comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipia. litterarũ ꝑhibent᷑ igna¬
ra: ut uidelic& in cunctis p̃dica¬
toribus suis redemptor ostendet.
qđ ad uitã credentes ppłos ñ ser¬
mo sed causa suader&. Sequit᷑¬
Eratq uir ille magnus int᷑ om̃s
orientales. Quod redemptor ñr
oriens dicit᷑ ꝓpħa testante ꝑhibet᷑.
qui ait. Ecce uir. oriens nom̃ eius
Om̃s ergo qui in hoc oriente fide
consistunt : recte orientales uocant᷑.
Sed quia om̃s homines. tantummͦ
homines: ipse aut̾e oriens ds̃ &
homo: recte dr̃ erat magnꝰ int̾
om̃s orientales. Ac si aꝑte diceret᷑
Om̃s qui in fide dõ nascunt᷑ suꝑat:
quia ñ ut cęteros adoptio. sed na-¬
tura illũ diuinitatis exaltat. Qui
& si humanitate cęteris apparuit
similis: diuinitate tam̃ mansit supͣ¬

Expanded text:
principia, litterarum perhibentur ignara, ut videlicet, cunctis in praedicatoribus suis Redemptor ostenderet quod ad vitam credentes populos non sermo, sed causa suaderet. SequitEratque vir ille magnus inter omnes Orientales . Quod Redemptor noster Oriens dicitur, Propheta testante perhibetur, qui ait: Ecce vir Oriens nomen ejus . Omnes ergo, qui in hoc oriente fide consistunt, recte Orientales vocantur; sed quia omnes 766 homines tantummodo homines; ipse autem Oriens Deus et homo, recte dicitur: Erat magnus inter omnes Orientales. Ac si aperte diceretur: Omnes, qui in fide Deo nascuntur, superat, quia non, ut caeteros adoptio, sed natura illum divinitatis exaltat; qui etsi humanitate caeteris apparuit similis, divinitate tamen mansit sup
Abbreviated transcription (Latin):
Quid. ẽ. hoc qđ priꝰ animalium
multitudo describit᷑. & familia
in extremo memorat᷑: nisi quod
ad cognitionẽ fidei. priꝰ stulta mun-¬
di collecta sunt. ut post eius etiã
astuta uocarent᷑. paulo at testan-¬
te qͥ ait: non multi sapientes se¬
cundũ carnẽ. non multi potentes.¬

Expanded text:
Quid est, quod prius animalium multitudo describitur, et familia in extremo memoratur: nisi quod ad cognitionem fidei prius stulta mundi collecta sunt, ut post ejus etiam astuta vocarentur, Paulo attestante, qui ait: Non multi sapientes secundum carne
Abbreviated transcription (Latin):
centes ꝑsistere ꝑ simplicitatẽ pos¬
sunt. Hinc. ẽ. quod paulus discipu¬
los anmon& dicens. Uolo uos sapi-¬
entes esse in bono: simplices aũt
in malo. Hinc rursum dicit. No¬
lite pueri effici sensibus: sed ma¬
licia paruuli estote. Hinc ꝑ sem&¬
ipsam ueritas discipulis p̃cipit
dicens. Estote prudentes sic̃ ser¬
pentes: & simplices sic̃ columbȩ.
Utraq enĩ necessario in ammoni-¬
tione coniunxit: ut & simplicita¬
tem columbȩ. astutia serpentis
instruer&: & rursum serpentis
astuitiam. columbe simplicitas
temꝑar&. Hinc. ẽ. quod sp̾c sc̃s p̃¬
sentiã suam hominibus. ñ in colũ¬
ba solummͦ: sed etiã in igne pate¬
fecit. ꝑ columbã qͥppe simplicitaᷤᷤ.
ꝑ ignẽ uͦ zelus indicat᷑. In coluba
illo pleni sunt. sic mansuetudini
simplicitatis inseruiunt. ut con¬
tra culpas delinquentiũ. etiã ze¬
lo rectitudinis accendant᷑. Seqͥ¬

Expanded text:
centes persistere per simplicitatem poscentes persistere per simplicitatem possunt. Hinc est quod Paulus discipulos admonet dicens: « Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc rursum dicit: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote . Hinc per semetipsam Veritas discipulis praecipit, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Utraque enim necessario in admonitione conjunxit; ut et simplicitatem columbae astutia serpentis instrueret, et rursum serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc est quod sanctus sentiam suam hominibus, non in columba solummodo, sed etiam in igne patefecit . Per columbam quippe simplicitas, per ignem vero zelus indicatur. In columba uicunque illo pleni sunt, sic mansuetudini simplicitatis inserviunt, ut contra culpas delinquentium etiam zelo rectitudinis accendantur. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
auditu iustus erat: quia iniquo¬
rũ uita. non delectando iusti
aures. atq oculos. sed feriendo.
tangebat. Hinc paulus discipu¬
lis dicit. In medio nationis pra
uȩ & ꝑuersȩ: inter quos lucetis
sicut luminaria in mundo. Hinc
ꝑgami ȩccłȩ dicit᷑. Scio ubi ha¬
bitas: ubi sedes. ẽ. sathanȩ: &
tenes nomen meum. & ñ negasti
fidem meam. Hinc scã ȩccła spon-¬
si uoce laudat᷑: cum ei in amoris
cantico dicit᷑. Sicut liliũ inter
spinas: sic amica mea inter filias
Bene ergo beatus iob memorata
terra gentili inter iniquos uixis¬
se describitur: ut iuxta sponsi p̃¬
conium. inter spinas liliũ creuisse
monstretur. Ubi recte mox subdit᷑¬
Simplex & rectus. Nonnulli nãq
ita sunt simplices: ut rectũ. quid
sit ignorent. Sed eo uerȩ simpli-¬
citatis innocentiam deserunt: qͦ
ad uirtutẽ rectitudinis non assur¬
gunt: quia dum cauti esse ꝑ recti.¬
tudinẽ nesciunt: nequaquã inno-¬

Expanded text:
auditu justus dicitur, quia iniquoauditu justus dicitur, quia iniquorum vita, non delectando justi aures atque oculos, sed feriendo tangebat. Hinc Paulus discipulis dicit: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Hincgami ecclesiae dicitur: Scio ubi habitas, ubi sedes est Satanae; et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Hinc sancta Ecclesia sponsi voce laudatur, cum ei in amoris Cantico dicitur: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Bene ergo beatus Job, memorata terra gentili, inter iniquos vixisse describitur; ut, juxta sponsi praeconium, inter spinas lilium crevisse monstretur. Unde recte mox subditSimplex et rectus. Nonnulli namque ita sunt simplices, ut rectum quid sit ignorent. Sed eo verae simplicitatis innocentiam deserunt, quo ad virtutem rectitudinis non assurgunt. Qui dum cauti esse per rectitudinem nesciunt, nequaquam inno
Abbreviated transcription (Latin):
matur. Hus nanq qͥs nesciat qd̃
sit terra gentilium: Gentilitas
autẽ eo obligata. uiciis extitit:
quo cognitionẽ sui conditoris ig¬
norauit. Dicatur itaq ubi ha¬
bitauerit: ut hoc eius laudibꝰ
ꝑficiat: quod bonus int̾ malos
fuit. Neq enĩ ualde laudabile
est bonu̾ esse cũ bonis: sed bonũ
esse cum malis. Sicut enĩ graui¬
oris culpe. ẽ. inter bonos bonũ ñ
esse: ita immensi. ẽ. p̃conii. bonu̾
etiã inter malos extitisse. Hinc
est quod idem beatus iob sibim&
attestat᷑ dicens. FRat̾ fui draco¬
num: & socius strucionũ. Hinc
petrus magnis loth laudibus
extulit: quia bonũ inter repro¬
bos inuenit dicens. Et iustum
loth oppressum a nefandorum
in iuria conuersatione eripuit
Aspectu enĩ & auditu iustus e.¬
rat: habitans apud eos. qui de
die in diem animã iusti iniquis
oꝑibus cruciabant. Qui nimi¬
rũ cruciari non possa&: nͥ praua
ꝓpinquoꝵ opera. & audir&. et
cerner&. E t tam̃ & aspectu &

