comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hodieq captiuus ẽ et qui pͥus diceba¬
auab tribub id ẽ iuda & beniamin
quaꝵ magna pars in xp̃m credidit.
Mire concordiã ⁊ ut corꝑib seꝑatos
rungat fides. & unũ sibi caput ponant.
a pͥncipẽ de quo scribit ierechiel. Et
pͥnceps unus in medio eoꝵ dauid ser¬
uus m̃s ⁊ & restiscitabunt᷑ quasi ab in¬
feris mortur: uidas scilicet & isrł. qui
infidelitate mortui erant. Et hȩc om̃a
fient : quia magnus ẽ dies seminis
di. qui int̾pretat᷑ xp̃c. Ex quo ꝑspicu¬
um ẽ ideo in tẏpo. nabuthȩ ietraheli¬

Expanded text:
hodie quoque captivus est, et qui prius dicebahodie quoque captivus est, et qui prius dicebabus, id est, Juda et Benjamin, quarum magna pars in Christum credidit, inire concordiam, ut corporibus separatos jungat fides, et unum sibi caput ponant et principem, de quo scripsit Ezechiel: Et princeps unus in medio eorum, David servus meus, et resuscitabuntur quasi ab inferis mortui , Juda scilicet et Israel qui in infidelitate mortui erant. Et haec omnia fient, quia magnus est dies seminis Dei, qui interpretatur Christus. Ex quo perspicuum est, ideo in typo Naboth  Al
Abbreviated transcription (Latin):
Quod gentes quȩ ñ sectabant᷑ iusticiã.
app̃hendert̃ rusticiã. iusticiã autẽ
que ex fide ẽ: isrł uͦ sectans legem
iusticie. in legem iusticie ñ ꝑue¬
nit᷑. Igitur beatus apłs assumens
illud suꝑuocatione gentium et
eoꝵ fide qͥ exiudeis credere uolue¬
runt: omñe nobis difficultatem
int̾pretationis abscidit. asserens
xp̃i temꝑib ẽẽ completũ: ut scilicet
in isrł eligant᷑ duodecim tribus.
hoc ẽ om̃is popłs iudeoꝵ ⁊ & in iuda
hi qui ex gentib ĩm dm̃ conficent᷑.
Si quis autẽ alienus a fide xp̃i. & non
recipiens au toritatẽ noui testam̃ti.
s de numero circũcisionis. responde¬
rit filios iuda & filios isrł duas sonare
tribus & decem de quib crebro diximꝰ.
& in hoc dantes manꝰ inchil fidei nr̃e
nocere monstrabimꝰ : s postquã fue¬
rit numerus filioꝵ isrł quasi hare¬
na maris in toto orbe disꝑsus. & om¬
nem supputationẽ uicerit popłi mul¬
titudo: tc̃ habebit licentiã isrł qui

Expanded text:
entes quae non sectabantur justitiam, apprehenderunt justitiam? justitiam autem quae ex fide est: Israel vero sectans legem justitiae, in legem justitiae non pervenit . Igitur beatus apostolus Oseeillud super vocatione gentium, 12 et eorum fide qui ex Judaeis credere voluerunt, omnem nobis difficultatem interpretationis abscidit, asserens Christi temporibus esse completum, ut scilicet in Israel eligantur duodecim tribus, hoc est, omnis populus Judaeorum, et in Juda hi qui ex gentibus Jesum Dominum confitentur. Si quis autem alienus a fide Christi, et non recipiens auctoritatem novi Testamenti, sed de numero circumcisionis, responderit filios Juda et filios Israel duas tribus sonare et decem, de quibus crebro diximus, et in hoc dantes manus, nihil fidei nostrae necere monstrabimus. Sed postquam fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris in toto orbe dispersus, et omnem supputationem vicerit populi multitudo, tunc habebit licentiam Israel, qui
Abbreviated transcription (Latin):
consecuta. L xx. Hicite fr̃i ur̃o. po¬
płs m̃s: & sorori ur̃e. miscdi̾am con¬
secuta. Quia magnus ẽ diesierra¬
hel. in quo nidas & isrł unũ habens
pͥncipem. & nequaqͣm dicetur isrłi.
ñ popłs m̃s s econtrario uocabunt᷑
filii dĩ uiuentis: iccirco o homines
trib iuda nolite desꝑare dece tribuũ
salutẽ ⁊ s eam cotidie & sermone &
uoto & litteris ad penitentiã ꝓuoca¬
te: quia fr̃ ũr appellatur & soror.
quod appellatur. miscdiã consecuta.
Aliter. Qui in xp̃m creditis. & estis
tam ex iudeis qͣm ex gentib ⁊ dicite
fractis ramis & pͥori popło qui ꝓiectus
ẽ. popłs m̃s. quia frat̃ tuus ẽ: & miseri¬
cordiã consecuta. qͥa soror tua ẽ. Cum

Expanded text:
consecutae . LXX: Dicite fratri vestro, populus meus, et sorori vestrae, misericordiam consecuta. Quia magnus est dies Jezrael, in quo Judas et Israel unum habebunt principem, et nequaquam dicetur Israeli, non populus meus: sed econtrario vocabuntur filii Dei viventis: idcirco, o homines tribus Juda, nolite desperare decem tribuum salutem, sed eas quotidie et sermone et voto et litteris ad poenitentiam provocate, quia frater vester appellantur et soror: quod appellantur, misericordiam consecuta. Aliter: Qui in Christum creditis, et estis tam ex Judaeis quam ex gentibus, dicite fractis ramis, et priori populo, qui projectus est: populus meus, quia frater tuus est, et misericordiam consecuta,
Abbreviated transcription (Latin):
num uirũ deserens. alteri iungit᷑.
Quoꝵ utrũq ẽ sy nagoga. Quȩ si ꝑ¬
manserit in foruicatione. & adult̾io:
auferet ab ea ds uestes & ornam̃ta
quȩ dederat.De quibscribit in ie¬
rechiel. In die quando nata es. ñ li¬
gauerunt inãmillas ruas: & sale
te nudam & deturpata. & consꝑsã
in sanguine. Et post paululum.
ndui te byssino. & subtilib ⁊ & orna¬
ĩñta circũposui tͥ: & dedi armillas
circa manꝰ tuas. & mouile circa col¬
lum tuũ. Hȩc tc̃ ei dedit maritus
largissimꝰ: qͣnͣdo inuenit illam in
egypto idolatriȩ libidine constu¬
pratam. & diuaricantẽ ommbus
pedes suos. Et nc cõminat᷑. si ad ui¬
rũ suũ noluerit reuerti: ita eam
futurã absq deo & uiro sic̃ prius
in egypto fuerat. Ne semꝑ tripli¬
ci explanatione tendamus uolu¬
mina: hoc raro a d monuisse suffi¬
ciat. quȩ dicta sunt conuenire et
fidem dñi derelinquentib ⁊ quoꝵ

