comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quos itaq sigrantur. hii
qui hereses ⁊ scismata face¬
re conantur: ⁊ multos secũ
trahendo decipiunt: contemp¬
nentes sacerdotes xꝑiͥ & se a
clero eius plebisq: societate se¬
gregantes. coustituere autem
ecclesias: ⁊ aliud altare p̃cẽn:
alteram illicitis uocib faciiuit:
cominice hostie ueritatẽ. ꝑ fal¬
sa sacrificia ꝓphanantes. Hui
qui contra dei ordinationem
nituntur: ob temeritatis auda¬
tiam. terre compagnib rup¬
tis. uiuentes profundo hiatu
merguntur. Nec tm̃i hii qui du¬
ces errorum sunt. s i illi qui coi¬
sentiendo participes eorumdẽ
effecti sunt: in ignẽ eterni incẽ¬
retrahere cepit: thuribulumꝙ:
accipiens cucurrit obuiam qͣs¬
sationi: stansq in medio suꝑ¬
stitũ ac peremptorũ letalem.
plagam obiectu sui quasi qͥ¬
uam murus exclusit. Iste sacer
pͥncipum. Sacerdos iste riunã
mortis in mundo aspiciens.oc¬
currit a summo celo uenitq:
obiuiam quasi gigas ad curr̃¬

Expanded text:
Per quos itaque significantur hi, Per quos itaque significantur hi, qui haereses et schismata facere conantur, et multos secum trahendo decipiunt, contemnentes sacerdotes Christi, et se a clero ejus plebis societate segregantes, constituere audent Ecclesias, et aliud altare, precemque alteram illicitis vocibus faciunt, dominicae hostiae veritatem per falsa sacrificia profanantes, hi qui contra Dei ordinationem nituntur, ob temeritatis audaciam, terrae compaginibus ruptis, viventes profundo hiatu merguntur. Nec tantum hi qui duces errorum sunt, sed et illi qui consentiendo participes eorumdem effecti sunt, in ignem aeterni judictrahere coepit, thuribulum accipiens cucurrit obviam quassationi, stansque in medio superstitum ac peremptorum lethalem plagam objecto sui quasi quidam murus exclusit. Iste sacerdincipium. Sacerdos iste, ruinam mortis in mundo conspiciens, occurrit a summo coelo, venitque obviam quasi gigas ad curre
Abbreviated transcription (Latin):
dam homo die sab̃b̃i ligna
colligens: necatur a populo.
Quid autem rasinuat quod
tam atrociter iussu dei fuerit
ioẽ ab om̃i popło trucidatu᷑.
qͦd facile ab infidelib ꝓponit
Intelligant gͦ quia hec om̃ia
intypo accidert illis. scripta ft̃
autem ad correctionẽ nr̃am.
Ille eium pristinus carnalis¬
q homo. qui diem sab̃b̃m
uiolare usus ẽ. dum ligna
colligeret. ꝓpter quod ÷ ⁊ pu¬
nitus: formam sig̃cabat eius
qui hodie in xp̃o signatus in¬
uenitur agere carnale opus:
id contrahere ligna. fenum sti¬
pulam: ad escani iguiꝰ eterni cos¬
uenientẽ. Que dum colligit in
suara ꝑniciem si fu̾it deprehẽ¬
sus. reppellitur ab omnib:⁊
statim occiditur. dum udicat᷑
aspũalibus. Sic gͦ omĩa que¬
cunq ill̃ uideis per legem ac¬
ciderunt: formaliter intellig̃
chore dathan ⁊ abyron:
qui sibi contra moysen ⁊ au¬
ron sacerdotẽ sacrificandi li¬
centiam uendicantes:penas
ꝑ siis conatib expenderint.

Expanded text:
dam homo die Sabbato ligna dam homo die Sabbato ligna colligens, necatur a populo. Quid autem insinuat, quod tam atrociter jussu Dei fuerit idem ab omni trucidatus populo? Quod facile ab infidelibus proponitur. Intelligant ergo quia haec omnia in typo acciderunt illis. Scripta sunt autem ad correptionem nostram. Ille autem pristinus carnalisque homo, qui diem Sabbatum violare ausus est, dum ligna colligeret, propter quod et punitus, formam significabat ejus qui hodie in Christo signatus invenitur agere carnale opus, id est, contrahere ligna, fenum, stipulam, ad escam ignis aeterni convenientem , quae dum colligit in suam perniciem, si fuerit deprehensus, pellitur ab omnibus, et statim occiditur, dum judicatur a spiritalibus. Sic ergo omnia quaecunque illis Judaeis per legem acciderunt, formaliter intelligenCore, Dathan et Abiron, qui sibi, contra Moysen et Aaron sacerdotem, sacrificandi licentiam judicantes, poenas pro suis conatibus expenderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Hic ẽ autem botrus. qui effus¬
⁊ in salute nr̃a. ⁊ iunum sangͥ¬
uis sui crucis contritione per¬
fudit: atq expressum passio
nis sue calicem ecclesie ꝓpina¬
uit. Hic ẽ botrus. quem malo¬
granatum socia muneris gr̃a
secuta ẽ. nr̃a scił eccł̃ia mater:
hũs intra se ꝑ granorũ nũm
multitudinẽ popłorum: ꝑ rubo¬
rem sanguinis xp̃i signaculo
coruscantẽ: hũtem etiam intus
indignos se increduli iudican¬
tes terram carnis xp̃i fluentẽ
lacte ⁊ melle acciꝑe ñ meruer̃t:
quam per fidem serui eius. ib
xp̃iani populi consetirei sunt.
De cuius doctna cotidie dicit
eccł̃ia. Quam dulcia faucibus
meo.Ficum autẽ quam cũ
botro de terra repmissionis
attulerunt un aginem legis
attulisse eungłicis edocemur
exemplis: sicut ⁊ botrum con¬
stat figuram saluatoris osten¬
dere. quemadinodũ incanticis
canticorum eccł̃ia de xp̃o dicit.
Frater meus ut botrus cipri:
quia nec xp̃c sine lege. nec lex

Expanded text:
Hic est autem botrus qui effusHic est autem botrus qui effusum in salutem nostram vinum sanguinis sui crucis contritione perfudit, atquenis suae calicem Ecclesiae propinavit. Hic est botrus quem malogranatum socia muneris gratia secuta est, nostra scilicet Ecclesia mater, habens intra se per granorum numerum multitudinem populorum; rem sanguinis Christi signaculo coruscantem: habentem etiam intus indignos se increduli judicantes, terram carnis Christi fluentem lac et mel accipere non meruerunt, quam per fidem servi ejus, id est, Christiani populi consecuti sunt; de cujus doctrina quotidie dicit Ecclesia: Quam dulcia faucibus meo . Ficum autem, quem cum botro de terra repromissionis attulerunt imaginem legis attulisse evangelicis edocemur exemplis. Sicut et botrum constat figuram Salvatoris ostendere, quemadmodum in Canticis canticorum Ecclesia de Christo dicit: Frater meus ut botrus Cypri , quia nec Christus sine lege, nec lex
Abbreviated transcription (Latin):
repudiaites manna fidei. que¬
rentes ollas pec̃corum nigras
⁊ cephas blasphemiatũ puti¬
das: & pepones uiciorũ ac libi¬
dium corruptione marcentes.
Ille autem botrus uue. quẽ in lig
aduexere uectores. quid sig̃cat:
Botrus pendens eligno:ͥ utiq
xp̃c ex ligno crucis ꝓmissus
gentib. de terra genitricis ma¬
rie scd̃m carnenterrene stirpis
iuscerib effusus. Duo bauili qͥ
sub onere botri illius incedebał̃.
populus ẽ uterq cuius prior iu¬
caicus cecus ⁊ aduersus: igna¬
tus pendentis gr̃e: ⁊ pressus one¬
re suspensi:⁊ cui subicitur uidi¬
canti. De quib dr̃. O bscuren¬
tur ocłi eorum ne iudeant:⁊
dorsum eorũ semꝑ incurua.
Qui uͦ posterior uemebat. ppłi
gñ̾tium gerebat figuram⁊ qui
semꝑ eum portans uidet:i qͣi
seruus dñm. ⁊ discipulus magi¬
strum sequitur:. sicut ip̃e domi¬
nus in eungelio ait. Siquis
uult post mne ueuire: tollat
crucem suam ⁊ sequatur me.

