comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
llũ uidelic& nob̾ abscondimꝰ: non noᷤᷤ
illi. Nunc gͦ dũ possumꝰ: a conspectu
xt̃ni udicis ⁊ male audicis cogitata
& peiꝰ ꝑ petrata deleamus. Reuocemꝰ
ante occłos cordisnr̃i : quicqͥd ꝑuerse
egimꝰ ꝑ nequitiã p̃sũptionis. Nichil
sibi nrã blandiatur infirmitas : atq
inhis quȩ recolet semet ipsã delicate
non palpae : sed quantũ sibimale fit
conscia. tanto inse benigniius sit se¬
uera. ꝓ ponat contrase futurũ uidi¬
tiũ : ⁊ queq inse sentit districtȩ fe¬
rienda ꝑsententiã uidicis. hec inse
pie feriat. ꝑpęnitentiã conuersioniᷤ.
Unde apte post quã iuolenti huius pęna
de scripta est: sequitur. Neq enim¬

Expanded text:
Illum videlicet nobis abscondimus, non nos Illum videlicet nobis abscondimus, non nos illi. Nunc ergo dum possumus, a conspectu aeterni judicis et male cogitata, et pejus perpetrata deleamus; revocemus ante oculos cordis quidquid perverse egimus per nequitiam praesumptionis. Nihil sibi nostra blandiatur infirmitas, atque in his quae recolit, semetipsam delicate non palpet, sed quanto sibi mali sit conscia, tanto in se benignius sit severa, proponat contra se futurum judicium, et quaeque in se sentit districte ferienda per sententiam judicis, haec in se pie feriat per poenitentiam conversionis. Unde apte postquam violenti hujus poena descripta est, sequitur: CAPUT VI
Abbreviated transcription (Latin):
aut ex arbitrio starent. Sed quia hu¬
militer elegerunt ei inherere aquo
errati sunt: hanc ipsam inse mutabi¬
litatẽ suã standi iã inmutabilita¬
te uicerunt: ut hoc ipsũ meritũ tran̾¬
cenderent: qđ naturȩ suȩ ordinẽ mu¬
tabilitatis sub eẽ. potuissent. Quia
ergo solus diuinȩ naturȩ est umbrã
ignorantiȩ mutabilitatisq̾ non ꝑpeti:
dicatur recte. Nonsunt tenebre.
unonẽ. umbra mortis: ut ab scondan¬
tur ibi quioꝑantur iniquitatẽ. Lux
enĩ aeterna quȩ deus ÷: quanto incos¬
mutabilit̾ fulget. tanto penitrabilit̾
udet: Ut neq occulta nesciat quia
cuncta penitrat. neq penitrata obliuiꝰ¬
catur : quia in conmutabilis durat.
ꝓ inde quotiens indignũ aliquid corde
concipimꝰ : toties in luce peccamus.
Quia ipsa nob̾ ⁊nonsibi p̃sentibus pres¬
to est: & ꝑuerse gaucdentes in ipsa
impinginius. a qua ꝑmeritũ longe
sumus. Cũ uero nosiuderi nonere¬
dimus. in sole clausos occłos tenemus.

Expanded text:
aut ex arbitrio starent. Sed quia huaut ex arbitrio starent. Sed quia humiliter elegerunt ei inhaerere, a quo creati sunt, hanc ipsam in se mutabilitatem suam standi jam immutabilitate vicerunt, ut hoc ipsum merito transcenderent, quo naturae suae ordine mutabilitati subesse potuissent. Quia ergo solius divinae naturae est, umbras ignorantiae mutabilitatisque non perpeti; dicatur recte: Non sunt tenebrae, et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem. Lux enim aeterna, quae Deus est, quanto immutabiliter fulget, tanto penetrabiliter videt: et neque occulta nescit, quia cuncta penetrat; neque penetrata obliviscitur, quia incommutabilis durat. Proinde quoties indignum aliquid corde concipimus, toties in luce peccamus, quia ipsa nobis, et non sibi, praesentibus praesto est, et perverse gradientes in ipsa impingimus, a qua per meritum lsumus. Cum vero nos videri non credimus, in sole clausos oculos tenemus.
Abbreviated transcription (Latin):
hab& inmortalitatẽ : alucẽ habitat in¬
accessibilẽ. Sed cũ cuncti nouerimꝰ
qđ ⁊humana anima & angłici sp̃s
sint in mortales instituti. cur ab apło
nisi quia solus uere non moritur. qͥd
solus nũquã mutat᷑  Humana quippe
anima in lapsũ non ad hererre: simu¬
tabilis non fuiss&̾. Quȩ aparadisi qͦq
gaudiis expulsa: simiitabilis non esse
ad uitã minime rediret. Hoc ipsũ
uero qđ redire aduitã nititur: defet
suos cogit᷑ alt̾nanti semꝑ mutabilitate
tolerari. Quia gͦ exnichilo condita:
exse nichilominus infra se tendit. niss
ad se boni desiderii statũ artificis sui
manu teneatur. Exeo itaq qͦd crratura
est deorsum ire hab&: Uirtute nãq
ꝓpria inp̃ceps posse. re considerat.
sed ad creatorẽ suũ amoris manu se r¬
tinet necadat. quo usq ad inmutabi¬
litatẽ cranseat: ⁊eo uere inmortalites
quo innutabilit̾ uiuat. Ipsi quoq
angu̾ici sps mutabiles exnatura sunt
condia: quatinꝰ aut sua sponte caderet.

Expanded text:
 lucem habitat inaccessibilem . Sed cum cuncti noverimus, quod et humana anima, et angelici spiritus sint immortales instituti, cur ab Apostnisi quia solus vere non moritur, qui solus nunquam mutatur? Humana quippe anima in lapsum non caderet, si mutabilis non fuisset. Quae a paradisi quoque gaudiis expulsa, si mutabilis non esset, ad vitam minime rediret. In hoc ipsum vero quod redire ad vitam nititur, defectus suos cogitur alterna semper mutabilitate tolerare. Quia ergo ex nihilo condita, ex se nihilominus infra se tendit nisi ad boni desiderii statum artificis sui manu teneatur. Ex eo itaque quod creatura est, deorsum ire habet. Virtute namque propria in praeceps posse se ire considerat, sed ad Creatorem suum amoris manu se retinet, ne cadat, quousque ad immutabilitatem transeat; et eo vere immortaliter, quo immutabiliter vivat. Ipsi quoque angelici spiritus mutabiles ex natura sunt conditi, quatenus aut sua sponte caderent,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ cũ eausã. huiꝰ examinis contra
se aggredi ceꝑit: ipse ẽ. auctor qͥ ex hibet. ipse.
qͥ exhibet᷑. Odit se qualẽ fuisse meminit. et pa
qͥ ẽ. ꝑ semecipsũ inseqͥt᷑ illũ qͥ fuit: atq ab ipso
homine aduersus semet ipsũ fit quȩdã rixam
animo. parturiens pacẽ. Quantũ hanc conu¬

Expanded text:
enim cum causam hujus examinis contra enim cum causam hujus examinis contra se aggredi coeperit, ipse est actor qui exhibet, ipse reus, qui exhibetur. Odit se, qualem fuisse se meminit, et ipse qui est, per semetipsum insequitur illum qui fuit, atque ab ipso homine adversus semetipsum fit quaedam rixa in animo, parturiens pacem cum Deo. C
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitus : qͦd ipsi inse ꝑhumanita¬
tẽ non uident. Conspit̾uint districtũ
uidicẽ : quiquo tardius uenit. eo
se uerius ꝑcutit. Scõꝵ ętiã patrũ
re sidere con uentũ cũ eoparit̃ con
tẽplantur : eoꝵq uł exempla uł
dicta se contempsissẽ reprehendunt.
atq in hoc secreto interioris uditii
ipsam̃tis suȩ exsecutione constricti.
penitendo feriunt : qͦd suꝑbiendo con¬
miserunt. Ibi nãq aduersumse qͥeqͥd
se inpugnat enumerant: ibi ante
occłos suos. omẽ qͦd de fleant. co a¬
ceruant. Ibi quicqͥd ꝑ irã districti
uidicis de cerni possit intuentur :
ibi tot patiuntur supplitia. quot
pati tient. Nec de est in hoc uiditio
mente concepto : omẽ ministeriũ
qͦd punire reos suos plenus debeat.
Nã conscientia accusat : ratio uidi¬
cat. Iuor ligat : dolor excruciat.
Qͦd iuiditiũ eo certius punit. quo inte¬
rius seuit: quia uidelica& ab exteri¬
oribus non accedit. Unus quisq

Expanded text:
divinitus, quod ipsi in se per humanitadivinitus, quod ipsi in se per humanitatem non vident. Conspiciunt districtum judicem, qui quo tardius venit, eo severius percutit. Sanctorum etiam patrum residetemplantur, eorumque vel exempla, vel dicta se contempsisse reprehendunt, atque in hoc secreto interioris judicii ipsa mentis suae exsecutione constricti, poenitendo feriunt, quod superbiendo commiserunt. Ibi namque adversum se quidquid se impugnat, enumerant; ibi ante oculos suos, omne quod defleant, coacervant; ibi quidquid per iram districti judicis decerni possit intuentur; ibi tot patiuntur supplicia, quot pati timent. Nec deest in hoc judicio mente concepto omne ministerium, quod punire reos suos plenius debeat; nam conscientia accusat, ratio judicat, timor ligat, dolor excruciat. Quod judicium eo certius punit, quo interius saevit, quia videlicet ab exterioribus non accedit. Unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
examinat. Quienĩ ad extremũ eius ui¬
ditiũ uenerit: non iã corã illo. sed ab
illo uidicatur. Dehoc quoq mentis
uiditio : obliuscenti animȩ ꝑ propħam
dũs dicit. Reduc me in memoriã:
ut uidiceniur simul. Narra si qͥa
habes: ut uistificeris. Deba enĩ unius¬
cuiꝰq mens ⁊ causas suas apud dĩm : &
causas diũ contra se sollicita in quisitione
diseutere. Deb& caute pensare ułquȩ
abeo bona ꝑceperit: uł quȩ mala boniᷤ
illius ꝑuerse uiuendo respondit.
Qdelecti quidẽ cotidie facere omnino
noncessant. Unde bene salomon
ait. Cogitationes iustorũ : uiditia. Ac¬
cedunt enĩ adsccretariũ iudicis. intͣ
sinũ cordis considerant quã districte
quandoq feriat. qui dui pacienter
expectat. Metuunt inhisquȩ se e¬
gisse memuiner̃: puniunt flendo qđ
ꝑ petrasse se intelligunt. Timent sub¬
tilia diuina uiditia: etiam dehis
quȩ insemet ipsis intelligere fortasse
non possunt. Uident enĩ iuderi

Expanded text:
examinat: qui enim ad aeternum ejus juexaminat: qui enim ad aeternum ejus judicium venerit, non jam coram illo, sed ab illo judicatur. De hoc quoque mentis judicio obliviscenti animae per prophetam ominus dicit: Reduc me in memoriam, ut judicemur simul; narra si quid habes ut justificeris . Debet enim uniuscujusque mens et causas suas apud Dominum, et causam Domini contra se sollicita inquisitione discutere. Debet caute pensare vel quae ab eo bona perceperit, vel quae mala bonis illius perverse videndo responderit: quod electi quidem quotidie facere onon cessant. Unde bene Salomon ait: Cogitationes justorum judicia. Accedunt enim ad secretarium judicis intra sinum cordis, considerant quam districte quandoque feriat, qui diu patienter exspectat. Metuunt in his, quae se egisse meminerunt, et puniunt flendo, quod perpetrasse se intelligunt, timent subtilia divina judicia, etiam de his quae in semetipsis intelligere fortasse non possunt. Vident enim videri
Abbreviated transcription (Latin):
tanto maiorẽ indisputatione: quanto
hoc qͦd dicit. si neglegitur acruis dolet.
Hic nimirũ non illut uiditiũ desig¬
natur: qͦd ꝑ & t̾nam retributionẽ punit.
sed quod mente conceptũ ꝑ conuersionẽ
diluit. Ad illut quippe uenire nonde¬
siderat : quisqͥs se ꝑillud clãpnari for¬
midat. dũ gͦ dicitur. neq enĩ ultra
in hominis pocestate est ut ueniat ad
dm̃ in uiditiũ : ꝓfecto ostenditur
esse qͦd dã uiditiũ. quod quandoq
etiã adãpnatis ac repbis desideretur.
Et quod ÷ illud nisi hoc dequo paulus
eoꝵ. Dequo dauid ait. Honor regis:
uiditiũ diligit. Ut udelicae quia iã
dum honorat exfide. sollicite udic&
quid ei debeat inoꝑatione. Underursũ
scriptũ est. Iudicare corã dño: ⁊ expecta
eum. Coram dño scilica& iudicatur:
quicorde dñm conspicit. ⁊ actus suos
sub eius p̾sentia sollicita inqͥsitione¬
discernit. Quẽ tanto quis securnis ex¬
pectat: quanto cocidie uitã suã suspectꝰ

Expanded text:
tanto majore disputatione indiget, quanto hoc quod dicit, si negligitur, acrius dolet. Hic nimirum non illud judicium designatur, quod per aeternam retributionem punit, sed quod mente conceptum per conversationem diluit. Ad illud quippe venire non desiderat, quisquis se per illud damnari formidat. Dum ergo dicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est, ut veniat ad Deum in judicium, profecto ostenditur esse quoddam judicium quod quandoque etiam a damnatis ac reprobis desideretur. Et quod est illud, nisi hoc, de quo Paulus eorum ; et de quo David ait: Honor regis judicium diligit ; videlicet qui jam Deum honorat ex fide, sollicite judicet quid ei debeat in operatione. Unde rursum scriptum est: Judicare coram Domino, et exspecta eum . Coram Domino scilicet judicatur, qui corde Dominum conspicit, et actus suos sub ejus pdiscernit, quem tanto quisque securus exspectat, quanto quotidie vitam suam suspectus
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ cdũ iuiuentute ad seniũ senio traheret᷑
ad mortẽ: transeundo didicit. stando
quid fuit᷑. Cuius nos quia deꝓpagine
nascimur: radicis a maritudinẽ. qͣsi
in uirgulto retinemus. N ãquia ex
illo originẽ ducimꝰ : eiuscursũ uas¬
cendo sortim᷑: ut co ipso cotidiano
monito quo uiuimꝰ : incessant ad uitã
transeamus. ⁊ uiuendi nob̾ spatiũ
unde crescere creditur: inde de¬
crescat. Quia ergo ad sũmã mori¬
endi cotidie tendimꝰ ꝑ incremta ui¬
uendi: bene de morientibꝰ ne quaquã
transibunt dr̃ sed ꝑtransibunt. Quia
transeunt etiã dũ iuuunt : sed per¬
transeunt dũ moriuntur. Sequit᷑.¬

Expanded text:
Et dum juventute ad senium, senio traheretur Et dum juventute ad senium, senio traheretur ad mortem, transeundo didicit stando quid fuit. Cujus nos quia de propagine nascimur, radicis amaritudinem quasi in virgulto retinemus. Nam quia ex illo originem ducimus, ejus cursum nascendo sortimur, ut eo ipso quotidiano momento quo vivimus incessanter a vita transeamus, et vivendi nobis spatium unde crescere creditur, inde decrescat. Quia ergo ad summam moriendi quotidie tendimus per incrementa vivendi, bene de morientibus nequaquam transibunt dicitur, sed pertransibunt, quia transeunt etiam dum vivunt, sed pertranseunt dum moriuntur: Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ : qui humiliauerunt te. Q bene
de morientibus popłis non ait transi¬
bunt: sedꝑtransibunt. Qui ȩtiã ui¬
uendo temꝑalit̾ cotidie ad finẽ tendimꝰ
⁊ p̃sentem uitã quasi quandã uiã
subigendo trausimꝰ. hoc ipsũ enĩ mori¬
turis uuerr: quasi admortẽ ire est.
& quot dies uitȩ ꝑagimꝰ : quasi initinere
ad locũ ꝓpositũ. tot passibꝰ ꝓpinquamꝰ.
psa quippe augmenta detrim̃ta sunt
temporũ : quia uitȩ nr̃ȩ spatia qͣnto
eẽ. cęperint. incipiunt iã tato no
fuit: ut manente illo deciderent tẽ¬
pora: nec cũ temꝑibꝰ ipse transiret.
Stabat enĩ momentis decurrentibꝰ qr
nequaꝗͣ aduite t̾minũ. ꝑdierũ inere¬
menta tendebat. Stabat tanto robꝰ¬
tuis: quanto semꝑ stanti. artuis ui¬
herebat. At ubi uetitũ contigit:
mox offenso creatore cȩpit ire cũ tẽꝑe.
Statu iudelic& in mortalitatis amisso:
cursus e ũ mortalitatis absorbuit.

Expanded text:
eorum qui humiliaverunt te . » Et bene eorum qui humiliaverunt te . » Et bene de morientibus populis non ait transibunt, sed pertransibunt, qui etiam vivendo temporaliter quotidie ad finem tendimus, et praesentem vitam quasi quamdam vitam subigendo transimus; hoc ipsum morituris vivere, quasi ad mortem ire est, Et quot dies vitae peragimus, quasi in itinere ad locum propositum tot passibus propinquamus. Ipsa quippe augmenta detrimenta sunt temporum, quia vitae nostrae spatia quanta esse coeperint, incipiunt jam tanta nofuit, ut manente illo decederent tempora, ne cum temporibus ipse transiret. Stabat enim momentis decurrentibus, quia nequaquam ad vitae terminum per dierum incrementa tendebat. Stabat tanto robustius quanto semper stanti arctius inhaerebat. At ubi vetitum contigit, mox 789 offenso creatore coepit ire cum tempore. Statu videlicet immortalitatis amisso, cursus eum mortalitatis absorbuit .
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ. benẽ ꝑdiuinã sententiã dicitur.
In nocte quippe ab lata est: quȩ in obs¬
curitate est cordis amissa. In nocte a¬
blataest : quȩ considerationis lucẽ
habere noluit. ut qđ poderat pati p̃¬
uideret. Unde bene discipul fucura
cogitantibus: paulus apłs dicit. Uos
aut᷑ fr̃s non estis intenebris: ut uos
dus illa quasi fur conprehendat. Oñs¬
enĩ uos filii lucis estis. ⁊ filii diei. ñ
sumꝰ noctis neq tenebrarũ. Dies enĩ
exitus tanquã fur innocte conprehen¬
dit: quando stultorũ animas futura
non p̃uidentes eicit. Unde hic qͦq
apte sub iungitur. Et in media nocte
cur uabuntur popłi ⁊ ꝑtransibunt.
Inmedia enĩ nocte curuati ꝑtranseũt:
qͥ in obscuritatis suȩ negligentia hu¬
miliati rapiuntur. Iunc curuabunt᷑
ꝑsententiã uidicis: qui nunc curuari
negligunt ꝑ humilitatẽ cordis. Electi
aut̃ ne in uiti curuentur in morte:
sponte curuantur in humilitate.

Expanded text:
suae bene per divinam sententiam dicitur: suae bene per divinam sententiam dicitur: In nocte quippe ablata est, quae in obscuritate est cordis amissa. In nocte ablata est, quae considerationis lucem habere noluit, ut quod poterat pati praevideret. Unde bene discipulis futura cogitantibus Paulus apostolus dicit: Vos autem fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa enim vos filii lucis estis, et filii diei; non sumus noctis neque tenebrarum . Dies enim exitus tanquam fur in nocte comprehendit, quando stultorum animas futura non praevidentes ejicit. Unde hic quoque apte subjungitur: Et in media nocte curvabuntur populi, et pertransibunt. In media nocte curvati pertranseunt, qui obscuritate suae negligentiae humiliati rapiuntur. Tunc curvabuntur per sententiam judicis, qui nunc curvari negligunt per humilitatem cordis. Electi autem ne inviti curventur in morte, sponte curvantur in humilitate.
Abbreviated transcription (Latin):
Potest aut̃ ꝑ principẽ uł tirannũ: qͥsq
suꝑbus intelligi. ꝑ pauꝑem uero:
humilis designari. ⁊yrannũ gͦ dis¬
ceptantẽ contra pauꝑẽ non cognos¬
cit : quia suꝑbos omẽni uitã nunc
humiliũ deprimentes. inuiditio nes¬
cire seꝑhib& dicens. Nescio uos unde
sitis. & quia sic potent̾ cũ uult destru
it : sicut cũ uoluit podent̾ creauit :
apte raciocinando sub iungit᷑. Opus
uita tollantur iniqui : subito ⁊ repen-¬
te tolluntur. quia finẽ suũ cogitan¬
do p̃ uidere nesciunt. Subito est qđ
ante cogitare nonpotuit. subito diues
ille stultus raptus: qͥorrea quȩ p̃para¬
bat deseruit.⁊inferni locũ quẽ ñ
p̃udebat inuenit. Ad aliud exerce¬
bat animã ꝑ cogitationẽ : sed aliud
emisit ꝑsententiã. Aliud dũ iuuer&
contẽplatus est: aliud dũ moreretur
exꝑtus. Reliquit enĩ dui tractata
temꝑalia : unopinata inuenit. &t̾̃na.
Unde &e̾ei ꝓpt̾ hanc ignorantiã cęcitatis

Expanded text:
Potest autem per principem vel tyrannum quisque superbus intelligi; per pauperem vero humilis designari. Tyrannum ergo disceptantem contra pauperem non cognoscit, quia superbos omnes vitam nunc humilium deprimentes, in judicio nescire se perhibet, dicens: Nescio vos unde sitis . Et quia sic potenter cum vuit, sicut cum voluit potenter creavit, apte ratiocinando subjungitur: Opus vita tollantur iniqui, subito et repente tolluntur, quia finem suum cogitando praevidere nesciunt. Subito est quod ante cogitare non potuit. Subito dives ille stultus est, qui horrea quae pbat deseruit, et inferni locum quem non praevidebat invenit. Ad aliud exercebat animam per cogitationem, sed ad aliud emisit per sententiam; aliud dum viveret contemplatus est, aliud dum moreretur expertus. Reliquit enim diu tractata temporalia, et inopinata invenit aeterna. Unde ei propter hanc ignorantiam caecitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscit exerc&: quia non subito ꝑcutit᷑.
sed erus infinẽ pęna differ tur: neqͥuissi¬
ma eiꝰ actio a deo iuderi noncredit᷑.
Unde ⁊ apte post quã eius narrauit inte¬
ritũ: ilico de dño adiunxit dicens. Occłiꝰꝰ

Expanded text:
cupiscit exercet, quia non subito percutitur, cupiscit exercet, quia non subito percutitur, sed ejus in finem poena differtur, nequissima ejus actio a Deo videri non creditur. Unde apte postquam ejus narravit interitum, illico
Abbreviated transcription (Latin):
sub audis diuina iudicia. absqrmanu
uero auferent eũ : qͥ manu molentꝰ
fuit. Absq manu auferent : quia
uidelic& subito exitu urgente in¬
usibilit̃ rapiturꝰ : qͥ uisibilit̾ rapiebat.
Uidet ipsoᷤ quosrapit : sedqͥs illũ in
morte rapiat non uidet: Absq manu
gͦ uolentus aufertur : quia ⁊ raptorẽ
suũ non intuetur. ⁊ tam̃ ducitur.
Quẽ tanto sequit᷑ districtio sententię:
quanto peccanti ei magnaest pacl¬
entia p̃rogata. Quia diuina se¬
ueritas eo iniquũ aeruis punit: qͦ
diutius ꝑtulit. Sȩpe uero euenit:
ut dũ peccatores suꝑna dem̃tia ex¬
pectat : in maiore cordis cęcitate
ꝓsiliant. Unde ⁊ scriptum est. An
ignoras quia benignitas dei adpeni¬
tentiã te ad ducit  T̾uautẽ scđm
cduritiã tuã ⁊ cor inpenitens thes¬
aurizas tibi irã indiȩ irȩ. ⁊ reuelitionl
usti iuditiĩ dei. & ecce dũ uolentus
quisq quosualuerit rapit. dũ inualidũ
ꝯpprimit. ⁊ dũ du omẽ qđ nequit᷑ con¬

Expanded text:
Subaudis divina judicia. Absque manu vero auferent eum qui manu violentus fuit. Absque manu auferent, quia videlicet subito exitu urgente invisibiliter rapitur, qui visibiliter rapiebat. Vidit ipse quos rapuit, sed quis illum in morte rapiat non videt. Absque manu ergo violentus aufertur, quia et raptorem suum non intuetur, et tamen ducitur. Quem tanto sequitur districtior sententia, quanto peccanti ei magna est patientia prorogata, quia divina severitas eo iniquum acrius punit, quo diutius pertulit. Saepe vero evenit, ut dum peccatores superna clementia exspectat, in majorem cordis caecitatem prosiliant. Unde scriptum est: An ignoras, quia benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam tuam et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei . Et ecce dum violentus quisque quos valuerit rapit, dum invalidos opprimit, et dum diu omne quod nequiter con
Abbreviated transcription (Latin):
uł umbre mortis. etiã alit̾̃ posst̃. Om̃is
nãq inmutatio: uelut quędã mortis
imitatio est. Id enĩ qͦd nutat. quasi
abeo qđ erat int̾ficit. ut desinat eẽ qđ
fuit. uincipiat ex̃. qͦd non fuit. Lum̃
brascit. nullis naturȩ suȩ de fectibus
obumbratur. sed eius esse sine mutabili¬
tate fulgere est : tenebrȩ ei uł umbra
mortis dicitur. non messe. Rinde alias
scriptum est. Apud quẽ non est trans¬
mutatio: nec uicissitudinis obumbratio.

Expanded text:
et umbra mortis, etiam aliter possunt. Omnis et umbra mortis, etiam aliter possunt. Omnis namque immutatio, velut quaedam mortis imitatio est. Id enim quod mutat, quasi ab eo quod erat interficit, ut desinat esse quod fuit, et incipiat esse, quod non fuit. Lumendine tenebrescit, nullis naturae suae defectibus obumbratur; sed ejus esse sine mutabilitate fulgere est, tenebrae ei vel umbra mortis dicuntur non inesse. Unde alias scriptum est: Apud quem non est transmut
Abbreviated transcription (Latin):
iungitur. Nonsunt tenebre: ⁊ non est
umbra mortis: ut ab scondantur ibi
quioꝑantur iniquitatẽ. Quid ꝑ tene¬
bras nisi ignorantiã: Et quid ꝑ umbrã
mortis. nisi obluuonẽ studuit cdesig-¬
nare : de quorundã quippe ignorantia
dr̃. Ienebris obscuratũ habentes in¬
tellectũ. Et rursũ de obliuone quȩ
inmorte constringit : scriptũ est. Indie
umbra mortis obliuioest. Sic̃ enĩ agit
mors int̾ ueniens ut nonsit qđ fuit in
uita : ita int̾ueniens agit obluuo. non
eẽ. qđ fuit in memoria. Recte itaq
mitur : dũ uim illius sapiendo sensus
uitatur. ds̃ aut̃ quia mala hominũ
nec cogitata ignorat. nec ꝑpetrata o¬
bliuiscitur. nisi ab eius occłis peniten¬
do deleantur: congrue dictum est. Nonst̃
tenebre. ⁊ non ÷ umbra mortis: ut abs¬
condantur ibi qͥoꝑantur iniquitatem.
Acsi dicer&e. Idcirco eius iuditio nullus
absconditur : quia nullatenꝰ podest.
aut non uideri qͦd facimꝰ aut obliuiser
qͦd uidetur. Quã uis intelligi tenebre

Expanded text:
22. Non sunt tenebrae, et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem. - Quid per tenebras nisi ignorantiam, et quid per umbram mortis, nisi oblivionem studuit designare? De quorumdam quippe ignorantia dicitur: « Tenebris obscuratum habentes intellectum . » Et rursum de oblivione quae in morte contingit scriptum est: « In edam oblivio est. Sicut enim agit mors interveniens non esse quod fuit in vita; ita interveniens agit oblivio, non esse quod fuit in memoria. Recte itaquemitur, dum vim illius sopiendo, sensus immutatur. Deus autem, quia mala omnium nec cogitata ignorat, nec perpetrata obliviscitur, nisi ab ejus oculis poenitendo deleantur; congrue dictum est: Non sunt tenebrae, et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi, qui operantur iniquitatem. Ac si diceret: Idcirco ejus judicio nullus absconditur, quia nullatenus potest, aut non videre quod facimus, aut oblivisci quod videt. Quamvis intelligi tenebrae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tam̃ anit dei occłos tot gressus ponimꝰ:¬
quot affectꝰ mouemꝰ. Iociẽs ante illũ la¬
bimur: quotiens arecto itinexe infirmȩ
cogitationis pede claudicamꝰ. Nisi enĩ
inconspectu eius iste assidiuis nr̃arũ m̃¬
tiũ lapsus increscerre : propħa scilic&
nonclamarae. Auferte malũ cogitatio¬
nũ ur̃arũ ab occłis meis. Hec nimirũ
ferre se non posse testatur. Quȩ cooꝑta
illi esse non potest: quia uidelic& inpor¬
tune eius conspectui ingerit᷑. quieqͥd

Expanded text:
et tamen ante Dei oculos tot gressus ponimet tamen ante Dei oculos tot gressus ponimquot affectus movemus. Toties ante illum labimur, quoties a recto itinere infirmae cogitationis pede claudicamus. Nisi enim in conspectu ejus iste assiduus nostrarum mentium lapsus incresceret, minime clamaret: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis. Haec nimirum ferre se non posse testatur. Quae cooperta illi esse non potest, quia videlicet importune ejus conspectui ingeritur, quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
PSAHUMANE COIDISIOIS
qualitas indicat. quã lon¬
ge rebꝰ cęceris p̾stat. Nam
collata homini ratio asserit:
quantũ onũa quȩ uel uita.
uł sensu. uł ratione carent.
natura rationalis ante cedit.
& tam̃ quia ab internis
atq in uisibilibꝰ occłos m̃tis¬
claudimꝰ: exiuisibilibus
pascim᷑. Plerũq hominem
non exeo qđ ipse est. sed ex his
quȩ circa ipsum sunt uene¬
ram᷑. Cũq non intuemur
qͥd ipse sit. sed quid possit: in acceptione
ꝑsonarũ. non exꝑsonis sed exrebus
ad iacentibus ducim᷑. Sicq fit: ut is
quoq apud nos intus indespectione
ueniat. quiforis honorat᷑ : quia dũ
ꝓhis quȩ erga illũ sunt honorabilis
habetur. rebus fuis in examine nr̃o
post ponitur. Sed omĩps ds̃ iutã ho¬
minũ exsola qualitate int̾rogat me¬
ricoꝵ: ⁊sepe inde plus punit. unde
hic maiora ad ministeriũ contulit.:
ueritate at testante qufait. Cui mul¬
tũ datum est: multum queretur abeo.

Expanded text:
psa humanae conditionis qualitas indicat quam longe rebus caeteris praestat. Nam collata homini ratio asserit quantum omnia quae vel vita, vel sensu, vel ratione carent, natura rationalis antecedit. Et tamen, quia ab internis atque invisibilibus oculos claudimus, et visibilibus pascimus, plerumque hominem non ex eo quod ipse est, sed ex his quae circa ipsum sunt veneramur. Cumque non intuemur quid ipse sit, sed quid possit in acceptione personarum, non ex personis, sed ex rebus adjacentibus ducimur. Sicque fit ut is quoque apud nos intus in despectionem veniat, qui foris honoratur, quia dum pro his quae circa illum sunt honorabilis habetur, rebus suis in examine nostro postponitur. Sed omnipotens Deus vitam hominum ex sola qualitate interrogat meritorum; et saepe inde plus punit, unde hic majora ad ministerium contulit, Veritate attestante, quae ait: Cui multum datum est, multum quaeretur ab eo .
Abbreviated transcription (Latin):
hisqͥ sub est seruit adobsequiũ: resta
ꝓcul dubio ut his quip̃ est seruiat ad
uerbũ. Cũ is qui subest uissis obtempe¬
rat: oportet ut his quip̃ est curã solli¬
citudinis ac pietatis impendat. Sicq
fit. utdũ studiose nẽ seruire nob̾ in¬
uicẽ ꝑ caritatẽ nitim̃: quandoq cũ
uero dño cõmuni exultatione domi

Expanded text:
servit ad obsequium, restat procul dubio ut is qui praeest serviat ad verbum. Cum is qui subest jussis obtemperat, oportet ut is qui praeest curam sollicitudinis ac pietatis impendat. Sicque fit ut dum studiose nunc servire nobis invicem per charitatem nitimur, quandoque cum vero Domino communi
Abbreviated transcription (Latin):
sae̾ ostencdere. ⁊ꝑdiuinitatis magnitu¬
dinẽ suscepte carnis infirma transire.
Ut enĩ aꝑtus homo mori poss&e ds̃ mansit
atq int̾ ꝑ secutoꝵ manus. ⁊ corpus pas¬
sioni obtulit qđ ꝓelectis assũserat. &¬
resistentibꝰ noluit demonstrare qđ erat.
Unde &iã ꝑ psalmistã dr̃. Posuer̃ me in
ab ominationẽ sibi. traditussũ ⁊ non

Expanded text:
sset ostendere, et per divinitatis magnitusset ostendere, et per divinitatis magnitudinem susceptae carnis infirma transire. Ut enim apertus homo mori posset, Deus mansit atque inter persecutorum manus et corpus passioni obtulit qresistentibus demonstravit quod erat. Unde etiam per Psalmistam dicitur: « Posuerunt me in abominationem sibi, traditus sum et non
Abbreviated transcription (Latin):
bene p̃mittit᷑. si expaui admultitu¬
dinẽ nimiã: ut cuiꝰ constanciȩ fuerit
agnoscatur. Quia uidelica nequaꝗͣ
terr& excerius numerꝰ hominũ. quẽ
nonde uastat interius curba uitiorũ.
In hac &enĩ uita. quinulla ꝓspera
appetit: nulla ꝓculdubio aduersa
ꝑtimescit. Quę scilic& uerba si adin¬
tellectũ misticũ trahimꝰ : ineis cituis
oꝑationẽ nr̃i redẽptoris inuenimꝰ. Ipse
quippe ad multitudinẽ nimiã non
expauit : qͥ ꝑsecutores suos cũ gladiis
⁊ fustibꝰ uenientes una tantũ responsio¬
ne ꝑculit dicens. Ego sũ. Ipsũ despec¬
tio ꝓpinquoꝵ non terruit: quinos
ab aternis suppliciis liberans palmas
infaciȩ &quaninut̃ accepit. Ipse tacuit.
⁊ ostiũ egessus nonest. qui sub ipsa hora
passionis cũ humanitatis infirma pa¬
terxtur. diuinitatis potentiã exerrere
noluit. Mediatori quippe dei ⁊ hominũ
quasi egredi ostiũ fuiss&̾: sicũ tenere tur
ut homo. malestatẽ suȩ potentiȩ uolus¬

Expanded text:
b ait: Si expavi ad multitudinem nimiam, ut cujus constantiae fuerit, agnoscatur; quia videlicet nequaquam exterret exterius numerus hominum, quem non devastat interius turba vitiorum. In hac etenim vita qui nulla prospera appetit, procul dubio adversa igenda.---Quae scilicet verba si ad intellectum mysticum pertrahimus, in eis citius operationem nostri Redemptoris invenimus. Ipse quippe ad multitudinem nimiam non expavit, qui persecutores suos cum gladiis et fustibus venientes una tantum responsione perculit, dicens: Ego sum . Ipsum despectio propinquorum non terruit, qui nos ab aeternis suppliciis liberans, palmas in facie aequanimiter accepit. Ipse tacuit, et ostium egressus non est, qui sub ipsa jam hora passionis cum humanitatis infirma pateretur, divinitatis suae potentiam exercere noluit. Mediatori quippe Dei et hominum quasi egredi ostium fuisset, si cum teneretur ut homo, majestatis suae potentiam volui
Abbreviated transcription (Latin):
ego recepissẽ utiq qđ meũ erat cũ usu¬
ra. Serre gͥ fructꝰ absq peccunia co¬
medit: qui aeccłastica cõmoda ad usi
corporis ꝑcipit. sed exortationis minis¬
hec nos pastores dicimꝰ qui ad nentũ
districti uidicis p̃currentes. offitiũ
quidẽ p̃ conis suscipimꝰ. sed alim̃ta
xecclesi astica muti manducamꝰ : Ex¬
gimꝰ qđ nr̃o debetur corꝑi: sed non im¬
pendimꝰ qđ subditoꝵ debemꝰ cordi. Ecce
uir sc̃s tot in hocscło pignoribꝰ obstrie¬
tus: int̾ occupationes innumeras. lib̾
adstudiũ p̃dicationis fuit. Qui fructꝰ
terrȩ nũquã sine pecunia comedit:
quia nimirũ subditis uerbũ bonȩ ad¬
monitionis reddidit. a quibꝰ fructũ
corporrȩ seruitutis accłpit. Hoc nãq
cdebet onũpotenti dõ. om̃is qͥ p̃ ÷ po¬
pło: hoc quimultis. hoc qͥ paucioribꝰ
preẽ: ut sic debita ministeria asub
subditis exigat. quatinꝰ ipse etiam qͥd

Expanded text:
ego recepissem utique quod meum erat cum usuego recepissem utique quod meum erat cum usura . Terrae igitur fructus absque pecunia comedit, qui ecclesiastica commoda ad usum corporis percipit, sed exhortationis minishaec nos pastores dicimus, qui adventum districti judicis praecurrentes, officium quidem praeconis suscipimus, sed alimenta ecclesiastica muti manducamus? Exigimus quod nostro debetur corpori, sed non impendimus quod subjectorum debemus cordi. Ecce vir sanctus tot in hoc saeculo pignoribus obstrictus, inter occupationes innumeras liber ad studium praedicationis fuit. Qui fructus terrae nunquam sine pecunia comedit, quia nimirum subditis verbum bonae admonitionis reddidit, a quibus fructus corporeae servitutis accepit. Hoc namque debet omnipotenti Deo omnis qui praeest populo, hoc qui multis, hoc qui paucioribus praeest, ut sic debita ministeria a subditis exigat, quatenus ipse etiam quid
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝓbatioris uite subiecti. deflent &
tacent. Conclamante gͦ t̾ra sulco
plangere est: ꝑ hoc unde multitudo fi¬
deliũ iuste contͣ rectorẽ querit᷑. uberi¬
oris uitȩ homines ad lam̃ta ꝑ uenire.
Sulci itaq ⁊ exterra sunt. ⁊ tam᷑ a terrȩ
uocabulo distinguntur : quia hi qui
inscã accła mentẽ suã labore sacre
meditationis excolunt. cȩteris fidelibꝰ
tanto meliores st̃. quanto ꝑ accepta se¬
mina fecundiores operũ fruges reddt̃.
& sunt nonnulli qͥscĩs plebibus p̃lati uitȩ
quidẽ stipendia ex ȩccłastica largitatẽ
consequuntur. sed exortationis ministeria¬
clebita nonimpendunt. Contra quos:
exẽplũ scĩ uiri recte sub iungitur.
cũ abeo ꝓtinꝰ sub infertur. Sifructꝰ
eus comedi absq peccunia. Fructus¬
& enĩ terrȩ absq peccunla comedere est :
ex accła quidẽ sũptus accipere. sed ei
uoce dr̃. Oportuit te cõmit tere pec¬
cuniã meã nũ mulariis. ⁊ ueniens

Expanded text:
hoc probatioris vitae subjecti deflent et hoc probatioris vitae subjecti deflent et tacent. Cum clamante ergo terra sulcos plangere est per hoc unde multitudo fidelium juste contra rectorem queritur uberioris vitae homines ad lamenta pervenire. Sulci itaque et ex terra sunt, et tamen a terrae vocabulo distinguuntur, quia hi qui in sancta Ecclesia mentem suam labore sanctae meditationis excolunt, caeteris fidelibus tanto meliores sunt, quanto per accepta semina fecundiores operum Et sunt nonnulli, qui sanctis plebibus praelati, vitae quidem stipendia ex ecclesiastica largitate consequuntur, sed debita exhortationis ministeria non impendunt. Contra quos adhuc exemplum sancti viri recte subjungitur, cum ab eo protinus subinfertur: Si fructus ejus comedi absque pecunia. - Fructus enim terrae absque pecunia comedere est, et Ecclesiae quidem sumptus accipere, sed eidvoce dicitur: « Oportuit te committere pecuniam meam nummulariis, et veniens
Abbreviated transcription (Latin):
ut hi quip̃st inuista aliqua faciant.
fitq ut ipsi sub iectis noceant. qͥ prod¬
ex̃. debuerunt. Q uędũ rudes quieq
conspiciunt cõmoti contͣ rectorẽ mur¬
murant: nec tam̃ ualde ꝓximis per
conpassio nẽ dolent. Cũ uero hii qui iã
aratro lectionis atcriti sunt. atq ad frugẽ boni oꝑis
exculti. grauari uel in minimis ꝓrimos aspiciunt:
ꝑ cõpassionẽ ꝓti nus ad lam̃ta uertuntur.
quia uelut sua plangunt ea quȩ ꝓxi¬
mi iniuste paciuntur. ꝑfecti nãq cũ
sẽꝑ despiialibꝰ moueantur : tanto sciunt
de alienis corꝑalibꝰ dãpnis ingemiscere.
quanto iã edoctist̃ non dolere de suis.
Om̃is gͦ quipre ÷ si ꝑuersa insubditis ex¬
ercet. contrahunc t̾ra clamat ⁊ sulei
deflent : quia contra eiꝰ insticiã rudes
quidẽ popłi in murmurationis uocibꝰ
erũpunt. sedper fecti quiq proprauo
euis opere sese infletibus affligunt.
Q uodq imperiti clamant. ⁊ nondolent:

Expanded text:
ut hi qui praesunt injusta aliqua faciant, ut hi qui praesunt injusta aliqua faciant, fitque ut ipsi subjectis noceant qui prodesse debuerant. 725 Quae dum rudes quique conspiciunt, commoti contra rectorem murmurant, nec tamen valde proximis per compassionem dolent. Cum vero hi qui jam aratro lectionis attriti sunt, atque ad frugem boni operis exculti, gravari vel in minimis innocentes aspiciunt, per compassionem protinus ad lamenta convertuntur, quia velut sua plangunt ea quae proximi injuste patiuntur. Perfecti namque cum semper de spiritalibus moveantur, tanto sciunt de alienis corporalibus damnis ingemiscere, quanto jam edocti sunt non dolere de suis. Omnis ergo qui praeest, si perversa in subditis exercet, contra hunc terra clamat, et sulci deflent, quia contra ejus injustitiam rudes quidem populi in murmurationis vocibus erumpunt, sed perfecti quique pro pravo ejus opere sese in fletibus affligunt, quodque imperiti clamant et non dolent,
Abbreviated transcription (Latin):
nitur: ut sub iectoꝵ animꝰ quasi sub¬
strata tr̃a p̃dicationis illius semine
fecundetur. Sed t̾ra contͣ possessorem
clamat: sicontra eũ quisibi preest aliqͥd
murmurat. Clamare quippe ÷ terrã:
contͣ regentisiniusticiã rationabiliter
sub iectos dolere. Ubi recte sub iungit᷑.
Et cũ ea sulci eiꝰ deflent. Terra enĩ &ĩã
nullis operibꝰ exculta. plerũq ad usũ
hominũ aliqđ alim̃tũ ꝓfert: exarata
uero fruges ad sacietatem parit. & st̃
non nulli. qui nullo lectionis. nullo
exortationis uomere ꝓscissi. quedã bona
quã ius minima. tam̃ ex semet ipsis
ꝓferunt quasi terra necdũ exarata.
S unt uero non nulli qui ad audiendũ
seꝑ̃ atq retinendũ. scĩs p̃dicationibꝰ
ac meditationibꝰ intenti : apriore m̃tiᷤᷤ
duritia quasi quodã lingue uomere
scissi semina exortationis accipunt.¬
⁊ fruges boni oꝑis ꝑsulcos uoluntariȩ
afflictionis red dunt. Sepe uͦ contingit:

Expanded text:
nitur, ut subjectorum animus, quasi subnitur, ut subjectorum animus, quasi subacta terra, praedicationis illius semine fecundetur. Sed terra contra possessorem clamat, si contra eum qui sibi praeest aliquid murmurat. Clamare quippe terram est contra regentis injustitiam rationabiliter subjectos dolere. Ubi recte subjungitur: Et cum ea sulci ejus deflent. Terra enim, etiam nullis operibus exculta, plerumque ad usum hominis aliquod alimentum profert, exarata vero fruges ad satietatem parit. Et sunt nonnulli qui nullo lectionis, nullo exhortationis vomere proscissi, quaedam bona, quamvis minima, tamen ex semetipsis proferunt, quasi terra necdum exarata. Sunt vero nonnulli qui, ad audiendum semper atque retinendum sanctis praedicationibus ac meditationibus intenti, a priori mentis duritia, quasi quodam linguae vomere scissi, semina exhortationis accipiunt, et fruges boni operis per sulcos voluntariae afflictionis reddunt. Saepe vero contingit
Abbreviated transcription (Latin):
defflere sulcos. ⁊ fructus ꝓ pͥos em̃do
comedere: cui umꝗͣ nec esse ẽ sua emere :
quis clamantẽ audiuit terrã : Quis
sulcos deflentes uidit : & cũ sulci
t̃rȩ. semꝑ exterra suit. quid est quod
ꝓnunciatione distincta ⁊ clamassẽ
t̾ram. & sulci eiꝰ cũ ea deflexe. dene¬
gant᷑:: Cũ enĩ nichil sit aliud sulcꝰ
t̾rȩ quã t̾̃ra : magne distinctionis
ratione non caret. dũ sub iungit: &
cũ ea sulcieiꝰ deflent. Uua indelicae
inre quia ordo hy storis deficit. se se
nob̾ intellectꝰ misticus. quasi aꝑtis iã
foribus ostendit. Acsi patent̾ clamet.
Quia rationẽ littere de fecisse cognoscitis:
nimirũ restat. ut adie sint dubitati¬
one redeatis. Om̃is enĩ quiuel pͥuato
iure domesticã familiã regit. uł pro
utilitate cõmuni fidelibꝰ plebibꝰ pre ÷
in hoc qđ uira reguninis in cõ missis sibi
fidelibus possidet. quid aliud quã terrã
incolendã tenet : Ad hoc quippe diuina
dispensatione cȩteris unus quisq p̃po¬

Expanded text:
deflere sulcos, et fructus proprios emendo comedere, cui nunquam necesse est sua emere? Quis clamantem audivit terram? aevis sulcos deflentes vidit? et cum sulci terrae semper ex terra sint, quid est quod pronuntiatione distincta clamasse terra, et sulci ejus cum ea deflesse denegantur? Cum enim nihil sit aliud sulcus terrae quam terra, magnae distinctionis ratione non caret, dum subjungit: Et cum ea sulci ejus deflent. Qua videlicet in re quia ordo historiae deficit, sese nobis intellectus mysticus quasi apertis jam foribus ostendit. Ac si patenter clamet: Quia rationem litterae defecisse cognoscitis, nimirum restat ut ad me sine dubitatione redeatis. Omnis enim qui vel privato jure domesticam familiam regit, vel pro utilitate communi fidelibus plebibus praeest, in hoc quod jura regiminis in commissis sibi fidelibus possidet, quid aliud quam terram incolendam tenet? Ad hoc quippe divina dispensatione caeteris unusquisque praepo
Abbreviated transcription (Latin):
le quippe huius terrȩ sunt. hii qui
minori loco positi. quoualent zelo.
quanto possunt oꝑe aderuditionẽ scȩ̃¬
xccłȩ inp̾dicationis grã cooperantur.
Quos uidelic& huiꝰ t̾rȩ agricolas hoc ÷
non affligere. eoꝵ laboribꝰ non in ui¬
dere. ne rector accłȩ dũsibi soli uis p̃¬
dicationis undicat. &iam aliis recte
p̃dicantibꝰ in uidia semordente contra¬
dicat. Pia & enĩ pastorũ mens quia
non propriã głam sed auctoris querit:
ab om̃ibꝰ uult adiuuari qđ agit. Fide¬
lis nãq p̃dicator obtat sifieri ualeat:
ut ueritatẽ quã solus loqui nonsufficit.
ora cunctoꝵ sonent. Unde cũ iosue
duobꝰ incastris remanentibꝰ atq pro¬
phetantibꝰ uellet obsistere: recte ꝑmoi
quippe om̃s uoluit: quibonũ quod habuit
aliis non inuidit. Quia gͥ beatꝰ iob
ciuicta hec suspensa intulit. ⁊si ea
minime fecerit sententia se maledie¬
tionis abstringit. Sequit᷑. Profrum̃¬

Expanded text:
lae quippe hujus terrae sunt hi qui, minori loco positi, quo valent zelo, quanto possunt opere, ad eruditionem se in praedicationis gratia cooperantur. Quos videlicet terrae hujus agricolas hoc est non affligere, eorum laboribus non invidere, ne rector Ecclesiae dum soli sibi jus praedicationis vindicat, etiam aliis recte praedicantibus invidia se mordente contradicat. Pia etenim pastorum mens, quia non propriam gloriam, sed auctoris quaerit, ab omnibus vult adjuvari quod agit. Fidelis namque praedicator optat, si fieri valeat, ut veritatem quam solus loqui non sufficit ora cunctorum sonent. Unde cum Josue duobus in castris remanentibus atque prophetantibus vellet obsistere, recte per Mquippe omnes voluit, qui bonum quod habuit aliis non invidit: Quia igitur beatus Job cuncta haec suspensa intulit, et si ea minime fecerit sententia se maledictionis adstringit, sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
coronã mͥ. Librũ qͥppe in humero por¬
tare ÷: scĩpturam sacrã operando ꝑficere.
& notandũ quã ordinate describitur. &
prius in humero portare. ⁊ post modũ
sic̾ corona circundari: quia uidelica
sacri eloquii mandata sibene modo
portantur in opere. post nob̾ corrnã
iuctoriȩ exhibent in retributione.

Expanded text:
coronam mihi. - Librum quippe in humero porcoronam mihi. - Librum quippe in humero portare est, Scripturam sacram operando perficere. Et notandum quam ordinate describitur, et prius in humero portari, et postmodum sicut corona circumdari. Quia videlicet sacri eloquii mandata, si modo bene portantur in opere, post nobis victoriae coronam exhibent in retributione.
Abbreviated transcription (Latin):
one habuit unde penã dãpnationis
supsit. Uir quoq unus in medio eoꝵ
uestitus lineis : quia redẽptor nr̃ &iã
de sacer dotali tribu iuixta carnẽ hab̾e parentes
dignatus est. uestitꝰ lineis uenire ꝑibi t᷑.
Uel certe quia linũ deterra : non aut̃ sic̃
lana decorruptibili carne nascitur: qͥa
indum̃tũ sui corporis ex matre uirgine.
non aut̃ excorruptione cõ mixtionis sũp¬
sit. ꝓfecto ad nos uestitus lineis uenit.
Et atram̃tariũ scriptoris adrenes eius.
Inre nibꝰ posterior corporis pars est. Et
testam̃tũ nouũ ꝑ apłos scripsit: uir
ista atram̃tariũ ad renes habuit. Qui
cessit condidit: atram̃tariũ quasi at̾
tergo portauit. Hoc gͦ atram̃tariũ iuro
lineis uestito inherere considerat : qͥ
dicit. & librũ serbat ipse qͥuidicat.
Sedcur beate iob abeo qͥuidex ÷ librũ
seribi desideras : Sequit᷑. Ut in hume¬
ro meo portẽ illũ : & circũdẽ illũ quasi

Expanded text:
one habuit, unde poenam damnationis one habuit, unde poenam damnationis sumpsit. Vir quoque unus in medio eorum vestitus lineis, quia Redemptor noster, etiam de sacerdotali tribu juxta carnem parentes habere dignatus, vestitus lineis venire perhibetur. Vel certe quia linum de terra, non autem sicut lana de corruptibili carne nascitur, quia indumentum sui corporis ex matre virgine, non autem ex corruptione commistionis sumpsit, profecto ad nos vestitus lineis venit. Et atramentarium scriptoris ad renes ejus. In renibus posterior corporis pars est. Et Testamentum Novum per apostolos scripsit, vir iste atramentarium ad renes habuit. Qui cessit condidit, atramentarium quasi a tergo portavit. Hoc ergo atramentarium viro lineis vestito inhaerere considerat, qui dicit: Et librum scribat ipse qui judicat. Sed cur, beate Job, ab eo qui judex est, librum scribi desideras? Sequitur: ro meo portem illum, et circumdem illum quasi
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃ti quia ipse ꝑse humani gẽneris
redẽptor inextremo conderet : bene
ie zechiel ꝓpħa denunciat dicens. Ecce
sex iuri ueniebant deuia porte suꝑioriᷤ:
quȩ respicit adaquilonẽ : ⁊unius ciuꝰq
uas interitus in manu euis. Uir qͦq
unus in medio eoꝵ uestitꝰ lineis. & atra¬
m̃tariũ scriptoris adrenes eiꝰ. Qudnãq
aliud insex uiris uenientibꝰ. nisi sex ata¬
tes humani generis designantur: Que
de uia porte superioris ueniunt. quiã
aconditione paradisi sicut ab ingressu
mundi a suꝑioribꝰ generationibꝰ euoliu̾it᷑.
Quȩ porta ad aquilonẽ respicit: quia iu¬
delic&e mens humani generis uici is aꝑta
nisi calorẽ caritatis deserens. torporẽ
mentis appeter& ad hanc mortalitatis
latitudinẽ non exisset. & uniꝰ cuiꝰq
uas interitꝰ in manu eiꝰ : quia una queq
generatio singulis quibꝰq atatibꝰ enoluta
ante redẽptoris aduentum insua oꝑati¬

Expanded text:
Testamenti, quia ipse per se humani generis Testamenti, quia ipse per se humani generis Redemptor in extremo conderet, bene Ezechiel propheta denuntiat, dicens: Ecce sex viri veniebant de via portae superioris, quae respicit ad Aquilonem, et uniuscujusque vas interitus in unus in medio eorum vestitus lineis, et atramentarium scriptoris ad renes ejus . Quid namque aliud in sex viris venientibus nisi sex aetates humani generis designantur? Qui de via portae superioris veniunt, quia a conditione paradisi, sicut ab ingressu mundi, a superioribus generationibus evolvuntur. Quae porta ad Aquilonem respicit, quia videlicet mens humani generis vitiis aperta, nisi calorem charitatis deserens torporem mentis appeteret, ad hanc mortalitatis latitudinem non exisset. Et uniuscujusque vas interitus in manu ejus, quia unaquaeque generatio singulis quibusque aetatibus evoluta, ante Redemptoris adventum in sua operati
Abbreviated transcription (Latin):
di dit. sed deeuscdẽ nos testam̃ti mandato
discutiens. quandoq & iam uidex uenit:
necessariũ non ÷ ur ꝑ expositionẽ c larescat
quia librũ scribit ipse qui uidicat. Ipsa
enĩ ꝑse ueritas dicit. Pat̾ non uidicat
que quã : sed uiditiũ omẽ dedit filio.
Erit gͦ tunc auctor iuditii quia nunc est
conditor libri. ut cune districtꝰ exigat.
quod modo mansuetꝰ iubet. Sic nãq
cotidie conspicimꝰ qđ magistri pueris
elem̃ta litterarũ blandientes imponant.
sed hec abeis seuientes exigunt. & quȩ
dant cũ mansuetudine: cũ uerbere ex¬
quirunt. Blanda nãq nunc consonant
eloqͥi diuini mandata : sed erunt aspe¬
ra in exactione sentienda. Mansueta
modo ẽ. am monitio uocantis : sed tunc
districta uentura est iusticia uidicis.
Eoq certum ẽ. quia uł mininui manda¬
ti indiscussione pretereat : quo uide
lica constat. quia librũ scripsit ipse
qui udicat. Qnẽ scilic&e librũ noui

Expanded text:
didit, sed de ejusdem nos testamenti mandato didit, sed de ejusdem nos testamenti mandato discutiens, quandoque etiam judex venit, necessarium non est ut per expositionem clarescat quia librum scribit ipse qui judicat. Ipsa enim per se Veritas dicit: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Erit ergo tunc auctor judicii, qui nunc est conditor libri, ut tunc districtus exigat quod modo mansuetus jubet. Sic namque quotidie conspicimus quod magistri pueris elementa litterarum blandientes imponunt, sed haec ab eis saevientes exigunt; et quae dant cum mansuetudine, cum verbere requirunt. Blanda namque nunc sonant eloquii divini mandata, sed erunt aspera in exactione modo est admonitio vocantis, sed tunc districta ventura est justitia Judicis, eo quod certum est quia nil vel minimi mandati in discussione prlicet constat quia librum scripsit ipse qui judicat. Quem scilicet librum Novi
Abbreviated transcription (Latin):
Siuͦ consideramꝰ excorde: &iã cũ ore cõti¬
abstrepitu uerborũ tacet. ⁊ tam̃ silens
clamor seerrtꝰ qͥ adhumanas aures non¬
ꝑuenit. ⁊tam̃ auditũ conditoris replet.
H inc ÷ qđ anna ad templũ ꝑgens. ore qͥdi
tacuit. & tam̃ tot sui desiderii uoces emi¬
sit. H inc in eu̾głio dñs dic̃. Intͣ in cubi¬
in absconso. & pat̃ tlũis quiuidet in abs
conclito: reddet tibi. Clauso quippe
ostio petit incubiculo: quia tacenti ore
inconspẽctu suꝑne piacatis fundit af¬
fectũ mentis: & uox audit᷑ inabscondio
cũ ꝑscã desideria silent̃ clamat᷑. Unde
pauperũ exauduut dñs : desideria coa̾¬
eoꝵ exaucliuit auris tua. Sed beatꝰ iob
quẽ sibi in exaudiendo desiderio adiutos
querat: sub unctis uerbis aperiat diceis
& librũ scribat ipse qͥ uidicat. Quia eni¬
adhuc timenti popło lexest trans misl
ꝑseruũ : diligentibus uero filiis engłii.
grã est collata ꝑ dnm̃. qͥ ad redẽp cionas
nram ueniens. nouũ nob̾ testam̃tũ con¬

Expanded text:
 ex corde, etiam cum ore contiab strepitu verborum lacebat, et tamen silens clamor secretus, pervenit, et tamen auditum conditoris replet. Hinc est quod Anna ad Templum pergens, ore quidem tacuit, et tamen tot sui desiderii voces emisit . Hinc in Evangelio Dominus dicit: Intra in cubiin abscondito, condito, reddet tibi . » Clauso quippe ostio, petit in cubiculo, qui tacenti ore in conspectu supernae pietatis fundit affectum mentis. Et vox auditur in abscondito, cum per sancta desideria silenter exauditur. Unde pauperum exaudivit Dominus. » Et quia Aeorum audivit auris tua . Sed beatus Job quem sibi in exaudiendo desiderio adjutorem quaerat, subjunctis verbis aperit, dicens librum scribat ipse qui judicat. - Quia enim timenti adhuc populo lex est transmissa per servum, diligentibus vero filiis Evangelii gratia est collata per Dominum, qui ad redemptionem nostram veniens novum nobis testamentum con