comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sint fortuita. s certa ⁊ ooaceruata de
o lucaq descendit: ut dum aliud a¬
git. futurȩ memoriȩ p̾peretur. Ma¬
gister probe etatis n uitȩ eruditioniᷤ
q ẽ eligendus. Nec puto erubescit doc¬
tus uir id facere in ꝓpinqua uł in
nobili uirgine. qđ aristotiles fecit in
philippo: ut ipse librarioꝵ. utilitatẽ
initia monstraret luterarũ. Hon st̃
contemnenda quasi parua sint. sine
quib magna constare ñ possunt. Ip¬
se elem̃toꝵ ordo. ⁊ parua institutio
p̃ceptoris. aliter de erudito aliter rusti¬
Core ꝓfertur. Unde ⁊ tͥ ẽ ꝓuidendũ
ne ineptis blandiciis feminarũ dimi¬
diata uerba dicere filie consuescas . &.
in auro atq purpura ludere: quoꝵ.
alterum lingue. alterũ morib officit.
ne discat in tenero qđ ei postea discen¬
dum ẽ. Grecoꝵ eloquentiȩ multum
ab infantia sermo matͥs scribitur con¬
tulisse. Ortensi oratio: in paterno sinu
coaluit. Difficiliter raditur. qđ rudes

Expanded text:
sint fortuita, sed ^ certa et coaceruata de sint fortuita, sed ^ certa et coaceruata de o Lucaque descendat, ut, dum aliud agit, futurae memoriae praeparetur. magister probae aetatis et uitae atque eruditionis est eligendus nec, puto, erubescit doctus uir id facere uel in propinqua uel in nobili uirgine, quod Aristoteles fecit in Philippi filio, ut ipse librariorum uilitate initia ei traderet litterarum. non sunt contemnenda quasi parua, sine quibus magna constare non possunt. ipse elementorum sonus et prima institutio praeceptoris aliter de erudito, aliter de rustico ore profertur. unde et tibi est prouidendum, ne meptis blanditiis feminarum dimidiata dicere filiam uerba consuescas et in auro atque in purpura ludere, quorum alterum linguae, alterum moribus officit, ne discat in. tenero, quod ei postea dediscendum est. Graccorum eloquentiae multum ab infantia sermo matris scribitur contulisse, Hortensiae oratio in paterno sinu coaluit. difficulter eraditur, quod rudes
Abbreviated transcription (Latin):
esꝰ eruditio sit. Et ñ solum ordunem
teneat litteraꝵ ⁊ memoria nominũ
in canticum transeat. s ipse inter se
ordo crebro turbetur: & mediis ul¬
tuna pͥmis media misceantur: ut ñ¬
eas non sono tantũ sed n uisu noue¬
rit. Cum gͦ ceꝑit trementi manu sti¬
lum in cęra ducere. uł alteruis suꝑ¬
posita manu teneri. regantur arti¬
culi. uel in tabella sculpantur ele¬
menta: ut suꝑ eosdem sulcos margi¬
nib trahantur uestigia. & foras non
queant euagari. Sillabas iungat ad
p̃miim ⁊ qͥb illa etas delectari pot̾
munusculis inuitetur. Haberit n in
discendo socias quib inuideat: quaꝵ
laudib mordeatur. Non ẽ obiuirgan¬
da si tardior sit: s laudib excitan¬
dũ ingeniũ: ut ⁊ uicisse se gaudeat.
n uicta doleat. Cauendum in primiˢ
ne oderit studia: ne amaritudo eoꝵ
ꝑcepta infantiȩ ultra rudes annos
transeat. Ipsa nomina ꝑ quȩ consue¬
uit paulatim uerba contexere. non

Expanded text:
eius eruditio sit, et non solum ordinem eius eruditio sit, et non solum ordinem teneat litterarum, ut memoria nominum in canticum transeat, sed ipse inter se crebro ordo turbetur et mediis ultima, primis media misceantur, ut eas non sonu tantum, sed et uisu nouerit. cum uero coeperit trementi manu stilum in cera ducere, uel alterius superposita manu teneri regantur articuli uel in tabella sculpantur elementa, ut per eosdem sulcos inclusa marginibus trahantur uestigia et foras non queant euagari. syllabas iungat ad praemium et, quibus illa aetas delectari potest,  munusculis inuitetur. habeat et in discendo socias, quibus inuideat, I quarum laudibus mordeatur. non est obiurganda, si tardior sit, sed laudibus excitandum ingenium; et uicisse se gaudeat et uictam I doleat. cauendum in primis, ne oderit studia, ne amaritudo eorum I percepta in infantia ultra rudes annos transeat. ipsa nomina, per I quae consuescet paulatim uerba contexere, non
Abbreviated transcription (Latin):
runtur in lege. Sic natus samuel. sic
itum mariȩ exultauit ⁊ lusit. Audie
eiꝰ gestiebat erumꝑe. Igitur quȩ de
repromissione nata ẽ: dignam habeat
ortu suo institutionem parentũ. Sa¬
muel nutritur in templo: ioħes in so¬
litudine p̃paratur. Ille sacro crine ue¬
nerabilis ẽ: uinũ ⁊ siceram ñ bibit: ad¬
huc paruulus cũ dño sermocinat᷑. Hic
fugit urbes. zona pellicia cingitur:
locustis alitur ⁊ mel siluestri: ⁊ in ty¬
pum penitentiȩ p̾dicat. tortuosissimi
animalis uestitur exigiuis. Sic eru¬
dienda ẽ anima. que futura ẽ templũ
dñi. Nichil aliud discat audire. nichil
loqui: nͥ qd ad timorem di ꝑtinet. Tur
adhuc tenera lingua psalmis dulcib
imbuatur. ꝓcul sit lasciua etas puero¬
rum. Ipse puellȩ ⁊ pedissequȩ. scłarib
consortiis arceantur: ne qđ male didi¬
cerint peiuis doceant. Fiant ei litterȩ
bureȩ uł ebtirnee. n suis nominibus
appellentur. Ludat in eis: ut ⁊ ludus

Expanded text:
runtur in lege. sic natus Samuel, sic runtur in lege. sic natus Samuel, sic itum Mariae exultauit et lusit. audiebeius gestiebat erumpere. igitur, quae de repromissione nata est, dignam habeat ortu suo institutionem parentum. Samuel nutritur in templo, Iohannes in solitudine praeparatur. ille sacro crine uenerabilis est, uinum et siceram non bibit, adhuc paruulus cum deo sermocinatur; hic fugit urbes, zona pellicia cingitur, lucustis alitur et melle siluestri et in typum paenitentiae praedicat tortuosissimi animalis uestitus exuuiis. Sic erudienda est anima, quae futura est templum domini. nihil aliud discat audire, nihil loqui, nisi quod ad timorem dei pertinet. turpadhuc tenera lingua psalmis dulcibus inbuatur. procul sit aetas lasciua puerorum, ipsae puellae et pedisequae a saecularium consortiis arceantur, ne, quod male didicerint, peius doceant. fiant ei litterae uel buxeae uel eburneae et suis nominibus appellentur. ludat in eis, ut et lusus
Abbreviated transcription (Latin):
patibuli salutaris pictura condecorat.
Iam egẏptuis. serapis. factus ẽ xp̃ianus.
Marnas gaze luget indusus: ⁊ euersio¬
nem templi uigiter ꝑtimescit. De indi¬
a. ꝑsia. ethiopia. monachoꝵ cotidie tur¬
bais suscipimus. Deposuit pharetras ar
menius: huni discunt psalteruim.
Scithiȩ frigora: feruent fidei. Getharũ
rutilus ⁊ flauus exercitus: eccl̃aꝵ circũ¬
fert tentoria. Et ideo forsitan contra
nos equa pugnant aciȩ : quia pari re¬
ligione. confidunt. Pene lapsus sũ ad
aliam materiam. ⁊ currente rota dũ
urceum facere cogito. amphoram fin¬
trem id ẽ ad te sermonem dirigere. &
genita: quam ante uouisti quã utero
suscepisti. Uidimus aliquid temporib
nr̃is. de ꝓphetalib libris. Anna sterili
tatem alui fecunditate mutauit : tu lac¬
tuosam facunditatem uitalib liberis
cõmutasti. Fidens loquor. accepturam
te filios: quȩ pͥmum fetum dño reddi¬
disti. Ista sunt pͥmogenita quȩ offe¬

