comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ saluandorum uñ et hoc carmen dicitur epithala¬
miũ. Pest laus thalami quia laus sponsi et sponse
Pest laudes thalami¶ Similia cantat in hus thalanis
nupeiis propheta in nuptiis nãq iste piophete apłi
et oñis sancti tympanis cytharis et aliis modis
Cum exultacione scã conclamant. uñ pascitur audito
harum nuptiarum copulam in thalamo uirginis fecit
dei grã qñ ueibum cabo factũ est et huãna natura
diuĩne unita ⁊ sonso sponsa nũc caritate. post ĩmor¬
talitate cõmucta et est fensus tituli psalmus hic
subaudi tendens in finem ¶ Pest in confrumacionem

Expanded text:
et salvandorum. Unde et hoc carmen dicitur epithalamium, id est laus thalami, quia laus sponsi et sponsaeid est laudes thalami. Similia cantat in his nuptiis Propheta. In nuptiis namque istis prophetae, apostoli, et omnes sancti tympanis, citharis, et aliis modis cum exsultatione sancta conclamant: unde pascitur auditor. Harum nuptiarum copulam in thalamo Virginis fecit Dei gratia, quando Verbum caro factum est, et humana natura divinae unita, et sponso sponsa, nunc charitate, post etiam immortalitate conjuncta. Et est sensus tituli: Psalmus hic subaudi, tendens in fine, id est in consummationem,
Abbreviated transcription (Latin):
multi secuturi sunt unde percutit om̃s supersticioẽs
⁊ inuitat ad mirabilia derBecundo exponit mirablĩa
que funt incarnacio iusticia p̾dicacionis. liberacio hom.
ab miquitatibus. confusio inimicorum. leticia specãciũ
ibi ¶ Annõciaui et quia difficile erat iudeos a con¬
suetis cerimomiis et gentes ab ydolat̾a reuocare ad
nouũ testamentũ Ideo utitur auctoritate antiqͦrũ

Expanded text:
multi secuturi sunt. Unde percutit omnes superstitiones, multi secuturi sunt. Unde percutit omnes superstitiones, et invitat ad mirabilia Dei. Cassiod. Secundo exponit mirabilia quae sunt incarnatio, justitia praedicationis, liberatio hominum ab iniquitatibus, confusio inimicorum: laetitia sperantium, ibi, annuntiavi. Et quia difficile erat Judaeos a consuetis caeremoniis, et gentes ab idololatria revocare ad novum Testamentum, ideo utitur auctoritate antiquorum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe dicitur ostenditur ꝙ eccͣa longo tempore exp ͨ¬
tauit desiderans xp̃m et cum eo nouũ testam̃tũ
in qua expettatione multa a dyabolo sustmuit
occulte et mainfeste/ a quibus eciam post xp̃i aduẽ¬
tum ⁊ noue legis percepcionem penitus immums
non fuit diaboli insidias oracio non declinans et
aperte et occulte nocentis ¶ Est emm dy abolus leo
et dracho. leo cum aꝑte seuit ut fecit tempoie mar¬
tirnin uͥ opus est paciencia dracho cum occulte-
infidiatur, cum scandala mouet et temptaciones
situt nũc facit ubi opus est uigilancia et magis
timendus est cum fallit ut dracho quam cũ seuit
ut leo illic enim cogit hic docet negare xp̃m. Int̾
hec tñ expectare non desũt quonsq utrũq recipit
et est sensus tituli ꝑsalmus iste dirigens nos
¶In fuem ¶ Sest in nouũ testamentũ consũmans quia
agit de mutacione uet̾is testamenti in nouũ actbuit᷑
tasse deuin et accepisse eum et ab eo nouũ .t. ꝙ et

Expanded text:
esse ostenditur, quod Ecclesia longo tempore exspectavit, desiderans Christum, et cum eo Novum Testamentum, in qua exspectatione multa a diabolo sustinuit, occulte et manifeste, a quibus etiam post Christi adventum, et novae legis perceptionem, penitus immunis non fuit, diaboli insidias omnino non declinans, et aperte et occulte nocentis. Aug. Est enim diabolus leo et draco; leo, cum aperte saevit, ut fecit tempore martyrum, ubi opus est patientia; draco, cum occulte insidiatur, cum scandala movet et tentationes, sicut nunc facit, ubi opus est vigilantia, et magis timendus est cum fallit ut draco, quam cum saevit ut leo. Illic enim cogit, hic docet negare Christum. Inter haec tamen exspectare non desiit, quousque utrumque recipit. Et est sensus tituli: Psalmus iste int. id est in Novum Testamentum consummans, quia agit de mutatione Veteris Testamenti in Novum; attribuitasse Deum et accepisse eum et ab eo Novum Testamentum, quod et
Abbreviated transcription (Latin):
filiis chore ad intellectum. Pest ut intelligant et be¬
nerentur tantum misterium ¶Intencione. monet et¬
ad laudem sponsi et sponse ¶Modus. torpectitus est
ꝑsalmus. p̾mo propheta celestibus epulis sagnatus
precoma dei se eructuaturum promittit ¶Secimido incip̃
de laude sponsi laudans enin quadriformiter a forma
a potestate. a. iudicio. ab ornatu. ibi peciosue¶ltio
laus sponse cantatur submissiꝰ¶Item quadrifornuit̾.
Agloria. A. forma. ab amicab. A prole ibi. Audi filia
prophã ergo quasi ad has nupcias intromitti desiderãs
ut sibi aperiatur se uelle sponso cantatur ait Cor
Sauid pro archanis. psalmus iste agit de archa¬
nis diuine disposicionis que sunt. ꝙ sit deus homo.
.quia salus promissa utriq populo. ꝙ cecitas cõtingit

Expanded text:
filiis Core ad intellectum, id est, ut intelligant et venerentur tantum mysterium. Intentione monet ad laudem sponsi et sponsae. Modus. Tripartitus est psalmus. Primo Propheta coelestibus epulis saginatus, praeconia Dei se eructaturum promittit. Secundo incipit de laude sponsi, laudans eum quadriformiter, a forma, a potestate, a judicio, ab ornatu, ibi, speciosus. Tertio, laus sponsae cantatur submissius. Item quadriformiter, a forma, a gloria, ab amicabus, a prole, ibi, audi filia. Propheta ergo, quasi ad has nuptias intromitti desiderans, ut sibi aperiatur se velle sponso cantare, ait: David pro arcanis. Psalmus iste agit de arcanis divinae dispositionis, quae sunt, quod si Deus homo, quod salus promissa utrique populo, quod caecitas ex part
Abbreviated transcription (Latin):
sicut supradiximus caluaria int̾pretatur qui fuit
locus diñce passionis que in caluaria stã fuit.
p̾signati dum enim helyseus astende̾t de Iericho in
midentes helysenm et dicentes ¶ Aastende calue. astẽde
calue Tunt iussit heliseus duos orsos exire de saltu
A quibus pu̾i int̾fecti sunt Ita et xp̃t Cum astendẽt
in bethel. idest cum carne assumpta ueniret ad
synagogã que prius erat domus dei qũi sonat bethel
irrisus est a paruilis ¶Astende calue clamantibus
¶ Dest indeis spũali pu̾ili fatuitate clamantibus. tolle
tolle crucifige enin qui deuorantur a duobus ursis
Pest a dyabolo et angelis eius uel a tyto ⁊ uaspasi¬
ano quos deus ad destructõnem iudeore nusit q̃dra¬
illi pueri quadragnnta duo fuerunt aduabus bestiis
deuorati. filii ergo chore sunt qui tropheum xp̃i
Pest signũ erucis fionte cordis ⁊ corporis susceperũt
quibus actribuctur psalmus iste et est sensus tituli¬
¶ Intellectus huius psalur dirigens nos. In finem

