comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
confundit: & dũ dulcedinẽ tran-¬
quillitas amiserit: nichil hanc
nͥ ex ꝑturbatione subsequens
meror pascit. Tristicia quoq
ad auariciã diriuat᷑: quia dũ
confusum cor bonu̾ lȩticiȩ in
sem& ipso intus amiserit: unde
consolari debeat foras querit :¬
& tantomagis exteriora bona
adipisci desiderat: quanto gau¬
dium ñ hab&. ad quod intrin
secus recurrat. Post hȩc uͦ: duo
carnalia uicia. id.ẽ. uentris in¬
gluuies. & luxuria suꝑsunt. Sed
cunctis liquet. qđ de uentriᷤᷤ in¬
gluiuie luxuria nascit᷑: dũ in ip¬
sa distributione membroꝵ. uen¬
tri genitalia subnixa uideant᷑.
Unde dum unũ inordinate re-¬
ficitur: aliud ꝓculdubio ad con-¬
tumelias excitatur. Bene autem
duces exhortari dicti sunt. exer¬
citus ululare: quia pͥma uicia
deceptȩ menti quasi sub quadã¬
se ratione inser̃: sed innumera
quȩ secunt᷑. dum hanc ad omnẽ
insaniam ꝑtrahunt: quasi bestia¬
li clamore confundunt. Inanis

Expanded text:
confundit: et cum dulcedinem tranconfundit: et cum dulcedinem tranquillitatis amiserit, nihil hanc nisi ex perturbatione subsequens moeror pascit. Tristitia quoque ad avaritiam derivatur, quia dum confusum cor bonum laetitiae in semetipso intus amiserit, unde consolari debeat foris quaerit; et tanto magis exteriora bona adipisci desiderat, quanto gaudium non habet ad quod intrsecus recurrat. Posthaec vero duo carnalia vitia, id est ventris ingluvies et luxuria, supersunt. Sed cunctis liquet quod de ventris ingluvie luxuria nascitur, dum in ipsa distributione membrorum ventri genitaliasubnixa videantur. Unde dum unum inordinate reficitur, aliud procul dubio ad contumelias excitatur. Bduces exhortari dicti sunt, exercitus ululare, quia prima vitia deceptae menti quasi sub quadam ratione se inserunt, sed innumera quae sequuntur, dum hanc ad omnem insaniam pertrahunt, quasi bestiali clamore confundunt. Inanis
Abbreviated transcription (Latin):
tia. p̃cipitatio. amor sui. odiũ
dei. affectus p̾sentis scłi: horror
autẽ uel desperatio futuri: gene.¬
ratur. Quia gͦ sept̾ẽ principalia
uicia tantã de se uicioꝵ multi¬
tudinẽ ꝓfer̾: cũ ad cor ueniunt:
quasi subsequentis exercitus cat᷑¬
uas trahunt. Ex quibꝰ uidelicet
septẽ: qͥnq spiritalia. duoq car.
ut non nͥ unum de altero ꝓferat᷑.
Prima nanq suꝑbiȩ sõboles. ina-
nis gła. ẽ. Quȩ dum oppressam
mente corruperit. mox inuidiã
gignit: qͥa nimirũ dũ uani no.¬
minis potentiã appetit: nequis
hanc alius adipisci ualeat tabes.¬
cit. Inuidia quoq iram generat:
qͥa quanto int̃ni liuoris uulnere
animus sauciat᷑: tanto etiã man-¬
suetudo tranquillitatis amittit᷑.
& quia quasi dolens membrum
tangit᷑: ioc irco opposite actionis
manus uelut grauiꝰ pressa sen.¬
titur. Ex ira quoq tristicia ori.¬
tur: quia turbata mens qͦ inor¬
dinate se concutit: eo addicendo

Expanded text:
tia, precipitatio, amor sui, odium tia, precipitatio, amor sui, odium Dei, affectus presentis seculi, horror autem uel desperatio futuri teme septem principalia vitia tantam de se vitiorum multitudinem proferunt, cum ad cor veniunt, quasi subsequentis exercitus catervas trahunt. Ex quibus videlicet septem quinque spiritalia, duoque carnut non nisi unum de altero proferatur. Prima namque superbiae soboles inanis est gloria, quae dum oppressam mentem corruperit, mox invidiam gignit, quia nimirum dum vani nominis potentiam appetit, ne quis hanc alius adipisci valeat tabescit. Invidia quoque iram generat, quia quanto in erno livoris vulnere animus sauciatur, tanto etiam mansuetudo tranquillitatis amittitur; et quia quasi dolens membrum tangitur, idcirco oppositae actionis manus velut gravius pressa sentitur. Ex ira quoque tristitia oritur, quia turbata mens quo se inordinate concutit, eo addicendo
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qͥa his septẽ suꝑbiȩ uiciis
nos captos doluit: iociroo re.¬
dep̃tor nr̃ ad spiritale lib̾atio¬
nis p̾lium. sp̃ũ septiformis gr̃ȩ
plenus uenit. Sed habent contͣ
nos hȩc singula exercitũ suu̾
Nam de ina̾ni gła: inobȩdien-¬
tia. iactantia. hy pocrisis. con-¬
tentiones. ꝑtinaciȩ. discordiȩ.
& nouitatũ p̾sũptiones oriunt᷑
De inuidia: odium. susurratio. de¬
tractio. exultatio in aduersis ꝓ¬
ximi᷑ afflictio autẽ in ꝓsperis:
De tristicia: malicia. rancor. pu-¬
sillanimitas. desperatio. torpor
circa p̃cepta: uagatio mentis
erga illicita: nascit᷑. De auari
cia: ꝓditio. fraus. fallacia. ꝑiu.¬
ria. in quietudo. uiolentię. &
contra miscłiam obdurationes
cordis oriunt᷑. De uentris inglu¬
uie: inepta lȩticia. scurrilitas.
immundicia. multiloquiũ. ebi¬
tudo sensus circa intelligentiã.
ꝓpagatur. De luxuria: cecitas
mentis. in consideratio. in constan¬

Expanded text:
Nam quia his septem superbiae vitiis Nam quia his septem superbiae vitiis nos captos doluit, idcirco Redemptor noster ad spirituale liberationis praelium Spiritus septiformis gratia plenus venit. Sed habent contra nos haec singula exercitum suum; nam de inani gloria inobedientia, jactantia, hypocrisis, contentiones, pertinaciae, discordiae, et novitatum praesumptiones oriuntur. De invidia odium, susurratio, detractio, et exsultatio in adversis proximi, afflictio autem in prosperis De tristitia malitia, rancor, pusillanimitas, desperatio, torpor circa praecepta, vagatio mentis erga itia proditio, fraus, fallatia, periuria, inquietudo, uiolentia et contra miseriam obdurationes cordis oriuntur. 15 De uentris ingluuie inepta letitia, scurilitas, immunditia, multiloquium et ebetudo sensus circa intelligentiam propagatur. 16 De luxuria cecitas mentis, inconsideratio, inconstan
Abbreviated transcription (Latin):
ptantia quippe uicia quȩ inui¬
sibili contra nos prelio regnanti
suꝑ se suꝑbiȩ militant: alia mo¬
re ducũ prẽeunt: alia more
exercitus subsecunt᷑. Nec eni
culpȩ om̃s. pari accessu cor &¬
cupant: sed dũ maiores & pau¬
cȩ neglectã mentẽ p̃ueniunt÷
minores & innumerȩ ad illam
se cat᷑uatim infundunt. Ipsa
lud septẽ pͥncipalibus uiciis.
quasi quibusdam suis ducibꝰ de¬
uastandũ tradit. Quos uidelice
duces. exercitus sequit᷑: qͥa ex
eis ꝓculdubio. importunȩ uici.¬
oꝵ multitudines oriunt᷑. Qd
melius ostendimꝰ: si ipsos duces
atq exercitũ. specialit̃ ut pos¬
sumus. enumerando ꝓferamus
Radix quippe cuncͤti mali suꝑ¬
suꝑbia. ẽ: de qua scriptura at.¬
testante dicit᷑. Initiũ om̃is pec¬
cati: suꝑbia. Primȩ autẽ eiꝰ sobo¬
les. septẽ nimirũ pͥncipalia ui
cia. de hac uirulenta radice ꝓ¬
ferunt᷑: scilic& inanis gła: in.¬
uidia: ira: tristicia: auariciaꝰ
uentris ingluuies: luxuria

