comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ altero ẽẽ maiorẽ. Nã quedã etiã sic dicun¬
t᷑. ut hominib parũ intelligentib & ipse filiꝰ
maior patre uideat᷑. Iuis enĩ cũ fuerit int̾¬
rogatꝰ qͥd sit maius uerꝰ aut ueritas. ñ potiꝰ
respondeat ueritatẽ ẽẽ maiorẽ : Ab illa e¬
nĩ uera sunt quecũq uera st̃: ñ aũita ẽ
in do. Nã filiũ maiorem patre utriq ñ di

Expanded text:
alterum altero esse maiorem. Nam quaedam etiam sic dicunalterum altero esse maiorem. Nam quaedam etiam sic dicuntur, hominibus parum intellegentibus ut et ipse filius maior patre uideatur. quis enim. cum fuerit interrogatus, quid sit maius uerus aut ueritas. non potius respondeat ueritatem esse maiorem? ab illa enim uera sunt, quaecumque uera sunt. non autem ita est in deo. nam filium maior
Abbreviated transcription (Latin):
aut ds aut uerus d̾s ñ eẽt. tempłu eiꝰ eẽnt
Et neqͥsquã ip̃m sp̃m negaret dm̃. c̃ti¬
nuo sequutꝰ ait. & ñ estis ur̃i. Empti enĩ
te dm ĩ corꝑe ur̃o. Eũ scilicet. cuius tem¬
płu corꝑa nr̃a ẽẽ p̃dixerat. Iã hoc mira¬
bile ẽ si uerũ ẽ qͦd uos audio dicere. i ta
dic̃ apłs. itẽq corꝑa nr̃a tẽpłu sint sp̃c
sc̃i sic̃ ide ipse dic̃ apłs. nimiũ miror qͦmͦ
sint m̾bra maioris. tempłu minoris. An
ic opinioni etiã illa sententia. qm̃ qͥ
dixerit u̾bũ adu̾sũ filiũ hominis remit¬
renuttet᷑ ei neq ĩ hoc scło. neq ĩ futuro.
Periculosius enĩ peccat᷑ in maiorẽ qͣm ĩ
minorẽ. nec seꝑari fas ẽ filiũ hominis
a filio dĩ. qr ipse filiꝰ di factꝰ ẽ filiꝰ homi¬
nis. ñ mutando qđ erat. s assum̃do qđ
ñerat. S absit etiã talis ĩpietas. ut sp̃e
sẽs maior filio ẽẽ credat᷑. Non gͦ facile ĩ
ꝑu̾sũ moueant que ita dicunt᷑. qͣsi ostendant

Expanded text:
aut deus aut uerus deus non esset, templum eius essent et ne quisquam ipsum spiritum negaret deum, continuo secutus ait: E t non estis uestri; empti enim deum in corpore uestro, eum scilicet, cuius templum corpora nostra esse praedixerat. iam hoc mirabile est, si uerum est, quod uos audio dicere, ita ra templum sint Spiritus santi, sicut idem ipse dicit apostolus , nimium miror quomodo sint membra majoris, templum minoris. An ic opinioni etiam illa sententia: Quoniam qui dixerit verbum adversum Filium hominis, remitremittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro . Periculosius enim peccatur in majorem quam in minorem: nec separari fas est Filium hominis a Filio Dei, quia ipse Filius Dei factus est Filius hominis non mutando, quod erat, sed adsumendo, quod non erat. sed absit etiam talis impietas, ut spiritus sanctus maior filio esse credatur. non ergo facile in peruersum moueant. quae ita dicuntur. quasi ostendant
Abbreviated transcription (Latin):
orꝰ. Uides gͦ quã recte dicã ea que de hi̾
maxume reb gerunt᷑ excipi atq c̃seri¬
bi oportere. & quã tͥ quoq hoc ip̃m
recte placuerat. nͥ post meridianꝰ timor
ante meridianũ placitũ frangeret.
ut nec eiꝰ offendã ueritatẽ. nec huma¬
nitatẽ tuã. In om̃ipotentẽ qm patrẽ
me ered̾e ꝓfiteor. eũq et̾nũ ea et̾nita

Expanded text:
or. uides ergo. quam recte dicam ea, quae de his or. uides ergo. quam recte dicam ea, quae de his maxime rebus geruntur, excipi atque conscribi oportere et quam tibi quoque hoc ipsum recte placuerat, nisi postmeridianus timor antemeridianum placitum frangeret. ut nec eius offendam ueritatem nec humanitatem tuam. in omnipotentem deum patrem me credere profiteor
Abbreviated transcription (Latin):
meã. qͣndo qͥde in fide nr̃i placiti stare
noluisti: & uir tantus qͥ ꝓ fide quã rei
publicȩ debes ñ times maledicta ꝓuincia¬
liũ. ꝓ fide quã xp̃o debes. times całupiuas
ep̃oꝵ. Deuide cũ disputationi nr̃e etiã ho¬
noratos uiros int̾eẽ cupiueris. miror qͦmͦ
in ipsa deuitatione całupniȩ u̾batua ti¬
mes a notariis c̃se̾bi: & exore tuo ã claris¬
sinus testib ñ tunes audiri. Nonne c̃sid̾as
difficile ẽẽ ut homines suspicent᷑ tea nob̾
ulła formidasse całupniã. ut u̾ba tua exei¬
pi nolis. s cũ cogasses retentũ te fuisse ĩ
uerbo ante prandiũ manutua ẽscͥpto. si¬
muletiã cogitasse ñ tã facile te notari¬
oꝵ tabulas delere potuisse. qͣm facile ilła
cartã coneidisti᷑ Si aũ dicis ñ illa itages¬
ta eẽ ut ame narrata sunt. aut tu ob¬
liuione falleris. ñ enĩ audeo dicere m̃¬
tiris. aut ego uł similt̾t̾ fallor uł m̃ti¬

Expanded text:
meam. quando quidem in fide nostri placiti stare meam. quando quidem in fide nostri placiti stare noluisti et uir tantus, qui pro fide. quam rei publicae debes. non times maledicta prouincialium, pro fide, quam Christo debes, times calumnias episcoporum. deinde, cum disputationi nostrae etiam honoratos uiros interesse cupiueris, miror, quo modo in ipsa deuitatione calumniae uerba tua times a notariis conscribi et ex ore tuo a clarissimis testibus non times audiri. nonne consideras difficile esse, ut homines suspicentur te a nobis ullam formidasse calumniam, ut uerba tua excipi nolles, sed, cum cogitasses retentum te fuisse in uerbo ante prandium manu tua conscripto, simul etiam cogitasse non tam facile te notariorum tabulas delere potuisse, quam facile illam chartulam conscidisti? si autem dicis non illa ita gesta esse, ut a me narrata sunt, aut tu obliuione falleris - non enim audeo dicere \'mentiris\' - aut ego uel similiter fallor uel menti
Abbreviated transcription (Latin):
tũ liqͥdo recordari᷑ In qua nob̃ difficulta¬
te facillime notarioꝵ recitatio subueni¬
ret. Tẽ indignant᷑ dixisti. melius fuisse
ut famã meam semꝑ audires. eo qđ longe
inferiorẽ me exꝑtus esses. quã t illa iactas¬
set. Tẽ ego cõmemoraui. cũ te ante pͣndi¬
um salutaremꝰ. & eã nob famã p̾dicasses.
hoc me dixisse. qđ de me illa m̃tita sit.
flie sane aisti. uerũ me dixisse: Pinde
eũduo t de me diuersa locuti sint. ali¬
ld fama mea. & aliud etgo. magis uti¬
q gaud̾e debeo. mȩ potius quã ilła reꝑ¬
tam ẽẽ ueracẽ. S qͥa scͥptũ ẽ solus ds
uerax. omnis aũ hõ mendax: uereor qͦ
ne hoc de me temere direrĩ. Neq enĩ ĩ
nob̾ ipsis. uł ꝑ nos ipsos ueraces sumꝰ cũ
sumꝰ: s eũ ille ĩ serius sius lo qͥt᷑. qͥ solus
ẽ uerax. Nec si ut narraui gesta reco¬
lis. udes quã ñ debeas iactare apud ho¬
mines. qđ ñ ausus sim tͥ asserere fidem

