comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de xp̃o dixit qͥ mortuus ẽ. Nullus om̃ino ẽ homo
qui uiuet & ñ uidebit mortẽ. nͥ qͥ iam ꝓ mortalibꝰ
mortuus ẽ. Nã ut scias quia de illo dixit: uide
qͥd sequitur. Quis ẽ homo qui uiuet & ñ uidebit
mortẽ : Ergo nunꝗͣ fuit in morte : fuit. Quomͦ
gͦ uiuet. & ñ uidebit mortem : Eruet animã suã
de manu infert. Ecce uere solus. om̃ino singłari¬
ter solus uiuit. & ñ uidebit mortẽ. & eruet anzmã
suã de manu inferi. Quia & si ceteri fideles eius
resurgent a mortuis & uiuent & ipsi in ȩt̃nũ &
ñ uidebunt mortem. ñ tñ animã suã ipsi erue¬
rent de manib inferni. Ille qui eruit animã suã
de manu inferni. ipse eruit animas fidelium
suoꝵ ipsi se eruere ñ possunt ꝓba quia ipse an¬
mã suã eruit. Potestatẽ habeo ponendi animã
meã. & potestatẽ habeo iterũ sum̃di eã. Nemo

Expanded text:
est? Nullus omnino homo est qui «vivet et non videbit mortem,» nisi qui jam pro mortalibus mortuus est. Nam ut scias quia de illo dixit, vide quid sequitur. «Quis est homo qui vivet et non videbit mortem?» Ergo nunquam fuit in morte? Fuit. Quomodo ergo «vivet et non videbit mortem? Eruet animam suam de manibus inferni.» Ecce vere solus, omnino singulariter solus «vivet et non videbit mortem; eruet animam suam de manibus inferni:» quia etsi caeteri fideles ejus resurgent a mortuis, et vivent et ipsi in aeternum, et non videbunt mortem; non tamen animam suam ipsi eruent de manibus inferni. Ille qui eruit animam suam de manibus inferni, ipse eruit animas fidelium suorum; ipsi se eruere non possunt. Proba quia ipse animam suam eruit. «Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
missa sua. Post hȩc dura quȩ cõmemorauit eue.¬
nisse illi ppło. & illi regno. ne ibi putaret᷑ ads ĩple¬
uisse qd ꝓmiserat s ñ daret alterũ regnũ uxp̃o.
s abipsis qͥa cecitas ex parte isrł facta ẽ. lit pleni¬
tudo gentiũ intraret & sic om̃is isrł saluus fie

Expanded text:
missa sua. Post haec dura quae commemoravit evenisse illi populo et illi regno, ne ibi putaretur Deus implevisse quod promiserat, et non daret alterum regnum in Chriet ab ipsis; quia caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium
Abbreviated transcription (Latin):
ob obrier uitinis suis Exaltasti dexterã inimico¬
oit euͥ iocundastiom̃s inimicos eiꝰ. Aduercite
nuros. aduidete onĩa impleta quȩ p̃dicta suts
Aduoi ete ad iutoriũ gladũ eꝰ. Quoinͦ solebant
yauer dimicare. multos ꝓsternere : Auertisti
adutor sui gladis eiꝰ .s. ñ esopitulatꝰ ei in bello.
Merito uictus merito captus. merito a regno suo
alienatꝰ merito disꝑsus Eam enĩ t̾rã ꝑdidit ꝓ qua
dũm occidit. Auertisti adiutoriũ gladii eiꝰ. ꝙ ñ
es auxiliatꝰ ei in bello. Dissoliusti eũ ab emundati¬
one. Quid ẽ hoc: Int̾ omĩa mala magnꝰ hic t̃ror.
Quantũcunꝙ enĩ cedat ds. quantũlibet irasca¬
tur. quantũlibet uerberet. flagellet. ligatũ tñ
flagellet. quẽ mundet. ñ dissoluet nͥ ab emunda¬
tione. Si enĩ dissoluit ab emundatiõe: iã ñ hab&
mundandũ. s ꝓiciendũ. Aqua gͦ mundatione
dissoluit᷑ iudeus: Afide. Ex fide enĩ uiuimus.
ꝙ de fide dictũ ẽ. fide mundans corda eoꝵ. Et

Expanded text:
nis suis. Exaltasti dexteram inimicorum ejus; jucundasti omnes inimicos ejus.» Advertite Judaeos, et videte omnia impleta quae praedicta sunt. «Avertisti adjutorium gladii ejus.» Quomodo solebant pauci dimicare, multos prosternere? «Avertisti adjutorium gladii ejus,» «et non es opitulatus ei in bello.» Merito victus, merito captus, merito a regno suo alienatus, merito dispersus: eam enim terram perdidit, pro qua Dominum occidit. «Avertisti adjutorium gladii ejus, et non es opitulatus ei in bello. Dissolvisti eum ab emundatione.» Quid est hoc? Inter omnia mala magnus hic terror. Quantumcumque enim caedat Deus, quantumlibet irascatur, quantumlibet verberet, flagellet; ligatum tamen flagellet, quem mundet, non dissolvat ab emundatione: si enim dissolvit ab emundatione; jam non habet mundandum, sed projiciendum. A qua ergo emundatione dissolvitur Judaeus? A fide. Ex fide enim vivimus ; et de fide dictum est, «Fide mundans corda eorum» : et
Abbreviated transcription (Latin):
ebat casurũ ñ in eo poneret ꝓmissũ suũ. ẜ pꝰ ceasũ
eiꝰ respiceres tu dm̃. & flagitares ꝓmissũ tuũ. Ergo
dñe m̃titus es. ñ imples qd̾ ꝓmisisti. ñ exhibes qo
iurasti: forte hic dicturus tͥ erat ds. iuraui quiee

Expanded text:
ebat casurum, non in eo poneret promissum suum, sed post casum ebat casurum, non in eo poneret promissum suum, sed post casum ejus respiceres tu Deum, et flagitares promissum. Ergo, Domine, mentitus es? Non imples quod promisisti? non exhibes quod jurasti
Abbreviated transcription (Latin):
uane qd̾ dico. Dauid positꝰ erat cui ꝓmitterent᷑
missa gͦ quȩ dicta st̃ a dauid. expectabant hoĩes
ĩpleri in dauid. Pinde ne quisq xp̃ianꝰ cũ diceret
dexp̃o dixit. alius diceret ñ s de illo dd dixit¬
& erraret cũ diceret omĩa impleta eẽ in dauid.
destruxit ea ind. & cũ uides ea in illo ñ imple¬
ta quȩ necesse ẽ impleri. q̃ras alterũ. in qͦ osten¬
dantur impleri. Ita etiã dictũ ẽ. de esau & iacob.
Inuenimꝰ maiorem adoratũ a minore cũ sc̃ptũ
sit maior seruiet minori. & cũ in illis duob p̃e¬
dentib uideris ñ impletũ. expectes duos ꝓptoc
in quib impleatur qd̾ ñ m̃dax d̾s polliceri digna¬
tur. Ecce ex semine tuo dixit dd ponã suꝑ sedẽ ai¬
am. Pmisit ex semine eius in ȩt̾nũ aliquid & nate
salomon. factus ẽ tantȩ sapientiȩ. tanteq pruden¬
tiȩ. ut ꝓmissio dĩ de semine dd in illo putaret᷑