Expanded text:
tantia quippe vitia, quae invisibili contra nos praelio regnanti super se superbiae militant, alia more ducum praeeunt, alia more exercitus subsequuntur. Neque enim culpae omnes pari accessu cor occupant. Sed dum majores et paucae neglectam mentem praeveniunt, minores et innumerse catervatim fundunt. Ipsa lud septem principalibus vitiis quasi quibusdam suis ducibus devastandum tradit. Quos videlicet duces exercitus sequitur, quia ex eis procul dubio importunae vitiorum multitudines oriuntur. Quare melius ostendemus, si ipsos duces atque exercitum ipsum specialiter, ut possumus, enumerando proferamus. 2. Radix quippe cuncti mali superbia est, de qua, Scriptura attestante, dicitur: Initium omnis peccati superbia. Primae autem ejus soboles, septem nimirum vitia principalia, de hac virulenta radice proferuntur. Scilicet inanis gloria, invidia, ira, tristitia, avaritia, ventris ingluvies, et luxuria.
Abbreviated transcription (Latin):
inuictȩ conuersationis insinu.¬
ans: & quos ab hoste gladio sus¬
cipiat. dicit: & quomͦ eisdem
gladiis non cedat ostendit. Om̃i
eni ia carnalis oꝑis pugna suꝑata:
carnalis temptationis gladiuꝰ
ab hoste suscȩperat: qͥ dicebat
Uideo aliam legem in membris
meis. repugnantẽ legi mentis
peccati. quȩ.ẽ. in membris meis
eidem gladio quẽ in se uicerat.
etiã in aliis ñ cedebat: cũ ꝓfecto
ꝓrimis dicer&. Non regn& pec.¬
catũ in ur̃o mortali corpore: ad

Expanded text:
invictae conversationis insinuinvictae conversationis insinuans, et quos ab hoste gladios suscipiat dicit, et quomodo eisdem gladiis non cedat ostendit. Omni enim jam carnalis operis pugna superata, carnalis tentationis gladium ab hoste susceperat, qui dicebat: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis in membris meis reidem gladio quem in se vicerat etiam in aliis non cedebat, cum profecto proximis diceret: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore ad
Abbreviated transcription (Latin):
accessum ĩmundoꝵ sp̃uũa ꝑ.¬
ximoꝵ mente ꝓhibemus. Unde
fit plerũq ut hostes callidi.mi¬
litẽ dei iam etiã de intestino
bello uictorẽ. tanto de sem& ip¬
so terribilius temptent: qͣnto
illũ contra se & in alieno corde
p̃ualere fortit̾ uident: ut dum
illũ ad se tuendum rẽuocant:
aliena corda liberiꝰ quȩ exhor.¬
tatione eius ꝓtegebant᷑ inua.¬
dant. Cũq eum suꝑare ñ posst̾
saltẽ occupare conant᷑: quatinꝰ
dũ miles dei de sem& ipso con.¬
cutit᷑: non ipse sed is quẽ defen¬
dere consueuerat ꝑimat᷑. Sed
mens in deũ immobilit̃ fixa.
temptationũ spicula despicit:
nec cuius lib& terroris iacula
auxilio. sic uulnera infirmitatᷤᷤ
suȩ curat: ut aliena ñ deserat
Unde & bene de hoc eqͦ subiun.¬
formidine. ad hoc usq terret᷑
ut taceat. Nec cedit gladio: qͥa
& si uiolenta illũ temptatio ꝑ¬
cutit: a cura tam̃ ꝑximi ñ repel.¬
lit. Unde & paulus exẽplũ nob̾

Expanded text:
accessum immundorum spirituum a praccessum immundorum spirituum a proximi mente prohibemus. Unde fit plerumque ut hostes callidi militem Dei jam de intestino bello victorem tanto de semetipso terribilius tentent, quanto illum contra se et in alieno corde praevalere fortiter vident; ut dum illum ad se tuendum revocant, aliena corda liberius quae exhortatione ejus protegebantur invadant. Cumque cum superare non possint, saltem occupare conantur; quatenus dum miles Dei de semetipso concutitur, non ipse, sed is quem defendere consueverat perimatur. Sed mens in Deum immobiliter fixa tentationum spicula despicit, nec cujuslibet terroris jacula auxilio, sic vulnera infirmitatis suae curat, ut aliena non deserat. Unde et bene de hoc equo subjunformidine ad hoc usque terretur ut taceat. Nec cedit gladio, quia etsi violenta illum tentatio percutit, a cura tamen proximi non repellit. Unde et Paulus exemplum nobis
Abbreviated transcription (Latin):
quedam arma se contegunt ÷
ne in sua malicia a nob nudi ui.¬
deant᷑. Quibus armatis hostibꝰ
in occur sum ꝑgimꝰ: quando eoꝵ
insidias longe p̃uidemꝰ. Effossa
igit᷑ terra. armatis hostibꝰ in oc.¬
cursum ꝑgere. ẽ: edomita car¬
nis suꝑbia. dolos ĩmundoꝵ spũũ
mirabilit̾ explorare. Effossa t̃ra
armatis hostibus in occursũ ꝑ¬
gere. ẽ: deuicta carnali neqͥcia.
contra spiritalia uicia certam̃
subire Nam qͥ adhuc secũ ener¬
uit᷑ pugnat: frustra contra se
bella extra posita suscitat. Qui
enĩ sem& ipsum carnalibꝰ subiu¬
gat: quomͦ spiritalibus uiciis
resultat: Aut quomͦ de labore
ext̃ni certaminis triũphare ap̃.¬
petit: qui adhuic apud semce¬
ipsũ domestico libidinis bello
hostibus in occursum ꝑgimus.
quando ꝑ exhortationis studir̃
eoꝵ insidias & in alieno corde
p̃uenimus. Quasi enĩ ex loco
in quo fiumus ad locũ alium
obuiã hostibus uenimꝰ: qͣndo
nr̃a cura ordinate postposita

