comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pas spherȩ est. Gmyspherion supra
terrã est ea pars cȩli. quȩ a nobis tota
uidetur. Emyspherion sub terra est. gͦ
iuderi ñ potest qͣm cdni sub terra fuerit.
sunt: quarum distinctionibꝰ quȩdã par¬
tes temꝑie sua incolunt᷑ : quȩdã immani¬
tate frigoris aut caloris inhabitabiles ex
istunt. Quȩ ideo zonȩ uel circuli appellan¬
tur: eo quod in circumductione spere
existunt. Quoꝵ pͥmus circulꝰ ideo artico
appellat᷑ : eo qͦd intra eum arc̾toꝵ signa
terinos tropicos r: quia in eo circiuens
sol aquilonis in finibꝰ ȩstatem facit. & ul¬
tra eum circulum ñ transit. s statim re¬
uertit᷑: & inde tropicꝰ appellatur. Terciꝰ
circulus ymerinõs qui a latinis icleo
equinoctialis appellatur: eo quod solcũ¬
ad eum orbem ꝑuenerit. equinoctiũ facie.
Y merinos enim latine dies dr atq nox. Quo cir¬
culo dimidia sperȩ pars constituta ꝑspicitur.
Quartus circulus antarticꝰ uocatur: es quod

Expanded text:
s sphaerae est. Hemisphaerion supra terra est ea pars caeli quae a nobis tota videtur; Hemisphaerion sub terra est quae videri non potest, quam diu sub terra fuerit. uinque sunt, quarum distinctionibus quaedam partes temperie sua incoluntur, quaedam inmanitate frigoris aut caloris inhabistunt. Quae ideo, et zonae, vel circuli appellantur, eo quod existant. Quorum primus circulus ideo arcticos appellatur, eo quod intra eum arctorum signa terinos tropicos dicitur, quia in eo circulo sol aquilonis finibus aestatem faciens ultra eum circulum non transit, sed statim revertitur; et inde tropicos appellatur. Tertius circulus hiemerinas, qui a Latinis ideo aequinoctialis appellatur, eo quod sol cuad eum orbem pervenerit, aequinoctium facit. Hiemerinos enim Latine dies dicitur atque nox, quo circulo dimidia sphaerae pars constituta perspicitur. Quartus circulus antarcticos vocatur, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
in ciuitate sordidũ redundat: siue quod ueriꝰ
est ab stercen. qͥ & stercutus dictꝰ. Idem & fi¬
mus est: qui ꝑ agros iacit᷑. E dictus fimꝰ qͦd
fiat mꝰ: id est stercus. Quod uulgo lȩtam̃ uoca¬
tur: eo quod suo nutͥmento lecafiepsti girmi¬
na. reddat arua pinguia. & fccitada. Docatio
est: cũ rustici satione facta bũbr dũttissis gͣn¬
des glebas cedunt. ac ligonib frangũnt Sͣt
dicta occatio: quasi obcecatior. quid oꝑiat se¬
mina. Occare igitur est oꝑire terrã semina
uites uel arbores. Runcatio est: a terra her¬
bas uellere. ilam rus terra est. Sulcus ã sole
uocatus: quod ꝓscissus solem capiat. Teractũ.
quasi uere actum: id est ueruo aratũ. ꝓscis¬
sio est aratio pͥma: cum adhuc durꝰ ager. ẽ
Satio dicta quasi seminis actio: quasi satoꝵ
actio. Serere autem uocatũ: qͥa hoc sereno
celo faciendum est: ñ ꝑ ymbres. Hinc est il

Expanded text:
in civitate redundat sive, quod verius in civitate redundat sive, quod verius est, ab Sterce qui et Sterculus dictus. Idem et fimus est, qui per agros iacitur. Et dictus fimus quod fiat mus, id est stercus quod vulgo laetamen vocatur, eo quod suo nutrimento laeta faciat germina reddatque arva pinguia et fecunda. Occatio est cum rustici satione facta bubus dimissis grandes glebas caedunt ac ligonibus frangunt: et dicta occatio quasi obcaecatio, quod operiat semina. Occare igitur est operire terra semina, vites vel arbores. Runcatio est a terra herbas evellere; nam rus terra est. Sulcus a sole vocatus quod proscissus solem capiat. Vervactum dictum quasi vere actum, id est verno aratum. Proscissio est aratio prima, cum adhuc durus ager est. Satio dicta quasi seminis actio, quasi satorum actio. Serere autem vocatum, quia hoc sereno caelo faciendum est, non per imbres. Hinc est et
Abbreviated transcription (Latin):
dedicata est romȩ. Hic plura instrum̃ta agri¬
culture repꝑit: pͥmusq agros firmauit. Eun¬
dem quidam saturnũ putauerunt: ut maio¬
rem illi nobilitatẽ facerent hoc noĩe. qͦ splen¬
dide sonaret: & dignitatẽ tituli compararet
Efrumenta uel uina magno labore querun¬
tur: ab incolendo uocata. Diuicie enĩ antiquoꝵ
in his duob erant: bene pascerẽ. & bñ arare
Cultura agͥ: cius. aratio. intermissio. incensio
stipularũ. stercoratio. occatio. runcatio. sinis. ẽ
incendium ꝑ qđ ager inutilem humorẽ exũ¬
dat. Aratio dicta: quia de ere pͥus terre cul¬
turã exercebant. anteqͣm fuisset ferri usus re¬
ꝑtus. Duplex est autẽ aratio: uernalis. et au¬
tumpnalis. Irtermissio est : qua alternis annis ua¬
cuus ager uires recipit. Stercoratio est lȩcami¬
nis asꝑsio. Stercus autẽ uocatũ. uel quia sterni¬
tur in agris. uel quia extergi aportent. quicqͥdt

Expanded text:
dedicata est Romae: hic plura instrumenta agridedicata est Romae: hic plura instrumenta agriculturae repperit, primusque agros firmavit. Eundem quidam Saturnum putaverunt ut maiorem illi nobilitatem facerent hoc nomine, quo splendide sonaret et dignitatem tituli conpararet.frumenta vel vina magno labore quaeruntur, ab incolendo vocata. Divitiae enim antiquorum in his duobus erant, bene pascere et bene arare. Cultura agri cinis, aratio, intermissio, incensio stipularum, stercoratio, occatio, runcatio. Cinis est incendium per quod ager inutilem humorem exudat. Aratio dicta quia de aere prius terrae culturam exercebant, antequam ferri fuisset usus repertus. Duplex est autem aratio: vernalis et autumnalis. Intermissio est, qua alternis annis vacuus ager vires recipit. Stercoratio est laetaminis adsparsio. Stercus autem vocatum vel quia sternitur in agris, vel quia extergi oporteat quod sordidum
Abbreviated transcription (Latin):
rusticarũ scribendi sollertũ.
apud grecos pͥmus esicius boe¬
cius humanis studiis contulit:
deinde demõcritꝰ magus qͦq
Rartaginensis in uiguiti octo
uoluminib studiũ agricula¬
tionis conscripsit. Apud romanos autẽ de
agcultura pͥmus eato instituit⁊ qͣm deind̃
marcus terencius expoliuit: mox uirgiliꝰ lau¬
de carminũ exculit. Nec minꝰ studiũ habueruał
post modũ comeliꝰ celsus. & iuliꝰ aiticꝰ. emilianus.
siue colomella insignis orator: qͥ totum corpus
discipline eiꝰdem complexus. ẽ. Primũ boues ad
aratrũ itiuxisse firunt quenctã pͥuatũ homi¬
nem & fulminatũ uoĩe homogirũ. Quidã aut̃
osirim dicunt esse artis huiꝰ inuentoiẽ: qͥdam
triptholemũ. E hic quęstio est: quo mͦ pͥma
ceres ferro in greciã uertere terrã instituit:
s ferro qualicũꝙ ñ specialiter uomere aut a¬
ratro. Stercorandi agri rationẽ primꝰ quidam
induxit noĩe stercutꝰ. in ytalia. Cuiꝰ ara apico

