comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Peccatis enim nostuis longe retesseras. & dimiscras nos. ut ambu¬
laremus secundum uoluntatem & cogitationes nostras. quod
autem infeit usq quo: illam habet intelligentiam quam iñ duo¬
decimo psalmo diximus: Usquequo dominc obluusceris tar i
finem. Qui enim in angustia constitutus est: scrum ei dici ui¬
detur auxilium: & propterea impensius deprecatur: ut cito ad¬
uitorẽ dominũ sentiat: & nequaqm̃ iratum uiduem sed pla¬
catum: Imꝑle nos matutina misericordia tua. & laudabims
& lctabimur in cunctis diebus nosttis. Septuaginta. Reple¬
t sumus mane milericordia tua: & exultauinusꝰ & delectati
sumus in omnibus diehus nostris. In cunctis pene locis ihac
habent Sepitiaginta consuctudinem: ut quod aplid hebratos
in futurum ostrnditur: hoc illi quasi iam factum & praeteritũ
referant. Hic ergo non ut illi uoluerunt: dicunt se impletos eẽ
matutina miscrecordia dei atq letatos. Alioquin si hoc factũ

Expanded text:
peccatis enim nostris longe recesseras et dimiseras nos, ut ambupeccatis enim nostris longe recesseras et dimiseras nos, ut ambularemus secundum uoluntatem et cogitationes nostras. quod autem infert usque quo, illam habet intellegentiam, quam in duodecimo psalmo diximus: usque quo, domine, obliuisceris me in finem? qui enim in angustia constitutus est, serum ei dei uidetur auxilium et propterea inpensius deprecatur, ut cito adiutorem dominum sentiat et nequaquam iratum iudicem, sed placatum. Imple nos matutina a mis ericor dia tua et laudabimus et laetab imur in cunctis diebus nostris. Septuaginta: repleti sumus mane misericordia tua et exultauimus et delectati sumus in omnibus diebus nostris. in cunctis paene locis hanc habent Septuaginta consuetudinem, ut, quod apud Hebraeos in futurum ostenditur, hoc illi quasi iam factum et praeteritum referant. hic ergo non, ut illi uoluerunt, dicunt se impletos esse matutina misericordia dei atque laetatos — alioquin, si hoc factum
Abbreviated transcription (Latin):
contempnit pñtia & ad futura festinat. Hoc est quod & datid
in alio loco pratatur dicens.Ne auferas a me in dimidio dierũ
mneorum: prius qm̃ ab eam & non subsistam. Quod ita exponit.
Ne eo tempore facias me mori: quando adhuc putabam ine ce
iucturum: & peccata corrigete poenitentia. Si enim hoc fecctis:mn¬
uenius in deluctis itris esse essabo. Non quo spem resuriectiõis
neget: sed qualto se nrget posse subsistere: apud quem omnes
qui in uitos persturra uirint: pro nihilo computantur. Ubi nos ĩ¬
terpictati sumus eruditos cotile in sapientia: ali transtulerunt
compeditos: uerbi ambiguitate decepti. Si enim dicas ttrte di¬
ut poue compeditosꝰ significat Reuertere domine usqueqͣ
& exorabilis esto suꝑer seruos tuos. Septuaginta similutr. Quia
agimus poenitentiam: & scientes uta nostrae breuitatem: ad ic
corde sapienti cupimus peruenire: & tu domine teucriere ad nos.

Expanded text:
contemnit praesentia et ad futura festinat. hoc est, quod et Dauid contemnit praesentia et ad futura festinat. hoc est, quod et Dauid in alio loco precatur dicens: ne auferas me in dimidio dierum meorum, priusquam a b eam et non subsistam. quod ita exponitur: ne eo tempore facias me mori, quando adhuc me putabam esse uicturum et peccata corrigere paenitentia. si enim hoc feceris, inuentus in delictis meis esse cessabo, non quo spem resurrectionis neget, sed quod deo se neget posse subsistere, apud quem omnes, qui in uitiis perseuerauerint, pro nihilo computantur. ubi nos interpretati sumus: eruditos corde in sapientia, alii transtulerunt compeditos uerbi ambiguitate decepti. si enim dicas πεπεδημένους, compeditos significat. Reuertere, do mine, usque quo? et exorabilis esto super seruos tuos. Septuaginta similiter. quia agimus paenitentiam et scientes uitae nostrae breuitatem 25 ad te corde sapienti cupimus peruenire, et tu, domine, reuertere ad nos.
Abbreviated transcription (Latin):
Quod Aquila. Symacus. & quinta editio. ita uerterunt.Dies
nostros sic ostende: ut ueniamus corde sapienti. Errorq per¬
spicuus: cur pro diebus septuaginta dexteram dixerint.
quod singulau numero si scribatur exitema lra quac appellat̾
exprimit dexteram. sicui est illud in nomine
q nollrorũ quosĩ hoc seculo nos uiuere decrctusti: ostende nob̾.
ut pracpatemus nos aduentui tuo: & contempto errort mor¬
talium ad te pergere festinemus:cupiamusq praesentiã itam:
& ad te festinemus corde sapienti. Nihil enim ita decipit huma¬
num genus:quam dum ignorant spatia uitae suae: Longiorẽ
sibi seculi huius possessionem tepromittunt. Unde & illudꝰ egre¬
qiae dictum est: nullum tam senem esse & decrepitȩ senectutie
ut non se adhuc uno plus anno uiuere suspicetur. Ad hunc sen¬
sum pertinet et illud quod dicittr. Memento mortis trae & nõ
peccabis. Qui enim se cottedie recordatur e̾e̾ moriturum:es se¬

Expanded text:
quod Aquila, Symmachus et quinta editio ita uerterunt: dies quod Aquila, Symmachus et quinta editio ita uerterunt: dies nostros sic ostende, ut ueniamus corde sapienti. errorque perspicuus, cur pro \'diebus\' Septuaginta \'dexteram\' dixerint; quod singulari numero si scribatur, extrema littera, quae appellatur nun, exprimit dexteram, sicut est illud in nomine que nostrorum, quos m hoc saeculo nos uiuere decreuisti, ostende nobis, ut praeparemus nos aduentui tuo et contempto errore mortalium ad te pergere festinemus cupiamusque praesentiam tuam et ad te festinemus corde sapienti. nihil enim ita decipit humanum genus, quam, dum ignorant spatia uitae suae, longiorem sibi saeculi huius possessionem repromittunt. unde et illud egregie dictum est: nullum tam senem esse et sic decrepitae senectutis, ut non se adhuc uno plus anno uiuere suspicetur. ad hunc sensum pertinet et illud, quod dicitur: memento mortis tuae et non peccabis. qui enim se recordatur cotidie esse moriturum,
Abbreviated transcription (Latin):
tempus uitae nostrat indices nobis: ut possimus corde sa¬
pienti tuo nos iudicio praeparare. Quod autem dicit: Quis
nouit fortitudinem suit potestatem irae tuae: & secundum
timorem tuum indignationem tuam: osbendit esst difficile. ira
timoris q & indignationis dei sectetuin tationemq egnoscere.
Unde & propheta lachrimabiliter depiccatur. Domine ne in ira
tua cortiptas ine: noq in furote tuo aiguas me. Non enim corti¬
pit ut interficiat atq disperdat: sed ut corrigat &emendet. Qmͣ
irasci: nec tusitare nurus torum cũ adulterauerĩt. Et per ezechie
lem dicit ad hietusalem. Non iam irascartibi: & zelus meus
recessit a te.ut in uerbis dierum sonat:quando pergit israel ad¬
uersus hostes & in praelium corde pacifico: Ut numerent
dies nostri sic ostende: & ueniemus corde saꝑienti.Septuagĩta
Dexteram tuam sic notam fac: & eruditos corde in saꝑientia.