Expanded text:
num virum deserens, alteri jungitur. num virum deserens, alteri jungitur. Quorum utrumque est Synagoga, quae si permanserit in fornicatione et adulterio, auferet ab ea Deus vestem et ornamenta quae dederat. De quibus scribit Ezechiel: In die quando nata es, non ligaverunt mamillas tuas, et sale te nudam, et deturpatam, et conspersam in sanguine . Et post paululum: ndui te byssino et subtilibus, et ornamenta circumposui tibi, et dedi armillas circa manus tuas, et monile circa collum tuum. Haec tunc ei dedit maritus largissimus, quando invenit illam in Aegypto idololatriae libidine constupratam et divaricantem omnibus pedes suos. Et nunc comminatur, si ad virum suum noluerit reverti, ita eam futuram absque Deo et viro, sicut prius in Aegypto fuerat. Ne semper triplici explanatione tendamus volumina, hoc raro admonuisse sufficiat, quae dicta sunt convenire et fidem Domini relinquentibus: quorum
Abbreviated transcription (Latin):
uxor mea. & ego ñ uir eiꝰ ⁊ & aufer̃ã
fornicationẽ eiꝰ a facie mea & adtil¬
teria eiꝰ de medio uberũ illiꝰ: ut ex¬
poliem eam nudam & restituam
eam iuxta dies natiuitatis sue. Huc¬
usq ad isrł popłm hoc ẽ decem tri¬
bus sermo directus ẽ: nc̃ iterũ a ca¬
pite incipit: & p̾cipitur filiis id ẽ
popło. ut meant iudiciũ adu̾sum
matrẽ suã quȩ eos genuit: quȩ de
meretrice uxor effecta mores pristi¬
nos ñ reliquit ⁊ & rursum formca¬
ta ẽ cũ amatorib suis. Et uide cle¬
m̃tiã uiri. Iam repudiata ẽ. iam
abiecta: iam ei locutus ẽ. hȩc non
uxor mea. & ego ñ uir eiꝰ. Tam̃ pre¬
cipit filiis: ut nequaꝗͣ. ad uxorem
patris quã ille dimisit ⁊ s ad matr̃e
suã loquant᷑ quȩ eos genuit. Lo¬
quant᷑ autẽ ad penitentiã ꝓuocan¬
tes: ut auferat formcationes suas¬
a facie sua: & adult̾ia sua de medio
uberũ suoꝵ. Formcaria ẽ. quȩ cum
plurib copulat᷑. adultera. quȩ u¬

Expanded text:
am fornicationem ejus a facie mea, et adulteria ejus de medio uberum illius: ut exspoliem eam nudam, et restituam eam juxta diem nativitatis suae. Hucusque ad Israel populum, hoc est, decem tribus sermo directus est. Nunc alterum caput incipit, et praecipitur filiis, id est, populo, ut ineant judicium adversum matrem suam, quae eos genuit, quae de meretrice uxor effecta, mores pristinos non reliquit, et rursum fornicata est cum amatoribus suis. Et vide clementiam viri. Jam repudiata est, jam abjecta est, 14 jam ei locutus est: Haec non uxor mea, et ego non vir ejus: tamen praecipit filiis, ut nequaquam ad uxorem patris quam ille dimisit, sed ad matrem suam loquantur quae eos genuit. Loquantur autem ad poenitentiam provocantes, ut auferat fornicationes a facie sua, et adulteria sua de medio uberum suorum. Fornicaria est, quae cum pluribus copulatur. Adultera, quae u
Abbreviated transcription (Latin):
diiudicat. & cum ipse sit uerũ
lum̃ qd̾ illuminat omñe homine
uenientẽ in hunc mundũ. ad
apłos loquit᷑. uos estis lux mundi:
sic & ipse saluator ꝓpħam suum fa-¬
ciat saluatorẽ. Osee eñi in nr̃a
lingua saluatorẽ sonat. Qd̃ nom̃
habuit etiã iosue filius nun:
anteqͣm ei a dño uocabulũ mu¬
taretur. Non eñi ut male in gre¬
cis codicib legitur & latinis. ause
dictus ẽ. qd̾ nichil omnino intel¬
ligit᷑: s osee id est saluator: & addi¬
tũ ẽ eiꝰ nomini. dñs. ut saluator
dm̃i diceretur. Iste gͦ saluator. filiꝰ

Expanded text:
se sit verum lumen, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , ad apostolos loquitur: Vos estis lux mundi , sic et ipse Salvator prophetam suum faciat salvatorem. Osee enim, in lingua nostra, salvatorem sonat: quod nomen habuit etiam Josue filius Nun , antequam ei a Deo vocabulum mutaretur. Non enim ut male in Graecis codicibus legitur et Latinis Ause dictus est, quod nihil omnino intelligitur; sed Osee, id est, salvator; et additum est ejus nomini Dominus, ut salvator Domini diceretur. Is
Abbreviated transcription (Latin):
fornicationẽ ut pleriq estuant:
s multas fornicationes sonat. Ex
quo ostendit᷑ mulier ista quã ꝓpħa
sumit in coniugem. ñ solum se¬
mel s frequentiꝰ fornicata: uit qͣnto
illa sordidior ẽ. tanto sit ꝓpħa pati¬
entior qui talem uxorẽ duxerit. Qd̃¬

Expanded text:
fornicationem, ut plerique aestimant, sed multas fornicationes sonat. Ex quo ostenditur mulier ista, quam propheta sumit in conjugem, non semel, sed frequentius fornicatam, ut quanto illa 4 sordidior est, tanto sit propheta patientior, qui talem uxorem duxerit. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
uenturã. & luxisse ingruentẽ. & in
em̃dationẽ iudȩ retexuisse p̾teritã.
Qd̾ in ipso ꝓpħa iuxta historiã cona¬
bim approbare. O zias int̾p̃tat᷑
fortitudo dñi: ioachã dñi consũ¬
matio atq ꝑfectio. Achar uirtus.
ezechias imꝑiũ dm̃. Hi regnabant
in popło iuda: cuiꝰ nom̃ confessio¬
ẽ. Porro in isrł qui sibi idola fece¬
regnabat ieroboã. qui int̾pretat᷑¬
mora: qd̾ mundũ amauerit. &¬
in ipso diu morari uita putauerit
sempit̾nã. nequaꝗͣ. futuris s p̾sen¬
tib delectatus. Principiũ loq̃n
uerbi dm̃ ad osee. Quia ut supra
diximꝰ & aliis ꝓpħis p̾feruntur in
titulo orias aoathã. achar. ezechias.
quib regnantib ꝓpħauer̃t  iccir¬
co nẽ dicit. qd̃ int̾ om̃s hos pͥmum
in osee dũs fit locutus. & postea ad
ceteros. Aliud ẽ autẽ loqui dñin
in osee. aliud ad osee. In osee ñ ipsi
loquit᷑ osee: s ꝑ osee ad alios. Ad o¬
see uͦ loquens: ad ipsũ significat᷑

Expanded text:
venturam, et luxisse ingruentem, et in emendationem Judae retexuisse praeterita; quod in ipso propheta juxta historiam conabimur approbare. Ozias interpretatur fortitudo Domini: Joatham, Domini consummatio, atque perfectio; Achaz, virtus: Ezechias, imperium Domini. Hi regnabant in populo Juda, cujus nomen, confessiost. Porro in Israel qui sibi idola feceregnabat Jeroboam, qui interpretatmora, quod mundum amaverit et in ipso diu morari vitam putaverit sempiternam, nequaquam futuris, sed praesentibus delectatus. Principium loquenverbi Domini ad Osee. Quia, ut supra diximus, et aliis prophetis praeferuntur in titulo, Ozias, Joatham, Achaz, et Ezechias, quibus regnantibus prophetaverunt: idcirco nunc dicit quod inter omnes hos primum in Osee Dominus sit locutus, et postea ad caeteros. Aliud est autem loqui Dominum in Osee, aliud ad Osee. In Osee, non ipsi loquitur Osee, sed per Osee ad alios; ad Osee vero loquens, ad ipsum significatur
Abbreviated transcription (Latin):
tra cum ꝓpħa. notus in iudea deus.
in isrł magnũ nom̃ eiꝰ: s audite cũ
apłis. in omnẽ t̾ram exiuit somis
eoꝵ & in fines orbis t̃re u̾ba eoꝵ. Qa¬
& galgala id ẽ carnis circumcisio
captiua ducetur a uera cireumci¬
sione cordis: & bethel quã putatis
domum di. ñ subsistet. siue ut meliꝰ
arbitor erit imitilis id ẽ ãueñ. ut
nequaqͣm appelletur domus dĩ s
uocetur domus mutilis siue idoli.
Aliter. Querit bethel qui tantum
litt̾am sequit᷑ occidentẽ. nec sensum
qui d̾s ẽ querit in ũbis. Et intrat
in galgala. qui ad maiora seintit᷑.
reꝓmittens. Transitq siue ascen¬
dit ad puteum: de quo samarita¬
na haurire cupiens aquas que si¬
tim satiare ñ possint. ignorabat
eum de cuiꝰ uentre ꝓcedunt flumi¬
na salientis aquȩ in uitã ȩternã.
Querite dñm & uiuite.
ne forte comburat᷑ ut ignis domꝰ