Expanded text:
rusticarum scribendi sollertiam apud Graecos primus Hesiodus Boeotius humanis studiis contulit; deinde Democritus. Mago quoque Carthaginiensis in viginti octo voluminibus studium agricolationis conscripsit. Apud Romanos autem de agricultura primus Cato instituit; quam deinde Marcus Terentius expolivit; mox Vergilius laude carminum extulit. Nec minorem studium habuerunt postmodum Cornelius Celsus et Iulius Atticus, Aemilianus, sive Columella insignis orator, qui totum corpus disciplinae eiusdem conplexus est. Primum ad aratrum boves iunxisse ferunt quendam privatum hominem et fulminatum, nomine Homogirum; quidam autem Osirim dicunt esse artis huius inventorem; quidam Triptolemum. Et hic quaestio est quomodo prima Ceres ferro in Graecia vertere terram instituit, sed ferro qualicumque, non specialiter vomere aut aratro. Stercorandi agri rationem primus induxit quidam nomine Stercutus in Italia, cuius ara a Pico
Abbreviated transcription (Latin):
ea. qͥd ignitȩ sit uirtutis. & in cibo sepe sũp¬
ta. ueneris incendiũ moueit. Huiꝰ species
ddaȩ. Quarũ altera usualis. altera agrestis.

Expanded text:
a, quod ignitae sit virtutis et in cibo saepe sumpta Veneris incendium moveat. Huius species duae, quarum altera usualis, altera agrestis
Abbreviated transcription (Latin):
der magnus subactos piscib uesci ꝓhibu¬
it Antropofagi gens asꝑrima sub regi¬
onẽ syricum sita Qui q̃uia humanis
carnibꝰ uescunt᷑: ideo antropofagi nõĩant᷑:
Itaꝙ sicut his. ita cȩteris gentibꝰ ꝑ secula aut
ã regibus. aut a locis aut a moubus. aut
ex quibuslibet aliis causis inmutata uoca¬
bula sunt: ita ut pͥma origo nominis eoꝵ
tempoꝵ uetustate ñ pateat lam uero hiqͥ
antipode dicunt᷑ eo quod contrarii esse
uestigiis nrͣis putantur ut quasi sub ter¬
ris positi aduersa pedibus nr̃is calcent
uestigia nulla ratione credendum est: quia
nec soliditas patitur. nec centrũ terrȩ sed
neq hoc ulla hystorie cognitione firmat᷑.
robustos. & excellentes uirib popłos: qͦs fe¬
runt fabulȩ ab irata contra deos terra ad eiꝰ
ultionem creatos. Unde & tytanes cdicti sunł
a tiotoyticeo. id est ab ultione: quod quasi
ulciscendȩ matris terrȩ causa m deos arma¬

Expanded text:
der Magnus piscibus vesci prohibuder Magnus piscibus vesci prohibuit. Anthropophagi gens asperrima sub regione Siricum sita, qui quia humanis carnibus vescuntur, ideo anthropophagi nominantur. Itaque sicut his, ita et ceteris gentibus per saecula aut a regibus, aut a locis, aut a moribus, aut ex quibuslibet aliis causis inmutata vocabula sunt, ita ut prima origo nominis eorum temporum vetustate non pateat. Iam vero hi qui Antipodae dicuntur, eo quod contrarii esse vestigiis nostris putantur, ut quasi sub terris positi adversa pedibus nvestigia, nulla ratione credendum est, quia nec soliditas patitur, nec centrum terrae; sed neque hoc ulla historiae cognitione firmatur, robustos et excellentes viribus populos, quos ferunt fabulae ab irata contra deos terra ad ejus ultionem creatos. 135. Unde et Titanes dicti sunt ἀπὸ τῆς τίσεως, id est, ab ultione, quod quasi ulciscendae matris terrae causa in deos arma
Abbreviated transcription (Latin):
te rege apollinis filio nominati: quiibi ex
suo noĩe garama oppictum condidit. Sunt
autem. quia seui. & ã ꝯsortio humanitatis re¬
moti. Esꝑii uero sunt: qͥ circa spaniam ꝯmo¬
rantur. Nam hyspania esꝑia. Ethyopes dic¬
ti a filio cham qui uocatus est chus: ex quo
originem trabunt. Chus enim hebraica
lingua ethyops interpretat᷑. ħi quondam
ab ẏncdo flumine consurgentes. uxta egyp¬
tum inter milum & occeanũ in meridie sub
ipsa solis uicinitate sederunt. Quoꝵ tres
sunt popłi: esperi. garamantes & indi
E speri sunt occidentis garamantes tripoli:
incti orientis Trogoditȩ gentes ethyopum
ideo nuncupati. quod tanta cęleritatẽ polle¬
ant: ut feras cursu petun assequantur.
Damphigii et hi in echyopia funt. Quibus
esca est quicquid mandi potest: & omnia
fortuitu gignentia. Unde & appellati icti¬
ophagi. quod uenando in mariualeant:¬
& piscibus tantum alantur. Hi post indos
montanas regiones tenent: quos alexan¬

Expanded text:
te rege Apollinis filio nominati, qui ibi ex te rege Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Garama oppidum condidit. Sunt autem, quia saevi et a consortio humanitatis remoti. Hesperii vero sunt, qui circa Hispaniam conmorantur. Nam Hispania Hesperia. Aethiopes dicti a filio Cham, qui vocatus est Chus, ex quo originem trahunt. Chus enim Hebraica lingua Aethiops interpretatur. Hi quondam ab Indo flumine consurgentes, iuxta Aegyptum inter Nilum et Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi orientis. Trochoditae gens Aethiopum, ideo nuncupati, quod tanta celeritate pollent ut feras cursu pedum adsequantur. Pamphagi, et hi in Aethiopia sunt: quibus esca est quidquid mandi potest et omnia fortuitu gignentia; unde et appellati. Icthyophagi, quod venando in mari valeant, et piscibus tantum alantur. Hi post Indos montanas regiones tenent, quos subactos Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
ciliis ñ inuenirent. & ignara ligua cominer¬
cium ꝓhiberet. ꝑ patentes agrosꝰ & diuersas
solitudines uagabantur: & apabulationib
uagabuundis semet ipsos lingua ꝓpria numi¬
des appellauerunt. id est sine oppido uagos
& errantes. Mecti autem cum lybiis se miscu¬
erunt ⁊ qͥ ꝓxima hyspania inhabitabant
Quoꝵ nomen paulatim lybies corruꝑẽ barbara
lingua. mauros ꝓpter mȩdos appellantes: licet
mauri ob colorem ã grecis uocent᷑ Greci enim
ngrum mauron uocant. ̃stifero quippe ca¬
lore afflati: speciem atri coloris ducunt. Mas¬
sillia eiurtas affrice est ñ longe ab atlante
& ortis hesꝑictum: a qua ciuitate massilli
uocati sunt: quos nos corrupte massulos uo¬
gentes sunt a meridie usꝙ occeanum esꝑi¬
um ꝑuagantes. His nomen gauloen insula
dedit. que est iuxta ethyopiam: ubi nec ser¬
pens nascitur. neq uiuit. Garamantes popłi
affrice ꝓpe cyrenas in habitantes. a garaman¬