Expanded text:
inane quod dico. David positus erat cui promitterentur inane quod dico. David positus erat cui promitterentur missa ergo quae dicta sunt ad David, exspectabant homines ea impleri in David. Proinde, ne quisquam christianus cum diceret, De Christo dixit; alius diceret, Non, sed de illo David dixit; et erraret, cum videret impleta omnia esse in David: destruxit ea in David, ut cum vides ea in illo non impleta, quae necesse est impleri, quaeras alterum in quo ostendantur impleri. Ita etiam de Esau et Jacob, invenimus majorem adoratum a minore, cum scriptum sit, «Major serviet minori» ; ut cum in illis duobus praecedentibus videris non impletum, exspectes duos populos, in quibus impleatur quod non mendax Deus polliceri dignatur. «Ecce ex semine tuo,» dixit David, «ponam super sedem tuam» . Promisit ex semine ejus in aeternum aliquid; et natus Salomon, factus est tantae sapientiae, ut promissio Dei de semine David in illo putaretur
Abbreviated transcription (Latin):
sius. exaltasti dexterã depͥmentium eũ. iocunda¬
sti om̃s inimicos eiꝰ. auertisti achutorũ gladii eiꝰ.
& ñ es opitulatus ei mbello. dissoluisti eũ ab e¬
mundatione. & sedẽ eiꝰ in t̾ra collisisti. minuisti
dies sedis eiꝰ. ꝑfudisti eũ confusione. Quid ẽ hoc:¬
Illa omĩa ꝓmisisti. tu uͦ ista contrarie fecisti. Ubi
sunt ꝓmussiones. ad quas paulo ante gaudebamꝰ.
de quib tã alacrit̃ plaudebamꝰ. de quib securi
gratulabamur. Quasi alius ꝓmiserit. aliꝰ euerte¬
rit. Qd̃ mirandũ ẽ. ñ alus. s tu uͦ. tu qui ꝓmitte¬
bas. tu qui confirmabas. tu qui ꝓpt̃ dubitatio¬
nem humanã etiã iurabas. illa ꝓmisisti. & ista fe¬
cisti. Ubi tenebo iussurandũ. ub inueniã ꝓmis¬
Ita uͦ falsũ ꝓmitteret ds. aut falsum niraret:
Quare gͦ illa ꝓmisit ꝙ ista fecit: Ego dico quia
ista fecit. ut ꝓmissa firmaret.S quis ego qui
hoc dico: Uideamꝰ si hoc ueritas dicit. t̃c̃ ñ erit

Expanded text:
ti dexteram inimicorum eius, iucundasti omnes inimicos eius; auertisti adiutorium gladii eius et non es opitulatus ei in bello; dissoluisti eum ab emundatione, sedem eius in terram conlisisti; minuisti dies sedis eius, perfudisti eum confusione. Haec oIlla omnia promisisti; tu vero ista contraria fecisti. Ubi sunt promissiones ad quas paulo ante gaudebamus, de quibus tam alacriter plaudebamus, de quibus securi gratulabamur? Quasi alius promiserit, alius everterit. Quod mirandum est, non alius; sed, «Tu vero,» tu qui promittebas, tu qui confirmabas, tu qui propter dubitationem humanam etiam jurabas, illa promisisti, et ista fecisti. Ubi tenebo jusjurandum tuum, ubi inveniam promisita vero falsum promitteret Deus, aut falsum juraret? Quare ergo illa promisit, et ista fecit? Ego dico quia ista fecit, ut promissa firmaret. Sed quis ego qui hoc dico? Videamus si hoc veritas dicit; tunc non erit
Abbreviated transcription (Latin):
inquitates. ut ñ possint nͥ recitare contra eos.
qmqui talia agunt. regnũ dĩ ñ possidebunt
Non tñ apt᷑ hos remanebit xp̃c̃ sine hereditate.
ñ apt̃ paleã etiã frum̃ta interibunt. Nonꝓpter
pisces malos nichil ex illa sagena mittet᷑ in uascu¬
la: Nouit dñs qui st̃ eiꝰ. Securus enĩ ꝓmisit. qͥ nos
anteq̃ essemus p̃destinauit. Quos autẽ p̃destina

Expanded text:
iniquitates, ut non possit nisi recitari contra eos, iniquitates, ut non possit nisi recitari contra eos, «Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt» . Non tamen propter hos remanebit Christus sine haereditate: non propter paleam etiam frumenta interibunt ; non propter pisces malos nihil ex illa sagena mittetur in vascula . Novit Dominus qui sunt ejus . Securus enim promisit, qui nos antequam essemus praedestin
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ pati. qm̃ ñ parcit peccanti. tu te alienasti
ab hereditate. ipse te ñ abicit. Nã si remaneres
flagellatus. ñ remaneres exheredatꝰ. Miscdiam
ritate mea. Ad hoc enĩ ñ disꝑgetur miscđiali¬
berantis. ut ñ noceat ueritas uindicantis. Neꝙ¬
ꝓphanabo testam̃tũ meũ. & q̃ ꝓcedunt de labisᷤ
meis ñ reꝓbabo.Non quia filii eiꝰ peccant. ideo
ego mendax inueniar Emisi facio. Pone qua uo¬
luit illi etiã cũ desꝑatiõe peccare & sic ire om̃ino
in peccata ut offendant ocłos patͥs & exheredari.
mereintur. Nonne ipse ẽ d̾s de quo dictũ ẽ. de lapi¬
ql istis suscitabit ds filios abrahȩ: Itaq dico uob̾¬
sĩ multi xp̃iani tołabiliter peceant. multi fla¬
gdio a peccato corriguntur ꝙem̃dant᷑ & sanant᷑.
multi õino auersi dura ceruice obuttentes aduer¬
susidiscipluia pat̾s ꝯ ipsam omino hereditatem
recusantes habentes tñ signũ xp̃i eunt in tales

Expanded text:
patrem pati, quia non parcit peccanti; tu te alienasti patrem pati, quia non parcit peccanti; tu te alienasti ab haereditate, ipse te non abjecit: nam si maneres flagellatus, non remaneres exhaeredatus. «Misericordiam veritate mea. Ad hoc enim non tollitur misericordia liberantis, ut non noceat veritas vindicantis. VEprofanabo testamentum meum; et quae procedunt de labiis meis non reprobabo.» Non quia filii ejus peccant, ideo ego mendax inveniar: promisi, facio. Pone quia volunt illi etiam cum desperatione peccare, et sic ire omnino in peccata, ut offendant oculos Patris, et exhaeredari mereantur; nonne ipse est Deus de quo dictum est: «De lapidibus istis suscitabit filios Abrahae» ? Itaque dico vobs: multi christiani tolerabiliter peccant, multi flagello a peccato corriguntur, et emendantur, et sanantur; multi omnino aversi, dura cervice obnitentes adversus disciplinam Patris, et ipsam omnino Dei paternitatem recusantes, habentes tamen signum Christi, eunt in tales
Abbreviated transcription (Latin):
put m̃bra sua agnosceret. & a cõpage corꝑis suca¬
put caritas ñ separaret. sic cũ miscđiam suã ñds¬
ꝑgit ab eo.a nob utiꝙ ñ disꝑgit. qͥ sumꝰ m̃bra eꝰ
& corpꝰ eiꝰ. Nec id̾o tñ debemꝰ securi peccare. s puer¬
se nob polliceri. qm̃ qͥcqͥd fecerimꝰ ñ ꝑimus. St
enĩ quȩdã peccata quȩdam iniquitates. de quib
quidem disserere. atq diffinire. aut impossibile
ẽẽt. Nemo enim potest dicere se ẽẽ sine peccato.¬
quia si dixerit: m̃tietur. Si enĩ dixerimꝰ quia pec¬
catum ñ habemꝰ: nos ipsos seducimꝰ. & ueritas in
nobis ñ ẽ. Ergo unꝰquisq ꝓ peccatis suis necessa¬
rio flagellatur. s ab eo si xp̃ianus ẽ. dĩ mised̾ia
ñ disꝑgitur: Plane si in tantas ieris iniqͥtates. ut
repellas ate uirgã uerberantis. si repellas ma¬
num flagellantis & de disciplina di indigneriᷤ
& fugias a patre cedente. & nolis eũ uerberantis¬