Expanded text:
quibusdam armis se contegunt, quibusdam armis se contegunt, ne in sua malitia a nobis nudi videantur. Quibus armatis hostibus in occursum pergimus, quando eorum insidias longe praevidemus. Effossa igitur terra, armatis hostibus in occursum pergere, est, edomita carnis superbia, dolos immundorum spirituum mirabiliter explorare. Effossa terra armatis hostibus in occursum pergere, est devicta carnali nequitia contra spiritalia vitia certamen subire. Nam qui adhuc secum enerviter pugnat, frustra contra se bella extra posita suscitat. Qui enim semetipsum carnalibus subjugat, quomodo spiritalibus vitiis resultat? Aut quomodo de labore externi certaminis triumphare appetit, qui adhuc apud semetipsum domestico libidinis bello hostibus in occursum pergimus, quando per exhortationis studium eorum insidias et in alieno corde praevenimus. Quasi enim 1032 ex loco in quo fuimus ad locum alium obviam hostibus venimus, quando, nostra cura ordinate postposita,
Abbreviated transcription (Latin):
Exultat audac ter. Quia enim
ualent᷑ repͥmit qđ impugnat:
audac t̃ exultat de his quȩ int̾na
pace desiderat: tantoq mens me¬
lius ad suꝑna appetenda cõponit᷑.
quanto ab illicitis artiꝰ corpꝰ edo.¬
mat᷑. Unde recte ꝑsalomonẽ dr̃
diligent᷑ exerce agͥrũ tuũ.
ut postea edifices domũ tuam:
Ille quippe bene mentis domum
ȩdificat: qui priꝰ agrũ corporis
ab spinis uicioꝵ purgat: ne si
desiderioꝵ sentes in carnis agro
ꝓficiant: intus tota uirtutum
fabrica. fame boni crescente de¬
struat᷑. In ipso autẽ quisq belli
cer tamine positus tanto subti.¬
lius fraudem hostiũ conspicit:
quanto & districtiꝰ corpꝰ ꝓpriũ
quasi quendam hostiũ adiuto¬
rem p̾mit. Unde post contritio¬
nẽ corporis. post lȩticiã cordis:
immundi sp̃c: innumeris contra
nos fraudibus accincti. Qui cũ
suadere nobis iniqͣ nequeunt:
ea sub uirtitũ specie nr̃is op¬
tiitibus opponunt: & quasi sub

Expanded text:
Exsultat audacter. Quia enim Exsultat audacter. Quia enim valenter reprimit quod impugnat, audacter exsultat de his quae in aeterna pace desiderat; tantoque mens melius ad superna appetenda componitur, quanto ab illicitis arctius corpus edomatur. Unde recte per Salomonem dicitur: Diligenter exerce agrum tuum, ut postea aedifices domum tuam . Ille quippe bene mentis domum aedificat, qui prius agrum corporis a spinis vitiorum purgat, ne si desideriorum sentes in carnis agro proficiant, intus tota virtutum fabrica fame boni operis crescente destruatur. In ipso autem quisque belli certamine positus, tanto subtilius fraudem hostium conspicit, quanto et districtius corpus proprium quasi quemdam hostium adjutorem premit. Unde et post contritionem corporis, post laetitiam cordis immundi spiritus, innumeris contra nos fraudibus accincti. Qui cum suadere nobis iniqua nequeunt, ea sub virtutum specie nostris obtutibus opponunt, et quasi sub
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsa ei gloria sua terror. ẽ. quȩ
inchoatis iam bonis spe de iudicio
letatus. ẽ: & necdũ finitis omnibꝰ
malis. ꝑfecte securus non. ẽ. Sed
inter hec sollicite ad ment̾ẽ reuer¬
tit᷑. & ꝓcellas tantȩ formidinis
renuens. seq in solius pacis tran¬
quillitate disponens: totis uiribꝰ
a districto iudice inueniri liber
conatur Seruile qͥppe ęstimat.
dnicam p̃sentiã formidare: ac ne
conspectũ patris mȩtuat: illa a¬
git ꝑ quȩ se filiũ recognoscat. Dis¬
cit ergo iudicẽ tota expectatio¬
ne diligere: atq ut ita dixerim.
timendo renuit timere. Oriri
autẽ cordi formidinẽ ꝓ carnali ac.¬
tione: considerat: & iccirco ante
om̃ia carnẽ forti edomatione ca.¬
stigat. Unde postquã dictum. ẽ.
gła nariũ eiꝰ. terror: recte subiun
ta abstinentia carnẽ domare:
Quo autẽ plus caro p̃mit᷑: eo de
celesti spe animꝰ securiꝰ letat᷑. Un.¬
de effossa terra. apte subnectit᷑.

Expanded text:
Ipsa ei sua gloria terror est, quia Ipsa ei sua gloria terror est, quia inchoatis jam bonis, spe de judicio laetus est; et necdum finitis omnibus malis, perfecte securus non est. Sed inter haec sollicite ad mentem revertitur, et procellas tantae formidinis renuens, seque in solius pacis tranquillitate disponens, totis viribus a districto judice inveniri liber conatur. Servile quippe aestimat dominicam praesentiam formidare; ac ne conspectum patris metuat, illa agit per quae se filium recognoscat. Discit ergo judicem tota exspectatione diligere, atque, ut ita dixerim, timendo renuit timere. Oriri autem cordi formidinem pro carnali actione considerat, et idcirco ante omnia carnem forti edomatione castigat. Unde postquam dictum est: Gloria narium ejus terror, recte subjungta abstinentia carnem edomare. Quo autem plus caro premitur, eo de coelesti spe animus securius laetatur. Unde effossa terra apte subnectitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ de terreni oꝑis casu desꝑat:¬
non uisa res odore dep̾henditur:
ñ immerito nariũ nomine. sp̃ei
nrȩ cogitationes expͥmunt᷑: quibꝰ
uenturũ iudiciũ quod & si oculis
adhuc non cernimꝰ: iam tam̃ sꝑan-¬
do p̃uidemꝰ. Om̃is autẽ qui bene
uiuere incipit: audiens qđ ꝑ ex
tremũ iudiciũ iusti ad regnũ uo¬
cent᷑: hilarescit. Sed qͥa quȩdam
mala adhic ex reliquiis sibi inẽe
considerat: hoc ipsũ iudiciũ de
quo exultare inchoat. appropin¬
quare formidat. Uit̾ã qͥppe suam
bonis malisq ꝑmixtã conspicit:
& cogitationes suas aliquo modo.
spe & timore confundit. Nã cũ
audit quȩ sint regni gaudia: mox
mentẽ leticia subleuat: & rursũ
cũ respicit quȩ sint gehennȩ tor¬
menta: mex mentẽ formido ꝑtur-¬
bat. Bene gͦ gła nariũ eius. tror
dr̃: quia inter spem & mȩtũ positꝰ.
dũ futurũ iudiciũ mente conspi¬
cit:. hoc ipsum tim& unde głat᷑.

Expanded text:
tamen de terreni operis casu destamen de terreni operis casu desnon visa res odore deprehenditur, non immerito narium nomine spei nostrae cogitationes exprimuntur, quibus venturum judicium quod et si oculis adhuc non cernimus, jam tamen sperando praevidemus. Omnis autem qui bene vivere incipit, audiens quod per extremum judicium justi ad regnum vocentur, hilarescit; sed quia quaedam mala adhuc ex reliquiis sibi inesse considerat, hoc ipsum judicium, de quo exsultare inchoat, appropinquare formidat. Vitam quippe suam bonis malisque permistam conspicit, et cogitationes suas aliquo modo spe et timore 1031 confundit. Nam cum audit quae sint regni gaudia, mox mentem laetitia sublevat; et rursum cum respicit quae sint gehennae tormenta, mox mentem formido perturbat. Bene ergo gloria narium ejus terror dicitur, quia inter spem et metum positus, dum futurum judicium mente conspicit, hoc ipsum timet unde gloriatur.
Abbreviated transcription (Latin):
stas: Unusquisq qͥ dm̃ sequit᷑ in
ipso suo exordio quasi locusta sus¬
citat᷑: quia & si in quibꝰdã actio.¬
nibus. locustarũ more flexis po.¬
plitibꝰ t̾rȩ inhęrae: in quibꝰdam
tam̃ expansis alis sese in aera sus¬
pendit. Gonuersionũ quippe
initia. bonis moribus malisq ꝑ.¬
mixta sunt: dũ & noua iã ꝑ in¬
tentionẽ agit᷑: & uetus ad hiic
uita ex usu retinet᷑. Tanto au-¬
tẽ minus ꝑmixtis interĩ malis
ledimꝰ: quanto contra illa cotidie
sine cessatione pugnamꝰ: nec suos
nos iam culpa uindicat: cuiꝰ pra-¬
uo u̾sui. nr̃a sollicite mens resul¬¬
tat. Ooinus itaq nob̾ inchoan-¬
tibus terrena oꝑa officiunt: qͥa
in nobis diuutius demorari ꝓhi¬
bentur. Proinde qm̃ in ipso nr̃ae
conuersationis initio infirma que¬
dam pie de nobis dñs tolerat. ut
nos quandoq ad cȩlestia ex ꝑfe-¬
etione ꝑdiicat: quasi locustas nos
in exordio suscitat: qͥa & in uo¬
latu uirtutis subleuat: & non

