comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ariȩ ꝓnunciationis inuehit᷑. et apłica apo¬
stolica auctoritate resumpta. uelut e tribu¬
nali in contemptores seutentiã dicit. illa
nẽpe potestate. quã cũ int̾minatiõe sebens
ad cortichios a dño sͥ asseruit datã. cũ eos
in delicto positos p̃moneret. ut ante aduen¬
tũ suũ semetipsos corrigere festinarent. ita
p̃cipiens. rogo uos ne p̃sens cõpellar audere
in quosclã potestate illa quedata ẽ mͥ in uo¬
bis. Et it̾um Si enim uoluero aliquid głari
de potestate qũa dedit mͥ dñs in edificatio¬
ne et ñ destructionẽ urãm ñ erubescam.
illa inquã potestate ꝓnunciat. si quis ñ uult
opari nec manducet. ñ glacdio carnali eos
acldicens. s auctoritate sp̃s sc̃i. huius uite
eis int̾licens substantiã. ut si forte penam
fut᷑s mortis minims cogitantes adhuc uel¬
lent amore ocu existere contumaces. saltem
necessitate constricti. et metu p̃sentis utt̾itꝰ

Expanded text:
ariae pronuntiationis inuehitur et apoariae pronuntiationis inuehitur et apostolica potestate resumpta uelut e tribunali in contemptores sententiam dicit: illa nempe potestate, quam cum interminatione scribens ad Corinthios a domino sibi adseruit datam, cum eos in delicto positos praemoneret., ut ante aduentum suum semet ipsos corrigere festinarent, ita praecipiens: rogo uos ne praesens conpellar audere in quosdam potestate illa quae data est mihi in uobis, et iterum: si enim uoluero aliquid gloriari de potestate, quam dedit mihi dominus in aedificatione et non in destructione uestra, non erubescam. illa, inquam, potestate pronuntiat: si quis non uult operari, nec manducet, non gladio carnali eos addicens, sed auctoritate sancti spiritus huius uitae eis interdicens substantiam, ut, si forte poenam futurae mortis minime cogitantes adhuc uelint amore otii exsistere contumaces, saltim necessitate naturali constricti et metu praesentis interitus
Abbreviated transcription (Latin):
a me bene ac licito fiereti aliis ocu noxi p̃¬
beret exemplum. Et idcirco ȩũngłm p̃di¬
cans mes manib atq opere maliu sustentati.
ut uobis quoꝙ uolentib it uirtutiˢ inceciere
uiã ꝑfectiõĩs aꝑirẽ. et conũsati onis for¬
mã meo labore p̃berẽ Sed ne forte tacitꝰ ope¬
rans erudire eos uolens exemplis. minime il¬
los etiã p̃ceptorũ montts inftruoisse uidet
infert. Nam et cũ ẽẽmꝰ inquit apud uos hoc
denunciabamꝰ uobis. qm̃ si quis ñ uult oꝑari
nec manducet. Adhuc illorũ desicdiã qui sci¬
entes eũ ut magistrũ bonũ doctrine qrã. et
institutioĩs obtentu suis manib oꝑatũ imni¬
tari contemnunt et diligentiã cautionẽq
suã eniggerat. dicens ñ tantũ se hoc illis
eremplo tͣdidisse p̃sentẽ s etiã ũbis iigit̃
p̃dicasse. si quis scilicet ñ uult oꝑari nec
manducet. Non iã doctoris ut mneici utit᷑
ad eos consilio. s districtione in eos uidici¬

Expanded text:
liis otii noxii praeberet exemplum. et idcirco euangelium praedicans meis manibus atque opere malui sustentari, ut uobis quoque uolentibus iter uirtutis incedere uiam perfectionis aperirem et conuersationis formam meo labore praeberem. Sed ne forte tacitus operans et erudire eos uolens exemplis minime illos etiam praeceptorum monitis instruxisse uideretur, infert: nam et cum essemus, inquit, apud uos, hoc denuntiabamus uobis, quoniam, si quis non uult operari, nec manducet. adhuc illorum desidiam, qui scientes eum ut magistrum bonum doctrinae gratia et institutionis obtentu suis manibus operatum imitari contemnunt., et diligentiam cautionemque suam exaggerat, dicens non tantum se hoc illis exemplo tradidisse praesentem, sed etiam uerbis iugiter praedicasse, ut, si quis scilicet non uult operari, nec manducet Non iam doctoris uel medici utitur ad eos consilio, sed districtione in eos iudici
Abbreviated transcription (Latin):
nis. neq in mirabilib suꝑ me. nͥ humilit᷑
sentiebã. et it̾um ñ habitabat in mecdio
domꝰ mee faciens suꝑbiã. sciens tam̃ quã
difficilis sit etiã ꝑfectis ista custodia. non
dde sua tantũ p̃sumit industria s orans. do¬
mini implorat auxiliũ. ut huius inimici
telũ possit insauciatꝰ euacłe dicens ñ ueni¬
at mnͥ pes suꝑbiȩ. pauens ac metuens. ne in

Expanded text:
humiliter sentiebam ; et iterum: Non habitabit in medio domus meae faciens superbiam ; sciens tamen quam difficilis sit etiam perfectis ista custodia, non de sua tantum praesumit industria, sed orans Domini implorat auxilium, ut hujus inimici telum possit insauciatus evadere, dicens: Non veniat mihi pes superbiae : pavens ac metuens ne in
Abbreviated transcription (Latin):
hendũ. qualib eos a pͥncipio ꝓbris inurat.
attendite. In pͥmis ino̾dinatos dicit. nec secũ¬
dũ suã tͤditionẽ abulare. aliis u̾bis c̃ tumaces
eos utpote qui nollent iuxta institutionẽ
eius uicetłe. et inhonestos ẽẽ designans. id ẽ
ñ ꝓcessiones. ñ uisitationes. ñ u̾bi. ñ tẽpris
oportunitatẽ congruã honestãq sectantes.
Om̃ib enĩ istis uitiis inordinatũ quẽq necẽe
ẽ subiacere. Et ñ sed̃im tlitionẽ qũã ace¬
punt a nobis. & in hoc rebelles eos quodã¬
m et c̃ cẽptores notat. qui tͣditionẽ qũa ac¬
cepunt ab eo tenere c̃temnerent. nec imita¬
ri uellent id qd̾ magistrũ ñ solũ u̾bo docu¬
isse meminerint. ħ &̃ oꝑe nouerint ꝑfecisse
psi enim scitis. qũe adinodũ oporteat uita
rinos. In manẽ cumulũ rep̃hensionis exag¬
gerat. cum hoc eos asserit ñ obseruare. qd̾ ⁊
memoris eorũ inhereat. et ad imitandum
ñ solũ ũbo instruente didiceriit. s etiam

Expanded text:
eos a principio probris inurat adtendite. in primis inordinatos dicit nec secundum suam traditionem ambulare, aliis uerbis contumaces eos, utpote qui nollent iuxta institutionem eius incedere, et inhonestos esse designans, id est non processionis, non uisitationis, non uerbi, non temporis oportunitatem congruam honestamque sectantesrdinatum quemque necesse est subiacere. et non secundum traditionem quam acceperunt a nobis: et in hoc rebelles eos quodammodo et contemptores notat, qui traditionem, quam acceperunt ab eo, tenere contemnant nec imitari uelint id, quod magistrum non solum uerbo docuisse meminerint sed etiam opere nouerint perfecisse. ipsi eninmanem cumulum reprehensionis exaggerat, cum hoc eos adserit non obseruare, quod et memoriae eorum inhaereat et ad imitandum non solum uerbo instruente didicerint, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ingestã obliuioni tͣtietis. saltẽ conu̾satiõĩs ex¬
empla sub oculorũ fide uobis tͣlitam memo¬
rit᷑ retineretis. Haud leuis eorũ et in hoc re¬
p̃hensio. cum dicit se nulla alia quã exem¬
pligr̃a laborẽ hunc et fatigationẽ die noctu¬
q corporis exegisse et eos nichilominꝰ eruili

