comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ergo possumussen sum nostrum amultis colligere adunum. & euulsum a multis releuare
adunum : Qquod quidem non poterimus ut dixi nisi adiuue. lle quiad se uult leuare ani¬
ipse nonfaciat aliquid nisi perfilium uidentem : Vid &urmihi qñĩn dñs ihs in hoclo comagnũ
quiddaminsinuare uolensintentis & in fundere capacibus. In capace sautemexcitare
adstudium. ut nondum in tellegentes beneuiuendo capacesfiant: In sinuauit nobis
animam humanam & mentem ractionalem quae In ẽ. homininon in est pecori. Non
ueg&ari nonbeatificari non inluminari nisiabi psa substantiadĩ : Eamque animam
facere aliquid percorpus & decorpore atq habere subiectum corpus & percorpore¬
lia mulceriposse sensus corporis uel offendi & propterhocidẽ propter consostium
quod damanimae & corporis in hacuitaatq complexu delectare animam lenitis uel cor¬
tristari offensis corporissensibus: Beatitudinemenim eius qua fitbeata ipsa anima non

Expanded text:
ergo possimus sensum nostrum a multis colligere ad unum, et evulsum a multis relevare ad unum quod quidem non poterimus, ut dixi, nisi adjuvet ille qui ad se vult levari aniipse non faciat aliquid nisi per Filium videntem. Videtur mihi quoniam Dominus Jesus in hoc loco magnum quiddam insinuare volens intentis, et infundere capacibus, incapaces autem excitare ad studium, ut nondum intelligentes bene vivendo capaces fiant, insinuavit nobis animam humanam et mentem rationalem, quae inest homini, non inest pecori, non vegetari, non beatificari, non illuminari, nisi ab ipsa substantia Dei: eamque animam facere aliquid per corpus et de corpore, atque habere subjectum corpus, et per corporalia mulceri posse sensus corporis vel offendi, et propter hoc, id est propter consortium quoddam animae et corporis in hac vita atque complexu, delectari animam lenitis, vel contristari offensis corporis sensibus; beatitudinem tamen ejus qua fit beata ipsa anima, non
Abbreviated transcription (Latin):
rasar hoc tusaua uliora nonuncest. sed i& horainqua mlani quiminonumentis
uudicium : Quibene fecerunt in resurrestionem uitae . Quimale egerunt. in re¬
restionem iudicu & tuhoc facissolus quia omne iudicium pater dedit filio. & noniu¬
dicat quemnquam. Ego inquit facio. sed quomodo facis non possum ame facere
uc quamii quod audio iudico : & iudicium meum iustum est Cuma ger&ur
surrestionti animarum s Non dicebat. audio ÷ sedudeo Audio enim tamquam
praccpientis patris imnemum., la mergo sicut homo. sicut quomaior est pater
amexsorma sertii non ex fonnadĩ : sicut audio iudico: & iudicium meum iustum

Expanded text:
ua omnes qui in monumentis In judicium: Qui bene fecerunt, in resurrectionem vitae; qui male egerunt, in resurrectionem judicii. Et tu hoc facis solus, quia omne judicium Filio Pater dedit, et non judicat quemquam? Ego, inquit, facio. Sed quomodo facis? Non possum a me facere quidquam: sicut audio judico, et judicium meum justum est. Cum ageretur de resurrectione animarum, non dicebat, Audio; sed, video. Audio enim, tanquam praecipientis Patris imperium. Jam ergo sicut homo, sicut quo major est Pater; jam ex forma servi, non ex forma Dei, sicut audio, judico; et judicium meum just
Abbreviated transcription (Latin):
sonus asticulatus uolat : uinon est quodtu non est quod ipse : Sonus quippeille
quiexit deor&uo & deuerberato aere tangitauremfilitui. & impl& osensu audi¬
ipse filiustuus  Signumdatum ẽ a b animotuo animofilutui: quod signum non sta
pecanimustuus Necanimus filitui sed aliudaliquid: Itaneputamus patremloquuturs
esse cuimfilio : Fucrunt uerba interdm & uerbum quomodoistuo ẽ CAnquicquiduell
bater dicere filio siuerbouell& dicere Ipse filius ẽ uerbum pattris. pum qudoet
lierbum loquereur ad uerbum : Anquia filius magnum uerbummino raeuerba
nsuur taent interpatrem & filium sonus aliquis & quasicre

Expanded text:
sonus articulatus volat, qui non est quod tu, non est quod ipse. Sonus quippe ille sonus articulatus volat, qui non est quod tu, non est quod ipse. Sonus quippe ille qui exit de ore tuo, et verberato aere tangit aurem filii tui, et impleto sensu audise tu, non est ipse filius tuus. Signum datum est ab animo tuo animo filii tui, quod signum non sit nec animus tuus, nec animus filii tui, sed aliud aliquid. Itane putamus Patrem locutum esse cum Filio? Fuerunt verba inter Deum et Verbum? quomodo istud est? An quidquid vellet Pater dicere Filio, si verbo vellet dicere, ipse Filius est Verbum Patris, numquid per verbum loqueretur ad Verbum? An quia Filius magnum Verbum, minora verba cursura erant inter Patrem et Filium? Sonus aliquis et quasi cr
Abbreviated transcription (Latin):
lesimiliter faciat : non ẽ hocibi: quid pergis ad similitudinem tuam: & dele
similitudinem dĩ Ibi omninonon ẽ hoc u inuenia liquid quomododemonstres filiotuo.
quod facis antequam facis, ut cumde monstraueris. perfilium facis hoc quod facise lam foste
quasi occurrittibi Ecceinquis cogito faceredomum & uolout perfilium meum fabric&u
Ante quam eam ipse fabricem ostendo filiomeo quoduolo facere. & facitipseratq: ego
peripsum cuuiosten diuolunta temmeam:  Recessisti quidem a pristina similitudine. sed
dhuc iaces in magna dissimilitudine: Ecceenim antequam facias domumindi
tuo & demonstras quid facere uelis : ut tede monstrente ante quam facias faciati pse
quod de monstuacueris : & tuperipsum: sed uerba dicturus es filiotuo. interte &ipsum
uerbacursun sunt . T& interde monstrantem & uidentem uelloquentem &audientẽ

