comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mea. hoc ipsũ qd̾ inme irri serunt. qͥsibi uidentur
esse sapientes. Tu fecisti quare fieret. tii scisti inpru¬
dentiam meã. Qd enĩ tam simile inprudentiȩ
quã cũ haberet in potestate una uoce suos ꝑsecu¬
tores ꝓsternere. pateret᷑ se teneri. flagellari con¬
spui colaphitari spinis coronari. ligno affigi:
Imprudñtie simile ẽ stultũ uidetur ẜ stultũ hoc su¬
perat om̃s sapientes. Stultũ quid̃ ẽ: sed etgranum
qñ cadit int̾ram sinemo sciat consuetudinẽ agͥco¬
larum stultũ uidet᷑. Labore magno metitur: por¬
tatur ad areã: ĩturatur uentilat᷑ Post tanta ꝑicła
celi et tempestatũ. et labores rusticanoꝵ curãq dño¬
rum: mittit᷑ inhorreũ frum̃tũ purgatũ. Uenit
hiems. quod purgatũ erat ꝓfertur. et picit᷑. impru¬
dentiȩ uidet᷑ s ut ñ sit imprudñtia spes facit. Ngͣ¬

Expanded text:
meam: hoc ipsum quod in me irriserunt qui sibi videntur esse sapientes. Tu scisti quare fieret: tu scisti imprudentiam meam. Quid enim tam simile imprudentiae, quam cum haberet in potestate, una voce suos persecutores prosternere, ut pateretur se teneri, flagellari, conspui, colaphizari, spinis coronari, ligno affigi? Imprudentiae simile est; stultum videtur: sed stultum hoc superat omnes sapientes. Stultum quidem est: sed et granum quando cadit in terram, si nemo sciat consuetudinem agricolarum, stultum videtur. Labore magno metitur, portatur ad aream, trituratur, ventilatur: post tanta pericula coeli et tempestatum, et labores rusticanorum curamque dominorum, mittitur in horreum frumentum purgatum. Venit hiems; et quod purgatum erat, profertur et projicitur: imprudentia videtur; sed ut non sit imprudentia, spes facit. N
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos homines tempestates. uoces dicentiũ. cru¬
cifige crucifige. Dicente pilato. ñ in uenio cau¬
sam ullã in oͥc homine. quare occidendꝰ sit: in¬
ualescebant uoces dicentiũ. crucifige crucifige
Augebatur tempestas: donec demergeretur.
qui uenerat in altitudinẽ maris. Et passus ẽ
dñs int̾manꝰ iudeoꝵ: qd̾ ñ ẽ passus. cũ suꝑ aquas
ambularet. Qd̾ ñ solum ipse passus ñerat. s nec
petrum pati ꝑmiserat. Ueni in altitudinẽ ma¬
ris. et tempestas demersit me. Laboraui clamans
rauce facte sunt fauces mee. Hoc uͥ: Hoc qñ:
Int̾rogemus euugłm. Passionẽ quippe dñinr̃i
i hoc psalmo cognoscimꝰ eqdẽ passũ eũ nouimꝰ:
ĩtrasse aqͦs usq ad animã ei. qr popłi p̃ualuerunt
usꝙ ad mortẽ eł. Legimus credimꝰ tepestate
ulum demersũ esse. qi p̃ualuit seditio adeũ occidñ¬
dum. Agnoscimꝰ uerũ ẽ laborasse eũ clamando.

Expanded text:
ipsos homines; tempestates, voces dicentium, Cruipsos homines; tempestates, voces dicentium, Crucifige, crucifige. Dicente Pilato, Non invenio causam ullam in hoc homine quare occidendus sit, invalescebant voces dicentium, Crucifige, crucifige . Augebatur tempestas, donec demergeretur qui venerat in altitudinem maris. Et passus est Dominus inter manus Judaeorum, quod non est passus cum super aquas ambularet ; quod non solum ipse passus non erat, sed nec Petrum pati permiserat. Veni in altitudinem maris, et tempestas demersit me. 7. versraucae factae sunt fauces meae. Hoc ubi? hoc quando? Interrogemus Evangelium. Passionem quippe Domini nostri in hoc psalmo cognoscimus. Et quidem passum eum novimus; intrasse aquas usque ad animam ejus, quia populi praevaluerunt usque ad mortem ejus, legimus, credimus; tempestate illum demersum esse, quia praevaluit seditio ad eum occidendum, agnoscimus: verum et laborasse eum clamando,
Abbreviated transcription (Latin):
Non quo cuncta ista habeant sensũ laudandi:
s. qr cuncta bñ cogitata. laudẽ pariunt. et implet᷑
cor consid̾atione creature adeructandũ imnum
creatori. Laudant omiã dm̃ sed que fecit ds. Nũ-¬
quid millo ẏmno adu̾tistis quod auaritia. lau¬
det dm̃ Laudat ibi dm̃ et serpens. auaritia non
laudat. Omiã quippe repentia nominata ibi st̃.
inlaude cliͣ noĩata sunt. Omĩa repentia: s ñ ibi
sunt noĩata aliqua uitia. Uitia enĩ ex nob̾ et
ex nr̃a uoluntate habemus: et uitia ñ sunt sub¬
ñ ẽ substantia. Infixus sũ: et ñ inueni qd̾ fecĩ. Ue¬
ni in altitudinẽ maris: et tẽpestas demersit me
Srãs ipsius miscd̾iȩ. qui uenit in altitudinẽ ma¬
ris. et glutiri amarino ceto dignatꝰ ẽ: seuomitꝰ
ẽ t̃tio die. Uenit in altitudinẽ maris: in ⁊ qua
altitudine nos dep̃ssi eramꝰ in qua altitudine
nos naufragiũ passi eramꝰ. Uenit illuc ipse
et tempestas demersit illin: qr fluctꝰ ibi passus ẽ:

Expanded text:
Non quo cuncta ista habeant sensum laudandi; sed quia cuncta bene cogitata laudem pariunt, et impletur cor consideratione creaturae ad eructandum hymnum Creatori. Laudant omnia Deum, sed quae fecit Deus. Numquid in illo hymno advertistis quod avaritia laudet Deum? Laudat ibi Deum et serpens; avaritia non laudat. Omnia quippe repentia nominata ibi sunt in laude Dei: nominata sunt omnia repentia; sed non sunt ibi nominata aliqua vitia. Vitia enim ex nobis et ex nostra voluntate habemus; et vitia non sunt subnon est substantia. Infixus sum, et non inveni quod feci. 6. Veni in altitudinem maris, et tempestas demersit me. Gratias ipsius misericordiae qui venit in altitudinem maris, et glutiri a marino ceto dignatus est: sed evomitus est tertio die . Venit in altitudinem maris, in qua altitudine nos depressi eramus, in qua altitudine nos naufragium passi eramus: venit illuc ipse, et tempestas demersit illum; quia fluctus ibi passus est,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc plane hoc lucide aꝑte: qi ex ore corporis intelli¬
gendum ẽ. Helicta. xp̃c nulla habuit. suit delic̃¬
toꝵ susceptor: s ñ cõmissor. Et delicta mea ate ñ
sunt abscondita: id ẽ confessus sũ tͥomiã delicta
mea: etante os meũ uidisti ea in cogitatione mea
Uidisti uulnera que sanares: s uc Utiq incorpo¬
re. in m̃bris. ĩn illis fidelib uñ illi herebat iã m̃brũ
illud quod confitebat᷑ peccata sua Et delicta in¬
credite indm̃ et in me credite. Nerubescant ime
qui expectant te dnẽ. dñe uirtutũ. N confundant᷑

