comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uodecim missi sunt inspectores
ex filiis isrł. ad considandã terrã
quȩ eis fuerat repmissa. Hique
post quadraginta dies reuersi¬
st̃: et diuersa renunciant. Nam decẽ
ex illis in desꝑationẽ ppłm mittunt:
ita ut etiã uelint abiecto moyse eli¬
gere alium ducẽ et reuerti in egip¬
tũ: alii uero duo bona nunciant. et
infidi cepto dicentes. Si diligit nos¬
terrã hanc. S ppłs infidelitatis des¬
peratione preceps agitur. et ad la¬
pidandos eos qui bona nunciant
ꝓsilit: maiestas uero dni ꝓtegit eos
innubibꝰ. & dicit dñs ad moysen. Fe.¬
riam eos morte. et interimã eos: et
faciam te et domũ patris tui in na¬
tionẽ magnã. et multã magis quã
hec est. Fit gͦ hȩc tanta cõminatio
adño: non ut passibilis et iracundiȩ
uicio subiacens ostendat᷑ diuina
natura: s ut ꝑhȩc et moysi caritas.
quã erga ppłm habeat. et dĩ bonitaᷤ
quȩ supra omnẽ mentẽ est. in notes¬
nari interitũ ppło: quo doceat᷑ homo.

Expanded text:
uodecim missi sunt inspectatores ex filiis Israel, ad considerandam terram quae eis fuerat repromissa. Hique, post quadraginta dies reversi, diversa renuntiant. Nam decem ex his in desperationem mittunt populum, ita ut velint abjecto Moyse eligere alium ducem, et reverti in Aegyptum. Alii vero duo bona nuntiant, et in fide dicentes: « Si diligit noterram hanc . » Sed populus infidelitatis desperatione praeceps agitur, et ad lapidandos eos qui bona nuntiant prosilit. Majestas vero Domini protegit eos in nubibus, et dixit Dominus ad Moysen: « Feriam eos morte et interimam eos; et faciam te et domum patris tui in gentem magnam et multam, magis quam haec est . » Fit haec tanta comminatio a Domino, non ut passibilis et iracundiae vitio subjacens ostendatur divina natura, sed ut per haec et Moysi charitas quam erga populum habebat, et Dei bonitas, quae superat omnem mentem, innotesnari interitum populo, quo doceatur homo
Abbreviated transcription (Latin):
nuus eris. Inuenies enĩ aduocatũ
qu ꝓte interpellat patrẽ. dnm̃¬
nr̃m iħm xp̃m. multo prestantiorẽ
qua fuit moyses: qui tam̃ orauit
ppło illo. & ex auditus ẽ. & fortasse
gtirea moyses scribit᷑ interuenisse
ppeccatis ppłi prioris. et impetrasse
ima: ut multomagis nos confida¬
nis qd̃ ad uocatus nr̃ iħs indubita¬
in nob̾ ueniã prestabit a patre.
it ñ peccetis. Qđ et si peccauerit
liquis ur̃m. habemꝰ ad uocatum
qui interpellet ꝓpeccatis nr̃is: ipsi¬

Expanded text:
Invenies enim advocatum, qui pro te interpellat Patrem, Dominum Jesum multo praestantiorem quam fuit Moyses; qui tamen oravit pro illo populo et exauditus est. Et fortasse propterea Moyses scribitur intervenisse pro peccatis populi prioris et impetrasse veniam, ut multo magis nos confidamus, quod advocatus noster Jesus indubitatam nobis veniam praestabit a Patre, ut non peccetis . Quo si peccaverit aliquis vestrum, habemus advocatum qui interpellat pro peccatis nostris
Abbreviated transcription (Latin):
non peccet. Conuersio eñi. in prism
uita et penitentia fruetuose gesti
celerem conferet huimodi uuluns
medicinã: qͥa penitentia ñ solum
uulnus preteritũ sanat: s & ultra
animã peccato non sinit uulnerar
Immo et illud adiciam. uerbi eiũ¬
sa: si peccator sũ. nũqͥd eadem m¬
erit pena. si semel peccaui: quȩ t
si scđo. et tercio. & si frequentiꝰ perẽ.
Non ita erit: s ꝓmodo. et numero
et mensura peccati. etiã pene quan¬
titas metienda ẽ. Ds̃ eñĩ dabit nob̃
panẽ lacrimarũ: et potabit nos
in lacrimis et in mensura. Mensura
aut̃ hȩc erit: quã sibi in hac uita
unusquisq uel minus uł amplus
peccando quesiuerit. S et calix in
et tam̃ cũ utraq misceant᷑. fex euls.
quã ego puto maloꝵ partẽ dicuas
ad integrũ ex in aniet᷑. S et he
ut dixurꝰ in maru dei st̃. nẽmat
aut̃ ad emendationẽ cicius festiua.

Expanded text:
non peccet. Conversio enim in praesenti non peccet. Conversio enim in praesenti vita et poenitentia fructuosa gesta celerem conferet hujusmodi vulneribus medicinam, quia poenitentia non solum vulnus praeteritum sanat, sed et ultra animam peccato non sinit vulnerari. Imo et illud adjiciam verbi causa: Si peccator sum, nunquid eadem erit mihi poena si semel peccavi, quae et si secundo et tertio, et si frequentius peccem? Non ita erit, sed pro modo, et numero, et mensura peccati, etiam poenae quantitas metienda est. Deus enim dabit nobis panem lacrymarum, et potabit nos in lacrymis, sed in mensura. Mensura autem haec erit, quam sibi in hac vita unusquisque vel majus, vel amplius peccando quaesierit. Sed et calix in et tamen cum utraque misceantur, fex ejus quam ego puto malorum partem dici, non ad integrum exinanietur, sed haec, ut diximus, in manu Dei sunt. Nostrum est autem ad emend
Abbreviated transcription (Latin):
tur gressus eiꝰ. Hȩc gͦ et huius cemodi
uulnera. quanto tẽpore puta posse cu-¬
rari: Osi possimꝰ ꝑunũ quodq pecca¬
tũ uidere. quomodo nr̃ interior homo¬
uulnerat᷑: quomͦ sermo malus uulnꝰ
infligit. Non legisti dictũ. qͥa uulne¬
rant gladii: s non ita ut lingua
Uulneratur gͦ et ꝑlinguã anima:
uulnerat᷑ et ꝑcogitationes: et ꝑcon¬
cupiscentias malas. Frangit᷑ aut̃ et
conterit᷑. ꝑ oꝑa peccati. Quȩ si omĩa
uidere possemꝰ. et uulneratȩ animȩ
sentire cicatrices: certũ est. qđ usq
ad mortẽ resisteremꝰ aduersus peccatũ:
S nunc sicut hi qͥ uel demone repleti.
uel mente alienati st̃. ñ sentiunt si
uulnerent᷑. quia naturalib sensibus
carent: ita et nos uel cupiditatib
scłi amentes effecti. uel uiciis in e¬
briati. sentire ñ possumꝰ. quanta
uulnera. quantas contrrtions amn
animȩ suppliciis euidens fiet. irl
audiens qui peccauit resipiscat hus

