comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tores esse uos dicitis. ⁊ ad ceteros talpe.
caprearũ in me oculos possidetis: si ma-¬
lo animo fuissem erga origenẽ int̾pretatꝰ
essem hos ipsos quos suprã dixi libros ut
mala eiꝰ etiam latinis nota facerem. S nũ¬
quã feci. ⁊ multis rogantib ac quiesce¬
re nolui. Non enĩ consueui eoꝵ insulta¬
re errorib. quorũ miror ingenia. Ipse si
aduiueret origenes irasceretur uobis fait¬
torib suis: ⁊ cum iacob diceret. odiosum
me fecistis in mundo. Uult aliquis lau¬
dare origenẽ: laudet ut laudo. Magnes
iuir ab infantia. ⁊ uere martẏris filiuis.
alexandrie eccłiastic̃a scolam tenuit. suc¬
cedens eruditissimo uiro clem̃ti presbite¬
ro: uoluptates intantũ fugit. ut ⁊elo di
s ñ scd̃m scientiã ferro truncaret geni¬
talia. Calcauit auaritiã: scripturas me¬
moriter tenuit: ⁊ instudio explanatio¬
nis earũ dieb sudauit ac noctib. Mu¬

Expanded text:
tores esse uos dicitis et ad ceteros talpae tores esse uos dicitis et ad ceteros talpae caprearum in me oculos possidetis, si malo animo fuissem erga I Origenem, interpretatus essem hos ipsos, quos supra dixi, libros, ut mala eius etiam Latinis nota facerem; sed numquam feci et multis rogantibus adquiescere nolui. non enim consueui eorum- insultare 4 erroribus, quorum miror ingenia. ipse, si aduiueret, Origenes irasceretur uobis, fautoribus suis, et cum Iacob diceret: odiosum me 1 fecistis in mundo. Uult aliquis laudare Origenem? laudet, ut laudo: magnus uir ab infantia et uere martyris filius Alexandriae ecclesiasticam scholam tenuit succedens eruditissimo uiro, Clementi presbytero; uoluptates in tantum fugiit, ut zelo dei, sed non secundum scientiam ferro truncaret genitalia; calcauit auaritiam; scripturas memoriter tenuit et in studio explanationis earum diebus sudauit ac noctibus. mi
Abbreviated transcription (Latin):
eius fiepiap rc n. hereticos confitemi¬
ni. ⁊ in alios crim̃ transferre uultis: in¬
iecistis legentib serupulum. ut totam
uitam au toris discuterent: ⁊ ex cete¬
ris libris eius coniecturã p̾sentis face¬
rent questionis. Ego callidus qui emen¬
daui. silens quod uolui. ⁊ dissimulans
crimina: non feci inuidiã criminoso. Ai¬
unt ⁊ medici graues morbos nos
esse curandos: s dimittendos nature. ne
medela languor̃e exasperet.Centum et
quinquagintal anni sunt. ex quo orige¬
nes mortuus ẽ tyri. Quis latinoꝵ umqͣ ꝑ
ausus est transferre lbros eiꝰ de resurrec¬
tione: periarcoi stromateas. Quis ꝑ infa¬
me opus. se ipsũ uoluit infamari : Nec
di.sertiores sumꝰ hylario. nec fideliores
uictorino : qui tractatꝰ euis ñ ut inter¬
pretes. s ut auctores ꝓprii operis transtu¬
iert. Nuꝑ sc̃s ambrosius sic exameron illiꝰ
compilauit: ut magis ypoliti sententiaᷤ
basilii q sequeretur. Ego ipse cuiꝰ emula¬

Expanded text:
eius περὶ ἀρχῶν hereticos confitemieius περὶ ἀρχῶν hereticos confitemini et in alios crimen transferre uultis, iniecistis legentibus scrupulum, ut totam auctoris uitam discuterent et ex ceteris libris eius coniecturam praesentis facerent quaestionis; ego callidus, qui emendaui silens, quod uolui, et dissimulans crimina non feci inuidiam criminoso, aiunt et medici grandes morbos non esse curandos, sed dimittendos naturae, ne medella languorem exasperet. centum et quinquaginta prope anni sunt, ex quo Origenes dormiuit Tyri. quis Latinorum umquam ausus est transferre libros eius de resurrectione, περὶ ἀρχῶν, stromateas ? quis per infame opus se ipsum uoluit infamari? nec disertiores sumus Hilario nec fideliores Victorino, qui tractatus eius non ut interpretes, sed ut auctores proprii operis transtulerunt. nuper Ambrosius sic Exaemeron illius conpilauit, ut magis Hippolyti sententias Basiliique sequeretur. ego ipse, cuius aemula
Abbreviated transcription (Latin):
ueritis a fide seccłiȩ. tuto legam cetera: nec
uenena iam metuã. cũ antidotũ p̾bibe¬
ro. Non michi nocebit si dixero orige¬
nes cũ in ceteris libris om̃s iuicerit. in cas¬
tico canticoꝵ ipse se uicit: nec formida¬
bo sententiam ꝗͣ illũ doctorẽ eccłiarũ
quondam ad olescentulus nõiaui: nisi
forte accusare debui. cuiꝰ rogatꝰ opusc¬
la transferebã. ⁊ dicere in ꝑlogo. Hu co
uis interpretor libros. hereticus ẽ. Caue
lector ne legas. fuge iuperã: aut si lege¬
re uolueris. scito a malis hõib ⁊ hereti¬
cis. corrupta esse quȩ transtuli. quãqua
timere non debeas: ego eñĩ om̃ia quȩ sue¬
rant uiciata correxi. Hoc ẽ aliis uerbis di¬
cere. Ego qui int̾pretor catholicus sum:
hic quẽ in t̾precor hesticus ẽ. Deniq et
uos satis simplicit̾ ⁊ ingenue ac nõ ma¬
liciose. parui scilicet pendentes precep¬
ta rethorica. n p̾stigias oratoꝵ. dum libͦs

Expanded text:
ueritis a fide ecclesiae, tuto legam cetera nec ueritis a fide ecclesiae, tuto legam cetera nec uenena iam metuam, cum antidotum praebibero. non mihi nocebit, si dixero: Origenes, cum in ceteris libris omnes uicerit, in Cantico canticorum ipse se uicit, nec formidabo sententiam, qua illum doctorem ecclesiarum quondam adulescentulus nominaui. nisi forte accusare debui, cuius rogatus opuscula transferebam, et dicere in prologo: \'hic, cuius interpretor libros, hereticus est; caue, lector, ne legas. fuge uiperam aut, si legere uolueris, scito a malis hominibus et hereticis corrupta esse, quae transtuli. quamquam timere non debeas; ego enim omnia, quae fuerunt uitiata, correxi/ hoc est aliis uerbis dicere: \'ego, qui interpretor, catholicus sum; hic, quem interpretor, hereticus est. \' denique et uos satis simpliciter et ingenue ac non malitiose, parui scilicet pendentes praecepta rhetorica et praestigias oratorum, dum libros
Abbreviated transcription (Latin):
tantius in libris suis. ⁊ maxime in epłis¬
ad patr̃e referri. uel ad filiũ: ⁊ scificatio¬
nem utriusq ꝑsonȩ. sub eiꝰ nomine demos¬
strari. Quis michi int̾dicere potest. ne le¬
gam institutionũ euis libros. quib contͣ
gentes scripsit fortissime. qr superior sen¬
tentia decestanda ẽ: Apollinaris contra
p orphyriũ egregia scripsit uolumina
Probo laborẽ uiri: licet in plerisq fatuõ
dogma contẽ: ña. Confitemini ⁊ uos in qͥb¬
dam errasse origenẽ: ⁊ muttỹ non faciam.
Dicite eũ male sensisse de filio. peuis de
sp̃u sc̃o: animarũ de celo riunas impie
ꝓtulisse. resurrectionẽ carnis confiteri
ceterũ assertiõe destruerẽ. ⁊ p̾ multa secula
atq uña om̃ib resurrectionẽ. id ipsũ fo¬
re gabrihelem quod diabolũ. paulum qd̾
caiphan. uirgines quod ꝑstibula. Cũ hȩc re¬
ieceritis ⁊ quasi censoria uirgula separa¬