Expanded text:
ex ore corporis intelligendum est. Delicta nulla Christus habuit; fuit delictorum susceptor, sed non commissor. Et delicta mea a te non sunt abscondita: id est, confessus sum tibi omnia delicta mea; et ante os meum vidisti ea in cogitatione mea, vidisti vulnera quae sanares. Sed ubi? Utique in corpore, in membris; in illis fidelibus, unde illi haerebat jam membrum illud quod confitebatur peccata sua. Et delicta, inCredite in Deum, et in me credite ? Non erubescant in me, qui te exspectant, Domine, Domine virtutum. Non confundantur
Abbreviated transcription (Latin):
illud ẽ cotep̃tũ m qd̾ uidet᷑ humiles dare
dictum est Widimꝰ eum et ñ habebat speciem neq
decorẽ. Aquas autẽ intrasse usquadanimã suã dicit.
qr potuerunt ille t᷑be quas aquarũ nomine significa¬
uit. huc usq p̃ualere. ut occiderent. xp̃m Preualuert̃
ad contẽpnendũ ad tenendũ adligandũ adĩsultandũ
adeolaphitandũ ad c̃spuendũ a dhuc quousq e Usꝙ
ad mortẽ. Ergo introierunt aque usq ad animã
meam hac̃ quippe uitã dixit animam suã: quo usq
illi accedere seuiendo potuerunt. S nũqͥd hoc
possent: nisi abipso ꝑmitterent᷑. Unde ergo tãꝗͣ
aliquid inuitus patiat᷑ sic clamat: ñ qr caput m̃bra¬
p̃figurat: Passus ẽ quippe ille qr uoluit: marty¬
res uero et sinoluert. Petro namq ita p̃dixit. pas¬
sionem suã. cũ senueris inquit. alius te p̃cinget:
et feret quo tu ñuis. Quãquã enĩ xp̃o mherere

Expanded text:
illud est contemptum modo, quod videtur humiles dare illud est contemptum modo, quod videtur humiles dare dictum est: Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem . Aquas autem intrasse usque ad animam suam dicit; quia potuerunt illae turbae, quas aquarum nomine significavit, huc usque praevalere, ut occiderent Christum. Praevaluerunt ad contemnendum, ad tenendum, ad ligandum, ad insultandum, ad colaphizandum, ad conspuendum. Adhuc quousque? Usque ad mortem. Ergo introierunt aquae usque ad animam meam. Hanc quippe vitam dixit animam suam, quousque illi accedere saeviendo potuerunt. Sed numquid hoc possent, nisi ab ipso permitterentur? Unde ergo tanquam aliquid invitus patiatmbra sua praefigurat? Passus est quippe ille, quia voluit; martyres vero, etiamsi noluerunt. Petro namque ita praedixit passionem suam: Cum senueris, inquit, alius te praecinget, et feret quo tu non vis . Quanquam enim Christo inhaerere
Abbreviated transcription (Latin):
pascha transitũ cõm̃dat. Q d̾ ad monuit etiã unͦs
euangelista: qui inminente passione cũ ueniretdo¬
minus adcenã. qua cõm̃dauit sacram̃tũ corporis et
sangumis sui. ita loqͥt᷑. Cũ autẽ uenisset hora qua
transiret iħc de hoc mundo ad patrẽ. Ex p̃ssit gͦ tͦn¬
situm pasche. S nisi ipse transiret hinc ad patrem
Ipse autẽ ñ cecidit. s descendit: ut eũ qui ceciderat
subleuaret. Transitꝰ ergo et illuis. et nr̃ hine ad pa¬
trem. dehoc mundo ad regnũ celoꝵ: de uita mol¬
tali ad uitã ẽternã. de uita t̾rena ad uitã celislẽ
de uita corruptibili ad in corruptionẽ. det̾bidal¬
onũ conusatione adppetuã securitate. Ido. ꝓhisqͥ
nascamꝰ congemiscamꝰ: taudiendo cognosendo.
concrem iscendo mutemur: ut impleat᷑ in nobis u¬
tulus psalmi ꝓhis qui comoutasua¬
alu ͣu m oe fac ds. qm̃ intrauerunt
aque usque ad ammam meam. Eranum

Expanded text:
Pascha transitum commendat. Quod admonuit etiam Joannes Pascha transitum commendat. Quod admonuit etiam Joannes evangelista, qui imminente passione, cum veniret Dominus ad coenam qua commendavit sacramentum corporis et sanguinis sui, ita loquitur: Cum autem venisset hora, qua transiret Jesus de hoc mundo ad Patrem . Expressit ergo transitum Paschae. Sed nisi ipse transiret hinc ad Patrem, Ipse autem non cecidit; sed descendit, ut eum qui ceciderat sublevaret. Transitus ergo, et illius, et noster, hinc ad Patrem; de hoc mundo ad regnum coelorum, de vita mortali ad vitam aeternam, de vita terrena ad vitam coelestem, de vita corruptibili ad incorruptibilem, de tribulationum conversatione ad perpetuam securitatem. Ideo, Pro his qui noscamus, congemiscamus: et audiendo, cognoscendo, congemiscendo, mutemur, ut impleatur in nobis titulus Psalmi, Pro his qui commutabualvum me fac, Deus, quoniam introierunt aquae usque ad animam meam. Granum
Abbreviated transcription (Latin):
Adã et eua indeteriꝰ: qui exadã et eua xp̃o adhesc¬
runt in meliꝰ cõmutati sũt. Sic̃ enĩ ꝑunũ homine
mors. ita et ꝑ unũ hominẽ resurrectio mortuoꝵ
Et sic̃ inadã om̃s moriunt᷑. sic etin xpo om̃s uiuifi¬
cabuntur. Ab eo qd̾ formauit d̾s. mutatus est adã:
s in peiꝰ iniquitatis sue. Ab eo qd oꝑata ẽ iniquitas
mutantur fideles. s in meliuis ꝑ grãm di. Ut mu¬
taremur inpeius nr̃a iniquitas fuit: ut mutarem̃
in melius ñ nr̃a iusticia. s grã dĩ p̃stat. Qd̃ ergo in
peius mutati sumꝰ nob̃ imputemꝰ: qd̾ in meliꝰ com¬
mutamur dm̃ laudemꝰ. Phis ergo iste psalmꝰ qui
cõmutabunt᷑ Unde autẽ ista cõmutatio factaẽ
nisi expassione xp̃i. Pascha ipsũ: latine transitus¬
eñ int̃p̃tat᷑. slẽ enĩ pascha grecũ nom̃: s hebreũ. Reso¬
nat quidẽ in greca lingua passionẽ: qr paschin pa

