comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ca ramusculus fractus ẽ: cũ eos caritate par¬
turiat. ut redeant ad radice̾ sine qua ad¬
uerã uitã hab̾e nͣ possunt. si aliquoꝵ ꝑdi¬
tione tã multos ceteros colligit. p̃serti᷑ qr
isti ñ sic̃ absalon casu bellico. s spontaneo
magis int̾itu ꝑeunt. dolorẽ mat᷑ni ondis
lenit ⁊ sanat. tantoꝵ lib̾atione popłoꝵ: Qͦ¬
rũ si uideas in xxp̃i pace lȩtitias. frequen¬
tias. alacritates. ⁊ ad hinnos audiendos ⁊
canendos. ⁊ ad u̾bũ dĩ ꝑcipiendũ celebres
hilaresq conuentꝰ. multoꝵq in eis cũ do¬
lore magno recordationẽ pͣteriti erroris.
⁊ cũ gaudio consid̾ationẽ cognitȩ u̾itatis.
⁊ cũ indignatione ⁊ detestatione m̃daci¬
ũ magistroꝵ. qd mͦ cognoscant de nris
sacram̃tis ꝙͣ falsa iacꝰtauerint. multoꝵ e
tiã in eis confessiones. qd̾ oli uellent ẽẽ
catholici. nec intͣ hoĩes tanti furoris au
plurimas affricȩ regiones ab illa ꝑditio¬

Expanded text:
ca ramusculus fractus est, cum eos caritate parca ramusculus fractus est, cum eos caritate parturiat, ut redeant ad radicem, sine qua ueram uitam habere non possunt, si aliquorum perditione tam multos ceteros colligit, praesertim quia isti non sicut Absalon casu bellico sed spontaneo magis interitu pereunt, dolorem materni cordis lenit et sanat tantorum liberatione populorum. quorum si uideas in Christi pace laetitias, frequentias. alacritates et ad hymnos audiendos et canendos et ad uerbum dei percipiendum celebres hilaresque conuentus multorumque in eis cum dolore magno recordationem praeteriti erroris et cum gaudio considerationem cognitae ueritatis et cum indignatione et detestatione mendacium magistrorum, quod modo cognoscant, de nostris sacramentis quam falsa iactauerint, multorum etiam in eis confessiones, quod olim uellent esse catholici nec inter homines tanti furoris audones per plurimas Africae regiones ab illa perditio
Abbreviated transcription (Latin):
mũ dilectionẽq seruemus. ⁊ quomͦ eos ue
ꝓpħam pastorib dedit. reuocare errantes.
⁊ ꝑditos inuenire. lili aũ qd̃ ⁊ alibi aliqnͣ
diximꝰ : ⁊ qd nob̃ faciunt sibi ñ imputant.
⁊ qd̾ sibi faciunt nob̃ inpputant. Qͥs enĩ
nrͣm uelit ñ solũ aliqu̾e illoꝵ ꝑire. uerũ
etiã aliquid ꝑdere: S si alitͣ nͣ meruit
pacẽ habere. domꝰ dd. nͥ absalon filiꝰ eiꝰ in
bello qd̃ contra patrẽ gerebat fuisset o¬
tincꝰtus: quãuis magna cura. mandauerit
suis. ut eũ quantũ irssent uiuũ saluũq
seruarent. ⁊ eeͣt cui penitenti patͣnus affec¬
tus ignoᷤs.ceret. quid ei restitit nͥ ꝑditũ fle
re.  sui regni pace adquisita. suã mestitiã
consolari. Sic gͦ eatholica matͣ bellantib
adũsus eã quid aliud quã filiis suis. qr utiq
ex ipsa magna arbore. qͣ ramoꝵ suoꝵ por¬
rectione toto orbe diffundit᷑. iste in affri¬

Expanded text:
mum dilectionemque seruemus et quo modo eos uelmum dilectionemque seruemus et quo modo eos uelzechielem prophetam pastoribus dedit, reuocare errantes et perditos inuenire. Illi autem, quod et alibi aliquando diximus. et, quod nobis faciunt, sibi non inputant et, quod sibi faciunt, nobis inputant. quis enim nostrum uelit non solum aliquem illorum perire uerum etiam aliquid perdere? sed si apacem habere domus David, nisi Absalon filius ejus in bello quod contra patrem gerebat, fuisset exstinctus, quamvis magna cura mandaverit suis ut eum quantum possent vivum salvumque servarent, ut esset cui poenitenti paternus affectus ignoscere et sui regni pace adquisita suam maestitiam consolari? sic ergo catholica mater bellantibus aduersus eam quid aliud quam filiis suis, quia utique ex ipsa magna arbore, quae ramorum suorum porrectione toto orbe diffunditur, iste in Afri
Abbreviated transcription (Latin):
gũ ẽ: qnͣ quoꝵdã ⁊ ocłi extinc̾ti sunt:
euiusdã epĩ manꝰ ⁊ lingua p̃cisa ẽ. H̃nusli
etiã trucidati sunt. Tadeo erudelissimas
cedes. ⁊ domoꝵ depͣdationes ꝑ nocꝰturnas
aggressiones. ⁊ incendia ñ solũ pͥuatoꝵ
habitacłoꝵ. uerũetiã eccłiarũ: in quas flam¬
na ñ defuert qui ⁊ codices dnicos mitt̾ent.
solatꝰ ẽ fructꝰ. Nã ubicũq a ꝑditis ista cõ¬
nare dignatus ẽ. ut serui eius passionib
suis lucrarent᷑ fr̃es suos. ⁊ oues mortifero er¬
rore disꝑsas. in pacẽ salutis et̃ne suo sangui¬
ne congregarent. Potens ẽ dñs ⁊ misericors.
quẽ cottidie rogamus. ut etiã cet̾is det peni¬
tentiam. ⁊ resipiscant de diaboli laqueis. a
quo captiui tenent᷑ scdm ipsius uoluntatẽ:
qui non quert̃ nisi unde nobis calumni¬
entur. ⁊ retribuant mala ꝓ bonis: qi nec
intelligere noluerunt quẽ circa eos ani¬

Expanded text:
gum est, quando quorundam et oculi extincti sunt et gum est, quando quorundam et oculi extincti sunt et cuiusdam eetiam trucidati sunt. Taceo crudelissimas caedes, et domorum depraedationes, per nocturnas aggressiones et incendia, non solum privatorum habitaculorum, verum etiam ecclesiarum; in quas flammas non defuerunt qui et Codices dominicos mitterent.solatus est fructus. nam ubicumque a perditis ista comnare dignatus est, ut serui eius passionibus suis lucrarentur fratres suos et oues eius mortifero errore dispersas in pacem salutis aeternae suo sanguine congregarent. potens est dominus et misericors. quem cotidie rogamus, ut etiam ceteris det paenitentiam et resipiscant de diaboli laqueis, a quo captiui tenen tur secundum ipsius uoluntatem, qui non quaerunt. nisi unde nobis calumnientur et retribuant mala pro bonis, quia nec intellegere nouerunt, quem circa eos ani
Abbreviated transcription (Latin):
tholicã u̾itatem. Ita cũ magna agnuina ppło¬
rũ uera mat᷑ in sinũ gaudens reciꝑet: re¬
mansert᷑ turbȩ durȩ. ⁊ in illa peste infe¬
lici animositate resistentes. Ex his qͦq plu¬
rimi simulando cõmunicauert: alii pauei¬
tate latuert̃. S illi qͥ simulabant paulatĩ
assuescendo. ⁊ p̃dicationẽ ui̾tatis audien¬
do. maxime post collationẽ ⁊ disputatio
fuit. ex magna parte correpti st̃. ln qͥbꝰdã
uͦ locis uͥ ꝑtinatior ⁊ impacatior p̃ualu¬
it multitudo. cui resistere ñ poterant
pautiores. quoꝵ erat melior de cõmuniõe
sententia. aut turbȩ aucꝰtoritati. paucoꝵ po¬
tentioꝵ subditȩ in malã partẽ obtemꝑane¬
runt: aliqñ diutiꝰ laboratũ eͣ. E x his sunt
in quibꝰ adhuc laborat᷑. In quo labore mul¬
ti catholici. ⁊ maxime epĩ ⁊ clerici. horrẽ¬
da ⁊ dura ꝑpessi st̃. quȩ cõmemorare lõ¬

