comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ gͥ quos popło suo prepo¬
suit dñs speciale uolens offici¬
um demonstrare: ait quod ex
euangelio modo audiuimus.
Qs putas ẽ fidelis dispensator
ce prudens quẽ constituit do¬
minus supͣ familiã suã: ut dae

Expanded text:
ur, quos populo suo praeposuit, Dominus speciale volens officium demonstrare, ait, quod ex Evangelio modo audivimus: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit Dominus supra familiam suam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mundus eccłia ẽ: & totus mun¬
dus odit eccliam. Mundus igit᷑
odit mundũ. inimicus reconci¬
liatum: Dampnatus saluatũ.
inquinatus mundatum. In fes

Expanded text:
mundus Ecclesia est, et totus mundus odit Ecclesiam. Mundus igitur odit mundum, inimicus reconciliatum, damnatus salvatum, inquinatus mundatum: s
Abbreviated transcription (Latin):
uelud radiũ solis. aut splendo¬
rẽ lucernȩ alieno putares lu¬
Icere fulgore: ait de ipso beatꝰ
eugłista ioħes. cui archanum
dei ce uidere ce reuelare con¬
cessũ est. dicens. Erat lumen
uerũ.Uerũ lumen ait: ut scias
illũ non cuiuscũq crea¬
illuminari: s illuminandi ha¬
beat potestatẽ. Illuminat enĩ
Nut legit᷑ omẽm hominẽ ueni¬

Expanded text:
velut radium solis, aut splendovelut radium solis, aut splendorem lucernae, alieno putares lucere fulgore, ait de ipso beatus Evangelista Joannes, cui arcanum Dei et videre et revelare concessum est, dicens: Erat lumen verum . Verum lumen ait, ut scias illum non cujuscunque creailluminari, sed illuminandi habeat potestatem: illuminat enim, ut legitur, omnem hominem veni
Abbreviated transcription (Latin):
a patre differt: nec uirtute diͦ¬
cordat. Cumq sit cum patre
unum. de patre tamen natus
asseritur: nec ut impius blas
phemat arrius. aut creatura
quecumq filius. aut patri im¬
par ẽẽ credatur. Le.U.¬
udis gͦ o homo dm̃ de dõ na¬
tũ. s in tm̃ hoc ꝓfundo ha¬
bes qd̵ fide credas: non habes
qd̾ discutias argum̃tis. Audis
filiũ de patre natũ: s ne sexũ
aliquẽ possis in diuinitate rima¬
ri. ipse filius & uerbũ dicitur
ce lum̃. Bicit᷑ etiã dei uirtus
ce dei sapientia: ut intellegas
non quasi ꝑ liniamenta genita¬
liũ corporalit̾ creasse patrẽ. s
ꝑ ineffabile maiestatis secretũ.
De uirtute: ꝓdisse uͥtutẽ. & lum̃
manasse de lumine. Rursum ne
uerbũ ipsũ non substantiã ueri¬
tatis s ꝓlatiuũ loquentis dei pu¬
tares eẽ sermonẽ. dicit᷑ filius:
Sut in eo  qͥ pat̾ est. ee consonan¬
tiam eẽ disceres e affectũ: Lc.ui.¬
terũ qi lum̃ dicit᷑. ne forte. eũ

Expanded text:
a Patre differt, nec virtute disa Patre differt, nec virtute discordat; cumque sit cum Patre unum, de Patre tamen natus asseritur; ne phemat Arius, aut creatura quaecunque Filius, aut Patri impar esse credatur. Audis ergo, o homo, Deum de Deo natum; sed in tantum hoc profundo habes quod fide credas, non habes quod discutias argumentis. Audis Filium de Patre natum: sed ne sexum aliquem possis in Divinitate rimari, ipse Filius et Verbum dicitur et lumen. Dicitur etiam Dei virtus et Dei sapientia, ut advertas non quasi per lineamenta genitalium corporaliter creasse Patrem, sed per ineffabile majestatis secretum de virtute prodisse virtutem, et lumen manasse de lumine. Rursus, ne Verbum ipsum non substantiam veritatis, sed prolatitium loquentis Dei putares esse sermonem, dicitur Filius, ut in eo illius qui Pater est et consonantiam esse disceres et affectum. Iterum quia lumen dicitur, ne forte eum
Abbreviated transcription (Latin):
lis. qͥ plenitudine eugłige lec¬
tionis edoctus. in patre filioq
eius inscrutabile unicȩ maies¬
tatis asseruit sacram̃tum: edo¬
cens ce ostendens quȩ eẽt in u¬
no eodeq dei filio. & susceptȩ
carnis ratio. & naturalis priui¬
legium deitatis: Lc.iii.¬
dixisse ego &e pat̾ unũ su¬
mus: &e qͥ me uidet. uidet &
patrẽ meũ. Hec illũ confessio.
ce honorabilem in t̾ris: &e cȩlo
reddidit głosũ. S necessariũ
nc̃ ẽẽ reor. ut occasioẽ beati
nabilit̾ ab eo seruata ꝓuexit:
nos qͦq ꝓpitio largiente dõ. sa¬
lutarib doctrinȩ dm̃cȩ testi¬
sumus: solitariꝰ non est. Qui dic̃
unũ sumꝰ: utiq ab eo cũ quo u¬
nũ ẽ: non potest ẽẽ diuisus.
patre & filio diuersitatem
conaris astruere: cũ filius sub¬
stantiȩ suȩ nos edocens ueritatẽ
Dixerit. ego &e pat̾ unũ sumus:
nec seꝑatione se diuidit. nec u¬
nione confundit. Qui unum
cũ patre ẽ: nec perpetuitate

Expanded text:
lis, qui, plenitudine evangelicae leclis, qui, plenitudine evangelicae lectionis edoctus, in Patre Filioque ejus inscrutabile unicae majestatis asseruit sacramcens et ostendens quae esset in uno eodemque Filio Dei et susceptae carnis ratio, et naturalis privilegium deitatis? Audixisse, Ego et Pater unum sumus ; et, Qui me videt, videt et Patrem meum . Haec illum confessio et honorabilem terris, et coelo reddidit gloriosum. Sed necessarium nunc esse reor, ut occasione beati nabiliter ab eo servata provexit, nos quoque, propitio largiente Domino, salutaribus doctri nae dominicae testiSumus, solitarius non est: qui dicit, Unum sumus, utique ab eo cum quo unum est non potest esse divisus. et ejus Filio diversitatem conaris astruere, cum Filius substantiae suae CXLVI nos edocens veritatem, dixerit: Ego et Pater unum sumus? nec separatione se dividit, nec unione confundit. Qui unum cum Patre est, nec perpetuitate
Abbreviated transcription (Latin):
morias religiosis con
ra in eis diuina miramur. Q
iccirco nob̾ st̃ uenerabiles: qi
p̃sentis uitȩ luce despecta. con¬
tẽptoq suoꝵ corpoꝵ cruciatũ.
seuientẽ mundũ dei ꝓ amore.
uicert. Sic̃ hic beatissimus
tione indisputabilis deitats᷑
spũ feruentiore consurgens
arrianis impietatib obluc¬
tat᷑: &e eccłias dĩ con¬
certantiũ hereticoꝵ ꝓcellis ac
turbinib ꝑturbata sere¬
nȩ fidei tͣnqͥllitate pacauit.
ce s et̾na p̾mia multimoda
passione quesiuit : illiꝰ nimi¬
rũ inconcussa sequens uestigi¬
a. ad quẽ dñs ait. T̃u es petrꝰ
cr suꝑ hãc petrã edificabo eccłiã
meã: ce portȩ inferi ñ p̃uale¬
ere ac merito cunctis posti¬
tatib honorandus ille. qͥ firmȩ
te confudit: & infatigatȩ pati¬
entiȩ fortitudine triumphauit.
Nec inferni sic̃ dictum ẽ aduer¬
sus eũ porta p̃ualuit: qͥ sͥ por¬
tȩ et̃̾nalis ingressũ regẽ głȩ
confessus aperuit. Aut qͥmodo
ei non paterce porta illa uita¬

