comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
faciet uindictã electorũ suoꝵ claman¬
tium ad se: Phariseus autem merita
iactans ad ea de quib terribilis in
conclusione sententia subdit᷑. uerum¬
tamen filius hominis ueniens putas inue¬
niet fidẽ suꝑ terrã : Phariseus stans
hȩc apud se orabat. Ds̃. grãs ago tibi
quia non sum sicut cęteri homines.
raptores. innusti. adulteri. uelut etiam¬

Expanded text:
faciet vindictam electorum suorum clamanfaciet vindictam electorum suorum clamantium ad se . Pharisaeus autem merita jactans, ad ea de quibus terribilis in conclusione sententia subditur: Verumtamen Filius hominis veniens, putas inveniet fidem in terra? Pharisaeus stans, haec apud se orabat: Deus, gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri hominum, raptores
Abbreviated transcription (Latin):
deficere docebat dñs ita c̃clusit
ut diceret ueniente iudice difficile
sidem in terra repperiendã. nequis sibi
forte de suꝑuacua fidei cogitatione
ueletiã confessione blandiretur Oex
altera iuncta parabola diligentiꝰ ostendit
a dõ non uerba fidei examinanda sed
opera. int̾ quȩ ninirũ opera maxime
regnat humilitas. Vnde & supra cum
fidem grano synapis. minuto quidẽ sed
ex contritione. flagranti cõpararet: quasi
exponendo subiunxit. Cum feceritiᷤ
om̃a quȩ prȩcepta sunt: dicite. serui
mutiles sumꝰ. Cui contra superbi cum
nequaquã om̃a sed modicũ quid eorum
quȩ pręcepta sunt faciant: non solum
mox de sua iustitia pręsumunt. sed et
infirmos quosq despiciunt. atq ideo qͥsi
side uacui cũ orauerint non exaudiunt᷑
Duo homines ascenderunt in templũ ut
orarent. unꝰ phariseus & alt̃ publicanuᷤ
Publicanꝰ humilit̾ orans ad illa prefatae
uiduȩ hoc est aeccȩ menbra pertinet:
de quib supra dicit᷑. Ds autem non

Expanded text:
icere docebat, ita conclusit, ut diceret, veniente judice, difficile fidem in terra reperiendam, ne quis sibi forte de supervacua fidei cognitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo fidei non verba examinanda, sed opera: inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra cum fidem grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti compararet, quasi exponendo subjunxit: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite, Servi inutiles sumus . Cui contra superbi cum nequaquam omnia, sed modicum quid eorum quae praecepta sunt faciant, non solum mox de sua justitia praesumunt, sed et infirmos quosque despiciunt, atque ideo quasi fide vacui, cum oraverint, non exaudiuntur. Duo homines ascenderunt in templum ut orarent: unus Pharisaeus, et alter publicanus. Publicanus humiliter orans, ad illa praefatae viduae, hoc est Ecclesiae, membra pertinet, de quibus supra dicitur: Deus autem non
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑerogat stabularius quod in duobus
denariis non accepit cum dicit apłs
De uirginib prȩceptũ dm non habeo.
consilium autẽ do ltemq & dñs ordinauit
his qui euangeliũ adnuntiant de euangłio
iuuere. Sed non usi sumꝰ hac potestate. ne.
quem ur̃m grauaremꝰ. Cui rediens quod
ꝓmiserat debitor reddet. quia ueniens
in iudicio dñs dicet. Quia suꝑ pauca
fuisti fidelis: supra multa te constituã.

Expanded text:
Supererogat stabularius, quod in duobus Supererogat stabularius, quod in duobus denariis non accepit, cum dicit Aposnon habeo, consilium autem do. Itemque et Dominus ordinavit his, qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere, sed non usi sumus hac potestate, ne quem vestrum gravaremus, cui rediens quod promiserat debitor reddet, quia veniens in judicium Dominus dicit: Quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constitua
Abbreviated transcription (Latin):
uiatores de peregrinatione. hac in ȩt̾nã
patriã redeuntes. Et bene iumento
impositũ duxit in stabulũ. quia nemo
nisi baptizat᷑. nisi corpori xp̃i ad unatus
eccłam intrabit. Et altera die protulit
duos denarios & dedit stabulario. & ait
Curã illius habe Altera dies est post dm̃
sui grãm inluminauerat hos qui in tene¬
bris & umbra mortis sedebant. sed potior
resurrectione celebrata ꝑpetuae. lucis
splendor effulsit. Duo denarii sunt duo
testamenta. in quib ȩterni regis nostri
& iniagꝰ continetur fuiis enĩ legis ap̃c
Qui altera die plati dant᷑ stabulario. quia
tunc aperuit illis sensũ ut intelligerent
scripturas. Altera die stabularius dena¬
rios quorũ pretio uulneratũ curaret
accipit. quia sp̃s sc̃s adueniens docuit
apłos omẽm ueritatẽ. quo gentibus
erudiendis instare atq euangeliũ prȩdi¬
care sufficerent. Et quodcũq super¬
erogaueris. ego cũ rediero reddã tibi

Expanded text:
viatores, de peregrinatione hac in aeternam viatores, de peregrinatione hac in aeternam patriam redeuntes. Et bene jumento impositum duxit in stabulum, quia nemo, nisi baptizatus, nisi corpori Christi adunatus, Ecclesiam intrabit. Et altera die protulit duos denarios, et dedit stabulario, et ait: Curam illius habe. Altera dies est post Domisui gratiam illuminaverat, his qui in tenebris et in umbra mortis sedebant , sed potior, resurrectione celebrata, perpetuae lucis splendor effulsit. Duo denarii sunt duo Testamenta, in quibus aeterni Regis nomen et imago continetur. Finis enim legis Christus . Qui altera die prolati dantur stabulario: quia tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . Altera die stabularius denarios, quorum pretio vulneratum curaret accepit, quia Spiritus sanctus adveniens docuit apostolos omnem veritatem , quo gentibus erudiendis instare atque Evangelium praedicare sufficerent. Et quodcunque supererogaveris, ego cum rediero, reddam tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
factus est conlatione uicinꝰ Et apppiaus
alligauit uulnera eiꝰ. insundens oleum
&e umũ Peccata quȩ in hominib inuenit
redarguendo colibuit. spem ueniae pęni¬
tentibus. terrorem pęnę peccantib incu¬
tiens Alligat enĩ uulnera dum prȩcipit.
penitentiam agite: Infindit oleũ dũ addit.
apppinquauit enĩ regnũ cęloꝵ Infundit¬
& uinũ dumdicit. omis arbor quȩ non
facit fructũ bonũ. excidet᷑ & in ignem
mittetur. Et imponens illũ in iumentũ
suũ duxit in stabulũ. & curã eius egit
umentũ eius est caro. in qua ad nos uenire
dignatꝰ est. In quo sauciũ imptisuit. quia
peccata nr̃a portauit in corpore suo suꝑ
lignũ. & iuxta aliã parabolam inuentan
quȩ errauerat ouem humeris suis impo¬
sitam reportauit ad gregem. Itaq ĩ poui
iumento est in ipsam incarnationẽ xp̃i
credere. eiusq mysterus & iniciari simul
& ab hostis incursione tutari Stabulũ
autẽ est aeccła pręsens. ubi reficiunt᷑

