comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bile sit cadauer hominis: quin pohius
quãtum horrorem uidentibus incu¬
tiat. Anima quippe pulcherrima re¬
cedente. pulchritudo quam carni
dederat: tota recedit. Sed isti uel iste
qui auctori pulchritudinis auł tur¬
pitudinis se superbiẽdo subiittunt
nihil scđm religionẽ fidei: nihilq
scđm rationis honestatem discermũt¬
Et iccirco sola que carnis sũt sapiũt
non que sp̃us dei.
I te ꝙͣ fides christi clares¬
ceret: ante ꝙͣͣ mũdus altera
uitam sciret: ubi uel eternũ regnum
pro bonis. uel eterna gehenna pro
malis recipitur: non ualde mirum
erat. si se mortales mũdialibus ille¬
cebris substernebant. Nunc uero
cum nõ solum per omnes sanctos
ab origine mũdi prelatos: sed etiam
per seipsum dei filius de uirgine natꝰ
ab eisdem illecebris nos compescat:
& ad celestes delitias appetendas tãto¬
pere persuadeat: mira est uel potius
miserabilis hec nr̃a dementia. Sed¬
quid fiet utiq nidex ip̃e cõminatur

Expanded text:
bile sit cadauer hominis, quin potius bile sit cadauer hominis, quin potius quantum horrorem videntibus se incutiat. Anima quippe pulcherrima recedente, pulchdederat tota recedit. Sed isti vel iste qui auctori turpitudinis se supitudinis se superbiendo submittunt, nihil secundum religionem fidei, nihilque secundum rationis honestatem discernunt, & iccirco sola quæ carnis sunt sapiunt, non quæ spiritus Dei. Antequam fides Christi claresceret, antequam mundus alteram vitam sciret, vbi vel æternum regnum pro bonis, vel æterna gehenna pro malis recipitur, non valde mirum erat si se mortales mundialibus illecebris substernebant. At nunc cum non solum per omnes sanctos ab origine mundi prolatos, sed etiam per se ipsum Dei filius de Virgine natus ab eisdem illecebris nos compescat, & ad cœlestes delitias tantopere appetendas persuadeat, mira est, vel potius misera hæc nostra dementia, quid fiet? utique quod Judex ipse comminatur
Abbreviated transcription (Latin):
operam darennis. I Iam corporea
pulchritudo in pelle solũ modo c̃o¬
quod subtus pelle est: sicut linces
in boecio cernere interiora ferũtur:
mulieres udere nausearent. Este
decor in fleginate & sanguine &
humore ac felle consistit. Si quis
enim con siderat que inter nares &
que inter fauces: & que intra uẽtrem
lateant: sordes utiq reperiret. Et si
nec extremis digitis flegma nec ster¬
cus tangere patimur: quo modo ip̃m
stercoris saccum amplecti desideramꝰ.
Auctor quippe nature deus licet inul¬
ta dignitate hominem condiderit:
tamen in hac corruptibili uita plura
nos pati permittit: per que siperbiam
carnis retundat. Inde est q pilus
hominis in cibo uel potu repertus:
magis fastiditur. Et pulices de pul¬
uere emergentes minus ꝙͣ pediculos
qui ex humore nostri corporis prode¬
unt: super nos uidere abhorremus
Ut autem nouerimus ꝗ ipsa qualiscũq
sit pulchritudo corporis non de carne
sed de anima est.pensemus ꝙͣ delecta¬

Expanded text:
operam daremus? Nam corporea operam daremus? Nam corporea pulchritudo in pelle solummodo conquod subtus pellem est, sicut Linces in Boetia cernere interiora feruntur, mulieres videre nausearent. Iste decor in flegmate, & sanguine, & humore, ac felle consistit. Si quis enim considerat, quæ intra nares, & quæ intra fauces, & quæ intra ventrem lateant, sordes vtique reperiet. Et si nec extremis digitis flegma vel stercus tangere patimur, quomodo ipsum stercoris saccū amplecti desideramus? Auctor quippe naturarum Dominus, licet multa dignitate hominem condiderit, tamen in hac corruptibili vita plura nos pati permittit, per quæ superbiam carnis retundat. Inde est quod pilus hominis in cibo vel potu repertus magis fastiditur; & pulices de puluere emergentes, minus, quam pediculos, qui ex humore corporis nostri prodeunt, super nos videri abhorremus. Vt autem nouerimus, quod ipsa qualiscumque sit pulchritudo corporis, non de carne, sed de anima est, pensemus quam delecta
Abbreviated transcription (Latin):
iungit fornicariis erit neꝙ.putredo
& uermis heredita bunt einam& tolle¬
tur de numero anima eius. Bona
uero celestis sponsi que pro his delitris
talia sinit utradhucmiec ad P auliquti¬
demiairdititm wenemint. neq ad
disum raptus fueuit¬
Tenim pulchritudinẽ corporis
certis quibusdam & naturalibꝰ
terminis deus clausit. Anime aute
pulchritud iuẽ liberam fecit. & milla
sub mecessi tates eonelusam. Uam
& suetiam conporeũ decorem dñs
in nr̃o pexiisisset arbitrio: sollicitu¬
de nobis immiueret superflua. Atq
in his que nihil prodessent: omne
uite nrettempus occupareinus. ex
quorc ultus aanine necessarius neg¬
ligeretur.inppe qui etiam nũc
ubi millamobis petestas est cõferẽdi
excolanius: dimnis oloritim fucis. uel
com̃positione oriuiũ: uel ociloitum
rotatu. uel uatietates uestiiũ diuensis¬
ferre hliquid utdixi decori corporis
cupimus. Sedqualo mragis con¬
ueniebat nobis ut ad cultum aĩe

Expanded text:
iungit fornicariis erit nequam, putredo iungit fornicariis erit nequam, putredo & vermis hæreditabunt illum, & tolletur de numero anima eius. Bona vero cœlestis sponsi, quæ pro his emendicatis talia sunt, vt adhuc nec ad Pauli quidem auditum peruenerint, nec ad disum raptus fueritm pulchritudinem corporis certis quibusdam & naturalibus terminis Deus clausit; Animæ autem pulchritudinem liberam fecit, & nulla sub necessitate conclusit. Nam etsi etiam corpin nostro permisisset arbitrio, sollicitudo nobis immineret superflua, atque in his quę nihil prodessent omne vitæ nostræ tempus occuparemus. Ex quo cultus animę necessario negligeretur. Quippe qui etiam nunc, vbi nulla nobis potestas est conferendi excolamus, dum colorum fucis, vel compositione crinium, vel oculorum rotatu, vel varietate vestium, diuersisferre aliquid, vt dixi, decori corporis cupimus; sed quanto magis conueniebat nobis, vt ad cultum animæ
Abbreviated transcription (Latin):
Qui scilicet scortatores ut ait beatus
Hieronymus in epistola ad matrem
uxores. Christi sponsas frequentius
respectant. Loquitur mitibus & queo
mims licet ardentius affectant.
Minus inꝙ licet: quia quãto detesta¬
bilius est infringere sacrosanctam¬
eccliam: ꝙͣ plebeam doinũ: tanto sce¬
lestius est sponsam Christi ꝙͣ uxorem
proxinii uiolare. Certe cum una ex
duabus sororibus uiro cui iungitur
fidem seruet: cur altera que Christo
desponsatur eandem ei reuerentia
hitur: uł statura procerior uideatur.
De industria dissuitur: ut aliquid
appareat quod ametur. Calcelli ni¬
gelli nitentes nitore suo oculos las¬
ciuos obscenos excitant appetitus
Capilli parum deffluunt & recolligut᷑.
Sed in his om̃ibus & huiusmodi nõ
scđin filiu uirginis: sed scđm uetere
uerinis. licet enim in hac uita su¬
perfluo cultu carnem ornari gestiat.
illud tame libri ecclesiastici restat:
qui a uestietur pannis dormitio. ut
in eocdem. Item dicitur. Qui se