Expanded text:
tholicam ueritatem. Ita cum magna agmina populotholicam ueritatem. Ita cum magna agmina populorum uera mater in sinum gaudens reciperet, remanserunt turbae durae et in illa peste infelici animositate sistentes. ex his quoque plurimi simulando communicauerunt, alii paucitate latuerunt. sed illi, qui simulabant, paulatim adsuescendo et praedicationem ueritatis audiendo maxime post conlationem et disputatiofuit, ex magna parte correcti sunt. in quibusdam uero locis, ubi pertinacior et inpacatior praeualuit multitudo, cui resistere non poterant pauciores, quorum erat melior de communione sententia, aut turbae auctoritati paucorum potentiorum subditae in malam partem obtemperarunt, aliquanto diutius laboratum est. ex his sunt, in quibus adhuc laboratur, in quo labore multa catholici et maxime episcopi et clerici horrenda et dura perpessi sunt, quae commemorare lon
Abbreviated transcription (Latin):
portarent ad unitatẽ catholicã t̃ren¬
do ⁊ cohercendo redigere. ꝙͣ seuiendi tñ
mͦ auferre licentiã. ⁊ errandi ac ꝑenne
relinquere. lam uͦ cũ ipsȩ legef uenisses
ui affricã. p̃cipue illi qui q̃rebant ocralo¬
ne̾. aut seuitiam furentiũ metuebant.
aut suos uerecundabant᷑ offendere. ad
ȩccłiam. continuo transiert᷑: multi etian
qui sola illic a parentib tradita consuetu¬
dine tenebant᷑. qualẽ uͦ causã ipsa here¬
sis haberet. nũquã antea cogitauerant.
nũquã querere ⁊ considerare uoluerant
Mex uͥ oꝑunt adũtere ⁊ nicħ in ea dignũ
inuenire ꝓptͣ qd tanta damina paterentur.
sine ulla difficultate eatholiei facti st̃. Do¬
cuit enĩ eos sollicitudo: quos neglegentes se¬
curitas fecerat. Istoꝵ aũ omĩũ p̃cedentuu
auctoritatẽ. ⁊ ꝑsuasionẽ sequuti st̃ multi.
qui minꝰ idonei erant ꝑ seipsos intellig̾e.
quid distaret int̾ donatistarũ errorẽ. ⁊ ca¬

Expanded text:
risti signa portarent, ad unitatem catholicam terrenristi signa portarent, ad unitatem catholicam terrendo et cohercendo redigere quam saeuiendi tantum modo auferre licentiam et errandi ac pereundi relinquere. 1 lam uero cum ipsae leges uenissent in Africam, praecipue illi. qui quaerebant occasionem aut saeuitiam furentium metuebant aut suos uerecundabantur offendere, ad ecclesiam continuo transierunt. multi etiam. qui sola illic a parentibus tradita consuetudine tenebantur, qualem uero causam ipsa haeresis haberet numquam antea cogitauerant, numquam quaerere et considerare uoluerant, mox. ubi coeperunt aduertere et nihil in ea dignum inuenire, propter quod tanta damna paterentur. sine ulla difficultate catholici facti sunt; docuit enim eos sollicitudo, quos neglegentes securitas fecerat. istorum autem omnium praecedentium auctoritatem et persuasionem secuti sunt multi, qui minus idonei erant per se ipsos intellegere, quid distaret inter Donatistarum errorem et ca
Abbreviated transcription (Latin):
entia: s neglegentia merito culpanda.
Neq enĩ ⁊ apłs paulus uitȩ sue transito¬
riȩ consulebat. s eccłie dĩ: quando con¬
tra illos qui eũ occidere conspirauerant
consiliũ illoꝵ tribuno ut ꝓderet᷑ effecit.
Unde facꝰtũ ẽ. ut eum ad locũ quo fue¬
rat ꝑducendus deduceret miles armatꝰ.¬
Et ne illoꝵ pateret᷑ insidias. romanas e¬
tiã leges implorare minime dubitauit.
cuẽ romanũ se ẽẽ ꝓclamans. quos tũc
affligi uerberib ñ licebat. ltemq ne pi¬
dgis eum int̾imere cupientib tradere¬
tur. cesaris poposcit auxiliũ: romani qͥ¬
de̾ principis. s ñ xp̃iani. Ibi satis osten¬
dit. quid facere postea deberent. xp̃i dis¬
pensatores: quando imꝑatores xp̃ianos.
ꝑiclitante eccłia reꝑirent. llinc gͦ fac¬
tũ ẽ. ut imꝑator religiosus ⁊ pius. ꝑlatis
innocentiã sciã talib causis. mallet piis¬
simis legib illiꝰ impietatis errorẽ omĩ¬

Expanded text:
entia sed neglegentia merito culpanda. entia sed neglegentia merito culpanda. neque enim et apostolus Paulus t suae transitoriae consulebat sed ecclesiae dei. quando contra illos, qui eum occidere conspirauerant, consilium illorum tribuno ut proderetur, effecit; unde factum est. ut eum ad locum, quo fuerat perducendus, deduceret miles armatus, ne illorum pateretur insidias. Romanas etiam leges inplorare minime dubitauit cinem Romanum se esse proclamans. quos tunc affligi uerberibus non licebat. itemque, ne Iudaeis eum interimere cupientibus traderetur, Caesaris poposcit auxilium, Romani quidem principis sed non Christiani. ubi satis ostendit, quid facere postea deberent Christi dispensatores, quando imperatores Christianos periclitante ecclesia reperirent. hinc ergo factum est, ut imperator religiosus et pius perlatis in notitiam suam talibus causis mallet piissimis legibus illius impietatis errorem omni
Abbreviated transcription (Latin):
ulalbnis auferre teptarent. Ali ira ardẽ¬
tiore suocensi eũ deportantium manib
abstulerunt. male multatis fugatisq ca¬
tholicis. quos ingenti multitudine suꝑa¬
bant. ⁊ facile seuiendo t̾rebant. Inde in
quandã turrẽ leuatũ iã defecisse arbi¬
trantes. cũ ille adhuc uiueret abiecert᷑.
S quodã molli aggere exceptus. ⁊ a quib¬
dam nocte transeuntib ꝑ lucernã cons¬
pecꝰtus. agnitus. atq collectus. ⁊ ad religi¬
osam domũ portatus. adhibita magna
cura. cũ post multos dies ab illa desꝑa¬
tione recreatus ẽẽt. occisũ tñ eũ fama
celere donatistarũ etiã trans mare nun¬
tiauerat. quo postea quã uenit. ⁊ uita
eiꝰ in opinatissima apparuit. cicatricib
sius tã multis. tã ingentib. tã recentib.
ñ frustra fama mortuũ se nuntiauisse
sa. quã tunc de ȩccłie sibi credite. Qd̃ si
p̃t̃misisset. ñ eius fuisset laudanda pati¬

