comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illi ad quẽ ꝓcedit nocet ⁊ illi de qͦ ꝑce.¬
dit ñ nocet. Unde fieri potest. Aliqͣndo
facula ardens apponit᷑ ad lignũ humi¬
dũ ⁊ uiride : ⁊ illud ñ accendit: psa ta¬
men ardet. Sic ⁊ miucꝰ tuus. Si qͥs for¬
uiride lignũ fueris id eͣ si suoco spĩtali
uigens ⁊ uirens fla̾mis inimicitiaꝵ res¬
titeris orando ꝓ illo qui te ꝑsequit᷑. ille.
ardet. tu manes integer. E in iustitia
illiꝰ illi nocet tͥ nicħ nocet. nͥ focte py¬
tas qr nocet tͥ si corpori tuo aliqͥd fe¬
cerit. ⁊ anima patiens ⁊ incorrupta ad
dm̃ coronanda ꝑuenerit. sequens exem¬
plũ dñi sui qui pati maluit a iudgis .⁊
qͥ poterat ñ mori mortuus ẽ. ⁊ qui pote¬
rat ñ nasei natꝰ ẽ. Tu enĩ conditione.
natꝰ ẽ: ille uoluntate: Tu condditione mo¬
reris. ille miscłia. Quomͦ gͦ illi nicħ no¬
euert̃ iudei: sic nec tͥ quisꝗͣ ꝑsequutor
inimicꝰ. si tu elegeris ẽe m̃brũ capitis

Expanded text:
illi ad quem procedit nocet, et illi de quo proceilli ad quem procedit nocet, et illi de quo procedit non nocet. Unde fieri potest? Aliquando facula ardens apponitur ad lignum humidum et viride, et non illud incendit, ipsa tamen ardet; sic et inimicus tuus. Si quis forviride lignum fueris, id est, si succo spirituali vigens et virens, flammis inimicitiarum restiteris, orando pro illo qui te persequitur; ille ardet, tu manes integer; et injustitia illius illi nocet, tibi nihil nocet. Nisi forte putas quia nocet tibi, si corpori tuo aliquid fecerit, et anima patiens et incorrupta ad Deum coronanda pervenerit, sequens exemplum Domini sui, qui pati maluit a Judaeis, et qui poterat non mori, mortuus est, quia et qui poterat non nasci, natus est. Tu enim conditione natus es, ille voluntate; tu conditione moreris, ille misericordia. Quomodo ergo illi nihil nocuerunt Judaei; sic nec tibi quisquam persecutor inimicus, si tu elegeris esse membrum capitis
Abbreviated transcription (Latin):
quebant. ꝙͣ. eos qui ꝑ sequebant᷑. Cũ enĩ
uidemꝰ duos unũ irascentẽ alt̾um pati¬
entͣ ferente̾: qͥs eoꝵ ardeat nrm̃ eͣ iu¬
dicare. Potestis in genere humano ta¬
le specꝰtacłm contueri. Pomite uob̃ añ
ocłos hominẽ mniquũ cõmotũ animo.
trucẽ uultu. flãmantibꝰ ocłis. scintil¬
lantibꝰ u̾b̃. ferri in hoĩs nece̾. in dep̃¬
dationẽ. in iniurias. in contumelias.
ñ se caꝑe. ñ se tenere: alt̾um patient᷑
excipientẽ u̾ba. plagas. qͥcquid ille infer¬
re uoluerit. ⁊ ꝑcutienti maxillã p̃bere
alt̾am. cũ uideris hinic furias inde le¬
nitatẽ. hinc iram inde patientiã. hinc
flãmas inde tołantiã. dubitas pnunti¬
ꝓpt̾ea ⁊ ysaias ꝓpħa dix̃. Et nẽ ignis aqͥ¬
u̾sarios comedet. Quid ẽ ⁊ nẽ. Anteqͣm
re suo ardent: qͥ postea supplicio sempi¬
t̃ni illiꝰ igni arsuri st̃. Nisi forte puta¬
tis fres mei qr inuistitia quȩ ꝓcedit ex
homine ad ledendũ alt̾um hominem

Expanded text:
Cum enim videmus duos, unum irascentem, alterum patienter ferentem, quis eorum ardeat, vestrum est judicare. Potestis in genere humano tale spectaculum contueri. Ponite vobis ante oculos hominem iniquum, commotum animo, trucem vultu, flammantibus oculis, scintillantibus verbis, ferri in hominis necem, in depraedationem, in injurias, in contumelias, non se capere, non se tenere; alterum patienter excipientem verba, plagas, quidquid ille inferre voluerit, et percutienti maxillam, parantem et alteram: cum videris hinc furias, inde lenitatem; hinc iram, inde patientiam; hinc flammas, inde tolerantiam; dubitabis pronuntipterea et Isaias propheta dixit: «Et nunc ignis adversarios comedet» . Quid est, «Et nunc?» Antequam re suo ardent qui postea supplicio sempiterni illius ignis arsuri sunt. Nisi forte putatis, fratres mei, quia injustitia, quae procedit ex homine ad laedendum alterum hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
fluxert᷑ sic̃ cera a facie dñi. Qͥ stͣ mon¬
tes. Suꝑbi. Om̃is altitudo extollens se ad
succubuit. E qnͣ dico qđ dicꝰtũ ẽ. fluxit:
eis fuit dñs. illi ante faciẽ eiꝰ sicͣ cera flu¬
xert̃ tãdui duri donec ignis ille amo¬
ueret᷑. Cõplanata ẽ. om̃is altitudo. mͦ
blasphemare.xp̃m ñ audoe. E paganus
nͣ in eũ credit: ñ eũ tam̃ blasphemat.

Expanded text:
fluxerunt sicut cera a facie Domini.» Qui sunt montes? Superbi. Omnis altitudo extollens se advsuccubuit, et quando dico quod dictum est, Fluxit, eis fuit Dominus, illi ante faciem ejus sicut cera fluxerunt; tamdiu duri, donec ignis ille admoveretur. Complanata est omnis altitudo; modo blasphemare Christum non audet: et paganus non in eum cred
Abbreviated transcription (Latin):
ultatio. Nonne uidemꝰ: Nonne manifes¬
tũ ẽ. Apparuert̃ fulgura eiꝰ uniu̾sȩ t̾rȩ.
inflãmati st̃ inimici eiꝰ: incensi s̾ inimici.
Arsit qͥcqͥd contradicebat: ⁊ apparuer̾ ful¬
gura eiꝰ orbi tͣrȩ. Quomͦ apparuert̃: Ut
iã crederent. Unde fulgura: De nubibꝰ.
Quȩ st̃ nubes dĩ ͦ Predicatores ueritatiᷤ.
uides dũ nubẽ in cęlo nebulosã. obscu¬
rã: & habet intꝰ nescio quid latens.
Sichoruscet de nube micat splendor.
Ex eo ipso qd contẽpnebas. inde exiliuit.
U idebant᷑ homines ⁊ contẽnebantur:
quomͦ uident᷑ nubes ⁊ conte̾pnunt᷑.
anteꝗ᷑ de eis exiliat qd mireris. Erant e¬
nĩ illi pͥmi homines carne̾ portantes
infirmi. deinde idiotȩ. indocti. igno¬
biles. s erat in ilł qd̾ fulguraret: erat
in eis qd̾ choruscaret docedebat homo
petrꝰ piscator. orabat ⁊ surgebat mor¬
tuus. forma humana nubes erat: splen¬
dor miracłi choruscatio erat. Sic in
u̾bis sic in facꝰtis cũ muiranda dicunt.

