comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est hoc abba. quia pͥmo ñ psalleba¬
tis. sed nunc cepistis postea quã nos
sumus egressi: & quia cũ aquã bibe¬
re. uoluiꝰ. inueni eam salsam: Dicit
ei senex. Frat̾ aliquis motꝰ est: & ꝑ
errorem miscuit aquã marinã. Eu¬
logis uero rogabat senẽ. uolens ag¬
noscere ueritatẽ: & dixit ei senex.
Paruus ille calix ad uinum est: qd̃
docuit eum habere discretionẽ co¬
gitationũ: & abscidit ab eo om̃ia hu¬
manitatis mouentia mentẽ eiꝰ. Et
factus est cõmunis: manducans de
cȩtero om̃ia quȩ apposita sunt ei.
Didicit etiam ipse mn secreto oꝑaris
a dixit seni. Pro certo: in earitate
est opus urm̃.
irit abbas zenon: discipłs abba¬
tis sẏluani. Numꝗͣ. maneas in
loco nominato. neq sedeas cũ hoĩe
habente magnũ nomen: neq mittaᷤᷤ
fundamentum ut ȩdifices tibi cellã
aliquando.
senit aliqͣndo frat̾ quidam ad ab¬
batem theodors de firme: & fȩõ
tres dies rogans eum ut audiret ab

Expanded text:
est hoc, abba, quia primo non psallebaest hoc, abba, quia primo non psallebatis, sed nunc coepisti posteaquam nos sumus egressi, et quia cum aquam bibere volui, inveni eam salsam? Dicit ei senex: Frater aliquis motus est, et per errorem miscuit aquam marinam. Eulogius vero rogabat senem, volens agnoscere veritatem. Et dixit ei senex: Parvus ille calix ad vinum est quod docuit eum habere discretionem cogitationum, et abscidit ab eo omnia humanitus moventia mentem ejus; et factus est communis, manducans de caetero omnia quae apposita sunt ei. Didicit etiam ipse in secreto operari, et dixit seni: Pro certo in charitate est opus vestrum. 5. Dixit abbas Zenon discipulus abbatis Silvani: Nunquam maneas in loco nominato, neque sedeas cum homine habente magnum nomen, neque mittas fundamentum, ut aedifices tibi cellam aliquando. 6. Venit aliquando frater quidam ad abbatem Theodorum de Pherme, et fecit tres dies rogans eum ut audiret ab
Abbreviated transcription (Latin):
dabatur ab hominib Qui uenit ad
abbatem ioseph in loco qui uocatur
panepho: credens se aliquam durio¬
rem continentiam inuenire apud
eum. Et suscipiens eum senex cum
gaudio: quod habuit fecit ei ꝓ eari¬
t̾ate parari. Sixerunt aũt discipłi
eulogii. Non cõmedit prbr: nisi pa¬
nem & salem. Abbas autẽ ioseph.
tacitꝰ manducabat. Qui cũ fecisseñ
tres dies: ñ audierunt eos aut psal¬
lentes aut orantes. Oeculte enim
erat opus illors: & exierunt nicħ
edificati. Dõ autẽ dispensante facꝰ¬
ta est caligo: & errantes deiuia reuer¬
si sunt ad senẽ. Et prius quã pulsa¬
rent ostium: audierunt psallentes.
Et cum expectassent dui: ut audie¬
runt. postea pulsauerunt. Et sus¬
cepit eos it̃m senex gaudens. Hi aũt
qui cum eulogio erant. ꝓpt̾ cauma
tulerunt surisculam: & dederunt
ei ut biberet. Erat aũt aqua ꝑmix¬
ta de mari & flumine: & ñ potuit
bibere. Qui cum hȩc in animo suo
cogitaret: cpit rogare senem ut
disceret institutũ eius. dicens. quid

Expanded text:
dabatur ab hominibus. Qui venit ad abbatem Joseph in loco qui dicitur Panepho, credens se aliquam duriorem continentiam invenire apud eum. Et suscipiens eum senex cum gaudio, quod habebat fecit ei pro charitate parari. Dixerunt autem discipuli Eulogii: Non comedit presbyter nisi panem et salem, abbas autem Joseph tacitus manducabat. Qui cum fecissent tres dies, non audierunt eos aut psallentes aut orantes, occultum enim erat opus illorum, et exierunt nihil aedificati. Deo autem dispensante facta est caligo, et errantes de via reversi sunt ad senem: et priusquam pulsarent ostium, audierunt psallentes; et cum exspectassent diu ut audirent, postea pulsaverunt, et suscepit eos iterum senex gaudens. Hi autem qui cum Eulogio erant, propter cauma tulerunt surisculam, et dederunt ei ut biberet: erat autem aqua permista de mari et flumine, et non potuit bibere. Qui cum haec in animo suo cogitaret, coepit rogare senem, ut disceret ejus institutum, dicens: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
manum obtulisset. occurrit
bestia: accepit. q tam libere
quam nullum anmal domesti¬
cum & cum comedisset: absces¬
sit. Nos hec intuentes ꝙ adhuc
trementes: facile potuimus ag¬
noscere. quanta in illo fidei uir¬
tus & quanta in nobis ẽẽt infir¬
mit as¬

Expanded text:
manum obtulisset, accurrit bestia, accepitque tam libere quam nullum animal domesticum: et cum comedisset, abscessit. Nos haec intuentes et adhuc trementes, facile potuimus expendere, quanta in illo fidei virtus et quanta in nobis esset infirmitas
Abbreviated transcription (Latin):
ea quȩ tibi debentur et̾na taber¬
cula. Ecce enim mecum assunt
propħȩ: qui te in suum suscipians
chorum. Hoc autem tͥ priꝰ iccirco
non reuelauit ne forte elatus dã¬
num aliqd̃ tui laboris incurrere.
Et unum post hec in corpore ad¬
huc positus diem ducens. cum
quidam prb̃ri ad eum uisitandũ
uenissent. omnia eis quȩ sibi dis
reuelauerat nota fecit: dicens
ad eos nullum in hoc scło debere
despici. etiam si latro sit aliqͥs.
gotiator dicatur. & mercimo¬
niis inseruiat : tamen in omni
ordine humanȩ uitȩ. sunt animȩ
d̾o placentes: habentes actus ali¬
quos occultos. quib delectatur
ds̾. Unde constat. non tantũ
ꝓfessionem uitȩ aut habitus
speciem do eẽ placitam: quantũ
sinceritatem atq affectionem
mentis & oꝑum ꝓbitatem. Et
cum similia de singulis quibq
disseruisset : tradidit sp̃m. Sui¬
denter autem prb̃i qui ad erans¬
& om̃s fr̃s uiderunt eum ab an¬
gelis suscipi: ymnum canentib

