comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ertia die ad ecclesiam beati amblosii
diuina celebraturus misteria:
sernue dei procedit. Ubi expectate pplĩ¬
Imminera multitudine. inter ipã missaꝵ
sollẽpnia dũ cli̾cis canẽtib ipẽ secꝰ al:¬
tare sederet. puellã ei parnã offerẽtes
quã uehem̃ti Impetu uepabat diabolus.
orant us miselle subueniat: et diabolũ
ĩ ea debachantẽ elidat.Audita suplica¬
trone astantiũ. et intuitus puellami Fr̃e¬
dentẽ dentib et stridentẽ. ut etian
Intuẽtib esset horreꝵ. compassꝰ ẽ etati:.
et uehemẽtie aupietatis eiꝰ condoluit.
Patenã igr̃ calitis ĩ quo diuina cele¬
braturꝰ efs erat misteria accipit. et
digitis latice suꝑfuss orans intra se.
et de dei uirtute confidens ori puelle
salutarẽ potumi applicati et corpori eiꝰ
scillam mediciualem InfunditNec
mora quasi ureretur sathanas. Infusioĩs
egrediens: uomutu sordidissimo treme¬
b̾midus erupit. Sici purgata ꝑsona

Expanded text:
ertia die ad ecclesiam sancti Ambrosii ertia die ad ecclesiam sancti Ambrosii divina celebraturus mysteria Servus Dei procedit: ubi exspectante innumera populi multitudine, inter ipsa missarum solemnia, dum clericis canentibus ipse secus altare sederet, puellam ei parvulam offerentes, quam vehementi impetu 1197 vexabat diabolus, orant ut misellae subveniat, et diabolum in ea debacchantem elidat. Audita supplicatione astantium, et intuitus personam frendentem dentibus et stridentem, ut etiam intuentibus esset horrori, compassus est aetati, et vehementiae anxietatis ejus condoluit. Patenam igitur calicis, in quo divina celebraturus erat mysteria, accipit: et digitis latice superfuso, orans intra se, et de Domini virtute confidens, ori puellae salubrem potum applicat, et corpori ejus stillam medicinalem infundit. Nec mora, quasi ureretur Satanas, infusionis egrediens, vomitu sordidissimo tremebundus erupit. Sic purgata persona,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m̃ sctõ cõmittit: et or̃õm Intumbens celitꝰ
elapsa utute. sathanam in spũ fortitudis
Increpat et sugat᷑ mulietẽ reddit Incolumen
et sanani. Letãtur qui aderant: et leuã¬
tes manus adsidera deo qui de excelso
eos uisitauerat grãs agunt. Auditum e¬
est hoc uerpuni. et ꝑcrepuit famar et
repente totan ꝑtulit uoben. ꝑ ecclesias.
per pretoria. ꝑ cõpita om̃ia cõueniunt
undiq : de uiro dei sermo habetur ĩ¬
om̃i loto: dicunt publice nnchil ei ĩposse¬
dile esse quod adnõ postulet: et ad¬
ꝑ precess eius apertas dei auxes dicunt
et credunt. et predicãt et affirmãt. Nec
possunt aspectu eis uel auditu ullomodo
saciari .⁊ Irruũt alii ĩp̃sentiã eius :
alii denec exeat proforib prestolant.
Cessatum est ab offitiis et artib. tota
cĩtat in hoc spectatulũ suspensa manet:
cõcurrũt postulant bñdiq. et tetigisse
eũ singulis salutare uidetur . ¶ Ca ip.¬

Expanded text:
Spiritui sancto committit, et orationi incumbens, coelitus Spiritui sancto committit, et orationi incumbens, coelitus elapsa virtute Satanam in spiritu fortitudinis increpat et fugat, mulieremque reddit incolumem et quietam. Laetantur qui aderant, et levantes manus ad sidera, Deo qui de excelso eos visitavit, gratias agunt. Auditum est hoc verbum, et percrebuit fama, et repente totam perculit urbem; per ecclesias, per praetoria, et per compita omnia conveniunt undique: de Viro Dei sermo habetur ubique; dicunt publice, nihil ei impossibile esse quod a Domino postulet, et ad preces ejus apertas Dei aures dicunt et credunt, praedicant et affirmant. Nec possunt aspectu ejus, vel auditu ullo modo satiari. Irruunt alii in praesentiam ejus: alii, donec exeat, pro foribus praestolantur. Cessatum est ab officiis et artibus, tota civitas in hoc spectaculum suspensa manet: concurrunt, postulant benedici; et tetigisse eum singulis salutare videtur. 11. T
Abbreviated transcription (Latin):
inter quos religiosa eff erat cõtentio. cum
signor gliam abbas credulitati eore.i illi
uero sctitati abbt̃ĩs astriberent. et hoc
de eo Indubitanter sentirent. ꝙ quidquĩd
a dnõ peteret impetrayet. Ca uni¬
dducunt igitur ad enui mulierem¬
om̃ĩb notarii. quã ãnis septẽ Inmũdꝰ
Uepauerat spũs : et postulant suplices.
Us an noĩe do. demont Imperet fugani.
et mulieri desideratã r estituat sanitatem.
Que populi sides nõ miniinã uore uerecũ¬
diam uiro dei Ingerebat᷑ et hũilitate
magr̃a inconsueta exꝑiri non x̾sumebat:
sed instante petitoẽ populi erubescebat
si caritati postulãtũt obstuatius resistẽt.
et uideba ͦ ei quod offenderet deni et oĩpo¬
tentiã eius diffidentia obunbilare uidẽt
si afide ppłi fica prop̃a dissentiret. Estuabut
igitur serum: et licet sigqua nõ fidelib
s Insitẽlib sieri opportere asserõt: ausus suas

Expanded text:
inter quos religiosa erat contentio, cum inter quos religiosa erat contentio, cum signorum gloriam Abbas credulitati eorum, illi vero sanctitati Abbatis ascriberent, et hoc de eo indubitanter sentirent, ut quidquid a Domino peteret, impetraret. Adducunt igitur ad eum niomnibus notam, quam annis septem immundus vexaverat spiritus: et postulant supplices, ut in nomine Domini daemoni imperet fugam, et mulieri restituat sospitatem. Quae populi fides non minimam verecundiam Viro Dei ingerebat, et humilitate magistra, inconsueta experiri non praesumebat, et instante petitione populi erubescebat, si charitati postulantium obstinatius resisteret: et videbatur ei quod offenderet Deum, et omnipotentiam ejus diffidentia obnubilare videretur, si fide populi fides propria dissentiret. Aestuabat igitur secum, et licet signa non fidelibus, sed infidelibus, fieri oportere assereret; ausus suos
Abbreviated transcription (Latin):
debant abbati: et diu intra agmimẽ spis¬
samẽta detẽtum. tandẽ sollẽpni ieddidere
hospitio. Et tũ tractatũ esset In buplico
de negotio propter qd̃ tam uir dei ꝙͣ car¬
diuales aduenerant: oblita fortitudunis
aptari ille poete uersiculus. Iussa sequi
tam uelle iii ꝙͣ posse necesse est Pacta¬
mata inter plebes concordie pactione.
alia receperunt nasci negotia: et ĩsani¬
enti diabolo. et in quibusd̃ obsessis corpo¬
tibus debachanti. oppositum est poͣ uexil.¬
luni; et increpãte uiro dei dopossesses
akriis suꝑueniente eminẽtion uirtate.
territa et tremebunda esugere demonia.
Site nona legatio nõ romanũ pragna¬
prrm crocũferens. s diuinie legib fidei pragnia
allegans: prolatis ã mediũ lilteras sangm̃e
p conscriptis et bulla coucis imp̾ssis: que
sigura auctoritate sua terrestria et inserna
sibi subdit et curuat. Inaudita est nr̃is goĩb
tanta populi sides. tauta in homĩie uirtut:

Expanded text:
debant Abbati, et diu intra agminum spisdebant Abbati, et diu intra agminum spissamenta detentum, tandem solemni reddidere hospitio. Et cum tractatum esset in publico de negotio, propter quod tam Vir Dei, quam cardinales advenerant, oblita fortitudinis aptari poetae versiculus: Jussa sequi, tam velle mihi, quam posse necesse est. 10. Pacamatis inter plebes concordiae pactionibus, alia coeperunt nasci negotia, et insanienti diabolo, et in quibusdam obsessis corporibus debacchanti, oppositum est Christi vexillum, et increpante Viro Dei, de possessis atriis superveniente eminentiori virtute, territa et tremebunda diffugere daemonia. Ecce nova legatio, non Romanum pragma circumferens, sed divinis legibus fidei pragma allegans, prolatis in medium litteris sanguine Christi conscriptis, et bulla crucis impressis, quae figura auctoritate sua terrestria et inferna sibi subdit et curvat. Inaudita est nostris temporibus tanta populi fides, tanta in homine virtus:
Abbreviated transcription (Latin):
demos renocarent. Abbas igr̃ ꝯ predictis
uiris quos adnõ papa collegas acceꝑat :
addidit consorcio. et cõmuni consilio uirum
uenerabilem gaufoidũ carnotense epnͣi
ut tanto adiutore negotium tãti ponderit
fulciretur. Transcenso itaq alpẽnino.
usi audierũt medioluneuses abbtẽ deside¬
ratum suis finib propĩquare. longe acĩtate
nliarib septem oĩs ei populus ei obuiat.
nobiles. ignobiles. equites. pedites. mediocret
pauxes. quasi de titate mgrarent. prop̾os
Rares deserns. et distinait agminib Incredi¬
Sili reuerencia uirum dei suscipiunt. Omes
pariter delectantur aspectu: felices se
iudicant qui possunt frui auditir. deoscũ¬
lantur pedes eius uniuersi: et licet hoc iͤ.
moleste acciꝑet: nulla potuit prouos et
denotos ratione cõpestere / maullicabat etiã¬
pilot quos poterant deinduẽtis eius:
et ad morboꝵ remedia de pãnoꝵ facinis
aliquid detrahẽbant. ommia sancta Iudicãtet¬

Expanded text:
devios revocarent. Abbas igitur cum praedictis devios revocarent. Abbas igitur cum praedictis viris, quos a domino Papa collegas acceperat, addidit consortio et communi consilio virum 1096 venerabilem Gaufredum Carnotensem episcut tanto adjutore negotium tanti ponderis fulciretur. Transcenso itaque Apennino, ubi audierunt Mediolanenses Abbatem desideratum suis finibus propinquare, longe a civitate milliaribus septem omnis ei populus obviat: nobiles, ignobiles, equites, pedites, mediocres, pauperes, quasi de civitate migrarent, proprios lares deserunt, et distinctis agminibus incredibili reverentia Virum Dei suscipiunt. Omnes pariter delectantur aspectu, felices se judicant qui possunt frui auditu. Deosculantur pedes ejus universi: et licet hoc ille moleste acciperet, nulla potuit pronos et devotos ratione compescere, nulla ipilos quos poterant de indumentis ejus, et ad morborum remedia de pannorum laciniis aliquid detrahebant, omnia sancta, qua
Abbreviated transcription (Latin):
pisas reuertitur: ibi q aggatis tocius
occidẽtis exĩs aliis q religiosis uiris magne
om̃ib sc̃o abbas: Impẽdeba u ꝙ q reuerẽtia
ab omibus: et excubabãt ante eiꝰ luina
sacerdotes. nõ qd fastus s multitudo cont¬
uunẽ prehiberet accessum. Et aliis egre¬
diẽtib alii Introibant: ita ut uideretũs
uir humilit. et nichil sibi de honoribus hie¬
arrogans. non esse iñ parte sollicitudins.
s ĩ plenitudine potestatis. Acciones cõ¬
sln longũ est prosequi: sũma tamen
ĩ excõmiicatione patri leonis et uregres
sibili fautoꝵ eius de iectione constitit᷑
uti usꝙ hodie hec setencia perseuerat.
oluto ioitur consiłio ad recõsiliandos
mediolanensẽs do ꝯ papa abbatem
clareuallit quã multis supplicatiomibut
expetierant et guidonẽ pisanũ et mathem̃
albanensem epm̃ alatere suo direxit q̃
scisma ꝑ anselmũ in cad urbe factum
abluerent: et ad unitatẽ ecclesie catholice

Expanded text:
Pisas revertitur: ibique aggregatis totius Pisas revertitur: ibique aggregatis totius Occidentis episcopis, aliisque religiosis viris, momnibus sanctus Abbas, impendebaturque ei reverentia ab omnibus, et excubabant ante ejus limina sacerdotes; non quod fastus, sed multitudo communem prohiberet accessum: et aliis egredientibus, alii introibant, ita ut videretur Vir humilis, et nihil sibi de his honoribus arrogans, non esse in parte sollicitudinis, sed in plenitudine potestatis. Actiones concilii longum est prosequi: summa tamen in excctione constitit, et usque hodie haec sententia perseverat. oluto concilio, ad reconciliandos Mediolanenses dominus Papa Abbatem Clarae-Vallis, quem multis supplicationibus expetierant, et Guidonem Pisanum, et Matthaeum Albanensem episcopum a latere suo direxit, qui schisma per Anselmum in eadem urbe factum abluerent, et ad unitatem Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
excercitus in laterauẽse palatiũ deductꝰẽ.
Uculti etiã exuobilib romanis fideles eccłẽ:
eum honorifice suscepũt. Uerũ petrus
leonis nõ ponẽs deum adiutorẽ suum :
s confederatoꝵ stipatus malicia. In edi-¬
tiorib et iutiorib turrib manẽs lotharii
ludificauit uirtutẽ: et Interdicẽs suis
congressus publicos. nec sibi securitatis
sue fecit ꝑiculũ. nec causã conflictꝰ hostib
dedit : s tantũ liberũ eoꝵ discursum
machins suꝑiorib et obstatulit uariis
impediut Ditauit etiã obstinatissime
Imꝑatoris colloqͥuni nre nunt nec blanͭ¬
dimẽtis flexus est: nec de statu suo consi¬
lium calibẽt persone admisiti. Reluto ergo
rome innocẽtio: alias impator digreditur.
Petrus uero post eius discessui crebros
Inhiabat. Intelligens ergo Innocẽtiꝰ rome
sibi infructuosã eo tẽpore morã: ne presẽ¬
tia sua illius bestie rabiem efforaret. rursq

