comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ suoꝵ unꝰqͥsq constringit᷑ dic̃ enĩ alia
scriptura : & aꝑte ysaias Ue his qͥ trabuns
peccata. sic̃ restẽ longã Quare autẽ dr̃
restis: Quia om̃is peccator ꝑseuerans in pec¬
catis suis. addit peccata pecatis: & cum
deberet accusatione peccati sui corrigi.
defensione. duplicat. qd̾ confessione posset
auferri Et plerũq aliis peccatis uult mu¬
nitꝰ ẽ. ꝓpt̾ illa quȩ cõmisit F ec̃ adulteri¬
uni : & ne occidat᷑. parat homicidium:
addit peccato peccatũ Rursꝰ si ei contige¬
rit facere homicidiũ : iã qͥ unũ crimen
timebat. duo timet: & idõ cũ uideat
se plura timere quã antea timebat: ñ
cogitat minuere qd̾ fec̃. s addere quod
nondũ fecit querit forte & maleficum:
Tria ecce habet Inde iã qͥs cogitat: quis
finiat. restẽ peccatoꝵ: Et optime dicit᷑
restis. Ut enĩ torqueat᷑ restis. additur:
& ñ addunt᷑ recta fila. ẜ torta Prauitas

Expanded text:
cit alia Scriptura; et aperte Isaias, «Vae iis qui trahunt peccata sicut restem longam» ! Quare autem dicitur restis? Quia omnis peccator perseverans in peccatis suis, addit peccata peccatis; et cum deberet accusatione peccati sui corrigi, defensione duplicat quod confessione posset auferri, et plerumque aliis peccatis vult munitus esse propter illa quae commisit. Fecit adulterium, et ne occidatur, parat homicidium; addit peccato peccatum. Rursum si ei contigerit facere homicidium, jam qui unum crimen timebat, duo timet: et utique cum videat se plura timere, quam antea timebat, non cogitat minuere quod fecit, sed addere quod nondum fecit; quaerit forte et maleficium. Tria ecce habet. Inde jam quis cogitet? quis finiat restem peccatorum? Et optime dicitur restis: ut enim torqueatur restis, additur; et non adduntur recta fila, sed torta. Pravitas
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtas iã etiã in labiis ẽ Ille ẽ molestꝰ.
ille occultꝰ: Ille difficile uitat᷑ qͥ in labis
bona portat: & incorde occultat mala
ui cogitauert̃ iniustitias incorde: tota
die constituebant bella. Iuid ẽ bella:
Contra que pugnarent totadie: mͥ constitu¬
ebant Inde enĩ nascit᷑. detalib cordib:
qͥcqͥd ẽ. contra qd̾ pugnat xpĩanꝰ Si sedi¬
tio: si scisma: si hereses: si contradictio tͣ¬
bulenta: ñ hoc erũpit. ħ de illis cogita¬
tionib quȩ tegebant᷑. Et qͣndo labia
bona loqueliant᷑: totadie constituebant
bella: Pacata audis uerba: s belli consti¬
tutio acordib ñ discedit. Quod enĩ dictũ
ũ uenit audiant᷑. In eiꝰ itinere uelut
e tractꝰ : s ñ ẽ rectꝰ: Ita gͦ repunt
pint: adnocendũ habentes occultũ
nĩ: & subleni contactu. Et id̃o seqͥt᷑
enũ aspidũ. sublabiis eoꝵ Ecce est
sublabiis: ut altud sublabiis. aliud

Expanded text:
iniquitas jam etiam in labiis est: ille est molestus, iniquitas jam etiam in labiis est: ille est molestus, ille est occultus, ille difficile devitatur, qui in labiis bona portat, et in corde occultat mala: «Qui cogitaverunt injustitias in corde. Tota die constituebant bella.» Quid est, «bella?» Contra quae pugnarem tota die mihi constituebant. Inde enim hoc nascitur de talibus cordibus, quidquid est contra quod pugnat christianus. Si seditio, si schisma, si haeresis, si contradictio turbulenta, non hoc erumpit nisi de illis cogitationibus quae tegebantur: et quando labia bona loquebantur, «tota die constituebant bella.» Pacata audis verba; sed belli constitutio a cordibus non discedit. Quod enim dictum cum venit audiantur. In ejus itinere velut tractus, sed non est rectus. Ita ergo repunt et serpunt ad nocendum, habentes occultum venenum et sub leni contactu. Et ideo sequitur: «Venenum aspidum sub labiis eorum.» Ecce est illud sub labiis; ut aliud sub labiis, aliud in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽt unde ꝓdiret. quod te mͦ pungre
diues ferri inmalas libidines &impnto¬
sas uoluptates: tẽ rep̃hendite. & cc̃ east¬
gate: & tẽ urite Incendat᷑ radix: & ñ ẽ
unde spina ꝓcedat: Si aut̃ ñ potueritis:
certi estote. qd̃ eos habebitis inimicos
Tacere posst̃: occultare inimicitias suas
posst̃ : amare uos ñ posst̃. S qm̃ amar
uos ñ posst̃: & necesse ẽ. ut qͥ odert̃ uos.
mala uob̾ querant: ñ uacet lingͥ & cor
ligno : auiro iniusto libera me ¶ui cog
Quia non audent ꝓferre inlingͣ: & seruant
in corde Propt̃ eos enĩ dix̃: q̾ plerũꝙ i
labiis bona locunt᷑: Audis uocẽ uisti. s
ñ ẽ cor iusti Nã qͥd ꝓfuit addere
ut diceret: qͥ cogitauert̃ intustitias incor¬
de : Abeis me libera: Ibi sit potentissima
manꝰ tua : ad eruendũ me Facile ẽ enim
deuitare aꝑtas inimicitias: facile ẽ. auti
abinimico prompto & manifesto: cuius

Expanded text:
non esset unde prodiret quod te modo pungeret. non esset unde prodiret quod te modo pungeret. clives ferri in malas libidines et in perniciosas voluptates, tunc reprehendite, et tunc castigate, tunc urite. Incendatur radix, et non est unde spina procedat. Si autem non potueritis, certi estote quod eos habebitis inimicos. Tacere possunt, occultare inimicitias suas possunt, amare vos non possunt. Sed quoniam amare vos non possunt, et necesse est ut qui oderunt vos mala vobis quaerant; non vacet lingua et cor aligno: a viro injusto libera me.» 5. «vequia non audent proferre in lingua, et servant in corde? Propter eos enim dixit, qui plerumque in labiis bona loquuntur. Audis vocem justi; sed non est cor justi. Nam quid profuit hoc addere, ut diceret, «Qui cogitaverunt injustitias in corde?» Ab eis me libera; ibi sit potentissima manus tua ad eruendum me. Facile est enim devitare apertas inimicitias; facile est averti ab inimico prompto et manifesto, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
incurrerit: qͥsqͥs laqueis eiꝰ fuerit capt.
inueniet quã sit noxiũ. qd̾ putabat sene:
Et enĩ fr̃s & spinȩ non pungunt in radicibꝰ
Erue spinas det̾ra: contracta radices ipsaꝵ:
& uide si sentis dolorẽ: Tam̃ illud unde
dolorẽ sentis insuꝑficie : de illa radice ꝓ¬
cessit Itaq ñ uob̾ placeant homines qu̾asi
lener & blandi. amatores tam̃ carnalium
uoluptatũ: & inqͥnataꝵ cupiditatũ secra¬
tores. ñ uob̾ placeant Et si adhuc uident᷑¬
lenes: radices spinaꝵ st̃ Nã talib factis:
ꝑlururiã. plerũq effundt̃ qđ habebant
Et qͦmͦ quert̃ implere qd̾ effuder̃ ⁊ Nũquid
iã parcunt rapinis: & cogitationib fraudiũ
omĩ genere malignitatis exqͥrende : lã uides
hominẽ malũ: quẽ putabas antea lenem.
Q uando alũ iudebas inebriari. bonꝰ erat Modo
iã uides furẽ : latronẽ temes: ꝓcesserunt
spinȩ deradicibꝰ. Quando sentiebas lenes
radices spinaꝵ: tt̃ si posses incenderes:

Expanded text:
rit, quisquis laqueis ejus fuerit captus, inveniet quam sit noxium quod putabat lene. Etenim, fratres, et spinae non pungunt in radicibus. Erue spinas de terra, contrecta radices ipsarum, et vide si sentis dolorem: tamen illud unde dolorem sentis in superficie, de illa radice processit. Itaque non vobis placeant homines quasi lenes et blandi, amatores tamen carnalium voluptatum, et inquinatarum cupiditatum sectatores; non vobis placeant. Etsi adhuc factis per luxuriam plerumque effundunt quod habebant: et quomodo quaerunt implere quod effuderunt? Numquid jam parcunt rapinis et cogitationibus fraudum, omni generi malignitatis exquirendae? Jam vides malum hominem, quem putabas antea lenem. Quando illum videbas inebriari, bonus erat: modo jam furem vides, latronem times; processerunt spinae de illis radicibus. Quando sentiebas lenes radices spinarum, tunc si posses incenderes, et
Abbreviated transcription (Latin):
N qͣsi ut erres innegotio qd̾ cũ illo
luitauit si te impedierit inuia dĩ: ut
ͥ qd̾ rectũ intendebas titubet. aut
uatat᷑ unde uenerat: Iuicqͥd tͥ tale fe¬
dt: supplantauit te: decepit te: Contͣ
Inde ẽ qd̃ & iustos plerũq sedicunt: cũ
sint inqͥ. Inde ẽ qd̾ nichil illis tã naxiũ
ẽ : quã confiteri peccata Ipsi st̃ qͥ cũ sint
falsi iusti: necesse ẽ. ut inuideant ueris
iustis Nemo enĩ inuidet alteri: in eo qđ

Expanded text:
n quasi ut erres in negotio quod cum illo  si te impedierit in via Dei, ut illud quod rectum intendebas, titubet, aut revertatur unde venerat. Quidquid tibi tale fecerit, supplantavit te, decepit te. Contra Inde est quod et justos plerumque se dicunt, cum sint iniqui. Inde est quod nihil illis tam noxium est, quam confiteri peccata. Ipsi sunt qui cum sint falsi justi, necesse est ut invideant veris justis. Nemo enim invidet alteri in eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
habere & inqͦ uult excellere : uł cuiꝰ rei fa¬
mã captat : in eo tͥ inuidet: Isti aut̃ qui
falsi iusti st̃. & uideri uolt̃ iusti cũ non
sint: necesse ẽ. ut quẽ uiderint uerum
iustũ. ut uideant illi: & hoc cũ illo agant.
qͦmͦ amittat unde głat᷑. Inde ueniunt
om̃s seductiones. & supplantationes. Hoc
pͥor ipse diabolꝰ. uoluit: qͥ cadens. stanti
homini inuidit: & qr ipse amisit regnũ
celoꝵ: hominẽ illiic ꝑuenire noluit & ñ
uult Et id agit nc̃: ut homo illuc non

Expanded text:
habere, et in quo vult excellere, vel cujus rei famam captat, in eo tibi invidet. Isti autem qui falsi justi sunt, videri volunt justi, cum non sint; et necesse est ut quem viderint verum justum, invideant illi, et hoc cum illo agant, quomodo amittat unde gloriatur. Inde veniunt omnes seductiones et supplantationes. Hoc prior ipse diabolus voluit, qui cadens stanti homini invidit: et quia ipse amisit regnum coelorum, hominem illuc pervenire noluit , et non vult; et id agit nunc, ut homo illuc non
Abbreviated transcription (Latin):
Cito fac qd̾ meliꝰ ẽ: & faciliꝰ eris qd̃ uis
uideri. Esto. ita dilige cui inuidebas: qͥa
qd̾ illũ doles eẽ. eris & tii: & amabis in
eo te. & ipsũ iitẽ Et enĩ si inuideres
diuiti : ñ eẽt inpotestate tua. ut diues
eẽs. Si inuideres honesto alicui senatori
nobili : ñ eẽt intua potestate. ut nobilis
tu eẽs & cdarꝰ. Si inuideres pulcro: nũꝗͣ
te pulcrũ faceres: Si inuideres forti & ualido:
nũꝗͣ t uires dares Si inuides iusto: res
in uoluntate ẽ. Esto qd̃ doles eẽ alterum
Non enĩ empturꝰ es. qd̾ tu non es. & aliꝰ ẽ:
Gratis constat: eito constat. Pax int̾ra hominib¬
bone uoluntatis. Illi aut̃ suꝑbi absconder̃
muscipulã : quesiert̃ supplantare gressus
rectos Et qͥd fecerunt: Et restes exten¬
derunt muscipula pedib meis. Is restes:
Notũ ẽ. hoc u̾bũ inscripturis Inuenimꝰ alibi.
qͥd siguificent restes: Dñs flagellũ deresti¬
cula fec̃. unde expulit de templo eos qͥ

Expanded text:
facilius eris quod vis videri. Esto justus: ita diliges cui invidebas; quia quod illum doles esse, eris et tu, et amabis in eo te, et ipsum in te. Etenim si invideres diviti, non esset in potestate tua ut dives esses; si invideres honesto alicui senatori nobili, non esset in potestate tua ut nobilis tu esses et clarus; si invideres pulchro, nunquam te pulchrum faceres; si invideres forti et valido, nunquam tibi vires dares: si invides justo, res in voluntate est; esto quod doles esse alterum. Non enim empturus es quod tu non es et alius est; gratis constat, cito constat: «Pax in terra hominibbonae voluntatis» . 9. Illi autem «superbi absconderunt muscipulam:» quaesierunt supplantare gressus meos. Et quid fecerunt? «Et restes extenderunt muscipulas pedibus meis.» Quas restes? Notum est hoc verbum in Scripturis, et invenimus alibi quid significent restes. Dominus flagellum de resticulis fecit, unde expulit eos de templo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
illi fugiunt aqͦ dampnent᷑. Et inimicꝰ qͥ ñ
ꝑbos. dicat addm̃ quẽ sibi conuersione
ꝑcipe aurib dñe uocẽ dep̃cationis mer.
Simplex qͥdem sententia ẽ. & facilis adin¬
telligendũ: s tam̃ delectat forte cogitare
qͥre ñ doxerit ꝑcipe aurib deprecationem
meã : s uelut euidentiꝰ expͥmens affectum
animi sui ait. uocẽ deprecationis mer
Uitã dep̃cationis meȩ: aniniã dep̾cationis
meȩ : non qd̃ sonat in uerbis meis: s unde

Expanded text:
illi fugiunt, a quo damnentur. Et iniquus qui non perbos, dicat ad Deum, quem sui conversione Percipe auribus, Domine, vocem deprecationis meae.» Simplex quidem sententia est, et facilis ad intelligendum: sed tamen delectat forte cogitare quare non dixerit, Percipe auribus deprecationem meam; sed velut evidentius exprimens affectum animi sui, ait, «vocem deprecationis meae,» vitam deprecationis meae, animam deprecationis meae, non quod sonat in ve
Abbreviated transcription (Latin):
RieE me dñe abhomine malo:
non uno: s ab ipso genere.
nec auasis tantũ. s abipso pͥn¬
cipe: id ẽ. abipso diabolo. quare
enĩ abhomine. si adiabolo: qͥa
sent serui ad patrẽ familias. ñne bonũ
sem̃ seminasti. unde apparuer̃ ⁊ irania:
responsũ ẽ. Inimicꝰ homo hoc fec̃. Ab isto
gͦ homine maligno. ora qͣntũ potes ut li¬
bereris: qͥa ñ ẽ tͥ conluctatio aduersus car¬
nẽ & sanguinẽ ÷ s aduersus pͥncipes & po¬
testates. & rectores mundi tenebrarũ harũ:

Expanded text:
ime me, Domine, ab homine maligno:» non ab uno, sed ab ipso genere; nec a vasis tantum, sed ab ipso principe, id est, ab ipso diabolo. Quare enim «ab homine,» si a diabolo? Quia sent servi ad patremfamilias, «Nonne bonum semen seminasti? Unde apparuerunt zizania?» Responsum est: «Inimicus homo hoc fecit» . Ab isto ergo homine maligno ora, quantum potes, ut libereris: «Quia non est» tibi «colluctatio adversus carnem et sanguinem; sed adversus principes et potestates, et rect
Abbreviated transcription (Latin):
putes aliquẽ in iustũ bonũ eẽ Sunt enĩ
multi in iusti : qͥ qͣsi ñ nocent: Non sunt
seui: non st̃ asꝑi: non st̃ ꝑsequentes. &
p̃ssuras hominib facientes S tam̃ unde
iniusti: Alio qͦdã mͦ luxuriosi: e¬
briosi: uoluptatib dediti Iuomͦ nulli no¬
cet: qͥ sibi non parcit: In nocens eĩ ille
ẽ. qͥ ñ nocet : ñ aut̃ qͥ sibi nocet. libi
aut̃ qͦmͦ potest ñ nocere: qͥ sibi nocet :
S respondes: Inqͦ mͥ nocet: Non enĩ inuasit
rẽ meã: aut adpetiuit salutẽ meã. Luru¬
ria sua pascit᷑: sius uoluptatib delectatur.
Siinqͥnatas habet uoluntates: ipse inqͥnatur
Michi qͥd ꝑtinet: cui molest  ẽ : Nocet tibi
saltẽ uł exẽplo qͥa uiuit tecũ: & ad quod
agit inuitat: Non ne cũ eũ uides forte in
illis sordib ꝓsꝑari. diiceris taliũ delecta¬
tione factoꝵ : & si ñ consentis: saltẽ inue¬

Expanded text:
Sunt enim multi injusti quasi non nocentes; non sunt saevi, non sunt asperi, non sunt persequentes et pressuras hominibus facientes: sed tamen inde injusti, quia alio quodam modo luxuriosi, ebriosi, voluptatibus dediti. Quomodo nulli nocet qui sibi non parcit? Innocens enim ille est qui non nocet; non autem qui sibi nocet. Tibi autem quomodo potest non nocere qui sibi nocet? Sed respondes: In quo mihi nocet? Non enim invasit rem meam, aut appetivit salutem meam: luxuria sua pascitur, suis voluptatibus delectatur; sed si inquinatas habet voluptates, ipse inquinatur; mihi quid pertinet, cui molestus non est? Nocet tibi saltem vel exemplo, quia vivit tecum, et ad quod agit invitat. Nonne cum eum vides forte in illis sordibus prosperari, duceris talium delectatione factorum? Etsi non consentis, saltem inve
Abbreviated transcription (Latin):
adiustitiã. omi credenti. Ergo cũ audis
dicturꝰ sũ: dexp̃o cantaturꝰ. Nã & ipsi
dauid. ñ intelligo nͥ ipsum qͥ factꝰ ẽ ex
semine dđ scđm carnẽ: interĩ ꝓpt̾ genꝰ
congruit nom̃. Genꝰ carnale ad auid:
genus sp̃itale supͣ dauid: & non solũ
ante dd. s ante abrabã: nec ante abrabã
tantũ . s. ante adã : nec ante adã tantũ
om̃s potestates & uirtutes: ante omĩa ui¬
sibilia & inuisibilia Quare: qͥa ut hec eẽnt.
omĩa ꝑipsũ facta st̃: & sine ipso factũ ẽ
nichil Ergo qͥa exsemine dd non scđm

Expanded text:
ad justitiam omni credenti» . Ergo cum audis ad justitiam omni credenti» . Ergo cum audis dicturus sum, de Christo cantaturus. Nam et, «ipsi David,» non intelligo nisi ipsum qui factus est ex semine David secundum carnem . Interim propter genus congruit nomen. Genus carnale a David; genus spirituale supra David: et non solum ante David, sed ante Abraham; nec ante Abraham tantum, sed ante Adam; nec ante Adam tantum, omnes Potestates et Virtutes, ante omnia visibilia et invisibilia. Quare? Quia ut haec essent, omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Ergo quia ex semine David, non
Abbreviated transcription (Latin):
aqͥ sint & qd̾ futuri sint. nouit ille qͥ
los redemit sanguine suo nescienteᷤ
inq cui nichil ignotũ ẽ. Interim illi
libentes resurrectionẽ futurã. inqua
pent omĩs gemitꝰ. & laus succedit: in
omĩs tribulatio moriet᷑. & erit sine
ne exultatio: ñdũ gͦ habentes hoc
mi. stam̃ tenentes inspe: gemunt
ndesicuo qͦdã: & orant se lib̾ari abhomi¬
b malis. int̾ qͦs necesse ẽ. uiuere &
imis: Non enĩ separatio iã cuiq tota
as ẽ  n nouit errare : ut nec malũ tra¬
uat ad dexterã: nec bonũ ad sinistram:
is aut̃ inhac uita difficile ẽ. ut nos ipsos
nouerimꝰ. Quanto minꝰ debemꝰ deqͦ quam
sproꝑam ferre sententiã : qͥa si hodie ma¬
lĩ nouimꝰ: cras qͣlis faturꝰ sit ignora¬
&diligimꝰ creaturã: ut qd̾ ibi fecit qͥs̃
imemꝰ : qđ ibi fec̃ ipse homo oderimus:
t̃ enĩ ds̃ ipsũ hominẽ: fec̃ aut̃ homo
peccatũ Dilige qd̾ fec̃ ds̃: oderis qd̾ fecit
homo. Sic enĩ ꝑsequeris qd̾ fec̃ homo: ut

Expanded text:
et qui sint, et quot futuri sint, novit ille qui illos redemit sanguine suo nescientes.utique, cui nihil ignotum est. Interim illi habentes resurrectionem futuram, in qua perit omnis gemitus, et laus succedit, in qua omnis tribulatio morietur, et erit sine fine exsultatio; nondum ergo habentes hoc in re, sed tamen tenentes in spe, gemunt ex desiderio quodam, et orant se liberari ab hominibus malis, inter quos necesse est vivere et bonis: non enim separatio jam cuique tutaui non novit errare? Ut nec malum trajiciat ad dexteram, nec bonum ad sinistram. Nos autem in hac vita difficile est ut nos ipsos noverimus; quanto minus debemus de quoquam praeproperam ferre sententiam? Quia si hodie malum novimus, cras qualis futurus sit ignoraet diligimus creaturam; ut quod ibi fecit Deus amemus, quod ibi fecit ipse homo, oderimus. Fecit enim Deus ipsum hominem; fecit autem homo peccatum. Dilige quod fecit Deus, oderis quod fecit homo: sic enim persequeris quod fecit homo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
USSERUIIT domni fr̃s. & in ipsis dis
om̃iũ. ut istũ psalmũ afferã aduos intil¬
gendũ. qͣntũ dñs donat: ad iuuet orat¬
nib urĩs. ut ea dicã quȩ oportet med¬
cere & uos audire: ut om̃ib nob utilist
sermo diuinꝰ. Non enĩ om̃ĩb utilis ẽ: ql
ñ ẽ. om̃iũ fides. Fides aut̃ sic ẽ. in aniua
ut radix bona pluuiã infruetũ duct.
ꝑ fidia uͦ & error diabolicꝰ & cupiditas m¬
la radix om̃iũ maloꝵ: sic̃ radex spinur
etiã dulcẽ pluiuiã adpuntiones conuenti
Quid habet psalmꝰ iste uerbo cũ cantantꝰ
aduertisse uos: qm̃ conquerit᷑ & gent.
& p̃cẽ dõ fundit. int̾ malos constitituĩ
corpꝰ añi. Eiꝰ enĩ uer ẽ. in om̃i tali ꝓpis¬

