comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ibi qͥiurietis aquas in gau
traditur. Secunda die creauit
deus celum ⁊ terram asepara¬
int aquas abaquis. ita ꝑ bap¬
tismum incredulos afidelibuᷤ.
xpistus. liberait populum su¬
um a morte per fidem sancte
trinitatis. Terciadie segrega¬
int dens terram a mari. hoc
canticum: quia per .iiii. engłi¬
a est ecclesia electa. sin agoga
abiecta. Quarta die factus
est sol et lima et sidera. xpistuᷤᷤ
est solecclesia lima: sancti sũt
deus populum sinim ababi¬
lone. Iteo . u. feria recitatur
canticum quod cecmerunt
filii i frabel. cum liberati sũt
apharaone in marirubro pꝰ
paschalem agnum. Seria
quinta tradidit dñs populũ
suumi corpus. quo liberauit
populum suum adiabolo .u.
die fecit deus deaquis uolu¬
cres et pisces. uolucres mae¬
ra sustitit. pisces in aquis
sexta etate etiam crucifixuᷤ
est xpistus. Ideo sexta feria
cantatur canticum de passi¬
one. ubidicitur. cornua ĩ ma¬
mbus eius .i. brachia cruci
quia eatem die passus est doᷤᷤ¬

Expanded text:
ut ibi: Haurietis aquas , et traditur. Secunda die, creavit Deus coelum, et separavit aquas ab aquis, ita per baptismum incredulos a fidelibus.stus, liberavit populum suum a morte per fidem sanctae Trinitatis. Tertia die, segregavit Deus terram a mari, hoc canticum, quia per quatuor Evangelia est electa Ecclesia, Synagoga abjecta. Quarta die, factus est sol et luna et sidera. Christus est sol, Ecclesia luna, sancti sunt Dominus populum suum a Babylone. Ideo quinta feria recitatur canticum quod cecinerunt filii Israel, cum liberati sunt a Pharaone in mari Rubro post paschalem agnum. Feria quinta, tradidit Dominus corpus suum, quo liberavit populum suum a diabolo. Quinta die, fecit Deus de aquis volucres et pisces; volucres in aera sustulit, pisces in aquis sexta aetate crucifixus est Christus. Ideo sexta feria cantatur canticum de passione, ubi dicitur: Cornua in manibus ejus , id est brachia crucis, quia eadem die passus est Do
Abbreviated transcription (Latin):
ccc .lxu. dies completur. Sic̃
ergo ab aliis rebus. ita adiebꝰ
his quater dembus diebus
corrigamus. Est ⁊ alnid. hõ
subsistit ex quatuor elemenciᷤ.
lex aũt in decem preceptis.qr
ergo quatuor qualitatibus di
precepta preteriumis. per qua¬
ter denos dies abstmendo dĩn
placamus. quatuor dies ante
institutis. s nõ est ita perqua¬
tuo eñ dies: quatuor euange
ua .xl. sequentes .x. preceptale¬
gis intelliguntur. quiaex en¬
angelio ⁊ ex lege est assumpta

Expanded text:
 sex dies completur. Sicut ergo ab aliis rebus, ita a diebus his quatuor denis diebus corrigamus. Est et aliud: homo subsistit ex quatuor elementis. Lex autem in decem praeceptis, quia ergo quatuor qualitatibus Dei praecepta praeterivimus, per quater denos dies abstinendo Dominum placamus. Quatuor dies ante instituti, sed non est ita. Per quatuor enim dies, quatuor Evangea sequentes, decem praecepta intelliguntur, quia ex Evangelio et ex lege est assumpta
Abbreviated transcription (Latin):
Eꝑtem cantica mebdo¬
mada camnitur. quia ꝑ
septem dona spiritus sancti
canitur benedicite omma oꝑa.
quia prima etate creauit deus
omnia. et eadem die ꝑ resurrec
lucem. et hac die omma ad lau¬
dem dei admonentur: qui aõĩa
signat baptismum. Secunda
D

Expanded text:
eptem cantica in hebdomada canuntur, quia per septem dona Spiritus sancti canitur Benedicite omnia opera ; quia prima aetate creavit Deus omnia, et eadem die per resurrelucem, et hac die omnia ad laudem Dei admonentur, quia omnia significat baptismum. Secunda d
Abbreviated transcription (Latin):
iniusquisq mortificare se ipsu
ab onm re mala prinsꝙͣ egit di¬
atur de corpore: et nonledat ul¬
lum hominem. Et si nõhabu¬
erit homo incorde suo quia pec¬
cator est: deus nõ exaudiet euz.
peccata sua: non uidet peccata
serit homo uoluntatem suam:
tunc ei reconsiliabitur deus. et
suscipiet orationemenis. Si eĩ
conspexerimus peccata nostra:
non uidemus peccata ꝓximi.
Stulticia enĩ est homini haben¬
timortuũ suũ: et relicto eo abire
et flere mortuum proximi sui.
Quando enĩ manus dm̃ occidit
omne pͥmogenitum in t̾raegyp¬
ti: non erat domus in qua nõ
iaceret mortuus. Nonem̃ est
homo qui uuat: et non peccet.
Unusquisq. ergo mortuũ idest
peccatum suum plangere debet.
Peccatumem̃ mortuum dicit
ꝓpheta: ubidicit. Qui lauatur
a mortuo. et iterumtangit moꝵ¬
tuum: idest qui plangit pecca¬
tum. nichil et iterum cõmittit
peccatum: nichil proficit laua

Expanded text:
homo mortificare seipsum homo mortificare seipsum ab omni re mala, priusquam egrediatur de corpore, et non laedat ullum hominem. Et nisi habuerit homo in corde suo quia peccator est, Deus non exaudit eum. Dpeccata sua, non videt peccata serit homo voluntatem suam, tunc ei reconciliabitur Deus, et suscipit orationem ejus. Si enim conspexerimus peccata nostra, non videmus peccata proximi. Stultitia est enim homini habenti mortuum suum, et relicto eo, abire et flere mortuum proximi sui: Quando enim manus Domini occidit omne primogenitum in terra Aegypti, non erat domus, in qua non jaceret mortuus . Non enim est homo qui vivat, et non peccet . Unusquisque ergo mortuum, id est peccatum suum, plangere debet. Peccatum enim mortuum dicit propheta, ubi ait: Qui lavatur a mortuo, et iterum tangit mortuum , id est, qui plangit peccatum, et iterum committit peccatum, nihil proficit lavat
Abbreviated transcription (Latin):
Aulus apostolus ait. Si
quis aũt non obaudit
uerbo nr̃o. per epistolam hunc
notate: et nõ cõmisceamm cũ
illo confundatur. Et nolite
quasi inimicum existimare illũ:
s corripite ut fratrem. Ac si di¬
ceret. Sieum auctoritas eplẽ
nr̃e nõ corrigit. per litteras ur̃aᷤ
quis sit ip̃e nobis innotescite.
ut a nobis corripiatur: ueleti¬
am per nr̃am epistolam excõ¬
municetur. Et uos nõ cõmi¬
ceamini tãdui cũ excõmimica¬
p̃ceptis consentiat apostolicis.
obediat. Aptum hoc in loco
apostolus dat indictum: ut cũ
excõmunicato ne in actu. nec ĩ
consilio.: nec inaliquo cõmisce¬
atur consortio. In uno eo dem¬
q homine et fraternitatem simł
diligere: et ucia possumus odi¬
re. Anud em̃ est quod frater est.
ligamus ergo in eo frat̾intatem
in eo incium: et emendatum ut
nosmet ipõs diligamus. Hinc
beatus gregornis: Sic sic nmi¬
rum proximis nr̃is exibere odii
discretionem debemus: ut meis
diligamus ꝙ homines sunt. et