Expanded text:
repudiantes manna fidei, quaerepudiantes manna fidei, quaerentes ollas peccatorum nigras, et cepas blasphemiarum putidas, et pepones vitiorum ac libidinum corruptione marcentes. 8. Ille autem botrus uvae quem in lignadvexere vectores, quid significat? Botrus iste pendens e ligno utique Christus ex ligno crucis, promissus gentibus salutaris de terra genitricis Mariae, secundum carnem terrenae stirpis visceribus effusus. 9. Duo bajuli qui sub onere botri illius incedebant populus est uterque. Cujus prior Judaicus, caecus, et aversus, ignarus pendentis gratiae, et pressus onere suspensi, cui subjicietur judicanti; de quibus dicitur: Obscurentur oculi eorum, ne videant, et dorsum eorum semper incurva . Qui vero posterior veniebatgentium gerebat figuram, qui semper eum portans videt; et quasi servus dominum et discipulus magistrum sequitur, sicut ipse Dominus in Evangelio ait: « Si quis vult post me venire, tollat crucem suam, et sequatur me . »
Abbreviated transcription (Latin):
rens ira d̃i sacerdotis uoce pro¬
hibetur. Tirga aaron florẽ
profert ⁊ folium: ⁊ in eternã
menoriam uireus siccitas coz¬
secratur. Uitula rufa concrema¬
tur in holocausto: ⁊ cuus eius
peculiaris asꝑsio ẽ. Quorum
quidẽ figuras breuiter anno¬
tantes: ex quodecuim explora¬
torib incipiemus. Duodecim¬
exploratores missi ad exploran¬
dam terram uberẽ. qui terrue¬
runt populum ne crederent poᷤ¬
se accipere terram adomino rey¬
missam: scribarum ⁊ phariseo¬
tum p̃tulerunt iudicium. Sic̃
enim illi ꝑ moysen missi sunt.
ut soli fecunditatẽ sollicita con¬
sideratione tractarent: ita ⁊ isti
turarum ꝑuestigatione. dñcũ
speculari aduentum. In quo erat
terra. io caro scã: in qua regnum
õĩ⁊ ubertatẽ fructuum sp̃ualiũ.
i uitam et̾nam consequi possẽt.
S sicut illi desperatione terru¬
erunt populũ. ne de dei promis¬
sione confiderent: ita ⁊ isti scͥbe
⁊ pharisei suaserunt populo ui

Expanded text:
rens ira Dei sacerdotis voce prorens ira Dei sacerdotis voce prohibetur. Virga Aaron florem profert, et folia, et in aeternam memoriam virens siccitas conservatur. Vitula rufa concrematur in holocaustum, et cinis ejus piacularis aspersio est. 5. Quorum quidem figuras breviter annotantes, ex duodecim exploratoribus incipiemus. Duodecimexploratores missi ad explorandam terram uberem, qui terruerunt populum, ne crederent posse accipere terram a Domino repromissam, Scribarum et Pharisaeorum praetulerunt indicium. 6. Sicut enim illi per Moysen missi sunt, ut soli fecunditatem sollicita consideratione tractarent, ita et isti turarum investigationem dominicum specularentur adventum, in quo erat terra, id est, caro sancta, in qua regnum Dei, et ubertatem fructuum spiritualium, et vitam aeternam consequi possent. 442 7. Sed sicut illi desperatione terruerunt populum, ne de Dei promissione confideret, ita et isti Scribae et Pharisaei suaserunt populo Jud
Abbreviated transcription (Latin):
Au rechina: que tͣns fertur
sonitus siue iumperus. Fer̃t
aut̃ lignum hoc ignem mul¬
to tp̃r conseruare: ita ut sipru¬
ne eius cinere fueruit adoper¬
te. usq ad annum ꝑuemiat.
Ex quibz discunus post se¬
pulcra concupiscentie. siue aunt
transire nos ad lignum mul
do calens: ut simus feruenteᷤᷤ
spũ ⁊ claro souitu: atq: in al¬
tum exaltata uoce euͣngłiũ
diũ p̃dicemus. Ab hac man¬
sione usq: ad tricesimã secun¬
dam: he continentur histoue.
Que quia ñ sunt ꝑ mansiões
singulas distribute: a nobis
quoq in cõmune dicentur. xi.
Ad terram scãm: botrus refer¬
tur in liguo:⁊ xp̃i breuit᷑ pas¬
sio demonstratur. Aurmurat
populus iudeorũ: gygantũ in¬
petum reformidans. Pugnat
deo: & uictus intelligit. que de¬
beat in terra scã exercere sacrifi¬
cia. Dathan ⁊ abiron filii cho¬
re consurgunt contra moysen
⁊ aaron. ⁊ terre uoragine gluti¬
untur. Inter mortuos ⁊ iuuuen¬
tes. pontifex medius thuribu¬
lo armatus ingreditur: ⁊ cur¬

Expanded text:
 Rithma, quae transfertur sonitus, sive juniperus. Ferunt autem lignum hoc ignem multo tempore conservare, ita ut si prunae ejus cinere fuerint adopertae, usque ad annum perveniant. Ex quibus discimus post sepulcra concupiscentiae, sive antra transire, nos ad lignum tempore multo calens, ut simus ferventes spiritu, et claro sonitu, atque in altum exaltata voce Evangelium Domini praedicemus. Ab hac mansione usque ad tricesimam secundam hae continentur historiae, quae quia non sunt per mansiones singulas distributae, a nobis quoque in commune dicentur. CAPUad terram sanctam: botrus refertur in ligno, et Christi breviter passio demonstratur. Murmurat populus Judaeorum, gigantum impetum reformidans pugnat cDeo, et victus intelligit quae debeat in terra sancta exercere sacrificia. Dathan et Abiron filii Chore consurgunt contra Moysen et Aaron, et terrae voragine glutiuntur. Inter mortuos et viventes pontifex medius thuribulo armatus ingreditur, et cur
Abbreviated transcription (Latin):
tis uiris. pergit ad prelium.
Solet in centenario numero:
plenitudo perfectionis intelli¬
gi. Quid ergo inter ductum
centenarium nũm designatur:
nisi perfecta cognitio tͥnitatis:
Cum hiis quippe dñs nr̃ adñ¬
sarios fidei destruit: cum hiis
ad p̾dicationis bella descendit:
qui possunt diuina cognosc̾e:
qui sciunt de trinitate que ds̃ e.
perfecte sentire. Notandum uͦ
est. quia iste trecentorum nume¬
rus. intau littera continetur
que crucis speciem tenet. Cui
si suꝑ tͣnsuersam lineam id qͦd
in cruce eminet adderetur: nos
iam crucis species. s ip̃a crux
eẽt. Quia gͦͣ iste trecentorum
nũs in tau littera continetur
i ꝑ tau litteram sicut diximus
sp̃es crucis ostenditur: non i¬
merito inhiis trecentis gede¬
onẽ sequentib illi signati stͥ
quib dictum ẽ. Si quis uult
post me uenire. abneget se.¬

