comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid nec implere. uouete inqͥt
et reddite dño dõ ur̃o. Et meliꝰ est
ñ uouere: qͣm uouere & ñ reddere.
uirgo est. Si numqͣm fuit in mo¬
nasterio et uirgo sacra est: nubere¬
illi non licet. Esse in monasterio non
compellitur. Si autem cepit esse in
monasterio et deseruit. et tamen uir¬
go est. dimidia ruit. Sic et clericus.
Duas res ꝓfessus est: et scĩtatem & cle¬
ricatum. Interim scĩtatem. Nam de¬
ricatum ꝓpter popłm suum d̾s̃ impo¬
suit ceruitib ipsius. Magis onus est:
qͣm honor. S quis sapiens et intelli¬
get hec. ergo ꝓfessus est sanctitatem.
ꝓ fessus est communiter uiuiendi so¬
uetatem. ꝓfessus est qͣm bonum et
qͣm iocundum habitare frẽs iunũ.
Si ab hoc ꝓposito ceciderit. et extra ma¬
nens clericus fuerit: dimidius er ipse
cecidit. Quid ad me non eum iudico.
Si foras seruat sanctitatem: dimidiꝰ
cecidit. Si intus habuerit simulatio¬
nem: totus cecidit. Nolo habeat ne¬

Expanded text:
aliquid, nec implere. Vovete, inquit, aliquid, nec implere. Vovete, inquit, et reddite Domino Deo vestro : et, Melius est non vovere, quam vovere et non reddere . Virgo etsi nunquam fuit in monasterio, et illi non licet, esse in monasterio non compellitur. Si autem coepit esse in monasterio, et deseruit, et tamen virgo est, dimidia ruit. Sic et clericus duas res professus est, et sanctitatem, et clericatum; interius sanctitatem. Nam clericatum propter populum suum Deus imposuit cervicibus ipsius. Magis onus est, quam honor. Sed quis sapiens, et intelligit haec? Ergo professus est sanctitatem, professus est communiter vivendi societatem; professus est quam bonum et quam jucundum, habitare fratres in unum : si ab hoc proposito ceciderit, et extra manens clericus fuerit; dimidius et ipse cecidit. Quid ad me? Non eum judico. Si foris servat sanctitatem, dimidius cecidit: si vero intus habuerit simulationem, totus cecidit. Nolo habeat ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposito: recte illi tollerem clericatũ
quia desereret scẽ societatis ꝓmissum.
ceptumq consortium. Ecce in cõspec¬
tu dei et ur̃o: mitto consilium. Qui
uolunt habere aliquid ꝓprium: qͥb
non sufficit deus et eccłia eius. ma¬
neant ubi uolunt. et ubi possunt:
non eis aufero clericatum. Nolo ha¬
bere hypochritas. Malum est. Qui
me sciat. malum est cadere a ꝓposito:
s peuis est simulare ꝓpositum. Etce
dico. Audite qui societatem cõmu¬
nis uite iam susceptam que lauda
suo cadit: a ꝓfessione sc̃a cadit. Ob-¬
seruer udicem. s dm̃ n̾on me. Ego
ei non aufero clericatum. Quantum
sit ꝑiculum ante oculos eius posui .
faciat qd uult. Noui enim quia
si aliquem hoc facientem degradare
res et hic et apud epõs qui dicant.
quid mali fecit: non potest tecum
tolerare uitam istam. Extra episco¬
pum uult manere. de ꝓprio uiuere.
ideo ne debet ꝑdere clericatumͦ. Ego
scio quantum mali sit. ꝓfiteri sc̃m

Expanded text:
proposito, recte illi tollerem clericatum, proposito, recte illi tollerem clericatum, quia desereret sanctae societatis promissum coeptumque consortium. Ecce in conspectu Dei et vestro, muto consilium: qui volunt habere aliquid proprium, quibus non sufficit Deus et Ecclesia ejus, maneant ubi volunt, et ubi possunt, non eis aufero clericatum. Nolo habere hypocritas. Malum enim est, quis nesciat? malum est cadere a proposito; sed pejus est simulare propositum. Ecce dico, audite: qui societatem communis vitae jam susceptam, quae laudatsuo cadit, et a professione sancta cadit. Observet judicem, sed Deum, non me. Ego ei non aufero clericatum. Quantum sit periculum, ante oculos ejus posui: faciat quod vult. Novi enim quia si aliquem hoc facientem degradare res, et hic et apud episcopos qui dicant, Quid mali fecit? Non potest tecum tolerare istam vitam: extra episcopium vult manere, et de proprio vivere, ideone debet perdere clericatum? Ego scio quantum mali sit profiteri sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
lios non haberet. neq sꝑaret res su¬
as omnes. retento sibi usufructu do¬
nauir eccłie. Nati sunt illi filii. et
reddidit ep̃e. nec opinanti que illi
donauerat. In potestate habebat epc̃
non reddere. s iuire fori. non iure celi.
Sane etlam hoc nouerit caritas ur̃a
dixisse me fratrib suis. qͥ mecum
manent: ut quicumq habet aliqͥd
aut uendat et eroget. aut donet. aut
commune illud faciat. Etcłiam ha¬
bet: ꝑ quam nos d̾s̃ pascit. Et dedi
dilationem usq ad epiphaniam.
ꝓpter eos qui uel cum fratrib suis
non diuiserunt. et diuiserunt qd
habent fratres suos. uel nondum
de re sua aliquid degerunt. quia
expectabatur etas legitima. faciant
inde qd uolunt. Dum̃ tamen sint
pauperes mecum: simul expectemꝰ
miscd̃iam dei. Si autem nolunt qͥ
forte nolunt. terte ego sum qui sta¬
tueram sicut nostis. nullum ordi
nare clericum: insi qui mecum uel¬
let manere. Ut si uellet discedere a

Expanded text:
lios non haberet, neque speraret, res sulios non haberet, neque speraret, res suas omnes, retento sibi usufructu, donavit Ecclesiae. Nati sunt illi filii, et reddidit episcopus nec opinanti, quae illi donaverat. In potestate habebat episcopus non reddere: sed jure fori, non jure coeli. Sane etiam hoc noverit charitas vestra, dixisse me fratribus meis, qui mecum manent, ut quicunque habet aliquid, aut vendat, aut eroget, aut donet, aut commune illud faciat. Ecclesiam habet, per quam nos Deus pascit. Et dedi dilationem usque ad epiphaniam, propter eos qui vel cum fratribus suis non diviserunt, et dimiserunt quod habent apud fratres suos: vel nondum de re sua aliquid egerunt, quia exspectabatur aetas legitima. Faciant inde quod volunt, dum tamen sint pauperes mecum, simul exspectemus misericordiam Dei. Si autem nolunt, qui forte nolunt, certe ego sum, qui statueram, sicut nostis, nullum onare clericum, nisi qui mecum vellet manere; ut si vellet discedere a
Abbreviated transcription (Latin):
essent de fluctib liberati. S non eos
daremus. Nullo pacto enim hoc fac̾e
deceret eccłiam. Onus ergo fiscale
ꝑsolueret: S unde ꝑsolueret: enthe¬
cam nobis habere non licet. Non est ep̃i
seruare aurum. et reuocare a se mendi¬
cantis manum. Cotidie tam multi
petunt. tam multi gemunt. tã mul¬
ti nos inopes interpellant. ut plures
tristes relinquamus. quia qd̃ dare
ergo enthecam ꝓpter naufragium. er¬
go hoc uitando feci non donando. Nemo
ibi me laudet: s nemo et iutuperet.
Plane quando donaui filio. qd iratus
pater moriens abstulit benefeci. Lau¬
dent qui uolunt: parcant qui lauda¬
re nolunt. Quid plurib frẽs mei:
Quicumq uult ex heredato filio he¬
redem facere eccłiam: querat alte¬
rum qui suscipiat non augustinũ.
Immo deo ꝓpitio neminem inueniat.
Quam laudabile factum scĩ et ue¬
nerandi epĩ aurelii carchaginensis
quomodo impleuit omnib qui sci¬
unt os laudib dei: quidam cum fi¬