Expanded text:
tra cum propheta: Notus in Judaea Deus, tra cum propheta: Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus ; sed audite cum apostolis: In omnem terram exivit sonus eorum: et in fines orbis terrae verba eorum : quia Galgala, id est, carnis circumcisio, captiva ducetur a vera circumcisione cordis: et Bethel, quam putatis domum Dei, non subsistet, sive, ut melius arbitror, erit inutilis, id est, AVEN  : ut nequaquam appelletur domus Dei, sed vocetur domus inutilis, sive idoli. Aliter: Quaerit Bethel, qui tantum litteram sequitur occidentem, nec sensum, qui Deus est, quaerit in verbis: et intrat in Galgala, qui ad majores entitur repromittens, transitque, sive ascendit ad puteum, de quo Samaritana haurire cupiens aquas, quae sitim satiare non possent, ignorabat eum, de cujus ventre procedunt flumina salientis aquae in vitam aeternam . Quaerite Dominum, et vivite: ne forte comburatur ut ignis dom
Abbreviated transcription (Latin):
quo habitauit abraham: & ex eo qd¬
utrũq significat. Precipit᷑ aut̃
scłm leges allegorie doniui isrł.id
est his qui sibi dĩ noticiã pollicent᷑.
ut ñ querant bethel. & ñ introe¬
ant in galgala. & ñ transeant uł
ascendant ad puteũ iuram̃ti. sed
magis querant dm̃ & uiuant in
eo. Quer̃t autẽ bethel qd̾ int̃ptat᷑
domus dĩ. qui dicunt templum
dm̃ templum dm̃ ẽ: & confidunt
in edificiis de quib dñs ad disci¬
płos loquebat᷑ uement dies in qͥb
ñ relin quet᷑ lapis suꝑ lapidem qͥ
ñ destruat᷑. Et ingrediunt᷑ in ga¬
galis qui post ad uentum xp̃ins
sum cupiunt circuincidi. Ingalga¬
lis enĩ scdõ popłs circũcisus ẽ. unde
& ipse locus nom̃ accepit. eo quod
abstulerit dñs ab eis oppbrium e¬
gypti. Et in bersabee inquit siue
ad puteũ iuram̃ti ñ transibitis. ne
illos putetis t̾minos iudee qͦs olim
scdm litteram scriptura ꝓmiserat
a dan usq bersabee: nec dicatis ul¬

Expanded text:
quo habitavit Abraham: et ex eo qquo habitavit Abraham: et ex eo qutrumque significat. Praecipit autem secundum leges allegoriae domui Israel, id est, his qui sibi notitiam Dei pollicentur, ut non quaerant Bethel, et non introeant in Galgalam, et non transeant, vel ascendant ad puteum juramenti; sed magis quaerant Deum, et vivant in eo. Quaerunt autem Bethel, quod interpretatur domus Dei, qui dicunt: Templum Domini, templum Domini: et confidunt in aedificiis, de quibus Dominus ad discipulos loquebatur: Venient 286 dies, in quibus non relinquetur lapis super lapidem qui non destruatur . Et ingrediuntur in Galgalis, qui post adventum Christi rursum cupiunt circumcidi. In Galgalis enim secundo populus circumcisus est. Unde et ipse locus nomen accepit: eo quod abstulerit Dominus opprobrium Aegypti ab eis . Et in Bersabee, inquit, sive ad puteum juramenti non transibitis: ne illos putetis terminos Judaeae, quos olim secundum litteram Scriptura promiserat a Dan usque Bersabee: nec dicatis ul
Abbreviated transcription (Latin):
reus: & galgala locum idolatrie. de
qua & supra diximꝰ. omĩs malicia eoꝵ
in galgalis: & in bersabee ñ tͣnsibitis.
Pulchre in bersabee inquit. hoc est
ad puteum rtiam̃ti ñ transibitis:
ubi si quando errabat trib iuda. y¬
dola adorare consueuerat. In tantũ
autẽ simulachroꝵ cultu furebat
isrł. ut nequaqͣm contentus idolis su¬
is ad aliena transiret. Denq galga¬
la inquit captiua ducetur. & be̾¬
thel erit initilis. siue penitus ñ
subsistens. cũ idola in ea subu̾sa fu¬
erint. De bersabee autẽ ommino ta¬
cuit. quia uictis decẽ tribub urbs
nomine bersabeẽ quȩ erat in tribu
iuda illo temꝑe nec capta ẽ nec de
bersabee int̃p̃tati sunt dicentes
puteũ iuiram̃ti: & in posterioribus
ipsum nom̃ posuer̃t. uiuit ds tu¬
us dan. & uiuit uia bersabee. Uiã
autẽ bersabee posuere qd̾ de isrł
longo itinere ꝑgebant ad ultimos
t̃minos iudȩ qui erant ingeraris.
& egyptiȩ solitudim iungebantur
ut idola colerent. Est autẽ locus in

Expanded text:
 Galgalam locum idololatriae, de quo et supra dixi: Omnis malitia eorum in Galgalis . Et in Bersabee non transibitis. Pulchre in Bersabee, inquit, hoc est ad puteum juramenti, non transibitis: ubi si quando errabat tribus Juda, idola adorare consueverat. Intantum autem simulacrorum cultu furebat Israel, ut nequaquam contentus idolis suis, ad aliena transiret. Denique Galgata, inquit, captiva ducetur, et Bethel erit inutilis, sive penitus non subsistens, cum idola in ea subversa fuerint. De Bersabee omnino tacuit; quia victis decem tribubus, urbs nomine Bersabee, quae erat in tribu Juda illo tempore, nec capta nec desBersabee interpretati sint, dicentes, puteum juramenti, et in posterioribus ipsum nomen posuerunt: Vivit Deus tuus Dan: et vivit via Bersabee. Viam autem Bersabee posuerunt, quod de Israel longo itinere pergebant ad ultimos terminos Judae, qui erant in Geraris, et Aegyptiae solitudini jungebantur, ut idola colerent. Est autem locus in
Abbreviated transcription (Latin):
t̃re. Excelsus enĩ in excelsis ẽ dñs. & ñ
habitat in humilib qui excelsus
ẽ. s creator montiũ ascendit in
montes. in his qui mumcipatum
habent in celestib. & in carne am¬
bulantes ñ uiuunt scd̃m carnem¬
chũ & aquilã legerimꝰ. hec faciam
tͥ isrł postea. & cum hec fecero tͥ pre¬
parare adu̾sari dõ tuo ifrł. sic intel¬
ligendũ ẽ. feci ut te corrigerẽ. quȩ
p̃teritꝰ sermo descͥpsit: & quia no¬
lusti reũti ad me. faciam tͥ que¬
in meo continent᷑ archano. Occi¬
disti seruos meos quos ad te mise¬
rã: mit tam nouissime filiũ meũ.
Tu autẽ iuxta consuetudinẽ tuam
qua semꝑ uoluntati dm̃i restitisti.
p̃ꝑare ut contradicas & adu̾seris
dõ tuo:. iuxta illud quod scͥptum ẽ.
ecce hic positus ẽ in ruiã & resur
rectionẽ multoꝵ. & in signũ cui
contradicet᷑. Et hoc dicit. ñ quo
p̃cipiat qͥd facere debeat: s ante
p̃dicit qͥd sponte facturus sit qͣsi