Expanded text:
tis pergit ad praelium. Solet in centenario numero plenitudo perfectionis intelligi. Quid ergo per ter ductum centenarium numerum designatur, nisi perfecta cognitio Trinitatis? Cum his quippe Dominus noster adversarios fidei dead praedicationis bellum descendit, qui possunt divina cognoscere, qui sciunt de Trinitate, quae Deus est, perfecte sentire. Notandum vero est, quia iste trecentorum numerus in tau littera continetur, quae crucis speciem tenet. Cui si super transversam lineam, id quod in cruce eminet, adderetur, non jam crucis species, sed ipsa crux esset. Quia ergo iste trecentorum numerus in tau littera continetur, et per tau litteram, sicut diximus, species crucis ostenditur, non immerito in his trecentis Gedeonem sequentibus illi designati sunt quibus dictum est: Si quis vult post me venire, abneget se
Abbreviated transcription (Latin):
ad ducitur: ⁊ ab ioħe om̃ibr de¬
monstratur. E cce agnus dei: et¬
ce qui tollit pecc̃a mundi: Sene
gͦ in sacrificio xp̃c offectur: ut
iinoeñtie ⁊ passiõis xp̃i figur a
demonstraretur. S ene ⁊ hedꝰ:
quia per eius mortem auctor
pec̃ci diabolus agnosettur iu¬
pattis sacrificũ dĩ. turtur ⁊ co¬
lumba. Turturẽ carnẽ ẽẽ xp̃i
manifestum ẽ.salomone dicũ¬
te. Speciose gene tue. sicut tur¬
ac ꝑ hoc turtur ⁊ columba .i.

Expanded text:
adducitur, et a Joanne omnibus deadducitur, et a Joanne omnibus demonstratur: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Bene ergo in sacrificio agnus offertur, ut innocentiae et pasdemonstraretur. Bene et haedus, quia per ejus mortem, auctor peccati, diabolus agnoscitur juacrificium dicitur turtur et columba. Turturem, carnem Christi esse, manifestum est, Salomone dicente: « Speciosae genae tuae sicut tur» Ac per hoc turturem et columba
Abbreviated transcription (Latin):
n exorio aut̃ leuitici. quatuor
gũa pͥncipalium oblationum
describuntur: que in odorẽ sua¬
uitatis domino offerri iuben¬
tur: id pͥmum. uitulum de A¬
m̃tis siue  macula. Secunoum:
agnum de ouibus. Terctium:
tuiturẽ ⁊ columbam. Quartũ.
similaginẽ. conspersã azimã
oleo unctam: clibano coctam.
Reliqua aut̾ sacrificia ꝓ quali¬
tatib causaꝵ. in persona popłi
osferebantirr. Primum itaq
sacrificiũ. iutulus ex arm̃tis.
xp̃m̃ demonstrat: ex patriar¬
charum progenie descũdũtẽ
hic aratro crutis sue. terram
Iste uitulus sine macula est:
quia sine pec̃c̃o ad passionem
ducitur. Offertur aut̾ non in
tab̃naculo. sed ad hostiũi ens:
quia extra castra passus ẽ xp̃c.
offertur sanguis euis. qͦd de
anna ⁊ caypħa intelligitur:
quia consiliũ facientes. effu¬
derunt sanguinẽ xp̃i. Secun¬
da hostia. de ouib agnus obla¬
tus: idem xp̃c ꝓpter inno cũtiã
figuratur. Hic est agnus qui
apud ysayam in sacrificium

Expanded text:
In exordio Levitici quatuor genera principalium oblationum describuntur, quae in odorem suavitatis Domino offerri jubentur, id est, primum, vitulus de armentis sine macula; secundum, agnus de ovibus; tertium, turtur et columba; quartum, similago conspersa azyma, oleo uncta, et clibano cocta. Reliqua autem sacrificia pro qualitatum causarum persona populi offerebantur. Primum itaque sacrificium vitulum ex armentis Christum demonstrat, ex patriarcharum progenie descendentem; hic aratro crucis suae terram cIste vitulus sine macula est, quia sine peccato ad passionem ducitur. Offertur autem non in tabernaculo, sed ad ostium ejus, quia extra castra passus est Chrisoffertur sanguis ejus, quod de Anna et Caipha intelligitur, quia consilium facientes effuderunt sanguinem Christi. Secunda hostia de ovibus, agnus oblatus idem Christus propter innocentiam figuratur. Hic est agnus qui apud Isaiam in sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
scientes nobis ad int̾iora pergẽ¬
dum ⁊ ad scãm terram celeste
iter accelerandum.
ertia mansio ẽ ethan. quȩ

Expanded text:
scientes nobis ad interiora pergendum, et ad sanctam terram coeleste iter accelerandum. Tertia mansio est Ethan, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tes colligi oportebat: ut sicut
frum̃tum in horreis:sic intra
eccł̃ie sinum congregarentur.
Iudicauit autẽ samuel isrł:
omnib dieb uite sue. fuerq
usq ad eum iudices: ⁊ pͥncipes
suꝑ isrł. Porro filii samuel
declinauerunt post auaritiã
i accipiebant munera: ⁊ tam
iriqui iudices excitert᷑. ut po¬
pulus nequaqͣ. ferens. regem
sibi insimilitudinẽ eeterarum
uib dedit saul regẽ: un¬
giturq iubñte domino.
prior aꝓpħa inregnũ. Qui
⁊ ip̃e quidem in id quod unc¬
tus ẽ unaginẽ xp̃i portauit.
nuncupatus: ait ad eum qui
se fincerat saul occidisse. Quo
minebat om̃ibus: quia cap̾
ea. qd̃ reiectus ẽ succedente in
regno dauid: populi ut predic¬
tum ẽ istł personam gestaũ.
Qui populus regnum adep
pergeret dumicaturus aduer¬
sus philistiim: in dix̃ cuncto
ex̾citui ieiumum: quousq:
reuerteretur a prelio.S iona¬
thas filius eius uidens insu¬
ꝑficie agri mel: extendit sũ¬

Expanded text:
tes colligi oportebat: « ut sicut tes colligi oportebat: « ut sicut frumentum in horreis, sic intra Ecclesiae sinum congregarentur. Judicavit autem Samuel Israel omnibus diebus vitae suae, fueruntque usque ad eum judices et principes super Israel. Porro filii Samuel declinaverunt post avaritiam, et accipiebant munera, et tam iniqui judices exstiterunt, ut populus, nequaquam ferens, regem sibi in similitudinem caeterarum uibus dedit Saul regem, ungiturque, jubente Domino, prior a propheta in regnum, qui et ipse quidem in id quod unctus est, imaginem Christi portavit. nuncupatus ait ad eum qui se finxerat Saul occidisse: Quomminebat omniea et rejectus est succedente in regno David, populi, ut praedictum est, Israel personam gestavit, qui populus regnum adeptpergeret dimicaturus adversus Philisthiim, indixit cunto exercitui jejunium quousque reverteretur a praelio; sed Jonathas filius ejus, videns in superficiem agri mel, extendit sum
Abbreviated transcription (Latin):
amuel aut̃ De sacficio samueł.
isrł. Congregato aut̃ omni po¬
ret holocaustum accedentib
alienigenis ad pugnam contͣ
populum dĩ: intonuit dñs Pr̃
eos:i confusi sunt: ⁊ offende¬
Tunc assumpsit samuel lapi
phat nouam ⁊ uet̾em: ⁊ uoca¬
uit nom̃ eius lapis adiutorii.
⁊ dix̃. usq: huc auxiliatus ẽ
nobis ds̃. Alasphat interp̾ta¬
tur iitentio. Lapis ille adiu¬
torii. maiestas ẽ saluatoris:
ꝑ quem tnͣseundũ est a mas¬
ab intũtione que expectabat᷑
a carnali regno. quod erat
beatitudo falsa carnalis:ad
intñtionẽ que ꝑ nouum testa¬
m̃tum expectatur in regno ce¬
lorũ:. ubi est beatitudo ueris¬
sima sp̃ualis: qua nichil est
melius. Hucusq auciliatur
deus. Iste samuel inuocato
impetrauit. Oluuia enim in
scĩs scͥpturis uerba sunt eun¬
gelii suie legis: sieut ⁊ moyses
dicit. Expectetur sicut pluuia
eloquium meum:⁊ descendał
sicut ros uerba mea. hanc gͦ
pluuiam dedit mundo xp̃c
intempore messis: id qñ gen¬

Expanded text:
APUT IV. De sacrificio Samuelisrael. Congregato autem omni poret holocaustum, accedentibus alienigenis ad pugnam contra populum Dei, intonuit Dominus super eos, et confusi sunt, et offendeTunc assumpsit Samuel lapidphat novam et veterem, et vocavit nomen ejus Lapis adjutorii, et dixit: Usque huc auxiliatus est nobis Deus. Masphat interpretatur intentio. Lapis ille adjutorii majestas est Salvatoris, per quem transeundum est a Masab intentione quae exspectabatur in carnali regno, quod erat beatitudo falsa carnalis, ad intentionem quae per novum testamentum exspectabatur in regno coelorum, ubi est beatitudo verissima spiritualis, qua nihil est melius. Huc usque auxiliatur Deus. Iste Samuel invocavitimpetravit. Pluvia enim in sanctis Scripturis verba sunt Evangelii, sive legis, sicut et Moyses dicit: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum, et descendant sicut ros verba mea . Hanc igitur pluviam dedit mundo Christus in tempore messis, id est, quando gen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidentis impleuerat. ui
salomonis quid dicam: quẽ
uehem̃ter arguit scͥpturalil
atq: condempnat: Nichilq:
de penitũtia eius: uł in eum
indulgũtia dei commemoratꝰ
Nec prorsus occurrit quid
saltim in allegoria boni sig¬
nificet hec eius flenda subm̾¬
sio: ñ forte quis dicat mulie¬
res alienigeuas quarum amo¬
re exarserat sig̃care eccłias
electas degñtib posse. Hoc foe¬
tasse ñ absrirde intelligeret᷑.
si ille ꝓpter salomonẽ deos suoᷤ
derit dm̃n suum. et coluetit
deos earuin: ñ est quid inde
boui comiectari possit. Nec tam̃
nichil arbitror sigtare sed ma¬
lum: sicut de uicore filiabr ꝙ:
loch diximus. Apparet. enĩ
in persona huius salomoni
mira excellentia: ⁊ mira subũ¬
sio. Quod igit᷑ in illo diuer¬
sis tmp̃rib extitit. prius bo¬
num ⁊ post̾ius malum. hoc in
eccłia. in isto ad huc scło simul
i uno tmp̃r oftñditur. Nam
bono illius bonos ecclesieaa
lo aut̾̃ illius malos eccł̃ie
significatos puto:tamquã

Expanded text:
identis impleverat. CAPSalomonis quid dicam, quem vehementer arguit sancta Scriptura, atque condemnat? Nihilque de poenitentia ejus, vel in eum indulgentia Dei commemorat. Nec prorsus occurrit quid saltem in allegoria boni significet haec ejus flenda submersio, nisi forte quis dicat mulieres alienigenas, quarum amore exarserat, significare Ecclesias electas de gentibus. Posset hoc fortasse non absurde intelligi, si illae propter Salomonem desererentderit Deum suum, et coluit deos earum, non est quid inde boni conjectari possit. Nec tamen nihil arbitror significare, sed malum, sicut de uxore filiabusque Lot diximus. Apparet enim in persona hujus Salomonis mira excellentia, et mira subversio. Quod igitur in illo diversis temporibus exstitit prius bonum, et posterius malum, hoc in Ecclesia in isto adhuc saeculo, simul et uno tempore ostenditur. Nam bono illius bonos Ecclesiae, malo autem illius malos Ecclesiae significatos puto, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
tati sunt. quib peccata purgã¬
tur: queq: inter se sp̃c sc̃i uino¬
ne sociantur. Extra uelum aĩ
testumonii quod opansum ẽ.
tandelabrũ ardere precipitur:
quia sine ullo ueteris testam̃t
uelamine sp̃c sc̃i iam ueritas
leum uͦ qͦd de arboribus
per saluatoris aduentũ: unde
gura tab̃naculi: qd̾ iubente do¬
mino. moyses fabricare iubet᷑
T abernacłm hoc ꝑ allegoriã
eccłia ẽ: in huius uite heremo
constituta. De quo psalmista
ait. Qm̃ abscondit me intaber¬
uaculo suo:. in die malorũ. Ua¬
riis igitur spetieb instruitur
tab̃nacłm: partim preciosis. par¬
tim uliorib ꝑ quod monstrat᷑
alios scõs: alios pecc̃ores ẽs¬
in eccl̃ia. Fideles autẽ om̃s:⁊ in¬
tra corpus eccłie constitutos: in¬
fideles uͦ extra sinũ collocatos:
psum aut̃ tabernaculũ cum in
tipũ eccłie fieret: columpnas eiꝰ
bet. Columpne iste quatuore¬
ungłiste sunt scĩ. firmitate fi¬
Harum columpnarũ bases.

Expanded text:
tati sunt, quibus peccata purgantati sunt, quibus peccata purgantur, quaeque inter se sancti Spiritus unione sociantur. Extra velum autem testimonii, quod oppansum est, candelabrum ardere praecipitur, quia sine ullo Veteris Testamenti velamine sancti Spiritus jam veritas vero, quod de arboribus per Salvatoris adventum, unde gura tabernaculi, quod jubente Domino Moyses fabricare jubetur. Tabernaculum hoc per allegoriam Ecclesia est, in hujus vitae eremo constituta. De quo Psalmista ait: Quoniam abscondit me in tabernaculo suo in die malorum . Variis igitur speciebus instruitur tabernaculum, partim pretiosis, partim vilioribus. Per quod monstratur alios sanctos, alios esse peccatores in Ecclesia. Fideles autem omnes, et intra corpus Ecclesiae constitutos; infideles vero extra sinum collocatos. Ipsum autem tabernaculum cum in typo Ecclesiae fieret, columnas ejus jubet. Columnae istae quatuor evangelistae sunt, sanctae firmitate fitatem. Harum columnarum bases
Abbreviated transcription (Latin):
testante propħa. in medio diũi
animalium agnosceris. Hii uer¬
sis uultib se respiciunt: dum
in spuali sensu uertuntur. Tũc
enim alt̾utrum in melius sibi
concordant: i in om̃ib rectuiˢ
consonant. Siquidẽ. ex utro¬
q: latere or acłm. uel ꝓpiciatori¬
um tegunt: quia uetus ⁊ no¬
stica. sub enigmatũ figuris.
diumitus ignis: ⁊ semꝑ con¬
dei eccł̃ie gestabat typũ
in qua pascitur alim̃tis scͥp¬
turarum. Ad cuius unitatẽ.
ex toto orbe uocib apłicis. Dei
populus congregatur.salomo¬
ne dic̃nte. Sapientia ed ificaũ
sibi domum: parauit suam mẽ¬
sam. miscuit uniũ in cratere:
Icalamorũ. sp̃c scĩ gestabat
imaginẽ: qui septiformi gr̃a il¬
lustrat ecclesiam omnẽ. in uni¬
tate fidei consistentẽ. Alii ide
candelabrũ xpm̃ intelligunt
gestantẽ septem eccł̃ias: in qui¬
b septiformis sp̃c scĩ splendor¬
emicat. Huic candelabro fuĩt
emunctoria: que in ysaia for¬
cipes nuncupautur. Et hec
quidam duo testam̃ta int̾pre¬