Expanded text:
matur. Hus namque quis nesciat quod matur. Hus namque quis nesciat quod sit terra gentilium? Gentilitas autem quo cognitionem sui conditoris ignoravit. Dicatur itaque ubi habitaverit, ut hoc ejus laudibus proficiat, quod bonus inter malos fuit. Neque enim valde laudabile est bonum esse cum bonis, sed bonum esse cum malis. Sicut enim gravioris culpae est, inter bonos bonum non esse; ita immensi est praeconii, bonum etiam inter malos exstitisse. Hinc est quod isdem beatus Job sibimet attestatur, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum . Hinc Petrus magnis Loth laudibus extulit, quod bonum inter reprobos invenit, dicens: Et justum Loth oppressum a nefandorum injusta conversatione eripuit. Aspectu enim et auditu justus erat, habitans apud eos, qui de die in diem animam justi iniquis operibus cruciabant . Qui nimirum cruciari non posset, nisi prava opinquorum opera et audiret, et cerneret. Et tamen aspectu et
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ꝑfecto gaudio. etiã corporum
incorruptione uestient᷑. Recte aũ
afflictio quidem beati iob dicitur
sed quantitas temporis in eius affli¬
ctione reticetur: quia sce̾ gocłae
in hac uita tribulatio cernit᷑.
sed quanto hic tempore conteren¬
da atq differenda sit ignoratur
Unde & ore ueritatis dicit᷑. Non
est ur̃m nosse tempora uel mom̃¬
ta: quȩ pat̾ posuit in sua potes.¬
tate. Per hoc gͦ qđ beati iob pas¬
sio dicit᷑: docem᷑ qđ exꝑiendo m.¬
uim̾: per hoc uͦ qđ quantitas
temporis in passione reticetur:
docemur quid nescire debeam᷑.
In longum p̃fationis uerba. ꝓ¬
traximus: ut quasi totũ breui-¬
ter ꝑstringendo loqueremur:
Sed quia ad loquendi initiũ
dii loquendo ꝑuenimus: de¬
bemus prius hẏstoriȩ radicem
figere: ut ualeamus mentem
postmodum de allegoriarum
fructu satiare ViR erat in
terra hus: nomine iob. Iccirco
sc̃s uir ubi habitauerit dicit᷑:
ut eius meritum uirtutis expͥ¬¬

Expanded text:
rum perfecto gaudio, etiam corporum rum perfecto gaudio, etiam corporum incorruptione vestientur. 21. Affsed quantitas temporis in ejus afflictione reticetur; quia sanctae Ecclesiae in hac vita tribulatio cernitur, sed quanto hic tempore conterenda atque differenda sit, ignoratur. Unde et ore Veritatis dicitur: Non est vestrum nosse tempora, vel momenta, 18 quae Pater posuit in sua potestate . Per hoc ergo, quod beati Job passio dicitur, docemur quod experiendo novimus. Per hoc vero quod quantitas temporis in passione reticetur, docemur quid nescire debeamus. In longum praefationis verba protraximus, ut quasi totum breviter perstringendo loqueremur. Sed quia ad loquendi initium, diu loquendo, pervenimus, debemus prius historiae radicem figere, ut valeamus mentem postmodum de allegoriarum fructu satiare. terra Hus, nomine Job: - Idcirco sanctus vir ubi habitaverit dicitur, ut ejus meritum virtutis expri
Abbreviated transcription (Latin):
mundi iudeoꝵ etiã ad se corda
conuertit. Hinc enĩ scriptũ est.
Donec plenitudo gentium intrã¬
r&: & sic omĩs isrł saluus fier&.
Duplicia postmodum recipit. qͥi
finito labore p̾sentis temporis.
non solum ad animarũ gaudiũ:
sed etiã ad beatitudine̾ corpoꝵ
ascendit. Unde bene ꝑ propħam
dicit᷑. In terra sua duplicia possi
debunt. Sc̃i quippe in terra ui¬
uentiũ duplicia possident: quia
nimirũ beatitudine mentis. si¬
mul & corporis gaudent. Unde¬
& iohannes in apocalipsi. qͥ ante
resurrectionẽ corporum claman¬
tes scoꝵ animas uidit: accepisse
eas stolas singulas aspexit. dicens
Et datȩ sunt illis singule stolȩ al¬
bȩ. & dictũ. ẽ. illis. ut requiesce¬
rent tempꝰ adhuc modicũ: donec
impleretur numerus conseruoꝵ
& fratrũ eorum. Ante resurrecti¬
onẽ quippe stolas singulas accepis¬
se dicti sunt: quia sola adhuc m̃tis
beatitudine ꝑfruunt᷑. Binas gͦ
accepturi sunt : quando cũ anima¬

Expanded text:
mundi Judaeorum etiam ad se corda mundi Judaeorum etiam ad se corda convertit. Hinc enim scriptum est: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Duplicia et postmodum recipiet: quia finito labore praesentis temporis, non solum ad animarum gaudium, sed etiam ad beatitudinem corporum ascendit. Unde bene per prophetam dicitur: In terra sua dupdebunt . Sancti quippe in terra viventium duplicia possident, qui nimirum beatitudine mentis simul et corporis gaudent. Joannes in Apocalypsi, qui resurrectionem corporum clamantes sanctorum animas vidit, accepisse eas stolas singulas aspexit, dicens: Et datae sunt eis stolae singulae albae, et dictum est illis, ut requiescerent tempus 17 adhuc modicum, donec impleretur numerus conservorum et fratrum eorum . Ante resurrectionem quippe stolas singulas accepisse dicti sunt, quia sola adhuc mentis beatitudine perfruuntur. Binas ergo accepturi sunt, quando cum anima
Abbreviated transcription (Latin):
bilis non. ẽ. Hunc ergo increpa¬
tio redarguit: sed sacrificiũ ñ
reducit: quia in ea qͥdem fide. ẽ
in qua. ẽẽ. debuit: sed suꝑna hc̃
iusticia increpans: ꝓ suꝑfluis re¬
pellit. Unde & bene helui latino
sermone dicit᷑. deus meus iste: uł
deus dñs. Arrogantes enĩ uiri in¬
tra scãm eccłam quãuis deũ elate
uiuendo refugiunt: eũ tam̃ uera¬
cit̾ eredendo confitent᷑. Quid. ẽ.
enĩ deus meus iste nomine dicere:
nisi eum cui credidit. aꝑta ꝓfessi¬
one monstrare: Nel quid. ẽ. deũ
dñm dicere. nisi hunc & dm̃ ꝑ di¬
uinitatẽ credere : & dñm ex in¬
carnatione ꝑhibere: Bene autẽ¬
post dampna rerum. post fune¬
ra pignoꝵ. post cruciatus uul¬
nerum. post certamina pugna̾q
uerboꝵ. duplici remuneratione
subleuatur: qͥa nimirũ scã ȩccła
adhuc etiã in hac uita posita. ꝓ
laboribus quos sustin&
plicia munera recipi t cũ sus¬
ceptis plene gentibus: in fine

