comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fixi. xpi. ꝗͣ possunt caꝑe parui. nox
nocꝰti annuntiat scientiã. Tiuus eͣ dies.
⁊ tua ẽ nox. Ad te ꝑtinent spu̾ales: ad
te ꝑtinent carnales. Illos illustras in¬
cõmutabili sapientia ⁊ ueritate: il¬
los consolaris carnis manifestatione
tãꝗͣ luna consolans nocꝰtẽ. Tuus ẽ di¬
es. ⁊ tua ẽ nox̃. lus audire diẽ. Uide
si capis. Trige qͣntũ potes m̃tem tuã:
uideamus si ꝑtines ad diẽ. lam uide¬
amus si ñ palpitat aspectus tuus. Lo¬
tes uidere qd̃ audisti mͦ ex euͣgłio in
pͥncipio erat u̾bũ. ⁊ u̾bũ erat apd̃
dm̃. ⁊ dc̃ erat u̾bũ: Non nosti enu
tu cogitare. u̾ba. nisi q̃ sonant ⁊ tͣn¬
seunt. Potes iam caꝑe u̾bũ: nͣ sonum
sed dm̃.An ñ ibi audisti. ⁊ ds̃ erat u̾¬
bũ: S ista u̾ba cogitas. omĩa ꝑ ipsum
facꝰta sunt: ⁊ ꝑ ipsũ factist̃. ⁊ qui uer¬
ba facuint Iuale gͦ illud u̾bũ ẽ ca¬
pis o carnalis: Responde. Capis:Ñ
capis adhuc. ad nocꝰtẽ ꝑtines. Luna

Expanded text:
parvi, Nox nocti annuntiat scientiam . Tuus est dies, et tua est nox. Ad te pertinent spirituales, ad te pertinent carnales: illos illustras incommutabili sapientia et veritate; illos consolaris carnis manifestatione, tanquam luna consolans noctem. Tuus est dies, et tua est nox. Vis audire diem? Vide si capis; erige quantum potes mentem tuam. Videamus si pertines ad diem; jam videamus, si non palpitat aspectus tuus. Potes videre quod audisti modo ex Evangelio: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum? Non nosti enim tu cogitare verba, nisi quae sonant et transeunt. Potes jam capere Verbum, non sonum, sed Deum? Annon ibi audisti: Et Deus erat Verbum? Sed tu ista verba cogitas, Omnia per ipsum facta sunt: et per ipsum facti sunt et qui verba faciunt. Quale ergo illud Verbum est? Capis, o carnalis? responde; capis? Non capis, adhuc ad noctem pertines; luna
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Ecce dixi uob̃. Non dico dãpnami¬
ni qr habetis. s dãpnamini si de talibꝰ.
talib inflamini. si ꝓptͣ talia magni
uob̾ uideamini. si ꝓpt̾ talia pauꝑes ñ
agnoscatis. si g̾i̾u̾s humani conditio¬
nẽ cõmunẽ ꝓpt̾ excellentẽ uanitatẽ
obliuiseamini. Tẽ enĩ ds̃ necesse. ẽ. retͥ¬
buat in nouissima: ⁊ in ciuitate sua¬

Expanded text:
tis. Ecce dixi vobis: non dico, Damnamitis. Ecce dixi vobis: non dico, Damnamini, quia habetis; sed, damnamini, si de talibus nflemini, si propter talia magni vobis videamini, si propter talia pauperes non agnoscatis, si generis humani conditionem communem propter excellentem vanitatem obliviscamini. Tunc enim Deus necesse est retribuat in no
Abbreviated transcription (Latin):
Quom facti s̃ in desolatione subito:
Ammirat᷑ suꝑ eis intelligens in nouis¬
sima. Defecert᷑ uere qͦmͦ fumꝰ: qui dum
extollit᷑ deficit. Defecert̃. Quomͦ dicit
defecert̃. Quom̃ qui intelligit in no¬
Qͦmͦ defecert᷑. Quomͦ deficit sonniũ
insurgentis. fac hominẽ in sonius ui¬
dere se inuenisse thesauros. diues:
s donee eiugilet. Heluti sonniũ in¬
nib nichil in lecto. Pauꝑ dormierat.
diues in somnis factꝰ fuerat. Si ñ eui¬
gillasset. diues eẽt. Euigilauit. mue¬
nit erũnã quã dimiserat dormiens.
Et isti inuenient miseriã quã sͥ cõpa¬
rauerant cũ eiugilauerint de hac iu¬
ta. Transit illd̃ qd̃ quasi in somno tene¬
bat᷑. ueluti somnũ exurgentis. E ne
gines. statuȩ. laudes. cunei clientũ:
Dñe ait in cuitate tua imagines il¬
loꝵ ad nichilũ rediges. Itaq frẽs mĩ
libe loqñs de hoc loco uł undelibet.
qr qnͣ uob̃ miscem᷑. magis uos ferimꝰ
piatis. Ecũq habetis: ñ in eis pͣsuma¬

Expanded text:
o facti sunt in desolationem subito! Admiratur super eis, intelligens in novissima. Defecerunt: vere quomodo fumus, qui dum extollitur, deficit, defecerunt. Quomodo dicit, defecerunt? Quomodo qui intelligit in noQuomodo defecerunt? Quomodo deficit somnium exsurgentis. Fac hominem in somnis videre se invenisse thesauros: dives est, sed donec evigilet. Veluti somnium exnibus, nihil in lecto. Pauper dormierat, dives in somnis factus fuerat; si non evigilasset, dives esset: evigilavit, invenit aerumnam quam dimiserat dormiens. Et isti invenient miseriam quam sibi comparaverant: cum evigilaverint de hac vita, transit illud quod quasi in somno tenebatur, veluti somnium exsurgentis. Et ne gines, statuae, laudes, cunei clientium? Domine, ait, in civitate tua imaginem illorum ad nihilum rediges. Itaque, fratres mei, libere loquens de hoc loco, vel unde licet; quia quando vobis miscemur, magis vos ferimus piatis; quicumque habetis, non in eis praesuma
Abbreviated transcription (Latin):
stultꝰ aũ sic̃ luna mutat᷑. Quid gͦ
Quia sol ꝑmanet idẽ qr sapiens ꝑ¬
manet sic̃ sol. stultꝰ sic̃ luna muta¬
tur. adhuc carnalis. ad hue insipiens
deserendus ẽ & ubi ẽ qd dictũ ẽ ab
apło. sapientib ⁊ insipientib debitor
sĩ ꝰ Tu ꝑfecisti solẽ ⁊ lunã. Tu fecisti

Expanded text:
tus autem sicut luna mutatur . Quid ergo, quia sol permanet, id est, quia sapiens permanet sicut sol, stultus sicut luna mutatur, adhuc carnalis, adhuc insipiens deserendus est? Et ubi est quod dictum est ab Apostolo: Sapientibus et insipientibus debitor sum ? Tu perfecisti solem et lun
Abbreviated transcription (Latin):
eo salientis in uitã etͣnã: Aliꝰ aũ acci¬
pit u̾bũ pͣdicat ñ tacet. currit sed
ȩstas ꝓbat fontẽ aut torrentẽ. Ta¬
m̃ ex utroq rigat᷑ tͣra. ab eo qui ope¬
ratus ẽ salutẽ in medio t̾re. Exun¬
dent fontes. currant torrentes. Tu dis¬
rupisti fontes ⁊ torrentes: Tu siccasti
fluiuos ethan. Plac rũpit fontes ⁊
torrentes. hac siocat fluuios. ut eur¬
rant aquȩ. Equȩ aque siccent᷑ : Flu¬
uiꝰ inquit ethan. Que ẽ ethan. Uer¬
bũ enĩ hebreũ ẽ. Quid int̾p̾tat᷑ ethan:

Expanded text:
e salientis in vitam aeternam? Alius autem accipit verbum; praedicat, non tacet, currit: sed aestas probat fontem aut torrentem. Tamen ex utroque rigetur terra, ab eo qui operatus est salutem in medio terrae; exundent fontes, currant torrentes: Tu disrupisti fontes et torrentes. 18. Tu siccasti fluvios Etham. Hac rumpit fontes et torrentes, hac siccat fluvios, ut inde currant aquae, et hinc aquae siccentur. Fluvios, inquit, Etham. Quid est Etham? Verbu
Abbreviated transcription (Latin):
pͣsumens. ⁊ dm̃ deserens. Ipse ẽ fortis.
qui ait. Ponã sedẽ meã ad aquilonẽ:
⁊ eo similis altissimo. De ipso calice ꝑ¬
u̾se fortitudinis hoiͣ ꝓpinauit forteᷤ
eẽ uoluert᷑. qͥ se dõs futuros de cibo
uetito credidert᷑. factꝰ ẽ adã fortis dũ

