comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
men ⁊ tonitruũ.¶ semelẽ u̾o accipimꝰ
t̾ram ⁊ aquã. Aquosus eͥ humor cũ t̾m
ꝯmixtꝰ cũ ad alta uaporose cõscendit / a Io¬
ue .i. abigne inflaminat᷑/ ⁊ si ibi hoc ẽ ĩ
ilło uapore ẽ multũ det̾ra gnat fulmen
qd̾ quidẽ fulm̃ ad yma descendens urit
aliqñꝗequid tangit. Ꝙ u̾o de semele
ex cõmixtiõe Iouis Bachus fingit᷑ esse
natus calis etiã fictio phicã respicit rõ¬
nem. Psemelem eĩ ut dictũ accipimus
t̾ram ⁊ aquã ex quib duob elementis x
orit᷑ oĩs hũor. ꝑ iouẽ uͦ accipimꝰ ignẽ. Cỹ
at ignis .i.calor in huorẽ uitis agit orit᷑
in Bachus.: qui qr ap̃gentiles pͥmũ plan¬
tauit uineam sicut ap̃ ebreos noe. iõ ꝓ
pħos nil aliud ẽ ꝙͣ aqua putrefcã inui¬
te uitute soł mutata ĩuinũ. Iõ ẽ całm ⁊
huĩdum. calidũ asole humidũ u̾o ab
aqua. Ueritas at fuit ꝙ ex semele filia
cadminatꝰ ẽ bachuo qui alio nomine dr̃

Expanded text:
men et tonitruum. Per Semelem vero accipimus men et tonitruum. Per Semelem vero accipimus terram et aquam. Aquosus enim humor, cum terra commixtus, cum ad alta vaporose conscendit, a Iove, idest ab igne, inflammatur, et si ibi hoc est, in illo vapore est, multum de terra generatur fulmen, quod quidem fulmen ad yma descendens urit aliquando quicquid tangit. Quod vero de Semele ex commixtione Iovis Bachus fingitur esse natus, talis etiam fictio philosophicam respicit rationem. Per Semelem enim, ut dictum, accipimus terram et aoritur omnis humor; per Iovem vero accipimus ignem. Cum autem ignis, idest calor, in humorem vitis agit, oritur inde Bachus, qui quia apud gentiles primum plantavit vineam, sicut apud Ebreos Noe, ideo pro phos, nil aliud est quam aqua putrefacta in vite, virtute solis mutata in vinum. Ideo est calidum et humidum; calidum a sole, humidum vero ab aqua. Veritas autem fuit quod ex Semele filia Cadmi natus est Bachus, qui alio nomine dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quella sannego con laltro carce.
¶ S qr predre due ystorie.s. semeles ⁊ Inoni
fabulose uidentur iõ ip̃aꝵ ẽ u̾itas exqui¬
renda ¶Pma ẽ ystoria ꝑtimẽ tota fubulo¬
ꝙ extali mixtione fulgur oriat᷑ ⁊ ꝙ qñ in
illa cademforma siue fulgore cum semele
ꝯueniat ꝙ ip̃a semeles grauida efficiatur
sidorus accipit᷑ ꝓ igne ⁊ ethere .i. aere su¬
piori. Iuno uõ accipit᷑ ꝓaqua ⁊ aere infe¬
riori. Cũ eĩ aer sriorigne ꝯmixtus ad in¬
feriora descendit ⁊ aer inferior ꝯmixtꝰ cũ
aq̃ ad alta ꝯscendit. ether ignitus cũ ae¬
re aquoso ex obuiatione misçet᷑/ ⁊ ex tali
ꝯmixtione nubes fiunt. Nubes u̾o ex ob¬
uiatione adinuicẽ secollidunt. Ex colli¬
ait. Aiunt naturaliũ cãꝵ scͥptores ꝙ fuł¬
gura exnubiũ collisione fiunt admodũ
duarum petraꝵ qͣs cũ ad inincẽ ꝑcusseris
ignis ex his medius gn̾atur.Isto itaq i
mõ ex collisione nubiũ orit fulgur.i. lu¬

Expanded text:
et quella s'annegò con l'altro carco. et quella s'annegò con l'altro carco. Sed quia predicte due ystorie, scilicet Semelis et Inonis, fabulose videntur, ideo ipsarum est veritas exquirenda. Prima enim ystoria partim est tota fabuloquod ex tali mixtione fulgur oriatur, et quod quando in illa eadem forma sive fulgore cum Semele conveniat, quod ipsa Semeles gravida efficiatur,sidorus, accipitur pro igne et ethere, idest aere superiori; Iuno vero accipitur pro aqua et aere inferiori. Cum enim aer superior igne commixtus ad inferiora descendit et aer inferior commixtus cum aqua ad alta conscendit, ether ignitus cum aere aquoso, ex obviatione, miscetur, et ex tali commixtione nubes fiunt. Nubes vero, ex obviatione, ad invicem se collidunt. Ex colliait: «Aiunt naturalium causarum scriptores quod fulgura ex nubium collisione fiunt, ad modum duarum petrarum quas, cum ad invicem percusseris, ignis ex his medius generatur». Isto itaque modo ex collisione nubium oritur fulgur, idest lu
Abbreviated transcription (Latin):
ribudus ĩ aula clamat ad familiã suã di¬
cens.
Accedite io comites his recia tẽdite silius.
ħ mõ cũgemiã uisa ẽ mͥ ꝓle leena. Et hoc
dieto insequit uestigia coniugis amẽs cre¬
dens inseq uestigia leene fugientis.
Deq sinumatͥs ndẽte ⁊ ꝑua learcũ
Brachia tendentẽ rapit/ ⁊ bis terq ꝑ auras
More rotat fũde ngidoq infãtia saxo
Discutit ora ferox tẽ deniq ꝯcita mat̾
Seu dolor hoc fec̃ seu sparsi cã ueneni
Exullulat sparsisq fugio male sana capill
Teq ferẽs ꝑuũ nudis milicerta lacertis
Seq srpontũ nullo tardata timore
Mictit onusꝙ suum .i. se cũ filio demersit
A thamante diuẽne tanto insano
che uegẽdo lamollie chodue figli
uenir carcata daciascuna mano
Grido tendian le reti sichipigli
laleonessa el concimaluarco
⁊ poi distese i dispietati angli
Prendendo lun cauea nome learco
⁊ rotollo ⁊ ꝑcosselo adunsasso

Expanded text:
ribundus in aula clamat ad familiam suam diribundus in aula clamat ad familiam suam dicens: «Accedite, io, comites, his retia tendite silvis! Hic modo cum gemina visa est michi prole leena». Et hoc dicto, insequitur vestigia coniugis amens, credens insequi vestigia leene fugientis. Deque sinu matris ridentem et parva Learcum Brachia tendentem rapit, et bis terque per auras More rotat funde, rigidoque infantia saxo Discutit ora ferox; tunc denique concita mater, Seu dolor hoc fecit seu sparsi causa veneni, Exullulat, sparsisque fugis male sana capillis Teque ferens parvum nudis, Milicerta, lacertis Seque super pontum nullo tardata timore Mittit onusque suum; – idest se cum filio demersit Athamante divenne tanto insano, che vegendo la mollie cho' due figli venir carcata da ciascuna mano, gridò: «Tendiam le reti, sì ch'i' pigli la leonessa e' leoncini al varco»; et poi distese i dispietati artigli, prendendo l'un c'avea nome Learco, et rotollo et percosselo ad un sasso:
Abbreviated transcription (Latin):
ait autor.
Neltẽpo che Iunone era crueciata
ꝑsemele contralsaque tebano
come mostro una ⁊ altra fiata
Athamãte diuẽne tanto insano ⁊ c̃. Nõ
contenta Iuno ꝙ semelem ꝯbusẜat ad Ino¬
nẽ sororẽ ip̃ius qr bachũ nutͥerat / ut quãto
libro mecħ ponir ouidius. se ꝯu̾tit. Uidensq
ĩ aula thebana athamãte cũ sua uxore ĩma¬
gna gla residere ꝯtra ipõs ꝓpt̾ ip̃ani semelez
murdia odioq ꝯmota iuit ad infernũ cele¬
sti sede relicta ⁊ aduocãs furias ĩfernales ip̃a
rogar ut furorẽ talem immittãt in pectus a¬
thamãtis ꝙ tota domus regia deficiat una
hora. ad cuius uoc̃ẽ thesiphone surgẽs ait.
facca puta q̃ cunq iubes satũnia iuno. Et
statim egͥdiens de inferno ad ciuitatẽ the¬
banam accessit ⁊ sparso infernali quodam
ueneno ĩ aula regia thebanoꝵ feõ est ipse
achamas illico furiosus. Uidensq reginã
Inonẽꝑ aulam regiã gradientẽ media fu¬