Expanded text:
tur gressus ejus. Haec ergo et hujusmodi tur gressus ejus. Haec ergo et hujusmodi vulnera, quanto tempore putas posse curari? O si possimus per unumquodque peccatum videre quomodo homo noster interior vulneratur, quomodo sermo malus vulnus infligit. Non legistis dicunt, quia vulneraverant gladii, sed non ita ut lingua? Vulneratur ergo et per linguam anima; vulneratur et per cogitationes et concupiscentias malas; frangitur autem et conteritur, per opera peccati. Quae si omnia videre possimus, et vulneratae animae sentire cicatrices, certum est, quod usque ad mortem resisteremus adversum peccatum. Si nunc sicut hi qui vel daemone repleti, vel mente alienati sunt, non sentiunt si vulnerantur, quia naturalibus sensibus carent, ita et nos vel cupiditatibus saeculi amentes effecti vel inebriati, sentire non possumus quanta vulnera, quantas contritiones animae animae suppliciis evidens fiat, ut haec audiens, qui peccavit resipiscat, et ultra
Abbreviated transcription (Latin):
postmodũ cruciatib ac dolorib ex¬
actis. multo uix tẽpore sanari: quan
ti tumores in loco quanta torm̃ta
generant᷑: Iam uͦ si accidat ut in
eodem uulnere. uel in eadẽ fractu¬
ra iterũ et sepius qͥs uulneret᷑. fre-¬
quentiusq frangat᷑: quantis hoc
penis curari. et quantis poterit eru-¬
ciatibus medicari: Quanto aut̃ tem¬
pore. si tam̃ potuerit. ad sanitatem
ꝑducit᷑ : et uix aliquando ita cura¬
bit᷑. ut uel debilitatẽ corporis. uel
feditatẽ cicatricis effugiat: Transi
nunc ab exemplo corporis. ad animȩ
uulnera. Anima quotiens peccat:
totiens uulnerat᷑. Et ne dubites pec-¬
catis eam uelut telis aut gladiis uul¬
nerari: audi apłm monentẽ. ut assu-¬
mamus scutũ fidei: in quo possimus
tinguere. Uides gͦ peccata. maligni
ẽẽ iacula: quȩ in animã dirigunt᷑.
Patitur aut̃ anima ñ solũ uulnera
iaculoꝵ. sed et fracturas pedũ: cum
laquei parant᷑ pedib eiꝰ. & supplantan¬

Expanded text:
postmodum, cruciatibus ac doloribus expostmodum, cruciatibus ac doloribus exactis, multo vix tempore sanari. Quanti enim timores in loco, quanta tormenta generantur. Jam vero si accidat ut in eodem vulnere vel in eadem fractura, iterum et saepius quis vulneretur, frequentiusque frangatur, quantis hoc poenis curari, quantis potest cruciatibus medicari, quanto autem tempore, si tamen potuerit, ad sanitatem perducitur. Et vix aliquando ita curabitur, ut vel debilitatem corporis, vel foeditatem cicatricis effugiat. Transi nunc ab exemplo corporis ad animae vulnera. Anima quoties peccat, toties vulneratur. Et ne dubites peccatis eam velut telis et gladiis vulnerari, audi Apostolum monentem: Assumite scutum fidei, in quo possitis stinguere . Vides ergo peccata maligni esse jacula quae in animam diriguntur. Patitur autem anima non solum vulnera jaculorum, sed et fracturas pedum, cum laquei parantur pedibus ejus, et supplantan
Abbreviated transcription (Latin):
tur. similitudo quedã futuri uidi¬
cii uidet᷑ ostendi. ubi peccatoꝵ ratio
discutienda ẽ: nisi erit aliqua for¬
tasse etiã bonoꝵ oꝑũ recõpensatio.
uel etiã eoꝵ quȩ inuita sua unus¬
quisq mala recepit. ut abraham
ad integrũ nosse : nisi illiꝰ cui om̃e
iudicium tradidit pater. Qđ aut̃
dies peccati in annũ pene reputentur.
non solũ in hoc libro in quo nichil om¬
nino est qđ dubitari possit ostendit᷑:
s et in libello pastoris. si tam̃ alicui
scriptura illa recipienda uidet᷑. similia¬
in eadem designant᷑. S fortasse aliqͥs
neget bonitati dĩ conuenire. ut pro
unius diei peccato. annũ supplicioꝵ
tam̃ clemens uidet᷑ aut benignũ ẽẽ
Audi gͦ adhȩc: si forte possimus dif̃¬
ficultatẽ rei. exemplis lucidiorib ex¬
planare. Si uulnus corpori infligat᷑.¬
ctura resoluatur: sub unius enim¬
hore spacio. huiusmodi uulnera so-¬
lent corporib accidere. et pluribus¬

Expanded text:
tur, similitudo quaedam futuri juditur, similitudo quaedam futuri judicii videtur ostendi, ubi peccatorum ratio discutienda est, nisi erit aliqua fortasse etiam bonorum operum compensatio, vel etiam eorum, quae in vita sua unusquisque mala recipit, ut Abraham ad integrum, nisi illius cui omne judicium tradit Pater. Quod dies peccati in annum poena reputatur, non solum in hoc libro, in quo nihil omnino est quod dubitari possit, ostenditur, sed et in libello Pastoris, si cui tamen scriptura recipienda videtur, similia designantur. Sed fortasse aliquis neget bonitati Dei convenire, ut pro unius diei peccato, annum suppliciorutamen clemens videtur aut benignum. Audi ergo adhaec, si forte possimus difficultatem rei exemplis lucidioribus explanare. Si vulnus corpori infligatctura resolvatur, sub unius horae spatio hujus mundi vulnera solent corporibus accidere, et
Abbreviated transcription (Latin):
estebamꝰ bonũ uel malũ. Ex gen¬
ab enĩ sumꝰ: qui neq bona quȩ ex
houeniunt noueramꝰ: neq mala
ui expeccato generant᷑. Sedtamen
pulentes in locũ eoꝵ qͥ abiecti st̃.
cuti lapsus timeamꝰ exemplũ: audi¬
ntes cõmonitionẽ pauli apłi dicen¬
m. Uide aut̃ seueritatẽ & bonita¬
imitate. Alioquin et tu excideris:
olli si ñ ꝑmanserint in increduli¬
ttt inserent᷑. Addidit aut̃ posthȩc
li quid habet mysterii numerus
nis. limeo enĩ ego mysterii huiꝰ
inta discutere. Uideo enĩ qđ pec-¬
a in hoc ratio cõprehenditur ꝙ
marũ.Si eñi unicuiq peccatori
inus asscribit᷑ ad penã. ꝓunius
su peccato: & sccdm rationẽ dierũ
aib peccat᷑. annoꝵ totidẽ numerꝰ
sipliciis consumendus est: uereor
usite nob̃ qͥ cotidie peccamus. et
ulĩ forte uitȩ nr̃e diem absq
tad transigimꝰ. ne ipsa forte scła.¬
tiã scła scłoꝵ sufficere possint
Spenas luendas. In eo enĩ qđ ppłs
to ne terrã scãm introire ꝑmitti¬

Expanded text:
ebamus bonum vel malum. Ex gentibus enim sumus, quia neque bona, quae ex Deo veniunt noveramus, neque mala, quae ex peccato generantur. Si tamen succedentes in locum eorum, qui abjecti sunt, tanti lapsus timeamus exemplum, audientes commonitionem Pauli dicentis: Vide autem severitatem et bonitabonitate. Alioqui et tu excideris, et illi si non permanserint in incredulitate, inserentur . Addidit autem post haec  quid haberet mysterii numerus annis. Timeo ergo mysterii hujus secreta discutere. Video enim quod peccatorum in hoc ratio comprehenditur, et poenarum. Si enim unicuique peccatorum annus ascribitur ad poenas pro unius diei peccato, et secundum rationem dierum quibus peccatur, annorum totidem numerus in suppliciis consumendus est, vereor ne forte nobis qui quotidie peccamus, et nullum forte vitae nostrae diem absque peccato transegimus, ne ipsa forte saecula saeculorum sufficere possint ad poenas luendas. In eo enim quod popto, nec Terram Sanctam introire permitti
Abbreviated transcription (Latin):
ut dixit: ingredit᷑ ad altare incis.
qđ est interius. Cũ aut̃ quis clar io¬
ce et uerbis cũ sono ꝓlatis. quasi ut
ȩdificet audientes. orationẽ fu̾at a
hostiã in altari. qđ foris est. ad hobo¬
caustomata ppłi constitutũ. Sporit
gͦ sacerdotes ea curare precipue .t
custodire quȩ intra uelamen intir
contegunt᷑. ne qͥd ibi pollutũ. ness
inueniat᷑ immundũ: hoc est itll.¬
orem hominẽ et cordis secreta cueal
ut ibi immaculata ꝑmaneant ee.¬
rubin et ꝓpiciatorium. Cherubis
scientia intelligenda ẽ. trintas i¬
terpretatũ aut cherubin: musils¬

Expanded text:
t dixi, ingreditur ad altare incensi, t dixi, ingreditur ad altare incensi, quod est interius. Cum autem quis clara voce et verbis cum sono prolatis, quasi ut aedificet audientes, orationem fundit ahostiam in altari quod foris est ad holocaustomata populi constitutum. Oportet ergo sacerdotes ea curare praecipue et custodire quae intra velamen interius conteguntur, ne quid ibi pollutum, ne quid inveniatur immundum: hoc est, interiorem hominem et cordis secreta curare, ut ibi immaculata permaneant cherubin et propitiatorium. Cherubin scientia intelligenda est veritatis. Interpretatio cherubin, mul
Abbreviated transcription (Latin):
rium ñ obseruet: ille solus nosse po-¬
test. qui scrutat᷑ renes et corda. Man¬
dant᷑ aut̃ obseruari ñ solũ ea quȩ fo¬
ris st̃: s ea inquit ut curent sacerdo¬
tes precipue. quȩ intra uelamen st̃.
Uelut si diceret. Cura sit sacerdotibus¬
et euidentia ac manifesta mandata
abscondita. et uelata omĩ ꝑspicatlae
tueri. Si uero ad hominẽ uelis iesu
dicens. qͥ enĩ sumꝰ in tab̃naculo h
gemimꝰ aggrauati. in quo nolim
spoliari. s suꝑ uestiri. Si gͦ ad home
tab̾nacłm referamꝰ: interiora uelamn¬
nis ubi in accessibilia contegunit᷑ y
ẽẽ archanoꝵ dĩ. Altaria uero duo
id est. interius et exterius. qñ alta¬
re orationis indicium est: illidii¬
to significari qđ dicit apł̃s. orabo
spui. orabo et mente. Cũ eñ in ade
orauero: ad altare interuis ingredma.
Et hoc puto esse etiã qđ dñs ineuangis
dicit. Tu aut̃ cũ horas intra meubicłn
tuũ. et claude ostiũ tuũ. et ora pa¬
trẽ tuũ in abscondito. Qui gͣ ita orat

Expanded text:
bus decreta, ille solus nosse potest qui scrutatur corda et renes. Mandantur autem observare non solum ea quae foris sunt, sed et ea, inquit, curent sacerdotes praecipue quae intra velamen sunt; velut si diceret: Cura sit sacerdotibus evidentia ac manifesta mandata abscondita et velata omni perspicacia intueri. Si vero ad hominem velis inferdicens: Qui enim sumus in tabernaculo hoc, gemimus aggravati, in quo nolumus exspoliari, sed supervestiri ; si ergo ad hominem tabernaculum referamus interiora velaminis, ubi inaccessibilia conteguntur, esse arcanorum Dei. Altaria vero duo, id est, interius et exterius, quoniam altare orationis indicium est, illud puto significare, quod dicit Apostolus: Orabo spiritu, orabo et mente . Cum enim in corde oravero, ad altare interius ingredior. Et hoc puto esse etiam quod Dominus in Evangeliis dicit: Tu autem cum oras, intra in cubiculum tuum, et claude ostium tuum, et ora patrem tuum in abscondito . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
no paulũ dicentẽ. Libent̃ eñĩ in¬
ut expendã: &e expendar ꝓ anima¬
is ur̃is. & in alio loco. Ego enĩ iam
inmolari dicit apłs. Hostia aut̃
ꝓ quib immolat᷑ peccata pur¬
gentur. De martirib aut̃ scribit ioħs apłs
in apocalypsi. quia animȩ eoꝵ qͥ iugia¬
altario: qui aut̃ assistunt altario. osten

Expanded text:
icentem: Libenter, inquit, expendam et expendar pro animabus vestris. Et in alio loco. Ego non jam immolari dicit Apostolus; hostia autem o quibus jugulatur, peccata purgentur. De martyribus autem scribit Joannes in Apocalypsi: Quia animae eorum, qui jugulaaltari . Qui autem assistit altari, o
Abbreviated transcription (Latin):
nem gerere: nescit delicti reme¬
um querere. Qui ñ sunt scĩ: in
matis suis moriunt᷑. Iui scĩ st̃ ꝓ
iratis suis penitudinẽ gerunt:
uilnera sua sentiunt : intelligunt
nsus: reqͥrunt sacerdotẽ: sanitatẽ
urrunt. Iecirco gͦ caute et signifi¬
uter sermo legis designat: quia
niest: qͥ peccatũ suũ ꝑpontificem
urat.S redeamꝰ ad pontificẽ nr̃m.
nntificẽ magnũ. qui penetrauit

Expanded text:
nem gerere, nescit delicti remenem gerere, nescit delicti remedium quaerere. Qui non sunt sancti, in peccatis suis moriuntur. Qui sancti sunt, pro peccatis poenitudinem gerunt, vulnera sua sentiunt, intelligunt lapsus, requirunt sacerdotem, sanitatem runt. Idcirco ergo caute et significanter sermo legis designat quia penim est qui peccatum suum per pontificem curat. Sed redeamus ad pontificem nostrum, pontificem magnum,
Abbreviated transcription (Latin):
ut in hoc ipso qđ dño deserut nn
ita om̃a gerat. ut geri cõpetit. snl
delinquat in nonnullis et perit.
Sicut enĩ is qui sequestrit si
& segregat ab om̃ib actib ut asci¬
plinã uerbigr̃a medicinȩ. aut phi-¬
losophie consequat᷑. non utiq con¬
tinuo ut se huiꝰmodi tradidert
disciplinis. ita ꝑfectus erit. ut non
inueniat᷑ in aliquo peccare in no
potius plurima delinquendo ux
ad ꝑfectionẽ aliquando ꝑueniet:
& tam̃ statim ut se ad huꝰcemodi
scolas tradidit. certũ est. eũ uł nt̃
medicos uel inter philosophos nu.¬
merari: ita de scĩs accipiendũ est.
qđ statĩ quidẽ ut mancipat se qͥs
studiis sc̃itatis. scdm hoc qđ ꝓpo¬
suit sc̃s appellat᷑ ⁊ scłm hoc uero
qđ necesse est. eũ in multis delin¬
quere. donec usu et disciplina et
diligentia abscidat᷑ ab eo consuetu¬
do peccandi: etiã peccator ut sipti
rinus appellabit᷑. Ego aut̃ et ampliꝰ
is habeat. et scĩtatis studiũ gerat:
i peccauerit nescit peccati pęnitu¬

Expanded text:
t in hoc ipso quo Domino deservit, non ita omnia gerat ut geri competit, sed delinquat in nonnullis et peccet. Sicut enim is qui sequestrat se et segregat ab omnibus actibus, ut disciplinam verbi gratia medicinae aut philosophiae consequatur, non utique continuo ut se hujusmodi tradiderit disciplinis, ita perfectus erit ut non inveniatur in aliquo peccare; imo potius plurima delinquendo, vix ad perfectionem aliquando perveniet; et statim tamen ut se ad hujusmodi scholas tradidit, certum est eum vel inter medicos, vel inter philosophos numerari: ita de sanctis accipiendum est, quod statim quidem ut mancipat se quis studiis sanctitatis, secundum hoc quod proposuit sanctus appelletur; secundum hoc vero quod necesse est eum in multis delinquere, donec usu et disciplina ac diligentia abscindatur ab eo consuetudo peccandi, etiam peccator, ut supra diximus, appellabitur. Ego autem et amplius quis habeat, et sanctitatis studium gerat, cum peccaverit, nescit peccati poenitudi
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt. & hostiȩ scõꝵ non offerunt᷑ pro
peccatis nr̃is. peccatoꝵ nr̃oꝵ remissio ñ
fiat: et ideo uereor ne ꝑmanentib in
nob̾ peccatis nr̃is. accidat nob̃ illud qd̃
desemet ipsis dicunt uidei. Quia ñ ha¬
bentes altare. neq templĩ. neq sacerdo¬
tium. et obhoc nec hostias offerentes.
peccata inquiunt nr̃a manent in nob̾:
et ideo uenia nulla subsequit᷑. Econtra¬

Expanded text:
o peccatis nostris, peccatorum nostrorum remissio non fiat. Et inde vereor, ne permanentibus in nobis peccatis nostris, accidat nobis illud quod de semetipsis dicunt Judaei: quia non habentes altare, neque templum, neque sacerdotium, et ob hoc nec hostias offerentes, peccata, inquiunt, nostra manent in nobis, et ideo venia nulla subsequitur. Scit
Abbreviated transcription (Latin):
dñs qͥ st̃ eiꝰ : et in quib ñ sꝑat᷑. habet ille
thesauros suos. Non enĩ sicut homo ui¬
det: ita et ds̃. Ego ñ dubito et in hoc
conuentu eẽ aliquos ipsi soli cognitos.
qui iam apud eũ martyres st̃. testi¬
Hec licet ꝑ excessũ quendã necessario
tam̃ uident᷑ dicta: ut intelligeremus
quomͦ ꝑpontificẽ et filios pontificis fiat
in sc̃is remissio peccatoꝵ. Sequit᷑ post¬

Expanded text:
Dominus, qui sunt ejus, et in quibus non speratur, habet ille thesauros suos. Non enim sicut homo videt, ita et Deus. Ego non dubito et in hoc conventu esse aliquos ipsi soli cognitos, qui jam apud eum martyres sint, testiHaec licet per excessum quemdam, necessario tamen videntur dicta, ut intelligeremus quomodo per pontificem et filios pontificis fiat in sanctis remissio peccatorum. Sequitur lo
Abbreviated transcription (Latin):
apłs iħu xp̃i: &e post pauca. eccłiȩ dei
quȩ est. chorinthi scĩficatis in xp̃o iħu.
uocatis scĩs. Istos gͦ quos scĩficatos ꝙ scõs
appellat: audi quanta in eis peccata re¬
prehendat. Ait enĩ inconsequentibus:
Cũ enĩ sint inter uos emulationes. et
contentiones: nonne carnales estis. &
scdm hominẽ ambulatis: & iterũ. Iam¬
uenturo me ad uos: inflati st̃ quidam:
Et paulo post. Omĩno audit᷑ inter uos¬
fornicatio: qualis nec inter gentes. In
consequentib uͦ. Et uos inquit inflati
estis: & ñ potius luctũ habuistis. In quo
utiq nullũ reliquit immunẽ: dum
aliis fornicationes. aliis inflationes.

Expanded text:
Dei, quae est Corinthi, sanctificatis in Christo Jesu, vocatis sanctis . Istos ergo quos sanctificatos et sanctos appellat, audi quanta in eis peccata reprehendat. Ait enim in sequentibus: Cum enim sint inter vos aemulationes et contentiones, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Et iterum: Taenturo me ad vos, inflati sunt quidam . Et paulo post: Omnino auditur in vofornicatio qualis nec inter gentes . In consequentibus vero: Et vos, inquit, inflati estis, et non potius luctum habuistis . In quo utique nullum reliquit immunem, dum alii fornicationis, alii inflationis
Abbreviated transcription (Latin):
repetit᷑. Unde requirendũ est. quomͦ ꝙ
scĩ dicant᷑ aliqui: & de peccatis eoꝵ scri¬
batur. Non enĩ ut putant quidã. statĩ
ut quis sc̃s eẽ ceꝑit. peccare iam non
potest: & continuo sine peccato putan¬
dus est. Si enĩ sc̃s non peccaret: ñ utiq
scriptũ esset. sumetis peccata scõꝵ. Si
sc̃s sine peccato ẽẽt. non diceret dñs ꝑ¬
ihezechielem ꝓpħam ad angłos quos
iittebat punire peccatores: & a sc̃ĩs meiꝰ

Expanded text:
et in Deum. Requirendum est quomodo et sancti dicantur aliqui, et de peccatis eorum scribatur. Non enim putant quidam, statim ut qui sanctus esse coeperit, peccare jam non potest, et continuo sine peccato putandus est. Si enim sanctus non peccaret, non utique scriptum esset: Sumetis peccata sanctorum. Si sanctus sine peccato esset, non diceret Dominus per Ezechielem prophetam ad angelos quos mit
Abbreviated transcription (Latin):
ui meliores st̃: inferioꝵ
semꝑ culpas et peccata
suscipunt. Sic enĩ et apls
dicit. Uos qͥ fortiores estis:
Iest laicus. ipse suũ ñ potest aufer-
pecatũ: s requirit leuitã. indi¬
it sacerdote: immo potius & adhuc
ualiquid eminentius querit pon¬
qũ. Opus est. ut peccatoꝵ remissio¬
im possit acciꝑe. Sacerdos aut̃ si de-¬
lquat aut pontifex. ipse suũ potest
irgare peccatũ: si tam̃ non peccet

Expanded text:
ui meliores sunt, inferiorum semper culpas et peccata suscipiunt. Sic enim et Apostolus dicit: Vos, qui fortiores estis, id est, laicus, ipse suum non potest auferre peccatum, sed requirit Levitam, indiget sacerdote; imo potius, et adhuc horum aliquid eminentius quaerit: pontifice opus est, ut peccatorum remissionem possit accipere. Sacerdos autem si delinquat aut pontifex, ipse suum potest purgare peccatum, si tamen non peccet
Abbreviated transcription (Latin):
exiguam partẽ tam inm̃sis flucabꝰ
didit: ita ętiam nos pati uidebin
exigui meriti ingenio tenues ins
aurã nob̃ ꝓsꝑam dare: scdo uerbi cursu
portũ saluitis intrabimꝰ. Uideamꝰ gͦ nunc:¬

Expanded text:
exiguam ratem immensis fluctibus credidit, ita etiam nos pati videmur, qui exigui meritis et ingenio tenues, tamauram nobis prosperam dare, secundo verbi cursu portum salutis intrabimus. Nun
Abbreviated transcription (Latin):
galgath: qd interpretat᷑ temptam̃tũ.
sue constipatio. Fortitudo quȩdã ut uideo.
et munimen ẽ. animȩ tẽptamentũ. Ita
eñi uirtutibꝰ ad miscetur. ut uideat᷑ absq
his uirtus nec decora eẽ nec plena: & ideo
ꝓsicientibꝰ ad uirtutẽ. et uarie. & frequent̃.
mansiones intemptationibus fiunt xxuiiii¬
uas cũ transieris: applicabis inthabatha.
Thabatha. interp̃tatur bona. Ad
in ebrona: qd̾ est. transitus. T̃ ranseunda
namq st̃ om̃ia: quia etiã si ad bona uenias.
oportet te ad meliora transire: usq quo ad
illud bonũ ꝑuenias. inquo semꝑ debeas ꝑ¬

Expanded text:
Gadgad, quod interpretatur tentamentum, vel constipatio. Fortitudo quaedam in Deo et munimen, est animae tentamentum. Ita enim virtutibus admiscetur, ut videantur usque eo nec decorae esse nec plenae, et ideo proficiscentibus ad virtutem variae et frequentes mansiones in tentationibus fiunt. Quas cum transieris, applicabis in Jetebatha: Jetebatha interpretatur bona; ad in Hebrona, quod est transitus: transeunda enim sunt omnia, quod etiam si ad bona venias, oportet te ad meliora transire, usquequo ad illud bonum venias, in quo semper debeas
Abbreviated transcription (Latin):
cõꝓbatis: uideamꝰ quomͦ unusqͥsq¬
hominũ. uel mundus uł inmundꝰ
possit ostendi. Omĩs homo habet in
se aliquẽ cibũ: quẽ accedenti ad se
proximo prebeat. Non enĩ potest fi
dũ sumimꝰ cibũ. Si uero immundꝰ
sit quẽ contingimꝰ: inmundũ cibũ¬

Expanded text:
comprobatis, vide quomodo unusquisque vel mundus, vel immundus, possit ostendi. Omnis homo habet in se aliquem cibum, quem accedenti ad se proximo suo praebeat. Non enim fieri potedum sumimus cibum, si vero immundus est quem contingimus, immundum. U
Abbreviated transcription (Latin):
In ebrietatis uero egritudine corpus
simul et anima corrũpit᷑: sp̃s parit᷑
cũ carne uiciat᷑: om̃a membra debilia.
pes. manus. lingua resolita: oculos
tenebrȩ. mentẽ uelat obliuio: ita ut
hominẽ se nesciat ẽẽ. nec sentiat. Ha¬

Expanded text:
In ebrietatis enim aegritudine corpus simul et anima corrumpitur, spiritus pariter cum carne vitiatur. Omnia membra fiunt debilia, pedes, manus, lingua resoluta. Oculos tenebrae, mentem velat oblivio, ita ut hominem se nec sciat esse, nec sentiat.
Abbreviated transcription (Latin):
et prebere audienti se cibũ mun¬
dũ: tanquã ouis quȩ ẽ animal
mundũ. Similiter & in cȩteris. Et
quit᷑ ꝓximo suo: & siue ꝓdest ei
exsermonib suis. siue nocet: mun¬
dũ ei aut in mundũ efficit᷑ animal:
mundis precipit᷑ abstinendũ. Si
leges hominib promulgasse: puto¬
state legislatio. Si uͦ assideamꝰ litt̾e:

Expanded text:
et praebere audienti se mundum cibum, tanquam ovis, quae est animal mundum, similiter et in caeteris. Et quitur proximo suo, sive prodest ei ex sermonibus, sive nocet, mundum ei aut immundum efficitur animal, mundis praecipitur abstinendum. Si leges hominibus promulgasse, state legislatio. Si vero assideamus litterae,
Abbreviated transcription (Latin):
custedit᷑. Unũ enĩ corpꝰ ẽ: qđ iustificari
apatat᷑. Inũ corpus est: qđ resurge¬
re dr̃ iniudicio. Licet enĩ sint mul-
necessaria: etiã si sanus sit oculus.
et non sit turbatus quantũ ꝑti¬
net ad uidendũ. Si desint ei reliqͣ
m̃bra: quȩ erit oculo leticia: Aut
quȩ uidebit᷑ esse ꝑfectio. si manus
non habeat: si pedes desint: aut
reliqua membra non assint: Quia
meo maxime est ut uel ipse dux
It corporis. uel ceteroꝵ membroꝵ
ñ deseratur officiis. Hoc aut̃ nos
e pillã iezechielis ꝓpħȩ uisionẽ do-¬
cm puto: cũ dicit congregandũ
E. os ad os. & iuncturã. ad iunctu¬
ingula locis suis eẽ reparanda.
muit sta. non dixit om̃s homi¬
tu alios: sicut ipse expectatus es. Qđ
si tibi qui membrũ es non uidet᷑ eẽ
ꝑfecta leticia. si de sit aliud m̃brũ:
quantomagis dñs & saluator nr̃. qui
caput & auctor est tocius corporis.
donec aliquid exmembris de esse

Expanded text:
custoditur: unum enim corpus est, quod justificari custoditur: unum enim corpus est, quod justificari exspectatur, unum corpus est, quod resurgere dicitur in judicio; licet enim sint multa mihi necessaria. Etiamsi sanus sit oculus, et non sit turbatus, quantum pertinet ad videndum; si desint oculo reliqua membra, quae erit ei laetitia? aut quae videbitur esse perfectio, si manus non habeat, si pedes desint, aut reliqua membra non adsint? Quia eo maxime est, ut vel ipse dux sit corporis, vel caeterorum membrorum non deseratur officiis. Hoc autem nos et per illam Ezechielis visionem doceri puto, cum dicit congregandum esse os ad os, et juncturam ad junctusingula locis suis esse reparanda. inquit, ista: non dixit: Omnes homitu alios, sicut et tu exspectatus es. Quod si tibi, qui membrum es, non videbitur esse perfecta laetitia, si desit aliud membrum, quanto magis Dominus et Salvator noster, qui caput est totius corporis, donec aliquid ex membris deesse
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ. continuo integra meritoꝵ siu
premia consecuntur: sed expectit
etiam nos. licet morantes.
licet desides. Non enĩ est illis pfita
lȩticia: donec ꝓ errorib nr̃is dolent
& lugent nr̃a peccata. Hoc fortase
mͥ dicenti ñ credas. Quis enĩ egosi
qui confirmare sententiã tanti dis¬
matis audeam: S ad hibeo hor iti
de quo non potest dubitari. Magli
enĩ gentiũ in fide & ueritate ẽ. apl¬
paulus. Ipse igit᷑ adhebreos seribeis
cũ enumerasset om̃s scõs patres al
ꝑfidem iustificati st̃: addit post aa
etiã hoc. S isti inquit om̃s testimas
habentes ꝑfidẽ⁊ nondũ assecuti st̃ reꝑ¬
ssone: dõ ꝓnob̾ aliqͥd meliꝰ proui-¬
ante: uti ne sine nob̃ ꝑfectionẽ con-¬
querent. Uides gͦ qͥa expectat adhuc
ahraha: ut quȩ ꝑfecta st̃ consequatur:
erpeitant nos. ut nob̾cũ ꝑfectã beati¬
tudinẽ capiant. Propt̃ hoc gͦ: etiã mi-¬
steriũ illud inultimã diẽ dilati iudicii

Expanded text:
ncti continuo integra meritorum suorum praemia consequuntur, sed exspectant etiam nos, licet morantes, licet desides. Non enim illis est perfecta laetitia, donec pro erroribus nostris dolent, et lugent peccata. Hoc fortasse mihi dicenti non credas: quis enim ego sum, qui confirmare sententiam tanti dogmatis audeam? Sed adhibeo horum testem, de quo non potest dubitari. Magister enim gentium est in fide et veritate Paulus apostolus. Ipse igitur ad Hebraeos scribens, cum enumerasset omnes sanctos qui per fidem justificati sunt, addit post omnia etiam hoc: Sed isti, inquit, omnes, testimonium habentes per fidem, nondum assecuti sunt reo pro nobis aliquid melius providente, ne sine nobis perfectionem consequerentur . Vides ergo quia exspectat adhuc Abraham, ut quae perfecta sunt consequatur: exspectant nos, ut nobiscum perfectam beatitudinem capiant. Propter hoc etiam, mysterium illud in ultimum diem dilati judicii
Abbreviated transcription (Latin):
sicut corporalẽ manũ suam posius
oculos ceci. & reddidit ei uisũ quis
derat: ita etiam spiritales manꝰ ta
posuit suꝑ oculos legis. qͥ ꝑ corpor
intelligentiam scribarũ & phari
Atq utinã et nob̾ initiat. dñs ie
manꝰ suas suꝑ ocłos: ut incipiam
nos respicere non ea quȩ uident᷑ si
quȩ ñ uident᷑: &. aꝑiat nob illosus
qͥ non intuent᷑ p̃sentia s futura

Expanded text:
sicut corporalem manum suam posuit super oculos caeci et reddidit et visum quem perdiderat; ita etiam spiritales manus suas posuit super oculos Legis, qui per corporalem intelligentiam Scribarum et PhariAtque utinam et nobis injiciat Dominus Jesus manus suas super oculos, ut incipiamus et nos respicere, non ea quae videntur, sed quae non videntur: et aperiat nobis illos oculos qui non intuentur praesentia, sed futura
Abbreviated transcription (Latin):
tribu iosepħ fuit ieroboam ille qͥ fecit
duas uaccas aureas. ut sediiceret ppłm
ad orare eas : & ꝑhoc uelut impositis
manib suis. excecauit et clausit oculos
isrł: ne uiderent impietatẽ suam. De¬

Expanded text:
bu Joseph fuit Jeroboam, qui fecit duos vitulos aureos, ut reduceret populum adorare eos; et per hoc, velut impositis manibus suis excaecavit et clausit oculos Israel, ne viderent impietatem suam, ve
Abbreviated transcription (Latin):
Quisest qui factus est in gentẽ mag¬
nã megypto: & infine reuocatus est:
qlastũ ad iacob illũ spectat de quo
quipe qͥ defunctus in egẏpto ẽ. Absur¬
dl aut̃ erit siquis in eo reuocatũ dicit
aseo iacob: quia corpꝰ eiꝰ reportatũ ẽ:
sirecipiat᷑: non erit uerũ qđł as

Expanded text:
Quis est qui factus est in gentem magnam in Aegypto, et in fine revocatus est? Quantum ad Jacob illum spectat de quo quippe qui defunctus in Aegypto est, Absurdum autem erit, si quis in eo revocatum dicit a Deo Jacob, quia corpus ejus reportatum est, quod si recipiatur, non erit verum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
hoc gͦ uerius quã in iacob adimplebit᷑
qđ̃ dictũ est: quia reuocabo te inde in
finẽ. S unusqͥsq nr̃m eodem ordine
atq eadem uia. in egyptũ &. agones
ingredit᷑: & si mereatur ut ds semꝑ
maneat cũ eo. faciet eum in gentem
magnã. Magna enĩ gens est. uirtutũ
numerus. & iusticiȩ multitudo: inqua
sci quiq multiplicari dicunt᷑ &e cres¬
cere. Completur in eo etiam illud qđ̃
dictũ est: quia reuocabote inde in
finẽ. Finis enĩ: ꝑfectio rerũ. & uirtu-¬
tũ consũmatio ponitur. Propt̃ hoc de

Expanded text:
hoc ergo verius quam in Jacob adimplebitur quod dictum est: Quia revocabo te inde in fine. Sed et unusquisque nostrum eodem ordine atque eadem via Aegyptum et agones ingreditur, si mereatur ut Deus semper maneat cum eo, et faciat eum in gentem magnam; magna enim gens, est virtutum numerus, et justitiae multitudo, in qua ncti quique multiplicari dicuntur et crescere. Completur in eo etiam illud quod dictum est: Quia revocabo te in fine; finis enim perfectio rerum et virtutum consummatio ponitur. Se
Abbreviated transcription (Latin):
uinci alibidine. &. peccasset cũ uxore
dñi sui: non puto qđ hoc apatriarchis
nunciatũ de eo fuisset patri eiꝰ iacob.
qͥa filius tuus ioseph uiuit. hoc enĩ si
fecisset: sine dubio ñ uiueret. Anima
enĩ quȩ peccat: ipsa moriet᷑. S et susan-

Expanded text:
vinci a libidine et peccasset cum uxore domini sui, non puto quod hoc a patriarchis nuntiatum de eo fuisset patri ejus Jacob: quia filius ejus viveret; hoc enim si fecisset, sine dubio non vivebat: anima enim quae peccat, ipsa moritur. Tale ergo
Abbreviated transcription (Latin):
bo o udero eum. ante qua moriar
S ne hoc quidẽ ociose relinquendũ
est: quod non animã s spm̃ tanquã
meliorẽ sui partẽ. resuscitatã uel¬
re accensã dicit. Splendor etenim
lucis qui erat in eo. etiamsi extinetꝰ
penitus non est. tunc cũ obtulert̃
filii eiꝰ tiinicã ioseph. hedi sanguine
maculatã: & mendatio eoꝵ decipi
potuit. ita ut scindet uestim̃ta sua.
et poneret saccũ suꝑlumbũ suum.
ut lugeret filium suum: nec uellet
omĩno consolari. s diceret quia descen¬
do ad filium meũ lugens in infernũ:
tunc etiam sicut diximꝰ ñ erat penitꝰ
extinctũ in eo lum̃. Maxima tamen
ex parte fuerat obscuratũ : qđ decipi
potuit: qđ uestim̃ta scinde: qđ falsa
lugere: qđ implorare mortẽ: qđ in
infernũ cuꝑet lugendo descendere
ut lumen qđ in eo obscurauerat fraus
mendatii. reaccenderet & refoueret
ueritatis auditus. Uerũ quia diximꝰ¬

Expanded text:
 videbo illum antequam moriar. Sed ne hoc quidem otiose relinquendum est, quod non animum, sed spiritum, tamquam meliorem sui partem ressuscitatum esse dicit. Splendor etenim lucis qui erat in eo, etiamsi exstinctus penitus non est, tunc cum obtulerunt filii ejus tunicam Joseph haedi sanguine maculatam, et mendacio eorum decipi potuit, ita ut scinderet vestimenta sua, et poneret saccum super lumbum suum, et lugeret filium suum, nec vellet omnino consolari, sed diceret: Quia descendam ad filium meum lugens in infernum; tunc etiamsi, sicut diximus, non erat penitus exstinctum in eo lumen, maxima tamen ex parte fuerat obscuratum, quod decipi potuit, quod vestimenta scindere, quod falso lugere, quod implorare mortem, quod in infernum cuperet lugendo descendere. ut lumen, quod in eo obscuraverat fraus mendacii, reaccenderet et refoveret veritatis auditus. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
cius consideremus: inueniemus quia
nũquã fere in scm̃ quis locũ dicit᷑ des-¬
cendisse: neq ad uituperabilem conscen¬
disse memoratur. Que obseruationes
ribus uidet᷑ in erudito & aggresti sermo¬
ne cõpositã: s scdm disciplinã diuine
eruditionis aptatã: neq tantũ hystori¬
cis narrationib quantũ rebus ꝙ sensib

Expanded text:
tius consideremus, inveniemus quia numquam fere in sanctum quis locum dicitur descendisse, nisi vituperabilem conscendisse memoretur. Quae observationes rimis videtur, inerudito atque agresti sermone compositam, sed secundum disciplinam divinae eruditionis aptatam, neque historicis narrationibus, quantum rebus et sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
similiter et subtilis ẽẽ ꝑhibet᷑. & iacu¬
lis sius sagittabit inimicũ suũ. Iacula
uicit. uł om̃s inimicos et contradicen¬
tes sibi. etiã nunc suꝑat & configit
Om̃is qͥppe qͥ peccat: ĩnimicus ei est.
dũ peccat. Si aut̃ audiat u erba dei.
et agnoscens peccata sua configat᷑ eu
&e cõpuingat᷑. atq ad penitenta con¬
tatur: ueritatis sermone terebiarus
etiã ipse dr̃ iaculis eius esse eonaue¬

Expanded text:
similiter et subtilis esse perhibetur. Et jacusimiliter et subtilis esse perhibetur. Et jaculis suis sagittabit inimicum. Jacula ejus vicit, vel omnes inimicos ejus; et contradicentes sibi etiam nunc superat et configit. Omnis enim qui peccat, inimicus ejus est dum peccat. Si autem audiat verba Dei, et agnoscens peccata sua, configatur ex eis et compungatur, atque ad poenitentiam convertatur, veritatis sermone tenebratus, etiam ipse dicetur jaculis ejus esse con
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad egiptũ mundihuiꝰ deduxit
ut uiã faceret his qͥ de egipto mun¬
situdines eoꝵ emedullabit. Gentes
ait quas inimici sui possidebant ipse
edet. destructa uirtute inimici: et
crassitudines eoꝵ emedullabit. cum
omnẽ de eis sensũ crassũ. et carnalẽ
extenuat. et conuertit ad intelligen¬
tiam sp̃alem. Qđ aut̃ crassitudo cul-¬
pabiliter in scripturis habeat᷑. indi¬
cio erit illud qd scriptũ est: incrassa¬
tũ est. cor ppłi huiꝰ. & alibi. Satiatus
est. et incrassatus ẽ: & recalcitrauit di¬
lectus. Edet gͦ gentes et cibũ eos ha
bet qͥcredunt in eum: sicut & ipse di¬
cit in euangłio. Meus cibus ẽ ut fa-¬
ciam uoluntatẽ eiꝰ qui me misit:
cuiꝰ utiq uoluntas hȩc fuerat. ut gs̃
conuerterent᷑ ad fidem. Qđ si ut suꝑiꝰ
dociumꝰ crassitudo culpabilis habetur:
econtra subtilitas laudabilis habenda¬
est: qm̃ et sp̃s sapientiȩ qͥ intelligibi¬
lis et sc̃s. & unicus. et multiplex dr̃:

Expanded text:
 eduxit ut viam faceret eis qui de hoc munsitudinem eorum emedullabit. Gentes utique illas quas inimici sui possidebant, ipse edet destructa virtute inimici, et crassitudines eorum emedullabit, cum omnem eis sensum crassum et carnalem extenuat, et convertit ad intelligentiam spiritalem. Quod autem crassitudo culpabitur, in Scripturis habeatur, indicio erit illud, quod scriptum est: Incrassatum est cor populi ejus . Et alibi: Satiatus est et incrassatus est, et recalcitravit dilectus . Edet ergo gentes, et cibum habet eos qui credunt in eum: sicut et ipse dicit in Evangelio: Meus est cibus ut faciam voluntatCujus utique voluntas haec erat, ut gentes converterentur ad fidem. Quod si ut superius docuimus, crassitudo culpabilis habetur, e contrario subtilitas laudabilis est habenda, quia et Spiritus sapientiae, qui intelligibilis et sanctus et unigenitus et multiplex dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Qd uͦ ait qͥs suscitabit eũ. iccirco ẽ qͥa
nc̃ apatre dr̃ suscitatus. nẽ etiã ipse tẽ¬
plum corporis sui post triduũ suscita¬
re se dicit: & merito in hoc quasi per¬
cunctantis designat᷑ affectus. Q bene¬

Expanded text:
uis suscitavit eum? Idcirco quia nunc a Patre dicitur suscitatus, et etiam ipse templum corporis sui post triduum suscitare se dicit, merito in hoc quasi percunctantis designatur affectus. Qui bene
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o: etiã lacrimabiliter inuenit᷑ esse
maledictus. Qd enĩ aliud euenire pos
set his qͥ maledicunt sapientiȩ: qͥ male.¬
dicunt ueritati. qͥ maledicunt uitȩ
nisi ut abhis omib bonis extorres et
exules iaceant: Hȩc enĩ omĩa xp̃s ẽ.
et qͥ maledicit xp̃o. tanꝗͣ his om̃ibus
maledicens. ꝑpetuã maledictione est
ille solũ maledicit xp̃o. qui sermal
sib nomine xp̃iani male agit. & tur¬
actibꝰ suis nom̃ eiꝰ blasphemari fa¬
nter gs̃: sicut econtrario ñ ille qͥ
monib solis dm̃ benedicit. ipse be¬
nicere putandus est: s qͥ actibus et
a et moribꝰ suis facit ab om̃ibꝰ nom̃
benedici. Et in istis magis cõple¬
nat. qͥa benedicentes xp̃o benedi

Expanded text:
o, etiam lacrymabiliter invenitur esse maledictus. Quid enim evenire possit aliud his qui maledicunt sapientiae, qui maledicunt veritati, qui maledicunt vitae, nisi ut ab his omnibus bonis extorres et exsules jaceantur? Haec enim omnia Christus est. Et qui maledicit Christo, tanquam his omnibus maledicens, non solum maledicit Christo, qui sermonem sub nomine Christiani male agit turacit nomen ejus blasphemari inter gentes. Sic, e contrario, non ille qui sermonibus solis Dominum benedicit, ipse benedicere putandus est, sed qui actibus et vita et moribus suis facit ab omnibus nomen Domini benedici. Et in istis complesignat, quia benedicentes Christo benedi
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥeuit ut leo: & ut catulus leons
Quis excitabit eũ: Reqͥeuit ut les
cũ incruce positus pͥncipatus & po¬
testates exuit & triumphauit eas in
cũ resurrexit a somno mortis Ddait
leoni simul et catulo leonis cõparatur
potest ad huc et ꝓpter hoc intelligi ut

Expanded text:
requievit ut leo, et ut catulus leonis; quis excitavit eum? Requievit ut leo, cum in cruce positus, principatus et potestates exuit, et triumphavit eas in cum resurgeret a somno mortis. Quod autem leoni simulque leaenae sive catulo leonis comparatur, potest adhuc intelligi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tor nr̃ dixit: qui intecto ẽ. ñ descen¬
dat tollere aliquid de domo: monens
ut hi qͥ ad excelsam ꝑfectionẽ uenert̃.
ñ iterũ ad mundi huiꝰ qͥ nunc domus
appellat᷑. humilia & abiecta descendañ:
S et illud qđ ait qđ auditis in aure.¬
predicate suꝑ tecta: ad hoc nichilomi
nus respicit. Sic gͦ exaltat᷑ suꝑ gog reg¬
nũ eiꝰ: &r crescet regnũ eiꝰ. Crescit eñi
dũ multiplicant᷑ eccłiȩ. et fidelium
numerus auget᷑ : et in tantũ regnũ
inimicos eiꝰ subpedib eiꝰ: s et nouissi-¬
mũ inimicũ destruat mortẽ. Post hȩc
scriptũ est. adhuc de xp̃o: qͥa ds̃ e
uidebit᷑: ubi post mortẽ herodis uo-¬
catur ex egipto. & hoc designat euan-¬
głium dicens. Ex egipto uocaui filiũ
meũ. Qui sermo quibusdã ex hoc loco
assumptus uidet᷑. et euangłiis insertꝰ

Expanded text:
tor dicebat: Qui in tecto est, non descendat tollere aliquid de domo , monens ut hi qui ad excelsam perfectionem venerunt, non iterum ad mundi hujus qui nunc domus appellatur, humilia et abjecta descendant. Sed et aliud, quod ait, quod audistis, praedicare super tecta  super Gog regnum ejus, et crescit regnum ejus. Crescit enim dum multiplicantur Ecclesiae, et fidelium numerus augetur; et in tantum crescit inimicos ejus sub pedibus ejus. Sed et novissimum inimicum destruat mortem. Post haec scriptuvidetur, ubi post mortem Herodis, revocatur ab Aegypto, et designat Evangelium dicens: Ex Aegypto vocavi filium meum . Qui sermo quibusdam ex hoc loco assumptus videtur, et Evangeliis insertus.
Abbreviated transcription (Latin):
na aut̃ dicunt᷑ adeo: quasi quȩ non
cũferant᷑ omi uento doctrine. St̃
t̃ adhuc tab̾nacula ista: & sicut ce.
suꝑ aquas. Cedros hic ñ illas dicit.
quib culpabilis notat᷑ elatio: s ce¬
nsdĩ quȩ suscipiunt uitis illiꝰ quȩ
egipto translata ẽ. palmites. et in
ub requiescit fructꝰ ille cuiꝰ umbra
ut montes. Si intellexisti quantã
hem habeat iter sapientiȩ. quan
negligere. s aggredẽ hoc iter:: nec
nemi solitudinẽ ꝑ horrescas. Habi¬
nti tͥ enĩ in huiꝰmodi tab̃nacłis. oc¬
or panẽ manducabis. Incipe tantũ¬
nti: cito in consortium tuum angłi

Expanded text:
a autem dicuntur a Deo, quasi quae non circumferuntur omni vento doctrinae. Sunt autem adhuc tabernacula ista, et sicut cedri juxta aquas. Cedros hic non alias dicit, in quibus culpabilis notatur elatio, sed cedros Dei quae suspiciunt vitis illius quae ex Aegypto translata est palmites, et in quibus requiescit fructus ille cujus umbra operuit montes. Si intellexisti quantam requiem habeat iter sapientiae, quantnegligere; sed aggredere, nec eremi solitudinem perhorrescas. Habitanti enim tibi in hujusmodi tabernaculis ocum panem manducabis. Incipe tantumserti. Cito in consortium tuum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
et de loco inferiore ꝓgrediens. creset
& ꝓficit ad suꝑiora: ex augmento ui¬
tutũ. et exipsa immutatione ꝓfectu.¬
um. in tabnaculis merito dr̃ habiare:
Uide aut̃ si ñ sunt tab̾nacula que fixit
dñs. etiã illa quȩ saluator cõmemont
in euangłio dicens. Facite uob̾amis

Expanded text:
et de loco inferiore progrediens, crescit et et de loco inferiore progrediens, crescit et proficit ad superiora, et augmento virtutum, et ex ipsa immutatione profectuum in tabernaculis merito dicetur habitare. Vide autem si non sunt tabernacula quae fixit Dominus, etiam illa quae Salvator commemorat in
Abbreviated transcription (Latin):
uiã salutis. et beatarũ incȩlestib iu¬
sionũ iter ostendens. F acit tabnacus
paulus cũ ab ierłm incircuitu iss a
illiricũ replet euangłium ai. gcelis
construendo: & hoc mͦ facit ipse tabe
nacula ad similitudinẽ tab̃naculoꝵ
cȩlestiũ quȩ ostendit ds̃ inmonte
moysi. S unusqͥsq nr̃m. siquis tam̃
exiuit exegipto et habitat indeserto.
in tab̾nacło debet habitare: & diem
festũ intab̃naculis agere. Sieut eñ
cõmemoratio fit egressionis ex egipto.
ꝑ pascha et azima: ita et cõmemora¬
tionis indeserto. fit memoria ꝑtaber¬
nacula. In tab̾naculis eñi habitauert̃
patres nr̃i indeserto. Unde aut̃ fieri
oportet ista tab̃nacula. nͥ ex uerbis le¬
gis ce ꝓpħarũ. ex sermonib psalmors.
et om̃ium quȩ continent᷑ in lege: sũ
enĩ ex his quȩ scripta st̃ ꝓficit anima.
et semꝑ ea qͥdem quȩ retrost̃ obluus¬
cens. ad ea quȩ in ante st̃ se extendit.

Expanded text:
viam salutis, et beatarum in coelestibus maviam salutis, et beatarum in coelestibus mansionum iter ostendens, facit tabernacula Paulus, et cum ab Hierusalem in circuitu usque ad Illyricum replet Evangelium Dei, Ecclesias construendo, nacula ad similitudinem tabernaculorum coelestium, quae ostendit Deus in monte Moysi. Sed unusquisque nostrum, si quis tamen exivit de Aegypto, et habitat in deserto, in tabernaculo debet habitare, et diem festum in tabernaculis debet agere. Sicut enim commemoratio fit egressionis ex Aegypto per pascha et azyma, ita et commemorationis in deserto fit memoria per tabernacula. In tabernaculis enim habitaverunt patres nostri in deserto. Unde autem fieri oportet ista tabernacula, nisi ex verbis legis et prophetarum, ex sermonibus psalmorum et omnium quae continentur in lege? Cum enim ex his quae scripta sunt proficit anima, et semper ea quidem quae retro sunt obliviscens, in ea quae ante sunt se extendit,
Abbreviated transcription (Latin):
lia isrł. Extra hunc mundũ me ꝓgredi
conuenit: ut uideã quȩ sint tab̃nacła
quȩ fixit dñs. Illa nimirũ st̃. quȩ osten¬
dit moysi. cũ tab̃nacłm construeret in
deserto. dicens ad eũ. Uide inquit facias
om̃a: scđm typũ qͥ ostensus est. tͥ in mon
te. Ad imitationẽ gͦ istoꝵ tab̃nacłoꝵ quȩ
fixit dñs. isrł debet facere tab̃nacła: et
unusquisq nr̃m expedire et fabricare
tabnacłm suũ. Vnde mͥ uidet᷑ ñ fortuitu
contigisse. ut petrus qͥdem & andreas. et
filii zebedei arte piscatores inuenirent᷑:
paulus uͦ arte faber tab̃nacłoꝵ. & quia
illi uocati ab arte capiendoꝵ piscium¬
mutant᷑. & fiunt piscatores hominum.
dicente dño. uenite post me & faciã uos
piscatores hominũ: ñ dubiũ quin et
formatione mutatus sit: ut sieut il
piscatoribꝰ pisciũ. piscatores honux
factist̃. ita et iste a faciendis tabua
terrenis. ad celestia tab̾nacula co¬
enda translatus sit. Construit en e
lestia tab̾nacula: docens unũque

Expanded text:
la Israel. Extra hunc modum me progredi convenit, ut videam quae sint tabernacula quae fixit Dominus. Illa nimirum sunt quae ostendit Moysi, cum tabernaculum construeret in deserto, dicens ad eum: Vide, inquit, ut facies omnia secundum typum, qui ostensus tibi in monte est . Ad imitationem ergo istorum tabernaculorum quae fixit Dominus, Israel debet facere tabernacula, et unusquisque nostrum expedire et fabricare tabernaculum suum. Unde videtur non fortuitum contigisse, ut Petrus quidem et Andreas et filii Zebedaei, ante piscatores invenirentur, Paulus vero ante faber tabernaculorum. Et quia illi vocati ab arte capiendomutantur et fiunt piscatores hominum, dicente Domino: Venite post me, faciam vos piscatores hominum , non dubium, quin et mutatione mutatus sit, ut sicut illi ex piscatoribus piscium, piscatores hominum facti sunt, ita et iste faciendis tabernaculis terrenis, ad coelestia tabernacula construenda translatus sit. Construit enim coelestia tabernacula, docens unumquemque