comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bant eũ. At ille respiciens in eũ. dix̃. Pocestatẽ
int̾ honunes habens: cũ sis corruptibilis facis
quod ius. Noli aut̃ putare genꝰ nt̃m adõ eẽ de¬
relictũ. pacient̃ sustine: & uidebis magna po¬
testas ipsius qualit̃ te & sem̃ tiuĩ torquebit. Post
hunc ducebant & sexcũ : & is mori incipiens sic
ait. Noli frustra errare: nos enĩ ꝓpt̃ nosinet ip¬
sos hȩc patim̃. qͥa peccauimꝰ in dĩ nrm & digna
admiratione facta s̃ in nob̾. Tu aut̃ ne existi¬
mes tibi in pune futurũ quod cont᷑ dĩ pug¬
nare temptaueris. Supia modũ aut̃ mater
mirabilis. & bonorũ memoria digna: quȩ pe¬
reuntes septẽ filios sub uniꝰ diei tempore cons¬
piciens. bono animo ferebat ꝓpter spem quod
tur patria uoce fortit̾ repleta sapientia. et fe¬
mineȩ cogitationi masculuiũ animũ inserens:
dix̃ ad eos. Nescio qualit̃ inutero meo apparu¬
istis. neq enĩ ego spm & animã donaui uobis
& uitã: & singulorũ m̃bra ñ ego ipsa conpegi.

Expanded text:
bant eum at ille respiciens in eum dixit potestatem inter homines habens cum sis corruptibilis facis quod vis noli autem putare genus nostrum a Deo esse derelictum patienter sustine et videbis magna potestas ipsius qualiter te et semen tuum torquebit post hunc ducebant et sextum et is mori incipiens sic ait noli frustra errare nos enim propter nosmet ipsos haec patimur peccantes in Deum nostrum et digna admiratione facta sunt in nobis tu autem ne existimes tibi inpune futurum quod contra Deum pugnare temptaveris supra modum autem mater mirabilis et bonorum memoria digna quae pereuntes septem filios sub unius diei tempore conspiciens bono animo ferebat propter spem quam tur patria voce fortiter repleta sapientia et femineae cogitationi masculinum animum inserens dixit ad eos nescio qualiter in utero meo apparuistis neque enim ego spiritum et animam donavi vobis et vitam et singulorum membra non ego ipsa conpegi
Abbreviated transcription (Latin):
odibilẽ uitã amplectens: uoluntarie p̃ibat ad sup¬
plitiũ. Intuens aut̃ quẽ ad modũ eũ oportet accede
pacient᷑ sustinens: ilestinauit ñ amittere inlicita.
ꝓpt̃ uitȩ amorẽ. Hi aut̃ qͥ ad stabant iniqͣ misera¬
tione cõmoti: ꝓpt̾ antiquã uiri amicitiã tollentes
eũ secreco. rogabant afferri carnes qͥb uesci lice

Expanded text:
t ad supplicium intuens autem quemadmodum oportet accedere patienter sustinens destinavit non admittere inlicita propter vitae amorem hii autem qui adstabant iniqua miseratione commoti propter antiquam viri amicitiam tollentes eum secreto rogabant adferri car
Abbreviated transcription (Latin):
ed ñ pꝰ multũ temporis misit rex senem
quendã antiochenũ: qui cõpelleret ude¬
oł ut se transferrent a patriis & dĩ legib Con¬
taminare & iã quod in iherosolimis erat tem¬
plii: & cognominare iouis olimpii. Et ingari¬
zim ꝓut erant hi qͥlocũ in habitabant: iouis
hospitalis. Pessima aut̃ &e uniuersis graius ma¬
lorũ erat incursio. nam templũ luxuria & cõ¬
inessationib erat plenũ. & scortantiũ cũ me-¬
recricib Sacratisq edibꝰ mulieres se ultro in¬
gerebant: introferentes ea quȩ ñ licebat. Alta¬
re & iã plenũ erat inlicitis: quȩ legib ꝓhihe¬
bant᷑. Neq aut̃ sabbuta custodiebant᷑: neq di¬
es sollempnes patrii seruabantur. nec simpli¬
cit̃ se quisquã udeũ eẽ. confitehat᷑. Duceban¬
tur autẽ cũ amata necessitate indie natalis
regis ad sacrifitia: & cũ liberi sacra celebraren-

Expanded text:
ed non post multum temporis misit rex senem ed non post multum temporis misit rex senem quendam antiochenum qui conpelleret Iudaeos ut se transferrent a patriis et Dei legibus contaminare etiam quod in Hierosolymis erat templum et cognominare Iovis Olympii et in Garizin prout erant hii qui locum inhabitabant Iovis Hospitalis pessima autem universis et gravis malorum erat incursio nam templum luxuria et comesationibus erat plenum et scortantium cum meretricibus sacratisque aedibus mulieres se ultro ingerebant intro ferentes ea quae non licebat altare etiam plenum erat inlicitis quae legibus prohibebantur neque autem sabbata custodiebantur neque dies sollemnes patrii servabantur nec simpliciter se quisquam Iudaeum esse confitebatur ducebantur autem cum amara necessitate in die natalis r
Abbreviated transcription (Latin):
ro ad iter agendũ deducturũ: ꝓpt̃ m̃tis elati¬
onem. Reliquit aut̃ & p̃positos: ad affligendã
gentẽ. Hierosolutus qͥdem philippũ genere fri¬
gem. morib crudeliorẽ eo ipso a quo consti.¬
tutus ẽ. Ingarrzim aut̃ andronicũ et mene¬
laum. qui grauius quam ceteri. inmine¬
bant. ciuib Cũq appositus eẽt contra ui¬
deos. misit odiosũ principem apolloniũ
cũ exercitu uiginti & duobꝰ milib p̃cipi-¬
ens ei om̃s ꝑfecte etatis int̾ficere. mulie¬
res ac iuuenes uendere. Qui cũ uenisset
ihe rosolimã pacẽ simulans qͥ euit usq ad
scãm diem sabbati: & tunc feriatis uideis.
arma capere suis p̾cepit. Oñsq qͥ ad specta¬
culũ ꝓcesserant. trucidauit. & quitatẽ cum
armatis discurrens: ingencem iultitudinẽ
ꝑemit.
Uoas autẽ inachabeus qͥ decimꝰ fuerat. secesse¬
rat indesertum locũ: ibiq int̾feras uitã in
montib cũ sius agebat. Et feni cibo uescen¬
tes demorabantur. ne participes eẽnt coinqͥ¬