Expanded text:
ait autor: ait autor: Nel tempo che Iunone era crucciata per Semelè contra 'l sangue tebano, come mostrò una et altra fiata, Athamante divenne tanto insano, etc. Non contenta Iuno quod Semelem combusserat, ad Inonem sororem ipsius, quia Bachum nutrierat, ut quarto libro Meth. ponit Ovidiuxore in magna gloria residere, contra ipsos propter ipsam Semelem invidia odioque commota ivit ad infernum, celesti sede relicta, et advocans Furias infernales, ipsas rogat ut furorem talem immittant in pectus Athamantis, quod tota domus regia deficiat una hora. Ad cuius vocem Thesifone surgens ait: «Facta puta quecunque iubes, Saturnia Iuno». Et statim egrediens de inferno ad civitatem Thebanam accessit, et sparso infernali quodam veneno in aula regia Thebanorum, factus est ipse Athamas illico furiosus. Vidensque reginam Inonem per aulam regiam gradientem, media fu
Abbreviated transcription (Latin):
giret᷑. Cui iupit̾. Elige ait quodcũq muñ
nullã patiẽ repulsam. Illa suo leta malo/
ait. Rogo ut te tasẽ mͥ exhibeas qualẽ in ã¬
plexu amoris exhibes te inom. Tunc Iy¬
piter de illiuo petitione ⁊ de sua ymissione
ingemuit. S qr nõ poterat facere ꝙ illa nõ
perisset ⁊ ꝙ ip̃e nõ ꝓmisisset incelũ ascẽdit
depositaq humã forma/ diuinaq assũpta
in illo splendore fulgureo uenit ad semelẽ
ĩ qͦ erat solit̾ cũ iunone misceri. Illa ãt diui¬
num fulgorẽ oculo mortali suffere nõ uales
diuino fuit igne cremata. Infans u̾o ꝗ iã
erat ꝯceptꝰ inut̾o ab aluogenitͥcis eripit. Et
qr imꝑfẽs erat. pat̾o tener in suit femori
mat̾naq tpra ꝯplet. Ino at soror semeles
⁊ uxor athamantis puenĩ ꝯpletum baccũ¬
q uocatũ furtĩ pͥmo aluit. ⁊ p̾ea ipm ne sey¬
dis nĩphis inmõte ꝑnaso tradidit eduean
Ioue cõcep̃ ⁊ qr Ino sororis filiũ educauit
Iuno fuit irata ꝯͣsanguine thebanoꝵ. Iõ

Expanded text:
giretur. Cui Iupiter: «Elige», ait «quodcunque munus; nullam patiere repulsam». Illa suo leta malo ait: «Rogo ut te talem michi exhibeas qualem in amplexu amoris exhibes te Iunoni». Tunc Iupiter de illius petitione et de sua promissione ingemuit. Sed quia non poterat facere quod illa non petisset et quod ipse non promisisset, in celum ascendit, depositaque humana forma divinaque assumpta, in illo splendore fulgureo venit ad Semelem in quo erat solitus cum Iunone misceri. Illa autem, divinum fulgorem oculo mortali sufferre non valens, divino fuit igne cremata. Infans vero, qui iam erat conceptus in utero, ab alvo genitricis eripitur. Et quia imperfectus erat, patrio tener insuitur femori maternaque tempora complet. Ino autem, soror Semeles et uxor Athamantis, puerum completum Baccumque vocatum furtim primo aluit et postea ipsum Nescydis nimphis in monte Parnaso tradidit educandIove concepit et quia Ino sororis filium educavit, Iuno fuit irata contra sanguinem Thebanorum. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
Eltẽꝑo che Iunonera crucciata
ꝑ semele contralsanque tebano
come mostro una ⁊ altrafiata.
Iupit ẜ in fabulas poctaꝵ cũ semele filia i¬
cad iipͥmi regis thebaꝵ iacuit ⁊ ip̃a ex eo ꝯ¬
cep̃. Ꝙ ut Iuno uxor Iouis ꝯꝑit indoluit
Et se cransformãs in anũ formã nutricis
ipius semeles sic assũpsit ꝙ iã nõ Iuno s
ip̃a nutrix uetula ui debatur. ⁊ acçedẽs ad
semelẽ sic ore ꝓfat. Scio dulcio filia ꝙ de
semine magͥ Iouis dieeris ꝯcepisse. Sz du¬
bito ualde ne tu sic̃ multe a lie sis decepta.
Multi eͥ homines impudiei sub nomine d¬
corum chalamos intrau̾e pudicos. Et idcir¬
co qn Iupit̾ ad te intrat ꝓba eũ ꝑistũ modũ
ut scias si ẽ uere iupit̾ sue hõ inp̃ius effi¬
giemtransformatꝰ. Postula nãq ab ip̃o ut
in illa forma ac ⁊ maiestate tͥ apꝑear tecũ¬
q iaceat ĩqua cũ altu iunone ẽ solitus cõ¬
manere. Talib itaq ꝑsuasiõĩb ignara

Expanded text:
el tempo che Iunon era crucciata per Semelè contra 'l sangue tebano, come mostrò una et altra fiata, Iupiter, secundum fabulas poetarum, cum Semelè filia Cadmi primi regis Thebarum iacuit et ipsa ex eo concepit. Quod ut Iuno, uxor Iovis, comperit, indoluit; et se transformans in anum, formam nutricis ipsius Semeles sic assumpsit quod iam non Iuno, sed ipsa nutrix vetula videbatur, et accedens ad Semelem, sic ore profatur: «Scio, dulcis filia, quod de semine magni Iovis diceris concepisse. Sed dubito valde ne tu, sicut multe alie, sis decepta. Multi enim homines impudici, sub nomine deorum, thalamos intravere pudicos. Et idcirco quando Iupiter ad te intrat, proba eum per istum modum ut scias si est vere Iupiter, sive homo in ipsius effigiem transformatus. Postula nanque ab ipso ut in illa forma ac etiam maiestate tibi appareat, tecumque iaceat, in qua cum alta Iunone est solitus commanere». Talib
Abbreviated transcription (Latin):
Istud u̾o factum nõ predixit autor añ ꝙͣ
esset. sed more poetarum qui ea que fac¬
ca sunt ponurit in suis õꝑib quasi ante¬
ꝙͣ fiant.simili modo fingit. Et isto mͦ
poeta dicit᷑ uates .i. ꝓpheca. namuates a
ui mentis dicitur. ut ait uarro. Non eĩ i
futur predicunt sed ea que iameuenent
qͣiͣ uentura confingunt. ⁊ hoc sacis patet
pouidium in libro faustoꝵ ubi sie ait.
facta canam s erunt ꝗ me fixisse loq̃tur
Nullaq mõtali numina uisa putent
E deus in nob̾ agitante calescimus illo
Impetus hie saere seminamentis ht̃
fas mͥ precipue uultus uidisse deoꝵ
Uel qr sumuates uel qr saera cano.
Et sie patet sumina. xxiiii cant̾.
Si gesumi quinticantus ticulus talis ẽ.
Napit .xxx. eantus prime cantice co¬
medic. Inistoxxu. cantu autor ꝓseꝗt̃
quod in precedenti cantu in cep̃ uidelicet de
latronumnequitia ⁊ ip̃oꝵ transformatõ¬
nib pertraetare.