Expanded text:
put membra sua cognosceret, et a compage corporis sui caput membra sua cognosceret, et a compage corporis sui caput charitas non separaret: sic, cum misericordiam suam non dispergit ab eo, a nobis utique non dispergit, qui sumus membra ejus et corpus ejus. Nec ideo tamen debemus securi peccare, et perverse nobis polliceri quoniam quidquid fecerimus, non perimus. Sunt enim quaedam peccata et quaedam iniquitates de quibus quidem disserere atque definire aut impossibile esset. Nemo enim potest dicere epeccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est» . Ergo unusquisque pro peccatis suis necessario flagellatur; sed ab eo, si christianus est, Dei misericordia non dispergitur. Plane si in tantas ieris iniquitates, ut repellas a te virgam verberantis, si repellas manum flagellantis, et de disciplina Dei indigneris, et fugias a Patre caedente, et nolis eum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dixit. miscđiam autẽ meã ñ disꝑgã ab eis:
Uisitabo inquit in uirga iniqͥtates eoꝵ & in fla¬
gellis delicta eoꝵ. Expectabas ad securitatẽ tuã
miscłiam autẽ meã ñ disꝑgã ab eo. Et quidem
ñ nulli codices habent. s em̃datiores ñ habent.
Tam̃ & qui hoc habent: nichil ab re habent.
quid ipse saluator corꝑis uł in t̾ra uł in celoprr¬
cauit. qui sedet ad dexteram eiꝰ & int̾pellat ꝓ nos:¬
suã. quasi ñ agnoscimꝰ unigenitũ filiũ qͥ ẽ in sinu
patris. Nonenĩ ꝓ ꝑsona sua ibi cõparat᷑ homo. ses
una ꝑsona ẽ ds & homo. Ergo ab eo ñ disꝑgit mise¬
ricordiam suã. cũ a m̃bris eiꝰ. cũ acorꝑe eiꝰ ñ disꝑ¬
git miscd̾iam suã. in quo & ipse ꝑsecutiones pati
ebatur cũ iam sederet in cęlo. & de cęlo clamabat
me ꝑ sequeris. Sicut gͦ cũ eũ sedentẽ in celo ne¬
mo ꝑsequeret᷑ clamauit. qͥd me ꝑsequeris eũ ca¬

Expanded text:
hoc dixit. Misericordiam autem meam non dispergam ab eis? hoc dixit. Misericordiam autem meam non dispergam ab eis? «Visitabo,» inquit, «in virga iniquitates eorum, et in flagellis delic«Misericordiam vero meam non dispergam ab» eis. Et quidem hoc nonnulli codices habent, sed emendatiores non habent: tamen et qui hoc habent, nihil ab re habent. pergit? Numquid ipse Salvator corporis vel in terra vel in coelo peccavit; qui sedet ad dexteram ejus, et interpellat prosuam, quasi non agnoscimus unigenitum Filium qui est in sinu Patris: non enim pro persona sua ibi computatur homo, sed una persona est Deus et homo. Ergo ab eo non dispergit misericordiam suam, cum a membris ejus, cum a corpore ejus non dispergit misericordiam suam, in ebatur, cum jam sederet in coelo; et de coelo clamabat,me persequeris» ? Sicut ergo, cum eum sedentem in coelo nemo persequeretur, clamavit, «Quid me persequeris?» cum ca
Abbreviated transcription (Latin):
tabo in uirga iniquitates eoꝵ. & in flagellis deli¬
cta eoꝵ. Nongͦ tantũ miscdia uocantis ẽ. s & uer¬
berantis & flagellantis. Sit itaq manꝰ pat̾na suꝑ
te. & si filius bonus es. noli repellere disciplinam.
contumacẽ. dũ tñ reddat hereditatẽ. Tu si ꝓmis¬
sa patris bene agnouisti. ñ timeas flagellari. s
exheredari. Quẽ enim diligit ds corripit. flagel¬
lat autẽ omnẽ filiũ quẽ recipit. Peccator filus
dedignatur flagellari. cũ sine peccato uideat
unieũ flagellatũ: Uisitabo gͦ in uirga ait iniqͥ¬
ga ueniam ad uos: Absit. ut dicerent pii filii. si
cũ uirga uenturus es. noli uenire. Melus ẽ enĩ
cu talia ꝓmisi. quẽ unxi in oleo scõ meo p̃par¬
ticipib suis. Agnoscitis eũ. a quo ñ disꝑgit ds
miscdiam suã : Nequis forte sollicitꝰ dicat. qͣndoᷤ¬
quidem xpm dicit. a quo se miscdđiam suã ñ dis¬
ꝑsurum ẽẽ confirmat. qͥd gͦ peccator: Nũqͥd enĩ

Expanded text:
quitates eorum, et in flagellis delicta eorum.» Non ergo tantum misericordia vocantis est, sed et verberantis et flagellantis. Sit itaque manus paterna super te, et si filius bonus es, noli repellere disciplinam: contumacem, dum tamen reddat haereditatem. Tu si promissa patris bene agnovisti, non timeas flagellari, sed exhaeredari: quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit . Peccator filius dedignatur flagellari, cum sine peccato videat Unicum flagellatum? «Visitabo» ergo, ait, «iga veniam ad vos» ? Absit ut dicerent pii filii, Si cum virga venturus es, noli venire. Melius est enim cui talia promisi, quem unxi in oleo sancto meo prae participibus suis . Agnoscitis eum a quo non disperget Deus misericordiam suam? Ne quis forte sollicitus dicat, Quandoquidem Christum dicit, a quo se misericordiam suam non dispersurum esse confirmat, quid ergo peccator? Numquid enim
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ aliquantũ. & diu dixerunt gentes frem̃tes
sequitur & dicit. Ubi st̃ miscđiȩ tuȩ antiquȩ
dñe : Iam agnouimꝰ xp̃m mundatorem. iã tene¬
mus in quo cõples ꝓmissa. Exhibe in illo quod
ꝓmisisti ipse ẽ qui uiuet & ñ uidebit mortẽ ipse
ẽ qui eruit animã suã de manu inferi. ꝙ nos tñ
adhuc laboramꝰ. Dixert̃ ista martyres quoꝵ nata

Expanded text:
tum est aliquantum, et diu dixerunt Gentes frementes,sequitur et dicit: «Ubi sunt misericordiae tuae antiquae, Domine?» Jam agnovimus Christum mundatorem, jam tenemus in quo comples promissa; exhibe in illo quod promisisti. Ipse est qui vivet et non videbit mortem, ipse est qui eruit animam suam de manibus inferni: et nos tamen adhuc labo
Abbreviated transcription (Latin):
uanitate. inuenirent se uanitate inquinatos. q̃¬
rerent unde mundarent᷑. Succurre. fac securos
dauit. Ibi ẽ inquit substantia mea mem̃to eius.
Nonenĩ uane constitiusti om̃s filios hominũ.
Ergo seruasti aliqͥd unde mundarent᷑. Quis est
iste que seruasti: Quis c̃ homo qͥ uiuet. & ñ uide¬
bit mortẽ: Ergo ille homo qͥ uiuet s ñ uidebit mor¬
tem: ipse mundat a uanitate. Noneñ in uanita¬
te constituit om̃s filios hominũ. aut potest con
tempnere illos qui fecit illos. ut ñ eos conuerte.¬
ret. & ñ mundaret: Quis ẽ homo qui uiuet. & ñ
uidebit mortẽ: Surgens enĩ a mortuis iã ñ mo-
ritur & mors ei ultra ñ dñabitur. Deniq cũ ĩ alio
psalmo scriptũ legat᷑. ñ derelinques animã meã
in inferno. nec dabis scm̃ tuũ uidere corruptio¬
nem. assumit hoc testimoniũ apłica disciplina.
ꝙ ita in actib apłoꝵ contra infideles disputat di¬