Expanded text:
 mentis elationem reliquit autem et praepositos ad adfligendam gentem Hierosolymis quidem Philippum genere Frigem moribus crudeliorem eo ipso a quo constitutus est in Garizin autem Andronicum et Menelaum qui gravius quam ceteri inminebant civibus cumque adpositus esset contra Iudaeos misit odiosum principem Apollonium cum exercitu viginti et duobus milibus praecipiens ei omnes perfectae aetatis interficere mulieres ac Hierosolymam pacem simulans quievit usque ad sanctum diem sabbati et tunc feriatis Iudaeis arma capere suis praecepit omnesque qui ad spectaculum processerant trucidavit et civitatem cum armatis discurrens ingentem multitudinem peremit Iudas autem Macchabeus qui decimus fuerat secesserat in desertum locum ibique inter feras vitam in montibus cum suis agebat et faeni cibo vescentes demorabantur ne participes essent coinqu
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ nichanor regi. ut tributũ romanis quod
erat dandũ duo milia talentorũ: de capti¬
uitate iudeorũ suppleret. Statimq ad mari¬
timas misit ciuitates. conuocans ad coempti¬
onẽ iudeorũ mancipiorũ: ꝓmittens se nona-¬
ginta mancipia talento distracturũ. ñ respici¬
ens ad uindictã quȩ eũ abonũpotente esset
secutura. Iudas aut̃ ubi cõperit. indicauit his
qͥ secũ erant iudeis. nicanoris aduentũ. Ex qͥ¬
b qͥdã formidantes. & ñ credentes idĩ iustitiȩ
infugã uertebant᷑. Alii uero siquul eis superat
uendebant. simulq dñm dep̃cabantur ut eri¬
peret eos abimpio nicanore: qͥ eos priusquã
in cõmuiꝰ ueniret uendiderat. Si ñ ꝓpt̃ eos.
ꝓpt̾ testam̃tũ quod erat ad paties eorũ. & ꝓpt̃
inuocationẽ scĩ & magnifici nominis eius su¬
per ipsos.¬

Expanded text:
autem Nicanor regi ut tributum Romanis quod erat dandum duo milia talentum de captivitate Iudaeorum suppleret statimque ad maritimas misit civitates convocans ad coemptionem iudaeorum mancipiorum promittens se nonaginta mancipia talento distracturum non respiciens ad vindictam quae eum ab Omnipotente esset consecutura Iudas autem ubi conperit indicavit his qui secum erant Iudaeis Nicanoris adventum ex quibus quidam formidantes et non credentes Dei iustitiae in fugam vertebantur alii vero si quid eis supererat vendebant simulque Dominum deprecabantur ut eriperet eos ab impio Nicanore qui eos priusquam in comminus veniret vendiderat si non propter eos propter testamentum quod erat ad patres eorum et propter invocationem sancti et magnifici nominis eius super ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
batur. & linguã postulatus cito ꝑtulit. & manꝰ
constant̃ extendit: & cũ fidutia ait. E celo ista
possidco. s ꝓpt̃ dĩ leges nunc hȩc ipsa despicio qui
abipso me ea receptutũ sꝑo. Ita ut tex & qͥcum
ipso erant. miratent̃ adolescentis animũ: quod
tanquã uichilũ duceret cruciatus. Et hoc ita
defuncto: quartũ suuilic uexabant torquentes.
Et cũ iã eẽt. ad mortẽ: sic ait. Pocius ẽ. ab ho¬
minib morti datos spem spectare ã dõ: iterũ

Expanded text:
ostulatus cito protulit et manus constanter extendit et cum fiducia ait e caelo ista possideo sed propter Dei leges nunc haec ipsa despicio quoniam ab ipso me ea recepturum spero ita ut rex et qui cum ipso erant mirarentur adulescentis animum quod tamquam nihili duceret cruciatus et hoc ita defuncto quartum similiter vexabant torquentes et cum iam esset ad mortem sic ait potius est ab hominibus morti datos spem expectare a Deo iteru
Abbreviated transcription (Latin):
rib confiteri. qđ ipse ẽ. ds̃ solus. In me uero
& infrib meis. desinec omipotentis ira: quę
suꝑ om̃e genus nr̃m iustȩ suꝑducta ẽ. Tunc
rex accensꝰ ita. in hunc suꝑ om̃s crudelius dese-¬
uit. indigne ferens derisũ se. Et hic itaq mun¬
dus obiit: ꝑ om̃a in dño confidens. Nouissunȩ
auc̃ e mat̾ consumpta ẽ. Igit᷑ de sacrifitiis ec
de iuiniis crudelicatib satis dictũ.xxiiii.

Expanded text:
s in me vero et in fratribus meis desinet Omnipotentis ira quae super omne genus nostrum iuste superducta est tunc rex accensus ira in hunc super omnes crudelius desaeviit indigne ferens derisum se et hic itaque mundus obiit per omnia in Domino confidens novissime autem et mater consummata est igitur de sacrificiis et de nimii
Abbreviated transcription (Latin):
patrias dĩ leges p̃uaricari. Iratus itaq rex iussit
sartagines. & ollas ȩneas succendi. Quib statim
succensis: uissit ei qͥ prior. fuerat locutus. ampu¬
tari linguã. Et cute capitis abstracta: sũmas
qͦq manus ei & pedes p̃culi ceteris eiꝰ fr̃ib & ma¬
tre iuspicientib Et cũ iam ꝑ om̃a inutilis fac¬
tus eẽt. iussit ignẽ amoueri: & adhuc. spirantẽ
torteri in sartaginẽ. Inqua cũ diu cruciaretur.

Expanded text:
iratus itaque rex iussit sartagines et ollas aeneas succendi quibus statim succensis iussit ei qui prior fuerat locutus amputari linguam et cute capitis abstracta summas quoque manus ei et pedes praecidi ceteris eius fratribus et matre inspicientibus et cum iam per omnia inutilis factus esset iussit ignem admoveri et adhuc spirantem torreri in sartaginem in qua cum diu cruciar
Abbreviated transcription (Latin):
supplitiis hominũ eripiar. s mauꝰ omĩpocentis neq
uiuens neq defunctus effugiã. Quã obrẽ fortiter
uitã excedendo: senectute qͥdem dignꝰ appatebo.
Adolescentib aut̃ exemplũ forte relinquãm. si
prompto animo ac fortit᷑ ꝓ grauissimis & scĩssimis
legib honesta morte ꝑsungar. his dictis: confestĩ
ad supplitiuĩ trahebat᷑. Hiaut̃ qͥ eũ dicehant. et
paulo ante fuerant mitiores: in irã uersi st̃ ꝓpter
sermones ab eo dictos quos illi ꝑ arrogatitiam ꝓ¬
latos arbitrabant᷑. S cũ plagis p̃meretur: inge

Expanded text:
is hominum eripiar, sed manus omnipotentis neque vivus neque defunctus effugiam. Quamobrem fortiter vita excedendo, senectute quidem dignus apparebo, adolescentibus exemplum forte relinquam, si prompto animo ac fortiter pro gravissimis et sanctissimis legibus honesta morte perfungar his dictis confestim ad supplicium trahebatur hii autem qui eum ducebant et paulo ante fuerant mitiores in iram versi sunt propter sermones ab eo dictos quos illi per arrogantiam prolatos arbitrabantur sed cum pl
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ. At ille cogitate cepit ȩtatis ac senectutis
suȩ eminentiã dignã & ingenuã nobilitatis cani-¬
ciem: atq apuero optimȩ conu̾sacionis & secun¬
diĩ scẽ & adõ conditȩ legis consticuca. Respondit
cito dicens: p̃muti se uelle minfetiuĩ. Non enim
etate nãm dignũ ẽ. inquit fingere. ut inulti ado¬
lescentiũ arbitrati: eleazarũ nonaginta aunorũ
transisse ad uitã alienigenarũ. Et ipsi ꝓpt̃ meã
simulationẽ. & ꝓpt̃ modicũ corruptibilis uitȩ tẽ