Expanded text:
nonne manifestum est? Apparuerunt fulgura ejus universae terrae; inflammati sunt inimici, incensi sunt inimici. Arsit quidquid contradicebat, et «apparuerunt fulgura ejus orbi terrae.» Quomodo apparuerunt? Ut jam crederent. Unde fulgura? De nubibus. Quae sunt nubes Dei? Praedicatores veritatis. Vides autem nubem, in coelo nebulosam, obscuram, et habet intus nescio quid latens. Si coruscet de nube, emicat splendor: ex eo ipso quod contemnebas, inde exsilivit videbantur homines et contemnebantur; quomodo videntur nubes, et contemnuntur, antequam de eis exsiliat quod mireris. Erant enim illi primum homines carnem portantes, infirmi; deinde idiotae, indocti, ignobiles: sed erat in illis quod fulguraret, erat in illis quod coruscaret. Accedebat Petrus homo piscator, orabat, et surgebat mortuus . Forma humana nubes erat, splendor miraculi coruscatio erat. Sic in verbis, sic in factis, cum miranda dicunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ cȩli annͣtiauert̃: Tęli enarrant głam
dĩ. Qͥ st̃ cȩli ͦ Qui factist̃ sedes ipsius. Eͦmͦ
eñ in ecł sedet ds̃. sic sedet in apłis. sic
sedet in p̃dicatoribꝰ eugłii. Et tu si uis.
cȩlũ eris. Si uis eẽ celũ purga de corde
tuo trã. Si t̾renas concupiscentias ñ
habueris. ⁊ ñ frustra responderis sur¬
sũ te habe cor: oelũ eris. Si resurrexis¬

Expanded text:
eli enarrant gloriam Dei» . Qui sunt coeli? Qui facti sunt sedes ipsius. Quomodo enim in coelis sedet Deus, sic sedet in Apostolis, sic sedet in praedicatoribus Evangelii. Et tu si vis, coelum eris. Vis esse coelum? Purga de corde tuo terram. Si terrenas concupiscentias non habueris, et non frustra responderis sursum te habere cor, coelum eris. «Si resurrexis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ rebas magnificentiã: pͥus dilige
scĩtatẽ. Cũ scĩficatꝰ fueris. eris ⁊ mag¬
nificus. Nã si p̃postere pͥus ẽẽ uolu¬
eris magnificus: pͥus cadis quã sur¬
gas. Non enĩ surgis. s extolleris. Ne¬
lius surgis. sulle te erigat qͥ ñ ca¬
dit. Descendit enĩ ad te ille. qͥ ñ ca¬
dit. Tu cecideras. ille decendit. Porre¬
xit tͥ manũ ñ potes uiribꝰ tuis surge¬
re: amplectere manũ descendentis

Expanded text:
jus.» Tu jam quaerebas magnificentiam: prius dilige sanctitatem; cum sanctificatus fueris, eris et magnificus. Nam si praepostere prius esse volueris magnificus, ante cadis quam surgas: non enim surgis, sed extolleris. Melius surgis, si te ille erigat qui non cadit. Descendit enim ad te ille qui non cadit: tu cecideras, ille descendit, porrexit tibi manum; non potes viribus tuis surgere, amplectere manum descendentis,
Abbreviated transcription (Latin):
s gladiũ. Gladiũ ad separationẽ: ig¬
nẽ ad ustionẽ. S utrũq salubre: qr ⁊
gladius u̾bi ipsius salubrit᷑ nos separa¬
uit a consuetudine mala. Gladiĩ enĩ
attulit ⁊ separauit unũquẽq fideliũ.
aut a patre. suo qͥ ii. xpm ñ credderat.
aut a matre similit̾ infideli. aut certe
si de parentibꝰ xpianis natꝰ ẽ saltẽ a ꝓ¬
genie sua peiore. Nemo enĩ nr̃m non
aut auũ aut ꝓ auũ. aut aliꝗͣ. antiqͣm
origine̾ in gentibꝰ habuit. ⁊ in illa ex¬
ecrabili dõ infidelitate. separati sumus
ab eo qd eramꝰ. S gladiꝰ int̾cessit. secer¬
nens ñ int̾ficiens. łloc mͦ ⁊ ignis. Igne̾
uen mittere in t̾rã. Exarserunt ho¬
mines credentes in eũ. accepert̃ flam
missus e̾e̾t apłis. sic apparuit. Hise stͣ¬

Expanded text:
sed gladium . Gladium ad separationem, ignem ad ustionem: sed utrumque salubrem, quia et gladius verbi ipsius salubriter nos separavit a consuetudine mala. Gladium enim attulit, et separavit unumquemque fidelium aut a patre suo qui in Christum non crediderat, aut a matre similiter infideli; aut certe, si de parentibus christanis natus est, saltem a progenie sua priore. Nemo enim nostrum non aut avum, aut proavum, aut aliquam antiquam originem in Gentibus habuit, et in illa exsecrabili Deo infidelitate: separati sumus ab eo quod eramus; sed gladius intercessit secernens, non interficiens. Hoc modo et ignis: «Ignem veni mittere in terram.» Exarserunt homines credentes in cum, acceperunt flammissus esset Apostolis, sic apparuit: «Visae s
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ. Dictũ eͣ p̃ire ignẽ ⁊ inflãmare
in cireuitu ideͣ ꝑ totũ orbe̾ t̾raꝵ. inimi¬
cos eiꝰ. Ille ignis post eiꝰ aduentũ erit.
iste aũ ignis ante. eũ pͣbit. Qͥs eͣ gͦ iste.
ignis ᷤ Possumꝰ eũ acciꝑe. in pęna maloꝵ.
possumꝰ in salute redẽptoꝵ. In pęna ma¬

Expanded text:
judicium. Dictum est enim praeire ignem et inflammare in circuitu, id est per totum orbem terrarum, inimicos ejus. Ille ignis post ejus adventum erit; iste autem ignis ante eum praeibit. Quis est ergo iste ignis? Possumus eum accipere in poenam malorum, possumus in salutem redemptorum. In poenam ma
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ ñ ertͣ peccatores : Confessio ⁊ pul¬
chritudo in c̃spectu eiꝰ. Confitent᷑ enĩ
peccata sua: uomunt mala quȩ aui¬
de uorauerunt. Non redeunt ad uo¬
mitũ suũ sic̃ canis immundus : & e¬
rit confessio & pulchritudo. A ma¬
mꝰ pulchritudinẽ : pͥus eligamꝰ con¬
fessionẽ. ut sequat᷑ pulchritudo. Ite¬
rũ existit qui amat potentiã. amãt
⁊ magnificentiã. uult eẽ maguꝰ. q̃mͦ
angłi stͣ. M agnificentia quędã in an

Expanded text:
non erunt peccatores? «Confessio et pulchritudo in conspectu ejus.» Confitentur enim peccata sua, vomunt mala quae avide voraverant; non redeunt ad vomitum suum, sicut canis immundus : et erit confessio et pulchritudo. Amamus pulchritudinem; prius eligamus confessionem, ut sequatur pulchritudo. Iterum existit qui amat potentiam, amat et magnificentiam; vult esse magnus quomodo Angeli sunt. Magnificentia quaedam est
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd dicat᷑ eugłm scitis. Xp̃ianis loquim᷑.
fidĩ p̃uaricatores ẽẽ ñ debemꝰ. Eugłm
hoc diẽ. qr in nouissimis tẽporibꝰ mul¬
ta mala. multa scandala. multȩ pͣssurȩ:
multe iniqͥtates abundaliunt. S qͥ ꝑ¬
seuerauerit usq in finẽ. hic saluus erit.