Expanded text:
tantius in libris suis et maxime in epistantius in libris suis et maxime in episad patrem referri uel ad filium et sanctificationem utriusque personae sub eius nomine demonstrari. quis mihi interdicere potest, ne legam Institutionum eius libros, quibus contra gentes scripsit fortissime, quia superior sententia detestanda est? Apollinaris contra Porphyrium egregia scribit uolumina: probo laborem uiri, licet fatuum in plerisque dogma contemnam. confitemini et uos in quibusdam errasse Origenem, et muttum non faciam. dicite eum male sensisse de filio, peius de spiritu sancto, animarum de caelo ruinas inpie protulisse, resurrectionem carnis uerbo tantum confiteri, ceterum adsertione destruere et post multa saecula atque unam omnium restitutionem id ipsum fore Gabrihel, quod diabolum, Paulum, quod Caiphan, uirgines, quod prostibulas: cum hoc reieceritis et quasi censoria uirgula separa
Abbreviated transcription (Latin):
ram. Cur paruuli in xp̃o atq lactentis
errorem sequimini: Cur ab eo impietatẽ
discitis. qui necdũ pietatẽ nouerat: Se¬
cunda post naufragiõ tabula ẽ: culpam
simplicit̾ confiteri. Imitati estis errantẽ:
imitamini ⁊ correctũ. Prrauimꝰ uiuenes:
emendemur senes. Iungamꝰ gemitꝰ. ⁊ lac̾¬
mas copulemꝰ: ploremꝰ ⁊ conuertam̃ ad
dñm qui fecit nos: ñ expectemꝰ diaboli
penitentiam uana est illa p̾sũptio. n in
ꝓfundu gehennȩ traheis. hu aut querit᷑
uita. aut amittitur. Si origenẽ nũ qũa se¬
cutus sũ: frustra infamare me cupitis. Si
discipulus eius fui. imitamini peniten¬
tem. Creditis confitenti. credite ⁊ neganti
Si ista inqͥt ut ais noueras: quare eũ lau¬
dasti in opusculis tuis: Et hodie lauda¬
rem: nisi uos eiꝰ laudaretis errores. Non
michi displiceret ingeniũ: nisi quibd̾a
eius placeret impietãs. Et apłs precipit.
Om̃ia legentes: quȩ bona st̃ retinentes. Lac¬

Expanded text:
ram: cur paruuli in Christo atque lactantis ram: cur paruuli in Christo atque lactantis errorem sequimini? cur ab eo inpietatem discitis, qui necdum pietatem nouerat? secunda post naufragium tabula est culpam simpliciter confiteri. imitati estis errantem, imitamini et correctum. errauimus iuuenes, emendemur senes. iungamus gemitus, lacrimas copulemus, ploremus et conuertamur ad dominum, qui fecit nos; non expectemus diaboli paenitentiam. uana est illa praesumptio et in profundum gehennae trahens; hic aut quaeritur uita aut amittitur. si Origenem numquam secutus sum, frustra infamare me cupitis; si discipulus eius fui, imitamini paenitentem. credidistis d confitenti; credite et neganti. ■ \'Si ista\', inquit, \'noueras, cur eum laudasti in opusculis tuis?\' I et hodie laudarem, nisi uos eius laudaretis errores; non mihi displiceret ingenium, nisi quibusdam eius placeret inpietas. et apostolus praecipit: omnia legentes, quae bona sunt, retinentes. Lac
Abbreviated transcription (Latin):
derimꝰ. statim expetunt uulũa ⁊ cortum
⁊ cetera que in uentre st̃. ⁊ sub uentre.
Singula menbra negant: ⁊ corpꝰ quod con¬
stãt ex menbris dicunt resurgere. Non ÷
huius temporis. contra dogia ꝑuersum
rechoricũ iactare sermonem. Non mͥ diueᷤᷤ
ciceronis lingua sufficiet. ñ feruens demo¬
stenis oratio. ãi mei possit ĩplere feruorẽ:
si uelim hereticoꝵ fraudulentias ꝓdere.
qui u̾botenꝰ resurrectionẽ fatentes. animo
negant. Solent enĩ mulierculȩ eoꝵ mam¬
mas tenere. uentri applaudere. lumbos
⁊ femina. ⁊ puras attrectare maxillas. et
dicere. Quid nobis ꝓdest si fragile corpus
resurget. Fut᷑ȩ angłoꝵ simile. angłoꝵ habe¬
bimꝰ ⁊̃ naturã. Dedignantur uidelicet
⁊ phylosopoꝵ idest gentiliũ studiis erudi¬
tum. in principio fidei ignorasse dogma¬
ta xp̃iana: ⁊ hoc putasse in apłis. quod in
pytagora ⁊ platone. ⁊ emphedocle lege¬

Expanded text:
derimus, statim expetunt uuluam et coitum derimus, statim expetunt uuluam et coitum et cetera, quae in uentre sunt et sub uentre. singula membra negant et corpus, quod constat ex membris, dicunt resurgere. Non est huius temporis contra dogma peruersum rhetoricum iactare sermonem. non mihi diues Ciceronis lingua sufficiat, non feruens Demosthenis oratio animi mei possit inplere feruorem, si uelim hereticorum fraudulentias prodere, qui uerbo tenus resur-rectionem fatentes animo negant. solent enim mulierculae eorum mammas tenere, uentri adplaudere, lumbos et femina et puras adtrectare maxillas et dicere: \'quid nobis prode est, si fragile corpus resurget? futurae angelorum similes angelorum habebimus et naturam\'. dedignantur uidelicet et philosophorum, id est gentilium, studiis eruditum in principio fidei ignorasse dogmata Christiana et hoc putasse in apostolis, quod in Pythagora et Platone et Empedocle lege
Abbreviated transcription (Latin):
creditur. In t̾roges ultra: circuli strepitos
cõmouetur: fautores clamitant.
Audisti resurrectionem carnis: quid queris
ampliꝰ : in ꝑuersũ studiis commutatis:
nos sicophantȩ. illi simplices appellantor.
Quod si obduraueris frontem. ⁊ urgere cepe¬
ris carnem digitis tenens. an ipsam dicant
resurrecturam quȩ cernitur. quȩ tangit᷑.
que incedit ⁊ loquit᷑: primo rident. deinde
ꝓnuntiant. Dicentib q nobis utr̃o capil¬
los ⁊ dentes. pectus. ac uentrem. manꝰ ⁊ pe¬
des. ceterosq artus ex integro resurrectio
exibeat: tunc uero riso se tenere ñ posst.
cachinnoq ora soluentes. tonsores nobis ne¬
cessarios. ⁊ placentas. ⁊ medicos. ac sutore ᷤᷤ
ingerunt: ultroq int̾rogant. utrũ eon¬
cedamus ⁊ genitalia utriusq sexus resur¬
gere nr̃as genas hẏrtas. feminarũ lenes fo¬
re ⁊ habitudinẽ corporis pro maris ac fe¬
mine distinctione diuersam. Quod si de¬