Expanded text:
morias religiosis convra in eis divina miramur: qui idcirco nobis sunt venerabiles, quia, praesentis vitae luce despecta, contemptoque suorum corporum cruciatu, saevientem mundum Dei pro amore vicerunt; sicut beatissimus hic tione indisputabilis deitatis spiritu ferventiore consurgens, Arianis impietatibus obluctatur, et Ecelesias Dei, concernentium haereticorum procellis ac turbinibus perturbatas, serenae fidei tranquillitate pacavit, et sibi aeterna praemia multimoda passione quaesivit, illius nimirum inconcussa sequens vestigia, ad quem Dominus ait: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam: et portae inferi non praeere ac merito cunctis posteritatibus honorandus ille qui firmisste confudit, et infatigatae patientiae fortitudine triumphavit. Nec inferi, sicut dictum est, adversus eum porta praevaluit, qui sibi portae aeternalis ingressum, regem gloriae confessus, aperuit; aut quomodo ei non pateret porta illa vita
Abbreviated transcription (Latin):
te ocłos nr̃os illũ tantȩ distric¬
tonis diẽ quo uidex ueniet.
&e rationẽ cum seruis quubus
talenta cõmisit ponet. Ec̃ce
s̃ electoꝵ om̃ium & reꝓboꝵ mul¬
bi petrus cũ udea łe. ixͣ.¬
conuersa qmͣ post se traxit
apparebit: ibi paulus conuer¬
sũ ut ita dixerim mundum
ducens: ibi andreas post se. a¬
chaiã. ioħs asiã. thomas indi¬
am in conspectu sui uidicis cori¬
uersã ducent: ibi om̃s dñci
gregis arietes cũ animaꝵ lu¬
cũ gregib suis ante ocłos et̃¬
mus. qͥ pastoꝵ nom̃ habemꝰ:
& oues quas ex nutrimento
nrõ debemꝰ ostendere ñ habe¬
mus: Hic pastores uocati sumꝰ:
ce. ibi gregem ñ ducimus. In¬

Expanded text:
te oculos nostros illum tantae districtionis diem, quo judex veniet, et rationem cum servis suis, quibus talenta credidit ponet . Ecce ne electorum omnium et reproborum multur. Ibi Petrus cum Judaea conversa, quam post se traxit, apparebit. Ibi Paulus conversum, ut ita dixerim, mundum ducens. Ibi Andreas post se Achaiam, ibi Joannes Asiam, Thomas Indiam, in conspectum sui regis conversam ducet. Ibi omnes dominici gregis arietes cum animarum lucum gregibus suis ante aetermus, qui pastorum nomen habuimus et oves quas 1505 ex nutrimento nostro debeamus ostendere non habemus? Hic pastores vocati sumus, et ibi gregem non ducimus. 18
Abbreviated transcription (Latin):
la ñ recipuint. Expedit ei ut
suspendat᷑ ei mola asmaria in
collo eiꝰ: & demerg atur in
ꝓfundũ maris. Qm̃qmͣ hec ge¬
neralis possit eẽ sententia ad¬
uersũ om̃s qͥ aliquẽ scandalitait.
tam̃ iuxta consequentiã ser¬
monis. etiã contra apłos dictũ
intellegi potest: qͥ int̾rogando
quis maior ẽẽt in regno celoꝵ.
uidebantur in terra de digni¬
tate contendere. In festo sci

Expanded text:
xpedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris. Quamquam haec generalis possit esse sententia adversus omnes qui aliquem scandalizant, tamen juxta consequentiam sermonis etiam contra apostolos dictum intelligi potest, qui interrogando, quis major esset in regno coelorum, videbantur inter se de dignitate contendere, et si
Abbreviated transcription (Latin):
potestate refrenant᷑. ne cor¬
da hominũ tantum tẽptare
p̃ualeant. qnͣtum uolunt.
rincipatꝰ uocant᷑. Lc.ui.
qui ipsis quoq bonis an¬
głoꝵ spiritib p̾sunt: qͥ sub¬
iectis aliis. dũ queq st̃ agen¬
da disponunt. eis ad explen¬
reliqͦs pͥorẽ existere: dñari
uͦ est: etiã subiectos qͦsq pos¬
sidere. Ea gͦ angłoꝵ agmina
quȩ mira potentia p̾minent.
ꝓ eo qd̃ eis cetera ad obediendũ
tur. Throni quoq illa agmi
eloqͥo sedes dicimꝰ: throni dei
dicti sunt hi qͥ tanta diuini¬
tatis grã replentur ut in eis
dñs sedeat: & ꝑ eos sua uidi¬
cia decernat. Le .uii. Scđm.¬

Expanded text:
e refrenantur, ne corda hominum tantum tentare praevaleant, quantum volunt. Principatus vocantur qui ipsis quoque bonis angelorum spiritibus praesunt, qui subjectis aliis, dum quae sunt agenda disponunt, eis ad explenreliquos priorem existere, dominari vero est etiam subjectos quosque possidere. Ea ergo angelorum agmina, quae mira potentia praeeminent, pro eo quod eis caetera ad obediendum tur. Throni quoque illa agmineloquio sedes dicimus, throni Dei dicti sunt hi qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat. U
Abbreviated transcription (Latin):
s semꝑ uocari angłi nequaqm̃
possunt. qr tc̃ solũ sunt angłi.
cũ ꝑ eos aliqua nuntiantur.
er psalmistã dicit᷑. Le. iͣ¬
Qui fãc̃ angłos suos spc. dc
si patent̾ dicat Qui eos qͦs sẽꝑ
głos fac̃. hi aut̃ qͥ minima nimn¬
tiant angłi: qͥ uͦ sũma anñtiart
archangłi uocantur. Hinc est
enũ qd̃ ad mariã uirginẽ non
qͥlib&e angłs: s gabriel archan¬
głs mittitur. Ad hoc qͥppe mi¬
nisteriũ sũmum angłm uenire
dignũ fuerat : qͥ summũ omĩ¬
um nuntiabat. Qui iccirco eti¬
am pͥuatis nõib censent᷑: ut sig¬
netur ꝑ uocabula etiã in oꝑati¬
one qͥd ualeant. Neq enĩ in illa

Expanded text:
semper vocari angeli nequaquam possunt, quia tunc solum sunt angeli, cum per eos aliqua nuntiantur, unde et per Psalmistam dicitur: Qui facit angelos suos spiritus . Ac si aperte dicat: Qui eos quos semper gelos facit. Hi autem qui minima nuntiant, angeli, qui vero summa annuntiant, archangeli, vocantur. Hinc est enim quod ad Mariam virginem non quilibet angelus, sed Gabriel archangelus, mittitur . Ad hoc quippe ministerium summum angelum venire dignum fuerat, qui summum omnium nuntiabat. Qui idcirco etiam privatis nominibus censentur, ut signetur per vocabula etiam in operatione quid valeant. Neque enim in illa
Abbreviated transcription (Latin):
soliũ meum. sedebo in monte
testam̃ti in laterib aqͥlonis.
ascendam suꝑ altitudinẽ nu¬
biũ. similis ero altissimo: dum
in fine mundi in sua uirtute
relinqͥtur. extremo supplicio ꝑi
michaele archangło: ut qͥ se ad
dei similitudinẽ suꝑb extule¬
rat. ꝑ michaelẽ int̾emptus dis¬
cat. quia ad dĩ similitudinẽ ꝑ su¬
ꝑbiã nullus exurgat. Lc.iiii.
squi dĩ for titudo noĩatur.
Illũ q pe ñtiare ueniebat: qͥ
ad debellandas aerias potesta¬
tes humilis apparere: dignatꝰ

