comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inter grauissinu ro imperinactu¬
ras numerandus hocloco de se silenciũ
ugere pluinus ex euidentissmus añ
tanta liuinã monstroiuĩ pulsatus
ictibus ducturus erata cerris adu̾su
parchos excercitum pullum ei traditũ
est paludamentũ cũ in preliũ exeun¬
tibz album aut purpureũ darisoleret
mesti et taciri milites adprincipia
conuenerunt qui betere instituto cũ
clamore alacti accurre debebant
aquilarum altera uix conuellia pri¬
nupilopotuit altera egerrime extrai¬
tam contrariam acserebatur partẽ
supsam conuertit. Magnaheg ꝓdigia
sed et ille clades aliquanto maiores
tot pulcetrimarum regionũ intecitu
tam multa sign a hostilib intercep¬
ta manib tantu romane milicie
decus farbaroium obtiitũ equitatu
optime indolis filii cruore partem respersi
oculi corpus imperatoris interꝑiomiis¬
cuas cadauerum staes auũ ferarũq
laniatibz obiectum uellem ꝙ dem ꝑlaci¬
dius sed quod relatu betũ est sic deorũ
spreti premonitus excandescũt sic hu¬

Expanded text:
inter grauissimas Romani imperii iacturas numerandus, hoc loco de se silentium agere, plurimis et euidentissimis ante tantam ruinam monstrorum pulsatus ictibus. ducturus erat a Carris aduersus Parthos exercitum. pullum ei traditum est paludamentum, cum in proelium exeuntibus album aut purpureum dari soleat. maesti et taciti milites ad principia conuenerunt, qui uetere instituto cum clamore alacri adcurrere debebant. aquilarum altera uix conuelli a primo pilo potuit, altera aegerrime extracta in contrariam ac ferebatur partem se ipsa conuertit. magna haec prodigia, sed et illae clades aliquanto maiores, tot pulcherrimarum legionum interitus, tam multa signa hostilibus intercepta manibus, tantum Romanae militiae decus barbarorum obtritum equitatu, optimae indolis filii cruore paterni respersi oculi, corpus imperatoris inter promiscuas cadauerum strues auium ferarumque laniatibus obiectum. uellem quidem placidius, † sed quod relatu uerum est. sic deorum spreti monitus excandescunt
Abbreviated transcription (Latin):
E
uc femmarũ operibus
Fortitudo se oculis hominui subie¬
ct pauenciamqz in medium ꝓ¬
cedere hortata est non sane infir¬
miorib radicib stabilita aui
minus generoso spipitu hab̾un¬
dantem sed ita similitudine iuc̃¬
tam ut cum ea uel ex ea nata u¬

Expanded text:
er ac feminarum operibus fortitudo se oculis hominum subiecit patientiamque in medium procedere hortata est, non sane infirmioribus radicibus stabilitam aut minus generoso spiritu abundantem, sed ita similitudine iunctam, ut cum ea uel ex ea nata u
Abbreviated transcription (Latin):
ius ergo huic consue¬
tudim qua mĩc gecis
actiombus aures curie exurdã¬
tur iamiã patefeat ut opmnor
molo retor qua studia . M. cice¬
roms acuit eum namqz ante
omnes exteraruz gencium ĩ seua¬
tu sine interprete auditũ constai
quem honorem non micrito
cepit quomã fumuam uimii ro¬
mane eloquencie adiuiuerat.
Conspicue felicitatis arpmate

Expanded text:
is ergo huic consuetudini, qua nunc Graecis actionibus aures curiae exurdantur, ianuam patefecit? ut opinor, Molo rhetor, qui studia M. Ciceronis acuit: eum namque ante omnes exterarum gentium in senatu sine interprete auditum constat. quem honorem non inmerito cepit, quoniam summam uim Romanae eloquentiae adiuuerat. conspicuae felicitatis Arpinas
Abbreviated transcription (Latin):
agiltratus uero prisci
quantopece suã popu¬
lique romam maiestatem retinẽ¬
tes se gesserunt huic cognosci pt̃
quod inter cetera obtinende gua¬
uitatis iudicia illud quoque
magna cum perseuerancia custo¬
diebant ne grecis unquã insi
latine responsa darent Quineciã
ipsos lingue uolubilitate qua
plurimũ ualent excussa per int̾¬
pretam loqui cogebant non in
urbe tantum nra s ed eciam in
grecia et asia quo scilicet latine
uocis honos per omnes gentes
uer ierabilior diffunderetur nec il¬
lis deerant studia doctrine sed
nlla non in re palliĩ coge sbiie
debere arbitrabantur indignũ
esse existimantes illecebris et
suauitati litterarum imperii põ¬
dus et auctoritate donan. tns¬

Expanded text:
agistratus uero prisci quantopere suam populique Romani maiestatem retinentes se gesserint hinc cognosci potest, quod inter cetera obtinendae grauitatis indicia illud quoque magna cum perseuerantia custodiebant, ne Graecis umquam nisi latine responsa darent. quin etiam ipsos linguae uolubilitate, qua plurimum ualent, excussa per interpretem loqui cogebant non in urbe tantum nostra, sed etiam in Graecia et Asia, quo scilicet Latinae uocis honos per omnes gentes uenerabilior diffunderetur. nec illis deerant studia doctrinae, sed nulla non in re pallium togae subici debere arbitrabantur, indignum esse existimantes inlecebris et suauitati litterarum imperii pondus et auctoritatem donari. Q
Abbreviated transcription (Latin):
deo autent magna
caritate prie tenebãtur
ut archana consilia patrũ con¬
scriptorum multis seculis ne¬
mo senator emunciauerit Quie
fabius maximus tantumoͦ
et is ipe per imprudenciã de
terco punico bello indicendo
quod secreto in curia erat actũ
publio crasso rus petens domũ
reuertenti etineit narrauit me¬
mor eum triemno ante questorẽ
factum ignarusque non dum
acensoribus in ordinẽ senatoriũ
electum quo uno modo et hiis
qui ia honores gesserant aiditus
in curiã dabatur sed quamus
honestus error fabn eet uchemẽ¬
ter cum a consulibz obiurgatus
est minquã enm taaturmtatẽ
optimũ ac tutissimũ administrã¬
dacum rerum uniculũ labefac¬
tari uolebant. Trans. ¶ Eni

Expanded text:
deo autem magna caritate patriae tenebantur, ut arcana consilia patrum conscriptorum multis saeculis nemo senator enuntiauerit. Q. Fabius Maximus tantum modo, et is ipse per inprudentiam, de tertio Punico bello indicendo quod secreto in curia erat actum P. Crasso rus petens domum reuertenti in itinere narrauit, memor eum triennio ante quaestorem factum, ignarus nondum a censoribus in ordinem senatorium allectum, quo uno modo etiam iis, qui iam honores gesserant, aditus in curiam dabatur. sed quamuis honestus error Fabii esset, uehementer tamen a consulibus obiurgatus est: numquam enim taciturnitatem, optimum ac tutissimum administrandarum rerum uinculum, labefactari uolebant. Ergo, cum
Abbreviated transcription (Latin):
S iduni atem erat et
astum rei publice pec¬
tus curia silencũ q salubritũte
mumtũ et uallatũ undiquẽ
cuius lime intrantes abiecta
priuata caritate pũblica indue¬
bant itaqz non dicam uniui
sed neminem audisse credcres
quod multorũ aurib fuerat

