comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne inuidia mordeat. ⁊ alienis felicitatibꝰ
emula sua se face ꝯsumat: ne ĩmod̾ate
linguã loqͣcitas ꝑtrahat. eãq usq ad la¬
sciuiã obtrectõnis extendat: ne odũ ma¬
licia excitet. ⁊ os usq ad iaculũ malectie¬
tionis irritet. Rursũ cũ cogitat ut ea al¬
pensat nimirũ ut malis bona. ut bonis
meliora respondeat: ut erga ꝓsaces man¬
suenidinẽ longanimitatis erhibeat᷑: ut
malicie peste languentibꝰ gr̃am benigni¬
tatis ostendat: ut discordes in pace uniat:
ut ꝯcordes ad ꝯcupiscentiã uere pacis ac¬
cingat: rit indigentibꝰ necessaria tribuat.
ut errantibꝰ uiã rectituduns ostendat. ut
afflictos uerbo ⁊ cõpassiõe mulceat: ut
accensos in hꝰ mundi desid̾ris ierepatiõe
restringat: ut minas potentiũ ratiocinatiõe
mitiget: ut opp̃soꝵ angustias qͣnta p̾ualet
ope leuet: ut foris resistentibꝰ opponat pati¬
entiã: ut utꝰ suꝑbientibꝰ exhibeat eñ patĩa

Expanded text:
Ne invidia mordeat, et alienis felicitatibus Ne invidia mordeat, et alienis felicitatibus aemula sua se face consumat. Ne immoderate linguam loquacitas pertrahat, eamque ad lasciviam obtrectationis extendat. Ne odium malitia excitet, et os usque ad jaculum maledictionis irritet. Rursumque cum cogitat ut ea alpectat, nimirum ut malis bona, ut bonis meliora respondeat, ut erga suetudinis longanimitatem exhibeat; ut malitiae peste languentibus gratiam benignitatis impendat; ut discordes ad pacem veniant; ut concordes ad concupiscentiam verae pacis accingat; ut indigentibus necessaria tribuat; ut errantibus viam rectitudinis ostendat; ut afflictos verbo et compassione mulceat; ut accensos in hujus mundi desideriis, increpatione restringat; ut minas potentium ratiocinatione mitiget; ut oppressorum angustias quanta praevalet ope, levet; ut foris resistentibus opponat patientiam, ut intus superbientibus exhibeat cum patientia
Abbreviated transcription (Latin):
ute nuscꝑ testam̃ti mandatis. ꝑ urũ ina¬
licia cõpescit᷑. ꝑ aliud benignitas p̃roga¬
tur: ut malũ qd̃ pati ñ uiat qͥsq ñ faci¬
ens. cesset a nocendi oꝑe: ⁊ rursũ bonũ
qd̃ sͥ fieri appetit. ĩpendens erga utilita¬
tẽ se pxumi exerceat ex benignitate. Sed
hec nimirũ duo dũ sollicita intentione
cogitant᷑: oor ad ĩnumera uirtutũ mini¬
steria tendit᷑: ne uł ad inferenda que ñ
debet desideriis inqͥeta mens ferueat:
łerga exhibenda q̃ deb ocio resoluta
torpescat. Nã cũ cauet alteri facere qd̾
nequaꝗͣ uult ab altõ ipsa tolerare sollici¬
ta se intentiõe circũspicit. ne suꝑbia eleret
⁊ usq ad despectũ ꝓximi animũ cleiciens
exaltet: ne ambitio cogitõnẽ lamet᷑ cũꝙ
hanc ad appetenda aliena dilatat. angu¬
stet: ne cor luxuria polluat. ⁊ subiectum
desideriis ꝑ illicita corrũpat: ne ira exasꝑ¬
et. ⁊ usq ad ꝓferendã ꝯtiunetiã inflãmet

Expanded text:
utriusque Testamenti mandatis per unum malitia compescitur, per aliud benignitas praerogatur, ut malum, quod pati non vult quisque non faciens, cesset a nocendi opere, et rursum bonum, quod sibi fieri appetit, impendens, erga utilitatem proximi se exerceat ex benighaec nimirum duo dum sollicita intentione cogitantur, cor ad innumera virtutum ministeria tenditur, ne vel ad inferenda quae non debet in desideriis inquieta mens ferveat, vel erga exhibenda quae debet otio resoluta torpescat. Nam cum cavet alteri facere quod nequaquam vult ab altero tolerare, sollicita se intentione circumspicit, ne superbia elevet et usque ad despectum proximi animum dejiciens exaltet. Ne ambitio cogitationum laniet, cumque hanc ad appetenda aliena dilatat, angustet; nec luxuria polluat et subjectum desideriis per illicita corrumpat. Ne ira exasperet et usque ad proferendam contumeliam inflammet.
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs descend̾et restitit: s tñ ⁊ mnobectiente ᷤᷤ
diligens. qͦ descendi ꝓhibuit:⁊ ip̃e descẽdit.
Hee iezechielẽ q pͥus a t̾renis desid̾iis sustu¬
lit: pꝰ ꝑ cicinnũ capitis in aere librauit.
hec in daniele qpͣ regis dapibꝰ gulã cõpe¬
scuit: ei ⁊ esurientiũ ora leonũ clausit. ħ
tribꝰ pueris ꝙ in tranqͥllitate positis ĩcen¬
dia iicioꝵ subdidit: t̾bulationis tp̃r ⁊ flã

Expanded text:
bedientes diligens quo descendere prohibuit et ipse descendit . Haec Ezechielem, quem prius e terrenis desideriis sustulit post per cincinnum capitis in aere libravit . Haec in Daniele quia a regiis dapibus gulam compescuit, ei et esurientium ora leonum clausit . Haec tribus pueris, quia in tranquillitate positis incendia vitiorum subd
Abbreviated transcription (Latin):
ex tota aĩa. ⁊ er tota fortitudine diligi
ꝯcordit̃ iubet᷑. Qua in re notandũ est.¬
qd̃ iliuinꝰ sermo cũ dm̃ diligi p̃cipit. ñ
solũ uarrat ex quo. s ĩ informat ex qͣto
fieri. iude ne oͭteri facias: & ꝑ semetipsã

Expanded text:
diligi conditor jubetur. Qua in re notandum, quod divinus sermo cum Deum diligi praecipit, non solum narrat ex quo, sed etiam informat ex quanto, fieri, vide ne tu alteri facias; »
Abbreviated transcription (Latin):
ne illustrat. Cunctis ⁊ em̃ liquet: qr qͦs
gratis ꝯdidit benigne disponit. Et cum
spũalia dona lagit᷑: ipse ꝑficit qd̾ ex mu¬
nere sue benignitatis inchoanit. Secre
serit: cũ bona q̃ p̃ueniendo ceꝑat. neqͣꝗͣ¬
nis tẽptationibꝰ tenebris cecitatis pussat
cũ dona q̃ ꝯtulit minime custodit: cũ
⁊ ũtis nr̃e ad se desid̾ia ercitat: ⁊ tam̃
occulto iudicio difficultate nos nr̃e ii¬
ste cdisponit᷑᷑ iustũ ꝑfecto ẽ ut a nob̾ acdh
mortalibꝰ ignoret᷑ S hecipsa sapĩe illiꝰ
secreta ꝯspicere. utcũq iã incõp̃hensibili¬
tatis eiꝰ est potentiã uidere: ꝙ ⁊si i ipsa
ꝯsilioꝵ eiꝰ inqͥsitiõe desicimꝰ ÷ deficiendo

