comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃m uoluer̃t. Nos itaq facto concilio
sicut gestoꝵ apd̃ nos habitorũ tenor
ostendit. cuncta quȩ erant necessaria
subtiliter ꝑscrutantes. atq tractan¬
tes. qm̃ in nullo antedictũ pb̃rm reũ
inuenire potuimꝰ. precipue qr libellus
quẽ delegatis a uob̃ iudicib obtulit.
recte fidei u omĩa sinceritati concor¬
dat: eaꝑpt̃ eoꝵdẽ iudicũ repbantes sententiã.
nr̃a eũ diffinitione catholicũ & ab om̃i here¬
tẽ mauricio imꝑatori post pauca. Relectiᷤ
in concilio que contra ioħem eccłe calcedo¬
nensis pb̃rm acta st̃. simul & serie iudica¬
ti. maiorẽ illũ iniusticiã sustinuisse cogno¬
uimꝰ: quippe quẽ clamante se atq monstras¬
tem esse catholicũ. ñ reatꝰ culpa. s dui ac¬
cusatio incerta ꝓtriuit: in tantũ qr ac¬
cusatores ipsiꝰ marcionistarũ quã memo¬
rabant heresim. nescire se aꝑta responsi¬
one ꝓfessi st̃. & qui ilico in ipso iudicii fue¬

Expanded text:
tantummodo voluerunt. Nos itaque, facto concilio, tantummodo voluerunt. Nos itaque, facto concilio, sicut gestorum apud nos habitorum tenor ostendit, cuncta quae erant necessaria subtiliter perscrutantes ac tractantes, quoniam in nullo antedictum presbyterum reum invenire potuimus, praecipue quia libellus quem delegatis a vobis judicibus obtulit rectae fidei per omnia sinceritati concordat, eapropter eorumdem judicum reprobantes sententiam, nostra eum definitione catholicum, et ab omni haere» Item Mauricio imperatori post pauca: « Relectis in concilio quae contra Joannem, ecclesiae Chalcedonensis presbyterum, acta sunt, simul et serie judicati, majorem illum injustitiam sustinuisse cognovimus, quippe quem clamantem se atque monstrantem esse catholicum, non reatus culpa, sed diu accusatio incerta contrivit, in tantum, quia accusatores ipsius, Marcionistarum quam memorabant haeresim nescire se aperta responsione professi sunt, et qui illico in judicii fue
Abbreviated transcription (Latin):
compͥmenda : ita uere confessionis ẽ inte¬
gritas complectenda. Nã si credi fideliter
confitenti despicit᷑. cunctoꝵ in dubiũ fideᷤᷤ
adducit᷑: atq errores ex incauta distric¬
tione mortiferi generant᷑. & hinc ñ solũ
errantes oues ad caulas minime dñicas
reuocant᷑: s etiã inteo posite ferinis den¬
tib laniande crudeliter exponunt᷑. Hoc gͦ
tentẽ ficde catholicã ñ sinamꝰ. Ualde aũ mi¬
rati sumꝰ. cur hi qui in causa fidei iudices
contra ioħem calcedonensis eccłȩ pb̃rm
ritatẽ. opinioni credider̃t. & credere di¬
stricte ꝓfitenti noluerunt: maxime dũ
accusatores ipsiꝰ marcionistarũ quam
memorabant heresim. unde eũ reũ mo¬
liebant᷑ effic̾e. in terrogati que esset. ne¬
scire se manifesta ꝓfessione responder̃t.
Ex qua re euident agnoscit᷑: qr ꝑsonã
ipsiꝰ sine dĩ respectu. ñ iuste. s contra
animas suas sola grauare uoluntate

Expanded text:
comprimenda, ita verae confessionis est intecomprimenda, ita verae confessionis est integritas complectenda. Nam si credi fideliter confitenti despicitur, cunctorum in dubium fides ad ducitur, atque errores ex incauta districtione morti feri generantur, et hinc non solum errantes oves ad caulas minime Dominicas revocantur, sed etiam intus positae ferinis dentibus laniandae crudeliter exponuntur. Hoc ergo tentem fidem catholicam non sinamus, ne, rati sumus cur hi qui in causa fidei judices contra Joannem Chalcedonensis Ecclesiae preritatem opinioni crediderint, et credere districte profitenti noluerint, maxime dum accusatores ipsius Marcianistarum, quam memorabant, haeresim, unde eum reum moliebantur efficere, interrogati quae esset, nescire se manifesta 804 professione responderint. Ex qua re evidenter agnoscitur quia personam ipsius sine Dei respectu non juste, sed contra animas suas sola gravare voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
sub introductã q consuetudinẽ fr̃nitas
tua uiuaciter emendare festinet: ut
siue de preteritis reditib. siue de his
quȩ nouiter obuenere. uł obuenientibꝰ.
quarte sccłm distributionẽ canonicã
dispensent᷑. In congruũ nãq ẽ. unã ean¬
dem q eccłe substantiã duplici quodã
modo iure censeyi: id est usurꝑationis
Apͥuatos. gregoriꝰ cõmunioni ꝑristine
te culꝑa digne quis a sacramento cõmu¬
nionis abigit᷑ : ita insontib nullomodo
talis irrogari debet iundicta. Comꝑimꝰ
nullis te culpis extantib cõmunione
priuauerit. Ĩdeo q huiꝰ precepti nr̃i
autoritate munitꝰ officiũ tuũ secupꝰ
ꝑage: & cõmunionẽ sine aliqua sume for¬
midine. Purgantes se a crimine cunis¬
libet heresis. gregoriꝰ ñ solũ recipiebat:
immo etiã catholicos declarabat. Unde
ioħi constantinopolitano ep̃o scͥbit dicens.
Sicut hereticoꝵ prauitas zelo recte fidei

Expanded text:
subintroductam consuetudinem fraternitas subintroductam consuetudinem fraternitas tua vivaciter emendare festinet, ut, sive de praeteritis reditibus, sive de his quae noviter obvenere, vel obvenientibus, quarta secundum distributionem canonicam dispensetur. 147 Incongruum namque est unam eamdemque Ecclesiae substantiam duplici quodam modo jure censeri, id est usurpationis communione privatos Gregorius communioni pristinae te culpa, digne quis a sacramento communionis abigitur, ita insontibus nullo modo talis irrogari debet vindicta. Comperimnullis te culpis exstantibus communione privaverit, ideoque hujus praecepti nostri auctoritate munitus, officium tuum securus perage, et communionem sine aliqua sume formidine. » 36. Purgantes se a crimine cujuslibet haeresis Gregorious non solum recipiebat, imo etiam catholicos declarabat. Unde Joanni, Constantinopolitano episcopo, scribit, dicens: « Sicut haereticorum pravitas zelo rectae fidei
Abbreviated transcription (Latin):
tis contra rationẽ ẽ. ut qđ potest extra-¬
neis uenundari : clericis dato precio dene-¬
get᷑. Possessiones igitur uł si qua st̃ alia
eccłastico iuri competentia. & ab extra¬
neis indebite detinent᷑. cũ omi studio
seruata cunłitate in usus eccłȩ tuȩ re-¬
parare festina : ut negligens in aliquo
udem ñ ualeas. Si quid uero de quo¬
cumq clerico ad aures tuas ꝑueni̾t. qđ te
uste possit offende̾. facile ñ credas: nec
ad uindictã te res accendat incognita.
S presentib eccłȩ tuȩ seniorib. diligen¬
ter si ẽ ueritas ꝑscrutandũ : & tunc si qua¬
litas rei poposcerit: canonica districtio
culpã feriat delinquentis. Hȩc itaq oĩa
sic sollicite ac mansuete studii tui sit custo¬
dire : quatinꝰ nec tu ꝑmissionis tue uide¬
aris immemor extitisse : nec illi iustam
contra te occasionẽ inuenire ualeant
antiquoꝵ reditiũ: nunc uero quesita
suis usib retinere. Quã obỹe prauam

