comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est & sparsus : ¶Saxa herent & amontib excidunt᷑: Petra: grecũ:: sSilex: est durus lapis. eo qđđ
exiliat ignis ab eo dictꝰ: Scopulus sa saxo eminenti quasi abspeculando dictꝰ Siue ategim̃to nauiũ
sꝑa saxa inmari. dictae a cauendo. quasi cautȩ̃: Maurices: petre inlitore. similes muricil
acutissimȩ ⁊ nauib ꝑnitiosȩ: NIcon. saxũ ÷ qui humanȩ uocis sonũ captans. & iã ũba loq̃ntiũ
in con aut̃ g̃ce : latine imago uocat᷑ eo qđ ad uocẽ respondens. alieni efficit᷑ imago sermo¬
nis. licet hoc quid ẽ ⁊ locoꝵ natura uenit : acplerũq c̃ualliũ: Calculus: est lapillus t̾rae ad¬
mixtus. Rotundus atq durissimꝰ. & om̃i puritate lenissimꝰ: dictꝰ aut̃ calculus : quod sine:
breuitate suicalcet᷑: Cui contrarius est scrupus. lapillus. lapillus minutꝰ ⁊ asꝑ. quasi incidit incalera

Expanded text:
est et sparsus; saxa haerent et a montibus exciduntur; petra Graecum est; silex est durus lapis, eo quod est et sparsus; saxa haerent et a montibus exciduntur; petra Graecum est; silex est durus lapis, eo quod exiliat ab eo ignis dictus. Scopulus a saxo eminenti, quasi ab speculando dictus; sive a tegimento navunde et vocatur. Cautes aspera saxa in mari, dictae a cavendo, quasi cautae. Murices petrae in litore similes muricis vivis, acutissimae et navibus perniciosae. Icon saxum est, qui humanae vocis sonum captans, etiam verba loquenticon autem Graece, Latine imago vocatur, eo quod ad vocem respondens alieni efficitur imago sermonis; licet hoc quidem et locorum natura evenit, ac plerumque convallium. Calculus est lapillus terrae admixtus, rotundus atque durissimus, et omni puritate lenissimus. Dictus autem calculus quod sine molestia brevitate sui calcetur: cuius contrarius est scrupus, lapillus minutus et asper, qui si inciderit in
Abbreviated transcription (Latin):
Olim in hispania aputeis uł stagnis id genus aquȩ haberitib habentibus : aquã dequo quebant & inpis¬
cinas ligneas fundebant. appendentes suꝑ eas restes lapillis exxtentas. quib limꝰ insimilitud inẽ
uitreis acinis adherebat. Sicq electũ siccabat᷑ dieb triginta: fit aut̃ nc̃ alibi inspeluncis: qđ liqͥdi
collectũ de hinc defusũ in quosdã botros solidat᷑: fit ⁊ inscrobib cauatis: quoꝵ elat̾ib decidentes
gutrȩ coalescunt: fit ⁊ salismͦ : ex flagrantissimo sole: adeo aut̃ constrictȩ uirtutis est: ut inle¬
dniũ ⁊ursoꝵ ora aspersum. tantã uim habeat ads tringendũ : ut ñ ualeant mordere :atiut
PE LA PI DIBUSUUL GARIBUS
apis: aterra tam quã densior. & iã uildiscernit᷑ Lapis aut̃ dictꝰ: qđ ledat pedem : Lapis mollis

Expanded text:
olim in Hispaniae puteis, vel stagnis id genus aquae habentibus, quam decoquebant, et in pisolim in Hispaniae puteis, vel stagnis id genus aquae habentibus, quam decoquebant, et in piscinas ligneas fundebant, appendentes super eas restes, lapillis exvitreis acinis adhaerebat, sicque eiectum siccabatur diebus triginta. Fit autem nunc alibi in speluncis, quod liquide collectum dehinc diffusum in quosdam botros solidatur: fit et in scrobibus cavatis, quorum e lateribus decadentes guttae coalescunt: fit et salis modo ex flagrantissimo sole. Adeo autem constrictae virtutis est ut in leonum et ursorum ora sparsum tantam vim habeat adstringendi ut non valeant mordere. § 3 De lapidibus vulgaribus. Lapis a terra tamquam densior etiam vulgo discernitur. Lapis autem dictus quod laedat pedem. Lapis mollis
Abbreviated transcription (Latin):
uocant᷑ ad pastũ: Multũ largiores lacte multoq gratiores case dote Cqr pora &iã sal adstringit siccat
ligat: defuncta &iã aputrescendi labe uindicat: utduraent: Nitrũ : aloco sũpsit uocabulũ: Na
nat᷑a. ñ multũ asale distat  habet enĩ uirtutẽ salis. ⁊ similit̃ orit᷑. Canescentib siccitate
A fronitrũ g̃ce. latine spumanitriest. deqͦ qͥdã ait: Rusticus es nescis qđ g̃co nõe dicar. Spuma uocor
nitri gretuses a fronitrũ: Colligit᷑ aut̃ masia inspeluncisa distillans: de hinc siccat᷑ sole : Optimũ
putat᷑ siminime fuerit ponderosũ. & maxme fieri habile colore pene purpureo : Calcantũ dictũ:
qr acalcitis est timũ id ÷ flos unde ⁊ apud latinos aeris flos appellatur: fit aut̃ nc̃ multis in regionib:

Expanded text:
rovocantur ad pastum, multo largiores lacte multoque gratiores casei dote. Corpora etiam sal adstringit, siccat et rovocantur ad pastum, multo largiores lacte multoque gratiores casei dote. Corpora etiam sal adstringit, siccat et alligat. Defuncta etiam a putrescendi labe vindicat ut durent. Nitrum a loco sumpsit vocabulum; nascitur ntur. Huius natura non multum a sale distat; habet enim virtutem salis et similiter oritur canescentibus siccitateAphronitrum Graece, Latine spuma nitri est, de quo quidam ait: Rusticus es, nescis quid Graeco nomine dicar. Spuma vocor nitri Graecus es aphronitrum. Colligitur autem in Asia, in speluncis distillans, dehinc siccatur sole. Optimum putatur, si minime fuerit ponderosum, et maxime friabile, colore pene purpureo. 9. Chalcantum dictum, quia Chalcitidis est thymum, id est, flos, unde et apud Latinos aeris flos appellatur. Fit autem nunc multis in regionibus;
Abbreviated transcription (Latin):
Sst amontes natiusilis inqͥbi ferro cedit ut lapis: tenasceismauis itantȩ ali cubi diritiae. ut
mures dor sqi massis salis faciant sicut in arabia: Inratura quoq salis. differentiae : e c̃ ai ibisuauis
hũ: Cõmune sal: in igne crepitat: NTragaseũ: nec crepitat inigne nec eut: Iagriger¬
tinũ sicilae: flamas paciens. ina qua exilit inigne fluit contranaturã:  Sunt ⁊ colo differentiȩ
nfiticus. rufus est : in partequadã siciliae ubi & hnaest: purpureus : Itẽ in eadẽ sicilia in pacir
splendidus ⁊ lucidus ut imagines reddat: Incapadocia: crocinus effoditur: Salis natura: necessaria est
mnẽ escam: Pulmentis enĩ saporem dat. excitat auiditatẽ. ⁊ appetitũ in om̃ib cibis facit. e
qͥppe om̃is uictus delectatio : & suma hylaritas: hinc ⁊ salus nom̃ accepisse putat᷑ Nihil enĩ utilius
ole: Deniq cornea uidemꝰ corpora nauticoꝵ qͥn& iã petudes arm̃ta ⁊ ium̃ta salemaxime ꝓ¬