Expanded text:
psalmis auferre temptarent, illi ira ardenpsalmis auferre temptarent, illi ira ardentiore succensi eum de portantium manibus abstulerunt male mulcatis fugatisque catholic-is. quos ingenti multitudine superabant et facile saeuiendo terrebant. inde in quandam turrem leuatum iam defecisse arbitrantes. cam ille adhuc uiueret, abiecerunt. sed quodam molli aggere exceptus et a quibusdam nocte transeuntibus per lucernam conspectus, agnitus atque collectus et ad religiosam domum adportatus adhibita magna cura post multos dies ab illa desperatione recreatus est. sed occisum tamen eum fama scelere Donatistarum etiam trans mare nuntiauerat: quo posteaquam uenit et uita eius inopinatissima apparuit, cicatricibus suis tam multis, tam ingentibus, tam recentibus non frustra ._-famam mortuum se nuntiasse sa quam tuendae ecclesiae sibi creditae. quod si praetermisisset, non eius fuisset laudanda pati
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ quã ipsa seiuebat. ñ tantũ uolentia es¬
se s omĩno ẽẽ ñ sineret᷑ impune. nͣ tñ
supplicio capitali ꝓpt̾ seruandã etiam
cirea indignos mansuetudinẽ xp̃ianam.
s pecunariis damnis ꝓpositis. ⁊ in ep̃os
ut ministros eoꝵ exilio constitutos. Su¬
ordinariũ iudioe̾ dicta int̾ partes sen¬
tentia obtinuerat basilicã. quã illi cũ
catholica eẽt inuaser̃t. stantẽ ad alta¬
re irruentes. horrendo impetu. ⁊ furo¬
re crudeli. fustib ⁊ huiꝰcemodi telis. lig¬
nis deniq eiꝰde̾ altaris effracꝰtis inma¬
nit᷑ cecidert̃. Pugione etiã ꝑcussert᷑ in
inguine. quo uulnere sanguis esfluens
eũ exanimem redderet. nͥ ei ad uitam
maior eoꝵ seuitia ꝓfuisset. Nã cũ gͣuit̃
sauciatu ꝑ t̾ram insuꝑ traherent exem¬
dati tiene puluis obstrusus sanguinem
abstinuit: euiꝰ effusione ibat in mortẽ.
Demde cũ ab eis tance relictũ uri cun

Expanded text:
tur, quam ipsa saeuiebat, non tantum uiolenta estur, quam ipsa saeuiebat, non tantum uiolenta esse, sed omnino esse non sineretur impune non tamen supplicio capitali propter seruandam etiam circa indignos mansuetudinem Christianam sed pecuniariis damnis propositis et in episcopos uel ministros eorum exilio constituto. Suordinarium iudicem dicta inter partes sententia obtinuerat basilicam, quam illi, cum catholica esset, inuaserunt, stantem ad altare inruentes horrendo impetu et furore crudeli fustibus et cuiusce modi telis, lignis denique eiusdem altaris effractis immaniter ceciderunt; pugione etiam percusserunt in inguine, quo uulnere sanguis effluens eum exanimem redderet, nisi ei ad uitam maior eorum saeuitia profuisset. nam cum grauiter sauciatum per terram insuper traherent, exundanti uenae puluis obstrusus sanguinem abstinuit, cuius effusione ibat in mortem. deinde cum ab eis tandem relictum nostri cum
Abbreviated transcription (Latin):
leges. ad cõmunionẽ homines catholicam
cogerent᷑. obtiniumꝰ tñ ut illud potius
qdͣ ayci ab imꝑatorib pateret᷑. Decretu
eͥ in concilio nr̃o. Legati ã cõmittatũ mis¬
si sunt. S dĩ maior miscłia qui sciret. ha¬
rũ legum tͣror. ⁊ quȩda̾ medicinalis mo¬
lestia. quã multoꝵ eẽt prauis ut frigidis
animis necessaria. ⁊ illi duriciȩ qͣ u̾bis em̃¬
dari ñ potest. s tam̃ aliquantula seueri¬
tate disciplinȩ potest id̃ egit. ut legati
nr̃i. qd susceꝑant obtinere ñ possent. lã
enĩ nos pͣuenerant ex alus locis quȩdam
ep̃oꝵ querelȩ grauissimȩ qui mala fue.¬
rant. ab ipsis multa ꝑpessi. ⁊ a suis sedibꝰ
exturbati. p̃cipue horrenda ⁊ meredibi¬
les cedes. maxuniani catholici. ep̃i ȩccl̃iȩ
uagauiensis effecit. ut nr̃a legatio iã quid
ageret ñ haberet. lã enĩ lex fuerat pro¬
mulgata. ut tante immanitatis heresis
donatistarũ. cui crudelius parci uideba¬

Expanded text:
leges ad communionem homines catholicam cogerentur, obtinuimus tamen. ut illud potius, quod dixi, ab imperatoribus peteretur. decretum est in concilio nostro, legati ad comitatum missi sunt. Sed dei maior misericordia, qui sciret harum legum terror et quaedam medicinalis molestia quam multorum esset prauis uel frigidis animis necessaria et illi duritiae, quae uerbis emendari non potest, sed tamen aliquantula seueritate disciplinae potest, id egit, ut legati nostri, quod susceperant, obtinere non possent. iam enim nos praeuenerant ex aliis locis quaedam episcoporum querelae grauissimae, qui mala fuerant ab ipsis multa perpessi et a suis sedibus exturbati; praecipue horrenda et incredibilis caedes Maximiani catholici episcopi ecclesiae Bagaiensis effecit, ut nostra legatio iam, quid ageret, non haberet. iam enim lex fuerat promulgata, ut tantae immanitatis haeresis Donatistarum, cui crudelius parci uideba
Abbreviated transcription (Latin):
nus in arbore. quo possit recipi ut ui¬
uat. qui sine uita radicis ꝑibat. S cum
receptus recipienti ooaluerit: ⁊ uigorẽ
consequet᷑ ⁊ frucꝰtũ. Si aũ ñ ooaluerit:
ille quidẽ arescit. s uita arboris ꝑma¬
nebit. Est enĩ ⁊ tale inserendi genus:
ut nullo pͣciso ramo qui itꝰ ẽ ille qui
foris ẽ inserat᷑. ñ tam̃ nullo uł leuissi¬
mo arboris uulnere: Ita gͦ ⁊ isti cũ ad
radice̾ catholicã ueniunt. tiec eis quam¬
ius pꝰ erroris sui penitentiã honor cleri¬
catus aut ep̃atus aufert᷑ : fit quidẽ ali¬
quid tãquã in cortice arboris matris
rigat. ad dĩ nuscdiam p̃cib fusis coales¬
cente insitoꝵ pace ramoꝵ. caritas co¬
oꝑit multitudinẽ peccatoꝵ. Ut enĩ
custq̃tueretur in eccłia. ne quisꝗͣ. post

Expanded text:
nus in arbore, quo possit recipi, ut uinus in arbore, quo possit recipi, ut uiuat, qui sine uita radicis peribat; sed cum receptus recipienti coaluerit, et uigor consequetur et fructus, si autem non coaluerit, ille quidem arescit, sed uita arboris permanebit. est enim et tale inserendi genus, ut nullo praeciso ramo, qui intus est. ille. qui foris est, inseratur non tamen nullo sed uel leuissimo arboris uulnere. ita ergo et isti cum ad radicem catholicam ueniunt nec eis quamuis post erroris sui paenitentiam honor clericatus aut episcopatus aufertur, fit quidem aliquid tam quam in cortice arboris matris rigat, ad dei misericordiam precibus fusis coalescente insitorum pace ramorum caritas cooperit multitudinem peccatorum. Ut enim constitueretur in ecclesia, ne quisquam p
Abbreviated transcription (Latin):
ninũ ⁊ angłoꝵ. nec scientiam omĩum
sacram̃toꝵ. nec ꝓpheciã. nec tantã fur
qua montes transferant᷑. nec oĩa q̃ pos¬
sidet homo distributa pauꝑib. nec co¬
poris in ignib passionẽ. ꝓdesse aliquid.
płs testis ẽ. floc gͦ tã magnũ bonũ. si par¬
uũ uł nullũ putatis: merito infeliciter
erratis. Alerito si in unitatẽ catholicam
ñ transitis: ꝑitis. Sigͦ inquiunt oportet
ut. nos extra ecołiam ⁊ adu̾sus excłiam fu¬
isse peniteat. ut salui ẽẽ possimꝰ: quo
mͦ post istã penitentiã apud uos cleri¬
ci. uł etiã ep̃i ꝑmanemus : hoc ñ fie¬
ret qm̃ reuera qd̵ fatendũ ẽ. fieri nõ
deberet. nͥ pacis ipsuis compensatione
sanaret᷑. S sibi hoc dicant. ⁊ multo ma¬
xime humilit᷑ doleait. qui in tanta mor¬
te p̃cisionis iacent: ut isto quodã uul¬
nere matris catholioe reuiuiseant. Cũ
aũ p̃cisus ramus inseritur. fit aliud uul.¬