Expanded text:
aulus apostolus ait: Si quis autem non ob audit verbo nostro per Epistolam, hunc notate, et non commisceamini cum illo, ut confundatur: et nolite quasi inimicum existimare illum, sed corripite, ut fratrem . Ac si diceret: Si eum auctoritas Epistolae nostrae non corrigit, per litteras vestras quis sit ipse nobis notificate, ut a nobis corripiatur, vel etiam per nostram Epistolam excommunicetur. Et vos non commisceamini tandiu cum excommunicapraeceptis consentiat apostolicis; obediat. Apertum hoc in loco Apostolus dat indicium, ut cum excommunicato nec in actu, nec in consilio, nec in aliquo commisceamur consortio. In uno eodemque homine et fraternitatem simul diligere et vitia possumus odisse. Aliud enim est quod frater est, ligamus ergo in eo fraternitatem in eo vitium, et emendatum ut nosmetipsos diligamus eum. Hinc beatus Gregorius ait: : Sic sic nimirum proximis nostris exhibere odii discretionem debemus, ut in eis et diligamus quod homines sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
aminabit. sicut holo fernem
uangelio dñs censum cesari
redcli iubet. illud tempus deno¬
tat. quo o mnis populus sub
magno alexandro in luctuerat.
quam ip̃e uariis bellis oppressit.
et censum sibi dare compulit
Illud etiamexprimit. quo anti

Expanded text:
animabit, sicut Holofernem panimabit, sicut Holofernem pvangelio Dominus censum Caesari reddi jubet , illud tempus denotat quo omnis populus sub Magno Alexandro in luctu erat; quem ipse variis bellis oppressit, et censum sibi dari compulit. Illud enim tempus exprimit, quo Anti
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando de transactis. aliqñ
de futuris. diuinum offm̃ inꝰ¬
titintur. Uñ et hoc offiñ. ad
tempora antixpisti refertur.
sub quo ecclesia grauiter affli¬
getur. sicut hic populus sub na¬
buchod̾. aftictus legitur. Por¬
ro ecclesia de sua afflictione sic
ad dĩn clamabit. Si unqiita teᷤ
buat. per epistolam p̾dicatio
elie et enoch denotatur. qua
afflict.am ecclesiam consolant᷑.
In GR̾. ⁊ alseluya. Gaudium ec¬
clesie uisiinatur. ꝙ de conu̾sis
uideis congratulatur. Euan¬
gelium obtime congrint. in qͦ
rex rationemcum ẜuis sius
ponit. quia xpistus rex uerus
tunc. ad iudicium uemet. qui
cunctis actus singulorum exi¬
get. antixpistus etiam rationẽ
cum populis ponit. qui acunc¬
tos sibi subd̾e disponet. conẜ¬
uuun in carcerem mitet: quia
cunctum populum sibi rebel¬
lem crudeliter affliget. O fs̾ꝰ. or.
recordari poscit. quam deus ex¬
audiens cicius liberabit. dum
antixpistum intentorio suo ex¬

Expanded text:
aliquando de transactis, aliquando aliquando de transactis, aliquando de futuris divinum officium instituitur. Unde et hoc officium ad tempora Antichristi refertur, sub quo Ecclesia graviter affligetur, sicut hic populus sub Nabuchodonosor afflictus legitur. Porro Ecclesia de sua afflictione sic ad Dominum clamabat, Si iniquitates fiat. Per Epistolam praedicatio Eliae, et Enoch denotatur, qua afflictam Ecclesiam consolantur. In Graduale et Alleluia gaudium Ecclesiae insinuatur, quo de conversis Judaeis gratulatur. Evangelium optime congruit, in quo rex rationem cum servis ponit , quia Christus rex verus tunc ad judicium veniet, qui a cunctis actus singulorum exiget. Antichristus etiam rationem cum populo ponet, quia cunctos sibi subdere disponet. Conservum in carcerem mittet, quia cunctum populum sibi rebellem crudeliter affliget. Offertorium ua Deum sui recordari poscit. Quam Deus exaudiens citius liberabit, dum Antichristum in tentorio suo ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ bonũ. gaudium populi expri¬
mit. ꝙ reu̾sa iuditꝰ ħuit. cum
capud o lofernis attulit. allelu
inctoria et populi liberatione
exultat. Porro euangelium
bene concordat. ꝙ regem roẽm
cum ẜuis siis posusse cõme¬
morat. quia nabuchod̾. et chã
bises cum suis consilium hũit.
quando sibi imiuersa regna sb̾¬
iugare disposint. qui .x. milia
talenta debuit. In hac signifi¬
catione holofernes fuit. qui
pro magno honore sibicolla¬
to debitor regis extitit. hic e¬
gressus conẜuum incarcerem
misit. dum olofernis cu̾m ex¬
cercitu egressus omnem popu¬
lum in angustia posuit. siue
conẜuum in carcerem misit.
dum achior ducem ꝑiculo sub¬
iuditꝰ representat: qui a deum
in ꝑiculo inuocat quatemis
uerba eius coram pͥncipe oͥlo¬
ferne placeant. Sõ. dico nob.
conuersionem achior sonare
uidetur: qui pemptor olofernͤ
populo dei apponitur. qui a to
tus populus fidelium ab ex¬
ordio mundi usq infinem
unum corpus eccle sie dicitui:

Expanded text:
quam bonum gaudium populi exprimit quod reversa Judith habuit, cum caput Holofernis attulit. Alleluiinsinuat, quo de victoria et populi liberatione exsultat. Porro Evangelium bene concordat, quod regem rationem cum servis suis posuisse commemoratbyses, cum suis consilium habuit, quando sibi universa regna subjugare disposuit. Qui decem millia talenta debuit, in hac significatione Holofernes fuit, qui pro magno honore sibi collato debitor regis exstitit. Hic egressus conservum in carcerem misit, dum Holofernes cum exercitu egressus omnem populum in angustiam redegit. Sive conservum in carcerem misit, dum Achior ducem periculo subudith repraesentat, qua Deum in periculo invocat, quatenus verba ejus coram principe Holoferne placeant. Communio dico vobis conversionem Achior sonare videtur, qui perempto Holoferne populo Dei apponitur. tus populus fidelium ab exordio mundi usque in finem unum corpus est Ecclesiae Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
epistus uniuersum populum
mn euangelio mulier fuxum
s. inguinis .xii. annis paciens
a dño curata legitur: illud tem¬
pus sub seleuco rege innuit.
lexandro sanguine bellorum
fatigata liberata fuit. hec etiã
cantu nõ in officiatur. quia mox
tanta terra bellis turbabatur
Illud quoq tempus qd̾ post in¬
ortem antixpisti futurum erit
innuitur. quo eccła prius ab
ip̃o sanguine ꝑsecutionis ue¬
xata liberabitur. fideles gratiaᷤ¬
agunt ꝙ eos dñs suo aduentu
benedixit. iramꝰsuam ab eis au̾¬