Expanded text:
fidum erat et altum rei publicae pectus curia silentique salubritate munitum et uallatum undique, cuius limen intrantes abiecta priuata caritate publicam induebant. itaque non dicam unum, sed neminem audisse crederes quod tam multorum auribus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
uapropter non es dam¬
criminc .q. iari. qualgtinma
lauro coronatam senectutẽ tuã
nuidiciis et germanicis illu¬
strem tropheis uictor deuicte gẽ¬
tis facundia policiorem ficri uo¬
luisti credo ne alienigena inge¬
in excercitatiõe patrii ritus seraiꝰ
transfuga cxisteres. translate.¬

Expanded text:
uapropter non es damcrimine, C. Mari, quia gemina lauru coronatam senectutem tuam, Numidicis et Germanicis inlustrem tropaeis, uictor deuictae gentis facundia politiorem fieri noluisti, credo, ne alienigena ingenii exercitatione patrii ritus serus transfuga existeres. quis e
Abbreviated transcription (Latin):
cunabula quedam et
esemienta iurtutis anmiqz
procedente tempore ad sumum
gloris cumulum peruenturi: cer¬
tocun indolis cxperimento da¬
tos cestus referam. Translate.

Expanded text:
cunabula quaedam et elementa uirtutis, animique procedente tempore ad summum gloriae cumulum peruenturi certo cum indolis experimento datos gustus referam. DE INDOLE
Abbreviated transcription (Latin):
Ill os quoqz castissi¬
Smos ignes porcia
M. cathoinis filia cuncta se¬
cusa debita admiratione pro¬
sequentur. que cum apud
philippos uictum et inter¬
emptum uirum tuum bru¬
tum cogno sceres: quia fer¬
rum non dabatur ardentes
ore carbones haurnre non
dubitasti. muliebri spiritu
uirilem pacris exitum ii¬
tuta: sed nescio an hoc for¬
tius quod ille usitato tu no¬
uo grnere mortisassupta es.

Expanded text:
os quoque castissimos ignes, Porcia M. Catonis filia, cuncta saecula debita admiratione prosequentur. quae, cum apud Philippos uictum et interemptum uirum tuum Brutum cognosses, quia ferrum non dabatur, ardentes ore carbones haurire non dubitasti, muliebri spiritu uirilem patris exitum imitata. sed nescio an hoc fortius, quod ille usitato, tu nouo genere mortis absumpta es.
Abbreviated transcription (Latin):
aio autem mario obseruaciõ
omnus proculdubio saluti fuit
quo tempore hostio asenatu iudicatus
in domũ fame minturns custodie
causa deductus est ammaduertit
emm asellũ cum ei pabulũ õbucere¬
tur negleto eo ad a quam procurtẽtẽ
quo spectaculo deorũ prouidencia õd
sequeretur oblatũ ratus alioum
etiam interpietandarum religionũ
peritissimus a multitudine que ad
opem illi ferendam confluxerat im¬
petrauit ut admare perduceretur
ac protinus nauiculã conscendit
eaquem aphricã prouectus arma
sille iuctritia effugit. Transsat̃.

Expanded text:
C. autem Mario obseruatio ominis procul dubio saluti fuit, quo tempore hostis a senatu iudicatus in domum Fanniae Minturnis custodiae causa deductus est. animaduertit enim asellum, cum ei pabulum obiceretur, neglecto eo ad aquam procurrentem. quo spectaculo deorum prouidentia quod sequeretur oblatum ratus, alioquin etiam interpretandarum religionum peritissimus, a multitudine, quae ad opem illi ferendam confluxerat, inpetrauit ut ad mare perduceretur ac protinus nauiculam conscendit eaque in Africam peruectus arma Sullae uictricia effugit. Pompeius
Abbreviated transcription (Latin):
At cecilia metelli dum soioris
filie adulte etatis iurginis more
prisconocte concubia nupcialia perit
onien ipĩ fecit nam cũ in sacello quidã
euis rei gracia aliõ diu persedisset nec
aliqua uox ꝓposicio congruens esset au¬
dita fessa longastandi mota puella
rogauit materteram ut sibi paulisp
locum Residendi a cõmodaret. cui illa
ego ueroinquit libenter tibi mea sede¬
fed cedo quod dictum ab indulgẽtia
profectũ ad ceteri omis processit e¬
uentum quoniã metellus nõ mito
rost mortua. cecilia uirgiiẽ de qua
loquor in mr̃imoniũ duxit.

Expanded text:
At Caecilia Metelli, dum sororis filiae, adultae aetatis uirgini, more prisco nocte concubia nuptiale petit omen, ipsa fecit: nam cum in sacello quodam eius rei gratia aliquamdiu persedisset nec aliqua ulla uox proposito congruens esset audita, fessa longa standi mora puella rogauit materteram ut sibi paulisper locum residendi adcommodaret. cui illa 'ego uero' inquit 'libenter tibi mea sede cedo'. quod dictum ab indulgentia profectum ad certi ominis processit euentum, quoniam Metellus non ita multo post mortua Caecilia uirginem, de qua loquor, in matrimonium duxit.
Abbreviated transcription (Latin):
Intonia quoq femina¬
¶ laudibus uirilem faim¬
lie sue claritatem supergressa a¬
morem mariti sui egregia fide pẽ¬
sauit que post euis excessum for¬
ma et etate florcnis cubiculum
socrus pro coniugio habuit: m
codemqz toro alterius a dolescẽtie
uigor extinctus est. altexius uĩ¬
duitatis cxperiencia consemut.
hoc cubiculum talibus experimen¬
tis summam imponat. Transla¬

Expanded text:
ntonia quoque, femina laudibus uirilem familiae suae claritatem supergressa, amorem mariti egregia fide pensauit, quae post eius excessum forma et aetate florens conuictum socrus pro coniugio habuit, in eodemque toro alterius adulescentiae uigor extinctus est, alterius uiduitatis experientia consenuit. hoc cubiculum talibus experimentis summam inponat. Dein
Abbreviated transcription (Latin):
cinõ de sardanapa¬
li familiaribus lo-¬
quitur. Orestes pylade pe-¬
ne amico qua agamennone¬
patre notior est: si quidem
illorum amicicia in consor¬
tione deliciarum et suxurie
contrabuit: horum dure atoz
aspere conditionis solatium
ipsarum miseriarum expe¬
rimento enituit. Sed quid
externa attingo cum domes¬
ticis prius liccat uti. e rãs