Expanded text:
tis contra rationem est, ut, quod potest extratis contra rationem est, ut, quod potest extraneis venundari, clericis, dato pretio, denegetur. Possessiones igitur, vel si qua sunt alia ecclesiastico juri competentia, et ab extraneis indebite detinentur, cum omni studio servata civilitate, in jus ecclesiae tuae reparare festina, ut negligens in aliquo videri non valeas. Si quid vero de quocumque clerico ad aures tuas pervenerit, quod te juste possit offendere, facile non credas, nec ad vindictam te res accendat incognita; sed, praesentibus ecclesiae tuae senioribus, diligenter est veritas perscrutanda, et tunc si qualitas rei poposcerit, canonica districtio culpas feriat delinquentis. Haec itaque omnia sic sollicite ac mansuete studii tui sit custodire, quatenus nec tu promissionis tuae videaris immemor exstitisse, nec illi justam contra te occasionem invenire valeant antiquorum redituum, nunc vero quaesita suis usibus retinere. Quamobrem pravam
Abbreviated transcription (Latin):
refragatione seruare. Prumũ ut de re-¬
ditib eccłẽ quartã in integro portionẽ
eccłe tue clericis. scd̾m meritũ uł officiũ
suie laborẽ suũ. ut ipse unicuiq dare
ꝓspexeris: sine aliqua prebere debeas
tarditate. De hoc uero qđ ex fideliũ ob¬
latione accesserit: idest quartã partẽ
in solidis uł cellario eis iuxta p̾stinã cos¬
suetudinẽ dare ñ differas. Reliqua aũ
omĩa mobilia in tua retinens potestate.
immobilia cuncta eccłasticis reditib
aggregent᷑: ut multiplicata qͣnͣtitate
clericoꝵ tuoꝵ quarta dõ largiente ꝓfi¬
ciat. Tabulariũ aũ una cũ consensu seni¬
oꝵ & cleri memineris ordinandũ: qui
anius singulis ad amputandã fraudis
suspicionẽ. sollemniter suas debeat ra¬
tiones exponere. Uindemiaꝵ uero tem¬
pore idẽ clerꝰ emendi uinũ de possessio¬
nib eccłẽ tuȩ ad iusta precia. in qntũ
uendendũ ẽ. remediũ consequat᷑. Nã sa-¬

Expanded text:
refragatione servare. Primum, ut de rerefragatione servare. Primum, ut de reditibus Ecclesiae quartam in integro portionem Ecclesiae tuae clericis secundum meritum, vel officium, sive laborem suum, ut ipse unicuique dare prospexeris, sine aliqua praebere debeas tarditate. De hoc vero quod ex fidelium oblatione accesserit, quartam partem in solidis, vel cellario, eis juxta pristinam consuetudinem dare non differas. Reliqua autem omnia mobilia in tua retineas potestate. Immobilia enim ecclesiasticis reditibus aggregentur, ut multiplicata quantitate clericorum tuorum quarta, Deo largiente, proficiant. Tabularium autem una cum consensu seniorum et cleri memineris ordinandum, qui annis singulis ad amputandam fraudis suspicionem solemniter suas debeat rationes exponere. Vindemiarum autem tempore idem clerus emendi vinum de possessionibus Ecclesiae tuae ad vendendum est, remedium consequatur. Nam sa
Abbreviated transcription (Latin):
iccirco fr̃nitatẽ tuã presentib hortamur
epłis. quatinꝰ nicħ eũ ad ꝑcipienda que con¬
sueta st̃ hȩc egritudo debeat impedire:
qr diuersis in eccła militantib. uaria sicut
nosti sepe contingit infirmitas. & si hoc fu¬
erint exemplo deterriti. nullꝰ de cetero qͥ
eccłe militet poterit inueniri: s scđm loci
eiꝰ ordinẽ quȩq ei si sanꝰ esset poterant mi¬
nistrari : de ipsa exiguitate que ȩccłe po
test accedere. fr̃ntas tua diuini contẽpla¬
sponsiones. gregoriꝰ apłice sedis auto¬
ritatib roborabat. Unde ioħi panorimi¬
tano eỹo scribit dicens. Implenda st̃ semꝑ
postulantiũ desideria: quotiens illa pos¬
cunt᷑ quȩ a ratione ñ deuiant. & ideo qr
quęd̾a capitula quȩ seruaturũ te clericis
tius petentib ꝓmisisti. nr̃a ab eis postula¬
mur autoritate firmare : fr̃ntatẽ tuã
his hortamur affatib. ut ea quȩ presen¬
tia scͥpta continent. sine aliqua debeat

Expanded text:
idcirco fraternitatem tuam praesentibus hortamur idcirco fraternitatem tuam praesentibus hortamur epistolis quatenus nil eum ad percipienda quae consueta sunt, haec aegritudo debeat impedire, quia diversis in Ecclesia militantibus, varia, sicut nosti, saepe contingit infirmitas. Et si hoc fuerint exemplo deterriti, nullus de caetero qui Ecclesiae militet poterit inveniri, sed secundum loci ejus ordinem quaeque ei, si sanus esset, poterant mintest accidere fraternitas tua divini contemplasponsiones Gregorius apostolicae sedis auctoritatibus roborabat. Unde Joanni, Panormitano episcopo, scribit, dicens: « Implenda semper sunt postulantium desideria, quoties illa poscuntur quae a ratione non deviant. Et ideo, quia quaedam capitula, quae servaturum te clericis tuis petentibus promisisti, nostra ab eis postulamur auctoritate firmare, fraternitatem tuam his hortamur affatibus, ut ea quae praesentia scripta continent sine aliqua debeat
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant uolumꝰ reuocari: & cunctis diebus
uite suȩ eorũdem locoꝵ continentiã sic̃ con¬
sueuerant ante ꝑcipiant. Clementiũ uero
lectorẽ similiter benignitatis in tuitu. in
ordine locoq suo reuocandũ esse constituo.
Quib etiã om̃ib idest paulo diacono. eufe¬
mio. thome atq clementio. cõmoda sua se¬
cundũ locũ & ordinẽ in quo quisq eoꝵ ẽ.
sic̃ solitꝰ erat acciꝑe. a presenti indictone
fr̃nitas ur̃a sine aliqua studeat imminuti¬
one prebere. Tonsueta clericoꝵ stipenda
nullis quarũlibet egritudinũ occasionib
miscc̾issimꝰ pat̃ gregoriꝰ retrahebat. Un¬
de candido ep̃o urbis ueteris scͥbens ait.
Cũ ꝑcussio corꝑalis utrũ ꝓ purgatione
an ꝓ undicta contingat. d̃ in hoc iudiciũ
ignorat᷑: ñ debet a nob̃ addi flagellatis
afflictio: ne nos culpe qđ absit offensa res¬
piciat. E qr presentiũ lator calumniosus
ꝓ hac ꝑcussione quã sustinet. consueta sibi
commoda ab eccła ur̃a asserit denegari:

Expanded text:
nt, volumus revocari, et cunctis diebus vitae suae eorumdem locorum continentiam sicut consueverant ante, percipiant. Clematium vero lectorem similiter benignitatis intuitu in ordinem locumque suum revocandum esse constituo. Quibus etiam omnibus, id est Paulo Diacono, Euphemio, Thomae, atque Clematio commoda sua secundum locum et ordinem, in qua quisque eorum est, sicut solitus erat accipere, a praesenti indictione fraternitas vestra sine aliqua studeat imminutione praebere. » 33. Consueta clericorum stipendia nullis quarumlibet aegritudinem occasionibus misericordissimus pater Gregorius retrahebat. Unde Candido, episcopo urbis veteris, scribens, ait: « Cum percussio corporalis, utrum pro purgatione, an pro vindicta contingat, Dei in hoc 574 judicium ignoratur, non debet a nobis addi flagellatis afflictio, ne nos culpae, quod absit, offensa respiciat. Et quia praesentium lator Calumniosus pro hac percussione quam sustinet consueta sibi commoda ab Ecclesia vestra asserit negari,
Abbreviated transcription (Latin):
ordines acceꝑunt. eisde ordinib pͥuatos
esse. atq ita sicuti st̃ depositi uolumꝰ ꝑ¬
manere : nec umquã eos sub qualibet ex¬
cusationis specie in sacros ordines reuo¬
cari decernimꝰ. Nã nimis indignũ & con¬
tra eccłastice regulã discipline ẽ: ut ho¬
nore quẽ ñ ex meritis s ꝓ sceleris premio
ꝑcepere. fungant᷑. Qͥa tñ plꝰ miscdiȩ ꝗͣ¬

Expanded text:
ordines acceperunt, eisdem ordinibus privatos ordines acceperunt, eisdem ordinibus privatos esse, atque ita sicuti sunt depositi, volumus permanere; nec unquam eos sub qualibet excusationis specie in sacros ordines revocari decernimus. Nam nimis indignum, et contra ecclesiasticae regulam disciplinae est, ut honore quem non ex meritis, sed pro sceleris praemio percepere, fungantur. Quia tamen plus mise
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ subtiluis ꝑscrutari. ne fortasse eoꝵ
sit comꝑata concordia. Que si qđ absit ñ ex
caritate ss ex premio facta constiterit:
maiori hoc emendatione plectendũ ẽ. Nã
nos qui canonice reuelata mala.si quidẽ
uera st̃ resecare precedentia festinamꝰ. cõ¬
missam postinodũ culpã sine uindicta
nulla ratione dimittimus.
inquit diaconẽ latorẽ presentiũ quãuis
culpa sua uehementer confundat atq
redarguat. qđ deceptꝰ ꝓmissione ab accui¬
satione nuꝑ depositi quondã ep̃i sui desti¬
terit: & cupiditatis studio silere contra
animã suã potiꝰ ꝗͣ uera dicere consensit:
tos. hanc ei culpã ignoscimꝰ : atq eũ in or¬
dine locoqz suo recipiendũ censemꝰ. Nã ei
a tempore ꝓlate sententie: afflictionem
quã ꝑtulit. credimꝰ ad uindictã huiꝰ cul¬
pe posse sufficere. Cufemiũ uero atq tho¬
inam qui ꝑ deserenda accusatione. sacroᷤᷤ

Expanded text:
cesse est subtilius perscrutari, ne fortasse eorum cesse est subtilius perscrutari, ne fortasse eorum sit comparata concordia: quae si, quod absit, non ex charitate, sed ex praemio facta constiterit, majori hoc emendatione plectendum est. Nam nos qui canonice, revelante Deo, mala, si quidem vera sunt, resecare praecedentia festinamus, commissam postmodum culpam sine vindicta nulla ratione dimittimus. inquit, Diaconum, latorem praesentium, quamvis culpa sua vehementer confundat atque redarguat quod, deceptus promissione, ab accusatione nuper depositi quondam episcopi sui destiterit, et cupiditatis studio silere contra animam suam potius quam prodere vera consensit, tos, hanc ei culpam ignoscimus, atque eum in ordine locoque suo recipiendum censemus. Nam ei a tempore prolatae sententiae afflictionem quam pertulit credimus ad vindictam hujus culpae posse sufficere. Euphemium vero atque Thomam, qui pro deserenda accusatione sacros
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ enim esset diacono gradũ amittere:
hoc fuit subdiacono fame plenitudine caruisse.
rimina semel audita gregoriꝰ indiscus¬
sa nuillomͦ preteribat: etiã si accusatꝰ
cũ accusatore suo redisset in grãm Qua¬
ꝓpt̃ umiuersis ep̃is corithi scribens ait.
Desiderii nr̃i ẽ ad concordiã redire discor¬
des: & uintos esse in gr̃a. eos quos diui¬
sos ab alterutra dilectione. uoluntatis
facit esse diuersitas. Scͥpta igitur frater¬
nitatis ur̃e relegentes agnouimꝰ. qđ hi
aliqua dixerant. modo cũ eodẽ ep̃o in a¬
micitiã conuenissent: & magna nob̾ ad
presens facta ẽ de eoꝵ unitate leticia.
Ss qm̃ ea que dicta st̃. indiscussa rema
uere ñ patimuir. sedis nr̃e diacoñe ad ea mue¬
stiganda dirigiꝰ: qr nunciati nos facino¬
ris qualitas uehementer impellit: ut ea
que audiuimꝰ dissimulare nullatenꝰ de¬
beamꝰ. Presert̃i cũ accusatores & accusatũ
inter se fecisse grãm indicatis: hoc nob̃ ne¬

Expanded text:
Quod enim esset diacono gradum amittere, Quod enim esset diacono gradum amittere, hoc fuit subdiacono famae plenitudine caruisse. 32. Crimina semel audita Gregorius indiscussa nullo modo praeteribat, etiamsi accusatus, cum accusatore suo redisset in gratiam. Quapropter universis episcopis Corinthi scribens, ait: « Desiderii nostri est ad concordiam redigere discordes, et 145 unitos esse in gratia eos, quos divisos ab alterutra dilectione voluntatfacit esse 653 diversitas. Scripta igitur fraternitatis vestrae relegentes, agnovimus quod hi, aliqua dixerant, modo cum eodem episcopo in amicitiam convenissent, et magna nobis ad praesens facta est de eorum unitate laetitia. Sed quoniam ea quae dicta snere non patimur, sedis nostrae diaconum ad ea investiganda dirigimus, quia nuntiati nos facinoris qualitas vehementer impellit ut ea quae audivimus dissimulare nullatenus debeamus, praesertim cum accusatores et accusatum inter se fecisse gratiam indicastis. Hoc nobis ne
Abbreviated transcription (Latin):
pena multoꝵ possit esse correctio. Cuiꝰ si
forte lenitatẽ diaconii su adhuc opimo la¬
cerata ñ cõmonet. & in hoc qđ ñ credimꝰ
torpens extiterit. exꝑientia tua hec quȩ di¬
ximꝰ faciat : & de illiꝰ nob̃ neglectu renin¬
ciet. Iccirco gregorsꝰ ñ ꝓbantẽ qđ obiece¬
rat subdiaconũ officio iubet priuari: quia
iuxta canonicas patrũ sententias. qui ca¬
luminã illat̾a ñ ꝓbat : penã debet incur¬
rere. quã si ꝓbasset & reus utiqs sustineret.
Ac ꝑ hoc qr subliaconꝰ crimen diacono ꝓ¬
bare ñ potuit. qm̃ impositionẽ manꝰ qua
carere potuisset ñ habuit: ñ sacerdocio s
officio caruit: & tanquã re uera infamis
meruit uerberib castigari. Nã cui cum
trib testibꝰ ueluti laico crimen quodlibet
approbat᷑: ñ ẽ mirũ qđ obiecit dũ ꝓbare
ñ sufficit: si corporali infanie quẽ admo¬
dum laicꝰ ex iuris sumlitudine subiugat᷑.

