comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eũ uid̾e saxones ⁊ flandrenses ⁊ dani. A quib
didicerunt tũc tp̃ris angli ĩconditã animi fe¬
rocitatẽ. id est a saxonib ⁊ flandrensib eneruẽ
corpoꝵ molliciẽ a danis potationẽ. qui florebãt
tũc in anglia. Dunstanus prius abbas glasto¬
ne. p̃t ep̃c Wintonie mox archiep̃c cantuariens
multe ĩ scło potentie. magneq apud deum gr̃e.
pt̃ regem elfredũ excitator mirificꝰ artiũ libera¬
liũ. ⁊ locoꝵ regaliũ reꝑator magnificꝰ. Qui ut
potationem cõpatriotaꝵ refrenaret. clauos au¬
reos uł argenteos iussit uasis affigi: ut dum
metã suam quisq cognosceret. non plus sub¬
seruiente uerecũdia uł ip̃e appeteret. uł aliun
appetere cog̾et. Huiꝰ discipłs fuit ethelwoldꝰ ex
monacho glastoniensi abbas abbendoniensis
bis unius quot ⁊ qͣtita uix posse face iuderetur
rex anglie totius. Hic cłicos expulit de winto
poris oswaldus nepos odonis archiep̃i: qui añ
dunstanũ fu̾at ex monacho floriacensi win

Expanded text:
eum videre Saxones et Flandrenses et Dani: a quibus didicerunt tunc temporis Angli inconditam animi ferocitatem a Saxonibus, a Flandrensibus enervem corporum mollitiem, a Danis potationem. Florebat tunc in Anglia Dunstanus, prius abbas Glastoniae, post episcopus Vintoniae, mox archiepiscopus Cantuariae, multae in saeculo potentiae, magnaeque apud Deum gratiae: post regem Elfredum excitator mirificus artium liberalium et locorum regalium reparator magnificus: qui ut potationem compatriotarum refrenaret, clavos aureos vel argenteos jussit vasis affigi, ut, dum metam suam quisque cognosceret, non plus subserviente verecundia vel ipse appeteret, vel alium appetere cogeret. Hujus discipulus fuit Athelvoldus, ex monacho Glastoniensi abbas Altendoniensis,bis unius, quot et quanta vix posse facere videretur rex Angliae totius. Hic clericos expulit de Winton tunc Osvaldus nepos Odonis archiepiscopi, qui ante Dunstanum fuerat ex monacho Floriacensi Vigo
Abbreviated transcription (Latin):
ec anno regnare ĩcepit edgarus
filius eadmundi. fr̃ edwi. iuuenculus
annoꝵ xui. Qͥnascente: dunstauꝰ audisse fert᷑
uocẽ anglicã. dicentẽ. Pax anglie qmͣ diu pui-¬
er iste regnau̾it ⁊ dunstanus ñr uixerit. Reg¬
nauit a̾ anius xui. Nillũ fere annũ regna¬
uit: q nõ nouũ monasteriũ fundau̾it. Regem
scothoꝵ kinadiũ cãbroꝵ malcolinũ. archip¬
ratã mascesiũ om̃sq reges walensiũ. num̾o
qͥnq ad curiam coactos ꝑpetuo sacramento s̃ͥ
obligauit: quos apd̃ urbem legionũ sͥ eccurrẽ¬
tes in pompam triumphi ꝑ fluuiũ deduxit.
una naui impositos. In ciuĩ prora sedebat ip̃e
⁊ illi remigabant. fama eiꝰ extitati. uenerũt

Expanded text:
c anno regnare incoepit Edgarus, filius Eadmundi, frater Edwii, juvenculus annorum 16. Quo nascente, Dunstanus audisse fertur vocem Anglicam dicentem: Pax Angliae, quandiu puer ille regnaverit et Dunstanus noster vixerit sedecim annis regnavit; nullum fere annum regnavit, quo non novum monasterium fundaverit. Regem Scotorum Kynadium Romptorum Malcholinum archipiratam Malcesium; omnesque reges Valnensium numero 5 ad curiam coactos perpetuo sacramento sibi obligavit: quos apud urbem Legionem sibi occurrentes in pompam triumphi per fluvium deduxit una navi impositos: in cujus prora sedebat ipse, et illi remigabant. Fama ejus exciti venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
uehement᷑ aduersus oĩa fantasmata mea. et
hoc uno ictu cogebar abicere circũuolantẽ tur¬
bam ĩmundicie abacie mentis mee. Et uix di¬
mota ĩ ictu cculi: ecce conglobata rursum ade¬
rat. ⁊ irruebat in aspectũ meũ ⁊ obnubilabat
eũ ut qͣmuis nõ formã humani corporis: cor¬
poreũ tñ aliqͥd cogitare cogerer ꝑ spacia locoꝵ

Expanded text:
cor meum adversus omnia phantasmata mea, et hoc uno ictu conabar abigere circumvolantem turbam immunditiae ab acie mentis meae; et vix dimota in ictu oculi, ecce conglobata rursus aderat, et irruebat in aspectum meum, et obnubilabat eum: ut quamvis non forma humani corporis, corporeum tamen aliquid cogitare cogerer per spatia loco
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ atcendit᷑. Itaq pulchritudo huĩ cõsistit in
driob. iuidcł in uolendo qd̾ deũ uelle scimꝰ. ⁊ in
nolendo qd̾ ip̃m nolle non dubitamꝰ. Nam ut
ait quidam sc̃s uoluntas dei regula est: ad ꝙͣ
utiq uoluntatẽ nr̃am corrig̾e ac dirig̾e debemꝰ
Deniq pulclitudo aĩe sc̃itas est. Sc̃itas aũt
est affectio sc̃a. ⁊ in scõ ꝓposito cõstans ac firma
Hec a̾ est gemina: iudelicet odiũ scm̃ ⁊ amor
sc̃s. Odium mali et desideriũ boni. Et malũ
quidem nicħ est nisi peccatũ ⁊ pc̃ci occ̃o bonum
uo nicħ est nisi deus ⁊ dei imitatio. Prima itaq
dem est auis ualde timorosa ⁊ nimis amoro¬
sa. Hinc est illud poete. Timidissima turba
cerpta sufficiant ad ꝓbandũ qd̃ apolluus
oraculũ male a macrobio ⁊ aliis quib dam
philosophis sit intellectũ¬

Expanded text:
tatem attenditur. Itaque pulchritudo hujus consistit in duobus: videlicet in volendo quod Deum velle scimus; et in nolendo quod ipsum nolle non dubitamus. Nam, ut ait quidam sanctus, voluntas Dei regula est, ad quam utique voluntatem nostram corrigere ac regere debeamus. Denique pulchritudo animae sanctitas est; sanctitas autem est affectio sancta, et in sancto proposito constans ac firma; haec autem gemina, videlicet odium et amor sanctus: odium mali, et desiderium boni. Et malum quidem nihil est nisi peccatum, et peccati occasio: bonum vero nihil est, nisi Deus, et Dei imitatio. Primaque duodem avis est valde timorosa, et nimis amorosa. Hinc est illud poetae: . . Timidissima turba cerpta sufficiant, ad probandum quod Apollinis oraculum male a Macrobio, et aliis quibusdam philosophis sit intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ locus tacendi ⁊ loquendi. aperit᷑ itaq ostiũ
ĩ claustro ora cõstituta lc̃oni. ĩ capitulo con¬
fessioni ĩ ecc̃a or̃omi. Clauditur iterũ ĩ claust̾
cõfabulationi ĩ capło excusationi ĩ ecc̃a uane
modulationi. Hoc ostiũ claudit᷑ sepius fr̃ib
nouit̾ cõu̾sis. tepidis ⁊ ꝑu̾sis. Aꝑitur tñ eisdẽ
qñ p̃p nc̃titatẽ corporis uł ad doctrinã ordĩs.
seu ad edificationem mẽtis. Põt hoc ostium
eunt qui ostiũ mentis frangunt fascinatõ
pateat uento uenienti a regione deserti. nedo¬
mus qͣtuor angulis cõcussa subu̾tatur ⁊ filii
iob opp̃ssi moriant᷑. Deserti regio ẽ demonũ sen
ꝑu̾sorum fr̃m ad̾o derelicta multitudo. aquib
uentus ueniens .i. grauis temptatõ irruit.
q̃ a tranquillitate ꝯscĩam subu̾tit. Domꝰ uero

