comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur athanasius. Ingredit᷑ cũ chimotheo p̃rbro
suo: eũq monet ut postea quã mulier ddicen¬
di sinẽ fecisset. setacente ipse ad ea que dixe¬
rat responderet. Cumq mislier ea quȩ edoc¬
ta fuerat ꝑorasset: thimotheus conuersus ad
eã. uere inqͥt mulier egomansi apud te ali-¬
qñdo: aut uim tibi ut asseris feci: Tum illa
ut mulierũ se taliũ ꝓcacitas habet. obiur¬
gans chimotheum: tuinquit michi uim fecis¬
ti. tu in illo loco conmaculasti castitatẽ meã.
Simul &e conuersa ad uidices: obtestari fidem
di cepit. uera se dicere. Tum om̃s ridiculo¬
sus pudor habere cepit: quod tã facile tacen¬
te eo factio compositi criminis patuisset.
Nec tamen permissi sunt iudices habere de
muliere questionem. unde hȩc uel ꝑ quos aut
quomͦ fuisset aptata calumnia. qm̃ iudican¬
di libertas pene accusatores erat. hinc transit᷑
ad aliud crimen: ꝓfertur facinus sclis in au¬

Expanded text:
tur Athanasius: ingreditur cum Timotheo presbytero tur Athanasius: ingreditur cum Timotheo presbytero suo, eumque monet, ut posteaquam mulier dicendi finem fecisset, se tacente, ipse ad ea quae dixerat responderet. Cumque mulier ea quae edocta fuerat, perorasset, Timotheus conversus 245 ad eam: Vere, inquit, mulier, ego mansi apud te aliquando, aut vim tibi, ut asseris, feci? Tunc illa ut mulierum se talium procacitas habet objurgans Timotheum: Tu tu, inquit, mihi vim fecisti, tu in illo loco commaculasti castitatem meam. Simul et conversa ad judices, obtestari fidem Dei coepit, vera se dicere. Tum omnes ridiculosus pudor habere caepit, quod tam facile, tacente Al. docente eo, factio compositi criminis patuisset. Nec tamen permissi sunt judices habere de muliere quaestionem, unde haec, vel per quos, aut quomodo fuisset aptata calumnia, quoniam judicandi libertas penes accusatores erat. Hinc transitur ad aliud crimen. Profertur facinus seculis inau
Abbreviated transcription (Latin):
Per idẽ tempꝰ pahnutiꝰ confessor de qͦ sup̃nie¬
morauimꝰ aderat: athanasii innocentiȩ con
ꝯfessor extiterat. uerỹ ꝓnimia simplicitate nichil
de sacerdotũ scelere suspicatũ consedisse cũ
ceteris. quos factionis macula sociauerat: me¬
diũ consessũ adire ñ ueritus. te inqͥtͤ marine
cũ qͦ mͥ unũ atq idẽ confessionis insigne est.
cũ qͦ mͥ pariter mortale lumen effossũ. clario¬
rem diuini luminis conciliauit aspectũ: te
inquã non patiar sedere in coneilio malignan¬
tiũ. & cũ iniqͣ gerentibꝰ introire. Iniectaꝙ ma¬
nu eleuans eum de medio eorũ ac de singulis
instruens: ꝓpetua de hinc athanasio cõmunio¬
ne sociauit. Sed interim causa dicitur.
Prima introducit᷑ accusatio mulieris ciidã
quȩ se diceret aliqñdo hospitio athanasium
recepisse: O abeo noctu nichil suspicantẽ. uim
corruptionis ẽẽ ꝓpessam. Introduci ad hec iube¬

Expanded text:
Per idem tempus Paphnutius confessor, de quo supra mePer idem tempus Paphnutius confessor, de quo supra memoravimus, aderat, Athanasii innocentiae consconfessor extiterat, verum pro nimia simplicitate nihil de sacerdotum scelere suspicantem, consedisse cum caeteris quos factionis macula sociaverat, medium consessum adire non veritus: Te, inquit, o Maxime, cum quo mihi unum atque idem confessionis insigne est, cum quo mihi pariter mortale lumen effossum, clariorem divini luminis conciliavit aspectum: te, inquam, non patiar sedere in concilio malignantium, et cum iniqua gerentibus introire. Injectaque manu elevans eum de medio eorum, ac de singulis instruens, perpetua dehinc Athanasio communione sociavit. Sed interim caussa dicitur. Prima introducitur accusatio mulieris cujusdam, quae se diceret aliquando hospitio Athanasium recepisse Al. suscepisse, et ab eo noctu nihil suspicantem, vim corruptionis esse perpessam. Introduci ad haec jube
Abbreviated transcription (Latin):
religiosas s & uiles animas ꝑuadit. Hic arse
nius cuiꝰ brachiũ dicebat᷑ excisũ lector aliquan¬
do athanasii fuerat. & obculpã correctionis
ueritꝰ. frequentiȩ sese subtraxerat. Cuius la-¬
tebras sibi oportunas ad hutuscemodi conmen¬
tũ flagitiosi homines rati: initio compositi
cͥminis occultatũ eũ apud quendã quem
positũ. qͥd suo nomine criminis intentaret᷑
athanasio. & siue eũ humanitatis ipsa com¬
templatio. siue diuina ppulit ꝓuidentia.
clam ꝑnoctis silentia euadens claustris en aui¬
gauit tyrum: & pridiȩ quã causȩ dicendȩ
adesset ultimꝰ dies. athanasio sese arsenius
obtulit. utq se rerum gestarũ series haberet
ede cuit. Ille domi ẽẽ hominẽ. nec innot᷑sce¬
re cuiquã de eiꝰ p̃sentia iubet. Interea conci-¬
liũ cogit᷑ in quod aliquanti conrinnatȩ ca-¬
lumpniȩ conscii. om̃s pene infenso animo ad¬
uersum athanasiũ p̃iudicatoq conueniunt.

Expanded text:
religiosas, sed et viles animas pervadit. religiosas, sed et viles animas pervadit. nius, cujus brachium dicebatur excisum, Lector aliquando Athanasii fuerat, et ob culpam correptionem veritus, frequentiae sese subtraxerat. Cujus latebras opportunas sibi ad hujuscemodi commentum flagitiosi hominem rati, initio compositi criminis occultatum eum apud quemdam,positum quid suo nomine criminis in intentaretur Athanasio. Et sive eum ipsa humanitatis contemplatio, sivi divina perpulit providentia, clam per noctis silentia evadens claustris, enavigavit Tyrum, et pridie quam caussae dicendae adesset ultimus dies, Athanasio sese Arsenius obtulit, utque se rerum gestarum series haberet, edocuit. Ille domi esse hominem, nec innotescere cuiquam de ejus praesentia, jubet. Interea Concilium cogitur, in quod aliquanti concinnatae calumniae conscii, omnes pene infenso animo adversum Athanasium praejudicatoque conveniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝑu̾sis sacerdotib. & intento satis studio
prauis eorum contentionibꝰ obsecundat. S:
illi uerentes ne forte adeundiregis copia qͣn¬
doq fieret athanasio. & ꝑ eum de ueritate
fidei quã ꝑuertebant scdm̃ scripturas edo¬
ceret᷑ : omĩmodis insimulare eũ apud pͥnci-¬
ꝑem & uelut reum omĩum scelerũ ac flagi-¬
tiorum aggrediunt᷑ exponere: usꝙ qͦ huma¬
ni corporis brachium loculo delatũ imꝑato¬
riostendunt. quod ab athanasio excisum.
magicȩ artis gra de arsenii cuiꝰdã corpore
confirmabant. Sed & alia quãplurima
criminosa simul & flagitiosa conponunt.¬
cilio athanasiũ condempnari. idq apud
tyrum misso e latere suo uno ex comitib. ad¬
nitente qͦq archelao tunc comite orientis.
necñ & eo qͥ phenicẽ ꝓuinciã gub̾nabat ꝯgregari
iubet. Eo deducit᷑ athanasius: loculus cũ huma¬
no brachio circumfert᷑: inuidiȩ horror ñ solũ