Expanded text:
Adam et Eva in deterius; qui ex Adam et Eva Christo adhaeseAdam et Eva in deterius; qui ex Adam et Eva Christo adhaeserunt, in melius commutati sunt. Sicut enim per unum hominem mors, ita et per unum hominem resurrectio mortuorum: et sicut in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes vivificabuntur Ab eo quod formavit Deus, mutatus est Adam; sed in pejus iniquitatis suae: ab eo quod operata est iniquitas, mutantur fideles; sed in melius per gratiam Dei. Ut mutaremur in pejus, nostra iniquitas fuit: ut mutaremur in melius, non nostra justitia, sed gratia Dei praestat. Quod ergo in pejus mutati sumus, nobis imputemus: quod in melius commutamur, Deum laudemus. Pro his ergo iste psalmus, qui commutabuntur. Unde autem ista commutatio facta est, nisi ex passione Christi? Pascha ipsum latine Transitus interpretatur. Non est enim Pascha graecum nomen, sed hebraeum. Resonat quidem in graeca lingua passionem, quia πασχεῖν,
Abbreviated transcription (Latin):
cimus. Nãqi hic loquit᷑ dubiare omĩno ñꝑmiti¬
mur. Hic sunt enĩ exp̃ssa u̾ba que in eiꝰ passicẽ com¬
pleta sunt. Dederunt in escã meã fel: etinsiti me¬
a potauerunt accto: qñ ista ad litterã completa
sunt et quom̃ ꝓrsus p̃dicta sic reddita: cũq ipse xp̃c¬
dixisset. sitio pendens incruce. et ad hoc ei ũbũ ace¬
tum inspongia datũ esset. quo accepto dixit con¬
sũmatũ ẽ. et sic inclinato capite tradidit spm̃ osfñ¬
dens ista omiã q̃ p̃dicta st̃ in illo fuisse tc̃ c̃sũma¬
ta: ñ licet hic aluid intelligere. Apłi etiã loquen¬
tes de xp̃o. testimonia existo spalmo dederunt.
Quis autẽ deuiet asententiis eoꝵ:aut quis agnus
ñ sequat᷑ arietes.: Ergo xp̃c hic loquit᷑. magisꝙno
bis demonstrandũ ẽ uͥ eiꝰ m̃bra loquãm. ut et ostñda
loquatur Titulus psaimi ẽ. Infinẽ ꝓhis qui cominu¬
tabuntur ipsi dauid. Nunc commutationẽ ĩ melius
audi. Commutatio enim uel in deteriꝰ ẽ: uł in meliꝰ

Expanded text:
us hic loquitur, dubitare omnino non permittimur. Hic sunt enim expressa verba quae in ejus passione completa sunt: Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto: quando ista et ad litteram impleta sunt, et dixisset, Sitio, pendens in cruce, et ad hoc verbum ei acetum in spongia datum esset, quo accepto dixit, Consummatum est, et sic inclinato capite tradidit spiritum , ostendens ista omnia quae praedicta sunt in illo fuisse tunc consummata; non licet hic aliud intelligere. Apostoli etiam loquentes de Christo, testimonia ex isto psalmo dederunt. Quis autem deviet a sententiis eorum? aut quis agnus non sequatur arietes? Ergo Christus hic loquitur: magisque nobis demonstrandum est ubi ejus membra loquantur, ut 1. Titulus Psalmi est: In finem, pro his qui commutabuntur, ipsi David. Nunc commutationem in melius audi: commutatio enim, vel in deterius est, vel in melius.
Abbreviated transcription (Latin):
qr re uera ñ est unꝰ homo corpꝰ eius. s exiguũ m̃brũ
Corpꝰ autẽ exm̃bris constat. Corpꝰ gͦ eiꝰ plenũ tota
eccłia. Merito ergo dicit eccłia. Non erubescant
in me qui expectant te dnẽ dñẽ uirtutũ. si sic af¬
fligar ab insurgentib ꝑsecutorib ñ sic oberrat ab ĩ¬
uidentib inimicis meis ab oblatrantib hereticis
qui a me exierunt. qr ñ erant exme. nã si fuissent
ex me mecũ forsitan ꝑ mansissent: ñ sic eoꝵ. scan¬
dalis p̃mar ut erubescantin me qui expectant te¬
dnẽ: dñe uirtutũ. Non confundant᷑ suꝑ me qui
querunt ted̾s isrł Qm̃ ꝓpt̾ te sustinui exꝓbrationẽ:

Expanded text:
t unus homo corpus ejus, sed exiguum membrum; corpus autem ex membris constat. Corpus ergo ejus plenum, tota Ecclesia. Merito ergo dicit Ecclesia: Non erubescant in me, qui te exspectant, Domine, Domine, virtutum. Non sic affligar ab insurgentibus persecutoribus, non sic obterar ab invidentibus inimicis meis, ab oblatrantibus haereticis qui a me exierunt, quia non erant ex me; nam si fuissent ex me, mecum forsitan permansissent . Non sic eorum scandalis premar, ut erubescant in me qui te exspectant, Domine, Domine virtutum. Non confundantur super me, qui quaerunt te, Deus Israel.
Abbreviated transcription (Latin):
pondetur homo. Eiusdẽ substantie: abrahã
et ysaac. Queris quid sibi abrahã et ysaacñ
respondetur tibi homo. s homines. N sic indi¬
qualitatẽ ñ amittat. pluralitatẽ ñ admitat
Si gͦ tͥ dictũ fuerit. cũ dicis mͥ filiũ hoc esse
qd̾ pat̾ ẽ. ꝓfecto et filiꝰ pat̾ ẽ: responde. Scd̾m
substantiã tibi dixi hoc esse filiũ qd̾ pat̾ ẽ. ñ scd̾m
id qd̾ aliud dr̃. Ad se enĩ d̾s a̾r. ad patrẽ filius dicit᷑

Expanded text:
raham et Isaac. Quaeris quid sit Abraham et Isaac: non respondetur, Homo; sed Homines. Non sic in di aequalitatem admittat, pluralitatem non admittat. Si ergo tibi dictum fuerit, Cum dicis mihi Filium hoc esse quod Pater est, profecto et Filius Pater est; responde: Secundum substantiam tibi dixi hoc esse Filium quod Pater est, non secundum id quod ad aliu
Abbreviated transcription (Latin):
et dequo loqui caritati ur̃ȩ in nomine dñi ꝓposumꝰ
ingrano sinapis agnoscamꝰ: paululũ ab altitudine
holeris et disfusione ramoꝵ et ab illa gła uͥ aues
celi requiescunt. auocemꝰ cogitationẽ: et hec magni¬
tudo que nos delectat in holere quã deparuo sur

Expanded text:
et de quo loqui Charitati Vestrae in nomine Domini proposuimus, et de quo loqui Charitati Vestrae in nomine Domini proposuimus, in grano sinapis agnoscamus: paululum ab altitudine oleris et diffusione ramorum, et ab illa gloria, ubi aves coeli requiescunt, avocemus cogitationem; et haec magnitudo quae nos delectat
Abbreviated transcription (Latin):
nes ꝑducat ad requiẽ sempit̾nã: quãq ipsa que in re-¬
b humanis. uocat᷑ felicitas. plus sit tim̃tla quã mise¬
ria: qñquidẽ miseria. plerunq affert ext̾bulatione
fructũ bonum. felicitas autẽ corrũpit animã ꝑu̾sa
securitate et dat locũ diabolo tep̃tatori. cũ gͦ cogi¬
tauerimꝰ prudent̃ et recte sic̃ psallit hec uictima
tẽptationẽ esse uitã humanã suꝑ t̾rã. neminẽq
omĩno esse securum. nec debere esse securũ donec
ad illã patͥam ꝑueniat᷑. unde nemo exit amicus.
quo nemo admitritur inimicꝰ: etiã nc̃ inipsa eccłie
gła agnoscimꝰ. uoces tͥbulationis ñre.  ettanquã
m̃bra xp̃i compage caritans subdi ta capiti nr̃o
et nos inuicẽ retinentia: dicemꝰ depsalmis qd̾ hic
dixisse inuenerimꝰ martyres qui fuerunt ante
nos. qi tbulatio cõmunis ẽ omĩb abinitio usq in
finem. Tam istũ psalmũ quẽ tractandũ suscepimꝰ