Expanded text:
essent de fluctibus liberati. Sed non eos essent de fluctibus liberati. Sed non eos daremus, nullo pacto enim hoc facere deceret Ecclesiam. Onus ergo fiscale persolveret, sed unde persolveret? enthecam nobis habere non licet. Non est episcopi servare aurum, et revocare a se mendicantis manum. Quotidie tam multi petunt, tam multi gemunt, tam multi nos inopes interpellant, ut plures tristes relinquamus, quia ut possimergo enthecam. Propter naufragium ergo hoc vitandum feci, non donando. Nemo ibi me laudet, sed nemo et vituperet. Plane, quando donavi filio quod iratus pater moriens abstulit, bene feci. Laudent, qui volunt: parcant, qui laudare nolunt. Quid pluribus, fratres mei? Quicunque vult, exhaeredato filio, haeredem facere Ecclesiam, quaerat alterum qui suscipiat, non Augustinum: imo, Deo propitio, neminem inveniat. Quam laudabile factum sancti et venerandi episcopi Aurelii Carthaginensis, quomodo implevit os omnium qui sciunt laudibus Dei? Quidam cum fi
Abbreviated transcription (Latin):
reconciliare. deberem. quomodo ergo
cum filio suo uolo ut habeat pacem.
cuius appeto hereditatem: S plane si
faciat qd̾ sepe hortatus sum. unum fi¬
lium habet. puter xp̃m alterum. Du¬
os habet. putet xp̃m tercium. Decem
haber. decimum faciat et suscipio.
Quia ergo feci hoc in quibusdam reb
iam uolunt bonitatem meam uł cõ¬
mendationem meam fame meẽ in
aliud uertere. ut in alio modo me
rep̾hendant. quia oblationes deuotoꝵ
hominum nolo susciꝑe. Considerent
qͣm multã susceꝑim. Quid opus est
ea numerare e Etce unam dico. fili ui¬
liani hereditatem suscepi. Quare:
quia sine filiis defunctus est. Boni¬
fati. idest fati hereditatem susciꝑe no¬
lui. Non miscd̃ia: s timore. Naui¬
culariam nolui esse eccłiam xp̃i. Mul¬
ti sunt quidem: qui etiam de nauib
adqͥrunt. Tamen una temptatio si
esseo. si iret nauis et naufragaret. ho¬
mines ad tormenta daturi eramus
ut de submersione nauis scd̃m con

Expanded text:
reconciliare deberem? Quomodo ergo reconciliare deberem? Quomodo ergo cum filio suo volo ut habeat pacem, cujus appeto haereditatem? Sed plane si faciat quod saepe hortatus sum. Unum filium habet? putet Christum alterum: duos habet? putet Christum tertium: decem habet? Christum undecimum faciat, et suscipio. Quia ergo feci hoc in quibusdam rebus, jam volunt bonitatem meam vel commendationem famae meae in aliud vertere, ut alio modo me reprehendant, quia oblationes devotorum hominum nolo suscipere. Considerent quam multa susceperim. Quid opus est ea numerare? Ecce unam dico, filii Juliani haereditatem suscepi. Quare? quia sine filiis defunctus est. Bonifacii haereditatem suscipere nolui, non misericordia, sed timore. Naviculariam nolui esse Ecclesiam Christi. Multi sunt quidem, qui etiam de navibus acquirunt. Tamen una tentatio si esset, si iret navis, et naufragaret, homines ad tormenta daturi eramus: ut de submersione navis secundum c
Abbreviated transcription (Latin):
Audistis modo cum euuangelium le¬
geretur. Cantauimus uobis: et non
saltastis. Planximus. et nõ luxistis.
uenit iohannes baptista ñ manducars
neq bibens. et dicunt demonium ha¬
ber. Uenit filius hominis manducãs
et bibens. et dicunt ecce homo uorax¬
et potator uini. et amicus publica¬
norum. Quid ergo facio inter illos
qui parant me rep̾hendere & den¬
tes in me ducere si suscepero heredi¬
tates eoꝵ qui filios suos irati exhe¬
redant: iterum quid sum facturus
eis quib canto et nolunt saltare.
qui dicunt ecce quare nemo donat
eccł̃ie hypponiensi aliquid. etce quare
non eam faciunt qui moriunt᷑ here-¬
dem. quia ep̃c augustinus de bonitate
sua laudando enim mordent: labiis
mulcent. et dentem figunt. donat totũ
non suscipit. Plane suscipio. Profiteor
me susciꝑe oblationes bonas. oblationes
sanctas. Siquis autem irascitur in
filio suo et moriens exheredat eum si ui¬
ueret. non eum placare. non ei filium

Expanded text:
Audistis modo cum Evangelium leAudistis modo cum Evangelium legeretur: Cantavimus vobis, et non saltastis: planximus, et non luxistis. Venit Joannes Baptista non manducans neque bibens, et dicunt: Daemonium habet. Venit filius hominis manducans et bibens, et dicunt: Ecce homo vorax, potator vini, et amicus publicanorum . Quid ergo facio inter illos, qui parant me reprehendere, et dentes in me ducere, si suscepero haereditates eorum qui filios suos irati exhaeredant? Perum quid sum facturus eis, quibus canto, et nolunt saltare? qui dicunt, Ecce quare nemo donat Ecclesiae Hipponensi aliquid: Ecce quare non eam faciunt, qui moriuntur, haeredem: quia episcopus Augustinus de bonitate sua laudando enim mordent, labiis mulcent, et dentem figunt donat totum, non suscipit. Plane suscipio, profiteor me suscipere oblationes bonas, oblationes sanctas. Si quis autem irascitur in filio suo, et moriens exhaeredat eum; si viveret, non eum placarem? non ei filium
Abbreviated transcription (Latin):
portiunculas que ꝑtinent ad exhere¬
datos. nisi cum ad legitimam etatẽ
ꝑuenerint. Hoc eis reseruat eccłia.
Deinde litem demisit inter filios suos:
in qua laboro. Puella dicit: meum ñ¬
est. Nostis quia hoc dicebat semper
pater meus: puella dicit. Credatur
patri meo: quia moriens mentiri ñ
potuit. Et ista contentio quale ma¬
lum est: S si pueri ipsi serui di surt:
litem hanc cito finiemus. Audio illos
ut pater: et forte melius qͣm pater
ipsorum. Uidebo quid sit in re. sicut
uoluerit cum paucis fratrib fidelib
honoratis deo ꝓpitio de numero ur̃o.
idest de plebe ista. Audio inter illos
causam meam: et sicut dñs donaue¬
rit finio. Tamen rogo uos nemo me
reprehendat. quia eius hereditatẽ no¬
lo. suscipiat eccłia. Primo qͥa factum¬
est illius decestor. Deinde qͥa institutũ
meum est. Multi laudant q̃d dictu¬
rus sum: s aliqui et rep̾hendunt. Uiris¬
q facere satis est: ualde difficile est:

Expanded text:
portiunculas, quae pertinent ad exhaereportiunculas, quae pertinent ad exhaeredatos, nisi cum ad legitimam aetatem pervenerint. Hoc eis reservat Ecclesia. Deinde litem dimisit inter filios suos, in qua laboro. Puella dicit, Meum est, nostis quia hoc dicebat semper pater meus. Puer dicit, Credatur patri meo, quia moriens mentiri non potuit. Et ista contentio quale malum est? Sed si pueri ipsi servi Dei sunt, litem hanc inter illos cito finimus. Audio illos ut pater, et forte melius quam pater ipsorum. Videbo quid sit juris. Sicut Dominus voluerit, cum paucis fratribus fidelibus honoratis, Deo propitio, de numero vestro, id est, de plebe ista, audio inter illos causam, et sicut Dominus donaverit, finio. Tamen rogo vos, nemo me reprehendat, quia ejus haereditatem nolo suscipiat Ecclesia. Primo, quia factum illius detestor. Deinde, quia institutum meum est. Multi laudant quod dicturus sum, sed aliqui et reprehendunt: utrisque facere satis valde difficile est.
Abbreviated transcription (Latin):
instituit. O dolor illius societatis. O
fructus natus. non de arbore. quam
plantauit dominus. S eccl̃iam scrip¬
sit heredem. Nolo munera ista. non
amo amaritudinis fructum. Ego il¬
lum deo querebam societatem. ꝓfessus
erat. Hanc teneret: hanc exhiberet.
Nichil habebat : testamentum non
faceret. Habebat aliquid ñ se nr̃m
socrum: quasi dei pauꝑem fing̾et.
Magnus mͥ. inde dolor est fratres.
Dico caritati urẽ. Propter hanc do¬
lorem: statiu hereditatem ipsam in
eccłia non susciꝑe. filius ipsius sit:
qd deliquit. Ipsi inde faciant qd̾ uo¬
luerint. Uidetur enim mͥ quia si eam
suscepero in isto facto qd̃ mͥ displicet
et qd̃ doleo: eius particeps ero. Hoc
uolui non latere caritatẽ ur̃am. Ei¬
lia ipsius in monasterio feminarũ
est filius ipsiuis in monasterio iuroꝵ
est. Ambos exheredauit. Illam cũ
laude. istum cum elogio: idest cum
uituperatione. Commendauit au¬
tem eccłie ut non accipiant ipsas

Expanded text:
instituit. O dolor illius societatis, o instituit. O dolor illius societatis, o fructus natus non de arbore quam plantavit Dominus! Sed Ecclesiam scripsit haeredem. Nolo munera ista, non amo amaritudinis fructum. Ego illum Deo quaerebam, societatem professus erat, hanc teneret, hanc exhiberet. Nihil habebat? testamentum non faceret. Habebat aliquid? non se nostrum socium, quasi Dei pauperem fingeret. Magnus mihi inde dolor est, fratres. Dico charitati vestrae: propter hunc dolorem statui haereditatem ipsam in Ecclesia non suscipere. Filiorum ipsius sit quod reliquit. Ipsi inde faciant quod voluerint. Videtur enim mihi, quia si eam suscepero, in isto facto, quod mihi displicet, et quod doleo, ejus particeps ero. Hoc volui non latere charitatem vestram. Filia ipsius in monasterio et feminarum, et filius ipsius in monasterio virorum est: ambos exhaeredavit: illam cum laude, istum cum elogio, id est, cum vituperatione. Commendavi autem Ecclesiae, ut non accipiant ipsas
Abbreviated transcription (Latin):
nos etiam pb̃r ianuarius. qd̃ uideba¬
tur habere honeste erogando quasi
consumpsit et non consumpsit. Re¬
mansit illi quedam pecunia id est
argentum qd diceret esse filie sue.
filia ipsius deo ꝓpitio. in monasterio
feminarum: et bone spei est. Buber¬
net illam dominus: ut impleat qd̃
de illa speramus. In illius miscłia. nõ
in eius meritis. Et quia infra annos e¬
rat: et de sua petuna nichil facere po¬
terat. Quamius enim uideremus ful¬
gorem ꝓfessionis tamen lubricum
timebamus etatis. Factum est ut ip¬
sum argentum quasi puelle seruaret᷑.
Ut cum ad legitimos annos ueniret.
faceret inde qd̃ uirginem xp̃i deceret.
quando optime iam facere posset.
Dum hec expectantur: cepit ille mor¬
ti ꝓpinquare. Que diu tanquam de
suo uirans quia ipsius erat ñ filie. te¬
stamentum fecit. Testamentũ in quã
fecit pb̃r socius nr̃. nobiscum maners
de eccł̃ia uiuens: communem uitam
ꝓfitens. Testamentum fecit:heredes

Expanded text:
nos etiam presbyter Januarius, qui videbanos etiam presbyter Januarius, qui videbatur sua honeste erogando quasi consumpsisse, sed non consumpsit. Remansit illi quaedam pecunia, id est, argentum quod diceret esse filiae suae. Filia ipsius, Deo propitio, in monasterio feminarum, et bonae spei est: gubernet illam Dominus, ut impleat quod de illa speramus, in illius misericordia, non in ejus meritis. Et quia infra annos erat, et de sua pecunia nihil facere poterat: quamvis enim videremus fulgorem professionis, tamen lubricum timebamus aetatis: factum est ut ipsum argentum quasi puellae servaretur, ut cum ad legitimos annos veniret, faceret inde quod virginem Christi deceret, quando optime jam facere posset. Dum haec exspectantur, coepit ille morti propinquare. Qui diu tanquam de suo vivens, quia ipsius erat, non filiae, testamentum fecit. Testamentum, inquam, fecit presbyter socius noster, nobiscum manens, de Ecclesia vivens, communem vitam profitens. Testamentum fecit, haeredes
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑtatulam meam uendidi et paupe¬
rib erogaui sic facerent. et illi qͥ mecũ
esse uoluissent. ut de communi uiue¬
remus. Commune autem nobis esset
magnum et uberrimum predium ip¬
se deus. Perueni ad episcopatum uidi
necesse habere ep̃m exhibere humilita¬
tem assiduam. quibq uenientibus
siue transeuntib. Qd̃ si ñ fecisset ep̃c:
inhumanus diceretur. Si autẽ ista
consuetudo in monasterio missa es¬
set: indecens esset. Et uolui habere in
domo ista episcopii. mecum monaste¬
rium clericorum. Ecce quomodo ui¬
uimus. Nulli licet in societate nr̃a.
bere aliquid ꝓprium.
forte aliquio habent.
li licet. Siqui habent:
faci¬
unt qd̾ non licet. Bene au¬
tem ¶sentio de fratrib meis. & sem¬
per bene credens ab hac inquisitione
dissimulaui. Quia et ista querere
quasi male sentire michi uidebatur.
Noueram enim et noui omnes qͥ
mecum uiuerent nosse p̾positum
nr̃m. nosse legem uite nr̃e. Uenit ad

