comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tan tacita cogitatio legentis putaret eas tantũ phoenicuã
gentes: quos & populos aethiopum significari:quibus
draco in escam dandus sit: Statim de his qui per mare
putre ęs. & omne aurum sub eo estisitut lutum. Feruestete
fatit abyssum sicut uas aeneum. Estimat mare sicut de¬
letum. & tartarum abissiut captuium. Omne altum uidet
det arbittaturq iouinianus meus. facile eum sibi posse
succumbere.Quid loquande sanctis uiris: & de angelis:ꝗ
cum creaturat dri sunt:possunt utiq recipere petiñ. Filiũ
sententia: nihilominus caput lruat.& tretio uulntraitus
usq ad tempus recedit. difetens magis temptationen ꝗͣ
auferens. & nos nobis blandimur de haptismate: Qtđ
p̾tiora p̾eccata dimitit. sic in futurum nos seruait nõ pt̃
nisi baptizati omni custodia seruauerint cor suum
opponitur difficultas. Ad hoc esse trrata omnia.ut usui
mortalium destruirẽt & quomodo homo rationale aĩal

Expanded text:
tan tacite legentis cogitatio putaret, eas tantum Phoenicum tan tacite legentis cogitatio putaret, eas tantum Phoenicum gentes et populus Aehiopum significari, quibus draco in escam datus sit, statim de his qui per mare putre aes. Et omne aurum maris sub eo, sicut lutum. Fervescere facit abyssum, sicut vas aeneum: aestimat mare sicut deletum, et tartarum abyssi ut captivum. Omne altum videt . Et arbitratur Jovinianus meus facile sibi eum posse succumbere. Quid loquar de sanctis viris et de Angelis, qui cum creaturae Dei sint, possunt utique recipere peccatum? Filium s, nihilominus caput levat, et tertio vulneratus, usque ad tempus recedit, differens magis tentationem, auferens: et nos nobis blandimur de baptismate: quod sicut priora peccata dimittit, sic in futurum servare non potest, nisi baptizati omni custodia servaverint cor suum.opponitur difficultas: « Ad hoc creata esse omnia, ut usui mortalium deservirent. Et quomodo homo, rationale animal,
Abbreviated transcription (Latin):
& nos ex eodem lutoꝰ sumus. Temptatio est uita homĩs suꝑ
terram. & cecidit lucifer qui micabat ad omnes nationes¬
super terrã. & ille qui in patadiso drliciarum inter duce¬
cim nutritus est lapides: uulntratus a monte domini ad
inferna. descendit. Unde & saluator in tuuangelio. Uict¬
bam in quat. sathanam quasi fulgur de caelo cadentem.
Si altissima illa sublimitas cecidit:quis cadere nõ possit
Si in caelo runȩ: quanto magis in terta: Et tamen cũ ce¬
ciderit lucifer: ĩmo post casum coluter antiquus: uirtus
eius in lumbis est. &fortitudo illius suptr umbilicum
uentris.Obumbrantur in eo arbores magnę̧. & dormit
uixta uncum & calamum & caricem. Ipse est tex oinniũ
quac in aquis suni tibi scilicet uoluptas & luxutia & pro.¬
pago & irtigatio nuptiarum.Quis enim denudabit facẽ
uestitus euis. & portas uultus rius quis aperiet.Saginãt
in eo nationes. & partruntur: ftenicum gentes. Ao ne forsi¬

Expanded text:
et nos ex eodem luto sumus! Tentatio est vita hominis super et nos ex eodem luto sumus! Tentatio est vita hominis super terram . Et cecidit Lucifer, qui mittebat ad universas nationes. Et ille qui in paradiso deliciarum inter duodecim nutritus est lapides, vulneratus a monte Domini, ad inferna descendit. Unde et Salvator in Evangelio: Videbam, inquit, Satanam quasi fulgur de coelo cadentem . Si altissima illa sublimitas cecidit, quis cadere non possit? Si in coelo ruinae, quanto magis in terra? Et tamen cum ceciderit Lucifer immo post casum coluber antiquus, virtus ejus in lumbis ejus, et potestas ejus super umbilicum ventris. Obumbrantur in eo arbores magnae, et dormit juxta juncum et calamum et caricem. Ipse est rex omnium, quae in aquis sunt : ubi scilicet voluptas et luxuria, et propago, et irrigatio nuptiarum. Quis enim denudabit faciem vestitus 329 ejus? Et portas vultus ejus quis aperiet? Saginantur in eo nationes, et partiuntur eum Phoenicum gentes . Ac ne forsi
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat deus reuelatus: quia amator mulitrũ fuit a ilti amor
discessit. Manassen impiissimum regem: post: iaptiuitatẽ
confoditur. lesus quoq filius iosedech sacerdoiꝰ magnꝰ :
quanꝗͣ in typo praecesserit saluatoris: qui nr̃a pectata
portauit: & alienigenam sibi ex gentib copulauit eccłiam
tamen secundum lram̃ post saceredotium sordidatus indu¬
citur. & stat dẏabolus adextris eius. & candida illi. dein¬
ceps uestimenta redduntur. Superfluum est de moyse &
aaton scribere:quod ad aquam contradictionis offenderit
deum: & tertam repromissionis non intrauerint: Cũ htũs
iob angelos quoq & omnem citatutam peccaree posse cõ¬
memoret diccus. Quid enim: Nunquid homo coram dnõ
mundus est:aui ab operibus sius sine macula uir. si contra
seruor stios non tredit: & aduersus angelos suos prauũ ꝗd
teperit: quanto magis habitantes in domibus luteis: de ͥ

Expanded text:
Deus fuerat revelatus; quia amator mulierum fuit, a Dei amore Deus fuerat revelatus; quia amator mulierum fuit, a Dei amore discessit. Manassen impiissimum regem post captivitatem Baconfoditur. Jesus quoque filius Josedech, sacerdos magnus, quamquam in typo praecesserit Salvatoris, qui nostra peccata portavit, et alienigenam sibi ex gentibus Ecclesiam copulavit, tamen secundum litteram post sacerdotium sordidatus inducitur, et stat diabolus a dextris ejus; et candida illi vestimenta deinceps redduntur. Superfluum est de Moyse et Aaron scribere, quod ad aquam contradictionis offenderint Deum, et terram repromissionis non intraverint: cum beatus Job Angelos quoque et omnem creaturam peccare posse commemoret, dicens: Quid enim, numquid homo coram Deo mundus est? Aut in operibus suis sine macula vir? Si contra servos suos non credit: et adversum Angelos suos pravum quid reperit; quanto magis habitantes in domibus luteis , de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
corruit pet delictum. Paulispec de ueteri testamtnto ex¬
empla distuleram.quia solent ubicunq lex contra tos
facit dicere lex & prophete usq ad iohannem.Caeterũ
quis ignoret sub altera dispensatione dei. Omnes retro
sanctos eiusdem fuisse meriti:cuius nunt cheistiant st̃:
Quomodo anͣtem abraam placiuit in conuigio:sit nunc
uirgines placent in perpetia castitate.Seruiuit ile legi
& tempoti suo: seruiamus & nos legi & tempori nostro ⁊
quos fines seculorum decurrerunt. Dauid dectus sed
cor dñi qui omnes euis fateret uoluntates: & qui in quo¬
dam psalmo dicerat: Iudica me domine quoniam ego
in innocentia mea ingressus sum: & in domitio spetans nõ
infirmabor Proba me domine & tempta me: ute tenes me
os & cor meum: Postea temptatus a dyabo lo: & post pecca¬
tum poenitens loquitur.Miserere mei deus:secundum
magnam mistricordiam tuam.Magnum peccatum: iag¬
uultꝰ deleri miscricordia. Salomon amabilis dñi. et cui bis