Expanded text:
a perversis sacerdotibus; et intento satis studio, a perversis sacerdotibus; et intento satis studio, pravis eorum contentionibus obsecundat. Sed illi verentes, ne forte adeundi regis copia quandoque fieret Athanasio, et per eum de veritate fidei quam pervertebant, secundum Scripturas edoceretur, omnimodis insimulare eum apud principem, et velut si reum omnium scelerum ac flagitiorum adgrediuntur exponere, usquequo humani corporis brachium loculo delatum Imperatori ostendunt: quod ab Athanasio excisum magicae artis gratia de Arsenii cujusdam corpore confirmabant. Sed et alia quam plurima criminosa simul et flagitiosa componunt.cilio Athanasium condemnari. Idque apud Tyrum misso e latere suo uno ex Comitibus, adnitente quoque Archelao tunc Comite Orientis, nec non et eo qui Phoenicem provinciam gubernabat congregari jubet. Eo deducitur Athanasius: loculus cum humano brachio circumfertur: invidia et horror non solum
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ: ego enĩ ostendã ei quanta eũ pa-¬
ti oporteat ꝓ nomine meo. In huiꝰ & enim
cõmoti sunt principes terrȩ. gentes. reg
Si consistant aduersũ me castra ñ timebit
cor meũ: & si insurgat in me preliũ in hoc
ego sperabo. Uerũ qm̃ tanta ac talia eiꝰ gesta
sunt. ut magnitudo quidẽ rerũ nichil me
preterire patiat᷑. multitudo uͦ gestorũ quã
pluruma cogat omittereᷤ: incerto estuat ani-¬
mꝰ. dũ deliberare ñ ualet qͥd teneat. quid
omittat. Et ideo pauca nos quȩ ad rem
ꝑtinent memorabimꝰ : reliqua eiꝰ fama nar¬
rabit. sine dubio minora nuntiatura. Nam
solus obtinuit: constantino fr̃e non
longe ab aquleia apud alsam fluuium
amilitib inter fecto: constans utriusq germa¬
nus. occidentem satisindustrie gubernabat.
Nam constantius natura & animo regio
dũ primis illis regni sui fautorib satis ingul¬
get ꝑeunuchos arte in ꝑfidiã decipitur.

Expanded text:
scriptum est: Ego enim ostendam ei, quanta eum pascriptum est: Ego enim ostendam ei, quanta eum pati oporteat pro nomine meo . In hujus etenim commoti sunt principes terrae: gentes, regnSi consistant adversum me castra, non timebit cor meum: si insurgat in me praelium, in hoc ego sperabo . Verum quoniam tanta ac talia ejus gesta sunt, ut magnitudo quidem rerum nihil me praeterire patiatur: multitudo vero gestorum quam plurima cogat omittere, incertus aestuat animus, dum deliberare non valet quid teneat, quid omittat. Et ideo pauca nos quae ad rem pertinent memorabimus, reliqua ejus fama narrabit sine dubio minora vero nuntiatura. Nam solus obtinuit, Constantino fratre non longe ab Aquileia apud Alsam fluvium militibus interfecto, Constans utriusque germanus, Occidentem satis industrie gubernabat. Nam 243 Constantius natura et animo regio, dum primis illis regni sui fautoribus satis indulget, per eunuchos arte in perfidiam decipitur
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbaptirati dicebant᷑. quid interrogati fue¬
rint qͥd ue responderint. simul & ab eo qͥ
interrogauerat: ubi uidet scdm religionis
nr̃e ritum cuncta constare. collocutꝰ cũ
concilio clericorũ. statuisse tradit illis auibꝰ
integris interrogationib e responsionibus
aqua fuerat infusa iterari baptismũ non de¬
bere: s. adimpleri ea quȩ a sacerdotib mos ẽ.
Athanasiũ uͦ atte eos qͦs lud̃ ille uel p̃rb̃ros
habere uisus fuerat uel ministros: conuoca
cũ anotario integre & a granmaticis suffici-¬
enter athanasius fuisset instructꝰ: continuo
tamꝗͣ fidele dñi conmendatũ a parentibꝰ
restituit᷑ sacerdoti. ac uelut samuel quidã
in templo dñi nutrit. & ab eo ꝑgente ad pa¬
tres in senectute bona ad portandũ post se
ephod sacerdotale deligit᷑. S huiꝰ tanti
in ȩccła ꝓfidei integritate agones fuerunt.
ut etiam de hoc uideat᷑ dictum ẽẽ illud qͦd

Expanded text:
qui baptizati dicebantur, quid interrogati fuequi baptizati dicebantur, quid interrogati fuerint, quidve responderint, simul et ab eo qui interrogaverat: ubi videt, secundum religionis nostrae ritum cuncta constare. collocutus cum concilio clericorum statuisse traditur illis quibus integris interrogationibus et responsionibus aqua fuerat infusa, iterari baptismum non debere, sed adimpleri ea quae a sacerdotibus mos est. Athanasium vero atque eos quos ludus ille vel presbyteros habere visus fuerat, vel ministros, convocat a Notario integre, et a Grammatico sufficienter Athanasius fuisset instructus, continuo tanquam fidele Domini commendatum a parentibus, restituitur sacerdoti, ac velut Samuel quidam in templo Domini nutritur, et ab eo pergente ad patres in senectute bona, ad portandum post se ephod sacerdotale deligitur. Sed hujus tanti in Ecclesia pro fidei integritate agones fuerunt, ut etiam de hoc videatur dictum esse illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
repetere: & cuiꝰ apuero institutionis fuerit.
sicuti abhis qui cũ ipso uitã durerat accepimꝰ me¬
morare. T empore qͦ apud alexandriã. petui mar-¬
tyris diem. alexander ep̃c agebat: cum pꝰ
expleta sollemnia conuenturos ad conuiui¬
um suũ clericos expectaret in loco mari ui-¬
cino: uidet eminꝰ puerorũ suꝑ oram maris
ludũ imitantiũ ut fieri solet epm: atq ea
quȩ in ȩccłiis gerimos est. Sed cum intentꝰ
diutino pueros inspectaret: uidet ab his geri
etiam quedã secretiora & mystica. Pertur¬
batꝰ ilico uocari ad se dericos uibet: atq
eis quid ipse eminꝰ uideret ostendit. Tum
abire eos: & conp̃hensos ad se ꝑducere om̃s
pueros imꝑat. Cumq adessent: qͥs eis ludꝰ.
& qͥd egissent. uel quomͦ ꝑcunctat᷑. Illi ut
talis etas habet pauidi negare pͥmo. dehine
rem gestam ꝑordinẽ pandunt: & baptiza
simulatꝰ: Tum ille diligent̃ inqͥrens ab his