Expanded text:
creditur. interroges ultra: circuli strepitus creditur. interroges ultra: circuli strepitus commouetur, fautores clamitant: \'audisti resurrectionem carnis, quid quaeris amplius?\' et in peruersum studiis commutatis nos sycophantae, illi simplices appellantur. quodsi obduraueris frontem et urguere coeperis carnem digitis tenens, an ipsam dicant resurgere, quae cernitur, quae tangitur, quae incedit et loquitur, primo rident, deinde adnuunt. dicentibusque nobis, utrum capillos et dentes, pectus ac uentrem, manus et pedes ceterosque artus ex integro resurrectio exhibeat, tunc uero se tenere non possunt cachinnoque ora soluentes tonsores nobis necessarios et placentas et medicos ac sutores ingerunt ultroque interrogant, utrum credamus et genitalia utriusque sexus resurgere, nostras genas hirtas, feminarum leues fore et habitudinem corporis pro maris ac feminae distinctione diuersam. quod si de
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nr̃am ⁊ aduersarioꝵ confessionẽ tene¬
ant᷑ ut alit̾ hereticus. alit̾ audiat cato¬
licus. quasi ñ eodem sp̃u et apollo delfi¬
cuꝰ atq loxiaor acula fuderint creso ⁊ pyr¬
ro. diuersis temporib. s pari illudentẽ ahro¬
pha. Exempli causa subiciã. Credimꝰ inqͥ¬
unt resurrectionẽ futurã corpoꝵ. hoc si
bñdicatur pura confessio ẽ. S qr corpora
sunt celestia ⁊ t̾restria. ⁊ aer iste. ⁊ aura te¬
nuis uixta naturam suã corpora nõiantur
corpus ponunt non carnẽ: ut orthodoxus
corpus audiens carnẽ putet. hereticus sp̃m
recognoscat. Hec est eoꝵ prima decipula. Qe
si deprehensa fuerit: instruunt alios dolos.
et innocentiam simulant: ⁊ maliciosos noᷤ¬
uocant. ⁊ quasi simplicit̾ credentes. auint.
Credimꝰ resurrectionem carnis. hoc uero cũ
dixerint. uulgus indoctũ putat sibi pos¬
se sufficere : maxime q idipsũ: in symbolo

Expanded text:
et nostram et aduersariorum confessionem teneet nostram et aduersariorum confessionem teneant, ut aliter hereticus, aliter audiat catholicus. quasi non eodem spiritu et Apollo Delphicus atque Loxias oracula fuderit Croeso et Pyrrho diuersis temporibus, sed pari inludens stropha. Exempli causa subiciam: \'credimus\', inquiunt, \'resurrectionem futuram corporum\'. hoc si bene dicatur, pura confessio est. sed quia corpora sunt caelestia et terrestria et aer iste et aura tenuis iuxta naturam suam corpora nominantur, corpus ponunt, non carnem, ut orthodoxus corpus audiens carnem putet, hereticus spiritum recognoscat. haec est eorum prima decipula; quae si deprehensa fuerit, struunt alios dolos et innocentiam simulant et nos malitiosos uocant et quasi simpliciter credentes aiunt: \'credimus in resurrectionem carnis\'. hoc uero cum dixerint, uulgus indoctum putat sibi posse sufficere, maxime, quia id ipsum et in symbolo
Abbreviated transcription (Latin):
q ⁊ origenem. si illiꝰ dogmata reprobasset
scilicet uno medicamine. om̃s simul mor¬
bos debere curart: ⁊ iccirco sc̃i sp̃c negas¬
da maiestas est. qr in ila synodo suꝑ sub¬
stantia eius silentiũ fuit. De arrio ture
non de origene questio erat: de filio not
de sp̃u sc̃o. Confessi sunt quod negabat᷑.
tacuerunt de quo nemo querebat: quã¬
quam latent̾.⁊ origenẽ fontẽ arrii per¬
ciuserunt. Dam nantes enĩ eos qui fili¬
um de patris negant ẽẽ substantia. illũ
parit̾ arriũq dam: nauert̾. Alioquin
hoc argum̃to nec ualentinꝰ nec marci¬
on. nec cathafriga. nec manicheus dã¬
nari debent: quia synodꝰ nicena eos nos
nõiat. quos certe ante sy nodũ fuisse ñ
dubiũ est. Quod si quando argui cepe¬
rint. ⁊ aut subscribendũ eis fuerit aui
exeundũ de eccłia: miras strophas uide¬
as. Sic uerba temperant. sic ordin̾e uer¬
tunt. ⁊ ambigua queq concinnant. ut

Expanded text:
que et Origenem, si illius dogmata reprobasset\'. que et Origenem, si illius dogmata reprobasset\'. scilicet uno medicamine omnes simul morbos debuere curare; et idcirco spiritus sancti neganda maiestas est, quia in illa synodo super substantia eius silentium fuit. de Arrio tunc, non de Origene quaestio erat; de filio, non de spiritu sancto. confessi sunt, quod negabatur; tacuerunt, de quo nemo quaerebat. quamquam latente et Origenem, fontem Arrii, percusserunt; damnantes enim eos, qui filium de patris negant esse substantia, illum pariter Arriumque damnarunt. alioquin hoc argumento nec Valentinus nec Marcion nec Cataphrygas nec Manicheus damnari debent, quia synodus eos Nicena non nominat; quos certe ante synodum fuisse non dubium est. quodsi quando urgueri coeperint et aut subscribendum eis fuerit aut exeundum de ecclesiis, miras strophas uideas. sic uerba temperant, sic ordinem uertunt et ambigua quaeque concinnant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tonis sententia nr̃m dogna cõponit.ple¬
nissime docet. Quid gͥ faciã: Negem me
eiuisdem dogmatis esse : non credunt. Iu¬
rem: ridebunt ⁊ dicent. Domi nobis ista
nascuntur. Faciam quod solũ cauent.
ut sacra eoꝵ atq mysteria in publicũ
ꝓferam. ⁊ om̃is prudentia qua nos sim¬
plices ludunt. in ꝓpatulo sit: ũ qui ne¬
ganti uoci ñ credunt. credant saltẽ ar¬
guenti stilo. Hoc enĩ uel maxime cauess:
nequando contra au torẽ suũ eoꝵ scrip¬
ta teneantur. Facile dicunt cũ uiram̃¬
to: quod postea alio soluant ꝑiurio. A
subscriptione tergiuersantur. querunt¬
q suffragia. Alius. ñ possum. inquit
damnare quod nemo dam nauit: ali¬
us. nichil suꝑ hoc a patrib statutum
est: ut dũ totius orbis ꝓuocatur au¬
toritas: subscribendi necessitas differat᷑.
Quidam constantiꝰ. quomodo inquit dam¬
nabimꝰ: quod sy nodꝰ nicena ñ tetigit: Qe
enim dam:nauit arriũ: dam nasset uti¬