Expanded text:
nes perducat ad requiem sempiternam; quamque ipsa quae in rebnes perducat ad requiem sempiternam; quamque ipsa quae in rebus humanis vocatur felicitas, plus sit timenda quam miseria; quandoquidem miseria plerumque affert ex tribulatione fructum bonum, felicitas autem corrumpit animam perversa securitate, et dat locum diabolo tentatori: cum ergo cogitaverimus prudenter et recte, sicut salita victima, tentationem esse vitam humanam super terram , neminemque omnino esse securum, nec debere esse securum, donec ad illam patriam veniatur, unde nemo exit amicus, quo nemo admittitur inimicus, etiam nunc in ipsa Ecclesiae gloria agnoscimus voces tribulationis nostrae; et tanquam membra Christi, compage charitatis subdita capiti nostro, et nos invicem retinentia, dicemus de Psalmis, quod hic dixisse invenerimus martyres qui fuerunt ante nos, quia tribulatio communis est omnibus, ab initio usque in finem. Tamen istum psalmum quem tractandum suscepimus,
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc seculo exorti sumus
et aggregati popło di quo
iã holus illud exgrano sina¬
pis tetendit brachia sua: qm̃
ferm̃tũ illud qd̾ pͥmo contenptibile fuit. ferm̃ta¬
uit tres m̃suras idẽ totum orbẽ t̾rarũ reparatum
extͥbus filiis noe: qm̃ aboriente et occidente et aqͥlo¬
ne etaustro ueniẽnt qui recibent cũ patͥarchis.: ẽx¬
plsis foras eis qui de illoꝵ. carne sunt nati et eoꝵ fi¬
atq p̃dictũ ẽ quod plures filios habitura esset. quã
illa que habebat uirũ. iã talem inuenimus que o¬
blita esset ohꝓbrioꝵ et ignominiȩ uiduitatis suȩ:
et id̾o possumꝰ forte mirari. cũ uoces humilitatis
xp̃i uel nr̃e relegerimꝰ in aliqua ꝓphetia Et fieri po¬
test ut minus ex eis efficiamͣ.: qr ñ eo tẽpore uenimꝰ
qñ ista cum sapore legebant᷑ abundante p̃ssura.
S rursus sitbulationũ abundantiã cogitemꝰ etin
qua ambulemꝰ uia cognoscamus. sitam̃ in illa am¬
bulamꝰ: quam sit angusta et ꝑp̃ssuras atq tͥbulatio¬

Expanded text:
in hoc saeculo exorti sumus et aggregati populo Dei, quo jam olus illud ex grano sinapis tetendit brachia sua; quo jam fermentum illud, quod primo contemptibile fuit, fermentavit tres mensuras , id est, totum orbem terrarum reparatum ex tribus filiis Noe : quoniam ab oriente et occidente et aquilone et austro veniunt, qui recumbent cum Patriarchis, expulsis foras eis qui de illorum carne sunt nati, et eorum fiatque praedictum est, quod plures filios habitura esset, quam illa quae habebat virum , jam talem invenimus quae oblita esset opprobriorum et ignominiae viduitatis suae: et ideo possumus forte mirari cum voces humilitatis Christi, vel nostrae, legerimus in aliqua prophetia. Et fieri potest ut minus ex eis afficiamur, quia non eo tempore venimus, quando ista cum sapore legebantur, abundante pressura. Sed rursus si tribulationum abundantiam cogitemus, et in qua ambulemus via cognoscamus si tamen in illa ambulamus, quam sit angusta , et per pressuras atque tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ fundi. et ñ ẽ substantia. id ẽ ad pauꝑtatẽ deue-¬
ni. Nam hic dicit: pauꝑ et dolens ego sum. Di
esset: ut illius pauꝑtate uos ditaremini. Ergo
pauꝑtatẽ suã uolens nobis dñs cõm̃dare. fortas¬
se dixit. ñ ẽ substantia. Ad sũmã enĩ pauꝑtatem
ꝑuenit: qñ formã serui induit. Diuitie eius
que sunt: Qui cũ informa dĩ esset: ñ rapinã ar

Expanded text:
profundi, et non est substantia, id est, ad paupertatem perveprofundi, et non est substantia, id est, ad paupertatem perveni. Nam hic dicit: Pauper et dolens ego sum; dicst, cum dives esset, ut illius paupertate vos ditaremini . Ergo paupertatem suam volens Dominus nobis commendare, fortasse dixerit, non est substantia. Ad summam enim paupertatem pervenit, quando formam servi induit. Divitiae ejus quae sunt? Qui cum in forma Dei es
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c Aut hesit: Ac ñ sic̃ dictũ ẽ inli¬
bro iob. t̾ra data ẽ inmanus impii: An scd̾m corpus
infixus ẽ qi teneri potuit: et ipsã crucifixionẽ habebat᷑
Nisi enĩ clauis fixus esset: crucifiruis ñ esset. Undegͦ
ñ esset substantia:. anlimꝰ ille ñ ẽ substantia: Intelli¬
gemus ergo si potuerimus. quid sit et ñ est subtan¬
tia: si pͥus in tellexerimꝰ. quid sit substantia. Substan¬
tia quippe dr et diuitiarũ: sco̾m quã dicimus habet
substantiã et ꝑdidit substantiã. S: nunqͥd hoc puta¬
mus hic dictum esse ñ est substantia. idẽ ñ sunt diui¬
uitiȩ: quasi mͦ aliquid. dediuitiis ageretur. aut
aliqua questio de diuitiis haberetur: An forte
quia ille ipse limus pauꝑtas erat: et diuitie ñ e¬
runt nisi quando et̾nitatis participes effecti fue-¬
rimus: Tc̃ sunt enĩ uere diuitie: qñ nobis nichil
de erit. Potest etiã scd̾̃m huiꝰ uerbi intellectũ. ac¬
cipi it sensus iste: ut diceretur infixus sum inlimo

Expanded text:
 haesit, ac non, sicut dictum est in libro Job, Terra tradita est in manus impii . An secundum corpus infixus est, quia teneri potuit, et ipsam crucifixionem habebat? Nisi enim clavis fixus esset, crucifixus non esset. Unde ergo non est substantia? An limus ille non est substantia? Intelligemus ergo, si potuerimus, quid sit, et non est substantia, si prius intellexerimus quid sit substantia. Substantia quippe dicitur et divitiarum: secundum quam dicimus, Habet substantiam, et, Perdidit substantiam. Sed numquid hoc putamus hic dictum esse, et non est substantia, id est, non sunt divitiae, quasi modo aliquid de divitiis ageretur, aut aliqua quaestio de divitiis haberetur? An forte quia ille ipse limus paupertas erat, et divitiae non erunt, nisi quando aeternitatis participes effecti fuerimus? Tunc sunt enim verae divitiae, quando nobis nihil deerit. Potest etiam secundum hujus verbi intellectum accipi sensus iste, ut diceretur, Infixus sum in limo
Abbreviated transcription (Latin):
pes. hinc nescimus unde sit. Agnoscerent unde si
si agnoscerent quod mandasti. Si enĩ inuenirem
illos seruantes mandata tua: ⁊ elus domꝰ tue ñ co¬
mederet me. Et obpbria exꝓbrantiũ t̾ ccciderunt¬
ut nos docerem̃ sẽpta sunt: ut ꝑronsolationẽ scͥpt̾a¬
rum spem habeamꝰ. Dixit ergo xpĩ fuisse istã uocẽ.
opꝓbria exꝓbrantiũ tͥ ceciderunt suꝑ me. Quare
tibi. Nunqͥuid pat exꝓbratur: etũ ipsi rp̃o: qua¬
re obꝓbria exꝓbrantiũ tibi ceciderunt suꝑme:
Qa qui me cognouit. cognouit et patre. qi nemo e
patrẽ nisi qͥ honorat et filiũ. Obꝓbria ex ꝓbran¬
tium ł ceciderunt suꝑ me: qr me inuenerunt Et¬

