comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ x pc̃ in hoc gͦ .ax p̃o quod ꝓ missũẽ testam̃tũ : In se¬
mine tuo bñdicent᷑ om̃s gentes Tu qui dimisisti
unitatẽ omniũ gentiũ et inparte remansisti:
polluisti testam̃tũ eius. Quid tͥ gͦ contigit ut ex¬
tͣminareris: ut abhereditate seꝑareris: De ira
dĩ ẽ. attende enĩ quid sequit᷑. P olluerunt
testam̃tũ eius. Diuisi sunt p̃ira uultus cius.
Quid expectatis. qͥ maiore nota ostendant᷑ here¬
tici: Oiuisi sunt p̃ira uultꝰ eius. et appinquauit
cor illiuis. Cuius cor intelligimus: nisi cuiꝰ ira diui¬
si sunt. Quomͦ appropinquauit cor illiꝰ: ut intel¬
ligamus uoluntatẽ illius: Et enim hereticis as¬
serta ẽ catholica: et exhis qui male sentiunt ꝓba¬
ti sunt qui bene sentiunt. Multa enim lateban
in scͥpturis: et cũ p̃cisi essent heretici. questionib
agitauerunt eccłiam di apta sunt que latebant:
et intellecta ẽ uoluntas dĩ. Inde łr in alio psal¬
mo. Congregatio tauroꝵ int̾ uaccas popłoꝵ: uit

Expanded text:
 . In hoc ergo Christo quod promissum est testamentum? In semine tuo benedicentur omnes gentes. Tu qui dimisisti unitatem omnium gentium, et in parte remansisti, polluisti testamentum ejus. Quod tibi ergo contigit, ut exterminareris, ut ab haereditate separareris, de ira Dei est. Attende enim quid sequatur: Polluerunt testamentum ejus; divisi sunt prae ira vultus ejus. Quid exspectatis, qua majore nota ostendantur haeretici? Divisi sunt prae ira vultus ejus. 22. Et appropinquavit cor illius. Cujus intelligimus, nisi cujus ira divisi sunt? Quomodo appropinquavit cor illius? Ut intelligamus voluntatem illius. Etenim ex haereticis asserta est Catholica, et ex his qui male sentiunt probati sunt qui bene sentiunt. Multa enim latebant in Scripturis; et cum praecisi essent haeretici, quaestionibus agitaverunt Ecclesiam Dei: aperta sunt quae latebant, et intellecta est voluntas Dei. Inde dicitur in alio psalmo, Congregatio taurorum inter vaccas populorum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ille de quo dictũ ẽ indimidio dierũ eiꝰ derelin¬
quet eũ. et in nouissimis suis erit insipiens Psi¬
ciunt. s ad tempꝰ. Quid enimait apłs: Maligni¬
autẽ homines et seductores ꝓficient inpeuis.
ipsi errantes et alios inerrorẽ mittentes. Cecus
autẽ cecũ ducens. simul infoueã cadunt. Merito
cadunt inputeũ corruptionis. Quid enĩ ait: ꝓ¬
ficient inpeius ñ tam̃ diui. Nam paulo ante qdix̃.
s ultra ñ ꝓficient: hoc ẽ ñ dimidiabunt dies
suos. Sequat᷑ apłs et dicat quare. Dem̃tia enim
eoꝵ. manifesta erit omnib sic̃ et illoꝵ fuit. Uiri
sanguinũ et dolositatis ñ dimidiabt̃ dies suos.

Expanded text:
ille, de quo dictum est: In dimidio dierum ejus derelinille, de quo dictum est: In dimidio dierum ejus derelinquent eum, et in novissimis suis erit insipiens . Proficiuntcient in pejus, ipsi errantes, et alios in errorem mittentes. Caecus autem caecum ducens, simul in foveam cadunt . Merito cadunt in puteum corruptionis. Quid ergo ait? Proficient in pejus; non tamen diu. Nam paulo ante dixit, Sed ultra non proficient: hoc est, non dimidiabunt dies suos. Sequatur Apostolus, et dicat quare: Dementia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit . Viri sanguinum et dolositatis non dimidia
Abbreviated transcription (Latin):
ret: S ꝓpt̾ timiditatẽ paucitatis sue. magis
ab eis aliquid passisunt. quam ipsi tale aliquid
aliquando fecerunt. Ergo int̾rogo donatistã:
et dico. Inconsilio tuo posuisti de maximianis¬
tis ueloces pedes eon adeffundendũ sanguinem
Unũ mͥ date quẽ digito leserint maximianiste
Ad mͥ aliud responsurꝰ es nisi quod ego dico: Qui
se separauerunt abunitate. et animas seducen¬
do interimunt: spũalit̾ non carnalit̾ sanguinẽ
fundũ . Optime exposuisti. s in ex positione tua ag¬
nosce facta tua. Uiri sanguinũ et dolositatis
Dolositas infraude: insimulatione. inseductiõe.
Quid gͦ: Illi ipsi qui diuisi sunt p̃ira uultus eiꝰ.
ipsi sunt uiri sanguinũ. et dolositatis. S quid
de illis ait: Non dimidiabunt dies suos. Ad ẽñ
dimidiabunt dies suos: Ñ ꝑfici int quantũ pu-¬
tant s ĩtra tẽpꝰ quod sꝑant᷑ ꝑibunt. Ip̃se enĩ ẽ ꝑdix

Expanded text:
ret, sed propter, timiditatem paucitatis suae magis ret, sed propter, timiditatem paucitatis suae magis ab eis aliquid passi sunt, quam ipsi tale aliquid aliquando fecerunt. ergo interrogo donatistam, et dico: In concilio tuo posuisti de Maximianistis, Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem. Unum mihi date quem digito laeserint Maximianistae? Quid mihi aliud responsurus est, nisi quod ego dico? Qui se separaverunt ab unitate, et animas seducendo interimunt, spiritualiter, non carnaliter sanguinem fundunt. Optime exposuisti, sed in expositione tua agnosce facta tua. Viri sanguinum et dolositatis. In fraude dolositas, in simulatione, in seductione. Quid ergo illi ipsi qui divisi sunt prae ira vultus ejus? Ipsi sunt viri sanguinum et dolositatis. 27. Sed quid de illis ait? Non dimidiabunt dies suos. Quid est, Non dimidiabunt dies suos? Non proficient quantum putant: intra tempus quod sperant, peribunt. Ipse est enim perdix
Abbreviated transcription (Latin):
tasuisibiles mortes attendamꝰ uiri sanguinis st̃.
attende armatũ siuir pacis ẽ: et ñ sanguinis.
Si fustẽ saltẽ solũ ferret: ferret fundibalũ. fert
securĩfert lapides. fert lanceas: et ista portantes
ũͥq qua possunt euagantur: sanguinẽ in nocen¬
tium sitiunt. Eͦ et de istis uisibilib mortib suis
uiri sanguinũ. S et de illis dicamus utiña solas¬
uisibiles facerẽt: et animas ñ ꝑimerent. Isti qui
sunt uiri sanguinũ et dolositatis. ne putent qi
nos male sic intelligimꝰ uiri sanguinum quia
animas occidunt: isti maximianistas suos sicĩ¬
tellexerunt. Nã cũ eos dampnarent. in ipsa sen¬
tentia concilii sui ista u̾ba posuerunt. Ueloces
peles eoꝵ adeffun dñdũ sanguinẽ annuntiatorẽ
Contbulatio et calamitas inuiis eoꝵ: et uiã pacis
non cognouerunt. Hoc de maximianistis dire¬
runt. Quero gͦ abeis quando maximianiste fu¬
funderent si ee̾t talis multitudo que funde¬