Expanded text:
poena multorum possit esse correctio. Cujus si poena multorum possit esse correctio. Cujus si forte lenitatem diaconi sui adhuc opinio lacerata non commovet, et in hoc quod non credimus torpens exstiterit, experientia tua haec quae diximus faciat, et de illius nobis neglectu renuntiet. » Idcirco Gregorius non probantem quod objecerat subdiaconum officio jubet privari, quia, juxta canonicas Patrum sententias, qui calumniam illatam non probat poenam debet incurrere, quam, si probasset, reus utique sustineret. Ac per hoc quia subdiaconus crimen diacono probare non potuit, quoniam impositionem manus qua carere potuisset non habuit, non sacerdotio, sed officio caruit, et tanquam revera infamis meruit verberibus castigari. Nam cui cum tribus testibus veluti laico crimen quodlibet approbatur, non est mirum quod objecit dum probare non sufficit, si corporali infamiae, quemadmodum laicus, ex juris similitudine subjugatur.
Abbreviated transcription (Latin):
aliud agit᷑. nisi ut ꝑ nos ꝑ quos ȩccłasticꝰ
custodiri ordo debuerat confundatur:
icut conuictũ de crimine sine iundicta
canonica gregoriꝰ neminẽ relinquebat:
sic niirũ falsariũ delatorẽ regulari tra¬
mite pumebat. Unde anthemio subdia¬
cono scͥbens ait. Cum fortius pumenda
sint crimina. que insontib & maxime
sacratis ordinib ingerunt᷑: quã sitis cul¬
pabiles om̃s qui in causa ioħis diaconi
resedistis attende: ut hylariũ crimina¬
torẽ eiꝰ nulla ex diffintione ur̃a pena
ueniens castigaret. Nec illud ad excu¬
sationẽ ur̃am esse credatis idoneũ: qđ
zelꝰ in uob̃ recttudinis uiguisset: faci¬
lius uni a multis rationabilit suaderi. ꝗͣ
multi ab uno poterant sine causa differ
paschasiũ uolumꝰ admoneri. ut eunde
hylariũ priꝰ subdiaconii quo indignꝰ
fungit᷑ prinet officio: atq uerberib publice
castigatũ faciat in exiliũ deportari: ut uinꝰ

Expanded text:
aliud agitur, nisi, ut per quos ecclesiasticus aliud agitur, nisi, ut per quos ecclesiasticus custodiri ordo debuerat, confundatur? » 31. Sicut convictum de crimine sine vindicta canonica Gregorius neminem relinquebat, sic nimirum falsarium delatorem regulari tramite puniebat. Unde Anthemio subdiacono scribens, ait: « Cum fortius punienda sint crimina quae insontibus et maxime sacris ordinibus ingeruntur, quam sitis culpabiles omnes qui in causa Joannis diaconi resedistis, attendite ut Hilarium, criminatorem ejus, nulla ex definitione vestra poena veniens castigaret. Nec illud ad excusationem vestram esse credatis idoneum, quozelus in vobis rectitudinis viguisset, facilius uni a multis rationabiliter suaderi quam multi ab uno poterant sine causa differrPaschasium volumus admoneri, ut eumdem Hilarium prius subdiaconii, quo indignus fungitur, privet officio, atque verberibus publice castigatum faciat in exsilium deportari, ut unius
Abbreviated transcription (Latin):
ne uerbi quidẽ ab aliquo inuechone
laceramur. Tanto gͦ apd̃ dñm obligati¬
ores sumꝰ: qnto apd hoĩes multe peccamꝰ.
mano defensori sicilie sebit dicens.
ꝑuenit ad nos qđ si quis contra quosli¬
bet clericos causam habeat: despectis
eoꝵ ep̃is eosde dericos in tuo facras iu¬
dicio ex hiberi. Qđ siita ẽ. qr ualde constat
in congruũ. hac tibi autoritate precipimꝰ.
ut hoc denuo facere ñ presumas: s si qͥs
contra quemlibet clericũ causã habue¬
rit. ep̃m ipsiꝰ adeat: ut aut ipse cognos¬
cat. aut certe ab ipso iudices deputent᷑.
Aut si ob hoc fortasse ad arbitroꝵ eundũ
ẽ partes: ad eligendos uidices ab ipso exe¬
cutio deputata compellat. Si quis uero
uł clericꝰ uł laicus contra ep̃m causã ha¬
buerit. tunc te interponere debes: ut in¬
ter eos aut ipse cognoscas:aut certe te
admonente sibi iudices eligant. Nã si sua
unicuiq ep̃o iuris dictio ñ seruat᷑: quid

Expanded text:
ne verbi quidem ab aliquo invectione ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Deum obligatiores sumus, quanto 144 apud homines inulte peccamus.mano defensori Siciliae scribit, dicens: « Pervenit ad nos, quod si quis contra quoslibet clericos causam habeat, despectis eorum episcopis, eosdem clericos in tuo facias judicio exhiberi. Quod si ita est, quia valde constat esse incongruum, hac tibi auctoritate praecipimus ut hoc denuo facere non praesumas; sed si quis contra quemlibet clericum causam habuerit, episcopum ipsius adeat, ut aut ipse cognoscat, aut certe ab ipso judices deputentur. Aut si ob hoc fortasse ad arbitros eundum est, partes ad eligendum judicem ab ipso executio deputata compellat. Si quis vero, vel clericus, vel laicus, contra episcopum causam habuerit, tunc te interponere debes, ut inter eos aut ipse cognoscas, aut certe, te admonente, sibi judices eligant. Nam si sua unicuique episcopo jurisdictio non servatur, quid
Abbreviated transcription (Latin):
ge ne feceris: & ego ipse homo sum. S
cum ananẏe & saphẏre culpã repperit :
mox quanta potentia suꝑ ceteros ex¬
creuisset. ostendit. Uerbo nãq eoꝵ uitã
ꝑculit. quã sꝑu ꝑscrutante deprehendit:
& summũ se intra eccłam contra pecca¬
ta recoluit: qđ honore sibi uehementer
impenso corã bñ agentib fr̃ibꝰ ñ agno¬
uit. Illic quippe cõmunionẽ equalitatis
meruit sc̃itas actionis: hic zelꝰ ultionis
ius aꝑuit potestatis. & paulopost. Sed
cũ delinquentes subditos prepositi corri¬
gunt: restat necesse ẽ ut sollicite atten¬
dant. quatinꝰ ꝑ disciplinȩ debitũ culpas
quide iure potestatis feriant: s ꝑ humi¬
litatis custodiã. equales se ipsis fr̃ib qui
corrigunt᷑ agnoscant. Quãuis plerumq
etiã dignũ ẽ. ut eosde quos corrigimꝰ ta¬
cita nob̃ cogitatione preferamus. Illoꝵ
namnq ꝑ nos uicia discipline uigore feri¬
unt᷑ in his uero que ipsi committimus