Expanded text:
exercitus in Lateranense palatium deductus est. exercitus in Lateranense palatium deductus est. Multi etiam ex nobilibus Romanis, fideles Ecclesiae, eum honorifice susceperunt. Verum Petrus Leonis non ponens Deum adjutorem suum, sed confoederatorum stipatus malitia, in editioribus et tutioribus turribus manens, Lotharii ludificavit virtutem, et interdicens suis congressus publicos, nec sibi securitatis suae fecit periculum, nec causam conflictus hostibus dedit: sed tamen liberum eorum discursum machinis superioribus et obstaculis variis impedivit. Vitavit etiam obstinatissime imperatoris colloquium, nec minis, nec blandimentis flexus est, nec de statu suo consilium cujuslibet personae admisit. Relicto igitur Romae Innocentio, alias imperator digreditur: Petrus vero post ejus discessum crebros inhiabat. Intelligens ergo Innocentius Romae sibi infructuosam eo tempore moram, ne praesentia sua illius bestiae rabiem efferaret, rursus
Abbreviated transcription (Latin):
nurabãtur sc̃e tõgregatoĩs iꝰ grauitate᷑
ꝙ ĩ tam sollẽpni gaudio ocłĩ omnium
humo desipi. nusꝙͣ uagabũda curiositate
circũ ferrẽtur : s cõplosis palpebris ipĩ
nemnẽ uiderẽt. et ab om̃ĩs uiderẽtur.
Nichil deccłiã illa uidit roman i quod
cuꝑet : milla ibi suppellex eoꝵ sollicitaͭ
aspectus ⁊ nichil ĩ oratorio iusi nudos uider̃t
pietes. Solis morib poterat inhiare abitio.
nec dampnosã poterat esse fr̃ib huiꝰmodi
preda: cũ minui nõ posset asportata reli¬
gio. Gaudebãt om̃s in dño . et sollepnitas
nõ cibis et potib s uirtutib agebatur.
Panis ibi oprons pro suuila: pro careno
sapa : pro tumbis olera : pro quibuslibet
delitiis leginuia ponebãtur. Ei forte pistis
Innc̃tus est. dno pape appositꝰ est: et asp̾tu
non usu in cõmune profec. Cc ui.
ongas in galliis faceꝰ moras dñs
papa nõ potuit. s sicut ꝯ lochario
rege condip̾at romã ei occurrit: et ui

Expanded text:
rabantur congregationis illius gravitatem, quod in tam solemni gaudio oculi omnium humi defixi, nusquam vagabunda curiositate circumferrentur; sed complosis palpebris ipsi neminem viderent, et ab omnibus viderentur. Nihil in ecclesia illa vidit Romanus quod cuperet, nulla ibi supellex eorum sollicitavit aspectum; nihil in oratorio nisi nudos viderunt parietes. Solis moribus poterat inhiare ambitio, nec damnosa poterat esse fratribus hujusmodi praeda, cum minui non posset asportata religio. Gaudebant omnes in Domino, et solemnitas non cibis, sed virtutibus agebatur. Panis ibi autopyrus pro simila, pro careno sapa, pro rhombis 1095 olera, pro quibuslibet deliciis legumina ponebantur. Si forte piscis inventus est, domino Papae appositus est, et aspectu, non usu in commune profecit. 7. ongas in Galliis facere moras dominus Papa non potuit; sed, sicut cum Lothario rege condixerat, Romam ei occurrit, et vi
Abbreviated transcription (Latin):
ui et locutꝰ sum ut auteret a uia sua mala
et uiueret. S et si ĩmuc̾ra talias̾ addas̾:
nre tñ mĩme ista cõsolabũt᷑ mortẽ filii
intuẽtem. Quasi uo mẽa illa rephẽsione
liberatõnem quesierim: et nõ magis Illius.
Que eĩ mat̾ etia si õe quã potuerit curã
s⁊ diligẽtiã cioganti filio adhibuisse se
stiat. si demũ se frustratã biderit. et omes

Expanded text:
a via sua mala, et viveret. Etsi innumera talia addas, me tamen minime ista consolabuntur, mortem filii intuentem. Quasi vero meam illa reprehensione liberationem quaesierim, et non magis illius. Quae enim mater, etsi omnem, quam potuit curam et diligentiam aegrotanti filio adhibuisse se sciat, si demum se frustratam viderit, et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
hmo ⁊ et dui uicissun uerbis se mutur
occupant ⁊ uir der effĩcatiora arma corri¬
piens. ad altare sanctũ oblaturꝰ accedit.
Intrauerant eccliañi quib licebat diuinis
interesse nusteriis: comes sustinebat
prosorib. Peractis igr̃o consecrationib
et pacedata et diffusa iñ populũ: homo
dei i ani nõ se agens ut hoieni. coipus dñi
suꝑ patenã ponit. et setum tollit: atq
ignea facie etꝭ flãnieit oculis nõ ẜap¬
suplicans s minax foris egredõ: et iobis
ferribilib aggredõ ducẽ. Rogauinuis
te inquit: et sꝑrenisti nos. Suplicauit
tibi ĩ altero quẽ Iam habiumꝰ tecum
conuẽtu sernoꝵ dei ante te adiata
multitudo: et contẽpsusti Ecce ad te
processit silius uirginit: qui ẽ caput
et doꝰ ecclie quẽ tu ꝑsequeris. Adest iudex

Expanded text:
sermo: et dum vicissim verbis se mutuo sermo: et dum vicissim verbis se mutuo occupant, Vir Dei efficaciora arma corripiens, ad altare sanctum oblaturus et supplicaturus accedit. Intraverant ecclesiam quibus licebat divinis interesse mysteriis: Comes sustinebat pro foribus. Peractis igitur consecrationibus, et pace data et diffusa in populum, Homo Dei jam non se agens ut hominem, corpus Domini super patenam ponit, et secum tollit: atque ignea facie et flammeis oculis, non supplicans, sed minax foras egreditur, et verbis terribilibus aggreditur Ducem. « Rogavimus te, inquit, et sprevisti nos: supplicavit tibi in altero, quem jam tecum habuimus, conventu servorum Dei ante te adunata multitudo, et contempsisti. Ecce ad te processit Filius Virginis, qui est caput et dominus Ecclesiae, quam tu persequeris. Adest judex
Abbreviated transcription (Latin):
et facile essẽt qd̾ modo putabã ͦ difficile. et
qd̾ uideba Imposfibile ⁊epẽtino prouentu
possibile reddeietur Itaq apud partinatũ
huic Inde cõueniunt. et i p̃mis de dĩsione
eccliẽ. et descissure obstiñatione q̃ inir̃a
alpes in sola acquitania qͣr nebule coiruptel¬
la consederat. multis modis et rõmb a ser¬
uis dei comiti Intimatũ est ꝙ ecclia una est:
et quicquid ex̃ eam est quasi extra archã
iudicio dei neccesse est interire et dilui.
dducta quoq sunt exempla de dathan
et abiron quos pro reatu scismatis terra
uinos absorbuit. nec tanto malo uĩdictã
dei aliqñ de fuisse monstr̃atũ est. His auditit
comes exparte sauo usus est confilio: et¬
respondis se In obedientiã Inuocentii pape
quos de sedibz suis expulerat nulla ratione
Induci: quĩ Implacabiliter eũ offẽnderãt:
et Iurauerat se eoꝵ pacẽ nullo tp̃e suste¬
pturũ. Diũ ꝑinter m̃tios protractꝰ est

