comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non intelligit contraxisse ꝑsoluit:
altiꝰ ꝓpħa instituente cum dicit.
Que ñ rapui tunc exsoluebã. Bea¬
tus qui se apud dm̃ semꝑ ut excu¬
set accusat: scͥptura taliter admo
iustus accusat: Ea non iustificabi¬
tur inquit in conspectu tuo om̃is
uiuens. Homo coram homine: de
iusticia. de innocentia. de merito
forsitan głetur. Coram do qui se
de innocentia iactat. de sua usti¬
cia głatur: homo ñ est. Hine est
qd̾ ille phariseus cum ñ orat. s uis¬
ticias suas cõputat. imputat. ruc¬
tat: inuistus publicano deterio¬
ratꝰ abscedit. S accedamꝰ ad reliqͣ
Nunc aut̃ hic consolatur ait: tu uͦ
et si discretio locoꝵ. uira tam̃ in¬
ferni adhuc regio continebat.: atq
eos etsi chaos iam magnũ. necdũ
tam̃ cȩlestis habitatio separauit:
et diuidebat illos hiatus tͥstis. non¬
dum tam̃ deputata suꝑnis ange¬
lis altitudo. flammea rumphea
fic̃ legis lator refert parachy si uol

Expanded text:
non intelligit se contraxisse persolvit, altius propheta instituente cum dicit: Quae non rapui tunc exsolvebam . Beatus qui se apud Deum semper ut excuset, accusat, Scriptura taliter admonjustus accusat? quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Homo coram homine de justitia, de innocentia, de merito forsitan glorietur; coram Deo qui se de innocentia jactat, de sua justitia gloriatur homo non est. Hinc est, quod ille Pharisaeus cum non orat, sed justitias suas computat, imputat, ructat, injustus et publicano deterior abscedit . Sed accedamus ad reliqua. Nunc autem hic consolatur, ait, tu vero etsi discretio locorum, una tamen inferni adhuc regio continebat; atque eos etsi chaos jam magnum, nondum tamen coelestis habitatio separabat; et si dividebat illos hiatus tristis, nondum tamen deputata superius angelis altitudo. Flammea romphaea sicut legislator refert paradisi vol
Abbreviated transcription (Latin):
rã qndam. lucẽq erũpentẽ da¬
tã sibi adhuc qui curabat᷑ dño in¬
terrogante respondit. Uideo in¬
quit hoĩes. ut arbores ambulan¬
tes. Imꝑfectis ocłis grandescunt
forme: turbant᷑ species: res fallun¬
tur ipse : qr ñ iã uisionẽ capuĩt.
s adhuc umbram sustinent insi¬
onis. Et quare tñ sicut arbores.
ñ ut colũpne aut aliud qͥd. neq
stantes s ambulantes: Qua post

Expanded text:
ram quamdam, lucemque erumpentem daram quamdam, lucemque erumpentem datam sibi adhuc qui curabatur, Domino interrogante, respondit: Video, inquit, homines ut arbores ambulantes. Imperfectis oculis grandescunt formae, turbantur species, res falluntur ipsae, quia non jam visionem capiunt, sed adhuc umbram sustinent visionis. Et quare tamen sicut arbores, non ut columnae, aut aliud quid, neque stantes, sed ambulantes? Quia post
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑiat uenia. quos clauserat
culpa. Nemo gͦ dubitet diuino
imbre cota arefacta morte m̃¬
bra posse reuiuiscere: cũ uide¬
at parua dñi sputi guita. aren¬
tes cecitate oculos subito sic sus¬
citatos in luce. Exurgunt in qͥt
ysaias mortui: et resurgunt qͥ
enĩ qͥ abs te ẽ: sanitas ẽ illis. Qđ
est pluuia semini: hoc resurrec¬
turis dñicꝰ imber. Et imposuit
illi manꝰ. In faciendo. in reparando.
in componendo homine dñice ma¬
nus creatͥces homini semꝑ adsunt.
Manus tuȩ inquit fecer̃t me & repa¬
rauer̃t me. Et int̾rogauit eũ: si a¬
liquid uideret. Int̾rogat ut homo:
oꝑatur ut ds̃. Qui uidet abdit a
t̾rarũ. qͥ cordis intuet᷑ occulta. cui
oĩa sunt nuda que sunt tecta õib.¬
uno in oꝑe suo. in ocłis suis uidere
querit: laborat scire: alio referen¬
te cognoscit : Absit. S int̾rogat.
cecitatis huiꝰ ñ ẽẽ simplicẽ. s mys¬
ticã curã. Deniq ñ lum̃ s auro¬

Expanded text:
aperiret venia, quos clauserat aperiret venia, quos clauserat culpa. Nemo ergo dubitet divino imbre tota arefacta mortalia membra posse reviviscere, cum videat parva Dominici sputi gutta arentes caecitate oculos subito sic suscitatos in lucem: Exsurgent, inquit Isaias, mortui, et resurgent qui enim qui abs te est sanitas est illis; quod est pluvia semini, hoc resurrecturis Dominicus imber. Et imposuit illi manus. In faciendo, in reparando, in componendo hominem Dominicae manus curatrices hominibus semper adsunt. Manus tuae, inquit, fecerunt me et plasmaverunt me. Et interrogavit eum si aliquid videret. Interrogat ut homo, operatur ut Deus. Qui videt abdita terrarum, qui cordis intuetur occulta, cui omnia sunt nuda quae sunt tecta omnibus, in opere suo, in oculis suis videre quaerit, laborat scire, alio referente cognoscit? Absit. Sed interrogat ent, caecitatis hujus non esse simplicem, sed mysticam curam. Denique non lumen, sed auro
Abbreviated transcription (Latin):
in tyro et sydone uirtutes fac¬
de fuissent. quȩ in te facte sunt:
olim in cilicio et cinere peniten¬
tiam egissent. Ergo apprebensa
manu eiꝰ. de domo infidelitatiᷤᷤ
educit: leuat eũ de ꝑfidiȩ sessi¬
one: ut ante fidem quã ocłoᷤᷤ
daret: añ m̃ti quã corꝑi redde¬
ret sanitatẽ: ñ añ prebet hu¬
mani ducatus obsequiũ. quã
diuine uͥtutis oꝑaret᷑ insigne.
Illi rogabant ut uł tangeret
eũ: s xp̃c qui horrere nescit
panꝑem. pauꝑẽ seit amare. to¬
tam dedit pauꝑi manũ. et de¬
bilitati d̾s publicam p̃buit ser¬
uitutẽ: ut homo ñ horeat ho¬
minẽ. et uidens ñ uidenti u¬
deat: et duce manu cecũ lucis
erit manũ pauꝑi dedisse quã
nummũ: it̾ prebuisse pauperi.
quã pauꝑi panis dedisse frag¬
m̃tũ. Et e duxit eũ foras extra
uicũ: & spuit in ocłos enus. Do¬
minico sputo uacuas ocłoꝵ re¬
plet lacimas. diuino ore lucife¬
rã dat saluiã : ut scĩ roris gutta
baptizaret ocłos peccatoris: et