Expanded text:
terrae. Excelsus enim in excelsis est Dominus, et non terrae. Excelsus enim in excelsis est Dominus, et non habitat in humilibus, qui excelsus est; sed creator montium ascendit in montes, in his qui municipatum habent in coelestibus, et in carne ambulantes non vivunt secundum carnemfaciam tibi, Israel, postea, et cum haec fecero tibi, praepara te adversari Deo tuo, sic intelligendum est: Feci ut te corrigerem, quae praeteritus sermo descripsit, et quia noluisti reverti ad me, faciam tibi, quae meo continentur arcano. Occidisti servos, quos ad te miseram: mittam novissime Filium meum: tu autem juxta consuetudinem tuam, qua semper voluntati Domini restitisti, praepara te ut contradicas et adverseris Deo tuo: juxta illud quod scriptum est: Ecce hic positus est in  in signum cui contradicetur . Et hoc dicit, non quo praecipiat quid facere debeat; sed ante praedicit quid sponte facturus sit, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
pħis. Qui autẽ annuntiat cogitatio¬
nes hominis & eloquiũ eius siue
suũi. ipse ẽ qui facit auroram & di
luculũ & complet nubib omĩa. &
graditur suꝑ excelsa t̾rarũ: cuiꝰ no¬
legitur: annuntians in ho¬
mines xp̃m suũ. Sub qua occasio¬
ne heretici sp̃m sc̃m creatum uo¬
lunt. ordine sequente. creatis sp̃m.
& annuntians in homines xp̃m
suũ. ut ille creatus sit. hic annun¬
tiet᷑ in popłos. Quib respondebi¬
mꝰ iuxta sensum eoꝵ & uulgatam
editionẽ. Qui creator ommũ ẽ &¬
firmat tomtruũ siue fingit mon¬
tes: consequent̃ educit uentos de
thesauris suis: & quasi umu̾sitatis
conditor. filium suũ xp̃m hominib
repmittit. Postqͣm autẽ xp̃c fuerit
nuntiatus. tunc nobis ueritatis
lumen aꝑitur. ñ ad ꝑfectum: quia
nunc exparte uidemus. & exparte
cognoscimus. & ꝑspeculum & in ima¬
gine ea quȩ uentura st̃ contempla¬
mur. Unde sequit᷑. Faciens mane
& nebulã: & ascendens suꝑ excelsa

Expanded text:
7. Qui autem annuntiat cogitationes hominis, et eloquium ejus, sive suum, ipse est qui facit auroram et 280 diluculum, et complet nubibus omnia, et graditur super excelsa terrarum; cujus nolegitur: Annuntians in homines Christum suum: sub qua occasione haeretici, Spiritum sanctum creatum volunt ordine sequente: creans spiritum, et annuntians in homines Christum suum: ut ille creatus sit, hic annuntietur in populis. Quibus respondebimus juxta sensum eorum, et Vulgatam editionem: Qui creator est omnium, et firmat tonitruum, sive fingit montes, consequenter educit ventos de thesauris suis, et quasi universitatis conditor, Filium suum Christum hominibus repromittit. Postquam autem Christus fuerit nuntiatus, tunc nobis veritatis lumen aperitur, non ad perfectum; quia nunc ex parte videmus, et ex parte cognoscimus, et per speculum et imaginem ea quae ventura sunt, contemplamur . Unde sequitur: faciens mane et nebulam, et ascendens super excelsa
Abbreviated transcription (Latin):
diamini: & suꝑ puceum ritramen¬
ti ñ tͣnseatis: quia galgala captiua
ducet᷑ & bethel erit quasi non sit.
leta subiungere. & postꝗͣ. tristiciã
ds fuerit cõminatus. ad penitenti¬
am eos quos t̾ruit ꝓuocat. iuxta il¬
lud qd̾ in ysaia legimꝰ. ue gens pec¬
catrix. popłs plenis delictis. semen
pessimũ. filii iniqui. Cũq dixisset.
t̾ra ur̃a deserta. ciuitates ur̃ȩ igne

Expanded text:
diamini, et super puteum juramendiamini, et super puteum juramenti non transeatis, quia Galgala captiva ducetur, et Bethel erit quasi non sit. laeta subjungere, et postquam tristia Deus fuerit comminatus, ad poenitentiam eos quos terruit, provocat, juxta illud quod in Isaia legimus: Vae, gens peccatrix, populus plenus delictis, semen pessimum, filii iniqui . Cumque dixisset, terra vestra deserta, civitates vestrae igne
Abbreviated transcription (Latin):
Rursum qui incentenario ẽ. uixre¬
dit ad scdm pͥme decadis mimerũ.
Atq itafit. ut domꝰ ifrł que corruerat
ñ possit resurgere. & uirgo isrł gͦ
errauerat in t̾ra. ñ habeat susci-¬
cantẽ: quia qui semel ab umone
discesserit & illam purissime uir¬
gintats ꝑdiderit głam de qua
apłs dicit. zelor enm uos zelo di.
& statui uos uni uiro uirginẽ castã
exhibere xp̃o. in qua ñ ẽ macula
neq ruga᷑ pͥstinum statum & uino¬
nis beatitudinẽ recipe ñ ualebit. &
uix ei concedit᷑ ut de mille reu̾tat᷑
ad centum. & de centum ad decem
redeat. Hȩc breuit̃ sum locutus. ne
ommnino in hoc capitulo ꝓpt̃ nu¬
ineroꝵ difficultatẽ fugisse uiderer
tropologiã. Quia hec dicit dñs
domui isrł. Querite me & iuuetis:
& nolite querere bethel. & in gal¬
gala nolite intrare: & in bersabeẽ
Quia hec dicit dñis addomũ isrł.
Querite me & iuuetis: & nolite que¬
rere bethel: & in galgala ne iugre¬

Expanded text:
Rursum qui in centenario est, vix reRursum qui in centenario est, vix redit ad secundum primae decadis numerum, atque ita fit ut domus Israel quae corruerat, non possit resurgere, et virgo Israel quae erraverat, in terra non habeat suscitantem: quia qui semel ab unione discesserit, et illam purissimae virginitatis perdiderit gloriam de qua Apostolus dicit: Zelo enim vos zelo Dei, et statui vos uni viro virginem castam exhibere Christo , in qua non est macula neque ruga, pristinum statum et unionis beatitudinem recipere non valebit: et vix ei concedetur, ut de mille revertatur ad centum, et de centum ad decem redeat. Haec breviter sum locutus, ne omnino in hoc capitulo propter numerorum difficultatem fugisse viderer tropologiam. Quia haec dicit Dominus domui Israel: quaerite me, et vivetis, et nolite quarere Bethel, et in Galgala nolite intrare, et in Bersabee Quia haec dicit Dominus ad domum Israel: querite me, et vivetis, et nolite quaerere Bethel, et in Galgala ne ingre
Abbreviated transcription (Latin):
ri sacramentis in scipionis sommo
plemꝰ narrat tullius: & obscurissimꝰ
platonis tĩmẽũs liber. qui ne cicero¬
ins quide aureo ore fit plamor. Siegͥ
septenariꝰ numerꝰ habet sacram̃tũ suũ:
sic sc̃ificatus atq ꝑfectus. & ut ita
dicam uerus ẽ nuimerus qui unio¬
ne retinet᷑. & umꝰ dĩ maiestate con
tre & pater in mẽ. Uolensq om̃s unũ
ẽẽ cũ patre: loqitit᷑ ad eũ. Pater. da
ut sicut ego & tu unũ sumꝰ. sic & isti
in nobis unũ sint. Prima gͥ beatitu¬
do ẽ. eẽ in pͥmo mimero qui umis
& uerus ẽ. Scd̾a. in scdo idẽ in deca¬
de: t̾cia. in t̃cio id ẽ in ecatontade. Si¬
cut enĩ decas decima unione com¬
pletu: sic ecatontas ex decẽ decadib¬
instruitur. Quartus numerus qui
millenario numero continet᷑. de de¬
cem constat ẽcatontadib. Cum igit᷑
quis egerit penitentiã: de millena¬
rio & quarto numero uix reu̾titur
ad centenariũ & t̾cium nuumerum.