Expanded text:
tempus uitae nostrae indices nobis, quo possimus corde satempus uitae nostrae indices nobis, quo possimus corde sapienti tuo nos iudicio praeparare. quod autem dicit: quis nouit fortitudinem — siue potestatem- irae tuae et secundum timorem tuum indignationem tuam?, ostendit esse difficile irae timorisque et indignationis dei secretum rationemque cognoscere. unde et propheta lacrimabiliter deprecatur: domine, ne in ira tua ar.guas me neque in furore tuo corripias me. non enim corripit, ut interficiat atque disperdat, sed ut corrigat et emendet. quirasci nec uisitare nurus eorum, cum adulterauerint, et per Hiezechiel loquitur ad Hierusalem: iam non irascar tibi et zelus meus recessit a te et in uerbis Dierum sonat, quando pergit . Israhel aduersum hostes in proelium corde pacifico. Ut numerentur dies nostri, sic ostende: et ueniemus corde sapienti. Septuaginta: d e xteram tuam sic notam fac mihi et eruditos corde in sapientia,
Abbreviated transcription (Latin):
suetudo: & dies nobis mottis ingruerit: non iudicamur uix¬
ta meritũ: sed uixta clementiam: Et quat putatur correptio
esse: cruditio est atq dotrina. Satis q miramur: quid uolut¬
Septuaginta & theodo¬
tion & sexta editio transferre mansuetudinem: cum aꝗla
symacͥus & quĩta editio festinationem: & repente uelociterq
transtulerint: Quis nouit fortitudinem ire tuae: & sedm̃ ti¬
motem tuum indignationem tuam: Septuaginta. Quis no¬
uit potesta tem irae tuae: & prac timore tuo iram tuam dinu¬
merare. Inter hebraicum & septuaginta diuersa distinctio ẽ
Septuaginta enim dinumerationem timori domini copula.¬
runt &furori. Porro hebraicum sequenti aptat uersiculo:
merentur dies nostri sic ostende: & ueniemus corde sapiẽti
Quod breuitet ita nobis disserendum uidetur. Quis potest
noscert: qm̃ diu ira tua ex qua timor nascitur humano ge¬
neri perduret: nisi te dotente qui deus es. Itaq obsecro utꝰ

Expanded text:
suetudo et dies nobis mortis ingruerit, non iudicabimur iuxsuetudo et dies nobis mortis ingruerit, non iudicabimur iuxta meritum sed iuxta clementiam et, quae putatur correptio esse, eruditio est atque doctrina. satisque miramur, quid uolueSeptuaginta, Theodotio et sexta editio transferre \'mansuetudinem\', cum Aquila, Symmachus et quinta editio \'festinationem\' et \'repente\' \'uelociterque\' transtulerint. Quis nouit fortitudinem ir ae tuae et secundum timorem tuum indignationem tu am? Septuaginta: quis nouit potestatem irae tuae et prae timore tuo iram tuam dinumerare? inter Hebraicum et Septuaginta diuersa distinctio est. Septuaginta enim dinumerationem timori et furori domini copulant, porro Hebraicum sequenti aptat uersiculo, ostri, sic ostende: et ueniemus corde sapienti. quod breuiter ita nobis disserendum uidetur: quis potest nosse, quamdiu ira tua, ex qua timor nascitur humano generi, perseueret? te docente, qui deus es. itaque obsecro, ut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tum est nt totd &ut poro quod uerbum ambiguum tam
correptionem qm̃ eruditionem doctrinam q significat. Quem
enim diligit dominus: corripit siue erudit: & flagellat omes
filium quem recipit. Quem locum ita Symacͥus transtulit.
Succidimur enim repente & auolamus. Quinta ardiuo hoc
inodo. Quoniam transiimus celteiter & dissoluimur. Et est
sensus. Post sepiuaginta annos & ut multum octuaginta qb
hominum uita transigitur: cum anima fuerit a corpore sepđ̃¬
rata: uento similes auolamus. Siue quia herbę supra uitrti &
forum pulchritudini & ad uesperam siccata hominem com¬
parat:. nunc pro ariditate uespete succisionem florum ponit.
Et cum pertransierit inquit omne quod iuniinus: subita mox¬
te dissoluimur. Qued auiem dixeit septuaginta. Qm̃ super¬
uetiit mansuctudo & corripiemur: hunc habet sensum. Post
septuaginta annos & octuaginta: cum uenerit domini mã¬

Expanded text:
ptum est πaιδευθησόμθaquod uerbum ambiguum est et tam ptum est πaιδευθησόμθaquod uerbum ambiguum est et tam correptionem quam eruditionem doctrinamque significat. quem enim diligit dominus, corripit — siue erudit — et flagellat omnem filium, quem recipit. quem locum ita Symmachus transtulit: succidimur enim repente et auolamus, quinta editio hoc modo: quoniam transiuimus celeriter et dissoluimur. et est sensus: post septuaginta annos — ut multum, octoginta —, quibus hominum uita transigitur, cum anima fuerit a corpore separata, uento similes auolamus siue, quia supra herbae uirenti et florum pulchritudini et ad uesperam siccitati hominem comparat, nunc pro ariditate uesperae succisionem florum ponit. et cum pertransierit, inquit, omne, quod uiuimus, subita morte dissoluimur. quod autem dixere Septuaginta: quia superuenit mansuetudo et corripiemur, hunc habet sensum: post septuaginta annos et octoginta, cum uenerit domini man
Abbreviated transcription (Latin):
bitur locusta: & scinditur capparis. quoniam abiit homo in
domum eternitaus & gyrabunt in foro qui plangunt: quo¬
adusq pulsctur funiculus argenti: & conteratur ornamen¬
tum auri: & confringaturhydria ad fontem: & impediatur
xit ecclesiastes: & omnia uanitas. Quac omnia humanę uitę
& maxime senectutis miserias comptehendunt: & quẽ sen¬
sum habeantin suo loco disseruimus. Sunt qui istum lo¬
cum allegorice interptetantes: ad sabbati cirtuncisionis qua
misterum referunt. quod primum iequiescamus in lege. &
postea uert circuntisionis in euuangelio sacramenta nos te¬
neant. ad monẽtes & illud: da partem septem necnon & octo:
et septuaginta milium & octoginta miltum hominum inł¬
titudines: ⁊ a quibus templitm sub salomone constructũ
est. Sed ꝗd hoc ad pñtem locum: cui sufficit simplex & pura
explanatio. quae non doctrinȩ gloriam in multiplicatione
sermonum. sed legentis debet intelligentiam quatrere: Qm̃

