comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit: ip̃a prophetici sermonis inuectio
palam demonstrat qua deus cõmi¬
nalur dicens. Si fornicaris tuasrs:
non dereli qual me saltem iuda.
dauid quondam ad idolatriam re¬
cesserunt. Attamen tribus iuda tanꝙͣ
m domo lauid consistens diuine
seriritutis cultum diutius retẽtait
Per decem ergo tribus multitudo
secularium:per unã uero mimerus
eccłiasticorum. qui breuior est ex¬
primitur. Quãtumlibet autem
seculares tanꝗͣ ille decem tribus
a diuinis legibus ex orbilent: mistri
tamen eccłie tanꝗͣ tribus nuda xp̃o
debuerant inherere. N am de illis
decem ueluti de his qui mĩc uerbo
non opere fidem tenent: est illa dei
querimonia deiectis aduersariis
isrl abnt & fornicata est sibi. que
omnia mĩc implentur cum ad imi¬
tationẽ carnalium mĩstri ecclesie
de uoluũtur. Cum eos similiter
superbia erigit. auaritia łabe facit.
uoluptas dilatat.malicia angustat.
ira inflaminat. discordia separat.

Expanded text:
sit ipsa Prophetici sermonis inuectio sit ipsa Prophetici sermonis inuectio palam demonstrat, qua Deus comminatur dicens: Si fornicaris tu Israel, non derelinquas me tu saltem Iuda. Dauid, quondam ad Idololatriam recesserunt; attamen tribus Iuda tanquam in domo Dauid consistens, diuinæ seruitutis cultum diutius retentauit. Per decem ergo tribus multitudo secularium, per vnam vero numerus Ecclesiasticorum, qui breuior est, exprimitur. Quantumlibet autem sęculares tanquam illæ decem tribus a diuinis legibus exorbitent, ministri tamen Ecclesiæ tanquam tribus Iuda Christo debuerant inhærere. Namque de illis decem tribubus, veluti de his qui nūc verbo non opere fidem tenent, est illa Dei querimonia dicentis: Aduersatrix Israel abiit, & fornicata est sibi; Eomnia nunc implentur, cum ad imitationem carnalium ministri Ecclesiae devolvuntur; cum similiter eos superbia erigit, avaritia tabefacit, voluptas dilatat, malitia angustat, ira inflammat, discordia separat,
Abbreviated transcription (Latin):
per adiutoriũ non merebitur ereptore
sed in porta cõferetur. Sane quisquis
uel de utraq generatione uel de utroq
gradu uite huis amore captus est
parlibus eius fauet: & dehortatorium
uerbum non libenter auscultat.
Ciendum
uero quia eadem genera sic
mixta sunt ut in quibuslibet fideliũ
gradibus procurrere pariter inueniã¬
mur: quoniã quousq uentilabrum
nidicis agitetur. grana cum paleis
necesse est in area pñtis uite simul
conłieri. Porro contra eos ab hic
agitur qui factis seculo fidẽ seruãtes
mentiri deo per habitum religionis
noscuntur. Si igitur infirmĩ fideles
in seculari habitu prauorũ deterio¬
rantur exemplis. Non ułcũq mirũ
est sed hoc modo oĩ modis execrabi¬
les uidẽtur si religionis professores
quibus ut ait Apłus eloquia dei cre¬
dita sunt:carnalibus desideriis con¬
tigerił ancillari.relictis celestibus
terrenis inhiare:cõtempto deo mã¬
mone seruire. Quod ꝗͣ execrabile

Expanded text:
per adiutorium habere nō merebitur ereptorem, per adiutorium habere nō merebitur ereptorem, sed in porta conteretur. Sane quisquis vel de vtraque generatione, vel de vtroque gradu vitæ huius amore captus est; partibus eius fauet, & dehortatorium verbum non libenter auscultat. Sciendum vero est quod eadē genera sic mixta sunt, vt in quibuslibet fidelium gradibus procurrere pariter inueniantur: quoniam quousque ventilabrum iudicis agitetur, grana cum paleis necesse est in area præsentis vitæ simul contineri. Porro contra eos abhinc agitur, qui factis seculo fidem seruantes mentiri Deo per habitum religionis noscuntur. Si igitur infirmi fideles in seculari habitu prauorum deteriorantur exemplis, non vtcumque mirum est; sed hoc omnimodis execrabilius videtur, si religionis professores, quibus vt ait Apostolus, eloquia Dei credita sunt, carnalibus desideriis contigerit ancillari, relictis cœlestibus terrenis inhiare, contempto Deo mammonæ seruire. Quod quam execrabile
Abbreviated transcription (Latin):
eleuantur. Transit quod extollitur:
perinanet quod punitur. Honoratur
in uia: in preuentione damnabutur.
& quasi per amena prata ad carcerem
perueniunt: dum per presentis uite
prospera ad interitum tendunt.
Time nanq considerandum est quo
cursu felicitas transuolet: cum anfe
humi anos oculos quasi permanens
pollet.nam głĩam morituri inhil
esse in ipsa iam morte pensare prai
quilibeł possunt. Tunc enim ei etiã
illtderogant qui hanc & usq ad ior̃tẽ
sequaces amant. De hs alꝗ corum
ĩmitatoribus scriptum est. Sub typo
scilicet illius praue generationis loge
fiant filn eius a salute & conteretim
in porta. Porta est ultima. dies idien
quia per eam intratur ad regiñi. Stulti
igitur uel eorum filii.i. imifatores ãte
portam superbiunt: sed in porta conte¬
rentur: quia mĩc prosperantur sed
in iudicio ferentur. Qui enim mĩc
renuił deum per disciplmã habere
patrem malens esse filius regni tunc

Expanded text:
elevantur. Transit quod extollitur, elevantur. Transit quod extollitur, permanet quod punitur; honorantur in via, in perventione damnabuntur; et quasi per amoena prata ad carcerem perveniunt, dum vitae praesentis per prospera ad interitum tendunt.Tunc namque considerādum est, quo cursu felicitas transuolet, cum ante humanos oculos quasi permanens pollet. Nam gloriam morituri nihil esse in ipsa iam morte pensare praui quilibet possunt: tunc enim ei etiam derogant qui hanc & vsque ad mortem sequentes amant. De his atque eorum imitatoribus scriptum est sub typo scilicet illius prauæ generationis. Longe fiant filij eius a salute, & conterantur in porta. Porta est vltima dies iudicij, quia per ipsam intratur ad regnum. Stulti igitur vel eorum filij, idest imitatores, ante portam superbiunt, sed in porta conterentur, quia nunc prosperantur, sed in iudicio ferientur. Qui enim nunc renuit Deum per disciplinam habere patrem, malens esse filius huius regni, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
in contemptu głĩe celestis a pluribus
ł ceirco digm̃ĩ est uł atrocius iudicet᷑
quipye qui oblatam dei gr̃am fasti¬
diunt: & quod malum esse nõ ignorãt
cligere malunt. Tanta nanq est
eorum qui decipiũtur stoliditas: Ut
non solum eos ratio milla ab hoc
interitu reuocet: sed nec euidentia
quidem in de signãter pereuntiũ
exempla deterreant. Qum potius
cum sciant q omnes qui eius uni¬
braticam pulchritudinẽ diligunt
a mudi primordio eadem gloria
fallax tamen hanc amplexari tuex¬
plebili desiderio gestiunt. Que ui¬
delicet illos ita falso certamine illicit
tanꝙͣ si feda meretrix que nigrediũ ẽ
suam fucatis quibusdam coloribus
oculał. lasciuorum oculos captat.
Cum igitur imperfecti bonirnalio
cunt opera eorum ut iiipleatur
quod dictum est. Ue mulo a scã.¬
Uisquis uero sanũ capit
oportet ut prauorum glĩam ex fine
consideret. Qui sicuł i sexto No
obrit̃tur: quo altius in peccatis