Expanded text:
pes; hinc, Nescimus unde sit. Agnoscerent unde sim, pes; hinc, Nescimus unde sit. Agnoscerent unde sim, si agnoscerent quod mandasti. Si enim invenirem illos servantes mandata tua, zelus domus tuae non comederet me. Et opprobria exprobrantium tibi suut nos doceremur scripta sunt; ut per consolationem Scripturarum spem habeamus . Dixit ergo Christi fuisse istam vocem: Opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me. Quare, tibi? Numquid Patri exprobratur, et non ipsi Christo? Quare, opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me? Quia qui me cognovit, cognovit et Patrem : quia nemPatrem, nisi qui honorat et Filium . Opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me, quia me invenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
do audis obpbriũ de xp̃o. ꝓrsus esto frontosus. Qd
times fronti tue: quam signo crucis armasti:
Hoc ẽ enĩ ꝓpt̾ te sustinui exꝓbrationẽ oꝑuit utre¬
uerentiã. faciem meã. Propt̾ te sustinui exꝓbra¬
nonem: et qi ñ de te erubui. qñ mͥ ꝓpt̾ te insultaba
filiis sinagoge. hospes factus sũ Inpatͥa quidẽ ipsuis
dicebatur: ñne scimꝰ eũ esse filium marie etioseph:
Etunde alio loco. Hunc autẽ nescimꝰ unde sit. fac¬
tus gͦ sũ hospes filis matͥs mee. Ñ scierunt unde sĩ.
de quib erat caro mea. Non me sciebant de femo¬
re abraham natũ: unde caro mea occulta erat
qñ subipso femore seruus manũ ponens uirauit
ꝑ dm̃ celi. Hospes factus sũ filiis mat̾s mee. Quare
hoc : Quare ñ agnouerunt. : Quare alienũ dixe¬
runt. Quare ausi sunt dicere nescimꝰ undesit.
Im̃ zelus domus tue comedit me. Idẽ qi ꝑsecutꝰ
ẽ telus domus tuȩ comedit me hinc alienꝰ. hinc hos¬

Expanded text:
do audis opprobrium de Christo; prorsus esto frontosus. Quid do audis opprobrium de Christo; prorsus esto frontosus. Quid times fronti tuae, quam signo crucis armasti? Hoc est enim, Propter te sustinui exprobrationem, operuit irreverentia faciem meam. Propter te sustinui exprobrationem: et quia non de te erubui, quando mihi propter te insultabatFiliis Synagogae hospes factus est. In patria quippe ipsius dicebatur: Nonne nos scimus eum esse filium Mariae et Joseph ? Et unde alio loco: Hunc autem nescimus unde sit ? Factus ergo sum hospes filiis matris meae. Non scierunt unde sim, de quibus erat caro mea: non me sciebant de femore Abraham natum; unde caro mea occulta erat, quando sub ipso femore manum servus ponens, juravit per Deum coeli . Hospes factus sum filiis matris meae. Quare hoc? quare non agnoverunt? quare alienum dixerunt? quare ausi sunt dicere: Nescimus unde sit? Quoniam zelus domus tuae comedit me: id est, quia perest, Zelus domus tuae comedit me. Hinc alienus, hinc hos
Abbreviated transcription (Latin):
tis hoc fecerit: siri ñ ꝓficis. Quare enĩ ille audiuit:
nisi ut tu cũ audires ñ deficeres: Ecce tu audis:
et deficis. frustra ergo ille audiuit.: ñ enĩ ꝓpt̃ se. sed
ꝓpt̾ te audiuit. Qm̃ ꝓpt̾ te sustinui exꝓbrationẽ:
oꝑuit ir reuerentia faciẽ meã. Irreuerentia ĩqͥt:
oꝑuit faciem meã. Irreuerentia quid ẽ: Non
confundi. Deniq quasi uitiũ uidet᷑ cũ dr. ĩrre¬
uerens homo ẽ magna ir reuerentia hominis:
non illum erubescere. Ergo ir reuerentia quasi
imprudñtia ẽ. Oportet ut habeat. xp̃ianus. irre¬
uerentiã istam: qñ uenerit int̾ homines quib
displicet xp̃c si erubuerit de xp̃o. delebit᷑ de libro
uiuentium. Opus ẽ ergo ut habeas irreuerentia
xi: adorator male mortui: uenerator occisi. Hoc
si erubueris: mortuus es. Sententiã quippe ipsiꝰ
uide: qui neminem fallit. Qui me erubuerit corã
ua gͦ sit inreuerentia in te. frontuosus esto. Quan¬

Expanded text:
tis hoc fecerit, sic tu non proficis. Quare enim ille audivit, tis hoc fecerit, sic tu non proficis. Quare enim ille audivit, nisi ut tu cum audires non deficeres? Ecce tu audis, et deficis: frustra ergo ille audivit; non enim propter se, sed propter te audivit. Quoniam proper te sustinui exprobrationem, operuit irreverentia faciem meam. Irreverentia, inquit, operuit faciem meam. Irreverentia quid est? Non confundi. Denique quasi vitium videtur, cum dicitur: Irreverens homo est. Magna irreverentia hominis, non illum erubescere. Ergo irreverentia quasi impudentia est. Oportet ut habeat christianus irreverentiam istam, quando venerit inter homines quibus displicet Christus. Si erubuerit de Christo, delebitur de libro viventium. Opus est ergo ut habeas irreverentiamxi, adorator male mortui, venerator occisi: hic si erubueris, mortuus es. Sententiam quippe ipsius vide, qui neminem fallit: Qui me erubuerit coram  in te irreverentia, frontosus esto quan
Abbreviated transcription (Latin):
dr sustinui: s qd̾ dr̃ ꝓpt̾ te sustinui. Si enĩ sustines
qr peccasti ꝓpt̾ te sustines. ñ ꝓpt̾ dm̃. Que enĩ uob̾
gła ẽ ait petrus. si peccantes punimini et suffertis:
Si autẽ sustines qr mandatũ seruasti  d̃i uere ꝓpt̾
dm̃ sustines: et merces tua manet in et̾num᷑ qr ꝓpt̾
dm̃ sustiniusti obꝓbria. Ideo enĩ ille pͥor sustinuit ut
nos sustinere disceremꝰ. Et si ille qui ñ habebat qd̾ illi
obiciebat᷑: qntomagis nos. q̃ui et siñhabemus pecca¬
tum quod nob obicit inimicus. habemus. tam̃
alterũ qd̾ digne in nob̾ flagellaretur. Nescio quis
ñ es fur: ut ñ sis aliquid qd̾ dõ displicet. Porro sulle
quinichil rapuerat omĩno qui uerissime dixerat
ecce uenit pͥnceps mundi huiꝰ et inme nichil in¬
ueniet dictꝰ ẽ peccator dictꝰ ẽ iniquus. dictus ẽ be¬
el tebub. dictꝰ ẽ in sanus: tu dedignaris serue audi¬
re ꝓmeritis tius. qd̾ dñs audiuit nullis suis me
ritis: Ille uenit. lit tibi p̃beret exemplum. Quasi gͦ¬

