comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑ ueeinin. pulcrhã significat. Unde
&e neemun quȩ hac litt̾a scripta est: loqͥt
in ruth. Nolite me uocare ueerniti idest
pulerhã: sed uocate me amaram. Ue
multitudo popłoꝵ. multoꝵ. ut multi¬
tudo maris sonantis: &e tumłtꝰ tͣbaꝵ siẽ
sonitꝰ aqͣrũ multarũ. Sonabt̃ popłi siẽ

Expanded text:
dicatur NEAMENIM , pulchram significat. Unde et Noemi, quae hac littera scripta est, loquitur in Ruth : Nolite me vocare NOEMI , id est pulchram, sed vocate me amaram. Vae multitudo populorum multorum, ut multitudo maris sonantis, et tumultus turbarum, sicut sonitus aquarum mu
Abbreviated transcription (Latin):
archisynagogi filiã. ire cũ dño meruert̃.
Quatuor. autẽ & quq oliuȩ. reliqͦs nouẽ faci¬
unt apłos: in qͥb ude ꝓditoris locũ. mathi¬
as obtinuit. Qui utiq ꝑ diu̾sitatẽ gr̾aꝵ.
q̃ nob̾ ignota est. in quatuor. & qͥnq oliuaᷤ.
separati sunt : ut eugłioꝵ numum &e le¬
gis. in se uolumina demonstrarent: qͣsi p̃di¬
catores utriꝰq instrum̃ti. In diȩ illa in¬
clinabit᷑ homo ad factorem suũ: &e ocłi eiꝰ¬

Expanded text:
 ire cum Domino meruerunt . Quatuor autem et quinque olivae reliquos novem faciunt Apostolos, in quibus Judae proditoris locum Matthias obtinuit, qui utique pro diversitate gratiarum, quae nobis ignota est, in quatuor et quinque olivas separati sunt, ut Evangeliorum numerum et Legis in se volumina demonstrarent, quasi praedicatores utriusque Instrumenti . In die illa inclinabitur homo ad factorem suum:
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatẽ filiis siuis. Peo qd̾ nos iuxta a¬
quilã. & sỹmachũ. ⁊ lxx int̾pretati sumꝰ.
in die hereditatis. qd̃ hebrayce dr blem
nebela. legi potest in hebrayco in die pes¬
sima. & ꝓ eo qd̃ aqͥla. oe theodotio int̾p̃¬
tati sunt: &e dolebit homo: nos docti ab
hebreis ꝓ homine qͥ lingua eoꝵ dr enos.
interp̃tati sumꝰ años. idẽ gͣuit̾. De. cuiꝰ
uerbi ambiguitate. si uitȩ huiꝰ. spaciũ fu¬
erit. in iheremia plemꝰ disseremꝰ. ubi iux¬

Expanded text:
os juxta Aquilam et Symmachum et LXX interpretati sumus, in die haereditatis, quod Hebraice dicitur BIOM NEHELA , legi potest in Hebraico, in die pessima. Et pro eo quod Aquila et Theodotio interpretati sunt, et dolebit homo: nos docti ab Hebraeis, pro homine qui lingua eorum dicitur ENOS, interpretati sumus ANUS , id est, graviter: De cujus verbi ambiguitate, si vitae hujus spatium fuerit, in
Abbreviated transcription (Latin):
non crediderunt. uł certe eoꝵ qui cre¬
diderant. ꝓximos suos saluare. cuꝑieu¬
tiũ. & diruptꝰ est sp̃e egypti. in uis¬
cerib suis. ut neqͦquã paria sentireñ
sed spiritali contra se gladio separati.
om̃e. consiliũ suũ p̃cipitatũ esse cognoᷤ¬
cerent. E nchilominꝰ in errore pͥstino
ꝑmauentes. hi qͥ fidei ueritatẽ susciꝑe.
uoluerunt. interrogarent simulacr
& diuinos suos. & phitones &e ariolos.
Cumq illi ħ feceruit. dñs tradidit eos
in manu dñoꝵ crudeliũ. iuxta illud a¬
postolicũ. qͦs tradidi sathanȩ. ut discas
non blasphemare: qͦ seruitute durissima
opp̃ssi. ad clementissimũ dñm reu̾tant᷑.
Pulerhe. demones crudeles dũos uocat.
qͥb uichil crudelius est. Rex fortis qͦ
telligit᷑. Quẽ & in eugłio dñs fortem
&e fluuiꝰ desolabit᷑ atq siccabit᷑. & defi¬
cient flumina: attenuabunt᷑ oe sicca¬
bunt᷑ riui aggerũ. Calamꝰ ce iuncus
marcescoe: nudabit᷑ alueus. riuii a fon¬

Expanded text:
 crediderunt, vel certe eorum, qui crediderunt, proximos suos salvare cupientium. Et disruptus est spiritus Aegypti in visceribus suis, ut nequaquam paria sentirent; sed spirituali contra se gladio separati, omne consilium suum praecipitatum esse cognoscerent: et nihilominus in errore pristino permanentes, hi qui fidei veritatem suscipere noluerant, interrogarent simulacra, et divinos suos, et Pythones, et hariolos. Cumque illi hoc fecerint, Dominus tradidit eos in manu dominorum crudelium, juxta illud apostolicum: Quos tradidi Satanae, ut discant non blasphemare ; quo servitute durissima oppressi, ad clementissimum Dominum revertantur. Pulchreque daemones crudeles dominos vocat, quibus nihil crudelius est. Rex quoque fortelligitur, quem et in Evangelio Dominus sortem esolabitur atque siccabitur et deficient flumina adtenuabuntur et siccabuntur rivi aggerum calamus et iuncus marcescet nudabitur alveus rivi a fon
Abbreviated transcription (Latin):
mus aduersȩ sapientie. & dibon qͥ int̾¬
pretat᷑ fluxꝰ eoꝵ ascñdit excelsa. in qͥb
suꝑbierat. ut non hostias unmolet.s
plangat in qͥb ante peccauerat. W
reuera mandaciũ instar fluminis tͣnsit
ce p̃terfluit: & nͣqͣm potest stabili ma¬
sione ꝯfistere. Sermo autẽ dei qͥ ꝯpac
tur. quasi glacies suꝑ faciem terre. nͣ
ꝑret̾fluit s ꝯsistit. Porro iuxta.lxx.
sitꝰ. qͥ fluebat more torrentis. ꝑiturus
sit. In qͦ habebant qͣsi ar̃a ꝯsecrationis
sue. ce om̃s diuitias seculares. Uñ ce in
psalmo dicit᷑. Biuitiȩ si asfluant: nolite
cor appon̾e. Initiu̾ autẽ salutis est. sua
intelligere & flere peccata. Suꝑ na¬
bo. ce suꝑ medaba: moab ululauit. In
cunctis capitib eius caluiciũ: omĩs