Expanded text:
itare cepit etatis ac senectutis sue eminentiam dignam et ingenue nobilitatis canitiem atque a puero optime conversationis et secundum sancte et a Deo condite legis constituta. Respondit cito dicens premitti se velle in infernumaetatem nostram dignum est inquit fingere ut multi adulescentium arbitrati Eleazarum nonaginta annorum transisse ad vitam alienigenarum et ipsi propter meam simulationem et propter modic
Abbreviated transcription (Latin):
tiã: manu sibi met auxiliũ ferre. Obsecro autẽ
eos qͥ hunc libri lecturi st̃. ne abhorrescant ꝓpt̃
aduersus casus. s reputent ea quȩ accider̃ ñ ad
interitũ s ad correptionẽ generis ẽẽ. nr̃i. Et enim
multo tempore ñ sinere peccatorib ex sententia
agere. s stati ultiones adhibere: magni benefi¬
tii ẽ. inditiũ. Non enĩ sic̃ in aliis nationib dñs
pacient̃ expectat. ut eas cũ uditũ dies uenerit: in
plenitudine peccatorũ puniat. Ita & in nob̾ statu¬
it ut peccatis nr̃is infinẽ deuolutis: ita demũ in

Expanded text:
ilium ferre obsecro autem eos qui hunc librum lecturi sunt ne abhorrescant propter adversos casus sed reputent ea quae acciderunt non ad interitum sed ad correptionem generis esse nostri etenim multo tempore non sinere peccatoribus ex sententia agere sed statim ultiones adhibere magni beneficii est indicium non enim sicut in aliis nationibus Dominus patienter expectat ut eas cum iudicii dies venerit in plenitudine peccatorum puniat ita et in nobis statuit ut peccatis nostris in finem devolutis ita demum i
Abbreviated transcription (Latin):
sus ferebat᷑: & sama uirtutis eiꝰ ubiq diffunde¬
bat᷑. Uidens aut̃ philippꝰ paulatim uirũ ad ꝑ¬
fectũ uenire. ac frequentius res ei ꝓsꝑe cedere
ad ptholomeũ ducẽ cele sẏriȩ & fenicis scrip¬
sit: ut auxiliũ ferret regis negotiis. At ille ue¬
locit̾ misit nicanorẽ patrolidem primorib
amicũ. datis ei ꝑmixti generis armatis ñ mu¬
nus uiginti milib ut unuersũ genꝰ uideoꝵ

Expanded text:
rebatur et fama virtutis eius ubique diffundebatur videns autem Philippus paulatim virum ad profectum venire ac frequentius res ei prospere cedere ad Ptolomeum ducem Coelesyriae et Foenicis scripsit ut auxilium ferret regis negotiis at ille velociter misit Nicanorem Patrocli de primoribus amicum datis ei permixtis gentibus armatis non minus
Abbreviated transcription (Latin):
tos & eos qͥ ꝑmanserant in uidaismo. assum̃tes
eduxer̃ ad sex milia uiros: & inuocabant dñm
ut respiceret inpopulũ. qͥ ahonũib salcabat᷑.
Misereretur templo quod contaminabat᷑ ab
impiis. misereret᷑ & iã ext̾minio ciuitatis: quȩ
eẽt. ilico conplananda. & uocẽ sanguinis ad
se clamantis audiret. Memoraret᷑ qͦq iniquas
mortes. inuocentiũ paruulorũ: & blasphemias
nomini suo inlatas. & indignaret᷑ suꝑhis. At
machabeus congregata multicudine. incole¬
rabilis gentib efficiebat᷑: ira enĩ dñ in mise¬
ricordiã conu̾sa ẽ. Et suꝑueniens castellis &

Expanded text:
tos et eos qui permanserant in iudaismo adsumentes eduxerunt ad sex milia viros et invocabant Dominum ut respiceret in populum qui ab omnibus calcabatur misereretur templo quod contaminabatur ab impiis misereretur etiam exterminio civitatis quae esset ilico conplananda et vocem sanguinis ad se clamantis audiret memoraretur quoque iniquissimas mortes innocentium parvulorum et blasphemias nomini suo inlatas et indignaretur super his at Macchabeus congregata multitudine intolerabilis gentibus efficiebatur ira enim Domini in misericordiam conversa est et
Abbreviated transcription (Latin):
consolabit᷑ in nobis. Quem ad moilũ ꝓtestatio¬
ne cantici declarauit moyses: & inseruis suis
consolabit᷑. Mortuo itaq illo pͥmo hoc modo
sequentẽ deducebant ad inludendũ. Et cute ca¬
picis eius cũ capillis detracła. int̾rogabant si man-¬
ducaret prius quã toto corpe ꝑ m̃bra singula pu¬
niretur. Atille respondens patria uoce dix̃. Hon
fatiã. Propt̃ quod & iste sequenti loco pͥmi torm̃¬
ta suscepit. & in ultimo spu constitutꝰ sic ait. Tu¬

Expanded text:
modum protestationem cantici declaravit Moses et in servis suis consolabitur mortuo itaque primo illo hoc modo sequentem deducebant ad inludendum et cute capitis eius cum capillis detracta interrogabant si manducaret priusquam toto corpore per membra singula puniretur at ille respondens patria voce dixit non faciam propter quod et iste sequenti loco primi tormenta suscepit et in ultimo sp
Abbreviated transcription (Latin):
Idei. qui habet ocłosut flaminam ignis: et
pedes cius similes aurichalco. Noui oꝑa tua et fidẽ
&e caritatem tuam &e musterium ce patientiam
tuam et oꝑa tua nouissima plura priorib. sed ha
beo aduersus te quia ꝑmittis mulierem iezab el que
se dicit ꝓpheten. docere et seducere seruos meos. for¬
nicari ce manducare de ydolotitis. Et dedi illi tm¬
pus ut penitentiã ageret: oe non uult peniteri a
fornicatione sua. Ecce mitto eam in lectum: et qui
mechantur cum ea in tribulatione maxima. nisi
penitentiam egerut ab oꝑih suis. Et fuu scius ut¬
ficiam in morte: & scient omis eccłe quia ego sum

Expanded text:
Dei, qui habet oculos ut flammam ignis, et pedes ejus similes aurichalco: Novi opera tua, et fidem, et charitatem, et ministerium, et patientiam tuam, et opera tua novissima plura prioribus. Abeo adversum te: quia permittis mulierem Gezabel: que se dicit prophetam docere: et seducere servos meos fornicari: et manducare de idolotitis. Et dedi illi tempus ut penitentiam ageret: et non vult penitere a fornicatione sua. Ecce mitto eamoechatur cum ea, in tribulatione maxima, nisi poenitentiam egerit ab operibus suis: et filios ejus interficiam in mortem, et scient omnes Ecclesiae, quia ego su
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa ur̃a. Uob̃ autẽ dico et ceteris qui thyatire estis.
quicunq non habent doctrinã hanc. qui non cag¬
nouerunt altitudinem sathane: quemadmodiun
dicunt. Non mittam suꝑ uos aliud pondus: tam̃
id quod habetis tenete donec ueniã. Et qͥ uicerit
&e custodierit usq in finem oꝑa mea. dabo ili po

Expanded text:
ocalypsi: Vobis autem dico caeteris qui Thyatirae estis: Quicunque non habent doctrinam hanc, qui non cognoverunt altitudinem Satanae, quemadmodum dicunt non mittam super vos aliud pondus: tamen id quod habetis tenete, donec veniam. Et qui vicerit, et qui custodierit usque in
Abbreviated transcription (Latin):
in dieb nr̃is in istł ꝑdies sempit̾uos: credẽ istł no¬
biscũ eẽ. misc d̾am dĩ. ut liberet nos in dieb suis.
Duas gentes odit anima meat Tertia autẽ non ẽ.
gens quam oderin. Qui sedent in monte seyt & phi-¬
listum: & stultus populus quihabitat in sichunis. Boc¬
trinã sapientiȩ & disciplinę. scribit incodice isto:
ihesus filius sirach iherosolinita: qͥ renouauit sa¬
pientiã de corde suo. Beatus qui inistis uersatur
bonis. qͥ ponit illã incorde suo: sapiens erit semꝑ.
Si enĩ hȩc fecerit ad om̃a ualebit: quia lux di
uestigiũ eius est .cxxi.