Expanded text:
tum liquido recordari, in qua nobis difficultatum liquido recordari, in qua nobis difficultate facillime notariorum recitatio subueniret! tunc indignanter dixisti melius fuisse, ut famam meam semper audires, eo quod longe inferiorem me expertus esses, quam tibi illa iactasset. tunc ego commemoraui, cum te ante prandium salutaremus et eam nobis famam praedicasses. hoc me dixisse, quod de me illa mentita sit. hic sane aisti uerum me dixisse. proinde cum duo tibi de me diuersa locuti sint. aliud fama mea et aliud ego, magis utique gaudere debeo me potius quam illam repertum esse ueracem. sed quia scriptum est: Solus deus uerax, omnis autem homo mendax, uereor, ue hoc quoque de me temere dixerim; neque enim in nobis ipsis uel per nos ipsos ueraces sumus, cum sumus, sed cum ille in seruis suis loquitur, qui solus est uerax. Haec si, ut narraui, gesta esse recolis, uides, quam non debeas iactare apud homines, quod non ausus sim tibi adserere fidem
Abbreviated transcription (Latin):
debitã honorificentiã honori tuo. nec
maledictũ depitaui. qdđ ñ a ueritate
s a potestate audire meruissem. Tam̃ qi
uł ipsa u̾ba repetiui. ut p̃ssa uoce dicerẽ.
itane całupniam paramꝰ nos tͥ. ut ignos¬
cas peto. S tuhis auditis. rursus fidẽ tuã¬
sono clariore repetisti. atq iu̾bis tuis ñ
audiui d̾m filiũ: qđ nũqͣm qͦtiens eã adixi¬
sti tacueras. Nic ego tã modeste ut nusqͣm
pulsarẽ. ut de excipiendis u̾bis nr̃is qd̾ in¬
t̃ nos placuerat ĩpleret᷑. etiã ipsã utilitatẽ
de p̃senti exꝑum̃to suggessi dicens. te
ipm ñ potuisse in memoria u̾batua tͥ usi¬
tatissima retinere. qͣndo nũquã ea repe¬
tere ualuisse uidebamꝰ. cũ ñ aliqͥd maxi¬
me necessariũ parares. Iuanto minꝰ pos¬
se illos qͥ nos audirent. tta nr̃oꝵ memi¬
nisse u̾boꝵ. ut si qͥd forte uł tu de meis
uł ego de tius u̾bis uelle retͣctare atq
aiscutere. ualerent seu dictũ seu ñ dic¬

Expanded text:
debitam honorificentiam honori tuo nec debitam honorificentiam honori tuo nec maledictum deputaui, quod non a ueritate sed a potestate audire meruissem. tamen. quia uel ipsa uerba repetiui, ut pressa uoce dicerem: \'Itane calumniam paramus nos tibi?\' ut ignoscas, peto. Ssono clariore repetiisti, atque in verbis tuis non audivi, Deum Filium; quod nunquam, quoties eam dixisti, tacueras. Hic ego tam modeste ut nusquam pulsarem, ut de excipiendis verbis nostris quod inter nos placuerat, impleretur, etiam ipsam utilitatem de praesenti experimento suggessi dicens te ipsum non potuisse in memoria uerba tua tibi usitatissima retinere, quando numquam ea repetere ualuisti, ubi non aliquid et maxime necessarium praeterires; quanto minus posse illos, qui nos audirent, ita nostrorum meminisse uerborum, ut, si quid forte uel tu de meis uel ego de tuis uerbis uellem retractare atque discutere, ualerent seu dictum seu non dic
Abbreviated transcription (Latin):
fidei defendat᷑. siẽ patrẽ uullis libris
nusquã ingenitũ legimꝰ . &. tam̃ dicen¬
du ẽẽ defendit᷑. Tẽ ame cartã quã de¬
deras abstulisti ꝙ coneidisti. & c̃stitumꝰ post
meridianũ tempꝰ ut ad eẽnt notarii ad ex¬
cipienda u̾ba nr̃a. atq int̾ nos ista qͣntũ
possemꝰ diligentiꝰ tractaremꝰ. Henimꝰ ut
nosti ad horã c̃dictam. notarios adduximꝰ
ut & tui adeẽnt ẽsectaniꝰ. dixisti rursus
fid̾e tuã. atq ĩ u̾bis tuis ñ audiui ĩgeni¬
tũ patrẽ. Bredo qd̾ cogitai̾s. qͥd inde¬
dictũ mane fuerat. & p̃cauere uolueriᷤ.
Deinde poposcisti. ut etiã ego dicerẽ fi¬
dem mea. Ibi cũ postulassem cõmenio¬
rans ante meridianũ placitũ nr̃m. ut
ea que dixeras dictare potius dignarrriᷤ.
tẽ exclamasti całupniã parare nost᷑. &
ideo u̾ba tua c̃scͥpta uelle retinere.Ibi
qͥd respond̾im recordari ñ libet. atq u¬
tinã nec tu memineris. Seruaui tam̃

Expanded text:
fidei defendatur; sicut Patrem in illis Libris fidei defendatur; sicut Patrem in illis Libris nusquam ingenitum legimus, et tamen dicendum esse defenditur. Tunc a me chartam, quam dederas, abstulisti et conscidisti. Et constituimus, post meridianum tempus ut adessent notarii ad excipienda verba nostra, atque inter nos ista, quantum possemus, diligentius tractaremus. 7. Venimus, ut nosti, ad horam condictam, notarios adduximus; ut et tui adessent, consedimus. Dixisti rursus fidem tuam, atque in verbis tuis non audivi ingenitum Patrem. Credo quod cogitaveris quid indedictum fuerit, et praecauere uolueris. deinde poposcisti. ut etiam.ego dicerem fidem meam. ubi cum postulassem commemorans antemeridianum placitum nostrum, ut ea. quae dixeras, dictare potius dignareris, tunc exclamasti calumniam parare nos tibi et ideo uerba tua conscripta uelle retinere. ibi quid responderim, recordari non libet atque utinam nec tu memineris. seruaui tamen
Abbreviated transcription (Latin):
sui ego uides inquã posse fieri. ut eniam
de uerbo qđ in scriptura ñ ẽ. reddat᷑ ta¬
m̃ ratio. unde recte dici ostendat᷑. Sic
gͦ & omousion qͦd in auctortate diuinoꝵ
libroꝵ cogebam᷑ ostend̾e. etiã si uocabułu
ipm ñ ibi inueniamꝰ fieri posse. ut illud ĩ¬
ueniamꝰ. cnillud uocabusũ recte adhibi¬
tũ iudicet᷑. Iuib dictis. qͥd hinc tͥ uide¬
ret᷑ attendi ut audirẽ.&. aisti recte fac¬
tũ eẽ ut ĩgenitꝰ pat̾ insc̾pturis sc̃is ñ
diceret᷑. ne illi uł tali u̾bo fieret iniuria.
Ergo inquã mͦ facta ẽ iniuriado. & hoc
manu tua. Iuo audito. fateri iã cȩpit
nec te hoc dicere debuisse. S cũ ammo¬
uerẽ ut sit̾ tale uideret᷑ hoc uerbũ ut
ad dĩ ꝑtineret ĩuiriã deleres illud: in¬
de ubi seͥpturas c̃sid̾asti credo posse id
recte dici. &. posse defendi. & rursus ais¬
ti. Prorsus eto hoc dico. Tũ ego illud qd̾
iã dixerã repetiui. ita fieriposse ut eti¬
ĩueniat᷑: & tam̃ dictum inassertione