Expanded text:
vanitate, invenirent se vanitate inquinatos, quvanitate, invenirent se vanitate inquinatos, quaererent unde mundarentur; succurre, fac securos.davit: ibi est, inquit, substantia mea, memento ejus. «Non enim vane constituisti omnes filios hominum.» Ergo servasti aliquid unde mundarentur. Quis est iste quem servasti? «Quis est homo qui vivet et non videbit mortem?» Ergo ille homo qui vivet et non videbit mortem, ipse mundat a vanitate. Non enim in vanitate constituit omnes filios hominum, aut potest illos contemnere qui fecit illos, ut non eos converteret et non mundaret. 10. «Quis est homo qui vivet et non videbit mortem?» Surgens enim a alio psalmo scriptum legatur, «Non derelinques animam meam in inferno, nec dabis Sanctum tuum videre corruptionem» , assumit hoc testimonium apostolica disciplina, et ita in Actibus Apostolorum contra infideles disputat, di
Abbreviated transcription (Latin):
substantia mea. Nonenĩ quia defecert̃ iudei: defe¬
cit substantia mea. Et enĩ de ppło illo uirgo mania.
de iuirgine maria caro xp̃i. & caro illa ñ peccatͥr.
s peccatoꝵ mundatrix. Ibi ẽ inqͥt substantia
mea. Mem̃to q̃ ẽ substantia mea. Non enĩ oĩno
interiit radix ueniet sem̃ cui ꝓmissũ ẽ. dispositẽ
ꝑ angłos in manu mediatoris. Mem̃to quȩ ẽ sub¬
stantia mea. Non enĩ uane constituisti om̃s filios
hominũ. Ecce om̃s filii hominũ ierunt in uani¬
tatem tu tam̃ uane illos constituisti. Cũ gͦ iert̃
om̃s inuanitatẽ qͦs tu ñ uane constituisti. unde
eos mundares a uanitate: Nunqͥd nichil tͥ serua¬
sti: Ilud qd tͥ seruasti. unde mundares hoĩes
a uanitate sc̃s ille tuus ẽ in eo substantia mea.
Ex illo eni mundant᷑ om̃s. quos ñ frustra consti¬
tiusti a ꝓpͥa uanitate. quib đr. filii hominũ quo¬
usq graues corde utqͥd diligitis uanitatẽ & q̃ritiᷤ
m̃dacium Forte solliciti facti conuerterentur a

Expanded text:
substantia mea.» Non enim quia Judaei defecerunt, defecit substantia mea. Etenim de illo populo virgo Maria, de virgine Maria caro Christi; et caro illa non peccatrix; sed peccaterum mundatrix: ibi est, inquit, substantia mea. «Memento quae est substantia mea.» Non enim omnino interiit radix; veniet semen cui promissum est, dispositum per Angelos in manu Mediatoris . «Memento quae est substantia mea: non enim vane constituisti omnes filios hominum.» Ecce omnes filii hominum ierunt in vanitatem; tu tamen non vane illos constituisti. Cum ergo ierunt omnes in vanitatem, quos tu non vane constituisti; unde eos mundares a vanitate, numquid nihil tibi servasti? Illud quod tibi servasti unde mundares homines a vanitate, sanctus ille tuus, in eo substantia mea. Ex illo enim mundandantur omnes, quos non frustra constituisti a propria vanitate: quibus dicitur, «Filii hominum quousque graves corde? utquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium?» Forte solliciti facti converterentur a
Abbreviated transcription (Latin):
Distulisti xp̃m tuũ. euertisti testam̃tũ serui tu
Ubi ẽ enĩ testam̃tũ uetus iudeoꝵ: Ubi ẽ t̾ra illa ꝓ¬
missionis. in qua inhabitantes peccauert̃ qua dẽ¬
leta migrarunt: Regnũ iudeoꝵ queris. ñ est Al¬
tare iudeoꝵ quęris. ñ est. Sacrificiũ iudeoꝵ q̃ris
ñ est. Sacerdotiũ iudeoꝵ quęris ñ est. Euertist
testam̃tũ serui tui ꝓphanast in tra scĩtatem eꝰ¬

Expanded text:
«Distulisti Christum tuum: evertisti testamentum servi tui.» «Distulisti Christum tuum: evertisti testamentum servi tui.» Ubi est enim testamentum vetus Judaeorum? ubi est terra illa promissionis, in qua habitantes peccarunt, qua deleta migrarunt? Regnum Judaeorum quaeris, non est: altare Judaeorum quaeris, non est: sacrificium Judaeorum quaeris, non est: sacerdotium Judaeorum quaeris, non est. «Evertisti testamentum servi tui; p
Abbreviated transcription (Latin):
dñe ds p̃sciebas istum ñ ꝑseueraturũ : uti lea
ꝓ mittebas: Nonne tu dixisti. si dereliquerint
legem meã. & in iudiciis meis ñ ambulauerint.
& mandata mea ñ custodierint. & testam̃tũ neũ
ꝓphanauerint. manebit tñ ꝓmissio mea. impleb¬
tur iuratio mea: Semel iuraui in scõ me o. intus
in secreto quodam. in ipso fonte unde ꝓpħȩ bibe¬
runt. qui nobis hȩc eructuauert̃. Semel inquit
rasti. redde qd̾ ꝓmisisti. Sublatũ ẽ de isto daud.
ne expectaretur in isto dd̾. Expecta gͦ qd̾ ꝓmisisti.
nouit illud & ipse dauid. Uide enĩ quid dicat.
Tu uͦ reppulisti. & ad nichilũ deduxisti. Ergo ub¬
ẽ qd̵ ꝓmisisti: Distulisti xp̃m tuũ. Quanus tri¬
stia quȩdã enumeret. in hoc tñ uerbo reficit noᷤ.
Manet omĩno d̾s qd ꝓmisisti. Nã xp̃m tuũ ñ abste¬
listi. s distulisti. Huic gͦ dd in quo sꝑabant ignari.
ꝓmissa sua dm̃ cõpleturũ uidete quid accidit.
ut ꝓmissa dĩ firmius in alio sꝑata cõpleantur.

