comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riam sempit̃nani .xii. tribuũ filioꝵ isił
mo .iiiͦi. genera uasoꝵ ad offerenda
In hũs uinũ qd̾ debeat offerri p̃uidebatur
⁊ p̃gustabatur. utrũ dignũ esset offerri
annon: qr ĩ colore ⁊ ĩ saꝑore unũ dinos¬
citur. dicitur qd̾ pret̃ fialas aureas phia¬
le uitree sbierant. Undo ⁊ aphialim. qd̾
grece iutrũ dicitur. sic uocabantur in ĩ¬
mo anguste. ĩ suꝑiori ꝑte ample. ĩ quib
color ⁊ sapor pot̾at agnosci. auas hebrei scu¬
tellas uotant. cyathi u̾o minores ⁊ angusti¬
ores erant ⁊ aurci. cũ quib fundebatur ui¬
num suꝑ altare ꝓ hostielibam̃to. ĩ thuribu¬
lis q̃ ⁊ mertariola dicebantur chꝰ p̃cognosoe¬
batur. ⁊ offe̾batur siłit̃. ⁊ ĩ acceptabuł a ce¬
tum. s qr ñqͣm aut raro occurrit de oblati¬
one accepti quidam dñt acceptabula ubi .s.
ri. utrum accopta uł ydonea eẽnt annon.
postea subdiuidit acceptabula iutrea in
fialas in quib umũ irthuribula ĩ quib

Expanded text:
ibuum filiorum Isrmo, quatuor genera vasorum, ad offerenda In his vinum quod debebat offerri praevidebatur, et praegustabatur, utrum dignum esset offerri an non. Sed quia in colore, et sapore vinum dignoscitur, dicitur quod praeter aureas phialae vitreae ibi erant; unde, et a phialim, quod Graece vitrum dicitur, sic vocabantur in imo angustae, in superiore parte amplae, in quibus color, et sapor poterat cognosci, quas Hebraei scutellas dicunt. Cyathi vero minores, et angustiores erant, et aurei, cum quibus fundebatur vinum super altare pro hostiae libamento. In thuribulis, quae etiam mortariola dicebantur, thus praecognoscebatur, et offerebatur. Similiter et in acetabulis acetum. Sed quia nunquam aut raro occurrit de oblatione aceti, quidam dicunt acceptabula, ubi sciri, utrum accepta, id est idonea essent, an non. Postea subdividunt acetabula in tria, in phialas, in quibus vinum; et thuribula, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
quã duo cyphierant ĩ modum nucis. ⁊
exfundo cuiꝰq cỹphi ꝓcedobant flores re¬
turui qiͣlilia. ⁊ ĩ ip̃o fundo int̃ ꝙphum ⁊
lilia erat sperula uolubił siõ incapitib
cathedraꝵ subsunt sperule uolubłes. ⁊ iti
cum ĩ hastili essent .u. calanu ĩ hunc mo¬
sperulas simul ⁊ lilia. ⁊ hoc est qd̾ moy ses dic̃
inhastili quatuor fuisse sciphos ĩ modũ nu¬
cis. tñ hebreus nõdicit ciphos s dicit igela¬
tas rotunditates .s. in gello distinctas. Ex
hoc hastili ꝓcedebant cuia brachia. ex late¬
uib huic. ⁊ dria inde ferrea. quoꝵ uniũqd̾q
suꝑuestitum erat calamis aureis ad mod̾
hastił. ⁊ ĩ iuncturis cohibent capita cala¬
moꝵ qĩ ciphi ĩ modum nuciscum sp̃e rosis

Expanded text:
quam duo scyphi in modum nucis, et ex fundo cujusque scyphi procedebant flores recurvi quasi lilia, et in ipso fundo, inter scyphum et lilia, erat sphaerula volubilis, sicut in capitibus cathedrarum subsunt sphaerulae volubiles, et ita cum in hastili essent quinque calami in hunc mosphaerulas simul et lilia, et hoc est quod Moyses dicit in hastili quatuor fuisse scyphos in modum nucis. Tamen Hebraeus non dicit scyphos, sed nigellatas rotunditates, scilicet nigello distinctas. Ex hoc hastili procedebant tria brachia, ex lateribus hinc et tria inde, ferrea, quorum unumquodque supervestitum erat calamis aureis, ad modum hastilis, et in juncturis coibant capita calamorum quasi scyphi in modum nucis cum sphaerulis
Abbreviated transcription (Latin):
sem. spissitudinẽ u̾o tacet. ⁊ ĩ auribis eã
ex omĩ ꝑte auro mundissimo. Erat ut di¬
cit . Io. hec m̃sa ꝓxue uelut delphica. ha¬
bens .iiiiͦ. pedes qui dñr eiꝰ altitudo. exãtq
ex medictate ꝑtis inferioris rotundi qi¬
tẏbia ⁊ cornatiles. ꝑs suꝑior oꝑis q̃drã¬
guli erat ꝙͣ femur. In singulis u̾o pedi¬
b erat anulus aureus. sinuiq erat ĩpede
ubianulus mnissus erat. In anulis uo uec¬
tes aurei quib ferebatur m̃sa. Erat ã la¬
buummi ĩ ca ꝑcircuitum. sicut ⁊ ĩ archa ⁊ la¬
quatuor. ita qd̃ medietis eius suꝑ msã
enunebat. ne suꝑpoĩta cad̾ent exea. al¬
tera medietas inferiꝰ pendebat ad deco
lata celaturis ⁊ plano. frantã ut auĩt
habrei celature ille qi ymagies regũ.¬
⁊ ꝓpħie. tot ibisunt ymagines fc̃e quot fu¬
turi erant reges snierłm. a diuid usq ad se
aliud labium nͥ hanc coronã int̾rasilem
.i. reticulatam. huc u̾o suꝑpoĩta erat alia

Expanded text:
sem ; » spissitudinem vero tacet: « et inaurabis eam ex omni parte auro purissimo. » Erat aut haec mensa proxime velut delphica, habens quatuor pedes, qui dicuntur ejus altitudo. Erantque ex medietate partis inferioris rotundi, et tornatiles, pars superior operis quadrangula erat. In singulis vero pedibus erat annulus aureus, sinusque erat in pede, ubi annulus missus erat. In annulis vero vectes aurati, quibus ferebatur mensa; erat autem labium in ea per circuitum sicut in arctis: ita ut medietas ejus super mensam emineret, ne superposita caderent ex ea. Altera medietas inferius pendebat ad decorlata celaturis, et plano. Erant autem, ut aiunt Hebraei, cellaturae illae quasi imagines regue, tot ibi sunt imagines factae, quot futuri erant reges in Jerusalem a David, usque ad Sedn ea aliud labium, nisi hanc coronam interrasilem, id est reticulatam. Huic vero superposita erat alia
Abbreviated transcription (Latin):
duobus angulis ant̾iorib põitisũt duo
cherubinaurei ⁊ ꝓductiles. nõ .s. fusilet¬
s tumsionib masleoꝵ ꝓductis.Siunt aũ
ut dicit .Io. aĩalia uolatilia hñtia figu¬
ram q̃ a nullo hoĩum est inspecta. ħ dix̃
moyses se ĩ d̾i sede ꝯspexiste figurata che¬

Expanded text:
duobus angulis anterioribus, positi sunt duo cherubin aurei, et productiles, non fusilesed tunsionibus malleorum producti. Sunt autem, ut dicit Josephus, animalia volatilia habentia figuram, quae a nullo hominum est inspecta. Haec dixit Moyses se in Dei sede conspexisse figurata. Che
Abbreviated transcription (Latin):
tanti fc̃a uidebantur. quo arta forte ex
ouũ ꝑte cortine. ⁊ saga funib extendo¬
barctur. cuca tab̾natłm. ⁊ pauxillis ere¬
is colligabantur funes. qr ⁊ pax illos ha¬
buistetabernacłm infta mopses dic̃. ⁊
ĩmodum tocti dependentis cucũ quaq
attollebantur. ut ⁊ tab̾na cłm undiq ui¬
deri posset. ⁊ curuiri ab ingͣdientib sħ cor¬
dinis. de pellib suppo sta
uocumq u̾o modo ħ duo oꝑimenta
dispõita fuissent de reliquis duob
nõ est q̃o. Sane t̃ciumerat oꝑm̃ĩtum de
tegentes adlat̾a nõ descendebant funi¬
b ⁊ pauxilł ereis affixisũre circũligare
quartũ quo oꝑimĩtum ĩ eundẽ modũ
erit suꝑpoĩtum de pellib arietũ iacinc