Expanded text:
patibuli salutaris pictura condecorat. patibuli salutaris pictura condecorat. Iam et Aegyptius Serapis factus est Christianus; Marnas Gazae luget inclusus et eversionem templi iugiter pertremescit. De India, Perside et Aethiopia monachorum cotidie turbas sumenius, Hunni discunt Psalterium, Scythiae frigora fervent calore fidei: Getarum rutilus et flavus exercitus, Ecclesiarum circumfert tentoria; et ideo forsitan contra nos aequa pugnant acie, quia pari religione confidunt. 680 3. Pene lapsus sum ad aliam materiam, et currente rota, dum urceum facere cogito, amphoram fintrem, id est, ad te sermonem dirigere, et genita: quam ante vovisti, quam utero concepisti. Vidimus aliquid temporibus nostris de Prophetalibus libris: Anna sterilitatem alui fecunditate mutauit, tu luctuosam fecunditatem uitalibus liberis conmutasti. fidens loquor accepturam te filios, quae primum foetum domino reddidisti. ista sunt primogenita, quae offe
Abbreviated transcription (Latin):
sciens illud a dño repmissũ. quȩ apud
hoĩes impossibilia st̃. ap̃ dm̃ possibilia st̃.
N unqͣm ẽ sera confessio. Latro de cruce
transit ad paradisũ. N abuchodonosor rex
babylonis post efferationem corꝑis .⁊ cor¬
dis. n beluarum in heremo coniunctum:
mentẽ recepit humanam. E ut omittã
uetera. ne apud incredulos nimis fabu¬
losa udeatur. ante paucos annos ꝓpin¬
quus nr̃ graccus nobilitatem patriciam
nomine sonans. cum p̾fecturam regeret
urbenam. nonne specum mitreȩ ⁊ oĩa
portentuosa simulachra quib corax.
nimphus. nules. leo. ꝑses. helyodromus pa¬
ter inutantur. subuertit excussit: fre¬
git: &. his quasi obsidib aute p̾missis.
impetrauit baptismũ xͥ. Solitudinem
patitur ⁊ in urbe gentilitas. Dii condẽ
nationum cũ bubonib ⁊ noctuis. in
solis culminib remansert̃. Uexilla mi¬
litum: crucis insignia st̃. Regum pur¬
puras ⁊ ardentes diadematũ geminas.

Expanded text:
sciens illud a domino repromissum: quae apud sciens illud a domino repromissum: quae apud homines inpossibilia, apud deum possibilia sunt. numquam est seratransiit ad paradisum: Nabuchodonosor, rex Babylonius, post efferationem et cordis et corporis et beluarum in heremo convictum mentem recepit humanam. Et, ut omittam vetera, ne apud incredulos nimis fabulosa videantur, ante paucos annos propinquus vester Gracchus, nobilitatem patriciam nomine sonans, cum praefecturam regeret urbanam, nonne specu Mithrae et omnia portentuosa simulacra, quibus corax, nymphius, 1 miles, leo, Perses, heliodromus, pater initiantur, subvertit, fregit, excussit et his quasi obsidibus ante praemissis inpetravit baptismum Christi? Solitudinem patitur et in urbe gentilitas. Dii quondam nationum cum bubonibus et noctuis in solis culminibus remanserunt; vexilla militum crucis insignia sunt, regum purpuras et ardentes diadema-tum gemmas
Abbreviated transcription (Latin):
lia nasceretur: ut p̾sente n gaudente
auo pariuile adhuc lingua balbutiens
alleluia resonaret. & uirginem yͥ in su
ter expectauimus. Sc̃a ⁊ fidelis domꝰ unũ
sc̾ificat infidelem: iam candidatus est
fide. quem filioꝵ ⁊ nepotum credens
turba circumdat. Ego puto etiã ipsũ
iouem si habuisset talem cognationẽ:
potusse in xp̃m credere. Despiciat licer
⁊ irrideat epłam meam. ⁊ me ut
stultũ ⁊ insanum clamet: hoc ⁊ gener
ipsius faciebat ante quam crederet. fi¬
unt. non nascuntur xp̃iant. Auratũ
squalet capitolium fuligine: & arane¬
arum telis om̃ia romȩ templa cooꝑ¬
ta sunt. Mouetur urbs sedib suis.
⁊ inundans popłis ante delubra semi¬
ruta. cucurrit ad martyrũ tumulos.
Si non extorquet fidem prudentia: ex¬
torqueat salutem uerecundia. Hoc alẽta
ñ desperes parentis salutem: ⁊ eadem
fide qua merusti filiam. ⁊ patrẽ reci¬
pias. toteq domus beatitudine ꝑfruaris:

Expanded text:
nasceretur, ut praesente et gaudente nasceretur, ut praesente et gaudente auo paruulae adhuc lingua balbuttiens alleluia resonaret et uirginem Christi in suoter expectauimus. sancta et fidelis domus unum sanctificat infidelem. candidatus est fidei, quem filiorum et nepotum credens turba circumdat. ego puto etiam ipsum Iouem, si habuisset talem cognationem, potuisse in Christum credere. despuat licet et inrideat epistulam meam et me uel stultum uel insanum clamitet, hoc et gener eius faciebat, antequam crederet. fiunt, non nascuntur Christiani. auratum squalet Capitolium, fuligine et aranearum telis omnia Romae templa cooperta sunt, mouetur urbs sedibus suis et inundans populus ante delubra semiruta currit ad martyrum tumulos. si non extorquet fidem prudentia, extorqueat saltim uerecundia. Hoc Laeta, non desperes parentis salutem et eadem fide, qua meruisti filiam, et patrem recipias totaque domus beatitudine perfruaris
Abbreviated transcription (Latin):
institutione filie suȩ.
postolus pauluf scribens
ad corinthios. ⁊ rudem .xͥ.
eccł̃am sacris instruens
disciplinis: int̾ cetera mã¬
data hoc quõq posuit dicens. Si qua
mulier habens uirum infidelem. & hic
consentit habitare cum illa: non di¬
mutat iurũ suum. Sc̃ificatus ẽ enĩ
iur infidelis ꝑ mulierem fidelem: &
scĩficatas ẽ mulier infidelis ꝑ iurum
fidelem. Alioquin filii ur̃i immundi
essent: nunc aut̃ scĩ sunt. Si cui forte
hactenus uidebantur nimiũ discipline
uincła laxata. ⁊ preceps indulgentia
p̃ceptoris consid̾et domũ patris tui. cla¬
rissimi quidem ⁊ eruditissimi uiri. s
adhuc ambulantis in tenebris: & intel¬
ligit consilium apłi illuc ꝓfecisse. ut
radicis amaritudine̾ dulcedo fructuu̾
compensaret: n uilis uirgulȩ balsama
p̃ciosa sudarent. Tu es nata imꝑari ma¬
trimonio. De te ⁊ torotio paula gene¬
rata ẽ. Quis hoc crederet. ut albini pon¬
tificis neptis. de repmissione matris fi¬