Expanded text:
nemo de Sardanapalli familiaribus loquitur, Orestes Pylade paene amico quam Agamemnone notior est patre, si quidem illorum amicitia in consortione deliciarum et luxuriae contabuit, horum durae atque asperae condicionis sodalicium ipsarum miseriarum experimento enituit. sed quid externa attingo, cum domesticis prius liceat uti? Inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
leta quidem et prospera nego¬
cia utpote cum diuina suf¬
fragatione foueantur huma¬
na minus indigent. Tenaci¬
us igitur corum nomina po¬
steritatis memoria apprehen¬
dit. qui aduersos amicorum¬
casus non descruerunt: quã
qui prosperum uite cursum
comitati sunt. Transsatẽ.¬

Expanded text:
laeta quidem et prospera negolaeta quidem et prospera negotia, utpote cum diuina subfragatione foueantur, humana minus indigent. tenacius igitur eorum nomina posteritatis memoria adprehendit, qui aduersos casus amicorum non deseruerunt quam qui prosperum uitae cursum comitati sunt. ne
Abbreviated transcription (Latin):
ninc amicicie uin¬
culum potens p̾
uasidum: neqz
ulla ex parte sanguinis uiri-¬
bus inferius hoc etiam certius
et exploratius: quia illud nas-¬
cendi sors fortuitum opus:
hoc uinuscuiusq solido iudi
inchoata uoluntas contrahit.
ita celerius sine reprehentio¬
ne propinquum aduerscre
quam amicum. quia altera
Sireptiomi utiq inquitatis:
altera utiqz leuitatis crimini
subiecta est. cum cim descrta
sit futura uita hominis milli¬
us amicitie cnicta presidio:
tam neccessarium presidium
temere assumi non debet: se¬
mel autem apprehensum rec¬
te sperm non conuenit. Sin¬
cere uero fidei amici precipue
in aducesis rebus cognoscũ¬
tur. in quibus quitquid pre¬
statur totum a constanti
bemiuolencia proficiscitur:
felicitatis cultus maiore ex ꝑ¬
te adulatiom quam carita¬
ti crogatus. Ccrte fuspectus
est pcrindcas plus semper
petat qua impendat. accedit
huc quod infracte fortune
homines magis amicorum
studia desiderant uelpresi¬
dii uel solatii gratia: nam

Expanded text:
nunc amicitiae uinculum potens et praeualidum neque ulla ex parte sanguinis uiribus inferius, hoc etiam certius et exploratius, quod illud nascendi sors, fortuitum opus, hoc unius cuiusque solido iudicio inchoata uoluntas contrahit. itaque celerius sine reprehensione propinquum auersere quam amicum, quia altera diremptio non utique iniquitatis, altera utique leuitatis crimini subiecta est: cum enim deserta sit futura uita hominis nullius amicitiae cincta praesidio, tam necessarium subsidium temere adsumi non debet, semel autem recte adprehensum sperni non conuenit. sincerae uero fidei amici praecipue in aduersis rebus cognoscuntur, in quibus quidquid praestatur totum a constanti beniuolentia proficiscitur. felicitatis cultus maiore ex parte adulatione quam caritate erogatur, certe suspectus est perinde ac plus semper petat quam inpendat. accedit huc, quod infractae fortunae homines magis amicorum studia desiderant uel praesidii uel solacii gratia: nam
Abbreviated transcription (Latin):
En abius uero maxim¬
LDcum a sc quinquies
et a pr̃e auo pro auo maio¬
ribus sus sepenumero con¬
sulatum iustum ammadũ¬
teret in comitiis quibz filius
suus summo consensu consul
creabatur quam potuit con¬
stanter cum populo egit ut
aliquando uacacionem eius
honoris fabie genti daret.
non quod uirtutib filii diffi¬
deret erat enim illustriis ẜ
ne maximum imperiũ in
Una familia continuaretur
quid hac moderaciõe effica¬
cius aut ualencius que eciã
prios affectus qui potentissi
habentur superauit. transsa¬

Expanded text:
e. Fabius uero Maximus, cum a se quinquies et a patre, auo, proauo maioribusque suis saepe numero consulatum gestum animaduerteret, comitiis, quibus filius eius summo consensu consul creabatur, quam potuit constanter cum populo egit ut aliquando uacationem huius honoris Fabiae genti daret, non quod uirtutibus filii diffideret, erat enim inluster, sed ne maximum imperium in una familia continuaretur. quid hac moderatione efficacius aut ualentius, quae etiam patrios adfectus, qui potentissimi habentur, superauit? N
Abbreviated transcription (Latin):
ge .l. quincius cincia¬
tus qualem consulẽ
gessit. cum honorem eius
pres conscripti continuare
Uellent non solum proꝑter
illius egregia opera sed eciã
quod põpulus eosdem tribu¬
nos in proximum annũ
creare conabatur quorum
Utrumq discussit senatus
et tribunos uerecundie sue
exemplum sequi cogendo atz
Unus cã fuit ut amplissim᷑
ordo populusq tutus esset
ab imiusti facti reprehensioe¬

Expanded text:
ge, L. Quintius Cincinnatus qualem consulem gessit! cum honorem eius patres conscripti continuare uellent non solum propter illius egregia opera, sed etiam quod populus eosdem tribunos in proximum annum creare conabatur, quorum utrumque discussit senatus et tribunos uerecundiae suae exemplum sequi cogendo atque unus causa fuit, ut amplissimus ordo populusque tutus esset ab iniusti facti reprehensio
Abbreviated transcription (Latin):
¶Compoitur orbis reqt exẽ¬
plum¶Mee fic niflotere sensa
humanos edicta ualent ⁊ uita
regeneis nobile mutatur semꝑ
cum principe uusgus ¶L e¬

Expanded text:
componitur orbis Regis ad exemplum; nec sic inflectere sensus Humanos edicta valent, ut vita regentis. Nobile mutatur semper cum principe vulgus.
Abbreviated transcription (Latin):
adcm gens missũ
ante scrupulum ar¬
genti habuit quam paulus
perse rege deuicto. Q. elio
cuberom gencro suo quinqz
pondo argenti ex preda dona-¬
yet. tacco emm quod princeps
ciuitatis filia ei nuiptui dedit
cuius pecunia tam ieuinos pe¬
nates uidebat: qui ipse quoqz
adeo mops decessit: ut in si
fundus quem unum relique¬
rat uẽnisset: uxor euis dotem¬
unde reciperet non excitisset.¬
nimi uirorum et
feminarum uigebãt

Expanded text:
adem gens nullum ante scripulum argenti habuit quam Paulus Perse deuicto Q. Aelio Tuberoni genero suo quinque pondo argenti ex praeda donaret: taceo enim quod princeps ciuitatis filiam ei nuptum dedit, cuius pecunia tam ieiunos penates uidebat. qui ipse quodque adeo inops decessit, ut, nisi fundus, quem unum reliquerat, uenisset, unde uxor eius dotem reciperet non extitisset.nimi uirorum et feminarum uigebant
Abbreviated transcription (Latin):
iuldem nominis phi¬
lozophus cum a cleay¬
cho tyranio de ciis nece con¬
silium mierat torqueretur sup¬
plicn paritex atqz indicandor
gracia consciorum uictor dolo¬
ris: sed ulcionis cuꝑidus cẽ
dixit quod secreto audux eum
admodum expedroet laxatoque¬
cculeo postquam insidiis oppor¬
tunum tempus ammaduertit
aurem euis morsu corripuit.
nec ante dimisit quam et ipẽ¬