Expanded text:
 facile esset quod modo putabatur difficile; et  facile esset quod modo putabatur difficile; et quod videbatur impossibile, repentino proventu possibile redderetur. Itaque apud Partiniacum hinc inde conveniunt; et in primis de divisione Ecclesiae, et de scissurae obstinatione, quae infra Alpes in sola Aquitania, quasi nebulae corruptela consederat, multis modis et rationibus a servis Dei Comiti intimatum est, quod Ecclesia una est, et quidquid extra eam est, quasi extra arcam, judicio Dei necesse est interire et dilui. Adducta quoque exempla Dathan et Abiron, quos pro reatu schismatis terra vivos absorbuit , nec tanto malo vindictam Dei aliquando defuisse monstratum est. His auditis, Comes ex parte sano usus consilio, respondit, se in obedientiam Innocentii papae iscoporum, quos de sedibus suis expulerat, nulla ratione induci, quoniam implacabiliter eum offenderant, et juraverat se eorum pacem nullo tempore suscepturum. Diu per internuntios protractus est
Abbreviated transcription (Latin):
quo diuina misteria celebrarat. Impie
quid̃ sed nõ Impune cõfregit. Siquid
post breue tempꝰ ꝑcussꝰ a deo. cum
ammã exalaret. donũ ĩ qͣ moriebatur
lari clamitans. cultellum acrocũstantibus
postulabat. quem Immergeret gutturi suoͥ
ut extracto demone uiueret. S dyabolꝰ
cui datus erat eũ inter hec uerba extĩxit:
et pestilenten aiami ĩ infẽrnũ demersia.
Archiepbr̃ quo qui petri Innasoris picta¬
uensĩs ecclie smodumi denũciabat. corã ipĩs
quos ad cõuentummi ꝑfidie inuitabat adyabolo
correptus est. Sic et In alios multos qui
ĩscismate illo feruẽtiores extiterãt: mauus
diuina maitisestã excertuit ultionẽ. Propt
ħet et alia huiꝰ modii aute hoĩes confundi
coꝑat girardꝰ: et timens opponi s̃ q̃ negari
nõ poterant conuentus publicos euitabat.
Signisicatũ est interim comiti ꝑ uiros illu-¬
stres qui ad eũ securius audebãt accedere:
malo remouendo tractarent. Persuasum¬

Expanded text:
quo divina mystesia celebrarat, impie quo divina mystesia celebrarat, impie quidem, sed non impune confregit. Siquidem post breve tempus percussus a Deo, cum spiritum exhalaret, domum, in qua moriebatur, lari clamitans, cultellum a circumstantibus postulabat quem immergeret gutturi suo, ut extracto daemone viveret. Sed diabolus, cui datus erat, eum inter haec verba exstinxit, et pestilentem animam in infernum demersit. Archipresbyter quoque, qui Petri invasoris Pictavensis Ecclesiae synodum denuntiabat, coram ipsis, quos ad conventum perfidiae invitabat, a diabolo correptus est. Sed et in alios multos, qui in schismate illo ferventiores exstiterant, manus divina manifestam exercuerat ultionem; propter haec et alia hujusmodi, ante homines confundi coeperat Gerardus, et timens opponi sibi quae negari non poterant, conventus publicos evitabat. 37. Significatum est interim Comiti per viros illustres, qui ad eum securius audebant accedere, malo removendo tractarent. Persuasum
Abbreviated transcription (Latin):
archiepiscopatũ occupauerat: et sił burga-¬
delensem et engolismensen de tinebat
eccliãn S effluentib peccuniis quas in
assentatox manus Imecerat. et magis
ac magis cognitato ueritate Iaii deflue¬
bant ab eo subsidia pͥncipuii: et ꝑfidie
eiꝰ tunebãt existere deffensores. Mora¬
batur itaq In locis illis in quib securiorẽ
seputabat : nec iam facile publicis
se cõnentib p̾sentabat. Ut eñi prius
gesta Breniter repetamꝰ: ubi pͥmũ cepit
audiri quid aduersus eccliãm dei machina¬
cõuenirent. At ille iam eod pͥncipe ꝓsuaso
Impudenter ĩ eccliãm catholitã a qua se
precidebat conuitia iaculari. et pollicitã
pͥus Innocẽtio substrahẽ obedientiã: aua¬
dicare. Tonde factum est. u̾t auimati et
aromati ĩ insaniam clici. publice ex ea die
ꝑsecutioneni catholicis Intẽtaret̃. Prins
ini eoꝵ eccłia sacrificiũ deo. Host cuiꝰ
discessimi decanus eiusd̃ ecclĩẽ. altare ĩ

Expanded text:
archiepiscopatum occupaverat, et simul Burdegarchiepiscopatum occupaverat, et simul Burdegalensem et Engolismensem detinebat ecclesiam. Sed effluentibus pecuniis, quas in assentatorum manus injecerat, et magis ac magis cognita veritate, jam defluebant ab eo subsidia principum, et perfidiae ejus timebant existere defensores. Morabatur itaque in locis illis, in quibus securiorem se putabat, nec jam facile publicis sese conventibus praesentabat. Ut enim prius gesta breviter repetamus, ubi primum coepit audiri quid adversus Ecclesiam Dei convenirent. At ille jam eodem principe persuaso, impudenter in Ecclesiam catholicam, a qua se praecidebat, convicia coepit jaculari, et pollicitam prius Innocentio subtrahere obedientiam. Anaminare. Unde factum est ut animati et armati in insaniam clerici, publice ex ea die persecutionem Catholicis intentarent. Prius in eorum ecclesia sacrificium Deo. Post cujus discessum, decanus ejusdem ecclesiae altare, in
Abbreviated transcription (Latin):
¶ĩ eius supplicia reuerteretur. Instabat
dies dñica et uoluit uir dei ꝑ edictũ epͣi
ꝓplũ iii ecclesia accersiri. Tumq ipsa
die mapimus in ecclesia populꝰ cõuenisset :¬
inter aissaꝵ sollẽpina comitãtib epis
gaufrido carnotensi et britio nannetensi.
ip̃e ad uiubonem conscendͭ s et ut om̃s
qui in eccłiaͣ erant accensas cãdellas tenerẽt.
faciens mauditos diaboli ausus publice aꝑit:
et foruicatorẽ spn qui ĩ tam horrenda inqͥ¬
namẽta etiã contra naturã suam exarserat.
ꝯ om̃i fideliũ qui aderant subsc̃riptoẽ aua¬
thematizat: et auctoritate põ tã ad illan
ꝙͣ ad om̃o mulieres deinceps ĩ t̾dicit accessũ.
post confessiouem cõĩcanti nuĩꝙͣ postea ap¬
paruit mimicus : s irregressibiliter elimi¬
natut aufugit.
is itaq patratis : sunul abbas el et
legatus Ingrediũtur aquitamiã. Interĩ
girardus assensu comitis burdegalensen

