comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
am coniuigato dederit: nͥ forte illa mulier
eingenua facta & dotata legitime. & publi¬
is miptiis honestata uideat᷑. Paterno ar¬
hitrio iuris cuncte carent culpa. si mulie¬
ns quȩ a uiris habeant᷑ in matrimonio ñ
suert̾: qͥa aliud ẽ nupta aliud xubina U.
ncillam athoro abicere & uxorẽ certȩ
ingenuitatis accipere ñ duplicatio
coniugii.s ꝓfectꝰ est honestatis.
Culpanda sit sane taliũ negdligentia s ñ
aesperanda. ut crebris cohortationib inci¬
al. qđ necessarie expetiuert᷑ fidelit᷑ exe¬
quant᷑. Nemo enĩ desperandꝰ est dum ua¬

Expanded text:
eam conjugato dederit, nisi forte illa mulier eam conjugato dederit, nisi forte illa mulier et ingenua facta, et dotata legitime, et publicis nuptiis honestata videatur: paterno arbitrio viris junctae carent culpa, si mulieres quae a viris habeantur in matrimonio non fuerunt, quia aliud est nupta, aliud concubina.et uxorem certae ingenuitatis accipere, non duplicatio conjugii, sed profectus est honestatis. § 1. Culpanda est sane talium negligentia, sed non penitus desperanda, ut crebris cohortationibus incitati quod necessario expetierunt fideliter exsequantur. Nemo enim desperandus est, dum i
Abbreviated transcription (Latin):
perare potuert᷑: s. cũ ad predictos
illeriit gradꝰ cepit cis ñ licere qđ licuit
pnalut de carnali fiat sp̃uale conuigiũ.
uet eos nec dimittere uxores: s quasi
uibeant sic habere. qͦ & salua sit caritas
muibioꝵ & cessent opera nuptiarũ.IIII.
oq om̃is mulier uiro iuncta uxor
et uiri: qͥa nec om̃is filiꝰ heres est
indenuos st̃ legitima & inter equales: &
mlto priꝰ hoc ipsum dño constituente.
naͣ initiũ Romani iuris existeret Itaq
aud est uxor aliud concubina: sicut aliud
inella aliud libera. Propt̾ qđ etiã apłs ad
manifestandũ haru ꝑsonarũ discretionẽ
ã societas nuptiarũ ita ab initio constitu
ust. ut pret᷑ sexuũ coniunctionẽ que¬
uleret in se xp̃i & eccłie sacramentũ. dubiũ
isteam mulierẽ ñ ꝑtinere ad matrimo¬
nuim in qua docet᷑ nuptiale ñ fuisse mi¬
isteriũ. Igit᷑ cuiꝰ libet loci clericꝰ si filram
ua uiro habenti concubinã in matrimo¬
nium dederit. nͨ ita accipiendũ est quasi

Expanded text:
eare potuerunt. Sed cum ad praedictos pervenerunt gradus, coepit eis non licere quod licuit. Unde ut de carnali fiat spirituale conjugium, oportet eos nec dimittere uxores, et quasi non habeant sic habere , quo et salva sit charitas connubiorum, et cessent opera nuptiarum. CAP.Non omnis mulier viro iuncta uxor est viri, neque omnis filius heres est t legitima, et inter aequales. Et multo prius hoc ipsum Domino constituente, quam initium Romani juris existeret. Itaque aliud est uxor, aliud concubina: sicut aliud ancilla, aliud libera. Propter quod etiam Apostolus ad manifestandam harum personarum discretionem, cum societas nuptiarum ita ab initio constituta sit, ut praeter sexuum conjunctionem haberet in se Christi et Ecclesiae sacramentum, dubium non est eam mulierem non pertinere ad matrimonium, in qua docetur nuptiale non fuisse mysterium. Igitur cujuslibet loci clericus, si filiam suam viro habenti concubinam in matrimonium dederit, non ita accipiendum est, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint. aut obscura id nouerimꝰ sequen¬
dum. qđ nec preceptis cuũgłicis contrariũ
nec decretis scoꝵ patrũ inueniat᷑ aducisũ.l.
ulla ratio sinit ut inter ep̃os habeant᷑.
qui uec aclericis st̃ electi. nec aplebib
expetiti: nec a ꝓuincialib ep̃is cum
metropolitani iudicio consecratr ¶nde cũ
sȩpe questio de male accȩpto horiort nalcat᷑.
qͥs ambiogat nequaꝙͣ. istis esse triburndum.
qđ ñ docet᷑ fuisse collatũ. Siqui aute clirie
potest rata haberi: ita ut in ipsis eccł̃is
ꝑseuerent. Aliter autẽ uana habendaqt
consecratio: quȩ nec loco fundata est nie
auctoritate munita:¬

Expanded text:
fuerint aut obscura, id noverimus sequenfuerint aut obscura, id noverimus sequendum, quod nec praeceptis evangelicis contrarium, nec decretis sanctorum Patrum invenit, ut inter episcopos habeantur, qui nec a clericis sunt electi nec a plebibus expetiti nec a provincialibus episcopis cum metropolitani iudicio consecrati. Unde cum sepe questio de male accepto honore nascatur, quis ambigat nequaquam ab istis esse tribuendum, quod non doceatur fuisse collatum? Si qui tamen clerici prout rata haberi, ita ut in ipsis Ecclesiis perseverent. Aliter autem vana est habenda ordinatio, quae nec loco fundata est, nec auctore munita
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo sit xp̃c: sine qͦ nichil possumꝰ
ꝑ ipsum cuncta possumꝰ. Qui confir¬
mans predicatores euũ głii & sacram̃toꝵ
ministros. ecce eggo inquit uobiscũ sam
om̃ib dieb usq ad consumiratione s sor
Et iterũ. Hec inquit locutꝰ sum lasda
in me pacem habeatis. In hoc antem uan
tribulationem habebitis: s confidit aui
uici mundũ. Quȩ pollicitationes qasui
dubio manifeste st̃. nullis debem salue
infirmari. ne electioni d̃i uideam̃ meia
cuiꝰ tam potentia st̃ adiutoria quã aen¬
ꝓmissa. De consultationib aittẽ dilectron
tuȩ quas separatim conscriptas archu¬
nus tuus detulit quid sentiendũ sit. ies
presentes oportuniꝰ quereret᷑. si nobis on¬
spectꝰ tui copiam prebuisses. Nam cũ qdi
interrogationis modũ uideant᷑ erceders.
intelligõ eas aptiores colloquiis quã sern¬
tis. qͥa sicut queda st̃ quȩ nulla possu
ratione conuelli. ita multa st̃ quȩ aut ꝓ
rum oporteat temperari. illa semꝑ con

Expanded text:
ristus, ac sine quo nihil possumus, per ipsum cuncta possumus, qui confirmans praedicatores Evangelii, et sacramentorum ministros: Ecce ego inquit vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Et iterum: Haec inquit locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis: in hoc autem mundo tribulationem habebitis, sed confidite, quia ego vici mundum'. Quae pollicitationes quia sine dubio manifestae sunt, nullis debemus scandalis infirmari, ne electioni Dei videamur ingrati, cuius tam potentia sunt adiutoria, quam vemissa. De consultationibus autem dilectionis tuae, quas separatim conscriptas archidiaconus tuus detulit, quid sentiendum sit inter praesentes opportunius quaereretur, si nobis conspectus tui copiam praebuisses. Nam cum quaedam interrogationis modum videantur excedere, intelligo eas altiores esse colloquiis, quam scriptis: quia sicut quaedam sunt quae nulla possunt ratione convelli, ita multum oporteat temperari; illa considera
Abbreviated transcription (Latin):
lienũ est a consuetudine eccłnstica a
qui in prb̃ii honore aut diaconii qs¬
du fuerint consecrati. hiꝓ cruiis
aliquo suo ꝑ manꝰ impositionem camol¬
um accĩpiant penitendi. Qđ sine dubio
ex apłica traditione descendit᷑. scłm ques
scriptũ est. Saceralos si peccmerte qͥ oti¬
sccrsio. ubi illis satissactio si fuerit digil
sit etiam fructuosa