Expanded text:
calvaria interpretatur, qui fuit locus Dominicae passionis quae in Calvaria facta est. liseo praesignati. Dum Eliseus ascenderet de Jericho in ridentes Eliseum, et dicentes: Ascende, calve, ascende, calve! Tunc jussit Eliseus duos ursos exire de saltu, a quibus pueri interfecti sunt : ita et Christus, cum ascenderet in Bethel, id est cum carne assumpta veniret ad Synagogam, quae prius erat domus Dei, quod sonat Bethel, irrisus est a parvulis: Ascende, calve, clamantibus, id est Judaeis puerili fatuitate clamantibus: Tolle, tolle, crucifige eum! qui devorantur a duobus ursis, id est a diabolo et angelis ejus, vel a Tito et Vespasiano, quos Deus ad destructionem Judaeorum misit illi pueri quadraginta duo fuerunt a duabus bestiis devorati. Aug. Filii ergo Core sunt qui trophaeum Christi, id est signum crucis in fronte cordis et corporis susceperunt, quibus attribuitur psalmus iste. Et est sensus tituli: Intellectus hujus psalmi dirigens nos
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ malos habens cum eis multa cõmumia . s. nasti.
mori. prospera et adũsa. pacem bellum salutẽ. pestẽ¬
Cui quibus non habet cõmunem causam mitorum
Et Ideo petit in futuro ab eis separari et est pẽ iste¬
contra p̾ssuras seculi ne et ip̃e nos retrahant adeo
Intencione monet ne in p̾ssuris deficianius ¶mosd q
bipertitus est psalmus ponno conqueritur de cõ¬
mixtione malorum p̾catur separari ¶Secnuido agit
de leticia finali. Idest que erit in fine pro qua laudat
In tribulacione ibi ¶ Et introibo uidens gͦ nũt malos
Cum bonis corpore uolens ab eis separari. nũt ammo.
in futuro eciam loco exclamiat. Odeus iudica me.

Expanded text:
inter malos, habens cum eis multa communia, nasci, mori, prospera et adcum quibus tamen non habet communem causam meritorum. Et ideo petit in futuro ab eis separari. Et est pscontra pressuras saeculi, ne et ipsae retrahant nos a Deo. Intentio. Monet ne in pressuris deficiamus. Modus. Bipartitus est psalmus. Primo conqueritur de conjunctione malorum, et precatur separari. Secundo agit de laetitia finali, id est quae erit in fine, pro qua laudat in tribulatione. Ibi, et introibo. Videns ergo nunc bonos cum malis, corpore volens ab eis separari, nunc animo, in futuro etiam loco exclamat: o VERS. 1.
Abbreviated transcription (Latin):
Idest ut spalit̃ intelligant. conuenit enĩ hic psabuꝰ
om̃i xpiano qui flamia diuine caritatis ascenditur¬
¶pna põ de cartta de qua re.i. de caritate dei hic p̃s̃ p̾mus ẽ ¶ Se qntur
est uox fidelis dñi desiderantis qui de gerat in bicus
et ad fontem baptisim tendit. uel qui exhaustis uicus
ad contemplacionem dei ascendit qui exquisito
cerui exemplo desideriũ suum ostendit cui obiuiat
malorum insultacio¶S ne t̾sticia seculi alium in

Expanded text:
id est ut spiritualiter intelligant. Convenit enim hic psalmus omni Christiano, qui flamma divinae charitatis accenditur, de qua re, id est de charitate Dei, hic psalmus primus est. Sequuntur est vox fidelis Deum desiderantis, qui degerat in vitiis, et ad fontem baptismi tendit; vel qui exhaustis vitiis ad contemplationem Dei ascendit, qui exquisito cervi exemplo desiderium suum ostendit, cui obviat malorum insultatio. Sed ne tristitia saeculi, animum in
Abbreviated transcription (Latin):
finem p̃s dauid pro filiis chore gentes qͣs
In pbecedenti psalmo bocauit ad fidem iam
com̃sas in hoc psalmo inuitat ad laudem et hec
sunt filns chore .i. filii passions et ẽ sensus
ꝑsalmus iste ẽ dauid prophete .i. pio conuersis¬
gentibus dirigendis. In finem. Pest in xx̃i
laudem  Intencione monẽt ad laudem. modus.
bipertitus est ps̃¶ ꝓͥmo gentes ad quas grã trã¬
sunt Inuitat ad laudem des¶ Secundo astensioet

Expanded text:
finem, psalmus David pro filiis Core. Gentes quas in praecedenti psalmo vocavit ad fidem jam conversas, in hoc psalmo invitat ad laudem. Vel hae sunt filii Core, id est filii passionis. Et est sensus. Psalmus iste, est Dagentibus dirigendis, in finem, id est in Christi laudem. Intentio. Monet ad laudem. Modus. Bipartitus est psalmus. Primo gentes ad quas gratias transivit, invitat ad laudem Dei. Secundo ascensio et
Abbreviated transcription (Latin):
ot ab eo desiderantur et̾na et hec non amentur.
hic ergo intelligentes non sic querant sibi fieri sicut
Rudibus factum est illis prospera concessit deus ut
crederent istis adu̾sa infert ut futura querant. Sz
sciant per temporalia illorum figurati sua spũalia
et est iste psalmus confortacio infirmoꝵespitencione
monet ad contemptum terrenorum et ad appetitum
celestium ¶modus tripertitus est psalmus p̾mo disti¬
guit beneficia dei ostendens que incipientibus data
sunt in nũdo et que perfectis dabinitur in celo.¬
¶ Secundo enu̾at mala que hic ferunt boni non tñ
obliti dei. ibi. nunc autẽ re¶tercio p̾catur auxiliũ
ut hic afflictis tempore resurreccõnis xp̃c subueiãt
ibi¶ Exurge quare¶propli eta ergo in persona mar¬
tiru ut magis sit mirum uelinqui presentes scõs

