comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
congressus impugnat. Hec fortasse meretrix est.
cuius indicit fugam. fauus inquit distillans labia
meretticił: & iitidius oleo guttur eius. Nouissi¬
biceps. Pedes illiꝰ descendunt in mortẽ. & ad infe¬
ros gressus eiꝰ penetrant᷑: ꝑ semitam uite ñ am¬
bulant: uagi sunt gressus eiꝰ. & inuestigabiles.
Nunc ergo fiui mni audi me: & ne recedas auerbis
oris mei. Longe fac abea uiam tuam: & ne appro¬
pinques forib domus eiuis. Hec & si ad sectam
hereticoꝵ censeantur p̃cipue referenda: ab ad¬
ulationis fraude ñ aliena st̃. Sig̃ ad fores domꝰ
eius ñ licet accedere: nunqͥd admittenda est
in p̃cordia peccatoris : Cet̾m cũ multiplex sit ui¬
ciũ adulandi. aliis uultu. aliis uerbo. aliis oꝑe
uei munere assentantib: efficacissima ẽ adu¬
lationis fraus. cũ simulationẽ confirmant mu¬
nera. aut ei difficiliꝰ obsequiũ contestatur. Si
aliter credis. quã te tua tempora fallunt. qͥ stipe

Expanded text:
congressus impugnat. Haec fortasse meretrix est, congressus impugnat. Haec fortasse meretrix est, cujus indicit fugam. Favus, inquit, distillans labia meretricis, et nitidius oleo guttur ejus. Novissibiceps. Pedes ejus descendunt in mortem, et ad inferos gressus ejus penetrant, per semitam vitae non ambulant, vagi sunt gressus ejus et investigabiles. Nunc ergo, fili mi, audi me, et ne recedas a verbis oris mei. Longe fac ab ea viam tuam, et ne appropinques foribus domus ejus . Haec etsi ad sectam haereticorum censeantur praecipue referenda, ab adulationis fraude non aliena sunt. Si ergo ad fores domus ejus non licet accedere, nunquid admittenda est in praecordia pectoris? Caeterum cum multiplex sit vitium adulandi, aliis vultu, aliis verbo, aliis opere vel munere assentantibus, efficacissima est adulationis fraus, cum simulationem confirment munera, aut ei difficilius obsequium contestatur. Si aliter credis . . . . . . quam te tua tempora fallunt, Qui stipe
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã mancus. & extincte corpus non utile
dextre. fugio gͦ urbem tantis obscenitatibus
tam̃ uniꝰ urbis tantũ uicia depingi credas. iã
tociꝰ orbis sunt. Quod ad istud. orbem romanũ
crede. Memini me audisse romanũ pontificẽ
solitũ deridere lumbardos. dicens eõs pilleũ
om̃ib colloquentib facere. eo quod in exordio
dictionis beniuolentiã captent. & eoꝵ cũ qͥb
agitur capita quodã cõmendationis de mul¬
cẽant oleo. fili mi inquit salomon. si te lacta¬
uerint peccatores: ne adquiescas eis. Ipsi enĩ cont̾
sanguinẽ suũ insidiantur. & moliunt᷑ fraudes
contra anunas suas. Prohibe pedem tuũ a semi¬
tis eoꝵ. Pedes enĩ eoꝵ ad malũ currunt.: & festi¬
iant pt effundant sangunẽ. ui¬
cce uir sapientissimus infilio erudiens
uniu̾sos. assentatoꝵ gr̃am om̃ib suispectani
reddit. om̃sq det̾cet: & hoc quidẽ in initio.
Coforte qd̾ recte gradientẽ primus adulatorum

Expanded text:
tanquam Mancus, et exstinctae corpus non utile tanquam Mancus, et exstinctae corpus non utile dextrae. Fugio ergo urbem tantis obscenitatibus tamen unius urbis tantum vitia depingi credas: jam totius orbis sunt. Quod ad istud, orbem Romam crede: memini me audisse Romanum pontificem, solitum deridere Lombardos, dicens, eos pileum omnibus colloquentibus facere, eo quod in exordio dictionis benevolentiam captent, et eorum cum quibus agitur, capita quodam commendationis demulceant oleo. Fili mi, inquit Salomon, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Ipsi enim contra sanguinem suum insidiantur; et moliuntur fraudes contra animas suas. Prohibe pedem tuum a semitis eorum. Pedes enim eorum ad malum currunt, et festinant ut effundant sanguinem. cce vir sapientissimus in filio erudiens universos, assentatorum gratiam omnibus suspectam reddit, omnesque deterret, et hoc quidem in initio, eo forte quod recte gradientem primus adulatorum
Abbreviated transcription (Latin):
faciem. & mentita affectũ. Tibi credis impendi
de nature uiciiq ueneno: disꝑeam nisubmoue¬
at om̃s qui uera loquuntur dedignati assentati¬
onis subire noram. Limine submouet᷑. & bene
si ñ iudicatur inimicus: qui potentis amici uo¬
luptatib etiam turpiorib non modo contra dicit.
sed etiam non consentit. Equidẽ nec consensus ad
gr̃am sufficit: approbare. cõmendare. applaud̃e
in satuenti necesse est. Cũ om̃ia male fecerit.:
laudandus est quasi re benegesta. Sicut enĩ
iden titas uoluptatũ. amoris indiciũ est:sic
exdissensu inimiciarum quisqͥs reus arguit᷑.
ꝓinde satircus inquit. Quid faciam romȩ: Men¬
tiri nescio: librũ si malus est nequeo laudare
& posc̾e. Motus astroꝵ. ignoro. fumis ꝓmittere
patris: nec uolo nec possum. ranarũ uiscera
nunquã inspexi. ferre ad nuptam que mittit
adulter. que mandat norunt alii: me nemo
ministro fur erit. Atq ideo nulli comes exeo.

Expanded text:
faciem, et mentita affectum. Tibi credis impendi faciem, et mentita affectum. Tibi credis impendi de naturae vitiique veneno, dispeream nisi submoveat omnes qui vera loquuntur, dedignati assentationis subire notam. Lumine submovetur, et bene si non judicatur inimicus, qui potentis amici voluptatibus, etiam turpioribus non modo contradicit, sed etiam non consentit. Equidem nec consensus ad gratiam sufficit, approbare, commendare, applaudere, insanienti necesse est: cum omnia malefecerit, laudandus est quasi re bene gesta. Sicut enim identitas voluntatum, amoris indicium est; sic ex dissensu, inimicitiarum quisque reus arguitur. Proinde satyricus inquit: Quid Romae faciam? mentiri nescio; librum, Si malus est, nequeo laudare et poscere; motus Astrorum ignoro; funus promittere patris Nec volo, nec possum; ranarum viscera nunquam Inspexi; ferre ad nuptam quae mittit adulter, Quae mandat, norunt alii; me nemo ministro Fur erit, atque ideo nulli comes exeo,
Abbreviated transcription (Latin):
blandientis. Quidni: fides enĩ semꝑ ꝑfidie antẽ¬
fertur. Non manet fides incolumis. ubi aliud
agitur & aliud simulatur: p̃sertim animo & uolun¬
tate nocendi. Dicitur enĩ fides si sequimur stoicos:
eo qd̃ fiat qd̾ dictũ est. Lux mea. salus mea. refugi¬
um meũ. cor meũ & uita mea. dux inuicte. ui¬
uentiũ sapientissime. om̃iũ largissime & benig¬
nissime. iuiuendi forma. uirtutis speculũ. &c̃.
non tam adulationis uicio quam ueneno: Sunt
enĩ qui nec scurrantis spẽm uitant. cũ amiciciã
ꝓfitent᷑. Uuenena inquit sapiens non dantur nͥ
melle circũlita. Nulleq occultiores st̃ insidie: quã
he que latent in si mulatione officui. aut aliquid
necessitudinis nomine. Tu obsequiũ putas. amici¬
ciam suspicaris. metiris affectũ: insidiȩ sunt.
hec ut est in fabulis. qm̃ & mendatia poetarũ
seruiint ueritati. iuno semelem deceptam in in¬
cendiũ impulisset: si non esset nutricis induta