Expanded text:
esumens, et Deum deserens; ipse est fortis, qui ait: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . De ipso calice perversae fortitudinis homini propinavit. Fortes esse voluerunt, qui se deos futuros de cibo vetito crediderunt. Factus est Adam fortis cui
Abbreviated transcription (Latin):
lentes constituere: tãquã fortes. iusti¬
tiȩ dĩ ñ st̃ subiecti. ludete homunem
digessisse fortitudine̾ sua̾. ⁊ remansis¬
se infirmũ. inope̾. longe stantẽ: nec o¬
culos ad cȩlũ leuare audentẽ. s ꝑcuti
riget᷑ fontib ⁊ torrentib Illi adhuc
fortes stͣ. qͥ de uirtute sua p̾sumunt.
Siccent᷑ flumina eoꝵ: ñ ꝓficiant doc¬
tͥne gentiũ aruspicũ mathematicoꝵ.
magicȩ artes. qmͣ siccati st̃ fluuii for¬
tes. Tu siccasti fluuios ethan. Arescat

Expanded text:
rentes constituere, tanquam fortes, justitiae Dei non sunt subjecti . Videte hominem digessisse fortitudinem suam, et remansisse infirmum, inopem, longe stantem, nec oculos ad coelum levare audentem; sed percurigetur fontibus et torrentibus. Illi adhuc fortes sunt, qui de virtute sua praesumunt. Siccentur flumina eorum: non proficiant doctrinae gentium, haruspiscum, mathematicorum, magicae artes; quoniam siccati sunt fluvii Fortis: Tu siccasti fluvios Etham. Arescat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħas p̃nuntiabat᷑. Nutata st̃ sacra¬
m̃ta: facta faciliora pauciora. salu
fruetuosa. affluens lacͦte ⁊ melle:
ẜ missũ regnũ tpr̃ale: ꝓmissa felicitas
scłi ꝓmissa fecunditas filioꝵ ꝓmis¬
sa subiecꝰtio inimicoꝵ. Llec omĩa.
ad tͣrenã felicitatẽ ꝑtinent. S qrͣ
ipsam pͥmo ꝓnutti oportebat Qa
postea inquit spũale. Ermiꝰ homo
de t᷑ra t̾renꝰ: scdđs homo de glo cęles¬
tis. Iualis t̾renꝰ tales ⁊ t̾ren: ⁊ qua¬

Expanded text:
praenuntiabatur. Mutata sunt Sacramenta; facta sunt faciliora, pauciora, salubfructuosa, affluens lacte et melle; promissum regnum temporale, promissa felicitas saeculi, promissa fecunditas filiorum, promissa subjectio inimicorum : haec omnia ad terrenam felicitatem pertinent. Sed quare ipsa primo promitti oportebat? Quia postea, » inquit, « spirituale. Primus homo de terra terrenus; secundus homo de coelo coelestis: qualis terrenus, tales et terreni;
Abbreviated transcription (Latin):
Asignũ. Mite inquit manũ tuã in si¬
nũ tuũ. & misit. ꝓduc eã. Et ꝓduxit
Et inuenta ẽ alba. id ẽ immunda. Al¬
bor enĩ in eute. lepra e᷑ ñ candor. Ipsa
enĩ hereditas dĩ id eͣ ppłs eiꝰ. foris ab eo
missus ĩmundus facꝰtus ẽ. S quid illi
ait. Reuoca eã in sinu tuo. Reuoca¬
uit. ⁊ reu̾sa eͣ ad colorẽ suũ. Qnͣ hoc
facis ait asaph iste:Quousq dexterã
tuã alienas a sinu tuo: ut foris ĩmun¬
da remaneat. Renoca eã. redeat ad co¬
lor ẽ: agnoscat saluatorẽ. Htqͥd au̾tis
manũ tuã ⁊ dexterã tuã. de medio
sinu tuo in finẽ: Hec clamat ecus ñ¬

Expanded text:
gnum: Mitte, inquit, manum tuam in sinum tuum, et misit: Produc eam, et produxit; et inventa est alba, id est immunda. Albor enim in cute, lepra est, non candor . Ipsa enim haereditas Dei, id est, populus ejus foras ab eo missus, immundus factus est. Sed quid illi ait? Revoca eam in sinum tuum: revocavit, et reversa est ad colorem suum . Quando hoc facis, ait Asaph iste? Quousque dexteram tuam alienas a sinu tuo, ut foris immunda remaneat? Revoca eam; redeat ad colorem, agnoscat salvatorem. Utquid avertis manum tuam et dexteram tuam de medio sinu tuo in finem? H
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ eoꝵ qui ab imprudente st̃
tota die. Adhuc enĩ insultat᷑.xp̃o. nec
rectio mortuoꝵ. Iudica causã ineam:
qͥd prudens hoc dic̃: Prudens enim
dic̾tus ẽ. porto uidens. Si prudeuᷤ
porro uidens. side uidet᷑ porro. Nã
oculis uix ante uidet᷑ tota die. Ne¬

Expanded text:
um; eorum quae ab imprudente sunt tota die. Adhuc enim insultatur Christo; nec rectio mortuorum. Judica causam meam: quid prudens hoc dicit? Prudens enim dictus est, Porro videns: si prudens porro videns, fide videtur porro; nam oculis vix ante pedes videtur tota die.
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ fient. Reliquiaꝵ itaq saluataꝵ. au¬
diamꝰ hic uocẽ ut loquat᷑ synagoga
q̃ acceꝑat uetꝰ testam̃tũ. ⁊ intenta erat
in ꝓmissa carnalia: ⁊ex hoc factũ eͣ ut
nutarent ei pedes. Nã ⁊ in alio quodã
psalmo uͥ etiã titulus habet asaph.
qͥd drͣ  Quã bonꝰ ds̃ isrł rectis corde. Irͣ¬
pedes. Et qͣsi diceremꝰ unde tͥ moti st̃

Expanded text:
. Reliquiarum itaque salvatarum audiamus hic vocem; ut loquatur Synagoga, quae acceperat Vetus Testamentum, et intenta erat in promissa carnalia; et ex hoc factum est ut nutarent ei pedes. Nam et in alio quodam psalmo, ubi etiam titulus habet Asaph, quid dicitur? Quam bonus Deus Israel rectis corde! pedes. Et q
Abbreviated transcription (Latin):
brauit inimicꝰ Clama quasi dere᷑¬
lictus: quasi desertus. Clama tãquam
eger qui medicũ cedere: quã curari ma¬
liusti. Non te agnoscit adhuc. lude qͥd
fecerit qui te ñ cognoscit adhuc. Ete¬
nĩ quibꝰ nͣ eͣ nuntiatũ de eo uidebt᷑:
i qui ñ audiert̃ intelligent. S tu ad¬
huc clamas. iã nͣ ẽ ꝓpħa. ⁊ nos ñ cog¬
noscet adhuc: ħbi ẽ intellecꝰtꝰ tuus:
rritat adu̾sarius nom̃ tuũ in finẽ.
Ad hoc irritat adu̾sariꝰ nom̃ tuũ in fi¬
nẽ. ut iratꝰ corripias. corripiens cognos¬
cas in finẽ: aut certe in fine̾. usq ad
finẽ. Usq ad quẽ finẽ. Quousq cognos¬
cas. quousq clames. quousq app̃hensa
cauda redeat᷑ ad regnũ. Ut qͥd au̾tis

