comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anc hystoriam głio¬
si martiris thome. in septem
thomos partim᷑. Urimus thomꝰ
natiuitatis uiri locũ. et parentũ
noĩa et cde primis uite sue anius.
breuiter quidem et perfunctorie.¬
di quasi in transitu tangit. Secũ¬
dus thomus. deuiri iuuentute.
et uiuentutis oꝑib agit diffusius.
et de accessu eius ad magni patrĩ
theobaldi. tunc cantuariensis ar¬
chipresulis obsequiũ et de ꝓmoti¬
one eiꝰ in archileuitã cantuarien¬
sem. et causa ꝓmotionis. et postea
qualiter ab archipresule quasi ab
eccłia. sit trãslatus ad aulam: uide¬
licet ad illustris regis henriei se¬
cũdi in aula cancellarie officiũ.
ubi pariter docet᷑ et quał ⁊ qͣntꝰ in
aula fuerit. Igit᷑ iste iur. Tercius
thomus. indicat qualiter ab aula
post iam dicti patris de mundo ex¬
cessum rcuersus sit ad matrẽ suã.
eccłiam. de cantuariensi archile¬
uita in cantuariensem ꝑmotus
archipresulem: ubi docet᷑ quod
quẽ admodũ sedis illius sublimitã

Expanded text:
anc historiam gloriosi martyris Thomae in septem tomos partimur. I. Primus tomus nativitatis viri locum et parentum nomina et de primis vitae suae annis: breviter quidem et perfunctorie quasi in transitu tangit. II. Secundus tomus de viri juventute et juventutis operibus agit diffusius, et de accessu ejus ad magni Patris Theobaldi tunc Cantuariensis archipraesulis obsequium et de promotione ejus in archilevitam Cantuariensem, et causa promotionis: et postea qualiter ab archipraesule quasi ab ecclesia sit translatus ad aulam, videlicet ad illustris regis Henrici secundi in aula cancellariae officium, ubi pariter docetur et qualis et quantus in aula fuerit. III. Tertius tomus indicat qualiter ab aula post jam dicti Patris de mundo excessum reversus sit ad matrem suam ecclesiam, de Cantuariensi archilevita in Cantuariensem promotus archipraesulem; ubi docetur quod quemadmodum sedis illius sublimitas
Abbreviated transcription (Latin):
ipsoꝵ qͦtqͦt & taliũ ut diximꝰ miranda.
quia certe muiracħosa. nec dubiũ. corpoꝵ
mors. ꝑ tã modici tp̃ris int̾uallũ: tri¬
enuii uidł sicut iã supͣ diximꝰ sic erat:
in tãbreui. ut nec unꝰ qͥdẽ exeis suꝑfu
exit. altissimi ꝯsilio suꝑ eos sieut eredit᷑
& si forte qd̾ ipse uelit miserante clem̃uti¬
a: adt̾rorem tñ &e miracłosam militᷤ
sui ultionẽ: iusticia in breui om̃s ꝓ¬
sternente sie: ut uiri hi sanguinũ &e¬
sipenitentes ut descͥpsimꝰ tñ uxta u̾¬
bum dñi dies suos. non dimidient.
d̃s. ultionũ dñs. O dñe. nichilo¬
tumore tuo iram tuã dinumerare:
aut itẽ qͥs potest p̃bonitate tua mi¬
secłiam tuã mensurare: Qͥsic ꝯuertĩ
ricordie & u̾tati sic qͣsi equa lance ser¬
uaus utͥꝙ qd suũ est. Et ecce qͥa ꝑuul¬
nera tui mrĩs: suꝑ ipsos uulu̾atores
iuscera tue miserationis effudisti. Et
itẽ ꝓpt̾ uuln̾a tui martyris: uuln̾a¬

Expanded text:
ipsorum quotquot et talium, ut diximus, miranda, ipsorum quotquot et talium, ut diximus, miranda, quia certe miraculosa, nec dubium corporum mors per tam modici temporis intervallum, triennii videlicet, sicut jam supra diximus, sic erat inerit. Altissimi super eos sicut creditur, etsi forte quod ipse velit, miserante clementia, ad terrorem tamen et miraculosam militis sui ultionem justitia omnes in brevi prosternente sic, ut viri hi sanguinum etsi poenitentes, ut descripsimus, tamen juxta verbum Domini dies suos non dimidiarent.s ultionum Dominus! O Domine nihilotimore tuo iram tuam dinumerare? Aut item quis potest pro bonitate tua misericordiam tuam mensurare? Qui sic convertis ricordiae et veritati sic quasi aequa lance servans utrique quod suum est. Et ecce quia per vulnera tui martyris super ipsos vulneratores viscera tuae miserationis effudisti. Et item propter vulnera tui martyris vulnera
Abbreviated transcription (Latin):
mani corporis foret. Misex tñ ille. dũ
ita se ipsum uiuens discerꝑet. ꝯuelle¬
ret. dilaceraret. & ꝓiceret sic : pii. et
glosi neomrĩs indulgentiã suffragi¬
um. & patͦciniũ. cũ summa ꝯtͥcione.
gemttib & suspiriis in enarrabilib
incessant̾ implorabat. Iã supͣ noĩatũ
in hystoria hac. Will̃. de tͣci hic erat:
deoultionũ. clamantẽ ad se militis
sui sanguinẽ iustissime ulciscente
in isto p̾sertim sie: uitpote qͥ sicut ĩ li¬
bello hoc dixim alios ꝓuocare auden.
ũuibrans ad ictum: tam ꝓphane. tam
impie ferire nequaqͣm uerit᷑ ẽ. Uñ
& uistissimo omĩpotentis iudicio fac¬
tum sic: ut ipsi ꝯtͣ nat᷑e legẽ etiã uiuo ad¬
hue. cõ putresceret que uibrauerat
gladiũ: e man̾ simul & bracbiũ. Et
quidem iã supͣdicte ciuitatis ep̃e cer¬
tissime retulit sic: will̃i illiꝰ in hac in¬
firmitate ꝯfessor. Et ut ad alios p̃fato
sacͥlegii complices uu̾ũ cepimꝰ reu̾tam᷑:

Expanded text:
mani corporis foret. Miser tamen ille, dum mani corporis foret. Miser tamen ille, dum ita se ipsum vivens discerperet, convelleret, dilaceraret et projiceret sic, pii et gloriosi neomartyris indulgentiam, suffragium et patrocinium cum summa contritione gemitibus et suspiriis inenarrabilibus incessanter implorabat. Jam supra nominatus in historia hac, Willelmus de Traci, hic erat, Deo ultionum Domino clamantem ad se militis sui sanguinem justissime ulciscente in isto praesertim sic; utpote qui, sicut supra in libello hoc diximus, alios provocare audens um vibrans ad ictum tam profane, tam impie ferire nequaquam veritus est: unde et justissimo Omnipotentis judicio factum sic, ut ipsi contra naturae legem, etiam vivo adhuc, computresceret quae vibraverat gladium et manus simul et brachium. Et quidem jam supradictae civitatis episcopus certissime retulit sic, Willelmi illius in hac infirmitate confessor. Et ut ad alios praefatos sacrilegii complices, unde coepimus, revertamur,
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ tñ unꝰ quorundam pͣuoꝵ ꝯsiliis
moras in clies uectens. nec qͣm cito
alii ierosolimitanũ it̃ arripiens. incis¬
marinis acturũ sepenitentiã sꝑans:
cũ in regno tegio sicl̃i apo̾ p̃clarã illã
ciuitatem que etisentia dͣr in infir¬
mitatem decubuss extremã: infir¬
mo mox etiam añ mortẽ ceꝑunt cor¬
poris membra cõputͤstere: ita ut cũ
tabe caro ipsa que neruos tegebat et
ossa. ab ipso infirmo frutatĩ dilac̾ata
&e ꝯuulsa ꝓiceret᷑ in aree mediũ ner¬
uis sic discooꝑtis & ossib: & p̾sertim bra¬
chioꝵ & manuũ caro. ossib & neruis
uix adherens & qi seꝑationẽ desideran̾.
defacili ut uidebat᷑. & absq difficultate
a funesto illo carnifice milite. utinã
tñ uere penitente ꝓiciebat᷑. qͣsi spon¬
te sua resoluens se sic: ipsa ut uideri
poterat qͣsi gemebunda qͣsi indigna¬
ta. & uerecunda: qd̾ post tantũ nefas
manu hõis & brachioꝵ minist̾io per¬
petratũ: deinceps in ꝯpositione hu¬