Expanded text:
t montes nativi salis, in quibus ferro caeditur, ut lapis, renascens maius: tantae alicubi duritiae ut muros domosque massis salis faciant, sicut in Arabia. In natura quoque salis differentiae sunt. Nam alibi suave, alibi salsissimum: commune sal in igne crepitat; Tragasaeum nec crepitat in igne nec exilit; Agrigentinum Siciliae flammis patiens in aqua exilit, in igne fluit contra naturam. Sunt et colorum differentiae. Memphiticus rufus est; in parte quadam Siciliae, ubi Aetna est, purpureus; item in eadem Sicilia in Pachyno adeo splendidus et lucidus ut imagines reddat; in Cappadocia crocinus effoditur. Salis natura necessaria est ad omnem escam. Pulmentis enim saporem dat, excitat aviditatem, et appetitum in omnibus cibis facit. Ex eo quippe omnis victus delectatio et summa hilaritas. Hinc et salus nomen accepisse putatur; nihil enim utilius sale et sole: denique cornea videmus corpora nauticorum. Quin etiam pecudes, armenta et iumenta sale maxime p
Abbreviated transcription (Latin):
uoce cacitet : Fertur haec auis. qđ editis pullis aescam plene ñ p̃beat : pͥusquã in eis ꝑ pennarũ
nigredinem similitudinẽ ꝓpͥi coloris agnoscat: Postꝗ uͦeos tetros ꝑlumis aspexerit intoto agnito
habundantius pascit : hic prior incadauerib : oculoꝵ petit loca ¶Cornix: annosaauis apud latinos
ellat᷑. Quã auint augures hõum curas significationibus agere: insidiarũ uias monstra
huunt &iã pluuias portenðe uocibus: Vnde est illud: Tc̃ cornix plena pluiiã uocat

Expanded text:
voce coracinet. Fertur haec avis, quod editis pullis escam plene non praebeat, priusquam in eis per pennarum voce coracinet. Fertur haec avis, quod editis pullis escam plene non praebeat, priusquam in eis per pennarum nigredinem similitudinem proprii coloris agnoscat. Postquam vero eos tetros plumis aspexerit, in toto agnitos abundantius pascit. Hic prior in cadaveribus oculum petit. 44. Cornix, annosa avis, apud Latinos Graeco nomine appellatur, quam aiunt augures hominum curas significationibus augere, insidiarum vias monstrartribuunt etiam pluvias portendere vocibus. Unde est illud: T
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ decenta pigritie : Insepulcris die noctuq ũsitur: ⁊ sẽꝑ cõmorans in cauernis deqͣ ouidius:
fedaq fit uolucris uenturi: nuntia luctus ignauus bubodirũ mortalib omen deniq apud au.¬
gures : malũ portende fertur: Nam cum in urbe uisa fuerit : solitudinem significari dicut
ebetat᷑ : hanc aut̃ : insula cretensis ñ habet: & siueniat aliunde statĩ morit᷑ : Noctua aut̃ non est
hubo: Nã bubo naior est: ¶Nocticorax. ipsa est noctua qr noctẽ amat. est enimauis luci fuga
et solẽ uidenon patit᷑: dtrix : nocturnaauis. habens nom̃ desono uocis: Quando enĩdamat: strideo
dequa lucar: Qđ trepiđ bubo qđ stłix nocturno q̃runt᷑: hȩc auis uulgo amadr̃. ab amando
paruulos : Vnde et laop̃bere fert᷑ nascentib : CCoruus. siuecorar: nom̃ a sonogutturis habet qđ

Expanded text:
semper detenta pigritie; in sepulcris die noctuque versatur, et semper commorans in cavernis; de qua Ovidius: semper detenta pigritie; in sepulcris die noctuque versatur, et semper commorans in cavernis; de qua Ovidius: Foedaque fit volucris venturi nuntia luctus, Ignavus bubo dirum mortalibus omen. Denique apud augures malum portendere fertur; nam cum in urbe visa fuerit, solitudinem significari dicunthabetatur. Hanc autem insula Cretensis non habet, et si veniat aliunde statim moritur. Noctua autem non est bubo, nam bubo major est. 41. Nycticorax, ipsa est noctua, quia noctem amat; est enim avis lucifuga, et solem videre non patitur. 42. Strix, nocturna avis habens nomen de sono vocis: quando enim clamat, stridet; de quo Lucanus: Quod trepidus bubo, quod Strix nocturna queruntur. 96 Haec avis vulgo amma dicitur, ab amando parvulos, unde, et lac praebere fertur nascentibus. 43. Corvus, sive corax nomen a sono gutturis habet, quod
Abbreviated transcription (Latin):
qparentes suos recondere atq alere dñr: s Coredulus gen uolatile qͣsi cor edens: Aon edula auis:
quasi monetula. Quaetũ aurũ inuenerit aufert ⁊ occultat : Cicero ꝓualerio flido  sĩplus aurĩ¬
tibi quã monedulȩ cõmuttendũ: Ules ꝑtilio: ꝓ tempore nom̃ accepit eo qđ lucẽ fugiens. crepus¬
culouesꝑtino circũ uolet p̃cipiti motuacta. et tenuissimis brachioꝵ membranis suspensa : Anim
muriũ simile : ñtam uoce resonans quã stridore: Spetie quoq uolatilis simul ⁊ quadrupes.
diei surgentis exortum ꝗͣsi lucinia: Eadẽ ⁊ a credula : deqͣ acero in prognosticis : & matutinas
aut fletũ imitat᷑ aut gemitũ: Vnde apud augures silam̃tetur : tristitia: Tacens. ostenðefert᷑¬
ꝓsperitatẽ: IBubo.a sono uocis cõpositũ nom̃ habet. auisferalis. honusta quidem plumis : sed grau

Expanded text:
e et gaulos, qui parentes suos recondere atque alere dicuntur. Coredulus genus volatile, quasi cor edens. Monedula avis, e et gaulos, qui parentes suos recondere atque alere dicuntur. Coredulus genus volatile, quasi cor edens. Monedula avis, quasi monetula, quae dum aurum invenit, aufert et occultat. Cicero pro Valerio Flacco 76: tibi, quam monedulae, committendum. 36. Vespertilio, pro tempore nomen accepit; eo quod, lucem fugiens, crepusculo vespertino circumvolat, praecipiti motu acta, et tenuissimis brachiotum membranis murium simile, non tam voce resonans quam stridore; specie quoque volatilis simul et quadrupes,diei surgentis exortum, quasi lucinia. Eadem et acredula, de qua Cicero in Prognosticis frag. 6: Et aut fletum imitatur aut gemitum. Unde prosperitatem. 39. Bubo, a sono vocis compositum nomen habet, avis feralis, onusta quidem plumis, sed gravi
Abbreviated transcription (Latin):
aegoptiȩ : appellat᷑ȩ a loco ubi menñ perut : Nam cat̃iuatĩ ad uolare dñr ex egopto adiliũ : iuata memnonis
sepulrũ. & ꝓinde eas ilienses memnonias uocant : Quinto aut̃ anno adiliũ ueniunt : ⁊ cũbiduo eircuiuois¬
lauerint t̾tiadie in eunte spugnã uicissini se unguibus rostrisq dilacerant: FErciniae aues. dicee
ab ircinio saltu germaniȩ ubinascunt᷑: Quirũ pennȩ adeo ꝑ obscurum emicant : ut quã uis nox obten
densis tenebris sit ad p̃sidiũ itineris dirigendi ꝓiecte̾ int luceant : cursusq iue pateat inditio pluma¬
rũ ffulgentiũ Onogrotolon greciuocant : rostro longo: Quorꝵ duogenera s. iliud qtile uma
aliud solitudinis IIbisauis nili flummnis: quȩ semet ipsam purgat rostro in anum aqũã fundens:
et serpentiũ oua uescit᷑: gratissimã exeis aescamnidis suis dẽportans Meropes eosdeq