Expanded text:
ea, quae tibi debentur aeterna tabernaea, quae tibi debentur aeterna tabernacula. Ecce enim adsunt Prophetae, qui te in suum suscipiant chorum. Hoc autem tibi prius idcirco non revelavi, ne forte elatus, damnum aliquod tui laboris incurreres. Et unam post haec in corpore adhuc positus diem ducens, cum quidam Presbyteri ad eum visitandum venissent, omnia eis quae sibi Dominus revelaverat, nota fecit, dicens ad eos, nullum in hoc saeculo debere despici, etiam si latro sit aliquis, gotiator dicatur, et mercimoniis serviat, tamen in omni ordine humanae vitae sunt animae Deo placentes, et habentes actus aliquos occultos, quibus delectatur Deus: unde constat, non tantum professionem vitae, aut habitus speciem Deo esse placitam, quantum sinceritatem, atque affectionem mentis, operumque probitatem. Et cum similia de singulis quibusque disseruisset, tradidit spiritum. Evidenter autem Presbyteri qui aderant, omnes fratres viderunt eum ab Angelis suscipi, hymnum canentibus
Abbreviated transcription (Latin):
sitos ad monasterium hominis¬
łi deferebat: & hȩc ei causa ade¬
undi pafmitium fuit. At ille con¬
tinuo ut eum uidit: quid agis in¬
quit o p̃ciosissima & deo digna
anima: quid tibi cum terrenis ẽ
labor: cui sors & societas cum cȩle¬
stib data est: Relinqͤ hec illis
qui de tra sunt & de t̾ra cogitaNT:
tu autem regni dĩ ad qd uocatus
es negociator efficere: & sequere
saluatorem a quo paulo post as¬
sumendus es. At ille nichil om̃mo
differens: p̃cepit pueris sius ora
que suꝑẽent. multa enim iamip
se ꝑse distribuerat. pauꝑib pre¬
rogarent. Ipse uero sequens sc̃m
pafnutium ad desertum. in eodẽ
loco constitutꝰ est abeo. ex quo &
priores ad dñm fuerant assumpdi:
hic translatus est ad congregatio¬
nes iustorum. Et non mutto post:
etiam ipse pafnutius in ipsis sũ¬
mȩ abstinentiȩ exercitiis & labo¬
rib uitam ponit. Asticit enim
angłs domini : dicens ad eum.
Ueni iam benedicte : & ingredẽ

Expanded text:
sitos, ad monasterium Dei hominissitos, ad monasterium Dei hominis deferebat: et haec ei caussa adeundi Paphnutium 180 fuit. At ille continuo ut eum vidit: Quid agis, inquit, o pretiosissima et Deo digna anima? Quid tibi cum terrenis est labor, cui sors et societas cum caelestibus data est? Relinque haec illis, qui de terra sunt et de terra cogitant: tu autem regni Dei, ad quod vocatus es, negotiator efficere, et sequere Salvatorem, a quo paulo post assumendus es. At ille nihil omnino differens, praecepit pueris suis ut omnia quae superessent multa enim jam ipse per se distribuerat pauperibus erogarent. Ipse vero sequens sanctum Paphnutium ad desertum, in eodem ab eo constitutus est loco, ex quo et priores ad Dominum fuerunt assumpti. hic translatus est ad congregationem justorum. Et non multo post cum etiam ipse Paphnutius in ipsis summae abstinentiae exercitiis et laboribus vitam poneret, astitit ei Angelus Domini, dicens ad eum: Veni jam, benedicte, et ingredere
Abbreviated transcription (Latin):
to eo quem ꝑfectum iam in oꝑib
assumpserat. quadam die pafmutiꝰ
sedens in cellula sua: uidit animã
eius inter angelorum choros assũp¬
tam. dicentium. Beatus quem ele¬
gisti & assumpsisti: in habitabit
in tabernaculis tuis. Et cum hȩc
audisset: agnouit assumptum
eẽ ex hoc mundo hominem. Tum
uero pafnutius ꝑsistebat in ieiunisᷤ
& orationib: semetipsum ad maio¬
ra & ꝑfectiora extendens.
c rursus orabat dñm: ut
sibi ostenderet cui similis
haberetur inter homines.
Rursus eiuox diuina respon¬
dit dicens. Similis es negociãtiei
quem iuderis ad te uenientem.
Sed exurge uelociter & occurre ei:
adest enim ui cui te similem iudi¬
caui. Et pafnutius sine mora des¬
cendens. occurrit cuidam negocia¬
tori alexandrino: uiginti milium so¬
lidorum mercimonia trib nauib
deferenti ex thebayda. Et quoni¬
am erat religiosus & bonorum oꝑ¬
um studium᷑ gerens. decem legũ¬
minum saccos pueris suis impo¬

Expanded text:
to, quem perfectum jam in operibus to, quem perfectum jam in operibus assumserat, quadam die Paphnutius sedens in cellula sua, videt animam ejus inter Angelorum choros assumtam, dicentium: Beatus quem elegisti, et assumsisti: habitabit in tabernaculis tuis . Et cum haec audisset, agnovit assumtum esse ex hoc mundo virum. Tunc vero Paphnutius persistebat in jejuniis et orationibus, semetipsum ad majora et perfectiora extendens. Et rursus orabat Dominum , ut sibi ostenderet, cui similis haberetur inter homines. Rursus ei divina vox respondit, dicens: Similis es negotianti ei, quem videris ad te venientem, sed et exsurge velociter, et occurre ei. Adest enim vir cui te similem indicavi. Et Paphnutius sine mora descendens, occurrit cuidam negotiatori Alexandrino viginti millibus solidorum mercimonia tribus navibus deferenti ex Thebaide. Et quoniam erat religiosus, et bonorum operum studium gerens, decem leguminum saccos pueris suis impo
Abbreviated transcription (Latin):
ris xpistum. At ille cum hȩc¬
audisset. nichil moratus. nec om¬
nino aliquid in domo sua ordi¬
nans: secutus est iurum ꝑgens
cum ipso ad desertum. Cumq
uenissent ad flumenꝰ nusquã
ad transmeandum reꝑto nauigio.
pafnutius p̃cepit intrare secum
pedib fluuium: cuius in illis
locis ꝓfunda habebatur altitu¬
altitudo. Transierunt gͦ ambo
parit̾ fluuium : ita ut aqua eis uix
ad latera ꝑueniret. Ubi uero uene¬
runt ad desertum. collocat homi¬
nem pafnutius in cellula quadã
haut procul a suo monasterio posi¬
ta. & conuersationis sp̃ualis ordi¬
nem tra. dit: ꝑfectorumq studioꝵ
exercitia edocet: scientiȩ quoq se¬
cretiora credit. Cumq eum in om̃i¬
bus instruxisset. semetipsum de¬
nuo maiorib exercitiis dedit: exi¬
guos priores deputans labores:
quib conferri potuit is qui scłi ui¬
debatur laborib occupatus. Tem
pore autem aliquanto in his trans¬
acto. & ad scientiȩ ꝑfectionem ꝑduc̃¬