Expanded text:
Qui scilicet scortatores, vt ait beatus Qui scilicet scortatores, vt ait beatus Hieronymus in Epistola ad matrem vxores Christi sponsas frequentius respectant: loquuntur nutibus, & quod minus licet ardentius affectant. Minus, inquit, licet, quia quanto detestabilius est infringere sacrosanctam, quam plebeiam domum; tanto scelestius est sponsam Christi, quam vxorem proximi violare. Certe cum vna ex duabus sororibus viro coniungitur, & illi fidem seruat; cur altera, quæ Christo desponsatur, eandem ei reuerentiam hitur ut statura procerior videatur, de industria dissuitur, ut aliquid appareat quod amet. Calcei nigelli et nitentes stridore suo oculos lascivos in saevos excitant appetitus. Capilli parum defluunt, et recolliguntur. Sed in his omnibus et hujusmodi, non secundum filium virginis, sed secundum veterem o, vermis. Licet enim in hac vita superfluo cultu carnem ornari gestiant, illud tamen libri Ecclesiastici restat, quia vestietur pannis dormitatio . Et ut in eodem item dici
Abbreviated transcription (Latin):
antem sancti habitus uiros ant sancti¬
moniales appeterẽtur. Sanctus ger¬
manus ad genofeuam. inter alia.
Si inquit seculi huius uel exiguus
decortuam superauit mẽtemeeternis
& celestibus ornamẽtis carebis Hine
Dõmis quoq Martinus breui quide
sed magni ponderis sententia mu¬
lieris honestatem complexus. Sũma
inquit uirtus mulieris est uoile uideri.
Cyprianus epus de uirginibus sic ait.
Serico & purpura induti non possunt¬
&monilibus adornate. ornamenta
cordis & pectoris perdiderunt. Et xterũ
quod si paetrus inquit. Mulieres quoq¬
ad monet cohercendas que excisare
solent cultus suos propter maritos. ꝙͣto
magis id obseruare per uiroinem fas
est: eui nulla ornatus sui competit uenia
nec deriuari in alterum possit m̃ẽdacñ
culpe: sed sela ipsa remanea fancrimine.
Sed que enismodi sunt: nori sanctam
illam uocem beati Cypriani recipiinit:
quin potius irritam facrunt Christi fidẽ¬
& scortatorum oculis se magis comũt.

Expanded text:
aut sancti habitus viros, aut sanctiaut sancti habitus viros, aut sanctimoniales appetere? Sanctus Germanus ad Genouefam inter alia. Si, inquit, sæculi huius vel exiguus decor tuam superauit mentem, æternis & cœlestibus ornamentis carebis. Hinc domnus Martinus breui quidem, sed magni ponderis sententia, mulieris honestatem complexus: Summa, inquit, virtus est mulieris nolle videri. Cyprianus Episcopus de Virginibus sic ait. Serico & purpura indutæ, & monilibus adornatæ, ornamenta cordis & corporis perdiderunt. Et item quod si Petrus, inquit, mulieres admonet coercēdas, quæ excusare soleant cultus suos per maritos; quanto magis id obseruare virginem fas est, cui nulla ornatus sui competit venia, nec deriuari in alterutrum possit mendacium culpæ, sed sola ipsa remaneat in corpore? Sed quæ eiusmodi sunt, non sanctam illam vocem beati Cypriani recipiunt, quin potius irritam faciunt fidem Chri& scortatorum oculis se magis comunt.
Abbreviated transcription (Latin):
inimicicias inter se & sanctã regũła
protesten tur monasticum scema. uide¬
licet: cuculam induere designantur.
Et certe sicut in libro gerontiron di¬
citur. Eadem gr̃a datur in monachico
habitu. que & in albis baptismi. Elle¬
sed forte nec legem aut prophetas
audierat: & tamen de appetitu ues-¬
tium uituperatur. Istis ergo quod
in iudicio dicturus est idem Christꝰ
quando ctiam hoc monachi atq san¬
ctimoniales appetunt: quod nõ folum
a laicis uerũẽtiam ab corũ cõnigibus
Ipłi prohibentur. Unde petrus.
Quarum inquit sit non extrinsecus
capillatura aut circũdatio auri. aut
indumẽti uestimetorum cultus: sed
qui absconsus est cordis homo. Et
Paulus. Mulieres similiterim habitu
ornato: cum uerecundia & sobrictate
ornantes se: non intersis crinibus:
aut auro: aut margaritis: auł ueste
preciosa. Sed quod deceł: mulieres
promittentes castitatem & bonam
conuersationem.
Tergo sic a coniugatis inhibe¬
tur: quãtum nefas est. Hoc

Expanded text:
etiam inimicitias inter se & sanctam regulam protestentur, monasticum scema, videlicet cucullam, induere dedignantur. Et certe sicut in libro Geronticon dicitur, eadem datur gratia in monachico habitu, quæ & in albis baptismi. Eemorat, non legem aut Prophetas audierat, & tamen de appetitu vestium vituperatur. Istis ergo quid in iudicio dicturus est idem Christus, quando etiam monachi atque sanctimoniales hoc appetunt, quod non solum a laicis, verum etiam ab eorum coniugibus Apostoli prohibent? Vnde Petrus. Quarum, inquit, sit non extrinsecus capillatura, aut circumdatio auri, aut indumenti vestimentorum cultus; sed qui absconsus cordis est homo. Et Paulus, Mulieres similiter in habitu ornato, cum verecundia & sobrietate ornantes, non in tortis crinibus, aut auro, aut margaritis, aut veste preciosa, sed quod decet mulieres, promittentes castitatem, & bonam conuersationem. Si ergo sic a coniugatis inhibetur, quantum nefas est, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
est qui mihi tanꝗͣ presumptori
succensendum forte nominaue¬
rit reminiscendum ei q moyses
consilium iethro non despexit:
qui etiam uexatus dicitur prop¬
ter eos qui exacerbauerunt spiri¬
tum eius. Quam scilicet uexati¬
onem multo magis quilibet pre¬
latus incurret si culpas delinquẽ¬
tium non redarguit. Hine aed
ezechiel dicitur. Fili hominis
noli exasperans esse: Sicut enim
mali deum exacerbant praua
quelibet agendo: sic& boni qui
malis prelãti sunt bona reticẽdo.
Nisi enim propheta cum ad lo¬
quendum uerba mittebatur. obe¬
diret: omnipotentem deum sicut
populus de peruerso opere. sic de
suo silentio exasperasset. Malis
itaq culpa est peruersa agere: bo¬
nis recta reticere. In hoc ergo
quia cum peruersa non increpat.
eis per suum silentium incenti¬
pleriq sic impudentes sunt. ut
uel malum non cognoseant qͦd
cõmittunt: uel tanto minores
culpas existiment quanto mi/¬
nor eas inuectio castiga. Isti igi¬