Expanded text:
in contemptu gloriae coelestis a pluribus in contemptu gloriae coelestis a pluribus idcirco dignum est, ut atrocius judicentur; quippe qui et oblatam Dei gratiam fastidiunt, et quod malum non ignorant eligere malunt. Tanta namque est eorum qui decipiunt stoliditas, ut non solum eos ratio nulla ab hoc interitu revocet, sed nec evidentia quidem indesinenter pereuntium exempla deterreant. Quin potius cum sciant quod omnes qui ejus umbraticam pulchritudinem diligunt, a mundi primordio eadem gloria fallat, tamen hanc amplexari inexplebili desiderio gestiunt; quae videlicet illos ita falso jactamine illicit, tanquam foeda meretrix, quae nigredinem suam fucatis quibusdam coloribus occultat, lascivorum oculos captat. Cum igitur perfecti boni malis cunt operam eorum, ut illud impleatur quod dictum est: Vae mundo a scasquis vero sanum sapit, oportet ut pravorum gloriam ex fine consideret, qui sicut in Moraliumobruuntur, quo altius in peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
uel que tunc dixit. non permanebit
spũs meus in homĩbus istis. Uelque
mĩc dixit. Pilii regni mittentur in
tenebras exteriores. Et post ꝙͣ semel
audiuimus. Ego elegi uos de mũdo
mĩc demũ subiiciamus principi iũ¬
sunt nouissima enis peiora prioribus.¬
Nam ut uerbis Ioannis in predicto
libro utamur: pene sine uenia habedi
sunt cuncti quos mũdi huns gloria
decipit. Cum enim uideanł apud eũ
cruenta omĩa: periculisq ac mortibus
& precipitiis plena: nec sic tamen sue
cupiditati frenum impoinił. Cinq
stipari eam cernam sodalibus pessi¬
mnis cõtumeliis dico obprobriis. Iiuo¬
re. in sidiis. cõminationibus & per¬
mtiosissimis curis. metu iugi. tre¬
more frequẽti. & mille aliis huius¬
modi infaustis consortibus. uelut sã¬
guinũ corona circudari: adhuc fñ
imoribus eius insaniunt. Fructũ
autem in hiis nullũ aliũ reperiũt
nisi interitum & perinciem. penãq
perpetuam. Et tandem cadem głia

Expanded text:
vel quia tunc dixit: Non permanebit vel quia tunc dixit: Non permanebit spiritus meus in hominibus istis , vel quia nunc dicit: Filii regni mittentur in tenebras exteriores . Et postquam semel audivimus: Ego elegi vos de mundo , non demum subjiciam principi munst noNam ut verbis Joannis ex supra dicto libro utamur, pene sine venia habendi sunt cuncti quos hujus mundi gloria decipit. Cum enim videant apud eam cruenta omnia, periculisque ac mortibus et praecipitiis plena, nec si tamen suae cupiditati frenum imponunt, cumque eam stipari cernant sodalibus pessimis, contumeliis dico, opprobriis, livore, insidiis, criminationibus et perniciosissimis curis, metu jugi, timore frequenti, et mille aliis hujusmodi infaustis consortibus, velut sanguinum corona circumdari; adhuc tamen amoribus ejus insaniunt; fructum autem in his nullum alium reperiunt, nisi interitum, et perniciem, poenamque perpetuam. Et tamen eadem gloria
Abbreviated transcription (Latin):
querendum persuadere tentauerit.
refugiimł & insam̃ĩ putant. & quasi
frenetici ad hoc ꝙ insaniam suggesse¬
rit magĩs se submittunt. Sũma igit᷑
auiditate amplexantur uinbras &
stridunt uentos. Simles uidelicet
pueris ludentibus nihil certe stultio¬
res illi forte curmẽ uerberantibus
agittantes inihil quẽlibet aliũ ludũ
per etatem fragilem delectantes
auelli ab eo nosunt. At isti tanto in¬
excusabiles sunt. quãto scienter in
nihili confidunt. &i ceno enis
tanꝗqͣ sues uolutari delectant: nnfe¬
liciores utiq & turpiores illis ani¬
malibus qui ceno uescuntur exi¬
stentes.
Ed utiq sicut sumes: de ana¬
themate achar ĩmprecatur
soli illi corruissent qui secũdum prin¬
cipem mãmone uiuere decreuerut
dolendum est. ipsi filias Cam relictis
celestibus bonis amplecti gestiunl. id
est diuitias. delitias. uoluptates. obse¬
quelas atq libidmes ulciscendi.qui
utinam ad dei cõminationẽ terrẽat.

Expanded text:
quaerendum persuadere tentaverit, quaerendum persuadere tentaverit, refugiunt, et insanum putant, et quasi phrenetici ad hoc quod insania suggerit magis se submittunt. Summa igitur aviditate amplexantur umbras, et stringunt ventos, similes videlicet pueris ludentibus, vel certe stultiores. Illi forte turmam verberibus agitantes, vel quemlibet alium ludum per aetatem fragilem delectantes, avelli ab eo nolunt. At isti tanto inexcusabile sunt, quanto scienter in nihili confidunt, et in coeno ejus tanquam sues volutari delectant, infeliciores utique et turpiores illis animalibus quae coeno vescuntur existentes. IV. Sed utinam sicut Phinees de anathemate Achar imprecatur, soli illi corruissent, qui secundum principem mammonae vivere decreverunt: nimis dolendum est, ipsi filias Cain, relictis bonis coelestibus, amplecti gestiunt, id est divitias, delicias, voluptates, obsequelas, atque libidines ulciscendi. Qui utinam vel ad Dei comminationem terrerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
& fame & patria & propinquis. amicis
ꝗ omnibus onmino que sunt cõmo¬
diores eas esse pluribus uisum est.&
ita sententia non solum terra mariq
seruatur. ut Ioannes Chrysostomnus
aił. Fedusq ad ipsas mibes ascẽdit
ad sidera. que uidelicet non tam sen¬
tentia est ꝙͣ flamina que lotum istũ
uastat orbem terrarũ Pauperes uero¬
dum cupiunt diuitibus adequari:
insatiabilem concupiscẽtie rabiem
patiũtur. Insanunt & furiũt. &¬
generat languores. Et intantum
amor pecunie omñe aĩam fatigat.
Ut neq amicitiarĩ neq propinqui¬
tatis. interdum etiam nec cõnigis.
aut amoris filiorum det locũ quibꝰ
affectibus inter homines nihil pre¬
fertur hic amor ip̃o melle dulcior
indetur. Et cum eis qui manũ illi
dederunt mille foueas paret. Expe¬
titurtamen & desideratu ab õibus
ac per innmeros labores & mortes
letantur se ad eius ianuam quã doq
pertingere. Et si quis eos ad meliora
& ad regnũ dei quod intra nos est

