comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõputandas. sabellianos continuo : post noetia nos ponens: sabellius inquit discipulus eius
i similitudinẽ sui doctoris itidẽ secutus ẽ. unde & sabelliani postea st̃ appellati. qui & patri-
ab eccła catholica. Certe iste eosđẽ postea sabellia nosdixit appellatos. quia eadẽ quȩ noe
sentiebat. & alia nomina eiusdẽ sectȩ cõmemorauit : & tamen noetianos & sabellia nos
duob numerans tamquã duas hereses posuit. Qua causa. ipse uiderit : xlii . Origeniani
iodã origene dicti st̃ . ñ illoqui fere om̃ib notissimus ẽ : sed alio nescio quo. de quo uł sectatorib
tpiphanius loquens. origeniani inquit cuiusdã origenis. Turpis aut̃ operationisisti st̃. ĩ ne¬
rrabilia facientes sua corpora corruptioni tradentes .: xliII. Alios aut̃ origenianos con¬
egoritantes. Hȩc quidẽ de origene epiphanius. sed qui eũ defendunt. unius eiusdẽq sub¬
ũuis & isti eũ conuincere studeant. qui eius plura legerunt. Sed st̃ huius origenis alia dog¬

Expanded text:
computandas, Sabellianos continuo post Noetianos ponens: Sabellius, inquit, discipulus ejus, qui similitudinem sui doctoris itidem secutus est, unde et Sabelliani postea sunt appellati, qui et Patrisunt ab Ecclesia catholica. Certe iste eosdem postea Sabellianos dixit appellatos, qui ea quae Noetus sentiebant; et alia nomina ejusdem sectae commemoravit: et tamen Noetianos et Sabellianos sub duobus numeris tanquam duas haereses posuit; qua causa, ipse viderit. XLII. ORIGENIANI a quodam Origene dicti sunt; non illo qui fere omnibus notus est, sed ab alio nescio quo, de quo vel sectatoribus ejus Epiphanius loquens: Origeniani, inquit, cujusdam Origenis; turpis autem sunt operationis, isti sunt nefanda facientes, sua corpora corruptioni tradentes. Alios autlligorizantes." haec quidem de Origene Epiphanius; sed qui eum defendunt, unius eiusdemque sub quamuis eum et in istis conuincere studeant qui eius plura legerunt. sed sunt huius Origenis alia dog
Abbreviated transcription (Latin):
sudima tantũ ẽ : sed ad locũ suũ. Ignis sursũ tendit: deorsũ lapis. Ponderib suis cogunt᷑.
bra sua petunt. Oleum infra aquã fusũ. supra aquã at tollit᷑. a qua supra oleum fusa. infra¬
oleum demergit᷑. Ponderib suis cogunt᷑. loca sua petunt . Minus ordinata inquieta st̃ : ordinanture
quiescunt. Pondus meũ. amorm̃s eo feror quocũq feror. Dono tuo accendim & susũ ferimur
descimus & imus. ascendimus ascensiones in corde. & cantamus canticũ graduũ. Igne tuo. igno
tuo bono in ardescimus & imus: qm̃ suͤsũ imus ad pacẽ hierus alẽ : qm̃ iocundatus sũ in hisque
runt mihi. indomũ dñi ibimus ubi nos colloc auit uoluntas bona. ut nihil uelimus aliud. quã
manere illic in ȩt̃nũ. Beata creatura. quȩ ñ nouit aliud cũ eẽt ipsa aliud. nisi dono tuo qđ suꝑfe

Expanded text:
non ad ima tantum est, sed ad locum suum. ignis sursum tendit, deorsum lapis. ponderibus suis aguntur, non ad ima tantum est, sed ad locum suum. ignis sursum tendit, deorsum lapis. ponderibus suis aguntur, loca sua petunt. oleum infra aquam fusum super aquam attollitur, aqua supra oleum fusa infraoleum demergitur: ponderibus suis aguntur, loca sua petunt. minus ordinata inquieta sunt: ordinantur et quiescunt. pondus meum amor meus; eo feror, quocumque feror. dono tuo accendimur et sursum ferimur; inardescimus et imus. ascendimus ascensiones in corde et cantamus canticum graduum. igne tuo, igne tuo bono inardescimus et imus, quoniam sursum imus ad pacem Hierusalem, quoniam iucundatus sum in his, qui dixerunt mihi: in domum domini ibimus. ibi nos conlocabit uoluntas bona, ut nihil uelimus aliud quam permanere illic in aeternum. Beata creatura, quae non nouit aliud, cum esset ipsa aliud, nisi dono tuo, quod supe
Abbreviated transcription (Latin):
tsciam quantũ desit mihi amoris ad id qđ satis ẽ : ut currat uita mea in amplexus tuos.
uertat᷑ donee ab scondar in abscondito uultus tui. Hoc tantũ scio. quia male mihi
ẽprȩt̃ tẽ non solũ extramẽ sed inmeipso: & om̃is mihi copia. quȩ ds̃ ms non ẽ: egestas est
sumꝗd aut pat᷑ aut filius ñ suꝑferebat᷑ suꝑ aquas : Si tasnquã loco sicut corpus: nec sp̃s sẽs. Si¬
ut᷑ suꝑaquas. Cur ergo tantũ de spu tuo dictũ ẽ : Curde illo tantũ dictũ ẽ: quasi locus ibi eẽt
ion ẽ locus. de quo solo dietũ ẽ. qđ sit donũ tuũ : In dono tuo requiescimus. ibi tẽ fruem᷑.
requies nra locus nr̃. Amor illuc attollit nos. & sp̃s tuus bonus ex altat humilitatẽ nrãm de
is mortis. in bona uoluntate pax nobis ẽ. Corpus pondere suo nitit᷑ ad locũ suum. Pondus

Expanded text:
ut sciam, quantum desit mihi amoris ad id quod sat est, ut currat uita mea in amplexus tuos nec ut sciam, quantum desit mihi amoris ad id quod sat est, ut currat uita mea in amplexus tuos nec auertatur, donec abscondatur in abscondito uultus tui. hoc tantum scio, quia male mihi est praeter te non solum extra me sed et in me ipso, et omnis mihi copia, quae deus meus non est, egestas est. Numquid aut pater aut filius non superferebatur super aquas? si tamquam loco sicut corpus, nec spiritus sbatur super aquas. cur ergo tantum de spiritu tuo dictum est hoc? cur de illo tantum dictus est quasi locus, ubi esset, qui non est locus, de quo solo dictum est, quod sit donum tuum? in dono tuo requiescimus: ibi te fruimur. requies nostra locus noster. amor illuc attollit nos et spiritus tuus bonus exaltat humilitatem nostram de portis mortis. in bona uoluntate tua pax nobis est. corpus pondere suo nititur ad locum suum. pondus
Abbreviated transcription (Latin):
fectus sunt. amores st̃. in munditia spiritus nr̃i defluens inferuis amore eurarũ. & scĩtas tua
lens nos superius amore securitatis. ut sursũ cor habeamus ad tẽ ubi sp̃s eius suꝑfertur
haquas & ueniamus ad suꝑeminentẽ requiem cũ ꝑtransierit anima nrã aquas quȩ sunt sine
ustantia . Defluxit angłs. defluxit anima hominis. & inde cauerunt abyssũ uniuersȩ spũ¬
mn dño. Nã & ipsa misera inquietudine defluentiũ spirituũ & indicantiũ tenebrassuas nu¬
sueste luminis tui. satis ostendis quã magnã creaturã rationalẽ feceris. eui nullomͦ
ifficit adbeatã requiem quic ꝗd tẽminusẽ: ac ꝑ hoc nec ipsa sibi. Tu enĩ ds̃nt̃ illumi¬
ubis tenebrasnrãs. Ex tẽ oriunt᷑ uestim̃ta nrã : & tenebrȩ nr̃ȩ sicut meridies erunt
ihitẽ asm̃s. redde mihi. tẽ enim amo: & si parũ ẽ: a mem ualidius. Non possũ metiri