Expanded text:
tione vicinus. Et appropians alligavit vulnera ejus, infunaens oleum et vinum. Peccata quae in hominibus invenit, redarguendo cohibuit, spem veniae poenitentibus, terrorem poenae peccantibus incutiens: alligat enim vulnera dum praecipit: Poenitentiam agite; infundit oleum, dum addit: Appropinquabit enim regnum coelorum; infundit vinum dum dicit: Omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur et in ignem mittetur. Et imponens illum in jumentum suum duxit in stabulum, et curam ejus egit. Jumentum ejus est caro, in qua ad nos venire dignatus est, in quo saucium imposuit, quia peccata nostra ipse portavit in corpore suo super lignum ; et juxta aliam parabolam, inventam, quae erraverat ovem, humeris suis impositam, reportavit ad gregem . Itaque imponi jumento est, in ipsam Incarnationem Christi credere, ejusque mysteriis initiari, simul et ab hostis incursione tutari. Stabulum autem est Ecclesia praesens, ubi reficiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
reges magni. qui temptationũ motibus
non consentiendo succũbere sed regendo
preesse nouerant. Et ecce quidam legis¬
peritus surrexit. tẽptans eũ & dicens
Magister. quid faciendo uitã eternam
possidebo :Legis peritꝰ qui de uita
ȩterna dñm tẽp̃tans interrogat occasio¬
nem ut reor temptandi de ipsis dñi
sermonib sũpsit ubi ait Gaudete au¬
tem quod nomina ur̃a scripta sunt in
cęlis. Sed ipsa sua tẽptatione declarat.
quã uera sit illa dñi confessio qua patri
loquit᷑. quod abscondisti hȩc a sapientib
& prudentib & reuelasti ea parnulis
At ille dixit adeũ. In lege. qͥd scriptũ est :
Quomͦ legis: Ille. respondenᷤ dixit: Di¬

Expanded text:
reges magni, quia tentationum suarum motibus reges magni, quia tentationum suarum motibus non consentiendo succumbere, sed regendo praeesse noverunt. Et ecce quidam legisperitus surrexit, tentans eum, et dicens: Magister quid facipossidebo? Legisperitus qui de vita aeterna Dominum tentans interrogat, occasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: Gaudete autem quod nomina vestra scripta in coelis sunt, sed ipsa sua tentatione declarat, quam vera sit illa Domini confessio, qua patri loquitur: Quod abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. At ille dixit ad eum: In lege quid scriptum est? Quomodo legis? Ille respondens dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
Heat i oculi qui uident quȩ uide¬
tis. Non oculi scribarum et
phariseꝙ qui corpus tantũ
dni uidere. sed illi beati oculi
qui eius possunt cognoscere sacra¬
menta. de quib dicitur & reuelasti
ea paruulis. Beati oculi paruorum.
quib & se & patrẽ filius reuelare dig¬
natur Dico enĩ uobis qđ multi ꝓphetȩ
& reges uoluerunt uidere quȩ̃ uos
uidetis & non uiderunt. & audire
exultauit ut uideret diẽ xp̃i. et
uidit & gauisus est. Isaias quoq et
micheas & multi alii ꝓphetȩ uiderunt
głam dñi. qui & ꝓpterea uidentes st̃
appellati: Sed hi om̃s alonge aspici¬
entes & salutantes ꝑ speculum & in
enigiate uiderunt. Apłi autẽ in prȩ¬
sentiarũ habentes dñm conuescentesq
ei. & quę̧q uoluissent in terrogando
discentes. nequaquã per angłos aut
uarias uisionũ species opus habebant
doceri. Quos uero lucas multoᷤ ꝓphetaᷤᷤ
& reges dicit : matheus apertius pro¬
phetas & iustos appellat Ipsi sunt enĩ

Expanded text:
eati oculi qui vident quae videtis, etc. Non oculi scribarum et Pharisaeorum, qui corpus tantum Domini videre, sed illi beati oculi qui ejus possunt cognoscere sacramenta, de quibus dicitur: Et revelasti ea parvulis. Beati oculi parvulorum, quibus et se et patrem Filius revelare dignatur. Dico enim vobis quod multi prophetae et reges voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt, et audire exsultavit ut videret diem Christi, et vidit, et gavisus est. Isaias quoque, Michaeas et multi alii prophetae viderunt riam Domini, qui et propterea videntes sunt appellati. Sed hi omnes, a longe aspicientes et salutantes, per speculum et in aenigmate viderunt; apostoli autem impraesentiarum habentes Dominum, convescentesque ei, et quaecunque voluissent interrogando discentes, nequaquam per angelos aut varias visionum species opus habebant doceri. Quos vero Lucas multos prophetas et reges dicit, Matthaeus apertius prophetas et justos appellat. Ipsi sunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
illa in cruce exaltatio quę sub diuo omni
spectante popło facta est aperte denuntiat
Exaltatꝰ quippe in cruce caput erectum ad
cȩlos tenuit. manus supra terras ad aquilo¬
nen tetendit & austrũ. ut & cęli se esse
dũm & uniuersã terrã om̃sq potestates
aerias suȩ ditioni subditas ipso etĩã corporiᷤᷤ
situ figuraret Infima crucis ipsius terrae
abdita penetrabant. ut inferorũ regnum
passione illius transficũ ac destructurũ
esse signaretur. Regẽ hunc esse creden¬
tium scripto in cruce titulo adstantes
hebrei greci & romani legebant. ut
uidelicet eius imperiũ appareret ꝑ om̃s
breuiter una sententia complectitur diceuᷤᷤ
Factus est obędiens usq ad mortẽ. mortẽ
autẽ crucis. Propter qđ & ds̃ illũ exal¬

Expanded text:
illa in cruce exaltatio quae sub divo et omni illa in cruce exaltatio quae sub divo et omni spectante populo facta est, aperte denuntiat. Exaltatus quippe in cruce, caput erectum ad coelos tenuit, manus super terras ad aquilonem tetendit et austrum, ut et coeli se esse Dominum, et universam terram omnesque potestates aereas suae ditioni subditas ipso etiam corporis situ figuraret. Infima crucis ipsius terrae abdita penetrabant, ut inferorum regnum passione illius transfixum ac destructum esse signaretur. Regem hunc esse credendum scripto in cruce titulo, astantes Hebraei, Graeci et Romani legebant, ut videlicet ejus imperium appareret per omnes lus breviter una sententia complectitur, dicens: Factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Propter quod
Abbreviated transcription (Latin):
diuerso ordine consũmari. certa supernae
ꝓusionis dispensatione gestum est. ut ui¬
delicet redẽptor nr̃ extra porta ciuitatis
cuncto ad sistente popło subleuaretur in
cruce. pręcursor uero eius collectis indoniũ
conuiuii magistratibus atq optiniatibus
plebis misso tantũ spiculatore in abdito
carceris capite truncaret᷑. Et quidem
congruũ uidebat᷑. ut mysterium dñicae
crucis crucifirus pręfiguraret iohannes
Sed quia idem iohannes testimonium dño
ꝑ hibens aiebat illum oportet crescere me
modus passionis insinuat. non in carnisi¬
cum potestate constitutꝰ. sed cȩlesti ratione
ꝓuisus. Quia enĩ iterũ dicit idem iohanneᷤᷤ
qui est de terra de terra est & de terra
loquit᷑. qui autẽ de cęlo uenit supra om̃s
est: prȩfatam minorationẽ eius qui de t̾ra
est. decollatio illa in carcere & in obscuro
patrata capitis ablatio designat. porro cre¬
mentũ eius qui de celo uenit & supra om̃s est.