Expanded text:
& fame, & patria, & propinquis, amicisque, & fame, & patria, & propinquis, amicisque, & omnibus omnino quę sunt commodiores eas esse pluribus visum est. Et ista sententia non solum terra marique seruatur, vt Ioannes Chrysostomus ait, sed vsq. ad ipsas nubes ascēdit ac sydera. Quæ videlicet non tam sententia iam est, quā flamma, quæ totum istum vastat orbem terrarum. Et dum cupiunt divitibus exaequari, insatiabilem concupiscentiae rabiem patiuntur, insaniunt, et furiunt, et generat languores. Et intantum amor pecuniae omnem fatigat animam, ut neque amicitiarum, neque propinquitatis, interdum etiam nec conjugis, aut amori filiorum det locum. Quibus affectibus inter homines nihil praefertur. Hic amor ipso melle dulcior videtur: et cum ei qui manus illi dederint mille foveas paret, expetitur tamen, et desideratur ab omnibus, ac per innumeros labores et mortes laetantur se vel ad ejus januam quandoque pertingere. Et si quis eos ad meliora, et ad regnum Dei, quod intra nos est,
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes illarescinit: pro tristibus
cõtristantur. Unde fil ut cum pra¬
uorum gloriam cernũt: eade gloria
delectentur.& magnũ aliquid esti¬
mãtes in corde miltent. & ut talia
mereatur exoptent. Hinc ipsa ue¬
ritas dicit. Ue mũdo a scandalis.
Item.p̃s. Dum superbit impius
incenditur pauper. Et Iob ex uoce
plangẽtis eccłie dicit. Ad ihillũ
redacti omnes artus mei. Uidetes¬
prosperitate en eruati deum qui
uere est desiderare negligunt
Quod uideliceł expressum historia
filias hominũ.i. filias. Eam cõcu¬
pierunt eas. Nam & minc isti exte¬
rioris glorie specie decepti nimis dili¬
gunt quod foras pulchrum uidermt
Pul chra autem uidetur pñtis uite
gloria que in personis prauorum
tanꝗͣ in filiabus Cam sese infirmo¬
rũ oculis ad concupiscendũ ostẽtat.
Unde sicut supra dictum est: calix
aureus appellatur.
Ieadem aulem głia maxie
diuitie uidentur appetende
que uidelicet samtate & uita & siti.

Expanded text:
videntes hilarescunt, pro tristibus videntes hilarescunt, pro tristibus contristantur. Vnde fit, vt cum prauorum gloriam cernunt, eadem gloria delectentur, & magnum aliquid æstimantes in corde nutent, & vt talia mereantur exoptent. Hinc ipsa Veritas dicit. Væ mundo ab scandalis. Item Psalmista. Dum superbit impius, incenditur pauper. Et Iob ex voce plangentis Ecclesiæ dicit, Ad nihilum redacti sunt omnes artus mei. Siprosperitate enervati, Deum, qui vere est, desiderare negligunt. Quod videlicet historialfilias hominum, id est filias Cain, concupierunt eas . Nam et nunc isti exterioris gloriae specie decepti, nimis diligunt, quod pulchrum foras viderint. Pulchra autem videtur praesentis vitae gloria, quae in personis pravorum tanquam in filiabus Cain sese infirmorū oculis ad concupiscendum ostentat. Vnde, sicut supra dictum est, calix aureus appellatur. In eadem autem gloria maxime diuitiæ videntur appetendæ. Quia videlicet sanitate, & vita, & siti,
Abbreviated transcription (Latin):
gelio per ficulneam designan tur
De qua dominus queritur dicens.
Ut quid etiam terram occupant.
Quia de quolibel peruerso potente
pene iam requisitio deo non est.
ter ita deseruntur.ut peruerla que¬
libel potenter faciant: & tamen hic
feliciter uiuant. Sicul de quolibet
eorũ serptura dicił. Cucuirrit ad¬
uersus deum erecto collo. Idem
In malo opere obstaculum de ad¬
uersitate non habuit. Et item. Uidi
stultum firma radice. Quasi firma
radice stultus attollitur: quãdo hic
temporali prosperitate fulcitur:&
aduersis non leditur. Contra infir¬
mos:sine repugnatione preualet
bene agentibus ex auctoritate prin¬
cipatus sui contradicit ad maiora
cõmoda ex priori semper actione
succrescit. & inde uiam uite deserit
inde ad tempus locupletior uiuit¬
Os est
aulem non solũ malorũ
uerumetiam bonorũ. Sed tamen
minus perfectorũ uł eorũ incẽsio
uel sensus: iuxta hoc quod forte
uiderinł informẽtur. Nam leta

Expanded text:
gelio per ficulneam designantur, gelio per ficulneam designantur, de qua Dominus queritur dicens: vt quid etiam terram occupat? quia de quolibet peruerso potente pene iam requisitio Deo non est. ter ita deseruntur; vt peruersa quælibet potenter faciant, & tamen hic feliciter viuant; sicut de quolibet eorum Scriptura dicit. Cucurrit aduersus Dominum erecto collo, idem in malo opere obstaculum de aduersitate non habuit. Et item. Vidi stultum firma radice, quasi firma radice stultus attollitur, quando hic temporali prosperitate fulcitur, & aduersis non eliditur, contra infirmos etiam sine repugnatione præualet, bene agentibus ex auctoritate principatus sui contradicit, ad maiora commoda ex peiori semper actione succrescit, & vnde vitæ viam deserit, inde ad tempus locupletior viuitos est autem non solum malorum, verum etiam bonorum, sed tamen minus perfectorum; vt eorum intentio vel sensus iuxta hoc quod forte viderint informetur. Nam læta
Abbreviated transcription (Latin):
copiarum habundare. Ut his honis
bene utantur. hoc est honeste.sobrie.
temperaler.pie.sed ut infinita ua¬
rictas uoluptalum in sanis effusios¬
inbus exquiratur. Secundisq rebus
ea mala oriantur in moribusq se¬
uientibus peiora sint hostibus
Et adhoc sit qui eta uita ut possit esse
secura nequitia. Hinc propter hu
niscemodi satellites & eorũ quoru
patrocimo ⁊ uẽãtur scriptum est
De quolibet malo uite De lateribꝰ
eius a ruina dependet. Iam uero
in tali satellitio stupra impune
multiplicantur. cõuiuia leta fre¬
quẽtantur ubi cuiq libuerit & po¬
tuerit. Die noctuq luditur. bibitur.
uomitur. defluitur.saltatur. Cum
scriptum sit. Ue his qui in orãtur
in uno. Et item. noli esse in cõui¬
uns potatorum. Et ue his qui car¬
nes conferunt ad uescendum. Et
item. Ducunt in bonis dies suos
Quibus utiq timẽdum fuerat & inter
pocula cogitandum hoc quod illic
subditur. Et in puncto ad inferna
descendunt. Hn nimirũ in euã¬