Expanded text:
istus universum populum in Evangelio mulier fluxum sanguinis duodecim annis patiens a Domino curata legitur , illud tempus sub Seleuco rege innuit, is sub Alexandro sanguine bellorum fatigata, liberata fuit. Haec enim cantu non inofficiatur, quia mox tota terra bellis turbabatur. Illud quoque tempus quod post mortem Antichristi futurum erit, innuitur, quo Ecclesia prius ab ipso sanguine persecutionis vexata liberabitur. agunt, quod eos Dominus suo adventu benedixit, iram suam ab eis ave
Abbreviated transcription (Latin):
etiamtotum ad xpistianum po¬
pulum refertur: qui ab eius¬
hunus siue ab lngaris uastat᷑.
hest̾. mofficiatur. ꝑ quam
populus dei ab ĩminenti ꝑicu¬
lo liberatur. et ꝑgenies. adu̾sari¬
orum ext̾mmatur. hest̃ popu¬
lo his dẽ u̾bis dm̃ inuocauit.
Inuoluntate tua dñe. In or.¬
u̾santia excluderet. In epistola
afflictio nideorum exprimitur.
quibus erat tunc colluctacio ad¬
eiusq auxiltum petunt. In al
tione sua clamat. et mox eos
dñs liberat. Per regłm mn eua¬
gelio cius filius infirmabatur
asfuerus intelligitur: cuius di¬
lectus aman ad mortem trahe¬
batur. Per off uir erat. mar¬
docheuꝰ accipitur. qui iobut gra¬
inter temptabatur. s ꝓbatus
similiter inagnificabatur. qui
in cõ. In salutari tuo. deo grãs
agit. ꝙ de ꝑsequentibus se iudici¬

Expanded text:
enim totum ad Christianum populum refertur, qui ab Hunnis sive ab Ungaris vastatur, Esther inofficiatur, per quam populus Dei ab imminenti periculo liberatur, et progenies adversariorum exterminatur. Haec pro populo iisdem verbis Deum invocat: In voluntate tua, Domine . In Oruam custodiret. In Epistola afflictio Judaeorum exprimitur, quibus erat tunc colluctatio adejusque auxilium petunt. In All tribulatione sua clamant, et mox eos Dominus liberat. Per regulum in Evangelio, cujus filius infirmabatur , Assuerus intelligitur, cujus dilectus animo ad mortem trahebatur. Per Offertorium, Vir erat , Mardochaeus accipitur, qui ut Job graviter tentabatur, sed probatus similiter magnificabatur. Qui in Communione, In salutari tuo , Deo gratias agit, quod de persequentibus se judici
Abbreviated transcription (Latin):
rio post reu̾sionem acap¬
truitate iherusalem reedi¬
ficatur. Tunc quippe ꝑ zachari¬
am ⁊ aggeum esoram.⁊ mala¬
chiam: aduentus xpisti p̾mnci¬
atur de quorum o peribus hec
dñica iofficiatur. Postꝙͣ enĩ
reuersi urbem destructam et¬
templum incensum inderunt.
qui a tempus redimerent eo
ꝙ dies mali fuerint. quia pec
cuma. et bellꝰ. ab hostibus se re¬
dnuerunt: qui eos longo tem¬
pore coificare prohibuerunt.
In Ghe. Occuli ominium. deum
inuocant: ut opieorum faucãt
In alleluya eos prophete couso¬
lantur: quia qui confidunt in
dño nõ cõmouentur. Euange¬
liumeis congrint: ubi rex imp¬
cias fecit. quia uidelicet eo tem¬
pore asuetus rex mipcias cum
rest̾. fecit. et multos uocauit. su
uidaicus populus ad mipcias
uocatus uenit. quando de cap¬
trntate ad patriam rediit. et
dñs plebis suc copłam ꝑ legis
obeuanciam mit. Uñ ip̃i of
fõ suo de reditu suo exultant di¬
centes. Onper flumina. Post¬

Expanded text:
o post conversionem a captivitate Jerusalem reaedificatur. Tunc quippe per Zachariam, et Aggaeum, Esdram, et Malachiam adventus Christi praenuntiatur, de quorum operibus hoc nomen inofficiatur. Postquam enim reversi urbem destructam ettemplum incensum viderunt, quod tempus redemerint, eo quod dies mali fuerint , quia et pecunia et bellis ab hostibus se redemerunt, qui eos longo tempore aedificare prohibuerunt. In Graduali, Oculi omnium , Deum invocant, ut operi eorum faveat. In Alleluia eos prophetae consolantur, quia qui confidunt in Domino, non commoventur. Evangelium eis congruit, ubi rex nuptias fecit , quia videlicet eo tempore Assuerus rex nuptias cum Esther fecit, et multos vocavit, sive Judaicus populus ad nuptias vocatus venit, quando de captivitate ad patriam rediit, et Dominus plebis suae copulam per legis observantiam iniit. Unde ipsi in Offertorio de reditu suo exsultant dicentes, Super flumina
Abbreviated transcription (Latin):
telligitur. Per iob aũt xpistꝰ
designatur. qui pro nobis dolu¬
it. et se ip̃m in sacrificium patͥ
ꝓ mundo obtulit. et hec uersuꝰ
molat: et eum ꝓ nobis oblatũ
nostrum tempus exprimere
uidetur. quo populus fideliu
ab adu̾sariis affligitur. s or. ec¬
desie et sapiencium labore ab
hostibus eripitur. presens do¬
ditꝰ instituta. populus namq
dei dum ab holoferne in bechu¬
na obsideretur: ad deum fic cla¬
masse intelligitur. Si miqui¬
tates obẜuaberis. or. uero lar¬

Expanded text:
telligitur. Per Job autem Christus designatur, qui pro nobis doluit, et seipsum in sacrificium Patri pro mundo obtulit, et hoc Versus molat, et eum pro nobis oblatum nostrum tempus exprimere videtur, quo populus fidelium ab adversariis affligitur, sed oratione Ecclesiae et sapientium labore ab hostibus eripitur. Notandudith instituta. Populus namque Dei dum ab Holoferne in Bethulia obsideretur, ad Deum sic clamasse intelligitur. Si iniquitates observaveris , Oratio ver
Abbreviated transcription (Latin):
tationis. Simor dĩn delectab̾
cor: et dabit leticiam et gaudi¬
um. in longitudinem dieru.
Die dum et recede amalo:
et in diebus consũmationis il¬
lius benedicetur. Plentudo
sapiencie timere dñm: genera¬
tio sapiencie timor dm̃. d̾uncie
et inta et gloria. Timor dm̃ ex¬
pellit peccatum. et reprimit ui¬
cium. Cautũ facit hominen.
atq sollicitum. Nain qui sine
timore est. nõ poterit iustifica¬
ri. quia ubitimor non est. ibi
dissolutio inte est. Ubitimor ñ
est: ibi sceleratio est. ubi timor
non est: ibi scelerum habundã¬
cia est. Qintiment dñm nõ
erunt incredibiles uerbo illuis.
et quidiligunt eum. conẜua¬
bunt iamenis. Qui timent
dñm parabunt corda sua: et in
conspectu illius sanctificabunt
anmas suas. Qui timẽt do¬
minũ custodient mandataeiꝰ:
et pacienciam habebunt usq
ad inspectionem eus: Mimor