Expanded text:
tas visibiles mortes attendamus, viri sanguinum sunt. tas visibiles mortes attendamus, viri sanguinum sunt. Attende armatum, si vir pacis est, et non sanguinis. Si fustem saltem solum ferret; sed fert fundibulum, fert securim, fert lapides, fert lanceas: et ista portantes ubique qua possunt evagantur, sanguinem innocentium sitiunt. Ergo et de istis visibilibus mortibus sunt viri sanguinum. Sed et de illis dicamus: Utinam solas facerent, et animas non perimerent. Isti qui sunt viri sanguinum et dolositatis, ne putent quia nos male sic intelligimus viros sanguinum, qui animas occidunt; ipsi Maximianistas suos sic intellexerunt. Nam cum eos damnarent, in ipsa sententia concilii sui ista verba posuerunt: Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem annuntiatorum. Contribulatio et calamitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt . Hoc de Maximianistis dixerunt. Quaero autem ego ab eis quando Maximianistae fufunderent, si esset talis multitudo quae funde
Abbreviated transcription (Latin):
abit. Anchora ligat᷑: anchora spes eus ẽ. Non
us corruptionis: tenebre sub mersionis. Deducef
eos inquit inputeũ corruptionis: Quia cecus ce¬
cum ducens ambo infoueã cadunt. Deduces illos
ds inputeũ corruptionis: ñ qd̾ ipse sit auctor cul¬
pe ipsoꝵ s qđ ipse sit udex iniquitatũ eoꝵ T didit
enĩ cłs eos in concupiscentiis cordis eoꝵ. amauert
enĩ tenebras et ñlucẽ. Dilexerunt enĩ cecitatẽ ñ ui¬
sionem. Nam ecce dñs iħc eluxit uniuerso mun¬
cdo: cantent ĩunitate cũ toto mundo. N enĩ ẽqͥ se
abscondat acalore eius. Illi autẽ traducentes
a toto ad partẽ acorpore aduulnus. auita ad p̃ci¬
corporales et ñspũales. S anguis enĩ de carne
exiens. udeuir ethorretur. Quis uidet sangui¬
nem cordis inrebaptirato.. Ille mortes alios ocu¬
los querunt: quãqua et de istis mortib uisibili¬
b ñ qͥescant armati ubiq circũ celliones. Et sus¬

Expanded text:
abit; nam anchora ligatur, anchora spes ejus est. Noabit; nam anchora ligatur, anchora spes ejus est. Nous corruptionis, tenebrae sunt submersionis. Deduces eos, inquit, in puteum corruptionis: quia caecus caecum ducens, ambo in foveam cadunt . Deducit illos Deus in puteum corruptionis, non quod ipse sit auctor culpae ipsorum, sed quod ipse sit judex iniquitatum eorum. Tradidit enim eos Deus in concupiscentias cordis eorum : amaverunt enim tenebras, et non lucem; dilexerunt caecitatem, et non visionem. Nam ecce Dominus Jesus eluxit universo mundo; cantent in unitate cum toto mundo: Non enim est qui se abscondat a calore illius . Illi autem traducentes se a toto ad partem, a corpore ad vulnus, a vita ad praecicorporales, et non spirituales! Sanguis enim de carne exiens, videtur et horretur: quis videt sanguinem cordis in rebaptizato? Illae mortes alios oculos quaerunt. Quanquam et de istis mortibus visibilibus non quiescant armati ubique Circumcelliones. Et si is
Abbreviated transcription (Latin):
bis. crucifirus ẽ aut in nomine pauli baptiza¬
ti estis.  aͥ dcis aliud dicebat: nisi iactate in dñm
curã ur̃amet ipse uos enutͥet: Modo autẽ uult
paruulus iactare curã suã indnm̃: et occurrit
nescio quis. et dicit. E go excipio. Tanquã naui
fluctuanti occurrit et dicit: ego excipio. Res¬
ponde et tu. Portũ quero: ñ saxũ. Iacta indnm̃
curã tuã. et ipse te enutͥet: et uide qi portus te
excipit. Non dabit inẽt̾nũ fluctuationẽ iusto.
Uideris fluctuare in mari isto. s excipit te por¬
tus. Tu tantũ ante quã intres inportũ. ab ancho¬
ra noli abrumpi. Fluctuat nauis in anchoris.
s non longe at̾ra ꝓicitur: nec inet̾nũ fluctuabit:
et si ad tẽpꝰ fluctuat. Et enĩ ad fluctuationẽ ꝑti¬
nent uerba suꝑiora: Contͥstatus sũ in exercitati¬
one mea et conturbatus sũ. Expectabam eum
qui saluũ me faceret apusillanimitate et tem¬
pestate. fluctuans loquit᷑ s ñ in et̾num fluctu¬

Expanded text:
ne Pauli baptizati estis Quid eis aliud dicebat, nisi, Jactate in Dominum curam vestram, et ipse vos enutriet? Modo autem vult parvulus jactare curam suam in Dominum, et occurrit nescio quis, et dicit: Ego excipio. Tanquam navi fluctuanti occurrit, et dicit: Ego excipio. Responde et tu: Portum quaero, non saxum. Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet. Et vide quia portus te excipit: Non dabit in aeternum fluctuationem justo. Videris fluctuare in mari isto, sed excipit te portus. Tu tantum antequam intres in portum, ab anchora noli abrumpi. Fluctuat navis in anchoris, sed non longe a terra projicitur; nec in aeternum fluctuabit, etsi ad tempus fluctuat. Etenim ad fluctuationem pertinent verba superiora: Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum. Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillanimitate et tempestate. Fluctuans loquitur, sed non in aeternum fluctu
Abbreviated transcription (Latin):
raclicatur. una pluuia nutͥtur eundẽ messorẽ pa¬
titur. eandẽ tͥturationẽ sustinet: eandẽ uentilati¬
onem ex pecrat. ñ inunũ horreũ intrat: q̃m̃ ĩmul¬
tis erant mecũ Exaudiet me cłs. et humiliabit illos
qui ẽ ante scła Illi enĩ p̾sumunt de nescio quo duce
suo: qui cepit heri humiliabit illos qͥ ẽ ante scłada¬

Expanded text:
radicatur, una pluvia nutritur, eumdem messorem paradicatur, una pluvia nutritur, eumdem messorem patitur, eamdem triturationem sustinet, eamdem ventilationem exspec 20-22. Exaudiet me Deus, et humiliabit illos, qui est ante saecula. Illi enim praesumunt de nescio quo duce suo qui coepit heri: humiliabit illos qui est ante sa
Abbreviated transcription (Latin):
ineo mecũ. festa martyrũ celebrabamꝰ: erantibi
mecũ Pasche sollep̃nitatẽ freqn̾tabamꝰ. erant ibi me¬
cũ: s ñ omĩno mecũ. Inscismate non mecũ: in heresi
non mecũ. In multis mecũ: in paucis ñ mecũ. Sed
in quib mecũ. Et enĩ fr̃s uidete. quã multa enar¬
rauit apłs paulus. Unũ dixit: si defuerit. frustra
sunt illa. Si linguis hominũ loquar et angłoꝵ.
ait. si habeã omnẽ ꝓphetiã et omnẽ fidẽ. et omnẽ
scientiã. si montes transferã. si distribuã oĩa mea
pauꝑib: si tradã corpꝰ meũ ut arcleat. Quã multa
enumerauit: his omnib multis desit una cari¬
tas. illa numero plura sunt. hec pondere maior ẽ.
Ergo inomĩb sacͤm̃tis mecũ. in una caritate non
mecũ. In multis erant mecũ Rursus aliomͦ qm̃
pauca sunt grana: multe sunt palee. Quid gͦ ait:
Inpalea mecũ erant: intͥtico ñ erant mecũ: et ꝓpin¬
quat palea tͥtico. De uno semine exit. inuno agro