Expanded text:
bitur locusta et scindetur capparis. quoniam abiit homo in bitur locusta et scindetur capparis. quoniam abiit homo in domo aeternitatis suae et gyrabunt in foro, qui plangunt, quoad usque non pulsetur funiculus argenti et conteratur ornamentum auri et confringatur hydria ad fontem et impediatur xit Ecclesiastes, uniuersa uanitas. quae omnia humanae uitae et maxime senectutis miserias comprehendunt et, quem sensum habeant, in suo loco disseruimus. sunt, qui istum locum allegorice interpretantes ad sabbati circumcisionisque mysterium referunt, quod primum requiescamus in lege et postea uerae circumcisionis in euangelio sacramenta nos teneant, admonentes et illud: d a partem septem et da partem octo et septuaginta milia atque octoginta milia hominum multitudines, a quibus templum sub Salomone constructum est. sed quid hoc ad praesentem locum, cui sufficit simplex et pura explanatio, quae non doctrinae gloriam in multiplicatione sermonum sed legentis debet intellegentiam quaerere? Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
si. Quidquid enim uiuimus: & in quo delectabilis est uita mõ¬
talium: Septua ginta atmnorum spatio comprehenditur. Sin
acitem multum: & ut intcepittatus est Symatͥus cont̃ opĩo
o ctoginta anni sunt. Quicquid supta fuerit: motbis & infirmi¬
tate transigitur: quae socia est senectutis: caligantib ołis do¬
lintib uel cadentib durissimis prius dentibꝰ. Quod pleniꝰ
diuinus sermo in ecclesiaste describit. Quando ueniunt dies
malitiȩ: & in quibus dicimus. non est nobis uoluntas. Quan¬
do obscuratur sol & luna & lux & stella. & conuertuniur ñu¬
bes post pluuiam. In die qua mouebuntur custodes domus: & sb̾¬
uertuntur uiri uirtutis: cessant q molentes: quia pauer facte st̃:
&obscurantur quat uident inforaminib: & dauduntut ianuȩ
in foro infirmitate uocis molentis: & exurgent ad uocem auis:
& humiliantur omnes familiae cantici. Et quidem ab alco
aspicient: & pauor in uia. & florebit amigdalum: & incrassa¬

Expanded text:
si. Quidquid igitur vivimus, et in quo delectabilis est vita mortalium, septuaginta annorum spatio compreheautem multum et, ut interpretatus est Symmachus, c o ntra opinionem, octoginta anni sunt; quicquid supra fuerit, morbis et infirmitate transigitur, quae est socia senectutis, caligantibus oculis, dolentibus uel cadentibus durissimis prius dentibus, quod I plenius diuinus sermo in Ecclesiaste describit: quando ueniunt dies malitiae et in quibus dicimus: non est nobis uoluntas; quando obscuratur sol et lux et luna et stellae et conuertuntur nubes post pluuiam; in die, qua mouebuntur custodes domus et subuertuntur uiri uirtutis cessantque molentes, quia paucae factae sunt, et obscurantur, quae uident in foraminibus, et clauduntur ianuae in foro in infirmitate uocis molentis et exurget ad uocem auis et humiliantur omnes filiae cantici et quidem ab alto aspicient et pauor in uia et florebit amygdalum et incrassa
Abbreviated transcription (Latin):
capere animalia:ut muscas. culices. & caetera hiiusmodi:Afor¬
tioribus autem rumpitur: ad instar leuium in ecclesta simpliciũ¬
q: qui corum decipiuntur erroribits: cum uiros in fidei ueritate ro¬
bustos non ualeant obtinere: Dies annorum nostrorum ĩ ipĩs
siꝑtuaginta anni. Si autem multum octuaginta anni: & ꝗđ
amꝑlus est labor & dolor. Septuaginta. Dies anorum nr̃os
in ipis seꝑtuaginta anni. Si autem in ꝑotentatib octoginta ãni
& auplius corum labor & dolor. stro co quol nos posuimus

Expanded text:
capere animalia, ut muscas, culices et cetera istius modi, a forcapere animalia, ut muscas, culices et cetera istius modi, a fortioribus autem rumpitur, instar leuium in ecclesia simplicumque, qui eorum decipiuntur erroribus, cum uiros in fidei ueritate robustos non ualeant obtinere. Dies anno rum nostrorum in ipsis septu ag int a anni, si autem multum, octoginta anni; et, quod amplius est, labor e t dolor. Septuaginta: dies annorum nostrorum in ipsis septuaginta anni, si autem in potentatibus octoginta anni; et amplius eorum labor
Abbreviated transcription (Latin):
aranca meditati sunt. Breuitatem humanȩ iutac:quac senten¬
uae dei hucusq subiecta est: & quam in priori uersiculo sõ¬
nio compatat dicens:Percutiente te cos somnium erunt : nunc
sermoni loquenuium exequat. ut quomodo sermo qui in ore u¬
satur:dum profertur intercipitur & esse desistit.Sic & ominis
uita nostra pertranseat atq desistat. & hoc in ira & infutore dei:
cui merito subiacemus: uiuente in nobis ut supradiximus snia
dei. Quac sit aut ira dei & furor crebrius diximus: non quo ds
ulciscatur irauis: sed quo patienub iratus esse uideatur. Quod
enim in nos ex perturhatione descendit: eu illo est ex uidici ue¬
ritate.Pro sermone loquentis sepitaginta medirationem araueȩ
transtulerunt.Quomodo enim loquentis sermo praetersiolat:ita
&opus arana incassum texitur. De quo sub persona haereticoꝵ
Inisaia scriptum est. Telam araneae texunt. Quae & leuuia potest