Expanded text:
lustrat. Cunctis etenim liquet quia quos gratis condidit benigne disponit. Et cum spiritalia dona largitur, ipse perficit qere suae benignitatis inchoavit. Secretserit; cum bona quae praeveniendo coeperat, neqnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultate nos nostrae imste disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur. Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere utcunque, jam incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia dum in ipsa consiliorum ejus inquisitione defi
Abbreviated transcription (Latin):
cogrationẽ infirmitatis ꝓp̾e lassescendo
pficienꝰ: p̃mittit dĩ. Shomo tu qͥs es
qui respondeas dõ: Nũqͥd dicit figm̃tũ
ei qͥ se suirit: quare me fecisti sic: Qui gͥ
mitatis sue cognitionẽ rediit. ato add
eruditionẽ se ꝓpriã deficiendo reuocauit.
ut ita dicã secreta sapĩe ñ inueniens in¬
uenit: q cũ ad suꝑna ꝯsilia reqͥrenda
lassesceret. didicit ut himmliꝰ timeret:
& q̃ sua insirmitas a cognitione ĩtia
repulit: hc̃ ei ueriꝰ humilitas uur̃. So¬
phar itaq ⁊ ꝑscientie studrũ ꝑitus. ⁊ ꝑ¬

Expanded text:
cognitionem infirmitatis propriae lassescendo proficiens, praemittit dicens: O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Nunquid dicit figmentum ei qui se finxit: Qmitatis suae cognitionem rediit: et ad eruditionem se propriam deficiendo revocavit, ut ita dicam, secreta sapientiae non inveniens invenit, quia cum ad superna consilia requirenda lassesceret, didicit ut humilius timeret; et quem sua infirmitas a cognitione intima repulit, hunc ei verius humilitas junxit. Sophar itaque et per scientiae studium peritus,
Abbreviated transcription (Latin):
leris a te. ⁊ ñ manserit in tab̾nacso tuo in¬
iusticia: tc̃ leuare pot̾is faciẽ tuã absꝙ ma¬
pecc̃m aut sola cogitõne cõmitit᷑: aut co¬
gitõne simul ⁊ oꝑe ꝑpetrat᷑. Iniqͥtas gͥ in
mami ẽ: culpa in opͥe. Inisticia uͦ ii tab̾¬
naculo: iniqͥtas inmͣte. Mens qͥppe nr̃a
tab̾uacłm ñ incongrue uocat᷑: in q̃ apud

Expanded text:
tuo injustitia, tunc levare poteris faciem tuam abspeccatum aut sola cogitatione committitur, aut cogitatione simul et opere. Iniquitas ergo in manu est, culpa in opere. Injustitia vero in tabernaculo, iniquitas in mente. Mens quippe nostra tabernaculum non incongrue vocatur, in
Abbreviated transcription (Latin):
consecuta. In hac itaq luce impii a tumultu
cessant: dum ꝑuersoꝵ m̃tes ueritate cognita. la¬
boriosa mundi desideria fugiunt ⁊ ce tnquilli¬
tati intuni amoris acqͥescunt. An ñ ad cessatio¬
nẽ uocat lux ip̃a que ait. uenite ad ne om̃s qͥ
laboratis & onerati estis. & ego reficiã uos. tolli

Expanded text:
s . In hac itaque luce impii a tumultu s . In hac itaque luce impii a tumultu cessant, dum perversorum mentes, veritate cognita, laboriosa mundi desideria fugiunt, et tranquillitati intimi amoris acquiescunt. Annon ad cessationem vocat lux ipsa quae ait: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis; et ego reficiam vos.
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ ueritas semꝑ ẽẽ suũ ut nobis utcũq
infund̾et: moyse mediante insinuat dicens.
Ego sũ qui sũ. Et dices filus ifrł. Q ẽ: misit
me ad uos. S ecce qͥa labentia conspicit: qͥa
semꝑ p̃sens gaudiũ querit ⁊ qͥa uenture lu¬
cis memorat:qͥa electoꝵ eius ordines enume¬
rans pensat ⁊ ipsa nĩa nobis apertiꝰ qͥetẽ huiꝰ
lucis insinuet: ce qͥd apud illã cotidie de pͣuoꝵ
conu̾satione agit᷑. uerbis manitestiorib demon¬
corda peccantiũ ꝑ hoo qͦd strepitꝰ desiderioꝵ pos¬
sidet. grauis cogitationũ instigantiũ tumultꝰ
p̃mit. S in hac luce qͣm concepti minime uide¬
rt̃. a tumultu suo impii cessare phibent᷑: qͥam
mirũ mediatoris aduentũ. quẽ patres in lege
positi dn p̃stolati sc̃. ad uite sue reqͥẽm ppłi gen¬
tiles inuenert̃ ⁊ paulo accestante qui ait. Qd
querebat isrł hoc non ẽ ꝯsecutus: electio aũt ẽ

Expanded text:
nimirum Veritas semper esse suum, ut nobis utcunque nimirum Veritas semper esse suum, ut nobis utcunque infunderet, Moyse mediante insinuat, dicens: Ego sum qui sum. Et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Sed ecce, quia labentia conspicit, quia semper praesens gaudium quaerit, quia venturae lucis memorat, quia electorum ejus ordines enumerans pensat: ipsam jam nobis apertius quietem hujus lucis insinuet, et quid apud illam quotidie de pravorum conversatione agitur, verbis manifestioribus demoncorda peccantium per hoc quod strepitus desideriorum possidet, gravis cogitationum instigantium tumultus premit. Sed in hac luce, quam concepti minime viderunt, a tumultu suo impii cessare perhibentur, quia nimirum Mediatoris adventum, quem patres in lege positi diu praestolati sunt, ad vitae suae requiem populi gentiles invenerunt, Paulo attestante, qui ait: Quod quaere
Abbreviated transcription (Latin):
rent ꝑuenire neqͥuert̃. Incarnatꝰ qͥppe clñs di¬
cito. Ego sũ lux mundi. Atꝙ ip̃a lux ait. Multi
ꝓpħe & iusti desiderauert iudere que uidetis:¬
spem uenturi mediatoris. aꝑtis ꝓpħarũ uocib
excitati. nequaꝙͣ potuert̃ cernere eiꝰ incarnati¬
onẽ. In his itaq conceptꝰ inderior formã fidei e¬
didit: s hanc usq ad aꝑtã uisionẽ diuine pre¬
sentie ñ ꝑduxit: quia priꝰ hos a mundo mors in¬
t̾ueniens tapuit. qͣm manifesta mundũ ueti¬
nucordis cuncta labentia ad memoriã stringit.
Et quia angusta ẽ omĩs creatura creatori: ꝑ eun¬
praq m̃tis oculũ tendit: ce uementia uł trans¬
acta considerans. ad et̾nũ ẽẽ medullitꝰ mardes¬
cit dicens. Nc̃ enĩ dormiens silerẽ. Nc quippe. p̃¬
sentis ẽ temporis. Et qͥd ẽ. stantem semꝑ in pre¬
senti qͥetẽ querere: nͥ ad illud cui nchiluert.
nichil p̃terit. gaudiũ et̾nitatis anhelare: Qͦd

Expanded text:
rent, pervenire nequiverunt. Incarnatus Dominus dirent, pervenire nequiverunt. Incarnatus Dominus dicit: Ego sum lux mundi . Atque ipsa Lux ait: Multi prophetae et justi desideraverunt videre quae videtisspem venturi Mediatoris apertis prophetarum vocibus excitati, nequaquam potuerunt cernere ejus incarnationem. 133 In his itaque conceptus interior formam fidei edidit, sed hanc usque ad apertam visionem divinae praesentiae non perduxit, quia prius hos a mundo mors interveniens rapuit, quam manifesta mundum Verinu cordis cuncta labentia ad memoriam astringit; et quia angusta est omnis creatura creatori, per eumpraque mentis oculum tendit, et venientia velut transacta considerans, ad aeternum esse medullitus inardescit, dicens: Nunc enim dormiens silerem. Nunc enim praesentis est temporis. Et quid est stantem semper in praesenti quietem quaerere, nisi ad illud, cui nihil venit, nihil praeterit, gaudium aeternitatis anhelare? Quod
Abbreviated transcription (Latin):
di luce radiauit. Ibi iacob: qͥ irã fñs humilit̾
fugio: clement᷑ edomuit. Q plequidẽ fecund̾
extitit: s tam̃ sp̃s ubertate fecundior. eandẽ plẽ
sub ꝓpħie sue uinculis astruixit. Bene aũtt aboi¬
tiuu hoc absconditũ cdr̃: qͥa a mundi pͥmordiis
dũ qͦsdã paucos moyse sc̃bente cognoscimꝰ. paro
nobis maxima humani gñis occultat᷑. Neq eñ
tot iustos solũm usq ad acceptã legẽ extrissecre¬
dendũ ẽ: qͦt moyses breuissima descriptione ꝓ¬
strinxit. Qͥa gͦ amundi pͥmordio edita młcitũ¬
dobonoꝵ ex magna parte noticie nr̃e subtͣhitur:
abortiuũ hoc absconditũ uocat᷑. Qd c ñ substi¬
tisse d̃r: qͥa enumeratis paucis eoꝵ frequentia
nullo apd̃ nos memorie scͥpto retinet᷑. Recte u̾¬
post acceptã legẽ in hoc mundo nati st̃. auctori
concepti lucẽ minime uidert.: q̃a ad aduentũ
incarnationis dñce qͣmus hanc fidelit᷑ crede¬

Expanded text:
. Ibi Jacob, qui iram fratris humiliter . Ibi Jacob, qui iram fratris humiliter fugit, clementer edomuit; qui prole quidem fecundus exstitit, sed tamen spiritus ubertate fecundior, eamdem prolem sub prophetiae suae vinculis astrinxit . Bene autem abortivum hoc absconditum dicitur, quia a mundi primordiis, dum quosdam paucos Moyse scribente cognoscimus, pars nobis maxima humani generis occultatur. Neque enim tot justos solummodo usque ad acceptam legem exstitisse credendum est, quot Moyses brevissima descriptione perstrinxit. Quia ergo a mundi primordio edita multitudo bonorum, ex magna parte notitiae nostrae subtrahitur, abortivum hoc absconditum vocatur. Quod et non substitisse dicitur, quia, enumeratis paucis, eorum frequentia nullo apud nos memoriae scripto retinetur.  Vet. Xpost acceptam legem in hoc mundo nati sunt, auctoriamen quasi concepti lucem minime viderunt. quia ad adventum incarnationis dominicae, quamvis hanc fideliter crede
Abbreviated transcription (Latin):
oeit᷑: extinctũ ꝓtinꝰ occultat᷑. Quos gͥ sc̃s uir alis
dio ante redemptionis tempꝰ exorti st̃. & tam̃
huic mundo semet ip̃os mortificare curauet̃:
Qͥ scripte legis tabulas ñ habentes. qͣsi ab
utero mortui st̃: qͥa auctorẽ suũ naturati sege
tunuert̃. Et cũ uenturũ mediatorẽ crederent. stu¬
duert̃ sũmoꝑe mortificatis uoluptatib. eẽ que
scripto ñ acceperant p̃cepta seruare. Tempꝰ itas
illud qͦd iuxta mundi miciũ mortuos huic
seculo patres nr̃os ꝓtulit: qͣsi abortun uterus
fuit. Ibi nãq abel: qui occidenti se fc̃ĩ restitisse
ñ legit᷑. Ibi enoch: qͥ talẽ se exhibuit. ut abislatur
cũ dño transserretur. Ibi noe: qui ꝑ hoc qͣd diui¬
no examini placuit in mundo. mundo suꝑstes
fuit. Ibi abrahã: qui cdũ ꝑegrinꝰ ẽ seculo. factus
ẽ amicus dõ. Ibi ysaac: qui caligantib caris
oculis. ꝑ etatẽ qͥdẽ p̃sentia ñ uidit: s ꝑ u̾tutẽ ꝑ¬
phetici sp̃s in futuris cẽ seculis. magña uiden¬

Expanded text:
is dio ante redemptionis tempus exorti sunt, et tamen huic mundo semetipsos mortificare curaverunt. Qui conscriptae legis tabulas non habentes, quasi ab utero mortui sunt, quia Auctorem suum naturali lege timuerunt; et cum venturum Mediatorem crederent, studuerunt summopere mortificandis voluptatibus etiam quae scripto non acceperant praecepta servare. Tempus itaque illud, quod juxta mundi initium mortuos huic saeculo patres nostros protulit, quasi abortivi uterus fuit. Ibi namque Abel, qui occidenti se fratri restitisse non legitur . Ibi Enoch, qui talem se exhibuit, ut ambulaturus cum Domino transferretur . Ibi Noe, qui per hoc, quod divino examini placuit, in mundo mundo superstes fuit . Ibi Abraham, qui dum peregrinus est in saeculo, factus est amicus Deo . Ibi Isaac, qui caligantibus carnis oculis, per aetatem quidem praesentia non vidit, sed per virtutem prophetici spiritus in futuris etiam saecu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcommutabilitatẽ et̾nitatis ꝯsꝑiceret dicens.
tu aũt idem ip̃e es. & anni tui non deficient:
hanc electoꝵ locũ ẽẽ denunciat dicens. filii ser
omĩa ꝯtinet: nobis ad se uenientib locus ñ
localis manet. Quẽ locũ dũ ꝑtingimꝰ. oẽ ip̃a
in hac uita mentis nr̃e tͣnqualitas. quanta fu¬
erit ꝑturbatio uidemꝰ: qͥa ce si iã iusti in pͣuoꝵ
cõꝑatione qͥeti st̃. in estimatione tam̃ qͥetis in¬

Expanded text:
incommutabilitatem aeternitatis aspiceret, dicens: incommutabilitatem aeternitatis aspiceret, dicens: Tu autem idem ipse es, et anni tui non dHunc electorum locum esse denuntiat, dicens: Filii servomnia continet, nobis ad se venientibus locus non localis manet. Quem locum dum pertingimus, etiam ipsa in hac vita mentis nostrae tranquillitas, quanta fuerit perturbatio videmus. Quia etsi jam justi in pravorum comparatione quieti sunt, in aestimatione tamen q
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudrẽ quã consceadit. Huic ꝓpħa cũ uisionẽ
dei conspexisse se diceret. adunxit. elanguice egro¬
taui ꝑ dies plurimos: qͥa cũ ad uirtutẽ mens st̾n¬
qui uero amore subluma respicit ⁊ iã in hoc mun¬
do duplicib inced̾e desideriis nescit. Uno enĩpe¬
de innitit᷑: qͥ solo dei amore roborat᷑. Et necesse ẽ
ut aliꝰ marreat: qͥa mentis uirtute crescente opor¬
tet pculdubio ut carnis fortitudo torpescat. B̾s
gͥ iob alta fideliũ corda respiciat atq ꝑpendat quẽ
sinũ intime qͥetis inuenut. dũ auirib ꝓpriis
in deũ ꝓficiendo lassant᷑: & dicat. Ibi reqͥeuert̃¬
fessi robore. Ac si aꝑte insinuet dicens. Illic re¬
quies lucis remunerat: qͦs hic interius recre¬
ans ꝓuectus fatigat. Nec mouere debet. qd lu-¬
cemꝰ nominans nequaꝙͣ subdidit in hac: s ibi.
Quã enĩ continere electos ꝯspicit: qͣsi locum
nr̃m hanoẽẽ deprehendit. Unde psalmista cũ