Expanded text:
tale similiter faciat. Non est hoc ibi: quid pergis ad similitudinem tuam, et deles in te tale similiter faciat. Non est hoc ibi: quid pergis ad similitudinem tuam, et deles in te similitudinem Dei? Ibi omnino non est hoc. Inveni aliquid, quomodo demonstres filio tuo quod facis, antequam facis; ut cum demonstraveris, per filium facias hoc quod facis. Jam forte quasi occurrit tibi: Ecce, inquis, cogito facere domum, et volo ut per filium meum fabricetur: antequam eam ipse fabricem, ostendo filio meo quod facere volo; et facit ipse, atque ego per ipsum, cui ostendi voluntatem meam. Recessisti quidem a pristina similitudine, sed adhuc jaces in magna dissimilitudine. Ecce enim antequam facias domum, indicas filio tuo, et demonstras quid facere velis; ut te demonstrante antequam facias, faciat ipse quod demonstraveris, et tu per ipsum: sed verba dicturus es filio tuo, inter te et ipsum verba cursura sunt; et inter demonstrantem et videntem, vel loquentem et audientem
Abbreviated transcription (Latin):
Nec p̃ossunt uiuere animae nisie orumuitasi tds̃ Siergo non possunt uiuere animae
Nisiearumuita sit ds̃ . sicut ipsȩ sunt uita corporum AQuid de monstroct paterfilio
idẽ quod facit perfilium facit : Non enimfaciendo de monstrogt filio: sed demons¬
trcondo facit perfilium : uiditenim filius patrem de monstrantemit antequam aliqpui
fiat & exdemonstrctione patris & uisione filuifit quod fit a patre perfilium
Sicanimaesuscitentur si potuerint uidere istamunitatis coniunctionem patrem demo¬
tem filiumuidentem & perpatris de monstrationem & filuiuisionem fieri creatur
Atq id fieri perpatris demonstutionem & filiiuisionem quod neopater sit
sed in fre patrem & filium quicquid fit a patrẽ fit perfilium : Quis hocuide
iterum ad carnales sensus: Eccerursus humilia musnos &descendimus
ut faciat quod facis facturus es & sic de monstraoturus Quidigitur facturus es ut de¬
monstres filiononutq facis persilium sed tusolus facis quodipse factum tuideat : & aliud

Expanded text:
on possunt vivere animae, nisi earum vita sit Deus, sicut ipsae sunt vita corporum; quod demonstrat Pater Filio, id est quod facit, per Filium facit. Non enim faciendo demonstrat Filio, sed demonstrando facit per Filium. Videt enim Filius Patrem demonstrantem antequam aliquid fiat, et ex demonstratione Patris et visione Filii fit quod fit a Patre per Filium. Sic animae suscitantur, si potuerint videre istam unitatis conjunctionem, Patrem demonstrantem, Filium videntem, et per Patris demonstrationem et Filii visionem fieri creaturam: atque id fieri per Patris demonstrationem et Filii visionem, quod nec Pater sitsed infra Patrem et Filium, quidquid fit a Patre per Filium. Quis hoc videt? 8. Ecce iterum ad carnales sensus, ecce rursus humiliamus nos, et descendimfilio tuo, ut faciat quod facis: facturus es tu, et sic demonstraturus. Quod igitur facturus es ut demonstres filio, non utique facis per filium: sed tu solus facis quod ipse factum videat, et aliud
Abbreviated transcription (Latin):
num quid sidñs xp̃s non ex posuiss& non ipse dixiss& ego sum ostium
& egosum pastor auder& quis quam nostrum dicere quod ipse xp̃s sit &
pastor &ostium si enim dicer& ego sum pastor & nondicer& ego sũ ostiũ : quae si¬
turi enxmus quid e& ostium & foste abud putantes anteostium remansuri gratia
illius & miseri cordia nob̵ ex posuit pastorẽ seipsũ dix̃ : ex posuit ostiũ seipsũ dix̃ ostiarium
quaerendũ nob̵ reliquit: quemnos dicturi sumus ostiariũ quem lib& inuenerimus. caue¬
dum ẽ nemaior existim &ur quamipsũ ostiũ qui a ostiarius in domibus hominũ maion
est ostio: ostiarius enimostio nonostiũ prxeponitur ostiario : qui aostiarius ostium
enostiũ custodit ostiariũ : Non audeo dicere aliquem ostio masem. Audiuiam
mquid sit ostium non me lat&: Non sum dimissus coni

Expanded text:
Numquid, si Dominus Christus non exposuisset, non ipse dixisset, Ego sum pastor, Numquid, si Dominus Christus non exposuisset, non ipse dixisset, Ego sum pastor, et, Ego sum ostium , auderet quisquam nostrum dicere quod ipse Christus sit et pastor et ostium? Si enim diceret, Ego sum pastor, et non diceret, Ego sum ostium; quaesituri eramus quid esset ostium, et forte aliud putantes ante ostium remansuri. Gratia illius et misericordia nobis exposuit pastorem, seipsum dixit; exposuit ostium, seipsum dixit: ostiarium quaerendum nobis reliquit. Quem nos dicturi sumus ostiarium? Quemlibet invenerimus, cavendum est ne major existimetur quam ipsum ostium; quia ostiarius in domibus hominum major est ostio. Ostiarius enim ostio, non ostium praeponitur ostiario; quia ostiarius ostium, non ostium custodit ostiarium. Non audeo dicere aliquem ostio majorem; audivi enim jam quid sit ostium: non me latet, non sum dimissus con
Abbreviated transcription (Latin):
oquens dñsilis ouibussuis & praesentibus & futuris quaecunc aderant quiaer&is
dit: omnes ergo audiunt uocem pastoris suidicentis : ego sum pastor bonus non ad de¬
r& bonusnisi essent pastores mali sed pastores mals ipsi sunt fures & latrones : autcete
tmultum mercennacii : omnes enim hicpersonas quas posuit requirere dif
nosse debemus A peruit enim iamduas res dñs quas quodã modo clausas proposuerat :
sanscimus : quia ostium ipse .ẽ scimus quia pastor ipse est: fures & latro
mercennarium audiuimus & lupum heri nominatus .ẽ &ostiarius :
inbonis ergo ostium ẽ. ostiarius pastor & oues : in malis: fures & latrones
rcennarii lupus ⁊ ostium dñm xp̃m accipimus: pastorem ipsu
mum : quae haec enim duo ipse exposuit : ostiarium nobis quae rendum
reliquit : &quid ait de ostiario : huic inquit ostiarius aperit: cui a perit:
pastore : quidaperit pastori.  ostium : & quis est ipsumostium ipse pasto