Expanded text:
in eo mecum; festa martyrum celebrabamus, erant ibi mecum; Paschae solemnitatem frequentabamus, erant ibi mecum. Sed non omnino mecum: in schismate non mecum, in haeresi non mecum. In multis mecum, in paucis non mecum. Sed in quibus mecum. Etenim, fratres, videte quam multa enarravit apostolus Paulus: unum dixit; si defuerit, frustra sunt illa. Si linguis hominum loquar et Angelorum, ait, si habeam omnem prophetiam et omnem fidem, et omnem scientiam, si montes transferam, si distribuam omnia mea pauperibus, si tradam corpus meum ita ut ardeat. Quam multa enumeravit! His omnibus multis desit una charitas: illa numero plura sunt, haec pondere major est . Ergo in omnibus Sacramentis mecum, in una charitate non mecum: In multis erant mecum. Rursus alio modo, Qpauca sunt grana, multae sunt paleae. Quid ergo ait? In palea mecum erant, in tritico non mecum erant: et propinquat palea tritico, de uno semine exit, in uno agro
Abbreviated transcription (Latin):
meridie inascensione. Enarro uespere patientiã
morientis. annuntio mane uitã resurrectionis.
orabo ut exaudias meridie sedens ad dexteram
patris. Eraudiet uocẽ meã. qui int̾pellat ꝓnob̾.
Quanta huiꝰ securitas. qͣnta consolatio qͣnta re¬
fectio. apusillanimitate et tẽpestate. contͣ malos
tione parietũ hoꝵ uidetis turbulentos. suꝑbos.
sua querentes. elatos non habentes. ⁊elũ di. castu.
sanir. quietũ. s multõs sibi tribuentes. ad dissensi¬
one paratos s occasionẽ non inuenientes. psa ẽ pa¬
lea adnĩcȩ ares. Hinc illos paucos suꝑbiȩ uentꝰ ex¬
cussit Tota palea non uolabit.: ñ cũ ille inultimo
uentilabit. Seo nos quid: Nisi cũ isto cantemus
cũ isto oremus. cũ isto plangamus. et dicamꝰ securi.
Redimet inpace animã meã. Contra illos qͥ non a¬
inant pacẽ inpace redimet animam meã. Quia
cũ his qui oderunt pacẽ erã pacificꝰ. Redimet in pa¬

Expanded text:
meridie in ascensione: enarro vespere patientiam meridie in ascensione: enarro vespere patientiam morientis, annuntio mane vitam resurgentis, orabo ut exaudiat meridie sedens ad dexteram Patris; exaudiet vocem meam qui interpellat pro nobis . Quanta hujus securitas, quanta consolatio, quanta refectio a pusillanimitate et tempestate, contra malos, tione parietum horum videtis turbulentos, superbos, sua quaerentes, elatos, non habentes zelum Dei castum, sanum, quietum, sed multum sibi tribuentes; ad dissensionem paratos, sed occasionem non invenientes, ipsa est palea dominicae areae . Hinc illos paucos superbiae ventus excussit: tota palea non volabit, nisi cum ille in ultimo ventilabit. Sed nos quid, nisi cum isto cantemus, cum isto oremus, cum isto plangamus et dicamus securi: Redimet in pace animam meam? Contra illos qui non amant pacem, In pace redimet animam meam: quia cum his qui oderunt pacem, eram pacificus . Redimet in pa
Abbreviated transcription (Latin):
Corpꝰ xp̃i. et unitas. rp̃i. in angore in tedio in mo¬
lestia incontͣbatione exercitationis suȩ. ille unꝰ
homo inuno corpore posita unitas. cũ tederet a¬
ipse unus. non in uno loco unꝰ: s a finib tͣre clamat
unꝰ. Qmͦ afinib t̾re clamaret unꝰ: nͥ in multis esset
unꝰ: Ego ad dñmexclamaui. Recte tu exclama ad
et dñs eraudiuit me. Uesꝑe et mane et meridi¬
e narrabo: annuntiabo et exaudiet uocẽ meã.
Euuangeliza tu noli tacere tu qd̾ accepisti. ues¬
pere dep̃teritis. mane de futuris meridie de
sẽpit̾nis. Id̾o aut id qd̾ ait. uespere. ꝑtinet qd̾ enar¬
rat. ad id quod ait mane ꝑtinet qd̾ annuntiat
ad id qd̾ ait inmeridie. ꝑtinet qd̾ exaudit᷑ uox eiꝰ
finis enĩ in meridie ẽ: s unde non declinat᷑ in oc¬
casum. Inmeridie enĩ lux excelsa ẽ splendor sapi¬
entiȩ: feruor dilectionis. Uespere et mane et meri¬
die. U espere dñs incruce mane in resurrectione.

Expanded text:
Corpus Christi et unitas Christi in angore, in taedio, in moCorpus Christi et unitas Christi in angore, in taedio, in molestia, in conturbatione exercitationis suae; ille unus homo, in uno corpore posita unitas, cum taederet aipse unus, non in uno loco unus, sed a finibus terrae clamat unus. Quomodo a finibus terrae clamaret unus, nisi in multis esset unus? Ego ad Dominum exclamavi. Recte. Tu exclama ad et dominus exaudiuit me. uespere et mane et meridie narrabo, renuntiabo: et exaudiet uocem meam.Evangeliza tu, noli tacere tu quod accepisti, vespere, de praeteritis; mane, de futuris; meridie, de sempiternis. Ideo ad id quod ait, vespere, pertinet quod enarrat: ad id quod ait, mane, pertinet quod annuntiat: ad id quod ait, meridie, pertinet quod exauditur vox ejus. Finis enim in meridie est, sed unde non declinatur in occasum. In meridie enim lux excelsa est, splendor sapientiae, fervor dilectionis. Vespere, et mane, et meridie. Vespere Dominus in cruce, mane in resurrectione,
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo aminorib cepit: admaiores conclusit.
Ueniat mors suꝑ eos qui consenserunt: qͥ conse¬
cuti sunt. Ad illi duces et pͥncipes: Descendant
m infernũ uiuentes: qr ipsi sc̃pturas tractant.
omnino contradictio omnis uacet. neinueniri
possit aliquod testimoniũ ꝓ scismate eoꝵ Nouer̃t
bene. Ideo adinferos uiuentes descendut̃. qr ma¬
lum quod faciunt. malũ esse nouerunt. Illos au¬
tem de diuina iracundia ignis absũpsit. Stuli¬
o enĩ contentionis accensi: aducib suis malis rece¬
dere noluerunt. Uenit suꝑ ignẽ ignis: suꝑ arclorẽ
dissensionis ardor consumptionis. Ueniat mois
suꝑ eos. et descendant minfernũ uiuentes. Qm̃
nequicia in hospitiis eoꝵ: inmedio eoꝵ Inhospitis:
et tam̃ ꝓ animositate tẽporali sic pugnant. In hos-¬
pitiis gͣ eoꝵ iniquitas.: in medio coꝵ iniqͥtas nullũ
tam mediũ eoꝵ. quã cor eoꝵ: Ego ad dm̃ lamaui.