Expanded text:
yro et Sidone virtutes factae fuissent quae in te factae sunt, olim in cilicio et cinere poenitentiam egissent . Ergo apprehensa manu ejus de domo infidelitatis educit, levat eum de perfidiae sessione, ut ante fidem quam oculos daret, ante menti quam corpori redderet sanitatem, ante praeberet humani ducatus obsequium quam divinae virtutis operaretur insigne. Illi rogabant ut vel tangeret eum: sed Christus, qui horrere nescit pauperem, pauperem scit amare, totam dedit pauperi manum, et debilitati Deus publicam praebuit servitutem, ut homo non horreat hominem, et videns non videntem videat, et duce manu caecum luciserit manum pauperi dedisse quam nummum, iter praebuisse pauperi quam pauperi panis dedisse fragmentum. Et eduxit eum foras extra vicum, et exspuit in oculos ejus. Dominico sputo vacuas oculorum replet lacunas, divino ore luciferam dat salivam, ut sancti roris gutta baptizaret oculos peccatoris, ut
Abbreviated transcription (Latin):
altius ꝑscrutari. Nã iuxta uiã
sedenti ceco : sola uisũ restituit
uissione. Alii qͦq a natiuitate ce¬
co. nato ñ lumini s tenebris. et
cui nat᷑a in uiderat uisũ. atq ip¬
sa que parat et aꝑit ocłos. oculos
clauserat et negarat xp̃c impo¬
nit lutũ: et collirio mat̾iali fin¬
git. fac̃. ꝓcurat ocłos. ñ recurat:
ut creante ñ medicante manu
inde hõis suppleret lumina. ũ
hoĩem fec̾at totũ. Iste uͦ cecꝰ cinꝰ
nobis eugłista marcꝰ retulit cu¬
ram. sic nouo sanat᷑ mͦ. ut om̃s
cõpellat exquirere. cur contu¬
max cecitas morã facere sic pre¬
sumit auctori: cuiꝰ nutir uisu.
iussui. infirmitates ꝑeunt. rede¬
unt sanitates: uita oritur: morᷤᷤ
finit᷑ : stant oĩa: cuncta dilabun¬
tur. uenit in qͥt iħc bethsayda:
et adducunt ei cecum. Et roga¬
bant eũ : ut illũ tangeret. Et

Expanded text:
iam sedenti caeco visum sola restituit jussione; alii a nativitate caeco nato, non lumini, sed tenebris, et cui natura visum inviderat, atque ipsa, quae parat et aperit oculos, oculos clauserat et negarat, Christus imponit lutum, et collyrio materiali fingit, facit, procurat oculos, non recurat , ut creante, non medicante manu inde homini suppleret lumina, unde hominem fecerat totum. Iste vero caecus, cujus nobis evangelista Marcus retulit curam, sic novo sanatur modo, ut omnes compellat exquirere cur contumax caecitas moram facere sic praesumit auctori, cujus nutu, visu, jussu infirmitates pereunt, redeunt sanitates, vita oritur, mors finitur, stant omnia, cuncta dilabuntur. Venit, inquit, Jesus Bethsaida, et adducunt ei caecum, et rogabant eum ut eum tangeret; et
Abbreviated transcription (Latin):
gis uelamine nil uidebat. Impo¬
nit ei pͥmũ manꝰ. ut uideat tͣn¬
sire umbrã legis: ut sac̾dotes.
cunt ꝑeunt euanescunt. It̾m¬
ponit ei manꝰ. ut refurgens non
iã caduca uideat s et̾na: & uide¬
at qͥcqͥd est diuini luminis. hono¬
ris & głe. sic̃ et ille magnꝰ ex ipsis
paulus. qui extra uicũ et iniua
uidens decidit ut exurgeret xͥ¬

Expanded text:
gis velamine nil videbat. Impogis velamine nil videbat. Imponit ei primum manum, ut videat transire umbram legis; ut sacerdotes, unt, evanescunt. Iterum imponit ei manum, ut resurgens non jam caduca videat, sed aeterna, et videat quidquid est divini luminis, honoris et gloriae: sicut ille magnus ex ipsis Paulus, qui extra vicum et in via Judaeus cecidit, ut resurgeret Ch
Abbreviated transcription (Latin):
dere oĩa. Et misit illũ in domũ
suã dicens. Uade in domũ tuã:
et si in uico introieris. nemini dix¬
eris. Apiat᷑ iã spiritalis intelli¬
gentia. ut qͥs sit iste cecus agnos¬
camiꝰ: & quare ũ sponte uenit. s
ab aliis adducit᷑. et ducit᷑ inanu
.xpͣi. et educit᷑ extra uicũ: et alibi
recipit uisũ. qͥ dui aptid suo ᷤ lon¬
gã sui ꝑtulerat orbitatẽ. & expu¬
it i ocłos eiꝰ. et iterat᷑ diuine ma¬
nus impositio: & cui uidere extra
domũ dat᷑. qͥd uid̾it. quomͦ ui¬
derit. ꝑ quẽ uiderit suis dicere
ñ donatur. fr̾s : cecus iste ẽ uid̾s.
qui in synagoge hoc ẽ in ꝑfidiȩ
domo. et in uico hoc ẽ in conuen¬
tu malignantiũ ignorantie ceci¬
tate tenebatur. et sedebat opp̾s
sus. Hinc ẽ. qđ non ueniebat ad
p̃hendit manũ eiꝰ: ut dono uo¬
cantis. ñ bñficio legis. ñ ꝓpͥo cura¬
tũ se głaret᷑ arbitrio. ft̃ educit
eũ foras: ut in eccłia lucẽ fidei ui¬
deat ꝑ lib̃tatem gr̃ȩ. qui sub le¬

Expanded text:
deret omnia, et misit illum in domum suam, dicens: Vade in domum tuam, et si in vicum introieris, nemini dixeris. Aperiatur jam spiritualis intelligentia, ut qui sit iste caecus cognoscamus, et quare non sponte venit, sed ab aliis adducitur, et ducitur manu Christi, et educitur extra vicum, et alibi recipit visum, qui diu apud suos longam sui pertulerat orbitatem: et exspuit in oculos ejus, et iteratur divinae manus impositio, et cui videre extra domum datur, quid viderit, quomodo viderit, per quem viderit, suis dicere non donatur. Fratres, caecus iste est Judaeus, qui in Synagoga, hoc est, in perfidiae domo et in vico, hoc est, in conventu malignantium ignorantiae caecitate tenebnon veniebat ad prehendit manum ejus, ut dono vocantis, non beneficio legis, non proprio curatum se gloriaretur arbitrio. Educit eum foras, ut in Ecclesia lucem fidei videat per libertatem gratiae, qui sub le
Abbreviated transcription (Latin):
erat suidus & mutus: qui nec audi¬
re legem poterat. nec dm poterat
confiteri:s. in igne gehenne & per

Expanded text:
erat surdus et mutus, qui nec audire legem poterat, nec Deum poterat confiteri, sed in igne gehennae, et per
Abbreviated transcription (Latin):
non solum ut credatis meũ: sed
etiam ut patiamini pro eo. Er¬
go martyrum merita. dei do¬
na laudemus: amemus: hono¬
remus: et subinferamꝰ uolunta¬
tem nr̃am. Uoluntas enĩ sequi¬
sit: Non deest caritas: si non de¬
sit uoluntas. Ipsa enĩ ardens
uoluntas: uocatur caritas. Qͥs
est qui timet uolens: Quis ẽ
qui amat nolens: ferueat o¬
ratio. Et festum martyrum
celebretur: s ut non sit inanis
qui celebrat. imitetur. cl xiii. de¬

Expanded text:
non solum ut credatis in eum, sed non solum ut credatis in eum, sed etiam ut patiamini pro eo . Ergo martyrum merita velut Dei dona laudemus, amemus, oremus, subinferamus voluntatem nostram. Voluntas enim sequin non deest charitas, si non desit voluntas; ipsa enim ardens voluntas vocatur charitas. Quis est qui timeat volens? quis est qui amet nolens? ferveat oratio, et festum martyris celebretur: sed ut non sit inanis qui celebrat, imitetur. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
dicam assanda. martyrio nobi¬
lis illa laurentii craticula Astri¬
ctus ẽ ferro: s ille craticulam sup¬
plicii. lectum quietis putabat.
Suppliciũ dixi scd̾m animũ pu¬
nientis: non scd̃m patientiã paci¬
entis. Hullum enĩ supplicium
dampnati: ubi non ẽ pena peccati.
Itaq beatissimus martyr osten¬
dens quam quiete uiͣnceret in
illo ignito ferro: ait circũ astan¬
tib. Iani me uersate: & si una parᷤ
cocta ẽ uorate. Miramur paci¬
entiam: donũ dei mirem᷑. Ibi
fides non solũ non arsit: s et con¬
solabatur arbentem. Quare fi¬
des consolabatur ardentẽ: Qa
fidelem tenebat ꝓmittentem: ut
fides non deficeret: ut spes non
euerteretur : ut caritas inter pe¬
nas igneas corꝑis plus accendere¬
tur. Dei dona erant fr̃s mei. Ne¬
mo arroget potentiȩ suȩ: iasi
quod dat nisi ds. Merito apłs
alloquens martyres in epła eiꝰ.
ut hodie cum legeretur andistiᷤ.
uobis inquit donatum ẽ a xp̃o.

