comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gestianto seollit & quinq uiros qui
steterunt coram eo: id est illos qui
ris deputate seruientes quasĩ pre¬
sentiores deorassistunt:quinq sen¬
sibus corporeis seruire facit. Et so¬
phar qui probabat tirones. idestma¬
gistros puerorum.uel conuersorũ qͦs
ad hoc in suo discipulatu suscipũit
ut eos in disciplina domini erudrãt
Sed econtra magis: aut per imma tu¬
ram libertatem. aut etiam per malũ
exemplum corrumpunt illos & dis¬
sipant. Unde & sophar dissipans
interpretatur. Hos igitur omnes
rex babilonis tunc historialiter de
Fuda captiuauit: & quosdam inter¬
fecit: quosdam uero in babilonem
duxit: quia tunc rex confusionis
diabolus multos qui in eccłia statũ
religionis fulcire debuerant: aut
per se aut per exempla carnalium
a religione detorquet. Et sicut ille
quosdam interfecit. sic iste nõnulloꝰ
dat. Illi uero quos captiuauit illos
significant qui miseriis huius uite
tanꝗͣ in aliena parria subiiciũtur

Expanded text:
gestiant. Tollit & quinque viros, qui gestiant. Tollit & quinque viros, qui steterant coram rege, id est illos, qui rium deputati seruientes quasi præsentiores Deo assistunt, quinque sensibus corporis seruire facit. Et Sophar qui probabat tyrones, id est magistros puerorum vel conuersorum, quos ad hoc in suo discipulatu suscipiunt, vt eos in disciplina Domini erudiant. Sed e contra magistri aut per immaturam libertatem, aut etiam per malum exemplum, illos corrumpunt & dissipant. Vnde & Sophar dissipans interpretatur. Hos igitur omnes rex Babylonis tunc historialiter de Iuda captiuauit, & quosdam interfecit, quosdam vero in Babylonem duxit, quia nunc rex confusionis diabolus multos, qui in Ecclesia statum religionis fulcire debuerant, aut per se, aut per exempla carnalium a religione detorquet. Et sicut ille quosdam interfecit, sic iste irreuocabidat. Illi vero, quos captiuauit, eos significant qui miseriis huius vitæ tanquam in aliena patria subiiciuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
fabros captiuat. id est illos qui sp̃i¬
cula uerborum in igne duum zeli
conficere debuerant. atq alios ad
spirituale certamen armare: talen¬
tum ingenũ cogit in terrenis acti
bus implicare. & melusores id est
eos qui muros uirtutum peraliqͦd
uitium interruptos cemento pre¬
dicationis resarcire debuerant. a
studio corri gendi cessare facit. Et
sacerdotem primum id estepiscopos
& sacerdotem secundun. id est alios
inferiores gradus: qui tanto facitiꝰ
in precipitium ruunt: quãto eosdẽ
episcopos qui sibi ad imitandum
prelati sunt quasi licirẽ sequũtur
Et ianitores id est eos qui habẽtes
clauenx scientie reliquos introdu¬
cere debuerant: ita subuertit iut nec
ipsiintrerit ne alios intrare sinant.
Hit eunuohum unum id est: qui ab¬
stinentes elicuntur ob singularem
continentiam. et eunuchus ob pro¬
fessam castitatem. Quos itã ple¬
rumq fallit: ut de ipsis uirtutibũs
non deo sed homimbus placere¬

Expanded text:
fabros captivat, id est illos qui spifabros captivat, id est illos qui spicula verborum in igne divini zeli conficere debuerant, atque alios ad spiritale certamen armare, talentantur, & a paganis, & ab ipsis malis bus implicare. Et inclusores, id est eos qui muros virtutum per aliquod vitium interruptos caemento praedicationis resarcire debuerant, ab studio corrigendi cessare facit. Et sacerdotem primum, id est episcopos, et sacerdotem secundum, id est alios inferioris gradus, qui tanto facilius in praeceps ruunt, quanto eosdem episcopos, qui sibi ad imitandum praelati sunt, quasi licite sequuntur. Et janitores, id est eos, qui habentes clavem scientiae reliquos introducere debuerant, ita subvertit, ut nec ipsi intrent, nec alios intrare sinant. Et eunuchum unum, id est abstinentes. Unus dicitur, ob singularem continentiam, et eunuchus ob professam castitatem: quos ita plerumque fallit, ut de ipsis virtutibus non Deo, sed homi
Abbreviated transcription (Latin):
ad legendi studium dicta sint
bilonis Ioachim rege captiuato ma¬
thaniam qui interpretatur munꝰ
pro eo constituit: & uocauit eum
Sedechiam quod est iustus dm̃
Quia sicut Teronimus in ecdesi¬
aste dicit. Diabolus qui est rex
confusionis id agit ut sapientes
& religiosi uiri quãsi uiles premã¬
tur:ne̾ in populis appareant: quod
est Toachim regem ne appareat
absentasse : & hi qui serui sunt
uitiorum per aliquod munu
locum sanctitatis obtineant.¬
heresis quam princeps apostolorũ
in ipso auctore: & beatus E regoꝰ
in sequacibus eius terribili ana¬
themate mulctauit. Hic ergo
Uathamas undecim annis regnas¬
uit. Qui numerus pro eo ꝙ dena¬
rium excedit. decalogi tran gressi¬
onem signat. Etaq sub tali rege
captiuantur de Tuda principes
quia uidelicet hus in ecclesie prin¬
cipatu insidiante diabolo consti¬
tutis: ita in toto grege fraus ipsius
diaboli debachatur ut principes
cereros preire debuerant. per quod¬
libet uitium sibi substernati. Et

Expanded text:
ad legendi studium dicta sint,bylonis Joachim rege captivato Mathaniam, qui interpretatur, mimus, pro eo instituit, et vocavit eum Sedeciam, quod est justus Domini: quia, ut Hieronymus ait in Ecclesiaste, diabolus, qui est rex confusionis, id agit, ut sapientes et religiosi viri quasi viles premantur, ne in populis appareant, quod est Joachim regem, ne appareat, absentasse, et hi qui servi sunt vitiorum per aliquod munus locum sanctitatis obtineant,haeresis, quam princeps apostolorum in ipso auctore, et beatus Gregorius in sequacibus ejus terribili anathemate multavit. Hic ergo Mathanias undecim annis regnavit, qui numerus pro eo quod denarium excedit, decalogi transgressionem signat. Itaque sub tali rege captivantur de Juda principes, quia videlicet his in Ecclesiae principatu insidiante diabolo constitutis, ita in toto grege fraus ipsius diaboli debacchatur, ut principes, caeteros praeire debuerant, per quodlibet vitium sibi substernat: et
Abbreviated transcription (Latin):
sese in sius cormibus illesos suscipiũt.
ita ut iacturam sui casus non sentiãt
Per ibices igitur quiq boni & cauti
uiri designantur: qui in petris habi¬
tant: qui a secundũ exempla patrũ¬
uiuere student.qui cornua habent:
uidelicet scripturas duorũ testa mẽ¬
torum. De quibus est illud. Cornua
in maiibus eius. Ni uelut ibices
cum ceciderumt non collidintur:
quia si quid eis ruine tẽporalis acces¬
serit scripture duorum testa mẽtorũ
quasi duorum cornium initẽtes
ficia nt scripturarum solatio se substẽ¬
tent. Sicut paulus qui huius mũ¬
di deiectus aduersitate dicebat