Expanded text:
est, qui me tanquam præsumptorem est, qui me tanquam præsumptorem forte succedentium nominauerit, reminiscendum ei est quod Moyses consilium Iethro nō despexerit, qui etiam vexatus dicitur propter eos qui exacerbabant spiritum eius. Quam scilicet vexationem multo magis quilibet prælatus incurret, si culpas delinquentium non redarguit. Hinc ad Ezechiel dicitur, sili hominis noli exasperans esse. Sicut enim mali Deum exacerbant mala quælibet agendo, sic & boni qui malis prælati sunt, bona reticendo. Nisi enim Propheta, cum ad loquenda verba mittebatur, obediret, omnipotentem Dominum, sicut populus de peruerso opere, sic de suo silentio exasperasset. Malis itaque culpa est peruersa agere, bonis recta reticere. In hoc ergo exasperant, quia cum peruersa non increpant, eis per suum silentium proficiplerique sic imprudentes sunt, vt vel malum non cognoscant, quod committūt, vel tanto minores culpas suas æstiment, quanto minor eas inuectio castigat. Isti igi
Abbreviated transcription (Latin):
les ad speciem matris sue compta
patres suos patiendo sequatur. Q
autem quisq doctor sibi primus
tum subditis specialiter sollicitus
sit. uerbis apostoli mõstratur qui de
thessalonicensibus ait. Uos testeᷤ
Subaudi apud nos. Et scitis qua¬
liter unũquenq uestrum: tanq
pater filios suos deprecantes uos
& consolantes nos testificati sumꝰ
ut digne ambuletis deo. qui pau¬
lo ant̾e premiserat. facti sumus
pariuili in medio uestrum. & tã
ꝙͣ si muitrix foueat filios suos ita
desiderantes uos cu pide uolebamꝰ
tradere uobis nõ solum euange¬
lium sed etiam animas nostras
Dicamus igitur & hoc q in tortis
moribus quorumdam anime
concordat: & q illos qui sibi solli¬
citi sunt cautiores reddat. Scio
sacerdotibus per legem pretermit¬
ti sed perscrutari & requiri omina
ne aliquod uitium sacerdos habeat
cui & mors cõminatur si absq tin¬
tinnabulis quod est sonus predi¬
cationis incesserit. Sed quis ille

Expanded text:
lebs ad speciem matris empta lebs ad speciem matris empta Patres suos eadem patiendo sequatur. Quod autem quisque doctor sibi primum, tum subditis spiritaliter sollicitus sit, verbis Apostoli monstratur, qui de Thessalonicensibus ait: Vos testes subaudi, apud vos, et scitis qualiter unumquemque vestrum tanquam pater filios suos deprecantes vos et consolantes testificati, ut digne ambuletis Deo . Qui paulo ante praemiserat: Facti sumus parvuli in medam si nutrix foueat filios suos, ita desyderantes uos cupide uolebamus tradere uobis non solum Euangelium Dei, sed etiam animas nostrasDicamus igitur & hoc quod intortis moribus quorumdam minime concordat, & quod illos, qui sibi solliciti sunt, cautiores reddat. Scio enim sacerdotibus per legem prætermitti, sed perscrutari & requiri omnia, ne aliquod vitiū sacerdos habeat, cui & mors comminatur si absq. tintinnabulis, quod est sonus prędicationis, incesserit. Sed quisquis ille
Abbreviated transcription (Latin):
ad mittit: debet rector pro subditi
suis semetipsum obiicere: nec time¬
at. Si necesse est: eorum ini miciciis
pro pace fraterna obuiare. Nec per
audientium duriciam corrigẽdi
studio cessandum esse docet hely¬
seus: qui in persona christi cõtra
ioab regem quasi contra negligẽ¬
tem prẽpositum irascitur: eo q ter¬
ram. id est peccatorem: cui dicitur:
Terra es: non amplius ꝗͣ ter per¬
cusserit. Ait enim. Quia si quin'¬
ties aut septies percussisset: plenam
uictoriam caperet: quia si rector
dicere poterat. Anunciaui iustici¬
am tuam: quãuis ibi contenmat
plena tamen donabitur.
On autem ut iam diximꝰ
recens uideatur quid: ma¬
ter ecclesia.uel rectores eius aut fami¬
lia non solum a paganis sed eriam
a filus suis tanta nostro tempore
patitur: quandoquidem apud pre¬
dictos patres qui sapientia & uirtu¬
tibus signisq fulgebant tantopere
crassata sit. Nam quisquis eisdem
patribus in fide & gradu succedit¬

Expanded text:
admittit, debet rector pro subditis admittit, debet rector pro subditis suis semetipsum obiicere. Nec timeat si necesse est, eorum inimicitiis pro fraterna pace obuiare, nec per audientium duriciam a corrigendi studio cessandum esse, vt docet Helisæus, qui in persona Christi contra Ioas regem quasi contra negligentem præpositum irascitur, eo quod terram, id est peccatorem, cui dicitur, Terra es, non amplius quam ter percusserit. Ait enim, quia si quinquies aut septies percussisset, plenam victoriam caperet: quia si rector dicere poterit, Annuntiaui iustitiam tuam, quamuis ipsi contemnant, plena tamen mercede donabitur. Non autem, vt iam diximus, recens videatur, quod mater Ecclesia, vel rectores eius, aut familia non solum a paganis, sed etiam a suis filiis tanta nostro tempore patitur. Quandoquidem apud prædictos Patres, qui sapiētia & virtutibus signisque fulgebant, tantopere persecutio grassata sit. Nam quisquis eis Patribus in fide & gradu succedi
Abbreviated transcription (Latin):
aliis tamen necess aria donanodo
preuitdet. Sicut miles castrorum
dei paulus qui cum tanta ac talia¬
amore dei pateretur: que nec ipse
referre nec nos emimerare suffici¬
mus: dispurabat tamen cuĩ grecis
& reuincebat iudeos. Nam prop¬
ter alterum horum dicit: grauati
sumus supra modum ut federet
tamen plus de infirmorum pusil¬
lanimitate ꝙͣ de proprio dolore
sollicitus aiebat. Nemo moueatur
in uinculis istis. Et item. Obsecro
uos ne deficiatis in tribulationibꝰ
meis. Utrumq iob egerat: qui di¬
cere poterat. Auris audiens beati¬
ficabat me. Quod utiqad predica.¬
tionem pertmet: eo ꝗ liberarẽ pau¬
perem uociferantem: quod pertiner
ad tuitionem. O autem predica¬
tor etiam si ipse a malis impedia¬
tur: tamen pro aliorum causa de¬
bet eis obsistere: uox illa dei demõ¬
strat: qua sub tẏpo predicatorum
de equo dicitur. In occursum per¬
gis armatis. Qua propter & in ꝙͣ¬
tum causa exigit: inꝙͣtum locus