Expanded text:
inus Jesus ovibus suis, et praesentibus et futuris, quae tunc aderant, qui erantdit. Omnes ergo audiant  Aug., audiunt vocem pastoris sui dicentis: Ego sum pastor bonus. Non adderet, bonus, nisi essent pastores mali. Sed pastores mali, ipsi sunt fures et latrones: aut certe, ut multum, mercenarii. Omnes enim hic personas quas posuit, requirere, distinguere et nosse debemus. Aperuit enim jam duas res Dominus, quas quodammodo clausas proposuerat. Jam scimus quia ostium ipse est, scimus quia pastor ipse est. Fures et latrovimus mercenarium, audivimus et lupum, nominatus est et ostiarius. In bonis ergo ostium est, ostiarius, pastor et oves: in malis, fures et latrones, mercenarius et lupus. Ostium Dominum Christum accipimus, pastorem ipsum; ostiarium quem? Haec enim duo ipse exposuit; ostiarium nobis quaerendum reliquit. Et quid ait de ostiario? Huic, inquit, ostiarPastori. Quid aperit pastori? Ostium. Et quis est ipsum ostium? Ipse pastor.
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit cuidistum .ẽ. Hodie mecumeris in panediso : quomodo autem ip sesit ostiũ
ipsepastor ut per seipsum quodamimodo &iam ipse ingredi & egredi:
& quis namsit ostiarius longum ẽ hodie quae rere & disserendo sicut ip̃se
donauerit explicare¬
UOD NICTUM E EGOSUM PASTORBONUS

Expanded text:
invenit cui dictum est, Hodie mecum eris in paradiso . Quomodo autem ipse sit ostium, ipse pastor, ut per seipsum quodammodo etiam ipse ingredi et egredi intelligatur, et quisnam sit ostiarius, longum est hodie quaerere, et disserendo sicut ipse donaverit explicareuod scriptum est, Ego sum pastor bonus
Abbreviated transcription (Latin):
& iosedũs dicia ł carntope auestra conam hominibus : sed plusme delestat qđ ips
ueritas tamquart pastorbanus & ideo docor bonus quoda nmodonos ad monuit quem¬
admodũ intellegerideseamus quodat. In gredi&ur & egredi&ur & pascua inueni&.
cuimisecutus adiunxit fur nonuenit nisi ut fur&ur & mast& & perdat egoueni ut uitã
habeant & abundantius habeant : Vid&ur enim mihi dixisse ut uitam habeant ingre¬
dientes & abundantius habeant egredientes. Non autem potest quisq perostium
idest per xp̃m egredi ad a &ernam uitam quaeerit inspecie nisi peripsum ostium. hoc est
per eundem xp̃m in ecclesiam eius quod ẽ ouile eius intrauerit aduitam item ponalem
quae ẽ infide ideo ait : egoueni ut uitam habeant hoc ẽ fidem quaeper dilectionẽ
uiper se uenaendo usq: infinem ꝑ illud ostium idest ꝑs

Expanded text:
 Dominus dicit: « Luceant opera vestra coram hominibus . » Sed plus me delectat quod ipsa veritas tanquam pastor bonus, et ideo doctor bonus quodammodo nos admonuit, quemadmodum intelligere debeamus quod ait: « Ingredietur et egredietur, et pascua inveniet, » cum secutus adjunxit: « Fur non venit, nisi ut furetur et mactet et perdat. Ego veni ut vitam habeant et abundantius habeant. » Videtur enim dixisse, ut vitam habeant ingredientes, et abundantius habeant egredientes. Non autem potest quisquam per ostium, id est, per Christum egredi ad aeternam vitam, quae erit in specie, nisi per ipsum ostium, hoc est, per eumdem Christum in Ecclesiam ejus, quod est ovile ejus, intraverit ad vitam temporalem, quae est in fide. Ideo ait: « Ego veni ut vitam habeant, » hoc est, fidem quae per dilectionemui perseverando usque in finem, per illud ostium, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
ost sub erone quifecitme: Nem oeum aduangit nisi quitnanisieritse Cogita torpos mosta
terren umest fraegile est corruptibile est abice  Sed folte caretemꝑ mlistem
a uacorponitigta cadestia corponi cogita maionem eliones plendidos untu Adrende

Expanded text:
est super me, qui fecit me: nemo eum attingit, nisi qui transierit se. 12. Cogita corpus; mortale est super me, qui fecit me: nemo eum attingit, nisi qui transierit se. 12. Cogita corpus; mortale est, terrenum est, fragile est, corruptibile est: abjice. Sed forte caro temporalis est. Alia corpora cogita, coelestia corpora cogita; majora, meli
Abbreviated transcription (Latin):
ad tolle&e a corpore transi&iamte I. uideenim quiddixit psalmus : &am moneris quemi¬
admodum sapiendus sitds̃ Fatae suntin quit mibi lacrimaemeae panesdieae noste cumdi¬
ostendunt enim ili quoduid&ur: nos colimus quodnon uid&ur g: & cuiostendamus homini
quinor habe undeuĩdeat:: Namuti que supsideossuo si uident oculis. haherus & nos
alio soculos undeuideamus dim̃ nr̃m ipsi oculi mundan disunt adõnr̃o utudeamus dm̃ nrin
bcotienim mundo corde quia ipsidm̃ uidebunt  ergo cumse conturbatum dixiss&b cum
dicitur illicotidieubi est iu ds̃tuus : haec memoratus sumin quit : qui a dicitur mihiceudio
ubiestds̃cuus: & quasiuolens conprehenderedm̃suum. haec memoratus sum & effudisuꝑ
me animamimeam: utergo ad tingerem dm̃ meum de quomihi dicebatur ubi .ẽ dstuus
Non effudianimamimeã su ꝑ carnemm eam sed su ꝑme tiun scendime utillum tangerem: illeenim

Expanded text:
 attendis, Deus est. Attolle te a corpore, transi etiam te. Vide enim quid dixit Psalmus, et admoneris quemadmodum sapiendus sit Deus: Factae sunt, inquit, mihi lacrymae meae panes die ac nocte, cum diOstendunt enim illi quod videtur; nos colimus quod non videtur. Et cui ostendamus? homini qui non habet unde videat? Nam utique si ipsi deos suos vident oculis; habemus et nos alios oculos, unde videamus Deum nostrum. Ipsi oculi mundandi sunt a Deo nostro, ut videamus Deum nostrum: Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt . Ergo cum se conturbatum dixisset, cum dicitur illi quotidie, Ubi est Deus tuus? Haec memoratus sum, inquit, quia dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus? et quasi volens apprehendere Deum suum, Haec memoratus sum, inquit, et effudi super me animam meam . Ut ergo attingerem Deum meum, de quo mihi dicebatur, Ubi est Deus tuus? non effudi animam meam super carnem meam, sed super me: transcendi me, ut illum tangerem. Ille enim
Abbreviated transcription (Latin):
desapientia ipsius candor ẽ lucis a &ernae : adtendecandorem solis incaelo ẽ. e expandit
sepa nc uerbum apatre. Desoleloquor. lucernae una flam mulatepuis quae unoflatupossit ex¬
tingui spargit lucem suã suꝑ cunsta quae subiacent: uides lucem sparsam a flammula generatam :¬
nissionem uides separationem non uides : Intellegite ergo fratrespatrem & filium &si
in sepanebilit̃ sibi coherere trinita tẽ hancunũ dm̃ &omniaoperc uniusdĩ haec eẽ patris haec eẽ filii
tino die sermo deb&ur uobis ad estote ut audiatis. ExP̃LI TRACTXTUS XX¬
CPTXXI ABEOQUODSCRIPTŨ Ẽ PATERESIMDILICITFILIŨ¬