Expanded text:
ge, ne feceris; et ego ipse homo sum . Sed, ge, ne feceris; et ego ipse homo sum . Sed, cum Ananiae et Sapphirae culpam reperit, mox quanta potentia super caeteros excrevisset ostendit . Verbo namque eorum vitam perculit, quam spiritu perscrutante deprehendit; et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit; quod, honore sibi vehementer impenso, coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic quippe communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus operuit potestatis. » Et paulo post: « Sed cum delinquentes subditos praepositi corrigunt, restat, necesse est, ut sollicite attendant, quatenus per disciplinae debitum culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscant, quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur; in his vero quae ipsi committimus
Abbreviated transcription (Latin):
mis: cũ uero apđ se magnus apparuit:
apđd dñm paruulꝰ fuit. Plerũq gͦ dũ ex
subiectoꝵ affluentia animus inflat᷑: in
corrumpit᷑. Quã uidelicet potentiã bñ
regit: qui & tenere illã nouerit & impug¬
nare. Bñ hanc regit: qui scit ꝑ illã suꝑ
culpas erigi. scit cũ illa ceteris equalita¬
te componi. Humana & enĩ mens plerũq
excollit᷑: etiã cũ potestate ñ fulcit᷑. Qnͣto
magis in altũ se erigit. cũ se ei etiã pote¬
stas adiungit: Quã tñ potestatẽ recte
dispensat. qui sollicite nouerit. & sume¬
re ex illa qđ adiuuat. & ex pugnare qdđ
tẽptat: & equalẽ se cũ illa ceteris cernere:
& tñ se peccantib zelo ultionis ante ferre.
S hanc discretionẽ plenius agnoscimꝰ: si
pastoris pͥmi exempla cernamͦ Petrꝰ nãq
agente cornelio & se ei humiliter proster¬
nente. immoderatiꝰ uenerari recusauit:
seqz illi similẽ recognouit dicens. Sur¬

Expanded text:
nus; cum vero apud se magnus apparuit, nus; cum vero apud se magnus apparuit, apud Dominum parvulus fuit. Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus inflatur, in corrumpitur. Quam videlicet potentiam bene regit, qui et tenere illam noverit et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, et scit cum illa caeteris aequalitate componi. Humana etenim mens plerumque extollitur, etiam cum nulla potestate fulcitur; quanto magis in altum se erigit, cum se ei etiam potestas adjungit? Quam tamen potestatem recte dispensat qui sollicite noverit et sumere ex illa quod adjuvat, et expugnare quod tentat, et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis anteferre. Sed hanc discretionem plenius agnoscimus, si Pastoris primi exempla cernamus. Petrus namque agente Cornelio, et sese ei humiliter prosternente immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Sur
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃e sublime uidet: & ipse ẽ rex suꝑ om̃s fi
lios suꝑbie. Qͥ singulare culmen appetens.
& socialem angłoꝵ uitã despiciens: ait.
Ponã sedem meã ad aquilonẽ: & ero similis
altissimo. Miro gͦ iudicio intus foueã derec¬
tionis inuenit: dum foris se in culmine
potestatis ex tollit. Apostate quippe anglo
similis efficit᷑ : dũ homo hominib esse simi¬
lis dedignat᷑. Sic saul post humilitatis me¬
ritũ: in tumorẽ suꝑbiȩ culmine pocestatiᷤ
excreuit. ꝑhumilitatẽ quippe prelatꝰ ẽ.¬
ꝑ suꝑbiã repbatꝰ: dño attestante qui ait.
Nonne cũ esses paruulꝰ in ocłis tuis. caput te
constitui in tribub isxł. Paruulũ se priꝰ in¬
suis ocłis uiderat: s fultꝰ temporali poten¬
tia iã se paruulũ ñ uidebat. Ceteroꝵ nãq
comparationi se preferens. qr plꝰ cunctis po¬
terat. magnũ se pre om̃ib estimabat. Miro
aũ modo. cũ apđ se paruulꝰ. apd dm̃ mag¬

Expanded text:
Omne sublime videtOmne sublime videtlios superbiae . Qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul post humilitatis meritum in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit: per humilitatem quippe praelatus eper superbiam reprobatus, Domino attestante, qui ait: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel ? Parvulum se ifactus est; sed fultus temporali potentia, jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparationi se praeferens, quia plus cunctis poterat, magnum se prae omnibus aestimabat. Miro autem modo cum apud se parvulus, apud Dominum mag
Abbreviated transcription (Latin):
dum ad uotũ uelocit̃ iussa complent᷑. dũ
om̃s subditi si qua bñ gesta st̃ laudib effe¬
runt. malegestis aũ nulla autoritate cos¬
tradicunt: dum plerumq laudant etã
quȩ repbare debuerant. seducit᷑ ab his
que infra suppetunt. suꝑ se animꝰ tollit᷑:
& dũ foras iminenso fauore circuidat᷑.
intus ueritate uacuat᷑ atq oblitꝰ sui¬
in uoces se spargit alienas. talemqz se
credit qualem foris audit: ñ qualẽ intꝰ
discernere debuit. Subiectos despicit.
eosqz equales sibi nature ordine ñ agno¬
scit: & quos sorte potestatis excesserit.
transcendisse se etiã uite meritis cre¬
dit : cunctis se estimat ampliꝰ saꝑe. qͥbꝰ
se uidet ampliꝰ posse. In quodã quiipe se
constituit culmine apct sem& ipsũ: & qui equa
ceteris nature conditione constringit᷑: ex e
quo respicere ceteros dedignat᷑. Sic qz usq
ad eiꝰ similitudine ducit᷑: de quo scͥptũ est.