Expanded text:
testante propheta: In medio duorum animalium cognosceris. Hi versis vultibus se respiciunt, dum in spiritali sensu vertuntur. Tunc enim alter alterum in melius sibi concordant, et in omnibus rectius consonant. Siquidem ex utroque latere oraculum vel propitiatorium tegunt, quia Vetus et Nosiae sub aenigmatum fidivinitus ignis, et semper condei, Ecclesiae gestabat typum, in qua pascimur alimentis Scripturarum: ad cujus unitatem ex toto orbe vocibus apostolicis Dei populus congregatur, Salomone dicente: Sapientia aedificavit sibi domum, paravit suam mensam, miscuit vinum in cratere, calamorum Spiritus sancti gestabat imaginem, qui septiformi gratia illustrat Ecclesiam omnem, in unitate fidei consistentem. Alii idem candelabrum Christum intelligunt, gestantem septem Ecclesias, in quibus septiformis Spiritus sancti splendore micat. Huic candelabro fiunt emunctoria, quae in Isaia forcipes nuncupantur. Et haec quidam duo testamenta interpre
Abbreviated transcription (Latin):
nterim ⁊ tabulas deauratas eri¬
gi p̃cepit: ⁊ fundi earũ bases ar¬
gñteas iubet. Quid enim ꝑ ta¬
bulas nͥ doctores ⁊ apłi. exten¬
sa in mundũ predicatione dila¬
Statiꝰ Quid ꝑ bases argñteas:
nisi ut predictum ẽ prophece
fignantur: Qui suꝑ impõitas
tabulas. ip̃i firmi ac fusiles
sustinent: quia apłorũ ⁊ doc¬
torum uita dum eorũ predicati¬
one instruit᷑. eorum auctorita¬
te solidatur. Unde ⁊ conunc¬
te bine bases singulis tabuł
supponuntur: quia dum pro¬
phete sc̃i in uerbis suis de me¬
diatoris incaruatiõe concordał:
subseqũtes predicatores eccł̃ie.
indubitanter edificant: i cum
in semetip̃is ñ discrepant. illos
inse robustius fingunt. Uñ ce
bñ pelles arietum ibi subiec̃.
ut ꝑ arietes duces p̾positosq:
ecclesiarũ offũderet. Qui quia
deseruire curis temporalibus
ñ timent: oportet ut temptatio¬
nũ uentos ⁊ pliuuas de huius

Expanded text:
nterim et tabulas deauratas erigi praecipit, et effundi earum bases argenteas jubet. Quid enim per tabulas, nisi doctores et apostoli extensa in mundum praedicatione dilatati? Quid per bases argenteas, nisi, ut praedictum est, prophetae signantur, qui super impositas tabulas firmi ac fusiles sustinentur, quia apostolorum et doctorum vita, dum eorum praedicatione instruitur, eorum auctoritate solidatur. Unde et conjunctae binae bases singulis tabulis supponuntur, quia dum prophetae sancti in verbis suis de Mediatoris Incarnatione concordant, subsequentes praedicatores Ecclesiae indubitanter aedificant; et cum in semetipsis non discrepant, illos in se robustius figunt. Unde et bene pelles arietum subjecit, ut per arietes duces praepositosque Ecclesiarum ostenderet; qui quia deservire curis temporalibus non timent, oportet ut tentationum ventos et pluvias de hujus
Abbreviated transcription (Latin):
m unitate unius segetis. bonõ
mn tritico. malos in zizamis.
atemplo separate sunt & due
relicte: satis indicat qͦd deto¬
ta ipsa gente apłs ait. reliqͥe
ꝑ electionem gre. salue facte
bilia fecerunt. helyas ⁊ he¬
lyseus discipulus eius: pas¬
citur enim helias tempore fa¬
mis: coruis mane afferenti¬
bus panẽ. & ad uesperum
carnes: ut intelligant illi
xp̃m. cui quodãmodo salutẽ
ñram esurienti confitentur
pecc̃ores. fidem primitias sp̃c
ad uesꝑam scł̃i. etiam carnꝰ
resurrectionẽ. Alittitur he¬
lias pascendus ad alienige¬
nam uiduam: que uolebat
duo ligna colli gere pͥusqͣ
morerẽtur. Non hic solo lig¬
ni noĩe sed etiam num̃o ligno¬
rum. signum crucis exprimͣt.

Expanded text:
 unitate unius segetis, bonos in tritico, malos in zizaniis.a templo separatae sunt, et duae relictae, satis indicat quod de tota ipsa gente Apostolus ait: Reliquiae per elationem gratiae salvae factae multa fecerunt, Elias et Elisaeus, discipulus ejus? Pascitur enim Elias tempore famis, corvis mane afferentibus panem, et ad vesperam carnes, ut intelligant illistum, cui quodam modo salutem nostram esurienti confitentur peccatores fidem primitias spiriad uesperam saeculi etiam carnis resurrectionem. mittitur Helias pascendus ad alienigenam uiduam, quae nolebat duo ligna colligere priusquam moreretur: non hic solo ligni nomine sed etiam numero lignorum signum crocis exprimit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ moysen:i imposuit suꝑ
septuaguta uiros. Descũdẽ¬
te enum in nube carnis xp̃o:
gñtium lingus electos: ue¬
uitq suꝑ omnes donum illõ

Expanded text:
 Moysen, et imposuit super septuaginta viros. Descendente enim in nube carnis Christgentium linguis electos, venitque super omnes donum illud
Abbreviated transcription (Latin):
computari peccã. In cicatrice
sanati. ulceris lepram porta t:
qui post cognitionẽ ⁊ medicuã
dĩ. ⁊ manifestationẽ fidei quã
A xp̃o suscepit. tursum in ip̃a
cicatrice ascendit. aliquod in¬
diciumprioris erroris: aut per¬
fidia doginatis uet̃is. In cat̃¬
ne uiua lepram gestat. qui de
anima que uita ẽ carnis ali¬
quid falisum estimat: situt lu¬
ciferiaui. qui dñt aiaĩn de carniꝰ
sub̃a ꝓpagatam. sicut arabici qͥ
animam simul cum corpore mo¬
ri putant. In cicatrice ustionis