Expanded text:
minum et angelorum nec scientiam omnium minum et angelorum nec scientiam omnium sacramentorum nec prophetiam nec tantam fidem, qua montes transferantur, nec omnia. quae possidet homo, distributa pauperibus nec corporis in ignibus passionem prodesse aliquid apostolus testis est, hoc ergo tam magnum bonum si paruum uel nullum putatis, merito infeliciter erratis, merito, si in unitatem catholicam non transitis, peritis. Si ergo, inquiunt, oportet, ut nos extra ecclesiam et aduersus ecclesiam fuisse paeniteat, ut salui esse possimus, quo modo post istam paenitentiam apud uos clerici uel etiam episcopi permanemus? hoc non fieret, quoniam re uera, quod fatendum est, fieri non deberet, nisi pacis ipsius compensatione sanaretur. sed sibi hoc dicant et multo maxime humiliter doleant. qui in tanta morte praecisionis iacent, ut isto quodam uulnere matris catholicae reuiuiscant. cum enim praecisus ramus inseritur, fit aliud uul
Abbreviated transcription (Latin):
ritis: Qb respondemꝰ. Queximꝰ uos in¬
iustos: ne ꝑmaneatis inpusti. Querimus
ꝑditos: ut de inuentis gaud̾e possimꝰ
dicentes. Mortuis erat frͣ ⁊ reuixit: ꝑi¬
erat ⁊ inuentus. ẽ. Quare gͦ me in qͥt
ñ baptitas: ut abluas a peocatis: Respon¬
deo. Qͥa ñ facio iniuriã characꝰteri im¬
ꝑatoris. cũ errorẽ corrigo desertoris. Qr̃
inquit apud te uł penitentiã ñ ago:
Immo nͥ egeris. saluus ẽẽ ñ poteris. Qͦ
mͦ eni gaudebis te eẽ correctũ: nͥ dole¬
as fuisse ꝑu̾sum: Iuid gͦ inquit ap̃ uos
cũ ad uos transimꝰ accipimꝰ Respon¬
deo. Nũquid accipitis baptismũ qui uob̃
extra cõpagem corporis xp̃i in ee̾ potuit.
ꝓdesse ñ potuit : s accipitis unitatem
sp̃s in iunculo pacis. sine qua nemo po¬
terit uidere dm̃ ⁊ caritatẽ quȩ siẽ scͥp¬
tũ ẽ. oopit multitudinẽ pecc̃oꝵ. Qđ tã
magnũ bonũ sine quo nec linguas ho¬

Expanded text:
ritis? quibus respoudemus: Quaerimus uos inritis? quibus respoudemus: Quaerimus uos iniustos, ne permaneatis iniusti: quaerimus perditos, ut de inuentis gaudere possimus dicentes: Mortuus erat frater et reuixit, perierat et inuentus est. Quare ergo me, inquit. non baptizas, ut abluas a peccatis? respondeo: Quia non facio iniuriam characteri imperatoris. cum errorem corrigo desertoris. Quare, inquit, apud te uel paenitentiam non ago? Immo nisi egeris. saluus esse non poteris; quo modo enim gaudebis te esse correctum. nisi doleas fuisse peruersum? Quid ergo. inquit, apud uos, cum ad uos transimus, accipimus? respondeo: Non quidem accipitis baptismum. qui nobis extra compagem corporis Christi inesse potuit, prodesse non potuit, sed accipitis unitatem spiritus in uinculo pacis, sine qua nemo poterit uidere deum, et caritatem, quae, sicut scriptum est, cooperit multitudinem peccatorum. quod tam magnum bonum, sine quo nec linguas ho
Abbreviated transcription (Latin):
uno corpore multa m̃bra habemiꝰ. omĩa
aũ mͣbra ñ eosdẽ actus hñt: ita multi
unũ corpus sumus in xp̃o. Ac ꝑ hoc nemo
potest ẽẽ iustus: quãdui fuerit ab un¬
tate huiꝰ corporis separatꝰ. Quẽ ad modũ
enĩ m̃brũ si p̃cidat᷑ ab hominis uiuii cor¬
pore. ñ potest tenere spm uite: sic ho¬
mo qui p̾cidit᷑ de xp̃i iusti oorpore nul
lomͦ potest spm̃ tenere iustitiȩ: etiã si
figuram m̃bri teneat. quã sumpsit in cor¬
pore. In huiꝰ gͦ compagem corporis ueni¬
ant. ⁊ labores suos ñ dominandi cupidi¬
tate. s bene utendi pietate possideant.
Nos aũ uoluntatẽ nram ut iã dictũ ẽ. ab
huiꝰ cupiditatis sordib quolibet inimui¬
oo iudicante purgamꝰ. qͣn eos ipsos quoꝵ
labores dicunt᷑ ut nobiscũ ⁊ illis ⁊ nr̃is.
in societate catholica utant᷑. quantum
ualemus inquirimꝰ. S hoc ẽ inquiunt qd̾
nos mouet. Si inuisti sumꝰ. quare nos que¬

Expanded text:
ulta mem bra habemus. omnia ulta mem bra habemus. omnia autem membra non eosdem actus habent, ita multi unum corpus sumus in Christo. ae per hoc nemo potest esse iustus, quam diu fuerit ab unitate huius corporis separatus. quem ad modum enim membrum, si praecidatur ab hominis uiui corpore. non potest tenere spiritum uitae, sic homo, qui praeciditur de Christi iusti corpore, nullo modo potest spiritum tenere iustitiae; etiamsi figuram membri teneat, quam sumpsit in corpore. in huius ergo compagem corporis ueniant et labores suos non dominandi cupiditate sed bene utendi pietate possideant. nos autem uoluntatem nostram, ut iam dictum est, ab huius cupiditatis sordibus quolibet inimico iudicante purgamus, quando eos ipsos, quorum labores dicuntur. ut nobiscum et illis et nostris in societate catholica utantur, quantum ualemus, inquirimus. Sed hoc est. inquiunt, quod nos mouet: si iniusti sumus, quare nos quae
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus isrł. s stabit nabutheus aduer¬
sus achab: qm labores nabuthei abstu¬
lit achab. Cananeis quippe impiꝰ: na¬
butheus iustus. Sodẽ modo ñ stabit pa¬
ganus adu̾sis. xp̃ianũ qui abstulit la¬
hores eiꝰ. qnͣ idoloꝵ expoliata uł dona¬
ta sunt templa: s stabit. xp̃ianus adũ¬
siis paganũ qui abstulit labores eiꝰ qñ
martyrũ strata st̃ corpora. Sic gͦ non
stabit hereticus adu̾sus eatholicum
qͥ accepit labores eiꝰ. qnͣ p̃ualuerunt
reges catholicoꝵ imꝑatoꝵ: s stabit ca¬
tholicus adu̾sus hereticũ. qui abstulit
labores eiꝰ. qnͣ p̃ualebant furores ĩproꝵ
circũcellionũ. Ipsa quippe soluit serip¬
turas questionem: que ñ ait tẽ stabt᷑
hoĩes. s tẽ stabtͣ iusti. Et ido̾ in mag¬
na constantia: qi in bona conscientia.
Iustus aũ hic nemo ẽ iustitia sua: idest
tãquã sibi a seipso facta: s ut dicit a¬
płs sic̃ unicuiq ds̃ partitus ẽ m̃suram
fidĩ. Sequit᷑ aũ ⁊ adiungit. Siẽ enĩ in