Expanded text:
forte ex omni parte cortinae, et saga funibus extendebantur circa tabernaculum, et paxillis aereis colligebantur funes, quia et paxillos habuisse tabernaculum, infra Moyses dicit, et in modum tecti dependentis circumquaque attollebantur, ut et tabernaculum undique videri posset, et circuiri ab ingredientibusII. De pellibus superpositis. Quocunque vero modo haec duo operimenta disposita fuissent, de reliquis duobus non est quaestio. Sane tertium erat operimentum de tegentes, ad altera non descendebant, funibus, et paxillis aereis affixis terrae circumligatae . Quartum quoque operimentum in eumdem modum erat superpositum
Abbreviated transcription (Latin):
iste scd̾m ordinem collocutõis. longitu¬
do arche hẽbat duos cubitos ⁊ semissem.
cubitũ simiłr ⁊ diraidiũ. ⁊ intelligr̃ cu¬
bitus hũamus nõ geometritꝰ. qd̾ apparet
ĩ altari lat̾anensi. infra qd̾ dr̃ esse archa.
eciam iose. enĩ uoeit cubitum duos palmos
⁊ dr̃ archa non hũisse pedes. ⁊ deauuta est
intus ⁊ foris auro purissimo .i. iuadis
let. ꝑ utrũq litus longitudinis erunt bi¬
ni cireuli aurei totũ lignũ penecrantes.
⁊ peos uectes delignis sechm deaurati uit¬
tõbantur. quib archa ferebatur. nec un¬
qͣm excrahebantur. ĩ qua poĩta est tostifi¬
catõ .i. tabule in quib scͥptum erat desta¬
m̃tum. tñ queq ibi repoĩta dici testimo
niã possunt. poĩta est ibi urna aurea ple
qd̃ legom naturalem sopitã ĩcordibus
suscitau̾at ĩ scͥpto. Uirgaaarõ in testimo¬
niũ qd̾ omĩs potestas a dño dõ est. deutõnonuꝰ
ĩ testimoniũ pacti qd̾ dix̾ant. omĩa que di

Expanded text:
iste secundum ordinem collocationis. Longitudo arcae habebat duos cubitos, et semissem; cubitum et dimidium. Et intelligitur cubitus humanus, non geometricus. Quod apparet in altari Lateranensi, infra quod dicitur esse arca. Etiam hic Josephus vocat cubitum duos palmos. Et dicitur arca non habuisse pedes, et deaurata est intus et foris auro mundissimo. Et let; et per utriusque latus longitudinis erant bini circuli aurei, totum lignum penetrantes, et per eos vectes de lignis setim deaurati immittebantur, quibus arca ferebatur: nec unquam extrahebantur: in qua posita est testificatio: id est tabulae, in quibus scriptum erat testamentum tantum, quantum ibi reposita testimonia dici possunt. Posita est ibi urna aurea plenquod in legem naturalem sopitam in cordibus suscitaverat in scripto. Virga Aaron, in testimonium quod omnis potestas a Domino Deo est. Deuteronomium in tes
Abbreviated transcription (Latin):
cirictinis que ĩ unoquoq lat̾e cortinaꝵ de¬
põite. altera ꝯtra alteram uoniebant. ⁊
bine anulo auteo colligabandur. sic̃ad
ornatum colli fibule argenteo uł aurce
utrãq horam capitii solent colligare. di¬
cit tñ iosephꝰ anuł aureis ⁊ uncinis eas fu¬
isse ꝯuinctas. Scd̃m oꝑm̃ĩtum erat sag
cilicina. que ⁊ uela capilatia. uł capilla¬
tia qñq nocantur. q de pilis caprarũ
quos capillos qñq dicimꝰ ad diffe̾ntiã
lane ouiũ fc̃a erant de quib ⁊ cilicia fi¬
unt. Unde ⁊ illa saga cilicina dc̃a sunt
q̃ pro asꝑitate saga dicebantur. Unde ⁊
quosdam pannos asperos sagias dm̃c
Uł forte et quadratura saga dc̃a sunti
unde ⁊ militare palliũ agalł inuentũ¬
qi quadrũ erat sagum dc̃m est. qd̾ tñ qr
ex asꝑo fiebat panno qͣ aeris intemꝑiẽ
⁊̃ potuit dici sagum. Erant ã sagaħ .xi.¬

Expanded text:
cintinis, quae in unoquoque latere cortinarum dispositae, altera contra alteram veniebant, et binae annulo aureo colligabantur, sicut ad ornatum colli fibulae argenteae, vel aureae, utramque oram capitii solent colligare. Dicit tamen Josephus annulis aureis et uncinis eas fuisse junctas. Secundum operimentum erant saga cilicina, quae et vela, vel capillaria quandoque vocantur, quae de pilis caprarum, quos capillos quandoque dicimus, ad differentiam lanae ovium, facta erant, de quibus et cilicia fiunt. Unde, et illa saga cilicina dicta sunt, quae pro asperitate saga dicebantur. Unde, et quosdam pannos asperos sagias dicimus. Vel forte ex quadratura saga dicta sunt. Unde, et militare pallium a Gallis inventuuia quadrum erat sagum dictum est. Quod tamen ex aspero fiebat panno contra aeris intemperiem, et potuit dici sagum. Erant autem saga
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ uelut quibdam radicib ꝯfixos ꝑ qͦs
uectes ꝑ transũsum parietis ĩmissi cabu¬
lata firmit̃ ꝯtinebant. Er.uit ĩ uectes de
lignis sechin ĩ aurati. singłi .u. cubitoꝵ.
imitebatq caput uniꝰ uectis ĩ caput alt̾iꝰ
ĩ modũ socri. ut ex płib sic̃ ĩnexis qiͣ unꝰ
uectis ĩmense longitudinis. Uidetur siait.
ĩ baculo cambuce pontificał eburneo fie¬
ri solet hoc sane planũ esset nͥ dñs audis¬

Expanded text:
ordinem velut quibusdam radicibus confixos; per quos vectes per transversum parietis immissi tabulata firmiter continebant. LV. Erant autem vectes de lignis setim inaurati, singuli quinque cubitorum, immittebaturque caput unius vectis in caput alterius in modum cocci, ut ex pluribus sic innevectis immensae longitudinis videretur, sicut in baculo cambucae pontificalis eburneo fieri solet. Hoc sane planum esset, nisi Dominus addidis
Abbreviated transcription (Latin):
sperulas nõ fuisse ĩ fundo ꝙyphori ut dc̃m
est. s ĩ media planitie cuiꝰq calami speru¬
lam uolubłem suꝑpoĩtam. sic eint candela¬
brum ex ferro calamis aureis suꝑinductic
ft̃m. si fusae fuit. Si u̾o ductae siłit̃ ex. an
.EX
rofuit. ⁊ malleis mittabłi artificio ĩ hãc
integri. s ex duab ꝑtib ĩmedio ubi par¬
tes uingebantur. ⁊ erat sperula sr̃posi¬
ta ne iuntura uid̾etur. ⁊ putaretur cala¬
rit ĩ sũmo .uii. habebat capiti equalia sr̃
q̃ ponebantur .uii. lucerne auree infuso
ria. ⁊ uii. ex aurs erant quib oleum luc̃¬
nis infundebatur. erantq ibi forcipes di¬
roerant ad extinguend̾ ĩ aquaq̃ emun¬
gebantur not̾ritu redd̾ent odorem dc̃a
extinctoria. Omẽ pondus eiꝰ cum uasissu¬
is hũit talentũ auri ad pondus sc̃ñarii.
cͥa enĩ habebant talenta. minꝰ .l. librari¬