Expanded text:
dicam, assanda martyrio nobidicam, assanda martyrio nobilis illa Laurentii craticula: astrictus est ferro, sed ille craticulam supplicii, lectum quietis putabat: supplicium dixi, secundum animum punientis, non secundum conscientiam patientis. Nullum est enim supplicium damnati, ubi non est poena peccati. Itaque beatissimus martyr ostendens quam quiete jaceret in illo ignito ferro, ait circumstantibus: Jam me versate, et si una pars cocta est, vorate. Miramur patientiam, donum Dei miremur. Ibi fides non solum non arsit, sed et consolabatur ardentem. Quare fides consolabatur ardentem? Quia fidelem tenebat promittentem. Ut fides non deficeret, ut spes non averteretur, ut charitas inter poenas igneas corporales plus accenderetur, Dei dona erant. Fratres mei, nemo arroget potentiae suae quod non dat nisi Deus. Merito Apostolus alloquens martyres, ut in Epistola ejus hodie cum legeretur, audistis: Vobis, inquit, donatum est pro Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
cutor non minꝰ auarus. quam fu¬
riosus. Oderat quem occidebat.
s amabat apud eum. quod ille
contempnebat. Erat autẽ sc̃s
diues. Non se negauit eccłiȩ ha¬
bere diuitias: s ut eas ostenderet.
tridui dilationẽ petiit. DeiN
mandauit congregari agmina
pauꝑum. Tum deinde ip̃so die
corone suȩ presentatus examini.
tamquã demonstraturus quod
ille querebat : demonstrauit qd̾
habebat. Tunc ait ꝑsecutor. Ubi
sunt eccłie facultates: At ille ma¬
num extendens in pauꝑes: hȩ st̃
inquit eccłȩ facultates. Uerum
dixit: s amarũ est. Quidautẽ
mirũ. si ueritas auxit odiũi: Ir¬
risum se dolens crudelis tyrannus
⁊ auarus inimicꝰ. qui forte mitio¬
rem penã cogitauerat ferri de cõ¬
pendio intͬficere uenerabilẽ iuue¬
nem: parare flãmam p̃cepit. Płꝰ
ardebat hostis: quam urebatur.
Urebatur in carne: ardebat in cor¬
de. Suppliciũ eius tanto erat
grauius: quanto interius. Tẽ
allata est correnda. et ut uernis

Expanded text:
cutor, non tam avarus quam fucutor, non tam avarus quam furiosus. Oderat quem occidebat: sed amabat apud eum quod ille contemnebat. Erat autem sanctus s moribus: non se negavit Ecclesiae habere divitias, sed ut eas ostenderet, tridui dilationem petiit, deinde mandavit congregari agmina pauperum. Tunc deinde ipso die coronae suae praesentatus examini, tamquam demonstraturus quod ille quaerebat, demonstravit quod habebat. Tunc ait persecutor: Ubi sunt Ecclesiae facultates? At ille manum extendens in pauperes: Hae sunt, inquit, Ecclesiae facultates. Verum dixit, sed amarum. Quid autem mirum, si veritas auxit odium? Irrisum se dolens crudelis tyrannus et avarus inimicus, qui forte mitiorem poenam cogitaverat, ferro interficere venerabilem juvenem, parari flammas praecepit; plus ardebat quam urebat; urebat in carne, ardebat in corde. Supplicium ejus tanto erat gravius, quanto interius. Tunc oblata est torrenda, et ut verius
Abbreviated transcription (Latin):
odiernus dies beatissimi
martyris laurentii coro
ni orbis ignorat. Passus ẽ enĩ in
ipso capite gentiũ: id ÷ in ipsa ur¬
be romana. Ibi enĩ diaconus mi¬
nistrauit: et in ipso iuuentutis flore.
decorẽ iuuentutis sanguine purpͣa¬
uit. Passio eius insignis ẽ multumq
mirabilis: hanc breuit dño adiuuan¬
te narrabo. Illo tunc archidiacono
beatus sixtus erat ep̃c: euiꝰ trium¬
phus martyrii ante triduum fuit.
Cum gͦ sc̃s laurentius ep̃m suũ syx¬
tum ꝑgentem ad martyriũ sequere¬
tur. fide fultus. tristis affectu. non
quia ille patiebatur. s quia ab illo ipse
deserebatur: respexit uenerabilis
senex uenerabilẽ iuuenẽ. & ait illi.
Noli esse tristis fili: post triduũ
me sequeris. Tunc ille ebibita
ꝓpłnra iam corde paratissimus. &
spũ ebrius: certum sꝑauit futu¬
rum. quod p̃dixerat ille qui no¬
uerat. Deinde app̃hensus ad du¬
ctus ẽ: & qm̃ erat archidiaconꝰ
apud illum esse utiq eredebantur
opes ȩccłiȩ: quas desiderabat ꝑse¬

Expanded text:
odiernus dies baptismi martyris Laurentii coronni orbis ignorat. Passus est in ipso capite gentium, id est, in ipsa urbe Romana. Ibi enim diaconus ministravit, et in ipso juventutis suae flore decorem juventutis suae sanguine purpuravit. Passio ejus insignis est, multumque mirabilis: hanc breviter, Domino adjuvante, narrabo. Illo tunc archidiacono beatus Sixtus erat episcopus, cujus triumphus martyrii ante triduum fuit. Cum ergo sanctus Laurentius episcopum suum Sixtum pergentem ad martyrium sequeretur, fide fultus, tristis affectu, non quia ille patiebatur, sed quia ab illo ipse deserebatur, respexit venerabilis senex venerabilem juvenem, et ait illi: Noli esse tristis, fili, post triduum me sequeris. Tunc ille ebibita prophetia, jam corde paratissimus, ex spiritu ebrius, certum speravit futurum quod praedixerat ille qui noverat. Deinde apprehensus, est adductus: et quoniam erat archidiaconus, apud illum esse utique credebantur opes Ecclesiae, quas desiderabat perse
Abbreviated transcription (Latin):
cedit seruitus seriututi. Contu¬
max tu : nc̃ tempus tuȩ liberta¬
tis ostende. Peccatum te añ men¬
tiebatur liberũ: quem tenebat
miserande captiuũ. Nunc gr̃a
te uocat seruũ : quẽ ut uere fa¬
ceret esse liberũ. dei ipsius adop¬
tauit in filiũ. Impleta ẽ gͦ xp̃i
sententia qua dicit: qui uult ẽẽ
dñs. sit seruus. Beata ẽ hec serui¬
tis: quȩ dñationem geuerat sẽ¬
pit̾uam. Illa enĩ libertas fructũ
pene et confusionẽ nobis intulit
ñ ferendam: sicut dicit. Quem
enĩ frucꝰtum habuistis tẽ in his in¬
quib nc̃ erubescitis: Nam finiᷤ
illoꝵ mors ẽ. Ecce qualiter ma¬
nũ mittit. Ecce quali premio
bonorat illam diabolus serui¬
tutẽ: ut mors simul et uitam si¬
niat. et in choet penam. At qͥ
xp̃o seruiunt fr̃s: illusa morte