Expanded text:
Aegyptiae appellatae a loco, ubi Memnon periit. Nam catervatim advolare dicuntur ex Aegypto ad Ilium iuxta Memnonis Aegyptiae appellatae a loco, ubi Memnon periit. Nam catervatim advolare dicuntur ex Aegypto ad Ilium iuxta Memnonis sepulchrum, et proinde eas Ilienses Memnonias vocant. Quinto autem anno ad Ilium veniunt, et cum biduo circumvolaverint, tertia die ineuntes pugnam vicissim se unguibus rostrisque dilacerant. Hercyniae aves dictae ab Hercynio saltu Germaniae, ubi nascuntur, quarum pinnae adeo per obscurum emicant ut quamvis nox obtenta densis tenebris sit, ad praesidium itineris dirigendi praeiactae interluceant, cursusque viae pateat indicio plumarum fulgentium. Onocrotalon Graeci vocant rostro longo. Quorum duo genera sunt: aliud aquatile, aliud solitudinis. Ibis avis Nili fluminis, quae semetipsam purgat, rostro in anum aquam fundens. Haec serpentium ova vescitur, gratissimam ex eis escam nidis suis deportans. Meropes eosdemqu
Abbreviated transcription (Latin):
suos. eoset prriduũ Iugere. deide seipsã uulnerare ⁊ aspsione siu sangiunis uiuificire filios : sStronfalu
aues: abstrofadib insulis appellatȩ Vbiplurimũ habundant : aduersus qs hercules sagittis est usuus:a
Sunt enĩ pelagi uolugres: in in sulis habitantes :I dio medeas aues usocis diomedis appeslutas qs fest
fabulȩ ineasde uolucres fuisse c̃ũ sos: Forma. fulicȩ similes mignitudine cignoꝵ calore cindido duris
& grardiho rostris : St̃ aut̃ circa apuliã : minsula diomedea int̃ scopulos litoꝵ ⁊ saxa uolitantes: uidiaunt
int̾ suos & aduenas: Nãsi grecus est: ꝓpius accedunt & blandiunt᷑ : Sialienigenã mor sui inpugnant et
uulerant. Latrimosis quasi uocib : dolente s ił suã mutationẽ uł regis interitũ : Niã dioniedes ab illi¬
ricus int̃ emptꝰ :: hae aut̃ aues: latine diomedeae uocant᷑: Greci. eas erodias dicunt: PAennonide saues

Expanded text:
suos, eosque per triduum lugere, deinde se ipsam vulnerare et aspersione sui sanguinis vivificare filios. Stymphalidae aves ab Stymphadibus insulis appellatae, ubi plurimum abundant; adversus quas Hercules sagittis est usus. Sunt enim pelagi volucres in insulis habitantes. Diomedias aves a sociis Diomedis appellatas, quos ferunt fabulae in easdem volucres fuisse conversos; forma fulicae similes, magnitudine cygnorum, colore candido, duris et grandibus rostris. Sunt autem circa Apuliam in insula Diomedia inter scopulos litorum et saxa volitantes; iudicant inter suos et advenas. Nam si Graecus est, propius accedunt et blandiunt; si alienigena, morsu inpugnant et vulnerant, lacrimosis quasi vocibus dolentes vel suam mutationem vel regis interitum. Nam Diomedes ab Illyriis interemptus est. Haec autem aves Latine Diomediae vocantur, Graeci eas ἐρωδιούς dicunt. Memnonides aves
Abbreviated transcription (Latin):
Rursusq terra. dii uatur in aqͣ: aqua crassescat inaera. aer inignem extenuet᷑. Quappt̃. om̃ia
uina ꝓuidentia ꝓpͥis animantib distributa: Niã caelũ : angłis aerem uoluerib mare piscibs

Expanded text:
rursusque terra diluatur in aquam, aqua rarescat in aera, aer in ignem extenuetur. Quapropter omnrursusque terra diluatur in aquam, aqua rarescat in aera, aer in ignem extenuetur. Quapropter omnivina providentia propriis animantibus distributa: nam caelum angelis, aerem vol
Abbreviated transcription (Latin):
athom est: qr insetabilis est Sic et littera: piã ⁊ orationẽ diuidis inũbd̃ ũbũ insellabas sllabã inut¬
teris: Littera pars minima: athomꝰ ÷ nec diuidi potest: Athomꝰ ergo ÷ : qđ diuidi ñ potest ÷ uit in
geo metrica punctꝰ: Nã thoma. auelio dr̃ grece iuathomꝰ. in disio ꝗdeuisbi n porest ut in¬
nlen: gretirerũ quandã pͥmã matheriã dicunt: Nullo ꝓrsus modo formatã : sed omiũ corpora¬
liũ formarũ capacẽ. exqua insibilia elem̃ta form̃ata s̃t: Vnde et ex eius diriuatione : uocabulũ
acceper hanc ylenĩ latini materiã ippellauer̃. Idõqr omne informe unde aliqiđ faciendũ¬
siretiant felem̃ta ictoxia nuncurant. eo qđ sibi socetatis concordia ⁊ cõmunione quadã conue¬
niant: Nã sic ea int̾sei naturali quadã ratione iuncta dnr̃ : mͦ originẽ abigni repetentes ui& d

Expanded text:
atomus est, quia insecabilis est. Sic et littera: nam orationem dividis in verba, verba in syllabas, syllabam in litatomus est, quia insecabilis est. Sic et littera: nam orationem dividis in verba, verba in syllabas, syllabam in litteras. Littera, pars minima, atomus est, nec dividi potest. Atomus ergo est quod dividi non potest, ut in geometria punctus. Nam Ὕλην Graeci rerum quandam primam materiam dicunt, nullo prorsus modo formatam, sed omnium corporalium formarum capacem, ex qua visibilia haec elementa formata sunt; unde et ex eius derivatione vocabulum acceperunt. Hanc ὑλην Latini materiam appellaverunt, ideo quia omne informe, unde aliquid faciendutem elementa στοιχεῖα nuncupant, eo quod sibi societatis concordia et communione quadam conveniant. Nam sic ea inter se naturali quadam ratione iuncta dicuntur, ut modo originem ab igni repetentes usque
Abbreviated transcription (Latin):
corpeui tantes tãminitissimas. ut nec uisui pateant. nectomũ id ÷ sectionẽ recipiant : unde et ahomi
echis ignem et cimã e& uniũ sagigni atq constare: quidã filosofi gentiũ putauer: ISunt aut̃ et
athomi. aut ineorpore aut intẽ pore. aut innumero : In corpore : ut lapis : diundis eũ in partes et
partes ipsas diuidis ingrana uelutis arenȩ Rursuq ipsa arenȩ grana diide inminutis sinũ pul¬
corporiba : I Intẽpore uͦ sic intelligit᷑ athomt : Annũ uerbi grã dunidis in m̃ ses ÷ menses in diesi dies
inhoras: Ad hucs partes horarũ admittunt diuisionẽ : quousq uenias ad tantũ tẽporis punctu. die¬
quandã mom̃tistellã ut ꝑ nullã morulã ꝓduci possit. &ideo ĩ diuidi ñ potest: haeo : athom̃ tẽporis:¬
Iruemeris : ut puta. octo diuidunt᷑ in qͣttuor: Rursus quattuor induob deinde duo inunũ: Vnaut̃