Expanded text:
blandientis . Quidni? Fides enim perfidiae semper anteblandientis . Quidni? Fides enim perfidiae semper antefertur. Non manet fides incolumis, ubi aliud agitur, et aliud simulatur, praesertim animo et voluntate nocendi. Dicitur enim fides, si sequimur stoicos, eo quod fiat quod dictum est: Lux mea, salus mea, refugium meum, cor meum, et vita mea, dux invicte, viventium sapientissime, omnium largissime et benignissime, vivendi forma, virtutis speculum, et canon tam adulationis vitio, quam veneno? Sunt enim qui nec scurrantis speciem vitant, cum amicitiam profitentur. « Venena, inquit sapiens, non dantur, nisi melle circumlita. » Nullaeque occultiores sunt insidiae, quam hae, quae latent in simulatione officii, aut aliquo necessitudinis nomine. Tu obsequium putas, amicitiam suspicaris, metiris affectum; insidiae sunt. Nec, ut est in fabulis quoniam et mendacia poetarum serviunt veritati, Juno Semelen deceptam in incendium impulisset, si non esset nutricis induta
Abbreviated transcription (Latin):
dulent̾ p̃cipiat. Qͥ st̃ enĩ qͥ uestib nitẽt. qͥ fastigati in¬
cedt̃. qͥ seqͥpedarũ stipantur comitatu. commnilito¬
num & contubernalium dealbantur obsequio.
qui primis salutationibusn
foro głantur. qui primos recubitus habent in cenu̾.
quoꝵ aures mulcent᷑ fomento p̃nominũ. & qui¬
bus nobiliũ molles reserant᷑ auricule. qͦs fortune
gr̃a alarũ suarũ remigio ad subliia subuehit &
extollit. & aquib quelibet magna domus disposi¬
tionis sue formulam trahit. & habitũ mutuatur:
Nempe adulatores. qui alienũ uiuunt ad nutumn
dũ eos fraudulent̾ emungant. Ueritas asꝑa est.
&e płmq molestiã parit. dũ aliquẽ palpare de¬
dignat᷑. Uerũ a maritudo eiꝰ utilior est. & integͥs
sensib gratior. quam meretricantis lingue dis¬
tillans fauus. Meliora siquidẽ st̃ sco salonione
testante amici uerbera: quã fraudulenta oscula.

Expanded text:
dulenter praeripiat. Qui sunt enim qui vestibus nitent, qui fastigiati indulenter praeripiat. Qui sunt enim qui vestibus nitent, qui fastigiati incedunt, qui sequipedarum stipantur comitatu, commilitonum et contubernalium dealbantur obsequio, qui primis salutationibus in foro gloriantur, qui primos recubitus habent in coenis, quorum aures mulcentur fomento praenominum, et quibus nobilium molles reserantur auriculae: quos fortunae gratia alarum suarum remigio ad sublimia subvehit et extollit, et a quibus quaelibet magna domus, dispositionis suae formulam trahit, et habitum mutuatur? Nempe adulatores, qui alienum vivunt ad nutum, dum eos fraudulenter emungant. Veritas aspera est, et plerumque molestiam parit, dum aliquem palpare dedignatur. Verum amaritudo ejus utilior est, et integris sensibus gratior, quam meretricantis linguae distillans favus. Meliora siquidem sunt sancto Salomone testante amici verbera, quam fraudulenta oscula
Abbreviated transcription (Latin):
inualuit: ut si uentũ forte fuerit ad
conflictũ. uereor ne modestes & bonos
uiros possint facilius expellere. quam expelli.
Serpit enĩ illuiuo feda. & miorbus cancerosus in
om̃s: ut nullus aut rarus sit quẽ labes ista non
maculet. Om̃s enĩ affectant beniuolentiã eorũ
cũ quib uiuitur. Quod quidẽ non modo licituĩ
est. sed honestũ: ut pote omĩa que natura uirtu¬
tũ parens & recte uiuendi dux optima gignit.
Seddũ hanc affectionẽ moderationis regula de¬
serit. fertur in preceps: discurrensꝙ ꝑ om̃ia
agenda &e non agenda. ꝑ infamiã & bonã famã.
fauoris auceps. grẽ sollicitator in cestus: ut eũ
amicũ blandicus p̃corruperit. more meretri¬
cantis fortunam subripiat. ex tenuet faculta¬
tes:aliena in se congerat spolia. & suũ omnia
conuertat ad lucrũ. Efficitur gͦ ut nulla sit ei
molesta si̾ułꝰ obsecũdatio. nullũ indecẽs uideat᷑ obseqͥ¬
ũ. om̃iũ officioꝵ ꝑsonas ĩduit. dũ p̃mia om̃iũ frau¬

Expanded text:
invaluit, ut si ventum forte fuerit ad conflictum, vereor ne modestos et bonos viros possint facilius expellere, quam expelli. Serpit enim illuvio foeda, et morbus cancerosus in omnes, ut nullus aut rarus sit, quem labes ista non maculet. Omnes enim affectant benevolentiam eorum, cum quibus vivitur. Quod quidem non modo licitum est, sed honestum; utpote omnia, quae natura virtutum parens, et recte vivendi dux optima, gignit. Sed dum hanc affectionem, moderationis regula deserit, fertur in praeceps, discurrensque per omnia agenda, et non agenda, per infamiam et bonam famam, favoris auceps, gratiae sollicitator incestus, ut cum amicum blanditiis praecorruperit, more meretricantis fortunam subripiat, extenuet facultates, aliena in se congerat spolia, et suum omnia convertat ad lucrum. Efficitur ergo ut nulla sit ei molesta servilis obsecundatio, nullum indecens videatur obsequium, omnium officiorum personas induit, dum praemia omnium frau
Abbreviated transcription (Latin):
simulant. Sed qͥd de eis uerecundũ odiosũq
sermonẽ ꝓtendimꝰ: Ut sortẽ eoꝵ condigna con¬
clusione claudamꝰ: ꝓculdubio pluet super eos
dñs laqueos ut ñ esfugiant. ignis. sulfur. sp̃s
ꝓcellarũ. pars calicis eoꝵ: & cũ auctorib suis
quos sodoma de uorauit. erunt scłis in fetrrẽ
e oprobriũ sempiternũ. Quid ꝓderit queso
eis cunc diuitũ fauor᷑ Aut quis potest ẽẽ tẽpo¬
taliũ usus aut uoluptas. quẽ tantus dolor &
tanta erubescentia non absorbeat: xiiii.

