comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
su. imus: sp̾u̾ali uͦ non gressu. s
affectu diicim᷑. Speciẽ gͦ suã uisitat᷑:.
quisquis ad eũ quẽ sibi similẽ ꝑ
nat urã conspicit. passibus amoris
tendit: ut in altero sua considans:
ex seipso colligat: qualit̾ infirman¬
ti alteri condescendat. Speciẽ suã
uisitat: qͥ ut in se alterũ reficiat.
se in altero pensat. Hinc nãq ꝑ
moysen ueritas cũ gesta describe.¬
r&: gerenda signabat dicens. Pro¬
tulit terra herbam uirente. & af¬
ferentẽ semen iuxta genꝰ suũ: lig¬
nũq faciens fructũ. & habens u-¬
nũ quodq sementẽ. scd̾m speciem
suã. bignũ quippe scđm speciem
suã semen ꝓducit: cũ mens nr̃a ex
se. considationẽ in altero colligit:
& recti oꝑis germ̃ parit. Hinc qͥ¬
dam sapiens dicit. Quod tͥ ñ
uis fieri: alii ne fȩceris. Hinc in
eugłio dñs dicit. Quȩ uultis ut
eadem facite illis. Ae si aꝑte dice¬
r&. Speciẽ urãm in altero uisi¬

Expanded text:
su imus; spiritali vero, non gressu, sed su imus; spiritali vero, non gressu, sed affectu ducimur. Speciem ergo suam visitat, quisquis ad eum, quem sibi similem per naturam conspicit, passibus amoris tendit; ut in altero sua considerans, ex se ipso colligat, qualiter infirmanti alteri condescendat. Speciem suam visitat, qui ut in se alterum reficiat, se in altero pensat. Hinc namque per Moysen Veritas cum gesta describeet, gerenda signabat, dicens: Protulit terra herbam virentem et afferentem semen juxta genus suum, lignumque faciens fructum, et habens unumquodque sementem secundum speciem suam . Lignum quippe secundum suam speciem semen producit, cum mens nostra ex se considerationem in altero colligit, et recti operis germen parit. Hinc quidam sapiens ait: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris . Hinc in Evangelio Dominus dicit: Quae vulteadem facite illis . Ac si aperte diceret: Speciem vestram in altero visi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dicebat. Pacem relinquo uobis:
pacẽ meã do uobis. Et plenã syme
nr̃a ex desiderio conditoris inchoat᷑:
ex manifesta autẽ uisione ꝑficit᷑.
Plena quippe tẽ erit: cũ mens nr̃a
nec ignorantia cecat᷑: nec carnis
suȩ impugnatione concuitit᷑. Sed
quia eius exordia tangimꝰ. cũ uel
mentẽ dõ. uel carnẽ menti subiu¬
gamꝰ: tabernaculũ iusti habere
pacẽ dicit᷑: quia uidelic& eiꝰ corpꝰ.
quod mente in habitat: a ꝑuersis
desidioꝵ motibus sub iusticiȩ dis¬
positione refrenat᷑. Sed qͥd ꝓdest
ꝑ continentiã carnẽ restringere:
si mens se ꝑ compassionẽ nesciat.
in ꝓximi amorẽ dilatare: Nulla
nanq est castitas carnis: quã ñ cõ¬
mendat suauitas mentis. Unde pꝰ
pacẽ tabernaculi. apte subiungit᷑.¬
bis. Species quippe hominis est:
alter homo. Recte enĩ species nr̃a
quid ipsi sumꝰ. Corporali enĩ ui¬
sitatione ad ꝓximu̾. gressuũ aoces¬

Expanded text:
cum dicebat: Pacem relinquo vobis, cum dicebat: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Et plenam Simeonostra ex desiderio Conditoris inchoatur; ex manifesta autem visione perficitur. Plena quippe tunc erit, cum mens nostra, nec ignorantia caecatur, nec carnis suae impugnatione concutitur. Sed quia ejus exordia tangimus, cum vel mentem Deo, vel carnem menti subjugamus, tabernaculum justi habere pacem dicitur, quia videlicet ejus corpus quod mente inhabitatur, a perversis desideriorum motibus sub justitiae dispositione refrenatur. Sed quid prodest per continentiam carnem restringere, si mens se per compassionem nesciat in proximi amore dilatare? Nulla namque est castitas carnis quam non commendat suavitas mentis. Unde post pacem tabernaculi apte subjungit. -- Species quippe hominis est alter homo. Recte enim species nostrquid ipsi sumus. Corporali enim visitatione ad proximum gressuum acces
Abbreviated transcription (Latin):
opore. graui bello fatigat᷑: quȩ¬
& siquando a desideriis cęlestibus.
huiꝰ mundi quãlib& minima de-¬
lectatione tardat᷑: ipso bello suȩ
temptationis impellit᷑. ut illud to¬
to corde diligat: qđ contradictio
nulla ꝑturbat. Unde fit. ut qͥetẽ
intimã ad memoriã reuoc&: &
carnis suȩ illecebras fugiens: ad il¬
lam pleno amore suspir&. Conside¬
rare enĩ ex temptatione unusqͥsq
cõpellit᷑ unde. quo cecidit: qui
postquã pacẽ dei deseruit: rixam
sibi contra se exurgere. sem& ipsũ
sensit. E tẽ ueriꝰ uid& de secura
dei dilectione qͥd ꝑdidit: quando
ad se delapsus. suam in se contume¬
liã inuenit. Pacẽ gͦ nobis t̾rȩ bestiȩ
faciunt: quia motus carnis. dũ
nos temptando lacessunt: ad a¬
morẽ quietis intimȩ impellunt:
pacẽ habeat tabernaculũ tuũ.
In seriptura saera alit̾ pax plena
dr̃: atq alit̃ inchoata. Inchoatam
quippe ueritas discipulis dederat:

Expanded text:
corpore gravi bello fatigatur. Quacorpore gravi bello fatigatur. Quae si quando a desideriis coelestibus, hujus mundi quamlibet minima delectatione tardatur, ipso bello suae tentationis impellitur, ut illud toto corde diligat, quod contradictio nulla perturbat. Unde fit, ut quietem intimam ad memoriam revocet, et carnis suae illecebras fugiens, ad illam pleno amore suspiret. Considerare enim ex tentatione unusquisque compellitur, unde quo cecidit, qui postquam pacem Dei deseruit, rixam sibi contra se exsurgere ex semetipso sentit, et tunc verius videt de secura Dei dilectione quid perdidit, qui ad se dilapsus, suam in se contumeliam invenit. Pacem ergo nobis terrae bestiae faciunt, quia motus carnis, dum nos tentando lacessunt, ad amorem quietis intimae impellunt. pacem habeat tabernaculum tuum. 205 53. In Scripturis pax plenadicitur, atque aliter inchoata. Inchoatam quippe Veritas discipulis dederat,
Abbreviated transcription (Latin):
ne edomat᷑: cũ ille ad t̾ciũ cȩlũ ra¬
ptus egregiꝰ p̃dicator dicat. uides
aliã legem in membris meis. re¬
pugnantẽ legi mentis meȩ: & ca¬
ptiuũ me ducentẽ in lege peccati
quȩ .ẽ. in membris meis: S aliud
est has bestias in cãpo opis seues.¬
tes aspicere: aliud intra cordis ca.¬
ueam frementes tenere. Redac tȩ
nanq intra claustra continentiȩ:
& si adhiic temptando rugiunt:
usq ad morsum tam̃ ut diximꝰ
actionis illicitȩ non excedunt. Pa¬
cifi itaq sunt terrȩ bestiȩ: quia
motus carnis. & si ꝑ desidia palpi-¬
tant: aꝑta nos tam̃ contradictio¬
ne operis non impugnant: quãuis
ꝑhocipsum qđ pacifice dicuntur:
etiã id qđ de malignis sp̃itibꝰ dixi¬
mꝰ. non inconuenient̾ accipit᷑. Mo¬
tus & enĩ carnis. pacẽ nobis. cũ dõ
faciunt: cũ temptando contradi¬
cunt. Nam iusti mens. in eo qđ
ad suꝑna dirigit᷑: ex corruptibili