Expanded text:
corporum partes tam minutissimas ut nec visui pateant nec τομήν, id est sectionem, recipiant; unde et ἄτομοι s oriri, ex his ignem et aquam et universa gigni atque constare quidam philosophi gentium putaverunt. Sunt autem atomi aut in corpore, aut in tempore, aut in numero. In corpore, ut lapis. Dividis eum in partes et partes ipsas dividis in grana, veluti sunt harenae; rursumque ipsa harenae grana divide in minutissimum pulcorporibus. In tempore vero sic intellegitur atomus. Annum, verbi gratia, dividis in min horas; adhuc partes horarum admittunt divisionem, quousque venias ad tantum temporis punctum, equamdam momenti stillam, ut per nullam morulam produci possit, et iIn numeris, ut puta octo dividuntur in quattuor, rursus quattuor in duo, deinde duo in unum. Unus autem
Abbreviated transcription (Latin):
ebullit : In udȩa quondã riuus sabbatis omib siccabat᷑ In sardania: fontes calidi oculis me¬
nt᷑. fures arguunt : Nã cecitate : decegit᷑ eoꝵ facin: : Nnepiro eẽ fontẽ : in quofaces
calefaciant : quaedã enĩ t̾rȩ s̃: q̃ multũ sulfuris ⁊ aluminis habent: Itaq cũ ꝑuenas calentes
frigida uenit : uicino sulfuris calore c̃tacta ex candescit. nec talis ab origine effluit: s ꝑ¬
tat᷑ dũuenit : Sulfur enĩ alumq secũ fer̃ aquȩ : utrãq: mat̾iã igne plenã minimisq motib

Expanded text:
ebullit. In Iudaea quondam rivus sabbatis omnibus siccabatur. In Sardinia fontes calidi oculis meebullit. In Iudaea quondam rivus sabbatis omnibus siccabatur. In Sardinia fontes calidi oculis medentur, fures arguunt; nam caecitate detegitur eorum facinus. In Epiro esse fontem in quo facescalefaciant. Quaedam enim terrae sunt quae multum sulphuris et aluminis habent. Itaque cum per venas calentes aqua frigida venit, vicino sulphuris calore contacta excandescit, nec talis ab origine effluit, sed permutatur dum venit. Sulphur enim alumenque secum ferunt aquae; utramque materiam igne plenam minimisque m
Abbreviated transcription (Latin):
nitescunt : Zeme fons inafrica: canoras uoces facit: sExclitorio lacu italiȩ qͣbiberint uini
siden uocari stagnũ: inq̾ nihil innatat S. om̃ia merguit᷑ satetra in alcelacũ ꝑ porcidamũ om̃ia flutant.
nihil mergit᷑:  Aarsi defons infringia. saxa gerit: IInacaia: aqͣ ꝓfluit esaxis:Istix appellata: quod
co potata int̾ficit: ICeloaniũ stagnũ siciliae: tetro odore ab igit ꝓximantes: Fons est in
circa tẽplũ amonis : qui humoris nexib humũ stringit. fauillas &iã incespitẽ solidat: Tfonsiob
idumea : quat̃ in anno colorẽ mutare dr̃. id ÷ puluerentũ. sanguineũ uiridem ⁊ lin
Ternis mensib in anno: tenens ex his unũ colorem: IIntrogodit᷑is lacus est : t̃ indie fit amarus.
leinde totiens dulcis: sfons silo a ad radicem montission: ñiugibs aqͥs. s incertis horis di

Expanded text:
nitescunt. Zamae fons in Africa canoras voces facit. Ex Clitorio lacu Italiae qui biberint vinnitescunt. Zamae fons in Africa canoras voces facit. Ex Clitorio lacu Italiae qui biberint vinSiden vocatur stagnum, in quo nihil innatat, sed omnia merguntur. At contra in Africae lacu Apuscidamo omnia fluitant, nihil mergitur. Marsidae fons in Phrygia saxa egerit. In Achaia aqua profluit e saxis, Styx appellata, quod ilico potata interficit. Gelonium stagnum Siciliae tetro odore abigit proximantes. Fons est in Africa circa templum Ammonis, qui humoris nexibus humum stringit: favillas etiam in cespitem solidat. Fons Iob in Idumaea quater in anno colorem mutare dicitur: id est pulverulentum, sanguineum, viridem et limpidum; ternis mensibus in anno tenens ex his unum colorem. In Trogodytis lacus est; ter in die fit amarus et deinde totiens dulcis. Fons Siloa ad radicem montis Sion non iugibus aquis, sed in certis horis diebusque
Abbreviated transcription (Latin):
Nuali dissima utaȩ humane eleũta: ignis⁊ qua: unde egrauit̃ dãpnant᷑. quibagnis ⁊ aqua
int̾ dr̃ Aquarũ elem̃tũ : cet̾is om̃ib ĩꝑatꝰ: A quae enĩ : celũ teꝑant. t̾rã fetundant aere se⁊aquia¬
tionib suis in corporant i Si candunt sinsublimi ⁊ celũ sibuiundi cant : Luid enĩ mirabilius aqͥs inclo
stantib : parũ sit intantã ꝑuenisse altitudinẽ.: rapiunt & se cũ pisciũ eeammrabitus a q̃s incelo
intra nascentiũ causa fiunt : fruges gignunt : arbores fructices herbasq ꝓdu cuntis sordẽs
dec̃gunt: peccata abluunt: potum cunctis animantibus tribuunt:
naturae ⁊ diũsitas multa est: Aliȩ enĩ salis aliȩ nitri. aliȩ alũ nis aliȩ sulfuris aliȩ
bitũnis. aliae curã morboꝵ adhibentes: Nã iuxta romã: albulȩ aquȩ uulneribo medentur
fons ciceronis oculoꝵ uulnera curat:. In& hiopia lacuis est : quo ꝓfusa corpora melertu

Expanded text:
gnis et aqua interdicitur. Aquarum elementum ceteris omnibus imperat. Aquae enim caelum temperant, terram fecundant, aerem exhalationibus suis incorporant, scandunt in sublime et caelum sibi vindicant. Quid enim mirabilius aquis in caelo stantibus? Parum sit in tantam pervenisse altitudinem; rapiunt et secum piscium examina; effusae omnium in terra nascentium causa fiunt. Fruges gignunt, arbores, frutices herbasque produnt, sordes detergunt, peccata abluunt, potum cunctis animantibus tribuunt. quarum naturae diversitas multa est: aliae enim salis, aliae nitri, aliae aluminis, aliae sulphuris, aliae bituminis, aliae curam morborum adhibentes. Nam iuxta Romam Albulae aquae vulneribus medentur. In Italia fons Ciceronis oculorum vulnera curat. In Aethiopia lacus est quo perfusa corpora velut oleo
Abbreviated transcription (Latin):
tis aromatũ uirgulis: rogũ sibi instruit. & conũsa ad radiũ solis : alarũ plausu. uoluntariꝰ sibi incendũ
nutrit. Sicq iterũ decinerib suis resurgit: Cino molgus: & ipsa arabiȩ auis. ꝓ indeita uocata : qđ
in excelsis nemorib tex̃ nidos exfructicib cinami & qm̃ ñ poss̃ ibi hões confcende ꝓpt̃ ramor abtita¬
dinẽ ⁊ fragilitatẽ : eosdẽ nidos plũbatis appetunt iaculis. ac siccinama illa deponunt: et p̃cus aplaa¬