Expanded text:
onis. Timor Domini delectabit cor: et dabit laetitiam et gaudium, in longitudinem dierum . Time Dominum, et recede a malo,  extremis, et in diebus consummationis illius benedicetur . Plenitudo sapientiae, timere Deum . Generatio sapientiae, timor Domini, divitiae, et vita, et gloria. Timor Domini expellit peccatum, et reprimit vitium, cautum facit hominem atque sollicitum. Nam qui sine timore est, non poterit justificari. Quia ubi timor non est, ibi dissolutio vitae est. Ubi timor non est, ibi sceleratio est. Ubi timor non est, ibi scelerum abundantia est. Qui timent Dominum, non erunt incredibiles verbo illius: et qui diligunt eum, conservabunt viam ejus. Qui timent Dominum, praeparabunt corda sua, et in conspectu illius santificabunt animas suas. Qui timent Dominum custodient mandata ejus, et patientiam habebunt usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
gitis dñm: odite malum:
Monachi intahec est. Ron
ingredi cum nustis. neq uide¬
re oculis sius mala. neq curio¬
tione malignari. neq nentrez
implere: set cum discretione
omma agere. Ecce inhis est
monachus. Dixit abbas iaco¬
bus. Quia sicut lucerna obs¬
curum cubitulum illiuninat:
ita timor dm siuenerit in corde
hominis illuminat eum. et do¬
cet omnes uirtutes et manda
ta dei. Interoganerunt quidã
patrum abbatem macharium
egyptium. dicentes. Quomo¬
do et quãdo manducas. et quan¬
do ieumas. corpuscuum sic sic
cumẽ: Et dixit eis senex. Sic̃
ita si homo habuerit mentem
suam intimore dei. ip̃e timor d̾i
ossa enis consumit:¬

Expanded text:
gitis Dominum, odite malum . gitis Dominum, odite malum . Monachi vita haec est, non ingredi cum injusto, neque videre oculis suis mala, neque curiotione malignari; neque ventrem implere; sed cum discretione omnia agere. Ecce in his est monachus. 23. Dixit sbus: Quia sicut lucerna obscurum cubiculum illuminat, ita timor Dei, si venerit in corde hominis, illuminat eum et docet omnes virtutes et manta Dei. Interrogaverunt quidam patrum Abbatem Macharium Aegyptium, dicentes: Quomodo et quando manducas, et quando jejunas, corpus tuum siccum sic est? Et dixit eis senex: Sicutcit, ita si homo habuerit mentem suam in timore Dei, ipse timor Dei ossa ejus consumit
Abbreviated transcription (Latin):
la caues corrigiste: et incipis bo¬
na desiderare. Cum bonadeside¬
rare cepis: erit inte timor sanctu᷑.
ille scilicet ne ipsa bona amittas.
nõ ne mittaris in gehennam. s
ne te deserat presenciadm̃ quem
amplecteris: quo eterno frui de¬
sideras. Erater quidam inter¬
rogauit senem. Quomodo ue¬
nnt timor dñ in anima: Et
dixit senex. Si homo habet hu¬
militatem. et paupertatem. ⁊ nõ
iudicet alterum: sicuenit in eũ
timordei. Dixit senex. Simor
et humilitas. et egestas inctua¬
lium et planctus: mancat inte
quid odio habes: alii ne facias.
Si odis qui tibi male loquitur:
Si odio habes qui tibi calumm¬
am facit: neq tu calumiam fa¬
cias alicii. Si odio habes quite
incontemptiducit.nit ini¬
riis appetit: inchil horum tu¬
facias cinꝙͣ. Qin ergo uerbũ
istud custodire potest: sufficit
ei ad salutem. Dixit senex.¬
Dlita monachi hec est. O pera¬
cio. obediencia. meditatio: et
ut nõ uidicet. nõ obloquatur:

Expanded text:
mala caves, corrigis te et incipis bomala caves, corrigis te et incipis bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te timor sanctus, ille scilicet, ne ipsa bona amittas, non ne mittaris in gehennam, sed ne te deserat praesentia Domini, quem amplecteris, quo aeterno frui desideras. Frater quidam interrogavit senem dicens: Quomodo venit timor Domini in animam? Et dixit senex: Si habet homo humilitatem, et paupertatem, et non judicet alterum; sic venit in eum timor Dei. Dixit quidam senex: Timor et humilitas, et egestas victualium, et planctus maneat in te. quid odio habes, alii ne facias . Si odis qui tibi male loquitur, Si odio habes eum qui tibi calumniam facit, ne tu calumniam facias alicui. Si odio habes eum qui te in contemptu ducit, aut injuriis appetit, nihil tu horum facias cuiquam: Qui ergo verbum istud custodire potest, sufficit ei ad salutem. Dixit Vita monachi haec est, opera, obedientia, meditatio, et ut non judicet, aut non obloquatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Immo diem unum sine uespera.
et infinitum diem felici gaudio
plenum: indeficiente luce refer¬
tum. angłico comitatu sufful¬
tum. Diem in quam quem
nox non interpolat: tenebre
nõ obscurant: nubilum non
offuscat: importabilem nonef¬
ficit calorestatis: pigrum nõ red¬
dit frigus hiemis.Dies qui
nobis met unus erit cum sanc¬
tis: cõmunis cum angelis: et̾nuᷤ
cum utrisq. Qui nobiscũ felici
giudio consortium tribuat an¬
gelorum: et socios faciat patri¬
archarumꝰ in nuimero cõputes
ꝓpharum: inexultatione socios
faciat apostolorum. Et quia
penam habet. et qui timet nõ est
perfectus in caritate: necesse est
duos discrete et diligenter intel¬
ligamus timores. Duo igitur
sunt timores. Unus quotimẽt
homines dm̃n: ne mittantur m
gebennam. Ipẽ est timor: qui in
troducit caritatem: s sic uenit
ut exeat: Siem̃ adhuc propter
penas times dm̃: nõdum amas
quem sic times. Non bona deside¬
ras: s malacaues. S exeo ꝙ ma