Expanded text:
in ejus supplicia reverteretur. Instabat in ejus supplicia reverteretur. Instabat dies dominica, et voluit Vir Dei per edictum episcopi populum in ecclesiam accersiri. Cumque ipsa die maximus inter Missarum solemnia comitantibus episcopis, Gaufredo Carnotensi, et Brictio Nannetensi, ipse ad ambonem conscendit, et ut omnes qui in ecclesia erant, accensas candelas in manibus faciens, inauditos diaboli ausus publice aperit, et fornicatorem spiritum, qui in tam horrenda inquinamenta, etiam contra naturam suam, exarserat, cum omnium fidelium qui aderant subscriptione anathematizat: et auctoritate Christi tam ad illam, quam ad omnes mulieres deinceps interdicit accessum. post confessionem communicanti, nunquam postea apparuit inimicus, sed irregressibiliter eliminatus aufugit. is itaque patratis, simul Abbas et legatus ingrediuntur Aquitaniam. Interim Gerardus, assensu Comitis, Burdegalensem
Abbreviated transcription (Latin):
uibilem passionem. et ludificatõe ĩueteratã:
et ꝙ nichil ei profecissent quetũ fecisset
apbrĩs Impetrata. Addit õ ab oppresfore suo
aduentũ es eius preditũ. et minaciter
Interdictũ ͤaute eius ueniret presentiã. qu nithil
ei prodesset : et ipẽ recedẽte abbate q̃ fuerat
hec uir dei lolandis uerbis eã consolatur:
et de celo promittens auxiliũ. precipit ut
die altera iam enim nox iustabat: cõfides
⁊ dnõ reuertatur. Reuersa mane ꝯ uiro dei
sblasphemias et minas quas ead̾ nocte ab
incubo suo audierat retulisset; nec cures
inquit uir dei minas eiꝰ: sed uade tolle
Baculũ hunc nr̃m: et pone ĩ lecto tuo: et
si quid potest agat. Eiit mulier qd Iussum
Fuerat: et recubans ĩ Lectulo suo. signo
hrucis munita. inxta se baculũ ponit.
Adest ille tõtinuo .ͤ s adcõsuetũ opus nͭ
adipiñ cubile presuut accedere: minat.
tainẽ accerrime qd̾ discedẽte uiro dei. ip̃e

Expanded text:
sionem horribilem, et ludificationem inveteratam; sionem horribilem, et ludificationem inveteratam; et quod nihil ei profecissent, quaecunque fecissetperata fuerant. Addit sibi ab oppressore suo adventum ejus praedictum, et minaciter interdictum ne ante ejus veniret praesentiam, quia nihil ei prodesset; et ipse, recedente Abbate, qui fuerat haec Vir Dei, blandis verbis consolatur mulierem, et de coelo promittens auxilium, praecipit ut die altera, jam enim nox instabat, confidens in Domino revertatur. Reversa mane, cum Viro Dei blasphemias et minas, quas eadem nocte ab incubo suo audierat, retulisset: « Ne cures, inquit Vir Dei, minas ejus; sed vade, tolle baculum hunc nostrum, et pone in lectulo tuo, et si quid potest, agat. » Egit mulier quod jussum fuerat, et recubans in lectulo suo signo crucis munita, juxta se baculum ponit. Adest ille continuo: sed nec ad consuetum opus, nec ad ipsum cubile praesumit accedere; minatur tamen acerrime, quod discedente Viro Dei, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ig̃r̃ ea etiani inĩ eod loco cubante marito.
Inni sibiliter Impurissimus ille adulter: et
Incredili eani uepabas libidine. Sex ãnis
tantimi latuit maliii: nec detexit muliex
perdita tanti crumiuis probrũ Septimo
uero anno coususã est in serpã et expauit᷑
tũ pp̃ colluuionẽ tã cõtirue turpitudinis:¬
tũ pp̃ tunorẽ dei cꝰ iuditio singlĩs momẽtis
intercipi tuebat et dãpnari. Confugit
ad sacerdotes: et piaculum confite᷑. Pera¬
grat loca sancta: et sctoꝵ Implorat
suffragia: s nulla ei confessio: nulla or̃oͬ
nulla elemosmax largitio susfragatur.
Quotidie ut pͥus: et Importunius a demo¬
ne infestatur. Deniq In publitum tantũ
scelus esfusun est. Quo audito et cog̃to¬
mante maritꝰ eius conturberniũ epecrat᷑
suo u aduenerat : cꝯ ut audiuit aduẽtũ
infelip mulier se adpedes erꝰ tremebunda
proiecit Aperit ei lachrimis ꝑfusa hor¬

Expanded text:
ergo ea, etiam in eodem lecto cubante marito, ergo ea, etiam in eodem lecto cubante marito, invisibiliter impurissimus ille adulter, et incredibili vexabat libidine. 35. Sex annis tantum latuit malum, nec detexit mulier perdita tanti criminis probrum. Septimo vero anno confusa est in se ipsa, et expavit, tum propter colluvionem tam contiter timorem Dei, cujus judicio singulis momentis timebat intercipi et damnari. Confugit ad sacerdotes, et piaculum confitetur. Peragrat loca sancta, et sanctorum implorat suffragia: sed nulla ei confessio, nulla oratio, nulla eleemosynarum largitio suffragatur. Quotidie ut prius et importunius a daemone infestatur. Denique in publicum scelus tantum effusum est. Quo audito et cognito, maritus ejus contubernium exsecratur. suo advenerat: cujus ut audivit adventum infelix mulier, se ad pedes ejus tremebunda projecit. Aperit ei lacrymis perfusa pas
Abbreviated transcription (Latin):
nauerunt. Simile quo huic moustrũ ĩle¬
monicensi ecclaͣ intruxer̃t ⁊ auulsun quẽdã
doratensẽ abbatẽ. quẽ nõ multo post ultio
diuina secuta est. et cadens resupinꝰ de
equo in uia plana. uno tãtũ lapide ultore
qui adhoc ibi erat relictꝰ. Insipo capiti eiꝰ.
udiens hec et huiꝰ modi uir uenerabłs
gaufridus carnotensis epͣs. cui apapa
Innocencio aquitame legatio fuerat cõmeir¬
data uehemẽter Indoluit. et succurrendimi
piclitãti ecclie̾ postpositis aliis negociis
mala eluunanda succurrat. Assensit uir¬
dei. et se ĩ propimo congregatõe moãchoꝵ
ĩ Britamani ĩ lociu quẽ inxta nannetum
Intimat : et prouuttit disposita illa domo
scom grerꝰ et speties suas se ꝯ eo ĩ aquitamã¬
profecturũ. Ibant igitur sumnul: et ne młtis
ambagib utar. simul nauuetum uenerunt¬
Rat autem in regione illa miser̃a mulies:
que aguod̾ petulanti diabolo uexabat.¬
cõmertii prorsus ignarumr Abnteba tur