Expanded text:
mus adversae sapientiae, et Dibon, quae intemus adversae sapientiae, et Dibon, quae interpretatur fluxus eorum, ascendit excelsa, in quibus superbierat: non ut hostias immolet, sed plangat in quibus ante peccaverat. Et revera mendacium instar fluminis transit, et praeterfluit, et numquam potest stabili mansione consistere. Sermo autem Dei, qui comtur quasi glacies super faciem terrae, non praeterfluit, sed consistit. Porro juxta LXX, situs, qui fluebat more torrentis, periturus sit: in quo habebant quasi aram consecrationis suae, et omnes divitias saeculares. Unde et in psalmo dicitur: Divitiae si affluant, nolite cor apponere. Initium autem salutis est, sua intelligere et flere peccata. Super Nabo et super Medaba Moab ululabit: in cunctis capitibus ejus calviti
Abbreviated transcription (Latin):
bo. q̃ auctorẽ sui sensum ht̃. qͥ ex dei
conditione generat᷑. uidet᷑ qͥdemn de
patre nasci qd̾ int̾pretat᷑ inoab s qͥa
adult̾ est & adu̾sariꝰ popło dĩ. de in¬
cestu & spelunca ac noctu genera¬
tur. Unde in uoctẽ ꝑut. in errorẽ
scilicae sempit̾nũ. & egyptu mari
rubro uigilia matutina. q̃ nocturnũ
tẽpus ostũdit: fluctib obruti st̃. W
loth sodomis nocte ꝑeuntib. uenit
in segor.: & ortꝰ est ei sol. Qd̃ intelligñs
mus. uigilemꝰ : induti loric̃a fidei & cari¬
tatis. & quia noctem reliquerat. & filiꝰ
dei esse iam ceꝑat: loqͥt᷑ ad credñtes.
Nox p̃cessit dies aut̃ appropinquit
in comessationib & ebrietatib: ñ in¬
moabitis. Etiam murus eiꝰ qͥ dialeti¬
ca arte ꝯstructꝰ est: in eadem nocte
uastatꝰ est. atq destructꝰ. & ȩterna
siastico sermone. ꝯtͣ se pugnante suꝑa¬
ta sit. Aseñdit domꝰ ce dibori. ad excel¬
sa in planctũ. Ixx. Contristamini
illuc ascendetis ad plorandũ. Om̃s do¬

Expanded text:
 auctorem sui sensum habet, qui ex Dei conditione generatur, videtur quidem de patre nasci, quod interpretatur Moab, sed quia adulter est et adversarius populi Dei, de incesto et spelunca ac nocte generatur. Unde in nocte perit, in errore scilicet sempiterno: et Aegyptii in mari Rubro vigilia matutina, quae nocturnum tempus ostendit, fluctibus obruti sunt: et Lot in Sodomis nocte pereuntibus venit in Segor, et ortus est ei sol . Quod intelligens mus, vigilemus: induti loricam fidei, et charitatis. Et quia noctem reliquerat, et filius Dei esse jam coeperat, loquitur ad credentes: « Nox praecessit, dies autem appropinquabit.  ebrietatibus, non inMoabitide, etiam murus ejus, qui dialectica arte constructus est, in eadem nocte vastatus est atque destructus, et aeterna siastico sermone contra se pugnante, superata sit. Ascendit domus, et Dimon ad excelsa in planctum. LXX: Contristamini illuc ascendetis ad plorandum. Omnis do
Abbreviated transcription (Latin):
ra. salsuginis &e inhabitabili. Alii uͦ dicuñ
ex hac arbore. maleficis artib nustra id
est odia ꝯcitari. Ergo qͥ pͥus erant in
deserto gnͣtiliũ. oe in odio nominis xp̃i¬
ani. xp̃i gregib seruient. Qͥ reqͥescent
habitabit uit̾ eos. & p̃sente. pastore. lu¬
pũ timere ñ pot̾unt. Tunc cessabit ad¬
iutoriũ dei ab ephraim: qͥ in ħ loco intel¬
ligunt᷑ scribe & pharisei. iuxta osee ꝓpħi¬
am. qͥ cont᷑rios popło dei. ephraĩ nominat.
&e regnũ cessabit a damasco: ut neqͣquã
peccatũ. & peccati pͥnceps diabolus. reg¬
net in damasco. q̃ pͥus sanguñẽ: diligebat.
Sed reliqͥe syriȩ eoꝵ qͥ exgentib credide¬
runt sint: sicut pͥus fuerant filii isrł.
ablato ab illis regno dei. & tͣdito gñtib
quȩ facient fructꝰ eiꝰ. sicut dñs ds ex¬
ercituũ. locutꝰ est. ꝑ om̃s ꝓpħas suos

Expanded text:
ra salsuginis et inhabitabili . Alii vero dicunt ra salsuginis et inhabitabili . Alii vero dicunt ex hac arbore maleficis artibus μίστρα, id est, odia concitari. Ergo qui prius erant in deserto gentilium, et in odio nominis Christiani, Christi gregibus servient, qui requiescent habitabit inter eos, et praesente Pastore, lupum timere non poterunt. Tunc cessabit adjutorium Dei ab Ephraim, qui in hoc loco intelliguntur Scribae, et Pharisaei, juxta Osee prophetiam, qui contrarios populo Dei, Ephraim nominat . Et regnum cessabit a Damasco, ut nequaquam peccatum, et peccati princeps diabolus regnet in Damasco, quae prius sanguinem diligebat; sed reliquiae Syriae, id est, qui ex gentibus crediderunt sint sicut prius fuerant filii Israel, ablato ab illis regno Dei, et tradito gentibus, quae faciunt fructum ejus, sicut Dominus Deus exercituum locutus est per omnes prophetas su
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ. Quȩ postqͣm in xp̃o credidint.
pͥstinȩ conũsationis ciuitas ẽẽ desistent.
Ꝙ erunt sicut aceruus lapidũ in ruina.
Quomͦ eni acerui lapidũ. qͥ in agͥs disꝑsi
sunt: in unu tumulũ cõportant᷑: sic d
uniu̾sis nationib aceruus credentiũ
congregatꝰ est in ruina popłi uideoꝵ.
illis cadentib & nob̃ surgñtib. De relie
te qͦ ciuitates aroer. idẽ myricon. ec¬
clesiasticis gregib erunt: ut qͣs iudei
deseruerant. nos incolamꝰ. Siue. destr̃e¬
tmꝑib uidet᷑ esse cõpletũ. Syrapiun
alexandriȩ. &e marnȩ tẽplum. gaze in
eccłas dñi surrexerunt. & ciuitates aro¬
er ȩugłicis gregib p̃parete sunt. Aro¬
er idẽ myricȩ nascunt᷑ in desertis locis
iuxta illud qd̾ scͥptũ est in maledictioue
eiꝰ hominis. qͥ ꝯfidit in hominẽ. &e a dño
recedit cor eiꝰ. Erit inqͥt qͣsi mirice ui
deserto. & ñ uidebit cũ ueni̾nt bona: s
habitabit in siccitate in deserto in ter¬

Expanded text:
sanguinem, quae postquam in Christum crediderint, pristinae conversationis civitates esse desistent, et erunt sicut acervus lapidum in ruina. Quomodo enim acervi lapidum, qui in agris dispersi sunt, in unum tumulum comportantur: sic de universis nationibus acervus credentium congregatus est in ruina populi Judaeorum, illis cadentibus, et nobis surgentibus. Derelictae quoque civitates AROER , id est, myrice, Ecclesiasticis gregibus erunt, ut quas Judaei deseruerunt, nos incolamus: sive destruc esse completum: Serapium Alexandriae, et Marnae templum Gazae in ecclesias Domini surrexerunt, et civitates Aroer Evangelicis gregibus praeparatae sunt. Aroer, id est, myrice, nascuntur in desertis locis, juxta illud quod scriptum est in maledictione ejus hominis qui confidit in homine, et a Domino recedit cor ejus: Erit, inquit, quasi myrice in dessed habitabit in siccitate, in deserto, in ter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ualle raphai. uallem durã int̃p̾tati st̃:
ut duriciã cordis iudaici expͥmerent. De
qͦrũ. humilitate eligunt᷑ quasi in stipła
spice: &e qͣsi in uindemia racemi qͥ saluati
fuerint: &e sicut excussio oliuȩ. duarum¬