Expanded text:
 obliuioni traderetis, saltim conuersationis exempla sub oculorum fide nobis tradita memoriter retineretis. haud lenis eorum et in hoc reprehensio, cum dicit se nulla alia quam exempli gratia laborem hunc et fatigationem die noctuque corporis exegisse, et eos nihil
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersoꝵ mortaliũ ꝯsortio separati.
& ꝑ hoc illuminationẽ sensuũ possi¬
dentes. contẽplant᷑ uł ꝓlocunt᷑ ea quȩ
in exꝑtis atq ineruditis pro conditio¬
ne. & mediocritate consuetudinis suȩ.
impossibilia forsitan uidebunt᷑. De qͥbꝰ
tam̃ si quis uoluerit uerã ꝓferre sentẽ¬
tiã. & utrũ impleri quȩant desiderat
exꝑiri. festinet prius eoꝵ ꝓpositũ simili
studio & conu̾satione susciꝑe: & tunc
demũ ea quȩ supra facultatẽ hominis
uidebantur. non solum possibilia. uerũ
etiam suauissima deprehendet. S nũc
iam ad collationes eoꝵ & instituta ꝓpe¬

Expanded text:
rati et per hoc inluminationem sensuum possidentes contemplantur uel proloquuntur ea, quae inexpertis atque ineruditis pro condicione et mediocritate consuetudinis suae inpossibilia forsitan uidebuntur. de quibus tamen si quis uoluerit ueram proferre sententiam et utrum impleri queant desiderat experiri, festinet prius eorum propositum simili studio et conuersatione suscipere, et tunc demum ea, quae supra facultatem hominis uidebantur, non solum possibilia, uerum etiam suauissima deprehendet. sed nunc iam ad conlationes eorum et instituta prope
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ita dde nobis expellere potimus. ut m̃tẽ
nrãm sp̃ali meditatione iugit̃ occupatã. fut᷑a
spe et contemplatione repmissȩ beatitudinis
erigamus. Hoc enimmͦ unu̾isa tristiciarum
genera. siue quȩ ex p̃cedenti ira descendunt.
siue quȩ amissione lucri. ut detrim̃ti illatio¬
ne nobis adueniunt. seu de irrogata gene¬
rant᷑ iniuria. siue que de irrationabili m̃tis
confusione ꝓcecdunt. seu quȩ letalẽ desꝑationẽ
nobis indicunt ualebimus suꝑare. cum ȩt̃na¬
rũ rerũ ac futurarũ intuntu. semꝑ leti atq̃s
immobiles ꝑdurantes. nec casib deiecti pre¬
sentib nec ꝓsꝑis fuerimus elati. utraq uelut
caduca et mox tͣnseuntia contemplantes. Ex¬

Expanded text:
nem ita de nobis expellere poterimus, ut mentem nostram spiritali meditatione iugiter occupatam futura spe et contemplatione repromissae beatitudinis erigamus. hoc enim modo uniuersa tristitiarum genera, siue quae ex praecedente ira descendunt, siue quae amissione lucri uel detrimento inlato nobis adueniunt seu de inrogata generantur iniuria, siue quae de inrationabili mentis confusione procedunt, seu quae letalem desperationem nobis inducunt, ualebimus superare, cum aeternarum rerum ac futurarum intuitu semper laeti atque inmobiles perdurantes nec casibus deiecti praesentibus nec prosperis fuerimus elati, utraque uelut caduca et mox transeuntia contemplantes.
Abbreviated transcription (Latin):
apunt ab eo tenere c̃ temnerent. nec imita
uelent id qd̾ magistrũ ñ solũ ũbo docu¬
isse meminerint. s &̃ oꝑe nouerint ꝑfecisse
Ipsi enim sercs. qũe aclmodũ oporteat imita¬
rinos. Inmanẽ cumulũ rep̃hensionis exag¬
gerat. cum hoc eos asserit ñ obseruare. qd̾ iͦ
memorie eorũ inhereat. et ad unitandum

Expanded text:
mnant nec imitari uelint id, quod magistrum non solum uerbo docuisse meminerint sed etiam opere nouerint perfecisse. ipsi enim scitis quemadmodum oporteat imitari nos. inmanem cumulum reprehensionis exaggerat, cum hoc eos adserit non obseruare, quod et memoriae eorum i
Abbreviated transcription (Latin):
tates etiã rumorũ sectari. causarũ fabularũq
occasiones conquirere. ꝑ quas sibi met ipsi a cl¬
itũ paret ac facultatẽ. qua diu̾sorũ domos
ualeat penetrare. Et nullius aliquid desicłe¬
tis. Non pot̾ non alienis donis ⁊ munerib in¬
hiare. quinon delectatur pio quieto q labo¬
re opis sui. eotitliani uictus parare substanti

Expanded text:
abularumque occasiones conquirere, per quas sibimet ipsi aditum paret ac facultatem, qua diuersorum domos ualeat penetrare. et nullius aliquid desideretis. non potest non alienis donis et muneribus inhiare, qui non delectatur pio quietoque labore operis sui cotidiani uictus parar
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiã ad salutẽ stabilẽ oꝑat᷑ obediens ẽ.
affabilis. humilis. mansueta. suauis ac pati-¬
ens. utpote ex dĩ caritate descendens. et acd
omnẽ dolorẽ corporis ac sp̃s contritionem
infatigabilit̾ semet ipsam desiderio ꝑfectiõis
extendens. et quodamodo lȩta. ac sp̃e ꝓfectꝰ
sui uegetata. cunctã affabilitatis. et longa¬
nimitatis retinet suauitatẽ. habens in semet¬
ipsa om̃s fructus sp̃s sc̃i. quos enumerat apo¬
stolꝰ. Fructus aũ sp̃s ẽ caritas. gaudiũ. pax.
longanimitas. bonitas. benignitas. fides man¬
suetudo. cortinentia. Hec uero asꝑruna. im¬
patiens. dura. plena rancore et merore infru¬
ctuoso. ac desꝑatiõe pęnali. eum que cõplera
fuerit ab inustria ac salutari dolore frangenᷤ
ac reriocans. ut pote irrationabilis et int̾ci¬
piens. non solum orationis e fficatiam. uerũ
etiã uniu̾sos quos diximꝰ fructꝰ spãles euacuat.
quos nouit ila conferre. Iuappt̃ absq illa