Expanded text:
Istud vero factum non predixit autor ante quam Istud vero factum non predixit autor ante quam esset, sed more poetarum, qui ea que facta sunt ponunt in suis operibus quasi antequam fiant: simili modo fingit. Et isto modo poeta dicitur vates, idest propheta, nam vates a <vi mentis> dicitur, ut ait Varro. Non enim futura predicunt, sed ea que iam evenerunt quasi ventura confingunt. Et hoc satis patet per Ovidium in libro Faustorum, ubi sic ait: Facta canam, serverunt qui me finxisse loquentur, Nullaque mortali numina visa putent, Est deus in nobis agitante calescimus illo, Impetus hic sacre semina mentis habet. Fas michi precipue vultus vidisse deorum, Vel quia sum vates, vel quia sacra cano. Et sic patet summa XXIIII cantus. XXV VIGESIMI QUINTI CANTUS TITULUS TALIS EST: INCIPIT XXV CANTUS PRIME CANTICE COMEDIE. In isto XXV cantu autor prosequitur quod in precedenti cantu incepit, videlicet de latronum nequitia et ipsorum transformationibus pertractare.
Abbreviated transcription (Latin):
Pistoya inpria dinegr si dimagra. In
ciuitate Pistorii surrexerunt antĩquitus
quedam partes quarum una uocabatur
pars nigna reliqua u̾o alba. Dum autẽ
eẽt eiuitas sic diuisa ⁊ ciues abinuicem
dissentirent pars alborum preualuit uñ
alia fuit expulsa .s. pars nigroꝵ. Que ꝗdẽ
diuisio multas ytalie ciuitates infecit.
Ram in bonomia ⁊ florentia partes eedẽ
surrexerunt. Uñ dicitur inuaticimo.
Poifirençe rinuoua genti ⁊ modi. Quia
cum prius non eẽnt inflorẽtia nisi guelfi
ip̃i guelfi in nigros ⁊ albos sieut pistori¬
en ses fecerint se ip̃os similiter duuẜũt.
ꝓpter quam diuisionem albi inflorẽtia
succubuerunt ⁊ man preualuerant. Et
tunç florentini una cum om̃ib quelfis
de tuscia duce marchione morrouello /pi¬
storim obsederũt ⁊ finaliter expugna¬
nint. Inista aũt tribulatione dantes ⁊¬
maligno errore fortune a sua patria exu¬
lauit. Ideo sibi dĩ ꝑ istũ uannẽ fuccii.
E dectolto ꝑche doler tidebbia.

Expanded text:
Pistoia in pria d'i Negri si dimagra; In civitate Pistorii surrexerunt antiquitus quedam partes, quarum una vocabatur pars Nigra, reliqua vero Alba. Dum autem esset civitas sic divisa et cives ab invicem dissentirent, pars Alborum prevaluit, unde alia fuit expulsa, scilicet pars Nigrorum; que quidem divisio multas Ytalie civitates infecit. Nam in Bononia et Florentia partes eadem surrexerunt. Unde dicitur in vaticinio: Poi Firenze rinuova genti et modi. Quia cum prius non essent in Florentia nisi Guelfi, ipsi Guelfi in Nigros et Albos sicut Pistorienses fecerant se ipsos similiter diviserunt; propter quam divisionem Albi in Florentia succubuerunt et Nigri prevaluerunt. Et tunc Florentini una cum omnibus Guelfis de Tuscia, duce Marchione Morovello, Pistorium obsederunt et finaliter expugnarunt. In ista autem tribulatione Dantes maligno errore fortune a sua patria exulavit. Ideo sibi dicitur per istum Vannem Fuccii: «E dettol t'ò perchè doler ti debbia».
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ mediante nõ solum t̾rena ẜ ⁊ celestia
Ip̃mq ⁊ Iouem decuiꝰ capite nata sum
sin difficultate cognosces. Tune Paris
allectus puleritudiẽ Elene/ ⁊ abiecta sapi¬
entia atq diuitiis uenͣ poniũ dedit ¶A¬
legoria u̾o istiꝰ fabule talis ẽ. Pans ẽ tenet
dr .i. par deo. Pomum at aureũ est liberũ
arbitriũ incomꝑabilit̾ pretiosũ. De qͦ chau¬
ro ait pocta.
Nõ bñ ꝓ totolibertas uendit᷑ auro.
Nõ sit alteriꝰ ꝗ suus ẽẽ põt. Pistas uͦ tres
deas accipimus tres uitas in quibz se occu¬
pat uniuersa gentiũ multitudo. Nã ꝑ Iu¬
nonẽ uita actiua accipun ¶ꝑminenia
uitam ꝯtemplatiuam. ꝑuenere aut uitã
uoluptuosam atq deliciosam ¶Ouino

Expanded text:
qua mediante non solum terrena sed et celestia, qua mediante non solum terrena sed et celestia, ipsumque etiam Iovem, de cuius capite nata sum, sine difficultate cognosces». Tunc Paris, allectus pulcritudine Elene et abiecta sapientia atque divitiis, Veneri pomum dedit. Allegoria vero istius fabule talis est: Paris enim tenet  dicitur, idest <par Deo>. Pomum autem aureum est liberum arbitrium, incomparabiliter pretiosum. De quo thesauro ait poeta: Non bene pro toto libertas venditur auro; Non sit alterius qui suus esse potest. Per istas vero tres deas accipimus tres vitas in quibus se occupat universa gentium multitudo. Nam per Iunonem vitam activam accipimus, per Minervam vitam contemplativam, per Venerem autem vitam volu
Abbreviated transcription (Latin):
mi regis filius ⁊ hecube regine troyane.
dequo paride unam mirabilẽ fabulam
ꝯposuerunt ãtiqui pocte. S reuera si ip̃a
fabula allegoriee exponat nõ fabula a
inspirata reputabit᷑ a lectore. Uicũt eͥ im¬
no fingunt poete ꝙ dũ ipe paris eẽt ĩ yda
troyana ⁊ solus eẽt incamera sua fuit
sibi piectum inũ ponũ aureũ incõꝑabłr
pretiosum. Quo piecto tres dee mimblr
ipm̃ rogando ut ip̃m poniũ sibi liberalit
ꝯdonaret.⁊ si hoe siberalit facet. quelib
eidem pandi inmune ualdemumfieore¬
¶ Post Iunonẽ uenus alloꝗt̃ pandẽ in hẽ
modum. Cũ amoris dea ⁊ colar ⁊ dicar
⁊ ameis sagittis atq uulnib nullus se
possit absconde̾ simichi pomũ dederis
dabotͥ in uxorẽ helenã grecoꝵ pulcrimã
oͥum mulierum ¶De hinc ait minẽua.
Cũ sim dea sapĩe ⁊ decapitẽ Iouis nata
Si poniũ mͥ elargia uoluiͣs dabo tͥ sapiã

Expanded text:
mi regis filius et Hecube regine troyane, mi regis filius et Hecube regine troyane, de quo Paride unam mirabilem fabulam composuerunt antiqui poete. Sed re vera, si ipsa fabula allegorice exponatur, non fabula a inspirata reputabitur a lectore. Dicunt enim, immo fingunt poete, quod dum ipse Paris esset in Yda troyana et solus esset in camera sua, fuit sibi proiectum unum pomum aureum incomparabiliter pretiosum. Quo proiecto, tres dee mirabiliter a; unaqueque ipsum rogando ut ipsum pomum sibi liberaliter condonaret, et si hoc liberaliter faceret, quelibet eidem Paridi in munere valde muni. Post Iunonem Venus alloquitur Paridem in hoc modum: «Cum amoris dea et colar et dicar, et a meis sagittis atque vulneribus nullus se possit abscondere, si michi pomum dederis, dabo tibi in uxorem Helenam, Grecorum pulcerrimam omnium mulierum». Dehinc ait Minerva: «Cum sim dea sapientie et de capite Iovis nata, si pomum michi elargiri volueris, dabo tibi sapientiam,
Abbreviated transcription (Latin):
cille ꝑemptũ femineo cogitatu ipm̃ a chil¬
lem polixene amore languentẽ ad colsoꝗ¬
um conuocauit ꝓmittens sͥ dare ip̃am po¬
lixenã mnuxorẽ si atroyana uellet obsi¬
dione recedere. Aecilles ãt qr amore ip̃ĩ
Polixene tenebat᷑ in quodam tẽpło apo¬
linis ꝓpe muros urbis ad colloquium
cum regina cõuenit. quẽ paris instructꝰ
amatre sagitta pemit. Ideo ait autor
intextu. Checonamore al fine cõbatteo.
Namamore ip̃ius polix paeẽ eũ troiaĩs
grecoꝵ excitui suadebat. bellare uetabat.¬
⁊ se apreliis abstinebat. S cumuno die
hector totum grecoꝵ excitum trucidaret.
Achilles rogatus aprincipibus bellum
intrauit ⁊ hectorem int̾fecit. un hecuba
sub amoris pretextu ip̃m achillem ut
dem̃ est morte insidiosa ꝑemit. S pea ca¬
pta troya pyrrs ip̃ius achillis filius
ipãm polixenam oͣ patus tumulum ĩ mo¬
lauit. ut hetur infra cantu.
uoatus e paris ⁊ alexander̃. Iste eͥ fuit pͥa¬