Expanded text:
ris Christum. At ille cum ris Christum. At ille cum audisset haec, nihil moratus, nec omnino aliquid in domo sua ordinans, secutus est virum Dei, pergens cum ipso ad desertum. Cumque venisset ad flumen, nusquam ad transmeandum reperto navigio, Paphnutius praecepit intrare secum pedibus fluvium, cum in illis locis profunda habebatur altitudo. Transierunt ergo pariter fluvium, ita ut aqua eis vix ad latera perveniret. Ubi vero venerunt ad desertum, collocat hominem Paphnutius in cellula quadam, haud procul a suo monasterio posita, et conversationis spiritualis ordinem tradidit, perfectorumque studiorum exercitia docuit, scientiae quoque secretiora concredit. Cumque eum in omnibus instruxisset, semetipsum denuo majoribus exercitiis dedit, exiguos priores deputans labores, quibus conferri poterat is, qui saeculi videbatur actibus occupatus. Hoc pore autem aliquanto in his transacto, et ad scientiae perfectionem eo perduc
Abbreviated transcription (Latin):
deprehendit in culpam famu¬
los meos: numꝗͣ greges mei le¬
serunt fruges alienas. Uolen¬
tem seminare in rure meo. numꝗͣ
prohibui : nec uberiora michi nõ¬
ualia elegi. & illi steriliora de-¬
reliqui. Quantum in me fuit :
numquam ꝑmisi ut potentior
infirmum premeret. S emꝑ stu¬
dui in uita mea ut neminem con¬
tristarem. Iudicium si fuit apd̃¬
me. neminem condempnaui: sed
duissidentes reuocare in concordi¬
am studu. Hec interim michi in
stitutio uit̾ȩ dõ donante hacte¬
nus fuit. Audiens autem hȩc paf
nutius : caput eiꝰ exosculatus be¬
nedirit eum dicens. Benedicat
te dominus ex syon: & uideas
quȩ bona sunt in ierusalem.
q uia ergo hȩc bene & conuenien¬
ter implesti. illud tibi de est qd̾
bonorum omnium sũmum est.
ut omittens cuncta. ipsam iam
sequaris di sapientiam. & secre¬
tiores scientiȩ inquiras thesau¬
ros: ad qd̾ non aliter poteris per¬
uenire. nisi ab neges temetipsũ
ꝙ tollas crucem tuam. & sequa¬

Expanded text:
deprehendit in culpa famudeprehendit in culpa famulos meos: numquam greges mei laeserunt fruges alienas: volentem seminare in rure meo numquam prohibui, nec uberiora mihi novalia elegi, steriliora illis dereliqui. Quantum in me fuit, numquam permisi ut potentior infirmum premeret. Semper studui in vita mea, ut neminem contristarer. In judicio si fui caput, neminem condemnavi, sed dissidentes revocare in concordiam studui. Haec interim mihi vitae institutio, Deo donante, hactenus fuit. Audiens autem haec beatus Paphnutius, caput ejus exosculans, benedixit eum dicens: Benedicat te Dominus ex Sion, et videas quae bona sunt in Jerusalem . Quia ergo bene haec et convenienter implesti, illud tibi deest, quod bonorum omnium summum est, ut omittens cuncta, ipsam veram jam sequaris Dei sapientiam, et secretiores 179 inquiras thesauros, ad quos non aliter poteris pervenire, nisi abneges teipsum et tollas crucem tuam, et sequa
Abbreviated transcription (Latin):
liora de semetipso sentiens: aiebat.
Ego quidem in nullo michi boni
auciuꝰ sum conscius. Uerum qr
uerbum dei factum est ad te:
ei quem nichil latet cȩlare non
possum. Hȩc gͦ quȩ michi in me¬
dio multorum posito. in usu st̃
loquar. Triginta iam completi
sunt anni: qd continentiȩ con¬
sensum habere me cum coniuge
mea nullus agnouit. Suscepi aũ
ex ea tres filios. horum enim cau¬
sa solummodo cognita michi ux¬
or est: nec pret̾ eam̾ alia: nec ipsa
ultra iam cognita. Suscipere
hospites numquam cessaui: sed
ita ut neminem ante me pate¬
rer aduenienti occurrere ꝑegri¬
no. Non dimisi umquam de do¬
mo mea hospitem sine uiatico.
Pauꝑem nullum despexi: sed qͤ
necessaria fuerunt illi prebui.
Si in iudicium sedi: nec filii mei
ꝑsonam contra iusticiam acce¬
pi. Alieni laboris fructus: nũꝗͣ
introierunt in domum meam.
Litem si uidi. numquã preteri¬
ui: donec reconciliarem dissi¬
dentes ad pacem. Nemo umꝗͣ.

Expanded text:
liora de seipso sentiens, aiebat: liora de seipso sentiens, aiebat: Ego quidem in nullo mihi sum boni alicujus conscius, verum quia verbum Dei factum est ad te, eum quem nihil latet, celare non possum. Haec ergo quae mihi in medio multorum posito in usu sunt, loquar. Triginta jam completi sunt anni, quod continentiae consensum habere me cum conjuge mea nullus agnovit. Suscepi autem ex ea tres filios, horum enim caussa solummodo cognita est mihi uxor, nec praeter eam alia, nec ipsa ultra jam cognita. Suscipere hospites numquam cessavi, sed ita, ut neminem ante me paterer advenienti occurrere peregrino. Non dimisi umquam de domo mea hospitem sine viatico: pauperem nullum despexi, sed quae necessaria fuerant praebui. Si in judicio sedi, nec filii mei personam contra justitiam accepi. Alieni laboris fructus nunquam introierunt in domum meam. Litem si vidi, nunquam praeterii, donec reconciliarem dissidentes ad pacem. Nemo umquam
Abbreviated transcription (Latin):
angelorum choros reddidit spiri¬
tum.¬
Gitur postquam pafnutius p̃¬
dictum symphoniacum omni ex¬
ercitio uirtutum consũmato pre¬
misit ad dñm: ipse  acrioribus
semet ipsum studiis quam prius
exercuerat agens. iterum domino
supplicabat: ut sibi ostenderet qͥs
ei similis eẽt suꝑ derram. Fit gͦ
iterum uox domini ad cum dicers.
Similem eẽ te nosce primario uici
illius qui est in proximo. quibus
auditis pafnutius: sine mora ad
eum ꝓperans. pulsat ad ostium do¬
mus eius. Ille uero cui moris erat
susciꝑe hospites. occurrit ei atq
introducit eum in domum: lauais
quoq pedes eius. apposuit mensã:
agitq conuiuium. Inter epulas
uero ꝑcunctari pafnutius cepit
ab hospite: qui actus ei. qd̾ studiũ.
cuiusq oꝑis habe̾t exercitia. Iue
uero cum de se humilia respondet¬
& latere in bonis quam publica¬
ri mallet: ꝑurgebat pafnutius.
dicens reuelatum sibi esse a dño:
qd̃ dignus ẽẽt consortio mona¬
chorum. At ille eo magis humi¬

Expanded text:
Angelicos choros reddidit spiritum. Posteaquam Paphnutius praedictum symphoniacum omni exercitio virtutum consummatum praemisit ad Dominum, ipse acrioribus semetipsum studiis, quam prius exercuerat, agens, iterum Domino supplicabat, ut sibi ostenderet, quis sibi similis esset super terram. Fit ergo iterum vox Domini ad eum dicens: Similem te esse nosce primario vici illius, qui est in proximo. Quibus auditis Paphnutius, sine mora ad eum properans, pulsat ad ostium domus ejus. Ille vero, cui moris erat suscipere 178 hospites, occurrit ei, atque introduxit in domum suam, lavans quoque pedes ejus, apposuit mensam, agitque convivium. Inter epulas vero percontari Paphnutius coepit ab hospite, qui actus ei, quod studium, cujusque operis haberet exercitia? Ille vero cum de se humilia responderet, et latere in bonis quam publicari mallet, perurgebat Paphnutius dicens, revelatum sibi esse a Domino, quod dignus esset consortii monachorum. At ille eo magis humi
Abbreviated transcription (Latin):
in egyptũ: Et int̾rogauimꝰ eum
ubi esset cella abbatis moysi: &
dixit nobis. Quid eum queritis: fa¬
tuus est & hereticus. Audientes
aut cleriei: contristati sunt dicen¬
tes. Qualis erat senex ille. qui hȩc
de scõ homine locutꝰ est aduos:
Et illi dixerunt. Senex uetustissi¬
ma uestimenta utens longus &
niger. Et illi dixerunt. Ipse est ab¬
bas moysẽs. Et quia noluit uide¬
ri a uobis: ideo hȩc uobis ipse de
se dixerit. Et multum ȩclificatꝰ
iudex discessit.
rat̾ int̾rogauit abbatẽ mathoen
dicens. Si abiero manere. in loco
aliquo: quomͦ uis ut agam ibi: Dic̃
ei senex. Si habitaueris in loco. ne
uelis tibi illic nomen facere de
aliqua re:dicendo. aut non ue¬
nio in conuentũ frm̃. aut ñ man¬
dueo hoc uł illud. hec enim
nomen unum tͥ faciunt: sed post¬
ea importunitatem patieris: qm̃
homines ubi hȩc audierint. ibi cur¬
bbas nysteron maior. ambula¬
bã in heremo.cum aliquo fr̃e :