Expanded text:
sis Dominus omnium, ut istum psalmum afferam ad vos intelligendum, quantum Dominus donat. Adjuvet orationibus vestris, ut ea dicam quae oportet me dicere, et vos audire; uti omnibus nobis utilis sit sermo divinus. Non enim omnibus utilis est; quia non est omnium fides . Fides autem sic est in anima, ut radix bona quae pluviam in fructum ducit: perfidia vero, et error diabolicus, et cupiditas, mala radix omnium malorum , sicut radix spinarum, etiam dulcem pluviam ad punctiones convertit. 2. Quid habet psalmus iste, credo cum cantaretur, advertisse vos; quoniam conqueritur et gemit, et precem Deo fundit, inter malos constitutum corpus Christi: ejus enim vox est in omni tali p
Abbreviated transcription (Latin):
Interĩ hic nc̃ sitiat. & esuriat: gemat.
pulset: querat Peregrinationis ilatbm
ñ deletetur: ñ putet patriã scłm anił
orporis Non enĩ potest dici capuit: ubi
rpꝰ nullũ ẽ. cui sit caput Proinde si

Expanded text:
Interim hic nunc sitiat et esuriat, gemat et pulset et quaerat. Peregrinationis illecebris non delectetur, non putet patriam saeculum, corporis. Non enim potest dici caput, ubi corpus nullum est cui sit caput. Proinde, si
Abbreviated transcription (Latin):
querite. ubi xp̃c ẽ in dext̾ram dĩ sedens: quȩ
sarsũ sunt sapite: non quȩ suꝑ t̾ram: Si non
sapis terrena. ñ es tra: Si ñ es tra : non man¬
ducaris a serpente: cui cibus data est t̾ra
Cibũ suũ dat ds̃ serpenti. quando uult:quẽ
uult: Bene aut̃ iudicat: falli non potest N
ñ colligent iusi cum dederis: Ante diaboli
temptare ñ ausus ẽ. nisi cũ ille dedisset la
expectant: cũ dederis illis colligent: Si non
deris: non colligent: Et quid nos fr̃s. qua
cibum habemus : Sequit᷑ & de cibo nr̃o:
iente aut̃ te manũ tuam: omiã implebim.
bonitate: Quid ẽ o dñe qđ aperis manũ tu¬

Expanded text:
quaerite, ubi Christus est in dextra Dei sedens; quae quaerite, ubi Christus est in dextra Dei sedens; quae sursum sunt sapite, non quae super terram» . Si non sapis terrena, non es terra; si non es terra, non manducaris a serpente, cui cibus data est terra. Cibum suum dat Deus serpenti, quando vult, quem vult: bene autem judicat, falli non potest, non non colligent, nisi cum dederis. Ante diabolum tentare non ausus est, nisi cum ille dedisset. «A te exspectant: cum dederis eis, colligent;» si non dederis, non colligent. 12. Et quid nos, fratres? quem cibum habemus? Sequitur et de cibo nostro. «Aperiente autem te manum tuam, universa implebuntur bonitate.» Quid est, o Domine, quod aperi
Abbreviated transcription (Latin):
creatura tua qua implesti t̾ram: omĩa ate ex¬
pectant: ut des illis cibum in tempore oportu¬
no: Unicuiq cibum siũ: habes cibũ tuũ: habet¬
& draco cibum suũ Sibene uxeris: xp̃m cibũ
habebis: Si axp̃o recesseris: cibus diaboli eris:
Omĩa ate expectant: ut des illis cibum in tẽꝑe
oportuno Quid dictum ẽ ipsi draconi : t̾rã
ntanduealiidracon dictũ ẽ. terrã mandu icabis
manducabis. omib dieb uite tuę: Audisti ciby
draconis. Non uis ut det te ds̃ manducandũ
draconi: Noli eẽ cib draconis: idẽ noli relinqͤre
uerbum dĩ Ubi enĩ dictum ẽ draconi t̾ram
manducabis: ibi iam dictum erat. & p̃uarica¬
tori: t̾ra es & int̾ram ibis: Cibus eẽ serpentis
inquis non ero t̾ra: Si t̾rena non sapias Au¬
di apłm: ut ñsis t̾ra: Llam corpus qđ geris
terra ẽ : sed tu noli ẽẽ tra Quid ẽ hoc: si
resurrexistis inquit cũ xp̃o. quȩ sursum sutd̃

Expanded text:
creatura tua, qua implesti terram; «Omnia a te excreatura tua, qua implesti terram; «Omnia a te exspectant ut des illis cibum in tempore opportuno,» unicuique cibum suum. Habes cibum tuum, habet et draco cibum suum. Si bene vixeris, cibum Christum habebis; si a Christo recesseris, cibus draconis eris. «Omnia a te exspectant ut des illis cibum in tempore opportuno.» Quid dictum est ipsi draconi? «Terram manducabis.» Draconi dictum est: «Terram manducabis cunctis diebus vitae tuae.» Audisti cibum draconis. Non vis ut det te Deus manducandum draconi; noli esse cibus draconis, id est, noli relinquere verbum Dei. Ubi enim dictum est draconi, «Terram manducabis;» ibi jam dictum erat et praevaricatori, «Terra es, et in terram ibis» . Cibus serpentis inquis, non ero terra? Si terrena non sapias. Audi Apostolum, ut non sis terra. Nam corpus quod geris terra est, sed tu noli esse terra. Quid est hoc? «Si resurrexistis,» inquit, «cum Christo, quae sursum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
at aliquid nesciente aut nolente dño suo
ne forte aliquis dicat. perdidit ille quidem
magnam potestatem superioꝵ apparatuũ: sed
ego in his infimis sum. hic me pot̃ habere inpo¬
testatẽ: opus ẽ ut seruiam illi: Noli falli: no¬
uit te dñs ds̃ tuus: Et sic te nouit: ut capil¬
los tuos babeat numeratos: Quid gͦ times : tẽp¬
taturꝰ est forte carnem tuam: s lagellũ ẽ dñi
tui: non potestas tẽptatoris tui Sult noce¬
re saluti quȩ ꝓmittit᷑: sed ñ ꝑmittit᷑ Ut aut̃
non ꝑmittatur. habe caput xp̃m: repelle ca¬
put draconis Suggestioni eiꝰ noli consentire:
tibi noceat. nisi ꝑmissus : Omĩa inquit ate
expectant dñe: ut des illis cibũ in tempore
oportiio: Et iste draco manducare uult:
sed non manducat quem uult: Omiã a te ex¬
pectant: ut des illis cibũ intẽꝑe oportuno:
Omĩa & repentia quoꝵ non ẽ numerus. & a¬
nimalia pusilla & magna. & ipse draco. et oĩs

