comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sibi excerario prcuniam fractis foribus inuasit protulitq. ex eo
uenit.: Ad quam oppugnandam cũ receptus non ess&. tribunum
cum tribus legi onibus relinquens. Adhispanias contendit Quas
lucius africanus & martus petreius & marcus uarro pompeiani duces
cum legionibus optinebant: Ibi multis proclus petreium africani¬
unq ssuperatos. composita pactione dimisit : In ulteriore uero
hispania . duas legiones amarco uarrone suscepit : similiter & duces
eius hoc est curio catonem sicilia expulit. Ualerius cotam sardiniam.
tuberonem africa uarrus eiecit: Caesar masiliam rediens obsidione
domitam: uita tantũ & libertate concessa. ceteris rebus abrasit
At uero dolabella partium caesaris inhilirico ꝑ octanium & legion
uictus. copusq exutus. ad antonium fugit. Basillius & salustius
per singnlas legiones quib prȩerant. similiter & antonius hostensius
quoq. ab infimo marituim classe concurrens omnesq pariter aduer

Expanded text:
sibi ex aerario pecuniam fractis foribus invasit, protulitque ex eo sibi ex aerario pecuniam fractis foribus invasit, protulitque ex eo venit: ad quam oppugnandam, cum receptus non esset, Trebonium cum quatuor legionibus relinquens, ad Hispanias contendit, quas Lucius Aphranius, et M. Petreius, et M. Varro, Pompeiani duces, cum legionibus obtinebant. Ibi multis praeliis Petreium Aphraniumque superatos, composita pactione, dimisit. In ulteriore vero Hispania duas legiones a M. Varrone suscepit. Similiter et duces ejus, hoc est, Curio Catonem Sicilia expulit, Valerius Cottam Sardinia, Tuberonem Africa Varus ejecit. Caesar Madomitam uita tantum et libertate concessa ceteris rebus abrasit. At uero Dolabella partium Caesaris in Illyrico per Octauium et Libonem uictus copiisque exutus ad Antonium fugit. Basilus et Sallustius cum singulis legionibus, quibus praeerant, similiter et Antonius, Hortensius quoque ab infimo mari cum classe concurrens, omnesque pariter aduer
Abbreviated transcription (Latin):
cum imperio missus est. Caesar rauennam sese contulit. marcus
antonius & publius cassius tribuni prebis pro cȩsare intercedentes. in¬
terdicente lentulo consule. curia foroq. prohibiti. ad cȩsarẽ profecti
sunt : curione simul cȩlioq comitantibus. Caesar fubicone flumine
trans meato. mox ut arminiũ uenit. quinq cohortes quas tunc solas
habebat. cum quib ut ait liuius orbẽ terrarum adortus est. quid
facto opus ess& edocuit. deplorans iniurias suas. causam belli ciuilis
ꝓrestituendis in patriam tribunis esse testatus est. Inde ꝑ antoniũ
septem cohortes quȩ apud solonem morabantur alucretio rexepit.¬
tres legiones quae cum domitio apud carnificium morabantur. Ad suas
partes transduxit. Pom peius atq omĩs senatus crescentibus caesaris
uiribus trepidi. tamquam italia pulsi ingreciam transuccti. diratium
gerendi belli sedem delegerunt: Caesar romam uenit: nega tamq

Expanded text:
cum imperio missus est. Caesar Rauennam sese contulit. M. cum imperio missus est. Caesar Rauennam sese contulit. M. Antonius et P. Cassius tribuni plebis pro Caesare intercedentes, interdicente Lentulo consule curia foroque prohibiti, ad Caesarem profecti sunt Curione simul Caelioque comitantibus. Caesar Rubicone flumine transmeato, mox ut Ariminum uenit, quinque cohortes, quas tunc solas habebat, cum quibus, ut ait Liuius, orbem terrarum adortus est, quid facto opus esset, edocuit. deplorans iniurias suas, causam belli ciuilis, pro restituendis in patriam tribunis, esse testatus est inde per Antonium septem cohortes, quae apud Sulmonem morabantur, a Lucretio retres legiones, quae cum Domitio apud Cornificium Corfinium morabantur, ad suas partes transduxit. Pompeius atque omnis senatus, crescentibus Caesaris viribus, trepidi, tanquam Italia pulsi, in Graeciam transvecti, Durachium gerendi belli sedem delegerunt. Caesar Romam venit, negatamque
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur. Apud parthos enim consul romanus occiditur. exercitusq
deletur : atro cissimũ illud pompeii & cȩsaris bellũ ciuile consoribitu
Interhȩc roma ipsa repentino correpta incendio concrematur.
NNO siquidem aburbe condita. Dco. incertũ unde concretus.
plurunam urbis partẽ ignis inuasit. Neq umquã antea tanto
incendio correptam ac uastatam ciuitatẽ ferunt. Nam quat tuor decĩ
uicos cũ uico iugario consup̃tos fuisse. memoriae proditũ est. Hino
iam bellum ciule cõmittitur. quod magnis iam dudum dissensionibus
ac molition ibus parabatur. Nam rediens cȩsar uictos exgallia. de¬
cerni sibi absenti alterũ consulatum poposcit. Contradictũ est ma
cello consule. adnitente pompeio. Deinde decretũ est asenatu.
ut in urbem cȩsar non nisi dimisso exercitu uenir&. & ex marcelli
consulis auctoritate. ad legiones quȩ apud lucreiam erant pompenis

Expanded text:
sequitur. Apud Parthos enim consul Romanus occiditur, exercitusque sequitur. Apud Parthos enim consul Romanus occiditur, exercitusque deletur, atrocissimum illud Pompei et Caesaris bellum civile conseritur, et inter haec Roma ipsa repentino correpta incendio concrematur. Anno siquidem ab Urbe condita DCC, incertum unde concretus, plurimam Urbis partem incendio correptam ac uastatam Ciuitatem ferunt. nam quattuordecim uicos cum uico Iugario consumptos fuisse memoriae proditum est hinc iam bellum ciuile committitur, quod magnis iamdudum dissensionibus ac molitionibus parabatur. Nam rediens Caesar uictor ex Gallia decerni sibi absenti alterum consulatum poposcit. contradictum est a Marcello consule adnitente Pompeio, deinde decretum est a senatu, ut in Vrbem Caesar non nisi dimisso exercitu ueniret, et ex Marcelli consulis auctoritate ad legiones, quae apud Luceriam erant, Pompeius
Abbreviated transcription (Latin):
mutatio. & uelut forma oceani maris quȩ omni die dispar. nuno succidius
pes septem dies attollitus incrementis. nunc isequentibus totidem diebus
cimbris tigurinisq uincentib. cum apud rhodanũ flumen romanus
exercitus perut. arctissimas roma sensit angustias. Refusa continuo
clade cimbrorũ. magnis elata prouentibus. p̾riorũ oblita defectuum:
Hanc deinde recentissime prosperitatis iactantiam. italicũ bellum &
sillana delaceratio castigat. Rursus post hanc domesticam intestinãq
perniciem. qua usq ad medullas pene euiscerata & exesa est. paribus
prope modũ spaciis temporũ. non solum reparata uerũ &iam extentata
est. cum lucullus asiam. pompeius hispaniam. carsar galliam ꝑdomuit.
romanumq imperium usq ad extremos prope modũ terrȩ terminos pro¬
pagatũ est. Hanc nuno amplissimam dilationẽ. uastissima ruina con¬