Expanded text:
cipere peccatum. --Paulisper de veteri Testamento exempla distuleram; quia solent ubicumque contra eos facit, dicere, Lex et Prophetae usque ad Joannem . Caeterum quis ignorat sub altera  Al. alta dispensatione Dei, omnes retro sanctos ejusdem fuisse meriti, cujus nunc Christiani sunt? Quomodo ante Abraham placuit in conjugio; sic nunc virgines placent in perpetua castitate. Servivit ille legi et tempori suo; serviamus et nos Evangelio et tempori nostro, in quos fines saeculorum decurrerunt . David electus secundum cor Domini , qui omnes ejus fecerat voluntates, et qui in quodam Psalmo dixerat: Judica me, Domine, quoniam ego in innocentia mea ingressus sum, et in Domino sperans non infirmabor. Proba me, Domine, et tenta me, ure renes 328 meos, et cor meum , postea tentatur a diabolo, et post peccatum poenitens loquitur: Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam . Magnum peccatum magna deleri vult misericordia. Salomon, amabilis Domini, et cui bis
Abbreviated transcription (Latin):
ramus eius astutias. Et rursum. Temptatio uos non
appechendat: nisi humana. Fidelis autem deus:qui non
dimiter uos temptati supta id quod potestis: sed facit
cum temptauont̾ prouentum.ut possitis sustinere. Et ꝗ
sibi uidetur stare. uideat ne cadat. Et ad galatas. Curre¬
batis bene:quis uos impediuit ueritati non obedire. Et
tos. Et uerum reuertimini ad ipsum. ne temptet uos sa¬
chanas propter incontinentiam uestram. Et tursum. Di¬

Expanded text:
ramus astutias . Et rursum: Tentatio vos non ramus astutias . Et rursum: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana. Fidelis autem Deus, qui non dimittet vos tentari supra id quod potestis; sed faciet cum tentatione etiam proventum, ut possitis sustinere . Et, Qui sibi videtur stare, videat ne cadat. Et ad Galatas ; Currebatis bene, quis vos impedivit veritati non obedire? Et oni: et iterum reuertimini in id ipsum, ne temptet uos satanas propter incontinentiam uestram. ho
Abbreviated transcription (Latin):
orõne dominita dicimus.Dimtte nobis debita nostra
sicut & nos dimitimus debitoribus tostris.Et ne nos
inducas in temptationem. Sed libera nos a malo. Si ñ
peccamts post baptismatur poscimus nobis peccata
dimuti: quae in baptismate iam dimissa sunt: Quid ora¬¬
mus ne intremus intemptionem: & ut liberemur a malo:
si dyabolus non potest temptare baptizatos.Aliuid autẽ
est si ad cathecuminos hacc oratio pertinet: & non cõ¬
uerut fulelibus christianis.Paulus clectionis uas iasti¬
gat corpus suum: & in seruitutẽ redigit. nc aliis prae¬
dicans ipse teprobus inueniatut. Et datus est in quit¬
mihi stimulus tarnis meae angelus sathanȩ:qui me
colaphizet. Et ad corinthios. Timeo autem ne forte sic̃
serpens decepit euam in astutia sua: cortumpantur sen¬
sus uestri a simplicitate quae in chr̃o est.Et alibi. Cu
autem aliquid donastis & ego. nam &ego quod dona¬
ussi quid donatui:propter uos in persona christi dirna
ii.ut non circumueniamux a sathana. non enim igno¬

Expanded text:
ita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; et ne nos inducas in tentationem, sed libera nos a malo . Si non peccamus post baptisma, cur nobis poscimus peccata dimitti, quae in baptismate jam dimissa sunt? Quid oramus ne intremus in tentationem, et ut liberemur a malo, si diabolus tentare non potest jam baptizatos? Aliud autem est, si ad catechumenos haec oratio pertinet, et non convenit fidelibus et Christianis. Paulus electionis vas castigat corpus suum, et in servitutem redigit, ne aliis praedicans, ipse reprobus inveniatur : Et datus est mihi, inquit, stimulus carnis, angelus Satanae, qui me colaphizet . Et ad Corinthios: Timeo, inquit, ne sicut serpens decepit Evam in astutia sua, ita corrumpantur sensus vestri a simplicitate quae est in Christo . Et alibi: Cui autem aliquid donastis, et ego. Nam et ego quod donavi, si quid dut non circumveniamur a Satana. Non enim ejus igno
Abbreviated transcription (Latin):
ptari a dto. nemo inquit cum temptatur dicat quoniã
a deo tẽmptatur. deus enim intemptator malorum est.
ipse autem neminem temptat. Unusquisq uero tẽptat᷑
a concupiscentia sua abstractus & illectus. Deinde con¬
cupiscentia tum concepetii: pariet pectatum. peccatũ uõ
cum consumatum fuerit: generai moriem. Liberi arbutii
nos condidit deus nec ad uittuteᷤᷤ nec ad uitia necessitate tra¬
himur alioquin ubi necessitas nec torona est. Sicut in¬
N bonis operibus perfector est deus: non est enim uo¬
lentis neq cũrentis:sed miserentis & adiuuantis dei ut
peruenire ualeamus ad calcem: sic in malis atq peceatis:
pulam:tunt supponit incendium. Edifuemus autũ. argẽ¬
tum. lapides precioso. & temptart non audebia:ꝗͣ qm̃
& in hoc non fit certa secura possessio. Sedet quippe leo ĩ
infidiis ut in occultis interficiat innotentem. & uasa fi¬
guli probat fornax. homines autẽ uistos temptatio tri¬