Expanded text:
cedit servitus servituti, contumax tu nunc tempus tuae libertatis ostende; peccatum te ante mentiebatur liberum, quem tenebat miserande captivum, nunc gratia te vocat servum, quem ut vere faceret esse liberum, Dei ipsius adoptavit in filium. Impleta est ergo Christi sententia, qua dicit: Qui vult esse dominus, sit servus . Beata est haec servitus, quae dominationem generat sempiternam. Illa enim libertas fructum poenae, et confusionem nobis intulit non ferendam, sicut dicit: Quem enim fructum habuistis tunc in his quae nunc erubescitis? nam finis illorum mors est. Ecce qualiter manumittit, ecce quali praemio honorat illam diabolus servitutem; ut mors simul et vitam finiat et inchoet poenam. At qui Christo serviunt, fratres, illusa morte
Abbreviated transcription (Latin):
is conuenient̃ aptauit. conueni¬
enter exp̃ssit: ut tanto uł talipon¬
citiȩ. munditiȩ. humana m̃bra
seruirent: quanto uehementiȩ.
dementiȩ. turpitudum. uitiisq
dederunt. Parua aut forte nul¬
la exigit. qui cupit debita ꝓ pi¬
etate concedere. et adimit excu¬
sationẽ qui possibilia et usitata

Expanded text:
is convenienter aptavit, conveniis convenienter aptavit, convenienter expressit, ut tantaunditiae humana membra serviant, quanta vehementia dementiaque turpitudini vitiisque se dederunt. Parva aut forte nulla exigit, qui cupit devicta proprietate concedere; et adimit excusationem qui possibilia tibi et usitata
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditione sanatur: & ut ꝓpħia ħ
breuit̾ dicat. uͥ tota aduersitas
ipsius aduersitatis mucrone pro¬
sternitur: Quod autem dixit.
humanũ dico ꝓpt̃ infirmitatem
carnis ur̃e. sicut exhibiustis m̃bra
ur̃a seruire immundiciȩ et iniqͥ¬
tati ad iniquitatẽ. ita exhibete
membra ur̃a seruire iusticiȩ in
scĩficationẽ: magnitudinẽ pieta¬
tis ostendit. cum eitangłicã doc¬
trinam ad tam humilia & pene
uerecunda deponit exempla:
ut scĩtati tm̃. qͣntũ unmundici¬
e. qͣntum iniquitati. iusticie tm̃
imponat et imꝑet seruitutis.
Absurda fr̃s atq indecens compa¬
dini. hominẽ cupit esse subiectũ.
celo qͣntũ terre. qñ et tantũ uir¬
tuti quantũ uiciis. fragilitas hu¬
mana famuletur. S totꝰ homo
miser sic carni ẽ deditor. sic reb
pͣsentib occupatur : ut nicħ in se
quod future uitȩ. qđ ue duiiniᷤ
bonis deseruiat. de relinquat illece¬
no sermone humanis conscienti¬

Expanded text:
perditione sanatur, et ut proprie ac perditione sanatur, et ut proprie ac breviter dicatur, ubi tota adversitas ipsius adversitatis mucrone prosternitur? Quod autem dixit: Humanum dico propter infirmitatem carnis vestrae: sicut enim exhibuistis membra vestra servire immunditiae, et iniquitamembra vestra servire justitiae in sanctificationem. Magnitudinem pietatis ostendit, cum evangelicam doctrinam ad tam humilia et pene verecunda deponit exempla; ut sanctitati tantum quantum immunditiae, quantum iniquitati justitiae tantum imponat, et imperet servituti. Absurda, fratres, atque indecens dini hominem cupit esse subjectum; coelo quantum terrae, quando tantum virtuti quantum vitiis fragilitas humana famulatur? Totus homo miser sic carni deditur, sic rebus praesentibus occupatur, ut nihil in se, quod futurae vitae, quod divinis bonis deserviat, derelinquat. Illeceno sermone humanis conscienti
Abbreviated transcription (Latin):
qui congaudet hominem seruũ
fuisse peccati : Absit. Gr̃as agit.
non quia ante serui fiumus do¬
mini tam crudelis: s qr ei iã non
summuis subngati: sient ex se¬
quentib ipse manifestat exp̃s¬
siꝰ dicens. Obandistis autẽ ex
corde in eadẽ forma doctrinȩ.
in qua traditi estis: unde libe
rati a peccato. serui facti estiᷤ
iusticie. Obaudiuimus fr̃s
beneficio uocantis ñ nostro:
qr captiui sic tenebamur ar¬
bitrio. Obaudistis autẽ ex cor¬
de in eadem forma doctrinȩ.
In qua: In eugłii nempe. ubi
nouo libertatis gen̾e non est
omissa seruitus. s mutata:
quia melior est deuota famui¬
latio. quã uaga et p̃sumpta
lib̾tas. serui facti estis iusticiȩ.
Hȩc feruitus fr̃s non obligat
s absoluit: ñ onerat s hono¬
rat : et abstergit seruitutis
maculam. ñ inurit. Quid hic
rogo non diuinũ est. ubi ser¬
uitus pellitur seruitute. ubi
fugatur conditione conditio:
ubi mors morte moritur: uͥ anima

Expanded text:
qui congaudeat hominem servum qui congaudeat hominem servum fuisse peccati? Absit. Gratias agit, non quia ante servi fuimus domini tam crudelis, sed quia etiam non sumus subjugati, sicut ex sequentibus id ipsum manifestat expressius, dicens: Obaudistis autem ex corde in eam formam doctrinae, in quam traditi estis: libe a peccato, servi facti estis justitiae. Obaudivimus, fratres, beneficio vocantis, non nostro, quia captivi sic tenebamur arbitrio. Obaudistis autem ex corde in eam formam doctrinae. In quam? In Evangelii nempe, ubi novo libertatis genere non est omissa servitus, sed mutata, quia melior est devota famulatio quam vaga et praesumpta libertas. Servi facti estis justitiae. Haec servitus, fratres, non obligat, sed absolvit; non onerat, sed honorat; abstergit servitutis maculam, non inurit. Quid hic, rogo, non divinum est, ubi servitus pellitur servitute, ubi fugatur conditione conditio, ubi mors morte moritur, ubi perditio
Abbreviated transcription (Latin):
tunc calor non extinguitur:¬
s frigore nutritur incendium.
Lex gͦ dum hominis semꝑ expec¬
tat et sustinet uoluntatẽ: nec
tam̃ homo peccati sarcina p̃pe¬
ditus. sufficere legalib p̾ualet¬
aut obedire mandatis. Cultorẽ
suũ lex ñ absoluit a peccati uĩ¬
culo: s crimine p̃uaricationiᷤ
obligat. Et ideo addidit dicenᷤ.
Nescitis cui exhibuistis uos ser¬
uos ad obediendum. serin es
tis cui obedistis. suie peccati ad
mortẽ. siue obeditionis ad uitã:
Quid ẽ fr̃s. quod cũ de lege lo¬
queretur. hominẽ ꝓdidit ser¬
uũ fuisse peccati: suie peccati
ad mortem ait. siuie obeditio¬
nis ad uitam: Quia suꝑiꝰ dixe¬
rat peccatum uobis ñ dñabit᷑.
non enĩ estis sublege. s sub gr̃a.
Aui gͦ sub lege sunt. peccati de¬
primuntur et ineuruantur
imꝑio: nec poterunt peccati
turpissima seruitute. nͥ gr̃a
manu mittente liberari. Grãᷤ
autẽ ago deo dixit : ꝙr fiustis
serui peccati. Sic gr̃as agit. qͣsi