Expanded text:
copiarum abundare, ut his bonis copiarum abundare, ut his bonis bene utantur, hoc est honeste, sobrie, temperanter, pie; sed ut infinita varietas voluptatum insanis effusionibus exquiratur, secundisque rebus ea mala oriantur in moribus, quae saevientibus priora sint hostibus, et hoc sit quieta vita, ut possit esse secura nequitia. iuscemodi satellites, & eos quorum patrocinio tuentur, scriptum est de vtroque malo diuite. De lateribus eius a ruina dependet. Iam vero in tali satellitio stupra impune multiplicantur, conuiuia læta frequentantur, vbicumque libuerit & potuerit, die noctuque luditur, bibitur, vomitur, diffluitur, saltatur, cum scriptum sit: Væ his qui morantur in vino. Et item. Noli esse in conuiuiis potatorum. Et, Væ his qui carnes conferunt ad vescendum. Et item. Ducunt in bonis dies suos. Quibus utique timendum fuerat, & inter pocula cogitandum hoc, quod illic sequitur. Et in puncto ad inferna descendunt. Hi nimirum in Euan
Abbreviated transcription (Latin):
Lectis tamen que iam digesta erant.¬
& paucis contrã eos qui prauorum
deteriorantur exemplo repertis pla¬
cuit aliqua ad hoc subrogari. Uerũ
ego licet non satis confidam q saltẽ¬
hec audire dignantur quippe quos¬
libet nec sanctum euãgelium ut
oporteret. Reuereri tainen ca spe
iussionem aggrediar ut agere testiõ¬
no morũ quo superbi filii ruxta¬
moisi preceptum lapidandi sunt uel
lapillum me gaudeam iactainsse
ut dixerainus nunc mala
quelibet uel bona cum malis hõĩbus
sentiunt. licet hii asperius & frequẽ¬
tius mala patiantur. bonis uero
restrictius utantur. Qui lamen
sic & prosperitate & aduersitate u¬
tuntur: uł in rebus prosperis sit eis
consolatio ne frangantur aduersis.
& in rebus aduersis exercitatio ut
non corrupantur prosperis. Mala
uero ad hoc cupiunt habere securã
uitam uł perditis suis moribus
remota omni molestiarũi asperitate
defluant: Neq enim propterea cu¬
piunt habere pacem & omini genere

Expanded text:
Lectis tamen quae jam digesta erant, etLectis tamen quae jam digesta erant, et paucis contra eos qui pravorum deteriorantur exemplo, repertis, placuit aliqua adhuc subrogari. Verum ego non satis confidam, quod hoc saltem audire dignentur, quippe quoslibet, nec sanctum Evangelium ut oportuerat revereri: tamen ea spe jussionem aggrediar, ut in aggere testimoniorum, quo superbi filii juxta praeceptum Moysi lapidandi sunt, vel lapillum me gaudeam jactavisse. dixeramus, nunc mala quaelibet vel bona cum malis hominibus sentiunt, licet hi asperius et frequentius mala patiantur, bonis vero restrictius utantur. Qui tamen sic et prosperitate et adversitate utuntur, ut in rebus prosperis sit eis consolatio, ne frangantur adversis, et in rebus adversis exercitatio, ut non corrumpantur prosperis. Mali vero ad hoc cupiunt habere securam vitam, ut perditis sinceris moribus, remota omni molestiarum asperitate defluant. Neque enim propterea cupiunt habere pacem, et omni genere
Abbreviated transcription (Latin):
a pariter utitur: uel malis pariter affli¬
gitur: Diuersa tamen fide: diuersa
spe. diuerso amore. donec ultimo iu¬
dicio separentur. & percipiat umisquis¬
q suũ finem cuius nuillus est finis.¬
Quia uero seriem uerborũ qualitercũq
digestam ad hocusq deduxrinus uł
has generationes licet in prosperis &
men pro diuersitate meritorũ diuer¬
sos fines habere dixerimus: libellum
hunc istic finiamus.
Tes prestituti iam fluxerãt
Et gaudebam fateor ꝗ sub
occasione breuis łemporis
nostre iussionis nimia licebat breuitate
concludi. Quandoquidem stulto ge¬
nus consultionis est: ut si tacere nescit.
uel parum loquatur. Cum repente
prumosior hieins ingruit: illasq sin
dieculas ita inasperainit: uł plus de a¬
prico ꝙ de itinere nobis cogitandũ
uideretur. Tum uero potestati predi¬
cte hiemis indeniẽtia partim dierũ¬
sanctorũ qui instabant dñs abbas
interim iter nostrũ remorari cõcessit

Expanded text:
bonis pariter utitur, vel malis pariter afflibonis pariter utitur, vel malis pariter affligitur, diversa tamen fide, diversa spe, diverso amore, donec ultimo judicio separentur, et percipiat unaquaeque suum finem, cuius nullus est finisQuia seriem vero verborum qualitercunque digestam ad hoc usque deduximus, ut has generationes, licet in prosperis et men pro diversitate meritorum diversos fines habere dixerimus, librum hunc istic finiamus. es praestituti jam fluxerant, et gaudebam, fateor, quod sub occasione brevis temporis vestrae jussionis munia licebat brevitate concludi; quandoquidem stulto genus consolationis est, ut si tacere nescit, vel parum loquatur: cum repente solito brumosior hiems ingruit, illasque sui dieculas ita inasperavit, ut plus de aprico quam de itinere nobis cogitandum videretur. Tum vero partim praedictae hiemis inclementia, partim sanctorum qui instabant dierum reverentia, domnus abba interim iter nostrum remorari concessit.
Abbreviated transcription (Latin):
sermonibus qui charilatem in mo¬
ribus. Iheronymus in epistola ad
galathas refert ꝙ sanctus euãgelista
manbus ad eccliam deferretur. hoc
solum semper in collecta referebał.
Filioli diligite alterutrũ. discipuli
uero perte si q eadem semper audi¬
rent dixerunt. Magister: quare sẽper
hoc loqueris. Quibus respondit. sen
ceptum domini est. Et si solum sit:
sufficit hoc. Sciendum sane quia sic
nostris temporibus onrnia pere sini
ordm̃ ẽ perdiderunt: Ut pleriq pro¬
digas rerum suarũ expensas charis¬
tatem nominet: cum res ad manem
gliam profuse dispensate: cõmessatio
uel effusio magis dicenda sit ꝙͣ chari¬
gentibus est propensa. & non solum
amicis: sed etiam mimicis benefi¬
ca. Porro autem sicut hec uita me¬
dia est inter celum quo soli boni
cõsistunt: & inter infermĩ quo soli
mali trad imtur. sic utrnisq partis
ciues indifferenter habet unde u-¬
traꝗ generatio uel temporalibus