Expanded text:
aranea meditati sunt. breuitatem humanae uitae, quae sentenaranea meditati sunt. breuitatem humanae uitae, quae sententiae dei huc usque subiecta est et quam in priori uersiculo somnio comparat dicens: percutiente te eos somnium erunt, nunc sermoni loquentium comparat, ut, quomodo sermo, qui in ore uersatur, dum profertur, intercipitur et esse desistit, sic et omnis uita nostra pertranseat atque desistat et hoc in ira et in furore dei, cui merito subiacemus uiuente in nobis, ut supra diximus, sententia dei. quae sit autem ira et furor dei, crebrius diximus, non quo deus ulciscaturiratus, sed quo patientibus poenas iratus esse uideatur. quod enim in nos ex perturbatione descendit, in illo est ex iudicii ueritate. pro \'sermone loquentis\' Septuaginta \'meditationem araneae\' transtulerunt. quomodo enim loquentis sermo praeteruolat, ita et opus araneae incassum texitur. de quo super persona hereticorum in Isaia scriptum est: telam araneae texunt, quae parua et leuia potest
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. Aliena enim a nobis sunt utia: quae saepe uoluntate. in
terdum ignorantia & errore committimus. Et tamen cum nõ
sit uoluntas in crimine: error in culpa est. Miror autem: cuR
septuaginta uoluerunt pro adolescentia negligentiis. ertorib. siue
ignorationihus. sęculum dicere: nisi forte eo quod in seculo &
in uitę huius tempore uitta cõmittuntur.Quodq in tulit: in
illuminatione suie in lumine uultus tut: hunc habet sensum
Nihil te nrõrum latuit peccatorum. secreta quoq nr̃a oculus tus
inspexit. uixta illud quod dicitur. Tenebrȩ non abscondentur
ate. & scrutans corda & renes deus. Et iterũ. Sicut tenebtȩ eius:
ita & lumen eius. Homo enim udet in facie: deus aũt in core:
Quoniam dies nostri transierunt in furore tuo: consumꝑsims
annos nostros quasi sermonem loquens. Septuaginta. Quoniã
dtes nostri defecerunt: & in ira tua defecimus. anni nostri sicut

Expanded text:
tuo. aliena enim a nobis sunt uitia, quae saepe uoluntate, tuo. aliena enim a nobis sunt uitia, quae saepe uoluntate, terdum ignorantia et errore committimus: et tamen cum non sit voluntas in crimine, error in culpa est. Miror autem cur Septuaginta voluerint pro adolescentia, negligentiis, et erroribus, sive ignorationibus, saeculum dicere: nisi forte, quod in saeculo et in vitae hujus tempore vitia committantur. Quodque intulit: in illuminatione, sive in luce vultus tui, hunc habet sensum. Nihil te ninspexit iuxta illud, quod scriptum est: tenebrae non abscondentur a te et: scrutans corda et renes deus et iterum: sicut tenebrae eius, ita et lumen illius; homo enim uidet in facie, deus in corde. Omnes enim dies nostri transierunt, in furore tuo consumpsimus annos nostros quasi sermonem loquens. Septuaginta: quoniam dies nostri defecerunt, in ira tua defecimus; anni nostri sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ira tua: & in furore tuo turbati sumus. Pto eo quod diximꝰ
turhati sumus: Symachus & aquila transtulerunt accelauimꝰ:
tua & infurore tuo: sentertiae dei ostendit perscuerantiam:
du omnes homines subiacemts: illi uidelicet. Trtra es et in
uerram ihis. Puluete auuem non ut in septuaginta cõtinctur
turbati sumus: stil uixta hebraieum accelerauimus dicitur.
ut qmͣtus artas hominum longa uideatur: tamen cõpatio¬
ne aeternitatis hiruis est. qual & illuslus pocta testatur di¬
cens. Sed fugit interea fugit irreparabile tempus. Et itetum.
isti iniquitates nostras coram te in conspectu tuo: negligẽ¬
tias nostras in luce uultus tuui. Septuaginta. Postusti iniqui¬
tates nostras in conspectu tuo: seculum nosteũm in illulã¬
tione uultus tiĩ. Ubi nos uixta hebraicũ etiam et symacũ
norantias.Unde ilitit & in alio loco. Delicta uiuentutis mec
& ignorantias meas ne meminens.Et tterum. Delicta quis

Expanded text:
ira tua et in furore tuo turbati sumus. pro eo, quod nos diximus: ira tua et in furore tuo turbati sumus. pro eo, quod nos diximus: turbati sumus; Symmachus et Aquila transtulerunt: accelerauimtua et in furore tuo, sententiae dei ostendit perseuerantiam, cui omnes homines subiacemus, illi uidelicet: terra es et in terram ibis. pulchre autem non, ut in Septuaginta continetur, turbati sumus, sed iuxta Hebraicum 30 accelerauimus dicitur, ut, quamuis aetas hominum longa uideatur, tamen comparatione aeternitatis breuis sit. quod et inlustris poeta testatur dicens: sed fugit interea, fugit inreparabile tempus et iterum: Risti iniquitates nostras coram te, negleg entias no stras in luce uultus tui. Septuaginta: posuisti iniquitates nostras in conspectu tuo, saeculum nostrum in inluminatione uultus tui. ubi nos iuxta Hebraicum et Symmachum norantias\'. unde dicit et in alio loco: delicta iuuentutis meae et ignorantias meas ne memineris et iterum: delicta quis
Abbreviated transcription (Latin):
& extremo fine quod hic dicitur uespera idest senectute uix
moueti potest. ita ut non cognoscatur quis prior fuerit: Sed pene
in alium commuretur. Quid loquitar de infantiat iꝑihus.
usq ad extremam & decrepitam senectutun: cum & languor¬
minatum ad tantam transeat feditatem: ut amor in odia cõ¬
mutetur. Super hac. conditione mortalium & isaias loquitur.
Omnis caro foenum: & omnis gloria etis quasi flos. foeni
Foenum aruit: & flos decidit. Iuxta septuaginta quoq simłr
explanandum est. Omne quod in seculo longum iudetur
apud te deus breue est.Dies enim & anni quib humana ui¬
ta contracta est: si comparentur aeternitati reputabuntur po
nihilo. Sicut enim herbͥa mane ctescit floret: & siccatur ad
uesperam indurescit & deperit: ita erit omnis pulchritudo ho
minum Consumꝑti enim sumus furore tuo: & indignatio¬
tione tua conturbati sumus. Septuaginta. Quia defecimus

Expanded text:
 extremo fine, quod hic dicitur uespera, id est senectute, uix  extremo fine, quod hic dicitur uespera, id est senectute, uix moueri potest, ita ut non cognoscatur, quis prior fuerit, sed paene in alium commutetur. quid loquimur de infantiae temporibus usque ad extremam et decrepitam senectutem, cum hoc et languorminarum, ad tantam transeat foeditatem, ut amor in odia commutetur? Super hac conditione mortalium et Isaias loquitur: Omnis caro foenum, et omnis gloria ejus quasi flos foeni. Foenum aruit, flexplanandum est: omne, quod in saeculo longum uidetur, apud te, deus, breue est. dies enim et anni, quibus humana uita contracta est, si comparentur aeternitati, reputabuntur pro nihilo. sicuti enim herba mane creuit, floruit et siccatur, ad uesperam indurescit et deperit, ita erit omnis hominum pulchritudo. Consumpti enim sumus in f uror e tuo et in indignatione tua conturbati sumus. Septuaginta: quia defecimus in
Abbreviated transcription (Latin):
ente it eos somnium erunt: mane quasi herba transiens:
mane floruit & abiit: & ad uesperam conteretur atq siccabr
Septuaginta. Quae ꝑro nihilo habentur corum anni erunt.
scat. Iuxta hebraicum hic. sensus est. Multũ conuecsioni nr̃ȩ
contulit & salun quod omnis uita mortalium quasi sõniũ
ita ueloti morte contracta est: quae in similitudine florum
atq foent in eodem pene tempore siccatur & deperit. Percutien¬
te te inquit eos id est homines: illo sermone completo: Stulte
erunt. omnis humana conditio somnio compͥatabitur. Sicue
enim mane uirens herba & sius florib uernans: delectato¬
culos contemplantium: Paulatmq marcescens amittit pul¬
chritudinem & in foenum quod conterendum est uertit:
ita omnis speties hominum uernat in paruulis: floret in iuue¬
nib: iugit in perfectȩ actatis uiris: & repente dum nescit inca¬
nescit caput: rugatur facies: cutis ptius extenta contrahit᷑¬