Expanded text:
 valle Raphaim, vallem duram interpretati sunt, ut duritiam cordis Judaici exprimerent. De quorum humilitate eliguntur quasi in stipula spicae et quasi in vindemia racemi, qui salvati fuerint: et sicut excussio olivae  A
Abbreviated transcription (Latin):
cilicii. q̃ omĩa popło ꝯueniunt. et uicoꝵ. qͥ
ante fide̾: xp̃i. amicꝰ erat sanguinis & cru¬
delitatis. & digna oꝑa planctu agebat ce
sacco. In dierũ libͦ narrat hystoria. qd̾
impleto anno. ascenderit ꝯtra ioas regẽ.
uideoꝵ. exercitꝰ syriȩ. & uen̾it iherusalẽ.
&e onĩs pͥncipes popłi int̾fecerit. eunctã q
predam miserit regi damascũ qͥ cum pau¬
cis uiris uenerat. & ds tͣdiderat in ma¬
nu eoꝵ multitudinẽ magnã niis: eo
iurta anagogen. &e futuroꝵ typũ consi¬
derandũ ẽ. utrũ ħ ad tm̃pꝰ dm̃iei aduen¬
tus. referre ualeamꝰ. Post finẽ. auiiui ac¬
ceptabilis. in qͦ a saluatore eugłm p̃di¬
catũ est: aseñdit de damasco gutiũ
exereitꝰ in paueis uiris. contͣ uidã &¬

Expanded text:
ia populo conveniunt Ethnicorum, qui ante fidem Christi, amicus erat sanguinis et crudelitatis, et digna opera planctu agebat, et sacco. In Dierum libro narrat historia, quod impleto anno ascenderit contra Joas regem Judae exercitus Syriae, et venerit in Jerusalem, et omnes principes populi interfecerit, cunctamque praedam miserit regi Damasci, qui cum paucis viris venerat: et Deus tradiderat in manu eorum multitudinem magnam nimis, eo juxta anagogen et futurorum typum considerandum est: utrum hoc ad tempus Dominici adventus referre valeamus. Post finem enim anni acceptabilis, in quo a Salvatore Evangelium praedicatum est, ascendit de Damasco gentium exercitus, in paucis viris, contra Judam
Abbreviated transcription (Latin):
carnes eoꝵ tabescent. ñ habñtiũ ꝓpħas. ñ
ñ saẽdocii dignitatẽ. s om̃e. corpꝰ gntis e¬
oꝵ emarcescet: & rediget᷑ ad nichili. Cũq
dicat᷑ de uocatione. gnͣtiũ. messis ułta oꝑa¬
rii autem pauci: illȩ pauꝑes messis reli
spicas legent. ñ de montib &e erectis lo¬
eis. sed in ualle raphauii. idẽ ui lict̾e ui¬
litate:. Ee considera. qd rapliaun qͥ gygd

Expanded text:
carnes eorum tabescent non habentium prophetas, non  dignitatem, sed omne corpus gentis eorum emarcescet, et redigetur ad nihili. Cumque dicatur de vocatione gentium: Messis multa, operarii autem pauci , illi pauperes messis reliqspicas legent, non de montibus, et erectis locis, sed in valle Raphaim, id est in litterae vilitate. Et considera q
Abbreviated transcription (Latin):
quiescamꝰ. Ecce damascus desinet
esse ciuitas: & erit sicut iceruus lapi¬
dum in ruina. Derelictȩ.q ciuitates a¬
roer.gregib erunt: &e reqͥescent ibi.
ce ñ erit qͥ exterreat. Cessabit adiuto

Expanded text:
I. Ecce Damascus desinet esse civitas; et erit sicut acervus lapidum in ruina. Derelictae civitates Aroer gregibus erunt, et requiescent ibi, et non erit qui exterreat. Et cessabit ad
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc intelligent om̃s cogitationes su¬
as uanas. qd̵ interpretat᷑ esebon: & cas¬
sum ascñsum suꝑbiȩ. qd̾ eleale sonat. ut
uox eoꝵꝵ audiat᷑. usq ad mala oꝑa que
fecerunt. & mandatũ qd̾ putabant dĩ.
ꝓpͥa se ꝯfessione dannantes. ꝓpte̾a ex¬
pediti. idẽ qͥ infirmi fuerint in moab:
&e errorẽ suũ intellexerint. ululabt̃:¬
& spem habere ꝓfectꝰ incipient: cũ a
nima eoꝵ ululauit .s. unde ꝓfeta cõ
patientis affectu loqͥt᷑ ad eos. quoꝵ aĩa
ululabit sibi. & dicit cor. meũ ad modo
clamauit: ut eos ad penitñtiã ꝓuo¬
cet. uectes autem eoꝵ & omĩa fir¬
mam̃ta .qͣ. herere. in heresib uidebas¬
tur. ad segor ħ est ad paruulam usq
ꝑuenient: ostndunt᷑ non robusti esse.
S frgiles. Hec autẽ segor.. ħ est parua

Expanded text:
nc intelligent omnes cogitationes suas vanas, quod interpretatur Esebon, et cassum ascensum superbiae, quod Eleale sonat, ut vox eorum audiatur usque ad mala opera quae fecerunt, et mandatum quod putabant Dei, propria se confessione damnantes. Propterea vectes, id est, qui firmi fuerint in Moab, et errorem suum intellexerint, ululabunt, et spem habere profectus inima eorum ululaverit sibi. Unde propheta est patientis affectu, loquitur ad eos, quorum anima ululabit sibi et dicit: « Cor meum ad Moab clamabit, ut eos ad poenitentiam provocem. Vectes autem eorum et omnia firmamenta, quae habere in haeresibus videbantur, ad Segor, hoc est, ad parvulum usque pervenient: et ostendentur non robusti esse, sed fragiles. Haec autem Segor, hoc est, parva
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ eiꝰ. Qͦmͦ eñi cythara ñ emictit uo¬
caleni sonũ. atq ꝯpositu. si saltẽ una
corda rupta fuerit: sic spiritalis uen
rit. ñ pot̾it melos dulce resonare. nec
ad lat̾iciũ niurũ. cunctis clamare. uis¬
cerib. Phylosophoꝵ qͦ sũcentia est.
herere sibi iuirtutes: & apłi iacobi. ut
cui una defuerit. ouĩs deesse: uirtutes
Cum autẽ intellex̾it moab frust᷑ sȩ ui
his ꝗͥ pͥus stabant excelsa dogiiatib la¬
borasse: ingrediet᷑ ad sc̃i sua ñ ꝗͣ ꝑ se.¬
xiliũ inuenire ñ pot̾it. Uel certe des¬
to errore m̃dacii. ad sc̃am eccłam intͣre
conabit᷑ : ut suã eã faciat. &e oret. & ob¬
secret. sed ñ p̾ualebit. Neq enĩ statĩ ut
uoluerimꝰ. ꝑfectam possumꝰ caꝑe uir¬
tutem. Qͦdq infert ħ uerbũ. qd̾ locutꝰ
est dñs. ad moab: ex tune: ꝓenuo in qͦ
dixerat. uerbũ ꝯtra moabꝰ. siue. onꝰ: sci

Expanded text:
s . Quomodo enim cithara non emittit vocalem sonum atque compositum, si saltem una chorda rupta fuerit; sic spiritalis ventrit, non poterit melos dulce resonare; nec ad lateritium murum cunctis clamare visceribus. Philosophorum quoque sententia est, haerere sibi virtutes; et Apostoli Jacobi, ut cui una defuerit, huic omnes deesse virtutes. Cum autem intellexerit Moab frustra se in his, quae prius putabat excelsa, dogmatibus laborasse, ingredietur ad sancta sua, non quaexilium invenire non poterit. Vel certe deserto errore mendacii, ad sancta Ecclesiae intrare conabitur, ut sua ea faciat, et oret, et obsecret, sed non praevalebit. Neque enim statim ut voluerimus, perfectam possumus capere virtutem. Quodque infert: Hoc verbum quod locutus est Dominus ad Moab ex tunc, prooemio in quo dixerat
Abbreviated transcription (Latin):
nã. &r m̃cennariũ. de scĩs ñ comede. nec
seruos scõꝵ ẽẽ. participes. Non ob dilec¬
Honẽ dñi s ob m̾cedẽ cuncta faciuĩs.
qͥ comedunt domos u iduarũ. & ꝓpͥos ab¬
ducunt greges. ut lanis eoꝵ uestiant᷑.
&e lac mulgeant. Qͦd de. doctrina m̾een
naria dirinꝰ: referamꝰ. ad cetã. Si p̃beo e¬
lemosinã ut glor ificer ab hominib recepi