Expanded text:
de Sapientia ipsius? Candor est lucis aeternae . Attende candorem solis. In coelo est, et expandit de Sapientia ipsius? Candor est lucis aeternae . Attende candorem solis. In coelo est, et expandit ndorem solis a sole, separa Verbum a Patre. De sole loquor. Lucernae una flammula tenuis, quae uno flatu possit exstingui, spargit lucem suam super cuncta quae subjacent. Vides lucem sparsam a flammula generatam, emissionem vides, separationem non vides. Intelligite ergo, fratres charissiinseparabiliter sibi cohaerere, Trinitatem hanc unum Deum; et omnia opera unius Dei, haec esse Patris, haec esse FiliiEvangelio, quoniam et erastino die sermo debetur vobis, adestote ut audiatis. TRACTATUS XXI. Ab eo quod scriptum est, Pater enim diligit Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
stis transastis ueneits ad animuituum sed &ibi inuepisti mutabilitatem animitui : Num quid
nitabilis ẽ ds̃ turnsi ergo & animumtuum effundesup este animamtuam ut contingas dm̃
eque tbidictur ubi est ds̃tuus ueputes te aliquid facturum quod homo nom possit: hoc fectt
ip seiohannes euangelista ticenscendit carnem tirnscendit tenbom quam calcabat ti tenscendit
inatiu qua e uidebat tiuenscendit aerem ubi alites uolitant tiunscendit solem tiuonscendit
unscenditstellas tironscendit omnessps qui non uidentur tiaenscendit mentem su am
psa ratione animisui : transcendens istaomnia superse effundens animam suam quoꝑuenit
quiduidit In principio erat uerbum & uerbum erat apud dm̃ Siergo separationem non
uides inluce quid separationem quaeris inopere : uidedm̃ uide uerbum eius inherere uerbo
dicenti qui a ipsedicens nonsyllabisdic̃ sed splendore sapientiae fulgere hoc ẽ dicere : quid distũ ẽ

Expanded text:
stis transactis veneras ad animum tuum, sed et ibi invenisti mutabilitatem animi tui. Numquid mutabilis est Deus? Transi ergo et animum tuum. Effunde super te animam tuam, ut contingas Deum, de quo tibi dicitur, Ubi est Deus tuus? 13. Ne putes te aliquid facturum quod homo non possit. Hoc fecit ipse Joannes evangelista. Transcendit carnem, transcendit terram quam calcabat, transcendit maria quae videbat, transcendit aerem ubi alites volitant, transcendit solem, transcendit lunam, transcendit stellas, transcendit omnes spiritus qui non videntur, transcendit mentem suam ipsa ratione animi sui. Transcendens ista omnia, super se effundens animam suam, quo pervenit? Quid vidit? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum. Si ergo separationem non vides in luce, quid separationem quaeris in opere? Vide Deum, vide Verbum ejus inhaerere Verbo dicenti: quia ipse dicens non syllabis dicit; sed splendore sapientiae fulgere, hoc est dicere. Quid dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
esterno diequantũ ds̃ donare dignatus ẽ ut potuimus facultate turctauimus QuimiGIIΠII¬
tuumus capacitate intelleximus quomodo in sepa irbilia soperapatris &e filii N ecalia fac
sã alia filius sedomnia pate facit ꝑ filiũ tamquã ꝑ uerbum suũ ⁊ Dequo scriptum ẽ ommapipsum facta
sesineipsofactum e nibili: Sequentia uorba bodieuid eamꝰ & ab eodemd ño eiusti sericordia & sepretem
Euperemusutprimum si dignumipseiudicat intellegamus quoduerum ẽ Siautemhoc nonporerniu
non eamus nillud quod falsum ẽ : melius ẽ enim nescre quã etrare sed scire e melius quam nescire

Expanded text:
esterno die quantum Dominus donare dignatus est, qua potuimus facultate tractavimus, et qua potuimus capacitate intelleximus, quomodo inseparabilia sunt opera Patris et Filii; nec alia facit Pater, alia Filius, sed omnia Pater facit per Filium, tanquam per Verbum suum, de quo scriptum est, Omnia per ipsumne ipso factum est nihil. Sequentia verba hodie videamus, et ab eodem Domino ejus misericordiam et deprecemur, et speremus, ut primum si dignum ipse judicat, intelligamus quod verum est: si autem hoc non potuerimus, non eamus in illud quod falsum est. Melius est enim nescire, quam errare: sed scire est melius quam nescire.
Abbreviated transcription (Latin):
intuat perostium pastor .ẽ. cuium huic ostiarius aperit. deostiario istotunc quaera
uando & abipsodño audierimus quod sit ostium & quid sit pastor &oues uocemo
audiunt & proprias oues uocat nominatim hab&onim nomina earũ scripta in libroutae :
proprias oues uocat nominatm hinc dicit apłs. Nouit dñs qui sunt eius & adducit eas
& cum proprias oues emiserit ante ea suadit & oues illum sequuncur quia sciunt uoce ireius:
alienum autem non sequuntur sed fugient ab eo quia non nouerunt uocem alienorum q¬
esta sunt haec plena quaestiomibus grauida saciromentis se qua murergo & audiamus
istrum exhis obscuris aliquid a perientem & per id quod a perit nos foste intiore facien