Expanded text:
aliis tamen necessaria docendo aliis tamen necessaria docendo endant. Sicut miles castrorum Dei Paulus, qui cum tanta ac talia pateretur, quæ nec ipse referre, nec nos enumerare sufficimus, disputabat tamen cum Græcis, & reuincebat Iudæos. Nam propter alterum horum dicit, grauati sumus supra modū, vt tæderet tamen plus de infirmorum pusillanimitate, quam de proprio dolore sollicitus, aiebat: Nemo moueatur in vinculis istis. Et item, Obsecro vos ne deficiatis in tribulationibus meis. Vtrumque Iob egerat, qui dicere poterat. Auris audiens beatificabat me, quod vtique ad prædicationem pertinet, eo quod liberaret pauperem vociferātem. Quod pertinet ad tuitionem. Quod autem prædicator etiamsi ipse a malis non impediatur, tamen pro aliorum causa debet eis obsistere, vox illa Dei demonstrat, quia sub typo prædicatorum de equo dicitur, in occursum pergit armatis. Quapropter in quantum causa exigit, in quātum locus
Abbreviated transcription (Latin):
diicantes. & uitia sua quantum
possunt celantes:odientes eos qui se¬
arguũt. & eorum sermonem con¬
teminentes: & nõminqͣ quod peius
est peccata sua publice defendentes
insuper etiam alios ne corrigãtur
excusantes atq tuentes.
St equidem quando ma¬
li prelatos ipsos non ledãt
quinetiam uenerantur. Quandiu
tamen eis obuiare pro iusticia neo¬
ligunt: interdum uero persequũ fur
cõs. Quod insidiante diabolo fit.
ut cum ipsi concurrunt a uigilan¬
tium substentatione pigrescant:
Sed ut scriptum est. Qui deum
timet ihil negligit. Et ob id Cu¬
ius mentem uerã charitas possi¬
det:si iusticia quam diligit in as¬
liis feritur: ipse mhilominus eadẽ
percussione confoditur. ꝙ si & ip̃e
appetitur in dolore tribulationis
sue: curam non deserit utilitatis
aliene. Nam quasi qui dam mao¬
mis medicus percussus: qui cumꝰ
ipse scissuras uulneris toleret: aliis
medicamenta sanitatis proferat.
ita & iste: licet in se aduersa sentiat :

Expanded text:
dimicantes, et vitia sua quantum dimicantes, et vitia sua quantum possunt celantes, odientes eos qui arguunt, et eorum sermonem contemnentes, et nunquam, quod pejus est, peccata sua publice defendentes: insuper etiam alios ne corrigantur excusantes, atque tuentes. Et equidem quando mali praelatos ipsos non laedant, quin etiam venerentur, quia tamen eis obviare pro justitia negligunt, interdum vero persequuntur eos. Quod insidiante diabolo fit, ut cum ipsi concutiuntur a vacillantium sustentatione pigrescant. Sed, ut scriptum est, qui Deum timet, nihil negligit , et ob id cujus mentem vera charitas possidet, si justitia quae diligit in aliis feritur, ipse nihilominus eadem percussione confoditur. Quod si et ipse appetitur, in dolore tribulationis suae curam non deserit utilitatis alienae. Nam quasi magnus quidam medicus percussus, qui cum ipse scissuras vulneris toleret, aliis medicamenta sanitatis proferat: ita et iste licet in se adversa sentiat,
Abbreviated transcription (Latin):
nostri temporis episcopo uideatur. si
talia siue certe multo leuiora uel¬
grauiora pertulerit.
Ec pigeat quedam deapo¬
logia sancti gregorii na¬
zaureni uerba referre. Si quis ĩquit
in rectore morbus est uitiorum his
qui ei ad obtemperandum presto
sunt multo facilius illud in se trã¬
ffundunt. ꝙͣ si aliquied xirtutis in
ieo uiderint.. Qua propternecesse est
ut qui ad alios instituendos atq
curandos presuns. ne inuenia¬
mur ipsi sme disciplina & ex catẽtes
Uceribus uitiorum. Sed neq satis
est. malum non esse rectorem: quod
utiq uilpatur in his qui docent: ni¬
si & ominibus actibus bonis prediti
sint. Nec uitam suam mensurent
ex comparatione imperfectorum:
sed digna loco & gradu suo gerant:
ut profectus eorum possit allicere
ceteros ad studia uirtutum. Eorũq
tam exemplo ꝙͣ exhortatione uitia
liora conuertere: summũq: illorum
studium sit illos uincere qui se car¬
naliter amant: contra salutem suã

Expanded text:
nostri temporis episcopo videatur, si nostri temporis episcopo videatur, si talia sive certe multo leviora pertulerit. IX. Nec piget quaedam de apologia sancti Gregorii Nazianzeni verba referre: Si quis, inquit, in rectore morbus vitiorum est, his qui ad obtemperandum ei praesto sunt multo facilius transfunditur, quam si aliquid virtutis in eo viderint. Quapropter necesse est, ut qui alios instituendos atque curandos praesumimus, ne inveniamur ipsi sine disciplina, et excatentes ulceribus vitiorum. Sed neque satis est malum non esse doctorem. Quod utique culpatur in his qui docentur, nisi et omnibus bonis actibus praedicti sint, nec vitam suam mansurent ex comparatione imperfectorum, si digna loco et gradu suo gerant, ut provectus eorum possit illicere caeteros ad studia virtutum, eorumque tam exemplo quam exhortatione vitia liora convertere, summumque eorum studium sit illos vincere, qui se carnaliter amant contra salutem suam
Abbreviated transcription (Latin):
corripe: & si se ledi putẽt: & si ani¬
mum eius correctio uulneret: tu
tamen ne uerearis: qui a ut scrip'¬
tum est. Meliora sunt amici yul¬
nera: ꝙ adulantium oscula: Li
si res poposcerit ut obiurgetur: au¬
diatur quasi par & equalis. De
cubiculariis uero sic decorũ ĩquit
illud est: ut adiungamur probatis¬
simis quibusq & senioribus quo¬
rum uita tutior est. Nihil enim
pulchrius ꝙͣ boni testimonii ui¬
ros uite testes habere. Qui cum
sapientibus graditur: sapiens est.
& econtra. Inimici hominis do¬
mestici eius. Quos uidelicet iri¬
nistros ita castigabat. ut nec uere¬
cundiora menibra nec eorũ ysus
solent nominibus nuncuparẽtur.
Beatus quoq paulmus nolane
ciuitatis episcopus. cũ a barbaris.
nũ dicens. O domine non excru¬
cier propter aurum: quia nondili¬
go aurum. Hoc beatus augustinꝰ
in libro de ciuitate dei fatetur.
Hec de sanctis pontificibus dicta
sint: ut non recens quid uel nouũ