Expanded text:
at aliquid nesciente aut nolente Domino suo. at aliquid nesciente aut nolente Domino suo. Ne forte aliquis dicat: Perdidit quidem ille magnam potestatem superiorum apparatuum; sed ego in his infimis sum, hic me potest habere in potestate, opus est ut serviam illi. Noli falli; novit te Dominus tuus, et sic te novit, ut capillos tuos habeat numeratos . Quid ergo times? Tentaturus est forte carnem tuam: flagellum est Domini tui, non potestas tentatoris tui. Vult nocere saluti quae promittitur; sed non permittitur: ut autem non permittatur, habe caput Christum; repelle caput draconis, suggestioni ejus noli consentire, tibi noceat, nisi permissus? «Omnia,» inquit, «a te exspectant, Domine, ut des illis cibum in tempore opportuno.» Et iste draco manducare vult, sed non manducat quem vult. «Omnia a te exspectant, Domine, ut des illis cibum in tempore opportuno. Omnia:» et repentia quorum non est numerus, et animalia pusilla et magna, et ipse draco, et omnis
Abbreviated transcription (Latin):
gradus Si gͦ aliquis magnus ꝓcurator offendat.
& impena diũ sui uerbi grã fiat hostiarius
potestatem. uolentes intrare uł exire ꝓerirb&
scđm modum potestatis quẽ accepit a dño.
illi aut̃ nesciant eũ fuisse aliquando magnũ
ꝓcuratorem. magnam potestatem illius ẽẽ ar¬
bitrantur: qe quid perdiderit nesciunt: Et
tam̃ fr̃s mei hostiarius ille de quo dixi ad si¬
militudinem domus magne huiꝰ terrenȩ. po¬
test aliquid facere nesciente dño suo: & turba¬
re aliquem illo non iubente: iste aut̃ nec ad il¬
lam ianuam positus ẽ: qͣ intramus ad dñm:
Xp̃s ẽ enĩ illa ianua: & per xp̃m intramus
ad uitam et̾nam: S ẽ quȩdam ianua. qua in¬
tratur in hoc scłm: ianua quedam mortalita¬
tis. circa ista infimȩ carnis huiꝰ detrimenta
& subplementa Ad istam ianuam: quasi qͥdã
ostiarius ẽ: Hic habet potestatẽ in isto mari.
qua naues cõmeant: sed non tantum. ut faci¬

Expanded text:
gradus. Si ergo aliquis magnus procurator offendat, gradus. Si ergo aliquis magnus procurator offendat, et poena domini sui, verbi gratia, fiat ostiarius potestatem, volentes intrare vel exire perturbet, secundum modum potestatis quem accepit a domino, illi autem nesciant eum fuisse aliquando magnum procuratorem; magnam potestatem illius esse arbitrantur, quia quid perdiderit nesciunt. Et tamen, fratres mei, ostiarius ille de quo dixi, ad similitudinem domus magnae hujus terrenae, potest aliquid facere nesciente domino suo, et turbare aliquem illo non jubente: iste autem nec ad illam januam positus est, qua intramus ad Deum. Christus est enim illa janua, et per Christum intramus ad vitam aeternam . Sed est quaedam janua, qua intratur in hoc saeculum, janua quaedam mortalitatis: circa ista infirmae carnis hujus detrimenta et supplementa, ad istam januam quasi quidam ostiarius est; hic habet potestatem in isto mari, qua naves commeant, sed non tantam ut faci
Abbreviated transcription (Latin):
firma ẽ: Non ẽ potestas. nisi adõ Quid gͦ ti¬
mes: In aquis sit draco: uimarisit draco. illuc
transiturus es. Sic ẽ fictus: ut illudatur hic:
Ad hunc locũ ordinatus ẽ: in his sedibus de¬
putatus est: Si magnum aliquid putas ẽẽ
has sedes: quia ñ nosti sedes angeloꝵ unde
tus ẽ. Quȩ tibi uidetur eiꝰ gloriatio: dãpnatio
est: Similitudinem accipite breuit᷑: quia re¬
uera magnum aliquid ẽ hoc nosse. & intelli¬
gere: Domũ magiiain aliquam putate totã
istam amministrationem creaturȩ Domus
ista inagna. habet dnm. habet seruos: & in ip¬
sis seruis habet circa se ꝓximos sibi in appa¬
ratibus meliorib uestium: thesauroꝵ. horreoꝵ.
magnarum possessionum: habet etiã seruos
in infimis mislisteriis. ita subditis sibi potes¬
tatibus: ut quosdam habeat & ad inundandas
cloacas A sũmis atq ꝓcuratorib usq ad extre
ma & infima ista ministeria: quam multi suN

Expanded text:
firma est: «Non est potestas, nisi a Deo» . Quid ergo tifirma est: «Non est potestas, nisi a Deo» . Quid ergo times? In aquis sit draco, in mari sit draco; illac transiturus es. Sic est fictus ut illudatur, hic ad hunc locum ordinatus est, in his sedibus deputatus est. Magnum aliquid illi putas esse has sedes, quia non nosti sedes Angelorum unde tibi videtur ejus gloriatio, damnatio est. 10. Similitudinem accipite breviter; quia revera magnum aliquid est hoc nosse et intelligere. Domum magnam aliquam putate totam istam administrationem creaturae: domus ista magna habet dominum, habet servos, et in ipsis servis habet circa se proximos sibi in apparatibus melioribus vestium, thesaurorum, horreorum, magnarum possessionum; habet etiam servos in infimis ministeriis, ita subditis sibi potestatibus, ut quosdam habeat et ad mundandas cloacas: a summis procuratoribus usque ad extrema ista et infima ministeria quam multi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ: ad illudendũ ei. ab angelis meis:
Uis illudere draconi: esto angłs dĩ Sed non¬
dum es angłs dĩ Donec sis. si eũ cursũ tenes
ut sis: sunt angeli qui illudant draconi.
ne tibi noceat: Prepositi ei sunt angeli celoꝵ:
suꝑ potestates aertas. Et in de ꝓcedit uerbũ:
qđ fit hic Intuent᷑ enĩ legem fixam: legẽ et̃nã:
ubentem sine scriptura: sine syllabis. sine stre¬
piu: fixam semꝑ & stantem: intuentur angłi
eode mundo: & ex illa faciunt quicquid hic
A. Et potestates ex illa ordinantur: a sũmnisusq
u. Et si potestates sũmoꝵ celoꝵ reguntur
di: quanto magis uiferiores atq t̾renȩ e¬
munet gͦ in malis. sola nocendi cupiditas.
u libet᷑ honio in potestate. cupiditatẽ no¬
cendi: uoluntatem ad ꝑnitiem: Si aut̃ cuiꝗͣ
nocere potuerit. non gloriet᷑. non ipse nocuit
Data ẽ enĩ potestas: Semel dictũ ẽ. sententia