Expanded text:
sese in suis carnibus illaesas suscipiunt, sese in suis carnibus illaesas suscipiunt, ita ut jacturam sui casus non sentiant. Per ibices igitur quique boni viri et cauti designantur, qui in petris habitant; quia secundum Patrum exempla vivere student. Qui et cornua habent, videlicet Scripturas duorum Testamentorum, de quibus est illud: Cornua in manibus ejus . Hi velut ibices cum ceciderunt, non colliduntur: quia si quid eis ruinae temporalis accesserit, scripturae duorum Testamentorum quasi duorum cornuum exceptionificiant, Scripturarum solatio se sustentant. Sicut Paulus, qui in mundi hujus adversitate deject
Abbreviated transcription (Latin):
plicuerit: comparercum procellatis
prauorũ nequitiis qui supra dorsa
pu silli gregis christi fabricãtes prolon¬
gantimiquitãte suam: eisq potius in¬
dignetur qui trahentes petm ut Esai¬
as dicit infuniculis uanitatis exigũt.
utcontra se tanta dicantur. uos uero qui
preuidere debiustis cui & quid iu be¬
retis dicta hec uelut quoddam uas
transfusum modo considerare: & su¬
perflua queq tanꝗͣ ꝯuitulas uasi de¬
forment adherentes inna discretionis
recidite: ut acidis frugibus quedã ma¬
tura leountur ita in isto daruo pluria
que merito reprobantur forte inuenerĩt
pãuca saliem utilitatis quedam ꝯẽre¬
tia reperiatis.
fica que ad exprimen¬
dos ordines ecclesie.
deus ad beatum Lob
ioquitur: queda aialia
figuraliter nominans:Ibices quoq
pariter interponit.Ibices autem que¬
dam quadrupedia sut & morantur
in petris: Qui uidelicet ibices si qua¬
do de altis cacuminibus saxarũ.ruũt.

Expanded text:
plicuerit, comparet illum protelatis plicuerit, comparet illum protelatis prauorum nequitiis, qui supra dorsa pusilli gregis Christi fabricantes prolongant iniquitatem suam, eisque potius indignentur qui trahentes peccatū, vt Isaias dicit, in funiculis vanitatis, exigunt vt contra se tāta dicantur. Vos ergo qui præuidere debuistis cui & quid iuberetis, dicta hæc veluti quoddam vas modo transfusum considerate, & superflua quæque tanquam guttulas vasi deformiter adhærentes lima discretionis recidite. Vt acidis frugibus quędam matura leguntur, ita in isto calamo, cum plurima, quæ merito reprobentur, forte inueneritis, pauca saltem vtilitatis quiddam gerentia reperietis. fica quae ad exprimendos ordines Ecclesiae Deus ad beatum Job loquitur, quaedam animalia figuraliter nominans, ibices quoque pariter interponit. Ibices autem quaedam quadrupedia sunt et morantur in petris. Quae videlicet ibices si quando de altis cacuminibus saxorum ruunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Loth imitari meruerunt in dando
& audiendo mala cum ipso crucie:¬
tur: sub umbra alarũ diuinarum
sperantes donec transeat iniqui¬
TAS¬
łbello hoc utciq expli¬
cito tam nobis ꝙͣ dõno
abbati ut frustra credi¬
di menum fecisse puta¬
bam: sed dominus abbas legationẽ
uissionis inrem quã semel suscepit.
nimis ut ita dicam imperiofe exigit.
Hamlicet promptariosũ cordis mei¬
iam exkiustum pronũ ciauerimta¬
mẽ sicut precedentẽs libeltirita quoq
hũc subsequetem aggredi me coegit.
Eatamẽ occasione factum est:q in
precedẽtibus duobus Iibellis de affli¬
ctorũ consolatione pauea dicta sint.
& ad cõsilium pontifici dandũ cuius
mẽtem sicut Moysi malorũ prauitas
exercebat. Ego sane qui nec precepto
resistere: nec alia nisi ea que uos melius
nostis: possum referre. Facio quidem
ꝙ possum: sed dum nõstra uobis tam
prolixe refero. fastidiũ gnare pertimesco.
Cui tamen ductus uerborũ forte dis¬

Expanded text:
Loth imitari meruerint videndo Loth imitari meruerint videndo et audiendo mala, cum ipso crucientur, sub umbra alarum divinarum sperantes donec transeat iniquitasbello hoc utcunque expleto, tam vobis quam domno abbati satis, ut frustra credidi, me jam fecisse putabam: sed domnus abba jussionem legationis vestrae, quam semel suscepit, nimis, ut ita dicam, imperiose exigit. Nam licet promptariolum cordis mei exhaustum iam pronunciauerim, tamen sicut præcedentem libellum, ita quoque hunc sequentem aggredi coegit. Ea tamen occasione factum est, quod in præcedentibus duobus libellis de afflictorum consolatione pauca dicta sint, & ad consilium Pontifici dandum, cuius mētem sicut Moysi malorum prauitas exacerbat, ego sane qui nec præcepto resistere, nec alia nisi ea quæ vos melius nostis, possum referre, facio quidem quod valeo: sed dum vestra vobis tam prolixe refero, fastidium generare pertimesco. Cui tamen ductus verborum forte dis
Abbreviated transcription (Latin):
uel occulta uel manifesta cõprehẽdif
pissimũ esset. N inc quoq in persona
dei lacob dicit. Sine filiis factus sũ
Ecce qualis est huius uite status:
rum ad ruinã uergit: & quẽ tota sue
prauitatis moles adima demergit.
Pro his & huius modi qui tã mut¬
tiplicia sunt: ut magis defleri ꝙͣ
referri possint lugedum est.hiis
qui cõsolationem expectant ihũ
O ꝙͣ bonũ est uenerabilis pa̾ter super
talia cõtristari. Quisquis enĩ ille est
angelus pacis uocabitur. iuxta illud
Esaye quod iam diximus: Angeli
pacis a mare flebunt. Et inter elec¬
tos assignari meretux.Sicut per
Ezechielem dicitur. Signa Tau in
frontibus uirorũ iugentiũ. Tau lit¬
tera signũ sancte crũcis gerit. Uidete
ergo ꝙ bonũ magnũ sit sugere pro
malis pro quibus dolens quilibet
signiri. Hec igitur consolatio nos
interim maneat: ut dũ principes
sodomorũ caput extollunt dũ filii
goinorre luxuriant: hi qui iustum