Expanded text:
n praesciebas istum non perseveraturum? Utique promittebas? Nonne tu dixisti: «Si dereliquerint legem meam, et in judiciis meis non ambulaverint, et mandata mea non custodierint, et testamentuprofanaverint , manebit tamen promissio mea, implebitur juratio mea? Semel juravi in sancto meo, intus in secreto quodam, in ipso fonte, unde prophetae biberunt, qui nobis haec ructaverunt. Semel, inquit, rasti, redde quod promisisti. Sublatum est de isto David, ne exspectaretur in isto David. Exspecta ergo quod promisi. Novit illud et ipse David. Vide enim quid dicat: Tu vero repulisti, et ad nihilum deduxisti. Ergo ubest quod promisisti? «Distulisti Christum tuum.» Quamvis tristitia quaedam enumeret, in hoc tamen verbo reficit nos: manet omnino, Deus, quod promisisti; nam Christum tuum non abstulisti, sed «distulisti.» Huic ergo David, in quo sperabant ignari promissa sua Deum completurum, videte quid accidit, ut promissa Dei firmius in alio sperata compleantur:
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos uenit. ut illum desereret: aut sic illesen
misit utabillo discederet: s ed q homo de ser¬
tuse ado adam ule peccans qui cũ soleret gat¬
dere ad faciem dñi conscientia peccati deiris
fugit agaudio suo. et uere dereliquit illumose
qrapse deseruit dm̃. Ex quo abam .xp̃c cũ carĩe
accepisset. hoc ex ꝑsona ipsius carnis ait. qrle¬

Expanded text:
ad nos venit, ut illum desereret; aut sic illum ad nos venit, ut illum desereret; aut sic illum misit, ut ab illo discederet? Sed quia homo desertus est a Deo, Adam ille peccans, qui cum soleret gaudere ad faciem Dei, conscientia peccati deterritus fugit a gaudio suo ; et vere dereliquit illum Deus, quia ipse deseruit Deum: ex quo Adam Christus cum carnem accepisset, hoc ex persona ipsius carnis ait, q
Abbreviated transcription (Latin):
intelligamus dnĩ passionẽ. ẽt loquatur noł xp̃c
caput etcorpiis dic semꝑ aut ꝓpe semꝑ aucliam̃
uoces. xp̃i depsalmo. ut ñsolum intucamur ca¬
put ilud. unum mediatorẽ cłi et hominum
caro factumẽ. ethabitauit in nob̾. caro ex semine
dimus xp̃m loqui: s cogitemus.x pm̃ caput et
corpus. t̃otum integrũ quendã uirum. Nobis
paulo: Et de illo dĩ abeodẽ apło. qui ẽ caput eccłȩ:
Sigͦ ille caput. nos corpꝰ. totus. rp̃c caput etcorpꝰ
auqñ enĩ inuenis uerba que ñ congruant capiti:
etnisi ea coaptaueris corpori. nutabit intellectꝰ
tuus. Rursus inuenis uerba que ñ apta sunt cor-¬
pori. et tam̃ xp̃c loquitur. Ibi ñtim̃dũ ẽ neͣ erret
quisq: cito enĩ ꝑgit ut capiti aptet quod uidet
corpori non conuenire. Ipse deniq in eruce pen¬
dens: exꝑ sona corporis locutus ẽ deus meus. d̾s
m̃s respice me. quare me dereliquisti. A eñ de-¬
reliquerat. xp̃m: aquo derelictus ñ ẽ aut lisic

Expanded text:
intelligamus Domini passionem, et loquatur nobis Christus caput et corpus. Sic semper, aut prope semper audiamus voces Christi de Psalmo, ut non solum intueamur caput illud unum mediatorem Dei et hominum, caro factum est, et habitavit in nobis , caro ex semine dimus Christum loqui; sed cogitemus Christum caput et corpus, totum integrum quemdam virum. Nobis Paulo. Et de illo dicitur ab eodem Apostolo quia est caput Ecclesiae . Si ergo ille caput, nos corpus; totus Christus caput et corpus. Aliquando enim invenis verba quae non congruant capiti, et nisi ea coaptaveris corpori, nutabit intellectus tuus: rursus invenis verba quae non apta sunt corpori, et Christus tamen loquitur. Ibi non timendum est ne erret quisque; cito enim pergit ut capiti aptet quod videt corpori non convenire. Ipse denique in cruce pendens, ex persona corporis locutus est: Deus meus, Deus meus, respice in me, quare me dereliquisti ? Non enim dereliquerat Christum, a quo derelictus non est. Aut vero sic
Abbreviated transcription (Latin):
nullã culpã inuenerunt. Erant illi uiri sangui¬
num: q cũ uellet alienigena lotis manib climit¬
tere.⁊ p̃m: clamauerunt crucisige crucifige.
Erant enĩ uiri sangiuntint: qͥb cũ iã obiceret᷑
c̾men sanguinis apĩ respondert̃ ꝓꝑpinantes pos¬
teris suis sanguis eius suꝑ nos et suꝑ filios nr̃õs
apłi nr̃i fuerunt: ibi pͥmo stephanus lapidatus
ẽ. et quod uocabatur accepit. Stephanus enĩcoro¬
na dr. humilit̾ lapidatus s sublimit̾ coronatus
Deinde ingentib exurrexerunt regna gentium:
eum om̃s reges t̾re. om̃s gentes seruient ei. Et fre¬
muit impetuˢ regni illius ad uersus testes xp̃i. et
fusus est magnus et multus martyrum sau¬
guis. Quo effuso tanquam seminata seges ecclȩ
fertilius pullulauit: et totũ mundũ sic̃ nẽ conspi¬
cimus occupauit. abhis gͣ uiris sanguinũ erut¬

Expanded text:
nullam culpam invenerunt: erant illi viri sanguinullam culpam invenerunt: erant illi viri sanguinum, quia cum vellet alienigena lotis manibus dimittere Christum, clamaverunt, Crucifige, crucifige: erant viri sanguinum, quibus cum jam objiceretur crimen sanguinis Christi, responderunt, propinantes posteris suis, Sanguis ejus super nos, et super filios nostros .Apostoli nostri fuerunt. Ibi primo Stephanus lapidatus est , et quod vocabatur accepit. Stephanus enim Corona dicitur. Humiliter lapidatus, sed sublimiter coronatus. Deinde in Gentibus exsurrexerunt regna Gentium, eum omnes reges terrae; omnes gentes servient ei : et fremuit impetus regni illius adversus testes Christi; effusus est magnus et multus martyrum sanguis: quo effuso, tanquam seminata seges Ecclesiae fertilius pullulavit, et totum mundum, sicut nunc conspicimus, occupavit. Ab his ergo viris sanguinum eru
Abbreviated transcription (Latin):
rum uigilantiũ. Quid enĩ edocti sunt custodes.
ut dicerent: Damus uob̾ inquiunt quantum
uultis pecuniȩ. et dicite. qi cũdormistis uenert
discipuli eius. et abstulerunt eum. Ecce quales
testes m̃datii contra ueritatẽ et resurrectionẽ xp̃i
mimici eꝰ ꝑsaul sigurati ꝓdupert Int̃roga ifioelitas
testes dormientes: r espondeant tibi qͥd actũ sit
insepulchro. Qui sidormier ant: unde scierunt:
Siuigilabant: quare fures non tenuerunt: dicat
gͦ quod sequitur.
rue me de inimicis meis dł m̃s:
et abinsurgentib suꝑ me re¬
dime me. factum ẽ hoc incar¬
ne xp̃ĩ fit et in nobis. Neq enĩ
cessant inimici nr̃i diaboli et
angeli eius insurgere suꝑ nos
cotidie et iludere uelle infirmitati et fragilita¬
ti nr̃ȩ. et deceptionib. suggestionib temptationi¬
bus et quib cumq laqueis irretire cũ adhuc int̾
illi quidẽ uiri sanguinum: q iustũ occider̃t inq