Expanded text:
mutatio, et velut forma Oceani maris, quae omni die dispar, nunc succiduis mutatio, et velut forma Oceani maris, quae omni die dispar, nunc succiduis per septem dies attollitur incrementis, nunc insequentibus totidem diebus Cimbris Tigurinisque vincentibus, cum apud Rhodanum flumen Romanus exercitus periit, arctissimas Roma sensit angustias, refusa continuo clade Cimbrorum, magnis elata proventibus, priorum oblita defectuum est. Hanc deinde recentissimae prosperitatis jactantiam Italicum bellum et dilaceratio Syllana castigat. Rursus post hanc domesticam intestinamque perniciem, qua usque ad medullas pene eviscerata et exesa est, paribus propemodum spatiis temporum non solum reparata, verum etiam extenta est, cum Lucullus Asiam, Pompeius Hispaniam, Caesar Galliam perdomuit, Romanumque imperium usque ad extremos propemodum terrae terminos propagatum est. Hanc nunc amplissimam dilatationem vastissima ruina con
Abbreviated transcription (Latin):
sagittis oppressere romanos : Cecidere ibi plurimi senatores. aliquote¬
&iam consulares & pretoru uisi. orassus quoq filius crassi lectissimus
iuuenis in acie occisus est. Praeterea quattuor cohortes cũ uarguntȩ io
legato. mediis dep̃hensȩ campis & interfectȩ sunt. Strenas rapto
equitatu crassũ persequi intendit. eumq tircũ uentum ac frustra
colloquiũ eius petentẽ interfecit. quãuis uiuum auferre maluiss&.
pauoi noctis beneficio liberati charras confugerunt. Cognita clade
romanorũ multȩ orientis pro uintiȩ. a societate & fide populi romani
defecissent. nisi cassius collectis ex fuga militibus paucis. intume scentem .i. ꝓ¬
sỹriam egregia animi uirtute ac moderatione pressiss&e. qui & anthiocũ¬
copiasq eius ingentes proelio uicit & interfecit. Parthos quoq ab ho¬
rode inssriam missos iamq ingressos antiodnam bello expulit. ducemq
eorum sagen interfecit. Igitur romani status agitur semꝑ alterna

Expanded text:
sagittis oppressere Romanos. cecidere ibi plurimi senatores, aliquot etiam consulares et praetorii uiri; Crassus quoque filius Crassi, lectissimus iuuenis, in acie occisus est. praeterea quattuor cohortes cum Vargunteio legato mediis deprehensae campis et interfectae sunt. Surenas rapto equitatu Crassum persequi intendit eumque circumuentum ac frustra conloquium eius petentem interfecit, quamuis uiuum auferre maluisset. pauci noctis beneficio liberati Carras confugerunt. cognita clade Romanorum multae Orientis prouinciae a societate uel fide populi Rdefecissent, nisi Cassius Quaestor collectis ex fuga militibus paucis, intumescentem Syriam egregia animi virtute ac moderatione pressisset: qui et Antiochcopiasque ejus ingentes praelio vicit et interfecit, Parthos quoque ab Herode in Syriam missos, jamque ingressos Antiochiam bello expulit, ducemque eorum Hosagen interfecit. Igit
Abbreviated transcription (Latin):
fideliter credat infidis.
Nterea brutus in interiore hispania . Xi. milia gallo grecorũ qui lusitanis
in auxilium uenerant. asperrima bello & difficili quamuis in cautos circum¬
referuntur. pauci fuga euaserunt : Inciteriore hispania lepidus ꝓconsul
uac ceos in noxiam gentem & supplicem. &iam senatu prohibente ꝑtinaciter
expugnare temptauit. Sed mox accepta clade. grauissim& s improbae¬
pertinatiȩ poenas luit Sex milia quippe romanorũ in hoc in iusto bello
iustissime caesa sunt : reliqui exuti castris. armis &iam perditis euaserunt
Nec minus turpis haec sub lepido cladis. quam sub mancino fuit. Ita
nunc sibi hȩc tempora loco felicitatis asscribant. ut non dixerim hispani

Expanded text:
eliter credat infidipacto foedere dimiserunt iustitia probanda erat? probauit eam eliter credat infidipacto foedere dimiserunt iustitia probanda erat? probauit eam Interea Brutus in citeriore Hispania 40,000 Callecorum, qui Lusitanis in auxilium lia capta referuntur, pauci fuga evaserunt. In citeriore Hispania Lepidus proconsule Vaccaeos innoxiam gentem et supplicem, etiam senatu prohibente, pertinaciter expugnare tentavit. Sed mox accepta clade gravissima pertinaciae poenas luit. sex milia quippe Romanorum in hoc iniusto bello iustissime caesa sunt, reliqui exuti castris, armis etiam perditis, euaserunt. Nec minus turpis haec sub Lepido clades quam sub Mancino fuit. ita nunc sibi haec tempora loco felicitatis adscribant ut non dixerim Hispani
Abbreviated transcription (Latin):
exercitum. Infelices copias apud infames illas romanis cladibus cannas non
disposuit certamini. sed opposuit morti. Plusquã .xl. milium ibi militũ
romanorum sola in patientia sua. de qua sibi uictoriam iam dudũ hannibal
presumebat amisit. Collega &iam paulo quo tandem uiro perdito.
nouissime in urbe pęne solus impudentissime redire ausus est. meruitq
in prudentiȩ suae premium. Nam gratiae ei quod dere puplica raom
desperass&. quã tamen ipse feceratꝰ desperatam. publice in senatu actae
sunt. Porro autem mancinus qui sorte bellica circum uentum exercitũ
ne perder& laborauit. ab eodem senatu deditione dãpnatus est. sicut
romanis & illud in uarrone displicuit. sed tempori concessum est Ethoc
in mancino placuit. sed secundũ tempus presumptũ est. atq ĩdeo ab
mitio perfidis. ut nec quisquis consulat conuenienter ingratis. Niec hostis¬