Expanded text:
peratur ad salutem stabilem obediens est, affabilis, humilis, mansueta, suavis ac patiens, utpote ex Dei charitate descendens, et ad omnem dolorem corporis ac spiritus contritionem infatigabiliter semetipsam desiderio perfectionis extendens, et quodammodo laeta, ac spe provectus sui vegetata, cunctam affabilitatis et longanimitatis retinet suavitatem, habens in semetipsa omnes fructus Spiritus sancti: quos enumerat idem Apostolus: « Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax, longanimitas, bonitas, benignitas, fides, mansuetudo, continentia . Haec vero asperrima, impatiens, dura, plena rancore et moerore infructuoso, ac desperatione poenali, eum quem complexa fuerit ab industria ac salutari dolore frangens ac revocans, utpote irrationabilis et intercipiens noetiam uniuersos quos praediximus fructus spiritales euacuans, quos nouit illa conferre. Quapropter absque illa,
Abbreviated transcription (Latin):
sti s magis ei dediticium ac subditũ p̃bu¬
isti. Grauius enĩ te ut desertorẽ ac fugiti¬
uũi deinceps adu̾sarius impugnabit. quẽ
de c̃flictu suꝑatũ ꝓtinꝰ aufugisse c̃spexit.
nisi de cȩt̾o cõmissa congressione. ñ deser¬
tione celle. ut somni torpore ingruentis.
estus eius aci horam euaporare malueris:
s tolerantia potius et conflictu dicticeris
triumphare. Unde exꝑim̃to ꝓbatũ est.
accidie impugnationẽ non declinando
fugiendã s resistendo suꝑandam.¬
de SPIRITI CEnOđo XΕ¬

Expanded text:
sti, sed magis ei te dediticium ac subditum praebusti, sed magis ei te dediticium ac subditum praebuisti. grauius enim ut desertorem te ac fugitiuum deinceps aduersarius inpugnabit, quem de conflictu superatum protinus aufugisse conspexit, nisi de cetero commissa congressione non desertione cellae uel somni torpore ingruentes aestus eius ad horam euaporare malueris, sed tolerantia potius et conflictu didiceris triumphare. unde experimento probatum est acediae inpugnationem non declinando fugiendam, sed resistendo superandam.DE SPIRITU CENODOX
Abbreviated transcription (Latin):
set p̃cium oꝑis desuciati. collectis palmarũ
folus cotidianũ pensum uelut exinde su¬
stentandus a semet ipso iugit᷑ exigebat. Cũq¬
oꝑe. Cumq oꝑe totius anni autrũ eiꝰ fuisset
impletũ id qd̾ sollicita cura laborauerat
sinigulis annis. subposito igne c̃cremabat.
intantũ ꝓbaus sine oꝑe manuũ. nec in lo¬
co posse monachũ ꝑclurare. nec ad ꝑfectio¬
nis culmñ aliquando conscendere. ut cium
hoc fieri nequaqͣm necessitas uictus exige¬
ret ꝓ sola purgatiõe corttis et cogitationũ
solictitate. ac ꝑseuerantia cellȩ. ut accidiȩ ip¬
sius uictoria. et expugnatione ꝑficeret.
um incipiens in beremo cõmorari. ab¬
bati moysi om̃iũ scorũ sũmo dixissem.
me ecritudine accitdie hesterno die fuisse
grauissime confectũ. nec ab ea potiusse a¬
las liberari. nisi ati abbatẽ paulũ ꝓtinꝰ
cueurrissẽ. ille. ñ te inquit ab ea libera¬

Expanded text:
set pretium operis desudati, conlectis palmarum set pretium operis desudati, conlectis palmarum foliis cotidianum pensum uelut exinde sustentandus a semet ipso iugiter exigebat. cumque opere totius anni antrum eius fuisset impletum, id quod sollicita cum laborauerat annis singulis igne subposito concremabat, in tantum probans sine opere manuum nec in loco posse monachum perdurare nec ad perfectionis culmen aliquando conscendere, ut, cum hoc fieri nequaquam necessitas uictus exigeret, pro sola purgatione cordis et cogitationum soliditate ac perseuerantia cellae uel acediae ipsius uictoria et expugnatione perficeret. Cum incipiens in heremo commorari abbati Moysi omnium sanctorum summo dixissem me aegritudine acediae hesterno die grauissime fuisse confectum nec ab ea potuisse alias liberari, nisi ad abbatem Paulum protinus cucurrissem, ille: non te, ait, ab ea libera
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificium dũo tali oblatioẽ se offerre
credentes. Hunic ẽ quod in his regionib nul¬
la uidemꝰ monasteria tanta frũm celebri¬
tate funcdata. ꝙ nec oꝑum suorũ facultati¬
b fulciunt᷑ ut possint in eis iugit᷑ ꝑura¬
re. et si eis sup peditare quoquo mͦ uale¬
at sufficientia uictus alt̾ius largitate. uo¬
luptas tam̃ ocii et ꝑuagatio cordis. diutiꝰ
eos in loco ꝑseuare ñ patitur. Unde hecẽ
apud egiptũ ab antiquis patrib sc̃a sen¬
tentia. oꝑantẽ monacbum dęmone uno
pilsari. ociosT: in num̃is sp̃itib deuastari.
eniq abba paulus ꝓbatissimꝰ patrum
cum in beremo uastiore consistens quȩ
porphirio nuncupat᷑. palmarũ fructibus
et orto modico securus haberet sufficientẽ
alimoniȩ fne uictus q substantiã. nec pos¬
set aliquit aluiti unde sustentaret᷑ oꝑis
exercere. eo qd̾ ab oppidis. ut habitabi
pet̾etur ꝓ mercele uecturȩ quã ualere pos¬

Expanded text:
sacrificium domino tali oblatione se offerre sacrificium domino tali oblatione se offerre credentes. Hinc est quod in his regionibus nulla uidemus monasteria tanta fratrum celebritate fundata, quia nec operum suorum facultatibus fulciuntur, ut possint in eis iugiter perdurare, et si eis subpeditare quoquo modo ualeat sufficientia uictus alterius largitate, uoluptas tamen otii et peruagatio cordis diutius eos in loco perseuerare non patitur. unde haec est apud Aegyptum ab antiquis patribus sancta sententia, operantem monachum daemone uno pulsari, otiosum uero innumeris spiritibus deuastari. enique abba Paulus, probatissimus patrum, cum in heremo uastiore consistens, quae Porphyrio nuncupatur, palmarum fructibus et horto modico securus haberet sufficientem alimoniae suae uictusque substantiam nec posset aliquid aliud unde sustentaretur operis exercere, eo quod ab oppidis uel habitabilpeteretur pro mercede uecturae quam ualere pos
Abbreviated transcription (Latin):
udd. Et oꝑam detis ut quietisitis. Et dem̃
Ut ur̃a negocia agatis. et ut honeste abule¬
tis acd eos qui foris sunt et nulliꝰ aliquidi de¬
sideretis. Iuos etiã in ordinatos ac rebelles
uotat. ab bis stutliosos quosq segregari p̃ci¬
piens. Ut subtrahatis uos inquit ab om̃i
fre ambułate mordinate. et non scłm tͣcli¬
tionẽ qũa acceꝑunt a uobis. His itaq exem¬
plis ꝑ egiptũ patres eruditi nullomͦ ociosoᷤ
ẽẽ monachos ac p̃cipue iuuenes sinunt.
actũ corcis. et ꝓfectum patientiş et humili¬
tatis. seclulitate oꝑis mͤtientes. Et ñ solũ
mͦ quicquid ad usũ uictus siu accipe pati¬
int᷑. s etiã de laborib suis ñ tantũ suꝑue¬
nientes ac ꝑegrinos reficiunt frẽs. uerũã
necñ etiã ꝑ ciuitates. his qui scalore carce¬
rũ contabescunt. ĩmanẽ conferentes di¬
rigunt alimoniae uictusq substantiã. de
fructũ manuũ suarũ racionabile ac uer̃