Expanded text:
ri sacramentis in Scipionis somnio ri sacramentis in Scipionis somnio plenius narrat Tullius: et obscurissimus Platonis Timaeus liber est, qui ne Ciceronis quidem aureo ore fit planior. Sicut igitur Septenarius numerus habet sacramentum suum, sic sanctificatus atque perfectus, et ut ita dicam, verus est numerus, qui unione retinetur, et unius Dei majestate conctre, et Pater in me : volensque omnes unum esse cum Patre, loquitur ad eum: Pater, da, ut sicut ego et tu unum sumus, sic et isti in nobis unum sint . Prima ergo beatitudo est esse in primo numero, qui unus et verus est; secunda, in secundo, id est, in decade; tertia in tertio, id est, in hecatontade. Sicut enim decas decima unione completur, sic hecatontas ex decem decadibus struitur. Quartus numerus, 284 qui millenario continetur, de decem constat hecatontadibus. Cum igitur quis egerit poenitentiam, de millenario et quarto numero vix revertitur ad centenarium et tertium numerum.
Abbreviated transcription (Latin):
annus remissionis tubarũq clan¬
gentiũ hoc numero texitur. Insep¬
timo qͦ mense sigunt᷑ tabernacula.
& hebreus cũ sex anins seruierit an¬
no septimo liberat᷑. Nouit hoc & se¬
cularis philosophia. & medicoꝵ libr.
quoꝵ galienꝰ disertissimꝰ atq doctissi¬
septenarii numeri ostendens po¬
tentiã. ardentissimas febres septimo
dicit solui die. Aut si tanta humo¬
ris noxii. & pitiutȩ fuerit magni¬
tudo. ut pͥmȩ ebdomadis nequaꝗͣ.
feruore consumpta sit: scdẽ ebdo¬
madis ultimꝰ expectat᷑ dies. id est
quartꝰ decimꝰ. Quod si hunc ut iux¬
ta ypocraten loquar. Nõyzõs uice¬
rit: transeunt ad uicesimã pͥmam
ita ab mitio mundi dieb conditis.
ut om̃s labores & molestie septimo
conquiescant. Demq & captiuitas
popłi isrł templiq subũsio. septua¬
gesimo anuo desolationis impleta
ẽ. Et septe astra. iuxta numerũ die¬
rũ dicunt᷑ errantia. De cuiꝰ nume¬

Expanded text:
annus remissionis tubarumque clanannus remissionis tubarumque clangentium hoc numero texitur. In septimo quoque mense figuntur tabernacula, et Hebraeus, cum sex annis servierit, anno septimo liberabitur. Novit et hoc saecularis philosophia, et medicorum libri, quorum Galenus disertissimus atque doctissiseptenarii numeri ostendens potentiam, ardentissimas febres septimo dicit solvi die: aut si tanta humoris noxii et pituitae fuerit magnitudo, ut primae hebdomadis nequaquam fervore consumpta sit, secundae hebdomadis ultimus exspectatur dies, id est, quartus decimus. Quod si hunc, ut juxta Hippocratem loquar, νόσος vicerit, transeunt ad vicesimam primam ita ab initio mundi diebus conditis, ut omnes labores et molestiae septimo numero conquiescant. Denique et captivitas populi Israel, templique subversio, septuagesimo anno desolationis impleta est, et septem astra juxta numerum dierum dicuntur errantia. De cujus nume
Abbreviated transcription (Latin):
equabunt᷑. Quia hȩc dicit dñs.
Urbs de qua egrediebant᷑ mille. re¬
linquentur in ea centũ: & de qua
egrediebant᷑ centũ. relinquent᷑ in
non resurgat. & uirgo isrł errans
uł ꝓiecta in t̾ram ñ habeat suscitan¬
tẽ. reddit sermo diuinꝰ. urbs inqui¬
ens de qua egrediebant᷑ mille. re¬
linquent᷑ in ea centũ: & de qua e¬
grediebant᷑ centũ. relinquent᷑ in
ea decem in domo ifrł. ut ubi qͦn
dã multitudo fuerat. ꝓpt̃ nimiam
uastitatẽ uix decuna pars remane
at. Et ne omĩno herentes littere
sacram̃ta numeroꝵ relinquamꝰ in¬
tacta. septenariũ numerũ esse sc̃m
etiam sabbatũ ꝓbat. in quo requie¬
uit ds ab omib oꝑib suis. & iubet
nequid in eo oꝑis seritilis fiat isi
ea tantum quȩ ad animã ꝑtinent.¬
& ne in eo onera portenus. Unde
& in solitudine qui die sabbatilig¬
na collegerat. quȩ arsura sunt:
sententia dñi condeminat᷑. Et sep¬
tem ebdomadȩ complent nume¬
rum sc̃ȩ pentecostes: & iubeleus

Expanded text:
eam quia haec dicit Dominus Deus urbs de qua egrediebantur mille relinquentur in ea centum et de qua egrediebantur centum relinquentur in non resurgat, et virgo Israel errans, vel projecta in terram, non habeat suscitantem, reddit sermo divinus: Urbs, inquiens, de qua egrediebantur mille, relinquentur in ea centum: et de qua egrediebantur centum, relinquentur in ea deceat multitudo, propter nimiam vastitatem, vix decima remaneat pars. Et ne omnino haerentes litterae, sacramenta numerorum relinquamus intacta: septenarium numerum esse sanctum, etiam sabbatum probat, in quo requievit Deus ab omnibus operibus suis . Et jubet ne quid in eo operis servilis fiat, nisi ea tantum quae ad animam pertinent: et ne in eo onera portemus . Unde 283 et in solitudine qui die sabbati ligna collegerat, quae arsura sunt, sententia Domini condemnatur, Et septem hebdomades complent numerum sanctae Pentecostes: et Jubilaeus
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ. ñ poterit suscitari. ñ qͦ ñ sus¬
citetur: s nequaꝗͣ. suscitet᷑ uirgoisrł.
& nequatͣ. resurgat domus isrł. Non
ẽ enĩ eadem gła eiꝰ qui semꝑ secutus
ẽ dñm: & eiꝰ qui aberrauerit a grege
ta fit melior. Hec dicimꝰ. ñ quo iux¬
ta nouatũ tollamus spem peniten¬
tie: s qͦ timidiores faciamꝰ eos. & ic¬
circo sollicitos. qui aꝑta ianua pe¬
nitentiȩ ilum sꝑant futura. ꝑdunt
p̃sentia: & qui absq uulnere poteran
ꝑmanere. incauti uulnꝰ accipiunt.
ut postea dolore crucientur. Multe
mansiones st̃ apud patrẽ: & stella ab
stella differt in claritate. ita & resur¬
rectio mortuoꝵ scis splendentib sic̃