Expanded text:
dictum est: «Ad illudendum ei ab Angelis meis.» dictum est: «Ad illudendum ei ab Angelis meis.» Vis illudere draconi? Esto angelus Dei. Sed nondum es angelus Dei. Donec sis, si eum cursum tenes ut sis, sunt angeli qui illudant draconi, ne tibi noceat. Praepositi enim sunt Angeli coelorum super potestates aereas, et inde procedit verbum quod fit hic. Intuentur enim legem fixam, legem aeternam, jubentem sine scriptura, sine syllabis, sine strepitu, fixam semper et stantem; intuentur Angeli corde mundo, et ex illa faciunt quidquid hic fit, et potestates ex illa ordinantur a summis usque in ima. Et si potestates summorum coelorum reguntur verbo Dei, quanto magis inferiores atque terrenae? Remanet ergo in malis sola nocendi cupiditas. Hanc habet homo in potestate cupiditatem nocendi, voluntatem ad perniciem. Si autem cuiquam nocere potuerit, non glorietur; non ipse nocuit, data est ei potestas. Semel dictum est, sententia
Abbreviated transcription (Latin):
uit ses̃ iob: inuerbis suis misticis & alte seere¬
tsdicens de ista potestate. quã dicit᷑ habere
dubolus: & deseribens illũ multis modis infi¬
guris similitudinem exponens quid ille sit.
is quid ualeat. hoc quoq ait. Non ẽ quic qͣm
inile ei factum suꝑ t̾ram: ad illudendũ ei ab
angelis meis: Ds̃ ibi loquit᷑ in libro iob Non
c̃a quicquam super t̾ram simile factum: ad
iludendũ ei ab angłis meis: Om̃e altũ uidet:
& ipse ẽ rex omiũ quȩ inaquis sunt: Cui testi¬
monio. congruit hoc in psalmo: Cum enĩ dice¬
ret de mari spatioso & magno. ubi animalia
pusilla & magna. ubi repentia quoꝵ non ẽ
numerus: ubi naues nauigant ligno tute:ait:
Draco hic. quem finxisti ad illudendum ei
Sed ad illudendum: QIuomͦ ds̃ illi illudit.
An tradidit eũ ad illudendum. hoc ẽ ut illu¬
datur: Putaremus qđ ds̃ illi illuderet: nisi
scriptura iob soluisset questionem: Ibi enim

Expanded text:
nctus Job in verbis suis mysticis et alte secrenctus Job in verbis suis mysticis et alte secretis, dicens de ista potestate quam dicitur diabolus habere, et describens illum multis modis in figuris similitudinum, exponens quid ille sit, vel quid valeat, hoc quoque ait: «Non est quidquam simile ei factum super terram, ad illudendum ei ab Angelis meis.» Deus ibi loquitur in libro Job: «Non est quidquam ei super terram simile factum, ad illudendum ei ab Angelis meis. Omne altum videt; et ipse rex omnium quae in aquis sunt» . Cui testimonio congruit hoc in Psalmo. Cum enim diceret de mari magno et spatioso, ubi animalia pusilla et magna, ubi repentia quorum non est numerus, ubi naves navigant ligno tutae, ait: «Draco hic quem finxisti ad illudendum ei.» Sed si ad illudendum, quomodo Deus illi illudit? An tradidit eum illudendum, hoc est, ut illudatur? Putaremus quod Deus illi illuderet, nisi Scriptura Job solvisset quaestionem; ibi enim
Abbreviated transcription (Latin):
uerax dĩ cultor: Dixit hoc ds̃: dixit ante m̃¬
tationem illuis: Nequis aut̃ in illis uerbisti¬
te male intelligens scandalitaret᷑. & putan
iustum quidem uirũ fuisse iob ante tẽpto¬
nem: intẽptatione aut̃ graui defecisse & li¬
sũ ẽẽ insacrilegam blasphemiã: finitis omib
los ñ uerũ locutos sic̃ seruus eiꝰ iob Non enꝰ
locuti estĩ inquit coram me uerũ quicqu
sic̃ seruus ms̃ iob Deuide ubet ut illeꝓ
necesse ẽ habitet hic serpens istȩ.& ut dius
aperam lapsus diabolus de celo hunc locũ acce
aut unde cupis: aut amorem tuũ tẽptat.
timorem: Tu si timueris gehennas. a maueris
tqnum dĩ. obseruabis caput eius: Cuitato capi¬
te seturus eris: nec ille lapsum tuũ tenebit. nec
de tua riuna gaudebit: Hemo aut̃ dicat ut
dixi. magnam habet potestatem: Uident enĩ
homines quasi quantum acceperit potestatis:
quia perdiderit non uident magstatis: Ipse¬

Expanded text:
verax Dei cultor» . Dixit hoc Deus, dixit hoc ante teverax Dei cultor» . Dixit hoc Deus, dixit hoc ante tentationem illius. Ne quis autem in illis verbis forte male intelligens scandalizaretur, et putaret justum quidem virum fuisse Job ante tentationem, in tentatione autem gravi defecisse, et lapsum esse in sacrilegam blasphemiam; finitis omnibillos non verum locutos, sicut servum ejus Job. «Non enim locuti estis,» inquit, «coram me verum quidquam, sicut servus meus Job.» Deinde jubet ut ille pro eis necesse est habitet hic serpens iste, et, ut dicere coeperam, lapsus diabolus de coelo hunc locum accepaut unde cupis; aut amorem tuum tentat, aut timorem. Tu si timueris gehennas, amaveris regnum Dei, observabis caput ejus. Evitato capite, securus eris; nec ille lapsum tuum tenebit, nec de tua ruina gaudebit. Nemo autem dicat, ut dixi: Magnam habet potestatem. Vident enim homines quasi quantum acceperit potestatis; quid perdiderit, non vident. Ipse autem sa
Abbreviated transcription (Latin):
iħc: Si non homo. non mediator: qr equalis p¬
trids̃: Dicit alio loco: Mediator aut̃ unius ns
ẽ : ds aut̃ unus ẽ: Int̾ duos. mediator: Ergo
sed qr homo: Non qr ds̃ equał patri: sea
equalis patri ñ mediator Ut aut̃ sit medi¬
ator: descendat a suꝑiore ad inferiorem. abe¬
qualitate patris: faciat qđ ait apłsr semeti¬
sum exinaniuit formam serui accipiens. ins¬
mulitudine hominum factus: & habitu inuo¬
tu ut homo: Fundat sanguinẽ suũ: deleat q¬
rographũ nr̃m: componat pacem int̾ nos&
dm̃: nr̃am uoluntatem corrigens ad iustitu
illius. sententiam flectens admiscđiam: Sic s
hoc unum exposuimus. quantũ dñs dedit.
qđ durũ uidet᷑ dictum aiob: sic & cetera qu
ibi uidentur quasi asꝑa & blasphema. haben
intellectus suos: qđ putaremus alit̾ eẽ. nisi dẽ
ꝑhiberet testimoniũ Et antequam loqueret

Expanded text:
stus Jesus» . Si non homo, non mediator; quia aequalis Pstus Jesus» . Si non homo, non mediator; quia aequalis Patri Deus. Dicit alio loco: «Mediator autem unius non est; Deus autem unus est» . Inter duos mediator: ergo sed quia homo: nam quia Deus, aequalis Patri; sed aequalis Patri, non mediator. Ut autem sit mediator, descendat a superiore ad inferiorem, ab aequalitate Patris; faciat quod ait Apostolus: «Semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo» . Fundat sanguinem suum, deleat chirographum nostrum , componat inter nos et Deum; nostram voluntatem corrigens ad justitiam, illius sententiam flectens ad misericordiam. Sicut ergo hoc unum exposuimus, quantum Dominus dedit, quod durum videtur dictum a Job; sic et caetera quae ibi videntur quasi aspera et blasphema, habent intellectus suos. Quod putaremus aliter esse, nisi Deus perhiberet testimonium, et antequam loqueretur
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit iob in dm̃: Nam int̾ multa hoc etiam
dixit. uelut stomachans aduersus dm̃: sicut
uidebatur non intelligentibꝰ Ille autem ges¬
tabat personam magnam: magne ꝓphetiȩ
Utinam inquit. loquens ad dm̃: utinam ẽẽt
Quasi qͥ inter nos iudicaret: & quo uidican¬
te causam uinceret: Sic accipit᷑ ad primum
sonum: sed discute ne labaris: Adtendit enĩ
semꝑ ille serpens calcaneũ tuũ: Quid uisus
ẽ dixisse iob. utinam ẽẽt nobis arbiter: uti¬
nam eẽt medius aliquis. qui udicaret inter
me & te : Hoc dõ. hoc homo. hoc in stercore
homo. hoc uel in celo angłs dõ: utinã ẽẽt
nobis arbiter: Sed quid p̃uidebat: Quid
optabat: Multi inquit dñs. iusti & ꝓphete io¬
luerunt uidere quȩ uidetis: & non uiderug
Arbitrum desiderabat: Quidẽ arbiter: De¬
dius ad componendam causam: Non ne inne¬
ci eramus dĩ. & malam causam habebamus
aduersus dm̃: Quis finiret causam istãmas