Expanded text:
lienum est a consuetudine ecclesiastica, ut qui in presbyterali honore aut diaconii gradu fuerint consecrati, hi pro crimine aliquo suo per manus impositionem remedium accipiant poenitendi: quod sine dubio ex apostolica traditione descendit, secundum quod scriptum est, Sacerdos si peccaverit, quis orasecessio, ubi illis satisfactio, si fuerit digna, sit etiam fructuosa
Abbreviated transcription (Latin):
inuentionis festũ uobis sollem¬
nit᷑ cȩlebrare mandamꝰ.S
milit᷑ & hereticos om̃s qui¬
cumq di gr̃a conuertunt᷑. & in ec̾e trinita¬
tis noĩe credentes baptizati st̃. romane eccłie

Expanded text:
inventionis festum vobis solemniter celebrare mandamus. Similiter et haereticos omnes quicunque Dei gratia convertuntur, in sanctae Trinitatis nomine credentes ba
Abbreviated transcription (Latin):
faciem. Et licet hec possint generalit᷑ dicta
sufficere. ut uł declinemꝰ errata uł custodi¬
amꝰ catholica: ab apłis tam̃ eoꝵq successorib
norumꝰ coustitutũ. criminationes aduersꝰ
doctores ũ debere suscipere. nec peregrina ui¬
dicia fieri. nec quenquã alteris uidicis quã
sui sententia debere constringi. Caput enĩ
qui uice xp̃i legatione fungunt᷑ in eccłia: Le¬
circo quicqͥd ad eoꝵ sit inuiriã ad. xp̃m ꝑti¬
me misit. Ita fr̃s terribilia st̃ & oppido dili¬
gent̃ consideranda & cauenda. & tam ꝓpt᷑ eos
qui seipsos aut cupiditate aut auaritia aut
inuidia ꝑdere moliunt᷑: ne in ꝓfunda laban¬
tur aut in talia incidant mala. quã ꝓpter

Expanded text:
ciis. Et licet haec possint generaliter dicta sufficere, ut vel declinemus errata vel custodiamus catholica: ab apostolis tamen eorumque successoribus novimus constitutum , criminationes adversus doctores non debere suscipi, nec peregrina judicia fieri , nec quemquam alterius judicis quam sui sententia debere constringi . Caput enimqui vice Christi legatione funguntur in ecclesia . Idcirco quidquid ad eorum fit injuriam, ad . Ista, fratres, terribilia sunt, et oppido diligenter consideranda et cavenda, et tam propter eos qui seipsos aut cupiditate, aut avaritia, aut invidia perdere moliuntur, ne in profunda labantur, aut in talia incidant mala, quam propter
Abbreviated transcription (Latin):
ostensionẽ rep̾hensionc̾ illoꝵ ur̃is actib inseri:
ne ulteriꝰ iam talia patiamini. seminantib
eis zitania & scandala: s letari in officiĩs & dog¬
matib ur̃is mereamini. Igit᷑ erubescant: ac
talia & hui modi blasphemiã subtrahere festi¬
nent. si noluerint a sacerdotali nr̃o collegio se¬
gregari: & a tociꝰ xp̃iani ppłi societate diuelli.
Licet nãq de his plura & ꝑ necessaria quȩ in¬
nr̃is iudelicet p̾decessorib statuta inueniuntur.
tes. crucẽ eiꝰdẽ dñi saluatoris portetis: ut ueri
ipsiꝰ discipłi corã om̃ib appareatis. ut & uos &
qui uobiscũ st̃ hic & in futuro meliora posside¬
atis: que ocłs ñ uidit nec auris audunt nec in
cor hominis ascendit quȩ p̾parauit ds dili¬
gentib se. ꝑ dñm nr̃m ium xp̃m: ꝑ quẽ &

Expanded text:
ostensionem reprehensionum illorum nostris actibus inseri, ostensionem reprehensionum illorum nostris actibus inseri, ne ulterius jam talia patiamini, seminantibus eis zizania et scandala, sed laetari in officiis et dogmatibus vestris mereamini. Igitur erubescant, ac talia et hujusmodi blasphemiam subtrahere testinent, si noluerint a sacerdotali nostro collegio segregati, et a totius christiani populi societate divelli. Licet namqrumque successoribus statuta, inveniuntur, tes, crucem ejusdem Domini salvatoris portetis, ut veri ipsius discipuli coram omnibus appareatis: ut et vos, et qui vobiscum sunt, hic et in futuro meliora possideatis, quae oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligent
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ illiꝰ auditio ad dm̃ ꝑueniet. ad correptio¬
ne̾ iniqͥtatũ illiꝰ: qm auris reli audit om̃ia. &
tunultꝰ murmurationũ ñ abscondit᷑. Hec enĩ
si amplecti uoluissent ꝓprio & sano sensu: ad re¬
ꝓbum sensum minime laberent᷑. s ꝑ d̃i timorẽ
serionũ suoꝵ p̾cauentes custodiã: piam scõꝵ
patrũ defitionẽ sine quada nocum̃ti p̾sump¬
tione utiq conseruassent. qđ dicit sacrũ eloquiũ.
consiliũ bonũ conseruabit te. & mens bona cus¬
todiet te. Nou enĩ de fontib salutiferis sp̃ualit̾
ad adquisitionẽ et̾ne uitȩ ꝓcedunt tales accu
quã oportet sapere. s sapere ad sobrietatẽ: in
definitione pietatis ꝑdurantes. Qui crũ hanc
pͣtereunt: ñ tantũ lesi st̃ decidentes acorro¬
boratione sua. s insipientie sue dereliquert̃
domib memoria: ut in his in quib peccaue¬
runt minime latere potussent. Gła enim
casus illiꝰ ẽ. Idoq conueniens ẽ. hanc quidem

Expanded text:
ionem iniquitatum iltius: quoniam auris zeli audit omnia, et tumultus murmurationum non abscondetur . Haec enim si amplecti voluissent proprio et sano sensu, ad reprobum sensum minime laberentur: sed per Dei timorem sermonum suorum praecaventes custodiam, piam sanctorum patrum diffinitionem sine quadam nocumenti praesumptione, utique conservassent. Quoniam dicit sacrum eloquium: Consilium bonum conservabit te, et mens bona custodiet te . Non enim de fontibus salutiferis spiritualiter ad acquisitionem aeternae vitae procedunt tales accusquam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem , in definitione pietatis perdurantes. Qui enim haec praetereunt, non tantum laesi sunt, decidentes a corroboratione sua, sed insipientiae suae dereliquerunt domibus memoriam, ut in his, in quibus peccaverunt, minime latere potuissent. Gloria enim casus illius est. Ideoque conveniens est, hanc quidem
Abbreviated transcription (Latin):
constitutis in dño salutẽ. Bons¬
rem esse nͨ dubiũ ẽ. qͥ eoꝵ incitat᷑
mentes & adiuuat actiones. Unde letari ine
fecerunt scripta ur̃a ex bono studio & exin¬
tegritate fidi deuotionis ur̃ȩ: s ex afflictione
& contritione ur̃a magna ex parte tristauere.
Tristis enĩ tristes legi litteras ur̃as: & scripta
inesta merore debito ꝑcucurri. qͥa sicut nos
eccłiarũ pax sacerdotũq eiꝰ concordia & tranqͥs¬
litas plebis audire facit gaudiũ cȩleste: ita nor
affligit & deicit fr̃na afflictio. Uos tam̃ uolite
multũ tristari: qͥa sicut ipsa ꝑ se ueritas ait. s
de hoc mundo fuissetis. mundus qđ suũ erat
diligeret. S qͥa de hoc mundo ñ estis. s ego eleg
uos de mundo: ꝓpt̾ea odit uos iundus. id est¬