Expanded text:
iusdem nominis philosophus, cum a Nearcho tyranno, de cuius nece consilium inierat, torqueretur supplicii pariter atque indicandorum gratia consciorum, doloris uictor, sed ultionis cupidus, esse dixit quod secreto audire eum admodum expedeculeo, postquam insidiis oportunum tempus animadvertit, aurem eius morsu corripuit, nec ante dimisit quam et ip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtum ⁊ ammosum
bone fiducie pectus e¬
menso quasi debitum opus
superest constancie represen¬
tare naturam natura enim
sic comparatum est ut quis¬
quis se aliquid ordine ac rec¬
ta mente complexi confidit
Uel iam gestum si ohtrectetur
acriter tucatur: uel nondũ
editum si interpelletur sine
ulla cunctacione ad effectũ
perducat. Sed dum exempla
proposite rei prosequor lacuis
michi circunspicienti ante
omina fuluii flacui constacia

Expanded text:
tum et animosum bonae fiduciae pectus emenso quasi debitum opus superest constantiae repraesentatio: natura enim sic conparatum est ut, quisquis se aliquid ordine ac recte mente complexum confidit, uel iam gestum, si obtrectetur, acriter tueatur, uel nondum editum, si interpelletur, sine ulla cunctatione ad effectum perducat. Sed dum exempla propositae rei persequor, latius mihi circumspicienti ante omnia se Fului Flacci constantia
Abbreviated transcription (Latin):
on defuit maioribus
grata mens ad pre¬
miora superiori aphricano
exoluenda si quidem maxi¬
ma eius merita paribus
ornamentis decorare conati
sunt: uoluerũt illi statuas
in comicio in postris in cũ¬
ria in ipã deinque ioius
optum maxumq cella po¬
nere uoluerunt ymaginẽ
eius trumphali ornatu ĩ¬
ductam capitolims puliui¬
naribz applicare uoluerunt
q continuum per omnes
uite annos confulatum ꝑ¬
petuamqz dictaturam tre¬
buere quorum sibi mlne
que ꝑlebiscito dari nequẽ
senatus consulto decexin pa¬
ciendo pene tatum in yecu¬
sandis honorib se gessit
quantum egerat in merẽn¬

Expanded text:
on defuit maioribus grata mens ad praemia superiori Africano exsoluenda, si quidem maxima eius merita paribus ornamentis decorare conati sunt. uoluerunt illi statuas in comitio, in rostris, in curia, in ipsa denique Iouis optimi maximi cella ponere, uoluerunt imaginem eius triumphali ornatu indutam Capitolinis puluinaribus adplicare, uoluerunt ei continuum per omnes uitae annos consulatum perpetuamque dictaturam tribuere: quorum nihil sibi neque plebiscito dari neque senatus consulto decerni patiendo paene tantum se in recusandis honoribus gessit, quantum egerat in emeren
Abbreviated transcription (Latin):
ecognosce cum
quousq uolumu
constantem erga amncum
suum caritatem sine ulla
reip. iniuria cuexeris: qui
ortus equestri loco quomodo
martum lucullum famili¬
ariter coliusset: eumqz max
cus anthonius quod bruti
et cassii partes secutus fue¬
rat interemisset: in magna
fugiendi sicencia examim
amico adhesit. huiusq in
sacrimas et gemitus profu¬
sus ut mimia pietate causa
sibi mortis arcesseret: nam
propter precipuam et perse¬
ucrantem samentationem
ad antonum pertractus
est: cuiuis postquam in con¬
spectu stetit iube me inquit
imperator protinus ad lu¬
cussi corpus ductum occidi:
neqz cim absumpto illo
superesse debeo cum ei infe¬
sicis misicie auctor extiteri.
Quid hac fidelius bemuo¬
lencia: mortem amici hostis
Oio leuauit uicam suam
consili crimine astrinxit qͦ
illum miserabiliorem ped¬
deret se fecit inuisiorem: nec
difficiles anconi aures ha¬
tus: caput quod abscissum
lacebat sublatum pectori
suo applicauit ac deinde de¬
missam ceruicem uictoris

Expanded text:
ecognosce enim quo usque Volumni constantem erga amicum suum caritatem sine ulla rei publicae iniuria euexeris. qui ortus equestri loco, cum M. Lucullum familiariter coluisset eumque M. Antonius, quia Bruti et Cassii partes secutus fuerat, interemisset, in magna fugiendi licentia exanimi amico adhaesit hucusque in lacrimas et gemitus profusus, ut nimia pietate causam sibi mortis arcesseret: nam propter praecipuam et perseuerantem lamentationem ad Antonium pertractus est. cuius postquam in conspectu stetit, 'iube me' inquit, 'imperator, protinus ad Luculli corpus ductum occidi: neque enim absumpto illo superesse debeo, cum ei infelicis militiae auctor extiterim'. quid hac fidelius beniuolentia? mortem amici hostis odio leuauit, uitam suam consilii crimine astrinxit, quoque illum miserabiliorem redderet, se fecit inuisiorem. nec difficiles Antoni aures hatus, caput, quod abscisum iacebat, sublatum pectori suo adplicauit ac deinde demissam ceruicem uictori
Abbreviated transcription (Latin):
In illa quoq processa
stinencia populi ro. mirifica
conspecta est: nam cum a se
proscriptorum penates uũl¬
gi manibus dixipiendos abie¬
cissent inueniri potuit nemo
qui ciuili luctu predam pete¬
ret: unus enim quisqz se ab
his periide ac sacris edibus
abstinuit. que quidem tam mi-¬
sericors continencia plebis ta¬
citum crudelium uictorum cõ¬

Expanded text:
In illa quoque procella, stinentia populi Romani mirifica conspecta est: nam cum a se proscriptorum penates uulgi manibus diripiendos obiecissent, inueniri nemo potuit, qui ciuili luctu praedam peteret: unus enim quisque se ab his perinde ac si a sacris aedibus abstinuit. quae quidem tam misericors continentia plebis tacitum crudelium uictorum con
Abbreviated transcription (Latin):
Icrum ut ad domesti¬
acta uemamus cũ a .L. saipiaẽ
ex anthiochensi pecuma sester¬
aum quadragies racio mai
ria reposceretur prolato. ab eo
libro quo accepte expenseque
summne contiebantur refelli¬
que iimicorum accusacio po¬
terat discerpsit indignatus
de ca redubitari que sub ipõ
legato admmmistrata fuerat
quineciam in hũc modu egit
sestertii quadragice incone
alicm imperii iuister quod
meo ductu meisqz auspicis
bis millies sestercio uberius
feci neqz enim adhuc puto co
malignitatis uentum ut do
mea innocencia querendum
sic nam cu aphriquã totam
potestati urẽ subiecerim: nichil
ex ea quod meum diceretur
preter congnomem ueluli non
igitur me punice non frem
meum asiatice gaze auarum
reddiderũt. sed uterq nr̃m in¬
iudia magisquam peccuma
locupletor est. tam constantẽ
deffensionem sapionis unuise
senatus comprobauit. Trans