Expanded text:
bilis non est. Hinc ergo increpabilis non est. Hinc ergo increpatio redarguit, sed sacrificium non reducit; quia in ea quidem fide est in qua esse debuit, sed superna hunc justitia increpans pro superfluis repellit. Unde et bene Heliu Latino sermone dicitur, Deus meus iste, vel Deus Dominus. Arrogantes enim viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis Deum elate vivendo refugiunt, eum tamen veraciter credendo confitentur. Quid est enim, Deus meus iste, nomine dicere, nisi eum, cui credidit, aperta professione monstrare? vel quid est, Deum Dominum dicere, nisi hunc et Deum per divinitatem credere, et Dominum ex incarnatione perhibere? CAPUTpost damna rerum, post funera pignorum, post cruciatus vulnerum, post certamina pugnasque verborum, duplici remuneratione sublevatur; quia nimirum sancta Ecclesia, adhuc etiam in hac vita posita, pro laboribus quos sustinet, duplicia munera recipit; cum susceptis plene gentibus, in fine
Abbreviated transcription (Latin):
est ergo. pro eis tauros arietesq
mactare : nisi eoꝵ suꝑbũ ducatũ
inter ficere: ut de se humilia sen¬
tiant: & post se corda innocentiũ
non sedicant: Ceruice enĩ tum̃¬
ti ab eccłȩ unitate resilierant: &
infirmos post se populos. quasi
sequentes greges trahebant. Ne¬
niant igit᷑ ad beatũ iob id .ẽ. re¬
uertantur ad ȩccłam: & septe¬
nario sacrificio tauros & arie¬
tes mactandos offerant: qͥa¬
coniungantur. humilitate int̃¬
ueniente interficiant : quicqͥd
priꝰ tumidum. de suꝑbo ducatu
tis qͥdem sensibus loquit᷑: s ad
stulta elationis uerba deriuat᷑:
ꝑsona uniuscuiꝰq arrogantis ex¬
primit᷑. Multi nanq intra scãm
ȩccłam positi: recta quȩ sapiunt.
recte ꝓferre contempnunt. Unde¬
nis arguit᷑: nec tamen ꝓ illo sa¬
crificium offertur: qͥa fidelis qui¬
dem sedtam̃ arrogans. ꝑ uerita¬
tem credulitatis intus. ẽ: sed ꝑ
tumoris sui obstaculum accepta¬

Expanded text:
itaque est pro eis tauros arietesque itaque est pro eis tauros arietesque mactare, nisi eorum superbum ducatum interficere, ut de se humilia sentiant, et post se corda innocentium jam non seducant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae universitate resilierant, et infirmos post se populos quasi sequentes greges trahebant. niant igitur ad beatum Job, id est, revertantur ad Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes mactandos offerant; qconjungantur, humilitate interveniente interficiant quidquid prius tumidum de superbo ducatu tis quidem sensibus loquitur, sed ad stulta elationis verba derivatur, persona uniuscujusque arrogantis exprimitur. Multi namque intra sanctam Ecclesiam positi, recta quae sapiunt recte proferre contemnunt. Undeverbis arguitur, nec tamen pro illo sacrificium offertur; quia fidelis quidem est, sed tamen arrogans: per veritatem credulitatis intus est, sed per tumoris sui obstaculum accepta
Abbreviated transcription (Latin):
exorare p̾cipitur: quia hereti¬
coꝵ sacrificia accepta deo esse
nequeunt: nisi ꝓ eis uniuersa¬
lis eccłȩ manibus offerant᷑: ut eiꝰ
meritis remediũ salutis inueni¬
ant: quã uerboꝵ iaculis impu-¬
gnando feriebant. Unde & septẽ
pro eis sacrificia memorant᷑ ob¬
lata: quia dum septiformis gr̃ȩ
spm̃ confitentes accipiunt: quasi
septẽ oblationibus expiantur
Hinc. ẽ. quod in ioħis apocalipsi
ꝑ septẽ eccłarũ numerũ. uniuer¬
salis ȩccła designat᷑. Hinc ꝑ salo¬¬
monem de sapientia dicitur. Sa-¬
pientia ȩdificauit sibi domũ: exci¬
dit columpnas septẽ. Ipso gͦ sacri¬
ficioꝵ numero reconciliati he-¬
retici. quid priꝰ fuerint expͥmuñ:
qui ꝑfectioni septiformis grȩ. ñ nͥ
redeundo iungunt᷑. Bene autẽ
tauros ꝓ se & arietes obtulisse
describunt᷑. In tauro quippe cer¬
uix suꝑbiȩ: in ariete autẽ: ducatꝰ
gregum sequentiũ designat᷑. Qd

Expanded text:
exorare praecipitur, quia haeretiexorare praecipitur, quia haereticorum sacrificia accepta Deo esse nequeunt, nisi pro eis universalis Ecclesiae manibus offerantur; ut ejus meritis remedium salutis inveniant, quam verborum jaculis impugnando feriebant. Unde et septem pro eis sacrificia memorantur oblata; quia dum septiformis gratiae Spiritum confitentes accipiunt, quasi septem oblationibus expiantur. Hinc est quod in Joannis Apocalypsi per septem Ecclesiarum numerum universalis Ecclesia designatur . Hinc monem de sapientia dicitur: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Ipso ergo sacrificiorum numero reconciliati haeretici quid prius fuerint exprimunt, qui perfectioni septiformis gratiae nonnisi redeundo junguntur. Bene autem tauros pro se et arietes obtulisse describuntur. In tauro quippe cervix superbiae, in ariete autem ducatus gregum sequentium designatur. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
recta sed appetitione tempora¬
lis głȩ uideri p̾dicatores appe¬
tunt: uetusta sola nominant᷑:
Ad loquendum qͥppe ñ zelo
noui hominis: sed uitȩ ueteris
prauitate concitantur. Sophar
lium ad contemplanda suꝑna
se erigunt: sed dum hereticoꝵ
uerba ꝑuertere recta contẽplan-¬
tes appetunt: speculam dissipa
coꝵ iob nominibus her etica¬
rũ m̃tiũ ꝑditionis casus expri-¬
muntur. Nisi enĩ deũ contemp¬
nerent: nequaquã de illo ꝑuer.¬
sa sentirent. Et nisi uetustatis
cor traherent: in nouȩ uitȩ in¬
telligentia ñ errarent. E nisi
speculation̾e bonoꝵ destruereñ:
nequaquã eos suꝑna iudicia ta᷑
districto examine ꝓ uerborum
suoꝵ culpa reꝓbarent. Contẽ
tinendo. prauis suis sermonibus
speculationi rectoꝵ nocent. Qͥa¬
uero nonnũquã heretici diuinȩ
gr̃e largitate ꝑfusi. ad unitatẽ
scẽ eccłȩ redeunt: bene hoc ip¬
sa amicoꝵ reconciliatione signa¬
tur ꝓ quibus tam̃ beatus iob