Expanded text:
brabit inimicus? Clama quasi derelictus, quasi desertus; clama tanquam aeger qui medicum caedere quam curari maluisti: non te agnoscit adhuc. Vide quid fecerit, qui te non agnoscit adhuc. Etenim quibus non est annuntiatum de eo, videbunt; et qui non audierunt, intelligent : et tu adhuc clamas, Jam non est propheta et nos non cognoscet adhuc. Ubi est intellectus tuus? Irritat adversarius nomen tuum in finem. Ad hoc irritat adversarius nomen tuum in finem, ut iratus corripias, corripiens cognoscas in finem; aut certe in finem, usque ad finem. Usque ad quem finem? Quousque cognoscas, quousque clames, quousque apprehensa cauda redeatur ad regnum. 13. vers
Abbreviated transcription (Latin):
ut caperent uł eu̾terent ciuitate᷑ s
impietas eoꝵ tãquã securis dĩ facta ẽ.
factist̃ instrum̃tũ irati: ñ regnũ placa¬
ti. facit enĩ hoc ds̃: qd̾ plerũq facit ⁊
hõ. Aliqͣñ iratꝰ hõ apphendit uirgã
iacente᷑. in medio fortasse qualecũq sar¬
mͣtũ. cedit inde filiũ suũ. ac deinde ꝓicit
sarm̃tũ in igne̾. ⁊ filio seruat heredita¬
tẽ. Sic aliqnͣ ds̃ ꝑ malos erudit bonos:
⁊ ꝑ tẽporalẽ potentiã dampnandoꝵ ex¬
ercet disciplinã libandoꝵ. Qͥd enĩ puta¬
tis frẽs qr uere. sic data ẽ disciplina illi
genti. ut omĩno ꝑiret: Quanti inde pos¬
tea credidert᷑. quanti adhuc credituri s̃:
alia ẽ palea. aliud frum̃tũ. Suꝑ utrũq
tam̃ intrat tͥbula. s sub una tribula a¬
liud cõminuit᷑ alud purgat᷑. Iuantum
bonũ nob̃ ds̃ p̃stitit de malo iudȩ tra¬
ditoris. de ipsa seuicia iudȩoꝵ quantũ
bonũ p̃stitũ ẽ fidelib gentibꝰ: Ocrisus

Expanded text:
erent civitatem; sed impietas eorum tanquam securis Dei facta est: facti sunt instrumentum irati, non in regnum placati. Facit enim hoc Deus quod plerumque facit et homo. Aliquando iratus homo apprehendit virgam jacentem in medio, fortasse qualecumque sarmentum, caedit inde filium suum; ac deinde projicit sarmentum in ignem, et filio servat haereditatem: sic aliquando Deus per malos erudit bonos, et per temporalem potentiam damnandorum exercet disciplinam liberandorum. Quid enim? putatis, fratres, quia vere sic data est disciplina illi genti, ut omnino periret? Quanti inde postea crediderunt! quanti adhuc credituri sunt! Alia est palea, aliud frumentum; super utrumque tamen intrat tribula: sed sub una tribula aliud comminuitur, aliud purgatur. Quantum bonum nobis Deus praestitit de malo Judae traditoris! De ipsa saevitia Judaeorum quantum bonum praestitum est fidelibus Gentibus! Occisus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ illi seiuentes dñm appellarent. en¬
ꝰ tẽplũ eu̾tebant. Uenite cõpͥmamus
om̃s sollennitates dni. a t̾ra. Iuid as¬
aph. Quid intellectꝰ asaph in his: Qd:
Non ꝓficit᷑ uł disciplina data: Men¬
tis prauitas ñ corrigit᷑. Tu̾sa st̃ oĩa
q̃ pͥmo erant. Ausꝗͣ sacerdos. nusqͣm
tẽplũ. Ergo nicħ aliud cognoscendum
ẽ qd hiuc decidenti successit: aut uͦ
hoc ꝓmissũ signũ auferret᷑ nͥ uenis¬
set qͥd̃ ꝓmuttebat᷑. Hideamꝰ gͦ hic
mͦ intellecꝰtũ asaph. uideamꝰ si ꝓficit
ex tribulatione. Attende quid dicat.
se dicunt nͣ agnosci adhuc. id ẽ in cap
tea disertor. lieniet qr uenit: ⁊ eum
uenturũ eẽ manifestũ eͣ. S iã desuꝑ
ueniet. Ante te erat o ifrł. Quassatus
es qr offendisti in iacente᷑: ne conte¬
raris obserua desuꝑ uenientẽ. Ita enĩ

Expanded text:
entes Dominum appellarent, cujus templum evertebant. Venite, comprimamus omnes solemnitates Domini a terra. Quid Asaph? quid intellectus Asaph in his? quid? Non proficit, vel disciplina data? mentis pravitas non corrigitur? Eversa sunt omnia quae primo erant: nusquam sacerdos, nusquam templum. Ergo nihil aliud agnoscendum est quod huic decedenum signum auferretur, nisi venisset quod promittebatur? Videamus ergo hic modo intellectum Asaph; videamus si proficit ex tribulatione. Attende quid dicat: se dicunt non agnosci adhuc, id est, in catea discretor. Veniet, quia venit, et eum venturum esse manifestum est; sed jam desuper veniet. Ante te erat, o Israel! quassatus es, quia offendisti in jacentem; ne conteraris, observa desuper venientem. Ita enim
Abbreviated transcription (Latin):
omis reges t᷑re om̃s gtͣs seruient illi.
lã in frontib regũ pͣciosps ẽ signum
crucis. quã gema diadematis. E leua
tuis. In his quȩ sc̃a tua erant. hocẽ
in templo. in sacerdotio. in illis om̃ibꝰ
sacram̃tis. q̃ illo tpr fuert. quanta
Reuera tc̃ inimicus oꝑatꝰ ẽ. Gentes enĩ

Expanded text:
s reges terrae; omnes gentes servient illi . Jam in frontibus regum pretiosius est signum crucis, quam gemma diadematis. Eleva mtuis! In his quae sancta tua erant; id est, in templo, in sacerdotio, in illis omnibus Sacramentis, quae illo tempore fuerunt, quanta Revera in
Abbreviated transcription (Latin):
habent iniqua. Domꝰ enĩ nr̃a sic̃ supra
diximꝰ. corda nr̃a st̃. Ibi libent᷑ habita¬
mꝰ: si ea ab iniquitate mundemꝰ. Ibi ẽ
mala conscientia. quȩ inde repellit
hominẽ quo iubet᷑ ire portans graba¬
tũ suũ. cui peccata sua dimissa stͣ di¬
cente dño. tolle grabatũ suũ ⁊ uade
in domũ tuã. Porta carne̾ tuã. ⁊ intra
ad sanatã conscientiã tuã: qm̃ reple.
ti qͥ st̃: Qͥ corda iniqua habent. Red
ꝑbia confundit. E genꝰ ⁊ pauꝑ lau¬
aabt̃ nom̃ tuũ. Hidetis fres. qͣm de¬
beat dulcis ẽe pauꝑtas. Nidetis frẽs¬
pauꝑes ⁊ mopes ꝑtinere ad dm̃. sed

Expanded text:
habebant iniqua. Domus enim nostrae, sicut supra diximus, corda nostra sunt: ibi libenter habitamus, si ea ab iniquitate mundemus. Ibi est mala conscientia, quae inde repellit hominem quo jubetur ire portans grabatum suum, cui peccata dimissa sunt, dicente Domino, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam : porta carnem tuam, et intra ad sanatam conscientiam tuam. Quoniam repti, qui sunt? Qui corda iniqua habent: reddperbia confudit. Egenus et inops laudabunt nomen tuum. Videtis, fratres, quam debeat dulcis esse paupertas: videtis pauperes et inopes pertinere ad Deum; sed
Abbreviated transcription (Latin):
ert̃. Posuert̃ signa sua signa. ⁊ nͣ cog¬
nouert᷑. Habebant signa sua quȩ ibi
ponerent. uexilla sua. aqͥlas suas dra¬
cones suos. signa romana. aut etiã sta¬
tuas suas. quas pͥmo in tẽplo posueruñ.
aut focte signa sua q̃ audiert᷑ a uatibꝰ
demonũ suoꝵ. ⁊ nͣ cognouert. Qͥd ñ cog¬
nouert᷑. Quia ñ haberes in me potesta

Expanded text:
ers. 5. Posuerunt signa sua, signa; et non cognoverunt. Habebant signa quae ibi ponerent, vexilla sua, aquilas suas, dracones suos, signa Romana; aut etiam statuas suas, quas primo in templo posuerunt; aut forte signa sua, quae audierant a vatibus daemonum suorum. Et non cognoverunt. Quid non cognoverunt? Quia non haberes in me potes
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ ii ad deos ⁊ idola gentiũ. E si non
cognouit ut pecus: tam recognouit
ut homo. Uixit enĩ semꝑ tecũ. quasi
pecus. Et quid postea ibi in ipso psalmo
uͥ asaph: Tenusti manũ dextere meȩ.
in uoluntate tua dedux isti me: &
cum gła suscepisti me: In uolunta¬
te tua. ñ in iustitia mea. dono tuo
ñ meo oꝑe. Ergo ⁊ hic inimicus exꝓbra¬
uit dño: ⁊ ipłs imprudens ex acerbauit
nom̃ tuũ. Om̃s gͦ ꝑierunt.  absit. Et si
aliqui ex ramis fracti ftͣ: manent tam̃
aliqui quo inseret᷑ oleaster. Et radix
manet ⁊ ex ipsis ramis ꝑ infidelitatem
fractis. reuocati st̃ quidã ꝑ fidẽ. Nã ⁊ ip¬
se apłs paulus ꝑ infidelitatẽ fractꝰ erat.