Expanded text:
cui ego: \'Vides\'. inquam, \'posse fieri, ut etiam de uerbo, quod in scriptura dei non est, reddatur tamen ratio, unde recte dici ostendatur. sicod in auctoritate diuinorum librorum cogebamur ostendere, etiamsi uocabulum ipsum non ibi inueniamus, fieri posse, ut illud inueniamus, cui hoc uocabulum recte adhibitum iudicetur\'. Quibus dictis, quid hinc tibi uideretur, adtendi, ut audirem, et aisti recte factum esse, ut ingenitus pater in scripturis sanctis non diceretur, ne illi uel tali uerbo fieret iniuria. <ergo\\ inquam, \'modo facta est iuiuria deo et hoc manu tua\'. quo audito fateri iam coeperas nec te hoc dicere debuisse. sed cum admonerem. ut, si tibi tale uideretur hoc uerbum, ut ad dei pertineret iniuriam, deleres illud inde, ubi scripseras, considerasti, credo. posse id recte dici et posse defendi et rursus aisti: \'Prorsus ego hoc dico\'. tum ego illud, quod iam dixeram. repetiui ita fieri posse, ut etiinueniatur et tamen dictum in assertio
Abbreviated transcription (Latin):
mantẽ. unꝰ dñs una fides. unũ baptisina.
unꝰ d̾s & pat̾ omniũ : Cũ enĩ dm patrẽ
hic cõmemoret ubi ait unꝰ ds & pater om¬
camus intelligere unitatẽ patris ⁊ filii
& sp̃c sc̃i. ut qđ de uno solo do dictũ fue¬
rit. ñ continuo ꝓhibeam de filio uł de¬

Expanded text:
mantem, Unus Dominus, una fides, unum Baptisma, unus Deus et Pater omnium ? Cum enim Deum Patrem hic commemoret, ubi ait, Unus Deus et Pater omcamus intelligere unitatem Patris et Filii et Spiritus sancti; ut quod de uno solo Deo dictum fuerit, non continuo prohibeamur de Filio
Abbreviated transcription (Latin):
telligentes qͥd ꝓpt̾ quid dicat᷑. potentes
uolunt habere sententias. & scripturis
ñ diligent̾ scrutatis. cũ arripiunt defen¬
sionẽ cuiꝰq opinionis. q ab ea uł nũquã
uł difficile deflectunt᷑. dũ docti atq sapi¬
entes magis putari qͣm eẽ c̃cupisc̃t. ea
que ꝓpt̾ formã serui dicta st̃ uolt tͣns¬
ferre ad formã di. & rursus que dicta st̃
ut ad se inuicẽ ꝑsonȩ reserant᷑. uolunt
nomina ẽẽ nature atq sustantie. fides
đm crede & c̃siteri. nec tam̃ eũ qͥ filiꝰ ẽ
patrẽ dicere. nee eũ qͥ pat̾ ẽ filium. nec
eũ qͥ sp̃c patͥs ⁊ filii ẽ. aut. patrẽ. aut
filiũ nuncupare. His enĩ appellationi¬
b hoc significat᷑ qd̾ ad se inuicẽ referun¬
t̃. ñ ipsa substantia qͣ unũ st̃. Nã & pat̾
refert᷑ spirantis alicuiꝰ ẽ. & spirans utiq
spũ spirans ẽ. Non aũ ista corꝑalit̾ senti¬
uit᷑. nec usitato mͦ intelligunt᷑ in do. qui
potens ẽ fac̾e sic̃ apłs dicit. supͣ quã peti¬

Expanded text:
telligentes, quid propter quid dicatur, patentes volunt habere sententias: et Scripturis non diligenter scrutatis, cum arripiunt defensionem cujusque opinionis, et ab ea vel nunquam vel difficile deflectuntur, dum docti atque sapientes magis putari quam esse concupiscunt; ea quae propter formam servi dicta sunt, volunt transferre ad formam Dei; et rursus quae dicta sunt ut ad se invicem personae referantur, volunt nomina esse naturae atque substantiae. Fides deum credere et confiteri nec tamen eum, qui filius est, patrem dicere nec eum, qui pater est, filium nec eum, qui spiritus patris et filii est, aut patrem aut filium nuncupare. his enim appellationibus hoc significatur, quod ad se inuicem referuntur, non ipsa substantia, qua unum sunt. nam et pater refertur, spirantis alicuius est et spirans utique spiritum spirans est. Non autem ista corporaliter sentiuntur nec usitato modo intelleguntur in deo, qui potens est facere, sicut apostolus dicit, supra, quam peti
Abbreviated transcription (Latin):
dexxp̃o unus dñs. Herũtam̃ scđm prauũ
intellectũ. uł potiꝰ errorẽ. maior ẽ d̾s ue¬
ritas quã qͣs uerꝰ. qr uerus a ueritate ẽ. Ma¬
ior gͦ patre filiꝰ qr iste ẽ ueritas. ille uerus
Elanc ꝑu̾sitatẽ pellit ex animo. qͥ didice¬
rit patre dm̃i uerũ ẽẽ gignendo uerita¬
tẽ. ñ participando. Non ẽ aũ alia substan¬
tia ueri gignentis. & alia genitȩ uerita¬
tis. s cũ ad hec ẽtemplanda infirmꝰ sit
oculus cordis humani. accidit ut de con¬
tentione etiã turbulentꝰ sit. ꝙ qͣndo is¬
ta c̃spiciet:. Dicit scͥptura. filiũ dĩ dñm

Expanded text:
nus. uerum tamen secundum prauum intellectum uel potius errorem maior est deus ueritas quam deus uerus. quia uerus a ueritate est; maior ergo patre filius, quia iste est ueritas, ille uerus. hanc peruersitatem pellit ex animo, qui didicerit patrem deum uerum esse gignendo ueritatem, non participando; non est autem alia substantia ueri gignentis et alia genitae ueritatis. Sed cum ad haec contemplanda infirmus sit oculus cordis humani, accedit, ut de contentione etiam turbulentus sit. et quando ista conspiciet? dicit scriptura filium dei, dominum
Abbreviated transcription (Latin):
c̃fitentẽ ⁊ dicentẽ. fr̃s ego me ñ arbi¬
tror app̃hendisse. ⁊ qͥ se putat aliqͥd scire.
ñdũ scit quẽadmodu oportet scire. cũ diui¬
nis scͥpturis qͣntũ possumꝰ colloqͣm᷑ sine
c̃tentione pacati. ñ inani & puerili animo¬
sitate studentes alterutrũ iuncert. ut pax
xp̃i potius uincat ĩcordib nr̃is. qͣntũ eã
nob̾ & in hac uita ꝑciꝑe posse donauit.
ut cogitantes qͥd eade pax int̾ fr̾s egerit.
quoꝵ extã muitis animab ⁊ multis cordib
fecit animã unã ⁊ cor unũ indõ. debita pi¬
etate credamꝰ. multo maxime in illa
tres deos. s unũ am. tanto excellentius
quã istoꝵ erat anima & cor unũ. qͣntoma¬
gis illa pax que suꝑat omñe ĩtellectũ
excellentior ista pace. quẽ tenebat om