Expanded text:
corripe; et si se laedi putet, etsi anicorripe; et si se laedi putet, etsi animum ejus correptio vulneret, tu tamen ne verearis; quia, ut scriptum est: Meliora sunt amici vulnera quam adulantium oscula . Lin si res poposcerit, ut objurget, audiatur quasi par et aequalis. De cubiculariis vero sic: Decorum, inquit, illud est, ut adjungamur probatissimis quibusque, et senioribus, quorum usus tutior est. Nihil enim pulchrius quam boni testimonii viros testes habere. Qui cum sapientibus graditur, sapiens erit: et econtra inimici hominis domestici ejus. Quos videlicet ministros ita castificabat, ut nec verecundiora membra nec eorum usus solent nominibus nuncuparentur. Beatus quoque Paulinus, Nolanae civitatis episcopus, cum a barbaris num, dicens: O Domine, non crucier propter aurum, quia non diligo aurum. Hoc beatus Augustinus in libro de Civitate Dei fatetur. Haec de sanctis pontificibus dicta sint, ut non recens quid vel novum
Abbreviated transcription (Latin):
nanq ioanni misericordia in specie
pulcherrime mulieris apparuit:
qui de hĩne elemosinis tantopere
deditus est: ut obhoc eleymonos
id est misericors uocitetur. Sanc¬
tus ambrosius nullo ex cessu fi¬
dem sic dicit grauari quam si in¬
nocentem pau perem sacerdos ar-¬
reum excuset: & qui non detẽdit
in opem si ualet similis est ledẽti
Item his inquit fauemus aqui¬
bus uicem speramus: sed infirmis¬
inquit consulere magis conue¬
nit pro quibus christus remune¬
rator est. Item in eodem: Eran¬
dis culpa est si te sciente fidelis
egeat: quia hec est lex nature: ut
alter alteri tanꝙͣ pars corporis par¬
ti conferat. Qui non tribuit fra¬
tri: hic feris comparandus est: que
suis fetibus tantum tribuunt.
Nihil tam contra naturam: ꝙ̃
alterum tui causa ledere: Quod
tamen si causa dei est & fides per¬
penderet in tua causa: silere tibi
licet: In causa dei dissimulare
peccatum est non leue. Si quid
autem uitii in fratre cognoueris:

Expanded text:
namque Joanni Misericordia in specie namque Joanni Misericordia in specie pulcherrimae mulieris apparuit, qui dehinc eleemosynis tantopere deditus est, ut ob hoc Eleymonos, id est misericors, vocitetur. Sanctus Ambrosius nullo excessu fidem sic dicit gravari, quam si innocentem pauperem sacerdos arreum excuset. Et qui non defendit inopem, si valet, similis est laedenti. Item: His, inquit, favemus a quibus vicem speramus; sed infirmis consulere magis convenit, pro quibus Christus remunerator est. Item in eodem: Grandis culpa est, si, te nesciente, fidelis egeat, quia haec est lex naturae ut alter alteri tanquam pars corporis partem conferat. Qui non tribuit fratri, nec feris comparandus est, quae suis fetibus tribuunt. Nihil tam contra naturam quam laedere alterum tui causa, quod tamen si causa Dei est fides perpenderet. In tua causa silere tibi licet, in causa Dei dissimulare peccatum est non leve. Si quid autem vitii in fratre cognoveris,
Abbreviated transcription (Latin):
dita nullatenus indiscussa prete¬
ribat. Subdiaconũ ordinari uetu¬
it: nisi contmnentiam coniugio pro¬
fiteretur: nullumq altius progre¬
di permisit: nisi cuius castitas in
subdiaconatu probata fuerit.
Dannes eley monos
mox ut ordinatus est
omnes dominos suos qui erant
in alexandria iussit uiritim des¬
cribi: quatenus ei sufficientem
stipem pro numero daret. Cui mi¬
nistri. Quinan sunt: inquiunt
o patriarcha domini tui. At ille.
Iili inquit quos yos mendicos
appellatis:qui etiam certo tẽpore
per singulos dies in uestibu lo domꝰ
residebat:ut quisquis uellet sme
prohibitione causam suam ad de¬
um proferre posset:Dicebat enim
quia sicut nos. petitores nostros: sic
deus nos petentes exaudit. Qui dã
ex tributariis nepotem eius turpi¬
ter la cessiuit: Q ui cumide eo uin¬
dictam expeteret ille pectus eius
deosculans dicit: Fili: si nepos me¬
us es:imitare. Iussitq ut totius
anni debitum ei relaxaret: Eidẽ

Expanded text:
dita nullatenus indiscussa praetedita nullatenus indiscussa praeteribat. Subdiaconum ordinari vetuit, nisi continentiam a conjugio profiteretur, nullumque altius progredi permisit, nisi cujus castitas in subdiaconatu probata fuisset. VIII. Joannes Eleymonos mox ut ordinatus est, omnes dominos suos qui erant in Alexandria viritim jussit describi, quatenus eis sufficienter stipem pro numero daret. Cui ministri: Quinam sunt, inquiunt, o patriarcha, domini tui? At ille: Illi, inquit, quos vos mendicos appellatis. Qui etiam certo tempore per singulos dies in vestibulo domus residebat, ut quisquis vellet ad eum sine prohibitione causam suam perferre posset. Dicebat enim quia sicut nos petitores nostros, sic Deus nos petentes exaudit. Quidam ex tributariis nepotem ejus turpiter lacessivit; qui cum de eo vindictam expeteret, ille pectus ejus deosculans dixit: Fili, si nepos meus es, me imitare; jussitque ut ei totius anni debitum relaxaretur. Eidem
Abbreviated transcription (Latin):
querimoniam qua dicit Attẽdi
christus in paupere clamauerit:¬
ri quod Esaias illachrymat dicẽs.
Tibia & lira in conuiuiis uestris:
& opus domini non conspicitis.
Predictus uero papa gregorius ita
pauperibus seruiebat: ut quaslibet
ciborum species eis suo tempore
ministraret: e quibus pau peribus
dum unum in quodam recessu
gregorius estimans eum stipis in¬
õpia periisse: per aliquot dies a
trissarum celebratione quasi pe¬
nitendo cessauit: qui sui aposto¬
latus gloriam ita omnino uili pẽ¬
debatꝰ ur angelus ad quemdam
heremitam qui unũ cattum pro
releuando tedio secum hahebat.
de eodem gregorio testa retur dicẽs
Maiorem delectationem habes
tu in hoc tuo catto: ꝙͣ gregorius
in omni imperio romano. Tante
ergo humilitatis fuit:ut cum ei
quidam peregrinus in solemni ap¬
paratu procedenti ad benedicẽdũ¬
se prosternere uellet: ipse eidem
peregrino prior de equo metane¬
am flecteret. Crimina semel au¬