Expanded text:
intrat per ostium, pastor est ovium: huic ostiarius aperit. De ostiario isto tunc quaeramus, intrat per ostium, pastor est ovium: huic ostiarius aperit. De ostiario isto tunc quaeramus, quando ab ipso Domino audierimus quod sit ostium, et qui sit pastor. Et oves vocem ejus audiunt, et proprias oves vocat nominatim. Habet enim nomina earum scripta in libro vitae. Proprias oves vocat nominatim. Hinc dicit Apostolus: Novit Dominus qui ss oves emiserit, ante eas vadit: et oves illum sequuntur, quia sciunt vocem ejus. Alienum autem non sequuntur, sed fugiunt ab eo; quia non noverunt vocem alienorum. Tecta sunt haec, plena quaestionibus, gravida sacramentis. Sequamur ergo et audiamus magistrum ex his obscuris aliquid aperientem; et per id quod aperit, nos forte intrare facien
Abbreviated transcription (Latin):
Naminulꝰ quaerendo gloriam suã oue sxp̃i sparserunt potius qua congregarunt hum¬
possit intiere quiautem senon huliat̃ sed extollit ꝑmacheriam uult ascendere÷
qui autem ꝑmachoriam ascondit ideo ex altatur ut cadat teste tamen adhic loquitur
dĩs ils̃ nondum intellegitur nominat ostium nominatouile nominatoues cõmendat
haec omnia sed nondum ex ponit. legamusergo quia uenturus ẽ: ad eauerba in quib nobis
aliqua qua edixit dignesur ex ponere ex quorum expositione dabit nobis fostane nobi
illa quae nomex po suit intellegene pascit enim manifestis exerc& obscris quinom
intrat ꝑ ostium inouileouium sed ascendit aliunde uae misero quia casuris e sitergo
humilis per ostium intr&. planopede ueniat & non offend& ille inquit furest & la rooues
suas uult dicere oues alienas ad hocsuas idest fustu ablatas nonut salu& sedut occ̃idat ergo
sur est quia quod alienum ẽ suum dicit latro quia & quod ẽ fuiirtus occidit qui autẽ

Expanded text:
nam multi quaerendo gloriam suam, oves Christi sparserunt potius quam congregaverunt. Humpossit intrare. Qui autem se non huqui autem per maceriam ascendit, ideo exaltatur ut cadat. 6. Tecte tamen adhuc loquitur Dominus Jesus, nondum intelligitur: nominat ostium, nominat ovile, nominat oves; commendat haec omnia, sed nondum exponit. Legamus ergo, quia venturus est ad ea verba in quibus nobis aliqua quae dixit dignetur exponere: ex quorum expositione dabit nobis fortasse etiam illa quae non exposuit, intelligere. Pascit enim manifestis, exercet obscuris. Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde. Vae misero, quia casurus est! Sit ergo humilis, per ostium intret: plano pede veniat, et non offendet. Ille, inquit, fur est et latro. Oves suas vult dicere oves alienas: ad hoc suas, id est, furto ablatas, non ut salvet, sed ut occidat. Ergo fur est, quia quod alienum est, suum dicit: latro, quia et quod est furatus, occidit. Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
nominat̃ : & quisalius eas emit t& nisi qui earũ peccata dimitt& &eum sequi duris libenatȩ uin¬
culis possint & quis eas purecessit quo eũ sequantur nisqui surgens a mostuis iam non moritur & mors
eiultur non dominabitur : &cũ hic e& in carne conspicuus ait: pat̃ quos de distimihi uolo ut ubi

Expanded text:
nominatim. Et quis alius eas emittit, nisi qui earum peccata dimittit, ut eum sequi duris liberatae vinnominatim. Et quis alius eas emittit, nisi qui earum peccata dimittit, ut eum sequi duris liberatae vinculis possint! Et quis eas praecessit quo eum sequantur, nisi qui surgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur : et cum hic conspic
Abbreviated transcription (Latin):
in ista mostab uita sed quiddicit: concorda cumaduersa rictuo citodumes cumeo
inuia : audisti. credidisti. concordasti: si aduersabaris concorda: si tibi
pacestitum est concordare: noli ulterius litigare quando enim finiatur uia
escis sed tamen scit ille sio uises & siperseuena ueris usq: infinem saluuseris : ac
loc istam uocem non contempnunt sui. non audiunt alieni : ut pebͥiut in
ĩ quiminus intellexerunt. maneat pi&ias &
stalestione quae hodie recitata ẽ ta meninea quae sequitur a pestissime dicit : ego
sum pastorbonus : quod & sinon dicer& que malium pra&er ipsum intellegere debe¬
remus in eis uerbi subiait qui intiat per ostiũ pastor ẽ ouium. huic ostiarius a perit &
oues uocem eius audiunt : & pro pria soues uocat nominatim &educ& eas &cum ꝓprias
oues emiserit ante easuadit &oueseum sequuntur qui a sciunt uoce meius. qui senĩ alius

Expanded text:
in ista mortali vita. Sed quid dicit? Concorda cum adversario tuo cito, dum es cum eo in ista mortali vita. Sed quid dicit? Concorda cum adversario tuo cito, dum es cum eo in via . Audisti, credidisti, concordasti. Si adversabaris, concorda. Si tibi praestitum est concordare, noli ulterius litigare. Quando enim finiatur via nescis, sed tamen scit ille. Si ovis es, et si perseveraveris usque in finem, salvus eris: ac per hoc istam vocem non contemnunt sui, non audiunt alieni. Ut potui, ut ipi qui minus intellexerunt, maneat pietas, eista lectione quae hodie recitata est, tamen in ea quae sequitur apertissime dicit: Ego sum pastor bonus. Quod etsi non diceret, quem alium praeter ipsum intelligere deberemus in eis verbis, ubi ait: « Qui intrat per ostium, pastor est ovium. Huic ostiarius aperit: et oves vocem ejus audiunt; et proprias oves vocat nominatim, et educit eas. Et cum proprias oves emiserit, ante eas vadit: et oves eum sequuntur, quia sciunt vocem ejus? » Quis enim alius
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m audiurt alia & alia uerba illa &illa omnia uena sa naomnia interquae
omnia est & illa uox : quiper seuenx uerit usq infinem hic saluuserit : istum qui audierit
ouis ẽ sed audiebat illam nesuoquis & desipuit refriguit audiuit alienam siprae¬
deftinatus ẽ ad tempus errauit in a &ernum nonperiit. redit ut audio
neglexit faciat quod audiuit sienim de his ẽ qui pure destinatisunt &errorem
illam pastoris & sequatur dicentem quiper seueruerit usq infinem hic saluus
erit bona uox fr̃s uerx pasto nrlis: ipsa .ẽ uox salutis in tabernaculs iustorum:
Nam facile est audire xp̃m facile ẽ laudare euangelium. facile ẽ adclamari
disputatori : per seuenare usq: infinem hoc ẽ ouium uocem pastoris audientiũ
usq finasuiã quain diuenim non audis xp̃m aduersarius tuus .ẽ in istauia hoc ẽ