Expanded text:
omedere, nec servos, sanctorum esse participes. Non enim ob dilectionem Domini, sed ob mercedem cuncta faciunt, qui comedunt domos viduarum, et proprios adducunt greges, ut lanis eorum vestiantur, et lac mulgeant . Quod de doctrina diximus mercenaria, referamus ad caetera. Si praebeo eleemosynam, ut glorificer ab hominibus, recepi
Abbreviated transcription (Latin):
tes autẽ: ꝑotñt᷑ torm̃ta patient᷑. &
seruus qͥ scit uoluntatẽ dñi sui. &e
qͥa externꝰ erat. nec de popło dei s
cordamini dierũ seculi.  it̾m. Cogita¬
ui dies antiqͦs. ce annos eternos in men¬
te habui. Si eñĩ umbre ce exemplari¬
bus seruiebat iuxta carnẽ isrł . &. oĩs
eoꝵ ꝑsollẽpnitas. futuri erat tẏpus:
qͣre. non ce anni p̃sentis tm̃ꝑis futura
tm̃ꝑa p̃figurent: Dȩ qͥb &e in alio loco
legimꝰ. Qͥd facietis in dieb conuentꝰ. &
in dieb festiuitatis dm̃: Qdq iungit᷑.

Expanded text:
patientur . Et servus qui scit voluntatem Domini sui, et quia externus erat, nec de populo Dei, sed cordamini dierum saeculi , et iterum: Cogitavi dies antiquos, et annos aeternos in mente habui . Si enim umbrae et exemplaribus serviebat juxta carnem Israel, et omnis eorum solemnitas futurorum erat typus, quare non et anni praesentis temporis futura tempora praefigurent? de quibus et in alio loco legimus: Quid facietis in diebus conventus, et in diebus festivitatis Domini? Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tabit: neq iubilabit. Uinũ in toreulari
non calcabit: qͥ calcare consueuerat. Uo¬
cem calcantiũ abstuli Suburbana esebon
de qͥb supͣdiximꝰ deserta sunt : & uine¬
a sabama que int̾pretari potest. ñ solũ
extollens altitudinẽ sed & ꝯuersio aliqͣ q
iudet᷑ in regione moabitica ad dñi ser¬
derunt.ne. ex aliis heresib alie. nascereu¬
tur hereses: & iufinita errantiũ frr eret
multitudo. Ꝙ non solum exciderunt ꝓ¬
pagines sabame. sed usq ad iazer ꝑue¬
nerunt que int̾p̃tat᷑ fortitudo eoꝵ. hoc
est ad fortissina queq dognata hereti¬
coꝵ. & dialectica arte constructa. in qͥb
robur sui habere. uidebant᷑ erroris. Ꝙ
intantũ eoꝵ muero bachatꝰ est: ut no¬
uissinie errarent in solitudine: & q̃m in¬
terficerent ñ haberent. Cumq illi excide¬
rent flagella eiꝰ: tamen uicio radicis ꝑeᷤᷤ¬
sime: ꝓpagnies alique remanserunt.
Dñi autẽ gentiũ transiert̃ mare: ħ est

Expanded text:
tabit neque jubilabit. Vinum in torculari tabit neque jubilabit. Vinum in torculari non calcabit, quod calcare consueverat: vocem calcantium abstuli . » Suburbande quibus supra diximus, deserta sunt, et vinea Sabama, quae interpretari potest, non solum extollens altitudinem, sed et conversio aliqua: quia videtur in regione Moabitica ad Domini serderunt, ne ex aliis haeresibus aliae nascerentur haereses, et infinita errantium fieret multitudo. Et non solum exciderunt propagines Sabamae, sed usque ad Jazer pervenerunt, quae interpretatur fortitudo eorum: hoc est, ad fortissima quaeque dogmata haereticorum, et dialectica arte constructa, in quibus robur sui habere videbantur erroris; et intantum eorum mucro bacchatus est, ut novissime errarent in solitudine, et quem interficerent non haberent. Cumque illi exciderent flagella ejus, tamen vitio radicis pessimae, propagines aliquae remanserunt. Domini autem gentium transierunt m
Abbreviated transcription (Latin):
eiũ cogitationes eoꝵ qd̃ significat esebon.
non ad urbis dñce. habitationẽ ꝑtinent.
de. qͣ scriptũ est. fluminis impetꝰ letifi¬
cat ciuitatẽ dei. sed suburbana sunt. ut
ad urbẽ. dĩ ꝑtinere credant᷑. Que. sub¬
urbe sunt deserta p̃sidio. siue. diuino ig¬
ue. cõbusta: p̃cipue uinea sabama. qđ̾ in¬
terp̃tat᷑. ittollens altitudine: eo qd̾ in
altũ se erigat. & suꝑbie suȩ turrĩ usq
ad celum extruere conet᷑. Qͦd autẽ in
.lxx. posicũ est. habitatorib de. seth in
hebrayco ñ habet᷑. sed ꝓ hoc legit᷑ ares.
qd̾ testam siue coctũ laterem. siguificat.
Usq ad iazer ꝑuenerunt: errauert̃
in deserto. ꝑopaigines eius relicte sunł̃.
Transierunt mare. Suꝑ hoc plorabo in
lacrima mea esebon: & eleale: qm̃ suꝑ
uindemiã. tuã. &e suꝑ messe m tuã. uox cal¬
cantiũ irruit. Ꝙ auferet᷑ leticia & ex
ultatio. de. carmelo Ꝙ in uineis ñ exul¬

Expanded text:
enim cogitationes eorum, quod significat Esebon, enim cogitationes eorum, quod significat Esebon, non ad urbis Dominicae habitationem pertinent, de qua scriptum est: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei ; sed suburbana sunt, ut ad urbem Domini pertinere credantur: quae suburbana, Dei sunt deserta praesidio, sive divino igne combusta, praecipue vinea Sabama, quae interpretatur attollens altitudinem, eo quod in altum se erigat, et superbiae suae turrim usque ad coelum exstruere conetur. Quod autem in LXX positum est, habitatoribus Deseth, in Hebraico non habetur; sed pro hoc legitur ARES , quod testam, sive coctum laterem significat. usque ad Iazer pervenerunt erraverunt in deserto propagines eius relictae sunt transielacryma mea, Esebon, et Elcale, quoniam super vindemiam tuam, et super messem tuam vox calcasultatio de Carmelo, et in vineis non exsul
Abbreviated transcription (Latin):
lio naue. detͤhat. qͣsi homini sanguinari¬
o. qͥ tante scĩtatis fuit. ut ad imꝑiũ ser¬
monis eiꝰ. sol. lunaq ꝯstiterint. & dauid
de. cuiꝰ semine ortꝰ est xp̃e. homicidã
& adulterũ uocet. ñ respiciens eiꝰ peni¬
tentiã. & mansue tudinẽ. qua dei cle¬
mentia. cõparat᷑. Sed qͣuiuis suꝑb &e ar
rogaus. sit & furibundus. exultet. tam̃
plus audet. qͣni eiꝰ patit᷑ fortitudo. Iccir¬
co moab ululabit ad moab: idest alt̾ ad
alterũ: om̃s iudelic& hereticoꝵ & secu¬
laris sapientiȩ: diu̾sitates contra se mu¬
gient: cum in tormentis fueruit. Qn
obrem. his qͥ muros habent ñ qͣdris edi¬
ficatos. lapidib de qͥb tẽplum edificatũ
est. & in tantũ politis. ut malleus &e se¬
curis non sit audita. in domo dei. o uos
eccłe magistri. uel qͥ estis de. moab erro¬
re saluati. annunciate. plagas suas. qͥb
hereticoꝵ iaculis uuluerati sunt. Duĩs