Expanded text:
tonis sententiae nostrum dogma conponit, platonis sententiae nostrum dogma conponit, planissime docet. Quid igitur faciam? negem me eiusdem dogmatis esse? non credent. iurem? ridebunt et dicent: \'domi nobis ista nascuntur\'. faciam, quod solum cauent, ut sacra eorum atque mysteria in publicum proferam et omnis prudentia, qua nos simplices ludunt, in propatulo sit, ut, qui neganti uoci non credunt, credant saltem arguenti stilo. hoc enim uel maxime cauent, ne quando contra auctorem suum eorum scripta teneantur. facile dicunt cum iuramento, quod postea alio soluant periurio; ad subscriptionem tergiuersantur quaeruntque suffugia. alius: \'non possum\' inquit, \'damnare, quod nemo damnauit\'; alius: \'nihil super hoc a patribus statutum est\', ut, dum totius orbis prouocatur auctoritas, subscribendi necessitas differatur; quidam constantius: \'quomodo\', inquiunt, \'damnabimus, quod synodus Nicena non tetigit? quae enim damnauit Arrium, damnasset uti
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ euacuauert᷑. Si michi creditis. orige¬
nistes nũquã fui: si non creditis: nẽ esse
cessaui. Quod si nec sic adducimim ad fide:
compellitis me in defensionem mei contͣ᷑
amasiũ urm scribere:: ut si non creditis
neganti. credatis saltẽ accusanti. S liben¬
tius michi erranti creditur. quã correcto.
Nec mirũ. Putant enĩ me suum ẽẽ cy aa¬
alyethen : ⁊ ꝓpt̾ animales ⁊ luteos nol¬
le palam dogmata confiteri. Ipsoꝵ enĩ
decretum est. non facile margaritas añ
iud dicere. in corde meo abscondi eloquia
tua ut ñ peccem tibi: ⁊ in alio loco super
iusto. qui loquitur in quit ueritatẽ cũ
ꝑximo suo. idest cũ his qui domestici fid̾i
sunt. Ex quo intelligi uolunt nos qui
necdum initiati sumꝰ debere audire men¬
daciũ: ne paruuli atq lactentes solidio¬
ris cibi edulio suffocemur Quod aut̃e ꝑ¬
uirioꝵ atq mendacii int̾se orgiis federẽ¬
tur: sextus stromatum liber in quo pla¬

Expanded text:
tae evacuarunt. Si mihi creditis, Origetae evacuarunt. Si mihi creditis, Origenistes nunquam cessaui. quodsi nec sic adducimini ad fidem, conpellitis me in defensionem mei contra amasium uestrum scribere, ut, si non creditis neganti, credatis saltem accusanti. sed libentius mihi erranti creditur quam correcto. nec mirum; putant enim me suum esse συνμύστην et propter animales et luteos nolle palam dogmata confiteri. ipsorum enim decretum est non facile margaritas anteuid dicere: in corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi; et in alio loco super iusto: qui loquitur, inquit, ueritatem cum proximo suo, id est cum his, qui domestici fidei sunt. ex quo intellegi uolunt nos, qui necdum initiati sumus, debere audire mendacium, ne paruuli atque lactantes solidioris cibi edulio suffocemur. quod autem periuriorum atque mendacii inter se orgiis foederentur, sextus Stromatum liber, in quo Pla
Abbreviated transcription (Latin):
defenderim: ubi praũu origenis dogma lax¬
dauerim. In lectione ysaiȩ in quo duo se¬
raphyn clamantia describuntur. illo int̾¬
pretante filiũ ⁊ sp̃m sc̃mꝰ nonne ego detes¬
tandam expositionẽ in duo testam̃ta mu¬
taui: Habetur liber in manib. ante xx
annos editus. Tot opuscula mea. ⁊ maxi¬
me cõmentaru. uixta o. portunitatem
locoꝵ gentilem sectam lacerant. Quod au¬
tem opponunt congregasse me libros illiꝰ
suꝑ cunctos hõues: utiña om̃iũ tractato¬
rum haberẽ uolumina: ut tarditatem
ingenu. eruditionis diligentia cõpensa¬
rem. Congregaui libros eius fateor: ⁊ ideo
errores non sequor quia scio unuiersa q̃
scripsit. Credite experto. Quasi xp̃ia
nus xp̃ianis ioquor̃ Uenenata sunt illi¬
us dogmata: aliena ab scripturis sc̃is :
iuim scripturis facientia. Legi in quã. le¬
gi origenem: ⁊ si in legendo crimen est.
fateor:⁊ nr̃m marsupiũ alexandrinȩ car¬

Expanded text:
defenderim, ubi prauum Origenis dogma laudefenderim, ubi prauum Origenis dogma laudauerim. in lectione Esaiae, in qua duo seraphin clamantia describuntur, illo interpretante filium et spiritum sanctum nonne ego detestandam expositionem in duo testamenta mutaui? habetur liber in manibus ante uiginti annos editus. tota opuscula mea et maxime commentarii iuxta oportunitatem locorum gentilem sectam lacerant. quod autem opponunt congregasse me libros illius super cunctos homines, utinam omnium tractatorum haberem uolumina, ut tarditatem ingenii lectionis diligentia conpensarem! congregaui libros eius, fateor; et ideo errores non sequor, quia scio uniuersa, quae scnus Christianis loquor: Venenata sunt illius dogmata, aliena a Scripturis sanctis, vim Scripturis facientia. Legi, inquam, legi Origenem; et si in legendo crimen est fateor; et nostrum marsupium Alexandrinae char
Abbreviated transcription (Latin):
labore. quo p̾cio barabanũ nocturnũ ha¬
bui p̾ceptorem. Timebat enĩ uideos: ⁊ mi¬
chi alterum exibebat nichodem̃. Hoꝵ õi¬
um frequenter in opusculis meis facio
mentionem. Certe apollinaris ⁊ didimi
interse dogma cotrariũ est. Rapiat me
ergo utraq turmarin diuersũ altrinse¬
cus: quia magistrũ utrũq confi¬
teor. Si expedit odisse homines ⁊ gentem
aliquam decestari: miro modo auersor
concisionem. Usq hodie eñi ꝑsequuntur
dñm iħm xp̃m in synagogis sathanȩ Obici¬
at michi quispiam cur hõiem uideũ habu¬
erim preceptorẽ: Et audet quidam ꝓferye
luteras meas ad didimũ: quasi ad magistr̃o.
Grande crim̃ discipuli. si hõiem eruditum
⁊ senem magistrũ dixer̃i. ⁊ t̾̃n uolo inspi¬
cere ipsam ẽpłam quȩ tanto tẽpore in
calum: niã reseruata est: nichil p̃ter ho¬
norem & salutationẽ continet. Inepta st̃
hec ⁊ friuola. Argiute potiꝰ ubi heresim

Expanded text:
labore, quo pretio Baraninam nocturnum halabore, quo pretio Baraninam nocturnum habui praeceptorem! Timebat enim Judaeos, et mihi alterum exhibebat Nicodemum . Horum omnium frequenter in opusculis meis facio mentionem. Certe Apollinarii et Didymi inter se dogma contrarium est. Rapiat me ergo utraque turma diversum altrinsecus, quia magistrum utrumque confiteor. Saliquam detestari, miro odio aversor concisionem. Usque hodie enim persequunturm Christum in synagogis satanae. obiciat mihi quispiam, cur hominem Iudaeum habuerim praeceptorem, et audet quidam proferre litteras meas ad Didymum quasi ad magistrum. grande crimen discipuli, si hominem eruditum et senem magistrum dixerim. et tamen uolo inspicere ipsam epistulam, quae tanto tempore in calumniam reseruata nihil praeter honorem et salutationem continet. inepta sunt haec et friuola. arguite potius, ubi heresim
Abbreviated transcription (Latin):
lum. et malũ bonũ: qui faciunt amarum
dulce. n dulce amarum. Nec bonis aduer¬
sarioꝵ si honestũ quid habuerint detrahẽ¬
dum est. nec amicoꝵ laudanda sunt uicia
⁊ unum quodq ñ ꝑsonarũ s rerũ ordinȩ¬
pondere iudicandum ẽ. Mordetur ⁊ lucius
quod incõposito currat pede: ⁊ t̾n sales eiꝰ
leposq laudantur. Dum essem uiuenis
miro discendi ferebar ardore: nec uixta qͦ¬
rũdam p̾sumptionẽ ipse me docui. Apol¬
linarem la dicenũ audiui antiochiȩ fre¬
quent᷑ ⁊ colui: ⁊ cũ me in sc̃is scripturis
erudiret: nunquã illiꝰ contentiosũ suꝑ
fenfit dogma suscepi.Iam canis spargebar
caput: ⁊ magistrũ potius quã discipulũ
decebat. ꝑrexi tñ alexandriã: audii didi¬
mum. In multis ei gr̃as ago. Quod nescixi
didici: quod sciebam illo docente ñ ꝑ di¬
di. Putabant me hõies finẽ fecisse discen.¬
di. ueni rursũ iherosolim̃a ⁊ bethleem: qͦ