Expanded text:
tentari a Deo : Nemo, inquit, cum tentatur, dicat, quoniam tentari a Deo : Nemo, inquit, cum tentatur, dicat, quoniam a Deo temptor Deus enim intemptator malorum est ipse autem neminem temptat unusquisque vero temptatur a concupiscentia sua abstractus et inlectus dein concupiscentia cum concum consummatum 326 fuerit, generat mortem . Liberi arbitrii nos condidit Deus, nec ad virtutes, nec ad vitia necessitate trahimur. Alioquin ubi necessitas, nec corona est. Sicut in bonis operibus perfector est Deus, non est enim volentis, neque currentis, sed miserentis et adjuvantis Dei, ut pervenire valeamus ad calcem: sic in malis atque peccatis, pulam, tunc supponit incendium. Aedificemus ergo aurum, argentum, lapides pretiosos, et tentare non audebit: quamquam et in hoc non sit certa et secura possessio. Sedet quippe leo in insidiis et in occultis, ut interficiat innocentem. Et vasa figuli probat fornax, homines autem justos tentatio tri
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim iniustus est deus: ut obliuiscatur operis ue¬
stri : & dilectionis quam ostendistis in nomiẽ ipiũs.¬
qui ministrastis sanctis & nunc ministratis. & reueta
grandis inustitia dei. si tantum peccata pimiret: & bona
opera non susciperet. Locutus sum inquit inquit apłus ua
ut uos apeccatis tetraherem: & desperationis inetu facetẽ
cautiotes. Catttrum confido de uobis dilectissimi melio¬
ra & uiciniora salutis.Neq enim iustitiae dri ͤ ut obliui¬
scatur bonorum opetum: & ministerii quod propter no¬
men eius exhibuistis et echibetis in sanctos. & tantũ me¬
minetit peccatorum. Sed apłus lacobus sciens baptiza¬
tos posse temptari: & propria corruere uoluntate: btũs
aut qui sufstit temptationem. quoniã cum probatus fu¬
eru. acciput corotiam uitae. quam repromisit deus dili¬
genubus se. Ac nt putaremus illud secundum geneseos
ubi scribitur abraam adeo fuusse temptauim: nos qͦ tem

Expanded text:
Non enim injustus est Deus, ut obliviscatur operis veNon enim injustus est Deus, ut obliviscatur operis vestri, et dictionis, quam ostendistis in nomine ipsqui ministrastis sanctis, et nunc ministratis . Et revera grandis injustitia Dei, si tantum peccata puniret, et bona opera non susciperet. Ita locutus sum, inquit Apostolus, ut vos a peccatis retraherem, et desperationis metu facerem cautiores. Caeterum confido de vobis, dilectissimi, meliora et viciniora saluti. Neque enim justitiae Dei est, ut obliviscatur bonorum operum, et ministerii quod propter nomen ejus exhibuistis, et exhibetis in sanctos, et tantum meminerit peccatorum. Sed et apostolus Jacobus sciens baptizatos posse tentari, et propria corruere voluntate: Beatus, ait, vir qui suffert tentationem, quia cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae, quam repromisit Deus diligentibus se . Ac ne putaremus secundum illud Geneseos, ubi scribitur Abraham a Deo fuisse tentatum, nos quoque
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est. ut utriusq contra se subȩ bella patiamux.Et ad
ephesios. Non est nobis pugna aduttsus carnem & sati¬
guinem. sed aduersus p̾tincipes & potestates. aduex¬
sus tectotes tenebrarum istarum aduersus spiritu alia
mientes nos esse debere post baptisma:Necnon ad hebra¬
os. Impossibile est enĩ eos qui semel sunt illuminati: & gu¬
stauerint donum caeleste. & participes facti sunt spũc
sancti: gustauerunt: nihilominus: dei uerbum:uirtutes
q sȩculi futuri: & prolapsi sunt: iterum: ad poenitentiam
rutsum: cruufigenits sibi metipĩs filium dei. & osten¬
tui habentes. Certe eos qui illuminati sunt: & gustaue
runt donum celeste:& participes facti sunt spiritus scĩ
gustaueruntq bonum dei uethum: negare non possum ꝯ¬
Baptizatos. Si autẽ baptizati peccare non possunt: quõ
nunc aplus dicit & prolapsi sunt.Uerum ne montans
& nouatus hic rideant: qui contendunt non posse re¬
nouari per poenitentiam illos qui crucifixerunt sibimet

Expanded text:
cesse est, ut utriusque contra se substantiae bella patiamur. Et ad Ephesios: Non est nobis pugna adversus carnem et sanguinem, sed adversus principatus, et potestates, adversus rectores tenebrarum istarum, adversus spiritualia mientes 325 nos esse debere post baptismum? Necnon ad Hebraeos: Impossibile est enim eos qui semel sunt illuminati, et gustaverunt sancti, gustauerunt nihilo minus bonum dei uerbum uirtutesue saeculi futuri, et prolapsi sunt, renovari iterum ad poenitentiam, rursus crucifigentes sibimetipsis Filium Dei, et ostentui habentes. Certe eos, qui illumirunt etiam donum caeleste , et participes facti sunt spiritus sancti, gustauerunt aeque bonum Dei uerbum uirtutesque baptizatos. Si autem baptizati peccare non possunt, quomodo nunc Apostolus dicit: Et prolapsi sunt? Verum ne Montanus et Novatus hic rideant, qui contendunt non posse renovari per poenitentiam eos, qui crucifixerunt sibimet,
Abbreviated transcription (Latin):
ei ipse est propiciatio pto peccatis uestris. ne tos diccrts
non plena fide baptisma constcutos.Sed aduocatũ init
stris.Et non solum pro lohannis illotumq peciatis: sed
eliam pro totius mundi. In toto autem mundo & apłi
sunt omnes q credentes.ex quib liquido comprobat¬
postolus ad quem dictum suetat: Qui lotus est non
itrritus negat. Et ipse domitus.Simon simon ecce ĩꝗt
todem loco. Uigilate. & orate. ne intretis in temptationẽ.
Spiritus quidem promptus est:cato autem infirma. qd

Expanded text:
et ipse est propitiatio pro peccatis vestris; ne eos diceres, et ipse est propitiatio pro peccatis vestris; ne eos diceres, non plena fide baptisma consecutos: sed Advocatum, inquit,iatio pro peccatis nostris; et non solum pro Joannis, illorumque peccatis; sed etiam pro totius mundi. In toto autem mundo et Apostoli sunt omnesque credentes. Ex quibus liquido comprobatpostolus, ad quem dictum fuerat: Qui lotus est, nonerterritus negat. Et ipse Dominus: Simon, Simon, ecce, inquit, eodem loco: Vigilate et orate, ne intretis in tentationem: spiritus quidem promptus est, caro a
Abbreviated transcription (Latin):
abitur castum st hr̃e cor. Aut quis confidet se mundũ
esse a peccatis Tenemurq rei in similitudinem pteuati¬
cationis adam Unde & datud: Ecce ait in iniquitate¬
bus conceptus sum & in delictis concepit me mater mã
Et beatus iob.Si fuero iustus:os intum impia lequatur:
&sine crimine prauus inueniar & si purificatus ĩ niue
& lotis mundis manibus: satis me sotde tincisti: & gx¬
ectatum est me uestimentum meum. Uerum ne penitꝰ
desperemus: arbitrantes nos post peccata baptismi nõ
posse saluari:statim hoc ipm̃ temperat. si quis pectaue¬
tit aduocatum habemus apud prem̃ hicsum christum
uistum. & ipse est propiatio pro peccatis nris. Non pro
nostris aũt tm̃. std etiam pto totius mundi. Hoc adere¬
dentes post baptisma loquitur. & aduocatum pto deli¬
ctis torum dominum pollicetur.Nec dicit si quid pec¬
caueritis. aduocatum habehitis apud pitm̃ hiesum ap̃s

