comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et sufficit nobis. Cui dñs tanto inquit tẽpri
uob̾cũ sum et ñ cognoustis me: Philippera
uidet me: udet et patrẽ. Ecce in crepat qul
tanto tempore cũ ipsis erat: & ñ cognosceliats
Non ne ipse dixerat. et quo ego uado setis aul
scitis: & se nescire dicentes. eos hoc scnt ani¬
cerat. addendo atq dicendo. ego sum iuagil¬
ritas et uita : Quomͦ nunc dicit tanti spl
uob̾cũ sum. & non cognouistis me. cum ꝓlili
& quo iret et uiam scirent. ñ ob aliud nlla
ipsũ utiq scirent: Sed facile ista solutut as¬
stio: si dicamus qđ eũ aliqui eors sciebuns
qui nesciebant: atq in his qui nesciebant¬

Expanded text:
et sufficit nobis. Cui Dominus: Tanto, inquit, tempore et sufficit nobis. Cui Dominus: Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? qui videt me, videt et Patrem. Ecce increpat quod tanto tempore cum ipsis erat, et non cognoscebatur. Nonne ipse dixerat, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire convicerat, addendo atque dicendo, Ego sum via, veritas et vita? Quomodo nunc dicit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? cum profecto, et quo iret, et viam scirent, non ob aliud nisi quod ipsum utique scirent? Sed facile ista solvitur quaestio, si dicamus quod eum aliqui eorum sciebant, aliqui nesciebant, atq
Abbreviated transcription (Latin):
do uita. habet uitam: & ipse est qł habit e.
uita est in ipso. ipse est in se ipso. Nos ait̃ uo
ipsa utta : sed ipsius utte participes sumus
ita ibi erimus. ut in nob ipsis non quod ist a
esse possimus: s nos ipsi non uita. ipsum labes
uitam. qui se ipsum habet uitã: eõ quod ipsc
uita. Deniq ipse & in se ipso ẽ immitabilto s
in patre in seꝑabiliter. Nos uͦ cũ in nob̃ ipsis. is
uoluissemus: ad nos ipsos turbati sumꝰ. Unis
illa uox est. Ad me ipsum turbata ẽ anima nn
Atq indeterius cõmutati: neq hic quod funs
manere potuimꝰ. Cum aut̃ ꝑ ipsum ueninus
ad patrẽ sicut ait. nemo uenit ad patrẽ nsuꝑ¬
me : manentes in illo. nec a patre nos quisgi
poterit separare nec ab illo. Conectens itas¬
et patrẽ meum utiq cognouissetis: hoc efasꝰ
ait. nemo uenit ad patrẽ nisi ꝑ me. Demdr
sub iungit. Et a modo cognoscetis eũ: et udida
eum. Sed philippus unus ex apłis quid andue¬
rit ñ intelligens : dñe inqͥt ostende nob̾ patĩ

Expanded text:
do vita, habet vitam, et ipse est quod habet; et quod vita est in ipso, ipse est in seipso. Nos autem non ipsa vita, sed ipsius vitae participes sumus; atque ita ibi erimus, ut in nobis ipsis non quod ipse est, esse possimus, sed nos ipsi non vita, ipsum habeamus vitam, qui seipsum habet vitam, eo quod ipse sit vita. Denique ipse et in seipso est immutabiliter, et in Patre inseparabiliter: nos vero cum in nobis ipsis esse voluissemus, ad nos ipsos turbati sumus; unde illa vox est, Ad meipsum turbata est anima mea : atque in deterius commutati, neque id quod fuimus, manere potuimus. Cum autem per ipsum venimus ad Patreme: manentes in illo, nec a Patre nos quisquam poterit separare, nec ab illo. Si cognoviset Patrem meum utique cognovissetis. Hoc est, quod ait, Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Deinde subjungit Et amodo cognoscitis eum, et vidistis eum. Sed Philippus, unus ex apostolis quid audierit non intelligens; Domine, inquit, ostende nobis Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
habiero. et p̃paraitero uobis locũ: iterum uenio &
accipiam uos ad me ipsũ. ut ubi ego sũ et uos sitiꝰ:
deinde ad diderat. & quo ego uado scitis. & uiam
scitis: nichilq aliud ostendit esse qđ dixit. nͥ qͥa
ipsũ sciebant. Quid gͦ esset ire ad se ipsũ. ꝑ se ipsũ:
quod etiã discipulis p̃stat. ut eant ad ipsũ ꝑ ipsũ:
ut potuimus pristino sermone iã diximus. Qđ ita¬
ꝙ ait. ut ubi ego sũ et uos sitis: ubi erant futuri
nisi in ipso: Ac ꝑ hoc est etiã ipse in seipso: & i deo
ibi illi. ubi & ipse. hoc est in ipso. Ipsa est gͥ uita
ȩterna in qua futuri sumꝰ cum acceꝑit nos ad se:
& ipsa uita et̾na quod ipse ẽ in ipso est. ut ubi ẽ
ipse & nos simus. hoc est in ipso. Sicut enĩ pat̃
habet uitã in semet ipso: & utiq ñ aliud ẽ uita
quã habet nisi qd̾ est ipse qui hanc habet: sug
filio habere uitam in semet ipso:÷ cũ ipse st aa
uita quã habet in semet ipso. Nũ quia ant u¬

Expanded text:
et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum, et vos sitis: » deinde addiderat, « Et quo ego vado scitis, et viam scitis; » nihilque aliud ostendit esse quod dixit, nisi quia ipsum sciebant. Quid ergo esset ire ad seipsum per seipsum, quod etiam discipulis praestat ut eant ad ipsum per ipsum, ut potuimus pristino sermone jam diximus. Quod itaque ait, Ut ubi ego sum, et vos sitis, ubi erant futuri nisi in ipso? Ac per hoc est etiam ipse in seipso, et ideo ibi illi ubi et ipse, id est, in ipso. Ipse est igitur vita aeterna in qua futuri sumus, cum acceperit nos ad se: et ipsa vita aeterna quod ipse est in ipso est, ut ubi est ipse, et nos simus, hoc est, in ipso. Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, et utique non aliud est vita quam habet, nisi quod est ipse qui hanc habet: sic dedit Filio habere vitam in semetipso , cum ipse sit eadem vita quam habet in semetipso. Numquid aut
Abbreviated transcription (Latin):
erudiat nos pat̾ nr̃. cui ñ succesuri. s ad quẽ acces-¬
suri sumꝰ: & cũ quo in et̃nũ mansuri. in hereditate
quȩ non marcescit. nec morit᷑. nec grandinẽ nouit.
se pat̾̃ est huc̃ possidebimꝰ: & erudiri non debemꝰ:¬
Timemꝰ. sufferamꝰ gͦ eruditionẽ patris: nec dubite¬
curramꝰ ad p̃cantationes. ad sortilegos: & remedia ua¬
nitatis: Fr̃s mei. ñ uos plangã: quociens in uenio in¬
ter ista: Et qͥd faciã: nondũ ꝑsuadeo incep̃ianis
in xp̃o spẽ suã eẽ ponendã : Ecce sicui factũ est re¬
mediũ moriat᷑. qͣm multi enĩ cũ remediis mortui
sunt. & quã multi sine remediis uixert̃. qua fron¬
te exut illa anima ad dm̃. quȩ ꝑdidit signũ xp̃i:
accepit signũ diaboli: An forte dicit. ñ ꝑdidi sig¬