Expanded text:
affectus sunt, amores sunt, inmunditia spiritus nostri defluens inferius amore curarum et sanctitas tui attollens nos superius amore securitatis, ut sursum cor habeamus ad te, ubi spiritus tuus superferebatur super aquas, et ueniamus ad supereminentem requiem, cum pertransierit anima nostra aquas, quae sunt sine substantia. Defluxit angelus, defluxit anima hominis et indicauerunt abyssum uniuersae spirx est in domino. nam et in ipsa misera inquietudine defluentium spirituum et indicantium tenebras suas nudatas ueste luminis tui satis ostendis, quam magnam rationalem creaturam feceris, cui nullo modo sufficit ad beatam requiem, quidquid te minus est, ac per hoc nec ipsa sibi. tu enim, deus noster, inluminabis tenebras nostras: ex te oriuntur uestimenta nostra, et tenebrae nostrae sicut meridies erunt. da mihi te, deus meus, et redde mihi te: en amo et, si parum est, amem ualidius. non possum metiri,
Abbreviated transcription (Latin):
a dicũ tibi ad moueo cormeũ ne mẽ uana doceat. discute tenebras eius & dic mihi obseero tẽ per
otsẽ caritatẽ. obsecro tẽ dicmihi quȩ causa fuerat ut post nominatũ cȩlũ & terrã in uisibilẽ
ncõ positã & tenebras suꝑ abyssũ. tum demũ scriptura tua nominar& sp̃mtuũ. Anquia opor¬
iet sic eũ insinuari . ut diceret᷑ suꝑferri : Non poss& hoc dici. nisi prius illud cõmemoraret᷑. cui
aferri sp̃s eius poss& intelligi. Nec patri eni nec filio suꝑferebat᷑. nec suꝑ serri recte diceret᷑. si
lirei suꝑferret᷑. Prius ergo dicendũ erat cui suꝑferret᷑. & deinde ille quẽ ñ oportebat aliter
eret᷑ : Iam hinc sequat᷑ qui potest intellectu apłm tuũ dicentẽ. quia caritastua diffusa ẽ¬

Expanded text:
veridicum! tibi admoveo cor meum; ne me vana doceat, discute tenebras ejus, et dic mihi, obsecro te per veridicum! tibi admoveo cor meum; ne me vana doceat, discute tenebras ejus, et dic mihi, obsecro te per matrem charitatem; obsecro te, dic mihi quae causa fuerat, ut post nominatum coelum, et terram invisibilem et incompositam, et tenebras super abyssum, tum demum Scriptura tua nominaret Spiritum tuum? An quia oportebat sic eum insinuari, ut diceretur superferri; et non posset hoc dici, nisi prius illud commemoraretur cui superferri Spiritus tuus posset intelligi? Nec Patri enim nec Filio superferebatur; nec superferri recte diceretur, si nulli rei superferretur. Prius ergo dicendum erat cui superferretur, et deinde ille quem non oportebat aliter diceretur? Hinc sequatur qui potest intellectu apostolum tuum dicentem, quia caritas tua diffusa e
Abbreviated transcription (Latin):
gisq uiuere apud fontẽ uitȩ. & in lumine eius uidere lumen. & ꝑfici& illustrari & beari. Ecce
sapientia de tẽ nata ȩqualis tibi. & coȩt̃na. id÷ infilio tuo fecisticȩlũ & terrã. & multa diximus
decȩloceli & de t̃ra inuisibili & in cõposita & de abysso tenebros a scđm spũ alis informitat
uagabunda deliquia. nisi conuerteret᷑ ad eũ a quo erat qualiscũq uita. & illum in atione fie¬
r& speciosa uita. & eẽtcȩlũ cȩli eius qđ int̾aquã & aquã postea factũ ẽ: & tenebã iã patrẽ m
lĩ nomine qui fecit hȩc. & filiũ in principio in nomine in quo fecit hȩc. & trinitatẽ crede
dm̃ meũ sicut credebã : quȩ rebã in eloquiis scĩs eius. & ecee sp̃s eius suꝑferebatur suꝑ aquas
rerinitas ds m̃s. pat̃ & filius & sp̃s sc̃s. creator uniuersȩ creaturȩ suȩ. Sed quȩ causa fuerat olumen

Expanded text:
magisque uiuere apud fontem uitae et in lumine eius uidere lumen et perfici et inlustrari et beari. Ecce magisque uiuere apud fontem uitae et in lumine eius uidere lumen et perfici et inlustrari et beari. Ecce sapientia de te nata, aequalis tibi et coaeterna, id est in filio tuo, fecisti caelumetterram. et multa diximus de caelo caeli et de terra inuisibili et inconposita et de abysso tenebrosa secundum spiritalis informitatis uagabunda deliquia, nisi conuerteretur ad eum, a quo erat qualiscumque uita, et inluminatione fieret speciosa uita et esset caelum caeli eius, quod inter aquam et aquam postea factum est. et tenebam iam patrem in dei nomine, qui fecit haec, et filium in principii nomine, in quo fecit haec, et trinitatem credens deum meum, sicut credebam, quaerebam in eloquiis sanctis eius, et ecce spiritus tuus superferebatur super aquas. ecce trinitas deus meus, pa
Abbreviated transcription (Latin):
lus simplicit̃ es. cui ñ ẽ aliud uiuere. aliud beate uiuere. quia tua beatitudo tu es. Quid
tibi deeẽt ad bonũ qđ tũ tibi es. etiã su sta uł om̃ino nulla eẽnt. uł informia remanerent. qu
ñ exindigentia fecisti sed explenitu dine bonitatis tuȩ. cohibens atq conuertens ad formã
ñ ut tamquã tuũ gaudiũ compleat᷑ ex eis : Perfecto enĩ tibi displic& eorũ imꝑfectio. uti
tuus bonus suꝑferebat᷑ suꝑaquas. ñ ferebat᷑ ab eis tam quã in eis requiescer&. in quib enimri¬
escere dicit᷑ sp̃s sc̃s. hos in sẽ requiescere facit : sed suꝑferebat incorruptibilis & in cõmutabi¬
lis uoluntas tua ipsa insẽ sibi sufficiens suꝑ eã quã feceras uitã. cui ñ hoc ẽ uiuere qõdbeate uiue¬
re qui a uiuit &iã fluitans in obscuritate sua. cui restat conuerti ad eũ a quo facta ẽ & magi