Expanded text:
um, sedebo in monte testamenti, in lateribus aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, similis ero altissimo», dum in fine mundi in sua virtute relinquetur extremo supplitio perimMichaele archangelo»: ut qui se ad Dei similitudinem superbum extulerat, a Michaele peremptus discat, quia ad Dei similitudinem per superbiam nullus exurgat. Lectio sequi Dei fortitudo nominatur: illum quippe nuntiare veniebat, qui ad debellandas aerias potestates
Abbreviated transcription (Latin):
iccirco ꝓpͥa noĩa sortiunt᷑. ne eoꝵ
ꝑsone sine noĩb sciri ñ possut:
s cũ ad nos aliqͥd ministraturi
ueniunt. apud nos etiã noĩa a
tẽ fortitudo. dei: raphael uͦ¬
mẽdicina dicit᷑ dei. Q qͦtiens
mire uͥtutis aliqͥd agit᷑ micha¬
el mitti ꝑhibet᷑: ut ex ipso ac¬
tu ce noĩe det᷑ intellegi. quia
nullus potest face̾. qd̾ fac̾e p̃ua¬
let ds̃. Vnde ce ille antiquiis

Expanded text:
a nomina sortiuntur, ne eorum personae sine nominibus sciri non possint; sed cum ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a tem, fortitudo Dei; Raphael vero dicitur medicina Dei. Et quoties mirae virtutis aliquid agitur, Michael mitti perhibetur, ut ex ipso actu et nomine 1605 detur intelligi quia nullus potest facere quod facere praevalet Deus. Unde et ille antiquus
Abbreviated transcription (Latin):
Quib nimirũ ordinib ille pri¬
mus angłs ideo ornatꝰ &e oꝑtus
extitit : qr dũ cunctis agmini¬
b angłoꝵ p̾latus extitit est. ex
eoꝵ cõꝑatione clarior fuit. S
eur istos ꝑsistentiũ angłoꝵ cho¬
ros enumerando ꝑstrinximus:¬
si ñ eoꝵ quoq ministeria sub¬
tilit̾ expͥmamus: Greca cẽenĩ
lingua angłi nuntũ: archan¬
głi uͦ summi nuntĩ uocantur
Sciendũ quoq: quod angłoꝵ
uocabulum nomen ẽ officũ ñ
naturȩ. Nam sc̃i illi celestis pa

Expanded text:
Quibus nimirum ordinibus ille primus angelus ideo ornatus et opertus extitit, quia, dum cunctis agminibus angelorum prelatus est, ex eorum conparatione clarior fuit. Sed cur istos persistentium angelorum choros enumerando si non eorum quoque ministeria subtiliter exprimamus? Graeca etenim lingua angeli nuntii, archangeli vero summi nuntii, vocantur. Sciendum quoque quod angelorum vocabulum, nomen est officii, non naturae. Nam sancti illi coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
respoudeo habere illos excu¬
sationẽ non de onĩ peccato suo.
s de hoc peccato qͦ in xpm̃ non
crediderunt ad quos ñ uenit
st̃ numero ad qͦs in discipłos
uenit.&. quib ꝑ discipłos ẽ lo¬
quutꝰ: quod & nc̃ facit. Nã per
eccłiam suã uenit ad gentes: ce¬

Expanded text:
resporesposationem, non de omni peccato suo, sed de hoc peccato, quia in Christum non crediderunt, ad quos non venit, sunt numero, ad quos in discipulis venit, et quibus per discipulos est locutus: quod et tunc facit, nam per Ecclesiam suam
Abbreviated transcription (Latin):
uenissem peccatũ non habe¬
rent: Nunqͥd sine peccato e¬
rant iudei: antequã xp̃c ad
eos in carne uenisset: Quis
hoc uel stultissimus dixerit:
S magnũ quoddã peccatũ.
ñ om̃e peccatũ: quasi sub ge¬
nerali noĩe uult intelligi.
hoc est enim peccatum quo
tenentur cuncta peccata: qd u¬
nusquisq si non habce dimit¬
tunt᷑ ei cuncta peccata. łe.ii.¬
oc est peccatum qr ñ credi¬
derunt in xp̃m: qui ꝓpt̾ea
suenit ut credatur in eũ. Hoc
peccatũ si non uenisset: ñ utiq
haberent. Aduentꝰ qͥppe eus
qnͣtum credentib salutaris: tm̃
non credentib exitiabilis factꝰ
est. S qd̾ adiunxit atq ait nẽ
aut̃ excusationẽ non habent
de peccato suo: potest mouere
querentes. utrũ hi ad quos ñ
beant excusationẽ de peccato
suo. Si enĩ non habent: eur hic¬
dictũ est ꝓpt̾ea istos ñ habere.
Q uenit &e loquutꝰ ẽ eis: Si au¬
tẽ habent: utrũ ad hoc habeait
ut a penis alienent᷑: an ut mi¬
tius puniantur .Ec.iii.

Expanded text:
venissem, peccatum non haberent? Nunquid sine peccato erant Judaei, antequam Christus ad eos in carne venisset? Quis hoc vel stultissimus dixerit? Sed magnum quoddam peccatum, non omne peccatum, quasi sub generali nomine vult intelligi. Hoc est enim peccatum quo tenentur cuncta peccata: quod unusquisque si non habeat, dimittuntur ei cuncta peccata. Hoc est autem, quia non crediderunt in Christum, qui propterea venit, ut credatur in eum: hoc peccatum, si non venisset, non utique haberent. Adventus quippe ejus, quantum credentibus salutaris, tantum non credentibus exitiabilis factus est. Sed adjunxit atque ait: Nunc autem excusationem non habent de peccato suo. Potest movere quaerentes utrum hi ad quos non beant excusationem de peccato suo. Si enim non habent, dictum est propterea istos non habere, quia venit et locutus est eis? Si autem habent, utrum ad hoc habeant ut a poenis alienentur, an ut mitius puniantur? Ad haec
Abbreviated transcription (Latin):
pleri: ut scilicae inter odia cor¬
dium. inter. ꝓbra linguarũ.
inter ipsas ꝑsequentium ma¬
nus. equeli immo letiori adhuc
uersetur. Non ad hoc nr̃i simi¬
les ualent: sed eoꝵ qͥ ibant gau¬
dentes a conspectu concili. qm̃
digni abiti sunt ꝓ noĩe ihũ
contumeliã pati. Ec.ui.
ui multa in terris ꝓ xp̃o
sustinet aduersa: multa
Ain cȩlisa xp̃o recipiet dona.
¶Ceterum qnͣta ab helia uerbo¬
rũ iacłã falsi sustinuere ꝓpħe
quos deridens aiebat. clama¬
te uoce maiore. d̃s enim est
baal. & forsitan loquitur aut
in diuersorio est.aut in itine¬
re. aut certe dormit. ut exci¬
tetur. qnͣtam dedere stragẽ
Qͥ octingenti simul ce qͥnqua
nec irrisi gaudebant. nec occi¬
si palmã. s penam meruere.