Expanded text:
hille peremptum, femineo cogitatu ipsum Achilhille peremptum, femineo cogitatu ipsum Achillem Polixene amore languentem ad colloquium convocavit, promittens sibi dare ipsam Polixenam in uxorem, si a troyana vellet obsidione recedere. Achilles autem, quia amore ipsius Polixene tenebatur, in quodam templo Apolinis prope muros urbis ad colloquium cum regina convenit, quem Paris, instructus a matre, sagitta peremit. Ideo ait autor in textu: «che con amore al fine combatteo». Nam amore ipsius Polixene pacem cum Troyanis Grecorum exercitui suadebat, bellare vetabat, et se a preliis abstinebat. Sed cum uno die Hector totum Grecorum exercitum trucidaret, Achilles, rogatus a principibus, bellum intravit et Hectorem interfecit. Unde Hecuba sub amoris pretextu ipsum Achillem, ut dictum est, morte insidiosa peremit. Sed postea capta Troya, Pyrrus, ipsius Achillis filius, ipsam Polyxenam supra patris tumulum immolavit, ut habetur infra, cantu vocatus est Paris et Alexander. Iste enim fuit Pria
Abbreviated transcription (Latin):
etis dicunteͥ ꝙ cũ hector ⁊ aiax uno die
ad colloquiũ conuenissẽt sibitantũ mu¬
tuo placuer̃t ꝙ militare munus unus
alt̾i est langitus. Miax cͥ suũ baltheum
hectori.⁊ hector suum ensem donaũ aia¬
ci. qͣt utriq in infortuniũ cessit huiꝰmo¬
di infortunata largitio. Nam hector tra¬
ctus est ip̃ius ayacis baltheo ab achille.
Et aiax furia ductus ense hectoris sepe¬
¶Hectora qui solus ꝗ ferrũ ignẽq Iouẽꝙ
Sustinuit totiẽs. unam non sustinet irã.
Inuictũq uirũ dic̃ dolor. arripitensem.
Et ms hic certe ẽ. an ⁊ hũc sͥ poscit ulixes:
Hoc ait utendũ ẽ inmemͥ. quiq cruore
Sepe sngum maduit. dni ne cede madebit
Ne quisꝙͣ aiacem possit suꝑare nͥ aiax
Dix̃. ⁊ inpectus tũ demum uuln̾a passũ.
Qua patuit ferro letalem ꝯdidit ensẽ
Ne ualue manus ĩfixũ eduẽe ferrum.
¶Uidens aut hecuba suum pͥmogenitũ
filium qui erat lux ⁊ gła troyanoꝵ abac¬

Expanded text:
etis. Dicunt enim quod cum Hector et Aiax uno die etis. Dicunt enim quod cum Hector et Aiax uno die ad colloquium convenissent, sibi tantum mutuo placuerunt quod militare munus unus alteri est largitus. Aiax enim suum baltheum Hectori, et Hector suum ensem donavit Aiaci, quod utrique infortunium cessit huiusmodi infortunata largitio. Nam Hector tractus est ipsius Ayacis baltheo ab Achille. Et Aiax furia ductus ense Hectoris se pereHectora qui solus, qui ferrum ignemque Iovemque Sustinuit totiens, unam non sustinet iram, Invictumque virum dicit dolor, arripit ensem Et meus hic certe est! an et hunc sibi poscit Ulixes? Hoc, ait, utendum est in me michi, quique cruore Sepe Frigum maduit, domini nunc cede madebit, Ne quisquam Aiacem possit superare nisi Aiax. Dixit et in pectus tamen demum vulnera passum, Qua patuit ferro, letalem condidit ensem, Ne valuere manus infixum educere ferrum. Videns autem Hecuba suum primogenitum filium, qui erat lux et gloria Troyanorum, ab Ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiurant unanimt ꝯtͣ troyã. Et cũ auxi¬
lio totiꝰ a sie atq europe ipse agamenon
ciuitatem troyanã .x. ãnis obsedit siẽ scͥ¬
bit Pares phrigius in ystoria troyanoꝵ
muliereule raptum europe atuz asye de¬
cennalia bella ꝯẜgunt. Tandem ꝯpletiꝰ
.x. annis g̾ci troyam ceꝑunt. helenam re¬
hũerunt. ⁊ ciuitatem combusẜunt. Ideo
ait autor intextu. Helena uidi ꝑcuitãto
reo. temꝑo siuolse.¬
¶ Et uidilgrande acchille. Quia płes fue¬
runt ꝗ hoe nõĩe sunt uoeati. Ideo ait autor
uidil grande aechille. Iste ẽ em̃ ille magnꝰ
achiles qui ꝓmaiori ꝑte troyanorũ belli¬
cosoe iuuenes obtincauit. Et spalit̾ ut
scribit Dares phrigius hectorem fortissi¬
mũtroyanoꝵ om̃ium prelio singularido¬
uicit. ⁊ cum ip̃ius hectoris balteo ip̃m he¬
ctorem cͥca muros troyanos/ uidẽte pria¬
mo patretrax̃. ¶De isto siquidem balthoo
unum maximũ infortumum seribit᷑ a po¬

Expanded text:
coniurant unanimiter contra Troyam. Et cum auxiconiurant unanimiter contra Troyam. Et cum auxilio totius Asie atque Europe, ipse Agamenon civitatem Troyanam X annis obsedit, sicut scribit Dares Phrigius in ystoria Troyanorumuliercule raptum Europe atque Asie decennalia bella consurgunt. Tandem completis X annis Greci Troyam ceperunt, Helenam rehabuerunt, et civitatem combusserunt. Ideo ait autor in textu: «Helena vidi, per cui tanto reo tempo si volse». Et vidi 'l grande Acchille. Quia plures fuerunt qui hoc nomine sunt vocati, ideo ait autor: «vidi 'l grande Acchille». Iste est enim ille magnus Achiles qui pro maiori parte Troyanorum bellicosos iuvenes obtruncavit, et spetialiter, ut scribit Dares Phrigius, Hectorem fortissimum Troyanorum omnium prelio singulari devicit, et cum ipsius Hectoris balteo ipsum Hectorem circa muros troyanos vidente Priamo patre traxit. De isto siquidem baltheo unum maximum infortunium scribitur a po
Abbreviated transcription (Latin):
tre thesei elenã rehabuer̃t. ¶Neĩ capta
ẽ a pande filio priami regis troyanoꝵ.
¶ui helena inspeculo rugas aspex̃ anile
Fleuit. ⁊ secũ cursit bis rapta requirit. ⁊
Haut ẜa captio fuit cãtroyane destru¬
cciõĩs. sic̃ ꝑ ꝓphetiam cassandrs pͥ euidẽti¬
am fei patet. ¶Cassandra eĩ filia regis pͥa¬
mi ⁊ soror ip̃ius paridis hns scĩam futu¬
roꝵ predixit ꝙsi Elena regina grecoꝵ tro¬
yam duccretur a paride/ esset destructio
oĩum troyanoꝵ. Sic̃ in duc̃ Ouidiꝰan libro
eplaꝵ ip̃am cassandrã loquentẽ ad deno¬
nem Dicens¬
Quid facis o enone ꝗd harene semiã mã
Nõ ꝑfecturis litora bobus ams.
Graia iuuẽca uenit q̃ te patͥamq domũq
Odat io ꝓhibe graia iuuenca uenit.
Hen ꝙͣtum phrigii sangiunis illauehit.
Facti uero euidentia manifestat ꝙ agame¬
non os grecoꝵ principes ad colloquiumi
duocauit / ⁊ expoita captiõẽ eognate õs

