comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ecto ut sol scilicet ne incidit incentrũ terrae & freq̃nt̾ paciatur eclipsin: uicinu
sura ⁊ amissura est lumendeuicinitate lune ad t̃ras.
Tuna t̾ris uicinior est quãsol. in et breuaori orbet celerius ꝑagit cursũsuũ: Nã soliter¬
qđ dieb trecentis sexaginta ꝑ agit : ista ꝑtriginta dies ꝑcurrit: unde ⁊ antiqͥ menses inl
annos aut̃ in solis cursum posuerunt: De ECLiꝑSIR SoLiO
Eclipsis solis est: quotiens luna tricesima adeandẽ lineã qͣsoluehit̾ ꝑuenit. ei qse obiciens sole
obscurat : Nã deficere nob̵ soluidet᷑ : dũ illi orbis lunȩ opponit᷑: de ecliesu lunȩ
¶Eclipsis lunȩ est. quotiens inumbrã t̾rae luna in currit: Nonenĩ suũ lum̃ habe. s asole in¬
luminari putat᷑ : Vnde ⁊ defectũ patit᷑ : sunt̃ ipsã ⁊ solẽ umbra t̾rae int̃ueniat : Patit᷑ autẽ

Expanded text:
recto, ut sol, scilicet ne incidat in centrum terrae et frequenter patiatur eclipsim. Vicinusrecto, ut sol, scilicet ne incidat in centrum terrae et frequenter patiatur eclipsim. Vicinussura et amissura est lumen. De vicinitate lunae ad terras . Luna vicinior est terris quam sol. Inde et breviori orbe celerius peragit cursum suum. Nam inta quinque peragit, ista per triginta dies percurrit. Unde et antiqui menses in luna, annos autem in solis cursum posuerunt. De eclipsi solis . Eclipsis solis est, quotiens luna trigesima ad eandem lineam, qua sol vehitur, pervenit, eique se obiiciens solem obscurat. Nam deficere nobis sol videtur, dum illi orbis lunae opponitur. De eclipsi lunae . Eclipsis lunae est, quotiens in umbram terrae luna incurrit. Non enim suum lumen habere, sed a sole inluminari putatur, unde et defectum patitur si inter ipsam et solem umbra terrae interveniat. Patitur autem
Abbreviated transcription (Latin):
bui ic pruinis tra pinguescat. accedens ꝓpius ad septentrionẽ aestatẽ reddit ut frugesinitu¬
ato durentur . & q̃ s̃ in humidis in cocta ferue facta mitescant: De EFEGCTU SOLIS
orsens diem facit : occidens noctẽ inducit : Nã dies est sol suꝑt̾ras Norẽ sol saberas
quindo uͦ uixta septẽ trionẽ: sublimis attollit᷑: DENINERE SOLIS
subt̃ra uias uadit & rursus ad orientẽ recurrit: De luxiNe Lune.
obscurã & paulatĩ se ũtendo diũsas formas efficere. alii etontra aiunt lunã ñsuũ lum̃ habe sed¬
radiis illuminari. unde et eclipsin patit̾ sunt̃ ipsam ⁊ solẽ umbra terrae se intponat
nlucet: q̃ideo tc̃uidi ñ potest. qr soli c̃iuncta obscurat᷑. sed eodẽ mom̃to renascens paulatim
ab eo recedendo uidet᷑
una amissi acrepͥti luminis uicib menstrua spatia mođit᷑ : q̃ idõ obliqͦ incedit cursu ⁊ ñ

Expanded text:
ribus ac pruinis terra pinguescat. Accedens ribus ac pruinis terra pinguescat. Accedens ritate durentur, et quae sunt in humidis incocta, fervefacta mitescant: CAPUT LI. De effectu solis. 1. Sol oriens diem facit, occidens noctem inducit; nam dies est sol super terras, nox est sol sub terris. quando vero juxta Septentrionem, sublimis attollitur. Cui sub terra vias vadit, et rursus ad orientem recurrit. CAPUT LIII. De lobscuram et paulatim se vertendo diversas formas efficere. Alii e, sed solis radiis illuminari. Unde et eclipsim patitur, si inter ipsam et solem umbra terrae se interponalucet. Quae ideo tunc videri non potest, quia soli coniuncta obscuratur; sed eodem momento renascens paulatim ab eo recedendo videtur. De cursu lunae . Luna amissi ac recepti luminis vicibus menstrua spatia moderat. Quae ideo obliquo incedit cursu et non
Abbreviated transcription (Latin):
Iaste us circulus uia est q̃ in sphera uidet᷑ a candoredicta quia ulba est. quã aliqͥ dicunt uiam esse
uã arcut sol ⁊ exsplendoris ipsius transitu ita lucere: uDEMaGHITUdINΕ SOL¬
aequalit apparet: quoduͦ tãquã cubitalis nob̵ uidet᷑: considare oportet quantũ soldistat at̾ris
terra ita terra fortior luna ꝑ aliquã qͣntitatẽ: dENMTURA SoLIS.
aqua nutriri : ⁊ econtrio elem̃to uirtutẽ luminis ⁊ caloris acciꝑe: Uude iudemꝰ cũ sepiꝰ madidũ¬
atq rorantẽ: DE CURSO LIS
DUII.¶Dlẽ ꝑseipsũ moueri: ñ cũmundo uerti: Nã sifixus cȩlo rraneret: om̃s ces ⁊ noctes aequales existe¬
fent: S cũ alio loco cras occasurũ. alio occidisse hefterno uidemꝰ: apparet oũ ꝑseipsu mour
ñdũmunde ũti Spatiis enĩ inaeqͣlib orbes annuos conficit: ppt̃ :ẽpoꝵ murationes: Oriens
Infuct bcidens noctẽ inducit: Nã uadens longiꝰ adineridiẽ hiemem fac̃. ut hibnis humo¬

Expanded text:
acteus circulus via est, quae in sphaera videtur a candore dicta, quia alba est, quam aliqui dicunt, viam esse quam circuit sol, et ex splendoris ipsius transitu ita lucere. « Habitatio istaequaliter apparet. Quod vero tamquam sol terra, ita terra fortior luna per aliquam quantitatem. CAPUT XLIX. aqua nutriri, et e contrario elemento virtutem luminis, et caloris accipere. De variis nomiDe cursu solis . Solem per se ipsum moveri, non cum mundo verti. Nam si fixus caelo maneret, omnes dies et noctes aequales existerent; sed quoniam alio loco cras occasurum, alio occidisse hesterno videmus, apparet eum per se ipsum moveri, non cum mundo verti. Spatiis enim inaequalibus orbes annuos conficit propter temporum mutationes. Oriens diem facit, occidens noctem inducit. Nam vadens longius ad meridiem hiemem facit, ut hibernis humo
Abbreviated transcription (Latin):
existit. & nõis sui originẽ recipit: Eris flos fit seugigit᷑ conflationib resoluto atq reliquato suꝑfusa
frigida. Repentina enĩ densatione : tãquã desputo reparat᷑ flos Eruginẽ quoq aescreat Nã laminȩ
aereȩ suꝑuas asprimi sarmentis suꝑ positae: atq ita distillantib qđ exeocetidit in ipsum acx ũ terit᷑¬
& cribatur :DE FER
Ferrũ dictũ : ꝙ farra id ÷ semina frugũ t̾rae condat: Idem et calips : a calibi flumine ubi ferrũ optima¬

