comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mea immo una sit aĩa tua ⁊ mea.
sic in me falleris putando mͥ adeẽ
ꝗͣ dest̃ : quomͦ ⁊ de seipso unꝰ homo
falli potest: Qd̃ ñ tm̃ ideo nolo. no
quẽ diligo tu fallaris: uerũ etiã ne
minꝰ ores. ut sim qd̵ iã me ẽe̾ cre¬
dis. Nec in eo sũ tͥ debitor. ut eadẽ
ꝓgressu benpliolentiȩ credã ⁊ loqͣr
de te bona. quȩ adhuc ⁊ tu tͥ de¬
ẽẽ cognoscis: s ut animo tã quidẽ
beniuolo. ea tm̃ dicã bona tua do¬
na dĩ. de quib inte certꝰ sũ. Qd̃ ñ
idõ nͣ facio. ne fallar in eis: s ne
tu a me laudatꝰ ipse te laudasse
uidearis. ⁊ ꝓpt̾ illã iustitiȩ regulã
qua mͥ fieri nolo. Id̾ si fieri debet:
eligo eẽ debitor quãdu puto ñ eẽ
faciendũ. Si aũ fieri ñ debet: nec
debitor sũ. S nomi qͥd mͥ ad ħ respon¬
dere possis. Ita ista loqueris quasi ꝓli¬
xã epłam tuã de. laudibꝰ m̃is desidera¬
uerim. Absit ut hoc de te credã. Sed

Expanded text:
mea, immo una sit anima tua et mea, mea, immo una sit anima tua et mea, sic in me falleris putando mihi adesse, quae desunt, quo modo et de se ipse unus homo falli potest! quod non tantum ideo nolo, ne, quem diligo, tu fallaris, uerum etiam ne minus ores, ut sim, quod iam esse me credis. nec in eo sum tibi debitor, ut eodem progressu beniuolentiae credam et loquar de te bona, quae adhuc et tu tibi deesse cognoscis, sed ut animo tam quidem beniuolo ea tamen dicam bona tua, dona dei, de quibus in te certus sum. quod non ideo non facio, ne fallar in eis, sed ne tu a me laudatus ipse te laudasse uidearis et propter illam institiae regulam, quia mihi fieri nolo. quod si fieri debet, eligo esse debitor, quam diu puto non esse faciendum; si autem fieri non debet, nec debitor sum. Sed noui, quid mihi ad haec respondere possis: \'Ita ista loqueris, quasi prolixam epistulam tuam de laudibus meis desiderauerim. absit, ut hoc de te credam; sed
Abbreviated transcription (Latin):
soluã. Ita mͥ parũ erat qd debitor eran
nͥ etiã me. ampliore debito ipse cumo¬
larem: quãꝗͣ hoc facile sit ostender
⁊ si nͣ ostendã facile tͥ uidere. ⁊ uera
infidelit᷑ dici posse. ⁊ nͣ uera fidelit᷑
Qui enĩ sic credit ut loquit᷑: ⁊ si non
uera loquit᷑. fidelit᷑ loquit᷑. Qui aũ
ñ credit quȩ loquit᷑ : ⁊ si uera loqͥt᷑
infidelit᷑ loquit᷑. Nũquid gͦ dubito
qd̃ eadẽ credas quȩ scripsisti: Iuȩ cũ
in me nͣ agnosco: potiusti fidelit᷑ de
me ñ uera dicere. S nolo te. uł de
beniuolentia sic falli. cui beniuolen¬
tiȩ debitor sũ: qr ⁊ tã fidelit᷑ ⁊ tam
beniuole ea quȩ uera stͣ possẽ de te
dice. nͥ ut supͣ dixi. uerecundie tuȩ
parcerẽ. Ego aũ qnͣ laudor a germa¬
nissimo ⁊ familiarissimo aĩe mex̧. ue¬
lut a meipso lauder sic habeo: qđ cer¬
nis ꝙͣ molestũ sit etiã si uera dicãt᷑.
Quanto potiꝰ qr etiã cũ sis alt̾a aĩa

Expanded text:
soluam. ita mihi parum erat, quod debitor eram, soluam. ita mihi parum erat, quod debitor eram, nisi etiam me ampliore debito ipse cumularem. quamquam hoc facile sit ostendere et, si non ostendam, facile tibi uidere et uera infideliter dici posse et non uera fideliter. qui enim sic credit, ut loquitur, etsi non uera loquitur, fideliter loquitur; qui autem non credit, quae loquitur, etsi uera loquitur, infideliter loquitur. numquid ergo dubito, quod ea de me credas, quae scripsisti? quae cum in me non agnosco, potuisti fideliter de me non uera dicere. Sed nolo te uel beniuolentia sic falli. cui beniuolentiae debitor sum, quia et tam fideliter et tam beniuole ea, quae uera sunt, possem de te dicere, nisi, ut supra dixi, uerecundiae tuae parcerem. ego autem quando laudor a germanissimo et familiarissimo animae meae, uelut a me ipso lauder, sic habeo. quod cernis quam molestum sit, etiam si uera dicantur; quanto potius, quia etiam, cum sis altera anima
Abbreviated transcription (Latin):
cur me huiꝰ debiti ꝑsolutorẽ impa¬
rẽ dicã: cũ tu de me tã multũ sen¬
tias. qui me tãquã aĩa mea nouũs.
S hoc ipsũ ẽ qd̾ mͥ magnã difficul¬
tatẽ facit respondendi litteriᷤᷤ. tuiᷤ.
qr i quantꝰ mͥ uidearis parco dice̾
ꝓptͣ uerecundiã tuã. ⁊ utiq minus
dicendo. cũ tu in me tantã laudẽ
contuleris. qͥd nͥ debitor remanebo:
Qd ñ curarẽ. si ea quȩ de me ad me
loquutus es. ñ ex caritate sinceris¬
sima dicta scirẽ. s adhulatione in¬
imica amicicie. Nloc quippe mͦ nec
debitor fierẽ : qr talia rependere
ñ deberẽ. S qͣntomagis noui ꝗͣ. fi¬
delia de me loqueris: tantomagis
uideo quanto debito grauer. Hide
aũ quid mͥ contigit. ut me quodã
mͦl audauerim. qui me a te fidelit᷑
laudatũ dixerim. S qͥd aliud dicerẽ.
ꝙͣ id qd̾ de te admonui quẽ nosti:
Eoce mͥ nouã feci questionẽ ꝙͣ tu nͣ
ꝓposiusti: ⁊ eã fortassis expecꝰtas ut

Expanded text:
cur me huius debiti persolutorem inpacur me huius debiti persolutorem inparem dicam, cum tu de me tam multum sentias, qui me tamquam anima mea noueris. sed hoc ipsum est, quod mihi magnam difficultatem facit respondendi litteris tuis, quia et, quantus mihi uidearis, parco dicere propter uerecundiam tuam et utique minus dicendo, cum tu in me tantam laudem contuleris, quid nisi debitor remanebo? quod non curarem, si ea, quae de me ad me locutus es, non ex caritate sincerissima dicta scirem sed adulatione inimica amicitiae. hoc quippe modo nec debitor fierem, quia talia rependere non deberem; sed quanto magis noui, quam fideli animo loqueris, tanto magis uideo, quanto debito grauer. Vide autem, quid mihi contigit, ut me quodam modo ipse laudauerim, qui me a te fideliter laudatum dixerim. sed quid aliud dicerem quam id, quod de te admonui, quam nosti? ecce mihi nouam feci quaestionem, quam tu non proposuisti et eam fortassis expectas ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuexit km̃s filiꝰ ⁊ condiaconꝰ nr̃ ti¬
motheus. iã parata erat ꝓfecꝰturo: qͣnͣ
filii nr̃i qd̾ uult ds̃. ⁊ gaudentiꝰ ad nos
uenert᷑ cũ litteris tuis. Inde. factũ ẽ
ut continuo ꝓficiscens ñ auferret
responsionẽ meã: qmͣ post illoꝵ ad-¬
uentũ quantulũcũq apud nos immo¬
ratus ẽ.⁊ ꝓfecturus ꝑ horas singulas
uidebat᷑. S̾ ⁊ si ꝑ eũ respondissẽ. adhuc
debitor forem. Nã ⁊ tcͣ qd̃ uideor res¬
pondisse debitor sũ : ñ dico caritatis.
ꝗͣ tantomagis debemꝰ quantomagis
Ampliꝰ impenderimꝰ: cuiꝰ nos ꝑpetuos
debitores ostendit apłs dicens. nemi¬
ni quicꝗͣ debeatis nͥ ut inuicẽ dili¬
gatis. s ipsuis epłȩ tue. Quando enĩ
sufficiã tue suauitati. tanteq aui¬
ditati animi tui. ꝙͣ. mͥ lecꝰta nunti¬
auit: Rem quidẽ in te mͥ notissi¬
mã insinuauit. Uerũtñ ⁊ si ñ mͥ rei
noue insinuatrix: noua tñ rescrip¬
toꝵ exautrix fu̾it. M iraris fortasse