Expanded text:
TER. Unusquisque, qui Deum sequitur in ipso suo exordio, ut locusta suscitatur, qui etsi in quibus actionibus locustarum more flexis poplitibus terrae inhaeret, in quibusdam tamen expansis alis se in aera suspendit. Conversis quippe initia bonis moribus malisque immista sunt, dum nova jam per intentionem agitur, et vetus adhuc vita ex usu retinetur. Sequtem minus permistis interim malis laedimur, quanto contra illa quotidie sine cessatione pugnamus. Nec suos nos jam culpa vindicat, cujus pravo usui nostra sollicite mens resultat. Minus itaque nobis inchoantibus terrena opera officiunt, quia in nobis diutius demorari prohibentur. Proinde quoniam in ipso nostrae conversionis initio infirma quaedam pie de nobis Dominus tolerat, ut nos quandoque ad coelestia ex perfectione perducat, quasi locustas nos in exordio suscitat, quia etsi in volatu virtutis sublevat, non
Abbreviated transcription (Latin):
bundantius ȩmulator existens.
pat̾narũ mearũ traditionũ. Nuiꝰ
autẽ rinocerõtis fortitudinẽ. om̃is
uenator extimuit: qͥa sauli sȩui.¬
ciã unusqͥsq p̃dicator ex pauit:
Scriptũ nanq est. Saulus autẽ
adhuc spirans minarũ & cedis

Expanded text:
bubupaternarum mearum traditionum." Huius autem rhinocerotis fortitudinem omnis uenator extimuit, quia Sauli saeuitiam unusquisque predicator expauit. Scriptum namque est: "Saulus autem adhuc spirans minarum et caedis
Abbreviated transcription (Latin):
illũ ppłm que̾ suꝑbire in nece fi¬¬
delium stulta sua elatione consi¬
deras. sub iure tuȩ p̾dicationis
inclinas. subaudis ut ego᷑ qui &
contra me illũ singulari cornu ex¬
tolli conspicio. & tam̃ mͥ cũ uolu¬
ero ꝓ̃tinus subdo: Sed hoc melius
ostendimꝰ: si de gẽnere ad speciem
transeamꝰ. Ille ergo ex hoc ppło &
priꝰ in suꝑbia. & postmodũ p̃cipu.¬
us testis in humilitate. nob̾ ad me-¬
diũ paulus ducat᷑: qui dũ contra
dm̃ quasi de custodia legis nescienᷤ
extulit. cornu in nare gestauit:
Unde & hocipsum naris cornu. ꝑ
humilitatẽ postmodũ inclinans:
dicit. Qui priꝰ fui blasphemꝰ. & ꝑ
secutor. & contumeliosus: sed mi¬
sericordiã consecutus sum: qͥa ig¬
norans fȩci In nare cornu gestabat :
qui placiturũ se deo de crudelitate
confidebat: sicut ipse postmodum
sem& ipsum redarguens dicit. E
ꝓficiebã in iudaismo. supͣ multos
coetaneos meos in genere meo: ha-¬

Expanded text:
illum populum, quem superbire in nece fiillum populum, quem superbire in nece fidelium stulta sua elatione consideras, sub jure tuae praedicationis inclinas? subaudis ut ego, qui et contra me illum singulari cornu extolli conspicio, et tamen mihi cum voluero protinus subdo. Sed hoc melius ostendimus, si de genere ad speciem transeamus. Ille ergo ex hoc populo et prius in superbia, et postmodum praecipuus testis in humilitate nobis ad medium Paulus ducatur, qui dum contra Deum se quasi de custodia legis nesciens extulit, cornu in nare gestavit. Unde et hoc ipsum naris cornu per humilitatem postmodum inclinans, dicit: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignqui placiturum se Deo de crudelitate confidebat, sicut ipse postmodum semetipsum redarguens dicit: "Et proficiebam in iudaismo supra multos coaetaneos meos in genere meo, a
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uenienti sinũ aꝑit : in quo
ille om̃i ferocitate postposita. ca¬
esse describitur. Qui etiã cũ ele-¬
fantis quando certamen aggredi-¬
tur: eo cornu qd immane singu¬
larit̾ gestat. uentr̃ẽ aduersan¬
tiũ ferire ꝑhibetur : ut cũ quȩ
molliora sunt uiilnerat: impu-¬
gnantes se ueloctt̃ sternat. Po¬
test gͦ ꝑ hc̃ rinocerotẽ. uel certe
monocerotẽ. scilicae unicornem.
ille ppłs intelligi: qui dũ de ac-¬
cepta lege ñ oꝑa sed solã int̾ cun-¬
ctos homines elationẽ sumpsit:
quasi inter çȩteras bestias cor.¬
ni singulare gestauit. Tnde
passionẽ suam dñs cũ ꝓpħa canen-¬
te ꝓnuncians: ait. Libera me de
ore leonis: & a cornibus unicorniũ
humilitatẽ meã. Tot qͥppe in illa
gente unicornes uel certe rinoce.¬
rotes extiter̃: quot contra p̾dica¬
menta ueritatis de legis oꝑibꝰ sin-¬
gulari & fatua elatione confisi st̾
re tibi: Ac si aꝑtiꝰ dicat᷑. Nunqͥd

Expanded text:
quae ad se venienti sinum aperit, in quo quae ad se venienti sinum aperit, in quo ille omni ferocitate postposita caesse describitur, qui etiam cum elephantis quando certamen aggreditur, eo cornu quod in nare singulariter gestat, ventrem adversantium ferire perhibetur, ut cum ea quae molliora sunt vulnerat, impugnantes se facile sternat. Potest ergo per hunc rhinocerotem, vel certe monocerotem, scilicet unicornem, ille populus intelligi qui dum de accepta lege non opera, sed solam inter cunctos homines elationem sumpsit, quasi inter caeteras bestias cornu singulare gestavit. Unde passionem suam Dominus, Propheta canente, pronuntians, ait: Libera me de ore leonis, et de cornibus unicornium humilitatem meam . Tot quippe in illa gente unicornes, vel certe rrotes exstiterunt, quot contra praedicamenta veritatis de legis operibus singulari et fatua elatione confisi sunt.re tibi? Ac si apertius dicatur: Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse priꝰquã huiꝰ equi fortitu.¬
dinẽ hinnitũq disseramꝰ. ab ali¬
quibꝰ querit᷑: ut alit̾ etiã morali¬¬
tate postposita. & rinocerotis
uirtus. & strucionis huiꝰ fatui¬
tas exponatur: Manna qͥppe. ẽ.
uerbũ dei: & qͥcqͥd bene uoluntas
suscipientis appetit: hoc ꝓfecto
in ore comedentis sapit Terra
est uerbũ dei: quã quantõ labor
inqͥrentis exigit: tantõ largius
fructũ reddit. Deb& gͦ intellectꝰ
sacri eloquii. multiplici inqͥsitio¬
ne uentilari: quia & terra quȩ
sepiꝰ arando uertit᷑: ad frugem
uberiꝰ aptat᷑. Quȩ gͥ & alit̾ de ri-¬
nocerote ac strucione sentimus.
sub brȩuitate ꝑstringimꝰ: quia
ad ea quȩ obligatiora sunt eno
qui etiã monoceros grȩcis exem¬
plaribus nominat᷑. tantȩ. ẽẽ. for¬
titudinis dr̃: ut nulla uenantiũ
uirtute capiat᷑. Sed sicut hi asser̃
qui describendis naturis anima¬
liũ. laboriosa inuestigatione su-¬
dauer̃. uirgo ei puella ꝓponit᷑.