Expanded text:
ut ab eo desiderentur aeterna, et haec non amentur. ut ab eo desiderentur aeterna, et haec non amentur. Hoc ergo intelligentes ne sic quaerant sibi fieri, sicut rudibus factum est, illis concessit prospera Deus ut crederent, istis adversa infert ut futura quaerant. Sed sciant per temporalia illorum figurari sua spiritualia. Et est iste psalmus confortatio infirmorum. Intentio. Monet ad contemptum terrenorum, et ad appetitum coelestium. Modus. Tripartitus est psalmus. Primo, distinguit beneficia Dei, ostendens quae incipientibus data sunt in mundo, quae perfectis dabuntur in coelo. Secundnunc autem. Tertio, precatur auxilium, ut hic afflictis tempore resurrectionis Christus subveniat, ibi, exsurge quare. Propheta ergo in persona martyrum, ut magis sit mirum relinqui praesentes sanctos,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s filiis chore ad intellectum sciendum est
ꝙͣ in uet testamento multis et habundantꝰ contulit
deus bona temporalia tanquã rudibus et ad ẜuuendĩ
alliciendis ⁊ paucos affligi petnusit. In nouo aut̃
testam̃to ecc̃a paucis fideliũ frorem nuddalud rere
apponit et multis subtrahit et affligi permittit
castigans eos tãꝙͣ filios ut fint fili chore .i. passi¬
oms et distant alia bona ẽẽ querenda que nõ fuit
cõmunia malis Idest spũalia et et̾na que fig̾ant᷑
per temporalia illa que populo rud̃ data sunt unde bñ¬
In titulo ponitur ¶ As ꝑnrtellectum et est sensus tituli
p̃s. iste dirigens nos in finem Pdest in xp̃m eantat
uel actbuitus filuis chore. i dest passionis.s. sc̃is mar¬
tiribus quorum uor est hic ¶ Ad intellectũ Idest Et
Intelligant cur martires uidetur relinquere subt¬
hendo temporalia et permittendo affligi Cum patres
antiquos uiuerit in manu ualida et eis appofu̾it̾ tẽ¬
poralia. ꝙ ideo facit deus.i. ad temporalia non audit

Expanded text:
s filiis Core ad intellectum. Sciendum est quod in veteri testamento multis et abundanter contulit Deus bona temporalia, tanquam rudibus et ad serviendum alliciendis, et paucos affligi permisit. In novo autem testamento Ecclesia paucis fidelium flores mundialium rerum apponit, et multis subtrahit et affligi permittit, castigans eos tanquam filios, ut sint filii Core, id est passionis, et discant alia bona esse quaerenda, quae non sunt communia malis, id est spritualia et aeterna, quae figurantur per temporalia quae populo rudi data sunt. Unde in titulo bene ponitur ad intellectum. Et est sensus tituli: Psalmus iste, dirigens nvel attribuitur filiis Core, id est passionis, id est sanctis martyribus quorum vox est hic, ad intellectum, id est ut intelligant cur martyres Deus videtur relinquere, subtrahendo temporalia, et affligi permittendo, cum Patres antiquos juverit in manu valida, et eis apposuerit temporalia: quod ideo facit Deus, id est ad temporalia non audit,
Abbreviated transcription (Latin):
filius chore Chore sicut legitur in libro mumii cum
dathan et abyron mouit sedicionem crica moysen
et a aron bnde dathan et abyron cum oñi familia
sua unuis abforti funt a t̾ra chore uero et cum eo di¬
adolerent incensum in conspectu domini diuino ign
patris nequiciam non sut nutati unde et postea
add in ministerium domus domini sunt assum pti
et a domino et̾uo gaudio bñdicti propt̾ quod eciã
In titulis psalmorum sepe fit mencio eorum max ͤ
tamen propt̾ nomĩs int̾pretationem ex qua spuda
pretatur caluaria qui fuit locus dñice passionis
bnde per caluariam xp̃i passio intelligitur. filii gͦ¬
caluarie sunt filii passionis filii crucis qui in cruce
domini nr̃i ihũ xp̃i groriantur Cum apostolo dicẽte
michi autem absit gloriari insi in Cruce dommi

Expanded text:
in. Core sicut legitur, in lib. Numeri XVI, cum Dathan et Abiron movit seditionem contra Mosen et Aaron. Unde Dathan et Abiron cum omni familia sua vivi absorpti sunt a terra. Core vero, et cum eo adolerent incensum in conspectu Domini, divino igne patris nequitiam non sunt imitati. Unde et postea a David in ministerium domus Domini sunt assumpti, et a Domino aeterno gaudio benedicti. Propter quod etiam in titulis psalmorum saepe fit mentio eorum, maxime tamrpretatur calvaria, qui fuit locus Dominicae passionis. Unde per calvariam, Christi passio intelligitur. Legcalvariae sunt filii passionis, filii crucis, qui in cruce Domini nostri Jesu Christi gloriantur cum Apostolo dicente: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini
Abbreviated transcription (Latin):
Iꝑ finem .i. in xpm ẽ dauid ¶ dest alicuius fidelis
de iudea. ut c̾cius testimoniũ ¶ꝑsalmus di cohabitꝰ
pro archanis. Idest agens de manifestatione
archanorum uel secudum aliam translacionem
que habet in finem p̃s filuis chore pio archans.
fili chore sicut fili coucis qui de Archans Idest
de aduentu xp̃i ⁊ aliis p̾dictis hic locũtur et
est psalmus hic tendens ¶ꝑi fine in accbuitur
fiens chore qui hic locuntur ꝑsalmus dico hĩtꝰ
pio archanis intencione monet ad fidem. Modꝰ.
toipertitus est psalmus p̾mo in aduentu dñi
omnes spes habenda ostenditur. et in transitu
apostolorum ad gentes ¶ Secindo dicit ꝙ ecc̃a¬

Expanded text:
est David, id est alicujus fidelis de Judaea, ut sit certius testimonium. Psalmus dico habitus, pro arcanis, id est agens de manifestatione arcanorum. Vel secundum aliam translationem, quae habet: In fine psalmus, filiis Core pro arcanis. Filii Core sunt filii crucis, qui de arcanis, id est de adventu Christi et aliis praedictis loquitur. Et est, psalmus hic tendens in finem attribuitur filiis Core, qui hic loquuntur. Psalmus dico, habitus, pro arcanis. Intentione monet ad fidem. Modus. Tripartitus est psalmus. Primo, in adventu Domini omnis spes habenda ostenditur, et in transitu apostolorum ad gentes. Secundo dicit quod Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
pro hus qui commui. de uet̾i homine in nouũ ¶ Et pro
dilectosdest xp̃o de quo pater. hic est filius meus
dilectus ¶ic enim destribitur per quam cõmutabũt¬
et laus sponsi et sponsel bic cantatur uel ita non
subaudiatur psalmus sic ¶Canticum. istudtendens

Expanded text:
pro his qui commutabuntur de veteri homine in novum, et pro dilecto Christo, de quo Pater: Hic est Filius meus dilectus . Hic enim describit per quem commutabuntur. Laus sponsi et sponsae hic cantatur. Vel ita, ut non subaudiatur psalmus, sic: Canticum, istud tendens,
Abbreviated transcription (Latin):
hĩe ualet insi pecã confiteatur ꝙ maxĩe fit in adu̾sis
Ideo p̾stribitur lic̾a. Ioth. q̃ int̾pretat᷑ confessio uel de¬
solatio ꝙ bñ conuenit. cicius eiñ cõfitentur qui desolati
sunt in adu̾sis ¶ In scdĩs quippe solet hõ extolli Cũ emm
brgetur adusis tũc diuinum implorat auxiliũ eũ aut̃
succedunt prospera fit aminus elacior ¶sut̾ pietatur em̃i
Ioth sciencia uel p̾ncipiũ propt̃̾ ꝙ etiam Recte huic
octonario p̾stribitur quia hic docetur homo creatus ẽ
impassibilis ⁊ imortalis et in pleĩtudiẽ sc̃ie ad ꝙͣ bonꝰ
homo desiderat reu̾ti ¶Tuius in hac uita miciũ habet
intellectũ. ꝙ d¶ex tua est michi bonũ super nilia et¬