Expanded text:
tre Thesei Elenam rehabuerunt. Deinde capta tre Thesei Elenam rehabuerunt. Deinde capta est a Paride, filio Priami regis Troyanorum. eos, dicens: Cum Helena in speculo rugas aspexit aniles flevit, et secum cur sit bis rapta requirit. Hec autem secunda captio fuit causa troyane destructionis, sicut per prophetiam Cassandre et per evidentiam facti patet. Cassandra enim, filia regis Priami et soror ipsius Paridis, habens scientiam futurorum, predixit quod si Elena regina Grecorum Troyam duceretur a Paride, esset destructio omnium Troyanorum. Sicut inducit Ovidius in libro Epistularum ipsam Cassandram loquentem ad Oenonem dicensQuid facis Oenone, quid harene semina mandas? Non profecturis litora bobus aras? Graia iuvenca venit, que te patriamque domumque Perdat! io prohibe! graia iuvenca venit! Heu quantum Phrigii sanguinis illa vehit. Facti vero evidentia manifestat quod Agamenon omnes Grecorum principes ad colloquium advocavit, et exposita captione cognate, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ad sui luxuriam ꝓuorabat. ⁊ hoc nõ so¬
ut ip̃is mortuis ip̃a sola cũ romanoꝵ fu¬
nore regnaret ¶Duium siquidẽ Iulium
cesarẽ dum egyptũ intraret ad sui ꝯcũ
legitur in polierte. In bello corꝑa gladii
in paee noluptatib uuluerãt᷑. Et subs̃.¬
tur ibidem. Senẜat gentium triumpha¬
tor uoluptatem nullo alio modo tã facile
suꝑari posse ꝙͣ fuga eo ꝙ ipm qui gẽtes
domuerat uenereis nexib innodauit
cleopatra mulier impudica. Gandem
Cesaraug̾ intrans egyptũ. dũ ip̃a or¬
natiumpudico ei obuia ueniẽs ipsum
sua pulcritudiẽ in flammare adluxur
uoluntariã ip̃a subiuit ut dicet᷑ in fra
int̾tia cãtiea cantu.ui.
¶Helenauidi. Helena pulcherrima mu¬
lieꝵ fuit regina grecoꝵ. Fuit ẽ uxor re¬
gis menelay. fñs si regis agamenois¬
¶Dane helenã ꝑp incõꝑabilem puleritudi¬
nẽ suam rapuit theseus dux athenarũ
s fratres cius castor ⁊ pollux raꝑta ma¬

Expanded text:
ad sui luxuriam provocabat, et hoc non soad sui luxuriam provocabat, et hoc non sout ipsis mortuis ipsa sola cum Romanorum favore regnaret. Divum siquidem Iulium Cesarem, dum Egyptum intraret, ad sui concpromebat, sicut legitur in Policrate: In bello corpora gladiis, in pace voluptatibus vulnerantur. Et subitur ibidem: Senserat gentium triumphator voluptatem nullo alio modo tam facile superari posse quam fuga, eo quod ipsum qui gentes domuerat, venereis nexibus innodavit Cleopatra mulier impudica. Tandem Cesar Augustus intrans Egyptum, dum ipsa ornatu impudico ei obviam veniens ipsum sua pulcritudine inflammare ad luxurvoluntariam ipsa subivit, ut dicetur infra in tertia cantica, cantu VI.Helena vidi. Helena pulcherrima mulierum fuit regina Grecorum. Fuit enim uxor regis Menelay, fratris scilicet regis AgamenoHanc Helenam propter incomparabilem pulcritudinem suam, rapuit Theseus dux Athenarum, sed fratres eius Castor et Pollux rapta ma
Abbreviated transcription (Latin):
dus. Quis eͥ hoc scõ truculentiꝰ: filium
sini noie menephiten q̃ ex el eõpat᷑ cadẽ
sorore ciuxore sustulerat. li beralis for¬
me optime spei puerum in ꝯspectu suo
occidi iussit. ꝓtinq capur eiꝰ ⁊ pedes preci¬
sos ⁊ manus in cistam clamide oꝑtos ꝓ
muñe natalitio matͥ misit. Pinde qͣsi
ip̃e cladis quã illi inferebat exꝑs acnõ
infelicior ꝙ inoͥ orbitate eleopatrã miẜa¬
bi lẽ cunctio se inuisu reddiderat. adeo
ceco furore summa qͦ efferuescit crude¬
litas. Cui monum̃tum ex se ip̃a reꝑit.
Nã cũ aĩaduertit ꝙͣto suo odio patria
tenẽtur:timori remediũ scelere petiuit.
qͦ tutius plebe trucidata regnaret. Fre¬
quẽs iuuentute gỹnasiũ armis ⁊ igni
circundedit om̃sꝙ qui in eo erant ꝑti
ferro ⁊ ꝑti flanima necauit. Hueus
ualus. Beuem ista fuit crudelissima
⁊ luxuriosissiã oĩum feminaꝵ. Sõ eĩ
romanos principes egyptũ intrantes

Expanded text:
dus. Quid enim hoc facto truculentius? filium dus. Quid enim hoc facto truculentius? filium suum nomine Menephiten quem ex Cleopatra, eadem sorore et uxore, sustulerat, liberalis forme, optime spei puerum, in conspectu suo occidi iussit; protinusque caput eius et pedes precisos et manus in cistam clamide opertos pro munere natalitio matri misit, perinde quasi ipse cladis, quam illi inferebat, expers, ac non infelicior, quod in omni orbitate Cleopatram miserabilem cunctis, se invisum reddiderat. Adeo ceco furore summa quoque effervescit crudelitas, cum monumentum ex se ipsa reperit: nam cum animadvertit quanto suo odio patria teneretur, timori remedium scelere petivit quoque tutius plebe trucidata regnaret, frequens iuventute gymnasium armis et igni circundedit, omnesque, qui in eo erant, partim ferro et partim flamma necavit. Hucusque Valerius. Re vera ista fuit crudelissima et luxuriosissima omnium feminarum. Omnes enim Romanos principes Egyptum intrantes,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et iuꝑpe fede alcener disicheo. Ista dido
ipm suo copulauit coningio. ut uult
nro sno. Ideo autor sequeno opinionẽ
uirgilii aĩt. Et ruppe fede alceuer di sicheo.
Qaltra e cleopatra luxunosa. Cleo patra
ut insacra pagina muenitur fuit regina
egypti quamptholomeus fr̾eius iuxo¬
rem accep̃. ut senbit ualus libro .ꝯ. ca
deluxuna dicens. Quid huiꝰ ꝓtholomĩ
neꝗtia nequiꝰ: Sororẽ eĩ suam natuma¬
iorem cõĩ fñ nuꝑtam oͥ mibere coegit.
Postea deĩ filia eius ꝑuim strupata fi¬
liã ipam dimisit ut uacuũ locũ inptis
puelle face̾t. Huic ẽ cleopatre ꝓtħo meuᷤᷤ
srͣ cius atq maritus cõem filium noĩe
menephiten mbratim dilaceratũ obtu¬
lit tanquam munꝰ ut seribit dem uałt
eodẽ libro capͦ decrudelitate. dicẽs. It̾m
ptolomcus emergit pauloan libidino¬
se am̃tie tet̾rimum exemplum. Idẽ est
int̾ precipua crudelitatis uidicia referẽ¬