Expanded text:
Ergo a minoribus coepit, ad majores conclusit. Ergo a minoribus coepit, ad majores conclusit. Veniat mors super eos, qui consenserunt et consecuti sunt. Quid illi duces et principes? Descendant ad infernum viventes: quia ipsi Scripturas tractant, omnino contradictio omnis vacet, nec inveniri possit aliquod testimonium pro schismate eorum, noverunt bene; ideo ad inferos viventes descendunt, quia malum quod faciunt, malum esse noverunt. Illos autem divinae iracundiae ignis absumpsit. Studio enim contentionis accensi, a ducibus suis malis recedere noluerunt: venit super ignem ignis, super ardorem dissensionis ardor consumptionis. Veniat mors super illos, et descendant ad infernum viventes. Quoniam nequitia in hospitiis eorum, in medio eorum. In hospitiis, nt: et tamen pro animositate temporali sic pugnant. In hospitiis ergo eorum iniquitas, in medio eorum iniquitas: nullum tam medium eorum quam cor eorum
Abbreviated transcription (Latin):
agnosce inquit in me. quod habes et tu. Me odi¬
sti: xp̃o inme parce. Et hoc eis malũ plerũq et ma¬
xime displicet. Uere inquiunt male fit: utinã
possit ñ fieri. Sed quid facimꝰ. de statutis maioꝵ
nr̃oꝵ: Descendant ad infernũ uuentes. Si mor¬
tuus descenderes: qͥd ageres ignorares. Cũ uͦ scis
malum ẽẽ qd̾ facis. et tam̃ facis non ne uiuus des¬
cendis adinferos Et quare maxime ipsos duces
terre hiatꝰ ab sorbuit uiuos. popłm autẽ illis con¬
sentientẽ ecelo irruens ignis absũpsit: ꝓpt̾ea
hanc penã com memorans psalmꝰ iste: apopulo
cepit. et adduces conclusit. Ueniat mois suꝑ
eos. ꝓpter illos dix̾. suꝑ quos uenit ignis de celo
Et statim conuingit. descendant in infernum
uiuentes: ꝓpt̾ duces quos t̾re hiatꝰ absorbuit. Nã
quomͦ descenderant ininfernũ uiuentes. deqͥ¬
b dixerat. Ueniat mors suꝑ eos: Si iã mors suꝑ
eos uenerat: quomͦ uiui ad inferos descendebais:

Expanded text:
Agnosce in me quod habes; et si tu me odiAgnosce in me quod habes; et si tu me odisti, Christo in me parce. Et hoc eis malum plerumque et maxime displicet: Vere, inquiunt, male fit; utinam posset non fieri! sed quid facimus de statutis majorum nostrorum? Descendant ad infernum viventes. Si mortuus descenderes, quid ageres ignorares: cum vero scis malum esse quod facis, et tamen facis; nonne vivus descendis ad inferos? Et quare maxime ipsos duces terrae hiatus absorbuit vivos, populum autem illis censentientem e coelo irruens ignis absumpsit ? Propterea hanc poenam commemorans psalmus iste, a populo coepit, et ad duces conclusit. Veniat mors super eos, propter illos dixit, super quos venit ignis de coelo: et statim adjunxit, Descendant ad infernum viventes, propter duces quos terrae hiatus absorbuit. Nam quomodo descenderent ad infernum viventes, de quibus dixerat, Veniat mors super eos? si jam super eos mors venerat, quomodo vivi ad inferos descendebant?
Abbreviated transcription (Latin):
sensu: Quare illa deserta ẽ ubi simul dulces ca¬
uit et recolete nos fecit p̾mum illud scimatis
initium:. Quando in illo pͥmo popło iudeoꝵ
quidã suꝑbi seseꝑauerunt. et extra sacrifica¬
re uoluerunt. noua mors suꝑ eos uenit. aꝑuit
se suꝑ eos t̾ra: et uiuos absorbuit. Ueniat in¬
quit mors suꝑ eos: et descendant ad infernũ
uiuentes. Quid ẽ uiuentes: Scientes qr ꝑeunt.
et tam̃ ꝑeuntes. Audi uiuentes ꝑire. et absor¬
beri. hiatu t̾re: idẽ deuoratione trenarũ cupi¬
ditatũ absorberi. Dicis homini: quid pateris
credimus: uium euugłm audimus. Unũ psal¬
mum cantamus. unũ am̃ respondemus.: unũ alle¬
liua resonamus: unũ pascha celebramus. Quid
tu foris es. et ego intus sum᷑ Plerũq angustatus
et consid erans quam uera dicantur. reddat ait
deus maiorib nr̃is. Ergo uiuus ꝑit. Deinde
acddis etmones. Saltem solum sit malum se¬
gregationis cur ad iungis et rebaptitationis:

Expanded text:
sensu? quare illa deserta est, ubi dulces simul casensu? quare illa deserta est, ubi dulces simul caes. Quo modo replicavit et recolere nos fecit primum illud schismatis initium, quando in illo primo populo Judaeorum quidam superbi se separaverunt, et extra sacrificare voluerunt. Nova mors super eos venit: aperuit se terra, et vivos absorbuit . Veniat, inquit, mors super eos, et descendant ad infernum viventes. Quid est, viventes? Scientes quia pereunt, et tamen pereuntes. Audi viventes perire et absorberi hiatu terrae, id est devoratione terrenarum cupiditatum absorberi. Dicis homini: Quid pateris,credimus, unum Evangelium audimus, unum Psalmum cantamus, unum Amen respondemus, unum Alleluia resonamus, unum Pascha celebramus: quid tu foris es, et ego intus sum? Plerumque angustatus et considerans quam vera dicantur, Reddat, ait, Deus majoribus nostris. Ergo vivus perit. Deinde addis et mones: Saltem solum sit malum segregationis, cur adjungis et rebaptizationis?
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽ ꝑ suꝑbiã mͥ insultasset: magnificaret se suꝑ
me minaret᷑ mͥ quic quid posset. abscondetẽ me
utiq abeo ab illo qui foris ẽ ubi te absconderes:
Int̾ illos qui intus sunt. Nunc autẽ uide siñ ni¬
chil aliud restat. nisi ut solitudinẽ queras. Tu uͦ
inquit homo unanimis: dux m̃s et notus meus
Forte aliquando bonũ consiliũ dedisti. forte ali¬
quando p̃cessisti me. et salubre aliquid monuis¬
ti: ineccłia dĩ. simul fuimus. Tuuͦ unanimis m̃s
dux m̃s. et notus m̃s. Qui simul mecũ dulces ca¬
piebas cibos. Qui sunt dulces cibi: nͣ om̃s qui
assunt nouerunt: s ñ amaricent᷑ quinouert̃. ut
possint ilł qui ad huc non nouerunt dicere. gus¬
tate et uidete qm̃ dulcis ẽ dñs. Quisimul mecũ
dulces capiebas cibos: indomo dĩ ambulauimꝰ
cũ consensu. Unde gͦ dissensio: Qui intus erat
foris factus ẽ. Ambulauit mecũ indomo dei.
cum consensu: aliã domũ erexit contra domũ
dĩ. Quare illa relicta ẽ uͥ ambulauimus cũ con¬