Expanded text:
diverso ordine consummari, certa supernae pro diverso ordine consummari, certa supernae pro visionis dispensatione gestum est: ut videlicet Redemptor noster extra portam civitatis cuncto assistente populo, sublevaretur in crucem; praecursor vero ejus collectis in domum convivii magistratibus atque optimatibus plebis, misso tantum spiculatore, in abdito carceris, capite truncaretur. Et quidem congruum videbatur ut mysterium dominicae crucis crucifixus praefiguraret Joannes; sed quia idem Joannes testimonium Domino perhibens aiebat: Illum oportet crescere, me modus passionis insinuat, non in carnificum potestate constitutus, sed coelesti ratione provisus. Quia enim iterum dicit idem Joannes: Qui est de terra, de terra est, et de terra loquitur: qui autem de coelo venit, super omnes est , praefatam minorationem ejus qui de terra est, decollatio illa in carcere et in obscuro patrata capitis ablatio designat. Porro crementum ejus qui de coelo venit, et supra omnes est,
Abbreviated transcription (Latin):
tibus uirtutẽ sui certaminis beat᷑ prȩcursor
diicȩ natiuitatis prȩdicationis & mortis
ostendit. qui ut scriptura ait oe si coram
hominibus tormenta passus est. spes illius
immortalitate plena est. Cuius diem uatalis
merito festa celebritate repetimꝰ quem ipse pro¬
pria passione nobis sollẽpnem reddidit. quẽ
roseo sanguinis sui fulgore decorauit Merito
memoriam illius cũ sp̾uali gaudio ueneram.
signaculo compleuit. Neq enim dubitandũ
est quia beat̾ iohannes pro redẽptoris nr̃i
quem pręcurrebat testimonio carcerem et
uincula sustinuit. pro ipso & animã posuit
cui non est dictũ a persecutore ut xp̃m
negaret. sed ut ueritatẽ reticeret & tam̃
sum ueritas. ideo utiq pro. xp̃o quia pro
ueritate sanguinẽ fudit. Et cui nascituro.
predicaturo baptiraturo. prius nascendo.
prȩdicando ac baptizando testimoniũ ꝑhi¬
bebat: hunc etiam passurũ prior ipse pa¬
tiendo signauit. Quorũ tamen passiones

Expanded text:
tibus virtutem sui certaminis beatus praecursor tibus virtutem sui certaminis beatus praecursor dominicae nativitatis, praedicationis et mortis ostendit, qui ut Scriptura ait: Et si coram hominibus tormenta passus est, spes illius immortalitate plena est . Cujus diem natalis merito festa celebritate repetimus, quem ipse propria passione nobis solemnem reddidit, quem roseo sanguinis sui fulgore decoravit: merito memoriam illius cum spirituali gaudio veneramur, signaculo conclusit. Neque enim dubitandum est quia beatus Joannes pro Redemptoris nostri, quem praecurrebat, testimonio, carcerem et vincula sustinuit, pro ipso et animam posuit: cui non est dictum a persecutore ut Christum negaret, sed ut veritatem reticeret, et tamsum veritas , ideo utique pro Christo, quia pro veritate sanguinem fudit: et cui nascituro, praedicaturo, baptizaturo, prius nascendo, praedicando ac baptizando testimonium perhibebat, hunc etiam passurum prior ipse patiendo signavit. Quorum tamen passiones
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum si diligentius cor nefandũ inspicimꝰ:
letabat᷑ occulte. qđ ea petebantur quae
& ante facere si excusabiliter posset dispo¬
nebat Qui si caput herodiadis peteret᷑.
nulli dubium quin illud dare ueraciter
tristis abnueret. Propter iuramentum
lutem & eos qui pariter recumbebant
iussit dari. misitq & decollauit iohannẽ
in carcere & allatum est caput eius in disco
ndignũ quidem natali suo rex spectaculũ
prebuit qui conuocatis ad epulas princi¬
pibus. tribunis. ac ducibus gentis spectandũ
in disco caput occisi protulit In digni equ.
e quib nullus inuentꝰ est qui hominem
inter festa discumbentiũ puniri ab adul
sertim cum rex assumpta specie mestitiae.
coactum se. hoc facere ꝓtestaretur. Essetq
oportunũ quod cohortatu comiantium
a ꝓmisso scelere reuocari deberet. sinon
illum hȩc de industria prestruisse cogno¬
scerent. ipsos quoq par eiusdem scclerio
amor inretiret Sed dignũ suꝑnis aspec¬

Expanded text:
Verum si diliVerum si dililaetabatur occulte quod ea petebantur quae et antea facere, si excusabiliter posset, disponebat. Qui si caput Herodiadis peteretur, nulli dubium quoniam illud dare veraciter tristis abnueret. Propter juramentum autem, et eos qui pariter recumbebant, jussit dari: misitque, et decollavit Joannem in carcere, et allatum est caput ejus in disco. Indignum quidem natali suo rex spectaculum praebuit, qui convocatis ad epulas principibus, tribunis ac ducibus gentis, spectandum in disco caput occisi protulit. Indignique coe quibus nullus inventus est qui hominem inter festa discumbentium puniri, qui ab adultecti vetaret: praesertim cum rex assumpta specie moestitiae, coactum se hoc facere protestaretur, essetque opportunum quod hortatu convivantium a promisso scelere revocari deberet, si non illum haec de industria praestruxisse cognoscerent, imo ipsos quoque par ejusdem sceleris amor irretiret. Sed dignam supernis aspec
Abbreviated transcription (Latin):
At illa prȩmonita a matre sua da mihi inqͥt
in disco caput iohannis baptistȩ. Et contri¬
status est rex. Tristitia regis. non ablutio
est sed confusio sceleris. Hęc ecenim est suꝑti
iustitia iudicii. ut plerumq reprobi et
lgnoscant se & fateant᷑ errasse. certamq
erroris sui pętitudinem gerant. nec tanen
ab errando quiescant. quatuius eadem
confessione ac pęnitentia contrase ipsi tes¬
timonium dent quia non nescu delinquunt
dum a peccato quod culpant cohbere de¬
trectant. eoq iustius pereant quo foueam
ꝑditionis quã pręuidere ualuerunt. deli
regis herodis. qualis pęnitentia phardonis
& iudȩ. Quorum quisq facinora sua post¬
quã accusante conscientia inuitꝰ prodidit.
uecors augmentauit. Itaq herodes caput
iohannis petitꝰ. tristitiam quidem prȩten¬
debat in uultu qua se ipse. dãpuaret. ostea¬
dendo cunctis liquido quia insontem no¬
uerat & scm queni erat neci daturus