Expanded text:
ente te eos somnium erunt, mane quasi herba transiens. ente te eos somnium erunt, mane quasi herba transiens. mane floruit et abiit, ad ues p er am c onter etur atque siccabitur. Septuaginta: quae pro nihilo habentur, eorum anni erunt. scat. iuxta Hebraicum hic sensus est: multum conuersioni nostrae contulit et saluti, quod omnis uita mortalium quasi somnium ita ueloci morte contracta est, quae in similitudine florum atque faeni in eodem paene tempore siccatur et deperit. percutiente, inquit, te eos, id est homines; et illo sermone completo: stulte, erunt? omnis humana condicio somnio comparabitur. sicut enim mane uirens herba et suis floribus uernans delectat oculos contemplantium paulatimque marcescens amittit pulchritudinem et in faenum, quod conterendum. est, uertitur, ita omnis species hominum uernat in paruulis, floret in iuuenibus, uiget in perfectae aetatis uiris et repente, dum nescit, incanescit caput, rugatur facies, cutis prius extenta contrahitur et
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut ergo una noctis uiꝰgilia cito pertransit: maxime iugiliar:
labore defessis: Sic & mille annorum spatta apud it qui sauꝑ
Quodq infert: Sicur dies hesterna quat pretrriit. iux illud a¬
postoli sentiamus quod scribit ad hebracos. Tesus christus &¬
heri & hodie: & ipse in sempiternum. Ego arbittor ex hoc loco
& ex epła quȩ nomine petri scribitur: mille annos pro una die
solitos appellari. ut scilicit mundus in sex dieh ͤ fabricatus: stx
milibus annorum tantum tantum credatur subsistere: &
postea uenire septenarium numerum & octonarium: in quo
uerus & cectus sabatissinus & circuncisionis puritas redde¬
tut. Unde & octo beatitudinib bonotum operum praemia ꝓ¬
mutunituntur. Scribit autem pritus hoc modo. Unum hoc ne
uos pretereat dilectissimi: quia una dies apud dominũ qua¬
si mille anni: & mille anni quasiunus dies.Non moratur do¬
minus in repromisso:tt quidam morari existimant : Percuti¬

Expanded text:
sicut igitur una noctis uigilia cito pertransit — maxime uigiliarum sicut igitur una noctis uigilia cito pertransit — maxime uigiliarum labore defessis —, sic et mille annorum spatia apud te, qui sempquodque infert: sicut dies hesterna, quae praeteriit, iuxta illud apostoli sentiamus, quod scribit ad Hebraeos: Iesus Christus heri et hodie, ipse etin sempiternum. ego arbitror ex hoc loco et ex epistula, quae nomine Petri apostoli scribitur, mille annos pro una die solitos appellari, ut scilicet, quia mundus in sex diebus fabricatus est, sex milibus annorum tantum credatur subsistere et postea uenire septenarium numerum et octonarium, in quo uerus exercetur sabbatismus et circumcisionis puritas redditur. unde et octo beatitudinibus bonorum operum praemia promittuntur. scribit autem Petrus hoc modo:unum hoc ne uos praetereat, dilectissimi, quia una dies apud dominum quasi mille anni et mille anni quasi unus dies. non moratur dominus in promisso, ut quidam moram aestimant. percuti
Abbreviated transcription (Latin):
suo uitio perdiderunt offert: & stolam immortalitatis largi¬
tur aeternam: Quia mille anni ante oculos tuos :ut dies
hesterna quae pratteriit: uel transiit: & iugilia noc turna
siue in nocte.Qui per prophetas semper nos ad pornitentẽtiã
prouocas dicens: reuertimini filii adam: Petimus ut ante
lam diximus: nt facias hominem in sempiterna humilitate
retineri.Nte putamus longum esse quod promittis: & salutẽ
nobis post tempora multa tribuendam. Aeternitatr cõpatata
breuis est omnium temporum longitudo. In conspectet t̾num
iuo mille atnt quasiuna dies reputãtut. Statimq scipst
tepiehendit. Maledixi unam diem: &unuis diti spatio mul¬
le annorum apud te longitudinem comꝑari: cum magis
debuerim dicere:unius uigiliat spatuim instar ht̃e mille
annorum prolixitatem. Nox in quatuor ugilias diuide
quac singulat trium horarum spatio supputantur. Unde
& dominus in quarta uigilia ad nauigantes uenit apostolos.

Expanded text:
suo uitio perdiderunt, offert et stolam incorruptionis largisuo uitio perdiderunt, offert et stolam incorruptionis largitur antiquam. Quia mille anni in oculis tuis ut dies h esterna, quae pr aeteriit transiit, et uigilia no cturna siue i n no c t e. qui per prophetas semper nos ad paenitentiam prouocas dicens: reuertimini, filii hominum, petimus — ut ante iam dixi —, ne facias hominem sempiterna . humilitate retineri. nec putamus longum esse, quod promittis, et salutem nobis post tempora multa tribuendam. aeternitati comparata breuis est omnium temporum longitudo. in conspectu enim tuo mille anni quasi una dies reputantur. statimque se ipse reprehendit: male dixi \'unam diem\' et unius diei spatio mille annorum apud te longitudinem comparari, cum magis debuerim dicere unius uigiliae spatium instar habere mille annorum prolixitatem. nox in quattuor uigilias diuiditur, quae singulae trium horarum spatio subputantur. unde et dominus quarta uigilia ad nauigantes uenit apostolos.
Abbreviated transcription (Latin):
extremo: quottidie loqueris ci per prophetas. Reuertimini filii adã
qui uestra culpa offendistis deum: & de immortalib facti estis
mortales. Praccipientis enim noliustis audirt imperium. De oĩ
ligno quodͤ in paradiso comedes. de ligno autẽ scientia boni
moruris. Porro iuxta id quod septuaginta transtulerunt: tic
auertas hominem in humilitatẽ: & dixisti. conuertimini fili
hominum: hunc habet sensum.Obsetro ut hominem quem
ad tuam imaginem & similitudinem condidisti: Qtantũ
cum honorattꝰ dignatus es:ut de seruo filtum nun cupares:
ne eum humilies peccato perpetuo:ne super tum uigeat anti¬
qua sententia: terra es & in terram ibis. Tu enim penitentiã¬
nobis promisisti dicens. nolo mortẽ peccatoris tantum ut re¬
uertatur & uuiat. Tu dixisti omnium sanctorum tuor
eloquio. Conuertimini siue reuertimini filii adam ad de¬
mentissimum prem̃: qui occurrit uenientib: & signum quod