Expanded text:
centem: Fratres, ego me non arbitror adprehendisse et: Qui se putat aliquid scire, nondum scit, quem ad modum oportet scire, cum diuinis scripturis, quantum possumus, conloquamur sine contentione pacati. non inani ac puerili animositate studentes alterutrum uincere, ut pax Christi potius uincat in cordibus nostris, quantum eam nobis et in hac uita percipere posse donauit, ut cogitantes, quid eadem pax inter fratres egerit, quorum ex tam multis animabus et multis cordibus fecit animam unam et cor unum in deum, debita pietate credamus multo maxime in illa tres deos sed unum deum tanto excellentius. quam istorum erat anima et cor unum. quanto illa pax. quae superat omnem intellectum, excel
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c. sicut ñ tres dii. s unꝰ d̾s. Q uid mi¬
raris: Tantũ ualet pax ñ qͣliscũq ut
solet t̃telligi. nec talis qͣlis laudat᷑ in
hac uita ꝑ c̃cordiã caritatẽq fideliũ. s
illa par di. que sic̃ dic̃ apłs suꝑg̾dit᷑¬

Expanded text:
s; sicut non tres dii, sed unus Deus. 16. Quid miraris? Tantum valet pax, non qualiscumque, ut solet intelligi, nec talis qualis laudatur in hac vita per concordiam charitatemque fidelium; sed illa pax Dei, quae, sicut dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
li naturalis. simul utrũꝙ ñ duo s unꝰ
homo. multomagis gͥ cũ filiꝰ dicat. ego
ꝙ tam̃ simul utrũq: ñ duo.s unꝰ ds̃. Sd̾ e
nuĩ fecit inmultis scĩs in adoptionẽ fili¬
oꝵ uocatis coheredib xp̃i una fides. ⁊ u¬
na spes. &. una caritas. ut eẽt eis aĩa una
& corunũ ĩdło. hoc p̃cipue cogit intelli¬
gi una eadeq pat̾s & filii natura si ita ddi¬
cenłu ẽ dectatis. ut pat̾ q filius qͥ unum
st̃. & inseꝑabilit̾ unũ st̃. & sempiterne
unũ st̃: ñ sint duo dii. s unꝰ as. Illi enĩ
homines ꝑ consorciũ & cõmunionẽ untꝰ
eiꝰdeq naturȩ qͣ om̃s homines erant. u

Expanded text:
li naturalis simul utrumque non duo sed unus homo; multo magis, cum filius dei dicat: Ego et tamen simul utrunim fecit in multis sanctis in adoptionem filiorum uocatis coheredibus Christi una fides et una spes et una caritas, ut esset eis anima una et cor unum in deum, hoc praecipue cogit intellegi una eademque patris et filii natura. si ita dicendum est, deitatis, ut pater et filius, qui unum sunt et inseparabiliter unum sunt et sempiterne unum sunt, non sint duo dii sed unus deus. illi enim homines per consortium et communionem unius eiusdemque naturae, qua omnes homines eran
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. postea quã uenit plenitudo tem¬
ꝑis oportunus ad diem salutis nr̃e for¬
mã serui accepit. multa de illo ĩscͥptu¬
ris seđm formã di dicunt᷑. multa de
forma serui: quoꝵ ex empli gr̃a duo
quedã cõmemoro. ut singula ad sin

Expanded text:
 posteaquam venit plenitudo temporis, opportunus ad diem salutis nostrae formam servi accepit , multa de illo in Scripturis secundum formam Dei dicuntur, multa secundum formam servi. Quorum, exempli gratia, duo quaedam commemoro
Abbreviated transcription (Latin):
tes: Si aut̃ intelligt̃. ambos ut dixi audi¬
ant. & qdđ uoluerint faciant. Si que etiã
plebes a uob̃ ad nos tͣnsiert̃. quas putas a do¬
minis coactas. hoc & ibi fiat. ambos nos audi¬
ant. & eligant qͦd placuerit. Si aũ ñ uis hoc
fieri. cui nꝰ appareat ñ uos de ueritate p̃

Expanded text:
tes? si autem intellegunt, ambos, ut dixi, audites? si autem intellegunt, ambos, ut dixi, audiant et, quod uoluerint, faciant. si quae etiam plebes ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant et eligant, quod placuerit. si autem non uis hoc fieri, cui non appareat non uos de ueritate pra
Abbreviated transcription (Latin):
ueri. quã ĩpia contͣ. xp̃m loqͣmini. Si
enĩ humano ure p̃ sumis firme te pos¬
sidere qd̾ emisti argento tuo. qͣnto firmi¬
us duuno uire possidet. xp̃c qđ emit san¬
guine suo. & ille quide inconcusse pos¬
sidebit totũ. de qͦ dictũ ẽ. dñabit᷑ a ma¬
ri usq ad mare. & a flumine usq ad t̾¬
minos orb̾ t̾rȩ. S certe qͣm̃ c̃fidis ñ te
ꝑditurũ qđ in africa uideris emisse. qͥ ͫ
dicis toto orbe ꝑdito ad soła africã renan¬
sisse: Quid multa ᷑ Si uoluntate sua mappa¬
lienses intuã cõmunionẽ transiert. ambos
nos audiant. itaut scribant᷑ que dicemꝰ. &
a nob̃ subscripta eis punice unt̾p̃tent᷑. & re¬
moto timore dãpnationis. eligant qdđ uolu¬
eruit. Ex his enim que dicemus apparebit
utrũ coacti in falsitate remaneant. anuo¬
lentes teneant ueritatẽ. Si enĩ hec ñ intel¬
ligunt. qͣ temeritate tͣduxisti ñ intelligen¬

Expanded text:
neri, quam impia contra Christum loquamini. si neri, quam impia contra Christum loquamini. si enim humano iure praesumis firme te possidere, quod emisti argento tuo, quanto firmius diuino iure possidet Christus, quod emit sanguine suo! et ille quidem inconcusse possidebit totum, de quo dictum est: Dominabitur a mari usque ad mare et a flumine usque ad terminos orbis terrae. sed certe quo modo confidis non te perditurum, quod in Africa uideris emisse, qui Christum dicis toto orbe perdito ad solam Africam remansisse? Quid multa? si uoluntate sua Mappalienses in tuam communionem transierunt, ambos nos audiant, ita ut scribantur, quae dicimus, et a nobis subscripta eis Punice interpretentur, et remoto timore dominationis eligant, quod uoluerint. ex his enim, quae dicimus, apparebit, utrum coacti in falsitate remaneant, an uolentes teneant ueritatem. si enim haec non intellegunt, qua temeritate traduxisti non intellegen
Abbreviated transcription (Latin):
nos iã collocati fueramꝰ. postea quã ad id
uentũ ẽ ut fidẽ tuã sic̃ cõmemoraui sc̃¬
beres qͣmquã nichil ĩ eiᷤ u̾bis uiderẽ nr̃e
fidei cẽ conitariũ. &. ꝓpt̾ea me dicerem
ꝑatũ eẽ subscribere. quesiui ut dixi u¬
trum scͥptura di contineret hoc uerbũ
respondisses. instantius querelũ ut osten¬
dderes. Lcͣ uñ exhis qͥ aderant. qͣntũ ĩtelli¬
gi dat᷑ sidei tuȩ socius. ait mͥ. Nuidgͦ tu

Expanded text:
nos iam conlocuti fueramus, posteaquam ad id nos iam conlocuti fueramus, posteaquam ad id uentum est, ut fidem tuam, sicut commemoraui, scriberes, quamquam nihil in eis uerbis uiderem nostrae fidei esse contrarium et propterea me dicerem paratum esse subscribere, quaesiui, ut dixi, utrum scriptura dei contineret hoc uerbum, respondisses, instantius quaerebam, ut ostenderes. tunc unus ex eis, qui aderant, quantum intellegi datur, fidei tuae socius
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ abste fuerat ñ parua p̃dicatione lau¬
datus. ex clamando anathematizasti et
arriũ & eunonũ. Tũ continuo flagita¬
sti. ut & nos anathematizaremꝰ omousi¬
on. qͣsi qͥsquã homo eẽt. qͥ hoc uocaret᷑ si¬
eut arrius &. eunomiꝰ. Demde uehem̃ter
exigebas. ut hoc ubũ tͥ inscripturis os¬
tendderemꝰ. & statĩ nob̾ cõmunicares. Re¬
spondebat᷑ a nob̾. qr nos latine loquerem᷑
qͥd sit omousion. & tẽ exigenłu ut ĩ libͥs
sc̃is ostend̾et᷑. Lu cont̃ uerbũ ip̃m crebͦ
repetens. & inuidiose uentilans. atq in
b̾etiã atq etiã reuocantib qͥa lincgͣ nr̃a
gͥca ñ eẽt. pͥus int̾p̃tandũ & exponendu
eẽ qͥd sit omousion. tũ demũ indiuinis
lttt̾is reqͥrendu. qͥa ꝙ si fortasse nom̃ ip̃m
ñ inueniret᷑. res ipsa tam̃ inueniretur.
Quid ẽ enĩ ẽtenciosius. quã ubi de re con¬
stat. certare de noĩe: ħec ergo qͥa inter