Expanded text:
ciliis non invenirent, et ignara lingua commerciliis non invenirent, et ignara lingua commercium prohiberet, per patentes agros, et diversas solitudines vagabantur, vagabundis semetipsos propria lingua Numides appellaverunt, id est sine oppido vagos et errantes. Medi autem cum Libyis se miscuerunt, qui proxima Hispania inhabitabant; quorum nomen paulatim Libyes corrupere, barbara lingua Mauros propter Medos appellantes, licet Mauri ob colorem a Graecis vocentur. Graeci enim nigrum μαῦρον vocant. Aestifero quippe calore afflati speciem atri coloris ducunt. Massylia civitas Africae est, non longe ab Atlante et hortis Hesperidum; a qua civitate Massyli vocati sunt, quos nos corrupte Massulos vogentes sunt a meridie usque Oceanum Hesperium pervagantes. His nomen Gauloe insula dedit, quae est iuxta Aethiopiam, ubi nec serpens nascitur neque vivit. Garamantes populi Africae prope Cyrenas inhabitantes, a Garaman
Abbreviated transcription (Latin):
eiusq posteros ex noie attaui & affros et
affricam nuncupasse. Peni autem carthagi¬
nenses sunt: a fenicibꝰ nuncupati. qui cum
didone ꝓfecti sunt. Gyrios uero. ãtiria ur¬
be fenicum noĩatos. de qua ꝓfecti sunt: &
in affrice littus uenerunt. Getuli. gechȩ di
eunt᷑ fuisse: qui ingenti agmine a locis su¬
is nauib conscendentes: loca syrtium in ly¬
bia occupauerunt. Et quia ex gechis ue¬
nerant: diriuato noie getuli cognomuinanit᷑.
Unde & opinio est apud gothos: ab antiqua
cognatione marros ꝯsanguinitate ꝓpinqͦs
sibi uocare. Affricam autẽ in initio habuere
lybies deinde affer post hec getuli: postre¬
mũ mauri & numides. OMauri & numides
ut affri putant: sic sumpserunt exordiũ
& uocabulum. Nam postqͣm inhyspania
hercules interiit. & exercitus eius compo¬
situs ex uariis gentib amisso duce passim
sibi sedes querebant: & ex eo numero me
dum materias in agris ꝑ constituendis clomi¬

Expanded text:
eiusque posteros ex nomine atavi et Afros et eiusque posteros ex nomine atavi et Afros et Africam nuncupasse. Poeni autem Carthaginenses sunt a Phoenicibus nuncupati, qui cum Didone profecti sunt. Tyrios vero a Tyria urbe Phoenicum nominatos, de qua profecti sunt et in Africae lituscuntur fuisse. Qui ingenti agmine a locis suis naues conscendentes loca Syrtium in Lybya occupaverunt; et quia ex Getis venerant, derivato nomine Getuli cognominati sunt. Unde et opinio est apud Gothos, ab antiqua cognatione Mauros consanguinitate propinquos sibi vocare. 119. Africam autem initio habuere Libyes, deinde Afri, post haec Getuli, postremum Mauri et Numidae. 120. Mauri et Numidae, ut Afri putant, sic sumpserunt exordium et vocabulum. Nam postquam in Hispania Hercules interiit, et exercitus ejus compositus ex variis gentibus, amisso duce, passim sibi sedes quaerebant, ex eo numero Meddum materiam in agris pro construendis domi
Abbreviated transcription (Latin):
troiani belli teucrum morte aiacis fratͥs
inuisum pat̾ thelamoni dum ñ reciꝑet᷑
in regnum: ciprũ ꝯcesfisse. ibiq urbem
noĩe antique patriȩ salaminã ⁊didisse.
Inde ad galleciam ꝓfectus expositis sedib¬
ex loco genti nomen dedisse Astures gens
spanie uocati: eo quod circa isturam flu¬
men septi montibꝰ siliusq crebris inhabi¬
tant. Cantabri gens spanie a uocabulo
urbis & yberi amnis cui insidunt appel¬
lati. hoꝵ animus ꝑtinax : & magis ad
latrocinandum & ad bellanctum. uel ad ꝑpeti¬
enclum uerbera semꝑ parati. Celthiberi ex
gallis celthicis fuerunt: quoꝵ ex nomine ap¬
pellata est regio celchiberia. slam ex flumine
hyspaniȩ hibero ubi consederunt. & ex gal¬
lis qui celchici clicebant᷑. mixto utroq uo¬
cabulo celthiberi nuncupati sunt. Affri ap¬
pellati ab uno exposteris abrȩ qͥuocabatur
affer: qui clicitur duxisse aduersus lybiam
exercitum: & ibi uictis hosꝰtibus ꝯsedisse.

Expanded text:
troiani belli Teucrum, morte Aiacis fratris troiani belli Teucrum, morte Aiacis fratris invisum patri Telamoni, dum non reciperetur in regnum, Ciprum concessisse, ibique urbem nomine antique patrie Salaminam condidisse; et inde ad Galitiam profectus est et, positis sedibex loco genti nomen dedisse. Astures gens Hispaniae, vocati eo, quod circa Asturam flumen septi montibus silvisque crebris inhabitent. Cantabri gens Hispaniae a vocabulo urbis et Iberi amnis, cui insidunt, appellati. Horum animus pertinax et magis ad latrocinandum et ad bellandum, vel ad perpetiendum verbera semper parati. Celtiberi ex Gallis Celticis fuerunt, quorum ex nomine appellata est regio Celtiberia. Nam ex flumine Hispaniae Ibero, ubi considerunt, et ex Gallis, qui Celtici dicebantur, mixto utroque vocabulo Celtiberi nuncupati sunt. Afri appellati ab uno ex posteris Abrahae, qui vocabatur Afer, qui dicitur duxisse adversus Libyam exercitum, et ibi victis hostibus considisse,
Abbreviated transcription (Latin):
ces atq acrioris ingenii ꝑuidenius. Quod
natura climmatũ facit. Galli autem senonẽ
antiquitus ⁊enones dicebant᷑: quod liberũ
hospicio recepissent. Postea . ⁊. in .s. littera cõ¬
mutata est. Uacca oppictum fuit uixta piri¬
ueum: a quo sunt cognominati uaccer.
De quibꝰ credit᷑ dixisse poetam: lateq uagan¬
tes uaccei. Hi pirmei ugis ꝑamplam montis
habitant solitudinem. Icdem & uascones.
quassi c uaccones. c. in .s. litera denuitata.
Q uos gneus pompeius edomita hyspania &
ad triumphum uenire festinans: de piri¬
nei iugis deposuit. ⁊ in unũ oppidum con¬
gregau̾it. Unde & ꝯuenarũ ur̃bs nom̃ acce¬
pit. Ypani ab ibero amne pͥmuni yberi:
postea abspanosspani cognominati sunt.
Galleci ã canctore dicti: und̾ & galli. Reliqͥs
enĩ hyspaniȩ popłis candidiores existunt.
Hi grecam sibi orginẽ asseruut: & naturali¬
hinc ingenio callent. Siquicdem post finẽ