Expanded text:
existit et nominis sui originem recipit. Aeris flos fit seu gignitur conflationibus, resoluto atque reliquato aere, superfusa existit et nominis sui originem recipit. Aeris flos fit seu gignitur conflationibus, resoluto atque reliquato aere, superfusa frigida. Repentina enim densatione tamquam de sputo reparatur flos. Aeruginem quoque aes creat. Nam lamminae aereae super vas aceti asperrimi sarmentis superpositis atque ita distillantibus, quod ex eo cecidit in ipsum acetum terit cribratur. De ferro . Ferrum dictum quod farra, id est semina frugum, t
Abbreviated transcription (Latin):
ua naturaest. Tertia in quo ȩqualis cunctoꝵ tẽperies : Coronariũ : exductile ȩre tenu
In lãminas. Tauroꝵq felle tinctũ : spetiem auri in coronis istrionũ p̃bet. unde et appellatũ :Piropũ:
r uocauit: Nãq in singulas uncias ȩris. additis auri scripulis senis: p̃tenui brattea ignescit
est: Siqͥdẽ omne ȩs̃ diligentius purgatis igne uitus. ex coctisq : regulare efficit᷑ :¶ Cã panũ quoq inter
eris uocat᷑. acãpania scilicet ꝓuincia : q̃ est mitaliae partib utensibilib ⁊ uasis om̃ib ꝓbatisi¬
mũ: IEs om̃e frigore magno melius funditur: Es rubiginẽ celerius trabit: nͥoleo ꝑunguat᷑:
cat mia ⁊ calciteus : Purgam̃ta ȩris catmia ⁊ origo ⁊ eris flos: Catmia gignit᷑ in metalloꝵ eris atque
argenti fornacib: Insidente nidore : Nãq: ut ipse lapis exquofit es catmia uocit᷑: Sic rursus infornacib

Expanded text:
ius auri fulva natura est; tertium, in quo aequalis cunctorum temperies. Coronarium ex ductile aere tenuatur in lamminas, taurorumque felle tinctum speciem auri in coronis histrionum praebet; unde et appellatum. Pyropum igneus color vocavit. Namque in singulas uncias aeris additis auri scripulis senis praetenui brattea ignescit est. Siquidem omne aes diligentius purgatis igne vitiis excoctisque regulare efficitur. Campanum quoque inter genera aeris vocatur a Campania scilicet provincia quae est in Italiae partibus, utensilibus et vasis omnibus probatissimum. Aes omne frigore magno melius funditur. Aes rubiginem celerius trahit nisi oleo perunguacadmea et chalcitis. Purgamenta aeris cadmea, et aerugo, et aeris flos. Cadmia gignitur in metallorum aeris atque argenti fornacibus insidente nidore. Namque ut ipse lapis, ex quo fit aes, cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus
Abbreviated transcription (Latin):
riunt᷑ : Scđa occidentalis est : ubi nob̵ aliquȩ stellȩ occidunt: Tertia septentrion.
ꝑuenit indieb maiorib: Quarta australis : ubi solꝑ uerut noctib maiorib oriens aut̃ : abex

Expanded text:
oriuntur. Secunda occidentalis, ubi nobis aliquae stellae occidunt. Tertia septentrionaloriuntur. Secunda occidentalis, ubi nobis aliquae stellae occidunt. Tertia septentrionalis, ubi sol pervenit in diebus maioribus. Quarta australis, ubi sol pervenit noctibus maioribus. Oriens autem ab ex
Abbreviated transcription (Latin):
nt. mundi ruinã faceret:DE AXE CELI
Axis est septentrionalis linea recta q̃ ꝑ mediã pilã spheretendit: & dicta axis qđ in ea spͥera utrota
stroꝵ apoliendo scilicet nominati. si polus boreus seꝑ uidet᷑. austronotius nũquã: qͥ ad eatra cieli¬
uitem caeli . extrema euissunt: a curuitate dicta: unde est illud. conueaũ quotie
claudit nox humida caelũ: Conuexũ enĩ curuũ est: quasi conũsũ seu inclinatũ. ⁊ in modũ cirqili
Flexũs XUIIII DE IANUIS CAELI.
Nanuae caeli duaes: oriens & occasus : Nam una porta sol procedit: alia se recipit
IDS GEMINA FACIE CAELI
Facies caeli uł caput orientalis regio: ultima septentrionalis : de quabucanus : Sic mnundi pars¬
xx. Ilma iacet : quã tonani ualis ꝑ petueq p̃munt biemes: de &uatuor partio: caeli
Climata caeli id÷ plage uł partes quattuor st̃: ex quib pͥma pars orientalis est undealquae stelle

Expanded text:
remorarent, mundi ruinam faceret. De axe caeli remorarent, mundi ruinam faceret. De axe caeli Axis est septentrionis linea recta, quae per mediam pilam sphaerae tendit; et dicta axis, eo quod in ea sphaera ut rota laustrorum a poliendo scilicet nominati, sed polus boreas semper videtur, austronotius nunquam, quia dextra coeliutem coeli, extrema ejus sunt a curvitate dicta, unde est illud: Convexum quoties claudit nox humida coelum. Convexum enim curvum est, seu inclinatum, et in modum circuli flexum. De ianuis caeli . Ianuae caeli duae sunt, oriens et occasus. Nam una porta sol procedit, alia se recipit. De gemina facie caeli . Facies caeli vel caput orientalis regio, ultima septentrionalis. De qua Lucanus 4, 106: Sic mundi pars ima iacet, quam Zona nivalis perpetuaeque premunt hiemes. De quattuor partibus caeli . Climata caeli, id est plagae vel partes, quattuor sunt, ex quibus prima pars orientalis est, unde aliquae stellae
Abbreviated transcription (Latin):
Sphera celi ÷ speties quae dã in rotundo formata cuiuscentrũ terra est ex om̃ib partibus eqͣlit̃
conclusa: hanc spheram nec pͥncipiũ habe dicunt nec t̃minũ : Ideo qđ in rotundã quasi circulus unde
incipiat uł ubi desinat ñ facile conp̃hendat᷑: .X. DESEPTEM PLANETIS CAELI
Phi losofi autem mundi. septẽ caelos id ÷ planetas globoꝵ c̃sono motu introduxers
quoꝵ orbib conexa memorant omnia. quos sibi innexos ⁊ uelut insertos ũsar retro et econtra
boreus. alt̃ astralis quinũ quã uidetur & astronotius dr̃: his duob: polis moueri speram caelidicun
& cum motu eius siđa in ea fixa ab oriente usq: ad occidentẽ circuire. septentrionib breuiores
iigiros iuxta cardinẽ ꝑ agentibus: DE EIUS DEM SPERE CUR SU
Ephera caeli ab oriente & occidente semel indie & nocte uertit᷑. iuginti quattuor orarũ spatiis
quibus sol cursum suũ supͣt̾ras ⁊ sub terras sua uolubilitate concdudit: De cę̧