Expanded text:
olus simpliciter es, cui non est aliud uiuere, aliud beate uiuere, quia tua beatitudo es. Quid olus simpliciter es, cui non est aliud uiuere, aliud beate uiuere, quia tua beatitudo es. Quid ergo tibi deesset ad bonum, quod tu tibi es, etiamsi ista uel omnino nulla essent uel informia remanerent, quae non ex indigentia fecisti, sed ex plenitndine bonitatis tuae cohibens atque connertens ad formam, non ut tamquam tuum gaudium conpleatur ex eis? perfecto enim tibi displicet eorum inperfectio, utuus bonus superferebatur super aquas, non ferebatur ab eis, tamquam in eis requiesceret. in quibus enim requiescere dicitur spiritus tuus, hos in se requiescere facit. sed superferebatur incorruptibilis et inconmutabilis uoluntas tua, ipsa in se sibi sufficiens, super eam quam feceras uitam; cui non hoc est uiuere, quod beate uiuere, quia uiuit etiam fluitans in obscuritate sua; cui restat conuerti ad eum, a quo facta est, et magis
Abbreviated transcription (Latin):
amittat. & relabat᷑ inuitã tenebrosȩ abysso similẽ. Nã & nos qui scđm anim ã creat¬
ra spũalis sumus auersi atẽ nr̃o lumine in ea uita fuimus aliquando tenebrȩ. & in
liquiis obscuritatis nr̃ȩ laboramus. donec simus iustitia tua in unico tuo sicut monto
dixisti. fiat lux & facta ẽ lux : ñ in congruent̃ hoc intelligo in creatura sp̃uali. quia
erat iã qualiscũq uita quã illuminares. Sed sicut ñ tẽ ꝓmeruerat ut eẽt talis uita c
illum in ari poss& : ita nec cũ iã eẽt ꝓmeruit tẽ ut illuminaret᷑. Neq enĩ eius in formi¬
tas placer& tibi si ñ lux fieret. ñ existendo sed intuendo illumin antẽ lucẽ. eiq eohȩ¬
rendo ut & qđ cũq uiuit & qđ beate uiuit . ñ deber& nisi grẽ tuȩ. conuersa ꝑ cõmuta¬
nẽ meliorẽ ad id qđ neq in melius neq indeterius cõmutari potest. qđ tũ solus es. quias¬

Expanded text:
amittat et relabatur in uitam tenebrosae abysso similem. nam et nos, qui secundum animam creatamittat et relabatur in uitam tenebrosae abysso similem. nam et nos, qui secundum animam creatura spiritalis sumus, auersi a te, nostro lumine, in ea uita fuimus aliquando tenebrae et in reliquiis obscuritatis nostrae laboramus, donec simus iustdixisti, Fiat lux, et facta est lux ; non incongruenter hoc intelligo in creatura spirituali; quia erat jam qualiscumque vita quam illuminares. Sed sicut non te promeruerat, ut esset talis vita quae illuminari posset; ita nec cum jam esset, promeruit te ut illuminaretur. Neque enim ejus intas placeret tibi, si non lux fieret non existendo, sed intuendo inluminantem lucem eique cohaerendo, ut et quod utcumque uiuit et quod beate uiuit, non deberet nisi gratiae tuae, conuersa per conmutationem meliorem ad id, quod neque in melius neque in deterius mutari potest. quod tu solus es, quia s
Abbreviated transcription (Latin):
sa bona ualde. Quid tẽ ꝓmeruerant ut eẽnt saltẽ informia. quȩ neq hoc eent nisi extẽ. qic
tẽ ꝓmeruit materies corporalis. ut eẽt saltẽ in uisibilis & in cõposita : quia neq hoc eẽtnisi qui
cisti eã : id eoq tẽ quia ñ erat ꝓmereri ut eẽt ñ poterat. Aut qͥd tȩ ꝓmeruit inchoatio creat
spũalis. ut saltẽ tenebrosa fluitar& similis abysso. tui dissimilis. nisi ꝑidem uerbũ conuertes¬
tur adidem. a quo facta ẽ: atq ab eo illuminata lux fier&. quãuis non ȩqualit̃. tamenco¬
mis formȩ aequali tibi : Sicut enĩ corpori ñ hoc ẽ eẽ qđ pulchrũ eẽ : alioquin de forme eẽ nor
poss& : ita etiam creato spiritui ñ id ÷ uiuere qđ sapient̃ uiuere. alioquin in cõmutabilii
per&. Bonũ aut̃ illi hȩrere tibi semꝑ. ne qđ adeptus ẽ conuersione. a uersione lumen

Expanded text:
niuersa bona ualde. quid te promeruerant, ut essent saltem informia, quae neque hoc essent nisi ex te? Quid niuersa bona ualde. quid te promeruerant, ut essent saltem informia, quae neque hoc essent nisi ex te? Quid te promeruit materies corporalis, ut esset saltem inuisibilis et inconposita, quia neque hoc esset, nisi quia fecisti? ideoque te, quia non erat, promereri ut esset non poterat. aut quid te promeruit inchoatio creaturae spiritalis, ut saltem tenebrosa fluitaret similis abysso, tui dissimilis, nisi per idem uerbum conuerteretur ad idem, a quo facta est, atque ab eo inluminata lux fieret, quamuis non aequaliter et tamen conformis formae aequali tibi? sicut enim corpori non hoc est esse, quod pulchrum esse — alioquin deforme esse non posset — ita etiam creato spiritui non id est uiuere, quod sapienter uiuere: alioquin inconmutabiliter saperet. bonum autem illi est adhaerere tibi semper, ne quod adeptus est conuersione auersione lumen
Abbreviated transcription (Latin):
nhi bene sit. a quo mihi ẽ ut sim. eubene sit. Explenitudine quippe bonitatis tuȩ ertatura tua
stit. ut bonũ qđ tibi nihil ꝓdesset. nec de te ȩquale tibi eẽt: tamen quia extẽ fieri potuit
iltesset. Quid enĩ : Te ꝓmeruit cęlũ & t̾ra quȩ fecisti in principio: dicant ꝗͥd tẽ ꝓmerue¬
unt spũ ales corporalesq naturȩ quas fecisti in sapientia tua. ut inde penderent &iã incho
ta & informia quȩq in genere suo uł spu ali uł corporali euntia in moderationẽ & in
enginquã dissimilitudinẽ tuã. spũ ale informi p̃stantius quã si formatũ corpus eẽt: cor¬
porale aut̃ in formi p̃stantius quã si om̃ino nihil eẽt.: atq ita penderent in tuo uerbo informi
nisi ꝑidem uerbũ reuocarent᷑ ad unitatẽ tuã. & formarent᷑ et eẽnt ab uno tẽ sũ mobono u