Expanded text:
ianis loquimur; fidei praevaricatores esse non debemus. Evangelium hoc dicit, quia in novissimis temporibus multa mala, multa scandala, multae pressurae, multae iniquitates abundabunt: sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit.
Abbreviated transcription (Latin):
tinenti t̃ra. p̃dicatũ ẽ. s etiã in insut
q̃ constitute s̃ in medio mari. ⁊ ipse
plene xpĩanis. plene s̃ serius dĩ. Non
enĩ separat mare. eũ qͥ fecit mare. Q ͦ
Impletȩ st̃ insulȩ. llerũtũ possent
in figura rec̾te accipi insule. õs eccłiȩ.
Quare insulȩ: Quia circũlatrant᷑ fluc¬
tibꝰ. Tundi potest frangi potest. mag̃
magisq ipsa frangit fluctus uenien¬
tes qͣm frangit᷑ ab eis. dic ⁊ eccłie dei
pullulantes ꝑ totũ orbe̾ t̾raꝵ. passe s̃
ꝑsequutiones. undiq frementiũ infi¬
deliũ. Et̃ ecce stant insulȩ ⁊ iã pla¬
catũ ẽ mare. iocundent᷑ insulȩ mul

Expanded text:
etiam in insulis quae constitutae sunt in medio mari: et ipsae plenae christianis, plenae sunt servis Dei. Non enim separat mare eum qui fecit mare. Quo Impletae sunt insulae. Verumtamen possunt et in figura recte accipi insulae, omnes Ecclesiae. Quare insulae? Quia circumlatrantur fluctibus magisque ipsa frangit fluctus venientes, quam frangitur ab eis: sic et Ecclesiae Dei pullulantes per totum orbem terrarum, passae sunt persecutiones undique frementium infidelium, et ecce stant insulae, et jam placatum est mare. «Jucundentur insulae mul
Abbreviated transcription (Latin):
cit mundũ: Nã post resurrectionẽ.
ascensionẽ eiꝰ accepto spũ scõ loquentibꝰ
apłis uariis linguis. cõmota multitudo
eoꝵ ipsoꝵ. qui eũ crucifixerant consiliũ
quesuut salutis. Accepit. credidit. igno¬
tũ ẽ donatꝰ ẽ reatꝰ sanguinis xp̃i. imꝑ¬
titꝰ e potꝰ sangiunis xp̃i. facti st̃ fide¬
les eiꝰ. cuiꝰ fuerant ꝑsequutores: credide¬
rt in eũ quẽ crucifixert̃. ⁊ ante. quẽ
insultantes caput agitauert᷑. eũ ipsũ
caput hab̾e uoluert̃. Ita gͦ restituta ẽ.
tͣra eiꝰ qd̃ habet tittilus psalmi. Terra e¬
nim eius iudȩa. E ꝑierat omĩs iudea
qnͣ crucifixerant dnmͣ suũ. Ignoran¬
tes frenetici seuientes in medicũ ⁊ sa¬
lutẽ insania repellentes. tãquã gͦ ꝑi¬
erat iudga tota. quã totã. ipsi etiam
apłi trepidauert. Petaꝰ qui audaci di¬
lecꝰtione sequebat᷑ : timida trepidati¬
one ter negauit. Resurgens. in uia qͦs¬
dã loquentes de se tales inuenit ipse

Expanded text:
cit? Nam post resurrectionem et ascensionem ejus, accepto Spiritu sancto, loquentibus Apostolis variis linguis, commota multitudo eorum ipsorum qui eum crucifixerant, consilium quaesivit salutis; accepit, credidit; ignotum est, donatus est reatus sanguinis Christi, impertitus est potus sanguinis Christi; facti sunt fideles ejus cujus fuerant persecutores; crediderunt in eum quem crucifixerunt, et ante quem insultantes caput agitaverunt; eum ipsum caput habere voluerunt . Ita ergo «restituta est terra ejus,» quod habet titulus Psalmi. Terra enim ejus Judaea: et perierat omnis Judaea, quando crucifixerunt Dominum suum ignorantes, phrenetici saevientes in medicum, et salutem insania repellentes. Tanquam ergo perierat Judaea tota: quam tota? Ipsi etiam Apostoli trepidaverunt. Petrus qui audaci dilectione sequebatur, timida trepidatione ter negavit. Resurgens, in via quosdam loquentes secum de se, tales invenit ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habent sensũ. ñ habent uitã. Demo¬
nia habent sensũ. habent uitã. s ma
S nec hoc ualde magnũ ẽ. Demonia qͥ¬
dẽ diĩ gentiũ: s ille nimis exaltatus
ẽ suꝑ om̃s dõs. E homines dicti st̃ dii.
Ego dixi dii estis. ⁊ filii altissimi om̃s.
Itẽ scriptũ ẽ. Os̃ stetit in synagoga de¬
oꝵ: in medio aũ dõs discernit. duꝑ õs¬

Expanded text:
non habent sensum, non habent vitam: daemonia habent sensum, habent vitam; sed mased nec hoc valde magnum est: daemonia quidem dii Gentium , sed ille nimis exaltatus est super omnes deos. Et homines dicti sunt dii, «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes:» item scriptum est, «Deus stetit in synagoga deorum; in medio au
Abbreviated transcription (Latin):
psalmꝰ ipsi dđ qd̾ tͣra eiꝰ restituta
e. Totũ ad. xp̃m reuocemꝰ. si uolumus
iter recꝰte intelligentiȩ tenere. Non
recedamꝰ a lapide. angulari. ne. intel¬
lecꝰtus nr̃ ruinã. faciat. In illo solidet᷑.
qđ instabili motu nutabat. In illo in¬
cũbat. qd̾ ꝑ incerta pendebat. Leqͥd
dubitationis habet hõ in animo. au¬
intelligat se intellexisse. Antequã
mat intellexisse: siis enĩ legis xͦ¬

Expanded text:
Psalmus, «Ipsi David, cum terra ejus restituta est.» Totum ad Christum revocemus, si volumus iter rectae intelligentiae tenere: non recedamus a lapide angulari , ne intellectus noster ruinam faciat: in illo solidetur, quod instabili motu nutabat; in illo incumbat, quod per incerta pendebat. Quidquid dubitationis habet homo in animo aulatus, intelligat se intellexisse: antequam mat intellexisse. «Finis enim Legis
Abbreviated transcription (Latin):
incipientibꝰ ait. Multi iusti ⁊ ꝓpħe
uoluert᷑ uidere. quȩ uidetis.⁊ ñ ui¬
dert. ⁊ audire. quȩ auditis ⁊ ñ audi¬
ert̃. Quãuis enĩ uiderent ista in spũ.
tam̃ futura illis quodãmͦ formabant᷑.
ille symeon iustꝰ quidã senex multũ
exultauit uidens infante᷑ iħm. ⁊ ag¬
noscens in paruo magnũ. ⁊ in exigua
carne cognoscens celi ⁊⁊ t̾re creatorẽ.
Aultũ gͦ exultauit. qr responsũ acce¬
ꝑat. ñ se exiturũ ee̾ de hac uita pͥ¬
usquã uideret saluatorẽ mundi. Ag¬
nouit gͦ illũ. iocundatꝰ ẽ exultauit
gaudio. ⁊ hoc ait. Bñe nc̃ dimttis ser

Expanded text:
e voluerunt videre quae videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt» . Quamvis enim viderent ista in spiritu, tamen futura illis quodam modo formabantur: ille Simeon, justus quidam senex, multum exsultavit videns infantem Jesum, et agnoscens in parvo magnum, et in exigua carne cognoscens coeli et terrae Creatorem. Multum ergo exsultavit, quia responsum acceperat non se exiturum esse de hac vita, priusquam videret salutare Dei. Agnovit ergo illum, jucundatus est, exsultavit g
Abbreviated transcription (Latin):
tas Congregabit secũ electos suos ad
pudicandũ. cȩteros aũ separabit ab
inuicẽ. Positurus ẽ aũ alios ad dex¬
terã. alios ad sinistrã. Qͥd autͣ equi¬
us quid ueriꝰ: qͣm ut ñ expecꝰtent
muscdiam de iudice qui noluert᷑ fa¬
cere miscđiam anteꝗͣ ueniret uidexꝰ
Qni aũ uoluert̃ facere misgđiam. eũ