Expanded text:
erulas fuisse in fundo scyphorum, ut dictum est, sed in media planitie cujusque calami sphaerulam volubilem superpositam. Sic erat candelabrum ex ferro, calamis aureis superinducto, factum si fusile fuit: si vero ductile simpliciter ex ro fuit, et malleis mirabili artificio in hanc integri; sed ex duabus partibus, in medio, ubi partes jungebantur erat sphaerula superposita, ne junctura videretur, et putaretur calarit, in summo septem habebat capita aequalia, super quae ponebantur septem lucernae aureae. Infusoria etiam septem ex auro erant, quibus oleum lucernis infundebatur. Erantque ibi forcipes diro erant ad exstinguendum in aqua quae emungebantur, ne tetrum redderent odorem, dicta extinctoria. Omne pondus ejus cum vasis suis habuit talentum auri ad pondus sanctuarii. Tria enim habebant talenta. Minus quinquagi
Abbreviated transcription (Latin):
tremens. ⁊ dixit saniuel ad agag. Sicci¬
me seꝑat amara mors .q.d. mirũ ⁊ qd̾¬
sicte ꝯcutit mors ⁊ seꝑauit anucũ tuũ a
te. Quidam dñt duas dictõnes se parat¬
seꝑat me abhoĩb. ⁊ ꝯscdit eũ samuel ĩ
frusta. ⁊ abũt ĩ ramatha. Saul u̾o ascẽdit
ĩ domũ suã ingabaa. ⁊ nõ uidit samuel

Expanded text:
tremens. Et dixit ad Samuel Agag: « Siccitremens. Et dixit ad Samuel Agag: « Siccine separat amara morssic te concutit mors, et separavit animam tuam a te. Quidam dicunt, « duas dictiones separavit, » etseparat me ab hominibus. Et concidit eum Samuel in frusta, et abiit in Ramatha. Saul vero ascendit in dom
Abbreviated transcription (Latin):
tõ .i. ingladio. ⁊ peꝑcit saul agag regi
ama lech. ⁊ optimis arm̃toꝵ. ⁊ ait dnũs
ad samuel. penitet me qd̾ fec̾imi saul re¬
gem. Et orauit samuel ꝓ eodñm tota
nocte. Cumq accepiss qͥd̾ saul erex̾at sibi
forncẽtͥumphaltm ĩ carmelo uixta super¬
biam gentiũq̃ faciobuit sibi de mirtie ⁊¬
palmis. ⁊ oliuis. ĩ signũ uictorie descendit
adeum ĩ galgala. ⁊ occurrit oi saul. Cũq
culpasset eum qd qͥppiam reseruass de
amalech ĩ excusatõem sui dicebat ppłim
reseruasse optinia ad offe̾ndũ dño ĩ gr̃aꝵ
sacͥficia. p̃sertim si optułint q̃ decreu̾at d̾s
ꝑire. Et ait saul. peccu. s hac uite porta
tem. ẽui samuel. ꝓiecit te dñs. ne sisrex
ss̃ isrł. õumq uellet ab ue samua app̃¬
hendit saul sũ mitatẽ pillii hꝰ. q̃ scĩssa
est. Et ait saniuel. Sic scidit dñs regnũ
a te hodie .i. a tua potestate. Qũq simul
adorassent dñm p̃cepit samueladduciad
seagag regem. ⁊ oblatus ⁊ ei pinguis ⁊

Expanded text:
t in gladio, « et pepercit Saul Agag regi Amalec, et optimis armentorum. Et ait Dominus ad Samuelem: Poenitet me quod fecerim Saul regem. » Et oravit Samuel pro eo Dominum tota nocte. Cumque accepisset quod Saul erexerat sibi fornicem triumphalem in Carmelo, juxta superbiam gentium, quae faciebant figi arcum palmis, et olivis, in signum victoriae, descendit ad eum in Galgala, et occurrit ei Saul. Cumque culpasset eum quod quidpiam reservasset de Amalec, in excusationem sui dicebat populum reservasse optima ad offerendum Domino in gratiarum sacrificia, praesertim si obtulerint quae decreverat Deus perire. Et Saul: « Peccavi: Deus, ne sis rex super Israel. » Cumque vellet abire Samuel, apprehendit eum Saul per summitatem pallii ejus, quae scissa est, et ait Samuel: « Sic scidit Dominus regnum a te hodie, » id est a tua posteritate. Cumque simul adorassent Dominum, praecepit Samuel adduci ad se regem Agag, et oblatus est ei pinguis et
Abbreviated transcription (Latin):
ufer uitulũ qrͣ id ĩmolandũ. Cũq ueni¬
set ĩ bechleam dix̾unt semioresadeũ. pici¬
ficuene ing̾̃ssus tuus. timebaut enĩ ne
dumi scĩficauit p̃sai ⁊ fil iot eiꝰ. ⁊ statu
eoscoram altari. ⁊ iu¬
dens helyab pͥmoge

Expanded text:
fer vitulum quasi ad immolandum . » Cumque venisset in Bethlehem, dixerunt seniores ad eum: « Pacificusne est ingressus tuus? » Timebant enim ne dum, sanctificavit Isai, et filios ejus, et statuit eos coram altari, et videns Eliab primoge
Abbreviated transcription (Latin):
absq retractatõe morietur. ⁊ statuit po¬
pulũ in ꝑte una. ⁊ se ⁊ionatham ĩ alte
ra. ⁊ cecidit sors sr̃ ionathã. ⁊ ait saul.
Quid fecisti : ⁊ ionathas. Nichił inde mͥ¬
ꝯscius sum nͥ qd̃ herinesciens maledc̃n
inelcomedi. Et ait saul. morieris ionatha
et ait ppłs. Ergo ionathas morietur. qui

Expanded text:
etur. » Et statuit populum in parte una, et se et Jonatham in parte altera, et cecidit sors super Jonatham. « Et ait Saul: Quid fecisti? Cui Jonathas: Nil mihi conscius sum, nisi quod heri nesciens maledictum, mel comedi. Et ait Saul: Morieris, Jonatha, Et ait populus: Ergone Jonathas morietur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uno ait sainuelad saul. ħ dic̃ dñs
demolire amalech ⁊ unu̾isa eiꝰ qr res¬
titit isrłi cũ astend̾et de egipto. Iumẽta
quid̃ uoluit dñs intf̃ici. ut nec in aliquo
nemoria amalech sr̃ess. Sunt qͥ dicũt
illos maleficos fuisse. ⁊ ĩ pecudes se u̾tendi
hũisso ꝑiciam. ⁊ ido̾ ne sub forma pecudũ
tiores cet̾is. Unde alibi. Catubis leonis ui¬
neo. Recede ab aralech. ne ĩnoluã te cũ

Expanded text:
unc ait Samuel ad Saul: Haec dicit Dominus: Demolire Amalec, et universa ejus, quia restitit Israeli, cum ascenderet de Aegypto . » Jumenta quidem voluit Dominus interfici, ut nec in aliquo memoria Amalec superesset. Sunt qui dicant illos maleficos fuisse, et in pecudes se vertendi habuisse peritiam; et ideo ne sub forma pecudum tiores caeteris. Unde alibi: « Catulus leonis Junaeo: « Recede ab Amalec, ne involvam te cum
Abbreviated transcription (Latin):
pates .i. cibum olerib ꝯfectum. ⁊ panes. ⁊
cascum et ꝓfecta est. ⁊ admirati sunt sac̃¬
dotes pulcħritudinẽ eius. ⁊ orau̾nt pro ea.
Cumq descend̾et montem: tenuerũt eã ex¬
ploratores. ⁊ dux̾unt ad tab̾nacłm holofer¬
nis. qui statun captus est in ocłis suis. Se¬
debat aut̃ holofernes ĩ canopeo purpura
⁊ auro. ⁊ gc̃mis ꝯtexto hoc est secicum recicu¬
lum muscaꝵ dc̃m sic aca nopo opido egipti
instar comi a lato ascendit inacittum. ⁊ di¬
xerunt assyrũ. Quus ꝯtempnet ppłm he¬
breoꝵ qui tam pulchras mulrẽc ht̃ ut ꝓ
lib impendit alienigenis. Insuꝑ ordinãt
⁊ bibunt sanguinẽ pecor suoꝵ que lex
dei omĩo ꝓhibet gustari. nam ⁊ fame ⁊¬
sit me dñs hec ip̃a nuntiare tͥ. qui dicet
niens introducam te usq in icrłł. et
habebis oẽm ppłm sicut ouos quib ñ est
pastor Et ait holof̾. Si fecĩt ħ mͥ d̾s tuus
⁊ cu magna eris ĩ domo nabuch. ⁊ fecit
eam introduci uerant repõiti thesauri