Expanded text:
Institutione Filiae BEATUS apostolus Paulus scribens ad Corinthios et rudem Christi ecclesiam sacris instruens disciplinis inter cetera mandata hoc quoque posuit dicens: Si qua mulier habet virum infidelem et hic consentit habitare cum ea, ne dimittat virum. Sanctificatr infidelis per mulierem fidelem, et sanctificata est mulier infidelis, in viro fideli. Alioquin filii vestri immundi essent, nunc autem mundi sunt . Si cui forte hactenus videbantur nimium disciplinae vincula laxata, et praeceps indulgentia praeceptoris, consideret domum patris tui, clarissadhuc ambulantis in tenebris, et intelleget consilium apostoli illuc profecisse, ut radicis amaritudinem dulcedo fructuum conpensaret et uiles uirgulae balsama pretiosa sudarent. tu es nata de inpari matrimonio: de te et Toxotio meo Paula generata est. quis hoc crederet, ut Albini pontificis neptis de repromissione matris
Abbreviated transcription (Latin):
nasterio.& diuersorio ꝓpt̾ extruc¬
to. ne forte ⁊ modo ioseph cum
maria bethleem ueniens. non in¬
ueniat hospitium. tantis de toto
orbe confluentib turbis obrui¬
mur monachori: ut nec ceptum
opus deserere. nec supra iures fer¬
re ualeamus. Unde quia illud
mus expensas. compulsi sumus
frẽm paulinianũ ad patriam
mittere. ut semirutas uillulas qͤ
barbaroꝵ effugerunt manus . &.¬
parentum communiũ cineres¬
uenderet:ne ceptum monasteri
um sc̃oꝵ. deserentes. risum male¬
dicis ⁊ emulis p̃beremus. In calce
epłe recordatus sum quadrige ur̃e
i ppositi qͥntam deesse blesillam.
pene oblitus de ea loqui. que pͥma
de uobis precessit ad deum. Uere
nunc quinq in tres ⁊ duos uidemꝰ
esse diuisos. Illa cum sorore dulci
somno ꝑfruitur: tu duarum me¬
dius. ad xp̃m leuius subuolabis.

Expanded text:
nasterio et diuersorio propter extrucnasterio et diuersorio propter extructo, ne forte et modo Ioseph cum Maria Bethlehem ueniens non inueniat hospitium, tantis de toto orbe confluentibmur monachorum, ut nec coeptum opus deserere, nec supra vires ferre valeamus. Unde quia pene nmus expensas, compfratrem Paulinianum ad patriam mittere, ut semirutas uillulas, quae barbarorum effugerunt manus, etparentumcommuniumcineresuenderet, ne coeptum sanctorum ministerium deserentes risum maledicis et aemulis praebeamus. In calce epistulae recordatus sum quadrigae uestrae et proposito quintam deesse Blesillam, paene oblitus de ea loqui, quae prima de uobis praecessit ad dominum. uere nunc quinque in tres et duas uidemus esse diuisos: illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu duarum medius ad Christum leuius subuolabis.
Abbreviated transcription (Latin):
remus. atq utinam ꝑtenusset.
quando socero tuo uuente toro¬
cio scło seriuebant. s tamen ut¬
audio quȩ inmunditias plateaꝵ
ferre non poterant. que eunuchoꝵ
manib portabantur. & inequale
solum molestus transcendebant.
quib serica uestis oneri erat. &
solis calor incendium: nunc sordida¬
te ⁊ lugubres. &. siui comperrations
forticulȩ. uel lucernas concinnant.
uel succendunt focum. paium̾̃ta
uerrunt. mundant legumina. ho¬
lerum fasciculos in feruente olla
deiciunt. apponunt mensas. calices
porrigunt. effundunt tybos. huc
illucq discurrunt. Eẜ certe magnꝰ¬
chorus uirginum cum illis habi¬
tat. Num huiꝰcemodi officia ali¬
is imꝑare non poterant: S no¬
lunt iunci ab his labore cõrpoꝵ.
quas ipse superant uirtuit animi.
Hoc dico non quo de ardore m̃tis
tuȩ quicquã dubitem. s quo cur¬
rentem impellam . & acriter dimi¬
canti feruorem feruori augeam.
Nos in ista ꝓuintia edificato mo¬

Expanded text:
remus — atque utinam pertenuisset! remus — atque utinam pertenuisset! — quando socero tuo uiuente Toxotio saeculo seruiebant, sed tamen audio: quae inmunditias platearum ferre non poterant, quae eunuchorum manibus portabantur et inaequale solum molestius transcendebant, quibus serica uestis oneri erat et solis calor incendium, nunc sordidatae et lugubres et sui conparatione forticulae uel lucernas concinnant uel succendunt focum, pauimenta uerrunt, mundant legumina, holerum fasciculos in feruentem ollam deiciunt, adponunt mensas, calices porrigunt, effundunt cibos, huc illucque discurrunt. et certe magnus uirginum chorus cum illis habitat. num huiusce modi ministeria aliis imperare non poterant? sed nolunt uinci ab his labore corporum, quas ipsae superant uirtute animi. haec dico, non quo de ardore mentis tuae quicquam dubitem, sed quo currentem inpellam et acriter dimicanti feruorem fauore augeam. Nos in ista prouincia aedificato mo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ apłice ꝓceritati se non poterat
riter reliquere. Si offeramus xp̃o
opes cum anima nr̃a. libenter sus¬
cipit. Sin aut̃ quȩ foris sunt deo.
que intus sunt diabolo demus. ñ
est equa portis particio .&. dicitur
nobis. Nonne si recte offeras. recꝰte
aut̃ non duudas peccasti: Quod
patrici generis primus inter pri¬
mos monachus esse cepisti. non tͥ
sit tumoris s humilitatis occasio.
scienti filium dei factum filium
hominis. Quantũcumq deieceris¬
te: hunulior xp̃o non eris. Esto¬
ut incedas pedib furua tunica¬
uestiaris. equeris pauꝑib. inopũ
cellulas dignanter introeas. cȩcoꝵ
oculus sis. manus debilium. pes
claudoꝵ. ipse aquam portes. ligna
cedas. focum extruas.: ubi uincula.
ubi alape. ubi sputa ubi flagella.
ubi ꝑatibulum ubi mors. ꝙ cũ
om̃a que dixi feceris. ab exstochio
tua. paulaq iunceris: si non oꝑe.
uel certe sexii. Ego quidem romȩ
non eram. & tunc me tenebat he¬