Expanded text:
At illa, praemonita a matre sua, Da mihi, inquit, At illa, praemonita a matre sua, Da mihi, inquit, hic in disco caput Joannis Baptistae: et contristatus est rex. Tristitia regis non absolutio est, sed confessio sceleris. Haec etenim est superni justitia judicii, ut plerumque reprobi et agnoscant se, et fateantur errasse, certamque erroris sui poenitudinem gerant, nec tamen ab errore quiescant, quatenus eadem confessione ac poenitentia contra se ipsi testdum a peccato quod culpant, cohibere detrectant, eoque justius pereant, quo foveam perditionis, quam praevidere valuerunt, declin Herodis qualis poenitentia Pharaonis et Judae, quorum quisque facinora sua, postquam accusante conscientia invitus prodidit, vecors augmentavit. Itaque Herodes caput Joannis petitus, tristitiam quidem praetendebat in vultu, quia se ipse damnaret, ostendendo cunctis liquido quia insontem noverat et sanctum, quem erat neci daturus.
Abbreviated transcription (Latin):
per dñm occidere nabal iuirũ stultum &
impium. atq om̃a quȩ ad illũ pertine¬
rent demoliri. sed ad primã intercessio
nem abigail feminȩ prudentis mox remisit
minas. reuocauit ensem in uaginã. neq
aliquid culpȩ se tali peiurio contraxisse
doluit. Iurauit herodes dare saltatrici
qđcumq postulasset ab eo. et ne penirus
diceretur a conuiuis ipsum conuiuium
sanguine polluit. dum prophete mortẽ
est moderatio sollertius obseruanda. ut
si talem forte lapsum uersuti hostis incide¬
rimus insidiis ex quo sine aliquo peccati
contagio surgere non possimus: illum
potius cuadendi aditum petamꝰ. in quo
minus periculi nos ꝑpessuros esse cernimu̾.
iuxta exemplum eorum qui hostilib clausi
muris dum euadere desiderant sed porta¬
rum omniũ accessum sibi interdictũ consi¬
derant: ibi necesse est desiliendi locũ eli¬
gant. ubi muro existente. breuiore mini¬
mum periculi cadentes incurrant. Sequit᷑

Expanded text:
per Dominum occidere Nabal virum stultum et per Dominum occidere Nabal virum stultum et impium, atque omnia quae ad illum pertinerent, demoliri. Sed ad primam intercesnem Abigail feminae prudentis, mox remisit minas, revocavit ensem in vaginam, neque aliquid culpae se tali perjurio contraxisse doluit . Juravit Herodes dare saltatrici quodcunque postulasset ab eo, et ne perjurus diceretur a convivis, ipsum convivium sanguine polluit, dum prophetae mortemest moderatio solertius observanda, ut si talem forte lapsum versuti hostis inciderimus insidiis, ex quo sine aliquo peccati contagio surgere non possimus, illum potius evadendi aditum petamus in quo minus periculi nos perpessuros esse cernimus: juxta exemplum eorum qui hostilibus clausi muris, dum evadere desiderant, sed portarum omnium accessum sibi interdictum considerant, ibi necesse est desiliendi locum eligant ubi muro existente breviore minimum periculi cadentes incurrant. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a quȩ iam dño consecrata sunt. lusibus
atq ineptis dare motibus decet. Dicit nãq
apłs. Nescitis qm̃ corpora ur̃a menbra sunt
xp̃i.Tollens ergo menbra xp̃i. faciam m̃bra
mererricis: Absit Vnde & alibi obsecrat
per miscdam dĩ. ut exhibeamus corpora
nr̃a hostiam uiuentem. scãm. dõ placentẽ.
Quantum uero temeritatem uirandi uitare
debeamus. & ipse in euangelio dñs. & iaco¬
bus in epła sua docet dicens . Ante omnia
fratres mei nolite iurare neq per celum
neq per terram. neq aliud quod cumq
iuramentum. sit autem sermo ur̃. est est.
uel peiurare uel ob peniriũ cauendũ aliud
necesse haberet patrare flagitiũ. At si ali¬
quid forte nos incautius iurasse contigerit
in exitum: libere illud consilio salubriori
mutandum nouerimꝰ. ac magis instante.
necessitate peiurandum nobis. quam pro
uitando peiurio in aliud crimen grauius
esse diuertendum. Deniq iurauit dauid

Expanded text:
nostra quae jam Domino consecrata sunt, lusibus nostra quae jam Domino consecrata sunt, lusibus atque ineptis dare motibus decet. Dicit namque Apostolus: Nescitis quoniam corpora vestra membra sunt Christi ? Tollens ergo membra Christi, faciam membra meretricis? Absit. Unde et alibi obsecrat per misericordiam Dei, ut exhibeamus corpora nostra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem. Quantum vero temeritatem jurandi vitare debeamus, et ipse in Evangelio Dominus , et Jacobus in Epistola sua docet, dicfratres mei, nolite jurare, neque per coelum, neque per terram, neque aliud quodcunque juramentum. Sit autem sermo vester, est vel pejerare, vel perjurium cavendo aliud necesse haberet patrare flagitium. At si aliquid forte nos incautius jurasse conti exitum, libere illud consilio salubriore mutandum noverimus ac magis instante necessitate perjurandum nobis, quam pro vitando perjurio, in alesse divertendum. Denique juravit David
Abbreviated transcription (Latin):
sordescat adhuc. At contra qđ sequitur
& sc̃s sc̃ificetur adhuc: ad beati iohanniᷤᷤ
personã conuenienter aptatur. Qui sc̃s
existens sc̃ificabat᷑ adhuc : dum ꝑ officiũ
euangelizandi ad martyrii palmam ꝑuenit
Die autẽ natalis herodis saltauit filia hero¬
diadis in medio. & placuit herodi. Vnde
cum iuramento pollicitꝰ est ei dare qđ cumq
postulasset ab eo. Tria pariter impiorum
scelera audiuimꝰ. celebrationẽ natalis infau¬
stam. saltationem puellȩ lasciuã. iuramentũ
regis temerariũ. Quib singulis oportet noᷤᷤ
ne talia geramꝰ instrui. Non enĩ festis diem
natalis nr̃i in memoriam reuocare. non
ullum tempus inlecebris indulgere carnalib
sed diem potus exitus nr̃i debemus lacrimiᷤᷤ.
precibus. crebris prȩuenire ieiuinus. Hinc
& enim uir sapiens admonet dicens. In om̃ib
operibus tius memorare nouissima tua. &
in ȩternum non peccabis. Sed nec meubra