Expanded text:
pleri, ut, scilicet, inter odia corpleri, ut, scilicet, inter odia cordium, inter probra linguarum, inter ipsas persequentium manus, aequali, imo laetiori adhuc, corde versetur. Non ad hoc nostri similes valent, sed eorum qui ibant gaudentes a conspectu consilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Qui ergo multa in terris pro Christo sustinet adversa, multa in coelis a Christo recipiet dona. Caeterum quanta ab Elia verborum jacula falsi sustinuere prophetae, quos deridens aiebat: Clamate voce majore: Deus enim est Baal, et forsitan loquitur, aut in diversorio est, aut in itinere, aut certe dormit, ut excitetur . Quantam dedere stragem qui octingenti simul et quinquanec irrisi gaudebant, nec occisi palmam, sed poenam meruere
Abbreviated transcription (Latin):
multo aut̃ beatior. qͥ has inter
aduersa uirtutes seruare non
trepidat: qr odiant licet ho¬
mines corde nefando. dilecto
cxp̃õ cor ledere nequeunt. Sepa¬
rent &e synagoga depellant:
xep̃c inuenit ce confirmat. Ex¬
ꝓbrent nom̃ crucifixi: ipse cõ¬
mortuos sibi. conresuscitat: &
consedere facit in cȩlestibus.
ꝓpter filiũ hominis. Nomen
significat. qd̃ a gentib uide¬
isq sepissime. quantũ ad ipsos
memoriȩ abrasũ. & ab homini¬
b ẽ eiectum. nulla iam exis¬
tente causa odũ nisi ꝓpter
filiũ hominis: qi uidelicce no¬
men xͥ credentes suũ uolue.¬
runt facere cognom̃: atq idõ
nominis sũmi ꝑsequutores.
hominũ non immerito nomi¬
Neatiinquit eritis cum uos
Ioderint homines : docens
ẽos ab hominib insectandos:
sed ultra homines ẽe beandos.
Gaudete in illa die &e exulta¬
te: ecce enim merces ur̃a mul¬
ta est in celo. Non hoc enim a
qlibe patiente: sed ab eo qui
suꝑnȩ tm̃ mercedis intuitu
patitur p̃ceptum potest im¬

Expanded text:
Multo autem beatior, qui has inter adversa virtutes servare non trepidat: quia, odiant licet homines corde nefando, dilectum cor Christo laedere nequeunt; separent, et synagoga depellant, Christus invenit et confirmat; exprobrent nomen crucifixi, ipse commortuos sibi conresuscitat, et consedere facit in coelestibus. propter Filium hominis. Nomen significat, quod a gentilibus Judaeisque saepissime quantum ad ipsos memoriae abrasum, et ab hominibus est ejectum, nulla jam existente causa odii, nisi propter Filium hominis, quia, videlicet, nomen Christi credentes suum voluerint facere cognomen, atque ideo nominis summi persecutores, hominum non immerito nomiti, inquit, eritis, cum vos oderint homines, docens eos ab hominibus insectandos, sed ultra homines esse beandos. Gaudete in illa die, et exsultate; ecce enim merces vestra multa est in coelo. Non hoc a quolibet patiente, sed ab eo qui supernae tantum mercedis intuitu patitur praeceptum potest im
Abbreviated transcription (Latin):
tus eis fuissem: peccatum non
dixisset si oꝑa ñ fecissem in eis:
mox addidit quȩ nemo alius
fecit: Nulla quippe in oꝑib aͥ
antiquos fecisse ꝓpħas. Fec̃ enĩ
helyas. fec̃ heliseus : & cũ in car
ne uiueret. & cũ in suo monu¬
mento sepultus iacerce. Nam qͥ¬
dã portantes hominẽ mortuũ.
cũ irruentib hostib eo refu¬
gissent. eũq ibi posuissent.con¬
tinuo resurrexit. Lc.ui.¬
qd̾ suꝑ aquas ambulauit. & pe¬
tro ut hoc facerce p̾stitit. qđ
aqm mutauit in uinũ. quod
aꝑuit ocłos ceci nati. & alia
multa. quȩ cõmemorare lon
gũ est. S respondet᷑ nobis ce
alios fecisse quȩ ipse ñ fecit:
ce quȩ nemo alius fec̃. Qͥs enĩ
nͥ moyses egyptios plagis tot
tantisq ꝑcussit. diuiso mari po¬
płm duxit : & manna de cȩlo
esurientib impetrauit. aquã
de petra sitientib fudit: Qs
nͥ ihũnaue popło transituro ior¬
danis fluenta diuisit: ce cur¬
rentẽ solem enussa ad dñm ora

Expanded text:
non ixisset, Si opera non fecissem in eis, mox addidit, quae nemo alius fecit? Nulla quippe in operibus antiquos fecisse Prophetas. Fecit enim Elias , fecit Elisaeus et cum in hac carne viveret , et cum in suo monumento sepultus jaceret. Nam quidam portantes mortuum, cum irruentibus hostibus eo refugissent, eumque ibi posuissent, continuo resurrexit . Fquod super aquas ambulavit, et Petro ut hoc faceret praestitit; quod aquam mutavit in vinum ; quod aperuit oculos caeci nati ; et alia multa, quae commemorare respondetur a nobis et alios fecisse quae ipse non fecit, et quae nemo alius fecit. Quis enim nisi Moyses Aegyptios plagis tot tantisque percussit , diviso mari populum duxit , manna de coelo esurientibus impetravit, aquam de petra sitientibus fudit ? Quis nisi Jesus Nave populo transitu Jordanis fluenta divisit, et currentem solem emissa
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃lio. Q rursũ. Bñᷤ uirtutum
ipse est rex głe. Per dĩ gͦ forti¬
tudinẽ nuntiandus erat: qui
u̾tutũ dñs ce potens in p̾lio con¬
tra potestates aerias ad bella ue
int̾pretat᷑ ut diximus me¬
dicinã dei: qr uidelicre. dũ tobi
ocłos quasi ꝑ officium curatio¬
nis tetigit. cecitatis eius tene¬
bras tersit. Qui gͦ ad curandũ
mittitur: dignũ uidelico. fuit
ut dei medicina uocaret᷑. d qi
angłoꝵ noiã interp̃tando per¬
strinximus : nunc suꝑẽ ut ip¬
sa officioꝵ uocabula breuit᷑ exe¬
quamur. Uirtutes oeenĩ uocan¬

Expanded text:
tutum ipse est Rex gloriae . Per Dei ergo fortitudinem nuntiandus erat, qui virtutum Dominus, et potens in praelio, contra potestates aereas ad bella veniebat. interpretatur, ut diximus, medicina Dei, quia videlicet dum Tobiae oculos quasi per officium curationis tetigit , caecitatis ejus tenebras tersit. Qui ergo ad curandum mittitur, dignum videlicet fuit ut Dei medicina vocaretur. Sed quia angelorum nomina interpretando perstrinximus, nunc superest ut ipsa officiorum vocabula breviter exsequamur. 10. Virtutes etenim vocan
Abbreviated transcription (Latin):
dit : & patrẽ meũ odit. hoc no¬
bis fortasse. dicat᷑: quis potest
odisse quẽ nescit: Le .iiii.¬
tiq anteqm᷑ diceroe. si r̃ uenis¬
sem & loquutus fuissem eis
peccatũ non haberent: dixerat
discipłis suis. Hec facient uob:
quia nesciuint eũ qͥ misit me.
Si enim non quod est ipse sed
nescio quid de illo aliud opinan¬
tur: non utiq ipsum. sed illud
inueniuntur odisse quod fingt̃.
aut errando potius suspicant᷑.
Et tamen nisi possent homines
odisse quod nesciunt: non ue¬
ritas utrumq dixisset. qd̾ eius
ꝑatrẽ &e nesciunt & oderunt.