Expanded text:
rum ut ad domestiacta ueniamus, cum a L. Scipione ex Antiochensi pecunia sestertii quadragies ratio in curia reposceretur, prolatum ab eo librum, quo acceptae et expensae summae continebantur refellique inimicorum accusatio poterat, discerpsit, indignatus de ea re dubitari, quae sub ipso legato administrata fuerat. quin etiam in hunc modum egit:sestertii quadragies rationem, alieni imperii minister, quod meo ductu meisque auspiciis bis milies sestertio uberius feci: neque enim huc puto eo malignitatis uentum, ut de mea innocentia quaerendum sit: nam cum Africam totam potestati uestrae subiecerim, nihil ex ea, quod meum diceretur, praeter cognomen retuli. non me igitur Punicae, non fratrem meum Asiaticae gazae auarum reddiderunt, sed uterque nostrum inuidia magis quam pecunia locupletior est'. tam constantem defensionem Scipionis uniuersus senatus conprobauit, s
Abbreviated transcription (Latin):
uisdem nominis et
sanguims attilius
regulus primi punici belli
gloria cladesq maxima: cũ
aphrica in solentissime. carta¬
gmis opes crebris uictoriis cõ¬
cunderet: ac prorogatum sibi
ob bene gestas res in proyci¬
num annum imperium cõ¬
gnoiusset: consulibus scrip¬
sit uillicum in agello quem
septem iugerum in papima
habelrat mortuum esse: occasi¬
onemq nactum mercenaxi¬
um amoto inde rustico in¬
strumento discessisse: ideoq
petere ut sibi successor mitte¬
retur ne deserto agro non
esset unde uxor ac̃ liberi sui
alcrentur:. que postquam
senatus a consulibus ac¬
cepit: et agrum attilii ulico
colendum locari: et alimen¬
ta comugi eius ac liberis
preberi resqz quas amiserat
redimi publice iussit: tanti
crario mo uirtutis actilia¬
ne ocemplum quo omins e¬
tas romana gloriabitur

Expanded text:
usdem nominis et sanguinis Atilius Regulus, primi Punici belli qua gloria, qua clades maxima, cum in Africa insolentissimae Karthaginis opes crebris uictoriis contunderet ac prorogatum sibi ob bene gestas res in proximum annum imperium cognosset, consulibus scripsit uilicum in agello, quem vii iugerum in Pupinia habebat, mortuum esse, occasionemque nanctum mercennarium amoto inde rustico instrumento discessisse, ideoque petere ut sibi successor mitteretur, ne deserto agro non esset unde uxor ac liberi sui alerentur. quae postquam senatus a consulibus accepit, et agrum Atili ilico colendum locari et alimenta coniugi eius ac liberis praeberi resque, quas amiserat, redimi publice iussit. tanti aerario nostro uirtutis Atilianae exemplum, quo omnis aetas Romana gloriabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad necessarium
reip. usum pecumã ex erario
proni opus esset: idque q̃sto¬
res quia lex obstare iuderetur
aperire non auderent priuatus
claues poposcit. pateftictoque
erario legem utilitati cedere
coegit: quam quidem ei fidu¬
ciam consciencia illa dedit qz
memierat ommnes leges a se

Expanded text:
cum ad necessarium rei publicae usum pecuniam ex aerario promi opus esset, idque quaestores, quia lex obstare uideretur, aperire non auderent, priuatus claues poposcit patefactoque aerario legem utilitati cedere coegit. quam quidem ei fiduciam conscientia illa dedit, qua meminerat omnes leges a se
Abbreviated transcription (Latin):
Iarmodii. aristogitonis qͥ
athenas tyranni delibera¬
re cognati sunt effigies eneas rer¬
xes rex ea uebe deiucta in regnũ
suum transtulit longo dennde in¬
tenecto tempore. seleucus in pristi¬
nam sedem reportandas eurauit
Rodii quoq cas ubi sue appul¬
sas cum in hospicium publice in¬
uitassent sacriis euiam pului¬
naribz collocauerunt. nchil ac
memoria felicuis que tantum
ueneracionis in tam paruulo

Expanded text:
armodi et Aristogitonis, qui Athenas tyrannide liberare conati sunt, effigies aeneas Xerxes ea urbe deuicta in regnum suum transtulit. longo deinde interiecto tempore Seleucus in pristinam sedem reportandas curauit. Rhodii quoque eas urbi suae adpulsas, cum in hospitium publice inuitassent, sacris etiam in puluinaribus conlocauerunt. nihil hac memoria felicius, quae tantum uenerationis in tam paruulo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinacis amicicie: ad
letum et seirnum uultum
transcannus: atqz inde cam
euocatam ubi omma lacri¬
mis gemitu cedibus fuerãt
referta in eo quod dignior
est felicitatis domicilio cos¬
locemus gracia honore abũ¬
dantissimisqz opibus ful¬
gente: orne igitur ab illa q̃
sanctorum umibrs dicata
esse creditur sede: hinc decime
lelli illinc .m. agrippa alte¬
rum maximum amicum
et certa mente et secundis
hominibus sortiti: totũq
beate turbe gregem qui urõ
ductu ueneranda sincere fi¬
dei stipendia laudibus et
premis onistus peregit
in lucem uobiscum prõtra¬
hite: uestros enim constan¬
tes ammos: uestra strenua
ministeria: ur̃am mexpug¬
nabilem taciturntatem:
proq dignitate et salute a¬
micorum perpetuam excu-¬
bationem testatiorem beni-¬
uolenciam: et rursus harum
uerum uberrimos fructus
posterior intuens ctas: in
excosendo iure amicicie quã
libentius quam etiam reli¬
giosuis crit operata: Heret
aminus in domesticis: sed
aliena queqz benefacta re¬

Expanded text:
tinacis amicitiae ad laetum et serenum uultum transeamus atque inde eam euocatam, ubi omnia lacrimis, gemitu, caedibus fuerant referta, in eo, quo dignior est, felicitatis domicilio conlocemus, gratia, honore abundantissimisque opibus fulgentem. orere igitur ab illa, quae sanctorum umbris dicata esse creditur, sede hinc Decime Laeli, illinc M. Agrippa, alteter maximum amicum et certa mente et secundis ominibus sortiti, totumque beatae turbae gregem, qui uestro ductu ueneranda sincerae fidei stipendia laudibus et praemiis onustus peregit, in lucem uobiscum protrahite: uestros enim constantis animos, uestra strenua ministeria, uestram inexpugnabilem taciturnitatem proque dignitate et salute amicorum perpetuam excubationem et stationem beniuolentiae et rursus harum rerum uberrimos fructus posterior intuens aetas in excolendo iure amicitiae qua libentius qua etiam religiosius erit operata. Haeret animus in domesticis, sed aliena quoque bene facta re
Abbreviated transcription (Latin):
ompen. cciam probabilis
iurtus qui dum legacio¬
nis officio fungeretur a gencio
rege interceptus cum seratus
consilia prodere iuhepetur ayden¬
di luceyne ad motum digrtum
cremandum prebuit eque pacien¬
cia regi simul et desperacionem
tormentis quicqulam ex se cognos¬
cendis maissit ⁊ expetende popu¬
li po. annacce magnã cupidi¬
tatem ingenerauit. eranssa.