Expanded text:
ribus confectum, et panes et caseum, et profecta est. » Et admirati sunt sacerdotes pulchritudinem ejus, et oraverunt pro ea. Cumque descenderet montem, tenuerunt eam exploratores, et duxerunt eam ad tabernacula Holofernis, qui statim captus est in oculis suis. Sedebat autem Holofernes in canopoeo purpura, et auro et gemmis contexto, hoc est sericum reticulum muscarum, dictum sic a Canopo oppido Aegypti instar coni a lato ascendit in acutum. Et dixerunt Assyrii: « Quis contemnet populum Hebraeorum, qui tam pulchras mulieres habet, ulibus alienigenis. Insuper ordinant, ut bibant sanguinem pecorum suorum, quem lex Dei omnino prohibet gustari. Nam et fame sit me Dominus haec ipsa annuntiare tibi, qui dicet niens introducam te, usque in Jerusalem, et habebis omnem populum, sicut oves quibus non est pastor. Et ait Holofernes: Si fecerit mihi haec Deuset tu magna eris in domo Nabuchodonosor. » Et fecit eam introduci, ubi erant positi thesauri
Abbreviated transcription (Latin):
intraret uagio ut excitaret holofer¬
nem: iudit cadauer̾ sine capite. ⁊ in¬
gressus tab̾nacłm iudith: ñ inuenit
eam. ⁊ exolamauit ad ppłm. Una mułr
hebrea fecit ꝯfusionem ĩ domo nabu¬
cħ. Etce tapd̾ holofn̾is nõ est cum co.
⁊ turbati sunt ualde. fuge p̃sidium
q̃rentes. ⁊ insecuti sunt eos filũ. istael
et ꝑtusseripat eos usq ad extremita¬
tes finiũ suaꝵ. per dies aut̃ .xxx.uix
collecta sunt spolia assynoꝵ. ⁊ uniu̾¬
sa q̃ peculiaria holofu̾i fuerant. do¬
d̾unt iudith. Ioachim aut̃ sũmus pon¬
tifex uenit de iorłmcum uniu̾sis p̃s¬
biteris ad iudendum eam ⁊ bñdipert̃

Expanded text:
intrasset Vagao, ut excitaret Holoferintrasset Vagao, ut excitaret Holofernem, vidit cadaver sine capite. Et ingressus tabernaculum Judith, non invenit eam. Et exclamavit ad populum: « Una mulier Hebraea fecit . Ecce caput Holofernis non est cum eo. » Et turbati sunt valde fugae praesidium quaerentes . Et insecuti sunt eos filii Israel, et percusserunt eos, usque ad extremitates finium suorum. Per dies autem triginta vix collecta sunt spolia Assyriorum, et universa, quae peculiaria Holofernis erant, dederunt Judith. Joachim autam summus pontifex venit de Jerusalem cum universis presbyteris
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃s est. bibitq uinũ quantũ nũquã
biberat in uita sua. Et cum sero esset:
festinau̾nt serui ad hospicia sua. ⁊ e¬
rat iudith sola incubiculo. Porro ho¬
lofꝰ. iacebat in lecto nimmiã ebrietate so¬
q̃ erat ad caput lecti. ⁊ ꝑcutiens ħ cer¬
iucem: abscidit caput eiꝰ. ⁊ tradidit il¬
lud abre sue. ⁊ collens canopeũ eg̃ssa
est. Cunq uenissent ad portam csus¬
tatis: clamauit. aperite. qr nobiscũ
est d̾s qui fecit iurtutem in isbł. Et oc¬
currerunt ei om̃s aminimo usq ad
maximũcum lumĩarib. Et proferẽs
caput holof̾nis ⁊ canopeum ait. son¬
sidimini dño qui dedit uobis uicto¬
riam ĩ manu mea. ⁊ reduxit me ĩmacła
resumpto sp̃u adorauit iudich ⁊ dixt¬
qui turbati ꝓ nece dñi sui u̾tentur ĩ fu¬
gam. Tunc a chior curũcidit carnemp̃¬
pucu sui. ⁊ appoĩtus est ad ppłm isbael.
uusitq inuitios ozias ꝑ ciuitates iu¬
de ut egred̾ontur p̾t eos. Porro egressi
gressi sunt mures de cau̾nis suis. Cũq

Expanded text:
s est, bibitque vinum quantum nunquam biberat in vita sua. » -- « Et cum sero esset, festinaverunt servi ad hospitia sua, et erat Judith sola in cubiculo. Porro Holofernes jacebat in lecto nimia ebrietate soquae erat ad caput lecti, et percutiens bis cervicem abscidit caput ejus, et tradidit illum abrae suae, et tollens conopoeum egressa est. Cumque venisset ad portam civitatis, clamavit: « Aperite, quia nobiscum est Deus, qui fecit virtutem in Israel. Et occurrerunt ei omnes a minimo, usque ad maximum cum luminaribus, et proferens caput Holofernis et conopoeum, ait: « Confitemini Domino, qui dedit nobis victoriam in manu mea, et reduxit me immacularesumpto spiritu adoravit Judith. qui turbati pro nece domini sui, vertentur in fugam . » Tunc Achior circumcidit carnem praeputii sui, et appositus est ad populum Israel. Misitque Ozias nuntios per civitates Judae, ut egrederentur post eos. Porro egressi gressi sunt mures de cavernis suis. » Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
num. nam in regno monarchie ĩ emer
si .uiii. ãnis regnauit. qui postquã fc̃c ÷
monarchus exattatum est coreiꝰ. ⁊ misit
ad onĩs qui ħitabant in cylici ⁊ damas¬
co ⁊ libano. ⁊ carmelo. galilea. ⁊ sama
uno aĩo ꝯtradix̾unt. Tunc iratꝰ rex iu
deretur ad regiones illas. ne nulli homi¬
ceret oculus eius qui egressus est oũ ex̃¬
citu. ⁊ oꝑnerunt faciem t̾re sic̃ locuste.
Qui cũ uastass ciliciam ⁊ mesopodami¬
am. ⁊ madianitas: miserũt ad eũ prin¬
cipes ꝓuinciaꝵ dicentes. Desinat indig¬
natõ tua curanos. Ueni nobis pacificꝰ
⁊ utere seruicio nr̃o sicut placu̾it tͥ. ⁊
descendit demontib cium uͥtute mag¬
na. ⁊ optinuit om̃s cuutates ⁊ destrux̃

Expanded text:
ebat. Nam in regno monarchiae, non nisi octo annis regnavit. Qui postquam factus est monarchus, exaltatum est cor ejus. Et misit ad omnes, qui habitabant in Cilicia, et Damasco, et Libano, et Carmelo, Galilaea et Samauno animo contradixerunt. Tunc iratus rex julitiae, ut egrederetur ad regiones illas, et nulli homiceret oculus ejus. Qui egressus est cum exercitu, et operuerunt faciem terrae sicut locustae Qui cum vastasset Ciliciam, et Mesopotamiam et Madianitas, miserunt ad eum principes provinciarum dicentes: « Desinat indignatio tua circa nos. Veni nobis pacificus, et utere servitio nostro, sicut placuerit tibi . » Et descendit de montibus cum virtute magna, et obtinuit
Abbreviated transcription (Latin):
Qluarto die fecit holof̾.cenam seruis suis
⁊ diiat ad uagionem eunuchum. ꝑsuade
hebrce illi ut sporite ꝯsentiat mͥ. fedũ
est enĩ apd̾ syros ut mulier illudẽs uiro
ĩmunis trandeat ab eo. Et ait ad eam ua¬
gio. Nonuereatur bona puella. introi¬

Expanded text:
Quarto die fecit Holofernes coenam servis suis, et dixit ad Vagao eunuchum: « Persuade Hebraeae illi, ut sponte consentiat mihi. Foedum est enim apud Assyrios, ut mulier illudens viro, immunis transeat ab eo. Et ait ad eam Vagao: Non vereatur bona mulier intr
Abbreviated transcription (Latin):
hũs natõnib q̃ possent holofernis poti¬
tia subiugari. Et audientes filũ istł tĩ
per quos poterat iter esse ad ierłm. ⁊ nui¬
iuerunt angustia uiaꝵ.⁊ hũiliau̾nt se
coram dño ad exhortatõem elpachim sac̃¬
filũ iosedech. uł forte alius quã ip̃e tħ̾o.