Expanded text:
ahel. sed stabit Nabuthaeus aduersus Achab, quoniam labores Nabuthaei abstulit Achab; Chananaeus quippe impius, Nabuthaeus iustus. eodem modo non stabit paganus aduersus Christianum. qui abstulit labores eius. quando idolorum expoliata uel donata sunt templa, sed stabit Christianus aduersus paganum, qui abstulit labores eius, quando martyrum strata sunt corpora. sic ergo non stabit haereticus aduersus catholicum, qui accepit labores eius, quando praeualuerunt leges catholicorum imperatorum, sed stabit catholicus aduersus haereticum, qui abstulit labores eius, quando praeualebant furores impiorum Circumcellionum. ipsa quippe soluit scriptura quaestionem. quae non\' ait tunc stabunt homines sed \'tunc stabunt iusti\' et ideo in magna constantia\', quia in bona conscientia. lustus autem hic nemo est iustitia sua. id est tamquam sibi a se ipso facta, sed, ut dicit apostolus, sicut unicuique deus partitus est mensuram fidei. sequitur autem et adiungit: Sicut en
Abbreviated transcription (Latin):
rito detestabili errore. sic̃ petaꝰ habuit
de m̃dacii timore amarũ dolorẽ: ⁊ ueni¬
ant ad gccłiam xp̃i uerã. hoc ẽ matrẽ ca¬
tholicã. Sint in illa clerici sint epi utili¬
ter: qui contra illã fuert̃ hostilit᷑. No
inuidemus. immo amplecꝰtim᷑. obtamꝰ. hor¬
tamur. ⁊ quos in uris ⁊ sepib inuenimꝰ
intrare. cogimꝰ. ⁊ sic ñdũ quib dã ꝑsua¬
demus: qr. ñ res eoꝵ s ipsos querim᷑. Apłs

Expanded text:
rito detestabili errore, sicut L etrus habuit rito detestabili errore, sicut L etrus habuit de mendaci timore, amarum dolorem et ueniant ad ecclesiam Christi ueram, hoc est matrem catholicam; sint in illa clerici. sint episcopi utiliter, qui contra illam fuerunt hostiliter; non inuidemus, immo amplectimur, optamus, hortamur et. quos in uiis et saepibus inuenimus, intrare cogimus. et sic nondum quibusdam persuademus, quia non res eorum sed ipsos quaerimus. apos
Abbreviated transcription (Latin):
nn glo. S ne forsitan enã de ceteris
trminib spe honoris eccłiastici animus
ntimescens suꝑbe ageret penctendam:
suerissime placuit ut post actã dererie¬
iune dam nabili penitentiã nemo sit ele¬
mens: ut desꝑatione temporali altitudi¬
nis medicina maior ⁊ uerior ẽẽt humi¬
ltatis. Nã ⁊ sẽs dauid de criminib mor¬
tiferis egit penitentiã: ⁊ tam̃ in honore
lo ꝑstitit Et beatũ petrũ qn amaris¬
simas lacrimas fudit: utiq dnm̃ negasse
uacua putanda ẽ posterioꝵ diligentia.
q uͥ saluti nichil detrahebatur humilita¬
ti aliqͥa a ddidert̃. quo salus tutiꝰ muni¬
ret᷑. exꝑti credo aliquoꝵ fictas peniten¬
tias ꝑ affectatas honoꝵ potentias. Logt
enũ multas inuenire medicinas: multoꝵ
eꝑim̃ta m̃broꝵ. Uerũ in huiꝰ modi cau¬
sis. uͥ ꝑ graues dissensionũ seissuras ñ hu
ges iacent: detrahendũ ẽ aliquid seue¬
ritati. ut maiorib mał sanandis caritas
sincera subueniat. Habeant gͦ isti de pͣte¬

Expanded text:
in coelis. Sed ne forsitan etiam detectis criminibus spe honoris ecclesiastici animus intumescens superbe ageret poenitentiam, severissime placuit, ut post actam de crimine damnabili poenitentiam nemo sit clericus, ut desperatione temporalis altitudinis medicina maior et uerior esset humilitatis. nam et sanctus Dauid de criminibus mortiferis egit paenitentiam et tamen in honore suo perstitit et beatum Petrum, quando amarissimas lacrimas fudit, utique dominum nega non ideo superuacua putanda est posteriorum diligentia, qui, ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur, experti, credo, aliquorum fictas paenitentias per affectatas honorum potentias. cogunt enim multas inuenire medicinas multorum experimenta morborum. uerum in huius modi causis, ubi per graues dissensionum scissuras non huiges iacent, detrahendum est aliquid seueritati. ut maioribus malis sanandis caritas sincera snbueniat. Habeant ergo isti de praete
Abbreviated transcription (Latin):
significatũ ẽẽ peccatũ in sp̃m scmͣ qd̾¬
omĩm ñ remuitet᷑. Sic̃ enĩ cũ dixisset.
si ñ uenirẽ peccatũ ñ haberent. utiq
ñ om̃e peccatũ intelligi uoluit. qnͣqui¬
dẽ pleni erant magnis multisq peccatis.
s aliqd̃ ꝓpriũ peccatũ. qd̾ si ñ haberent
possent illis omĩa dimitti. ꝗͣ habebant.
id ẽ qđ in eũ uenientẽ ñ credidert̃. ħ
enĩ peccatũ ñ haberent si ñ ueniret:
sic etiã cũ dixit. qui peccau̾it in sp̃m
tur. facto suie dicto. s aliqd certũ &
ꝓpͥum intelligi uoluit. Hoc ẽ aũ du¬
ritia cordis usq ad fine̾ huiꝰ uitȩ: qͣ
homo recusat in unitate corporis xͥ

Expanded text:
significatum esse peccatum in spiritum significatum esse peccatum in spiritum omnino non remittetur. sicut enim, cum dixisset: Si non uenirem, peccatum non haberent, utique non omne peccatum intellegi uoluit, quando quidem pleni erant magnis multisque peccatis, sed aliquod proprium peccatum, quod si non haberent, possent illis omnia dimitti, quae habebant, id est quod in eum uenientem non crediderunt - hoc enim peccatum non haberent. si non ueniret ―. sic etiam, cum dixit: Qui peccauerit in spirtur facto siue dicto sed aliquod certum et proprium intellegi uoluit. hoc est autem duritia cordis usque ad finem huius uitae. qua homo recusat in unitate corporis Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
dederant: nullã contradictionẽ questi¬
onẽq mouert: Quare gͣ mirant᷑ aut
querunt᷑. aut calumniantur. qd eos sic
xp̃m ẽ pace donati : Qd̾ eoꝵ facꝰtum si cõ¬
tra eos teneat᷑. ⁊ intelligent̃ asseratur.
qͥd omĩno ñ respondeant ñ habebt̃:
Qd aũ dicunt. si peccauimus in spm scm
nos queritis eũ remitti nob̃ hoc peccatũ
qr scd̾m istũ sensũ. nemo liberandus ẽ
cat in eũ. siue qui ũdũ ẽ. xp̃ianꝰ. siue
qui ẽ hereticus arrianꝰ. aut eunomia¬
nus. aut macedonianꝰ. qui eũ dicunt ẽe
creaturã. aut fotinianus. qui eiꝰ omĩno
negat aliquã ẽeͣ substantiã. s unũ tm̃
cõmemorare longũ ẽ: Hulli gͦ istoꝵ
libandi st̃. Aut ipsi iudei. quib hoc
dñs obiecit. si in eũ crederent non
erant baptizandi: Non enĩ ait salua¬
tor in baptismo remittet᷑: s ñ remit¬
tet᷑ inquit neq in hoc scło neq in
futuro. Intelligant gͦ ñ om̃e s aliquod