Expanded text:
mihi bene sit, a quo mihi est, ut sim cui bene sit. Ex plenitudme quippe bonitatis tuae creatura tua mihi bene sit, a quo mihi est, ut sim cui bene sit. Ex plenitudme quippe bonitatis tuae creatura tua substitit, ut bonum, quod tibi nihil prodesset nec de te aequale tibi esset, tamen quia ex te fieri potuit, non deesset. quid enim te promeruit caelum et terra, quae fecisti in principio? dicant, quid te promeruerunt spiritalis corporalisque natura, quas fecisti in sapienata et informia quaeque in genere suo, vel spirituali vel corporali, euntia in immoderationem, et in longinquam dissimilitudinem tuam; spirituale informe praestantius, quam si formatum corpus esset; corporale autem informe praestantius, quam si omnino nisi per idem uerbum reuocarentur ad unitatem tuam et formarentur, et essent ab uno te summo bono u
Abbreviated transcription (Latin):
NUOCO TẼ D̃S MS̃. MISERICORDIA MEA. QUI FECISTI MẼ ET OBLITUMTUI NON
oblitus es: in uoco tẽ in animã meam quã p̃paras ad capiendũ tẽ ex desiderio qđ inspiras ei
Nunc inuocantẽ tẽ ne deseras. qui priusquã inuocarẽ p̃uenisti & instrtuisti crebrescens mu¬
usti om̃a mala merita mea ne retribueres manib: meis in quib atẽ defeci. & prȩuenisti
mã bona merita mea ut retribueres manib: tuis quib: me fecisti. quia & priusquã eẽm tũ
ras N ec erã cui prȩstares ut eẽm : & tamen ecce sũ exbonitate tua p̃ueniente totũ hoc qđ me
uisti. & unde mẽ fecisti. Neq enĩ eguistimẽ. aut ego talebonũ sũ. quotũ adiuueris dñe m̃s & ds̃
is. ñ ut tibi sic seruiã quasi ne fatigeris in agendo. aut neminor sit potestas tua carens obsequio
neq ut sic tẽ colam quasi terrã. ut sis incultus siñ tẽ colã. sed ut seruiã tibi & eolã te. ut de te

Expanded text:
nuoco te, deus meus, misericordia mea, qui fecisti 15 me et oblitum tui non oblitus es. inuoco te in animam meam, quam praeparas ad capiendum te ex desiderio, quod inspirasti: nunc inuocantem te ne deseras, qui priusquam inuocarem praeuenisti et institisti crebrescens multiine, delenisti omnia mala merita mea, ne retribueres manibus meis, in quibus a te defeci, et praeuenisti omnia bona merita mea, ut retribueres manibus tuis, quibus me fecisti, quia et priusquam essem tu eras, nec eram, cui praestares ut essem, et tamen ecce sum ex bonitate tua praeueniente totum hoc, quod me fecisti et unde me fecisti. neque enim eguisti me, aut ego tale bonum sum, quo tu adiuueris, dominus meus et deus meus, non ut tibi sic seruiam, quasi ne fatigeris in agendo, aut ne minor sit potestas tua carens obsequio meo, neque ut sic te colam quasi terram, ut sis incultus, si non te colam, sed ut seruiam tibi et colam te, ut de te
Abbreviated transcription (Latin):
bis aut̃ dñe aut ipsã demonstra. aut quã plac& alterã uerã : ut siue nobis hoc qđ etiã illi homini
o siue aliud ex eorundẽ uerborũ occasione patefacias. tũ tamen pascas. ñ error illudat. Ecce dñe
ns quã multa de paucis uerbis. quã multa oro tẽ scripsimus. Quae nr̃ȩ uires. quȩ tẽpora om̃ibus
inis tuis ad istũ modũ sufficiant : Sine itaq me breuius in eis confiteritibi. & eligere unũ aliꝗͥa
iod tũ inspiraueris uerũ certũ & bonũ. etiam simulta occurrerint ubi multa occurrere po
runt ea fide confessionis meȩ. ut si hoc dixero qđ sensit ministertuus. recte atq optime.
enim conari mẽ oport&. Quod si ad secutus ñ fuero. id tamendicã. qđ mihiꝑ eius uerba uei¬
istua dicere uoluerit. quȩ illi quoq dixit. quod uoluit. AURELII AGUSTINI¬

Expanded text:
nobis autem, domine, aut ipsam demonstras aut quam placet alteram ueram, ut, siue nobis hoc quod etiam illi homini nobis autem, domine, aut ipsam demonstras aut quam placet alteram ueram, ut, siue nobis hoc quod etiam illi homini tuo siue aliud ex eorundem uerborum occasione patefacias, tu tamen pascas, non error inludat. ecce, domine deus meus, quam multa de paucis uerbis, quam multa, oro te, scripsimus! quae nostrae uires, quae tempora omnibus libris tuis ad istum modum sufficient? sine me itaque breuius in eis confiteri tibi et eligere unum aliquid quod tu inspiraueris uerum, certum et bonum, etiamsi multa occrunt; ea fide confessionis meae, ut si hoc dixero quod sensit minister tuus, recte atque optime; id enim conari me oportet: quod si assecutus non fuero, id tamen dicam quod mihi per ejus verba Veritas tua dicere voluerit, quae illi quoque dixit quod voluit. LIBER DECI
Abbreviated transcription (Latin):
sonarent. quã ut unã uerã sententiam adhoc aꝑtius ponerẽ ut excluderẽ cȩteras. quarũ falsitas
uñ poss& offendere. Nolo itaq ds̃ m̃s tam prȩcepseẽ : ut hoc illũ uirũ de tẽ meruisse non credam
st ille omino inhis uerbis atq cogitauit cũ ea scriberet quic qͥđ hic ueri potuimus inuenire. & quie ꝗͥd
sñ potuimus aut nondũ possumus. & tamen in eis inueniri potest. Postremo dñe qui ds̃ es & ñ caro et
igus. si ꝗd homo minus uidit. nũꝗd & sp̃m tuũ bonũ qui deduc& mẽ interrã rectã latere potuit
uqͥd eras in eis uerbis tũ ipse reuelaturis legentib posteris. &iam sulle ꝑquẽ dicta st̃ unã fortassis
nultis ueris sententiã cogitauit: Quod siita ẽ : sit igit᷑ illa quã cogitauit eeteris excelsior

Expanded text:
resonarent, quam ut unam ueram sententiam ad hoc apertius ponerem, ut excluderem ceteras, quarum falsitas resonarent, quam ut unam ueram sententiam ad hoc apertius ponerem, ut excluderem ceteras, quarum falsitas me non posset offendere. nolo itaque, deus meus, tam praeceps esse, ut hoc illum uirum de te meruisse non credam. sensit ille omnino in his uerbis atque cogitauit, cum ea scriberet, quidquid hic ueri potuimus inuenire et quidquid nos non potuimus aut nondum potuimus et tamen in eis inueniri potest. Postremo, domine, qui deus es et non caro et sanguis, si quid homo minus uidit, numquid et spiritum tuum bonum, qui deducet me in terra recta, latere potuit, quidquid eras in eis uerbis tu ipse reuelaturus legentibus posteris, etiamsi ille, per quem dicta sunt, unam fortassis ex multis ueris sententiam cogitauit? quod si ita est, sit igitur illa quam cogitauit ceteris excelsior,
Abbreviated transcription (Latin):
mus nos inuicẽ. parit̃q diligamus tẽ dm̃ nr̃m. fontẽ ueritatis. si ñ uana sed ipsã sitimus
undẽq famulũ tuũ scripturȩ huius dispensatorẽ spũ sc̃õ plenũ ita honoremus. ut hoc eũ
reuelante cũ hȩc scriber& attendisse credamus. qđ in eis maxime & luce ueritatis & frugeit¬
as excellit. Ita cũ alius dixerit hoc sensit qđ ego : & alius immo illud qđ ego religiosius mẽ arbitror
et curñ utrũq potius. si utrũq uerũ ẽ. Et siquid terciũ. & siqͥd quartũ. & siꝗd aliud om̃ino uerum
spiam in his uerbis uid&. cur ñ illa om̃a uidisse credat᷑. ꝑquẽ ds̃ unus sacras lit teras uera & diuersa
uris multorũ sensib tẽperauit: Ego certe qđ intrepidus de corde meo ꝓnuntio. si ad eulmen aue¬
ntatis aliꝗd scriberẽ. sic mallem scribere. ut qđ ueri quisq: de his reb: capere posset. mea uerba