Expanded text:
recta, sed appetitione temporarecta, sed appetitione temporalis gloriae videri praedicatores appetunt, vetustas sola nominantur. Ad loquendum quippe non zelo novi hominis, sed vitae veteris pravitate concitantur. Sophar lium ad contemplanda superna se erigunt; sed dum haereticorum verba pervertere recta contemplantes appetunt, speculam dissiparcorum Job nominibus, tres haereticarum mentium perditionis casus exprimuntur. Nisi enim Deum contemnerent, nequaquam de illo perversa sentirent; et nisi vetustatis cor traherent, in novae vitae intelligentia non errarent; et nisi speculationem bonorum destruerent, nequaquam eos superna judicia tam districto examine pro verbosuorum culpa reprobarent. Contemntinendo pravis suis sermonibus speculationi rectorum nocent. Haero nonnunquam haeretici divinae gratiae largitate perfusi ad unitatem Ecclesiae redeunt, bene hoc ipsa amicorum reconciliatione signatur. Pro quibus tamen beatus Job
Abbreviated transcription (Latin):
Disputare cũ deo cupio: priꝰ uos
ostendens fabricatores m̃cdacii. &
cultores ꝑuersoꝵ dogmatũ. Con¬
stat gͦ eos hereticoꝵ typu̾ erran¬
do gerere: quos sc̃s uir redargu
qđ dm̃ defendere cernit᷑. uerita¬
ti illiꝰ aduersat᷑: psalmista at tes¬
stante qui ait. Ut destruas in imi¬
cũ & defensorem. Inimicus qͥppe
& defensor ẽ: qui deum quem p̃¬
iob uenturi redemptoris speciẽ
teneat: etiã nomine demonstrat
Iob qͥppe interp̃tat᷑ dolens. Quo
nimirũ dolore. uel mediatoris pal¬
sio uel sce eccłȩ labor expͥmitur
quȩ multiplici p̾sentis uitȩ fati.¬
gatione cruciatur. Amici quoq
eius ex uocabulo nominis: me¬
ritũ suȩ indicant actionis. Nã
elipha. latina lingua dicit᷑.
dñi contemptus. Et quid aliud
heretici faciunt: nisi qđ dũ fal¬
sa de deo sentiunt. eũ suꝑbien-¬
do contempnunt: Baldad int̾¬
p̾tat᷑ uetusta sola. Bene autẽ
om̃s heretici in his quȩ de deo
loquunt᷑. dum ñ intentione

Expanded text:
 vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum . Constat ergo eos haereticorum typum errando gerere, quos sanctus vir redarguiquod Deum defendere cernitur, veritati illius adversatur, Psalmista attestante, qui ait: Ut destruas inimicum et defensorem . Inimicus quippe et defensor est, qui Deum quo prJob venturi Redemptoris speciem teneat, etiam nomine demonstrat. Job quippe interpretatur dolens. Quo nimirum dolore, vel Mediatoris passio, vel sanctae Ecclesiae labor exprimitur, quae multiplici praesentis vitae fatigatione cruciatur. Amici quoque ejus ex vocabulo nominis meritum suae indicant actionis. Nam Eliphaz Latina lingua dicitur Domini contemptus. Et quid aliud haeretici faciunt, nisi quod, dum falsa de Deo sentiunt, eum superbiendo contemnunt? Baldad interpretatur vetustas sola. Bene autem omnes haeretici in his quae de Deo loquuntur, dum non intentione
Abbreviated transcription (Latin):
asinus requiẽ. ac terrã optimã
uid&: cum simplex gentilitas
iccireo se ad robut boni oꝑis eri¬
git: quia ad ȩt̾̃nȩ uitȩ patriam
tendit. Quȩ & ad portandũ hu-¬
merũ opponit: qͥa conspecta suꝑ-¬
na requie. p̾ceptis etiã grauibꝰ
in oꝑatione se subicit: & qͥcqͥd
intolerabile pusillanimitas asse-¬
rit: hoc ei leue. ac facile. spes re¬¬
munerationis ostendit. Quia gͦ¬

Expanded text:
asinus requiem optimam asinus requiem optimam vidit, cum simplex gentilitas idcirco se ad robur boni operis erigit, quia ad aeternae vitae patriam tendit. Quae et ad portandum humerum supponit, quia conspecta superna requie, praeceptis etiam gravibus in operatione se subjicit, et quidquid intolerabile pusillanimitas asserit, hoc ei leve ac facile spes remunerationis ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
dam ut faciatis unu̾ ꝓselitũ: & cũ
fuerit factus. facitis eũ filium ge¬
hennȩ duplo quã uos. Quos graue
iugum legis presserat: qͥa exterio¬
ra lit tere mandata tolerabant. Qbꝰ
uoce ueritatis dr̃. Uenite ad me o¬
mnes qͥ laboratis & onerati estis: &
ego reficiã uos. Tollite iugũ meũ
suꝑ uos: & discite a me quia mitis
sum. & humilis corde. Qđ gͦ in
eugłio bene laborantibus reqͥes
ꝓmittit᷑: hoc ẽ. qđ hic iuga bou̾
bes gentiliũ. dũ ad reqͥem ꝑueni¬
re desiderant: cuncta mandatoꝵ
onera libent᷑ portant. Vnde bene
qđ hanc requiẽ gentilis popłs¬
appeter&e: iacob filios alloquens.
pphetica hoc studuit uoce signa¬
re dicens. Isachar asinus fortis ac¬
eubans in terminosͥ uidit requi¬
em quod ess& bona. & terrã qđ
op̾tima: & supposuit humerum
ad portandum. In t̾̃minos nanq
accubare. ẽ: prȩstolato mundi
fine requiescere: nichilq de his
quȩ nc̃ in medio uersant᷑ q̃rere:
sed ultima desidare. Et fortis

Expanded text:
ciatis unum proselytum; et cum fuerit factus, facitis eum filium gehennae duplo, quam vos . Quos grave jugum legis presserat, quia exteriora litterae mandata tolerabant. Quibus voce Veritatis dicitur: Venite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Quod ergo in Evangelio bene laborantibus requies promittitur, hoc est quod hic juga boum bes gentilium, dum ad requiem pervenire desiderant, cuncta mandatorum onera libenter portant. Unde bene, quod hanc requiem populus gentilis appeteret, Jacob filios alloquens, prophetica hoc studuit voce signare, dicens: Isachar asinus fortis, accubans inter terminos, vidit requiem quod esset bona, et terram quod optima, et supposuit humerum ad poaccubare est, praestolato mundi fine, requiescere, nihilque de his quae nunc in medio versantur, quaerere, sed ultima desiderare. Et fortis
Abbreviated transcription (Latin):
ciatur. Sed quia beati iob filii.
tanta fuerant disciplina bonȩ in
stitutionis accincti᷑ ut neq ꝑ
facta in conuiuiis. neq ꝑ u̾ba
delinquerent: aperte monstrat᷑
te peccauerint filii mei: & bene¬
dixerint dõ in cordibus suis. ꝑ fe
Quisquis enĩ in cogitatione a rec¬
titudine exorbitat: in tenebris pa¬
cat. Nos ergo tanto minus debe¬
mus aliena corda audact᷑ rep̃hen¬
dere: quanto scimus quia uisu
nr̃o ñ possumus alienȩ cogitatio¬
nis tenebras illustrare. Sed hac¬
in re sollert̾ intuendũ. ẽ: qͣnta
pat̾ seueritate potuit filioꝵ oꝑa
corrigere: qͥ tanta sollicitudine
studuit corda mundare. Quid ad
hȩc rectores fideliũ dicunt: qͥ
discipuloꝵ suoꝵ & aperta oꝑa
nesciunt: Quid in sua excusatio¬
ne cogitant: qui in cõmissis sibi
nec uulnera actionũ curant: Vt
demonstretur: rect̾e subiungit᷑.¬