Expanded text:
Christum, audivit alia et alia verba, illa et illa, omnia vera, sana omnia: inter quae Christum, audivit alia et alia verba, illa et illa, omnia vera, sana omnia: inter quae omnia est et illa vox, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. Istam qui audierit, ovis est. Sed audiebat illam nescio quis, et desipuit, refriguit, audivit alienam: si praedestinatus est, ad tempus erravit, in aeternum non periit; redit ut audiat quod neglexit, faciat quod audivit. Si enim de his est qui praedestinati sunt, et errovocem pastoris, et sequatur dicentem, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. Bona vox, fratres, vera, pastoralis, ipsa est vox salutis in tabernaculis justorum . Nam facile est audire Christum, facile est laudare Evangelium, facile acclamare disputatori: perseverare usque in finem, hoc est ovium vocem pastoris audientium. usque finias viam. Quamdiu enim non audis Christum, adversarius tuus est in ista via, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
secundum istam ergo prace scientiam dĩ & puce distinationem quam multae ouesforis.
quammult lupiintus & quam multae oues intus & multi lupi foris quid ẽ quod dixi
uam multae oues foris : quam multimodo luxuriantur castifuturi : quan
quammult ax piunt res alienos donaturi suas. Verum tamen modo alien ã uocẽ
audiunt alienos sequuntur : Item quam multi intus laudant blas phematuri. cast
sunt fornicaturi sobrii sunt seuino postea sepulturi. stant casuri non sunt oues de
pie distinatos enim loquimur dehis loquimur quos nouit dñs qui sunt eius & tamen
ipsi quam diurete sapiunt xp̃iuocem audiunt. Ecce audiunt ipsi non au
qua emihi interim nunc uid&ur ita posse dissolui est aliqua uox est inquamuox
aliqua pastoris in quaoues non audiunt alienos inqua nonoues non audi
glegit proprius non audit alienus Nam & ille hoc ei procedicat ut perseuer& apud
ipsum usq infinem sed non apudeum perseuenendo non audit hanc uocem: uenit ad

Expanded text:
Secundum istam ergo praescientiam Dei et praedestinationem, quam multae oves foris et quam multi lupi intus, et quam multae oves intus et multi lupi foris! Quid est quod dixi, quam multae oves foris? Quam multi modo luxuriantur, casti futuri; quam quam multi rapiunt res alienas, donaturi suas. Verumtamen modo alienam vocem audiunt, alienos sequuntur. Item quam multi intus laudant, blasphematuri; casti sunt, fornicaturi; sobrii sunt, se vino postea sepulturi; stant casuri, non sunt oves. De praedestinatis enim loquimur; de his loquimur, quos « novit Dominus qui sunt ejus ; » et tamen ipsi quandiu recte sapiunt, Christi vocem audiunt. Ecce audiunt ipsi, non auquae mihi interim nunc videtur ita posse dissolvi. Est aliqua vox, est, inquam, vox aliqua pastoris, in qua oves non audiunt alienos, in qua non oves non augligit proprius, non audit alienus: nam et ille hoc ei praedicat, ut perseveret apud ipsum usque in finem, sed non apud eum perseverando non audit hanc vocem. Venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
& ingredi&ur &egredi&ur & pascua inueni& In hoc eui denter ostendit non solũ pastorẽ sed i&iã
oue sintrare ꝑostiũ : sed quid ẽ ingrediesur &egredi&ur & pascua inueni& In grediquippe
in epistolasua ex nobis exierunt sed nonerant ex nobis non ẽ utiq bonũ : talisergo egressus
non poss& abono pastore lalila⁊ ut dicero & ingredi&r &egredi&ur & pascua inueni&
estergo abquis nan solũ ingressii rũ &iã egressus bonus postiũ honũ quod ẽ xp̃s sed quis ẽ ste lauda¬
bilis & beatus egressus possem quidem dicere ingredi nos quando interius aliquid cogitamus egredi
aut̃ quando exterius aliquid operamur: & qm̃ sicut dic̃ pfidem habitat xp̃s incordibu s nr̃is. ingre

Expanded text:
olum pastorem, sed etiam oves intrare per ostium. 15. Sed quid est, ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet! Ingredi quippein Epistola sua, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis ; non est utique bonum. Talis ergo egressus non posset a bono pastore laudari; ut diceret, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Est ergo aliquis non solum ingressus, verum etiam egressus bonus per ostium bonum, quod est Christus. Sed quis est iste laudabilis et beatus egressus! Possem quidem dicere ingredi nos, quando interius aliquid cogitamus; egredi autem, quando exterius aliquid operamur: et quoniam, sicut dicit Apostolus, pe
Abbreviated transcription (Latin):
ntur &utiq non audiebant uocem pastoris & alienum ideo sequeba
Dues erant annon erant si oueserant quomodo alienos oues non audiunt.
sio ues non erant : quare obiur gantur illi quibus dicitur errantem ouem
nreuo castis. In ipsis &iam iam factis catholicis xp̃ianis bonae speifidi
aliquando mala contingunt : seducuntur inerrorem & posterrorem reuocantiir
quando seducti sunt inerrorem & rebapti tati sunt. aut postouilis dominici socie¬
mrursus inerrorẽ pristinum reuoluti sunt . oueserant annonerant ut
licierant si catholici fideleserant oues erant sio ueserant quomodo uocem alon
audire potuerunt cum dñs dicit. Non audierunt eosoues : audistis fr̃s
altitudinem quaestionis dicoergo nouit dñs qui sunt eius. Nouit praescitos
nouit prxe distinatos deillo quippediutur: quos autem praesciuit & praede¬

Expanded text:
bantur, et utique non audiebant vocem pastoris, et alienum ideo sequebantur, bantur, et utique non audiebant vocem pastoris, et alienum ideo sequebantur, oves erant an non erant? Si oves erant, quomodo alienos oves non audiunt? si oves non erant, quare objurgantur illi quibus dicitur, Errantem ovem non revocastis? In ipsis etiam jam factis catholicis Christianis, bonae spei fidelibus, aliquando mala contingunt; seducuntur in errorem, et post errorem revocantur: quando seducti sunt in errorem, et rebaptizati sunt, aut post ovilis dominici societatem rursus in errorem pristinum revoluti sunt, oves erant an non erant? Utique catholici erant. Si catholici fideles erant, oves erant. Si oves erant, quomodo vocem alieni audire potuerunt, cum Dominus dicat, non audierunt eos oves? 12. Audistis, fratres, altitudinem quaestionis. Dico ergo: Novit Dominus qui sunt ejus . Novit praescitos, novit praedestinatos: de illo quippe dicitur, « Quos autem praescivit, et praede
Abbreviated transcription (Latin):
ideo errauit qui a uocem audiuit alieni uocem furis & latronis audiuit ceste latro¬
qui uenerunt pra&erme furessunt & latrones & non audierunt eos oues: dne si non
audierunt eos oues quomodo errant oues. sioues non audiunt nisite : tu autẽ ueri¬
ses : quisquis ueritatem audit nonutiq errat: illiautem errant. & oue
lantur: Namsi inerrore ipso oues non appellarentur: non dicer&ur per
hie rechihelem errante mouem non reuo castis. quomodo &errãt &ouis est
colliguntur adouile xp̃i & exher&icis fiunt catholici : a furibus tolluntur
pastori redduntur : & aliquando murmurant. taedium patiuntur ad reuo¬
item & non intellegunt iugulantem : uerum tamen &iam cum renit
uenerint qua eo uessunt : agnoscunt uocem pastoris & seuenisse la& antur &
errasse erubescunt quando ergo in illo errore tam quam inueritate gloria¬