Expanded text:
Aperitur itaque ostium in claustro hora constituta lectioni, in capitulo confessioni, in ecclesia orationi. Clauditur iterum in claustro confabulationi, in capitulo excusationi, in ecclesia vanae modulationi. Hoc ostium clauditur saepius fratribus noviter conversis, tepidis et perversis. Aperitur tamen eisdem propter necessitatem operis, vel ad doctrinam ordinis, seu ad aedificationem mentis. Potest hoc ostium eunt, qui ostium mentis frangunt, fascinatiopateat vento venienti a regione deserti, ne domus quatuor angulis concussa subvertatur, et filii Job oppressi moriantur . Deserti regio, est daemonum seu perversorum fratrum a Deo derelicta multitudo, a quibus ventus venit, id est, gravis tentatio irruit, quae a tranquillitate conscientiam subvertit. Domus vero
Abbreviated transcription (Latin):
timorẽ. scĩa ꝑ ignorantiã pietas ꝑ duriciam.
timor ꝑ suꝑbiam. S ab hac riuna puer eua¬
dit. quibõ iob nuntiet .i. discretio mentis q̃
cũ aĩo agit. ut qd̾ ꝑdere ceperat. plenitudo cõ¬
seruet. hii sũt rumores claustraliũ. ad quos
nõ ꝑtinent bella pͥncipũ seculariũ. s pugne
b nõ exteriorib. Gaudent multi claustrali¬
ũ cũ de regib fabulant᷑. dũ casus militum
narrãt dum pro illis locunt᷑ a quib ip̃i non
cognoscũt᷑ multoꝵ ꝑtes defendũt ꝓ multis iras¬
cunt᷑ ꝓ multis litigant ignorant tñ qd̾ ne¬
gant aut affirmant. Si autẽ de rogib sermo
est. docet lectio claustri regum certamina ca¬
sus ⁊ euentꝰ belloꝵ. qũo moriatur̾ saul. quis eiꝰ
mortem nũtiauerit dauid. Audire forsitan uel
les rumores pacis nõ belli. cõcordie nõ discor¬
die. Regina saba nouit rumores hiꝰ. q̃ audi

Expanded text:
orem, scientia per ignorantiam, pietas per duritiam, timor per superbiam. Sed ab hac ruina puer evadit, qui beato Job nuntiet, id est discretio mentis, quae cum animo agit, ut quod perdere coeperat, poenitudo conservet. Hi sunt rumores claustralium, ad quos non pertinent bella principum saecularium, sed pugnae ectionum. Gaudent multi claustralium cum de regibus fabulantur, dum casus militum narrant, dum pro illis loquuntur, a quibus non agnoscuntur, multorum partes defendunt, pro multis irascuntur, pro multis litigant, ignorant tamen quod negant aut affirmant. Si autem de regibus sermo est, docet lectio claustri regum certamina casus et eventus bellorum, quomodo moriatur Saul, quis ejus mortem nuntiaverit David. es, charissime, rumores pacis non belli, concordiae non discordiae. Regina Saba novit rumores hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
bi diu̾sa fercula qui cum in claustro sedeant.
non lectioni et silentio. s rumorib ⁊ curiosita¬
ti uacant. qui locũ et tempꝰ lequendi et tacen¬
di nusquam et nũqmͣ seruant s instabiles
et ociosi nũc hos nũc illos ad colloquiũ uecãt.

Expanded text:
bi diversa fercula, cum in claustro sedeant, non lectioni et silentio, sed rumoribus et curiositati vacant, qui locum et tempus loquendi et tacendi nusquam et nunquam servant, sed instabiles et otiosi nunc hos, nunc illos ad colloquium vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
duo. Unũ qd̃ uł tracundia desinente uł de illato
dampno ac desiderio p̃̾pedito cassatoq generatur.
aluid ꝙ de irrõnabili mentis auxietate seu desꝑ¬
atione descendit. Iccidie gen̾a: duo. Unũ qd̾ ad
sompnũ p̃cipitat estuantes aluid qd cellam de¬
serere ac fug̾e cohortat᷑.

Expanded text:
dao. unum quod uel iracundia desinente uel de inlato damno ac desiderio praepedito cassatoque generatur, aliud quod de inrationabili mentis anxietate seu desperatione descendit. acediae genera sunt duo. unum quod ad somnum praecipitat aestuantes, aliud quod cellam deserere ac fugere cohortatur.
Abbreviated transcription (Latin):
geniti pr̃is ⁊ geniti filii ⁊ ꝓcedentis sp̃c sc̃i. una est
deitas. tres uero ꝑsonaꝵ ꝓprietates. Et qr contͣ hanc
catholicam uł apłicam fidem heresis erorta nouita¬
tem qͣmdam induxerat. asserens filiũ nõ de pr̃is sb̾a
genitũ s ex nullis extantib .i. ex nichilo eũ substi¬
tisse ad hanc impietatis ꝓfessionẽ q̃ contͣ fidem em̾¬
serat refellendã et penitꝰ abolendã homousiõis sermo
gretus positus ẽ ꝙͣ int̾pretat᷑ uniꝰ sub̃e uł ẽentie sig¬
de pr̃e ẽe natũ. Qui ergo putat homousion auferend̃
ex nich̾o uult asserere filiũ extitisse. S si ex nicħo non
est exp̃re sine dubio est ⁊ recte homousion luuꝰ sub̃e cũ¬

Expanded text:
geniti patris et geniti filii et procedentis spiritus sancti . una est deitas, tres uero personarum proprietates. Et quia contra hanc catholicam uel apostolicam fidem exorta heresis nouitatem quandam induxerat, adserens filium non de patris substantia genitum, sed ex nullis extantibus id est ex nihilo substitisse, ad hanc impietatis professionem, quae contra fidem emerserat, refellendam et penitus abolendam omousion sermo Graecus positus est, quod interpretatur unius substantiae de patre natum esse. Qui ergo putat homousion auferendum, ex nihilo vult adserere filium extitisse. Sed si ex nihilo non est, ex patre sine dubio est, et recte homousion, id est u
Abbreviated transcription (Latin):
cere q̃ sunt. supͣ sensũ humanũ. Ascendat ꝑ
semetip̃m supͣ semetip̃m. ꝑ cognitionẽ sui.
⁊ cognitionẽ dei. Discat prius ĩ dei ymagine
dictũ est ꝑtinet ad cognitionẽ sui: ea q̃ supͣ᷑
montẽ gerunt᷑ ꝓuchunt ad cognitionẽ dei. Il¬
lud ad ioseph: ista ad beniamin ꝑtin̾e du¬
biũ non est.