Expanded text:
exercitum, infelices copias apud infames illas Romanis cladibus Cannas non exercitum, infelices copias apud infames illas Romanis cladibus Cannas non disposuit certamini sed opposuit morti; plus quam XL milia ibi militum Romanorum sola inpatientia sua, de qua sibi uictoriam iam dudum Hannibal praesumebat, amisit. collega etiam Paulo — quo tandem uiro! — perdito, nouissime in Vrbem paene solus impudentissime redire ausus est meruitque impudentiae suae praemium. nam gratiae ei, quod de republica non desperasset, quam tamen ipse fecerat desperatam, publice in senatu actae sunt Porro autem Mancinus, qui sorte bellica circumuentum exercitum ne perderet laborauit, ab eodem senatu deditione damnatus est. scio, Romani, et illud m Varrone displiouit, sed tempori concessum est, et hoc in Mancino placuit, sed secundum tempus praesumptum est; atque ideo ab initio perfecistis, ut nec ciuis consulat conuenienter ingratis nec hostis
Abbreviated transcription (Latin):
pacto. foedere remiserunt. Iusticia probanda erat. probauit eã &iam
uel tacitus senatus. cum idem numantini ꝑ legatos suos aut in uiolatam
solam pacem. aut omnes quos pignore pacis accepto uiuos dimiserant
reposcebant : misericordia examinanda uidebatur. satis documenti indi¬
cium dederunt. uel emittendo ad uitam inimicũ exercitũ. uel ad pęnã
non recipiendo mancinum. Mantinusne rogo dedendus. qui uicti ex¬
ercitus impendentem trucidationem pretento imbone pacti federis dispu¬
lit. qui periclitantes patriȩ uires in meliora tempora reseruauit:
lut si displicuit foedus quod pactũ est. cur miles hoc pignore redẽptus:
aut cum seuestereturꝰ redditus non est. aut cum repeteretus redditus
non est. aut si placuit seruati militis qualis cumq. prouisio. cur mantinus
qui hac pepigit solus deditus fuit: nuper uarro ut prȩpropere pugna
in iretur. collegam paulum oblurtantem impulit. repudiantẽ precipi¬

Expanded text:
pacto foedere dimiserunt iustitia probanda erat? probauit eam pacto foedere dimiserunt iustitia probanda erat? probauit eam uel tacitus senatus, cum idem Numantini per legatos suos ant inuiolatam pacem solam aut omnes, quos pignore pacis accepto uiuos dimiserant, reposcebant. misericordia examinanda uidebatur? satis documenti dederunt uel emittendo ad uitam inimicum exercitum uel ad poenam non recipiendo Mancinum. Mancinusne rogo dedendus fuit, qui uicti exercitus inpendentem trucidationem praetento umbone pacti foederis dispulit, qui periclitantes patriae uires in meliora tempora reseruauit? aut, si displicuit foedus quod pactum est, cur miles hoc pignore redemptus ant, cum reuerteretur, receptus est aut, cum repeteretur, redditus non est? aut, si placuit seruati militis qualiscumque prouisio, cur Mancinus, qui hoc pepigit, solus deditus fuit ? Nnper Varro, ut praepropera pugna iniretur, collegam Paulum obluctantem impulit, trepidantem praecipi
Abbreviated transcription (Latin):
& structoribus fallaciarum arus picibus. oportuni casus suffragantur.
Tam mantinus consul post quam apopilio apud numantiam exercitũ suscepit.
adeo infeliciter prȩlia cuncta gessit. atq uiid supprema desperatione ꝑ¬
ductus est. ut turpissimum foedus cum numantinis facere cogeretur.
Quamius & pompeius iam aliud ęque infamȩ foedus. cum hisdem numantinis
paulo ante papigiss&. senatus dissolui foedus & mantinũ dedi numantinis
prȩcipit. qui nudato corpore manibus quoq postergum reuinctis. ante
portas numantinorũ expositus. ibiq usque in noctem manens. asuis
desertus. ab hostibus autẽ non susceptus. lacrimabile utrisq spectaculum
prebuit. Exclamare hoc loco dolos exigit. cur falso uobis romani
magna illa numina iustitię fidei fortitudinis & miseri cordię uindicatis.
anumantinis hȩc uerius discite:fortitudine opus fuit. pugnando uicer̃:
fides exigebatur. credentes aliis secundũ se quos occidere potuerant.

Expanded text:
 structoribus fallaciarum aruspicibus opportuni casus suffragantur. Namque Mancinus cos., postquam a Pompeio apud Numantiam suscepit adeo infeliciter proelia cuncta gessit atque in id suprema desperatione perductus est, ut turpissimum foedus cum Numantinis faceré cogeretur. quamuis et Pompeius iam aliud aeque infame foedus cum isdem Numantinis paulo ante pepigisset, senatus dissolui foedus et Mancinum dedi Numantinis praecepit, qui nudato corpore manibusque post tergum reuinctis ante portas Numantinorum expositus ibique usque in noctem manens, a suis desertus, ab hostibus autem non susceptus lacrimabile utrisque spectaculum praebuit. Exclamare hoc loco dolor exigit. cur falso uobis, Romani, magna illa nomina iustitiae fidei fortitudinis et misericordiae uindicatis? a Numantinis haec uerius discite, fortitudine opus fuit? pugnando uicerunt. fides exigebatur? credentes aliis secundum se, quos occidere potuerant,
Abbreviated transcription (Latin):
lusitani cũ mille romanis. inquodam saltu contraxere pugnam. In qua
lxx. iusitanos. romanos autem. cccxx. cecidisse claudius refert
Ot cum uictores lusitani sparsi ac securi abirent. unus exhis longe

Expanded text:
Lusitani cum mille Romanis in quodam saltu contraxere pugnam, in qua Lusitani cum mille Romanis in quodam saltu contraxere pugnam, in qua LXX Lusitanos, Romanos autem cccxx cecidisse Claudius refert; et cum uictores Lusitani sparsi ac securi abirent, unus ex his longe
Abbreviated transcription (Latin):
& latro. primũ infestando uias. de inde uastando prouintias. postremo
exercitus pretorum & consulum romanorum uincendo. fugando. subi¬
gendo. maximo terrori romanis fuit omnibus. Si quidemꝰ hiberum
& tagum maxima & diuersissimorum locorũ flumina late transgra di¬
enti & peruaganti. qͣuecilius prȩtor occurrit. Qui continuo cęso
usq ad internitionem pȩne omni exercitu suo. uix ipse prętor cum
paucis fuga lapsus euasit. Deinde gaium plaucium pretorẽ. idem
ueriatus multis proelus fractũ fugauit : Post &iam claudais unimam
cum magno instructu belli contra ueriatũ missus. quasi abolenda su¬
periore macula. turpiorem ipse auxit infamiam. Nam congressus cũ
ueriato. unuersasquas secum adduxeratt copias. maximasq uires
romani amisit exercitus. Ueriatus trabeas faces ceteraq insignia
romana. in montibus suis trophea prefixit. Eodem temporeꝰ tricent