Expanded text:
ces atque acriores ingenio pervidemus, quod ces atque acriores ingenio pervidemus, quod natura climatum facit. Galli autem Senones antiquitus Xenones dicebantur, quod Liberum hospitio recepissent, postea x in s litteram commutata est. 107. Vacca oppidum fuit juxta Pyrenaeum, a quo sunt cognominati Vaccaei, de quibus creditur dixisse poeta: Lateque vagantes Vaccaei. Hi Pyrenaei jugis peramplam montis habitant solitudinem. Idem et Vascones, quasi Vaccones, c in s litteram demutata. 108. Quos Cn. Pompeius, edomita Hispania, et ad triumphum redire festinans, de Pyrenaei jugis deposuit, et in unum oppidum congregavit. Unde et Convenarum urbs nomen accepit. 109. Hispani ab Ibero amne primum Iberi, postea ab Hispalo HISPANI cognominati sunt. 110. Galleci a candore dicti, unde et Galli. Reliquis enim 416 Hispaniae populis candidiores existunt. Hi Graecam sibi originem asserunt. Unde et naturali ingenio callent. 111. Siquidem post finem
Abbreviated transcription (Latin):
ami litcoribꝰ. & paludib inuiis sita: uirtute
atq agilitate habilis. Undẽ & appellata:
quod sit cdurum & ualidissimũ genus. &¬
prestans cȩteris pyraticis. Franci a qͦdam
ꝓpͥo duce uocati putant᷑. Alii eos ã feritate
moꝵ nuncupatos existimant. Sunt enim
in illis mores inconditi: naturalis ferocitas
ammoꝵ. Brittones quidã latine noĩatos sus¬
picant᷑: eo quod bruti sunt. Gens intra occe¬
anum interfuso mari: quasi extra orbem
be britannos. Scothi ꝓpria lingua nomen
babent. a picto corpore: eo quod aculeis fer¬
reis attramento c̃um uariarũ figurarum
steginate annotent᷑. Galli a candore corporis
nuncupati sunt. Gala enim grece lac dicit᷑.
nde & sybilla sic eos appellat: cum ait de his
uersitatem enini cęli & facies hominũ & colo¬
res. & corpoꝵ quantitates: & animoꝵ existuns
diuersitates. Inde romanos graues. grecos
leues: affros uersipelles. gallos natura fero¬

Expanded text:
anum littoribus et paludibus inviis, virtute anum littoribus et paludibus inviis, virtute atque agilitate habilis: unde et appellata, quod sit durum et validissimum genus praestans ceteris piraticis. Franci a quodam proprio duce vocari putantur. Alii eos a feritate morum nuncupatos existimant. Sunt enim in illis mores inconditi, naturalis ferocitas animorun. Brittones quidam Latine nominatos suspicantur, eo quod bruti sint, gens intra Oceanum interfuso mari quasi extra orbem be Britannos. Scotti propria lingua nomen abent a picto corpore, eo quod aculeis ferreis cum atramento variarum figurarum stigmate adnotentur. Galli a candore corporis nuncupati sunt. Γάλα enim Graece lac dicitur. Unde et Sibylla sic eos appellat, cum ait de hisVversitatem enim caeli et facies hominum et colores et corporum quantitates et animorum diversitates existunt. Inde Romanos graves, Graecos leves, Afros versipelles, Gallos natura fero
Abbreviated transcription (Latin):
sonȩ. & origine uocabuloꝵ incertȩꝰ: ut tole¬
rates amsiuari. quati tungri. marcoman¬
ni. bruteri. camant blangiani. tubantes:
quoꝵ immauitas barbariȩ etiamꝰ u ipsis uo¬
cabulis horrorem quendã significat. Sueui
pars germanoꝵ fuerunt infine septẽtrioniꝰ
De quibꝰ lucanus. Fundit ab extremo flauos
aquilone sueuos. Quoꝵ fuisse centũ pagos
& popłos multi ꝓdiderunt. Dicti autem
sueui putant᷑ a monte sueuo. qͥ ab ortu
miciũ germaniȩ facit: cuiꝰ loca incoluert̃.
Burguntiones quondã a romanis subacta
interiori germania ꝑ castroꝵ limites positi.
a tyberio cesare in magnã coaluerunt gen¬
tem: atq ita nomen ex locis sũpserunt: qr.
crebra ꝑ luuites habitacula ꝯstituta burgoᷤᷤ
uulgo uocant. Hi postea rebelles romanis
effecti. plus qͣm octoginta milia armatoꝵ
ripe reni fluminis insederunt: & nomen
gentis obtinuerunt. Saxonum gens in occe¬

Expanded text:
sonae, et origine vocabulorum incertae: ut Tollesonae, et origine vocabulorum incertae: ut Tolleraces, Amsivari, Quadi, Tungri, Marcomanni, Bruteri, Camasi, Blangioni et Ubantes; quorum immanitas barbariae etiam in ipsis vocabulis horrorem quemdam significat. Suevi pars Germanorum fuerunt in fine Septentrionis, de quibus Lucanus: Fundit ab extremo flavos, ab Aquilone Suevos; quorum fuisse centum pagos et populos multi prodiderunt. Dicti autem Suevi putantur a monte Suevo, qui ab ortu solis initium Germaniae facit, cujus loca incoluerunt. Burgundiones, quondam a Romanis subacta interiori Germania, per castrorum limites positi a Tiberio Caesare, in magnam coaluerunt gentem, atque ita nomen ex locis sumpserunt; quia crebra per limites habitacula constituta, burgos vulgo vocant. Hi postea rebelles Romanis effecti plusquam octoginta millia armatorum ripae Rheni fluvii insederunt, et nomen gentis obtinuerunt. Saxonum gens in Oce
Abbreviated transcription (Latin):
prelio magis qͣm equestri sunt usi: & ex
hrac causa ita uocati. Sarmatȩ patentibus
campis armati inqͥetabant. prius qͣm eos¬
lentulus cdanubio ꝓhiberet: atq inde ob
studium armoꝵ sarmatȩ nuncupati existi¬
mant᷑. Lanus fluuius fert᷑ ultra danuibiũ
a quo alani dicti sunt: sicut & popłi in ha¬
bitantes iuxta lemannũ fluuiũ alemanni
uocantur. De quibus lucanus. Desuere
cauo tentoria fixa lemanno. Longobardos
uuslgo fertur nominasse ꝓlixa barba:&
numqͣm tonsa. E andilicus aninis ab extͤmis
gallie erumpens uixta quẽ fluuium in babi¬
tasse̾: & ex eo traxisse nom̃ uuandali ꝑhibent᷑
Germaniȩ gentes dictȩ. quod sint inimania
corpora. immnanesq nationes. seuissimis du¬
ratȩ frigoribꝰ: qͥ mores & ipso cęli rigore traxe¬
runt. Feroces aĩo. & semꝑ indomiti: raptu
uenatuq uiuentes. Hoꝵ plurime gentes.
uariȩ armis. discolores habitu lingunis dis¬

Expanded text:
praelio magis, quam equestri sunt usi, et ex praelio magis, quam equestri sunt usi, et ex hac causa ita vocati. 93. Sarmatae patentibus campis armati inequitabant, priusqLentulus Danubio prohiberet: atque inde ob studium armorum Sarmatae nuncupati existimantur. Lanus fluvius fertur ultra Danubium, a quo Alani dicti sunt: sicut et populi, inhabitantes juxta Lemannum fluvium, Alemani vocantur, de quibus Lucanus: Deseruere cavo tentoria fixa Lemanno. Langobardos vulgo fertur nominasse prolixa barba et nunquam tonsa. Vindilicus amnis ab extremitate Galliae erumpens, juxta quem fluvium inhabitasse, et ex eo traxisse nomen Vandali perhibentur. Germaniae gentes dictae, quod sint immania corpora, immanesque nationes, saevissimis duratae frigoribus, qui mores ex ipso coeli rigore traxerunt; feroces animi, et semper indomiti, raptu venatuque viventes. Horum plurimae gentes, variae armis, discolores habitu, linguis dis
Abbreviated transcription (Latin):
a comite liberi marsia. qui usum illis ui¬
cium ostendit: & ob hoc illi statuã fecerus.
qͣm postea romani uictis marsis tulerus.
Marsos autẽ greci uocant. quasi o ꝙͥ eRoĩc.
quod multos serpentes habeant. & oqͥeis
serpens dicttur. inlesos autẽ esse carminũ
maleficiis. Inhabitant autem plagã appen¬
magog filio iaphech nominati ꝑutant᷑ de
similitudine ultimȩ sillabȩ. quos uetereᷤᷤ¬
magis gechas qͦm gochos uocauerunt.
Geus fortis & potentissima. corpoꝵ mole ar¬
dua: armoꝵ genere terribilis. De quib
lucanus. Hinc dacos p̃mat inde getes occ̾rat
hiberis. Daci autem gothoꝵ soboles fuert̃.
Et dictos putant dacos. quasi dagos: quia
de gothoꝵ Styrpe creati sunt. de quibus
ille ibi sarthos ꝓcul usq clacos. Bessi barba¬
ri fuerunt: qui ã multitudine boum sic
uocati credunt᷑. De quibꝰ quidam. Qui co¬
lit terre medio. uel ille diuitis multo bo¬
ue pilleatus accola ripȩ. Gipides pedestri