Expanded text:
ris in Israhel per dies sempiternos credere Israhel nobiscum esse misericordiam Dei ut sanet vos in diebus suis duas gentes odit anima mea tertia autem non est gens quam oderim qui sedent in monte Seir et Philisthim et stultus populus qui habitat in Sicimis doctrinam sapientiae et disciplinae scripsi in codice isto Iesus filius Sirach Hierosolymita qui renovavit sapientiam de corde suo beatus qui in istis versatur bonis qui ponit illa in corde suo sapiens erit semper si enim haec fecerit ad omnia valebit quia lux Dei vestigium eius est orati
Abbreviated transcription (Latin):
i ab scondito faciem euis accipicis. Statim ut se cõ¬
mouerit conturbaluit uos: & terror euis irruet suꝑ
uos. Memoria urã cõꝑabitut cieri: et redigentur
inlutũ ceruices ur̃ȩ. Tacete paulisper ut loquar.
quoc cũq mens suggesserit. Quare lacero catues
meas dentib meis. & animã mea porto ui manib
neis: Etiam si occiderit me: in ipso sperabo. Ue¬
runtam̃ uas meas inconspectu eiꝰ arguã: et ipse
erit saluator meus. Non enĩ ueuiet in conspestu eiꝰ
omis hypocrita. Audite sermouẽ meũ: et enigna¬
ta percipite aurib ur̃is. Si fueto uidicatus. scio
quod iustus inueniar. Quisẽ: qui iudicet̾ mec̃
uenat. Quare tacens consumor: Duo tantũ ne
facias mͥ et tunc afacie tua ñ abscondat. Mlauũ
tuã longe fac ame. & formido tua ñ me t̾reat No¬
came et respondebo tibi: aut certe loqͣt & tu. res¬
ponde mͥ. Quantas habeo iniquitates et peccata
scelera mea et delicta ostende mͥ. Cut faciẽ tuã

Expanded text:
statim ut se commoverit turbabit vos et terror eius inruet super vos memoria vestra conparabitur cineri et redigentur in lutum cervices vestrae tacete paulisper ut loquar quodcumque mihi mens suggesserit quare lacero carnes meas dentibus meis et animam meam porto in manibus meis etiam si occiderit me in ipso sperabo verumtamen vias meas in conspectu eius arguam et ipse erit salvator meus non enim veniet in conspectu eius omnis hypocrita audite sermonem meum et enigmata percipite auribus vestris si fuero iudicatus scio quod iustus inveniar quis est qui iudicetur mecum veniat quare tacens consumor duo tantum ne facias mihi et tunc a facie tua non abscondar manum tuam longe fac a me et formido tua non me terreat et voca me et respondebo tibi aut certe loquar et tu responde mihi quantas habeo iniquitates et peccata scelera mea et delicta ostende mihi cur faciem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
riri ñ poter̃. Baecede paululũ abeo. ut quiescat donor
obtata ueniat: et sicui meitennarĩ dies eius. Lignũ
habet speni. Si p̃cisũ fuerit: rursũ uirescit. & rami
eius pullulant. Si senuerit int̾ra radix eius: et ui
puluere mortuus fuerit truncus illius: ad odore
quȩ gerimnabit. et faciet coniã quasi cũ pͥmũ plã¬
tatũ ẽ. Homo ueto cũ mortuus fuetit. & nudatus
atq consuptus: ubi quesoẽ: Quomͦ si recedant aq
ile mari & fliuius uacue factus arescat: sic homo
cum dormierit ñ resiugec. Done atterat᷑ celĩ non
eiugilabit nec consurget de soino suo. Quis mͥ
hoc tribuat ut ininserno ꝑtegas me et abiscoudas
ine ddonec ꝑtranscat furor cuus. & constituas nuchi

Expanded text:
rire non poterunt recede paululum ab eo ut quiescat donec optata veniat sicut mercennarii dies eius lignum habet spem si praecisum fuerit rursum virescit et rami eius pullulant si senuerit in terra radix eius et in pulvere emortuus fuerit truncus illius ad odorem aquae germinabit et faciet comam quasi cum primum plantatum est homo vero cum mortuus fuerit et nudatus atque consumptus ubi quaeso est quomodo si recedant aquae de mari et fluvius vacuefactus arescat sic homo cum dormierit non resurget donec adteratur caelum non evigilabit nec consurget de somno suo quis mihi hoc tribuat ut in inferno protegas me ut abscondas me donec pertranseat furor tuus et constituas
Abbreviated transcription (Latin):
et terribilis qui in circuitui eius sunt.
Dñc deus turtutum quis similis tibi: potens es
dñe et ueritas tua in circuttu tuo.
Tu dominaris potestati maris. motum autem
fluduum eius tu mnitigas:
Cu humiliasti uent uulueratum suꝑbum: in bra

Expanded text:
n circuitu eius sunt. Domine Deus virtutum, quis similis tibi  potens es, Domine, et veritas tua in circuitu tuo. Tu dominaris potestatem maris  motum autem fluctuum eius tu mitigas. Tu humiliasti, sicut vulneratum, superbum  et
Abbreviated transcription (Latin):
bebat in xp̃o. Cui luce non inmerito etiam scribendorũ
apostolicorum actuum potestas in misterio datur. ut deo
in deum pleno ce filio proditionis extincto. oratione ab apo
stolis facta: sorte cdrui electionis nunerus compleretur. Sicq
paulus consuminationem ab apłis actib daret. quam-¬
diu contra stuulum calcutantem dñs elegisset. Quod
&e legentib ac requirentib dm̃ ce si ꝑ singłã expediri a

Expanded text:
bebat in Christo. Cui lucae non immerito etiam scribendorum Actuum apostolorum potestas in ministerio datur: ut Deo in Deum pleno, et filio perditionis exstincto: oratione ab ipsis apostolis facta, sorte Domini electionis numerus compleretur. Sicque Paulus consummationem apostolicis actibus daret: quamdiu contra stimulum recalcitrantem Dominus elegisset. Quod et legentibus ac requirentibus Deum: et si per singula exped
Abbreviated transcription (Latin):
in carne dei xpisti manifesta humanitas. ne iudaicis fa-¬
derent a ueritate elaboraret. De hinc ut in principio euã¬
gelii ioħis natiuitate presumpta. cui euangłium scribe¬
ret. & in quo electus scriberet indicaret. contestans in se
completa esse que essent ab aliis nichoata. Cui ileo post
baptismum filii dĩ a ꝑfectione generationis in xp̃o imple¬
te. repetende a principio natiuitatis humane. potestas
pmissa est: ut requirentib demonstraret. in quo appre-