Expanded text:
et latro, primum infestando vias, deinde vastando provincias, postremo et latro, primum infestando vias, deinde vastando provincias, postremo exercitus praetorum et consulum Romanorum vincendo, 292 fugando, subigendo, maximo terrori Romanis fuit omnibus: siquidem Iberum et Tagum, maxima et diversissimorum locorum flumina, late transgredienti et peruaganti C. Vecilius praetor occurrit: qui continuo caeso usque ad internecionem paene omni exercitu suo uix ipse praetor cum paucis fuga lapsus euasit. deinde C. Plautium praetorem idem Viriatus multis proeliis fractum fugauit. pos etiam Claudius Vnimammus cum magno instructu belli contra Viriatum missus quasi pro abolenda superiore macula turpiorem ipse sunt infamiam. nam congressus cum Viriato uniuersas quas secum deduxerat copias maximasque uires Romani amisit exercitus. Viriatus trabeas fasces ceteraque insignia Romana in montibus suis tropaea praefixit. Eodem tempore ccc
Abbreviated transcription (Latin):
com mune asiae atq europae per multa retro secula furt. permissa
crudeliter &iam captiuis predandi licentia. Sic omnia cedibus ignibusq
completa sunt. ut de murorũ ambitu quasi ecamino in unũ apicem coas¬
tatum exundar& incendium. Itaq plurima parte populi ferro flagimusq
consumpta. reliqua sub corona uendita est. Urbe incensa. muri funditus
rupti sunt. muralis lapis inpuluerem redactus. preda ingens esepta est
Sane cum propter multitudinẽ & uarietatem statuarũ simulacrorumq.¬
quae in illo ciuitatis incendio permixta sunt. in unũ auri argentiq.
atq aeris omniaq simul metalla fluxissent. nouũ genus metalli factũ
est. unde usq in hodiernũ diem siue ex ipso siue eximitataone eius. aes
corinthium sicut memoriȩ traditum est. & corinthia uasa dicuntur
isdem consulibus. ueriatus in hispania genere lusitanus. homo pastoralis

Expanded text:
commune Asiae atque Europae per multa. retro saecula fuit. permissa commune Asiae atque Europae per multa. retro saecula fuit. permissa crudeliter etiam captiuis praedandi licentia sic omnia caedibus ignibusque conpleta sunt, ut- de murorum ambitu quasi e camino in unum apicem coartatum exundaret incendium. itaque plurima parte populi ferro flammisque consumpta reliqua sub corona uendita est; urbe incensa muri funditus diruti sunt; muralis lapis in puluerem redactus, praeda ingens erepta est. sane cum propter multitudinem et uarietatem statuarum simulacrorumque in illo ciuitatis incendio permixta in unum auri argenti atque aeris omniaque simul metalla fluxissent, nouum genus metalli factum est, unde usque in hodiernum diem siue ex ipso siue ex imitatione eius aes Corinthium, sicut memoriae traditum est, et Corinthia uasa dicuntur. Isdem consulibus Viriatus in H
Abbreviated transcription (Latin):
duce suo cecidisse confirmant Polibius achiuus quamuis tunc in africa
cum scipione fuerit. tamen quia domesticam cladem ignorare non potuit.
semel in achaia pugnatũ critolao duce asserit. Diaeum uero adducentẽ
ex arcadia militem. ab eodem metello prȩtore oppressum cũ exercitu
doc& Sed de uarietate discordantium hystoricorũ aliquanta iam dixi¬
mus. quorum sufficiat detecta hȩc & male nota mendatiorũ. quia parũ
credendum esse inceteris euidenter ostendunt. qui in his quoq qua e
ipsi uidere di uersi sunt
gitur post extincta totius achaiae prȩsidia. destitutarum euersionem
urbium metello prę̧tore meditante. consul mummius repentinus cũ paucis
uenit in castra. Qui dimisso statim metello. corinthum sine mora expug¬
nauit. urbem toto tunc orbe longe omniũ opulentissimam. Quippe
quae uelut officina omniũ artificum atq artificiorũ. & emptorium

Expanded text:
duce suo Diaeo cecidisse confirmant, Polybius Achiuus quamuis tunc in Africa duce suo Diaeo cecidisse confirmant, Polybius Achiuus quamuis tunc in Africa cum Scipione fuerit, tamen, quia domesticam cladem ignorare non potuit, semel in Achaia pugnatum Critolao duce adserit, Diaeum nero adducentem ex Arcadia militem ab eodem Metello praetore oppressum cum exercitu docet; sed de uarietate disoordantium historicorum aliquanta iam diximus, quorum sufficiat detecta haec et male nota mendaciorum nota, quia parum credendum esse in ceteris euidenter ostendunt qui in his quoque, quae ipsi uidere, diuersi sunt — igitur post extincta totius Achaiae praesidia destitutarum euersionem urbium Metello praetore meditante consul Mummius repentinus cum paucis uenit in castra. qui dimisso statim Metello Corinthum sine mora expugnauit, urbem toto tunc Orbe longe omnium opulentissimam, quippe quae uelut officina omnium artificum atque artificiorum et emporium
Abbreviated transcription (Latin):
uel inspe futurorum. uel inperfugio communi non habuere maiores.
Ac per hoc incessabilia bella gesserunt. qui mutandarum sedium
communione non libera. pessistendo insedibus suis aut infeliciter necati
sunt. aut turpiter seruierunt. Quod clarius propiusq ipsis uete¬
rum gestis per ordinem explicitis aperietus
NNo ab urbe condita. dc uI. hoc est eodem anno quo & carthago deleta
est. gneo cornelio lentulo lucio munitio consulibus. ruinã carthaginis
euersio corinthi subsecuta est. duarumq. potentissimarũ urbium paruo
unius temporis interuallo per diuersas mundi partes. miserabile conluxit
incendium. Nam cum metellus pretor acheos botiosq coniunctos. duob
bellis hoc est primo apud termopilas iterũ in focis deuiciss&. quorum
priore bello occisa esse .xx. milia. secundo septẽ caesa claudius hystoricus
refert. ualerius & anthias in achaia pugnatũ. & .xx. milia acheorũ cum