Expanded text:
tasse prius quam hujus equi fortitudinem 1010 hinnitumque disseramus, ab aliquibus quaeritur ut aliter etiam moralitate postposita, et rhinocerotis virtus, et struthionis hujus fatuitas exponatur. Manna quippe est verbum Dei, et quidquid bene voluntas suscipientis appetit, hoc profecto in ore comedentis sapit. . Terra est verbum Dei, quam quanto labor inquirentis exigit, tanto largius fructum reddit. Debet ergo intellectus sacri eloquii multiplici inquisitione ventilari, quia et terra, quae saepius arando vertitur, ad frugem uberius aptatur. Quae igitur et aliter de rhinocerothe ac struthione sentimus, sub brevitate perstringimus, quia ad ea quae obligatiora sunt, enoqui etiam monoceros in Graecis exemplaribus nominatur, tantae esse fortitudinis dicitur, ut nulla venantium virtute capiatur; sed sicut hi asserunt, qui describendis naturis animalium laboriosa investigatione sudaverunt, virgo ei puella proponitur,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i fratre ambulante in ordina¬
te: & ñ scdm traditionẽ quam
gaio formidabat. Qui cũ multa
diotrepis mala p̾misiss&: adiun¬
xit Rm̃e. noli imitari malũ:
sed quod bonũ. ẽ: Flunc ipse syna.¬
goge dux infir mo suo gregi mȩ¬
tuebat: dicens. Quando ingres.¬
sus fueris terrã quã dñs ds̃ tuus
dabit tibi: caue ne imitari uelis
abhominationes illarũ gentiũ.
Obliuiscit᷑ etiã qđ bestia agri con¬
terat: qͥa nimir ũ si diabolus in
hoc mundo sȩuiens. editos in bo¬
na conuer satione filios raput:
hipochrita omnino non curat
Hanc enĩ bestiã agri. paulus ouis
quȩ posuerat. formidabat: dicens
Timeo ne sicut serpens euã sedux̾
astutia sua: ita corrũpant᷑ sensus

Expanded text:
omni fratre ambulante inordinate, et non secundum traditionem quam Caio formidabat, qui cum multa Diotrephis mala praemisisset, adjunxit: Charissime, noli imitari malum, sed quod bonum est . Hunc ipse Synagogae dux infirmo suo gregi metuebat, dicens: Quando ingressus fueris terram quam Dominus Deus dabit tibi, cave ne imitari velis abominationes illarum gentium . Obliviscitur etiam quod bestia agri conterat, quia nimirum si diabolus in hoc mundo saeviens editos in bona conversatione filios rapiat, hypocrita omnino non curat. Hanc autem agri bestiam Paulus ovis quae posuerat metuebat dicens: Timeo, ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, ita corrumpantur sensus
Abbreviated transcription (Latin):
citate transcendant: Strutio
sed uolatus eoꝵ celeritatẽ ñ hab&
A terra qͥppe eleuari ñ ual&: & a-
las quasi ad uolatũ specietenꝰ eri-¬
git: sed tam̃ nunquã se a terra uo¬
lando suspendit. Ita st̃ nimirum
om̃s hẏpochritȩ: qui dũ bonoꝵ
uitã simulant imitatione sce̾ ui.¬
sionis habent: sed ueritat̾ẽ scãe
actionis ñ habent. Habent qͥppe
uolandi pennas ꝑ speciẽ: sed in
terra repunt ꝑ actione: qͥa alas
ꝑ figuram sc̃itatis extendunt:
sed curarũ scłariũ pondere p̃gra.¬
uati. nullatenꝰ a terra subleuant᷑
Speciẽ nãq phariseoꝵ reꝓbans

Expanded text:
citate transcendant? Struthio citate transcendant? Struthio sed volatus eorum celeritatem non habet. A terra quippe elevari non valet, et alas quasi ad volatum specie tenus erigit, sed tamen nunquam se a terra volando suspendit. Ita sunt nimirum omnes hypocritae, qui dum bonorum vitam simulant, imitationem sanctae visionis habent, sed veritatem sanctae actionis non habent. Habent quippe volandi pennas per speciem, sed in terra repunt per actionem, quia alas per figuram sanctitatis extendunt, sed curarum saecularium pondere praegravati, nullatenus a terra sublevantur. Speciem namque Pharisaeorum reprobans
Abbreviated transcription (Latin):
si aptũ neqͥciȩ tempꝰ inuenirent:¬
Sed hec etiã argumenta pͣuoꝵ.
ad electoꝵ augmenta ꝓficiun:
dca enĩ ȩccła transire sine labore
temptationis ñ potest. tẽpora
pegrinationis. Quȩ & si foris aꝑ.¬
tos hostes non hab&e: intus tam̃
tolerat fictos fr̃s. Nam contͣ uicia
semꝑ in acie. ẽ: & hab& etiã pa.¬
cis tempore bellũ suũ. & fortasse
grauiꝰ affligit᷑: cũ non extraneoꝵ
ictibus sed suoꝵ moribus impug-¬
natur: Siue itaq illo seu isto tem-¬
pore: est tam̃ semꝑ in labore. Nã
& in ꝑsecutione pͥncipũ timet ne
amittant bom qđ sunt: & in con-¬
uersione pͥncipu tolerat. qͥa ma-¬
lisimulant se bonos. eẽ. qđ ñ sunt
Unde om̃pc deus qͥa rinocerotem
hõ loris ligatũ dix̃ͬ ilico pͣuoꝵ
hypochrisin subdidit: dicens:
Denna strutionis similis. ẽ. pen¬
nis herodii & accipitris. Quis he¬¬
rodiũ & accipitrẽ nesciat. aues
reliquas quanta uolatus sui uelo¬¬

Expanded text:
si aptum nequitiae tempus invenirentsi aptum nequitiae tempus invenirentSed haec etiam argumenta pravorum ad electorum purgamenta proficiunt. Sancta enim Ecclesia transire sine labore tentationis non potest tempora peregrinationis, quae etsi foris apertos hostes non habet, intus tamen tolerat fictos fratres. Nam contra vitia semper in acie est, et habet etiam pacis tempore bellum suum; et fortasse gravius affligitur cum non extraneorum ictibus, sed suorum moribus impugnatur. Sive itaque illo, seu isto tempore, est tamen semper in labore. Nam et in persecutione principum timet ne amittant boni quod sunt, et in conversione principum tolerat, quia mali simulant bonos se esse, quod non sunt. Unde omnipotens Deus, quia rhinocerotem hunc loris ligatum dixit, illico pravorum hypocrisim subdidit, dicens:enna struthionis similis est pennis herodii et accipitris. - Quis herodium et accipitrem nesciat aves reliquas quanta volatus sui velo
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ extollat. Audiat rex & po¬
tens. potentiores mundi reges.
quanta dõ deuotione famulent᷑:
& uirtutẽ suam quasi ꝓ singula-¬
ritate ñ trahat in elationis uiciũ.
qͥ hab& in aliis exemplũ: quia si
tunc ei similẽ dñs non uidit᷑: mul¬
tos tam̃ ꝑ quos eiꝰ głam retunde¬¬
cipes magna se dõ humilitate
substernunt: praui homines qͥ
dudũ contra eccłam in infidelita.¬
te positi ãduersitate aꝑta sȩuie.¬
bant. nc̃ ad alia fraudis argum̃ti
uertunt᷑. Quia enĩ illos religione
uenerari conspiciunt᷑: ipsi religi.¬
onis cultũ assumunt: & bonoꝵ
uitã sub despectis uestibꝰ. iniquis
moribus p̃munt. Mundi qͥppe
dilectores sunt: hocq in se qđ
homines uenerent᷑ ostenduntꝰ:
atq eis qͥuere sem& ipsos despi-¬
ciunt. ñ mente sed ueste copu-¬
lant᷑. Quia eñi p̃sentẽ głam a¬
mantes assequi ñ possunt: quasi
despicientes secunt᷑. Qui quod
sentiunt contra bonos ostendent:

Expanded text:
s extollat. Audiat et rex pos extollat. Audiat et rex potens, potentiores hujus mundi reges quanta Deo devotione famulentur, et virtutem suam quasi pro singularitate non trahat in elationis vitium, qui habet in aliis exemplum, quia etsi tunc ei similem Dominus non vidit, multos tamen per quos ejus gloriam retundercipes magna se Deo humilitate substernunt, pravi homines qui dudum contra Ecclesiam in infidelitate positi aperta adversitate saeviebant, nunc ad alia fraudis argumenta vertuntur. Quia enim illos religionem venerari conspiciunt, ipsi cultum religionis assumunt, et bonorum vitam sub despectis vestibus iniquis moribus premunt. Mundi quippe dilectores sunt, hocque in se quod homines venerentur ostendunt, atque eis qui vere semetipsos despiciunt, non mente, sed veste copulantur. Quia enim praesentem gloriam amantes assequi non possunt, quasi despicientes sequuntur. Qui quid sentiunt contra bonos ostenderent,
Abbreviated transcription (Latin):
semen. nͥ uerbũ p̾dicationis acci¬
pit᷑. sicut in eugłio ueritas dicit.
exiit qui seminat seminare: &
sicut ꝓpħa ait. beati qͥ seminatis
suꝑ omnes aquas: Quid aliud a¬
rea nͥ ȩccła deb& intelligi: De qͣ:
areã suã. Quis gͦ in initio nas¬
centis ȩccłȩ creder&. dũ contra
eam illȩ indomitus principatus
terrȩ. tot minis & cruciatibꝰ sȩui¬
r&e: quia rinoceros iste dõ semen-¬
tẽ redder&e. id.ẽ. acceptũ p̃dica¬
tionis uerbũ oꝑibꝰ repensara:
Quis poss& tc̾ infirmoꝵ crede:
qđ eius aream congregara&: ec
qui dudũ contra eam ꝑ uaria
tormenta sȩuiebat. Ecce quas lib&
gentes capere. potuerit: ad fidi
illas grãm suadendo ꝑducit: eisq
ȩt̾nam uitã indicat: quibꝰ captis
p̾sentẽ seruat Cur hoc: Quia
uidelic& nc̃ aream congregat:
quã aliquando suꝑbo cornu disꝑ¬
gendo uentilabat. Audiat gͥ be.¬
atus iob qͥd gentilitatis pͥncipes
faciant: & nequaquã se apud se¬
m&ipsum de gła tantȩ uirtutis¬

Expanded text:
semen, nisi verbum praedicationis accipitur? sicut in Evangelio Veritas dicit: Exiit qui seminat, seminare ; et sicut propheta ait: Beati qui seminatis super omnes aquas . Quid aliud area nisi Ecclesia debet intelligi? de qua  « Quis ergo in initio nascentis Ecclesiae crederet, dum contra eam ille indomitus principatus terrae tot minis et cruciatibus saeviret, quia rhinoceros iste Deo sementem redderet, id est acceptum praedicationis verbum operibus repensaret? quis posset tunc infirmorum credere quod ejus aream congregaret? Eccqui dudum contra eam per varia tormenta saeviebat. Ecce quaslibet gentes capere potuerit, ad fidei illas gratiam suadendo perducit, eisque aeternam vitam indicat, quibus captis praesentem servat. Cur hoc? Quia videlicet aream nunc congregat, quam aliquando superbo cornu dispergendo ventilabat. Audiat igitur beatus Job quid gentilitatis principes faciant, et nequaquam se apud semetipsum de gloria tantae suae virtuti
Abbreviated transcription (Latin):
de inaccessa. ẽ. claritas angłoꝵ:
quia quo ad pulchra corporalia
cecidit: eo abspiritali acie ocu¬
los clausit. Sed quisquis ita con¬
templatione rapit᷑. ut ꝑ diuinã
grãm subleuatus. intentionem
suam iam angeloꝵ choris inter¬
serat: & fixus in sublimibus. ab
om̃i se infirma actione suspendat:
non ei sufficit głam angelicȩ cla-¬
ritatis aspicere: nisi eum etiã qͥ
est suꝑ angelos ualeat uidere:
Sola nanq eius uisio: uera men¬
tis nr̃ȩ refectio. ẽ. Unde cũ dixis¬
sce hanc aquilã in petris mane-¬¬
re: & in p̃ruptis silicibus atq in¬
accessis rupibus comorari: ilico
ȩscam. ld.ẽ. ex illis choris angeli¬
cis tendit oculum mentis: ad
contemplandam głam supernȩ
maiestatis: qua non uisa adhuc
esurit: qua tandem uisa satiat᷑.
Scriptũ quippe. ẽ. Pro eo quod
laborauit anima eiꝰ: uidebit &
satiabit᷑. E rursum. Beati qui
esuriunt & sitiunt iusticiã: qm
ipsi saturabunt᷑. Quis uͦ ipse m̃¬

Expanded text:
de inaccessa est claritas angelorum, de inaccessa est claritas angelorum, quia quo ad pulchra corporalia cecidit, eo a spiritali specie oculos clausit. Sed quisquis ita contemplatione rapitur, ut per divinam gratiam sublevatus, intentionem suam jam angelorum choris interserat, et fixus in sublimibus, ab omni se infima actione suspendat, non ei sufficit gloriam angelicae claritatis aspicere, nisi eum etiam qui est super angelos valeat videre. Sola namque ejus visio vera mentis nostrae refectio est. Unde cum dixisset hanc aquilam in petris manere, et in praeruptis silicibus atqssis rupibus commorari, illicoest, ex illis choris angelicis tendit oculum mentis ad contemplandam gloriam supernae majestatis, quia non visa adhuc esurit, qua tandem visa satiatur. Scriptum quippe est: Pro eo quod laboravit anima ejus, videbit et saturabitur . Et rursum: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Quis vero men
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & apte sequit᷑. Et in¬
alii p̃rupti silices. nͥ illi fortissimi
angłoꝵ chori: qͥ quauis ñ integri
s tam̃ in ꝓpͥo statu fixi. cadentecũ
suis angłis. diabolo. remanser̃.
Irupti enĩ st̃: qͥa par̾ eoꝵ cecidit᷑ pars
remansit Qͥ integriqͥdẽ stant ꝑ qͣ¬
litatẽ meriti: s ꝑs numeri qͣntitatẽ
p̃rupti. Hãc p̃ruptionẽ restituere
mediator uenit: ut redẽpto huma¬
se cumular&. ꝓpt̃ hãc p̃ruptionẽ
de patre dr̃. Posuit in eo in dĩpen-¬
sationẽ plenitudinis tẽpoꝵ. ĩstau¬
sunt in ipso. In ipso quippe restau-¬
rantur ea quae in terra sunt: dũ
peccatores ad iusticiam conuer-¬
tuntur. In ipso restaurantur
ea quae in caelis sunt: dũ illuc¬
miliati homines redeunt: unde
apostatȩ angeli suꝑbiendo ceci¬
derunt. Quod uͦ ait in accessis
rupibus: minirũ qͥ p̾rupti sili¬
ces. ipsi sunt in accessȩ rupes Cor¬
di enim peccatoꝵ hominũ. ual.¬