Expanded text:
peccatum non poterit suscitari: non quo non suscitetur, sed nequaquam suscitetur virgo Israel, et nequaquam resurgat Dominus Israel. Non est enim eadem gloria ejus qui semper secutus est Dominum, et ejus qui aberraverit a grege,ta fit melior. Haec dicimus, non quo juxta Novatum tollamus spem poenitentiae, sed quo timidiores faciamus eos, et idcirco sollicitos, qui aperta janua poenitentiae, dum sperant futura, perdunt praesentia, et qui absque vulnere poterant permanere, incauti vulnus accipiunt, ut postea dolore crucientur. Multae mansiones sunt apud Patrem meum , et stella a stella differt in claritate: ita et resurrectio m
Abbreviated transcription (Latin):
erat. lamentatio. & carm̃ & ue. Intꝰ.
intellige salomonis canticũ sequeis.
qui ait. introduxit me rex in cu¬
biculũ suũ: & quadragesimũ. quar¬
tũ psalmũ in quo scͥptum ẽ. omĩs
gła filiȩ regis intͥnsecus. foris aut̃ẽ
ẽ quicqͥd in littera legitur. & uide¬
libris scͥptus est planctus suꝑ eos
qui post peccata agunt peniten¬
tiam: carmen suꝑ illos qui nulla
peccatoꝵ sorde maculati cantico &
laude st̃ digni: ue suꝑ eos qͥ ñ aguis
penitentiã. s uixta duritiã cordis
sun thesaurizant s̃ iram in die ire
Sinautẽ ut diximus planctus ẽ suꝑ
eos qui agunt penitentiã. & peniten¬
tia reddit uulneri santatẽ: quomͦ iux
ta .lxx. dr. domꝰ ifrł errauit in t̾ra sua.
ñ ẽ qui suscitet eam: Qd̃ sic solui po¬
cest. Postaꝵ domꝰ isrł sua uoluntate
corruerit: nequaꝗͣ. pͥstinã recipiet
dignitatẽ. Postqͣm uirgo isrł erraue¬
rit̾ in t̾ra sua. ultra inuenire ñ pote¬

Expanded text:
erat lamentatio, et carmen, et vae. Intus erat lamentatio, et carmen, et vae. Intus intellige Salomonis canticum sequens, qui ait: Introduxit me rex in cubiculum suum . Et quadragesimum quartum psalmum, in quo scriptum est: Omnis gloria filiae regis intrinsecus. Foris autem est quidquid in littera legitur, et videlibris scriptus est planctus super eos qui post peccata agunt poenitentiam: Carmen super illos qui nulla peccatorum sorde maculati, cantico et laude sunt digni: Vae super eos qui non agunt poenitentiam; sed juxta duritiam cordis sui thesaurizant sibi iram in die irae. Si autem, ut diximus, planctus est super eos qui agunt poenitentiam; et poenitentia reddit vulneris sanitatem: quomodo juxerravit in terra sua, non est qui suscitet eam? Quod sic solvi potest: Postquam domus Israel sua voluntate corruerit, nequaquam pristinam recipiet dignitatem: postquam virgo Israel erraverit in terra sua, ultra invenire non pote
Abbreviated transcription (Latin):
ñ adiciet ut resurgat. Uirgo ifrł
piecta ẽ in t̾ram suã. ñ ẽ qui susci¬
tet eã. Lxx. Audite u̾bum istud.
qd ego assumã suꝑ uos planctum.
Domus isrł cecidit. non adet ampli¬
us ut resurgat. Uirgo isrł piecta ẽ
suꝑ t̾ram suam: ñ ẽ qui suscitet eã.
Quantũ ad ordinem littere ꝑtinet
& cepte historie ueritatẽ. decẽ trib
que appellabant᷑ isrł. ductȩ in cap¬
tiuitat̾ẽ: nequaꝗͣ. in t̾ram suã post¬
ea sunt reu̾se. Uirgo autẽ appella¬
tur popłs ifrł. ñ quia in uirginita¬
tis ꝑmanserit puritate. s quia qͦn¬
dam instar uirginis sit dño copu¬
latus. Unde & planctũ suꝑ eũ pro¬
pła iubet᷑ assumere: qd̾ nequaqͣm
inantiquũ restituatur gradum.
Quantũ uͦ ad intelligentiã. sp̃uałe.
planctũ suꝑ omnẽ isrł qͥ dm̃ m̃te
cernebat. & postea ei serture desi¬
uit. assumit ꝓpħa: scdm illud qd̾
ierechieli p̃cipitur ut deuoret li¬
brũ. in quo & intus & foris scͥptum

Expanded text:
ut resurgat. Virgo Israel projecta est in terram suam, non est qui suscitet eam. LXX: Audite verbum istud, quod ego assumam super vos planctum. Domus Israel cecidit, non adjiciet amplius ut resurgat. Virgo Israel projecta est super terram suam, non est qui suscitet eam. Quantum ad ordinem litterae pertinet et coeptam historiae veritatem, decem tribus, quae appellantur Israel, ductae in captivitatem, nequaquam in terram suam postea sunt reversae. Virgo autem appellatur populus Israel: non quia in virginitatis permanserit puritate, sed quia quondam instar virginis sit Domino copulatus. Unde et planctum super eum propheta jubetur assumere, quod nequaquam in antiquum restituatur gradum. Quantum vero ad intelligentiam spiritualem: planctum super omnem Israel, qui Deum mente cernebat, et postea ei servire desivit, assumit propheta, secundum illud quod Ezechieli praecipitur , ut devoret librum, in quo et intus et foris scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
Simulq cõmixtũ legitur m̃asĩõ. a
suꝑiore uerbo:. he. scdam litteram
plus habens. De uarietate int̃p̃ta¬
tionis diximꝰ. quȩ molesta erit ne¬
gligentib. studiosis grata: ut ad
sensum eoꝵ quȩ scripta sunt tͣnsea¬
mus. Dedi stuporem dentib ur̃is:
& ñ redistis ad me dicit dñs. Phi¬
bui a uobis imbrẽ. & plui suꝑ ci¬
uitat̾ẽ unã. & suꝑ alteram ñ plui:¬
& uenerunt due & tres ciuitates
ad unã ut biberent aqͣm. & ñ sunt
satiate. & nec sic redistis ad me dicit
dñs. ꝑcussi uos in uento urente. &¬
in aurugine hortos ur̃os & iuneas.
& oliueta atq ficeta: & ñ redistis ad
me dicit dñs. Misi in uos mortem
in uia egẏpti. & ꝑcussi in gladio iu¬

Expanded text:
simulque commixtum legitur MASIO  , a superiori verbo HE secundam litteram plus habens. De varietate interpretationis diximus, quae molesta erit negligentibus, studiosis grata: nunc ad sensum eorum, quae scripta sunt, transeamus. Dedi stuporem dentibus vestris, et non redistis ad me, dicit Dominus. Prohibui a vobis imbrem, et plui super civitatem unam, et suet venerunt duae et tres civitates ad unam ut biberent aquas, et non sunt satiatae: et nec sic redistis ad me, dicit Dominus. Percussi vos in vento urente, et aurugine hortos vestros et vineas et oliveta atque ficeta, et non redistis ad me, dicit Dominus. Misi in vos mortem in via
Abbreviated transcription (Latin):
renes. Qd̃ & in centesimo tͥcesimo oc̃¬
tauo psalmo scͥptura testat᷑. Imꝑfec̃¬
tum meũ uiderunt oculi tui. Et ẽ
sensus. Anteqͣm conderer. pͥusqͣm
formarer in mẽbra. dum adhuc in
sennne continerer: uiderunt me
ocłi tui. Et ierennias audit a dño
Priusqͣm te formarẽ in utero noui te.
& anteqͣm exrres de uulua scĩficaui

Expanded text:
et in centesimo tricesimo octavo psalmo Scriptura testatur: Impetum meum viderunt oculi tui. Et est sensus: Antequam conderer, priusquam deformarer in membra, dum adhuc in semine continerer, viderunt me oculi tui. Et Jeremias audit a Domino: Priusquam te formarem in utero, novi te, et antequam exires de vulva, sanctificavi
Abbreviated transcription (Latin):
& gomorrã. & factiestis sic̃ torris rap¬
tus de incendio: & ñ redistis ad me
dicit dñs. Iccirco hec faciam tͥ o isił:
ut qui p̃terita contempsisti. saltem
ad ea que illaturus sum corrigaris:
Cumq dixerit hec faciamtibi. quid¬
qͥa facturus sit tacet. ut dium ad sin¬
gula penarũ genera isrł pendet
incertus. quȩ ideo t̾ribiliora sunt
quia omĩa suspicat᷑. agat peniten¬
tiã. ne d̾s inferat quȩ minatur.
Postqͣm ait fecero tͥ quȩ me facturũ
ẽe contestor.p̃ꝑare ad inuocandum
in occursum di tui. ut uenientẽ ad¬
te dñm tota auiditate suscipias. Iste
ẽ qui firmat tonitruum siue mon¬
tes atq conformat: ad cuiꝰ uocẽ celoꝵ
cardines & t̾re fundam̃ta quatiunt᷑.
Iste qui creat sp̃m quẽ in hoc loco ñ¬