Expanded text:
icis faderent a veritate, elaboraret. Dehinc ut in principio Evangelii Joannis nativitate praesumpta: cui Evangelium scriberet, et in quo electus scriberet, indicaret: contestans in se completa esse, quae essent ab aliis inchoata. Cui ideo post baptismum Filii Dei, a perfectione generationis in Christo impletae, repetendae a principio nativitatis humanae, potestas p
Abbreviated transcription (Latin):
postea paulum secutus usq ad confessionẽ
eius: seruiens dño sine crimine. Namq
uxorem unquam habens neq filios. septua¬
guita &e quatuor aunorum obiit in bichi¬
nia: plenus spũ scõ. Qui cum iam scripta
essent cuanglia. ꝑ matheum quicdem in
uidea. ꝑ marcum autem in italia. scõ in¬
stiugante spũ ui achaie partib hoc scrip¬
sit euangłium. sig¬
nificaus etiam ip-¬
se in principio ante
alia etͣiam descripta. Cui cetra ea que orcdo euanglice ctispo¬
sitionis exposcit ea maxime necessitas laboris fuit. ut

Expanded text:
postea Paulum secutus usque ad consummationem ejus, serviens Domino sine crimine. Nam neque uxorem umquam habens, neque filios: septuaginta et quatuor annorum obiit in Bithynia plenus Spiritu sancto. Qui cum jam scripta essent Evangelia: per Matthaeum quidem in Judaea: per Marcum autem in Italia: sancto instigante Spiritu, in Achaiae partibus hoc scripsit Evangelium: significans etiam ipse in principio, ante suum alia esse descripta. Cui extra ea quae ordo Evangelicae dispositionis exposcit, ea
Abbreviated transcription (Latin):
causa e Nec dum obdormerant qui latebant: et
ecce mulier ascendit ad eos. et ait. Noui qͦd tradi¬
derit dñs nob̾ tertã. Et eñ irruit in nos t̾ror ur: et
Canguer t om̃s habitatores t̾re. Audiuimꝰ qͦt siccaue

Expanded text:
clausa est. Nec dum obdormierunt qui latebant, et clausa est. Nec dum obdormierunt qui latebant, et ecce mulier ascendit ad eos, et ait: Novi quod tradiderit Dominus vobis terram: et irruerit in nos terror vester, et elanguerunt omnes habitator
Abbreviated transcription (Latin):
uiros exploratores abscondito: et dixit
eis. Ite et consiłate terrã urbẽq iericho. Qui ꝑ¬
gentes ingressi sunt domũ mulieris meretri¬
cis. nomine raab: et quieuert̃ apud eã. Nun¬
ciatũq ẽ regi iericho: edictũ. Ecce uiri ingres¬
si sunt huc ꝑ noctẽ de filiis isrł. ut explorarẽt
terrã. Misitq rex iericho: ad raab dicens. Edue
uiros . qui uenerunt adte: et ingressi sunt
domũ tuiã. Exploratores quippe st̃: et omuẽ ter¬
rã considerare uenerunt. Tollensq mulier uibs
abscondit: et att. Fateor uenerunt ad me: s ne¬
ciebam uude eẽnt. Ctnq porta claud̾etur inte¬
nebris. et illi parit̾ exierunt: nescio qͦ abienũ.
ꝑsequimini cito: et cõprehendetis eos. Ipsa autẽ
fecit ascentdere uiros in solatiũ domus sue. oꝑu¬
itq eos linistipula: que ibi erat. Hi autẽ qui
missi fuerant secut sunt eos ꝑ uiã: quȩ ducit
ad uadũ iord anis. Iilisq egressis .statim porta

Expanded text:
viros exploratores abscondito et dixit viros exploratores abscondito et dixit eis ite et considerate terram urbemque Hiericho qui pergentes ingressi sunt domum mulieris meretricis nomine Raab et quieverunt apud eam nuntiatumque est regi Hiericho et dictum ecce viri ingressi sunt huc per noctem de fterram. Misitque rex Jericho ad Rahab, dicens: Educ viros, qui venerunt ad te, et ingressi sunt domum tuam: exploratores quippe sunt, et omnem terram considerare venerunt. Tollensque mulier viros, abscondit, et ait. Fateor, venerunt ad me, sed nesciebam unde essent: cumque porta clauderetur in tenebris, et illi pariter exierunt, nescio quo abierunt: persequimini cito, et comprehendite eos. Ipsa autem fecit ascendere viros in solarium domus suae, operuitque eos lini stipula, quae ibi erat. Hi autem qui missi fuerant, secuti sunt eos per viam quae ducit ad vadum Jordanis: illisque egressis statim porta
Abbreviated transcription (Latin):
recepitq iosue: principib ppłi dicens. Tra¬
site ꝑmediũ castroꝵ: et imꝑate ppło ac di¬
cite. Preparate uob cybaria: qm̃ post diẽ terti¬
um transibitis iordanẽ. et intrabitis ad possidẽ¬
dam terrã: quã dñs d̃s ur̃ daturus ẽ uobis. Ru¬
benitis quoq et gaditis. et dimidiȩ tribui ma¬
nasse: ait. Mementote sermonis quẽ p̃cepit
riob̾ moyses famulus dnĩ dicens. Dñs ds ur̃ de
dit uobis requiẽ et omnẽ terrã. Uxoies ur̃e et
filii ac iumenta: manebunt in terra quã tua¬
didit uobis moyses transiordanẽ. Nos auem
uertimini in terrã possessionis ur̃ȩ. et habe.¬
bitis in ea. quã uobis dedit moy ses famulus
dñi tñsioidanẽ contra solis ortũ. Respondert̃:
iosue: atq: dixerunt. Omnia quȩ p̃cepi sti no¬
bis faciemus: et qͦcũq miseris ibimus. Sicut
obediuimꝰ in cunctis moysi. ita obȩdiemꝰ et ti.
tantũ confortare: et uirilit̾ age. iii.¬
isit gͦ iosue filius nun. de sattim duos

Expanded text:
ecepitque Josue principibus populi, dicens: Transite per medium castrorum, et imperate populo, ac dicite: Praeparate vobis cibaria: quoniam post diem tertium transibitis Jordanem, et intrabitis ad possidendam terram, quam Dominus Deus vester daturus est vobis. Rubenitis quoque et Gaditis, et dimidiae tribui Manasse ait: Mementote sermonem, quem locutus est vobis Moyses famulus Domini, dicens: Dominus Deus vester dedit vobis requiem, et omnem terram. Uxores vestrae, et filii, ac jumenta manebunt in terra, quam tradidit nobis Moyses trans Jordanem: vos autem vertemini in terram possessionis vestrae, et habitabitis in ea, quam vobis dedit Moses famulus Domini trans Jordanem contra solis ortum. Responderuntque ad Josue, atque dixerunt: Omnia, quae praecepisti nobis, faciemus, et quocumque miseris, ibimus. Sicut obedivimus in cunctis Mosi, ita obediemus et tibitantum confortare et viriliter age misit ergo Iosue filius Nun de Setthim duos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽnonͣcicẽe e latine sonat autib ꝑcipite ꝓpͥe non
aure s corde ꝑcipitur. Qui senes st̃ &e celestes audi¬
unt spiritaliter. Qui autem habitant int̾ra ap¬
pellanturq terreni aurib ꝑtipiunt. Ubicumq
autem hec duo uerba uincta ponuntur. non ad
simplicem tantum uerborum sonum: s ad recon
ia. dudite uerba mea uxores lamech: aurib ꝑ¬
cipite sermones meos. Quia uirũ occidi inuulnꝰ
ieũ. & iuiuenem nutiorem meũ. Et ysaias. Au¬