Expanded text:
ne edomat, cum ille ad tertium coelum rane edomat, cum ille ad tertium coelum raptus egregius praedicator dicat: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis ? Sed alius est has bestias in campo operis saevientes aspicere, aliud intra cordis caveam frementes tenere. Redactae namque intra claustra continentiae, etsi adhuc tentando rugiunt, usque ad morsum tamen, ut diximus, actionis illicitae non excedunt. Pacificae itaque sunt terrae bestiae, quia motus carnis etsi per desideria palpitant, aperta nos tamen contradictione operis non impugnant. Quamvis per hoc ipsum quod pacificae dicuntur, etiam id quod de malignis spiritibus diximus, non inconvenienter accipitur. Motus etenim carnis pacem nobis cum Deo faciunt, cum tentando contradicunt. Nam justi mens in eo quod ad superna dirigitur, ex corruptibili
Abbreviated transcription (Latin):
Notandũ priꝰ. ẽ. qđ ñ ait pacatȩ
sed pacificȩ: uidelic&. ñ qͥa pacẽ
habent: sed qͥa pacẽ faciunt. Ho¬
stes qͥppe callidi. dũ insidiant᷑. af¬
fligunt: sed afflicta mens. tan¬
tomagis ad ȩt̃nã patriã reditũ
dirigit: quanto in hoc erũpnoso
exilio laboriosius uiuit: & ueriꝰ
se gr̃ȩ sui adiutoris humiliat᷑: cũ
contra se insidias hostiũ acriores
pensat. Terrȩ gͦ bestiȩ pacificȩ ele¬
ctis fiunt: quia maligni sp̾c. cũ
bonoꝵ corda aduersantes depri¬
munt: hȩc nolentes ad amorem
dñi impellunt. Inde gͦ cũ dõ pax
robustior orit᷑: unde nob̃ ab ad¬
uersariis durior pugna generat᷑.
cessunt: contra nos bestialit̃ insur.¬
gunt. Sed cũ cor sub diuina lege
p̾mit᷑: etiã carnis incentiua detu¬
mescunt: ut & si temptando sub.¬
murmurant: nequãquã tamen
usq ad effectũ operũ. quasi ad aꝑ.¬
ti morsus rabiem exurgant. Quis
enĩ in hac adhuc corruptibili car¬
ne subsistens. has terrȩ bestias ple.¬

Expanded text:
Notandum prius est quod non ait pacatae, sed pacificae, videlicet, non quia pacem habent, sed quia pacem faciunt. Hostes quippe callidi dum insidiantur, affligunt; sed afflicta mens tanto magis ad aeternam patriam reditum diligit, quanto in hoc aerumnoso exsilio laboriosius vivit; et verius se gratiae sui adjutoris humiliat, cum contra se insidias hostium acriores pensat. Terrae ergo bestiae pacificae electis fiunt, quia maligni spiritus, cum bonorum corda adversantes deprimunt, haec nolentes ad amorem Domini impellunt. Inde ergo cum Deo pax robustior oritur, unde nobis ab adversariis durior pugna generatur. cessunt, contra nos bestialiter insurgunt. Sed cum cor sub divina lege deprimitur, etiam carnis incentiva detumescunt; ut etsi tentando submurmurant, nequaquam tamen usque ad effectum operum, quasi ad aperti morsus rabiem exsurgant. Quis enim in hac adhuc corruptibili carne subsistens, has terrae bestias ple
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ia om̃ibus factus sum: ut om̃s
facerẽ saluos. Neq enĩ egregiꝰ p̃di¬
cator. ut quasi iudeus fier&. ad
ꝑfidiã erupit: neq ut quasi sub
lege ess&e. ad carnale sacrificiũ
rediit: neq ut om̃ibus om̃ia fie.¬
r&. simplicitatẽ mentis in errõ¬
ris uarietatẽ cõmutauit: sed con¬
descendendo appropinquauit in¬
fidelibus. ñ cadendo: ut uidelic&
singulos in se suscipiens. & se in
singulis transfigurans: cõpatien¬
do colliger&. si ita ipse. ut illi. e̾e̾t.
quid impendi sibi ab aliis recte
uoluisso: & tanto uerꝰ unic uiꝙ
erranti concurrer&: quanto sa¬
lutis eius modũ ex ꝓpria conside
qͥa tc̃ peccatũ plene uincit᷑: cũ
ex sua similitudine. unusquisq
ꝑpendit. quomͦ in preximi dile¬
ctione dilatet᷑. Cũ uͦ a uiciis caro
restringit᷑: cũ mens uirtutibꝰ exer¬
cet᷑: restat ut loquendo quisq
tionis p̾mitcit. Unde post pacẽ
tabernaculi. & speciei nr̃ȩ uisita¬
tionẽ: recte subiungit᷑. Et scies

Expanded text:
Omnibus omnia factus sum, ut omnes facerem salvos . Neque enim egregius praedicator, ut quasi Judaeus fieret, ad perfidiam erupit; neque ut quasi sub lege esset, ad carnale sacrificium rediit; neque ut omnibus omnia fieret, simplicitatem mentis in erroris varietatem commutavit; sed condescendendo appropinquavit infidelibus, non cadendo; ut videlicet singulos in se suscipiens, et se in singulos transfigurans, compatiendo colligeret, si ita 206 ipse, ut illi, esset quid impendi sibi ab aliis recte voluisset; et tanto verius unicuique erranti concurreret, quanto salutis ejus modum ex propria considerquia tunc peccatum plene vincitur, cum ex sua similitudine unusquisque perpendit, quomodo in proximi dilectione dilatetur. Cum vero a vitiis caro restringitur, cum mens virtutibus exercetur, restat ut loquendo quisquerationis praemittit. Unde post pacem tabernaculi, et speciei nostrae visitationem, recte subjungi
Abbreviated transcription (Latin):
git: qͥa hi qͥ eiꝰ desideriis accensi
prosꝑa fugiunt᷑ aduersa patiun¬
tur÷ cruciatus ꝑsequentiũ tole¬
rant: seq ipsi ꝑ lamenta castigañ:
di gaudiis deuote moriuntur.
Cor quod nouit amaritudinẽ
animȩ suȩ: in gaudio eius ñ misce¬
bit᷑ extraneus. Humana & enĩ menᷤ.
amaritudinẽ animȩ suȩ scit: cũ
ȩt̃nȩ patriȩ desideriis accensa. ꝑe¬
grinationis suȩ penã flendo cog¬
noscit. Sed in eius gaudio extrã¬
neus non miscebit᷑: quia qui nẽ a
merore cõpunctionis alienꝰ. ẽ. tẽ
particeps ad leticiã consolationis
non. ẽ. Hinc. ẽ. qđ in eugłio ueri¬
tas dicit. Amen am̃ dico uob̃: qͥa
plorabitis. & flebitis uos. mundꝰ
autẽ gaudebit. Uos autẽ contri¬
stabimini: sed tristicia ur̃a uer