Expanded text:
us. Et ruppe fede al cener di Sicheo. Ista Dido us. Et ruppe fede al cener di Sicheo. Ista Dido et ipsum suo copulavit coniugio, ut vult viro suo. Ideo autor, sequens opinionem Virgilii, ait: «et ruppe fede al cener di Sicheo».L'altra è Cleopatra luxuriosa. Cleopatra, ut in Sacra Pagina invenitur, fuit regina Egypti, quam Ptholomeus frater eius in uxorem accepit, ut scribit Valerius libro 9, capitulo de luxuria, dicens: Quid huius Ptholomei nequitia nequius? Sororem enim suam natu maiorem comuni fratri nuptam sibi nubere coegit. Postea deinde filia eius per vim strupata filiam ipsam dimisit, ut vacuum locum nuptiis puelle faceret. Huic enim Cleopatre Ptholomeus frater eius atque maritus communem filium nomine Menephiten membratim dilaceratum obtulit tanquam munus, ut scribit idem Valerius eodem libro, capitulo de crudelitate, dicens: Iterum Ptolomeus emergit paulo ante libidinose amentie teterrimum exemplum. Idem est inter precipua crudelitas indicia referen
Abbreviated transcription (Latin):
eantem auit enea ad litora sua beĩgne re¬
cepit ipmq inuirũ accep̃. ⁊ eiꝰ amore ⁊¬
uusncrata. qr Eneas ꝯtradicẽte Uidone
recessit se ꝓͥso maĩb int̾fecit. ut libro 4.
eneydoꝵ senbit uͥgilius. ¶S bt̃s Ierꝰ in
terfec amore casto ⁊ nõ amore polluto.
Ait ẽ sie dido soror pigmaliois młto au
ncrargenti pordere ꝯ gregato affricam
naingauit. Ibiq urbem cartaginẽ ꝯdi¬
dit. Et cum ã Iarba Bege libie in ꝯiugiũ
pet̾etur. paulisper distulit nuptias don
ꝯderet ciuitatem. q̃ non multo pꝰt extru¬
cta ĩmemoriã manti quõdã sichei. pura
maluit ardere ꝙͣ nubere. Casta mulier
cartaguniẽ ꝯdidit. ⁊ nirsum eadẽ urbs
in castitatis laude finita ẽ. Nã astrubal
uxor capta ⁊ ĩcensa urbe cũ se c̾nẽt a roã¬
nis eẽ capiendam/ appħensis exutroq
lat̾e ꝑuulis filiis insubiectum domus
sue deuolaint incẽdiũ. Hucusq Ieroñ.¬

Expanded text:
cantem autem Eneam ad litora sua benigne recantem autem Eneam ad litora sua benigne recepit, ipsumque in virum accepit, et eius amore vulnerata, quia Eneas contradicente Didone recessit, se propiis manibus interfecit, ut libro quarto Eneydorum scribit Virgilius. Sed beatus Ieronterfecit amore casto et non amore polluto. Ait enim sic: Dido soror Pigmalionis multo auri et argenti pondere congregato, Affricam navigavit, ibique urbem Cartaginem condidit. Et cum a Iarba rege Libie, in coniugium peteretur, paulisper distulit nuptias donec conderet civitatem. Que non multo post extracta in memoriam mariti quondam Sichei, pira maluit ardere quam nubere. Casta mulier Cartaginem condidit, et rursum eadem urbs in castitatis laude finita est. Nam Astrubalis uxor capta et incensa urbe cum se cerneret a Romanis esset capiendam, apprehensis ex utroque latere parvulis filiis, in subiectum domus sue devolavit incendium. Hucusque Ieronim
Abbreviated transcription (Latin):
bilit bellicosa. Uit nãq ualius libro.ꝯ.
capͦ dẽira ꝙ ipsa semiramio assinorũ
regina cum ci cirra cultũ capitis sui cecu¬
pate nuntiatũ eẽt babiloniã defecisse. al¬
tera ꝑte cnniũ ad huc soluta ꝓtinuo ad
cam expugnandam cucurrit. nec priꝰ de¬
corem capillorum in ordine ꝙͣ tantã ur¬
bem ĩpotestatẽ suam redegit. Quo cirea
statua eius babilonie poĩta ẽ illo ħitu qͦ
dido filia Beli. non illius beli ꝗ fuit pater
Nini regis sed alt̾ius beli. ilsius .s. qui
fuit filius agenoris. ħ dido ħuit frem
regem noĩe pigmialionẽ qui dedit eã in
uxorẽ Sicheo regi tyn. S postꝙͣ pigna¬
lion intͥfecit cognatum suum cupiditate
potum di regͥ ad admonitione uiri sui ꝗ
sͥ in sõns aꝑꝑuit accep̃ eynẽs suiuir ⁊
chaunuim in comꝑabilem ⁊ cũ multitu¬
dine pueroꝵ suoꝵ ĩ affacã transmeaũ.
ibiq urbem cartaginem ꝯdidit. Appli¬

Expanded text:
biliter bellicosa. Ait nanque Valerius libro 9, biliter bellicosa. Ait nanque Valerius libro 9, capitulo de ira, quod ipsa Semiramis Assiryorum regina, cum ei circa cultum capitis sui occupate nuntiatum esset Babiloniam defecisse, altera parte crinium adhuc soluta, protinus ad eam expugnandam cucurrit; nec prius decorem capillorum in ordinem quam tantam urbem in potestatem suam redegit. Quocirca statua eius Babilonie posita est illo habitu, quo Dido, filia Beli, non illius Beli qui fuit pater Nini regie, sed alterius Beli, illius scilicet qui fuit filius Agenoris. Hec Dido habuit fratrem regem, nomine Pigmalionem, qui dedit eam in uxorem Sicheo regi Tyri. Sed postquam Pigmalion interfecit cognatum suum, cupiditate potiundi regni, ad admonitionem viri sui qui sibi in somnis apparuit, accepit Cyneres sui viri et thesaurum incomparabilem et cum multitudine puerorum suorum in Affricam transmeavit, ibique urbem Cartaginem condidit. Appli
Abbreviated transcription (Latin):
muris ciix̃ semimmis urbem. Hec regi¬
naut die magr mnistorus scolasticis pͥmo
bracas ⁊ usum bracaꝵ adiuenit. ¶Gã¬
te aũt incontinentie fuit ꝙ mortuo Ni¬
no uiro suo filiũ ꝗde eo suscep̃ inuirũ ac¬
cep̃. S ut suõ posset libidinem paliare fe¬
cit inbabilonia leges ut oĩs musier q̃ uel¬
chelicito se illibito in sua legge. cicͣ. Orosiꝰ
⁊ hor appit libro pͥmo se dicens. Senura¬
inis libid ine ardeno saguinẽ sitiens cũ
ontis quos ꝯcubitu oblectasset cccideret. tã¬
deifilio nupsit flagitiose concepto. ⁊ pͥ¬
uatam ignominiã publico seelere obteꝵ.
Precep̃ enim ut inter parẽtes ⁊ filios ullã
selata reu̾entia ñe de ꝯiugiis appetendis
cuilibitum ẽẽt liberum fieret. Hucusq
Grosius ¶Gandem ab eo de filio que fla¬
gitio se inuirũ accepit int̾fecta ẽ. postquã
xlii. annio regͣuerat. ut ait iustinus liͦ
pͥmo ¶Et ꝙͣuis fuerit sie luxuriosa ⁊ sce¬
lerata fuit nichominus ĩ annis mura¬