Expanded text:
 sunt supra sensum humanum. Ascendat per semetipsum supra semetipsum. Per cognitionem sui, ad cognitionem Dei. Discat prius homo in Dei imadictum est, pertinet ad cognitionem sui, ea quae supra montem geruntur, provehunt ad cognitionem Dei. Illud ad Joseph, ista ad Benjamin pertinere dubium non est.
Abbreviated transcription (Latin):
rie. rõnis defestus ostendit᷑. Ibi .n. sensus corpo¬
reus. ibi exterior memoria. ⁊bi rõ humana
int̾cipit᷑. ubi mens supͣ semetip̃am rapta in
te ĩ eo qd̃ dicit mͥ cõplacui ĩ hoc suo beneplaci¬
to socium se hr̃e ostendit: Quia qũo pr̃i com¬
placet ĩ filio: sic ĩ filio cõplacet ⁊ spm̃i scõ. Uel
forte idcirto dicitur cõplacui: ut inde detur

Expanded text:
ionis defectus ostenditur. Ibi enim sensus corporeus, ibi exteriorum memoria, ibi ratio humana intercipitur, ubi mens supra semetipsam rapta in te in eo quod dicit, mihi complacui, in hoc suo beneplacito socium se habere ostendit? Quia quomodo Pater complacet in Filio, sic in Filio complacet et Spiritui sancto. Vel forte
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ faciẽ cadunt. Ad tonitruũ itaq diuine uo¬
cis auditor cadit. qr ad id qd̾ diuinitꝰ aspirat᷑
humani sensus capacitas succũbit ⁊ nisi hu¬
mane rõcinationis angustias deserat. ad ca¬
piendũ diuine inspiratioĩs archanũ. intel¬
ligentie sinũ non dilatat. Ibi itaq auditor
cadit: ubi humana rõ deficit. Ibi rachel mo¬
rit᷑: ut beniamin oriat᷑. Itaq idem nni falloꝵ
ꝑ mortem rachel ⁊ casum discipuloꝵ figurat᷑¬

Expanded text:
avit. Ad tonitruum itaque divinae vocis auditor cadit, quia ad id quod divinitus inspiratur, humani sensus capacitas succumbit, et nisi humanae ratiocinationis angustias deserat, ad capiendum divinae inspirationis arcanum intelligentiae sinum non dilatat. Ibi itaque auditor cadit, ubi humana ratio deficit. Ibi Rachel moritur, ut Benjamin oriatur. Idem itaque, nisi fallor, per mortem Rachel, et casum discipulo
Abbreviated transcription (Latin):
pellatiõe fr̃m impacient̾ exestuant.iͣ. ĩ solitudi¬
ne consistentes eius ip̃ius ꝙ expetunt silentii
non ferunt uastitatem. Qiippe nec qͥ ip̃am qͥ¬
dem rõnem q̃runt cuiꝰ cã desiderari uł expeti de¬
beat solitudo. s hanc ẽẽ uirtutis ac ꝓfessionia
eiꝰ existimãt sũmam ut fr̃m cõsortia declinã¬
tes. humanos tm̃m̾ refugiant ac detestent᷑ as¬
pectus

Expanded text:
rpellatione fratrum inpatienter exaestuant, ita in solitudirpellatione fratrum inpatienter exaestuant, ita in solitudine consistentes eius ipsius quod expetunt silentii non ferunt uastitatem, quippe qui ne ipsam quidem rationem norunt, cuius causa desiderari uel expeti debeat solitudo, sed hanc esse uirtutem ac professionis huius existimant summam, ut fratrum consortia declinantes humanos tantummodo refugiant ac detestentur aspectus
Abbreviated transcription (Latin):
pascerent᷑. tñ ita freq̃ntiam ac fragilitates ad
se cõcurrentiũ sustinebãt: ut cũ ad eos uisita¬
tioĩs uł ꝓfectus gr̃a ĩnuma fr̃m multitudo
cõflueret. tã iugem pene susceptioĩs ĩquietu
dinẽ ĩmobili pacĩa tolerantes: nicħ aluid uł
didicisse uł didicisse uł ext̾misse õi uite sue
tp̃re credent᷑ qmͣ ut cõmunib tm̃ aduenien
diurno silentio solitudĩs efferari: ut prorsus
hõim cõsortia ꝑ horrescant ⁊ cũ paululũ a se¬
creti sui cõsuetudĩe internerente fr̃m uisi¬
tatione discesserint: notabili mentis ango¬
re ⁊ euidentib pusillanimitatis indiciis esta¬
are. Qͥ uł marime hiis euenire cõsueuit: qͥ
nõ ꝑfc̃e ĩ cenobiis institati nec excocti priorib
uitiis ad solitariã se uitam maturo desiderio
transtulerũt. Qui in utraq ꝑte ĩpfeti sꝑ ac
fragiles: quocũq aura cõmotioĩs impulerit
inclinantur. Nam quẽ admodũ cõsortio uł int̾¬

Expanded text:
amen ita frequentiam ae fragilitates ad se concurrentium sustinebant, ut cum ad eos uisitationis uel profectus gratia innumera fratrum multitudo conflueret, tam idinem immobili patientia tolerantes, nihil aliud vel didicisse vel exercuisse omni vitae suae tempore crederentur, quam ut communibus tadiuturno silentio solitudinis efferari, ut prorsus hominum consortia perhorrescant, et cum uel paululum a secreti sui consuetudine interueniente fratrum uisitatione discesserint, notabili mentis angore et euidentibus pusillanimitatis indiciis aestuare. quod uel maxime his euenire consueuit qui non perfecte in coenobiis instituti nec excoctis prioribus uitiis ad solitariam se uitam inmaturo desiderio transtulerunt: qui in utraque parte inperfecti semper fragiles, quocumque aura commotionis inpulerit, inclinantur. nam quemadmodum consortio uel inte
Abbreviated transcription (Latin):
me uno contra duos. ⁊ duob contra u¬
nũ de ppͣtu contendentib. rex henricꝰ contͣ eos
romam uadit ⁊ eis canonica ⁊ ĩꝑiali censura
depositis. sui digerus babembgensis ep̃is qui et
ritꝰ ĩ ĩꝑatorem benedicit᷑: uirantib romanis
Deoderico metensiũ ep̃o defiuicto succedit adel¬
annos p̃t negligentiam ⁊ in curiã effusi san¬
gͥnis dñi concremata fu̾at. ĩ nouam reedifica¬
ta benedictt᷑. p̾sente ĩꝑatore henrico. Anno. uiii
claret. Qui adħunãnũ archiep̃ni scripsit lib
de quadratura circuli de qͣ re aristotiles act. Cir¬
culi qͣdratura si est scibile scĩa quidem nondũ
est illud uͦ scibile est. Anno ixͦ. bruno leucoꝵ¬

Expanded text:
e uno contra duos et duobus contra unum de papatu altercantibus, rex Heinricus contra eos Romam vadit; et eis canonica et imperiali censura depositis, Suidigerus Babenbergensis epiricus in imperatorem benedictus est, iurantibus Romanis Deoderico Metensium episcopo defuncto succedit Adalannos per negligentiam et injuriam Dominici sanguinis effusi concremata fuerat, in novam reaedificata benedicitur, praesente imperatore. 1047. Niclaret; qui ad Herimannum archiepiscopum scripsit librum de quadratura circuli, de qua re Aristoteles ait: Circuli quadratura, si est scibile, scientia quidem nondum est, illud vero scibile est. Nix tanta in o
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ fundat᷑ sub abbẽ pͥmo alexandro. a uiro ue¬
nerabili roberto de candos. Cronographꝰ. Anno
nuꝑ ĩ regem francoꝵ unctus. dũ ĩ ciuitate pa¬
risius equo uehitur porcus equi pedib si forte
submittẽs. eqriũ suꝑ ip̃m p̃cipitẽ dedit ⁊ de eiꝰ
subita ⁊ miseranda moite francis luctũ ĩdux
it. Helynandꝰ. T unc synodꝰ magna remis ce¬
lebrat᷑ a ppͣ uincentio. ĩ quo multis ad honorẽ
dei dipositis regem ludouicũ ꝓ philippo fr̃e quẽ
de equo eiectũ porcus octiderat. uiuente adhuc
pr̃e coronauit in regem. Idem ĩnocentiꝰ monaste¬
tiũ sci medardi suessione qd̾ est trans fluuium
sitũ dedicauit. Affuit int̾ ceteros mulier de pa¬
go laudunensi q̃ cũ aliis monasteriũ bẽ uirgi¬
nis ĩgressura ꝓcessit. s uirtute ĩuisibili ab in¬
gressu repulsa est. Tunc nimio pauore uexari
cepit. et toto corpore tremere. cõfessa ⁊ ab soluta