Expanded text:
mus nos inuicem pariterque diligamus te, deum nostrum, fontem ueritatis, si non uana, sed ipsam sitimus, mus nos inuicem pariterque diligamus te, deum nostrum, fontem ueritatis, si non uana, sed ipsam sitimus, eundemque famulum tuum, scripturae huius dispensatorem, spiritu tuo plenum, ita honoremus, ut hoc eum te reuelante, cum haec scriberet, adtendisse credamus, quod in eis maxime et luce ueritatis et fruge utilitatis excellit. Ita cum alius dixerit: "hoc sensit, quod ego", et alius: "immo illud, quod ego", religiosius me arbitror dicere: cur non utrumque potius, si utrumque uerum est, et si quid tertium - et si quid quartum et si quid omnino aliud uerum quispiam in his uerbis uidet, cur non illa omnia uidisse credatur, per quem deus unus sacras litteras uera et diuersa uisuris multorum sensibus temperauit? ego certe, quod intrepidus de meo corde pronuntio, si ad culmen auctoritatis aliquid scriberem, sic mallem scribere, ut quod ueri quisque de his rebus capere posset, mea uerba
Abbreviated transcription (Latin):
anim aduertit᷑. Neetamen de illa narrari aliqͥd potest. nisi uelut tẽpore prior sit. cũ pendat
extremior quia ꝓfecto meliora st̃ formata. quã informia. & p̃cedunt᷑ ȩt̃nitate creatoris ut
eeñt de nihilo. unde aliꝗd fier&. In hac diuersitate sententiarũ uerarũ. concordiã parit
ueritas. Et ds̃ nr̃ misereat᷑ nr̃i ut legitime lege utam p̃cepti fine. pura caritate. Ac per ho
siquis quȩrit exme ꝗd horũ moyses ille tuus famulus senserit : ñ st̃ hi sermones confession
mearũ. si tibi ñ confiteor. Nescio. & scio tam̃ illas ueras eẽ sententias exceptis carnalib de qͥb
quantũ existimaui locutus sũ : quos tamen bonȩ spei paruulos hȩc uerba libritui ñ territa
alta humilit̃ & pauca copiose. Sed om̃s quos in eis uerbis uera cernere ac dicere fateor. diliga¬

Expanded text:
animaduertitur, nec tamen de illa narrari aliquid potest, nisi uelut tempore prior sit, cum pendatur animaduertitur, nec tamen de illa narrari aliquid potest, nisi uelut tempore prior sit, cum pendatur extremior, quia profecto meliora sunt formata quam informia, et praecedatnr aeternitate creatoris, ut esset de nihilo, unde aliquid fieret. In hac diuersitate sententiarum uerarum concordiam pariat ipsa ueritas, et deus noster misereatur nostri, ut legitime lege utamur, praecepti fine, pura caritate. ac per hoc, si quis quaerit ex me, quid horum Moyses, tuus ille famulus, senserit, non sunt hi sermones confessionum mearum. si tibi non confiteor, nescio et scio tamen illas ueras esse sententias exceptis carnalibus, de quibus quantum existimaui locutus sum. quos tamen bonae spei paruulos haec uerba libri tui non territant alta humiliter et pauca copiose; sed omnes, quos in eis uerbis uera cernere ac dicere fateor, diliga
Abbreviated transcription (Latin):
sonuerit pͣterit. nec ex eo quicquã repperies qđ resũptũ arte cõponas. & ideo cantus in sono
suo uertit᷑. qui sonus eius materies eius ẽ. Idem quippe format᷑ ut cantussit: & ideo sicur
cebã prior materies sonandi quã forma cantandi. non ꝑfaciendi potentiã prior. Neq enĩ so¬
nus ẽ cantandi artifex. sed cantanti animȩ subiac& ex corpore. de quo cantũ faciat. Nec
pore prior. simul enĩ cũ cantu edit᷑. Nec prior electione. non enĩ potior sonus quã cantus.
quando quidem cantus ẽ ñ tantũ sonus. uerũ etiã sonus speciosus. Sed prior ẽ origine. qui a no
cantus format᷑ ut sonussit. sed sonus format᷑ ut cantus sit. Hoc exemplo qui potest inteli
materiam rerũ primo factã & appellatã cȩlũ & terrã . quia inde facta st̃ cȩlũ & t̃ra: N ec tempore
primo facta. qui a formȩ rerũ exerunt tẽpora : illa aut̃ erat in formis. iãq in tẽporibus sin

Expanded text:
sonuerit, praeterit, nec ex eo quicquam reperies, quod resumptum arte conponas: et ideo cantus in sono suo uertitur, qui sonus eius materies eius est. idem quippe formatur, ut cantus sit. et ideo, sicut dicebam, prior materies sonandi quam forma cantandi: non per faciendi potentiam prior; neque enim sonus est cantandi artifex, sed cantanti animae subiacet ex corpore, de quo cantum faciat; nec tempore prior: simul enim cum cantu editur; nec prior electione: non enim potior sonus quam cantus, quandoquidem cantus est non tantum sonus uerum etiam speciosus sonus. sed prior est origine, quia non cantus formatur, ut sonus sit, sed sonus formatur, ut cantus sit. hoc exemplo qui potest intellegat materiam rerum primo factam et appellatam caelum et terram, quia inde facta sunt caelum et terra, nec tempore primo factam, quia formae rerum exserunt tempora, illa autem erat informis iamque in temporibus simul
Abbreviated transcription (Latin):
potius ita eẽnt ut manichei libris continebant᷑. ancerte uł par etiã inde ratiore dderet᷑ si¬
lit̃ explicare posseiã ñ arbitrabar. Quȩ tam̃ ubi consideranda & discutienda ꝓtuli. mo
sane ille nec ausus ẽ subire ipsã sarcinã. Nouerat enĩ sẽ ista ñ nosse. nec cũ puduit confttn
Non erat de talib quales multos loquaces passus erã conantes ea me docere & dicentes nii
Iste uͦ cor habebat & si ñ rectũ ad tẽ. nec tam̃ minus in cautũ ad seipsũ: Non usquequa

Expanded text:
utrum potius ita essent, ut Manichaei libris continebatur, an certe uel par etiam inde ratio redderetur, subtiutrum potius ita essent, ut Manichaei libris continebatur, an certe uel par etiam inde ratio redderetur, subtiliter explicare posse iam non arbitrabar. quae tamen ubi consideranda et discutienda protuli, modeste sane ille nec ausus est subire ipsam sarcinam. nouerat enim se ista non nosse nec eum puduit confiteri. non erat de talibus, quales multos loquaces passus eram, conantes ea me docere et dicentes nihil. iste uero cor habebat, etsi non rectum ad te, nec tamen nimis incautum ad se ipsum. non usquequa
Abbreviated transcription (Latin):
sius usitato modo & quia legerat aliquas tullianas orationes & paucissimos senecȩ libros. &n¬
la poetarũ & suȩ sectȩ siqua uolum ina latine atq cõposite ẽscripta erant & quia aderat ia¬
ana sermocinandi exercitatio : inde suppetebã eloquiũ qđ fiebat acceptius magisq sed¬
riũ moderamine ingenu & quodã lepore naturali. Itane ẽ ut recolo dñe ds̃m̃s arbiter cons¬
tiȩ meȩ Corã tẽ cormeũ & recordatio mea qui me tunc agebas abdito secreto ꝓuidentiȩ
& in honesto serrores meos iã conuertebas ante faciẽ meã . ut uiderẽ & odissẽ. Nã posteis
ille mͥ imperitus earũ artiũ quib cũ excellere putauerã satis apparuit. desperare cȩpi pos
eũ illa quȩ mẽ mouebant aperire atq dissoluere quorũ quidẽ ignarus poss& ueritatẽ tenen
etatis. sed si manicheus ñ eẽt. Libri qͥppe eoꝵ pleni st̃ longissimis fabulis. decdo & syder