Expanded text:
titutis, in Domino salutem. Bonorem esse non dubium est, qui eorum incitat mentes et adjuvat actiones. Unde laetari me fecerunt scripta vestra, ex bono studio et ex integritate fidei devotionis vestrae: sed ex afflictione et contritione vestra magna ex parte tristavere. Tristis enim, tristes legi litteras vestras, et scripta moesta moerore debito percurri: quia sicut nos Ecclesiarum pax, sacerdotumque ejus concordia et tranquillitas plebis audire facit gaudium, ita nos affligit et dejicit fraterna afflictio. Vos tamen nolite multum tristari , quia sicut ipsa per se Veritas ait: Si de hoc mundo fuissetis, mundus quod suum erat, diligeret: sed quia de hoc mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, p
Abbreviated transcription (Latin):
qui comꝓuinciales & a se electos debet habere
iudices. Hec fr̃s ad ur̃am & onĩum coep̃oꝵ opẽ
&e defensionẽ in synodo unanimit᷑ st̃ decreta:
ut si forte aliqͥs stułtoꝵ uos accusare qͥ diabolice
deceptionis errore decepti st̃ uoluerint: dum
sta legerint uł audierint resipiscant. & ad
iiitatis concordiã reuertant᷑. & qđ pri erat
in ultionẽ. transibit in głam. Nam ꝓculdu
autẽ conuertunt᷑: & ad nocum̃ta bonoꝵ tran
Si cognouissent: nunquã dm̃ gle crucifixis¬
sent. Siilit᷑ si bene dm̃ ꝑfecte cognouissent.¬
& amassent: nunꝙ̃. seruos eiꝰ ꝑturbassent. nec
uerbis aut factis ꝑsecuti essent. Quod uͦ idem

Expanded text:
qui comprovinciales et a se electos debet habere qui comprovinciales et a se electos debet habere judices. Haec, fratres, ad vestram et omnium coepiscoporum opem et defensionem in synodo unanimiter sunt decreta, ut si forte aliqui stultorum vos accusare, qui diabolicae deceptionis errore decepti sunt, voluerint, dum ista legerint vel audierint, resipiscant et ad unitatis concordiam revertantur: et quod prius erat in ultionem, transibit in gloriam. Nam procul dubautem convertuntur et ad nocumenta honorum transSi cognovissent, numquam Dominum gloriae crucifixissent . Similiter si hi Dominum perfecte agnovissent et amassent, numquam servos ejus perturbassent, nec verbis aut factis persecuti essent. Quod m
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ad hoc admtti ñ debent nͥ bone conuersati¬
onis & recte fidi uiri: hi uidelicet qͥ om̃i suspi
si accusatoꝵ ꝑsone in iudicio ep̃oꝵ culpabiles
apparuerint: ad arguendũ ñ admittant᷑. nͥ
ꝓprias causas asserere. nͨ tam̃ criminales uel
eccłiafticas uoluerint. Infamis enĩ ꝑsona: nec
peurator potest esse nec cognitor. Absente uͦ
aduersario nͨ audiat᷑ accusator: nec sententia
absente parte alia a udice dicta ullã optinebit
frmitatẽ. Neq absens ꝑ alium accusare aut
accusari potest: nec affinis testis admittat᷑ Ne¬
mine̾ eͦ exhiberi de ꝓuncia ad ꝓuinciã uł ad
comitatũ oportet: nͥ ad relationẽ iuidicis ad quẽ
fuerit appellatũ. id est ut auctor semꝑ rei forũ
sequat᷑ Siqͥs autẽ uidicẽ aduersũ sibi senserit:
uoce appellationis exhileat. quã nulli oportet
negari. Peregrina uͦ uidicia generali sanctione
ꝓhibemꝰ: qͥa indignũ ẽ ut ab exter mmiudicetur

Expanded text:
quia ad hoc admitti non debent, nisi bonae conversatiquia ad hoc admitti non debent, nisi bonae conversationis et rectae fidei viri, hi videlsi accusatorum personae in iudicio episcoporum culpabiles apparuerint, ad arguendum non admittantur, nisi proprias causas, non tamen criminales vel ecclesiasticas, obiecerint. Infamis enim persona nec procurator potest esse nec cognitor. Absente vero adversario non audiatur accusator; nec sententia absente parte alia a iudice dicta ullam obtinebit firmitatem; neque absens per alium accusare aut accusari potest, nec affinis testis admitti. Neminem ergo exhiberi de provincia ad provinciam vel ad comitatum oportet, nisi ad relationem iudicer rei forum sequatur. Si quis autem judicem sibi adversum senserit, vocem appellationis exhibeat quam nulli oportet negari . Peregrina vero judicia generali sanctione prohibemus: quia indignum est, ut ab externis judicetur
Abbreviated transcription (Latin):
conudeatꝰ ad tempꝰ concilio in legitimo & cano¬
nio ueniat ad causam: & si ita iuste uiderur
acusantiũ ꝓpositionib respondeat. Nam hoc
suimoꝵe p̃uidendũ ẽ. ne anteꝙͣ hec om̃ia fiant
auctꝰ respondeat: qͥa contentio semꝑ uitanda ẽ.
Naimi nãq ep̃o episcopatũ antequã cause eiꝰ exitꝰ
appareat. nulli xp̃iano uideri iure potest: quia
talis p̃sumptio sacrilegiũ est. & auctor talium
sacrilegus. Quod si egrotans fuerit ep̃e. aut
aliqua cũ grauis necessitas detinuerit: ꝓ se lega¬
tum ad sẏnodũ mittat. Nec a cominunione
suspendatur cui crim̃ intendit᷑. nͥ ad causam
suã dicendã electoꝵ iudicũ die statuta litteris
& coampliꝰ ꝓ ut causa dictauerit. Quod si ex
utraq parte ad causã dicendã uenerint. qͥa unꝰ
alsq altero audiri nͨ debet. querendũ est in iudi¬
io euiꝰ sint conuersationis & fidi atq suspicio¬
nis accusatores. aut qua intentione hoc faciant:

Expanded text:
convocatus ad tempus, concilio in legitimo et canoconvocatus ad tempus, concilio in legitimo et canonico, veniat ad causam: et si ita juste videtur, accusantium propositionibus respondeat. Nam hoc summopere providendum est, ne antequam haec fiant, coactus respondeat, quia contentio semper vitanda est. Adimi namque episcopo episcopatum , antequam causae ejus exitus appareat, nulli christiano videri jure potest, quia talis praesumptio sacrilegium est, et auctor talium, sacrilegus. Quod si aegrotans fuerit episcopus , aut aliqua eum gravis necessitas detinuerit, pro se legatum ad synodum mittat. Nec a communione suspendatur, cui crimen intenditur ; nisi ad causam suam dicendam electorum judicum die statuta litteris et eo amplius, prout causa dictaverit. Quod si ex utraque parte ad causam dicendam venerint; quia unus absque altero audiri non debet, quaerendum est in judicio, cujus sint conversationis et fidei atque suspicionis accusatores aut qua intentione hoc faciant:
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ sibi commissẽ expoliatꝰ. aut qđ absit qđ
alienũ ab om̃ib esse debet siderib a sede ꝓpria
eiectꝰ aut in detentione aliqua a suis ouib fue¬
rit sequestratꝰ.: tẽ canonice anteꝙͣ. in pͥstino resti¬
tuat᷑ cũ om̃i pͥuilegio suo honore. & sua om̃ia
que insidus inimicoꝵ suoꝵ ei ablata fuerunt
legib redintegrent᷑. nec uocari nec iudicari
poterit: nisi ipse ꝓ sua necessitate. mninimetu
iudicandꝰ ad uenire sponte elegerit. Nullatenꝰ
qͦ a quoquã respondere raget᷑. antequã intiss̃¬
rine om̃ia quȩ ꝑ suggestiones inimicoꝵ suoꝵ
anseat. potestati eiꝰ ab honorabili concilio
um ordine redintegrent᷑. Presul uͦ cũ om̾i
loabre statui pristino reddat᷑ Et ipse disposi¬
no ordinatisq libere ac secure diu suis: tunc
redarit᷑ in fra quattuor uł qͥnq aut septem
uneses iuxta qđ possibilitas ei fuerit. & nͨ ante

Expanded text:
Ecclesiae sibi commissae rebus exspoliatus, aut quod absit quod Ecclesiae sibi commissae rebus exspoliatus, aut quod absit quod alienum ab omnibus esse debet fidelibus a sede propria ejectus, aut in detentione aliqua a suis ovibus fuerit sequestratus, tunc canonice antequam in pristino restituatur cum omni privilegio suo honore et sua omnia quae insidiis inimicorum suorum ei ablata fuerunt legibus redintegrentur, nec convocari, nec judicari poterit, nisi ipse pro sua necessitate minime tamen judicandus advenire sponte elegerit. Nullatenus ergo a quoquam respondere rogetur antequam integerrime omnia quae per suggestiones inimicorum suorum amiserat, potestati ejus ab honorabili concilio legali ordine redintegrentur; praesul vero cum omni honore statui pristino reddatur, et ipse dispositis ordinatisque libere atque secure diu suis, tunc regulariter infra quatuor vel quinque, aut septem menses, juxta quod possibilitas ei fuerit, et non ante,
Abbreviated transcription (Latin):
nus ampliꝰ quã septuaginta: cũ quib hxcque
subter habent᷑ inserta regłarit᷑ tractando decre¬
uimꝰ. Ur̃is enĩ epłis in om̃ium audientia ples¬
tis. quȩ multas ut nostis querimonias & oppres¬
siones in se continebant. decretisq que st̃ de accu¬
ceps ꝓpt᷑ maloꝵ hominũ insidias. qͥ in eccłiam¬
& in eccłiasticos indifferent᷑ seuiunt uiros: con¬
ab illis accusatorib qui recipiendi st̃ fuerit
corrigere noluerit: ñ olun s tt̾ ad suminos
pͥmates causa ciꝰ canonice deferatur. qui inam¬
gruo loco infra ipsam ꝓuinciã tempore concrno
id est autumnali estiuo. conciliũ regłarit᷑ con¬
uocare debebunt: ita ut ab om̃ib eiusdẽ ꝓuin¬
cie ep̃is inibi audiat᷑. Quo & ipse regłarit᷑ con¬
uocatꝰ. si eũ aut infirmitas aut alia grauis ne¬
cessitas ñ detinuerit adesse debebit: qͥa ułtra pro¬
iuncie terminos accusandi ante licentia nͨ est.
quã audientia rogetur. Nã si suis fuerit ant

Expanded text:
mus amplius quam septuaginta cum quibus haec quae subter habentur inserta, regulariter tractando decrevimus. Vestris enim epistolis in omnium audientia perlectis, quae multas ut nostis querimonias et oppressiones in se continebant vestras, decretisque quae sunt de accunceps propter malorum hominum insidias, qui in Ecclesiam et ecclesiasticos indifferenter saeviunt viros, con episcopus ab illis accusatoribus qui recipiendi sunt, fuerit corrigere noluerit, non olim sed tunc ad summos primates causa ejus canonice deferatur. Qui gruo loco infra ipsam provinciam tempore congruo, id est autumnali vel aestivo concilium regulariter convocare debebunt, ita ut ab omnibus ejusdem provinciae episcopis inibi audiatur. Quo et ipse regulariter convocatus si eum aut infirmitas, aut alia gravis necessitas non detinuerit adesse debebit, quia ultra provinciae terminos accusandi ante licentia non est, quam audientia rogetur. Nam si suis fuerit aut
Abbreviated transcription (Latin):
dño & in potentia claritatis eiꝰ. Habetote inte¬
decreta: & scitote nos semꝑ paratos habere. etiã
si uecesse fuerit usq ad mortẽ ad quȩcũq uobis
necessaria fuerint dño opem ferente ꝑficienda:
Illi tamͣ auctore do peribunt. & uos stabitis: si
tam᷑ labor urͣ nͨ fuerit inanis. s plenꝰ fide &
caritate Ue inquit ꝓpħa qͥ potũ dat ainico suo:
nuttens fel suũ. Et iterũ sapientissimꝰ salo¬

Expanded text:
Domino, et in potentia claritatis ejus . Habetote inteDomino, et in potentia claritatis ejus . Habetote inteoritate decreta: et scitote nos semper paratos habere etiam si necesse fuerit usque ad mortem, ad quaecumque vobis necessaria fuerint Domino opem ferente perficienda. Illi tamen, auctore Deo, peribunt, et vos stabitis, si tamen labor vester non fuerit inanis, sed plenus fide et charitate. Vae, inquit propheta, qui potum dat amico suo, mittens fel suum . Et iteru
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ dõ ꝑ mortẽ filii ciꝰ: cur inseqͥmur fr̃s.
cur ꝑturbamꝰ statũ eccłie dĩ. & cos qui ci serui¬
re debent affligimꝰ.d Martyres eni passi sunt:
nͨ tam̃ animȩ eoꝵ occise st̃ in corporis passione.
ore ueritatis testante: Nolite timere cos qͥ occidt̃
corpꝰ. animã autẽ ñ possurt occidere. Ubi agnos¬
ei oportet qđ animȩ martyrũ corpore ꝑempto
suppliciis extingui nͨ possunt. nec animę p̾dica¬
toꝵ & doctoꝵ ꝑsequi debuissent aut ꝑturbari:
& a di famulatu auerti. qͥa cũ corporib ñ def̾ici¬
unt. Iales aute̾ ꝑturbatores eccłie ũ solum p᷑¬
dicta agunt mala: s & memorias martyrum
exsecrant᷑. Quaꝓpt᷑ in p̾fata constituimꝰ syno¬
Do uobisq & om̃ib eccłiis tenendũ & agendum
mandamꝰ: ut suꝑ memorias martyrũ musse
çelebrent᷑. ne memorie eoꝵ a talib extingui aut
ueneratio possit ꝓhiberi. Uos uͦ fr̃s uolite mul¬
tum turbari. nolite uexari: s confortamini in