Expanded text:
er superbiam mihi insultasset, magnificaret se super me, minaretur mihi quidquid posset: absconderem me utique ab eo. Ab illo qui foris est, ubi te absconderes? Inter illos qui intus sunt. Nunc autem vide, si non nihil aliud restat, nisi ut solitudinem quaeras. Tu vero, inquit, homo unanimis, dux meus et notus meus. Forte aliquando bonum consilium dedisti, forte aliquando praecessisti me, et salubre aliquid monuisti: in Ecclesia Dei simul fuimus. Tu vero homo unanimis, dux meus et notus meus: qui simul mecum dulces capiebas cibos. Qui sunt dulces cibi? Non omnes qui adsunt noverunt; sed non amaricent qui noverunt, ut possint illis qui adhuc non noverunt dicere: Gustate, et videte, quoniam dulcis est Dominus . Qui simul mecum dulces capiebas cibos. In domo Dei ambulavimus cum consensu. Unde ergo dissensio? Qui intus erat, foris factus est. Ambulavit mecum in domo Dei cum consensu: aliam domum erexit contra domum Dei. Quare illa relicta est, ubi ambulavimus cum con
Abbreviated transcription (Latin):
leguntur: qr ẽ fides rp̃i que falli non potest. Quando
inheresi remanebit ad tantã euidentiã sc̃ȩ catholi¬
cȩ eccłiȩ quã diffudit ełs ꝑ totũ orbẽ t̾rarũ. quam
ante quã dissunleret ꝓmisit p̃nuntiauit᷑. sic ex¬
hibuit ut ꝓmisit. E caueant et obseruent qui
non timent dm̃. Extendit manũ suã in retͥbuen
do. Polluerunt testam̃tũ eiꝰ. Legẽ testam̃tũ qd̾
polluerunt. in semine tuo benedicent᷑ om̃s gentes
Polluerunt testam̃tũ eiꝰ. Tuc̃tra ista u̾ba testatoris:
quid dicis: Affrica sola istã grãm meruit. scĩdo¬
nati: in ipso remansit eccła xp̃i. Dic saltẽ eccłam¬
eccłam donati: quare adiungis. xpi de qͦ dictũẽ
insemine tuo bñdicentur om̃s gentes : Postdona¬
tũ uis ire pone xp̃m: et sic recede. U idete ergo qͥd
sequitur. Polluerunt testam̃tũ eiꝰ. Qd̃ testam̃tũ:
abrahe dicte sunt ꝓmissiones et semini eus. apłs

Expanded text:
leguntur, quia est fides Christi quae falli non potest; quomodo leguntur, quia est fides Christi quae falli non potest; quomodo in haeresi remanebit ad tantam evidentiam sanctae Catholicae, quam diffudit Deus per totum orbem terrarum; quam antequam diffunderet promisit, praenuntiavit, sic exhibuit ut promisit? Ergo caveant et observent qui non timent Deum. Extendit manum suam in retribuendo. 21. Polluerunt testamentum ejus. Lege testamentum quod polluerunt: In semine tuo benedicentur omnes gentes . Polluerunt testamentum ejus. Tu contra ista verba testatoris quid dicis? Africa sola istam gratiam meruit sancti Donati, in ipso remansit Ecclesia Christi. Dic saltem, Ecclesia Donati. Quare adjungis, Christi, de quo dictum est, In semine tuo benedicentur omnes gentes. Post Donatum vis ire? Pone Christum, et sic recede. Videte ergo quid sequitur: Polluerunt testamentum ejus. Quod testamentum? Abrahae dictae sunt promission
Abbreviated transcription (Latin):
quiceperit ambulare angustam illã uiã: ut no¬
uerit qr non desunt eccłie ꝑsecutiones etiam in
hoc tempore. quando tranquillitas uidetur eccłie
abhis quidẽ ꝑsecutionib quas marty res nr̃i passi
sunt. Non autẽ desunt ꝑsecutiones: qr uerũ ẽ illud
Om̃s qui uolunt pie uiuere in xp̃o. ꝑsecutionẽ pa¬
tiunt᷑. N pateris ꝑsecutionẽ. ñuis pie uiuere in xp̃o¬

Expanded text:
qui coeperit ambulare angustam illam viam ; ut noqui coeperit ambulare angustam illam viam ; ut noverit quia non desunt Ecclesiae persecutiones, etiam in hoc tempore quando tranquillitas videtur Ecclesiae ab his quidem persecutionibus, quas martyres nostri passi sunt. Non autem desunt persecutiones, quia verum est illud: Omnes qui volunt pie vivere in Christo, persecutionem pati
Abbreviated transcription (Latin):
hic posita uͥ gemendũ ẽ Quid ergo dicit iste dilec¬
tor: Conuitia hominũ ferre nonpossum. stridt᷑.
rabie feruntur: accenduntur iracundia. In ira
adumbrabant me: ꝓ desse illis non possũ. Utinã
requiescam alicubi ab eis seꝑatus corpore non a¬
more: ne inme conturbetur ipsa dilectio. Uer¬
bis meis et collocutione mea ꝓclesse ñ possum:
orando ꝓeis forsitan ꝓdero: Dicunt ista homines.
s plerumq ita ligantur. ut uolare non possint.
forte enĩ non ligantur uisco. s ligantur officio.
Si autẽ ligant᷑ et cura officio. et deserere non possũt.
dicant. Optabam dissolui et esse cũ rp̃o. multo
enĩ magis optimũ: manere in carne necessarium
ꝓpt̾ uos. Colũba delicata. religata affectu non
cupiditate uolare non poterat ꝓpt̾ implendũ
officium: non ꝓpt̾ paruum meritũ: tam̃ desid̾iũ
incorde necesse t̃ ut sit. Nec patit᷑ hoc desideriũ nisi

Expanded text:
hic posita ubi gemendum est. Quid ergo dicit iste dilechic posita ubi gemendum est. Quid ergo dicit iste dilector? Convicia hominum ferre non possum, stridunt, rabie feruntur, accenduntur iracundia, in ira adumbrant me; prodesse illis non possum: utinam requiescam alicubi ab eis separatus corpore, non amore; ne in me conturbetur ipsa dilectio: verbis meis et collocutione mea prodesse non possum, orando pro eis forsitan prodero, Dicunt ista homines, sed plerumque ita ligantur ut volare non possint. Forte enim non ligantur visco, sed ligantur officio. Si autem ligantur cura et officio, et deserere non possunt, dicant: Optabam dissolvi, et esse cum Christo, multo enim magis optimum; manere in carne necessarium propter vos . Columba religacupiditate, volare non poterat propter implendum officium, non propter parvum meritum. Tamen desiderium in corde necesse est ut sit: nec patitur hoc desiderium, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
de illo psalmo. Tedium derinuit me apeccato¬
ribus. derelinquentib legem tuã Conat᷑ gͦ homo
plerũꝙ corrigere homines distortos. prauos ꝑtinen¬
tes quidẽ ad curã suã. s ĩ qͥb deficiat omis huma¬
na industria etuigilantia. Corrigere non potest.
pati necesse ẽ. Et qui corrigi ñ potest: tutuꝰ ẽ aut con-¬
sortio generis humani. aut plerũq eccłiastica com¬
munione Intꝰ ẽ quid facies: Auo ibis: Auote seꝑab̾
ut ista non patiaris: S ad esto. loquere. exhortare.
blandire minare. corripe. feci omnia. quicqͥd uiri¬
um habui impendi. et exp̃ssi: nicħ me uideo ꝓfecis¬
se. Omnis oꝑa insũpta ẽ. dolor remansit. Quom gͦ
amolestiis querit auolationẽ: s ñ amitut dilecꝰ¬
tionem. Columba enĩ ꝓsigno dilectionis ponitur.
et in eagemitus amatur. Nichil tã amicũ gemiti¬
b: quam columba die noctuq gemit: tanquam

