comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maxime in noĩe tͥnitatis
baptisma consecrari uo¬
luerit: adeo ut baptisma
cet̾is di nõib pret̾ fidem¬
tum: in noĩe aũ tͥnitatis.
etiã p̃ter fid̾e̾ tͥnitatis
consecratũ. sit ratũ. Sed
econtͣ sciendũ ẽ. quia qd̾

Expanded text:
maxime in nomine Trinitatis baptisma consecrari voluerit, adeo ut baptisma caeteris Dei nominibus praeter fidemtum; in nomine autem Trinitatis etiam praeter fidem Trinitatis consecratum, sit ratum? Sed econtra sciendum est
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ desid̾at obtinere p̃¬
sumat. Non enim de su¬
is meritis: s de florib
agri cui benedixit dñs.
Delectatur florib xp̃e:
qui in nazaret᷑ ⁊ conei¬
pi uoluit et nutriri.
Gaudet sponsus celestis .¬
talib odoram̃tis. it cordis
thalamũ frequent̃ liben¬
terq ing̃ditur. qd istuis¬
modi refertum fructib
florib resꝑsum inuenerit:
ubi sue uidelicet. aut pas¬
sionis grãm. aut resurre¬
ctionis głam. sedula ispi¬
cit cogitatione uersari.
ibi ꝓfecto adest sedulus:
adest libens. Monim̃ta si¬
quid̾̃e passionis. fructus ag¬
nosce anni quasi p̃teriti: om¬
niũ utiq retro tẽpoꝵ. sub
peccati mortis q imꝑio de¬
cursor : tandẽ in plenitudine
tĩporis apparentes. Porro aũ
resurrectionis insignia. no¬
uos aduerte flores sequentꝰ
temporis: in nouam sub grã
reuirescentis estatem. quoꝵ
fructũ gn̾alis futura resur¬
rectio in fine parturiet si¬
ne fine mansurũ. Iam in¬

Expanded text:
quod desiderat obtinere praequod desiderat obtinere praesumat. Non enim de suis meritis, sed de floribus agri, cui benedixit Deus. Delectatur floribus, Christus, qui in Nazareth et concipi voluit, et nutriri. Gaudet sponsus coelestis talibus odoramentis, et cordis thalamum frequenter libenterque ingreditur, quod istiusmodi refertum fructibus, floribusque respersum invenerit. Ubi suae videlicet aut passionis gratiam, aut resurrectionis gloriam sedula inspicit cogitatione versari, ibi profecto adest sedulus, adest libens. Monumenta siquidem Passionis, fructus agnosce quasi anni praeteriti, omnium utique retro temporum sub peccati mortisque imperio decursorum, tandem in plenitudine temporis, apparentes. Porro autem Resurrectionis insignia, novos adverte flores sequentis temporis, in novam sub gratia revirescentis aestatem, quorum fructum generalis futura resurrectio in fine parturiet sine fine mansurum. Jam, in
Abbreviated transcription (Latin):
te me malis. quia amo¬
re langueo. Hec sunt
quippe malapuniea: qͤ
in ortum introducta.
dilecti sponsa carpit ex
ligno uite : a celesti pane
ꝓpriũ mutuata sap orem:
colorẽ a sanguine xp̃i.
uidet deinde mortem
mortuã. ⁊ mortis aucto¬
rem tͥumphatũ : uidet
de inferis ad terras. de
terris ad suꝑos. captiuã
duci captiuitatẽ: ut in
nomine ihu om̃e genu
flectatur. celestiũ. t̾r estri¬
um et infernoꝵ: aduertit
t̃ram quę spinas et tͥbuloᷤ
sub antiquo maledicto ꝓ¬
duxerat. ad noue benẽdi¬
ctionis grãm umnouatã
refloruisse: et in his om̃i
siculi et refloruit caro
mea. et ex uoluntate mea
confitebor ei passionis
re et de florib resurrecti¬
onis : quoꝵ p̃sertun fra¬
glantia sponsum crebriꝰ¬
ad se reuisendã inuitet.
Deniq ait. Ecee tu pul¬
cherꝰ dilecte mi et deconꝰ
lectulus noster floridus.
Que lectulũ monstrat:
satis quid desideret aꝑit
et cum floridum nunci¬
at. satis indicat. unde

Expanded text:
te me malis, quia amote me malis, quia amore langueo. Haec sunt quippe mala punica, quae in hortum introducta dilecti sponsa carpit ex ligno vitae, a coelesti pane proprium mutuata saporem, colorem a sanguine Christi. Videt deinde mortem mortuam, et mortis auctorem triumphatum. Videt de inferis ad terras, de terris ad superos captivam duci captivitatem, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium, et infernorum . Advertit terram, quae spinas et tribulos sub antiquo maledicto produxerat, ad novae benedictionis gratiam innovatam refloruisse. Et in his omnibus, siculi, Et refloruit caro mea, et ex voluntate mea confitebor ei ; passionis re et de floribus resurrectionis, quorum praesertim fragrantia sponsum ad se crebrius revisendam invitet.. 8. Denique ait: Ecce tu pulcher es, dilecte mi et decorus; lectulus noster floridus . Quae lectulum monstrat, satis quid desideret aperit: et cum floridum nuntiat, satis indicat, unde
Abbreviated transcription (Latin):
in malum. Contͣ qd pla¬
ne fideles norunt. quã
om̃ino necessariũ habe¬
ant ih̃m. et huue eruetfi¬
xum: dũ ammirantes ⁊
amplexantes suꝑenuuien¬
tem scientie caritatẽ in
ipso. id uł tantillũ qd̾ st̃.
in tante dilectionis ⁊ tan¬
te dignationis. uicẽ ñ re¬
pendere confunduntur.
facile ꝓuide plus diligũt.
qui se ampluis dilectos
intelligunt. Cui aũ minꝰ
donatũ est : minꝰ diligit.
Iudeus sane sue paganꝰ.
nequaqͣm talib aculeis
incitat᷑ amoris. quales
Uuln̾ata caritate ego sũ.
Prursum. fulcite me flo¬
rib: stipate me malis.
quia amore langueo.
cernit unicũ patris cru¬
cem sibi baiulantẽ: cer¬
uit cesum et conspiitũ
dnm̃ maiestatis: ceruit
auctorẽ uite et gle̾. con¬
fixum clauis: ꝑeussum
lancea: opprobrus satu¬
ratũ: tand̾e̾ illam dile¬
ctam aiãm suam pone¬
re ꝓ amicis suis. Cernit
hec: et suam magis ip¬
sius aiãm gladnus amo¬
ris eͣnsuerberat.⁊ dicit.
fulcite me florib stipa¬

Expanded text:
 7. Contra quod plane fideles norunt, quam omnino necessarium habeant Jesum, et hunc crucifixum: dum admirantes et amplexantes supereminentem scientiae charitatem in ipso, id vel tantillum quod sunt, in tantae dilectionis et dignationis vicem non rependere confunduntur. Facile proinde plus diligunt, qui se amplius dilectos intelligunt: cui autem minus donatum est, minus diligit. Judaeus sane, sive paganus, 587 nequaquam talibus aculeis incitatur amoris, quales Vulnerata charitate ego sum: et rursum, Fulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo ; cernit Unicum Patris, crucem sibi bajulantem; cernit caesum et consputum Dominum majestatis; cernit auctorem vitae et gloriae confixum clavis, percussum lancea, opprobriis saturatum, tandem illam dilectam animam suam ponere pro amicis suis. Cernit haec, et suam magis ipsius animam gladius amoris transverberat, et dicit: Fulcite me floribus, stipa
Abbreviated transcription (Latin):
tis gelu. in uernale̾ qͣndam
noue uite temꝑiem resolu¬
tus. ecce ait noua facio oĩa.
Cuius caro seminata ẽ in
morte: refloruit in resur¬
rectione. Ad eiuus mox o¬
dorem. in campo nr̃ȩ con
uallis. reuirescunt arida.
recaleseunt frigida: mor¬
tua reuiuiscunt. Horũ gͦ
nouitate flox ac fructuum.
ipse quoq pater in filio in¬
nouante omĩa delectat᷑.
ita ut dicat. Ecce odor filii
mei sieut odor agri pleni
cui benedixit dñs . Beue
pleni: de cuius plenitudi¬
ne om̃s accepimus. Spon¬
sa tam̃ familiarius ex eo
cum uult sibi flores legit
et carpit poma: quibus
ꝓpͥe asꝑgat intima consei¬
entie: ut intͣnti sponso.
cordis lectulus suaue redo¬
leat. Oportet enim nos. si
crebrũ uolumꝰ habere ho¬
hr̃e munita fidelib cestimonis
tam de miscdĩa scił morientis.
qͣm de potentia resurgentis:

Expanded text:
tis gelu in vernalem quamdam novae vitae temperiem resolutus, Ecce, ait, nova facio omnia : cujus caro seminata est in morte, refloruit in resurrectione; ad cujus mox odorem in campo convaliis nostrae revirescunt arida, recalescunt frigida, mortua reviviscunt. 9. Horum ergo novitate florum ac fructuum, ipse quoque Pater in Filio innovante omnia delectatur, ita ut dicat: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus . Bene pleni, de cujus plenitudine omnes accepimus. Sponsa tamen familiarius ex eo sibi, cum vult, flores legit, et carpit poma, quibus propriae aspergat intima conscientiae, et intranti sponso cordis lectulus suave redoleat. Oportet enim nos, si crebrum volumus habere hohabere munita fidelibus testimoniis, tam de misericordia scilicet morientis, quam de potentia resurgentis
Abbreviated transcription (Latin):
tota anima. tota uirtute
sua. Clamat nempe uitꝰ ei
innata et ñ ignorata ra¬
tioni iusticia. quia ex to¬
to se illũ diligere debeat:
cui totũ se debere ñ igno¬
rat. Uerum id difficile.
unmo impossibile est suis
scił quẽpiam. liberi ue
arbitrii uirib semel acce¬
pta a dõ. ad dĩ ex toto con¬
uercere uoluntatẽ. et ñ
magis ad ꝓpͥam retorque¬
re: eaq sibi tanqͣm ꝓpͥa
retinere. sicut scriptũ est.
Om̃s que sua sunt quert.
Sitem. Pni sunt sensus

Expanded text:
tota anima, tota virtute tota anima, tota virtute sua. Clamat nempe intus ei innata, et non ignorata rationi justitia, quia ex toto se illum diligere debeat, cui se totum debere non ignorat. Verum difficile, imo impossibile est, suis scilicet quempiam, liberive arbitrii viribus semel accepta a Deo, ad Dei ex toto convertere voluntatem; et non magis ad propriam retorquere, eaque sibi tanquam propria retinere, sicut scriptum est, Omnes quae sua sunt quaerunt : et item, Proni sunt sensus
Abbreviated transcription (Latin):
ptis bonis corꝑis animeꝙ
moueri: quatinus dm̃ ꝓpt̾
dm̃ et ipsi diligere debeant.
Nam ut breuit᷑ quȩ suꝑ
hoc dicta sunt iterentur:
quis uł infidelis ignoret
suo corꝑi ñ ab alio in hac
mortali supͣdicta illa ne¬
cessaria ministrari. unde
uidł subsistat. unde uide¬
at. unde spiret: qͣm ab il¬
io qui dat escam om̃i car¬
ni. qui solem suũ oriri fa¬
cit suꝑ bonos et malos ꝙ
pluit suꝑ iustos ⁊ inustoᷤ:
Quis itẽ uł impuis putet
aliũ eius quȩ in anima
splendet humane digni¬
tatis auctorẽ: preter illũ
ip̃m qui in genesi loquit᷑
faciamus hominẽ ad ima¬
ginẽ et similitudinẽ uram:
Quis alium scientie largi¬
torẽ existimet: nisi eque
ipsum. qui docet hominem
scientiã: Quis rursum mu¬
nus sibi aliunde uirtutis
aut putet datũ. aut sꝑet
dandũ: quã de manu iti
infideli: qui et si nesciat
xp̃m. seit tam̃ se ipsum.
omĩs infidelis: si ñ diligit
dũm d̾m suũ toto corde.

Expanded text:
ptis bonis corporis animaeque ptis bonis corporis animaeque moneri, quatenus Deum propter Deum et ipsi diligere debeant. Nam ut breviter, quae super hoc dicta sunt, iterentur: quis vel infidelis ignoret, suo corpori non ab alio in hac mortali vita supradicta illa necessaria ministrari, unde videlicet subsistat, unde videat, unde spiret, quam ab illo, qui dat escam omni carni ; qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos? Quis item vel impius putet alium ejus, quae in anima splendet, humanae dignitatis auctorem, praeter illum ipsum, qui in Genesi loquitur: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram? Quis alium scientiae largitorem existimet, nisi aeque ipsum, qui docet hominem scientiam? Quis rursum munus sibi aliunde virtutis aut putet datum, aut speret dandum, quam de manu itid Deus, et ab infideli: qui etsi nesciat Christum, scit tamen seipsum. etiam infidelis, si non diligit Dominum Deum suum ex toto corde,
Abbreviated transcription (Latin):
tia. opus est et uirtute.
quȩ utriusq fructus ẽ
ꝑ quã ille inquirit᷑ ac te¬
netur. qui om̃ium auctor
et dator. merito glificet᷑
de om̃ib. Alioquin: sci¬
ens et ñ faciens digna:
multis uapulabit. Qre:
Utiq quia noluit intel¬
ligere ut bene ageret.
magis aũ iniquitateni
meditatus est in eubili
suo : dum de bonis quȩ a
se ñ eẽ ex scientie dono
certissime comꝑit. boui
dñi głam seruus inpius
captare sibi. inmo ⁊ rap¬
tare molit᷑. Liquet gͥ et
absq scientia digiutatẽ
entiã absq uirtute dam¬
nablem. Uerum homo
uirtutis. cui nec dãpno¬
sa scientia. nec infructu¬
osa dignitas manet: cla¬
mat do et ingenue con¬
fitet᷑. ñ nob̾ inquiens
głam. hoc est. Nil nobis o
dne de scientia: nil nob̾ de
dignitate tribuimus: sed
tuo totũ a quo totum est
nonuini deputamus. Cet̾m
pene a ꝓposito longe nimiᷤᷤ
dig̃ssi sumusꝰ dũ demon¬
strare satagimꝰ. eos quoq
qui xp̃m nesciunt. satis
ꝑ legem naturalẽ ex ꝑce¬