Expanded text:
sius usitato modo. et quia legerat aliquas Tullianas orationes et paucissimos Senecae libros et nonnulla poetarum et suae sectae si qua uolumina latine atque conposite conscripta erant, et quia aderat cotidiana sermocinandi exercitatio, inde suppetebat eloquium, quod fiebat acceptius magisque seductorium moderamine ingenii et quodam lepore naturali. itane est, ut recolo, domine deus meus, arbiter conscientiae meae? coram te cor meum et recordatio mea, qui mecum tunc agebas abdito secreto prouidentiae tuae et inhonestos errores meos iam conuertebus ante faciem meam, ut uiderem et odissem. Nam posteaquam ille mihi inperitus earum artium, quibus eum excellere putaueram, satis apparuit, desperare coepi posse mihi eum illa, quae me mouebant, aperire atque dissoluere; quorum quidem ignarus posset ueritatem tenere pietatis, sed si manichaeus non esset. libri quippe eorum pleni sunt longissimis fabulis de caelo et de
Abbreviated transcription (Latin):
ipe suo leone & dracone : & aliud tenere uiã illuc ducentẽ cura cȩlestis imperatoris muni
ubi ñ latrocin ant᷑ qui cȩlestẽ militiã deseruerunt. Uitant enĩ eũ sicut suppliciũ. Hȩc mͥinus¬
erabant᷑ miris modis cũ minimũ apłor tuorũ legerẽ & considerauerã operatua & ex paue¬

Expanded text:
ipe suo leone et dracone, et aliud tenere uiam illuc ducentem cura caelestis imperatoris munitam, ipe suo leone et dracone, et aliud tenere uiam illuc ducentem cura caelestis imperatoris munitam, ubi non latrocinantur qui caelestem militiam deseruerunt; uitant enim eam sicut supplicium. haec mihi inuiscerabantur miris modis, cum minimum apostolorum tuorum legerem, et consideraueram opera tua
Abbreviated transcription (Latin):
ecreasti in principio uiarũ tuarũ in quo princeps huius mundi ñ inuenit quicquã morte digi
& occidit eũ. & euacuatũ ẽ cẏrographũ qđ erat contrariũ nobis: Hoc illȩ littere ñ habent.
abent illȩ paginȩ uultũ pietatis huius. lacrimas confessionis. sacrificiũ tuũ spiritũ contrib¬
tũ. cor contritũ & humiliatũ. populi salutẽ. sponsã ciuitatẽ. arrã sp̃s scĩ. poculũ p̃cunr̃i. Neti
ibi cantat: nonne dõ subieeta erit anima mea. ab ipso enĩ salutare meũ : & enim ipse ẽ ds̃ msas¬
lutaris ms susceptor m̃s ñ mouebor amplius. Nemo ibi audit uocantẽ. uenite ad me qui laben¬
tis. Dedignant᷑ ab eo discere. qm̃mitis ẽ & humilis corde. Abscondisti enĩ hȩc asapientib & i
lentib : & reuelasti ea paruulis. Et aliud ẽ de siluestri cacumine uidere patriã pacis & iterad

Expanded text:
et creasti in principio uiarum tuarum, in quo princeps huius mundi non inuenit quicquam morte dignum, et creasti in principio uiarum tuarum, in quo princeps huius mundi non inuenit quicquam morte dignum, et occidit eum; et euacuatum est chirografum, quod erat contrarium nobis? hoc illae litterae non habent. non habent illae paginae uultum pietatis illius, lacrimas confessionis, sacrificium tuum, spiritum contribulatum, cor contritum et humiliatum, populi salutem, sponsam cit anima mea? ab ipso enim salutare meum: etenim ipse deus meus et salutaris meus, susceptor meus: non mouebor amplius. nemo ibi audit uocantem: uenite ad me, qui laboratis. dedignantur ab eo discere, quoniam mitis est et humilis corde. abscondisti enim haec a sapientibus et prudentibus et reuelasti ea paruulis. et aliud est de siluestri cacumine uidere patriam pacis et iter a
Abbreviated transcription (Latin):
commendatione gr̃ȩ tuȩ dici : ut qui uidet ñ sic gloriet᷑ quasi ñ acceperit. Nonsolũ id qđ uide
sed etiã ut uideat: quid eñi habet. qđ ñ accepit : Et ut tẽ qui es semꝑ idem ñ solũ ammonea
at uideat. sed etiã sanet᷑ ut teneat. & qui de longinquo uidere ñ potest. uiã tam̃ ambul& q
ueniat & uideat & teneat. Quia & si condelectet᷑ homo legi dĩ scđm interiorẽ hominẽ. ꝗͥd faces
le alia lege inñebris suis repugnante legi mentis suȩ & se captiuũ ducente in lege peccati que
in mẽbris cius . qͣm̃ iustus es dñe. nos aut̃ peocauimus inique fecimꝰ impie gessimus & grauataqd
uꝑ nos manus tua. & iuste traditi sumꝰ antiquo peccatori prȩposito mortis. quia ꝑsuasit uolu¬
tati nr̃ȩ similitudinẽ uoluntatis suȩ qua in ueritate tua ñ stetit. Quid faciat miser homo

Expanded text:
conmendatione gratiae tuae dici, ut qui uidet non sic glorietur, quasi non acceperit, non solum quod uidet, conmendatione gratiae tuae dici, ut qui uidet non sic glorietur, quasi non acceperit, non solum quod uidet, sed etiam ut uideat — quid enim habet quod non accepit? — et ut te, qui es semper idem, non solum admoneatur ut uideat, sed etiam sanetur ut teneat, et qui de longinquo uidere non potest, uiam tamen ambulet, qua ueniat et uideat et teneat, quia, etsi condelectetur homo legi dei secundum interiorem hbris suis repugnante legi mentis suae et se captiuum ducente in lege peccati, quae est in membris eius? quoniam iustus es, domine; nos autem peccauimus, inique fecimus, inpie gessimus, et granata est super nos manus tua, et iuste traditi sumus antiquo peccatori, praeposito mortis, quia persuasit uoluntati nostrae similitudinem uoluntatis suae, qua in ueritate tua non stetit. quid faciet miser homo?
Abbreviated transcription (Latin):
sue factus eem. & eurantib digitis tuis contrectarent᷑ uulnera mea : discernerẽ atq distinguerẽ qui
int̃eẽt int̃ prȩ sũptionẽ & confessionem. int̾ uidentes quo eundũ sit nec uidentes qua & uiã dico
adbeatificã patriã ñ tantũ cernendã sed & in habitandã : Namsi primo scĩs tuis litteris in fora¬
tus eẽm. & in earũ familia ritate obdulcuisses mͥ. & postea in illa uolumina incidissẽ : fortasse ue
ripuissent mẽ a solidam̃to pietatis. aut si in affectu quẽ salubr̃ẽ imbiberã ꝑstitissẽ : putarẽ etũ ꝯ
illis libris eũ posse concipisi eos solos quisquã didicisset. Itaq auidissime arripui uenerabilẽ su
risibi & ñ congruere testimonus legis & ꝓphetarũ textus sermoniscius. Et apparuit m una fic
eloquioꝵ castoꝵ. & exultare cũ tremore didici & cȩpi. & inueni quicꝗđ illa uerũ legera. haco