Expanded text:
ud: Et operam detis ut quieti sitis . Et deinde, ud: Et operam detis ut quieti sitis . Et deinde, Ut vestra negotia agatis, et ut honeste ambuletis ad eos qui foris sunt, et nullius aliquid desideretis . Quos etiam inordinatos, ac rebelles notat, ab his studiosos quosque segregari ppiens: ut subtrahatis uos, inquit, ab omni fratre ambulante inordinate et non secundum traditionem quam acceperunt a nobis. His itaque exemplis per Aegyptum patres eruditi nullo modo otiosos esse monachos ac praecipue iuuenes sinunt, actum cordis et profectum patientiae et humilitatis sedulitate operis metientes, et non solum a nullo quicquam ad usum uictus sui accipere patiuntur, sed etiam de laboribus suis non tantum superuenientes ac peregrinos reficiunt fratres, uerum nec non etiam per ciuitates his, qui squalore carcerum contabescunt, inmanem conferentes dirigunt alimoniae uictusque substantiam, de fructu manuum suarum rationabile ac uerum
Abbreviated transcription (Latin):
mini ñ cibum qui ꝑit. s qui ꝑmanet in ui¬
tã ȩt̃nã. Et m̃s cib est ut faciã uoluntatẽ
patris mei S hec testimonia panm quidã
sunt de solida eiũgłicȩ lectiõis plenitudine.
et ad hoc assuuntur ut contegant potius
ignominiã ociositatis ac uecundiȩ nr̃e qͣm
ut calefaciant. ⁊ exornent nos illa p̃ciosa
ueste ꝑfectaq uirtutũ. quã in pu̾bus mu¬
lier ip̃sa sapiens quȩ fortitudine et decore
induta est. ut sibi uł uiro suo descbitur
in dieb nouissimis. De hoc inhetiȩ mor¬
bo rursus idẽ salomon ita cõmemorat
Uie nichil oꝑantium strate sunt spimio
iaẽ ilis ac sumilib uitus. que apłs in suꝑio¬
uꝰ pułsiusare p̃fatꝰ ẽ. Et it̾um. In desideri¬
dicens. Et nuluꝰ aliqͥd desid̾etis. Et ad extre¬
mum. Multa hͥona docuit ociositas. Iue
euicdent̃ apł in his quȩ supͣ exposuimus
enumerauit dicens. Nichil oꝑantes. s curio¬
se agentes. h uic quoq uitio subiunxit ali¬

Expanded text:
qui perit. sed qui permanet in uitam aeternam, et: meus cibus est ut faciam uoluntatem patris mei. sed haec testimonia panni quidam sunt de solida euangelicae lectionis plenitudine et ad hoc adsuuntur, ut contegant potius ignominiam otiositatis ac uerecundiae nostrae quam ut calefaciant et exornent nos illa pretiosa ueste perfectaque uirtutum, quam in Prouerbiis mulier illa sapiens, quae fortitudine et decore iin diebus nouissimis. de hoc inertiae morbo rursus idem Salomon ita commemorat: uiae nihil operantium stratae sunt spinis, id est illis ac similibus uitiis, quae apostolus i pullulare praefatus est. Et iterum: In desideriemoravit dicens: Et nullius aliquid desideretis . Et ad extremum: Multa mala enim docuit otiositas . Quae evidenter Apostolus in his, quae supra exposuimus, enumeravit dicens: Nihil operantes, sed curiose agentes . Huic quoque vitio subjunxit ali
Abbreviated transcription (Latin):
linquentes. id ẽ compescentes orationes
nr̃as. acd eorũ pͥus satisfactionẽ tende festi¬
nemꝰ. et scafr̃is curatione p̾missa. oratio¬
nũ nr̃arũ munera uubata deferre. Non
enim ita nr̃is obsequiis cõmunis om̃ium
dñs delectatur. ut quod in uno ad quirit.
ꝑdat in altero dñante tristicia. In cuus libet
uãq dispendio unũ patit᷑ detrim̃tũ. qui eo¬
ds̃ modo om̃iũ famulorũ suorũ salutem
desiderat et expectat. Et iccirco ȩque ha

Expanded text:
linquentes, id est conpescentes orationes linquentes, id est conpescentes orationes nostras, ad eorum prius satisfactionem tendere festinemus et ita fratris curatione praemissa orationum nostrarum munera inlibata deferre. non enim ita nostris obsequiis communis. omnium dominus delectatur, ut, quod in uno adquirit, perdat ? altero dominante tristitia. in cuiuslibet namque dispendio« unum patitur detrimentum, qui eodem modo omnium famu- lorum suorum salutem desiderat et expectat. et idci
Abbreviated transcription (Latin):
pit᷑ ab apło. sine int̾missione orate. et in om̃i
loeo leuantes puras manus sine ira et discep¬
tatione Suꝑ est gͥ. ut aut nunqͣm oremus.
huiuseemoda uirus retinentes in cordib
nr̃is. et apłico hiuc p̃cepto. siue eũgłico quo
indesinent᷑ et uͥq iubemur oraresimꝰ obno¬
.xii. aut si nos mecipsos circumuenientes.
p̾cem funcie contra eius int̾dictum p̾sumi¬
mus. non orationẽ dño s rebellionis spũ c̃
tumaciã nos eidẽ nouerimus offerre. Et
quia plerumq seu lesos fratres contẽnimꝰ.
despicummis. animarũ mecticꝰ et occultorum
c̃seiuus occasiones iracundiȩ uolens ratlicitꝰ
a cordib nr̃is auellere. ñ solum si lesi fuerimꝰ
iubet nos remitt̾e et reconciliari fr̃ib nr̃is.
nullã q acdũsus eos iniuriȩ seu lesioĩs me¬
moriã retirere. s etiã si ilos adu̾sũ nos
seu iuste seu miriste habere a liquid noue¬
rimus. similit̾ p̃cipit. ut munus nr̃m re¬

Expanded text:
pitur ab apostolo: sine intermissione orate, et: in omni pitur ab apostolo: sine intermissione orate, et: in omni loco leuantes puras manus sine ira et disceptatione. superest igitur, ut ant numquam oremus huiuscemodi uirus retinentes in cordibus nostris et apostolico huic praecepto sine euangelico, quo indesinenter et ubique iubemur orare, simus obnoxii, ant, si nosmet ipsos circumuenientes precem fundere contra eius interdictum praesumimus, non orationem domino, sed rebellionis spiritu contumaciam nos eidem nouerimus offerre. Et quia plerumque seu laesos fratres et contristadespicimus, animarum medicus et occultorum conscius, occasiones iracundiae uolen radicitus a cordibus nostris euellere, non solum si laesi fuerimus iubet nos remittere et reconciliari fratribus nostris nullamque aduersus eos iniuriae seu laesionis memoriam retinere, sed etiam si illos aduersum nos seu iuste sine iniuste habere aliquid nouerimus. similiter praecepit, ut munus nostrum re
Abbreviated transcription (Latin):
nec scientie lum̃ atdmit̾e. s nec tẽplũ sp̃s sc̃i.
habitante in nobis spũ neqͣm ualeamꝰ existẽ.
Cohibitꝰ enim in corde furor. astantes qͥclem
homuies ñ offencdit. s eque sp̃s sc̃i splends¬
dissimũ uibar ac si ꝓlatꝰ excluddit. Aut quead¬
mociũ ut acmom̃tum iuilt eã dñs retenta¬
ri. qui nec sacrificia quidẽ sp̃ualia orationũ
nr̃arũ ꝑmitat offerre. si ut alium contra noᷤ
aliquidd rancoris habere cognoscimus cdicens.
si gͦ offers munũs tuum ad altare. et ibi re¬
cortiat᷑ fueris qd fr̃ tuus ht̃ aliquidd adu̾sũ
te. relinque ibi munus tuum ad altare. et
uade pͥus recciliari fr̃i tuo. et sic ueniens
offeres munus tuum: Iuomͦ gͦ ñ dicã usq
in dies plures. s ut usq add occasũ solis istius
ꝑmittimur contra frẽm retinere tristiciã.
qui illo quitdẽ aliquid habente adũsũ nos
orationes cdeo offere ñ concecumur. quib p̾ci¬