Expanded text:
torris raptus de incendio, et non redistis ad me, dicit Dominus. Idcirco haec faciam tibi, o Israel, ut qui praeterita contempsisti, saltem ad ea quae illaturus sum, corrigaris. Cumque dixerit, haec faciam tibi, quid facturus sit tacet, ut dum ad singula poenarum genera Israel pendet incertus quae 279 ideo terribiliora sunt, quia omnia suspicantur, agat poenitentiam: ne Deus inferat quae minatur. Postquam autem fecero tibi quae me facturum esse contestor, praeparare ad invocandum invocte Dominum, tota aviditate suscipias. Iste est qui firmat tonitruum, sive montes confirmat, ad cujus vocem coelorum cardines et terrae fundamenta quatiuntur . Iste qui creat spiritum, quem in hoc loco n
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ tuũ. & nos iuxta theodotionẽ
posuimꝰ. p̃ꝑare in occursum dĩ tur:
syminachꝰ & quinta editio transtule¬
rt. p̃parare ut adu̾seris dõ tuo: qd̾
hebraice r ẽc̃h̃m. lãcẽrath. eloath.
Pro montib quoq qui hebraice dñr¬

Expanded text:
s juxta Theodotionem posuimus, praeparare in occursum Dei tui, Symmachus et Quinta Editio transtulerunt, praeparare ut adverseris Deo tuo: quod Hebraice dicitur, HECHIN LACERATH ELOICA  . Pro montibus quoque qui Hebraice d
Abbreviated transcription (Latin):
filios abraham. Igitur & ifrł et
euncti heretici qui habebant oꝑa
sodome & gomorre. subu̾tent᷑ ut
sodoma & gomorra: ut quasi tor¬
ris raptus de incendio liberentur.
Et hoc ẽ qd̾ in ꝓpħa legimꝰ. Restitu¬
etur sodoma in antiquũ: ut qui
suo uitio sodomites ẽ. postqͣm in
eo sodome oꝑa arserint. in anti¬
quũ restituat᷑ statũ. Qua ppter
hec faciam tͥ isrł. Postqͣm autẽhȩc

Expanded text:
m? Igitur et Israel et cuncti haeretici, quia habebant opera Sodomae et Gomorrhae, subvertuntur ut Sodoma et Gomorrha: ut quasi torris raptus de incendio liberentur. Et hoc est quod in propheta legimus: Restituetur Sodoma in antiquum : ut qui suo vitio Sodomites est, postquam in eo Sodomae opera arserint, in antiquum restituatur statum. Quapropter haec faciam tibi, Israel: postquam autem haec
Abbreviated transcription (Latin):
do sp̃m meũ. Et hoc dicens expirauit.
Cumq creauerit sp̃m. annuntiat ho¬
minib eloquiũ suũ. siue annun¬
tiat homini eloquiũ eiꝰ: qui cogita¬
tionũ secreta cognoscit. & qͥd lateter
animus tacito sensu tractet. intelli¬
git: iuxta illud qd̾ in ieremia scd̃m
hebraicũ legimꝰ. Prauũ ẽ cor homi¬

Expanded text:
meum, et hoc dicens exspiravit . Cumque creaverit spiritum, annuntiat hominibus eloquium suum, sive annuntiat homini eloquium ejus, qui cogitationum secreta cognoscit, et quid latens animus tacito sermone tractet, intelligit, juxta illud quod in Jeremia secundum Hebraicum legimus: Parvum est cor homi
Abbreviated transcription (Latin):
tredinẽ castroꝵ in nares eoꝵ. & nec
sic quide ad eum reu̾si fuerint:
subu̾tat eos sicut subu̾tit ds sodo¬
mã & gomorrã. Et cum subu̾si fu¬
erint ob similitudinẽ criminum
sodomȩ & gomorre. pessimaq in
eis edificia diuimis ignis exusse¬
rit: ipsi liberent᷑ quasi torris rap¬
tus de incendio. Et qͦm᷑ loch sodo¬
ma ꝑeunte seruatus ẽ amittens
substantiã & part̾e corꝑis sui. quã
intelligimꝰ uxorẽ. sic isti om̃s sodo¬
moꝵ diuitias amittentes. euadans
nudi. ruxta illud quod in apło legi¬
mꝰ. Si cuiꝰ opus manserit qd̾ suꝑedi¬
ficauit. mercede̾ accipiet. Si ciniꝰ
opꝰ arserit: detrimentũ patietur:
ipse autẽ saluus erit. sic tam̃ quasi
ꝑignem. Qui gͦ saluat᷑ ꝑ ignẽ: qͣsi
torris de incendio rapitur. Et ad
istiusmodi homines in euangłio
saluator arguens loquebat᷑. si filii¬
esseris abraham. oꝑa abrahã face¬

Expanded text:
tredinem castrorum in nares eorum, et nec tredinem castrorum in nares eorum, et nec sic quidem ad eum reversi fuerint, subvertat eos sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorrham: et cum subversi fuerint, ob similitudinem criminum Sodomae et Gomorrhae, pessimaque in eis aedificia divinus ignis exusserit, ipsi liberentur quasi torris raptus de incendio. Et quomodo Lot, Sodoma pereunte, servatus est, amittens substantiam et partem corporis sui, quam intelligimus uxorem : sic omnes isti Sodomorum divitias amittentes evadant nudi, juxta illud quod in Apostolo legimus: Si cujus opus manserit quod superaedificavit, mercedem accipiet: si cujus autem opus arserit, detrimentum patietur: ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Qui ergo salvatur per ignem, quasi torris de incendio rapitur. Et ad istiusmodi homines, quos in Evangelio Salvator arguens loquebatessetis Abrahae, opera Abrahae face
Abbreviated transcription (Latin):
moriantur. ꝑcutit ds quicqͥd ro¬
bustum in malis ẽ & pũsa erigit᷑
iuuentute. ne ad senectutem usq
ꝑuemiat. Equosq tradit captiuita¬
ti. ne ꝑ p̃cipitia labantur infrenes.
Et ascendere facit putredinẽ castroꝵ
in nares eoꝵ ut sua peccata cognos¬
cant. & putere sentiant: dicantq cũ
dauid. put uerunt & corrupte st̃
cicatrices mee a facie insipientie
mee. Cumq hec sanantis ui ce fece¬
rit: nec sic quide reu̾si sunt ad
eum. dicit dñs. Subũtiuos. sicut
subũtit ds sodomam & gomorram.
& facti estis sicut torris raptus de in¬
cendio: et ñ redistis ad me dicit dñs.
Lxx. Subu̾ti uos sicut subu̾tit
ds sodomam & gomorram. & facti
estis sicut torris erutus de igne: &
nec sic quidem comu̾si estis ad me
dicit dñs. Extrema medicina ẽ
& decem tribuum & hereticoꝵ. &
omĩum peccatoꝵ. ut postqͣm mort̾e
iiserit inuia egẏpti. & ꝑcusserit
iuuenes eoꝵ gladio. equosq con¬
sumpserit. & ascendere fecerit pu¬