Expanded text:
 huic monstrum in Lemovicensi Ecclesia intruserunt Ramnulfum quemdam Doratensem abbatem, quem non multo post ultio divina secuta est. Cadens enim resupinus de equo in via plana, uno tantum lapide ultore, qui ad hoc ibi erat relictus, infixo capiti ejus, udiens haec et hujusmodi vir venerabilis Gaufridus Carnotensis episcopus, cui a papa Innocentio Aquitaniae legatio fuerat commendata, vehementer indoluit, et succurrendum periclitanti Ecclesiae, postpositis aliis negotiis,mala eliminanda succurrat. Assensit Dei, et se in proximo congregationem monachorum in Britanniam, in locum quem juxta Nannetum intimat; et promittit disposita illa domo secundum genus et species suas, se cum eo in Aquitaniprofecturum. Ibant igitur simul, et ne multis ambagibus utar, simul Nannetum veneruntrat autem in regione illa misera mulier, quae a quodam petulante diabolo vexabatcommercii prorsus ignarum. Abutebatur
Abbreviated transcription (Latin):
ad diũcã quĩ quagesime om̃e inͣ sꝑem redit̾ꝰ
et conatum In terdixit. Acquieni fãcile a
cũ quod p̾cipiebatur. et uolñtas nõ abuue¬
ret: et Iusirmitas require̾ uideretur.
Cum autẽ ultra dõtã illam septuagesime
acaruub quib usq ad dicm illam. ipo pͥci¬
piente et neccessitate cogẽte uestebar
uellem abstinere: et hoc ipsum ꝓhibuit.
Sux quo cũ nec mouenti acquiesceren.¬
ure rogãtẽ audir̃e. net obedirẽ ꝓtixet̃¬

Expanded text:
Dominicam Quinquagesimae omnem mihi spem reditus, Dominicam Quinquagesimae omnem mihi spem reditus, et conatum interdixit. Acquievi facile, cum quod praecipiebatur, et voluntas non abnueret, et infirmitas requirere videretur. Cum autem ultra Dominicam illam Septuagesimae, a carnibus, quibus usque ad diem illam, ipso praecipiente et necessitate cogente, vescebar, vellem abstinere, et hoc ipsum prohibuit. Super quo cum nec monenti acquiescerenec rogantem audirem, nec obedirem prae
Abbreviated transcription (Latin):
disseruit iñ de cãtico canticoꝵ quatum
tempus illud Infirmitatis mer ꝑmisit
misteriis scripture illuis: qr sit uolebã
et sic potierã ab eo. Singulis q dieb
quetũq suꝑ hot audiebam ne mrhi
effugerẽs scripto alligabã: ĩquãtũ
ueus michi donabat. et memoria nu
Iuuabat. In quo cum beingne et sine
Inuidia exponeret michi e et cõmunicaret
sentẽcias Intelligẽtie. et sensus expiecie
sue. et multa docere interetus ĩexꝑtũ
q̃ non inisi experiendo discuntur: et si Intelligẽ
nõ poterã adhuc que ponebantur muuchii
plut tamẽ solito me intellige̾ faciebat. quid
ad incelligenda michi deesset. S de his
hucusq dixissẽ sufficiat. Cum autẽ ĩstãte
dñita que sextuagesima de momina᷑. uespe
sabbati dintam ipa p̾cedẽtis Iam tãtumn
cõualuissem et ualerẽ. uti delecto ꝑ me
disponere de redita nr̃o ad nostros. Quod
ip̃e auditũ om̃ino prohibuit: et usq ad

Expanded text:
disseruit mihi de Cantico canticorum, quantum disseruit mihi de Cantico canticorum, quantum tempus illud infirmitatis meae permisit, mysteriis Scripturae illius, quia sic volebam, et sic petieram ab eo. Singulisque diebus quaecunque super hoc audiebam, ne mihi effugerent, scripto alligabam, in quantum mihi Deus donabat, et memoria me juvabat. In quo cum benigne et sine invidia exponeret mihi, et communicaret sententias intelligentiae et sensus experientiae suae, et multa docere niteretur inexpertum, quae nonnisi experiendo discuntur, etsi intelligere non poteram adhuc quae apponebantur mihi, plus tamen solito intelligere me faciebat quid ad ea intelligenda deesset mihi. Sed de his huc usque dixisse sufficiat. 60. Cum autem, instante Dominica quae Septuagesima denominatur, vespere sabbati Dominicam ipsam praecedentis, jam tantum convaluissem ut valerem de lecto per me disponere de reditu nostro ad fratres nostros. Quod ipse auditum omnino prohibuit, et usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
emm illico iflegmatis rius: et dolor
tigasset et attriuisset et longũ ninium
se protendens egritudo. audiens hoc
misit ad me fratre suũ uirũ bone
inrmoyie girardimi: mãdans me ueĩre
ad clarãuallem : spondens ibi me cito
aut curandinii aut moriturũ. Ego
uero quasi diuinitus accepta uel oblata
facultate seu ahuod apud eũ moriendi
seu aliquamdiu cũ eo uiuendi. quorũ¬
quod promissũ fuerat. et fateor sic uolui.
reddita quippe ẜ michi sanitas est a
magna et ꝑiculosa insirmitate᷑ s pau¬
latum uiret corporis redierunt. Sens
bone quid tỹ bomi contulit infirmitasiͣ.
ferie ille: uactatio illa epꝑte adquod uale¬
bam. Nam et cooꝑabatur neccessitati
mee toto illo tempore Insirmitatis mee
apud eum infrruntas enis : qua et ip̃e
tunc tprs detinebatur. Infirmi eryo¬
s amlo tota die despuali phisita ar̃ẽ
confercbamius: de medicamẽtis uͥtutũ
contra langores uitioꝵ Itaqz tunt

Expanded text:
nim illico phlegmatis rivus, et dolor nim illico phlegmatis rivus, et dolor tigasset et attrivisset in longum nimium se protendens aegritudo, audiens hoc misit ad me fratrem suum, virum bonae memoriae Gerardum, mandans me venire ad Claram-Vallem, spondens me ibi cito aut curandum, aut moriturum. Ego vero quasi divinitus accepta vel oblata facultate, seu apud eum moriendi, seu aliquandiu cum eo vivendi quorquod promissum fuerat, et, fateor, sicut volui. Reddita quippe mihi sanitas est a magna et periculosa infirmitate; sed paulatim vires corporis redierunt. Deus bone, quid mihi boni contulit illa infirmitas, feriae illae, vacatio illa? Ex parte id quod volebam! Nam et cooperabatur necessitati meae toto illo tempore infirmitatis meae apud eum infirmitas ejus, qua et ipse tunc temporis detinebatur. Infirmi ergo ambo, tota die de spirituali physica animae conferebamus, de medicamentis virtutum contra languores vitiorum. Itaque tunc
Abbreviated transcription (Latin):
collationũ: solus abbas ꝙ duob fr̃atrib
sibi assistẽtib remaueret in diuersorio
In quo Iacebat. Cum q uehẽtius afflige̾t
et suꝑ uires dolor extresceret: aduocãs
alterũ de duos Iubet citius oratum Ire Ex¬
cusantem autem deniq et dicentẽ. nõ sum
ego talis orator : obedientie auctoritate
compellit. Itum est et oratum ad altaria:
que in cad basilica erant tria. Prinum
In honore beate genitatis dei. et duo
crom̃posita ⁊̃ honore prati laurenti martirit.¬
et beati benedicti abbatis. Ead igitir
hora affuit uiro dei predicta beata
uirgo duob illis stp scipata miniftas:
brato uidelicet laurentio et bto bñdicto.
dederant autẽ In ca serenitate et suaui¬
tate que eos decebat: et tã magnifeste
ut exipõ Introitu cellule ꝑsonas quas
descerneret singuloꝵ, Imponẽtes ꝙ es
manus. et loca doloris attactu prissiõ
lementes : om̃ez protimis egreta egri¬
tudinem depulerunt Siccatus est illus¬