Expanded text:
i peccata confiteatur, quod maxime fit in adversis, ideo praescribitur littera Jod quae interpretatur confessio vel desolatio, quod bene convenit. Citius enim confitentur qui desolati sunt in adversis. In secundis quippe solet homo extolli. Cum enim urgetur adversis, tunc divinum implorat auxilium. Cum ante succedunt prospera, fit animus elatior. Interpretatur etiam Jod scientia vel principium propter quod etiam recte huic octonario praescribitur, quia hic docetur homo creatus esse impassibilis et immortalis, et in plenitudine scientiae, ad quam bonus homo desiderat reverti, cujus in hac vita initium habet intellectum.
Abbreviated transcription (Latin):
dei que facit onna pacifice toleraui. per ꝙͣ mens
huana eleuatur ab his uifibilibus et temporalibus ad
inuisibilia ⁊ futura bona. bbi requies uera est. bñ iste octo¬
narius mito uiiꝰ ponitur ¶Se ptenarius eiũ Requiem
significat propt sabbatum in quo requieuit dominus
Inde est eciam ꝙ uiiͣ. dies pio mortius obẜuatur quia tc̃
uera requies oꝑtatur eis atq oratur ⁊ quia sp̃es nõ
est de pñtibus si de futuris i deo congrue hic octonariꝯ
pretitulatur lict̾a zai que int̾pretatur huc uel duc te
quia hic a git de spe que non est de ꝓũtibus. s ad fut᷑a
tendit. ꝙ d. huc tende huc dirige it tuũ tanꝙͣ tui dnector
⁊ Rector quo uocat te uerbum dei .s. ad celestem grãm
et ad et̾nitatem Cum ait uenite ad me omes qui laboratie
⁊ hon̾ati estis et ego reficiam uos. festinans gͦ in illam
Requiem ing̾di iste petit eam dicens ¶Memor esto ⁊c̃̃

Expanded text:
Dei, quae facit omnia pacifice tolerari, per quam mens humana elevatur ab his visibilibus et temporalibus, ad invisibilia et futura bona, ubi requies vera est. Unde iste octonarius merito septimus ponitur. Septenarius enim requiem significat propter Sabbatum, in quo requievit Dominus. Inde est etiam quod septimus dies pro mortuis observatur, quia tunc vera requies optatur eis atque oratur, et quia spes non est de praesentibus, sed de futuris. Ideo congrue hic octonarius praetitulatur littera Zain, quae interpretatur huc, vel duc te, quia hic agit de spe, quae non est de praesentibus, sed ad futura tendit. Quasi dicat: huc tende, huc dirige iter tuum, tanquam tui ductor et rector, quo vocat te verbum Dei, scilicet ad gratiam, et ad aeternitatem, cum ait: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Festinans ergo in illam requie
Abbreviated transcription (Latin):
p̾mittitur lici̾a hech que int̾pretatur pauor ⁊ intelligĩ¬
non pauor recidendi. s sollicito acquirendi illud bonũ qd
sperat ꝙ qr in octaua resurreccionis p̾stabitur ideo iste
octonarius octanus ponitur .q. d. iustisicationes tuas ex¬
de huiliacione ⁊ paciencia sua per quam uenit ad
Iusticiam. et quia bonũ est inũllari ⁊ pacienciã hĩe que¬
ditatem. Ideo congrue huit octonario p̾stbitur licta tets
que int̾ pretatur bonũ uel exclusio quia hic de paciencia
agit que excludit t̾sticiam de adu̾sis ⁊ facit bonũ ⁊ Iocu̾dũ
dios incendia non tinĩtes in fẽstis eciam regibus se optu¬

Expanded text:
mittitur littera heth quae interpretatur pavor, et intelligitur pavor recidendi, sed sollicitudo acquirendi illud bonum quod sperat, quod quia in octava resurrectionis praestabitur, ideo iste octonarius ponitur, quasi dicat: Justificationes tuas exde humiliatione et patientia sua, per quam venit ad justitiam. Et quia bonum est humiliari, et patientiam habereditatem. Ideo congrue huic octonario praescribitur littera TEHT, quae interpretatur bonum vel exclusio, quia hic de poenitentia agit, quae excludit tristitiam de adversis, et facit bonum et jucundum dios incendia non timentes infestis se regibus obtu
Abbreviated transcription (Latin):
significabat eccam ⁊ sicut per sartaginem ferream
mnt̃ prophetam ezechielem ⁊ Ciuitatẽ poĩtam ¶per
dicta. ut per ea que angeli dix̾unt abrahã ⁊ alus
fidelibus ut in semine tuo benedicentur omnes gs̃¬

Expanded text:
significabat Ecclesiam, et sicut per sartaginem ferream significabat Ecclesiam, et sicut per sartaginem ferream inter prophetam Ezechielem et civitatem positam; per dicta, ut per ea quae angeli dixerunt Abrahae et aliis fidelibus, ut: In semine tuo benedicentur omnes g
Abbreviated transcription (Latin):
hic in xp̃i persona loquens ait ¶In capite libri sc̃ptũ
fore significans ¶onde et in attibus apostolorum dicit
sicut septum in libro psalmorum non dixit libris:
¶ taq libet unus est quãius Ieiomimꝰ qͥnq ẽẽ dicat¬
propt quinq distincciones sequitur hymnoꝵ uel
soliloquiorum ymnus est laus dei cum cantico. cã¬
ticum exultatio mentis habita de et̾is in uocem ꝓ¬
unmpens bene ergo dicitur liber iste hymnoꝵ et
docet nos laudare denin. Cum exultaaone habita
de superns et hoc non cũmodo corde berũ ec̃ uoce
ut qui audiat dicat ueni ⁊ cortina cortinã ducat. et
fiat et secundum que tempora ¶Et Igitur ꝓph̾ia
inspirãcio uel reuelacio diuina Rern euentus imno¬
ꝯbili ueritate denũcians unde prophecia uisio. proplã
uidens dicitur ¶ fit autem prophecia quatuor modis
per ftã per dc̃a/ per ea que uidentur dici uel fieri et
per sompmia ⁊ bisiones sper facta ut ꝑ archã noe que

Expanded text:
in Christi persona loquens ait: In capite libri scriptumin Christi persona loquens ait: In capite libri scriptumfore significans. Inde etiam in Actibus apostolorum dicitur: Sicut scriptum est in libro psalmorum , non dixit libris. Itaque liber unus est, quamvis Hieronymus quinque esse dicatpter quinque distinctiones. Hymnorum vel soliloquiorum. AUG. Hymnus est laus Dei cum cantico. Canticum est exsultatio mentis habita de aeternis in vocem prorumpens. Bene ergo dicitur liber iste hymnorum, quia docet nos laudare Deum cum exsultatione habita de aeternis: et hoc non tantummodo corde, verum etiam voce, ut qui audit, dicat: Veni , et cortina ducat cortifiat, et secundum quae tempora. Est igitur prophetia inspiratio vel revelatio divina, rerum eventus immobili veritate denuntians. Unde prophetia visio, propheta videns dicitur. Fit autem quatuor modis, per facta, vel per dicta, per ea quae videntur dici vel fieri, id est per somnia et visiones: Per facta ut per arcam Noe, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ta. penitendi hiũilitate. Cum eĩ c̾nimus dauid ho
propbietam muli penitenciam agent locus diffidenae
Relinquitur. sicut ex sauli conuĩsione. eiusdemq in
Apostolum promocione de dei mĩa plene ctificamur
unde ⁊ epistolis eius plusquam aliorum sicut ꝓpha
dauid eccͣa in officus utitur Ideo quoq ħ prophecia ĩ
frequenciori usu habetur quia nt alios. dittorum
excellit aꝑcione ea quippe que alii prophete obscure
et quasi per einginata dixmnt. de passione ⁊ resuirec¬
cione xp̃i. et et̾na genitura. et de cet̾is nist̾iis duud
prophetarũ excellentissimus. ita eiudentissime ape¬
euit ut magis uideatur enuangelizare. ꝙͣ prophetare.
hus uero cõ sideratis. intueri restat. quis titulus qͥ
sit eius mat̾ia. que intencio. quis modus tractandi.
est itaq titulus talis.
eẽ libros propt̃ quinq psalmorum distincões
¶ plures distinctiones sunt epistolarum pauli. et tñ
unus liber ex u̾bis quoq ip̃is dauid clarescit. qui