Expanded text:
abitur castum se habere cor? aut quis confidet mundum se abitur castum se habere cor? aut quis confidet mundum se esse a peccatis?\' tenemurque rei in similitudine praeuaricationis Adam. unde et Dauid: \'ecce\', inquitsum, et in delictis concepit me mater mea . Et beatus Job: Si fuero justus, os meum impia loquetur; et si sine crimine, pravus inveniar. Et si purificatus in nive et lotus mundis manibus, satis me sorde tinxisti, et exsecratum est me vestimentum meum . Verum ne penitus desperemus, arbitrantes nos post peccata baptismi non posse salvari, statim hoc ipsum temperat: Et si quis peccavit, advocatum habemus apud Patrem Jesum Christum justum, et ipse est propitiatio pro peccatis nostris. Non pro nostris autem tantum, sed etiam pro totius mundi . Hoc ad credentes post baptisma loquitur, et advocatum pro delictis eorum Dominum pollicetur. Nec dicit: Si quid peccaveritis, advocatum habetis apud Patrem Christum,
Abbreviated transcription (Latin):
uia ucritas. & uila. Frustra nobis in eo applaudimus.
tuum est: & sicͥfides sine operibus mortua est. Nec pute
mus grande unum deum nosse: cum & dao mones cre¬
dant & cõtremiscant. Qui dicit se in illo mantre: debet
sicut ille ambulauit: &ipse ambulate. Fligat aduetsa¬
rius e duobus unium qued uult. Optionem damus. Ma¬
net in xp̃õ an non manet. Si manet: ita ergo ambulet
sicut xepũs. Sin autem temerarium est similitudinem
uirtutum domini polliceri: non manet in xepõ: quia non
ingreditur ut xpũs. Ille peccatum non fecit neq ĩuentus
estꝰ dolus in ore eius: qui cum malecdiceretur non male
dixit. & tanqm̃ agnus totam tondente: se sic non appe¬
ruit os suum. Ad quem uenit princeps mundi huiis &¬
& intenit in eo nihil. Qui cum non fecisset pͥeccatum: pro
nobis peccatũ eum fecit deus. Nos autem utxta epłam
iacobi: multa peccamus omnes. & nemo mundus a pec¬
catis. nec si unius diei fuerit uita tius. Quis enim glori¬

Expanded text:
 veritas . Frustra nobis in eo plaudimus  Al. applaudimus, tuum est, sic et fides sine operibus mortua est. Nec grande putemus unum Deum nosse, cum et daemones credant et contremiscant. Qui dicit se in ipso manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare . Eligat adversarius e duobus quod vult: optionem ei  Al. enim damus. Manet in Christo, an non manet? Si manet, ita ergo ambulet ut Christus. Si autem temerarium est similitudinem virtutum Domini polliceri, non manet in Christo, quia non ingreditur ut Christus. Ille peccatum non fecit, neque inventus est dolus in ore ejus, qui cum malediceretdixit et tamquam agnus coram tondente sic non aperuit os suum; ad quem uenit princeps mundi istius et inuenit in eo nihil; qui cum peccatum non fecisset, pro nobis peccatum eum fecit deus. nos autem iuxta epistolam Iacobi\'multa peccamus omnes\' et \'nemo mundus a peccatis, nec si unius quidem dieifuerit uita eius\'. \'quis enim glori
Abbreviated transcription (Latin):
fuerĩt: ostendit eos aqua tantum & non spiritu esse ba¬
ptieatos.quod in simone mago legimus.Unde & ioħ̃s
dicit. Omnis qui natus est ex deo: peccatum non facit.
quoniam sanctum ipsius in eo manet. & non potest pec¬
est ex ded: non peciat. std generatin dei conseruat tum.
& malignus non tanget illum. Reuera fortis obiectio.
& quat indissolubilisꝰ petmaneret: nisi ipsius lohãnis
testimonio solueretur. Statim enim intulit. Filioli cu¬
stodite uos a simulachris.Si omnis qui natus est ex dto
non peccat: & a dyabolo temptari non potest:quomodo
precipit ut caueant ne temptentur. Et in cadem tursus
quod iohannes baptizatus: ad baptizatos scripserit: Et
quod omne peccatum ex diabolo sit Ille peccatorem se cõ¬
et iouinianus meus dicit ne tangas ie. quoniam mũ¬
dus sum. Quid igitur: contraria sibi apostolus loquit
Minime. In eodemꝰ quippe loco cur hoc dixerit: statim e¬
disserit. Filioli mei hoc stribo uobis ut non peccctis. Sed

Expanded text:
 Al. ostendit  eos aqua tantum, et non spiritu baptizatos, quod in Simone Mago legimus. Unde et Joannes dicit: Omnis qui natus est ex Deo, peccatum non facit: quoniam semen ipsius in eo manet: et non potest pecest ex Deo non peccat; sed generatio Dei conservat eum; et malignus non tet quae indissolubilis permaneret, nisi ipsius Joannis testimonio solveretur. Statim enim intulit: Filioli, custodite vos a simulacris . Si omnis qui natus est ex Deo non peccat, et a diabolo tentari non potest, quomodo praecipit ut caveant ne tententur? Et in eadem rursus quod Joannes baptizatus ad baptizatos scripserit, et quod omne peccatum a diabolo sit. Ille peccatorem se con: et Jovinianus meus dicit: Ne tangas me, quoniam mundus sum . Quid ergo? contraria sibi Apostolus loquitur? Minime. In eodem quippe loco cur hoc dixerit, statim edisserit: Filioli mei, haec scribo vobis, ut non peccetis. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
manducemus & hibamus & intiernum tegnabimus
Sapienits & prudentes prauos uocant. tos ueto ꝗ dultes
sunt in sermonib plus audiunt. Iohñs apłus ĩmo in io¬
hanne Saluator scribens angelo ecdesiae ephesi. Scio in¬
quit opera tua & laborẽ & patientiam tuam & quia
sustinuisti ptopter nomen intum & non defccisti. Sed
habto aduersum te: quod catitatem tuam primã teliꝗsti
Memor esto unde eccideris. & age poenuentiam & p̾ma
opera fat. sin autem utnio tibi & mouebo candelabrũ
tuum de loco nisi potnitentiam egtris. Similiter caete¬
ras teclesias: smirnam: pergamum tyatiram. sardis. fila¬
dephiam. laodiciam: ad poenitentiam prouocat. & nisi re¬
uertantur ad opera pristina comminatut. Et in sardis
paucos habere sc dicit qui nõ coinquinauerint uestim̃¬
ta sua & ambulaturi sunt cum to in albis quia dignisunt.
Cui autem scribit: Memento unde excideris: & ecce missuro