Expanded text:
uel in spe futurorum uel in perfugio communi non habuere maiores, uel in spe futurorum uel in perfugio communi non habuere maiores, ac per hoc incessabilia bella gesserunt, quia, mutandarum sedium communione non libera, persistendo in sedibus suis aut infeliciter necati sunt aut turpiter seruierunt. quod clarius promptrum gestis per ordinem explicitis aperietur. Anno ab Vrbe condita DCVI, hoc eat eodem anno, quot et Carthago deleta est, Cn. Cornelio Lentulo L. Mummio consulibus ruinam Carthaginis euersio Corinthi subsecuta est, duarumque potentissimarum urbium paruo unius temporis interuallo per diuersas mundi partes miserabile conluxit incendium. nam cum Metellus praetor Achaeos Boeotiosque coninnctos duobus bellis, hoc est primum apud Thermopylas, iterum in Phocide uicisset — quorum priore bello occisa esse xx\' milia, secundo VII milia caesa Claudius historicus refert, Valerius et Antias in Achaia pugnatum et xx milia Achaeorum cum
Abbreviated transcription (Latin):
Unus ds̃ est. qui temporibus quibus ipse in notescere uoluit. hanc regni
statuit unitatem. ab omnib & diligitur & timctur. Eadem leges
quȩ uni dõ subiectȩ sunt. ubiq. dominantur Ubicumq ignotus
acdessero. repentinam uitam qua si destitutus non pertimesco. Inter
romanos ut dixi romanus. inter xp̃ianos xp̃ianus. inter homines
imploro rem publicam. religione conscientiam. communione naturã:
utor temporariae omni terra. quasi patria quȩ non uera est. Et
illa quã non amo. patria terra penitus non est. In terra nihil perdidi.
ubi nihil amaui. totumq. habeo. quando quẽ diligo mecum est. Maxi¬
me quia apud omnes idem est. qui me non modo notũ omnib. uerũ
& proximum facit. nec egentem deserit. quia ipsius est terra & pleni¬
tudo eius. ex qua omnia omnib iussit esse communia. Haec sunt
nostrorũ temporum bona. quȩ in totũ uel intranquillitate presentiũ.

Expanded text:
Unus Deus, qui temporibus, quibus ipse innotescere 289 voluit, hanc regni Unus Deus, qui temporibus, quibus ipse innotescere 289 voluit, hanc regni statuit unitatem, ab omnibus et diligitur et timetur. Eaedem leges, quae uni Deo subjectae sunt, ubique dominantur: ubicumque ignotus accessero, repentinam vim tamquam destitutus non pertimesco. Inter Romanos, ut dixi, Romanus, inter Christianos Christianus, inter homines homo, legibus imploro rempublicam, religione conscientiam, communione naturam. Utor temporarie omni terra quasi patria: quia quae vera est, et illa, quam amo, patria, in terra penitus non est. Nihil perdidi, ubi nihil amavi: totumque habeo, quando quem diligo, mecum est, maxime quia. et apud omnes idem est, qui me non modo notum omnibus uerum et proximum facit, nec egentem deserit, quia ipsius est terra. et plenitudo eius, ex qua omnibus omnia iussit esse communia. haec sunt nostrorum temporum bona: quae in totum uel in tranquillitate praesentium
Abbreviated transcription (Latin):
turbatione fugienti. quã defugiendi statione securo. ubiq patria. ubique
lex & religio mea est. Nunc me africa tam libenter excipit pace simplici.¬
quam confidenter accessi. nunc me inquam ista africa excipit pace simplici.
sinu proprio. iure communi. Dequa aliquando dictũ & uere dictũ est.
hospitio prohibernur arenȩ. bella sonant. primaq uetant consistere terra
riunc ultro ad suscipiendos socios religionis & pacissuae. beniuolum late
gremium pandit. atq ultro fessos quos foueat inuitat. Latitudo
orientis. sepͥtentrionis copiositas meridiana diffusio magnarũ insularũ.
largissimȩ tutissimȩq sedes mei uiris & mei numinis sunt. quia xp̃ianos
& romanos romanus & xp̃ianus accedo. Non timeo deos hospitis met.
nontimeo religionem
nece mea. non habeo talem qualem ꝑtimesc̃a
locum. ubi & possessori liceat perpetrare quod uelit et peregrino
non liceat inhibere quod conuenit: ubi situs hospitu quod meum non sit

Expanded text:
turbatione fugienti, quia de confugiendi statione securo, ubique patria, ubique lex et religio mea est: nunc me Africa tam libenter excepit, quam confidenter accessi: nunc me, inquam, ista Africa excepit pace simplici, sinu proprio, jure communi, de qua aliquando dictum, et vere dictum est, . . . . Hospitio prohibemur arenae, Bella cient, primaque vetant consistere terra: Nunc ultro ad suscipiendos socios religionis et pacis suae benevolum late gremium pandit, atque ultro fessos, quos foveat, invitat. Latitudo Orientis, septentrionis copiositas, meridiana diffusio, magnarum insularum largissimae tutissimaeque sedes, mei juris et nominis sunt: quia ad Christianos et Romanos, Romanus et Christianus accedo. Non timeo deos hospitis mei, non timeo religionem ejus necem meam, non habeo talem quem pertimescam locum, ubi et possessori liceat perpetrare quod velit, et peregrino non liceat adhibere quod convenit: ubi sit jus hospitii, quod meum non sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ł arimini nocte multam lutẽ claram offulsisse. ac tres lunas distantib
caeli regionibus exortas apparuisse. Tunc quoq magno terrȩ motu
charia & rhodus insulȩ adeo concussȩ sunt. ut uulgo tectis labentib
ingens quoq ille colosus ruer&. Eodem anno flaminius consul con

Expanded text:
 Arimini nocte multa lucem claram obfulsisse ac tres lunas distantibus caeli regionibus exortas apparuisse. tunc quoque magno terrae motu Caria et Rhodus insulae adeo concussae sunt, ut labentibus uulge tectis ingens quoque ille colossus rueret. eodem anno Flaminius consul con
Abbreviated transcription (Latin):
me tridatem in asiã cum exercitu profecturo in campania tamen
propter socialis belli reliquias consistente affectauit septimum con

Expanded text:
Mithridatem in Asiam cum exercitu profecturo, in Campania tamen propter socialis belli reliquias consistente, affectavit septimum con
Abbreviated transcription (Latin):
infebribus sanauit egrotum. an potius incendit.: Per annos prope
d co. id est ab hostilio tullio usq ad cesarem augustum. una tan¬
tum modo aetate romana sanguinem iuscera non sudarunt. Et inter
plurimas magnorũ aetates misera ciuitas. uere misera mater. uix urio
tempore a timore luctuum. ut non dicam ab ipsis luctibus conquieuit
Hoo si quisquam hominũ tam paruum in uita sua quietis habuiss&e. num¬
quid uel uixisse dicerctur: Aut si quisquam ꝑ totum annũ doloribus
& cruciatibus agatur. medio autem anni ipsuis spacio unum tantũ diem
tranquillum & sine conflictionibus transigat. quid exeo leuamentum¬
die malorum accipi&. ac non totum annum miseriis deputabit.
Sed illi inquit hunc annum pro glorioso signo infatigabilis uirtutis collo