Expanded text:
vel occulta vel manifesta comprehenditur, vel occulta vel manifesta comprehenditur, imicum . Hinc quoque in persona ejus Jacob dicit: Sine filiis factus sum. Ecce qualis est hujus vitae status,rum ad ruinam vergit, et quem tanta suae pravitatis moles ad ima demergit. Pro his et hujusmodi, quae tam multiplicia sunt, ut magis defleri, quam referri possint, lugendum est his qui consolationem Jesu exspectant. O quam bonum est, venerabilis pater, super talia contristari! Quisquis enim ille est, angelus pacis vocabitur, juxta illud Isaiae quod praemisimus jam: Angeli pacis amare flebunt . Et inter electos assignari meretur, sicut per Ezechielem dicitur: Signa Tau in frontibus virorum lugentium . Tau littera speciem sanctae crucis gerit. Videte ergo quam magnum bonum sit dolere pro malis, pro quo dolens quilibet signari. Haec igitur consolatio vos interim maneat, ut dum principes Sodomorum caput extollunt, dum filii Gomorrhae luxuriant, hi qui justum
Abbreviated transcription (Latin):
Uratur: precipitetur: & modis oĩbus
pareat. NIec parua quidem pro ea
cura sollicitat. Sed hec causa estq oĩs
pariter morbus obtinuit.& tanꝙͣ si
eueniat multis sub uno languẽtibus
presto esse neminẽ. Sanũ certum est
ꝙ omnis pariter corrũpat & assumat
in curia dum nemo est qui uel opor¬
tuna prebeat uel importuna prohibeat:
ita & nobis accidit. Dum enĩ nemo
sanus est corde: sed omnes lãguemus
a salute mẽtis: alii maiore: alũ miori
peste: nemo utiq est qui curet. Etenĩ
si quis utcũq adesset qui uel precepta
christi uel transgressiones nostras dis¬
cerneret: nescio si illos alios magis ꝙͣ
ut filii Ethiopum uos estis mihi isrl
ait dominus post dealbationẽ qui fit
in selmon ad nigredinẽ peti reddi¬
mus. Niue in quit dealbabuntur
in Selmon. Et cum scriptura. uere¬
cundos & reueredos facite filios ab
omni inmũdicia. Quo uidelicet
uerbo genera liter omnis inquinatio

Expanded text:
uratur, participetur, et modis omnibus uratur, participetur, et modis omnibus pereat, nec parva quidem pro ea cura nos sollicitat. Sed haec causa est quod omnis pariter morbus obtinuit, et tanquam si eveniat, multis sub uno languentibus praesto esse neminem sanum. Certum est quod omnis pariter corrumpat et absumat incuria, dum nemo est qui vel opportuna praebeat, vel importuna prohibeat. Ita et nobis accidit: dum enim nemo sanus est corde, sed omnes languemus a salute mentis, alii majore, alii minore peste, nemo utique est qui curet. Etenim si quis utcunque adesset, qui vel praecepta Christi, vel transgressiones nostras discerneret, nescio si ullos alios magis quaut filii Aethiopum vos estis mihi filii Israel, ait Dominus? Post dealbationem quae fit in Selmon, ad nigredinem peccati redimus: Nive, inquit, dealbabuntur in Selmon . Et cum Scriptura dicat: Verecundos et reverendos facite filios Israel ab omni immunditia; quo videlicet verbo generaliter omnis inquinatio
Abbreviated transcription (Latin):
ratus est: ut pene nullus iusto udi¬
cio pctm discernere noscat. Sed
sicut filiis israel deos querẽtibus nõ
restitit Aarom: sic omnes aut iniqui
sunt aut iniquitati cedunt. Qua¬
propter la chrymans Ys aias dicit de
deo. Quem docebit scĩam & quem
intelligere faciet auditũ. Sacerdos
& propheta nescierunt. pre ebrietate
absorti sunt auino: nescierũt uidẽte
id est dominũ: & ignorauerunt uidi¬
diciũ id est discernere pondus pcti.
qui potius adulteris quos arguere
debuerant ut ibi dicitur sacerdotes
a plaudebant: & populus meus dile.¬
sanitati contraria sunt geramus: nec
hocipsum quidem quod est nobis
in sanius cognoscimus. At enĩ si in
corpore parum aliquid morbi pul¬
sauerit: statim & medicos adhibem
& pecuniã profundimus: & omini ob¬
seruantia que medicine competit
gerimus: Nec prius cessatur ꝙͣ que
molesta sunt mitigẽtur si utcũq fieri
potest. Anima uero quotidie cum¬
uulneratur: cũ per singula lanietur

Expanded text:
ratus est, ut pene nullus justo judiratus est, ut pene nullus justo judicio peccatum discernere queat. Sed sicut Aaron filiis Israel deos quaerentibus non restitit, sic omnes aut iniqui sunt, aut iniquitati cedunt. Quapropter illacrymans Isaias de Deo dicit: Quem docebit scientiam, et quem intelligere faciet auditum? Sacietate absorpti sunt a vino, nescierunt videntem, id est Dominum, et ignoraverunt judicium , id est discernere pondus peccati. Quin potius adulteris, quos arguere debuerant, ut ibi dicitur, sacerdotes applaudebant, et populus meus dilesanitati contraria sunt geramus, nec hoc ipsum quidem quod est insanius nobis cognoscimus. At enim si in corpore parum aliquid morbi pulsaverit, statim et medicos adhibemus, et pecuniam profundimus, et omni observantia curam, quae medicinae competit, gerimus, nec prius cessatur, quam quae molesta sunt mitigentur, si utcunque fieri potest. Anima vero cum quotidie vulneretur, cum per singula lanietur,
Abbreviated transcription (Latin):
dere nituntur:diu in ea morari neqͣ¬
ꝙͣ possunt: quonia alienũ est quod
apprelienderequerunt. & quasi a cli¬
uosis ĩtineribus mox relabuntur.
Nam quousq kanc abiiciant . & ad
consuetam elatone redeant: quasi
graue pondusin corde pitiuntux.
De istigergo dicitur. Omni tẽpores
quidẽ & electi su perbire sed non
semper: quia prius qͣ uitam finiant
corabelatione ad humilitatẽ cõmu¬
tant. Superbisse enim ceci disse est
Unde & per psalmistam dicitur. Nõ
uemat mihi pes superbie. Pes ĩquit.
non pedes. Liquet enim ꝙ nullus
uno pede gradiatur. ob id quolibet
alio uitio tentari permittũtur: ut
humilientur. humiliati uero di abo¬
li essẽ desinant: cui superbiendo
militabãt. N inc per sophoniã dicis¬
tur. Aita men suba udis licet ad horã
superbias timebis me & accipies dis¬
ciplinam
Uod autem inter oĩa mala
Lerauius nocet ita pessimus
peccandi usus iam cõsuetudine robo¬