Expanded text:
nec scientiae lumen admittere, sed nec templum spiritus sancti, nec scientiae lumen admittere, sed nec templum spiritus sancti, habitante in nobis spiritu nequam, ualeamus exsistere. cohibitus enim in corde furor adstantes quidem homines non offendit, sed aeque spiritus sancti splendidissimum iubar ac si prolatus excludmodum vel ad momentum vult eam Dominus retentari, qui nec sacrificia quidem spiritalia orationum nostrarum permittit offerri: si vel alium contra nos aliquid rancoris habere cognoscimus; dicens: Si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quod frater tuus habet aliquid aduersum te, relinque ibi munus tuum ad altare, et uade prius reconciliare fratri tuo, et sic ueniens offeres munus tuum? quomodo ergo non dicam usque in dies plures, sed uel usque ad occasum solis istius permittimur contra fratrem retinere tristitiam, qui ne illo quidem aliquid habente aduersum nos orationes nostras deo offerre concedimur? quibus praeci
Abbreviated transcription (Latin):
dictã sue commotionis non expetant. quam
tam̃ quia ꝓferre palam et exercere. aut non
autent. aut cerde ñ possunt. in suã ꝑniciem
uirus iracuntue retorquentes. concoquunt eã
in corde taciti. ac silentes in semetipsis c̃sum̃t
a maritudinẽ trifticie non uirtute animi ꝓ¬
tinus expellentes. s ci genͣtes ꝓcessu dierũ.
et ut eumq ꝑ tempr mitigantes. quasi uͦ ñ
hic funis unicuiq uinictȩ sit. et abuncde qͥs
furori ꝓpͥo uł tristiciȩ satis fec̾it. si id qͦd p̃ua¬
let ira instigante compleu̾it. Id hu quoq
facere noscuntur. qui motus suos ñ appetitu
placiditatis. s inopia cohibent ultionis. Ni¬
chilenim inferre amplius his quib irati st̃
possunt. nisi ut cum eis affabilitate solita
mimie colloquant᷑. aut quasi in effectu oꝑis
solumn sit iracunctia mocd̾andda. et ũ potius
ab archanis nr̃i pectoris eruena. ne tene¬
bris illius obseurati. nec consilii salubris.

Expanded text:
dictam suae commotionis non expetant: quam dictam suae commotionis non expetant: quam tamen quia pro ferre palam et exercere aut non audent aut certe non possunt- J in suam perniciem uirus iracundiae retorquentes concoquunt eam in corde taciti ac silentes in semet ipsis consumunt, amarit.ndinem tristitiae non uirtute animi protinus expellentes, sed digerentes processu dierum et utcumque pro tempore mitigantes. Quasi uero non hic finis unicuique uindictae sit et abu nde quis furori proprio uel tristitiae satisfecerit, si id, quod praeualet, ira instigante conpleuerit quod hi quoque facere noscuntur, qui motus suos non adpetitu placiditatis, sed inopia cohibent ultionis: nihil enim inferre amplius his quibus irati sunt possunt, nisi ut cum eis affabilitate solita minime con- loquantur, aut quasi in effectu operis solummodo sit iracundia moderanda et non potius ab arcanis nostri pectoris eruenda, De tenebris illius obscurati nec consilii salubris
Abbreviated transcription (Latin):
pent sensum. et tenebris ire possessi uelut
in nocte ceca quid nos oporteat agere igno¬
remus. Cali sensu hunc apłi locũ institutis
seniorũ tͣditũ nobis. quia necesse fiit quẽ¬
admodũ de tra sentirent dicere. licet lon¬
giore sermone ꝓtulimus. qui eã nec ad m¬
m̃tum quidẽ eor nr̃m penetrare ꝑmittunt.
aludleũ gis om̃imodis obseruantes. Qui irascit᷑
cri suo reus erit iudicio. Cet̾um si usq acl
tietatẽ. et ultricis ire cõmotionẽ. poterunt¬
cum sui u̾gat occasus.
mea confusione non possum. quorũ ĩpla¬
cabilitati. nec hic quidẽ sol occitlens t̃minum
ponit. si ꝑ dies eam plurimos ꝓtelantes. atq
adu̾sus eos in quos cõmoti fuerint rancorem
animi reseruantes. negart quidẽ se u̾bis
irasci. s re ipsa et opere indignari grauissime
compbant᷑. Nam neq eos congruo sermone
compellant. nec affabilitate eis solita collocunt᷑.
E deo słminune ddelinquere putant. qd̾ uin

Expanded text:
pent sensum et tenebris irae possessi uelut pent sensum et tenebris irae possessi uelut in nocte caeca, quid nos agere oporteat, ignoremus. tali sensu hunc apostoli locum institutis seniorum traditum nobis, quia necesse fuit quemadmodum da ira sentirent, licegiore sermone, protulimus, qui eam nec ad momentum quidem cor nostrum penetrare permittunt, illud Evangelii omnimodis observantes: Qui irascitur fratri suo, reus erit judicio . Caeterum si usque ad tietatem et ultricis irae commotionem ecum sui vergat occasus. mea confusione non possum quorum implacabilitati nec hic quidem sol occidens terminum ponit; sed per dies eam plurimos protelantes, atque adversus eos in quos commoti fuerint rancorem animi reservantes, negant quidem se verbis irasci, sed reipsa et opere indignari gravissime comprobantur? Nam neque eos congruo sermone compellant, nec affabilitate eis solita colloquuntur; et in eo se minime delinquere putant, quod
Abbreviated transcription (Latin):
scunin et nolite peccare. subumxit. Sol ñ
occidat suꝑ iracundiã urãm. neq detis loeũ
cdia bolo. Si noxium est suꝑ iracundiã nram
occidere solem iusticie. et irati confesti lo¬
p̾cipit ut irascam᷑ dicens. irascimini et noltte
peccarer Nonne eiudent᷑ hoc dicit. irascimi¬
niuitus et furori ur̃o. ne coniuentib uobis
ĩntib obscuratis occidere. et discedente illo
ita dicens. Tim̃tib autẽ nom̃ meum oriet᷑
sol iusticiȩ. et sanitas in pennus eius. Qui
rursus peccatorib et pseudo ꝓpħis. uiisq
qui irascuntur occitłe ar̃ in medio die. di¬
cente ꝓpħa. Occidit eis sol in meridie. Uel
certe sccłm tropicum sensũ mens id ẽ nois
siue ratio. quȩ ꝓ eo quodd om̃s corcdis cogita¬
tiones discretionesq ꝑlustret. sol merito
nuncupat᷑. ire uitio non extinguat᷑. Ne
eodẽ occidente ꝑturbationũ tenebrȩ cum¬
auctore suo cdiabolo uniu̾̃sũ cordis nr̃i occu¬