Expanded text:
his nationibus, quae potuissent Holofernis potentia subjugari. Et audientes filii Israel, per quos poterat iter esse in Jerusalem, et munierunt angusta viarum, et humiliaverunt se coram Domino, ad exhortationem Eliachim sacei Josedech, vel forte alterius, q
Abbreviated transcription (Latin):
cisli quib ciues furtim utebantur ad re¬
focillandum pocius. iquam ad bibendũ.
⁊ dix̾unt amonite ad holofernẽ. Si ius
eos optin̾e sine bello et sangͥne appone fon¬
tib custodes. et apposuit ⁊ defecit aqua de
cist̾nis post .xx. dies. ⁊ clamauit ppłs ad e¬
os qui uenerant de ierłm. Iudicet dñs int̃
nos ⁊ uos. meluserat uobis seruire ho¬
loferui quam siti perire. ⁊ dix̾unt sac̃dotes.
cerdotes rep̃hendit. eo qd̃ temptassent do
ñ indicabo uobis. state hac nocte ad portas
ciitatis. ⁊ ozias uobiscum. ut egredrar
per manus ur̃as. Cumq illi abissent ora¬
uit ad dñm dicens. Dñe d̾s prĩs moi simeõ
qui dedisti ei gladium ĩ alieniginas: diri

Expanded text:
culi, quibus cives furtim utebantur ad reculi, quibus cives furtim utebantur ad refocillandum potius quam ad bibendum. Et dixerunt Ammonitae ad Holofernem: « Si vis eos obtinere sine bello et sanguine, appone fontibus custodes. » Et apposuit, et defecit aqua de cisternis per viginti dies. Et clamavit populus ad eos, qui venerant de Jerusalem: « Judicet Dominus inter nos, et vos. Melius erat nobis servire Holoferni, quam siti perire. » Et dixerunt sacerdotes: « cerdotes reprehendit, eo quod tentassent Domnon indicabo vobis. State hac nocte ad portas civitatis, et Ozias vobiscum, ut egrediar per manum vestram. » Cumque illi abiissent, oravit ad Dominum, dicens: « Domine Deus patris mei Simeon , qui de
Abbreviated transcription (Latin):
aut q̃÷ urtus eoꝵ Cunc achior dux filioꝵ
egiptun: redux̾at eos d̾s eoꝵ in t̃ram ꝓ¬
misram. Quicum placatꝰ erat eis nemo
pot̾at eis resistere. Cumq u̾o irricalũt
p̃p pcc̃a sua. ⁊ nũc optinebant monta
eoꝵ offensus est eis. ⁊ poteris oos expugna¬
re. alioquin. non p̃ualebis eos. Et irratus
cepit holofꝰ. serius suis ut duc̾ent eum ĩ br¬
thuliam anteqͣm castra metatus fu̾at. Cũ¬
q trahorent eum fundibularii: egressi
sunt. id u̾sus eos. ⁊ tim̃tes ligau̾nt achior
ad arborem. ⁊ recesserunt. fundibularũ
bethuliam duos sac̃dotes. ⁊ pncipem oziã
de tribu simeon. Cumq exposusset eis achi¬
or qr transmissus eẽt ab holoferne ad eos
recepit eum ozias in domũ suam. Etm̃ ÷ aũ
ut holofor. inueniret ductum aquaꝵ q̃ in¬
Eluebant cuutatem. ꝑ auicłas q̃ ebibebãt
aquam de alneo ꝑ latentes ruuilos aque¬
ductus. ⁊ int̾rupto aque ductu ab stulit ess
aquas. Erant aut̃ nõ longe amuris fonti¬

Expanded text:
us eorum? » Tunc Achior dux filiorum Aegyptum, reduxerat eos Deus eorum in terram promissam, cum placatus erat eis, nemo poterat eis resistere; cum vero irritabant propter peccata sua, et nunc obtinent monta offensus est eis, et poteris eos expugnare, alioquin non praevalebis eis. » Et iratus aecepit Holofernes servis suis, ut ducerent eum in Bethuliam, ante quam castrametatus fuerat. Cumque traherent eum, fundibularii egressi sunt adversus eos. Et timentes ligaverunt Achior ad arborem, et recesserunt. Fundibularii Bethuliam duos sacerdotes et principem Oziam de tribu Simeon. Cumque exposuisset eis Achior, quare transmissus esset ab Holoferne ad eos, recepit eum Ozias in domum suam. Factum est autem ut Holofernes inveniret ductum aquarum, quae influebant civitatem per aviculas, quae ebibebant aquam de alveo, et per latentes rimulas aquaeductus, et interrupto aquaeductu abstulit eis aquas . Erant autem non longe a muris fonti
Abbreviated transcription (Latin):
est et sepulta. cum uiro suo. mairasso. et
dimisit abram suã lib̃am. ⁊ planxit eam
omĩc ppłs .uii. dieb. Porro cambises ng̃s

Expanded text:
est, et sepulta cum viro suo Manasse, et dimisit abram suam liberam, et planxit eam omnis populus septem diebus. Porro Cambyses ing
Abbreviated transcription (Latin):
litc̾as. Si gͦ inꝓlogo suꝑ iuditb aliqñ
legitur int̾ agiographa uiciũ scriptoris¬
recepit. transtulit aut̃ eum p̃p uarias
⁊ corruptãs editõnes magis sensum ex
sensu quã u̾bum ex u̾bo seq̃ns. Mortuo
itaq ꝙro quidam arfatath medꝰ in be¬
thanis surrexit. ⁊ reparauit eam. ⁊ inu¬
niuit eam mnexpugnabilit̃. quasdã par¬
tes medie sibi ꝯcilians. ut tandem toti

Expanded text:
etc. Si ergo in prologo super Judith, alicubi legitur inter apocrypha, vitium est scriptoriscripturarum recepit. Transtulit autem eum propter varias, et corruptas editiones magis sensum ex sensu, quam verbum ex verbo sequens. Mortuo itaque Cyro, quidam Arphaxad Medus in Ecbatanis surrexit, et raparavit eam, et munivit eam inexpugnabiliter, quasdam partes Mediae sibi concilians, ut tandem toti
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptor dixit dñs iuxti consuetudinẽ t̾̃re
egipti.s. qͣm ħitastis. nõ faciens iuxͣ mo¬
rem regionis ad quã introducãuos nõage¬
ina q̃ germminãt ĩ munda erant nobis. ħ
tr̃ no̾ est ĩ hebreo. ⁊iuidetur uelle qd̾ fors¬
tus pomor tͥum ã nori ĩ mundus ess ⁊ abiciẽ

Expanded text:
aeceptorum dixit Dominus: « Juxta consuetudinem terrae Aegypti, in qua habitastis, non facietis, juxta morem regionis, ad quam introducam vos, non agePoma quae germinant, immunda erunt vobis, » hoc tamen non est in Hebraeo. Et videtur velle quod fructus
Abbreviated transcription (Latin):
ubi. lix. ꝓxinũ ponũt. sompnia. augi̾a.
diuinatões obseruariphibuit. nec agrũ
mã in rotundũ donderi. nes harbã radi.
nec crnes suas sũ mortuo incidi. nec figu¬
ras aliquas noc scigmata ĩ carno sua si pot̃¬