Expanded text:
mansuefactus essem et curantibus digitis tuis contrectarentur uulnera mea, discernerem atque distinguerem, quid mansuefactus essem et curantibus digitis tuis contrectarentur uulnera mea, discernerem atque distinguerem, quid interesset inter praesumptionem et confessionem, inter uidentes, quo eundum sit, nec uidentes qua, et uiam ducentem ad beatificam patriam non tantum cernendam sed et habitandam. nam si primo sanctis tuis litteris informatus essem et in earum familiaritate obdulcuisses mihi et post in illa uolumina incidissem, fortasse aut abripuissent me a solidamento pietatis, aut si in affectu quem salubrem inbiberam perstitissem, putarem etiam ex illis libris eum posse concipi, si eos solos quisque didicisset. Itaque auidissime arripui uenerabilem stisari sibi et non congruere testimoniis legis et prophetarum textus sermonis eius, et apparuit mihi una facies eloquiorum castorum, et exultare cum tremore didici. et coepi et inueni quidquid illae uerum legeram, hac cum
Abbreviated transcription (Latin):
c illis libris: postea quã inde ad monitꝰ quȩ rerẽ incorporeã ueritatẽ. in uisibilia tua ꝑea
quȩ facta st̃ intellecta conspexi. & repulsus sensi qd ꝑ tenebras animȩ meȩ contẽplari ñ sinerer.
certus eẽ tẽ. & infinitũ cẽ . nectam̃ ꝑ locos finitos infinitosue diffundi. & uere tẽ ẽẽ qui semꝑ
ide ipse eẽs ex nulla parte nulloq motu alit̃ aut alit̃. cȩtera uͦ extẽ ẽẽ omã. hoc solo firmis¬
simo docum̃to quia st̃. Certus quide in istis erã. nimis tam̃ infirmus ad fruendũ te garrie¬
bã plane quasi peritus. & nisi in xp̃os aluatore nr̃o uiã tuã quȩrerẽ : ñ peritꝰ sed perituru
eẽm. Iam enĩ cȩperã uelle uideri sapiens plenus pȩna mea & ñ flebã. insuꝑ & in flabar scien¬
illilibri me docerent eã. in quos mẽ ꝓpt̃ea prius quã scripturas tuas considerarẽ credo uolu¬
isti incurrere. ut in primeret᷑ memoriȩ meȩ quo modo excis affectus cẽm. & cũ postea in libris tuis:

Expanded text:
nicorum illis libris posteaquam inde admonitus quaerere incorpoream ueritatem inuisibilia tua per ea quae facta sunt intellecta conspexi et repulsus sensi, quid per tenebras animae meae contemplari non sinerer, certus esse te et infinitum esse nec tamen per locos finitos infinitosue diffundi et uere te esse, qui semper idem ipse esses, ex nulla parte nulloque motu alter aut aliter, cetera uero ex te esse omnia, hoc solo firmissimo documento, quia sunt, certus quidem in istis eram, nimis tamen infirmus ad fruendum te. garriebam plane quasi peritus et, nisi in Christo, saluatore nostro, uiam tuam quaererem, non peritus, sed periturus essem. iam enim coeperam uelle uideri sapiens plenus poena mea et non flebam, insuper autem inflabar scienut quando illi libri me docerent eam? in quos me propterea, priusquam scripturas tuas considerarem, credo uoluisti incurrere, ut inprimeretur memoriae meae, quomodo ex eis affectus essem et, cum postea in libris. tuis
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ ex alterutro : deinde qđ multis noti multis st̃ auetoritate ad salutẽ. & multis p̃eunt
cuturis. Id eoq multũ de illis & qui eos p̃cesserunt lȩtant᷑. quia ñ de solis lȩtant᷑. Ab sit enĩ ut
in tab naculo tuo prȩpauperib accipiant᷑ ꝑsonȩ diuitũ. aut prȩignobilib: nobiles quando
iotius in firma mundi elegisti ut ẽfunderes fortia. & ignobilia huius mundi elegisti & com¬
tibilia. & ea quȩ ñ st̃ tamquã quȩ st̃. ut ea quȩ st̃ cuacuares. Et tam̃ iđe ipse minimus apłoꝵ
subleni iugo xp̃i tui missus eẽt regis magni ꝓuintialis effectus. ipse quoq expriore saulo
paulus uocari amauit. obtã magnũ insigne uictoriȩ. Plus enĩ hostis uincit᷑ in eoquẽ plus te¬
net. & de quo plures tenet. Plus aut̃ suꝑbos tenet nomine nobilitatis. & de his plures nomi

Expanded text:
mantur ex alterutro. Deinde, quod multis noti, multis sunt auctoritati ad salutem, et multis praeeunt mantur ex alterutro. Deinde, quod multis noti, multis sunt auctoritati ad salutem, et multis praeeunt secuturis. Ideoque multum de illis et qui eos praecesserunt laetantur, quia non de solis laetantur. Absit enim ut in tapotius infirma mundi elegisti, ut confunderes fortia, et ignobilia huius mundi elegisti et contemtibilia et ea quae non sunt, tamquam sint, ut ea quae sunt euacuares. et tamen idem ipse minimus apostosub lene iugum Christi tui missus esset regis magni prouincialis effectus, ipse quoque ex priore Saulo Paulus uocari amauit ob tam magnae insigne uictoriae. plus enim hostis uincitur in eo, quem plus tenet et de quo plures tenet. plus autem superbos tenet nomine nobilitatis et de his plures nomi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectu offensionib: & conciliationib: : Anis ẽ modus earũ. & tantũ dedisti eis cũ a summis
cȩlorũ usq ad ima terrarũ. ab initio usq in finẽ scłoꝵ. ab angło usq aduermiculũ. amotu primo
sq ad extremũ om̃a genera bonoꝵ. & omã iusta opera tua suis quȩq sedib: locares. & suis quȩq
porib ageres: Ei mͥ quã excelsus es in excelsis. & quã ꝑfundus es in ꝓfundis & nusquã recedis.
iã amemus & curramus. Nonne multi ex ꝓfundiore tartaro cȩcitatis quã uictorinus redeunt
adtẽ & accedunt & illuminant᷑. recipientes lum̃: Qđ siqui recipiunt. accipiunt atẽ potesta¬
ẽ ut filii tui fiant. Sed si minus noti sint populis. minus de illis gaudeant etiã qui nouerun
Quando enũ cũ multis gaudet᷑. & in singulis uberius ẽ gaudiũ quia ferue faciunt sẽ & in flam¬

