comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mali malos recognoscunt in tormento: xxxui.
quacũq parte ceciderit᷑. siue ad aus¬
trum siue ad aqͥlonẽ. ibi erit. scileet
qr cũ humani cũ casus tempore. fue
a claustris carnis acceperit. in et̾na secũ
sine ulla ꝑmutatione retinebit. ut nec
exaltata ad supplicium ꝓruat: nec mer¬
sa ȩt̾nis suppliciis. ultͣ ad remediũ erep¬
tionis ascendat. Utrum auimȩ sanctorum ceatł¬

Expanded text:
mali malos recognoscunt in tormentis. mali malos recognoscunt in tormentis. quocunque loco ceciderit, sive ad austrum sive ad aquilonem, ibi erit : scilicet quia cum humani casus tempore, sivem animam a claustris carnis acceperit, in aeternum secum sine ulla permutatione retinebit, ut nec exaltata ad supplicium proruat, nec mersa aeternis suppliciis ad remedium ereptionis ascendat. CAPUT XV.
Abbreviated transcription (Latin):
liud uero qd̃ en hoc qd conditi. uł crea¬
ti sumꝰ. idẽ aliud ẽ beate uiuere. atq a¬
liud essentialit᷑. Anima itaq & mortalis es¬
se intelligit᷑ qr mortalis. Mortalis quip¬
pe qr beate iuuere amittit. immortali
aut̃ qr essentialit᷑ uiuere numquã de-¬
finit. n nature fuȩ uitam ꝑdere ñ ua¬
let . nec cũ in ꝑtͤua fuerit morte dãp¬
nata. Illic enĩ pofita beate esse ꝑdet.
hesse ñ ꝑdet. Ferqua re semꝑ cogit᷑
ut ⁊ morctẽ sine morte. ⁊ defectum si¬
ne defectu. ⁊ finẽ sine fine. patiatiir
quatenꝰ ei ⁊ mors immortalis fit n defec
indeficiens: ⁊ finis infinitus: Quod
Si esse scõrs animas in cȩlo adtestatione
sacri eloquii credimꝰ. oportet ut pni¬
quors animas in inferno ꝑ om̃ia esse
credamꝰ: qr ex retributione et̾ nę uisti¬
ciȩ ex qua iam iusti głantꝰ. necesseẽ
electos beatitudo letificat: ita eredi
necesse ẽ qd̾ a die exitꝰ sui ignis reꝓbo
exurat. Quod sicut bonos boni in requie: sic¬

Expanded text:
liud vero quod in hoc quod conditi vel creati sumus, id est, aliud beate vivere, et aliud essentialiter. Anima itaque, et mortalis esse intelligitur, et immortalis. Mortalis quippe, quia beate vivere amittit; immortalis autem, quia essentialiter vivere nunquam desinit: et naturae suae vitam perdere non valet, nec cum in perpetua fuerit morte damnata. Illic enim posita beate esse perdet: et esse non perdet. Ex qua re semper cogitur ut et mortem sine morte, et defunctum sine defuncto et finem siquatenus ei et mors immortalis sit, et defectus indeficiens, et finis infinitus. CAP. Si esse sanctorum animas in coelo attestatione sacri eloquii credimus, oportet ut et iniquorum animas in inferno per omnia esse credamus. Quia ex retributione aeternae justitiae ex qua jam justi gloriantur, necesse electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est, quia die exitus sui ignis reprobos exurat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhiberet. Colligite zizaniã : ꝯligate
eã fasciculis ad cõburendũ. Mlessores qui¬
dẽ angłi zizaniã ad comburendũ infaᷤᷤ¬
ciculos ligant : cũ pares parib in torm̃¬
tis simulib sociant.
ut suꝑbi cũ

Expanded text:
: Colligite zizania, et ligate ea in jasciculos ad comburendum . Messores quippe angeli zizania ad comburendum in fasciculos ligant, cum pares paribus in tormentis similibus sociant, ut superbi cu
Abbreviated transcription (Latin):
frustra itaq ñnulli immo quã pluri¬
sine ĩtcermissione ꝑpetuos. humano
miserant᷑ affectu: atq ita futurũ es¬
se ñ credunt. Non qͥdẽ scripturis adu̾¬
sando. diuinis. s ꝓ suo motu dura queq
molliendo. ⁊ in leuiorẽ flectendo. sententi¬
ã quȩ putant. meis terribiliꝰ esse dic¬
ta quã ueriꝰ. Non enĩ obliuiscet᷑ in qͥunt
misereri ds̃ : aut continebit in ira sua
miscłias suas hoc qͥdẽ in psalmo legit᷑
sc̃o. S de his sine ullo scruspulo incelli¬
ipsi ñ ꝓ meritis suis. s dõ miserance de¬

Expanded text:
Frustra itaque nonnulli, imo quidem plurisine intermissione perpetuos humano miserantur affectu, atque ita futurum esse non credunt. Non quidam Scripturis adversando divinis, sed pro suo motu dura quaeque moliendo, et in leniorem flectendo sententiam quae putatur in eis terribilius esse dicta quam verius. Num enim obliviscetur inquiunt misereri Deus? aut continebit in ira sua misericordias suas? hoc quidem in sancto legitur psalmo. Sed de his sine ullo scrupulo intelliipsi non pro meritis suis, sed, Deo miseran
Abbreviated transcription (Latin):
uplex dãnatoꝵ pena ẽ in gehenna. qͦ¬
rum & m̃tẽ urit tristicia ⁊ corpus flã¬
ma. iusta iucisfitudinẽ: ut qͥ m̃te tͣctaue¬
runt qd ꝑfecerunt. corpore. simul & a¬
nimo puniant᷑ ⁊ corpore. Ignẽ gehenne
ad aliqd lum̃ habere. ad aliqd̾ ñ habere.
hoc ẽ habere lum̃ ad dãpnationẽ. ut ui¬
deant impii unde doleant : ⁊ ñ habere
ad consolationẽ. ne uideant unde gude
nus qͥdẽ gehenne ignis: s ñ uno mͦ
om̃s cruciat peccatores. Um̾us cuiꝰq enĩ
quantũ erigit culpa: tantũ illic senti¬
et penã. Nã sic̃ in hoc mundo sub uno sole
multi confistunt. nec tam̃ eiꝰdẽ solis ardo¬
rẽ equalit̃ sentiunt. qr aliꝰ plus estuat
aliꝰ minus: itam uno igne ñ unꝰ ẽ modꝰ
in cendii. qr qd̃ hic diuersitas corpoꝵẜ.
hoc illic agit diuersitas peccator ẜ. ut
ignẽ ñ dissimilẽ habeant: ⁊ tam̃ eosdem
singulos dissimilit᷑ exurat.
tissima sane omĩum pena erit eoꝵ.
qͣui p̃t̾ peccatũ qd̾ originale traxerunt.