Expanded text:
qui abs te fuerat non parva praedicatione lauqui abs te fuerat non parva praedicatione laudatus; exclamando anathematizasti et Arium et Eunomium: tum continuo flagitasti ut et nos anathematizaremus ὁμούσιιον. quasi quisquam homo esset, qui hoc uocaretur. sicut Arrius et Eunomius. deinde uehementer exigebas, ut hoc uerbum tibi in scripturis ostenderemus, et statim nobis communicares. respondebatur a nobis, quia nos Latine loqueremur nc exigendum ut in Libris sanctis ostenderetur. Tu contra, verbum ipsum crebro repetens, et invidiose ventilans, atque in bis etiam atque etiam revocantibus, quia lingua nostra graeca non esset, prius interpretandum et expond sit όμοούσιον, tum demum in diuinis litteris requirendum, quia, etsi fortasse nomen ipsum non inueniretur, res ipsa tamen inueniretur; quid est enim contentiosius quam, ubi de re constat, certare de nomine? Haec ergo quia inter
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃. Quib ego auditis. cũ respondissem
ñdũ ate qͥc quã dictũ qd̾ meȩ fidei repug¬
naret. ꝙ ideo si ea scͥpsisses. me his etiam᷑
posse subscbere: ad hoc nescio qͦmͦ res ꝑ¬
ducta ẽ. ut accepta carta. ea ipsa que
dixeras. uelles etiã litt̾is tua manu
exprimere. Qd cũ mͥ ad legendũ dedis¬
ses. anĩadu̾ti minꝰ te scͥpsisse patrẽ. cũ
scͥpsisses dm om̃ipotentẽ. inuisibilem.
ĩgenitũ. innatũ. Qd ubi cõmemoraui.
non post multã allegatioͣ ad didisti pa
scͥpto pͣt̾miseras. S nulla hĩc a me fac¬
ta cõmemoratio ẽ. Peinde cũ dixissem
me ꝑatũ eẽ subsebere. adhuc illa u̾ba
etiã mea eẽ posse. prius quesiui ne qd
ĩ mentẽ uen̾at laberet᷑. utrũ alicubi
scͥpturarũ diuinaꝵ legeret᷑ pat̾ ĩge¬
nitꝰ. Noc aũ feci. qr ĩ exordio sermonis
nr̃i cũ arriꝰ & eunomiꝰ cõmemorati
eẽnt. ñ a me s a fr̃e meo alipio requi¬
rente quẽnã eoꝵ secutus eẽt aux entuis

Expanded text:
. quibus ego auditis cum respondissem nondum a te quicquam dictum, quod meae fidei repugnaret, et ideo, si ea scripsisses, me his etiam posse subscribere, ad hoc nescio quo modo res perducta est, ut accepta charta ea ipsa, quae dixeras, uelles etiam litteris tua manu exprimere. quod cum mihi ad legendum dedisses, animaduerti minus te scripsisse \'patrem\', cum scripsisses deum omnipotentem, inuisibilem, ingenitum, innatum. quod ubi commemoraui, non post multam altercationem addidisti \'pscripto praetermiseras, sed nulla hinc a me facta commemoratio est. Deinde cum dixissem me paratum esse subscribere, adhuc illa uerba etiam mea esse posse, prius quaesiui, ne, quod in mentem uenerat. laberetur, utrum alicubi scripturarum diuinarum legeretur \'pater ingenitus\'; hoc autem feci, quia in exordio sermonis nessent, non a me, sed a fratre meo Alypio, requirente quemnam eorum secutus esset Auxentius,
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sis mͦ quodã sibi coherentib dicat᷑.
corꝑe sibi coherentib dicat᷑ unꝰ homo.
cur ñ multomaxime patre &. filio sibi
coherentib dicat᷑ unꝰ ds̾. cũ sibimet inse¬
ꝑabiliter eohereant. qͦmͦ ñ corpꝰ & anima᷑.
Et cũ corpus &. anima sit unus homo. qͣm¬
uis corpꝰ &. anima ñ sint unũ. eur ñ multo
magis sit pater & filius unꝰ ds. cũ pat̾ &
filius unũ sint sedm ilła ueritatis uocẽ.
ego & pat̾ unũ sumus: Itẽ cũ ħo ĩteri¬
oi & homo exterior ñ sint unũ. neq enĩ
eiusde naturȩ ẽ exterior cuiꝰ int̾ior. qr
ext̾ior cũ nuncupato corꝑe dr homo. ĩ¬
terior aũ in sola racionali anuima ĩtelli¬
git᷑. utrũq tam̃ simul ñ homines duo.¬

Expanded text:
ibus dicatur corpore sibi cohaerentibus dicatur unus homo, cur non multo maxime patre et filio sibi cohaerentibus dicatur unus deus, cum sibimet inseparabiliter cohaereant, quo modo non corpus et anima? et cum corpus et anima sit unus homo, quamuis corpus et anima non sint unum cur non multo magis sit pater et filius unus deus, cum pateret filius unum sint secundum illam ueritatis uocem: Ego et Pater unum sumus? item cum homo interior et homo exterior non sint unum — neque enim eiusdem naturae est exterior cuius interior. quia exterior cum nuncupato corpore dicitur homo. interior autem in sola rationali anima intellegitur —f utrumque tamen simul non homines duo
Abbreviated transcription (Latin):
defensionis inquirere. qͥ c̃tentionis sunt
cupidiores qͣm ueritatis. Noc aũ nec ãte
nec ame. nec de te nec de me dici posset.
si infide c̃dicti ꝑmaneres. ut u̾ba nr̃a
exciꝑent᷑ .q. scͥberent᷑. p̃sertĩ qr tu ipse
in his u̾bis quib fide tuã ꝓnunciasti. qͦ¬
tiens ea repetisti. totiens uariasti: qđ
nulla credo fraude. s obliuione factũ ẽẽ.
Nã pͥmo dixisti cred̾e te ĩ đm patrẽ
om̃ipotentẽ. inuisibiłe. ingenitũ. ĩcapa¬