Expanded text:
lio Nave detrahat, quasi homini sanguinarilio Nave detrahat, quasi homini sanguinario, qui tantae sanctitatis fuit, ut ad imperium sermonis ejus sol lunaque constiterunt , et David de cujus semine ortus est Christus homicidam et adulteram vocet, non respiciens ejus poenitentiam et mansuetudinem, qua Dei clementia comparatur. Sed quamvis superbus sit et arrogans, et furibundus exsultet: tamen plus audet quam ejus patitur fortitudo. Idcirco Moab ululabit ad Moab, id est, alter ad alterum: omnes videlicet haereticorum et saecularis sapientiae diversitates contra se mugient, cum in tormentis fuerint . Quam ob rem his qui muros habent non quadris aedificatos lapidibus, de quibus Templum aedificatum est; et intantum politis, ut malleus et securis non sit audita in domo Dei, o vos Ecclesiae magistri, vel qui estis de Moab errore salvati, annuntiate plagas suas, quibus haereticorum jaculis vulnerati sunt. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
pera illiꝰ. Ꝙ post paululũ. Sustentat
dñs om̃s qͥ corruunt. & erigit om̃s eli¬
sos. Oculi om̃ium in te speraut dñe:
se: ne. negligentesn faceret. auditorem.
intulit. & om̃s peccatores disꝑdet. Qa
gͥ consummato antixp̃o. ce parente. eiꝰ
diabolo. qͥ conculeabat uniu̾sam terrã.
p̃paratu esse. uaticinatũ est soliũ in
misedia. &e eũ qͥ sessurus sit in tab̾naeu¬
lo dauid: ex ꝑsona scõꝵ. qͥ de moab sal¬
uati sunt. & exꝑimento suo eiꝰ didice¬
am moab: siue iniurĩa. ut lxx trans¬
tulerunt. Qͥs enĩ heretieoꝵ ñ suꝑbꝰ
est. qͥ eccłasticã despicitis simplicit᷑atẽ.
ita habet eccłȩ homines. qͣsi bruta a¬
nimalia. Ꝙ intantũ suꝑbie iniuriȩ q
tumorẽ erigit᷑: ut contra ipsum crea¬
torem armet os suum detͣhens ꝓphis eiꝰ
qͣsi auctoritate testimonii euglici. ui qͦ
saluator ait. om̃s qͥ uenerunt aute meo
fures fuerunt &e latroues. ut moysen qͦ
famulũ dei. apellet homicidam & iħu fi¬

Expanded text:
lulum: Sustentat Dominus omnes qui corruunt, et erigit omnes elisos. Oculi omnium in te sperant, Domine, se; ne negligentem faceret auditorem, intulit: Et omnes peccatores disperdet. Quia igitur consummato Antichristo et parente ejus diabolo, qui conculcabat universam terram, praeparandum esse vaticinatus est solium in misericordia, et eum qui sessurus sit in tabernaculo David, ex persona sanctorum, qui de Moab salvati sunt, et experimento suo ejus didiceam Moab, sive injuriam, ut LXX transtulerunt. Quis enim haereticorum non superbus est? qui Ecclesiasticam despiciens simplicitatem, ita habet Ecclesiae homines quasi bruta animalia, et intantum superbiae injuriaeque tumore erigitur, ut contra ipsum Creatorem armet os suum, detrahens prophetis ejus, quasi auctoritate testimonii Evangelici, in quo Salvator ait: Omnes qui venerunt ante mefures fuerunt et latrones ; » ut Moysen quoque famulum Dei appellet homicidam, et Jesu fi
Abbreviated transcription (Latin):
gella eiꝰ. Isti enĩ conterunt uuas amarissimã.
e suis calcant pedib ne. draconis ex eis ex¬
pͥmant᷑ uenena: ce om̃s int̾ficiant bibñtes.
Auferet᷑ qͦ leticia et exultatio hereticoꝵ:
qͦui ante. audire. consueuerant: ut postqͣm
egerint penitñtiã. illud mereant᷑ audire
beati lugñtes: qm̃ ipsi ꝯsolabunt᷑. Qͦq addi¬
dit de carmelo: ħ significat. ñ qͦ he retici. ue¬
re. carmelũ ħant: idest spiritalis cirxuncisi¬
onis noticiã: sed qͦ falso. habere. se iactent.
Cũq suecise fueruit uinee: & ablata leticua
ce exultatio dȩ falsi noĩs scientia. tẽ nul¬
lus erit dȩ pͥstinis calcatorib qͥ ealcet
uuas. qͦs ante calcau̾at. & uox eoꝵ et̾no

Expanded text:
gella ejus. » Isti enim conterunt uvas amarissimas, et suis calcant pedibus, ne draconis ex eis exprimant venena, et omnes interficiantur bibentes. Auferetur quoque laetitia et exsultatio haereticorum, quam ante audire consueverunt, ut postquam egerint poenitentiam illud mereantur audire: « Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . » Quodque addidit de Carmelo, hoc significat, non quod haeretici vere Carmelum habeant, id est, spiritalis circumcisionis notitiam, sed quo falso habere se jactent. Cumque succisae fuerint vineae, et ablata laetitia et exsultatio de falsi nominis scientia, tunc nullus erit de pristinis calcatoribus, qui calcet uvas, quas ante calcaverat, et vox eorum aeterno
Abbreviated transcription (Latin):
suis: ingrediet᷑ in sc̃a sua ut obsecret.
ce ñ p̃ualebit. Hoc u̾bũ qd̾ locutꝰ est do¬
minꝰ. ad moab: ex tunc. O estructo
errore moabitico. ĩmo falsa leticia. in
luctũ lacinasq mutata: e uent̾ ms
Nophȩ uent̾. qͥ iuistar eythare. musica
arte opositꝰ ẽ: & qͥ dȩ. dei timore ꝯci¬
piens. młtos lib̾os ꝓcreauit: ita ut
uulla sit corda ꝗ̃ ñ reddat sonũ suũ.¬
resonabit luctũ. agñti penitñtiã mob
E om̃ia uisc̃a mea. ad murũ cocti lat̾is
antea confidebant. destent᷑ &e corru¬
ent. Hec st̃ autẽ iuscã. &e int̾iora ꝓpħe.¬

Expanded text:
ncta sua ut obsecret, et non praevalebit. Hoc verbum quod locutus est Dominus ad Moab ex tunc. Destructo errore Moabitico: immo falsa laetitia in luctum lacrymasque mutata, venter meus, prophetae, qui instar citharae musica arte compositus est, et qui de Dei timore concipiens, multos liberos procreavit, ita ut nulla sit chorda, abit luctum agentis poenitentiam Moab: et omnia viscera mea ad murum cocti lateris: quibus antea confidebant, destruentur et corruent. Haec sunt autem viscera et interiora p
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Ipsi uidert̃ oꝑa dñi: & mirabilia eiꝰ in
ꝓfundũ. Isti enĩ trausierunt mare : ut
plaugit fortitudinẽ hereticoꝵ. idẽ iader.
ce uineã sabama quȩ se extollit contra
scientiam dei. U inebriabo lacruna mea
esebon cogitationes scilic&r eoꝵ: & eleale:
qͥb ad excelsa conscũdert̃. Cur autẽ. plas
git iater uineã sabaia. et inebat eseboni.
&e eleale lacͥinis suis: nͥ ut diu ipse plo¬
rat: & illos plorare doceat: Qm̃ in qͥd su
uiciniã loci talis est. qͣlis uinea sodomoꝵ