Expanded text:
paupertatulam meam vendidi, et paupepaupertatulam meam vendidi, et pauperibus erogavi, sic facerent et illi qui mecum esse voluissent, ut de communi viveremus: commune autem nobis esset magnum et uberrimum praedium ipse Deus. Perveni ad episcopatum: et vidi necesse habere episcopum, exhibere humanitatem assiduam quibuscunque venientibus, sive transeuntibus: quod si non fecisset episcopus, inhumanus diceretur. Si autem ista consuetudo in monasterio permissa esset, indecens esset: et ideo volui habere in domo ista episcopii mecum monasterii clericorum. Ecce quomodo vivimus. Nulli licet in societate nostra habere aliquid proprium. Sed forte aliqui habent: nulli licet. Si qui habent, faciunt quod non licet. Bene autem sentio de fratribus meis, et semper bene credens, ab hac inquisitione dissimulavi, quia et ista quaerere, quasi male sentire videbatur. Noveram enim et novi, omnes qui mecum viverent, nosse propositum nostrum, nosse legem vitae nostrae. Venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
mebam episcopatum ut q̃m ceperat es¬
se iam alicuiꝰ momenti
int̾
dei seruos fama mea. in
loco sciebam ñ esse ep̃m
nõ
illo accederem. Cauebam
hoc
et agebam quantum poterã.
ut
in loco humili saluarer: ne in alto
ꝑiclitarer. S ut dixi. dño seruus con¬
tradicere ñ debet. Ueni ad istam ciui¬
tatem ꝓpter uidendum amicũ quẽ
putabam me lucrari posse d̾o. ut no¬
biscum esset in monasterio quasi se¬
curus quia locus habebat ep̃m. Appre¬
hensus pb̃r factus sum. S ꝑ hunc gra¬
dum ad episcopatum ꝑueni. Non at¬
tuli aliquid non ueni ad hanc eccle¬
siam. nisi cum his indumentis quib
illo tempore uestiebar. Et quia hoc
disponebam esse in monasterio cum
fratrib cognito institrto. & uolun¬
tate mea beate memorie senex ualerius.
dedit michi hortum illum in quo est
nunc monasterium. Cepi boni ꝓpositi
frẽs colligere. compares mem nichil
habentes: sicut nichil habebam. Et
imitantes me ut quomodo ego tenuẽ

Expanded text:
mebam episcopatum, ut quoniam coeperat esmebam episcopatum, ut quoniam coeperat esse jam momenti inter Dei servos fama mea, in quo loco sciebam non esse episcopum, non illo accederem. Cavebam hoc et agebam, quantum poteram, ut in loco humili salvarer, ne in alto periclitarer. Sed, ut dixi, Domino servus contradicere non debet. Veni ad istam civitatem, propter videndum amicum, quem putabam me lucrari posse Deo, ut nobiscum esset in monasterio: quasi securus, quia locus habebat episcopum. Apprehensus, presbyter factus sum, et per hunc gradum ad episcopatum perveni. Non attuli aliquid, non veni ad hanc ecclesiam nisi cum his indumentis quibus illo tempore vestiebar. Et quia hoc disponebam, esse in monasterio cum fratribus, cognito instituto et voluntate mea, beatae memoriae senex Valerius dedit mihi hortum illum, in quo nunc est monasterium. Coepi boni propositi fratres colligere compares meos, nihil habentes, sicut nihil habebam, et imitantes me, ut quomodo ego tenuem
Abbreviated transcription (Latin):
boratis. Nostis autem omnes. aut
pene omnes sic nos uiuere in ea do¬
mo que dicitur domus episcopii. ut
quantum possumus imitemur eos
scõ. de quib loquitur liber actuũ
apłoꝵ. Ilemo dicebat aliquid ꝓpriũ
s erant illis omnia communia. Qa
forte aliqui ur̃m non sunt tam dili¬
gentes uite nr̃e scrutatores. ut boc sic
nouerint quomodo uolo nos esse. Dico
quid sit qd breuiter dixi. Ego quem
ueni ad istam ciuitatem: multi
ur̃i nouerunt. Querebam ribi consti¬
tuerem monasterium: et iuuerem cũ
fratrib meis. Spem quippe omnem
seculi reliqueram: et qd̃ esse potui no¬
lui. Non quesiui tamen qd̵ sum. Ele¬
gi in domo dei abiectus esse: magis qͣm
habitare in tab̾naculis peccatorum.
Ab eis qui diligunt scłm segregaui me.
s eis qui p̾sunt populis non me coe¬
quaui. Nec in conuiuio domini mei
suꝑiorem locum elegi: s inferiorem &
abiectum. Et placuit illi dicere mͥ:
as: cende sursum. Usq adeo autem ti¬

Expanded text:
boratis: Nostis omnes, aut boratis: Nostis omnes, aut pene omnes, sic nos vivere in ea domo, quae dicitur domus episcopii, ut, quantum possumus, imitemur eos sanctos, de quibus loquitur liber Actuum  Nemo dicebat aliquid proprium, sed erant illis omnia communia . Quia forte aliqui vestrum non sunt tam diligentes vitae nostrae scrutatores, ut hoc sic noverint, quomodo volo vos nosse; dico quid sit, quod breviter dixi. Ego, quem veni ad istam civitatem, ut multi vestrum noverunt. Quaerebam ubi constituerem monasterium, et viverem cum fratribus meis. Spem quippe omnem saeculi reliqueram, et quod esse potui, nolui: non quaesivi tamen quod sum. Elegi in domo Dei abjectus esse magis quam habitare in tabernaculis peccatorum. Ab eis qui diligunt saeculum, secrevi me: sed eis qui praesunt populis, non me coaequavi: nec in convivio Domini mei superiorem locum elegi, sed inferiorem et abjectum. Et placuit illi dicere mihi: Ascende sursum. Usque adeo autem ti
Abbreviated transcription (Latin):
illos. Quot quot enim possessores p̾¬
diorum uel domorum erant: uen¬
dentes afferebant precia illorum. &
ponebant ante pedes apostolorum.
distribuebantur autem unicuiq ꝓ¬
diaconus recitaret. et ep̃o cõdicem
tradidisset: augustinus ep̃c dixit.
Et ego legere uolo. Pius enim me
delectat huius uerbi esse lectorem:
quam u̾bi mei disputatorem. Cum
orassent. motus est locus in qͦ erant
congregati: et impleu omnes scõ¬