Expanded text:
sermonibus, qui charitatem servat in mosermonibus, qui charitatem servat in moribus. Hieronymus in epistola ad Galatas refert, quod sanctus Joannes manibus ad Ecclesiam deferretur, hoc solum semper in collecta proferebat: Filioli, diligite alterutrum. Discipuli vero pertaesi, quod eadem semper audirent, dixerunt: Magister, quare semper hoc loqueris? Quibus respondit dignaum Domini est, et si solum fit, sufficit hoc. Sciendum sane quia sicut nostris temporibus omnia pene suum ordinem perdiderunt, plerique prodigas rerum suarum expensas charitatem nominant, cum res ad inanem gloriam profuse dispensae, comestio vel effusio magis dicendae sunt quam charigentibus est expendenda; et non solum amicis, sed etiam inimicis beneficia. Porro autem sicut haec vita media est inter coelum, quo soli boni consistunt, et infernum quo soli mali traduntur, sic utriusque partis cives indifferenter habet. Unde utraque generatio vel temporalibus
Abbreviated transcription (Latin):
nisi infirmitas mẽtrum designatur
Quisquis igitur mẽte infirmus est:
charitatem habeat. diligat deum &
proximũ ꝙͣłum potest. & que bona
potest cum charitate faciat: Sicul. p̃s¬
maioribus. Quoniam qui imperfec¬
ti sunt & pusilli: siquãtum cognosce
ualent deum & proximũ diligunt
ipsi quoq licet i inori locoim sancte
ecdie edificatione sunt tãtum ponẽdi
Discutiant ergo se quicumnq fideles
& si repositum aliquid in corde suo
de fructibus charitatis inuenerint
ibi interesse non dubitent.
Uia uero
sese occasio prebuit. Hoc
ex uerbis bti ia. Augustim de charita¬
te dicendum uidẽtur. Diuinarum
scripturarũ multiplicem habundã¬
tiam latissimãq doctrinam sinę
ullo errore comprehendit: & sine
ullo lahore custodit: cirius cor ple¬
nĩ est charitate. Quapropter quis¬
quis uult nouo mandato uetus ex/¬
tinguere pcłm: cupiditati cõtrariã
teneat charitatem. Quomã ille tenet
& quod patet & quod latet in diuinis

Expanded text:
nisi infirmitas mentium figuratur? nisi infirmitas mentium figuratur? Quisquis igitur mente infirmus est, charitatem habeat, diligat Deum et proximum quantum potest, et quae bona sunt valde cum charitate faciat, quia licmajoribus , quoniam qui imperfecti sunt et pusilli, si in quantum cognoscere valent Deum ac proximum diligunt, ipsi quoque licet minori loco, in sanctae Ecclesiae aedificatione tamen sunt ponendi. Discutiant ergo se quisque fideles, et si repositum aliquid in corde suo de fructibus charitatis invenerint, Deum sibi interesse non dubitent. XLI. Quia vero sese occasio praebuit, hoc ex verbis beati Augustini de charitate dicendum videtur: Divinarum, inquit, Scripturarum multiplicem abundantiam latissimamque doctrinam sine ullo errore comprehendit et sine ullo labore custodit, cujus cor plenum est charitate. Quapropter quisquis vult novo mandato vetus exstinguere peccatum, cupiditati contrariam teneat charitatem, quoniam ille tenet et quod patet, et quod latet in divinis
Abbreviated transcription (Latin):
huc succimbunt: tanto minus a¬
mant eum qui fecit oña quãto
amplius in his que facta sunt alli¬
gantur. Aliena qui dem non querul:
Illatam iniuriam uel nolentes por¬
sunt diuini iudicni memores/ miãm
pauperibus impendunl. Et si om̃ĩa
relinquere non possunt. uel ex parte
qua preualent misericordes fiunt.¬
& curam carnis cum anime cura
patiuntur. Sed quid de eis erit si
preditus ad regiñi perueniet. Ad est
quippe & his consolatio. Nam cũ
ferculum regis Salomonis in typo
eccłie describeretur: inter ligna li¬
bani & columnas argenteas. & inter
reclinatoriũ aurẽũ ascensumq pur¬
pureti per que uidet omĩã. excellen¬
tiores quiꝗq in eccłia eadem milifãtes
designantur. Addictum est quia me¬
dia charitate constrauit propter filias
ihrłm. Uerum quia hoc pro nostra in¬
firmitate dicitur: ex henc aperte claret
ꝙ non propter filios: sed propter fil ias
iħrm messe charitas perhibetur
quid enim aliud per sexu femineu

Expanded text:
huc succumbunt, tanto minus ahuc succumbunt, tanto minus amant eum qui fecit omnia, quanto in his amplius quae facta sunt illigantur. Aliena quidem non quaerunt, illatam injuriam vel nolentes porsunt, divini judicii memores, misericordiam pauperibus impendunt; et si omnia relinquere non possunt, vel ex parte qua praevalent misericordes fiunt, et curam carnis cum animae cura partiuntur. Sed quid de eis erit, sipraeditus est perveniet? Adest quippe et his consolatio sua. Nam cum ferculum regis Salomonis in typo Ecclesiae describeretur, inter ligna Libani et columnas argenteas, et inter reclinatorium aureum ascensumque purpureum per quae videlicet excellentiores quique in eadem Ecclesia militantes designantur, additum est quia media charitate constravit propter filias Hierusalem. Verum quia hoc pro nostra infirmitate dicitur, ex hoc aperte claret, quod non propter filios, sed propter filias Hierusalem inesse charitas perhibetur. Quid enim aliud per sexum femineum,
Abbreviated transcription (Latin):
ttitur. Bona igitur hic oblata nec pro
magno suscipiunt: nec illata mala
ualde pertimescunt. Hinc est q in
electorum prole Enoch quo dedicatio
interpretatur. Septimus nascitur.
quia uidelicet electi post sex huius uite
ctates in supernam ihrłm tanꝙͣ lapi¬
des uiui dedicabintur. Cayn uero
ut dictum est: primogenitũ Enoch
appellat: quomã miqui se i primor¬
dñs quasi dedicant: dum i hac uita
radicem cordis plantant. Cum dñs
dicat. Cum uocatus fueris ad miptias
ne discumbas in primo loco
aliud genus honorum: sed
minus perfectorum: qui penetrare
spiritualia non ualentes quinq sen¬
sibus corporeis deprimũtur: quos
uidelicet quĩq sensus: quia Christia¬
norum exercitus duce iħu debel intra
corpus suum reprimere.bene Iosue
designat:qui reges quinq in repro¬
missionis terra duclum regnantes
ad speluncam uelut ad antrum cor¬
poris fugientes interficit. Sed inper¬
fecti quiq dum eisdem sensibus ad¬