Expanded text:
et Latine sonat, auribus percipite: proprie non aure, sed corde percipitur. Qui senes sunt et caelestes, audiunt spiritualiter: qui autem habitant in terra, appellanturque terreni, auribus percipiunt. Ubicunque aut haec duo verba ponuntur, non ad simplicem tantum verborum sonum, sed ad recondla: Audite verba mea, uxores Lamech, auribus percipite verba mea, quia virum occidi in vulnus meum, et juvenem in livorem meu
Abbreviated transcription (Latin):
caput nr̃m: si eos aliquis tetigerit. Qd si nos pro¬
dere uoluens. et sermonẽ istũ ꝑfere in mediũ: ẽ¬
rimꝰ mundi ab hoc uram̃to qd̃ adiurasti nos. Et
illa respondit. Sicut locuti estis: ita fiat. Demit¬
tensq: eos ut ꝑ gerent: appendit funiculũ coecine¬
um in fenestra. Illi uͦ ambulantes ꝑueneit̃ admos
tana: et manserunt ibi tres ddies. donec reũterent᷑
qͥ fuerant ꝑsecuti. Querentes enĩ ꝑ omnẽ uiã: nos
runt ad iosue filiũ nuĩn: tarrauert̾q ei omĩa quȩ
acciderant sibi. atq dixenunt. Tradidit dñs i ma¬
nus nrãs omnẽ terrã hanc: et timore prostrati sunt
cuncti habitatores eiꝰ Igit᷑ iosue de nocte consurgẽs.
mouit castra. f giredientesq de sattĩ: uenert̃ ad iorda¬
nẽ. ipse et om̃s filii isrł: et moiati sunt ibi pertieꝰ
dies. Quib euolitis. transierunt p̃cones ꝑcastio¬
tum medium. et clamare cepunt. Quand p uaen¬

Expanded text:
caput nostrum, si eos aliquis tetigerit. Quod si nos procaput nostrum, si eos aliquis tetigerit. Quod si nos prodere volueris, et sermonem istum proferre in medium, erimus mundi ab hoc juramento, quo adjurasti nos. Et illa respondit: Sicut locuti estis, ita fiat. Dimittensque eos ut pergerent, appendit funiculum coccineum in fetana et manserunt ibi tres dies donec reverterentur qui fuerant persecuti quaerentes enim per omnem viam non runt ad Iosue filium Nun narraveruntque ei omnia quae acciderant sibi atque dixerunt tradidit Dominus in manus nostras omnem terram hanc et timore prostrati sunt cuncti habitatores eius igitur Iosue de nocte consurgens movit castra egredientesque de Setthim venerunt ad Iordanem ipse et omnes filii Israhel et morati sunt ibi per tres dies quibus evolutis transierunt praecones per castrorum medium et clamare coeperunt quando vider
Abbreviated transcription (Latin):
et matrẽ. fĩs et sorores meas. et omia que eorũ sunt:
et eruatis animas nrãs de morte. Qui responderunt
ei. Anima nr̃a sit pro uobis in mortẽ: si tam̃ non pro¬
dideris nos. Cumq tradiderit nob̃ dñs nobis terrã:
faciemꝰ inte misericordiã et ueritatẽ. Demisit gͦ eos
ꝑfunem de fenestra. Dom̃ enim eius herebat muro.
Dixitq ad eos. Ad montana conscendite: ne forte occur¬
rant uob̃ reuertentes. ibiq latete dieb trib donec
redeant: et sic ibitis ꝑuiã urãm. Qui dixerunt ad
eã. Innoxiĩ erimus a uiram̃to hoc qd̾ adiurasti nos
si ingredientib nob̃ terrã. signum fuerit funculus
iste coccineus. et ligaueris eũ in fenestra ꝑ quã nos
demisisti. et patrẽ tuũ ac matrẽ. fis̃q et omnẽ cog¬
nationẽ tuam congregaueris in domũ tuã. Qui os¬
trũ domus tuȩ egressus fuerit. sanguis ipsius erit
in caput eiꝰ: et nos erimus alieni. Cunctorũ autem
sanguis. qui tecũ fuerint in domo. redundabit in

Expanded text:
et matrem meam, fratres ac sorores meas, et omnia quae eorum sunt, et eruatis animas nostras de morte. Qui responderunt ei: Anima nostra sit pro vobis in mortem, si tamen non prodideris nos. Cumque tradiderit nobis Dominus terram, faciemus in te misericordiam et veritatem dimisit ergo eos per funem de fenestra domus enim eius herebat muro dixitque ad eos ad montana conscendite ne forte occurrant vobis revertentes ibique latete diebus tribus donec redeant et sic ibitis per viam vestram qui dixerunt ad eam innoxii erimus a iuramento hoc quo adiurasti nos si ingredientibus nobis terram signum fuerit funiculus iste coccineus et ligaveris eum in fenestra per quam nos dimisisti et patrem tuum ac matrem fratresque et omnem cognationem tuam congregaveris in domum tuam qui ostium domuin caput ejus, et nos erimus innoxii. Cunctorum autem sanguis, qui tecum in domo fuerint, redundabit in
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino isrlis idẽ tribuum in hoc fieri mentionem
accipere: quȩ iiosee legimiis. Inlieb orie iatham
achat & ezechie regum uida. &e indieb ieroboam
ad meritum eius refert cui fit: ñ ad conditionem
illius qui fieri dr̃ ut alibi legimus: dñs factus ẽ.

Expanded text:
id est, decem tribuum in hoc fieri mentionem.accipere, quae et in Osee legimus: In diebus Oziae, Joathan et Achaz et Ezechiae, regum Juda, et in diebus Jeroboad meritum ejus refertur, cui fit, non ad conditionem illius qui fieri dicitur, ut alibi legimus: Dominus mihi factus est
Abbreviated transcription (Latin):
minuam brachium eus forte & conftactũ. & deici¬
am gladium de manu eius: & disꝑgam egiptũ in
gentib & uentilabo eos int̾ris. Et confortabo bra¬
chia regis babilonis: daboq gladiũ meũ in ma-

Expanded text:
minuam brachium eius forte sed confractum et deiciminuam brachium eius forte sed confractum et deiciam gladium de manu eius et dispergam Aegyptum in gentibus et ventilabo eos in terris et confortabo brachia re
Abbreviated transcription (Latin):
ec dicit duĩs ds̃. Et disꝑdã simulachra. & cessare
faciam idola de menphis: & dux de terra egip
indignationẽ ieam super pelusiũ robur egipti. et
int̾fitiã multitudinẽ alexandriȩ: & dabo ignẽ in
egipto. Quasi parturiens dolebit pelusuĩ: & alexan¬
dria erit dissipata. Et in menphis angustię cotidi
ane uiuenes eliopoleos. & bubasti gladio cadent:
& ipse captiue ducentur. & in tafnis nigrescet dies.
Cũ contriuero ibi. sceptra egipti. & defecerit in ea
suꝑbia potentiȩ euis. ipsã nubes operiet. filiȩ autẽ
euis in captiuitatem ducentur. & fatiam iuditia
in egipto: & scient. quia ego dñs.
tfactũ ẽ. in undecimo anno in pͥmo. inseptima
mensil: factũ ẽ uerbum idĩ adine dicens fũi
hominis brachiũ pharao tegis egipti confregi: & ec¬
ce nonẽ. otuuolutum. ut restituetur ei sanitas.
ut ligaretur pannis. & fascirecur linteolis: & recep¬
to robore possit tenere glalium. Propterea hec di¬
cit dñs ds̃. Ecce ego ad pharao regem egipti & com¬