Expanded text:
imus filius et condiaconus noster Timotheus, iam parata erat profecturo, quando filii nostri Quoduultdeus et Gaudentius ad nos uenerunt cum litteris tuis. inde factum est, ut continuo proficiscens non adferret responsionem meam, quoniam post illorum aduentum quantulumcumque apud nos inmoratus est et profecturus per horas sividebatur. Sed etsi per eum respondissem, adhuc debitor forem. Nam et nunc quod videor respondisse debitor sum, non dico charitatis, quam tanto magis debemus quanto amplius impenderimus, cujus nos perpetuos debitores ostendit Apostolus dicens, Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis, sed ipsius epistulae tuae; quando enim sufficiam tuae suauitati tantaeque auiditati animi tui, quam mihi lecta nuntiauit? rem quidem in te mihi notissimam insinuauit; uerum tamen etsi non mihi rei nouae insinuatrix, noua tamen rescriptorum exactrix fuit. Miraris fortasse,
Abbreviated transcription (Latin):
bũ mentis. ⁊ lum̃ anime sumpserimꝰ
Pax ⁊ gr̃a dĩ tecũ. ⁊ corona iustitiȩ tͥ
maneat in die illo: dñe pat᷑ merito
dilecꝰtissime. uenerabił ⁊ exoptatissi¬
me. Bñdictos scĩtatis tuȩ comites. ꝙ
emulatores in dño. fres si dignantur
nr̃os. tã in eccłiis quã in monasteri¬
is carthagini. tagastȩ: hipponeregio.
⁊ totis parrochiis tuis. atq oĩb cogui¬
tis tͥ ꝑ affricam locis. dño catholice
seruientes: multo affectu ⁊ obseqͥo.
salutari rogamus. Si ipsã menbranã
scĩ domnionis acceꝑis. transcriptã no¬
bis remittere dignaberis. Et hoc ro¬
go seribas mͥ quẽ hẏmnũ meũ agno¬
ueris. Panẽ unũ. sc̃itatis tue unitatis
gr̃a misimus : in quo etiã trinitatis
soliditas continetur hunc pane̾ eulo¬
giam ẽẽ tu facies. dignatione sumen

Expanded text:
bum mentis et lumen animae sumpserimus. bum mentis et lumen animae sumpserimus. Pax et gratia dei tecum et corona iustitiae tibi maneat in die illo, domine pater merito dilectissime, uenerabilis et exoptatissime. benedictos sanctitatis tuae comites et aemulatores, in domino fratres, si dignantur, nostros tam in ecclesiis quam in monasteriis Carthagini, Tagastae, Hippone Regio et totis paroeciis tuis atque omnibus cognitis tibi per Africam locis domino catholice seruientes multo affectu et obsequio salutari rogamus. si ipsam membranam sancti Domnionis acceperis, transcriptam nobis remittere dignaberis. et hoc rogo scribas mihi, quem hymnum meum agnoueris. panem unum sanctitati tuae unitatis gratia misimus, in quo etiam trinitatis soliditas continetur. hunc panem eulogiam esse tu facies dignatione sumen
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sis locis degã. ipsius p̃sb̾r censear. S: de
me ne qͥd ignores. scias me antiqͥssimũ
peccatorẽ. ñ ita olim de tenebris ⁊ um¬
bra mortis eductũ. spm̃ aure uitalis
hausisse. nec ita olim posuisse in aratro
manũ. ⁊ crucẽ dni sustulisse : ꝙͣ ut in
finẽ ꝑferre ualeamꝰ. tuis orationibꝰ ad
iuueniur. Accumulabit᷑ ħ meritis tuis
merces: si int̾uentu tuo onera nr̃a re¬
leuaueris. Sẽs enĩ labor antẽ adiuuan
qr frẽm ñ audemus dicere. exaltabt
sicut ciuitas magna. Et tu quidẽ sui
montẽ edificata es ciuitas : uł acrensi
suꝑ candelabrũ lucerna. in septiformi
claritate colld̾ces. nos sub modio perri¬
toꝵ delitescimus. Uisita litteris tais.
ꝓfer lucẽ. in qua ipse. conu̾saris. suꝑ
aurea candelabra conspicuus. Eloquia
tua lum̃ semitis nr̃is ert̃. ⁊ oleo lucer¬
nȩ tuȩ impinguabit᷑ caput nr̃m. &
accendet᷑ fides: cũ de sp̃u oris tui ci¬

Expanded text:
uersis locis degam, ipsius presbyter censear. Sed de uersis locis degam, ipsius presbyter censear. Sed de me ne quid ignores, scias antiquissimum peccatorem non ita olim de tenebris et umbra mortis eductum spiritum aurae uitalis hausisse nec ita olim posuisse in aratro manum et crucem domini sustulisse, quam ut in finem perferre ualeamus, orationibus tuis adiuuemur. accumulabitur haec meritis tuis merces, si interuentu tuo onera nostra releuaueris. sanctus enim laborantem adiuuans, quia fratrem non audemus dicere, exaltabitur sicut ciuitas magna. et tu quidem super montem aedificata ciuitas es uel accensa super candelabrum lucerna in septiformi claritate conluces, nos sub modio peccatorum delitescimus. uisita litteris tuis et profer in lucem, in qua ipse uersaris super aurea candelabra conspicuus; eloquia tua lumen semitis nostris erunt et oleo lucernae tuae inpinguabitur caput nostrum; et accendetur fides, cum de spiritu oris tui ci
Abbreviated transcription (Latin):
a te peto. qmͣ me imerentẽ ⁊ inopinã¬
tẽ magno tui amore cõplesti. ut pro
is segregatꝰ ab utero matris tuȩ. ad
matrẽ. filioꝵ dĩ ꝓle letante abiurata
carnis ⁊ sanguinis stirpe transieris:
m genꝰ regale ⁊ sacerdotale sis trans¬
latus edisseras. Qd enĩ indicasti iã de
humilitatis nr̃e noĩe ap̃ mediolanũ
te didicisse. cũ illic iniciareris. fateor¬
me curiosius uelle. cõdiscere: ut omĩ
parte te nouerĩ. quo magis gratuler.
si a suspiciendo mͥ patre nr̃o ambrosio
uł ad fidẽ inuitatus es. uł ad sacerdo¬
tiũ consecratus. ut eundẽ ambo habe
uideam᷑ auctorẽ. Nã ego ⁊ si a delfino
burdegale baptizatus. a lampio barcilo¬
nẽ in hispania ꝑ uim inflãmatȩ subi¬
to plebis saeratus sũ: tñ ambrosii semꝑ
⁊ dilectione ad fidẽ innutritꝰ sũ. ⁊ nc̃
in sacerdotii ordine cõfoueor. deniq suo
me clero uoluit uendicare. ut ⁊ si di¬