Expanded text:
dederant, nullam contradictionem quaestidederant, nullam contradictionem quaestionemque mouerunt? quare ergo mirantur aut queruntur aut calumniantur, quod eos sic Christum est, pace Donati? quod eorum factum si contra eos teneatur et intellegenter adseratur, quid omnino respondeant, non habebunt. Quod autem dicunt: Si peccauimus in spiritumnos quaeritis, cum remitti nobis hoc peccatum quia secundum istum sensum nemo liberandus estcat in eum, siue qui nondum est Christianus siue qui est haereticus Arrianus aut Eunomianus aut Macedonianus, qui eum dicunt esse creaturam, aut Photinianus, qui eius omnino negat aliquam esse substantiam, sed unum tancommemorare longum est? nulli ergo istorum liberandi sunt? aut ipsi Iudaei. quibus hoc dominus obiecit, si in eum crederent, non erant baptizandi? non enim ait saluator in baptismo remittetur\', sed \'non remittetur, inquit, \'neque in hoc saeculo neque in futuro\'. Inteliegant ergo non omne sed aliquod
Abbreviated transcription (Latin):
istos ab initio seruauit affricana catho¬
lica. ex ep̃oꝵ sententia. qui in eccłia ro¬
mana int̾ oxcilianũ ⁊ parteͣ donati radi¬
cauerunt: damnatoq uno quodã dona¬
to qui auctor scismatis fuisse manifesta¬
tus ẽ. ceteros correctos etiã si extra eccłi¬
am ordinati ee̾nt. in suis honorib susci¬
piendos ẽẽ censuer̃t̃. ñ quo etiã foris ab
possent deciꝑe. ⁊ a susceptione illiꝰ mu¬
neris impedire. Demde ut etiã ipsoꝵ in¬
firmitas. lenꝰ excepta sanabilis ĩntus fi¬
eret: iam nulla ꝑtinatia claudente ocu¬
los cordis. adu̾sus euidentiã ueritatis.
Qd añ alud etiã ipsi cogitauer̃t. qͣnͣ ma¬
ximianistas quos in sacrilegio sic̾ eors
conciliũ indicat. scismate damnauerañ.
⁊ m quoꝵ iã locum alios or dinauerant.
postea ꝗͣ iuider̃t ab eis ppłos ñ recedere.
ne oñs ꝑderent in suis honorib recepe¬
rͣt. ⁊ baptismo quẽ foris ab eis dãnati

Expanded text:
istos ab initio seruauit Africana cathoistos ab initio seruauit Africana catholica ex episcoporum sententia, qui in ecclesia Romana inter Caecilianum et partem Donati iudicauerunt damnatoque uno quodam Donato, qui auctor schismatis fuisse manifestatus est. ceteros correctos, etiamsi extra ecclesiam ordinati essent, in suis honoribus suscipiendos esse censuerunt, non quo etiam foris ab possent decipere et a susceptione illius muneris impedire. deinde ut etiam ipsorum infirmitas lenius excepta intus sanabilis fieret iam nulla pertinacia claudente oculos cordis aduersus euidentiam ueritatis. quid autem aliud etiam ipsi cogitauerunt, quando Maximianistas, quos in sacrilego, sicut eorum concilium indicat. schismate damnauerant et in quorum iam locum alios ordinauerant, posteaquam uiderunt ab eis populos non recedere, ne omnes perderent, in suis honoribus receperunt et baptismo, quem foris ab eis damnati
Abbreviated transcription (Latin):
scm. S multomagis isti eũ non aceꝑunt
uͥ a corporis cõpage diuisi. qđ̃ solũ cor¬
pus iiuficat sp̃s scs. extra eccłiam. E
contra eccłiam eecłis sacranͣtta tenuert̃:
⁊ tãꝙͣ quili bello nr̃is cont᷑ nos erectis
signis armisq puignauert. Ueniant fiat
por in uirtute iherłm. que uirtͦ caritas
ei eui sc̃s ciuitati dicꝰtũ ẽ. fiat ꝑar in
uirtute tua: ⁊ abundantia in turrib tu
N ¶ se extollant adu̾sus met̃nã solliei¬
tudinẽ quã ꝓ ipsis. ⁊ p tantis popłis quos
decipiunt. u decipiebant colligendis. et
haputrrti habet. Nlon siꝑbiant q sie eos
suseipit: ñ referant ad elationis malum.
q  faeit ipsa ꝓpt̾ pacis bonũ: sic multitu¬
dinib ꝑ scismata ⁊ hereses ꝑeuntib sub¬
uenire consueuit. Nloc displicuit lucife¬
ro: q factũ ẽ in eis suscipiendis atꝙ sa¬
nandis. qui ueneno ꝑierant arriano. Et
eui displicuit: in tenebras cecidit scis¬
matis. amisso lumine caritatis. Hoc enga

Expanded text:
m; sed multo magis isti eum non acceperunt. ubi a corporis compage diuisi, quod solum corpus uiuificat spiritus sanctus, extra ecclesiam et contra ecclesiam ecclesiae sacramenta tenuerunt et tamquam ciuili bello nostris contra nos erectis signis armisque pugnarunt. ueniant; fiat pax in uirtute Hierusalem, quae uirtus caritas est, cui sanctae ciuitati dictum est: Fiat pax in uirtute tua et abundantia in turribus tuis. non se extollant aduersus maternam sollicitudinem, quam pro ipsis et pro tantis populis, quos decipiunt uel decipiebant, colligendis et habuit et habet: non superbiant. quia sic eos suscipit; non referant ad elationis suae malum. quod facit ipsa propter pacis bonum. Sic multitudinibus per schismata et haereses pereuntibus subuenire consueuit. hoc displicuit Lucifero, quia factum est in eis suscipiendis atque sanandis, qui ueneno perierant Arriano, et cui displicuit, in tenebras cecidit schismatis amisso lumine caritatis. hoc erga
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Si cui diuseritis peccata: dimittent᷑
ei dieni tenuritis: tenebunt᷑ huie gͥ
dono gr̃ẽ dĩ queũq restiterit ⁊ repug¬
nauerit. uł quoquo mͦ ab eo fuerit alie¬
nus usq i fine̾ huiꝰ temporał uite. ñ
remtttet᷑ ni. neq in hoc scło neq in fu¬
turo. hoc sçiłe tam grande peccatũ: ut
eo teneant᷑ cuncta peccata. Qd̃ ñ ꝓbat᷑
ab aliquo eẽ cõmissũ : nͥ cũ de copͥore ex¬
ierit. Quãdin uͦ hic uiuit. eũ sic̃ dieit
apłs. patientia dĩ ad penitentiã addu¬
cit: s li ipse ꝑseuerantissima iniquita¬
te. sic̃ consequent᷑ adiungit apłs. scđ̃m
nis iusti uidicii dĩ: ñ ei remittet᷑ neq
in hoc scło neq in futuro. Isti aũ cum
quib agimus: ⁊ de quib agimꝰ: ñ sunt
desꝑandi. Adhuc enĩ sunt in corpore.
ius habent foris sacramentũ: s rem
ipsam ñ tenent intꝰ. cuius illud ẽ sa¬
cram̃tũ. Et ideo sibi iudiciũ mandu¬
cant ⁊ bibunt. Unus enĩ panis sacram̃

Expanded text:
iseritis peccata, dimittentur ei; si cui tenueritis, tenebuntur. huic ergo dono gratiae dei quicumque restiterit et repugnauerit uel quoquo modo ab eo fuerit alienus usque in finem huius temporalis uitae, non remittetur ei neque in hoc saeculo neque in futuro, hoc scilicet tam grande peccatum, ut eo teneantur cuncta peccata, quod non probatur ab aliquo esse commissum, nisi cum de corpore exierit. quam diu uero hic uiuit, eum, sicut dicit apostolus, patientia dei ad paenitentiam adducit; sed si ipse perseuerantissima iniquitate, sicut consequenter adiungit apostolus, remittetur neque in hoc saeculo neque in futuro. I Isti autem, cum quibus agimus uel de quibus agimus, non sunt desperandi; adhuc enim sunt in corpore. ius habent foris sacramentum, sed rem ipsam non tenent intus, cuius illud est sacramentum, et ideo sibi iudicium manducant et bibunt. unus enim panis sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ nob̃. Non ẽ. aũ partice̾s cupaȩ
ipsos segregant. animales. sp̃m̃ ñ ha¬
bentes. S nec ille eũ ꝑcipit. qui fictus
uult habere sp̃m scͣm. caueat foris ab
eccłia remanere. caueat in eã simil¬
latꝰ intrare. aut si iã talis intrauit.
caueat in eadẽ simulatione ꝑsistere.
⁊ ueracit᷑ coalescat in arbore iute:. Iu¬
eiuui tibi librũ direxi: ⁊ tuis firtasse oe¬
euptionib onerosũ. Si gͥ potuerit tͥ uł
ptib legi. dabit tͥ dñs intellectũ. tet hi¬
es qud habeas respondeas eis corrigendis
ed anandis: quos etiã tͥ ipsi tãquã fidel
silio mat᷑ ȩccłia uͥ potueris. ⁊ quomͦ potue¬
eli siue ipse loquendo ⁊ respondendo. si¬
ue ađ doctores ȩccłiȩ ꝑducendo. in adu¬
torio dm̃i corrigendos sanandosq cõmen