Expanded text:
ubi LXX proximum ponunt. Somnia, auguria, divinationes observari prohibuit, nec agrum mam in rotundum tonderi, nec barbam radi, nec carnes suas super mortuo incidi, nec figuras aliquas, aut stigmata in carne sua fi
Abbreviated transcription (Latin):
Domesticam carnis sue acced̾et hõ nec re¬
ꝑsonas excludit dñs aꝯiugio dicens. p̃p̃n¬
matri. nec filia patri copulabitur. Sub
lege uopłes oxcepit que sunt fere .xii. ma¬
ter. nouerca. soror neptis. auita. inat̾tera.
nxor patrui. nurus. uxor fr̃is. s ħ det̾mĩa¬
tõnem recipit. pͥuigna. filia pͥiuigni. ułbͥ
iugne. soror uxoris. paucas dt̃ excludit ut
mltiplicarentur hoĩes ⁊ repłent t̾ram sub
gr̃a płime excluduntur. ut ꝯtinentia lo

Expanded text:
domesticam suae carnis accederet, nec repersonas exclusit Dominus a conjugio dicens. « Pmatri, nec patri filia copulabitur. Sub lege vero plures excepit, quae sunt fere duodecim , mater, noverca, soror, neptis, amita, matertera, uxor patrui, nurus, uxor fratris. Sed haec determinationem recipit privigna, filia privigni, vel privignae, soror uxoris. Paucas tunc exclusit, ut multiplicarentur homines, et replerent terram. Sub gratia plurimae excluduntur ubi continentia l
Abbreviated transcription (Latin):
ruũ. ⁊ ꝯuenerunt ad aquas merõ. ut pug
equos eoꝵ subneruabis. ⁊ eutrus eoꝵ igne
ꝯbures. fc̃mq est ita ꝑeussetũtq om̃i¬
simas receꝑunt. fecerant cĩ ibi chauane
ipłes munitõnes ꝑualidas a diequa au
neceas nͥongo tõre ⁊ grauilabore opti¬
nuit isrł. uastauit tñ uniu̾sam cirta re¬
gionẽ nulli etati hoĩum ꝑcens aut sexus.¬

Expanded text:
ruum, convenerunt ad aquas Merom, alias Mequos eorum subnervabis, et currus igne combures. » Factumque est ita. Percusseruntque omsimas se receperunt. Fecerant enim sibi Chananaei plures munitiones praevalidas a die qua audnec eas nisi longo tempore et gravi labore obtinuit Israel. Vastavit tamen universam circa regionem, nulli aetati ho
Abbreviated transcription (Latin):
aͥnta medietati manasde. Sexta p̾sachar
Septima ⁊ abulonitis. octaua asseritis.
siona neptalim. ultimadauitis ⁊ no¬
tand̾ qd scd̃m concessiouem t̃re pꝰ fcãm
duab tribub ⁊ dimidie. ⁊ traditõnẽ
postea fc̃am scd̾m sortes .ix. tribub ⁊ di¬
undie. uaric qñq locuntur auctores. le¬
gitur enĩ qd̾ uidas hũit t̃ram sñ sorte.⁊
qd̃ optinuit ierłm. nec potuit in de eic̾e
iebuscum. q̃ de ꝯcessione dc̃a sũt alibi. le¬

Expanded text:
nta medietati Manasse, sexta Issachar, septima Zabulonitis, octava Aseritis, nona Nephtali, ultima Danitis. Et notandum quod secundum concessionem terrae prius factam duabus tpostea factam, secundum sortes, novem tribubus et dimidiae, varie quandoque loquuntur auctores. Legitur enim quod Judas habuit terram sine sorte, et quod obtinuit Jerusalem, nec potuit inde ejicere Jebusaeum, quae de concessione dicta sunt. Alibi le
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ de singulis tribub tres iuros industri
os ad consid̾and̾ t̾ram. deditq eis .x. ni¬
ros metiendi ꝑitos quos p̃p arten ueri¬
tas nõ lateret. mandans eis ne scd̃ qͣn¬
titatem t̾ram metirent᷑. s scd̾mestĩa¬

Expanded text:
 de singulis tribubus tres industrios viros, ad considerandam terram, deditque eis decem viros metiendi peritos, quos propter artem veritas non lateret, mandans eis ne secundum quantitatem terram metirentur, sed secundum aestima
Abbreviated transcription (Latin):
caleph in t̾ram sibitraditã. ⁊ per¬
cussit inhebron tres filios enach. ⁊ asccn¬
dens inde obsedit ctatemdabir que t
uocabatur cariathsephet .i. quuitas litte¬
raꝵ. Ciues eiũ eius scͥptores erant. quam
cũ iuueniss munitã ait. Qui pͥmꝰ ꝑcus¬
sertt urbem hanc ⁊ acceꝑit: dabo ei axã
filiã meã uxoremi cũ ea. ⁊ accepit eã etho¬
niel filiꝰ cenez. frat̃ caleph. imior eo Erãt
aitc̃ itterini frẽs tm̃. Nam ille filiꝰ iepho¬
ne. iste u̾o filiꝰ gene dr̃. nͥ forte pat̾ eoꝵ
binomiꝰ fuit. dedit itaq caleph frĩ suo fi¬

Expanded text:
Caleb in terram sibi traditam, et percussit in Hebron tres filios Enach . Et ascendens inde, obsedit civitatem Dabir, quae prius vocabatur Cariatsepher, id est civitas litterarum. Cives enim ejus scriptores erant. Quam cum invenisset munitam, ait: Qui primus percusserit urbem hanc, et ceperit, dabo ei Axam filiam meam uxorem cum ea, et cepit eam Othoniel, filius Cenem, frater Caleb junior eo. Erant autem uterini fratres tantum. Nam ille filius Jephone, iste vero filius Cenem dicitur, nisi forte pater eorum binominus fuerit. Dedit itaque Caleb filiam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bñdicta ĩ altarib scripta reliquisse. Qͦ
fc̃o redierunt ĩ sylo. Concessit ã iosue tri¬
bui iuda montana ad mĩdiem q̃ iam acͥ¬
sierant. s ñdum sorte tradidit. effraym qͦ
ꝯcessit montana ad aqͥlonem int̃ utrũq
mediam tͥbum minasse collocant. hiis tri¬
bub ꝯnusit t̃cam aliis ĩ castra manẽtib
tum qi bellicoseerint. tum qr digmores
sciobat enĩ uide regnũ esse ꝑmissum. et

Expanded text:
 benedicta in altari conscripta, reliquisse. Quo facto redierunt Silo. Concessit autem Josue tribu Juda montana ad meridiem, quae jam acquisierant; sed nondum sorte tradidit. Ephraim quoque concessit montana ad aquilonem, inter utrumque mediam tribum Manasse collocans. His tribubus commisit terram, aliis in castris manentibus, tum quia bellicosae erant, tum quia digniores. Sc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcilitus est ei. Quarto ãdio cũ regredi
uellet tenuit eum socer usq ĩcͣsrinũ.
Ento die sumpto cibo circa uu̾diem e¬
gressus est ducens secum duosasmos
honustos. ⁊ ꝯcubinã. Sic enĩ qñq uxor
stum iterarripuit. Cumq trãsuent uix̃
iebꝰ die declinande noluit ingrodi opidũ
gentis aliene. ⁊tͣnsiuit ĩ gabaa q̃ ÷ in
tribubeniamĩ ⁊ nullo eum recipiẽte
sedebant ĩ platea. ⁊ ecce senex rediens de
agro quierat ĩ monte effrapm. ⁊ aduena
hstabat ĩgabaa. Qui intooduxit eos ĩ d¬
mo sua. ⁊cenantib ilł uenientes iuri
ciuitatis filui uelial dix̾unt ad dñm do¬
nus. Educ nirum qui ing̃ssus est ad de
ut abutamureo. tñ iosepħꝰ dic̃ nõuenis
so peo. s ut raꝑent uxorem eiꝰ. Cum aũ
optultst eis senex filiã uͥginem ⁊ uxorẽ
iuri ꝓ uiro edut̾unt uxorem uini qͣ ami
tota nocte abusi gẽnt: dimicerũt eã ma¬
ne. Que rediens ad hospicium exspirauit.