Expanded text:
uit, et Patrem meum edit. Hic nobis fortasse dicatur: Quis potest odisse quem nescit? Et utique antequam diceret, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, dixerat discipulis suis, Haec facient vobis, quia nesciunt eum qui misit me. Si enim non quod est ipse, sed nescio quid aliud de illo opinantur; non utique ipsum, sed illud inveniuntur odisse quod fingunt, aut errando potius suspicantur. Et tamen nisi possent homines odisse quod nesciunt, non veritas utrumque dixisset, quia ejus Patrem et nesciunt et oderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ti ẽẽ narrant᷑. Ie .uiii.
maritima ce tyri. & sydo¬
nis &e reliqͣ. Maritimã multi¬
tudinẽ non a ꝓximo mari
galileȩ. neq enĩ hoc miracłi
loco ponerce. s a mari magno
reor ẽẽ cognominatã. in qua
tyrus &e sẏdon cõprehendi po¬
terant. Uerũ qr gentiũ ciui¬
tates st̃. uideis quidẽ sorte
datȩ. s non ab eis possesse. eo
qd̾ hostes ext̾minare neqͥrent
consulte noĩatim ponuntur.
ut quanta sit fama uirtutis
saluatoris intimet᷑. quȩ exte¬
ras etiã ad sanitatẽ doctrinã¬
q capescendã ciuitates accersiat.
I querebat eum tungere:
nabat om̃s. Tactus saluatoris:
opus est salutis. Quẽ tange¬
re est: fidelit̾ in eum credere.
a quo tangi ẽ: euis munere
firmari. S unusqͥsq in suo sen¬
su habundat. ẽ urbe quȩ de
longe ad audiendũ confluuit.
descendentis in campũ dñi.
curant᷑ attactu. biscipłi qui
in minorib iam st̃ instituti
in montis cacuminẽ ad ma¬
iora ꝓuehunt᷑: ẽ qͥb etiam

Expanded text:
. maritima, et Tyri et Sydonis, etc. Maritimam multitudinem non a proximo mari Galilaeae neque enim hoc miraculi loco poneret, sed a mari magno reor esse cognominatam, in qua etiam Tyrus et Sidon comprehendi poterant. Verum, quia gentium civitates sunt, Judaeis quidem sorte datae, sed non ab eis possessae, eo quod hostes exterminari nequirent, consulte nominatim ponuntur, ut quanta sit fama virtusque Salvatoris intimetur, quae exteras etiam ad sanitatem doctrinamque capessendam civitates accersiat.quae eum tangere natur. Tactus ergo Salvatoris, opus est salutis. Quem tangere, est fideliter in eum credere. A quo tangi est ejus munere firmari. Sed unusquisque in suo sensu abundat. Turbae quae de longe ad audiendum confluunt, descendentis in campum Domini curantur attactu. Discipuli qui in minoribus jam sunt instituti, in montis cacumine ad majora provehuntur. E quibus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
eandẽ partẽ simul omĩa capi¬
unt.s an singłas singła. &e ma¬
iores maiora: minores minora
capiunt: gͦ ẽ aliqͣ pars tua
maior: aliqua minor: Aut uͥq
totus es: & resnulla te totũ
capit: Qͥd es gͦ ds̃ ms̃: quid

Expanded text:
eandem partem simul omnia capieandem partem simul omnia capiunt? an singulas singula et maiores maiora et minores minora capiunt? ergo est aliqua pars tua maior, aliqua minor. an ubique totus es et res nulla te totum capit? Quid est ergo deus meus, quid,
Abbreviated transcription (Latin):
sine te: ñ eẽt qͥeqd est: fit ut¬
quicquid est capiat te: Quo¬
niã itaq & ego sũ qͥ peto ut
uenias in me : qͥ non ẽẽm nisi
eẽs in me: non enĩ iam ego in¬
feri. & tam̃ etiam ibi es: nam
ar si descendero in infernum
potiꝰ non eẽm nͥ eẽm i te.
omia: etiam sic dñe: etiã sic.
uo te inuoco: Le.uͦ.
cum in te sim: aut unde
uenias in me: Quo entm re
pleo: capiunt ne gͦ te celu &
terra: qm̃ tu imples ea. An
imples &e restat: qm̃ non te
capiunt: ce quo refundis: Aͥs¬
qͥd impleto celo ce t̾ra restat ex
te: an non opus habes. tit a qͦ¬
qmͣ continearis : qͥ contines om¬
nia: Qm̃ quȩ imples:continen¬
Son eñ uasa quȩ te plena st̃
stabilem te faciunt. q e
si frangant᷑. ñ effunderis. e
Icũ effunderis suꝑ nos. non tu
iaces. sed erigis nos: nec tu dissi¬
paris. s colligis nos. S quȩ un¬
ples omĩa: te toto imples omĩia.
an qr ñ possunt te totũ caꝑe
omĩa. partẽ tui capiunt: et

Expanded text:
sine te non esset quidquid est, fit, utsine te non esset quidquid est, fit, utquidquid est capiat te? quoniam itaque et ego sum, quid peto, ut uenias in me, qui non essem, nisi esses in me? non enim ego iam inferi, et tamen etiam ibi es. nam etsi descendero in infernum,potius non essem, nisi essem in te, omnia? etiam sic, domine, etiam sic. quo te inuoco, cum cum in te sim, aut unde uenias in me? quo enim recpleo? capiunt ergone te caelum et terra, quoniam tu imples ea? an imples et restat, quoniam non te capiunt? et quo refundis quidquid impleto caelo et terra restat ex te? an non opus habes ut quoquam continearis, qui contines omnia, quoniam quae imples continen uasa, quae te plena sunt, stabilem te faciunt, quia et si frangantur non effunderis. et cum effunderis super nos, non tu iaces, sed erigis nos, nec tu dissiparis, sed colligis nos. sed qui imples omnia te toto imples omnia? an quia non possunt te totum capere omnia, partem tui capiunt et
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ sit pͥus inuocare an
laudare te: & scire te pͥus sit.
an inuocare te S qͥs te inuo¬
cat nesciens te: aliud enĩ pro
alio. potest inuocare te nesci¬
ens. An potius inuocaris: ut
sciaris: Quomͦ autẽ inuocabt̃.
in que ñ credidert̃: Aut quo¬
mͥ credent: sine p̃dicante: Ꝙ
laudabt̃ dnm qͥ reqͥrunt eũ.
Querentes enĩ inuenient eũ:
& inuenientes laudabunt eũ.
ueram te dne̾ inuocans. L.iii¬
te : & inuocẽ te:credens
in te. Predicatus enĩ es nobis
Inuocat te dũe. fides mea. qmͣ
dedisti mͥ: qmͣ inspirasti mͥ ꝑ
humilitatẽ filũ tui. ꝑ ministe¬
riũ predicatoris tui: & quomͦ¬
dm̃ inuocabo dm̃ meu̾: &e dnm̃ me
um: Qm̃ utiq in meipsũ eũ
inuocabo: cũ inuocabo eum:
& qͥs locus est in me: quo ue¬
niat in me d̾s ms̃: Quo deus
ueniat in me: ds̃ qui fecit
celum et terram: Le .iiiiͦ.
in me: qđ capiat te.ͦ an uͦ ce¬
lũ ce t̾ra quȩ fecisti: & in qͥb
me fecisti capiunt te: An qr