Expanded text:
tus est n obis. non est autem particeps diuinae ipsos segregant, animales, spiritum non habentes. sed nec ille eum percipit, qui fictus uult habere spiritum sanctum. caueat foris ab ecclesia remanere, caueat in eam simulatus intrare aut, si iam talis intrauit, caueat in eadem simulatione persistere. ut ut ueraciter coalescat arbori uitae. Proliium tibi librum direxi et tuis fortasse occupationibus onerosum. si ergo potuerit tibi uel partibus legi. dabit tibi dominus intellectum, ut habeas, quid respondeas eis corrigendis atque sanandis, quos etiam tibi ipsi tamquam fideli filio mater ecclesia, ubi potueris et quo modo potueris siue ipse loquendo et respondendo siue ad doctores ecclesiae perducendo, in adiutorio domini corrigendos sanandosque commen
Abbreviated transcription (Latin):
sorbebitur mors in uictoriã. Hunc gͦ in
quantũ uiget in nob̃. qd ex dõ nati sumꝰ
ex fide uiuentes iusti sumꝰ. In quantũ aũ
reliquias mortalitatis ex adam trahimꝰ:
sine peccato ñ sumꝰ. Et̃ illud enĩ uerũ ẽ
qui natꝰ ẽ ex dõ ñ peccat: ⁊ illud uerũ
ẽ si dixerimꝰ qr peccatũ ñ habemꝰ nosip

Expanded text:
sorbebitur mors in uictoriam. nunc ergo, in sorbebitur mors in uictoriam. nunc ergo, in quantum uiget in nobis, quod ex deo nati sumus ex fide uiuentes, iusti sumus: in quantum autem reliquias mortalitatis ex Adam trahimus, sine peccato non sumus. et illud enim uerum est: Qui natus est ex deo, non peccat. et illud uerum est: Si d.ixerimus, quia peccatum non habemus, nos ip
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. ⁊ mundet nos ab omĩ iniquitate.
Ptopt᷑ hanc spe. dicit uniu̾sa eccłia. Dimit¬
fitentes mundet ab omĩ miquitate. at¬
q ita sibi exhibeat dñs xp̃c in illa die
głosam eccłiam. ñ habentẽ macłam aut
rugã. aut aliquid eiꝰmodi. quã mͦ mun¬
dat lauachro aquȩ in u̾bo. qr neq ali¬
quid remanet in baptismo. qd̃ ñ dimit¬
tat᷑ p̃teritoꝵ om̃iũ pecõoꝵ. si tñ ipse
baptismꝰ ñ frustra foris habeat᷑. s ut in¬
tus det᷑. aut si iã foris datus ñ foris cũ
illo remaneat᷑. ⁊ quicqͥd ab eis qui pꝰt
acceptũ baptismũ hic uiuunt huma¬
na infirmitate contrahit᷑. quarũq eul¬
parũ ꝓpt̾ ipsũ lauachrũ dimitttur.
Seꝙ enĩ aliquid ꝓdest. ñ baptirato dicẽ.
dimitte nob̃ debita nr̃alta modo mun¬
dat eccłiam suã. lauachro aquȩ in u̾bo.
ut tunc eã sibi exhibeat ñ habente̾ ma¬
culã aut rugã. aut aliquid eiꝰmodi. to¬
tã sciłc pulchrã atq ꝑfectã. quando ab-¬

Expanded text:
iquitate. propter hanc spem dicit uniuersa ecclesia: Dimitfitentes mundet ab omni iniquitate atque ita sibi exhibeat dominus Christus in illa die gloriosam ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid eius modi, quam modo mundat lauacro aquae in uerbo. quia neque aliquid remanet in baptismo, quod non dimittatur praeteritorum omnium peccatorum - si tamen ipse baptismus non frustra foris habeatur, sed aut intus detur aut. si iam foris datus est, non foris cum illo remaneatur —. et, quicquid ab eis, qui post acceptum baptismum hic uiuunt. humana infirmitate contrahitur quarumque culparum, propter ipsum lauacrum dimittitur. neque enim aliquid prodest non baptizato dicere: Dimitte nobis debita nostra. Ita modo mundat ecclesiam suam lauacro aquae in uerbo, ut tunc eam sibi exhibeat non habentem maculam aut rugam aut aliquid eius modi, totam scilicet pulchram atque perfectam, quando ab
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de istis dici. qd dixit apłs de uideis.
Qͥa ignorantes dĩ iustitiã. ⁊ suã iustitiã
uolentes constituere. iustitie: dĩ ñ sunt
subiecti. Absit aũ ut quisꝙͣ nrm ita se
iustũ dicat. ut aut suã uistitiã uelit
constituere. id ẽ quasi a seipso sibi datã
cũ dicat᷑ ei. quid enĩ habes qd ñ accepis¬
⁊i. aut sine peccato se ẽẽ iactare aude¬
⁊ in hac uita. sic̃ ipsi in nr̃a collatione
duerunt. in ea se ẽẽ ȩccłia quȩ iã nͣ ht
naculã aut rugam. aut aliquid eiusmo
Anescientes hoc in eis modo compleri.
qui uł post baptismũ continuo uł dimi¬
sis debitis quȩ dimittenda in oratione
poscunt᷑. de hoc exeunt corpore. in to¬
ta uͦ eccłia tunc futurũ. ut sit omĩno ñ
habens macłam & rugã. aut aliquid eiꝰ
modi: qnͣ dicendũ erit. ubi ẽ mors uicꝰto

Expanded text:
et de istis dici, quod dixit apostolus de Iudaeis, et de istis dici, quod dixit apostolus de Iudaeis, quia ignorantes dei iustitiam et suam iustitiam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti. Absit autem, ut quisquam nostrum ita se iustum dicat, ut aut suam iustitiam uelit constituere, id est quasi a se ipso sibi datam, cum dicatur ei: Quid enim habes, quod non accepisti? aut sine peccato se esse iactare audeat in hac uita, sicut ipsi in nostra conlatione dixerunt in ea se esse ecclesia, quae iam non habet maculam aut rugam aut aliquid eius modi, nescientes hoc in eis modo compleri, qui uel post baptismum continuo uel dimissis debitis, quae dimittenda in oratione poscuntur, de hoc exeunt corpore, in tota uero ecclesia tunc futurum. ut sit omnino non habens maculam aut rugam aut aliquid eius modi, quando dicendum erit: Ubi est, mors, u
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ st̃ ur̃a. s uos. Si aũ consideremꝰ qd̃ scrip¬
tũ ẽ in libro sapientiȩ. idõ iusti tulert᷑
spolia impioꝵ. item qd̵ legit᷑ in ꝓu̾biis.
thesaurirantur auͣ iustis diuitie impioꝵ
tunc uidebimꝰ ñ ẽẽ querendũ qui habe¬
bant res hereti coꝵ. s qui sint in socie¬
tate iustoꝵ. Seimus quidẽ illos tantã si¬
bi arrogare pustitiã: ut eã se iactent
ũ solũ habere. s etiã aliis hominibꝰ dare.
A se quippe dicunt. iustificari eũ quẽ bap¬
tir auerint. Ubi nichil eis restat. nͥ dice¬
re illi qui baptirat᷑ ab eis : ut in bapti¬
zatorẽ suũ credat. Cur enĩ ñ faciat:
qnͣ apłs dicit. credenti in eũ qui uis¬
tificat impiũ. deputat᷑ fides eiꝰ ad uus¬
titiam. In ipsũ gͦ credat. si eũ ipse uis¬
tificat: ut deputet᷑ fides eiꝰ ad uisti¬
tiã. S puto qd̃ etiã ipsi seipsos horreñ.
si tnͣ ista uł cogitare dignant᷑. lustus
enĩ ⁊ iustificans. ñ ẽ nisi. ds̃. Potest aũ