Expanded text:
is nostri desideriis accensi prospera fugiunt, adversa patiuntur, cruciatus persequentium tolerant, seque ipsos per lamenta castigant, ndi gaudiis devote moriuntur. Cor quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio ejus non miscebitur extraneus . Humana etenim mens amaritudinem animae suae scit, cum, aeternae patriae desideriis accensa, peregrinationis suae poenam flendo cognoscit; sed in ejus gaudio extraneus non miscebitur, quia qui nunc a moerore compunctionis alienus est, tunc particeps ad laetitiam consolationis non est. Hinc est quod in Evangelio Veritas dicit: Amen amen dico vobis, quid plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit; vos autem contristabimini
Abbreviated transcription (Latin):
ctȩ in mundo regiones sunt. ȩccłȩ
gentiũ: quȩ in una fide positȩ. mo¬
rũ. linguarũq diuersitate diui¬
dunt᷑. Quid ergo ꝑ regionũ la¬
pides. nͥ eccłarũ electos accipimꝰ:
qͥbꝰ pͥmi institutoris uoce dr̾ uos¬
autẽ tanquã lapides uiui suꝑedi¬
te uiuit. pacto se lapidibus regi¬
onũ iungit: qͥa in eo qđ mundi
desideria suꝑat: uitã suã ꝓculdu¬
bio. ad scõꝵ p̾cedentiũ imitatio¬
nẽ ligat. Sed cũ a mundi actione
disiungit᷑: malignoꝵ spũũ im¬
pugnationes crescunt: quȩ tam̃
quo magis in merore quenquã
atcerunt: eo conditori humiliꝰ
subdunt. Unde & subiungitur:

Expanded text:
ctae in mundo regiones sunt Ecclesiae gentium, quae in una fide positae, morum linguarumque diversitate dividuntur. Quid ergo regionum lapides, nisi Ecclesiarum electos accipimus? quibus primi instructoris voce dicitur: Vosautem tanquam lapides vivi superaedite vivit, pacto se lapidibus 204 regionum jungit, quia in eo quod mundi desideria superat, vitam suam procul dubio ad sanctorum praecedentium imitationem ligat. Sed cum a mundi actione disjungitur, malignorum spirituum impugnationes crescunt: quae tamen quo magis in moerore quemquam atterunt, eo conditori humilius subdunt. Unde et subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
quippe aduersariꝰ. bestia t̾rȩ dr̃
qͥa ad rapiendas mortis tempore
peccatoꝵ animas. uiolentia cru¬
delitatis efferat᷑. Quos enĩ uiuen¬
tes blandiens decipit: morientes
sȩuiens rapit. Quod contra de
pollicẽt᷑ dicens. Mala bestia non
transibit ꝑ eam. Illi gͥ terrȩ bestiã
morientes timent: qui conditoris
sui potentiã. uiuentes ñ timent:
Sc̃i & enĩ uiri. qͥa diuinȩ se formi¬
dini medullitus subdunt: omne
de aduentu aduersarii pondus
timoris abiciunt. Hinc. ẽ. enĩ qđ
psalmista dnm̃ exorat dicens. Fle
quando rapiat ut leo animã meã:
Hinc rursum ait. Exaudi ds̃ ora-
tionẽ meã cũ tribulor: a timore
inimici eripe animã meã. Niuen-¬
tes quippe ꝑfecti timent iudicẽ:
ne morientes. mȩtuant accusatorẽ.
Bene gͦ dr̃: & bestiã t̾rȩ ñ formi¬
dabis. Ac si aꝑte diceret᷑. Quia błã¬
diente hoste. mͦ ñ uinceris: hunc
sȩuientẽ postmodũ ñ timebis. S
cũ bene uiuit᷑ : ualde cauendũ. ẽ.

Expanded text:
quippe adversarius bestia terrae dicitur, quia ad rapiendas mortis tempore peccatorum animas violentia crudelitatis efferatur. Quos enim viventes blandiens decipit, morientes saeviens rapit. Quo contra de pollicetur, dicens: Mala bestia non transibit per eam . Illi igitur terrae bestiam morientes timent, qui conditoris sui potentiam viventes non timent. Sancti etenim viri quia divinae se formidini medullitus subdunt, omne de adventu adversarii pondus timoris abjiciunt. Hinc est enim quod Psalmista Dominum exorat, dicens: Ne quando rapiat ut leo animam meam . Hinc rursus ait: meam cum tribulor, a timore inimici eripe animam meam . Viventes quippe perfecte timent judicem, ne morientes metuant accusatorem. Bene ergo dicitur: Et bestiam terrae non formidabis. Ac si aperte diceretur: Quia a blandiente hoste modo non vinceris, hunc saevientem postmodum non timebis. Sed c
Abbreviated transcription (Latin):
atusq ꝑtimescunt. Antiquuᷤᷤ nãq
aduersarius. ut a recta intentione
nos retrabat. multiformit̾ impu.¬
fame: mͦ carnis certamine: mͦ fla¬
gello sermonis: mͦ calamitate p¬
sequutionis aggrẽdit᷑. Sed qͥa
ꝑfectus quisq cũ in seipso uicia
uicerit. stat̾i mentẽ etiã contra
uulnera passionis accingit: apte
subdit᷑. Et ñ timebis calamitatẽ
cũ uenerit. Sc̃i enĩ uiri. qͥa contra
multiformẽ aduersariũ se pug.¬
nare consid̾ant: sem& ipsos in cer¬
tamine multiplicit̾ parant. Ha¬
bent enĩ contra famẽ diuini u¬
bi pabulũ: contra belli gladium.
continentiȩ scutũ: contra flagel¬
lũ lingue. ꝓtectionẽ patientiȩ.
contra exterioris calamitatis dĩ
pnũ. int̾ni amoris adiutoriun
Unde miro modo agit᷑ ut quo
eos hostis callidus numerosius
temptat: eo circũspecti dei mili¬
tes. uirtutibus ditiores fiant. &
quia electi quiq dum p̾sentis uitę

Expanded text:
atusque pertimescunt. Antiquus namque atusque pertimescunt. Antiquus namque adversarius, ut a recta intentione nos retrahat, multiformiter impufame, modo carnis certamine, modo flagello sermonis, modo calamitate persecutionis aggreditur. Sed quia perfectus quisque cum in seipso vitia vicerit, statim se etiam contra vitia passionis accingit; apte subjungitur: « Et non timebis calamitatem cum venerit. » Sancti enim viri, quia contra multiformem adversarium se pugnare considerant, semetipsos in certamine multipliciter parant: habent enim contra famem, divini verbi pabulum; contra belli gladium, continentiae scutum; contra flagellum linguae protectionem patientiae; contra extmnum, interni amoris adjutorium. Unde miro modo agitur, ut quo eos hostis callidus numerosius tentat, eo circumspecti Dei milites virtutibus ditiores fiant. Et quia electi quique dum praesentis vitae
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe enĩ lingua. a bono oꝑe dũ
uituꝑat reuocatꝰ & quasi flagel¬
lũ se exerit: qͥa dorsum timide
mentis cędit. Hoc flagellũ lin¬
guȩ. electȩ menti insidiari ꝓpħa
conspexerat: cũ suꝑnũ adiutoriũ
pollicens dicebat. Ipse liberabit¬
te de laqueo uenantiũ: & a uerbo
aspero. Uenantes enĩ: nichil aliud
quã carnẽ querunt. Sed a ue.¬
nantiũ lãqueo atq ab aspero uer¬
bo eripim᷑: quando & insidias car¬
naliũ. & irrisionum ꝓbra despi-¬
ciendo suꝑamꝰ. Asꝑa quippe eoꝵ
uerba sunt : quȩ bonis nr̃is itinẽ¬
ribus aduersant᷑. Sed asꝑitatem
uerbi euadẽ. ẽ: irrisiones detra¬
hentiũ. dissimulando calcare
Scã gͦ anima. a flagello linguę
abscondit᷑: quia dum in hoc mun-¬
do honorẽ laudis ñ querit. nec
contumelias detractionis sentit:
Sed sunt nonnulli. qui iam de¬
rogantiũ uerba despiciunt: iam
irrisiones. ꝓ nichilo attendunt:
adhiic tam̃ pęnas corporis. cruci¬