Expanded text:
tem fundatur sub abbate primo Alexandro, a viro vetem fundatur sub abbate primo Alexandro, a viro venerabili Roberto de Candoe. 1131. Synoper in regem unctus, dum in civitate Parisius equo vehitur, porcus equi pedibus se forte summittens, equum super ipsum precipitem dedit, et de ejus subita et miseranda morte Francis luctum induxto de Candoe. 1131. Synodus magna Remis celebratur a papa Innocentio, in qua, multis ad honorem Dei dispositis, regem Ludovicum pro Philippo fratre, quem de equo dejectum porcus occiderat, vivente adhuc patre, coronavit in regem. Idem Innocentius monasterium Sancti Medardi Suessione, quod est trans flumen situm, dedicavit. Adfuit inter caeteros mulier de pago Laudunensi, quae cum aliis monasterium Beatae Virginis ingressura processit; sed virtute invisibili ab ingressu repulsa est. Tunc nimio pavore vexari coepit, et toto corpore tremere. Confessa et absoluta
Abbreviated transcription (Latin):
digna sũmo sacerdotio hẽbat᷑. Petrus aũt leo¬
nis ad hũc honoris apicem ambiẽs a suis fau¬
torib p̾cio corruptis noĩatꝰ est anacletꝰ. Cõgre¬
gau̾at sane opes ĩnumeras tam ĩ exactionib¬
curie quam ĩ legationũ negotiationib. qͣs ad
expectatas nũdinas reseruarat. In suꝑ ⁊ pr̃m
sensus ampla ꝯgeries catenꝰ sigillata modo dis¬
tribrita in ppłm ad fas ⁊ nefas uenalẽ ꝑlebẽ
armau̾at. Quib erogatis. donaria regũ ĩ orna¬
mentis ecc̃e ab ip̃is euulsis altarib. Et cũ cali¬
ces frangere et crucifixos aureos membratim
nes deo dicatas audact̾ cõminuerẽt. Cõuocato ĩ
terea apud stampas cõsilio. sc̃s bernardꝰ ĩ nocen¬
tiũ suscipi ꝑsuasit. Qui ĩnocentiꝰ aurelianis
honorifice aludouico rege francoꝵ susceptꝰ est
Inde carnotũ deductus est a ganfrido carnoten¬
si ep̃o magnaꝵ uirtutũ uiro ubi occurrit ei hen¬
ricus rex angloꝵ. Cenobium apud bellũ mon¬

Expanded text:
digna summo sacerdotio habebatur Petrus autem Leonis ad hunc honoris apicem ambiens, a suis fautoribus pretio corruptis nominatus est Anacletus. Congregaverat sane opes icuriae, quam in legationum negotiationibus, quas ad exspectatas nundinas reservarat. Insuper et paterni census ampla congeries eatenus sigillata, modo distributa in populum, ad fas et nefas venalem plebem armaverat. Quibus erogatis, donaria regum in ornamentis ecclesiae ab ipsis evulsit altaribus. Et cum calices frangere, et crucifixos aureos membratim nes Deo dicatas audacter comminuerent. Igitur terea apud Stampas concilio, S. Bernardus Innocentium suscipi persuasit. Qui Innocentius Aurelianis honorifice a Ludovico rege Francorum susceptus est. Inde Carnotum deductus est a Gaufrido Carnotensium episcopo, magnarum virtutum viro, ubi occurrit et Henricus rex Anglorum. 1130. Coenobium apud Bellum mon
Abbreviated transcription (Latin):
timor ulitatis timor pene. timor mor¬
tis. quoꝵ singłi curas suas genetant. Necessi¬
tas a dupler est. Alia in debito dandi. alia in¬
digentia accipiendi. Alit̾ .i. dicit᷑ nc̃ce ẽ tri¬
tri. Uterq tñ exactor est ⁊ cesar ⁊ uent̾. Utrũ¬
q tributũ est ⁊ esca ⁊ pecunia. S si ꝓprius
cõsiderare uolumꝰ. minus. nocet cesar tollendo
pecuniam. qmͣ uent̾ accipiendo escam. Cesar
semel auferendo pccimiam sollicitudinẽ tol¬
lit. uent̾ ã sine int̾missiotie exigendo escam¬
nũqmͣ nos sine sollicitudine ẽẽ ꝑmunit. Ce¬
sar auferendo pecuniam magis nos alleui¬
at: uent̾ accipiendo escam. ⁊ corꝰ nr̃m parit᷑¬

Expanded text:
timor vilitatis, timor poenae, timor mortis, quorum singuli suas curas generant. Necessitas autem duplex, alia indebito dandi, alia indigentia accipiendi. Aliter enim dicitur. Necesse est triactor est, et Caesar, et venter. Utrumque tributum est et esca et pecunia. Sed si propius considerare volumus, minus nocet Caesar tollendo pecuniam, quam venter accipiendo escam. Caesar enim semel auferendo pecuniam sollicitudinem tollit, venter autem sine intermissione escam exigendo nunquam nos sine sollicitudine esse permittit. Caesar auferendo pecuniam magis nos allevat, venter accipiendo escam per abundant
Abbreviated transcription (Latin):
cũ młto despectu tandem fuiss admissus: qd̾
quo tpre nec iam deseruire quidẽ suis nolup¬
tatib p̃ualeret. ac ne hoc quidẽ ip̃m ca religiõis
expetere eum assererent. s famis ⁊ in opie ncc̃i¬
tate constrictũ: ut seni nulliq oꝑi apto orti cu
s creditũ retinebat et̾cens sic ei subdebat᷑ ut nõ¬
humus sius adnectans eoꝵ radicib ingerebat

Expanded text:
ue multo despectu tandem fuisset admissus, quod quo tempore jam ne deservire quidem suis voluptatibus praevaleret; ac ne hoc quidem ipsum causa religionis expetere eum assererent, sed famis et inopiae necessitate constrictum; ut seni nullique operi penitus apsibi creditum retinebat, exercens, sic eidem subdebatuhumeris suis advectans, eorum radicibus ingerebat.
Abbreviated transcription (Latin):
uoli digna sͥ fuiss cõtisatione atq humilita¬
te fraudatꝰ qm diutissĩe requisitã tandẽ aliqñ¬
se innenisse gaudebat: nec meruiss uitam
suam ĩ illa quã arripuerat subiectionẽ fini¬
re: ad ꝓpriũ cenobiũ reduxerũt.¬

Expanded text:
 fuisset conuersatione atque humilitate fraudatus, quam diutissime requisitam tandem se quando inuenisse gaudebat, nec meruisset uitam suam in illa quam arripuerat subiectione finire, ad proprium coenobium? reuxerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ipo humilitatẽ exercere non posse nec hr̃e quo
iurtutem desiderare subiectionis extenderet.
clam fugiens de cenobio secessit solus ĩ thebai
cenobiũ tabenensiotarũ expeciit qd̃ sciebat
cunctis ẽẽ discristius ⁊ ĩ quo se credidit facile¬

Expanded text:
oncupierat, exercere non posse nec habere quo uirtutem desideratae subiectionis extenderet, clam fugiens de coenobio secessit solus in Thebaidcoenobium Tabennesiotarum expetit, quod sciebat cunctis esse districtius, et in quo se uel pro l
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uero exectitiũ iurtutis quo anima pas¬
citur. nõ sumitur. sine pondere laboris quo ca¬
ro grauat᷑ . q. quidam sensualitatis nr̃e stoma¬
chus. dũ cibum boni oꝑis exercendo ꝑcipit.
ne uirtutem q̃ reficit᷑ ultͣ modũ appetat. ip̃e
eũ quo p̾mitur labor oꝑis castigat. Nõ gͥ