Expanded text:
dum ad votum velociter jussa complentur, dum dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi, si qua bene gesta sunt, laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt; dum plerumque laudant etiam quae reprobare debuerant, seductus ab his quae infra suppetunt, super se animus tollitur; et dum foris immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur, atque oblitin voces se spargit alienas; talemque se credit, qualem foris audit, non qualem intus discernere debuit; subjectos despicit, eosque aequales sibi naturae ordine non agnoscit; et quos sorte potestatis excesserit, transcendisse se etiam vitae meritis credit; cunctis se aestimat amplius sapere, quibus se videt amplius posse. In quodam quippe se constituit culmine apud semetipsum; et qui aequa caeteris naturae conditione constringitur, 833 ex aequo respicere caeteros dedignatur; sicque usque ad ejus similitudinem ducitur de quo scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
Quorp terror ac tremor q esse suꝑ ammalia
terrȩ precipit᷑: ꝓfecto esse suꝑ hoies ꝓhibet᷑.
Homo quippe brutis animalib. ñ aũ hõib
ceteris natura prelatꝰ ẽ: & iccirco ei dr̃. ut
ab animalib & ñ ab homine timeat᷑: qr cos¬
tra naturã suꝑbire ẽ. ab equali uelle tune¬
ri. & tñ necesse ẽ. ut rectores a subditis ti¬
meant᷑. quando ab eis dm̃ minime timeri
deprehendunt: ut humana saltẽ formi¬
dine peccare metuant: qui diuina iudicia
ñ formidant. Nequaquã tñ preꝑositi ex hoc
quesito timore suꝑbiant: in quo ñ suam
głam s subiectoꝵ iusticiã querunt. In eo
enĩ qđ metũ sibi a ꝑuerse uiuentibꝰ exi¬
gunt. quasi ñ hominib s animalibꝰ dñas¬
tur: qr iidelicet ex qua parte bestiales
st̃ subditi: ex ea debent etiã formidini ia¬
cere substrati. Ss plerumq rector eo ipso qͦ
ceteris preminet. elatione cogitationis in¬
tumescit: & dũ ad usum cuncta subiacent

Expanded text:
 terror ac tremor esse super animalia terrae praecipitur, profecto esse super homines prohibetur, homo quippe brutis animalibus, non autem hominibus caeteris natura praelatus est, et idcirco ei dicitur, ut ab animalibus, et non ab hominibus timeatur, quia contra naturam superbire est ab aequali velle timeri; et tamen necesse est ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam tamen praepositi ex hoc quaesito timore superbiant, in quo non suam gloriam, sed subjectorum justitiam, quaerunt. In eo enim quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi non hominibus, sed animalibus dominantur, quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere substrati. Sed plerumque rector eo ipso quo caeteris praeeminet, elatione cogitationis intumescit. Et dum ad usum cuncta subjacent,
Abbreviated transcription (Latin):
cupita aqua de cisterna bethleemiti¬
ca que inter hostiles cuneos habebat᷑.
ab obsequentib militib fuisset oblata:
ꝓtinꝰ dixit. Absit a me : ut sanguinem
istoꝵ hominũ bibã. Quã qr fudit & bi¬
bere noluit: scͥptũ ẽ. libauit eã dño.
Si igitur ab armato rege in sacrificiũ
uersa ẽ aqua contempta: pensemꝰ qua¬
le sacrificiũ omĩpotenti do rex obtulit:
qui ꝓ amore illiꝰ ñ aquã s aurũ acciꝑe
contẽpsit. Itaq fili excellentissime fi¬
denter dicã. qr libasti aurũ dño: qđ

Expanded text:
cupita aqua de cisterna Bethlehemiticupita aqua de cisterna Bethlehemitica, quae inter hostiles cuneos habebatur, ab obsequentibus militibus fuisset oblata, protinus dixit: Absit a me, ut sanguinem istorum hominum bibam . Quam quia fudit et bibere noluit, scriptum est: Libavit eam Domino . Si igitur ab armato rege in sacrificium Dei versa est aqua contempta, pensemus quale sacrificium omnipotenti Deo rex obtulit, qui pro amore ipsius non aquam, sed aurum accipere contempsit? Itaque, fili excellentissime, fidenter dicam quia libasti aurum Do
Abbreviated transcription (Latin):
modis om̃ib iundica. & eccłasticã eis tuiti¬
onẽ impende: nec quicquã dños eoꝵ de pre¬
cio quolibet modo recipere patiaris. Qi
ñ solũ hoc damno multandi. s etiã alia
erunt pena de legib feriendi. Sane qr¬
iudeoꝵ ꝑfidia ⁊elũ xp̃ianoꝵ datis contͣ
se munerib ludificare solebat. ñ solũ
nil ab eis penitꝰ capiebat: quin immo
eoꝵ munera gregoriꝰ ex ecrabilia uidi¬
cabat. Unde recharedo regi wnsigotha¬
rum. post cetera scͥbit dicens. Preterea
indico. qr creuit de ur̃o oꝑe in laudib
cellentia constitutionẽ quanda contra
uideoꝵ ꝑfidiã dedisset: inde quibus
ꝓlata fuerat. rectitudinẽ ur̃e mentis
inflectere pecuniarũ summã offeren¬
do moliti st̃. Quã excellentia ur̃a con¬
tempsit : & omĩpotentis di placere ui¬
dicio requirens. auro innocentiã pre¬
tulit. Qua inre michi dauid regis
factũ ad memoꝵiauenit. Cui dũ con¬

Expanded text:
modis omnibus vindica, et ecclesiasticam eis tuitimodis omnibus vindica, et ecclesiasticam eis tuitionem impende, nec quidquam dominos eorum de pretio quolibet modo recipere patiaris, qui non solum hoc damno mulctandi, sed etiam alia erunt poena de legibus feriendi. » erfidia zelum Christianorum datis contra se muneribus ludificare solebat, non solum nil penitus ab eis capiebat, quinimmo eorum munera Gregorius execrabilia judicabat. Unde Recaredo, regi Wisigothorum, post caetera scribit, dicens: « Praeterea indico, quia crevit de vestro opere in laudibus cellentia constitutionem quamdam contra Judaeorum perfidiam dedisset, ii de quibus prolata fuerat rectitudinem vestrae mentis inflectere, pecuniarum summam offerendo, moliti sunt, quam excellentia vestra contempsit, et omnipotentis Dei placere judicio requirens, auro innocentiam praetulit. Qua in re mihi David regis factum ad memoriam venit, cui dum con
Abbreviated transcription (Latin):
cia eoꝵ aꝑta redigi iura ꝓhibeant. qnͣto
magis hic de xp̃ianis parentib natꝰ. &
factus a paruulo xp̃ianꝰ. hanc ñ debet que¬
stionẽ aliquo modo sustinere: Oaxime qr
nec patris esse seruus potuit: quãlibet
ex praua potiꝰ presumptione penã posset
uenientẽ de legibus sustinere.
ircumcidi salt̾e paganoꝵ neminẽ grego¬
riꝰ ꝑmittebat. Quã obrẽ leom catinen¬
si ep̃o. res inquit ad nos omĩno de testabi¬
lis & legib immica ꝑuenit : que si uera ẽ
fr̃nitatẽ tuã uehementer accusat : qr eã
de minori sollicitudine ꝓbat esse culpabi¬
lem. Comꝑimꝰ aũ qđ uidei uł samarei de¬
gentes catine. pagana mancipia emerut:
atq ea circumcidere ausu temerario
presumpserint. Iccirco necesse ẽ ut om̃i
modo zelũ in hac causa sacerdotalẽ exer¬
ceas: & cũ om̃i hoc uiuacitate ac sollicitu¬
dine studeas ꝑscrutari: & si ita reppere¬
ris. mancipia ipsa sine mora in libertatem