Expanded text:
moriantur. Percutit Deus quidquid robustum in malis est, et perversa erigitur juventa, ne ad senectutem usque perveniat, equosque tradit captivitati, ne per praecipitia labantur inferni: et ascendere facit putredinem castrorum in nares eorum, ut sua peccata cognoscant, et putere sentiant, dicantque cum David: Putruerunt et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae . Cumque haec sanantis voto fecerit, nec sic quidem reversi sunt ad eum, dicit Dominus. Subverti vos sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorrham, et facti estis sicut torris raptus de incendio, et non redistis ad me, dicit Dominus. LXX: Subverti vos sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorrham, et facti estis sicut torris erutus de igne, et ne sic quidem conversi estis ad me, dicit Dominus. Extrema medicina est, et decem tribuum, et haereticorum, et omnium peccatorum, ut postquam mortem miserit in via Aegypti, et percusserit juvenes eorum gladio, equosque consumpserit, et ascendere fecerit pu
Abbreviated transcription (Latin):
lata ẽ. extremum pȩnarũ omniũ.
quȩ ñ auolat ut locusta. & huc illic¬
q discurrens semesa dimittit. s ꝑ¬
manet ꝑituris frugib. & tardo
lapsu pigrisq morsib unu̾sa con¬
suit.Cuinqz hec passi sint nec sic
quidem ad dñm redire uoluer̃t.
Nisi in uos mort̾ẽ in uia egypti.
& ꝑcusi in gladio iuuenes ur̃os.
usq ad captiuitatẽ equoꝵ ur̃oꝵ:

Expanded text:
lata est, extremum poenarum omnium: lata est, extremum poenarum omnium: quae non avolat ut locusta, et huc illuc discurrens semesa dimittit; sed permanet perituris frugibus, et tardo lapsu pigrisque morsibus universa consumit. Cumque haec passi sunt, nec sic quidem ad Dominum redire voluerunt. Misi in vos mortem in via Aegypti, percussi in gladio juvenes vestros usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
& pluuie ñ stillent dulcedinẽ. nec
sint de reꝓmissionis t̾ra qͣm legimꝰ
lacte & melle manantẽ: s appellen¬
t᷑ mẏrra id ẽ amaritudo. Isti multi¬
plicauert sibi hortos: in quos ne sua
bere uoluit. Qui eñ infirmus est.
olera manducat. Et quia semꝑ he¬
retici tumentes suꝑbia & inciden¬
tes in iudiciũ diaboli. sibi magna.¬
ꝓmittunt. & bonoꝵ fingunt ia¬
gines. ut melli uenena cõmisceans :
etiam uineas & oliueta. & ficeta ba¬
bere se iactant:s uinea eoꝵ uixea
sodomoꝵ ẽ. Oliueta eoꝵ ñ funt de
bonis oliuis. s de oleastris. quos a¬
płs radicib bonarũ oliuiuarum.
p̃cipit inserendos. ficeta qͦ talia ha¬
bent. quȩ calathũ pessi marũ imple¬
ant ficoꝵ. quas i eremias p̃amari¬
tus. ne uirore folioꝵ decipiant tran¬
seuntes. Et ut intelligamꝰ hortos he¬
reticoꝵ & uineas. & oliueta. & ficeta
ad malam partẽ referri:. singulis
sermonib addidit ur̃a. ut non dei
s hereticoꝵ ea ẽẽ monstraret. Hor

Expanded text:
 pluviae non stillent dulcedinem: nec sint de repromissionis terra, quam legimus lacte et melle manantem: sed appellentur Mara, id est, amaritudo. Isti multiplicaverunt sibi hortos, in quos ne sua bere voluit . Qui enim infirmus est, olera manducet . Et quia semper haeretici tumentes superbia, et incidentes in judicium diaboli magna sibi promittunt, et bonorum fingunt imagines, ut melli venena commisceant: etiam vineas et oliveta et ficeta habere se jactant; sed vinea eorum vinea Sodomorum est; oliveta eorum non sunt de bonis olivis, sed oleastris, quos Apostolus radicibus bonarum olivarum praecipit inserendos . Ficeta quoque talia habent, quae calathum pessimarum impleant ficorum, quas Jeremias prae amariant, ne virore foliorum decipiant transeuntes. Et ut intelligamus hortos haereticorum et vineas et oliveta et ficeta ad malam partem referri, singulis sermonibus addidit, vestra: ut non Dei, sed haereticorum ea esse monstraret: hort
Abbreviated transcription (Latin):
um uerterunt. Cur aut̾e illi sp̃m.
& nos dixerimꝰ uentũ. qͥ hebraice
dr rũha. causa manifesta ẽ: quia
tur. Qd̃q sequit᷑. annuntians homi¬
in eloquiũ suũ. cunctis ita ut nos
lerunt. annuntians in homines xp̃m
suũ. u̾bi similitudine & ambiguita¬
te decepti. Si enĩ legamꝰ xp̃m suum.
litteras. meñ. sm̃. ioth. hẽth. uaũ.
qd̃ .lxx. putauerunt. Sin autẽ ut
in hebreo ẽ iuxta aquilã sĩcorcnia
int̃p̃tantur qd̃ sit eloquiũ eius:
his licteris scribitur. mẽm̃he. qd̾¬

Expanded text:
um verterunt. Cur autem illi spiritum, et nos dixerimus ventum, qui Hebraice vocatur RUA  , causa manifesta est, 278 quia tur. Quodque sequitur, annuntians homini eloquium suum, cunctis ita ut nos lerunt, annuntians in homines Christum suum: verbi similitudine et ambiguitate decepti. Si enim legamus Christum suum, litteras MEM, SIN, IOB, HETH, et VAU, quod LXX putaverunt. Sin autem ut in Hebraeo est, juxta Aquilam τὴν interpretantur, quod sit eloquium ejus, his litteris scribetur, MEM, HE, q
Abbreviated transcription (Latin):
combustionẽ possumꝰ dicere. Auru¬
ginẽ aut̃e om̃s icterõn similit̃ tran¬
stuler̃t: absq theodotione qui solus
õcriãsiñ quȩ pallorẽ significat. int̃¬
p̃tatus ẽ. Cum q adu̾sum iram dñi
multiplicarent hortos. & uineas. &
ficeta. & oliueta. onña eruca con¬
dere ad dñin uenire uoluerunt.
Quo dicto confundunt᷑ heretici. qͥ
disciplinã creatoris. & ut ita dicã
medicinã. crudelitatẽ int̾p̃tant᷑.
Percutit autẽ sp̃ualiter hereticos
dñs. exustione ea de qua paulus apłs
melius ẽ inquit mibere quã uri:
& princeps apłoꝵ. carissimi nolite
ꝑegrinari in ardore qui ad tempta¬
tionem uobis accidit: & arugine gͦ
lore cõmutat. & nichil in corpore sa¬
n esse ꝑpetitur. in tautum ut etiã
mella dulcissima amara uideant᷑.
Et qui dudũ audiebant in eccłia gu¬
state & uidete qͣm suauis ẽ dñs. ipsiq
dicebant. qͣm dulcia gucturi meo
eloquia tua suꝑ mel ori meo. uocen¬

Expanded text:
combustionem possumus dicere. Auruginem autem omnes ἴκτερον similiter transtulerunt, absque Theodotione, qui solus ὠχρίασιν, quae pallorem significat, interpretatus est. Cumque adversum iram Domini multiplicarent hortos et vineas et ficeta et oliveta, omnia eruca condere ad Deum venire voluerunt. Quo dicto, confundantur haeretici, qui disciplinam Creatoris, et, ut ita dicam, medicinam, crudelitatem interpretantur. Percutit autem spiritualiter haereticos Dominus exustione ea de qua Paulus apostolus: Melius est, inquit, nubere, quam uri . Et princeps apostolorum: Charissimi, nolite peregrinari in ardore, qui ad tentationem vobis accidit : et aurugine quae, lore commutat, et nihil in corpore sani esse permittit, intantum ut etiam mella dulcissima amara videantur. Et qui dudum audiebant in Ecclesia: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus: ipsique dicebant: Quam dulcia gutturi meo eloquia tua su