Expanded text:
in Aegyptum, et interrogavimus eum in Aegyptum, et interrogavimus eum ubi esset cella abbatis Moysi, et dixit nobis: Quid eum quaeritis? fatuus est, et haereticus. Audientes autem clerici, contristati sunt, dicentes: Qualis est senex ille, qui haec de sancto homine locutus est ad vos? Et illi dixerunt: Senex vetustissimo vestimento utens, longus et niger. Et illi dixerunt: Ipse est abbas Moyses; et quia noluit videri a vobis, ideo haec vobis ipse de se dixit. Et multum aedificatus judex discessit. 11. Frater interrogavit abbatem Mathoen dicens: Si abiero manere in loco aliquo, quomodo vis ut agam ibi? Dicit ei senex: Si habitaveris in loco, ne velis tibi illic nomen facere de aliqua re, dicendo, Aut non venio in conventu fratrum, aut non manduco hoc vel illud; haec enim vanum nomen tibi faciunt, sed postea importunitatem patieris; quoniam homines ubi hoc audierint, ibi curAbbas Nisteron major ambulabat in eremo cum aliquo fratre,
Abbreviated transcription (Latin):
tauit: ut nec latere posset seneor.
Dixit gͦ ei abbas serapion. Usq mͦ
dicebas. peccator sum. & accusabas
te ipsum tanꝗͣ. indignũ iam uiue¬
re: & quia te cum caritate monui.
ita exacerbari debiusti: Si enim
uis reuera humilis esse: quȩ tibi ab
alio imponunt᷑. disce portare uiri¬
liter: & ñ odiosa uerba effunlere
tibi ipsi. Hec aũt̃ audiens frat̾ pe¬
nitentiã gessit coram sene : & nul¬
tum ꝓficiens discessit .ix.
Audiuit aliquando uidex ꝓum¬
ciȩ de abbate moy se: & ꝑrexit in
scẏthi ut uideret eum. Et nuntia¬
uerunt quidam seni de aduentu
euis. Et surrexit ut fugeret in pa¬
lude. & oecurrit ei ille iudex cum
suis: & int̾rogauit eum dicens. Die
nobis senex: ubi est cella abbatis mo¬
ysi. Et dicit eis. Quid uultis eum
inquireree homo fatuus est: & he¬
reticꝰ. Et ueniens iudex ad eccłiam:
dixit clericis. Ego audiens de ab¬
bate moy se. ueni ut uiderem eũ:
& ecce occurrit nobis senex ꝑgens

Expanded text:
tavit, ut nec latere posset senem. tavit, ut nec latere posset senem. Dixit ergo ei abbas Serapion: Usque modo dicebas, Peccator sum, et accusabas teipsum tanquam indignum jam vivere; et quia te cum charitate monui, ita exacerbari debuisti? Si enim re vera humilis vis esse, quae tibi ab alio imponuntur, disce portare viriliter, et non odiosa verba effundere tibi ipsi. Hoc autem audiens frater, poenitentiam gessit coram sene, et multum proficiens discessit. 10. Audivit aliquando judex proinciae de abbate Moyse , et perrexit in Scythi ut videret eum; et nuntiaverunt quidam seni de adventu ejus, et surrexit ut fugeret in paludem; et occurrit ei ille judex cum suis, et interrogavit eum, dicens: Dic nobis, senex, ubi est cella abbatis Moysi? Et dicit eis: Quid vultis eum inquirere? homo fatuus est et haereticus. Et veniens judex ad ecclesiam, dixit clericis: Ego audiens de abbate Moyse, veni ut viderem eum; et ecce occurrit nobis senex pergens
Abbreviated transcription (Latin):
lius frat᷑ int̾rogauit eundẽ se¬
ne abbatẽ theõclos: & cȩpit loqͥ
& exquirere. de reb quas necdũ fue¬
rat oꝑatus. Et dicit ei senex. Ad hue
tibi nec nauem inuenisti. nec uasa tua
in eam posiusti. nec nauigare cȩpisti:
& iam in illa ciuitate ubi dispone.¬
bas ꝑuenistiᷤ Cum gͦ pͥus oꝑatus
fueris rem de qua loqueris: tunc
ex ipsa re loquere: Tune dixit ab¬
bas cassianus: Quia uenit frat᷑ qui¬
dam ad abbatem serapionẽ: & hor¬
tabatur eum senex ut sedm morẽ
faceret orationẽ: Ille autẽ dicens
se esse peccatorem. & ipsius mona¬
chi habitꝰ indignũ: ñ ac quiescebat.
Uoluit etiam pedes eius lauare: &
eisdem iterũ uerbis usꝰ nullatenꝰ
acquieuit. Fecit aut̃ illum gusta¬
re : & cepit senex in caritate mo¬
nere eum dicens. Fili. si uis ꝓfice¬
re:ꝑmane in cella tua: & attende
tibi ipsi & oꝑib manuũ tuarũ. Non
enim tibi tantum ꝓcedere expedit:
qͣntum sedere:. Ille autẽ hec audi¬
ens. ita exacerbatus est & nultũ mu¬

Expanded text:
lius frater interrogavit eumdem senem abbatem Theodorum, et coepit loqui et exquirere de rebus quas necdum fuerat operatus. Et dixit ei senex: Adhuc nec tibi navem invenisti, nec vasa tua in eam posuisti, nec navigare coepisti, et jam in illa civitate, ubi disponebas pervenisti? Cum ergo prius operatus fueris rem de qua loqueris, tunc ex ipsa re loquere. 9. Tunc dixit abbas Cassianus quia venit frater quidam ad abbatem Serapionem, et 593 hortabatur eum senex, ut secundum morem faceret orationem; ille autem dicens se esse peccatorem, et ipsius monachi habitu indignum, non acquiescebat. Voluit etiam ejus pedes lavare, et eisdem iterum verbis usus, nullatenus acquievit. Fecit autem illum gustare, et coepit senex in charitate monere eum, dicens: Fili, si vis proficere, permane in cella tua, et attende tibi ipsi et operibus manuum tuarum; non enim tibi tantum procedere expedit, quantum sedere. Ille autem haec audiens, ita exacerbatus est, et vultum mu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximo suo: & hȩc est pax. In his
temetipsum consolare᷑ modicum
tempꝰ. E st labor. & sempiterna re¬
quies: grã di uerbi. Ameri. uiii¬
ixit alius senex. Proptꝰ te homo
saluator est natus: ꝓpt̾ hoc uenit
filiꝰ dei ut tu saluareri factꝰ e̾ho. ma¬
neis ds. factꝰ ẽ puer: factꝰ ẽ lector. Accipi¬
eis librũ: legit ĩ sinagoga. diceis. Sp̃c dñi