Expanded text:
extremo, cotidie ei loqueris per prophetas: reuertimini, filii Adam, extremo, cotidie ei loqueris per prophetas: reuertimini, filii Adam, qui uestra culpa offendistis deum et de inmortalibus facti estis mortales. praecipientis enim audire noluistis imperium: de omni ligno, quod est in paradiso, comedes; de ligno autem sciendi boni , morte morieris. porro iuxta id, quod Septuaginta transtulerunt: ne auertas hominem in humilitatem, et dixisti: conuertimini, filii hominum, hunc habet sensum: obsecro, ut hominem, quem ad tuam imaginem et similitudinem condidisti et tanto eum honore dignatus es, ut de seruo filium nuncupares, ne eum humilies peccato perpetuo, ne super illum uigeat antiqua sententia: terra es et in terram ibis. tu enim nobis paenitentiam permisisti dicens: nolo mortem peccatoris, tantum ut reuertatur et uiuat; tu dixisti omnium sanctorum tuorum eloquio: conuertimini — siue reuertimini —, filii hominum, ad clementissimum patrem, qui occurrit uenientibus et signum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tius dicitur oixouritpti quam nos habitatam transferer.
tata est auiem anima non deserta: quae hospitem meret᷑ deũ
ndicenit saluatore.Ego & pater meus ueniemus:& mansionem
faciemus apud eum. Illud autem quod hebraicum habet & G
tuctãlem parturitionemq: rccipiut̃:sod conditionem.Ex quo
luquido demonstratur: sanctos quoq excelsasq uirtites dei
semper misericordia procreari. Conuertes hominem usq ad
contritionem: & dices Reuertimini filii adam: Septuaginta:
Ne auertas hominem in humilitatem: & dixisti. Conuertimĩ
filii hominura. Iuxta hehraicum. quod dicitur hoc est. O ds
qui hominem condidisti: & ab initio eus es tefugium & ha¬
bitatio: conuertes eum usq ad contricionem.Fecisti eum atq
plasmasti: ut conteterctur in morte: &uas tuum extremo uite
suae tempore frangeretur. Cui cum immineat ista conditio: ut
ortus intereat: & quãuis longo uxerit tempore: tñ dissoluatur

Expanded text:
tius dicitur olxovfiivrj, quam nos \'habitatam\' transferretius dicitur olxovfiivrj, quam nos \'habitatam\' transferretata est autem anima, non deserta, quae hospitem meretur deum dicente saluatore: ego et pater meus ueniemus et mansionem faciemus apud eum. illud autem, quod et Hebraicum habet et otiuitatem parturitionemque recipiunt, sed conditionem. ex quo liquido demonstratur sanctos quoque excelsasque uirtutes dei semper misericordia procreari. C onuertes hominem us que ad contritionem et dicis: reuertimini, filii Ad am. Septuaginta: ne auertas hominem in humilitatem, et dixisti: conuertimini, filii hominum. iuxta Hebraicum quod diciturhoc est:s o deus, qui hominem condidisti et ab initio eius es refugium et habitatio, conuertes eum usque ad contritionem; fecisti eum atque plasmasti, ut contereretur in morte et uas tuum extremo uitae suae tempore frangeretur; cui cum immineat ista condicio, ut ortus intereat et, quamuis longo uixerit tempore, tamen fine dissoluatur
Abbreviated transcription (Latin):
Rectius intepritatur a semputerno usq insempiternum. Sile
quid & in peouerhiisi ex persona sapientiae quae xpũs estleg̃
sua. ante seculum fundauit me. in principio anteqm̃ tertam
facerit & abyssos: Pruisqmͣ produceret fontes aquarum: anteqm̃
montes firmarentur: ante omnes colles generauit me. Nullum
Sed possessio. lta enim scriptũ est
CIIIIN quod in lingua nr̃a expͥmitꝰ. Dominus pos sedit
me in initio uiarum suarum. Inter possessionem aũt & creatios
multa diiersitas est. Possessio significat quod semper filus ĩ
prẽ. & pater in filio fuerit. ertatio aũtecus qui pruus nõ erat.
conditionis exordium. Potest uixta legis tropologiam hoc quol
dicitur: anteꝗm̃ montes firmarentur: & fingeretur terra & or¬
bis tertarum: fignificare ꝙ anteqm̃ in anima nr̃a sublimia do¬
gmata firmarentur: & terra nostri corporis fingeretur a deo: &
grece significã¬

Expanded text:
rectius interpretabimur: \'a sempiterno usque in sempiternum\'. simile rectius interpretabimur: \'a sempiterno usque in sempiternum\'. simile quid et in Prouerbiis ex persona sapientiae, qui Christus est, ra sua, ante saeculum fundauit me, in principio, antequam terram faceret et abyssos, priusquam procederent fontes aquarum, priusquam montes firmarentur, ante omnes colles generat me. nullum sed \'possessio\'. ita enim scriptum estcho, quod in lingua nostra exprimitur: \'dominus possedit me initium uiarum suarum\'. inter possessionem autem et creationem multa diuersitas est: possessio significat, quod semper filius in patre et pater in filio fuerit, creatio autem eius, qui prius non erat, conditionis exordium. po: antequam montes firmarentur et fingeretur terra et orbis terrarum, significare, quod, antequam in anima nostra sublimia dogmata firmarentur et terra corporis nostri fingeretur siue stabGraece significan
Abbreviated transcription (Latin):
culum tu es deus.Hlunc locum quidam praua distinctione
subuertimt: maxime hi qui ante uolunt fusse animas:qm̃
homo in sexti diei numero conderctur.Ita enim legunt atq: dis¬
tinguunt. Domine refugium factus es nobis a genetatione in
generationem: Prius qm̃ montes firmatentur & fingeretur tra
& orbis. ut scilicet postea consequatur a scculo & usq inseculũ
tu es deus.lia enim disserunt.Si doininus anteqmͣ montes
furmarentur: & fingeretur terra oͬbisq terrarum: refugtũ fuit
hominum:ergo fuerunt anima in caelestib:anteqm̃ hominũ
corpora formatentur. Nos autem ut proposuimus lectionem:
ita debemus distinguere. Anteqmͣ montes firma rentur.&
ut non refugium nostrum fuerit ante condiuonem mundi
qui nec dum eramus. Sed quod deus ab acierno usq ineter¬
num semper sit dcus. Pro co enim quod latinus interptes posuit
a seculo usq inscłm: & hebraice dicitur