Expanded text:
Unde et apte sequitur: Unde et apte sequitur: alii praerupti silices, nisi illi fortissimi angelorum chori, qui quamvis non integri, sed tamen in proprio statu fixi, cadente cum suis angelis diabolo remanserunt? Praerupti enim sunt, quia pars eorum cecidit, pars remansit. Qui integri quidem stant per qualitatem meriti, sed per numeri quantitatem uti. Hanc praeruptionem restituere Mediator venit, ut redempto humase cumularet. Propter hanc praeruptionem de Patre dicitur: Proposuit in eo in dispensatione plenitudinis temporum, instausunt in ipso . In ipso quippe restaurantur ea quae in terra sunt, dum peccatores ad justitiam convertuntur. In ipso restaurantur ea quae in coelis sunt, dum illucmiliati homines redeunt unde apostatae angeli superbiendo ceciderunt. Quod vero ait: Inaccessis rupibus, nimirum qui praerupti silices, ipsi sunt inaccessae rupes. Cordi enim peccatorum hominum val
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq eoꝵ acta dictaq tacite
cogitat: cũ p̾sentis uite głam.
in cõparatione ȩt̾nȩ excellentiȩ
quã sit abiecta considat: quasi
sub se. ẽẽ. ima terrenoꝵ in pe¬
tris residens obseruat. Possunt¬
non iam quasi more arboꝵ. huc
illucq uentus nr̃ȩ mutabilita.¬
tis inclinat: quia uelut petrȩ in
arduis sitȩ. ab om̃i motu muta.¬
bilitatis alienȩ sunt: & ad soli.¬
ditatẽ fixȩ celsitudinis. ipsa cui
inherent ȩt̾nitate durueruñ:
Uir itaq sc̃s cũ terrena despi¬
cit. more se aquilȩ ad altiora
suspendit: & ꝑ contẽplationis
sp̃m subleuatus. ꝑhennẽ̾ ange¬
mundo hospes. illa appetendo
quȩ aspicit. iam in sublimibus
figit᷑. Recte gͦ dr̃: in petris ma¬
net : id .ẽ. intentione cordis uit̃
illas cȩlestes uirtutes residet:
quȩ ꝑ ȩt̾nitatis suȩ fortitudinẽ
tanta iam soliditate fixȩ sunt:
ut in nullo culpe latere. muta.¬
bilitatis uarietate flectant᷑:

Expanded text:
Cumque eorum acta dictaque tacite Cumque eorum acta dictaque tacite cogitat, cum praesentis vitae gloriam in comparatione aeternae excellentiae quam sit abjecta considerat, quasi sub se esse ima terrarum in petris residens observat. Vnon jam quasi more arborum huc atque illuc ventus nostrae mutabilitatis inclinat, quia velut petrae in arduis sitae ab omni motu mutabilitatis alienae sunt, et ad soliditatem fixae celsitudinis ipsa cui inhaerent aeternitate duruerunt. Vir itaque sanctus, cum terrena despicit, more se aquilae ab altiora suspendit, et per contemplationis spiritum sublevatus perennem angemundo hospes, illa appetendo quae aspicit, jam in sublimibus figitur. Recte ergo dicitur: In petris manet, id est intentione cordis inter illas coelestes virtutes residet, quae et per aeternitatis suae fortitudinem tanta jam soliditate fixae sunt, ut in nullo culpae latere mutabilitatis varietate flectantur.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs facturũ se. eẽ. pollicet᷑ dic̾s.
sustollam te suꝑ altitudinẽ t̾rȩ:
hȩc apud beatum iob. solum se¬
posse facere testat᷑ dicens. Nũqͥd
ad p̾ceptũ tuũ eleuabit᷑ aquila.
si dicerce. ut ad meu̾: qui quod
exterius p̃cipio. hoc intrinsecꝰ
grã occultȩ largitatis inspiro:
cro eloquio cũ singulari nume
quã xp̃c accipit᷑: paulo at testan¬
te qui ait. petra aut̾ẽ erat. xp̃c :
Cum uͦ petrȩ pluralit̾ appellant᷑:
membra eius. uidelicet scĩ uiri
munt᷑. Quos nimirũ: petrus
apłs lapides uocat dicens. Uos
tanquã lapides uiui: suꝑȩdifi.¬
camini domos spiritales. Ista
itaq aquila quȩ ad ueri solus
radios. cordis oculos erex̃. in
petris manere dr̃: qͥa in dict
antiquoꝵ & fortiũ patrũ. m̃¬
tis statione collocatur Porũ
se se conspicit. ad memoriã re.¬
ducit: atq in celsitudine illoꝵ
fortitudinis. studendo nidũ
sibi construit sc̃ę meditationis.

Expanded text:
Dominus facturum se esse pollicetur, dicens: Dominus facturum se esse pollicetur, dicens: Sustollam te super altitudines terrae , haec apud beatum Job solum sese facere posse testatur, dicens: Nunquid ad praeceptum tuum elevabitur aqurla, si diceret: Ut ad meum, qui quod exterius praecipio hoc intrinsecus gratia occultae largitatis inspiro. cro eloquio cum singulari numerquam Christus accipitur? Paulo attestante, qui ait: Petra autem erat Christus . Cum vero petrae pluraliter appellantur, membra ejus, videlicet sancti viri Quos nimirum Petrus apostolus lapides vocat, dicens: Vos tanquam lapides vivi, coaedificamini domus spiritales . Ista itaque aquila, quae ad veri solis radios cordis oculos erexit, in petris manere dicitur, quia in dictis antiquorum et fortium patrum mentis statione collocatur. Eorum raeisse conspicit ad memoriam reducit, atque in celsitudine illorum fortitudinis studendo nidum sibi construit sanctae meditationis.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ altitudinẽ terrȩ. Quasi
quȩdam nanq inferiora t̾rȩ
sunt: dãpna: contumeliȩ: ege¬
stas: abiectio. Quȩ ipsi quoq¬
niciem ambulant: uitando cal¬
care ñ cessant. Altitudines aũt
terrȩ sunt: luera rerũ blan-¬
dimenta subditoꝵ: diuitiaꝵ¬
habundantia: honor. & subli¬
mitas dignitatũ. Quȩ quisqͥs
ꝑ ima adhuc desideria incedit.
eoipso alta ȩstimat: qͦ magna
putat. At si semel in cęlestibus¬
cor figit᷑: mox quã abiecta siñ
cernitur. quȩ alta uidebant᷑¬
Nam sicut cũ montẽ quisq con¬
scendit. eo paulisꝑ çetera subt᷑¬
iacentia despicit. quo ad altio¬
ra amplius gressum tendit:
ita qͥ in sũmis intentionẽ fige¬
re nititur. dũ annisu ipso nullã
presentis uitȩ głam. eẽ. depre-¬
hendit. suꝑ terrȩ altitudines
eleuatur : & qđ priꝰ in imis de¬
sideriis suꝑ se positus credidit:.
post ascendendo ꝓficiens. sibi
subesse cognoscit᷑. Quȩ gͦ illic