Expanded text:
Duplex damnatorum poena est in gehenna. Quorum et mentem urit tristitia, et corpus flamma: juxta vicissitudinem, ut quod mente tractaverunt, quod perficerent corpore, simul et animo puniantur et corpore. Ignem gehennae ad aliquid lumen habere, ad aliquid non habere. Hoc est habere lumen ad damnationem, ut videant impii unde doleant, ad consolationem ne videant unde gaudeUnus quidem est gehennae ignis, sed non uno omnes cruciat peccatores. Uniuscujusque etenim quantum exigit culpa, tantum illic sentietur poena. Nam sicut in hoc mundo sub uno sole multi consistunt, nec tamen ejusdem solis ardorem aequaliter sentiunt: quia alius plus aestuat, atque ita illic in uno igne non unus est modus incendii, quod hic diversitas corporum, hoc illic agit diversitas peccatorum, ut ignem non dissimilem habeant, et tamen eosdem singulos dissimiliter exurat.issima sane omnium eorum erit poena, qui praeter peccatum quod originale traxerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ne uixerunt. Nã uoluissent utiq si potu¬
issent sine fine uiuere: ut potuissent
sine fine peccare. Ostendunt. eni qum
peccato semꝑ uiuere cupiunt. qͥ numnq̃m
nuquã uoluerunt carere peccato.
upplicia namq et̾na in se dimersos
Q ut uires eruciant. & eis uitȩ sub¬
sidiũ extinguentes seruant. ut sic uitã
terminꝰ puniat: quatenꝰ sẽꝑ termmo¬
incipit : & deficere defectꝰ nescit. Ue¬
hoc int̾ cet̾a conspicuus doctor augustinꝰ
ait. Nichil ẽ peiꝰ in morte. quã esse in mor¬
te sine morte: & mori uelle. & mori ñ po̾¬
se. Quod animam egrediende in de corpore. seu¬
sc̃ĩ angłi siie. demones acceꝑint: secũ semꝑ sine ulla¬

Expanded text:
n vita peccato. Voluissent utique, si potuissent, sine fine vivere, ut potuissent sine fine peccare». Ostendunt enim quod in peccato semper vivere cupiunt, qui nunquam numquam voluerunt carere peccato». upplicia in se dimersos t ultra vires cruciant, et in eis vitae subsidium exstinguentes servant, ut sic vitam terminus puniat, quatenus sempincipit, defectus deficere nescit. hoc inter caetera conspicuus doctor Augustinus ait: Nihil est pejus in morte, quam esse in morte sine morte, et mori velle et mori posse. sancti angeli, seu daemones acceperint, secum semper sine ulla
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ꝑͣ debitã miscdĩam nemo liberabit᷑.
gnis enĩ qͥ in p̾senti uita ẽ: assu Ioħes.¬
mit cunta quȩ recipit. ꝑpetuus ille ig¬
nis quos susceperit sẽꝑ cruciat : & pe¬
ne suȩ sẽꝑ incegros seruat. ꝓꝑte¬

Expanded text:
ndebitam misericordiam nemo liberabitur,gnis autem hic qui in praesenti vita est, consumit cuncta quae recipit. Perpetuus ille ignis quos susceperit semper cruciat, et poenae suae semper integros servat. Prop
Abbreviated transcription (Latin):
quis intellectus capere sufficit illa suꝑ¬
ne cuntatis quanta sunt gaudra. angłdꝵ
choris inter esse. cum beatissimis spiri¬
tibus. glorie conditoris affistere. p̾sentẽ
uultum dei cernere. incircum scriptũ
lumen uidere. nullo mortis metu affic.
incorruptionis ꝑpetue munere letari.
Nemo namq mortalium dicere. aut cogi¬
tare potest. quanta in illa ꝑpetua regione
funit gaudra iustoꝵ. dicente scriptura.
Oculus non udit. nec auris audunt ner
in eor hominis ascendit que p̃parauit
deus diligentibus se. diligamus ergo dm̃
fratres Ram̃. enus idelicet mandata
custodiẽndo. Diligere enim dm̃ man¬
data enis custodire est. Ipse enĩdicit.
diquis diligitine sermones meos ser¬
uabit. Et iohannes in epistola sira ait.
Aui dicit qura diligo dm̃ & mandata¬

Expanded text:
quis intellectus capere sufficit illa supquis intellectus capere sufficit illa supernae civitatis quanta sint gaudia, angelorum choris interesse, cum beatissimis spiritibus gloriae Conditoris sui assistere, praesentem vultum Dei cernere, incircumscriptum lumen videre, nullo mortis metu affici, incorruptionis perpetuae munere laetari?.. Nemo namque mortalium dicere aut cogitare potest, quanta in illa perpetua regione sint gaudia justorum, dicente Scriptura: Oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit quae praeparavit Deus diligentibus se . Diligamus ergo Deum, fratres charissimi, ejus videlicet mandata custodiendo. Diligere enim Deum, mandata ejus custodire est. Ipse enim ait: Si quis diligit me, sermones meos servabit . Et Joannes in Epistola sua ait: Qui dicit
Abbreviated transcription (Latin):
moria sine obliuione: cogitatio sine ꝑuaga.¬
cione. karitas sine siulatione: sensus fine of.¬
fensione. incoluinitas sine debilitate: salus
sine dolore. uita sine morte: facilitas sine mi¬
pedimento. saturitas sine fastidio & tota sa¬
nitas sine morbo. Ibi nec fletus ullus potest
eẽ nec gemitus. Habebunt ibi om̃s scĩ amo.¬
rẽ ꝑfectũ. timorẽ nullũ: gaudiũ sempiter¬
num¬
frutu do celestib bonis adque ꝑuenire cupiebant.
nchil eis deerit: qd ulterius concupiscant. & illa
ꝑpetue regione securitatis ac pacis ꝑfecte beati.
nec timoris stimulos passur fũt nec doloris. Wbie¬
rit onĩiũ fideliũ eatholicoꝵ salus plena. corrupt¬
bilitas milla & inmortalitas beata. Wierit pru¬
dentie ac sapientie ꝑfectio uera. rerum om̃ium
eogintio tota. Ibi quicunq saluus fuerit ꝑre
ultra ñ potuerit. S animꝰ deo subiectus ẽ car¬
nec ualenut Que autem ling᷑a dicere. uel

Expanded text:
moria sine oblivione, cogitatio sine pervagamoria sine oblivione, cogitatio sine pervagatione, charitas sine simulatione, sensus sine offensione, incolumitas sine debilitate, salus sine dolore, vita sine morte, facilitas sine impedimento, saturitas sine fastidio, et tota sanitas sine morbo. Ibi nec fletus ullus potest esse, nec gemitus. Habebunt ibi omnes sancti amorem perfectum, timorem nullum, gaudium sempiternumfruendo coelestibus bonis, ad quae pervenire cupiebant, nihil eis deerit quod ulterius concupiscant, et illi perpetua regione securitatis ac pacis perfecte beati, nec timoris stimulos passuri sunt, nec doloris. Ibi erit omnium fidelium catholicorum salus plena, corruptibilitas nulla, et immortalitas beata. Ibi erit prudentiae ac sapientiae perfectio vera, rerum omnium cognitio tota. Ibi quicunque salvus fuerit, perire ultra, non poterit, sed animus Deo subjectus, cum carsempiterna. Quae autem lingua dicere, vel
Abbreviated transcription (Latin):
patris mei mei mansicnes mub iunt. Sed
tam̃ qͥ in uinea ducti sunt. quãuis diuersis ho.¬
ris uenerint. unum denariũ ꝑceperunt. Qua
ntiq ratione conueniant mansiones multȩ
cũ uno denario. nisi qr diuerse qͥ lẽ beatoꝵ.
ciuiu dignitates erunt: s tam̃ una reqͥes
eterne retributionis. Nã & si dispar erit
ineritũ singuloꝵ non erit gaucloꝵ diuer.¬
exultat. om̃s tam̃ inũ gaudiã ad de con¬
ditoris sui iisione letificat. Prosꝑ Et semel
ihus be ate uite facti participes. in explebi.¬
liter auctorẽ beatitudinis sue conspiciunt:
& merito sue stabilitatis in eternũ felices e¬
fecti de sua ꝑmansione securi sunt: qͥ sum.¬
mũ solidũ q gaudiũ qͦ insatiabiliter ꝑfrii.¬
unt̾er de diuina contẽplatione ꝑcipiunt: ac
deo suo infatigabilit᷑ & amant̾ inseruiunt
ita pfecte beati: ut nec cupiant beatiores
fieri ultra nec ualeant Erit enim illis in il¬
la beata patria intellectus sine errore. me¬

