comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erat in principio: apud¬
deum. Id est hoc uerbun
qd̃ deus est. non ex temꝑe
cepit sed in principio. ĩa¬
erat deus apud deuri¬
nichil creaturarum sũ
ipso factum est. patet pro¬
fecto quia ipse creatura¬
e non est: per quẽ omnis
creatura facta est..R

Expanded text:
erat in principio apudDeum. Id est, hoc Verbum quod Deus est, non ex tempore coepit, sed in principio erat Deus apud Deunihil creaturarum sine ipso factum est, patet profecto quia ipse creatura non est, per quem omnis creatura facta est.
Abbreviated transcription (Latin):
aliter alibi declaratur. In ꝑe¬
go gallico canonicus quidẽ
ordine sacerdos solitus cãlal¬
beate marie uirgiis ioras
ubi cura urore alterius fl¬
nicatus fuerat rediens. ad
opidum in quo morabatur
tendere curans: pelagus seca¬
ne transiucare cupiens. solz
uauem ingressus. dĩĩce

Expanded text:
atia, a nobis declaratur. In pelago Gallico canonicus quidam, ordine sacerdos, solitus B. Mariae Virginis horasubi cum uxore alterius fonicatus fuerat, rediens, ad oppidum in quo morabatur tendere curans, et pelagus Sequanae transmeare cupiens, solus navem ingressus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
lut. suis precibus a fora ce¬
sare impetrauit donari es¬
clesie xp̃i templũ rome.
qd ab antiquis pantheon-
antea uocabatur: quia hoc
quasi simulachrũ uĩderet᷑¬
omniũ esse deorum. In
quo eliminata om̃i spur¬
cicia: fecit ecclesiã sancte
dei genitricis. atq ommũ

Expanded text:
a Caesare impetraret donari Ecclesiae Christi templum Romae, quod ab antiquis Pantheon ante vocabatur, quia hoc quasi simulacrum omnium videretur esse deorum; in quo, eliminata omni spurcitia, fecit ecclesiam sanctae Dei genitricis, atque omnium
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis dñ ad ecclesiam
in houore omniũ sanctoꝵ
consecratã ueniret: ibiq
missarũ solemiitate a p̾¬
sule sedis apostolice cele¬
brata. om̃ibusq rite ꝑfec¬
tis: unusquisq in sua re
hac ergo consuetudine
sancte romane eccle. cres¬
Scente religione xp̃ĩana
decretum est: ut in eccliis
dei que per orbem terrarũ
longe lateq cõstruũtur.
honor et memoria omnĩ¬
um sanctorũ in die quẽ
prediximus haberetur.
Ut quitquid humana-
fragilitas ꝑ ignoranciã.
uel negligenciam. aut per
ocrupationẽ rei secularis
sanctorũ minus plene
peregisset:in hac sacra ob¬
seruatione solueretur. q̃tes
nus patrociniis eorũ ꝓtec¬
ti: ad superna polorum
gaudia ꝑuenire ualeamꝰ¬

Expanded text:
i, ad ecclesiam in honore omnium sanctorum consecratam conveniret, ibique missarum solemnitate a praesule sedis apostolicae celebrata, omnibusque rite peractis, unusquisque in sua cum hac ergo consuetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiana, decretum est ut in Ecclesiis Dei, quae per orbem terrarum longe lateque construuntur, honor et memoria omnium sanctorum, in die qua praediximus, haberetur, ut quidquid humana fragilitas per ignorantiam, vel negligentiam, seu per occupationem rei saecularis, sanctorum minus plene peregisset, in hac observatione solveretur, quatenus, eorum patrociniis protecti, ad superna populorum gaudia pervenire valeam
Abbreviated transcription (Latin):
unciũ nobis
fero de superins natus
est xpistus dommnator or¬
bis in bethlecl uide. sic
enim propheta dixerat¬

Expanded text:
untium vobis fero de supernis, Natus est Christus, dominator orbis, In Bethleem Judae, sic enim propheta Dixerat
Abbreviated transcription (Latin):
luxuriando celebrare. Homo
enim ad laborem uascitur
in mundo: et electi ad requi¬
em. per mortem transeunt
e mundo. Cunq introisset

Expanded text:
luxuriando celebrare. Homo enim ad laborem nascitur in mundo, et electi ad requiem per mortem transeunt e mundo. Cumque introisset
Abbreviated transcription (Latin):
crescere: me autẽ minui.
Illum autem qui propha
estinabatur xp̃m cognosci.
et eum qui xp̃s per uirtutũ
sublimitatem putabatur:
xp̃i esse prophetami et precͥ¬
sorem decebat intelligi. Qb
ip̃m quoq distinctione tẽ¬
natus est: satis aperte ag¬
natum est. Quia rohãne
quidem quen oportebat
minui. cum diurnum
lumen decrescere incipit
natus est: dñs autem qui
uera lux mundi est: es ãni
tempore quo dies crescere
cipit luciflua nobis sue
dona natiuitatis exhibu¬
it. Quo audito. discipuli
eius uenerunt et tulerũt
corpus eius: et posuerunt

Expanded text:
crescere, Joannem autem minui. Illum autem qui propheta aestimabatur Christum cognosci, et eum qui Christus pro virtutum sublimitate putabatur, Christi esse prophetam, et praecursorem decebat intelligi. Quod ipsum quoque distinctione temnatus est, satis aperte signatum est, quia Joannes quidem, quem oportebat minui, cum divinum lumen decrescere incipit, natus est. Dominus autem, qui vera lux mundi est, eo anni tempore quo dies crescere incipit, luciflua nobis suae dona nativitatis exhibuit. Quo audito, discipuli ejus venerunt, et tulerunt corpus ejus, et posuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
dit infantem. Et hor ill
concessum erat iai decee¬
pito. quasi desideranti e
suspiranti: et dicenti coti¬
die in oracionibus suis.

Expanded text:
it infantem. Et hoc illi concessum erat jam decrepito, quasi desideranti et suspiranti et dicenti quotidie in orationibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
me: qm̃ isti extabuerũt
consumpti a sterilitate t̾¬
re. Ioth. Manus muli¬
erum misericordiũ coxe¬
runt filios suos: facti sũt
cibus carum in contritio¬
ne filie populi mei. caph
ompleuit dũs furorem
suum: effudit ignẽ indi

Expanded text:
m isti extabuerunt consumpti ab sterilitate terrae IOTH manus mulierum misericordium coxerunt filios suos facti sunt cibus earum in contritione filiae populi mei CAPH conplevit Dominus furorem suum effudit iram indi
Abbreviated transcription (Latin):
ergo et nos fratres
in die tante uirginis: q̃¬
g dum desponsaretur fabro:
celi nmpsit architecto. ꝓmit¬
titur enĩ ei filius: per uisi¬
tacionẽ sancti spũs. Hec a¬
utem illa audiens gaudet.
cupitq effici mater. Quid
igitur mirum si sine cor¬
tuptione nascitur: qui de
sanctificatione concipit᷑
Non enim decebat ut ille
qui nobis afferebat salutẽ:
iuatri preriperet integritã¬
tis dignitatem. Nani qͥ
terra mari celoqz non ca¬
pitur: inter unius corpus¬
culi membra suscipitur
Hec est illa nouitas ihere-¬
nue prophete uaticinatio
prenuniciata. faciet inquit
dñs nouũ suꝑ terrã: femi¬
na circundabit uirũ. O.