Expanded text:
. Sphaera caeli est species quaedam in rotundo formata, cuius centrum terra est ex omnibus partibus aequaliter conclusa. Hanc sphaeram nec principium habere dicunt nec terminum, ideo quod in rotundum, quasi circulus, unde incipiat vel ubi desinat non facile conprehendatur. Philosophi autem mundiPhilosophi autem mundi septem coelos, id est, planetas globorum consono motu introduxerunt, quorum orbibus connexa memorant omnia, quos sibi innexos et velut insertos versari retro et e contraBoreus; alter Australis, qui numquam videtur, et Austronotius dicitur. His duobus polis moveri sphaeram caeli dicunt, et cum motu eius sidera in ea fixa ab oriente usque ad occidentem circuire, septentrionibus breviores gyros iuxta cardinem peragentibus. De eiusdem sphaerae cursu . Sphaera caeli ab oriente et occidente semel in die et nocte vertitur viginti quattuor horarum spatiis, quibus sol cursum suum super terras et sub terras sua volubilitate concludit. De celer
Abbreviated transcription (Latin):
nascunt᷑ q̃ uocata s̃ alocis quibdã famosis : Quoꝵ pͥmũ est mero is. scđm soinis : t̃tiũ cathocoras ideit
xxI. africa. quartũ iodus. quintũ elles pontꝰ. sextũ mesopontũ septimũ brus tenus : DE EAS FERIS
I Emispheria : dimidia parsphere est: emispherion sup̃ trãtraest : ea pars caeli quae a nob torta¬
xxii. uidet᷑: Emispherion subterra est: q̃uidi non potest quã diu subt̃ra fuerit : deorie: cirecda¬
Ponaeceli qͥnq s̃ : quarũ distinctionib q̃dã partes temperuesua in colunt᷑ qua edam inmanitate

Expanded text:
nascuntur, quae vocata sunt a locis quibusdam famosis; quorum primum est Merois, secundum Syene, tertium Catachoras, id est Africa, quartum Rhodus, quintum Hellespontus, sextum Mesopontum, septimum Borusthenes. De hemisphaeriis . Haemisphaeria dimidia pars sphaerae est. Hemisphaerion supra terra est ea pars caeli quae a nobis tota videtur; Hemisphaerion sub terra est quae videri non potest, quam diu sub terra fuerit. De quinque circndus dividitur, quorum distinctionibus quaedam partes temperie sua incoluntur, quaedam immanitate
Abbreviated transcription (Latin):
s. ultra eũ arculũ ñ transit s statĩ reũtit᷑. & inde tropicos appellat᷑: Tercius circulus
himerinos : qr latinis idõ aeqͥ noctialis appellat᷑ Eo ꝙsol cũ ad eũ orbẽ ꝑuenerit aeqͥnoctiũ facit
himerinos enĩ. latinedies dr̃ atq nox: Quo circulo : dimidia spherȩ pars constituta resp̾icit᷑
Quartus circulus antarticos uocatus : eo qđ contraruis sit circulo quẽ arcticon nõamus ⁊ qͥntꝰ
circulus cimerinos tropicos qͥ alatinis hiemalis siue brumalis appellat᷑ idõqr sola

Expanded text:
s ultra eum circulum non transit, sed statim revertitur; et inde tropicos appellatur. Tertius circulus hiemerinas, qui a Latinis ideo aequinoctialis appellatur, eo quod sol cum ad eum orbem pervenerit, aequinoctium facit. Hiemerinos enim Latine dies dicitur atque nox, quo circulo dimidia sphaerae pars constituta perspicitur. Quartus circulus antarcticos vocatur, eo quod contrarius sit circulo, quem arcticon nominamus. Quintus circulus cimeronostropicos, qui a Latinis hiemalis sive brumalis appellatur, ideo s
Abbreviated transcription (French):
dict ongđ t ebore ꝓseut ionis inmontib iacuer Qua occisione secitholice eclie corpore aiuis ere ⁊ ei¬

Expanded text:
dicti, quod tempore persecutionis in montibus latuerudicti, quod tempore persecutionis in montibus latueru
Abbreviated transcription (Latin):
se cȩteris p̃dicant : Qui nom̃ suũ si cognoscere uellent: mundanos sepotius quã mundos uocirent :¬
uiliani apaulo samosteno exorti sunt: Quidix̃ ñ semꝑ fuisse xp̃m. sed amaria sun
initium:  Er mogeniani : abermogene quodã uocati: Quimateriã ñ natã introducens. dõ ñ
÷ bonã et malã : & animas ex dõ. quasi exaliquo fonte manare: asseruit : Testam̃tũ
est as. In corporeus enĩ. nec inembris distingut᷑ nec c& soris molo censet : sEradite aberacho iugore
exort Monachos tantũ recipiunt : coniugia respuunt. Regna celorũ paruulos habe ncredunte
io uitianier eiouato rome urbis presbitero ex orti qui adũsus corneliũ cithedrã sac̃do talẽ conitus
iuade ⁊ beresim institunt Molens apostatas suscꝑe. & rebaptirans biptiritos : Montani heretici

Expanded text:
se ceteris praedicant. Qui nomen suum si cognoscere vellent, mundanos se potius quam mundos vocarent. Pse ceteris praedicant. Qui nomen suum si cognoscere vellent, mundanos se potius quam mundos vocarent. Pauliani a Paulo Samosateno exorti sunt, qui dixit non semper fuisse Christum, sed a Maria sumpsisse initium. Hermogeniani abest bonam et malam, et animas ex Deo quasi ex aliquo fonte manare asseruit; Vetus Testamentum corporeus est enim, nec membris distinguitur, nec corporis mole censetur. Heraclitae ab Heraclio auctore exorti. Monachos tantum recipiunt, coniugia respuunt, regna caelorum parvulos habere non credunt. Novatiani a Novato Romae urbis presbytero exorti, qui adversus Cornelium cathedram sacerdotalem conatus invadere, haeresim instituit, nolens apostatas suscipere, et rebaptizans baptizatos. Montani haeretici
Abbreviated transcription (Latin):
quiduo contraria principia asseruit: ¶Martionistȩ: a marcione stoico filosofo appellati: Qui
cerdonis dognia secutus : alterum bonum. alterũ iustũ dm̃ ad seruit : tanquã duo pͥncipia creatoras
& bonitatis : Artoteritȩ : ab oblatione uocati. Panem enĩ & caseũ offer̃: dicentes. pͥmis hõib:
e sacram̃ti: ¶Seueriani : a seuero exorti :Uinũ ñbibunt Metus testam̃tũ & resurre¬
onẽ : ñ recipiunt: ¶Taciani : ataciano quodã uocati: Qui et encratitȩ dicti: Quia cares ab homi
respuentes iohannis euangłium. & a pocalipsin PCata friguis : nom̃ ꝓuintia frigia dedit. qribi ex¬
sed inse traditũ asser̃: Cataro e: ꝓpt̃ munditiã itase nõminauer̃: Gloriantes enĩ desius meritis:
egant penitentib ueniã peccatoꝵ: Uiduas sinupserint: tamqũã adulteras dãnant : M