Expanded text:
dere nituntur, diu in ea morari nequdere nituntur, diu in ea morari nequaquam possunt, quoniam alienum est quod apprehendere quaerunt, et quasi a clivosis itineribus mox relabuntur. Nam quousque hanc abjiciant, et ad consuetam elationem redeant, quasi grave pondus in corde patiuntur. De istis ergo dicitur: Omni equidem tempore quippe et electi superbire, sed non omni tempore, quia priusquam vitam finiant, cor ab elatione ad humilitatem commutant. Superbisse enim, cecidisse est. Unde et per Psalmistam dicitur: Non veniat mihi pes superbiae . Pes, inquit, non pedes: liquet enim quod nullus uno pede diu graditur. Ob id ergo quolibet alio vitio tentari permittuntur, ut humilientur; humiliati vero diaboli esse desinant, cui superbiendo militabant. Hinc per Sophoniam dicitur: At tamen, subaudis, licet ad horam superbias, timebis me et accipies disciplinam . XLI. Quod autem inter omnia mala gravius nocet, ita pessimus peccandi usus ipsa jam consuetudine robo
Abbreviated transcription (Latin):
sictatur. Per salices ergo seculares
quiq significantur: a bonis uirtutum
fruclibus alieni: per torrentes mortali
gloria: que caducis hon oribus tanꝙ
nyemalibus piuuiis inflatur. sed uite
huius termino ãnullatur. De quibus
biendo non resipiscendo. Item de hiᷤ
& illud. Hinc montes herbas ferunt.
Per mõtes tumor superborum:per
herbas fluxe uoluptates eorum expri¬
mũtur. Ergo hinc behemoth herbas
ferunt. qui a semper in his penã eterne
mortis esuriens dum ipsi se eidem
ad omne uitium sternũt. dum nullũ
malum aut cogitando aut operan do
preteteunt:quia semper in eis sua de¬
sideria recognoscit: quasi semper in
mõtibus herbas inuenit: quibus sue
malitie uẽtrem tendat:quem tanto
delectabilius quisq pascit quanto
sordidius inquinatur.
Ciendum uero.
ꝙ in hac peregrinatione ubĩ
& electi humiliari soleant. Sed super¬
bis m̃ẽtibus humilitas alta est Et
iccirco cum hanc specietenus cõscen¬

Expanded text:
siccatur. Per salices ergo saeculares siccatur. Per salices ergo saeculares quique significantur a bonis virtutum fructibus alieni. Per torrentem vero mortalis gloria, quae caducis honoribus tanquam hiemalibus pluviis inflatur, sed vitae hujus termino annulatur. Malignum biendo, nunquam resipiscendo. Item de his et illud: Huic montes herbas ferunt . Per montes tumor superborum, per herbas fluxae voluptates eorum exprimuntur. Ergo montes huic Beemoth herbas ferunt, quia semper in eis poenam aeternae mortis esuriens, dum ipsi se eidem ad omne vitium sternunt, dum nullum malum aut cogitando aut operando praetereunt, quia semper in eis sua desideria recognoscit, quasi semper in montibus herbas invenit, quibus suae malitiae ventrem tendat, quem tanto delectabilius quisque pascit quanto sordidius inquinatur. XL. Sciendum vero quod in hac peregrinatione, ubi ire, et electi humiliari soleant. Sed superbis mentibus humilitas alta est. Et idcirco cum hanc specietenus conscen
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid nequiter ualuerit: calli¬
dius exquirit. Hec itaq tempora
iam uenisse ianq malignũ hosten
mysteriũ iniquitatis operari. Per
hoc manifeste patet ꝗ omnis ordo
religionis aut christianitatis imi¬
tatus est: nec impietas iam erubes¬
cere saltem dignatur. sed quorum
multiplicitate roborata caput ubiq
locorum extulisse uideatur.
Ui autem sint.
quos sius ditionibus ide
hostis mancipat per hoc ostẽditur
ꝙ rex esse super omnes filios perhi¬
betur. Superbia uero multos in se¬
cularibus iudiciis: & multos in gra¬
du religionis positos prosternit.De
istis nanq scriptum est. Misit draco¬
caudam suam: & traxit tertiã partẽ
stellarum. Quod est extrema per¬
suasione multos terrenis amoribus
inuoluere: qui studio uite celestis
uidentur inherere. Sane de his alias.
Gircundabunt eum salices torrẽtis.
Salices infructuose arbores sunt: sed
torrente rigantur. Torrens hiema¬
libus pluuns intumescit. sed estate

Expanded text:
quidquid nequiter valuerit calliquidquid nequiter valuerit callidus exquirit. Haec itaque tempora jam venisse, jamque malignum hostem mysterium iniquitatis operari per hoc manifeste patet, quod omnis ordo religionis aut Christianitatis immutatus est, nec impietas jam erubescere saltem dignatur, sed iniquorum multiplicitate roborata caput ubique locorum extulisse videatur XXXIX. Qui autem sint quos suis ditionibus isdem hostis mancipat, per hoc ostenditur, quod rex esse super omnes filios superbiae perhibetur. Superbia vero et multos in saecularibus studiis, et multos in gradu religionis positos prosternit. De istis namque scriptum est: Misit caudam suam draco, et traxit tertiam partem stellarum . Quod est extrema persuasione multos terrenis amoribus involvere, qui studio vitae coelestis videntur inhaerere. Sane de illis alias: Circumdabunt eum, inquit, salices torrentis . Salices infructuosae arbores sunt, sed torrente rigantur. Torrens hiemalibus pluviis intumescit, sed aestate
Abbreviated transcription (Latin):
pleant pcta sua semper: & qui in
Cordibus est: sordescat adhuc. Et
quia illuminati recta agere negle¬
xerunt: iuste cecati adhuc faciãt
unde plus puniri mereantur: Ad
quod ui delicet agendum immis¬
sion es per angelos malos: iuxta
psalmistam dicentẽ.Semitã ire
sue facit:ut cor meritis prioribus
aggrauatũ iuste permittat etiam
subsequẽtibus malignorũ spirituũ
persuasionibus falli. Tunc enim
tanto fit feruẽtior ad seuitiã quãto
se uiciniorem sentit ad penam
Considerat quippe ꝙ iusta sit: ut¬
licentiam ne quissnne libertatis
amittat. & quanto breuitate tẽporis
angustatur tanto multiplicitate
crudelitatis expanditur: Sicut de
illo uoce angelica ad Foamĩe dicitur
Ue terre & mari: qui a descendit
diabolus ad uos habens irã magnã
sciens q modicum tempus habet.
Tunc ergo in magne ire feruorem
se dilatat: nȩ̨ qui in beatitudine
stare non potuit:in damnationis
sue foueam cum paucis ruat. Tũc