Expanded text:
Patris mei mansiones multae sunt : sed Patris mei mansiones multae sunt : sed tamen quia in vinea ducti sunt, quamvis diversis horis venerint, unum denarium perceperunt. Qua itaque ratione conveniant mansiones multae cum uno denario, nisi quia diversae quidem beatorum civium dignitates erunt? sed tamen una quies aeternae retributionis: nam etsi dispar erit meritum singulorum, non erit diverltatur, omnes tamen unum gaudium de Conditoris sui visione laetificat: et semel illius beatae vitae facti participes, inexplebiliter auctorem beatitudinis suae conspiciunt. Et merito suae stabilitatis in aeternum felices effecti, de sua permansione securi sunt, qui summum solidumque gaudium, quo inexplebiliter perfruuntur, de divina contemplatione percipiunt, ac Deo suo infatigabiliter et amanter inserviunt. Ita perfecte beati, ut nec cupiant beatiores fieri ultra nec valeant. Erit enim illis in illa beata patria, intellectus sine terrore, me
Abbreviated transcription (Latin):
nificatur eterna. ubi ampluis alio nemo
uiuit qm̃ uiuendi non est distantia. nec in
eternitate mensura. sed multe mansiones
diuersas meritoꝵ in unitate eterna
significant dignitates. Alia enim glo¬
ria solis. alia gloria lune: alia gła stel¬
larũ. Stella enim ab stella differt in
gła: sic & rexurectio mortuoꝵ. Tam¬
quã stelle sc̃ĩ diuersas mansiones: di¬
uerse claritatis nãq tamquã in cȩlo
sorriuntur in regno. sed ꝓpter uniũ de¬
naritim nullus separatur a regno: ad¬
q ita ds̃ erit om̃ia in omib Sient qm̃ ds¬
singuli cõmune sit om̃ib Sic enim qͥsq eti¬
ã ipsehabet. cũ amat in altero qͦd ipse non
habet. Non erit itaq aliqua inuidia impa¬
ris claritatis. cũ re nauerit in om̃ib unitaᷤ
claritatis. GREGoR Quãuis in illa retri.¬
bucione ꝑpetua. eadẽ dignitas om̃ib non
sit. una tam̃ erit om̃ib uita beatitudinis
Unde & ꝑ semetipsum dñs dicit. In domo

Expanded text:
nificatur aeterna, ubi amplius alio nemo nificatur aeterna, ubi amplius alio nemo vivit, quoniam vivendi non est distantia, nec in aeternitate mansura, sed multae mansiones diversas meritorum in unitate aeterna significat dignitates. Alia enim gloria solis, alia gloria lunae, alia gloria stellarum: stella enim ab stella differt in gloria; sic et resurrectio mortuorum. Tanquam stellae sancti diversas mansiones diversae claritatis, tanquam in coelo, sortiuntur in regno; sed propter unum denarium nullus separatur a regno: atque ita Deus erit omnia in omnibus , ut quosinguli, commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero, quod ipse non habet. Non erit itaque invidia imparis claritatis, cum regnaverit in omnibus unitas charitatis. Quamvis in illa retributione perpetua ea dignitas omnibus non sit, una tamen erit omnibus vita beatitudinis. Unde et per semetipsum Dominus dicit: In domo
Abbreviated transcription (Latin):
eres quȩ cũ seculoᷤ ͣᷤ sexũ uicerunt Ibi pueri qͥ
hic annos suos morib transcenderunt ibi senes qͦs
hic &e etas debiles reddidit & uirtus operis non
reliquit ꝓbi ͥcũq eruit & si diferentib meritis
ab inuicem distabunt. om̃s tamen una ꝑfecti.¬
one beati erunt: qr singulis p̾mia sua fuffici¬
eptii erunt & capere ãplius p̃mis fuis iam
pfecti non poterunt. Et in illa tanta beati¬
tudinis regione. nec maior meriti sibi aliqͥd
arrogabit. qr arrogancia ibi nulla erit:
nec suꝑior inferior muidebit qi inuiclia ibi
esse non poterit. Et idec si ibi erit distantia
mansionũ sũma in illis erit unrus ꝑfectio¬
nis equalitas: qͥb erit regni celestis una fe¬
licitas. Aous t̃. Denarus qͥdem ille equa¬
lis est ilis om̃ib quẽ paterfamilias eis qui
oꝑati sunt in uinea nibet donari om̃ib
non ideo discernens qͥ minus & qͥ ampliis
laborauerunt. Quo utiq denario uita sin¬

Expanded text:
eres quae cum saeculo sexum vicerunt. Ibi pueri, qui eres quae cum saeculo sexum vicerunt. Ibi pueri, qui hic annos suos moribus transcenderunt. Ibi senes, quos hic aetas debiles reddidit, et virtus operris non reliquit. Ibi quicunque erunt, etsi differentibus meritis ab invicem distabant, omnes tamen una perfectione beati erunt. Quia singulis praemia sua sufficientia erunt, et capere amplius praemiis suis jam perfecti non poterunt: et in illa tanta beatitudinis regione nec majora merita sibi aliquis arrogabit, quia arrogantia ibi nulla erit: nec superiori inferior invidebit, quia invidia ibi esse non poterit Et ideo si ibi erit distantia mansionum, summa in illis erit unius perfectionis aequalitas, quibus erit regni coelestis una felicitas. Denarius quidem ille aequalis est illis omnibus quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea jubet donari omnibus, non ideo discernens qui minus et qui amplius laboraverunt . Aug. Quo utique denario vita sig
Abbreviated transcription (Latin):
turi sunt p̃miũ ubi non solum deuictis
sed etiã finitis hostib triumphabunt. Ibi tri¬
umphabunt: ubi ulterius aduersarium non
timebunt. Ibi humanoꝵ. pectoꝵ tanta & tã
ꝑfecta erit munditia ut habeant unde mior¬
datori suo deo gratias agant. non unde offen¬
si aliqͥb peccatoꝵ sordib erubescant: qi ibi nee
ulla peecata nec peccato res erunt: &ẽ qͥ ibi
fuerint it̃ peccare non poterunt ¶łsoł
ibi enim gaudent & sine fine gaulebunt
illi ymndiei angelorũ cͥori ibi & societas suꝑno.¬
rũ eiuit̃: ibi dulcis sollennitas a ꝑegrinationis
hunus tristi labore redeuntiũ Ibi ꝓuidi ꝓpħa.¬
rũ chori ibi udex apłoꝵ. numerus ibi minu¬
merabiliũ martirũ uictor exercitus. tanto il
lic letior quanto hic durius afflictus lbi con.¬
fessoꝵ. constantia p̃mii sui ꝑceptione consolata
Ibi ficdeles uiri quos auirillitatis robore uo.¬
luptas seculi emollire non potuit. Ibi sc̃ẽ muli.¬

Expanded text:
turi sunt praemium, ubi non solum devictis, turi sunt praemium, ubi non solum devictis, sed etiam finitis hostibus triumphabunt: ibi triumphabunt ubi ulterius adversarium non timebunt. Ibi humanorum peccatorum tanta et tam perfecta erit munditia, ut habeant unde mundatori suo Deo gratias agant, non unde offensi aliquibus peccatorum sordibus erubescant. . Quia ibi nec ulla peccata, nec peccatores erunt, et qui ibi fuerint jam peccare non poterunt. Ibi enim gaudent, et sine fine gaudebunt. Ibi hymnidici angelorum chori, ibi societas supernorum civium, ibi dulcis solemnitas a peregrinationis hujus tristi labore redeuntium, ibi providi prophetarum chori, ibi judex apostolorum numerus, ibi innumerabilium martyrum victor exelic laetior, quanto hic durius afflictus. Ibi confessorum constantia praemii sui perceptione consolata. Ibi fideles viri quos a viriditatis suo robore voluptas saeculi emollire non potuit. Ibi sanctae muli
Abbreviated transcription (Latin):
se habet rei ipsiis magnitudo. Prosꝑ Ergo
futura uita creditur beate sempiterna. & sẽ¬
piterne beata ubi est certa securitas. se¬
eura tranquillitas tranquila iocunditas
felix eternitas eterna felicitas. Ubi a¬
mor perfectus. timor nullus dies eternꝰ
alacer motus & uniis om̃ium spiritus cle
contemplatione dei sui. ac de sua eum il¬
lo ꝑmansione securus. Ubi ipsa eniitas
gatio beata meritis fulgentib mix̾at:
eterua silus exuberat. ueritas regnat.
ln nec fallit qͥsq nec fallitur. ide nuł¬
rint beatis angelis similes erunt: & simul
cũ deo suo sine fine regnabunt. Quod hie
crediderint ibi uidebunt: sui creatoris sub¬
stantiã mundis cordib contemplantes. et̃¬
na exultacione gaudebunt. Diuina dilecti¬
one ac mutua delectacione possessi deo su
om eternũ & inuicem sibi feliciter adere¬
bunt. & in illa eterna uita omnes sc̃i deum
uidebunt ubi sine fine gaudebunt. Ibi gau¬
debunt ubi premiũ reportabunt: ibi recep¬

Expanded text:
se habet rei ipsius magnitudo. Ergo futura vita creditur beate sempiterna, et sempiterne beata, ubi est certa securitas, secura tranquillitas, tranquilla jucunditas, felix aeternitas, aeterna felicitas; ubi est amor perfectus, timor nullus, dies aeternus, alacer motus, et unus omnium spiritus de contemplatione Dei sui, ac de sua cum illo permansione securus; ubi ipsa civitas,gatio beata, meritis fulgentibus micat, et aeterna salus exuberat, veritas regnat; ubi nec fallit quisque, nec fallitur; unde nulrint beatis angelis similes erunt, et simul cum Deo suo sine fine regnabunt. Quod hic crediderunt, ibi videbunt, sui Creatoris substantiam mundis cordibus contemplantes, aeterna exsultatione gaudebunt. Dilectione divina ac mutua delectatione possessi Deo suo in aeternum, et invicem sibi feliciter adhaerebunt, et in illa aeterna vita omnes sancti Deum videbunt, ubi sine fine gaudebunt. Ibi gaudebunt, ubi praemium reportabunt: ibi recep
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter quam car nalra blandimenta deuotio re¬
ligiosa contempnit. sne qua nullus deo pla¬
cuit. cum qua nec potiit aliquis peccare
nec poterit. Nec ẽ. karitas uera ꝑ fecta. ger¬
mana: quã excellentiorem uram nominat a
płs sẽs : & uere ipsa est ura que ducit ꝑseã¬
bulantes ad patriam quiasicut sine uya nullꝰ
ꝑuenit quotendit . ita sine caritate que
dicta est uza. ñ ambulare possunt homi nes

Expanded text:
propter quam carnalia blandimenta devotio repropter quam carnalia blandimenta devotio religiosa contemnit, sine qua nullus Deo placuit, cum qua nec potuit aliquis peccare nec poterit. Haec est charitas vera, germana, perfecta, quam excellentiorem viampostolus, et vere ipsa est via quae ducit per se ambulantes ad patriam, quia sicut sine via nullus pervenit quo tendit, ita sine charitate, quae dicta est via, non ambulare possunt homines,
Abbreviated transcription (Latin):
caritas recta uoluntas ab om̃b t̃renis.
ac p̃sentib ꝓrsus adu̾sa iuncta deo inse parabi¬
titer. & unita igne quodam sc̃i spiritus aquo ẽ
& ad quem refertur incensa: inquina meuti
omĩs extranea. corrũpi nescia. nulli uitio inu¬
tabilitatis obnoxia. supͣ om̃ra quȩ car naliter
diliguntur. excelsa. affectionũ omium poten¬
tissima. diuine comtẽ plationis auida. in ꝯĩb
seurꝑ i nuicta. sumnra actioinum bonarũ. saluꝰ
moꝵ. frus celestiũ p̃ceptoꝵ mors eriminum.
inta uirtutũ. uirtus pugnantium. palma itoꝵ
anma sc̃arum mentiũ causa meritoꝵ bonoꝵ.
p̃miium ꝑfectoꝵ. inpeccatis suis mortuos suse¬
tat. languentes sanat. ꝑditos instaurat. spem
desꝑatis inspirat. pacificas mentes inhabital.
fructuosa in penitentib leta in ꝓficienti b
ad quã spes currit. cin ꝓfectus omium ser¬
ust. ex qua qͦidquid est bom oꝑis uruit. sub qui
obedientia crescit. ꝑ quã patientra uinest.

Expanded text:
charitas recta voluntas ab omnibus terrenis ac praesentibus prorsus aversa, juncta Deo inseparabiliter, et unita igni quodam sancti Spiritus a quo est, et ad quem refertur, incensa. Inquinamenti omnis extranea, corrumpi nescia, nullo vitio mutabilitatis obnoxia, supra omnia quae carnaliter diliguntur excelsa, affectionum omnium potentissima, divinae contemplationis avida, in omnibus semper invicta, summa actionummorum, finis coelestium praeceptorum, mors criminum, vita virtutum, virtus pugnantium, palma victorum, anima sanctarum mentium, causa meritorum bonorum, praemium perfectorum, in peccatis suis mortuos suscitat, languentes sanat, perditos instaurat, spem eratis inspirat, pacificas mentes inhabitat, fructuosa in penitentibus, leta in proficientibus, ad quam spes currit, cui profectus omnium servit, ex qua quidquid est boni operis vivit, sub qua obedientia crescit, per quam patientia vincit,
Abbreviated transcription (Latin):
id est in requiem adño indueuntur eter¬
nam. Qd auteni septem dies dicuntur.
multiplicem etus. dem requiei habundã¬
tiam defigirat : inqua premium illud
fublime datur electis. de quo apłs agt.
Quod oculus non uidit. nec auris aud¬
unit qne p̃parauit deus diligent ibus
se Porre pse dies quinquage simnis.
qui septem septimanis suꝑest. & ma¬
ion p̃ceteris erat. sollempnitate ue¬
nerabilis. dempus future resurrec¬
tionis indicat. in quo illa requies qͣ.
quoq receptoꝵ gła cumulabitur.
Quinquagesimiis et enĩ annus. in le¬
ge. subeleus. idẽ. dimittens. siue mu¬
datus. appellar uifsus eit. in quo
populus ab om̃i operatione quiẽsceret. omrum debi