Expanded text:
 unus quorumdam pravorum consiliis moras in dies nectens nec quam cito alii Hierosolymitanum iter arripiens, in cismarinis acturum se poenitentiam sperans, cum in regno regis Siculi apud praeclaram illam civitatem quae Consentia dicitur in infirmitatem decubuisset extremam, infirmo mox etiam ante mortem coeperunt corporis membra computrescere, ita ut cum tabe caro ipsa quae nervos tegebat et ossa, ab ipso infirmo frustatim dilacerata et convulsa projiceretur in areae medium nervis sic discoopertis et ossibus. Et praesertim brachiorum et manuum caro ossibus et nervis vix adhaerens, et quasi separationem desiderans, de facili ut videbatur et absque difficultate, a funesto illo carnifice milite, utinam tamen vere poenitente, projiciebatur quasi sponte sua resolvens se sic; ipsa ut videri poterat, quasi gemebunda, quasi indignata et verecunda, quod post tantum nefas manu hominis et brachiorum ministerio perpetratum deinceps in compositione hu
Abbreviated transcription (Latin):
rum prosequens. que fidelib ad
mirandum et ad imitandum da¬
ta sunt.Et uobis presertua deo
uocatis. et si ausis in fallor.tamen
uerentib tanti athlete mire pug¬
nam. subire euram: implere cathe¬
dram. Et prestet id uobis om̃ ipo¬
tens ut illius sortiamini zelum.
cuius consecuti estis ministeriũ.
illiꝰ uirtutem. cuius uobis

Expanded text:
rum prosequens, quae fidelibus ad mirandum et ad imitandum data sunt. Et vobis praesertim a Deo vocatis et, si ausis, ni fallor tamen verentibus tanti athletae inire pugnam, subire curam, implere cathedram. Et praestet id vobis omnipotens, ut illius sortiamini zelum, cujus consecuti estis ministerium, illius virtutem, cujus vobis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnto die nules in carne natꝰ: post etiã
die qͥuto it̾m. s in sp̃u nascit᷑. Ecce qͦ¬
mͦ gemina natiuitas militis. ex equo
qͣsi crecũstet & limitet ipsum ump̾ris
uatalem diem: ipsam eiꝰ natiuitatem.
scdm carnem. Quasi in ipso & ex ipso
natiuitatis sue immo natiuitatum
suarum. sicut & imp̾ris due sunt: ex
ipso inqͣm natiuitatũ suarũ tp̃r. un¬
ꝑatoris cõmilito. ꝯformis admodum
futurꝰ & sequela ꝯsimillima p̃ostensi̾
Etut thomas thome patͥnꝰ filiolo ad¬
Immo ueriꝰiã plene adultꝰ filiꝰ. duomn¬
qͣm isti thome. natuuitatis dñice. et
nes ipsum dñice natiuitatis diẽ. Cañ
& post. sic qͣsi ex eqͦ circundant. ut qͣsũt¬

Expanded text:
quinto die miles in carne natus, post etiam quinto die miles in carne natus, post etiam die quinto iterum, sed in spiritu nascitur. Ecce quomodo gemina nativitas militis ex aequo quasi circumstet et limitet ipsum imperatoris natalem diem, ipsam ejus nativitatem secundum carnem. Quasi in ipso et ex ipso nativitatis suae imo nativitatum suarum, sicut et imperatoris duae sunt, et ex ipso, inquam, nativitatum suarum tempore imperatoris commilito conformis admodum futurus et sequela consimillima praeostensus et ut Thomas Thomae patrinus. filiolo adimo verius jam plene adultus filius, duo, inquam, isti Thomae nativitatis Dominicae et nes, ipsum Dominicae nativitatis diem, et ante et post, sic quasi ex aequo circumdant, ut qu
Abbreviated transcription (Latin):
ea in fine scłoꝵ. cũ tp̃ris plenitudo ue¬
nisset. natꝰ de mat᷑ sine patͤ. Imꝑatore
qͥdẽ ipso sine socio sine exemplo uien¬
dicante sibi pͥuilegiũ in utͣꝙ natiui¬
tate hac. Et qͥdem ut iã tetigimus
similit̾ duplex fuit natiuitas mili¬
tis. & hoc in his nataliciis dieb imꝑa¬
toris. Militis siqͥdem quẽ atłmodũ
& cet̾oꝵ filioꝵ adã pͥma carnis nati¬
uitas. ex patre carnali & matre: sed
scda reuera sine patre sine matre.
carnali dico ñ sp̃uali. S ꝓfecto ge¬
mina hee natiuitas militis: fuit in
his dieb nataliciis imꝑatoris. His
duab natiuitatib & duob his mili¬
tis dieb natalib qͣsi stipantib & ex
eqͦ mediantib ipsam imꝑatoris se¬
cundũ carnem natiuitatẽ: c ipsuiᷤ
qͣsi mediũ uataliciũ diẽ festo qͥppe
beatithome apli miles hie noctu nat᷑ a tho¬
ina. thomas est noĩatus. Itaꝙ añ imi¬
ꝑatoris scd̃m carnem natalem diem.

Expanded text:
ea in fine saeculorum cum temporis plenitudo veea in fine saeculorum cum temporis plenitudo venisset, natus de matre sine patre; imperatore quidem ipso sine socio sine exemplo vindicante sibi privilegium in utraque nativitate hac. Et quidem ut jam tetigimus, similiter duplex fuit nativitas militis, et hoc in his natalitiis diebus imperatoris. Militis siquidem quemadmodum et caeterorum filiorum Adam prima carnis nativitas ex patre carnali et matre, sed secunda revera sine patre, sine matre carnali, dico, non spirituali. Sed profecto gemina haec nativitas militis fuit in his diebus natalitiis imperatoris, his duabus nativitatibus et duobus his militis diebus natalibus quasi stipantibus et ex aequo mediantibus ipsam imperatoris secundum carnem nativitatem, et ipsius quasi medium natalitium diem. Festo quippe Beati Thomae apostolici miles hic noctu natus a Thoma Thomas est nominatus. Itaque ante imperatoris secundum carnem natalem diem
Abbreviated transcription (Latin):
esse ẽ. p̃ter qd̾ ñ ẽ esse qd̃ est. Et hec sunt
que mat̾ colit eccłia natalicia mr̃m:
uera uidelicet que ipsi adepti sunt.
uere stabilia & eterna gaudia et̾noꝵ.
lune pͥmo tanqͣm si priꝰ non fuissent.
incipientes esse ut sint: cũ pͥmo ad il¬
lud quod uerũ esse ẽ sie ꝑuenerint. Ita
tp̃ris Et miles siłrtunc. nec solũ ĩ ple¬
nitudine tp̃ris. s & eternitatis. Et ut
ad huc ad dam. exp̃ssius qͥd. qd̾ iu fallor
fuit oracłm. & qͣsi qͦddam p̾sagiũ futu¬
roꝵ: ipsa etiam in carne natiuitas mi¬
litis. fuit ꝓpe diem natalem sccłm car¬
mẽ imperatoris
orꝑator gͥbis natꝰ semel añ scl̃a ex deo
ds̃: & in tp̃r plenitudinis. ex hõie homo.
Sic & mules in eadem tp̃cis plenitudi¬
ne priꝰin carne natꝰ: post in sp̃u gr̃age¬
minasͥ in hac tp̃ris plenitudine ab
imꝑatore suo natiuitate ꝯcessa. sicut
& imꝑator ipse bis nat᷑ ut ĩa diximus
semel aũ scla. ex patre sine matre post¬