Expanded text:
a te peto, quoniam me inmerentem et inopinana te peto, quoniam me inmerentem et inopinantem magno tui amore complesti, ut pro is segregatus ab utero matris tuae ad matrem filiorum dei prole laetantem abiurata carnis et sanguinis stirpe transieris et in genus regale ac sacerdotale sis translatus, edisseras. quod enim indicasti iam de humilitatis nostrae nomine apud Mediolanium te didicisse, cum illic initiareris, fateor curiosius me uelle condiscere, ut omni parte te nouerim, quo magis gratuler, si a suscipiendo mihi patre nostro Ambrosio uel ad fidem inuitatus es uel ad sacerdotium consecratus, ut. eundem ambo habere uideamur auctorem. nam ego etsi a Delphino Burdigalae baptizatus, a Lampio apud Barcilonem in Hispania per uim inflammatae subito plebis sacratus sim, tamen Ambrosii semper et dilectione ad fidem innutritus sum et nunc in sacerdotii ordinatione confoueor. denique suo me clero uoluit uindicare, ut, etsi di
Abbreviated transcription (Latin):
guinis desertũ tͥ ipse fecisti: secretꝰ
a multis. uocatus in paucis. Sane iu¬
cario aliquatenꝰ munere. licet ꝑ oĩa
tͥ impar. ut uisseras ꝓuidi illã euse¬
bii uenerabilis epĩ constantinopolita¬
ni de cunctis temporib historiã. S iͥ
hoc fuit obtemꝑandi mora. qd̾ in fru¬
ctu tuo qr ipse ñ haberem hune co¬
dicẽ romȩ repperi. apud parentem
ficio qd t᷑ deferendũ indicami. Uerum
tam̃ qr ⁊ loca tua mͥ significare dig¬
natus es. ut ipse monuisti ad uenera¬
bilẽ sociũ coronȩ tuȩ patrẽ nr̃m au¬
reliũ. ita scripsimꝰ. ut si nc̃ hupone
regio degeres. illo tͥ litt̾as nr̃as. &
transcriptã carthagine m̃branam
mittere dignaret᷑. Ad̾ ⁊ sc̃õs uiros
quos indices caritatis ipsoꝵ tuo sermo¬
ne cognouimus. comitẽ ⁊ euodiũ roga¬
uinius. ut hȩc scrib̾e ipsi curarent. ne
uł parenti domnioni dptiꝰ codex suus
redibendi maneret. Specialit᷑ aũ hoc

Expanded text:
guinis desertum tibi ipse fecisti secretus guinis desertum tibi ipse fecisti secretus a multis, uocatus in paucis. Sane uicario aliquatenus munere licet omnia tibi inpar, ut iusseras, prouidi illam Eusebii, uenerabilis episcopi Constantinopolitani, de cunctis temporibus historiam. sed in hoc fuit obtemperandi mora, quod instructu tuo, quia ipse non haberem hunc codicem, Romae repperi apud parentem ficio, quod tibi deferendum indicaui. uerum tamen quia et loca tua mihi significare dignatus es, ut ipse monuisti, ad uenerabilem socium coronae tuae, patrem nostrum Aurelium, ita scripsimus, ut, si nunc Hippone Regio degeres, illo tibi litteras nostras et transcriptam Carthagine membranam mittere dignaretur. quod et sanctos uiros, quos indice caritatis ipsorum tuo sermone cognouimus, Comitem et Euodium rogauimus, ut scribere ipsi curarent, ne uel parenti Domnioni codex suus redhibendi maneret. Specialiter autem hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit sorte numerari. S magis gra¬
tulam̃ in eo dñi munere: quo nos in
pectoris tui habitatione constituit.
qͦq ita uiscerib tuis insinuare dig¬
natus ẽ. ut peculiarẽ nob̾ caritatis
tuȩ. fiduciã uendicemꝰ. his officiis
atq munerib ꝓuocati. ut nos dif¬
fident᷑ aut leuit᷑ te amare ñ liceat.
libris quinq confectũ. Qd̾ ita miram᷑.
atq suspicimus: ut dictata diuinitus
ũba credamus. Itaq fiducia suspiciendȩ
nob unanimitatis tuȩ. ⁊ ad ipsũ seri¬
be ausi sumꝰ. dũ nos illi ꝑte: ⁊ de im¬
ꝑitia excusandos. ⁊ ad caritatẽ cõmen¬
nos ⁊ absentiũ officiis sospitare digna¬
tus es. pari peul dubio curaturus affec¬
obsequiis. ⁊ in clero scitatis tuȩ comi¬
tes. ⁊ in monasteris fidĩ ac uirtutis
tue: emulatores. Nã ⁊ si in ppłis ac su
ꝑ ppłm agas. oues pascuȩ dñi regens
sollicitis uigil pastor excubiis. tñ ab¬
dicatione scłi ⁊ repulsa carnis ac sã¬

Expanded text:
uoluit sorte numerari. sed magis grauoluit sorte numerari. sed magis gratulamur in eo domini munere, quo nos in pectoris tui habitatione constituit quoque ita uisceribus tuis insinuare dignatus est, ut peculiarem nobis caritatis tuae fiduciam uindicemus his officiis atque muneribus prouocati, ut nos diffidenter aut leuiter te amare non liceat. libris quinque confectum, quod ita miramur atque suspicimus, ut dictata diuinitus uerba credamus. itaque fiducia suspiciendae nobis unanimitatis tuae et ad ipsum scribere ausi sumus, dum nos illi per te et de inperitia excusandos et ad caritatem commennos et absentium officiis sospitare dignatus es pari procul dubio curaturus affecobsequiis et in clero sanctitatis tuae comites et in monasteriis fidei ac uirtutis tuae aemulatores. nam etsi in populis ac super populum agas oues pascuae domini regens sollicitis uigil pastor excubiis, tamen abdicatione saeculi et repulsa carnis . ac san
Abbreviated transcription (Latin):
therasia peccator es. Nlex ẽ uera
caritas. hec ꝑfecta dilectio: ꝙͣ tibi
crea humilitatẽ nrãm inẽẽ dociusti.
dñe uere sc̃e. ⁊ merito beatissime ac
desiderabił. Accepimꝰ enĩ ꝑ hominem
nr̃m iulianũ de carthagine reu̾ten¬
tẽ litteras. tantã nob̾ scĩtatis tuȩ lu¬
& afferentes. ut nob caritatẽ tuã ñ
agnoscere s recognoscere uideremur:
qr uidło ex illo qui nos ab origine
mundi p̃destinauit sibi. caritas is ta
manauit. In quo facti sumꝰ antequã
tia caritate conexi sumꝰ. ut nos inui¬
cẽ ante. corporales complexus reue.¬
lante spũ nosceremꝰ. Gratulam᷑ itaq
i głamur in dño. qui unus atq idem
ubiq t̾rarũ oꝑatur in suis dilectionẽ
suã spũ sc̃o: quẽ suꝑ oninẽ carnẽ. ef¬
fudit. fluminis impetu letificans ci¬
uitatẽ suã. In euiꝰ te cuub pͥncipalem
cũ pͥncipib ppłi sui sede apłica meri¬
to collocauit: nosq &ẽ quos erexit eli¬
sos. ⁊ de t̾ra mopes suscitauit. in ur̃a

Expanded text:
a caritas, haec perfecta dilectio, quam tibi circa humilitatem nostram inesse docuisti, domine uere sancte et merito beatissime ac desiderabilis. accepimus enim per hominem nostrum Iulianum de Carthagine reuertentem litteras tantam nobis sanctitatis tuae lucem adferentes, ut nobis caritatem tuam non agnoscere sed recognoscere uideremur, quia uidelicet ex illo, qui nos ab origine mundi praedestinauit sibi, caritas ista manauit, in quo facti sumus, antequatiam caritate conexi sumus, ut nos inuicem ante corporales conspectus reuelante spiritu nosceremus. gratulamur itaque et gloriamur in domino, qui unus atque idem ubique terrarum operatur in suis dilectionem suam spiritu sancto, quem super omnem carnem effudit fluminis impetu laetificans ciuitatem suam, in cuius te ciuibus principalem cum principibus populi sui sede apostolica merito conlocauit nosque etiam, quos erexit elisos et de terra inopes suscitauit, in uestra
Abbreviated transcription (Latin):
Et si ñ ẽ libum arbitriũ. quomͦ saluat
mundũ: oꝑinde librũ uł epłam meam
qͣ secũ ad uos supͣdicti attulert̃. sod̃m
hanc fidẽ intelligite: ut neq negetis
dĩ gr̃am. neq lib̾ũ arbitͥum sic defen¬
datis. ut a dĩ gr̃a separetis. tãꝗͣ sine
illa. uł cogitare aliquid uł ag̾e scđm
dm ulla ratioẽ possimꝰ. qd̃ omĩno ñ pos¬