Expanded text:
qui duo contraria principia asseruit. § 20. Marcionistae a Marcione, Stoico philosopho, appellati, qui qui duo contraria principia asseruit. § 20. Marcionistae a Marcione, Stoico philosopho, appellati, qui Cerdonis dogma secutus alterum bonum, alterum justum Deum asseruit, tanquam duo principia creationis et bonitatis. § 21. Artotyritae ab oblatione vocati, panem enim et caseum offerunt, dicentes, a primis hominibus exorti, vinum non bibunt, et Vetus Testamentum, et resurrectionem non recipiunt. Tatiani, a Tatiano quodam vocati, qui et Encratitae dicti, quia carnes abominantur. respuentes Iohannis evangelium et Apocalypsin. Cataphrygiis nomen provincia Phrygia dedit, quia ibi exin Apostolis, sed in se traditum adserunt. Catharoe propter munditiam ita se nominaverunt. Gloriantes enim de suis meritis, negant paenitentibus veniam peccatorum: viduas, si nupserint, tamquam adulteras damnant: mundiores
Abbreviated transcription (Latin):
acirinto qͦdã nuncupati: Hu int̾cȩta: circũsionem obseruant : Mille annos postresurre¬
tionem : in uoluptate carnis futuros p̃dicant: Unde & g̃ce ciliastȩ : latine miliastis appellati:
entes ipsũ in paradiso induxisse uirtutis cognitionẽ: NUasentiniani: aualentino quodã
is ad sũ sisse : sed ꝑ eam quasi ꝑ fistulã transisse assert̃:IAppellatȩ : quoꝵ auctor appe
Qui creatorẽ angłm nescio quẽ gloriosũ suꝑioris dĩ faciens dm̃ legis isrł illũ igneũ affirmans. dix̃
Il uniũ sitatẽ quã ds̃ condidit : oꝑa eẽ. archangłoꝵ defendunt: PAd amianiuocati: quod adȩ
inutent᷑ iuditatẽ : Vnde et nudiorant : & nudi int̾se mares feminȩq conueniunt : ICamani: ꝓinde
sic appellati. qm̃ cam adorant: ¶Seciani : nom̃ acceper̃ a filio adam. qͥ uocatꝰ est seth dicentes: eundẽ
sidentes ꝓpͥũ: neqͣquã recipiant eos qui aliqͥd in h mundo utunt᷑ : Cerdoniani : acerdone qͦdãnõati:

Expanded text:
Cerintho quodam nuncupati. Hi inter caetera circumcisionem observant, mille annos post resurrectionem in voluptate carnis futuros praedicant: unde et Graece Chiliastae, Latine Millenarii sunt appellaicentes ipsum in paradisum induxisse virtutis cognitionem. 11. Valentiniani a Valentino quodam corporis assumpsisse, sed per eam quasi per fistulam transisse asseruit. 12. Apellitae, quorum Apequi creatorem angelum nescio quem gloriosum superioris Dei faciens, Deum legis Israel illum igneum affirmans dixit.qui universitatem quam Deus condidit opera esse archangelorum defendunt. 14. Adamiani vocati, quod Adae imitentur nuditatem; unde et nudi orant, et nudi inter se mares feminaeque conveniunt. 15. Cainani proinde sic appellati, quoniam Cain adorant. 16. Sethiani nomen acceperunt a filio Adam, qui vocatus est Seth, dicentes eumdem sidentes proprium nequaquam recipiant eos, qui aliquo in hoc mundo utuntur. § 19. Cerdoniani a Cerdone, quodam nominati,
Abbreviated transcription (Latin):
cis moserat censentes licitũ honestumq ẽẽ palam cum uxore concubere qr coniugium iustum est lublice
id pdicantes agendũ ut canes inuicis uł plateis Vnde & acanib quoꝵ uitã imitabant᷑ &¬

Expanded text:
patulo coire cum coniugibus eis mos erat, censentes licitum honestumque esse palam cum uxore concumbere, quia coniugium iustum est, publice patulo coire cum coniugibus eis mos erat, censentes licitum honestumque esse palam cum uxore concumbere, quia coniugium iustum est, publice id praedicantes agendum, ut canes in vicis vel plateis. Unde et a canibus, quorum vitam imitabant
Abbreviated transcription (Latin):
t aaores enĩ apud g̃cos ethis appellant᷑ Logici autem qr innat᷑is et inmorib rationẽ ad¬
platonici epicurei pitagorici. Alii alocis conuenticuloꝵ etstationũ suarũ ut peripat¬
ꝑmultoꝵ annoꝵ circulos indiũsa corpora redire animas dicuntStoia alo codicti p
fortium historiae in hac porticũ sapientes filosofabant᷑ ex quo. etstoici dictis. Girecȩ¬
porticus ita dr̃. hanc sectã pͥm zenon instituit hii negant sine uirtute effici quẽ quã beatũ
̃e peccatũ. uniformȩ ẽẽ ad sert̃. Dicentessic ille in nocens erit quipaleas furauerit qũ
¶Academici appellati a uilla platonis academia athenarũ ubiidem plato docebat hi: om̃ia in¬
renaicus filosofus repperit Cuius sectator fuit demoritus Quidix̃ quã in puteo
ita ut fundus nullus sitita in o culto ucere ueritatẽ Peripatetici ad eambulatu

Expanded text:
putant. Mores enim apud Graecos ἤθη appellantur. Logici autem, quia in natura et in moribus rationem adiunputant. Mores enim apud Graecos ἤθη appellantur. Logici autem, quia in natura et in moribus rationem adiunut platonici, epicurei, pythagorici. Alii a locis conventiculo: per multos annorum circulos in diversa corpora redire animas dicunt. Stoici a loco dicti. Pvirorum fortium historiae. In hac porticu sapientes philosophabantce enim porticus στοὰ dicitur. Hanc sectam primus Zenon instituit. Hi negant sine virtute effici quemquam beatum. Omne peccatum uniforme esse asserunt, dicentes: 'Sic ille nocens erit qui paleas furaverit quam non esse aeternos. Academici appellati a villa Platonis Academia Athenarum, ubi idem Plato docebat. Hi omnia incerCyrenaicus philosophus repperit; cuius sectator fuit Democritus, qui dixit tamquam in puteo alto, ita ut fundus nullus sit, ita in occulto iacere veritatem. Peripatetici a deambulatio
Abbreviated transcription (Latin):
Hilosofi g̃ca appellatione uocant᷑ qͥ latine Amatores sapientiae int̃p̃tant᷑ Est enĩ philophus qͥdiui¬
narũ ethumanarũ rerũ scientiã habet. ⁊ omnẽ bene uiuendi tramitẽ tenet Nom̃ filosofoꝵ
tagora fertur exortũ Nã dũ antea g̃ci uet̾es. sofistas id÷ sapientes. aut doctores sapientiȩ
semet ipsos iactantiꝰ nominarent : iste int̾rogatꝰ qđ ꝓfeteret᷑ ueretundo nõe filosofũ id ÷ amatorẽ
sapientiae se eẽ respondit qm̃ sapientẽ ꝓfiteri ad rogantissimũ uidebat᷑ itadeinceps posteris placuit
uocaretur Idem aut̃ filosofi triplici genere diuidunt᷑ Nam aut fisici s̃ aut &. hici. aut
logici fisici dicti qr denat᷑is tractant Natura quippe. g̃ce fisis uocat᷑ Fethici quia demorib dis¬