Expanded text:
itur, Quotquot enim possessores praediorum vel domorum erant, vendentes afferebant pretia eorum, et ponebant ad pedes Apostolorum: distribuebatur autem unicuiqdiaconus recitasset, et episcopo codicem tradidisset; Augustinus episcopus dixit: Et ego legere volo. Plus enim me delectat hujus verbi esse lectorem, quam verbi mei disputatorem. « Cum orassent, motus est locus in quo erant congregati, et impleti sunt o
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores ministerium sacerdo¬
tale assequi ꝓhibent᷑. ita indocti & mmi¬
periti a tali offitio retrahunt᷑. Illi e¬
nim exemplis suis uitam bonoꝵ cor¬
rumpunt: isti sua ignauia iniquos¬
corrigere nesciunt. Quid enim docere
poterunt. Qd̃ ipsi non didiscerunt:
Desinat locum docendi suscipere: qui
nescit docere. Ignorantia qͥppe presu¬
lum. uite non congruit subiectoꝵ.
Cecus enim si ceco ducatum prebeat:
ambo in foueam cadunt. Sacerdo¬
tes indoctos ꝑ ysaram ꝓpħam ita dñs
imꝓbat. Ipu inqͥt pastores ignorauẽ¬
runt intelligentiam. Et iterum. Spe

Expanded text:
peccatores ministerium sacerdotale assequi prohibentur, ita indocti et imperiti a tali officio retrahuntur. Illi enim exemplis suis vitam bonorum corrumpunt, isti sua ignacorrigere nesciunt. Quid enim docere potuerunt, quod ipsi non didicerunt? Desinat locum docendi suscipere, qui nescit docere. Ignorantia quippe praesulum vitae non congruit subjectorum. Caecus enim si caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt. . 2. Sacerdotes indoctos per Isaiam prophetam ita Dominus improbat: Ipsi, inquit, pastores ignoraverunt intelligentiam. Et iterum: Spe
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum pͥmi hominis humã¬
no generi pena diuinitus in lata est
seruitutis. Ita ut quib aspicit non
congruere libertatem: his misericor¬
dius irroget seruitutem. Et licet ꝑ
equus deo ideo discreuit hominibus
uitam. alios seruos constituens. alios
dominoz. ut licentia male agendi ser¬
uorum. potestate dominantiũ restrin¬
gatur. Nam si om̃s sine metu fuissert:
quis esset quia malis quempiam
ꝓhiberet: Inde et ingentib reges.
principesq electi sunt. ut terrore suo
populos a malo cohercerent. atq ad
recte uiuendum legib subderent. Qnͣ¬
tum attinet ad rationem. non est ꝑ¬
sonarum acceptio apd̃ dm̃. qͥ mundi
elegit ignobilia et contemptibilia
et que non sunt. ut ea que sunt de¬
strueret. Ne głetur omnis caro. hoc
est carnalis potentia coram illo. Unꝰ
enim dñs equaliter et dnĩs fert con¬
sultum et seruis. Melior est subiec¬
ta seruitus. quam elata libertas.
Multi enim inueniuntur d̾o lib̾e
seruientes. sub dominis constituti

Expanded text:
t, primi hominis, humano generi poena divinitus illata est servitutis, ita ut quibus aspicit non congruere libertatem, his misericorditer irroget servitutem; et licet hoaequus Deus ita discrevit hominibus vitam, alios servos constituens, alios dominos, ut licentia male agendi servorum, potestate dominorum restringatur. Nam si omnes sine metu essent, quis esset qui a malis quempiam cohiberet? Inde et in gentibus reges principesque electi sunt, ut terrore suo populos a malo coercerent, atque ad recte vivendum legibus subderent. Quantum attinet ad rationem, non est personarum acceptio apud Deum ; qui mundi eligit ignobilia et contemptibilia, et quae non sunt, ut ea quae sunt destrueret, ne glorietur omnis caro, hoc est carnalis poteenim Dominus aequaliter, et dominis fert consultum, et servis. Melior est subjecta servitus quam elata libertas. Multi enim inveniuntur Deo libere servientes, sub dominis constituti
Abbreviated transcription (Latin):
atalis scĩ luce euuangeliste. qui fuit natione syr.
antiocensis arte medicus. apłoꝵ discipłs. paulum
secutus usq ad confessionem seruiens domino sine
crimine neq uxorem unquam habens. neq filiossep¬
tuaginta. et trium annoꝵ obiit in bithinia plenu
p̾claro confessoꝵ numero. qui sub decio passi sunt.

Expanded text:
atale sancti Lucae Evangelistae, qui fuit natione Syrus, Antiochensis, arte medicus, apostolorum discipulus, Paulum secutus usque ad confessionem ejus, serviens Domino sine crimine, neque unquam uxorem habens neque filios, septuagpraeclaro confessorum numero, qui sub Decio gloriose pas
Abbreviated transcription (Latin):
cro senatui. que agis o urbiti. At ille nichil aliudmn¬
quirens: ait ad lucium. uideris mͥ et tu xp̃ianꝰ esse.
Cumq lucius respondisset hoc plane sum: etiam ip¬
sum urbitius drici partter iussit ad mortem. Ille gra¬
tias inquit ago. qm̃ me neqͥssimis absolutum ad bo.¬
num et optimum patrem et regem omnium deum
remutis. S et tercius quidam pari modo libertate
usus: pari quoq sententia punitus est. Passi sunt au¬
et sepulti apud alexandriam metropolim egypti.

Expanded text:
cro senatu quae agis, Urbici. At ille nihil aliud incro senatu quae agis, Urbici. At ille nihil aliud inquirens, ait ad Lucium: Videris mihi et tu Christianus esse. Cumque Lucius respondisset: Hoc plane sum, etiam ipsum duci jussit ad mortem. Ille, gratias, inquit, ago, quod me nequissimis dominis absolutum ad bonum et optimum Patrem, et Regem omnium Dominum remittis. Sed et tertius quidam, pari modo libertate usus, pari quoque sententia punitus est. Passi sunt auet sepulti apud Alexandriam metropolim Aegypti.
Abbreviated transcription (Latin):
lomeus tanqͣm amator ueritatis nequaqͣm głam sue
ꝓfessionis occultans ꝑcunctanti xp̃ĩanum se esse confes¬
pore squalore carcere maceratum. ad ultimum urbitio
iuidici obtulit. A quo simili modo hoc solum interro¬
gatus est ptholomeus si esset xp̃ianus. Qui rursum
tanti boni conscius diuinam religionem p̾sidi detu¬
lit. et de xp̃i magisterio ac boni totius institutionib
publica confessione testatus est. Qui enim negat qd̃
est: sine dubio culpabile iudicat esse qd̵ negat. Conti¬
nuo igitur post confessionem ab urbicio duci iubet᷑
Lucius autem quidam xp̃ianus uir. uidens tam tem̾e
platam sententiam: ait ad urbicium. Quid queso
cause est. cum neq adulterum neq corruptorem. aut
homicidam. uel latronem. raptoremq. aut alterius
cuilibet facinoris reum. s tantum ꝓ nomine xp̃iani
qd hoc se uocabulo confessus est. nuncupari. ad mor¬
tem duci hominem p̾cepisti. Non sunt hec digna pio
impatori: nec sapientissimo filio eius puero neq sa¬