Expanded text:
proximo suo, et haec est pax. In his proximo suo, et haec est pax. In his temetipsum consolare: modicum tempus est labor, et sempiterna requies, gratia Dei Verbi. Amen. 8. Dixit alius senex: Propter te homo Salvator est natus; propter hoc venit Filius Dei, ut tu salvareris. Factus est homo, manens Deus; factus est puer; factus est lector, accipiens librum legit in synagoga, dicens: Spi
Abbreviated transcription (Latin):
bum: Respondit ei senex. Quia si con¬
spexerimus peccata nr̃a : non iudicabi¬
mus peccata ꝓximi. Stulticia est enĩ
homini habenti mortuum suum:
relicto eo. abire & flere mortuum ꝓxi¬
misu. Mori autem a ꝓximo tuo. hoc
est portare peccata tua. & sine cogita¬
tu esse ab omni homine. quia iste
bonus est. & ille malus est: & ne fa¬
cias malũ ulli homini. neq cogiteᷤ
neq spͥueriᷤᷤ aliq̃ facientẽ malũ neqꝙ ac¬
qͥescaᷤ facientimalũ¬
primo tuo: & noli obloqui de aliqͦ:
sed dicito. quia ds̾ cognoscit unum¬
quemꝙ. Noligͦ obȩdire detrahenti:
neq congaudeas ei in detractione
ipsius. Noli obȩdire obloquenti ꝓxi¬
mum suum: & hoc est. nolite uidi¬
care & non iudicabimimi. Non ha¬
beas inimicitias cum quocumq ho¬
mine. neq retineas inimicitias in cor¬
de tuo: neq odio habeas eum qui
tias inimicitias ipsius. Noli despi¬
cere eum qui inimicitias habet cum

Expanded text:
bum? Respondit ei senex: Quia si conbum? Respondit ei senex: Quia si conspexerimus peccata nostra, non videbimus peccata proximi. Stultitia est enim homini habenti mortuum suum, relicto eo ire et flere mortuum proximi sui. Mori autem proximo tuo, hoc est portare peccata tua, et sine cogitatu esse ab omni homine, quia iste bonus est, et ille malus est, et ne facias malum ulli homini, neque cogites e spreveris aliquem facientem malum, neque acquiescas facienti maluproximo tuosed dicito: Quia Deus cognoscit unumquemque. Noli ergo obedire detrahenti, neque congaudeas ei in detractione ipsius. Noli obedire obloquenti proximum suum; et hoc est: Nolite judicare, et non judicabimini . Non habeas inimicitias cum quocunque homine, neque retineas inimicitias in corde tuo, neque odio habeas eum qui tias inimicitiis ipsius. Noli despicere eum qui inimicitias habet cum
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatẽ meam & laborem meum: &
dimitte om̃ia peccata mea. Si gͦ fece¬
rit anima labores istos: miscrebitur suꝑ
faciet homo in omni temptatione
ueniente suꝑ se. aut in om̃i cogitatio¬
ne inimici: Ait illi senex. flere debet
in conspectu bonitatis di. ut ad uiuet
eum:. & requiescet uelociter si rogat
in scientia Scͥptum est enim. Dñs
michi adiutor: & non timebo quid fa¬
ciat michi homo.
NterRogauit eum iterum fr diceis.
Ecce homo cedit seruum suum ꝓpt̃
peccatum qd egit: quid dicet seruus
ille: Dicit ei senex. si bonus seruus est:
dicet. Peccaui: miserere mei. Dicit ei
fr. Nichil aliud: Dicit ei senex. Non.
Ex quo enim culpam suꝑ se posuerit.¬
& dixerit. peccaui: statim miseretur
ei dñs suus. finis autem horũ est: ñ
iudicare ꝓximum suum. Quando enĩ
manus dñi occidit p̾mogenitũ in t̾ra
egypti: ñ erat domus in qua ñ esset
mortuus. Dicit ei fr. Quid est hoc uer¬

Expanded text:
humilitatem meam, et laborem meum, et humilitatem meam, et laborem meum, et dimitte omnia peccata mea . Si ergo fecerit anima labores istos, miserebitur supefaciet homo in omni tentatione veniente super se, aut in omni cogitatione inimici? Ait illi senex: Flere debet in conspectu bonitatis Dei, ut adjuvet eum; et requiescet velociter, si rogat in scientia. Scriptum est enim: 658 Dominus mihi adjutor, et non timebo quid faciat mihi homo . 7. Interrogavit eum iterum frater, dicens: Ecce homo caedit servum suum propter peccatum quod egit, quid dicet servus ille ? Dicit ei senex: Si bonus servus est, dicet: Peccavi, miserere mei. Dicit ei frater: Nihil aliud? Dicit ei senex: Non. Ex quo enim culpam super se posuerit, et dixerit: Peccavi, statim miseretur ei dominus suus; finis autem horum est non judicare proximum suum. Quando enim manus Domini occidit primogenita in terra Aegypti, non erat domus, in qua non esset mortuus . Dicit ei frater: Quid est hoc ver
Abbreviated transcription (Latin):
IAIT:SENEX
morses. quia debet hõ
quasi mortuus esse
socio suoͬ mori ami¬
Co suo: ut non dini¬
dicet eum in aliqua.
causa.
irit iterumꝰ quia debet homo morti¬
ficare seipsum ab omnire mala. pͥus¬
quam egrediatur de corpore: ut non le¬
dat ullum hominem. .ii¬
ixit iterum. Nisi habuerit homo it
coode suo quia peccator est: ds̃ non ex¬
audit eum. Dixit ei fre. Quid est in corde
habere quia peccator sum: Et dixit se¬
nex. Si quis portat peccata sua: non uidet
peccata ꝓximi sui.
irit iterum senex. Nisi conuenerit
actus orationi: in uanum laborat
homo. Et dixit fr. Quid est consensus
actꝰ cum oratione: Respondit senex.
Ut ꝓ eis quib oramus:iam ñ illa facia¬
mus. Quando enim homo dimiserit uo¬
luntatem suam. tunc ei reconciliat᷑ d̾s:
& suscipiet orationes eiꝰ. Int̾rogauit fr̃.
In omni labore hominis. quid est quod
homo. quid efficiunt: Dixit ei se¬
nex. Qm̃ ipsa sunt quȩ faciunt humili¬
ari auimam. Scͥptum est enim. Uide