Expanded text:
pleant peccata sua semper, et qui in pleant peccata sua semper, et qui in sordibus est, sordescat adhuc . Et quia illuminati justa agere neglexerunt, juste caecati adhuc faciant unde amplius puniri mereantur. Ad quod videlicet agendum, et immissiones per angelos malos juxta Psalmistam, Dominus semitam irae suae facit, ut cor prioribus meritis aggravatum juste permittat etiam subsequentibus malignorum spirituum persuasionibus falli. Unde in tanto fit ferventior ad saevitiam, quanto se viciniorem sentit ad poenam . Considerat quippe qulicentiam nequissimae libertatis amittat; et quanto brevitate temporis angustatur, tanto multiplicitate crudelitatis expanditur. Sicut de illo voce angelica diciture terrae, et mari, quia descendit diabolus ad vos habens iram magnam, sciens quod modicum tempus habet . Tunc ergo in magnae irae furorem se dilatat; ne qui in beatitudine stare non potuit, in damnationis suae foveam cum paucis ruit. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
serias eorum qui innumerabiliter
afflicti: aue in murmurationem:
aut in desperationem excidentes
& temporalia & mansura elamna
incurrunt. Satis est unde ratio tri¬
stetur de lugeat. Qui autẽ su per
has contristari possunt: cleum du¬
pliciter imitantur: qui super mise¬
nas filiorum istael legitur doluissẽ.¬
& super perituram ierufalem. fle
runt. & fine suo mudũ urgent: qui
finis licet ex ipso suo ordine pẽoleat.
peruersiores tamen quosq inuenꝰ¬
turus est: qui illius rume digne cõ¬
primãtur: & ex illorũ meritis uersa
uice eiusdem rerum ordo confun¬
datur. Est quoq & alia ratio: qui a
pro eo ꝙ homines post reuelatam
grãm dilexerunt magis tenebras
ꝙͣ lucem .& uocati sunt ut ait pro¬
pheta & non respondent. & que no¬
luit deus elegerunt. & cognoscẽtes
dominũ non sicut dominũ glori¬
ficauerut. & propter hoc tradet illos
deus in desideria cordis sui. Sicut
de quibusclam Apłus dicit: ut ĩ¬

Expanded text:
serias eorum, qui innumerabiliter serias eorum, qui innumerabiliter afflicti, aut in murmurationem aut in desperationem excedentes, et temporalia et mansura damna incurrunt, satis est unde contristetur, et lugeat. Qui autem super his contristari possunt, Deum dupliciter qui super miserias filiorum Israel legitur doluisse, super perituram Hierusalem flevvenerunt, et fine suo mundus urgetur. Qui finis cum ex ipso suo ordine pendeat, perversiores tamen quosque inventurus est, qui et illius ruinis digne comprimantur et ex illorum meritis versa vice ejusdem ordo rerum confundatur. Est quoque et alia ratio, quia pro eo quod homines post revelatam gratiam dilexerunt magis tenebras am lucem, et vocati sunt, ut ait propheta, et non responderunt, et quae noluit Dominus elegerunt, et cognoscentes Deum non sicut Deum glorificaverunt, propter hoc tradet illos Deus in desideria cordis sui, sicut de quibusdam Apostolus dicit: Ut im
Abbreviated transcription (Latin):
multis lesionibus perturhari. Ecõ¬
tra unũquenq pessimũ potentia
cumulari: terribilem fieri & tumi¬
do successu in malis augeri: quibꝰ
nec nidicũ metus. nec reuerentia
sancte auctoritatis preualere potest
nec eorum perniciem nullatenus
cohibere. Sed quid iudices dicimꝰ¬
Propheta enim dicit. IIonne nostru
est scire iudiciũ. Etem alius dicit
Forsitan stulti sunt & ignorantes
uiam domini. ibo igitur ad optimates.
ipsi enim cognouerunt iudicnũ dei
sui. Et ecce hi magis confregerunt
iugum. Nunquid superhos non
uisitabo dicit dominus Uisitabit
certe. Et sicut. Malachias olicit.
Erit testis uelox: maleficis adulte¬
matorem. Et sicut Amos dicit. Nõ
erit eis fuga: sed si ascenderũt m
celum inde detrahet illos: & si ce¬
lauerint se in profundo maris: ibi
mandabit serpenti & mordebit eos.
Quisq igitur consideret uel causã
eorum qui gram dei inuacuum
recipientes: & ad diabolicam ferui¬
tu tem redeuntes pereunt: Uel mi¬

Expanded text:
multis laesionibus perturbari: econmultis laesionibus perturbari: econtra unumquemque pessimum potentia cumulari, terribilem fieri, et tumido successu in malis augeri, quibus nec judicum metus, nec reverentia sacrae auctoritatis praevalere potest, nec eorum perniciem ullatenus cohibere. Sed quid de judicibus dicimpropheta dicit: Nonne vestrum est judicium scire? Et item alius dicit: Forsitan stulti sunt et ignorantes viam Domini? Ibo igitur ad optimates: ipsi enim cognoverunt judicium Dei sui, et ecce hi magis confregerunt jugum. Nunquid super his non visitabo, dicit Dominus? Visitabit certe, et sicut Malachias dicit, erit testis velox maleficis, adultemmiatoribus. Et, sicut Amos dicit, non erit eis fuga; sed si ascenderint ad coelum, inde detrahet eos, et si celaverint se in profundum maris, ibi mandabit serpenti, et mordebit eos. Quisquis igitur considerat vel causam eorum, qui gratiam Dei in vacuum recipientes, et ad diabolicam servitutem redeuntes pereunt, vel mi
Abbreviated transcription (Latin):
breuitate collegit: ostendens eos ideo¬
esse tales fore: quia uoluptatũ ama¬
tores existerent:quia se uitiosissimis
cupiditatibus subiugarent. Hinc
enim cuncta mala proueniũt: dũ
deus cõtemnitur uoluptates a mã¬
inundauerunt: & sanguis sangui¬
nẽ tetigit & populi sicũt hi qui cõ¬
tradicut sacerdoti. De quibus
una est sententia Apłi. Quonĩa nõ
solum qui talia agunt: sed qui cõ
amare flebunt. Quisquis
ergo de istis est: & non de illis de
quibus dicitur. Columba seducta
non habens cor. Ex quipus dicitur
ꝙ nõ magis luctum habuistis: lu¬
gendum est ei presentis uite tẽpus
in quo sunt ita omĩa confusa: ut
uirtutis quidem nec uestigia usꝙ¬
perspicias. Nequitie uero atq luxu¬
rie cuncta esse repleta perspicias.
nec aliquid recte iusteq seruari hu¬
miles & inualidos atq pauperiores
uideas a superbis & potentibus diui¬
tibusq conprimi: affligi atq imiuste
ledi. honestum uero ꝗͣ ꝙͣ & quietum