Expanded text:
us tanquam amator veritatis, nequaquam gloriam suae professionis occultans, percontanti Christianum se esse confespore squalore carceris maceratum ad ultimum Urbicio judici obtulit. A quo simili modo hoc solum interrogatus est si esset Christianus; qui rursum tanti boni sibi conscius, divinam religionem prae se tulit, et de Christi magisterio ac totius boni institutionibus publica confessione testatus est. Qui enim negat quod est sine dubio culpabile judicat esse quod negat. Continuo ergo post confessionem ab Urbicio duci jubetur. Lucius autem quidam Christianus vir, videns tam temere latam sententiam, ait ad Urbicium: Quid, quaeso, causae est, quod neque adulterum, neque corruptorem, aut homicidam, vel latronem, raptoremve, aut alterius cujuslibet facinoris reum, sed tantum pro nomine Christiano, quod hoc se vocabulo confessus est nuncupari, ad mortem hominem duci praecepisti? Non sunt haec digna pio imperatore, nec sapientissimo puero filio ejus, neque sa
Abbreviated transcription (Latin):
talis beati heronis ep̃i. De quo beato ignatio ꝑgenti ad
passionem reuelatum est. qd̾ ipse antiochenam post
eum recturus eccłam. Erat enim hic beati martyris
ignatii tunc diaconus. Qui ep̃c factus. uiam magi¬
stri eius imitator sequitur et ꝓ commendato grege ama¬

Expanded text:
tem beati Heronis, de quo beatissimo Ignatio pergenti ad passionem revelatum est quod Antiochenam post eum recturus esset ecclesiam. Erat enim hic beati martyris Ignatii tunc diaconus; episcopus factus, viam magistri pius imitator sequitur, et pro commendato grege ama
Abbreviated transcription (Latin):
Ngalliis apud coloniam agripinam scõꝵ aurorũ
de militib. Qui ex illa legione beata thebeoꝵ cum es¬
sent numero quinquaginta. apud eandem urbẽ mar¬
tyrium consummantes. conditi sunt in basilica que
admirabili oꝑe ex musiuo quodam modo deaurata
resplenduit. Unde etiam incole scõs aureos uocitare
consuerunt. Eodem die apud lugdunum: beati an¬
tiochi epĩ. Qui cum adhuc pb̃r lugdunensis esset:
pio incitatꝰ offitio usq ad uisendum ep̃m suum qͥ
in heremo iam morabatur. nomine et actione uere
ustum ꝑegre animo intendit. uir districtione preci¬
puus. et qui ñ inmerito tempore iniecto ad eiusdem
pontificii culmen assumptus sit. qd̾ strenue admini¬
strato regnum celeste adeptus est. Sepultus in eccł̃ia
mnartyrum machabeoꝵ. in qua sc̃s uistus tumulatꝰ

Expanded text:
Gallia apud Coloniam Agrippinam sanctorum Maurorum de militibus, qui ex illa legione sacra Thebaeorum cum essent trecenti quadraginta, apud eamdem urbem martyrium consummantes, condadmirabili opere exmusivo quodammodo deaurata resplendet; unde et incolae sanctos aureos eos vocitare consueverunt. Eodem die apud Lugdunum, natale beati Antiochi episcopi, qui cum adhuc presbyter Lugdunensis esset, pio incitatus officio, usque ad visendum episcopum suum, in eremo jam morabatur, nomine et actione vere Justus, pergere animo intendit. Vir districtione praecipuus, et qui non immerito, tempore interjecto ad ejusdem pontificii culmen assumptus est. Quo strenue administrato, regnum coeleste adeptus est. Sepultus in ecclesia martyrum Machabaeorum, in qua et sanctus Justus tumulatus
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem dicebant. Frater ora ꝓ me: impleuit d̾s deside¬
rium nr̃m. Caliter ꝑuenitur ad regna celoꝵ. Sicq
orando et psallendo gaudentib angłis pias animas
emisere. Ubi usq in hodiernum diem non desinit in¬

Expanded text:
cem his verbis dicebant: Frater, ora pro me, implevit Deus desidecem his verbis dicebant: Frater, ora pro me, implevit Deus desiderium nostrum, taliter pervenitur ad regnum coelorum. Sicque orando et emisere. Ubi usque in hodiernum diem non desinit in
Abbreviated transcription (Latin):
pariter coronatoꝵ. et scõꝵ martyrum martiani et
satyriam. cum duob frĩb eoꝵ. et egregie xp̃i ancil¬
le maxime uirginis. Qui tempore uuandalice ꝑ se¬
cutionis sub geisirico rege arriano ꝓ constantia fi¬
dei catholice primum nodosis fustib cesi. et usq ad
ossa lamiati. Cum multo tempore talia paterentur.
sequenti die semꝑ incolumes reddebantur. Post etia
dura carceris dampnati custodia. cum fuissent artati in
neruum mira dei uirtute ingentium lignoꝵ putrescens
soluta est fortitudo ad qd miraculum maxima xp̃i fami¬
la sue lib̾tati dimissa. mater postmodum uirginum d̾i
effecta. in u̾itatis confessione gła consenuit. Reliqui
inter ferocissimos mauros exilio religati. cum p̾dicatio¬
ne sua multitudinem barbaroꝵ xp̃o dño lucrati fuis¬
currentium quadrigarum: inter spinosa loca silua¬
rum pauter uissi sunt interire. Cumq ducta atq re¬
ducta dumosis lignoꝵ aculeis innocentum corꝑa car¬

Expanded text:
pariter coronatorum, et sanctorum martyrum Martiani et Satyriani, cum duobus fratribus eorum, et egregiae Christi ancillae Maximae virginis. Qui tempore Wandalicae persecutionis, sub Geiserico rege Ariano, pro constantia fidei Catholicae primum nodosis fustibus caesi, et usque ad ossa laniati, cum multo tempore talia paterentur, sequenti die semper incolumes reddebantur. Post etiam dura carceris custodia damnati, cum fuissent arctati in nervum, mira Dei virtute, ingentium lignorum putrescens soluta est fortitudo. Ad quod miraculum Maxima Christi famula suae libertati dimissa, mater postmodum multarum virginum Dei effecta, in veritatis confessione gloriosa consenuit. Reliqui inter ferocissimos Mauros exsilio relegati, cum praedicatione sua multitudinem barbarorum Christo Domino lucrati fuiscurrentium quadrigarum, inter spinosa loca silvarum pariter jussi sunt interire. Cumque ducta atque reducta a dumosis lignorum aculeis innocentium corpora car
Abbreviated transcription (Latin):
ducta. et flagellis diutissime afflicta est. Ad extre¬
mum gladio data. martyrium consum mauit .xuiii.
confessoris. Qui cum esset eruditionum prerogatiua
magnificus: uirtus animi tamen et uite sinceritas. lon¬
ge i eo magnificentie extitit. XUi. kł. ianuaꝵ.¬