Expanded text:
tas? Congregabit secum electos suos ad tas? Congregabit secum electos suos ad judicandum, caeteros autem separabit ab invicem: positurus est enim alios ad dexteram, alios ad sinistram. Quid autem aequius, quid verius, quam ut non exspectent misericordiam de judice, qui noluerunt facere misericordiam, antequam veniret judex? Qui autem voluerunt facere misericordiam, cum
Abbreviated transcription (Latin):
exultabt᷑ oĩa ligna siluaꝵ. Uenit pri¬
mo ⁊ postea iudicare t̾ram: exultan¬
tes uiueniat eos qui pͥmo aduentui
partẽ enut. Totũ iudicare habet. qr
ꝓ toto pͣciũ dedit. Audistis eugłm qr
tos suos a quatuor uentis. Congregat¬
om̃s electos a quatuor uentis. Ergo
de toto orbe t̾rarũ. qr ⁊ ipse adam
aliqnͣ hoc dixerã. orbẽ t̾rarũ signi¬
ficat. sołm grecã linguã. quatuor
enĩ littere st̃. a.d. a. ce m. Sic̃ auͣ
greci loquunt᷑ quatuor orbis partes
has in capite litteras habent. Ana¬
tholen. dicunt orientẽ. disis occidentẽ:
h abes adam. Ipse gͦ adam. toto orbe t᷑ra¬
rũ sparsus ẽ. In uno loco fuit ⁊ cecidit.
⁊ quodã mͦ cõminutus impleuit orbem
illud facere artifex ille. Nemo desꝑet.
multũ quidẽ eͣ s quid sit artifex oo¬
gitate. Ille reficit qͥ fecit: ille re¬
formauit qui formauit. Iudicabit or¬
bẽ t̾raꝵ in equitate. ⁊ popłos in ue¬
ritate sua. Quid est ȩquitas ⁊ ueri¬

Expanded text:
tabunt omnia ligna silvarum.» Venit primo, et postea judicare terram: exsultantes inveniet eos qui primo ejus adventui partem emit. Totum judicare habet, quia pro toto pretium dedit. Audistis Evangeliutos suos a quatuor ventis» . Congregat electos omnes a quatuor ventis: ergo de toto orbe terrarum. Quia et ipse Adam aliquando hoc dixeram orbem terrarum significat secundum graecam linguam. Quatuor enim litterae sunt, A, D, A, et M. Sicut autem Graeci loquuntur, quatuor orbis partes has in capite litteras habent, Ἀνατολὴν dicunt Orientem; Δύσιν, Occidentem; habes, Adam. Ipse ergo Adam toto orbe terrarum sparsus est. In uno loco fuit, et cecidit, et quodam modo comminutus implevit orbem m erat. Novit illud facere artifex ille; nemo desperet: multum quidem est, sed qui sit artifex, cogitate. Ille refecit, qui fecit; ille reformavit, qui formavit. «Judicabit orbem terrarum in aequitate, et populos in veritate sua.» Quae est aequitas et veri
Abbreviated transcription (Latin):
ligna siluaꝵ. Uigna siluaꝵ. paga¬
nist᷑. Quare iã gaudent: Qͥa iam
pͣcisi sunt oleastri. ⁊ inserti in oli¬
ua. Tunc exultabtͣ om̃ia ligͥna
siluarũ. qr pͣcise st̃ ingentes arbo¬
res cedrinȩ ⁊ cipressinȩ. ⁊ imputri¬
bilia ligna translata stͣ ad edifica¬
uenit qmͣ uenit. iudicare t̃rata
Primo uenit. ⁊ postea uenturus ẽ.
Drimo uenit in eccłia sua iñ nubibꝰ.
Quȩ st̃ nubes quȩ eũ portauerunt:
Apłi pͣdicantes de quib audistis cum
legeret᷑ apłs. legatione in qͥt ꝓ xp̃o
fungim᷑ obseerantes ꝓ xp̃o reconcili¬
amini dõ. Ipse st̃ nubes in quibꝰ ue¬
nit. excepto aduentu suo posteriore
quo uenturus eͣ iudicare uiuos ac
mortuos. uenit pͥmo in nubibꝰ. Nee
pͥnio uox ipsiꝰ sonuit in eugłio. Amͦ

Expanded text:
ligna silvarum.» Ligna silvarum, Pagani sunt. Quare jam gaudent? Quia praecisi sunt de oleastro, et inserti in oliva . «Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum:» quia praecisae sunt ingentes arbores cedrinae et cyparissinae, et imputribilia ligna translata sunt ad aedificairent Primo venit, et postea venturus est. Primo venit in Ecclesia sua in nubibus. Quae sunt nubes quae eum portaverunt? Apostoli praedicantes, de quibus audistis, cum legeretur Apostolus: «Legatione,» inquit, «profungimur, obsecrantes pro Christo reconciliari Deo» . Ipsae sunt nubes in quibus venit, excepto adventu suo posteriore, quo venturus est judicare vivos et mortuos. Venit primo in nubibus. Haec primo vox ipsius sonuit in
Abbreviated transcription (Latin):
dabat. quã offerre. debemꝰ. Hidete ne
illd̃ sit hostia. de quo iã dudũ dixit
confessio ⁊ pulchritudo in cõspecꝰtu
eiꝰ. Confessio: hostia ẽ dõ. O ergo gcͣs
si uultis intrare in atria eiꝰ: nolite
uacue intrare. Tollite hostias. Quas
hostiãs nob̾eũ portaturi sumꝰ. Sacri¬
ficiũ dõ spc contribulatꝰ: cor contri¬
tũ ⁊ humilitatũ ds̃ nͣ sꝑnit. Cum
humili corde intra domũ dĩ: ⁊ cũ hostia
intrasti. Si aũ suꝑbus es: in anis intras.
Nã unde suꝑbires: nisi inanis eẽs.Nã
si plenꝰ ee̾s: ñ inflareris. Quomͦ plenus
eẽs si tecũ tolleres hostiã quã tecum
portares ad atria dnĩ  Iam ne dui te¬
neamꝰ. curramꝰ cetera. Nidete crescen¬
tẽ domũ. uidete edificiũ ire ꝑ totũ
orbe tͣrarũ: gaudete qui intrastis in
atria. gaudete qr edificanuni in teͣ¬
plũ dĩ. Qui enĩ intrant ipsi edificã¬
tur. ipsi sunt domus dĩ: ille ẽ in habita¬

Expanded text:
dabat, quam offerre debemus. Videte ne dabat, quam offerre debemus. Videte ne illa sit hostia, de quo jamdudum dixit, «Confessio et pulchritudo in conspectu ejus.» Confessio hostia est Deo. O ergo gentes, si vultis intrare in atria ejus, nolite vacuae intrare, «Tollite hostias.» Quas hostias nobiscum portaturi sumus? «Sacrificium Deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum Deus non spernit» . Cum humili corde intra in domum Dei, et cum hostia intrasti. Si autem superbus es, inanis intras. Nam unde superbires, nisi inanis esses? Nam si plenus esses, non inflareris. Quomodo plenus esses? Si tecum tolleres hostiam, quam portares ad atria Domini. Jam ne diu teneamus, curramus caetera. Videte crescentem domum, videte aedificium ire per totum orbem terrarum. Gaudete, quia intrastis in atria; gaudete, quia aedificamini in templum Dei. Qui enim intrant, ipsi aedificantur, ipsi sunt domus Dei: ille est inhabita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ magnificentia in seĩficatione eiꝰ: hoc
annuntiamꝰ cũ edificamꝰ domũ. E coe
iã annuntiatũ ẽ gentibꝰ. quid debe¬
ant facere gentes. Suid annuntiaue:¬
rt̃ illi qͥ siluã exstirpauert᷑:lã ad ip¬
sas gentes. dicit. Afferte dño patrie
gentiũ̃. afferte dño głam ⁊ honorẽ.
nͣ nob̃. s nomini tuo. da głam. Nolite.
urm dicat. ille me baptirauit de quo
amicꝰ sponsi dixit. hic ẽ qui baptirat.
Si enĩ hȩc dixeritis. affertis dño głam
⁊ honorẽ. Afferte qͥño głam ⁊ honorẽ.
afferte dño głam nomini eiꝰ. Non
nemini hominũ. ñ nemini urm. s no¬
mini eiꝰ afferte głam. Tollite hostias.
⁊ introite in atria eiꝰ. Tollite hostias.
Quid allaturi estis ut introeatis in a¬
tria eiꝰ: Iã enĩ ereuit domꝰ. ⁊ facta
st̃ atria. Q affert̃ hostias. intrant
in atria. Tauros allaturi sumꝰ. hyrcos
ueloces: Absit. Si uoluisses sacͥficiũ.
dedissẽ utiq. Ille nob̃ hostiã cõmen¬