Expanded text:
culum tu es Deus. Hunc locum quidam prava distinctione culum tu es Deus. Hunc locum quidam prava distinctione subvertunt, maxime hi qui volunt ante fuisse animas, quam homo in sexti diei numero conderetur. Ita enim legunt atque distinguunt: Domine, refugium factus es nobis, a generatione in generatione, priusquam montes firmarentur et fingeretur terra et orbis, ut scilicet postea consequatur: a saeculo usque in saeculum tu es, deus. ita enim disserunt: si dominus, antequam montes firmarentur et fingeretur terra orbisque terrarum, refugium fuit hominum, ergo fuerunt animae in caelestibus, antequam hominum corpora formarentur. nos autem, ut proposuimus, lectionem ita debemus distinguere: antequam montes firmarentur etut non refugium nostrum fuerit ante conditionem mundi, qui necdum eramus, sed quod deus ab aeterno usque in aeternum sit semper deus. pro eo enim, quod Latinus interpres posuit: a saeculo usque in saeculum et Hebraice dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
quod ereatus est: illiusq misericotdia quod subsistit & uiuit:
nihil bont operis agrit potest absq to: qui ita liberum concessit
arbitrium:ut suam per singula opera ꝗtam̃ not negaret. ne liber¬
tas arhitrii redũdet ad inuiriam conditoris: & ad euus contti¬
maciam: qui ita liber conditus est:ut absq deo nihil se esse no¬
uerit. Quod autẽ dicit in generatione & generationẽ: omnia signi¬
ficat tempora & ante legem & in lege. & in euuangelii gratia. Un¬
de & apłus dicit. Gratia salui facti estis per fidem & hoc nõ
ex uobis:sed ex dei dono.Et omnes eplae.eitis. in salutatio prin¬
cipio: non prius patem hñt & sit grãm: sed ante gram̃ & sic
pacem. ut donatis nobis peccatis nris.pacem domini consequa¬
mur Antrqm̃ montes nascerentur: & parturiretur terra &
orbis: a soculo & usq in seculũ Septuaginta. Anteqmͣ mon
tes firmarentur: & figrretur terra & orbis: a scculo & usq in se¬

Expanded text:
quod creatus est, illius misericordiae, quod subsistit et uiuit, quod creatus est, illius misericordiae, quod subsistit et uiuit, nihil boni operis agere potest absque eo, qui ita liberum concessit arbitrium, ut suam per singula opera gratiam non negaret, ne libertas arbitrii redundet ad iniuriam conditoris et ad eius contumaciam, qui ideo liber conditus est, ut absque deo nihil esse se nouerit. quod autem dicit: i n generatione et generatione, omnia significat tempora et ante legem et in lege et in euangelii gratia. unde et apostolus dicit: gratia salui facti estis per fidem et hoc non ex uobis, sed ex dei dono, et omnes epistulae eius in salutationis principio non prius pacem habent et sic gratiam, sed ante gratiam et sic pacem, ut donatis nobis peccatis nostris pacem domini consequamur. Antequam montes nascerentur et p arturiretur terra et orbis, a saeculo et usque in saeculum ttes firmarentur, et fingeretur terra et orbis, a saeculo et usque in sae
Abbreviated transcription (Latin):
generis offensam & calamitatem: & deinde expectationes
salutis sacro ore describat: Domine habitatulum factus
es nobis in generatione & generationem. Septuaginta. Domĩẽ
refugium factus es nobis a generatione in generationem. Pro
habitatione & refugio in hebrato ponitur.quod magis habita¬
tionem qm̃ refugium sonat.Narraturus autem tristia: & genꝯ
deploratuirus humanum: a laudib dei muipit: ut quicquid postea
homini accidit aduersorũ: nõ creatoi̾s duritia: sed eius qui creat
est culpa accidisse uideatur. Qui sustinet tempestatem: uel petra
uil tecti quaerit refugium.Quem hostis persequitur:ad muros
confugit uibium. fessus uator tam sole qm̃ puluere: umbta.
quaetit solatium.Si scuissima bestia hominis sanguinem sittat:
cupit utcunq potuerit pñs uitate discrimen. Ita & homo a prin¬
cipio conditionis sua deo utitur aduitore: & cum illius sit gtẽ

Expanded text:
generis offensam et calamitatem et dein expectationem generis offensam et calamitatem et dein expectationem salutis sacro ore describat. Domine, habitaculum f a ctus es nobis in generatione et generatione. Septuaginta: domine, refugium factus es nobis in omni generatione et generatione. pro habitatione et refugio in Hebraico \'maon\' ponitur, quod magis habitationem quam refugium sonat. narraturus autem tristia et genus deploraturus humanum a laudibus dei incipit, ut, quidquid postea homini accidit aduersorum, non creatoris duritia sed eius, qui creatus est, culpa accidisse uideatur. qui sustinet tempestatem, uel petrae uel tecti quaerit refugium; quem hostis persequitur, ad muros urbium confugit; fessus uiator tam sole quam puluere umbrae quaerit solacium; si saeuissima bestia hominis sanguinem sitiat, cupit, utcumque potuerit, praesens uitare discrimen: ita et homo a principio conditionis suae deo utitur adiutore et, cum illius sit gratiae,
Abbreviated transcription (Latin):
ȩdiderint: uoluminis nomine continentur. Illud autẽ qđ
pene praeterii: asserens inter undecim moysi psalmos etiã
ronagesimum octauum esse: in quo positum est: exaltate
rius: & samuel inter tos qui inuocant nomen euis: uidetur
nostrae sententiae contraire: quomodo moysi sit cum samue¬
lem nominet: quem multa post tempora fuisse cognoscimus.
Cuius questionis facilis solutto est: prophetatũ esse nomen
samuclis. qui tanti meriti fuit: ut cum moyse poneretur in
Etechiele. Si steterit moyses & samuel: iuxta illud exem plũ
quando homo dei loquitur in samaria. Altatt altare: hace
dicit dominus. Ecce filius nascetur dauid:iosias nomen
eius. Sciamus quoq erratt tos: qui omnes psalmos datud
arbitrantur: & non corum quorum nomĩbus inscripti sunt.
Unde & hunc psalmum uolunt sub nomine moysi a dauid
esse compositum: quod scilicet legis lator cõmunem humaĩ