Expanded text:
 Taedium detinuit me a peccato Taedium detinuit me a peccatoribus derelinquentibus legem tuam . Conatur ergo homo plerumque corrigere homines distortos, pravos, pertinentes quidem ad curam suam, sed in quibus deficiat omnis humana industria et vigilantia: corrigere non potest, pati necesse est. Et qui corrigi non potest tuus est, aut consortio generis humani, aut plerumque ecclesiastica communione; intus est, quid facies? quo ibis? quo te separabis, ut ista non patiaris? Sed adesto, loquere, exhortare, blandire, minare, corripe. Feci omnia, quidquid virium habui impendi et expressi, nihil me video profecisse; omnis opera insumpta est, dolor remansit. Quomodo a molestiis quaerit avolationem, sed non amittit dilectionem. Columba enim pro signo dilectionis ponitur, et in ea gemitus amatur. Nihil tam amicum gemitibus quam columba: die noctuque gemit, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
cor meum. in tͣficiunt animum meũ. Uellẽ ut ab¬
irem sunfirmus sũ. ne manendo augeam pecca¬
ta peccatis:. Aut certe seꝑari paululum agenere
humano ne patiatur uulnus meũ crebras pla¬
gas: ut sanatum exercitationi reddatur. Fit hoc fũs.
et surgit plerumq in animo serui dĩ. desideriũ
solitudinis: ñ ob aliud nͥ ꝓpt̾ turbã tͥbulationũ
et scandaloꝵ: et dicit. Quis dabit mͥ pennas: Ui¬
det se sine pennis: an potius ligatis pennis:Side¬
sunt dent᷑. si sunt ligate soluantur: Quia enam
qui soluit pennas aui. aut dat aut redlit illi pen¬
nas suas. Non enĩhabebat eas tanquã  suas: qͥb
uolare nonpoterat. Ligate penne. onus faciunt
sensus hice̾e̾: aut sic̃ ait apłi. dissolui et esse cum
xp̃o. multo enim magis optimum. Et enĩ ipse
quamuis fortis quãuus magnus. quamuis corde
robustissimus. quamuis in xp̃o miles inuictus⁊
ĩexertitatione sua qͣntũ legimꝰ contͣbatꝰ ẽ: etait. De

Expanded text:
cor meum, interficiunt animam meam. Vellem ut abcor meum, interficiunt animam meam. Vellem ut abirem, sed infirmus sum, ne manendo augeam peccata peccatis: aut certe separarer paululum a genere humano, ne patiatur vulnus meum crebras plagas, ut sanatum exercitationi reddatur. Fit hoc, fratres, et surgit plerumque in animo servi Dei desiderium solitudinis, non ob aliud nisi propter turbam tribulationum et scandalorum, et dicit: Quis mihi dabit pennas? Videt se sine pennis, an potius ligatis pennis? Si desunt, dentur; si ligatae sunt, solvantur: quia etiam qui solvit pennas avi, aut dat aut reddit illi pennas suas. Non enim habebat eas tanquam suas, quibus volare non poterat. Ligatae pennae onus faciunt.sensus hic esse: aut sicut ait Apostolus, Dissolvi, et esse cum Christo, multo enim magis optimum. Etenim et ipse quamvis fortis, quamvis magnus, quamvis corde robustissimus, quamvis in Christo miles invictus, in exercitatione sua, quantum legimus, conturbatus est, et ait: De
Abbreviated transcription (Latin):
oSiuita dilectio morsodiũ ẽ Cũ ceꝑit ħo tim̾e neod̾it
quẽ diligebat. mortẽ timet: et acͥorẽ mortẽ. et inte¬
riorẽ mortẽ. qua occidit᷑ anima ñ corpꝰ. attendebas
hominẽ seuientẽ inte quid erat facturus: c̃tra quẽ
tibi securitatẽ tuus dñs dederat dicens. nolite
timere eos qui corpꝰ occidunt. Ille seuiendo corpꝰ
occidit: tu odiũ habendo animã occidisti. Et ille
corpꝰ alienũ: tu animã tuam. Metus ergo mortis
m̃ ẽ: oliũ tenebre. Et quid sibiait in illa infirmi¬
tate positus: et in illa exercitatione conturbatus:
Quis dabit mͥ pennas sicut columbe: et uolabo
et requi escãͦ Aut mortẽ optabat: aut solitudi¬
nem desiderabat. Quam dui inquit id mecũ
agiturꝰ id michi p̃cipit᷑. ut inimicos diligã con¬
uitia istoꝵ crebrescentia. etad ũbrantia me. com¬
mouent ocłm meu̾: ꝑturbant lum̃ meũ appetus

Expanded text:
est: si vita dilectio, mors odium est. Cum coeperit homo timere ne oderit est: si vita dilectio, mors odium est. Cum coeperit homo timere ne oderit quem diligebat, mortem timet; et acriorem mortem, et interiorem mortem, qua occiditur anima, non corpus. Attendebas hominem saevientem in te: quid erat facturus, contra quem tibi securitatem tuus Dominus dederat, dicens, Nolite timere eos qui corpus occidunt ? Ille saeviendo corpus occidit, tu odio habendo animam occidisti; et ille corpus alienum, tu animam tuam. Metus ergo mortis men est, odium tenebrae . Et quid sibi ait in illa infirmitate positus, et in illa exercitatione turbatus? Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? Aut mortem optabat, aut solitudinem desiderabat. Quamdiu, inquit, id mecum agitur, id mihi praecipitur ut inimicos diligam, convicia istorum crebrescentia et adumbrantia me, commovent oculum meum, perturbant lumen meum, appetunt
Abbreviated transcription (Latin):
seuiens. at iste conturbatꝰ orabat: tanquã tur¬
bato pͣira ocło suo. Ira uero frĩs si fuerit inuete¬
rata: iã odium ẽ. Ira turbat ocłm: odiũ extin¬
guit. Ira festuca ẽ: odiũ trabes ẽ. aliquando odis¬
tr et corripis irascentẽ: in te ẽ odiuĩ: in illo ira quem
corripis merito tibi dicetur. Eice trabẽ primo de
oculo tuo: et sic uidebis eicere festucam de ocło
fr̃s tui. Nam ut noueritis quantũ int̾ sit inter
irã et odium: cotidie homines irascuntur filiis
suis: date qui oderint filios suos. Conturbatus
iste orabat: et contͥstatus luctans ad uersus omnia
referendo uinceret: sed nealiquẽ eoꝵ odisset.
Hinc orat. hinc petit: a uoce inimici et atͥbula¬
tione peccatoris. Qm̃ declinauerunt in me ũqͥta¬
tem: etinira adumbrabant. me. Cor meum
cont̾statum ẽ inme. hoc ẽ illud alibi dictum. t̾ba¬
Et metus morts cecidit suꝑ me. Uita nr̃a dilecti