Expanded text:
d dicitur, propter te sustinui. Si enim sustines, quia peccasti; propter te sustines, non propter Deum. Quae enim vobis gloria est, ait Petrus, si peccantes punimini, et suffertis ? Si autem sustines quia mandatum Dei servasti, vere propter Deum sustines; et merces tua manet in aeternum, quia propter Deum sustinuisti opprobria. Ideo enim prior ille sustinuit, ut nos sustinere disceremus. Et si ille, qui non habebat quod illi objiciebatur; quanto magis nos qui, etsi non habemus peccatum quod nobis objicit inimicus, habemus tamen alterum quod digne in nobis flagelletur? Nescio quis non es fur, ut non sis aliquid quod Deo displicet. Porro si ille qui omnino nihil rapuerat, qui verissime dixerat, Ecce venit princeps mundi hujus, et in me nihil inveniet, dictus est peccator , dictus est iniquus, dictus est Beelzebub , dictus est insanus; tu dedignaris, serve, audire pro meritis tuis, quod Dominus audivit nullis meritis suis? Ille venit ut tibi praeberet exemplum. Quasi gra
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ respondet᷑. d̾s. Queris quid sit filiꝰ: respondet᷑.
õs. Queris quid sit pat̾ et silius: respondeturds.
De solo patre int̾rogatꝰ. dm̃ responde. Desolo filio
ĩtrogatꝰ dm̃ responde. De utͦq ĩtrogatꝰ. ñ dos s dm̃ resin¬
de. N sic̃ ĩ hoĩb q̃ris qͥd sit pat̾ abrahã respondet᷑ hõ¬

Expanded text:
espondetur, Deus. Quaeris quid sit Filius: respondetur, Deus. Quaeris quid sit Pater et Filius: respondetur, Deus. De solo Patre interrogatus, Deum responde: de solo Filio interrogatus, Deum responde: de utroque interrogatus, non deos, sed Deum responde. Non sicut in hominibus. Quaeris quid sit pater Abraham: respondet
Abbreviated transcription (Latin):
cens nolite timere eos qui corpꝰ occidunt. et ampliꝰ ñ
habent quid faciant: S eũ timete qui habet potesta¬
tem. et corpꝰ et animã occidere ingehennã ignis. Ma¬
iore timore. minora contep̃nimꝰ. Et maiore et̾ni¬
tatis cupiditate. omĩa temporalia fastidimus. Nã
et hic delicie temporales dulces sunt: ett̾bulatio¬
nes temporales amare sunt. S qͥs ñbibat t̾bulatio¬
nes temporales: poculũ metuens ignis gehennarũ:
Et quis ñ contep̃nat dulcedinẽ scłi in hians dulce¬
omi uitȩ et̾ne: Hinc gͦ ut liberem᷑ clamemꝰ. neforte
inp̃ssuris consentiamꝰ iniquitati: etuere in reꝑabiliter
Delimo enim factus ẽ homo: s isti cadendo aiusticia
limꝰ ꝓfundi facti sunt: quib ꝑsequentib et adĩiqͥtatẽ
trahere cupientib quisquis ñ consenserit de limo
suo aurum facit. Merebit᷑ enĩ limꝰ ipsiꝰ conuerti in ha¬

Expanded text:
cens: Nolite timere eos qui corpus occidunt, et amplius non cens: Nolite timere eos qui corpus occidunt, et amplius non habent quid faciant; sed eum timete qui habet potestatem, et corpus et animam occidere in gehenna ignis . Majore timore minora contemnimus, et majore aeternitatis cupiditate omnia temporalia fastidimus. Nam hic et deliciae temporales dulces sunt, et tribulationes temporales amarae sunt: sed quis non bibat tribulationis temporalis poculum, metuens ignem gehennarum; et quis non contemnat dulcedinem saeculi, inhians dulcedini vitae aeternae? Hinc ergo ut liberemur clamemus, ne forte in pressuris consentiamus iniquitati, et vere irreparabiliter De limo enim factus est homo . Sed isti, cadendo a justitia, limus profundi facti sunt; quibus persequentibus et ad iniquitatem trahere cupientibus quisquis non consenserit, de limo suo aurum facit. Merebitur enim limus ipsius converti in ha
Abbreviated transcription (Latin):
habere domũ. ñ manu factã ẽt̾nã incelis. id ẽ immor¬
talitatẽ p̃paratã nobis qua induendi sumꝰ infine
cũ resurrȩxerimꝰ amortuis: et ait. In quo nolumus
spoliari s suꝑ uestiri. litabsorbeatur mortale a ui¬
ta. Si fieri possit sic uellemꝰ ait fieri immortales.
ut iã ueniret ipsa immortalitas: etmͦ sic̃ sumꝰ muta¬
ret uos. ut mortale hoc nr̃o auita absorberetur
ñ ꝑmortẽ corpꝰ puniret᷑. ut insinẽ rterũ recipet᷑. Quam¬
uis ergo amalis adbona transeamus. tam̃ ipse tran¬
situs aliquantũ amarus ẽ: et habet fel qd̾ dederunt
dnõ inpassione uidei. habet acre quiddã tolerandũ:
quo ostendunt᷑ qui eũ aceto potauerunt. P resigurans
gͦ ettransformans in se nos ipsos: hoc ait. Saluũme
fac dͥs. q̃m̃ intrauert̃ aque usq ad animã meã. P otuerũt
qui ꝑsecuti sunt et iã occidere: s ampliꝰ quid faciant
ñ habebunt. Premisit enim exhortationẽ. ipse dñs di¬

Expanded text:
habere nos domum non manufactam, aeternam in coelis; id est immortalitatem praeparatam nobis, qua induendi sumus in fine, cum resurrexerimus a mortuis; et ait: In quo nolumus spoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita , Si fieri posset, sic vellemus, ait, fieri immortales, ut jam veniret ipsa immortalitas, et modo sicut sumus mutaret nos, ut mortale hoc nostrum a vita absorberetur, non per mortem corpus poneretur, ut in fine iterum reciperetur. Quamvis ergo a malis ad bona transeamus; tamen ipse transitus aliquantum amarus est, et habet fel, quod dederunt Domino in passione Judaei, habet acre quiddam tolerandum, quo ostenduntur qui eum aceto potaverunt . Praefigurans ergo, et transformans in se nos ipsos, hoc ait: Salvum me fac, Deus, quoniam introierunt aquae usque ad animam meam. Potuerunt qui persecuti sunt etiam occidere; sed amplius quid faciant non habebunt. Praemisit enim exhortationem ipse Dominus di
Abbreviated transcription (Latin):
substantie. Quid ẽ uniꝰ sub stantiȩ e Uerbi
grã. si aurũ ẽ pat̾. aurũ filius: aurũ et spẽ sẽs
autẽ pater ẽ. ñ ẽillud qd̾ ẽ. Pat̾ enĩ ñ ad se s adfui¬
um dicitur. ad se autẽ ds dr. Itaq eo qd̾ ds ẽ. hoc
ipso substantia ẽ. Et qi eiusdẽ substantie filius.
ꝓ culdubio et filius d̾s. Atuͦ qd̾ pat̃ẽ. q ñ substan¬

Expanded text:
substantiae. Quid est, unius substantia? Verbi gratia: si aurum est Pater, aurum et Filius, aurum et Spiritus sautem Pater est, non illud est quod est. Pater enim non ad se, sed ad Filium dicitur: ad se autem Deus dicitur. Itaque eo quod Deus est, hoc ipso substantia est. Et quia ejusdem substantiae Filius, procul dubio et Filius Deus. At vero quod Pater est; quia
Abbreviated transcription (Latin):
in similitudinẽ hominũ factus et habitu inuen-¬
tus ut homo̾ humiliauit se factus obediens usq
ad mortẽ. ut diceret introierunt aquȩ usq ad
animã meã. Ad de suꝑ mortẽ. Quid ãplius
additurus es: Ignominiã mortis. Ideo seqͥtur:
mortẽ autẽ crucis. Magna pauꝑtas. S hinc
erunt magne diuitie: quia sic̃ impleta ẽ pau-¬
ꝑtaseius.: Ita implebuntur et diuitie nr̃e de
pauꝑtate ipsuis. Quantas diuitias habet: ut
de sua paupte nos diuites faceret: Quales
nos facturus est dediuitiis suis: quos diuites fe¬
cit de pauꝑtate sua: Insixus sũ inlimo ꝓ fun¬
di: et ñ est substantia. Intelligitur alio m sub¬
stantia: illud qd̾ sumꝰ quicquid sumꝰ. S hoc
ad intelligendũ. aliquanto ẽ difficiliꝰ. quaꝗm
tule.: cui tam̃ su ntenti fueritisfortassis me¬
substantie sunt: eo ipso quo sunt. N ature ipse.
nulla ẽ substantia. nichil oĩno est Substantia