Expanded text:
sumus Deo per mortem Filii ejus , cur insequimur fratres? Cur perturbamus statum Ecclesiae Dei, et eos qui ei servire debent, affligimus? Martyres enim passi sunt , non tamen animae eorum occisae sunt in corporis passione, ore Veritatis attestante: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Ubi agnosci oportet, quod si animae martyrum, corpore perempto, suppliciis extingui non possunt, nec animae praedicatorum et doctorum persequi debuissent, aut perturbari, et a Dei famulatu averti, quia cum corporibus non deficiunt. Tales autem perturbatores Ecclesiae non solum praedicta agunt mala, sed et memorias martyrum execrantur. Quapropter in praefata constituimus synodo, vobisque et omnibus Ecclesiis tenendum et agendum mandamus, ut super memorias martyrum missae celebrentur, ne memoriae eorum a talibus extingui, aut veneratio possit prohiberi. Vos vero, fratres, nolite multum turbari, nolite vexari, sed confortamini in
Abbreviated transcription (Latin):
nitas uł suggestio iniqua subripiat. necesse
fuit ut nc᷑ seueriorẽ regłam sibi uelinit sacer¬
dotes dñi imponere. Et ido quicũq ab hac
die cont᷑ ea quȩ suꝑiꝰ ft̃ compͣhensa clericũ
ordinare p̃sumpserit: ab ea die qua ei hoc
potuit approbari. anno integro missas face¬

Expanded text:
nitas vel suggestio iniqua  U., G., aliqua subripiat, necesse nitas vel suggestio iniqua  U., G., aliqua subripiat, necesse fuit ut nunc severiorem regulam sibi velint Domini sacerdotes imponere: et ideo quicunque ab hac die contra ea quae superius sunt comprehensa clericum ordinare praesumpserit, ab ea die qua hoc ei potuerit approbari anno integro missas face
Abbreviated transcription (Latin):
augusto opilio¬
ne & uicoma¬
lone consulib
uiii. adus uilii.
cũ uoluntate dĩ
ad dedicationẽ
basilice sc̃e orarie
in arelatensi
ciuitate sacerdo¬
tes dñi conuenissent. congruũ eis & rationabile
uisum c̃. ut pͥmũ de obseruandis canonib at¬
tentissima sollicitudine ꝑtractantes: qualit᷑ ib
ipsis eccłiasticȩ regłe scruarent᷑. salubri consilio
antiquoꝵ patrũ statuta ñ ad integrũ sicut
expedit obseruata esse cognoscunt᷑: ne forte
quorũcũq importunis & mordinatis p̃cibus
sacerdotes dñi fatigent᷑: & ea quȩ tociens st̃ pre¬
cȩpta transgredi compellant᷑. Hoc int̾ se obser¬
uandũ esse definuint: ut nulłꝰ ep̃oꝵ diaconũ
anteqͣ uigintiqͥnq annos impleat ordinare
p̾sumat: Episcopatꝰ uͦ uł presbiterii honorẽ.
nullꝰ laicꝰ ante p̾missam anni conuersionẽ
ullꝰ penitentẽ. nullꝰ digamũ. nullꝰ uidu¬
arũ maritos in p̃dictis honorib audeat
tum supplicantũ sicut iam diximꝰ importu¬

Expanded text:
Augusto Opilione et Vincomalone consulibus, VIII Idus Julii cum voluntate Dei ad dedicationem basilicae sanctae Mariae in Arelatensi civitate sacerdotes Domini convenissent, congruum eis et rationabile visum est, ut primum de observandis canonibus attentissima sollicitudine pertractantes qualiter ab ipsis ecclesiasticae regulae servarentur, salubri concilioantiquorum Patrum statuta, non ad integrum, sicut expedit, observata esse cognoscitur, ne forte quorumcunque importunis et inordinatis precibus sacerdotes Domini fatigentur, et ea quae toties sunt praecepta transgredi compellantur, hoc inter se observandum esse definiunt, ut nullus episcoporum diaconum antequam XXV annos impleat ordinare praesumat. Episcopatus vero vel presbyteratus honorem nullus laicus ante praemissam conversionem ullus poenitentem, nullus digamum vel internuptarum maritos in praedictis honoribus audeat tum supplicantum, sicut jam diximus, importu
Abbreviated transcription (Latin):
osuenidius causa damnare. Ita erĩ ꝑoranes
auisa generat adium. moderatoq consiio
u eduteȩ ratio seruata ẽ. quȩ & scandala submo¬
urret e scitatẽ ȩccłie custodiret.
alade g neminẽ post hanc synodũ que cimo¬
Alillicitis uł sero succurrit᷑. de digamis aut
int nuptiarũ maritis ordinari clericos posse:
nec renuirendũ utrũne initiati sacramentis
Auunis an ne gentiles hac se infelici sorte ne¬
dstate macularint V.¬
t puellis uͦ quȩ se dõ uouert᷑. si ad terrenas
nuptias sponte transierunt. id custodiendũ
esse aecreuimꝰ: ut penitentes ñ statim ad peni¬
tentiã recipiant᷑ & cũ data tam̃ fuerit. nͥ plene
sansfecerint do in quantũ ratio poposcerit eis

Expanded text:
consuetudinis causa damnare. Ita enim per omneatres librato diu moderatoque consilio ea cautelae ratio servata est, quae et scandala submoveret et sanctitatem Ecclesiae custodiret.igitur, neminem post hanc synodum, qua ejusmodi illicitis vel sero succurritur, digamos aut internuptarum maritos nec requirendum utrumne initiali sacramentis divinis, aut gentiles hac se infelici sorte necessitate maculavDe puellis vero quae se Deo voverunt, si ad terrenas, nuptias sponte transierunt, id custodiendum esse decrevimus, ut poenitentes non statim ad poenitentiam recipiantur, et cum data tamen fuerit, nisi plene satisfecerint Deo in quantum ratio poposce
Abbreviated transcription (Latin):
& subscripsi. Contumelioso ep̃e consansi o
meo Constantino ep̃o subscripsi. Ego Mehe¬
riꝰ directꝰ adño meo Galliano ep̃o consensi e
edigamis non consecrandis.
Ut ileuota si se maritauerit ł mechauerit penitentȩ deputit᷑.¬

Expanded text:
 subscripsi; Contumeliosus episcopus consensi et meo Constantino episcopo subscripsi; ego Metherius directus a domino meo Galliano episcopo consensi et digamis non consecrandis. 2. Ut devota, si se maritaverit vel moechata fuerit, poenitentiae deputet
Abbreviated transcription (Latin):
iustiticta obseruare contemint. is pat¬
t licet de laicis ꝓliriora tempora antiqt
patres ordinauerint obseruandia faqu
nobis sine p̾iudicio au̾tarat canonũ considuer
antiquoꝵ ut nullꝰ metꝰpolitanoꝵ aiculs. aen
dignitatẽ ep̃atꝰ tribuat. s nec reliqui portie
presbiterii uł diaconatꝰ honorẽ conferre ili¬
eũ susceꝑit. & illũ pontifici suo ñ reconciliau¬
rit s magis defensare p̃sumpserit: ecclie ami¬
iuone pͥuetur. Cȩsariꝰ in xp̃i nominc em¬