Expanded text:
utrum sit prius inuocare te laudare te et scire te prius sit an inuocare te. sed quis te inuocat nesciens te? aliud enim pro alio potest inuocare nesciens. an potius inuocaris, ut sciaris? quomodo autem inuocabunt, in quem non crediderunt? aut quomodo credent sine praedicante? et laudabunt dominum qui requirunt eum. quaerentes enim inueniunt eum et inuenientes laudabunt eum. quaeram te, domine, inuocans te et inuocem te credens in te: praedicatus enim es nobis. inuocat te, domine, fides mea, quam dedisti mihi, quam inspirasti mihi per humanitatem filii tui, per ministerium praedicatoris tui. Et quomodo inuocabo deum meum, deum uoniam utique in me ipsum eum inuocabo, cum inuocabo eum? et quis locus est in me, quo ueniat in me deus meus? quo deus ueniat in me, deus, qui fecit caelum et terram? itane, in me, quod capiat te? an uero caelum et terra, quae fecisti et in quibus me fecisti, capiunt te? an quia
Abbreviated transcription (Latin):
ob id utiq ꝓuidentia suꝑna fi¬
eri disposuit: ut nullũ enormi
lerũ a sꝑanda uenia reuocaraer:
cũ hc̃ tantis mundi nexib ab¬
solutũ tam celestẽ factũ con¬
spicerce: ut cõmunicato cum
angłicis spiritib uocabulo.
eugłista noĩaret᷑ & ẽẽt. Ulidit
inquit iħc hominẽ sedentẽ in
theloneo matħm noĩe: & ait
illi. Sequere me. Lc. ix.¬
porei intuitꝰ. qmͣ internȩ
milerationis aspectib: quib
ce petrũ negantẽ: ut reatum
suũ cognoscere ac deflere pos¬
let respicere dignatꝰ ẽ: quib
popłm suu̾ egyptia seruitũte.
dep̾ssum. ut eriꝑet aspexit.
dicens ad moysen. llidens uidi
afflictionẽ popłi mei qͥ ẽ in
egẏpto & gemitum eoꝵ audiui:
&r descendi liberare eos. Uidit gͦ

Expanded text:
ob id utique providentia superna fieri disposuit, ut nullum enormitlerum, a speranda venia revocaret, cum hunc tantis mundi nexibus absolutum, tam coelestem factum conspiceret, ut, communicato cum angelicis spiritibus vocabulo, evangelista nominaretur et esset. Vidit, inquit, Jesus hominem sedentem in telonio, Matthaeum nomine, et ait illi: Sequere me. porei intuitus, quam internae miserationis aspectibus, quibus et Petrum negantem ut reatum suum cognoscere ac deflere posset, respicere dignatus est: quibus populum suum Aegyptia servitute depressum, ut eriperet aspexit, dicens ad Moysen: Videns vidi afflictionem populi mei, qui est in Aegypto, et gemitum ejus audivi, et descendi liberar
Abbreviated transcription (Latin):
A lecturus apłos dñs in
montana subũt: turbaᷤ
uero docturus ad cam¬
pestria redit: qr non nisi in
humili xp̃m turbȩ uidere suffi¬
ciunt. Nam hec est norma. qmͣ
sequutus apłs ait. Hon potui
uob̃ loqui quasi spiritalib sed
quasi carnalib. Quasi paruu¬
lis in xp̃o: lac uob̃ potum de

Expanded text:
lecturus apostolos Dominus, in montana subiit; turbas vero docturus, ad campestria redit, quia non nisi in humili Christum turbae videre sufficiunt. Nam haec est norma quam secutus Apostolus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Quasi parvuli
Abbreviated transcription (Latin):
medius trinitatis. & hic tan¬
tus dat᷑ incestui. tradit᷑ ad¬
ultere. addicit᷑ saltatrici: Le .ii.
erito gͦ confusa sunt uisee¬
ra: corda tremuerunt. At
dit ordinem. temerauit reg¬
num: corrupit quicquid erat
religionis. quod legis quod ui¬
te. quod morum quod fidei
quod disciplinȩ ꝑdidit &e con¬
fudit. Herodes siccarius in xiues
prios patricida: inebrians ter¬
ram eruore: in siti sanguinis
permanebat. Le.iiii¬
ꝑ amoris sui gratiam inhabitat.
ut & ea semꝑ luce suȩ p̾sentiere¬
ficiat: quatinus ad suꝑna desi¬
deria magis magisq ꝓficiant.
e studuis eoꝵ cȩlestib quasi gͣ¬
tissimis dapib ipse pascatur:¬

Expanded text:
medius Trinitatis, datur incestae, traditur adulterae, addicitur saltatrici. Merito ergo concussa sunt viscera, corda tremuerunt. At dit ordinem, temeravit regnum, corrupit quidquid erat religionis; quod vitae, quod legis, quod morum, quod fidei, quod disciplinae, perdidit et confudit. Herodes sicarius in cives, prios parricida, inebrians cruore terram, in siti sanguinis permanebat. Hi amoris sui gratiam inhabitat, ut et ea semper luce suae praesentiae reficiat, quatenus ad superna desideria magis magisque proficiant, et studiis eorum coelestibus quasi gratissimis dapibus ipse pascatur
Abbreviated transcription (Latin):
eati qui nunc Le. i.¬
fletis: qi ridebitis. Non
tẽporaliũ dampna com¬
modoꝵ. s uirtutũ detrimenta
spiritaliũ qui flent: et̾na beati¬
tudine consolabunt᷑. Ubi non
nr̃a solũ. sed ce ꝓximi iubemur
cõmissa deflere: que si ut nos
diligimus. consequent̃ illius ce
ꝓfectu nos gratulari. &r defectu
necesse ẽ tribulari. Nec solũ tri¬
bulari: uerũ ad lacrimas usq
succendi. Sic enĩ samuel ce dauid
peccatũ saulis & interitũ lugeit.
sic peccatricẽ. dñs ipse fleuit su¬
passus. latarũ quẽ diuina erat
maiestate resuscitaturꝰ. humana
pͥus miseratione deflebat: mys¬
Fice significans eos qͥ peccati mor¬
te sopuintur ut reuiuiscere
queant a pximis eẽ plangendos.
flentes risuros eẽ ꝓmutit.
non puerilit̾ accipiendũ est. sed
scripturȩ more risus noĩȩ men¬
tis exultatio. & asfectus qͥdã leti¬
or intellegendũ est eẽ. designa¬
tus: sicut sara. risum inquit fe¬
cit michi deus. Et in iob dictũ
est. Os autem ueracium: reple¬