Expanded text:
Quia vero exercitium virtutis, quo anima pasQuia vero exercitium virtutis, quo anima pascitur, non sumitur sine pondere laboris, quo caro gravatur, quasi quidam sensualitatis nostrae stomachus, dum cibum boni operis exercendo percipit, ne virtutem qua reficitur ultra modum appetat, ipse eum quo premitur labor operis castigat. Jam,
Abbreviated transcription (Latin):
cietatem recipit. ⁊ delectatõ finem. Nam qr il-¬
le nutrimẽtũ qd̾ sustentat nõ ꝑcipit sine mas¬
na q̃ grauat. ne id qd̾ ꝓdest ultta modũ appet̾e
incipiat. ip̃a ꝙͣ simul ꝑcipit illum ouerando
refrenat. Ergo fr̃ cũ manducas noli int̾rogare
fauces tuas si satis est. quia si iudiciũ illaꝵ
seq̃ris. priusqͣm illas delectatione repleas. sto¬
machũ tuũ onere suffocabis. Uentrẽ potius
de mensura edendi consule et pͥusqmͣ illum do¬
lere incipias. fauces ab auiditate cõpesce hoc
tñ de cibo corporali intellige. Nam de refectione
sp̃ualis cibi faucis pociꝰ qmͣ uent̾ cõsulende. Ht̃¬
quippe sp̃uał cib .i. u̾bum dei similit̾ saporem
les dicimꝰ palatũ cordis. Sapor gustus u̾bi
sp̃ualis. Nutrimentũ u̾bi dei est exertitiũ
uirtutis massa uͦ pondus laboris. Quia gͦ ille
sapor int̾ne dulcedinis sine fastidio sumitur
q. de quodam sp̃ualis cib gustu fauces cordis
deleationẽ ꝑcipiunt. s saturari non possunt.

Expanded text:
am. Sapor delectat, nutrimentum sustentat, massa onele nutrimentum, quod sustentat, non percipit sine massa quae gravat, ne id quod prodest ultra modum appetere incipiat, ipsa quam simul percipit massa illum onerando rfauces tuas an satis est, quia si judicium illarum sequeris priusquam eas delectatione repleas, stomachum tuum onere suffocabis. Ventrem potius de mensura edendi consule, et priusquam ille tibi dolere incipiat, fauces aviditate compesce. Hoc tamen de cibo corporali intellige dictum. Nam de refectione spiritualis cibi fauces potius quam venter suntis cibus, id est verbum Dei, similiter saporem les dicimus palatum cordis. Sapor verbi Dei substantia spiritualis. Nutrimentum verbi Dei est exercitium virtutis; massa vero, pondus laboris. Quia igitur sapor ille internae dulcedinis sine fastidio sumitur, quasi de quodam spiritualis cibi gustu fauces cordis delectationem percipiunt, sed saturari non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cit caro mea et cormeũ. deus cordis mer ⁊ pars
mea dens ĩeternũ. Rennuit cõsolari anima
mea. nisi de te dulcedo mea. Quid enim michi
est in celo. ⁊ a te quid uolui suꝑ t̾ram: Teuolo te
spero. te q̃ro. Tibi dixit cormeum q̃siui uultũ
tuũ uultũ trum dñe requiram: ne au̾tas facie
tuam a me amator hõim benignissime. Tibi
derelictꝰ est pauꝑ. orphano tu eris adiutor. Mi ad¬
uocate tutissime miserere orphani derelicti. Siti

Expanded text:
cit caro mea et cor meum, Deus cordis mei et pars mea Deus in aeternum. Renuit consolari anima mea, nisi de te, dulcedo mea. Quid enim mihi est in coelo, et a te quid volui super terram? Te volo, te spero, te quaero: tibi dixit cor meum, Quaesivi vultum tuum; vultum tuum, Domine, requiram, ne avertas faciem tuam a me. Amator hominum benignissime, tibi derelictus est pauper; orphano tu eris adjutor. Mi advocate tutissime, miserere orphani derelicti: pupi
Abbreviated transcription (Latin):
luptatis tue. quam sitio: Sint mͥ domine interim
lacrue mee panes die ac nocte donec dicat᷑ mͥ. ecce
deus tuus. donie audiam. anima ecce sponsus tuꝰ
Dasce me interim singultib meis. potame interĩ
fletib meis: refocilla me dolorib meis.Uenit in¬
terea fortasse redemptor meus qr bonꝰ est: nec tarda¬
bit quia pius est.

Expanded text:
luptatis tuae , quam sitio! Sint mihi Domine interim lacrymae meae panes die ac nocte, donec dicatur mihi, Ecce Deus tuus ; donec audiam, Anima, ecce sponsus tuus. Pasce me interim singultibus meis, pota me interim fletibus meis, refocilla me doloribus meis: veniet interea fortasse Redemptor meus, quia bonus est; nec tardabit, quia pius est.
Abbreviated transcription (Latin):
mea tepidissima imbecillitas. Uita mea finis
intentionis mee ⁊ si nondũ meriu te tm̃ qͣntũ
debitor sũ amare: utiq saltem desidero te tm̃ ꝙͣ
des ⁊ gr̃as tͥ ago pro desiderio qd̾ inspirasti laudes
⁊ p̾ces offero ne sit mͥ donũ tuũ ĩfrutuosũ qd̃
tua sponte dedisti. Conu̾te nuscd̾issime meũ teporẽ¬
ĩ feruentissimũ tui amorem. Ad hec clementissime
li peccato mundauit. Tua pacĩa postillam munda¬
tionem batismi ĩ alus pecoꝵ sordib uolutatũ hacte¬
nus tolerauit nutriuit expectauit. Dñe d̾s creator¬
surio te desidero. te sitio. ad te suspiro. te cõcupisco
et sicut pupillus benignissimi prĩs orbatꝰ p̾̃sen¬

Expanded text:
 conatur mea tepidissima imbecillitas. Vita mea, finis intentionis meae, etsi nondum merui te tantum, quantum debitor sum, amare: utique saltem desidero te tantum des et gratias tibi ago pro desiderio quod inspirasti. Laudes et preces offero, ne sit mihi donum tuum infructuosum, tua sponte dedisti. Perfice quin ferventissimum tui amorem. Ad hoc, clementissime,li peccato mundavit, tua patientia post illam emundationem Baptismi in aliis peccatorum sordibus volutatum hactenus toleravit, nutrivit, exspectavit. Exspesurio, te desidero, ad te suspiro, te concupisco: et sicut pupillus benignissimi patris orbatus praesen
Abbreviated transcription (Latin):
circo magnam in iuriam deo facio cum illũ
p̾cor ut orationem meam exaudiat. qmͣ ego
nero nec mͥ nec illi interido. s qd̾ deterius est
fugatiꝰ qd̾ quociẽs me deserit ⁊ ꝑ prauas eogi¬
tationes defluit. tociẽs deũ offendit. Confessio¬

Expanded text:
circo magnam injuriam Deo facio, cum illum precor ut meam precem exaudiat, quam ego vero nec mihi, nec illi intendo; sed, quod deterius est, fugacius; quod quoties me deserit, et per pravas cogitationes defluit, toties Deum offendit. Co
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ arrogantia iohis ep̃i cõstantmopolitani. uniu̾¬
salis puarche nom̃ sͥ usurpantis sub pelagio ppͣ
concepta. ⁊ a gregorio iam inde non leuit̾ exagita¬
ta nõ antea quiesc̾e potuit qmͣ ioh̃es ip̃e subita mor
aqͣm extantes. Qͥ ⁊ ab hõib ꝑ deũ ad iurati: a mã¬
ne usꝙ ad nonã se uidendos p̃buerũt. Anno se¬
quenti augustinꝰ ep̃c angloꝵ habita synodo cum
inuenit adu̾sarios equitatis quos uoluit hr̃e socios
p̃dicationis: t̾ruit eos uaticinio future suꝑ eos ca¬
lamitatis. Sc̃s columbanꝰ ex hybernia ĩ burgundi¬
ã uenit: ibiq ꝑmissu theoderici regis senobiũ