Expanded text:
 hominum factus, et habitu inventus ut homo; humiliavit se, factus obediens usque ad mortem: ut diceret, Introierunt aquae usque ad animam meam. Adde super mortem: quid amplius additurus es? Ignominiam mortis. Ideo sequitur: Mortem autem crucis . Magna paupertas! Sed hinc erunt magnae divitiae; quia sicut impleta est paupertas ejus, ita implebuntur et divitiae nostrae de paupertate ipsius. Quantas divitias habet, ut de sua paupertate nos divites faceret! Quales nos facturus est de divitiis suis, quos divites fecit de paupertate sua! 5. Infixus sum in limo profundi, et non est substantia. Intelligitur alio modo substantia, illud quod sumus quidquid sumus. Sed hoc ad intelligendum aliquanto est difficilius, quanquam tulae; cui tamen si intenti fueritis, fortassis in esubstantiae sunt; eo ipso quo sunt naturae, ipsae ulla est substantia, nihil omnino est; substantia
Abbreviated transcription (Latin):
poterimus in telligere. istã psalmi sententiã: infix¬
us sũ inlimo ꝓfundi et ñ ẽ substantia: d̾s fecit ho¬
minẽ: substantiã fecit: atq utinã maneret in eo
quod deus fecit. Simaneret homo in eo qd̾d̾s
fecit. ñ ĩ illo in fixus esset. quẽ d̾s genuit. Porro
autem quia ꝑiniquitatẽ hõ lapsus ẽ a substan¬
tia inqua factus ẽ. iniquitas quippe ipsa ñ est
substantia: ñ enĩ iniquitas ẽ natura quã forma¬
uit ds. s iniquitas ẽ ꝑuersitas. quam fecit homo.
uenit filius dĩ adlimũ ꝓ fundi: et infixus ẽ. etñ
erat substantia in qua infixus ẽ: quia in iniqͥta¬
te illoꝵ. infixus ẽ. Infixus sũ inlimo ꝓfundi. et

Expanded text:
nfixus sum in limo profundi, et non est substantia? Deus fecit hominem; substantiam fecit: atque utinam maneret in eo quod Deus fecit! Si maneret homo in eo quod Deus fecit, non in illo infixus esset quem Deus genuit. Porro autem quia per iniquitatem homo lapsus est a substantia in qua factus est iniquitas quippe ipsa non est substantia; non enim iniquitas est natura quam formavit Deus, sed iniquitas est perversitas quam fecit homo: venit Filius Dei ad limum profundi, et infixus est; et non erat substantia in qua infixus est; quia in iniquitate illorum infixus est. Infixus sum in limo profundi, et
Abbreviated transcription (Latin):
et in om̃ib gentib in ppłis multis saluȩ factȩ sunt
etiam reliquiȩ ppłi illuis. Remansit foris ingͣta
multitudo et claudicans iacob femoris latitudo.
Latitudo enim femoris intelligitur uia in multitu¬
dine generis. et facta ẽ in maiore parte isrłitarũ
turba quȩdam uana et insipiens quȩ ñ agnosceret
uestigia xp̃i iaquis. Deduxisti sic̃ oues ppłm cuũ.
et ñ te cognouerunt. Tanta cũ illis bona fecisti ma¬
re diuisisti. int̾aquas ꝑ aridam traiecisti. ꝑseq̃n.¬
tes innnicos fluctib oꝑuisti. in deserto et gentib
manna pluisti. deducens eos in manu moysi et
aaron. et expulerunt se a te. ut in mari eẽt iua
tua. et uestigia tua ñ cognoscerent᷑.

Expanded text:
et in omnibus gentibus, in multis populis. Salvae factae sunt et in omnibus gentibus, in multis populis. Salvae factae sunt etiam reliquiae populi illius. Remansit foris ingrata multitudo, et claudicans Jacob femoris latitudo . Latitudo enim femoris intelligitur in multitudine generis, et facta est in majori parte Israelitarum turba quaedam vana et insipiens, quae non agnosceret vestigia Christi in aquis. Deduxisti sicut oves plebem tuam, et non te cognoverunt. Tanta cum illis bona fecisti! mare divisisti, inter aquas per aridam trajecisti, persequentes inimicos fluctibus operuisti, in deserto egentibus manna pluisti, deducens eos in manu Moysi et Aaron; et expulerunt te a se, ut in mari esset via tua, et vestigia tua non cognoscerent.
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. in manu moysi et aaron. Quare hoc addide¬
rit: indagate aliquantũ difficile ẽ. Adiuuet gͦ
nos intentio ur̃a. quia post ipsos duos uersus finis
erit et psalmi. et sermonis. ne forte cũ aliqͥd resta.¬
re arbitremini. timore laboris minꝰ ad p̃sens atten¬
datis. Cum dixisset in mari ẽ uia tua.
qd̾ intelligimus in gentibꝰ. et semite tuȩ in aquis
multis. qd intelligimus in ppłis multis. adiunxit
et uestigia tua ñ cognoscentur. Et querebamꝰ a qͥb
ñ agnoscerentur. et subiecit continuo. Deduxisti
sicut oues plebem tuam in manu moysi et aaron.
id ẽ. ab ista plebe tua quȩ deducta ẽ in manu moy.¬
si et aaron. uestigia tua ñ cognoscent᷑. Quare ergo
positũ ẽ. nisi increpandi exꝓbrandiq causa in
mariẽ uia tua: Unde in mari ẽ uia tua. nisi qͥa
exclusa ẽ a t̃ra tua: Expulerunt xp̃m. nolueruis
ẽẽ saluatorem suũ egri. Ille autẽ cepit ẽẽ in gentibꝰ.

Expanded text:
tuam, in manu Moysi et Aaron. Quare hoc addidetuam, in manu Moysi et Aaron. Quare hoc addiderit, indagare aliquantum difficile est. Adjuvate ergo nos intentione vestra, quia post ipsos duos versus finis erit, et Psalmi, et sermonis; ne forte cum aliquid restare arbitramini, timore laboris minus ad praesens attendatis. Cum dixisset, In mari est via tua, quod intelligimus, in gentibus; et semitae tuae in aquis multis, quod intelligimus, in populis multis, adjunxit: Et vestigia tua non agnoscentur. Et quaerebamus a quibus non agnoscerentur; et subjecit continuo, Deduxisti sicut oves plebem tuam, in manu Moysi et Aaron: id est, ab ista plebe tua quae deducta est in manu Moysi et Aaron, vestigia tua non cognoscentur. Quare ergo positum est, nisi increpandi et exprobrandi causa, In mari est via tua? Unde in mari est via tua, nisi quia exclusa est a terra tua? Expulerunt Christum, noluerunt esse suum Salvatorem aegri: ille autem coepit esse in Gentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
cum maior minorem absorbet. hoc ẽ gͦ hoc mare.
Illuc eũgłistȩ ierunt. In mari ẽ uia tua. Ianidudũ in¬
scõ uia. mͦ in mari ẽ iua tua. quia ipse sc̃s in mari &
merito etiam suꝑ aquas maris ambulauit. In ma¬
ri ẽ uia tua. idẽ ingentib p̃dicatur xp̃c ds. In alio¬
quippe psalmo ita dicitur. Ds misereatur nr̃i. et be¬
nedicat nos. illuminet uultum suũ suꝑ nos. ut cog¬
noscamus in terra uiam tuã. Ubi in terra: In om̃ib
gentib salutare tuũ. Hoc ẽ in mari uia tua. Et semi¬
te tue in aquis multis. hoc ẽ in ppłis multis. et uesti¬
gia tua ñ cognoscentur. Nescio quos tetigit. et mirũ
nisi et ipsos iudeos. Ecce iam si ꝓpalata ẽ gentibꝰ mi¬
sericordia xp̃i. ut in mari sit uia tua. et semitȩ tuȩ
in aquis multis. et uestigia tua ñ cognoscentur. un¬
de a quib ñ agnoscentur. nͥabhis qui adhuc dict̃
mare ambulantis. Deduxisti sicut oues plebem