Expanded text:
computari peccata. In cicatrice computari peccata. In cicatrice sanati ulceris lepram portant, qui post cognitionem et medicinam Dei, et manifestationem fidei, quam a Christo suscepit. Rursum in ipsa cicatrice ascendit aliquot indicium erroris, aut perfidia dogmatis veteris. In carne viva lepram gestat, qui de anima, quae vita est carnis, aliquid falsum existimat, sicut Luciferiani, qui dicunt animam de carnis substantia propagatam; sicut Arabici, qui animam simul cum corpore mori putant. In cicatrice unctionis
Abbreviated transcription (Latin):
hñt uidei ualentimani. marcio¬
uiste. fortiniani. manichei ar¬
riaui. sabelliani. macedoniaui
erroris sui ꝑfidiam aꝑta pra¬
uitate defendunt. In barba
lepram gerunt: qui de apłis
unt: atq: eos falsum quodli¬
bet predicasse confingunt. Sic¬
etuni. barba ornam̃tũ est uiri
ita sci apłi ⁊ doctores ort amẽ¬
tum pr̃ant corporis xp̃i. In cor¬
pore lepram hũt. qui eccl̃iam
detrahunt. sicut carpocratia¬
ni. qui negant carnis resur¬
rectionẽ sicut nouaciani. qͥ
nuptias dampnant: peccan¬
tib penitñtiam negant: sicut
eraclite. qui inter alios errores
regnũ celorũ paruulos hr̃e non
credunt: sicut arriani qui ue¬
tant pro defunctis offerri sacri¬
ficium. In carue ⁊ cute leprã
gerunt: qui carnalia uł ext̾io¬
ra suadere conantur: ut checĩ¬
tiani. qui resurrectionẽ futu¬
ram. incarnis uoluptate existi¬
mant:uł sicut ethiam. qui dñt
in fide mauentib quamuis
carnaliter uiuant. non posse

Expanded text:
habent Judaei, Valentiniani, Marciohabent Judaei, Valentiniani, Marcionitae, Photiniani, Manichaei, Ariani, Sabelliani, Macedoniani,erroris sui perfidiam aperta pravitate defendunt. In barba lepram gerunt, qui de apostount, atque eos falsum quodlibet praedicasse confingunt. Sicut enim barba ornamentum est viri, ita sancti apostoli et doctores ornamenta sunt corporis Christi. In corpore lepram habent, qui Ecclesiae detrahunt, sicut Carpocratiani, qui negant carnis resurrectionem: sicut Novatiani, qui nuptias damnant, et peccantibus poenitentiam negant; sicut Heraclitae, qui inter alios errores regnum coelorum parvulos habere non credunt; sicut Ariani, qui vetant pro defunctis offerri sacrificium. In carne et cute lepram gerunt, qui carnalia vel exteriora suadere conantur, ut Corinthiani, qui resurrectionem futuram in carnis voluntate existimant; vel sicut Ariani, qui dicunt in fide manentibus quamvis carnaliter vivant, non posse
Abbreviated transcription (Latin):
ad moysen ⁊i aaron dicens.
homo incuius carne ⁊ cute or¬
tus fu̾it du̾isus color sine pustu¬
la. aut quasi lucens quipprã.
id plaga lepre: adducitur ad
aaron sacerdotẽ: uł ad unum
quemlibet filiorũ eius. Qui cũ
uiderit leprani in eute.: ⁊pilos
in album mutatos colorem:
eius separabitur. Lepr̃a. doct
na ÷ falsa. Prom̃ leprosi non
absurde intelliguntur heretici.
qui unitatẽ uere fidei ñ hñtes
uarias doctriuas profitentira
errous. Ueraq. falsis cõmiscent:
sicut ⁊ lepra uariis falsisq colo¬
rib locis humaua corpora cõma¬
culat. Huius scilicet lepre: inue¬
nimus legis latorẽ sex species
in hoĩe posuisse. Prima capitis
⁊ barbe: secunda caluitii:⁊ re¬
caluationis: tercia carnis ⁊ cu¬
tis: quarta cutis corporis: ⁊ cica¬
tricis albȩ cum rubore: quinta
ulceris ⁊ cicatricis: sexta ustioĩs
Incapite lepram portat: qui ui
diuinitate patris. uł in ip̃o ca¬
pite qͦt xp̃c est peccat. C aput
enuim uici xp̃c ẽ. Hanc lepram

Expanded text:
ad Mosen et Aaron dicens homo in cuius carne et cute ortus fuerit diversus color sive pustula aut quasi lucens quippiam id est plaga leprae adducetur ad Aaron sacerdotem vel ad unum quemlibet filiorum eius qui cum viderit lepram in cute et pilos in album mutatos colorem ieius serina est falsa, proinde leprosi non absurde intelliguntur haeretici, qui, unitatem verae fidei non habentes, varias doctrinas profitentur erroris, veraque falsis admiscent, sicut et lepra veris falsisque locis humana corpora variando commaculat. Hujus scilicet leprae invenimus legislatorem sex species in hominem posuisse: prima capitis et barbae; secunda, calvitii et recalvationis; tertia, carnis et cutis; quarta, cutis corporis et cicatrices albae cum rubore; quinta, ulceris et cicatricis; sexta ustionis. In capite lepram portat, qui in divinitate Patris vel in ipso capite, quod Christus est, peccat. Caput enim viri Christus est . Hanc lepram
Abbreviated transcription (Latin):
molata sacrificus possit man.¬
ducare. Qnͣtum enim ad crea¬
turam dĩ attinet: omĩa mun¬
da sunt. S: cum demonibus
immolata fu̾int: inquinata fi¬
unt. Onde i apłs ait. Siquis
aut̾ uobis dixit. hoc immola
tum ẽ ydolis: nolite manduca
ditia partus:i contagione
lepre. Ait enim mulierẽ. que
conceꝑit semen ⁊ peꝑit mascu¬
lum. septem diebr ẽẽ mimun¬
dam: ⁊ octano die purificari.
Que autẽ feminã peꝑerit: bis
septem dieb in immunditia
scribitur ꝓmanere. In talibr gͦ.
quedam mystia latũtis archa¬
ni. ñ est dubium contineri. Sep¬
timana enim huius p̾sentis in¬
te tempus uderi potest: quia
in septimana dierum consũ¬
matus ẽ mundus. In quo bo¬
nec sumus incarne positi. ad
liquidum puri eẽ non possu¬
mus: uisi octaua uen̾it dies.
qͦd ẽ futuri scł̃i tempus. In quo
tũ die. purgandus ẽ ille qui ui¬
riliter egit. S tatim enum effi¬
citur munda mater eius: que
genuit eum. Purgatã namq
uiciis carnem ex resurrectione

Expanded text:
molata simulacris possit manducare; quantum enim ad creaturam Dei pertinet, omnia munda sunt; sed cum daemonibus immolata fuerint, inquinata fiunt, unde et Apostolus ait: Si quis autem vobis dixerit: Hoc immolatum est idolis, nolite manducare immunditia partus et contagione leprae. Ait enim: Mulierem quae concepit semen, et peperit masculum, septem diebus esse immundam, octavo purificari. 2. Quae autem feminam peperit, bis septem diebus in immunditia scribitur permanere. In talibus ergo quaedam mysteria latentis arcani non est dubium contineri. Septimana enim hujus praesentis vitae tempus videri potest, quia in septimana dierum consummatus est mundus. In quo nec sumus in carne positi, ad liquidum puri esse non possumus, nisi octava venerit dies, quod est futuri saeculi tempus, in quo tamen die purgandus ille est qui viriliter egit. Statim enim munda efficitur mater ejus quae genuit eum. Purgatam namque vitiis carnem ex resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
sticiosa doctrina hereticorũ
uł studia supersticiosa secula¬
rium litterarum: que extra
fidem sunt ⁊ alieua putant᷑.
Tales enun repudiantur ho
ficium ab eccł̃ia catholica ũ¬