Expanded text:
ergo et nos, fratres, in die tantae Virginis, quae dum desponsaretur fabro, coeli nupsit architecto. Promittitur enim ei filius per visitationem sancti Spiritus. Haec illa audiens gaudet, cupitque effici mater. Quid igitur mirum, si sine corruptione nascitur, qui de sanctificatione concipitur: non enim decebat ut ille qui nobis afferebat salutem, matri praeriperet integritatis dignitatem. Nam qui terra, mari coeloque non capitur, intra unius corpusculi membra suscipitur. Haec est illa novitas Jeremiae prophetae vaticinio praenuntiata: Faciet, inquit, Dominus novum super terram; femina circumdabit virum .
Abbreviated transcription (Latin):
fragilitatis obnubit. Et
eccẽ elysabeth cognata tu¬
a: et ipsa concepit filium
in senectute sua. Non qͣt
fidem: sed ut bene iã cre¬
denti que audierat am

Expanded text:
fragilitatis obnubilavit. Et ecce Elizabeth cognata tua, et ipsa concepit filium in senectute sua. Non quasfidem, sed ut bene jam credenti quae audierat, am
Abbreviated transcription (Latin):
i montẽ oliue ti
ora ouu ad pa¬
trem pater si fieri po¬
test transeat a me ca¬
lix Iste spiritus quidẽ
promptus est caro au¬
tem in firma. Fiat uo

Expanded text:
In montem oliveti oravi ad Patrem: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma; fiat vo
Abbreviated transcription (Latin):
greditur. qui gloria resur¬
rectionis ab omni labe
mortalitatis excoctus cl̃
bonorũ fructib operum
suꝑne ciuitatis gaudia
sempiterna subit. Disru¬
pisti inquiens uincula
mea. tibi sacrificabo hosti¬
am laudis: uota mea do

Expanded text:
greditur qui gloria resurrectionis ab omni labe mortalitatis excoctus, cum bonorum fructibus operum supernae civitatis gaudia sempiterna subit. Disrupisti, inquiens, vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis. Vota mea Do
Abbreviated transcription (Latin):
sunt gene tue sicut turtu¬
ris: collum tuum sicut
monilia. Murenulas
aureas facicmus tibi. uer¬
miculatas argento. Dox¬
ecclesie. Dum esset rex in
accubitu suo: uardus
mea dedit odorem suum.
Fasciculus myrre dilectꝰ
meus michi: interbbera
mea cõmorabitur. Botrus
cypri dilectus meus michi
in uineis engaddi. eu ãt

Expanded text:
unt genae tuae sicut turturis: collum tuum sicut monilia. Murenulas aureas faciemus tibi, vermiculatas argento. Dum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum: Fasciculus myrrhae dilectus meus mihi inter ubera mea commorabitur. Botrus Cypri dilectus meus mihi, in vineis Engaddi. Ecce t
Abbreviated transcription (Latin):
cum resurrexit et ascendit
in celum: et impletum ẽ
qd̃ audistis cum aporalip¬
sis legeretur. Uicit leo: de
tribu iuda. Ipse leo dic¬
tus est: ipse agnus occisꝰ
est. Leo propter fortitudi¬
nem: agnus propter in¬
nocentiam. Leo quia in¬
uictus: agnus quia mã¬
suetus. Et iste agnus oc¬
cisus: morte sua uicit leo

Expanded text:
cum resurrexit et ascendit elum; et impletum est quod audistis, cum Apocalypsis legeretur, Vicit Leo de tribu Juda . Ipse leo dictus est, qui agnus occisus est: leo propter fortitudinem, agnus propter innocentiam: leo quia invictus, agnus quia mansuetus. Et ipse Agnus occisus morte sua vicit leo
Abbreviated transcription (Latin):
tia t̾restria. fatẽtur nut¬
tu subdita. casunt
sol custodicus. una pãlo¬
rem retinẽs. candor ĩ astͥs
relucens. certos obseruãt
lunites. Ne deprecamꝰ
agye. beuture iudex seculi.

Expanded text:
tia, terrestria Fatentur nutu subdita. Occasum sol custodiens, Luna pallorem retinens. Candor in astris relucens Certos observat limites. Te deprecamur, Hagie, Venture judex saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
Uocaui anuconcos: et
ipsi deceperiuyne. Sacer¬
dotes mei et sees mei ĩ
urbe consumꝑ sũt: qͥa
quesierunt ciłm sibi.

Expanded text:
ocavi amicos meos, et ipsi deceperunt me: sacerdotes mei et senes mei in urbe consumpti sunt: quia quaesierunt cibum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
kñu hodierna nobis sc̃ĩ¬
ciuuiãgelii lectio cõmedat:
que angelum de celis a¬
deo missum narrat ad
uirginem. ut nouam in
carne natiuitatẽ filii dei
predicaret. per quã nos
abiecta retustate noxia
renouari atq inter fili¬
os dei computari possi¬
nius. Ut ergo ad ꝓmisse
salutis dona mereamur
intenta curemus aure
ꝑcipere. Mlissus ẽ inquit¬
augelus gabriel a deo ĩ
cuutatem galilee cui no¬
men nazareth: ad iuirgi¬
nem desponsatam pirõ
eui nomen erat ioseph
Aptum profecto huma¬
ne restaurationis princi¬
pium. ut angelus a deo

Expanded text:
 hodierna nobis sancti Evangelii lectio commendat, quae angelum a Deo de coelis missum narrat ad Virginem, ut novam in carne nativitatem Filii Dei praedicaret, per quam nos, abjecta vetustate noxia, renovari atque inter Filios Dei computari possimus. Ut ergo ad promissae salutis mereamur intenta curemus aure percipere. Missus eriel a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph. Aptum profecto humanae restaurationis principium, ut angelus a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
clamabo: Oinis caso
fenum: et omnis gloria
cius quasi flos agri. Ex¬
sicatum est fenum et ceci-¬
dit flos: quia spiritus dei
sufflauit in eo. Uere fenũ:
est populus. Exsicatum ẽ
fenum. et cecidit flos: uer¬
bum autem domini stabͥ
in eternum. Super mon¬
tem excelsum ascende tu-
qui euuangelizas syon:
exalta in fortitudine uocẽ
tuam qui. euuangelizas

Expanded text:
clamabo omnis caro faenum et omnis gloria eius quasi flos agri exsiccatum est faenum et cecidit flos quia spiritus Domini sufflavit in eo vere faenum est populus exsiccatum est faenum cecidit flos verbum autem Dei nostri stabit in aeternum super montem excelsum ascende tu quae evangelizas Sion exalta in fortitudine vocem tuam quae evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
rore suo dñs filia syom:
proiecu de celo in terrai
inclitam ispael. et non
est eccordatus scabellum¬
pedum suorum. in die fu¬
roris sui. gimel. Precipi¬
tauit dominus nec peper¬
cit. omnia speciosa ia cob.
destruxit in furore suo
municiones uirginis
uida deiecit in terram: pol¬
luit regnum et principes
eius. Delech Confregit
in ira furoris sui om̃e cor