Expanded text:
repetere, et cujus a puero institutionis fuerit, repetere, et cujus a puero institutionis fuerit, sicuti ab his qui cum ipso vitam duxerant, accepimus, memorare. Tempore quo apud Alexandriam Petri martyris diem Alexander Episcopus agebat, cum post expleta solemnia conventurus ad convivium suum clericos exspectaret, in loco mari vicino, videt eminus puerorum supra oram maris ludum imitantium, ut fieri solet, Episcopum atque ea quae in Ecclesiis geri mos est. Sed cum intentius diutine pueros inspectaret, videt ab his geri quaedam etiam secretiora et mystica. Perturbatus illico, vocari ad se clericos jubet, atque eis quid eminus ipse videret, ostendit. Tum abire eos, et comprehensos ad se perducere omnes pueros imperat. Cumque adessent, quis eis ludus, et quid egissent, vel quomodo percunctatur. talis habet aetas pavidi negare primo. Dein rem gestam per ordinem pandunt, et baptizatsimulatus. Tum ille diligenter inquirens ab his
Abbreviated transcription (Latin):
solum a ꝑfidia eorũ inqua callide irretitꝰ
tenebat᷑ abscederet. uerũ & in auctores
deceptionis suȩ seueriꝰ aliqͥd ex regia aucto
arrii morte imperator quã fieri posset com¬
posite & cõmuniter nosceret: neq aliqͥd qͦd
dĩ uindictã indicare uideret᷑ audiret.
Qb ita gestis: de causa fidĩ ut ceperant ꝓ¬
alexandriam defuncto alexandro:
athanasius suscepit sedem. Quod uͦ esset idẽ
uir acris ingenii. & mȩccłasticis negotiis ad¬
prime uigilans. satisiam tunc hereticis inno-¬
tuerat: cũ ad conciliũ niceam. cũ ep̃o suo
sene alexandro uenerat: cuiꝰ suggestionibꝰ
hereticorũ doli ac fallatiȩ euigilanter de¬
tegebantur. Statim gͦ ut eum ep̃m factum
cognouerunt rati id quod resindicabat. sua
negotia ꝑ illiꝰ sollicitudine non facile ꝓcessura.
om̃ib modis querere aduersus eũ machinas
deceptionum parabant. Uerũ non mͥ absq
ordine uidet᷑ pauca de huiꝰ uiri origine supͣ

Expanded text:
solum a perfidia eorum, in qua callide irretitus solum a perfidia eorum, in qua callide irretitus tenebatur, abscederet: verum et in auctores deceptionis suae severius aliquid ex regia auctorArii morte Imperator quam fieri posset composite et communiter nosceret, neque aliquid quod Dei vindictam indicare videretur, audiret. Quibus ita gestis, de caussa fidei ut coeperanlexandriam, defuncto Alexandro, Athanasius susceperat sedem. Quod vero esset idem vir acris ingenii, et in ecclesiasticis negotiis apprime vigilans, satis jam tunc haereticis 241 innotuerat, cum ad Concilium Nicaenum cum Episcopo suo sene Alexandro venerat, cujus suggestionibus haereticorum doli ac fallaciae vigilanter detegebantur. Statim ergo ut eum episcopum factum cognoverunt Al. cognoverant, rati id quod res indicabat, sua negotia per illius sollicitudinem non facile processura, omnibus modis quaerere adversus eum machinas deceptionum parabant. Verum non mihi absque ordine videtur, pauca de hujus viri origine supra
Abbreviated transcription (Latin):
seuerantia. uel eusebii ariiq instantia declina¬
ret. Cumq cunctorũ animiessent ut in tali
re solet expectatione suspensi: arrius adȩccłam
ꝑgens. epis coporũ & populorũ frequentia
constipatꝰ. humanȩ necessitatis causa ad pu¬
blicũ locũ declinat. Ubi cũ sederet: intesti¬
na eiꝰ atq omĩa uiscera in secessus cuniculũ
deflurere Itatali in loco dignã mortẽ blas¬
phemiȩ. & fetidȩ mortis exoluit. Quod pͦea
quã in ȩccła nuntiatum ẽ eusebio. atq his qͥ
una secũ scm̃ uirũ & innocentẽ alexandrũ
de arrio re cipiendo fatigabant. superati pu¬
doreꝰ adoꝑti confusione discedunt. Tunc
sua alexander ad dñm ꝓelamauerat dicens
Iudica dñe inter me & eusebiis minas: atq
arriiuim. S: hȩc ad presens quidẽ. paululũ
pudoris habuere. Conuenientes uͦ inter se
heretici. ueritine forte siut res gesta ẽ inte¬
gre ad imperatorẽ constantiũ ꝑuenisset. ñ

Expanded text:
rseverantia, vel Eusebii Ariique instantia declinarseverantia, vel Eusebii Ariique instantia declinaret. Cumque cunctorum animi essent, ut in tali re, expectatione suspensi, Arius ad Ecclesiam pergens, episcoporum et populorum frequentia constipatus, 240 humanae necessitatis caussa ad publicum locum declinat. Ubi Al. Ibi cum sederet, intestina ejus atque omnia viscera in secessus cuniculum defluxere: ita tali in loco dignam mortem blasphemae ac foetidae mentis exsolvit. Quod postea quam in Ecclesia nuntiatum est Eusebio, atque his qui una secum sanctum et innocentem virum Alexandrum de Ario recipiendo fatigabant, superati pudore, et adoperti confusione discedunt. Tunc quem Alexander Judica, Domine, inter me et Eusebii minas atque Arii vim. Sed haec ad praesens quidem paululum pudoris habuere. Convenientes vero inter se haeretici, veriti ne forte si, sicut res gesta est, integre ad Imperatorem Constantium pervenisset, non
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ conuenere marime illi qͥ arriũ atq eusebi¬
um sectabant᷑. Qq sepe cum alexandro con-¬
gressi ut arriũ susciꝑet. nec tam̃ aliquid ꝓ¬
Niganteᷤ ne abĩuriis quidẽ eiꝰ temperabant.
adultimũ certam ei diem statuentes denun-¬
tiant ut aut ipse arriũ susciperet: aut si re¬
niteret᷑ se eccła pulso & in exiliũ truso. ab alioeñ
suscipiendũ sciret. Tum ille noctẽ quȩ add
ad constitutam intererat diem sub altari
iacens. atq in oratione & lacrimis totam ꝑ-¬
uigilẽ ducens: eccłȩ causã dño comienda¬
bat. Cumq lux fuisset ȩxorta. nec tamen
alexander aboratione cessaret: eusebius cum
suis om̃ib uelut heretici belli signifer. domũ
arrii matutinꝰ ascendit. eumq ppere ad ȩccłam
se sequi iubet: ꝓtestatus quod alexander nisi p̃¬
sens adquiesceret: expulsus cederet loco. Igit᷑¬
omium sumina expectatio. qͦ uel alexandri ꝑ-¬