Expanded text:
lorum vigilantium. Quid enim edocti sunt custodes lorum vigilantium. Quid enim edocti sunt custodes ut dicerent? Damus vobis, inquiunt, quantum vultis pecuniae; et dicite quia cum dormiretis, venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum. Ecce quales testes mendacii contra veritatem et resurrectionem Chriimici ejus per Saül figurati produxerunt. Interroga, infidelitas, testes dormientes; respondeant tibi quid actum sit in sepulcro. Qui si dormiebant, unde scierunt? Si vigilabant, fures quare non tenuerunt? Dicat ergo quod sequitur.rue me de inimicis meis, Deus meus, et ab insurgentibus super me redime me. Factum est hoc in carne Christi, fit et in nobis. Neque enim cessant inimici nostri, diabolus et angeli ejus, insurgere super nos quotidie, et illudere velle infirmitati et fragilitati nostrae, deceptionibus, suggestionibus, tentationibus, et quibuscumque laqueis irretire, cum in terra ailli quidem viri sanguinum, qui justum occiderunt, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ñ ad crucem dni: ẜtam̃ ad passionẽ dñi ꝑ¬
tinet. Crucifirus enim xp̃c et mortiuus et sepul¬
tus e. Erat gͥ sepultura tanquã domus. ad quã
custodiendã misit. regnum udeoꝵ. quando
custodes adhibiti sunt sepulchro x p̃ĩ Est quitẽ
historia inscͥꝑtura regnoꝵ. quando misit saul
ad custodiencdã domũ. uit intͣficeret dauio deo
quantũ inede sumpsit qͥ psalmũ scͥpfit tantũ
de hemus discutere. cumtitulum psalmitras¬
tamus. Hoc nobis significare uoluit tantũ qͥa
missum ẽ addomum ut custo diret᷑. et ille int̾a
tollere nom̃ xp̃i necrederet᷑ in xp̃m. dũ m̃datium
p̃aleret custodum: q̃ui corrupti sunt ut diceres.
qr cum dormierunt uenerunt discipuli eius et
abstulerunt eũ hoc est uere. rp̃m uelle int̾fice¬
ertinguere: ut m̃datiũ euuangłio p̃ferretur de
quom illud ñ effecit sauł. ut int̾ficeret dc̃ sicnec
hoc potuit regnum uideor efficere. ut plus ua-¬
leret testimoniũ custodũ dormientiũ. quam apło¬

Expanded text:
Hoc non ad crucem Domini, sed tamen ad passionem ejus pertinet. Crucifixus enim Christus, et mortuus, et sepultus est. Erat ergo illa sepultura tanquam domus, ad quam custodiendam misit regnum Judaeorum, quando custodes adhibiti sunt sepulcro Christi . Est quidem historia in Scriptura Regnorum, quando misit Saül ad custodiendam domum, ut interficeret David : sed quantum inde sumpsit qui Psalmum scripsit, tantum debemus discutere cum titulum Psalmi tractamus. Hoc nobis significare tantum voluit, quia missum est ad domum ut custodiretur, et ille interftollere nomen Christi ne crederetur in Christum, dum mendacium praevaleret custodum, qui corrupti sunt ut dicerent quia cum dormirent, venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum . Hoc est vere Christum velle interficetinguere, ut mendacium Evangelio praeferretur. Sed quomodo illud non effecit Saül, ut interficeret David; sic hoc nec potuit regnum Judaeorum efficere, ut plus valeret testimonium custodum dormientium, quam Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ me fortes. hos marime fortes aduerute et uide¬
te utrũ de illa re p̃sum̃dum sit homini: quando
nec de iusticia p̃sum̃dum ẽ. Iam uidere lisace¬
ant psum̃tes dediurtiis. de uirib corpouis de
nobilitate generis. de dignitate scł̃i. si quis quis

Expanded text:
per me fortes. Hos maxime fortes advertite; et videper me fortes. Hos maxime fortes advertite; et videte utrum de ulla re praesumendum sit homini, quando nec de justitia praesumendum est. Jam videte ubi jaceant praesumentes de divitiis, de viribus corporis, de nobi
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ noluit eẽ fortis: Isti autẽ qui fortes eẽ uoluert̃
idẽ quide sua uirtute p̃sumere uoluerunt tan¬
quã iusti offenderunt inlapidem offensionis:
et hedus uisus ẽ eis agnus: et qr uelut agnũ occi¬
derunt: ab agno redimi ñ meruerunt. Ipsi sunt
suam. Audite fortes istos. Cum quidã iherosolimi¬
qr quando uoluit tunc app̾hensus ẽ qui fortis uere
erat: quare inquiunt ñ eum potuistis app̃hñde¬
re. Responderunt. Nemo unquã hominũ sic locu¬
tus ẽ. sic̃ ille. Et illi fartes. Nunquid aliquis phari¬
seoꝵ millum credidit. aut aliquis scͥbarũ h popłi
iste nesciens legem: P̾posuerunt se turbe infir¬
me: ad medicũ currenti. Unde nͥ qr ipsi fortes
erant et fortitudine sua quodẽ grauius. omnẽ
etiã inse turbam. traduxerunt: et medicũ oĩũ
occiderunt : d ille eo quod occisus ẽ.: de sangui¬
ne suo medicam̃tum fecit egroris Irruerunt su¬

Expanded text:
ergo noluit esse fortis. Isti autem qui fortes esse voluerunt, ergo noluit esse fortis. Isti autem qui fortes esse voluerunt, id est, qui de sua virtute praesumere voluerunt tanquam justi, offenderunt in lapidem offensionis : et haedus visus est eis Agnus, et quia veluti haedum occiderunt, ab Agno redimi non meruerunt. Ipsi sunt titiam suam. Audite fortes istos: Cum quidam Jerosolymiquia quando voluit, tunc apprehensus est, qui vere fortis erat: Quare ergo, inquiunt, non eum potuistis apprehendere? Et responderunt: Nemo unquam hominum sic locutus est, sicut ille. Et illi fortes: Numquid aliquis Pharisaeorum in illum credidit, aut aliquis Scribarum, nisi populus iste nesciens Legem . Praeposuerunt se turbae infirmae ad medicum currenti: unde, nisi quia ipsi fortes erant? et fortitudine sua, quod est gravius, omnem etiam turbam in se traduxerunt, et medicum omnium occiderunt. Sed et ille eo quod occisus est, de sanguine suo medicamentum fecit aegrotis. Irruerunt su
Abbreviated transcription (Latin):
non in firmos ñ uenit uocare qͥ chxt N ẽ opꝰ saruꝰ me¬
dieu si male n abentibisi onueni uocare iustois s pet
pecratores in penitentiã .I sti erant fortes. qui insul¬
tabant discipulis . x pĩ. qr magister eoꝵ. apin far¬
mos intrabat. et cum uiuabat᷑ cum infirmis qͥxe
manducat: O fortes. quib medicꝰ opꝰ ñ est. fortitudo
istansanitatis ẽħ insanie. Nam et freneticis nichil
foitius ⁊ alentiores sunt sanis. S quanto maiores
uires: tanto mors uicinior. auertat gͦ cds abimitati¬
one nr̃a fortes istos. Tim̃dum ẽ enĩ ne eos quisq
uelit imitari. Doctor autẽ humilitatis. particeps
nrẽ infirmitatis. donans participationẽ sue diui¬
nitatis adnoc descendens ut uiã doceret. et uia
fieret. maxime suam humilitatẽ nob̾ comiñdare
clignatꝰ ẽ. et ideo aseruo baptizari ñ dedignatus
est. ut nos doceret confiteri peccata nr̃a. et infir¬
mari ut fortes simus. habere potus apłi uocem
dicentis. Quando infirmor tuc̃ potens sũ. Quom