Expanded text:
ca: « Sed quia beati Job filii tanta fuerant disciplina bonae accincti institutionis, ut neque per facta in conviviis, neque per verba delinquerent, aperte monstratur te peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordiQuisquis enim in cogitatione a rectitudine exorbitat, in tenebris peccat. Nos ergo tanto minus debemus aliena corda audacter reprehendere, quanto scimus, quia visu nostro non possumus alienae cogitationis tenebras illustrare. Sed hac solerter intuendum est, quanta pater severitate potuit filiorum opera corrigere, qui tanta sollicitudine studuit corda mundare. Quid ad haec rectores fidelium dicunt, qui discipulorum suorum et aperta opera nesciunt? Quid in sua excusatione cogitant, qui in commissis sibi nec vulnera actionum curant? Ut demonstretur, recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiã corporis teneat. Unde &
isayas ꝓpħa eiusdem dñi uerba ex¬
pͥmens ait. Quasi sponso posuit mͥ
re sponsa: necesse. ẽ. ut cũ ñnũqͣm
aliquid de capite dicit᷑ : sensim ac
subito etiã ad uocẽ corporis deriue¬
tur: & rursum cũ de corpore dicit᷑.¬

Expanded text:
sed etiam corporis teneat. Unde et sed etiam corporis teneat. Unde et Isaias propheta ejusdem Domini verba exprimens, ait: Quasi sponso posuit mihre sponsa, necesse est ut cum nonnunquam aliquid de capite dicitur, sensim ac subito etiam ad vocem corporis derivetur; et rursum cum de corpore ali
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ iustus fuit: qui ñ eius ꝑ figu-¬
rã nuncius extitit. Dignũ qp¬
pe erat ut in sem&ipsis bonum
om̃s ostendent: de quo & om̃s
boni essent: & qđ ꝓdesse omnibꝰ
scirent. Unde & sine cessatione
ꝓmitti debuit: qđ & sine estima¬
tione dabat᷑ ꝑcipi. & sine fine
retineri: ut simul om̃ia scła di¬
cerent: quod in redemptione cõ¬
muni. scłoꝵ finis exhiber&. Unde
necesse fuit. ut etiã beatus iob qͥ
tanta incarnationis eius myste¬
ria ꝓtulit: eum quẽ uoce dice¬
r& ex conuersatione signar&: &
ꝑ ea quȩ ꝑtulit. quȩ passurus. eẽt.
ostender&: tantoq uerius passio¬
nis illius sacramenta p̾dicer&: qͣnto
hȩc non loquendo tantũmͦ. s etiã
eccła quã sumpsit exhibuit: de
ipso enĩ dicit᷑ qui. ẽ. caput om̃iũ¬
nr̃m. & de ȩccła eius scriptũ est¬
eum in sem& ipso significat: modo
hunc ex capite. mͦ ex corpore desi¬
gnat: ut non solum uocẽ capitis.

Expanded text:
nim justus fuit, qui non ejus per figunim justus fuit, qui non ejus per figuram nuntius exstiterit. Dignum quippe erat ut in semetipsis bonum omnes ostenderent, de quo et omnes boni essent, et quod prodesse omnibus scirent. Unde et sine cessatione promitti debuit quod et sine aestimatione dabatur percipi, et sine fine retineri; ut simul omnia saecula dicerent quid in redemptione communi saeculorum finis exhiberet. Unde et necesse fuit ut etiam beatus Job, qui tanta incarnationis ejus mysteria protulit, eum quem voce diceret ex conversatione signaret; et per ea quae pertulit, quae passurus esset ostenderet; tantoque verius passionis illius sacramenta praediceret, quanto haec non loquendo tantummodo, sed etiam Ecclesia, quam assumpsit, exhibuit. De ipso enim dicitur: Qui est caput, Chrinostrum ; et de Ecclesia ejus scriptum esteum in semetipso significat, modo hunc ex capite, modo ex corpore designat, ut non solum vocem capitis,
Abbreviated transcription (Latin):
actionis mundiciam. uenit enoch
ad insinuandam longanimitatẽ
spei & oꝑis. uenit noe: ad mani
festandam obȩdientiam. uenit
abraham: ad demonstrandã con¬
iugalis uitȩ castimoniam uenit
isaac: ad insinuandam laboris
tolerantiam. uenit iacob ad re¬
pendendam ꝓmalo bonȩ retri-¬
butionis grãm. uenit ioseph ad
ostendendam mansuetudinẽ. ue¬
nit moyses: ad informandã contͣ
aduersa fiduciã. uenit iosue: ad
ostendendam inter flagella pa¬
tientiam. uenit iob. Ecc̾e quam
fulgentes stellas in cȩ̨lo cernimꝰ:
ut in offenso pede oꝑis. iter nr̃ȩ
noctis ambulemꝰ. Nam cogniti¬
oni hominum diuina dispensa¬
tio quot iustos exhibuit: quasi
tot astra suꝑ peccantiũ tenebras
cęlo misit: quousq uerus luci-¬
fer surger&e: qͥ ęt̾num nobis ma¬
ne nuncians. stellis cęteris clariꝰ
electi om̃s dum beneuiuendo p̾¬
eunt: & rebus & uocibus ꝓphe¬
tando ꝓmiserunt. Nullus &e¬

Expanded text:
actionis munditiam, venit Enoch; actionis munditiam, venit Enoch; ad insinuandam longanimitatem spei et operis, venit Noe; ad manifestandam obedientiam, venit Abraham; ad demonstrandam conjugalis vitae castimoniam, venit Isaac; ad insinuandam laboris tolerantiam, venit Jacob; ad rependendam pro malo bonae retributionis gratiam, venit Joseph; ad ostendendam mansuetudinem, venit Moyses; ad informandam contra adversa fiduciam, venit Josue; ad ostendendam inter flagella patientiam, venit Job. Ecce quam fulgentes stellas in coelo cernimus, ut inoffenso pede operis iter nostrae noctis ambulemus. Nam cognitioni hominum divina dispensatio quot justos exhibuit, quasi tot astra super peccantium tenebras coelum misit, quousque verus lucifer surgeret, qui aeternum nobis mane nuntians, stellis caeteris clarius electi omnes dum bene vivendo praeeunt, et rebus et vocibus prophetando promiserunt. Nullus ete
Abbreviated transcription (Latin):
iob compulsi sunt de in iusticia
reprobare: nescientes uidelicet.
quod iccirco flagellatus fuerat:
ut ꝓ flagello eius diuinȩ głae
Laus crescer& ÷ non autẽ ut ꝑ
flagella. peccata quȩ nequaquã
cõmiserat emendar&. Unde & ad
ueniam citius redeunt: quia ig¬
norantia potiꝰ. quã malicia pec¬
cauerunt. Quoꝵ suꝑbiã diui¬
na iusticia eo uehement̃ humili¬
at: quo nequaquã illos ad suã
grãm nisi ꝑ eum quẽ despexerañ
reformat. Ualde quippe elata
mens retunditur: si ipsi suꝑ quẽ
se extulit supponat᷑. Sed lib&e
minandam noctẽ uitȩ p̃sentis.
astra quęq suis uicibus in cęli fa¬
ciem ueniant: qͦusq in fine̾ no¬¬
ctis. redemptor humani generis
quasi uerus lucifer surgat. Noc¬
tur nũ nanq spaciũ dũ deceden-¬
tiũ. succedentiumq stellarũ cur¬
bras suo tempore editus uicis¬
simq ꝑmutatus stellarũ radius
tanger&: ad ostendendam in no¬
centiam uenit abel. Ad docendã