Expanded text:
erudiat nos Pater noster, cui non successuri, sed ad quem acceserudiat nos Pater noster, cui non successuri, sed ad quem accessuri sumus, et cum quo in aeternum mansuri in haereditate, quae non marcescit, nec moritur, nec grandinem novit? se Pater est. Hunc possidebimus, et erudiri non debemus? Sufferamus ergo eruditionem Patris. Ncurramus ad praecantatores, ad sortilegos et remedia vanitatis. Fratres mei, non vos plangam? Quotidie invenio ista; et quid faciam? Nondum persuadeo Christianis in Christo spem esse ponendam? Ecce, si cui factum est remedium, moriatur, quam multi enim cum remediis mortui sunt? et quam multi sine remediis vixerunt? qua fronte exiit anima ad Deum? Perdidit signum Christi, accepit signum diaboli. An forte dicat: Non perdidi sig
Abbreviated transcription (Latin):
non fit: nͥ ut ꝓbent᷑ iusti. puniant᷑ in iusti: Quid
gͦ times: Ambula & ꝑseuera in dño tuo Gertus esto:
quia qd̃ te ñ uult pati. non pateris: Qd̾ te ꝑmise¬
rit pati. flagellũ corrigentis est: non pena dãpnan¬
tis: Ad hereditatẽ sempitnã erudim᷑: & flagellari
dedignam᷑ : Fr̃s mei. si recusaret qͥsq puer colafis
aut flagellis cedi a patre suo: qͦmͦ diceret᷑ suꝑbus.
desꝑatꝰ. in gratꝰ pat̾nȩ disciplinȩ: Et ut qͥd erudit
pat̾ homo filiũ hominẽ: Ut possit non ꝑdere.
tẽporalia quȩ illi ad qͥsiuit. quȩ illi collegit: quȩ
non uult eũ ꝑdere. quȩ ipse qͥ relinqͥt ñ potuit in
sẽpitñũ tenere: Non docet filiũ cũ quo possideat. s qͥ
post eũ possideat: Fr̃s mei. & sipat᷑ docet filiũ suc¬
cessorẽ. & quẽ docet & ipsũ similit̃ ꝑ illa omĩa tran¬
siturũ. qr ⁊ ille qͥ monebat transiturꝰ est. qͦmͦ uultiᷤ

Expanded text:
non fit, nisi ut probentur justi, puniantur injusti. Quid non fit, nisi ut probentur justi, puniantur injusti. Quid ergo times? Ambula in Domino Deo tuo, certus esto: quod te non vult pati, non pateris; quod te permiserit pati, flagellum corrigentis est, non poena damnantis. Ad haereditatem sempiternam erudimur, et flagellari dedignamur! Fratres mei, si recusaret quisquam puer colaphis aut flagellis caedi a patre suo, quomodo diceretur superbus, desperatus, ingratus paternae disciplinae? Et utquid erudit pater homo filium hominem? Ut possit non perdere temporalia quae illi acquisivit, quae illi collegit, quae non vult eum perdere, quae ipse qui relinquit, non potuit in sempiternum tenere. Non docet filium cum quo possideat, sed qui post eum possideat. Fratres mei, si filium docet pater successorem, et quem docet et ipsum similiter per illa omnia transiturum, qua et ille qui monebat transiturus est; quomodo vultis
Abbreviated transcription (Latin):
metipsis: ut sic decipiant eos qͥ secuntur xp̃m ũsq
adeo fr̃s mei: ut illi ipsi qui seducunt ꝑligaturas.
ꝑ p̃cantationes. ꝑ machinam̃ta ininaici. misceant
p̃cantationib suis nom̃ xp̃i: qͥa iã non posst̃ selu¬
cere xp̃ianos. Ut dent uenenũ ad dunt mellis
aliꝗͥ. ut ꝑ id qd̾ dulce est. lateat qd̵ amarũ est. &bi¬
bat᷑ ad ꝑniciem: usq adeo ut ego nouerĩ aliqͦ tẽpore
illiꝰ pilleati sacerdotẽ solere dicere: & ipse pilleatus
xp̃ianis Ne queratis gͦ alibi xp̃m. qm ubi se uob̾
i. sic illũ tenete. sic in corde ur̃o sc̃bite. Murꝰ ẽ ad¬
uersus om̃s impetꝰ. & ad uersus om̃s in sidias irimici
lete timere. nec tẽptat ille. ñ ꝑmissus fuerit: Con¬
stat illũ nichil facere. aut p̃ualere nͥ ꝑmissus fuerit.
aut missus: Mittit᷑ tanqͣm angłs malus a potestate
dñante: ꝑmittit᷑ qnͣdo aliqͥd petit Et hoc fr̃s mei

Expanded text:
metipsis, ut sic decipiant eos qui sequuntur Christum. Usque metipsis, ut sic decipiant eos qui sequuntur Christum. Usque adeo, fratres mei, ut illi ipsi qui seducunt per ligaturas, per praecantationes, per machinamenta inimici, misceant praecantationibus suis nomen Christi: quia jam non possunt seducere Christianos, ut dent venenum, addunt mellis aliquid, ut per id quod dulce est, lateat quod amarum est, et bibatur ad perniciem. Usque adeo ut ego noverim aliquo tempore illius Pilleati sacerdotem solere dicere, Et ipse Pilleatus atis ergo alibi Christum, quam ubi se vobis ri, sic illum tenete, sic in corde vestro scribite. Murus est adversus omnes impetus et adversus omnes insidias inimici. Nolite timere, nec tentat ille, nisi permissus fuerit: constat illum nihil facere, nisi permissus fuerit aut missus. Mittitur tanquam angelus malus a potestate dominante; permittitur, quando aliquid petit: et hoc, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit inquit tẽpus ut miserearis eiꝰ: Quando ue¬
nit tẽpꝰ ut misereret᷑ dñs: uenit agnꝰ:. Qualis ag¬
nus: Quẽ lupi timent: Qualis agnus: qui leo¬
nẽ occisiis occidit Dictus est enĩ diabolus leo cir¬
cuens & rugiens. querens quẽ deuoret: S sangui¬
ne agni uictꝰ est leo: Ecce spectacula xpĩanoꝵ: Et
qd̾ est ampliꝰ illi oculis carnis uident uanitatẽ:
nos cordis oculis ueritatẽ: Ne putetis fr̃s: qd si ne
spectaculis nos dimisit dñs ds̃ nr̃ Nã si nulla sunt
xp̃ianoꝵ. spectacula: cur hodie unanimes conuenistiͤs
cce qđ diximꝰ uidistis & exclamastis: Non ex clamare¬
tis nͥ uidissetis: Et magnũ est hoc spectare ꝑ totũ
dentib leonũ m̃bra xp̃i: & ad iuncta corpori xp̃i
rgo nescio qͥd simile imitatꝰ est quidã sp̃s: ut san¬
guine simulacrũ suũ emi uellet: qͥa nouerat p̃cio¬
so sanguine qnͣocũq redim̃dũ eẽ genus humanũ.
ingunt enĩ sp̃s mali umbras quasclã honoris sibi¬

Expanded text:
uoniam venit tempus ut miserearis ejus . Quando venit tempus ut misereretur Deus, venit Agnus. Qualis Agnus quem lupi timent? qualis Agnus est qui leonem occisus occidit? Dictus est enim diabolus leo circumiens et rugiens, quaerens quem devoret : sanguine Agni victus est leo. Ecce spectacula Christianorum. Et quod est amplius, illi oculis carnis vident vanitatem, nos cordis oculis veritatem. Ne putetis, fratres, quod sine spectaculis nos dimisit Dominus Deus noster: nam si nulla sunt spectacula, cur hodie convenistis? Ecce quod diximus, vidistis, et exclamastis: non exclamaretis, nisi vidissetis. Et magnum est hoc spectare per totudentibus leonum membra Christi, et adjuncta corpori Christi. Ergo nescio quid simile imitatus est quidam spiritus, ut sanguine simulacrum suum emi vellet, quia noverat pretioso sanguine quandocumque redimendum esse genus humanum. Fingunt enim spiritus mali umbras quasdam honoris sibi
Abbreviated transcription (Latin):
festũ est qͥa & p̃dicatores ipsiꝰ ascendunt illumi¬
natione. descendunt p̃dicatione Et si aliqnͣto
uos diutiꝰ tenuimꝰ. consilii fuit: ut in portune
salutarib: quȩ restant agamꝰ. ut diem dñicũ
sollẽpnit̾ impleamꝰ in gaudiis sp̃alibꝰ. &̃ cõpa¬
remꝰ gaudia ueritatis. cũ gaudio uanitatis &
si horremꝰ doleamꝰ: si dolemꝰ oremꝰ: si oramꝰ erau