Expanded text:
et si non est liberum arbitrium, quomodo judicat mundum? Proinde librum vel epistolam meam, quam secum ad nos supradicti attulerunt, secundum hanc fidem intelligite, ut neque negetis Dei gratiam, neque liberum arbitrium sic defendatis, ut a Dei gratia separetis, tanquam sine illa vel cogitare aliquid vel agere secundum Deum ulla ratione possimus; quod omnino non pos
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓ tua magnitudine mͥ epła mitta¬
tur: quȩ tñ quantacũq erit. mͥ lon¬
ga ñ erit. cui totũ tempus breue ẽ:
ad legendũ. Rescribe mͥ qnͣ aut uͥ
occurrere debeã. ꝓptͣ illã causã qua
me ussisti occurrere. Qd̃ si ẽ inte¬
gra : ⁊ ñ forte aliud melus placuit.
tunc occurrã. Sin minꝰ. rogo te nolo
me a cursu meo reuoces. Illa enĩ so¬
la uisa ẽ. quã p̃ponerẽ mͥ. fr̾ẽs om̃s
qui nob̾ in dño conserui ftͣ: ⁊ desi¬
dero multũ ⁊ saluto. Explicit epła¬

Expanded text:
sed pro tua magnitudine mihi epistula mittased pro tua magnitudine mihi epistula mittatur. quae tamen quantacumque erit, mihi longa non erit, cui totum tempus breue est ad legendum. rescribe mihi, quando aut ubi occurrere debeam propter illam causam, qua me inssisti occurrere. quod si est integra et non forte aliud melius placuit, tunc occurram; sin minus, rogo te, nolo me a cursu meo reuoces; illa enim sola uisa est, quam praeponerem mihi. fratres omnes, qui nobis in domino conserui sunt, et desidero multum et saluto. CX.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑximi: in quo nos ut dixi quasi li¬
mite stantes amboꝵ calore tangim᷑.
⁊ amboꝵ flagram᷑ amore. S qͣnto nos
dus ẽ sine modo amare. Ñ gͦ ueren¬
actionũ de liberali ocio qd̃ tecũ mͥ
agẽ licuit. in hoc rure posito. nã
ita licere potuit. letiorẽ offert. ante¬
quã sane uenerabił ep̃s nos uisitare
dignaret᷑. quasi meta illoꝵ gaudioꝵ
scripta ẽ. Et qđ uere mirer. eodem
die uenit quo scripta ẽ. Qͥd hoc est
queso anima mea: nisi forte qd nos de¬
lectat: Tam̃ si honestũ ẽ. nͣ tam̃ satis
utile: qr in parte ẽ. Interim licet u¬
niu̾so hanc ipsã partẽ. idy nos ipsos
quantũ ꝓ peccatis nr̃is nob̃ cedit ma¬
teria. id ẽ nos ipsi cedimꝰ nob̃. elima¬
tiores ⁊ cõpaginabiliores. si tñ admit¬
tis: hoc u̾bũ aptare moliam᷑. Nlabes
epłam nͣ ꝓ tua magnitudine s pro
mea paruitate longiorẽ: qua ÷ ꝓuo¬
cauerim ut iã ñ ꝓ mea paruitate

Expanded text:
et proximi, in quo nos, ut dixi, quasi liet proximi, in quo nos, ut dixi, quasi limite stantes amborum calore tangimur et amborum flagramus amore. sed quantum nos dus est sine modo amare. non ergo uerenactionum de liberali otio, quod tecum mihi agere licuit in hoc rure posito — nam ita licere potuit —, laetiorem offert, antequam sane uenerabilis episcopus nos uisitare dignaretur, quasi meta illorum gaudiorum scripta est et, quod uere mirer, eodem die uenit, quo scripta est. quid hoc est, quaeso, anima mea, nisi forte quod nos delectat, tametsi honestum est, non tamen satis utile, quia in parte est? interim licet uniuerso hanc ipsam partem, id est nos ipsos, quantum pro peccatis nostris nobis cedit materia, id est nos ipsi cedimus nobis, elimatiores et compaginabiliores, si tamen admittis hoc uerbum, aptare moliamur. habes epistulam non pro tua magnitudine sed pro mea paruitate longiorem, qua et prouocauerim, ut iam non pro mea paruitate
Abbreviated transcription (Latin):
gratꝰ. ꝑ tuũ elegante̾ famulatũ. &.
sucrinctã mundiciã. ⁊ fidele ac cas¬
tũ simplexq ministeriũ. Qđ ita res¬
plendere facis ꝑ angustias tuas &
igilantiã tuã. ut ꝑstringat ocłos. ⁊
in se rapiat. nͥ tũ idem innuas do¬
minũ. ut quicquid in te delectabile
lucet. referentes nos ad illũ ipsiꝰ ẽẽ.
agnoscamꝰ de cuiꝰ bonitate tã bonꝰ es.
⁊de euiꝰ puritate ⁊ simplicitate ⁊ pul¬
chritudine. purus. simplex. ⁊ pulcher
es. ⁊ illi agentes gr̃as de bono tuo do
m̃ illi cuiꝰ te ductu ac moderamine
tale̾ gaudemꝰ. ut ⁊ tͥ contingat gau¬
dere de nob̃. Id ñ diffido fore si tuis
me orationib aduues: cuiꝰͦ imitatione
ñ nicħ iã ꝓfeci. ut talis ẽẽ desiderem.
Uides qͥd facias. qd̾ sic bonꝰ es. quẽ nos
rapias in amorẽ ꝓximi. qͥ nob̃ pͥmus
ad dilectionẽ dĩ  ultimꝰ gradus ẽ: ⁊
quasi lunes quo sibi utͣq annecꝰtit᷑. dĩ

Expanded text:
gratius per tuum elegantem famulatum et gratius per tuum elegantem famulatum et succinctam munditiam et fidele ac castum simplexque ministerium, quod ita resplendere facis per argutias tuas et uigilantiam tuam, ut perstringat oculos et in se rapiat, nisi tu idem innuas dominum, ut, quicquid in te delectabile lucet, referentes nos ad illum ipsius esse agnoscamus, de cuius bonitate tam bonus es et de cuius puritate et simplicitate et pulchritudine purus, simplex et pulcher es, et illi agentes gratias de bono tuo, donmur illi, cuius te ductu ac moderatione talem gaudemus, ut et tibi contingat gaudere de nobis. quod non diffido fore, si tuis me orationibus adiuues, cuius imitatione non nihil iam profeci, ut talis esse desiderem. uides, quid facias, quod sic bonus es. quam nos rapias in amorem proximi, qui nobis primus ad dilectionem dei et ultimus gradus est et quasi limes, quo sibi uterque adnectitur, dei
Abbreviated transcription (Latin):
lactanti sugenda inserunt. ipsa michi
uiscera si possibile. ẽ dignent᷑ effindẽ.
Uiscera inquã mͥ ut refundant᷑ cupio
uiscera tua. uscera pingura sagina ce¬
lesti. ⁊ condita omĩ dulcedine spãli. uis¬
cera tua. iuscera pura. iuscera simpli¬
cia: nͥ qd̃ duplici sunt uinculo reddi¬
mita geminȩ caritatis. Niscera tua uis¬
cera ꝑfusa lumine u̾itatis: ⁊ refulge̾¬
tia ueritatẽ. Noꝵ me manationi uel
resultationi subicio: qd̾ nox mea in lu¬
mune tuo deficiat. ut in diei clari¬
tate simul ambulare possimus. Ouere
artificiosa apis dĩ. construens fauos
diuini nectaris plenos. manantes mi¬
sediam ⁊ u̾itatẽ: ꝑ quos discurrens delec¬
pastu qͥcqͥd in se minꝰ inuenit. aut
inbecillũ sentit. resarcire. ⁊ suffulcire.
⁊ fidele ministeriũ: qd sic concinere
⁊ respondere facis canenti tͥ dño.
ut quicqͥd de eiꝰ plenitudine ad nos
usq redundat: locundiꝰ efficiat᷑ ⁊