Expanded text:
tis aromatum virgulis, rogum sibi instruit, et conversa ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium tis aromatum virgulis, rogum sibi instruit, et conversa ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit, sicque iterum de cineribus suis resurgit. Cinnamolgus et ipsa Arabiae avis, proinde ita vocata quod in excelsis nemoribus texit nidos ex fruticibus cinnami: et quoniam non possunt ibi homines conscendere propter ramorum altitudinem et fr
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ habet. et necesse est eluctantẽ uocẽ ꝑ longũ ⁊ flexuosũ it̃ : uarias redđe modulationes:
ferunt ino ꝑhoreis partibus p̃cinentib citharedis olores plurimos aduolare : apteq ad modũ conci¬
Sicut emilius ait Cign in auspiciis sẽꝑ lȩtissimꝰ ales: hunc optant nautȩ : qr se ñ mergit inundas:
Quasua fouere neglegit: s ꝓiecta tantũmͦ. fotu pulueris animant᷑ sardea uocata quasi ardua.: id÷
cellas nubiũ sentire ñ possit: Cũ aut̃ alte uolauerit: significat tẽpestatẽ: hanc multi tantalum
nõant : ¶Fenix. arabiȩ auis dicta ꝙ colore feniceũ habeat. uł ꝙ sit intoto orbe singularis ⁊ unica
¶Nã arab es: singularẽ fenicẽ uocant. hȩc qͥngentis ⁊ ultra annis uiuens: dũ se uiderit senuisse. collec¬

Expanded text:
um et inflexum habet, et necesse est eluctantem vocem per longum et flexuosum iter varias reddere modulationes. um et inflexum habet, et necesse est eluctantem vocem per longum et flexuosum iter varias reddere modulationes. Ferunt in Hyperboreis partibus praecinentibus citharoedis olores plurimos advolare, apteque admodum conciner dicunt, sicut Aemilius ait 4: Cygnus in auspiciis semper laetissimus ales; hunc optant nautae, quia se non mergit in undas.Ova sua fovere neglegit; sed proiecta tantummodo fotu pulveris animantur. Ardea vocata quasi ardua, id escellas nubium sentire non possit. Cum autem altius volaverit, significat tempestatem. Hanc multi Tantalum nominant. Phoenix Arabiae avis, dicta quod colorem phoeniceum habeat, vel quod sit in toto orbe singularis et unica. Nam Arabes singularem 'phoenicem' vocant. Haec quingentis ultra annis vivens, dum se viderit senuisse, collec
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾ato dequib lucan : et turbata perit disꝑsis litt̾a pennis: Excelsa aut̃ petunt: quo facilius uideant
qͣspetant t̃ras: castigat aut̃ uoce: q̃ cogit agmen: At ubi raucescit: succedit alia Nocte aut̃ excubias
duidunt ⁊ ordinẽ uigiliarũ ꝑuices faciunt. Tenentes lapillos suspensos digitis. qͥb sõnos arguant:
dũ erit: clamor indicat: aetatẽ : imillis colorꝓdit: ĩ senectute : nigrescunt : sCiconiȩ : uo
societatis comites serpentũ hostes: maria transuolant. in asiã collecto agmine ꝑgunt : Cor¬
ouent : ut assi duo incubitu plumas exuant: Quantũ aut̃ tepus inpenđint infetib educandis
rantũ lipsȩ iniuicẽ apullissuis alunt᷑:  Olor: auis : quẽ greti agnũ appellant: Olor aut̃ dictꝰ: ꝙ sit¬

Expanded text:
litterato. De quibus Lucanus: Et turbata perit dispersis littera pennis. Excelsa autem petunt, quo facilius videant litterato. De quibus Lucanus: Et turbata perit dispersis littera pennis. Excelsa autem petunt, quo facilius videant quas petant terras. 15. Castigat autem voce quae cogit agmen. At ubi raucescit, succedit alia; nocte autem excubias dividunt, et ordinem vigiliarum per vices faciunt, tenentes lapillos suspensis digitis, quibus somnos arguant, quod cavendum erit clamor indicat. Aetatem in illis color prodit, nam senectute nigrescunt. 16. Ciconiae vocatae nuntiae, societatis comites, serpentium hostes, maria transvolant, in Asiam collecto agmine pergunt. Cors impensius fovent, ut assiduo incubitu plumas exuant. Quantum autem tempus impenderint in fetibus educandis, tantum et ipsae invicem a pullis suis aluntur. 18. Olor, avis est quam Graeci κύκνον appellant. Olor autem dictus
Abbreviated transcription (Latin):
:Nã ⁊ contra radiũ solis: fert᷑ obtutũ ñflectere: Vnde ⁊ pullos suos ungue suspensos radu
solis obicit : & quos uidit ĩmobilẽ tenere aciem ut dignos genere conseruat: Si quos uͦ inflecte obtutũ :
qͥsi degeneres abicit. Iuult̾: auolatu tardo nõata putat᷑: Magnitudine quippe corporis. p̃petes uolat᷑ꝰ
ñ habet tharũ quidã dicunt concubitu ñ misce̾ri : etsine copula conciꝑe ⁊ generare. Natosq earum¬
penȩ usq ad centũ annos ꝓcede. Cultures aut̃ : sicut aqͥlȩ &iã ultra maria cadauera sentiunt: altius
qͥppe uolantes : multa q̃ montiũ obscuritate celant᷑ ex alto illȩ conspiciunt. Gradipes. apud g̃cos uocat᷑
auis apud nos tarda: eo qđ graui uolatu detenta. nequaꝗ ut cȩte uoluces ad tollit᷑ uel ocitate penna

Expanded text:
 pertrahat. Nam et contra radium solis fertur obtutum non flectere; unde et pullos suos ungue suspensos radiis  pertrahat. Nam et contra radium solis fertur obtutum non flectere; unde et pullos suos ungue suspensos radiis solis obicit, et quos viderit inmobilem tenere aciem, ut dignos genere conservat; si quos vero inflectere obtutum, quasi degeneres abicit. Vultur a volatu tardo nominata putatur: magnitudine quippe corporis praepetes volatus non habet. Harum quasdam dicunt concubitu non misceri, et sine copula concipere et generare; natosqpene usque ad centum annos procedere. Vultures autem, sicut et aquilae, etiam ultra maria cadavera sentiunt; altius quippe volantes multa quae montium obscuritate celantur ex alto illae conspiciunt. 13. Bradypus apud Graecos vocatur, avis apud nos tarda, eo quod gravi volatu detenta, nequaquam, ut caeterae volucres, attollitur velocitate pennar
Abbreviated transcription (Latin):
Ea lites. qđ alis alt antendant ⁊ adsublimia remigio alarũ escendant.  uolucres. auolando: Nã unde uolart
inde ⁊ amhulare dici s̃: Volaenĩ: dit predia pars pedis. siue man : e in auiba : uola pars media alarũ qͣrũ
motu pennȩ agitant᷑ Yinde uoluores S Pullidnr. om̃iũ auiũ nati: Sed ⁊ animaliũ q̃drupedũ nati: pullidñr
& homo paruus: pullus: Rerentes gͥ nati: pulli. eo qđ polluti sint: Vnde et uestis nigra: pulla
mouent quando se aeri mandant : FPluma qͣsipiluma : Nã sic̃ pili in quadrupedũ corpore. ita pluma
uiũ nõa multa: asono uocis c̃stat eẽ. cõposita. ut grus. coruus. cienus. pauo. miluus. ulula
cuculus graculus & ceta Iuarietas enĩ uocis eoꝵ : docuit hões qͥ nõ arent᷑: aquila: abacumine oculoꝵ
cuta: Tantienĩ contuitꝰ eẽ dr̃: ut cũ suꝑ maria ĩ mobili penna. ferat᷑. nethumanis pateat ob
de tant a sublimitate pisciculos natare uideat. actorm̃ti instar descendens: raptã praedã pennis adlitꝰ

