praeclarum est! Venter tuus sicut acervus tritici vallatus liliis. Venter eamdem quam et umbilicus, mortalitatis nostrae conditionem designat: Nam et ipse certissimus est ac maximus nostrae judex imbecillitatis, qui quotidiana refectione corpus nostrum, ne deficiat, recreat, donec fiat illud quod promissum tenemus: Esca ventri, et venter struet . Venter ergo noster sicut acervus est tritici, cum memores nostrae fragilitatis, fructus operum bonorum, quibus perpetuo reficiamur, in praesenti nobis vita praeparamus. Bene autem acervum tritici, et non absolute copiam tritici dicit, ut exsurgentia in altum crementa virtutum designet. Et quoniam acervus ab imo latior exsurgens, angustior in summo fieri consuevit, recte haec figura bonis