Expanded text:
a comite Liberi Marsa comite Liberi Marstium ostendit, et ob hoc illi statuam fecerunt, quam postea Romani victis Marsis tulerunt. Marsos autem Graeci Uscos vocant, quasi ὀφιύχους, quod multos serpentes habeant, et οφις serpens dicatur; illaesos autem esse carminum maleficiis; inhabitant autem plagam ApenMagog, filio Iaphet, nominati putantur de similitudine ultime sillabe, et suntmagis Getas quam Gothos vocaverunt, gens fortis et potentissima, corporum mole ardua, armorum genere terribilis, de quibus Lucanus: Hinc Dacus premat, inde Getes occurrat Iberis. 90. Daci autem Getarum suboles fuerunt, et dictos putant Dacos, quasi Dagos, quia de Gothorum stirpe creati sunt. De quibus ille: Ibis Arctoos procul, usque Dacos. 91. Bessi barbari fuerunt, qui a multitudine boum sic vocati creduntur. De quibus quidam: Qui colit terrae medio, vel ille divitis multo bove pileatus accola ripae. 92. Gipedes pedestri
Abbreviated transcription (Latin):
he fuge crudeles terras. fuge lite auarum ꝙͣ
missi ab argo nautas ꝑsequendos. ut a pon
Romani a romuli noĩe nuncupati. qͥ urbem
romã oclidit ⁊ gentiq & ciuitati nom̃ dedit.
hi ante ã saturno saturnii. a latino latini
uocati sunt. Nam latinus ytaliȩ rex fuit:
qui ex suo noĩe latinos appellauit. Qui
postea romani appellati sunt. hi & qͥrites
dicti: quia quirinꝰ dictus est romulus.
quod semꝑ hasta utebant᷑. quȩ sabinoꝵ
lingua quiris dicit᷑. Ytalus quoq ⁊ sabi¬
nus & sicanꝰ fr̃s fuerunt: ex quibꝰ nomina
popłis imposita & regionib sunt. Nam ab
ytalo ytali. a sabmo sabini. a ficano sicanii
cognominati sunt. Ilem & sicilienses Thusci
liȩ gens est: s galloꝵ ueterũ ꝓpago: qui
appenninũ montem incolunt. De quib hys¬
torie ꝑhibent. eo qͦd tempore aquosȩ cla¬
dis ymbribus suꝑfuerint:. & obhoc umbͥos
grece noĩatos. Marsi gens est ytalice dicta

Expanded text:
Heu fuge crudeles terras, fuge littus avarum, Heu fuge crudeles terras, fuge littus avarum, missi ad Argonautas persequendos; ut a Pontnt. 411 84. Romani a Romuli nomine nuncupati, qui urbem Romam condidit, gentique et civitati nomen dedit. Hi ante a Saturno SATURNII, a Latino LATINI vocati sunt. Nam Latinus Italiae rex fuit, qui ex suo nomine Latinos appellavit, qui postea Romani nuncupati sunt. Hi et Quirites dicti, quia Quirinus dictus est Romulus, quod semper hasta utebatur, quae Sabinorum lingua Quiris dicitur. 85. Italus quoque, et Sabinus, et Sicanus fratres fuerunt, et quibus nomina populis imposita et regionibus suntItalo Italia, a Sabino Sabinia, a Sicano Sicanii cognominati sunt, iidem et Sicilienses. Tusci liae gens, sed Gallorum veterum propago, qui Apenninum montem incolunt, de quibus historiae perhibent quod tempore aquosae cladis imbribus superfuerint, et ob hoc Ombrious Graece
Abbreviated transcription (Latin):
pirrorege ad ytaliam transire p̃sumpseruss.
Norus neptum & ellepis filius fuit. Unde do¬
ri & originem & nomen ducunt. Sunt au¬
tem pars greciȩ gentis. ex quibus ętiã cog¬
nominata est tercia lingua grecoꝵ: quȩ do¬
rica appellatur. Lacelemones. a lacedemo
ne semelȩ dictifilio. Hi dui ꝑseuerantes
inbello contra messomos. ueriti ne diutur¬
uitate prelii spem ꝓlis amitterent. p̃cepe¬
runt ut uirgines eoꝵ cum uiuenibꝰ domi
relictis concumberent: sicq ex ꝓmiscuo
uirginũ & maritatarũ ꝯcubitũ iuuenes
de incertis parentibus nati ex nota mater¬
ni pudoris spartani uocati sunt. Nam ipsos
spartanos. quos & lacedemones: Traces ex fi¬
nati ut suꝑius dictum est ꝑhibent᷑: licet
gentiles eos ex moribus ita dictos existiman᷑
quod sint truces: seuissimi enĩ omnium
gentiũ fuerunt. Unde & multa de eis fa¬
bulosa memorant᷑. quod captiuos diis suis
littarent. & humanum sangumem in ossibꝰ

Expanded text:
Pyrrho rege ad Italiam transire praesumpserunt. Pyrrho rege ad Italiam transire praesumpserunt. 80. Dorus Neptum et Ellepis filius fuit, unde Dori et originem et nomen ducunt. Sunt autem pars Graeciae gentis, ex quibus 410 etiam cognominata est tertia lingua Graecorum, quae Dorica appellatur. 81. Lacedaemones a Lacedne Semelae filio dicti. Hi diu perseverantes in bello contra Messenios veriti, ne diuturnitate praelii spem prolis amitterent, praeceperunt, ut virgines eorum cum juvenibus domi relictis concumberent: sicque ex promiscuo virginum et maritorum concubitu juvenes de incertis parentibus nati, ex nota materni pudoris Parthenii vocati sunt. Nam ipsos esse Spartanos, quos et Lacedaemones. Thraces ex finati, ut superius dictum est, perhibentur, licet gentiles eos ex moribus ita dictos existiment, quod sint truces. Saevissimi enim omnium gentium fuerunt; unde et multa de eis fabulosa memorantur: quod captivos diis suis litarent, et humanum sanguinem in ossibus
Abbreviated transcription (Latin):
successit in regnũ: & ex eo argiui uocati suNͣ
Qui etiam ab eis post obitũ ut deus haberi
cepit: templo & sacrificio honoratꝰ. Achei
qui & achiui dicti: ab acheo iouis filio dicti.
Pelasgi nominati: quia cũ uelis pansis uer¬
no tempore aduenisse italiã uisi sunt ut auẽ.
Primo enum eos uarro ttalia appulisse cõmemo¬
ꝑhibent dictos. Mirmidones fuerunt achil¬
lis socii: dolopes pyrri. Dicti autem sunt¬
mirmidones ꝓpter astuciã: quasi mirmicȩ:
id est formice:. Efratustenes aut̃ dicit dictos
mirmidones a mirmidone duce iouis & erot¬
mose filio. Cecropi atheniensiũ regi suoces¬
sit granus. Cuiꝰ filia athis nom̃ & regioni&
genti dedit: ⁊ ea ex atici cognominati. qͥsuiͣ
athenienses. Ion uir fortis: ex suo noĩe eosq̃
athenienses uocauit iones. Macecdones a
noĩe matłonis regis antea emati nuncupa¬
ti sunt: postea macectones dicti. a macedo¬