Expanded text:
ttitur. Bona igitur hic oblata, nec pro ttitur. Bona igitur hic oblata, nec pro magno suscipiunt, nec illata mala valde pertimescunt. Sic utunelectorum prole Henoch, qui dedicatio interpretatur, septimus nascitur, quia videlicet electi post sex hujus vitae aetates, in supernam Hierusalem tanquam lapides vivi dedicabuntur. Cain vero, ut supradictum est, primogenitum Henoch appellat: quoniam iniqui se in primordiis quasi dedicant, dum in hac vita radicem cordis plantant. Cum Dominus dicat: Cum vocatus fueris ad nuptias, ne discumbas in primo loco aliud genus bonorum, sed minus perfectorum, qui penetrare spiritalia non valentes, quinque sensibus corporeis deprimuntur. Quos videlicet quinque sensus qui Christianorum exercitus duce Jesu debet in corpus suum reprimere, bene Josue designat, qui reges quinque in repromissionis terra dudum regnantes ad speluncam velut antrum corporis fugientes interfecit. Sed imperfecti quique dum eisdem sensibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
experiẽtia percussionis qua sicul cõmi¬
natus fuerat: hoiem pro originali culpa
mulctauit. & in erummas hunis uite
proiecit. Cõminatio uero est terror sequẽ¬
tis adhuc supplicri quod peccatoribus
intentat itaq propter cõminalione eius
Solus a facie manus domini sedet. &¬
turbis carnaliũ desideriorum sese mis
dicit. Sagite donimi in me sunt. proptꝰ
sequentes uero dicit. Terrores militant
contra me. Hinc p̃s. P ropter utrunq
In me inquil transierunt ire & ter¬
rores tui conturbauerunt me. S ed
hoc fit grauius q inter istos dolores
eterna supplicia que deus cõminatur
quorum terrores merito con łurbant¬
nos formidamus. O mne igitur
quod perfectos quolli bet uiros affligit
tanto minus refugiunt: quãto illud
culparũ suarũ expiationẽ credunt.
Et omne quod preterit licet prosperũ
sił: tanto sensibus eorum uilescit: ꝙͣto
& transitorium est: & ipsi ad aliud ten¬
dunt quod adeptum semel mĩꝙͣ ami¬

Expanded text:
experientia percussionis, quia sicut commiexperientia percussionis, quia sicut comminatus fuerat, hominem pro originali culpa multavit, et etiam in aerumnas hujus vitae projecit. Comminatio vero est terror sequenti adhuc supplicii, quod peccatoribus intentat. Itaque propter comminationem ejus solus a facie manus Domini sedet, turbis carnalium desideriorum sese miscdicit: Sagittae Domini in me sunt, propter sequentes vero subinfert: Terrores ejus militant contra me . Hinc Psalmista propter utrumque: In me, inquit, transierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me hoc fit gravius, quod inter dolores istos aeterna supplicia quae comminatur, quorum terrores merito nos conturbant, formidamus. Omne igitur quod perfectos quoslibet viros affligit, tanto minus refugiunt, quanto id culparum suarum expiationem credunt. Et omne quod praeterit, licet prosperum sit, tanto sensibus eorum vilescit, quanto et transitorium est, et ipsi ad aliud tendunt, quod semel adeptum nunquam ami
Abbreviated transcription (Latin):
uero ꝙ districte punat. Qui sicut in oc
tauo Moraliũ disseritur: Perituros se
absq ulla dubietate presciunt: si remota
pietate iudicentur. Et quia certissime
pisennt q in hac uita nec debent habere
requiem nec possunt hoc salubre cõsilñ
interimassinnũt. uł terrena desideria
deserentes ad celestia se extollant. Sed
hec egentes paterua tantum adhue
fagella sentiunt ut tanto perfectiores
ad celestem hereditatem uemĩat: quã to
eospie feriens disciplina etiam quotidie
de minimis purgat.
Ropter hec autem que in pnti
ipatnitur. & propter illa que
in futuro metitunt. Sed & proptet salu¬
bre consilñ quod uł supra dictum est
reperñit. Bene ex eorũ persona hieremias
dicens dño. A facie mamus tue solus
sedebam quom̃a cõminatione replesti
me. Per faciem umusquisq cognoscit᷑.
per mam̃i operatio designatur. Solus
sedet qui tinmiltu carnaliũ desiderioꝵ
non frequẽtatur. facies. ergo manus¬

Expanded text:
vero quam districte puniat. Qui, sicut in libro vero quam districte puniat. Qui, sicut in libro VIII Moralium disseritur, perituros se absque ulla dubietate praesciunt: si remota pietate judicentur. Et quia certissime sciunt, quod in hac vita nec debent habere requiem nec possunt, hoc salubre consilium interim assumunt, ut terrena desideria deserentes ad coelestia se extollant: sed haec agentes, paterna tamen adhuc flagella sentiunt, ut tanto perfectiores ad coelestem haereditatem veniant, quanto eos pie feriens disciplina etiam quotidie de minimis purgat. XXXIX. Propter haec autem quae in praesenti patiuntur, et propter illa quae in futuro metuunt, sed et propter salubre consilium, ut dictum est, quod reperiunt, bene ex eorum persona Jeremias Domino dicit: A facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me . Per faciem unusquisque cognoscitur, per manum operatio designatur: solus sedet, qui tumultu carnalium desideriorum non frequentatur. Facies ergo
Abbreviated transcription (Latin):
corpore uias perfectionis pleniter as¬
sequi nõ possimł: ad tue misericordie
respectum non repellis: Utrunq gę
ciens ait. Pariuis & magmis ibi sũt
Quot quot ergo perfectiores inter huiꝰ
uite molestias nequaꝙͣ ad murimuira¬
tionem prosiliunt: & dnntie si afflu¬
unt: cor millatemis apponũt. sedutraq
tanꝙͣ citius transitura paruipendũt.
Pensant em̃ unde uel quo lapsi sunt.
a qua uidelicet beatitudme adquam
miseriam in primo parente cecide¬
runt. Eccirco hinus uite prosperitate
sicut breuem & egenã despiciunt. Et
licet de pntibus eriminis doleant. in¬
tuentes tamen ꝙ districtus iudex de
futura gehenna de petõribus cõmi¬
netur: has tanto patientns tolerãt
quato post hoc exilium eternam si murmu¬
rauerint subsequĩ mortem ex pauescunt.
De bonis uero que forte gesserint non se
exbollinnt. quia solicite pensant quales
ante qualem iudicem stabunt.& idem
nidex bona ꝙͣ subtiliter discutiat: mala

Expanded text:
corpore vias perfectionis pleniter ascorpore vias perfectionis pleniter assequi non possunt, a tuae misericordiae respectu non repellis. Utrumque genus ciens ait: Parvus et magnus ibi sunt . Quotquot ergo perfectiores sunt inter hujus vitae molestias, nequaquam ad murmurationem prosiliunt, et divitiae si affluant, nullatenus cor apponunt, sed utraque tanquam citius transitura parvipendunt. Pensant enim a quo laqueo lapsi sunt: a qua videlicet beatitudine, ad quantam miseriam in primo parente ceciderunt. Et idcirco vitae hujus prosperitatem sicut brevem et egenam despiciunt; et licet de praesentibus aerumnis doleant, intuentes tamen quid districtus judex de futura gehenna peccatoribus comminetur, has tanto patientius tolerant, quanto post hoc exsilium aeternam si murmuraverint subsequi mortem expavescunt. De bonis vero quae forte gesserint non se extollunt, quia sollicite pensant quales ante qualem judicem stabunt, et isdem judex bona quam subtiliter discutiat, mala
Abbreviated transcription (Latin):
uel radios solis uel aurum sibi quasi
lutum sternit: quotiens aliquos de
habitu religionis per quedam uitia
tanꝙͣ seculares supplantat. Hino
item dicit. Absorbebit fluiuim & nõ
Neq enim maginĩ deputat si alios de¬
uorat leuiathan qui terrenis concu¬
fluuns fluũt. Sed magnopere sata¬
git ut in ecełiastico gradu positos ab¬
sorbeat quos & per sue calliditatis insi¬
dias tanꝗͣ Tordanem deglutiens ali¬
quãdo necat. Hinc rursus dicitur
ꝙ ignis quem domimis uocauit ad
iudicium parten domus eius cõsũp¬
serit: quoniã illos quoq gehenna de¬
uorat qui in habitu religionis negli
in duobus generibus diuidi¬
tur. Unũ gemis est perfectorum de
quibus dicitur. Mites addunt ad fox
titudinem. Et item. Fustus mĩidis
manibus tenebit uiam suam. Iliud
autem nondum perfectorũ de quibus
eccliã suo redemptori dicit. Imper¬
fectum mẽu uiderunt oculi mei
Quasi diceret. Los etiam qui in meo

Expanded text:
vel radios solis, vel aurum sibi sternit quasi vel radios solis, vel aurum sibi sternit quasi lutum, quoties aliquos de habitu religionis per quaedam vitia tanquam saeculares supplantat. Hinc item dicit: Absorbebit fluvium, et noNeque enim magnum putat si illos devorat, qui terrenis concufluvius fluunt: sed magnopere satagit, ut in ecclesiastico gradu positos absorbeat, quos et per suae calliditatis insidias, tanquam Jordanem deglutiens, necat aliquando. Hinc rursus dicitur, quod ignis quem Dominus vocavit ad judicium, partem domus ejus consumpserit, quoniam illos quoque gehenna devorat, qui in habitu religionis negligin duobus generibus distinguitur. Unum genus est perfectorum de quibus dicitur: Mites addunt in Domino fortitudinem . Et item: Justus mundis manibus tenebit viam suam . Aliud autem nondum perfectorum, de quibus Ecclesia redemptori suo dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui , quasi diceret: Eos etiam qui in meo
Abbreviated transcription (Latin):
est. Sub ip̃o erunt radii solis. Quod
timc fit cum hi qui intra sanctã eccliam
altiori gradu uebacumine sapietie splẽ¬
dere uidenfur.aut diabolicis suasionib
aut terrenis potestatibus praue dũtaxat
agentibus se submittunt: oblitiq celestũ
terrena ambĩut. Hinc iterum dicitur
Sternet sibi aurum quasi lutum. id est
qui spiritales indentur conculcat quasi
caruales.Preterealiuri nomine nitor
temporalis glorie exprimitur.Sicut
per prophetani dicitur. Calrxaureus
Babylon. Quid enim. Babylonis noĩe
nisi hunis mũdi gloria designatur. que
calix aureus dicitur: quia dum pulchra
in sui concupiscentia debriat. ut falso
stulta temporalia appetant: & nniisibi¬
lia uere pulchra contenmãt. Hoc aureo
sua quam onmes utiq imitantur
qui in eccłiasticis discipłmis positi se¬
cularia queq blandimẽta sicut illa in
paradiso suscipiunt. Totiens igitur
leuiathan qui hoc facere perhibetur

Expanded text:
est: Sub ipso erunt radii solis : quod est: Sub ipso erunt radii solis : quod tunc fit, cum hi qui intra sanctam Ecclesiam, altiori gradu vel acumine sapientiae resplendere videntur, aut diabolicis suasionibus, aut terrenis potestatibus prave duntaxat agentibus se submittunt, oblitique coelestium terrena ambiunt. Hinc iterum dicitur: Sternet sibi aurum quasi lutum , id est, eos qui spirituales videntur conculcat quasi carnales. Praeterea auri nomine nitor gloriae temporalis exprimitur, sicut per prophetam dicitur: Calix aureus Babylon . Quid enim Babylonis nomine, nisi hujus mundi gloria designatur? qui calix aureus dicitur, quia dum pulchra in sua concupiscentia debriat, ut falso speciosa temporalia appetant, et invisibilia vere pulchra contemnant. Hoc aureo Eva, quam omnes utique imitantur, qui in ecclesiasticis disciplinis positi, saecularia quaelibet blandimenta sicut illa in paradiso suscipiunt. Toties igitur Leviathan qui haec facere perhibetur,
Abbreviated transcription (Latin):
qui hic multiplicandis diuitus ihĩãt:
que alterius uite gaudia sperant: Quod
ut redemptor noster ualde rarũ qui de
tumore cordis reprimere & ambitũ
concupiscentie refrenare. Ex solo em̃
diuino miraculo hoc fieri posse mõstratꝰ.
millatenus potest ad exemplum dedu¬
citur. Cum dominus ait. Facilius est ca¬
melum per foramen acus & eꝰ¬
Sł autem & aliud
malorum gemis: eorĩĩ uidelic
qui habitum religionis assimnũt. sed
multis uitiis publice uel quibusdam
occulte se subdunt. Unde beatus łob
uoce dolentis ecclie dicit. Effudit in ter¬
ram uiscera mea. Nam quia uiscera in
humano corpore interius sunt: uiscera
ecclie uocantur qui religionis habitum
induti ad intima eius sacramẽta deser¬
uire debent. Cun ergo maligius hostis
quosdam ad secularia desideria uel ne¬
gocia pertrahit. eiusdem ecclie uiscera in
culcat qui ad hoc uocati sunt ut sprritali¬
bus inhereant. Se his iterũ scriptum