Expanded text:
non iit ad deos et idola Gentium. Etsi non non iit ad deos et idola Gentium. Etsi non cognovit ut pecus, tamen recognovit ut homo, dixit enim, Semper tecum, quasi pecus: et quid postea ibi in ipso psalmo, ubi Asaph? Tenuisti manum dexterae meae; in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me . In voluntate tua, non in justitia mea; dono tuo, non opere meo. Ergo et hic, Inimicus exprobravit Domino; et populus imprudens exacerbavit nomen tuum. Omnes ergo perierunt? Absit. Etsi aliqui ex ramis fracti sunt, manent tamen aliqui quo insereretur oleaster ; et radix manet, et ex ipsis ramis per infidelitatem fractis revocati sunt quidam per fidem: nam et ipse apostolus Paulus per infidelitatem frac
Abbreviated transcription (Latin):
facti sumꝰ  &e hoc ñ ex nob̃. s dĩ donũ
eͣ ñ ex oꝑib ne forte quis extollat᷑.
Ergo ñ erant oꝑa bona. Erant. Sed
quomͦ Grã dĩ. Sequere. uideamus.
Ipsiꝰ enĩ sumꝰ fignĩtũ. creati in xͦ iħu¬
in oꝑib bonis. Ecce quomͦ fecit t̾mi¬
nos tͣrȩ. qui oꝑatꝰ ẽ salutẽ in medio
t̾rȩ.Tu fecisti om̃s t̾minos t̾re.
estatem ⁊ uernũ tu fecisti ea. Fe̾rue̾¬
tes spũ. estas ẽ. łu inquã fecisti spũ
feruentes. Tu fecisti ⁊ nouellos in fi¬
de. uer ẽ. Estatẽ ⁊ uer tu fecisti ea.
Non głent᷑ quasi ñ acceꝑint. tu fecis
oecitatẽ tuã. Inimicus ex ꝓbyauit dño.
Dic̾tũ ẽ. xp̃o in gente sua. Peccator
ẽ iste. ñ nouimus unde sit: nos
te samaritanꝰ ẽ: In imicus exꝓbrauit
dño. Et ppłs imprudens exacerba¬
uit nom̃ tuũ. Popłs imprudens tẽ
asaph: s ñ intellectus asaph tẽ. Ed
dr᷑ in suꝑiore psalmo: Quasi pecus
facꝰtus sũ a te. ⁊ ego semꝑ tecũ : qr

Expanded text:
cti sumus, et hoc non ex nobis, sed Dei donum est; non ex operibus, ne forte quis extollatur? Ergo non erant opera bona Erant; sed quomodo? Gratia Dei. Sequere; videamus. Ipsius enim sumus figmentum, creati in Chriminos terrae, qui operatus est salutem in medio terrae: Tu fecisti omnes terminos terrae. Aestatem et ver tu fecisti ea. Ferventes spiritu aestas est. Tu, inquam, fecisti spiritu ferventes: tu fecisti et novellos in fide; ver est. Aestatem et ver tu fecisti ea. Non glorientur quasi non acceperint: tu fecistcaecitatem tuam! Inimicus exprobravit Domino. Dictum est Christo in gente sua, Peccator est iste; non novimus unde sit: nos te Samaritanus est . Inimicus exprobravit Domino; et populus imprudens exacerbavit nomen tuum. Populus imprudens tunc Asaph; sed non intellectus Asaph tunc. Quid dicitur in superiore psalmo? Quasi pecus factus sum ad te; et ego semper tecum: quia
Abbreviated transcription (Latin):
de cruce. S quid tu asaph iã in intellec¬
tu:Ne tradid̾is bestiis animã confiten¬
tẽ tͥ. Agnosco inquit asaph qr siẽ in ali¬
o psalmo drͣ. peccatũ meũ cognoui. ⁊ fa¬
cinꝰ meũ ñ oꝑui. Quare.QQuia loquutꝰ
xp̃c. Hoc audito cõpuncti stͣ corde: &e di¬

Expanded text:
 Sed quid tu, Asaph, jam in intellectu? Ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. Agnosco, inquit Asaph; quia, sicut in alio psalmo dicitur, Peccatum meum cognovi, et facinus meum non operui . Quare? Quia locutus Christus. Hoc audito, compuncti sunt corde, et di
Abbreviated transcription (Latin):
nouũ testam̃tũ ñdũ fuerat reuela¬
tũ: quanto inexcusabiliꝰ t̾rena sectã¬
t᷑. quib iã ꝓmissa celestia in nouo te¬
stam̃to reuelata st̃. Nã recolite fr̾s
mei. quid dicꝰtũ sit a ꝑsequentibus
xxpͣm. Si dimiserimꝰ euͣ sic. uenient
romani ⁊ tollent nob̾ locũ ⁊ gentẽ.¬

Expanded text:
Novum Testamentum nondum fuerat revelaNovum Testamentum nondum fuerat revelatum; quanto inexcusabilius terrena sectantur, quibus jam promissa coelestia in Novo Testamento revelata sunt! Nam recolite, fratres mei, quid dictum sit a persequentibus Christum. Si dimiserimus eum, venient Romani, et tollent nob
Abbreviated transcription (Latin):
re gͦ t̃renis. quãus ea ds̃ donet ñ
debes. herũtam̃ ñ qr inherere eis
nͣ debemiꝰ: aliũ ea dare nͥ dm̃ credere
debeniꝰ. Ipse ea dat. S noli ꝓ magno
ex pecꝰtare ab eo bonũ qd̃ dat ⁊ ñ bo¬
no. Nã si ꝓ magno ea daret: mał ea
ñ daret. Idõ auͣ illa uoluit dare &
mał: ut discant boni aliud ab illo
querere qd̃ nͣ dat ⁊ mał. Illi aũ inhe¬
rentes t̾renis miseri ⁊ ñ de illo pͣsu¬
m̃tes qui fecit celũ ⁊ tͣrã. qui eis de¬
dit ⁊ ipsa tͣrena. qui eos etiã tẽpo¬
ralit᷑ de egẏpti captiuitate lib̾auit.
qui eos ꝑ diuisũ mare duxit. qͥ eoꝵ
inumicos ꝑsequentes flucꝰtib obruit.
nͣ in illo p̃sum̃tes qui daret utiq cȩ¬
lestia grandib sic̃ t̾rena paruulis de¬
dit: tunͣtes ꝑdere qd̃ acceperant. occi¬
dert̃ qͥ dederat. Hec dicimꝰ fr̃es: ut
hoĩes de nouo testam̃to. discatis non
inherere t̾renis. Si enĩ illi inexcu¬
sabilit̾ tͣrenis in hesert᷑ quib ipsũ