Expanded text:
Quo convenere illi maxime, qui Arium atque EusebiQuo convenere illi maxime, qui Arium atque Eusebium sectabantur, quique saepe cum Alexandro congressi, ut Arium susciperet, nec tamen aliquid profligantes, ab injuriis quidem ejus temperabant. Ad ultimum certam ei diem statuentes denuntiant, ut aut ipse Arium susciperet, aut si reniteretur, se Ecclesia pulso et in exilium truso, ab alio eum suscipiendum sciret. Tum ille nocte Al. noctem, quae ad constitutam intererat diem, sub altari jacens, atque in oratione et lacrymis totam pervigilem ducens, Ecclesiae caussam Domino commendabat. Cumque lux fuisset exorta, nec tamen ab oratione Alexander cessaret, Eusebius cum suis omnibus velut haeretici belli signifer, domum Arii matutinus ascendit, eumque propere sequi ad Ecclesiam jubet, protestatus quod Alexander, nisi praesens adquiesceret, expulsus cederet loco. omnium summa expectatio, quo vel Alexandri pe
Abbreviated transcription (Latin):
restitutȩ integrȩ q mansere. Cũ uͦ constan¬
tius affuisset: depositum presbit̃ restituit.
Ctuꝰ beneficii grã imꝑator regni cupidus ita
ei deuinctus ẽ: ut qͥ imꝑare cunctis ambierit.
ab illo sibi imperari equanimiter pateretur.
Ex qͦ deuincto sibi imperatore. cepit de arrui
restitutione suggerere & nolentes ad quiesc̃e
sacerdotes. uti cogeret ꝑsuadere.
der. in iherosolunis maximꝰ confessor.
apud constantinopolun ȩque alexander.
ut ex athanasii seriptis comperimꝰ sacerdotio
fungebant᷑. S eusebius qui apuad nichome¬
diam erat. de cuiꝰ simulatione in subscriben-¬
do supͣdiximꝰ. amplã occasionẽ temporiᷤ nactꝰ.¬
& pͥncipi ꝑ prb̃m familiaris effectus. retolue¬
re om̃ia atq in irritũ reuocare concilii gesta
molit᷑. arrium neqͥqͣm apud alexandriam cõ-¬
morantem uenire facit. & imperialib edictis
conciliũ denuo constantinopolim conuocari.

Expanded text:
res tutae integraeque remansere. Cum vero Constanres tutae integraeque remansere. Cum vero Constantius affuisset, depositum presbyter restituit. Cujus beneficii gratia Imperator regni cupidus, ita ei devinctus est, ut qui imperare cunctis ambierit, ab illo sibi imperari aequanimiter pateretur. Ex quo, devincto sibi Imperatore, coepit de Arii restitutione suggerere, et nolentes adquiescere sacerdotes, uti cogeret, persuaderder, in Jerosolymis Maximus confessor, apud Constantinopolim aeque Alexander, ut ex Athanasii scriptis comperimus, sacerdotio fungebantur. Sed Eusebius qui apud Nicomediam erat, de cujus simulatione 239 in subscribendo supra diximus, amplam temporis nact presbyterum familiaris effectus, revolvere omnia, atque in irritum revocare Concilii gesta molitur. Arium nequicquam apud Alexandriam commorantem venire facit, et Imperialibus edictis concilium denuo Constantinopolim convocari.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ alexandriam ꝑrexisset. ibi ome eiꝰ frustra¬
tur inceptũ. qm̃quidẽ dolis & apud igno¬
rantes locus ẽ. scientib uͦ dolũ intendere.
ñ aliud est quã risum mouere. Interea
dũ hec apud alerandriã frustra agitantur.
uenerabilis augustus constantinꝰ in subur¬
bana uilla nichomediȩ. tricesimo & primo
imperii sui anno diem defunctꝰ ẽ.: liberis
de successione romani orbis testamento
constantius cui orientis regnũ decreuerat
p̃sens ñ erat. dicit᷑ secreto accersiens p̃b̃rm
quẽ a sorore conmendatũ sup̃diximꝰ . &. ex¬
inde familiariter habitũ. tradidisse ei tes¬
tamentũ quod scripserat. & obtestatus
sub sacramento. ne ulli nisi constantio cũ uenis¬
set in manꝰ traderet. Cui etiã quod eunuchi qͥ
erant in palatio fauebant. arte indicio de im¬
ꝑatoris morte suip̾sso. usq ad constantii pre¬
sentiam multis noua temptantib obpressis

Expanded text:
vero Alexandriam perrexisset, ibi omne ejus frustravero Alexandriam perrexisset, ibi omne ejus frustratur inceptum: quoniam quidem dolis apud ignorantes locus est, scientibus vero, dolum intendere, non aliud est quam risum movere. Interea dum haec apud Alexandriam frustra agitantur, venerabilis Augustus Constantinus 238 in suburbana villa Nicomediae trigesimo et primo imperii sui anno diem functus est, liberis de successione Romani orbis testamento iam quidem Constantius, cui Orientis regnum decreverat, praesens non erat, dicitur secreto accersiens presbyterum, quem a sorore commendatum supra diximus, et exinde familiariter habitum, tradidisse ei testamentum quod scripserat, et obtestatus sub sacramento, ne ulli nisi Constantio cum venisset, in manus traderet. Cui etiam quod eunuchi qui erant in Palatio favebant, arte indicio de Imperatoris morte suppresso usque ad Constantii praesentiam, multis nova tentantibus oppressis,
Abbreviated transcription (Latin):
que ñ quidẽ sensũ nr̃m. tam̃ uerba nr̃a conti¬
nere ꝓfessionemq: uideret. Miratꝰ quidẽ est
imperator: & putauit unã eamdẽq in ipsiꝰ
& concilii dudũ gesti expositione sententiã
contineri. Tamen innullo relarat animi
uigorẽ: s rursus eũ ad concilii remittit
examen. qm̃quidẽ ad dedicationẽ iheroso¬
limorũ ex om̃i orbe coire sacerdotes inuita¬
bant᷑: hȩc ad eos de nomine eiꝰ scribens ait
si expositione fidei eiꝰ ꝓbarent. & eũ uł ꝑin
uidiam ut asserebat tunc circumuentũ
dinoscerent: uel nunc aberrore correptũ.
clementi erga ipsu iudicio uterent᷑. quan¬
doquide tanta fuerit concilii moderatio.
ut non inꝑsonam eiꝰ sed i docmatũ praui¬
tatem fuerit lata sententia. si tam̃ & ep̃ĩ eiꝰ
alexandri cõmodaret᷑ assensus. S ab his
quidẽ qui pͥmo ceptis eiꝰ fauentes cũ simu¬
latione subscripserant facile receptus ẽ. cũ