Expanded text:
ducta, et flagellis diutissime afflicta est, ad extreducta, et flagellis diutissime afflicta est, ad extremum vero gladio martyrium consummavit. confessoris, qui cum esset eruditionum praerogativa magnificus, virtus tamen animi et vitae sinceritas longe in eo magnificentior extitit. Item, Alexa
Abbreviated transcription (Latin):
Rium puerorum. ananie. azarie. et misahelis:
quorum corpora apud lingonas sub quõdam
specu sunt posita. Eodem die: Natalis beatorum
rufi et zorimi. de quorum agone felici sanctus po¬
licarpus in epistola ad philipenses scribit dicens
Deprecor autem omnes uos obedientie oꝑam dare.
ac meditari pauientiam quam iudistis in ignatio.
et rufo. et rorimo. beatis uiris. Scientes qd̾ hii qui
in uacuum s ꝑ fidem et iusticiam cucurrerunt donec
uenirent ad locum sibi a domino preparatum Qm̃
quidem passionum eius participes extiterunt. nec di
ginis et martyris. sub maxitniano imꝑatore. Hec pri¬
mum a patre suo dioscoro diu afflicta. sub dira custo¬
dia. deinde tradita presidi martiano. exspoliata. ner¬
uis et taureis ualde cesa discerpta est. et cilitio pla¬
ge eius defricate. Inde reclusa in carcere: ubi luce
duuna consolata est. Deinde circa latera eiuis lampa¬
des ardentes applicate. et malleis caput eius cesum. et
mamille eius precise. deinde nuda ꝑ plateas curum¬

Expanded text:
Trium puerorum Ananiae, Azariae, Misaelis, quorum corpora apud Babyloniam sub quodam specu sunt posita. Eodem die natale beatorum martyrum Rufi et Zolycarpus in epistola ad Philippenses scribit, dicens: Deprecor autem vos omnes obedientiae operam dare, ac meditari patientiam quam vidistis in Ignatio et Rufo et Zosimo beatissimis viris, scientes quod hi non in vacuum, sed per fidem et justitiam cucurrerunt, donec venirent ad locum sibi a Domino praeparatum; quoniam quidem passionum ejus participes exstiterunt, nec dilginis et martyris, sub Maximiano imperatore. Haec primum a patre suo Dioscoro diu afflicta sub dira custodia, dein tradita praesidi Martiano, exspoliata, nervis et taureis valde caesa, discerpta est, et cilicio plagae ejus defricatdivina consolata est. Deinde circa latera ejus lampades applicatae, et malleis caput ejus caesum, et mamillae ejus praecisae; deinde per plateas circum
Abbreviated transcription (Latin):
dominus iħc xp̃c in euuangelio legitur resuscitasse
a mortuis. Item beate marthe sororis eius. quorum
uenerabilem memoriam exstructa eccłia non lon¬
ge a bethania ubi euicinio domus eorum fuit conser¬
uat. n oriente apud eleutheropolim ciuitatem san¬
ctorum martyrum quinquaginta qui sub sarrace¬
nis passi sunt. Xu. Rl̃. ianuaR¬

Expanded text:
Dominus Jesus in Evangelio legitur resuscitasse a mortuis. Item beatae Marthae, sororis ejus, quorum venerabilem memoriam extructa ecclesia non longe a Bethania, ubi e vicino domus eorum fuit, conservat. In Oriente apud Eleutheropolim civitatem, sanctorum martyrum quinquaginta, qui sub Sarracenis passi sunt. XV Kal.
Abbreviated transcription (Latin):
qui eoꝵ u̾bis atq exemplis instrui po¬
terant. Scĩ uero neqͣquam occupatio¬
num secularium curas appetunt: s oc¬
culto ordine sibi suꝑ impositas gemurt.
Et qͣmuus iulas ꝑ meliorem intentionẽ
fugiant. tamen ꝑ subditam mentẽ
portant. Quas quidem sũmoꝑe si li¬
ceat. uitare festinant. S timentes oc¬
cultam dispensationem dei suscipiunt
qd fugiunt. exercent qd̃ uitare noscun¬
tur. Intrant enim ad cor et ibi consu¬
lunt quid uelit occulta uoluntas dei.
Seseq subditos debere esse suminis
ordinationib cognoscentes. humiliant
ceruicem cordis. ugo diuine dispensa¬

Expanded text:
qui eorum verbis et exemplis instrui poqui eorum verbis et exemplis instrui poterant. Viri sancti nequaquam occupationum saecularium curas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant: sed timentes occultam dispensationem Dei, suscipiunt quod fugiunt, exercent quod vitare noscuntur. Intrant enim ad cor, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei: seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divinae dispensa
Abbreviated transcription (Latin):
pitur. ꝑtinax non est. Neq enim ue¬
re est humilis. qui suꝑni nitus arbi¬
trium ut debeat p̾esse intelligit. et ta
men contempnit. Diuinis dispositio¬
nib subditus. atq a uitio obstinatio¬
nis alienus. Cum sibi culmen reguni¬
nis imperatur. sciam donis p̾uentus est.
Quib et aliis prosit et ex corde debet fu
mundo ꝑ mortificationem ꝓprie
carnis debet. et dispensationem ecclesi¬
astici ordinis si ex dei uoluntate ꝓuene¬
rit. moleste quidem. s humiliter gu¬
bernandam suscipiat. Multis interci¬
pit sathanas fraudib. eos qui uite et
sensus utilitate p̃stantes p̾esse et ꝓdes¬
se aliis nolunt. Et dum eis regimen
animarum ponitur. rennuunt con¬
sultius arbitrantes ociosam uitam
degere: quam lucris animarum inisi¬
stere. Qd̾ tamen decepti agunt ꝑ ar¬
gumentum diaboli: fallentes eos per
spetiem boni. Ut dum illos a pastorali
offitio retrahit. nequaqͣm proficiant.