Expanded text:
eremus, quod scriptum est in libro sapientiae: Ideo iusti tulerunt spolia impiorum, item quod legitur in prouerbiis: Thesaurizantur autem iustis diuitiae impiorum, tunc uidebimus non esse quaerendum, qui habeant res haereticorum, sed qui sint in societate iustorum. scimus quidem illos tantam sibi adrogare iustitiam, ut eam se iactent non solum habere sed etiam aliis hominibus dare. a se quippe dicunt iustificari eum, quem baptizauerint. ubi nihil eis restat nisi dicere illi, qui baptizatur ab eis, ut in baptizatorem suum credat. cur enim non faciat, quando apostolus dicit: Credenti in eum, qui iustificat impium, deputatur fides eius ad iustitiam? in ipsum ergo credat, si eum ipse iustificat, ut deputetur fides eius ad iustitiam. sed puto, quod etiam ipsi se ipsos horrent, si tamen ista uel cogitare dignantur. iustus enim et iustificans non est nisi deus. potest autem
Abbreviated transcription (Latin):
nimã. si eccłia eoꝵ iã talis ẽ: non gͦ di¬
cint dõ. qd dñs orare nos docuit. Dunit¬
te nob̃ debita nr̃a. Cũ enĩ in baptismo
cuncꝰta dimissa sint. utquid hoc poscit ec¬
cłia: si iam etiã in hac uita ñ ht̃ macu¬
lam aut rugã. aut aliquid eiꝰmodi: son¬

Expanded text:
iam talis est. non ergo dicant deo, quod dominus orare nos docuit: Dimitte nobis debita nostra. cum enim in baptismo cuncta dimissa sint. ut quid hoc poscit ecclesia. si iam etiam in hac uita non habet maculam aut rugam aut aliquid eius modi? con
Abbreviated transcription (Latin):
tificati gratis ꝑ gram ipsiuis. Ñ auͣ iusti¬
ficat nͥ corpus suui. qd ẽ eccłia. Et idõ si
corpus xp̃i. tollit spolia pnpioꝵ ⁊ corpo¬
ri. xp̃i thesaurirant᷑ diuitie impioꝵ ñ
debent impii foris remanere. ut calũ¬
nient᷑. s intrare potiꝰ ut iustificent᷑.
Unde ⁊ illud qd̾ de: die iudicii seriptũ
eͣ. tunc stabunt usti in magna cons¬
tantia adu̾sus eos qui se angustiaue¬

Expanded text:
ficati gratis per gratiam ipsius. non autem iustificat nisi corpus suum. quod est ecclesia, et ideo, si corpus Christi tollit spolia impiorum et corpori Christi thesaurizantur diuitiae impiorum, non debent impii foris remanere, ut calnmnientur. sed intrare potius, ut iustificentur. Unde et illud, quod de die iudicii scriptum est: Tunc stabunt iusti in magna constantia aduersus eos, qui se angustia ue
Abbreviated transcription (Latin):
dicinales reuoeent ad salutẽ: qͣntoma¬
gis hõ ab hoĩe. ⁊ frͣ a fr̃e ne in eter¬
nũ ꝑeat ñ ẽ deserendus. qui correctꝰ
intelligere potest quantũ sibi pͣstabat᷑
bñficiũ. qnͣ se ꝑsecutionẽ ꝑpeti quere
tẽpus habemus oꝑem᷑ bonũ ad om̃s. qui
possunt catholicoꝵ p̃dicatoꝵ sermonib
qui possunt catholicoꝵ pͥncipũ legib
partim ꝑ eos qui diuinis admonitionib
partĩ ꝑ eos qui uissis imꝑialib parent.
om̃s ad salutẽ uocent᷑. om̃s a ꝑnicie re¬
uocent᷑: qr ⁊ imꝑatores qnͣ ꝓ falsitate
contͣ ueritatẽ constituunt malas leges
ꝓbant᷑ bene credentes. ⁊ coronant᷑ ꝑse¬
uerantes. Quando aũ ꝓ u̾itate contra
falsitatẽ constituunt bonas leges t̾ren¬
tur seuientes. ⁊ corrigunt᷑ intelligentes.

Expanded text:
dicinales reuocent ad salutem. quanto madicinales reuocent ad salutem. quanto magis homo ab homine et frater a fratre, ne in aeternum pereat, non est deserendus, qui correctus intellegere potest, quantum sibi praestabatur beneficium, quando se persecutionem perpeti querebtempus habemus, operemur bonum ad omnes. qui possunt catholicorum praedicatorum sermonibus, qui possunt catholicorum principum legibus partim per eos, qui diuinis admonitionibus, partim per eos, qui iussis imperialibus parent, omnes ad salutem uocentur, omnes a pernicie reuocentur, quia et imperatores quando pro falsitate contra ueritatem constituunt malas leges, probantur bene credentes et coronantur perseuerantes. quando autem pro ueritate contra falsitatem constituunt bonas leges, terrentur saeuientes et corriguntur intellegentes.
Abbreviated transcription (Latin):
repti sunt. ⁊ cotidie corrigunt᷑. ⁊ se e̾
correptos. atq ab illa furiosa ꝑnicie li¬
beratos grͣas agunt. ⁊ qui oderant dili¬
gunt molestias. quȩ sibi fuisse. saluber¬
rimas leges quantũ in insania detesta¬
bant᷑. tm recepta sanitate. gratulantur.
⁊ in residuos cũ quib fuerant ꝑituri. iã
simili dilecꝰtione nob̃cũ ut parit᷑ inste¬
mus ne illi ꝑeant excitant᷑. Molestꝰ est
eiũ ⁊ medicus furenti frenetico: ⁊ pat᷑ in¬
disciplinato filio. llle ligando. ille ceden¬
do: s ambo diligendo. Si aũ illos negli¬
gant. ⁊ ꝑire ꝑmittant : ista potiꝰ falsa
mansuetudo crudelis ẽ. Si enĩ equus ꝙ
mulus quib ñ ẽ intellecꝰtus morsib
calcib resistunt. hominib. a quib eoꝵ
curanda uulnera contrectant᷑. ⁊ cum
intͣ dentes eoꝵ ⁊ ungulas sepe homines
ꝑiclitent᷑. ⁊ aliqnͣ uexent᷑. ñ tñ eos de¬
serunt. donec ꝑ dolores ⁊ molestias me¬

Expanded text:
recti sunt, et quotidie corriguntur; et se esse recti sunt, et quotidie corriguntur; et se esse correctos, atque ab illa furiosa beratos gratias agunt. et, qui oderant. diligunt molestasque sibi fuisse saluberrimas leges. quantum in insania detestabantur, tantum recepta sanitate gratulantur et in residuos, cum quibus fuerant perituri, iam simili dilectione nobiscum, ut pariter instemus, ne illi pereant, excitantur. molestus est enim et medicus furenti phrenetico et pater indisciplinato filio, ille ligando ille caedendo. sed ambo diligendo. si autem illos neglegant et perire permittant. ista potius falsa mansuetudo crudelis eat. si enim equus et mulus. quibus non est intellectus, morsibus et calcibus resistunt hominibus, a quibus eorum curanda uulnera eontrectantur. et. cum inter dentes eorum et ungulas saepe homines periclitentur et aliquando uexentur, non tamen eos deserunt. donec per dolores et molestias me