Expanded text:
ter quod non est esse quod est, et haec sunt quae mater colit Ecclesia natalitia martyrum vera, videlicet quae ipsi adepti sunt vere stabilia et aeterna gaudia aeternorum; tunc primo, tanquam si prius non fuissent, incipientes esse ut sint cum primo ad illud quod verum esse est sic pervenerint. Itaqtemporis. Et miles similiter tunc, nec solum in plenitudine temporis, sed et aeternitatis. Et ut adhuc addam expressius quid, quod, ni fallor, fuit oraculum et quasi quoddam praesagium futurorum, ipsa etiam in carne nativitas militis fuit prope diem natalem secundum carnem imperatoris. tur bis natus, semel ante saecula ex Deo Deus, et in tempore plenitudinis ex homine homo. Sic et miles in eadem temporis plenitudine, prius in carne natus, post in spiritu, gemina sibi in hac temporis plenitudine ab imperatore suo nativitate concessa, sicut et imperator ipse bis natus, ut jam diximus, semel ante saecula ex patre sine matre, post
Abbreviated transcription (Latin):
metum. Similit̾ & milite etiam
iustus fuisse p̾dicat᷑. Et mortui mili¬
tis exuto mox corpoie. similit᷑ miles
ab incredulis & dei filiꝰ & uere iustus
fuisse erͣingłirat᷑. xx¬
mꝑators corpꝰ in monum̃to nouo in
petra excisa ponit᷑. Et militis similit
ingło: s inglorie gloso seductor uoci¬
tat᷑ Et miles files similit̾ etiã eodem
post mortẽ glat᷑: a sius gladiatoribus
seductor etiam post mortẽ appellatuᷤ.
sicut imꝑator a erucifixorib suis: id
etiã adicientes de militis corpore qd̃
nͥcitissime auisu hominũ absconde¬
ret᷑ sub t̾ra. mox foret illud aut eqͥs di¬
strabendũ. aut patibulo suspenden

Expanded text:
metum: similiter et milite etiam metum: similiter et milite etiam justus fuisse praedicatur: et mortui militis exuto mox corpore similiter miles ab incredulis et Dei filius et vere justus fuisse evangelizatur. atoris corpus in monumento novo in petra excisa ponitur: et militis similiter inglorio, sed inglorie glorioso seductor vocitatur: et miles similiter etiam eodem post mortem gloriatur, a suis gladiatoribus, seductor etiam post mortem appellatus, sicut Imperator a crucifixoribus suis, id etiam addentes de militis corpore quod, nisi citissime a visu hominum absconderetur sub terra, mox foret illud aut equis distrahendum, aut suspenden
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipes extͣ synagogã factisunt. Si¬
milit̾ & milite mortuo. sui exͣt cõmu¬
nionẽ qͥb nr̃i sacerdotũ pͥncipes uix
etiã auclent cũ municare adbuc. Hu¬
ic ꝑichope ego qͥhec scͥbo testimoniũ
ꝑhibeo: qͥa hoc nẽ uideo ipse & sentio.
aliis passionis mee soriis. ia de mundo
sublatis: me absq patre & ꝯfr̃ib qͣsi
orphano derelicto. xu
oꝑatoris mors qͣsi ueri solis occasus:
mox mundo declarat᷑ ꝑtemꝑalemhũe
solem. Et militis qͥdem mors quasi an
t᷑. & miles similit̾ aquatuor decalna
tes quatuor ipsiꝰ sunt in quatuor ue¬
stimenta partit. Et similit̃ militꝰ.
mꝑatoris tunica. eo qd̃ inconsutilis.
in diuisa. Et nulitis similit̾ cilicia:
eo quod uilia et inutilia. x
m̃tũ mox pauꝑes. & soli pauꝑes ade¬
unt. Et similit̾ ad ur humati ad huc¬
occisi militis pauim̾tũ eueͣrerunt:
cũ adhuc ei ꝓ monum̃to pauim̃tum
to: etiã ad hue occubti diuites ꝓpter

Expanded text:
principes extra synagogam facti sunt: siprincipes extra synagogam facti sunt: similiter et milite mortuo sui extra communionem quibus nostri sacerdotum principes vix etiam audent communicare adhuc. Huic pericopae ego qui haec scribo testimonium perhibeo, quia hoc video ipse et sentio, aliis passionis meae sociis jam de mundo sublatis, me absque patre et confratribus quasi orphano derelicto. 18 NOTULA. Imperatoris mors, quasi veri solis occasus, mox mundo declaratur per temporalem hunc solem: et militis quidem mors quasi angtur: et miles similiter a quatuor decalvattuo, milites quatuor ipsius sunt in quatuor vestimenta partiti: et similiter militis. 21 NOTULA. Imperatoris tunica, eo quod inconsutilis indivisa: et militis similiter cilicia, eo quod vilia et inutilia. 22m mox pauperes et soli pauperes adeunt: et similiter ad inhumati adhuc militis pavimentum cucurrerunt, cum adhuc ei pro monumento pavimentum to, etiam adhuc occulti divites propter
Abbreviated transcription (Latin):
tempus ꝓpinquaret ut demundo tnͣ¬
siret ad patrẽ: audacter occurrit ułtͦ¬
neus se obtulit. Et miles qͥdem qͣm au¬
dacter qͣm ułtͦneus. hoc ipsũ imꝑatorẽ
mꝑator gladiũ ferri cohibuit: & miles si¬
milit̾ contempsit hunc. & si alterum ꝓ
tẽpore. & ꝓmlitie sue debito gladiũ
uerbi exerensexereuerit.
oꝑator ꝓsuis cõmilitonib orauit. Et
imꝑio arguens suos & siñ se gladio su¬
o qͦ ab imꝑatore ipso accinctus erat de
se capt̾: & mox ipsuis milites disꝑsi Et
miles similit̾ ipsose tͣclente.
oyꝑatore ꝑcusso. disꝑsi priꝰmilites re¬
u̾si sunt ad ꝓpͥa. Similit̾ & sui mulitis ꝑ¬
suũ. Et miles similit̾ corã tundente
se & tondente. & coronã capitis etiam
abscidente a capite Et certe dura ton
na spine corona głie. Et militi qdẽ co¬
rona tollit᷑: s & ꝓcorona corona reddit᷑:
oꝑator ab eo disꝑsis cõmilitonib: tor¬
eular calcauit solus Et miles simlit̾:¬
Iorꝑatore mortuo cõmilitones sui ꝑsac̃dotũ

Expanded text:
pinquaret ut de mundo transiret ad Patrem, audacter occurrit, ultroneus se obtulit: et miles quidem quam audacter, quam ultroneus hoc ipsum imperatorem NOTULA. Imperator gladium ferri cohibuit, et miles similiter contempsit hunc, etsi alterum pro tempore et pro militiae suae debito gladium verbi exerens exer cuerit.is commilitonibus oravit, et imperio arguens, et suos, etsi non de gladio suo quo ab imperatore ipso accinctus erat, dese captus, et mox ipsius milites dispersi: et miles similiter ipso se tradente.ercusso dispersi prius milites reversi sunt ad propria: similiter et sui militis,uit: et miles similiter coram tondente se et coronam capitis etiam abscidente a capite: et certe dura tonsna spinea corona gloriae: et militi quidem corona tollitur, sed pro corona corona redditur,rator, ab eo dispersis commilitonibus, torcular calcavit solus; miles similitratore mortuo, commilitones sui per sacerdotum
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc nouũ. nec minꝰ auditu delec̃tabl¬
le s si tñ ad multoꝵ assertiuã relatio¬
nem ꝓcertosic: sicut tẽmpus dñice na¬
tiuitatis sic qͣsi ex eqͦlimitat᷑ a thoma
Que qͣsi centrum a thonia in india. &
in regno illo cõmunior.immo unior
immo unꝰ eũ thoma & thoma. ib̃c im¬
ꝑator hic: Ecce enĩ qͥa sicut imꝑatori
post crucẽ: ita & militi post decaluati¬
onẽ nomen maximũ puniu̾sa orbis
clunata dat᷑ Cit nec dubitandum
a celestib t̾restrib. & infernalib ex¬
hibet᷑ reuerentia: & ꝯclamat᷑ uictori