Expanded text:
: Manducemus et bibamus, et in aeternum regnabimus? : Manducemus et bibamus, et in aeternum regnabimus? Sapientes et prudentes, pravos vocant: eos vero qui dulces sunt in sermonibus, plus audiunt. Joannes Apostolus, immo in Joanne Salvator scribens Angelo Ephesi Ecclesiae: Scio, inquit, opera tua, et laborem et patientiam tuam, et quia sustinuisti propter nomen meum, et non defecisti: sed habeo adversus te, quod charitatem tuam primam reliquisti. Memor esto unde cecideris, et age poenitentiamopera fac. Sin autem, veniam tibi, et movebo candelabrum tuum de loco, nisi poenitentiam egeris. Similiter et ceteras ecclesias, Smyrnam, Pergamum, Thyatiram, Sardis, Philadelphiam, Laodiciam, ad poenitentiam provocat, et, nisi revertantur ad opera pristina, comminatur, et in Sardis paucos habere se dicit, qui non coinquinaverunt vestimenta sua, et ambulaturi sunt cum eo in albis, quia digni sunt. Cui autem dicit: Memento, unde cecideris, et: Ecce, missurus
Abbreviated transcription (Latin):
consideranti uultum natiuitatis suac in speculo. Con¬
siderauit illud: statim recedens oblitus est qualis sit.
Frustra monuit ut uingerent opera fidei: si post baptis¬
ma peccare non poterant.Qui totam in quit legem strua¬
uerit: & peccauerit in uno. fac̾tus est omnium reus.Q
nrm̃ absque peccato est: Condusit dcus omnuia sub dcli¬
ribus.Hi sunt fontes sine aqua. & nebulae turbinib¬
ex agitatȩ quibus caligo tenebratum teseruatur. Supte¬
bia eͦnim uanitatis loquentes pelliciũt in desideriis car¬
nis lu xurie tos qui paululũ effugerant. & ad errorem
reuersi
cus. nouam imperitiae factionem. Aperunt cium qua¬
tutii imbiem udut nubes propheticȩ ad quas perueniat
ueritas dei & turbinibus exagitatitur demonum atq
uitiorũ. Loquuntur grandia. & totus torum sermo supei¬
bia est. Immundus est autem apud deum. Omnis qui
ad suum ituertantur errorem & suadent in luxuria ci¬
borum. catiusq delitiis. Quis enim noti lihetiter audiat

Expanded text:
considerat vultum nativitatis suae in speculo; consideravit illum, et statim recedens oblitus est qualis sit. Frustra monuit, ut jungerent opera fidei, si post baptisma peccare non poterant. Qui totam legem, inquit, servaverit et peccaverit in uno, factus est omnium reus. Quis nostrum absque peccato? conclusit Deus omnia sub deliribusexagitatae, quibus caligo tenebrarum reseruata est. superba enim uanitatis loquentes inliciunt in concupiscentiis carnis luxuriae, eos qui paululum effugerant, et ad errorem reversi cus novam imperitiae factionem? Aperiunt enim quam promittunt imbrem, velut nubes propheticae, ad quas perveniat veritas Dei, et turbinibus exagitantur daemonum atque vitiorum. Loquuntur grandia, et totus eorum sermo superbia est: Immundus est autem apud Deum omnis qui ead suum 327 revertantur errorem; et suadent in luxuria, ciborum carnisque delicias. Quis enim non libenter audiat
Abbreviated transcription (Latin):
cta est. in hoc scimus quoniam in ipõ sumus. Qui di¬
cit se in ipso manete: debet sicut illt ambulauit. &ip̃se
ambulate. Ptoptt̾a in quit scribo uobis filaoli inti. Dĩs
quinatus est ex deo non peccat : ut non peccetis. & tã¬
dui sciatis uos in genetatione dei permanett: ꝗm̃ dui
non peccaueritis. ĩmo qui in generatione dei perseue¬
ratt pectate non possutit. Quac enuim cõmunicatio lu¬
ci et cenebris: xp̃o et beliȩ. Quomodo dies & not mi¬
sceri nequeunt: sit iustitia &iniquitas. peccatum &
cauerimus: & per peccati ianuam ingressus fuerit dia¬
bolus. ꝑtotinus xpus recedit. Unde & dauid post pecca¬
tum. Redde mihe ait letitiam salutaris tui scilicet qm̃¬
post pectando perdiderat. Qui dicit se nosse eum: & mã¬
data tius non custodit. mendax est. & in eo ueritas¬

Expanded text:
am in ipso sumus. Qui dicit se in ipso manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare . Propterea, inquit, scribo vobis, filioli mei: Omnis qui natus est ex Deo, non peccat, ut non peccetis, et tamdiu sciatis vos in generatione Domini permanere, quamdiu non peccaveritis. Immo qui in generatione Domini perseverant, peccare non possunt. Quae enim communicatio luci et tenebris? Christo et Belial ? Quomodo dies et nox misceri nequeunt: sic nec justitia et iniquitas, peccatum et caverimus, et per peccati januam ingressus fuerit diabolus, protinus Christus recedet. Unde et David post peccatum: Redde mihi, ait, laetitiam salutaris tui : scilicet quam peccando amiserat. Qui dicit se nosse eum, et mandata ejus non custodit, mendax est
Abbreviated transcription (Latin):
quanti in semetipĩs dum per tupiditatem suas animas
tiliter comminetur. Sed uoci non sunt: ubi supplicia in t̾¬
cidunt. Si iocando passi sunt:ctedantur iocando locuti
lsaias serra sitatur: daniel leonibus deputatur.paulus
truncatur gladio: petrus intruct domini etemplo susp̃¬
ditur. & hoc totum: ut nos a peccatis fua doctrina reuo¬
catent. Sed timeo ne inobedientibus: diuina beneficia
deputẽtur. & proficiat ad poenam in uidicios quod hic
datum suctat ad salutem. Ti meo ne fides nr̃a magis io¬
cabilis sit qm̃ fides : illorum. Timeo ne nos iocando nõ
saluemur. & quomodo pet risum introimꝰ in ecclesia:
sic rideat ille de nobis: sicut scriptum ẽ. Qui hĩtat ĩ cauł
itidebit eos. Multa sunt quat dicantur. sod fastidio ue¬
stto quod aspera & inculta facit orauo & iam labori meo
fintm imponit membrane condusio. Unum dico qđ
cupio: quia christiani caclum debent amare nõ teltã.

Expanded text:
Quanti in semetipsis cum per cupiditatem suas animas Quanti in semetipsis cum per cupiditatem suas animas dicium comminetur? Sed joci non sunt, ubi supplicia intercedunt: si jocando passi sunt, credantur jocando locuti. Isaias serra secatur. Daniel leonibus deputatur. Paulus truncatur gladio. Petrus in cruce, Domini exemplo, suspenditur. Et hoc totum ut nos a peccatis sua doctrina revocarent. Sed timeo ne inobedientibus in contrarium divina beneficia deputentur, et proficiat ad poenam in judicio, quod hic datum fuerat ad salutem. Timeo ne fides nostra magis jocalis sit quam fides et verba illorum. Timeo ne nos jocando non salvemur: et quomodo per risum introimus in  Al. per Ecclesiam, sic rideat ille de nobis: sicut scriptum est: Qui habitat in coelis irridebit eos . Multa sunt quae dicantur, sed fastidio vestro, quod aspera et inculta facit oratio, et labori meo finem ponit membranae conclusio. Unum dico quod cupio, quia Christiani coelum debent amare, non terram:
Abbreviated transcription (Latin):
naturae an religionis euertis:Iam fecisti in pedibus qđ
in capite esse debuerat. Aurum insensibile pͥer te rationi¬
bus dominatur. Et quid est illud rogo uel quale est: qͥ
nos auertit a deo: Quis splendor & quantus est per quẽ
mihi splendor ueri solis amutitut: Autum & argentum
lutum exquisitum ex atena & meta. Qut propheta ait
lignũ offensionis est aurum quod uidico ⁊ mentis tuso
per aurum libidĩe mancipatur. qui eodem actu acꝗrur
solidum: quo animam perdat. Lucratur impetatotis
i maginem: & amittit imaginem christi. Uis nosse qm̃
peruiciosus sit amor hñdi & amor requitendae pecu¬
mae Per hunc iudas tradidit saluatorẽ. & certe qñ
auditur aut quando leguur tantum scaelus abhortem
omnes. & quantum in uerbo est impium discipulum
condemnamus. & per ignorantiam nram̃ ntõ muctoe
confodimur.Quanti inter nos iutdae uidam damnãt.