Expanded text:
imo diem unum sine vespera imo diem unum sine vespera et infinitum, diem felici gaudio plenum, indeficienti luce refertum, angelico comitatu suffultum; diem inquam, quem nox non interpolat, tenebrae non obscurant, nubilum non offuscat, importabilem non efficit calor aestatis, pigrum non reddit frigus hiemis; dies qui nobismet unus erit cum sanctis, communis cum angelis, aeternus cum utrisque; qui nobis cum felici gaudio consortium tribuat angelorum, et socios faciat patriarcharum, in numero computet prophetarum, in exsultatione socios faciat apostolorum. Et quia poenam habet, et qui timet, non est perfectus in charitate , necesse est duos discrete et diligenter intelligamus timores. Duo sunt igitur timores. Unus quo timent homines Deum, ne mittantur in gehennam. Ipse estroducit charitatem, sed sic venit ut exeat. Si enim propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times; non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quia
Abbreviated transcription (Latin):
panperem: et nõ magnificare in¬
rum peccatorem duntem. Da¬
idenĩ dicit. Serinte dño in ti¬
more: et exultate ei cum tremo¬
re. Et timete dnm om̃s sanc¬
ti eius: qm̃ nichil deest tumenti¬
buseum. Et beatiomnes qui
timent dñm: qui ambulant ĩ
mis eis. Moyses quoq ait:
Post dñm dm̃ ur̃m ambulate
et ip̃m timete. et preceptaeius
custodite: et atͦ quiescite illi. A¬
more et tremore: urãm iporum
salutem operamini. Iterum sa¬
lomon ait. Corona sapiencie
timor dm̃: replens pacem. et sa¬
lutis fructum: utraq aũt sunt
buncur corda ur̃a. Beatus: cui
donatum est habere timorem dei.
Simor din sicut paradisus bene¬
dictiomis: et super omnẽ gloriaz
operuetunt illum. Intimoris et¬
enĩ laude: ad huc salomonait.
Simordĩ: apponet dies. Wime¬
amus ergo fratres illo timore
dm̃: qui sanctus permanet in se¬
culum seculi. illo casto timore qͥ
nobis ad dies temporis huius adi¬
ciat dies eternos: dies perpetuo:
dies ꝑhennes. et inmortales.

Expanded text:
magnificare virum pejorem divitem. David enim dicit: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . Et, Timete Dominum, omnes sancti ejus, quoniam nihil deest timentibus eum . Et, Beati omnes qui timent Dominum: qui ambulant in viis ejus . Moyses quoque ait: Post Dominum Deum vestrum ambulate, et ipsum timete, et praecepta ejus custodite, et acquiescite illi more et tremore vestram ipsorum salutem operemini . Iterum Salomon ait: Corona sapientiae timor Domini, replens pacem et salutis fructum: utraque autem sunt buntur corda vestra . Beatus cui donatum est habere timorem Dei. Timor Domini sicut paradisus benedictionis, et super omnem gloriam operuerunt illum . In timoris etenim laude adhuc Salomon ait, Timor Domini apponet dies . Timeamus, ergo fratres, illo timore Domini, qui sanctus permanet in saeculum saeculi ; illo casto timore qui nobis ad dies temporis hujus adjiciat dies aeternos, dies perpetuos, dies perennes et immortales,
Abbreviated transcription (Latin):
ati benedicti legimus regula:
ut quicqͥd inchoamus bonũ.
adeo illud ꝑfici in stantissima
deposcannus oratione: propt̾ea
in hoc libello deorationis offici¬
o capitulum ponimus primũ.

Expanded text:
ati Benedicti legimus regula, ut quidquid inchoamus bonum a Deo illud perfici instantissima deposcamus oratione; propterea in hoc libello de orationis officio capitulum ponimus primum.
Abbreviated transcription (Latin):
uit illi alios: qui cum illo pos¬
siderent intamet̾nam. Uixit
abbas pastor: quia int̾ogait
quidam frater afbatem peme¬
nem dicens. Quid est quod doꝰ¬
in euangelio dicit. maiorem
hac caritatem nemo habet: ꝙͣ
ut quis animam suã ꝑ amico
ponat: Quo modo fit hoc :
Respondit senex. Siquis au¬
dit ũbum malũ aꝓximo suo:
et cum possit ip̃e similia respon¬
dere: ponat aut incorde suo por¬
tare laborem⁊ et ium sibi facit.
ne forte respondeat illi malum
ut contristet illum: iste talis
animam suam ponit ꝑ amico
suo. Contingit aliquando afb̃i
pamponi. it̾ cum fratribus in
partes egrpti facere: et uidens
quosdam secuiares sedente s dic̾
cis. Gurgite et sauitate. et oscu¬
Lanmi monachos: ut benedica¬
mini. Erequenterenĩ cum deo
ic̾untur: et sancta sunt operae¬
orum.

Expanded text:
vit illi alios, qui cum illo posvit illi alios, qui cum illo possiderent vitam aeternam. Dixit abbas Pastor, quia interrogavit quidam frater abbatem Poemenem, dicens: Quid est quod in Evangelio Dominus dicit: Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut quis animam suam pro amico ponat . Quomodo fit hoc? Respondit senex: Si quis audit verbum malum a proximo suo, et cum possit ipse similia respondere, pugnat tamen in corde suo portare laborem, et vim sibi facit ne forte respondeat illi malum ut contristet illum, iste talis animam suam ponit pro amico suo. Contigit aliquando abbatem Pabo iter cum fratribus in partes Aegypti facere, et videns quosdam saeculares sedentes, dicit eis: Surgite, et salutate et osculamini monachos, ut benedicamini. Frequenter enim cum Deo loquuntur, et sancta sunt ora eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
qui credunt in nomine enis.
Per fidem ergo et dilectionem fi¬
ln deiefficimur. Magna beni¬
uo lencia: magna miẜ icordia.
Uincus natus est: et noluit ma¬
nere ums. S deusunicum
eundemq ip̃m quem genuerat.
et per quem cuncta creauerat.
misit inhunc munclum. ut ñ
eẽt uinus: s fratres haberet ad¬
optatos. Nonenĩ nos nati su¬
mus dedeo. quomodo ille um¬
genitus: s ad optati per grãm
eius sumus. Ex munere enim
diuino priuspotestatem adep¬
tioms accepimus: postea ut fi¬
ln dei eẽ mereannir consecuti
sumus. Hinc it̾i idem io han¬
nes ait. Rm̃ nunc filii dei su¬
mus: ⁊ nondum apparint qͥd
ermius. Hinc iterum ip̃e. Et
nunc cognouiinus et credidimꝰ
caritati: quam habet deusin no¬
bis. Cognouimus quia ihe sus
est filius deiz et quia pater mi¬
sit cum saluatorem muncdi: ⁊
credunus caritati quam habet
deus in nob̾: quia indelicet cũ
nab̾et unicum: noluit eẽ unũ.
S ut fratres haberet. ad opta¬