Expanded text:
tunc calor calore restinguitur,tunc calor calore restinguitur, frigore nutritur incendium. Lex ergo dum hominis semper exspectat et sustinet voluntatem, nec tamen homo peccati sarcina praepeditus sufficere legalibus praevalet obedire mandatis, cultorem suum lex non absolvit a peccati vinculo, sed crimine praevaricationis obligat. Et ideo addidit, dicens: Nescitis quod cui exhibuistis vos servos ad obediendum, servi estis ejus cui obedistis, sive peccati ad mortem, sive obeditionis ad vitam? Quid est, fratres, quod cum de lege loqueremur, hominem prodidit servum fuisse peccati? Sive peccati, ait, ad mortem, sive obeditionis ad vitam. Quia superius dixerat, peccatum vobis non dominetur; non enim estis sub lege, sed sub gratia. Qui ergo sub lege sunt peccati, deprimuntur et incurvantur imperio, nec poterunt miseri de peccati turpissima servitute, nisi gratia manumittente, liberari. Gratias autem ago Deo, dixit, quia fuistis servi peccati. Sic gratias agit, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
cideris: qr bouis om̃ib abscisus es
supradictis. Scͥptum ẽ eñ. Ma¬
ledictus omnis. qui non ꝑman¬
serit in omnib quȩ scripta
sunt in libro legis. Si maledic¬
tus ẽ qui inuno offenderit:
quotiens maledictus ẽ qui ni¬
chil ex omnib ꝓbabitur effeciᷤ¬
se: Peccauimus ait. quia non
sumus sublege. sed sub gr̃a:
Ac si diceret. fr̃s.: peccauimus qr
incuram non ꝑmansimus iam
sanati : Peccauimꝰ. qr ignẽ. fer¬
rum. medicam̃ta reliquimus
iam curati: Infelix eger: qui
post causam ñ uult curare tor¬
mentũ. Et quid plura: Num¬
quã curatur.: qui infirmitatiꝰ
querit et expectat arbitriũ. Nã
cũ ex humore frigido semꝑ ignis
suocenditur in corꝑe. et rigor
niiius dum m̃bra uexat et con¬
cutit acerbior ipse efficitur et
gignit incendiũ: ita egrotꝰ ad
augendam flanimã que suiᷤ sẽ¬
per estuat et anhelat inuenis.
dari sibi aquam frigidã impati¬
ent̾ expectat : nesciens quod

Expanded text:
cideris, quia bonis omnibus abscissus es cideris, quia bonis omnibus abscissus es supradictis. Scriptum est enim: Maledictus omnis qui non permanserit in omnibus quae scripta sunt in libro legis . Si maledictus est qui in uno offenderit, quoties maledictus erit qui nihil ex omnibus probabitur effecisse? Peccavimus, ait, quia non sumus sub lege, sed sub gratia? Ac si diceret, fratres: Peccavimus, quia in cura non permansimus jam sanati? Peccavimus, quia ignem, ferrum, medicamenta reliquimus jam curati? Infelix aeger, qui post curam non vult curare tormentum. Et quid plura, fratres? Numquam curat, qui infirmantis quaerit et exspectat arbitrium? Nam cum ex humore frigido semper ignis succendatur in corpore, et rigor nimius dum membra vexat et concutit, acrius ipse efficit et gignit incendium; ita aegrotus ad augendam flammam quae suis semper aestuat et anhelat in venis, dari sibi aquam frigidam impatienter exspectat, nesciens quod
Abbreviated transcription (Latin):
tus ad ꝓpͥa dulcis sẽꝑ
et carus est. et uerna¬
cule domus uestibula gratio¬
sa sunt post tempꝰ: ita mͥ pꝰt
iit̃ualla sermonis. ad apłica¬
rũ seriem lectionũ suauior ẽ
recursus. Si quidẽ a ꝓposito
dicendi ordine. et continuo
tramite loquendi discedere
uos sepe necessitas religiosa
compellit: quia sic doctrine
ordo moderandus ẽ. ut non mͦ
aliud impediatur ex alio. Uñ
quid hodie beatus apłs dixerit.
Et̃ quos p̃ceptorũ legaliũ series
ꝓdidit contumaces: eos sola mu¬
nerũ cõmoda. et festiuitatum
pompa. obseruationib iramꝰ fe¬
cit. et reddidit obstinatos. Ꝙ cũ
legis tempiis excluserit: qͥd cul¬
tor legis a lege facit et abdicatur:
Iudee: quid habes quod non ꝑdi¬
disti: Si autẽ ꝑdidisti: qͥd gła¬
ris quasi non ꝑdid̾is : Ubi est
templũ: ubi sacerdos: ubi sacri¬
fitium: ubi incensũ: ubi purifi¬
cationes tuȩ: ubi sollempnitatũ
tuarũ non omittenda deuotio:
S ut sis uideus. merito circum¬

Expanded text:
dulcis semper et charus est, et vernaculae domus vestibula sunt gratiosa post tempus, ita mihi post intervalla sermonis ad apostolicarum seriem lectionum suavior est recursus. Siquidem a proposito dicendi ordine, et continuo tramite loquendi discedere nos saepe necessitas religiosa compellit; quia sic doctrinae ordo moderandus est, ut non modo aliud impediatur ex alio. Unde quid hodie beatus Apostolus dixeet quos praeceptorum legalium series prodidit contumaces, eos sola munerum commoda et festivitatum pompa observationibus vanis fecit et reddidit obstinatos. Et cum legem tempus excluserit, quid cultor legis a lege faciet abdicatus? Judaee, quid habes quod non perdidisti? Si autem perdidisti, quid gloriaris quasi non perdideris? Ubi est templum, ubi est sacerdos, ubi sacrificium, ubi incensum, ubi purificationes tuae, ubi solemnitatum tuarum non omittenda devotio? Sed ut sis Judaeus, merito circum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm se familiaritati prestitit & con¬
cessit humanȩ. cum noe consilii
sui faceret ẽẽ participẽ. et expia¬
turus mundum diluuio. premo
neret ut totum scłm ipso custode
paruo arche designaret in semi¬
ne: cum ad abraham uelut hospeᷤᷤ
aduentat. inuitatus tota digna¬
tione succedit. oblata ñ respuit.
apposita uelut esuriens & lassus
assumit: et terrenam collationẽ
uelut egens suscipit & acceptat.
nis membra reuiuiscunt: sterilis
uetule iam uiscera suscitantur
extincta: et natura in uiuo cada¬
uere ꝑsepulta proditura suũ re¬
surgit aitorẽ: & generat pluri¬
sen igneus glomeratur in rubo:
deinde confert facienda cũ seruo:
exercet uariis egyptum iuitutib
et patefit ad uotum famuli. Irro¬
gat flagella uł tollit: et in mari
quantus sit qͣntum ue homini fe¬
cerit: ultricis undȩ demonstrant
obsequia. Cum siccato gurgite
cedit unda piis: et liquore durato
murũ prestat munimen exhibet