Expanded text:
tio eorum aperte redigi jura prohibeant, quanto tio eorum aperte redigi jura prohibeant, quanto magis hic de Christianis parentibus natus, et factus a parvulo Christianus, hanc non debet quaestionem aliquo modo sustinere? Maxime quia nec patris esse servus potuit, quem liquet ex prava potius praesumptione poenam posse venientem de legibus sustinere. » 48. Circumcidi saltem paganorum neminem Gregorius permittebat. Quamobrem Leoni, Catanensi episcopo: « Res, inquit, ad nos omnino detestabilis et legibus inimica pervenit, quae, si vera est, fraternitatem tuam vehementer accusat, quia eam de minori sollicitudine probat esse culpabilem. Comperimus autem quod Samaraei degentes Catanae, pagana mancipia emerint, atque ea circumcidere ausu temerario praesumpserint. Atque idcirco necesse est ut omni modo zelum in hac causa sacerdotalem exerceas, et cum omni hoc vivacitate ac sollicitudine studeas perscrutari; et si ita repereris, mancipia ipsa sine mora in libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
seruiendũ sibi intelligit᷑ reseruasse.¬
Sagana mancipia iudeos uidelicet dñoᷤ
suos ad fide precedentia. in eoꝵ seriu¬
tiũ etiã si ipsi eos ad xp̃ianitatẽ subse¬
quebant᷑. nullo modo reuocabat. Unde
ioħi syracusano ep̃o: felix inquit presen¬
modi suꝑsticionis homines. xpĩana quo¬
libet modo mancipia possidere. uec ra¬
tio legis nec reuerentia religionis ad¬
mittat : se tñ ꝑ decẽ & octo annos in eiꝰ
asserit seruitio ꝑmansisse. S cognoscen¬
te hoc decessore ur̃o scẽ memorie maxi¬
miano: sano telo sic̃ decuit sacerdotali
commoto. de samarei nefario seruicio
liberauit. S qr eiusde samarei filius
ipse dicit. quidã intunt᷑ redigere. sc̃ĩtas ur̃a
hec que edocti sumꝰ diligenter inquirat:
& si ita esse constiterit. eũ tueri studeat:
et a nullo sub qualibet occasione graua
riꝑmittat. Qͥa dũ suꝑsticiose secte man¬
cipia dños suos ad fidẽ precedentia serui¬

Expanded text:
servienduserviendueos videlicet dominos suos ad fidem praecedentia, in eorum servitium, etiamsi ipsi eos ad Christianitatem subsequebantur, nullo modo revocabat. Unde Joanni, Syracusano episcopo: « Felix, inquit, praesenscemodi superstitionis homines Christiana quolibet modo mancipia possidere, nec ratio legis, nec reverentia religionis admittat, se tamen per decem et octo annos in ejus asserit servitio permansisse. Sed cognoscente hoc decessore vestro sanctae memoriae, Maximiano, ab eo se zelo, sicut decuit, sacerdotali commoto, de Samaraei nefario servitio liberavit. Sed quia ejusdem Samaraei filius ipse dicit, quidam nituntur redigere, sanctitas vestra haec quae edocti sumus, diligenter inquirat; et si ita ei esse constiterit, eum tueri studeat, et a nullo sub qualibet occasione gravari permittat: quia dum superstitiosae sectae mancipia dominos suos ad fidem praecedentia, servi
Abbreviated transcription (Latin):
libet ingenio uł argum̃to ciupiã nide¬
oꝵ uenundandi facultas sit: s is qui
ad xp̃ianã conuerti fidẽ desiderat. de¬
fensione ur̃a in libertatẽ modis om̃ĩb
uindicet᷑. Hi uero quos huiusce modi
oportet seruos amittere. ne forsitan
utilitates suas irrationabiliter estiment
impediri. sollicita uos hoc conuenit con¬
sideratione seruare: ut si paganos quoᷤᷤ
mercimonii causa de externis finibus
emerint. intra tres menses dũ emptor
cui uendi debeant inueniat᷑. fugere ad
eccłam forte contigerit. & uelle se dixe¬
rint fieri xp̃ianos. uł etiã extra eccłam
hanc talem uoluntatẽ ꝓdiderint: pre¬
ciũ eoꝵ a xpiano scilicet emptore ꝑcipi¬
ant. Si aũ post prefinitos tres menses
quis quã huiusmodi seruoꝵ iudaicoꝵ
uelle suũ edixi̾t. & fieri uoluerit xp̃ianꝰ:
nec aliquis eũ postmodũ emere. nec dñs
qualibet occasionis specie audeat ueniin¬
dare : s ad libertatis ꝓculdubio premia

Expanded text:
libet ingenio vel argumento cuipiam Judaelibet ingenio vel argumento cuipiam Judaeorum venundandi facultas sit, sed is qui ad Christianam converti fidem desiderat, defensione vestra in libertatem modis omnibus vindicetur. Hi vero quos hujuscemodi oportet servos amittere, ne forsitan utilitates suas irrationabiliter existiment impediri sollicita vos hoc convenit consideratione servare, ut si paganos, quos mercimonii causa de externis finibus emerint, infra tres menses dum emptor cui venditi fuerant non invenitur, fugere ad Ecclesiam forte contigerit, et velle se dixerint fieri Christianos, vel etiam extra Ecclesiam hanc talem voluntatem prodiderint, pretium eorum a Christiano, scilicet emptore, perciplant. Si autem post praefinitos tres menses quisquam hujuscemodi servorum Judaicorum velle suum dixerit, et fieri voluerit Christianus, nec aliquis eum postmodum emerit, nec dominus qualibet occasionis specie audeat venundare, sed ad libertatis procul dubio praemia
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o inter cet̾a scͥbens: ait. Puenit ad nõ
seruos ancillas q iudeoꝵ. fidei causa
ad eccłam refugientes. aut infidelib
tenus tã prauã consuetudinẽ manere
ꝑmittas: s quilibet uuideoꝵ seriuis ad
uenerabilia loca fidei causa confugerit.
nullatenꝰ eum patiamini preuidiciũ su¬
stinere: s siue olim xp̃ianꝰ. siue nunc fu¬
erit baptizandus. sine ullo xp̃ianorũ
pauꝑum damno. religioso ȩccłastice yie¬
tatis patrocinio. in libertatẽ modis om̃i
gregoriꝰ in libertatẽ pristinã legali¬
ter reuocabat: uerũetiã pagana ad ficd̃e
uenire uolentia uendi nullo modo ꝑmit¬
tebat. Unde fortunato neapolitano ep̃o
inter cet̾a scͥbens. ait. Fr̃nitatẽ urãm o¬
portet esse sollicitã: & si de iudeoꝵ serui¬
cio ñ solũ iudeus s etiã quisquã paga¬
norũ fieri uoluerit xp̃ianꝰ. postqͣ. uolun
tas eiꝰ fuerit patefacta. ne hunc sub quo¬