Expanded text:
successit in regnum, et ex eo Argivi appellati sunt, successit in regnum, et ex eo Argivi appellati sunt, qui etiam ab eis post obitum ut deus haberi coepit, templo et sacrificio honoratus. 73. Achaei, qui et Achivi ab Achaeo, Jovis filio, dicti. 74. Pelasgi nominati quia cum velis passis verno tempore advenisse Italiam visi sunt, ut aves. Primos enim eos Varro Italiam appulisse commemoissae filio, perhibent dictos. 75. Myrmidones fuerunt Achillis socii; Dolopes Pyrrhi, dicti autem Myrmidones propter astutiam, quasi μύρμηκες, id est, formicae. Eratosthenes autem dicit dictos Myrmidones a Myrmidone duce, Jovis et Eurimedusae, filio 76. Cecropi Atheniensium regi successit Cranaus, cujus filia Atthis nomen et regioni et genti dedit. Et ex ea Attici cognominati, qui sunt Athenienses. 77. Ion, vir fortis, ex suo nomine eosdem Athenienses vocavit Iones. 78. Macedones a nomine Emathionis regis antea Emathii nuncupati sunt; postea Macedones dicti a Macedo
Abbreviated transcription (Latin):
nius. deinde nepos eius thros: aqͦ troiani
nuncupati sunt. Galathȩ galli esse noscunt᷑:
qͥ in auxilrum a rege bythiniȩ euocati. reg¬
num cum eo ꝑacta inctoria diuiserunt. sicq
deinde grecis admixti pͥmum galla galli.
nunc ex antiquo galloꝵ noĩe galate nuncu
pant᷑. Greci aute thessali a thessalo: postea
a greco rege greci sunt nuncupati. Nam
greci ꝓpͥe thessali sunt. Lapithas autẽ gen-¬
tem thessaliȩ fuisse aiunt circa pemon am¬
nem olim inhabitantẽ: ã lapitha apollinis
filia nuncupatos. Sicionii greci sunt nun¬
cupati a sicinio rege. Hi pͥmum agialei uoca¬
bantur. a rege agialeo qui pͥmus sicioniis
imꝑauit: a qͥuo & agelea ciuitas nuncupa¬
ta est. quȩ nunc peloponensis uocat᷑ a pelo¬
pe rege suo. Ipsi suut & archades. ab archa¬
cdanao rege uocati. Idem & argiur: ab argo
conditore cognominati. Post qͥm autem rex¬
grecoꝵ apis mortuus est. huic filiꝰ argus

Expanded text:
nius, deinde nepos ejus Tros, a quo Trojani nius, deinde nepos ejus Tros, a quo Trojani nuncupati sunt. Galatae Galli esse noscuntur,  in auxilium regis Bithyniae vocati, regnum cum eo post peractam victoriam diviserunt: sicque deinde Graecis admisti, primum Gallograeci, nunc ex antiquo Gallorum nomine Galatae dicupantur. Graeci, ante Thessali a Thessalo, postea a Graeco rege Graeci sunt nuncupati. Nam Graeci proprie Thessali sunt. Lapithas autem gentem Thessaliae fuisse aiunt circa Peneum amnem olim inhabitantem, a Lapitha Apollinis filia nuncupatos. Sicyonii, Graeci sunt, nuncupati a Sicyonio rege. Hi primum Aegialei vocabantur a rege Aegialeo, qui primus Sicyoniis imperavit, a quo et Aegialea civitas nuncupata est, quae nunc Peloponesus vocatur a Pelope rege suo: ipsi sunt et Arcades ab Arcaa Danao rege vocati. Iidem et Argivi ab Argo conditore cognominati. Postquam autem Graecorum rex Apis mortuus est, huic filius Argus
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Nam hoc est amazon quasi anes maros
id est sine mamma. Has iam non esse qͦd ear̃
partim ab hercule. partim ab achille. uel alex
iasonis credunt. albo crine nascunt᷑: ab assi¬
duis niubꝰ & ipsius capilli color genti nom̃
dedit:. & inde dicunt᷑ albani. hoꝵ glauca
oculis. id est picta in est pupilla: adeo. ut noc¬
te plus qͣm die cernant. Albani autem ui¬
cini amaronum fuerunt. Ugnos antea hun¬
nos uocatos. postremo ã rege suo abbares
appellatos. qui prius in ultima meotide int̃
glatialem tanaim & massegetarũ iminaneᷤ
popłos habitauerunt. Deinde ꝑnicibus
equis caucasi rupibus feras gentes alexan¬
& ab egyptiis atq ȩthyopibꝰ annuũ uectigal
exegerunt: Troianoꝵ gens antea dardana
a dardano nominata. Nam dardanꝰ & iastꝰ
fratres ẽ grecia ꝓfecti ex his iasius ad tra¬
ciam. dardanꝰ ad frigiam ꝑuenit: ibiq pͥ¬
mus regnauit. Post quem filius eiꝰ ericto¬

Expanded text:
dicit. Nam hoc est amazon, quasi aneu mazou, dicit. Nam hoc est amazon, quasi aneu mazou, id est, sine mamma. Has jam non esse constat, quod earum partim ab Hercule, partim ab Achille, vel AlexaJasonis credunt, albo crine nascuntur ab assiduis nivibus, et ipsius capilli color genti nomen dedit, et inde dicuntur Albani; horum glauca oculis, id est, picta inest pupilla, adeo ut nocte plusquam die cernant. Albani autem vicini Amazonibus fuerunt. Ugnos antea Hunnos vocatos, postremo a rege suo Avares appellatos dicunt, qui prius in ultima Maeotide inter glacialem Tanaim et Massagetarum immanes populos habitaverunt. Deinde pernicibus equis Caucasi rupibus, ubi feras gentes Alexan, et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum vectigal exegerunt. Trojanorum gens antea Dardana a Dardano nominata. Nam Dardanus et Jasius fratres e Graecia profecti sunt. Ex his Jasius ad Thraciam, Dardanus ad Phrygiam pervenit, ibique primus regnavit: post quem filius ejus Ericto
Abbreviated transcription (Latin):
umo auxilio liberarentur. Armenus ex
thessalia unus de numero cducũ iasonis qͥ
ad coleos ꝓfecti sunt: recollecta multitudi¬
ne quȩ amisso rege iasone passim uagaba¬
tur armeniam condidit: gentiq ex suo uo¬
cabulo nomen dedit. Uimes est ꝑsicus qͥscitas
ab eis diuidit. scita cognominatus. a quolimi
tȩ a quibusctam ꝑhibent᷑ uocati: gens antiqͥs¬
sima semiꝑ habitã. ħi parthos bactrianosq:
feminȩ autem eoꝵ amazonũ regna ꝯtideriit̃.
Massagete ex scitarum origine sunt. Et dic̃ti
massagetȩ: quasi graues. id est fortes getȩ Nã
sic libius argentum graue dicit. id est massas.
Hi sunt qui inter scitas atꝙ albanos seintepͥtrio
nalibus iugis inhabitant. Amazones dicte
sunt. seu quod simul uiuerent sine uiris
quasi amazoin: siue quod adustis dexterioribꝰ
maminis cẽnt. ne sagittarum iactꝰ impedire¬
tur. quasi aneymazon. Nuclabant enim qͦm
adusserant mãmam. ħas cathyanꝰ unimãmas