Expanded text:
quam se familiaritati praestitit et conquam se familiaritati praestitit et concessit humanae, cum Noe consilii sui facit esse participem, et expiando mundo diluvium praemonet imminere, et totum saeculum ipso custode parvo arcae designat in semine ; cum ad Abraham velut hospes adventat, invitatus tota dignatione succedit, oblata non respuit, apposita velut esuriens et lassus assumit, et divina collatione velut egens suscipit et acceptat hnis membra reviviscunt, sterilis vetulae jam viscera suscitantur exstincta, et natura in vivo cadavere persepulta proditura suum resurgit auctorem, et generat plurisen igneus Deus glomeratur in rubo, deinde confert facienda cum servo, exercetur variis in Aegypto virtutibus, et patefit ad nutum famuli ; irrogat flagella, vel tollit ; et in mari quantus sit, quantumve homini dederit, ultricis undae demonstrant obsequia, cum siccato gurgite cedit unda piis, et liquore durato murum praestat, munimen exhibet
Abbreviated transcription (Latin):
mortale pectus
dominicȩ caritatis
erga nos magnitu¬
dinẽ capit: Putas ne terreni cor¬
poris pondere mens depressa. erga
nos duunũ intelligat ac sentiat
affectum: Nam quicqͥd cȩli mi¬
cat. radiat. splendet ornatus: qͥe¬
quid terra fraglat in florib sapit
in fructib in animantib gaudet.
nr̃o amore factum: nr̃e addictum
est seruituti. S hȩc quãuis mag¬
na:. parua tam̃ sunt ad suꝑne er
ga nos dilectionis indicium. No¬
bis enĩ pͥncipatus celoꝵ. nob̾ ethe¬
reȩ potestates. nob̃ suꝑnȩ dñatio¬
nes: nob̃ angłoꝵ officia excubiis
militant indefessis. S ista adhuc
asserende in nos diuinȩ necessitu¬
dmis parua st̃ & munora: tantũq
infima. qͣnͣtum creatore suo minor
est creatura. Ds̃ uultu incontem¬
plabilis. uisu imꝑspicabilis. nullo
sensu estimabilis. inaccessus men¬
te. ne ipso quidem ad plenum no¬
tus auditu. quotiens. qualiter. qmͣ
uarie. qm diu̾se se humanis apta¬
uit obtutib. qmͣ se communioni

Expanded text:
mortale pectus Dominicae charitatis erga nos magnitudinem capiat? Putasne terreni corporis pondere mens depressa erga nos divinum intelligat ac sentiat affectum? Nam quidquid coeli micat, radiat et splendet ornatus, quidquid in terra fragrat in floribus, sapit in fructibus, in animantibus gaudet, nostro amore factum, nostrae addictum est servituti. Sed quamvis magna, parva tamen sunt ad supernae in nos dilectionis indicium. Nobis principatus coelorum, nobis aetheriae potestates, nobis supernae dominationes, nobis angelorum officia excubiis militant indefessis. Sed ista adhuc asserendae in nos divinae necessitudinis parva sunt, et minora, ta tumque infima, quantum creatore suo minor est creatura. Deus vultu incontemplabilis, visu imperspicabilis, nullo sensu aestimabilis, inaccessus mente, ne ipso quidem ad plenum notus auditu, quoties, qualiter, quam varie, quam diverse se humanis aptavit obtutibus? Quam se communioni,
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq ñ qnͣdo plorantes uidet. te
pondentib uidet fidei nil manere.
Dixerat. ubi posuistis eũ: at illi
runt eum nescire ubi positus eẽt
in terra: qui sciebat ubi illũ tarta¬
ra dira retinerent. Ille aut̃ sic in¬
t̾rogans exigebat fidem: scientiã
porrigebat: ut astantes scirent. qd̾
mors. quod sepulchrum. qd̾ corrup¬
tio. qđ putredo. qd̾ fetor. ñ ex condi¬
tione di. s ex delicto hominis hõib
accidisset. Nam cũ dicit. ubi po¬
suistis eum: mulieres increpat:
mulieres arguit. Hoc ẽ. quẽ ego
posui in paradyso in regione ui¬
de: ecce uos ubi posuistis eum: Sed
et iudei ad ignorantiã reqͥrentis
illum iubere morti. quid iubere
inferis sic credebant: qui crede¬
bant eum qd̾ erat in oculis ñ ui¬
dere: Qui de lacͥmis eiꝰ taliter dͥis¬
putabant. Qui potuit aꝑire ceci
oculos:. quomͦ facere non potuit
uoluit suscitari. ꝑmisit ad inferna
descendẽ: ut appareret ds ab in¬

Expanded text:
denique non quando plorantes videt, tundenique non quando plorantes videt, tunpondentibus videt fidei nil manere, dixerat: Ubi posuistis eum? At illi . Putaverunt eum nescire ubi positus esset in terra, qui sciebat ubi illum tartara dira retinerent. Ille sic interrogans exigebat fidem, scientiam porrigebat, ut astantes scirent quod mors, quod sepulcrum, quod corruptio, quod putredo, quod fetor non ex conditione Dei, sed ex delicto hominis hominibus accessisset. Nam cum dicit, Ubi posuistis eum, mulieres increpat, mulieres arguit, hoc est: Quem ego posui in paradiso, in regione vitae, ecce vos ubi posuistis eum. Sed et Judaei ad ignorantiam requirentis illum jubere morti? quid? jubere illum inferis crederent, qui credebant eum quod erat in oculis non videre, qui de lacrymis ejus taliter disputabant? Qui potuit aperire caeci oculos quomodo facere non potuit,voluit suscitare: permisit ad inferna descendere, ut appareret Deus ab in
Abbreviated transcription (Latin):
non dolere mortalis. Quid hoꝵ
xp̃e: Et si nichil hoꝵ: quare flebat:
Certe ipse est qui dixerat: lazarꝰ
mortuus ẽ & gaudeo. De quo gau¬
det mortuo: ipsum cum resuscitat
tec̃ lamentat. Quem cum amittit
non flet: cum recipit t̾ẽ deplorat.
Tunc fundit mortales lacͥmas: ui¬
te sp̃m cũ refuudit. Fis ħt hoc na¬
tura corporis humani: ut producat
lacͥmas uis gaudii uis meroris. Qe¬
tiens enĩ uiscera aut leticie aut tͥs¬
ticiȩ numo artantur impulsui: ocłi
in lacͥmas mox erumpunt. Hinic ẽ
qd̾ xp̃c non dolore mortis. s illiꝰ le¬
ticiȩ recordatione lacͥmauit. dicens.¬
mortuos ꝑpetuã suscitaturꝰ ad uitã.
fremuit sp̃u. et tota se iuscerũ cõ¬
motione conturbabat: quia ad¬
huc solum lazarum &. ñ iam om̃s
mortuos suscitabat. Nequis gͦ ex
humana infirmitate estimet hic
fleusse. xp̃m: cum cȩlestis ꝑater
luxuriosum filiũ non qͣndo abire
recipiens fleuit lazarũ: ñ amittẽs.