Expanded text:
naturae an religionis evertis? Jam fecisti in pedibus, quod naturae an religionis evertis? Jam fecisti in pedibus, quod in capite esse debuerat. Aurum insensibile pariter omnibus dominatur. Et quid est illud rogo, vel quale est, quod nos avertit a Deo? Quis splendor et quantus est, per quem mihi splendor veri solis amittitur! Aurum et argentum lutum exquisitum ex arena et minera, et ut Propheta ait, lignum offensionis est aurum: quia judicio mentis everso, per aurum libidini mancipatur: qui eodem astu acquirit solidum, quo animam perdit: lucratur imperatoris imaginem, et amittit imaginem Christi. Vis nosse quam perniciosus sit amor habendi, et amor requirendae pecuniae? Per hunc Judas tradidit Salvatorem. Et certe quando auditur, aut quando legitur, tantum scelus abhorremus omnes. Et quantum in nobis est, impium discipulum condemnamus: et per ignorantiam nostram nostro nos mucrone confodimus. VI. Quanti inter nos Judae Judam damnant?
Abbreviated transcription (Latin):
de uirtute conidie transeũt ad uirtutem. nos de infix¬
mitate ad infirmitatẽ. Ali meliores per momenta fũt
nos detetiotes sempe efficimur. quasi non eundẽ uidi¬
cem expectemus. Stulti sumus si unum probauimus
credentium saluatorem: & non unum iudicem fore ete¬
damus. Una fides unum baptisma: una ecclesia. unus
deus. sicut dicit apłus. Quid ergo hidie malus tras pe¬
ior. hodie auatus: eras auatior. Atut annum ineat cũpi¬
ditati una iuilla suffeterat. iam hoc anno quinta forte
non sufficit. Prius extendebatur animus ut decẽ soli¬
dos possiderem. iam nunt centum parum esse ceperunt.¬
Et cum ueri christiam ueni filii dei qui uadunt de uir¬
tute in uirtutem: si perdiderint aliquid de uirtutis occa¬
sione ⁊letintur: ego nisi de aliena accepeto: securus prã¬
dete non possum. Quid agis carta: cupiditas: quid cru¬
delis es in paruulo: quidd sacua in alieno filio: Otdinem

Expanded text:
de virtute quotidie transeunt ad virtutem: nos de infirde virtute quotidie transeunt ad virtutem: nos de infirmitate ad infirmitatem. Alii meliores per momenta fiunt: nos deteriores saepe efficimur, quasi non eumdem judicem exspectemus. Stulti sumus, si unum probavimus credentium Salvatorem: et non unum judicem fore credamus. Unam fidem, unum baptisma, unam Eccleum dicit Apostolus. V. Qui ergo hodie malus, crastina pejor: hodie avarus, crastina avarior. Ante annum meae cupiditati una villa suffecerat: jam hoc anno quinta forte non sufficit. Prius extendebatur animus ut decem solidos possiderem: jam nunc centum parvi esse coeperunt.Et cum veri Christiani, veri filii Dei qui vadunt de virtute in virtutem, si perdiderint aliquid, de virtutis occasione laetantur: ego nisi aliena accepero, securus prandere non possum. Quid agis, caeca cupiditas? Quid crudelis in parvulo? Quid saeva in alieno filio? Ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
inttriora uentris. Non est fidelis medicus: qui ante
dux stam putredinem superducit uulneri cicatriem
Non possumus semper lac date. quia nec uos semper pa¬
tli esse debetis. Dicite mihi quot anni sunt: ex quo re¬
generati sumus in xp̃o. Consideret unus quisq quantum
ex eo tempore in illa cadesti actate profecerit. Nescio q̃¬
liter placeant pattntib illi infantes qui sunt annorũ ꝗno
nel decem:si in ea qua nati sunt modicitate perdurant
Quid de nobis dicendum est: quos temporis ratio non
modicos sed abortuos inuenit. Ibunt de uirtute in uirtu¬
tem: de bonis scrptum est christianis Uideamus si chti¬
stiani sumus: quid in nobis er quo regenerati sumus
in christo uirtutis accesserit. quid humilitatis it pro¬
speris. quid patientiae inaduersis. quid in tribulatitẽ
gaudii: quid foclicitatis indamnis. quid indulgẽ¬
uac in osstnisis.quid castitatis in ocasione luxuria. Ali

Expanded text:
interiora ventris . Non est fidelis medicus qui ante interiora ventris . Non est fidelis medicus qui ante digestam putredinem superducit vulneri cicatricem. Non possumus semper lac dare: quia nec vos semper parvuli esse debetis. IV. Dicite mihi, quot anni sunt ex quo regenerati sumus in Christo? Consideret unusquisque quantum ex eo tempore in illa coelesti aetate profecerit. Nescio qualiter placeant parentibus illi infantes quibus sunt anni quinque vel decem, si in ea qua nati sunt modicitate perdurant. Quid de nobis dicendum est, quos temporis ratio, non modicos, sed abortivos invenit? Ibunt de virtute in virtutem, de bonis scriptum est Christianis. Videamus si Christiani sumus: quid in nobis ex quo regenerati sumus in Christo virtutis accesserit, quid humilitatis in prosperis, quid patientiae in adversis, quid in tribulatione gaudii, quid felicitatis in damnis, quid indulgentiae in offensis, quid castitatis in occasione luxuriae. Alii
Abbreviated transcription (Latin):
ille ingemiscit quẽ febris urebat: quid faciet quẽ
gehennꝰa consumet si ille sibi dolet genua fuisseũ¬
eta cuius pedes stmper in dei amore cucurreruntd
dicturus esti quus nunqm̃ in ueritate steterunt. Ds¬
plicet illi quod natus te utcto uixerat qui bene uixit
quia illum uermis moriturus edebat. Quid maleui¬
uctes faciẽt quos ignis acternus & uermis nunquat
moriturus capcctatꝰ Durus est hic sermo quis potest
cum audite. Noc dixtrunt illi discipuliqui chaisti ue¬
stigia in enuangelio reliquerunt. & de diuino utrbo
scandalum passi seculum maluerunt amait ꝗ deuni
quotum uentet deus: cultum noluerunt audut itiunii
Tuxurioso uerbum castitatio offensio est. sicut ptophe¬
tadicit. Ab hominatio est iniquo ditcila uia Iam anti¬
quitus dictum est ab isata: quod christus infidelibꝰ la¬
pis offensionis catituu. Adulari non possum. ne & stem̃
Yeiba adulatorum mollia sunt. haet autem fecuntn