Expanded text:
qui credunt in nomine ejus . qui credunt in nomine ejus . Per fidem ergo et dilectionem filii Dei efficimur. Magna benevolentia, magna misericordia: Unicus natus est, et noluit manere unus. Sed Deus Unicum eumdemque ipsum quem genuerat, et per quem cuncta creaverat, misit in hunc mundum, ut non esset unus, sed fratres haberet adoptatos. Non enim nos nati sumus de Deo quo modo ille Unigenitus, sed adoptati per gratiam ejus sumus. Ex munere enim divino prius potestatem adoptionis accepimus, postea ut filii Dei esse mereremur, consecuti sumus. Hinc iterum idem Joannes ait: Charissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus . Hinc iterum ipse: Et nos cognovimus, et credimus charitati, quam habet Deus in nobis . Cognovimus quia Jesus est Filius Dei, et quia Pater misit eum Salvatorem mundi: et credimus charitati, quam habet Deus in nobis. Quia videlicet cum haberet Unicum, noluit esse unum, sed ut fratres haberet, adopta
Abbreviated transcription (Latin):
Beati pacifici: qm filii
deu iocabuntur. In pace ꝑfec¬
tio est: ubi nichil repugnat.
Et ideo filii dei pacifici sunt:
qm̃i nichil in eis deo resistit.
Pacificiau̾t in semet ip̃is sũt.
qui onĩs animi sui motus cõ¬
ponentes fiunt regnum dei.
Si filii dei sumus: pacifici ẽe de
bemius. Pacificos enĩ ẽẽ opor¬
tet dei filios et humiles: men¬
te nuites: corde sim plices⁊ ser¬
mone puros: animo innocẽ¬
tes: affectu concor des: sibimet
un aminiter cohercentes. Hic
et iohannes apostolus ait. Ui¬
dece qualem caritatem dedit no¬
bis pater: ut filii dei nominem̃
et simns. Magna est gracia
conditoris nr̃i: qua nobꝰ dona¬
uit ut eum amare et nouerimꝰ
et possimus: et ira amare ut
patrem filii: cum hoc maguũ
cẽt. si ficamare illum possemu:
quomodo fideles ẜui amant do¬
minos suos. Qualit̾ aũt filui
dei effici debeamus: idẽ iohãneᷤᷤ
testatur dicens. Quot quot
aũt receperunt eum: dedit eis
potestatem filios dei fieri. his

Expanded text:
Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . In pace perfectio est, ubi nihil repugnat. Et ideo filii Dei pacifici sunt, quoniam nihil in eis resistit Deo. Pacifici autem in semetipsis sunt, qui omnes animi sui motus componentes, fiunt regnum Dei. Si filibemus: pacificos enim oportet esse Dei filios et humiles, mente mites, corde simplices, sermone puros, animo innocentes, affectu concordes, fideliter sibimet unanimiter cohaerentes. Ct Joannes apostolus ait: Videte qualem charitatem dedit nobis Pater, ut filii Dei nominemur et simus . Magna est gratia conditoris nostri quam nobis donavit, ut eum amare et noverimus et possimus: et ita amare, ut patrem filii, cum et hoc magnum esset, si sic amare illum possemus quomodo fideles servi amant dominos suos. Qualiter autem filii Dei effici debeamus, idem Joannes testatur. Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri iis
Abbreviated transcription (Latin):
Musio. appellat᷑. ꝙ muribus
infestus sit. Hunc nulgus captu
cerint. ut fulgore luminis noc¬
tis tenebras superet. unde ⁊agre¬
co uenit catus.i. ingenio sus

Expanded text:
Musio appellatus, quod muribus infestus sit. Hunc vulgus caum acute cernit, ut fulgore luminis noctis tenebras superet. Unde a Graeco venit catus, id est, ingeniosus
Abbreviated transcription (Latin):
ia. Pelicanus. duo genera
unum in aquis est. et escaeiusẽ
pentes et corcodrilli et lacerte.
Dicuntur aũt ista uolatilia.
dine nili fluminis. unde et no
q per triduum lugere. Ueinde
se ipsam uulnerare. et aspersio¬
ne sui sanginns iinficare filios.
tum breuissimum. in modum
lune meclie. De quibus memi
puro. et trecentas peltas ex auro

Expanded text:
itudinis. Duo genera Unum in aquis est, et esca ejus ppentes, et crocodili, et lacertae. Dicuntur autem ista volatilia dine Nili fluminis, unde et nomque per triduum lugere, deinde se ipsam vulnerare et aspersione sui sanguinis vivificare filios.tum brevissimum in modum lunae mediae. De quibus meminpuro et trecentas peltas ex auro
Abbreviated transcription (Latin):
ma uadit. O lympus. mons
macedome niium precelsii.
ita ut sub illo mubes ẽẽ dicant᷑.
Dequo uirgilius. nubes exceᷤᷤ¬
sit olympus. Dictus autem
sicelum. Hic mons diuidit¬

Expanded text:
citur. Olympus mons Macedoniae nimium praecelsus, ita ut sub illo nubes esse dicantur. De quo Virgilius: . . . . . Nubes excessit Olympus. Dictus autem si coelum. Hic mons Maced
Abbreviated transcription (Latin):
mille passibus terminatur. ⁊ dic¬
tum miliarium. quasi mille. id¬
itum habens pedes quinq mili¬
tor. et monitor. s monitor dici¬
tur cum p̾minciat bona. mina¬
tor. cum nnciat aduersa. Mino¬

Expanded text:
mille passibus terminatur. Et dictum milliarium, quasi milladium, habens pedum quinque miltor et monitor. Sed monitor dicitur cum praenuntiat bona: minator, cum nuntiat adversa. M
Abbreviated transcription (Latin):
que etiam pera uocatur. pellis
caprina acollo pendens princta
usq ad lumbos. Est añt habitꝰ
ꝓpͥe necessarius ad operis excerci¬
um. fiebat aũt prius ut quidã
extimant de pesticulis melonũ.
unde ⁊ melotes appellati sunt.

Expanded text:
quae etiam pera vocatur, pellis est caprina, a collo pendens, praecincta usque ad lumbos. Est autem habitus proprie necessarius ad operis exercitium. Fiebat autem prius, ut quidam aestimant, de pelliculis melonum. Unde et melotae vocatae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
UIossa petra sim ilis est lingue
humane. Unde et nomeu sũp¬
sit. Fertur aũt deficiente luna
celo cadere: cinus nõ modicam
magi tribuunt potestatẽ. Fert̃¬
Gluauit. ercoriat. Gnarus. scien.
cin contrarius est ignarus. nesci¬

Expanded text:
ossopetra similis est linguae humanae, unde et nomen sumpsit. Fertur autem, deficiente luna, e coelo cadere, cui non modicam magi tribuunt potestatem. Nur victoribus. Gnarus, sciens, cui contrarius; ignarus, nesci
Abbreviated transcription (Latin):
lat̾. nocant. qd̃ einis tyrsi seu ra¬
dicis sucus. acuat insũs. Cuiꝰ
uirtus traditur. ut ẜpentes.in¬
nuam senectutem erus gustu
deponant. Hoc holus greci
nouilis. que in locis arabie per¬
procedere. Que cum sibi finẽ
uite adcẽ . adũterit. facit sibi tͥe¬
cam dechure et mirra. ceterisq
odoribus. inquã inpleto inte
sue tempore: intrat et morit᷑.
de cinus humore carnis uermi
exurgit. paulatiq adolescit.
ac ꝓcessuestatis temporis indu¬
it alarum remigia. atq in su¬
perioris aius speciem formãq