Expanded text:
gio alarum conscendant. 4. Volucres a volando; nam unde volare, inde et ambulare dicimus. Vola enim dicitur media pars pedis, sive manus, et in avibus vola pars media alarum, quarum motu pinnae agitantur; inde volucres. Pulli dicuntur omnium avium nati; sed et animalium quadrupedum nati pulli dicuntur, et homo parvus pullus. Recentes igitur nati pulli, eo quod polluti sint. Unde et vestis nigra pulla denim pinnarum auxilio moventur, quando se aeri mandant. Pluma quasi piluma; nam sicut pili in quadrupedum corpore, ita pluma in avibus. Avium nomina multa a sono vocis constat esse conposita: ut grus, corvus, cygnus, pavo, milvus, ulula, cuculus, graculus et cetera. Varietas enim vocis eorum docuit homines quid nominarentur. Aquila ab acumine oculorum vocata. Tanti enim contuitus esse dicitur, ut cum super maria inmobili pinna feratur nec humanis pateat obtutibus, de tanta sublimitate pisciculos natare videat, ac tormenti instar descendens raptam praedam pinnis ad litus
Abbreviated transcription (Latin):
ł appellat : Tertius circulus himerinos: qͥalatinis ideo aeqͥnoctialis appellat᷑ eo qđ sol cũ ideũ orbe
ꝑuenerit. aeqͥ notiũ facit: himerinos enĩ : latinedies dr̃ atq nox: Quocirculo: dimidia sperȩ
pars constituta ꝑspicit᷑: Iquartꝰ circulus antarticos uocatus : eo qđ contrariuẜ sit circulo qũe artiec
nõamus : Iquintus circulus cimerinos tropicos : qͥ alatinis hiemalis siue brumalis appellatur.

Expanded text:
 appellatur. Tertius circulus hiemerinas, qui a Latinis ideo aequinoctialis appellatur, eo quod sol cum ad eum orbem  appellatur. Tertius circulus hiemerinas, qui a Latinis ideo aequinoctialis appellatur, eo quod sol cum ad eum orbem pervenerit, aequinoctium facit. Hiemerinos enim Latine dies dicitur atque nox, quo circulo dimidia sphaerae pars constituta perspicitur. Quartus circulus antarcticos vocatur, eo quod contrarius sit circulo, quem arcticon nominamus. Quintus circulus cimeronostropicos, qui a Latinis hiemalis sive brumalis appellatur,
Abbreviated transcription (Latin):
septentrionalis. qͥnũ quã occidit. appellat᷑q boreus : alt̃ australis qͥnũquã uidet᷑. et austra¬
nethius dr̃ & dictipoli qđ sint axũ cicli. exusuplaustroꝵ apoliendo scilicet nõati: Sedpo
boreus sẽꝑ uidet᷑: austronothius nũquã. qr dextra cȩlialtioras. p̃ssa austri: sconuexa extre¬
ia caelist᷑. acuruitate dicta: Nã uecũ: curuũ est ⁊ inclinatũ. et in modũ circuli fle
Lacteuscrculus: uiaest q̃ inspera uidet᷑ a candore dicta: qr alba ÷. quã aliquidicunt uiã eẽ quã
ut sol: & ex splendoris ipsius transitu. ita lucere: Ihabitatio ista cęli. circuloꝵ disti
tonis q̃sdã partes temꝑiae sua incolere ꝑmisit Quasdĩ negauit: enormitate frigoris aut caloris:
circulo sol aquilonis finib aestatẽ faciens : ultraeũ circulũ ñ transit. sed statĩ reũtit᷑. et inde tropicos.¬

Expanded text:
septentrionalis, qui nunquam occidit, appellaturque boreas, alter vero australis, qui nunquam videtur, et austroseptentrionalis, qui nunquam occidit, appellaturque boreas, alter vero australis, qui nunquam videtur, et austronotboreas semper videtur, austronotius nunquam, quia dextra coeli altiora sunt pressa austri. Convexa extrema coeli sunt a curvitate dicta: nam convexum curvum est et inclinatum, et in modum circumflexum. Lacteus circulus via est, quae in sphaera videtur a candore dicta, quia alba est, quam aliqui dicunt, viam esse quam circuit sol, et ex splendoris ipsius transitu ita lucere. « Habitatio ista coeli circulorum distincta zonis quasdam partes temperie sua incolere permisit, quasdam vero negavit enormitate frigoris, aut caloris. ia in eo circulo sol aquilonis finibus aestatem faciens ultra eum circulum non transit, sed statim revertitur; et inde tropicos
Abbreviated transcription (Latin):
Uolucres caeli appellat: cũ manifestũ sit aues inaere uolare : Et nos in consuetudine. hunc aerẽ celã
appellamt : Nã cũ desereno uł nuibilo q̃rim : aliqͥndo dicime qͣlis est aer. Aliq̃ndo qleest cebd
est ipsũ elemĩtũ : aethera uͦ splendor aetheris: & est sermo grecꝰ Sphera cȩli: dicta eo qđ spȩties
eiꝰ in rotundũ formata est: Sed & quicqiđ tale est: a uolubilitate sphera agreaisdr̃ Srg̃ ppibar
qͥb ludunt infantes : Nã philosophi dicunt celũ insperȩ figurã undiq ee conerũ: om̃ibs par¬
tib aequalẽ concludentẽ terrã Inmedia mundi molelibratã : hunc moueridicunt. eteũmotu
eiꝰ sida meo fixa. ab oriente usq ad occidentẽ circũ ireꝰ. Septentrionib breuiores giros iuxta¬
cardinẽ ꝑagentib  Axis est septentrionis linearecta : q̃ ꝑmediã pilã spherȩ tendit et
axis: & dicti cardines eo qđ ꝑ eos ũtit caelũ: Ifoli sunt circuli: qͥ currt̃ ꝑaxem: hoꝵ alter est

Expanded text:
olucres coeli appellat, cum manifestum sit aves in aere volare; et nos in consuetudine hunc aerem coelum appellamus; nam cum de sereno vel nubilo quaerimus, aliquando dicimus: Qualis est aer? Aliquando: Quale est est ipsum elementum; aethera vero splendor aetheris, et est sermo Graecus. Sphaera coeli dicta, eo quod species ejus in rotundum formata est. Sed et quidquid tale est, a volubilitate sphaera a Graecis dicitur, sicut et pilae quibus ludunt infantes. Nam philosophi dicunt, coelum in sphaerae figura undique esse convexum, omnibus partibus aequale, concludens terram in media mundi mole libratam. Hoc moveri dicunt, et cum motu ejus sidera in eo fixa ab oriente usque ad occidentem circumire, septentrionibus breviores gyros peragentibus. Axis est septentrionis linea recta, quae per mediam pilam sphaerae tendit; et axis; et dicti cardines, eo quod per eos vertitur coelum. Poli sunt circuli qui currunt per axem. Horum alter est
Abbreviated transcription (Latin):
Ouaaut: qdã inaniuento c̃cipiunt᷑ sed ñ s̃ generabilia nͥ q̃fuerint cancubituim asii i no conaeotata
adurat᷑: ad mixta qͦq calce: glutina refert᷑ uitri fragm̃ta : XITA¬
VOLATILIBUS
Apesidicte eo qđ sẽ pedib iuicẽ alligent uł ꝓeo qdđ sine pedib nascunt᷑: Nã postea. et pedes et
pernas accipiunt: hae sollertes ingenerandi mellis officio: adsignatas in colunit sedes: domieilia
inenarrabiliarte cõponunt: Exuaris florib fauũ condunt : Textisq ceris innumera ecistra
replente ioa enadũe rreges habent: p̃lia mouent: fumũ fugiunt tumiaeris tunomera el peestra¬