Expanded text:
id est, in requiem a Domino includuntur aeternam. Quod autem septem dies dicuntur, multiplicem ejusdem requiei abundantiam designat, in qua praemium illud sublime datur electis de quo Apostolus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Porro ipse dies quinquagesimus, qui septem septimanis superest, et majori prae caeteris erat solemnitate venerabilis, tempus futurae resurrectionis indicat, in quo illa requies, qua quoque receptorum gloria cumulabitur. Quinquagesimus etenim annus in lege Jubilaeus, id est dimittens sive mutatus, appellari jussus est, in quo populus ab omni operatione quiesceret, omnium debi
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑiꝰ. qui cupiditatis quidẽ suȩ p̃dã. u¬
xoris. nequitia quesiuit. s ꝑturbatꝰ ip¬
sius sceleris immanitate penituit. & ci¬
erga se dĩ miscđ̾iam ꝓuocauit. ut cuncti
eũ absolueret malis. Sic enĩ scriptũ ẽ.
Et dixit dñs ad heliã. Uidisti que nͦ tõ¬
punctꝰ ẽ achab a facie mea. & qr Neuit
in conspectu meo. ñ inducã mala in die¬
b eiꝰ. S post hunc iterũ manasses qui
om̃s tyrannos immanitate sceler ũ supe¬
rauerat qͥ cultũ diulne peligionis. & ob¬
seruantiã legis euerterat. cȩlesti cultu

Expanded text:
impius, qui cupiditatis quidem suae praedam uxoris nequitia quaesivit, sed perturbatus ipsius sceleris immanitate poenituit, et cierga se Dei misericordiam provocavit, ut cunctis eum absolveret malis. Sic enim scriptum est: Et dixit Dominus ad Eliam: Vidisti quomodo compunctus est Achab a facie mea, et quia flevit in conspectu meo, non inducam mala in diebus ejus . Sed post hunc ite rum Manasses, qui omnes tyrannos immanitate scelerum superavit, qui cultum divinae religionis et observantiam legis everterat coelesti cultu
Abbreviated transcription (Latin):
cessarent. Aletuendũ est ut neq ꝑ spem
uenie. quam ꝓmitit deus ꝑ seueranter
amalo declinemꝰ & de pietate dei uenzam spe¬
renus. Onñs quippe iustꝰ spe & formdi¬
ne iitet. q nunc illum ad gaudiũ spes eri¬
gre. nunc formidinem terror gehenne ad
dieit. de spe non ponenda iu homuier⁊ fue¬
S de ennm ut age apostelus. sli sac te sura
Ron eni est . spes ponenda in homine ee mua¬
ledoret̃ omĩs hcut duirna testantir eloqua :
doern sura ponist in homine ae ꝑeorest icons dũ¬

Expanded text:
cessarent. Metuendum valde est ut neque per spem cessarent. Metuendum valde est ut neque per spem veniae quam promittit Deus perseveranter malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. Omnis quippe justus spe et formidine nitet, quia nunc illum ad gaudium spes erigit, nunc formidinem terror gehennae addicit. CAPUT XII. De spe non ponenda in homine. Spe enim, ut ait Apostolus, salvi facti sumus . Non enim est spes ponenda in homine, quia maledictus omnis, sicut divina testantur eloquia, qui spem suam ponit in homine
Abbreviated transcription (Latin):
tis. exprimere. cum omĩa p̃cepta dei possideat
haritas dicente. beato augustino. Totam mag¬
intudinem & altitudinem. diuinoꝵ eloquioꝵ
secura possidet. Raritas. qua dm̃ ꝓximũq dili¬
gimus. Fec iaduersitatib tolerat. in prosperi¬
tatib temperat. in duris passionib fertis. inbo¬
ð haritate scripta sunt. Nuinc autem d̾ ceteris
uirtutib prout. auctor lucis dare dignabitur.
insistendum est. Ne spe. .x.
Spes est boncoꝵ expectatio futuroꝵ. que
exprimit humilitatis affectum. & sedule
uirtutis obsequiũ. Spes autem uocata. qd̃
sit pes progrediendi quasi est spes. Und̃
contrario dicitur desperatio. cui nulba est
progrediendi facultas. Quia dum quisquiꝰ
pectatum amat. futuram glem ñ spe¬
rat. Ile engm sidutralit᷑ expectat. qui
eus mandata fidelit᷑ serurt.
Quod illis tantũ modo ꝓficit spes: qui ab atei¬
ui male agere definũt. una spe in¬
dulgentrã. de dei pietate requirunt.
Quam recte querent: si ab acttone praira

Expanded text:
tis exprimere, cum omnia Dei praecepta sola possideat charitas, dicente beato Augustino: Totam magnitudinem et altitudinem divinorum eloquiorum secura possidet charitas, qua Deum proximumque diligimus. Haec in adversitatibus tolerat, in prosperitatibus temperat, in duris passionibus fortis, in bode charitate scripta sunt; nunc autem de caeteris virtutibus, prout auctor lucis dare dignabitur, insistendum est. CAPUT X. De spe. Spes est bonorum spectatio futurorum quae exprimit humilitatis affectum et sedulae servitutis obsequium. Spes autem vocata quod sit pes progrediendi quasi est pes. Unde econtrario dicitur desperatio, cui nulla est progrediendi facultas. Quia dum quisquis peccatum amat, futuram gloriam non sperat. Ille enim fiducialiter exspectat, qui ejus mandata fideliter servat. CAPUT XI. Quod illis tantummodo proficit spes qui ab actiui male agere non desistunt vana spe indulgentiam de Dei pietate requirunt, quam recte quaererent si ab actione prava
Abbreviated transcription (Latin):
paulus corithũ. alibi se manere ñ pati-¬
tͣ᷑. nisi apud aqͥlã ⁊ priscillã eo qd̃ eiꝰ ar-
tis essent opificices: quã ipse erat soli¬
tꝰ exercere. lta enĩ habet. Post hȩc pau¬
lus egressus ab athenis. uenit coruithũ.
& mueniens quendã iudeũ. nomine aqͥ¬
lã ponticũ generea  priscillã uxorẽ eiꝰ
⁊ manebat cũ eis & oꝑabat᷑. Erat enĩ
scenofactorie artis. Et ñ tantũ operatꝰ¬
ẽ. quantũ sibi soli: s etiã his qͥ cũ eo
exinde mittens ephesũ. conuocansq ad
se p̃s biteros ephesioꝵ eccłe. & dans eis
p̃cepta quẽ admodũ regere ȩccłam dĩ
se absente. deberent. Ait enĩ. Argentũ &
aurũ nulliꝰ concupiui ipsi seitis: qm̃ ad