Expanded text:
vino auxilio liberaretur. 61. Armenius ex vino auxilio liberaretur. 61. Armenius ex Thessalia unus de numero ducum Jasonis qui ad Colchos profecti sunt: recollecta multitudine, quae amisso rege Jasone passim vagabatur, Armeniam condidit, gentique ex suo vocabulo nomen dedit. 62. Limes est Persicus qui Scythas ab eis dividit, Scytha cognominatus, a quo limite Scythae a quibusdam perhibentur vocati, gens antiquissima semper habita. Hi Parthos Bactrianosque, feminae autem eorum Amazonum regna condiderunt. 63. Massagetae ex Scytharum origine sunt. Et dicti Massagetae, quasi graves, id est, fortes Getae. Nam sic Livius argentum grave dicit, id est, massas. Hi sunt nalibus locis inhabitant. Amazones dictae sunt, seu quod simul viverent sine viris, quasi amazosai; sive quod adustis dexterioribus mammis essent, ne sagittarum jactus impediretur, quasi aneu mazou: nudabant enim, quam adusserant, mammam. Has Titianus unimammas
Abbreviated transcription (Latin):
syroꝵ sint. quasi syrigenȩ. Hi ꝑ amplam ha¬
bitant solitudinem. Ipsi sunt & hismaheli¬
te ut liber geneseos docet: qͦd ex hismahele¬
sint. Ipsi cęcłar: ã filio hismahelis. Spsi aga¬
reni ab agar: qui ut diximꝰ ꝑuerso noĩe
sarraceni uocant᷑: qi ex sara se genitos
głantur. Phylistei ip̃si sunt palestim: qͥa
.ꝑ. litteram sermo hebreus ñ habet. s ꝓ eo
.pͥ. greco utit᷑ lnde phylistei ꝓ pͥlestinis di¬
cuntur. a ciuitate utiq sua. Idem & allo¬
phili id est alienigene: ob hoc quia semꝑ
fuerunt inimici isrł. & longe ab eoꝵ genere
ac societate separati. Chananei apellati
de chanaam filio cham: quoꝵ terrã iudei
possederunt. Ex cuius origine fuit emor
pater sychem: a quo amorrei sunt uocati¬
Es giptii ab egypto quodam rege uocati sũ.
nam ante a aeriĩ dicebantur. Interp̃tant᷑
autẽ lingua hebrea egyptii affligentes: eo
quod affuxerunt dei popłm. pͥusqͣm di¬

Expanded text:
Syrorum sint, quasi Syriginae. Hi peramplam haSyrorum sint, quasi Syriginae. Hi peramplam habitant solitudinem. Ipsi sunt et Ismaelitae, ut liber Geneseos docet, quod sint ex Ismaele. Ipsi Cedar a filio Ismaelis. Ipsi Agareni ab Agar; qui, ut diximus, perverso nomine Saraceni vocantur, quia ex Sarra se genitos gloriantur. Philistaei ipsi sunt Palaestini, quia P litteram sermo Hebraeus non habet, sed pro eo Phi Graeco utitur. Inde Philistaei pro Palaestinis dicuntur, a civitate utique sua. Idem et Allophyli, id est alienigenae, ob hoc, quia semper fuerunt inimici Israel, et longe ab eorum genere ac societate separati. Chananei appellati de Chanaam filio Cham, quorum terram Iudaei possiderunt. Ex cuius origine fuit Emor, pater S60. Aegyptii ab Aegypto quodam suo rege vocati sunt. Nam antea Aerii dicebantur. Interpretantur autem lingua Hebraica AEGYPTII affligentes, eo quod afflixerint Dei populum, priusquam di
Abbreviated transcription (Latin):
ab heber: qui ꝓnepos fuit sem. Israheli¬
tȩ uero ab israhel filio ysaac. Nlam patri¬
cim uideoꝵ tribꝰ israbelis uocabulũ sorti¬
te sunt. iudeis autem scissura decẽ tribu
um nomen imposuit. Nam antea hebrei.
tribus quȩ de Styrpe uida reges habebañ.
iudeoꝵ nomen sortiti sunt. Reliqua pars
tribuũ quȩ in samaria sibi regem dstituit
ob popłi magnitudinẽ pͥstmnum nom̃ reti¬
nuit isrł. Samaritanoꝵ gens sumpsit exor¬
dium ab assiriis: qͥ transmi grati habitaue¬
runt in samaria. Quilatineꝰ interp̃tant᷑
custodes: eo quod captiuitate ducto isrł
isti in terram regionis eoꝵ ad custodiam
collocati suit fenix cathini frat̃ de thebis
egyptioꝵ in siriam ꝓfectus apud sydonem
regnauit : eosꝙ popłos ex suo noĩe fenices
ydones autem ã ciuitate quȩ uocatur sydon:
traxisse uocabulũ ꝑhibentur. Sarraceni
dicti. uel quia ex sara se genicos p̃dicent.
uł sicut gentiles aiunt. quod ex origine

Expanded text:
ab Heber, qui pronepos fuit Sem. 406 52. Israeliab Heber, qui pronepos fuit Sem. 406 52. Israelitae vero ab Israel filio Isaac. Nam patricim tribus Judaeorum Israelis vocabulum sortitae sunt. Judaeis autem sum Hebreis imposuit. Nam antea Hebrei vtribus, que de stirpe IJudaeorum nomen sortitae sunt. Reliqua pars decem tribuum, quae in Samaria sibi regem constituit, ob populi magnitudinem, pristinum nomen retinuit Israel. 54. Samaritanorum gens sumpsit exordium ab Assyriis, qui transmigrati habitaverunt in Samaria, qui Latine interpretantur custodes, eo quod, captivato Israel, isti in terra regionis eorum ad custodiam collocati sunt. 55. Phoenix, Cadmi frater, de Thebis Aegyptiorum in Syriam profectus, apud Sidonem regnavit, eosque pSidones autem a civitate quae vocatur Sidon traxisse vocabulum perhibentur. Saraceni dicti, vel quia ex Sarra genitos se praedicent, vel sicut gentiles aiunt, quod ex origine
Abbreviated transcription (Latin):
bem ꝯclidit: gentemq medoꝵ noĩe suo appel¬
lauit. Sed inuenimꝰ in genesi. quod madai
auctor generis. uł gentis medoꝵ fuit: a qͦ
& cognominati. ut suꝑius dictum est.
Persȩ a ꝑseo rege sunt uocati. Qui e grecia
asiam transiens. ibi barrͣas gentes graui. diu¬
turnoq bello ꝑdomuit: nouissime uictor
nomen subiectẽ genti dedit. Persȩ autem
ante cirum ignobiles fuerunt: & nulliꝰ¬
loci inter gentes habebant᷑. Medi semꝑ
potentissimi fuerunt. Casdei qui nunc
chaldei uocant᷑: a casech filio nachor frĩs
abrahe cognominati sunt. Sabei dicti.
& uenerari: quia diuinitatẽ ꝑ ipsoꝵ.
thura ueneramur. Ipsi sunt & arabi: qͥa
in montibꝰ arabiȩ sunt qui uocant᷑ liba¬
nus & ante lybanus ubi thura colligunt᷑.
Syri ã syrim cocati ꝑhibent᷑: qui fuit ne¬
pos abraham ex cȩthura. Quos aut̃ uete¬
res assirios. nunc nos uocamꝰ syros: a par¬
te totum appellantes. Hebrei uocatisitł