Expanded text:
tia, opus est et virtute, quae utriusque fructus est, per quam ille inquiritur ac tenetur, qui omnium auctor et dator merito glorificetur de omnibus. Alioquin sciens et non faciens digna, multis vapulabit. Quare? Utique quia noluit intelligere ut bene ageret: magis autem iniquitatem meditatus est in cubili suo , dum de bonis, quae a se non esse ex scientiae dono certissime comperit, boni Domini gloriam servus impius captare sibi, imo et raptare molitur. Liquet igitur et absque scientia dignitatem entiam absque virtute damnabilem. Verum homo virtutis, cui nec damnosa scientia, nec infructuosa dignitas manet, clamat Deo et ingenue confitetur: Non nobis, inquiens, gloriam . Hoc est: Nil nobis, o Domine, de scientia, nil nobis de dignitate tribuimus; sed tuo totum, a quo totum est, nomini deputamus. 6. Caeterum pene a proposito longe nimis digressi sumus, dum demonstrare satagimus, eos quoque qui Christum nesciunt, satis per legem naturalem ex perce
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmo et plus. illa qua plus
nob̾ tribumꝰ. quõ fit. si bo¬
num qd̾cumq in nob̃ ẽẽ
et a nobis decepti putemꝰ.
At uͦ suꝑ utͣmq ignoranti¬
am dclinanda ⁊ execranda
illa p̾sũptio est: qua sci¬
ens et prudens forte au
tam̃ alt̾ius raꝑe ñ uerearis
honorem. Prior equid̾e igno¬
rantia głam ñ habet: po¬
apud dm̃i. Cet̾um hoc t̾¬
cium malũ qđ iam scien¬
ter cõnuttit᷑: usurpat. et
contͣ dm̃. Intantũ deuiq
ignorantia illa posterior.
hec arrogantia gͣuior ac
ꝑicłosior apparet. quo ꝑ
illam quid̾ẽ d̾s nescitur.
ꝑ istã et contẽpnit᷑: intan¬
tum et pͥori det̾ior. ac de¬
testabilior: ut cum ꝑ illã
pecorib. ꝑ istam ⁊ demoni¬
bus sociemur. Est quippe
suꝑbia et delictũ maxi¬
mũ. uti datis tanqͣm in¬
natis: et acceptis bñficiis.
głam usurpare benefier
Quamobrẽ cum duabus
istis dignitate atq scien

Expanded text:
imo et plus illa qua plus imo et plus illa qua plus nobis tribuimus: quod fit, si bonum quodcunque in nobis esse et a nobis decepti putemus. At vero super utramque ignorantiam declinanda et exsecranda illa praesumptio est, qua sciens et prudens forte audtamen alterius rapere non verearis honorem. Prior equidem ignorantia gloriam non habet: poapud Deum. Caeterum hoc tertium malum quod jam scienter committitur, usurpat et contra Deum. In tantum denique ignorantia illa posteriori haec arrogantia gravior atque periculosior apparet, quo per illam quidem Deus nescitur, per istam et contemnitur: in tantum et priori deterior ac detestabilior, ut cum per illam pecoribus, per istam et daemonibus sociemur. Est quippe superbia et delictum maximum, uti datis tanquam innatis; et in acceptis beneficiis gloriam usurpare beneficii. 5. Quamobrem cum duabus istis, dignitate atque scien
Abbreviated transcription (Latin):
ñ qui in habitis. s qui in¬
tanqͣm ñ acceptis głatur.
Merito uana głã ñcupat᷑
huiusmodi: ueritatis nimi¬
rũ solido carens fundam̃to.
Ueram enĩ glam: ab hac
ita discernit. Qui głatur
ait in dũo głetur: hoc ẽ
in ueritate. Ueritas qͥppe.
dñs est. Utrũq gͦ scias ne¬
cesse est. et quid sis. et qd
a te ipso ñ sis: ne aut om̃i
egredere post g̃ges sodali¬
um tuoꝵ. Re uera ita fit.
homo factus in honore cũ
honorẽ non intelligit:
talis suȩ ignorantie meri¬
to comparat᷑ pecorib: ue¬
lut quibdam p̃sentis sue
corruptionis ⁊ mortalita¬
tis consortib. Fit gͥ ut sese
ñ agnoscendo eg̃gia radio¬
nis munere cratura. irrati
manda. foris reb sensibłib
sua ipsius euriositate abdu¬
cit᷑ efficit᷑ q una de cęt̾is.
qd̃ se pre ceteris uicħ acce¬
pisse intelligat. Itaq ual¬
de cauenda hȩc ignoranti¬
a. qua de nobis minus no¬
bis sentimus: s ñ minus

Expanded text:
non qui in habitis, sed qui non qui in habitis, sed qui tanquam in non acceptis gloriatur. Merito vana gloria nuncupatur hujusmodi, veritatis nimirum solido carens fundamento. Veram enim gloriam ab hac ita discernit: Qui gloriatur, ait, in Domino glorietur , hoc est in veritate. Veritas quippe Dominus est. 4. Utrumque ergo scias necesse est, et quid sis, et quod a te ipso non sis: ne aut omninegredere post greges sodalium tuorum . Revera ita fit. Homo factus in honore, cum honorem ipsum non intelligit, talis suae ignorantiae merito comparatur pecoribus, velut quibusdam praesentis suae corruptionis et mortalitatis consortibus. Fit igitur ut sese non agnoscendo egregia rationis munere creatura, irratiomanda foris rebus sensibilibus, sua ipsius curiositate abducitur: efficiturque una de caeteris, quod se prae caeteris nihil accepisse intelligat. Itaque valde cavenda haec ignorantia, qua de nobis minus nobis forte sentimus: sed non minus,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ segnnt̃: et teneat fortit᷑.
cũ inuen̾it. Itaq geminũ
Dignitatẽ siquid̃ demon¬
strat humanã ñ solum
nature p̃rogatuia. sed et
potentia dñatus: qͦd ter¬
ror hominis suꝑ cumcta
aniantia terre ĩminere
decernit᷑. Scientia quoq
duplex erit: si hane ip̃am
dignitatẽ. uł alud qd̾q
bonũ in nobis. et nob̾ mẽe
et a nob̾ ñ esse nouerius
Porro uirtus. et ipsa eque bi¬
faria cognoseet: si auctorem
consequent̃ inquirimꝰ: inuen¬
to q inseparabilit̾ iuhereuiꝰ.
Dignitas gͦ sine scientia nõ
defuerit. Qd̃ utrũq racio
eiũ qd̃ habere te nescias:
qͣm głam habet Porro
nosse qd̾ habeas. s quia a
te ñ habeas ignorare: ht̃
głam. s ñ apud d̾m. Apud
se autẽ głanti: dicit᷑ ab
apło. Quid habes qd̃ non
accepisti Si aũ accepisti:
qͥd głaris quasi ñ acceꝑis:
Non ait simplicit̾. quid gła¬
ris. s addit quasi ñ acceꝑ¬
is: ut asserat rep̃hensibiłe.

Expanded text:
non segniter, et teneat fortiter non segniter, et teneat fortiter cum invenerit. 3. Itaque geminum Dignitatem siquidem demonstrat humanam non solum naturae praerogativa, sed et potentia dominatus: quod terror hominis super cuncta animantia terrae imminere decernitur. Scientia quoque duplex erit, si hanc ipsam dignitatem, vel aliud quodque bonum in nobis, et nobis inesse, et a nobis non esse noverimus. Porro virtus et ipsa aeque bifaria cognoscetur, si auctorem consequenter inquirimus, inventoque inseparabiliter inhaeremus. Dignitas ergo sine scientia non defuerit: quod utrumque ratio enim quod habere te nescias, quam gloriam habet? Porro nosse quod habeas, sed quia a te non habeas ignorare, habet gloriam, sed non apud Deum. Apud se autem glorianti dicitur ab Apostolo: Quid habes quod non accepisti? si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? Non ait simpliciter: Quid gloriaris? sed addit, quasi non acceperis, ut asserat reprehensibilem,
Abbreviated transcription (Latin):
fierent. Quib hec palam¬
sunt. palam arbitror ẽẽ
et cur d̾s̃ diligendus sit.
hoc est unde diligi meru¬
it. Qd̾ si infideles hȩc la¬
tent. dõ tam̃ in ꝓmptu:
ingratos confundere suꝑ
inumeris beneficiis suis.
humano nimirũ et usui
p̾stitis. et sensui manifestiᷤ
Nempe quis alius anmuni¬
strat cibum om̃i uescenti
cernenti lucẽ: spiranti fla¬
tum S stultũ est uelle
mͦ enumerare : que innu¬
mera eẽ. ñ longe aute p̾fa¬
tus sum. Satis est ad exem¬
plum p̾cipua ꝓtulisse:
panẽ. solem. et aerem:
Precipua dico. ñ quia ex¬
cellentiora: s quia necessa¬
riora. Sunt quippe corꝑis.
Querat enĩ homo eminen¬
tiora bona sua. in ea parte
sui qua p̾minet sibi hoc
est in animna: que sunt
dignitas. scientia. uirtus.
Dignitatẽ in homine. libe
mantib. Scientiã uͦ: qua
eandẽ in se dignitatem a¬
gnoseat: ñ a se tam̃. Porro
uirtutẽ: qua subinde ip¬
sum a quo ẽ. et inquirat