Expanded text:
lum, et malum bonum, et qui faciunt amarum lum, et malum bonum, et qui faciunt amarum dulce, et dulce amarum . Nec bonis adversariorum si honestum quid habuerint detrahendum est, nec amicorum laudanda sunt vitia; et unumquodque non personarum, sed rerum pondere iudicandum est. mordetur et Lucilius, quod inconposito currat pede, et tamen sales eius leposque laudantur. Dum essem iuuenis, miro discendi ferebar ardore nec iuxta quorundam praesumptionem ipse me docui. Apollinarem Laodicenum audiui Antiochiae frequenter et colui et, cum me in sanctis scripterudiret, nunquam 524 illius contentiosum super sensu dogma suscepi. Jam canis spargebatur caput, et magistrum potius quam discipulum decebat. Perrexi tamen Alexandriam, audivi Didymum: in multis ei gratias ago. Quod nescivi, didici: quod sciebam, illo docente, non perdidi. Putabant me homines finem fecisse discendi. Veni rursum Jerosolymam et Bethleem. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
de: nichil de dogmatib cõprehensũ est Mo¬
ralis tantũ tractatur locus: ⁊ allegorie
nubilum serena expositione discutitur.
Laudaui interpretem non dogmatisten:
ingeniũ non fidem: phuosophum. ñ apłm.
Quod si uolunt suꝑ origenẽ meũ scire ui¬
dicium: legant in eccłiasten cõmentarios.
replicent in epła ad ephesios tria uolu¬
mina. ⁊ intelligant me semꝑ euis dog¬
matib contraisse. Que enim̃ stultitiã :
sic alicuiꝰ laudare doctrinam. ut sequar
⁊ blasfemiã: ⁊ beatꝰ cyprianꝰ tertulliano
magistro utitur. ut eius scripta probant.
Cumq eruditi ⁊ ardentis uiri delectetur
ingenio: montanũ cũ eo maximillam q
ñ sequitur. Fortissimos libros contra porpi¬
rium scribit apollinaris. eccłiastica pol¬
c̾re eusebiꝰ hẏstoriã texuit. Alter eoꝵ dimi¬
diatam xp̃i introduuit. eoco ꝓoauia al.
alter impietatis arris aꝑtissimꝰ ꝓpugnator
est. Ne inquit ysaias qui dicunt bonũ ma¬

Expanded text:
de, nihil de dogmatibus conprehensum est. mode, nihil de dogmatibus conprehensum est. moralis tantum tractatur locus et allegoriae nubilum serena expositione discutitur. laudaui interpretem, non dogmatisten, ingenium, non fidem, philosophum, non apostolum. quodsi uolunt super Origene meum scire iudicium, legant in Ecclesiasten commentarios, replicent in epistulam ad Ephesios tria uolumina, et intellegent me semper eius dogmatibus contra isse. quae enim stultitia est sic alicuius let blasphemiam? Et beatus Cyprianus Tertulliano magistro utitur, ut ejus scripta probant; cumque eruditi et ardentis viri delectetur ingenio, Montanum cum eo Maximillamque non sequitur. Fortissimos libros contra Porphyrium scribit Apollinarius: Ecclesiasticam pulchre Eusebius historiam texuit; alter eorum dimidiatam Christi introduxit oeconomiam; alter impietatis Arii apertissimus propugnator est. Vae, inquit Isaias, qui dicunt bonum ma
Abbreviated transcription (Latin):
ce dulȩ quas misistis honorifica
me affecere contumelia: sic inge¬
nium predicantes. ut fidei tollerent ue¬
ritatem. Et quia eadem ⁊ in alexandria.
⁊ romȩ ⁊ in toto pene orbe boni hõies suo
meo nomine iactare consueuert: ⁊ tan¬
tum me diligunt. ut sine me heretici ẽe
non possint: omittam ꝑsonas: rebus tan¬
tum ⁊ criminib respondebo. Neq enimca¬
se prodest maledicentib remaledicere.⁊ ade¬
sarios talione mordere. cui p̾cipitur ma¬
lum ꝓ malo ñ reddere. s uincere in bono
malum. saturari obꝓbriis. ⁊ alteram uer¬
beranti p̾bere maxillam. Obiciunt michi.
quare origenem aliq̃n laudauerim. Ni fu¬
masum in omelus cantici canticoꝵ. n pro¬
logus in libro hebraicoꝵ nominũ. Quidibi
de dogmatib eccłiȩ dicitur: Quid de patͣ
⁊ filio. & sp̃u sc̃o. Quid de carnis resurrec¬
tione: Quid de anime statu atq substan¬
tia: Simplex interpretatio atq doctrina:
simplici uoce laudata est. Nicħ ibi de fi¬

Expanded text:
Schedulae quas misistis, honorifica me affecere contumelia, sic ingenium praedicantes, ut fidei tollerent veritatem. Et quia eadem et Alexandriae et Romae, et in toto pene orbe boni homines super meo nomine jactare consueverunt; et tantum me diligunt, ut sine me haeretici esse non possint, omittam personas: rebus tantum et criminibus respondebo. neque enim causae prodest maledicentibus remaledicere et aduersarios talione mordere, cui praecipitur malum pro malo non reddere, sed uincere in bono malum, saturari obprobriis et alteram uerberanti praebere maxillam. Obiciunt mihi, quare Origenem aliquando laudauerim. ni falDamasum in omeliis Cantici canticorum et prologus in libro Hebraicorum Nominum. quid ibi de dogmatibus ecclesiae dicitur? quid de patre et filio et spiritu sancto? quid de carnis resurrectione? quid de animae statu atque substantia? simplex interpretatio atque doctrina simplici uoce laudata est. nihil ibi de fi
Abbreviated transcription (Latin):
tib si dici est quã passib. ꝓfestinatione
ad finẽ usq deduxi: atq ꝑ tenuitate in¬
genioli mei. ꝑ cunctos eccłiȩ magistros. p̾¬
cipue ꝑ duos pinguedinis liberos. augu¬
stinũ udelicet & i eronimũ. assistentes
aureo dextra leuaq candelabro. instar
dlloꝵ celi luminariũ cognitioni ad liqͥ¬
uĩ tradidi. de qua plurimis eoꝵ opuscu¬
lis. sua eis sollerti uigilantia ⁊ sagaci ꝑqui¬
sitione inuestigata restituens dicta. loqui ue¬
luti p̾sentes alt̾nis uicib feci. Qd tã rectũ:
Qd tã uerũ: Qd tã catholicũ: Ed clarius ad
instructionẽ om̃iũ magis utile uel cor¬
tra beretico ᷤ certe qui inimica aduersũ noᷤ
m̃te deseuiunt: Qͥd tã irrep̾hensibile: uo̾
ergo catholicoꝵ uiroꝵ p̾cepta tenacit̾ as¬
sequendo. iusti heredes. s & necessaru inue¬
nieminr: qui licterali eloquio pollentes. sapi¬
entiorib p̃feramini: ⁊ non magis stillan¬
tis liquoris. sic̃ p̾fatione cõprehendi. qũa