Expanded text:
instituta observare contemnit. III. Et licet de laicis prolixiora tempora antiqui Patres ordinaverint observanda, tamen  est nobis sine praejudicio duntaxat canonum constituere antiquorum, ut nullus metropolitanorum cuicumque laico dignitatem episcopatus tribuat, sed nec reliqui pontifices presbyterii vel diaconatus honorem conferre praeum susceperit, et illum pontifici suo non reconciliaverit, sed magis defensare praesumpserit ecclesiae communione privetur. Caesarius in Christi nomine e
Abbreviated transcription (Latin):
as constitutis cõs
Fegadius E me¬
rus. ł lorento
lianus B ritto
Podamius E uos¬
tius. Cretus. Concordius. Constantus
Paułꝰ. Anteriꝰ. Felix. N euteris. Urbunis¬

Expanded text:
onstitutis episcopis, Fegadius, Emerius Florentius, ilianus, Britto, Rodamius, Evortius, Cretus, Concordius, Constantinus, Paulus, Anterius, Felix, Neuterius, Urbanus
Abbreviated transcription (Latin):
nienã satisfactionis quidẽ aditꝰ ñ neget᷑: ne
intelicib lacrimis uł solatii ianua desꝑationis
dlaudatur. acturi uͦ pęnitentiã usq in diẽ mor¬
ts nͦ sine spe tam᷑ remissionis. Quã ab eo plene
serar debebunt. qui eiꝰ largitatem & solꝰ opti¬
nt. & tam diues miscłia ẽ ut nemo desperet
Qs nũ mortẽ ñ fecit: nec letat᷑ in ꝑditioe uiuoꝵ.
Ee illud fr̃s scribere alienũ ab eccłie
utilitate censiumꝰ: ut sciretis quicũq sub
ordinatione uł diaconatꝰ uł presbiterii uel
q̃atꝰ. mortali crimine dixerint se esse pollu¬
tos. a supͣdictis ordinationib submouendos.
rtos scilieet uł ueri confessione uł mendacio
falsitatis: Neq enĩ absolui potest is qͥ in scipsũ
dixerit mortis causam: qͥa maior homicida

Expanded text:
enam satisfactionis quidam aditus non negetur, ne infelicibus lacrymis vel solatii janua desperatione claudatur, acturi vero poenitentiam usque in diem mortis, non sine spe tamen remissionis, quam ab eo plene sperare debebunt, qui ejus largitatem et solus obtinet, et tam dives misericordia est, ut nemo desperet; Deus enim mortem non fecit, necec illud, fratres, scribere alienum ab Ecclesiae utilitate censuimus, ut sciretis, quicunque sub ordinatione vel diaconatus, vel presbyterii, vel episcopatus mortali crimine dixerint se esse pollutos, a supradictis ordinationibus submovendos: reos scilicet vel veri confessione, vel mendacio falsitatis. Neque enim absolvi potest, qui in seipso dixerit mortis causam, quae dicta
Abbreviated transcription (Latin):
i ep̾c unã de parcechitanis eccłiis suis mo
nasteriũ dicare uoluerit. ut in ea monachoꝵ
regłarit᷑ congregatio uiuat: hoc de consensu
concilii sui habeat licentiã faciendr. Quietiã
si de reb eccłie ꝓ eoꝵ substantia aliqͥd qͦ det̾m̃tũ
eccłiȩ n exhibeat eidẽ loco donauierit: sit stabil
Rei bone statuende: scm conciliũ dat consenssr
adhuc desiderio uxorib copulari. Ne gͦ degto
hoc fiat p̃cipit᷑: qđ & canonib pͥorib continet᷑.
ut ñ liceat eis uiuere libidinosa societate: s ma¬
nente intꝰ eos conuigali lege. cõmunẽ utilitatm
habeant. & ñ sub uno concłaui maneant: uł certi
si suffragat᷑ uirtꝰ in alia domo suã uxorẽ facat
habitare. ut castitas apud dm̃ & apud homirs
habeat testimoniũ bonũ. Siqͥ uͦ post hanccin¬
uentionẽ obscene cũ uxore elegerit uiuere. ut
nec lector habeat᷑. Qui uͦ semꝑ sub canone ⁊¬
cłiastico iacuerunt: si contͣ neterũ imꝑata u

Expanded text:
pus unam de parochianis ecclesiis suis in monasterium dedicare voluerit, ut in ea monachorum regulariter congregatio vivat, hoc de consensu concilii sui habeat licentiam faciendi. Qui etiam, si de rebus ecclesiae pro corum substantia aliquid quo detrimentum ecclesiae non exhibeat, eidem loco donaverit, sit stabile. Rei bonae statuendae sanctum concilium dat consensum.adhuc desiderio uxoribus copulari. Ne ergo de caetero hoc fiat praecipitur, quod et canonibus prioribus continetur, ut non liceat eis vivere libidinosa societate, sed manente inter eos conjugali lege communem utilitatem habeant, et non sub uno conclavi maneant, vel certe si suffragatur virtus in alia domo suam uxorem faciat habitare, ut castitas apud Deum et apud homines habeat testimonium bonum. Si qui vero post hanc conventionem obscene cum uxore elegerit vivere, ut nec lector habeatur, qui vero semper sub canone ecclesiastico jacuerint, si contra veterum imperata in
Abbreviated transcription (Latin):
nestioris loci ꝑsona fuerit: medietatẽ facultatũ
siarũ amittat. fisci uirib ꝓfuturã. Si uͦ mino¬
uis loci ꝑsona ẽ: amissione rerũ suarũ multatꝰ
in erilui deputet᷑. Flaur Reccaredo rex hanc¬

Expanded text:
nestioris loci persona est, medietatem facultatum nestioris loci persona est, medietatem facultatum suarum amittat, fisci juribus profuturam; si vero inferioris loci persona est, amissione rerum suarum multatus in exsilio deputet
Abbreviated transcription (Latin):
tint asacerdotib uł iudicib distringant᷑: qđ
semel in anno ad conciliũ sacerdotes & iudices
atq: actores patrimonii nr̃i debeant conueni¬
it. qł eccłiarũ om̃ium causa ad ep̃i ordinationẽ
ꝑtinere debeat: qđ sacerdotes moderant᷑ agere
debeant ꝑ paroechias: qđ scrui eccłie siue cleri¬
cor ñ debeant uł a nr̃is actorib in angaria ali-¬
qua fangari: qđ religiosoꝵ corpora cũ hymns
&e canticis tantum deferenda sint ad sepulchra:
qđ ballimathiȩ & turpia cantica ꝓhibenda st̃¬
ixcoꝵ sollemniis. Has om̃s constitutiones eccłi¬
asticas quas suminatin breuitq ꝑstrinximus.¬
sicut pleniꝰ in canone continent᷑: manere ꝑhen¬
ni stabilitate sanccimꝰ. Siqͥs gͦ clerieꝰ aut laicꝰ
harũ sanctionũ obediens esse noluerit: si ep̃e.¬
prb̃t. diaconꝰ aut clericꝰ fuerit. ab om̃i concilio
Eedmunioni subiaceat. Si uͦ laicus fuerit. & ho¬