Expanded text:
ediderint, unius uoluminis nomine continentur. illud autem, quod ediderint, unius uoluminis nomine continentur. illud autem, quod paene praeterii asserens inter undecim Moysi psalmos etiam nonagesimum octauum esse, in quo positum est: exaltate eius et Samuhel in his, qui inuocant nomen illius, uidetur nostrae sententiae contraire, quomodo Moysi sit, qui Samuhelem nominet, quem multo post tempore fuisse cognoscimus. cuius quaestionis facilis solutio est: prophetatum esse nomen Samuhelis, qui tanti meriti fuit, ut cum Moyse poneretur in Hieremia: si steterint Moyses et Samuhel iuxta illud exemplum, quando homo dei loquitur in Samaria: altare, altare, haec dicit dominus: ecce filius nascetur domui Dauid, Iosias nomen eius. sciamus quoque errare eos, qui omnes psalmos Dauid arbitrantur et non eorum, quorum nominibus inscripti sunt. unde et hunc psalmum uolunt sub nomine Moysi a Dauid esse compositum, quod scilicet legis dator communem humani
Abbreviated transcription (Latin):
non meruerunt terram repromissionis intrait: proq prĩbus
ingressi sunt filii: & rursum placatum expectent deum: quod
in xprĩ compltatur aduentu. Orõ uixta gramaticos omnis
sermo lequentium est: cuius ethymologiam sic exprimunt.
Oratio est oris tatio. In scripturis autẽ diunis difficile orõnos
uixta hunc senfum legimus: sed eam quat ad practes & ob¬
secrationes pertinet.Alunt heberei uno psalmorum uolumiẽ
quinq libros contineri: a primo usq ad quadragesimum:
et a quadragesimoprimo: usq ad septuagesimum primũ:
& a septuagesimo secundosusq ad octogesimum octauum
& ab octogesimo nono qui quarti libri initium est: & quem
nunc disferimus:usq ad centesimum quintum: in quos
omnium fine duplex amen positum est: quod septuaginta
transferunt fiat fiat: et a centesimo sexto usq ad finem
instar duodecim prophetarum. qui & ipsi unius ꝓroprios libtos

Expanded text:
non meruerit terram repromissionis intrare — proque patribus non meruerit terram repromissionis intrare — proque patribus ingressi sunt filii — et rursum placatum expectent deum, quod in Christi conpleatur aduentu. \'Oratio\' iuxta grammaticos omnis sermo loquentium est, cuius etymologian sic exprimunt: \'oratio est oris ratio\'. in scripturis autem sanctis difficile orationem iuxta hunc sensum legimus, sed eam, quae ad preces et obsecrationes pertinet. aiunt Hebraei uno psalmorum uolumine quinque libros contineri : a primo usque ad quadragesimum et a quadragesimo primo usque ad septuagesimum primum et a septuagesimo secundo usque ad octogesimum octauum et ab octogesimo nono, qui quarti libri initium est et quem nunc disserimus, usque ad centesimum quintum — in quorum omnium fine duplex \'amen\' positum est, quod Septuaginta transferunt \'fiat, fiat\' — et a centesimo sexto usque ad finem instar duodecim prophetarum, qui et ipsi, cum proprios libellos
Abbreviated transcription (Latin):
esfudetit precem suam. Dauid & pauper qui cum diues eẽt:
pauper pr nobis factus est: refertur ad thrm̃: qui sedet suꝑ
pullum asinae uixta zachariam pauper atq mansuetus:
Moyses autẽ perquem dominus legem dedit: cuius oit au¬
diuimus loquentem deum: faciamus hominem ad imagi¬
nem & similitudinem nitam̃: statimq infertut: et secit de¬
us hominem: ad imaginem dei fecit eum. masculum & fce¬
minam fecit. illos  ah iritio conditionis hominis usq ad mor¬
tem & tesurrectionem omnia explicat. qualis creatus sit. qnͣto
uiuat tempore.quid agat in seculo. quem fructum uitae hẽat.
propter quid laboret. quoueire contendat. Et quoniam ipse
qui haec scripsit homo est: sub persona sua de omni generis
humani conditione testatur. Sunt autem qui hunc psal¬
mum siue orationem ad israheliticum populum referunt.
quomodo in solitudine offenderit deum atq conciderit &¬

Expanded text:
ctu domini effuderit precem suam. Dauid et pauper, qui, cum diues esset, ctu domini effuderit precem suam. Dauid et pauper, qui, cum diues esset, pauper pro nobis factus est, refertur ad Christum, qui sedit super pullum asinae iuxta Zachariam pauper atque mansuetus. Moyses autem, per quem dominus legem dedit, cuius ore audiuimus loquentem deum: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, statimque infertur: et fecit deus hominem, ad imaginem dei fecit eum; masculum et feminam fecit illos, ab initio conditionis hominis usque ad mortem et resurrectionem omnia explicat, qualis creatus sit, quanto uiuat tempore, quid agat in saeculo, quem fructum uitae habeat, propter quid laboret, quo ire contendat. et quoniam ipse, qui haec scribit, homo est, sub persona sua de omni generis humani condicione testatur. sunt autem, qui hunc psalmum siue orationem ad Israheliticum populum referant: quomodo in solitudine offenderit deum atque conciderit et
Abbreviated transcription (Latin):
mundi eorum duntaxat quat uisibilia sunt: conditionem
hominis: & omnis retro hystoriae didicimus ueritatem. Qui
non solum quinq nobis teliquit libtos. Genesim exodum
Teuiticum. Numerum & teuuonomium: Sed undecim qͦq
psalmos:ab octogesimonono cuius printipium est Domine
psalmus in confessione.Quod autem in plerisq codicibus no¬
nagesimus octatius habet titulum psalmus dauid in he¬
braico non tenetur. hanc habente sancta scriptura cõsue¬
tudinem: ut omnes psalmi qui cuius fint titulos nõ hñt
iis deputentur: quorum in pitorib psalmis nomina con¬
tinentur. Quatuor autem psalmi sunt: qui hñt orationis
titulum: Sextus decimus qui inscribitur orõ dauid: et
incipit ex audi deus ustitiam meam: & octoagesimus ꝗnt
similiter orõ dauid: & octo agesimus nonus qui nũe in ma¬
bet titulum orõ pauperis: eum ꝑ anxius fuerit: & coram do

Expanded text:
aturam mundi — eorum dumtaxat, quae uisibilia sunt —, conditionem aturam mundi — eorum dumtaxat, quae uisibilia sunt —, conditionem hominis et omnis retro historiae didicimus ueritatem, qui non solum nobis quinque reliquit libros, Genesim, Exodum, Leuiticum, Numeros et Deuteronomium, sed undecim quoque psalmos ab octogesimo nono, cuius principium est: d ominpsalmus in confessione. quod autem in plerisque codicibus nonagesimus octauus habet titulum: psalmus Dauid, in Hebraico non tenetur hanc habente scriptura sancta consuetudinem, ut omnes psalmi, qui, cuius sint, titulos non habent, his deputentur, quorum in prioribus psalmis nomina continentur. Quattuor autem psalmi sunt, qui habent \'orationis\' titulum: sextus decimus, qui inscribitur: oratio Dauid et incipit: exaudi, deus, iustitiam meam, et octogesimus quintus similiter: oratio Dauid et octogesimus nonus, qui nunc in mabet titulum: oratio pauperis, cum anxius fuerit et in conspe