Expanded text:
et arrogantiam Johannis episcopi Constantinopolitani, universalis pathriarchae nomen sibi usurpantis, sub Pelagio papa concepta et a Gregorio jam inde non leniter exagitata, non antea quiescere potuit, quam Johannes ipseaquam extantes; qui ab hominibus per Deum adjurati, a mane usque ad nonam se videndos prebuerunt. 602.  Augustinus episcopus Anglorum, habita synodo cum invenit adversarios aequitatis, quos voluit habere socios predicationis, terruit eos vaticinio futurae super eos calamitatis. Sanctus Columbanus ex Hibernia in Burgundiam venit, ibique permissu Theoderici regis coenobium
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ⁊ ymagine sp̃ualiũ rerũ iuidentur em̾g̾e ꝙͣ
illa q̃ ex aꝑto ꝓ carnali uoluptate gignũt᷑. Hec
eñi uelut palam expositi ⁊ manifesti languores
⁊ arguunt᷑ cominꝰ ⁊ sanant᷑. Illa uero dũ sub p̃¬
textu uirtutũ gerũt᷑ incurata ꝑdurant: ⁊ docep¬
tos quosq ꝑiculosius faciũt ac desperatiꝰ egrota¬
re. Nam illud ridiculũ qͣlit̾ expromat᷑ qd̾ nõ¬

Expanded text:
tum et imagine spiritalium rerum uidentur emergere, quam tum et imagine spiritalium rerum uidentur emergere, quam illa quae ex aperto pro carnali uoluptate gignuntur. haec enim uelut palam expositi ac manifesti languores et arguuntur comminus et sanantur, illa uero, dum sub praetextu uirtutum teguntur, incurata perdurant et deceptos . quosque periculosius faciunt ac desperatius aegrotare. Nam illud ridiculum qualiter expromatur, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
as gestũt qͣs nec antea possederũt. uł cecte qͣs̃
habuerãt retinere nõ desinũt. aut qd est lugu¬
qdͣ famulos suos exinde sꝑ uł fr̃es alere se debere
uistũ. ẽẽ contendãt uł cͥte sub obtentu cõgregan¬
di secͥ reseruant quẽ uelut abbes instituere se
posse p̾sumũt. Qͥ si ĩ ueritate uiã ꝑfectionis ĩ¬
senioꝵ ĩꝑio collocarẽt. ut curã nõ modo alioꝵ nul¬
lam s ne sui quidẽ gererẽt. Econtrario a euenit
ut dum fr̃ib pͥee festinant: nũquam senioribus
ip̃i subiciant᷑ ⁊ a suꝑbia inchoantes. dum ali¬
os instruere cupiũt nec discere ip̃i nec ag̾e ea q̃
alia q̃ effrenata libertate ĩ cachinnos risusq
fatuos dissoluit᷑. Et illa quidẽ taciturnitate cõ¬
gaudet. Hec uͦ dedignat᷑ silentio coarctari. nec
confundit᷑ passim proloqͥ res ĩcõgruas ineptas
dũ erubescit. uł inferior cet̾is uel indoctior iu¬
diis longinquiora sũt uicia q̃ sub specie turtu¬

Expanded text:
possederunt, uel certe quas habuerant retinere non desinunt ant, quod est luguu, quod uel famulos suos exinde semper uel fratres alere se debere iustum esse contendant, uel certe sub obtentu congregandi coetus reseruant, quem uelut abbates instituere se posse praesumunt. qui si in ueritate uiam perfectionis inseniorum imperio conlocarent, ut curam non modo aliorum nullam, sed ne sui quidem gererent. e contrario autem euenit, ut dum fratribus praeesse festinant numquam senioribus ipsi subiciantur et a superbia inchoantes, dum alios instituere cupiunt, nec discere ipsi nec agere ea quae in cachinnos fatuos risusque dissolvitur. Et illa quidem taciturnitate congaudet, haec vero dedignatur silentio coarctari; nec confunditur passim proloqui, etiam res incongruas et ineptas, dum erubescit vel inferior caeteris vel indoctior judiis longinquiora sunt uitia quae sub specie uirtu
Abbreviated transcription (Latin):
uis ꝑua uiliaq sint ẽẽ deiunctos. ut hoꝵ eura
pͥstinaꝵ oĩm facultatũ suꝑet passionẽ. Quib
ꝓfecto nõ magno prederit maiores opes ac sub¬
stantias cõtempsisse: qr affc̃s eaꝵ ob quos ille
cõtempnende sunt ĩ res ꝑuas atq exiguas trãs¬
tulerũt. Quid .n. differt utr̃ qͥs ꝑturbationẽ tu¬
piditatis erga opes amplas at magnificas
an erga uliores ex̾ceat sp̃c. Nisi ꝙ in eo repre¬
hensibilior iudicandꝰ est: qui maxuma spreue¬
rit minimis obliget᷑.¬

Expanded text:
devinctos, ut horum cura pristinarum omnium facultatum superet passionem . Quibus profecto non magni proderit majores opes ac substantias contempsisse, quia affectus earum, ob quos illae contemnendae sunt, in res parvas atque exiguas transere. quid enim differt utrum quis perturbationem cupiditatis erga opes amplas atque magnificas an erga uiliores exerceat species, nisi quod in eo reprehensibilior iudicandus est, quod qui maxima spreuerit minimis obliget
Abbreviated transcription (Latin):
siduitas manat. Hic iurtutes ⁊ uicia eque cõ¬
plectit᷑. Unde bouos et malos mores dicimꝰ¬
moratos siue morigeros. a bono morosos a ma¬
lo noiam᷑. Conlitio est status ꝑsone fortuitꝰ
quo aut ĩ adu̾sis aut in prosꝑis degit᷑. In lriis
a qui diuina iura ministrant d̾s ꝑre ceteris
aut honorat᷑. aut speriutur cũ illoꝵ honorẽ
⁊ cõtemptũ ꝓpriũ reputet dicens. Qui nos
sꝑnit me sꝑnit. et qui uos recipit merecipit.
lib estut edib ⁊ locis sacris aut sacrificiis
⁊ ĩ sp̃ualib: ut sunt iura q̃ sacris reb cõpe¬
tunt. que temerare sacrilegiũ est morte ex¬
piandũ. Rerũ sacraꝵ ĩmunitatis cõuellere.
insurgere ĩ deum est. Cultus sui maxime in
temperantia consistit. Marcũ catonẽ eodẽ
uino quo remiges contanũ fuisse rradunt.
Gauis cuiꝰ sabinoꝵ uictor uolens agros suos
ex senatus cõsulto ampliari. gregaliũ por¬