Expanded text:
et apostolicae proceritati se non potuerat et apostolicae proceritati se non potuerat riter reliquerunt. si offeramus Christo opes cum anima nostra, libenter suscipit; si autem, quae foris sunt, deo, quae intus, diabolo demus, non est aequa partitio et dicitur nobis: nonne, si recte offeras et non recte diuidas, peccasti? Quod patricii generis primus inter primos monachus esse coepisti, non tibi sit tumoris, sed humilitatis occasio, scienti filium dei factum filium hominis. quantumcumque te deieceris, humilior Christo non eris. esto, incedas pedibuuestiaris, aequeris pauperibus, inopum cellulas dignanter introeas, caecorum oculus sis, manus debilium, pes claudorum, ipse aquam portes, ligna concidas, focum extruas: ubi uincula? ubi alapae? ubi sputa? ubi flagella? ubi patibulum? ubi mors? et cum omnia, quae dixi, feceris, ab Eustochio tua Paulaque uinceris, si non opere, at certe sexu. ego quidem Romae non eram et tunc me tenebat he
Abbreviated transcription (Latin):
preda cum sara sua humanitati
solus incubuit. ipse pedes lauit.
ipse pinguem uitulũ portauit hu¬
meris de armento. sterit quasi ser¬
uus ꝑegrinis prandentib. ⁊ sare
te qua te diligo. ut non solum pe¬
cuniam. s te ipsum xp̃o offeras
hostiam uiuam placentem deo.
rationabile obsequium tuum.
⁊ imiteris filium hominis qui
non uenit ministrari s ministͣ¬
re: & quod patriarcha alienis.
hoc discipulis & magister exhibu
homo ꝓ anima sua: s tange in¬
quit diabolus carnem eius: nisi
in faciem benedixerit tibi. Scit
antiquus hostis maiꝰ continentie
quam nummorũ esse certamen.
facile abicitur quod heret extrinse¬
cus. Intestinum bellum: periculo¬
sius est. Coniuncta disglutinamꝰ.
unita scindimus. Tacheus diues
erat: apłi pauꝑes. Reddit ille qͣ¬
druplum qđ rapuerat: diuisitq
pauꝑib medietatem substantie
que remanserat. Suscepit xp̃m
hospitem. salus est fac̾ta domui
eiꝰ :⁊ tamen quia paruulus erat.

Expanded text:
praeda cum Sarra sua humanitati praeda cum Sarra sua humanitati solus incubuit. ipse pedes lauit, ipse pinguem uitulum portauit umeris de armento, stetit ut seruus peregrinis prandentibus et Sanate, qua te diligo, ut non solum pecuniam, sed te ipsum Christo offeras, hostiam uiuam, placentem deo, rationabile obsequium tuum, et imiteris filium hominis, qui non uenit ministrari, sed ministrare et, quod patriarcha alienis, hoc discipulis et seruis magister exhibuipro anima sua. sed tange, inquit diabolus, carnes eius, nisi in faciem benedixerit tibi. scit hostis antiquus maius continentiae quam nummorum esse certamen. facile abicitur, quod haeret extrinsecus; intestinum bellum periculosius est. coniuncta disglutinamus, unita dissicimus. Zacheus diues erat, apostoli pauperes. reddidit ille quadruplum, quod rapuerat, diuisitque pauperibus medietatem substantiae, quae remanserat; suscepit Christum hospitem, salus est facta domui eius; et tamen, quia paruulus erat
Abbreviated transcription (Latin):
de arbore abraham in auxonio¬
plantasse littore. & quasi eneas
noua castra metaris .&. suꝑ undã
te penuria crustis fatalib ⁊ qua¬
dris patulis ñ peꝑcit. Tu iuculum
ut diriturnam famem repentina
saturitate compenses. Euge nr
initia transgredere. summum sta¬
tum tenes: de radice ꝑuenis ad ca¬
cumen. Primus inter monachos
in pͥma urbe: primum sequaris
tatur declinans. qui campestria
eligat. ⁊ iuxta pytagore litteram
facilia magis ac sinistra sectetur:
tu in ardui̾s ⁊ saxosis cum sara tͥ
monumentum para. Iuxta sit ci¬
uitas literarum. deletisq gygan¬
at. Diues erat abraham auro ar¬
gento. peccore possessione. uestib.
tantamq habebat familiam. ut
gerant in dan consecutus occide¬
ret: & tamen postquam crebro
hospitalitatis officio. dum homi¬
nes non recusat susciꝑe. meruit
deum. Non seruis. non ancillulis
imꝑauit ut hospitib ministra¬
rent. ne bonum quod exercebat
ꝑ alios minueret: s quasi reꝑta

Expanded text:
de arbore Abraham in Aude arbore Abraham in Auplantasse littore. Quasi Aeneas nova castra metaris, et super undam dam penuria, crustis fatalibus et quadris patulis non pepercit, tu viculum  aedificas: et diuturnam famem repentina saturitate compensas. Euge: nostra initia transgrederis; statum summum tenes: de radice pervenis ad cacumen; primus inter monachos, in prima urbe, primum sequeris tatur declinans, campestria eligat, et juxta Pythagorae litteram, facilia magis ac sinistra sectetur. Tu in arduis et saxosis cum Sara tibi monumentum para . Juxta sit civitas litterarum, deletisque giganat. Dives erat Abraham auro, argento, pecore, possesstantamque habebat familiam, ut gerant, in Dan consecutus occideret; et tamen, postquam crebro hospitalitatis officio, dum homines non refutat, suscipere meruit deum, non seruis et ancillulis imperauit, ut hospitibus ministrarent, et bonum, quod exercebat, per alios minuit, sed quasi reperta
Abbreviated transcription (Latin):
syministes. Sine leges. siue scribes. si¬
semꝑ bucina in aurib sonet. Hic
lituus excitet animam tuam. Noc
amore furibundus quere in lectu¬
lo quem diligit anima tua : et
loquere confidenter. Ego dormio.
⁊ cor meum uigilat. Cumq in¬
ueneris eum ⁊ tenueris: ne dimit¬
tas. & si pauxillum dormitanti
elapsus fuerit de manib: noli ꝓ¬
tinus desꝑare. E gredere in plate¬
as. adiura filias iherłm: repperies
eum cubantem in meridie. las¬
sum. ebrium. noctis rore made¬
factum. inter greges sodalium. in
aromatum uarietatib. inter po¬
ma paradysi: ibi ei da mãmillas
tuas. suggat de erudito pectore tu¬
S interiora eius in fulgore auri.
Paruulus iste ⁊ puer qui butyro
i melle saginatur. qui int̾ cacase¬
atos nutritus ẽ montes. cito cres¬
cit in uuenem. uelociter in te
hostes spoliat. predatur mature.
damascum. ⁊ regem uincit assy¬
rium. Audio te xenodochium in
portu fecisse romano. ⁊ uirgam