Expanded text:
fortitudinem, quam conscendit. Hinc propheta, cum visionem fortitudinem, quam conscendit. Hinc propheta, cum visionem Dei conspexisse se diceret, adjungit: Elangui et aegrotavi per dies plurimos , quia cum ad virtutem Dei mens strinqui vero amore sublimia respicit, jam in hunc mundum duplicibus incedere desideriis nescit. Uno enim pede innititur, qui solo Dei amore roboratur; et necesse est ut alius marceat, quia, mentis virtute crescente, oportet procul dubio ut carnis fortitudo torpescat. Beatus igitur Job alta fidelium corda respiciat, atque perpendat quem sinum intimae quietis inveniunt, dum a viribus propriis in Deum proficiendo lassantur, et dicat: Ibi requifessi robore. Ac si aperte insinuet, dicens: Illic requies lucis remunerat, quos hic interius recreans provectus fatigat. Nec movere debet quod lucem nominans, nequaquam subdidit: In hac, sed Ibi. Quam enim continere electos conspicit, quasi locum nostrum hanc esse deprehendit. Unde Psalmista cum
Abbreviated transcription (Latin):
endo defec̾at qͥa et̾nitãtis lucẽ desiderans. a car¬
nis iã fiducia fractus anhelabat. Hinc rursus
dicit. Concupiut &e defecio anima mea matͥa
clm̃i. Qui nimirũ cũ diceret concupnit. recte
subdidit. &e defecit: quia ualde minor ẽ diuinita¬
Qͥ enĩ ad appecenda et̾uitatis airia accendit᷑: dig¬
nũ ꝓfecto ẽ. ut ab hoc tẽporalitatis amore lasset᷑.
ut tanto frigescat a studio seculi qͣnto surgit ar¬
dentior in amorẽ dei. Quẽ scilicet si ꝑfecte arcipit
mundũ eẽ plene dereluqͥt: q eo funditꝰ tẽpora¬
lib morit᷑. quo ao suꝑnã uitã altiꝰ afflatueterm¬
tatis animat᷑. Anñ roboee suo fessã se muenerat¬
Qa nimirũ mens dũ occulte locutionis aspira¬
tione tangit᷑. a statu sue fortitudinis infirmata.
ip̃o quo absorbet᷑ desiderio liquat᷑: ce inde se apd̃
semet ip̃am fessã inuenit: unde ultͣ se ẽẽ ꝯspicit

Expanded text:
endo defecerat, quia aeternitatis lucem desiderans, a carendo defecerat, quia aeternitatis lucem desiderans, a carnis jam fiducia fractus anhelabat. Hinc rursum dicit: Concupivit, et defecit anima mea in atria Domini . Qui nimirum cum diceret, Concupivit, recte subdidit, Et defecit: quia valde minor est divinitaQui enim ad appetenda aeternitatis atria accenditur, dignum profecto est ab hoc temporalitatis amore lassetur, ut tanto frigescat a studio saeculi, quanto surgit ardentius in amorem Dei. Quem scilicet si perfecte arripit, mundum etiam plene derelinquit, et eo funditus temporalibus moritur, quo ad supernam vitam altius afflatu aeternitatis animatur. AnnQuia nimirum mens, dum occultae locutionis aspiratione tangitur, ab statu suae fortitudinis infirmata ipso, quo absorbetur, desiderio liquatur; et inde se apud semetipsam fessam invenit, unde ultra se conspicit
Abbreviated transcription (Latin):
ãmonet : Attestante aũt paulo: xp̃c ꝓ impiis
mortuus ẽ. S iccirto dignata ẽ ꝓ impiis lux ip̃a
occũbere: ne nupii intenebrarũ suarũ tumultu
remanerent. Contẽpletur gͦ uir sc̃s qͦd liix ꝑ in¬
caruationis sue mysteriũ ex graui labore impios
eripit: dũ ab eoꝵ cordib desideria pͣuicatis tergit.
Contẽplet᷑ qͦd conu̾si quiꝙ qͥetẽ qͣm ꝑcipere in et̾ni¬
tate desiderant. hic iã ꝑ tranqͥllitatẽ m̃tis degustãt.
&e dicat. Ibi impii cessauert̃ a tuimultu: ce ibi reqͥe¬
uert̃ fessi robore. Om̃s enĩ qui in hoc mundo for
tes st̾. robore qͣsi fortes st̃: ñ robore defessi. Q uͦ in
auctoris sui amore roborant᷑. quo magis in concu¬
pita dei fortitudine oualescunt. eo a ppͥ̃a iurtute
deficiunt: Et quo robustiꝰ et̾na appetunt. eo atẽ¬
poralib salubri defectione lassant᷑. Hinc psalmi¬
sta amoris sui robore fessus dicebat. Defecit in sa¬
lutare tuũ anima mea. In salutare enĩ dei ꝓfici¬

Expanded text:
impiis mortuus est . Sed idcirco dignata est pro impiis ipsa Lux occumbere, ne impii in tenebrarum suarum tumultu remanerent. Contempletur ergo vir sanctus quod Lux per incarnationis suae mysterium ex gravi labore impios eripit, dum ab eorum cordibus desideria pravitatis tergit; contempletur quod conversi quique quietem, quam percipere in aeternitate desiderant, hic jam per tranquillitatem mentis degustant, et dicat: Ibi impii cessaverunt a tumultu, et ibi requievertes sunt, quasi robore fortes sunt, non robore defessi. Qui vero in auctoris sui amore roborantur, quo magis in concupita Dei fortitudine convalescunt, eo a propria virtute deficiunt; et quo robustius aeterna appetunt, eo a temporalibus salubri defectione lassantur. Hinc Psalmista amoris sui robore fessus dicebat: Defecit in salutari tuo anima mea . In salutare enim Dei profici
Abbreviated transcription (Latin):
luminis ñ de passione cecitatis. Et in et̾nũ
gͦ laudẽ miscd̃s largitori nr̃o referimꝰ. ⁊e neq¬
qm miserie conscientia grauam. Qui dũ ma¬
la nr̃a sine aliquo mentis malo respicimꝰ. ⁊ nũ¬
qͣm eri qͦd corda laudantiũ de transactis miqͥta

Expanded text:
luminis, non de passione caecitatis. Et in aeternum luminis, non de passione caecitatis. Et in aeternum ergo laudem misericordiae largitori nostro referimus, et nequaquam miseriae conscientia gravamur; quia dum mala nostra sine aliquo mentis malo respicimus, et nunquam erit quod corda laudantium de transactis iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
poterit. si hanc int̾ gaudia. memoria sui reatꝰ tan¬
git: aut quomͦ ꝑfecte lucis clarescit gła. quã reduc¬
ta ad animũ obumbͣt culpa. S sciendũ ẽ qͥa si¬
cut sepe n̾c̃ tristium leti reminiscum. ita t̾c trans¬
acte nequicie sine lesione nr̃e beatitudinis recor¬
dam. Plerũꝙ enĩ incolumitatis tẽpore ad memo
riã dolores preteritos sine dolore reducimꝰ. ce qͦ
egros recolimꝰ. eo nos incolumes plꝰ amamꝰ. Erit
mentẽ polluat. s que nos leticie artiꝰ astringat:
ut cdũ doloris sui animꝰ sine dolore reminiscit᷑:
ce debitorẽ se medico ueriꝰ intelligat: oe eo magis
acceptã salutẽ diligat. qͦ de molestia memiit
qͥd euasit. In illa itaq leticia. sic t̾c̃ sine tedio ma¬
la nr̃a ospicimꝰ. sicut n̾c in luce positi. sine ulla
cordis caligine. animo denebs̃ uidemꝰ: qͥa et si
obscurũ ẽ qͦd mente cernimꝰ: de iudicio ẽ hoc

Expanded text:
poterit, si hanc inter gaudia memoria sui reatus tanpoterit, si hanc inter gaudia memoria sui reatus tangit? Aut quomodo perfectae lucis clarescit gloria, quam reducta ad animum obumbrat culpa? Sed sciendum est quia sicut saepe nunc tristium laeti reminiscimur, ita tunc transactae nequitiae sine laesione nostrae beatitudinis recordamur. Plerumque enriam dolores praeteritos sine dolore reducimus, et quo aegros recolimus, eo nos incolumes plus amamus. Sicmente polluat, sed quae laetitiae arctius astringat, ut dum doloris sui animus sinet debitorem se medico verius intelligat, et eo magis acceptam salutem diligat, quo de molestia meminit, quid evasit. In illa itaque laetitia sic tunc sine taedio mala nostra conspicimus, sicut nunc in luce positi, sine ulla cordis caligine animo tenebras videmus; quia etsi obscurum est quod mente cernimus, de judicio est hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cdõm. s liber ñ ẽ: qͥa pecc̃m suũ hõ iã corrigendo
&e penttendo desecit : s tam̃ adhuc districtũ ui
liber a dño erit. ubi iam de pecc̃i uenia dubie¬
tas ñ erit: uͥ iã securã mentẽ culpe sue memoria
addicit ⁊ uͥ ñ sub reatu animꝰ trepidat: s
eiꝰ indulgentia libere exultat. S si nulla
ibi homo pecc̃i sui memoria tangit᷑: ereptũ se
unde gratulat᷑: Nut quomͦ largitori grãs refert
de uenia quã accepit: si int̾ueniente obliuione
transacte nequicie. ẽẽ se pene debitorẽ nescit: Ne¬
ꝙ enĩ neglecte pretereundũ ẽ: q̃d psalmista ait.
Miscd̾as tuas dñe in et̾nũ cantabo. Quomͦ enĩ
dei miscd̃as in et̾nũ cantati si se fuisse miserũ ig¬
norat: Et si miserie tͣnsacte ñ memunt : unde
largitori miscd̃e laudes reddit: S rursũ queren¬
dũ ẽ quomͦ electoꝵ mens ꝑfecta eẽ in beatitudine

Expanded text:
dominum, sed liber non est, quia peccatum suum homo jam corrigendo dominum, sed liber non est, quia peccatum suum homo jam corrigendo et poenitendo deseritate cantat, ubi jam de peccati venia dubietas non erit, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non addicit, ubi non sub reatu animus trepidat, sed de ejus indulgentia libere exsultat. Sed si nulla ibi homo peccati sui memoria tangitur, ereptum se unde gratulatur? Aut quomodo largitori gratias refert de venia quam accepit, si interveniente oblivione transactae nequitiae, esse se poenae debitorem nescit? Neque enim neglecte praetereundum est quod Psalmista ait: Misericordias tuas, Domine, in aeternum cantabo . Quomodo enim Dei misericordias in aeternum cantat, si se fuisse miserum ignorat? Et si miseriae transactae non meminit, unde largitati misericordiae laudes reddit? Sed rursum quaerendum est, quomodo electorum mens perfecta esse in beatitudine
Abbreviated transcription (Latin):
supponit. S huic dicimꝰ cũ iniqͥtati que
nos ceꝑat reluct. . ã ꝯsuetudim uiolente re¬
sistimꝰ. & ꝑuersa deuderia calcantes. contͣ hãc ius-
nobis libẽitatis ingenite uendicam: cũ culpã
penitendo ꝑcutimꝰ. & maculas sordium fletib
gisse se menunit deplorat: iã praueacta ñ solũ
deserit. s amarissimis cẽ lam̃tis punit. S tam̃
dũ eoꝵ que egit reminiscit᷑. graui de iudicio tumo¬
re terret᷑: iã se ꝑfecte conu̾tit. s adhuc ꝑfecte in se¬
curitate ñ erigit: quia dũ qͣnta sit districtio extre¬
cita trepidat: quia iustus iudex ueniens qͥd de ꝑ¬
petratis reputet. qͥd relaxet. ignorat. Nam qm pra¬
ua cõmiserit menimit ⁊ s an cõmissa digne defle¬
uerit. nescit: ac ne culpe ĩmanitas modũ peniten¬
tie tͣnseat metuit. Et plerũq culpã iã ueritas re¬
laxat: s mens afflicta adhuc de uenia dũ ualde
sibi ẽ sollicita trepidat. Seruus gͦ hic iam fugit

Expanded text:
dicimus, cum iniquitati quae nos ceperat, reluctamur; cum consuetudini violenter resistimus, et desideria perversa calcantes contra hanc jus nobis libertatis ingenitae vindicamus; cum culpam poenitendo percutimus, et maculas sordium fletibusgisse se meminit, deplorat; jam prave acta non solum deserit, sed amarissimis etiam lamentis punit; sed tamen dum eorum quae egit reminiscitur, gravi de judicio pavore terretur. Jam se perfecte convertit; sed adhuc se perfecte in securitatem non erigit, quia dum quanta sit districtio extrecitus trepidat, quia, justus Judex veniens quid de perpetratis reputet, qva commiserit, meminit; sed an commissa digne defleverit, nescit; ac ne culpae immanitas modum poenitentiae transeat, metuit. Et plerumque culpam jam veritas relaxat, sed mens afflicta adhuc de venia, dum valde sibi est sollicita, trepidat. Servus ergo hic jam fugit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa tatita uis amoriᷤ in illa pace nos sociat: ut
qͦd in se qͥsꝙ ñ acceperit. hoc se accepisse in alio
exultet. Unde ce ñ eque laborantib in uinea: e¬
que cuncti denariũ sortiunt᷑. Et quidẽ apud pa¬
trẽ mansiones multe st̃. & tam̃ eundẽ denariũ
dispares laboratores accipiunt: qͥa una cunctis¬
erit beatitudo leticie ⁊ qͣmius ñ una sit omnib
sublunitas uite. Paruũ ce magnũ in hac luce
conspexerat: qui ex uoce capitis dicebat. Imꝑfec¬
tũ meũ uidert̃ oculi tui: & in libro tuo om̃s scri¬
bent᷑. Paruũ ce magnũ. ospexerat: cũ dicebat. Be¬

Expanded text:
quia tanta vis amoris in illa pace nos sociat, ut quia tanta vis amoris in illa pace nos sociat, ut quod in se quisque non accexultet. Unde et non aeque laborantes in vinea, aeque cuncti denarium sortiuntur. Et quidem apud Patrem mansiones multae sunt, et tamen eumdem denarium dispares laboratores accipiunt: qerit beatitudo laetitiae, quamvis non una sit omnibus sublimitas vitae. Parvum et magnum in hac luce conspexerat, qui ex voce capitis dicebat: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Parvum et magnum conspexerat
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃i pecumã cõmodauit. s iniqͥtate ccescente
hanc cotidie cũ usuris exigit: De hoc exactore
in eiͣngelio ueritas dicit. Et uidex tradet te ix¬
actori. Huiꝰ gͥ exactoris uox ẽ: tẽptatio misere
suggestionis. Audimꝰ aũt uocẽ exactoris: cũ eiꝰ
tẽptatione pulsam. S ñ exaudimꝰ. si pulsãti
resistimꝰ. Audit enĩ qui temptationẽ sentit: ex¬
audit u qui tẽptationi consentit. Dicat᷑ gͦ de
iustis. ñ exaudiert̃ uocẽ exactoris: qm̃ suggestio¬
cẽ in sermone septꝰ replicat: b̃s iob qͥ interne pa¬
cis frequentiã diligens consꝑicit. descͥptioni enis
seruus libet a dño suo. Quia in hac uita nobiᷤ
tio dignitatũ: ut quo aliꝰ hic aliũ merito su¬
ꝑat⁊ illic aliꝰ aliũ retͥbutione tͣnscendat. Unde in
euangelio ueritas dicit. In domo patris mei man¬
siones multe sc̃. d in eisdẽ multis mansionib
erit aliqͦ modo ip̃a retͥbutionũ diuersitas ocors:

Expanded text:
peccati pecuniam commodavit; sed iniquitate crescente, peccati pecuniam commodavit; sed iniquitate crescente, hanc quotidie cum usuris exigit. De hoc exactore in Evangelio Veritas dicit, Et judex tradet te exactori . Hujus igitur exactoris vox est tentatio miserae suggestionis. Audimus autem vocem exactoris, cum ejus tentatione pulsamur; sed non exaudimus, si pulsanti resistimus. Audit enim, qui tentationem sentit; exaudit vero qui tentationi consentit. Dicatur itaque de justis: Non exaudierent vocem exactoris, quoniam suggestioetiam in sermone saepius replicat, beatus Job, quia internae pacis frequentiam diligens conspicit, descriptioni ejus erunt praemia diversa. --Quia in hac vita nobis tio dignitatum, ut quod hic alius alium merito superat, illic alius alium retributione transcendat. Unde in Evangelio Veritas dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Sed in eisderit aliquo modo ipsa retributionem diversitas concors,
Abbreviated transcription (Latin):
rectione conspexerat: iã qͣsi rupta gaudebat ꝓ¬
ph̃a cũ diceret. Dirupisti uincula mea: tͥ sacͥfica
sci uiri desiderii exercitatione fatigati. altiꝰ
inillo intimo sinui reqͥescant: & dicat. Et ibi
requieuert̃ fessi robore. Contẽplet᷑ qͦd cuncti
simul corruptionis sue uinculis absolut ad
illa libertatis gaudia incorrupta pueniant:
ce dicat. Et quondã uincti parit̾ sine moles¬
tia. Bene aũt clr quondã uincti: qͥa dũ illa
semꝑ presens leticia cernit᷑. om̃e quod etit
ce defluet qͣsi preteritũ iã uidet᷑. Dñ enĩ re¬
rũ finis attendit᷑: om̃e q̃d preterit qͣsi iam
tuisse pensat᷑. S om̃s hii qͦs illuc requies in¬
t̾na suscipiet: hic interim quid egerint narret.
debet exactoris nomine intelligi. nͥ importunꝰ
ule ꝑsuasor. qui humano gñi semel nummũ
deceptionis contulit. & ab hoc cotidie expetere
mortis debitũ ñ desistit: qui in paradyso hõi

Expanded text:
rectione conspexerat, jam quasi rupta gaudebat Prectione conspexerat, jam quasi rupta gaudebat Propheta, cum diceret: Dirupisti vincula mea, tibi sacrifisancti viri desiderii exercitatione fatigati, altius in illo intimo sinu requiescant, et dicat: Et ibi requieverunt fessi robore. Contempletur, quod cunctis simul corruptionis suae vinculis absoluti, ad illa libertatis gaudia incorrupta perveniant, et dicat: Et quondam vincti pariter sine molestia. Bene autem dicitur, Quondam vincti; quia dum illa semper praesens laetitia cernitur, omne quod erit et defluit, quasi praeteritum jam videtur. Dum enim rerum finis attenditur, omne quod praeterit, quasi jam fuisse pensatur. Sed omnes hi quos illuc quies interna suscipiet, hic interim quid egerint, narret. e exactoris intelligi, nisi importunus ille persuasor, qui humano generi semel nummum deceptionis contulit, et ab hoc quotidie expetere mortis debitum non desistit? Qui in paradiso homini
Abbreviated transcription (Latin):
ti qͥppe creatura ñ uolens subdit᷑. qͥa homo qͥ
ingenite ostantie statũ uolens deseruit ⁊ pres¬
sus iuste mortalitatis pond̾e. nolens mutabi¬
litati sue corruptionis seruit. d creatura hec tt̃
a seruitute corruptionis eripit᷑. cũ ad filloꝵ dei
głam incorrupta resurgendo subleuat᷑. Hac ita¬
q electi molestia uincti st̃: qͥa adhuc corruptiomiᷤᷤ
sue pena depͥmunt᷑. S cũ corruptibili carne ꝙx¬
uimut: qͣsi ab his q̃b nc̃ astringuu᷑. molestie
iuiculis relaxam᷑. Presentari nãq iã deo cu¬
pimꝰ. s adhuc mortalis corporis obligatione
prepelim. Iure gͦ iuncti dicum. qͥa adhuc inces
sũ nr̃i desidetii ad deũ liberũ ñ habemtꝰ. Unde
bene paulꝰ et̾na desiderans. s tam̃ adhuc cor¬
ruptionis sue sarcinã portans: uinctus clamat
Cupio dissolui: &e ẽẽ cũ xp̃o. Dissolui enimñ
quereret: nͥ se ꝓculdubio uinctũ uideret. Hec
aũt uincula quia certissime rũpenda in resur¬

Expanded text:
ti quippe creatura non volens subditur, quia homo qui ingenitae constantiae statum volens deseruit, pressus iste mortalitatis pondere, nolens mutabilitatis suae corruptioni servit. Sed creatura haec tunc a servitute corruptionis eripitur, cum ad filiorum Dei gloriam incorrupta resurgendo sublevatur. Hic itaque electi molestia vincti sunt, quia adhuc corruptionis suae poena deprimuntur. Sed cum corruptibili carne exuimur, quasi ab his, quibus nunc astringimur, molestiae vinculis relaxamur. Praesentari namque jam Deo cupimus, sed adhuc mortalis corporis obligatione praepedimur. Jure ergo vincti dicimur, quia adhuc incessum 136 nostri desiderii ad Deum liberum non habemus. Unde bene Paulus aeterna desiderans, sed tamen adhuc corrio dissolvi et esse cum Christo . Dissolvi enim non quaereret, nisi se procul dubio vinctum videret. Haec autem vincula, quia certissime rumpenda in resur
Abbreviated transcription (Latin):
one succũbat. Adium̃to hoc nestiũ tegimꝰ. ne
frigus interimat: & quesita indũta ꝓicimꝰ. ne
calor exurat. Tot gͥ diuersitatib succurrentes.
qͥd aliud agimꝰ. nͥ corruptibilitati seriumꝰ ⁊ ut sal¬
tẽ multiplicitas impensi obsequii corpꝰ susti¬
neat. qͦd anxietas infirme mutabilitatis gͣuat:
Unde bene ꝑ paulũ dtͣ. Uanitati enĩ creatura

Expanded text:
one succumbat. Adjumentis hoc vestium tegimus, ne one succumbat. Adjumentis hoc vestium tegimus, ne frigus interimat, et quaesita adjumenta projicimus, ne calor exurat. Tot igitur diversitatibus occurrentes quid agimus, nisi corruptibilitati servimus, ut saltem multiplicitas impensi obsequii corpus sustineat, quod anxietas infirmae mutabilitatis gravat? Unde bene per Paulum dicitur: Vanitati enim creat
Abbreviated transcription (Latin):
census sp̃s ad sinũ pacis intime pleno deside¬
rio ꝑtͣhat feruenti certamine caro ꝑturbat:
Que ce si iã ante faciẽ uelut ex aduerso acte
erecta ñ obuiat ⁊ adhuc tam̃ a mentis dorso qͣ¬
si captiua submurmurat: ce qͣmus timendo.
s tam̃ turpi strepitu in corde speciẽ pulchre qͥe¬
tis fedat. Electi gͥ & si ualent̾ omĩa suꝑant: cũ
securitatẽ pacis interne desiderant: grauis eis
ẽ molestia adhuc habere qͦd iuncant. Qͥa his
exceptis ea cẽ uincula sustinent: que gͣuis exte¬
riꝰ necessitas astringit. Esurire qͥppe. sitire. lasses¬
cere: iuncula corruptionis st̃. Que scilicet solui
nequeunt: ñ cũ in illa ĩmortalitatis gła ña
mortalitas ꝑmutat᷑. Replemꝰ & enĩ refectio
nib corpꝰ. ne extenuatũ deficiat: extenuamꝰ
abstinentia. ne nos repletũ p̃mat. Uegetantꝰ
hoc motib ne situ ĩmutabilitatis intereat: s
cuiꝰ hoc collocando sistimꝰ. ne ip̃a sua uegetati¬

Expanded text:
census spiritus ad sinum pacis intimae pleno desidecensus spiritus ad sinum pacis intimae pleno desiderio pertrahat, fervente certamine caro perturbat? Quae etsi jam ante faciem velut ex adverso acie erecta non obviat, adhuc tamen a mentis dorso quasi captiva submurmurat: et quamvis timendo, sed tamen turpi strepitu in corde speciem pulchrae quietis foedat. Electi igitur etsi valenter omnia superant, cum securitatem pacis internae desiderant, gravis eis est molestia, adhuc habere quod vincant. Qui his exceptis, ea etiam vincula sustinent, quae gravis exterius necessitas astringit. Esurire quippe, sitire, lassescere, vincula corruptionis sunt: quae scilicet solvi nequeunt, nisi cum in illam immortalitatis gloriam nostra mortalitas permutatur. nibus corpus, ne extenuatum deficiat; extenuamus abstinentia, ne nos repletum premat. Vegetamus hoc motibus, ne situ immobilitatis intereat; sed citius hoc collocando sistimus, ne ipsa sua vegetati
Abbreviated transcription (Latin):
quanius nullus desiderioꝵ carnaliũ tumultus
possideat: duris tam̃ uinculis eos in hac uita
positos sue molestia corruptionis ligat. Scͥptũ
quippe ẽ. Corpꝰ qͦd corrũpitur aggrauat ammã:
&e tlepͥmit t̾rena inhabitatio sensũ multa cogi¬
tantẽ. Eo itaq ip̃o quo adhuc mortales st̃ cor¬
ruptionis sue pondere gͣuant᷑ ⁊ ce astricti molestia
uincti sc̃: qͥa in illa adhuc libertate uite incorrup¬
tibilis ñ surgunt. Aliud nãq: de mente. aliud de
corpore tolerant: & contͣ semet ipsos cotidie in in¬
t̾no certamine exsudant. An ñ duro molestie
unculo ligantur. quoꝵ ninirũ mens sine la¬
bore in ignorantia soluit᷑. e ñ nsi cũ studio la¬
boris erudit᷑: coacta erigit᷑. li bens iacet. ab in¬
finus ux leuat᷑. e tam̃ eleuata ꝓtutꝰ labit᷑ : se¬
inet ip̃am laboriose uincendo suꝑna ospicit.
s reu̾berata lumen qͦd se irradiauerat refugit:
An ñ duro molestie uinculo ligant᷑⁊ qͦs cũ ac¬

Expanded text:
quamvis nullus desideriorum carnalium tumultus possideat, duris tamen vinculis eos in hac vita positos suae molestia corruptionis ligat. Scriptum quippe est: Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Eo itaque ipso quo adhuc mortales sunt, corruptionis suae pondere gravantur, et astricti molestia vincti sunt, quia in illa adhuc libertate vitae incorruptibilis non exsurgunt. Aliud namque de mente, aliud de corpore tolerant, et contra semetipsos quotidie in interno certamine desudant. An non duro molestiae vinculo ligantur, quorum nimirum mens sine labore in ignorantia solvitur, et non nisi cum studio laboris eruditur? Coacta erigitur, libens jacet, ab infimis vix levatur, et tamen elevata protinus labitur. Semetipsam laboriose vincendo, superna conspicit; sed reverberata, lumen, quod se irradiaverat, refugit. An non duro molestiae vinculo ligantur, quos cum ac
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ ce replent domos suas argento. Qa enĩ
si parentẽ primũ nulla pecc̃i putcedo cortũperet
nequaꝙ̃ ex se filios gehenne generaret ⁊ s ħii q̃
nc ꝑ redemptionẽ saluandi st soli ab illo electi
nascetent᷑ eos dẽ electos aspiciat: atꝑ cũ eis qͣm
qͥescere potiuiss intendat. Uideat scõs apłos sic
susceptã eccłiam regere. ut ei predicationis ũbo
nĩ desimant ꝯsultũ ꝑtebere: cosꝙ reges e. osules
appellet. Uideat post hos in eoꝵ loco rectores exur¬
gere: qͥ ce sapienter uiuendo aurũ possideant. &e
aliis recta predicando. argento sacre locutionis
enitescant: eosꝙ pͥncipes. repletis. oscientiatũ do¬
mib auro & argento diutes memoret. d quia
ñ solũ uentura osꝑicit: s cẽ tͣnsacta ad me¬
moriã reducit. Nã ꝓtinꝰ adiungit. Aut sicut

Expanded text:
 replent domos suas argento. Quia enim si parentem primum nulla peccati putredo corrumperet, nequaquam ex se filios gehennae generaret; sed hi qui nunc per redemptionem salvandi sunt, soli ab illo electi nascerentur, eosdem electos aspiciat, atque cum eis quomodo quiescere potuisset intendat. Videat sanctos apostolos sic susceptam Ecclesiam regere, ut ei praedicationis verbo non desinant consultum praebere, eosque reges et consules appellet. Videat post hos in eorum loco rectores exsurgere, 132 qui et sapienter vivendo aurum possideant, et aliis recta praedicando, argento sacrae locutionis enitescant, eosque principes repletis conscientiarum domibus auro et argento divites memoret. Sed quianon solum ventura conspicit, sed etiam transacta ad memoriam reducit. Nam protinus adjungit: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ etgñitũ uidicii patior a tumultu desideri¬
o temporaliũ trepidus m̃tis secessũ peto: qͥa
bene regere. se ꝯsulere aliis sciunt. qm̃ p̃sen¬
tari interim illi mtime quieti ñ possunt:
hanc apud semet ipsos ꝑ studiũ tranquille

Expanded text:
entum patior, a tumultu desideriorum temporalium trepidus mentis secessum peto, quiabene regere, et consulere aliis sciunt, quoniam praesentari interim illi intimae quieti non possunt, hanc apud semetipsos per studium tranquillae
Abbreviated transcription (Latin):
sõs sp̃u eterntatis plenꝰ queꝙ futura st̃ colligat
ce qͦs longe post uentura secula gignerent. laxa¬
to mentis sinu cõptehendat ⁊ ce magna admi¬
ratione consideret. cũ qͥb electis. sine laborẽ
in et̾nitate quiesceret. si ꝑ appetitũ suꝑbre nemo
peccasset ce dicat. Nc enĩ dormiens silerẽ . &e sõ

Expanded text:
spiritu aeternitatis plenus, quaeque futura sunt colligat; et quos longe post ventura saecula gignerent, laxato mentis sinu comprehendat; et magna admiratione consideret cum quibus electis sine labore in aeternitate quiesceret, si per appetitum superbiae nemo peccasset, et dicat: Nunc enim dormiens s
Abbreviated transcription (Latin):
qua ꝑ salomonẽ dt. thesaurus desiderabilis reͥ¬
escit more sapients: Aurũ nẽpe sapientiã ui¬
dit: quã thesaurũ uocauit. Que ce recte auri
appellatione signat᷑: quia sicut auro tẽporalia.
ita sapientia bona etecna meccant᷑. dĩ aurũ
sapientia ñ eẽt: nequaꝗͣ laodicie eccłie ab angło
diceret᷑. Suadeo tͥ ame emere aurũ ignitũ. fci¬
rũ quippe emimꝰ. cũ accepturi sapĩam p  obe¬
dientiam p̃bemꝰ. Ad quẽ iudelicet nos contiae¬
tũ. bene qͥdã sapiens excitat ditens. Concupisti
sapientiã. serua mandata: & dñs p̃bebit iiã tͥ.¬
Qͥd aũt ꝑ domos ñ conscĩe designant᷑: Unde
sanato cuidã dr̃. Uade in domũtuã. Ac si aꝑte
audiat. Post exceriꝰ miracłm ad ꝯscientiã rener¬
tere: & qualem te intͥnsecus deo debeas exhib̾e