Expanded text:
saeviens. 7. At iste conturbatus et contristatus orabat, tanquam tursaeviens. 7. At iste conturbatus et contristatus orabat, tanquam turbato prae ira oculo suo. Ira vero fratris si fuerit inveterata, jam odium est. Ira turbat oculum, odium exstinguit: ira festuca est, odium trabes est. Aliquando odisti et corripis irascentem; in te est odium, in illo ira quem corripis: merito tibi dicitur, Ejice primum trabem de oculo tuo, et sic videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Nam ut noveritis quantum intersit inter iram et odium: quotidie homines irascuntur filiis suis; date qui oderint filios suos. Conturbatus iste orabat et contristatus, luctans adversus omnia referendo vinceret, sed ne aliquem eorum odisset. Hinc orat, hinc petit. A voce inimici, et a tribulatione peccatoris: quoniam declinaverunt in me iniquitatem, et in ira adumbrabant me. Cor meum conturbatum est in me. Hoc est illud alibi dictum: Turbasequitur? Et metus mortis cecidit super me. Vita nostra dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
quod tũ s poteris esse quodtu. Cũ gͦ sint duo: ude
unum alterum intellige. Unũ dilige: alterũ caue.
Nã et ũmicꝰ ille quẽ uides hoc inte uult humiliare
unde uincitur. Uerbi grã. Sidiuitiis tuis uincit᷑.
pauꝑem te uult facere. Si uirib tuis uincitur:
debilem te uult facere. Si honore tuo uincit᷑. humi¬
lẽ te uult facere. Eagͦ attendit inte. uel cleicere uel
auferre quib uincitur: et ille occultus inimicus.
illud tͥ tollere unde uincitur. homo enĩ ho¬
minem uincis humana felicitate: diabolum autẽ
uincis mnimici dilectione. Quomodo ergo homo
ambit auferre tibi et detruncare aut auerterefe¬
licitatẽ qua uincitur̾. sic et diabolus hominẽ uult
uincere auferendo unde uincitur. S cura in corde
seruare inimici dilectionẽ: qua diabolũ uincis
Seuiat homo quantũ potest᷑ auferat quicquid
potest: si diligitur aꝑte seuiens. uictus ẽ occulte

Expanded text:
quod tu, sed poterit esse quod tu. Cum ergo sint duo, unum quod tu, sed poterit esse quod tu. Cum ergo sint duo, unum vide, alterum intellige; unum dilige, alterum cave. Namque et inimicus ille quem vides, hoc in te vult humiliare unde vincitur. Verbi gratia, si divitiis tuis vincitur, pauperem te vult facere; si honore tuo vincitur, humilem te vult facere; si viribus tuis vincitur, debilem te vult facere: ea ergo attendit in te vel dejicere vel auferre quibus vincitur. Et ille occultus inimicus illud tibi vult tollere unde vincitur. Homo enim hominem vincis humana felicitate, diabolum autem vincis inimici dilectione. Quomodo ergo homo ambit auferre tibi, et detruncare, aut evertere felicitatem qua vincitur, sic et diabolus hominem vult vincere auferendo unde vincitur. Sed cura in corde servare inimici dilectionem, qua diabolum vincis. Saeviat homo quantum potest, auferat quidquid potest; si diligitur aperte saeviens, victus est occulte
Abbreviated transcription (Latin):
turus. obꝓbria iaculaturus: inconuitiis seuiturꝰ
s. quid tibi. E audete inquit etexultate: qm̃ mer
cesurã multa ẽ incelo. Ille int̾ra geminat conui¬
tia: tu in celo lucra. S seuiat amplius possit et
aliquid ampluis: quid te securius cui dictũ ẽ. no¬
lite timere eos qui corpꝰ occidunt. animã autẽ nõ
posunt occidere : Auid ẽ gͣ tim̃dũ: quando pãte¬
ris inimicum: Nenconturbetur teoi dilectio:
qua diligis inimicum. Et enĩ in unicus ille homo
caro et sanguis. quod uid et in te appetit. Alius aũt
õccultus m̃imicus. rector harum tenebrarũ quas
tu pateris incarne et sanguine. alterũ occultũ tu¬
um petit: thesauros tuos interiores dep̃dari et
uastare molitur Quosgͦ ĩ imicos constitue tͥ ante
oculos: unũ aꝑtũ. alterũ occultum: aꝑtũ hominẽ.
occultum diabolum. Homo ille. hoc ẽ qd̾ tu scd̃m
naturã humanã : scdm fidẽ autẽ et dilectionẽ ñdũ

Expanded text:
turus, opprobria jaculaturus, in conviciis saeviturus: turus, opprobria jaculaturus, in conviciis saeviturus: sed quid tibi? Gaudete, inquit, et exsultate quoniam merces vestra magna est in coelis . Ille in terra geminat convicia, tu in coelo lucra. Sed saeviat amplius, possit et aliquid amplius: quid te securius, cui dictum est, Nolite timere eos qui corpus occidunt. animam autem non possunt occidere ? Quid est ergo timendum quando pateris inimicum? Ne conturbetur tibi dilectio qua diligis inimicum. Etenim inimicus ille homo, caro et sanguis, quod videt in te appetit. Alius autoccultus, rector harum tenebrarum quas tu pateris in carne et sanguine, alterum occultum tuum petit, thesauros tuos interiores depraedari et vastare molitur. Duos ergo inimicos constitue tibi ante oculos; unum apertum, et alterum occultum: apertum, hominem; occultum, diabolum. Homo ille hoc est quod tu secundum naturam humanam, secundum fidem autem et dilectionem nondum
Abbreviated transcription (Latin):
audi ds depͣcationẽ meam: et nedespex̾is preceo
meam: intende mͥ et exaudime. Quare : Quid enĩ
pateris: Quid gemis: Cont̾status sum in exercita¬
tione mea. Ex erceri me quidẽ int̾ malos posuisti:
s nimis exurrexerunt supra uires meas. Tran¬
quilla ꝑturbatum: manũ extende mergenti.
Contristatus sum. in exercitatione mea: et contͣ¬
batus sum auoce inimici et atͥbulatione peccato¬
ris. Qm̃ declinauerunt in me iniquitatẽs: et in
ira adumbrabant me. Auclistis fluctus et uen¬
tos: tanquam humiliato. insultabant: et ille ora¬
bat. Undiq illi strepitu insultationis seuiebans̃.
at ille intus inuocabat quem non uidebant. sũ
aliquid tale patitur. x p̃ianus: non debet facile
uelle ire in eũ aquo patitur. et uelle uentum
uincere: s conuertere se ad orationẽ ne amittat
dilectionẽ. Neq enĩ tim̃dũ ẽ. ñe aliquid faciat ho¬
moinimicus. Quid enĩ facturus ẽ: Multa mala dic̃¬