Expanded text:
s donet, non debes. Verumtamen non quia inhaerere eis non debemus, alium ea dare, nisi Deum, credere debemus; ipse ea dat; sed noli pro magno exspectare ab eo bonum, quod dat et non bono. Nam si pro magno ea daret, malis ea non daret. Ideo autem ea voluit dare et malis, ut discant boni aliud ab eo quaerere, quod non dat et malis. Illi autem inhaerentes terrenis miseri, et non de illo praesumentes qui fecit coelum et terram, qui eis dedit et ipsa terrena, qui eos etiam temporaliter de Aegypti captivitate liberavit, qui eos per divisum mare duxit, qui eorum inimicos persequentes fluctibus obruit ; non in illo praesumentes qui daret utique coelestia grandibus, sicut terrena parvulis dedit, timentes perdere quod acceperant, occiderunt qui dederat. Haec dicimus, fratres, ut homines de Novo Testamento discatis non inhaerere terrenis. Si enim illi inexcusabiliter terrenis inhaeserunt, quibus ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
pauit: ⁊ fugit moyses. Eͥd eͣ ab illo
serpente fugisse moysen: Iuid frẽs:
in qua fuertͣ recessert᷑. S quid dic¬
ł tũ ẽ. App̃hende caudã eiꝰ. Quid est
cauda: Posteriora cõp̃hende. hoc sig¬
nificauit ⁊ illd̃ posteriora mea uide¬
bis. Primo factꝰ serpens. s cauda retẽ:¬
ta. facta ẽ uirga. Primo occisus. pos¬
tea resurrexit. Est etiã in cauda ser¬
pentis finis scłi: qr sic mͦ mortalitas
eccłiȩ ambulat. Alii eunt alii ueni¬
unt ꝑ mortẽ. tãquã ꝑ serpente᷑: qr
a serpente mors seminata ei S in fi¬
ne scłi tãquã cauda redimꝰ ad ima¬
gine᷑ dĩ:⁊ efficim᷑ stabilitũ regnum
dĩ. ut impleat᷑ in nob̃ redemisti uir¬
gã heditatis tuģ. S qr uox synago

Expanded text:
pavit et fugit Moyses: quid est ab illo serpente fugisse Moysen, nisi quod lein qua fuerunt recesserunt. Sed quod dictum est: Apprehende caudam ejus, quid est cauda, nisi posteriora nificavit et illud: Posteriora mea videbis . Primo factus serpens, sed cauda retenta facta virga; primo occisus, postea resurrexit. Est etiam in cauda serpentis finis saeculi; quia sic modo mortalitas Ecclesiae ambulat: alii eunt, alii veniunt per mortem tanquam per serpentem, quia a serpente mors seminata est; sed in fine saeculi, tanquam cauda, redimus ad manum Dei, et efficimur stabilitum regnum Dei, ut impleatur in nobis, Redemisti virgam haereditati
Abbreviated transcription (Latin):
to congregationis tug ꝗͣ. possedisti
ab initio. Nũqͥd ista potest ẽẽ uoxgẽ¬
tiũ  Nũquid gentes possedit ab mi
nrĩs: qͦꝵ nos filii facꝰti sumꝰ. ñ ueni¬
endo de carne. s imitando fide᷑. Illi
aũ a dõ possessi ab inttio. quideis con¬
tigit: Mem̃to og̾gatioĩs tue. ꝗͣ. posse¬
disti ab mitio. Redemisti uirgã here¬
ditatis tue. Ipsã cong̾gationẽ tuam:
iuirgã heditatis tue redemisti. Hanc
ipsã ꝯg̾gationẽ. dixͣ uirgã he̾ditatis.
Respiciamiꝰ ad facꝰtũ pͥmũ qnͣ uoluit
posside ipsã ꝯg̾gationẽ. lib̾ans ipsam
ꝯg̾gationẽ. libans illã de egypto. qd
signũ dedit moysi cũ diceret moy¬
ses qd̃ signũ dabo ut credant mͥ qͥa
tu me misisti: & ds̃ ait ad illũ. Qd
in manu tua portas. Uirgã. Aice
illã in t̾rã. Et dimisit uirgã in t̾rã.
⁊ facꝰta ẽ serpens. Et ex pauit moy¬

Expanded text:
to congregationis tuae, quam possedisti ab initio. Numquid ista potest esse vox Gentium? numquid Gentes possedit ab ininostris; quorum nos filii facti sumus, non veniendo de carne, sed imitando fidem. Illi autem a Deo possessi ab initio, quid eis contigit? Memento congregationis tuae, quam possedisti ab initio. Redemisti virgam haereditatis tuae. Ipsam congregationem tuam, virgum haereditatis tuae redemisti. Hanc ipsam congregationem dixit virgam haereditatis. Respiciamus ad factum primum, quando voluit possidere ipsam conggationem, liberans illam de Aegypto, quod signum dederit Moysi, cum diceret Moyses ei: Quod signum dabo, ut credant mihi quia tu me misisti? Et Deus ait ad illum: Quid in manu tua portas? Virgam. Projice illum in terram. Et dimisit virgam in terram, et facta est serpens; et expavit Moy
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsuasit hoĩ: Mortẽ. Ergo mors a seR¬
pente: Si mors a serpente: uirga in
serpente: xpcͣ in morte. Idõ etiã a
serpentib cũ in deserto morderent᷑.
inecarent᷑. p̃cepit dñs moysi ut ser¬
pentẽ eneum exaltaret in heremo
e aminoneret popłm ut qͥsqͥs a ser¬
pente morsꝰ ẽẽt illũ intueret᷑ ⁊ sa

Expanded text:
a serpente. Si mors a serpente, virga in serpente, Christus in morte. Ideo etiam cum a serpentibus in deserto morderentur et necarentur, praecepit Dominus Moysi, ut serpentem aeneum exaltaret in eremo, et admoneret populum, ut quisquis a serpente morsus esset, illum intueret
Abbreviated transcription (Latin):
congregationis qͣ ꝓpͥe
synagoga appellatur.
Utquid repulisti nos ds̃
in finem : Non rep̃hendit. s querit
utquid. Quã obrẽ ꝓptͣ quid hoc fecis¬
ti: Quid fecisti: Repulisti nos in fine̾᷑:
Quid ẽ in fine̾᷑ forte usq in fine̾ scłi.
An repulisti nos in xp̃m. qui finis est
omĩ credenti: utquid enĩ repulisti
nosds̃ in finẽ. Iratus ẽ animꝰ tiuis.
suꝑ oues gregis tui. Iuare iratꝰ es su

Expanded text:
congregationis quae proprie Synagoga appellatur. Utquid repulisti nos, Deus, in finem? Non reprehendit, sed quaerit, Utquid, quamobrem, propter quid hoc fecisti? Quid fecisti? Repulisti nos in finem. Quid est, in finem? Forte usque in finem saeculi. An repulisti nos in Christum, qui finis est omni credenti ? Utquid enim repulisti nos. Deus, in finem? Iratus est animus tuus super oves gregis tui. Quare iratus es su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ adeo ñ eͣ qͥd inde fiabi Diuites in
qͥt sint in oꝑib bonis. facile tͥbuant
cõmunicent. E quid ꝓdest hoc thes¬
auritent sͥ fundamͣtũ bonũ in fut᷑um.
ut app̃hendant uerã uitã. Ibi debent
sͥ thesauritare : quo misit iste ocłm in¬
trans in scũariũ dĩ. Exhorrescant om̃s
frẽs nrĩ diuites. habundantes pecunia
auro argento. familia honorib. ex horres¬
cant qd̃ mͦ dicꝰtũ ẽi dñe in ciuitate tua
imaginẽ illoꝵ ad nichilũ rediges. Nonne.
digni st̃ hec pati ut ds̃ in ciitate sua i¬
magine̾ illoꝵ ad nichilũ redigat: qr ⁊ ip¬
si in ciuitate sua t̾rena. unaginẽ dĩ ad

Expanded text:
 adeo non est quod inde faciant? Divites sint, inquit, in operibus bonis; facile tribuant, communicent. Et quid prodest hoc? Thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam . Ubi debent sibi thesaurizare? Quo misit iste oculum, intrans in sanctuarium Dei. Exhorrescant omnes fratres nostri divites, abundantes pecunia, auro, argento, familia, honoribus; exhorrescant quod modo dictum est: Domine, in civitate tua imaginem illorum ad nihilum rediges. Nonne digni sunt haec pati, ut Deus in civitate sua imaginem illorum ad nihilum redigat; quia et ipsi in civitate sua
Abbreviated transcription (Latin):
brabit inimicus in fne᷑. usq quo irri¬
tat adu̾sariꝰ. usqͦ manũ tuã au̾tis
⁊ nos stertimus. ⁊ tãquã nos ds̃ de¬
seruerit in somnis deliramꝰ. Oꝑatus
te asaph. ad intellecꝰtũ. Dic nob̃ qualẽ
salutẽ oꝑatꝰ eͣds̃ in medio t̃re: eũ il¬
la t̃rena ur̃a salus eu̾sa ẽ.Qd fecit:
Qͥd ꝓmisit. Tu confirmasti in uir¬
tut᷑e tua mare. Tãquã gentẽ᷑ iude¬
oꝵ uelut aridam flucꝰtib separatã. Ma¬
re in amaritudine sua gentes erant:
t̾ramq illã undiq circũluebant. Eoce
confirmasti in uirtute tua mare. ⁊
remansit t̾ra sitiens ymbrẽ tuũ. Tu