Expanded text:
bem condidit, gentemque Medorum nomine suo appelbem condidit, gentemque Medorum nomine suo appellavit. Sed invenimus in Genesi quod Madai auctor gentis Medorum fuit, a quo et cognominati, ut superius dictum est. Persae a Perseo rege sunt vocati, qui e Graecia Asiam transiens, ibi barbaras gentes gravi diuturnoque bello perdomuit, novissime victor nomen subiectae genti dedit. Persae autem ante Cyrum ignobiles fuerunt, et nullius inter gentes loci habebantur. Medi semper potentissimi fuerunt. 48. Chasdim, qui nunc Chaldaei vocantur, a Chased filio Nachor fratris Abrahae cognominati sunt. 49. Sabaei dicti et venerari, quia divinitatem per ipsorum thura veneramur: ipsi sunt et Arabes, qui in montibus Arabiae sunt, qui vocantur Libanus et Antilibanus, ubi thura colliguntur. 50. Syri ab Assurim vocati perhibentur, qui fuit nepos Abraham ex Cethura, quos autem veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantes. 51. Hebraei vocati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rimȩ tygres. Bactriani scitȩ. fuerunt:
qui suoꝵ factione a sedibꝰ suis pulsi. iuxta
uactron ouientis fluuiũ consederunt.
Ex cuiꝰ uocabulo & nom̃ sorciti sunt. Huius
gentis rex fuit zoroastres: inuentor magi¬
cȩ artis. Parthi quoq & ipsi ab scitis origi¬
nem trahunt. fuerunt enim eoꝵ exules:
scitico sermone exules parthi dicuntur.
Hi similiter ut bactriani do mesticis sedici¬
onibus scicia pulsi. solitudines nixta ircaniam
pͥmum furtim occupauerunt: deinde pleraꝙ
finium etiam uirtute obtinuerunt. Assyrii
ab assur filiosem uocati: gens potentissima
quȩ ab eufrate usq ad iudoꝵ fines omnẽ in
metio tenuit regionem. Medi arege suo cog¬
nominati putant᷑. slam iason peliaci regis
frater a peliȩ filiis thessalia pulsꝰ est: cum
media uxore sua: cuiꝰ fuit pͥuignus medius
rex atheniensiũ. Qui post mortem iasonis
orientis plagam ꝑdomuit⁊ ibiꝙ mediam ur¬

Expanded text:
rimae tigres. Bactriani Scythae fuerunt, rimae tigres. Bactriani Scythae fuerunt, qui suorum factione a sedibus suis pulsi iuxta Bactron Orientis fluvium consederunt, ex cuius vocabulo et nomen sortiti. Huius gentis rex fuit Zoroastres, inventor magicae artis. Parthi quoque et ipsi ab Scythis originem trahunt. Fuerunt enim eorum exulesr. Nam Scythico sermone exules 'parthi' dicuntur. Hi, similiter ut Bactriani, domesticis seditionibus Scythia pulsi solitudines iuxta Hircaniam primum furtim occupaverunt, deinde pleraque finium etiam virtute obtinuerunt. Assyrii ab Assur filio Sem vocati, gens potentissima, quae ab Euphrate usque ad Indorum fines omnem in medio tenuit regionem. Medi a rege suo cognominati putantur. Namque Iason, Peliaci regis frater, a Peliae filiis Thessalia pulsus est cum Medea uxore sua; cuius fuit privignus Medus rex Atheniensium, qui post mortem Iasonis Orientis plagam perdomuit, ibique Mediam ur
Abbreviated transcription (Latin):
partim uero temporis uetustate ita mutata
sunt: ut uix homines doctissimi antiqͥs¬
simas hẏstorias ꝑscrutantes. nec omnrũ.
sed aliquarũ ex istis origines gentiũ potu¬
erint repꝑire. Nam quod ex filio cham qͥ
uocabatur mesraim egyptii sunt exorti.
nulla hoc resonat origo uocabuloꝵ. sicut
nec ȩthyopum. qui dicunt᷑ ad eum filiũ chã
ꝑtinere. qui chus appellatus est.& si omnia
ꝯsiderentur. plurima tam̃ gentiũ inuta¬
ta qͣm manentia uocabula apparent: qͥb
postea nomina diuersa dedit ratio. Nãq
indi. ab indo flumine dictisunt: qui ab
occicdentali parte eos includit. Seres: aꝓ
prio oppido nom̃ sortiti sunt: gens ad ori¬
entem sita apud qͦs de arboribꝰ lana ꝯtexit᷑.
De quib est illud. Ignoti facie. s noti uelle¬
re seres. Gangaridȩ popłi sunt inter assi¬
rios indosq inhabitantes: circa gangen
fluuiũ. Unde etiã gangarid̃ nuncupant᷑.
Ircani dicti ã silua ircania: ubi sunt plu¬

Expanded text:
partim vero temporis vetustate ita mutata partim vero temporis vetustate ita mutata sunt, ut vix homines doctissimi antiquissimas historias perscrutantes, nec omnium, sed aliquarum ex istis origines gentium potuerunt reperire. Nam quod ex filio Cham, qui vocatur Mesraim, Aegyptii sunt exorti, nulla hic resonat origo vocabuli, sicut nec Aethiopum, qui dicuntur ad eum filium Cham pertinere qui Chus appellatus est. Et si omnia considerentur, plura tamen gentium mutata quam manentia vocabula apparent; quibus postea nomina diversa dedit ratio. Namque Indi ab Indo flumine dicti sunt, qui ab occidentali parte eos includit. Seres a proprio oppido nomen sortiti sunt, gens ad Orientem sita, apud quos de arboribus lana contexitur. De quibus est illud: Ignoti facie, sed noti vellere Seres. Gangaridae populi sunt inter Assyrios Indosque, habitantes circa Gangen fluvium. Unde etiam Gangaridae nuncupati sunt. Hircani dicti a silva Hircania, ubi sunt plu
Abbreviated transcription (Latin):
quo capadoces. Uude & urbs apud tos usq
hodie marleca dicit᷑. Tyras: ex quo traces.
Quoꝵ ñ satis unuiutatũ uocabulum ẽ quasi
tyraces. Filii gomer. nepotis iapheth: a quo¬
ascenez sarmate. quos greci reginos uocan᷑.
sunt friges. Filii uuan. elisa: ã quo greci
elser qui uocantur eolides. Unde & lingua
quinta grece eolis appellatur. Tharsis. a qͦ
cilices. ut iosephus arbitratur. Unde̾ et¬
metropolis ciuitas eoꝵ tharsis dicit᷑. Tethun.
a quo cȩchei id est ciprii: a quibus hodieq
urbs scicia nominat᷑. Dodamn: a quo rodii.
Heȩ sunt gentes de styrpe iapheth: que ã
tauro monte ad aquilonem mediã partem
asiȩ. & omnẽ europam usq ad occeanũ brit¬
taunicũ possident. noĩa & locis & gentibus
relinquentes. De quib postea iminutata
sunt plurima: cȩtera ꝑmanent ut fueruns
Nam multarũ gentiũ uocabula partim man¬
serunt: ita ut hodieq appareat unde fue
runt᷑: sicut ex assur assirii. ex heber hebrer.¬

Expanded text:
est, Cappadoces, unde et urbs apud eos usque hodie Mazaca dicitur. 31. Thiras, a quo Thraces, quorum non satis immutatum vocabulum est quasi Tiraces. 32. Filii Gomer nepotes Japhet. Aschanaz, a quo Sarmatae, quos Graeci Reginos vocant. sunt Phryges. 34. Filii Javan Elisa, a quibus Graeci Elisaei, qui vocantur Aeolides, unde et lingua quinta Graeciae Aeolis appellatur 35. Tharsis, a quo Cilices, ut Josephus arbitratur; unde metropolis civitas eorum Tharsus dicitur. 36. Cethim, a quo Citii, id est, Cyprii, a quibus hodieque urbs Citium nominatur. Dodanim, a quo Rhodii. 37. Hae sunt gentes de stirpe Japhet, quae a Tauro monte ad Aquilonem mediam partem Asiae et omnem Europam, usque ad Oceanum Britannicum possident, nomina et locis et gentibus relinquentes, de quibus postea immutata sunt plurima, caetera permanent ut fuerunt. 38 Nam multarum gentium vocabula partim manserunt, ita ut hodieque appareat unde fuerant derivata, sicut ex Assur Ass