Expanded text:
ec dicit Dominus Deus. Et disperdam simulacra, et cessare faciam idola de Memphis h. Noph: et dux de terra  Al.indignationem meam super Pelusium robur Aegypti, et interficiam multitudinem Alexandriae, et dabo ignem in Aegypto: Quasi parturiens dolebit Pelusium, et Alexandria erit dissipata, et in Memphis h. Noph anae iuvenes Eliupoleos et Bubasti gladio cadent et ipsae captivae ducentur et in Tafnis nigrescet dies cum contrivero ibi sceptra Aegypti et defecerit in ea superbia potentiae eius ipsam nubes operiet filiae autem eius in captivitatem ducentur et faciam iudicia in Aegypto et scient quia ego Dominus et factest verbum Domini ad me dicens fili hominis brachium Pharao regis Aegypti confregi et ecce non est obvolutum ut restitueretur ei sanitas ut ligaretur pannis et farciretur linteolis et recepto robore posset tenere gladium propterea haec dicit Dominus Deus ecce ego ad Pharao regem Aegypti et com
Abbreviated transcription (Latin):
celi. & in ramis eius. fuerunt uiuu̾sȩ bestiȩ regio¬
ins. Quam obrẽ ũ eleuabuntur in altituaine sua
om̃a ligna aquarũ. neq ponent sublimitatem
suã: int̾ nemorosa atq frondosa nec stabunt in
sublimitate eorũ: om̃a quȩ irigant᷑ aquis. Quia
om̃s traditi st̃ in mortemi ad tram ultunã in me¬
idio filiorũ hominũ: ad eos qͥ descendunt inlacũ.

Expanded text:
caeli et in ramis eius fuerunt universae bestiae regiocaeli et in ramis eius fuerunt universae bestiae regionis quam ob rem non elevabuntur in altitudine sua omnia ligna aquarum neque ponent sublimitatem suam inter nemorosa atque frondosa nec stabunt in sublimitate eorum omnia quae inrigantur aquis quia omnes traditi sunt in mortem ad terram ultimam in medio filiorum hominum ad eos qui descendunt in lac
Abbreviated transcription (Latin):
tas. Cedri non erant altiores illo: in paradiso dĩ.
Abieces non adequauerunt sũmitatem eius: et
platani ñ fuerunt in aque frondib illius. Om̃e
lignũ paradisi nonẽ. assimilatũ ili: & pulchritu¬
dini euis. Qm̃ spetiosũ feci euͣ & multis conden-
sisq frondib & emulata st̃ eũ Omĩa ligna uolup¬
tatis: quȩ erant in paradiso de
ropterea hec dicit dñs ds̃. Pro eo quod sublima¬
tus es in altitudine. & dedit sũmitatem suã
uirentem atq condempsamn: & eleuatũ ẽ cor euis
maltitudine sua. tradidi cũ urinan fitisimi
gentiũ. fatiens fatiet euis: uixta impietatem eiꝰ
eieci eum. Et succident illũ alieni & crudeussimi
nationũ. & ꝓicient eũ suꝑ montes: & incunctis con-¬
uallib corruent tami eus. Et confrigentur ar
busta eus: inuniu̾sis rupib tetrȩ. Et recediuit
de umbraculis eius. om̃s popłi tr̃e &e telinquent
eũ. Iuriuna eius habitauerunt omĩa uolatilia

Expanded text:
tas cedri non fuerunt altiores illo in paradiso Dei tas cedri non fuerunt altiores illo in paradiso Dei abietes non adaequaverunt summitatem eius et platani non fuerunt aequae frondibus illius omne lignum paradisi Dei non est adsimilatum illi et pulchritudini eemulata sunt eum omnia ligna voluptatis, quae erant in paradiso Dei. Propterea haec dicit Dominus Deus: Pro eo quod sublimatus est in altitudine, et dedit summitatem suam virentem atque condensam, et elevatum est cor ejus in altitudine sua: Tradidi eum in manu fortissimi gentium; faciens faciet ei: Juxta impietatem ejus ejeci eum. Et succident illum alieni et crudelissimi nationum, et projicient eum super montes, et in cunctis convallibus corruent ramiin universis rupibus terrae et recedent de umbraculo eius omnes populi terrae et relinquent eum in ruina eius habitaverunt omnia volatilia
Abbreviated transcription (Latin):
ti. & disꝑgam egiptũ innationes: & uentilabo ea̾s int̾¬
ias. ae scient qͥa ego dñs Et factum ẽ. inundecio an¬
no intercio una mensis factum ẽ. uerbũ dĩ ad ine
dicens. fili hominis dic pharaoni regi egipti:  popło
eius. Cui similis es in magnitudine tua factus. ecce
assur quasi cedrus inlibano pulcher ranus & frondi¬
b nemorosis excelsusq altitudine. & incondensas fron-¬
des eleuatũ ẽ. cacumen eius. Aque nutrierunt illũ.
abissus exaltauit eum. flumina eius manabunt in
cutuitii radicum eius: & riuos eius emisit. ad uniũ¬
sa ligna regionis: & multiplicata st̃ arbusta cius.
& eleuati it̃ rami eius per aquis multis. Cumq
extendissec umbram suam in tanus eius. fecerunt
nidos om̃a uolatilia celi: & sub fronilib eius genu¬
erunt. om̃s bestiȩ saltus & subumbraculo eius
habitabat cetus gentiũ plurimarũ. Eratq pulchrr¬
rimus in magnitudine sua: & inidilatatione arbus¬
torũ suorũ. erat enĩ radix illius: uxta aquas mul¬

Expanded text:
 in nationes et ventilabo eos in terris et scient quia ego Dominus et factum est in undecimo anno tertio una mensis factum est verbum Domini ad me dicens fili hominis dic Pharaoni regi Aegypti et populo eius cui similis factus es in magnitudine tua ecceAssur quasi cedrus in Libano pulcher ramis et frondibus nemorosis, excelsusque altitudine, et inter condensas frondes elevatum est cacumen eius aquae nutrierunt illum abyssus exaltavit eum flumina eius manabant in circuitu radicum eius et rivos suos emisit ad universa ligna regionis propterea elevata est et elevati sunt rami eius prae aquis multis cumque extendisset umbram suam in ramis eius fecerunt nidos omnia volatilia caeli et sub frondibus eius genuerunt omnes bestiae saltuum et sub umbraculo illius habitabat coetus gentium plurimarum eratque pulcherrimus in magnitudine sua et in dilatatione arbustorum suorum erat enim radix illius iuxta aquas mul
Abbreviated transcription (Latin):
s tam̃ uobis sum. Nam signacłm apostolatus mei: uos
estis in clño. Mea defensio ad eos qui me int̾rogant:
hec est. Hunquid non habemus potestatem mandu¬
candi et bibenti: Nunquid non habenus potestatẽ