Expanded text:
tius, si dici fas est, quam passibus pro festinatione ad finem usque perduxi: atque pro tenuitate ingenioli mei per cunctos Ecclesiae magistros, praesertim per duos pinguedinis libros, Augustinum videlicet et Hieronymum assistentes, aureo dextera laevaque candelabro, instar duorum coeli luminarium cognitioni ad liquidum tradidi: de quamplurimis eorum opusculis, sua eis solerti vigilantia, et sagaci perquisitione investigata restituens dicta, loqui veluti praesentes alternis vicibus feci. Quid tam rectum, quid tam verum, quid tam catholicum, quid sole clarius, ad instructionem omnium magis utile, vel contra haereticos certe, qui inimica adversum nos mente desaeviunt, quid tam irreprehensibile? Vos ergo catholicorum virorum praecepta tenaciter assequendo, justi haeredes, sed et necessarii inveniemini: qui Latiali eloquio pollentes, sapientioribus praeferamini: et non magis stillantis liquoris, sicut praefatione comprehendi, quam
Abbreviated transcription (Latin):
umauam michi multoꝵ sim con¬
scius pecc̃oꝵ. ⁊ cotidie in oratione
flexis genib loquar. delicta
uiuentutis meȩ ⁊ ignorantias meas ne
memineris : tñ sciens dictũ ẽẽ ab apło.
ne inflatꝰ suꝑbia incidat in laqueũ dia¬
boli: ⁊ in alio loco scriptũ. suꝑbis d̾s re¬
sistit humilib aũ dat gr̃am: nichil ita
a pueritia uitare conatꝰ sũ. qua tum̃tẽ
animũ ⁊ erectam ceruicẽ. dei contra se odi
a ꝓuocantẽ. Noui enĩ magistrũ.⁊ dñm.
⁊ d̾m meũ in carnis humilitate dixisse : di¬
scite a me qr mitis sũ ⁊ humilis corde: et
ante ꝑ os dauid cecinisse: mem̃to dñe dauid
tis literis tuis ante tacuisse: ⁊ alioꝵ ut
infidelitatẽ. uel negligentiã in me referaᷤ.
Quid eñĩ causȩ erat. ut ꝓuocatꝰ officio ta¬
cerem. ⁊ amicitias tuas meo silentio re¬
peller̃ẽ: qui ultro soleo bonoꝵ appetere
necessitudinem. ⁊ me eoꝵ ingerere cari¬
tati: Quia meliores sunt duo qua unꝰ:

Expanded text:
uamquam mihi multorum sim conuamquam mihi multorum sim conscius peccatorum et cottidie in oratione flexis genibus loquar: delicta iuuentutis meae et ignorantias meas ne memineris, tamen sciens dictum ab apostolo: ne inflatus superbia incidat in iudicium diaboli et in alio loco scriptum: superbis deus resistit, humilibus autem dat gratiam, nihil ita a pueritia uitare conatus sum quam tumentem animum et erectam ceruicem dei contra se odia prouocantem. noui enim magistrum et dominum et deum meum in carnis humilitate dixisse: discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et ante per os Dauid cecinisse: memento, domine, Dtis litteris tuis ante tacuisse et aliorum uel infidelitatem uel neglegentiam in me referas. quid enim proderat, ut prouocatus officio tacerem et amicitias tuas meo silentio repellerem, qui ultro soleo bonorum appetere necessitudinem et me eorum ingerere caritati? quia meliores sunt duo quam unus
Abbreviated transcription (Latin):
heremũ labore ꝑueniat: ut ñ putet ꝑ¬
fectam eẽ uirtutẽ exisse de egypto: s
ꝑ innumerabiles insidias ad monteo
scdam in galgala circuncisionẽ: ut illi ie¬
rico corruat sacerdotalis̃ tubarũ subu̾sa
clangorib: ut uiguletur adonisedecͭ. ut
sunt: te salutant. Sc̃os qͥ nos diligere dig¬
nant᷑: ꝑ te oppido salutamꝰ. Ieronim ad

Expanded text:
heremum labore perueniat, ut non putet perfectam esse uirtutem exisse de Aegypto, sed per innumerabiles insidias ad montem N accipiat secundam in Galgala circumcisionem, ut illi Hiericho corruat sacerdotalium tubarum subuersa clangoribus, ut iuguletur Adonibezec, ut Gsunt, te salutant. sanctos, qui nos diligere dignantur, per te oppido salutamus. LXXVII. AD
Abbreviated transcription (Latin):
nator regat. ⁊ cẽcus cecos ducat in foue¬
am: talisq sit rector. quales illi qͥ regũ¬
tur. Matr̃e cõmunẽ quȩ cũ uobis scĩtate
societur. in eo uos p̾uentt. qr tales genu¬
it. cuiꝰ uere uent̾ aureus est. potest diq:
eo salutamꝰ honore quo nostis: una qͦ
suspiciendas cunctis sorores. quȩ sexum
uicere cũ scło. quȩ oleo ad lãpades largit᷑
p̃parato.sponsi opłeribnt᷑ aduentũ. O beata
domꝰ in qua morat᷑ anna uidua: uirgi¬
nes ꝓphisse. geminꝰ samohel notritos
in templo. O tecta felicia: in quib cernimꝰ
machabeorũ martẏrũ coronis cinctã mar¬
tyrẽ matr̃e. Nã licet cotidie xp̃m confi¬
teamini dũ eiꝰ p̾cepta seruatis: tn ad pri
aperta confessio. qd̃ ꝑ uos ab urbe ur̃a
arriani quonda dogmnatis uirus exclusõ
est: ⁊ miremini forsitan qd in fine ep̃łe¬
iam rursus exorsus sim. Quid faciã: uo¬
cẽ pector negare ñ ualeo. Epłe breuitaᷤ

Expanded text:
nator regat et caecus caecos ducat in fouenator regat et caecus caecos ducat in foueam talisque sit rector, quales illi qui reguntur. Matrem communem, quae, cum uobis sanctitate societur, in eo uos praeuenit, quia tales genuit, cuius uere uenter aureus potest dici, eo salutamus honore, quo nostis; una quoque suspiciendas cunctis sorores, quae sexum uicere cum saeculo, quae oleo ad lampadas largiter praeparato sponsi opperiuntur aduentum. o beata domus, in qua morantur Anna uidua, uirgines prophetissae, geminus Samuhel nutritus in templo! o tecta felicia, in quibus cernimus Macchabaeorum martyrum coronis cinctam martyrem matrem! nam licet cotidie Christum confiteamini, dum eius praecepta seruatis, tamen ad priuaperta confessio, quod per uos ab urbe uestra Arriani quondam dogmatis uirus exclusum est. et miremini forsitan, quod in fine iam epistulae rursus exorsus sim. quid faciam? uocem pectori negare non ualeo. epistulae breuitas
Abbreviated transcription (Latin):
poeta. õĩa etiã tuta timeo. Scitis ipsi lu¬
bricũ adolescentiȩ iter: in quo ⁊ ego lap¬
sus sũ. ⁊ uos ñ sñ timore transistis. Hoc
cũ illa maxime ingredit᷑. õiũ fulcienda
preceptis. õiũ est sustentanda solatus id ÷
crebris ur̾ȩ sollicitudinis epłis roboran¬
da. Et qi caritas om̃ia sustinet: obsecro
ut etiã a papa ualeriano ad eã confortã¬
da litteras exigatis. Nostis puellares ani¬
mos his reb plerũq solidari: si se intel¬
ligant curȩ ẽẽ maiorib. In mea enĩ patͥa
rusticitatis uernacula. deus uent̾ est:¬
⁊ de die indiẽ iuixit᷑. Sc̃ior ẽ. ille qͥ ditior ẽ.
aecessit huic patellȩ uixta tritũ populi
sermone ꝓuerbiũ: dignũ oꝑculũ. Lupici¬
nꝰ sac̾dos. scd̃m illud quoq de qͦ semel in
uita crassũ ait risisse luciliꝰ. simiłe ha¬
bent labra lactucã asino carduos comeden¬
te iudelicet ut ꝑforatã naue debilis gub̃¬