Expanded text:
tis: ipsi viderunt opera Domini, et mirabilia ejus in profundo . Isti ergo transierunt mare, ut oplangit fortitudinem haereticorum, id est, Jazer, et vineam Sabama; quae sescientiam Dei: « et inebriabo lacryma mea Esebon, » cogitationes scilicet eorum: et Eleale, quibus ad excelsa conscenderunt. Cur autem Jazer plangit vineam Sabama, et inebriat Esebon et Eleale lacrymis suis? ut dum et ipse plorat, et illos plorare doceat. « Quoniam, inqviciniam loci, talis est, qualis et vinea Sodomorum,
Abbreviated transcription (Latin):
deserta sunt. & uinea sabama. Ixx.
Audiuimꝰ iniuriã moab: contumeliosus ẽ
ualde. Suꝑbia eiꝰ ce iniuria eiꝰ. &e furor ñ
sicut diuinatio tua: non sic ululabit moab.
meditaberis. &e non confunderis. Campi
esebon lugebunt: unea sabama. Quan¬
tis obscuritatib locus iste iuxta lxx in¬
terp̃tes. inuolutꝰ sit. ex eo ꝑspicuũ ẽ¬
qd̾ uix legi potest. Dicamꝰ gͦ iuxta hebͤ¬
icum. Mox est scripturarũ. ut postqͣm
desꝑationẽ mentis. humane leto nun¬
cio. subleuauerint. &e rursum negligen¬
tes. & nolentes agere penitntiã. cõmina¬
tione. deterreant. ne bonitas dei inqͥu¬
ret cor nr̃m. Cuiꝰ rei unũ tantũ pona¬
mus exemplũ. In centesimo qͣdragesi¬

Expanded text:
deserta sunt, vinea Sabama. LXX: Audivimus injuriam Moab: contumeliosus est valde: superbia ejus, et injuria ejus, et furor non sicut divinatio tua: non sic ululabit Moab: meditaberis: et non confunderis: campi Esebon lugebunt vineam Sabama. Quantis obscuritatibus locus iste juxta LXX Interpretes involutus sit, ex eo perspicuum est, quod legi vix potest. Dicamus ergo juxta Hebraicum, Moris est Scripturarum, ut postquam desperationem mentis humanae, laeto nuntio sublevaverint, rursum negligentes et nolentes agere poenitentiam comminatione deterreant, ne bonitas Dei induret cor nostrum. Cujus rei unum tantum ponamus exemplum. In centesimo quadragesi
Abbreviated transcription (Latin):
ce reuelauit ꝯdnsa saltꝰ. erit ululatꝰ.
& planctꝰ. &e om̃ia de captłis eoꝵ elo¬
quentie. ornam̃ta tollent᷑. ita ut nudi
mnaneant & deformes. & si qͥd uirilita¬
tis habere uidebant᷑ in barba: rasum
a uiro ecclesiastico. effeminatũ ce debi¬
le cõprobet᷑. In triuiis qͦ eoꝵ. idest di¬
u̾ticulis eoꝵ erroꝵ. dum ꝓ uolunta
te fingit unꝰqͥsq qd̃ uoluerit: accin¬
git᷑ sacco penitentie. E suꝑ tecta pe¬
ac domata. in qͥb pͥmũ se sublimes esse

Expanded text:
labit condensa saltus: erit ululatus et planctus, et omnia de capitibus eorum eloquentiae ornamenta tollentur; ita ut nudi maneant et deformes. Et si quid virilitatis habere videbantur in barba, rasum a viro Ecclesiastico, effeminatum et debile comprobetur. In triviis quoque eorum, id est, diverticulis errorum, dum pro voluntate sua fingit unusquisque quod voluerit, accingitur sacco poenitentiae, et super tecta ac domata, in quibus primum se sublimes esse
Abbreviated transcription (Latin):
ĩicedem mẽa. & mercennariꝰ appellandus
sui. Si castũ me simulo. & aliud ẽ in ꝯscien¬
leuiꝰ malũ est aꝑte peccare: qͣm simłare oe
fing̾e scĩtatẽ. Uerũ & in hoc ꝑfectꝰ est mo¬
ab: ut qͥ pͥus. multos erroris sui. habebat co¬
mites. postea redigat᷑ ad paucos: uł qͥ pͥus
młtꝰ erat in diuitiis. peccatoꝵ: pꝰ penitñti¬
am paruus ce pauꝑ sit in malicia.
eptimꝰ
liber. idest iuxta auagogen. secun¬
dũs ẽ : imnio extremꝰ. In h enĩ dece uisio¬
nũ. tͦpoligica explanatio t̾minat᷑. Qͦm¬
cũ tuis. o eustochiũ p̃cib xp̃o auxiliante
cõpleuo: ueniã ad octauũ. & utrãq expla¬
nationẽ. urta pͥores. usq ad qͦrtũ libros:
tes de suo: qd̃ & in moab fecere pͥncipio.
Damasci pͥmũ nom̃ in genesy leginiꝰ : qͥ ante.
ysaac fuit u̾naculus. abrahã. & putaba¬
tur heres: nͥ esset sare filiꝰ. ex ꝓmissione
generatꝰ. Int̾pretat᷑ autẽ. aut sanguis o¬

Expanded text:
cedem meam, et mercenarius appellandus sum. Si castum esse me simulo, et aliud est in conscienlevius malum est aperte peccare, quam simulare et fingere sanctitatem. Verum et in hoc profectus est Moab, ut qui prius multos erroris sui habebat comites, postea redigatur ad paucos; vel qui prius multus erat in divitiis peccatorum, post poenitentiam parvus et pauper sit in malieptimus liber idem juxta anagogen secundus est, immo extremus. In hoc enim decem visionum tropologica explanatio terminatur: qo auxiliante complevero, veniam ad octavum, et utramque explanationem juxta priores, usque ad quartum, libros, tes de suo, quod in Moab fecere principio. Damasci primum nomen in Genesi legimus, qui ante Isaac fuit vernaculus Abraham, et putabatur haeres, nisi esset Sarae filius ex promissione generatus . Interpretatur autem aut sangui
Abbreviated transcription (Latin):
nificat. uirta illud. qd̾ in genesi legunꝰ.
ubi p̃cipit᷑ abrahã. ut offerat uitulũ.
arietem. &e hẏrcũ triũ annoꝵ. ꝑfec¬
tum scilicoe sacrificiũ: ut heres dei ẽẽ
mereat᷑. Cumq egerint penitñtiã.
ꝑ luich idest genaꝵ lacrimas. ad alta¬
rium ꝯscendent. & qͣsi meroris forami¬
ne. atq introitu: clamorẽ ꝯtritionis
leuabunt ad dñm. ut possint dice:
Sacͥficiũ deo sp̃c ꝯtͥbulatꝰ: cor ꝯtͥtum.
ce humiliatũ. ds non sꝑuit. Ee hoc

Expanded text:
d in Genesi legimus, ubi praecipitur Abraham, ut offerat vitulum, arietem, et hircum trium annorum, perfectum scilicet sacrificium, ut haeres Domini esse mereatur . Cumque egerint poenitentiam, per Luith, id est, genarum lacrymas ad altiora conscendent. Et hoc quasi moeroris foramine atque introitu, clamorem contritionis levabunt ad Dominum, ut possint dicere: Sacrificium Deo spiritus contribulatus: cor contritum et hum
Abbreviated transcription (Latin):
uitentie dȩ moabitis ifrahelite fiant:
&e fugiant qͣsi aues. & auolent qͣsi pulli dȩ
uido. ut tnscendant ꝑ arnon ce. habitent
in monte. filie syon & om̃i diaboli. uł anti¬
xp̃i potestate contͥta. xꝑe regnet inhis

Expanded text:
aelitae fiant: et fugiant quasi aves, et avolent quasi pulli de nido, ut transcendant per Arnon, et habitent in monte filiae Sion: et omni diaboli vel Antichristi potestate contrita, Christus regnet in his,
Abbreviated transcription (Latin):
mas. qd̾ int̾p̃tat᷑ dibon. non unũ me¬
rorem. sed plura meroris ad ditamen¬
ta ꝯgeminent. & inde postqͣm ple¬
nam egeruit penitñtiã. ce fugerunt
de moab. leonem pͥncipẽ. ħant q̃m sep
tuaginta dixerint arihel. qͥ int̾p̃tat᷑
leo dei. Quoꝵ editionẽ in ħ loco disse