Expanded text:
querimoniā, qua dicit: Attendi querimoniā, qua dicit: Attendi Christus in paupere clamauerri quod Esaias illacrymat, dicens: Tibia & lyra in conuiuiis vestris, & opus Domini non respicitis? Prædictus vero Papa Grepauperibus serviebat, ut quaslibet ciborum species eis suo tempore ministraret. E quibus pauperibus dum unum in quodam recessu Gregorius aestimans eum stipis inopia perisse, per aliquot dies a missarum celebratione quasi poenitendo cessavit. Qui sui apostolatus gloriam ita omnino vilipendebat, ut angelus ad quemdam eremitam, qui unum catum pro relevando secum habebat, taedio de eodem Gregorio testaretur, dicens: Majorem dilectionem habes tu in hoc tuo cato, quam Gregorius in omni imperio Romano. Tantae autem humilitatis fuit, ut cum ei quidam peregrinus in solemni apparatu procedenti ad benedicendum prosternere vellet, ipse eidem peregrino prior de equo metaneam faceret. Crimina semel au
Abbreviated transcription (Latin):
monachorum prudentissimos
sibi consiliarios familiaresq de¬
legit: cum quibus die noctuq
uersatus nihil monastice perfec¬
tionis: nihil pontificalis institu¬
tionis licet su per gentes & regna
constitutus amisit. Uidebãtur
itaq passim cum eruditissimis cde¬
ricis religiosi monachi adherere
pontifici & in diuersis professioni
strorum excolebat: ut eorum nulius
barbarum quid aut inconsuetum
religiomi sermone uel habitu pro¬
ferre presumeret. Et qui forte
sanctimonia uel sapientia caruis¬
set: sustinendi coram pontifice
fi duciam non haberet. Quo fac¬
to redarguitur illa quorun dam
la sciuia qui talibus cohabitare
malunt: qui tam effrenata liber¬
tate uel loquen do leuiter uel agẽ¬
do coram eis quos magis uereri
debuerant patiuntur: ut ipsos
ctiam a statu grauitanis emollitoᷤᷤ
ad sue leuitatis lenocinium incur¬
uent:ita ut nec in memoriam qui¬
dem sermo disciplinatus habeatͤ.
contra illam superni spectatoris

Expanded text:
monachorum prudentissimos monachorum prudentissimos sibi familiares consiliariosque delegit. Cum quibus die nocteque versatus, nihil monasticæ perfectionis, nihil pontificalis institutionis, licet super gentes & regna constitutus, amisit. Videbantur itaque passim cum eruditissimis clericis religiosi monachi adhærere Pontifici, & in diuersis professionibstrorum excolebat, vt eorum nullus barbarum vel quid inconsuetum religioni sermone vel habitu proferre præsumeret, & qui forte sanctimonia vel sapientia caruisset, subsistendi coram Pontifice fiduciam non haberet. Quo facto redarguitur illa quorumdam lasciuia, qui talibus cohabitare malunt, qui tam effrænata libertate vel loquendo leuiter, vel agendo coram eis, quos magis vereri debuerant, potiuntur: vt ipsos etiam ab statu grauitatis emollitos ad suæ leuitatis lenocinium incuruent, ita vt nec in memoria quidem sermo disciplinæ habeatur, contra illam superni inspectoris
Abbreviated transcription (Latin):
ricius imperator qui eum inuitũ
ordmari fecerat. uehemẽter ange¬
bat. Quid mitum si pontifices no¬
stri temporis affliguntur: Sane
quia mentionem tanti patroni fe¬
cimus. dicendum paucis quan¬
topere suo pudori sueq famecõ¬
suluerit. Sic nanq in illa roma¬
na uita cuius suprã meminimus
scriptum habetur.Mox ut sum¬
mum pontificium sortitus est
supersticiosum uniuersalitatis
rocabuilum refutauit. primumq
seruum seruorum dei sei suis
epistolis nominauit: & mediocri¬
hus indumentis ad sue humili¬
tatis indicium in pontificalibus
utebatur. Etenim aduertens sẽ
ideo summũ pontificem a deo cõ¬
stitutum: ut iuxta illud prophen¬
cum radicem uitiorum euelleret:
Uirtutesq plantaret: omnes con¬
suetudines quas contra apostoli¬
cam traditionem nouiter pulula
sse cognouerat:sub anathematis
interminatione ddamnauit.Tũ
uero a suo cubiculo non solum iu¬
uenculos: sed & ommes seculares
excludens clericorum quosq uel

Expanded text:
ricius imperator, qui eum invitum ricius imperator, qui eum invitum ordinari fecerat, vehementer urgebat, quid mirum si pontifices nostri temporis affliguntur? Sane quia mentionem tanti patroni fecimus, dicendum paucis quantopere suo pudori suaeque famae consuluerit. Sic namque in illa Romana vita, cujus supra meminimus, scriptum habetur. Mox ut summum pontificium sortitus est, superstitiosum universalis vocabulum refutavit, primumque se servum servorum Dei in suis epistolis nominavit, et mediocribus indumentis ad suae humilitatis indicium in pontificalibus utebatur. Etenim advertens se ideo summum pontificem a Deo constitutum, ut, juxta illud propheticum, radicem vitiorum evelleret, virtutesque plantaret, omnes consuetudines quas contra apostolicam tradsse cognouerat, sub anathematis interminatione dānauit. Tum vero a suo cubiculo non solum iuuēculos, sed & omnes seculares excludens, clericorum quosque vel
Abbreviated transcription (Latin):
eiu sdem prophetie omeliis: cum
de speculatore loqueretur ait.
Quisquis inquit speculator poni¬
tur in alto deberstare: & subdito¬
rum opera transcendere : quatinꝰ
tanto plus eis prodesse per proui¬
dentiam possit: quanto terrenis
rebus animũ non supponit. Ac
deinde. O ꝙͣ dura mihi sunt ista
que loquor: qui a meipsum ioquẽ¬
do ferio: Sed dicam dicam: ut eti¬
am per ie sermo dei sonet.& con¬
tra me. Cogor nanq modo eccle¬
siarum: modo monasteriorum cau¬
sas discutere: singulorum uitam
actusq pensare: modo qued am ciui¬
um negocia sustinere: modo de ix¬
ruentibus barbarorum gladiis ti¬
mere: modo raptores quosdam
equaminiter perpeti: modo eis sub
studio seruate charitatis obuiare
Quis ergo aut qualis speculator
egosum qui adhuc tot rerum perꝰ¬
tũ rbationibus depressus in infir¬
mitatis ualle iaceo. Tacemus de
famoso quod ualde infirmus pa¬
Tergo tantum ac talem
uirum tot flagella mane¬
bant: quippe quem enam ipe mau¬