Expanded text:
Saepe enim lingua a bono opere, dum Saepe enim lingua a bono opere, dum vituperat, revocat; et quasi flagellum se exerit, quia dorsum timidae mentis caedit. Hoc flagellum linguae, electae menti insidiari Propheta conspexerat, cum supernum adjutorium pollicens dicebat: Ipse liberabit de laqueo venantium, et a verbo aspero . Venantes enim nihil aliud quam carnem quaerunt. Sed a venantium laqueo, atque ab aspero verbo eripimur, quando et insidias carnalium, et irrisionum probra despiciendo superamus. Aspera quippe eorum verba sunt, quae bonis nostris itineribus adversantur. Sed asperitatemverbi evadere est irrisiones detrahentium dissimulando calcare. Sancta ergo anima a flagello linguae absconditur, quia dum in hoc mundo honorem laudis non quaerit, nec contumelias detractionis sentit. Sed sunt nonnulli, qui jam derogantium verba despiciunt, jam irrisiones pro nihilo attendunt; adhuc tamen poenas corporis cruci
Abbreviated transcription (Latin):
subiungit᷑ & in bello de manu
gladii. Bellũ qͥppe patim᷑: cũ car¬
nis nr̃ȩ temptationibꝰ impugnam᷑
De quo nimirũ bello ꝑpsalmistam
dr̃. Obumbrasti caput meũ in die
belli. Quia gͥ rẽꝓbi dũ fame uerbi
dei deficiunt. etiã belli gladio trans¬
figunt᷑: electos suos dñs & in fame
a morte eripit: & in bello a gladio
abscondit: qͥa eorũ mentes. dũ u̾bi
sui pabulo reficit: contra tẽpta.¬
tiones corporis fortes reddit. Ded
sunt ñnulli qͥ & si diu̾ino ex elo¬
quio ab interna se fame reficiun:
si iam contra temptationes cor¬
poris. continentiȩ uirtute fulci¬
unt᷑: adhuc tam̃ ꝑcuti humanis
detractionibus mȩtuunt: & sȩpe
dũ linguarũ iãcula formĩdant:
peccati se laqueo strangulant:
Unde apte subiungit᷑. A flagello
linguȩ absconderis. Nagellũ lin-¬
guȩ. ẽ: exꝓbratio illate contunie¬
liȩ. Pagello linguȩ bonos feriunt:
qui eoꝵ opera irridendo ꝑsecunt᷑.¬

Expanded text:
subjungitur: « Et in bello de manu subjungitur: « Et in bello de manu gladii. » Bellum quippe patimur, cum carnostrae tentationibus impugnamur; de quo nimirum bello per Psalmistam dicitur: Obumbra caput meum in die belli . Quia igitur reprobi dum fame verbi Dei deficiunt, etiam belli gladio transfiguntur; electos suos Dominus et in fame a morte eripit, et in bello a gladio abscondit, quia eorum mentes dum verbi sui pabulo reficit, contra tentationes corporis fortes reddit. Sed sunt nonnulli qui etsi ex divino eloquio ab interna se fame reficiunt, si jam contra tentationes corporis continentiae virtute fulciuntur, adhuc tamen percuti humanis detractionibus metuunt, et saepe dum linguarum jacula formidant, peccati se laqueo stUnde aperte subditur: « A flagello linguae absconderis. » Flagellum linguae est exprobratio illatae contumeliae. Flagello linguae bonos feriunt, qui eo
Abbreviated transcription (Latin):
rabit te: & in septima ñ tang&
te malũ. Quid enĩ senario nuine¬
ro. quẽ septimꝰ sequit᷑ nͥ p̃sentis
euit. Qui scilic& septimꝰ. uesꝑam
ñ hab&: qͥa subsequentẽ requiem
nullus ia t̾minꝰ claudit. Perfectis
gͦ om̃ibꝰ requies sequit᷑: quia pꝰ bo¬
na uitȩ p̾sentis oꝑa. retributio ȩt̃¬
nȩ qͥetis inuenit᷑. In sex itaq tri.¬
bulationibꝰ nos dñs liberat: ne nos
in septima malũ tangat: qͥa ꝑ pa.¬
t̾nȩ pietatis eruditionẽ. p̃sentis
uitȩ labore nos at̾terit : sed in ad¬
uentu iudicii. a uerbere abscon¬
dit: ut tanto tẽ ad salutẽ certio¬
res exhibeat: quanto nc̃ nos fla¬
gella duriꝰ secant. Qui apte mex
dit. In fame eruce te de morte & in
bello. de manu gladii. Sic̃ fames
carnis.ẽ. subtractũ subsidiũ cor¬
poris: ita fames mentis. ẽ. silentiũ
diuinȩ loquutionis. Unde & rec¬
dei. Et qͥa humanã mentẽ cũi diui¬
na loquitio deserit: contra eam
temptatio carnis inualescit: apte

Expanded text:
in septima non tanget te malum. » Quid enim senario numero, quem septimus sequitur, nisi praesentis ievit. Qui scilicet septimus vesperam non habet, quia subsequentem requiem nullus jam terminus claudit. Perfectis ergo omnibus requies sequitur; quia post bona vitae praesentis opera, retributio aeternae quietis invenitur. In sex itaque nos tribulationibus Dominus liberat, ne nos in septima malum tangat, quia per paternae pietatis eruditionem praesentis vitae labore nos atterit, sed in adventu judicis a verbere abscondit; ut tanto tunc ad salutem certiores exhibeat, quanto nunc nos flagella durius secant. Qui apte mox it: « In fame eruet te de morte, et in bello de manu gladii. » carnis est subtractum subsidium corporis, ita fames mentis est silentium divinae locutionis. Unde recDei . » Et quia humanam mentem cum divina locutio deserit, contra eam tentatio carnis invalescit, apte
Abbreviated transcription (Latin):
tis se nobilem ostendit: qͥa despe¬
ctus priꝰ in contumeliis extitit᷑.
sed in ingressu regni sulli mis ap¬
parebit. Qui cũ terrȩ senatoribꝰ
resid & : quia iudicii sententiã. cũ
scĩs eiusdem ȩccłȩ p̾dicatoribus
decern&: sicut ipse in eugłio di

Expanded text:
tis se nobilem ostendit, qui despetis se nobilem ostendit, qui despectus prius in contumeliis exstitit, sed in ingressu regni sublimis apparebit. Qui cum terrae senatoribus residet, quia judicii sententiam cum sanctis ejusdem Ecclesiae praedicatoribus de
Abbreviated transcription (Latin):
nerẽ. simul etiã pęnã sequentem
uidi. Non enĩ stat̾i maledicerẽ:
siqua me głȩ illiꝰ delectatio tenu-¬
iss&e. Sed sine tarditate maledi¬
xi: qͥa supplicia mansiira conspi.¬
ciens. eius potentiã sine dubitati.¬
one rȩpbaui. Sed qͥa iniqͥ quiq
quo plus in hoc mundo ꝓficiunt.
plures secũ ad interitũ trahunt:
recte subdit᷑. Nonge fient filii eiꝰ
a salute. filii quippe huiꝰ stulti
sunt: qui in ambitione huiꝰ scłi
ex eius imitatione nascunt᷑. Qui
ꝓfecto a salute tanto longiꝰ fiunt:
quanto in ꝑpetratione nequiciȩ.
nulla infirmitate feriunt᷑. De qͥbꝰ
sicut urbis aditus. porta dr̃: ita
est dies iudicii porta regni: quia
peum ab electis om̃ibus patriȩ¬
elestis ad głam intratur. Unde &
hunc diem. cũ ad retributionem
re conspicer&: dixit. No-¬
bilis in portis uir eius:
quando sederit cũ senatoribꝰ
terrȩ. Uir quippe est ȩccłȩ huma-¬
ni generis redemptor: qui in por¬