Expanded text:
in febribus sanauit aegrotum an potius incendit.? per annos prope in febribus sanauit aegrotum an potius incendit.? per annos prope septiogentos, id est ab Hostilio Tullo usque ad Caesarem Augustum, una tantummodo aestate Romana sanguinem uiscera non sudarunt, et inter plurimas magnorum saeculorum aetates misera ciuitas, uere misera mater, uix uno tempore a timore luctuum, ut non dicam ab ipsis luctibus, conquieuit. hoc, si quisquam hominum tam parum in uita sua quietis habuisset, numquid uel uixisse diceretur? aut, si quisquam per totum annum doloribus et cruciatibus agatur, medio autem anni ipsius spatio unum tantum tranquillum, et sine conflictationibus transigat, numquid ex eo levamentum malorum accipiet, ac non totum annum miseriis deputabit? Sed illi, inquit, hunc annum pro glorioso signo infatigabilis virtutis collo
Abbreviated transcription (Latin):
gemini clausa est. quia nusquam eodem anno bellum erat. quod sub nu
ma pupilio rege prouenerat. Hic nobis demum tacendũ est. & tempora
quibus conferri nostra nullomodo possunt. silentio transmitti expedit.
Ne obtrectatores dierum iutae suae ad insultandum potius sibi hoc strepitu
suscitemus Ecce portȩ iani clausȩ fuerunt. foris bellum romanarũr
Omnem sobolem suam in gremio suo conquiescentem. roma continens
Non suspirauit. Et hoc quando : Primum post punicũ bellum. Post
quan tum temporis: Post annos .ccccl. Quam diu: Arriourio
It quid altero subsecutum est: Ut de ceteris taceam. bellum gallicum.
& hannibal cum bello punico secundo. Ei mihi cognouisse hȩcꝰ & dubitasse.
quam &iam me pud& pax ista unius anni. uel magis umbra pacis. leri¬
mentum miseriarum. an incentiuum malorũ fuit stillicidium. Stilli¬
cidium istud olei in medium magnę flamnȩ cadens. extinxit fomitem
tanti ignis. An aluit  Paruumꝰ aquȩ frigidȩ ardentissimis haustum

Expanded text:
Gemini clausa est, quia nusquam eodem anno bellum erat, quod sub Numa solum Pompilio rege provenerat. Hinc demum nobis tacendum est, et tempora quibus conferri nostra nullo modo possunt, silentio transmitti expedit; ne obtrectatores dierum vitae suae ad insultandum potius sibi hoc strepitu suscitemus. Ecce portae Jani clausae fuerunt, foris bellum Romanorum non fuit, omnem sobolem suam in gremio suo conquiescentem Roma continens non suspiravit. Et hoc quando? post primum bquantum temporis? post annos CCCCXL; quamdiu? anno uno; et quid altero subsecutum est? ut de ceteris taceam, bellum Gallicum et Hannibal cum bello Punico secundo. ei mihi, cognouisse haec et denudasse quam etiam me pudet pax ista unius anni uel magis umbra pacis lenimentum miseriarum an incentiuum malorum fuit? stilicidium istud olei in medium magnae flammae cadens extinxit fomitem tanti ignis an aluit? parum aquae frigidae ardentissimis haustum
Abbreviated transcription (Latin):
quam bello quȩ sierat. pace enutrire atq amplificare studens. leges pluri¬
mas statuit . per quas humanum genus libera reuerentia disciplinȩ morẽ

Expanded text:
quam bello quaesiuerat, pace enutrire atque amplificare studens leges pluriquam bello quaesiuerat, pace enutrire atque amplificare studens leges plurimas statuit, per quas humanum genus libera reuerentia disciplinae morem
Abbreviated transcription (Latin):
osforanos uero agrippa superauit. & signis romanis quȩ illi quondã
sub mitridate susfulerant bello recuperatis. uictos ad deditionem co¬
aegit. Parthi quasi toto terrarũ orbe uel domito uel pacto omniũ
oculis signarentur. atq inse solos omnis iugor romani imperu uer¬
tendus ess&. quippe quos pristinȩ ulciscendȩ crassianae cȩdis con¬
scientia mordebat. ultro signa quȩ crasso interfecto abstulerant
Ad cesarem remiscrunt. regiisq obsidibus traditis firmũ focdus
fideli supplicatione meruerunt
Loccidentem. a septentrione inmeridiem. ac per totũ oceani circulũ
cunctis gentibus una pace compositis. lani portas tertio ipse tunc
clausit. quas ex auo pex .xii. fere annos quietissima semꝑ obseratas
otio. ipsa &riam rubigo signauit. Nec prius umquã nisi sub extrema
senectute augusti. pulsatȩ atheniensium seditionȩ & dacorum com¬
motione patuerunt. Clausis igitur iam postis. rem puplicam¬

Expanded text:
Bosphoranos vero Agrippa superavit, et signis Romanis quae illi quondam Bosphoranos vero Agrippa superavit, et signis Romanis quae illi quondam sub Mitridate sustulerant, bello recuperatis, victos ad deditionem coegit. Parthi, quasi toto terrarum orbe vel domito vel pacato omnium oculis signarentur, atque in se solos omnis vigor Romani imperii vertendus esset: quippe quos pristina ulciscendae Crassianae caedis conscientia mordebat, ultro signa quae Crasso interfecto abstulerant, ad Caesarem remiserunt, regiisque obsidibus traditis firmum foedus fideli supplicatione meruerunt.Occidentem, a Septentrione in Meridiem, ac per totum Oceani circulum cunctis gentibus una pace compositis, Jani portas tertio ipse tunc clausit. Quas ex eo per duodecim ferme annos quietissimo semper obseratas otio, ipsa etiam rubigo consignavit: nec prius unquam nisi sub extrema senectute Augusti pulsatae Atheniensium seditione et Draconum Dacorum commotione patuerunt. Clausis igitur Jani portis, rempublicam
Abbreviated transcription (Latin):
boreus orauit. Cantabrico bello ꝑ quinq annos. totaq hispania ira
acternam pacem cũ quadam respiratione lassitudinis reclinata ac reposita
cȩsar romam redut. Quibus &iam diebus. multa persẽ. multaq ꝑduces
& legatos bella gessit. Nam inter ceteros & prso aduersus uendalicos
missus est. Quibus subactis uictor ad caesarem reuersus uc ług¬
dunum uenit. pannonios nouo moti intumescentes tiberius priuignus
eruentissima caede deleuit. Idemq continuo germanos bello arri
bellum maximũ & formidolo sissimum .XU. legionibus per triennium
gestũ est. Nec fere ullum mauis bellũ sicut suctonius attestatur
post punicũ fuit. Sub codem uero tempore quintulius uarus cũ
tribus legionibus agermanis rebellantibus misera superbia atque
auaritia in subiectos agens. funditus deletus est. Quam rei puplicae
cladem caesar augustus adeo grauiter tulit. ut sepe ꝑui m doloris
caput paricti conlidens clamar&. Quintilli auare. redde legiones