Expanded text:
ta poenitendi humilitate. Cum enim cernimus David homprophetam, nulli poenitentiam agendi locus diffidentiae relinquitur. Sicut et de Sauli conversione, ejusdemque in apostolum promotione de Dei misericordia plene certificamur. Unde et Epistolis ejus plusquam aliorum, sicut prophetia David Ecclesia in officiis utitur. Ideo quoque haec prophetia in frequentiori usu habetur, quia inter alias dictorum excellit apertione. Ea quippe quae alii prophetae obscure et quasi per aenigmata dixerunt de passione et resurrectione Christi, et aeterna genitura et de caeteris mysteriis, David prophetarum excellentissimus ita evidentissime aperuit, ut magis videatur evangelizare quam prophetare. His consideratis intueri restat quis titulus, quae sit ejus materia, quae intentio; quis modus tractandi. Est itaque titulus talis: res libros esse propter quinque psalmorum distinctiones plures sunt distinctiones Epistolarum Pauli, et tamen unus liber. Ex verbis quoque ipsius David hoc clarescit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c laudet dn ¶ Et quia tria hec doc dauid in hoc libro.
ficns ꝙ iõ fit. quia in hoc libro consũmacio est tocius
theologice pagine luc enĩ destributur p̾mia bonorũ
.supplicia maloꝵ. Rudimenta incipienciũ. ꝓg̾ssus ꝓfici¬
enciũ perfeccio peruemenciũ. uita acciuoꝵ. specula ͦ
contemplatiuoꝵ. hic eciam docetur quid ꝑscm̃ infac.

Expanded text:
s laudet Dominum . Et quia haec ita docet, David in lib. ficiis, quod ideo fit, quia in hoc libro consummatio est totius theologicae paginae; hic enim describuntur praemia bonorum, supplicia malorum, rudimenta incipientium, progressus proficientium, perfectio pervenientium, vita activorum, speculatio contemplativorum. Hic eti
Abbreviated transcription (Latin):
utia .s. pro illo signo celesa. Et incerpie
datur ursa latine uñ arcticus. d tam
polus uir antum. qͣm cutulus icludes
alitm qui ⁊ septemtrionalis dĩ. ꝯmulit
antaricus dr tam polus o ppositus qilit¬

Expanded text:
scilicet pro illo signo celesti, et interpretatur artus, ursa latine, unde articus dicitur tam polus iuxta Artum quam circulus includens illam, qui et septentrionalis dicitur; similiter antarticus dicitur tam polus oppositus quam cir
Abbreviated transcription (Latin):
pħilaxe. ꝙ est seruare. uł philos ꝙ est a¬
mor. et fit ħ autophilax . q seruans uł a¬
mans ursam. qr eam sequitur semꝑ Et
s. uel est ali¬
ud signũ auturus ut dñt boetes¬

Expanded text:
philaxe, quod est servare, vel filos, quod est amor, et fit Artofilax, quasi servans vel amans Ursam, quod eam semper sequitur, et vel est aliud signum Arturus ut dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ composita ab eo que non nuitant lit¬
teraturam illius omĩa sunt neutra.
⁊ habent accentus super esuidem silla¬
bam suꝑer qm ⁊ simplex. iuxͣ regulam
illam. quociens facio uł fio componit.
Ita ut non mutetur litteratura simpli¬
cis super eandem silłam est accentus
in composito super qm est in smplici
Q uo componũtur a tio Ita ut miutẽt
litteraituram sui simplicis ⁊ accentus
mutant ⁊ actuia sunt. preter defio ꝓ

Expanded text:
 composita ab eo que non mutant litteraturam illius omnia sunt neutra et habent accentus super eandem sillabam supra quam et simplex iuxta regulam illam: quotiens facio vel fio componitur ita ut non mutetur litteratura simplicis, super eandem sillabam est accentus in composito supra quam est in simplici; que vero componuntur a fio ita ut mutent litteraturam sui simplicis et accentus m
Abbreviated transcription (Latin):
b componitur facio. Ita ut suam lute¬
raturam nõ mutet ut benefacio. ⁊ bñ¬
fio. malefacio ⁊ malefio. satiffacio. et
satisfio. calefacio ⁊ calefio. tepefacio et
tepesio. expergefacio ⁊ exꝑgefio. nichilfa¬
cio ⁊ nichil fio. Et sunt loco passiuoꝵ ad
sit ad actiuã significatõnem. ⁊ dr᷑ con¬
accipr᷑ tamen confire in passiua signi¬

Expanded text:
bus componitur facio, ita ut suam literaturam non mutet, ut benefacio et benefio, malefacio et malefio, satisfacio et satisfio, calefacio et calefio, tepefacio et tepefio, expergefacio expergefio, nilfacio nilfio, et sunt loco passivorum ad sit ad activam significationem, conaccipitur tamen confire in passiva signi
Abbreviated transcription (Latin):
finitur. Et componitur nifmitus. ta.
tum .i. uou finitus. cuius mensura
finem nõ habet. ⁊ infinituuis. ua. uñ
i non finituius. Et hinc quidam modꝰ¬
modus u̾bi dr᷑ hic inifinitus. ⁊ hoc infi¬
nitum. ⁊ hic infinituius. ⁊ hoc infiniti¬
io. fis. fit. factus sum .i. incipere esle
de non esse tͣnsire ad esse. qd̃ enmm fit nõ
qnͣtum ad significationẽ. ⁊ deberet ha
rus. S fiens non est in usu hac ratione.
Nam hoc u̾bum fio est qiͣ passiuũ huiꝰ uer¬
bi facio. S omne passuium caret ꝑticipi¬
o presentis temporis. Et ideo fiens nõ ẽ
in usu. licet fuerit in antiquoꝵ usu. Itẽ
fio deberet habere facturus ꝑticipiũ futiꝰ
temporis. s qr esset concidentia inter ꝑ¬