Expanded text:
rit, a sacerdotibus vel judicibus distringatur, quod rit, a sacerdotibus vel judicibus distringatur, quod semel in anno ad concilium sacerdotes, et judices, atque actores patrimonii nostri debeant convenire quod ecclesiarum omnium causa ad episcopi ordinationem pertinere debeat, quod sacerdotes moderanter agere debeant per parochias, quod servi ecclesiae sive clericorum non debeant a nostris actoribus in angaria aliqua fatigari. Quod religiosorum corpora cum hymnis et canticis tantum deferenda sint ad sepulcra. Quod Ballimathiae et turpia cantica prohibenda a sanctorum solemniis. Has omnes constitutiones ecclesiasticas quas summatim brevitsicut plenius in canone continentur, manere perenni stabilitate sancimus: si quis ergo clericus aut laicus harum sanctionum obediens esse noluerit; si epr, diaconus, aut clericus fuerit, ab omni concilio excommunicationi subjaceat; si vero laicus fuerit, et ho
Abbreviated transcription (Latin):
miꝰs abrbis &. diaconib ex heresi conuer¬
anpat olici fuerint in cellulis suis cũ mu¬
linsb: ettancis ñ morent᷑: qđ liberti ab ep̃is
Mabalis facti & eccł̃is cominendati ꝑmane
abeant liberi: qđ lectio in om̃ib sacerdota¬
inslatis. ut ad ep̃os in quoꝵ st̃ paroechiĩs ꝑti¬
nunt. de uidius qđ quȩ uoluerint continentiã
tnant. & quȩ nubere elegerint qͥb uoluerint
nulant: equȩ de uirginib. qđ penitentes scdm
modũ canonũ antiquoꝵ debeant agere pęni¬
tentiã. qđ qui uoluerint agere penitentiã. priꝰ
tondant᷑ ant habitũ mutent: qđ ñ liceat iude¬
ħ de ip̃ianis ducere uxores uł concubinas. siue¬
omparare mancipia xp̃iana & iudaiare non
licat uł publica officia ꝑagere: qđ manere
debeat firmũ. si serui fisci nr̃i eccłias fecerint
tasq de peculio suo dotauerint: qđ idolatriȩ
cultura a sacerdotib uł iudicib exquirenda
st atq exterminanda: qđ qͥ filiũ suuͣ necaue¬

Expanded text:
is, et diaconibus ex haeresi conver qui semper catholici fuerint in cellulis suis cum mulieribus extraneis non morentur, quod liberti ab episcopis vel ab aliis facti, et ecclesiis commendati permanere debeant liberi, quod lectio in omnibus sacerdotatranslatis ut ad episcopos in quorum sunt parochiis pertineant, de viduis quod quae voluerint continentiam teneant, et quae nubnubant, aeque de virginibus quod poenitentes secundum modum canonum antiquorum debeant agere poenitentiam, quod qui voluerint agere poenitentiam prius tondeantur, aut habitum mutent, quod non liceat Judaeis de Christianis ducere uxores vel concubinas, si comparare mancipia Christiana, et Judaeis non liceat vel publica officia peragere, quod manere debeat firmum, si servi fisci nostri ecclesias fecerint, easque de peculio suo dotaverint, quod idololatriae cultura a sacerdotibus vel judicibus exquirenda sit atque exterminanda, quod qui filium suum necave
Abbreviated transcription (Latin):
Quida ĩ die ciꝰde dđ nice passiõis ad horã nonã ieuinit̃ soluunt.
MIILtcerna e cereus in fra uigilias apad quascia ȩccłias ñ benedi¬
cunt᷑. ꝙ cur a nobis benedicant᷑ inquiruit
TA N on nulli sacerdonĩ ꝑ hyspanias repiunt᷑ qui d̾nicã orõnem
quã saluator nr̃ docuit: recipit ñ cotidie s tantũ die d̾inico dictꝰ¬

Expanded text:
jejunium solvunt. 8. Lucerna et cereus infra vigilias apud quasdam ecclesias non benedicuntur, et cur a nobis benedicantur, inquirunt. 9. Nonnulli sacerdotum per Hispanias reperiuntur qui Dominicam orationem quam salvator noster docuit et praecepit non quotidie, sed tantum die Dominico dic
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiasticȩ ep̃os om̃s hispaniȩ nr̃o p̾sentari
culmini iubereniꝰ. Precedente autẽ diligents
& cauta deliberatione. siue quȩ ad fidẽ conus¬
nuit. seu quȩ ad morũ correptionẽ respil¬
unt. sensꝰ maturitate & intelligentiȩ graui¬
tate constant esse digesta. Nrã ꝓinde aucto¬
ritas hoc om̃ib hominib ad regnũ nr̃m
ꝑtinentib ubet: ut si qua definita st̃ młr
Sc̃o concilio acto in urbe toletana anno regpl
asi flieat᷑ quarto nulli contenuere aceit.

Expanded text:
ecclesiasticae, episcopos omnes Hispaniae nostro praesentari ecclesiasticae, episcopos omnes Hispaniae nostro praesentari culmini juberemus. Praecedente autem diligenti et cauta deliberatione, sive quae ad fidem conveniunt, seu quae ad morum correptionem respiciunt, sensus maturitate et intelligentiae gravitate constant esse digesta. Nostra proinde auctoritas hoc omnibus hominibus ad regnum nostrum pertinentibus jubet, ut si qua definita sunt, in hoc sancto concilio acto in urbe Toletana anno regni nostri feliciter quarto nulli contemnere liceat,
Abbreviated transcription (Latin):
rib se aut ꝓximos aut familias cedere om̃ino
ꝓhibemꝰ. Sufficiat autẽ qł in spe resurt¬
nis xp̃ianoꝵ corporib famulatꝰ diuuorimꝰ
penditur canticoꝵ. Prohibet enĩ nos apse ẽ
nolo uos contristari: sicut & cȩteri qui spemñ
habent. Et dñs ñ fleuit lararũ mortuũ. sa
ad uitȩ huiꝰ plorauit eruinuas resuscitatũ s
RReligiosa consuetudo est. quã uulgus ꝑ scõꝵ sol¬
lemnitates agere consueuit. Populi qͥ debent
officia diuina attendere. saltationib turpibus
inuigilant. cantica ñ solum mala canentes: s
& religiosoꝵ officiis ꝑstrepentes. Hoc ettiũ ut
ab omni hispania depellat᷑: sacerdotũ & iudicĩ
a concilio sc̃o curȩ committitur. Edictũ rop
sub regimine nr̃e potestatis consis¬
tentiũ. Amatores nos ur̃i diuina
faciens ueritas. nr̃is pͥncipalit᷑ seusib inspira¬
uit. ut cansa instaurandȩ fidi ac disciplinȩ

Expanded text:
ribus se proximos aut familias cedere, omnino ribus se proximos aut familias cedere, omnino prohibemus. Sufficiat autem quod in spe resuristianorum corporibus famulatus divinorum impenditur canticorum. Prohibet enim nos Apostolunolo vos contristari sicut ceteri qui spem non habent. Et Dominus non flevit Lazarum mortuum, sed ad vitae hujus ploravit aerumnas resuscitandum. Si rreligiosa consuetudo est quam vulgus per sanctorum solemnitates agere consuevit. Populi qui debent officia divina attendere, saltationibus turpibus invigilant, cantica non solum mala canentes, sed et religiosorum officiis perstrepentes. Haec etenim ut ab omni Hispania depellantur, sacerdotum et judicum a concilio sanctae curae committitur. Edictum regiex universis sub regimine nostrae potestatis consistentibus. Amatores nos sui divina faciens veritas nostris principaliter sensibus inspiravit, ut causa instaurandae fidei, ac disciplinae
Abbreviated transcription (Latin):
ueterũ consfitutiones a paroechiis habere
iubent ep̃os: nt alia illis quȩ hucusq p̃̾sũpta
sunt denegent᷑. hoc est neq in angariis prb̃n
aut diacones. neq in aliquib fatigent᷑ uidi¬
cib. ne uideam᷑ in eccłia di exactores potius
quã di portificet nominari. Hi uͦ cleriqidon
locales quã diocesani qui se ab ep̃o geriart
cognouerint. querelas suas ad mespolan
deferre ũ differant. ut meepolitanꝰ ñ uart
eiusmodi p̃sumptiones cohercerr ⁊ more
iudicib uł actorib: publicis in ailieos
scriptoꝵ officioꝵ in eoꝵ usib uł eccłie aboreat¬
ci uł eccłie in publicis ac pͥuatis negacis acui¬
re uoluerit: a cõmunione eccłiastica cun anu¬
dinentũ facit. esficiat᷑ extraneus.
ui diuina uocatione ab hac uta recelunt
cũ psalmis tantũ mͦ & psallentiũ uocibus
debere ad sepulchra deferri.Nam funcrid i¬
cam̃ qđ uulggo defunctis cantari solet. uł peti¬