Expanded text:
sed tamen vobis sum: nam signaculum apossed tamen vobis sum: nam signaculum aposestis in domino. mea defensio ad eos, qui me interrogant, haec est. numquid non habemus potestatem manducandi et bibendi? numquid non habemu
Abbreviated transcription (Latin):
tus est ab eo. Ne estis autem que ydolis immolantur.
scius quia nichil est ẏdolum in mundo: &e quod
nullus cds̃ nisi unts. Nam et si sunt qui dicantur du
siue in celo siue in t̾ra. siquidem sunt dii multi. ce do¬
mini multi: nobis tam̃ unus deus pater ex quo omnia
nos ꝑ ipsum. S non in omnib est scientia. Quidam
autem conscientia usq uunc idoli quasi ydolõthitum
manducant. &e conscientia ipsorum cum sit infirma
polluitur. Esca autem nos non cominendat deo.Neq
si manducauerimus abundabimus: neq si non man¬
ducauerimus defitiemus. Uidete autem ne forte
hec licentia ur̃a offendiculum fiat infirmis. Si enim
quis uiderit eum qui habet scientiam in ydolo recum¬
bentem. nonne conscientia eius cum sit infirma ecdi
us est. Sic autem peccantes in fres &e ꝑcutientes con-¬
scientiam eorum infirmam: in xp̃o peccatis. Quappt̾
si esca scandalizat frẽm meum non manducabo carnem
in et̾num: ne frẽm meum scandalizem: XUIi
Ion sum liber: non sumapłs.

Expanded text:
is autem, quae idolis immolantur, scimus quia nihil est idolum in mundo, et quod nullus est Deus, nisi unus. Nam etsi sunt qui dicantur dii, sive in coelo, sive in terra siquidem sunt dii multi, et domini multi; nobis tamen unus Deus, Pater, ex quo omnia, nos per ipsum. Sed non in omnibus est scientia. Quidam autem cum conscientia usque nunc idoli, quasi idolothytum manducant; et conscientia ipsorum cum sit infirma, polluitur. Esca autem nos non commendat Deo. Neque enim si manducaverimus, abundavimus: neque si non manducaverimus, deficiemus. Videte autem ne forte haec licentia vestra offendiculum fiat infirmis. Si enim quis viderit eum, qui habet scientiam, in idolio recumbentem: nonne conscientia ejus, cum sit infirma, aedit? Sic autem peccantes in fratres, et percutientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis. Quapropter si esca scandalizat fratrem meum: non manducabo carnem in aeternum, ne fratrem meum scandalizem.  Cap. IX. Non sum liber? Non sum apost
Abbreviated transcription (Latin):
num est enim michi magis mori: quam ut gloriam
meam quis euacuet. Nam si euaugli zauero non ẽ mͥ
gła: necesstas enim michi incumbit. Ue enim michi
est: si noi euanglizauero. Si enim uoleus hoc ago:
mercedem habeo. Si autem inuitus: dispensatio
michi credita est. Que est eigo meites mea: ut euã¬
głium predicans sine sumptu ponam euangłium
liber essem ex om̃ĩb omnium me seruum feci: ut
plures lucrifacerem. Et factus sum uideis tanquã
uideus. ut iudeos lucrarer. his qui sub lege sunt qua¬
si sub lege essem cum ipse non essem sub lege: ut eos
eraut tanquam sine lege essem cum sine lege dei
non essem s in lege essem xp̃i: ut lucrifacetem eos
qui sine lege erant. Factus sum infirmis infirmus:
ut infirmos lucrifacerem. Omnib omnia factus sũ:
ut om̃s facerem saluos. Omnia autem facio propter
euangłium: ut particeps eius effitaR.
escitis qm̃ hi qui in

Expanded text:
num est enim mihi magis mori quam ut gloriam num est enim mihi magis mori quam ut gloriam meam quis euacuet nam si euangelizauero, non est mihi gloria: necessitas enim mihi incumbit: uae enim mihi est, si non euangelizauero. si enim uolens hoc ago, mercedem habeo: si autem inuitus, dispensatio mihi credita est. quae est ergo merces mea? ut euangelium praedicans sine sumptu ponam euangeliumliber essem ex omnibus, omnium me seruum feci, ut plures lucri facerem. et factus sum ludaeis tamquam Iudaeus, ut Iudaeos lucrarer: his qui sub lege sunt, quasi sub lege essem — cum ipse non essem sub lege, sed suberant, tamquam sine lege essem — cum sine lege dei non essem, sed in lege essem Christi —, ut lucri facerem eos qui sine lege erant factus sum infirmis infirmus ut infirmos lucri facerem omnibus omnia factus sum ut omnes facerem salvos omnia autem facio propter evangelium ut particeps eius efficiar nescitis quod hii qui in
Abbreviated transcription (Latin):
diũ et cephas: Aut solus ego et barnabas non habemꝰ
potestatem hoc oꝑancti: Quis militat suis stipendiis
unquam: Quis plantat uineam. & de fructu enus ñ
elat: Quis pascit gregem. ce de lacte gregis ñ man¬
dueat: Nunquid scd̃m hominem dico: An lex hec
houi trituranti. Nunquid de hobus cura est deo: Au
ꝓpter nos utiq dicit: Nam propter nos scripta sunt:
Qm̃ debet in spe arare qui arat. & qui triturat in spe
fructus ꝑcipiendi. Si nos uobis spiritalia seminaui¬
mus: magnum est si carnalia ur̃a metamus ͤ. Si alii
potestatis ur̃e participes sunt. nonne potius nos:
S non usi sumus hac potestate. S omĩa sustinemꝰ.
ne quod offendicłm demus euangłio dei. Hescitis qm̃
qui in sacrario oꝑantur. que de sacrario sunt eclunt.
Qui altari deseruiuit cum altari participantur.
Ita et dũs ordinauit his qui euanglium annunciant.
de euanglio uiuere. Ego autem nullo horum usus
sum. Non scripsi autem hec: ut ita fiant in me. Bo¬

Expanded text:
i, et Cephas? Aut solus ego et Barnabas, non habemus potestatem hoc operandi? Quis militat suis stipendiis unquam? Quis plantat vineam, et de fructu ejus non t: Quis pascit greges, et de lacte gregis non manducat? Nunquid secundum hominem haec dico? An et lex haec n alligabis os bovi trituranti. Nunquid de bobus cura est Deo? An propter nos utique dicit? Nam prquoniam debet in spe arare qui arat et qui triturat in spe fructus percipiendi. si nos uobis spiritalia seminauimus, magnum est si uestra carnalia metamus? si alii potestatis uestrae participes sunt, non potius nos? sed non usi sumus hac potestate, sed omnia sustinemus ne quod offendiculum demus euangelio Christi. nescitis quoniam qui in sacrario operantur quae de sacrario sunt edunt, qui altario deseruiunt cum altario participantur? ita et dominus ordinauit • his qui euangelium adnuntiant de euangelio uiuere. ego autem nullo horum usus sum. non scripsi autem haec, ut ita fiant in me. bo
Abbreviated transcription (Latin):
in dño. Bcatior autem erit si sic ꝑmanserit: sccđ̃m meum
consilium. Puto autem: quod ego sp̃m dei habeam.
e his autem que ydolis S.¬
sacrificanitur: scimus qm̃ om̃s scientiam habemꝰ

Expanded text:
in domino. beatior autem erit, si sic permanserit, secundum meum in domino. beatior autem erit, si sic permanserit, secundum meum consilium. puto autem quod et ego spiritum dei habeam. De his autem quae idolis sacrificantur scimus quia omnes scientiam