Expanded text:
Job compulsi sunt de injustitia Job compulsi sunt de injustitia reprobare; nescientes videlicet quod idcirco flagellatus fuerat, ut pro flagello ejus divinae gloriae laus cresceret, non autem ut per flagella peccata quae nequaquam commiserat emendaret. Unde et ad veniam citius redeunt, quia ignorantia potius quam malitia peccaverunt. Quorum superbiam divina justitia eo vehementer humiliat, quo nequaquam illos ad suam gratiam, nisi per eum quem despexerant, reformat. Valde quippe elata mens retunditur, si ipsi super se extulit supponatur. CAPUT minandam noctem vitae praesentis astra quaeque suis vicibus in coeli faciem veniant, quousque in finem noctis Redemptor humani generis, quasi verus Lucifer, surgat. Nocturnum namque spatium, dum decedentium succedentiumque stellarum curbras suo tempore editus vicissimque permutatus stellarum radius tangeret, ad ostendendam innocentiam, venit Abel; ad docendam
Abbreviated transcription (Latin):
nunquã uͦ quisq nec ꝓͦ p̃terta
nec ꝓfutura iniquitate ꝑciitit᷑.
sed ut sola diuinȩ uirtutis po¬
tentia. ex amputata ꝑcussione
monstretur. Unde cum dño in
eugłio de ceco nato diceret᷑. hic
peccauit aut parentes eius ut
cecus nasceretur: respondit dñs
dicens. Neq hic peccauit neq
parentes eius: sed ut manifestent᷑
oꝑa dei. In qua manifestatio¬
ne quid agit᷑: nisi ut ex fla¬
gello. meritoꝵ uirtus augeat᷑.
& cum nulla p̃terita iniquitas
tergit᷑. magna de patientia for¬
titudo generet᷑: Unde idem be¬
atus iob p̃fertur priꝰ uoce iudi¬
cis: & post manui cõmitcitur
temptatoris. Quem post flagel¬
lum deus dum remiinerans fa-¬
miliarius alloquit᷑: aꝑte qͣntũ
de uerbere creuerit indicatur:
Amici gͦ beati iob dũ ꝑcussionũ
genera distinguere nesciunt: ꝑ¬
cussum ꝓ culpa crediderunt:
& dum deũ iustum in ꝑcussio¬
ne sua conant᷑ asserere: beatum

Expanded text:
nunquam quisque nec pro praeterita nunquam quisque nec pro praeterita nec pro futura iniquitate percutitur, sed ut sola divinae virtutis potentia ex amputata percussione monstretur. Unde cum Domino in Evangelio de caeco nato diceretur: Hic peccavit, aut parentes ejus, ut caecus nasceretur ? Respondit Dominus, dicens: Neque hic peccavit, neque parentes ejus: sed ut manifestentur opera Dei. In qua manifestatione quid agitur, nisi ut ex flagello meritorum virtus augeatur? Cum enim nulla praeterita iniquitas tergitur, magna de patientia fortitudo generetur. Unde idem beatus Job praefertur prius voce judicis, et post manui committitur tentatoris: quem post flagellum Deus dum remunerans familiarius alloquitur, aperte quantum de verbere creverit indicatur. Amici ergo beati Job, dum percussionum genera distinguere nesciunt, percussum pro culpa crediderunt: et dum Deum justum in percussione sua conantur asserere, beatum
Abbreviated transcription (Latin):
ei per patientiã. meritoꝵ sũma
cumuletur. Aliquando enĩ pe¬
cator ꝑciitit᷑. ut absq retractati¬
one puniatur: sic̃ periturȩ iude
dicitur: plaga inimici ꝑcussi
te : castigatione crudeli. Et rur¬
sum. Quid clamas ad me suꝑ
contritione tua : In sanabilis c
dolor tuus. Aliquando pecca¬
tor ꝑcutit᷑ ut corrigat᷑: sicut
ciidam in eugłio dicit᷑. Ecce sa¬
nus factus es. iam noli peccare:
ne tibi deterius aliqͥd continga
Uerba enĩ saluantis indicant: qͥ
peccata p̾cedentia habiti uim
doloris exigebant. Aliquando
quisq non ꝓ p̾terita culpa di¬
luenda. sed ꝑ futura uitanda
ꝑcutitur: quod aperte paulus
de sem&ipso testatur dicens ⁊ ne
magnitudo reuelationũ extol¬
lat me : datus. ẽ. mͥ stimulus car¬
nis meȩ angelus sathanȩ. qui me
colaphizet. Qui enĩ non ait qͥi
extulit. sed ne extollat: aper te
indicat. quod ꝑcussione illa ne
eueniat compescitur: non aut̃
quȩ euenit culpa purgat᷑. Non.¬

Expanded text:
ei per patientiam meritorum summa ei per patientiam meritorum summa cumulatur. Aliquando enim peccator percutitur, ut absque retractatione puniatur, sicut periturae Judae dicitur: Plaga inimici percussi te castigatione crudeli . Et rursum: Quid clamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus . Aliquando peccator percutitur ut corrigatur, sicut cuidam in Evangelio dicitur: Ecce sanus factus es: jam noline tibi deterius aliquid contingat . Verba enim Salvatoris indicant quia peccata praecedentia habiti vim doloris exigebant. Aliquando quisque non pro praeterita culpa diluenda, sed pro futura vitanda percutitur, quod aperte Paulus de semetipso testatur, dicens: Ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus Satanae, qui me colaphizet . Qui enim non ait Quia extulit, sed Ne extollat, aperte indicat quod percussione illa, ne eveniat, compescitur, non autem, quae evenit, culpa purgatur. Non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uerba uͦ: exercet᷑ sapientia. U.¬
biq fortit̾ occurrit: quia & fla¬
gella robore. & uerba ratione
suꝑauit. Amici uͦ eius qui ad con¬
solationẽ qͥdem ueniunt. sed usq
ad uerba increpationis exceduñ:
ignorantia magis credendi sunt.
quã malicia deliquisse. Neq enĩ
tantũ uirũ. amicos iniquos ha¬
buisse credendum. ẽ: sed dũ dis¬
cernere causam flagelloꝵ neque¬
unt: in culpã dilabuntur. ꝑcus¬
sionum quippe diuersa sunt ge¬
nera. Alia nanq est ꝑcussio qua
peccator percitit᷑. ut sine retra¬
ctatione puniat᷑: alia qua pec¬
cator percutit᷑ ut corrigat᷑ ⁊ alia
qua nonnunquã quisq ꝑcutit᷑
non ut p̃terita corrigat: sed ne
uentura cõmittat: alia qua ple¬
rũq ꝑcutit᷑ ꝑ quã nec p̃terita
culpa corrigat᷑. nec futura ꝓhi¬
beat᷑: sed dum inopinata salus
ꝑcussionem sequitur: saluantis
uirtus cognita. ardentiꝰ ametur.
cũq innoxius flagello at terit᷑.