Expanded text:
veterum constitutiones parochiis habere veterum constitutiones parochiis habere jubent episcopos, ut alia illis quae hucusque praesumpta sunt denegentur, hoc est, neque in angariis presbyteri aut diacones, neque in aliquibus fatigentur a judicibus, ne videamur in ecclesia Dei exactores potius quam Dei pontifices nominari, hi vero clerici tam locales, quam dioecesani qui se ab episcopo gravari cognoverint, querelas suas ad metropolitanum deferre non differant, ut metropolitanus non moretur ejusmodi praesumptiones coercere. XXI. judicibus vel actoribus publicis in diversis scriptorum officiorum in eorum usibus vel ecclesiae laborentici vel ecclesiae in publicis ac privatis negotiis occupare voluerit, a communione ecclesiastica cui impedimentum facit efficiatur extraneus. XXII. Qui divina vocatione ab hac vita recedunt cum psalmis tantummodo et psallentium vocibus debere ad sepulcra deferri; nam funebre carmen quod vulgo defunctis cantari solet, vel peccato
Abbreviated transcription (Latin):
dote uͦ & seniorib deliberet᷑ qͥd ꝑ ꝓuincias
in suo detrimento prestare debeat iudices
si ad conciliũ ñ uenerint. Conciliũ uͦ non
soluat᷑. nͥ priꝰ locũ elegerint qͦ succedenti tem
pore iterũ ad conciliũ conueniat᷑. ut iã non
necesse habeat met᷑ politanꝰ ep̃e ꝓ congregando
concilio litteras destinare: si in priore conci¬
lio tempꝰ om̃ib denunciat᷑ & locꝰ.¬
uidã cont̃ omuẽ auctoritatẽ sic eccłias qͥs
Ledificauerint postulant consecrari: ut
dotem quã eidẽ eccłie contulerint censeant
ad ep᷑i ordinationẽ ñ ꝑtinere. Qd factum
ẽ talit̃ in p̃t̾ito. corrigat᷑: & in fu̾turo ne fiat
ꝓhibeat᷑. s om̃ia scd̾m constitutionẽ antiquã
ad ep̃i ordinationẽ & potestatẽ ꝑtineant. Dx
uia cognouimꝰ ep̃os ꝑ paroechias suas ñ
nantes in clero. exactionesq diocesi sue uel
damna infligant. idõq censemꝰ. excepto qđ

Expanded text:
dote vero et senioribus deliberetur quid per provincias dote vero et senioribus deliberetur quid per provincias in suo detrimento praestare debeant judices, si ad concilium non venerint; concilium autem non solvatur nisi prius locum elegerint, quo succedenti tepore, iterum ad concilium conveniatur, ut jam non necesse habeat metropolitanus episcopus pro congregando concilio litteras destinare, si in priore concilio tempus omnibus denuntiatur et locuidam contra omnem auctoritatem, sic ecclesias quas aedificaverint, postulant consecrari, ut dotem quam eidem ecclesiae contulerint censeant ad episcopi ordinationem non pertinere, quod factum est taliter, in praeterito corrigatur, et in futuro ne fiat, prohibeatur, sed omnia secundum constitutionem antiquam ad episcopi ordinationem et potestatem pertineant. XX. Quia cognovimus episcopos per parochias suas nonnantes in clero, exactionesque dioecesis suae, vel damna infligant, ideoque censemus excepto quod
Abbreviated transcription (Latin):
eorundẽ in qͥb sceleris hurꝰ immanitas ꝑa¬
gitur sc̃a synodꝰ p̃cipiendo conuenit. ut idẽ
scelꝰ cũ iudice curiosiꝰ querant: & sine capita¬
li uindicta acriori disciplina ꝓhibeant. MII
Recepit hec sc̃a & uniuersalis synodꝰ. ut
stante priorũ auctoritate canonũ quȩ
bis in anno p̾cepit congregari concilia. con¬
sulta itineris longitudine. & pauꝑtate eccłiaꝵ
hispanie: semel in anno in loco quẽ metͦpoli¬
tanus elegerit. ep̃i congregent᷑. ludices uͦ lo¬
coꝵ uł auctores fiscaliũ patrimonioꝵ ex decre
nali tempore die kalendarũ nouembriu᷑ ii
unũ conueniant: ut discant quã pie & iuste
cũ ppłis agere debeant. ne in angariis aut iͦ
oꝑationib suꝑfluis siue pͥuatũ onerent siue
fiscalem grauent. Sunt enĩ ꝑspectatores epͣ
ppłis agant. ut ipsos p̃mouitos corrigant.
aut insolentias eoꝵ aurib principũ innotes¬
cant. qđ si correptos emendare nequiuerut.
& ab eccłia & a cõmunione suspendant: a sacer¬

Expanded text:
rumdem in quibus sceleris hujus immanitas peragitur, sancta synodus praecipiendo convenit, ut idem scelus cum judice curiosius quaerant, et sine capitali vindicta acriori disciplina prohibeant. XVIII. Praecepit haec sancta et universalis synodus, ut stante priorum auctoritate canonum, quae bis in anno praecepit congregari concilia, consulta itineris longitudine et paupertate ecclesiarum Hispaniae, semel in anno in locum quem metropolitanus elegerit episcopi congregentur. Judices vero locorum vel actores fiscalium patrimoniorum ex decrnali tempore die calendarum Novembrium in unum conveniant, ut discant quam pie et juste cum populis agere debeant, ne ioperationibus superfluis, sive privatum onerent, sive fiscalem gravent. Sunt enim perspectatores epispopulis agant, ut ipsos praemoniaut insolentias eorum auribus principum innotescant. Quod si correptos emendare nequiverint, et ab ecclesia et a communione suspendant. A sacer
Abbreviated transcription (Latin):
castigare a fornicatione. Nam dũ causa ꝓpa-¬
gande ꝓlis sortiant᷑ coniugia: parricidio &
fornicatione tenent᷑ obnoxii. qui filios ne¬
cando ꝓprios docent se ñ ꝓ filiis s: ꝓ libidine
uxores duxisse. Pomde tantũ nefas ad cogni¬
tionẽ głosissimi dñi nr̃i Reccaredi regis ꝑła¬
tum ẽ. Cuiꝰ gła dignata ẽ iudicib earundẽ
partiũ imꝑare: ut amouendũ tantũ facinꝰ

Expanded text:
castigare a fornicatione, nam dum causa propacastigare a fornicatione, nam dum causa propagandae prolis sociantur conjugia, parricidio et fornicatione tenentur obnoxii qui filios necando proprios, docent se non pro filiis, sed pro libidine uxores duxisse. Proinde tamen nefas ad cognitionem gloriosissimi Domini nostri Reccaredi regis perlatum est, cujus gloria dignata est judicibus earumdem part