Expanded text:
episcopo, inter caetera scribens, ait: « Pervenit ad nos, episcopo, inter caetera scribens, ait: « Pervenit ad nos, servos ancillasque Judaeorum, fidei causa ad Ecclesiam confugientes, aut infidelibustenus tam pravam consuetudinem manere permittas, sed cum quilibet Judaeorum servus ad venerabilia loca fidei causa confugerit, nullatenus eum patiamini praejudicium sustinere, sed sive olim Christianus, sive nunc fuerit baptizandus, sine ullo pauperum Christianorum damno, religioso ecclesiasticae pietatis patrocinio in libertatem modis omniGregorius in libertatem pristinam legaliter revocabat, verum etiam pagana ad fidem venire volentia, vendi nullo modo permittebat. Unde Fortunato, Neapolitano episcopo, inter caetera scribens, ait: « Fraternitatem vestram oportet esse sollicitam ut si de Judaeorum servitio non solum Judaeus, sed etiam quisquam paganorum fieri voluerit Chritas ejus fuerit patefacta, nec hunc sub quo
Abbreviated transcription (Latin):
Ei quos xp̃ianoꝵ ꝓ longitudine itineris
ꝑ ꝓuintias ab hebreoꝵ seruicio ꝑ lega¬
lem iuolentiã gregoriꝰ liberare ñ pote¬
rat: suis preciis redimendos esse cense¬
bat. Unde candido pb̃ro ꝑ gallias scͥbers.
dominicꝰ inquit presentiũ portitor. la¬
crimabiliter nob̃ innotuit .iiͦiʳ. fr̃s suos
de captiuitate a iuideis redeptos esse.
atq eos nunc narbone in eoꝵdẽ iude¬
oꝵ seruitio detineri: & qr omĩno graue
execrandũ q ẽ. xꝑianos esse in seruitio
iudeoꝵ: dilectionẽ tuã scͥptis presentibꝰ
adhortamur. ut cũ om̃i subtilitate
& sollicitudine studeat ꝑscrutari᷑ &
si reuera ita ẽ. atq manifesta tibi ue
ritate constiterit. qr neqs ipsi unde se re¬
dimant. neq supͣscͥptꝰ portitor habet.
eos studii tui sit redimere: sciens qr qͥc¬
quid in eis dederis. tuis sine dubio ratio
ad eccłam: nũꝙͣ. quibus libet suasionibꝰ
redibebat. Unde ranuario caralitano

Expanded text:
o longitudine itineris o longitudine itineris per provincias ab Hebraeorum servitio per legalem violentiam Gregorius liberare non poterat, suis pretiis redimendos esse censebat. Unde Candido presbytero per Gallias scribens: « Dominicus, inquit, praesentium portitor lacrymabiliter nobis innotuit, quatuor fratres suos de captivitate a Judaeis redemptos esse, atque eos tunc Narbonae in eorumdem Judaeorum servitio detineri. Et quia omnino grave execrandumque est Christianos in servitio esse Judaeorum, dilectionem tuam scriptis praesentibus adhortamur, ut cum omni subtilitate et sollicitudine studeat perscrutari; et si revera ita est, atque manifesta veritate tibi constiterit quia neque ipsi unde se redimant, neque suprascriptus portitor habet, eos studii tui sit redimere, sciens quia quidquid in eis dederis, tuis sine dubio rationad Ecclesiam, nunquam quibuslibet suasionibus reddi jubebat. Unde januario, Caralitano
Abbreviated transcription (Latin):
monstret exemplis. Mancipia aũ xp̃ia¬
na quecũq eũ comparasse patuerit.
ad libertatẽ iuxta legũ precepta sine
ambiguitate ꝑducite : ne qđ absit xp̃ia¬
na religio iudeis quo qͦ modo subdita pol
tẽ uenantio ep̃o lunensi.luatur.
Multoꝵꝑ ad nos relatione ꝑuenit: a iu¬
deis in lunensi ciuitate degentib. in ser¬
iitiũ xp̃iana detineri mancipia. Que
res nob̵ tanto uisa ẽ asperior: qnͣto a fr̃¬
nitate tua patientia oꝑosior. Oportebat
quippe te respectu loci tui ac xp̃ianȩ re
ligionis intuitu. nullã relinquere occasio¬
nẽ suꝑsticioni uidaice: ut simplices anime
ñ tã suasionib quã potestatis iuire quo¬
damodo deseruirent. Quã obrẽ hortam᷑
fr̃ntatẽ uiã. ut scdm piissimarũ legũ
tramitẽ. nulli uideo liceat xp̃ianũ man¬
cipiũ in suo retinere dominio: s si qui
penes eos inueniunt᷑. libertas eis tuitio¬
nis auxilio ex legũ sanctione seruetur.

Expanded text:
monstret exemplis. Mancipia autem Christiamonstret exemplis. Mancipia autem Christiana, quaecunque eum comparasse patuerit, ad libertatem, juxta legum praecepta, sine ambiguitate perducite; ne, quod absit, Christiana religio Judaeis subdita pol Venantio episcopo Lunensi. Multorum ad nos relatione pervenit, a Judaeis in Lunensi civitate degentibus, 700 in servitium Christiana detineri mancipia: quae res nobis tanto visa est asperior, quanto a fraternitate tua patientia operosior. Oportebat quippe te respectu loci tui, atque Christianae religionis intuitu, nullam relinquere occasionem ut superstitioni Judaicae simplices animae non tam suasionibus, quam potestatis jure quodam modo deservirent. Quamobrem hortamur fraternitatem tuam, ut secundum piissimarum legum tramitem nulli Judaeo liceat Christianum mancipium in suo retinere dominio; sed si qui penes eos inveniuntur, libertas eis, tuitionis auxilio, ex legum sanctione servetur.
Abbreviated transcription (Latin):
re: ita in his que eis concessa st̃. nullũ de¬
bent preidicium sustinere.
uẽ adinodũ iudeos uiolenter baptizta¬
ri gregoriꝰ denegabat: ita xp̃ianos
eis quo quomodo subici nullatenꝰ ꝑmit¬
tebat. Unde libertino pretori sicilie scri¬
bens: ait. Fert᷑ qdđ nasas quida sceleratis¬
simus iudeoꝵ. sub nomine beati helye
altare punienda temeritate construxe¬
rit : multos q illic xꝑianoꝵ ad adoran¬
dum sacrilega seductione deceꝑit. S &
& siuis ea obsequiis ac utilitatib depu¬
tauit. Dũ igitur seuerissime in eũ ꝓ tan¬
tis facinorib debusset ulcisci głosus iu¬
stinꝰ : medicamento auariciȩ ut nob̃ scͥp¬
minatione ꝑquirat : & si huiusmodi ma¬
nifestũ esse reppererit. ita districtissime
ac corporaliter in eunde sceleratũ festi¬
net undicare iudeũ : quatinꝰ hac ex
causa & grãm sibi di nr̃i conciliet: &¬
his se posteris ꝓ sua mercede imitandum

Expanded text:
re, ita in his quae eis concessa sunt, nullum dere, ita in his quae eis concessa sunt, nullum debent praejudicium sustinere. » 43. Quemadmodum Judaeos violenter baptizari Gregorius denegabat, ita Christianos eis quoquo modo subjici nullatenus permittebat. Unde Libertino praetori Siciliae, scribens, ait: « Fertur quod Nasas, quidam sceleratissimus Judaeorum, sub nomine beati Eliae altare punienda temeritate construxerit, multosque illic Christianorum ad adorandum sacrilega seductione deceperit; sedet suis ea obsequiis ac utilitatibus deputavit. Dum igitur severissime in eum pro tantis facinoribus debuisset ulcisci, gloriosus Justinus medicamento avaritiae, ut nobis scripminatione perquirat; et si hujusmodi manifestum esse repererit, ita districtissime ac corporaliter in eumdem sceleratum festinet vindicare Judaeum, quatenus hac ex causa et gratiam sibi Dei nostri conciliet, et his se posteris pro sua mercede imitandum