Expanded text:
per verba vero exercetur ejus sapientia. Uper verba vero exercetur ejus sapientia. Ubique fortiter occurrit, quia et flagella robore, et verba ratione superavit. Amici vero ejus, qui ad consolationem quidem veniunt, sed usque ad verba increpationis excedunt, ignorantia magis credendi sunt, quam malitia deliquisse. Neque enim tantum virum amicos iniquos habuisse credendum est: sed dum discernere causam flagellorum nequeunt, in culpam dilabuntur. sionum diversa sunt genera. Alia namque est percussio qua peccator percutitur, ut sine retractatione puniatur; alia qua peccator percutitur ut corrigatur; alia qua nonnunquam quisque percutitur, non ut praeterita corrigat, sed ne ventura committat; alia qua plerumque percutitur, per quam nec praeterita culpa corrigitur, nec futura prohibetur. Sed dum inopinata salus percussionnem sequitur, salvantis virtus cognita ardentius amatur; cumque innoxius flagello atteritur,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed in his om̃ibꝰ mansit mens imꝑ¬
territa: stetit ciuitas inconcussa:
ueniunt. alios ex occulto trans¬
mitcere. qui eo licentius pugnan¬
tis latus feriant: quo is qui pu¬
gnat intentius. uenientes hostes
contra faciem aspectat. Igit᷑ iob in
suscepit dampna quasi hostes
contra faciem: sustinuit uerba
consolantiũ. quasi hostes ex late¬
re: sed in his om̃ibus circũacto
grauitatis suȩ clipeo. ubiq mu¬
nitus astitit: undiq uenientibꝰ
gladiis uigilant᷑ obuiauit. Amis¬
sam substantiã tacite despicit: car¬
nem in filiis mortuam ȩquanimit̃
dol& ⁊ carne̾ in se ꝑcussam patien-¬
ter tolerat: carne̾ in coniuge ma¬
le suadentẽ. sapient᷑ doc&. Suꝑ
hȩc amici in aspera correptione
psiliunt: & ꝓ sedando dolore ue¬
nientes. uim doloris adiungunt.
Omĩa ergo machinamenta tempta.¬
tionũ: sc̃o uiro uertuntur in
augmenta uirtutum. Per uulne¬
ra quippe ꝓbatur eius patientia᷑.

Expanded text:
sed in his omnibus mansit mens impersed in his omnibus mansit mens imperterrita, stetit civitas inconcussa. veniunt, alios ex occulto transmittere, qui eo licentius pugnantis latus feriant, quo is qui pugnat intentius venientes hostes contra faciem aspectat.  Rec. V.  Isuscepit damna, quasi hostes contra faciem; sustinuit verba consolantium, quasi hostes ex latere: sed in his omnibus circumacto gravitatis suae clypeo, ubique munitus astitit, undique venientibus gladiis vigilanter obviavit: amissam substantiam tacite despicit, carnem in filiis mortuam aequanimiter dolet, carnem in se percussam patienter tolerat, carnem in conjuge male suadentem sapienter docet. Super haec amici in asperam correptionem prosiliunt; et pro sedando dolore venientes, vim doloris adjungunt. Omnia ergo machinamenta tentationum sancto viro vertuntur in augmenta virtutum. Per vulnera quippe probatur ejus patientia;
Abbreviated transcription (Latin):
crescente belli foris cer tamine. de
quoꝵ intus fide confidit᷑ eorũ
ꝑfidia urbs destituta capiatur
to. murũ ciuitatis istius tot ictibꝰ
ꝑculit: quot uicibus aduersa nun-¬
ciauit. Intus autẽ quasi ciuiũ cor¬
da corrupit: dum fortia urbis
huiꝰ munimina ꝑsuasione destrui¬
ere coniugis studuit. Foris itaq
admouit impetũ belli: intus ue¬
nena consilii: ut tanto cicius ur¬
bem caper&: quanto eam exteriꝰ
nonnunquã plus conturbant uer-¬
ba quã uulnera: amicoꝵ ut dictũ
est se linguis armauit. Qui qͥdem
quia seniores erant. de eoꝵ uerbis
minus fortasse dolere poterat: he¬
liui iunior subrogat᷑ ⁊ ut scm̃ pe¬
ctus tanto acriori uulnere ꝑcuite¬
r& : quanto contra illud. ictus bra¬
chii uilioris excitar&. Ecce ad feri¬
endum inuictissimũ robur. inimi¬
cus sȩuiens. quot temptationum
iacula inuenit: ecce quot obsidi¬
onũ machinam̃ta circũposuit: eoce
quot ꝑcussionũ tela transmisit.

Expanded text:
crescente belli foras certamine, de crescente belli foras certamine, de quorum intus fide confiditur, eorum perfidia urbs destituta capiatur. to, murum civitatis istius tot ictibus perculit, quot vicibus adversa nuntiavit. Intus autem quasi civium corda corrupit, dum fortia urbis hujus munimina persuasione destruere conjugis studuit. Foras itaque admovit impetum belli, intus venena consilii: ut tanto citius urbem caperet, quanto eam exteriusnonnunquam plus conturbant verba quam vulnera, amicorum, ut dictum est, se linguis armavit. Qui quidem quia seniores erant, de eorum verbis minus fortasse doleri poterat. Heliu junior subrogatur, ut sanctum pectus tanto acriori vulnere percuteret, quanto contra illud ictus brachii vilioris excitaret. Ecce ad feriendum invictissimum robur inimicus saeviens, quot tentationum jacula invenit; ecce quot obsidionum machinamenta circumposuit; ecce quot percussionum tela transmisit:
Abbreviated transcription (Latin):
moueri crediditꝰ. quẽ ñ concus¬
sum. ex filioꝵ morte pulsauit.
Uidens autẽ quia ad augmentũ
diuinȩ laudis. etiã ex uulnere
creuit orbitatis: petiit feriendã
salutẽ corporis. Intuens etiã qͥa
ꝑ dolorem corporis ꝑuenire neqͥ¬
uerit ad passionẽ mentis: instiga¬
uit uxorem. Ciuitatẽ quippe
quã expugnare appetiuit : ni¬
mis munitam uidit: & iccirco
exteriꝰ tot plagas inferens quasi
foras exercitũ ad mouit. Animũ
uͦ uxoris in uerbis malȩ ꝑsuasiõ¬
nis accendit: quasi intus ciuium
corda corrumpit. Ex bellis enĩ
exterioribus discimus: qͥd de in¬
terioribus sentiamꝰ. Inimicꝰ nãq
sȩuiens: & urbem circũ fusis exer¬
citibus uallans: si eius munimina
inuicta conspexerit. ad alia se pu¬
gnandi argum̃ta conuertit: ut
intus etiã quoꝵdam ciuiũ corda
corrumpat : quatinus cũ extrinsecꝰ
impugnatores ad mouerit: int̾nos
quoq habeat adiutores: atq in-¬