Expanded text:
muris cinxit Semiramis urbem. Hec regina, ut dicit magister in istoriis scolasticis, primo bracas et usum bracarum adinvenit. Tante autem incontinentie fuit, quod mortuo Nino viro suo, filium quem de eo suscepit in virum accepit. Sed, ut suam posset libidinem paliare, fecit in Babilonia leges, ut omnis mulier que velche licito fè illibito in sua legge, etc. Orosius etiam hoc asserit libro primo sic dicens: Semiramis, libidine ardens, sanguinem sitiens, cum omnes quos concubitu oblectasset occideret, tandem filio nupsit flagitiose concepto, et privatam ignominiam publico scelere obtexit. Precepit enim ut inter parentes et filios, nulla delata reverentia nature de coniugiis appetendis cui libitum esset liberum fieret. Hucusque Orosius. Tandem ab eodem filio quem flagitiose in virum accepit interfecta est, postquam XLII annis regnaverat, ut ait Iustinus libro primo. Et quamvis fuerit sic luxuriosa et scelerata, fuit nichilominus in armis mira
Abbreviated transcription (Latin):
tate iuuens hñs regem ⁊ ordine lietãto
uolans. Ductor aũt agminis qiͣ castiga¬
do ⁊ anguendo uore ad rectos cogit uolatꝰ.
⁊ si forte raueeseat succedit alia grus q̃
officiũ supplet idem. Grues ãt uoce preco¬
nia t̾ram petunt ut quieseant. ⁊ cum sede¬
rint ad eustodiam sui uigiles ordinant.
ut alie securius ꝯꝗescant. Uigiles at suꝑ
unũ crus stanterecte. ⁊ cũ alio pede at̾ra su¬
spenso siue eleuato lapillu tenent. ut si ca¬
su aliquo dormitañt ꝑ lapsum lapilli ex¬
Lapͥma dicolor di cui nouelle
tunuo saper medisse quelli allocta
fuimpudrice dimolte fauelle. Ista e se¬
miramis uxor ⁊ lim regis ꝗ ninuie ꝯdi¬
dit ⁊ a suo noĩe appellauit. Hec ciuitatem
babilonie quã uembroch edificau̾at am¬
pliauit. murosq urbio bitumine ⁊ cocto
lat̾e refec̃. ut dicit bt̃s ysidorꝰ.xu. libro etħ.

Expanded text:
tate vivens, habens regem, et ordine licterato tate vivens, habens regem, et ordine licterato volans. Ductor autem agminis quasi castigando et arguendo voce ad rectos cogit volatus, et si forte raucescat, succedit alia grus que officium supplet idem. Grues autem voce preconia terram petunt ut quiescant, et cum sederint ad custodiam sui vigiles ordinant, ut alie securius conquiescant. Vigiles autem super unum crus stant erecte, et cum alio pede a terra suspenso sive elevato lapillum tenent, ut si casu aliquo dormitarint, per lapsum lapilli exprima di color di cui novelle tu vuo' saper, mi disse quelli allotta, fu imperadrice di molte favelle. Ista est Semiramis, uxor Nini regis, qui Ninivem condidit et a suo nomine appellavit. Hec civitatem Babilonie, quam Nembroth edificaverat, ampliavit, murosque urbis bitumine et cocto latere refecit, ut dicit beatus Ysido
Abbreviated transcription (Latin):
efficit totus carnalis .i. bestialis admodã
ꝯꝑatiões induẽ. In prima quaꝵ exẽplifi¬
cando demonstrat quõ aĩe carnalium a
uento impetuoso ꝯtinue impellunt᷑. In ẜa
u̾o̾ ponit quomõ ip̃e aĩe ꝑ illum aerem cix¬
lando discurrunt. De prima sicait.
Et come listornei ne portan lali
nel freddo temꝑo aschiera larga ⁊ piena
cosi quel fiato lispinti mali.¬
¶ Sturnus ẽ auis modiea mira pennarũ
uanetare depicta. ħ auis societatẽ dilig̃.
rostro. ⁊ pedibus se defendit. gregatim ĩ¬
cedit. ⁊ in tanta młtitudine tp̃r hyemis
uolat ꝙ aerem ⁊ solem obnubisare uidet᷑
¶Et come igni uancantando lor lai
faccendo inaer dise lunganga
¶ Grus de ꝓpria uoce nom̃ sumpsit. Tali eͥ
uoce sonat ut diẽ ysidorus. E aũt aius ma¬
guarum alarum ⁊ fortis uolatus aeris
ałta petens ut uideat quas uelit ꝑge̾ re¬
giones: ut dic Ambroꝰ in exameron. E
aut auis diligens suam spem. ⁊ insocie¬

Expanded text:
efficitur totus carnalis, idest bestialis, admodumefficitur totus carnalis, idest bestialis, admodumcomparationes inducit: in prima quarum exemplificando demonstrat quomodo anime carnalium a vento impetuoso continue impelluntur; in secunda vero ponit quomodo ipse anime per illum aerem eiulando discurrunt. De prima sic ait: Et come li stornei ne portan l'ali nel freddo tempo, a schiera larga et piena, così quel fiato li spiriti mali Sturnus est avis modica mira pennarum varietate depicta. Hec avis societatem diligit, rostro et pedibus se defendit, gregatim incedit, et in tanta multitudine tempore hyemis volat quod aerem et solem obnubilare videturEt come i gru van cantando lor lai, faccendo in aer di sè lunga riga, etc. Grus de propria voce nomen sumpsit; tali enim voce sonat, ut dicit Ysidorus: Est autem avis magnarum alarum et fortis volatus, aeris alta petens, ut videat quas velit pergere regiones, ut dicit Ambrosius in Exameron. Est autem avis diligens suam spetiem, et in socie
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝙ uiruł uxor diuidant se ⁊ uadant i¬
ad alios ꝗ pͥus erãt una caro ut dr̃. Gñ.
2ͦ. Er̃t duo in carne una. Uł dr̃ adulten¬
um qͣi uiolatio thori. qr in isto pec̃o uiola
ablatõ. uel floris corruptõ. Tollitur eĩ
uł corrũpit᷑ inisto pec̃o flos pudicitie uͥgi
por.magnus eͥ stupor ẽ uͥginẽ de florare
facere incorruptã. Licet enĩ magdalenã
glorificauerit nõ tñ ei abstulit ꝗn pecca¬
trix fuiͣt. ¶Quarta spẽs dr̃ incestus. ⁊
ẽ incestus peem qd ꝯmittitur ĩ ꝯsãgui¬
neum ul ꝯsanguineam. Et dr̃ incestus
moint̾ masculum ⁊ masculum ¶ Soĩt
feminã ⁊ feminã ¶ Gertio inter mascłm
⁊ feminam ¶Quãto int̾ hoĩem ⁊ besti
ceptũ dei. Crescite ⁊ multiplicamiĩ ⁊ re¬
plete t̾ram.¬
¶ Chelaragion sommetton altalento. hõ e
carnał rationem subic̃ uoluntati. qua n¬
tione subiugata ho qui prius erat roaliᷤᷤ

Expanded text:
eo quod vir vel uxor dividant se et vadant eo quod vir vel uxor dividant se et vadant ad alios, qui prius erant una caro, ut dicitur Genesis 2°: Erunt duo in carne una. Vel dicitur adulterium quasi <violatio thori>, quia in isto peccato violatablatio>, vel <floris corruptio>. Tollitur enim vel corrumpitur in isto peccato flos pudicitie virgipor; magnus enim stupor est virginem deflorare,facere incorruptam. Licet enim Magdalenam glorificaverit, non tamen ei abstulit quin peccatrix fuerit. Quarta speties dicitur incestus, et est incestus peccatum quod committitur in consanguineum vel consanguineam. Et dicitur incestus mo inter masculum et masculum; secundo inter feminam et feminam; tertio inter masculum et feminam; quarto inter hominem et bestiaeceptum Dei: Crescite et multiplicamini, et replete terram. Che la ragion sommetton al talento. Homo enim carnalis rationem subicit voluntati: qua ratione subiugata, homo, qui prius erat rationalis,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Scdm̃ est adulterium ¶Gertium ẽ deflo¬
ratio siue strupum. ¶Quartũ ẽ incestu.
p̃hendit oẽ pecm̃ mortale. ut in p̃s. Pdi¬
disti om̃s qui fornicant᷑ abste. Striete uͦ
sumpta e ydolatria ut ibi. Fornieati sũt
cũ diis alienis. Corꝑal uero fõmcatio
large sumpta/ ẽ oĩs illicitus actꝰ carnis.
striete uͦ supta/ est pec̃m qd ꝯmittit cum
tudinem corꝑis. formos eͥ grece latine
pulcrum. in formosus .i. ualde pulcer.
Uñ sponsa in cantieis. Nigͣ sum s for¬
mosa. Uel dĩ fornicatio a fornice qui est
arcus triumphal. ⁊ solet erigi ĩuictoris.
Uñ sal in ꝓu̾.2s. Rex sapiẽs incuruat
suꝑ impio forneẽ.Ad cuiꝰ silitudinẽ so¬
lẽt fornicatores sͥ engeͬ tentoria ut delee¬
tabilius peccẽt.¶Sa spes luxurie ẽ adus¬
t̾ium. Et ẽ adulterium pec̃m qd̾ ꝯmitti¬
tur in alienam uxorem. uel in alienũ
maritũ. ⁊ dr̃ adusterium qiͣ ad alt̾um ire.