Expanded text:
ompei etiam probabilis uirtus, qui, dum legationis officio fungitur, a rege Gentio interceptus, cum senatus consilia prodere iuberetur, ardenti lucernae admotum digitum cremandum praebuit eaque patientia regi simul et desperationem tormentis quicquam ex se cognoscendi incussit et expetendae populi Romani amicitiae magnam cupiditatem ingenerauit. ac
Abbreviated transcription (Latin):
Ie ne plura huiusce gene¬
ris exempla domi scyu¬
tando sepius ad cuiliuni hello¬
rum de testandum memoriã
progredi cogar duob pomanis
exemplis contentus qz ut cla¬
uissimarũ familiarũ commẽ¬
dacionem ita millum publicũ
merorem continent exlerna

Expanded text:
 ne plura huiusce generis exempla domi scrutando saepius ad ciuilium bellorum detestandam memoriam progredi cogar, duobus Romanis exemplis contentus, quae ut clarissimarum familiarum commendationem, ita nullum publicum maerorem continent, externa
Abbreviated transcription (Latin):
imus huiusce laudis
consortionem merito uendi¬
cat: pari enm mclite ami¬
cie ausui par glorie portio
asserenda est: admodum
humili loco natus ad eque¬
strem ordinem et splendide
milicie stipendia publii
celii beneficio perucnerat:
cui gratum anium quia
in materia leta exhibere nõ
contingerat: in ea quam
imquam fortuna esse uoluit
cum multa fide prestitit:
erat ab octauio consule pla¬
cencie prepositus celius
qua cumano excercitu cap¬
ta et senor iam et graui ua¬
litudine affectus ne in po¬
testatem hostim ueniret
ad auxilium dextre petronii¬
confugit confugit: quem
is ab incepto consilio fru¬
stra conatus ab stra here:
in isdem ꝑseuerantem pre¬
cibus interemit: cediq eius
suam uinxit: ne eo iacente
per quem ommia dignitatis
incrementa assecutus fue¬
rat superesset: ita alterius
fato uerecundia: alterius
pietas causam prebuit.

Expanded text:
ius huiusce laudis consortionem merito uindicat: paria enim in cultu amicitiae auso par gloriae portio adserenda est. admodum humili loco natus ad equestrem ordinem et splendidae militiae stipendia P. Caeli beneficio peruenerat. cui gratum animum, quia laeta in materia exhibere non contigerat, in ea, quam inicam fortuna esse uoluit, cum multa fide praestitit. erat ob Octauio consule Placentiae praepositus Caelius. qua a Cinnano exercitu capta et senior iam et graui ualitudine adfectus, ne in potestatem hostium ueniret, ad auxilium dexterae Petroni confugit. quem is ab incepto consilio frustra conatus abstrahere in isdem perseuerantem precibus interemit caedique eius suam iunxit, ne eo iacente, per quem omnia dignitatis incrementa adsecutus fuerat, superesset. ita alterius fato uerecundia, alterius pietas causam praebuit.
Abbreviated transcription (Latin):
uildem. auitatis excerci¬
tus non ante ad dimi¬
candum descendere solebant ꝙͣ
tibie concentu et auapesti pedis
modules cohortacionis calorẽ
ammo tranxissent uegeto et
crehro ittus souostremie hostẽ
inuadere ad moniti. Idem ad
dissimulandum et occultandu
uulncrum suorum cruorẽ pumccis
Ut ipĩs aspectus earũ terrorens
sed ne hostibs fiduaie aliquid

Expanded text:
usdem ciuitatis exercitus non ante ad dimicandum descendere solebant quam tibiae concentu et anapaesti pedis modulo cohortationis calorem animo traxissent, uegeto et crebro ictus sono strenue hostem inuadere admoniti. idem ad dissimulandum et occultandum uulnerum suorum cruorem punicis ne ipsis aspectus eorum terrorem, sed ne hostibus fiduciae aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
nod cos non frustra te¬
musse dux ipõrum pcui¬
samas patefeat qui maxnnis
opcribus editis ut primum se
asie moribz ꝑmisit fortitudine
suam effeminato cius cultu
molire non erubuit tnslate.

Expanded text:
od eos non frustra timuisse dux ipsorum Pausanias patefecit, qui maximis operibus editis, ut primum se Asiae moribus permisit, fortitudinem suam effeminato eius cultu mollire non erubuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Acioris somnui matereuisdẽ
dronsii que cũ cum conceptis
utero huberet parere iusa est saciriscũ
consultoqz prodigiorũ interpiete cla¬
rissimũ ac potentissmiũ graii san¬
gunus futurum certo cũ euentu co

Expanded text:
ioris somni mater eiusdem Dionysi. quae, cum eum conceptum utero haberet, parere uisa est Satyriscum consultoque prodigiorum interprete clarissimum ac potentissimum Grai sanguinis futurum certo cum euentu co
Abbreviated transcription (Latin):
Ncar ium obsideret syracusas inter
cenaret Letus igitur perinde ac dunitus
promissa uictoriã excercitũ pugne cõ¬
rarabat inter in quoliculos et penos
ortadissencione custris eius ꝙiacusant
subita irruꝑcione oppressis ipm̃ intta
menia sua uictũ pertran perunt ittiq
magis spe quã somnuo deceptus cena¬
uit. siracusis cuꝑtuus nõut ammo pre¬

Expanded text:
lcar, cum obsideret Syracusas, inter cenaret. laetus igitur perinde ac diuinitus promissa uictoria exercitum pugnae conparabat. in quo inter Siculos et Poenos orta dissensione, castris eius Syracusani subita inruptione oppressis ipsum intra moenia sua uinctum pertraxerunt. ita magis spe quam somnio deceptus cenauit Syracusis captiuus, non, ut animo pra
Abbreviated transcription (Latin):
¶roxinui somnui et sipaulo
est longius propter numam
tamen cuidenciã ncomitatut ĩperat
duo familiates archadez iter una fa¬
cientes megarã benerut̃ quorum
alter ad hospitem secontulit alter
in sabrrnam meni oriam diuertit
Is qui in hospicio eratiuidit in somnis cõmi¬
tem suum orantem sibi cauponio insidiis
cucunuento subueniret posse emm ce¬
leri eius accursu semimpienti peticulo
subtra hi queuiss excitatus prosiluit
tabernamqz in qua is diuersebatur petere
conatus est pestisero deinde saro cius hu¬
manussimũ propositum tamꝙ suꝑua¬
aũ clamauit et lectum ac sonnum
repetit tunc idem ei saucius oblatus
obsecrauit ut qui uite sue auxilium
ferre neglexisset necisaltem ulcionẽ
non negaret. corpus emm suũ a cau¬
pone trucidatũ. cum maxiie plaustro
ferri adportam stercore coopertum. tã
constantib familiaris precibz cõpulsis
protinus adportam cucurrit et plau¬
strum in quiete demonstratũ erat cõ¬
prehendit cauponẽ que ad capitale