Expanded text:
nerem, simul etiam poenam sequentem nerem, simul etiam poenam sequentem vidi. Non enim statim maledicerem, si qua me gloriae illius delectatio tenuisset; sed sine tarditate maledixi, quia supplicia mansura conspiciens, ejus potentiam sine dubitatione reprobavi. Sed quia iniqui quique quo plus in hoc mundo proficiunt, plures secum ad interitum trahunt, recte subditur: Longe fiant filii ejus a salute. Filii quippe stulti sunt, qui in ambitione hujus saeculi ex ejus imitatione nascuntur; qui profecto a salute tanto longius fiunt, quanto in perpetratione nequitiae nulla infirmitate feriuntur. De quibus sicut urbis aditus porta dicitur; ita est dies judicii porta regni, quia per eum ab electis omnibus ad coelestis patriae gloriam intratur. Unde et hunc diem cum ad retributionem re conspiceret, dixit: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Vir quippe est Ecclesiae humani generis Redemptor, qui in por
Abbreviated transcription (Latin):
existimant: seq ut talia mereant᷑
exoptant. Cum uͦ głosos quosꝙ
aut fortasse etiã morientes aspi¬
ciunt: quia humana gła omni
mͦ nichil sit. cũ gemitũ fatent᷑:
ita ut ꝓtinꝰ dicant. Eoce quam
nichil est homo. Qui hoc nimi¬
rũ rectiꝰ dicerent: si cũ in gła ho¬
minẽ cernerent. tt̾ eius interitũ
cogitantes. transeuntẽ potentiam
nichil esse sensissent. Tunc qͥppe
est humana elatio pensanda qua
nichil sit: cũ sese suꝑ oȩteros suc¬
cessibus extollit. Tunc considan¬
dũ. ẽ. quo cursu felicitas transuo
l& : cũ ante humanos oculos qͣsi
ꝑmanens poll&. Nlam głam mo.¬
rituri nichil. ee̾: in ipsa iã morte
pensare infirmi quilib& possunt.
Tunc enĩ ei etiã illi derogant: qui
hanc & usq ad mortẽ sequentes
di stultũ firma radice: & male¬
dixi pulchritudini eiꝰ statĩ. Ac
si aꝑte dicer&. Contra stulti pul¬
chritudinẽ. morã in maledictio¬
ne non habui: quia cũ hanc cer-¬

Expanded text:
existimant, seque ut talia mereantur existimant, seque ut talia mereantur exoptant. Cum vero gloriosos quosque, aut fortasse etiam morientes aspiciunt, quia humana gloria omni modo nihil sit, cum gemitu fatentur, ita ut protinus dicant: Ecce quam nihil est homo. Qui hoc nimirum rectius dicerent, si cum in gloria hominem cernerent, tunc ejus interitum cogitantes, transeuntem potentiam nihil esse sensissent. Tunc quippe est humana elatio pensanda quam nihil sit, cum sese super caeteros successibus extollit. Tunc considerandum est quo cursu feliclet, cum ante humanos oculos quasi permanens pollet. Nam gloriam morituri nihil esse in ipsa iam morte pensare praui quilibet possunt: tunc enim ei etiam derogant qui hanc & vsque ad mortem sequentes di stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Ac si aperte diceret: Contra stulti pulchritudinem, moram in maledictione non habui, quia cum hanc cer
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ głam fortes aspiciunt: ꝓtinꝰ
quȩ post głam. pęna sequatur at¬
tendunt: & alta intus cogitatione
despiciunt: hoc qđ suꝑbi foris.
fastu uacuȩ inflationis intumes¬
cunt. Bene gͦ dr̃. ego uidi stultũ
firma radice: & maledixi pulchri¬
tiidini eius statim. Pulchritudi¬
ni qͥppe stulti maledicere. ẽ. eius
głam ex considerata dãpnatione
repbare: quia eo atrocius in tor¬
mentis obruet᷑ : quo altiꝰ in pec¬
catis eleuat᷑: qͥa transit qđ ex¬
honoratur in uia: in ꝑuentione
dampnabit᷑. Et quasi ꝑ amȩna
prata ad carcerẽ ꝑuenit: qͥ ꝑ p̃¬
sentis uitȩ ꝓsꝑa ad interitũ ten¬
dit. Notandũ uͦ. qđ cũ stulti
pulchritudinem maledixisse se
tate uariet᷑. Sȩpe enĩ eiꝰ iudiciũ
cum ipsa p̃sentis reispecie ducit᷑:
& iuxta hoc qđ aspicit. intentio
illius. sensusq format᷑. Nam ple¬
runq ñnulli. dũ quorũdã glam
cernunt: eiusdem głȩ aspectibꝰ
delectant᷑. Hanc magnũ aliquid

Expanded text:
oriam fortes aspiciunt, protinus quae post gloriam poena sequatur, attendunt; et alta intus cogitatione despiciunt hoc, quod superbi foras fastu vacuae inflationis intumescunt. Bene ergo dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Pulchritudini quippe stulti maledicere, est ejus gloriam ex considerata damnatione judicare, quia eo atrocius in tormentis obruitur, quo altius in peccatum eleuantur. Transit quod exhonorantur in via, in peruentione damnabuntur: & quasi per amœna prata ad carcerē perueniunt, sentis vitae prospera ad interitum tendit. Notandum vero, quod cum stulti pulchritudini maledixisse se tate varietur. Saepe enim ejus judicium cum ipsa praesentis rei specie ducitur, et juxta hoc quod aspicit, intentio illius sensusque formatur. Nam plerumque nonnulli, dum quorumdam gloriam cernunt, ejusdem gloriae aspectibus delectantur, ac magnum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe reꝓbi uastitatẽ. & famem
passuri sunt: cũ dampnati ex
tremo iudicio. ab ęt̾ni panis ui¬
sione separant᷑. Scriptũ nãq ẽ
Tollat᷑ impiꝰ ne uideat głam dĩ
Et ꝑ semae ipsũ dñs dicit. Ego
sum panis uiuus: qͥ de cęlo des-
cendi. Simul gͦ eos uastitas fa-¬
mesq cruciat: quia non solũ foris
tormenta sentiunt: sed intus etiã
inediȩ peste moriunt᷑. Uastat ge¬
Ahenna qͥa concremat: fames int.¬
ficit: qͥa suã illi faciem redẽptor
abscondit. Bene nãq retributi¬
onẽ interius exteriusq recipiunt:
quia & cogitando miseri. & oꝑan
do deliquerunt. Unde bene ꝑ psal¬
mistam dr̃. Pones eos ut clibanum
ignis in tempore uultus tui: dñs
in ira sua conturbabit eos. & deuo¬
rabit eos ignis. Quod enĩ ab igne
deuorat᷑: ab exteriore parte ac¬
cendit᷑. Clibanus uͦ: interiꝰ inflã¬
mat᷑ In tempore gͦ uultus dñi.
& ab igne deuorant᷑. qͥa apparen¬
te iudice. cũ a uisione illius. eoꝵ