Expanded text:
adhuc novum nec minus auditu delectabile, si tamen ad multorum assertivam relationem pro certo sic, sicut tempus Dominicae nativitatis, sic quasi ex aequo limitatur a Thoma quae quasi centrum a Thoma in India et in regno illo communior, imo unior, imo unus cum Thoma et Thoma Chriae. Ecce enim quia sicut imperatori post crucem, ita et militi post decalvationem nomen maximum per universa orbis climata datur. Cui nec dubitandum a coelestibus, terrestribus et infernalibus exhibetur re
Abbreviated transcription (Latin):
ad patͥam suam. ad regnũ suũ reu̾ti¬
tur inimico rege iã defuncto. & mi¬
les siłr septimo: rege ꝑsequente sa
fugiens. fortiter &uirilit̾ in patͥa
sua in regnosuo. omĩpotentis patͥs
sui p̃lia dimicat. Et miles siłr abex¬
ilio reu̾sus. inseptimo. in patͥa sua in
it. nec imꝑator plus uoluit: imꝑatoriꝰ p̃¬
lia strenue fortit̾ & acter instaurauit.
Cui imꝑator. tanquam alii cuidã com¬
ierosolunã ascendenti. cũ ꝑcessione ma¬
gna occurrit pauꝑũ tͣba płima: bene¬
dictionẽ illi ꝓph̃icã decantantes. Siłr
& militi cantuariã appropinqͣnti: pa̾¬
sione sua iam unminente.
mꝑator pasione sua appropinqͣnte. in¬
gressus templũ cepit eicere uendentẽ.
&ementes. Et miles similit̾ appropin¬
qͣnte sua. ingressus eccłiam. gladiato¬
res & lanistas attẽptauit eicere.U¬

Expanded text:
ad patriam suam, ad regnum suum revertitur inimico rege jam defuncto. Et miles similiter septimo, rege persequente salfugiens, fortiter et viriliter in patria sua, in regno suo omnipotentis patris sui praelia dimicat. Et miles similiter ab exsilio reversus in septimo, in patria sua, in it, nec imperator plus voluit, imperatoris praelia strenue fortiter et acriter instauravit. Cui imperator tanquam alii cuidam comHierosolymam ascendenti, cum processione magna occurit pauperum turba plurima, benedictionem illi propheticam decantantes. Similiter et militi Cantuariam appropinquanti passione sua jam imminente.ator, passione sua appropinquante, ingressus templum coepit ejicere vendentes et ementes. Et miles similiter, appropinquante sua, ingressus ecclesiam, gladiatores et lanistas attentavit ejicere.
Abbreviated transcription (Latin):
ne natione anglus. uir lenis & siey¬
plex. ¶corporis & m̾itis uires in huma¬
ni iuiris studio iã exhauserat pluri¬
mũ. patrem suũ ꝑegͥnantem secutuᷤ.
S cũ aliqͣntisꝑ supposuiss humeros
suos. s minime sufficeret tanto tp̃r
ad onus pauꝑtatis portandũ: uidit
reqͥem qd̾ ess bona. & repatͥauit: priꝰ
tñ pat̾na licentia & benedic̃tione
m̃to de londonia: uñ & oriundus
hic mutuatis uasis aureis & argente¬
is ab egyptiis: indeserto mannate sa¬
tari optabat. S a pr̃e nr̃o ad uirum
apłicũ missus: ob it morte p̃uentꝰ est

Expanded text:
ne, natione Anglus, vir lenis et simplex. Qui corporis et mentis vires in humani juris studio jam exhauserat plurimum patrem suum peregrinantem secutus. Sed cum aliquantisper supposuisset humeros suos, sed minime sufficeret tanto tempore ad onus paupertatis portandum, vidit requiem quod esset bona et repatriavit, prius tamen paterna licentia et benedictionento de Londonia, unde et oriundus. Hic mutuatis vasis aureis et argenteis ab Aegyptiis in deserto mannate saturari optabat. Sed a patre nostro ad virum apostolicum missus obiter morte praeventus est
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑatoris uexillũ erucis. a seruis sius
ꝑegͥnis. aut añ pectꝰ ponit᷑: aut hume¬
ro affigit᷑. Sumilit̾ & militis uexilluo
uasis: asius añpectus. Qd̃ supͣ etiã my¬
stice ostensum aꝑuimus.
Siilit̾ & militis uexillũ alterum. ob
altare in eminentiori ponit᷑. Sumilit
& militis uexillũ uasis. nũc iuxta. nũe
subt᷑ uex illu crucis imꝑatoris ad pug¬
ne imꝑatoris & militis. & palme uisi¬
bilis. similitudinem nobis indicandã.
uexillis his mystice in fallor iusibilit̃¬
crueis. grã sanitatũ. & oꝑatio uirtutũ.
Similit̾ & ꝑuexillum uasis militis. Le¬
gelibrum signoꝵ militis editũ dehis.
de qͦ supͣ tetigimꝰ: & liqͥdo uidebis qd̾ sic.
Et hoc priꝰminime dictum: qͣsi nouum¬
crucis suos tutat᷑ baiulos. Similit̾ et uex¬
illũ uasis militis. adeo ut natio illa que
qualensiũ noĩat᷑ ĩ inimicos suos in exora¬
bilis. & seuissima. etiam inimicis. uex¬
illaris uasis huiꝰ gestatorib deferat.

Expanded text:
atoris vexillum crucis a servis suis peregrinis aut ante pectus ponitur aut humero affigitur. Similiter et militis vexillum vasis a suis ante pectus. Quod supra etiam mystice ostensum aperuimusSimiliter et militis vexillum alterum ob altare in eminentiori ponitur. Similiter et militis vexillum vasis nunc juxta, nunc subtus vexillum crucis imperatoris ad pugnae imperatoris et militis et palmae visibilis similitudinem nobis indicandam vexillis his mystice, ni fallor, visibiligratia sanitatum et operatio virtutum. Similiter et per vexillum vasis militis. Lege librum signorum militis editum de his, de quo supra tetigimus et liquido videbis quod sic. Et hoc prius minime dictum quasi novucrucis suos tutatur bajulos. Similiter et vexillum vasis militis, adeo ut natio illa quae Gualensium nominatur, in inimicos suos inexorabilis et saevissima etiam inimicis vexillaris vasis hujus gestatoribus deferat.
Abbreviated transcription (Latin):
tur in eccłia. sicut iustus & impiꝰ. sicut
mund̾ & mmund̾ & cum docto indo¬
me statui qd̃ ꝯscientia mea reclaman¬
te. si dn̾o disponente sic euenenerit:
nec destinati pontificis oblatam mͥ
electionem ꝯfirmabo. nec ꝯsec̃bo elec¬
tuin unde & supplicit̾ altissimũmn¬
uoco. ut hoc meum ꝓpositum. q desi¬
deriũ qd̾ iustum esse ñ dubito. ipse mi¬
sericors & miserator du̾s in dies augeat:
roboret. & ꝯfirmet. Et qͥdem nouium no¬
strum archip̃sulem. sacercdotum ut p̾¬
ostendimꝰ ordinatorem. tam districtũ.