Expanded text:
ixit senex Moyses: Quia debet homo quasi mortuus esse socio suo, hoc est mori amico suo, ut non dijudicet eum in aliqua causa . 2. Dixit iterum: Quia debet homo mortificare seipsum ab omni re mala, priusquam egrediatur de corpore, ut non laedat ullum hominem. 3. Dixit iterum: Nisi habuerit homo in corde suo quia peccator est, Deus non exaudit eum. Dixit ei frater: Quid est in corde habere quia peccator est? Et dixit senex: Si quis portat peccata sua, non videt peccata proximi sui. 4. Dixit iterum senex: Nisi convenerit actus orationi, in vanum laborat homo . Et dixit frater: Quid est consensus actus cum oratione? Respondit senex: Ut pro quibus oramus, jam non illa faciamus. Quando enim homo dimiserit voluntatem suam, tunc ei reconciliatur Deus, et suscipit orationes ejus. Interrogavit frater: In omni labore hominis quid est quod homo, quid efficiunt? Dixit ei senex: Quoniam ipsa sunt quae faciunt humiliari animam. Scriptum est enim: Vide
Abbreviated transcription (Latin):
in suburbanis locis. alii ꝑrura. plureᷤ
autem & egregii ꝑ heremum disꝑsi:
& uelut quidam cęlestis ęxercitus in
ꝓcinctu positus atq in tabernaculis
degens. ad obȩdientiam p̾ceptorum
regis semꝑ intentus. armis orationum
pugnans. & scuto fidei ab inimi co
insidiante ꝓtectꝰ: regnum
cȩleste conquirunt. Suntgo
ornati morib: quieti. lene cran¬
quilli: & caritatis uinculio ue¬
uit quadam germanitate con¬
stricti. Ad emulationem uͦ uir¬
tutum ÷ certamen ingens exercent¬
& agones. studet enim unusquisq
clementior altero: humilior. benig¬
nior. ac patientior inueniri. Si qͥs
autem sapientior cȩteris fuerit. hic
ita communs erga om̃s & mediocͥs
existit: ut scdm mandatum dñi. om¬
nium minimus & omnium seruus
eẽ uideatur. Quia gͦ di munere
donatum michi est & uidere eos &
inter esse. conuersationem eoꝵ de
singulis iam nunc quȩ ad memoriã
dñs deduxerit enarrare temptabo:

Expanded text:
in suburbanis locis, alii per rura, plures in suburbanis locis, alii per rura, plures autem et egregii per eremum dispersi, et velut quidam caelestis exercitus in procinctu positus, atque in tabernaculis degens, ad obedientiam praeceptorum regi semper intentus, armis orationum pugnans, et scuto fidei ab inimico insidiante protectus, regnum sibi caeleste conquirit. Sunt ergo ornati moribus, quieti, lenes, tranquilli, et caritatis vinculo velut quadam germanitate constricti. Ad aemulationem vero virtutum certamen ingens exercent et agones. Studet enim unusquisque clementior altero, benignior, humilior ac patientior inveniri. Si quis autem sapientior caeteris fuerit, hic ita communis erga omnes et mediocris existit, ut secundum mandatum Domini omnium minimus, et omnium servus esse videatur. Quia ergo Dei munere donatum mihi est, ut viderem eos, et interessem conversationi eorum, de singulis jam nunc, quae ad memoriam Dominus reduxerit, enarrare tentabo;
Abbreviated transcription (Latin):
gentes cogitant. Ipsi uero iusticiam &
regnum di requirunt: & hȩc omĩa scd̾m
ꝓmissionem saluatoris apponuntur eis
Beniq plurimi eoꝵ sin aliquib forte
necessariis ad usus corporis eguerint: ñ
ad humana ꝓfugia. sed ad dm̃ uersi. &
ab ipso tamquam a patre poscentes: q̃
poposceri.nt conse quuntur. Tanta
namq in eis fides est : que etiam monti¬
b ut transferantuꝵ ualeat imperare.
Unde & non nulli eoꝵ irruptiones fluuis
inꝑniciem uicinarum regionum con¬
citatas. mationib repsserunt : & pede in ce¬
dentis aluei eius ꝓfunda digressi sunt:
immanesq eius bestias ꝑemerunt. Et
plurima atq innumera signa quȩ a
consummata sunt: ut dubitari ñ debe¬
at. ipsoꝵ meritis adhuc stare mundum.
Sed illud ualde mirum est: cum semꝑ
optima quęq rara sint & difficilia. in
illis tamen utrumq parit comieniis¬
se Zut & numero unmensi sint. & uir¬
tutib incomparabiles. Sunt enim alii

Expanded text:
Gentes cogitant . Ipsi vero justitiam et Gentes cogitant . Ipsi vero justitiam et regnum Dei requirunt: et haec omnia secundum promissionem Salvatoris apponuntur eis. Denique plurimi eorum, si in aliquo forte necessariis ad usus corporis eguerint, non ad humana perfugia, sed ad Deum versi, et ab ipso tamquam a patre poscentes, quae poposcerint illico consequuntur. Tanta namque in eis fides est, quae etiam montibus, ut transferantur, valeat imperare. Unde et nonnulli eorum, irruptiones fluvii in perniciem vicinarum regionum concitatas, orationibus represserunt Et pede 119-120 incedentes alvei ejus profunda digressi sunt, immanesque ejus bestias peremerunt, et plurima atque innumera signa, quae aconsummaverunt, ut dubitari non debeat, ipsorum meritis adhuc stare mundum. Sed illud valde mirum est, cum semper optima quaeque rara sint et difficilia, in illis tamen utrumque pariter convenisse, ut et numero immensi sint, et virtutibus incomparabiles. Sunt enim alii
Abbreviated transcription (Latin):
accipiant çȩlestium potestatem: Non¬
nullos namq eorum ita ab om̃i malitia¬
& cogitatione. ac suspitione uidimus de¬
fecatos :ut nec si aliquid mali adhuc gere¬
retur in scło meminissent. Tanta ineis
erat tranquillitas animi: tantusq inole¬
uerat eis bonitatis affectus:ut merito
de eis dictum sit. Pax multa diligentib
nomen tuum dñe. Commanent ergo
ꝑheremum disꝑsi. & separati cellulis:
sed caritate coneri. Ol hoc aũ ilirimunt᷑
habitaculis: ut silentii sui quiete & in-¬
tentione mentis diuina sectantes. nec
uox aliqua nec occursus ullus aut ser¬
mo aliquis ociosus obturbet. Intentis
gͦ in suo quisq loco animis. uelut boni
patres. xp̃i expectant aduentum᷑ aut
tamquam miles paratus in castris. im¬
ꝑatoris p̾sentiam: uel fideles serui ad¬
uenientem dñm sustinent. libertatem
sibi parit̃ & munera largiturum. Om̃s
gͦ hi: nullam cibi. aut indumenti. aut
ullius horum sollicitudinem gerunt.