Expanded text:
ille ingemiscit quem febris urebat; quid faciet quem ille ingemiscit quem febris urebat; quid faciet quem gehenna consumet? Si ille sibi dolet genua fuisse conjuncta, cujus pedes semper in Dei amore cucurrerunt: quid dicturus est, cujus numquam in veritate steterunt? Displicet illi quod natus ex utero vixerat, qui bene vixit, quia eum vermis moriturus edebat: quid male viventes facient, quos ignis aeternus, et vermis numquam moriturus exspectat? Durus est hic sermo: quis potest audire eum . Hoc dixerunt illi discipuli, qui Christi vestigia in Evangelio reliquerunt: et de divino verbo scandalum passi, saeculum maluerunt amare quam Deum: quorum venter Deus, cultum nolunt audire jejunii. Luxurioso verbum castitatis offensio est: sicut Propheta dicit: Abominatio est viro iniquo directa via. Jam antiquitus dictum est ab Isaia: quod Christus infidelibus lapis offensionis exstiterit. Adulari non possum, ne et fratrit: Verba adulatorum mollia sunt: haec autem feriunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ager spinosus nist ante cultoris laboit fuerit extirpatꝰ:
non nutrit in iacta semina. sed suffocat.Ita & amiaꝰ
secalatum sollicitudinũ plenus illecebtis uethum di
uinum sustinert non potest. nisi prius ip̃as inundi solla¬
tudine culparumq omnium materias tuuangelica it
lante peccate. sed aderit illa dies qua facta nr̃a quasi
in quadam tabula depiita monstranda sunt. o qnͣ
sensu & iuscerum uigore caruissent. & quanti illic e¬
ligues & muti focliciores loquatibus tuni truntet
quanu pastoits philo sophis. quanti rustici oratoribꝰ.
quantibereo argutiis praefirendi simi ciecronio.
lob fanctus in temptatione ad suam gloriam deuoto
sic in dolore suo lamabat. Quid prodest in corniito
lut ut quid mihi uncta sunt genua: ut quid uba
sirxi cur non in uentre mortiuis sum: & mor ut dea
tero exuu non protinus obi. Si hoc dei amnitus dicebat
in lace quid ab inimitis eus dicetur in tenbris. Si

Expanded text:
Ager spinosus nisi ante cultoris labore fuerit exstirpatus, Ager spinosus nisi ante cultoris labore fuerit exstirpatus, non nutrit in se jacta semina, sed suffocat: ita et animus saecularium sollicitudinum plenus illecebris, verbum non potest sustinere divinum: nisi prius ipsas mundi sollicitudines culparumque omnium malante, peccare: sed aderit illa dies, qua facta nostra quasi in quadam tabula depicta monstranda sunt. III. Osensu et viscerum vigore caruissent. Et quanti illic elingues et muti, feliciores loquacibus tunc erunt. Et quanti pastores philosophis; quanti rustici oratoribus: quanti hebetes argutiis praeferendi Ciceronis? Job sanctus in tentatione ad suam gloriam devotus: sic in dolore suo clamabat: Quid prodest in tormento lux? Ut quid mihi juncta sunt genua? ut quid ubera suxi? Cur non in ventre mortuus sum: et mox ut de utero exivi, non protinus obii ? Si hoc Dei amicus dicebat in luce: quid ab inimicis ejus dicetur in tenebris? Si
Abbreviated transcription (Latin):
meliora sunt.quia nec concupiscunt oculis. nec pet ꝯtra¬
tia & deo inimica discurrunt. & naturaliter suidante¬
te meliora inobedientib iudicantur.Dicat prophetas
mentior. loquatur d aiud qui huiusmodi honiines cõ¬
parandos esse serpentib non negauit.Sicut aspidisiaiti
surdae: obtutantis autes suas: ne uocem audiat incantã¬
tis. Et uideant si non recte serpentib comparantut. qui
quod auduint natura beneficio: dissimulant caliditatis
dstutia. Antichristiam dici possunt: qui etiam nomen
primae humanitatis amutunt. Ecce hicremias dicit.
Incircuncisac autes rorum qui haec non possunt au¬
dut non quia non possunt. sed impossibilitatemiuolũ¬
tas naturae in imica superduxit. dum longo uitiosita¬
to usu genninit mores super aduersam consuetudinẽ
cortuptiꝰ prauis operib ecciderunt. Etiam nasa limo ple¬
na liquorem puri cementi recipete & ꝯtinere non pñt

Expanded text:
meliora sunt, quia nec concupiscunt oculis, nec per contrameliora sunt, quia nec concupiscunt oculis, nec per contraria et Deo inimica discurrunt. Et naturaliter surda, recte meliora inobedientibus judicantur. Dicat Propheta, si mentior. Loquatur David qui hujusmodi homines comparandos esse serpentibus non negavit: Sicut aspidis, ait, surdae obturantis aures suas, ne vocem audiat incantantis . Et videant si non recte serpentibus comparantur, qui quod audiunt naturae beneficio, dissimulant calliditatis astutia. An Christiani dici possunt, qui etiam nomen primae humanitatis amittunt? Ecce Jeremias dicit: Incircumcisae aures eorum, qui hoc non possunt audire . Non quia non possunt, sed impossibilitatem voluntas naturae inimica superduxit: dum longe vitiositatis usu, genuini mores per adversam consuetudinem corrupti, malis operibus ceciderunt. Etiam vasa limo plena, liquorem puri elementi recipere et continere non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tat ad balneas: & si nigredinem non auft̾¬
rat illi uel pecuniam accipit sibi. & licet in
illius non gaudeat candote: cerit url in su¬
o luchio letatur. Ita sine dubio inobedientem qui diu¬
nis sermonibus monet quamus refragantis pectata
non tollat: mercedema tamen sibi de ministerio uetȩca¬
ritatis acquirit. Sed ił hȩc dico: quia uos sperno: ideo
loquor: quia uos forte non diligo. Respondebo apostoli
uoce. Deus testis est: quod facio & faciami non slemno.
sed doleo infoelicitatis in meis argumenta apparere nc̃
fidei. quia uidaica in uobis testimonia non cħtistiana
cegnosco. quoniam uidentes non uidetis & audientro
non uultis audire. Rem fortẽ dicturus sum. Ex uitoq
conturbor. timeo auditores offendere: sed plus timeo co¬
temptotes praeceptorum.Qui uethum dei audire dissimi¬
lant: pciores idolis habentur. Illa quidem autes hñt sed
non uoluntatem mon audumt.non palpant manibus
nec rapunt. Unde: in malorum hominum comparatioẽ