Expanded text:
ppe reprobi vastitatem famemque passuri sunt, cum damnati in extremo judicio ab aeterni panis visione separantur. Scriptum namque est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . Et per semetipsum Dominus dicit: Ego sum pancendi . » Simul ergo eos vastitas famesque cruciabunt, quia non solum foras tormenta sentient, sed intus etiam inediae peste moriuntur. Vastat gehenna, quia concremat, fames interficit, quia suam illis faciem Redemptor abscondit. Bene namque retributionem interius exteriusque recipiunt, quia et cdo deliquerunt. Nam per Psalmistam dicitur: Pones eos ut clibanum ignis in tempore vultus tui, Dominus in ira sua conturbabit eos, et devorabit eos ignis . Quod enim ab igne devoratur, ab exteriori parte accenditur: clibanus vero interius inflammatur. In tempore ergo vultus Domini et ab igne devorantur; quia apparente judice, cum a visione illius eorum
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ domũ non manufactã. ȩt̃nã
in cęlis. Uelut auis gͦ ima tͣnscen¬
derat: quẽ adhuc corpore in t̾ra
demorantẽ. iam in sullimia. spei
penna subleuabat. Sed quia nul¬
lus suis uiribus ual& sẽse in alta
sustollere: ut cũ uisibilibꝰaffligit᷑
IN inuisibilia subleuet᷑: recte

Expanded text:
eo, domum non manufactam, aeternam in coelis . Velut avis ergo ima transcenderat, quem adhuc corpore in terra demorantem, jam in sublimibus spei penna sublevabat. Sed quia nullus suis viribus valet sese in alta sustollere, ut cum visibilibus affligitur, in invisibilia sublevetur, recte
Abbreviated transcription (Latin):
liqu& quia nͨ omnino despicit᷑ qđ¬
ex melioris comparatione reꝓbat᷑
In reprehensionẽ quippe eiꝰ. incau-¬
te dilabunt᷑. sedtam̃ quia tanti ui¬
ri amici sunt. ex familiaritate illiꝰ.
multa mẏstica didicer̃. Unde sicut
suꝑiꝰ diximꝰ. eoꝵ uerbis. etiã pau¬
lus utit᷑: & hȩc in assertionis suȩ̨
adiutoriũ assumens ꝓlata ex ue¬
ritate testat᷑ Quȩ tam̃ ueritas re¬
cte rep̾hendit: quia quãlib& fortis
sententia. contra scm̃ uirũ ꝓferri
non debuit. Possunt gͦ mystice eli.¬
phaz uerba pensari: quibus ad
beatũ iob loquit᷑ dicens. Ego ui¬

Expanded text:
liquet quia non omnino despicitur qliquet quia non omnino despicitur qex melioris comparatione reprobatur. In reprehensione quippe ejus incaute dilabuntur. Sed tamen quia tanti ri amici sunt, ex familiaritate illius mystica multa didicerunt. Unde sicut et superius diximus , eorum verbis etiam Paulus utitur, et haec in assertionis suae adjutorium assumens, prolata ex veritate testatur. Quae tamen veritas recte reprehendit, quia quamlibet fortis sententia contra sanctum virum proferri non debuit. Possunt ergo mystice Eliphaz verba pensari, quibus ad beatum Job loquitur, dicens: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
rius p̾munt. Quia enĩ quasi fideleᷤ
uitari neq̃unt: a fidelibus tanto
deterius. quantõ & interiꝰ tole¬
rant᷑. Amici uͦ illiꝰ. qui quasi ad
consolandũ ueniunt. sed ad u̾ba
aspȩ inuectionis excedt̃: hereti¬
coꝵ speciẽ tenent: qui cũ contͣ
bonos deum defendere nituntur.
dicta. nc̃ bręuit̾ studui mistica
designatione succingere: ut lec¬
tor meus. ex ipsa hac replicatione
meminerit. me in hoc oꝑe spu̾a¬
li intellectui deseruire: & tam̃
cũ utilitatis usus postulat. subtiix¬
lit̾ quoq studeo historiȩ uerba
discutere: cũ uͦ necesse. ẽ. simul u¬
trũq complector: ut spũales
fructus allegoria germin&: quoᷤ
tam̃ ex radice historię. ueritas
ꝓdicit. Amicos uͦ beati iob. quos
hereticoꝵ tenere speciẽ diximꝰ:
in dictis suis nequaquã ꝑ omĩa
reꝓbamꝰ: quia dum ꝑ suꝑnã sen-¬
tentiã contra eos dr̃. non estis lo¬
quuti corã me rectũ. & ꝓtinꝰ addi¬
tur sicut seruus meus iob ꝓfecto

Expanded text:
fideles vitari nequeunt, a fidelibus tanto deterius, quanto et interius tolerantur. Amici vero illius, qui quasi ad consolandum veniunt, sed ad verba asperae invectionis excedunt, haeretirum speciem tenent, qui cum contra bonos Deum defendere nituntur, dicta, nunc breviter studui ex mystica designatione succingere, ut lector meus ex ipsa hac replicatione meminerit me in hoc opere spiritali intellectui deservire. Et tamen cum utilitatis usus postulat, subtiliter quoque 182 studeo historiae verba discutere. Cum vero necesse est, simul utrumque complector, ut spiritales fructus allegoria germinet, quos tamen ex radice historiae veritas producit. Amicos vero beati Job, quos haereticorum tenere speciem diximus, in dictis suis nequaquam per omnia reprobamus, quia dum per supernam sententiam contra eos dicitur: Non estis locuti coram me rectum, et protinus subditur, sicut servus meus Job , profecto
Abbreviated transcription (Latin):
tate. ut culpã pęna subsequat᷑: &¬
flagella oculos delinquentis apẽ¬
riant: quos int̾ uicia. securitas ce-¬
cabat. Torpens quippe animꝰ. ꝑcus¬
sione tangit᷑. ut excitet᷑: quatinꝰ
qui statũ suȩ rectitudinis securus
ꝑdidit: afflictus consider&e. qͦ iac&
Huic itaq ipsa asperitas correctioniᷤ.
origo fit luminis. Unde & ꝑ paulũ
dicit᷑. Omne qđ arguit᷑: a lumine
manifestat᷑. Argumentũ gͦ salutis
.ẽ: uis doloris. Hinc. ẽ. enĩ qđ salo.¬
mon ait. Curatio cessare faci& pec¬
cata maxima. Hinc iterũ dicit:
Quẽ diligit dñs castigat: flagel¬
lat autẽ omnẽ filiũ quẽ recipit
Hinc uoce angelica. ad ioh̃em dñs