Expanded text:
pitur pertinax non est. Neque enim vepitur pertinax non est. Neque enim vere est humilis qui superni nutus arbitrium ut debeat praeesse intelligit, et tamen praeesse contemnit. Divinis dispositionibus subditus, atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi regiminis culmen imperatur, si jam donis praeventus est, quibus emundo per mortificationem propriae carnis debet, et dispensationem ecclesiastici ordinis, si ex Dei voluntate provenerit, nolens quidem, sed humilis, gubernandam suscipiat. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae et sensus utilitate praestantes praeesse et prodesse aliis nolunt: et dum eis regimen animarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes otiosam vitam degere quam lucris animarum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum diaboli, fallentis eos per speciem boni; ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq pedem ꝑ calciamentum
munimus. Qui uero sua cogitans
utilitatem proximoꝵ negligit. qua¬
si uniꝰ pedis calciamentum cum de¬
decore amittit. Sunt non nulli qui
magnis munerib ditati. dum soliꝰ con¬
templationis studiis mardescunt. pare¬
re utilitati proximoꝵ in predicatione
refugiunt secretum quietis diligunt.
secessum speculationis appetunt. De qͦ
si districte iuidicentur. ex tantis procul
dubio rei sunt: quantis uenientes ad
publicum prodesse potuerunt. Qua enĩ
mente is qui proximis ꝓfuturus eni¬
tesceret. utilitati ceteroꝵ secretum ꝓpo¬
nit suum. quando ipse summni patris
unigenitus ut multis prodesser de si¬
mi patris egressus est ad publicũ m̃m:
Sunt non nulli qui ex sola humilita¬
te refugiunt. ne his quib se impares
estimant p̾ferantur. Quoꝵ ꝑfecto hu¬
miliras si ceteris quoq uirtutib cingit᷑.
tunc ante oculos dei uera est cum ad
respuendum hoc qd̃ utiliter subire p̾ci¬

Expanded text:
utrumque pedem per calceamentum utrumque pedem per calceamentum munimus. Qui vero sua cogitans, utilitatem proximorum negligit, quasi unius pedis calceamentum cum dedecore amittit. Sunt nonnulli qui, magnis muneribus ditati, dum solius contemplationis studiis inardescunt, parere utilitati proximorum in praedicatione refugiunt, secretum quietis diligunt, secessum speculationis appetunt: de quo si districte judicentur, ex tantis procul dubio rei sunt, quantis venientes ad publicum prodesse potuerunt. Qua enim mente is qui proximis profuturus enitesceret, utilitati caeterorum secretum praeponit suum; quando ipse summi Patris Unigenitus, ut multis prodesset, de sinu Patris egressus est ad publicum nostrum? Sunt nonnulli qui ex sola humilitate refugiunt, ne his quibus se impares aestimant praeferantur. Quorum profecto humilitas, si caeteris quoque virtutibus cingitur, tunc ante oculos Dei vera est, cum ad respuendum hoc quod utiliter subire praeci
Abbreviated transcription (Latin):
tum dona ꝑcipiunt. et ꝓ exercitatione
ceteroꝵ magnis munerib exaltant᷑.
Qui studio castitatis mundi. abstinen¬
tie robore ualidi. doctrine dapib refer¬
ti. patientie longanimitate humiles.
auctoritatis fortitudine erecti. districti
num si uocat susciꝑe renuunt. ipsa
sibi plerumq dona adimunt. que nõ
pro se tantũmodo sed etiam pro aliis
acceperunt. Cumq sua et non alioꝵ
lutra cogitant. ipsis se que priuata ha¬
bere appetunt. bonis priuant. Discipu¬
potest ciuitas abscondi suꝑ montem
posita. neq accendunt lucernam et po¬
nunt eam sub modio. s supra cande¬
labrum: ut luceat omnib qui in do¬
mo sunt. Hinc petro ait. Symon io¬
hannis amas me: Qui cum se ama¬
re ꝓtinus respondisset: audiuit. si di¬
ligis me. pasce oues meas. Si ergo di¬
lectionis est. testimonium cura pasti¬
onis. quisqͥs uirtutib pollens gregem
dei rennuit pascere. pastorem sũmũ
conuincitur non amare. Si nr̃am
sicut proxum curam gerimus. qͣsi

Expanded text:
tum dona percipiunt, et pro exercitatione caeterorum, magnis muneribus exaltantur. Qui studio castitatis mundi, abstinentiae robore validi, doctrinae dapibus referti, patientiae longanimitate humiles, auctoritatis fortitudine erecti districti num si vocati suscipere renuunt, ipsa sibi plerumque dona adimunt, quae non pro se tantummodo, sed etiam pro aliis acceperunt. Cumque sua et non aliorum lucra cogitant, ipsis se, quae privata habere appetunt, bonis privant. Hinc itapotest civitas abscondi super moita: neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt . Hinc Petro Dominus ait: Simon Joannis, amas me? Qui cum se amare protinus respondisset, audivit: Si diligis me, pasce oves meas. Si ergo dilectionis est testimonium, cura pastionis: quisquis virtutibus pollens, gregem Dei renuit pascere, pastorem summum convincitur non amare. Si nostri, sicut proximi, curam gerimus, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
nequem grauarent. Et aliis tri¬
buebant refrigeria. quorum pro
spiritalib debebant metere carna¬
lia. Ita ergo age et uiue in mo¬
nasterio. ut clericus esse merearis.
ut adolescentiam tuam nulla sor¬
de cominacules. ut ad altare xp̃i
quasi de thalamo uirgo procedas:
et habeas deforis bonum testimo¬
nium. Femine que nomen tuum
nouerint: uultum nesciant. Cum
ad ꝑfectam etatem ueneris sista¬
men uita comes fuerit. et te uł po¬
pulus uel pontifex ciuitatis ad cle¬
ricum adlegerint: agito que cleri¬
ci sunt. Et inter ipsos sectare me¬
liores. quia in omni conditione et

Expanded text:
ne quem gravarent: et aliis tribuebant refrigeria, quorum pro spiritualibus debebant metere carnalia . Ita ergo age, et vive in monasterio, ut clericus esse merearis, ut adolescentiam tuam nulla sorde commacules, ut ad altare Christi quasi de thalamo virgo procedas, et habeas deforis bonum testimonium. Feminae quae nomen tuum noverint, vultum nesciant. Cum ad perfectam aetatem veneris, si tamen vita comes fuerit, et te vel populus vel pontifex civitatis ad clericum adlegerint, agito quae clerici sunt, et inter ipsos sectare meliores, quia in omni conditione et
Abbreviated transcription (Latin):
torib ludricratum artium uanitas
placet. Illi namq aurigarum ac
histrionum gesta fauorib offerunt.
nec tamen tales esse desiderant. qua¬
les illos conspicuuint esse quos lau¬
dant. Mirantur eos placita egis¬
se: s tamen similiter deuitant pla¬
cere. Dicendum est beniuolis subdi¬
tio. ut cum proximoꝵ facta conspi¬
ciunt. ad suum cor redeant. et de
alienis actib non p̾sumant. Ne bona
laudent. et agere recusent. Orauiᷤ
quippe extrema ultionis feriendi sunt.
quib placuit qd̃ imitari noluerunt.

Expanded text:
toribus ludicrarum artium vanitas toribus ludicrarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum ac histrionum gesta favoribus efferunt, nec tamen tales esse desiderant quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, sed tamen similiter devitant placere. Dicendum est benevolis subditis, ut cum proximorum facta conspiciunt, ad suum cor redeant, et de alienis actibus non praesumant, ne bona laudent, et agere recusent, gravius quippe extrema ultione feriendi sunt quibus placuit quod imitari noluerunt.