Expanded text:
defensionis inquirere, qui contentionis sunt defensionis inquirere, qui contentionis sunt cupidiores quam ueritatis. hoc autem nec a te nec a me nec de te nec de me dici posset, si in fide condicti permaneres, ut uerba nostra exciperentur et scriberentur, praesertim quia tu ipse in his uerbis, quibus fidem tuam pronuntiasti, quotiens ea repetisti, totiens uariasti, quod nulla credo fraude sed obliuione factum esse. Nam primo dixisti credere te in deum patrem omnipotentem, inuisibilem, ingenitum, incapa
Abbreviated transcription (Latin):
oluerã quide petente te atq istan¬
te ut meminisse dignaris. immo ꝓ
merito etatis ac dignitatis tuȩ ui¬
is uerba nr̃a exciꝑent᷑. ne ulterius dicas
qd te audio ñ tacere. ñ me fuisse ausum
t dicere fid̾e meã. his litt̾is accipe qd̃ &
tulegas. & cui uolueris legendu tradas.
&ẜ qd̾ uolueris uicissim scribendo ipse
respondeas. Iniquũ ẽ enũ ut qͥsq udica¬
re dealio uelit. & iudicari de senolit. Et
de p̃t̾ito qͥde placito nr̃o qđ condicta
meridiano ĩplere noluisti facile existi¬
mari potest qͥs nr̃m fidei suȩ fiduciã ñ
habuerit. utrũ qͥ uolebat ut diceret᷑.&
timebat ne teneret᷑. an qͥ usq adeo no¬
lebat eã disceptantiũ iudicio subtrahi.
ut mandata litt̾is uellet etiã legenti¬
ũ memoriȩ cõm̃dari. ne quisquã uel obli¬
uione opinatꝰ. uł dissensione irritatus.
diceret ab aliquo nr̃m aut ñ ẽẽ dictũ
qd̾ dictũ erat. aut dictũ ẽẽ qđ dictũ ñ
erat. In his enĩ solent latebras suȩ male

Expanded text:
olueram quidem petente te atque instante, ut meminisse dignaris, immo uero pro merito aetatis ac dignitatis tuae iuis uerba nostra exciperentur, ne ulterius dicas, quod te audio non tacere, non me fuisse ausum tibi dicere fidem meam, his litteris accipe, quod et tu legas et, cui uolueris, legendum tradas et, quod nolueris, uicissim scribendo ipse respondeas. iniquum est enim, ut quisque iudicare de alio uelit et iudicari de se nolit. Et de praeterito quidem placito nostro, quod condicto mendiano implere noluisti, facile existimari potest, quis nostrum fidei suae fiduciam non habuerit, utrum qui uolebat, ut diceretur, et timebat, ne teneretur, an qui usque adeo nolebat eam disceptantium iudicio subtrahi, ut mandata litteris uellet etiam legentium memoriae commendari, ne quisquam uel obliuione opinatus uel dissensione inritatus diceret ab aliquo nostrum aut non esse dictum, quod dictum erat, aut dictum esse, quod dictum non erat. in his enim solent latebras suae malae
Abbreviated transcription (Latin):
uino. qui ñ uincitur ferro. Explicit epla¬
norabili patri augustino ep̃oꝵ sũ
mo. bonefaciꝰ. Tuȩ sc̃itatis ȩpłam. ad moni¬
tu me t̾rificantẽ suscepi. Et enĩ uen̾abi.¬
lis papa. si thorus ille legitimꝰ paiuidos
habet accessus. qͦ debet puniri supplicio.
diuinas teͣmerat rationes : Arguetur gͦ
ꝓfecto qͥ diuina atq humana neglexit.
os quẽ libido p̃uenit. gladius ultro ab¬
sumet. eũq quẽ insobriũ in tantis an¬
gustiis fama ueridica publicauit. carce¬
ris ꝑiturũ qͦcũq supplicio eustodia ren

Expanded text:
qui non vincitur ferro. EPISTOLAnorabili patri AUGUSTINO episcoporum summo, BONIFACIUS. Tuae Sanctitatis epistolam admonitu me terrificantem suscepi. Etenim, venerabilis papa, si torus ille legitimus pavidos habet accessus; quo debet puniri supplicio divinas qui temerat rationes? Arguetur ergo profecto qui divina atque humana neglexit, et quem libido praevenit, gladius ultor absumet; eumque quem insobrium in tantis angustiis fama veridica publicavit, carceris periturum quocumque supplicio custodia re
Abbreviated transcription (Latin):
& ecce subito ꝓfecturi a nob̾ carissimi
fr̃is nr̃i alb ini acoliti. gratissima occur¬
rit occasio. De tua gͥ que mͥ exoptatissi¬
ma ẽ salute letatus. sc̃itati tuȩ saluta¬
tionẽ debitã reddo. semꝑ aũ debeo cari

Expanded text:
et ecce subito profecturi a nobis carissimi et ecce subito profecturi a nobis carissimi fratris nostri Albini acolitbi gratissima occurrit occasio. de tua igitur, quae mihi exoptatissima est, salute laetatus sanctitati tuae salutationem debitam reddo. semper
Abbreviated transcription (Latin):
da ẽ ocio. nec t᷑bulenta. nec marcida ẽ.
nec audax. nec fugax. nec p̃ceps. nec ia¬
cens. Hec agite: & s pacis erit uob̾cũ.
Nec ĩportunũ me existimet caritas ur̃a.
hoc uos monui. qͦd uos ñ arbitror face¬
re. s credidi me ñ parũ cõm̃dari dõ a
uob̃. si ea que munere iliꝰ facitis cum
allocutionis nr̃e memoria faciatis.lã
& ante iã fama. & nc̃ fr̃s qͥ uenert a uo¬
bis eustasus & andreas. bonũ xp̃i odo¬
rem de ur̃a sc̃a c̃u̾satione ad nos attu¬
lert̃. Quoꝵ eustasius in eã requiẽ p̃ces¬
sit que nullis fluctib sic̃ insula tundi¬
It᷑. nec caprariã desiderat. quia nec cili¬
de sid̾abili sc̃o fr̃i & condiacono
longe ab sens fuerĩ qͣndo per ꝓiectum
clericũ ad me directa yppone̾ sc̃itatis
tuȩ scͥpta. uenert̃ tam̃ postea qͣm ueni.
eisq lectis rescͥptoꝵ debitorẽ me fac¬
tũ eẽ cognoui. reddendi tẽpꝰ oꝑiebar:

Expanded text:
da est otio nec turbulenta nec marcida est da est otio nec turbulenta nec marcida est nec audax nec fugax nec praeceps nec iacens. haec agite et deus pacis erit uobiscum. Nec importunum me existimet caritas uestrahoc uos monui, quod uos non arbitror facere; sed credidi me non parum commendari deo a uobis, si ea, quae munere illius facitis, cum adlocutionis nostrae memoria faciatis. nam et ante iam fama et nunc fratres, qui uenerunt a uobis, Eustasius et Andreas bonum Christi odorem de uestra sancta conuersatione ad nos adtulerunt. quorum Eustasius in eam requiem praecessit, quae nullis fluctibus sicut insula tunditur, nec Caprariam desiderat, quia nec ciliDESIDEKABILI SANCTO FRATRI ET CONDIACONO longe absens fuerim, quando per Proiectum clericum ad me directa Hipponem sanctitatis tuae scripta uenerunt, tamen. posteaquam ueni eisque lectis rescriptorum debitorem me factum esse cognoui. reddendi tempus opperiebar.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ aliqͥd strenue atq alacrit̾ agitis & ĩ¬
pigre oꝑamini. siue ĩ orationib siue
ĩ ieuiniis. siue ĩ elemosinis: uł tribuen¬
tes aliqͥd ĩdigentib. uł donantes iniuri
domantes ꝑniciosas c̃suetudines. casti¬
gantesq corpꝰ & seruituti subicientes.
siue sufferentes tribulationẽ. & ante oĩa
uos ipsos ĩuicẽ ĩ dilectione. qͥd enĩ suffe¬
rat qui frẽm ñ suffert. siue ꝓspicientes
astutiam atq ĩsidias tẽptatoris: o scuto
fidei lacula eiꝰ ignita repellentes & ex¬
tinguentes. siue cantantes & psallentes
ĩ cordib ur̃is dño. uł uocib a corde non
dissonis. omnia ĩgłam di facite. qͥ oꝑa¬
t᷑ oĩa ĩ oĩb atq ita feruente spũ. ut ĩ
dño laudet᷑ anima ur̃a. Ipsa ẽ enĩ actio
recti itineris. que oculos semꝑ habet ad
dñm. qm̃ ipse euellit de laqueo pedes.
Talis actio. nec frangit᷑ negotio. nec frigi¬