Expanded text:
rore suo Dominus filiam projecit de coelo in terram inclytam Israel, et non est recordatus scabellpedum suorum in die furoris sui.  Beth.  Praecipitavit Dominus, nec pepercit, omnia speciosa Jacob: destruxit in furore suo munitiones virginis Juda, et dejecit in terram: polluit regnum, et principes ejus.  Gimel.  Confregit in ira furoris sui omne cor
Abbreviated transcription (Latin):
non haberet. Sed ecce. si
unusquisq ur̃m require¬
rctur an diligat deũ: tota
siducia et secura mente
respondet diligo. In ipso

Expanded text:
non haberet. Sed ecce, si unusquisque vestrum requiratur an diligat Deum, tota fiducia et secura mente respondet, Diligo. In ipso
Abbreviated transcription (Latin):
iectionis sub breuitate trã¬
scurrere: ut postea diutiꝰ
liceat in contemplatione
tante solẽnitatis ĩmorali.
Hodie namq sp̃s sc̃s repe¬
tino sonitu super disciples
um in ignis uisione susce¬
perunt: per amorem su aui¬
ter arserunt. Ip̃e namq
sp̃s scũs: amor est. Unde
et iohannes dixit. Deus ca¬
ritas est. Qui ergo mẽte
integra deum desiderat: ꝓ
fecto iam habet qd̃ amat.
ligere: si eum quem diligͭ

Expanded text:
is sub brevitate transcurrere, ut post diutius liceat in contemplatione tantae solemnitatis immorari. Hodie namque Spiritus sanctus repentino sonitu super discipulosum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arserunt. Ipse namque Spiritus sanctus amor est. Unde et Joannes dicit: Deus charitas est . Qui ergo mente irofecto habet quem amat. diligere, si eum quem dilig
Abbreviated transcription (Latin):
ter: et ego uiio propt pa
trem. Et qui manducat
me: ipse bint propt me
Non em̃ filius participalio¬
ne patris fit melior quie
natus equalis: sicut pasi¬
cipatione filii. per unitatẽ

Expanded text:
ter, et ego vivo propter rem. Et qui manducat me, et ipse vivit propter me. Non enim Filius participatione Patris fit melior, qui est natus aequalis; sicut participatio Filii per unitate
Abbreviated transcription (Latin):
rentris generosi rex effu¬
dit gencium Iobis
datus nobis natus ex
intacta uirgine. et in mũ¬
do conuersatus sparso u̾¬
bi semine. sui moras ĩco¬
latus. miro clausit ordĩe
Un supreme nocte ceñe
recumbens cum fratrib.
obseruata lege plene cibi
in legalibus. sibum turbe
duodene se dat suis mani
erbum caropanẽ
berum. uerbo carnẽ efficit.
fitoi sanguis xp̃i merũ.
a si sensus deficit. ad firm¬
andum eor sincerũ. sola
trdes sufficit . ¶antũ
ergo sacramentum uene¬
remur cernui: et antĩquũ
documentum nouo cedat
ritui. prestet fides supple-¬
mentum sensuum defes¬
tui. entori genito¬
q laus et iubilatio. salus
honor uirtus quoq sit et
benedictio procedenti ab

Expanded text:
entris generosi Rex effudit gentium. Nobis datus, nobis natus Ex intacta Virgine, Et in mundo conversatus, Sparso verbi semine; Sui moras incolatus Miro clausit ordine. In supremae nocte coenae, Recumbens cum fratribus, Observata lege plene Cibis in legalibus, Cibum turbae duodenae Se dat suis manibus. Verbum caro, panem verum Verbo carnem efficit: Fitque sanguis Christi merum, Et si sensus deficit: 2 Ad firmandum cor syncerum Sola fides sufficit. Tantum ergo Sacramentum Veneremur cernui: Et antiquum documentum Novo cedat ritui: Praestet fides supplementum Sensuum defectui. Genitori, Genitoque, Laus et jubilatio, Salus, honor, virtus quoque, Sit et benedictio: Procedenti ab
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatem intus aguo¬
uit. Nemo contempnat
natumi: si uult esse reua¬
tus. Ad illum ꝑtiuuit
propter nos nasci: ad

Expanded text:
majestatem intus agnovit. Nemo contemnat natum, si vult esse renatus. Ad illum pertinuit propter nos nasci, ad
Abbreviated transcription (Latin):
cis usu humano lopas
deum hinc celi esse sipio¬
miserunt. Mare cognouit
quia sub plantis ẽius se
calcabile prebuit. Terra co
gnouit: quia eo moriẽte
contremuit. Sol cognouit
quia lucis sue radios ab¬
scondit. Saxa et parietes
cognouerunt: quia temꝑe
mortis eius scissa sunt..
Infernus cognouit: quia
hos quos tenebat mortu¬
os redoidit. Et tamẽ hũc
quem deum oĩa insensibi¬
na elemẽta seuserunt: ad¬
huc infideliũ iudeorũ cor

Expanded text:
 usu humano loquar, Deum hunc coeli esse cognomiserunt. Mare cognovit, quia sub plantis ejus se calcabile prgnovit, quia eo moriente contremuit. Sol cognovit, quia lucis suae radios abscondit. Saxa et parietes cognoverunt, quia tempore mortis eius scissa sunt. Infernus cognovit, quia hos, quos tenebat, mortuos reddidit. Et tamen hunc, quem Deum omnia insensibilia elementa senserunt, adhuc infidelium Iudaeorum cor
Abbreviated transcription (Latin):
uia largiente dño
missarum solẽma
ter hodie celebraturi sumꝰ.
loqui diu de euuangelica
lectione non possumus.
Seo nos aliquid uel bre¬
uiter dicere: redemptoris
nostri natiuitas ipsa cõ¬
pellit. Quid est qd̾ nasci¬
turo domino mundus
describitur: insi hoc qd̾
aperte monstratur. quia
ille apparebat in carne:
qui electos suos adscribẽt
n cteritate: Quo con¬
tra de reprobis per prop¬
hetam dicitur. Delcantur
de libro. uiuencium: et q̃i
iustis non scribantur. Q
bene eciã in bethleem nas¬
citur. Bethleem quippe:
domus panis interpreta¬
tur. Ipse namqz est: qui
ait. Ego sum panis puiꝰ.
qui de celo descendi. Locus
ergo in quo dñs nascit᷑:
domus panis ante uoca¬
tus est. Quia futurum
profecto erat. ut ille qui
per materiã carius appa¬
reret: electorum mentes
in eterna sacietate refice̾t.
Qui non in parentum
domo sed in nia nascit᷑:

Expanded text:
uia, largiente Domino, missarum solemnia ter hodie celebraturi sumus, loqui diu de Evangelica lectione non possumus. Sed nos aliquid vel breviter dicere Redemptoris nostri nativitas ipsa compellit. Quid est quod nascituro Domino mundus describitur, nisi hoc quod aperte monstratur, quia ille veniebat in carne, qui electos suos ascriberet in aeternitate? Quo contra de reprobis per Prophetam dicitur: Deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur . Qui bene etiam in Bethlehem nascitur: Bethlehem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nascitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Qui non in parentum domo, sed
Abbreviated transcription (Latin):
feci uobis. Et quodcunqz
ligare uoluissent super ter¬
rãm. esse ligatum et ĩ celi.
et quodcũq soluerent suꝑ
terram. solutum esse et in
celis promisit. Et iterum.