Expanded text:
Philosophi Graeca appellatione vocantur, qui Latine amatores sapientiae interpretantur. Est enim Philosophus qui diviPhilosophi Graeca appellatione vocantur, qui Latine amatores sapientiae interpretantur. Est enim Philosophus qui divinarum et humanarum rerum scientiam habet, et omnem bene vivendi tramitem tenet. Nomen Philosophorum primum a Pythagora fertur exortum. Nam dum antea Graeci veteres sophistas, id est sapientes, aut doctores sapientiae semetipsos iactantius nominarent, iste interrogatus quid profiteretur, verecundo nomine philosophum, id est amatorem sapientiae se esse respondit, quoniam sapientem profiteri arrogantissimum videbatur. Ita deinceps posteris placuit n nisi philosophus vocaretur. Idem autem philosophi triplici genere dividuntur: nam aut Physici sunt, aut Ethici, aut Logici. Physici dicti, quia de naturis tractant. Natura quippe Graece φύσις vocatur. Ethici, quia de moribus dis
Abbreviated transcription (Latin):
actore et sine nõib ex quib aliȩ triformemputant eẽ dm̃. Aliȩ xp̃i diuinitatẽ passibili
dicunt Aliȩ: xp̃i depatre natiuitati in itiũ tẽporidant Aliȩ : libationẽ hõum apud inferos factã
nsione ñ credunt Aliae animã imaginẽ đi negant. Aliae : animas conũtindemones. et in
quacũq: animalia existimant abiae: demundi statu dissentiunt aliȩ. innumerabiles mundos
it᷑ aliȩ aquã dõ coaet̃nã faciunt aliae : nudispedib ambulant aliae. cũ hõib ñmanduca
multis errorib diuisȩ. inuicẽ sibi dissentiant cõmunitam̃ nõe adũsus ecłam dĩ conspirant. Sed et
quicũq alit̃ scripturã scãm intelligit quã sensus sp̃s scĩ flagitat aquo conscripta est. licet dȩ ȩđa
ñ recesserit tam̃ hereticus appellarĩ potest : DE FiloSo ꝑhis CENTIUA.

Expanded text:
auctore et sine nominibus: ex quibus aliae triformem putant esse Deum: aliae Christi divinitatem passibilem auctore et sine nominibus: ex quibus aliae triformem putant esse Deum: aliae Christi divinitatem passibilem dicunt: aliae Christi de Patre nativitati initium temporis dant: aliae liberationem hominum apud inferos factam Christi descensione non credunt: aliae animam imaginem Dei negant: aliae animas converti in daemones et in quacumque animalia existimant: aliae de mundi statu dissentiunt: aliae innumerabiles mundos opinantur: aliae aquam Deo coaeternam faciunt: aliae nudis pedibus ambulant: aliae cum hominibus non manmultis erroribus divisae invicem sibi dissentiant, communi tamen nomine adversus Ecclesiam Dei conspirant. Sed et quicumque aliter Scripturam sanctam intellegit quam sensus Spiritus sancti flagitat, a quo conscripta est, licet de Ecclesia non recesserit, tamen haereticus appellari potest. De philosophis gentium .
Abbreviated transcription (Latin):
eorti hui liber arbiteiũ diuine gr̃ãe ante ponunt dicentes sufficere uoluntitẽ
unũ xp̃m. inubo dĩ et carne credidit sed separatĩ atq se iunctĩ. alterũ filiũ dĩ alterũ hõis p̃dicauit.
Euticiani. dic̃ti ab eutice constanti nopolitano abbate . qui xp̃m post humanã asũptionem negaũ
existere deduab naturis sed solã in eo diuinã aseruit. eẽ naturã Acefalite dicti id÷ sine capite nullus¬
enĩ eoꝵ repperit᷑ auctor aquo ex ortis hii triũ calcidonensiũ capituloꝵ inpugnatores duarũ in xpõ
substantiarũ ꝓ prietatẽ negant & unã in eius ꝑsona naturã p̃dicant: t eo dosi ani et gainitȩ ap¬
pellati ateodosio & gaiano. qui tẽporib iustiniani pͥncipis: in alexandria popłi ꝑuersi electione
ite . ateo dosianis exortis ex quib gnoite ab ignorantia dicti.qr ꝑũsitati aqua exortis Id ad
astruunt deos. eẽ. contraillud qđ scriptum est Audiisrł : dñs dstuus une Sunt etaliȩ hereses.

Expanded text:
orti. Hi liberum arbitrium divinae gratiae anteponunt, dicentes sufficere voluntatem : nec unum Christum in verbo Dei et carne credidit, sed separatim atque seiunctim alterum filium Dei, alterum hominis praedicavit. Eutychiani dicti ab Eutyche Constantinopolitano abbate, qui Christum post humanam adsumptionem negavit adsistere de duabenim eorum reperitur auctor, a quo exorti sint. Hi trium Chalcedonensium capitulorum impugnatores, duarum in Christo substantiarum proprietatem negant, et unam in ejus persona naturam praedicant. 67. Theodosiani et Gaianitae appellati, a Theodosio et Gaiano, qui, temporibus Justiniani principis, in Alexandria populi perversi electione et Tritheitae a Theodosianis exorti sunt, ex quibus Agnoitae ab ignorantia dicti, quia perversitati a qua exorti sunt, itres astruunt deos esse, contra illud, quod scriptum est: Audi, Israel, Dominus Deus tuus, Deus
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓbat dicens: Sed hoc habes qđ odisti facta nicolaitarũ: Gnostici: ꝓpt̃ excellentiã scentiae

Expanded text:
improbat, dicens: Sed hoc habes, quia odisti facta Nicolaitarum. 6. Gnostici propter excellentiam scientiae improbat, dicens: Sed hoc habes, quia odisti facta Nicolaitarum. 6. Gnostici propter excellentiam scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
urtes uxores suas: babilonicis mulieribus ad hesert̃ : Quidã auit̃ israheliticistantũ ca
ste appellati: eo qđ separent scripturas : Non credentos
dicti qđ legẽ solã cestodiant: Nã ꝓpħas non retipiunt: ¶Inmero baptistȩ : eo qđ quotidie ues¬
Suidã etĩ heretici qͥde ȩcła recesser̃. ex nõe suoꝵ auctoꝵ nuncupant᷑ qͥdã uͦ ex causis quas eligen¬
Etes instituert̃: ¶Simoniani dicti: asimone magicae disciplinȩ perito cui petrus inatib apłoꝵ¬
mundũ ñ adõ: s ab angłis factũ asseruit: ¶Basilidiani: abasilide appellati: Qui int̃ reliqͣs blasphe¬
mias : passum iħm ab negauit : INi colaitȩ dicti: anicola o diacono eccłae ierosolimoꝵ: qͥcũ stephano
& cȩteris constitutꝰ est apetro: Quiꝓpt̃ pulchritudinem relinquens uxorẽ. ut qͥuellet ea uteret᷑.
uersa est instuprũ talis consuetudo: Ut inuicẽ coniugia cõmutarent᷑. Quos ioħs in apocalipsin

Expanded text:
tes uxores suas, Babylonicis mulieribus adhaeserunt; quidam autem Israeliticis tantum costaei appellati, eo quod separant Scripturas, non credentes dicti, quod legem solam custodiunt, nam prophetas non recipiunt. Hemerobaptistae, eo qauctorum nuncupantur; quidam vero ex causis quas elegetes instituerunt. Simoniani dicti a Simone magicae disciplinae perito, cui Petrus in Actibus apomundum non a Deo, sed ab angelis factum esse asseruit. 4. Basilidiani a Basilide appellati, qui, inter reliquas blasphemias, passum Jesum abnegavit. 5. Nicolaitae dicti a Nicolao diacono Ecclesiae Hierosolymorum, qui cum Stephano et caeteris constitutus est a Petro; qui propter pulchritudinem relinquens uxorem, ut qui vellet ea uteretur, versa est in stuprum talis consuetudo, ut invicem conjugia commutarentur: quos Joannes in Apocalypsi
Abbreviated transcription (Latin):
Generalit̃ aut̃ clerici nuncupant᷑ : om̃s qui in eđa xp̃ĩ deseruiunt: Quoꝵ gradus et nõa: haec s̃: Ostiariꝰ.
psalmista. lector. exorcista. accolitꝰ. subdiac̃. diacon. prbt. ep̃s Ordo aut̃ episcopoꝵ q̃driꝑatus est¬