Expanded text:
qui hic multiplicandis divitiis inhiant, qui hic multiplicandis divitiis inhiant, quae alterius vitae gaudia sperant? Quod ut Redemptor noster valde rarum quidem, tumorem cordis reprimere, et ambitum concupiscentiae refrenare. Ex solo enim divino miraculo id posse fieri monstratur, nullatenus potest ad exemplum deducitur, cum Dominus ait: Facilius est camelum per foramen acus st autem et aliud malorum genus, eorum videlicet qui habitum religionis assumunt, sed vel multis vitiis publice, vel quibusdam occulte se subdunt. Unde beatus Job voce dolentis Ecclesiae dicit: Effudi in terram viscera mea . Nam quia viscera in humano corpore interius sunt, viscera Ecclesiae vocantur, qui religionis habitu induti ad intima ejus sacramenta deservire debent. Cum ergo malignus hostis quosdam ex eis ad saecularia desideria vel negotia pertrahit, ejusdem Ecclesiae viscera culcat, qui ad hoc vocati sunt ut spiritalibus inhaererent. De his iterum scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
in ultione iudicii discrepat. utrũ rebus
an solis moribus intumescant: qui sci¬
licet quoslibet hinles qui terrena in
usu non in desiderio habentes sequace
uitam diligut uel cppriniũt. uel despi¬
ciunt: cum ip̃i utiq aut rebus terrenis
aut solis desideriis moriantur.
This scriptum est.
Ue uobis cdiuitibus qui habetis
consolationẽ uestram in pñti. Ni aute
fastidientes propria: concupiscunt alie¬
na: Autł concupita adipisci nõ ualẽtes
instigati auarilie tunnaltu uastãtur.
Se quibus in tertio Moralium. O. ꝙͣ
duris cogitationũ tumultibus dum
hic in nñdo sublimari uolunt in corde
conprimũtur. Hine scriptum est. Ue
qui multiplicat non sua: usquequo
aggrauat contra se densumdutum.
Per lutum nãq terrena figurãtur.
Senso igitur luto se aggrauat qui ter¬
rena multiplicat: qui se auaricie que
est idolorum seruitus oppressione
coangustat. Hmc item iudiciũ dinis¬
simũ in his qui presunt fiet. Nam

Expanded text:
in ultione judicii discrepat, utrum rebus in ultione judicii discrepat, utrum rebus an solis moribus intumescant: qui scilicet quoslibet humiles, qui terrena in usu, non in desiderio habentes, sequentem vitam diligunt, vel opprimunt, vel despiciunt: cum ipsi utique aut rebus terrenis, aut solis desideriis moriuntur.his scriptum est: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram in praesenti : hi autem fastidientes propria, aliena concupiscunt: aut concupita adipisci non valentes, instigantis avaritiae tumultu vastantur. De quibus in Moralium libro duris cogitationum tumultibus, dum in hoc mundo sublimari volunt, in corde comprimuntur! Hinc scriptum est: Vae qui multiplicat non sua: usquequo aggravat contra se densum lutum? per lutum namque terrena figurantur. Denso igitur luto se aggravat, qui terrena multiplicat, qui se avaritiae, quae est idolorum servitus, oppressione coangustat; hinc item: Judicium durissimum his qui praesunt fie
Abbreviated transcription (Latin):
& ita intrare in gloriam suam cterna
queratur głiã temporalibus obprobrus
comparata.
Ste due generationes dueci¬
uitates que ut dicfum est a
duobus filiis ade exortẽ sunt in quatuor
generationibus partiuntur. Ut autem
secũdum illud exemplitm quod inalorũ
actor Cayn primogenitus fuit ut unus¬
quisq nostrum primo malus est: et post¬
ea per gram baptismatis bonus. Nunc
primũ de generatione malorũ dicamiꝰ.
Epsa in duobus generibus diuiditur.
Nabet em̃ aperte in alos uł sut omni
potẽtes pauperum oppressores. quorum
hoc propriũ est. uł se delitiis dilatent:
potentiam diuinitus acceptam ad alio¬
rum lesiones exerceant. se per uoluptate
uolunlas tamen agendi ⁊eis est sẽper.
non suppetunt: sed tamen aperte super¬
bbiũt: &amore diuitiarũ semper ines¬
tuant. Quos uidelicet quia uite sequa¬
cis amor non humiliat inter prauos
anntes morũ proterina adiicit. Eit si¬
cut in decimo moraliũ dicitur. Nihil

Expanded text:
et ita intrare in gloriam suam, aeterna et ita intrare in gloriam suam, aeterna quaeratur gloria, temporalibus opprobriis comparata. XXXV. Istae duae generationes, vel duae civitates, quae, ut dictum est, a duobus Adae filiis exortae sunt, in quatuor generationibus partiuntur: ut autem secundum illud exemplum quo malorum auctor Cain primogenitus fuit, et unusquisque nostrum primo malus est, et postea per gratiam baptismi fit bonus, nunc primo de malorum generatione dicamus. Ipsa in duobus generibus dividitur. Habet enim aperte malos, ut sunt omnes potentes pauperum oppressores, quibus hoc proprium est, ut vel deliciis se dilatent, vel potentiam divinitus acceptam ad aliorum laesiones exerceant, vel se per voluptates voluntas tamen agendi sempenon suppetunt, sed tamen apud se superbiunt, et amore divitiarum semper inaestuant. Quos videlicet quia vitae sequentis amor non humiliat, inter pravos divites morum protervia addicit: at sicut in libro X Moralium dicitur, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
gamus etiam nolentes. Et que uide̾
negligimus tanganns offendentes.
Sane qualis est uia qua ostendit utiq
hinlitas de qua ip̃e dixit. Discite a
ꝙͣ deiectionem intuẽtum oculis os¬
tendil. Nostre em̃ proditionis fuit.
tonis instrumẽtum fieret hũilitas
dei. ad hoc non solum uisibilis sed
etiam despectus apparuit. Ad hoc cõ¬
tumeliarum ludibria. arrisiomim
probra: passionũ tormẽta. Nortemq
toleraint: ut hinnilis doceret hoĩem
non esse sirperbum. Propter hinli¬
tatem nanq solam ueraciter edocen¬
dam is qui est sine estimatione indig¬
nus. super or̃a paruus: inter onña
dignatus est. Hee ergo uie eius quas
superbi intelligere nolunt: quoma
abiecta que pertulit pati despicnĩt
sed casdem uias unicuiq humili in¬
telligere est hoc nosse quia per hec
infima transitur ad sũma. Scire
quod oportet eat aduersa patienter
lolerare mansura perseueranter expectare
ut exemplo enis quen⁊ pati oportint:

Expanded text:
gamus, & nolentes; & quam videre gamus, & nolentes; & quam videre negligimus, tangamus offendentes. Sane qualis est via quā ostendit? vtique humilitatis: de qua ipse dicit. Discite a quam dejectionem intuentium oculis ostendit? Nostrae enim perditionis fuit ionis instrumentum fieret humilitas Dei, ad hoc non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit; ad hoc contumeliarum ludibria, irrisionum probra, passionum tormenta mortemque toleravit, ut humilis Deus doceret hominem non esse superbum. Propter humilitatem namque solam veraciter edocendam, is qui est aestimatione magnus super omnia, parvus inter omnia fieri dignatus est. Hae sunt ergo viae ejus, quas superbi intelligere nolunt, quoniam abjecta quae pertulit pati despiciunt. Sed easdem vias unicuique humili intelligere est hoc nosse, quia per haec infima transitur ad summa: scire quod oporteat adversa patienter tolerare, mansura perseveranter exspectare, ut exemplo ejus quem pati oportuit,