Expanded text:
Latini vocant quod eius thyrsi seu radicis sucus acuat visum: cuius virtus traditur ut serpentes annuam senectutem eius gustu deponant. Hoc olus Graeci ue avis in locis Arabiae perprocedere. Quae cum sibi finem vitae adesse adverterit, facit sibi thecam de thure et myrrha et caeteris odoribus, in quam impleto vitae suae tempore intrat, et moritur. De cujus humore carnis vermis exsurgit, paulatimque adolescit, ac processu statuti temporis induit alarum remigia, atque in superioris avis speciem formamque
Abbreviated transcription (Latin):
ut sitis sancti et in maculati in
gremnio scilicet congregati scõꝵ.
Eit ergo pars sortis sanctorum
in lumine: et illustratur. alu¬
mine. quando fit in xp̃o: et illus¬
tratur axp̃o. Quia solet in sor¬
te hereditas significari. sicut
scriptum est. sorte diuisit eis t̾rã
in funiculo distributionis: Ui¬
camus qui a sicut om̃is electorũ
populus. pars infimiculum hx¬
reditatis dm̃ est. scripturadicẽ¬
ce: pars aũt dm̃ populus est.
iacob funculus hereditatis eiꝰ:.
it. a pars et hereditas sortissco̾ꝵ.
ip̃e dnns est qui dixit ad aaron.
Ego pars et hereditas tua: in
medio fiuioꝵ ifrahel. Nos aũt
cum apostolis et omnibꝰ sanctiꝰ
societatem habentes. gracias
agentes deo patri: oremus ut
dignos nos faciat in partem
sortis sanctoꝵ in lumine: idẽ¬
ut et pars. et sors. et hereditas
dñi eẽ mereamur: et ip̃in dñm
saluatorem nr̃m. in sorte ⁊ he¬
reditate sempiterna feliciter
posside amus: et in lumine. id

Expanded text:
ut sitis sancti et immaculati, in ut sitis sancti et immaculati, in gremio scilicet congregati sanctorum. Fit ergo pars sortis sanctorum in lumine; et illustratur a lumine, quando fit in Christo, et illustratur a Christo, quia solet in sorte haereditas significari, sicut scriptum est: Sorte divisit eis terram in funiculo distributionis . Dicamus quia sicut omnis electorum populus, pars et funiculus haereditatis Domini est, Scriptura dicente: Pars autem Domini populus ejus: Jacob funiculus haereditatis ejus . Ita pars et haereditas sortis sanctorum ipse Dominus est, qui dixit ad Aaron: Ego pars et haereditas tua in medio filiorum Israel . Nos autem cum apostolis et omnibus sanctis societatem habentes: Gratias agentes Deo Patri, oremus ut dignos nos faciat in partem sortis sanctorum in lumine , id est, ut pars et sors et haereditas Domini esse mereamur, et ipsum Dominum Salvatorem nostrum in sorte et haereditate sempiterna feliciter possideamus, et in lumine, id
Abbreviated transcription (Latin):
Quomam estis filii dei:
misit deus spiritum filii sui in
corda nr̃a clamantem afba pa¬
ter. Numꝙͣ enĩ auderemus
dicere paterm̃r quies nicelis:
isi de consciencia spiritus habi¬
cantis in nob̾. Ut enĩ ꝓbarem̃
ad optati eẽ adeo in filios: sp̃m
suum de dit nobis. Qui sig¬
num patris ostendat ẽẽ in filiis.
ut ande amus dicere abba. quod
est pater. quod nideis dicere du¬
dũ nõ fuerat concessum. Itaq
iam nõ sumus ẜui: s filii. Qd̾
si filii: et heredes ꝑdin. Idest si
filii sumus: consequenter nb̃
debetur. hereditas patris: ut quo¬
mõ spm filii dei accipientes fcĩ
sumus filii. ita inlib̾tatem de
ẜutute mutati. heredes simus
fun erus. Nam et alio loco: ioe¬
ait apostolus. Gracias agentes
deo patri: qui dignos nos fecit in
partem sortis sanctorum in lu¬
mine. Par sortis sanctorum
congregatio est adunata: et ĩ
una societate iuncta oĩum electo¬
rum: sicut et alibidicit. Uos ãt
dñs multiplicet. sub auditur
in numero electorum suorum:

Expanded text:
Quoniam estis filii Dei, misit Spiritum Filii sui in corda vestra, clamantem Abba Pater . Nunquam enim auderemus dicere, Pater noster qui es in coelis, nisi de conscientia spiritus habitantis in nobis. Ut enim probaremur adoptati esse a Deo in filios, Spiritum suum dedit nobis, qui signum Patris ostendat esse in filiis, ut audeamus dicere: Abba, quod est Pater, quod Judaeis dicere dudum non fuerat concessum: Itaque jam non sumus servi, sed filii. Quod si filii, et haeredes per Deum , id est, si filii sumus, consequenter nobis debetur haereditas Patris; ut quomodo Spiritum Filii Dei accipientes, facti sumus filii, ita in libertatem de servitute mutati, haeredes simus risti filii ejus. Nam et alio loco iait Apostolus : Gratias agentes Deo Patri qui dignos nos fecit in partem sortis sanctorum in lumine. Pars sortis sanctorum, congregatio est adunata, et in una societate juncta, omnium electorum, sicut et alibi dicit: Vos autem Dominus multiplicet , subauditur, in numero electorum suorum,
Abbreviated transcription (Latin):
potest: quia omnis intentio
omnisq contemplatio sancto¬
rum. suꝑ se tendit: ut illud pos¬
sit adipisci quod in celestibus
appetit. Sine cnĩ bono operi.
seu uero muigilet cõtempla¬
tiom: tunc ueraciter hoc quod
agit bonumest. quando ei pla¬
cere concupiscit aquo est. Qua
mre pensandumest: ut om̃e bo¬
num quod agitur. per intenti¬
onem semper ad celestia suble¬
uetur. Electi aũt quia et ĩbono
opere ommpotenti deo placere
appetunt: et per contemplatio¬
ius gr̃am. et̾nam iam beatitu¬
dinem degustare concupiscũt:
facies et penas de super exten
dunt.
caro concupiscit a du̾sus spĩn

Expanded text:
potest. Quia omnis intentio, potest. Quia omnis intentio, omnisque contemplatio sanctorum super se tendit, ut illud possit adipisci quod in coelestibus appetit. Sive enim bono operi, seu coelesti invigilet contemplationi, tunc veraciter hoc quod agit bonum est quando ei placere concupiscit a quo est. Qua in re pensandum est ut omne bonum quod agitur per intentionem semper ad coelestia levetur. Electi autem quia et in bono opere omnipotenti Deo placere appetunt, et per contemplationis gratiam aeternam jam beatitudinem degustare concupiscunt, facies et pennas desuper ex tendunt .Caro concupiscit, etc. . Con
Abbreviated transcription (Latin):
atq in ina dm̃i ꝑfectus.
et homo. et initulus. et leo si¬
mul et aquila est. Homoem.
rationale est animal. Uitulꝰ
aũt: in sacrificium mactari so¬
let. Leo uero fortis est bestia.
sicut scriptum est. Leo fortissi¬
mus bestiarum: ad nussius
pauebit occursum. Aquila.
ad sublimia euolat: et mrreuer¬
beratis oculis. solis radiis inten¬
dit. Omnis itaq qui in ratio¬
ne ꝑfectus est: homoest. Et
qũ semet ip̃m ab hunismun¬
di uoluptate mortificat: uitu¬
lus. Qui uero ipã sua sponta¬
nea mortificatione. contra adu̾¬
sa onmnia fortitudinem securita¬
tis habet: leo. Uñ scriptu mest.
Iustus aũt quasileo confidens:
absq terrore erit. Qui uero sub¬
lunit̃ contemplat̾ ea que celesti¬
a atq efna sunt: aqui la est. Igi¬
tur qm̃ nuistus quiper rationẽ
homo. per sacrificium mortifica¬
tionis sue intunis. per fortitudi¬
nem securitatis leo. per conteni¬
plationem nero efficitur aquila:
recte per hec sancta animalia
signari unusquisq perfectus