Expanded text:
poeta, omnia etiam tuta timeo. Scitis ipsi lupoeta, omnia etiam tuta timeo. Scitis ipsi lubricum adolescentiae iter, in quo et ego lapsus sum et vos non sine timoris transitis. Hoc illa cum maxime ingrediens omnium fulcienda praeceptis, omnium est sustentanda solaciis, id est crebris vestrae sanctitudinis epistulis roboranda, et quia caritas omnia sustinet, obsecro ut etiam a papa dam litteras exigatis. nostis puellares animos his rebus plerumque solidari, si se intellegant curae esse maioribus. In mea enim patria rusticitatis uernacula deus uenter est et de die uiuitur: sanctior est ille, qui ditior est. accessit huic patellae iuxta tritum populi sermone prouerbium dignum operculum, Lupicinus sacerdos — secundum illud quoque, de quo semel in uita Crassum ait risisse Lucilius: \'similem habent labra lactucam asino cardus comedente\' —, uidelicet ut perforatam nauem debilis guber
Abbreviated transcription (Latin):
ligatus. dñicũ de eugłio expecto clamorẽ.
Iheronime ueni foras. Bonosus inqu̾a. qr
transeufraten tulit lũbare suũ: ibi illĩ
in foramine petrȩ abscondens. ⁊⁊ postea scis¬
sum repperiens. cecinit. dñe tu possedisti
renes meos. dirupisti uincula meatͥ sacͥ¬
ficabo hostiã laudis: me uero nabucodo¬
nosor ad babilonẽ. id e̾ confusionẽ m̃tis
meȩ cathenatũ duxit: ibi mͥ captipita¬
tis uigum imposuit: ibi circulũ ferri innec¬
tens. de canticis syon cantare p̾cepit. Cui e¬
go dixi: dñs soluit cõpeditos: dñs illumi¬
nat cecos. Et ut breuit̾ ceptã dissimilitu¬
dinẽ finiã: ego ueniã dep̾cor. ille expectat
coronam. Soror mea sc̃i uiliani in xp̃o fru¬
ctus est. ille plantauit: uos rigate: dñs¬
aũ increm̃tũ dabit. Hanc mͥ iħc̃ ꝓ eo uulne¬
re qd diabolus inflixerat p̾stitit᷑. uiu̾a red¬
dendo ꝑ mortua. Huic ego ut ait gentilis

Expanded text:
ligatus dominicum de euangelio expecto clamorem: ligatus dominicum de euangelio expecto clamorem: \'Hieronyme, ueni foras\'. Bonosus, inquam, — trans Euphraten tulit lumbare suum ibi illud in foramine petrae abscondens et postea scissum repperiens cecinit: \'domine, tu possedisti renes meos; Epistula nincnla mea; tibi sacrificabo hostiam laudis\', me uerus Nabuchodonosor ad Babylonem, id est confusionem mentis meae, catenatum duxit; ibi mihi captiuitatis iugum inposuit, ibi tens de canticis Sion cantare praecepit. Cui ego dixi: Dominus solvit conpeditos, dominus inluminat caecos; et, ut breviter coeptam dissimilitudinem finiam, ego veniam deprecor, ille expectat coronam. Soror mea sancti Iuliani in Christo fructus est: ille plantavit, vos rigate, dominus incrementum dabit. Hanc mihi Iesus pro eo vulnere, quod diabolus inflixerat, praestitit vivam reddendo pro mortua. Huic ego, ut ait gentilis
Abbreviated transcription (Latin):
patione detentos: Nulla necessitas maior
est caritate. Restant duo: ut aut uos pigo¬
erit: aut ego ñ meruer̃i. Eqͥb malo uos inces¬
sere tarditatis: ꝗͣ me condẽpnare ñ meritõ.
Faciliꝰ enĩ negligentia em̃dari potest: qũã
nasci amor. bonosus ut scͥpsistis qͣsi filiꝰ.
.ixts oc. a quosa petiit. nos prist ina conta¬
gione sordentes. quasi reguli ⁊ scorpiones
arentia queq sectam᷑. Ille ĩa calcat suꝑco¬
lubri caput: nos serpenti t̾rã ex duuna
sententia comedenti. ad huc cibus sumꝰ.
Ille ĩa potest sũmũ graduũ psalmũ ascen¬
dere: nob̃ adhuc in p̾mo ascensu flentib
nescio an dice aliqn contingat. Leuaui od¬
los meos ad montes: ũn ueniet auxiluũ mͥ
Ille int̾ minaces scłi fluctꝰ in tuto insulȩ
id est eccłiȩ gremio sedens. ad exẽpłu ioħis
libru forte ĩa deuorat: ego in scelerũ meo¬
rũ sepulc̾ro iacens. ⁊ peccoꝵ uinculis col¬

Expanded text:
patione detentos? nulla necessitas maior patione detentos? nulla necessitas maior est caritate. restant duo, ut aut uos piguerit aut ego non meruerim. e quibus malo uos incessere tarditatis, quam me condemnare non meriti. facilius enim neglegentia emendari potest, quam amor nasci. Bonosus, ut scribitis, quasi filius lyaco? aquosa petiit, nos pristina contagione sordentes quasi reguli et scorpiones arentia quaeque sectamur. ille iam calcat super colubri caput, nos serpenti terram ex diuina sententia comedenti adhuc cibo sumus. ille iam potest summum graduum psalmum scandere, nobis adhuc in primo ascensu flentibus nescio an dicere aliquando contingat: leuaui oculos meos in montes, unde ueniat auxilium mihi. ille inter minaces saeculi fluctus in tuto insulae, hoc est ecclesiae gremio, sedens ad exemplum Iohannis librum forte iam deuorat, ego in scelerum meorum sepulchro iacens et peccatorum uinculis. con
Abbreviated transcription (Latin):
loquunt᷑: illȩ hic tantũ loqͥ latine sci¬
unt. Hic enĩ aut barbarus semisermo di¬
cendꝰ est: aut tacendũ ẽ. Quocienscũq ca¬
rissimos mͥ uultꝰ notȩ manꝰ refer̾t imp̾s¬
sa uestigia: totiens aut hĩc ego ñ sũ. aut
uos hic estis. Credite amori uera dicen¬
ti. ⁊ cũ hȩc scriberẽ uos uidebã. Quib ħ
primũ queror. cur tot int̾iacentib spa¬
eus maris atq terrarũ. tã paruã epłam
miseritis: nisi qd ita merui. qͥ uob̾ ut scri¬
b̾stis antea ñ scripsi chartã defuisse ñ po¬
tẽ. egypto ministrante cõmertia. Etsiali¬
cui ꝑtolomeus maria conclusisset: tñ rex
rex athalus membranas e ꝑgamo mise¬
rat. ut penuria chartȩ pelsib pensarit::
unde ꝑgamenoꝵ nom̃ ad hanc usq diẽ tra¬
dente sibi inuicẽ posteritate seruatũ ẽ.dd
gͥ arbitrer: Bauilũ festinasse. qu̾ãuis ler¬
gȩ epłȩ una nox sufficit: an uos aliꝗͣ occu¬