Expanded text:
fierent. CAPUT fierent. CAPUT sunt, palam arbitror esse et cur Deus diligendus sit: hoc est, unde diligi meruerit. Quod si infideles haec latent, Deo tamen in promptu est ingratos confundere super innumeris beneficiis suis, humano nimirum et usui praestitis, et sensui manifestis. Nempe quis alius administrat cibum omni vescenti, cernenti lucem, spiranti flatum? Sed stultum est velle modo enumerare quae innumera esse non longe ante praefatus sum: satis est ad exemplum praecipua protulisse, panem, solem et aerem. Praecipua dico, non quia excellentiora, sed quia necessariora; sunt quippe corporis. Quaerat enim homo eminentiora bona sua in ea parte sui, qua praeeminet sibi, hoc est in anima quae sunt dignitas, scientia, virtus. Dignitatem in homine liberumantibus. Scientiam vero, qua eamdem in se dignitatem agnoscat, non a se tamen. Porro virtutem, qua subinde ipsum a quo est, et inquirat
Abbreviated transcription (Latin):
querit᷑ ulud est p̃cipuũ:
quia ipse pͥor dilexit nos
Dignus plane qui redame¬
tur: p̃sertun si adũtatur.
quiꝰ. quos. qͣntũ q amaue¬
rit. Quis enĩ: Nonne is cui
Cum adhuc inimici in qͥt
eẽmus : reconciliati suntꝰ
d̾o. Dilexit gͦ ds̃: et gratis.
et inimicos. S quantum:
Quantũ dicit ioħs. Sie d̾s
dilexit mundũ: ut uni
genitũ daret.O paulus.
Qui ꝓpͥo ait filio ñ pe¬
ꝑcit: s ꝓ nob̾ tradid̾ illũ.
Ipse quoq filius ꝓ se. Ma¬
iorem inquit caritatem
nemo habet : qͣm ut ani¬
mã suã ponat qͥs ꝓ ami¬
cis suis. Sie meruit iustꝰ
ab impiis: sũmus ab infi¬
mis: ab infirmis om̃pe.
S dicit aliquis. Ita quid̾e
ab hominib: s anglis non
ita. Uerum est: quia ne¬
cesse ñ fuit. Cẽt̾um qui
hominib subuenit in ta¬
li necessitate: seruauit an¬
gelos a tali necessitate.
qui homines diligendo
tales fecit. ne tales rema¬
nerent : ipse ȩque diligẽ¬
do. dedit angłis ne tales

Expanded text:
quaeritur, illud est praecipuum: quaeritur, illud est praecipuum: quia ipse prior dilexit nos. Dignus plane qui redametur, praesertim si advertatur, quis, quos, quantumque amaverit. Quis enim? Nonne is cui Cum adhuc, inquit, inimici essemus, reconciliati sumus Deo . Dilexit ergo Deus, et gratis, et inimicos. Sed quantum? Quantum dicit Joannes: Sic Deus dilexit mundum, ut Filium unigenitum daret : et Paulus, Qui proprio, ait, Filio non pepercit, sed pro nobis tradidit illum . Ipse quoque Filius pro se, Majorem, inquit, charitatem nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . Sic meruit justus ab impiis, summus ab infimis, ab infirmis omnipotens. Sed dicit aliquis: Ita quidem ab hominibus; sed ab angelis non ita. Verum est, quia necesse non fuit. Caeterum qui hominibus subvenit in tali necessitate, servavit angelos a tali necessitate: et 585 qui homines diligendo, tales fecit ne tales remanerent; ipse aeque diligendo dedit et angelis, ne tales
Abbreviated transcription (Latin):
securius.⁊ audit᷑ utilius.
re: quare ⁊ quomͦ diligen¬
dus sit d̾s: Et ego.
ausa diligendi dm: ds ẽ
Modus: sine modo diligere.
Est ne hoc satis. fortassis
utiq s sapienti. Ceterum
si et insipientib debitor sũ.
ubi sat est dictũ sapienti:
etiam illis gerendus mos
est. Itaq ꝓpt̾ tardiores. id̾e
ꝓfusius qͣm ꝓfundiꝰ. repe¬
tere ñ grauabor. Ob du¬
plicẽ gͦ causam dm̃i dixerĩ
ꝓpt̾ se ip̃m diligendũ: siue
quia nicħ iustius. siue quia
sensũ: cũ querit᷑ de dõ eur
diligendꝰ sit. Dubitari nãq
potest. qͥd potissimũ dubite¬
tur: utrũnam quo suo me¬
rito d̾s. aut cerce quo nr̃o
cõmodo sit diligendus. Sa¬
ne ad utrũq idem respͦnde¬
run: non plane aliam michi
dignã occurre diligendi ip
merito uideamus. Qͦ meri¬
quippe meruit de nob̾:
qui et ĩmeritis de dit se ip¬
sum nob̾. Quid enĩ meliꝰ
se ip̃o poterat dare uł ipse:
cum ip̃m diligendi causa

Expanded text:
securius, et auditur utilius. securius, et auditur utilius. re, quare et quomodo diligendus sit Deus? Et ego: Causa diligendi Deum, Deus est; modus, sine modo diligere. Estne hoc satis? Fortassis utique, sed sapienti. Caeterum si et insipientibus debitor sum ; ubi sat est dictum sapienti, etiam illis gerendus mos est. Itaque propter tardiores idem profusius, quam profundius repetere non gravabor. Ob duplicem ergo causam Deum dixerim propter seipsum diligendum: sive quia nihil justius, sive quia sensum, cum quaeritur de Deo, cur diligendus sit. Dubitari namque potest quid potissimum dubitetur; utrumnam, quo suo merito Deus, aut certe quo nostro sit commodo diligendus. Sane ad utrumque idem responderim; non plane aliam mihi dignam occurrere causam diligendi ipsmerito videamus. Mquippe meruit de nobis, qui et immeritis dedit seipsum nobis. Quid enim melius seipso poterat dare vel ipse? cum ipsum diligendi causa
Abbreviated transcription (Latin):
iro illustri dño
auuerico. ȩcclẽ ro¬
mane diacono. cal¬
diuali et cancella¬
rio .s. abbas dictus de cla¬
raualle: dũo uiuere. et in
dũo mori. Orationes ⁊ ñ
solebatis.Iquidẽ ego ad
neutrẽt idoneũ me ẽẽ con¬
fido. Uerũ illud indicit
ꝓfessio: et si nõ ita conũsa¬
tio. Ad hoc uͦ ut uerum fa¬
tear. ea nuchi deesse uideo.
quȩ maxime necͤssaria ui¬
derent᷑: diligentiã et in¬
geniũ. Placet tam̃ fateor
qd̾ ꝓ carnalib sp̃ualia re¬
petitis: si sane apud locu¬
pletiorẽ id facere libuisst.
Quia uͦ doctis et indoctis
pariter in istiusmodi excu¬
sandi mos est: nec facile
scitur qui uere ex imꝑitia
que ue ex uerecundia ex¬
cusatio ꝓdeat. si ñ iniuncti
oꝑis obeditio ꝓbat: accipi¬
te de mea pauꝑtate qd̃ ha¬
beo: ne tacendo philosophꝰ
puter. Nec tam̃ ad omĩa
spondeo me responsurũ.
ad id solum qd de diligen¬
do d̾o queritis: responde¬
bo qd̾ ipse dabit. Hoc enĩ
et sapit duleuis. ⁊ tͣctat᷑