Expanded text:
ificatione ejus» hoc annuntiamus, cum aedificamus domum; ecce jam annuntiatum est gentibus; quid debent facere gentes, quibus annuntiaverunt illi qui silvam exstirpaverunt? Jam ad ipsas gentes dicit, «Afferte Domino patriae gentium, afferte Domino gloriam et honorem:» non nobis, sed nomini tuo da gloriam» . Nolite quisque vestrum, dicat: Ille me baptizat, de quo amicus sponsi dixit, «Hic est qui baptizat» . Si enim haec dixeritis, affertis Domino gloriam et honorem: «Afferte Domino gloriam et honorem.Afferte Domino gloriam nomini ejus.» Non nomini hominum, non nomini vestro, sed nomini ejus afferte gloriam. «Tollite hostias, et introite in atria ejus. Tollite hostias:» quid allaturi estis, ut introeatis in atria ejus? Jam enim crevit domus, et facta sunt atria; qui afferunt hostias, intrent in atria. Tauros allaturi sumus, hircos vel oves? Absit. «Si voluisses sacrificium, dedissem utique.» Ille nobis hostiam commen
Abbreviated transcription (Latin):
aGNa spec¬
tacula ds
prebet cor¬
⁊ quibꝰ uere
nichil possit
iocundiꝰ in¬
ueniri: si tam̃ adsit palatũ fidĩ cui
sapiat mel dĩ. Credimus omĩb qui in
scõꝵ⁊ post tot annos implete in fi¬
de gentũ. Magnã enĩ iocunditatẽ tcͣ¬
in spũ ñ iã impleta. s adhuc futura.
Erat enĩ eis magna delectatio. s tamͣ
⁊ ipsi ꝓ caritate qua in nos accensi e¬
rant᷑. quos ñdũ uidebant ⁊ spũ par¬
turiebant: uolebant si fieri posset
in hoc tẽpore nobcũ uiuere. ⁊ ui

Expanded text:
agna spectacula Deus praebet coret quibus vere nihil possit jucundius inveniri; si tamen adsit palatum fidei, cui sapiat mel Dei. Credimus omnibus vobis,sanctorum, et post tot annos impletae in fide gentium. Magnam enim jucunditatem titu, non jam impleta, sed adhuc futura. Erat eis magna delectatio: sed tamen et ipsi pro charitate qua in nos accensi erant, quos nondum videbant, et spiritu parturiebant; volebant, si fieri posset, in hoc tempore nobiscum vivere, et vi
Abbreviated transcription (Latin):
quitate: ⁊ ppłos in ueritate sua. An
qr tu inuistus es. iustus ñ erit uidex
A ut qr tu m̃dax es. uerax ñ erit ueri¬
tas. S si uis habere misericordẽ. esto
misericors. anteꝗͣ. ueniat. Dimitte si
quid in te comissum eͣ. da ex eo qđ̃ ha¬
pisti: hec sunt hostiȩ dõ gratissimȩ.

Expanded text:
sua.» An quia tu injustus es, justus non erit judex? aut quia tu mendax es, verax non erit veritas? Sed si vis habere misericordem, esto misericors antequam veniat: dimitte si quid in te commissum est, da ex eo quo apisti ? Hae sunt hostiae Deo gratissi
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa miscđie. ẽ suriui enĩ ⁊ dedistis mͥ
manducare : sitiui ⁊ potastis me ⁊
cet̾a. Rursus ad sinistrã positis. quid
imputabit᷑: quia noluert᷑ fac̾e mi¬
scđiam. Et quo ibunt: Ite in ignem
ȩtͣnum. Iste auditꝰ malus. magnum
gemitũ facice: S quid dixit aliꝰ p̃s:
n memoria etͣna erit iustus. ab au¬
ditui malo ñ timebit. Qͥd eͣ auditus
malus: Ite in igne̾ etͣnũ. qͥ paratꝰ
eͣ diabolo. ⁊ angłis eiꝰ. Qui gaudebit
ab auditu bono: ñ timebit ab au¬
ditu malo. Quomͦ gaudebt̃ ad au¬
ditũ bonũ: Henite bñdicꝰti patris
mei. Et̃ a quo auditu ñ timebunt:¬
Ite in igne̾ ętͣnũ. qͥ paratꝰ ẽ diabolo
⁊ angłis eiꝰ. Hlec ẽ ȩquitas. hec ẽ ue

Expanded text:
ordiae: «Esurivi enim, et dedistis mihi manducare; sitivi, et potastis me,» et caetera. Rursus ad sinistram positis quid imputatur? Quia noluerunt facere misericordiam. Et quo ibunt? «Ite in ignem aeternum.» Iste auditus malus magnum gemitum faciet. Sed quid dixit alius psalmus? «In memoria aeterna erit justus; ab auditu malo non timebit» . Quid est, auditus malus? «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Qui gaudebit ad auditum bonum, non timebit ab auditu malo. Quomodo gaudebunt ad auditum bonum? «Venite, benedicti Patris mei.» Et a quo auditu non timebuntIte in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus.» Haec est aequitas
Abbreviated transcription (Latin):
p̃gnantibꝰ ⁊ manimantibꝰ. Audistis
mͦ in eugłio. cauete quia nescitis
qua hora ueniat. In figura dicꝰta st̃.
Quȩ stͣ p̃gnantes. ⁊ quȩ lac tantes.
Dregnantes animȩ dicut᷑ quȩ ha¬
bent sp̃e in scło. Quȩ aũ adepte ftͣ
iã qd sꝑabant. ꝓ lactantibꝰ st̃ posi¬
te. Nerbi grͣa es mere uult uillã
p̃gnans ẽ. Nondũ eni facꝰtũ ẽ. tu¬
met uterus in spe. Emit : peꝑiti ad¬
eo lactat qđ emit. Ue p̃gnantibꝰ. &
mammantibꝰ. Ue qͥ habent spẽ in
scło: ue qui herent his rebꝰ quas de

Expanded text:
gnantibus et mammantibus.» Audistis modo in Evangelio: «Cavete, quia nescitis qua hora veniat» . In figura dicta sunt. Quae sunt praegnantes, et quae sunt lactantes? Praegnantes animae dicuntur, quae habent spem in saeculo. Quae autem adeptae sunt jam quod sperabant, pro lactantibus sunt positae. Verbi gratia: emere vult villam; praegnans est, nondum enim factum est, tumet uterus in spe: emit; peperit, adeo lactat quod emit. «Vae praegnantibus et mammantibus:» vae qui habent spem in saeculo, vae qui haerent his rebus quas de
Abbreviated transcription (Latin):
flãmare ⁊ incenłe in cireuitu inimi¬
cos eiꝰ. Quos minicos eiꝰ: Qͥ deserto dõ
a quo facꝰti erant : adorabant simu¬
lac hra quȩ fecerant. Ipsi incendeban¬
tur si mali erant ad consũptionẽ: si
boni erant ad reparationẽ. Aut ipse.
incendebat᷑ qͥ nolebat credere illo ig¬
ne audito u̾bo dĩ factus peior inuidia
sua exutꝰ atq consumptꝰ. aut si conũ¬
teret᷑ ⁊ crederet nec sic in illo nicħ
arsisset. Arserat enĩ fenũ. ut purga¬
ret᷑ aurũ. Aurũ fides ẽ. fenũ carna¬
lis concupiscentia ẽ: Omĩs caro fenũ
ẏsaias dicit ⁊ om̃is honor carnis ut
flos fȩni. Iuicqͥd ẽ gͦ in homine carnali
appetens uana ⁊ scłaria. fȩnũ ẽ. Quam
multi forte ⁊ frẽs nrͣi ierunt ad thea¬
trũ: feno ducti st̃. Nonne optandus eͣ
illis iste ignis. ut fenũ ardeat. ⁊ auruͣ
purget᷑. Qd̃ enĩ illis inest fidĩ. fȩno pre¬
mit᷑. bonũ ẽ gͦ eis ardere scõ igne: ut
fȩno consũpto. splendeat p̃ciosũ qd re¬