Expanded text:
ejusdem prophetiae homeliis, cum ejusdem prophetiae homeliis, cum de speculatore loqueretur, ait: Quisquis, inquit, speculator ponitur, in altum debet stare, et subditorum opera transcendere, quatenus tanto plus eis prodesse per providentiam possit, quanto terrenis rebus animum non supponit. Ac deinde: O quam mihi dura sunt ista quae loquor, quia me ipsum loquendo ferio! sed dicam, dicam ut etiam per me sermo Dei sonet contra me. Cogor namque modo ecclesiarum, modo monasteriorum causas discutere, singulorum vitam actusque pensare, modo quaedam civium negotia sustinere, modo irruentibus barbarorum gladiis timere, modo raptores quosdam aequanimiter perpeti, modo eis sub studio servatae charitatis obviare. Quis ergo aut qualis speculator ego sum, qui adhuc tot rerum perturbationis depressus, in infirmitatis valle jaceo? Tacemus de libro quem valde infirmus paSi ergo tantum ac talem virum tot flagella manebant, quippe quem etiam ipse Mau
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc mensam indignam nouerit
esse sui. Uestes uero & calciamenta
uel lectuaria ex moderato & compe¬
tenti habitu erantemes nitida aut
speciosa nimiuminec abiecta pluri¬
gorii rel querimomas uite
eius ad medium deferre: nam quã¬
doultimas ezechielis partes aggres¬
sus est: m̃ciatumt ei fuerat ꝙ agyul¬
phus rex longobardorum ad obsi¬
denclam romam iam padumtran¬
siens sũmoperes festinaret.Ait enim:
Nemo autem meireprehendat si
post hec a lectione cessauerosquia
sicut omires cernits mostre tribus¬
lation es creuerunt: undiq circirn fos¬
si sumus: undiq imminens pericu¬
lum timeinus. Alii detruncatis ma
nibus ad nos ueniunt: alii capti:alii
interempti nũciantur: omnia co¬
gor ab expositione linguam retmne¬
re: quia tedet animamꝰ meam uite
inter flagella que ex nostris meri¬
tis patimur gratias agamus. Qui
ut ostendatur quãtum etiam inter
suos ad domesticam curam angu¬
staretur: dicamus quid inprimis

Expanded text:
Hanc mensam indignam nouerit Hanc mensam indignam nouerit esse sibi. Vestes vero eius, & calciamenta, vel lectualia, ex moderato & competenti habitu erant, nec nitida aut speciosa nimium vel abiecta plurigorij, vel querimonias eius ad medium deferre. Nam quando vltimas Ezechielis partes aggressus est, nuntiatum ei fuerat, quod Agistulfus rex Langobardorum ab obsidendam Romam iam Padum transiens summopere festinaret. Ait enim, Nemo autem me reprehendat, si post hanc allocutionem cessauero, quia sicut omnes cernitis, tribulationes nostræ creuerunt, vndique circsi sumus, imminens periculum timemus. Alii detruncatis ad nos manibus veniunt, alii capti, alii interempti nuntiantur. Et jam cogor ab expositione linguam retinere, quia taedet animam vitae inter flagella, quae ex nostris meritis patimur, gratias agamus? Qui, ut ostendatur quantum etiam inter suos ob domesticam curam angustaretur, dicamus quid in primis
Abbreviated transcription (Latin):
partim referre: Ac primium dẽ pa¬
tre augustino. Sub eius nanq
tempore ciuitas yppoma cui pre¬
erat: per qua tuordecim menses
a barbaris obsessa est. Quia uero
erat: coepiscopos & quosdam alios
qui tune forte ad urbem con fuge¬
rant: ad tolerantiam instruebat.
orans iugiter deum: quatinus aut
ciuitatem liberaret: aut se de hoc¬
seculo uocare dignaretur. Q ui
nec multo post effectum sue pre¬
cis adeptus est. Terciodecimo si¬
quidem obsidionis mense decu e¬
huit qui inter cetera quibus exitũ
cõmuniebat: septem psalmos peni¬
tentiales flendo decantat. Aiebat
enim post perceptum baptismũ etiã
laudatos christianos & sacerdotes
absq condigna & competenti peni¬
tentia non debere de corpore exire.
Hec non solum dericos sed & laicos
ab omni iuramento compescebat:
loquacitatem uero & detractionem¬
que abundare in conuiuiis solet
ita comprimebat ut hos uersus in
sua mensa scriberet. Quisquis a¬
mat dictis absentum rodere uitam

Expanded text:
partim referre. Ac primpartim referre. Ac primtre Augustino. Sub ejus namque tempore civitas Hipponia, cui praeerat, per quatuordecim menses, a barbaris obsessa est. Quia vero erat, coepiscopos, et quoslibet alios qui tum forte ad urbem confugerant, ad tolerantiam instruebat, orans jugiter Deum quatenus aut civitatem liberaret, aut se de saeculo vocare dignaretur. Qui non post multum effectum suae precis adeptus est. Tertio siquidem obsidionis mense decubuit, qui inter caetera quibus exitum communiebat, septem psalmos poenitentiales flendo decantabat. Ait enim post perceptum baptismum, et laudatos Christianos, et sacerdotes absque digna et competenti poenitentia non debere de corHic non solum clericos, sed etiam laicos ab omni iuramento compescebat. Loquacitatem vero, & detractionem, quæ in conuiuiis abundare solet, ita comprimebat vt hos versus in sua mensa scriberet. Quisquis amat dictis absentum rodere vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
indicat. & tamen ab interitu
quem merebantur eos cauere
monet. Sic plerumq parii lo
filio delinquenti mater irascitur.
increpat eums & irata uerberat:
acsi non diligat. si hune uero
in preceps ire conspexerit:manũ¬
ei porrigit. & sic diligendo retinet
acsi i rata non uerberãsset. Qua¬
propter uenerabilis pater super¬
est ut nos quem articulo tẽporis
huius adeo credimus reseruatũ:
illud apostolicum studeatis imi¬
tari corpore: uidelicet: in quictos
consolari: pusillanimes suscipere
infirmos: & ita patientem esse
ad omnes: ut ad instar beati gre¬
gorii. quosdam raptores equamii¬
ter toleretis: quibusdam uero sub
studio seruire charitatis obuietis.
Sed ne de raritate bonorũ fratrum
causemini mementote qui a solus
erat ezechiel: solus & hieremias: &
tamen non cessabant loqui
Tautem pontifex
pontificem imitetur ex¬
emplis par est de quibusdam
sanctis episcopis: quid pertulerint:
aut qualiter se in angustiis egerint.