Expanded text:
iro illustri domino HAIMERICO, ecclesiae Romanae diacono cardinali et cancellario, BERNARDUS abbas dictus de Clara-Valle, Domino vivere, et in Domino mori. Orationes a me,solebatis: et quidem ego ad neutrum idoneum me esse confido. Verum illud indicit professio, etsi non ita conversatio: ad hoc vero ut verum fatear ea mihi deesse video, quae maxime necessaria viderentur, diligentiam et ingenium. Placet tamen, fateor, quod pro carnalibus spiritualia repetitis, si sane apud locupletiorem id facere libuisset. Quia vero doctis et indoctis pariter in istiusmodi excusandi mos est, nec facile scitur, quae vere ex imperitia, quaeve ex verecundia excusatio prodeat, si non injucti operis obeditio probat: accipite de mea paupertate quod habeo, ne tacendo philosophus puter. Nec tamen ad omnia spondeo me responsurum. Ad id solum quod de diligendo Deo quaeritis, respondebo quod ipse dabit. Hoc enim et sapit dulcius, et tractatur
Abbreviated transcription (Latin):
tantam conferre gra¬
tiam nisi solius dĩ: qui in
sacram̃toꝵ suoꝵ excellenti¬
a ita om̃iũ suꝑat merita.
ut ad eoꝵ dignitatẽ uł po¬
testatẽ sũspirare. om̃ino
iudicẽtur indigna: Quis
enim de filuis diaboli po¬
test regn̾are filios dĩ: nͥ
pater d̃s: Quis pecc̃ores
xp̃c Eit cum sp̃uale sit
quie qͥd in baptismo ge¬
ritur: quis hoc ꝑagere
stra enim hoc in tͥuitatis
nomine fieret: si ad aliũ
quẽlibet a trmitatis po¬
cestate tͣnsiret. Non gͦ
p̃sumat homo suum de¬
putare: qd̾ soluis dei est
facere. Ait enim apłs. Di
iusiones gr̃arum sunt.
de tanta gr̃a nicħ ad eos
attinere uidit. Un auo
mͥ dedit de officiali ñ
disputo. Fuerint qͣles¬
libet homines. ego a
quia docuit me colum¬
ba quã uidit ioh̾es.
Suit iusti ministri. si
uolunt: sin aũ. securũ
me facit magister me¬
us. de quo dicit sp̃c eiꝰ.
hic est qui baptirat. Si
fuerit iustus minister
cum paulo eum com
puto. qui głam suam
ñ querit dicens ego
plantaui. apollo riga¬

Expanded text:
tantam conferre gratiam, nisi solius Dei, qui in sacramentorum suorum excellentia ita omnium superat merita, ut ad eorum dignitatem vel potestatem aspirare omnino judicentur indigna? Quis enim de filiis diaboli potest regenerare filios Dei, nisi Pater Deus? Quis peccatores ? Et cum spirituale sit quidquid in baptismo geritur, quis hoc potest stra enim hoc in Trinitatis nomine fieret, si ad alium quemlibet a Trinitatis potestate transiret. Non ergo praesumat homo sibi deputare, quod solius Dei est facere. Ait enim Apostolus: Divisiones gratiarum sunt: de tanta gratia nihil ad eos attinere vidit. Unde bealus mihi dedit. De officiali non disputo. Fuerint qualeslibet homines, ego a quia docuit me columba quam vidit Joannes. Sint justi ministri si volunt; sin autem, securum me facit magister meus, de quo dixit Spiritus ejus: Hic est qui baptizat . Si fuerit justus minister, computo eum cum Paulo, qui gloriam suam non quaerit, dicens: Ego plantavi, Apollo riga
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tali. p̃sentẽ se exhibuit qͣi
medendũ se distͥbuit. cũ ui¬
ius ⁊ integer ẽẽt ꝑmane¬
ret nonne illo in sacram̃to
se incorruptibile̾ ⁊ ĩmortalẽ
p̃biisse credendꝰ est. in quo
nec morsib attͥtus corrũpi.
nec comestestione tot hõiũ
deuoratus potuit occidi.
Sic̃ gͦ mortturꝰ in se ip̃o. factꝰ
ẽ ĩmortał in sacram̃to supra
⁊ sangͥs cibis ⁊ potib ĩnoua¬
ri posset ac mutari ꝑ nat᷑am
in se ip̃oᷤ. ñ tam̃ uino ⁊ nouo

Expanded text:
exhibuit quasi medendum se distribuit, cum vivus et integer permaneret, nonne in illo sacramento se incorruptibilem et immortalem praebuisse credendus est, in quo nec morsibus attritus corrumpi, nec comestione tot hominum devoratus potuit occidi? Sicut ergo moriturus in seipso, factus est immortalis in sacramento supra et sanguis cibis et potibus innovari posset, ac mutari per naturam in seipso, non tamen novo
Abbreviated transcription (Latin):
psalmi.xxxx.iii. titulo cũ fu¬
geret d̾d̾ saul ꝑsecutorẽ. in¬
quiensita. ⁊ ferebat᷑ mani¬
bus suis. Hoc uere qͣmͦ fieri
possit in homĩe. qͥs intelligat:
Qs enĩ portat᷑ manib suis
Qͦmͦ intelligat᷑ in ip̃o dd̾ nõ¬

Expanded text:
psalmi XXXIII , cum fugeret David Saul persecutorem, inquiens ita: « Et ferebatur in manibus suis. Hoc vero quomodo fieri possit in homine; quis intelligat? Quis enim portatur manibus suis? Quomodo intelligatur in ipso David s
Abbreviated transcription (Latin):
nem sanguis ñcupat᷑. ¶ In qͦ
notand̃ est. qr b̃s ambrosius
ad comꝓbandu huiꝰ singłaris
mistͣui t̾cium miracłm. duo
mirabͥlia oꝑa dĩ p̃misit. unum
creationis qua fecit existe̾ quȩ
ñ erant. alt̃m inut̃õnis qua ea q̃
erant. fieri fecit qd̾ ñ erant: qͦ
qͥa ab alt̾o quieuit ne deincepᷤᷤ
ex nichilo sub̾as creet ac formaᷤ
alt̾m nat᷑ȩ cõmunicauit qͦ ea
quȩ st̃. in id qd̾ ñ st̃ mutant᷑
scd̃m formã. ut uirga in serpen¬
tem mirabilit. et om̃e sem̃ in
fructũ sui gn̾is nat᷑alit̃. ter¬
ciũ pͥuilegio diuimi sermonis
ascͥbens. subiecit. ⁊ hoc qd̃ ꝯfici¬
mus corpꝰ ex uirgine÷. In p̃¬
senti ¶enĩ qͦ dix̃. ꝯficimꝰ noui¬
tatẽ panis. in corꝑe qd̃ ex uir¬
gine ẽ. ĩmutabͥlitatẽ antique
u̾itatis astruxit: ut dũ panis
manente forma sua mutat᷑
nẽ nat᷑e: nec de nichilo credat᷑¬
pͥmariȩ nat᷑ȩ originẽ: neͤ pa¬
nis formã mutari. scd̾m nat᷑e
cõmunicatã ꝯsuetudinẽ. sed