Expanded text:
finitur, et componitur infinitus -a -um, idest non finitus, cuius mensura finem non habet, et infinitivus -a -um, idest non finitivus; et hinc quidam modus verbi dicitur infinitus et hoc infinitum et hic infinitivus. Finio componitIO fis fit factus, idest incipere esse, de non esse transire ad esse; quod enim fit non quantum ad significationem, et deberet habrus, sed fiens non est in usu hac ratione: nam hoc verbum fio est quasi passivum huius, scilicet facio, sed omne passivum caret participio presentis temporis et ideo fiens non est in usu, licet fuerit in usu antiquorum. Item fio deberet habere facturus participium futuri temporis, sed quia esset concidentia inter p
Abbreviated transcription (Latin):
est anussis. plumbatum cementa
noꝵ ꝙ enuitunt a sursum usq deorsum
ad perpendendã equalitatẽ parietis. uñ
⁊ alio noĩe dĩ perpendiculũ aperpendo.¬
dis. uł sic dĩ regula que habet iapides in

Expanded text:
et plumbatum cementariorum, quod demittunt a sursum usque deorsum ad perpendendam equalitatem parietis; unde et alio nomine dicitur perpendiculum a perpendendo, vel sic dicitur regula que habet lapides in
Abbreviated transcription (Latin):
smentia denoĩatiua. siue u̾brlra.
tonnas hñt ties. la. ra. na. la.e. lon¬
gua antecedente. ut cautus. qauiti. cau¬
tela. tutus. tuti. tutela. acutus. acu¬
ti. acutela. custos. custodi. custotela
mandatũ. mandaꝙ. mandatela Clien
tus enĩ cliencela. ¶ Et nõ ꝙ omĩa ex¬

Expanded text:
ua seu uerbalia formas habent tres: la, na, ra. la e longa antecedente: cautus cauti cautēla, tutus tuti tutēla, acutus acuti acutēla, custos custodi custodēla, mandatum mandati mandatēla, cliens clienti clientēla. et nota, quod omnia ex
Abbreviated transcription (Latin):
ut cuniculus. agniculus. metellus
cãnullus. tribulus. friuolus. friuola.
friuolũ. camilla. tabula. iunculũ peri
ħ aculeus. ⁊ pret̾ea angius. anguilla
unguis. ungula. nubes nubilum. Q
magis denoĩatiua sunt existimanda
sunt qͣm dimiuitĩa quippe non labẽt
diminutĩoꝵ significatõnem. sed formã
tm̃. pret̾ea. panus. panucła. probus ⁊̃¬
ponit ħ glãdium. ħ glandula. pars est
intestinoꝵ. ensis. ensiculus. ensicula.
pret̾ea ħbeta. malua. ħ retaceus. mal¬

Expanded text:
abent, ut cuniculus, anniculus, Metellus, Camillus, Tibullus, friuolus friuola friuolum, Camilla, tabula, uinculum, perihic aculeus, et praeterea anguis anguilla, unguis ungula, nubes nubilum, quae magis denominatiua sunt existimanda quam diminutiua, quippe non habent diminutiuorum significationem, sed formam tantum. praeterea panus panucula. Luponit hoc glandium, haec glandula pars est intestinorum, ensis ensiculus, ensicula, praeterea haec beta, malua, hic betaceus, mal
Abbreviated transcription (Latin):
munt. tudo .i. antepenult̾ correpta
ut amplus. ampli. amplitudo. firmꝰ
pus. uł ꝑticipialib in. tus. desmenti¬
b d̾iuantur abiecta .s. assumũt .do.¬
ut habitus. hĩci. hĩtudo. A testa quo
siue testu. testudo. ꝙ est corporale. Et¬
.do. desientia qmius non sint d̾iuati¬
ua penlt᷑ .u. hñtia producunt eam nat᷑a
A .u. diriuata pauca iuenio. specus
specu. recus. pecu. testa. testu tonitrꝰ
tonittu. cornus. cornu. nec interest
aliquid inter primitinoꝵ ⁊ d̾iuatĩo
tione extremarũ uocalium siue silła¬
rũ primitiui. ut pugillus. pugil. ui¬
gilo. iugil. consulo. consul. exulo. exul
presulo. presul
ras. satur. hoc tamen facit ⁊ femini¬
num satura ⁊ ueutrũ sacurum¬

Expanded text:
munt tudo i antepaenultima correpta, ut amplus ampli amplĭtudo, magnus piis uel participialibus in tus desinentibus deriuantur, abiecta s assumunt do: habitus habitudo. a testa quoque siue testu testudo, quod est corporale. ndo desinentia, quamuis non sint deriuatiua, paenultimam u habentia producunt eam natura in u deriuatiua pauca inuenio: specus specu, pecus pecu, testa testu, tonitrus tonitru, cornus cornu. nec interest aliquid inter primitiuorum et deriuattione extremarum uocalium siue syllabarum primitiui, ut pugillus pugil, uigilo uigil, consulo consul, exulo exul, praesulo praesulsatur: hoc tamen facit et femininum satura et neutrum saturum
Abbreviated transcription (Latin):
tremã .i. genetu. Sm ccie .is. nutant
i.a. longm ⁊ assumũt. lis. ut mer¬
curius. mercurii. merturiar. fluus
fiuuii. fluiialis. neuter. neutil. neu¬
tialis. liber. libii. liberalis. theatium. te¬
atu. theatralis iudiciũ. iudicui iudiciał
marcius. marcii. marcialis fatũ. fati
fatalis. geuitus genit genitalis. ca¬
put. capitis. cripittilis. uirgo ignus
uirgnialis. cardo. cardinis. caromar
hospes. hospitis. hospitalis. nauis. na¬
ius. nauals. dos. dotis. docalis. flos
mortalis. uiuenis. iuuenalis inueni¬
tur. ⁊ iuuenilis. pͥnceps. pricipis. p̃u¬
tur. abiecta .s. Sin a quinte. es. ex no¬
mĩatĩo assimiẽt. alis. ut manus ma¬
nualis. census. census. censualis. spe¬
cies. specialis. u̾balia quoq a prima
conigone inuẽintur in. alis. ut p¬
Nelis. pauca mueniunt᷑ denoĩati¬
ua. fidus. fidi. fidelis. crudus. cuui¬
di. crudelis. Patruus. patrui. ptiu¬
elis. frater.frattis. fratiuelis. Et
nota ꝙ om̃ia extremam .i. gñ in.ei

Expanded text:
tremam i genetiui, sin tertiae, is mutant in a longam et assumunt lis: Mercurius Mercurii Mercuriālis, fluuius fluuii fluuiālis, neuter neutri neutrālis, liber liberi liberālis, theatrum theatri theatrālis, iudicium iudicii iudiciālis, Martius Martii Martiālis, fatum fati fatālis, genitus geniti genitālis, caput capitis capitālis, uirgo uirginis uirginālis, cardo cardinis cardinālis, hospes hospitis hospitālis, nauis nauālis, dos dotis dotālis, flos mortālis, iuuenis iuuenālis inuenitur et iuuenilis, princeps principis pritur, abiecta s, sin a quintae, es ex nominatiuo assumunt alis: manus manuālis, census censuālis, species speciālis. uerbalia quoque a prima coniugatione inueniuntur in alis: pen elis pauca inuenio denominatiua: fidus fidi fidēlis, crudus crudi crudēlis, patruus patrui patruēlis, frater fratris fratruēlis. et nota, quod omnia extremam i genetiui in e
Abbreviated transcription (Latin):
correpta. ut controu̾sus. controusi con¬
tronsia. ignanus ignaui ignama. ui¬
oientus iuolenti. iuolentia. supbr suꝑ¬
oi supbiai. niceestus modest medescier
miser quo qͣmuis in .er. desinat. miser