Expanded text:
lactanti sugendas inserunt, ipsa mihi lactanti sugendas inserunt, ipsa mihi uiscera, si possibile est, dignentur effundere. uiscera, inquam, mihi ut refundantur cupio, uiscera tua, uiscera pinguia sagina caelesti et condita omni dulcedine spiritali, uiscera tua, uiscera pura, uiscera simplicia, nisi quod duplici sunt uinculo redimita geminae caritatis, uiscera tua, uiscera perfusa lumine ueritatis et refulgentia ueritatem. horum me manationi uel resultationi subicio, quo nox mea in lumine tuo deficiat, ut in diei claritate simul ambulare possimus. o uere artificiosa apis dei construens fauos diuini nectaris plenos, manantes misericordiam et ueritatem, per quos discurrens delicpastu, quicquid in se minus inuenit aut inbecillum sentit, resarcire et suffulcire mm oris tui et fidele ministerium, quod sic concinere et respondere facis canenti a tibi domino, ut, quicquid de eius plenitudine ad nos usque redundat, iucundius efficiatur et
Abbreviated transcription (Latin):
eNerabili ac desiderabili. ⁊ toto
sinu caritatis. amplectendo ep̃o
augustino. seuerꝰ. Dõ gr̃as frͣ au¬
gustine. cuiꝰ donũ ẽ. qͥcquid in nob̾
bonoꝵ gaudioꝵ ẽ. fateor bene. mͥ te¬
cũ ẽ. Nultũ te lego. Alirũ dicã. s ue¬
rũ plane. Quã mͥ absens solet eẽ pre¬
sentia: tã p̃sens facta eͥ absentia tu.¬
stulle se nob̃ int̾ponunt turbulente
actiones temporaliũ rerũ. Ago quantũ
possũ. Et si ñ tm̃ possũ quantũ uolo
quid ego dicã quantũ uolo.: Nosti opti¬
me ꝙͣ auarus sim tui: nec tñ murmu¬
ro. qr ñ tm̃ ago quantũ uolo: qm rur¬
sus nͣ minꝰ ago quantũ possũ. Iõ gͦ
grãs fr̃ dulcissime: bene mͥ tecũ est.¬
Caudeo tecũ arriꝰ coniuncꝰtꝰ ẽ. & ut ita
dicã unisime. quantũ potest adherens
tͥ. redundantiã uberũ tuoꝵ suscipi¬
ens. uires comparo si possim idoneus
effici ad ea concutienda ⁊ expͥmenda:
ut quicquid secretiꝰ ⁊ interius clausum
custodiunt. remotis pellib quas Ad huc

Expanded text:
ENERABILI AC DESIDERABILI ET TOTO SINU CARITATIS AM- 20 PLECTENDO EPISCOPO AUGUSTINO SEVERUS. Deo gratias, frater Augustine, cuius donum est, quicquid in nobis bonorum gaudiorum est. fateor, bene mihi tecum est, multum te lego; mirum dicam sed uerum plane: quam mihi absens solet esse praesentia, tam pNullae se nobis interponunt turbulentae actiones temporalium rerum. Ago quantum possum, etsi non tantum possum quantum volo: quid ego dicam, quantum volo? Nosti optime quam avarus sim tui: nec tamen murmuro, quia non tantum ago quantum volo, quoniam rursus non minus ago quantum possum. Deo ergo gratias, fr coniunctus et, ut ita dicam, unissime, quantum potest, adhaerens tibi redundantiam uberum tuorum suscipiens uires comparo, si possim idoneus effici ad ea concutienda et exprimenda, ut, quicquid secretius et interius clausum custodiunt, remotis pellibus, quas adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
sarcinis oneremꝰ. audiamꝰq dñm. qui nob̃
illã uitã sũmo ardore desiderandã fide¬
lissime. pollicet᷑. uelut in totiꝰ mundi cõ¬
cione clamantẽ. Henite ad me om̃s qui
laboratis ⁊ onerati estis. ⁊ ego reficiã uos.

Expanded text:
sarcinis oneremus, audiamusque Dominum, qui nobis sarcinis oneremus, audiamusque Dominum, qui nobis illam vitam summo ardore desiderandam fidelissime pollicetur, velut in totius mundi concione clamantem: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam.
Abbreviated transcription (Latin):
amatores. ut eã ił infelicit᷑ pducendã
nudãq redimerent dedert̃ omĩa: qͣ ialli
ñ solũ oblecꝰtande ⁊ ornande. ueru̾etiã
sustentand̾e tuendeq seruabant: Soleñ
certe amatores: alis quas amant. ut eas
habeant multa conferre. Isti amatã suã
ñ haberent nͥ amando inopẽ reddidis¬
sent: nec ei multa conferrent. s cuncꝰta
potiꝰ auferrent. ne sibi eã hostis aufer¬
ret. Nlec eoꝵ rep̃hendo consiliũ. Qͥs enim
nesciat ꝑiturã fusse ipsaͬ si n̾ ea ꝑissent.
s q̃ recondita fuerant ꝓptͣ ipsa. S hinc ad¬
monendi sumꝰ quales et̃nȩ uitȩ dilecto¬
res eẽ debeamꝰ: ut ꝓpt̾ea contẽnamꝰ cunc¬
Eta suꝑflua cũ ꝑ hac transitoria uita con¬
tẽta sint. q̃ ilłi fuerant necessaria. Neq
enĩ amatã nr̃am sic̃ illi suã. ut teneamꝰ
expoliamꝰ. S illi ȩt̾nȩ adipiscende istã
temporalẽ uelut. famulã expeditione
E unculis alligemꝰ. nec curarũ noxiahe

Expanded text:
amatores, ut eam uel infeliciter producendam amatores, ut eam uel infeliciter producendam nudamque redimerent, dederunt omnia, quae illi non solum oblectandae et ornandae uerum etiam sustentandae tuendaeque seruabant! solent certe amatores illis, quas amant, ut eas habeant, multa conferre; isti amatam suam non haberent, nisi amando inopem reddidissent, nec ei multa conferrent, sed cuncta potius auferrent, ne sibi eam hostis auferret. nec eorum reprehendo consilium; quis enim nesciat perituram fuisse ipsam, si non ea perissent, quae recondita fuerant propter ipsam? nendi sumus, quales aeternae uitae dilectores esse debeamus, ut propter eam contemnamus cuncta superflua, cum pro hac transitoria uita contempta sint, quae illi fuerant necessaria. Neque enim amatam nostram sicut illi suam, ut teneamus, expoliamus, sed illi aeternae adipiscendae istam temporanorum vinculis alligemus, nec curarum noxiarum
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ. It tñ isti amando miserrimã atꝙ
breuissimã. ꝑdunt beatissimã ac sempit̃¬
nã. cũ in hac̃ ipsa ꝗͣ male. diligunt hoc ue¬
unt qd in alt̾a ꝑdunt: qr utiq mista nͥ
niseriã diligt᷑ nã bĩ eẽ uolunt. nͥ bre¬
utate: nã eã finire nolunt. Tantũ qͥa
uita ẽ sic amat᷑. ut sepe. ꝓpt̾ eã licet mi¬
serã ⁊ breuẽ. beata ⁊ sem̃pit᷑na amittat᷑.
ħ is consideratis. quid magnũ uita ȩt̃na iu¬
beat amatorib sius: cũ se iubet sic ama¬
ri. quẽ a dͥmodũ hȩc amat᷑ a suis: An ue¬
io dignũ ẽ uł ferendũ. cũ cõtẽnunt᷑ oĩa
qͣ amant᷑ in mundo. ut uita pꝰ paululũ
fuienda. saltẽ ipsũ paululũ teneat᷑ in
mundo: ⁊ ñ cõtemnit᷑ mundus. ut obti¬
neat᷑ uita qͣ sine: fine ap̃ illũ ẽ. ꝑ qͤ. fac¬
tus ẽ mundus. Nodo cũ ipsa roma domi¬
ciliũ clarissimi imꝑii barbariço uastaret᷑
incursu. quã multi uite huiꝰ tempor ał