Expanded text:
loquuntur, illae hic tantum Latine sciloquuntur, illae hic tantum Latine sciunt. hic enim aut barbarus seni sermo discendus est aut tacendum est. quotienscumque carissimos mihi uultus notae manus referunt inpressa uestigia, totiens aut ego hic non sum aut uos hic estis. credite amori uera dicenti: et cum has scriberem, uos uidebam. quibus hoc pnmum queror, cur tot interiacentibus spaiis maris atque terrarum tam paruam epistulam miseritis, nisi quod ita merui, qui uobis, ut scribitis, ante non scripsi. chartam defuisse non puto Aegypto ministrante commercia. et si aliqui Ptolomaeus maria clausisset, tamen rex Attalus membranas e Pergamo miserat, ut penuria chartae pellibus pensaretur; unde pergamenarum nomen ad hanc usque diem tradente sibi inuicem posteritate seruatum est. quid igitur? arbitrer baiulum festinasse? quamuis longae epistulae una nox sufficit. an uos aliqua occu
Abbreviated transcription (Latin):
matiũ iouini.anũ.⁊ eusebiũ
ON debet carta diuidere
quos amor mutuus copulauit.
nec ꝑ singula officia mei st̃ parti¬
endi sermones: cũ sic inuicẽ uos ame¬
tis. ut ñ minꝰ tres caritas uingat. quã
duos natura sociauit. quin potiꝰ si rei
conditio pateret᷑. sub uno litterulȩ api¬
ce nõia indiuisa concluderẽ: ur̃is quo¬
q ita me litteris ꝓuocantib. ut et in
putarẽ. Nã postqũa. sc̃o euagrio tras¬
mittente. in ea ad me heremi parte de¬
latȩ sunt. quȩ int̾ syros sarracenosq
uastũ limitẽ ducit : sic gauisus sũ ut illũ
diẽ romanȩ felicitatis qͦ pͥmũ marcelli ap̃ no¬
lãp̾lio pꝰ cannensem pugña annibalis ag¬
mina cecider̾t. ego uicerim: ⁊ licet supͣ
dictus fr̃ sepe me usitet. atq me ita
ut sua in xp̃o uiscera foueat. tn longo
a me spacio seiuinctꝰ. ñ minꝰ mͥ reliquit
abeundo desideriũ. quã attulerat ueni¬
endo. letitiã. Nunc cũ ur̃is litte¬
ris fabulor: illas amplector: ille mecũ

Expanded text:
MATIUM, IOUINUM, EUSEBIUM. Non debet charta diuidere, \'quos amor mutuus copulauit, nec per singulos officia mei sunt partienda sermonis, cum sic inuicem uos ametis, ut non minus tres caritas iungat, quam duos natura sociauit. quin potius, si rei condicio pateretur, sub uno litterulae apice nomina indiuisa concluderem uestris quoque ita me litteris prouocantibus, ut et in putarem. nam postquam sancto Euagrio transmittente in ea ad me heremi parte delatae sunt, quae inter Syros ac Sarracenos uastum limitem ducit, sic gauisus sum, ut illum diem Romanae felicitatis, quo primum Marcelli apud Nolam proelio post Cannensem pugnam superba Hannibalis agmina conciderunt, ego uicerim. et licet supra dictus frater saepe me uisitet atque ita ut sua in Christo uiscera foueat, tamen longo a me spatio seiunctus non minus mihi dereliquit abeundo desiderium, quam adtulerat ueniendo laetitiam. Nunc cum uestris litteris fabulor, illas amplexor, illae mecum
Abbreviated transcription (Latin):
totiens idoloꝵ templa ueneram᷑: accensiq
ante tumulos eoꝵ cerei. idolatriȩ insig¬
nia sunt. Plus aliquid dicã quod redun¬
det ĩ. auctoris caput. ⁊ insanũ cerebrõ
uel sanet aliq̃n uel deleat: ne tantis sac¬
legus simpliciũ animȩ suluertantor.
Ergo ⁊ dñi corpꝰ in sepulchro positũ im¬
mundũ fuit. ⁊ angeli qui candidis uesti¬
bus utebantur mortuo cadaueri atq
polluto p̾bebant excubias: ut pꝰ mul¬
ta scła dormitantiꝰ sõn niaret. immo poc¬
taret immundissim̃a lepra crapulam:
silicas aut destrueret᷑. aut in templa
⁊ñ uirga apłica uirgaq ferrea confrin¬
gere uas inutile: ⁊ tradere in interitõ
carnis. ut sp̾c saluus fiat. Meminerit
illiꝰ dicti. uidebas furẽ ⁊ currebas cũ eo.
⁊ cũ adulteris portionẽ tuã ponebas. Et
in alio loco. In matutino int̾ficiebã om̃s
pecca tores t̾rȩ: ut disꝑderẽ de ciui¬
tate dñi os operantes iniquitatẽ.

Expanded text:
totiens idolorum templa ueneramur accensique totiens idolorum templa ueneramur accensique ante tumulos eorum cerei idolatriae insignia sunt ? plus aliquid dicam, quod redundet m auctoris caput et insanum cerebrum uel sanet aliquando uel deleat, ne tantis sacrilegiis simplicum animae subuertantur. ergo et domini corpus in sepulchro positum inmundum fuit et angeli, qui candidis uestibus utebantur, mortuo cadaueii atque pollute praebebant excubias, ut post multa saecula Dormitantius somniaret, immo eructuaret inmundissimam crapulam silicas aut destrueret aut in templa non uirga apostolica uirgaque ferrea confringere uas inutile et tradere in interitum carnis, ut spiritus saluus fiat. meminerit illius dicti: uide bas furem et con currebas cum eo et cum adulteris portionem tuam ponebas. et in alio loco: in matutino interficiebam omnes peccatores terrae, ut disperderem de ciuitate domini omnes operantes iniquitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
qui mortuoꝵ oͦssa uenersmͣ. O infelice
hõiem. ⁊ om̃i lacrimarũ fonte plangen¬
dum. qui hec dicens ñ se intelligit esse
samaritam ⁊ iudeũ. qui corpora mor¬
tuoꝵ ꝓ immundis habent. ⁊ etiã uasa
que in eadem domo fuerint pollui su¬
spicantur : sequentes occidentẽ litterã
⁊ non sp̃m uibificantẽ. Nos autẽ noz
dico martyrũ reliquias. s nec solem qͥ¬
dem ⁊ lunam. ñ angelos. ñ archangesos.
non seraphyn. ñ cherubin. ⁊ õe nomen
quod nominatur ⁊ in p̾senti scło ⁊ in fu¬
turo colimꝰ ⁊ adoramꝰ: ne seruiamꝰ crea¬
turȩ potiꝰ quã creatori. qui ẽ bñdictꝰ ĩ
scła. honoramꝰ ergo reliquias marty¬
rum : ut eũ cuiꝰ st̃ martyres adoremus.
Honoramꝰ seruos: ut honor seruoꝵ re¬
dundet ad dñm qui ait. Qui uos susci¬
pit: me suscipit. Ergo petͥ ⁊ pauli in¬
munde st̾ reliquie Ergo moysi corpus¬
scufĩt immundũ erit : quod iuxta he¬
braicam ueritatẽ ab ipso sepultũ est

Expanded text:
um hominum ossa veneramur. O infelicem hominem, et omni lacrymarum fonte plangendum, qui haec dicens non se intelligit esse Samaritam et Judaeum, qui corpora mortuorum pro immundis habent, et etiam vasa quae in eadem domo fuerint pollui suspicantur, sequentes occidentem litteram, et non spiritum vivificantem. Nos autem non dico martyrum reliquias, sed ne solem quidem et lunam, non angelos, non archangelos, non seraphim, non cherubim, et omne nomen quod nominatur, et in praesenti saeculo et in futuro colimus et adoramus, ne serviamus creaturae potius quam creatori, qui est benedictus in saecula. honoramus autem reliquias martyrum, ut eum, cuius sunt martyres, adoremus, honoramus seruos, ut honor seruorum redundet ad dominum, qui ait: qui uos suscipit, me suscipit. ergo Petri et Pauli inmundae sunt reliquiae? ergo Moysi corpusculum inmundum erit, quod iuxta Hebraicam ueritatem ab ipso sepultum est