Expanded text:
scimini et nolite peccare, subiunxit: sol non scimini et nolite peccare, subiunxit: sol non occidat super iracundiam uestram, neque detis locum diabolo. si nonum est super iracundiam nostram occidere solem iustitiae et irati confestisuperius praecepit ut irascamur, dicens: irascimini et nolite peccare? nonne euidenter hoc dicit: irascimini uitiis et furori uestro, ne coniuentibus nobis uestram mentibus obscuratis occidere et discedente illo ita dicens: timentibus autem nomen meum orietur sol i iustitiae, et sanitas in pinnis eius. qui rursum peccatoribus et pseudoprophetis illisque qui irascuntur occidere dicitur in medio die dicente propheta: occidet eis sol IC meridie. uel certe secundum tropicum sensum mens, id est ^ νοῡς siue ratio, quae pro eo, quod omnes cordis cogitationes discretionesque perlustret, sol merito nuncupatur, irae uitio extinguatur, ne eadem occidente perturbationum tenebrae auctore suo diabolo uniuersum nostri cordis occu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qui audeat dicere quare sic fecerit: Ecce
filius m̃s qui egressus est de ut̾o meo querit
anunã meã. qͣntomagis filius gemuit. Di¬
mitte eum ut maledicat uxta p̃ceptũ dm̃.
si forte respiciat dñs afflictionẽ meã. et red¬
dat mͥ bonũ ꝓ maledictione hac hodierna
ubemur itaq irasci salubrit᷑. s nobisinet ip¬
sis. ac suggestionib ascendentib pͣarius. et
ñ peccare. ad effectũ scilicet eas noxiũ ꝑdu¬
centes. Demq hunc cundẽ sensum. euidentiꝰ
explanat sequens u̾siculuis. Iuȩ dicitis in
cordib ur̃is. in cubilib ur̃is compungimim
idẽ quecumq in cordib ur̃is ingruentibus
repentinis. ac lubricis instigationib cogit¬
tis. consilu moderatione omnẽ strepitum et
ꝑturbationẽ furoris amouentes. uelut in eu¬
bili quietis positi. compunctione salub̾rima
em̃cdate atq corrigite. Deniq beatꝰ apłs usus
huius u̾siculi testimonio. cum cdixisset ira¬

Expanded text:
est qui audeat dicere, quare sic fecerit? ecce est qui audeat dicere, quare sic fecerit? ecce filius meus, qui egressus est de utero meo, quaerit animam meam: quanto magis nunc filius Iemini? dimittite eum usi forte respiciat dominus adflictionem meam, et reddat mihi bonum pro maledictione hac hodierna. Iubemur itaque irasci salubriter, sed nobismet ipsis ac suggestionibus ascendentibus prauis, et non peccare, ad effectum scilicet eas noxium perducentes. denique hunc eundem sensum euidentius explanat uersiculus sequens: quae dicitis in cordibus uestris, et in cubilibus uestris conpungimini, id est quaecumque in cordibus uestris ingruentibus repentinis ac lubricis instigationibus cogitatis, consilii moderatione, omnem strepitum ac perturbationem furoris amouentes, uelut in cubili quietis positi conpunctione saluberrima emendate atque corrigite. denique beatus apostolus usus huius uersiculi testimonio cum dixisset: ira
Abbreviated transcription (Latin):
lite peccare. Iue etenim cum aquã de eyfter¬
na bethle emitica concupisset. eamq a uiris
fortib ꝑ medias hostium cat̾uas suscepisset.
allatã ꝓtinus effudit in t̾ram. Et ita uoluptu¬
osã c̃cupiscentie passionẽ iratus extinguens.
libauit eam dño et cupiditatis sue desiceriũ
ñ expleuit dicens. ꝓ picuis sit mͥ ds̃. ne faciã
hoc. Num sanguinẽ hominũ istorũ qui ꝓfe¬
cti sunt. et animarũ ꝑiculum bibam: Uel eũ
semei in regem dauicd au diente eo lapicles
et maledicta corã om̃ib irrogaret. uellet q
abisai filius saruȩ pͥnceps militũ ẽuiture¬
galis ultionẽ truncatione capitis eiꝰ exple¬
re. beatꝰ dauid acdũsus diram suggestio¬
nẽ E eius inlignatiõe pia cõmotꝰ. humilita¬
tis: modum. et patientię rigorẽ inc̃cussa le¬
nitate seruauit dicens. Iuid michi et tibi
efili sarinȩ  Dimitte eum ut maledicat. Iñs
enĩ p̃cepit ei. ut malediceret dauid. Et qͥs

Expanded text:
lite peccare . Ille enim cum aquam de cisterlite peccare . Ille enim cum aquam de cisterna Bethleemitica concupisset, eamque a viris fortibus per medias hostium catervas suscepisset, allatam protinus effudit in terram; et ita voluptuosam concupiscentiae passionem iratus exstinguens libavit eam Domino, et cupiditatis suae desiderium non explevit, dicens: Propitius sit mihi Dominus ne faciam hoc; num sanguinem hominum istorum, qui profecti sunt, et animarum periculum bibam ? Vel cum Semei in regem David, audiente eo, lapides et maledicta coram omnibus irrogaret, velletque Abisai filius Sarviae princeps militum, convicii regalis ultionem truncatione capitis ejus explere; beatus David adversus diram suggestionem ejus indignatione pia commotus, humilitatis modum et patientiae rigorem inconcussa lenitate servavit, dicens: Quid mihi et vobis, filii Sarviae? Dimitte eum, ut maledicat. Dominus enim praecepit ei ut malediceret Dauid: et quis
Abbreviated transcription (Latin):
rentiã cecitatis ñ facit. p̃ciositas metalloꝵ
Iabemus sane irȩ ministeriũ satis
commode nobis insertũ. ad qd̃ solum
eam reciꝑe utile est nobis. ac salubre. cũ
contra lasciuientes coris nr̃i motus. indig¬
nantes infremimus. et ea quȩ agere con¬
functimur eorã hominib ut ꝓloqui in la¬
tebras ascendisse nr̃i pectoris indignamͦ. ange¬
lorũ scilicet ac cli ipsius p̃sentiã ubiq et oĩa
penetrantis. oculiq ipsius p̃sentiã formidine
trem̃tes. quẽ nequaq̃m possunt conscientie
nr̃e latere secreta. ut certe cum contra hane
ipsam ir amcur nobis adũsus frẽm irrepse¬
rit commouem᷑ et irati lȩtales instigationes¬
eius extrudimus. nec in abditis pectoris nr̃
noxias eã latebras habere ꝑmittimus. T̃alit̃
nos irasci &̃ ille ꝓpħa docet. qui in tantum
hanc e suis abegerat sensib ut ne iinucis
quidẽ ꝓpͥis. etquidẽ a dõ sibi traditis. malue¬
rit reddere talionẽ. Irascimini inquit. et no¬

Expanded text:
rentiam caecitatis non facit pretiositas metallorum. Habemus sane irae ministerium satis commode nobis insertum, ad quod solum eam recipere utile nobis est ac salubre, cum contra lasciuientes cordis nostri motus indignantes infremimus et ea, quae agere confundimur coram hominibus uel proloqui, in latebras ascendisse nostri pectoris indignamur, angelorum scilicet ac dei ipsius praesentiam ubique et omnia penetrantis oculumque eius tota formidine tremescentes, quem nequaquam possunt conscientiae nostrae latere secreta. Uel certe cum contra hanc ipsam iram, cur nobis aduersus fratrem inrepserit, commouemejus extrudimus, nec in abditis pectoris nostri noxias eam latebras habere permittimus. Taliter nos irasci etiam ille propheta docet, qui in tantum hanc e suis abegerat sensibus, ut ne inimicis quidem propriis, et quidem a Deo sibi traditis, maluerit reddere talionem: Irascimini, inquiens, et no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnunciat᷑ a domino. qui ñ solũ ꝓ oꝑationis
effectu. s etiã ꝓ uolurtatis ac uoti deside¬
rio. unicuiq aut p̾miũ reddit aut penam
secłm ulua qd̾ ipse loquit᷑ ꝑ ꝓ pħam. Ego
aũi oꝑa eorũ et cogitatioẽs con uenio ut ẽ¬
gregẽ. cũ om̃ib gentib et luiguis. Et apłs.