Expanded text:
συμμύστης. Siue leges siue scribes siσυμμύστης. Siue leges siue scribes sisr tibi semper bucina in auribus sonet, hic lituus excitet animam tuam, hoc amore furibundus quaere in lectulo, quem desiderat anima tua, et loquere confidenter: ego dormio et cor meum uigilat. cumque inueneris eum et tenueris, ne dimittas. et si pauxillulum dormitanti elapsus fuerit e manibus, noli protinus desperare. egredere in plateas, adiura filias Hierusalem, repperies eum cubantem in meridie, lassum. ebrium, noctis rore madefactum, inter greges sodalium, in aromatum uarietatibus, inter poma paradisi. ibi ei da mamillas tuas, sugat de erudito pectore et interiora eius in fulgore auri. paruulus iste et puer, qui butyro et melle saginatur, qui inter caseatos nutritus est montes, cito crescit in iuuenem, uelociter in te hostes spoliat, mature praedatur Damascum et regem uincit Assyrium. Audio te xenodochium in portu fecisse Romano et uirgam
Abbreviated transcription (Latin):
docturus sis. Simplices epłe tuȩ
more puerorum argutas senten¬
tiolas in clausulis instruis. Sito
tumens spuma dilabitur: ⁊ qͣm¬
uis grandis tumor. contraruis sa¬
nitati ẽ. Scitum ẽ illud catonis.
Sat cito. si sat bene: quod nos qͦndã
adolescentuli. cum a ꝑfecto ora
simus. Meminisse te puto erro¬
ris mutui. quando omne athe¬
neum scolasticorum uocib sat
bius artes essent: si de illis soli ar¬
tifices iudicarent. Poetam non
potest nosse: nisi qui uersum
nouerit instruere. Philosophos
non intelligit: nisi qui scit dog¬
matum uarietates. Manu facta
⁊ oculis patentia. magis ꝓbant
artifices. Nr̃a quam dura sit ne¬
cessitas. hinc potes animaduerte¬
re. quod uulgi dandum ẽ udi¬
cio: & ille in turba metuendus.
quem cum uideris solum des¬
picias. Hec preteriens tetigi. ut
eruditis contentus aurib non
magnopere cures quid imꝑitoꝵ
de ingenio tuo rumusculi iachi¬
tent. s ꝓpħaꝵ cotidie medullas:

Expanded text:
docturus es. simplices epistulae docturus es. simplices epistulae more puerorum argutas sententiolas in clausulis struis. cito turgens spuma dilabitur et quamuis grandis tumor contrarius sanitati est. scitum est illud Catonis: sat cito, si sat bene, quod nos quondam adulescentuli, cum a praefecto oratsimus. meminisse te puto erroris mutui, quando omne Athenaeum scholasticorum uocibus conbius, essent artes, si de illis soli artifices iudicarent. poetam non potest nosse, nisi qui uersum potest struere; philosophos non intellegit, nisi qui scit dogmatum uarietates; manu facta et oculis patentia magis probant artifices. nostra quam dura sit necessitas, hinc potes animaduertere, quod uulgi standum est iudicio et ille in turba metuendus, quem cum solum uideris, despicias. haec praeteriens tetigi, ut eruditis contentus auribus non magnopere cures, quid inperitorum de ingenio tuo rumusculi iactitent, sed prophetarum cotidie medullas
Abbreviated transcription (Latin):
nale mancipim ẽ. Tibi non suf¬
ficit opes reluquere: nisi xp̃m se¬
quaris. xp̃m aut̃ sequitur. qui
peccata dimittit. & uirtutum co¬
mes est. x p̃m scimus sapientiam:
Hic thesaurus in agro scripturarũ
nascitur. Hec gemina multis emi¬
tur margaritis. Sin aut̃ adama.¬
ueris captiuam mulierem. id ẽ
sapientiam secularem. & euis pul¬
chritudine captus fueris. decal¬
ua eam. & illecebras crinium eiꝰ¬
atq uerboꝵ ornamenta cum
emortius unguib seca: laua eã
ꝓphetali nitro. & cum illa requi¬
escens dicito. Sinistra eius sub
capite meo: ⁊ dextera illuis am¬
plexabitur me : & multos fetus tibi
captiua dabit. ac de moabitide
efficietur israbelites. Xp̃c scifica¬
tio ẽ. sine qua nemo uidebit
faciem dei. Xp̃c redemptio. id ẽ
dimiserit. unum inueniat ꝓ
om̃ib .&. possit libere camare.
pars mea dominus. Sentio te
duunis ardere docꝰtrinis: nec te¬
meritate quorudam docere
quod nescias: s ante discere qd̵

Expanded text:
nale mancipium est. tibi non sufnale mancipium est. tibi non sufficit opes contemnere, nisi Christum sequaris. Christum autem sequitur, qui peccata dimittit et uirtutum comes est. Christum scimus sapientiam. hic thensaurus in agro scripturarum nascitur, haec gemma multis emitur margaritis. sin autem adamaueris captiuam mulierem, id est sapientiam saecularem, et eius pulchritudine captus fueris, decalua eam et inlecebras crinium atque ornamenta uerborum cum emortuis unguibus seca. laua eam prophetali nitro et tunc requiescens cum illa dicito: sinistra eius sub capite meo et dextera illius amplexabitur me multos tibi fetus captiua dabit ac de Moabitide efficietur Israhelitis. Christus sanctificatio est, sine qua nemo uidebit faciem dei, Christus redemptio, idem ristum dimiserit, unum inueniat pro omnibus et possit libere proclamare: pars mea dominus. Sentio te diuinis ardere doctrinis nec temeritate quorundam docere, quod nescias, sed ante discere, quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cum anania ⁊ saphyra pereas.
s unuiersa quȩ possides. Cumq
uendideris. da pauꝑib non locu¬
pletib non suꝑbis: da quo necessi¬
tas sustentetur. non quo augean¬
tur opes. Cumq legeris illud apłi.
quoq huius sententie habentes
uictum atq uestitum. his conten¬
ti simus. Ubi uideris fumare pa¬
tenas. ⁊ fasides aues lentis uaporib
discoqui. argenti pondere feruen¬
tes manus. commatulos pueros.
preciosas uestes. picta tapetia: ubi
ditior ẽ largitore cui largiendũ ẽ.
Pars sacrilegii ẽ. rem pauperum:
dare non pauꝑib: & tamen ñ
ẽ satis ꝑfecto ⁊ consummato uiro
opes contempnere. pecuniam dissi¬
pare ⁊ proicere. quod in momen¬
To ⁊ ꝑdi ⁊ inueniri pocest. fecit
hoc crates thebanus. fecit antiste¬
nes. fecerunt plurimi: quos uiti¬
osissimos legimus. Plus debet xͥ
discipulus prestare quã mundi
philosophus. gloriȩ animal. ⁊ po¬
pularis aure atq rumorum ue¬

Expanded text:
 cum Anania et Sapphira pereas,  cum Anania et Sapphira pereas, sed uniuersa, quae possides. cumque uendideris, da pauperibus, non locupletibus, non superbis. da, quo necessitas sustentetur, non quo augeantur opes. cumque legeris illud apostohuius quoque sententiae: habentes uictum atque uestitum his contenti sumus. ubi uideris fumare patinas et Phasides aues lentis uaporibus discoqui, ubi argenti pondus, feruentes mannos, comatulos pueros, pretiosas uestes, picta tapetia, ubi ditior est largitore, cui largiendum est, pars sacrilegii est rem pauperum dare non pauperibus. et tamen non est satis perfecto et consummato uiro opes contemnere, pecuniam dissipare et proicere, quod in momento et perdi et inueniri potest. fecit hoc Crates Thebanus, fecit Antisthenes, fecerunt plurimi, quos nitiosissimos legimus. plus debet Christi discipulus praestare quam mundi; philosophus gloriae animal et popularis aurae atque rumorum ue
Abbreviated transcription (Latin):
tur indignus. quod scipio ultra
annos pro uirtute meruit. nunc
sola militia possidet. ⁊ agrestia
dudum corꝑa fulgens palma
circumdat. Plus gͦ accepimꝰ. quã
dedimus. P arua dimisimus. &.
grandia possidemus. Centuplica¬
to fenore: xp̃i ꝓmissa reddunt᷑.
uerat: qui paratus ad mortem
ante ȩuangelium euangelicam
portauit crucem. Si uis inquit
ꝑfectus esse. uade uende omnia
que habe ⁊ de pauꝑib. & ueni
sequere me.Si uis inquit ꝑfectꝰ
esse. Semꝑ grandia in auditorũ
ponuntur arbitrio. Ꝙ ideo apłs
dominus disputans de eunuchis
qui se castrassent ꝓpter regna celoꝵ.
ad extremum intulit dicens. Qui
potest capere capiat. Non ẽ enum
currentis neq uolentis: s miseren¬
tis ẽ dei. Si ius ꝑfectus esse. non tͥ
imponitur necessitas. ut uoluntas
premium consequatur. Si gͦ uis ẽẽ
ꝑfectus. & desideras esse quod ꝓpħe.
non partem substantie. ne timor
penurie infidelitatis ofcasio sit.¬