Expanded text:
brabit inimicus in finem? usquequo irritat adversarius? usquequo manum tuam avertis et nos stertimus, et tanquam nos Deus deseruerit, in somnis deliramus. Operatte ad intellectum; dic nobis qualem salutem operatus est Deus in medio terrae. Cum illa terrena vestra salus eversa est, quid fecit? quid promisit? Tu confirmasti in virtute tua mare. Tanquam gente Judaeorum velut arida a fluctibus separata, mare in amaritudine sua Gentes erant, terramque illam undique circumluebant: ecce confirmasti in virtute tua mare, et remansit terra
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta eadẽ : qr scđm hȩc dõ seruire
debemꝰ. Sacram̃ta ñ eadẽ: qr alia stͣ
sacram̃ta dantia salutẽ. alia ꝓmit¬
tentia saluatorẽ. Sacram̃ta noui te¬
stam̃ti dant salutẽ: sacram̃ta uet̾is
testam̃ti ꝓmisertͣ saluatorẽ. Cũ gͦ
teneas iã. ꝓmissa: qͥd queris ꝓmitten

Expanded text:
praecepta eadem; quia secundum haec Deo servire debemus. Sacramenta non eadem, quia alia sunt Sacramenta dantia salutem, alia promittentia Salvatorem. Sacramenta Novi Testamenti dant salutem; Sacramenta Veteris Testamenti promiserunt Salvatorem. Cum ergo jam teneas promissa, quid quaeris promitten
Abbreviated transcription (Latin):
caui cor meũ  Uidete quẽadmodũ pau¬
lominꝰ effusi st̃ g̾ssus eiꝰ. ut iã dicat sͥ
aĩa. qͣ utilitas qr seruio dõ.: Ecce ille nͣ
seruit ⁊ felix ẽ: ego seruio ⁊ laboro.
Postremo putas qr ego felix sũ: qnͣ ⁊ ille
felix ẽ. qui ñ seruit: Qrͣ me putẽ idõ
felice̾ ẽe qr seruio: Ille. aũ ps̃ cuiꝰ tes¬
timoniũ ꝓtuli: p̃cedit istũ quẽ nc̃

Expanded text:
Videte quemadmodum paulo minus effusi sunt gressus ejus, ut jam dicat sibi anima: Quae utilitas, quia servio Deo? Ecce ille non servit, et felix est; ego servio, et laboro. Postremo puta quia ego felix sum; quando et ille felix est qui non servit, quare me putem ideo felicem esse quia servio? Ille autem psalmus cujus testimonium produxi,
Abbreviated transcription (Latin):
te scła quid fecit: Oꝑatꝰ ẽ salute᷑ in
medio tͣre. & ego adhuc clamo quasi
desertꝰ. Ille oꝑatꝰ e salutẽ in medio t̃¬
re: ⁊ ego remansi in t̾ra. Intellecit as¬
aph bene: qr utellectꝰ asaph. Quare
enĩ ista aut quale̾ salute᷑ oꝑatꝰ ẽixp̃e.

Expanded text:
te saecula, quid fecit? Operatus est salutem in medio terrae; et ego adhuc clamo quasi desertus. Ille operatur salutem in medio terrae; et ego remansi terra. Intellexit Asaph bene, quia Intellectus Asaph. Quare enim ista, aut qualem salutem operatus
Abbreviated transcription (Latin):
salmi huiꝰ titulus ẽ intel¬
lecꝰtus a saph. Asaph latine
cong̾gatio. g̾ce synagoga.
drͣ. Nideamꝰ qͥd intellexe¬
rit ista sẏnagoga. Nos auͣ
intelligamꝰ pͥmitꝰ sẏnagogã:¬
⁊ ex inde intelligemꝰ qͥd intellexerit
synagoga. Oĩs cong̾gatio. gͣnͣali noĩe
hynagoga appellat᷑. & pecoꝵ ⁊ hoĩm
potest dici congregatio. Non aũ hic
pecoꝵ congregatio ẽ qnͣ audiuimꝰ in¬
tellectũ. slã homo cũ in se neglexe¬
rit intellectũ. in honore positus. qͥd
de illo dictũ ẽ audi. Homo in hono¬
re positꝰ ñ intellexit. cõparatꝰ eͣ ium̃¬
tis insensatis ⁊ similis factꝰ ẽ illis. Qͥa¬

Expanded text:
salmi hujus titulus est: Intellectus Asaph. Asaph latine Congregatio, graece Synagoga dicitur. Videamus quid intellexerit ista synagoga. Nos autem intelligamus primitus synagogam; exinde intelligemus quid intellexerit synagoga. Omnis congregatio generali nomine synagoga appellatur: et pecorum et hominum potest dici congregatio; non autem hic pecorum congregatio est, quando audivimus intellectum. Nam homo cum in se neglexerit intellectum in honore positus, quid de illo dictum est audi: Homo in honore positus non intellexit; comparatus est jumentis insensatis, et similis factus est illis . Q
Abbreviated transcription (Latin):
isrł sacta ẽ. ut plenitudo gentium
intraret: ⁊ sic oĩs isrł salius fieret.
Ergo iã asaph agnosce qd̾ p̃cessit: ut
granũ oecidit in t̾ra. nͥ ut multipli¬
cit̾ surgeret. Exaltatꝰ e̾ serpens in
heremo: ut ꝑcussũ a ueneno sanaret.
Attende qd factũ er. Noli putare uaca¬
re qd̃ uenit : ne te male inueniat

Expanded text:
Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Ergo jam Asaph agnosce quod praecessit, ut granum cecidit in terram, nisi ut multipliciter surgeret . Exaltatus est serpens in eremo, ut percussum a veneno sanaret . Attende quod factum est: noli putare vacare quod venit; ne te malum inveniat,
Abbreviated transcription (Latin):
filiȩ syon. Ust annuntiẽ om̃s laudes
tuas. S uͥ: In atriis filiȩ syon: qr p̃dica¬
tiodĩ pͣt̃ eccłiam inanis eͣ. Parum est
laudare dm̃: ⁊ annuntiare om̃s laudes
eiꝰ. In atriis syon annuntia. ad unitatẽ
attende:. Noli diuidere. popłm: s rape
ad unũ ⁊ fac unũ. Oblitꝰ sũ quãdui dixi.
Iã finito psalmo ⁊ ex isto odore: conitio
me diuturnũ habuisse sermonẽ. s stu¬
diis ur̃is ñ sufficio. Hiolenti estis nimis.
Utinã uiolentia ista rapiatis regñ cȩloꝵ.¬

Expanded text:
filiae Sion. Ut annuntiem omnes laudes filiae Sion. Ut annuntiem omnes laudes tuas: sed ubi? In atriis filiae Sion; quia praedicatio Dei praeter Ecclesiam inanis est. Parum est laudare Deum, et annuntiare omnes laudes ejus: In atriis filiae Sion annuntia. Ad unitatem tende, noli dividere populum; sed rape ad unum, et fac unum. Oblitus sum quamdiu dixi. Jam finito Psalmo, et ex isto odore conjicio me diuturnum habuisse sermonem: sed studiis vestris non sufficio; violenti estis nimis: utinam ista violentia rapiatis regnum coelo
Abbreviated transcription (Latin):
s mͦ in ꝑegͥnatione qr ñdũ uenit
res. Ponere in dõ sp̃e meã. Quãdiugͦ
ñdũ adhesisti: ibi pone spẽ. flucꝰtuas. p̃¬
nutte a t̾ra anchorã. Nondũ heres ꝑ pre¬
sentiã: inhere ꝑ spẽ. Pon̾e in dõ spẽ meã.
Et qͥd hic agis ponens in dõ sp̃e tuã: Qd̃
erit negociũ tuũ. nͥ ut laudes quẽ dili¬
gis. ⁊ facias te: cũ coamatorib eiꝰ. Ecce si
amares aurigã: ñ raꝑes cet̾os. ut tecũ a¬
marent: Amator. aurige quacũq tran¬
sit loqͥt᷑ de illo ut cũ illo eũ ament ⁊
ceteri. Gratis amant᷑ flagitiosi hoĩes: ⁊
a dõ p̃miũ querit᷑ ut amet᷑ Ama dm̃ gͣ¬
tis: nulli inuideas dm̃. Rapite eũ qͦt¬
qͦt potestis. quotqͦt possessuri estis ñ fit
angustꝰ. Nullos iillo limites facietis:
totũ singuli possidebitis. ⁊ totũ om̃s
habebitis. Ergo hoc fac cũ hic es: id est
cũ ponis in dõ spẽ tuã. Quid enĩ seqͥt᷑:
Ut aununtiẽ om̃s laudes tuas in portis