Expanded text:
da est. et tamen isti amando miserrimam atque da est. et tamen isti amando miserrimam atque breuissimam perdunt beatissimam ac sempiternam, cum in hac ipsa, quam male diligunt, hoc uelint, quod in altera perdunt, quia utique in ista nec miseriam diligunt, nam beati esse uolunt, nec breuitatem, nam eam finire nolunt; tantum quia uita est, sic amatur, ut saepe propter eam licet miseram et breuem beata et sempiterna amittatur. His consideratis quid magnum uita aeterna iubeat amatoribus suis, cum se iubet sic amari, quem ad modum haec amatur a suis? an uero dignum est uel ferendum, cum contemnuntur omnia, quae amantur in mundo, ut uita post paululum finienda saltem ipsum paululum teneatur in mundo, et non contemnitur mundus, ut obtineatur uita, quae sine fine apud illum est, per quem factus est mundus? modo cum ipsa Roma, domicilium clarissimi imperii, barbarico uastaretur incursu, quam multi uitae huius temporalis
Abbreviated transcription (Latin):
dies adiciant᷑ incerti. Et ñnũꝗͣ. ipsis do¬
loribꝰ uicꝰti. cõtinuo moriunt᷑: qͦs mortis
timore suscipiuat. Et cũ omĩno ñ eligat̾
uitã finire ne doleant. s dolere ut fini¬
ant. accidit eis ut doleant ⁊ finiant. nͣ
solũ qr ⁊ sanati uitã utiq finiunt pꝰt
dolores. q̃ tantis penis cõparata nec sem¬
pitͣna eeͣ potest qr mortalis ẽ. nec diu¬
turna qr tota breuis ẽ: nec de ipso bre¬
rent dolere uoluert. Alt̾ etiã hoc mag¬
nũ malũ. ac uehem̃t᷑ execrandũ. ⁊ hor¬
rendũ nimiꝰ amor uitȩ istiꝰ. qd̾ multi
dũ uolt paulo diutiꝰ uiuere. grauit᷑ of¬
fendt̃ dm̃. ap̃ quẽ ẽ fons uitȩ. atq ita
dũ ab eis frustra. qͥ necessario futurꝰ ẽ
uitȩ finis metuit᷑: illinc ꝓhibent᷑ ubi
sine fine uiuit᷑. Nluc accedit. qr uita mi¬
sera etiã si posset eẽ ꝑpetua: nullo mo¬
do beatȩ uitȩ etiã breuissime. cõparan¬

Expanded text:
dies adjiciantur incerti: et nonnunquam ipsis dodies adjiciantur incerti: et nonnunquam ipsis doloribus victi continuo moriuntur, quos mortis timore suscipiunt; et cum omnino non eligant vitam finire ne doleant, sed dolere ne finiant, accidit eis ut doleant et finiant: non solum quia et sanati utique vitam finiunt post dolores, quae tantis poenis comparata nec sempiterna esse potest, quia mortalis est, nec diuturna, quia tota brevis est, nec de ipso brerent, dolere voluerunt. 3. Habet etiam hoc magnum malum ac uehementer execrandum et horrendum nimius amor uitae istius, quod multi, dum uolunt paulo diutius uiuere, grauiter offendunt deum, apud quem est fons uitae, atque ita, dum ab eis frustra, qui necessario futurus est uitae finis, metuitur, illinc prohibentur, ubi sine fine uiuitur. huc accedit, quia uita misera, etiam si posset esse perpetua, nullo modo beatae uitae etiam breuissimae comparan
Abbreviated transcription (Latin):
na ꝙͣ uehem̃tes habeat. quantũq sibi
obliget amatores suos: Qͥ tam̃ ꝑiculo ei
sepe turbati citiꝰ eã finiunt. eo ipso quo
finire formidant: ⁊ morte᷑ dũ declinant
accelerant. ueluti si quisꝙͣ. fluiuo rapien¬
dus irruat latronẽ. bestiãue fugiendo
lacꝰtant in mare tẽpestate seuiente ali¬
qñ ⁊ alim̃ta: ⁊ ut uiuant ꝓiciunt unde
uiuunt. ne cito finiat᷑. qd uł in labore
uiuit᷑. Iuantis laborib agit᷑. ut longiore
tẽpore. laboret᷑: ⁊ mors cũ impende. ceꝑit.
idõ cauet᷑ ut duitiꝰ timeat᷑. Nã int̾ tot
casus fragilitatis humanȩ: ꝙͣ multȩ mor¬
tes timeant᷑: Quarũ certe una cũ uen̾it.
restat cȩt̾as nͣ timeri. Et tnͣ fugit᷑ una. eũ
om̃s timeant᷑. Iuib excruciant᷑ dolorib :
qui curant᷑ a medicis ⁊ secant᷑. Nũqͥd ut¬
ñ moriant᷑.S ut aliqñ serpis moriant᷑.
Multi cruciatus suscipiunt᷑ certi: ut pauei

Expanded text:
na quam uehementes habeat quantumque sibi na quam uehementes habeat quantumque sibi obliget amatores suos? qui tamen periculo eius saepe turbati citius eam finiunt eo ipso, quo finire formidant, et mortem dum declinant, accelerant, ueluti si quisquam fluuio rapiendus inruat latronem bestiamue fugiendo. iactant in mare tempestate saeuiente aliquando et alimenta et, ut uiuant, proiciunt, unde uiuunt, ne cito finiatur, quod uel in labore uiuitur. quantis laboribus agitur, ut longiore tempore laboretur! et mors cum inpendere coeperit, ideo cauetur, ut diutius timeatur. nam inter tot casus fragilitatis humanae quam multae mortes timentur, quarum certe una cum uenerit, restat ceteras non timeri! et tamen fugitur una, ut omnes timeantur. quibus excruciantur doloribus, qui curantur a medicis et secantnon moriantur? Sed ut aliquanto serius moriantur. Multi cruciatus suscipiuntur certi, ut pauci
Abbreviated transcription (Latin):
liũ suũ unigenitũ mitteret qui ꝓ no¬
bis moreret᷑  Restat gͦ ut fiat qd apłs
ait. ꝓptͣea mortuũ ẽẽ. xp̃m. ut qui ui¬
uunt ñ sibi iã uiuant. s ei qui ꝓ ip̃¬
sis mortuus eͣ ⁊ resurrexit: nͥ forte ad¬
huc mundus amandus ẽ tanta rerũ la¬
be contritꝰ. ut etiã speciẽ seducꝰtionis
amiserit. Nã quantũ illi laudandi atq
pͣdicandi qͥ dignati ñ ft̃ cũ mundo e¬
tiã florente florere: tantũ increpan¬
di ⁊ accusandi st̃. quos ꝑire cũ ꝑeun¬
te delectat. Labores. ⁊ ꝑicula. ⁊ exitia.
huiꝰ transitoriȩ uitȩ. si ꝓ eadẽ. uita qͣn¬
doq funuenda subeunt᷑. ut mors eius
oĩno nͣ auferat᷑. s paululũ differat᷑:
quantomagis ꝓ ęt̾na subeunda st̃: ubi
turpit᷑ timet. nec sapientia fortit᷑ sus¬
tinet : Hulli qͥppe erit. q̃ ñ erit. Habe¬
at gͥ te uita ętͣna. in dilecꝰtorib siuis.
Nsonne cernis. hȩc uita miserabił ⁊ ege¬