Expanded text:
mas, quod interpretatur Dibon, non unum moemas, quod interpretatur Dibon, non unum moerorem, sed plura moeroris additamenta congeminent: ut postquam plenam egerint poenitentiam, et fugerint de Moab leonem, principem habeant Deum, quem LXX dixerunt ariel, qui interpretatur leo Dei: quorum editionem in hoc loco d
Abbreviated transcription (Latin):
herba &e germen. & qͥcqͥd in sermo¬
ne eoꝵ uiride uidebat᷑. exaruit.
Ꝙ scđm magnitudinẽ peccatoꝵ.
a deo uisitati sunt: ut quẽ ꝑ bene¬
ficia non senserunt. ꝑ flagella cog¬
noscerent. Deniq ducent᷑ ad uallem
siue torrrente. Salicũ: ut nullus
Qi eis fructꝰ maneat. Hanc enĩ eiꝰ
culũ hauserit. liberis careat. Unde
&e scĩ qͥ ꝓpter peccata in ꝯfusione huꝰ
mundi ẽẽ ceperunt: in salicib baby¬
lonioꝵ. fluminũ suspendunt organa su¬
a. Om̃s terminos moabitaꝵ elamor
circuit: uel ꝓuocantiũ ad penitudinẽ
uel ꝓ errore gementiũ. ut offerre.
possint ꝑ suũ ululatũ uitulos labioꝵ.
& usq ad fontẽ dñieoꝵ arietum ꝑ¬
uenire. siue fortiũ. quia elym utrũq
significat. Aquȩ autem dybon. qd̃ in¬
terp̃tat᷑ sufficiens dolor. siue meror.
quȩ młtos sua asꝑsione polluerant. ar¬
guent᷑ deceptis popłis. non salutis
fuisse. s sanguinis. Unde ꝓpheticus
sermo ꝓmittit. ut suꝑfluentis lacri¬

Expanded text:
et germen, et quidquid in sermone eorum viride videbatur exaruit, et secundum magnitudinem peccatorum a Deo visitati sunt, ut quem per beneficia non senserant, per flagella cognoscerent. Denique ducentur ad vallem, sive torrentem salicum, ut nullus in eis fructus maneat: hanc enim semiculo hauserit, liberis careat. Unde et sancti qui propter pecccata in confusione hujus mundi esse coeperunt, in salicibus Babyloniorum fluminum suspendunt organa sua. Omnes terminos Moabitarum clamor circuit, vel provocantium ad poenitudinem, vel pro errore gementium, ut offerre possint per ululatum suum vitulos labiorum, et usque ad fontem dominicorum arietum pervenire, sive fortium: quia Elim utrumque significat. Aquae autem Dimon, quod interpretatur sufficiens dolor, sive moeror, quae multos sua aspersione polluerant, arguentur deceptis populis non saluti fuisse, sed sanguini. Unde propheticus sermo promittit, ut super fluentes lacry
Abbreviated transcription (Latin):
in clarissimo lumine. quo abscondere
debes de errore fugientes. & priꝰ uagos
ultra ñ ꝑdere. O eni moab ꝓfugis meis
qui me dereliꝗ̃rant. qͥ de ȩccła eg̾ssi erañ.
&e dimictentes doctrinã sp̃e scĩ. suũ sen¬
sum seq̃bant᷑. uel qͥ habitau̾ant apd̾ te:
cũ eos ceꝑit uastator. diabolus ꝑseqͥ. tu
eis ad dñi timorem tota mente conu̾sa p̃¬
beto latebraᷤᷤ. Ꝙ scito qd̾ post aduentũ
agni. qͥ dȩ petra deserti ortꝰ est. domina¬
tor. uniu̾se. terre. & uenit ad mont̾e filiȩ
sẏou. finita sit om̃is potntia diaboli. qͥ pul¬
ueri coparat᷑. D consumptꝰ est miser.
qui multos fecit miseros. & defec̃ qͥ con¬
culcabat omẽm terrã. eos uidelicet qui
terreni erant. Illo autẽ cõsumnato ad¬

Expanded text:
in clarissimo lumine, in quo abscondere in clarissimo lumine, in quo abscondere debes de errore fugientes, et prius vagos ultra non prodere. O enim Moab, profugi mei qui me dereliquerant, qui de Ecclesia egressi erant, et dimittentes doctrinam Spiritus sancti, suum sensum sequebantur; vel qui habitaverant apud te, cum eos coeperit vastator diabolus persequi, tu eis ad Domini timorem tota mente conversa praebeto latebras: et scito, quod post adventum Agni, qui de petra deserti ortus est dominator universae terrae; et venit ad montem filiae Sion, finita sit omnis potentia diaboli, quae pulveri comparatur. Et consumptus est miser, qui multos fecit miseros: et defecit qui conculcabat omnem terram, eos videlicet qui terreni erant. Illo autem consumpto
Abbreviated transcription (Latin):
non dñatorẽ terrȩ. ut uixta hystoriã.
int̃p̃tati sumꝰ. s dñatori terrȩ agnꝰ
sit ĩmolandꝰ. Iste gͥ agnꝰ. qͥ uel ipse est
dñator. t̾rȩ. uel immolat᷑ dñatori t̾rȩ
petr̃a deserti.qr. iuxta p̃ceptũ dei.
moabite. &e ãmanite: usq ad decimã
generationẽ. & usq in ȩternũ non in¬
grediunt᷑ eccłam dei. Qui autẽ fug̾mt
dȩ deserto moab ut a ppħia reu̾tam᷑
ad anagogen & ꝯtento mendacio. in
monte. steterit ueritatis. erit qͣsi a¬
uis fugiens. &e qͣsi pulli de nido auo¬
lantes. ne a moabiticis. serpentib de¬
uorent᷑. Sic inqͥt erunt onĩs filiȩ. ħẽ
anime. moabitice in tͣnscensu arnon. qd̾
int̾p̃tat᷑ illuminatio eoꝵ. qͣndo errorib
derelictis. ad scientiã transcenderint
ueritatis. Dicit᷑ itaq ipsi moab: uel ei
qui euaserit dȩ moab. Nichil agas abs¬
culũ autẽ tuũ. &e tab̃naculũ in qͦ pri¬
us reqͥescere te putabas. qd̾ erat noc¬
tis &e tenebraꝵ. pone in meridiȩ ħ est

Expanded text:
rae, ut juxta historiam interpretati sumus: sed dominatori terrae agnus sit immolandus. Iste igitur agnus, qui vel ipse est dominator terrae, vel immolatur dominatori terrae, um Dei, Moabitae et Ammonitae, usque ad decimam generationem, et usque in aeternum non ingrediuntur Ecclesiam Dei . Qui autem fugerit de deserto Moab, ut a prophetia revertamur ad anagogen, et contempto mendacio, in monte steterit veritatis, erit quasi avis fugiens; et quasi pulli de nido avolantes, ne a Moabiticis serpentibus devorentur. Sic, inquit, erunt omnes filiae, hoc est, animae Moabiticae, in transcensu Arnon, quod interpretatur illuminatio eorum: quando erroribus derelictis ad scientiam transcenderint veritatis. Dicitur itaque ipsi Moab, vel ei qui evaserit de Moab: Nihil agas absculum autem tuum et tabernaculum, in quo prius requiescere te putabas, quod erat noctis et tenebrarum, pone in meridie, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
Et ĩ eugłio. qͦd qͦd eũ rereꝑunt dedit eis
potestatẽ ut filii dĩ fierent. Om̃is enĩ qͥ
facit peccatum: de diabolo ẽ. Nuic gͥ p̃
cipit᷑ semini: ut filios suos id e᷑ omes co¬
gitaciones pessimas. & oꝑa mala p̃par⁊
occisioĩ qͦex mpiis nata st̃ patͥb: haut
dubiũ qnͥ ꝯtͣrias significet fortitudines.
Epessimi filii ido trucidant᷑ ĩ iniqͥtatib
patr̃ũ suoꝵ. ne ultͣ ꝯsurgaut ⁊ possideats