Expanded text:
accipiant caelestium potestatem? Nonaccipiant caelestium potestatem? Nonnullos namque eorum ita ab omni malitiae cogitatione ac suspicione vidimus defaecatos, ut nec si aliquid mali adhuc gereretur in saeculo, meminissent. Tanta in eis inerat tranquillitas animi, tantusque inoleverat eis bonitatis affectus, ut merito de eis dictum sit: Pax multa diligentibus nomen tuum, Domine . Commanent autem per eremum dispersi et separati cellulis, sed caritate connexi. Ob hoc autem dirimuntur habitaculis, ut silentii quiete et intentione mentis divina sectantes, nec vox aliqua, nec occursus ullus, aut sermo aliquis otiosus obturbet. Intentis ergo suo quisque loco animis, velut boni patris Christi exspectant adventum: aut tamquam miles paratus in castris imperatoris praesentiam, vel ut fideles servi adventantem dominum sustinent, libertatem sibi pariter et munera largiturum. Omnes ergo hi nullam cibi aut indumenti, aut illius horum sollicitudinem gerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
inflammatur exemplis. horrescere qui¬
dem scłi illẽcebras. sectari uero quietẽ:
& uere uidi thesaurum xp̃i: in humanᷤᷤ
absconditum uasculis. Quem thesaurũ
reꝑtum. nolui tamꝗͣ. inuidus occultare.⁊
sed quasi pro multis inuentum. ꝓferre
in medium. & facere communem: certꝰ
qd̃ quanto plures ex eo fuerint ditati.
tantum michi amplius acquiritur. Ego
enim fiam locupletior: cum aliorum
salus ministerii mei fuerit quȩsita mer¬
cimonio. In pͥncipio gͦ narrationis nr̃ȩ
adee nobis pcamur grãm dñi nr̃i iħu xͥ:¬
cuiꝰ uirtute omĩa hȩc pietatis exercitia
apud egypti monachos habentur. ui¬
dimus enim apud eos multos patres cȩ¬
lestem uitam in t̾ra positos agentes : &
nouos quosdam ꝓpħas tam uirtutib
animi quam uaticinandi officio suscita¬
tos. quibi ad testimonium meritoꝵ: nec
signoꝵ quidem ac ꝓdigioꝵ deerat effi¬
catia. Et merito. Cur enim hi qui nichil
terrenum nichil carnale cupiunt:non

Expanded text:
inflammatus exemplis, horrescere quiinflammatus exemplis, horrescere quidem saeculi illecebras, sectari vero quietem, et vere vidi thesaurum Christi in humanis absconditum vasculis, quemque thesaurum repertum nolui tamquam invidus occultare, sed quasi pro multis inventum proferre in medium, et facere communem: certus quod quanto plures ex eo fuerint ditati, tanto mihi amplius acquiretur. Ego enim locupletior fiam, cum aliorum salus ministerii mei fuerit quaesita mercimonio. In principio ergo narrationis nostrae adesse nobis precamur gratiam Domini us virtute omnia haec pietatis exercitia apud Aegypti monachos habentur. Vidimus enim apud eos multos patres caelestem vitam in terra positos agentes, et novos quosdam prophetas tam virtutibus animi, quam vaticinandi officio suscitatos, quibus ad testimonium meritorum, nec signorum quidem ac prodigiorum deerat efficacia: et merito. Cur enim hi, qui nihil terrenum, nihil carnale cupiunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
ENE DICC
saluos fieri. & ad agnitionem uerita¬
tis uenire : qui etiam iter nr̃m direx̃
ad egyptum. & ostendit nobis mira¬
bilia magna ad posteritatis memo¬
riam ꝓ futura : ex quib non solum
nobis causa salutis oriretur. uerum
nam pietatis aptissima conderetur:
quȩ uirtutis iter agere uolentib ge¬
stoꝵ p̾cedentium fide amplissimum
tramitem pandat. Nam quamuis
ad tantarum rerum narrationem
minus idonei simus. nec dignum ui¬
deatur ingentium rerum exiguos
ac paruos fieri auctores. p̾celsasq
uircutes humili narrare sermone:⁊
tamen qm̃ fr̃m caritas. eoꝵ qui in
monte scõ oliueti commanent. hoc
ãnobis frequentꝰ exposcit. ut egyp¬
tioꝵ monachoꝵ uitam. uirtutesq
animi. & cultum pietatis. atq absti¬
nentiȩ robur qd̃ in eis coram uidimꝰ
explicemus: p̃cib ipsoꝵ qui hoc imperant¬
adiuuandum me credens aggrediar
tam ex stilo laudem requirens. quam ex
uarratione rerum ȩdificationem futurã
legentib sꝑans: dum gestoꝵ unusquisq

Expanded text:
enedictus, salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire : qui etiam nostrum iter direxit ad Aegyptum, et ostendit nobis mirabilia magna ad posteritatis memoriam profutura: ex quibus non solum nobis caussa salutis oriretur, verum doctrina pietatis aptissima conderetur, quae virtutis iter agere volentibus, gestorum praecedentium fide amplissimum tramitem pandat. Quamvis ad tantarum rerum narrationem minus idonei simus, nec dignum videatur, ingentium rerum exiguos ac parvos fieri auctores, praecelsasque virtutes humili narrare sermone: tamen quoniam fratrum caritas, eorum qui in monte sancto Oliveti commanent, hoc a nobis 117-118 frequenter exposcit, ut Aegyptiorum monachorum vitam, virtutesque animi, et cultum pietatis, atque abstinentiae robur, quod in eis coram vidimus, explicemus: precibus ipsorum qui hoc imperant, juvandum me credens, aggrediar, non tam ex stylo laudem requirens, quam ex narratione rerum aedificationem futuram legentibus sperans, dum gestorum unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
ri p̃cepit: nec tamen uinciri potuit. Nam
mor ut abiere qui uinxerant: eidem uin
cula sunt soluta Habebat enim germa¬
num frẽm. cui nomen erat tunna: prb̃m
& abbatem monasterii. in ciuitate quȩ
hactenus ab eius nomine tunna cestyR
cognominat᷑. qui cum eum inpugna
ꝑemptum audisset:uenit quęrere. si
forte corpꝰ eius inuenire potuisset. In¬
uentumq alium illi ꝑ omnia similli¬
mum: putauit illum esse. quem ad
monasterium suum deferens. honori¬
fice sepeliuit: & ꝓ absolutione animȩ
ipsius. sepius missas facere curauit.
Quarum celebratione factum est qd̃
edixi: ut nullus eum posset uincire.
quin continuo solueretur. Interea
comes qui eum tenebat. mirari & in¬
terrogare cȩpit. quare ligari eum¬
fectum putat. pro me missas crebras
anima mea ꝑ intercessiones enis solue¬
retur apenis. Et dum a comite te¬

Expanded text:
ri praecepit. Nec tamen vinciri potuit; nam ri praecepit. Nec tamen vinciri potuit; nam mox ut abiere qui vinxerant, eadem ejus sunt vincula soluta. Habebat enim germanum fratrem cui nomen erat Tunna, presbyterum et abbatem monasterii in civitate quae hactenus ab ejus nomine Tunnacaestir cognominatur: qui cum eum in pugna peremptum audiret, venit quaerere si forte corpus ejus invenire posset, inventumque alium illi per omnia simillimum, putavit ipsum esse: quem ad monasterium suum deferens, honorifice sepelivit, et pro absolutione animae ejus saepius missas facere curavit. Quarum celebratione factum est quod dixi, ut nullus eum posset vincire, quin continuo solveretur. Interea comes qui eum tenebat, mirari et interrogare coepit quare ligari nofectum putans, pro me missas crebras anima mea per intercessiones ejus solveretur a poenis. » Dumque
Abbreviated transcription (Latin):
ibi p̃paratus in similitudinem draconis:
aꝑiens fauces suas fecentissimas. & glu¬
tiens eam & uomens in calidissimum lo
cum: ubi suȩ consimiles expectant uidi¬
CIUM.
N p̃lio quo occisus est rex elbuynus.
memorabile qd̾dam factum constat.
qd̾ nequaquam silentio p̾tereundum
arbitor÷ sed multoꝵ saluti si referatur
fore ꝓficuum. Occisus est ibi inter alios
de militia eius uuenis: uocabulo immõ.
Qui cum die illo & nocte sequenti inter
cadauera occisoꝵ similis mortuo iaceret.
tandem recepto spũ reuixit: & residens
sua uulnera ꝓut potuit alligauit. Dem¬
Ide modicum requietus. leuauit & cepit
abire: sicubi amicos qui sui curam age¬
Irent posset inuenire. Qd̃ dum faceret.
inuentus est & captus a uiris hostilis
redi regis adductus. A quo int̾rogatus
quis esset. timuit se militem fuisse con¬
fiteri: rusticum se potiꝰ & pauꝑem. atq
urorio uinculo colligatum fuisse res¬
pondit: & ꝓpt̾ uictum militib af feren¬
dum in expͥeditionem se cum suis simili