Expanded text:
cum aliquid strenue atque alacriter agitis et incum aliquid strenue atque alacriter agitis et inpigre operamini siue in orationibus siue in ieiuniis siue in elemosynis uel tribuentes aliquid indigentibus uel donantes iniuriadomantes perniciosas consuetudines castigantesque corpus et seruituti subicientes siue sufferentes tribulationem et ante omnia uos ipsos inuicem in dilectionem — quid enim sufferat, qui fratrem non suffert? - siue prospicientes astutiam atque insidias temptatoris et scuto fidei iacula eius ignita repellentes et extinguentes siue cantantes et psallentes in cordibus uestris domino uel uocibus a corde non dissonis: omnia in gloriam dei facite, qui operatur omnia in omnibus, atque ita feruentes spiritu, ut in domino laudetur anima uestra. ipsa est enim actio recti itineris, quae oculos semper habet ad dominum, quoniam ipse euellet de laqueo pedes. talis actio nec frigitur negotio nec frigi
Abbreviated transcription (Latin):
& aqͣm tenenda ẽ uia. ut nec exurat᷑
homo nec dem̃gat᷑. sic ĩter apicẽ suꝑ¬
biȩ & uoraginẽ desidiȩ iter nr̃m tẽꝑa¬
re debemꝰ. sic̃ scͥptũ ẽ. ñ declinantes ad
dexterã neq ad sinistrã. St̃ enĩ qͥdum
nimis timent ne qͣsi ĩ dexterã rapti
extollant᷑. ĩ sinistrã lapsi dem̾guntur.
Et st̃ rursus qͥ du nimis se aufert̃ a sini¬
stra. ne torpida uacationis mollicia sor¬
beant᷑. ex alt̾a parte iactantie fastu
corrupti atq consũpti. ĩ fauilła fumũq
uanescunt. Sic gͦ dilectissimi diligite ociũ.
ut uos ab om̃i tertena delectatione refre¬
netis. ꝙ memineritis nulłu locũ ẽẽ. uͥ ñ
possit laqueos tendere: qͥ timet ne reuo¬
lemꝰ ad dm. & inimicũ omniũ bonoꝵ eutꝰ
captiui fuimꝰ iudicemꝰ. Nulłaq ẽẽ nob̃
ꝑfectã requiem cogitemꝰ. donec tͣnseat
ĩiqͥtas. ꝙ ĩ iudiciũ iusticia c̃u̾tat᷑. Item

Expanded text:
et aquam tenenda est uia, ut nec exuratur et aquam tenenda est uia, ut nec exuratur homo nec demergatur, sic inter apicem superbiae et uoraginem desidiae iter nostrum temperare debemus, sicut scriptum est: Non declinantes neque ad dexteram neque ad sinistram. sunt enim, qui, dum nimis timent, ne quasi in dexteram rapti extollantur, in sinistram lapsi demerguntur, et sunt rursus, qui, dum nimis se auferunt a sinistra, ne torpida uacationis mollitia sorbeantur, ex altera parte iactantiae fastu corrupti atque consumpti in fumum fauillamque uanescunt. sic ergo, dilectissimi, diligite otium, ut uos ab omni terrena delectatione refrenetis et memineritis nullum locum esse, ubi non possit laqueos tendere, qui timet, ne reuolemus ad deum et inimicum omnium bonorum, cuius captiui fuimus, iudicemus, nullamque esse nobis perfectam requiem cogitetis, donec transeat iniquitas et in iudicium iustitia conuertatur. Item
Abbreviated transcription (Latin):
gis habere credimꝰ. Nr̃ãs enĩ sepe sauti¬
at & debilitat. caligo & tumultus scła¬
riũ actionũ. Quas & si nr̃as ñ habemꝰ:
eoꝵ tam qͥ nos angariant mille passus. iu¬
bem᷑ ire cũ eis alia duo. tantȩ nob̾ ĩgeru¬
t᷑. ut uix respirare possunꝰ. credentes ta¬
m̃ qđ ille ĩ cuiꝰ c̃spectu intrat gemitus
cõpeditoꝵ. ꝑ seuerantes nos ĩ eo minis
sa mercede adiuuantib orationib ur̃is.
ab om̃i angustia liberabit᷑. Uos aũ fr̃s
ex hortam᷑ in dũo ut ꝓpositũ ur̃m custo¬
diatis. & usq ĩ sinẽ ꝑseueretis. ac si qͣ oꝑa
ur̃a mat̾ eccła desiderabit. nec elatione
auida suscipiatis. nec blandiente desidia
respuatis. s miti corde obtẽꝑetis deo.
cũ mansuerudine portantes eũ qͥ uos
regit. qͥ dirigit nutes ĩ iudicio. qͥ docet
mansuetos uias suas. nec ur̃m ociũ neces¬
sitatib eccłe p̃ponatis. Su paturienti si
nulli boni ministrare uellent. qͦmͦ nasce¬
remini ñ ĩueniretis. Sic̃ aũ inter ignẽ

Expanded text:
brias habere credimus; nostras enim saepe sauciat et debilitat caligo et tumultus saecularium actionum. quas etsi nostras non habemus, eorum tamen, qui nos angariant mille passus et iubemur ire cum eis alia duo, tanta nobis ingeruntur, ut uix respirare possimus credentes tamen, quod ille, in cuius conspectu intrat gemitus compeditorum, perseuerantes nos in eo ministsa mercede, adiuuantibus orationibus uestris ab omni angustia liberabit. Vos autem, fratres, exhortamur in domino, ut propositum uestrum custodiatis et usque in finem perseueretis ac, si qua opera uestra mater ecclesia desiderauerit, nec elatione auida suscipiatis nec blandiente desidia respuatis, sed miti corde obtemperetis deo cum mansuetudine portantes eum, qui uos regit, qui dirigit mites in iudicio, docebit mansuetos uias suas. nec uestrum otium necessitatibus ecclesiae praeponatis, cui parturienti si nulli boni ministrare uellent, quo modo nasceremini, non inueniretis. sicut autem inter ignem
Abbreviated transcription (Latin):
erimꝰ. si reciꝑe ñ queramꝰ. Non aũ potest eẽ
uerus caritatis ĩpensor. nͥ fuerit benig¬
nus ex actor. E. m̃ pecunia oũ recipit᷑. acce¬
dit cui dat᷑. s recedit a qͦ dat᷑. Caritas uͦ ñ
solũ ap̃ eũ crescit qͥ hanc ab eo quẽ diligit
exigit eriã si ñ recipit. s etiã ille a qͦ eã
recipit. tc̃ incipit habere cũ redd̾it. ꝓm
gaudensq recipio. Quã recipio. ad huc
repeto. quã reddo ad huc debeo. U nũ e
entẽ atq dicentẽ. Nemini qͥcqͣm debeatiᷤ.