Expanded text:
feci vobis. Et quodcunque ligare voluissent super terram, ligatum esse et in coelis; et quodcunque solverent super terram, solutum esse in coelis promisit. Et iterum
Abbreviated transcription (Latin):
tis rebus. nel brutis aĩali¬
bus fuerat predicandum:
ut de eo discipulis dicat᷑
predicate omni creature:
S omnis creature. nõie
signatur homo. Sũt nãq
lapides: sed nec uiuũt nec
senciunt. Sunt herbe et ar¬
busta: uiuũt quidem. sed
non senciunt. Uiuũt dico
non per ammã: sed per ui¬
ridicatem. Quia et paulꝰ

Expanded text:
tis rebus, vel brutis animalibus fuerat praedicandum, ut de eo discipulis dicatur: Praedicate omni creaturae? Sed omnis creaturae nomine signatur homo. Sunt namque lapides, sed nec vivunt, nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. Vivunt dico, non per animam, sed per viriditatem, quia et Paul
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ instructione diuini
sermonis edoctos. innu̾¬
sarum kalendarum su¬
perueniencium uanita¬
tes declinare penitus et
horrere: ad perfectioris sa¬
men emendationis aug¬
mentum. non me pigũ¬
it usitatum urĩs aurib
inferre sermonem. Si cut
ait beatissimus paulus.
Fratres cadem uobis scri¬
bere mnichi non pigrũ:
nobis autẽ neccessariũ.
ne superfluum reor: si ꝓ
cõmocione sancta dudũ
habita. precedenciũ patrũ
nobis repetantur alloqͥa.
Et re uera. quid fastidii.
quid oneris habet pro sa¬
lutis profectu utilia. ac
deo placita sepe dic̾e fre¬
quenter audire: Et ideo
lem̃i fide ac deuocione so

Expanded text:
tione divini sermonis edoctos universas calendarum supervenientium vanitates declinare penitus et horrere: ad perfectioris tamen emendationis argumentum non me piguit usitatum vestris auribus inferre sermonem, sicut ait beatissimus Paulus: Fratres, eadem vobis scribere mihi quidem non pigrum, vobis autem necessarium. nec superfluum reor, si pro commonitione sancta dudum habita, praecedentium Patrum vobis repetantur alloquia. Et revera, quid fastidii, quid oneris habet pro salutis profectu utilia, ac Deo placita saepe dicere, frequenter audire? Et ideo, carissimi, fide ac devotione so
Abbreviated transcription (Latin):
to. magno et mirabili
equitatis iure certatum
est: dum omp̃s domins
cum seiussimo hoste nõ
in sua maiestate sed in

Expanded text:
to, magno et mirabili aequitatis jure certatum est, dum omnipotens Deus cum saevissimo hoste non in sua majestate, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
cet tibi habere: uxorem fra¬
tris tui philippi. Ecce un¬
qui monet offendit: in¬
currit edium qui arguit
criminosos. Tu autem

Expanded text:
t tibi habere uxorem Philippi fratris tui. Ecce unqui monet, offendit; incurrit odium, qui arguit criminosos. Dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
re. Ayu. A perierunt suꝑ
te os suum omnes mun¬
cr tut. sibilauerunt et fre¬
nuerunt dentib: dixer̃t
deuorabimus. En ista ẽ

Expanded text:
e  Aperuerunt super te os suum omnes inimici tui: sibilaverunt, et fremuerunt dentibus, et dixerunt: Devorabimus: en ista e
Abbreviated transcription (Latin):
Soribus etate. sẽsu
teuer ex tulit annos car¬
ne puer sed corde seuexlte
xempluns normamq¬
⁊ iã bissenos pueri¬
lis flosculus ãnos at ti¬
gerat cum seua mali lex
aureliani ecclesis matta¬
ret oues uastaret ouile.¬

Expanded text:
oribus aetatem sensu tener extulit annos, Carne puer, sed corde senex: quxemplum normamq jam bis senos puerilis flosculus annos Attigerat, eum saeva mali lex ureliani Ecclesiae mactaret oves, vastaret ovile
Abbreviated transcription (French):
A pertis thesauris suis
obtulerunt magi do¬
mino aurum thus et
myrrã alle luya. Euo¬
uae. anͣ. Maria et flu¬
mina benedicite do¬
minum ymnũ dicite¬
tontes domino alleluy¬

Expanded text:
pertis thesauris suis, obtulerunt magi Domino, aurum, thus et myrrham, alleluia. Ant. Maria et flumina, benedicite Domino, hymnum dicitefontes, Domino, allelui
Abbreviated transcription (Latin):
ultat. uidua confitetur.
iustus expectat. Et beue
iustus. qui non suã sed
populi gratiã Requirebat.
cupiẽs ipse corporee uin¬
culis fragilitatis absol

Expanded text:
ultat, uidua confitetur, iustus exspectat. et bene iustus, qui non suam, sed populi gratiam requirebat, cupiens ipse corporeae uinculis fragilitatis absol
Abbreviated transcription (Latin):
tens est. Causa igitur tãte¬
rat miraculum nouum.
Nouus marie partus. par¬
tus eue euicit: et eue plã¬
cum marie cantus exclu¬

Expanded text:
tens est. Causa igitur tanterat miraculum novum. Novus Mariae partus partum Evae evicit, et Evae planctum Mariae cantus exclu
Abbreviated transcription (Latin):
usq exemplo probatur. uti¬
liuis nobis esse diem morti
fu ture timendo. et caste agẽ¬
D. sepus in memoriam re¬
uocare: ꝙͣ diem natiuitatiᷤ

Expanded text:
usque exemplo probatur, utilius esse nobis diem mortis futurae timendo et caste agendo saepius in memoriam revocare, quam diem nativitati
Abbreviated transcription (Latin):
tis oraculis. ac deinde pau¬
cis expediamus. Dixit et̾¬
nus ad ueterem: deus.
ad serpentem. Inimicici
as ponain inter te et mu¬
lierem: et semen tuum.
et semen illius. Ip̃a con¬

Expanded text:
tis oraculis, ac deinde paucis expediamus. Dixit Aetnus ad veterem, Deus ad seas ponam inter te et mulierem, et inter semen tuum et semen illius . » Vic
Abbreviated transcription (Latin):
lia edom. que habitas ĩ
terra hiis: ad te quoq ꝑ¬
ueniet calix mebrians.
atqz nudaberis. Than
Completa est iniquitas
tua filia syon: non addet
ultra ut transinigret te.
Hisitauitiniquitatem
tuam. filia edom: disco¬
operuit peccata tua. R