Expanded text:
sordescat adhuc . At contra quod sequitur, sordescat adhuc . At contra quod sequitur, Et sanctus sanctificetur adhuc, ad beati Joannis personam convenienter aptatur, qui sanctus existens sanctificabatur adhuc, dum per officium evangelizandi ad martyrii palmam pervenit. Die autem natalis Herodis saltavit filia Herodiadis in medio, et placuit Herodi. Unde cum juramento pollicitus est ei dare quodcunque postulasset ab eo. Tria pariter impiorum scelera audivimus: celebrationem natalis infaustam, saltationem puellae lascivam, juramentum regis temerarium, quibus singulis oportet nos, ne talia geramus, instrui. Non enim festis diem nostri natalis in memoriam revocare, non ullum tempus illecebris indulgere carnalibus, sed diem potius exitus nostri debemus lacrymis, precibus, crebrisque praevenire jejuniis, hinc etenim vir sapiens admonet, dicens: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Sed nec membra
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ perennis coronã accepit. Dicebat ergo
illi iohannes. Non licet tibi habere eam
Et uolens in quit illum occidere timuit po¬
pulum. quia sicut ꝓphetã eũ habebant
Non popłs tantum sed ipse etiam herodes
iohannem sicut ꝓphetam habebat. teste
euangelista marco qui dicit Herodes enĩ
metuebat iohannẽ sciens eũ uirum scm &
iustum. & custodiebat eum. Et audito eo
multa faciebat. & libenter eum audiebat
Sed uicit amor mulieris. eumq im illũ quẽ
scm̃ esse nouerat & iustũ manꝰ mittere coegit
Qui qm̃ noluit cohibere luxuriã: ad ho¬
micidi reatum prolapsus est. minusq
illi peccatum maioris erat causa peccati
Cui districto dĩ iudicio contigit. ut propt̃
adulterȩ. appetitũ quam detestandã sciebat
sanguinẽ funderet ꝓphetȩ. quẽ dõ acceptũ
esse cognouerat Hȩc namq est illa diumi
dispensatio examinis. de. qua dicitur. Qui
nocet noceat adhuc. & qui in sordib est

Expanded text:
vitae perennis coronam accepit. Dicebat ergo vitae perennis coronam accepit. Dicebat ergo illi Joannes: Non licet tibi habere eam. Et volens, inquit, illum occidere, timuit populum, quia sicut prophetam eum habebant. Non populus tantum, sed ipse etiam Herodes Joannem sicut prophetam habebat, teste evangelista Marco, qui dicit: Herodes enim metuebat Joannem, sciens eum virum justum et sanctum, et custodiebat eum . Et audito eo multa faciebat, et libenter eum audiebat. Sed vicit amor mulieris, eumque in illum quem sanctum esse noverat et justum manus mittere coegit. Qui quoniam noluit cohibere luxuriam, ad homicidii reatum prolapsus est, minusque illi peccatum majoris erat causa peccati: cui districto Dei judicio contigit ut propter appetitum adulterae quam detestandam sciebat, sanguinem funderet prophetae, quem Deo acceptum esse cognoverat. Haec namque est illa divini dispensatio examinis, de qua dicitur: Qui nocet, noceat adhuc: et qui in sordibus est,
Abbreviated transcription (Latin):
tempore regnaret: sicut euangelica testatur
historia. archelaus eius filius successit in regnũ
Quo cũ uit decem annis potiretur: accusantib
insolentiã eius iudȩis pulsus est regno ab
Augusto. Ac perpetuo dampnatus erilio
Peinide augustus ut regni iuddici minueret
potentiam. diuisa in quatuor partes ꝓunitia
quatuor fratres archelai ciden regendae
prefecit. Qui singuli a principatu quartȩ
partis greco sermone sunt tetrarchȩ uocati
Ex quibus philippas herodiadem filiam
arethȩ regis arabum accepit uxorẽ. quã
idem aretha postinodum ablatam ab eo
dedit herodi. eo qđ ipse maioris esset po¬
testatis &e famę. Factumq est adulteriũ
publicum sicut perfidis causa pereundi.
ita fidelissimo prȩconi nr̃ȩ redemptionis
materia criumphandi. Qui prohibendo
regis iniusti scelera. morte quidẽ iniusta
meruit plecti. sed post mortis gustũ arege
iustitię cui testimoniũ perhibebat iustam

Expanded text:
tempore regnaret, sicut evangelica testatur tempore regnaret, sicut evangelica testatur historia, Archelaus ejus filius successit in regnum; quo cum vix decem annis potiretur, accusantibus insolentiam ejus Judaeis , pulsus est regno ab Augusto ac perpetuo damnatus exsilio. Deinde Augustus, ut regni Judaici minueret potentiam, divisa in quatuor partes provincia, quatuor fratres Archelai eidem regendae praefecit, qui singuli a principatu quartae partis Graeco sermone sunt tetrarchae vocati. E quibus Philippus Herodiadem, filiam Arethae regis Arabum, accepit uxorem, quam idem Aretha postmodum ablatam ab eo dedit Herodi, eo quod ipse esset majoris potestatis et famae, factumque est adulterium publicum. Sicut perfidis causa est pereundi, ita fidelissimo praeconi nostrae redemptionis materia triumphandi, qui prohibendo regis injusti scelera, morte quidem injusta meruit plecti, sed post mortis gustum a rege justitiae cui testimonium perhibebat, justam
Abbreviated transcription (Latin):
quã nasceretur prȩdixitꝰ. qđ prȩcederet
eute dñm in sp̃u & uirtute heliȩ Ambo
namq continent̃ uiuentes. ambo habitu in¬
culti. ambo in solitudine degentes. ambo
prȩcones ueritatis. ambo regis & reginde
psecutionẽ propter iusticiã ꝑpessi sunt
lle a ab & iexabel: iste herodis &e herodudis
lle ne ab impus occideret᷑ igneo curru est
raptus in cęlũ. iste ne ab impiis uinceretur
ꝑfecto martyru certamine spũ celestia reg¬
na petiit. angłoꝵ utiq subuectꝰ aurilio.
de quib scriptũ est. currus di decẽ milib
multiplex milia lȩtantium dñs ineis et
iterum. qui facit angłos suos sp̃s. & minis¬
tros suos ignem urentem. Sed querit forte
aliquis quis sit iste herodes. quisue fracer
cius. quȩ etiam herodias. de quib sermo esi
erodes iste qui & iohannem decollauit. & in
passione redẽptoris nr̃i pilato assensum prac¬
buit. filius est herodis illius sub quo dñs nat᷑
est. Qui cum post natiuitatem dñicam pauco