Expanded text:
Proximum somnium etsi paulo est longius, propter nimiam tamen euidentiam ne omittatur impetrat. duo familiares Arcades iter una facientes Megaram uenerunt, quorum alter se ad hospitem contulit, alter in tabernam meritoriam deuertit. is, qui in hospitio erat, uidit in somnis comitem suum orantem ut sibi coponis insidiis circumuento subueniret: posse enim celeri eius adcursu se inminenti periculo subtrahi. quo uiso excitatus prosiluit tabernamque, in qua is deuersabatur, petere conatus est. pestifero deinde fato eius humanissimum propositum tamquam superuacuum damnauit et lectum ac somnum repetiit. tunc idem ei saucius oblatus obsecrauit ut, quoniam uitae suae auxilium ferre neglexisset, neci saltem ultionem non negaret: corpus enim suum a caupone trucidatum tum maxime plaustro ferri ad portam stercore coopertum. tam constantibus familiaris precibus conpulsus protinus ad portam cucurrit et plaustrum, quod in quiete demonstratum erat, conprehendit cauponemque ad capitale
Abbreviated transcription (French):
L Abiciades ꝯuoqz miserahilem
Lexitum suu haud falaci noc¬
turn a ymaginẽ speculatus est quo
enim pallio amice sue dornueus operũ
seuiderat comtirfectus et insepultus
lacens contectus est Transsateur.¬

Expanded text:
lcibiades quoque miserabilem exitum suum haud fallaci nocturna imagine speculatus est: quo enim pallio amicae suae dormiens opertum se uiderat, interfectus et insepultus iacens contectus est. Proximu
Abbreviated transcription (Latin):
ducie publica exempla
iam cum eo bello quod aduersus
pyrrum gerebatur carthagniẽ¬
ses .c. ac xex nauu classem ĩ
presidium romanis hostium
ultro misissent senatui placuit
legatos ad eorum ducẽ ire qui
dicerent pplin io. bella suscipere
solere que suo milite gerere pos¬
set proide classem carthagniẽ
reducerent. ẽ pansia ¶ Uale¬

Expanded text:
duciae publicae exempla: nam cum eo bello, quod aduersus Pyrrum gerebatur, Karthaginienses c ac xxx nauium classem in praesidium Romanis Ostiam ultro misissent, senatui placuit legatos ad ducem eorum ire, qui dicerent populum Romanum bella suscipere solere, quae suo milite gerere posset: proinde classem Karthaginem reducerent. Idem post ali
Abbreviated transcription (Latin):
Cerrime cum scipione
dissenserat: corumq aħ eiulati¬
one uixtutis profecta contentio
ad graues testatasq immicicias
progressa fuerat: sed tamen cum
inter emptum scipionem concla¬
mari audisset: in publicum se
proripuit mestoq uultu et uoce
confusa: concurrite concurrice
inquit cues mema nr̃e urbis e¬
uersa sunt. Scipiom enim aphri¬
cano intra sua menia quiescenti
nefaria uis allata est. Oremp.
pariter aphricam morte miserã:
et macedonici tam humana tam¬
ꝙ̃ cuuli lamentatione felicem:
eodem enim tempore et quantum
amisisset principem: et qualem ha¬
beret recognouit. Tpanslate

Expanded text:
rime cum Scipione dissenserat, eorumque ab aemulatione uirtutis profecta concitatio ad graues testatasque inimicitias progressa fuerat: sed tamen, cum interemptum Scipionem conclamari audisset, in publicum se proripuit maestoque uultu et uoce confusa 'concurrite, concurrite' inquit, 'ciues! moenia nostrae urbis euersa sunt: Scipioni enim Africano intra suos penates quiescenti nefaria uis allata est'. o rem publicam pariter Africani morte miseram et Macedonici tam humana tamque ciuili lamentatione felicem! eodem enim tempore et quantum amisisset principem et qualem haberet recognouit. ide
Abbreviated transcription (Latin):
de interficiendo cesare ceperãt
ea nocte qua dies teterrimi-
facti secutus est cognouisset
egresso cubiculum bruto culteluz
tonsorum quasi unglium rese¬
candorum causa poposat eoq
uelut forte elapso se uulnecauit
clamore denide ancillatũ in
cubiculum reuocatus Bructꝰ
obuiegare cam cepit quod ton¬
soris preripuisset officium au
secrcto porca non est ho inquit
temerarium factum ineum ẜ̾
In tali statu nro amoris mei
erqu te certissimum iudicium
experiri enm uoliĩ si tibi pro¬
positum ex sentencia pacum ces¬
sisset. quem equo ammo me
fecro essem interemptura.¬

Expanded text:
de interficiendo ceperat Caesare, ea nocte, quam dies taeterrimi facti secutus est, cognosset, egresso cubiculum Bruto cultellum tonsorium quasi unguium resecandorum causa poposcit eoque uelut forte elapso se uulnerauit. clamore deinde ancillarum in cubiculum reuocatus Brutus obiurgare eam coepit, quod tonsoris praeripuisset officium. cui secreto Porcia 'non est hoc' inquit 'temerarium factum meum, sed in tali statu nostro amoris mei erga te certissimum indicium: experiri enim uolui, si tibi propositum parum ex sententia cessisset, quam aequo animo me ferro essem interemptura
Abbreviated transcription (Latin):
dem cum itasia pre¬
rhum regem exegisset:
nichil omnino ex preda regia qua
excercitum urbemqz ditauerat
attigit decretis etiam a senatu
septens iugeribus agri populo:
sibi autem quinquagnica: popu¬
laris assignationis modum nõ
excessit: parum idoncum reip.
ciuem existimans: qui co quod
reliquis tribueretur contentus
non esset. trarissat ¶En