Expanded text:
boreus orauit. Cantabrico bello per quinque annos acto totaque Hispania in aeternam pacem cum quadam respiratione lassitudinis reclinata ac reposita, Caesar Romam rediit. Quibus etiam diebus multa per se multaque per duces et legatos bella gessit. nam inter ceteros et Piso aduersum\' Vindelicos missus est; quibus subactis uictor ad Caesarem Lugdunum u Caesaris, cruentissima caede delevit; idemque continuo Germanos bello arripbellum maximum et formidolosissimum quindecim legionibus per triennium gestum est, nec fere ullum majus bellum, sicut Suetonius attestatur, post Punicum fuit. Sub eodem vero tempore Quinctilius Varus cum tribus legionibus a Germanis rebellantibus, mira superbia atque avaritia in subjectos agens, fundicladem Caesar Augustus adeo graviter tulit, ut saepe per vim doloris caput parieti collidens, clamaret: Quintilli Vare, redde legiones.
Abbreviated transcription (Latin):
rei puplicȩ exhibuit. sed militari tu multu apud mogotuacũ int̃ feciufẽ
ririo aburbe condita. dcccc lxxx vii. maximus uicesimus secundus
ab augusto. nulla senatus uoluntate imperator ab exercitu postquã
bellum ingermania prospere gesserat creatus ꝑsecutionem inxp̃ianos
sextus a nerone exercuit. Sed continuo hoc est tertio quã regnabat
anno apupieno aquileiȩ interfectus. & persecutionis & utȩ finem

Expanded text:
reipublicae exhibuit; sed militari tumultu apud Mogontiacum interfectus est. Anno ab Vrbe condita DCCCCLXXXVII Maximinus uicensimus secundus ab Augusto nulla senatus uoluntate imperator ab exercitu, postquam, bellum in Germania prospere gesserat, creatus persecutionem in Christianos sextus a Nerone exercuit. sed continuo, hoc est tertio quam regnabat anno, a Pupieno Aquileiae interfectus et persecutionis et uitae finem
Abbreviated transcription (Latin):
cum sertorio ꝑ legatos in hispaniam missos foedus pepigit. sertorius
ad eum marcum mariũ firmandi foederis causa misit. Quem rex apud
se retentum. breui ducem fecit in locum archelai. quise ad sillã cum uxore

Expanded text:
cum Sertorio, per legatos in Hispaniam missos, foedus pepigit. Sertorius cum Sertorio, per legatos in Hispaniam missos, foedus pepigit. Sertorius ad eum Marcum Marium firmandi foederis causa misit. Quem rex apud se retentum, brevi ducem fecit in locum Archelai, qui se ad Syllam cum uxore
Abbreviated transcription (Latin):
per archelaum ducem suum sillã depace pepigit. Interea fimbria maria¬
norum scelerũ satelles homo omnium auda cissimus flac cum consulẽ
cui legatus ierat. apud nicomediam occidit: Ac mox arrepto exercitu.
mitridatis filium exasia ad melctopolim fugat. stationem regis inuadit
ipsumq. pergamo pellit. fugientemq insecutus. apud pitan am obsedit.
Et profecto cȩpiss&. si lucius lucullus cuulibus discordus curam rei puplicȩ¬
prȩtuliss& : eumq mari coartare abiecta classe uoluiss&. Inde fimbria
ilieͥnsibus iratus. aquib: pro sillanȩ partis studio obiectu portarũ repulsus
uidebatur. ipsam urbem iliũ antiquam romȩ parentẽ. funditus cede
incendioq deleuit. sed eam silla continuo reformauit. Idem fimbria
apud t̾iatiram cum ab exercitu sillȩ obsideretur desperatione ad actus
in templo esculapi manii sua enterfectus est. Fannius & magius de
exercitu profugi. metridati sese adiuxerunt. quorũ ortatu metridatis¬

Expanded text:
per Archelaum ducem suum cum Sylla pacem pepigit. Interea Fimbria, Marianorum scelerum satelles, homo omnium audacissimus, Flaccum consulem, cujus legatus erat apud Nicomediam, occidit: ac mox arrepto exercitu Mitridatis filium ex Asia ad Militopolim fugat, stationemque regis invadit, ipsumque Pergamo pellit, fugientemque insecutus, apud Phitanam obsedit. Et profecto cepisset, si Lucius Lucullus cpraetulisset eumque mari coartare obiecta classe uoluisset. inde Fimbria Iliensibus iratus, a quibus pro Sullanae partis studio obiectu portarum repulsus uidebatur, ipsam urbem Ilium, antiquam illam Romae parentem, funditus caede incendioque deleuit. sed eam Sulla continuo reformauit. idem Fimbria apud Thyatiram cum ab exercitu Sullae obsideretur, desperatione adactus in templo Aesculapii manu sua interfectus est. Fannius et Magius de exercitu Fimbriae profugi Mithridati sese adiunxerunt: quorum hortatu Mithridat
Abbreviated transcription (Latin):
mundi cardines potentiȩ ducum. uiresq legionũ. quȩ insese concurren¬
tes eius dãp̃no uincerent. cuius periculo uincerentur: Nam uictorẽ
caesarem degallia reuersum. ciuilia bella comitata sunt. aliaq grauissima
mala. interfecti apud parthos crassi. & trucidati exercitus precesseruN
ritio ab urbe condita. de lxuii. crassus inconsulatu collega pompru
prouintiam sortitus in parthos. homo in explebilis cupiditatis. audita
in hiero solimis templi opulentia quã pompeius intactam reliquerat. in
palestinam deuertit. hierosolimam adit. templũ ꝑuadit. opes dirimit
nde ꝑ me sopotamiam tendens in partham. quacumq iter habuit socus
ciuitatibus auxilia indixit. pretia exigit. Moxq ut eufraten transut.
ilico bogossen legatũ ab horode rege parthorũ ad se missum obuium habuit
a quo uehementer increp̾itus est. cur contra foedus luculli & pompen
auaritia inductus eufraten transierit. Quam obrem sine mora futurũ.

Expanded text:
mundi cardines potentiae ducum uiresque legionum, quae in sese concurrentes eius damno uincerent, cuius periculo uincerentur. nam uictorem Caesarem de Gallia reuersum ciuilia bella comitata sunt aliaque grauissima mala, interfecti apud Parthos Crassi et trucidati exercitus. praecesserunt..... Anno ab Vrbe condita DCXCVII Crassus in consulatu collega Pompei prouinciam sortitus in Parthos, homo inexplebilis cupiditatis, audita in Hierosolymis templi opulentia, quam Pompeius intactam reliquerat, in Palaestinam deuertit, Hierosolymam adit, templum peruadit, opes diripit. inde per Mesopotamiam tendens in Parthiam, quacumque iter habuit sociis ciuitatibus auxilia indixit. pretia exegit moxque ut Euphraten transiit, ilico Vagesen, legatum ab Horode rege Parthorum ad se missum, obuium habuit, a quo uehementer increpitus est, cur contra foedus Luculli et Pompei auaritia inductus Euphraten transierit. quamobrem sine mora futurum,
Abbreviated transcription (Latin):
gente conflixit. in quo proelio .xx. milia hostium interfecit. Sequenti
anno. scipio africanus habens in auxilio eumenen attali filium. aduer¬
sus hannibalem qui tunc antiochi classi prȩerat. bellũ nauale gessit¬
Antio chus uicto hannibale atq infugam acto. simulq omni exercitu amisso.
pacem rogauit. Filiumq africani quẽ utrum explorantẽ an in proelio