Expanded text:
Generaliter autem clerici nuncupantur omnes qui in Ecclesia Christi deserviunt, quorum gradus et nomina haec sunt: 3. Ostiarius, Generaliter autem clerici nuncupantur omnes qui in Ecclesia Christi deserviunt, quorum gradus et nomina haec sunt: 3. Ostiarius, psalmista, lector, exorcista, acolythus, subdiaconus, diaconus, presbyter et episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
o uocatis : qr ꝓpt̃ testimoniũ xp̃i passiones sustinuert̃. &usq ad mortẽ ꝓueritate certauerun
Qđ uͦ ñ testes qđ latine utiq possumꝰ. sed grece martyres appellamꝰ : Familiarius ecłae aurib hoc g̃cũ uer¬
bũ sonat. sicut & multa g̃ca nõa q̃ platinis utim: Martyrũ pͥmꝰ in nouo testam̃to: stephanus fuit ÷
Quia hebreo sermone int̃p̃tat᷑ norma. qđ pͥor fuit in martyrio adimitationẽ fideliũ: Idem aut̃: et
sermone in latinũ uertit᷑ coronatꝰ: & hoc: ꝓpheticȩ : Vt qđ sequeret᷑ in rẽ: uaticinio qu
animi uirtute : Nã multi hostis insidias tolerantes. & cunctis carnalib desi deriis resistentes: ꝑ hoc
.s. et clericos. hinc appellatos : qr mathias sorte electus est. quẽ pͥmũ ꝑapłos legimꝰ ordinatũ¬

Expanded text:
pter testimonium Christi passiones sustinuerunt, et usque ad mortem pro veritate certaverunt. pter testimonium Christi passiones sustinuerunt, et usque ad mortem pro veritate certaverunt. Quod vero non testes quod Latine utique possemus, sed Graece martyres appellamus, familiarius Ecclesiae auribus hoc Graecum verbum sonat, sicut multa Graeca nomina quae pro Latinis utimur. Martyrum primus in Novo Testamento Stephanus fuit, qui Hebraeo sermone interpretatur norma, quod prior fuerit in martyrio ad imitationem fidelium. Idem autem ex Graeco sermone in Latinum vertitur coronatus; et hoc prophetice ut, quod sequeretur in re, vaticinio quodam animi virtute. Nam multi hostis insidias tolerantes, et cunctis carnalibus desideriis resistentes per hoc clericis . Cleros et clericos hinc appellatos, quia Matthias sorte electus est, quem primum per Apost
Abbreviated transcription (Latin):
Barnabas : filius ꝓphȩ ud filius consolationis:
XDERE LIQUIS IN EUANGE LIO NOMINIBOS 
Maria: illuminatrix siue stella maris: Genuit lum̃ mundi: Sermone aut̃ syro : maria
Magdalene turris:M artha: inritans uł prouocans: Sermone aut̃ syro: int̃ p̃tat᷑ dominars:
Siranaheł : donũ dĩ qi dolus id÷ simulatio: dono dĩ meo ñ fuit: ⁊ebedeus: donatꝰ. siue flucis
iste ÷ acheus: iustus siue iustificatus. aut iustificandus: Syrum est nom̃ ñ hebreũ
duitus eo qđ sit amorte resuscitatus: E rodes: pellicius gloriosus clara aethimologia
inuestigator aut sagax. aut uomers ore: Iniq enĩ ore suo iustũ condẽpnauit ꝗ
terio ꝓ pħali ad nunti asset:  Pontius.: delinans. consiliũ utq uideor
manꝰ suas dicens. in nocens egosũ: a sanguine iistihuius: FPilatus: os malleatoris qr  dũ apm oresim et
magistri q̃ ÷ diabolus : homicidarũ auctor : qͥusq hodie regnat in eis DE MABTYRIBUS

Expanded text:
Barnabas filius prophetae, vel filius consolationis. Barnabas filius prophetae, vel filius consolationis. De reliquis in evangelio nominibus . Maria inluminatrix, sive stella maris. Genuit enim lumen mundi. Sermone autem Syro Maria Magdalena turris. Martha inritans, vel provocans. Sermone autem Syro interpretatur dominans. Nathanael donum Dei quia dolus, id est simulatio, dono Dei in eo non fuit. Zebedaeus donatus, sive fluens iste. Zacchaeus iustus, sive iustificatus, aut iustificandus. Syrum est nomen, non Hebraeum. Lazarus adiutus eo quod sit a morte resuscitatus. Herodes pellicius, gloriosus. Caiphas investigator, aut sagax, aut vomens ore. Inique enim ore suo iustum condemnavit, quamvis hoc mysterio prophetali adnuntiasset. Pontius declinans consilium, utique Iudaeormanus suas, dicens: Innocens ego sum a sanguine hujus Justi . 9. PILATUS, os malleatoris, quia dum Christum oremagistri, qui est diabolus, homicidiorum auctor, qui usque hodie regnat in eis. CAPUT XI. De m
Abbreviated transcription (Latin):
zelũ int̃ p̃tatur : Iudas ia cobi. qͥ alibi appellatur lebbeus: figuratũ nom̃ habet a corde. quod nos
dimi nutiue corculum possumꝰ appellare : Ipse in alio euangłista: taddeus scribit᷑: Quem et ele¬
siastica tradit historia : missum edessam. ad agarũ regẽ : IIudas scariothes: uł auico inquo ortus ẽ.
uł trtribu isa car uocabulũ sũpsit : quodã p̃sagio faturi in condempnationẽ sui : Isacar enĩ : int̾ptã
triguita argenteos: p̃tiũ qđ ad p̃tiatussũ ab eis:¶Mathias qui int̃ apłos sine cognomine solus ha¬
betur: Interp̃tatur donatus ut sub audiatur ꝓiuda : Isternĩ in loco eius electus .ẽ ab apłis. cum
produobus sors mitteret᷑¶Marcus: excelsus: mandato utiq: ꝓpt̃ euangłiũ altissimi qđ p̃dicauit :¬
onsurgens siue ipse eleuans: eo qđ eleuauerit p̃dicationẽ euangłii post alios:

Expanded text:
zelum interpretatur. Iudas Iacobi, qui alibi appellatur Lebbaeus, figuratum nomen habet a corde, quod nos zelum interpretatur. Iudas Iacobi, qui alibi appellatur Lebbaeus, figuratum nomen habet a corde, quod nos diminutive corculum possumus appellare; ipse in alio evangelista Thaddaeus scribitur, quem ecclesiastica tradit historia missum Edessam ad Abgarum regem. Iudas Iscariotes vel a vico in quo ortus est, vel ex tribu Issachar vocabulum sumpsit, triginta argenteos, pretium quo appretiatus sum ab eis . 21. Matthias, qui inter apostolos sine cognomine solus habetur, interpretatur donatus, ut subaudiatur pro Juda; iste enim in locum ejus electus est ab apostolis, cum pro duobus sors mitteretur. 22. MARCUS excelsus mandato, utique propter Evangelium Altissimi, quod praedicavitonsurgens, sive ipse elevans eo quod elevaverit praedicationem Evangelii post alios.
Abbreviated transcription (Latin):
uxor al fei. soror fuit matris dñi : quã mariã deopȩ iobs euangłista cognominat apatre: siue agen
amiliae. autquacũq alia causa: einom̃ inponens: Alfeus aut̃ hebreo sermone: in latin
ex pͥmit᷑ milesimus siuedoctus : Philippus os lampadarũ. uel osmanuũ : Thomas abyssus uł¬
is: Vnde: & g̃ce didim appellat᷑: bartholomeus: filius suspendentis aquas uł filius susi¬
dentissime: Sirũ est: non hebreũ: ¶Matheus inebreo: donatꝰ expͥmit̾: idem et appellatꝰ leui:
uaqua ortus fuit : In latino aut̃: exoꝑe publicani nom̃ accepit. Quia expublicanis fu
elettꝰ & mapostolatũ trans latꝰ: ¶Symon cananeus: ad distinctionẽ simonis petri. deuico galileae
canan: ubiaq̃s dñs mutauit inuinũ: Ipse est : qͥ malio euangł ista scribit᷑ zelotes: Cana quippe:

Expanded text:
uxor Alphaei soror fuit matris Domini, quam Mariam Cleophae Iohannes evangelista cognominat, a patre, sive a guxor Alphaei soror fuit matris Domini, quam Mariam Cleophae Iohannes evangelista cognominat, a patre, sive a gentilitate familiae, aut quacumque alia causa ei nomen inponens. Alphaeus autem Hebraeo sermone in Latino exprimitur millesimus, sive doctus. Philippus os lampadarum, vel os manuum. Thomas abyssusndentis aquas, vel filius suspendentis me. Syrum est, non Hebraeum. Matthaeus in Hebraeo donatus exprimitur. Idem et appellatus Levi ex tribu a qua ortus fuit. In Latino autem ex opere publicani nomen accepit, quia ex publicanis fuit electus et in apostolatum translatus. Simon Cananeus ad distinctionem Simonis Petri, de vico Galileae Cana, ubi aquas Dominus mutavit in vinum. Ipse est qui in alio evangelista scribitur Zelotes. Cana quippe
Abbreviated transcription (Latin):
in actibus apłoꝵ sp̃s scs̃ dicit. segregate mͥbarnaban et paulũ: ad opus qđ elegi eos: Latine aut̃
enĩ saulus . suꝑbus: elatus: Quando paulus. humilis. modicus : Ideo sic łoqͥmꝰ: paulo post
debo te : id÷ post modicũ : Nã qr modicꝰ factus est : ipsediat : ego enĩ sũ nouissim ap
himologbam. in t̃p̃tat᷑ decorus. siue respondens : Sermone aut̃ g̃co: auiro uirilis appellatur :
enĩ eũ ceteris apłis: dilexit iħs: N Ia cobus zebedei: a patre cognominat᷑. quem relinquens cũ ioħe : uerũ
patrem secutisunt : hiis filii tonitrui: quietiã bonarges. exfirmitate et magnitudine fidei nõatist̃
Hicest iacob filius zebedei frat̃ iohannis: qui post asscensionẽ dñi. ab herode manifestat᷑ occisus:
Iacobus alfei: ob distinctionẽ pͥoris cognominatus. qͥ dr̃ filius zebedei: sicut iste filius alfei: Cogno.¬
m̃tũ gͥ ambo: apatre sũpserunt: Iste est iacob minor. qui meuangłio frat̃ dñi nominat᷑: quia maria

Expanded text:
itus sanctus dicit: Segregate mihi Barnabam et Paulum ad opus ad quod elegi eos . Latino autem nim Saulus, superbus, elatus; quando Paulus, humilis et modicus. Ideo sic loquimur: Paulo post videbo te, id est, post modicum. Nam quia post modicus factus est, ipse dicit: Ego enim sum novissimus amologiam interpretatur decorus, sive respondens; sermone autem Graeco a viro virilis appellatur. enim eum ceteris Apostolis dilexit Iesus. Iacobus Zebedaei a patre cognominatur, quem relinquens cum Iohanne verum patrem secuti sunt. Hi sunt filii tonitrui, qui etiam Boanerges ex firmitate et magnitudine fidei nominati sunt. Hic est Iacobus filius Zebedaei, frater Iohannis, qui post ascensionem Domini ab Herode manifestatur occisus. Iacobus Alphaei ob distinctionem prioris cognominatus, qui dicitur filius Zebedaei, sicut iste filius Alphaei. Cognomentum igitur ambo a patre sumpserunt. Iste est Iacobus minor, qui in Evangelio frater Domini nominatur, quia Maria
Abbreviated transcription (Latin):
spargit:IQuur aut̃ eccła cũ una sit. aioħȩ septẽ scribunt᷑ Nisiut una catholica. septifor
plena spũ designet᷑  Sicut et dednõ nouimꝰ dixisse salomonẽ: Sapientia aedificauit sibid
excidit colunas septẽ. q̃ tam̃ septẽ: una. eẽ. ñ ãbigit᷑: dicente apło: Aecła dĩ uiui qr a
posta: oromisionem rerum caelestium speculact᷑ ÷ & idcirco sy& Sd spȩculatio nom̃ accept Abnc
uero patriae pace: hierłm uocat᷑ : Nam hierłm : pacis uisio int̃p̃tat̃: Ibieni absorta som̃sdu¬

Expanded text:
r. Cur autem Ecclesiae, cum una sit, septem scribantur, nisi ut una catholica septiformi plena Spiritu designetur? sicut et de Domino novimus dixisse Salomonem: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Quae tamen septem una esse non ambiguntur, diposita promissionem rerum caelestium speculetur; et idcirco Sion, id est speculatio, nomen accepit. Pro futura vero patriae pace Hierusalem vocatur. Nam Hierusalem pacis visio interpretatur. Ibi enim absorpta om
Abbreviated transcription (Latin):
credibilia miracula. ut ad testantib signis et ꝓdigiis. crederetur illis: in hisquȩ dicebant.
& iud̃ant : habent aut̃ pleriq : exhis: causas suoꝵ uocabuloꝵ  Petrus: apetra nom̃ accepit
t: sicut ñ xp̃s axp̃i ano. sed xp̃ianus axp̃o uocatur Idõq ait dñs : Tues petrus.
đ fundam̃tum & iã ipse aedificatus est petrus Scȩphas dictus: qđ in capite
Si monburiora: iłi sigiã nrãm sonat filius colũbe. & est nom̃ sirũ parit̃ et ebrcũ: Bar qope syralingua:
filius: lona ebraice scolũba : Utroq sermone: dr̃ bariona: A ln simplicit̃ dicunt. qđ simon id̃ petrus:
int̾ p̃tat᷑ audiens : HSaulus hebreo sermone : tẽptatio dictus. eo qđ pͥus intẽptatione aecłae sit uer¬
satus: Persecutor enĩ erat: inde nom̃ habet istud. quando ꝑsequebat᷑ xp̃ianos: Post ea mutatos
nomine saulo: factus est paulus. qđ int̾p̃tat᷑ mirabilis. siue electꝰ: Mirabilis: uł qr multa sig