Expanded text:
super altitudines terrae . Quasi super altitudines terrae . Quasi quaedam namque inferiora terrae sunt, damna, contumeliae, egestas, abjectio, quae ipsi quoqunitiem ambulant, vitando calcare non cessant. Altitudines autem terrae sunt, lucra rerum, blandimenta subditorum, divitiaabundantia, honor, et sublimitas dignitatum; quae quisquis per ima adhuc desideria incedit, eo ipso alta aestimat, quo magna putat. At si semel cor in coelestibus figitur, mox quam abjecta sint cernitur quae alta videbantNam, sicut cum montem quisque conscendit, eo paulisper caetera subterjacentia despicit, quo ad altiora amplius gressum tendit, ita qui in summis intentionem figere nititur, dum praesentis vitae gloriam esse deprehendit, super terrae altitudines elevatur; et quod prius in imis desideriis positus super se credidit, post ascendendo proficiens sibi subesse cognoscit. Quae ergo illic
Abbreviated transcription (Latin):
& in excelsa humilitate cog¬
niti redemptoris. fouendã men¬
tis fidiciam ponant: si ima ñ
appetant: si omne qđ p̃terit.
cordis uolatu transcendant:
arduis construentẽ. Ait. Nr̃a
conuersatio in cęlis. ẽ. & rur¬
sum: Qui conresusettauit. et
consedere fecit in cȩlestibꝰ. In
arduis hab& nidũ: qͥa ꝓfecto
in suꝑnis figit consilium. Non
uult mentẽ in ima deicere: ñ
uult ꝑ abiectionẽ conuersatio¬
nis humanȩ in infimis habita¬
re. Tunc paulus fortasse in car.¬
cere tenebat᷑: cũ se consedere
xp̃o in cęlestibus testaretur:
Sed ibi erat ubi ardentẽ m̃tẽ¬
lam fixerat: non illic ubi neces¬
sario illum pigra adhiic caro re¬
le specimen electoꝵ solet. qđ
sic sciunt p̾sentis uitȩ uiã car¬
ꝑe: ut ꝑ spei certitudinẽ noue.¬
rint iam se ad alta ꝑuenisse:
quatinꝰ cuncta quȩ p̾ter fluus
sub se. eẽ. uideant atq omne
quod in hoc mundo eminet.
amore ȩt̾nitatis calcent. Hinc

Expanded text:
et in excelsa humilitate coget in excelsa humilitate cogniti Redemptoris fovendam mentis fiduciam ponant; si ima non appetant, si omne quod praeterit cordis volatu transcendant. arduis construentem. Ait: Nostra conversatio in coelis est . Et rursum: Qui conresuscitavit et consedere nos fecit in coelestibus . In arduis habet nidum, quia profecto in supernis figit consilium. Non vult mentem in ima dejicere, non vult per abjectionem conversationis humanae in infimis habitare. Tunc Paulus fortasse in carcere tenebatur, cum se consedere Christo in coelestibus testaretur. Sed ibi erat, ubi ardentem jam mentem fixerat, non illic ubi illum necessario pigra adhuc caro retile specimen electorum solet, quod sic sciunt praesentis vitae iter carpere, ut per spei certitudinem noverint jam se ad alta pervenisse, quatenus cuncta quae praeterfluunt sub se esse videant, atque omne quod in hoc mundo eminet amore aeternitatis calcent. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
est. Sed hoc loco: aqͥlȩ nomine
subtilis scoꝵ intelligentia. &
sublimis eoꝵ contemplatio
figurat᷑. Cunctarũ qͥppe auiũ
uisus. acies aquilȩ suꝑat: ita
ut solis radius. fixos in se eius
oculos. nulla lucis suȩ chorusca¬
tione reuerberans claudat:
Ad p̃ceptũ gͦ dei eleuat᷑ aqͥla:
dũ iussionibus diuinis obt̾epe.¬
rans. in suꝑnis suspendit᷑ fideli.¬
um uita. Quȩ & in arduis ni.¬
dũ ponere dicit᷑ : qͥa desideria
terrena despiciens: spe iã de
cȩlestibus nutritur. In arduis
nidũ ponit: quia habitationẽ
mentis suȩ. in abiecta & infima
conuersatione ñ construit
Hinc. ẽ. quod chyneo balaan
posueris nidũ tuũ. Chyneus
nanq : possessor interpretat᷑.
Et qui sunt qͥ p̾sentia possideq̃:
nisi hi qͥ ingenio sapientiȩ scła¬
ris callent: Qui in hoc sibi ue.¬
racit᷑ robustũ habitaculũ con-¬
struunt: si ꝑ humilitate̾ par.¬
uuli apud sem& ipsos facti. in
xp̃i sublimitate nutriant᷑: si
sem& ipsos infirmos sentiant:

Expanded text:
 Sed hoc loco aquilae nomine subtilis sanctorum intelligentia et sublimis eorum contemplatio figuratur. Cunctarum quippe avium visum acies aquilae superat, ita ut solis radius fixos in se ejus oculos nulla lucis suae coruscatione reverberans claudat. Ad praeceptum ergo Dei elevatur aquila, dum jussionibus divinis obtemperans, in supernis suspenditur fidelium vita. Quae et in arduis nidum ponere dicitur, quia desideria terrena despiciens, spe jam de coelestibus nutritur. In arduis nidum ponit, quia habitationem mentis suae in abjecta et infima conversatione non construit. Hinc est quod Cinaeo Balaam posueris nidum tuum . Cinaeus namque possessor interpretatur. Et qui sunt qui praesentia possident, nisi hi qui ingenio sapientiae saecularis callent? Qui in hoc veraciter robustum sibi habitaculum construunt, si per humilitatem parvuli apud semetipsos facti, in Christi sublimitate nutriantur; 1040 si semetipsos infirmos sentiant,
Abbreviated transcription (Latin):
puniretur. Unde & pilati coñiu¬
gẽ sõniis t̾ruit: ut uir illiꝰ a iusti
ꝑsecutione cessar&: sed res int̾na
dispensatione disposita. nulla
ualuit machinatione refragari:
Expediebat quippe: ut pecca¬
toꝵ mortẽ iuste morientiũ. sol¬
uer& mors iusti iniuste morien¬
tis. Quod quia leuiathan iste.
usq ad tempus passionis illiꝰ ig.¬
norauit: quasi more auis illusus.
diuinitatis eius laqueũ ꝑtulit:
dũ humanitatis eius ȩscam mo¬
mordit. Sequit᷑. Aut ligabis¬
go. In seruis. & si despecta. est
conditio: uirilitas uig&: in an¬
cillis autẽ cum conditione parit̃
sexus iac&. Bene autẽ dñs leui¬
than istu̾ non seruis sed ancillis
suis ligare se asserit: quia ad
nr̃am redemption̾ẽ ueniens. & su¬
os contra mundi suꝑbiam p̃dica.¬
tores mittens: relictis sapientibꝰ
insipientes. relictis fortibus de¬
biles. relictis diuitibꝰ pauꝑes ele¬
git. Ancillis gͦ suis leiiathan
huius fortitudinẽ dñs ligauit:

Expanded text:
puniretur. Unde et Pilati conjupuniretur. Unde et Pilati conjugem somniis terpersecutione cessaret . Sed res interna dispensatione disposita nulla valuit machinatione refragari. Expediebat namque ut peccatorum mortem juste morientium solveret mors justi injuste morientis. Quod quia Leviathan iste usque ad tempus passionis illius ignoravit, quasi more avis illusus, divinitatis ejus laqueum pertulit, dum humanitatis ejus escam momordit. Sequitur: CAPUT XVIgo. In servis etsi despecta est conditio, virilitas viget; in ancillis autem cum conditione pariter sexus jacet. Bene ergo Dominus Leviathan istum non servis, sed ancillis suis ligare se asserit, quia ad nostram redemptionem veniens, et suos contra mundi superbiam praedicatores mittens, relictis sapientibus insipientes, relictis fortibus debiles, relictis divitibus pauperes elegit. Ancillis ergo suis Leviathan hujus fortitudinem Dominus ligavit,