Expanded text:
brevitate collegit, ostendens eos ideobrevitate collegit, ostendens eos ideo tales fore, quia voluptatum amatores existerent, quia vitiosissimis cupiditatibus se subjugarent. Hinc enim cuncta mala proveniunt. Dum Deus contemnitur, voluptates amaninundaverunt, et sanguis sanguinem tetigit . Et populi, sicut hi qui contradicunt sacerdoti, de quibus una Apostoli sententia est, quoniam non solum qui talia agunt, sed et qui camare flebunt . Quisquis ergo de istis est, et non de illis, de quibus dicitur: Columba seducta, non habens cor , et quibus dicitur: Quare non magis luctum habuistis? Lugendum est ei presentis vitae tempus, in quo sunt ita omnia confusa, ut veritatis quidem nec vestigium usquam videas, nequitiae vero atque luxuriae cuncta esse repleta prospicias, nec aliquid juste recteque servari: humiles et invalidos, atque pauperiores videas, a superbis et potentibus divitibusque comprimi, affligi atque injuste Iaedi; honestum vero quemquam et quietum
Abbreviated transcription (Latin):
ficit sensus & diminute sunt uirtuteᷤ
ut sicut Esaias: in lachrymas facti
uideamur. quasi a principio quãdo
deus non dominabitur nostri. An
nim ita est dum inter propin quos
feralia succedunt odia. dum iurgia
nascuntur infensa: dum usq ađ
sanguinem seuit inexplicabilis &
ceca malicia. dum bonis inuident pra¬
ui. liberalibus cupidi. qui etissimis
turbulenti. studiosis inertes: placidis
iinplacabiles: tranquillis immitee:
modestis temerarii: sapientibus stulti:
simplicibus callidi: mitissimis quoq
furiosi. Si melius horum apostolica
tuba redarguit. Hancum nouissimo¬
rũ pericula temporum gentiũ doctor
exprimeret intulit dicens. Erũt eñi
homines seipsos amantes: cupidi:elati
superbi. blasphemi: parentibus non obe¬
dientes: ingrati. scelesti.sine affectiõe.
sine pace: criminatores: incõtinentes.
immites: sine benignitate: proditores
proterui: tumidi: uoluptatũ amatores
magis ꝙͣ dei. Hic beatissimus Paulus
quod superius diffuse protulit: mira

Expanded text:
et diminutae sunt veritates, ut sicut Isaias illacrymat, facti videamur sicut a principio, quando Deus non dominabatur nostri. An non ita est? dum inter propinquos feralia succedunt odia? dum jurgia nascuntur infensa? dum usque ad sanguinem saevit inexplicabilis et caeca malitia? dum bonis invident pravi, liberalibus cupidi, quietissimis turbulenti, studiosis inertes, placidis implacabiles, tranquillis immites, modestis temerarii, sapientibus stulti, simplicibus callidi, mittissimis quoque furiosi? Sed melius eorum insanias apostolica tuba redarguit. Nam cum novissimorum pericula temporum gentium Doctor exprimeret, intulit dicens: Erunt enim homines seipsos amantes, cupidi, elati, superbi, blasphemi, parentibus non obedientes, ingrati, scelesti, sine affectione, sine pace, criminatores, incontinentes, immites, sine benignitate, proditores, protervi, timidi, voluptatum amatores magis quam Dei . Hic beatissimus Paulus quod superius diffuse protulit mira
Abbreviated transcription (Latin):
as eliuino cultiũ simulate deseriuim
so bene conmenim iugebatis. qnetia
ominem enis excursum idu gepsi pe
tens uirde possit afflictorum aciectis
consolari: prauorumq ceruicositis ai¬
quatenus contundi. Opusculum snu
qualitercunq digestum ure iissiomi
fe tusfaciens uobis transmitto. it si foi¬
te penitus utilitaite caruerit metaiti
aprud uos de mobedientia ex cuset. Po¬
terst autem lector ob tam iniperiosa
iussionem mee presumptiomi ignos¬
cere. Auctoris uero nomen ob iad su¬
pprimatur: ne forte dum sui matepu
sordet. mei quoq nominis uilitate⁊
grauetur.

Expanded text:
ac diuino cultui simulate deseruiunt. si bene commemini, lugebatis, huius omnem eitens, unde possit afflictorum dejectio consolari, pravorumque curiositas aliquatenus contundi. Opusculum sane qualitercunque digestum, vestrae jussioni satisfaciens, vobis transmitto; ut si forte penitus utilitate caruerit, me tamen apud vos de inobedientia excuset. Poterit autem lector ob tam imperiosam jussionem meae praesumptioni ignoscere. Auctoris vero nomen ob ipprimatur, ne forte si materia sordet, mei quoque nominis vilitate grauetur.
Abbreviated transcription (Latin):
uosipsi scitis ꝙ pre ceteris semper di le¬
xi & diligo. quasi unius patris filii:
oxcaluistis in affectum germanitatis
Que bona sunt tenete & deus pacis
& dilectionis erit uobiscum in dño
iesu. cui est honor & gloria magnifi¬
centia potestas cum spiritu sancto
in secula seculorum Amen deo g¬

Expanded text:
vos ipsi scitis quod prae caeteris vos semper dilevos ipsi scitis quod prae caeteris vos semper dilexi et diligo: quasi unius patris filii coaluistis in affectum germanitatis. 156. Quae bona sunt tenete, et Deus pacis et dilectionis erit vobiscum in Domino Jesu: cui est honor, gloria, magnificentia, potestas, cum Spiritu sancto in saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
llii fugite improbos:caue¬
te inuidos. Inter impro¬
bum & inuidũ hoc interest. Impro¬
bus suo delectatur bono: & inuidus
torquetur alieno. Ille diligit mala.
hic bona edit ut prope tolerabilior
sit qui sibi uult bene ꝙͣ qui male
bilis mors cum occasio.datur. rapi¬
dencla est ilicor dilata gloria fugit.
nec facile conprehenditur. fidem
diligite. Quomodo per fidem & de¬
uotionẽ iosias magnũ sibi ab uniuer¬
sis amore acquisiuit. Quomodo ce¬
lebrauit pascha domini cum esset
anmorii elecem & octo. Quẽ ad mo¬
dum nullus ante eum zelo itaq ui
cit superiores: ita & uos filii zel ũ dei
simite. Requirat uos dei zelus &
deuoret. Iut unusquisq uestrũ dicat
Exquisiuit me zelus domus tue
Apostolus christi zelotes dictus. Quod
de apostolo dico ipse dominus ait
Zelus domis tue comedit me. Sic
ergo dei zelus non est iste humanus
quem inuidia generat. Sic inter
uos pax: que super omnem sensum¬
est. Anate uos inuicem: nihil cha¬
ritate dulcius. ihil pace gratius.&

Expanded text:
lii, fugite improbos, cavete invidos. Inter improbum et invidum hoc interest: improbus suo delectatur bono, invidus torquetur alieno: ille diligit mala, hic bona odit; ut prope tolerabilior sit, qui sibi vult bene, quam qui male bilis mortis cum occasio datur, rapienda est illico. Dilata gloria fugit, nec facile comprehenditur. 108 154. Fidem diligite, quoniam per fidem et devotionem Josias magnum sibi ab adversariis amorem acquisivit; quoniam celebravit pascha Domini, cum esset annorum decem et octo, quemadmodum nemo ante eum . Zelo itaque ut vicit superiores, ita et vos, filii, zelum Dei sumite. Exquirat vos Dei zelus et devoret; ut unusquisque vestrum dicat: Exquisivit me zelus domus tuae . Apostolus Christi zelotes dictus est . Quid de Apostolo dico? Ipse Dominus ait: Zelus domus tuae comedit me . Sit ergo Dei zelus, non iste humanus quem invidia generat. 155. Sit inter vos pax, quae superat omnem sensum. Amate vos invicem. Nihil charitate dulcius, nihil pace gratius. Et
Abbreviated transcription (Latin):
profudam. Et si quãdo sit aliqͥd
quod grauius nobis seculi huius
excitat fluctus euigilantem pro
nobis habere gubernatorem dnm
ihesum qui uerbo imperet: & tempe¬
statem mitiget: tranquillitatẽ ma¬
ris refundat. Cui est honor & głia
laus perpetuitas a seculis & nunc
& semper in omnia secula seculo¬
rum Amen