Expanded text:
conciliatus est uxori. Quarto autem die cum regredi vellet, tenuit eum socer, usque in crastinum. Quinto die, sumpto cibo circa meridiem, egressus est ducens secum duos asinos onustos et concubinam. Sic enim quandoque uxor stum iter arripuit. Cumque transirent juxta Jebus, die declinante, noluit ingredi oppidum gentis alienae. Et transivit in Gabaa, quae est in tribu Benjamin, et nullo eum recipiente sedebat in platea. Et ecce senex rediens de agro, qui erat in monte Ephraim, et advena habitabat in Gabaa. Qui introduxit eos in domum suam. Et coenantibus illis, venientes viri civitatis filii Belial, dixerunt ad dominum domus: « Educ virum qui ingressus est ad te, ut abutamur eo. » Tamen Josephus dicit non venisse eos pro eo, sed ut raperent uxorem ejus. Cum autem obtulisset eis senex filiam virginem, et uxorem viri pro viro, eduxerunt uxorem viri. Qua cum tota nocte abusi essent, dimiserunt eam mane; quae rediens ad hospitium exspiravit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fc̃m est hely iacebat ĩ lecto suo. ⁊
ocłieius caligau̾nt. necpot̾at uidere
lucnam dĩ anteqͣm extingueretur qd̾ mi¬
ru uidetur. Non est enĩ aliquis a deo cecu¬
tiens qͥn clariꝰ uideat luc̃nam ardentẽ qm
extinctã. Presercuncũ cecutientes ocłi ui
deant clauiꝰ luceruã qm ad diem. Qͥdam
sic distingũt. nec pot̾at iud̾o luc̾nam dei
ꝯsentire hebreus qui distingiit ibi. nec po¬
guebatur. ⁊ sic ꝯgrue seqͥtur. Samuelaũ¬

Expanded text:
die Heli jacebat in lecto suo, et oculi ejus caligaverant, nec poterat videre lucernam diei, antequam exstingueretur . » Quod mirum videtur. Non est enim aliquis adeo caecutiens, quin clarius videat lucernam ardentem quam exstinctam, praesertim cum caecutientes oculi clarius videant ad lucernam quam ad diem. Quidam sic distinguunt: Nec poterat videre lucernam Dei, sensui videtur consentire Hebraeus, qui distinguit ibi, « nec poguebatur, » et sic congrue sequitur; « Samuel au
Abbreviated transcription (Latin):
uulle q̃ fit c̃cio anno. scd̃a a lacte infantie.
timore. Dñt ergo quiduneũ adductũ pꝰt
scd̾am ablactatõnem. ⁊ imbuendũ litt̾is¬
nicitatoris. Unde in seq̃ntib legr̃ qd̾ per
singłos annos mittebit ei mater tunicã
ꝑuam. Alii dñt qd̾ post t̃ciam ablactatõ¬
nem qiͣ iam ydoneũ ad munstrand̾. unde
statim seqͥtur. puer ã exat inmist̃ uicons¬
pectu dñi. C̃umq optuliss pũm hap: ait
anna. uiuit aĩa tua dñe. ego sum mulier
infelix ꝓ qua orasti. ⁊ ecce filiꝰ quẽ dedit m

Expanded text:
uae fit tertio anno; secunda a lacte infantiae, tutore. Dicunt ergo quidam eum adductum post secundam ablactationem ad imbuendum litteris. Unde in sequentibus legitur quod per singulos annos mittebat ei mater tunicam parvam . Alii dicunt quod post tertiam ablactationem quasi jam idoneum ad ministrandum. Unde statim sequitur: « Puer autem erat minister in conspectu Domini » Cumque obtulisset puerum Heli, ait Anna: « Vivit anima tua, domine. Ego sum mulier infelix pro qua orasti, et ecce filius, quem dedit mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ha me. s honoran¬
quo debebatur ei armꝰ dext̃. ⁊ uidebis emu¬
lura tuũ in templo. qd̾ fc̃mest indieb
sałonis cũ sadoch qui fuit deeleazar. fc̃t est
sac̃dos eiecto abiathar qͥ fuit deythamar.
Quidã dñ. autumãt trãslatũ esse sac̃dotiũ
ad saniuelem qͥnõ fuit aaronita. s nõ lo¬
gitur samuelem fuisse sacerdotẽ. nec aa¬
ronitas amotos a sac̃dotio usq circa tpra
machabeoꝵ. Qd̾ ã addidit uird̾i magna
ꝑs domꝰ tue morietur. forte inpletum ett
sac̃ dotes nobe int̃¬
fecit. ⁊ ĩ signum fut᷑e᷑ u̾itatis p̃dixitei
una die filios suos mortuos morituros. por¬
ro indiob ilł erat sermo dñi preciosus .i.¬

Expanded text:
a me! Sed honoranquo debebatur ei armus dexter, « et videbis aemulum tuum in templo. » Quod factum est in diebus Salomonis cum Sadoc, qui fuit de Eleazar, factus est sacerdos, ejecto Abiathar, qui fuit de Ithamar . Quidam tamen autumant translatum esse sacerdotium ad Samuelem, qui non fuit Aaronita. Sed nec legitur Samuelem fuisse sacerdotem, nec Aaronitas amotos a sacerdotio, usque circa tempora Machabaeorum. Quod autem addidit vir Dei, « magna pars domus tuae morietur, » forte impletum est sacerdotes Nobe interfecit, et in signum futurae veritatis praedixit ei una die filios ejus morituros. « Porro in diebus illis erat sermo Domini pretiosus
Abbreviated transcription (Latin):
dos. ⁊ qd̾ ꝑuulus eẽt ie hiboth nepos hely.
mane aut̃ adiumuit hely samuelẽ. ut ĩ¬
dicaret ei uniu̾sum sormonẽ dñi. ⁊ udi¬
cauit ei omĩa. Et ait hely. dñs est. Qd̾ bo¬
nũ est in ocłis suis faciat. Creuit ã samu¬
el ⁊̃ cognouit uniu̾sus iscł qd̾ fideł ꝓpbeta¬

Expanded text:
dos, eo quod parvulus esset Ichabod nepos Heli. Mane adjuravit Heli Samuelem, ut indicaret ei universum sermonem Domini, et indicavit ei omnia. Et ait Heli: Dominus est; quod bonum est in oculis suis faciat. Crevit autem Samuel, et cognovit universus Is
Abbreviated transcription (Latin):
piam. uiuit dñs. Surrexit itaq boo de
loco uͥ iacuerat iuxta archoniũ mampłoꝵ
anteqͣm hoĩes mutuo se cognosc̾e̾nt. ⁊ im¬
pleuit palliolũ eiꝰ ordeo qiͣ .ui. modus. et
rediens ruth honusta ad socrũ indicauit

Expanded text:
ipiam, vivit Dominus. » Surrexit itaque Booz de loco ubi jacuerat juxta arconium manipulorum, antequam homines mutuo se cognoscerent, et implevit palliolum illius hordeo, quasi sex modiis, et rediens Ruth onusta ad socrum, indicavit
Abbreviated transcription (Latin):
ã puer beniamita de acie. ⁊ indicauit ĩ
spͣlo qd̾ fcm fu̾at. hely autt̃ sedebat ꝯͣ uiã
q̃ ducebat ad castra spectans .i. auscultant.
Iam eiuĩ cecus erat ut cradunt hebrei. ⁊ nõ
cecutiens. Qͥ audita strage ppłi ⁊ morte
filioꝵ qͥsuit. Cum ã audiss archã captã
cecidit retcorsum. ⁊ fractis c̃iuicib expira¬
uit. Nuirus ã eius upor phinees p̃gnans e¬
rat. ⁊ p̃dolore nicuruauit se. ⁊ peꝑit fili¬
um .uii. m̃sium. ut dicit iosephꝰ. ⁊ uo¬
cauit eum ychaboth .i. ingłium dicens.
translata ÷ gła dñi de istł. porro hely ui¬
uit samuel ag̾gandos ãnis helymagistri
sui. s ueriꝰ ãni sanueł cũ ã̾nis sauł astͥ¬
buntur Sane pocuit fi̾ ut hely fc̃s iudex
ti. ⁊ translatũ est sac̃dotiũ.