Expanded text:
quae non quidem sensum nostrum, tamen verba nostra contiquae non quidem sensum nostrum, tamen verba nostra continere professionemque videretur. Miratus quidem est Imperator, et putavit unam eandemque in ipsius et Concilii dudum gesti expositione sententiam contineri: tamen in nullo relaxat animi vigorem, sed rursus eum ad concilii remittit examen: quoniam quidem ad dedicationem Jerosolymorum ex omni orbe coire sacerdotes invitabantur, haec ad eos de nomine ejus scribens, ut si expositionem fidei ejus probarent, et eum vel per invidiam, ut asserebat, tunc circumventum dinoscerent, vel nunc ab errore correctum, clementi erga ipsum judicio uterentur quandoquidem tanta fuerit Concilii moderatio, ut non in personam ejus, sed in dogmatum pravitatem fuerit lata sententia si tamen et Episcopi ejus Alexandri accommodaretur assensus. Sed et ab his quidem qui primo coeptis ejus faventes, cum simulatione subscripserant, facile receptus est. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
utebat᷑. Huic accidit p̃rb̃m quendã uenire
in notitiam latenter: partib arrii fauentẽ.
S his primo nichil omĩno de his apud soro¬
rem pͥncipis aperire: ubi uͦ multa familia¬
ritas copiã tͥbuit. paulatim sermonẽ cepit
& ꝓsimultatib pͥuatis ep̃m suũ rem conten¬
tiose eragitauisse emulationis stimulo con¬
fixum. quod arriꝰ apud plebem satis carus
haberetur. hec atq alia huiꝰ modi freq̃ntiꝰ sugge¬
rens: animos constantiȩ suos effecit. Quȩ
cum diem obitura iusitaret᷑ a fr̃e. atq ab eo
blande religioseq compellaret᷑. extremam
in familiaritatẽ reciperet. & q̃ sibi ab eo pro
spe & salute suggererent᷑ audiret. se quidẽ
penis. regni sui pateret᷑ excidiũ. Qb ille
monitis a sorore susceptis. &. fidelem ꝓ se
germane sollicitudinẽ credens. accommo¬
sire arrium iubet. ut quẽ ad mođu de fide
sentiret exponeret. Tum ille fide conscͥpsit.

Expanded text:
utebatur. Huic accidit presbyterum quendam venire utebatur. Huic accidit presbyterum quendam venire in notitiam, latenter partibus Arii faventem. Sed is primo nihil omnino de his apud sororem Principis aperire: ubi vero multa familiaritas copiam tribuit, paulatim sermonem coepitpro simultatibus privatis Episcopum suum rem contentiose exagitavisse, aemulationis stimulo confixum, quod Arius apud plebem satis carus haberetur. Haec atque hujusmodi alia frequentius suggerens, animos Constantiae suos effecit. Quae cum diem obitura, visitaretur a fratre, atque ab eo blande religioseque compellaretur, extremamin familiaritatem reciperet, et quae sibi ab eo pro spe et salute suggererentur, audiret: se quidem poenis, regni sui pateretur excidium. Quibus ille monitis a sorore susceptis, et fidelem pro se germanae sollicitudinem credens, accommoilio Arium jubet, ut quemadmodum de fide sentiret, exponeret. Tum ille fidem conscripsit,
Abbreviated transcription (Latin):
contĩgente columpna deposita summa
cũ libratione consedit. Post hȩc reliquus
numerꝰ colũpnarũ tanta facilitate suspen¬
sus ẽ: ut om̃s quȩ suꝑfuerant ipsa diȩ
locarent᷑. Postea uͦ quã ȩccł̃a magnifice
constructa ẽ. & populifidẽ di maiore ar-¬
sta exponit᷑. sacerdotes mitt̾e exoratur. qͥ ceptum
erga se dĩ munꝰ implerent. Ob ille cũ omni
gaudio e honore transmissis. multo ampliꝰ
ex hoc letatus ẽ: quã si incognitas romano
imꝑio gentes & regna iguota iuuxisset. Hȩc
nobis itagesta. fidelissimꝰ uir bacurius gen¬
tis ipsiꝰ rex. & apud nos domesticorũ comes.
cui summa erat cura & religionis & uerita¬
tis exposuit: cũ nobiscum palestini tunc limi¬
tis dux. in ierosolimis satis unanimiter
degeret. S ad inceptũ redeamus.
helena. summis romani regni hono¬
rib affecta ex hac luce discessit: constantia
tunc licinii derelicta. frĩs augusti solatiis

Expanded text:
contingente, columna deposita, summa contingente, columna deposita, summa cum libratione consedit. Post hoc Al. haec reliquus numerus columnarum tanta facilitate suspensus est, ut omnes quae superfuerant, ipsa die locarentur. Postea vero quam Ecclesia magnifice constructa est, et populi fidem Dei majore arsta exponitur: sacerdotes mittere oratur, qui caeptum erga se Dei munus explerent. Quibus ille cum omni gaudio et honore transmissis, multo amplius ex hoc laetatus est, quam si incognitas Romano imperio gentes et regna ignota junxisset. Haec nobis ita gesta, fidelissimus vir Bacurius, gentis ipsius rex, et apud nos Domesticorum Comes cui summa erat cura et religionis et veritatis exposuit, cum nobiscum Palaestini tunc limitis Dux, in Jerosolymis satis unanimiter degeret. Sed ad coeptum redeamus. Helena summis Romani regni honoribus affecta, ex hac luce discessit, Constantia tunc Licinii relicta, fratris Augusti solatiis
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib machinis. & boum hominũq uiribꝰ.
cũ media iam in obliquũ fuisset erecta. &
parsreliqua nullis machinis erigeret᷑. repe¬
titis scd̾o actertio ac sepiꝰ uirib ne loco quidẽ
attritis om̃ib moueri potuit. Admiratio
erat totius populi: regis animositas hebesce¬
bat: quid fieri deberet om̃s simul latebat.
Sed cũ interuentu noctis om̃s abscessissent.
cunctiq mortales & ipsa opera cessarent: cap¬
tiua sola inoratione ꝑnoctans mansit intrin
ingrediens rex. uidet columpnã quã tot
machinȩ actot populi mouere ñ quiuerats
erectam: & supra basim suã librate suspen¬
sam. nec tam̃ suppositam. s quantũ uniꝰ
pedis spaciũ in aere pendentẽ. Tum uͦ om̃s
populi contuentes e magnificantes dm̃.
ueram eẽ regis fidẽ &e captiuȩ religionem
p̃sentis miraculi testimonio ꝑhibebant. Et
ecce mirantib adhuc e stupentib ctuictis.
in oculis eorũ sensim supͣbasim suã. nullo

Expanded text:
omnibus machinis, et boum hominumque viribus, omnibus machinis, et boum hominumque viribus, cum media jam in obliquum fuisset erecta, et pars reliqua nullis machinis erigeretur, repetitis secundo et tertio ac saepius viribus, ne loco quidem moveri attritis omnibus potuit. Admiratio erat totius populi, regis animositas hebescebat: quid fieri deberet, omnes simul latebat. Sed cum interventu noctis omnes abscessissent, cunctique mortales et ipsa opera cessarent, captiva sola in oratione pernoctans mansit intrinsingrediens rex, videt columnam, quam tot machinae ac tot populi movere non quiverant, erectam, et supra basim suam librate suspensam, nec tamen superpositam, sed quantum unius pedis spatio in aere pendentem. Tunc vero omnes populi contuentes et magnificantes Deum, veram esse regis fidem, et captivae religionem praesentis miraculi testimonio perhibebant. Et ecce mirantibus adhuc et stupentibus cunctis, in oculis eorum sensim supra basim suam, nullo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dixerat: nunc se de his tenebris liberet. ut ip¬
sum ex hoc omissis om̃ib coleret. Ilcont hec
nondũ uerbo sed sola mente deuouerat: red¬
dita mundo dies regem ad urbẽ ꝑducit inco¬
lumem Quiq reginȩ rem ꝓtinus ut gesta
est pandit .ł. uocari iam iamq captiuam &
colendiritũ ut sibi tradat exposcit: nec se
ultra alium dm̃ quam xp̃m ueneraturũ ẽẽ
confirmat. Adest captiua: edocetx pm̃
Fa bricari tam̃ ȩcclãm monet: formãꝙ descbit.
Igit᷑ rextotius gentis populo conuocato. rem
abintio quȩ erga se acreginã gesta fuerat ex¬
ponit. fidemq edocet. & nondũ initiatꝰ insacͥs.
fit suȩ gentis apls. Credunt uiri ꝑ regẽ: fe¬
minȩ ꝑreginã Cunctisq idem uolentib
ȩccła instruit᷑ instanter: & eleuato iam ꝑni¬
citer murorũ ambitu. tempꝰ erat qͦ colump¬
ne collocari deberent. Cumq erecta pͥma uel
scd̾a uentũ fuisset ad tertiam: comsumptis