Expanded text:
nem sanguis nuncupatur. » In quo notandum est quia B. Ambrosius ad comprobandum hujus singularis mysterii tertium miraculum, duo mirabilia opera Dei praemisit; unum creationis, qua fecit existere quae non erant; alterum mutationis, qua ea quae erant fieri fecit quod non erant. Quorum quia ab altero quievit, ne deinceps ex nihilo substantias creet ac formas, alterum naturae communicavit, quo ea quae sunt, in id quod non sunt, mutantur secundum formam, ut virga serpentem, mirabiliter, et omne semen in fructum sui generis naturaliter. Tertium privilegio divini sermonis ascribens subjecit: et hoc quod conficimus corpus, ex virgine est. In praesenti enim quod dixit, conficimus novitatem panis; in corpore quod ex virgine est immutabilitatem antiquae veritatis astruxit, ut, dum panis manente forma sua mutaturnem naturae: Nec de nihilo credate originem, nec panis formam mutari secundum naturae communicatam consuetudinem; sed
Abbreviated transcription (Latin):
Si queris modũ qͦ id possit fi¬
eri: breuit̃ ad p̃sens respon¬
deo. Myst̾ium fid̾i ẽ: credi
salubrit potest: inuestigani
utilit̾ ñ potest. Item id̾e ꝯtͣ
felicianũ. Omit̾tamꝰ in deo
corꝑal intelligentię legẽ: ue
oꝑib suis simiłe̾ dicamꝰ ẽẽ facto¬
rem: Spꝰ paue a. Hoc fides cre¬
dat. intelligentia ñ reqͥrat.
ne aut ñ inuentũ putet in¬
credibile.: aut reꝑtum ñ cre¬
dat singlãre. Item ambro¬

Expanded text:
Si quaeris modum quo id possit fieri, breviter ad praesens respondeo: Mysterium fidei est, credi salubriter potest, investigari utiliter non potest. » Item idem contra Felicianum: « Omittamus in Deo corporalis intelligentiae legem, ne operibus suis similem dicamus esse factorem. » Et post pauca: « Hoc fides credat, intelligentia non requirat, ne aut non inventum putet incredibile, aut repertum non credat singulare. » Item Ambro
Abbreviated transcription (Latin):
qͣle pꝰ resurrõnem habituruᷤᷤ
erat:.&. pꝰ resurrõnem ostend̾
corpꝰ suũ uuln̾̃atũ ⁊ palpabͥle
qͣle aũ passionẽ habuerat.
ita ĩmortale ded̾it corpꝰ suũ
in sacram̃to qd̾ erat moritu¬
rum. sic̃ pꝰ resurrõnem idem
corpꝰ suũ qd̾ erat inuuln̾abͥle
ostend̾ uulñatũ. Sic̃ hoc: sic
et illud diuine potentiȩ a¬
scͥbat᷑. Diuina enĩ oꝑatio ut¬

Expanded text:
nem habiturus erat, et post resurrectionem ostendit corpus suum vulneratum et palpabile, quale ante passionem habuerat: ita immortale dederit corpus suum in sacramento quod erat moriturum, sicut post resurrectionem idem corpus suum quod erat invulnerabile, ostendit vulneratum. Sicut hoc, sic et illud divinae potentiae ascribat
Abbreviated transcription (Latin):
nouitate sua nicħ in ip̃o in¬
nouet: mutõne sua nicħ im¬
in uirũ ꝑfectũ surrex̃ si de¬
tͥm̃to obnoxiꝰ ÷: corruptio¬
nem ñdum euasit. S e ꝯtͣ
aus in epła ad consentiũ de¬

Expanded text:
novitate sua nihil in ipso innovet, mutatione sua nihil imin virum perfectum resurrexit; si detrimento obnoxius est, corruptionem nondum evasit. Sed econtra Au
Abbreviated transcription (Latin):
moyses petͣm: ⁊ aqͣ de pet᷑
ꝓfluxit. Nũquid ñ preter
nat᷑am oꝑata ẽ gr̃a: ut aqͣm
uomeret petͣ. qͣm ñ habe¬
bat nat᷑a.: Aduertimꝰ igit᷑
maioris ẽẽ grãm qͣm nat᷑am.
Qd̾ si tantũ ualuit humana
bñdictio ut nat᷑am ꝯu̾teret
qͥd dicimꝰ de ip̃a ꝯsecratione
toris oꝑant᷑ Nam sacram̃

Expanded text:
petram, et aqua de petra profluxit. Nunquid non praeter naturam operata est gratia, ut aquam vomeret petra, quam non habebat natura? Advertimus igitur majoris esse gratiam, quam naturam. Quod si tantum valuit humana benedictio, ut naturam converteret, quid dicimus de ipsa consecratione toris operantur? Nam sacra
Abbreviated transcription (Latin):
corruptionẽ putredinis in se¬
nec dabis scm̃ tuũ uide̾ cor¬
ruptionẽ. clauis tñ ⁊ lancea
ꝑrumpi potuit. nẽ omĩo in
incorruptiõe ꝯsistere. ¶ Si
queris itaq qͦmͦ res corrupti¬
bił in icorruptibiłe̾. ex istenꝰ
in coexistentẽ. noua in anti¬

Expanded text:
in seNec dabis sanctum tuum videre corruptionem ; clavis tamen et lancea perrumpi potuit, nunc omnino in incorruptione consistere. » Si quaeris itaque quomodo res corruptibilis in incorruptibilem, existens in coexistentem, nova in anti
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. Ferebat᷑ enĩ illud ĩ ma¬
nib suis. ¶Cum gͦ ꝯstet qr
se ip̃m moriturꝰ ĩmortalem.
uisibił inuisiblem in sacram̃¬
to ded̾it. constat qr illud corpꝰ
suũ quale nos mͦ sumimꝰ. ta
talitate. ⁊ ĩmortalitate. in
hoĩs ⁊ sacram̃ti forma: nc̃ ho¬
minis tm̃ ⁊ sacram̃ti forma.
Qͣm identitatẽ sub̾e. diu̾sita¬
tẽq formȩ ausꝰ discernens:
de identitate sube. ut õem
nouitatẽ uł diu̾sitatẽ exclu¬
dat. ait in sermone ad neo
phitos. Hoc accipite in pane.
qd pepend̾ in cruce: hoc ac¬
cipite in calice. qd̾ effusũ ÷
de xp̃i latere: erit mors ñ¬

Expanded text:
. Ferebat enim illud corpus in manibus suis. » Cum ergo constet, quia seipsum moriturus immortalem, visibilis invisibilem in sacramento dederit, constat quia illud corpus suum, quale nos modo sumimus, taltalitate et immortalitate, in hominis et sacramenti forma, nunc hominis tantum et sacramenti forma. Quam identitatem substantiae, diversitatemque formae Augustinus discernens; de identitate substantiae, ut omnem novitatem vel diversitatem excludat, ait in sphitos: Hoc accipite in pane, quod pependit in cruce. Et hoc accipite in calice, quod effusum est de Christi latere. Erit en
Abbreviated transcription (Latin):
tis carnẽ filii hõis. ⁊ bib̾itis eiꝰ
sanguinẽ ñ habebitis uitam
in uob̾: sie saere mense cõmu¬
nicare debetis. ut nicħ ꝓrsꝰ
de ue : iitate corꝑis xp̃i et
sangñis ambigatis. Hoc enĩ
ore sumit᷑. qd fide creditur:
guinis sui uerbo suo secreta
potestate conu̾tit. ita dicens.
Hoc ẽ corpꝰ meũ: et sc̃ificatiõẽ
repetita. h c ẽ sangͥs meus¬
Qͣ ad nutũ p̃cipientis repente
ex nichilo substitert excelsa
celoꝵ. ꝓfunda fluctuũ. ua¬
sta terraꝵ: pari potentia in
spũalib sacram̃tis. ubi p̾cipit uir¬
tus. rei seruit effectꝰ. ¶Qs gͦ de
uulgo talis ut unicus dĩ filius
in carne ead̾e qͣm sũpsit ex uir¬
gine. sacram̃tũ ꝓpitiatioĩs nobis
in dext̃a d̃ sedens exequat᷑. S in¬
uisibił sacerdos uisibles creat᷑as
qua p̃sũptione eusebiꝰ nos prorsꝰ
cõpescens ait. Cum reuerendũ
altare eibis saorandꝰ ascendis.
sacrũ di tui corpꝰ ⁊ sanguinẽ
fide respice. mente continge.
honore mirare. cordis manu