Expanded text:
n est opus sanis medicus, sed male habentibus. Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam. Isti erant fortes qui insultabant discipulis Christi, quia magister eorum ad infirmos intrabat, et convivabatur cum infirmis. Quare, ribus manducat ? O fortes quibus medicus opus non est! Fortitudo ista non sanitatis est, sed insaniae. Nam et phreneticis nihil fortius, valentiores sunt sanis: sed quanto majores vires, tanto mors vicinior. Avertat ergo Deus ab imitatione nostra fortes istos. Timendum est enim ne eos quisque velit imitari. Doctor autem humilitatis, particeps nostrae infirmitatis, donans participationem suae divinitatis, ad hoc descendens ut viam doceret et via fieret , maxime suam humilitatem nobis commendare dignatus est; et ideo a servo baptizari non dedignatus est , ut nos doceret confiteri peccata nostra, et infirmari ut fortes simus, habere potius Apostoli vocem dicentis, Quando infirmor, tunc potens sum . Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
paganus dubitauerit. cum ei dixerimus ꝓpħias
de xp̃o. quarũ euidentiã obtupescit et admirans.
putauerit a nobis esse constriptas. decodicib eon¬
udeoꝵ. ꝓbamus: quia hoc tantũ ante p̾dictum est
Uidete quẽ admodũ deinimicis nr̃is alios confui¬
dimus inimicos. Disꝑge illos inuirtute tua. Tolle
illis uirtutẽ. tolle illis fortitudinẽ eon: et deduc
cos ꝓtector meus domine: delicta oris eoꝵ. sermo¬
nem labio. suo: ẽt conp̾hendantur in supbia sua¬
ce or mnalcdicto et m̃datio annuntiabunt᷑ eonsum¬
mauones inita consũmanionis et ñ erunt. Obscura
unto ettimeo nenonbene in sinuentur.IA audien¬
do fatigati estis. Itaꝙ si placet caritati urẽ que res¬
tant in crastinum cdifferamꝰ adiuuabit dñs utuo¬
bis debitum ꝑsoluamꝰ. qr de illo magis quam de nob
ꝓmittimꝰ¬

Expanded text:
paganus dubitaverit, cum ei dixerimus prophetias paganus dubitaverit, cum ei dixerimus prophetias de Christo, quarum evidentiam obstupescit, et admirans putaverit a nobis esse conscriptas; de codicibus Judaeorum probamus quia hoc tanto ante praedictum est. Videte quemadmodum de inimicis nostris alios confundimus inimicos. Disperge eos in virtute tua: tolle illis virtutem, tolle illis fortitudinem eorum. Et deduc eos, protector meus Domine. Delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum: et compEt ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes, in ira consummationis, et non erunt. Obscura sunt, et timeo ne non insinuentur bene. Jam audiendo fatigati estis: itaque si placet Charitati Vestrae, quae restant in crastinum differamus. Adjuvabit Dominus, ut vobis debitum persolvamus; quia de illo magis quam de nobis promittim
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Iudei tam̃ manent cũ signo. Nec sic uicti sũt
ut a uictorib asorberentur. N sine causa cam ille
ẽ. Qui cum frẽm occidisset posuit in eo ds signũ.
ne quis eũ occideret. hoc ẽ signũ quod habent iudci.
tenent omnino reliquias legis suȩ cirtunciountur
sabbata obseruant: pascha immolant: atama co¬
medunt. Sunt gͦ uidei ñ sunt occisi: necessarii sũt
credentib gentib Quare hoc: Ut demonstret nob̾
inimicis nr̃is miscd̃iam suã. Dsm̃s demonstrauit
mͥinimicis meis inramis suꝑbi p̃cisis. inserto mi¬
sẽcͥordiam suam demonstrauit eleastro. Ecce ubi
iacent qui suꝑbi erant: ecce ubi insertus qui iace¬
bas. et tunoli suꝑbire: ne p̃cidi merearis. Deus m̃s
ne occideris eos nequando obliuiscantur legis tue
Disꝑge illos inuirtute tua. Iam factũ ẽ ꝑ om̃s gentes
disꝑsi sunt iudei: testes iniquitatis suȩ etueritatis

Expanded text:
tur? Judaei tamen manent cum signo; nec sic victi sunt, tur? Judaei tamen manent cum signo; nec sic victi sunt, ut a victoribus absorberentur. Non sine causa Cain ille est, qui cum fratrem occidisset, posuit in eo Deus signum, ne quis eum occideret . Hoc est signum quod habent Judaei: tenent omnino reliquias legis suae; circumciduntur, sabbata observant, pascha immolant, azyma comedunt. Sunt ergo Judaei, non sunt occisi, necessarii sunt credentibus Gentibus. Quare hoc? Ut demonstret nobis in inimicis nostris misericordiam suam. Deus meus demonstravit mihi in inimicis meis. In ramis superbia praecisis inserto misericordiam suam demonstrat oleastro. Ecce ubi jacent qui superbi erant, ecce ubi insertus es qui jacebas: et tu noli superbire, ne praecidi merearis. Deus meus, ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae. 22. Disperge eos in virtute tua. Jam factum est: per omnes gentes dispersi sunt Judaei, testes iniquitatis suae et veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑant᷑ iniquitatẽ ẽt nc̃ de inimicis suis. ne occide¬
ris eos nequando obliuiscantur legis tuȩ: Quo¬
mͦ ñ miseretur omĩũ qui oꝑantur iniquitatẽ: et qͦ mͦ
ñ occidit eos neobliuiscant᷑ legis suȩ: Ng miserea
ris eoꝵ. ut occidas peccata eoꝵ: ñ occidas eos quorũ
peccata occidis. Quid ẽ autẽ occidi. Obliusti legis
dni Ipsa ẽ uera mors. in ꝓfundũ ire peccati. Potest
quidẽ hoc et deuideis intelligi. Quid de iudeis. fͣe
occideris eos. ñe quando obliuiscant᷑ legis tuȩ. Istos
inimicos meos ipsos qui me occiderunt noli tu oc¬
cidere. Maneat gens iudeoꝵ: certe uicta ẽ a romanis:
certe deleta ciuitas eoꝵ. N admittunt᷑ ad ciuitatẽ
suam iuder: et tam̃ iudei sunt. Nam om̃s iste ꝓuin¬
ciȩ a romanis subuigate sunt. Quis iam cõgnos¬
cet gentes inimꝑio romano. Que que erant quan¬
do om̃s romani factisunt. Etom̃s romani dicun¬

Expanded text:
operantur iniquitatem; et nunc de inimicis suis, Ne occideoperantur iniquitatem; et nunc de inimicis suis, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae? Quomodo non miseretur omnium qui operantur iniquitatem, et quomodo non occidit eos ne obliviscantur legis tuae? Sed hiris eorum, ut occidas peccata eorum: non occidas eos, quorum peccata occidis. Quid est autem occidi? Oblivisci legis Domini. Ipsa est vera mors, in profundum ire peccati: potest quidem hoc et de Judaeis intelligi. Quid de Judaeis, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae? Istos inimicos meos, ipsos qui me occiderunt, noli tu occidere. Maneat gens Judaeorum: certe victa est a Romanis, certe deleta civitas eorum; non admittuntur ad civitatem suam Judaei, et tamen Judaei sunt. Nam omnes istae provinciae a Romanis subjugatae sunt. Quis jam cognoscit gentes in imperio Romano quae quid erant, quando omnes Romani facti sunt, et omnes Romani dicun
Abbreviated transcription (Latin):
miscd̾ia eiꝰ p̃ueniet me. d̾s m̃s demonstrauit michi
inimicis meis. Idẽ quantã cirta me habuerit mise¬
ricordiã in illis mͥdemonstrauit. circa quos ñ habu¬
it Nisi enĩ debitor suspendatur: minus agit gr̃ãs
ris cos: ne quando obliuiscantur legis tue. Rogat
ꝓmimicis suis. implet p̃ceptum. Quid ẽ ne misere¬
aris om̃iũ quioꝑantur iniquitatẽ. et ne occideris
eos nequando obliuiscant᷑ legis tuȩ: Quomͦ ñ mi¬
sereat᷑ omĩũ qui oꝑant᷑ iniquitatẽ. ÷ Et quomo¬
do ne occidas eos ne quando obliuiscantur legis
tuȩ:s hec deinimicis suis dicit. Qd ergo: Ini¬
micieis equitatẽ oꝑant᷑ : Si qui ei inimicantur
equitatẽ oꝑantur: ergo ipse iniquitatẽ oꝑatur.S
quia ipse equitatẽ oꝑat᷑ porro quia equitatẽ oꝑa¬
tur ꝓfecto iniquitatẽ abinimicis patit᷑: restat
ut qui iusto inimicantur in iquitatẽ oꝑentur.
Unde ergo paulo suꝑius ne miserearis omiũ qͥ