Expanded text:
gente conflixit, in quo proelio xx milia hostium interfecit. Sequenti gente conflixit, in quo proelio xx milia hostium interfecit. Sequenti anno Scipio Africanus, habens in auxilio Eumenem Attali filium, aduersus Hannibalem, qui tunc Antiochi classi praeerat, bellum nauale gessitAntiochus uicto Hannibale atque in fugam acto simulque omni exercitu amisso pacem rogauit filiumque Africani, quem utrum explorantem an in proelio
Abbreviated transcription (Latin):
rodigius pretor in hispania citeriore. pene omnem amisit exercitũ. Marcus
fuluius pretor. celtiberos cum proximis gentibus uicit. regemq eorũ cepit
Minucius aliguribus in extremum periculi adductus est. & insidus hostiũ
circum uentus. uix numidarũ equitum industria liberatus est. Scipio afri
canus inter ceteros legatos ad antiochum missus. &iam cum hannibale con¬
loquium familiare habuit. Sed infecto pacis negotio. ab antiocho dis¬
cessit. In utraq hispania per flaminium fuluiumq pretores. bella multũ
horrida cruentaq utrisq populis gesta funt. Publio cornelio scipione
marco acrio glabrione consulibus. antiohus quãuis termopilas occupass&¬
& quarũ munimine tutior proptes dubios belli euentus fier&. tamen
commisso bello a consule glabrione. superatus. uix cum paucis fugit eprȩlio
ephesumq. peruenit. Is habuisse fertur armatorũ .xl. milia caesa:

Expanded text:
 sunt. Publius 272 Digitius praetor in Hispania citeriore, pene omnem amisit exercitum. M.  sunt. Publius 272 Digitius praetor in Hispania citeriore, pene omnem amisit exercitum. M. Fulvius praetor Celtiberos cum proximis gentibus vicit, regemque eorum cepit. Minucius a Liguribus in extremum periculi adductus, et insidiis hostium circumventus, vix Numidarum equitum industria liberacanus inter ceteros legatos ad Antiochum missus, etiam cum Hannibale conloquium familiare habuit. sed infecto pacis negotio ab Antiocho discessit. in utraque Hispania per Flaminium Fuluiumque praetores bella multum horrida cruentaque utrisque populis gesta sunt. P. Cornelio Soipione M. Acilio Glabrione consulibus Antiochus quamuis Thermopylas occupasset, quarum munimine tutior propter dubios belli euentus fieret, tamen commisso bello a consule Glabrione superatus uix cum paucis fugit e proelio Ephesumque peruenit. is habuisse fertur armatorum LX milia, ex quibu
Abbreviated transcription (Latin):
Cui postea furius alter consul auxilio accessit. atq ita boiorũ gentem
Lucio ualerio flacco marco portio catone consulibus. antiochus rex srriae
bellum contra populũ romanum instruens. in europam transiuit exasia.
Tunc &iam hannibal propter exercitandi belli rumores qui de eo apud ro¬
manos serebantur. exhiberi romam a senatu ussus. tlam exafrica ꝓfectus
ad antiochum migrauit. Quem cũ apud ephesum inueniss& cunctantem.
mox inbellũ impulit. Tunc &iam lex quȩ ab oppido tribuno plebi lata
fuerat. nequa mulier plus quã semi unciam auri haber&. ne uersi¬
colori uestimento. nec uehiculo per urbem uteretur. post uiginti annos
abrogata est. Publio scipione africano. iterum tito sempronio longo
consulibus. apud mediolanum decẽ milia gallorũ caesa. Sequenti au¬
tem proelio .xi. milia gallorum. romanorũ uero quinque milia occisa.

Expanded text:
cui postea Furius alter consul auxilio accessit: atque ita cui postea Furius alter consul auxilio accessit: atque ita L. Valerio Flacco, M. Porcio Catone consulibus, Antiochus, rex Syriae, bellum contra populum Romanum struens, in Europam transiit ex Asia. Tunc etiam Annibal propter excitandi belli rumores, qui de eo apud Romanos serebantur, exhiberi Romam a senatu jussus, clam ex Africa profectus, ad Antiochum migravit: quem cum apud Ephesum invenisset cunctantem, mox in bellum impulit. Tunc etiam lex, quae ab Oppio tribuno plebis lata fuerat, ne qua mulier plus quam semiunciam auri haberet, neve versicolori vestimento, nec vehiculo per Urbem uteretur, post viginti annos abrogata est. P. Scipione Africano iterum, Ti. Sempronio Longo consulibus, apud Mediolanum decem millia Gallorum caesa: sequenti autem praelio undecim millia Gallorum, Romanorum vero quinque millia, occisa
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit. Ualerius dicit . .xl. milia trucidata. Claudius uero.
xxx Ii. inter fecta commemorat. Sed hȩc uarietas scriptorum
utiq fallacia est. E allaciȩ autem causa profecto adolatio est. dum uictoris
uides accumulare. uirtutemq patriȩ extollere. uel presentib uel posteris
student: Alioquin si infinitus non fu iss& numerus. nec qualiscumque
fuiss& expressus. Quod si gloriosum est duci & patriȩ plurimos hostiũ
prȩssisse. quanto magis laetũ patriae & duci beatum potest uideri.
suorum uel nullos uel paucissimos ꝑdidisse : Ita lucidissime pat&. quia
simili impudentia mentiendi qua occisorũ hostium numero adicitur. socio¬
rum quoq amissorũ dampna minuuntur. uel &iam omnino reticentur.
Igitur sem pronius tuditanus in hispania citeriore bello oppressus. cum
omni exercitu romano intesfectus est.
orisul marcellus in ecruria abois oppressus. magnam partẽ exercitus ꝑdidit

Expanded text:
scribit; Valerius dicit XL milia trucidata; Claudius uero scribit; Valerius dicit XL milia trucidata; Claudius uero XXXII milia interfecta commemorat. Sed haec uarietas scriptorum utique fallacia est; fallaciae autem causa profecto adulatio est, dum uictoris laudes accumulare uirtutemque patriae extollere uel praesentibus uel posteris student: alioquin, si inquisitus non fuisset numerus, nec qualiscumque fuisset expressus. quodsi gloriosum est duci et patriae plurimos hostium peremisse, quanto magis laetum patriae et duci beatum potest uideri suorum uel nullos uel paucissimos perdidisse. ita lucidissime patet, quia simili impudentia mentiendi, qua occisorum hostium numero adiicitur, sociorum quoque amissorum damna minuuntur uel etiam omnino reticentur. Igitur Sempronius Tuditanus in Hispania citeriore bello oppressus cum omni exercitu Romano interfectus est; consul Marcellus in Etruria a Bois oppressus magnam partem exercitus perdidit;