Expanded text:
pronuntiatur a Domino: qui non solum pro operationis pronuntiatur a Domino: qui non solum pro operationis effectu, sed etiam pro voluntatis ac voti desiderio, unicuique aut praemium reddet, aut poenam, secundum illud quod ipse loquitur per prophetam: Ego autem opera eorum et cogitationes eorum venio ut congregem cum omnibus gentibus et li
Abbreviated transcription (Latin):
cdm̃ uidiebunt. non solum ẽ nr̃is actib hec
amputanda srnt. s etiã de intimis anime
racucitꝰ extirpanda. Noñ enim ualde pro¬
cderit iracundiȩ cohibitꝰ furor in uerbo.
nec offectu ꝓlatus. si illum archaniᷤ pectoris
nr̃i cis̃ que secreta non latent cordiũ ineẽ
ꝑspeyerit. R adices enĩ uitiorũ potuis ex¬
cidi p̃cuit euuglicus sermo qͣm fructus.
qui ꝓculdubio euulsis fomitib nequaqͣm
ułt̃ius puslulabunt. Atq ita mens poterit
uigit in om̃i patientia et sc̃itate durare.
cum hec ñ desuꝑficie oꝑationis et actuũ.
s de cogitationũ fuerint euulsa penetrali¬
b. Et ileo ne homicidiũ ꝑpetretur. ira
ochum q succitut᷑. sine quib homicidu cri¬
traen nullomͦ ualebit acuinitai. Qui irascit᷑
erã fr̃i suo. reus erit iulicio. Et qui ocuit
fr̃em scũ homicida est. In eo scilicet qd̾ eũ
corde cupiat int̾ire. eiuius cruorẽ ꝓpria
manu. uł telo apud homines minime
fudisse cogioscitur. effectu irae homicicda

Expanded text:
m videbunt : non solum e nostris actibus haec amputanda est, sed etiam de internis animae radicitus exstirpanda. Non enim valde proderit iracundiae cohibitus furor in verbo, nec in effectum prolatus, si illum arcanis pectoris nostri Deus, quem secreta non latent cordium, inesse perspexerit. Radices enim vitiorum potius exscindi praecipit Evangelicus sermo, quam fructus; qui proculdubio evulsis fomitibus nequaquam ulterius pullulabunt: atque ita mens poterit jugiter in omni patientia et sanctitate durare, cum haec non de superficie operationis et actuum, sed de cogitationum fuerint evulsa penetralibus. Et ideo ne homicidium perpetretur, ira, odiumque succiditur, sine quibus homicidii crimen nullo modo valebit admitti. Qui irascitur enim fratri suo, reus erit judicio: et qui odit fratrem suum, homicida est ; in eo scilicet quod eum corde cupiat interire, cujus cruorem propria manu, vel telo apud homines minime fudisse cognoscitur, affectu irae homicida
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑitissimus quicdã ꝑfectusq medicꝰ infir¬
mitatẽ susceptorũ blancda leniq ũbi eurati¬
one fom̃tans. ac de caritate incipiens. eosq
in ea parte collaucdans. quousq letale uul¬
nus leniore remetdio delinitũ. deposita tu¬
inoris indignatione facilius medicam̃ta au¬
steriora suftineat. ita ait. De caritate autẽ

Expanded text:
firmitatem susceptorum blanda lenique verbi curatione fomentans, ac de charitate incipiens, eosque in ea parte collaudans, quousque lethale vulnus leniore remedio delinitum, deposita tumoris indignatione, facilius medicamina austeriora sustineat, ita ait: De charitate
Abbreviated transcription (Latin):
et utendi eis dñi nr̃i nossẽ me habere ꝑmis¬
sum. ñ sũ tam̃ bac usus potestate. ne quod
a me bene ac licito fieret. aliis ocu noxu p̃¬
beret exemplum. Et idcireo ȩũnigłm p̃di¬
cans meis manib atq opere maliu sustentari.¬

Expanded text:
di eis domini nostri nossem me habere permissum, non sum tamen usus hac potestate, ne, quod a me bene ac licito fieret, aliis otii noxii praeberet exemplum. et idcirco euangelium praedicans meis manibus atque opere malui sustentari
Abbreviated transcription (Latin):
acd satisfactionis remectia festinare. s add su¬
spendiũ laquei. sua desꝑatione ꝓtraxit. Ideo¬
q utilis nob una re tantũ tristicia iudican¬
da est: cum hanc ut penituctine delictorũ.
uł desiderio ꝑfectionis accensi: ut futurȩ bea¬
titudinis contemplatione concipimꝰ. De qͣ

Expanded text:
factionis remedia festinare, sed ad suspendium laque ?? sua desperatione pertraxit. Ideoque utilis nobis una re tantum tristitia iudicandas est, cum hanc uel paenitudine delictorum uel desiderio perfectionis accensi uel futurae beatitudinis contemplatione concipimus. de qua
Abbreviated transcription (Latin):
mitatẽ susceptorũ blancda leni q u̾bi eurati¬
one fom̃tans. ac de caritate incipiens. eosq
in ea parte couaudans. quousq letale uul¬
nus leniore remetuio delinitũ. deposita tu¬
moris indignatione facilius medicam̃ta au¬
steriora suftineat. ita ait. De caritate autẽ
fr̃nitatis. ñ necesse habeinus scribere uobiꝰ.
psi enim adeo edocti estis. ut diligatis in¬
uicem. Et enum facitis illud in om̃s fr̃s. in
uniũsa maceconia. ꝑ remnisit laudis fom̃ta
lenia. fecit eorũ aures ad curã salutaris u̾bi
placidas et paratas. R ursum infert. Roga¬
mus aũ uos fr̃s. ut abundetis magis. adhuc
eos blancda ũborũ lenitate demulcet. ne for

Expanded text:
usceptorum blanda lenique verbi curatione fomentans, ac de charitate incipiens, eosque in ea parte collaudans, quousque lethale vulnus leniore remedio delinitum, deposita tumoris indignatione, facilius medicamina austeriora sustineat, ita ait: de caritate autem fraternitatis non necesse habemus scribere uobis: ipsi enim a deo docti estis ut diligatis inuicem: etenim facitis illud in omnes fratres in uniuersa Macedonia. praemisit laudis fomenta lenia, fecit eorum aures ad curam salutaris uerbi placidas et paratas. rursum infert: rogamus autem uos, fratres, ut abundetis magis. adhuc eos blanda uerborum lenitate
Abbreviated transcription (Latin):
biq esuriem. quinta sextaq hora tantã su¬
scitat. ut uelut longo iti nere grauissimo q
li bore confectus sibimet lassusq uideatur
aut quasi refectionẽ cybi biduano ieiunio.
triduano ue distulerit. Tum p̃t̾ea huc illuͤq
anxius cireuinspectat. et nec frẽm sibi quẽ¬
piam aduentare suspirat. Sepiusq egredit᷑