Expanded text:
siduitas manat. Hic virtutes et vitia aeque comsiduitas manat. Hic virtutes et vitia aeque complectitur. Unde bonos et malos mores dicimus ratos sive morigeros a bono, morosos a malo nominamus. Conditio est status personae fortuitus, quo aut in adversis, aut in prosperis degitur. In his autem qui divina jura ministrant, Deus prae caeteris aut honoratur, aut spernitur, cum illorum honorem et contemptum proprium reputet dicens: Qui vos spernit, me spernit, et qui vos recipit, me recipit . libus est, ut in edibus et locis sacris, aut sacrificiis aut in spiritualibus, ut super iura que sacris rebus competunt, que temerare sacrilegium est morte expiandum. Rerum sacrarum immunitates convellere, insurgere in deum est. Cultus sui maxime in temperantia consistit. Marcum Catonem enim eodem vino quo remiges contemptum fuisse tradunt. Gaius Curius Sabinorum victor, nolens agros suos ex senatus consulto ampliari, gregalium por
Abbreviated transcription (Latin):
iro ã modo deus intelligentiã sui sic ĩfun¬
dit ut subtrahat. sic subtrahit ut ĩ fũdat
ĩ multis .n. multiplicit̾ lucet. Est autẽ a maie¬
state mirabilis a sap̃ia uenerabilis. amabilis
a bonitate ⁊ hic est funicłus triplex int̾ creato
rem et creaturã qui facile nõ rumpit᷑.s. ut ti
plicit̾. affectu mẽtis ⁊ exhibitione corporis. Re¬
nerentia q̃ corporalit̾ exhibet᷑ aut ĩ ꝑsoius con-
officio. aut a moribz aut a cõditione aut a for¬
tuna. Natura ut parentes cognati ut affines
Officiũ est debitum exeq̃rdi q̃ unicuiq ex in¬
stitutis aut morib agenda sunt. Quoꝵ agen¬
doꝵ alia ad publicũ alia ad suũ cuiꝰq ꝑtinent
statum. Nlam officioꝵ q̃dam publica. q̃dam
pͥuata dicũt᷑. Priuata tot sũt quot ꝑsone. Pu¬
blica aut a diuino. aut ab humano iure des-¬
cendũt. Publico officio tanta debetur reueren¬
ua qͣnta est emmentia cuilibet magistratus
Mos est mentis hĩtꝰ ex quo singłoꝵ oꝑũ as¬

Expanded text:
iro autem modo Deus intelligentiam sui sic infundit, ut subtrahat; sic subtrahit, ut infundat. In multis enim multipliciter lucet. Est autem a majestate mirabilis, a sapientia venerabilis, amabilis a bonitate. Et hic est funiculus triplex, inter Crrem et creaturam, qui facile non rumpitur, scilicepliciter, affectu mentis et exhibitione operis. Reverentia que corporaliter exhibetur aut iofficio, aut a moribus, aut a conditione, aut a fortuna. Natura parentes veneramuOfficium est debitum exequendi que unicuique ex institutis aut moribus agenda sunt quorum agendorum, alia ad publicum, alia ad suum cuiusque pertinent statum. Nam officiorum quedam publica, quaedam privata dicuntur. Privata tot sunt quod persone. Publica aut a divino aut ab humano iure descendutia, quanta est eminentia cujuslibet magistratus. Mos est mentis habitus, ex quo singulorum operum as
Abbreviated transcription (Latin):
buit. Quo sciscitante cur hoc ab eo dei seruꝰ inqͥre
⁊ locis: aĩe diu̾sa liunt ꝓmeritoꝵ q̃litate tormẽ¬
ta. Ad quoꝵ sꝑ exaggeranda supplicia sunt ĩnu¬
merabiles demones deputati. qui ĩ tolerabiles pe
nas eoꝵ cotidie renouant: ⁊ eos ad rediuiua sup¬
plicia indesinent̾ ĩstaurãt. Quos tñ ego frequẽ¬
ter audiui querulis lamẽtatiõib emlantes:¬

Expanded text:
buit. Sciscitatur homo, cur hoc ab eo Dei seruus inquirorum diuersa luunt pro meritorum qualitate tormenta. Ad quorum semper exaggeranda supplicia, innumerabiles sunt dæmones deputati, qui intolerabiles eorum pœnas quotidie renouant, & eos ad rediuiua supplicia indesinenter instaurant. Quos tamen ego frequenter audiui querulis lamentationibus eiulantes
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o beneplaciti dare dignaretur idiciũ. Tan¬
dem corde contrito ab orone cõsurgẽs ⁊ crucis
nr̃i ih̃u xp̃i passio pͥmum decurreret suspica¬
tus est ne cału hoc forsitan accidiss. Unde et
rursus librũ claudens rursus aꝑuit pluri-¬
es q hoc ip̃m reiterans idem qd̃ prius uł simi¬
et qui iam dudũ martyr desiderio fuit ⁊̃ tũc

Expanded text:
ipso beneplaciti dare dignaretur indicium. Tanipso beneplaciti dare dignaretur indicium. Tandem corde contrito ab oratione consurgens se crucis ri Iesu Christi passio primum occurreret, suspicatus est ne casu hoc forsitan accidisset. Unde et rursus librum claudens, rursus aperuit, pluriesque hoc ipsum reiterans, idem quod prius vel simiet qui iam dudum martyr desiderio fuit, etiam tunc
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ defestũ suũ cõfiteri coram om̃ib erubuit
spe tota iugit᷑ in solius dñi prouida largitate
suspensus. de ꝓpria penitus diffidebat ĩdustria
eademq mentis cõstantia multis loquebat᷑
ut paucis. eadẽ diligentia uni soli p̃dicauit
ut multis. Nullius quo ucrebat᷑ psonam
qͥn equanimit̾ sapientib ⁊ ĩdoctis magnus¬
q loqueret᷑ ⁊ parius. Nam ⁊ cardinalib corã
dño ppͣ honorio cõgregatis cõstantissĩe p̃dica¬
uit nõ utib tam u̾boꝵ simplicitate mouẽs
ad risum quã mirando sp̃c feruore cõpunc¬
relictis ex more seculariũ turbis locũ solitu¬
nosc̾e quid agendo sacrificiũ de se dño magis
tius tanto feruentiꝰ hanelaret: die qͣdam ĩ he¬
remitorio quo manebat ad altare deuotꝰ acces
re deposuit. Pt̃ hec humilit̾ se corã altati ĩ or̃o¬
ne ꝓsternens qnͣta poterat deuotiõe clama¬
uit ad dum: ut ĩ pͥma libri aꝑtione sui de

Expanded text:
dem defectum suum confiteri coram cunctis erubuit, et dem defectum suum confiteri coram cunctis erubuit, et spe tota iugiter in solius Domini provida largitate suspensus, de propria penitus diffidebat industria, eademque mentis constantia multis loquebatur ut paucis, eadem diligentia uni soli praedicavit ut multis. Nullius quoque verebatur personam, quin aequanimiter sapientibus et indoctis, magnisque loqueretur et parvis. Nam et carddomino papa Honorio congregatis constantissime praedicavit, non utique tam verborum simplicitate movens ad risum, quam mirando spiritus fervore compuncrelictis ex more saecularium turbis, locum solitunoscere, quid agendo sacrificium de se Domino magis tius tanto ferventius anhelaret die quadam in eremitorio quo manebat ad altare devotus accesre deposuit. Post haec humiliter se coram altari in oratione prosternens, quanta poterat devotione clamavit ad Dominum, ut in prima libri apertione sui de
Abbreviated transcription (Latin):
tendit ⁊ fecit. tutũ eius refugiũ oĩo cre¬
bra fuit. Nam ⁊ si ardentissĩo ⁊ elo ꝓrimoꝵ lu¬
cris intend̾et. studuit tñ sũmoꝑe. ne su ip̃iꝰ
curam ĩ om̃i ꝑfectionis exꝑimento neglig̾et
Ad hoc solitaria loca q̃siuit. ad hoc ĩ heremi
uastitate resedit s ⁊ int̾ hoĩes hĩtans ad ecc̃as
domos ue desertas nocte ꝑrexit. O quantos ĩ
hiꝰ locis t̾rores qͣntaq dyaboli machinamenta
deuicit. cui nõ solũ int̾ malignꝰ ille pestifera
sepe suggessit. s ⁊ ĩ aliqͣ horrenda effigie manu
ad manũ cũ illo cõflixit. Talia ĩquam loca
ĩtrepidꝰ ut ĩ oĩone sib̾unet ĩuigilaret elegit
ibiq prius didicit que postinodũ alios docuit
ut nõ tam u̾bis qm uirtute sp̃c ad eructand̾
ꝓtimis oportuno temꝑe plenus ẽẽt. Nam ⁊¬
si aliqñ hec uł alia dicere cogitaret cõtigit ut
ad predicandũ ueniẽs oĩm illoꝵ q̃ p̃cogitatat
oblitꝰ om̃o quid dic̾et nõ hr̃et. S nec tũc qui¬