Expanded text:
 in peregrinatione, quia nondum venit res, Ponere in Deo spem meam. Quamdiu ergo nondum adhaesisti, ibi pone spem. Fluctuas; praemitte ad terram ancoram. Nondum haeres per praesentiam; inhaere per spem. Ponere in Deo spem meam. Et quid hic ages, ponens in Deo spem tuam? Quod erit negotium tuum, nisi ut laudes quem diligis, et facias tecum coamatores ejus? Ecce si amares aurigam, non raperes caeteros ut tecum amarent? Amator aurigae quacumque transit loquitur de illo, ut cum illo eum ament et caeteri. Gratis amantur flagitiosi homines; et a Deo praemium quaeritur ut ametur! Ama Deum gratis; nulli invideas Deum. Rapite eum quotquot potestis, quotquot pos essuri estis: non fit angustus; nullos in illo limites facietis; totum singuli possidebitis, et totum omnes habebitis. Ergo hoc fac cum hic es, id est, cum ponis in Deo spem tuam. Quid enim sequitur? Ut annuntiem omnes laudes tuas in atriis
Abbreviated transcription (Latin):
huic fornicationi contͣriꝰ ẽ amor castꝰ.
Quis ẽ amor castꝰ. Aĩa iã ãmat sponsũ
suũ. Eͥdab illo querit: ab sponso suo qͣ.
generos. aut sponsos femine eligunt
forte diuitias ⁊ aurũ eiꝰ amat: ⁊ fun¬
dos. ⁊ argentũ. ⁊ pecuniã. ⁊ equos ⁊
familiã ⁊ cet̾a : absit lste ipsũ solum

Expanded text:
fornicationi contrarius est amor castus. Quis est amor castus? Amat jam anima sponsum suum: quid ab illo quaerit, ab sponso suo quem generos, aut sponsos feminae; eligit forte divitias, et aurum ejus amat, et fundos, et argentum, et pecuniam, et equos, et familiam, et caetera. Absit: iste ipsum solum
Abbreviated transcription (Latin):
ille de quo dicꝰtũ. ẽi ace uerus isrłita
in quo dolus nͣ eͣ. Non sołm hoc dico.
qd ⁊ nos isrłite sumꝰ: qr ⁊ nos semen
abrahȩ sumꝰ. Gentib qͥppe loquebat᷑
apłs. cũ diceret. ergo sem̃ abrahe es¬
tis. scłm ꝓmissionẽ heredes. Sodm hoc
gͦ om̃s ifrłite. qui sequim᷑ uestigia fi¬

Expanded text:
o dictum est: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Non secundum hoc dico, quod et nos Israelitae sumus, quia et nos semen Abrahae sumus; Gentibus quippe loquebatur Apostolus, cum diceret: Ergo semen Abrahae estis, secundum promissionem haeredes . Secundum hoc ergo omnes Israelitae, qui sequimur vestigia fi
Abbreviated transcription (Latin):
eligant: ⁊ relinquant ȩtͣna. Ergo fr̃s
in eo qd̃ fraudẽ faciunt. fraudẽ pati¬
unt᷑. Qd̃ iã dudũ dixi frẽs. quale cor
habet quis ut lucret᷑ uestẽ ⁊ ꝑdat
fide᷑. Ille cui tulit ueste passus est
fraudẽ. an iste qui tanto dampno ꝑ¬
cutit᷑: di pͣciosior ẽ uestis ꝗͣ. fides:
maĩore dampno ille afficitur. Si aũ
incõparabilit᷑ fides excedit totũ mũ¬
dũ. ille uidebit᷑ dampnũ uestis ꝑpe¬

Expanded text:
eligant, et relinquant aeterna. Ergo, fratres, eligant, et relinquant aeterna. Ergo, fratres, in eo quod fraudem faciunt, fraudem patiuntur. Quod jamdudum dixi, fratres; quale cor habet, qui ut lucretur vestem, perdit fidem? Ille cui tulit vestem passus est fraudem, an iste qui tanto damno percutitur? Si pretiosior est vestis quam fides, majore damno ille afficitur: si autem incomparabiliter fides excedit totum mundum, ille videbitur damnum vestis perpe
Abbreviated transcription (Latin):
hac t̾ra. pii uͦ ⁊ dõ seruientes. in tẽptͣoi¬
b plerũq ⁊ in laborib fatigantur.
Mlagna difficultas ẽ hoc scire: s donec in¬
troeam in scũariũ dĩ. In scũariũ enĩ diͣ
qͥd tͥ p̃stat᷑. ut hanc soluas questionẽ:
E intelligã inquit in nouissima. ñ in
pͣsentia. Ego inquit de scũario di᷑. in
oĩs ista massa mortalitatis uentum ẽ.
ad exam̃: uentura ẽ ad librã. Appen¬
dent᷑ ibi oꝑa hominũ. cuncta. Modo
nubes inuoluit: s dõ cognita st̃ meri¬
ta singuloꝵ. Et intelligã inqͥt in no¬
uissima. s ñ ame. Nã ante me labor
ẽ Inde intelligã in nouissima. Intre
in scũariũ dĩ. Ibi gͦ intellexit. & un¬
fraudulenti stͣ: qr dolosi st̃ dolos pa¬
tiunt᷑. Quid hoc est qr fraudulentis
fraudẽ patiunt᷑ ᷤ fraudẽ uolt̃ fac̾e̾
genĩ humano. in oĩb nequitiis suis.
fraudẽ ⁊ ipsi patiunt᷑. ut tͣrena bona

Expanded text:
hac terra; pii vero et Deo servientes in tentationihac terra; pii vero et Deo servientes in tentationibus plerumque et in laboribus fatigantur: magna difficultas est hoc scire; sed donec introeam in sanctuarium Dei. In sanctuario enim Dei quid tibi praestatur, ut hanc solvas quaestionem? Et intelligam, inquit, in novissima; non in praesentia. Ego, inquit, de sanctuario Dei intens, omnis ista massa mortalitatis ventura est ad examen, ventura est ad libram; appendentur ibi opera hominum. Cuncta modo nubes involvit; sed Deo cognita sunt merita singulorum. Et intelligam, inquit, in novissima: sed non a me; nam ante me labor est. Unde intelligam in novissima? Intrem in sanctuarium Dei. Ibi ergo intellexit, et unfraudulenti; quia dolosi sunt, dolos patiuntur. Quid est hoc, quia fraudulenti sunt, fraudem patiuntur? Fraudem volunt facere generi humano in omnibus nequitiis suis; fraudem et ipsi patiuntur, ut terrena bona
Abbreviated transcription (Latin):
Audiamꝰ. Quia suscepit cognosc̾e̾ ⁊ aduitꝰ
ẽ. ⁊ didic̃ aliqͥd ⁊ indicauit nob̾. Et susce¬
pi inqͥt cognosce̾: hoc labor ẽ ante me.
sere magnꝰ labor cognoscere. qͦmͦ ⁊ ds̃
curet res humanas. ⁊ bñ sit mał ⁊ labo¬
rent boni. ¶agna uis questionis. Ideo
hoc labor eͣ ante me. Quasi stat mͥ in
facie murꝰ quidã. s habes uocẽ psalmi.
In dõ meo transg̾diar murũ. Lloc labor
s ante dm̃ ñ ẽ labor. łac te. ante dmĩ uͥ
ñ ẽ labor: ⁊ nec tͥ erit labor. Et̃ fecͫ hoc.
Nã diᷤ it quandui labor ẽ ante se. Donec
intrẽ in scũariũ dĩ: ⁊ intelligã iN
nouissima. Magna res frẽs. Tamdu la¬
boro inquit. ⁊ anͣ faciẽ meã laborem
quendã quasi metͥcabilẽ uideo. ut cog¬
noscã quomͦ ⁊ iustꝰ sit ds̃. ⁊ res huma¬
nas curet. ⁊ ñ sit iniquus qđ peccantes
⁊ scelera facientes felicitatẽ habent in