Expanded text:
tur in Ecclesia, sicut justus et impius, sicut tur in Ecclesia, sicut justus et impius, sicut mundus et immundus, et cum docto indome statui, quod conscientia mea reclamante si, Domino disponente, sic evenerit, nec destinati pontificis oblatam meam electionem confirmabo nec consecrabo electum, unde et suppliciter Altissimum invoco ut hoc meum propositum et desiderium, quod justum esse non dubito, ipse misericors et miserator Dominus in dies augeat, roboret et confirmet. » Et quidem novum nostrum archipraesulem, sacerdotum, ut praeostendimus, ordinatorem tam districtu
Abbreviated transcription (Latin):
Pontifex itaq n̾r nouus ñ sine causa
artabat᷑ ex his. Q artatꝰ sic. in pͥmis
sui ipsiꝰ accusator erat acerrimꝰ: eoui¬
delicet qd̾ ipse se accusabat. talium
qͦs descripsimꝰ similis. homo uanus
& suꝑb ꝯtͣ omnẽ iuris formam. ab
aula ad eccłiam. sicut deformiter.
& enormit̾ sic fuiss assuptꝰ. Cui cum
tunc eruditoꝵ suoꝵ aliqͥs in mediũ
exemplatim ꝓponeret multos ab au¬
la & alios multos a scło. ad pastorale cul¬
men assumptos. & frequent̃ multos
simplices. inscios & scripturarum ig¬
naros. sc̃ẽ tam̃ & strenue curã pastora¬
lem implesse: & ibi etiam maxime ab¬
undasse grãm uͥ suꝑhabundauit pec¬
catum: respondit. mox ad illum de e¬
ruditis suis qͥsic locutꝰ fuerat speciali¬
ter u̾bum dirigens. frat̃ inqͥens. Q hec
qͥdem que tu recolis miserentis dĩ mi¬
racła st̃. ad ꝯsequentiam minune tra¬
henda. Alioqͥn iuxta illa que tu indu¬
cis exempla. passim & sine delectu eliga¬

Expanded text:
Pontifex itaque noster novus non sine causa arctabatur et his: et arctatus sic in primis sui ipsius accusator erat acerrimus, eo videlicet quod ipse sicut se accusabat, talium quos descripsimus similis, homo vanus et superbus contra omnem juris formam ab aula ad ecclesiam sicut deformiter et enormiter sic fuisset assumptus. Cui cum tunc eruditorum suorum aliquis in medium exemplatim proponeret multos ab aula et alios multos a saeculo ad pastorale culmen assumptos, et frequenter multos simplices, inscios et Scripturarum ignaros, sancte tamen et strenue curam pastoralem implesse, et ibi etiam maxime abundasse gratiam ubi superabundavit peccatum, respondit mox, ad illum de eruditis suis qui sic locutus fuerat specialiter verbum dirigens: « Frater, inquiens, et haec quidem quae tu recolis miserentis Dei miracula sunt ad consequentiam minime trahenda: alioquin juxta illa, quae tu inducis exempla passim et sine delectu eliga
Abbreviated transcription (Latin):
regum. hõium ue gr̃a ad apicẽ pontisi¬
calem ascend̾e. Et deferri hic ñ uite. ñ
scientie nĩtis s sanguini generositati.
pecunie gr̃̾e: & potissimum pͥncipum
obseqͥis. seu acclamationib scli Cernimꝰ
absq regis regum offensa. aut qͥa uon
sine offensa. utinam ñ sine uenia. ad eul¬
men pontificale ascenderẽ. Uerũut edi¬
cã qd̃ ego ñc sentio suꝑhis: in his metͦpoli¬
tanoꝵ potiꝰ qͣm pͥncipũ. sicut uidet᷑ culpa
guior ita ⁊ adu̾sus met᷑politanos instat
querimonia acͥor. Qntũ distat int̃ uolen¬
tẽ ⁊ facientẽ seu uoluntatẽ ⁊ opꝰ. Pͥncipes
qͥppe solũ uolunt. ẜ metpolitani ⁊ uolunt

Expanded text:
regum hominumve gratia ad apicem pontifiregum hominumve gratia ad apicem pontificalem ascendere; et deferri hic non vitae, non scientiae meritis, sed sanguinis generositati, pecuniae, gratiae, et potissimum principum obsequiis seu acclamationibus saeculi. absque Regis regum offensa, aut quia non sine offensa utinam non sine venia, ad culmen pontificale ascendere: verum ut et dicam quod ego nunc sentio super his, in his metropolitanorum potius quam principum sicut videtur culpa gravior, ita et adversus metropolitanos instat querimonia acrior, quantum distat inter volentem et facientem seu inter voluntatem et opus. Principes quippe solum
Abbreviated transcription (Latin):
tici sacͤͦs ordines ñ religiomi s potꝰ questui
hrent ⁊ ostentui. Et tͥa qͥd̃e hec iã ñ scdm
canonis: s potiꝰ sccłm ipsiꝰ sumi formã
xp̃i sacerdotis. Cuiꝰ ĩ altaris m̃sa õs isti s ordi¬
uati ministrist̾ Qͥ primũ qͥdem cepit
facere q̃ docere. Et in usum suũ & suoꝵ
& pauꝑum: loculos habuit. Ecce tͥahec:
uita. scientia. beneficiũ. Audis enum &
uides xp̃i loculum: & xp̃i in eccłia accipe
beneficiũ: ñ canonicã suꝑ canonic̃a ñ eccliã
suꝑ eccłiam: ñbeneficiũ suꝑ b̃nficium:
ut sit hoc mãmone cumulus s aliquod
eccłie beneficium competens ut hoc xp̃i
sit loculus. ñ suꝑabundans. s sufficiens.
Uerum unum erat qd nec siue causa
plurimũ mouebat nouũ ur̃m archip̃¬
sulem: nr̃m nouũ ordinatorem. Cerne¬
bat enĩ d in sua. & in ꝑuinciis a liis. ꝓhdo¬
lor his dieb nuis frequens paucos ad̾o
uocatos. tanq̃m aaron: s fere qͦtqͦt sola

Expanded text:
titii, sacros ordines non religioni sed potius quaestui titii, sacros ordines non religioni sed potius quaestui haberent et ostentui. Et tria quidem haec jam non secundum canonis sed potius secundum ipsius summi formam Christi sacerdotis. Cujus in altaris mensa omnes isti sic ordinati ministri sunt: qui primum quidem coepit facere et docere et in usum suum et suorum et pauperum loculos habuit. Ecce tria haec, vita, scientia, beneficium. Audis enim et vides Christi loculum et Christi in Ecclesia accipe beneficium. Non canonicam super canonicam, non ecclesiam super ecclesiam, non beneficium super beneficium, ut si hoc mammonae cumulus, sed aliquod ecclesiae beneficium competens, ut hoc Christi sit loculus; non superabunderum unum erat quod nec sine causa plurimum movebat novum nostrum archipraesulum nostrum, novum ordinatorem. Cernebat enim et in sua et in provinciis aliis, proh dolor! his diebus nimis frequens, paucos a Deo vocatos tanquam Aaron, sed fere quotquot sola
Abbreviated transcription (Latin):
nim certiꝰ est qd̾ qͥ u dignum scient̃
uł absꝙ multa ꝓbatione ordinat. eti¬
am si ordinat᷑ postea corrigat᷑ gͣuit̃
dm̃ offendat Qd̃si ordinat᷑ ñ corrigit᷑:
ordinans. ordinati peccatis se maculat:
his maxime que post ordinationissue
diẽ ordinatus ꝑpetrat. Uobis gͦ fratͤs¬
ex parte om̃ipotentis d̃ĩ  nr̃a int̃ diei¬
i. ne qͥs uigum dñi anobis sibu imponi
ꝑmittat: si se nunꝰ sufficientem adten¬
dat. Scet potiꝰ inbono: q̃mi dui ñ ꝯuales¬
cit in meliꝰ. hec int̾ cetera insermone
illiꝰ ad ordinandos uerba ipsiꝰ ꝓpͥã. uide
ex his si n̾ ext̾citussi ñ tremebundꝰ. si non
sollicit᷑. Elude & in ordinandoꝵ discu̾¬
sionem: indagatorerat acerrimꝰpͥmũ
ut eccłiastica habet institutio: siuta
dignꝰ. Scdo. siscientia ornat᷑: ꝓ gͣdu tñ
qͣn uereret. eccłie beneficiũ cũpetens:
ne pꝰtqͣm ꝓmoti palantes ⁊ uagi seu ꝯdue¬