Expanded text:
atque in via Domini perfectus et homo et vitulus, et leo simul, et aquila est. Homo enim rationale est animal. Vitulus autem in sacrificium mactari solet. Leo vero fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum . Aquila ad sublimia evolat, et irreverberatis oculis solis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratione perfectus est, homo est. Et quoniam semetipsum ab hujus mundi voluptate mortificat, vitulus est. Quia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, leo est. Unde scriptum est: Justus autem quasi leo confidens, absque terrore erit . Quia vero sublimiter contemplatur ea quae coelestia atque aeterna sunt, aquila est. Igitur quoniam justus per rationem homo, per sacrificium mortificationis suae vitulus, per fortitudinem securitatis leo, per contemplationem vero efficitur aquila, recte per haec sancta animalia signari unusquisque perfectus
Abbreviated transcription (Latin):
duo decim sunt ens apostoli.
qui a ut diem seẽc ostenderet. xii.¬
discipulos elegit. Qui uero ope¬
ratur ueritatem et in lucem ue¬
int: lux est et filius lucis et diei.
Sicut enĩ nemo. a se ip̃o est: it aeti¬
am uenio a se ip̃õ illuminatur.
s illustrante de quo scriptumẽ.
Erat lux uera: que illuminat
omem hominẽ uementem ĩ hũc
mundum. Quicumq enim
a tenebris ignorancie et peccatis
surrexerit. et illuminatus ab ip¬
so fuerit quidixit. ego sum lux
mundi : et qui sequitur me nõ
ambulat intenebris. s habebit
lumen uite: merito filius lucis
et diei uocatur. Imitatione enĩ
nõ natina filii dei sumus: sicut
ait saluator. Ut sitis filii patri
urĩ: quincelis est.¬

Expanded text:
duodecim sunt ejus apostoli; duodecim sunt ejus apostoli; quia ut diem se esse ostenderet, duodecim apostolos elegit. Qui vero operatur veritatem et in lucem venit lux est, et filius lucis et diei . Sicut enim nemo a seipso est, ita etiam nemo a seipso illuminatur, sed illustrante illo de quo scriptum est: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quicunque enim a tenebris ignorantiae et a peccatis surrexerit, et illuminatus ab ipso fuerit qui dixit: Ego sum lux mundi, qui sequitur me non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae , merito filius lucis et diei vocatur. Imitatione enim, non natura, filii Dei sumus, sicut ait Salvator: Ut sitis filii Patris vestri, qui in coelis est
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Annũciamus uob̾ qm̃ deus
lux est: et tenebre meo non sunt
usle. Merito ergo qui filii d̾i sũt:
filu lucis ab apostolo uocantur u
ait. Omnes enĩ uos filii lucis es¬
tis et filu dei: nonestis noctis neq
tenebrarum. Sicut eiuĩ dicuntur
fili dilectionis uel filii pacis. habẽ¬
tes inse dilectionem et pacem: ita
dicuntur et filii lucis. habentes
in se fidei et sciencie lumen. unde
et alibi paulus ait. Eratis ali¬
quando tenebre. nũc aũt lux in
dño: ut filii lucis ambulate. Bi¬
ue filii lucis dicuntur. idest filii
del: sicut dũs ait. Ego sum lux
mundi. Qui sequitur me non
ambulat intenebris: s habebit
lumen uite. Et filu deunquit.
idest dm̃ nr̃i ihũ xpisti: qui dix̃
discipulis suis. Nonne dudecun
hore sũt diei: qui ambulat i die:
nõ offendit. Se eni diem; et
apostolos significari horas uo¬
luit. Nam ipe spiritualiter uerꝰ
dies est: quia descip̃o dictum est.
Dies sanctificatus illuxit nob.
Duodecim uero hore ut p̾dem ẽ.

Expanded text:
ait: Annuntiamus vobis quoniam Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae . Merito ergo qui filii Dei sunt, filii lucis ab Apostolo vocantur, ubi ait: Omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei: non estis noctis, neque tenebrarum . Sicut enim dicuntur filii dilectionis vel filii pacis habentes in se dilectionem et pacem, ita dicuntur et filii lucis habentes in se fidei et scientiae lumen. Unde et alibi Paulus ait: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino, ut filii lucis ambulate . Sive filii lucis dicuntur, id est filii Dei, sicut Dominus ait: Ego sum lux mundi, qui sequitur me non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae . Et filii diei, inquit, id est Domini Jesu Christi, qui dixit discipulis suis: Nonne duodecim horae sunt diei? Qui ambulat in die non offendit . Se enim diem, et apostolos significari voluit horas. Nam ipse spiritaliter verus dies est, quia de ipso dictum est. Dies sanctificatus illuxit nobis. Duodecim vero horae ut praedictum est
Abbreviated transcription (Latin):
bis ab̾sensum describitur. Nume¬
rus .xix. miliͥa hominum qui de¬
um recusar. est una die occisus. et
animal brutum loquebatur.
Dellem horum misticͣ audire.¬
Mstella significat sanctos. Sel¬
laigitur preclara illuxit: quia
sanctus sanctorum uenit. Circu
lei de terra fluxit. quia fons miẜi¬
cordie de uirgine maria emanaint.
Pax nigens extitit. quia pax u̾a
interris apparunt. Mundus ad
censum descriptus est: quia ad su¬
pernum regnum crismate est pre¬
signatum humanum genus. qͥ
dũm recusar̃ occisisunt: quia qͥ
dixerunt nolumus hunc regna¬
re supernos dispier̃. Pecus loque¬
batur: quia populus ad laudem
am. africam. curopam. fite ⁊ oꝑa¬
tione ad se trahere uoluit. DCur
magis fugit inegiptum ꝙͣ in aliã
terram: M ut ostenderet se uer̃
moysen. Sicut enĩ moyses popu¬

Expanded text:
bis ad censum est descriptus. Numebis ad censum est descriptus. Numerus ad triginta millia hominum, qui Dominum recusarunt, est una die occisus; et animal brutum locutum est. D. Vellem horum mysticum audire.--M. Stellae significant sanctos; stella igitur praeclara illuxit, quia Sanctus sanctorum venit. Circul olei de terra fluxit, quia fons misericordiae de Virgine emanavit. Pax ingens exstitit, quia pax vera in terris apparuit. Mundus ad censum est descriptus, quia ad supernum regnum chrismate est praesignatum humanum genus. Qui Dominum recusarunt, occisi sunt, quia qui dixerunt: Nolumus hunc regnare super nos , disperierunt. Pecus louqebatur, quia ad laudem Africam et Europam, fide et operatione ad se trahere voluit. D. Cur magis fugit in Aegyptum quam in aliam terram?--M. Ut ostenderet se verum Moysem; ut, sicut Moyses popu