Expanded text:
tate, ut culpas poena subsequatur, et tate, ut culpas poena subsequatur, et flagella oculos delinquentis aperiant, quos inter vitia securitas ccabat. Torpens quippe animus percussione tangitur, ut excitetur, quatenus qui statum suae rectitudinis securus didit, afflictus consideret quo jacet. Hinc itaque ipsa asperitas correptionis origo fit luminis. Unde et per Paulum dicitur: Omne quod arguitur a lumine manifestatur. Argumentum enim salutis est vis doloris. Hinc est enim quod Salomon ait: Curatio cessare faciet peccata maxima . Hinc iterum dicit: Quem diligit Dominus castigat, flagellat omnem filium quem recipit . Hinc angeli
Abbreviated transcription (Latin):
os suũ contrahit: cũ iustis qͣnta
suppetat gła retributionis agnos¬
cit. Tunc enĩ ei loqui contra bo¬
nos non uacat: quia maloꝵ suoꝵ
digna. retributione. linguã torm̃¬
ta ligant. Unde bene anna ꝓpħan¬
te dicit᷑. Pedes scõꝵ suoꝵ seruabit:
& impũ in tenebris conticescent
Sed ut electus quisq ęt̾na suppli¬
cia euadat: ut ad ꝑhenne̾ głam
pauꝑ ascendat: deb& hic assidius
flagellis at̾ceri: quatinꝰ in iudicio
ualeat purgatus inueniri. Ipsonãq
infirmitatis nr̃ȩ pondẽ deorsum
cotidie ducim᷑: nisi miscłia artifi¬
cis. ꝑ subuenientia flagella releue¬
mur. Unde & subdit᷑. Beatus ho¬
tus . ẽ. ne ꝑpetrari debeant uẽti¬
ta corrigere. Sed plerũq culpas
non solum ĩminentes minime ui¬
tamus: ueru̾etiã nec cõmissas ag.¬
noscimꝰ : & peccatoris mens. tanto
altiꝰ tenebrescit: quantõ nec damp¬
nũ suȩ cecitatis intelligit. Unde
fit plerũq diuini muneris largi¬

Expanded text:
os suum contrahit, cum justis quanta os suum contrahit, cum justis quanta suppetat gloria retributionis agnoscit. Tunc enim ei loqui contra bonos non vacat, quia malorum suorum digna retributione linguam tormenta ligant. Unde bene, Anna prophetante, dicitur: Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent . Sed ut electus quisque aeterna supplicia evadat, et ad perennem gloriam pauper ascendat, debet hic assiduis flagellis atteri, quatenus in judicio valeat purgatus inveniri. Ipso namque infirmitatis nostrae pondere deorsum quotidie ducimur, nisi mira manu artificis per subvenientia flagella relevemur. Unde et subditur: CAPUT tus est, ne perpetrari debeant vitita corrigere. Sed plerumque culpas non solum imminentes minime vitamus, verum etiam nec commissas agnoscimus. Et peccatoris mens tanto altius tenebrescit, quanto nec damnum suae caecitatis intelligit. Unde fit plerumque divini muneris largi
Abbreviated transcription (Latin):
aut terrore suꝑat᷑. Gladius nãq
oris est: iniquitas ꝑsuasionis. Manꝰ
autẽ uiolenti. ẽ: aduersitas pote¬
statis. Sed quia ueracit̃ humilis. qͥ
hoc loco pauꝑ uocat᷑. quo nulla
huiꝰ mundi ꝓsꝑa ap̃petit: eõ au.¬
dent̾ etiã aduersa contempnit: re¬
cte dr̃. Daluũ faci& de gladio oris
eoꝵ: & de manu uiolenti paupe¬
rem. Ac si aꝑte diceret᷑. Sic deus
in se mentes humiliũ solidat: ut
eas ad ꝑpetrandam nequiciã. nec
blandimenta suasionũ p̃trahas:
nec dolores supplicioꝵ frangant:
Spes quippe in ȩt̾nitatẽ animũ
erigit: & iccirco nulla mala exte¬
riꝰ quȩ tolerat sentit. Unde & sub¬
ditur. Et erit egẽno spes. Ad cuiꝰ
spei uidelic& fructũ. cũ pauꝑ ꝑue¬
nerit: om̃is elatus obmutescit. Un
de adhiic subdit᷑. Iniquitas autẽ
contrah& os suũ. Nunc enĩ malus
bonis derogat: & recta quȩ agere
negligit. hȩc in aliis obtrectando
lacerare ñ cessat. Sed tc̃ iniqͥtas

Expanded text:
aut terrore superatur. Gladius namque aut terrore superatur. Gladius namque oris est iniquitas persuasionis; manus autem violenti est adversitas potestatis. Sed quia veraciter humilis, qui hoc loco pauper vocatur, quo nulla hujus mundi prospera appetit, eo audenter etiam adversa contemnit, recte dicitur: Salvum faciet de gladio oris eorum et de manu violenti pauperem. Ac si aperte diceretur: Sic in se Deus mentes humilium solidat, ut eas ad perpetrandam nequitiam nec blandimenta suasionum pertrahant, nec dolores suppliciorum frangant. Spes quippe in aeternitatem animum erigit, et idcirco nulla mala exterius quae tolerat sentit. Unde et subditur: Et erit egeno spes. Ad cujus spei videlicet fructum eum pauper pervenerit, omnis elatus obmutescit. Unde et adhuc subditur: Iniquitas autem contrahet os suum. Nunc enim malus bonis derogat, et recta quae agere negligit. haec in aliis obtrectando lacerare non cessat. Sed tunc iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
intra domũ loth reducit᷑ & mu-¬
nitur: nͥ qđ iustus quisq dũ p̃uoꝵ
insidias sustin&. ad mentẽ reuercit᷑:
& imꝑterritus man&: Sodo mitȩ
autẽ uiri in domo loth inuenire
ostiũ nẽqueunt: qͥa corruptores
mentiũ. contra uitã iusti. nullũ
accusationis aditũ dep̾bendunt:
ꝑcussi enĩ cecitate. quasi domũ cir¬
cueunt: qui inuidentes facta. di¬
ctaq ꝑscrutant᷑. Sed qͥa eis de uita
iusti. fortis undiq ac laudabilis
actio obuiat: errantes nichil ali.¬
ud quã parietẽ palpant. Bene gͦ
dr̃. quasi in nocte. sic palpabt̃ in
meridie: quia dũ bonũ quod ui-¬
dent accusare nequeunt: cecati
malicia. malũ quod non uident
ad accusationẽ querunt. Ubi &¬
et de gladio oris eorũ: & de manu
uiolenti pauperẽ. Pauꝑ qͥppe est:
quisquis apud sem&eipsum elatus
non est. Unde ꝑ eugłiũ ueritas di¬
cit. Beati pauperes spu: qm̃ ipsoꝵ¬
modis ad culpã unusquisq ꝑtrã¬
hit᷑. Aut delectatione enĩ ducit᷑:

Expanded text:
t reducitur et munitur, nisi quod justus quisque dum pravorum insidias sustinet, ad mentem revertitur, et imperterritus manet? Sodomitae autem viri in domo Lot invenire ostium nequeunt, quia corruptores mentium contra vitam justi nullum accusationis aditum deprehendunt. Percussi enim caecitate quasi domum circumeunt, qui invidentes facta dictaque perscrutantur. Sed quia eis de vita justi fortis undique ac laudabilis actio obviat, errantes nihil aliud quam parietem palpant. Bene ergo dicitur: Quasi in nocte, sic palpabunt in meridie, quia dum bonum quod vident accusare nequeunt, caecati malitia, malum quod non vident ad accusationem quaerunt. 39. egenum de gladio oris eorum et de manu violenti pauperem . Pauper quippe est quisquis apud semetipsum elatus non est. Unde per Evangelium Veritas dicit: Beati pauperes spiritu, quomodis ad culpam unusquisque pertrahitur; aut delectatione enim ducitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quandoq ad beatitudinẽ. quȩ sine
int̾uentu. ẽ. doloris eruditur. Sẽ¬
quit᷑. Increpationẽ gͦ dñi ne rep¬
bes. Quisquis ꝓ culpa ꝑcutitur.
sed in querelam suȩ ꝑcussionis ele.¬
uat᷑: increpationẽ dñi reꝓbat:
quia hanc iniuste se ꝑpeti accũ¬
sat. Qui autẽ ñ ꝓ purgatione
criminis. sed ꝓ fortitudinis ꝓbati¬
one feriuntur: cũ causas suȩ ꝑcus¬
sionis inqͥrunt: nequaquã incre¬
pationẽ dñi reꝓbare dicendi sunt:
quia in sem& ipsis satagunt inue¬
nire qđ nesciunt. Unde & beatꝰ
iob. ad libertatis uerba int̾ ꝑcus¬
sionis uerbera erũpens: tantõ de
se rectiꝰ iudicia ferientis interro¬
gat: quanto in semaeipso ueriꝰ. cau¬
sas passionis ignorat. Eliphar ttaq
rȩꝓbasse dei increpationẽ credidit¬
Quẽ apte etiã hereticoꝵ tenere
speciẽ diximꝰ: qui omne qđ a scã
ȩccła recte agit᷑: apud iudicium
suũ semꝑ ad uiciũ tortitudinis
inflectunt. Quia uͦ intentiõne¬