Expanded text:
atores ipsius ascendunt imitatione, descendunt praedicatione. 24. Et si aliquanto vos diutius tenuimus, consilii fuit ut importunae salutaribus, quae restant agamus, ut diem dominicum solemniter impleamus in gaudiis spiritualibus, et comparemus gaudia veritatis cum gaudiis vanitatis: et si horremus, doleamus; si dolemus, orem
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m: tanqͣm sinutrix foueat filios suos Widemꝰ
enĩ & nutrices & matres descendere ad paruulos:
& si norunt latina u̾ba dicere. dectirtant illa &
quassant qͦdãmͦ linguã suã: ut possint delin¬
gua diserta fieri blandim̃ta pueribia: qa si sic
dicant. ñ audit infans. nec ꝓficit in fans S et
disertꝰ aliqͥs pater.si sit tantꝰ orator ut lingua
illiꝰ fora concrepent. & tribunalia concuciant᷑ :
si habeat paruulũ filiũ cũ ad domũ redierit
seponit forensẽ eloquentiã quo ascẽderat: & lin¬
gua puerili descendit ad paruulũ: udiuno
loco ipsũ apłim ascendentẽ & descendentẽm: in
una sententia Siue enĩ inqͥt mente excessimꝰ

Expanded text:
vestrum, tanquam si nutrix foveat filios suos . Videmus enim et nutrices et matres descendere ad parvulos: et si norunt latina verba dicere, decurtant illa, et quassant quodammodo linguam suam, ut possint de lingua diserta fieri blandimenta puerilia; quia si sic dicant, non audit infans, sed nec proficit infans. Et disertus aliquis pater, si sit tantus orator ut lingua illius fora concrepent, et tribunalia concutiantur; si habeat parvulum filium, cum ad domum redierit, seponit forensem eloquentiam quo ascenderat, et lingua puerili descendit ad parvulum. Audi uno loco ipsum Apostolum ascendentem et descendentem, in una sententia: « Sive enim, inquit, mente excessimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Rep̃hendit ille tanqͣm sanus medicũ: ille phariseus
qͥ illic discũbebat: & ait apud se: Hic si eẽt inqͥt¬
ꝓpħa. sciret quȩ mulier illi pedes tetigisset Ideo
aut̃ suspicatꝰ erat eũ ignorasse: qͥa ñ illã reppulit
qͣsi ne inmundis manib tangeret᷑. Nouerat aut̃

Expanded text:
Reprehendit ille tanquam sanus medicum, ille pharisaeus Reprehendit ille tanquam sanus medicum, ille pharisaeus qui illic discumbebat; et ait apud se: Hic si esset propheta, sciret quae mulier illi pedes tetigisset. Ideo autem suspicatus erat eum ignorasse, quia non illam repulit, quasi ne immundis manibus tangeretur: novera
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo in nathana hele confessionẽ peccati laudauit.
non iudicauit non ẽẽ peccatorẽ Propterea cũ ꝑha¬
risei qͥ sibi uidebant᷑ iusti rep̃henderent dnm̃. qͥa
miscebat᷑ egrotis medicus. & dicerent: ecce cũ quib
manducat. cũ publicanis & peccatorib: respon¬
dit medicꝰ freneticis: Non est opus sanis medicus.
s male habentib: Non ueni uocare iustos. s pecca¬
tores: Hoc est dicere. qͥa uos uistos dicitis cũ sitis pec¬
catores: sanos uos p̃dicatis cũ langueatis.: medicinã
repellitis. non sanitatẽ tenetis: Unde ille phariseris
qui uocauerat dñm ad prandiũ: sanꝰ sibi uidebat᷑.
E grota aut̃ illa mulier irrupit in domũ in qua ñ
erat in uitata & desiderio salutis facta inpudens
accessit ñ ad capud diĩ: ñ ad manꝰ s ad pedes La¬
uit gͦ lacrimis tersit capillis. osculata est eos: un¬
xit unguento. pacẽ fecit cũ uestigiis dñi peccatrix

Expanded text:
Ergo in Nathanaele confessionem peccati laudavit, Ergo in Nathanaele confessionem peccati laudavit, non judicavit non esse peccatorem. 19. Propterea cum Pharisaei qui sibi videbantur justi, reprehenderent Dominum quia miscebatur aegrotis medicus, et dicerent, Ecce cum quibus manducat, cum publicanis et peccatoribus; respondit medicus phreneticis, Non est opus sanis medicus, sed male habentibus: non veni vocare justos, sed peccatores . Hoc est dicere, Quia vos justos dicitis, cum sitis peccatores, sanos vos judicatis, cum langueatis, medicinam repellitis, non sanitatem tenetis. Unde ille pharisaeus qui vocaverat Dominum ad prandium, sanus sibi videbatur: aegrota autem illa mulier irrupit in domum, quo non erat invitata, et desiderio salutis facta impudens, accessit, non ad caput Domini, non ad manus, sed ad pedes; lavit eos lacrymis, tersit capillis, osculata est eos, unxit unguento, pacem fecit cum vestigiis Domini peccatrix.
Abbreviated transcription (Latin):
dolor: Dolus fratis ẽ simulatio ẽ. Quando aliqͥs
aliqͥd in corde tegit. & aliud loqͥt᷑. dolus est. &̃ tan¬
quã duo corla habet: Unũ qͥsi sinũ cordis habet.
ubi uidet ueritatẽ. & alterũ sinũ. ubi concipit
mendatiũ Et ut noueritis hũc dolũ eẽ: dictũ
est in psalmis. labia dolosa: Quid ẽ labia dolosas
equit᷑: In corde & corde locuti st̃ mala: Quid ẽ in
corde & corde. uͥ duplici corde: Si gͦ dolus ui isto
ñ erat: sanabilẽ illũ medicꝰ iudicaut. non sanũ
Aluid est enĩ sanuis: aliud sanabilis: aliud in sanabilĩ
Qui egiotat cũ spe: sanabilis dicit᷑: Qui egrotat cũ despe¬
ratione: in sanabilis dicit᷑ Qui aut̃ iã sanꝰ est: non
eget medico: Medicus gͦ qui uenerat sanare: uidit
istũ sanabilẽ. qͥa dolus in illo ñ erat: Quomͦ in illo
ñ erat dolus: Si peccator est: fatet᷑ se peccatorẽ: Si
enĩ peccator est & iustũ se dicit: dolus ẽ in ore ipsiꝰ.

Expanded text:
dolor. Dolus fraus est, simulatio est. Quando aliquis dolor. Dolus fraus est, simulatio est. Quando aliquis aliquid in corde tegit, et aliud loquitur, dolus est, et tanquam duo corda habet: unum quasi sinum cordis habet, ubi videt veritatem; et alterum sinum, ubi concipit mendacium. Et ut noveritis hunc esse dolum, dictum est in Psalmis, Labia dolosa. Quid est, Labia dolosa? Sequitur, In corde et corde locuti sunt mala . Quid est, In corde et corde; nisi duplici corde? Si ergo dolus in isto non erat, sanabilem illum medicus judicavit, non sanum. Aliud est enim sanus, aliud sanabilis, aliud insanabilis: qui aegrotat cum spe, sanabilis dicitur; qui aegrotat cum desperatione, insanabilis; qui autem jam sanus est, non eget medico. Medicus ergo qui venerat sanare, vidit istum sanabilem, quia dolus in illo non erat. Quomodo dolus in illo non erat? Si peccator est, fatetur se peccatorem. Si enim peccator est, et justum se dicit; dolus est in ore ipsius.
Abbreviated transcription (Latin):
uenimꝰ iħm quẽ scripsit moyses in lege & ꝓpħȩ a
natareth filiũ ioseph Ille qͥ obtime scripturas no¬
uerat. audito nomine a nazaret᷑ erectꝰ ẽ inspẽ & dix̃:
anatarech potest aliqͥd boni eẽ: Lam cetera de ipso
uideamꝰ. Ecce uere isrłita: in quo dolus non est
uid est in quo dolus ñ est: Forte non habebat
peccatũ: forte ñ erat eger: forte medicꝰ illi ñ erat
necessariꝰ : Absit: Nemo hic sic natꝰ ẽ: ut illo me¬
dico ñ egeret: Quid sibi gͦ uult in qͦ dolus ñ est
Aliquanto intentiꝰ queramꝰ: apparebit mͦ in nomi¬
ne dñi: Dolũ dicit dñs. ñ dolor: ⁊ oĩs qͥu̾ba latina in¬
telligit. scit qͥa cdolus ẽ cũ aliud agit᷑ & aliud fin¬
git᷑. Intendat caritas ur̃a: ñ dolus dolor est Prop.¬
terea dico qͥa multi fr̃s. imꝑitiores latinitatis. lo¬
quunt᷑ sic ut dicant dolus illũ torquet ꝑ̃ eo qł est

Expanded text:
venimus Jesum, quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, a venimus Jesum, quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, a Nazareth, filium Joseph; ille qui optime Scripturas noverat, audito nomine Nazareth, erectus est in spem, et dixit, A Nazareth potest aliquid boni esse. 18. Jam caetera de ipso videamus, Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Quid est, in quo dolus non est? Forte non habebat peccatum? forte non erat aeger? forte illi medicus non erat necessarius? Absit. Nemo hic sic natus est, ut illo medico non egeret. Quid sibi ergo vult, in quo dolus non est? Aliquanto intentius quaeramus; apparebit modo in nomine Domini. Dolum dicit Dominus; et omnis qui verba latina intelligit, scit quia dolus est, cum aliud agitur et aliud fingitur. Intendat Charitas vestra. Non dolus dolor est: propterea dico, quia multi fratres imperitiores latinitatis loquuntur sic, ut dicant, Dolus illum torquet, pro eo quod est
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ut confundat fortia. & ignobilia inundi & contẽp¬
tibilia elegit ds̃. & ea quȩ non st̃ tanquã ea quȩ sint.
ut ea quȩ st̃ euacuent᷑: Si doctus eligeret᷑. fortasse
ideo se diceret electũ: qͥa doctrina eiꝰ meruit eligi
ñ quesiuit ꝑ oratorẽ piscatorẽ: s depiscatore lu¬
ciatꝰ est imꝑatorẽ: Oagnꝰ cipͥanꝰ orator: s pͥor pe¬
trus piscator: ꝑ quẽ pꝰea crederet ñ tantũ orator:
s etiã imꝑator: Hullus nobilis pͥmo electꝰ ẽ.: nul¬
lus doctꝰ: qͥa infirnia mundi elegit. ut confunde¬
ret fortia Erat gͦ iste magnꝰ & sine dolo: hoc solo
ñ electꝰ. ne ciuquã uideret᷑ dñs doctos elegisse. qͣlis¬
hic erat. & ex ipsa doctrina legis ueniebat Qui cũ
audisset a natareth. scrutatus enĩ erat scripturas:
& sciebat qͥa inde erat expectandus saluator: qd
non facile alii scribȩ & pharisei nouerant: Iste gͦ
doctissimꝰ legis. cũ audisset philippũ dicentẽ. in¬

Expanded text:
ndi et contemptibilia elegit Deus, et ea quae non sunt, tanquam quae sunt, ut ea quae sunt evacuentur » . Si doctus eligeretur, fortasse ideo se diceret electum, quia doctrina ejus meruit eligi. non quaesivit per oratorem piscatorem; sed de piscatore lucratus est imperatorem. Magnus Cyprianus orator, sed prior Petrus piscator, per quem postea crederet non tantum orator, sed et imperator. Nullus nobilis primo electus est, nullus doctus; quia infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Erat ergo iste magnus et sine dolo: hoc solo non electus, ne cuiquam videretur Dominus doctos elegisse. Et ex ipsa doctrina Legis veniebat, quod cum audisset a Nazareth: scrutatus enim erat Scripturas, et sciebat quia inde erat expectandus Salvator, quod non facile alii Scribae et Pharisaei noverant: iste ergo doctissimus Legis, cum audisset Philippum dicentem, In
Abbreviated transcription (Latin):
thanahel sub arbore fici: tanquã sub ũbra mor¬
tis Uidit eũ dñs de quo dictũ est: qͥ sedebant
sub ũbra mortis. lum̃ ortũ est eis: Quid gͦ dictũ
est nathanaheli c Dicis mͥ o nathanabel. unde
me nosti: Modo iã loqueris mecũ: qͥa uocauit
non ẽ: si es ppłs isrł in qͦ dolus ñ est: mͦ iã cogno¬
pecato iaceres: Nũ qͥd enĩ nos pͥus quesiuimus.
xp̃m. & non ille nos quesiuit: Nũqͥd nos uem
egroti ad medicũ: & non medicꝰ ad egrotos: I¬
ne ouis illa pierat. & relictis nonaginta & nous
pastor quesiuit illã & non inuenit. quã letus a

Expanded text:
thanael sub arbore fici, tanquam sub umbra morthanael sub arbore fici, tanquam sub umbra mortis. Vidit eum Dominus, de quo dictum est, Qui sedebant sub umbra mortis, lumen ortum est eis . Quid ergo dictum est Nathanaeli? Dicis mihi, o Nathanael, Unde me nosti? Modo jam loqueris mecum, quia vocavit non est; si es populus Israel in quo dolus non est, modo jam cognopeccato jaceres. Numquid enim nos prius quaesivimus Christum, et non ille nos quaesivit? Numquid nos venimus aegroti ad medicum, et non medicus ad aegrotos? Nonne ovis illa perierat, et relictis nonaginta novem pastor quaesivit ill
Abbreviated transcription (Latin):
cu: udite: Respondens ei ait: Rabi. tu es filius
dĩ. tu es rex isrł Auqͥd magnũ potuit nathana¬
hel iste in telligere in eo qd̵ dictũ est. cũ cẽs sub
fici arbore uidi te: priꝰquã te philippus uocaret:
Nã talẽ uocẽ ꝓtulit tu es filiꝰ dĩ. tu es rex ilrł. qua¬
lem tantopost petrus quando ei dñs ait Beatus
es symon bariona. qͥa non tibi reuelauit caro &e san¬
guis: s pater meus qͥ est incęlis Et ibi nomina¬
uit petiã. & laudauit firmam̃tũ eccłe: in ista fi¬
de: Hic iã dicit. tu es filiꝰ dĩ: tu es rex istł. Unde
sub arbore fici: uidi te. Querendũ estian aliqͥd sig¬
nificet ista arbor fici. Audite gͦ fr̃s mei In ue¬
nimꝰ in eugłio arborẽ fici maledictã: qͥa sola fo¬
lia habuit: & fructũ ñ habuit In origine hu¬
mani generis adam & eua cũ peccauissent:
de foliis ficulneis succintoria sibi fecer̃: Folia
gͦ ficuilneȩ intelligunt᷑ peccata Erat aut̃ na¬

Expanded text:
dit ei Nathanael, et ait: Rabbi, tu es Filius Dei, tu es rex Israel. Aliquid magnum potuit Nathanael iste intelligere, in eo quod dictum est, Cum esses sub fici arbore, vidi te, priusquam te Philippus vocaret. Nam talem vocem protulit, Tu es Filius Dei, tu es rex Isrlem tanto post Petrus, quando ei Dominus ait: Beatus es Simon Barjona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus, qui est in coelo ; et ibi nominavit petram, et laudavit firmamentum Ecclesiae. In ista fide hic jam dicit: Tu es Filius Dei, tu es rex Israel. sub arbore fici, vidi te. 21. Quaerendum est, an aliquid significet ista arbor fici. Audite enim, fratres mei: Invenimus arborem fici maledictam, quia sola folia habuit, et fructum non habuit . In origine humani generis Adam et Eva cum peccassent, de foliis ficulneis succinctoria sibi fecerunt : folia ergo ficulnea intelliguntur peccata. Erat autem Na
Abbreviated transcription (Latin):
tos se dicebant: & dolũ afferebant. ꝑ quẽ sanari ñ
poterant: Uidit gͦ iam istũ in quo dolus non erat:
&e ait. Ecce uere isrłita: in quo dol ñ est Dicit ei
nathanahel Unde me nosti: Respondit ih̾c et¬

Expanded text:
tos se dicebant, et dolum afferebant, per quem sanari non tos se dicebant, et dolum afferebant, per quem sanari non poterant. 20. Vidit ergo jam istum in quo dolus non erat, et ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Dicit ei Nathanael: Unae me nosti? Respondit
Abbreviated transcription (Latin):
uidens cor pharisei: ꝓposuit similitudinẽ: Duo
debitores erant cuidã feneratori: Unus debebat ei¬
qͥnquaginta denarios: alter qͥngentos Cũ ñ habe¬
rent unde redderent: donauit ambobtis: Quis eũ
plus dilexit: Et ille Credo dnẽ: cui plus donauit:
Et conuers ad mulierẽ : dixit symoni Uides istam
mulierẽ: In traui in domũ tuã: aquã mͥ ad pedes
non dedisti: Illa aut̃ lacrimis lauit pedes meos:
&e capillis suis tersit: Osculũ mͥ non dedisti: illa ñ
illa pedes meos unxit unguento ꝓpt̾ea dico tibi.
dimcitunt᷑ ei peccata multa: q̃m̃ dilexit multũ:
Cui aut̃ modicã dimittit᷑: modicũ diligit: hoc ẽ
dicere plus egrotas: s sant̃ te putas: Modicũ te¬
putas tͥ dimitti: cũ plus debitor sis: Dene ista qͥa
dolus in illa non erat: meruit medicinã: Quid ẽ
dolus in illa non erat: Confitebat᷑ peccata sua:
Hoc laudat in nathanahele. qͥa dolus in illo ñ erat:
qͥa mustti pharisei qui habundabant percatis. ius¬

Expanded text:
harisaei, proposuit similitudinem: « Duo debitores erant cuidam feneratori; unus ei debebat quinquaginta denarios, alter quingentos: cum non haberent unde redderent, donavit ambobus; quis eum plus dilexit? Et ille: Credo, Domine, cui plus donavit. Et conversus ad mulierem, dixit Simoni: Vides istam mulierem? Intravi in domum tuam, aquam mihi ad pedes non ardisti; illa autem lacrymis lavit pedes meos, et capulis suis tersit: osculum mihi non dedisti: illa nonilla pedes meos unxit unguento. Propterea dico tibi; dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum: cui autem modicum dimittitur, modicum diligit » . Hoc est dicere, Plus aegrotas, sed sanum te putas: modicum putas tibi dimitti, cum plus debitor sis. Bene ista, quia dolus in illa non erat, meruit medicinam. Quid est, dolus in illa non erat? Confitebatur peccata. Hoc et laudat in Nathanaele, quod dolus in illo non erat: quia multi pharisaei qui abundabant peccatis, jus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c: Messias hebraice. xp̃c grece est. latine unctus
xp̃c unctꝰ: Ille sĩgularit̃ unctus est: p̃cipue unetꝰ¬
ũn õs xcani ungunt᷑. Ille p̃cipue. qͦmͦ in psalmo di¬
cit: audi: Propterea unxit te ds̃ ds̃ tuus oleo exul¬
tationis. p̃participib tuis: Participes enĩ eiꝰ om̃s
eũ iħc dixit Tu es symon filiꝰ ioħis: tu uocaberis
cephas. qđ int̾p̃tat᷑ petrus: Non magnũ: qͥa dixit
dñs cuiꝰ filiꝰ ee̾t iste: Quid magnũ dño: omĩa
nomina scõꝵ. suor. sciebat. qͦs ante constitutio¬
nẽ mundi p̃destinauit. & miraris qͥa dixit uni
homini tu es filiꝰ illiꝰ. & tu uocaberis illud: mag¬
nũ qͥa mutauit ei nom̃: & fecit de symone petrũ:
Petrus aut̃ apetra: petra uͦ eccła Ergo in petri
nomine. figurata est ȩccła Et qͥs securꝰ. nͥ qui
edificat suꝑ petrã : Et qͥd ait ipse dñs: qui
audit u̾ba mea hȩc & facit ea: similabo eũ iuro¬

Expanded text:
« Messias Hebraice, Graece Christus, Latine Unctus. Christus Unctus. Ille singulariter unctus, praecipue unctChristiani unguntur, ille praecipue. Quomodo in Psalmo dicit, audi: Propterea unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis, prae participibus tuis . Participes enim ejus omnes eum, Jesus dixit, Tu es Simon filius Joannis, tu vocaberis Cephas; quod interpretatur Petrus. Non magnum quia Dominus dixit cujus filius esset iste. Quid magnum Domino? Omnia nomina sanctorum suorum sciebat, quos ante constitutionem mundi praedestinavit; et miraris quia dixit uni homini, Tu es filius illius, et tu vocaberis illud? Magnum quia mutavit ei nomen; et fecit de Simone Petrum? Petrus autem a petra, petra vero Ecclesia: ergo in Petri nomine figurata est Ecclesia. Et quis securus, nisi qui aedificat super petram? Et quid ait ipse Dominus? « Qui audit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt fluuio celeritatis huiꝰ. Audiendo enĩ & ñ faci¬
endo. uenit fluuiꝰ ipsa celeritas anniuersaria im-¬
pletꝰ est torrens transiturꝰ est & siccaturꝰ S ue il¬
li quẽ tulerit: Illud gͦ nouerit caritas ur̃a: qͥa nisi
qͥs & audiat & faciat. non edificat suꝑ petrã: & ñ
ꝑtinet ad nom̃ tã magnũ: q̃d̾ sic cõmenłut dñs:
Intentũ enĩte fecit Nã si hoc ante petrꝰ uocaretur.:
non ita uideres misteriũ petrȩ: & pritares casu eũ
sic uocari non ꝓuidentia dĩ: Ideo eũ uoluit aliud
priꝰ uocari: ut ex ipsa cõmutatione nominis sacra¬
m̃ti uiuacitas cõmendarerur: In crastinũ uoluit
exire in galileã: & inuenit philippũ: Dicit ei iħc.

Expanded text:
sunt fluvio celebritatis hujus? Audiendo enim et non facisunt fluvio celebritatis hujus? Audiendo enim et non faciendo, venit fluvius ipsa celebritas anniversaria, impletus est torrens, transiturus est et siccaturus: sed vae illi quem tulerit! Illud ergo noverit Charitas vestra, quia nisi quis et audiat et faciat, non aedificat super petram; et non pertinet ad nomen tam magnum, quod sic commendavit Dominus. Intentum enim te fecit. Nam si hoc ante Petrus vocaretur, non ita videres mysterium petrae; et putares casu eum, sic vocari, non providentia Dei: ideo voluit eum aliud prius vocari, ut ex ipsa commutatione nominis, sacramenti vivacitas commendaretur. 15. Et in crastinum voluit exire in Galilaeam, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ficta est runa eiꝰ magna: Quid ꝓdest qͥa in trat
eccłam: qui uult suꝑ harenã eclificare: Audien¬
do enĩ & non faciendo: edificat qͥdem. s suꝑ harenã.
Si enĩ nichil audit: nichil edificat: Si aut̃ audit
edificat: s queramꝰ ubi Si enĩ audit & facit: suꝑ
petrã Si audit & non facit: suꝑ harenã: Duo sunt
genera edificantiũ: aut suꝑ petrã aut suꝑ harenã:
Quid gͦ : illi qui non audiunt securi st̃: securos eos di¬
cit: qͥa nichil ȩdificant Nudi st̃ sub pluiua. ante
uentos: ante flumina Cũ uenerint ista: ante illos
tollunt. quã domos deiciant: Ergo una est securitaᷤ:
& edificare. & suꝑ petrã ȩdificare Si aut̃ audire
uis & ñ facere: edificas. s ruinã ȩlificas Cũ aut̃
uenit tẽptatio. deicit domũ: & cũ ipsa ruma tua
te tollit. Si aut̃ ñ audis nudus es: illiꝰ teptatiõib
tu ipse traheris Audi gͦ & fac: unũ est remediũ:
Quanti forte hodie audiendo. & non faciendo: rapti-

Expanded text:
facta est ruina ejus magna » . Quid prodest quia intrat Ecclesiam, qui vult super arenam aedificare? Audiendo enim et non faciendo, aedificat quidem, sed super arenam. Si enim nihil audit, nihil aedificat: si autem audit, aedificat. Sed quaerimus, ubi. Si enim audit et facit, super petram: si audit et non facit, super arenam. Duo sunt genera aedificantium; aut super petram, aut super arenam. Quid ergo illi qui non audiunt? securi sunt? securos eos dicit, quia nihil aedificant? Nudi sunt sub pluvia, ante ventos, ante flumina: cum venerint ista, ante illos tollunt, quam domos dejiciant. Ergo una est securitas, et aedificare, et super petram aedificare. Si audire vis et non facere, aedificas; sed ruinam aedificas: cum autem venerit tentatio, dejicit domum, et cum ipsa ruina tua te tollit. Si autem non audis, nudus es, illis tentationibus tu ipse traheris. Audi ergo, et fac; unum est remedium. Quanti forte hodie audiendo et non faciendo rapti
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ duob erat andreas. sic̃ mͦ audistis: Andreas
aut̃ fr̃ petri erat: Et nouimꝰ in eugłio qđ petrũ
& andreã dñs de naui uocauit dicens: Uenite
post me: & faciã uos piscatores hominũ Et ex
illo iã in hesert̃ illi. ut non recederent: Modo
gͦ qd̾ eũ secunt᷑ isti duo: ñ qͣsi non reressuri se¬
cunt᷑. s uidere uoluerunt ubi babitaret: Et si¬

Expanded text:
enim duobus erat Andreas, sicut modo audistis; Andreas enim duobus erat Andreas, sicut modo audistis; Andreas autem frater Petri erat: et novimus in Evangelio quod Petrum et Andream Dominus de navi vocavit, dicens, Venite post me, et faciam vos piscatores hominum . Et ex illo jam inhaeserunt illi, ut non recederent. Modo ergo quod illum sequuntur isti duo, non quasi non recessuri sequuntur; sed videre voluerunt ubi habitaret, et
Abbreviated transcription (Latin):
Uidete qualis erat ioħs iste amicus sponsi: ñ querebat
głam suã. s testimoniũ ꝑhibebat ueritati: Nũ qͥd
uoluit apud se remanere discipłos suos. ut ñ seque¬
rent᷑ dnm̃: magis ipse ostendit discipłis suis quem
sequerent᷑: Habebant enĩ illũ tanqͣm agnũ: Et ille:
qͥd me attenditis : ego non sũ agnus Ecce agnus dĩ.
de quo etiã suꝑiꝰ dixerat: ecce agnꝰ dĩ Et qͥd nobis
ꝓdest agnꝰ dis ecce ait Qui tollit peccata mundi
Secuti st̃ illum. hoc audito: duo qui erant cũ ioħe:
Uideamꝰ sequentia Ecce agnꝰ dĩ. hoc ioħs: Et audier̃
eũ duo discipłi loquentẽ. & secuti st̃ iħm Conu̾¬
sus aut̃ iħc. & uidens eos sequentes se: dicit eis:
Quid queritis: qui dixerunt: Ra bi qđ dicit᷑ int̃¬
p̃tatũ magist̃. Ubi habitas: Non sic illũ seque¬
bant᷑: qͣsi iã ut inhererent illi Nã manifestũ est
qnͣdo illi in hesert̃: qͥa de naui eos uocauit: In his

Expanded text:
lis erat Joannes amicus sponsi, non quaerebat gloriam suam, sed testimonium perhibebat veritati: numquid voluit apud se remanere discipulos suos, ut non sequerentur. Dominum? Magis ipse ostendit discipulis suis quem sequerentur. Habebant enim illum tanquam Agnum: et ille, Quid me attenditis! ego non sum Agnus; Ecce Agnus Dei: de quo etiam superius dixerat, Ecce Agnus Dei. Et quid nobis prodest Agnus Dei? Ecce, ait, qui tollit peccatum mundi. Secuti sunt illum, hoc audito, duo qui erant cum Joanne. 9. Videamus sequentia. Ecce Agnus Dei: hoc Joannes. « Et audierunt eum duo discipuli loquentem, et secuti sunt Jesum. Conversus autem Jesus, et videns eos sequentes se, dicit eis: Quid quaeritis? Qui dixerunt: Rabbi quod dicitur interpretatum Magister, ubi habitas? » Non sic illum sequebantur quasi jam ut inhaererent illi: nam manifestum est quando illi inhaeserunt, quia de navi eos vocavit. In his
Abbreviated transcription (Latin):
correptione dñi sumꝰ Uidete ne ꝑeatis. ĩudete ne
ab agno recedatis. & aleone deuoremini: Diximꝰ gͦ.
quare hora decima: sequentia uideamꝰ: Erat aũt¬
an dreas fr̃ symonis petri: unus ex duob qͥ audie¬

Expanded text:
correptione Domini sumus. Videte ne pereatis, videte ne correptione Domini sumus. Videte ne pereatis, videte ne ab Agno recedatis, et a leone devoremini. 13. Diximus ergo quare hora decima: sequentia videamus. Erat Andreas fr
Abbreviated transcription (Latin):
t qndo forte flagellam᷑ in corpore: ipsũ de p̃ce¬
mur: Rogauit illũ apłs paulus ut auferret
stimulũ carnis: & noluit auferre: Nũquid ꝑ¬
turbatꝰ est: nũqͥd contristatꝰ dixit se desertũ s¬
agis se dixit non desertũ: qͥa non ablatũ est qd̾
uolebat auferri. ut illa infimitas sanaret᷑: hoc
enĩ inuienit in uoce medici. sufficit tͥ gr̃a mea:
nã uirtꝰ in infirmitate ꝑficit᷑ Unde gͦ scis. si qdđ
non uult te sanare ds̃. ad huc tibi expediat fla¬
gellari: Unde scis. quã putre est qd̾ secat medicꝰ:
agens ferrũ ꝑ putria: Nonne nouit modũ qͥd
faciat. qͦusq faciat: Nũqͥd ululatus eiꝰ qui secat᷑.
retrahit manus medici artificiose secantis: ille
clamat ille secat: Crudelis qui non audit cla¬
mantẽ: an potiꝰ misericors qͥ uulnꝰ ꝑ sequit᷑ ut
sanet egrotũ: Hȩc fr̃s mei ideo dixi. ne qͥs que¬
rat aliqͥd p̃ter auxiliũ dĩ: qnͣdo forte in aliqua

Expanded text:
eccatis; et quando forte flagellamur in corpore, ipsum depreceeccatis; et quando forte flagellamur in corpore, ipsum deprecemur. Rogavit eum Paulus apostolus, ut auferret stimulum carnis, et noluit auferre. Numquid perturbatus est? numquid contristatus dixit se desertum? Magis se dixit non desertum, quia non ablatum est quod volebat auferri, ut illa infirmitas sanaretur. Hoc enim invenit in voce medici: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Unde ergo scis quod non vult te sanare Deus? Adhuc tibi expedit flagellari. Unde scis quam putre est quod secat medicus, agens ferrum per putria? Nonne novit modum, quid faciat, quo usque faciat? Numquid ululatus ejus qui secatur, retrahit manus medici artificiose secantis? Ille clamat; ille secat. Crudelis qui non audit clamantem, an potius misericors qui vulnus persequitur ut sanet aegrotum? Haec, fratres mei, ideo dixi, ne quis quaerat aliquid praeter auxilium Dei, quando forte in aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
deamꝰ qͣndo uidemꝰ hominẽ in lecto suo constititũ
iactari febrib & dolorib: nec alicubi spem posu¬
isse nͥ ut sibi eugłim ad caput poneret: Non qͥa
ad hoc factũ est. s qͥa p̃latũ est eugłiũ ligaturiᷤ.
i gͦ ad caput ponit᷑ ut qͥescat dolor capitis: ad cor
non ponit᷑. ut sauet᷑ a peccatis: Fiat gͦ Quid
fiat: Ponat᷑ ad cor: sanet᷑ cor Bonũ est bonũ.
ut de salute corporis non satagas: n ut a dõ illã
petas: Si scit tͥ ꝓdesse: dabit illã: Si non tͥ
dederit: non ꝓderat tͥ habere illã Qͣm multi
egro tant in nocentes in lecto: & si sani fuerint.
ꝓcedunt ad scelera cõmittenda Quã multis ob¬
est sanitas: Latro qͥ ꝓcedit ad faucẽ occidere ho¬
minẽ. qͣnͣto illi meliꝰ erat ut egrotaret: Aut qͥ¬
nocte surgit ad fodiendũ parietẽ alienũ. qͣnto
meliꝰ si febrib iactaret᷑ : In nocentiꝰ egrotaret:

Expanded text:
deamus quando videmus hominem in lecto suo constitutum, deamus quando videmus hominem in lecto suo constitutum, jactari febribus et doloribus, nec alicubi spem posuisse, nisi ut sibi Evangelium ad caput poneret: non quia ad hoc factum est, sed quia praelatum est Evangelium ligaturis. Si ergo ad caput ponitur ut quiescat dolor capitis, ad cor non ponitur ut sanetur a peccatis? Fiat ergo. Quid fiat? Ponatur ad cor, sanetur cor. Bonum est, bonum, ut de salute corporis non satagas, nisi ut a Deo illam petas. Si scit tibi prodesse, dabit illam: si non tibi dederit, non proderat habere illam. Quam multi aegrotant in lecto innocentes; et si sani fuerint, procedunt ad scelera committenda? Quam multis obest sanitas? Latro qui procedit ad faucem occidere hominem, quanto illi melius erat ut aegrotaret? Qui noctu surgit ad fodiendum parietem alienum, quanto illi melius si febribus jactaretur? Innocentius aegrotaret,
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑ homines. qͥa potest falli homo es
falli imꝑator qnͣdo p̃ces misisti: No
uoluisti Et cui dixisti: nescit anuerũ sit: Dimisit
te ad uersario tuo coniuncendũ: ut si ante iudicẽ
conuictus fueris dem̃datio. qͥa non potuit ille nͥ
p̃stare. nesciens an fueris mentitꝰ. ĩbi carebis ipso be¬
neficio rescripti. qͦ ꝑduxisti rescriptũ: Ds̃ aut̃ qͥ
nouit utrũ m̃tiaris an uerũ dicas: non facit ut
in iudicio tͥ non ꝓsit: s nec impetrare te ꝑmit.¬
tit. qͥa ausus es m̃tiri ueritati: Quid gͦ facturꝰ
es: Dic mͥ Implere legẽ ex omĩ parte ita ut in
nullo offendas: difficile est Reatꝰ gͦ certꝰ est. re¬
medio uti nonuis: Ecce fr̃s mei. quale remediũ
posuit dñs contra egritudines animȩ: Qͥa gͦ: cũ
caput tͥ dolet: laudamꝰ si eugłiũ ad caput posue¬
ris: & non ad ligaturã cucurreris Ad hoc enĩ
ꝑducta est in firmitas hominũ: & ita plangen¬
di st̃ homines qui currunt ad ligaturas: ut gau¬

Expanded text:
inter homines, quia potest falli homo; potuit falli imperator, quando preces misisti: dixisti enim quod voluisti, et cui dixisti, nescit an verum sit; dimisit te adversario tuo convincendum, ut si ante judicem convictus fueris de mendacio, quia non potuit ille nisi praestare, nesciens an fueris mentitus, ibi carebis ipso beneficio rescripti, quo perduxisti rescriptum. Deus autem qui novit utrum mentiaris, an verum dicas, non facit ut in judicio tibi non prosit; sed nec impetrare te permittit, quia ausus es mentiri veritati. 12. Quid ergo facturus es? dic mihi. Implere legem ex omni parte, ita ut in nullo offendas, difficile est: reatus ergo certus est; remedio uti non vis? Ecce, fratres mei, quale remedium posuit Dominus contra aegritudines animae. Quod ergo? Cum caput tibi dolet, laudamus si Evangelium ad caput tibi posueris, et non ad ligaturam cucurreris. Ad hoc enim perducta est infirmitas hominum, et ita plangendi sunt homines qui currunt ad ligaturas, ut gau
Abbreviated transcription (Latin):
re: Pcipue tam̃ ꝓpt̃ pacẽ. qͥa & ligna. quȩ baptirata
st̃ foris. qͥa fructũ in eis inuenit colũba ad archã ad tu¬
lit. sic̃ memi nistis colũbã emissã a noȩ de archa. quȩ
diliuno natabat. & baptismo abluebat᷑. non mergeba¬
tur Cũ gͦ eẽt emissa. attulit ramũ oliue: s non so¬
lũ folia habebat᷑. habebat & fructũ: Itaq hoc obtandũ
est frib nr̃is qui foris baptirant᷑. ut habeant fructũ
Non illos sinit colũba foris: nisi ad archã reduxerit:
Fructus aut̃ est totus caritas: sine qua nicbil est ho¬
mo qͥeqͥd aliuo habuerit: & hoc uberrue ab apło
dictũ cõmemorauimꝰ &e recensuimꝰ: dit eni s¬

Expanded text:
a et ligna quae baptizata sunt foris, quia fructum in eis invenit columba, ad arcam attulit: sicut meministis columbam emissam a Noe de arca, quae diluvio natabat, et baptismo abluebatur, non mergebatur. Cum ergo esset emissa, attulit ramum olivae: sed non sola folia habebat, habebat et fructum . Itaque hoc optandum est fratribus nostris qui foris baptizantur, ut habeant fructum: non illos sinet columba foris, nisi ad arcam reduxerit. Fructus autem est totus charitas, sine qua nihil est homo, quidquid aliud habuerit. Et hoc uberrime ab Apostolo dictum commemoravimus et recensuimus. Ait eni
Abbreviated transcription (Latin):
scdia eiꝰ ut sanet onĩs: Nos aut̃ qui conuenimus.
pascam᷑ epulis dĩ. & sit gaudiũ nr̃m sermo ipsius:
In uitaint enĩ nos ad eugłm suũ Et ipse cib nr̃ est:
quo nichil dulciꝰ. s siqͥs habeat palatũ sanũ in cor¬
de: Bene aut arbitror meminisse caritatẽ ur̃am. hoc
eugłm lectionib congruis ex ordine recitari Et pu¬
to uob̾ non excidisse quȩ iã tract᷑a st̃. maxime recene¬
tiora de ioħe & colũba: de ioħe scilicet qͥd nouũ in¬

Expanded text:
sericordia ejus, ut sanet omnes. Nos autem qui convenimus, sericordia ejus, ut sanet omnes. Nos autem qui convenimus, pascamur epulis Dei, et sit gaudium nostrum sermo ipsius. Invitavit enim nos ad Evangelium suum: et ipse cibus noster est, quo nihil dulcius; sed si quis habet palatum sanum in corde. 3. Bene autem arbitror meminisse Charitatem vestram hoc Evangelium lectionibus congruis ex ordine recitari: et puto vobis non excidisse quae jam tractata sunt, maxime recentiora de Joanne et columba. De Joanne scilicet, quid novu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtatẽ nr̃am ꝑtineant: & qd illos dolemꝰ. qͥ sibi ha¬
bundare uident᷑ Gaudiũ enĩ ipsoꝵ. qͣsi freneti¬
coꝵ est. Quomͦ aut̃ freneticꝰ gaudet in in sania
plerũq & ridet. & plangit illũ qui sanus est sic
quia ea quȩ diligebamꝰ non diligimꝰ: gemamus ad
dm̃ de his qui ad huc in saniunt: Potens est enĩ
ut & ipsos saluos faciat: & opus est ut respiciant se. &
displiceant sibi Spectare uolunt: & spectare se non
oculos ad se conuertant: uident confu sionẽ suam:
Qđ donec fiat. alia sint stucdia nr̃a: alia sint a uoca¬
m̃ta animȩ nr̃e: Plus ualet dolor nr̃. qm gaudiũ
illoꝵ Quantũ ꝑtinet ad numerũ fr̃m̃: difficile ẽ
ut qͥs qm illa celebritate raptꝰ fuerit ex uiris Qnͣ¬
tũ aut̃ ad soror. numerũ contristat nos: & hoc ma¬
gis dolendũ est. qͥa non ipse potiꝰ ad ȩccłam currunt:
quas debuit si non timor. certe uerecundia de pub¬
lico reuocare Uiderit hoc qui uidet: & ad erit mi¬

Expanded text:
ertatem nostram pertineat et quod illos dolemus qui sibi abundare videntur. Gaudium enim ipsorum quasi phreneticorum est. Quomodo autem phreneticus gaudet in insania plerumque, et ridet; et plangit illum qui sanus est: sicquia ea quae diligebamus non diligimus, gemamus ad Deum de iis qui adhuc insaniunt. Potens est enim ut et ipsos salvos faciat. Et opus est ut respiciant se, et displiceant sibi. Spectare volunt, et spectare se non oculos ad se convertant, vident confusionem suam. Quod donec fiat, alia sint studia nostra, alia sint avocamenta animae nostrae. Plus valet dolor noster, quam gaudium illorum. Quantum pertinet ad numerum fratrum, difficile est ut quisquam illa celebritate raptus fuerit ex viris: quantum autem ad sororum numerum, contristat nos, et hoc magis dolendum est, quia non ipsae potius ad Ecclesiam currunt, quas debuit si non timor, certe verecundia de publico revocare. Viderit hoc qui videt, et aderit mi
Abbreviated transcription (Latin):
ne implere legẽ non possis: Fuge ad mlł
impetrent qd petunt: s & penã ꝓbenelu¬
ant᷑ Cũ gͦ quererent supplicare apłi. al
Si non scđm legẽ petieris: reus eris: Cont
citur in foro carebis beneficio rescrips¬

Expanded text:
i timere, ne implere legem non possis, fuge ad miseimpetrent quod petunt, sed et poenantur. Cum ergo quaererent supplicare Apostoli,Si non secundum legem petieris, reus eris. ContrNon quomodo dicitur in foro, carebis beneficio rescrip
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ scͥptũ est. limen ostiori. eiꝰ exterat pes tiuis Qd̃¬
est surge ad illum. uenire assidue: & erudiri p̃ceptiᷤ
eiꝰ: Ostendit eis ille ubi maneret: Uenerunt. fue¬
runt cũ illo Quã beatũ diem duxert̃: qm beatã
noctẽ. Quis est qui nob̾ dicat. que audiert̃ illi
a dnõ: E dificemꝰ et nosmet ipsi in corde nr̃o:
& faciamꝰ domũ quo ueniat ille. & doceat nos col¬
loquat᷑ nob̾ Quid queritis: qui dixerunt ei: Ra¬

Expanded text:
quod scriptum est, Limen ostiorum ejus exterat pes tuus; surge ad illum venire assidue et erudire praeceptis ejus . Ostendit eis ille ubi maneret: venerunt et fuerunt cum illo. Quam beatum diem duxerunt, quam beatam noctem! Quis est qui nobis dicat quae audierint illi a Domino? Aedificemus et nosmetipsi in corde nostro, et faciamus domum quo veniat ille, et doceat nos; colloquatur nobis. 10. « Quid quaeritis? Qui dixerunt ei: Ra
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ qd̃ illuminat omnẽ hominẽ uent
hunc mundũ: Sic & agnus singulamꝰ
ut p̃meret pondus. placatꝰ est sanguine: In mun-¬
di sp̃s nouerant uenturũ iħm xp̃m Audierant
ab angłis: audierant ex ꝓpħis: & sperabant eũ uen¬
turũ: Nã si non sꝑabant. unde clamauerunt qͥ d
nob̾ & tibi est iħu. nenisti ante tẽpus nos ꝑdere:
Scimꝰ qui sis sc̃s dĩ Uenturũ sciebant: s tẽpꝰ ignora

Expanded text:
erum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Sic et Agnus singularitus nescio quis, ut premeret pondus, placatus est sanguine. Immundi spiritus noverant venturum Jesum Christum, audierant ab Angelis, audierant ex Prophetis, et sperabant eum venturum. Nam si non sperabant, unde clamaverunt, Quid nobis et tibi est? venisti ante tempus perdere nos? scimus qui sis, Sanctus Dei . Venturum
Abbreviated transcription (Latin):
possidere qd̃ emit: Tanti emit ut solus possideat:
Tu facis ei consortẽ diabolũ: cui te ꝑpeccatũ uendide¬
ras Ue duplici corde: qui in corde suo partẽ faciunt
dõ. & partẽ faciunt diabolo Iratus ds̃ qͥa fit ibi¬
pars diabolo. discedit. & totũ diabolus possidebit: N
frustra itaq apłs dicit: neq detis locũ diabolo: Cog¬
noscamꝰ gͦ agnũ fr̃s: cognoscamꝰ p̃ciũ nr̃m Et audi

Expanded text:
possidere quod emit. Tanti emit ut solus possideat: tu facis ei consortem diabolum, cui te per peccatum vendideras. Vae duplici corde ! qui in corde suo partem faciunt Deo, partem faciunt diabolo. Iratus Deus, quia fit ibipars diabolo, discedit, et totum diabolus possidebit. Non frustra itaque Apostolus dicit: Neque detis locum diabolo . Cognoscamus ergo Agnum, fratres, cognoscamus preti