Expanded text:
lium suum unigenitum mitteret, qui pro nolium suum unigenitum mitteret, qui pro nobis moreretur? restat ergo, ut fiat, quod aposait, propterea mortuum esse Christum, ut, qui uiuunt, iam non sibi uiuant sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit, nisi forte adhuc mundus amandus est tanta rerum labe contritus, ut etiam speciem seductionis amiserit. nam quantum illi laudandi atque praedicandi, qui dignati non sunt cum mundo etiam florente florere, tantum increpandi et accusandi sunt, quos perire cum pereunte delectat. Labores et pericula et exitia huius transitoriae uitae si pro eadem uita quandoque finienda subeuntur, ut mors eius non omnino auferatur, sed paululum differatur, quanto magis pro aeterna subeunda sunt, ubiturpiter timet nec sapientia fortiter sustinet! nulli quippe erit, quae non erit. habeat igitur te uita aeterna in dilectoribus suis. nonne cernis, haec uita miserabilis et ege
Abbreviated transcription (Latin):
ominis ex uniis ⁊ merito honorabi¬
libo ac desiderabilibꝰ filiis. arm̃tario
⁊ pauline augustinus in dño salutẽ.
Uir egregius filius ms ruferius affinis ur
retulit mͥ. quid dño uoueritis. Qua eiꝰ
narratione hilaratus ⁊ ibidẽ metuens
ne aluid suadeat ille tẽptator. qui bo¬
nis talib antiquitꝰ inuidet. ex hortãdã
paucis credidi caritatẽ tuã dñe eximie
meritoq honorabilis ⁊ desiderabił fili.
ut cogites qd̾ in diuinis eloquiis legit᷑.
ne tardes conu̾ti ad dñm. neq differas
de die in diẽ. atq arripias curesq red¬
dendũ qd̾ te ei uo iusse nosti. qͥ ⁊ debita
exigit. ⁊ ꝓmissa ꝑsoluit. Nã ⁊ hoc serip¬
tũ ẽ. uou̾ete ⁊ reddite dño dõ ur̃o. Quã¬
quã ⁊ si ñ uouisses. quid aliud tͥ suaden¬
dũ fuit. aut qͥd meluis ab hoĩe fieri po¬
test. quã ut ei restituat a qͦ institutus
ẽ: pͣsertim qr caritatis erga nos dĩ tan¬
tũ apparuit atq eluxit indiciũ. ut fi¬

Expanded text:
RITOQVE HONORABILIBUS AC DESIDERABILIBUS FILIIS ARMENTARIO ET PAULINAE AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Vir egregius, filius meus Ruferius, adfinis uester, rettulit mihi, quid domino uoueritis. qua eius narratione hilaratus et ibidem metuens, ne aliud suadeat ille temptator, qui bonis talibus antiquitus inuidet, exhortandam paucis credidi caritatem tuam, domine eximie meritoque honorabilis et desiderabilis fili, ut cogites, quod in diuinis eloquiis legitur: Ne tardes conuerti ad dominum neque differas de die in diem atque arripias curesque reddendum, quod ei te uouisse nosti, qui et debita exigit et promissa persoluit. nam et hoc scriptum est: Vouete et reddite domino deo nostro. quamquam etsi non uouisses, quid aliud tibi suadendum fuit aut quid melius ab homine fieri potest, quam ut ei se restituat, a quo institutus est, praesertim quia caritatis erga nos dei tantum apparuit atque inluxit indicium, ut fi
Abbreviated transcription (Latin):
augustinꝰ in dño salutẽ. Uener̃t ad nos
duo iuuenes. crescomiꝰ ⁊ felix de ur̃a con¬
gregatione se eẽ dicentes. qui nob̾ retu¬
lert monasteriũ urm ñnulla dissensi¬
one turbatũ: eoqd̾ quidã in uob̃ sic gr̾am:
pͣdicent ut negent hoĩb eẽ liberum
arbitriũ:i qd̃ ẽ grauiꝰ dicant qd̵ in die
iudicii ñ sit redditurus ds̃ unicuiq se¬
cundũ oꝑa eiꝰ. Etiã hoc tm̃ indicaeuert̃
qd plures ur̃m ñ ita sentiant. s lib̾um
arbitriũ aduuari fateant᷑ ꝑ dĩ gr̃am.
ut recta sapiamꝰ atq faciamꝰ: ut cũ ue¬
nerit dñs reddere unicuiq scđm oꝑa
eius. inueniat oꝑa nr̃a bona. q̃ p̃parauͣ
ds̃ ut in illis ambulemꝰ. Nloc qui sentuiã.
bene sentiunt. Obsecro itaq uos frẽs. si¬
cut corinthios obsecrauit apłs ꝑ nom̃
dñs iħc sic̃ scriptũ ẽ ingugłio iohannis
apłi. ñ uenit ut iudicaret mundũ: s

Expanded text:
AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Venerunt ad nos duo iuuenes, Cresconius et Felix, de uestra congregatione se esse dicentes, qui nobis rettulerunt monasterium uestrum nonnulla dissensione turbatum eo, quod quidam in uobis sic gratiam praedicent, ut negent hominis esse liberum arbitrium et, quod est grauius, dicant, quod in die iudicii non sit redditurus deus unicuique secundum opera eius.. etiam hoc tamen indicauerunt, quod plures uestrum non ita sentiant, sed liberum arbitrium adiuuari fateantur per dei gratiam, ut recta sapiamus atque faciamus et, cum uenerit dominus reddere unicuique secundum opera eius, inueniat opera nostra bona, quae praeparauit deus, ut in illis ambulemus. hoc qui sentiunt, bene sentiunt. Obsecro itaque uos, fratres, sicut Corinthios obsecrauit apostolus, pdominus Iesus. sicut scriptum est in euangelio Iohannis apostoli, non uenit, ut iudicaret mundum. sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpũ uendicatis. ⁊ in locis abartas ꝑre¬
fente uos uidere cõponitis. Nos &e enĩ
dõs nr̃os luce palã ante ocłos atꝙ
aures oĩi mortaliũ p̃cib adoramus.
⁊ ꝑ suaues hostias ꝓpitios nob̃ efficimꝰ:
⁊ a cunctis hȩc cerni ⁊ ꝓbari contendi¬
mꝰ. S ult̾ius huic certamini me senex
inualidus subtraho: ⁊ in sententiã mã¬
tuani rethoris libent᷑ ꝑgo. Trahit sua
quẽq uoluptas. Post hec ñ dubito uir
exinue. qui a mea secta deuiasti. hanc
epłam aliquoꝵ. furto detractã flam¬
ms. uł quolibet pacto ꝑiturã. Qd̃ si ac¬
ciderit. erit dampnũ cartulȩ ñ nr̃i
sermonis: cuiꝰ exemplar penes om̃s reli¬
giosos ꝑpetuo retinebo. Du te seruent.
ꝑ quos ⁊ eoꝵ atq cuncꝰtoꝵ mortalium
cõmune patrẽ uiuu̾si mortales. quos
tͣra sustinet mille modis cõcordi discoe¬
dia ueneram᷑ ⁊ colimꝰ. Explicit epła ma¬