Expanded text:
tur indignus, quod Scipio ultra tur indignus, quod Scipio ultra annos pro uirtute meruit, nunc sola militia possidet et agrestia dudum corpora fulgens palmata circumdat. plus ergo accepimus, quam dedimus. parua dimisimus et grandia possidemus, centuplicato faenore Christi promissa redduntur. uerat, qui paratus ad mortem ante euangelium euangelicam portauit ccucem. Si uis, inquit, perfectus esse, uade, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et ueni, sequere me. si uis perfectus esse: semper grandia in audientium ponuntur arbitrio. et ideo uirgdominus disputans de eunuchis, qui se castrassent propter regna caelorum, ad extremum intulit: qui potest capere, capiat. non est enim uolentis neque currentis, sed miserentis dei. si uis perfectus esse: non tibi inponitur necessitas, ut uoluntas praemium consequatur. si ergo uis esse perfectus et desideras esse, quod prophetae, non partem substantiae, ne timor penuriae infidelitatis occasio sit et
Abbreviated transcription (Latin):
de futuro. quando meror uerte¬
tur in gaudium. & transeunte
mundo sc̃oꝵ corona non transit.
ego ⁊ in presentiarum uideo ꝓ¬
mussa compleri. Ante quam xp̃o
tota mente seruiret. notus erat¬
in senatu. sicut ⁊ multi alii: ha¬
bebat infulas ꝓconsulares. Totus
mundus huiuiscemodi honorib
cdarus honor ulescit in turba. &
apud dm̃ bonos iuros indigna
sit ipsa dignitas quã multi in¬
digni possident. Unde de cesare
tullius egregie cum quosdam ait
ornare uellet: non illos honesta¬
uit. s ornamenta ipsa turpauit.
chium loquuntur: miratur or¬
bis pauꝑem. quem hucusq diui¬
tem nesciebat. Quid consulatu
illustriusAnniuis honor ẽ: &.
postquam alius sucesserit. prior
desinet. Latent in multitudine
laureȩ ⁊ triumphi: interdum
triumphantiũ sordib polluunt᷑.
Quod ante ꝑ manus patriciis
tradebatur. ⁊ sola nobilitas possi¬
debat. quod marius uictor numi¬
die ⁊ teritonum atq cymbronũ.
ob nobilitatem familie putaba¬

Expanded text:
de futuro, quando maeror uertide futuro, quando maeror uertitur in gaudium et transeunte mundo sanctorum corona non transit: ego et in praesentiarum uideo promissa conpleri. antequam Christo tota mente seruiret, notus erat-in senatu, sed et multi alii habebant infulas procollsulares. totus orbis huiusce modi honoribusclarus honor uilescit in turba et apud bonos uiros indigna ipsa fit dignitas, quam multi indigni possident. unde egregie de Caesare Tullius: dum quosdam, ait, ornare uoluit, non illos honestauit, sed ornamenta ipsa turpauit. chium loquuntur. miratur orbis pauperem, quem huc usque diuitem nesciebat. quid consulatu inlustrius? annuus honor est et, postquam alius successerit, prior desinet. latent in multitudine laureae et triumphi interdum triumphantium sordibus polluuntur. quod ante per manus patriciis tradebatur et sola nobilitas possidebat, quo Marius, uictor Numidiae, Teutonum atque Cimbrorum, ob nouitatem familiae putaba
Abbreviated transcription (Latin):
ridentes se ipse derideret. Est con¬
fusio que ducit ad mortem: &
ẽ confusio quȩ ducit ad uitam.
Prima uirtus ẽ monachi contem
hominib placere uellem. xp̃i ser¬
uus nͨ essem. Tale quid ⁊ d̾s loqui¬
tur ad ꝓpħas. quod posuerit faciem
eoꝵ quasi urbem eneam. & lapidẽ
adamantinum. ⁊ columnam fer¬
ream: ne pauerint ad uuurias po¬
puli. s impudentiam subsannan¬
tium frontis rigore contererent.
Ingenia liberaliter educta faciliꝰ
uerecundia quam metus superat.
i quos tormenta ñ uincunt. in¬
terdum uincit pudor. Non ẽ
parum iurum nobilem. uirũ
disertum. uirumq locupletem
potentiũ in plateis uitare comi¬
tatum: miscere se turbis. adhere¬
re pauꝑib. rusticis copulari. de
principe uulgus fieri: s quanto
humilior. tanto sublunior est.
ucet margaritum in sordib.
s fulgor gemmȩ purissimȩ eti¬
am in lucto raddiat. Hoc ẽ qd̃
dominꝰ repmisit. Glorificantes
me glorificabo. Alii intelligant

Expanded text:
deridentes se ipse rideret? est conderidentes se ipse rideret? est confusio, quae ducit ad mortem, et est confusio, quae ducit ad uitam. prima uirtus est monachi contemnehominibus placere uellem, Christi seruus non essem. tale quid et dominus loquitur ad prophetas: quod posuerit faciem eorum quasi urbem aeneam et lapidem adamantinum et columnam ferream, ne pauerent ad iniurias populi, sed inpudentiam subsannantium frontis rigore contererent. ingenia liberaliter educata facilius uerecundia quam metus superat et, quos tormenta non uincunt, interdum uincit pudor. non est parum uirum nobilem, uirum disertum uirumque locupletem potentium in plateis uitare comitatum, miscere se turbis, adhaerere pauperibus, rusticis copulari, de principe uulgum fieri. sed quanto humilior, tanto sublimior est. Lucet margaritum in sordibus et fulgor gemmae purissimae etiam in luto radiat. hoc est, quod dominus repromisit: glorificantes me glorificabo. alii hoc intellegant
Abbreviated transcription (Latin):
pureos: & dolorem pectoris his of¬
ficiis consolantur. ꝑ ammachius
ñr. scãm fauillam ossaq ueneran.¬
da: elemosine balsamis rigat his
pigmientis atq odorib fouet ci¬
neres quiescentes: sciens scriptum
sicut aqua extinguit ignem. sic
elemosina peccatum. Quantas uir¬
tutes habet miscđia e quib donan¬
ba sit p̾mus. beatus cyprianus gͣn¬
di uolumine ꝑsequitur: & danie¬
lis consilium probat. qui regem
impbissimum si audire uoliuis¬
setͤ. scit pauꝑm sustentatione sal¬
uandum. G audet huiꝰcemodi fili¬
A i mater herede. non dolet o¬
pes ad alium ꝑuenisse. quas cer¬
nit hisdem quib ipsa uoluerat
erogare: quin potuis gratulatur
absq labore suo sua uota comple¬
ri. Non enim substantie dimi¬
nutio: s operari commutatio ẽ.
Quis hoc crederet consulum ꝓne¬
pos. & furiani germinis decus. in¬
ter purpuras senatorum fusca
tunica pullatus incederet. ut ñ
erubesceret oculos sodalium: de