Expanded text:
stitiosa doctrina haereticorum, vel studia superstitiosa saecularium litterarum, quae extra fidem sunt, et aliena putantur. Tales enim repudiantur hosficium ab Ecclesia catholica
Abbreviated transcription (Latin):
unus ex quinq libris moysi.
numeri appellatus ẽ: eo quod
egresse multitudines isrłitice
ex egipto. in eodem perfectorũ
uuorum computatio. ⁊ nume¬
rus teneatur uisertus. Inquo
etiam ꝓfectiones eorũ ⁊ man¬
siones a finuib egipti usq: ad
illud tempus inquo moy¬
ses defunctus ẽ numerantur:
inquo dies delicatioĩs taber¬
naculi:⁊ oblationũ modus.
ñ sine nuistici numeri saeram̃

Expanded text:
unus ex quinque libris Moysi, Numeri appellatus est, eo quod egressae multitudinis Israeliticae ex Aegypto in eodem perfectorum virorum computatio et numerus teneatur insertus: in eo etiam profectiones eorum, et mansiones a finibus Aegypti usque ad locum et tempus, in quo Moyses defunctus est, numerantur. In quo dies dedicationis tabernaculi, et oblationum modus, non sine mystici numeri sacram
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis sit scm atq: ueneraz¬
dum: ip̃i tam̃ nichil sunt: tan¬
to indigniores effecti p̃mio
uite eterne. qnͣto illis doms
ñ bñ usisunt. que in hac uita
que tͣnsitoria ẽ acceꝑunt. Itẽ
exemplum atq: imago hiuius
saul. nunciorũq: euis. in hoc
uideorũ ñ incongrue gestat
personam: qui dum aduersa¬
ri cupiunt xp̃o. hñt in ore sa¬
cram̃ta legis ⁊ ꝓpħarũ adtesti¬
monium xp̃i. Et cum eccłia
disputant: sicut illi cum ꝓ¬
phetis uaticin abant᷑. Uͥ dd̾ aĩ

Expanded text:
quamvis sanctum sit atque veneranquamvis sanctum sit atque venerandum, ipsi tamen nihil sunt, tanto indigniores effecti praemio vitae aeternae, quanto illis donis non bene usi sunt, quae in hac vita, quae transitoria est, acceperunt. 6. Item exemplum, atque imago hujus Saul nuntiorumque ejus in hoc loco Judaeorum non incongrue gestat personam, qui dum adversari cupiunt Christo, habent in ore sacramenta legis et prophetarum ad testimonium Christi, et cum Ecclesia,disputant, sicut illi cum prophetis vaticinabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
dum etiam multi simile ꝓpħie¬
tie donum legant᷑ hũisse: sic̃
balaam ille reprobus quẽ
ñ tacet scͥptura. iudicio diui¬
no ẽẽ dampnatũ: sed tamen
ꝓpħiam habebat. Nec illa uer¬
ba parum attestantur huic
sententie. que in eungłio scpta
sunt. multos dicturos in illa
diez duẽ dñe in tuo nomine mã¬
ducauimꝰ ⁊ bibumus:⁊ in no¬
mine tuo uirtutes multas
fecimus. Quib dicturus ẽ. ñ
noui uos: discedite ame oꝑa¬
rii iniquitatis. Alistice autẽ
exemplum huius saul nunci¬
orumq: eius. in hac sententia
figurat nonnullos hereticos
qui aliquid boni demun̾ib
gis ⁊ euñgłii. sicut baptismi
sacram̃tum. Qui cum ad ec¬
cłiam catholicam uenunt. ñ e
in eis ullo modo iuolandum.
aut quasi ñ ħant tradendum.
S tam̃ eos ñ idõ debere salu¬
tem confiteri: quia ñ impto¬
bamus qͦt illos accepise cte¬
dimus. S oportet eos cognos¬
cere uintatẽ.:⁊ societatẽ in uin¬
culo caritatis. sine qua omĩo
quicquid habere poterunt.

Expanded text:
dum etiam multi similes prophetiae donum legantur habuisse: sicut Balaam ille reprobus, quem non tacet Scriptura judicio divino esse damnatum, sed tamen prophetiam habebat. Nec illa verba parum attestantur huic sententiae, quae in Evangelio scripta sunt multos dicturos in illa die, Domine, Domine, in tuo nomine manducavimus et bibimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus. Quibus dicturus est: « Non novi vos, discedite a me, operarii iniquitatis . 4. Mystice autem exemplum hujus Saul nuntiorumque ejus in hac sententia figurat nonnullos haereticos, qui aliquid boni de muneribgis et Evangelii, sicut baptismi sacramentum. Qui cum ad Ecclesiam catholicam veniunt, non est in eis ullo modo violandum, aut, quasi non habeant, tradendum; sed tamen eos non ideo debere saluti confidere, quia non improbamus quod illos accepisse credimus. 5. Sed oportet eos cognoscere unitatem, et societatem vinculi charitatis, sine qua omnino quidquid habere potuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tudine laborante. ex ꝑsona¬
dm̃i ysaias propħa adorsus
ẽ eum: p̃dicens illi qd̃ more¬
retur. Ille autẽ orans dñm. in
ip̃o p̃stituto t̾mino mortis. cos
annorũ: quĩ sacram̃ti contine¬
Iam ut apłs ait scdm quod
qiuis oꝑatus fu̾it: ita &e reci¬
piet. Id eoq: iste quia rex deca¬
logum legis cum quinq: li¬
bris moysi integra conserua
custodierat. ad uitam auctos
accepit: per quod figuralit̾
sciretur.quia quicunq: per
numeri istius mnisterium totꝰ
legis plenitudinẽ custoduit.
eterne salutis p̾miũ cõsequũ¬
tur: ac per legis ꝯsũmationẽ.
ad uite eterne plenitudinẽ
transeunt. Cui quidem regi
ꝓ signo conferñde salutis ⁊ ꝑ¬
decem gradus domus sue in
quib umbra descende ꝯsue¬
uerat. sol retrorsum ad ortũ
unde descenderat regressus
scribit᷑: qui numerus quid
misterii hat uideamus. Nã

Expanded text:
laboranti, ex personasaias propheta adorsus est eum, praedicens illi quod moreretur; ille autem orans Dominum in ipso praestituto termino mortis, confannorum, quid sacramenti contineApostolus ait: Secundum quod quis operatus fuerit, ita recipiet . Ideoque iste rex, quia Decalogum legis cum quinque libris Moysi integra conservatcustodierat, ad vitam auctos accepit: per quod figuraliter sciremus quia quicunque per numeri istius mysterium totius legis plenitudinem custodiunt, aeternae salutis praemium consequuntur, ac per legis consummationem ad vitae aeternae plenitudinem transeunt. 3. Cujus quidem regis pro signo conferendae salutis decem gradus domus suae, in quibus umbra descendere consueverat, sol retrorsum ad ortum, unde descenderat, regressus scribitur. Qui numerus quid mysterii habeat videamus.
Abbreviated transcription (Latin):
egitur quoq: idemsapi¬
entissimus: primũ hũisse
iudiciũ inter duas muliereᷤ.
de pietate certantes. Quaꝵ
in una dilectio ardebat: in
altera sumnulatio subripiebat.
In illo gͦ iuditio salomonis
xp̃i figura fuit: uibi mulier
illa improba plebs scilicet
tebat: quem ñ ut reseruaret
sed reuera ut int̾imeret cu¬
piebat. Sed sicut gladio sa¬
lomonis dirũte. proprie
matris gemitu.iste uerus
qui a matre seducti ⁊ capti
sunt errore hereticorũ. ñnun¬
quam merentur pro semet¬
ip̃is gem̃tem. recognoscere
eccł̃iam matrẽ. U nde satis
congruenterq: apparet.hãc
mulierẽ hereticorũ uł sina¬
goge figurasse impietaten.
que ⁊ suos nequiter uutrũ¬
do int̾unut. ⁊ alienos qui¬
usq: perdant illiciendo per¬
suadent. De regina austri