Expanded text:
profundam: et si quando aliquid sit, profundam: et si quando aliquid sit, quod graves nobis saeculi hujus excitet fluctus, evigilantem pro nobis habere gubernatorem Dominum Jesum, qui verbo imperet, tempestatem mitiget, tranquillitatem maris refundat, cui est honor et gloria, laus, perpetuitas a saeculis et nunc et semper, in omnia saecula saeculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
tus. MMare est ergo secretũ tẽperãtie:
exercitiũ contmẽtie: grauitati secessꝰ.
portus securitatis: tranquilitas sołi:
mũdi huius sobrietas. dii fi delibus
uiris atq deuotis: incẽtiuũ deuotio¬
nis: Ut ante undarum leniter ab¬
luentiũ sono certent cantus psallẽ¬
tium plaudant insule tran quillo
Unde mihi ut omnẽ pulchritu dĩe
comprehenlam quam uidit opera¬
primo ingredientis populi aomine
totius uestibuli un das uomit. Deĩn
de totius plebis moratione tanqua
undis refluentibus stridet. Tum
responsoriis psalmorũ cantus uiroꝵ.
mulierũ. uirginũ & pariuilorum:
consonus undarũ fragori resultat.
Nam illud quid dicam ꝙ unda
petm̃ abluat. & sancti spiritus aura
salutaris aspirat. Det nobis dñs
illa successuũ flumina. prosperorũ
ligno currere tuto portu cõsistere
nequitie spiritalis grauiora ꝙ ferre
possumus: tentamẽta nescire fidei
ignorare naufragia. habere pacem

Expanded text:
tus? mare est ergo secretum temperantiae, tus? mare est ergo secretum temperantiae, exercitium continentiae, grauitatis secessus, portus securitatis, tranquillitas saeculi, huius mundi sobrietas, tum fidelibus uiris atque deuotis incentiuum deuotionis, ut cum undarum leniter adluentium sono certent cantus psallentium, plaudant insulae tranquillo unde mihi ut omnem pelagi pulchritudinem conprehendam, quam uidit operaprimo ingredientis populi agmine totis uestibulis undas uomit, deinde in oratione totius plebis tamquam undis refluentiresponsoriis psalmorum, cantus virorum, mulierum, virginum, parvulorum, consonus undarum fragor resultat. Nam illud quid dicam, quod unda peccatum abluit, et sancti Spiritus aura salutaris aspirat? Det nobis Dominus illa successuum flumina prospero ligno currere, tuto portu consistere, nequitiae spiritalis graviora quam ferre possumus, tentamenta nescire, fidei ignorare naufragia, habere pacem
Abbreviated transcription (Latin):
Onum igitur mare pri¬
iu: quia terras uecessario
infulsit humore: quibus per uenas
aut utilem aut inutilem submini¬
fluuuorii. fons imbriũ: diriuatio
alluuionũ: inuẽtio cõmeatuum
qua sibi distantes populi copulãtur.
quo preliorii remouẽtur pericula:
quo barbaricus furor clanłitur:
subsidiũ in necessitatibus: refugiũ
in periculis grã in uoluptatibus:
salubritas ualitudinis: separatorũ
cõiunctio: itmeris cõpendiũ. tran¬
sfugiũ laborantiũ: subsidiũ necu¬
liliũ: sterilitatis alimẽtũ. ex hoc
pluuia in terra trãsfuditur
iquidem mare quod radii¬
solis hauritur. & quotl siiluile est ca¬
pitur. Dein de quãto altius eleua¬
tur tanto magis etiam nubiũ obũ¬
bratione frigescit: & imber qui nõ
solũ terrenã temperat siccitatẽ sed
ieiuna arua fecundat̃.Quid dinu¬
merem insulas quas uelut moni¬
lia plerũq ꝓretexit: in quibus hiiz
qui se abdieant intemperantie se¬
proposito eligiũ mũdũ latere uel

Expanded text:
onum igitur mare, primum quia terras necessario suffulcit humore, quibus per venas quemdam haud inutilem subminifluviorum, fons imbrium, derivatio alluvionum, invectio commeatuum, quo sibi distantes populi copulantur, quo praeliorum removentur pericula, quo barbaricus furor clauditur, subsidium in necessitatibus, refugium in periculis, gratia in voluptatibus, salubritas ualetudinis, separatorum coniunctio, itineris conpendium, transfugium laborantum, subsidium uectigalium, sterilitatis alimentum. ex hoc pluuia in terras transfunditur, siquidem de mari aqua radiisolis hauritur et quod subtile eius est rapitur: deinde. quanto altius eleuatur tanto magis etiam nubium obumbratione frigescit et fit imber, qui non solum terrenam temperat siccitatem, sed ieiuna arua fecundat. ; Quid enumerem insulas, quas uelut monilia plerumque praetexit, in quibus ii qui se abdicant intemperantiae saeproposito eligunt mundo latere et
Abbreviated transcription (Latin):
N hoc ipse preceperit: proprie tamen
inscitie conscnis rem mihi imposi¬
bilem uel tentare uitabam. Solem¬
nitate uero sancti Martini miper
elapsa dennciauit mihi dõmis abbas
ꝙ statim ad uos me esset trãsinssurus
Sed cum de predicta ur̃a immo ĩprus
tussione inhil me adhuc egisse didi¬
cisset quindecim inquit dies ad hoc
quod nissus es faciendum relaxo: ne
donmi episcopi presentiam negiecto
nissu enis adire confundaris. Arcta¬
tus fateor. tabellam arripin. Sed qͥd¬
nam scribendum quoue ordine pri¬
ma uel postrema disponenda essent.
hebetatus eram hesitabam: cũ subite
recordatus sum illius ur̃e querimo¬
me: quam de hunus uite qualitate
profundis singultibus contexere
nos in prima iussione audieram.
uidelicet de peruersitate prauerum
qui semper in malo succrescentes
& ecclesiasticam censuram penitus
contemnentes: quoslibet inualidos
qui diuine legi mancipari debuerãt:
Sed se prorsus uane glorie dedicant.
A