Expanded text:
indicat, & tamen ab interitu, indicat, & tamen ab interitu, quem merebantur, eos cauere monet. Sic plerumque paruulo suo delinquenti mater irascitur, increpat eum, & irata verberat, ac si non diligat. Sed si hunc in præceps ire conspexerit, manum tendit, & sic diligendo retinet, ac si irata non verberasset. Quapropter, venerabilis Pater, superest, vt vos, quem articulo temporis huius a Deo credimus reseruatum, ad illud Apostolicum studeatis, corripere videlicet inquietos, consolari pusillanimes, suscipere infirmos, & ita patientem esse ad omnes, ut ad instar Beati Gregorij quosdam raptores æquanimiter toleretis: quibusdam vero sub studio seruatæ caritatis obuietis. Sed ne de raritate bonorum fratrum causemini, mementote quia solus erat Ezechiel, solus & Ieremias, & tamen non cessabant loqui. Vt autem Pontifex Pontificum innitatur exēplis, par est de quibusdam sanctis Episcopis, quid pertulerint, aut qualiter se in angustiis egerint,
Abbreviated transcription (Latin):
iuda in babiloniam duceretur:
ezechielem deus cum eis profici¬
sci fecit qui afflictum populu
consolaretur. Hieremiamautem
cum reliquis qui in ifrael reman'¬
serant stare uoluit: quos etiam in
egiptum licet super eiu interdic:¬
tum descendentes idem hieremiaᷤ
cõminatus estosic & nunc inters
quotidianas pressuras quibus a
paganis uel a malis christianis cin¬
ꝯimur: nõmillos ꝙͣ uis paueos con¬
stat diuinitus referuari. quorum
aui exemplis aut uerbis aut etiã
precibus & afflictione consolentur
& afflictores reprimantur. Quiod
omnino mira dispensatione fit ut
peccata per illatam afflictionem
puniantur: & peccatores per in dul¬
tam consolationem ad spemn leuẽ¬
tur. O ineffabilia diuine pietatis
uiscera. Deus culpas insequitur:
& tamen peccatores protegit. Sic
filios israel cum uellent post eius
offensionem contra hostes ascen¬
dere: per moysem prohibuit dicẽs
Neascendatis: ne cadatis: non
enim sum robiscum. Tratum se

Expanded text:
Iuda in Babyloniam duceretur, Iuda in Babyloniam duceretur, Ezechielem Deus cum eis proficisci fecit, qui afflictum Populum consolaretur. Ieremiam autem cum reliquis qui in Hierusalem remanserant, stare voluit. Quos etiam in Ægyptum, licet super eius interdictum descendentes, isdem Ieremias comitatus est. Sed & nunc inter quotidianas pressuras, quibus a paganis vel a malis Christianis cingimur, nonnullos quamuis paucos constat diuinitus reseruari, quorum aut exemplis, aut verbis, aut etiam precibus & afflicti consolentur, & afflictores reprimantur. Quod omnino mira dispensatione fit, vt peccata per illatam afflictionem puniantur, & peccatores per indultam consolationem ad spem referantur. O ineffabilia diuinæ pietatis viscera! Deus culpas insequitur, & tamen peccatores protegit. Sic filios Israel, cum vellent post eius offensionem contra hostes ascendere, per Moysen prohibuit, dicens: Ne ascendatis, ne cadatis: non enim sum vobiscum. Iratum se
Abbreviated transcription (Latin):
phetas: sicut illic sequitur pro an¬
temurale. Et a postolos qui super
muros eius die ac nocte non ia¬
ceanit. Et quid plura. semper
ab omnibus dotdribus propuo.¬
nacula & uerborum spicula con¬
ficiuntur: quibus acorde fideliũ
ista malicia repellatur: qui gloriã
hominũ diligunt magis ꝙ dei.
Sed tamen superhabundatini¬
quiias. Quia uero minc hora ma¬
lorum est & poiestas tenebrarum:
si predicte uastitati resistere nequi¬
inus: pro his quos captiuat saltẽ
doleamus. & ad ea que de exteri¬
ori captiuitate dicenda sunt re¬
leamus
Udex noster dulcis & reci¬
tus est: &yniuerse uie eius
mi sericordia & iudicium. Et iccir¬
co in ipsa ammaduersione sua quã
iustus pro peccanis infert blatidi¬
mentum misericordie dulce in
termiscet: quod etiam in prefatis
gentibus demonstratum est. Quã¬
do enim ab ifraeliticis iuda cãp¬
tiuabatur: missus est propheta
qui principes arguit: & omnes
captiuos relaxarĩ fecit. & cũ idẽ

Expanded text:
phetas, sicut illic sequitur, pro anphetas, sicut illic sequitur, pro antemurali & Apostolos, qui super muros eius die ac nocte stantes non taceant. Et quid plura? semper ab omnib. doctoribus propagnacula, & verborum spicula conficiuntur, quibus a cordib. fidelium ista malitia repellatur, qua gloriam hominum diligūt magis quam Dei. Sed tamen superabundat iniquitas. Quia vero nūc hora malorum est, & potestas tenebrarum, si prędictæ vastitati resistere nequimus, pro his saltem, quos captiuat, doleamus; & ad ea quæ de exteriori captiuitate dicenda sunt redeamus. Iudex noster dulcis & rectus est, vniuersæ viæ eius misericordia & iudicium, & iccirco in ipsa animaduersione sua, quam iustus pro peccatis infert, blandimentum misericordiæ dulcis ira intermiscet. Quod etiam in præfatis gentibus demonstratum est. Quando enim ab Israeliticis Iuda captiuabatur, missus est Propheta, qui principem arguit, & omnes captiuos relaxari fecit. Et cum eadem
Abbreviated transcription (Latin):
ut resipiscant. Unde propheta tali¬
um cuiuslibet pristinam repromis
ttens libertatem dicit. Usq ad babi¬
lonem uenies. & ibi liberaberis.
Ec interior uastitas.
ex cuius merito exterior
accidit: ĩam sibi totum orbem sub¬
iugauit: Ubiq seuit ubiq crassatur:
& tamen tanto minus omnes de.
hac se plangunt ꝗͣ to magis uniuer
si dominio eius manum subinise¬
runt. Exteriorem uero cuncti fu-¬
giunt: que yt dictum est anima¬
rum saluti prodesse consueuit sed
contra in teriorem fuerat laboran¬
dum & suffugium certatim que¬
rendum. Sed quis medebitur his
qui sponte uulnerantur: qui libẽ¬
tius sequuntur si monem magũ
uel ananiam:qui heresiarche hu¬
ius malitie fuerunt: ꝙͣ sanctos
omnes qui ab exordio fidelium
contra peruersitatem ĩstam sem¬
uastitas fideles captiuaret: ciuita¬
ti sue que est eccdesia: deus pater
filium suum pro muro dedit. Iu¬
xta illud. Saluator ponetur in
ea murus. Et patriarchas & pro¬

Expanded text:
vt resipiscant. Vnde propheta talivt resipiscant. Vnde propheta talium cuiuslibet pristinam repromittens iustitiæ libertatem, dicit: Vsque ad Babylonem venies, & ibi liberaberis. Hæc vitiorum vastitas, ex cuius merito exterior accidit, iam sibi totum orbem subiugauit, vbique sæuit, vbique grassatur: & tamen tanto minus omnes de hac se plangunt, quanto magis vniuersi manus dominio eius submiserint. Exteriorem vero cuncti fugiunt, quæ, vt dictum est, animarum saluti prodesse consueuit. Sed contra interiorem fuerat laborandum, & suffugium certatim quærendum. Sed quis medebitur his, qui sponte vulnerantur, qui libentius sequūtur Simonē magum, vel Ananiam, qui hæresiarchæ huius malitiæ fuerūt, quam sanctos omnes qui ab exordio fidelium contra peruersitatem istam semvastitas fideles occuparet, ciuitati suæ, quę est Ecclesia, Deus Pater Filium pro muro dedit, iuxta illud, Saluator ponetur in ea murus: & Patriarchas & Pro