Expanded text:
aedam inani vento concipiuntur, sed non sunt generabilia, nisi quae fiunt concubitu masculino concepta, et aedam inani vento concipiuntur, sed non sunt generabilia, nisi quae fiunt concubitu masculino concepta, et aduratur. Admista quoque calce glutinare fertur vitri fragmenta. Utvolatilibus . Apes dictae, vel quod se pedibus invicem alligent, vel pro eo quod sine pedibus nascuntur. Nam postea et pedes et pinnas accipiunt. Haec sollertes in generandi mellis officio adsignatas incolunt sedes, domicilia inenarrabili arte conponunt, ex variis floribus favum condunt, textisque ceris innumera prole castra replent, exercitum et reges habent, proelia movent, fumum fugiunt, tum
Abbreviated transcription (Latin):
Hiundos atarditate dictos: Hiemis enĩ c̃fino se refer:  urdela qua simaor tdus. qusstercore uiscum
geraera n eputat᷑: Unde et pũbiũ apud antiqͦs erat : malũ sibi auȩ cacare : PFur furio uorat᷑ : ꝙ pͥus farre
Unde etiã apud g̃cos acantis dicta est: abacantis ide spinis qͥb alt̃ : Iatigures lipiies a unrtihi gestũ.¬
& inmotu. ⁊ in uolatu. ⁊ inuoce. auiũ signa. ẽẽ. constituta: Oscines aues uocant : quȩ ore cantuq auspieu
qd inhibeant id÷ uetent: Sipspȩ: p̃petes: & ido ppetes: qr oms aues pora petunt uolantes: Pertiã
faciunt spetiẽ augurioꝵ in auib : quã cõmunẽ uocant ex utroq ꝑmixtã. id :÷ cũ auesiore ⁊ uolatũ¬
iciunt. sed AU fides ñ habet: Om̃iũ aut̃ genȩra uolucrũ : bismascunt᷑: Primũ enĩ oua
qđ intius: Quidã aut̃: putant ouũ gretã habe origine noisQutet dhamore habet to rluiolãta

Expanded text:
Turdos a tarditate dictos; hiemis enim confinio se referunt. Turdela quasi maior turdus; cuius stercore viscum generare putatur. Unde et proverbium apud antiquos erat, 'Malum sibi avem cacare.' Furfurio vocatus, quod prius farre unde etiam apud Graecos acalanthis dicta est, ab ἀκάνθαις, id est spinis, quibus at in motu et in volatu et in voce avium signa esse constituta. Oscines aves vocant, quae ore cantuque auspicium bae dicuntur, quod inhibeant, id est vetant: si prospere, praepetes: et ideo praepetes, quia omnes aves priora petunt volantes. Tertiam faciunt specieur, sed fidem non habet. 79. Omnium autem genera volucrum bis nascuntur. Primum enim ova quod interius. Quidam autem putant 103 ovum Graecam habere orig
Abbreviated transcription (Latin):
aluator aut saluans: dũ enĩ iradĩ in popłm isrł obcrimen idolatrue ꝓphass& : domu
ũ dñi purgasse. ac purificasse monstrat᷑ : Io el : dñs ds̃. siue incipiensdõ uł fuit dĩ:
enĩ eus uocabulũ resonat: aethimologia incerta:Amos popłs auulsus : ꝓfetia enĩ eiꝰ. ad popłm
cens: ecce suꝑ montes pedes euangelitantis: & ad nuntiantis pacem: Abbacuc: ample
Amplexantis. id÷ luctantis sortitus est nom̃: Nullus enĩ tam audaci uoce ausus est: dm̃ addiscepto¬
tionem iustitiae ꝓuocare: Cur in reb humanis & mundi istius. tanta rerũ uersat᷑ iniquitas:
Mich eas: quis hic uł quis iste Comminat᷑ enĩ samariae. ob causã simulacroꝵ illo mͦ quo quemq

Expanded text:
alvator, aut salvans. Dum enim iram Dei in populum Israel ob crimen idolatriae prophetasset, alvator, aut salvans. Dum enim iram Dei in populum Israel ob crimen idolatriae prophetasset, emplum Domini purgasse ac purificasse monstratur. Iohel Dominus Deus, sive incipiens Deo, vel fuit Dei. Haec enim eius vocabulum ratur Sion dicens: Ecce super montes pedes evangelizantis et annuntiantis pacem . 14. HABACUC amplexaamplexantis, id est, luctantis sortitus est nomen. Nullus enim tam audaci voce ausus est Deum ad disceptationem justitiae provocare, cur in rebus humanis, et mundi istius πολιτεία tanta rerum versatur iniquitas. 15. MICHEAS, quis hic, vel quis iste? Comminatur enim Samariae ob causam simulacrorum illo modo, quo de
Abbreviated transcription (Latin):
igit̃ causa: tale pͥus nom̃ accepit : ꝓ eo qđ ꝑeũ postea cognouerit populus dnm̃ dm̃ Idem: et fortis
dñs int̃ p̃tat᷑ uł ꝓpt̃ qđ int̾fecit eosdẽ sac̃ dofes: uł ꝓpt̃ qđ ab achabadũsitatẽ toleraut: Eliscus
dñisalus int̾p̃tatur: uocabulũ aut̃: & idẽ exfuturi p̃sagio accepit: Deniq & multas uirtutes fecit:
x famem pellens populũ amorte siluauit: INithan: dedit siue dantis : Eisaias int̃p̃tatur sal¬
uator dñ: & merito Sal uatorem enĩ uniuersarũ gentiũ. eiusq sacram̃ta. amplius quã cȩt̃i
p̃dicat Hieremias. excelsus dñi. ꝓ eo qđ dictũ est ei. constituitẽ: suꝑ gentes & regna: hie techiel:
fortitudo dĩ: Idanihel: iuditiũ dĩ. siue qr in p̃sbit̃oꝵ iuditio sententiã diuine examinationis exhibuit
n enigmata futura monstrabant᷑: Sagacimente discernens aꝑuit : Hic & desiderioꝵ u
appellatus est: quia panẽ desiderii ñ manducauit. & uinũ concupiscentiae nonbibit : POse e:¬

Expanded text:
igitur causa tale prius nomen accepit pro eo quod per eum postea cognoverit populus Dominum Deum. Idem et fortis propter quod interfecit eosdem sacerdotes, vel propter quod Achab adversitatem toleravit. 6. ELISAEUS Domini salus interpretatur, vocabulum autem idem ex futuri praesagio accepit. Denique et multas virtutes fecit, et famem pellens populum a morte salvavit. 7. NATHAN, dedit, sive dantis. Isaias interpretatur Salvator Domini. Et merito; Salvatorem enim universarum gentium, ejusque sacramenta amplius quam caeteri praedicat. 8. JEREMIAS excelsus Domini, pro eo quod dictum est ei: Constitui te super gentes et regna . 9. EZECHIEL, fortitudo Dei. DANIEL, judicium Dei, sive quia in presbytingula quaedam et aenigmata futura monstrabantur, sagaci mente discernens aperuit. Hic et desideriorum vir appellatus est, quia panem desiderii non manducavit et vinum concupiscentiae non bibit. Ozec s
Abbreviated transcription (Latin):
Suos gentilitas uates appellat: hosnr̃i ꝓpħas uocant. quasi p̃fatores. qr porro fant᷑: & defuturis
Cũba p̃dicunt: Quiaut̃ a nob ꝓpħȩ: inueteri testam̃to uidentes appellabant᷑. qr uidebant ea
insamuhele ÷ eamus aduidentẽ : hinc esaias: Vidi inquit dnm sedentẽ suꝑthronum excelsũ :
mnologiae nõum : ad notandȩ sunt: Uacabula enĩ eoꝵ: satis ostendunt. qiđ in futuris factis
dictisq suis: p̃nuntiassent: helia: int̃p̃tatur dñs ds̃ ex fut᷑i igit p̃sigio: sic uocatus: Nam
dũ alt̃ caretur in sacrificio cum quadringentis sac̃ dotib: baal: Inuocito noe dñi descendit decelo