Expanded text:
non dolere mortalis. Quid horum non dolere mortalis. Quid horum Christus? et si nihil horum, quare flebat? certe ipse qui dixerat, Lazarus mortuus est, et gaudeo, de quo gaudet mortuo, ipsum cum resuscitat tunc lamentatur; qui cum amittit non flet, cum recipit tunc deplorat; tunc fundit mortales lacrymas, vitae spiritum cum refundit. Fratres, habet hoc natura corporis humani, ut producat lacrymas vis gaudii, vis moeroris. Quotiens enim viscera, aut laetitiae, aut tristitiae nimio arctantur impulsu, oculi in lacrymas mox erumpunt. Hinc est quod Christus non dolores mortis, sed illius laetitiae recordatione lacrymavit, mortuos perpetuam suscitaturus ad vitam. Fremit spiritu, et tota se viscerum commotione conturbat, quia adhuc solum Lazarum, et non jam omnes mortuos suscitabat. Quis ergo ex humana infirmitate existimet hic flevisse Christum, cum coelestis pater luxuriosum filium non quandiu abiit, recipiens flevit Lazarum, non amittens,
Abbreviated transcription (Latin):
mors pot̾at. nec uita pot̾at repara¬
ri. ueniat maria ueniat mat̾ni
nominis baiuila. ut uideat homo
xp̃m. uirginalis uteri habitasse se¬
mortui exeant de sepulchris. Iñe
inqͥt ut uidit mariam plorantem.
et udeos qui cum ea fuerant plo¬
rantes: fremuit sp̃u: et turbauit
se ipsũ & dixit. Ubi posiustis eum:
li passione: Esto quod maria soror
fleret: qͥa nec fratrem retinere po¬
tuit:. nec morti potuit obuiare. Quȩ
licet eẽt de resurrectione secura᷑:
destitutionẽ tam̃ solacii presentis.
moras absentie tam longȩ. tͥsticiã
diuine separationis ñ potuit non
deflere: simul qͥa tam trux. tam
funerea.tam crudelis imago mor¬
tis quãuis infidelem mentẽ ñ pos¬
et conditionis suȩ memores: et futy¬
re uite desꝑatione possessi. Mors
cum satis uiuentib sit amara. sa¬
tis turbet ipso exitu: plus contur¬
bat exemplo. Mortuum quotiens
quis uiderit. tociens se morti eiu¬
lat destinatũ: sic de morte ñ pot̾

Expanded text:
mors poterat, nec vita poterat reparamors poterat, nec vita poterat reparari. Veniat Maria, veniat materni nominis bajula, ut videat homo Christum virginalis uteri habitasse semortui exeant de sepulcris. Jesus, inquit, videns Mariam plor antem et Judaeos qui cum ea venerant plorantes, fremuit spiritu et turbavit seipsum, et dixit: Ubi posuistis illum? li compassione? Esto quod Maria soror fleret, quia nec fratrem retinere potuit, nec morti potuit obviare: quae licet esset de resurrectione secura, destitutione tamen solatii praesentis, mora absentiae tam longae, tristitia diutinae separationis non potuit non deflere; simul quia tam trux, tam funesta, tam crudelis imago mortis, quamvis fidelem mentem non potet conditionis suae memores, et futurae vitae desperatione possessi. Mors cum satis viventibus sit amara, satis turbat ipso exitu, plus conturbat exemplo: mortuum quotiens quis viderit, totiens se morti ejulat destinatum. Sic de morte non potest
Abbreviated transcription (Latin):
nerat festinauit: s mulierẽ susti¬
net. mulieri immoratur: mulie¬
rem pͥmũ suscipit: quã pͥmam
suasor decepit. Amuliere ꝑfidiã
fugat: ad mulierẽ reuocat fidẽ:
ut que fuit ꝑditionis obsequiũ
salutis eadem sit ministra. & sit
tandem ꝑ dm uiuentiũ mater:
quȩ ꝑ diabolum diu mat̾ extitit
mortuoꝵ. & quia mulier fuerat
mali caput. causa mortis: agit
ut ante cruen diluat. quã ueni¬
am largiatur: ante causam tollat.
qm sententiam soluat: et cauet
ne uir mulierem ꝑ quam semel
deceptꝰ est. participẽ refugiat
ad uitam. &lene multis: ꝑisset
mulier. si ante ad uirum. xp̃e dñs
rum mulier sẽꝑ uentris sui susci¬
tat de sepulchro: ut dolorib reuo¬
cet. quem depulit blandimentis:
ut fastidio reparet. quem ꝑdidit
manducando. Deniq ubi martha
confessa ẽ .xp̃m: et quicquid fuit
culpe in ꝑsona mulieris pia con¬
fessione deleuit: mittitur ad mari¬
am:quia sine maria nec fugari

Expanded text:
nerat, festinavit; sed mulierem sustinerat, festinavit; sed mulierem sustinet, mulierem remoratur, mulierem primam suscepit, quam primam suasor infecit; a muliere perfidiam fugat, ad mulierem revocat fidem, ut quae fuit perditionis obsequium, salutis eadem sit ministra; et sit tandem per Deum viventium mater, quae per diabolum diu mater exstitit mortuorum. Et quia mulier fuerat mali caput, causam mortis agit, ut ante crimen diluat quam veniam largiatur, ante causam tollat quam sententiam solvat; et cavet ne vir mulierem, per quam semel deceptus est, participem refugeret ad vitam; ac ne multis periisset mulier, si ante ad virum Christus Dorum mulier semper ventris sui suscitat de sepulcro, ut doloribus revocet, quem depulit blandimentis, ut flendo reparet quem perdidit manducando. Denique ubi Martha confessa est Christo, et quidquid fuit culpae in persona mulieris pia confessione delevit, mittitur ad Mariam, quia sine Maria nec fugari
Abbreviated transcription (Latin):
sue oculos metientes non audeq̃
splendori solis aut diurne se cõ¬
mittere claritati. s nocte dene¬
rum stelle lum̃ teneriorib ocłis
assum̃tes.ad cubile xp̃i tenerri¬
mum ꝑuenerunt. S iam sicut
ꝓmisimus: euangłice lectionis
qd̾ suꝑest exsequam᷑. Martha ĩqͥt
ut audunit qͥa m̃c uenit: occurrit
illi. Sic seruus ñ fuit. ñ ꝓrimus.
non amicus certe qui aderat con¬
solator: ut mulier sola medias ꝑ
turbas. ꝑ castrum totum. extra
ciuitatem. et luctus tempore ue¬
nienti occurreret saluatori: Fr̃s:
in his ꝑsonis non cause currunt:
s sacram̃ta signantur. Mulier
currit ꝑ morte: quȩ cueurrit ad
mortẽ. Festinat ad ueniam: que
festinauit ad culpam. Ad redẽp¬
torem pium ꝑuenit: seductor pes¬
simus quã p̃uenit. Resurrectio¬
nem querit: quȩ quesiuit ruinã.
Et ipsa que mortẽ uiro attulit:
ut uitam uiro referat hec anhe
mum: quod ñ ad sepulchrũ diũ¬
tit: qd̾ non ad lazarũ ꝑꝑ quem ue¬

Expanded text:
suae oculos metientes, non audent suae oculos metientes, non audent splendori solis, aut divinae se committere claritati, sed nocte tenerum stellae lumen tenerioribus oculis assumentes, ad cubile Christi tenerrimum pervenerunt . Sed jam, sicut promisimus, evangelicae lectionis quod superest, exsequamur. Martha, inquit, ut audivit quia Jesus venit, occurrit illi. Sic servus non fuit, non proximus, non amicus, certe qui aderat consolator, ut mulier sola medias per turbas, per castrum totum, extra civitatem et luctus tempore, venienti occurreret salvatori? Fratres, in his personis non causae currunt, sed sacramenta signantur. Mulier currit pro morte, quae cucurrit ad mortem; festinat ad veniam, quae festinavit ad culpam; ad redemptorem pium pervenit, seductor pessimus quam praevenit; resurrectionem quaerit, quae quaesivit ruinam; et ipsa quae mortem viro attulit, ut vitam viro referat, haec anhelmum, quod non ad sepulcrum divertit, quod non ad Lazarum propter quem ve
Abbreviated transcription (Latin):
Utiq dñe. Ego credidi & credo: q
tu es xp̃c filius di uiui qui in hẽ
mundũ uenist. Qad lazarumue¬
nerat: quid sie occupatur in mar¬
tham: Quid: Ut ante ista in fi¬
de surgeret: quã ille resuscitare¬
tur in carne.Sic facit qui et ui¬
uis et mortuis consulturꝰ aduenit:
nec ꝑtimescit faciendi moras: pe¬
nes quẽ facti & effectus ꝑmanet
& potestas. fr̃s: patimini hodie
differri uerbũ: si desid̾atis audire
rentur: nec sic myst̾ia
que in ipsis st̃ audienti¬
biis ꝑlucerent. Quid faciet su¬
bitꝰ & breuis sermo. qui in modũ
fulgoris priuisqͣm illustret oculos
lam refugit: nec dat lucẽ uiden¬
tibꝰ s pauorem: Orate gͦ. ut quia
in scłi obseuritate uersam᷑. & incar¬
ne positi noctis tempꝰ agimus ñ
diei. lucernã nob uerbi sui xp̃e ac¬
cendat: qua preuia mystii cȩles¬
tis ingrediam᷑ obscura. & grady¬
non sento ꝑueniamꝰ ad sciẽntie
diuinę quantam possumus clari¬
tatem: sic̃ illi magi qui mentis