Expanded text:
simulant. Sed quid de eis verecundum, odiosumque simulant. Sed quid de eis verecundum, odiosumque sermonem protendimus? Ut sortem eorum condigna conclusione claudamus, procul dubio pluet super eos Dominus laqueos ut non effugiant, ignis, sulphur, spiritus procellarum, pars calicis eorum, et cum auctoribus suis, quos Sodoma devoravit, erunt saeculis in fetorem, et opprobrium sempiternum. Quid proderit, quaeso, eis tunc divitum favor? Aut quis potest esse temporalium usus aut voluptas, quem tantus dolor, et tanta erubescentia non absorbeat? CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
uientib. ntu faciei. corporis gestu. habituq
exteriori. & lenocuno uix ipsis meretricibus
concesso. sollicitent corruptores: & legũ que in
eos iam płime late st̃. nullã habent reuentiã
uel timorẽ. licet in eos grauissime animaduer¬
tendũ decreuerit imꝑator. Ait enĩ. Cum uir
nubit infenitam iures porrecturã. & quid
cupiat: Ubi sexus ꝑdidit locũ. ubi scelus est.
qd̾ ñ ꝑficit scire. ubi uenus mutatur in alte¬
ram formam. ubi amor que ritur & ñ inue¬
nitur: iubemus in surgere leges. armari ui¬
ra: ut gladio uitore & exquisitis penus subdan¬
tur infames. qui sunt uel futuri st̃ rei. Sed
neq consentientib parcit. quin eis penam
irroget capualẽ: cũ & lege diuina facientes ꝙ
consentientes pari pena plectantur. Ipsosq
magno ep̃o auctore ambrosiũ mediolanensẽ
accende. cnsentientes diffiniuit eẽ qui notũ
errorẽ reticetit: aut corrigere cũ possint dis¬

Expanded text:
vientibus, nutu faciei, corporis gestu habituque vientibus, nutu faciei, corporis gestu habituque exteriori, et lenocinio vix ipsis meretricibus concesso, sollicitent corruptores, et legum quae in eos jam plurimae latae sunt, nullam habeant reverentiam vel timorem, licet in eos gravissime animadvertendum decreverit imperator. Ait enim: « Cum vir nubit in feminam vires porrecturam, quid cupiat? » Ubi sexus perdidit locum, nec scelus est quod non perficit scire, ubi Venus mutatur in alteram formam, ubi amor quaeritur et non invenitur, jubemus insurgere leges, armari jura, ut gladio ultore, et exquisitis poenis, subdantur infames, qui sunt, vel futuri sunt rei. Sed neque consentientibus parcit, quin eis poenam irroget capitalem, cum et lege divina facientes, et consentientes, pari poena plectantur. Ipsosque, magno episcopo auctore Ambrosium Mediolanensem attende, consentientes definivit esse, qui notum errorem reticent, aut corrigere cum possint, dis
Abbreviated transcription (Latin):
Quia usus formosoꝵ abusio est. Et illud. forme
gr̃a eominus grata est sapienti: quo corrupto
est gratior corruptori. Difficiliꝰ erenĩ ab ufir¬
nuisꝰ defensorib custoditur: qd̾ plures appetunt.
Iiluo incauto facilius surripit fraudulentus.
aut inuito pudicicie predo iolentꝰ extorquet.
A patrib tam̃ pridẽ diffinitũ est: quia pudicicia
auferri non potest. nisi m̃tis corruptio antece¬
dat. Quod enĩ ut magnus asserit augustinus
non precedente libidine uiolent̾ patitur corpꝰ:
uexatio potiꝰ dicenda est quã corruptio. Ibi ergo
seruari pudicicia potest. ubi nulla nͥ uolunta¬
ria potest esse corruptio. In mentis .s. indegri¬
tate. uͥ ineternũ seruari pudicicia potest. Nec
maguũ est integram eẽ carnem. ubi mens tet̾
corruptione polluit᷑. At nunc si deceptor amans
aut iuolentus ab est. ita male a teneriori eta¬
te instituuntur adolescentes. ut oculis lasci¬

Expanded text:
« Quia usus formosorum abusio est, » et illud: « Formae « Quia usus formosorum abusio est, » et illud: « Formae gratia eo minus grata sapienti est, quo corruptio est gratior corruptori. » Difficilius etenim ab infirmis defensoribus custoditur, quod plures appetunt. Illud incauto facilius subripit fraudulentus, aut invito pudicitiae praedo violentus extorquet. A Patribus tamen pridem diffinitum est, quia pudicitia auferri non potest, nisi mentis corruptio antecedat. Quod enim, ut magnus asserit Augustinus, non praecedente libidine violenter patitur corpus, vexatio potius dicenda est, quam corruptio. Ibi ergo servari pudicitia potest, ubi nulla, nisi voluntaria esse potest corruptio, in mentis scilicet integritate, ubi in aeternum servari pudicitia potest. Nec magnum est integram esse carnem, ubi mens tetra corruptione polluitur. At nunc si deceptor amans, aut violentus abest, ita male a teneriori aetate instituuntur adolescentes, ut oculis lasci
Abbreviated transcription (Latin):
subtractas emolliret ad diuitis usũ. Deinde i¬
centia paululũ ꝓcedente totũ corpus ĩpudico
tactu oberrans: pruriginẽ scalpit quã fecit.
& ignes ueneris languentis infiãmat. Uerũ
hec abhominatio non tam ostendenda est. quã
conspuenda: puderetq eam nugis nr̃is esse in¬
sertam. nisi eandẽ apłs romanis scribens u̾bis
manifestiꝰ expressisset. dicens quia femine eoꝵ
ĩmutauert̃ naturalem usũ. in eũ qui est contra
inuicem turpitudinem oꝑantes: ut darentur¬
in sensũ repbũ. facerentq qd̃ minime conueni¬
ret: & uicuis uniu̾sis obnoxii. indignationẽ dei
&e omniũ penarũ in se aculeos ꝓuocarent. Et
tunc quidem in aurib romanorũ. hoc tuba a¬
postolica conclamabat: quando impissimꝰ impe¬
rator nero luxurie seuientis puerũ spoꝵ exse¬
ctis cesticulis in muliebrẽ naturã tͣnsformare
conatus est. Ab eo tempore ꝓuerbiũ uatũ est.