Expanded text:
rnem Filii hominis et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis, sic sacrae mensae communicare debetis, ut nihil prorsus de veritate corporis Christi et sanguinis ambigatis. Hoc enim ore sumitur, quod fide creditur, guinis sui verbo suo secreta potestate convertit, ita dicens: Hoc est corpus meum, et sanctificatione repetita: Hic est sanguis meu ad nutum praecipientis repente ex nihilo substiterunt excelsa coelorum, profunda fluctuum, vasta terrarum, pari potentia in spiritualibus sacramentis ubi praecipit virtus, rei servit effectus. Quis ergo de vulgo talis, ut unicus Dei Filius, qui in eadem carne quam sumpsit ex virgine sacramentum propitiationis nobis in dextera Dei sedens exsequitur, et invisibilis sacerdos visibiles creaturas qua praesumptione Eusebius prorsus nos compescens, ait: « Cum ad reverendum altare cibis satiandus accedis, sacrum Dei tui corpus et sanguinem fide respice, mente continge, honora, mirare, cordis manu
Abbreviated transcription (Latin):
do ⁊ disparendo sine om̃i fe¬
ditate in illo purissimo ele
sumi reu̾entia. sic sũma etiã
seruari debet diligentia: qͥa
res cautȩ dignitatis. tante q sa¬
lutis. negligenriȩ uł obluuoni
subiacere non debet. s qd̾ mag¬
na di gr̃a agitur. decet .s oportet
ut magna ecclẽ sollicitudine de¬
uote ⁊ indesinent̃ suꝑ om̃ia hono¬
retur. Capłm .ii.
le illud ẽẽ uoluerit. cum ipse
iniusibił sit. et a ueris adoratorib
pͣtrem in spũ et ueritate adoran¬
dum ẽẽ dixerit: et psalmista spm̃¬
rit. S sciendũ quia in sacram̃¬
to iusibili. p̾sentiam inuisibilis
corꝑis sui exiberi nobis uoluit:
ut sic mag̃ nr̃am excitaret me¬
moriã. ad recolendã tantȩ suȩ
pietatis grãm. Sicut enim cũ
onũa posset. ñ in nob̃ ipsis s in
ext̾iorib alimoniis tp̃ralem ui¬
tam nram retineri uoluit. ne
nobis debere uiderem᷑ qd̾ sumꝰ.
s ei potius a quo sunt illa mu¬
uera unde uiuimꝰ: sic etiam

Expanded text:
do et disparendo sine omni foedo et disparendo sine omni foeditate in illo purissimo ignisumma sumi reverentia, sic summa etiam servari debet diligentia; quia res tantae dignitatis, tantaeque salutis, negligentiae vel oblivioni subjacere non debet, sed quod magna Dei gratia agitur, decet et oportet ut magna Ecclesiae sollicitudine, devote et indesinenter super omnia honoretur. CAPUT II. le esse voluerit, cum ipse invisibilis sit et a veris adoratoribus Patrem in spiritu et veritate adorandum esse dixerit , et Psalmista srit? Sed sciendum quia in sacramento visibili praesentia invisibilis corporis sui exhiberi nobis voluit, ut sic nostram magis excitaret memoriam ad recolendam tantae suae pietatis gratiam. Sicut enim cum omnia posset, non in nobis ipsis, sed in exterioribus alimoniis temporalem vitam nostram retineri voluit, ne nobis debere videremur quod sumus, sed ei potius a quo sunt illa munera unde vivimus, sic etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ctis causis id fieri credimꝰ. Si aũ
in uomitu ebrioꝵ uł infirmoꝵ.
huiꝰmodi forma dp̃henditur.
uł etiã in uentre bestiarũ. qͥd
aliud portendit᷑. nͥ quia eum e¬
briosis et impenitentib infir¬
mis. ut dignũ est. manere con¬
tẽpsit. uł eos a quib seruari
et sumi debuit. bestus det̾io¬
res ostendit Cum enĩ preter
peccatũ creatori qui ubiq ẽ
omia munda sint. qͦmͦ uidet᷑
ĩmundius ẽẽ in uentre muris.
mcendio tradi. et ibi disparere
dñr ipsȩ sacram̃tales spẽs. ñ ad
indignitatẽ xp̃i fit. quasi ig¬
nib exurendus tradatur. qd̾
impossibͥle est. cum sit om̃iũ
elem̾toꝵ d̾s: s quotiens aliqͣ
talis indignitas ipsi sacram̃to
negligenter accid̾it. ut horro¬
rem sumendi incutiat. ipsȩ
sensuales spẽs quas ibide ds̃
altissimo suo consilio post mu¬
tationẽ sug sub̾e remanere
uoluit. ignib tradunt᷑. ut o¬
stendant qd̾ suũ est. deficien¬

Expanded text:
ctis causis id fieri credimus. Si autem ctis causis id fieri credimus. Si autem in vomitu ebrioram vel infirmorum hujusmodi forma deprehenditur, vel etiam in ventre bestiarum quid aliud protenditur, nisi quia cum ebriosis vel impoenitentibus infirmis, ut dignum est, manere contempsit; vel eos a quibus servari et sumi debuit bestiis deteriores ostendit? Cum enim praeter peccatum Creatori, qui ubique est, omnia munda sint, quomodo videtur immundius esse in ventre muris sis incendio tradi, et ibi disparere dicuntur ipsae sacramentales species, non ad indignitatem Christi fit, quasi ignibus exurendus tradatur, quod impossibile est, cum sit omnium elementorum Deus, sed quoties aliqua talis indignitas ipsi sacramento negligenter acciderit, ut horrorem sumendi incutias ipsae sensuales species, quas ibidem Deus altissimo suo consilio post mutationem suae substantiae remanere voluit, ignibus traduntur, ut ostendant quod suum est, deficien
Abbreviated transcription (Latin):
linteamina tantũ quib ip¬
sum continebat᷑. reꝑta sunt.
Sie et alia multa in hoc spu¬
ali sacram̃to inuisibiliter
fieri credenda sunt. angłos
ut dictum est. fieri etiam
monstrose uideatur pro
aliquoꝵ negligenti.a puni¬
enda uł corrigenda. seu ꝓ
fide ꝓbanda et instruenda.
seu ꝑ ꝑfidor scandalo et ruina:
fidem xp̃i ñ euacuet. quia dispen¬
sante alit̃ dõ. ncillatenus ad sui
corꝑis indignitatẽ attinere cre¬
dendũ est. Nec solum corꝑi xp̃i.
s et ipsi sacram̃to uisibli. eadem
causa mucorẽ negamus et putre
cum ñ sint et̾nȩ. defectum nega¬
re ñ possumus: s ipsum defectũ
ita dicimus simplicẽ. ut nullã
feditatis admitamꝰ corruptio¬
rant intuentiũ mentes: s hac
uisione cũ eis quib fit. ita agit᷑.
ut supͣdicte cause in eis comple¬
ant᷑. Qd̃ aũ uentrẽ distendere
uł inebriare dicuit᷑. nec hoc qͥ¬
dem suũ eẽ approbamꝰ. s qͣndo
ita facere uident᷑. eisdem supͣdi¬