Expanded text:
praedixerat, nunc se de his tenebris liberet, ut ippraedixerat, nunc se de his tenebris liberet, ut ipsum ex hoc omissis omnibus coleret. Illico ut haec nondum verbo, sed sola mente devoverat, reddita mundo dies, regem ad urbem perducit incolumem. Quique reginae rem protinus ut gesta est pandit. Evocari jam jamque captivam, et colendi ritum ut sibi tradat, exposcit: neque Al. nec se ultra alium Deum quam Christum veneraturum esse confirmat. Adest captiva, edocet Deum Fabricari tamen Ecclesiam monet, formamque describit. Igitur rex, totius gentis populo convocato, rem ab initio quae erga se ac reginam gesta fuerat, exponit, fidemque edocet, et nondum initiatus in sacris, fit suae gentis Apostolus. Credunt viri per regem, feminae per reginam: cunctisque idem volentibus Ecclesia exstruitur instanter: et elevato jam perniciter murorum ambitu, tempus erat quo columnae collocari deberent. Cumque erecta prima vel secunda, ventum fuisset ad tertiam, consumtis
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ namq ẽẽ qui & regib regna distribuit
& mortalib uitam. ꝯt illa cũ letitia domũ
regressa: marito ꝑcunctanti causã tam su¬
bite sanitatis aperuit. Qͦ cũ ꝓ salute coniu¬
gis letus. mulieri munera deferri iuberet.
illa horũ inquit᷑ rex nichil captiua digna¬
tur. Aurũ despicit. argentũ respuit: ieiu¬
nio quasi cibo pascit. Hoc solũ ei muneris
dabimꝰ : si eum qͥ me illa inuocante sanauit.
fuit. & interim distulit licet sepiꝰ ab uxore
cõmonitꝰ. donec accidit quadã die uenante
eo in siluis cũ comitib suis obscurari den sissi¬
mis tenebris diem: & ꝑtetrȩ noctis horrorẽ
luce subducta cecis iter gressib denegari. Alꝰ
alio diuersi ex comitib oberrant. ipse solus den¬
sissima obscuritate circiundatꝰ. qͥd ageret qͦ se
uerteret nesciebat. cũ repente anxios salutis
desꝑaratione animos cogiratio talis ascendit.

Expanded text:
Ipsum namque esse, qui et regibus regna distribuat, Ipsum namque esse, qui et regibus regna distribuat, et mortalibus vitam. At illa cum laetitia domum regressa, marito percontanti caussam tam subitae sanitatis aperuit, quique cum pro salute conjugis laetus, et mulieri munera deferri juberet, illa: Horum, inquit, o rex, nihil captiva dignatur: aurum despicit, argentum respuit, jejunio quasi cibo pascitur: hoc solum ei muneris dabimus, si eum, qui me, illa invocante, sanavit, fuit, et interim distulit, saepius licet ab uxore commonitus, donec accidit quadam die venante eo in silvis cum comitibus suis, obscurari densissimis tenebris diem, et per tetrae noctis horrorem luce subducta, caecis iter gressibus denegari. Alius alio diversi ex comitibus oberrant, ipse solus densissima obscuritate circumdatus, quid ageret, quo se verteret nesciebat: cum repente anxios salutis desperatione animos cogitatio talis ascendit.
Abbreviated transcription (Latin):
do cepisset: uenit etiam ad captiuã. ut siqͥd
sciret ostenderet Illa se humani quidẽ re¬
medii nichil scire testat᷑. dm̃ tamen suum
xp̃m quẽ colebat. dare ei desperatã abhomi¬
nibꝰ salutem posse confirmat. Cumq cili¬
tio suo paruulu suꝑposuisset. atq ipsa desuꝑ
orationẽ fudisset ad dñm. sanum matri
reddidit infantem. Sermo defert᷑ ad plu¬
res. factiq magnifici fama. usq ad aures
reginȩ plabit᷑. quȩ dolore quodã grauissi¬
mo corporis afflicta in desꝑatione maxi¬
ma erat. Rogat ad se captiuã deduci Illa
ire abnuit. ne p̃sumere aliqͥd ampliꝰ quã
serus sineret uideretur. Ipsa se regina defer¬
ri ad captiuȩ cellulã iubet. Quã similiter
sup̃ cilitiũ suũ positam. inuocato xp̃i no
mine continuo pꝰ precem sanam atꝙ
cet. rũꝙ quẽ sibi auctorẽ suȩ sei ret incolu¬
mitatis ẽẽ &e uitȩ commonet inuocandum:

Expanded text:
do, caepisset, venit etiam ad captivam, ut si quid do, caepisset, venit etiam ad captivam, ut si quid sciret, ostenderet. Illa se humani quidem remedii nihil scire testatur, Deum tamen suum Christum quem colebat, dare ei desperatam ab hominibus posse salutem, confirmat. Cumque cilicio suo parvulum superposuisset, atque ipsa desuper orationem fudisset ad Dominum, sanum matri reddidit infantem. Sermo defertur ad plures, factique fama magnifici usque ad aures reginae perlabitur. Quae dolore quodam gravissimo corporis afflicta, in desperatione maxima erat. Rogat ad se captivam deduci. Illa ire abnuit, ne praesumere amplius aliquid quam sexus sineret, videretur. Ipsam se regina 234 deferri ad captivae cellulam jubet. Quam similiter supra cilicium suum positam, invocato Christi mine, continuo post precem, sanam et cet: eumque quem sibi auctorem suae sciret esse incolumitatis et vitae, commonet invocandum.
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ tẽpꝰ etiam hiberorum gens quȩ
sub axe ponticoiacet: uerbi dĩ federa.
& fidem futuri suscepit regni. Sed huiꝰ tan¬
ua: quȩ apud eos reꝑta cũ fidelem satis co sobriã
acpudicam duceret uitam: totisq dieb ac
noctib obsecrationes dõ ꝑuigiles exhiberet:
in admirationẽ ẽẽ ipsarei nouitas barbaris
cepit: & quid hoc sibi uellet curiosiꝰ ꝑqͥrebant
Iua ut reserat. simpliciter. xp̃m se dñm hoc
ritu colere fatebatur. Nichil ex hoc am¬
plus barbari preter nouitatẽ nominis mi¬
rabant᷑. Uerum ut fieri solet ipsa ꝑseueran¬
tia curiositatem quancdã mulierculis infere¬
bat: siqͥd emolumenti ex tanta deuotione
caperet᷑. Moris apud eos ẽẽ dicit᷑. ut si par¬
uulus egrotet. circumferat᷑ a matre ꝑ singu¬
las domꝰ: quo scilicet siquis exꝑti aliqͥd reme¬
dii nouerit conferat laboranti. Cumq mu¬
lier quedã paruulũ suũ ꝑ om̃s circuntulisset
ex more. nec aliqͥd remedii cunctas domꝰ lustran¬