Expanded text:
audi, Deus, deprecationem meam, et ne despexeris precem audi, Deus, deprecationem meam, et ne despexeris precem meam: intende mihi, et exaudi me. Quare? quid enim pateris? quid gemis? Contristatus sum in exercitatione mea. Exerceri me quidem inter malos posuisti, sed nimis exsurrexerunt supra vires meas: tranquilla perturbatum, manum extende mergenti. Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum a voce inimici, et a tribulatione peccatoris: quoniam declinaverunt in me iniquitatem, et in ira adumbrabant me. Audistis fluctus et ventos: tanquam humiliato insultabant, et ille orabat; undique illi strepitu insultationis saeviebant, at ille intus invocabat quem non videbant. 6. Cum aliquid tale patitur christianus, non debet facile velut odio ire in eum a quo patitur, et velle ventum vincere; sed convertere se ad orationem, ne amittat dilectionem. Neque enim timendum est ne aliquid faciat homo inimicus. Quid enim facturus est? Multa mala dic
Abbreviated transcription (Latin):
alio psalmo: turbatus e p̃ira oculus meus. Et quid
ibi sequit᷑: Inueteraui in omĩb inimicis meis. Ue¬
lut in tempestate et fluctib mergi ceꝑat sicͣ petrꝰ.
Iue eñ calcat fluctus huius scłr: qui diligit inimi pꝗ¬
cos. ł p̃c ĩmare ambulabat intepioꝰ: cuiꝰ omnino
de corde auferri non poterat inimici dilectio: qͥ
pendens incruce dicebat. Pat᷑ ignosce illis. qr nes¬
ciunt quid faciunt. Et petrus uoluit ambulare
Ille tanquã capt̾. petrus tanquã corpꝰ. qr suꝑ hanc
petram in quit edicabo eccłiam meã. Iussus ẽ am¬
bulare: et ambulabat grã iubentis non uirib
suis. Sed cũ uideret uentũ ualidũ timuit et mergi
ceperat: conturbatus inexercitatione sua. aquo
uento ualido: Auoce inimies: et atͥbulatione pec¬
catoris. Ergo quomͦ ille clamauit influctib do¬
mine pereo salua me: talis ethuiꝰ uox p̃cessit. Ex¬

Expanded text:
t et in alio psalmo: Turbatus est prae ira oculus meus. Et quid t et in alio psalmo: Turbatus est prae ira oculus meus. Et quid ibi sequitur? Inveteravi in omnibus inimicis meis . Veluti in tempestate et fluctibus mergi coeperat, sicut Petrus . Ille enim calcat fluctus hujus saeculi, qui diligit inimicos. Christus in mari ambulabat intrepidus, cujus omnino de corde auferri non poterat inimici dilectio: qui pendens in cruce dicebat, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Et Petrus voluit ambulare. Ille tanquam caput, Petrus tanquam corpus: quia super hanc petram, inquit, aedificabo Ecclesiam meam. Jussus est ambulare, et ambulabat gratia jubentis, non viribus suis. Sed cum videret ventum validum, timuit; et mergi jam coeperat, conturbatus in exercitatione sua. A quo vento valido? A voce inimici, et a tribulatione peccatoris. Ergo quomodo ille clamavit in fluctibus, Domine, pereo, salva me ; talis et hujus vox praecessit, Ex
Abbreviated transcription (Latin):
inquit inimicos ur̃os in hoc p̃cepto quom̾ ererce¬
reris. sinullũ inimicũ patereris : Uides gͦ tͥ pdesse
aliquid: et qd̾ ds parcit malis. ꝓsit t̾ ad habendã
miscd̾iã: qr et tu forte sibonus es. ex malo factus
es bonus. Et si ds non parceret malis: nec tu qui
grãs ageres appareres. Parcat ergo aliis: qui peꝑ¬
cit et tibi. Non enĩ cũ transieris: intͣcludenda est
uia pietatis. Unde ergo iste orat positꝰ int̾ malos⁊
quoꝵ inimicitus exercebatur: Quid ait: son¬
tͥstatus sum in exercitatione mea: et contͣbatus sũ
Cum extendit dilectionẽ ut diligat in imicos:
affectus ẽ tedio. multoꝵ. mimicitiis. multoꝵ.
rabie circũ latratus: et quadã humana infirmi¬
tate succubuit. Uidit se iã inciꝑe penetͣri mala
ꝑ suasione diabolica ut odiũ inducat aduersus
in imicos: reluctans odio. ut ꝑficeret dilectionem.
i ipsa pugna et lucta turbatus est Eiꝰenĩẽ uox r̃

Expanded text:
inquit, inimicos vestros : in hoc praecepto quomodo exerceinquit, inimicos vestros : in hoc praecepto quomodo exercereris, si nullum inimicum patereris? Vides ergo prodesse tibi aliquid: et quod Deus parcit malis, prosit tibi ad habendam misericordiam; quia et tu forte si bonus es, ex malo factus es bonus; et si Deus non parceret malis, nec tu qui gratias ageres, appareres. Parcat ergo aliis qui pepercit et tibi. Non enim cum transieris, intercludenda est via pietatis. 5. Unde ergo iste orat positus inter malos, quorum inimicitiis exercebatur? quid ait? Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum. Cum extendit dilectionem ut diligat inimicos, affectus est taedio, multorum inimicitiis, multorum rabie circumlatratus, et quadam humana infirmitate succubuit. Vidit se jam incipere penetrari mala persuasione diabolica, ut odium inducat adversum inimicos: reluctans odio ut perficeret ipsam dilectionem, in ipsa pugna et lucta turbatus est. Ejus enim vox es
Abbreviated transcription (Latin):
tu habes inimicum: et d̾s nonhabet: Tu quidem
eum habes inimicũ quitetũ creatus ẽ: ille uͦ eum
quẽ creauit. Inimicos gͦ dĩ malos. et iniquos inscͥp¬
turis legimus: et parcit eiꝰ ille qui non habet qd̾
illi imputet in imicus. cui omnis inimicus ingͣtꝰ
ẽ Abillo enim habet quic quid boni habet: abip¬
so enĩ habet miscłiã: quic quid ẽ etiã untde tͥbula¬
tur: ad hoc enĩ tͥbulatur ne suꝑbiat: ad hoc tͥbulat᷑
ut humilis agnoscat excelsum. Tu gͦ inimico tuo
quẽ intolerabilit̾ pateris. qͥd p̃stitisti. si ille habet
inimicũ qui ei tanta p̃stitit: et facit solẽ suiĩ ori¬
ri suꝑ bonos et malos. et pluit suꝑ iustos et inius¬
tos: Tu qui nec solem potes oriri facere. nec suꝑ ter¬
ras pluere aliquid: unum non potes seruare ini
micum. ut sit tͥ pax int̾ra hominib bone uolun¬
tatis: Ergo qm̃ hec tͥ dilectionis regula figitur.
ut imitans patrẽ diligas inimicũ. diligite enĩ

Expanded text:
tu habes inimicum, et Deus non habet. Tu quidem tu habes inimicum, et Deus non habet. Tu quidem eum habes inimicum qui tecum creatus est; ille vero cum quem creavit. Inimicos ergo Dei malos et iniquos saepe in Scripturis legimus: et parcit eis ille qui non habet quod illi imputet inimicus, cui omnis inimicus ingratus est; ab illo enim habet quidquid boni habet. Ab ipso enim habet misericordiam, quidquid est etiam unde tribulatur. Ad hoc enim tribulatur, ne superbiat; ad hoc tribulatur, ut humilis agnoscat excelsum. Tu ergo inimico tuo, quem intolerabiliter pateris, quid praestitisti? Si ille inimicum qui ei tanta praestitit, et facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos; tu qui nec solem potes oriri facere, nec super terras pluere, aliquid unum servare iniut sit tibi pax in terra homini bonae voluntatis Ergo quoniam haec tibi dilectionis regula figitur, ut imitans Patrem diligas inimicum: Diligite enim,