Expanded text:
 Corinthum, alibi se manere non patitur nisi apud Aquilam et Priscillam, eo quod eiusdem artis essent opifices quam ipse erat solitus exercere. ita enim habes: post haec Paulus egressus ab Athenis uenit Corinthum, et inueniens quendam Iudaeum nomine Aquilam, Ponticum genere, et Priscillam uxorem eius,  manebat cum eis et operabatur: erat enim scenofactoriae artis. Dein prest quantum soli sibi, sed etiam his qui cum eo exinde mittens Ephesum conuocansque ad se presbyteros Ephesiorum ecclesiae et dans eis praecepta, quemadmodum regere ecclesiam dei se absente deberent, ait: argentum et aurum nullius concupiui: ipsi scitis q
Abbreviated transcription (Latin):
qui iussit potest retͣhi. s tota intentione
potenti honuni qui hodie ẽ. & forsitan
erastina ñ erit. obedientiã exibent.Si¬
cut enĩ iam diximꝰ. ido hec om̃ia tolerant
cipiant. si enĩ illi hoc faciunt ꝓpt̾ homi
dicii dõ nr̃o in excusatione nr̃a dictri
sumꝰ. qui eiꝰ scĩs ac salutarib iussioni¬
b mobedientes existimꝰ. & monita sa¬
lubria patrũ nr̃oꝵ ñ obtemperamus. u q̃d̾
enĩ homines scłi faciunt. ꝓpt̾ rem peritu¬

Expanded text:
qui jussit potest retrahere, sed tota intentione qui jussit potest retrahere, sed tota intentione potentis hominis, qui hodie est et forsitan crastina non erit, obedientiam exhibent? Sicut enim jam diximus, ideo haec omnia tolerant, cipiant, si illi hoc faciunt propter hodicii Deo nostro in excusatione nostra dicturi sumus, qui ejus sanctis ac salubribus jussionibus inobedientes existimus, et monitis salubribus patrum nostrorum non obtemperamus? Quod enim homines saeculi faciunt propter rem peritu
Abbreviated transcription (Latin):
esse obedientiã. s magis gaude ꝓpt̃ hoc
qd subsequit᷑: quȩ ducit ad uitã. Si
enĩ homines ꝓpt̃ regis iussionẽ aut alicuiuᷤᷤ
potentis hominis. in exteras nationes. & eti¬
ã in transmarina & peregrina. & om̃ino in¬
cognita & ualde periculosa loca ꝓpt̃ aliqđ̃
temporale lucrũ. qd̾ cũ habuerint statim
abstrahi illis potest. in tantũ obedientes exis.¬
tunt: ut etiã ꝑ innumeras regiones & patͥ¬
as. ꝑ difficultates t̾rarũ. ꝑ aspera & dura
itinera. ꝑ periculosa naufragia fluminũ
ꝑ t̾ribiles undas fluctꝰq marinos. int̾ hos¬
tiles gladios. int̾ latronũ insidias. int̾ iui¬
micoꝵ incursus. uoluntarie & alacrit᷑ discur¬
runt: & hec om̃ia sustinent dimissa ꝓpria
regione. dimissis parentib patre & matre.
fratrib sororib ꝓpinquis uxorib
rentes. ploram filii contristant᷑ mancipi¬
a.nescientes utrũ eos amplius iam uisuri
sint. annon: illos nichil hor a uissione illiꝰ

Expanded text:
oc quod subsequitur: quae ducit ad vitam. Si enim homines propter regis jussionem aut alicujus potentis hominis, in exteras regiones, et etiam in transmarina et peregrina, et omnino incognita, et valde periculosa loca, propter aliquod temporale lucrum quod cum habuerint statim illis abstrahi potest, in tantum obedientes existunt ut etiam per innumeras regiones et patrias, per difficultates terrarum, per aspera et dura itinera, per periculosa naufragia fluminum, per terribiles undas fluctusque marinos, inter hostiles gladios, inter latronum insidias, inter inimicorum incursus, voluntarie et alacriter discurrunt, et haec omnia sustinent, dimissa propria regione, dimissis parentibus, patre, matre, fratribus, sororibus, propinquis, uxoribus, rentes, plorent filii, contristentur mancipia, nescientes utrum eos amplius jam visuri sint, an non illos nihil horum a jussione illius
Abbreviated transcription (Latin):
posito aliũ deposicit dicens. Mitte qͣm
tito. Ascendi aut̃ scđmi reuelationẽ.
Isq in itinere cũ ꝓpħam agabũ
repperisset : quant a se aduersitas
in herosolimis maneret: audiuit.
Scripcũ qͥppe ẽ qd̾ isdẽ agabus zo¬
nã pauli suis pedib inserens dicit.
in herusalẽ. A paulo aut̃ ꝓtinꝰ res¬
pondet᷑. Ego ñ solum alligari: s
& mori in ħierus alẽ paratꝰ sũ ꝓ no
mine iħu. Neq enĩ p̃ciosiorẽ facio
animã meã quã me. Perceptione gͥ

Expanded text:
posito alium deposcit, dicens: Mitte quemTito; ascendi autem secundum revelationem . Isque cum in itinere prophetam Agabum reperisset, quanta se adversitas in Jerosolymis maneret audivit. Scriptum quippe est quod idem Agabus zonam Pauli suis pedibus inserens, dixit: in Jerusalem, a Paulo autem protinus respondi Hierosolymam, assumpto Barnaba et Tito. Ascendi autem secundum revelationem . Isque in itinere cum prophetam Agabum
Abbreviated transcription (Latin):
Oportet enĩ militẽ xp̃i ut operet᷑ manib
sins. ita ut quib libet uariis officioꝵ ar¬
tib laboribq studiũ suũ impendat:: se¬
quens loquentẽ apłm qui dicit. Neq gͣ¬
tis panẽ manducauimꝰ s in labore ⁊
fatigatione nocte & die laborantes. Et i¬
terũ. Q ñ uult oꝑari: ñ manducet.
Per otiũ enĩ libidines & noxiarũ cogi¬
tationũ nutrimenta conerescunt: ꝑ
laboris uͦ exercitiũ uitia nichilomunꝰ
elabunt᷑. Patriarche nãq greges pa¬
uerunt. & gentiles philosophi sutores
& sartores fuerunt. ⁊ ioseph iustꝰ eu
uirgo Maria desponsata extitit. Faber
apłi corporale opus faciebant unde uitã
corporis sustentabant. Si gͥ tante aue¬
toritatis homines laborib & operib
etiã rusticanis inseruierunt. quanto
mag̃ nos ques oportet ñ solũ uite nr̃e
uecessaria ꝓpriis manib exibere. s eti