Expanded text:
credibilia miracula, ut adtestantibus signis et prodigiis crederetur illis in his quae dicebant et viderant. Habent autem plerique ex his causas suorum vocabulorum. Petrus a petra nomen accepit, ianus a Christo vocatur, ideoque ait Dominus: Tu es Petrus,  fundamentum etiam ipse aedificatus est Petrus. 3. Cephas dictus, eo quod in caSimon Barjona in linguam nostram sonat filius columbae, et est nomen Syrum pariter et Hebraeum. BAR quippe Syra lingua filius, JONA columba, utroque sermone, dinterpretatur obediens. 7. Saulus Hebraico sermone tentatio dictus, eo quod prius in tentatione Ecclesiae sit versatus. Persecutor enim erat, et inde nomen habebat istud, quando persequebatur Christianos. 8. Postea, mutato nomine, de Saulo factus est Paulus, quod interpretatur mirabilis, sive electus. Mirabilis, vel quia multa si
Abbreviated transcription (Latin):
festis dieb filo deposito pilleũ inponebant. ꝓsac̃ dotii eminentia: Prespit̃ g̃ce: latine senior
int̾p̃tat᷑ : Non modo pro aetate uł decrepita senectute: sed ppt̃ honorẽ & dignitatẽ quĩ ccepert̃¬

Expanded text:
festis diebus filo deposito pileum imponebant pro sacerdotii eminentia. Presbyter Graece, Latine senior, festis diebus filo deposito pileum imponebant pro sacerdotii eminentia. Presbyter Graece, Latine senior, interpretatur: non pro aetate vel decrepita senectute: sed propter honorem et dignitatem, quam acceper
Abbreviated transcription (Latin):
sa dos ipsepontifex maxim nuncupat᷑: Ipse enĩ efficit sac̃ dotes atq leuitas ipse om̃s ordines t̃des¬
asticos disponit: Ipse ꝗđ unꝰqͥsq facere debeat: ostendit: Antea aut̃: pontifices reges erant: ã
maioꝵ haec erat c̃suetudo: ut rex eẽt &iã sac̃dos uł pontifex : Unde et romani impatores pomi¬
fices dicebantur :Uates auimentis appellat᷑ Cuius significatio inultiplee est :a n accont
mͦ ꝓphetã significat mͦ poetã: Antistes sac̃dos. dictus abeo qd ante stat: frim estenĩ mordine
ecłae: et supra se nullũ habet:  Sac̃dos aut̃ : nom̃ habet cõmpositũ exg̃co et latino qua sisaqũ
dans Sic̃ enĩ rexaregendo: ita sac̃dos ascĩficando uocatus est: Consecrat enĩ scificat So qosillsagũ
Aliqiđ̃ Quod cũ ꝑaestũ ferre ñ possent: filo tantũ capita religare ceperunt : Namnudisenens line
capitib incedere: nefas erat : Vnde a filo quo utebantur flãmines dictis quasi filamines : Verũ

Expanded text:
sacerdos, ipse pontifex maximus nuncupatur. Ipse enim efficit sacerdotes atque levitas: ipse omnes ordines ecclesiasticos disponit: ipse quod unusquisque facere debeat ostendit. Antea autem pontifices et reges erant. Nam maiorum haec erat consuetudo, ut rex esset etiam sacerdos vel pontifex. Unde et Romani imperatores pontifices dicebantur. Vates a vi mentis appellatos, cuius significatio multiplex es poetam significat. Antistes sacerdos dictus ab eo, quod ante stat. Primus est enim in ordine ecclesiae, et supra se nullum habet. Sacerdos autem nomen habet compositum ex Graeco et Latino, quasi sacrum dans. Sicut enim rex a regendo, ita sacerdos a sanctificando vocatus est. Consecrat enim et sanctificat. Sacerdotaliquid. Quod cum per aestum ferre non possent: filo tantum capita religare coeperunt. Nam nudis penitus eos capitibus incedere nefas erat. Unde a filo, quo utebantur, flamines dicti sunt, quasi filamines. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
simis cõmorant᷑ : ⁊ siqͣndo ferarũ uł hõum adũsitatẽ ꝑsenserint. dealtissimis saxoꝵ cacuminib sese p̃ci¬
pitantes : in suis se cornib inlesa suscpiunt: Ceruidicti a poton ceraton: id ÷ acornibo: Ceracaenĩ
g̃cȩ : cornua dnr̃: hii serpentũ inimici : cũ segrauatos infirmitate ꝑsenserint. spunariũ eos extra¬
unt decauernis ⁊ suꝑata ꝑnitiae ueneni. eoꝵ pabulo reparant᷑ : ditanũ herbã : ipsi ꝓdiderunt :

Expanded text:
simis commorantur, et si quando ferarum vel hominum adversitatem persenserint, de altissimis saxorum cacuminibus sese praecisimis commorantur, et si quando ferarum vel hominum adversitatem persenserint, de altissimis saxorum cacuminibus sese praecipitantes in suis se cornibus inlaesa suscipiunt. Cervi dicti ἀπὸ τῶν κεράτων, id est a cornibus; κέρατα enim Graece cornua dicuntur. Hi serpentium inimici, cum se gravatos in infirmitate persenserint, spiritu narium eos extrahunt de cavernis, et, superacta pernicie veneni, eorum pabulo reparantur. Dictamnum herbam ipsi prodiderunt
Abbreviated transcription (Latin):
uocati parui enĩ pinguissimi s̃ ⁊ saporis iocundi unde et eđe unde ⁊ eduliũ uocat᷑ Ihircus lascuiu
nimal ⁊petulcũ ⁊ feruens semꝑ ad coitũ Cuiꝰ oculi oblibidinẽ intrans ũsũ aspiciunt unde
uẽ nee ignis nec ferridomariualet mat̃ia solus huiꝰ cruor dissoluat¶Maiores irci cinifudi
cinife in libia ubi grandes nascunt᷑. Capros ⁊ capras a carpendis uirgultis qͥdã dixer̃ Alii qđ carpent
asꝑa Ñ nulli acrepitu crurũ unde eas cap̃as uocitatas q̃s agrestes caprȩ Quas g̾ci ꝓ eo ꝙacutissime iud¬
tam̃ om̃s qͥueniunt Idẽ aut̃ ⁊ capreȩ idẽ ibices qͣsi auices Eoqđ ad instarauiũ ardua ⁊eto
teneant ⁊ in sublime in habitent Itaut de sub limitate uixhumanis obtutib pateant : unde et me¬
ridiana pars ibices auesuocant: qͥnili fluentis in habitant ÷ hȩc itaq amimalia ut dixime inpetris altis¬

Expanded text:
vocati. Parvi enim pinguissimi sunt et saporis iucundi, unde et edere, unde et edulium vocatur. Hircus lascivum vocati. Parvi enim pinguissimi sunt et saporis iucundi, unde et edere, unde et edulium vocatur. Hircus lascivum animal et petulcum et fervens semper ad coitum; cuius oculi ob libidine in transversum aspiciunt, undequem nec ignis, nec ferri domare valet materia, solus huius cruor dissolvat. Maiores hirci Cinyphii dicuntur a fluvio Cinyphe in Libya, ubi grandes nascuntur. Capros et capras a carpendis virgultis quidam dixerunt. Alii quod captent aspera. Nonnulli a crepitu crurum, unde eas crepas vocitatas; quae sunt agrestes caprae, quas Graeci pro eo quod acutissime vid veniunt. Idem autem et capreae: idem ibices, quasi avices, eo quod ad instar avium ardua et excelsa teneant et in sublime inhabitent, ita ut de sublimitate vix humanis obtutibus pateant. Unde et meridiana pars ibices aves vocant, qui Nili fluentis inhabitant. Haec itaque animalia, ut diximus, in petris altis