Expanded text:
t de futuris vera praedicunt. Qui autem a nobis prophetae, in Veteri Testamento videntes appellabantur: quia videbant ea in Samuele: Eamus ad videntem . Hinc Isaias: Vidi, inquit, Dominum sedentem super thronum excelsum et etymologiae nominum adnotandae sunt. Vocabula enim eorum satis ostendunt quid in futuris factis dictisque suis praenuntiassent. Helias interpretatur Dominus Deus. Ex futuri igitur praesagio sic vocatus. Nam dum altercaretur in sacrificio cum quadringentis sacerdotibus Baal, invocato nomine Domini descendit de caelo
Abbreviated transcription (Latin):
mnerrorẽ mittunt : Om̃ia tam̃ haec gñra: sp̃s sc̃s mođat᷑ : Hab̾e aut̃ ꝓphetĩ: ñ solus bonus
& malus potest: Nã inuenimus: saulẽ regẽ ꝓpħasse : ꝑsequebatur enĩ scm̃ dauid.
& impletus sp̃ũ scõ prophetare cępit: De

Expanded text:
in errorem mittunt. Omnia tamen haec genera Spiritus sanctus modein errorem mittunt. Omnia tamen haec genera Spiritus sanctus mode malus potest; nam invenimus Saulem regem prophetasse. Persequebatur enim sanctum David, et impletus Spiritu prophetare coepit. 334
Abbreviated transcription (Latin):
Prophetiȩ aut̃ gnra. septłins. spͥmũ genus extasis: qđ estm̃tis exxessus ⁊ Sicut uidit potrus
sic̃ apud salomonẽ in ꝓũbiis. et apud balaam cũ euocaretur adbalac s Septimũ genus
IIi. Alii triagñra uisionum dixerunt : unum scđm oculos corporis sic̃ uidit abraam tresuiros sub
ilice manbrae : & moyses ignem in rubo. & discipulo transfiguratũ dñm in monte int̃ mox sen
& eliam: & cetera huius modi : sAlterum scđm spm̃ : quo imaginamur eaquȩ ꝑ corpus sentimꝰ.¬
uidit petrus discum illũ cõmitti decȩlo cũ uariis animalib. & sicut isaias dm̃ inse de
modũ figurate non ꝓpͥe multa dñr. itaetiã figurate multa monstrant᷑ :¶Tertiũ aut̃ genus
is est : qđ neq corporeis sensibus. neq illa parte animȩ qua corporalium rerũ imagui
capiuntur : sedꝑ intuitum mentis. quo intellecta conspicitur ueritas: sicut danihel p̃dictus.
mente uidit : qđ balta sar uidat corpore : Sine qͦ genere. illa duo uł in fructuosa st̃ uł etiã

Expanded text:
Prophetiae autem genera septem sunt. Primum genus, extasis, quod est mentis excessus; sicut videtur Petrus sicut apud Salomonem in Proverbiis: et apud Balaam cum evocaretur ad Balac . Septimum genus cripturis sanctis inueniuntur: unum secundum oculos corporis; sicut uidit Abraham tres uiros sub ilice Mambre et Moyses ignem in rubo et discipuli transfiguratum dominum in monte inter Moysen et Heliam et cetera huiusmodi. alterum ssicut vidit Petrus discum illum submitti de coelo cum variis animalibus; et sicut Isaias Dominum in smodum figurate non proprie dicuntur multa, ita etiam figurate multa monstrantur. Tertium autem genus est visionis quod neque corporeis sensibus, neque ulla parte animae qua corporalius rerum imagines capiuntur, sed per intuitum mentis, quo intellecta conspicitur veritas; sicut Daniel praeditus mente vidit quod Balthasar viderat corpore: sine quo genere illa duo vel infructuosa sunt, vel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo: Fuit enim uirtute clarus: & libauit isrł dehostibs: ¶Dalila: pauꝑcula. uł situla Boor. in
fortitudie. siue in quo robur: INoemi : quã int̃p̃tari possumꝰ c̃solatã. eo qđ marito & liberis peregre
mortuis: nurũ moabitidẽ in consolatione sua tenuit : Ruth int̃p̃tat᷑ festinans : Alienigena enĩ
erat expopło gentili : q̃ relicta patria. festinauit transire int̾rã isrł: dicens socrui suȩ quocũq

Expanded text:
fortitudo. Fuit enim virtute clarus, et liberavit Israel de hostibus. Dalila paupercula, vel situla. Booz in fortitudo. Fuit enim virtute clarus, et liberavit Israel de hostibus. Dalila paupercula, vel situla. Booz in fortitudine, sive in quo robur. Noemi, quam interpretare possumus consolatam, eo quod marito et liberis peregre mortuis, nurum Moabitidem in consolatione sua tenuit. Ruth interpretatur ferat ex populo gentili, 323 quae relicta patria festinavit transire in terram Israel, dicens socrui suae: Quocunqu
Abbreviated transcription (Latin):
quasi quidã mons fortis exclusit: ¶Eleazar : dĩ adiutoriũ : balaac p̃cipitans : siue deuorans:
laam: uanus populus: fine es: oriparcens : transfixit enĩ pugione ⁊ ambri cũsco
reiponsio dĩ: sAoth gloriosus : SBarach: fulgurans: s Debbora : apis uł loquax Apis: qr fuit
dbellũ prõptissimã. dimicans aduersus sisarã: Quo ꝑempto : cetinit canticũ inde loquax ÷¬
I.iel ascensio Gedeon: exꝑim̃tũ iniquitatis eoꝵ: Freq̃ntibus enĩ docum̃tis in formatus est: qͣli
p̃sagio contra hostes futurã uictoriã expediret : Ex qͦ fut᷑o exꝑim̃to : aethimo logiã nõis sũpsit:
Abimelech: pat̾ m̃s rex: Tola: uermiculũ uł coccinũ : Iair: in luminans Nepte: aperiens uđ
aptꝰ: IEsebon: cogitatio. siue uinculũ meroris : Abdo: seruus eius : Samson: sol eoꝵ uł solis

Expanded text:
quasi quidam mons fortis exclusit. Eleazar Dei adiutorium. Balac praecipitans, sive devorans. quasi quidam mons fortis exclusit. Eleazar Dei adiutorium. Balac praecipitans, sive devorans. Balaam vanus populus. Phinees ori parcens. Transfixit enim pugione Zambri cum scorto responsio Dei. Aoth gloriosus. ad bellum promptissima, dimicans adIahel ascensio. Gedeon experimentum iniquitatis eorum. Frequentibus enim documentis informatus est quali praesagio contra hostes futuram victoriam expediret, ex quo futuro experimento etymologiam nominis sumpsit. Abimelech pater meus rex. Tola vermiculum, vel coccinum. Iair inluminans. Iephte aperiens, vel apertus. Esebon cogitatio, sive vinculum maeroris. Abdo servus eius. Samson sol eorum, vel solis