Expanded text:
 nasceretur, praedixit: quia praecederet ante Dominum in spiritu et virtute Eliae. Ambo namque continenter viventes, ambo habitu inculti, ambo in solitudine degentes, ambo praecones veritatis, ambo regis et reginae persecutionem propter justitiam perpessi sunt: ille Achab et Jezabel, iste Herodis et Herodiadis. Ille ne ab impiis occideretur, igneo curru est raptus in coelum; iste ne ab impiis vinceretur, perfecto martyrii certamine spiritu coelestia regna petivit, angelorum utique subvectus auxilio, de quibus scriptum est: Currus Dei decem millia multiplex millia laetantium, Dominus in illis . Et iterum: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem . Sed quaerit forte aliquis quis sit iste Herodes, quive frater ejus, quae etiam Herodias, de quibus sermo iste? Herodes iste qui et Joannem decollavit, et in passionem Redemptoris nostri Pilato assensum praebuit, filius est Herodis illius sub quo Dominus natus est: qui cum post nativitatem dominicam pauco
Abbreviated transcription (Latin):
Et alias oues habeo quȩ non sunt ex hoc ouili.
& illas oportet me adducere & uocẽ meã
audient. & fiet unũ ouile & unus pastor
Redẽptionem nrãm qͥ ex gentili popło uenimꝰ
dñs aspererat. cũ se adducere & alias oues
dicebat. Hoc cotidie fieri fr̃s aspicitis. hoc
reconciliatis gentib factũ hodie uidetis
Quasi ex duobus gregibus unũ ouile efficit.
quia indaicũ & gentilem popłm in sua fide
comungit. paulo attestante qui ait. Ipse
est par nr̃a. qͥ fecit utraq unũ. Dũ enĩ ad
ȩternã uitã ex utraq natione elegit sipliceᷤᷤ:

Expanded text:
Et alias oves habeo quae non sunt ex hoc ovili, Et alias oves habeo quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et fiet Redemptionem nostram, quia ex gentili populo venimus, Dominus aspexerat, cum se adducere et alias oves dicebat. Hoc quotidie fieri, fratres, aspicitis, hoc reconciliatis gentibus factum hodie videtis. Quasi ex duobus gregibus unum ovile efficit, quia Judaicum et gentilem populum in sua fide conjungit; Paulo attestante, qui ait: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum . Dum enim ad aeternam vitam ex utraque natione simplic
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ culpas ficti pastoris innotuit: iterũ for¬
Ego sũ pastor bonꝰ. Atq subiungit. Et cog¬
nosco meas hoc est diligo. & cognoscunt me
meȩ Ac si aꝑte dicat. diligentes obsequntur
Qui enĩ ueritatẽ ñ diligit: adhuc minime cog¬
culũ nr̃m : pensate in uerbis d̃nicis etiam
periculũ ur̃m. Uidete si oues eius estis. ui¬
dete si eũ agnoscitis. uidete si lum̃ ueritatis
scitis. Scitis autẽ dico. non ꝑsidẽ sed ꝑ amorẽ
Scitis dico. ñ ex credulitate sed ex operatione
Nam idẽ ipie qͥ hȩc loquit᷑ iohannes euangelista
testat᷑ dicens. Qui dicit se nosse dm̃ & man¬
data enis non custodit: mendax est. Unde &
in hoc loco ꝓtinus dñs subdit Sicut nouit
me pat̃ & ego agnosco patrẽ. & animã meã
pono ꝓ ouibus meis. id est ea caritate qua
ꝓ ouib meis morior. quantũ patrẽ diligã
ostendo. Quia uͦ non solũ iudȩã sed etiam
gentilitatem redimere uenerat: adiungit.

Expanded text:
noster culpas ficti pastoris innotuit iterum fornoster culpas ficti pastoris innotuit iterum forEgo sum Pastor bonus. Atque subjungit: Et cognosco oves meas, hoc est diligo, et cognoscunt me meae. Ac si patenter dicat: Diligentes obsequuntur. Qui enim veritatem non diligit, adhuc minime cogculum nostrum, pensate in verbis dominicis etiam periculum vestrum. Videte si oves ejus estis, videte si eum cognoscitis, videte si lumen veritatis scitis. Scitis autem dico, non per fidem, sed per amorem. Scitis dico, non ex credulitate, sed ex operatione. Nam idem ipse qui hoc loquitur Joannes evangelista testatur, dicens: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Unde et in hoc loco Dominus protinus subdit: Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem, et animam meam pono pro ovibpro ovibus morior quantum Patrem diligam ostendo. Quia vero non solum Judaeam, sed etiam gentilitatem redimere venerat, adjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
& ille de t̾renis cõmodis lȩtat᷑. Lupꝰ rapit
& disꝑgit oues. cũ aliũ ad luxuriã ꝑtrahit.
aliũ ad auat̾iã accendit. aliũ in suꝑbiam
erigit. aliũ ꝑ iracundiã diuidit. hunc inui¬
dia stimulat. illũ fallacia supplantat. Quasi
ergo lup̃ gregẽ disipat. cũ fidelẽ populum
diabolus ꝑ tẽptationes necat. Sed contra hȩc
mercennarius nullo zelo accendit᷑. nullo
feruore dilectionis excitat᷑. quia dũ sola exte¬
riora cõmoda reqͥrit: interiora gregis dãpna
negligent̃ patit᷑. Unde & mox adiungitur
Mercennarius autẽ sugit quia mercennarius
est. & non ꝑtinet ad eũ de ouib Sola ergo
causa est ut mercennarius fugiat. qͥa mercen¬
aꝑte diceret᷑. Stare in periculũ ouiũ non
potest. qͥ in eo qđ ouib preest non oues dili¬
git. sed lucrũ terrenũ quęrit. Dũ enĩ hono¬
rem amplectit᷑. dũ temporalib cõmodis loe¬
tatur: opponere se contra periculũ trepidat
ne hoc qđ diligit amittat. Sed quia redẽptor

Expanded text:
Lupus rapit et dispergit oves cum alium ad luxuriam pertrahit, alium ad avaritiam accendit, alium in superbiam erigit, alium per iracundiam dividit, hunc invidia stimulat, illum in fallacia supplantat. Quasi ergo lupus gregem dissipat cum fidelium populum diabolus per tentationes necat. Sed contra haec mercenarius nullo zelo accenditur, nullo fervore dilectionis excitatur: quia dum sola exteriora commoda requirit, interiora gregis damna negligenter patitur. Unde et mox adjungitur: Mercenarius autem fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus. Sola enim causa est ut mercenarius fugiat quia mercerte diceretur: Stare in periculo ovium non potest qui in eo quod ovibus praeest non oves diligit, sed lucrum terrenum quaerit. Dum enim honorem amplectitur, dum temporalibus commodis laetatur, opponere se contra periculum trepidat, ne hoc quod diligit amittat. Sed quia Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
dm ab helena c̃stantini matre reꝑta est. et
ob id ipse ibidem eccłam magnifico ac regio
cultu construrit. His de scõrum situ locoꝵ
ꝓut discere potumꝰ explanatis: libet intueri
adimpletã esse ꝓphetiã isaiȩ. quã de sepul¬
tura ac resurrectione dnica simul & de nr̃a
fide ac salute p̃dixit. In die illa radix iesse
qͥ stat in signũ popłoꝵ. ipsũ gentes deprecabun¬
tur. & erit sepulchrũ eius gloriosũ. Radix