Expanded text:
em puer Benjamita ex acie, et indicavit in Silo quod factum fuerat. Heli autem sedebat contra viam quae ducebat ad castra, spectans, id est auscultans. Jam enim caecus erat, ut tradunt Hebraei, id est caecutiens. Qui, audita strage populi, et morte filiorum quievit. Cum autem audisset arcam captam cecidit retrorsum, et fractis cervicibus exvit. Nurus autem ejus uxor Phinees praegnans erat, et prae dolore incurvavit se, et peperit filium septem mensium, ut dicit Josephus, et vocavit eum Icabod, id est inglorium, dicens: « Translata est gloria Domini de Israel. » Porro Heli judicavit Samuel, aggregandos annis Heli magistri sui. Sed verius anni Samuelis, cum annis Saulis ascribuntur. Sane potuit fieri ut Heli factus judex zi, et translatum est sacerdotium.
Abbreviated transcription (Latin):
filus anne duos filios samueł ꝯnũatit
orro filũ helynescientos dũm hely.
ꝑtem sac̃dotalem do sacͥficũs ante
adołont adipem tollebant ab offe̾nti¬
b crudam. ut lautiꝰ sibi ꝑarent eam. ⁊ mit¬
debat puer sacdotis fuscinulam ĩ ollam
mĩstrabat accinctꝰ ephoth lineo ñ sac̃dota

Expanded text:
filiis Annae duos filios Samuelis connumeorro filii Heli nescientes Dominum, partem sacerdotalem de sacrificiis, antequam adolerent adipem, tollebant ab offerentibus crudam, ut lautius sibi praepararent eam, et mittebat puer sacerdotis fuscinulam in ollam,ministrabat accinctus ephod lineo, » non sacerdota
Abbreviated transcription (Latin):
s pro singłaritate rogionis p̃alũs dicitur
autt̃ cuutas eꝰ ramathaim q̃ in euangłio dr᷑
celso sitã erat Sophim u̾o specłatõ inter¬
ceus regio longe iuderi pot̾at. sitradit ieix.
islu distingũt sic. de ramatha. ĩ sophim. Nõ
est aut̃ mons effraym nom̃ montis. s regi¬
onis Unde inseq̃ntib. Ubi logitur de .xii.
p̃fectis regionũ qui ministiabant sałom
ꝑ singulos m̃ses ponitur benhur. p̃fẽt mõ¬
leui. Descendens ab eo ꝑciath ⁊ ysuar. ⁊
chore. Unde patet qd̾ samuel ñ fuit aaro¬

Expanded text:
sed pro singularitate religionis prae aliis. Dicitur autem civitas ejus Ramathaim, quae in Evangelio dicitur celso sita erat, Sophim vero speculatio intercens regio longe videri poterat, sic tradit Hieronymus. Alii distinguunt sic de Ramathaimsophim. Non est autem mons Ephraim nomen montis, sed regionis. Unde in sequentibus ubi legitur de duodecim praefectis regionum, qui ministrabant Salomoni per singulos menses; ponitur Dechar praefectus monLevi, descendens ab eo per Caath, et Isaar et Core. Unde patet quod Samuel non fuit Aaro
Abbreviated transcription (Latin):
annũ natꝰ est ei filiꝰ quẽ posuit noemi ĩ si¬
nu suo. nittͥcis ⁊ gerule fungens offõ. ⁊ di¬
perũt ad eam iucine ꝯgͣtulantes. ecce hẽc qͥ
.uII. filii. ob ħ uocauit nom̃ eiꝰ obeth qd̾ he¬
tinguitur apd̾ nos. Scd̾m hebreos ã
induob. ⁊ dñt pͥmũ sarauel a noĩe aucto¬
ris scd̾m uocant malachim .. regũ ⁊ ma¬
teria. Quidam uocant malachot qd̾ souit
regisoꝵ s iuciose. Agitur eiũ meo de uno

Expanded text:
annum natus est ei filius quem posuit Noemi in sinu suo, nutricis et gerulae fungens officio. Et dixerunt ad eam vicinae congratulantes: « Ecce habes qui  filii. Ob hoc vocavit nomen ejus Obed, quod Hetinguitur apud nos; secundum Hebraeos autem in duobus, et dicunt primum Samuel, a nomine auctoris; secundum vocant Melachim, id est regum, a materia, quidam vocant Melachoth, quod sonat regnorum, sed vitiose. Agitur enim in eo de uno
Abbreviated transcription (Latin):
duas uxores. nom̃ uni anna. ⁊ nom̃
scd̾e fenẽna. ⁊ cum debuit dr̃e att̾i de dua¬
b dixit scd̾e. ĩnuens qr licet pares esstat
cunda. ⁊ ascendebat uir ille enb tribsta¬
tutis dieb scd̾m legem in sylo adorandũ.

Expanded text:
duas uxores, nomen uni Anna, et nomen secundae Phenenna . » Et cum debuit dicere alteri de duabus, dixit secundae, innuens quia, licet pares essent cunda. Et ascendebat vir ille tribus statutis diebus, secundum legem, in Sil
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i helymelech disposuit uend̾e noemi. Nos
duo soli ꝓpinqͥ sumꝰ. s tuꝓpinqͥor es. ẜme g̾
siplacet᷑. at ille. Ego emã. Ci boo. ergoñ
ox mediaꝑte oportet te legum hr̃e memo¬
riam. habeas nec̃e ost cũ agro relictã maa¬
lon. ut suscites nom̃ ꝓpmqͥ. at illcact: ẽ ẽdo

Expanded text:
tri Elimelech disposuit vendere Noemi. Nos duo soli propinqui sumus, sed tu propinquior. Eme ergo, si placet. At ille; ego emam. Cui Booz: Ergo non ex media parte oportet te legum habere memoriam, habeas necesse est cum agro relictam Maalon, ut suscites nomen propinqui tui. At ille
Abbreviated transcription (Latin):
giam calciam̃ti solu̾e. Ex his trib cognos¬
citur qd̾ scd̾m diu̾sos casus qñ ip̃e repudi¬
ans soluebat sibi calciam̃tum qñq uero
mułr soluebat ei. qñq iliu qtu suscipiebat
cam. s quocũq mͦ fictet ĩ oꝓpbriũ repudii
ꝯͣ legem. domus eiꝰ dicebatur domꝰ diseilcia¬
ti. Et ait boo astantib hꝰ uortestes estis. eͥ¬

Expanded text:
giam calceamenti solvere . » Ex his tribus conjicitur quod secundum diversos casus, quandoque ipse repudians solvebat sibi calceamentum, quandoque vero mulier solvebat ei, quandoque vir qui suscipiebat eam. Sed quocunque modo fieret, in opprobrium refugii contra legem domus ejus dicebatur, domus discalceati. Et ait Booz astantibus: « Hujus rei testes e
Abbreviated transcription (Latin):
senexualde ⁊ audiuit pcc̃a filioꝵ qui dor¬
iuiebant cũ mulierib excubantib ante
hostiũ tab̾nacłi. ⁊ eas q̃ uen̾ant ad purifĩ¬
candum polluebant. Quidam tñ uolunt
Qd̾ ñ miscebantur mulierib s corrupti ꝑte¬
cumiã dabant mulierib licentiã ꝯmiscẽ¬
duuris sius infradies purificitõins Unde
um. loq̃ns locutus

Expanded text:
udivit peccata filiorum, qui dormiebant cum mulieribus excubantibus ad ostium tabernaculi, et eas quae venerant ad purificandum, polluebant. Quidam tamen volunt quod non admiscebantur mulieribus, sed corrupti pecunia dabant mulieribus licentiam commiscendi viris suis infra dies purificationum. Unde « Loquens locut