Expanded text:
dixerit Job in Deum. 8. Nam inter multa etiam dixerit Job in Deum. 8. Nam inter multa etiam hoc dixit, velut stomachans adversus Deum, sicut videbatur non intelligentibus: ille autem gestabat personam magnam magnae prophetiae: «Utinam,» inquit loquens ad Deum, «utinam esset Quasi qui inter nos judicaret, et quo judicante causa mea vinceret. Sic accipitur ad primum sonum: sed discute te, ne labaris; attendit enim serpens ille semper calcaneum tuum. Quid visus est dixisse Job? «Utinam esset nobis arbiter!» utinam esset medius aliquis qui judicaret inter me et te! Hoc Deo homo, hoc in stercore homo, hoc vel in coelo angelus Deo: Utinam esset nobis arbiter! Sed quid praevidebat? quid optabat? «Multi,» inquit Dominus, «justi et prophetae voluerunt videre quae videtis, et non viderunt» . Arbitrum desiderabat. Quid est arbiter? Medius ad componendam causam. Nonne inimici eramus Dei, et malam causam habebamus adversus Deum? Quis finiret causam istam malam,
Abbreviated transcription (Latin):
subposita: ad lapsũ suggerit: ut blasphemet᷑
ds̃. Primo suggessit in paradiso ut contẽpne¬
retur ds̃: modo ut blasphemetur ds̃. Ualuit
tune in integrum: nunc uictus ẽ aputredine:
in paradiso deiecit: instercore suꝑatus est:
Attendebat aut̃ ille draco: utrũ iob lingua
laberetur. Omĩs enĩ homo in actu suo pedes
habet: in eo qđ agit. in quo mouetur. ibi tãqͣ
ambulat: Dicebat ille multa Quanta enĩ dix̃
iob: qui legunt nouerunt: Intam multis illis
uerbis. obseruabat serpens calcaneũ labentis:
ille aut̃ qui caput obseruabat serpentis. rep¬
pulit omnem suggestionem: Respondit &
mulieri : sic̃ dignũ erat respondere mulieri
Locuta es inquit tamquam una de insipi¬
entib mulieribꝰ Si bona ꝑcepimus de ma¬
nu dñi: iala quare non sustineamus: Et int̾
illa omĩa quę dixit: nusquam lapsus ẽ: Qd̃
multis in illis uerbis non intelligunt: & quȩ¬
dam ibi sic accipiunt. quasi aliquid durũ

Expanded text:
supposita, sed ad lapsum, suggerit ut blasphemetur supposita, sed ad lapsum, suggerit ut blasphemetur Deus. Primo suggessit in paradiso ut contemneretur Deus, modo ut blasphemetur Deus. Valuit tunc in integrum, nunc victus est a putri: in paradiso dejecit, in stercore superatus est. Attendebat autem ille draco utrum Job lingua laberetur. Omnis enim homo in actu suo pedes habet in eo quod agit; in quo movetur, ibi tanquam ambulat. Dicebat ille multa; quanta enim dixit Job, qui legunt, noverunt: in tam multis illis verbis observabat serpens calcaneum labentis. Ille autem qui caput observabat serpentis, repulit omnem suggestionem. Respondit et mulieri, sicut dignum erat respondere mulieri: «Locuta es,» inquit, «tanquam una de insipientibus mulieribus: si bona percepimus de manu Domini, mala non sustinebimus? Et inter illa omnia quae dixit, nusquam lapsus est» . Quod multi in illis verbis non intelligunt, et quaedam ibi sic accipiunt, quasi aliquid durum
Abbreviated transcription (Latin):
Uide diuitias cordis Dñs dedit. dñs abstulit: sic̃
dño placuit. ita factum ẽ: sit nomen dñi bene¬
dictum Dñs dedit: dñs abstulit: Nouerat
rectorem suum: et tẽptatorem suũ: Permisso¬
rem tẽptatoris sui nouerat: Nichil inquit.
diabolus sibi tribuat: Uoluntatẽ habet no¬
cendi: potestatẽ aut̃ nisi acciꝑet. non haber&:
Quantũ accipit ille potestatis: tantũ ego p̾a¬
tior: Non gͦ ab illo patior: sed ab eo qui potestatẽ¬
dedit: Contẽpnat᷑ superbia tẽptatoris mei:
sustineant᷑ flagella patris mei: Repulsus ẽ
tẽptator: obseruatum ẽ caput eiꝰ Penetrare
ñ potuit in cor: muratam eiuitatem forin¬
secus obpugnauit. sed ñ expugnauit: Acces¬
sit alia tẽptatio: ꝑmissus ẽ ad corpus eius:
Percussit graui uulnere acapite usq ad pe¬
des: contabescebat putredine: scatebat uermi¬
bus: amissa domo. sedebat in stercore: Ibi eua
captiuata a diabolo. ad adiutorium marito

Expanded text:
Vide divitias cordis: «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Vide divitias cordis: «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum. Dominus dedit, Dominus abstulit:» noverat rectorem suum, et tentatorem suum; permissorem tentatoris sui noverat. Nihil sibi, inquit, diabolus tribuat; voluntatem habet nocendi, potestatem autem nisi acciperet, non haberet; quantum accepit ille potestatis, tantum ego patior: non ergo ab illo patior, sed ab eo qui potestatededit; contemnatur superbia tentatoris mei, sustineantur flagella patris mei. Repulsus est tentator, observatum est caput ejus, penetrare non potuit in cor. Muratam civitatem forinsecus oppugnavit, sed non expugnavit. Accessit alia tentatio: permissus est ad corpus ejus, percussit gravi vulnere a capite usque ad pedes; contabescebat putredine, scatebat vermibus, amissa domo sedebat in stercore. Ibi Eva captivata, a diabolo non ad adjutorium marito
Abbreviated transcription (Latin):
tandũ: uictus abscedat. & non possideat: ꝑmissꝰ
ẽ enĩ ad tẽptandos quosdam scõs uiros famulos
dĩ: suꝑauerunt eũ.: quia de uia ñ recesseruNt
Non lapsi sunt: quoꝵ obseruabat calcaneum:
lob ille sc̃s sedebat in stercore: & currebat inuia:
Uidete quemadmodum obseruauerit caput eiꝰ:
& quomodo ille calcaneum euis ad tendebat:
Ille repellebat suggerentem: ille sperabat laben¬
tem Cepit & eius mulier culam: subtraxit oĩa
que habebat: Solam diabolus dimisit adiutri¬
cem suam: ñ mariti consolatricem: sed potius
tẽptatricem: Cepit etiã ipsã: ñ obseruantem
caput eiꝰ Adhuc enĩ illa eua erat: sed iam ille
adam ñ erat: Ablatis om̃ib remansit iob cũ
uxore ꝑquã tẽp̃taret᷑: & cũ deo aquo regeret᷑:
Quid illo paupius subito factũ: si domũ eiꝰ cor¬
sideres: Quid illo ditius. si cor eius cogites:
Uide pauꝑtatem domus Ablata st̃ omĩa:

Expanded text:
tandum, victus abscedat, et non possideat. Permissus tandum, victus abscedat, et non possideat. Permissus est enim ad tentandos quosdam sanctos viros famulos Dei: superaverunt eum, quia de via non recesserunt, non lapsi sunt, quorum observabat calcaneum. Job ille sanctus sedebat in stercore, et currebat in via: videte quomodo observaverit caput ejus, et quemadmodum ille calcaneum ejus attendebat. Ille repellebat suggerentem, ille sperabat labentem: cepit et ejus mulierculam; subtraxit omnia quae habebat, solam dimisit adjutricem suam, non mariti consolatricem, sed potius tentatricem; cepit etiam ipsam non observantem caput ejus. Adhuc enim illa Eva erat; sed jam ille Adam non erat. Ablatis omnibus, remansit Job cum uxore, per quam tentaretur; et cum Deo, a quo regeretur. Quid illo pauperius subito factum, si domum ejus consideres? Quid illo ditius, si cor ejus cogites? Vide paupertatem domus: ablata sunt omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
mundum: Et ego suia. & ueritas. & uita : per me
is. ad ine. is: Si gͦ ipse ẽ lum̃. & ipse ẽ uia. si ab
illo recesseris. nec in lumine eris: nec inuia:
Et quid te sequit᷑: Quod dicit de tenebris
qͥdam psalmus Fiat uia eoꝵ. tenebre. & lu¬
bricũ: Hic gͦ draco. antiquus hostis nr̃. ira
ꝑfidus: insidiis astutus: in mari magno est
Draco hic quẽ finxisti. ad illudendum ei: lã
tu illude draconi: Ad hoc enĩ hic factus est
draco: Ipse cadens peccato suo de sublimi habi¬
tatione celoꝵ: & exangelo factus diabolus:
accepit quendam locũ suũin hoc mari magno
& spatioso: Regnũ eiꝰ qđ putas: carcer eiꝰ est:
Multi enĩ dicunt: Quare tantã potestatem di¬
abolus accepit. ut dominet᷑ inisto scło: & tantũ
ualeat. tantum possit: Quantũ ualet. aut qͣntũ
potest: Nichil permissus: nichil potest: T̃u sic age.
ne ꝑmittat᷑ inte: Aut si ꝑmissus fuerit ad tẽp¬

Expanded text:
mundum» ; et, «Ego sum via, et veritas, et vita» . Per me mundum» ; et, «Ego sum via, et veritas, et vita» . Per me is, ad me is. Si ergo ipse est lumen, et ipse est via; si ab illo recesseris, nec in lumine eris, nec in via. Et quid te sequitur? Quod dicit de impiis quidam psalmus: «Fiat via illorum tenebrae et lubricum» . 7. Hic ergo draco, antiquus hostis noster, ira fervidus, insidiis astutus, in mari magno est. «Draco hic quem finxisti ad illudendum ei.» Jam tu illude draconi: ad hoc enim hic factus est draco. Ipse cadens peccato suo de sublimi habitatione coelorum, et ex angelo factus diabolus, accepit quemdam locum suum in hoc mari magno et spatioso. Regnum ejus quod putas, carcer ejus est. Multi enim dicunt: Quare tantam potestatem diabolus accepit, ut dominetur in isto saeculo, et tantum valeat, tantum possit? Quantum valet, aut quantum potest? Nisi permissus, nihil potest. Tu sic age, ne permittatur in te; aut si permissus fuerit ad ten
Abbreviated transcription (Latin):
lpsa tuũ obseruabit caput: & tu eiꝰ calcane¬
um: Deccłia: caput serpentis obserua: Quid
ẽciput serpentis :: Prima peccati suggestio:
Uenit tibi uimentem irescioquid illicitum:
noli ibi tenere mentem tuam: noli consentire:
hoc qđ uenit in mentem: caput serpentis ẽ:
iũibi aurũ ẽ: Si hanc fraudẽ feceris: diues eris:
Caput serpentis ẽ: calca Quid ẽ calca: Contẽ
nundũ lucret᷑: animȩ aut̃ suȩ detrimentum
patiat᷑: Pereat mundi lucrũ: ne fiat animȩ
dãnum: hȩc dicens. obseruasti caput serpentis:
& calcasti Ille aut̃ diabolus. calcaneum tuũ
obseruat: Quid ẽ obseruat calea neũ tuũ
Quando labaris auia dĩ: Tu obseruas pͥmaor
suggestionem: ille obseruat ille obseruat lap¬
sum tuũ: Si enĩ lapsus fueris: cades Si ceci¬
deris: possidebit: Ut aut̃ non cadas. noli ex¬
ie de uia: angustam tibi semitam strauit
nuat omnem hominẽ uenientem inhunc

Expanded text:
«Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus calcane«Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus calcaneum.» O Ecclesia, caput serpentis observa. Quod est caput serpentis? Prima peccati suggestio. Venit tibi in mentem nescio quid illicitum; noli ibi tenere mentem tuam, noli consentire. Hoc quod venit in mentem, caput serpentis est; magnum ibi aurum est; si hanc fraudem feceris, dives eris. Caput serpentis est, calca. Quid est, calca? Contemnmundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur ? Pereat mundi lucrum, ne fiat animae damnum. Haec dicens, observasti caput serpentis, et calcasti. Ille autem diabolus calcaneum tuum observat. Quid est, observat calcaneum tuum? Quando labaris a via Dei. Tu observas primam suggestionem, ille observat lapsum tuum. Si enim lapsus fueris, cades; si cecideris, possidebit. Ut autem non cadas, noli exire de via. Angustam tibi semitam stravit minat omnem hominem venientem in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
reosit: factũq ẽ qđ nouimꝰ: qđ ibi & nos fe¬
cnuis: qđ dolemus: In illis enĩ duob homĩb:
atũ genus humanum: Inde ꝓpago mortis.
nde & paruuilis debita delicta Quis enim
mundus. ait scriptura. in conspectu tuo: Nec
nfans. cuiꝰ ẽ unius diei uita suꝑ terram: Tra¬
dux peccati: tradux mortis: de primo peccato:
Nostis enĩ & quid dictum ẽ. mulieri. uł po¬
tius serpenti: cũ audiret ds̃ peccatũ pͥmi ho¬
mins: Ipsa tuũ obseruabit caput: & tu eius
obseruabis calcaneũ: In magno mysterio
dictũ: in figuram dictũ eccłiȩ futurȩ: facte
de latere uiri sui: & hoc dormientis Erat
aut̃ atdã. forma futuri: Hoc apłs dicit: qui
ẽ forma futuri: Prefiguratũ ẽ. qđ futurum
erat: facta ẽ eccłia dñi de latere. dormientis
in eruce: Nam de latere crucifixi ꝑcusso: sa¬
cramenta eccłȩ ꝓfluxerunt: Quid gͦ dictũ
ẽ eccłiȩ : lam mͦ audite : intelligite. cauete:

Expanded text:
repsit. Factum est quod novimus, quod ibi et nos ferepsit. Factum est quod novimus, quod ibi et nos fecimus, quod dolemus. In illis enim duobus hominibus totum genus humanum: inde propago mortis, inde et in parvulis debita, delicta. «Quis» enim «mundus,» ait Scriptura, «in conspectu tuo? Nec infans cujus est unius diei vita super terram» . Tradux peccati, tradux mortis de primo peccato. Nostis enim et quid dictum est mulieri, vel potius serpenti, cum audiret Deus peccatum primi hominis: «Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus observabis calcaneum» . In magno mysterio dictum, in figura dictum Ecclesiae futurae, factae de latere viri sui, et hoc dormientis. Erat autem Adam forma futuri. Hoc Apostolus dicit: «Qui est forma futuri» . Praefiguratum est quod futurum erat, facta est Ecclesia de latere Domini dormientis in cruce. Nam de latere crucifixi percusso , Sacramenta Ecclesiae profluxerunt. Quid ergo dictum est Ecclesiae? Jam modo audite, intelligite, cavete: