comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dereiẽproris nr̃i uirtutib audiebant. ac sua nolentes destruere tẽpla: app̃hensũ
beatũ apłm erutis oculis. circũdatũ catenis. in carcere detruserunt : ut int̾positis
paucis dieb int̾ficeret᷑. Uenit autẽ angłs dñi ad andreã apłm dicens: Surge &
uade ad myrmidoniã eiuitatẽ: & erue fratrẽ tuũ matheũ de squalore cars ꝓ¬
ceris. qͦ tenet᷑. Eui ille. ait: Dñe ecce uiã nescio: & qͦ ibo. Et ille. uade inqͥt
ad litus maris: & inuenies ibi nauẽ. in quã statĩ ascendes: Ego enĩ ero dix it¬
neris tui: fecit andreas iuxta uerbũ dñi : & inuenit in littore nauẽ: Ascen
carceris. cũ aliis uinctis residentẽ: amarissime fleuit: Et fac ta oratione.
mortius uitã inm̃sa clem̃tia largiri dignatus es: aꝑĩ quęso oculos seruitui :
ut eat ad adñtiandũ u̾bũ tuũ: Et statĩ locus ille ẽtremuit. & lux magna
dm̃ dicentes: qr magnus ÷ ds̃ quẽ p̃dicant serui eius: Tunc educti ꝑbeatũ

Expanded text:
de Redemptoris nostri virtutibus audiebant ac sua nolentes destruere templa, adpraehensum beatum apostolum, erutis oculis, circumdatum catenis, in carcere detruserunt, ut, interpositis paucis diebus, interficerent. Venit autem angelus Domini ad Andream apostolum dicens: 'Surge et vade ad Mermidonam civitatem et erue fratrem tuum Matheum de squalore carceris quo tenetur'. Cui ille ait: 'Domine, ecce, viam nescio, et quo ibo?' Et ille: 'Vade', inquit, 'ad litus maris, et invenies ibi navem, in qua statim ascende. Ego enim ero dux itineris tui'. Fecit Andreas iuxta verbum Domini et invenit in litore navem, ascendcarceris cum vinctis aliis resedentem, amarissime flevit, et facta oratione smortuis vitam inmensa clementia largire dignatus es, aperi, quaeso, oculos servi tui, ut eat ad adnuntiandum verbum tuum'. Et statim locas ille contremuit, et lux magna Deum, dicentes, quia: 'Magnus est Deus, quem praedicant servi eius'. Tunc educti per beatum
Abbreviated transcription (Latin):
reuntib famule dĩ : ne nos t̾ra deglutiat. Orante aut̃ beato apło. cessauit
t̃rȩ motus : fulgura qͦq ac tonitrua qͥ euerunt. Ipse aut̃ circiuens eos qͥ t̃bati
iacebant cunc dos reddidit sanos. Proc̃sul uͦ suscipiens uerbũ aĩ. crediit
n dm̃ cũ onuĩ domo sua : & baptirati st̃ ab apło dĩ De BȨ MIONIbUS
ost hȩc ad iniceã ꝓficiscit᷑. ubi erant septẽ dęmones uit̾ monum̃ta cõ¬
morantes. sita secus uiã. homines qͦq p̃tereuntes meridie lapidabu&.
de multos iã nece mortis affererant. Ueniente. aut̃ beato apło : exut e
obuiã tota ciuitas cũ ramis oliuarũ: ꝓclamantes laudes atq dicentes.
S&us nr̃a in manu tua homo dĩ. Et exponentib onc̃m rei ordinẽ : ait

Expanded text:
reuntibus, famule Dei, ne nos terra deglutiat'. Orante autem beato apostolo, cessavit reuntibus, famule Dei, ne nos terra deglutiat'. Orante autem beato apostolo, cessavit terrae motus, fulgora quoque ac tonitrua quieverunt. Ipse autem circumiens eos qui turbati iacebant, cunctos reddidit sanos. Proconsul vero suscipiens verbum Dei, credidit in Domino cum omni domo sua, et baptizati sunt ab apostolo Deost haec ad Niceam proficiscitur, ubi erant septem daemones inter monumenta commorantes, sita secus viam. Homines quoque praetereuntes meridie lapidabant et multos iam neci mortis adfecerant. Veniente autem beato apostolo, exiit ei obviam tota civitas cum ramis olivarum, proclamantes laudes atque dicentes: 'Salus nostra in mann tua, homo Dei'. Et exponentes omnem rei ordinem, ait
Abbreviated transcription (Latin):
respondit. Purante. autẽ eo in silentio: ꝓc̃sul habeb at eũ suis c̃siliũ qͥd agero
lat̃ aut̃ pueri cȩpit flere. Ad quã beatus apłs andreas dxit. O infelix quȩ
fletus emittis amaritudinis obstruprũ qđ infiliũ agere i lusti. qd intantã
te cerpiscentiã p̃cipitauit: ut unicũ amittere : dnĩ libidine inflãniante
ũ metueres : Hec eo dicente. ait mulier audi pc̃sui. Postꝗ̃ sili s nĩs hȩ
agere uoluit: homini huic adhesit & ñ discessit ab eo. Pecc̃sul ant̃ de his
iri cõmiotus ĩ ussir puerũ in culleũ parriidę redodi & in ilumiue pici¬
Orante aut̃ beato aplo. t̾:ȩ motus magnus cũ toratruo graui factus ÷ : &
ꝓc̃sul de sede cecidit. & om̃s t̾rȩ decubuerunt. Mat̾ uero pueri ꝑcuisa
aruit. & mortua ÷. Tunc ꝓc̃sul ꝓstratus pedib scĩ apłi. ait. Mise reri per¬

Expanded text:
respondit. Durante autem eo in silentio, proconsul habebat cum suis consilium, quid ageret; respondit. Durante autem eo in silentio, proconsul habebat cum suis consilium, quid ageret; mater autem pueri coepit flere. Ad quam beatus Andreas apostolus ait: 'O infelix, quae fletus emittis amaritudinis ob stuprum, quod in filium agere voluisti, quam in tantum concupiscentia praecipitavit, ut unicum amittere filium, libidine inflammante, non metuas'. Haec eo dicente, ait mulier: 'Audi, proconsul; postquam filius mens haec agere voluit, homini huic adhaesit et non discessit ab eo'. Proconsul autem de his ira commotus, iussit puerum in culeum parricidOrante autem beato apostolo, terrae motus magnus cum tonitruo gravi factus est, et proconsul de sede cecidit, et omnes terrae decubuerunt; mater vero pueri percussa aruit et mortua est. Tunc proconsul prostratus pedibus sancti apostoli, ait: 'Miserere pe
Abbreviated transcription (Latin):
Uer qͥdã sostratus nomine xp̃ianus. uenit secretius ad beatũ audream
dicens. Mat̾ mea cõcupiuit formã spetiei meȩ. & iugit̾ me insec tat᷑
ut cõmiscear ei. qđ ut infandũ exsecrans c̃fugi. At illa felle cõmora abiit ad¬
ꝓc̃sulẽ : ut crim̃ suũ ꝓitiat in me. Et scio cũ accusatus fuero: qr nichil adhȩc
respondebo. Satius aut̃ duco uitã amitere : ꝙͣ matris detegere crim̃. Nunc
aut̃ tͥ hȩc c̃fiteor. ut digneris ꝓ me dñm exorare : ne in nocens careã p̾senti
uita. Hȩc eo dicente : uenerunt ministri ꝓc̃sulis accersientes eũ. Beatus uͦ
apłs facta oratione surrexit : & ab ur cũ puero. Mat̃ uͦ instant̃ accusabat eũ
dicens. Hic dñe ꝓc̃sul oblitus mat̾nę pietatis affectũ. stuprꝰ se inme c̃ũsus.
uix potui eripi ne ab eo uiolarer. Cui ait ꝓc̃sul. Dic puer si uerast̃ ista quȩ
mat̃ tua ꝓseqͥt᷑. At ille tacebat Iterũ atq iterũ ꝓc̃sul int̃rogabat : o uichu