Expanded text:
correpta: controuersus controuersi controuersĭa, ignauus ignaui ignauĭa, uiolentus uiolenti uiolentĭa, superbus superbi superbĭa, modestus modesti modestĭa. miser quoque, quamuis in er desinat, miseri
Abbreviated transcription (Latin):
N .a. desmentia denõiatiua .i. breuẽ
ꝑientia. acrimonia. cautela. suade¬
la. tonstrina. armatum. Inueniũ¬
tur tñ in u̾balib etiam alias consonã¬
tes ante . a. hñtia. S qͥs a u̾bis accipi¬
unt. ut scribo. scriba. conuiuo. cõuiua
q sint silłaꝵ. nisi sint regionũ nomĩa
que d̾iuantui ex hiis. auia uo quacũq
consonãte ante. us. põita tuĩ dissilla ⁊
sunt genetĩo. que u̾o tercie. datio asluꝰ¬
pudicus pudici pudicicia. letus. leti
leticia. durus. duri. duricia. mestus
mesti. mesticia. scultus. stulti. stulticia
segnis. segni. segnicia. tustis. tusti. cri¬

Expanded text:
a desinentia denominatiua i habent breuem pientĭa, acrimonĭa, cautela, suadela, tonstrina, armatura. inueniuntur tamen in uerbalibus etiam alias consonantes ante a habentia, sed quas a uerbis accipiunt, ut scribo scriba, conuiuo conuiua, que sint syllabarum nisi sint regionum nomina, quae deriuantur ex his, alia uero quacumque consonante ante us posita tantum disyllaba et sunt, genetiuo, quae uero tertiae, datiuo assupudicus pudici pudicitia, laetus laeti laetitia, durus duri duritia, maestus maesti maestitia, stultus stulti stultitia, segnis segni segnitia, tristis tristi tri
Abbreviated transcription (Latin):
supiadamn est correpta. ut negligens ne¬
glgenti negligentia prudene prudẽ¬
ti puidentia. misericors. misericerde
iisencordia. Inhers. inherti mhercia
Irops inopi mopia. uis.iuri muei
Aoreu nõi igno ⁊ cesar cesari cesa¬
na . snueniunt tn quedam quer mo¬
nia desinut. ⁊ nõib siue u̾bis diuata
castus cast castimonia. parto noute
paimouia. queror quen queranonia
acer acu. a crimonia. omnia predicta¬

Expanded text:
supra dictum est, correpta: neglegens neglegenti neglegentĭa, prudens prudenti prudentĭa, misericors misericordi misericordĭa, iners inerti inertĭa, inops inopi inopĭa, ius iuri inominĭa, Caesar Caesari Caesarĭa. inueniuntur tamen quaedam, quae in monĭa desinunt, a nominibus siue uerbis deriuata, castus casti castimonia, parco parsi parsimonia, queror querimonia, acer acri acrimonia. Cicero i
Abbreviated transcription (Latin):
caret ⁊ huana lingna. s proprie no¬
mẽ pecoꝵ hus aĩalib accõmodari sol
q̃ ad usum hoĩm aliquo modo spectant
sicut que sunt ad uescendũ aꝑta ut o¬
ues ⁊ sues. aut in usu hõmi commoda
pro omib aĩalib. pecudes u̾o tm̃i illa
capras. porcos. pecora aũt dñs coĩa¬

Expanded text:
caret et humana lingua, sed proprie nomen pecorum his animalibus accommodari solet que ad usum hominum aliquo modo spectant, sicut que sunt ad vescendum apta, ut oves et sues, aut in usu hominum commodapro animalibus, pecudes vero tantum illa capras, porcos; pecua vero dici
Abbreviated transcription (Latin):
in fine. quisqͥs negat nos. orare debere
ne intremus in tẽptationẽ negat aũt
hir qui intendit ad nõ peccandꝰ grẽ dei
accepta humanã suffic̾e uoluntatem
ab aurib om̃ remouendũ ⁊ ore oñn
anathematirand̾ ẽẽ non dubito. ¶Qͣ¬

Expanded text:
ne quisquis negat nos orare debere, ne intremus in temptationem — negat autem hoc qui contendit ad non peccandum gratiae accepta humanam sufficere uoluntatem — ab auribus omnium remouendum et ore omnium anathemandum esse non dubito.
Abbreviated transcription (Latin):
sus ex corpus prĩmonii positus in pote¬
state filu uł serui. suꝑ peculiũ non habet
potestatẽ pat̾familias. S tm̃ ille cuius
est. ⁊ a deo propriũ est peculiũ ꝙ licet fili¬
o de eo facere quiaꝵ uult preter uolunta¬
tem prĩs. uñ doꝰ. Excd̾ .xix. ad filios isrł
eritis m in peculiũ de cunctis gentib. Et
ꝑtinens. uł proprius priuatus uł fami¬
liaris. uñ peculiait᷑. ⁊ ħpeculiaritas ¶
publicam furari. Uñ hic peculator toris.
rei publice frriudator ⁊ furator. ⁊ h pecu¬
latus. tus. tui. furtũ de coĩ pecore. ⁊ge¬
neraliter de cõi re ⁊ pecularius.ria. riũ.¬

Expanded text:
sus extra corpus patrimonii positus in potestate filii vel servi: super peculium non habet potestatem pater familias, sed tantum ille cuius est, et adeo proprium est peculium quod licet filio de eo facere quicquid vult preter voluntatem patris; unde Dominus ad filios Israel ‘eritis michi in peculium dpertinens vel proprius, privatus vel familiaris; unde peculiariter et hec peculiaritas. publicam furari, unde hic peculator, rei publice fraudator et furator, et hic peculatus -tus, furtum de communi pecore et generaliter de communi re, et pecuarius -a -um
Abbreviated transcription (Latin):
proprie dr᷑ q̃ consistit ĩ hi aĩalib. s iam
appellatio utus noĩs ampliata est ad
alia. uñ pecuniosus. sa. sum. pecimia
pleuus qiͣ pecudiosus. ꝓprie quidẽ olim
sic dicebatur qui płimam hebat pecu¬
mam .i. pecora. s modo ad aliud tranf¬
pecuniose. sius. me. adu̾biũ. ⁊ ħ pecu¬
mositas. tatis. Itẽ. a pͥcuma ħ pciũ¬

Expanded text:
alibus, sed iam appellatio istius nominis ampliata est ad alia; unde pecuniosus -a -um, pecunia plenus, quasi pecudiosus. Proprie olim sic dicebatur qui plurimam haberet pecuniam, idest pecora, sed modo ad aliud transpecuniose -ius -sime adverbium et hec pecuniositas -tis. Item a pecunia hoc pecun
Abbreviated transcription (Latin):
sis. ssis qr de ligno sit. Et est proprie clas
lites dñtur qnͣdoq classes. q̃u etiam
tam milites qmͣ plebei dñr classes. Cũ
enim romulus rempublicam institu¬
isset. Romanos in duas ꝑtes diuisit
.s. innobiles ⁊ ignobiles. ⁊ utramq
ꝑtem classem appellauit a quibustam
classicis. qr tam isti qͣm illi suũ classi¬
cum .i. suũ signum habebant. S illi
.s. nobiles dicebantur prima classis ig¬
nobiles scd̃a classis.¬

Expanded text:
sis quia de ligno fiat, et est proprie classlites dicuntur quandoque classes, quandoque etiam tam milites quam plebei dicuntur classes. Cum enim Romulus rem publicam instituisset, Romanos in duas partes divisit, scilicet nobiles et ignobiles et utramque partem classem appellavit a quibusdam classicis, quia tam isti quam illi suum classicum, idest suum signum habebant, sed illi scilicet nobiles dicebantur prima classis, ignobiles secunda classis
Abbreviated transcription (Latin):
lit classicum .i. cornũ. uł cuba. uł aliud
instrumentũ causa conuecandi factũ.
Classicum etiã dr̃ signũ bellicum uel so¬
nus tube. uł alt̾uis instrumenti belli¬
ci. proprie tñ classicum est concentus.
⁊ concordia oĩmi instrumentoꝵ insimł
sonantiũ. siue sint tube ⁊ cornua in bel¬
lo. siue sint campane. siue etiã homĩes

Expanded text:
hoc classicum idest cornu vel tuba vel aliud instrumentum causa convocandi factum; classicum etiam dicitur signum bellicum vel sonus tube vel alterius instrumenti bellici; proprie tamen classicum est concentus et concordia omnium instrumentorum insimul sonantium, sive sint tube et cornua in bello sive sint campane, sive etiam homines
Abbreviated transcription (Latin):
tum. dlaiuis confixus. uł clauo. uestẽ
uł iustrumento ornatus ⁊ prepatus
Et hic clauatus .ti. quoddam genus cal¬
ciamenti pedum. Et dũr dlauati. qi
claui lati. qr minutis clauis .i. acutis
solea caligis uinciatur

Expanded text:
tus, clavis confixus vel clavo veste vel instrumento ornatus et preparatus, et hic clavatus -ti quoddam genus calciamenti pedum, et dicuntur clavati quasi clavillati, quia minutis clavis, idest acutis, solea caligis vinciatur
Abbreviated transcription (Latin):
ħ clarigatio. onis .i. clara actio .s. que
exponitur elara ⁊ aꝑta uoce. Et potest eẽ
uerbale. a clarigo. gas .i. clarigationẽ
facere .i. causas belli exponere. Et est
sumptũ a romana consuetudine. Cum
uolebant. pater patratus ad fines hos¬
tiũ profisciscebatur. et clara uoce expone¬
bat. quib decausis bellum indiceret.
Que causarũ expositio derigatio dice¬
batur. qr clara uoce fieret. Expositis at
causis hasta emissa in fines hostium
indicabat pugne principium

Expanded text:
c clarigatio -nis, idest clara actio, scilicet que exponitur clara et aperta voce, et potest esse verbale a clarigo -as, idest clarigationem facere, idest causas belli exponere, et est sumptum de romana consuetudine; cum volebant, pater patratus ad fines hostium proficiscebatur et clara voce exponebat quibus de causis bellum indiceret, que causarum expositio clarigatio dicebatur, quia clara voce fieret; expositis autem causis, hasta emissa in fines hostium indicabat pugne principium
Abbreviated transcription (Latin):
non omĩa que dũr esse ex deo. etiã de
ip̃o esse dici debent. qr ut eut augꝰ.in. li.
ip̃o qd de ip̃o. qd̾ enim de ip̃o est potest
dici ex ip̃o. S non omine qͥd̾ ex ip̃o est po¬
test dici de ip̃o. qr non est de suai sułci.
Ex ip̃o enim sunt celũ ⁊ terra. q. ip̃e fe
filus ex ip̃o est domus. s filius de ip̃o

Expanded text:
non omnia quae dicuntur esse ex Deo, etiam de ipso esse dici debeant. Quia, ut Aug. in lib. ipso, quod de ipso. Quod enim de ipso est, potest dici ex ipso, sed non omne quod ex ipso est, potest dici esse ex ipso, quia non est de substantia sua. Ex ipso enim sunt coelum et terra, quia ipse fecdomus, ex ipso est Filius; sed filius de ipso,
Abbreviated transcription (Latin):
eca. idẽ decem. S deca dñt greti mos
decem. decas. coste gentes. unũ ⁊ idem
sigͣnt. Et a deca. ħ decas. cadis .i. decem
uñ quidam Per deca des centum. per cen¬
tum mille redundant ⁊¬

Expanded text:
ECA, idest decem, sed deca dicunt Greci et nos decem; deca, coste, gentos unum et idem significant. Et a deca hec decas -cadis, idest decem, unde quidam ‘per decades centum, per centum mille redundant
Abbreviated transcription (Latin):
Uormus ii d a greco. daos mutata
o. mu ͤ. interpoita .u. consonaute¬
Et fiut danus serius symonis. s ma¬
sus et fraudulentus. Et int̾pretatur
denus qiͣ deuius qr facielat sẏmonẽ
denitue. u tans uiam. siam eius con¬
cilio omia agebait pamphilus. ul dans

Expanded text:
US dicitur a greco Daos; mutata o in u et interposita v consonante fit Davus, qui servus Symonis fuit, sed malus et fraudulentus. Et interpretatur Davus quasi devius , quod faciebat Symonem deviare; vel dans viam, nam eius consilio omnia ag
Abbreviated transcription (Latin):
etaplasmus est tnfformcitio uł luttere
in litteram uł sillabe in silsam. ⁊ ut breue¬
ter eiuis sigõ aperiaitur. metaplasinus dr
larbarismus figura .i. aliqua rationabłi
de cauisa in metro uł prosa factus. huius¬

Expanded text:
etaplasmus, idest transformatio vel littere in litteram vel sillabe in sillabam, et ut breviter eius significatio aperiatur, metaplasmus dicitur barbarismus figura, idest aliqua rationabili de causa, in metro vel prosa factus.
Abbreviated transcription (Latin):
in trtulo ouidiano. Incipit liber meta¬
morphoseos. possunt tã ibi eẽ due par¬
tes per appositionem ut incipit liber
metamor phoseos .i. de miutatione ss̃ẽ
Greci enim carentes abło. genetĩm ponũt
proeo constructũ cũ prepõne ad med absa

Expanded text:
in titulo ovidiano ‘incipit liber metamorphoseos’; possunt tamen hic esse due partes per appositionem, ut ‘incipit liber meta morphoseos’, idest de mutatione substantie: Greci enim carentes ablativo genitivum ponunt pro eo constructum cum prepositione ad modum abla
Abbreviated transcription (Latin):
dea intra t̾minos tm̃ uigniti iugerũ
erat postea qm eadem regione roma¬
ni potiti sunt ctiã latissims colłib
propagata est scirpe similis uiti folus
similis tute. S albiorib semperq mã¬

Expanded text:
udaea intra terminos tantum viginti jugerum erat: postea quoniam eadem regione Romani potiti sunt, etiam latissimis collibus propagata est: stirpe similis viti, foliis similis rutae, s
Abbreviated transcription (Latin):
oius. Et componitur cõcenturio. rias.
succent̾io. nas .i. succurr̾e uł pocius in
succursum primoꝵ post illos ordinare
proprie enim succentuarii dñr qui post
primam aciem sunt oroinati. ut ei suc¬
currant si nc̃ce fueri

Expanded text:
quod componitur concenturio -as succenturio -as idest succurrere, vel potius in succursus primorum post illos ordinare; proprie enim succenturiati dicuntur qui post primam aciem sunt ordinati, ut eis succurrant si necesse fueri