Expanded text:
proprium uindicatis et in locis abditis praeproprium uindicatis et in locis abditis praesentem uos uidere componitis. nos etenim deos nostros luce palam ante oculos atque aures omnium mortalium piis precibus adoramus et per suaues hostias propitios nobis efficimus et a cunctis haec cerni et probari contendimus. Sed ulterius huic certamini me senex inualidus subtraho et in sententiam Mantuani rhetoris libenter pergo: Trahat sua quemque uoluptas. post haec non dubito, uir eximie, qui a mea secta deuiasti, hanc epistulam aliquorum furto detractam flammis uel quolibet pacto perituram. quod si acciderit, erit damnum chartulae, non nostri sermonis, cuius exemplar penes omnes religiosos perpetuo retinebo. dii te seruent, per quos et eorum atque cunctorum mortalium communem patrem uniuersi mortales, quos terra sustinet, mille modis concordi discordia ueneramur et colimus. XVII. Serium
Abbreviated transcription (Latin):
ettas etiã haud minore cultu suseipte᷑
atq alia int̾minato numero dus hoĩbꝰꝙ
odiosa noĩa. qui conseia nefandoꝵ facinoꝵ.
specie głose mortis scelera sua scelerib
cumulantes. dignũ morib facꝰtisq suis ex¬
itũ maculati repꝑerint: hoꝵ busta si me¬
moratu dignũ ẽ. reiectis templis. negles¬
tis mcioꝵ suoꝵ manib stulti frequentañ.
ita ut p̃sagĩ uati illiꝰ indigne ferentis
enuneat. In que dm̃ templis. iurauit ro¬
ma ꝑ umbras. S mͥ hac tẽpestate. ꝓpe¬
mocdũ uidetur bellũ actiatieũ rursus
exortũ. quo egyptia monstra in romano¬
rũ dõs audeant tela uibrare minime
auratura. S illud queso uir sapientissi¬
me. uti remoto facundiȩ robore. atq ex¬
ploso qua cunctis clarus es. omisis &.
quib pugnare. solebas erisupeis argu¬
m̃tis. p᷑posita paululũ dialectica. quȩ.
neruoꝵ suoꝵ lucꝰtamine. nicħ certi eu¬
nꝗͣ relinquere nitit᷑ ipsa re apꝓbes.

Expanded text:
citas etiam haud minore cultu suspicitur, citas etiam haud minore cultu suspicitur, atque alii interminato numero diis hominibusque odiosa nomina qui conscientia nefandorum facinorum, specie gloriosae mortis, scelera sua sceleribus cumulantes, dignum moribus factisque suis exitum maculati repererunt. Horum busta, si memoratu dignum est, relictis templis, neglectis majorum suorum manibus, stulti frequentant, ita ut praesagium vatis illius indigne ferentis emineat: Inque Deum templis juravit Roma per umbras. Sed mihi hac tempestate propemodum videtur bellum Actiacum rursus exortum, quo Aegyptia monstra in Romanorum deos audeant tela vibrare, minime duratura. 3. Sed illud quaeso, vir sapientissime, uti remoto facundiae robore atque exploso, qua cunctis clarus es, omissis etiam quibus pugnare solebas Chrysippeis argumentis, postposita paululum dialectica, quae nervorum suorum luctamine nihil certi cuiquam relinquere nititur, ipsa re approbes,
Abbreviated transcription (Latin):
maximi madaurensis ad augustinũ.
Nabens crebro tuis affatib lȩtifica¬
ri. ⁊ instinctu tui sermonis quo me
spaulo ante iocundissime salua caritate
pulsasti paria redhibere: ñ destiti: ne
silentiũ meũ penitudinẽ appellares.
S: quȩso ut si hec qͣsi seniles artꝰ eẽ du¬
xeris: benignarũ auriũ indulgentia
psequaris. Olimpũ montẽ deoꝵ. esse
habitacłm. sub incerta fide grecia fa¬
bulat᷑. At uͦ nr̃x urbis foꝵ. salutariũ
numinũ frequentia possessũ nos cer¬
mũ. sine initio. sine ꝓle naturȩ. seu
patrẽ magnificũ magnũ atꝙ. quis tam
demens. tã m̃te captꝰ neget ẽẽ certissi¬
mũ : huꝰ nos uirtutes ꝑ mundanũ opꝰ
diffusas. multis uocabulis inuocamꝰ: qm̃i
dissimulare ñ possũ. Qͥs enĩ ferat ioui
flumina uibranti p̃ferri migginẽ iuno¬
ni.minerue. ueneri. uesteq sananiem.
⁊ cunctis ꝓnefas diis ummortalib archi¬
marthirem nãphamonẽ : lnt᷑ quos lu¬

Expanded text:
MAXIMI MADAURENSIS AD AUGUSTINUM. 1. Avens crebro tuis affatibus laetificari, et instinctu tui sermonis, quo me paulo ante jucundissime salva charitate pulsasti, paria redhibere non destiti, ne silentium meum poenitudinem appellares. Sed quaeso ut si haec quasi seniles artus esse duxeris, benignarum aurium indulgentia prosequaris. Olympum montem deorum esse habitaculum, sub incerta fide Graecia fabulatur. At vero nostrae urbis forum salutarium numinum frequentia possessum nos cermum sine initio, sine prole naturae ceu patrem magnum atque magnificum quis tam demens, tam mente captus neget esse certissimum ? huius nos uirtutes per mundanum opus diffusas multis uocabulis inuocamus, quondissimulare non possum. quis enim ferat Ioui fulmina uibranti praeferri Migginem, Iunoni, Mineruae, Veneri Vestaeque Sanamem et cunctis, pro nefas ! diis inmortalibus archimartyrem Namphamonem ? int
Abbreviated transcription (Latin):
test cõgruentissime cõuenire: Qͥ amat
inqͥt animã suã ꝑdat eã. Dicã etiã fident᷑.
Qͥ amat parentes suos: ꝑdat eos. De. dĩa qͥp¬
qd̾ mex piabile nefas ẽ. ⁊ tñ ualet ut in¬
t̾imat in se. carnalẽ aĩȩ affecꝰtũ. quo cũ
impedim̃to future: uitȩ: p̃sens uita delec
aꝑtissime fructũ eiusdẽ aĩe adquirendȩ
in eodẽ p̃cepto cõmemorat dicens. qͥ ꝑdi

Expanded text:
test congruentissime conuenire: Qui amat, inquit. animam suam, perdet eam. dicam etiam fidenter: Qui amat parentes suos, perdet eos. de anima quipquod inexpiabile nefas est, et tamen ualet, ut interimat in se carnalem animae affectum, quo cum impedimento futurae uitae praesens uita delectapertissime fructum eiusdem animae adquirendae in eodem praecepto commemorat dicens: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Nno dilectissimo ⁊ desiderantissimo
fr̃i leto. augustinꝰ in dño salutẽ.
lego epłam quã misisti fr̃ibꝰ con¬
solari te cupiens. qd̾ multis tẽptatio¬
nibꝰ tua tirocinia quatiant᷑. In qua oe
insinuasti. desiderare te meas litteras.
Condolui fr̃. ⁊ cessare a seribendo ñ po¬
tui: ne ñ solũ tuo s etiã meo deside¬
rio negare̾ qd̾ me uidebã debere. of¬
teris. castra ne deseras: in quib tibi
etiã edificanda ẽ turris illa. de qua
in eugłio dñs loquit᷑. In ea qͥppe. stan¬
tẽ. ⁊ sub armis dĩ u̾bi militantẽ: nul¬
la ex parte penetrare ulle tẽptati¬
ones ualent. Inde ⁊ iacta in adu̾sa¬
riũ tela. gͣui pondere ueniunt: &
ꝓspecꝰta firmo munimine deuitant᷑
sit rex nr. tñ a societate qͣ etiã fr̃
ex dignatꝰ ẽ: reges appellasse. milites
suos. Et unũ quẽq ad bellandũ cũ
rege qͥ ht̃ uiginti milia. instructio¬
ne decẽ miliũ idoneũ ẽe debe. p̃mo¬
Uit.

Expanded text:
NO DILECTISSIMO ET DESIDERANTISSIMO FRATRI LAETO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Legi epistulam, quam misisti fratribus. consolari te cupiens, quod multis temptationibus tua tirocinia quatiantur, in qua etiam insinuasti desiderare te litteras meas. condolui, frater, et cessare ab scribendo non potui, ne non solum tuo sed etiam meo desiderio negarem, quod me uidebam officio dteris, castra ne deseras, in quibus tibi etiam aedificanda turris est illa, de qua in euangelio dominus loquitur. in ea quippe stantem et sub annis uerbi dei militantem nulla ex parte penetrare ullae temptationes ualent; inde et iacta in aduersarium tela graui pondere ueniunt et prospecta firmo munimine deuitantur. sit rex noster, tamen ea societate qua etiam frater esse dignatus est, reges appellasse milites suos, et unumquemque ad bellandum cum rege qui habet viginti millia, instructione decem millium idoneum esse debere pruit.