Expanded text:
collationum, solus Abbas cum duobus fratribus collationum, solus Abbas cum duobus fratribus sibi assistentibus remaneret in diversorio in quo jacebat. Cumque vehementius affligeretur, et supra vires dolor excresceret, advocans alterum e duobus, jubet citius oratum ire. Excusantem denique et dicentem, « Non sum ego talis orator; » obedientiae auctoritate compellit. Itum est, et oratum ad altaria, quae in eadem basilica erant tria: primum, in honore beatae Dei Genitricis; duo circumposita, in honore beati Laurentii martyriet beati Benedicti abbatis. Eadem igitur hora adfuit Viro Dei praedicta beata Virgo, duobus illis stipata ministris, beato scilicet Laurentio, et beato Benedicto. Aderant autem in ea serenitate et suavitate quae eos decebat, et tam manifeste, ut ex ipso introitu cellulae, personas quoque discerneret singulorum. Imponentesque ei manus, et loca doloris attactu piissimo lenientes, omnem protinus aegritudinem depulerunt. Siccatus est e
Abbreviated transcription (Latin):
mens ihesus christus hereditate scilicet
patris et merito passionis: altero ipse
cotentus alterum michi donat: ex cuius
dono Iure illud michi uenditans non
confundor. In hoc uerbo consusũs
Inimicus. conuentus ille solutus: et homo
dei in se reuersus est. Guiqz exhoc magis
dissolutionem sui corporis ĩminere sparet :
uisio altera longe dissumilis est secuta.
Siquid̃ uelut In liltore quodam positus :¬
uidebatur sibi nanem que se trausueheret
expectare Cum ꝙ appłicuisset nauis ad
Riltus. festinabat Ingredi: at illa cedens
Impinguebat in aquaur usq tercio ita
fatiens. Tandem relicto eo nauis ibat et nõ
renertebaͦ. Incellexit autẽ protinꝰ: necdũ
tempus sue migratoĩs adesse. Ad huc
tamen crescebat dolor: eo utiq magis
molestus. quoniius enm Iam spes Inimi¬
nentis exitus solabatur. Contigit auten
aduespastente Iam die. ut ceteris fr̃ibus
ixta consuetudiuẽ accedẽtib ad lectiongm

Expanded text:
inens Dominus meus, haereditate scilicet inens Dominus meus, haereditate scilicet Patris, et merito passionis, altero ipse contentus, alterum mihi donat, ex cujus dono jure illud mihi vindicans, non confundor. » In hoc verbo confusus inimicus, conventus ille solutus, et Homo Dei in se reversus est. Cumque ex hoc magis dissolutionem sui corporis imminere speraret, visio altera longe dissimilis est secuta. Siquidem velut in littore quodam positus videbatur 1085 sibi navem quae se transveheret exspectare: cumque applicuisset navis ad littus, festinabat ingredi, et illa cedens impingebat in aquam. Usque tertio ita faciens, tandem relicto eo navis ibat, et non revertebatur. Intellexit autem protinus necdum tempus suae migrationis adesse. Adhuc tamen crescebat dolor, eo utique magis molestus, quominus jam eum spes imminentis exitus solabatur. Contigit autem advesperascente jam die, ut caeteris fratribus, juxta consuetudinem accedentibus ad lectionem
Abbreviated transcription (Latin):
altera detenens eam detulit ad os suum:
et osculatus est eani. Neq id semel sũ
sed totiens faciẽbas. quotiens beatã maniũ
teuere permissus esti. Capłm ͥ poli.
nstomabatur aligñ homo de etc
Aoefut ⁊ iiulus quid flegmatis Inces
ab enie ore fluebat. Unde
exhausto toipore usruaq defitiens:
paulominut ad eotrema deuenit Cone¬
nerunt itaq filii et amici eius uelus ad
exequias tanti patris: et ego ip̃e Inter
ceteros affui . quod me emns quoq eius
Indignatio In amicop numero reputaret.
Cum q extremũ Iam trahere spm̃ uidere᷑:
ĩ epcessu mentis sue aute tbnnal fans dñn
sibe uisus est presentari. Affuit etiã et sa¬
chair ex aduerso: Improbis eum accusatoisz
pulsans. Ubi uero ille omnã fuerat prose¬
cutus. et uiro dei pro sua fuit parte di¬
cendum: nichil territus aut turbatꝰ ait
fateor nõ sum dignus ego: nec propriis
possum meritis regñ obtinere celormii.
Ceterum duppliti Iure obtinens illud doꝰ¬

Expanded text:
altera tenens eam, tulit ad os suum, altera tenens eam, tulit ad os suum, et osculatus est eam. Neque id semel tantum, sed toties faciebat, quoties beatam manum tenere permissus enfirmabatur aliquando Homo Dei, et velut rivulus quidam phlegmatis incessanter ab ejus ore fluebat. Unde exhausto corpore usquequaque deficiens, paulo minus ad extrema devenit. Convenerunt itaque filii et amici ejus velut ad exsequias tanti Patris: et ego ipse inter caeteros adfui, quod me quoque ejus dignatio in amicorum numero reputaret. Cumque extremum jam trahere spiritum videretur, in excessu mentis suae ante tribunal Domini sibi visus est praesentari. Adfuit autem et Satan ex adverso improbis eum accusationibus pulsans. Ubi vero ille omnia fuerat prosecutus, et Viro Dei esset pro sua parte dicendum, nil territus aut turbatus, ait: « Fateor, non sum dignus ego, nec propriis possum meritis regnum obtinere coelorum. Caeterum duplici jure illud obt
Abbreviated transcription (Latin):
uid auteni mirum qd denotis obsequiis¬
cꝯ deuotioez diuina uireut ipãz quoq
Infantiã excitat: expertã adhuc rationis
et deuotionis Iouaram: Norũt multi
illustrem Iuuenem galcherum de mõte¬
mirabili. cuiꝰ patruus Irater galcherus
Inter eos quos p̾diximus milites sacran
sola sposse cognostere ubera cognosceretur.
mater sua benedicend̃ obtulit uiro dei:
gratulabunda et epultans q In domo
sua hospitem meroletur habere tã scm̃¬
Cuin q uir dei situt seux et in õĩ locor
facere consueuerat de salute et edificatione
aminaꝵ/ ad tircũpositos loque uetur. p̾dicti
mater Infantis tenens eũ ĩ gremio sedebat
secus pedes ipsius. Accidit autẽ ut intloquẽd
aliquando manũ protenderet. et apprehen¬
dere eam conabatur intantulus. Aduertit᷑
tauidem conatus parnuli. cum sepius id
fecisset : et mirãcibus uniuersis datur ei
fatultas ut manũ possit apprehendare
quam optauit. Tum uero mira adouodũ
reuerencia alteram manũ suã supponens.