Expanded text:
lia Edom, quae habitas in terra Hus: ad te quoque perveniet calix. inebriaberis, atque nudaberis.  Thau.  Completa est iniquitas tua, filia Sion, non addet ultra ut transmigret te: visitavit iniquitatem tuam, filia Edom, discooperuit peccata tua.
Abbreviated transcription (Latin):
militatis uiam suꝑbientẽ
proximũ reuocare. Infir¬
mantis curã gerere. que
singulis quibusq expedi¬
ant dispensare: et cõmis¬
sis nobis qualiter subsi¬
stere ualeant prouidere. Cõ¬
templatiua bero uita est:
caritatem quidem dei et
proximi tota mente reti¬
nere. sed ab exteriori actio¬
ne quiescere. soli desideri

Expanded text:
viam superbientem proximum revocare, infirmantis curam gerere, quae singulis quibusque expediant, dispensare, et commissis nobis, qualiter subsistere valeant, praevidere. Contemplativa vero vita est, charitatem quidem Dei et proximi tota mente retinere, sed ab exteriori actione quiescere, soli desideri
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat. quem matris al
cere pertulit. presepe non
obhorruit. paruoq lactẽ
pastus est. per quem nec

Expanded text:
dixerat: Quem matris alvcere pertulit, Praesepe non abhorruit: Parvoque lacte pastus est, Per quem nec
Abbreviated transcription (Latin):
tempus eius filium cre¬
didit: cum predicantib
apostolis post ascensionẽ
suam cunctis palam cre¬
dentib quod de uirgine

Expanded text:
tempus ejus filium credidit, cum praedicantibus Apostolis post ascensionem ejus cunctis palam credentibus, quod de virgine
Abbreviated transcription (Latin):
migrasse. Non em̃ aĩar
scd corpus materiali gla¬
dio fralisuerberatur. Eti¬
deo prudenciam marie
haud ignaram misterii ce¬
lestis ostendit. Uniũ cñi
uerbum dei et ualidum⁊
acutum omni acutissino
peuetrans usq ad diuisio¬
nen anime ac spũs. artu¬
uinqz et medullarum. cõ

Expanded text:
migrasse; non enim anima, sed corpus materiali gladio transuerberatur. et ideo prudentiam Mariae haut ignaram mysterii caelestis ostendit. uiuum enim uerbum dei et ualidum et acutum omni gladio acutissimo, penetrans usque ad diuisionem animae et spiritus artuumque et medullarum co
Abbreviated transcription (Latin):
incorrupta eius gemtrix
ueram destyrpe orignien
duxit. Cur aut ipse non
de simplici uirgine sed de
desponsata uiro concipi ⁊
nasci uoluerit: plurime
a patribz rationales cau¬
se proferũtur. Equibus
pars maxima est. ne ue

Expanded text:
ejus genitrix veram de stirpe David originem duxit. Cur autem Dominus non de simplici virgine, sed de desponsata viro concipi et nasci voluerit, plurimae a patribus rationabiles causae proferuntur, e quibus permaxima est, ne ve
Abbreviated transcription (Latin):
Dei ymago respondens ad
sanctimoniã diũ: illustrior
portio gregis xp̃i. Gaudet
per illas et in illis. floret

Expanded text:
Dei imago respondens ad sanctimoniam Domini, illustrior portio gregis Christi. Gaudet per illas, atque in illis lar
Abbreviated transcription (Latin):
fratres dilectissimi. Ideo
celebranius natalẽ iohĩs
sicut et xp̃i: quia ip̃a na¬
tiuitas pleua est misterio:
Quo nusterio. nisi humi¬
litatis nostre: sicut natuni¬
tas xp̃i pleua est misterio
altitudinis nostre: Ergo
in hoĩe minuaniur. Et ĩ
domino crescamus. I
nobis humiliemur:ut ĩ
illo exaltemur. Humilie¬
tur huinaua presumptio:
ut crescat diuina misera¬
tio. Nam huius rei sa¬
cramc̃tum. eciã in passi¬
onibus implctum est.
Ut minueretur homo.
caput iohanuis absadi¬
tur: ut exaltetur deus.
xp̃s in liguo suspendit.
Quare auteni beatum
iohannem dominus ct
saluator noster luceruã
esse dixerit. et quare eũ
ante se mitti uoluerit:

Expanded text:
fratres charissimi. Ideo celebramus Natalem Joannis, sicut et Christi, quia et ipsa nativitas plena est mysterio. Quo mysterio, nisi humilitatis nostrae; sicut nativitas Christi plena est mysterio altitudinis nostrae? Ergo in homine minuamur, ut in Deo crescamus; in nobis humiliemur, ut in illo exaltemur; humilietur humana praesumptio, ut crescat divina miseratio. Nam hujus rei sacramentum etiam in passionibus amborum impletum est. Ut minueretur homo, caput Joannis abstur; ut exaltaretur Deus, Christus in ligno suspenditur. Quare autem beatum Joannem Dominus et Salvator noster lucernam esse dixerit, et quare eum ante mitti voluerit,
Abbreviated transcription (Latin):
uimus. id circo mexora¬
bilis es. Sameth. Operu¬
isti in furore et percussisti
oneui: posiusti me in me¬
dio populor. Ife. Aperu¬
erunt suꝑ me os suũ: õs

Expanded text:
imus idcirco tu inexorabilis es SAMECH operuisti in furore et percussisti onem posuisti me in medio populorum FE aperuerunt super nos os suum o
Abbreviated transcription (Latin):
Notandũ autem ꝙ eãdẽ
beati iohãnis natiuitas. ñ¬
nullam habet similitudinẽ
aduentus dñici et gratie qũa
predicare ueniebat᷑. Nam
congruũ ualde est: ut cui õs
prophete priores. et patriar¬
hunc multo amplius p̾cur¬
sor suus qui plusꝙͣ proph̃a
extitit. non tantum in uita
et passione: sed in ip̃a quoq

Expanded text:
Notandum autem quod haec eadem beati Joannis nativitas nonnullam habet similitudinem adventus Dominici, et gratiae quam praedicare veniebat. Nam et congruum valde est ut cui omnes prophetae priores et patriarhunc multo amplius praecursor suus, qui plus quam propheta exstitit, non tantum in vita et passione, sed in ipsa quoq
Abbreviated transcription (Latin):
gebunt sicut stelle in perpe¬
tuas eternitates: et sicut
propter. nox ibi nulla. nul¬
ie tenebre. concursus nubiũ
nullus. frigons ardoris re
asperitas nulla: sed q̃dam