Expanded text:
ine, ego credidi, et credo, quia tu es Christus filius Dei vivi, qui in hunc mundum venisti. Qui ad Lazarum venerat, quid sic occupatur in Martha? quid? Ut ante ista in fide surgeret, quam ille resuscitaretur in carne. Sic facit qui et vivis et mortuis consulturus advenit: nec pertimescit faciendi moras, penes quem facti et effectus permanet et potestas. Fratres, patimini hodie differri verbum, si desideratis audire rentur, nec sic mysteria quae in ipsis sunt audientibus perlucerent; et quid faciet subitus et brevis sermo, qui in modum fulguris, priusquam illustret oculos, jam refugit, nec dat lucem videntibus, sed pavorem? Orate ergo, uti quia in saeculi obscuritate versamur, et in carne positi noctis tempus agimus, non diei, lucernam nobis verbi sui Christus accendat, qua praevia mysterii coelestis ingrediamur obscura, et gradu lento perveniamus ad scientiae divinae quantam possumus claritatem: sicut illi magi, qui mentis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa quecũq poposceris a do. dabit
tͥ ds. Hec mulier ñ eredit. s credc̃
conatur: euiꝰ credulitate̾ incredu¬
litas confundit. Quȩcũq pecieris
Qd affers moras mulier supplicas¬
di. cũ iam prestaturꝰ assistat: Mo¬
lier: iudex ipse ẽ: quẽ tu desicdas
aduocatũ. In hoc dantis potestas
est: ñ necessitas ẽ rogantis. Scio
inquit qͥa quȩcũq poposceris a
do: dabit tͥ. Mulier: hoc credere ñ
est crede: hoc scire uescire ẽ. Proba¬
uit hoc apłs dicens: qͥaͥ homo qñse
putat aliquid scire. tẽ nescit. Sed

Expanded text:
cumque petieris a Deo, dabit tibi Deus. Haec mulier non credit, sed credere conatur, cujus credulitatem incredulitas confundit. Quaecumque petierisQuid affers moras, mulier, supplicandi, cum jam praestaturus assistat: Mulier, judex ipse est, quem tu desideras advocatum; in hoc dantis potestas est, non necessitas est rogantis, Scio, inquit, quia quaecumque petieris a Deo, dabit tibi Deus. Mulier, hoc credere, non est credere; hoc scire, nescire est. Probavit hoc Apostolus, quia homo quando se putat aliquid sc
Abbreviated transcription (Latin):
Aut forte ds. qui tẽ potens est. sus
mor tuos ad uitã perpetẽ
susci tabit. Scio quia quec̃
uissimo die. Martha: ante te est
resurrectio: qͣm tu tã longe mit¬
tis. Ego sum inquit resurrectio.
& quid ẽ ego sum resurrectio. &
non ego resuscito: Quid ẽ qd̃ sus¬
cepit hominẽ. quod suscepit mor¬
tem. nisi ut quomͦ resuseitat u¬
bendo unũ. ita resurgendo in se
resuscitet om̃s: et quibꝰ adam pu¬
teus mortis excitit. his uite fons
xp̃c existat. & inpleatur illud a¬
płi. sic̃ in adam om̃s moriunt᷑. ita

Expanded text:
aut forte Deus qui tunc potest suscmortuos ad vitam perpetem suscitabit. Scio quaecumque  in novissimo die. Martha, ante te est resurrectio quam tam longe mittis. Ego sum, inquit, resurrectio. Et quid est, ego sum resurrectio? et non ego resuscito? quid est? Quia suscepit hominem, suscepit mortem: ut qui resuscitat jubendo unum, resurgendo in se resuscitet omnes; et quibus Adam puteus mortis exstitit, his vitae fons Christus existat; et impleatur illud Apostoli, Sicut in Adam omnes moriuntur, ita
Abbreviated transcription (Latin):
rat instauraret ȩtatẽ. Portat hõiẽ:
ne iam cadere hõ possit. Quẽ t̾re¬
num fecerat: fec̃ eẽ cęlestem. Anima¬
tum humano. sp̃u. sp̃m uiuificauit
in diuinũ: et sic cum dotũ tollit in
dđm. ut in eo qd̃ peccati. qd̾ mortis. qđ

Expanded text:
rat, instauraret aetatem: portat hominem, ne jam cadere homo possit; quem terrenum fecerat, fecit esse coelestem; animatum humano spiritu, spiritum vivificat in divinum: et sic eum totum tollit in Deum, ut in eo quod peccati, quod mortis
Abbreviated transcription (Latin):
ris pax laudatur a scĩs: laudis eiꝰ splẽ¬
dor redundat in celum. Laudant eã
celestes angłi: & dicunt. Gła in excel¬
sis do: & in terra pax hõib bonȩ uo¬
liuitatis. Uidetis fr̃s: quomͦ cȩlestes
om̃s & terrestres inuicẽ sͥ munera pa¬
cis mittunt. Cȩlestes angłi pacẽ t̾ris
annuntiant: sc̃i in terris xp̃m qͥ est
pax nr̃a collaudant. In celestib posi¬
ti: ex mysticis orib acclamant. Osan¬
na in excelsis. Dicamus gͦ et nos cum
angłis. gła in altissimis do qui humi¬
liauit diabolũ: & exaltauit xp̃m suũ¬
Gła in altissimis dõ. qui discordiã fu¬
gauit: et pacem statuit. Uidete fr̃s
uocẽ angłicam exultantẽ. uła in ex¬
celsis do: et in terra pax. Dico enim
uob̃ artẽ diaboli: cuius neq uos igno¬
ratis astutias. Uidit sathanas firmi¬
tatẽ fidi stabilitatẽq uidit eã pieta¬
te doginatum septam. uidit eã oꝑm
bonoꝵ fructib abundantẽ: et ido ꝓ

Expanded text:
ris pax laudatur a sanctis, laudis ejus splenris pax laudatur a sanctis, laudis ejus splendor redundat in coelum: laudant eam coelestes angeli, et dicunt: Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Videtis, fratres, quomodo coelestes omnes, et terrestres invicem sibi munera pacis mittunt, coelestes angeli pacem terris annuntiant, sancti in terris Christum, qui est pax nostra, collaudant in coelestibus positum, et mysticis choris conclamant: Hosanna in excelsis. Dicamus ergo et nos cum angelis: Gloria in altissimis Deo, qui humiliavit diabolum, et exaltavit Christua in altissimis Deo, qui discordiam fugavit, et pacem statuit. Videte, fratres, vocem angelicam exsultantem. Gloria in excelsis Deo, et in terra pax. Dico enim vobis artem diaboli, cujus neque vos ignoratis astutias. Vidit Satanas firmitatem fidei stabilitatemque, vidit eam pietate dogmatum septam, vidit eam operum bonorum fructibus abundantem; et ideo