Expanded text:
Domini ab Helena Constantini matre reperta est, et Domini ab Helena Constantini matre reperta est, et ob id ipse ibidem ecclesiam magnifico ac regio cultu construxit. His de sanctorum situ locorum, prout dicere potuimus explanatis, libet intueri adimpletam esse prophetiam Isaiae, quam de sepultura ac resurrectione dominica simul et de nostra fide ac salute praedixit: In die illa radix Jesse qui stat in signum populorum, ipsum gentes deprecabuntur, et erit sepulcrum ejus glo
Abbreviated transcription (Latin):
mento eminentior. Qui non uulgarium
more sepulchroꝵ desuꝑ. sed a latere meridi¬
ano ꝑ totũ factus est patulus. unde corpus
posset imponi. Et hoc est qđ euangelista marcꝰ¬
eres uidert̃ iuuenẽ sedentẽ in dextris. quia
loco sepulchri dexter sedebat. Cuncta autem
quippe dnici monum̃ti pͥmo positionẽ fuisse
ꝑcepimꝰ. At nunc tradunt ȩccłam ibi esse ro¬
tundã eximu operis. triplici pariete distine¬
tã. in cuiꝰ medio sit monumentũ. & hoc deforis
marmorũ crustis usq ad sũma culminiᷤᷤ tecti.
ipsũ uero culm̃ auro uestitũ. aureã crucem
gestare non modicã. Cuius ad orientẽ ȩccłae
golgothana est aeccła. quȩ int̾ alia ornam̃ta
tali loco congrua crucẽ argenteã habet prȩ¬
grandẽ. in loco quo dñs crucisigi ꝓ nr̃a est
salute dignat᷑. pendente magna faro desuper
idest ȩrea rota cũ lampadib. quȩ ipiã crucẽ
debita lucis ueneratione coronent. Sed et

Expanded text:
mento eminentior, qui non vulgarium mento eminentior, qui non vulgarium more sepulcrorum desuper, sed a latere meridiano per totum factus est patulus, unde corpus posset imponi. Et hoc est quod evangelista Marcueres viderunt juvenem sedentem in dextris . Quialoco sepulcri dexter sedebat. Cuncta autem quidem dominici monumenti primo positionem fuisse percepimus. At nunc tradunt ecclesiam ibi esse rotundam eximii operis, triplici pariete distinctam, in cujus medio sit monumentum, et hoc deforis marmorum crustis usque ad summa culminis tecta; ipsum vero culmen auro vestitum auream crucem gestare non modicam, cujus ad Orientem ecclesiae Golgothana est ecclesia, quae inter alia ornamenta tali loco congrua crucem argenteam habet pergrandem in loco quo Dominus crucifigi pro nostra est salute dignatus; pendente magno pharo desuper, id est aerea rota cum lampadibus, quae ipsam crucem debita lucis veneratione coronent. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
egrediens a cęlestib gaudiis it̃ aperuit. mul¬
tȩ regressȩ de exilio p̃senti patriã suꝑnam
repetendi ianuã iam reseratã astruunt
Sed quia non ĩmerito mouet eos qͥ sĩplitia
tantũ monum̃ta norunt. quomͦ factũ suerit
monumentũ illud dñncum ut tot homines
una cũ angłis caperet: oportunũ putamus
simpliciter caritati ur̃e quȩ de illo comperimus
explicare. iuata relationẽ eorũ qͥ nr̃a ętate in¬
hierusolimis fuerunt. qͥ queq ibi uiderunt rede¬
untes nobis scripta reliquerunt
Iom̃ igit᷑ rotunda erat excisa in petra. tantę
altitudinis. ut qͥ in medio staret: manu culm̃
tangere posset. Habebat autẽ introitũ ab ori¬
ente. cui lapis ille magnꝰ de quo euangelia
narrant appositus est. Hanc ingredientibus
erat a dextris ille locꝰ. qͥ specialit dñici cor¬
poris receptui parat᷑ est septẽ quippe pedes
longꝰ. triũ uero m̃sura palmoꝵ. reliquo paui¬

Expanded text:
egrediens a coelestibus gaudiis iter aperuit; mulegrediens a coelestibus gaudiis iter aperuit; multi egredientes de exsilio praesenti ad patriam supernam repetendi januam jam reseratam astruunt. Sed quia non immerito movet eos qui simplicia tantum monumenta norunt quomodo factum fuerit monumentum illud dominicum, ut tot homines una cum angelis caperet, opportunum putamus simpliciter charitati vestrae quae de illo comperimus explicare, juxta relationem illorum qui nostra aetate Hierosolymis fuerunt, quaeque ibi viderunt redeuntes nobis scripta reliquerunt. Domus igitur rotunda erat, excisa in petra, tantae altitudinis, ut qui in medio staret manu culmen tangere posset. Habebat autem introitum ab Oriente, cui lapis ille magnus, de quo Evangelia narrant, appositus est. Hanc ingredientibus erat a dexteris ille locus qui specialiter dominici corporis receptui paratus est, septem quidem pedum longus, trium vero mensura palmorum reliquo pavi
Abbreviated transcription (Latin):
est carnis. soluta pęna corruptionis in s̃e
recipere. animgm his itaq duab mortibꝰ
carne surrexit. quia animȩ suȩ uitã quã
pęnitendo reciperet nunquã peccando ami¬
sit. ut om̃e genꝰ humanũ in iudicio de
morte carnis resurrecturũ exemplu suȩ
resurrectionis ostenderet. & om̃s electoᷤᷤ ante
indiciũ de morte animȩ suscitandos sacra¬
mento eiusdẽ suȩ resurrectioniᷤᷤ intimaret
Quia ergo simpla sua morte duplã nr̃am
destruxit: recte duab noctib & una int̾
has die in monum̃to iacuit. ut ꝑ ipsum
quoq tempꝰ suȩ sepulturȩ siguraret. quia
tenebras duple nr̃e mortis siplȩ suȩ mortiᷤᷤ
luce discuteret. Regressȩ autẽ mulieres
a monum̃to. nuntiauert̃ apłis quȩ ibi ui¬
derant uel ab angłis audierant. Qđ diuinȩ
pietatis actũ dispensatione cognoscit᷑. ut
mundo adiabolo seducta intulerat. plures ab
angłis edoctȩ iã destructã prȩdicant. Una