Expanded text:
gebunt ut stellae in perpetuas aeternitates, et sicut propter nox ibi nulla, nullae tenebrae, concursus nubium nullus, nec frigoris ardorisve asperitas ulla; sed talis
Abbreviated transcription (Latin):
non esse consuetudinis scͥ¬
turarsĩ: ut mulierũ in ge¬
nerationib ordo texetur.
deinde ex una tribu fuisse
ioseph et mariã. unde et ex¬
lege eam accipere cogebaf
ut ꝓpinquã. et qd̾ simul
cẽsentur in bethleẽ: uti ex

Expanded text:
non esse consuetudinis Scripturarum ut mulierum in generationibus ordo texatur. Deinde ex una tribu fuisse Joseph et Mariam, unde et lege eam accipere cogebatur, ut propinquam. Et quod simul censentur in Bethlehem, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
quidem et angusta est uia
que ducit ad uitã: durus
et ardius limes qui tendit
ad gloriã. Per hunc uite li¬
nũtem martyres pergunt.
eunt beate uirgines: iusti

Expanded text:
 et angusta est uia quae ducit ad uitam, durus et arduus limes qui tendit ad gloriam. per hunc uiae limitem martyres pergunt, eunt uirgines, iusti
Abbreviated transcription (Latin):
nim sanctus. de uictute et mn¬
dustria sua: tocius eccliastice
dignitatis honores in melius
reformauit. Cuius pie inten¬
ciois oꝑibus inuidens ille¬
bonorũ omniũ inimicus dy¬
abolus cum familiarĩ frau¬
dibus. cum extrancorũ excur¬
sibus: multociens co natus
est eius obsistere suscessibus.
Sed domino protegente. et
timẽtem se regem glorificã¬
te: ad nichilum deductus ẽ

Expanded text:
rum factus, Dei virtute et industria sua totius ecclesiasticae dignitatis honores in melius reformavit. Cujus piae intentionis operibus invidens bonorum omnium inimicus diabolus, tum familiarium fraudibus, tum extraneorum incursibus multoties conatus est ejus obsistere successibus. Sed Domino protegente et timentem se regem glorificante, ad nihilum deductus e
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dei: ip̃e dudũ per legem
suam clamabat. masculꝰ
cuius prepucii caro cirtu¬
cisa non fuerit ꝓibit aĩa
illa de populo suo. quia pa¬
ctum meum irritũ fecit:
id est quia pactum uite ĩ

Expanded text:
num Dei ; ipse dudum per legem suam clamabat: Masculus cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo suo, quia pactum meum irritum fecit , id est, quia pactum vitae i
Abbreviated transcription (Latin):
anima paradisum pos¬
sidet unde exultãt ãgel
letantur archãgeli chorus
sanctoꝵ ꝓclamat turba uͥ¬
gn̾iũ inuitat mane no¬
biscum ine ternũ. p̃s

Expanded text:
anima paradisum possidet, unde exsultant angeli, laetantur archangeli, chorus sanctorum proclamat, turba virginum invitat; mane nobiscum in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
dium enugelizatur: in huiꝰ
autem tamꝙͣ in precursori
domini. in serui dei eximii.
in lucerue ardentis et lucẽ¬
gnus coram domino esse-
narratur. de illo propheta

Expanded text:
dium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et lucengnus coram Domino esse narratur: de illo Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
quis tibi digne ua¬
leat iura gratiarum et lau¬
dum preconia impendere.
que singulan tuo assensu
mundo succurristi ꝑdito:
Quas tibi laudes fragili¬
tas humani generis ꝑsol¬
cõmertio recuperandi ad

Expanded text:
quis tibi digne valeat jura gratiarum ac laudum praeconia impendere, quae singulari tuo assensu mundo succurristi perdito? Quas tibi laudes fragilitas humani generis persolcommercio
Abbreviated transcription (Latin):
tisq tuis impares gratis¬
rumi actiones: et ciunsul¬
ceperis pota. culpas nfas
orando excusa. Admitte
nostras preces intra sacra¬
rium exauditionis: et re¬
porta nobis antidotum re¬
conciliationis. Sit per te
excusabile qd̃ per te ingeri¬
mus: sit impetrabile q̃d̾
fide et mente poscimus
Accipe qd̃ offerimus. redo¬
na qd̃ roganius: excusa
qd̃ timemus. Sancta
maria succurre miseris
iua pusillanimes: refo¬
ue flebiles. Ora pro popu¬
lo. intercede pro deuoto fe

Expanded text:
tis tuis impares gratiarum actiones: et cum susceperis vota, culpas nostras orando excusa. Admitte nostras preces intra sacrarium exauditionis, reporta nobis antidotum reconciliationis. Sit per te excusabile quod per te ingerimus: fiat impetrabile quod fida mente poscimus. Accipe quod offerimus, redona quod rogamus; excusa quod timemus. Sancta Maria, succurre miseris, juva pusillanimes, refove flebiles, ora pro populo, interveni pro clero
Abbreviated transcription (Latin):
Adsiste parata uocis poscẽ¬
cium: et repende omnibz
optatum effectum. S it
tibi studium assidue exo¬
rare pro populo dei: que
merusti benedicta prolẽ

Expanded text:
Assiste parata votis poscentium, et repende omnibus optatum effectum. Sit tibi studium assidue orare pro populo Dei, quae meruisti benedicta pretium
Abbreviated transcription (Latin):
mansit. Hic adhuc ex ute¬
ꝯ matus spũ sc̃o repletuᷤ
et: in illo habitat omnis
plenitudo diuinitatis cor¬
poraliter. qui dono siu sp̃s¬
sedem uteri uirginalis
in quo carnẽ susciperet:
ipse consecrauit. Iste mł¬
tos filiorum israel ad dñm
suo tempore predicando cõ¬
uertit. ille multos cotidie
de uiiuersis per orbem na¬
tionib ad suam fidem et
caritatem interius illus¬
trando conuertere non de¬
sistit. Hic in spũ et iurtu¬
te helye precessit ante illũ
ut plebem eius aqua bap¬
tismatis ad suscipiendum
eum ubi appareret doceret
esse perfectam: huic succes¬
sit ille in spu et uirtate dei
patris. ut plebem suã spũ
sc̃o et igni baptizans ad bi¬
dendũ faciẽ patris sui do-¬
naret esse perfectam. R

Expanded text:
mansit. Hic adhuc ex utero matris Spiritu sancto repletus est, in illo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter, qusibi uteri virginalis in quo carnem susciperet, ipse consecravit. Iste multos filiorum Israel ad Dominum suo tempore praedicando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute Dei Patris, ut plebem suam Spiritu sancto et igni baptizans ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam.
Abbreviated transcription (Latin):
montana indee. et diuul¬
gabantur omnia uerba
hxc. Porro i temꝑe dñice
resurrectionis ub̃i misso
desuꝑ spiritu glorie. nomi¬
nis euis per apostolos mũ¬
do inotuit rumor conti¬
nuo saluberrimus. et nou
solum iudeorum qui erãt
uicini uel situ uidelicet uel
sciencie legis: sed et exterare
usq ad fines terre gentiũ.
corda concussit. ¶ec tantũ
montana cuncta indee:
uerum etiã omnia mũda¬
ni regni. mundaneq sapl¬
encie culmina uirtutis eiꝰ
fama transcendit. ita ut
relicta ubiq cultura acbi¬
ta priori: ad perficienda fi¬
dei islius sacramiẽta cõfiu¬
erant. Recte et em̃ circũcisio
actauo die hor est post sab¬
batũ facta est. Et sicut illa