Expanded text:
secundum est adulterium, tertium est deflosecundum est adulterium, tertium est defloratio sive strupum, quartum est incestus,prehendit omne peccatum mortale, ut in Psalmista: Perdidisti omnes qui fornicantur abste. Stricte vero sumpta est ydolatria, ut ibi: Fornicati sunt cum diis alienis. Corporalis vero fornicatio, large sumpta, est omnis illicitus actus carnis; stricte vero sumpta, est peccatum quod committit cum itudinem corporis: formos enim Grece, Latine <pulcrum>; inde formosus, idest <valde pulcer>. Unde sponsa in Canticis: Nigra sum, sed formosa. Vel dicitur <fornicatio> a fornice, qui est <arcus triumphalis>, et solet erigi in victoriis.iorum 28: Rex sapiens incurvat super impio fornicem. Ad cuius similitudinem solent fornicatores sibi erigere tentoria, ut delectabilius peccent. Secunda speties luxurie est adulterium. Et est adulterium peccatum quod committitur in alienam uxorem vel in alienum maritum; et dicitur adulterium quasi <ad alterum ire>,
Abbreviated transcription (Latin):
opes.ꝓu.xxuiiii. Qͥ nutrit scortũ ꝑdit sub¬
stantiam suani. Exemplum de filio ꝓdi
Nã ut ait Bt̃s gͥg̾. Luxuria ẽ minoris eł¬
pe s maioris infanne. Et qr maioris ẽ
infamie iõ magis fit inocculto. Nullũ
eͥ peem ita q̃nt łatebras siẽ istud. Ande
at̾ Iob/ Oculus adulter obẜuat caligi¬
nem. ¶ Gertio tollit sensu ⁊ ureo. Luxu¬
na eͥ ut dicit bt̃s ysidorus carne frãgit
⁊ fraetã ducit celerius ad senectam. Di¬
cunt eͥ medici ꝙ id in quo maxiã est dele¬
ctatio ẽ maxima ne ꝯsumptio. Et ratio
cisio ex oĩb iunctĩs ⁊ uenis ⁊ musculis.
unus coitus ꝙͣ dueminutões. Et rõ huiꝰ
descendens acerebro. qui ꝑ colationẽ ue¬
naꝵ albescit. Uñ illi ꝗ immoderate luxu¬
rie deẜurunt fatui fuint ut patet in salo¬
mone ꝗ eñ eẽt senex stultus fẽs ẽ. ⁊ depͣ¬
uatum est cor eius ꝑmulie̾s. ut seq̃retur
deos alienos ¶Quantũ ad t̾tiũ nota ꝙ.u.
pora a luxuria oriunt᷑ ¶ꝑmũ ẽ formeatõ.

Expanded text:
orum XXVIIII: Qui nutrit scortum perdit substantiam suam. Exemplum de filio prodnam, ut ait beatus Gregorius: Luxuria est minoris culpe sed maioris infamie. Et quia maioris est infamie, ideo magis fit in occulto; nullum enim peccatum ita querit latebras sicut istud. Unde ait Iob: Oculus adulteri observat caliginem. Tertio, tollit sensum et vires; luxuria enim, ut dicit beatus Ysidorus, carnem frangit, et fractam ducit celerius ad senectam. Dicunt enim medici quod id in quo maxima est delectatio est maxima nature consumptio. Et ratio cisio ex omnibus iuncturis et venis et musculis. unus coitus quam due minutiones; et ratio huius descendens a cerebro, qui per colationem venarum albescit. Unde illi qui immoderate luxurie deserviunt fatui fiunt, ut patet in Salomone, qui cum esset senex, stultus factus est, et depravatum est cor eius per mulieres ut sequeretur deos alienos. Quantum ad tertium nota quod V peccata a luxuria oriuntur: Primum est fornicatio,
Abbreviated transcription (Latin):
pecm̃ descendendo sed ultimum a scendẽ
nota ꝙ pecm̃ ht̃ tres diffinitiones ¶Prima
ẽ btiaugustim in libro de naͣboni. ⁊ inlibro
incominutabili. ⁊ conu̾sio ad bonũ com¬
mutabile. Et hec diffinitio data ẽ ẜm ꝙ
catio legis diuine. ⁊ celestium inobedien¬
tia mandatorũ. ħ diffinitio tangit pecm̃
ꝓut ẽ inuoluntate ⁊ oꝑe¶Gertia diffini¬
tio ẽ beati augustim ꝯtra faustũ. ait enĩ
sic. Pecm ẽ omne dictũ uł fẽm uł ꝯcupi¬

Expanded text:
peccatum descendendo, sed ultimum ascendendopeccatum descendendo, sed ultimum ascendendonota quod peccatum habet tres diffinitiones: Prima est beati Augustini in libro De Natura Boni et in libro incommutabili, et conversio ad bonum commutabile». Et hec diffinitio data est secucatio legis divine et celestium inobedientia mandatorum». Hec diffinitio tangit peccatum prout est in voluntate et opere. Tertia diffinitio est beati Augustini, Contra Faustum; ait enim sic: «Pec
Abbreviated transcription (Latin):
det ql luxuriosi plem funͣt inmundo.
libro ethycoꝵ ait ꝙ in actib uenereis ĩpoꝰ¬
sibile est aliquid incelligere. Et poeta.
Quid deceat uł riõ nonuidet ullus amãs.
¶So mouẽt᷑ luxurosi in hoc mundo oͥ uẽto
tentatois. qr aius eoꝵ semꝑ ẽ in continuo
motu ⁊ continua tẽpestate Un eis ꝯpetir
illud Isaie. Cor impii qĩ mare feniens ꝙ
quiescere nõ põt. ¶Tertio carnales hoĩes
in hac uita semꝑ gaudia carnis querũt.
⁊ ideo iniferno contraria patiunt᷑. Et licet
om̃s peccatores peceando dieant blasphe¬
mare nom̃ dominicũ. sp̃alit̾ luxuriosi
humana naturã corũpedo deũ blasphe¬
mare dicunt᷑. Uñ beatus paulus apꝰde¬
turint̾ gentes. Ideo ĩ textu ait autor. Be
Intesi cacosi facto tormento ⁊cͣ. Hic au¬
tor de pccĩs mortalib incip̃ ꝑtrnetare. qr¬
ꝑꝑ pec̃a solũ mortalia ħo eternalit̾ ꝯdẽna¬
tur. Et primo incip̃ a luxuria q̃ est primũ

Expanded text:
dent, quibus luxuriosi pleni fuerunt in mundo. dent, quibus luxuriosi pleni fuerunt in mundo. libro Ethycorum ait quod in actibus venereis impossibile est aliquid intelligere. Et poeta: Quid deceat vel non, non videt ullus amans. Secundo, moventur luxuriosi in hoc mundo omni vento tentationis, quia animus eorum semper est in continuo motu et continua tempestate. Unde eis competit illud Isaie: Cor impii quasi mare fervens quod quiescere non potest. Tertio, carnales homines in hac vita semper gaudia carnis querunt, et ideo in Inferno contraria patiuntur. Et licet omnes peccatores peccando dicantur blasphemare nomen Dominicum, spetialiter luxuriosi, humanam naturam corrumpendo Deum blasphemare dicuntur. Unde beatus Paulus aptur inter gentes. Ideo in textu ait autor: «be. vv. 37-39 Intesi c'a così fatto tormento, etc. Hic autor de peccatis mortalibus incipit pertractare, q peccata solum mortalia, homo eternaliter condemnatur. Et primo incipit a luxuria, que est primum