Expanded text:
emonstravit mihi in inimicis meis: id est, quantam circa me habuit misericordiam, in illis mihi demonstravit circa quos non habuit. Nisi enim debitor suspendatur, minus agit gratiasris eos, nequando obliviscantur legis tuae. Rogat pro inimicis suis, implet praeceptum. Quid est, Ne miserearis omnium qui operantur iniquitatem; et, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae? Quomodo non miseretur omnium qui operantur iniquitatem, et quomodo non occidit eos ne obliviscantur legis tuae? Sed hic de inimicis suis dixit. Quid ergo? Inimici ejus aequitatem operantur? Si qui ei inimicantur aequitatem operantur; ergo ipse iniquitatem operatur. Sed quia ipse aequitatem operatur, porro qui aequitatem operatur, profecto iniquitatem ab inimicis patitur; restat ut qui justo inimicantur, iniquitatem operentur. Unde ergo paulo superius, Non miserearis omnium qui
Abbreviated transcription (Latin):
tuli boni. ut mei miserereris : ut me iustificares:
Quid in me inuenisti nisi sola peccata : T̃uũ nichil
aliud nisi naturã quam creasti. tetera mala mea
que deleiusti. N gͦ pͥor adte surrȩxi: s ui adme ex¬
citandum uenisti. Nã miscd̾ia eus p̃ueniet me: an
et me. Quid hic respondebit infelix pelaguis.
collectus. et repulsis electus. comparet se uasis ire
uas miscdie: et uideat qi ex una massa fetit d̃sali¬
ud uas in honorẽ aliud incontumeliã. Quid ẽ de¬
monstrauit michi inimicis meis:: Sic enĩ uolens

Expanded text:
tuli boni, ut mei miserereris et me justificares? tuli boni, ut mei miserereris et me justificares? Quid in me invenisti, nisi sola peccata? Tuum nihil aliud nisi natura quam creasti: caetera, mala mea quae delevisti. Non ego prior ad te exsurrexi, sed tu ad me excitandum venisti; nam misericordia ejus praeveniet me. Antet me. Quid hic respondebit infelix Pelagius? collectus, et repulsis electus: comparet se vasis irae vas misericordiae; et videat quia ex una massa fecit Deus aliud vas in honorem, aliud in contumeliam. Quid est, demonstravit mihi in inimicis meis? Si
Abbreviated transcription (Latin):
in anima uirtus et sapientia ẽ s ed nec sapit sibi.
nec ualet sibi: nec ipsa sibi lux ẽ. nec ipsa sibi uir¬
tus ẽ. Est quedã origo fonsq uirtutis. ẽ quedã radix
sapientiȩ: ẽ quedã ut ita dicã. si et hoc dicendũ est
regio incõmutabilis ueritatis. ab hac anima rece¬
dens. tenebrat᷑: accedens illuminat᷑. accedite ad
eum et illuminamini: qr recedendo tenebram ini
Ergo fortitudinẽ meã adte custodiã. ñ a te recedã.
non de me presumã. fortitudinẽ meã ad te custo¬
diam. q̃uia dis susceptor meus es. Ubienĩ erã et uͥ¬
sũ: Unde me suscepisti: Quas iniquitates meas
dimisisti  Ubi iacebam: quo erectꝰ sum: Ergo
hec meminisse debeo: quod inalio psalmo dici¬
tur: qm̃ pat̾ meus et mater mea dereliquerunt
me: dñs autẽ assup sit me. fortitudinẽ meã ad te
custodiã qr d̾s susceptor meus es. ds meus miscdia¬
te custodiã: de me omĩno nichil p̾sumã. Qd enĩ at¬

Expanded text:
in anima, virtus et sapientia est; sed nec sapit sibi, in anima, virtus et sapientia est; sed nec sapit sibi, nec valet sibi, nec ipsa sibi lux est, nec ipsa sibi virtus est. Est quaedam origo fonsque virtutis, est quaedam radix sapientiae, est quaedam, ut ita dicam, si et hoc dicendum est, regio incommutabilis veritatis: ab hac anima recedens tenebratur, accedens illuminatur. Accedite ad eum, et illuminamini ; quia recedendo tenebramini. Ergo fortitudinem meam ad te custodiam: non a te recedam, non de me praesumam. Fortitudinem meam ad te custodiam, quia Deus susceptor meus es. Ubi enim eram, et usum? unde me suscepisti? quas iniquitates meas dimisisti? ubi jacebam? quo erectus sum? Ergo haec meminisse debeo; quod in alio psalmo dicitur. Quoniam pater meus et mater mea dereliquerunt me; Dominus autem assumpsit me ? Fortitudinem meam ad te custodiam, quia Deus susceptor meus es. 19. vers. 11. Dte custodiam: de me omnino nihil praesumam. Quid enim at
Abbreviated transcription (Latin):
est. s quia factus est esuriens sic̃ canis habet etiã
in labiis gladiũ: dicit: quis audiuit: Quid ẽ quis
audiuit. Et quis credidit auditiu nr̃o: et brachiũ
dñi cui reuelatum ẽ.: Qm̃ quis audiuit. Non credunt
uidei: conuersi sunt ad gentes. et annuntiauerũt
Iudei non credebant. et tam̃ ꝑ credentes iudeos
euuangłm circuibat ciuitatẽ: et dicebant: qm̃
quis audiuit. Et tu dñe deridebis eos. Quis au¬
diuit. Om̃s gentes. xp̃iane future sunt. et uos di¬
citis. quis audiuit. Quid ẽ deridebis eos: ꝓnichilo
habebis om̃s gentes. Nichil ante te erit: quia facilli¬
qr fortitudinẽ suã ãte ñ custodierunt: idẽ illi qui
suꝑ me insurrexerunt et irruerunt. de se p᷑sũpse-¬
runt Ego autẽ fortitudinẽ meã adte custodiam:
qr si recedo cado:. si accedo fortior fio. Uidete enĩ qͥd
ẽ fr̃s in anima humana: non habet ex se lum̃ non
habet ex se uires. totum autẽ quod pulchrũ est

Expanded text:
est: sed quia factus est esuriens sicut canis, habet etiam est: sed quia factus est esuriens sicut canis, habet etiam in labiis gladium; dicit, Quis audivit? Quid est, Quis audivit? Quis credidit auditui nostro, et brachium Domini cui revelatum est ? Quoniam quis audivit? Non credunt Judaei: conversi sunt ad Gentes et annuntiaverunt. Judaei non credebant: et tamen per credentes Judaeos Evangelium circumibat civitatem, et diceban 9. Et tu, Domine, deridebis eos. Quis audivit? Omnes gentes christianae futurae sunt, et vos dicitis, Quis audivit? Quid est, deridebis eos? Pro nihilo habebis omnes gentes: nihil ante te erit; quia facilliquia fortitudinem suam ad te non custodierunt: id est, illi qui superne insurrexerunt et irruerunt, de se praesumpserunt. Ego autem fortitudinem meam ad te custodiam: quia si recedo, cado; si accedo, fortior fio. Videte enim quid est, fratres, in anima humana. Non habet ex se lumen, non habet ex se vires: totum autem quod pulchrum est