Expanded text:
erimus, si recipere non quaeramus, non autem potest esse erimus, si recipere non quaeramus, non autem potest esse uerus caritatis inpensor, nisi fuerit benignus exactor, quoniam pecunia cum recipitur, accedit, cui datur, sed recedit. a quo datur, caritas uero non solum apud eum crescit. qui hanc ab eo, quem diligit, exigit, etiamsi non recipit, sed etiam ille, a quo eam recipit, tunc incipit habere, cum reddit. progaudensque recipio; quam recipio, adhuc repeto, quam reddo, adhuc debeo. unum enientem ac dicentem: Nemini quicquam debeatis,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpꝰ qͣndo ĩpendenda iã ñ sit. Nec cũ red¬
dit᷑ amittit᷑. s potiꝰ reddendo multipli¬
cat᷑. Habendo enĩ reddit᷑. ñ carendo. Ꝙ
cũ reddi ñ possit. nͥ habeat᷑: nec hab̾i po¬
test. nͥ reddat᷑. Immo etiã cũ reddit᷑ ab¬
homine: crescit ĩ homine.ͦ tanto ma¬
ior acqͥrit᷑. qͣnto plurib reddit᷑. Iuomͦ aũ
neget᷑ amicis. que debet᷑ & ĩmicis: s ĩ¬
imicis cauta ĩpendit᷑. amicis secura re¬
pendit᷑. Agit tam̃ qͣntũ potest. ut ab hiᷤᷤ
etiã qͥb ꝓ malis bona retribuit. id reci¬
piat qͦd ĩpendit. Optamꝰ qͥppe fieri ami¬
cũ. quẽ ueracit̾ diligimꝰ inimicũ. Quia
ñ eũ diligimꝰ: nͥ uelimꝰ bonũ. Qd̃ utiq ñ
erit: nͥ amiserit ũmiciciarũ malum.
Non gͦ sic ĩpendit᷑ caritas. ut pecunia. Etx¬
cepto enĩ qđ illa ĩpendendo minuunt᷑.
hec auget᷑ etiã. illo int̾ se differt̃. qđ pe¬
cuniã cui dederimꝰ: tc̃ beniuolentiores ei¬

Expanded text:
quando inpendenda iam non sit. nec. cum redditur. amittitur, sed potius reddendo multiplicatur; habendo enim redditur, non carendo. et cum reddi non possit, nisi habeatur. nec haberi potest, nisi reddatur; immo etiatanto major acquiritur, quanto pluribus redditur. Quomodo autem negetur amicis, quae debetur et inimicis? Sed inimicis cauta impenditur, amicis secura rependitur. Agit tamen quantum potest, ut ab his etiam quibus pro malis bona retribuit, id recipiat quod impendit. Optamus quippe fieri amicum, quem veraciter diligimus inimicum: quia non eum diligimus nisi velimus bonum; quod utique non erit, nisi amiserit inimicitiarum malum. Non ergo sic inpenditur caritas ut pecunia. excepto eniiu. quod illa inpendendo minuitur, haec augetur. etiam illo inter se differunt, quod pecuniam cui dederimus, tunc ei beniuolentiores
Abbreviated transcription (Latin):
Noͣ sc̃õ patͥ augustino ep̃o. bonefa¬
ta solliccta. & que adu̾sus me tirainꝰ ille ordi¬
nauerit ac disponat. aute qͣm tuũ sacerdo¬
tiũ scͥberet noui. Obuiamꝰ ad mortẽ ultro
tendentib. qͦs nr̃ȩ uectoriȩ ut credimꝰ faci¬
et xp̃c addictos. S si erga me meosq om̃s
aliud uoluerit ordinare diuinitas. p̃care
ut animã liberet ds. & dabit᷑ cõpetens ad¬
u̾sario scd̾a uice responsio. In pugnaenĩ
utriꝰq deseuit furor. s ds inspicit causam.
Igit᷑ ora ut dixi. & uincet ima tͥnitas nob̾:¬
ilectissimo & spectabili epͣs aũs.
ci. Noui enĩ. qͥa religione semꝑ sis eccłam
de eccła rapinsti. Lius si de tuo amico forte
p̃sitmeret fugitiuus. posset ꝓculdubio ĩ¬
tercessoris causa ueniam ꝓmereri. Ergo
siamicꝰ intendit᷑. curd̾s offendit᷑: s si
de potestate p̃sumit᷑. uabuchodonosor re¬
gẽ intende. qͥ de causa suꝑbiȩ in bouem
est ex homine cõmutatꝰ. Non ut c̃fundã

Expanded text:
 BONIFAta sollicita, et quae adversus me tyrannus ille ordinaverit ac disponat, antequam tuum Sacerdotium scriberet, novi. Obviamus ad mortem ultro tendentibus, quos nostrae victoriae, ut credimus, faciet Christus addictos. Sed si erga me meosque omnes aliud voluerit ordinare Divinitas, precare ut animam meam liberet Deus; et dabitur competens adversario secunda vice responsio. In pugna enim utriusque desaevit furor, sed Deus inspicit causas. Igitur ora, ut dixi, et vincet una Trinitas nobilectissici. Novi enim qua religione semper sis Ecclesiam de Ecclesia rapuisti? Tuus si de tuo amico forte praesumeret, fugitivus, posset procul dubio intercessoris causa veniam promereri. Ergo si amicus intenditur, cur Deus offenditur? Sed si de potestate praesumitur, Nabuchodonosor regem intende qui causa superbiae in bovem est ex homine commutatus . Non ut confundam
Abbreviated transcription (Latin):
ut audio miles attigit tͣnsmarunꝰ. S hꝰ
militis dux. a catholica ueritate dissen¬
tit. Iuid orem. sic̃ oportet ignoro. Ab ita¬
lia hostis ẽ publicus nunciatus. contra
iuctricia signa suꝑbas erigens hastas.
sacẽ intͥ uos fieri uelłe. si scirẽ pleniꝰ¬
qđ ignoro. Ad ẽ quidẽ africȩ olim bellum¬
paratũ in italiam. s tam̃ ñ inuideo fili cari

Expanded text:
ut audio, miles attigit transmarinus; sed hujus militis dux a catholica veritate dissentit. Quid orem, sicut oportet, ignoro. Ab Italia hostis est publicus nuntiatus, contra victricia signa superbas erigens hastas. Pacem inter vos fieri vellem, si scirem pleniuquod ignoro. Adest quidem Africae olim paratu
Abbreviated transcription (Latin):
pariterq sc̃ȩ eccłȩ filioꝵ. tale opꝰ desidamꝰ
in affrica. de quali tuo letam᷑. S illos ꝑicu¬
losum ẽ erhortari. tͥ securũ ẽ gratulari.
Illi enĩ forte ñ facient. & tanquã nos in
piendis insidiabunt᷑ infirmis. Tuuͦ iã
fecisti. ut inde uumici eccłȩ liberatis ẽ¬
fundant᷑ infirmis. Proinde sufficere ui¬
sum ẽ: ut ipse quib xp̃iano uire potueriᷤ.
amica fiducia istã ȩpłam legas. Sic enĩ ex
tuo facto fieri posse in affrica credent. qđ
forte dum putant fieri ñ posse pigrescunt.
Insidias aũ quas ipsi heretici distorto cor¬
de moliuntur. qm̃ risi eos arbitratos ua¬
lere aliqͥd inposessione.xp̃i. animo tuosẽ
bere uolui. Audies tam̃ hec a fr̃ib meis
quos plurimũ cõmendo eximietati iuȩ.
ne in tã magna tãq inopinata salute
hominũ de quib ꝑ te catholica mater
exultat. asꝑneris etiã suꝑflua metuentes.

Expanded text:
pariterque sanctae ecclesiae filiorum tale opus desideramus pariterque sanctae ecclesiae filiorum tale opus desideramus in Africa, de quali tuo laetamur! sed illos periculosum est exhortari, tibi securum est gratulari. illi enim forte non facient et, tamquam nos in  decipiendis insidiabuntur infirmis; tu uero iam fecisti, unde inimici ecclesiae liberatis confundantur infirmis. proinde sufficere uisum est, ut ipse, quibus Christiano iure potueris, amica fiducia istam epistulam legas. sic enim ex tuo facto fieri posse in Africa credunt, quod forte dum putant fieri non posse, pigrescunt. insidias autem, quas ipsi haeretici distorto corde moliuntur, quoniam risi eos arbitratos ualere aliquid in possessione Christi animo tuo, nec scribere uolui. audies tamen haec a fratribus meis. quos plurimum commendo eximietati tuae, ne in tam magna tamque inopinata salute hominum, de quibus per te catholica mater exultat, aspernere etiam superflua metuentes.