Expanded text:
eati qui nunc fletis, quia ridebitis. Non temporalium damna commodorum, sed virtutum detrimenta spiritalium qui flent, aeterna beatitudine consolabuntur. Ubi non nostra solum, sed et proximi jubemur commissa deflere. Quem si ut nos diligimus, consequenter illius et profectu nos gratulari, et defectu necesse est tribulari; nec solum tribulari, verum ad lacrymas usque succendi. Sic enim Samuel et David, peccatum Saulis et interitum lugent. Sic peccatricem Dominus ipse flevit suoribus, Lazarum quem divina erat majeprius miseratione deflebat ; mystice significans eos qui peccati morte sopiuntur, ut reviviscere queant, a proximis esse plangendos. flentes risuros esse promittit, non pueriliter accipiendum, sed, Scripturae more, risus nomine mentis exsultatio et affectus quidam laetior intelligendus est esse designatus. Sicut Sara: Risum, inquit, fecit mihi Deus . Et in Job dictum est: Os autem veracium reple
Abbreviated transcription (Latin):
rat. in eugłio duplicauit: siue¬
& scientiam e opera presentis
uite. futurȩ beatitudinis tẏpos
intellexit. Qui aut̃ unum ac¬
ceꝑat: abiens fodit in terra. &
abscondit peceuniam dm̃i sur.
lleqm̃ seruus. terrenis oꝑib. &e
seli uoluptate. dei p̃cepta neglex̃
ce polluit: qm̃quã in alio eugłis¬
ta scriptũ sit: qd̃ iñ sudario li¬
gauerit: id est doctrinã pat̾s¬
familias molliter ce delicate:
uiuendo eneruauerit. Post
multũ uero temporis: uenit
odie In decollatione. & ioħis.
iohannis uirtus ep̃
herodis feritas cum re¬
fertur. concussa sunt uscera
eorda tremuerunt: caligauit
git auditus. Aut quid constat
in sensib humanis: quando per¬
dit uirtutum magnitudinẽ.
criminum magnitudo: Hero¬
Des inquit tenuit nohannẽ:

Expanded text:
rat, in Evangelio duplicavit: siverat, in Evangelio duplicavit: sive scientiam et opera praesentis vitae, futurae beatitudinis typos intellexit. Qui autem unum acceperat, abiens fodit in terram, et abscondit pecuniam domini sui. Nequam servus terrenis operibus et saeculi voluptate, Dei praecepta neglexit et polluit: quamquam in alio evangelista scriptum sit, quod in sudario ligaverit , id est, doctrinam patrisfamilias molliter et delicate vivendo enervarit. Post multum vero temporis venit e decollatione D. Joannis Joannis virtus, Herodis feritas dum refertur, concussa sunt viscera, corda tremuerunt, caligavit aufugit auditus. Aut quid constat in sensibus humanis, quando perdidit virtutum magnitudinem criminum magnitudo? Herodes, inquit, tenuit Joannem
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾familias haud du¬
non ꝓ largitate & parcitate:
alteri plus alteri minus tribu¬
ens. s pro accipientium uirib:
quomͦ & apls eos qͥ solidum ci¬
bũ caꝑe non pot̾ant. lacte po¬
tasse se dicit. Beniq &e illum qͥ
de qͥnq talentis decẽ fecerat.
ce. qͥ de duob quatuor. simili re¬
cipit gaudio: non considerans
lucri magnitudinẽ. sed studũ
t quinq ce duob & uno talen¬
to. uel diuersas gratias intelle¬
gamus quȩ unicuiq tradite.
sunt: uel in primo omnes sen¬
sus examinatos: in scdõ intel¬
legentiam &e opera. in tercio
rationem: qua homines a bes¬
tus separamur. Abũ autem qͥ
quinq talenta acceꝑat. & dp̃e¬
ratus ẽ in eis: & lucratus est
alia quinq. Acceptis terrenis
sensibus. celestium sibi notici¬
am duplicauit. ex creaturis
intellegens creatorem: ex cor¬
poralib incorporalia. ex uisi¬
hilibus inuisibilia: ex breuib
ui duo acceperat: lucra¬
tus est alia duo. & iste pro
uirib suis qͥcqͥd in lege: didice¬

Expanded text:
paterfamilias, haud dunon pro largitate et parcitate alteri plus, et alteri minus tribuens, sed pro accipientium viribus: quomodo et Apostolus eos qui solidum cibum capere non poterant, lacte potasse se dicit . Denique et illum qui de quinque talentis, decem fecerat, et qui de duobus quatuor, simili recepit gaudio; non considerans lucri magnitudinem, sed studii n quinque, et duobus, et uno talento, vel diversas gratias intelligamus, quae unicuique traditae sunt. Vel in primo, omnes sensus examinatos: In secundo, intelligentiam et opera: In tertio, rationem, qua homines a bestiis separamur. Abiit autem qui quinque talenta acceperat, et operatus est in eis; et lucratus est alia quinque. Acceptis terrenis sensibus coelestium sibi notitiam duplicavit: ex creaturis intelligens Creatorem: ex corporalibus, incorporalia: ex visibilibus, invisibilia: ex brevibus, qui duo acceperat, lucratus est alia duo. Et iste pro viribus quidquid in Lege didice
Abbreviated transcription (Latin):
publicano iustũ. de thelonea¬
rio discipłm fecit. Lc.uiii.¬
uem etiam ꝓficientib eius¬
dẽ. grẽ crem̃tis. de cõmuni
discipłoꝵ numero. ad apłatus
gradũ ꝓmouit: nec solũ predi¬
candi. ueru̾etiam scͥbendi eugłi¬
um illi ministeriũ cõmisit: ut qͥ¬

Expanded text:
stum, de telonario discipulum fecit: quem etiam proficientibus ejusdem gratiae incrementis, de communi discipulorum numero ad apostolatus gradum promovit, nec solum praedicandi, verum etiam scribendi Evangelium illi ministerium commisit, ut q
Abbreviated transcription (Latin):
data mea seruate & ego ro¬
gabo patrem & alium paraclytũ
oabit uobis : in ipsis quidem disci¬
płis. qui eum uere dilexisse. uere
tantur hodiena die completum
est: quando illis in cenacło oran¬
tib. repente. sp̃c sc̃s in igneis lu¬
guis apparuit: eosq & in ore ꝑ
diuersitatẽ linguaꝵ docuit. ce in
corde ꝑ amoris sui consolationem
roborauit. Habebant autem ce pͥ¬
us discipłi paraclytũ ipsũ udelicce
dnm̃ secum in carne commoran¬
tem: cuius ce miracłoꝵ dulcedine:
& ope p̃dicationis ne infidelium
ꝑsequutione. scandalitari posseił.
erigi & confortari solebant.lle¬
rum qr ille post resurrectionẽ.
suamascendens in glum eos corpo

Expanded text:
servate. Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, in ipsis quidem discipulis, quos eum vere dilexisse, vere tantur, hodierna die completum est, quando illis in coenaculo orantibus, repente Spiritus sanctus in igneis linguis apparuit, eosque et in ore per diversitatem linguarum docuit, et in corde per amoris sui consolationem roboravit. Habebant autem et prius Paracletum, ipsum videlicet Dominum secum in carne commorantem, cujus et miraculorum dulcedine, et ope praedicationis, ne infidelium persecutione scandalizari possent, erigi et confortari solebant. Verum quia ille post resurrectionem ascendens in coelum eos corpo
Abbreviated transcription (Latin):
lata detersit: ũ oculis. s sensib
tuis sũt credita. Et cum reueren¬
dũ ad altare cibis spũalib saci¬
endus ascendis: sacrum dei tui
corpus & sanguinẽ fide respice.
honora. & mirare. mente contĩge:
cordis manu. suscipe. & maxime¬
mente tocũ haustu interioris
homuus assume. nlc pri¬