Expanded text:
m hoc & ipse præceperit: propriæ tamen m hoc & ipse præceperit: propriæ tamen inscitiæ conscius, rem mihi impossibilem vel tentare vitabam. Sollemnitate vero S. Martini nuper elapsa, denuntiauit mihi domnus Abba, quod statim ad vos me esset transmissurus. Sed cum de prædicta vestra, immo ipsius iussione nihil me adhuc egisse didicisset, Quindecim, inquit, dies ad hoc, quod iussus es, faciendum relaxo, ne domni Episcopi præsentiam, neglecto eius iussu, adire confundaris. Artatus, fateor, tabellam arripui: sed quidnam scribendum, quoue ordine prima vel postrema disponenda essent, hebetatus hæsitabam. Cum subito recordatus sum illius vestræ querimoniæ, quam de huius vitæ qualitate profundis singultibus contexere vos in prima iussione audieram. Videlicet de peruersitate prauorum, qui semper in malum succrescentes, & Ecclesiasticam censuram penitus contemnentes, quoslibet inualidos qui divinae servituti mancipari debuerant, sese prorsus vanae gloriae dedicant a
Abbreviated transcription (Latin):
O mino & patri.
Turpioni Pontifici
suus ille Monachor¬
tem in domino.
Recolitis dominȩ mi quod dudum
iusseratis mihi. uł scilicet quia turba¬
to rerum statu pene semper in procin¬
ctu estis. & ad consolationem scriptu¬
rarum tanꝙͣ Noyses ad tabernaculum
libris absentibus recurrere nequitis
quedam ex patrum sententus deflora¬
rem: que & huius temporis qualitati
congruerent: & ueluti quoddam spor¬
tule ciarium. uel exilem refectionem
m excur su it meris posito subimen¬
strarent. Quod equidem semeru
bio e ter & quotiens me uestran pre
sentiam adire contingebat. requneba¬
tio &iterum ibebatis. At ego unta¬
bar pontificis humilitatem ꝙ tantus
a tantillo quicꝙͣ hinusmodi reposcere¬
tis Mirabar certe studium ꝙ amins
in tantis discissus illud carmen iob
ꝗdeus in nocte tribulationis hurus
donat. t antopere disquirebal. Iname
stupebam quonam pacto me id agere
posse credebatis. Nam licet dommnis
abbas ur̃o suggerente mincio tandẽ¬

Expanded text:
OMINO & Patri Turpioni Pontifici suus ille monach in Domino. Recolitis, Domine mi, quid dudum iusseratis mihi, vt scilicet quia turbato rerum statu pene semper in procinctu estis, & ad consolationem scripturarum, tanquam Moyses ad tabernaculum, libris absentibus, recurrere nequitis, quædam ex Patrum sententiis deflorarem, quæ & huius temporis qualitati conuenirent, & veluti quoddam sportulæ diarium vel exilem refectionem in occursu itineris posito subministrarent. Quod equidem semel, & bis, & ter, & quoties me vestram adire præsentiam contingebat, requirebatis, & iterum iubebatis. At ego mirabar Pontificis humilitatem, quod tantus a tantillo quicquā huiusmodi reposceretis. Mirabar certe studium, quod animus in tantis discissus illud carmen Iob, quod Deus in nocte tribulationis huius donat, tantopere disquirebat. At tamen stupebam quonam pacto me id agere posse credebatis. Nam licet domnus Abba vestro suggerente nuntio tande
Abbreviated transcription (Latin):
Recolitis domine mi quod
iusseratis mihi uł scilicet q
to rerum statu pene sempes
ctu estis. & ad consolationci
quedam ex patrum sentens¬

Expanded text:
Recolitis, Domine mi, quid dudum iusseratis mihi, vt scilicet quia turbato rerum statu pene semper in procinctu estis, & ad consolationem  nequitis, quædam ex Patrum senten
Abbreviated transcription (Latin):
amici quidem quod est maius:
Sed quod prestantissimũ est. filii uo¬
cantur & etiam dilecti. E lagellat
autẽ omnem filium quem recipit.
Et quod sequitur ut in iob perhibx¬
tur. Beatus uir qui corripitur a deo.
licet enĩ conuenire simul nequẽãt
beatitudo & dolor: tame quia salu¬
tis auomẽtum est uis doloris cor¬
rectus recte dicitur heatus: quom̃a
per hoc ꝙ exterius affligitur interiꝰ
uiuit. Ut igitur in nono moraliũ
beatus gregorius astruit. Spes ista
nos moueat: quomã quantum in
apparet: tantũ in futura libertatis
nihil in eisdem dei famulis de
seruitute parebit.

Expanded text:
amici quidem, quod majus est, amici quidem, quod majus est, sed, quod praestantissimum est, filii vocantur, et etiam dilecti: Flagellat, inquit, omnem filium quem recipit ; et quod sequitur, ut in Job perhibetur, Beatus vir qui corripitur a Domino . Licet enim convenire simul non queant beatitudo et dolor, tamen quia salutis argumentum est, vi doloris correptus recte dicitur beatus, quoniam per hoc quod exterius affligitur interius vivit. Ut igitur in octavo Moralium libro beatus Gregorius astruit, spes ista vos maneat, quoniam quantum in apparet, tantum in futura libertatis gloria nihil in eisdem Dei famulis de servitute parebit.
Abbreviated transcription (Latin):
uiderit deũ deorum in syon por¬
tans in exultatione mampulos
quos in lachrymis seminauit.
Leta bũ da clamabit. Secundum
multitudinẽ dolorũ meorũ in
corde meo: consolationes tue leti¬
ficauerũt animã meam. De af¬
flictoribus uero sub specie babilo¬
nis matris eorum dicitur. ꝙͣ tũ
exultauit se in delitiis suis tãtũ
date illi tormẽta & nõ luctum. nõ
itaq glorietur fumus si exaltatur:
.i. inimici domini si preualent.
qui a fumus ascendendo facit ut
non sit. Ex istorum uoce dicitur.
Eleuans allisisti me. P usillo au¬
tem gregi suo dicit spiritus sãctus
F ili noli deficere a disciplina dñi
temperabimus patri spirituũ & u
uemus. Oua proꝑter paterna flagel¬
la delectabiliter ut ita dicam nos
mordeant suauiter excrucient: Hy¬
lariter cõtristent: quomã si cõpati¬
mur & conregnabimus. Paterna
uero flagella dixerim: quia licet
cari seruũ dei. tamen afflicti ut ait
ieronymꝰ non uocantur serui nec

Expanded text:
viderit Deum deorum in Sion, porviderit Deum deorum in Sion, portans in exsultatione manipulos quos in lacrymis seminavit, laetabunda clamabit: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, consolationes tuae laetificaverunt animam meam . De afflictoribus vero sub specie Babylonis matris eorum dicitur: Quantum exaltavit se, et in deliciis fuit, tantum date ei tormentum et luctum . Non itaque glorietur fumus si exaltatur, id est, inimici Domini si praevalent quia fumus ascendendo facit ut non sit. Et istorum voce dicitur: Elevans allisisti me . Pusillo autem gregi suo dicit Spiritus sanctus: Fili, noli deficere a disciplina Dominbtemperabimus Patri spirituum, et vivemus? Quapropter paterna flagella delectabiliter, ut ita dicam, non mordeant, suaviter excrucient, hilariter contristent, quoniam si compatimur et conregnabimus. Paterna vero flagella dixerim, quia licet cari servum Dei, tamen afflicti, ut ait Hieronymus, non vocantur servi, nec