Expanded text:
idem tempus etiam Iberorum gens, quae sub axe Pontico jacet, verbi Dei foedera, et fidem futuri susceperat regni. Sed hujus tanva, quae apud eos reperta, cum fidelem et sobriam satis ac pudicam duceret vitam, totisque diebus ac noctibus obsecrationes Deo pervigiles exhiberet, in admiratione esse ipsa rei novitas Barbaris caepit, et quid hoc sibi velit, curiosius perquirebant. Illa, ut res erat. simpliciter Christum se Deum hoc ritu colere fatebatur. Nihil ex hoc amplius Barbari praeter novitatem nominis mirabantur. Verum ut fieri solet ipsa perseverantia curiositatem quandam mulierculis inferebat, si quid emolumenti ex tanta devotione caperetur. Moris apud eos esse dicitur, ut si parvulus aegrotet, circumferatur a matre per singulas domos, quo scilicet si quis experti aliquid remedii noverit, conferat laboranti. Cumque mulier quaedam parvulum suum per omnes circumtulisset ex more, nec aliquid remedii, cunctas domos lustran
Abbreviated transcription (Latin):
in quib finem & ꝑsecutionis fecit. & uitȩ.
ontiano uerosexannis epãtu urbis ro¬
mȩ functo: antherus succedit. Scum
mense uno ñ amplius ministrasset: fabiano
sacerdotium dereliquit. Tradunt autem¬
fabianũ anthero defuncto. cũ de agro reuer¬
teretur unãcũ amicis siuis. e uniuersus popłs
atq alius de alio ut fieri solet intalib con¬
clamaret: nec tam̃ uulgi sententia certi
aliquid obtineret: astitisse ipsum etiã inter:
ceteros. scire cupientem qͥ rei exitꝰ foret. et
subito ꝑ dĩ ꝓuidentiã columbã celitꝰ lapsã
figuram ferentẽ illiꝰ quȩ in sc̃i sp̃s imaginẽ
suꝑ iũ descenderat apud iordanẽ: supͣ
caput adstitisse fabiani. Ad quod spectacu¬
lum ora cunctorũ occulosq conuersos. & om̃s
uelut uno spu conmotos. hunc ẽe epãtu dig¬
nũ ꝑ d̃ĩ iudicium decreuisse: eumq conti¬
nuo cathedrȩ impositũ. & legittimo sacer¬
dotio confirmatũ. Quod alii suꝑhuiꝰ. alii
suꝑ rephirini nomine gestum tradunt.

Expanded text:
 finem persecucionis fecit et vite, Ponciano vero VI annis episcopatu urbis Rome functo succedit Antherus, qui, cum mensem I et non amplius ministrasset, Fabiano sacerdocium dereliquit, Fabianum Anthero defuncto, cum de agro reverteretur una cum amicis suis, et universus ecclesatque alius de alio, ut fieri solet in talibus, conclamaret, nec tamen vulgi sententia circa aliquid obtineret, astitisse etiam ipsum inter caeteros scire cupientem, qui rei exitus foret, et subito per Dei providentiam columbam coelitus lapsam, figuram ferentem illius, quae in sancti Spiritus imagine super Jesum descenderat apud Jordanem, supra caput astitisse Fabiani; ad quod spectaculum ora cunctorum oculosque conversos, et omnes velut uno spiritu commotos, hunc esse episcopatu dignum per Dei judicium decrevisse, eumque continuo cathedrae impositum, et legitimo sacerdotio confirmatum. Quod alii super hujus, alii super Zeferini nomine
Abbreviated transcription (Latin):
liberi feminȩ quidẽ. usq ad ultimã se¬
nectutẽ casta uirginitate durarunt:
filius aut̃ etiã ipse sc̃ĩtatẽ incorruyti
uxorem. ex contemptu uitii uel libid
eiꝰ rei qͣm nimiȩ putabat᷑ expetere. ꝯtẽnon¬

Expanded text:
liberi, feminae quidem, usque ad ultimam senectutem caste perdurarunt; filius autem ipse sanctitatem incorrupti e produxit uxorem, ex contemptu vicii vel libidienderet eius rei, quam nimie putabatur expetere. In
Abbreviated transcription (Latin):
duȩ filiȩ eiꝰ ibi uirgines consenuere:
& alia eiꝰ filia sp̃u sco repleta ꝑmansit
apud ephesũ. Et iohannes ille qui supͣ
pectus dñi recumbebat. qui fuit sacer¬
dos dĩ pontificale petalũ gestans. &
martir & doctor optimus. apud ephe¬
sũ dormiuit. Hec etiam de locis in quib
reqͥescunt in sõno pacis adiecisse sufficiat. S
& gauis cuiꝰ ante mentio facta ẽ : in
dialogo suo quẽ ꝓculo disputans scͥ¬
bit. de fili ab philippi simul & obitu
ipsius consonis uocib memorat di-¬
or fuerunt philippi filiȩ cuiꝰ sepulerũ
extat apud iherapolim asiȩ urbem:
una cũ filiabus suis. De his autẽ & lu¬
cas in actib aplorũ meminit: cum
adhuc apud cesaream degerent. Dicit
gͦ ita: Uenimꝰ iñquit cesareã. & ingres¬
si in domũ philippi eũglistȩ: qui erat
ex septẽ: mansimus apud eũ. Huic
aũ erant uirgines quatuor filiȩ pro¬
phetantes. His gͦ a nobis de apłorũ tem

Expanded text:
duae ejus filiae inibi virgines consenuere, duae ejus filiae inibi virgines consenuere, et alia ejus filia Spiritu sancto repleta permansit apud Ephesum. Et Joannes ille, qui supra pectus Domini recumbebat, qui sacerdos Dei fuit, pontificale petalum gestans, et martyr et doctor optimus, apud Ephesum dormivit. Haec etiam de locis, in quibus requiescunt in somno pacis, adjecisse sufficiat. Sed et Gaius, cujus ante mentio haec facta est in Dialogo suo, quem cum Proculo disputans scribit, de filiabus Philippi simul et obitu ipsius consonis vocibus memorat, dior fuerunt Philippi filiae, cujus sepulcrum exstat apud Hierapolin, Asiae urbem, una cum filiabus suis. De his autem et Lucas in Actibus apostolorum meminit, cum adhuc apud Caesaream degerent; dicit ergo ita: Venimus, inquit, Caesaream et ingressi in domum Philippi evangelistae, qui erat ex septem, mansimus apud eum. Huic autem erant quatuor filiae phrophetantes . Isidorus in lib. de or
Abbreviated transcription (Latin):
inseruit. Auint inquit beatũ petrũ
eũ udisset uxorẽ suã duci ad passi¬
onẽ. gauisũ c̃e electionis gr̃a ac regres¬
sionis ad ꝓpͥam domũ. & exclamasse pꝰ
eam cũ duceret᷑. ac proprio nomine cõ¬
pellantẽ dixisse. Oconiux: mem̃to dñi.
Talia erant sc̃orũ coniuigia. tam perfec¬
ꝑa fuit affectio beatorum.
git᷑ quia de uita & exitu petri uel pa¬
li iam in superioribus explanauimus
s. & tempꝰ iohannis qͦ uita excessit ex par-¬
te iã diximꝰ. nũc etiã de loco qͥetis eius.
conueniens puto. Hic & enĩ policrates.
uictori episcopo urbis romȩ scribens. &
ipsius & philupi apsi ac filiarũ eiꝰ parit̃
meminit dicens. sicut iam suꝑiꝰ inserui¬
mꝰ quod magna luminaria in asiȩ parti¬
b dormierunt: quȩ resuscitabit dñs in
nouissimo diȩ aduentꝰ sui cũ ueniet in
gła & requiret om̃s scos suos. Dico aut̃
de philippo inquit. qui fuit unꝰ ex aplĩs.
qui dormiuit apud ierapolim. S &