Expanded text:
tat ad balneas, etsi nigredinem non auferat illi, certe vel pecuniam accipit sibi, et licet in illius candore non gaudeat, certe vel suo in lucro laetatur. Ita sine dubio inobedientem qui divinis sermonibus monet, quamvis refragantis peccata non tollat, mercedem tamen de ministerio verae charitatis sibi acquirit. Sed ideo hoc dico, quia vos sperno? ideo loquor, quia vos forte non diligo? Respondeo Apostoli voce: Testis est Deus , quod facio, et faciam, non contemno, sed doleo, infidelitatis in meis argumenta apparere, non fidei, quia Judaica in vobis testimonia, non Christiana cognosco. Quoniam videntes, non videtis: et audientes, non vultis audire. Rem fortem dicturus sum. Ex utroque conturbor. Timeo auditores offendere, sed plus timeo contemptores praeceptorum: qui verbum Dei audire dissimulant, pejores idolis habentur. Illa quidem aures habent, sed non voluntatem: non audiunt, non palpant manibus, nec capiunt. II. Unde in malorum hominum comparatione
Abbreviated transcription (Latin):
percussum est. Neq enim eiuisdem est criminis: in tepla¬
natione scripturarum diuersas matorum sententias po¬
nete: & heresim scleratissimam in ecdesiam rursum int̾¬
ducere. Sin aũt hacc nobis incumbit necessitas: ut ude¬
os cum legitimis sius suscipiamus: & licebit tos obserua¬
re in ecclesiis christi. quod trertuerunt in synagogis satha¬
nȩ: dicam quod sentio. Non illi christiani fient: sed nos
uideos sacient. Quis enim christianorum hoc patienter
audiat: quod in tua epła continetur: Iudeus erat paulꝰ.
christianus autẽ factus non uideorum sactamenta ieli¬
querat: quȩ conuenienter ille populus & legiimo tẽpore
quo oportebat acciptrat. iditp suscepit ra edebranda: cũ
iam xp̃i esset apostolus: ut doceret non esse pertutiosa his
qui ea uellent situt a parẽtib per legem acceptrants custo

Expanded text:
percussum est. neque enim eiusdem est criminis in explapercussum est. neque enim eiusdem est criminis in explanatione scripturarum diuersas maiorum sententias ponere et haeresin sceleratissimam rursus in ecclesiam introducere. sin autem haec nobis incumbit necessitas, ut Iudaeos cum legitimis suis suscipiamus. et licebit eis obseruare in ecclesiis Christi, quod exercuerunt in synagogis satanae, — dicam, quod sentio — non illi Christiani fient, sed nos Iudaeos facient. Quis enim hoc Christianorum patienter audiat, quod in tua epistula continetur: Iudaeus erat Paulus, Christianus autem factus non Iudaeorum sacramenta reliquerat, quae conuquo oportebat, acceperat. ideoque suscepit ea celebranda, cum Christi esset apostolus, sed ut doceret non esse perniciosa his, qui ea uellent, sicut a parentibus per legem acceperant, custo
Abbreviated transcription (Latin):
ferant quꝰat obtulit paulus. si filios cirtuncidant:si sab¬
batũ seruent: ut paulus in thimotto & omnes obseruauẽ
qui credentes in xpm̃ propter hoc solum a patribus ana¬
thematizati sunt: quod legis cerimonias & euuangłio
miscuerunt. & sic noua confessi sunt: ut uetera non a¬
muterẽt. Qd dicam de thionitis qui christianos esse st
simulant: Usq hodir per totas orientis synagogas inter
iudeos heitsis est quȩ diciturm mineorum. & a phari¬
scis nunc usq damnatur. quos uulgo na: attos uocant.
qui credunt ĩ xpm̃ filium dei natum dt maria uirgine.
& cum dicunt esse qui sub pontio pylato passus esł. &
resurrexit: in quem & nos tedimus. sed dum uolunt &
uidei esse & christiani: nec uidei sunt nec christiani. oro
ergo te ut qui ntõ uulnusculo medendum putas. quod
atu foratum ĩmo punctum dicitur: huius snuẽ medea¬
ris uulntri. quod lantea & ut ita dicam phalari molt

Expanded text:
t Paulus, si filios circumcidant, si sabt Paulus, si filios circumcidant, si sabbatum seruent, ut Paulus in Timotheo et omnes obseruauere qui credentes in Christo propter hoc solum a parentibus anathematizati sunt, quod legis caerimonias. Christi euangelio miscuerunt et sic noua confessi sunt, ut uetera non amitterent. quid dicam de Hebionitis, qui Christsimulant? usque hodie per totas orientis synagogas inter Iudaeos haeresis est, quae dicitur Minaeorum et a Pharisaeis huc usque damnatur, quos uulgo Nazaraeos nuncupant, qui credunt in Christum filium dei natum de Maria uirgine et eum dicunt esse, qui sub Pontio Pilato et passus est et resurrexit, in quem et nos credimus. sed dum uolunt et Iudaei esse et Christiani, nec Iudaei sunt nec Christiani. oro ergo te, ut, qui nostro uulnusculo medendum putas, quod acu foratum. immo punctum dicitur, huius sententiae medearis uulneri. quod lancea et, ut ita dicam, phalaricae mole
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e egrotaret. Nam utiq erat uideuschristianus autes
factus:non uideorum satrã reliquerat:quat. conueniẽt
ille populus & legitimo tempore quo oportebat acceꝑat.
doceret non esse perniciosa his qui ea uellentisicut a parẽ¬
tibus per legem acceperãt custodire:etiam cum in xp̃o cre
didissent. non tamen in eis constituere nt iam spem sa¬
lutis.quoniam per dominum hiesum salus ipsa quae
illis saccamentis significabatut aduenerat. Totus sermo¬
nis tui quem disputatione longissima protraxistihic sen¬
sus est:ut petrus non erraueritꝰ in eoquod his qui ex uid¬
is crediderant putauerit legem esse scruandam: sed ĩ co
a tecta linea deuiauerit: quod genits cogetit udaizare
Cogeret autem non docentis imperio: sed coͦnuersationis ex¬
emplo. & paulus non contraria sit locutus his quae ip̃e
tuae: ut post euuangelium christi benefaciant credentes¬
tudei si legis mandata custodiant. hoc est si sacrificia of

Expanded text:
ipse aegrotaret. nam utique ludaeus erat, Christianus autem ipse aegrotaret. nam utique ludaeus erat, Christianus autem factus non Iudaeorum sacramenta reliquerat, quae conuenienter ille populus et legitime tempore, quo oportebat, acceperat. olus, sed ut doceret non esse perniciosa his, qui ea uellent, sicut a parentibus per legem acceperant, custdidissent, non tamen in eis iam constituerent spem salutis, quoniam per dominum Iesum salus ipsa, quae illis sacramentis significabatur, aduenerat. totius sermonis tui, quem disputatione longissima protraxisti, hic sensus est, ut Petrus non errauerit in eo, quod his, qui ex Iudaeis crediderant, putauerit legem esse seruandam, sed in eo a recti linea deuiarit, quod gentes cogeret iudaizare, cogeret autem non docentis imperio, sed conuersationis exemplo, et Paulus non consententiae tuae: ut post Evangelium Christi, bene faciant Judaei credentes, si Legis mandata custodiant, hoc est, si sacrifici