Expanded text:
esiderabilis requiescit in ore sapientis”. Aurum enim sapientiam vidit, quam thesaurum vocavit. Que et recte auri appellatione signatur, quia, sicut auro temporalia, ita sapientia bona eterna mercantur. Si aurum sapientia non esset, nequaquam Laodiciae Ecclesiae ab angelo diceretur: Suadeo tibi a me emere aurum ignitum . Aurum quippe emimus, cum accepturi sapientiam prius obedientiam praebemus, ad quem videlicet nos contractum bene quidam sapiens excitat, dicens: Concupiscens sapientiam serva mandata: et Dominus praebebit illam tQuid autem per domos, nisi conscientiae designantur? Unde sanato cuidam dicitur: Vade in domum tuam . Ac si aperte audiat: Post exterius miraculum ad conscientiam revertere, et qualem te intrinsecus Deo debeas exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
facit odio: iã de subleuatĩs recipit fauores. Q gͥ
tor fantasmata coedi ĩprimit: qd iste aliudo qͣm¬
somniũ ingiłans uidet: Qͥa gͦ tot rertũ can¬
sas qo fingi toletat: nrimrũ intͥnsecus nataᷤ
ext desideriis turbas portat. Aliꝰ illicita ies refugit:
s tam̃ bons mundi catere ꝑtimescit. Concessa
benere appetit: uideci int̾ hoĩes minor erubescit.
Eociat sũmoꝑe ne mops in domo sit: ne des¬
uectus in publico. Exquitit qͥd sͥ sufficiat: qͥd
necellitas subrectoꝵ petat. Atq ut sufficienter
nira patcinat᷑ subditus expleat: ꝑatronos que

Expanded text:
facit odiis, jam de sublevatis recipit favores. Qui igitur facit odiis, jam de sublevatis recipit favores. Qui igitur tot phantasmata cordi imprimit, quid iste aliud qsomnium vigilans videt. Dumque tot rerum causas quas fingit tolerat, nimirum intrinsecus natas ex desideriis turbas portat. Alius jam illicita refugit, sed tamen bonis mundi carere pertimescit. Concessa tenere appetit, videri inter homines minor erubescit, et curat summopere ne inops in domo sit, ne despectus in publico. Exquirit quid sibi sufficiat, quid necessitas subjectorum petat; atque ut sufficienter jura patronatus subditis
Abbreviated transcription (Latin):
rit qͥd respondeat: ce cũ rẽ nullã teneat. tã in de
fensionẽ rei quã appetit. uacuus litigator elabo¬
rat. Quãuis gͥ nichil de concupita re ceꝑto: ha¬
bet tam̃ in corde iã fructũ ꝯcupiscentie. laborẽ
rixe. Graui itaꝙ ppło p̃mit᷑: q̃ instigantis auaritie
tumultu uastatur. Aliꝰ se tyrannidi suꝑbie subi¬
cit: ce cor miserũ dũ contͣ hoĩes erigit. intio subst̾¬
nit. honoꝵ sublimiũ infulas appetio ⁊ exalrari
successib exqͥrit: totũꝙ: qͦd eẽ desiderat sibi. apud
semet ip̃m in cogitatione depingit. Iam qͣsi t̾buna¬
li presidet: iã sibi parere obseqͥa subiectoꝵ uidet.
Iam ceti̾s eminet: iã aliis mala irrogat: aliis qͥ
irrogauerint recõpensad. Iã apud semet ip̃m stipat
cuneis ad publicũ ꝓcedit ⁊ iã qͥb obsequiis fulti¬
at᷑ ꝯspicit: qͥ tam̃ hec cogitans sobꝰ repecit. Iã alia
conculcat: alia subleuat. Iã de conculeatis satis¬

Expanded text:
uirit, quid respondeat, et cum rem nuirit, quid respondeat, et cum rem nfensione rei, quam appetit, vacuus litigator elaborat. Quamvis ergo nil de concupita receperit, habet tamen in corde jam fructum concupiscentiae, et laborem rixae. Gravi itaque populo premitur, qui instit quo pergitur. Alius se tyrannidi superbiae subjicit, et cor miserum, dum contra homines erigit, vitio substernit. Honorum sublimium infulas appetit, exaltari successibus exquirit, totumque quod esse desiderat sibi apud semetipsum in cogitationibus depingit. Jam quasi tribunal possidet, jam sibi parere obsequia subjectorum videt, jam caeteris eminet, jam aliis mala irrogat, aliis quia irrogaverint recompensat. Jam apud semetipsum stipatus cuneis ad publicum procedit, jam quibus obsequiis fulciatur conspicit, qui tamen haec cogitans solus repetit. Jam alia conculcat, alia sublevat, jam de conculcatis satis
Abbreviated transcription (Latin):
magnis clamorib rixas in corde cõponit. Turbã
ttraq hic intꝰ sustinet: quẽ pondus uehemens in¬
flãmate cogitationis p̃mit. Aliꝰ se iuri auaricre
tͣdidit: ce fastidiens ꝓp̾a aliena. ꝯcupiscit. Hic ple
rũꝙ ꝯcupita adipisci ñ ualens: cies quidẽ in
ociũ. noctẽ uͦ in cogitationẽ uersat. Torpet ab u¬
tili oꝑe: qͥa fatigat᷑ illicita cogitatione. Consilia
multiplicat: ce sinũ m̃tis cogitationũ ĩmensta¬
tib latiꝰ expandit. Puenire ad dcupita satagt.
atq ad optinenda hec qͦsdã seccetissimos cana¬
rũ meatus querit. Q mox ut in causa aliquid
subtile inuenisse se estimat: iã se optinuisse q̃t
concupierat exłtat. Iã qͥd cẽ adepte rei adiungar
excogitat: atq ut in meliori statu debeat excoli
ꝑtractat. Quã qͥa iã qͣsi possidet. &e qͣsi ad melio¬
rẽ speciẽ ad ducit. mox insidias inuidentiũ. osi¬
derat: &e qͥd contͣ se uirgii moueat᷑ pensat. Exͥ¬

Expanded text:
magnis clamoribus rixas in corde componit. Turbam magnis clamoribus rixas in corde componit. Turbam itaque hic intus sustinet, quem pondus vehemens inflammatae cogitationis premit. Alius juri se avaritiae tradidit, et fastidiens propria, aliena concupiscit. Hic pleconcupita adipisci non valens, dies quidem in otium, noctem vero in cogitationes versat, torpet ab utili operet quia fatigatur in inlicita cogitatione, consilia multiplicat / et sinum mentis cogitationum inventibus latius expandit. Pervenire ad concupita satagit atque ad obtinenda haec quosdam secretissimos causarum meatus quęrit. Qui mox ut in causa aliquid subtile invenisse se ęstimat, iam se obtinuisse, quod concupierat, exultat, iam quid etiam adeptę rei adiungat, excogitat, atque ut in meliori statu debeat excoli, pertractat. Quam quia iam quasi possidet et quasi ad meliorem statum adducit, mox insidias invidentium considerat, et quid contra se iurgii moveatur, pensat. Exq