Expanded text:
 erat in similitudine draconis; et aperiens fauces suas fetidissimas, ac glutiens eam, revomuit in calidissimum locum igneum, ubi sui consimiles exspectant judicium.praelio quo occisus est rex Aelfuini, memorabile quoddam factum esse constat, quod nequaquam silentio praetereundum arbitror, sed multorum saluti, si referatur, fore proficuum. Occisus est ibi inter alios, de militia ejus juvenis, vocabulo Imma, qui cum die illo et nocte sequenti inter cadavera occisorum similis mortuo jaceret, tandem recepto spiritu revixit, ac residens sua vulnera, prout potuit ipse alligavit: dein modicum requietus levavit se, et coepit abire sicubi amicos qui sui curam agerent, posset invenire. Quod dum faceret, inventus est, et captus a viris hostilis redi regis, adductus: a quo interrogatus quis esset, timuit se militem fuisse confiteri; rusticum se potius et pauperem, atque uxoreo vinculo conligatum fuisse respondit; et propter victum militibus adferendum in expeditionem se cum suis  Al.,
Abbreviated transcription (Latin):
usq nunc fuisti in ꝑegrinatione
modo eris nobiscum in ꝑditione:
in qua multos habemus socios. Tẽ
cȩpit illa misera anima. cummag¬
tu dic̾e: Heu me misera. qͣre ũquã¬

Expanded text:
Usque modo fuisti in peregrinatione, nunc moraberis nobiscum in damnatione, in qua multos habemus socios. Tunc coepit illa misera anima cumti dicere: Heu me miseram, quod unqua
Abbreviated transcription (Latin):
ue solatia ꝓuenissent. Cognouitq¬
eo referente illis maxime tempori¬
pro se missarum fuerant celebrata
nes:quia sacrificium salutare ad
redemptionem ualeret & animȩ
& corporis sempiterdiaor.

Expanded text:
 solatia provenissent: cognovitque, referente illo, illis maxime temporipro se missarum fuerant celebrata quod sacrificium salutare ad redemptionem valeret et animae et corporis sempiternam.
Abbreviated transcription (Latin):
nati mei in illa pugna interempti st̃.
Nec te tam̃ occidam: ne fidem mei ꝓ¬
missi puaricer. Ut uero conualuit:
atq alia uincłoꝵ ei genera hostes im¬
di si posset. At̾cia autem hora qͣndo
missȩ fieri solebant: sepissime uincula
soluebantu: atq ille dato iure. iurati¬
do ut rediret uel pecumam illimit

Expanded text:
nati mei in illa sunt pugna interempti; nec te tamen occidam, ne fidem mei promissi praevaricer. » Ut ergo convaluit, atque alia vinculorum ei genera hostes imdi si posset. A  Al. om. A tertia autem hora quando missae fieri solebant, saepissime vincula solvebantur. At ille dato jurejurando ut rediret, vel pecuniam illi pro
Abbreviated transcription (Latin):
eferam uobis duo incredi¬
sus. suscipi se rogaret in congre¬
gatione. abbas ei cepit multã
proponere: graues eẽ istius dis¬
ciplinȩ labores: sua uero dura im¬
peria quȩ nullus facile posset
implere: aliud potius monaste
rium ubi faciliorib segib uiue¬
retur expeteret: non temptaret
aggredi qd̾ implere non posset.
Ille nichil his terrorib ꝑmoueri.
sed magis ita omnem obedientiã
nem ire preciꝑet. non recusaret¬
qui coquendis panib parabat᷑
intrare. At ille non distulit pa¬
rere precepto: sed statim medias
flammas nichil cunctatus in¬
gressus est. quȩ mox tam au¬
daci fide uicte. uelũt illis qͦn¬
dam hebreis pueris cesserunt.
& confestim fugit incendium:
& ipse qui ingressus putabat᷑
arsurus. uelut frigido rore ꝑ¬
fusum se ẽẽ miratus est. Sed̃
quid mirum. si tuum xp̃e ty
ronẽ ignis ille ñ detigit⁊ ut
nec abbatem pigeret dura
mandasse. nec discipulum pę¬
niteret obȩdientiam explesse :
hinc gͦ intelligendum est. qͣn¬

Expanded text:
eferam vobis duo incredisus, suscipi se rogaret in congregationem, abbas coepit ei multa proponere: graves esse illius disciplinae labores, sua vero dura imperia, quae nullius facile posset implere patientia; aliud potius monasrium, ubi facilioribus legibus uiueretur, expeteret: non temptaret adgredi, quod inplere non posset. ille uero nihil his terroribus permoueri, sed magis ita omnem oboedientiam nem ire praeciqui coquendis panibus parabatur, intrare. At ille non distulit parere praecepto, sed statim medias flammas nihil cunctatus ingressus est. Quae mox tam audaci fide victae, velut illis quondam Hebraeis pueris, cesserunt, et confestim fugit incendium. Et ipse qui ingressus est, et putabatur arsurus, velut frigido rore perfusum se esse miratus est. Sed quid mirum, si tuum, Christe, tironem ignis ille non tetigit, ut nec abbatem pigeret dura mandasse, nec discipulum poeniteret obedientiam explesse. Hinc ergo intelligendum est quan
Abbreviated transcription (Latin):
obnoxios. Et reuocata ad ciuitatẽ:
omnes eos data pecunia liberauit.
Tunc pater pafnutius. ego inqͥt
nichil tale fȩci: tamen credo etiã
ad te ꝑuenisse. qd̾ celebre pafnu¬
tii nomen inter monachos habea¬
tur. Fuit enim michi inquit ñ
mediocris studii: ut uitã meam
in huiusmodi excolerem discipli¬
nis. D̾s igitur michi de te reue¬
lauit: qd̃ nichil minus apud ipsũ
meriti habeas quam ego. Quia gͦ
amimam tuam. At ille statim fistu¬
las quas manu gerebat abiciens
secutus est eum ad heremum: & ar¬
tem musicam in sp̃ualem commu¬
tans uitam entisq armoniam. ꝑ
integrum triennium artissime

Expanded text:
obnoxios: et revocata ea ad civitatem, obnoxios: et revocata ea ad civitatem, omnes eos data pecunia liberavit. Tunc pater Paphnutius, Ego, inquit, nihil tale feci: tamen credo etiam ad te pervenisse, quod celebre Paphnutii nomen inter monachos habeatur. Fuit enim mihi non mediocris studii, ut vitam meam in hujusmodi excolerem disciplinis. Deus igitur de te mihi revelavit, quia nihilominus apud ipsum meriti habeas quam ego. Quia erganimam tuam. At ille statim fistulas quas manu gerebat abjiciens, secutus est eum ad eremum, et artem musicam in spiritualem commutans vitae mentisque harmoniam, per integrum triennium arctissim