Expanded text:
Et in Evangelio: Quotquot eum receperunt, dedit eis potestatem ut filii Dei fierent . Omnis enim qui facit peccatum, de diabolo est. Huic igitur praecipitur semini, ut filios suos, omnes scilicet cogitationes pessimas, et opera mala, praeparet occisioni, quae ex impiis nata sunt patribus, haud dubium quin contrarias significet fortitudines. Qui pessimi filii ideo trucidantur in iniquitatibus patrum suorum, ne ultra consurgant et possideant
Abbreviated transcription (Latin):
mur in dño. & ñ in carne confidimꝰ. ce
rursum ad distinctionẽ. spiritalis isrł
dr̃ de carnali. uidẽte isrł sedmi caruẽ
&e uos gñtes in carne: sic moaib accipien¬
dus est spiritalit̾. Qͥ int̾p̃tat᷑ dȩ patre
siue aqua paterna. de incestu. & ebͥe¬
tate ꝯceptꝰ. qd̵ qͦdãmͦ absente inimo. neͤ¬
ciente patre uideret᷑ ẽẽ generatꝰ. In
multis scripturaꝵ. locis. ue moab legimꝰ.
&e maxime in nume roꝵ uolumine: qͣndo
balac rex moabitaꝵ ad malediendum
eciã contͣ moab mysticũ ꝓpħauit. Orie¬
tur stella ex iacob. & cons urgae homo
ex isrłꝰ ce ꝑcutiet pͥncipes moab. Quia
nocte uastata est .ar. moab ꝯticuit : qr.
nocte uastatꝰ est murꝰ. moab ꝯtieuit.
Lxx. Nocte ꝑut moabitis. Nocte
eni ꝑut murus moabitidis. Pro añ
qd̾ solus theodotio. ita posuit ut legit᷑
in hebreo: aqͥla & symmachꝰ. urbẽ
interp̃tati st̃: ñ ꝯsiderantes qd̾ int̾
ayn .&. Res. elem̃ta hebraica. ioht¬

Expanded text:
 et non in carne confidimus ; » et rursum ad distinctionem spiritalis, Israel dicitur de carnali: « Videte Israel secundum carnem, et vos gentes in carne. » Sic Moab accipiendus est spiritaliter, qui interpretatur de patre sive aqua paterna, de incesto et ebrietate conceptus, quod quodammodo absente, imo nesciente patre, videretur esse generatus. In multis Scripturarum locis de Moab legimus, et maxime in Numerorum volumine, quando Balac rex Moabitarum ad maledicendum, am hoc contra Moab mysticum prophetavit: Orietur stella ex Jacob, et consurget homo ex Israel, et percutiet principes Moab . . Quia nocte vastata est Ar, Moab conticuit; quia nocte vastatus est murus, Moab conticuit. LXX: Nocte periit Moabitis, nocte enim periit murus Moabitidis. Pro AR , quod solus Theodotio ita posuit, ut legitur in Hebraeo, Aquila et Symmachus, urbem interpretati sunt, non considerantes, quod inter AIN et RES elem
Abbreviated transcription (Latin):
eã possionẽ hericii. ⁊ paludes aqͣꝵ. ⁊ sco¬
pauit eã in scopa. ñ leuit̃ & fortuitu s
teret. ut nichil inea antiqͣꝵ sordiũ resi
teo. qd qͣtuor dimissũ pͥncipiis pendebat
e celo. oĩa genã qͣdrupe dũ & reptiliũ.
& uolatiliũ ꝯtineri. Qed pꝰea apłs dis¬
serens: d̾s in qͥd ostñdit mͥ nullũ hominẽ¬

Expanded text:
ssionem hericii, et paludes aquarum, et scopaverit eam non leviter, et fortuito: sed terens ut nihil in ea antiquarum sordium residteo, quod quatuor demissum principiis pendebat e coelo, omnia genera quadrupedum, et reptilium, et volatilium contineri, quod postea Apostolus disserens, Deus, inq
Abbreviated transcription (Latin):
culus tuus ipsa mȩ ꝯsolata sc̃. Hec est
uirga. & ħẽ iugũ. qd̾ ceruicib om̃ium
uult saluator. imꝑon̾e. ut deposito iugo
nabugo donosor. portent iugũ xp̃i. Qͦd
si qͥs abiecerit atq otͥuerit. statĩ de se¬
mine siue radice serpentis qͥ ẽ tortuos. eg̃dien¬

Expanded text:
Haec est virga, et hoc jugum quod cervicibus omnium vult Salvator imponere, ut deposito jugo Nabuchodonosor, portent jugum Christi. Quod si quis abjecerit atque contriverit, statim de semine sive radice serpentis, qui est colube
Abbreviated transcription (Latin):
sententia. Porro iuxta lxx. qͥ interp̃¬
tatist̃ intĩora ꝓpħe. qͣsi murũ reno¬
uata a deo. & erubesce eũ idẽ moab.
& intrare ad aras. &e ad ea q̃ manu fac¬
ta sint: ita disserere possumꝰ. ut dica¬
mus semꝑ ꝓpħe. renouari uiscã. e a d̾o
fieri fortiora. ut aduersa rii confundas¬
tur. & ea que humana manu fabrica¬
ta sunt: cassa intelligant: &e nicħ ad sa¬
lutẽ ꝓficientia. Et nẽ locutꝰ est
dñs dicens. In trib annis qͣsi anni m̾¬

Expanded text:
xta LXX qui interpretati sunt: Interiora prophetae quasi murum renovata a Deo, et erubescere eum, id est, Moab, et intrare ad aras, et ad ea quae manu facta sint, ita disserere possumus, ut dicamus semper prophetae renovari viscera, et a Deo fieri fortiora, ut adversarii confundantur, et ea quae humana manu fabricati  Al. fabricata sunt, cassa intelligant, et nihil ad salutem proficientia. Et nunc locutus est Dominus, dicens: In tribus annis quasi anni
Abbreviated transcription (Latin):
uersus ostñdit. Ab aqͥlone fumꝰ uenit:
&e ñ ẽ qͥ effugiat agm̃ eiꝰ. Fumꝰ iste ar¬
dñtib diaboli iaculis suscitat᷑. Qͥ noxiꝰ
est ocłis oe ꝯtͣriꝰ lumini: & ab aqͥlone
orit᷑. A qͦ in iheremia. olla suecñdit᷑: & a qͦ
exardescunt mala suꝑ om̃s habitatores ter¬
re. Qͥ ñ possunt dic̃e acola sum. & ꝑegͥnus¬

Expanded text:
ersus ostendit: Ab Aquilone fumus venit, et non est qui effugiat agmen ejus. Fumus iste ardentibus diaboli jaculis suscitatur, qui noxius est oculis, et contrarius lumini, et ab Aquilone oritur, a quo in Jeremia olla succenditur , et a quo exardescunt mala super omnes habitatores terrae, qui non possunt dicere: Accola sum
Abbreviated transcription (Latin):
suis. et exclamauerunt. ut ascñderet
clamor. eoꝵ ab oꝑib. &e exaudiret dñs
gemitũ eoꝵ. Nisi enĩ esset mysticũ qd̾
dicebat. magis illo regnante. claiare.
debuerant. qͣndo luto & laterib seruie¬
bant. Precipit᷑ gͦ phylistiim. qͦs ñẽ pa¬
iestinos uocant. & semꝑ. a.lx .x. alophyli.

Expanded text:
suis, et exclamaverint, et ascenderit suis, et exclamaverint, et ascenderit clamor eorum ab operibus, et exaudierit Dominus gemitus eorum. Nisi enim esset mysticum quod dicebatur, illo magis regnante clamare debuerant, quando luto et lateribus deserviebant. Praecipitur ergo Philisthiim, quos nunc Palaestinos