Expanded text:
montana Judaeae divulgabantur omnia verba haec. Porro in tempore Dominicae resurrectionis, ubi misso desuper Spiritu gloria nominis ejus per apostolos mundo innotuit, timor continuo saluberrimus non solum Judaeorum qui erant vicini vel situ videlicet loci, vel scientia legis, sed et exterarum usque ad fines terrae gentium corda concussit. Nec tantum montana cuncta Judaeae, verum etiam omnia mundani regni mundanaeque sapientiae culmina virtutis ejus fama transcendit, ita ut relicta ubique cultura ac vita priori ad percipienda fidei illius sacramenta confluerent. Recte etenim circumcisionoctava die, hoc est post sabbatum, facta est; et sicut illa
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ te pa ter deside¬
rare xpistũ scd salua st̃
tibi pre mia tua nostri
potius mlsertre quos de¬
mine iã satis est qd̃ huc¬
usq certaui s quo ad
ipse iusseris militabo as
isi partis ctati. bouũ Et¬

Expanded text:
quidem te Pater desiderare Christum, sed salua sunt tibi præmia tua, nostri potius miserere quos demine iam satis est, quod hucusque certaui, sed quoad ipse iusseris militabo: ac si parcis ætati, bonum e
Abbreviated transcription (Latin):
est pro nobis. ut ũ os l¬
a pauꝑtate siuu et hi¬
duunitatis suc dona¬
ret esse participes. Scd li¬
bet paulisper intucri. cur
lx maxime uolucres in
hostiami dñi iuberentur
offerri. Nam st abrahã
patriarcha tanto ante le¬
gem tempore has in ho¬
locaustum dmñ legitur
obtulisse: et in pserisq
legis cerimoniis qui
mundandus esset ꝑ has
iidebatur mundari. Co¬
lumba ergo simplicitatẽ.
turtur iudicat castitatẽ
Quia et columba simp

Expanded text:
est pro nobis, ut nos sua paupertate simul et hudivinitatis suae donaret esse participes. Sed libet paulisper intueri cur hae maxime volucres in hostiam Domini juberentur offerri; nam et Abraham patriarcha tanto ante legem tempore, has in holocaustum Domini legitur obtulisse, et in plerisque legis caeremoniis, qui mundandus esset, per has jubebatur mundari. Columba ergo simplicitatem, turtur indicat castitatem: quia et columba simp
Abbreviated transcription (Latin):
remoto. et infidelitatis
humore digesto aducii¬
ente xp̃o ab illo celesti l¬
nne letificari possit ꝓdi
dorem lucerne ostendens
et amplius crucia ⁊ utus

Expanded text:
remoto, et infidelitatis humore digesto, adveniente Christo, ab illo coelesti lumine laetificari possent potdorem lucernae ostenderis; et amplius crucias, s
Abbreviated transcription (Latin):
dire nou desistunt. Et be¬
ne nato dommo pastores
super gregem uigilant
Ille etenim natus ẽ: qui
dicit. Ego sum pastor bo¬
nus. Bonus pastor: ant¬
mam suam dat pro ouib

Expanded text:
dire non desistunt. Et bene nato Domino pastores super gregem suum vigilant. Ille etenim natus est, qui dicit: Ego sum pastor bonus: bonus pastor animam suam dat pro ovib
Abbreviated transcription (Latin):
priuantur. Quia marty¬
num non sola sanguiniꝰ
effusione: sed abstinẽcia
peccatorũ. et excercitatiõe
dei preceptorum perficit.¬

Expanded text:
privantur, quia martyrium non sola sanguinis effusione, sed abstinentia peccatorum, et exercitatione Dei praeceptorum perficit
Abbreviated transcription (Latin):
postꝙͣ more humane fra¬
gilitatis. et uisione ange¬
lica. et insolita salutatio¬
ne est turbata. mox idem
angelus eam repetito ser¬
mone ne tinicas hortat.
quedq maxime timorẽ
pellere consueuit quasi
bene cognitam ac domesti¬
cam: proprio cam nõie.
uocat. Et quare gratia ꝓ¬
lenam diceret: Diligenter
edocet. Ne timeas inquit
maria: inuenisti em̃ gra¬
tiam apud deum. E cce cõ¬
cipies in utero et paries fi¬
liuumm: et nocabis nomẽ ciꝰ

Expanded text:
postquam more humanae fragilitatis, et visione angelica, et insolita est salutatione turbata, mox idem angelus eam repetito sermone ne timeat hortatur: quodque maxime timorem pellere consuevit, quasi bene cognitam ac domesticam proprio eam nomine vocat, et quare gratia plenam diceret, diligenter edocet. Ne timeas, inquit, Maria, invenisti enim gratiam apud Deum. Ecce concipies in utero, et paries Filium, et vocabis nomen
Abbreviated transcription (Latin):
apud martyres non fuit
carnis et seculi cogitatio:
nec parua et leuis et delica¬
ta congressio: sic et in scĩs¬
uirginib quarũ ad grãm
merces fecunda est. fuit uir

Expanded text:
apud martyres non est carnis et saeculi cogitatio, nec parva et levis et delicata congressio, sic et in vobis, quarum ad gratiam merces secunda est, sit
Abbreviated transcription (Latin):
ius: quando hunc ĩcar
imperio rexit: ipse graci¬
a spirituali ad eternum
ꝑucheret regnũ. De quo
apłs ait. Qui cruit uos
de potestate tenebrarum:
et transtulit in regnumi
claritatis sue. Hinc estꝙ
idem populus diuino
ãmonitus instinctu cũ
passurus ille iherosolimã
properaret: ini cius laudẽ
gaudens decantabat. bĩ

Expanded text:
us, quando hunc de genimperio rexit, ipse gratia spirituali ad aeternum proveheret regnum. De quo Apostolus ait: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii ctionis suae . Hinc est quod idem populus divino admonitus instinctu, cum passurus ille Hierosolymam properaret, in ejus laudem gaudens decantabat: B
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ simplex et pudi¬
ca fidelium conuersatio
gratum est illi sacrificiũ
iusticie. Quia qui labo¬
rat in gemitu suo. qui

Expanded text:
nimirum simplex et pudica fidelium conversatio gratum est illi sacrificium justitiae; quia qui laborat in gemitu suo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
diei huius noua et glo¬
nosa festiuitas: aduen¬
tus dei factus ad hoĩes.
Itaq̃z dies iste pro eo quod
in eo xp̃s natus est: nata

Expanded text:
diei hujus nova et gloriosa festivitas, adventus Dei factus ad homines. Itaque dies iste, pro eo quod in eo Christus natus est, Nata
Abbreviated transcription (Latin):
disoi pulum cius quĩ pependit
in te magister meus Christus ⁊ Faouaẽa¬
aña. PRatus Andreas orabal dicens
Do mine rex alene gloria suscipe
me pendentem in patibulo a F. uouaẽ. d¬
aña ANdreas Christi famulus dignus
dei apostolus germanus Petri. et in
aña.
naa ximilla Christo a mãbilis¬
tulit corpus apostoli optimo loco
Añt.
Iui perseque bãbaruustum
de mersisti eos dne tu inserno &
in ligno erucis dux iusti fuisti.