Expanded text:
audiamus; quia suscepit cognoscere, et adjutus audiamus; quia suscepit cognoscere, et adjutus est, et didicit aliquid, et indicavit nobis. Et suscepi, inquit, cognoscere. Hoc labor est ante me. Vere magnus labor, cognoscere quomodo et Deus curet res humanas, et bene sit malis, et laborent boni! Magna vis quaestionis! ideo, Hoc labor est ante me. Quasi stat mihi in facie murus quidam: sed habes vocem psalmi, In Deo meo transgrediar murum . Hoc labor sed ante Deum non est labor: fac te ante Deum ubi non est labor, et nec tibi erit labor. Et fecit hoc; nam dicit quamdiu labor ante se: Donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam in novissima. Magna res, fratres. Jam diu laboro, inquit, et ante faciem meam laborem quemdam quasi inextricabilem video, ut cognoscam quomodo et justus sit Deus, et res humanas curet, et non sit iniquus, quod peccantes et scelera facientes felicitatem habent in
Abbreviated transcription (Latin):
rabo sic. ecce gn̾ationẽ filioꝵ tuoꝵ rep¬
baui. Ergo ne reꝓbaret. quid fecit : ꝙ sus¬
cepi cognoscere. Suscepit oognoscere:
ds̃ illi adsit ut cognoseat. Int̾m frẽs
a magno lapsu reuocat᷑. qnͣ ñ se iã scien¬
tẽ᷑ pͣsumpsit. s suscepit cognoscere qd̾
nesciebat. Iam enĩ uolebat quasi sci¬
ens uideri. ⁊ p̃dicare nullã curã doͣ ẽe
de reb humanis. facta ẽ enĩ ista uu¬
quoꝵ nequissima ⁊ impia docꝰtrina. Sci¬
atis fr̃es multos disputare ⁊ dic̾e: qr. ds̃
res humanas ñ curat. qr casib regun¬
tates nr̃e. qr unusquisq ñ ꝓmeritis a¬
git᷑. s ꝓ necessitate stellaꝵ suaꝵ. Locꝰt᷑¬
na mala: De̾trina impia. In hec iste i¬
bat cuiꝰ pene cõmoti st̃ pedes. ⁊ cuiͦ pau¬
lo minꝰ effusi ftͣ g̾ssus. in hunc ibat erro¬
cepit cognosce̾: ⁊ dãpnauit sen tentiam.
in qua ustitiȩ ñ congruebat. Et̃ qͥd dic᷑:

Expanded text:
rabo sic: ecce generationem filiorum tuorum reprabo sic: ecce generationem filiorum tuorum reprobavi. Ergo ne reprobaret, quid fecit? Et suscepi cognoscere. Suscepit cognoscere: Deus illi adsit, ut cognoscat. Interim, fratres, a magno lapsu revocatur, quando non se jam scientem praesumit, sed suscepit cognoscere quod nesciebat. Jam enim volebat quasi sciens videri, et praedicare nullam esse Deo curam de rebus humanis. Facta est enim ista iniquorum nequissima et impia doctrina. Sciatis, fratres, multos disputare, et dicere quia Deus res humanas non curat, quia casibus reguntates nostrae, quia unusquisque non pro meritis agitur, sed necessitate stellarum suarum: doctrina mala, doctrina impia! In haec iste ibat, cujus pene commoti sunt pedes, et cujus paulo minus effusi sunt gressus; in hunc ibat errocepit cognoscere; et damnavit scientiam in qua justi
Abbreviated transcription (Latin):
mit se aucboritate cõpescente: qua auc¬
toritate uult hõ aliqnͣ erũpere in istã
sententiã: s reuocat᷑ scripturis dicen¬
tib ut semꝑ bene uiuat᷑: dicentib
qr ds̃ curat res humanas. qr discernit
int̃ pũ ⁊ impiũ. Ergo ⁊ iste uolens iam
istã ꝓferre sententiã. reuocat se: Iquid¬
ait: Si dicebã uarrabo sic. eoce gñati¬
onẽ filioꝵ tuoꝵ reꝓbaui. Reꝓbaui gͣn̾a¬
tionẽ filioꝵ tuoꝵ. si narrabo sic. gene¬
rationẽ iustoꝵ reꝓbabo: sic̃ ⁊ q̃dã hnͣt
exemplaria. ecce gen̾ationẽ filioꝵ tuoꝵ.
Cui concinui. Id ẽ cui filioꝵ tuoꝵ conci¬
nui. id ẽ congriii. cui accõmodatꝰ sum:
dissonaui ab omĩb si fic doceo. soncinit
Aliud dicꝰturus sũ quã dixit abrahã. ꝗͣ. di¬
Illi enĩ om̃s dixert̃: qr curat ds̃ res huma¬
nas. Ego dicꝰturus sũ qr ñ curat: maior¬
rima aucꝰtoritas reuocauit cogitationẽ
ab impietate. Et qͥd seqͥt᷑ Si dicebã nar¬

Expanded text:
oritate compescente. Qua auctoritate? Vult homo aliquando erumpere in istam sententiam; sed revocatur Scripturis dicentibus ut semper bene vivatur, dicentibus quia Deus curat res humanas, quia discernit inter pium et impium. Ergo et iste volens jam istam proferre sententiam, revocat se. it? Si dicebam, Narrabo sic: ecce generationem filiorum tuorum reprobavi. Reprobavi generationem filiorum tuorum, si narrabo sic: generationem justorum reprobabo. Sicut et quaedam habent exemplaria: Ecce generationi filiorum tuorum cui concinui? id est, cui filiorum tuorum concinui? id est, cui congrui, cui accommodatus sum? Dissonui ab omnibus, si sic doceo. Concinit Aliud dicturus sum quam dixit Abraham, quam diIlli enim omnes dixerunt, quia curat Deus res humanas. Ego dicturus sum, quia non curat. An majorrrima auctoritas revocavit co16. Et quid sequitur? Si dicebam, nar
Abbreviated transcription (Latin):
berẽ.huc accedit qr seipsũ mͥ ꝓmittit.
⁊ idem me in etͣnũ habiturũ in eter¬
nũ ꝓmttit. Tantũ habeo: ⁊ nũꝗͣ. non
habebo.Magna felicitas. pars mea ds̃
Quãduu: In scła. Iñ ecce uide qͦmã illũ
amauit. fecit cor castuͣ ds̾ cordis mei:
⁊ pars mã ds̃ in scła. Facꝰtũ ẽ cor castũ
gratis. lã amat᷑ ds̃. Non ab illo petitur
aliud p̃miũ. Sui aluid p̃miũ petit adoͣ.
⁊ ꝓptͣea uult seruire dõ. cariꝰ facit qd̾
uult acciꝑe. quã ipsũ a quo uult acci
ipsũ. Premiũ dĩ. ipse ds̃ ẽ. Hoc amat.
hoc diligit. Si aluid dilexerit. ñ ẽ cas¬
tꝰ amor. Recedis ab igne immortali. fri¬
gesces corrũperis. Noli recede. Corrup¬
tio tua erit. fornicatio tua erit. lã is¬
te redit. iã istũ penitet. iã penitenti
ã eligit. iã dic̃ pars mea dc̃. E qͦmͦ de

Expanded text:
ipsum promittit, et id me in aeternum habiturum promittit. Tantum habeo, et nunquam non habeo! Magna felicitas! Pars mea Deus. Quamdiu? In saecula. Quoniam ecce vide quomodo illum amavit; fecit cor castum: Deus cordis mei, et pars mea Deus in saecula. Factum est cor castum; gratis jam amatur Deus, non ab illo petitur aliud praemium. Qui aliud praemium petit a Deo, et propterea vult servire Deo, carius facit quod vult ipsum. Praemium Dei, ipse Deus est. Hoc amat, hoc diligit; si aliud dilexerit, non erit castus amor. Recedis ab igne immortali; frigesces, corrumperis. Noli recedere; corruptio tua erit, fornicatio tua erit. Jam iste redit, jam istum poenitet, jam poenitentiam iste eligit, jam dicit, Pars mea Deus. Et quomodo