Expanded text:
tendit et fecit tutissimum eius refugium oratio crebra fuit. Nam etsi ardentissimo zelo proximorum lucris intenderet, studuit tamen summopere, ne sui ipsius curam in omni perfectionis experimento negligeret. Ad hoc solitaria loca quaesivit, ad hoc in eremi vastitate resedit; sed et inter homines habitans, ad ecclesias domosve desertas solus nocte perrexit. O quantos in huiusmodi locis terrores, quantaque diaboli machinamenta devicit! Cui non solum intus malignus ille pestifera saepe suggessit, sed et in aliqua horrenda effigie manu ad manum cum illo conflixit.Talia, inquam, loca intrepidus, ut in oratione sibimet invigilaret, elegit; ibi prius didicit, quae postmodum alios docuitut non tam verbis quam virtute Spiritus ad eructandum proximis opportuno tempore plenus esset. 58 Nam, etsi quando haec vel illa dicere cogitasset, accidit ut ad praedicandum veniens omnium illorum quae praecogitarat oblitus, omnino quid diceret non haberet; sed nec tunc qui
Abbreviated transcription (Latin):
a quo fc̃i sunt. ⁊ exterminãtes qd̃ fc̃i. At ego
dñe d̾s meus ⁊ decus meũ ⁊̃ huic tͥ dico ym¬
nũ ⁊ sacrificabo laudẽ sc̃ificatori meo qm̃ pł
chra traiecta ꝑ animas ĩ manib artificiosis
ab illa pulchritudĩe ueniũt q̃ est suꝑ aĩas cui
suspirat aĩa mea. die ac nocte. S pulchritudi¬
nũ ext̾ioꝵ oꝑatores ⁊ sectatores inde trahunt
approbandi modũ. non ã inde trahũt uten¬
di modũ ⁊ ibi est ⁊ nõ uident eũ ut nõ eant
longiꝰ ⁊ fortitudinẽ suam ad te custodiant
nec eam sꝑgant in deliciosas lassitudines. Ego
autem hec loq̃ns ⁊ discernens ⁊̃ in hiis pulchriᷤᷤ
gressũ innecto: s tu euellis dñe qm̃ mĩa tua¬
ante oculos meos est. Nam ego capior mise¬
rabilit̾ qr ⁊ tn euellis misericordit᷑ aliqñ nõ
sentientem qr suspensus inciderã: aliqñ cum
dolore qr iam ĩ heserã¬

Expanded text:
minantes quod facti sunt. at ego, deus meus et decus meum, etiam hinc tibi dico hymnum et sacrifico laudem sanctificatori meo, quoniam pulchra traiecta per animas in manus artificiosas ab illa pulchritudine ueniunt, quae super anima est, cui suspirat anima mea die ac nocte; sed pulchritudinum exteriorum operatores et sectatores inde trahunt approbandi modum, non autem inde trahunt utendi modum; et ibi est, et non uident eum, ut non eant longius et fortitudinem suam ad te custodiant nec eam spargant in deliciosas lassitudines. ego autem haec loquens atque discernens etiam istis pulchris gressum innecto; sed tu euellis, domine, euante oculos meos est. nam ego capior miserabiliter, et tu euelles misericorditer aliquando non sentientem, quia suspensus incideram, aliquando cum dolore, quia iam inhaesera
Abbreviated transcription (Latin):
sinuat se ita uehement̾: ut si repente subtra¬
hatur cũ desiderio requirat᷑ ⁊ si diu absit. con¬
tristat animũ. O lux qͣm uidebat thobias: cñ
clausis oculis istis decebat filiũ uiam uite. u
na est. ⁊ non est alia ⁊ unũ õs qui iuident et
culosa dulcedine condiit uitam cecis amatori¬
b. Qui autem ⁊ de ip̃a laudare te uolũt deus
creator oĩm. assumũt eam ĩ ymno tuo ñ ab¬
sumunt ab ea in sompno suo. Sic ẽẽ cupio:
resisto seductionib oculoꝵ ne implicent᷑ pedes
mei quib ingredior uiam ⁊ erigo ad te ĩuisi¬
biles oculos ut euellas de laq̃o pedes meos. Tu
subinde euellis eos: nam cũ illaqueant᷑. tu ñ
cessas euellere. Ego autem crebro heo ubiq s¬
sis insidiis: qr neq dormiet neq dormitabit
qui custodit iscł. Qmͣ innumerabilia uariis
artib ⁊ opificiis in uestib calciamentis ua¬
sis ⁊ huicemodi fabricatiõib picturis ⁊̃ diu̾¬
sisq figmentis atq hiis usum nccͣriũ atq

Expanded text:
 se ita uehementer, ut si repente subtrahatur cum desiderio requiratur; et si diu absit, contristat animum. o lux, quam uidit Tobis, cum clausis istis oculis filium docebat uitae una est, et unum omnes qui vident et culosa dulcedine condit vitam saeculi caecis amatoribus. Qui autem et de ipsa laudare te norunt, Deus creator omnium, assumunt eam in hymno tuo, non absumuntur ab ea in somno suo: sic esse cupio. Resisto seductionibus oculorum, ne implicentur pedes mei, quibus ingredior viam tuam; et erigo ad te invisibiles oculos, ut tu evellas de laqueo pedes meos . Tu subinde evellis eos, nam illaqueantur. Tu non cessas evellere, ego autem crebro haereo in ubique sparsis insidiis, quoniam non dormies neque dormitabis qui custodis Israhel. quam innumerabilia uariis artibus et opificiis in uestibus, calciamentis, uasis et cuiuscemodi fabricationibus, picturis etiam diuersisque figmentis atque his usum necessarium atque
Abbreviated transcription (Latin):
uocib extitatus surrexit uehement̾ uehement᷑
ne uoluisti: ecce ut dignus es. bestias imitatis
erubuit: qui eandẽ domũ ad exhibenda monst᷑
sabinũ noie susse asserũt mire uirtutis ep̃m
Cui dũ die qͣdam suus dyaconꝰ nũtiass qd̃ cur¬
sus sui pardꝰ alueũ egressus ecc̃e agros cccupas¬
s totaq illic loca nuntiendis hoĩb ꝓfutura te¬
neret. Rndit dicens. Uade ⁊ dic ei. Mandat t̾ͥ ep̃c
ut te compescas: ad ꝓpriũ alucũ redeas. Qd̃ dya¬
coñ eiꝰ audiẽs: despetit et ictisit. Tñc uir dñi ac¬
cersito notario dictauit dicẽs. Sabinꝰ dñi ih̃u¬

Expanded text:
ocibus excitatus surrexit vehementer iratus, eri voluisti, ecce ut dignus es imitaris bestias. erubuit. At non erubuit qui eandem domum, ad exhibenda monstra Sabinum nomine fuisse asserunt mirae virtutis episcopum. Cui dum die quadam suus diaconus nuntiasset quod cursus sui Padus alveum egressus Ecclesiae agros occupasset, totaque illic loca nutriendis hominibus profutura respondit, dicens: Vade, et dic ei: Mandat tibi episcopus ut te compescas, et ad proprium alveum redeas. Quod diaconus ejus audiens, despexit et irrisit. Tunc vir Dei, accersito notario, dictavit, dicens: Sabinus Domini