Expanded text:
dem, cum Italia Pyrrum regem exegisset, nihil omnino ex praeda regia, qua exercitum urbemque ditauerat, adtigit. decretis etiam a senatu septenis iugeribus agri populo, sibi autem quinquaginta, popularis adsignationis modum non excessit parum idoneum rei publicae ciuem existimans qui eo, quod reliquis tribueretur, contentus non esset. Idem sen
Abbreviated transcription (Latin):
ex accissima norma ro¬
mane frugrilitatis. idemq for¬
titudinis perspectissimum speci¬
men: samitum legatis a gresci
se in scanno assidentem foco ac
ligneo catino cenantem: quales
epulas apparatus indicio est:¬
spectandum prebuit: ille enim
samnitum diuicias contempsit.
samnites ciuis paupertatem im¬
rati sunt: nam cum adeum ma¬
gnum auri pondus publice mis¬
sum actulissent benignis uerbis
inuitatus ut̃ eo uti uellet uultũ
risu soluit protimisq superua¬
cue inquit ne dicam mepte lega¬
tionis ministri narrate samm̃ti¬
bus:M. Curium malle locuple¬
tibus imperur quam ipsũ ficri
locu pletem: atqz istud ut precio¬
sum ita malo hominũ excogita¬
tum mums refertote: et memẽ¬
tote me nec acie unici nec pecu-¬
ma corrumpi posse. transsate.¬

Expanded text:
exactissima norma Romanae frugalitatis idemque fortitudinis perfectissimum specimen, Samnitium legatis agresti se in scamno adsidentem foco eque ligneo catillo cenantem—quales epulas apparatus indicio est—spectandum praebuit: ille enim Samnitium diuitias contempsit, Samnites eius paupertatem mirati sunt: nam cum ad eum magnum pondus auri publice missum attulissent, benignis uerbis inuitatus ut eo uti uellet, uultum risu soluit et protinus 'superuacuae' inquit, 'ne dicam ineptae legationis ministri, narrate Samnitibus M'. Curium malle locupletibus imperare quam ipsum fieri locupletem, atque istud ut pretiosum, ita malo hominum excogitatum munus refertote et mementote me nec acie uinci nec pecunia corrumpi posse'. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
hidias. quop homeri
ueysibus egregio ditto
allusit simulacro enm ioui
olympii perfecto quo nuillũ
prestancuus aut admirabi¬
lius humane fabricate sunt¬
manus: interrogatus ab a¬
mico quo nam mente suã
dirigens uultum iouis prope¬
modum ex ipo celo petitum
ebous limamentis eẽt aplexꝰ
illis se uersibz quasi ingro
usum respondit

Expanded text:
hidias quoque Homeri uersibus egregio dicto adlusit: simulacro enim Iouis Olympii perfecto, quo nullum praestantius aut admirabilius humanae † fabricae manus, interrogatus ab amico quonam mentem suam dirigens uultum Iouis propemodum ex ipso caelo petitum eboris liniamentis esset amplexus, illis se uersibus quasi magistro usum respondit
Abbreviated transcription (Latin):
on pacuintur me tent¬
riorib excemplis diuciꝰ
insistere fortissimi duces: si
quidem cpaminundas cum
ei ciues iaci sternendarum
in oppido iuarum contumelie
causa curam mandarent eint
enim aliud ministeriũ apd̾
eos sordidissimum sine ulla
cunctacioe id recepit daturũ¬
que se operam ut breui specio¬
sissimum fieret asseuerauĩt
mirifica deinde procuracione
ab icctissimum negouum pro
amplissimo ornamento eapeo¬
tendum thebis reddidit. tns¬

Expanded text:
on patiuntur me tenuioribus exemplis diutius insistere fortissimi duces. si quidem Epaminondas, cum ei ciues irati sternendarum in oppido uiarum contumeliae causa curam mandarent,—erat enim illud ministerium apud eos sordidissimum— sine ulla cunctatione id recepit daturumque se operam ut breui speciosissimum fieret adseuerauit. mirifica deinde procuratione abiectissimum negotium pro amplissimo ornamento expetendum Thebis reddidit.
Abbreviated transcription (Latin):
rentius uarro cannen¬
sis pugne temerario ingressu
idem delatam ab uiierso se¬
natu et populo dictaturam
yecipere non sustinuit pudore
culpam maxime cladis redemit
effecitq ut acies deorum ire :
modestia ipsius moribus impii¬
tarctur itaq titulo imagnus
eius speciosius non rccepta dic¬
tatura quam aliorum gesta
ascribi pocest. Transsateur

Expanded text:
rentius Varro Cannensis pugnae temerario ingressu. idem delatam ab uniuerso senatu et populo dictaturam recipere non sustinendo pudore culpam maximae cladis redemit effecitque ut acies deorum irae, modestia ipsius moribus imputaretur. itaque titulo imaginis eius speciosius non recepta dictatura quam aliorum gesta adscribi potest. Nos autem
Abbreviated transcription (Latin):
publico muisterio sinceritatẽ
exigatur postcritatis comri¬
cio sacerandus: si amiciciẽ
fido pignore estimctur in op¬
timo laudabilis consciencie
portu relinquendus est: tri¬
bunus enim plebis cepionem
in carcerem comectum quod
illius culpa excertitus noster
a cimbris et teutonis uideba¬
tur deletus: ueteris acceqz a¬
micicie memor publica custo¬
dia liberauit: nec catenuis a¬
micum egisse contentus etiã
fuge comes eius accessit. Proh
magnum et mexuperabile tu¬
ui numem amicicia: cum
ex altera parte resp. manum
imiiceret ex altera tua illum
dextra traheret: et illa ut sacro¬
sanctus esse uellet exigeret tu
exilium indiceres: adeo blan¬
do uteris imperio quod is sup¬
plicium honori prctulit: admi¬
rabile est opus tuum sed quod
sequitur aliquanto sauda bi¬

Expanded text:
publico ministerio sinceritatem exigatur, posteritatis conuicio lacerandus, si amicitiae fido pignore aestimetur, in optimo laudabilis conscientiae portu relinquendus est: tribunus enim plebis Caepionem in carcerem coniectum, quod illius culpa exercitus noster a Cimbris et Teutonis uidebatur deletus, ueteris artaeque amicitiae memor publica custodia liberauit nec hactenus amicum egisse contentus etiam fugae eius comes accessit. pro magnum et inexuperabile tuum, numen, amicitia! cum ex altera parte res publica manum iniceret, ex altera tua illum dextera traheret, et illa ut sacrosanctus esse uellet exigeret, tu exilium indiceres—adeo blando uteris imperio—supplicium honori praetulit. Admirabile hoc opus tuum, sed quod sequitur aliquanto laudabi
Abbreviated transcription (Latin):
Dansgrediar ad
saluberimã par¬
tem amini mo¬
deracione que me¬
tes nrãs impotẽ¬
cie et temeritatis incursu
transuersas serri non patitur
quo eueiit ut reprehensioms
morsu sit uacua et laudis
questu sit opulentissima. ita¬
qz effectus suos in claris iuris
Retognoscat Atqz ut ab mai¬
nabulis sumimi honoris i¬

Expanded text:
ansgrediar ad saluberrimam partem animi, moderationem, quae mentes nostras inpotentiae et temeritatis incursu transuersas ferri non patitur. quo euenit ut reprehensionis morsu sit uacua et laudis quaestu sit opulentissima. itaque effectus suos in claris uiris recognoscat. Atque ut ab incunabulis summi honoris i