Expanded text:
ideo erravit, quia vocem audivit alieni; vocem furis et latronis audivit. Certe latroideo erravit, quia vocem audivit alieni; vocem furis et latronis audivit. Certe latroeter me; id est, Qui venerunt praeter me, fures sunt et latrones, et non audierunt eos oves. Domine, si non audierunt eos oves, quomodo errant oves? Si oves non audiunt nisi te; tu autem veritas es: quisquis veritatem audit, non utique errat. Illi autem errant, et oves appellantur. Nam si in errore ipso oves non appellarentur, non diceretur per Ezechielem, Errantem ovem non revocastis. Quomodo et errat, et ovis colliguntur ad ovile Christi, et ex haereticis fiunt catholici; a furibus tolluntur, pastori redduntur: et aliquando murmurant, taedium patiuntur ad revocantem, et non intelligunt jugulantem; verumtamen etiam cum renitentes venerint quae oves sunt, agnoscunt vocem pastoris, et se venisse laetantur, et errasse erubescunt. Quando ergo in illo errore tanquam in veritate gloria
Abbreviated transcription (Latin):
oueserant ecce audiuit iudas & lupuserat sequebatur. sed pelle ouina testus
pastori insidiabatur. aliquiuero eorum quixp̃m cruci fixerunt non audiebant
&ouesenent Ipsosenim uidebat in turba quando dicebat cismex alta ueritis filium hominis
tunc agnosc&is quia ego sum quomodo enimista soluitur quaestio: audiunt non
oues & non audiunt oues sequuntur uocem pastoris quidam lupi & ei quaedam
tixdicunt oues postremo pastorem occidunt ouessoluitur quaestio : respon¬
enim aliquis & dicit sed quando non audiebant oues nondum erant unc lupi
uox audita eos mutauit : & ex lupis oues fecit: quandoereo fastaesu
merear inuenire : quidergo memoueat. accipite : perhie techielem proph& ã
dñsobiurgat pastores. & dicit interc&era deo uibus: errantem non reuocasus:
& errantem dicit &ouem appellat: si quando errabat ouiserat. cuius uocem ut
errar& audiebat . proculdubio enim non errar& siuocempastoris audir& sed

Expanded text:
oves erant? Ecce audivit Judas, et lupus erat: sequeoves erant? Ecce audivit Judas, et lupus erat: sequepastori insidiabatur. « Aliqui vero » eorum qui Christum crucifixerunt non audiebant « et oves erant; » ipsos enim videbat in turba quando dicebat: « Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum . » Quomodo ergo ista solvitur « quaesito? Audiunt non oves, et non audiunt oves, sequuntur vocem » pastoris quidam lupi, et eis quaedam contradicunt oves; postremo pastorem occidunt ovesenim aliquis, et dicit, Sed quando non audiebant, oves nondum erant, tunc lupi erant; vox audita eos mutavit, et ex lupis oves fecit: quando ergo factae merear invenire. Quid ergo me moveat, accipite. Per Ezechielem prophetam Dominus objurgat pastores, et dicit inter caetera de ovibus, Errantem ovem non revocastis . Et errantem dicit, et ovem appellat. Si quando errabat ovis erat, cujus vocem ut erraret audiebat? Procul dubio enim non erraret, si vocem pastoris audiret: sed
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s nobis xp̃s quodinaltari dĩ ponitur & illi promagno sacrixmenta eiusdem xp̃i biber̃
aquam profluentem dep&ia : Nos quidbibamus norunt fideles : sispeciem uisibilem
intendas aliud ẽ : si intellegobilem significationem eundem potum spiritalem
biberunt quot quot autem illotempore crediderunt uel ab rchae uelisa ao
inpracecone quia & quando iudexloquitur perpureconem exceptor non facit.
prce codixit sed iudex dixit. alii sunt ergo quos non audierunt oues in quibus non
enit uox xp̃i errantes falsa dicentes in ania garrientes. uana fingentes.
miseros seducentes quidestergo quod dixi maior haec quaestio ẽ: quid hab&
si enim perproph&as uox pastoris erat quantomagis uocem pastoris pro fere¬
bat lingua ipsa pastoris non omnes audierunt. sed qui putamus qui audieruns

Expanded text:
 Christus, nobis Christus quod in altari Dei ponitur. Et illi pro magno sacramento ejusdem Christi biberunt  Christus, nobis Christus quod in altari Dei ponitur. Et illi pro magno sacramento ejusdem Christi biberunt aquam profluentem de petra; nos quid bibamus norunt fideles. Si speciem visibilem intendas, aliud est: si intelligibilem significationem, eumdem potum spiritualem biberunt. Quotquot ergo illo tempore crediderunt vel Abrahae, vel Isaac, fuerat in praecone. Quia et quando judex loquitur per praeconem, exceptor non facit, Praeco dixit; sed, Judex dixit. Alii sunt ergo quos non audierunt oves, in quibus non erat vox Christi, errantes, falsa dicentes, inania garrientes, vana fingentes, miseros seducentes. 10. Quid est ergo quod dixi, Major haec est quaestio? Quid habet pastoris. Si enim per Prophetas vox pastoris erat, quanto magis vocem pastoris proferebat lingua ipsa pastoris? Non omnes audierunt. Sed quid putamus? qui audierunt,
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalem manducauerunt. & omnes eundem potum spiritalem biberunt: mare
nubrum significabat baptismum : morses dustor permarerubrum significat
xp̃m populus tirensiens significat fideles mors aegrptiorũ significat aboli¬
tionem peccatorum insignis diuersis eadem fides sic in signis diuersis quomodo
inuerbis diuersis quia uerba sonos mutant per temponx. & utiq nihil sunt
uerba quam signa: significando enim uerba sunt. tolle significati
uerbo strepitus in anis est significata ergo sunt omnia : Numquid nonea dẽ crede¬
bant penquor haet signa ministrx bantur per quos eadem qua ecredimusꝓph&ata
prcenuntiabantur : utiq credebant sed illi uentunt. eẽ nos autem uenis se
ideo & sic ait. eundem potum spiritalem biberunt si spiritalem eundem nam cor¬
porxlem non eundem : quidenim illibi bebant. bi bebant enim despiritalẽ sequent
p&nx p&ra autem enat xp̃s. Vid&e ergo fide manente signa uariata ibi p&ira