Expanded text:
nim certius est quod qui indignum scienter nim certius est quod qui indignum scienter vel absque multa probatione ordinat, etiamsi ordinatus postea corrigatur, graviter Deum offendat: quod si ordinatus non corrigitur, ordinans ordinati peccatis se maculat, his maxime quae post ordinationis suae diem ordinatus perpetrat. Verum Apostex parte omnipotentis Dei et nostra interdicimus, ne quis jugum Domini a nobis sibi imponi permittat, si se minus sufficientem attendat. Stet potius in bono, quandiu non convalescit ad melius. » Haec inter caetera in sermone illo ad ordinandos verba ipsius propria: vide ex his si non exterritus, si non tremebundus, si non sollicitus, verum et in ordinandorum discussione indagator erat acerrimus: primum, ut ecclesiastica habet institutio, si vita dignus, secundo si scientia ornatus, pro gradu tamen quem quaereret, ecclesiae beneficium competens: ne postquam promoti palantes et vagi seu conduc
Abbreviated transcription (Latin):
erum. necesse ut uos p̾sertum com¬
A.ꝓuinciales. tp̃r statuto ⁊ congeuo ⁊
hoc in breui: ad uestrum met᷑politanũ
reuertamini. Siqͥdem uinstanti sep¬
tumi m̃sis sollemm ieiunio. dispensa¬
tores in dei m̾sa ordiuare & ꝯstitueredis¬
posuit. & uos ad hoc necessaris. ut qua¬
les minutros in dei m̃sa ordinare &
ꝯstituere nouus pontifex debeat. aut
docendo detis formam: aut di̾cendo
a metpolitano ur̃o capiatis exem¬
plum. Et ꝓfecto ut disposuit. accidit.
Nam post ꝯsecrationem ꝓpͥam. quam
iuoctauis pentecostes tam festiue tã
celebrit᷑ factam supͣdiximꝰ. insequen¬
ti qͣtuor tẽpoꝵ septum m̃sis ieiunio.
ordines celebrauit Eo qͥdem maturiu̾.
qd̾ iam aliquandru metͦpolitaua se¬
des uacass Et reuera ut ut uerum
fatear. & reuera uerum: supͣcet̾a. & p̃
ceteris in hoc p̃sertim pastoris officio
pauidus admodum fuit & sollicitus
legerat qͥppe illud magistͥ ad discipłm
municaueris peccatis alienis Certo e¬

Expanded text:
vos, praesertim comprovinciales, tempore statuto et congruo et hoc in brevi, ad novum metropolitanum vestrum revertamini. Si quidem in instanti septimi mensis solemni jejunio, dispensatores in Dei mensa ordinare et constituere disposuit; et vos ad hoc necessarii, ut quales ministros in Dei mensa ordinare et constituere novus pontifex debeat, aut docendo detis formam aut discendo a metropolitano vestro capiatis exemplum. Et profecto ut disposuit accidit. Nam post consecrationem propriam, quam in octavis Pentecostes tam festive tam celebriter factam supra diximus, in sequenti quatuor temporum septimi mensis jejunio ordines celebravit: eo quidem maturius, quod jam aliquandiu metropolitana sedes vacasset; et revera ut verum fatear et revera verum, supra caetera et prae caeteris in hoc praesertim pastoris officio pavidus admodum fuit et sollicitus. Legerat quippe illud magistri ad discipulum: municaveris peccatis alienis
Abbreviated transcription (Latin):
uus. hic ñe archip̾sul nouus. hec cer¬
nens uereat᷑: nec mirum. Tales enim
pͥmo sibi oblatos. ut talium talem qͣ¬
lem electionem pͥmum roboret & ꝯfir¬
met: &̾ demnum qd̃ adhuc maiꝰ est. ma¬
num imponat & ꝯsecret: repellere. u¬

Expanded text:
vus, hic noster archipraesul novus, haec cernens vereatur, nec mirandum. Tales enim primo sibi oblatos, ut talium talem qualem electionem primum roboret et confirmet, et demum quod adhuc majus est, manum imponat et consecret, repellere vi
Abbreviated transcription (Latin):
obligatione se astruixit. Dicentib
his contestantib illis. parũ ꝑdesse.
regis indignationẽ habere: & ar¬
chip̃sulem esse. Hoc regni & saẽdo¬
tii. magis tͣbationẽ esse qͣm pacẽ.
Grande detͥmentũ. & fructũ nul¬
lũ. Qnpotiꝰ ipsũ ep̃ium. ueriꝰ patibu¬
lum esse: qͣm ep̃ium. Et qͥdem in cõ¬
silio hoc pontifices conuenerunt in
Quoꝵ omĩum unũ fuit consiliũ: ut
ex toto regis arbitͥo se supponeret.
Et qͥdẽ ꝑ cotidiauas pulsationes haᷤ
ꝑ hassingłoꝵ dierũ p̃ssuras: nitebã¬
tur ad hoc ut genua udeł curua¬
ret &e succũberet: & ut p̃ssus. unmo
tati sũ muteret. Uerũ colũna eccłie
sicut excisa &ł fortis semelqͥ dem ut
supͣdiximus mota. s nunc eo ipso
unmobilior: in caritate radicata.
et supͣ firmã petrã fundata. ĩpetra
firmit̾ stans:hoste unpellente fir

Expanded text:
obligatione se astrinxerat: dicentibus obligatione se astrinxerat: dicentibus his, contestantibus illis, parum prodesse regis indignationem habere et archipraesulem esse; hoc regni et sacerdotii magis turbationem esse quam pacem, grande detrimentum et fructum nullum: quin potius ipsum episcopatum verius patibulum esse quam episcopatum. Et quidem in consilio hoc pontifices convenerunt in um omnium unum fuit consilium, ut ex toto regis arbitrio se supponeret. Et quidem per quotidianas pulsationes has, per has singulorum dierum pressuras nitebantur ad hoc, ut genua videlicet curvaret et succumberet, et ut pressus, imo tati submitteret. Verum columna Ecclesiae, sicut excisa et fortis, semel quidem, ut supra diximus, mota, sed nunc eo ipso immobilior: in charitate radicata, et supra firmam petram fundata, in petra firmiter stans, hoste impellente fir
Abbreviated transcription (Latin):
niti qͥdẽ & exterriti. Siqͥdem iã ser¬
mo exiit. passim qͥdẽ in palatio. & spar¬
sĩ in ꝯcilio. minime tñ palã adhue:
archip̃suli ea die solam imminere
captionẽ aut qd̾ deteriꝰ. Secreto e¬
tiam id ipsũ ꝑqͦsclam aulicoꝵ. archi¬
p̃sulis aurib instillatũ: qͥ ipsum ob
beneficia. & honores pͥd. a impen¬
sos diligebant adhiic. Unde & ponti¬
fices ñ aꝑte ꝓpt̃ enormitatẽ. s subqͣ¬
cdam insinuationis specie. artificio¬
se suadebant ut archip̃sul de omĩ¬
se ꝑ omĩa uoluntati subiceret q
arbito: si forte uł sic poss regis ira
sedari & indignatio: adicientes eti¬
am qd̃ uͥ fieret sic. iã audiret incu¬
ria ꝑturii sibi crinen imꝑoni. Q̃
tanqͣm ꝓditorem iudicandũ: eo qd̾
t̾reno dño honorem t̾renũ. fidelita¬
tis uiram̃to cõp̃hensũ. ñ seruaret:
regias uideł ipsiꝰ consuetudines
ñ obseruians. Ad qͣs etiã specialiter
obseruandas: noua urrisiurandi

Expanded text:
niti quidem et exterriti. Si quidem jam serniti quidem et exterriti. Si quidem jam sermo exiit passim quidem in palatio et sparsim in concilio, minime tamen palam adhuc, archipraesuli ea die solam imminere captionem aut quod deterius. Secreto etiam id ipsum per quosdam aulicorum archipraesulis auribus instillatum, qui ipsum ob beneficia et honores pridem sibi impensos diligebant adhuc: unde et pontifices, non aperte propter enormitatem, sed sub quadam insinuationis specie, artificiose suadebant ut archipraesul de omnise per omnia voluntati subjiceret et arbitrio, si forte vel sic posset regis ira sedari et indignatio: adjicientes etiam quod nisi fieret sic, jam audiret in curia perjurii sibi crimen imponi, et tanquam proditorem judicandum, eo quod terreno domino honorem terrenum fidelitatis juramento comprehensum non servaret, regias videlicet ipsius consuetudines non observans; ad quas etiam specialiter observandas nova jurisjurandi
Abbreviated transcription (Latin):
frͣ. que uulgo dies lune dicit᷑ citati
Q expectati ad agonem. Uerũ. archi¬
p̃sul ea die in ipsa etiã nocte diei. gͣuis¬
sime illa que iliaca łr ꝑcussus est pas¬
sione S rex & qͥ in aula. fictũ hoc. non
uerã infirmitatẽ arbitͣntes: demaio¬
rib regni ꝓcerib qͥ ꝯuenerant. adar¬
chip̃sulem muttunt. ut explorent
qͥd hoc. Qͥb archip̃sul. Hodie in qͥt siẽ
ipsi cernitis adeo gͣui p̾uentꝰ uali¬
tudine: ad curiã uenire nequeo S
ꝓcerto sciatis. fauente dño. cras exhibi¬
turũ mecurie. Q nͥ alit̾ datũ. in lectĩ¬
cauehendiuñ. Uerũ alit̾ desuꝑdatũ:
& fauente dño sicut athleta xp̃i op¬
tauit. accidit: nocte suꝑueniẽte ple¬
ne ꝯualuit. De oꝑe diei ultimi .xxu
martis illuxit curiam intͣuit. non qͥ¬
dem ut clunicꝰ in lecticauectus. sue
lut tͣris in irlm directo sita ꝯtͣ damã.¬
cũ. Uerũ. añꝙͣ intret curiã: sũmo
mane ꝯueniunt ad eũ pontifices atto¬

Expanded text:
feriam quae vulgo dies Lunae dicitur citati et exspectati ad agonem. Verum archipraesul ea die, in ipsa etiam nocte diei, gravissime illa quae iliaca dicitur percussus est passione. Sed rex et qui in aula, fictum hoc non veram infirmitatem arbitrantes de majoribus regni proceribus, qui convenerant, ad archipraesulem, mittunt ut explorent quid hoc. Quibus archipraesul: « Hodie, inquit, sicut ipsi cernitis a Deo gravi praeventus valetudine, ad curiam venire nequeo: sed pro certe sciatis favente Domino cras exhibiturum me curiae, et nisi aliter datum in lectica vehendum. » Verum aliter desuper datum, et favente Domino, sicut athleta Christi optavit, accidit, nocte superveniente plene convaluit. De opere diei ultimi. In cMartis illuxit, curiam intravit non quidem ut clinicus in lectica vectus, sed velut turris in Jerusalem directo sita contra Damascum, verum antequam intraret curiam, summo mane conveniunt ad eum pontifices atto
Abbreviated transcription (Latin):
salesb̾iensi epĩs. Qͥb nisi fieret sic. tũ
ex antiqͦ odiotũ qͥa in p̃senti ꝓpt̃ ec¬
cl̃ie negocium habebant᷑ suspecti:
aut captio. aut qd̾ deteriꝰ. iminine¬
re uiclebat᷑. Et qͥdem archip̃sulis. &
pontificũ ad regias. Eut nomin a

Expanded text:
Salesburiensi episcopis: quibus nisi fieret sic, tum Salesburiensi episcopis: quibus nisi fieret sic, tum ex antiquo odio, tum quia in praesenti propter ecclesiae negotium habebantur suspecti, aut captio aut quod deterius imminere videbatur. Et quidem archipraesulis et pontificum ad regias et ut nomi
Abbreviated transcription (Latin):
& sacerdotii pacem ut uidebat᷑
delaus. s &̃ sibi & archip̃suli suo minꝰ
in hoc p̃uiclens. nec ullum dep̃hen¬
dens in hoc malitie fucũ: mox apd̾
qͣndam nobilem & p̾claram regis
ꝓpriã mansionem. que exre nomen
habet clarendune. regnum ꝯuocat
uniuersũ: p̃sules regni & ꝑceres Et
infra dies paucosꝯuenunt uniu̾si:
archip̃sul in p̃tacta forma se obligat:
qd uidł regias ꝯsuetudines foret ob¬
seruaturus boua fide. uerbo illo
supp̃sso scł saluo ordine. Et qͣsi iura¬
toriam adiciens cautionem: hoc sefa¬
cturũ in u̾bo ueritatis ꝯfirmauit E
iclipsũ & in eadẽ forma sĩgillati
uniuersi pontifices. Cũ uͦ multoꝵ &
prus apd̃ p̃fatum illud castellum
uidł̃ oxenefor spopondiss uix in¬
ductus fuiss ad obligationem haucͥ.
hec tñ ut ĩ cluceret᷑ potissima causa
fuit. caritas uidł fraterua. sł comꝑa¬
tiens. Qͥbuscła enim fr̃m suoꝵ coe¬
piscopoꝵ suoꝵ fraterne cõpatiebat᷑.
co tũc irintoniensi &̃ ioscelio tũc

Expanded text:
 sacerdotii pacem ut videbatur zelans, sed et sibi et archipraesuli suo minus in hoc praevidens, nec ullum deprehendens in hoc malitiae fucum, mox apud quamdam nobilem et praeclaram regis propriam mansionem, quae ex re nomen habet Clarendune regnum convocat universum, praesules regni et proceres. Et infra dies paucos conveniunt universi, archipraesul in praetacta forma se obligat, quod videlicet regias consuetudines foret observaturus bona fide, verbo illo suppresso, scilicet salvo ordine; et quasi juratoriam adjiciens cautionem hoc se facturum in verbo veritatis confirmavit. Et id ipsum et in eadem forma sigillatim universi pontifices. Cum vero multorum et prius apud praefatum illud castellum, videlicet Oxeneford spopondisset, vix inductus fuisset ad obligationem hanc, haec tamen ut induceretur potissima causa fuit, charitas videlicet fraterna et compatiens, quibusdam enim fratrum suorum coepiscoporum fraterne compatiebatur, co tunc Wintoniensi et Jocelino tunc
Abbreviated transcription (Latin):
regie: s ut iã dicere cepimus odio
axchip̃suł. ad ancillandam eccłiam.
euomtũ emulationis. & muidie ui¬
rus. ipso etiam rege ignorante qd̾ in¬
umiei honines. sic it̾ ipsum & archi¬
p̃sulem suũ hac astutia dissensioniꝰ
enum rex qͥ adhuc iuuenis sicut nec
archip̃sul sius nouus pͥstinas regũ
ꝯsuetudines. nͥ ex alioꝵ relatu cog¬
noscebat

Expanded text:
regiae, sed, ut jam dicere coepimus, odio archipraesulis ad ancillandam Ecclesiam evomitum emulationis et invidiae virus: ipso etiam rege ignorante quod inimici homines sic inter ipsum et archipraesulem suum hac astutia dissensionis enim rex, qui adhuc juvenis, sicut nec archipraesul novus, pristinas regni consuetudines nisi ex aliorum relatu cognoscebat
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ ꝯsuetudines ꝯtinente ad
chyrog̃phi formã ꝯfecto & ꝓpalato:
postulat rex ab archip̃sule. Q coepĩs.
ut ad cautionem maiorem & firmi¬
tatem. sigilla sua appenclentes ap¬
ponant. Uerum archip̃sul & si ue¬
hem̃ter motꝰ & ꝯtͥstat᷑: dissimulat
tñ. regem exacerbare tunc nolens.
Et caute qͥdem. ñ deplanonegat. s
cdifferendum dicebat adhiic: & sipa¬
ratos ad facienctũ. adiciebat tñ ꝓpt̃
negotii magnitudinem. cdecere¬
dilationem uł modicam: cum iux.¬
ta sapientem absq ꝯsilio nichil fa¬
ciencłu sit gͣue. Et exinde post de¬
lib̾ationem aliquantuła:. ipsũ et e¬
põs alias suꝑ hoc clecentiꝰ reqͥrendoᷤ.
Scͥptũ tñ dictas ꝯsuetudines ꝯti¬
nens recipit p̾meclitate qͥdem & ꝑ¬
uidue:ut causam iudeł suam secũ
scͥptam haberet. Alterã uͦ scͥpti par¬
tem suscepit eboracensis archiep̃e.
Rex uͦ ipse t̃tiam: in regum archius
reponendam. Et sic acuria recessi¬
iꝰ: uersus ciuitatem wintoniam¬

Expanded text:
diximus, consuetudines continente ad chirographi formam confecto et propalato, postulat rex ab archipraesule et coepiscopis, ut ad cautionem majorem et firmitatem sigilla sua appendentes apponant: verum archipraesul, etsi vehementer motus et contristatus, dissimulat tamen, regem exacerbare tunc nolens. Et caute quidem non de plano negat, sed differendum dicebat adhuc. Etsi paratos ad faciendum, adjiciebat tamen propter negotii magnitudinem dilationem vel modicam, cum juxta sapientem absque consilio nihil faciendum grave, et exinde post deliberationem aliquantulam ipsum et episcopos alias super hoc decentius requirendos. Scriptum tamen dictas consuetudines continens recipit, praemeditate quidem et provide ut causam videlicet suam secum scriptam haberet. Alteram vero scripti partem suscepit Eboracensis archiepiscopus: rex vero ipse tertiam, in regum archivis reponendam. Et sic a curia recessimus, versus civitatem Wintoniam
Abbreviated transcription (Latin):
Demul oꝵ inueterata iniqͥtas: ole¬
gum ꝓphana nouitas: ad malum ni¬
mus efficaces. que tantũ regem. et
tantum pontificem. tam necessario.
tam cõmendabili caritatis ꝯuinctos
uincło. tã irreparabiliter disiunxe¬
runt. ue illis ꝓpħicum & eternum:
qͥ leges has nouas condicler̃t. Ipsi ꝓfec

Expanded text:
emulorum inveterata iniquitas! o legum profana novitas, ad malum nimis efficaces! Quae tantum regem et tantum pontificem tam necessario, tam commendabili charitatis conjunctos vinculo, tam irreparabiliter disjunxerunt; vae illis propheticum et aeternum, qui leges h
Abbreviated transcription (Latin):
rii sui cernente magnificentiam:
cancellariꝰ apd̃ regem gr̃a ꝓficiebat
ĩ dies. Et ut breuit̃ dicã. ĩbreui sic̃
magnficentia ante om̃s: ita et gra¬
tia supͣ om̃s apd̃ regẽ eminu Nĩ

Expanded text:
rii sui cernente magnificentiam, cancellarius apud regem gratia proficiebat in dies, et ut breviter dicam, in brevi, sicut magnificentia ante omnes, ita et gratia super omnes apud regem eminui
Abbreviated transcription (Latin):
quam: in locũ quẽ ocłs ñ uidit. uec au¬
ris auduiit nec in cor hoĩs ascendit. Uñ
nec mirũ sunuitꝰ ł acertante patre et
magistro auellar: & tñ iã auelli me
oportet. qͥa iã tollet᷑ ame. Nam qd totis
compunctus & ꝯcussus uiscib dicere
necesse est.: finis uenit uenit fuus.
Nec gͥ ult ẽ. qd̾ u̾bis ꝓtrahere ualeã bre¬
uem. s fortẽ pugnam citã s głiosam
palinam. & coronã tumphantis athle¬
te in marcesscibilem. De mrĩo. & mar

Expanded text:
in locum quem oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Unde nec mirum si invitus vel a certante patre et magistro avellar; et tamen jam avelli me oportet quia jam tolletur a me. Nam quod totis compunctus et concussus visceribus, dicere necesse est, finis venit, venit finis: nec ergo ultra est quod verbis protrahere valeam, brevem sed fortem pugnam, citam sed gloriosam palmam et coronam triumphantis athletae immarcescibilem. 4. DE MAR
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ que nẽ scͥbunt᷑: & iam fr̃s mei qͦndam
passionis so cii qͥ mecũ audiert̃ & uider̃t.
fere qͦtqͦt abhumanis reb exempti. in
xp̃o dormiunt. Ipsi qͥdem tͥnsiert̃: me
ꝑiclitante adhuc. & in meduis ignbus
& fluctib decelicto. Uñ singłarit̾ mͥqͥ
adhuc suꝑstes. sebendi detanto uiro
& dno meo & alumno. que usdi & audi¬
ui. reseruatũ opꝰ & oꝑa hec ne si tacue¬
ro. tanquã nesciũ uł pigrũ. uł meticło¬
sum. uł inuidũ. os meũ ꝯdemnet me.
datio mͥ dulcis: inuit᷑ ad finem accedo.
Nam dum adhuc certantẽ describo:
stili gͣtũ beneficiũ. quasioculo ad ocłm
certantis mͥ ꝑsonã effigio. Et est modicũ
mecũ adhue. Uerũ cũ iã tͥunphans. ig¬
neum currũ suũ ascend̾it. discipłs ab̃ꝙ
magistri pallio nudꝰ derelictus. si magi¬
strum querat. nescit uͥ. nescit qͥppe qͦ ue¬
niat aut qͦuadat Primꝰ qͥppe helyas. sub¬

Expanded text:
sunt quae nunc scribuntur, et jam fratres mei quondam sunt quae nunc scribuntur, et jam fratres mei quondam passionis socii qui mecum audierunt et viderunt fere quotquot ab humanis rebus exempti in Christo dormiunt. Ipsi quidem transierunt, me periclitante adhuc et in mediis ignibus et fluctibus derelicto. Unde singulariter mihi, qui adhuc superstes, scribendi de tanto viro domino meo et alumno quae vidi vel audivi reservatum opus et opera haec. Ne, si tacuero, tanquam nescium vel pigrum vel meticulosum vel invidum os meum condamnet me, datio mihi dulcis, invitus ad finem accedo. Nam dum adhuc certantem describo, styli gratum beneficium, quasi oculo ad oculum certantis mihi personam effigiat, et est modicum mecum adhuc. Verum cum jam triumphans ignitum currum suum conscendit, discipulus absque magistri pallio nudus derelictus, si magistrum quaerat nescit ubi, nescit quippe quo veniat aut quo vadat. Primus quippe Elias sub