Expanded text:
quinta sextaque hora tantam suscitat, ut uelut longo itinere grauissimoque labore confectus sibimet lassusque uideatur, aut quasi refectionem cibi biduano ieiunio triduanoue distulerit. tum praeterea huc illucque anxius circumspectat et nec fratrum sibi quempiam aduentare suspirat, s
Abbreviated transcription (Latin):
extum nobis certam est qͦd greci ay yay¬
aͣn uocant. quã nos tedium siue anxi¬
etatẽ cordis possumꝰ ñ cupa affinis hȩc tri¬
sticiȩ ac solitariis magis exꝑta. et in heremo
comorantib infestior hostis ac frequens. maxi

Expanded text:
extum nobis certamen est, quod Graeci ὰκηδὶαuocant, quam nos taedium siue anxietatem cordis possumus nuncupare. adfinis haec tristitiae ac solitariis magis experta et in heremo commora
Abbreviated transcription (Latin):
mieũ ac ponens utter ipsũ & hominẽ
utiles inimicitias salittarẽq discordiã.
ut dũ caueret᷑ tamꝗͣ hostis norusa
miciciis fraudulentis ulterius homini
ere: ut a malis ꝯsiliis declinemꝰ: qđ li¬
cet deceptionis auctor congrua pena
& condemnatione plectatur: ne ule
quidẽ qͥ seducit᷑ supplicio careat. lcet
aliquantulũ leuiore quã ille qͥ auctor
deceptionis extiterit: qđ hic plenissime
expressum cernimꝰ. adam nãq qͥ sedu¬
ctus est unmo ut apłi u̾bis eloquar¬
qͥ seductus ñ ẽ. s seductȩ acquiescns in
exitialẽ uidet᷑ accessisse ꝯsensũ. sudore
uultus ac labore tantũmͦ condemina¬
onẽ sterilitatẽq decernt᷑. Alulier uͦ qͦ
huiꝰ rei ꝑsuasor extitit. multiplicatio¬
nẽ gemituũ. ac dolorũ atq tristiciȩ
ꝓmeret᷑ ꝑpetuo parit̾ uigo subiectio¬
nis addicta Serpens autẽ qui primus
uicentor huiꝰ offense ẽ.ꝑ enmmale¬

Expanded text:
micum ac ponens inter ipsum et hominem micum ac ponens inter ipsum et hominem utiles inimicitias salutaremque discordiam, ut dum cauetur tamquam hostis noxius, amicitiis fraudulentis ulterius homini ere, ut a malis consiliis declinemus, quod licet deceptionis auctor congrua poena et condemnatione plectatur, ne ille quidem qui seducitur supplicio careat, licet aliquantulo leuiore quam ille qui auctor deceptionis extiterit. quod hic expressum planissime cernimus. Adam namque qui seductus est, immo ut ap, qui seductus non est, sed seductae acquiescens, in exitialem videtur accessisse consensum, sudore vultus ac labore tantummodo condemnaonem sterilitatemque decernitur. mulier nero quae hmus rei persuasor extitit multiplicationem gemituum ae dolorum atque tristitiae promeretur, perpetuo pariter iugo subiectionis addicta. serpens autem, qui primus incentor huius offensae est, perenni male
Abbreviated transcription (Latin):
ni conueniret. aꝑtissime itaq & ser¬
pentis uocabulũ. & cõꝑatio bestiaꝵ:
ñ sonat angłi dignitatẽ: s p̾uarica¬
toris infamiã. Deniq liuioris ac sedu¬
ctionis materia qua ut hominẽ deci¬
ꝑet. instigatus ẽ: de anterioris runȩ
extitit causa: qđ scilicet de limo terrę
neret euocandũ unde cũ unus ẽet de
principib. se memuinerat corruisse: &
ido priorẽ eiꝰ lapsũ quo suꝑbiendo cor¬
ruerat. quo etiam serpens meruerat
nuncupari. secunda riuna ꝑ inuidiã
sub secuta ẽ. Quȩ inueniens eũ adhuc
aliqͥd in sese rectũ habentẽ. ita ut etiã
cuiꝰdã colloquii atq consilii cũ homi¬
ne posset habere consortiũ. sententia
oomini utilit̾ in ina deiectus ẽ: ut non
iam sicut ante sublime aliqͥd intu¬
ens. & excelsus incederet: s ut solo co
herens reperet: & humiliatꝰ supͣ uen¬
trẽ terrenis uitioꝵ escis. & oꝑib pasce¬
ret᷑: occultũ deinceps publicans ini¬

Expanded text:
ni conueniret. apertissime itaque et serni conueniret. apertissime itaque et serpentis uocabulum et conparatio bestiarum non sonat angeli dignitatem, sed praeuaricatoris infamiam. denique liuoris ac seductionis materia, qua ut hominem deciperet instigatus est, de anterioris ruinae extitit causa, quod scilicet de limo terrae neret euocandum, unde, cum esset unus de principibus, se meminerat conruisse. et idcirco priorem eius lapsum quo suruerat, quo etiam serpens meruerat nuncupari, secunda ruina per invidiam subsecuta est: quae inveniens eum adhuc aliquid in sese rectum habentem, ita ut etiam cujusdam colloquii atque consilii cum homine posset habere consortium, sententia Domini utiliter in ima dejectus est; ut non jam, sicut ante, sublime aliquid intuens ehaerens reperet et humiliatus super uentrem terrenis uitiorum escis et operibus pasceretur, occultum deinceps publicans ini
Abbreviated transcription (Latin):
parte contraria uendicasse. Obiectio
hactenus credebam. causã atq initium
ruinȩ seu p̾uaricationis diabolicȩ qua
de angelica statione deiectus ẽ: inui¬
diã specialit̾ extitisse: quando adã &
euam liuida calliditate decepit. Resp̃o
eReniꝰ. de initio lapsus diaboli:
manifestat: quȩ ante illoꝵ deceptio¬
nẽ. serpentini nominis nota eũ cre¬
didit inurendũ ita dicens. Serpens aũt
erat sapientior. siue ut ebraici expͥmu¬
nt libri callidior cunctis bestiis terrę
quas fȩcit dñs ds̃. Intelligitis gͦ qđ an¬
te illã circũuentionẽ pͥmi hominis
de angelica discesserat sanctitate. ita
ut ñ solũ nominis huiꝰ insigniri me
angelũ designasset: nec de his qui in
illa beatitudine ꝑseuerant diceret: ser¬
pens aũt erat sapientior om̃ib bestiis
terrȩ. Nam hoc cognom̃ non solũ ga¬
brieli uł michaeli nullom posset ap¬
tari: s ne bono quidẽ cuiquã homi

Expanded text:
parte contraria vindicasse. CAPUT IX.parte contraria vindicasse. CAPUT IX. hactenus credebamus causam initiumque ruinae seu praevaricationis diabolicae, qua de angelica statione dejectus est, invidiam specialiter exstitisse, quando Adam et Evam livida calliditate decepit. CAPUT X. Responsio de initio lapsus diaboli. manifestat, quae, ante illorum deceptionem, serpentini nominis eum nota credidit inurendum, ita dicens: Serpens autem erat sapientior, sive, ut Hebraici exprimunt libri, callidior cunctis bestiis terrae quas fecit Dominus Deus . Intelligitis ergo quod ante illam circumventionem primi hominis, de angelica discesserat sanctitate; ita ut non solum nominis hujus insigniri merangelum designasset, nec de his qui in illa beatitudine perseverant diceret, Serpens autem erat sapientior omnibus bestiis terrae. Nam hoc cognomen non solum Gabrieli, sive Michaeli, nullo modo posset aptari, sed ne bono quidem cuiquam