Expanded text:
spiritualem manducaverunt, et omnes eumdem potum spiritualem biberunt. Mare Rubrum significat Baptismum; Moyses ductor per mare Rubrum significat Christum; populus transiens significat fideles; mors Aegyptiorum significat abolitionem peccatorum. In signis diversis eadem fides: sic in signis diversis, quomodo in verbis diversis; quia verba sonos mutant per tempora, et utique nihil aliud sunt verba quam signa. Significando enim verba sunt: tolle significationem verbo, strepitus inanis est. Significata ergo sunt omnia. Numquid non eadem credebant, per quos haec signa ministrabantur, per quos eadem quae credimus, prophetata praenuntiabantur? Utique credebant: sed illi ventura esse, nos autem venisse. Ideo et sic ait, Eumdem potum spiritualem biberunt. Spiritualem eumdem, nam corporalem non eumdem. Quid enim illi bibebant? Bibebant enim de spirituali sequente petra: petra autem erat Christus . Videte ergo, fide manente, signa variata. Ibi petra
Abbreviated transcription (Latin):
ribus sedutrosq perunum fidei ostium hoc ẽ perxp̃m uidemus in gressos. Noscredi
incaelum a scendisse totum hoc sicut uerba auditis pnr&erit temporis impl&um
et̃ iuncredimus inenis sunt fidei soci&ate nobiscum &illi patres qui crediderunt
deuireine nasciturum passurum resurretturum in caelos ascensurum illosegi

Expanded text:
ribus, sed utrosque per unum fidei ostium, hoc est per Christum, videmus ingressos. Nos crediribus, sed utrosque per unum fidei ostium, hoc est per Christum, videmus ingressos. Nos crediin coelum ascendisse: totum hoc, sicut verba auditis praeteriti temporis, impletum esse jam credimus. In ejus sunt fidei societate nobiscum et illi patres, qui crediderunt de Virgine nasciturum, passurum, resurrecturum, in coelum ascensurum: illos enim
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt. dixiutiq pra&erme recolamus ergo ante aduentũ ipsius uenerunt pro¬
ph&ae num quid fures & latrones fuerunt : ab sit non pra&er illum uenerunt
quia cumillo uenerunt . uenturus purecones mittebat sedeorum corda quosiniserat
possidebat uultis nosse quia cimillo uenerunt qui est ipse semper carnem qui ppe
accepit extempone quid est ergo semper in principio erat uerbum cum illo ergo
ueritas cumillo uenerunt qui ueraces suerunt . quot quot ergo pra&erillũ furer & la¬
ineum quiuenit. tempont uariata sunt non fides quia & ipsa uerba protempore
uariantur cumuariae dedinantur alium sonum hab& uenturus ẽ alium sonum
hab&uenit mutatus ẽ sonus uenturiis ẽ & uenit eandem tamen fide sutrusq
comungit & eos quiuenturum eẽ &eos quie umuenisse credider̃ diuersis quidem tempo¬

Expanded text:
venerunt dixi, utique praeter me. Recolamus ergo. Ante adventum ipsius venerunt Provenerunt dixi, utique praeter me. Recolamus ergo. Ante adventum ipsius venerunt Prophetae; numquid fures et latrones fuerunt? Absit. Non praeter illum venerunt, quia cum illo venerunt. Venturus praecones mittebat, sed eorum corda quos miserat, possidebat. Vultis nosse quia cum illo venerunt, qui est ipse semper? Carnem quippe accepit ex tempore. Quid est ergo semper? In principio erat Verbum . Cum illo ergo  Si ipse est veritas, cum illo venerunt qui veraces fuerunt. Quotquot ergo praeter illum, fures et lain eum qui venit. Tempora variata sunt, non fides. Quia et ipsa verba pro tempore variantur, cum varie declinantur: alium sonum habet, Venturus est; alium sonum habet, Venit: mutatus est sonus, venturus est, et venit: eadem tamen fides utrosque conjungit, et eos qui venturum esse, et eos qui eum venisse crediderunt. Diversis quidem tempo
Abbreviated transcription (Latin):
quod dixit sed nos non intellegimus iste quia credit iam pulsat & dignus ecui a periatur
commendo qui&iam cum uerba haec obscunt sicut possum ex posuero. aut quia ualde
sunt abdita uelego eorum non ad prehendero intellegentiã uel explicandi quod intel¬
lego non habuero facultatem uel tamfuerit quisq tardus ut &iam exponentem non
sequatur non dese desper& maneat in fide ambul&inuia audiat a postolũ dicentẽ
& si quid aliter sapitis hoc quoq uobis ds̃ reue lauit uerum tamen in quod peruenimus in eo
mbulemus. Incipiamus ergo audire exponontem quem audiuius proponent
Dixit ergo eisiterum ihs Amen amendico uobis quia egosum ostiũ ouium ecceipsum
ostium quod clausum posuerat aperuit. ipse ẽ ostium agnouimus intremus aut nos
intitesse gaude amus. Omnes quot quot uenerunt fures sunt & latrones quid ẽ hoc dña
omnes quot quot uenerunt . quidenim tunonuenisti : sed intellege omnes quot quot

Expanded text:
quod dixit, sed nos non intelligimus: iste quia credit jam pulsat, et dignus est cui aperiatur, commendo? Quia etiam cum verba haec obscura, sicut possum, exposuero, aut quia valde sunt abdita, vel ego eorum non apprehendero intelligentiam, vel explicandi quod intelligo non habuero facultatem, vel tam fuerit quisque tardus, ut etiam exponentem non sequatur; non de se desperet: maneat in fide, ambulet in via, audiat Apostolum dicentem, Et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit: verumtamen in quod pervenimus, in eo ambulemus . 8. Incipiamus ergo audire exponentem, quem audivimus proponentem. Dixit ergo iterum eis Jesus: Amen, amen dico vobis, quia ego sum ostium ovium. Ecce ipsum ostium quod clausum posuerat, aperuit. Ipse est ostium. Agnovimus, intremus, aut nos intrasse gaudeamus. Omnes quotquot venerunt, fures sunt et latrones. Quid est hoc, Domine, Omnes quotquot venerunt? Quid enim? tu non venisti? Sed intellige: Omnes quotquot
Abbreviated transcription (Latin):
tor conficens & medicum quaerens : Iudicameds̃ & discerne caus ammeã degente
non scã : illorum scilic& quidicunt uidemus &eorum peccatum man&: Non autem
iudiudicium iamintulit mundo quo de uiuis & mostuis infine saeculi iudio
sidum sed ut salu&ur mundus per ipsum

Expanded text:
tor confitens et medicum quaerens, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente tor confitens et medicum quaerens, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta : illorum scilicet qui dicunt, Videmus, et eorum peccatum manet. Non autem illud judicium jam intulit mundo, quo de vivis et mortuis in fine saeculi judicmundum, sed ut salvetur mundus per ipsum