Expanded text:
Puer quidam Sostratus nomine christianus venit secretius ad beatum Andream, dicens: 'Mater mea concupivit formam speciei meae et iugiter me insectatur, ut commisceam ei. Quod ego infandum execrans refugi. At illa, felle commota, adiit proconsulem, ut crimen suum proiciat in me. Et scio, cum accusatus fuero, quia nihil ad haec respondebo; satius enim duco vitam amittere quam matris detegere crimen. Nunc autem tibi haec confiteor, ut digneris pro me Dominum exorare, ne innocens caream praesenti vita'. Haec eo dicente, venerunt ministri proconsulis arcersientes eum. Beatus vero apostolus, facta oratione, surrexit et abiit cum puero. Mater autem instanter accusabat eum, dicens: 'Hic, domine proconsul, oblitus maternae pietatis affectum, stuprose in me conversus, vix potui eripi, ne ab eo violarer'. Cui ait proconsul: 'Dic, puer, si vera sunt ista quae mater tua prosequitur'. At ille tacebat. Iterum atque iterum proconsul interrogabat, et nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ceros inluminasse. lȩsos mundasse. paraliticos cprasse. demo
fecisse : cũ omis ppłs iudęoꝵ hunc di filiũ dicerent. inuidiã ç̃tra
eum pͣs sunt principes sacerdotũ: & tenuer eũ & mihi tradider:
& alta ꝓ aliis. mihi mentientes. dixer̃ istũ magũ ẽẽ. & ẽtra legẽ eon
agere. Ego autẽ credeasisᷤ ita eẽ: Flagellatũ tradidi illũ arbitio ooꝵ
Illi aute. crucifuer̃ eũ: & sepulto custodes adhibuer. Ille uero mib¬
tib meis custodientib. die tertio resurrex. Intantũ aute exarsit inui¬
dia eoꝵ. ut darent peccuniã eis dicentes dicite. quia discpłi e¬
corpus ipsius rapuer. S cũ accepissent peccuniã: quid factũ. fuerir
tacere ñ potuer. Nam & illũ resurtexisse testati sunt se uidisse :&l

Expanded text:
cecos illuminasse, leprosos mundasse, paraliticos curasse, demonfecisse, cum omnis populus Iudeorum hunc dei filium dicereeum passi sunt principes sacerdotum et tenuerunt eum et michi tradiderunt et alia pro alliis michi mentientes dixerunt hunc magum esse et contra legem eorum agere. Ego autem credidi ita esse, flagellatum tradidi illum arbitrio eorum. Illi autem crucifixerunt eum et sepulto custodes adhibuerunt. Ille autem, militibus meis custodientibus, die tercio resurrexit. In tantum autem exarsit invidia eoscipuli ejus corpus ipsius rapuerunt . Sed cum accepissent pecuniam, quod factum fuerat, tacere non potuerunt. Nam et illum surrexisse testa
Abbreviated transcription (Latin):
habebant puplicis ditionib. Post dies a n qͥnqͥguita uniꝰ horȩ mom̃to exspiraueruał
t post hec ꝓ eo qđ diligerent om̃s uiri citatis adi lescentẽ. ꝓpt̃̾ bonitatẽ & mansue¬
tudine᷑ eius: omẽ patrimoniũ ei c̃cessũ ÷ a pupplico. & erat possidens cuncta
quȩ habuerant parentes eius. Non tam̃ ab apł. discedebat. sed fruotus p̃dioꝵ
in paupcrũ nices ẜitatib & curis indigeariũ expendebat:¬

Expanded text:
habebant publicis ditionibus. Post dies antem 50 unius horae momento expiraverunt; habebant publicis ditionibus. Post dies antem 50 unius horae momento expiraverunt; et post haec, pro eo quod diligerent omnes viri civitatis adolescentem propter bonitatem et mansuetudinem eius, omne patrimonium ei concessum est a publico, et erat possidens cuncta quae habuerant parentes eius. Non tamen ab apostolo discedebat, sed fructus praediorum in pauperum necessitatibus et curis indigentium expendebat
Abbreviated transcription (Latin):
adhibentes scalas. uolebant ascendere in tristegũ: ut eos int̾ficerent gladio
Pñs aut̃ excȩcauit eos. ne uiderent ascensũ scalarũ. Cũq in hac ꝑũsitate du¬
rassent : qͥdã lisimachus etiuib ait. Ut qͥd o uiri casso uos labore c̃sumitis:
Ds̃ enĩ pugnat ꝓ uiris istis: & uos ñ cognoscitis : Sinite al hac stultitia: ne uos
cȩlestis ira c̃sumat. hȩc eo dicente. cõpuncti corde om̃s dicebant. Uerus ÷
ds̃ quẽ isti colunt: quẽ & nos ꝑseqͥ tẽptauimus. Hȩc eis dicentib cũ iã tenebrȩ
ubi erat apłs xp̃i: inuenerunt eũ orantẽ: ꝓstrati cͦ .i. in pauinĩto. clamabant di¬
centes. Quȩsumꝰ dñe ut ores ꝓseruis tuis. qͥ errore seductist̃. Tanta enĩ om̃s cõ¬
crediderunt. Qui exeerantes ad olesce itẽ regressi st̃ in patriã: subdentes omĩa quȩ

Expanded text:
adhibentes scalas, volebant ascendere in tristico, ut eos interficerent gladio. adhibentes scalas, volebant ascendere in tristico, ut eos interficerent gladio. Dominus antem excaecavit eos, ne viderent ascensum scalarum. Cumque in hac pervenitate durarent, quidam Lesemachus e civibus ait: 'Ut quid, o viri, casso vos labore consumitis? Deus enim pugnat pro viris istis, et vos non cognoscitis? Sinite ab hac stultitia, ne vos caelestis ira consumat'. Haec eo dicente, conpuncti omnes corde, dicebant: 'Verus est Deus, quem isti colunt, quem et nos persequi temptavimus'. Haec eis dicentibus, cum iam tenebrae us Christi, invenerunt eum orantem; prostrati quoque in pavimento, clamabant dicentes: 'Quaesumus, domine, ut ores pro servis tuis, qui errore seducti sunt'. Tanta enim omnes concrediderunt. Qui exsecrantes adolescentem, regressi sunt in patriam, subdentes omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
adherens scõ apło. nichilq de parentib curans. neq de facultatib aliquã inpen-¬
dens sollicitudinẽ. Parentes aut̃ reqͥrentes eũ : audierunt qđ in philippis cũ apło
moraret᷑. Et uenientes cũ mimerib. rogabant ut separaret᷑ ab eo. sed noleba
dicens. Utinã nec uos has opes habereris. ut mundi cognoscentes auctorẽ qͥ ÷
uerus ds̃ : erueretis animas urãs ab ira futura. Sc̃s quoq apłs descendit de
yistega : & p̾dicabat ubũ dĩ eis. Sed ñ audientib rediit ad puerũ. & clausit¬
ħ ostiã domus. At illi c̃uocata cohorte. uenerunt ut incenderent domũ illã.
refrigeras. & extincta surcendis. tu extingue hos ignes. ut tui ñ tepescant:
sed magis accendant᷑ ad fidẽ. Et hȩc dicens sparsit desuꝑ aquã ex anipulla:
&. statĩ om̃e incendiũ ita subito ÷ extinctũ. ac si ñ fuiss& accensũ. Quod
uidentes parentes pueri. dicebant. Ecce iã filius nr̃ magus effectus ÷. Et

Expanded text:
adherens sancto apostolo nihilque de parentibus meminens neque de facultatibus aliquam inpendens sollicitudinem. Parentes autem requirentes eum, audierunt, quod in Philippis cum apostolo moraretur, et venientes cum muneribus, rogabant, ut separaretur ab eo; sed nolebat, dicens: 'Utinam nec vos has opes haberetis, ut mundi cognoscentes auctorem, qui est verus Deus, erueretis animas vestras ab ira futura'. Sanctus quoque apostolus descendit de tristico et praedicabat eis verbum Dei; sed non audientibus, rediit ad puerum et clausit ostia domus. At illi, convocata cohorte, venerunt, ut incenderent domum illam refrigeras et extincta succendens, tu extingue hos ignes, ut tui non tepescant, sed magis accendantur ad fidem'. Et haec dicens, exparsit desuper aquam ex ampulla, et statim omne incendium ita supitum est, acsi non fuisset accensum. Quod videntes parentes pueri, dicebant: 'Ecce iam filius noster magus effectus est'. Et
Abbreviated transcription (Latin):
iecti fuissemꝰ : & illi resuscitati fuissent ate sic̃ & ego. Et hec dicens. uoluebat
multũ in corde suo & arbitrab̾at᷑ qđ ipse eẽt apłs quẽ querebat. Et̃ ꝓcidens ad

Expanded text:
roiecti fuissemus, ut et illi resuscitati fuissent a te sicut et ego!' Et haec dicens, volvebat roiecti fuissemus, ut et illi resuscitati fuissent a te sicut et ego!' Et haec dicens, volvebat multum in corde suo et arbitrabatur, quod ipse esset apostolus quem quaereba
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ũ sus ÷ ad dñm. Qui lisbius in tantũ ꝓfitiebat in fide. ut quadã die
ago dõ fili qđ times futurũ iudiciũ. Sed uirilit̃ age. & c̃fortare in dño quẽ
credis. Et tenens manũ eiꝰ. deabulabat in littorẽ. Post deabulationẽ uͦ cũ
sediss&. sed ebant & singuli qͥ cũ eo erant suꝑ arenã audientes u̾bũ dĩ. et eec
cadauer eiectũ amari: piectũ ÷ ante pedes apłi in littore. Tunc sc̃sandreas
apłs exultans in dño ait. Oporta hunc resuscitari. ut cognoscamꝰ quȩ in eũ
adũs arius ÷ oꝑatus. Et fusa oratione. tenens manũ mortui erex̃ illũ. & statĩ
reuix̃ . &. loquebat᷑. Cũq nudus e̾et dedit ei tunicã dicens. Dic nob̾ pordiẽ¬
& expone om̃a quȩ c̃tigert tͥ. At ille respondit. Nichil occultabo. qͥcũq sis
homo. Ego sũ sostrati filiꝰ ciuis macedonis. qͥ nuꝑ ab italia adueni. Sed eũ uenis sec̃
ad ꝓpͥa. audiui doc trinã surrexisse. nouã. quã nullꝰ hominũ pͥus audiuit si & signa¬

Expanded text:
uscitata erat. Lysbius vero in tantum proficit in fide, ut quadam die ago Deo, fili, quod times futurum iudicium. Sed viriliter age et confortare in Dominum quem credis'. Et tenens manum eius, deambulabat in litore. 24. Post deambulationem vero cum sedisset, sedebant et singuli qui cum eo erant super arenam, andientescadaver enectum in mari proiectum est ante pedes apostoli in litore. Tunc sanctus Andreas apostolus exultans in Domino, ait: Oportet hunc resuscitari, ut cognoscamus, quid in eum adversarius est operatus'. Et fusa oratione, tenens manum mortui, erexit illum, et statim revixit et loquebatur. Cumque nudus esset, dedit ei tunicam, dicens: 'Dic nobis ordinem, expone omnia quae contigerunt tibi'. At ille respondit: 'Nihil tibi occultabo, quicumque sis homo. Ego sum Sostrati filius civis Machedonis, qui nuper ab Italia adveni. Sed cum redissem ad p
Abbreviated transcription (Latin):
orationẽ fundens dit. Quȩso dñe ihũ ut & isti resurgant qͥ dȩꝓfundo ȩqͦris st̃ deln
Tunc uissit frĩb ut unꝰ qsq tenens mortuũ dicera Resascitat te ih̃e ap̃cfui d uun¬

Expanded text:
orationem fundens, ait: 'Quaeso, domine Iesu, ut et isti resurgant, qui de profundo aequoris sunt delati'. orationem fundens, ait: 'Quaeso, domine Iesu, ut et isti resurgant, qui de profundo aequoris sunt delati'. Tunc iussit fratribus, ut unusquisque tenens mortuum diceret: 'Resuscitat te Iesus Christu
Abbreviated transcription (Latin):
unda famulante deuecta. Tc̃ flente iuuene: onis simul flere cȩpert. Pstranq.
ante pedes apłi: rogabant ut & isti resuscitarent᷑. Sed & philopat̃. hoc enĩ erat nom̃
pueri dicebat. Genitor m̃sꝑ bonã uoluntatẽ in positis necessarus. cũ magna pecunia
misit me huc. Nc̃ aut̃ si audierit quȩ mͥ c̃ti gert̃. blasphemauit dm̃ tuũ .&. docꝰ¬
trinã eꝰ resu. tabit. s absit ut ita fiat. Flentib aut̃ oñib. rogauit apĩs ut c̃gre¬
garent᷑ corꝑa sumul : sparsi enĩ ꝓiecta fuerant. Congregatis igit᷑ omib in unũ.
ait apłs. Quẽ ius pͥus resuscitari : At ille doẽ. Marũ clac tancũ meũ. Tc̃ flexis int̾rã
genib palmisq extensis ad cȩlũ. diutissune orauit cũ lacrimis dicens. Ihũ bone.
resuseita hunc mortuũ qͥ cũ philopatore ntritꝰ ÷ ut cognoscat głãtuã & magnificet᷑
nom̃ tuũ in popłis. Et stati surrex puer . & ã mirabant᷑ om̃s qaderant. Apłs aut̃ it̃ũ su ꝑsinoͣ ds

Expanded text:
tus, unda famulante, devecta. Tunc, flente iuvene, omnes simul flere coeperunt, prostratique ante pedes apostoli, rogabant, ut et isti resuscitarentur. Sed et Philopater – hoc enim erat nomen pueri – dicebat: 'Genitor meus per bonam voluntatem, inpositis necessariis, cum magna pecunia misit me huc. Nunc autem, si audierit quae mihi contigerunt, blasphemat Deum tuum et doctrinam eius refutat. Sed absit, ut ita fiat'. Flentibus autem omnibus, rogavit apostolus, ut congregarentur corpora simul; sparsim enim proiecta fuerant. Congregatis igitur omnibus in unum, ait apostolus: 'Quem vis prius resuscitari?' At ille dixit: 'Warum conlactaneum meum'. Tunc flexis in terram genibus palmisque extensis ad caelum, diutissime oravit, cum lacrimis dicens: 'Iesu bone, resuscita hunc mortuum, qui cum Philopatore nutritus est, ut cognoscat gloriam tuam, et magnificetur nomen tuum in populis'. Et statim surrexit puer, et admiraba
Abbreviated transcription (Latin):
mbulabat id litterarũ studis hic incipitoliũ eũ ess& ductus ame & matre
ui e sacrisicassenius dis & pontificib p̃mu deidissemus: mortuus est: Tunc¬
mcripare me cepit nutrix eius dicens: Sieũ ad limnina scĩ petri durisses.
aercilidisses xp̃o: filiũ tuũ in colum̃ haberes C in ego respondi Dũtu
picȩxi sis facta. & ñsis curati: quomodo filiũ meũ redd& in columem
ure istos inquit quinq annos credidissẽ ap̃o redditi michi essent oculi
uidai. uide & crede & si tibi oculos aperuerit aleinder : credĩ qđ
michi reddit filiũ meũ: Abut ad ipsũ cȩra: & epe reuersi: adme sanite
mnponensq humeris suis filiũ meũ ixttuũ: enaurit ata Tuete dentesb
pdes beari aleccinari At ille a ratione facta : relsciruomierue ẜgo confesti
iosi contuli aliꝙͣtis u rdemeo acddidi. Cetera uero iut pauꝑib erueair. aĩ be¬

Expanded text:
ambulabat ad litterarum studia, hicque in Capitolium cum esset ductus a me et matre ambulabat ad litterarum studia, hicque in Capitolium cum esset ductus a me et matre sua, et sacrificasse: Si eum ad limina sancti Petri duxisses, et credidisses Christo, filium tuum incolumem haberes. Cui ego respondi: Dum tu ipsa caeca sis facta et non sis curata, quomodo filium meum reddet incolumem? Si ante istos, inquit, quinque annos credidissem Christo, redditi mihi essent oculi. Cui dixit: Vade et crede; et si tibi oculos aperuerit Alexander, credam quod et mihi reddat filium meum. Abiit ad ipsum caeca, et ecce reversa est ad me sana, imponenpedes beati Alexandri. At ille, oratione facta, resuscitavit eum. Ego confestim ipsi contuli; aliquanta etiam de meo addidi. Caetera vero aut pauperibus erogavi, aut se
Abbreviated transcription (Latin):
bas st ererlã: Beatus hermes dirit. Sẽs alexinder quihabet᷑
niunculis: hnc me docuit Audiens heç quirinus. cepit mulebicere
utunaro &. dirit ad herm̃: Ego te rogaui dicens. fac me ꝓba uiuste te
bediaisse : & tu michi noministi hominẽ magũ. que inuinculis habeo
cincirceriss imi conclusũ : Siuerũ ÷ ergo qđ dicis: uado ad eũ ipse. a
mpscibo illi uincula & custodes si potuerit hora cȩnindi uemire adte
et᷑ nocts initio. uenit puer qui uidebat᷑ esse non amplius quã quinque
imorũ ferens faculã ardentẽ incarcere: & flec tens genua sua cũ beato
leandro orauit. dicens orationẽ dnicã: & apprehe ndens manũ eius edixait
ifenestrã & ꝑduxit eũ ad beatũ hermen in domũ querim Quirinus betis̃
bocut iudit: ex t̾ritus est Eui post alia beatus hermes dixit: Eece nosindes
munũ. quos custodiis mincipasti Causa cur ego hiue sc̃o alexcandro oreidideri
sbiest Unicus cũ michi ess& filius in nimio languore positus. qui adhuc

Expanded text:
 credam. Beatus Hermes dixit: Sanctus Alexander, qui habetur in vinculis, haec me docuit. Audiens haec Quirinus coepit maledicere Alexandro, et dixit ad Hermem: Ego te rogavi dicens: fac me probare juste te credidisse; et tu mihi nominasti hominem magnum, quem in vinculis habeo, et in carceris ima conclusum. Si verum est ergo quod dicis, vado ad eum ipse, et triplicabo illi vincula et custodes; si potuerit hora coenandi ad te venireigitur noctis initio, venit puer, qui videbatur esse non amplius quam quinque annorum, ferens faculam ardentem in carcere; et flectens genua sua, cum beato Alexandro oravit, dicens orationem Dominicam, et apprehendens manum ejus eduxit per fenestram, et perduxit eum ad beatum Hermem in domum Quirini. Quirinus factum hoc ut vidit, exterritus est. Cui post alia beatus Hermes dixit: Ecce nos vides in unum, quos custodiis mancipasti. Causa cur ego sancto Alexandro crediderim ista est: Unicus cum mihi esset filius in nimio languore positus, qui adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
tulantib atq id fieri ingenti desiderio clamantib: episcopatũ suscipere suo uiuente ep̃o¬
cõpulsus atq. eoactus ẽ: Atq. ita factũ t̃uit ep̃s multo instantius deferuentis mld
auc toritate. uerbũ salutis ȩ ternȩ alacrit᷑ pullulante atq erescente dñ ȩccła pda¬

Expanded text:
atulantibus, atque id fieri ingenti desiderio clamantibus, episcopatum suscipere, suo vivente episatulantibus, atque id fieri ingenti desiderio clamantibus, episcopatum suscipere, suo vivente episcopo, coactus est. Atque ita factum est ut episcopus multo instantius ac ferventius majore auctoritate verbum salutis aeternae alacriter pullulanti atque crescenti D
Abbreviated transcription (Latin):
et diuna ꝑciper& sacramenta Moxq. ex intumis cordis medullis. spe om̃em quã habe¬
bit in scło dercliquit: Iam non uxorẽ. non filios carnis nduuti as. not honores setie
cuiusinterea uerbi dĩ prrdicatoris frequentissinis in ȩcoła disputationib ãdstans:
querens sed dõ eum uis serure staturt: & cumius qui eidẽ ad nerebant dõ maebit u¬
uniis orationibus bonis operibus in lege dñ meditans die ae nocte: Et delisꝙ
ac libris docebat: Factũ ẽ tdẽ dinaret᷑ prbt in ȩccła ypponensi omeridu
consensu & de siderio fieri ꝑfieiq petentib: Magnoq amore studio &ellnor
Nagitantibus Mox sibi monasteriũ utra ȩcełam instituit. & eũ diseruiua¬
cepit scdmi modũ & regulã sub scis apłis constitutã: inaxime ut nemo quica
ꝓpriũ i illa societate haber&. sed eis essent om̃ia cõmunia et distribuereto
cuiq sicut opus erat: Interieeto autẽ tẽpore. sc̃o ep̃o ualerio agente. om̃ib en¬

Expanded text:
 major triginta. Moxque ex intimis cordis medullis spem omnem quam habebat in saeculo, dereliquit; jam non uxorem, non filios carnis, non divitias, non honores saeHujus interea verbi Dei praedicatoris frequentissimis in ecclesia disputationibus astans eo cum suis servire statuit. Unde cum his qui eidem adhaerebant Deo vivebat jejuniis, orationibus, bonis operibus in lege Domini meditans die ac nocte. Et de his,ac libris docebat. Factumque est ut ordinaretur presbyter in Ecclesia Hipponensi, omnibus id uno consensu et desiderio fieri perficique petentibus, magnoque studio et clamore flagitantibus. Mox sibi monasterium intra ecclesiam instituit, et cum Dei serviepit secundum modum et regulam sub sanctis apostolis constitutam: maxime ut nemo quidquam proprium in illa societate haberet, sed essent omnia communia, et distribuerentur unicuique, sicut opus erat. Interjecto autem tempore, sancto episcopo Valerio id agente, omnibus gr
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ adhuc differo pena: & pęnarũ supplitia. Sed &. de tua conscientia
dubius nonsũ quod tu non deseras deos quos sẽꝑ adorasti: eiã & alios con¬
pellebas adorare. Nam & tormentis multis affectos usq ad effusionẽ sangunis
olipuis. Et ego quide feci: non quasi olipius sed quasi impius & crudelis
Proquib ergo malis commissis pęniteor & effundo lacrimas amaritudinis
dignet michi remit tere iniquitatẽ meã quã exxereui in sanguinẽ sc̃oꝵ

Expanded text:
quidem differo poenarum tibi inferre supplicia, qui de tua conscientia dubius non sum, quod nequaquam deseras deos quos semper adorasti, et alios compellebas adorare; nam et tormentis multis persequebaris, : Ego quidem feci non quasi Olympius, sed quasi impius et crudelis. Pro quibus commissis poeniteo, et effundo lacrymas amaritudinis i sancto, ut dignetur mihi remittere iniquitatem quam exercui in sanguine sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
tia sua deuicit: nã tanta seripsit. ut dieb ac noctib ñ solũ seribere libro eiꝰ quisq̃sed

Expanded text:
ntia sua vicit. Nam tanta scripsit ut diebus ac noctibus non solum scribere libros eius quisquam, sed ntia sua vicit. Nam tanta scripsit ut diebus ac noctibus non solum scribere libros eius quisquam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
enutritꝰ in senectute bona: Testamentũ nullũ fecit: quia unde faceret pauꝑdi ñhabi
Tertio obsidionis mense. nã ciuitas eius quatuor decĩ mensibus conelusa. & obsẽsa ẽ a mans¬
dalis alanis alusq cõmixtis gentibus decubuit febrib & ala ultima exercitatꝰ egtios
fecit libros tractatus. epistolas numero mille triginta : excepro quinumeriri
non possunt. quia nec nuerũ designauit eorũ: In laude huaas dicit &ia pentus
isidorus: Mareus terentius uarro apud latinos innumerabiles libros scripsit: apud g̃
quoq caleiterus miris artollit᷑ laudib qd tanto libro ediderit. quanto quisq ni
alienos scriberȩ ꝓpria manu uix possit : de nr̃is quoq a pud g̃cos origenes inseripti¬
rarũ lałore tã grecoꝰ ꝗ latino. operũ suoꝵ numero sũperauit: deniq ieronnus
iͦ. milia librorũ. legissẽ se fatet᷑. horũ tam̃ om̃iũ studia augustinus ingenio ut saca¬

Expanded text:
utritus in senectute bona. Testamentum nullum fecit, quia unde faceret pauper Dei non habebat. Tertio obsidionis mense nam civitas ejus quatuordecim mensibus conclusa et obsessa est a Wandalis, Alanis, aliisque commistis gentibus decubuit febribus, et illa ultima exercitatur aegrituctionem animarum fecit libros, tractatus, epistolas numero mille triginta, exceptis qui numerari non possunt, quia nec numerum designavit eorum. Hujus corpusserunt. Marcus Terentius Varro apud Latinos innumerabiles libros scripsit. Apud Graecos quoque Chalcenterus miris attollitur laudibus, quod tantos libros ediderit quantos quisque nostrum alienos scribere propria manu vix possit. De nostris quoque apud Graecos Origenes in scripturarum labore tam Graecos quam Latinos operum suorum numero superavit. Denique Hieronymus sex milia librorum eius legisse fatetur. Horum tamen omnium studia Augustinus ingenio vel scie
Abbreviated transcription (Latin):
flere desiste: post triduu̾ mesequeris: In łer sicerdotẽ & leuitã. hic inehꝰ
numerus der&: Non erat tuũ. sub magistro iuncere: quasi adiutorem
seniã meã requiris : helias heliseũ reliquit: & uirtutẽ non abstulit Et dicit
beatus sutus ep̃s. ad beatũ laurennũ: Accipe facultates excłȩ uł thesauros: &¬
beatus laurentius: cȩpit ꝑregiones curiose querere ubicũq scĩ clericiuł
puperes essem absconsi: Et portans thesauros: ꝓut cuiq opuserat ministraibar¬

Expanded text:
flere desiste, post triduum mflere desiste, post triduum mnumerus decet. Non erat tuum sub magistro vincere, quasi adjutorem sentiam meam requiris Helias Helesium reliquit et virtutem non abstulit Et dixit beatus Sixtus ad beatum Laurentium: « Accipe facultates vel tesauros beatus Laurentius coepit per regiones curiose quaerere, ubicunque sancti clerici vel pauperes essent absconsi, et portans thesauros, prout cuique opus erat, ministraba
Abbreviated transcription (Latin):
deris sine filio pater : Quo sacerdos sc̃e. sine diacono properas : Tunum qua
sacrificasti si ne ministro: nec offerre consueueras: Quid in me ergo dis¬
plicuit pater : Nlum degenere probasti: Experire. certe. utrum idoneum
ministrum elegeris: cui commnisisti dominici sanguinis consetrationẽ: cu
consumandorũ consortiũ sacramentorũ credidisti. huic ergo sanguinis tui
consortiũ negas : Uide ne periclitetur iuditiũ : dũ fortitudo laudatur.
biectio discipuli: de trimentũ est magistri Quid quod inlustrius. prestantes
uri. discipulorũ certaminib. quamsuis uincunt: Deniq abrabã filiũ optulit.
petrus stephanũ pręnusit Et tu pater ostende infilio uirtutẽ tuã. & offer
quẽ erudisti: ut securus uditunu. comitatu nobili. peruenias ad coronam:
tibi debent᷑ certamina: Nos quasi senes leuioris pugnȩ cursũ recipimus.
te quasi iuuenẽ mane ⁊ gloriosios de tyranno triumphus Post uenies

Expanded text:
deris sine filio, pater: quo, sacerdos sancte, sine diacono properas 55 tuo? Numquam sacrificium sine ministro offerre consueveras. quid in me ergo displicuit, pater? Num degenerem probasti? Experire certe utrum idoneum ministruconsummandorum consortium sacramentorum credidisti, huic sanconsortium negas? Vide ne periclitetur judicium tuum, dum fortitudo laudatur. Abjectio discipuli detrimentum est magisterii. Quid! quod illustres et praestantes viri discipulorum certaminibus quam suis vincunt. Denique Abraham filium obtulit , Petrus Stephanum praemisit . Et tu, pater, ostende in filio virtutem tuam, offer quem erudisti, ut securus judicii tui comitatu nobili pervenias ad coronam. tibi debentur certamina. Nos quasi senes levioris pugnae cursum recipimus: te quasi juvenem manet gloriosior de tyranno triumphus. Mox venies,
Abbreviated transcription (Latin):
ANCTUS augustinus ex prouintia africana: cuitate tagastensi. de numero cu¬
rialiũ. parentibus honestis & xp̃ianis ẽ ꝓgenitus. Altusq ac nutiitus eorũ
cura & diligentia. impensisq secularibus lit teris eruditus. ẽ ad prime. om̃ib:
indelic& disciplinis. quas liberales uocaut: Nã & grãmaticã prius in sua ciuitate:¬
a retharicã in affricȩ capite. Kartagine postea docuit: consequenti &iã tẽpope
trans mare an urbe roma & apuã mediolanũ: In qua urbe tunc episcopatũ ađ¬
ministrabat acceptissinius dõ & ioptimis uiris p̾elarissimus sacerdos ambrosius:¬

Expanded text:
atur ab eodem. Ex provincia ergo Africana, civitate Tagastensi, de numero curialium parentibus honestis et christianis progenitus erat; alitusque ac nutritus eorum cura, et diligentia impensisque, secularibus litteris eruditus apprime, omnibus videlicet disciplinis imbutus, quas liberales vocantet Rhetoricam in Africae capite Carthagine postea docuit; consequenti etiam tempore trans mare in Roma, et apud Mediolanum. In qua urbe tunc episcopatum administrabat acceptissimus Deo, et in optimis viris praeclarissimus sacerdos Ambrosius
Abbreviated transcription (Latin):
theodora : cũq eo parit̾ mille ducentos quinquiginti seruos eus.
urores quoq & filios eoꝵ: prius ingenuitate illis concessi Non mubtopꝰ
ab aureliano imperatore trusus in careerẽ. berto atĩ alexandro in
custodu pesito. tribuno quirmo cõmendit᷑: Qui dixit ad batũ des¬
e ritio est ut uir iniustris uice sicra uigats ñ iolũ id istĩ inuiriã te¬

Expanded text:
Theodora, cumque eo pariter mille ducentos quinquaginta servos ejus, uxores quoque et filios eorum, prius ingenuitate illis concessa. Et non multo post ab Aureliano imperatore trusus in carcerem, beato etiam Alexandro in custodia posito, tribuno Quirino commendatur. Qui dixit ad beatum Her ratio est, vir illustris, ut vice sacra judicans, non solum ad ist
Abbreviated transcription (Latin):
alit mamis. Hastium uero in numerabilis multitudo insistebam sacritieuł os
auniuersi tribuni mer & nulites. se hostib tradiderunt. Cum q cuperẽ fugis¬
manadi tum repperire: paulus & iohannes exquib unus p̃positus. alt̃ primi
apparuit mihi ĩuuenis statura excelsus. ferens in huimero crueẽ & dicens
Sume gladium tuum & sequere me Quẽ dum sequerer: apparuerteat
nii. hinc & inde armati. confirmantei me & dicentes nes tibi p̃bemu
officium. tu ingredere hostium castra & dextra leuaq: gladium teneos
euaginatum : respice quousq ꝑuenias ad regẽ ipsorum nomitie brado¬

Expanded text:
militum manus, hostium vero esset innumerabilis multitudo, insistebat sacrificiis, et et universi tribuni ejus ac milites se hostibus tradiderunt. Cumque cuperet fugiendi aditum reperire, Paulus et Joannes, ex quibus praepositus unus, alter li juvenis statura excelsus, ferens in humeris crucem, dicens: Sume gladium tuum, et sequere me. Quem dum sequeretur, apparuerunt ei hinc et inde milites armati, confirmantes eum, et dicentes: Nos tibi praebemus officium, tu ingredere hostium castra, et dextra laevaque gladium tenens evaginatum, respice quousque pervenias ad regem ipsorum.
Abbreviated transcription (Latin):
multisq sedeclarat uirtutib in populis. de quib pauca ꝑstruigam
rat quidam pauꝑ habens duos bones ad exercendam culturam suam. nec
uirat alia possessio nisi quod abhis potuissae tellurem scindens uomere la
luare. Accidit autẽ ut quadã die lassus de hoc opere ueniens his dimissis
sc hospiciolo suo reconder&. Nec mora fur rapa& adfuit. qui eodẽ capiens
scum abduxit. Egressusq pauꝑ incrastinum nibil imienit. Deinde que¬
nt ꝑ deuia. circuit siluas. scandit montiũ ardua. sed nec potuit dep̃hien
noriemuu. Quid plura Accedit lamentans ad sepulchrum beati felicis
martyris. dat cum fletu gemitum. exorat ut ei uirtus eius que ꝑdiderat
reddi obtinera a d .o. E.gressus autem de tẽplo: ante ipsam atru ianuam ag¬
feit restitui. Ingressusq iterum prosternitur ad pauimentũ. gratias agens
sius uirtus illuminauit.

Expanded text:
multisque se declarans virtutibus in populis, de quibus pauca perstringam. multisque se declarans virtutibus in populis, de quibus pauca perstringam. Erat enim quidam pauper habens duos boves ad exercendam culturam suam, nec ei erat alia possesborare. Accidit autem ut die quadam lassus de hoc opere veniens, his dimissis se hospitiolo reconderet. Nec mora, fur rapax adfuit; qui eos clam capiens secum abduxit: egressusque pauper in crastino, nihil invenit. Deinde quaerit per devia, circuit silvas, scandit montium ardua, sed nec vestigium quidemmoriemini. Quid plura? Accedit lamentans ad sepulcrum beati Felicis martyris, dat cum fletu gemitum, exorat ut ei virtus ejus quae perdiderat reddi obtineret a Domino. Egressus autem a templo, 839 ante ipsam atrii januam agrestitui fecit'. Ingressusque iterum, prosternitur ad pavimentum, et gratias ageis virtus inluminavit.
Abbreviated transcription (Latin):
considerare debetis. quia & uos regia aula nutriti. non debetis deesse ala¬
tere meo: ut habeam uos primos inpalatio meo: Quod si contẽptus a uobis
fuero: necesse erit mihi agere ut contẽpni non debeã: Tune paulus & imn
dixerint: Non tibi facimus in uiriã ut p̃ponamꝰ tibi qualẽ cumq ꝑsõñ
U ĩ cibi T̃poiunius qui fecit eelum & t̾ram mare & om̃ia quȩ in ceis siut
eteini dĩ. Et ideo scire te uolumus quia numquã ad salutationẽ tuã. na

Expanded text:
Considerare debetis, quia vos regia aula nutriti non debetis deesse a latere meo, ut habeam vos primos in palatio meo. Quod si contemptus a vobis fuero, necesse mihi erit agere, ut contemni non possim. Paulus et Joannes dixerunt: Non tibi facimus hanc injuriam, ut praeponamus tibi qualemcunque personam; Deum tibi praeponimus, qui fecit coelum et terram, me in eis sunt. Et scire te volumus quia nunquam ad salutationem tuam, nun
Abbreviated transcription (Latin):
tes puniam uos publicos. Tunc seĩ uiri iohannes & paulus xpĩanos adse in¬
uitantes: ordinauerunt de om̃ib quȩ relinquere poterant ac ꝑtotos decã
dies incessanter die noctuq elemosinis insistebant die uero undecima
sunt constricti in domum suam. Missus namq est terentianus campi¬
ductor ad eos cum militib hora cenandi & ingressus: inuenit eos orant
diccitq eis dominus nr̃ uilianus statunculũ aureũ iouis ad uos misit it
adoretis eum & tura incendatis ei. Quod si nonfeceritis: ambo modo gla¬
dio feriemini. Non enim dec& uos intra aulam regiã nutritos publice
occidi. Paulus & iohannes dixerunt. Iulianus si tuus dominus ẽ: habeti
lius & sp̃s sc̃s quẽ ille negare non timuit. Et quia semel ado proiectus
est: uult & alios secum ininteritum deuenire. hȩc & his similia multa¬

Expanded text:
tes publicos punio. Tunc sancti viri Joannes et Paulus Christianos ad se invitantes, ordinaverunt de omnibus quae relinquere poterant, per totos decem dies incessanter die noctuque eleemosynis insistentes. Die vero undecima sunt constricti intra suam domum. Missus namque est Terentianus compiductor ad eos cum militibus hora coenandi. Qui ingressus, invenit eos orantes, et dixit eis: Dominus noster Julianus statunculum aureum Jovis ad vos misit, ut adoretis illud, et thura incendatis. Quod si non feceritis, ambo modo gladio feriemini. Non enim decet vos intra aulam nutritos, publice occidamini. Joannes et Paulus dixerunt: Julianus si tuus est Dominus, habeto us sanctus, quem ille negare non timuit. Et quia semel a facie Dei projectus est, vult et alios secum in interitum devenire. Tunc Terentianus fe
Abbreviated transcription (Latin):
que nunc usq laurentia nuncupatur. Rogatus autẽ ut ibi leuaretur ep̃s ñ
consensit. sed ex sua uoluntate ipse qui ordinaret᷑ elegit. Tantãq ei gratiã
rentur. Multaq in eo erant sanitatis insignia. Sed cũ a constantio. iulianꝰ.
hoc seculo. Tunc gallicanus. habens in ostensi pago quatuor casas quarum
aut exigere pensiones: statim. diabolo impleretur. Et quicumq fieret
istorum eius exactor: lepsus fiebat. Tunc int̾rogata demonia dederunt
nuim elus. ista perieula non euitarent. Et qm nullus audebat eoriuenise

Expanded text:
quae nunc usque Laurentia nuncupatur. Rogatus autem ut ibi levaretur episcopus non quae nunc usque Laurentia nuncupatur. Rogatus autem ut ibi levaretur episcopus non consensit, sex ex sua voluntate ipse qui ordinaretur elegit. Tantam namque ei grarentur: multaque in eo erant sanctitatis insignia. Sed cum a Constantio Julianus nt. Tunc Gallicanus habens in Ostiensi pago quatuor casas, quarum aut exigere pensiones, statim a diabolo repiebatur. Et quicunque ejus esset exactor, leprosus fiebat. Tunc interrogata daemonia dederunt uum ejus ista pericula non vitarent. Et quoniam nullus audebat convenire
Abbreviated transcription (Latin):
susceperint. Tunc cum augusto intrante palatium. gallicano occurrit
heleua. cum filia sua constantina & filiab ipsius gallicani. Fundebantur la¬
cessit. & infascib positus. quinq milia seruorum. liberos ciuesq romanos fe¬
cit. quib p̃dia domosq donauit. cunctasq facultates suas. excepto iure si¬
liarum. distrahi ac donari pauperib iussit. & se. in ostensi urbe manendi cu
dam uiro hilarino nomine sociauit. Cuius habitaculum. ampliari fecit ad
peregrinorum susceptionem. quã ipse. plurimis impendebat. Nuic adhe¬
serunt multi ex seruis eius. quos liberos fecit. & diuulgata est fama eius ꝑto
t. i urbẽ. ita ut ab oriente & occidente uenientes: uiderent uirum. ex
patricio & consule. qui erat amicissimus augustorum. lauantẽ pedes po¬
truxit ecclesiam. & dictauit officia dericorum. Huic sc̃s laurentius leuna
reuelauit adortans eum. ut in eius nomine ecclesiam fabricaret in porta

Expanded text:
e. Tunc cum Augusto intrante palatium Gallicano, occurit Helena cum filia Constantia, et filiabus ipsius Gallicani. Fundebantur las positus, quinque millia servorum liberos civesque Romanos fecit. Quibus praedia domosque donavit: cunctasque facultates suas, excepto jure filiarum, distrahi ac donari pauperibus jussit. Et se in Ostiensi urbe manenti cuidam sancto viro, Hilarino nomine, sociavit. Cujus habitaculum ampliari fecit ad peregrinorum susceptionem, quam ipse plurimis impendebat. Huic adhaeserunt multi ex servis suis, quos liberos fecit. Et divulgata est fama ejus per totum orbem, ita ut ab Oriente et Occidente venientes, viderent virum ex patricio, ex consule, qui erat amicissimus Augusto, lavantem pedes, poxstruxit ecclesiam et ditavit officia clericorum. Huic se sanctus Levita Laurentius revelavit, adhortans eum, ut in ejus nomine ecclesiam fabricaret in porta,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uos frequenter cum beatissimo pio ep̃o ad altare dñi commemorabat. Post
annum uero & dies uiginti & octo egritudine detentus ẽ nouatus & abens
erat a conspectu beate uirginis praxedis: Pio autẽ ep̃o cogitante de om̃il
heata uero praxedis dixit ad patrẽ nrm sem̃ pium ep̃m: Iubeat seĩmnoni
um ur̃m ut eamus ad eum & iusitatione nr̃a una cum orationib ãmns
saluabit eũ d̃s  Et facta constitutione noctu una cum pio ep̃o &ur
gine dñi praxede: ꝑreximus ad uirũ di nouatumz& hoc cum uidisse

Expanded text:
 vos frequenter cum beatissimo Pio episcopo ad altare Domini commemorabat. Post annum vero et dies viginti octo, aegritudine detentus est idem Novatus, et absens erat a conspectu virginis Praxedis. Pio autem episcopo cogitante de omnibus beati Praxedis dixit ad patrem nostrum sanctum Pium: Jubeat sanctitas vestra, ut eamus ad eum, et visitatione nostra una cum orationibus vestris salvabitur. Et facta constitutione, nocte una cum Pio episcopo et virgine Domini perreximus ad virum Dei Novatum. Cumque audisset
Abbreviated transcription (Latin):
anals auferre axpianis ꝓhibita ẽ &e inuisionib sepe am monita ne sc̃m corp̃.
lohomine bene positum. uiolara Sed illa inintentione ꝑdurante euiden
a apparuit ses uitalis. dicens ad eam : Noli mihi molesta esse. mulier. quia.
rien d psiipsa autem. dum reuerteretur ad urbẽ mediolauensium agm̃ idola¬
liens saes ifieantium. incurrit initinere: Quã eũ uiderent: Aeponentes
ei le tes ieulo horcabantur secum epulari: Cumq illa resistens. dicer et. xp̃i
testiti parentib suis succedentes. & domum ꝓpriam inquanatifuerat T

Expanded text:
alis auferre, a christianis prohibita est, et in visionibus saepe admonita, ne sanctum corpus a malo homine bene positum violaret. Sed illa in intentione perdurante, evidentius ei apparuit sanctus Vitalis, dicens ad eam: Noli mihi molesta esse, mulier; quia hristus fieri jussit. 12. Ipsa autem dum reverteretur ad urbem Mediolanensium, ilvano sacrificantes in itinere; quam cum vidissent, deponentes eam de vehiculo, 486 hortabantur secum epulari. Cumque illa resistens, diceret: Christte
Abbreviated transcription (Latin):
nebam geruasium & protasium. & sperabam eos dus nr̃is in molatus
Accipiens nero relationẽ. exiluit dicens. Adhuc iuuit deorũ aduen¬
sarius Et ingenti ira ex estuans: nautas queri & puniri iubebit.¬
nes expone aiib & feris. nec eos quiescere patiaris Cumq anulimu
huiuscemodi litteras accepiss&: palam recitauit. sibiq scm̃ narariũ¬

Expanded text:
nebam . Geruasium . et prota| sium . quos sperabam diis nostris inmolaturos. nebam . Geruasium . et prota| sium . quos sperabam diis nostris inmolaturos. Accipi| ens nero relationem . exsiluit dicens adhuc uiuit deorum| aduersarius . et ingen ira exestuans . nautas quert| puneri iucarnes| expone auibus . et feris . nec ossa quiiscere paciares| Cumque anolinus huiuscemodi litteras accipisset palam| re
Abbreviated transcription (Latin):
consilio im molabunt dus: & sicut poposcert̃.
parium cum celso puero recludi in carcerẽ. scõs uero Geruasium &e ꝓ
ti uuenes geruasium & protasium ne im molarent diis: atq ideo
& quia eius sunt elementa. quę sola uissione constituit: Lunc nero
rra purgetur Et continuo eleuatis in nauiculã.ita in altũ naute
rofecti sunt ut obscurarentur a terra Et p̾cipitauerunt scm naza
neronis paruimus imꝑio. Ubi es nunc nero. & di tui qui saluos nos facu
Tarus una cum paruulo in nauiculã sedata ẽ tẽpestas dixitq aqͥ eos¬
surda &ceca. Responderunt naute. hunc uere credimus & scumes¬
& scimus
qm̃ uana sunt quȩ nunc usq coluimus dixit eis sẽs nazarius Sicredii
custodite uos amalitia neronis Et ꝓfecti sunt nautȩ di gr̃a custodit¬
firmatos Audiens uero anulinus qui pera ciuitati quod eos p
& ꝑuertentẽ eos ques in carceret¬

Expanded text:
consilio immola+nt diis . et sicut poposcerunt consilio immola+nt diis . et sicut poposcerunt sit sanctum nazarium cum celso puero| recludi in carcerem. Sanctus uero geruasium . et tisti . iouenis| Geruasium . et protasium . ne inmolarent diis . aquae| iddiet quia sua sunt ęlemen| ta que sua iussione . constituit. Nero terra purgetur. Et continuo eleuatis in nauico . | ita in altum nautae profecti sunt . ut obscurarentur a terra| et praecipitauerunt sancneronis parimus inperio . ubi es nunc nero et dii tui quis nos| saluos faciet  sanctus nazarius . una cum paruolo in nauicula seta| te tempestas est. eca. Responderunt| naute . nunc uero credemus . et scimus quoniam uana sunt que| hucusque coluimus. Dicit eis sanctus nazarius . si creditis custodi| te uos a malicia neronis . et perfecti sunt nautae . dei graciconfirmatus+| Audiens uero anolinus qui praeerat ciuetati . quod pre| ruer| tentem quos in carcere rete
Abbreviated transcription (Latin):
animas seruorum tuorum geruasii & protasu: ut ꝑ confessionẽ nomi
ti libati a malitia neronis : ate ingła suscipi mereantur: Dixit qas
eos nero: Nolite consentire huic malefico: ne cũ eo supplitus conuns¬
ti Sc̃i geruasius & protasius dixerunt: In rationabilis ẽ. ista ꝑsuasio. dm̃ an
ditorem cęli & terre. qui nos fecit. & mare & om̃ia que meis sunt. nu
confiteri: & colere idola manufacta. que non loquuntur neq audiune
Hero indignatus: pugnis & calcib eos subici p̃cepit: Cumq aministris
fuissent: nero dixit: Militate nobiscum & eligendi honoris copiã uos
tribuam: diuitiarumq habundantiam. ad arbitrium ur̃m uobis con¬
Non nos terrena oblectatione iouis figuram arte auro eboreq distinel
adorabimus. sed nec tu pedem nr̃m repellere poteris ania. quã ãnsil¬
n quã mala breia possidere Nam aiuitie & honores tui mali sunt
mur uos ꝑ caput neronis: quiescite a nob
nr̃mi sc̃ m nararium: Renunciauerunt

Expanded text:
animas seruorum tuorum . Geruasi . et protasi . ut per confessionem| nominis tui liberati a malicia neronis . a te in gloriam suscipi| mereantur. Dixitque ad eos nero nolite consentire huic ma| lefico . nec cum eum suppliciis consummanostri. Geruasius . et protasius| dixerunt inracionabilisdito| rem caeli et terrae qui fecit mare et omnia que in eis sunt.| Non confetere et colere idola manufacta que non locuntur| neque audiunt. Nero indignatus . pugnis eos subegi praecepit.| Cumque a ministris caesi fuissent. Nero dixit miletate no| biscum et elegendi honoris cupiam uobis tribuam . diuiciarum| que habundantiam ad arbitrium uestrum in uos con. non nos terrenę| opes oblectant . nec iouis figuram arte auro euoreque| distinctam adorauimus . sed nec tu pedem nostrum referre pote| ris a uia quam nreuia mala possedire . nam diuiciae . et hono| ris tui+ nulli sunt mur uos per caput neronis . | quiescite a nobinostrum| nazarium. Renunciauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
sicut perut fr̃ tuus geruasus. Sc̃s protasius respondit. Nontibi rraseor
it eis misereret᷑. orauit addens hoc. quia nescirent quid facerent. Unde
rego tmi misereor. quia nescis quid facis Age ergo quod cepisti. ut mihi pos
simus comes astasius aussit eum. capite cedi. Cumq decollatus essoc sẽs¬
ini: credens. me. orationib eorum. consequi misericordiam dñi nr̃i iħa¬

Expanded text:
it: Non tibi irascor, ut eis indulgeretur, oravit, addens et hoc, quia nescirent quid facerent. Unde et ego tui, misereor; quia nescis quid facias. Age ergo quod coepisti, ut mihi possTunc comes Astasius jussit eum capite caedi. Quod cum factum esselivi, credens me orationibus eorum consequi misericordiam Domini