Expanded text:
fectu, offensionibus et conciliationibus? Au is est modus earum, et tantum dedisti eis, cum a summis fectu, offensionibus et conciliationibus? Au is est modus earum, et tantum dedisti eis, cum a summis coelorum usque ad ima terrarum, ab initio usque in finem saeculorum, ab angelo usque ad vermiculum, a motu primo usque ad extremum, omnia genera bonorum, et omnia justa opera tua, suis quaeque sedibus locares, et suis quaeque temporibus ageres? Heu mihi, quam excelsus es in excelsis, et quam profundus in profundis! et nusquam recedis, et : amemus, curramus. Nonne multi ex profundiore tartaro caecitatis quam Victorinus redeunt ad te, et accedunt, et illuminantur recipientes lumen, quod si qui recipiunt, accipiunt a te potestatem ut filii tui fiant? Sed si minus noti sunt populis, minus de illis gaudent etiam qui noverunt eos. Quando enim cum multis gaudetur, et in singulis uberius est gaudium, quia fervefaciunt se, et inflam
Abbreviated transcription (Latin):
pinatis & prȩt̃ uoluntatẽ irruentib : sed institutis & uoluntarus molestus homines ad qͥrunt
Edendi & bibendi uoluptas nulla ẽ : nisi p̃cedat esuriendi & sitiendi molestia. Et ebriosi
quȩdã salsiuscula comedunt quo fiat molestus ardor : quẽ dũ extinguit. potatio fit delecta¬
io. Et institutũ ẽ ut iã pactȩ sponsȩ ñ tradant᷑ statim ne uilẽ habeat maritus datã . quã
suspirauerit sponsus dilatã. Hoc inturpi & execranda lȩtitia. hoc in ea quȩ concessa & licita
hoc in ipsa sincerissima honestate amicitiȩ. hoc in eo qui mortuus erat & reuixit. perierat
inuentus ẽ. Vbiq maius gaudiũ. molestia maiore p̃ceditur. Quid ẽ hoc dñe ds̃ m̃s. cũ tũ ȩternũ
tibi ipse sis gaudiũ & quȩdã detẽ circa tẽ semꝑ gaudeant : Quid ẽ qđ hȩc rerũ pars alternat defec

Expanded text:
pinatis et praeter uoluntatem inruentibus, sed institutis et uoluntariis molestiis homines adquirunt. pinatis et praeter uoluntatem inruentibus, sed institutis et uoluntariis molestiis homines adquirunt. edendi et bibendi uoluptas nulla est, nisi praecedat esuriendi et sitiendi molestia. et ebriosi quaedam salsiuscula comedunt, quo fiat molestus ardor, quem dum exstinguit potatio, fit delectatio. et institutum est, ut iam pactae sponsae non tradantur statim, ne uile habeat maritus datam, quam non suspirauerit sponsus dilatam. Hoc in turpi et exsecranda laetitia, hoc in ea quae concessa et licita est, hoc in ipsa sincerissima honestate amicitiae, hoc in eo qui mortuus erat et reuixit, perierat et inuentus est: ubique maius gaudium molestia maiore praeceditur. quid est hoc, domine deus meus, cum tu aeternum tibi, tu ipse sis gaudium, et quaedam de te circa te semper gaudeant? quid est, quod haec rerum pars alternat defec
Abbreviated transcription (Latin):
eodẽ modo semꝑ nosti omã. Quid gͦ agit in anima. cũ amplius delectat᷑ inuentis aut redditis reb
uis diligit quã si eas semꝑ habuisset : Contestant᷑ enĩ & cȩtera. & plena st̃ om̃a testimonus cl¬
mantib ita ẽ. Triumphat uictor imperator. & ñ uicisset nisi pugnauisset. Et quanto maius
periculũ fuit in prȩlio. tanto maius ẽ gaudiũ in triumpho. Iactat tẽpestas nauigantes mi¬
uat᷑q naufragiũ. om̃s futura morte pallescunt. Tran quillat᷑ cȩlũ & mare & exultant nimi
qm timuerunt nimis. Eger ẽ carus & uena eius malũ renuntiat: om̃s qui eũ saluũ cupiunt ae¬
rotant simul animo. Eit ei recte & nondũ ambulat pristinis uirib : & fit iã tale gaudiun
quile ñ fuit cũ antea saluus & fortis ambularet. Pasq ipsas uoluptates humanȩ uitȩ etiã ñ ino-¬

Expanded text:
eodem modo semper nosti omnia. Quid ergo agitur in anima, cum amplius delectatur inuentis aut redditis rebus, eodem modo semper nosti omnia. Quid ergo agitur in anima, cum amplius delectatur inuentis aut redditis rebus, quas diligit, quam si eas semper habuisset? contestantur enim et cetera et plena sunt omnia testimoniis clamantibus: "ita est". triumphat uictor imperator et non uicisset, nisi pugnauisset, et quanto maius periculum fuit in proelio, tanto est gaudium maius in triumpho. iactat tempestas nauigantes minaturque naufragium; omnes futura morte pallescunt: tranquillatur caelum et mare, et exultant nimis, quoniam timuerunt nimis. aeger est carus et uena eius malum renuntiat; omnes, qui eum saluum cupiunt, aegrotant simul animo: fit ei recte et nondum ambulat pristinis uiribus, et fit iam tale gaudium, quale non fuit, cum antea saluus et fortis ambularet. easque ipsas uoluptates humanae uitae etiam non ino
Abbreviated transcription (Latin):
fiducia . & uolebant eũ om̃s rapere intra&corsuũ. & rapiebant amando & gaudendo. Hȩ rapien¬
tiũ manus erant. Ds bone qͥd agit᷑ in homine. ut plus gaudeat de salute desperatȩ animȩ ei
de maiore periculo liberatȩ. quã si spes ei semꝑ affuissec. aut periculũ minus fuisset. Et eai
tũ quoq misericors pat̾ plus gaudes de uno penitente . quã de nonaginta nouẽ iustis quib ne
opus ẽ pȩnitentia. Et nos cũ magna iocunditate audimuscũ audimus quam exultantis pa
humeris reportet᷑ ouis quȩ errauerat. & dragma referat᷑ inthesauros tuos collȩtantib: uic¬
nis mulieri quȩ inuenit & lacrimas excutit gaudiũ sollẽpnitatis domus tuȩ : cũ legit᷑
bis & in angłis tuis. scã caritate sc̃ĩs. Nam tũ semꝑ idem. qui ea quȩ ñ semꝑ nec eodẽ modo st̃.

Expanded text:
fiducia, et uolebant eum omnes rapere intro in cor suum. et rapiebant amando et gaudendo: hae rapienfiducia, et uolebant eum omnes rapere intro in cor suum. et rapiebant amando et gaudendo: hae rapientium manus erant. Deus bone, quid agitur in homine, ut plus gaudeat de salute desperatae animae et de maiore periculo liberatae, quam si spes ei semper affuisset aut periculum minus fuisset? etenim tu quoque, misericors pater, plus gaudes de uno paenitente quam de nonaginta nouem iustis, quibus non opus est paenitentia. et nos cum magna iucunditate audimus, cum audimus quam exsultantibus pastoris umeris reportetur ouis, quae errauerat, et drachma referatur in thesauros tuos conlaetantibus uicinis mulieri, quae inuenit, et lacrimas excutit gaudium sollemnitatis domus tuae, cum legitur in er nec eodem modo sunt