Expanded text:
est carnis soluta poena corruptionis in se est carnis soluta poena corruptionis in se recipere animam. His itaque duabus mortibus carne surrexit, quia animae suae vitam, quam poenitendo reciperet, nunquam peccando amisit, ut et omne genus humanum in judicio de morte carnis surrecturum, exemplo suae resurrectionis ostenderet, et omnes electos ante judicium de morte animae suscitandos sacramento ejusdem suae resurrectionis intimaret. Qui ergo sua simpla morte duplam nostram destruxit, recte duabus noctibus et una inter has die in monumento jacuit, ut per ipsum quoque tempus suae sepulturae signaret quia tenebras nostrae duplae mortis suae simplae mortis luce discuteret. Regressae autem mulieres a monumento, nuntiaverunt apostolis quae ibi viderant, vel ab angelis audierant. Quod divinae pietatis actum dispensatione cognoscitur, ut mundo a diabolo seducta intulerat, plures ab angelis edoctae jam destructam praedicant. Una
Abbreviated transcription (Latin):
nos animo retinere decet. & intentius so¬
lito ubi beatissimȩ passionis sacramenta
c̃siciunt᷑. ubi mors saluatoris nr̃i quam
citissima resurrectionis uirtute in ȩternũ
c̃culcauit mysticis i altari renouat᷑ officiᷤ
Nec sine discussione prȩcereundũ. quare dñs
& redẽptor nr̃ tertia die resurgere. hoc est
duab noctib & una die uoluit in sepulchro
quiescere. Si quidẽ serta sabbati qua passus
est sero positus est in monum̃to mane prima
sabbati surrexit. Duab etenĩ mortibus na¬
tura humana tenebat᷑ obnoria. animȩ uide¬
licet & carnis. Animȩ quidẽ propt̃ peccatũ
carnis uero ꝓpter pęnã peccati Mors nãq
animȩ est. cũ ꝓpter peccatũ suũ deserit᷑ a dõ
qͥ est uita eiꝰ. Mors corporis. cũ ꝑ diuinum¬
iudiciũ deserit᷑ ab anima quȩ est uita illius
S icut etiã resurrectio animȩ abiecta labe
peccati in se recipere dm̃: ita resurrectio

Expanded text:
nos animo decet retinere, et intentius sonos animo decet retinere, et intentius solito ubi beatissimae passionis sacramenta conficiuntur, ubi mors Salvatoris nostri quam citissima resurrectionis virtute in aeternum conculcavit, mysticis in altari renovatur officiis. Nec sine discussione praetereundum quare Dominus ac Redemptor noster tertia die resurgere, hoc est, duabus noctibus et una die voluit in sepulcro quiescere: siquidem sexta Sabbati, qua passus est, sero positus est in monumento, mane prima Sabbati surrexit. Duabus etenim mortibus natura humana tenebatur obnoxia, animae, videlicet, et carnis: animae quidem, propter peccatum; carnis vero, propter poenam peccati. Mors namque animae est cum propter peccatum suum deseritur a Deo qui est vita ejus; mors corporis cum divinum deseritur ab anima, quae est vita illius. Sicut etiam resurrectio animae est, abjecta labe peccati, in se recipere Deum; ita resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
locꝰ est ꝓprie mortuoꝵ. eũ qͥ ad uitã iam
surrexit a mortuis: Recordamini qualiter
locut᷑ est uobis cũ adhuc ingalilea esset dicen.
quia oportet siliũ hominis tradi in manus
peccatoꝵ hominũ & crucisigi. & die t̃tia
resurgere. Plana sunt hȩc uerba angłoꝵ
& cunctis nota fidelibus. ut pote sine quoꝵ
scientia non posst̃ esse sideles. Sed est qđ
in illis fraternitatẽ urãm una nobiscum
admonere debeamꝰ. ut iuxta qđ angłi prȩ¬
cipiunt. recordem᷑ sepius ac sollicita mente
uersem᷑. quia silius dĩ. hominis dignatꝰ est
sieri filius. ut nos in se credentes dĩ faceret
silios. Traditꝰ est in manꝰ hominũ peccatoꝵ
ut nos a c̃sortio hominũ peccatoꝵ segregar&.
simul & spũum malignoꝵ potestate liberar&
rucisirus die t̾tia resurrexit. ut nobis uir¬
tutẽ ꝓ se patiendi & spẽ in se resurgendi.
ac secũ uiuendi donaret..
ȩc dñicȩ dispensationis archana & semꝑ

Expanded text:
locus est proprie mortuorum, eum qui ad vitam jam locus est proprie mortuorum, eum qui ad vitam jam surrexit a mortuis? Recordamini qualiter locutus est vobis, cum adhuc in Galilaea esset dicens: Quia oportet Filium hominis tradi in manus peccatorum hominum, et crucifigi, et die tertia resurgere . Plana sunt haec verba angelorum et cunctis nota fidelibus, utpote sine quorum scientia nullatenus possunt esse fideles. Sed est quod in illis fraternitatem vestram una nobiscum admonere debeamus, ut, juxta quod angeli praecipiunt, recordemur saepius, ac sollicita mente versemus, quia Filius Dei hominis fieri dignatus est filius, ut nos in se credentes Dei faceret filios. Traditus est in manus hominum peccatorum, ut nos a consortio hominum peccatorum segregaret, simul a spirituum malignorum potestate liberaret. Crucifixus die tertia resurrexit, ut nobis virtutem pro se patiendi, et spem in se resurgendi, ac secum vivendi donaret. Haec dominicae dispensationis arcana et semper
Abbreviated transcription (Latin):
declinasse narrant᷑ in tertã. Notandũ nͦ
quid nam sit quia in hac lectione angłi secꝰ
mulieres stetisse ꝑhibent᷑. qͥ apud alios euange¬
listas sedentes eas alloqui memorant᷑. Sedere
quippe in throno regis est. stare ad arã ponti¬
ficis. Quia igit᷑ redẽptor nr̃ rex nobis pariter
& sacerdos seri dignat᷑ est: sacerdos uidelicet
ut nos a peccatis hostia suȩ passionis enund&.
rex ut regnũ nobis ꝑenne tribuat: apparent
sedentes angłi qͥ resurrectionis eiꝰ głam nun¬
tiant. ut hunc significent sedẽ regni cȩlestiᷤᷤ
deuicta morte petisse: pparent et stantes.
ut eũ in secreto patris etiã ꝓ nobis quasi
pontisicẽ interpellare demonstrent. iuxta hoc¬
qđ de illo loquens apłs ait. Qui est ad dex¬
terã dĩ. qͥ etiã interpellat ꝓ nobis Pixerunt᷑
angłi mulicribꝰ. Quid quęritis uiuentẽ cũ
mortuis : Non est hic. sed surrexit. Qđ est
aꝑte dicere. Quid quęritis in tumulo qui

Expanded text:
declinasse narrantur in terram. Notandum vero declinasse narrantur in terram. Notandum vero quidnam sit quod in hac lectione angeli secus mulieres stetisse perhibentur, qui apud alios evangelistas sedentes eas alloqui memorantur. Sedere quippe in throno regis est stare ad aram pontificis. Quia igitur Redemptor noster Rex nobis pariter et Sacerdos fieri dignatus est; Sacerdos, videlicet, ut nos a peccatis hostia suae passionis emundet; Rex, ut regnum nobis perenne tribuat, apparent angeli sedentes, qui resurrectionis ejus gloriam nuntiant, ut hunc significent sedem regni coelestis devicta morte petiisse; apparent et stantes, ut eum in secreto Patris etiam pro nobis quasi pontificem interpellare demonstrent, juxta quod de illo loquens Apostolus ait: Qui est ad dexteram Dei, qui etiam interpellat pro nobis . Dixerunt angeli mulieribus: Quid quaeritis viventem cum mortuis? Non est hic, sed surrexit. Quod aperte est dicere: Quid quaeritis in tumulo, qui