Expanded text:
olit obsequiiscujus devotionem divina virtus ipsam quoque infantiam excitat expertem adhuc rationis, et devotionis ignaram? Norunt multi illustrem juvenem Waltherum de Monte-Mirabili, cujus patruus frater Waltherus, inter eos quos praediximus milites, sacramsola posse cognoscere ubera cognosceretur, mater, etc. sua benedicendum obtulit Viro Dei, gratulabunda et exsultans quod in domo sua hospitem mereretur habere tam s Vir Dei, sicut semper et in omni loco facere consueverat, de salute et aedificatione animarum ad circumpositos loqueretur, praedicti mater infantis tenens eum in gremio, sedebat secus pedes ipsius. Accidit autem ut inter loquendum aliquando manum protenderet, et apprehendere eam conabatur infantulus. Advertitur tandem conatus parvuli, cum saepius id fecisset; et mirantibus universis datur ei facultas ut manum possit apprehendere quam optavit. Tum vero mira admodum reverentia alteram manum suam supponens,
Abbreviated transcription (Latin):
uti pro clipeo. Libens excipio In me
detrahentium lingnas waledicas. et
uenenata spicula blasphemorũe ut nõ
ad ipsum perueniant. Non recieso recuso
inglorius fieri : ut non nrouatur In dei.
gloriani. Hec quid ille: in libro de consi¬
deratione scdõ. Arcidit autem ubi
primiii de eiusdi excercitus dissipatõe
Lamẽtabilis Intra gallias Insonuerat
rumor: ut illuinanenin dei famulo
filium cecum offerens pates. multis
precibus uinceret exasanten. Et
Imponens sanctũt p̾uero manun ora¬
bat ad dimi : quatiuus si ab eo Robumi
predicationis illuis exierat. si p̾dicãti
sprritꝰ eius affuerat. in illius illum¬
natione ostendere dignaretur. Dum
uero pasti orationen: oratiõis p̃stolarẽtur
effeclui: quid facturus sum ait puerᵈ .̃
Uideo eniiii. Attollitur ilico clamor
astantimii: aõ plures enim nõ modo ex
fratrib uerini etiam ex secularib aderãt.
qui ut puerum uidere uidenten. multi¬
pliciter consolati deo grãs referebant.

Expanded text:
uti pro clypeo. Libens excipio in me uti pro clypeo. Libens excipio in me detrahentium linguas maledicas, et venenata spicula blasphemorum, ut non ad ipsum perveniant. Non recuso inglorius fieri, ut non irruatur in Dei gloriam . » Haec quidem ille in libro de Consideratione secundo. Accidit autem, ubi primum de ejusdem exercitus dissipatione lamentabilis intra Gallias insonuerat rumor, ut illuminandum Dei Famulo filium caecum offerens pater, multis precibus vinceret excusantem. Et imponens Sanctus puero manum, orabat ad Dominum, quatenus, si ab eo verbum praedicationis illius exierat, si praedicanti Spiritus ejus adfuerat, in illius illuminatione ostendere dignaretur. Dum vero post orationem orationis praestolaretur effectum: « Quid facturus sum, » ait puer? « video enim. » Attollitur illico clamor astantium. Plures enim non modo e fratribus, verum etiam e saecularibus aderant, qui ut puerum videre videntem, multipliciter consolati, Deo gratias referebant.
Abbreviated transcription (Latin):
pfectione orientalis enlesia liberari
sẽs celestis meruit Impleri et letari.
Quod sĩ platuit deõ tali ocasionen potꝵe¬
peurinoꝵ errꝑe si nõ opiẽtalium torpa
a paganis. oic occidentalium animas
apectatis . quis audeat dicere illi quid
fecisti sicii Nut quis recte sapienti
illorum sortem magit non doleati
qui atpropͬa uel peiora sorte poribut
celel celera ⁊ edierunt. quamt est
mortẽ qui in fouctibus penitenciẽ
purgatas uariis tribulationib xp̃o
aminas reddiderimtrͦ Aloqui quãlib
dicant egiptii dicant filii tenẽbrarimi
qui uericaten nec uidere ualent nec
proferre. calide odripit eos ut Interficeret
in desertor pationter tolerat saluator
opprobrium. quod tarctaꝵ animarimi
salute compersat. Mennuit huius ꝟbi
ip̃e quoq ueuenabilis pater : inter ceta
dicens Si neccesse sit unũ sieri eduob :
malo in nos murmur hominũ ꝙͣ ĩ deũ
esse. Bonũ est mithi: si dignetur me

Expanded text:
profectione orientalis Ecclesia liberari, profectione orientalis Ecclesia liberari, sed coelestis meruit impleri et laetari. Quod si placuit Deo tali occasione plurimorum eripere, si non Orientalium corpora a paganis, Occidentalium animas a peccatis; quis audeat dicere illi, Quid fecisti sic? Aut quis recte sapiens, illorum magis non doleat, qui ad priora, vel pejora forte prioribus scelera redieruibus poenitentiae purgatas variis tribulationibus Christo animas reddiderunt? Alioquin, quamlibet dicant Aegyptii, dicant filii tenebrarum, qui veritatem nec videre valeant, nec proferre, Callide eduxit eos, ut interficeret in deserto : patienter tolerat Christus Salvator opprobrium, quod tantarum animarum salute compensat. Meminit hujus verbi ipse quoque venerabilis Pater, inter caetera dicens: « Si necesse sit unum fieri e duobus, malo in nos murmur hominum, quam in Deum esse. Bonum mihi, si dignetur me
Abbreviated transcription (Latin):
perent ; aut liberaturi fr̃es aut suat
pro illis animas posituri. Hec est et
huiꝰ modi suꝑ hoc poterãt ueraciter
dici᷑ sed dicendum potins id qd̾ potuis
fuit. Endenter em uerbũ hoc pre¬
dicauit: dño cooperãte et sermonẽ
confiromãte sequẽtib signis. Sed ꝙͣtis:
et ꝙͣmultiplicibus signis: Quãta uel
nimierare: neduni narrare difficille foret.
Nam et eod̃ tempore scribi ceꝑant: s
ip̃a demũ scriptorẽ nuimerositas scri¬
bendoriiii. et materia su ꝑauit auctore.
Nimirũ cũ aliquando una die uiginti.
sen etiã plures ab Incõmodis uariis¬
sanarentiro : nec facile ab huiꝰ modi dics
ulla uacaret. Deinq plures eo tempore pͬ
per serui siũ tactum et oratoem̃. exipsis
etiam matrũ uteris cecos uidere ⁊̃ claudos
ambulare ⁊̃ aridos cõualescere ÷ surdos
fecit audire et mutos loqui: mirabiliꝰ
restituẽte gr̃a. quod mimus prestitum
fuerat a natura Nec tamien exilla

Expanded text:
perent, aut liberaturi fratres, aut suas perent, aut liberaturi fratres, aut suas pro illis animas posituri. Haec et hujusmodi super hoc poterant veraciter dici: sed dicendum potius id quod potius fuit. Evidenter enim verbum hoc praedicavit, Domino cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis. Sed quantis, et quam multiplicibus signis? Quanta vel numerare, nedum narrare difficile foret. Nam et eodem tempore scribi coeperant, sed ipsa demum scriptorem numerositas scribendorum, et materia superavit auctorem: nimirum cum aliquando una die viginti, seu etiam plures ab incommodis variissanarentur, nec facile ab hujusmodi dies ulla vacaret. Denique plures eo tempore Christus, per Servi sui tactum et orationem, ex ipsis etiam matrum uteris caecos videre, claudos ambulare; aridos convalescere, surdos fecit audire, et mutos loqui; mirabilius restituente gratia, quod minus praestitum fuerat a natura. 10. Nec tamen ex illa