Expanded text:
pulum ejus qui pependit in te magister meus Christus. Ant. Beatus Andreas orabat, dicens: Domine Rex aeternae gloriae, suscipe me pendentem in patibulo. Ant. Andreas Christi famulus, dignus Deo apostolus, germanus Petri et in Ant. Maximilla Christo amabilistulit corpus apostoli; optimo loco Ant. Qui persequebantur justum, demersisti eos, Domine, in infernum, et in ligno crucis dux justi fuisti.
Abbreviated transcription (Latin):
Agriua plena. Dñs tecum:¬
bnedieta tu in mulierib.
suie salutatio quantum¬
s humane consuetuomr
maudita. tantum est be¬
ate marie dignitati cõ¬
grua. Uere et enim erat
gratia plena: cui diuino
numere collatum est.ut
prina interfeminas glo¬
riosissimũ deo uirginita¬
tis muuus offerret. Unde
iure angelico aspectu et
affatu simul perfrui me
studuit imitari. Uere grã
erat plena. cui ipsum per
quem gra et ueritas fac¬
donatum est. Et idco ue¬
re dñs cum illa erat. ꝙͣ
et prius nouo castitatis

Expanded text:
atia plena, Dominus tecunedicta tu in mulieribus. Quae salutatio quantum humana consuetudine inaudita, tantum est beatae Mariae dignitati congrua. Vere etenim gratia erat plena, cui divino munere collatum est, ut prima inter feminas gloriosissimum Deo virginitatis munus offerret. Unde jure angelico aspectu simul et affatu meruit perfrui, bat vitam imitari. Vere gratia erat plena, cui ipsum, per quem gratia et veritas facdonatum est. Et ideo vere Dominus cum illa erat, quam et prius novae castitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dñi rex israel. Et iuxta
alium euͣgelistã: bene¬
dictum qd̃ neuit reguũ
patris nostri dauid. Ad¬
derat cuim tempus quo
redempto per eiuus sangn¬
nem muido rex agnos¬
cerctur. non solum domꝰ
dauid sed et tocius ecclie:
ymino omnium condi¬
tor et creator seculorum.

Expanded text:
rael . Et juxta alium evangelistam: Benedictum quod venit regnum patris nostri David . Aderat enim tempus quo redempti per ejus sanguinem mundi rex agnosceretur, non solum domus David, sed et totius Ecclesiae, imo omnium conditor et rector saeculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
quippe iste dño di¬
lecte sorores. duas uitas
speciales quib in presenti
sancta excercetur ecclesia:
demonstrant. Martha qͥdẽ
actualem qua proximo ĩ
saritate sociamur: maria
uero cõtemplatiuã. qua ĩ
dei amore suspiramus
Actiua em̃ bita est. panẽ

Expanded text:
quippe istae Domino dilectae sorores duas vitas spiritales quibus in praesenti sancta exercetur Ecclesia, demonstrant. Martha quidem actualem, qua proximo in charitate sociamur; Maria vero contemplativam, qua in Dei amore suspiramus. Activa enim vita est pane
Abbreviated transcription (Latin):
ellet rrquies. Donee respi¬
ceret: et uideret dominus
de celis. Sa de. Oculus
meus deprecatus est am¬
mam meam: in cunctis
filiabus urbis mee. Uena
auem inimici mei gr̃a¬

Expanded text:
respiceret et videret Dominus de coelis. Oculus meus depraedatus est animam meam in cunctis filiabus urbis meae.  Saavem inimici mei gra
Abbreviated transcription (Latin):
a reatii perpetue mortis ab¬
soluere solebat. ita ista ꝑfec
tam ĩmortalis nouitãtẽ.
et in auctore nostro exibu¬
it: et in nobis sperandam
monstrauit. Quod uero.
inter hec zacharias ĩpletur

Expanded text:
a reatu perpetuae mortis absolvere solebat, ita ista perfectam vitae immortalis novitatem et in auctore nostro exhibuit, et in nobis sperandam monstravit. Quod vero inter haec Zacharias impletur
Abbreviated transcription (Latin):
cari atq ideo inunda q̃ẜ
offerti deo ĩ uida all
mundis mutari uel occi
ti debere redimi. Si autẽ
feminã peperisset mulier.
ĩmunda fieri iussa est qͣtu¬
ordecim dieb. et sexagĩta¬
ingressi suspendi. donec
octogesimo natiuitatis

Expanded text:
cari, atque ideo munda quaeque offerri Deo, immunda autem mundis mutari, vel occidti debere redimi. Si autem feminam peperisset mulier, immunda fieri jussa est quatuordecim diebus, et sexagintaingressu suspendi, donec octogesimo nativitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cifixum ex infirmitate no¬
uiuentem in uirtute sua¬
carnis sue morte et sepultꝰ
atq ab inferis dampnato
et spoliato tocius iniquita¬

Expanded text:
rmitate noviventem in virtute suacarnis suae morte, et sepultus; atque ab inferis, damnato et spoliato principe totius iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
loqui consueui. Sz quia
lascescente stomacho. ea
que dictauero legere nõ
possum: quosdam ur̃i
minus libenter audiẽtes
intueor. Unde a memet¬
ip̃o exigere contra morẽ
uolo: ut intra sacra mis¬
sarum solcimia. lectiões
saucti euuangelii non
dictando sed loquẽdo edis¬
seram. Sicq excipiatur
ut loquimur. quia collo¬
cutioins uox corda torpẽ¬
cia plusqͣm sermo lc̃oniᷤ
excitat. et quasi quedam

Expanded text:
loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam
Abbreviated transcription (Latin):
audete
iterum dico gaudete: qm̃
breui interuallo temporis
post solẽnitatem natiuita¬
tis xp̃i: festiuitas declara¬
tioiis eius illuxit. Et ꝙ

Expanded text:
audete iterum dico, gaudete : quoniam brevi intervallo temporis post solemnitatem nativitatis Christi, festivitas declarationis ejus illuxit; et
Abbreviated transcription (Latin):
iuincta sint gaudia et
ex precordiis sonẽt pre¬
coma recedant uetera no¬
ua sint omnia corda
uo ces et opera atis
recolitur cena ñ ouissima
qua xpistus creditur ag¬
num et azima dedissef¬
tribus iuixta legitima.
priscis indulta patrib
ost agnum typicũ

Expanded text:
uncta sint gaudia, Et ex praecordiis sonent praeconia: Recedant vetera, nova sint omnia, Corda, voces, et opera. Noctis recolitur coena novissima, Qua Christus creditur agnum et azyma Dedisse fratribus, juxta legitima Priscis indulta patribus. Post agnum typicu