Expanded text:
linteamina. . . tantum quibus iplinteamina. . . tantum quibus ipsum continebatur, reperta sunt. Sic et alia multa in hoc spirituali sacramento invisibiliter fieri credenda sunt, angelic tenus, ut dictum est, fieri etiam monstruose videatur, seu pro aliquorum negligentia punienda vel corrigenda, seu pro fide probanda et instruenda, seu pro perfidorum scandalo et ruina, fidem Christi non evacuat, quia, dispensante aliter Deo, nullatenus ad sui corporis indignitatem attinere credendum est. Nec solum corpori Christi, sed et ipsi sacramento visibili eadem causa mucorem negamus et putredcum non sint aeternae, defectum negare non possumus; sed ipsum defectum ita dicimus simplicem, ut nullam foeditatis admittamus corruptiorant intuentium mentes; sed hac visione cum eis quibus fit ira agitur, ut supradictae causae in eis compleantur. Quod autem ventrem distendere vel inebriare dicuntur, ne hoc quidem suum esse approbamus: sed quando ista facere videntur, eisdem supradi
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑiri. angłoꝵ choros adẽẽ.¬
et cet̾a: quȩ qͣmuis uere fi¬
ant. ñ tam̃ uident᷑. Itẽ idͣe
att. Caro eius in salutem
ppłi partitur. eiusq sang¬
uis funditur. fitq aliter
quã uideatur. cumi ipse
integer ꝑ seueret et uiuꝰ.
S quid nurũ de his Ip¬
sum corpus xp̃i uidetur
panis ẽẽ. et ñ est panis.
In eo gͥ qd̃ uidetur ẽẽ et
ñ est. fieri multa uident᷑
exrio leysus apparuit. nũquid
ipse speciosior sole uera lepra
resꝑsus fuit : In uitas patrũ
legit᷑ aspiciente quoda scũssi¬
mo p̃bitero angłm dñi quib¬
dam indigne cõmunicantib
corpus dñi subtͣhere. et ꝓ illo
car bonem porrigere. Huie gͥ
aliud uidebatur. et aliud fiebat.
Itelegitur tarsitius martyr
corpus dm̃ ferens. cum a paga¬
nis comp̃hensus reqͥreretur
quid ferret. et scã canibus
dare nollet. martyriũ obti¬
nuisse. Cumq illo mortuo
curiose quererent quid fer¬
ret. corꝑe xp̃i celitus sublato.

Expanded text:
aperiri, angelorum choros adessaperiri, angelorum choros adesse, etc., quae quamvis vere fiant, non tamen videntur . Item idem ait: « Caro ejus in salutem populi partitur, ejusque sanguis funditur, fitque aliter quam videatur cum ipse integer perseveret et vivus. » Sed quid mirum de his? Ipsum corpus Christi videtur panis esse, et non est panis. In eo igitur quod videtur esse et non est, fieri multa videntur tyrio leprosus apparuit, nunquid Christus speciosior sole, vera lepra respersus fuit? In vitis Patrum legitur, aspiciente quodam sanctissimo Patre angelum Domini quibusdam indigne communicantibus corpus Domini subtrahere, et pro illo carbones porrigere. His igitur aliud videbatur, et aliud fiebat. Item legitur Tharsitius martyr corpus Domini ferens, cum a paganis comprehensus requireretur quid ferret, et sanctum canibus dare nollet, martyrium obtinuisse. Cumque illo mortuo curiose quaererent quid ferret, corpore Christi coelitus sublato,
Abbreviated transcription (Latin):
martyrio monacho apparũ¬
it. qui cum bauilatus de col¬
lo eius euanuisset. subseq̃n¬
terait. Quia ñ me erubui¬
sti o martyri in t̃raͥ nec ego
scere. cum ꝓ digna eius re¬
uerentia celestem remune¬
rationẽ debeat obtinere.
Senex symeon saluatoris qͣt
brutam et insensatã infan¬
tiam. eius q exilem ⁊ debile
qͣm in ulnis gerebat formã.
iulibq pannis obsitam ꝑ¬
sonam ñ attendens: maie¬
statẽ dĩtatis in tantillo cor¬
pore agnouit et credid̾. dñm
uocauit. se eius seruũ ꝓfessus
est: ut ab eo in pace dimitre¬
ret᷑ orauit. salutare dĩ se ui¬
disse ꝑhbuit. lumen ẽẽ ad re¬
uelationẽ om̃iũ gentium .&.
glam plebis sug isrł ꝓpha¬
uit. Ut gͦ quaslibet indig¬
uitates in sacram̃to xp̃i fi
des uera non erubescat: sci¬
endum est. quia sieut mul¬
ta aguntur in sacram̃to
eo multa uidentur fieri.
quȩ aliter dispensantur.
Gregorius enum dieit in ip¬
sa ĩmolationis hora celos

Expanded text:
Christus Martyrio monacho apparuChristus Martyrio monacho apparuit, qui cum bajulatus de collo ejus evanuisset, subsequenter ait: « Quia non me erubuisti, o Martyri, in terra, nec ego scere, cum pro digna ejus reverentia coelestem remunerationem debeat obtinere? Senex Simeon Salvatoris quasi brutam et insensatam infantiam, ejusque exilem et debilem quam in ulnis gerebat formam, vilibusque pannis obsitam personam non attendens, majestatem Deitatis in tantillo corpore agnovit et credidit, Dominum vocavit, se ejus servum professus est, ut ab eo in pace dimitteretur oravit, salutare Dei se videre perhibuit, lumen esse ad revelationem omnium gentium, et gloriam plebis suae Israel prophetavit. Ut ergo quaslibet indignitates in sacramento Christi fides vera non erubescat, sciendum est quia, sicut multa aguntur in sacramento eo multa videntur fieri quae aliter dispensantur. Gregorius enim dicit in ipsa immolationis hora coelos
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quȩ ibi contẽpuit xp̃i re¬
uereri sub̃am. ubi in repel¬
lenda sacram̃ti sui indignita
qd̃ fidei eẽt meritũ. cui sue cog.¬
nitionis tam manifestũ daret
exꝑim̃tum: Fit etiã aliqnͣdo
huiꝰmodi indignitas. ad punien¬
dam uł corrigendam ministͦ¬
rum uegligentiã. ꝓ eo qd̾̃ corpꝰ
Añi iundigne tractaueruit: uł
contͣ eccłasticas regłas minus
atrente uł diutuis qͣm debe¬
rent seruauerint. Nonne enĩ
manna si in alterũ seruaret᷑
diem putrefiebat. quia int̾di¬
ctum erat a dño: et tam̃ si pͥdie
sabbati collectũ. usq in diem
sabbati seruaretur. incorruptũ
ꝑmanebat. quia sic erat insti¬
tutum ab eo. Quic qͥd gͦ defor¬
mitatis in xp̃i sacram̃to eon¬
tigerit spẽ tenus. ñ debet a
nobis extorquere fidem ueri¬
tatis eius: quia qui in corꝑe
suo cum uerus ẽẽt d̃s. multa
indigna ꝑtulit. ncħominus
in sacram̃to suo ꝑferet qͣmuiᷤ
uere ibi sit. Ut enim ait Es

Expanded text:
tur, quae ibi contemnit Christi retur, quae ibi contemnit Christi revereri substantiam, ubi in repellenda sacramenti sui indignitatquod fidei esset meritum, cui suae cognitionis tam manifestum daret experimentum? Fit etiam aliquando hujusmodi indignitas, ad puniendam vel corrigendam ministrorum negligentiam, pro eo quod corpus Domini indigne tractaverint, vel contra ecclesiasticas regulas minus attente, vel diutius quam deberent servaverint. Nonne enim manna, si in alterum servaretur diem putrifiebat, quia interdictum erat a Domino; et tamen si pridie Sabbati collectum, usque in Sabbatum servaretur, incorruptum permanebat, quia sic erat institutum ab eo. Quidquid ergo deformitatis in Christi sacramento contigerit specie tenus, non debet a nobis fidem extorquere veritatis ejus, quia qui in corpore suo cum verus Deus esset, multa indigna pertulit, nihilominus in sacramento suo perfert, quamvis vere ibi sit. Ut enim ait Gregorius