Expanded text:
moveri credidit, quem non concusmoveri credidit, quem non concussum ex filiorum morte pulsavit. Videns autem quia ad augmentum divinae laudis etiam ex vulnere crevit orbitatis, petiit feriendam salutem corporis. Intuens etiam quia per dolorem corporis pervenire nequiverit ad passionem mentis, instigavit uxorem. Civitatem quippe, quam expugnare appetiit, nimis munitam vidit; et idcirco exterius tot plagas inferens, quasi foras exercitum admovit; animum vero uxoris in verbis malae persuasio12 accendens, quasi intus civium corda corrupit. Ex bellis enim exterioribus discimus quid de interioribus sentiamus. Inimicus namque saeviens, et urbem circumfusis exercitibus vallans, si ejus munimina invicta conspexerit, ad alia se pugnandi argumenta convertit, ut intus etiam quorumdam civium corda corrumpat; quatenus cum extrinsecus impugnatores admoverit, internos quoque habeat adjutores, atque in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbriis urgetut. Beatus igit᷑ ib
tot doloꝵ iaculatione confosis
dum labefactari ꝑ obꝓbria po¬
tuit: ad statũ se fiduciȩ. ex an¬
teacta uita confirmando reuo¬
cauit. Nequaquã gͦ in arrogan¬
tiȩ uicium cecidit: quia contra
internũ desperationis impulsũ.
ba pugnauit : ut dum bona q̃
fȩcerat dicer&: nequaquã de bo¬
no quod quesierat desperaret
temptationis eius exequamur:
Inimicus sȩuiens. & scĩ uiri ua¬
lidissimũ pectus debellare con¬
tendens: cunctas contra eũ tem¬
ptationis machinas erexit. Ab-¬
stulit substantiã: interfecit filios:.
ꝑcussit corpus : instigauit uxorẽ:
amicos ad consolationem adduxit.
sed in asperitatẽ increpationis ex¬
citauit: aliũ quoq amicũ duriꝰ
increpantem. in extrema & acri¬
ori inuectione seruauit: ut sal¬
tem crebriꝰ feriendo cor atcin¬
ger&: qđ nouo uulnere semꝑ
tterar&. Quia enĩ in scło potentẽ
uidit: dampnis substantiȩ eum

Expanded text:
briis urgetur. Beatus igitur Job briis urgetur. Beatus igitur Job tot dolorum jaculatione confossus, dum labefactari per opprobria timuit, ad statum se fiduciae ex anteacta vita confirmando revocavit. Nequaquam ergo in arrogantiae vitium cecidit, quia contra internum desperationis impulsum, ba pugnavit; ut dum bona quae fecerat diceret, nequaquam de bono quod quaesierat desperaret. tentationis ejus exsequamur. Inimicus saeviens, et sancti viri validissimum pectus debellare contendens, cunctas contra eum tentationum machinas erexit; abstulit substantiam, interfecit filios, percussit corpus, instigavit uxorem, amicos ad consolationem adduxit; sed in asperitatem increpationis excitavit: alium quoque amicum durius increpantem, in extrema et acriori invectione servavit, ut saltem crebrius feriendo cor attingeret, quod novo vulnere semper iteraret. Quia enim in saeculo potentem vidit, damnis substantiae eum
Abbreviated transcription (Latin):
amicis delinquentibus int̾cedit
In grauibus nanq peccatis quis
positus: dum suis p̾mit᷑ aliena ñ
diluit. Mundus ergo ostendit᷑
de̾ se̾ esse: qͥ emundationẽ potu¬
it obtinere ꝓ aliis. Si uͦ hoc qͥbꝰ¬
dam displic&. qđ bona sua ipse
narrauit : sciendum. ẽ. qͥa inter
tot rerum dampna. inter tot
corporis uulnera. inter tot pi¬
gnorũ funera. amicis ad consola¬
tionem uenientibus & ad in¬
crepationẽ ꝓprumpentibus: de
uita sua desperare cogebat᷑ : &
quẽ tot detrimenta afflixerant:
contumeliosa insuꝑ increpantium
uerba feriebant. Hi nãq qui ad
consolandum uenerant. dũ quasi
eius iniusticiȩ exprobrant: des¬
perare eum de sem& ipso funditꝰ
compellebant. Quod gͦ bona sua
ad mentẽ reuocat: non se ꝑ iactan¬
tiam eleuat: sed quasi collapsũ
inter uerba. & uulnera. ad spem
animũ reformat. Graui enĩ de.¬
sperationis telo mens ꝑcutitur.
cum suꝑnȩ irȩ tribulationibus

Expanded text:
amicis delinquentibus intercedit. amicis delinquentibus intercedit. In gravibus namque peccatis quis positus , dum suis premitur, aliena non diluit. Mundus ergo ostenditur esse de se, qui emundationem potuit obtinere pro aliis. Si vero hoc quibusdam displicet, quod bona sua ipse narravit, sciendum est quia inter tot rerum damna, inter tot corporis vulnera, inter tot pignorum funera, amicis ad consolationem venientibus, et ad increpationem prorumpentibus, de vita sua desperare cogebatur; et quem tot detrimenta afflixerant, contumeliosa insuper increpantium verba feriebant. Hi namque, qui ad consolandum venerant, dum quasi ejus injustitiae exprobrabant, desperare eum de semetipso funditus compellebant. Quod ergo bona sua ad mentem revocat, non se per jactantiam elevat; sed quasi collapsum inter verba et vulnera ad spem animum reformat. Gravi enim desperationis telo mens percutitur, cum supernae irae tribulationibus
Abbreviated transcription (Latin):
& recedens a malo: Qui mox a
diabolo respondet᷑. Nunqͥd gra-¬
tis iob colit dm̃: Nonne tu
uallasti eum: cunctãq familiam
eius: Sed mitte manũ tuã et
tange eũ: si non in faciẽ benedi¬
xerit tibi. Hostis itaq in beato
iob uires suas exercuit: sed tam̃
Inter deũ itaq & diabolũ: beatꝰ
iob in medio materia certaminis
is peccasse asserit: quid aliud
quã deum qui ꝓ illo ꝓposuerat
excessisse reprehendit: Ipse qͥp¬
pe in se temptati causam susciꝑe
uoluit: qͥ eũ & ante flagella
p̃tulit: & p̾ferens temptari ꝑ
flagella ꝑmisit. Si gͦ excessisse
iob dicit᷑: laudator illiꝰ succu¬
buisse perhibetur: quãuis eum
nullatenus deliquisse. etiã dona
testant᷑. Quis enĩ nesciat. qđ cul¬
pis non p̃mia sed pęnȩ debeant᷑.
Qui gͦ duplicia reciꝑe auci
quȩ amiserat meruit: ex remu¬
neratione docuit. qͥa nequaquã
uiciũ sed uirtus fuit om̃e qđ
dixit. Assertioni quoq huic
adhuc adiungit᷑. quod ipse pro

Expanded text:
et recedens a malo ? Cui a diabolo mox respondetur: Nunquid gratis Job colit Deum? Nonne tu vallasti eum cunctamque familiam ejus? Sed mitte manum tuam, et tange eum, si non in faciem benedixerit tibi . Hostis itaque in beato Job vires suas exercuit, sed tamenInter Deum itaque et diabolum beatus Job in medio materia certaminis is peccasse asserit, quid aliud, quam Deum, qui pro illo proposuerat, perdidisse reprehendit? Ipse quippe in se tentati ca eum et ante flagella praetulit, et praeferens tentari per flagella permisit. Si ergo excessisse Job dicitur, laudator illius succubuisse perhibetur, quamvis eum nullatenus deliquisse etiam dona testantur. Quis enim nesciat quod culpis non praemia, sed poenae debeantur? Qui ergo duplicia recipere quae amiserat meruit, ex remuneratione edocuit quia nequaquam vitium sed virtus fuit omne quod dixit. Assertioni quoque huic adhuc adjungitur, quod ipse pro