Expanded text:
flammare, et incendere in circuitu inimicos ejus. Quos inimicos ejus? Qui deserto Deo a quo facti erant, adorabant simulacra quae fecerant. Ipsi incendebantur, si mali erant, ad consumptionem; si boni erant, ad reparationem: aut ipse incendebatur, qui nolebat credere, illo igne, audito verbo Dei factus pejor, invidia sua exustus atque consumptus; aut si converteretur et crederet, nec sic in illo nihil arsisset. Arserat enim fenum, ut purgaretur aurum. Aurum fides est, fenum carnalis concupiscentia est. «Omnis caro fenum,» Isaias dicit, «et omnis honor carnis ut flos feni» . Quidquid est ergo in homine carnali appetens vana et saecularia, fenum est. Quam multi forte, et fratres nostri icrunt ad theatrum? feno ducti sunt. Nonne optandus est illis iste ignis, ut fenum ardeat, et aurum purgetur? Quod enim illis inest fidei, feno premitur. Bonum est ergo eis ardere sancto igne, ut feno consumpto, splendeat pretiosum quod re
Abbreviated transcription (Latin):
l ocundent᷑ oeli qͦs dnͣs fecit. exultet tͣra
quã cõpluunt cȩli. Cęli enĩ p̃dicatores:
t᷑ra auditores. Cõmoneat᷑ mare ⁊ ple¬
nitudo eiꝰ. Qd̃ mare Scłm. Cõmotũ
eͣ mare. ⁊ plenitudo maris. Om̃e scłm
concitatũ ẽ adu̾sus ęccłiam cũ dilata¬
retͣ ⁊ edificaret᷑ toto orbe t̾rarũ.
De ipsa cõmotione. audistis in eugłio.
trada uos ad iudicia. Cõmotũ ẽ ma¬
re.S qͣndo uinceret mare eũ qͥ oe¬

Expanded text:
jucundentur coeli, quos Dominus fecit: exsultet terra, quam compluunt coeli. Coeli enim praedicatores, terra auditores. «Commoveatur mare et plenitudo ejus.» Quod mare? Saeculum. Commotum est mare, et plenitudo maris: omne saeculum concitatum est adversus Ecclesiam, cum dilataretur et aedificaretur, toto orbe terrarum. De ipsa commotione audistis in Evangelio, «Tradent vos ad judicia» . Commotum est mare: sed quando vinceret mare eum qui coe
Abbreviated transcription (Latin):
post correcꝰtione᷑. s etiã diminutum
Tuuerũ dicis. iste mentit᷑. Iseude. pro¬
pħe clamantes ecce hic eͣ xp̃e ecce
illic. uerũ dicunt: ⁊ ꝓpħa iste men¬
tit᷑.  fres. contra istas aꝑtissimas uoces.
auditis in angulis strepitũ. ille tradi¬
dit ⁊ ille tradidit. Quid dicis: Noces
tuȩ audiende stͣ. an dĩ uoces : & enĩ
correxit orbẽ t̾re. qui ñ cõmouebit᷑.
Esgo tͥ orbẽ t̾raꝵ ostendo ȩdificatum.
tolle hostiã. intra in atria dnĩ. Nosti¬
as ñ habes. ꝓptͣea ñ uis intrare: Qͥd
ẽ hoc.Si hostiam tibi indiceret ds̃.
taurũ hyrcũ. arietẽ. inuenires quid
afferres. Indixit tͥ humile cor: ⁊⁊ ñ
uis intrare. Nloc enĩ in te ñ inuenis:
qr suꝑbia tumiusti. Senĩ correxit
orbẽ t̾rȩ. qͥ ñ cõmouebit᷑. Iudicabit

Expanded text:
post correctionem, sed etiam diminutum. post correctionem, sed etiam diminutum. Tu verum dicis; iste mentitur? Pseudoprophetae clamantes, «Ecce hic est Christus, ecce illic,» verum dicunt; et propheta iste mentitur? Fratres, contra istas apertissimas voces auditis in angulis strepitum, Ille tradidit, et ille tradidit. Quid dicis? Voces tuae audiendae sunt, an voces Dei? «Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur.» Ego tibi orbem terrarum ostendo aedificatum; tolle hostiam, intra in atria Domini. Hostias non habes, propterea non vis intrare. Quid est hoc? Si hostiam tibi indiceret Deus taurum, hircum, arietem, invenires quod afferres: indixit tibi humile cor, et non vis intrare. Hoc enim in te non invenis, quia superbia tumuisti. «Etenim correxit o
Abbreviated transcription (Latin):
uit a ligno. Q enĩ correxit orbẽ ter¬
rȩ qui ñ cõmouebit᷑. Iue testimonia
edificationis domꝰ dĩ. intonant nubes
cȩloꝵ ꝑ totũ orbẽ t̾raꝵ ȩdificari domũ
dĩ: ⁊ clamant rane de paludibꝰ nos so¬
li sumꝰ. xp̃iani. Quȩ testimonia ꝓfero
psalterii. A fero qd̃ surdus cantas: aꝑi
aures tu cantas ista. Cantas mecũ: &
nͣ concordas mecũ. Lingua tua sonat
qđ̵ sonat mea : ⁊ cor tuũ dissonat a cor¬
de meo. Nonne tu cantas ista: Nide
testimonia orbis t̾ras. Cõmoueatur
a facie eiꝰ uniu̾sa t̾ra. E tu dicis non
cõmoueri.  Dicite in nationibꝰ dñs reg¬
nauit a ligno. An forte hic optine:¬
bunt ⁊ dicent se regnare a ligno.
qui a fustibꝰ circũcellionũ regnant:
De eruce. xp̃i regna: si a ligno regna¬
turus es. Nã lignũ hostiu̾ ligneũ fa
cit : lignũ. xp̃i mare te traicit. Au¬
di psalmũ dicentẽ. correx̃ orbe̾ t̾re qͥ
ñ cõmouebit᷑ : ⁊ tu dicis ñ solũ motum

Expanded text:
vit a ligno. Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur.» Quae testimonia aedificationis domus Dei! Intonant nubes coelorum per totum orbem terrarum aedificari domum Dei; et clamant ranae de palude, Nos soli sumus christiani. Quae testimonia profero? Psalterii. Profero quod surdus cantas: aperi aures, tu cantas ista; cantas mecum, et non concordas mecum; lingna tua sonat quod sonat mea, et cor tuum dissonat a corde meo. Nonne tu cantas ista? Vide testimonia orbis terrarum: «Commoveatur a facie ejus universa terra:» et tu dicis non commoveri? «Dicite in nationibus, Dominus regnavit a ligno.» An forte hic obtinebunt, et dicent se regnare a ligno, quia fustibus Circumcellionum regnant? De cruce Christi regna, si a ligno regnaturus es. Nam lignum hoc tuum ligneum te facit: lignum Christi per mare te trajicit. Audis Psalmum dicentem, «Correxit orbem terrae, qui non commovebitur;» et tu dicis non solum motum
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑: etiã angłos fecit. Ipse fecit an¬
dnm̃ portabant. Et quẽ dm portabant
a quo facꝰti erant. Audi qr oeli stͣ. Selie¬
narrant głam dĩ. Ipsis celis dicit᷑ an¬
nuitiate in gentibꝰ głam eiꝰ. in oĩbꝰ¬

Expanded text:
cit, etiam Angelos fecit: ipse fecit Ancit, etiam Angelos fecit: ipse fecit AnDominum portabant. Et quem Dominum portabant? A quo facti erant. Audi quia coeli sunt: «Coeli enarrant gloriam Dei» . Ipsis coelis dicitur, «Annuntiate in gentibus gloriam ejus, in o
Abbreviated transcription (Latin):
monia ẽ.: Cũ enĩ dixisset tͣribił suꝑ
om̃s dõs subiunxit. qm̃ om̃s dii gentiũ
demonia. Non eͣ magnũ ce̾ suꝑ demo¬
nia. E tu si uolueris eris: s si in illum
credideris. Itane ipsa ẽ magnitudo
laudis. magnꝰ dñs ⁊ laudabił niis:
Uolens enĩ explicare ut poterat huma
humani syllabas sonat. s cogitatioẽs
bił nimis. Dic dic quantũ laudabilis
dixisti suꝑ om̃s dõs. Quia om̃s dii gen¬
tiũ demonia. Et ipsa ẽ tota laus illiꝰ¬
dõs gentiũ qͥ st̃ demonia. Expecta
⁊ audi qd̃ sequit᷑. Dñs aut̃ oelos fecit.
Iã gͦ nͣ suꝑ demonia solũ: s suꝑ om̃s
oȩlos quos fecit. Si diceret suꝑ õs
dni: muꝰ dixerat quã nos solemus
de xp̃o cogitare. Cũ autẽ dixit dñs
aũ celos fecit. uidete quid intͣsit in¬
ce quantũ excelsus dñs. Non dixit dñs
aũ suꝑ celos sedet. fortassis enĩ alius
illos fecisse putaret᷑ suꝑ qͦs sederet.:
s dixit dñs aũ cȩlos fecit. Si celos fe¬

Expanded text:
monia est? Cum enim dixisset, «Terribilis super omnes deos;» subjunxit, «Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Non est magnum, esse super daemonia: et tu; si volueris, eris; sed si in illum credideris. Itane ipsa est illa magnitudo laudis, «Magnus Dominus et laudabilis nimis?» Volens enim explicare, ut poterat humanhumani syllabas sonat, sed cogitationes  et laudabilis nimis.» Dic, dic, quantum laudabilis; dixisti, «super omnes deos? Quoniam omnes dii Gentium daemonia.deos Gentium, qui sunt daemonia? Exspecta, et audi quod sequitur: «Dominus autem coelos fecit.» Jam ergo non super daemonia solum, sed super omnes coelos quos fecit. Si diceret, «Super Domini, minus dixerat quam nos solemus de Christo cogitare: cum autem dixit, «Dominus autem coelos fecit;» videte quid intersit ince quantum excelsus est Dominus. Non dixit, Dominus autem super coelos sedet; fortasse enim alius illos fecisse putaretur, super quos sederet: sed dixit, «Dominus autem coelos fecit.» Si coelos fe
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽ. ille qui sepultꝰ ẽ. ipse resurrexit.
Dñs regnauit. seuiant quantũ possunt
regna. Qͥd st̃ facꝰtura regi regnoꝵ. dño
idoͣ contẽpnit᷑ qͥ tã submissus ⁊ tã hu¬
milis apparuit.: Miscdia ẽ ñ impotẽ

Expanded text:
sus est, ille qui sepultus est, ipse resurrexit. sus est, ille qui sepultus est, ipse resurrexit. «Dominus regnavit.» Saeviant quantum possunt regna; quid sunt factura Regi regnorum, Domino ideo contemnitur, quia tam submissus, et tam humilis ap
Abbreviated transcription (Latin):
uenientibꝰ e̾e̾t ipse lapis angularis ubi¬
ambo copularent᷑. Iterũ quomͦ accepimꝰ
cũ t̾ra eiꝰ restitueret᷑: Cũ caro eiꝰ resus¬
citaret᷑. Aliꝰ enĩ intellectꝰ tam̃ a. xp̃o ñ
recedens sic potest nob̃ occurrere. Terra
restituta. caro resuscitata. ł ost resur¬
rectionẽ enĩ ipsiꝰ facta stͣ ista oĩa que
cantant᷑ in psalmo. Audiamꝰ iã de t̾rȩ
restauratione psalmũ plenũ gaudio.
excitet nob̾ ipse dñs ds̃ nr̃ dignã tan¬
tȩ rei expectationẽ ⁊ iocunditatẽ᷑. Ipse
sermonẽ nr̃m moderet᷑ aptũ cordib
ur̃is: ut quicqͥd hic exultat cor nrͣm i
talibꝰ spectaculis ꝑducat ad linguã. &.
inde in aures ur̃as deinde in cor nrm.
tus ẽ. ille qui consputꝰ eͣ. ille
qui spinis ẽ coronatus. ille qͥ colaphis
cesus ẽ. ille. qui in ligno suspensus ẽ
ille eui pendenti insultatũ ẽ. ille qͥ
in cruce eͣ mortuus. ille qͥ lancea ꝑcus¬

Expanded text:
venientibvenientibaccipimus, «Cum terra ejus restitueretur?» Cum caro ejus resuscitaretur. Alius enim intellectus, tamen a Christo non recedens, sic potest nobis occurrere: terra restituta, caro resuscitata. Post resurrectionem enim ipsius facta sunt ista omnia quae cantantur in Psalmo. Audiamus jam de terrae restitutione Psalmum plenum gaudio. Excitet nobis ipse Dominus Deus noster dignam tantae rei exspectationem et jucunditatem; ipse sermonem nostrum moderetur aptum cordibus vestris, ut quidquid hic exsultat cor nostrum in talibus spectaculis, perducat ad linguam, et inde in aures vestras, deinde in cor vestrtus est, ille qui consputus est, ille qui spinis coronatus est, ille qui colaphis caesus est, ille qui in ligno suspensus est, ille cui pendenti in ligno insultatum est, ille qui in cruce mortuus est; ille qui lancea percus
Abbreviated transcription (Latin):
ibi xpͣm ꝓmiserant. S quẽ ꝓmissũ au¬
dierant᷑. p̃sentẽ ñ agnouert᷑. Illis aũ
ꝓmissũ nicħ erat. s tam̃ in ꝓpħis etiã
de fide ipsoꝵ dic̾tũ erat. Non dicꝰtum
erat ipsis: s dicꝰtũ erat de ipsis. Nissũ
ẽ ⁊ ad illos ⁊ audistis ex dispensatione dĩ.
didit. Corneliꝰ enĩ centurio. ñ erat de
gente iudȩoꝵ. Mabat. ieiunabat ele¬
mosinas faciebat. Non illũ deseruit ds̃
quãius in gentibꝰ constitutũ. Et missꝰ
ẽ dngłs ei qui illi nuntiaret qd elemo¬
sing ⁊ orationes ipsiꝰ acceptȩ fueriq̃
apud dm̃. Credidit aduocato ad se petro.
N ũquid ñ illũ poterat docere angłs: Mi¬
sit illũ ad petrũ ut magis ꝑ hominẽ.
illi fides fieret. qr homines dignatꝰ erat
dñs uisitare nec dedignabat᷑ docere ꝑ
hominẽ. qui dignatꝰ ẽ ẽẽ homo. Sic gͦ
restituta ẽ t̾ra qus uno pariete ueni¬
ente ex iudeis. alt̾o pariete ueniente
ex gentibꝰ. Qͥbꝰ duobꝰ parietibꝰ de diuso

Expanded text:
uem promissum audierant, praesentem non cognoverant: illis autem promissum nihil erat; sed tamen in Prophetis etiam de fide ipsorum dictum erat. Non dictum erat ipsis, sed dictum erat de ipsis. Missum est et ad illos: et audistis ex dispensatione Dei; didit. Cornelius enim centurio non erat de gente Judaeorum. Orabat, jejunabat, eleemosynas faciebat. Non illum deseruit Deus quamvis in Gentibus constitutum; et missus est ei angelus, qui illi nuntiaret quod eleemosynae et orationes ipsius acceptae fuerint apud Deum: credidit, advocato ad se Petro . Numquid non illum poterat docere angelus? Misit illum ad Petrum, ut magis per hominem illi fides fieret; quia homines dignatus erat Dominus visitare: nec dedignabatur docere per hominem, qui dignatus est esse homo. Sic ergo «restituta est terra ejus,» uno pariete veniente de Judaeis, altero pariete veniente de Gentibus; quibus duobus parietibus de diverso
Abbreviated transcription (Latin):
Non dixit pulchritudo ⁊ confessio: sed
confessio ⁊ pulchritudo. fedus eras. cõ¬
fitere ut sis pulcher. Peccator eras. cõ
facere nͣ potes. Qualis aũ ẽ sponsus
nrͣ qui fedã amauit ut pulchrã face¬
ret.Quomͦ ait aliquis fedã amauit:
Non enĩ ueni inqͥt uocare iustos s peo¬

Expanded text:
Non dixit, Pulchritudo et confessio; sed, «Confessio et pulchritudo.» Foedus eras, confitere ut sis pulcher: peccator eras, conffacere non potes. Qualis autem est sponsus noster, qui foedam amavit, ut pulchram faceret? Quomodo, ait aliquis, foedam amavit? «Non veni
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtiꝰ. qm quȩ ĩmolant gentes demo¬
niis immolant. ⁊ ñ dõ. Quia gͦ idõ e¬
rant in captiuitate qr demoniis im¬
molabant ⁊ ꝓpt̾ea tota tͣra siluosa
nes sub quibꝰ captiuus popłs tenebat᷑
tendat Raritas ur̃a. Magnũ aliquid
dicebat pauloante magnꝰ dñs: ⁊ tãgͣ¬

Expanded text:
m quae immolant gentes, daemoniis immolant, et non Deo» . Quia ergo ideo erant in captivitate, quia daemoniis immolabant, et propterea tota terra silvosa nes, sub quibus captivus populus tenebatur, tendat Charitas vestra. Magnum aliquid dicebat paulo ante, «Magnus
Abbreviated transcription (Latin):
nimis emisit uocẽ. ⁊ dedit cogitationi
qd̃ sapiat tãquã dicens. qd̃ sonare nͣ
possũ tu cogita: ⁊ cũ eogitaueris parũ
erit. Qd̃ cogitatio nulliꝰ explicat lin¬
gua alicusꝰ explicat: Magnꝰ dnͣs ⁊ lau¬
dabilis nimis. Ipse laudet᷑. ipse p̃dicet᷑.
Terribit eͣ suꝑ om̃s dõs. St̃ enĩ dii suꝑ¬

Expanded text:
ni quod sapiat: tanquam dicens, Quod sonare non possum, tu cogita; et cum cogitaveris, parum erit. Quod cogitatio nullius explicat, lingua alicujus explicat? «Magnus Dominus et laudabilis nimis.» Ipse laudetur, ipse praedicetur, «Terribilis est super omnes deos.» Sunt eni
Abbreviated transcription (Latin):
ih̃e xpͣc magnꝰ ⁊ laudabił nimis: Nos¬
tis certe qr homo apparuit. nostis qͥa
in utero femine conceptꝰ ẽ: nostis qͥa
ex utero natꝰ ẽ. nostis qr lacꝰtatꝰ ẽ. qr
manibꝰ portatꝰ eͣ. qr circu̾cisus. qr hos¬
tia ꝓ illo oblata ẽ. qr creuit. Postremo
te magnũ. Paruus factꝰ ẽi qr paruie¬
ratis. Intelligat᷑. magnꝰ: ⁊ in illo mag¬
ni eritis. Sic enĩ edificat᷑ domꝰ: sic eri¬
gunt᷑. mo les. In ipsa domo creset᷑ la¬
ꝑides. qͥ ducant᷑ ad edificiũ. Crescite
gͦ. intelligite xp̃m magnũ. S par¬
u̾ba. Nolebat dicere quantũ magnꝰ.
& si tota die dic̾e̾t magnꝰ magnꝰ: quid
diceret.Tota die dicens. magnꝰ. fini¬
ret aliqnͣ. qr finit᷑ dies. Magnitu¬
do illiꝰ ante. dies ultra uires. Sine.

Expanded text:
 «magnus et laudabilis nimis?» Nostis certe quia homo apparuit; nostis certe quia in utero feminae conceptus est, nostis quia ex utero natus est, nostis quia lactatus est, quia manibus portatus est, quia circumcisus, quia hostia pro illo oblata est, quia crevit; postremo te magnum. Parvus factus est, quia parvi eratis; intelligatur magnus, et in illo magni eritis. Sic enim aedificatur domus, sic eriguntur moles in ipsa domo: crescunt lapides qui ducuntur ad aedificium. Crescite ergo, intelligite Christum magnum: et parverba: volebat dicere quantum magnus; etsi tota die diceret, Magnus, magnus, quid diceret? Tota die dicens, Magnus finiret aliquando; quia finitur dies: magnitudo illius ante dies, ultra dies, sine
Abbreviated transcription (Latin):
ri pingues ñ circũdeder̃t eu. Nũqͥd
ñ leo ille rugiens fremuit suꝑ illum.
⁊ intraus corda seuientiũ exolamauit
crucifige crucifige: quasi ille isto fre
ȩdificare. domũ. locus ipse siluosus ẽ:
unde dictũ ẽ hest̃no die. Inuenimus
eã in cãp iᷤ siluȩ. Ꝙ unde siluosus eͣ lo
cus ille. SSimulachra colebant hoĩes.
ñ mirũ qr porcos pascebant. filiꝰ enĩ
ille erat qui dimisit patrẽ. ⁊ oĩa sua
ꝯsumpsit in meretricibꝰ uiuens ꝓdige
pascebat porcos id ẽ colebat demonia
⁊ ipsa suꝑstitione gentiliũ silua facta
erat om̃is t̾ra. S exstirꝑat siluã. qui
ȩdificat domũ: ⁊ ꝓpt̾ea dictũ ẽ cũ do¬
mus edificaret᷑ post captiuitatẽ. le

Expanded text:
ri pingues non circumdederunt eum? numquid non leo ille rugiens fremuit super illum , et intrans in corda saevientium exclamavit, «Crucifige, crucifige» ; quasi ille isto fremaedificare domum, locus ipse silvosus est, unde dictum est hesterno die, «Invenimus eam in cacus ille? Simulacra colebant homines: non mirum quia porcos pascebant. Filius enim ille erat qui dimisit patrem, et omnia sua consumpsit in meretricibus, vivens prodige; pascebat porcos , id est, colebat daemonia: et ipsa superstitione Gentilium, silva facta erat omnis terra. Sed exstirpat silvam qui aedificat domum; et propterea dictum est, «Cum domus aedificaretur post
Abbreviated transcription (Latin):
illũ intrare: illũ ascendere. S ille in¬
trando recipitur: ille ascendendo p̾cipi¬
tat᷑. Annuntiate in gentib głam eiꝰ.
Quid ẽ in gentibꝰ: forte gentes nomi¬
nant᷑ ce pauce: & adhuc habet qd̃ di¬
cat. pars quȩ erexit parietẽ. Quare
tania. birantiũ. ꝓuintia. Sentes. st̃.
Auferat sermone᷑ ypoerisis. parieti de¬
albato. sermo dĩ. edificans domũ toto
orbe t̾rarũ. Parũ ẽ qd dixit annun¬
tiate in gentibꝰ głam eiꝰ ne aliqͣs gen¬
tes exceptas putares. sequit᷑ ⁊ dicit.
n onũb popłis mirabilia eiꝰ. Qmͣ mag¬

Expanded text:
it intrare, illum ascendere. Sed ille intrando recipitur; ille ascendendo praecipitatur. «Annuntiate in gentibus gloriam ejus.» Quid est, «in gentibus?» Forte gentes nominantur et paucae; et adhuc habet quod dicat illa pars quae erexit parietem dealbattania, Byzacium? Provinciae gentes sunt. Auferat sermonem hypocrisi parieti dealbato, sermo Dei, aedificans domum toto orbe terrarum. Parum est quod dixit, «Annuntiate» «in gentibus gloriam ejus;» ne aliquas gentes exceptas putares, sequitur et dicit, «In omnibus populis mirabilia ejus.»