Expanded text:
pureos et dolorem pectoris his ofpureos et dolorem pectoris his officiis consolantur: Pammachius noster sanctam fauillam ossaque ueneranda elemosynae balsamis rigat. his pigmentis atque odoribus fouet cineres quiescentes sciens scriptum: sicut aqua extinguet ignem, sic elemosyna peccata. quantas uirtutes habeat misencordia et quibus donanda sit praemiis, et beatus Cyprianus grandi uolumine exsequitur et Danihelis consilium probat, qui regem inpiissimum, si se audire uoluisset, scit pauperum sustentatione saluandum. gaudet huiusce modi filiae mater herede, non dolet opes ad alium peruenisse, quas cernit isdem, quibus ipsa uoluerat, erogari. quin potius gratulatur absque labore suo sua uota conpleri; non enim substantiae deminutio, sed operarii commutatio est. Quis hoc crederet, ut consulum pronepos et Furiani germinis decus inter purpuras senatorum furua tunica pullatus incederet, ut non erubesceret oculos sodalium, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quib repellatur frigus. non quib
nudetur ambitio. Delitiarum qͦn¬
dam suppellectilem. uirtus insu¬
met. Ille cecus extendens manus
⁊ sepe ubi nemo ẽ clamitans: heres
pauline. comes paminachui ẽ. Illũ
truncum pedib ⁊ toto corpore se
trahentem: tenere puelle susten¬
tat manus. Fores que prius salu¬
tantium turbas amouebant: nc̃
a miseris obsidentur. Alius tumen¬
ti a qualiculo mortem parturit.¬
alius. alius elinguis ⁊ mutus. &.
ne id quidem habens unde roget
magis rocat. quia rogare non po¬
test: hic debilitatus a paruo non
sibi mendicat stipem: ille putre¬
factus morbo regio. suꝑuiuit ca¬
daueri suo. Non michi si lingue
ꝑcurrere nomina possum. Hoc
exercitu comitatus incedit. in
his xp̃m confouet. horum sor¬
dib dealbatur: munerarius pau¬
perum ⁊ egenorum candifus
sic festinat ad cęlũ. Cȩteri mari¬
ti suꝑ tumulos conuigum spar¬
gunt uiolas rosas lilia. floresq pur¬

Expanded text:
quibus repellatur frigus, non quibus quibus repellatur frigus, non quibus nudetur ambitio; deliciarum quondam supellectilem uirtus insumit. ille caecus extendens manum et saepe, ubi nemo est, clamitans heres Paulinae, coheres Pammachii est; illum truncum pedibus et toto corpore se trahentem tenera puellae sustentat manus. fores, quae prius salutantum turbas uomebant, nunc a miseris obsidentur. alius tumenti aqualiculo mortem parturit; alius elinguis et mutus et ne hoc quidem habens, unde roget, magis rogat, quia rogare non potest; hic debilitatus a paruo non sibi mendicat stipem; ille putrefactus morbo regio superuiuit cadaueri suo: non, mihi si linguae percurrere nomina possim. hoc exercitu comitatus incedit, in his Christum confouet, horum sordibus dealbaturj muneranus pauperum, egentium candidatus sic festinat ad caelum. ceteri mariti super tumulos coniugum spargunt uiolas, rosas, lilia floresque pur
Abbreviated transcription (Latin):
uem somniumq paulinȩ pam¬
machum monachum eccła genu¬
it. postumum ⁊ patris.⁊ conui¬
gis nobilitate patricium. elemosi¬
nis diuitem. humilitate sublunẽ.
Apłs scribit ad corinthios. Uidete
Hoc nascentis eccłe rudimenta pos¬
cebant. ut granum sinapis paula¬
tim in arborem cresceret: & sen¬
sum euangelii fermentum totã
massam altius eleuaret. Nostris
temporib roma possidet. qđ mun¬
dus ante nesciuit. Tunc rari sapi¬
entes. potentes. nobiles. xp̃iani: nc̃
chuis sapientior potentior nobi¬
lior: magnus in magnis. pͥmus
Tales paulina morte sua nobis li¬
beros edidit: quos uiuens cupiue¬
rat possidere. Letare sterilis que ñ
paris. erumpe ⁊ clama que non par¬
turis: qm̃ quot rome pauꝑes sunt.
tot filios repente genuisti. Ardentes
gemine quib ant̾e collum ⁊ faci¬
es ornabatur: egentium uentres
saturant. Uestes serice .&. aurum
in fila lentescens. in mollia lana¬
rum uestimenta mutate sunt.

Expanded text:
nem somnumque Paulinae Pamnem somnumque Paulinae Pammachium monachum ecclesia peperit postumum et patris et coniugis nobilitate patricium, elemosynis diuitem, humilitate sublimem. apostolus scribit ad Corinthios: uidete,hoc nascentis ecclesiae rudimenta poscebant, ut granum sinapis paulatim in arborem cresceret, ut sensim euangelii fermentum totam ecclesiae massam altius eleuaret. nostris temporibus Roma possidet, quod mundus ante nesciuit. tunc rari sapientes, potentes, nobiles Christiani, nunc meus sapientior, potentior, nobilior: magnus in magnis, primus tales Paulina morte sua nobis liberos edidit, quos uiuens cupiuerat possidere. laetare, sterilis, quae non paris, erumpe et clama, quae non parturis, quoniam, quot Romae pauperes sunt, tot filios repente genuisti. Ardentes gemmae, quibus ante collum et facies ornabatur, 5 egentium uentres saturant; uestes sericae et aurum in fila lentescens in mollia lanarum uestimenta mutata sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tu nuptiarum. scdm castimoniȩ
gradum arriperet: & tanti dux
femina facti. uirum ꝓposito uin¬
geret. non derelinquens salutis
comitem s expectans. Dumq cre¬
bris abortuus est exꝑta fecundita¬
te conceptuum non desperat libe¬
ros. & socrus auiditatem ⁊ mari¬
ti tristiciam preponit imbecilli¬
tati sue. passa ẽ aliquid de rache¬
lis exemplo. & pro filio doloris
ac dextere. uirum desiderii sui
peperit heredem: certisq auctonb:
didici illam ñ prime sententie
dei crescite ⁊ multiplicamini ⁊ re¬
plete terram. nec officio conuigali
seruire uoluisse. s ad hoc optasse
filios ut xp̃o uirgines pareret. Le¬
gimus ⁊ uxorem sacerdotis fine¬
es. audita captutatȩ arche do¬
mini. subito uteri correptam do¬
lore edidisse filium icaboth: & in¬
ter manus ⁊ officia feminarum
pͥma beniamin hoc e filius uir¬
tutis aut dextere: de scđ̃a incli¬
tus sacerdos dei ex arche cognomi¬
ne nascitur. Nobis post dormitio¬