Expanded text:
cum major minorem absorbet: est ergo hoc mare; cum major minorem absorbet: est ergo hoc mare; illuc Evangelistae ierunt. ua, modo in mari est via tua, quia ipse Sanctus in mari, et merito etiam super aquas maris ambulavit . In mari est via tua: id est in Gentibus praedicatur Christus ereatur nostri, et benedicat nos; illuminet vultum suum super nos, ut cognoscamus in terra viam tuam. Ubi in terra? In omnibus gentibus salutare tuum : hoc est, In mari est via tua. Et semitae tuae in aquis multis: hoc est, in populis multis. Et vestigia tua non cognoscentur. Nescio quos tetigit, et mirum nisi et ipsos Judaeos. Ecce jam sic propalata est Gentibus misericordia Christi, ut in mari sit via tua, et semitae tuae in aquis multis; et vestigia tua non cognoscentur. Unde, a quibus non cognoscentur, nisi ab his qui adhuc dicunt: are
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ idithuti. ne forte ipse exponat qd dixit. Uox
inquit tomtrui tui in rota. Non intelligo. Audiã
qͥd dicis. Apparuerunt fulgura tua orbi terrarũ.
Dic gͦ ñ intellexeram. Orbis t̃rarũ ẽ rota. Namcir¬
cuitus orbis terrarũ merito et orbis dr̃. Unde breuis
etiam rotella orbiculus. id ẽ urbiculus appellat᷑.
Uox tonitrui tui in rota. Apparuert̃ fulgura tua
orbi terrarũ. Nubes ille in rota circuierunt orbem
terrarũ. Circiuerunt tonando et choruscando. A-¬
byssum cõmouerunt. p̃ceptis tonuerunt. miracu¬
lis choruscauert̃. In omnẽ t̾ram exnut sonꝰ eoꝵ. et
in fines orbis t̾rȩ uerba eoꝵ. Cõmota ẽ et contreme-¬
bunda facta ẽ terra idẽ. om̃s qui habitant in t̾ra.
ꝑsimilitudinẽ autẽ ipsa t̾ra mare ẽ. Quare: Quia
gentes maris nomine nuncupantur. qd̾ uita huma¬
na amara ẽ. et ꝓcellis ac tempestatib subdita. Iam
illud si attendas qd̾ homines se tanꝗͣ pisces deuorañ.

Expanded text:
ipsum Idithun, ne forte ipse exponat quod dixit: Vox, ipsum Idithun, ne forte ipse exponat quod dixit: Vox, inquit, tonitrui tui in rota. Non intelligo: audiam quid dicis: Apparuerunt fulgura tua orbi terrarum. Dic ergo: non intellexeram. Orbis terrarum est rota: nam circuitus orbis terrarum, merito et orbis dicitur; unde brevis etiam rotella, orbiculus appellatur. Vox tonitrui tui in rota: apparuerunt fulgura tua orbi terraram. Nubes illae in rota circumierunt orbem terrarum; circumierunt tonando et coruscando, abyssum commoverunt, praeceptis tonuerunt, miraculis coruscaverunt: in omnem enim terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Commota est, et contremebunda facta est terra: id est, omnes qui habitant in terra. similitudinem autem ipsa terra est. Quare? Quia gentes omnes maris nomine nuncupantur, quod vita humana amara est, et procellis ac tempestatibus subdita. Jam illud si attendas, quod homines se tanquam pisces devorant,
Abbreviated transcription (Latin):
Similitudines enĩ st̃. Nam ꝓprie nec sagitta ẽ plu¬
uia. nec pluuia sagitte. At uero uerbũ di. et sagitta
ẽ quia ꝑcutit. et pluuia quia rigat. Nemo gͦ miret᷑¬
iam abyssoꝵ conturbationẽ. quando sagittȩ tue ꝑ-¬
transiert̃. Quid ẽ ꝑtransiert̃ : Non in aurib reman¬
serunt. s corda transfixerunt. Uox tonitrui tui in
rota. Quid ẽ hoc : Quomͦ intellecturi sumꝰ. Ad iuuet.
ds. Uox tonitrui tui in rota. Solebamꝰ pueri suspi¬
cari cũ audiremꝰ tonitrua de cęlo. quas uehicula
de stabulo ꝓcessisse. Habent enĩ tonitrua quandã
concussionem similẽ uehiculis. Nũqͥd ad ista p̾ueri¬
lia redituri sumꝰ. ut intelligamꝰ uox tonitrui tui
in rota. quasi aliqua uehicula habeat ds innubib.
et transitu uehiculoꝵ illũ strepitũ con-¬
citet: Absit. Hoc puerile ẽ. uagũ. nugatorium.
Quid ẽ gͦ uox tonitrui tui in rota: uoluitur uox
tua. Neq hoc intelligo. Quid faciemꝰ: Int̾rogemus

Expanded text:
t. Nam proprie nec sagitta est pluvia, nec pluvia sagitta; at vero verbum Dei, et sagitta est, quia percutit, et pluvia, quia rigat. Nemo ergo jam miretur abyssorum conturbationem, quando sagittae tuae pertransierunt. Quid est, pertransierunt? Non in auribus remanserunt, sed corda transfixerunt. Vox tonitrui tui in rota. Quid est hoc? quomodo intellecturi sumus? Adjuvet Dominus. Vox tonitrui tui in rota. Solebamus pueri suspicari, cum audiremus tonitrua de coelo, quasi vehicula de stabulo processisse: habent enim tonitrua quamdam concussionem similem vehiculis. Numquid ad ista puerilia redituri sumus, ut intelligamus, Vox tonitrui tui in rota; quasi aliqua vehicula habeat Deus in nubibus, et transitus vehiculorum illum strepitum concitet? Absit. Hoc puerile est, vanum, nugatorium. Quid est ergo, Vox tonitrui tui in rota? Volvitur vox tua. Neque hoc intelligo. Quid faciemus? Interrogamus
Abbreviated transcription (Latin):
laborauit. Humiliatꝰ ẽ. agnitꝰ ẽ. exaltatus floruit.
cutiones martyres patiebantur. nc̃ exaltatũ sicut
uidemꝰ. qm̃ completum ẽ in eo. ad orabt̃ eũ om̃s re-¬
ges t̾rȩ. om̃s gentes seruient illi: Ergo ioseph ppłs ex
gentib isrł uero ppłs ex gente iudeoꝵ. Redemit po¬

Expanded text:
laboravit, humiliatus est; agnitus, exaltatus, floruit,laboravit, humiliatus est; agnitus, exaltatus, floruit,cutiones martyres patiebantur: nunc exaltatum, sicut videmus; quoniam impletum est in eo, Adorabunt eum omnes reges terrae; omnes gentes servient illi . Ergo Joseph populus ex Gentibus; Israel vero p