Expanded text:
icitur. Aiunt, inquit, beatum Petrum, cum vidisset uxorem suam duci ad passionem suam, gavisum esse electionis gratiam ac regressionis ad propriam domum, et exclamasse post eam, cum duceretur, ac proprio nomine appellantem dixisse: O conjux, memento Domini. Talia sanctorum conjugia, tam perfecta fuit affectio beatorum.gitur quia de vita et exitu Petri vel Pauli in superioribus explanavimus, sed et tempus Joannis, quo vita excessit, ex parte jam diximus, nunc etiam de loco quietus ejus edocere conveniens puto. Hic enim Polycrates Victori, episcopo urbis Romae, scribens et ipsius Philippi apostoli ac filiarum ejus pariter meminit, dicens: Sicut jam superius inseruimus, quod magna lumina in Asiae partibus dormierunt, quae suscitabit Dominus in novissimo die adventus sui, cum veniet in gloria et requiret omnes sanctos suos. Dico autem de Philippo, inquit, qui fuit unus ex apostolis, qui dormivit apud Hierapolin. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
uoces adnotauimꝰ. scribens aduer¬
sum eos qui nuptias spernunt: inter
cetera etiã hȩc dicit. An & aplos imꝑ¬
bant. Petrꝰ &enĩ ac philippus & uxorẽs
habuerunt. & filias etiã uiris nuptum
salutationẽ comparis suȩ. Quã se ido
negat cireunducere: ut ad p̃dicationẽ eugłi

Expanded text:
voces annotavimus, scribens adversum eos qui nuptias spernunt, inter caetera etiam haec dicit: An et apostolos improbant? Petrus enim et Philippus uxores habuerunt, et filias etiam viris nuptum salutationem facere comparis suae, quam se ideo negat circumducere, ut ad praedicationem Evangelii
Abbreviated transcription (Latin):
Quia inquã abhis hȩc uidebant᷑ omis¬
p̃terierant pͥores ante traditionem
iotłis. saluatoris gesta conscribẽt: &
id̾o dicit in eũgło suo. Hoc fecit mi
co indicat dicens. Nonclũ enĩ erat
ioħs missus in carcerẽ. Ex qͥb constat.
quod ea quȩ antequã ioh̃s traderetur
ab ĩu fuerant gesta describit. Et ido
siquis diligentius hec consideret. eui¬
denter inueniet ñ sibi eugła dissona¬
re. s alterius temporis gesta ẽẽ quȩ scͥ¬
bit iohannes. alterus uͦ quȩ ceteri.
Unde quia natiuitatẽ scdm carnem
saluatoris. uel matheus uel lucas
descripserant. reticuit hȩc iohannes: &
a theologia atq ab ip̃sa eiꝰ diuinitate
sumit exordium. Quȩ pars sine du¬
bio ipsi uelut eximio ꝑ sp̃m sc̃m ser¬

Expanded text:
Quia, inquam, ab his haec videbantur omis ea quae praeterierant priores ante traditionem Joannis, Salvatoris gesta, describeret; et ideo dicit in Evangelio suo: Hoc fecit inico indicat dicens: Nondum enim Joannes erat missus in carcerem . Ex quibus constat quod ea quae antequam Joannes traderetur a Jesu fuerant gesta dessi quis diligentius haec consideret, evidenter inveniet non sibi Evangelia dissonare, sed alterius temporis gesta esse quae scribit Joannes, alterius vero quae caeteri. Unde quia nativitatem secundum carnem Salvatoris, vel Matthaeus, vel Lucas descripserant, reticuit haec Joannes et a theologia atque ab ipsa ejus divinitate sumpsit exordium: quae pars sine dubio ipsi velut eximio per sanctum S
Abbreviated transcription (Latin):
puritate uitȩ. & animi uirtutib clari:
ñ magni pendebant sermonis ornatum
quippe in quib anima erat diuinis a
conficlentes: ñ in suasoriis humanȩ sapi¬
entiȩ uerbis. summa pͣdicationis añes
uerborũ suorũ fide facta: unuierso orbi
regni celorum scientiam tradiderunt:
paruidu c entes plures libros condere.
quod huiꝰ cemodi predicationis assertio.
ñ argum̃to humani sermonis s astipula¬
tionȩ diuinȩ uirtutis indigeat. Deniq¬

Expanded text:
puritate vitae et animi virtutibus clari, non magni pendebant sermonis ornatum, quippe in quibus anima erat divinis orconfidentes, non in suasoriis humanae sapientiae verbis summam praedicationis Dominicae verborum suorum fide facta, universo orbi regni caelorum scientiam tradiderunt: parvi ducentes plures libros condere, quod huiusce modi praedicationis assertio non argumento humani sermonis, sed adstipulatione divinae virtutis indigeat. Haec Eu
Abbreviated transcription (Latin):
angłorũ ministeria in consũmationȩ
scli p̃paret᷑. quando scilicet aduen¬
tans in gła. de uiuis ac mortuis ui-¬
dicabit. & restituet unicuiq ꝓfactis
ac meritis suis. Adhec domitianꝰ.
cũ neq in eis quicquã criminis inue¬
niret. & uilitatẽ eorũ quã maxime
contempneret. abire eos liberos iubet.
S & persecutionẽ quã aduersũ ȩccłas
agitari uisserat. datis rursũ conpes-¬
cit edictis. Illi uͦ dimissi ab eo uel mar
effecti. usq ad traiani tempora ꝑ¬
manserunt. Hec quidẽ egisuppus.
S & tertullianus de domitiano si¬
milia refert dicens. Temptauit ali¬
quando & domitianus simile aliqͥd¬
portio neronis de crudelitate: s qͣsi
homo cito destitit. ita ut etiã eos qͦs
in exiliũ miserat reuocaret. X.¬

Expanded text:
angelorum ministeria in consummationes angelorum ministeria in consummationes saeculi praeparetur, quando scilicet adventans in gloria, de vivis ac mortuis judicabit, et restituet unicuique pro factis ac meritis suis. Ad haec Domitianus, cum neque in eis quidquam criminis inveniret, et vilitatem eorum quam maxime contemneret, abire eos liberos jubet, sed et persecutionem quam adversus Ecclesias agitari jusserat, datis rursum compescit edictis. Illi vero dimissi ab eo, vel mareffecti, usque ad Trajani tempora permanserunt. Haec quidem Egesippus, sed et Tertullianus de Domitiano similia refert, dicens: Tentavit aliquando et Domitianus simile aliqportio Neronis, de crudelitate. Sed quasi homo cito destitit, ita ut etiam eos quos in exilium miserat, revocaret.