Expanded text:
Oportet enim militem Christi operari manibus Oportet enim militem Christi operari manibus suis, ita ut quibuslibet variis officiorum artibus, laboribusque studium suum impendat, sequens loquentem Apostolum qui dicit: Neque panem gratis manducavimus, sed in labore et fatigatione nocte et die laborantes . Et iterum: Qui non vult operari non manducet . Per otium enim libidines et noxiarum cogitationum nutrimenta concrescunt. Per laboris vero exercitium vitia nihilominus elabuntur. Patriarchae namque greges paverunt, et gentiles philosophi sutores et sartores fuerunt. Et Joseph justus, cui virgo Maria desponsata exstitit, faber apostoli corporale opus faciebant, unde vitam corporis sustentabant. Si igitur tantae auctoritatis homines, laboribus et operibus etiam rusticanis inservierunt, quanto magis nos, quos oportet non solum vitae nostrae necessar
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Paulus ad aduersa etiã ex suo
noto ducit᷑. qr maloꝵ imininentiũ
cognicionẽ p̃cipit: s deuotione sp̃c.
etiã ad acriora feruescit. Ille p̃sentiᷤ
potestatis głam dõ uoluit iubente
declinare. iste dõ asꝑa ⁊ dura disponen¬
te se studuit ad grauiora p̃parare.
Preeunte gͦ ut roꝵq ducũ infrac¬
ta uirtute instituiꝰ. ut si obedien¬
tie paliã app̃hendere ueracit᷑ unti¬
m. ꝓsperis huiꝰ scłi ex sola iussione.
aduersis aut̃ etiã ex deuotione mi-
litemꝰ. Sciendũ uͦ ẽ nunquã ꝑ obedi¬
entiã malũ fieri: aliquando aut̃
deb̾ ꝑ obedientiã bonũ qd̾ agit᷑ int̃¬
miti. Neq enĩ mal: a in paradyso ar¬
bor extitit. qr ds̃ homini ne conti¬
geret int̾dixit. S ut ꝑ meliꝰ obedi¬
entie meritũ hõ bene conditꝰ eres¬
ceret. dignũ fuerat ut hunc etiã
abono ꝓhiberet. qutͣmꝰ tanto ueriꝰ hoc
qd̾ ageret uirtꝰ esset quanto ⁊ a bo¬
no cessans auctori suo se subditũ hu

Expanded text:
ersa etiam ex suo voto ducitur, quia malorum imminentium cognitionem percipit, sed devotione spiritus etiam ad acriora fervescit. Ille praesentis potestatis gloriam Deo voluit jubente declinare; iste, Deo aspera et dura disponente, se studuit ad graviora praeparare. Praeeunte ergo utrorumque ducum infracta virtute instituimur, ut si obedientiae palmam apprehendere veraciter nitimur, prosperis hujus saeculi ex sola jussione, adversis autem etiam obedientiam malum fieri, aliquando autem debet per obedientiam bonum quod agitur intermitti. Neque enim mala in paradiso arbor exstitit, quam Deus homini ne contingeret interdixit . Sed ut melius per obedientiae meritum homo bene conditus cresceret, dignum fuerat ut hunc etiam a bono prohiberet, quatenus tanto verius hoc quod ageret virtus esset, quanto et a bono cessans, auctori s
Abbreviated transcription (Latin):
beatꝰ apłs obhoc manib suis oꝑatꝰ ẽ. ut
nob̾ operandi p̾beret exẽplũ. Ait enĩ
int̾ cet̾a. Non quasi ñ habuerimꝰ potes¬
tatẽ: s nosmetipsos formã daremꝰ uob̾
ad imitandũ. nos. sandit causam cur
tantũ sibi baboris indixerat: ut inqͥd

Expanded text:
aulus ob hoc manibus suis operatus est, ut nobis operandi praeberet exemplum. Ait enim inter caetera: Non quasi non habuerimus potestatem, sed ut nosmetipsos formam daremus vobis ad imitandum nos . Pandit causam cur tantum laboris sibi indixerat: Id
Abbreviated transcription (Latin):
potest. Si autẽ is qui bona agit ad hue luxu¬
pue in quinamenta ñ deserit. aut is qui ea¬
ritat pͥminet. nȩc dũ se ꝑ bona opera exei¬
cet. nec castitas gͦ magna ẽ sine. bono ope¬
re uec opus bonũ ẽ aliquid sine casti
os ad celestẽ ꝑducit patriã. Per hanc uiã dñs
tẽ aut̃ crucis. Per hanc abraham patriarcha
cucurrit: quando ad imperiũ dm̃i dilectũ
filiũ ad immolandũ duxit. ler hanc apłi sc̃ĩ
petrus & andreas: ad uocationẽ dñi relictis
retib sequti sunt eũ. Per hanc uiã matheuᷤᷤ
sequutꝰ ẽ dñm: relicto telenario luero. Pex
hanc uiã scãni om̃s patriarche. ꝓphete. apłi.
martyres. ceteriq electi meruerunt ꝑue¬
nire ad dñi Licet sit arta & angusta uia.
tam̃ uia tores suos ad ꝑpetuã ꝑducit uitã.
dicente: dño. Arta & angusta uiaẽ: que

Expanded text:
dhuc luxuriae inquinamenta non deserit, aut is qui castitate praeeminet necdum se per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquid sine castitos ad coelestem perducit patriam; per hanc viam Dominm, mortem autem crucis . Per hanc Abraham patriarcha cucurrit, cum ad imperium Domini dilectum filium ad immolandum duxit. Per hanc apostoli sancti Petrus et Andreas ad vocationem Domini, relictis retibus, secuti sunt eum. Per hanc viam Matthaeus secutus est Dominum, relicto telonaico lucro. Per hanc viam sanctam omnes patriarchae, prophetae, apostoli, martyres, caeterique electi meruerunt pervenire ad Deum. Licet arcta sit et angusta via, tamen viatores suos ad perpetuam perduxit vitam, dice
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝑrimo tuo cupias euenire. sondole in
alienis calamitatib. satiare fletib in alie¬
nis laborib: in tribulatione alteriꝰ &e tu esto
tristis. Talis esto aliis: quales optas esse cir¬
eate alios. Qd ñ us pati: non facias. Et non
inferas alio mala: ne patiaris similia. ⁊ca
elemens esto in alienis delictis. sicut intu¬
is. ut nec alit̃ te. nec alit̾ alios penses. & sic
alios iudiea. ut uidicari cupis. In tribula¬
tione posito subuenire ũ cesses: dolentẽ
consolari ne diuittas. Ne castitater eliiii

Expanded text:
nec proximo tuo cupias evenire. Condole in alienis calamitatibus, satiare fletibus, in alienis laboribus, in tribulatione alterius, et tu esto tristis. Talis esto aliis quales optas esse circa te alios. Quod non vis pati non facias, nec inferas alio mala, ne patiaris similia. Ita clemens esto in alienis delictis sicut in tuis, ut nec aliter te, nec aliter alios penses. Et sic alios judica ut judicari cupis. In tribulatione positis subvenire non cesses, dolentem consolari, ne dimittas. CAPUT XLIV.
Abbreviated transcription (Latin):
istunt ꝓpt̃ manẽ extollentiã: fiant ser
ui xp̃i obedientes ꝓpt̃ indeficientẽ excel¬
lentiã. Qđ enĩ illi obedientes fiuint ꝓpt̃ pe¬
riturã głam perituri homuus: Fiant
ꝑpetui redemptoris. Nulla gͥ segnitia.
nulla insolentia. nulla tarditas. nulla pi¬
gricia a bono obedientie opere nos retra¬
hat: qr & si aspera ẽ uia qua it᷑. tam̃ bea¬
ta ẽ patria ad quã ꝑuenit᷑. Obedientes gͥ
simꝰ patrib & seniorib nr̃is in quantũ
scdm dm̃ exibent iussionẽ: si aut̃ contͣ