Expanded text:
tu nuptiarum secundum castimoniae tu nuptiarum secundum castimoniae gradum arriperet et, tanti dux femina facti, uirum proposito suo iungeret non relinquens salutis comitem, sed expectans. dumque crebris abortiis et experta fecunditate conceptuum non desperat liberos et socrus auiditatem maritique tristitiam praeponit inbecillitati suae, passa est aliquid de Rachelis exemplo et pro filio doloris ac dexterae uirum desiderii sui peperit heredem. certisque auctoribus didici illam non primae sententiae dei: crescite et multiplicamini et replete terram nec officio coniugali seruire uoluisse, sed ad hoc optasse filios, ut Christo uirgines pareret. Legimus et uxorem sacerdotis Finees audita captiuitate arcae domini subito uteri dolore correptam edidisse filium Hicabod et inter manus et officia feminarum prima Beniamin, hoc est \'filius uirtutis ac dexterae\', de secunda inclitus sacerdos dei ex arcae cognomine nascitur. nobis post dormitio
Abbreviated transcription (Latin):
careat: prudentiam. iustĩciam.
fortitudinem. temꝑantiam. Has
ant in singulis. Prudentia in te.
in matre iusticia: in uirgine for¬
eitudo. in nupta temꝑantia predi¬
catur. Quid aut̃ eõ sapientius. qui
contempta mundi stulticia. xp̃m
secutus est dei uirtutem ⁊ dei sa¬
pientiam: Quid matre uistius:
que inter liberos opib distribu¬
tis. docuit duuitias contempnendo
quid filii amare deberent: Quid
eustochio fortius. que nobilitatis
portas ⁊ arrogantiam generis con¬
sularis uirginali ꝓpositõ frangeret¬
& in urbe prima primũ genus
subuiganerit pudicitie Qu̾id pau¬
line temꝑantius: que legens illud
apłi. honorabiles nuptię. ⁊ cubile
immaculatum. nec sororis felicita¬
tema. nec matris continentiam in¬
se appeteret: Maluit in humilio¬
rib tota ꝑgere. quam pendulo
gradu in sublimiorib fluctuare.:
quãquam illa inito semel matri¬
monio. nichil aluid dieb ac noc¬
tib cogitauit. nisi ut reddito fruc¬

Expanded text:
careat: prudentiam, iustitiam, careat: prudentiam, iustitiam, fortitudinem, temperantiam. has  emineatis in singulis. prudentia in te, in matre iustitia, in uirgine fortitudo, in nupta temperantia praedicatur. quid enim eo sapientius, qui contempta mundi stultitia Christum secutus est, dei uirtutem et dei sapientiam? quid matre iustius, quae inter liberos opibus distributis docuit diuitias contemnendo, quid filii amare. deberent? quid Eustochio fortius, quae nobilitatis portas et adrogantiam generis consularis uirginali proposito fregerit et in urbe prima primum genus subiugauerit pudicitiae? quid Paulina temperantius, quae legens illud apostoli: honorabiles nuptiae et cubile inmaculatum nec: sororis felicitatem nec matris continentiam ausa appetere maluit in humilioribus tuto pergere quam pendulo gradu in sublimioribus fluctuare? quamquam illa inito semel matrimonio nihil aliud diebus ac noctibus cogitauit, nisi ut reddito fruc
Abbreviated transcription (Latin):
tute conuinctis: tria xp̃i munera re¬
cognosco. E ustochium uirginitatis
flores metit. paula laboriosam iudu¬
itatis aream terit: paulina matri
monu castum cubile conseruat. Ca¬
li filiarum mater fulta comitatu:
totum sibi in terris uendicat. quod
xp̃c ꝓmisit in celo. & ut quadrigã
domus una emitteret sc̃itatis. ⁊ fe¬
minarũ uirtutib responderent
iuiri. additur comes ꝑammachius. ue¬
rum iezechielis cherubin. cognatꝰ.
gener. maritus.immo frater aman¬
tissimus: quia sc̃a consortia sp̃c. ñ
abacuc canit. Ascendens suꝑ equos
tuos. & equitatio tua salus. Impari¬
cursu. pari animo ad palinam ten¬
ditur. Discolores equi. s uoluntate
concordes. unum aurige iugum
trahũnt: non expectantes flagelli
uerbera. s ad uocis hortamenta fer¬
uentes. Dicamus aliquid ⁊ de phi¬
losophis. Quatuor uirtutes uirgi¬
nes describunt stoici. ita sibi in¬
uicem nexas. ⁊ mutuo coherentes.
ut qui unam ñ habuerit. om̃ib

Expanded text:
tute coniunctis tria Christi praemia retute coniunctis tria Christi praemia recognosco. Eustochium uirginitatis flores metit, Paula laboriosam uiduitatis aream terit, Paulina castum matrimonii cubile conseruat. tali filiarum mater fulta comitatu totum sibi in terris uindicat, quod Christus promisit in caelo. et ut quadrigam domus una emitteret sanctitatis et feminarum uirtutibus responderent uiri, additur comes Pammachius, uerum Hiezechielis cherubin, cognatus, gener, maritus, immo frater amantissimus, quia sancta consortia spiritus Ambacum canit: ascendes super equos tuos et adequitatio tua salus.inparicursu, pari animo ad palmam tenditur. discolores equi, sed uoluntate concordes unum aurigae iugum trahunt non expectantes flagelli uerbera, sed ad uocis hortamenta feruentes. Dicamus aliquid et de philosophis. quattuor uirtutes describunt Stoici ita sibi inuicem nexas et mutuo cohaerentes, ut, qui unam non habuerit, omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
tis. si mecdicina colorẽ
reddere uoluerit: dum
pulchritudinem cor-¬
poris querit. doloris
plagam instaurat. Ita ⁊ ego serus
consolator qui importune ꝑ bienni¬
um tacui. uereor ne nunc impor¬
tunius loquar: & attrectans uulnus
pectoris tui. quod tempore ⁊ ratio¬
ne curatum ẽ:commemoratione
exulcerem. Que enim aures tam
re que de silice excisa precordia &
hyrcanarum tigrium lacte nu¬
trita: possunt sine lacrimis pauli¬
ne tue audire nomen: Quis par¬
turientem rosam ⁊ papillatum
corimbum ante quam in calathũ
fundatur orbis . & tuta rubentiũ
folioꝵ pandatur ambitio immatu¬
re demessum. equis oculis marces¬
cere uideat. fractum ẽ preciosissi¬
mum margaritum: uirens smarag¬
di gemina contrita ẽ. Quid boni
habeat sanitas: languor ostendit.
Plus sensimus quod habuimus.
post quã habere desuumus. In agro
terre bonȩ tres fructus leguus: cen¬
tesimum. sexagesimum. qͣ. tricesimũ.
In trib mulierib ⁊ sanguine & uir¬

Expanded text:
ti medicina colorem reddere noluerit, dum pulchritudinem corporis quaerit, plagam doloris instaurat. ita et ego, serus consolator, qui inportune per biennium tacui, uereor, ne nunc inportunius loquar et adtrectans uulnus pectoris tui, quod tempore et ratione curatum est, commemoratione exulcerem. quae enim aures tam durae, quae de silice excisa praecordia et Hyrcanarum tigrium lacte nutrita possunt sine lacrimis Paulinae tuae audire nomen? quis parturientem rosam et papillatum corymbum, antequam in calathum fundatur orbis et tota rubentium foliorum pandatur ambitio, inmature demessum aequis oculis marcescere uideat? fractum estpretiosissimum margaritum, uirens zmaragdi gemma contrita est. quid boni habeat sanitas, languor ostendit. plus sensimus, quod habuimus, postquam habere desiuimus.\' In agro terrae bonae tres fructus legimus, centesimum, sexagesimum et tricesimum; in tribus mulieribus et sanguine et uir