Expanded text:
egitur quoque idem sapientissimus primum habuisse judicium inter duas mulieres de pietate certantes; quarum in una dilectio ardebat, in altera simulatio subripiebat. In illo ergo judicio Salomonis Christi figura fuit, ubi mulier illa improba, plebs scilicet tebat, quem non ut reservaret, sed revera, ut interimeret, cupiebat. 2. Sed sicut, gladio Salomonis dirimente, propriae matris gemitu teste verus qui a matre seducti et capti sunt errore haereticorum, nonnunquam merentur pro semetipsis gementem recognoscere Ecclesiam matrem. Unde satis convenienterque apparet hanc mulierem haereticorum, vel Synagogae figurasse impietatem, qui et suos nequiter nutriendo interimunt, et alienos quousque perdant, illiciendo persuadent. CAPUT V. De regina Austri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iubelei requies continetur:
nͥ iuterna requies edomito bel¬
lo m̃tis expͥmitur: Quid uͦ ꝑ
uasa tab̾naculi:. nisi fidelium
aĩe figurant᷑. Leuite gͦ ab an¬
no iucesumo ⁊ quinto tab̃nacło
deseruiunt. ⁊ a quinquagena¬
rio custodes uasorum fiunt:
ut iudelicet qui adhuc impu¬
guantiũ uiciorũ certamina ꝑ
consensum delectatioĩs tolerãt:
aliorum cutam susciꝑe ñ pre¬
sumant. Cum gͦ temptationũ
bella subeg̾int. cum apud se
iam de intima tnquillitate se¬
curi sunt: aĩarum custodiã
sortiautur. S quis hec ptelia
perfecte subigat: cum paulus
dicat. ideo aliam legem in
membris meis repugnantem
legi mentis mee:⁊ captiuum
me ducentẽ in legẽ peccati:
S aliud ÷ bella fortiter ꝑpeti:
aliud bellis eneruiter expug¬
uari. In istis excitatur uirtus.
ne extolli debeat: in ilł om̃imͦ
extinguitur. ne subsistat. Pre¬
cipit dehinc ibi lex. leuitas
om̃s pilos carnis radere: qͥa
hi qui obi.¬

Expanded text:
 jubilaei requies continetur, nisi interna quies e domito bello mentis exprimitur? Quid vero per vasa tabernaculi, nisi fidelium animae figurantur? Levitae ergo ab anno vicesimo quinto tabernaculo deserviant, et a quinquagenario custodes vasut videlicet qui adhuc impugnantium vitiorum certamina per consensum delectationis tolerant, aliorum curam suscipere non praesumant. Cum vero tentationum bella subegerint, cum apud se jam de intima tranquillitate securi sunt, animarum custodiam sortiantur. Sed quis haec praelia perfecte subigat, cum Paulus dicat: Video aliam legem in membris, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati. Sed aliud est bella fortiter perpeti, aliud bellis enerviter expugnari. In istis excitatur virtus, ne extolli debeant: in illis omnimodo exstinguitur, ne subsistant. Praecipit dehinc ibi lex levitas omnes pilos carnis radere: quia in his qui obse
Abbreviated transcription (Latin):
os pueros blasphemantes:
surrectionẽ ex mortuis. post¬
eaquã ascendit incelos sicut
heliseus ascendit bethel. id
censioins sue immisit duos
ursos de silius gñtium. ues¬
pasianum scił ⁊ titum: eosq
crudeli srage deiecerunt .iiii.

Expanded text:
os pueros blasphemantes; resurrectionem ex mortuis, postea quam ascendit in coelos, sicut Eliseus ascendit Bethel, id ecensionis suae immisit duos ursos de silvis gentium, Vespasianum scilicet, et Titum, eosque crudeli strage dejecerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quo templum edificatũ ẽ
post captiuitatẽ: quẽ pro¬
pheta zacharias uidit iu
sordido habitu. deuictoq:

Expanded text:
quo templum aedificatum est post captiuitatem ? quem propheta Zacharias uidit in sordido habitu deuictoq
Abbreviated transcription (Latin):
onem pacis. que ẽ ecclia d̃i uin
duce domino redire festinat:
hec uasa. id sacram̃ta secum
deferens ñ iminutat. s reportat
utiq integra. Nec confringit
quasi inmelius renouanda:
sed ea templo restituit ueteri.
ibiq diinis accõmodat usi¬
bus: ita ut ea secum ñ perdi¬
ta. sed etiam apud impios set
uata. fuisse plebi restituta
congaudeat. Nec delemus
euͣngelium: nec oblitieramus
apłm. Amen quoq & allelua
dñ cõmutamꝰ. baptisma non ie¬
ramus. De machabeis.
e machabeis autem fra¬
tribus quid loquar:
qui sub antiocho rege
pro sacris legib dira tormenta
ꝑpessi sunt:M ater pia cumdi¬
uersis suppliciis urgerentur.
ñ solum ñ fleuit: sed ⁊ gau¬
dens hortabatur ad głam pas¬
sionis. Sic &x mater eccł̃ia gau

Expanded text:
onem pacis, quae est Ecclesia Dei vivi, duce Domino, redire festinat, haec vasa, id est sacramenta secum deferens, non immutat, sed reportat utique integra. Nec confringit quasi in melius renovanda, sed ea templo restituit veteri, ibique divinis accommodat usibus, ita ut ea secum non perdita, sed evata fuisse, plebs restituta congaudeat. Nec delemus Evangelium, nec oblitteramus Apostolum, amen quoque et alleluia non commutamus, baptisma non iteramus. DE MACHABAEIS. 552 1. De Machabaeis autem quifratribus loquar, qui sub Antiocho rege pro sacris legibus dira tormenta perpessi sunt? Mater pia cum diversis suppliciis urgeretur, non solum non flevit, sed et gaudens hortabatur ad gloriam passio
Abbreviated transcription (Latin):
in solitudine asseroth.
In hac aaron sacerdos locũ
incideus offensionis cum
sorore sua maria: fr̃i uterq:
detrectant. qd̃ alienigenã
accepisset uxorẽ. Uñ ilico.

Expanded text:
in solitudine Aseroth. In hac Aaron sacerdos locum incidens offensionis cum sorore sua Maria, fratri uterque obtrectant, quod alienigenam accepisset uxorem. Unde illico
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħauerunt. Alissisq: aliis
hoc contigit. nichilomis
saul uenisset: factus ẽ super¬
eum sp̃c dĩ. ⁊ ambulabat in¬
grediens ⁊ꝓpħabat. Querit᷑
aut̃ quom ⁊ illi cum missi
eẽnt ad tenendum hoĩem:
ad necem ducendum tales digni¬
spũ effici meruerunt: ⁊ saul
ipẽ qui miserat ueniens:
ip̃e sanguinẽ ninocentẽ que¬
rens effundere. accipe metuit

Expanded text:
averunt, missisque aliis hoc contigit, et tertiis Saül venisset, factus est eeum spiritus Dei, et ambulabat ingrediens, et prophetabat. Quaeritur autem quomodo et illi cum missi essent ad tenendum hominem, et ad necem ducendum, tales spiritu effici meruerunt: et Saul ipse qui miserat, veniens, et ipse sanguinem innocentem quaerens effundere, accipere meruit