Expanded text:
anem extollentiam, fiant servi Christi obedientes propter indeficientem excellentiam. Quod enim illi obedientes fiunt propter perituram gloriam perituri hominis, fiant uam gloriam perpetui Redemptoris. Nulla igitur segnitia, nulla insolentia, nulla tarditas, nulla pigritia, a bono obedientiae opere nos retrahat, quia etsi aspera est via qua itur, tamen beata est patria ad quam pervenitur. Obedientes igitur simus patribus et senioribus nostris in quantum secundum Deum exhibent jussionem; si
Abbreviated transcription (Latin):
a. quando sic p̾cedit muiscdia: ut eã sequan¬
esse potest: qui praue iuiuendo in se mise¬
ricors ñ ẽ. Qui emĩ sibi nequã. ẽ: cui bonꝰ ẽ
peccatis quisq ꝑmanserit. Tunt aut̃ frue
do ab scelerũ opere desinit᷑. Alisericordes
gͥ simꝰ ad om̃s: ut & ipsi miscdiam conseqͣ¬
iͦ a dño: ipso dicente. Beati misericordes: qͦ¬
niam ipsi misedĩam consequent᷑. Et iterũ. Esto¬
te gͣ misericordes: sieut & pat̾ ur̃ misericorsẽ.
Hlinc paulus ait. Estote aut̃ inuicẽ benigni.
misodes: induite uos sicut electi dĩ iuscera

Expanded text:
a, quando sic praecedit misericordia, ut eam sequanesse potest, quandiu prave vivendo, in se misericors non est. Qui enim sibi nequam est, cui bonus est? peccatis quisque permanserit. Tunc autem eleedo ab scelerum igitur simus ad omnes, ut et ipsi misericordiam consequamur a Domino, ipso dicente: Beati misericordes, quoniam ipse misericordiam consequentur . Et iterum: Estote igitur misericordes, sicut et Pater vester misericors est . Hinc Paulus ait: Estote autem invicem benigni, misericordes: induite vos sicut electi Dei viscera
Abbreviated transcription (Latin):
ex suo aliquid habere. & rursũ in ꝓs¬
peris ex suo aliqͥd omĩmodo ñ habere:
quatinus & in aduersis tanto sit gło¬
sior. quanto diuino ordini etiã ex
mente separat᷑. S hoc uirtutis pon¬
dus ineliꝰ ostendimꝰ si eelestis patrie
duoꝵ heroũ facta memoramꝰ. Aloy¬
dño ꝑ angłm in igne loquente uocat᷑
ẽ. ut eripiende om̃i ifrahelitarũ mul¬
titini p̃esset. S qr apud se m̃te humi¬
UElis extitit: oblatã ꝓtinꝰ tantã regi

Expanded text:
ex suo aliquid habere, et rursum in prosex suo aliquid habere, et rursum in prosperis ex suo aliquid omnino non habere, quatenus et in adversis tanto sit gloriosior quanto divino ordini etiam ex mente separatur. Sed hoc virtutis pondus melius ostendimus, si coelestis patriae duorum civium facta memoramus. Moyno per angelum in igne loquente vocatus est, ut eripiendae omni Israelitarum multitudini praeesset . Sed quia apud se mente humilis exstitit, oblatam protinus tanti regi
Abbreviated transcription (Latin):
trii sui suꝑbia. gladio p̃cepti se unmo¬
lat. S qui nonnonquã nob̾ huiꝰ inuus¬
di ꝓsꝑa. nonnonquã uͦ iubentꝰ aduer¬
sa. sciendũ nob̾ sũmoꝑe ẽ: qd̾ obedientia
aliquando si de suo habeat aliqͥd. nulla
minima. Nã cũ mundi huiꝰ sucessus pre¬
cipit᷑. cũ locus superior imꝑat᷑. is qui
ad ꝑcipienda hȩc obedit. obedient qͥe sibi
uirtutẽ euacuat. si ad hȩc etiã ex ꝓpri¬
Odesiderio anhelet. Neq enĩ se sub
obedientia dirigit. qui ad ꝑcipien¬
da hinꝰ uite ꝓspera. libidini ꝓprie
ambitionis seruit. Rursum cũ mun¬
di despectꝰ p̃cipit᷑. cũ ꝓbra adipisci
& contumelie iubent᷑. nisi hec ex se
met ipso animꝰ appetat. obedientie si¬
bi meritũ minuit qr ad ea que in
hac uita despecta sunt. inuitꝰ nolens¬
q descendit. Ad detrimentũ qͥppe
obedientia ducit᷑: cũ mente ad susei¬
pienda ꝓbra huiꝰ scłi. nequaquã ex
parte aliqua etiã sua uota comitan¬
tͦ. Debet gͦ obedientia & in aduersis

Expanded text:
ia, gladio praecepti se immolat. Sed quia nonnunquam nobis hujus mundi prospera, nonnunquam vero jubentur adversa, sciendum summopere est, quod obedientia aliquando, si de suo habeat aliquid, nulla minima. Nam cum hujus mundi successus praecipitur, cum locus superior imperatur, is qui ad percipienda haec obedit, obedientiae sibi virtutem evacuat si ad haec etiam ex proprio desiderio anhelat. Neque enim se sub obedientia dirigit, qui ad percipienda hujus vitae prospera libidini propriae ambitionis servit. Rursum cum mundi despectus praecipitur, cum probra adipisci et contumeliae jupetat, obedientiae sibi meritum minuit, qui ad ea, quae in hac vita despecta sunt, invitus nolensque descendit. Ad detrimentum quippe obedientia ducitur, cum mentem ad suscipienda probra hujus saeculi, nequaquam ex parte aliqua etiam sua vota comitantur. Debet ergo et obedientia in adversis
Abbreviated transcription (Latin):
seruus. Qͥb addidit ut mag̃ nos inelinet
ad humilitatẽ. sic̃ filiꝰ hominis ñ uenit mi¬
nistrari. s ministrare. S & illud qd̃ ab apł̃o
dictũ ẽ. Per caritatẽ sp̃c: seruite inuicem.
Q uere. dm̃ diligunt: ultra iuires suas¬
nec sufficere sibi putat ea quę iniuin¬
gunt᷑: s semꝑ augmenta operis que¬
rit .&. maiora quã iniungunt᷑ deside¬
rat & exoptat. eriã si supra uires uide
atͣ esse qd̾ facit. nec aliquando securꝰ
ẽ tanquã oꝑe expleto. se contͣrio sollici¬
tꝰ ẽ & anxius. tanquã qui nichil dignũ
p̃ceptis eugłicis egerit. menior illiꝰ du̾ei
sermonis dicentis. Cum aut̃ feceritis
om̃ia quecũq p̃cepi uob̃. tunt dicetis.
serui uiutiles sumꝰ: qd̃ debuimꝰ face¬
ẽ obedientia. que uirtutes ceteras menti
inserit: insertasq eustodit. Unde & primꝰ
homo p̃ceptũ qd̾ seruaret accepit. eui se
si xuellet obedieus subdere: ad et̾nã bea¬

Expanded text:
servus . Quibus addidit, ut magis nos inclinet servus . Quibus addidit, ut magis nos inclinet ad humilitatem: Sicut filius hominis non venit ministrari, sed ministrare . Sed et illud quod ab Apostolo dictum eQui vere Deum diligunt ultra vires suasnec sufficere sibi putat ea quae injunguntur, sed semper augmenta operis quaerit, et majora quae injunguntur desiderat et exoptat, etiamsi supra vires esse videatur quod facit, nec aliquando securus est tanquam opere expleto, sed e contrario sollicitus est et anxius tanquam qui nihil dignum praeceptis Evangelicis egerit, memor illius Dominici sermonis dicentis: Cum autem feceritis omnia quaecunque praecepi vobis, tunc dicetis: Servi inutiles sumus, quod debuimus facest obedientia quae virtutes caeteras menti inserit, insertasque custodit. Unde et primus homo praeceptum quod servaret accepit , cui se si vellet obediens subdere, ad aeternam bea