Expanded text:
subtractas emolliret ad divitis usum. Deinde lisubtractas emolliret ad divitis usum. Deinde licentia paululum procedente, totum corpus impudico tactu oberrans pruriginem scalpit, quam fecit, et ignes Veneris languentis inflammat. Verum haec abominatio, non tam ostendenda est quam conspuenda, puderetque eam nugis nostris esse insertam, nisi eamdem Apostolus, Romanis scribens, verbis manifestius expressisset dicens, quia feminae eorum immutaverunt naturalem usum, in eum qui est contra  turpitudinem oin sensum reprobum , facerentque quod minime convenirent, et vitiis universis obnoxii, indignationem Dei, et omnium poenarum in se aculeos provocarent. Et tunc quidem in auribus Romanorum hoc tuba apostolica conclamabat, quando impiissimus imperator Nero, luxuriae saevientis, puerum Sporum, exsectis testiculis in muliebrem naturam transformare conatus est. Ab eo tempore proverbium natum est:
Abbreviated transcription (Latin):
ram: quasi gigantes alii theomachiam no¬
uam exercentes insurgunt. filios offert̃
ueneri. eosdẽq in oblatione pupparũ u̾gines
p̃ire compellunt. In illis crenĩ etatis maturitas
expectatur. At inhis sufficit aliene ĩpudicicie
uoluptatẽ posse expleri. Pudet dicere quod se
ipsos iuri etate ꝓuectiores & sensu. tͤpitudim
tante ñ subtrahunt: & cũ eos in nobiliori sexu
natura creauerit. ad deteriorẽ quantũ in ipsis
est ex innata malitia ꝓlabuntur. effeminaniti
uicio & corruptela morũ. cũ tam̃ nat᷑e beneficio
femine esse non possint. Cũ lascuuentis diuitiᷤ
luxus libidini uota sua ꝓcingit. recũbentis
pedes calamistratus comatuius excipit: nitorẽ
inuidens meretrici histrioni habitũ. cultum
ꝓcis. uirginib ornatũ. triumphalẽ quoq pͥn¬
cipib apparatũ: & in alioꝵ. conspectu pedes. &
ne plus dicam. teneris manib tibias tractat.
Cirotecatus enĩ incessit diutius: ut manus soli

Expanded text:
ram, quasi gigantes alii, Theomachiam noram, quasi gigantes alii, Theomachiam novam exercentes, insurgunt. Filios offerunt Veneri, eosdemque in oblatione pupparum virgines aeire compellunt. In illis etenim aetatis maturitas exspectatur; at in his sufficit alienae impudicitiae voluptatem posse expleri. Pudet dicere, quod se ipsos viri aetate provectiores et sensu, turpitudini tantae non subtrahunt, et cum eos in nobiliori sexu natura creaverit, ad deteriorem quantum in ipsis est, ex innata malitia prolabuntur, effeminati vitio et corruptela morum, cum tamen naturae beneficio, feminae esse non possint. Cum lascivientis divitis luxus libidini vota sua praecingit, recumbentis pedes calamistratus comatulus excipit, nitorem invidens meretrici, histrioni habitum, cultum procis, virginibus ornatum, triumphalem quoque principibus apparatum, et in aliorum conspectu pedes, et ne plus dicam, teneris manibus tibias tractat. Chirothecatus enim incessit diutius, ut manus soli
Abbreviated transcription (Latin):
mitigatur. uel saltem doloris dissimulat cru¬
ciatum. Si enĩ res serio agatur. si libera donẽ¬
tur cunctis iudicia: non est. dolor sicut dolor
ille. quo corpus suũ quis uidet aliena libidi¬
ne pollui. Cetera namq peocata extra corpꝰ
st̃: sed qui fornicatur in corpus suũ peccat.
Hoc inquit os ex ossibus meis & caro de carne
mea: ut iam ñ duosint uir & mulier. s una
caro. Hec utiq sine dolore ñ scinditur. neq
sine inuidia cõmunicat᷑. Non benẽ cũ socus
regna uenusq manent. Et sicut nulla fides
regni socus: ita nec thori. Certe faciliꝰ est reg¬
ni diuitias quam affectionẽ coniuigii alii
cedere. At qui nec isti conuiges sunt: sed
lenones. Tunc demũ om̃ia credunt᷑ exposu¬
isse diuitib: cũ fidei fidem faciat fides uio¬
lata. Sed quid filias & uxores. qd̾ licet iura
ꝓhibeant. tñ quocũq modo uatura ꝑmitit.
exponi queror aut ꝓstitui: In ipsam natu¬

Expanded text:
mitigatur, vel saltem doloris dissimulat crumitigatur, vel saltem doloris dissimulat cruciatum. Si enim res serio agatur, si libera donentur cunctis judicia, non est dolor, sicut dolor ille, quo corpus suum quis videt aliena libidine pollui. Caetera namque peccata extra corpus sunt; sed qui fornicatur, in corpus suum peccat . Hoc, inquit, os ex ossibus meis, et caro de carne mea, ut jam non duo sint vir et mulier, sed una caro. Haec utique sine dolore non scinditur, neque sine invidia communicatur. Non bene cum sociis regna Venusque manent: et sicut « nulla fides regni sociis, » ita nec tori. Certe facilius est, regni divitias, quam affectionem conjugii alii cedere. Atqui nec isti conjuges sunt, sed lenones. Tunc demum omnia creduntur exposuisse divitibus, cum fidei fidem faciat fides violata. Sed quid filias et uxores quod licet jura prohibeant, tamen quocunque modo natura permittit exponi queror, aut prostitui? In ipsam natu
Abbreviated transcription (Latin):
&e mollicie que robustissima sunt potenter
expugnat. Disposueram tam̃ silere de molli¬
bus: qui sicuit ignominiosi. ita st̃. & uident᷑
ignominabiles. Silentiũ indicit reuerentia
moꝵ. & uerecundus animus nat᷑a dictante
illoꝵ. declinat aspectũ. Quid multa. Si nat᷑a
negat facit indignatio uerbũ. Apud istos ars
est. suam pudiciciã ꝓstituere: alienã uiolare
ues oppugnare. Nec quidẽ simplicit̾ suam cũ
matrimonii temerent᷑ iura: & conuigis ad¬
ulteriũ. coniunx ꝓcuret. Dũ egreditur spon¬
sa de thalamo: coniugẽ noli maritũ credere.
sedlenonẽ. ꝓducit eam. libidinosis exponit.
&esi spes dololi nũmi refulgeat: affectꝰ callida
simulatione ꝓstituit. filia namq decentior.
aut si quid aliuid in familia placeat ditiori:
publica merx est. Exposita quidẽ: si emptorẽ
inueniat. Sed licet iustꝰ dolor eos aliquatenus
cruciet. qui thori participes admittunt aut
faciunt: egritudo tam̃ utilitatis compendio

Expanded text:
et mollitie quae robustissima sunt, potenter et mollitie quae robustissima sunt, potenter expugnat. Disposueram tamen silere de mollibus, qui sicut ignominiosi, ita sunt et videntur innominabiles. Silentium indicit reverentia morum, et verecundus animus, natura dictante, illorum declinat aspectum. Quid multa? Si natura negat, facit indignatio verbum. Apud istos ars est suam pudicitiam prostituere, alienam violare, vel oppugnare. Nec quidem simpliciter suam, cum matrimonii temerentur jura, et conjugis adulterium conjux procuret. Dum egreditur sponsa de thalamo suo, conjugem noli maritum credere, sed lenonem. Producit eam, libidinosis exponit, et si spes dolosi nummi refulgeat, affectus callida simulatione prostituit. Filia namque decentior, aut si quid aliud in familia placeat ditiori, publica merces est, exposita quidem, si emptorem inveniat. Sed licet justus dolor eos aliquatenus cruciet, qui tori participes admittunt, aut faciunt; aegritudo tamen utilitatis compendio
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ insistens officiis. esurit. sitit. al¬
get. & multiplices fortune indignantis in¬
iurias excipit: uilis adulator picto iacet e¬
brius ostro. deliciis ingurgitatur ad crapu¬
lam. uino estuat. lautiorib cibis distenditur.
& ꝓarbitrio uariis artificiis celũ sibi contẽ¬
perat. Primos habet recubitꝰ in oenis. in con¬
uentib primos consessus. p̃ electo p̃nomine
conclamatur: salutationes excipit primas.
pͥmas sententias in uidicus profert: in de¬
monstrationib honestissime. in deliberationi¬
bus utilissime sencit. Q uicquid loquit᷑ sas
merũ est. Quicqͥd agit: iusticia aut liberali¬
tas. Age gͦ. & inter istos saꝑe aude. Ilico mui¬
ta adulatoꝵ ueniet manus: & ueluti te ui¬
dei cogent in suam concedere turbam. Mul¬
titudine itaq tuti ft̃ & artificio: ut ipsos pos¬
sint etiã reges & principes expugnare. Et
nuro modo mermis popłs p̃ualet in armatos.

Expanded text:
tutumque insistens officiis, esurit, sitit, altutumque insistens officiis, esurit, sitit, alget, et multiplices fortunae indignantis injurias excipit, Vilis adulator picto jacet ebrius ostro, deliciis ingurgitatur ad crapulam, vino aestuat, lautioribus cibis distenditur, et pro arbitrio variis artificiis coelum sibi contemperat. Primos habet recubitus in coenis, in conventibus primos consessus, praeelecto praenomine conclamatur, salutationes excipit primas, primas sententias in judiciis profert, in demonstrationibus honestissime, in deliberationibus utilissime sentit, quidquid loquitur, sal merum est; quidquid agit, justitia vel liberalitas. Age ergo et inter istos sapere aude. Illico « multa adulatorum veniet manus, et veluti te Judaei cogent in suam concedere turbam. » Multitudine itaque tuti sunt, et artificio, ut ipsos possint etiam reges, et principes expugnare. Et miro modo inermis populus praevalet in armatos,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi putassem ora uiroꝵ omniũ sic olere. Lau¬
dare poteris eiꝰ matrimonii pudiciciã & p̃ferre
pacientiã mulieris: que uiri uiciũ tanta paci¬
entia tulit. ut ille infelicitatẽ corporis ñ uxo¬
ris fastidio. s maledicto senserit inimici. At &¬
ego de adulatorib aliquid tale respondeo. qͥa
om̃s arbitror sic olere. Om̃s fallatiam & dolũ
redolent. & quocũq se uertant. pudicis nari¬
b hunc important non odorẽ sed fetorẽ. Quic¬
quid gͦ ex ea causa adquiritur: etiã ab here¬
de iuste pot̃ auelli. Nec credo qd̃ possit petito¬
rib obuiari: si uendicare audeant qd̃ adula¬
torib contulert̃. Sed quis sapiens & intelli-¬
get ista ᷤ Aut ad hoc quis idoneus. cũ ñ mo¬
do inom̃i domo aut conuiuentiũ cetu. adu¬
lantiũ tanta sit copia: ut si quis modestus
aduersus eos mutire audeat. illos defendat
numerus. iuncteq umbone phalanges:
Certe dũ uir honestus innitens conscientie.

Expanded text:
nisi putassem ora virorum omnium sic olere. » Launisi putassem ora virorum omnium sic olere. » Laudare poteris ejus matrimonii pudicitiam, et praeferre patientiam mulieris, quae viri vitium tanta patientia tulit, ut ille infelicitatem corporis, non uxoris fastidio, sed maledicto senserit inimici. At et ego de adulatoribus aliquid tale respondeo, quia omnes arbitror sic olere. Omnes fallaciam et dolum redolent, et quocunque se vertant, pudicis naribus, hunc important, non odorem, sed fetorem. Quidquid ergo ex ea causa acquiritur, etiam ab haerede juste potest avelli. Nec credo quod possit petitoribus obviari, si vindicare audeant, quod adulatoribus contulerunt. Sed quis sapiens et intelliget ista? Aut ad hoc quis idoneus, cum non modo in omni domo, aut conviventium coetu, adulantium tanta sit copia, ut si quis modestus adversus eos mutire audeat, illos Defendat numerus, junctaeque umbone phalanges? Certe dum vir honestus innitens conscientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
decipit crebrius. quod intercipitur rariꝰ ante¬
ponit: Pica siquidem puluinaris efficacissima
est. & ut dici solet cornix nocturna quoius ora¬
tore disertior. & cuiꝰq oꝑis factem quocunq li¬
buerit colore uestit. Quo gͦ cautior: eo suspecti¬
or habenda est. Si dolus dedit causã contractui.
rescinditur & reuocantur om̃ia que ex eo ues
ob id ꝓfecta sunt. Heredes quoq defuncti in soli¬
dũ &e in ꝑpetuũ tenentur. de eo qd̾ ad eos consti¬
terit ꝑuenisse. Sed quid adulatore dolosiꝰ: At
michi forte obicies quia ñ om̃s noui. uerum
quidẽ ẽ. s a multis mͥ didicisse udeor omniũ
mores. Ouellius iam seuex. iã decrepitus corpore.
cordeq trementi. dolens sibi exꝓbratũ ẽẽ in ur¬
gio. qd̾ oris iucio fetidus esset: se domũ contulit.
cũq uxori grauiꝰ quereret᷑. qd̾ nunꝗͣ eũ monu¬
erat huiꝰ uicũ querere medicinã. fecissẽ inqͥt

Expanded text:
decipit crebrius, quod intercipitur rarius, antedecipit crebrius, quod intercipitur rarius, anteponit? Pica siquidem pulvinaris efficacissima est, et, ut dici solet, cornix nocturna quovis oratore disertior, et cujusque operis faciem, quocunque libuerit colore, vestit. Quo ergo cautior, eo suspectior habenda est. Si dolus dedit causam contractui, rescinditur, et revocantur omnia, quae ex eo, vel ob id profecta sunt. Haeredes quoque defuncti in solidum et in perpetuum tenentur de eo, quod ad eos constiterit pervenisse. Sed quid adulatore dolosius? At mihi forte objicies, quia non omnes novi. Verum quidem est; sed a multis mihi didicisse videor omnium mores. Duellius jam senex, jam decrepitus corpore cordeque trementi, dolens sibi exprobratum esse in jurgio, quod oris vitio fetidus esset, se domum contulit. Cumque uxori gravius quereretur, quod nunquam eum monuerat hujus vitii quaerere medicinam: « Fecissem, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
pnas. Nam lingua mali pars pessima serui.
Sed non modo ꝑꝑ linguas seruoꝵ. uerũ ꝓpt̾
gladios &e uenena potentũ. & insidias omn¬
um. precepto satirici parendũ est. .xiii.¬
test: qui nichil aliud querit. nisi ut
placeat. Si pot̾ ꝑ se: sin autẽ ꝑsonã
suppositã querit. uxorẽ forte. aliam ne con¬
iunctam. uel iure uel affectione. Affectio
tam̃ efficatior est : eo qd̃ ad naturã familiariꝰ
accedit. Ipsiq unitur anime. quicqͣd affe¬
ctionis federe copulant᷑. Non est utiq ꝑsi¬
tiosior assentatio: quã ea que affectionis in¬
ductione ꝓcedit. Inde est qd̾ sepe mariti
artius amplectunt᷑. & se riualib sius
exponunt pleniꝰ. & sepius inuitant ad cenã mat¬
monii corruptores : dum ut ꝓuerbialiter dicit᷑
amator in cautus. pudice magis uxori quã in¬
fidelib oculis credit. Nonne satis delusus est ꝗ
oculis sius assertionẽ femineam que ex eo solo

Expanded text:
nas, nam lingua mali pars pessima servi. nas, nam lingua mali pars pessima servi. Sed non modo propter linguas servorum, verum propter gladios, et venena potentum, et insidias omnium, praecepto satyrici parcendum est. CAP. XIII.test, qui nihil aliud quaerit, nisi ut placeat. Si potest, per se; sin autem personam suppositam, quaerit uxorem forte, aliamve conjunctam vel jure, vel affectione. Affectio tamen efficacior est, eo quod ad naturam familiarius accedit, ipsique unitur animae, quidquid affectionis foedere copulatur. Non est utique perniciosior assentatio, quam ea quae affectionis inductione procedit. Inde est quod saepe mariti arctius amplectuntur, et se rivalibus suis exponunt plenius, et saepius invitant ad coenam matrimonii corruptores, dum, ut proverbialiter dicitur, amator incautus pudicae magis uxori, quam infidelibus oculis credit. Nonne satis delusus est, qui oculis suis assertionem femineam, quae ex eo solo
Abbreviated transcription (Latin):
fiant. At in his que natiuo colore confidunt.
longe alter est: quia hec amat obscurum.
uolet hec subluce uideri. Iudicis argutũ que
ñ formidat acum̃. Licet itaq secretorum
cõmunio aliquid felicitatis uideat᷑ adicere:
securitati tamen plurumũ demit. Difficile
aut potiuis impossibile est illos ꝑcurrere. qͥ
hac uia ad inferos descenderunt: aut penis
nouissimis se ingemuerunt affectos. Heu
michi cur uidi. cur noxia lumina feci. inqͥt
ille: qui an de conscientia alieni. an proprui
operis noxa deportationẽ meruerit: incertũ
est. Certũ tam̃ ẽ: quia mala aliena nouisse
non expedit. Ueruntam̃ sçiue sciaut᷑ siue n̾:
nichis tutiꝰ est. quã ꝓpͥam in nocentiam conser¬
uare. Philosophus sic inter hostes uiuendũ
censuit. tanquã inter amicos: & int̾ anucoᷤᷤ
ac si in mediis hostib uiueretur. Et satiricꝰ
Uiuendũ recte tũ ꝓpter plurima: tunchis
p̃cipue causis. ut linguas mancipioꝵ contĩ¬

Expanded text:
faciant. At in his quae nativo colore confidunt, faciant. At in his quae nativo colore confidunt, longe aliter est, quia Haec amat obscurum, volet haec sub luce videri, Judicis argutum quae non formidat acumen. Licet itaque secretorum communio aliquid felicitatis videatur adjicere, securitati tamen plurimum demit. Difficile, aut potius impossibile est illos percurrere, qui, hac via ad inferos descenderunt, aut poenis novissimis se ingemuerunt affectos. Heu mihi cur vidi, cur noxia lumina feci! inquit ille, qui an de conscientia alieni, an proprii operis noxa deportationem meruerit, incertum est. Certum tamen est, quod mala aliena novisse non expedit. Verumtamen sive sciantur, sive non, nihil tutius est quam propriam conscientiam conservare. Philosophus sic inter hostes vivendum censuit, tanquam inter amicos; et inter amicos, ac si in mediis hostibus viveretur. Et satyricus: Vivendum est recte cum propter plurima, tum de his Praecipue causis, ut linguas mancipiorum Contem
Abbreviated transcription (Latin):
bere. gratulabit᷑ si astucia sua industrie tue
labores & sollicitudines hac mercede donau̾it:
ut te reddat in famẽ. & fecerit aut finxerit
te cruniuib in auditis obuoxiũ. Non est enui
malũ in ciuitate qd̃ non in diuitis consiliarios
impinguatur. cũ mnanis sit excusatio. eo quod
om̃e officiũ sibi potentatus conformat. nemo¬
q sapiens diu fluctuat consilio imprudentiũ.
Om̃ia namq discernit &e iudicat. An eũ putas
in conscientia tua securũ quiescere. cuiꝰ tur¬
pitudinẽ ꝓducere potes in lucẽ. & ꝓferre in
publicũ: Perte omĩs qui malus est. odit lu¬
cẽ. Et om̃e opus artificis sui habere uidetur
imaginem. Meretricantiũ mulierũ fucus
dũ argui ueret᷑ a lumine. perit umbras: et
timẽt ne seipsis deformiores sint. si in mediata
luce uidentiũ obtutib pateant. Hoc gͦ illarũ
tota iugilantia querit. ut qd̾ non est in eis
prestricti oculi uideant: & qui uident ceci

Expanded text:
bile, gratulabitur, si astutia sua industriae tuae bile, gratulabitur, si astutia sua industriae tuae labores et sollicitudines, hac mercede donaverit, ut te reddat infamem, et si fecerit, aut finxerit te criminibus inauditis obnoxium. Non est enim malum in civitate quod non in divitis consiliarios impingatur, cum inanis sit excusatio, eo quod omne officium, sibi potentatus conformat, nemoque sapiens diu fluctuat consilio imprudentum. Omnia namque discernit et judicat. An eum putas in conscientia sua securum quiescere, cujus turpitudinem producere potes in lucem et proferre in publicum? Certe omnis, qui malus est, odit lucem. Et opus omne, artificis sui videtur habere imaginem. Meretricantium mulierum fucus dum argui veretur a lumine, petit umbras, et timet ne se ipsis deformiores sint, si immediata luce videntium obtutibus pateant. Hoc ergo illarum tota vigilantia quaerit, ut quod non est in eis, praestricti oculi videant, et qui vident, caeci
Abbreviated transcription (Latin):
dit uenustatẽ. & garrulitatis incurrit notã.
Preterea secretarii diuitũ quasi quidã tolu¬
tarii uel clitellarii st̃: & qui eoꝵ delictis oñent᷑.
Quicqͥd ab eis delinquitur. in istoꝵ infamiã
cuditur. nisi forte ea sit de potente opinio. ut
nullo possit consilio deprauari. Si enĩ sollem¬
nis est malitia eiꝰ. si fraudis & doli uulgata
opinio: tociꝰ familie fama purgat᷑. ac si capi¬
tis languor infirmantiũ denigret dolore m
laterũ. Alioquin si benignior. si ciuilior credi¬
tur potentatus: omĩa deliramenta eiꝰ familia¬
res quasi clitellarii quibzdam noĩs sui hum̾is
portant. S recte gestoꝵ. nichil nͥ benignitati
aut ciuilitati potentis ascribit᷑. Et si quando
calculus grauior ĩminet: quasi pellẽ pro pelle.
animã tuam dabit diues pro fama sua. Et
ut inte retorqueat culpã  suam: capt̃
tuũ meritis criminum
Ipenis non
uerebit᷑ obiectare. S quod magis mtri¬

Expanded text:
dit venustatem, et garrulitatis incurrit notam. dit venustatem, et garrulitatis incurrit notam. Praeterea secretarii divitum, quasi quidam tolutarii vel clitellarii sunt, et qui eorum delictis onerentur: quidquid ab eis delinquitur in istorum infamiam cuditur; nisi forte ea sit de potente opinio, ut nullo possit consilio depravari. Si enim solemnis est malitia ejus, si fraudis et doli vulgata opinio, totius familiae fama purgatur, ac si capitis languor infirmantium denigret dolorem laterum. Alioquin si benignior, si civilior creditur potentatus, omnia deliramenta ejus familiares, quasi clitellarii, quibusdam nominis sui humeris portant. Sed recte gestorum nil nisi benignitati, aut civilitati potentis ascribitur. Et si quando calculus gravior imminet, quasi pellem pro pelle, animam tuam dabit dives pro fama sua, et ut in te retorqueat culpam suam, caput tuum meritis criminum, poenis non verebitur objectare. Sed quod magis mi
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt in popło: in illiꝰ calumpniã retorquetur.
qui in consilus aliquẽ locũ iusus est tenuisse. Si
motus rerũ p̃scire desideras: meritoria discute.
&e lixarũ castrensiũ inquire sententias. Hichil
enĩ a deo occultũ ẽ: qd̾ eis ex aliqua parte non
reueletur. Si michi ñ credis: ues aquinati nr̃o
aures accõmoda. Ait enĩ. Ocoridon. coridon secre¬
tũ diuitis ullũ eẽ putas: Serui ut taceant: ium̃¬
ta loquentur. & canis & postes & marmora: clau¬
nemo recũbat. Quod tamen adgalli cantum
facit ille scdi. Proximus ante diem cauposci¬
et. Procedo. Si terre secretũ suũ infodiat. uel
arundo subcrescens hoc ꝓducet in publicum.
.&. leui flatu in aures ꝓfer ret. qm̃ aurictlas
asini itudas habet. Pallas quoq erictoniũ suũ
occultare non potuit: quin ipsũ iã cognitum
cornicis garrulitas publicaret. Unde quia alie¬
n admissi delatrix fuit & conscia. coloris ꝑdi¬

Expanded text:
verunt in populo, in illius calumniam retorquetur, verunt in populo, in illius calumniam retorquetur, qui in consiliis aliquem locum visus est tenuisse. Si motus rerum praescire desideras, meritoria discute, et lixarum castrensium inquire sententias. Nihil enim adeo occultum est, quod eis ex aliqua parte non reveletur. Si mihi non credis, vel Aquinati nostro aures accomoda. Ait enim. O Corydon, Corydon, secretum divitis ullum Esse putas? servi ut taceant, jumenta loquentur, Et canis, et postes, et marmora: claunemo recumbat: Quod tamen ad cantum galli facit ille secundi, Proximus ante diem caupo sciet. Procedo. Si terrae secretum suum infodiat, vel arundo succrescens hoc producet in publicum, et levi flatu in auras proferet, quoniam Auriculas asini Midas habet. Pallas quoque Erichthonium suum occultare non potuit, quin ipsum jam cognitum cornicis garrulitas publicaret: unde quia alieni admissi delatrix fuit et conscia, coloris perdi
Abbreviated transcription (Latin):
gentẽ cautelam exigit subditoꝵ Alioquin:
om̃is eius illecebra plus aloes quã mellis in
exitu habitura est. At expẽdit plurimum
ad successus¬
ad successusesse consciũ secretoꝵ. Quid¬
leu̾entia crescit. In ualescit auc¬
toritas¬
unt utilitates: amicoꝵ augetur nu¬
merus: cultorib accedit deuotio: & fortuna
tociꝰ gr̃e sue & felicitatis aurã uidetur bea¬
tulis inspirare. Ceterũ istoꝵ omniũ nouis¬
sima quouis absinthio amariora sunt. Et si in¬
terim non amarescunt: iustã amaritudinis ha¬
bent suspitionem. Res se quidem ꝑiculosa est.
diuitũ aut pocentũ cõmunicare secretis. Si quid
enĩ eis ꝑ incuriam forte elabitur: cui nisi oscio
imponet᷑: Quod cubicularũ aut ci̾flones. mi¬
miue. aut quicũq nebulonũ quib delicatus
diuitis sensus aut furor carere non potest. in
lupanari uel taberna sparserunt. aut ut se
uenditarent a familiaritate potentis diuulga¬

Expanded text:
gentem cautelam exigit subditorum. Alioquin gentem cautelam exigit subditorum. Alioquin omnis ejus illecebra, « plus aloes, quam mellis » in exitu habitura est. At expedit plurimum ad successus esse conscium secretorum. Quidverentia crescit, invalescit auctoritasunt utilitates, amicorum augetur numerus, cultoribus accedit devotio, et fortuna totius gratiae suae, et felicitatis auram videtur beatulis inspirare. Caeterum istorum omnium novissima quovis absinthio amariora sunt, et si interim non amarescunt, justam amaritudinis habent suspicionem. Res siquidem periculosa est, divitum aut potentum communicare secretis. Si quid enim eis per incuriam forte elabitur, cui, nisi conscio imponetur? Quod cubicularii, aut ciniflones, mimive, aut quicunque nebulonum, quibus delicatus divitis sensus, aut furor carere non potest, in lupanari vel taberna sparserunt, aut ut se vindicarent a familiaritate potentis, divulga
Abbreviated transcription (Latin):
ne applicatione mentis intente diutiꝰ seruat:
Certe uetus ꝓ uerbiũ ẽ. quia ubi amoribi ocłs:
& ubi iugil mentis intentio. ibi fixã cordis po¬
sitio est. Unde licet inuito & repugnanti aĩo
plerũq affluant: cortam̃ apponere fidelis phi¬
iosophus ꝓhibet: & doctor gentiũ eos qͥ diuites
fieri cupiunt in iaqueũ diaboli & temptatio¬
nes dicit incidere. Et qui utroq maior est. pͥ¬
mogenitus mortuoꝵ &e princeps regũ terre.
asserit deo & manimone simul seruiri non
posse. Qm̃ imꝑat aut seruit collecta pecunia
ciuiq. s diuiti nunquã seruit aut raro. Unde
liquet diuites frequentiꝰ iniquos eẽ quã here¬
des iniquoꝵ. Quom gͦ regnat caritas ubi ini¬
quitas dominatur: Utiq diues familiaris eẽ
nouit: amicus n.nquã aut raro. Hic tamen
non de eo qui habet diuitias sermo est: sedqui
amat. Ex quib liquet. quia quantacumq
ex familiaritate potentioris gr̃ã uideat᷑: dili¬

Expanded text:
ne applicatione mentis intensa diutius servat? ne applicatione mentis intensa diutius servat? Certe vetus proverbium est: « Quia ubi amor, ibi oculus; et ubi vigil mentis intentio, ibi fixa cordis positio. » Unde licet invito et repugnanti animo plerumque affluant, cor tamen apponere fidelis philosophus prohibet, et Doctor gentium eos, qui divites fieri cupiunt, in laqueum diaboli, et tentationis dicit incidere. Et qui utroque major est, primogenitus mortuorum, et princeps regum terrae asserit, Deo et mammonae simul serviri non posse. Quoniam. Imperat, aut servit collecta pecunia cuique. Sed diviti nunquam servit, aut raro. Unde liquet divites frequentius iniquos esse quam haeredes iniquorum. Quomodo ergo regnat charitas, ubi iniquitas dominatur? Utique dives familiaris esse novit, amicus nunquam, aut raro. Hic tamen non de eo, qui habet divitias, sermo est, sed qui amat. Ex quibus liquet, quia quantacunque ex familiaritate potentioris gratia videatur, dili
Abbreviated transcription (Latin):
se debere putat. nil conferret unquã: qui te¬
participem secreti fecit honesti. Hoc quoq iã
pridẽ uenit in dubiũ: an quẽꝗͣ aiuitũ e poten¬
tũ amare contingat. Tandemq receptumẽ
eosdem nunꝗͣ amare uel raro. & ieis p̃cipue
causis in quib se potiꝰ quã alios uideant᷑ ama¬
re. Contraria si quidẽ in eodẽ eẽ ñ posst̃. Et qͥ
diuites plurimũ cupiditatis: eohabent mini¬
mũ caritatis. Hoc & enĩ sibi inuicem maxime
aduersantur. Porro ut ait quidam: om̃is diues
iniquus est aut iniqui heres. Et tarissimũ ẽ
ut diuitie non defluant: nisi amoris &e cupidi¬
tatis glutino solidentur. Eas cesiderantis aui¬
mi iugilantia & labor adquirit: sed egrior sol¬
licitũdo retinet & conseruat. Inquit ethicus.
Non nunor est uirtus quã querere parta tueri.
Casus inest illic: hic erit artis opus. Cũ gͦ istud
ars iluid casus nomine censeatur᷑: quis eas si¬

Expanded text:
se debere putat, nil conferet unquam se debere putat, nil conferet unquam Participem qui te secreti fecit honesti. Hoc quoque jam pridem venit in dubium, an quemquam divitum et potentum, amare contingat. Tandemque receptum est, eosdem nunquam amare, vel raro, et in eis praecipue causis, in quibus se potius, quam alios amare videantur. Contraria siquidem in eodem esse non possunt. Et quo divites plurimum cupiditatis, eo habent minimum charitatis. Haec etenim invicem maxime adversantur. Porro ut ait quidam: « Omnis dives iniquus aut iniqui haeres est; et rarissimum est, ut divitiae affluant, nisi amoris et cupiditatis glutino solidentur. » Eas desiderantis animi vigilantia et labor acquirit; sed aegrior sollicitudo retinet et conservat. Inquit ethicus: Non minor est virtus, quam quaerere, parta tueri: Casus inest illic, hic erit artis opus. Cum ergo istud ars, illud casus nomine censeatur, quis eas si
Abbreviated transcription (Latin):
scire uolunt secreta domus. atq inde tim̾r
Et quo stũdiosiꝰ occultantur: eo st̃ diligentiꝰ
ꝑserutanda. Nempe carus erit uerri. qui u̾¬
tem tempore quo uult accusare potest. S si
tandem inter malos caritas aut amicicia
ẽẽ potest: hoc et enĩ quesitũ est. Sed tandẽ
placuit: eam nisi in bonis esse non posse. Mag¬
na utiq inter molles & malos concordia. sed
ea tantũ a caritate discedit. quantũ lux dis¬
tat a tenebris: & licet interdũ mali sicut &
botu idem uelle ues idẽ nolle possint: ami¬
cicie tam̃ titulũ ñ assecuntur. Uñ & crispo
historicoꝵ inter latinos potissimo. s & ipsi
ciceroni placuit: in malis factionẽ ẽẽ. quod
in uiris bonis uera amicicia est. S quãtuis
uitiosus p̃pediente malitia amicus esse ñ pos¬
sit .  si non uenerabilis. uerendus tam̃ erit.
qui conscientia secretoꝵ. conscio terrorẽ potest
ineutere. Scitũ est ullud ethinq quia nu tibi

Expanded text:
Scire volunt secreta domus, atque inde timeri? Scire volunt secreta domus, atque inde timeri? Et quo studiosus occultantur, eo diligentius sunt perscrutanda. Nempe Carus erit Verri, qui Verrem, tempore quo vult, Accusare potest. Si tamen inter malos charitas aut amicitia esse potest; hoc etenim quaesitum est. Sed tandem placuit, eam nisi in bonis esse non posse. Magna utique inter molles et malos concordia; sed ea tantum a charitate discedit, quantum lux distat a tenebris. Et licet interdum mali, sicut et boni, idem velle, et idem nolle possint, amicitiae tamen titulum non assequuntur. Unde et Crispo, historicorum inter Latinos potissimo, sed et ipsi Ciceroni placuit, in malis factionem esse, quod in viris bonis vera amicitia est. Sed quamvis vitiosus, praepediente malitia, amicus esse non possit, etsi non venerabilis, verendus tamen erit, qui conscientia secretorum, conscio terrorem potest incutere. Scitum est illud ethici, quia Nil tibi
Abbreviated transcription (Latin):
mili gressir comitatur egestas. Illis gͦ par¬
cendũ est quoꝵ necessarius ĩminet usus.
& aliquid adiciendũ ẽ quantitati que ugi
parciũ decluctione decrescit. Et licet usu
defluant untiole patrimonii: gratũ est dili¬
genti patrifamilias. si uel ratiocinii caleulo
teneantur. peritq dupliciter qd̾ elabitur
nescienti. Ad hec lucri bonus est odor exre
qualibet. illa tuo sententia semꝑ in ore u̾se¬
tur. dũs atq ipso ioue digna poete. Unde ha¬
beat querit nemo s oporcet habere. In his
quidẽ u̾sari est. artioris grẽ funib uinciri
diuitẽ. licet u̾sibilitate ingeni lubricum
ꝓthea uincat. Aut si ueritatis deficit grã:
uel uiterius familiaritatis exhibitio ostat.
Cecerũ licet utrũq non possis assequi. & re¬
rũ priuatarũ participationẽ &e calculi cau¬
tiones: te secͣtis ingere quauis arte. An nes¬
cis qd̾ qui ꝑgunt ipsis imꝑatorib imꝑare:

Expanded text:
mili gressu comitatur egestas. Illis ergo parmili gressu comitatur egestas. Illis ergo parcendum est, quorum necessarius imminet usus, et aliquid adjiciendum est quantitati, quae jugi partium deductione decrescit. Et licet usui defluant unicolae patrimonii, gratum est diligenti patrifamilias, si vel ratiocinii calculo teneantur, peritque dupliciter, quod elabitur nescienti. Ad haec . . . . . lucri bonus est odor ex re Qualibet. Illa tuo sententia semper in ore Versetur, diis atque ipso Jove digna, poetae: « Unde habeat quaerit nemo, sed oportet habere! » In his quidem versari, est arctioris gratiae funibus vincire divitem, licet versibilitate ingenii lubricum Protea vincat. Aut si veritatis deficit gratia, vel ulterioris familiaritatis exhibitio constat. Caeterum licet utrumque non possis assequi, et rerum privatarum participationem, et calculi cautiones, te secretis ingere, quavis arte. An nescis quod qui pergunt ipsis imperatoribus imperare,