Expanded text:
quandoque ad beatitudinem, quae sine interventu doloris est, eruditur. Sequitur: « Increpationem ergo Domini ne reprobes. « Quisquis pro culpa percutitur, sed in querela suae percussionis elevatur, increpationem Domini reprobat, quia hanc injuste se perpeti accusat. Qui autem non pro purgatione criminis, sed pro fortitudinis probatione feriuntur, cum causas suae percussionis inquirunt, nequaquam increpationem Domini reprobare dicendi sunt, quia in semetipsis satagunt invenire quod nesciunt. Unde et beatus Job ad libertatis verba, inter percussionis verbera erumpens, tanto de se rectius judicia ferientis interrogat, quanto in se ipso verius causas passionis ignorat. Eliphaz itaquereprobasse Dei increpationem crediditQuem apte etiam haereticorum tenere speciem diximus, qui omne quod a sancta Ecclesia recte agitur, apud judicium suum semper ad vitium tortitudinis inflectunt. Quia vero bona intentione
Abbreviated transcription (Latin):
tari enĩ uis suꝑni consilii nequaꝗͣ
potest: sed magna sibi uirtute hãc
temꝑat: qui se sub eius nitibꝰ re¬
frenat: eiusq sibi pondã leuigatꝰ
qͥ hanc subiecto cordis humero.
uolens portat. Sed quia ꝑsequu¬
toꝵ suꝑiꝰ memoriã fęcimꝰ: qualit̾
etiã ea quȩ subi uncta sunt eorũ
cecitati congruant ostendamus

Expanded text:
itari enim vis superni consilii nequaquam itari enim vis superni consilii nequaquam potest; sed magna sibi virtute hanc temperat, qui se sub ejus nutibus refrenat; ejusque sibi pondera levigat, qui hanc subjecto cordis humero volens portat. Sed quia persecutorum superius memoriam fecimus, qualiter etiam ea quae subjuncta sunt, eorum caecitati congruant, ostendamus.
Abbreviated transcription (Latin):
disponens. alia concedit ꝓpitius:
alia ꝑmittit iratus: atq ea que
ꝑmitcit sic tolerat: ut hȩc in sui
miro modo fit. ut & qđ sine uo¬
luntate dei agit᷑. uoluntati dei
contrariũ ñ sit: quia dũ in bo¬
nũ usum mala facta uercunt᷑.
eius consilio militant. etiã q̃ eiꝰ
consilio repugnant. Hinc enĩ ꝑ
exquisita in om̃s uoluntates eius
Sic quippe eiꝰ oꝑa magna sunt:
ut ꝑ omne quod ab hominibꝰ agit᷑
eius uoluntas exquirat᷑. Nã sȩpe
inde ꝑficit᷑: unde repelli putabat᷑
Hinc rursum dicit. Omĩa quȩcũq
uoluit dñs fęcit. in cȩlo & in t̾ra
Hinc salomon ait. Non .ẽ. sapi¬
entia. ñ est prudentia. non . ẽ. con-¬
siliũ contra dnm. Restat gͦ ut in
cunctis quȩ agimꝰ. uim suꝑnȩ uo.¬
luntatis inqͥrãmꝰ: cui uidelicet
cognite. deb& nr̃a actio deuote
famulariꝰ. & quasi ducẽ sui itine.¬
ris ꝓsequi: ne ei etiã nolens serui.¬
atꝰ. si hanc suꝑbiens declinat. U¬

Expanded text:
disponens, alia concedit propitius, disponens, alia concedit propitius, alia permittit iratus; atque ea quae permittit, sic tolerat, ut haec in sui miro modo fit ut et quod sine voluntate Dei agitur, voluntati Dei contrarium non sit, quia dum in bonum usum mala facta vertuntur, ejus consilio militant etiam quae ejus consilio repugnant. Hinc enim per exquisita in omnes voluntates ejus . Sic quippe ejus opera magna sunt, ut per omne quod ab hominibus agitur, ejus voluntas exquiratur. Nam saepe inde perficitur, unde repelli putabatur. Hinc ruvoluit Dominus, fecit in coelo et in terra . Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Deum . Restat ergo in cunctis quae agimus vim supernae voluntatis inquiramus, cui videlicet cognitae debet nostra actio devote famulari, et quasi ducem sui itineris persequi, ne ei etiam nolens serviat, si hanc superbiens declinat. V
Abbreviated transcription (Latin):
finire eius potentiã morte conati
sunt dicentes. Expedit ut unus
homo moriat᷑: & non tota gens pe¬
reat. Sed redemptoris mors. ad
coniunctionẽ sui corporis. id est
ȩccłȩ ualuit: non ad separationẽ
Unde & ꝑ legem turturi. uł co¬
lumbȩ. in figura nr̃i sacrificii se.¬
cari gutt᷑ p̃cipit᷑. & ñ pęnitꝰ ab¬
scidi. ut & post mortẽ corpori
tionis hostia. unde ꝓ nobis mortẽ
p̃tulit: inde nobis ueriꝰ inhȩsit
Post sectionẽ gͦ caput turturis.
suo corpori inhȩrte: quia. xp̃m ab
aeccła. nec mors int̾ueniens diui¬
ꝑniciose moliti sunt. Intulert̃
mortẽ. ut ab eo abscidẽnt fideliũ
deuotionẽ : sed inde fides creuit
unde se hanc extinguere infide¬
liũ crudelitas credidit. Cũq se
ȩstimant eius miracula ꝑsequen¬
do abscide: hȩc nimirũ cõpulsi st̃
nesciendo dilatare. Comp̃hendit
obsequiũ redegit: qđ contra illĩ
humana crudelitas exarsit. Iustꝰ

Expanded text:
finire ejus potentiam morte conati finire ejus potentiam morte conati sunt, dicentes: Expedit ut unus homo moriatur, et non tota gens pereat . Sed Redemptoris mors ad conjunctionem sui corporis, id est Ecclesiae, valuit, non ad separationem. Unde et per legem turturi vel columbae, in figura nostri sacrificii, secari guttur praecipitur, et non penitus abscidi, ut et post mortem corpori tionis hostia, unde pro nobis mortem pertulit, inde nobis verius inhaesit. Post sectionem ergo caput turturis suo corpori inhaeret, quia Christum ab Ecclesia nec mors interveniens diviperniciose moliti sunt, intulerunt mortem, ut ab eo absciderent fidelium devotionem; sed inde fides crevit, unde hanc se exstinguere infidelium crudelitas credidit. Cumque se aestimant ejus miracula persequendo abscidere, haec nimirum compulsi sunt nesciendo dilatare. Comprehenditobsequium redigit, quod contra illum humana crudelitas exarsit. 33. De