Expanded text:
lata detersit; non oculis tuis, sed sensibus tuis sunt credita: ita et cum reverendum altare cibis spiritualibus satiandus ascendis, sacrum Dei tui corpus, et sanguinem fide respice, honora, mirare, mente continge, cordis manu suscipe, et maxime totum haustu interioris hominis assume CAP
Abbreviated transcription (Latin):
tam om̃ib humanitatẽ tuam
prospice. Nã qmdiu suꝑẽ uidas:
impossibile est pacẽ ẽt nego¬
cũs. Talib aut̃ ab hoc dictis:
&x ceteri amici hostiliter ha¬
bentes aduersus uidam inflam¬
mauerunt demetrium: Le .uiiͣ.¬

Expanded text:
tam omnibus humanitatem tuam tam omnibus humanitatem tuam prospice nam quamdiu superest Iudas inpossibile est pacem esse negotiis talibus autem ab hoc dictis et ceteri amici hostiliter habentes adversus Iudam inflammaverunt Demetrium qui
Abbreviated transcription (Latin):
temporib cõmixtionis. conside¬
rans nulõmi sili eẽ salut̾ẽ neq
accessum ad altare. uenit ad re¬
gem demetrium. centesimo qͥn¬
quagesimo anno. offerens ei au¬
ream coronã & palmã: suꝑ hec
& tallos qui templi ẽe uideban¬
tur. & ipsa qͥdem die siluit. Le¬
empus autẽ oportunũ .ui.¬
dementiȩ suȩ nac̾tus con¬
uocatus a demetrio ad consili¬
um. & int̾rogatus qͥb reb &
consiliis uidei uterent᷑: respon¬
dit. Ipsi qͥ dicunt᷑ assydei ude¬
oꝵ quib preest iudas machabe¬
us. bella nutriunt. & dissensio¬
nes mouent: nec patiunt᷑ reg¬
num ẽẽ quietũ. Nam or ego de¬
fraudatꝰ parentũ gła. dico au¬
tẽ summo sacerdotio huc ueni:
pͥmo quidẽ utilitatib regis
fidem seruans: scd̃o aut̃ẽ etiã
ciuib consulens. Nam illoꝵ pra¬
uitate uniuersũ genus nr̃m
ñ minimũ uexatur. Sed his
singłis oro rex cognitis: & re¬
gioni & generi scdm̃ ꝓuulga¬

Expanded text:
temporibus commixtionis considetemporibus commixtionis considerans nullo modo sibi esse salutem neque accessum ad altare venit ad regem Demetrium centesimo quinquagesimo anno offerens ei auream coronam et palmam super haec et tallos qui templi esse videbantur et ipsa quidem die siluit tempus autem oportunum dementiae suae nanctus convocatus a Demetrio ad consilium et interrogatus quibus rebus et consiliis Iudaei niterentur respondit ipsi qui dicuntur Asidei Iudaeorum quibus praeest Iudas Macchabeus bella nutriunt et seditiones movent nec patiuntur regnum esse quietum nam et ego defraudatus parentum gloria dico autem summo sacerdotio huc veni primo quidem utilitatibus regis fidem servans secundo autem etiam civibus consulens nam illorum pravitate universum genus nostrum non minime vexatur sed his singulis oro rex cognitis et regioni et generi secundum pervulga
Abbreviated transcription (Latin):
nouit rebellasse: nhilimũ anti¬
ochiȩ qui relictus erat suꝑ nego
cia. mente consternatꝰ. iudeos de¬
p̃cans. subditusq eis uirat de om¬
nib qͥb iustũ uisum est. & re¬
conciliatus obtulit sacrificiũ
honorificauit tẽplũ÷ & mune¬
ra posuit: machabeum amplexꝰ
est .&. fec̃ eum a ptholomaida
usq gerreos ducẽ & pͥncipem.
ptholomaidẽ grauit̾ ferebait
ptholomenses de amicicie con¬
uentione:indignantes ne for¬
te fedus irrumꝑent. Tẽ ascen¬
dit lysias tribunal &e exposuit
rationẽ. & popłm sedauit. regreᷤ¬
susq est antiochiam: &e hoc mo¬
do regis ꝓfectio & reditꝰ fuit.
Sed post triennii tempꝰ cogno¬
uit uidas & qui cũ eo erant.
de metriũ seleuci cum multitu¬
dine ualida & nauib ꝑ portũ
tripolis ascendisse ad loca opor¬
tuna: ut tenuisset regiones ad¬
uersus antiochum ce eius ducẽ
lysiam. Alchimus aut̃ quidam.
qui summus sacerdos fuerat.
sed uoluntarie comqͥnatus est

Expanded text:
novit rebellasse Philippum Antinovit rebellasse Philippum Antiochiae qui relictus emente consternatus Iudaeos deprecans subditusque eis iurat de omnibus quibus iustum visum est et reconciliatus obtulit sacrificium honorificavit templum et munera posuit Macchabeum amplexus est et fecit eum ab Ptolomaide usque Gerrenos ducem et principem Ptolomaidam graviter ferebant Ptolomenses amicitiae conventionem indignantes ne forte foedus inrumperent tunc ascendit Lysias tribunal et exposuit rationem et populum sedavit regressusque est Antiochiam et hoc modo regi profectio et reditus processit sed post triennii tempus cognovit Iudas et qui cum eo erant Demetrium Seleuci cum multitudine valida et navibus per portum Tripoli ascendisse ad loca oportuna et tenuisse regiones adversus Antiochum et eius ducem Lysiam Alchimus autem quidam qui summus sacerdos fuerat sed voluntarie coinquinatus est
Abbreviated transcription (Latin):
titer dimicarent. &e usq ad mor¬
tem ꝓ legib &e templo. & ciui¬
tate & patria. ce ciuib stareit:
circa modym exercitum con
stituit. E dato signo suis a dõ
uictoriã iuuenib fortissimis
electis no cte aggressus aulã
regiam. in castris int̾fecit
uiros quatuor milia. &e maxi¬
mũ elephantoꝵ cũ his qͥ suꝑ¬
positi erant: summoq metu
ac ꝑturbatione hostiũ castra¬
replentes. reb ꝓsꝑe gestis abi¬
erunt. hoc factũ est aut̃ die
illucescente : adiuuante eũ miscdia
Lex accepto gustu audaciȩ iuu¬
deoꝵ: ad bethsurȩ qd̾ erat
iudeoꝵ p̾sidium munitũ castra
admouebat: sed fugabat᷑ impin¬
gebatur. minuebatur.His au¬
tem qui intus erant uidas ne¬
cessaria mittebat. Nuntiauit
iudaico exercitu: qui requisitꝰ
cõprehensus conclusus est. lterũ
rex sermonẽ habuit ad eos qui
erant in bethsuris. dextr̃a de¬
dit accepit: abiit ctimisit eũ
iuda. suꝑatus est. It autẽ cog¬

Expanded text:
titer dimicarent et usque ad mortiter dimicarent et usque ad mortem pro legibus templo civitate patria et civibus starent circa Modin exercitstituit et dato signo suis Dei victoria iuvenibus fortissimis electis nocte adgressus aulam regiam in castris interfecit viros quattuor milia et maximum elefantorum cum his qui superpositi erant summoque metu ac perturbatione hostium replentes rebus prospere gestis abierunt hoc autem factum est die inlucescente adiuvante eum Domini rex accepto gustu audaciae Iuet Bethsurae quod erat Iudaeorum praesidium munitum castra admovebat sed fugabatur inpingebat minuebatur his autem qui intus erant Iudas necessaria mittebat enuntiavit iudaico exercitu qui requisitus conprehensus conclusus est iterum rex sermonem habuit ad eos qui erant in Bethsuris dextram dedit accepit abiit commisit cum Iuda superatus est ut autem cog