comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶baal. zebub autẽ nuu-¬
sca u̾otatur. Nec uixta quedã
mendosa eremplaria. ud .l.¬
lictera. uel .d. in fine est noĩs
legenda. scdb. Bcelz ebubgͦ
ritu uł noĩe principem de

Expanded text:
Baal, Zebub autem musca vocatur. Nec juxta quaedam mendosa exemplaria, k littera, vel d, in fine est nominis legenda, sed b. Beelzebub ergo ritu vel nomine principem d
Abbreviated transcription (Latin):
post tempus spirita¬
lib epulis reficere nos debe¬
mus. uideamus quid euã¬
gelica lectio proseq̃tur.
Lit enĩ dñs sicut audiui¬
mus. de aduentus sui tp̃e.
Sicut fulgur choruscans
de sub celo: ita erit aduentꝰ¬

Expanded text:
post tempus spiritualibus epulis reficere nos debemus, videamus quid evangelica lectio prosequatur. Ait enim Dominus, sicut audivimus, de adventus sui tempore: Sicut fulgur coruscans de sub coelo
Abbreviated transcription (Latin):
linquetur. ouet fortasse
uos frẽs. cur dñs aduentũ
suu̾ ĩdicans: noctis se tp̃e
oñderit aduenturũ. Utiq
euis aduentus. magna
cum ciaritate diei. magno
cum nnitore ⁊ timore suscipi
predicatũ. priusqͣm xpũs¬
antixpm̃. qui ita tenebras¬
bumano generi sue praui¬
tatis ĩfundet. ut lucẽ iui̾ta¬
tis nemo pene respiciat. ⁊
caligine. ꝓpria oꝑiens mẽ¬
tes hom̃i. cecitatem quãdã
spiritalib oculis exhibebͭ
Net mirũ. si dyabolus emit

Expanded text:
nt. Movet fortasse vos, fratres, cur Dominus adventum suum indicans noctis se tempore ostenderit adventurum, cum utique ejus adventus magna cum claritate diei, magno cum nitore, et timore suscipi praedicatum, priusquam DomAntihumano generi suae pravitatis infundet, ut lucem veritatis nemo pene respiciat, et caligine 7 propria operiens mentes hominum, caecitatem quamdam spiritualibus oculis exhibebit. Nec miru
Abbreviated transcription (Latin):
seculo: stultus fiat. ut sit
sapiens. Sapiencia enim
huius mũdi: stulticia est
apud deum. Scriptum est
enim. Comprehendã sa¬
pientes mastucia eorum.
Et iterum. Dominus no¬
uit cogitaciones sapienciũ.

Expanded text:
seculo, stultus fiat, ut sit sapiens. Sapientia enim huius mundi stulticia est apud Deum. Scriptum est enim: Comprehendam sapientes in astutia eorum. Et iterum: Dominus nouit cogitationes sapientium,
Abbreviated transcription (Latin):
carnis que est suꝑ terram.
erit signũ federis qd̃ cons¬
tui ĩter me ⁊ omnẽ carii
superlerram. Erant igit᷑
filii nee qui egressi sunt de
Porro chani ip̃e est pater
chanam. Tres isti sũt filii
nte. ⁊ abhis disseminatũ
est om̃e genus hominũ¬

Expanded text:
 terram erit signum foederis quod constitui inter me et inter omnem carnem super terram erant igitur filii Noe qui egressi sunt de porro Ham ipse est pater Chanaan tres isti sunt filii Noe et ab his disseminatum est omne hominu
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ. p̾dicationis eius tepora
designãtur. Quia aũt genti¬
litas colligenda erat. ⁊ uidea
pro culpa ꝑfidie disꝑgenda.
ip̃a quoq de scriptio terrem
principatus on̾dit. qm̃ et in
romana republica. unus
prefuisse describitur: ⁊ ĩ iidee
regno. ꝑ quartã partẽ pluri¬
ni pͥncipabãtur. Uoce eteĩ

Expanded text:
daeorum praedicationis ejus tempora designantur. Quia autem gentilitas colligenda erat, et Judaea pro culpa perfidiae dispergenda, ipse quoque descriptio terreni principatus ostendit. Quoniam et in Romana republica unus praefuisse describitur, et in Judaeae regno per quartam partem plurimi principabantur. Voce enim
Abbreviated transcription (Latin):
ed qm̃ sicut dicit apłs.
lex spiritalis est. ⁊ spi¬
ritalib spiritalia comparã¬
da sunt. solem hic iusticie
tenebris ⁊ pctõꝵ cecitate sub¬
mersis. celestis doctrine sue
lumei infundit: ⁊ quos
non hẽbanus oculos cordis
inseruit. ⁊ uelut radios qͦsõ.
aplõs sues misit. qui nos de
nocte teterrima delinque̾s
liberarent ⁊ paulatumi
lutis ĩ nobis tenebris ꝑtor
matutina susceptione con¬
suescerent: ut ꝑfecti facilus
possimus tolcrare solis ar¬
dorem. Luc est primũ nos
preceptis simpliciorib ca¬
dirent. quos capatiores efe¬
cerent celestiũ secretorũ. &¬

Expanded text:
m, sicut dicit Apostolus: Lex spiritualis est, et spiritualibus spiritualia comparanda sunt , solem hic justitiae tenebris, et peccatorum caecitate submersis, coelestis doctrinae suae lumen infudit; et quos non habebamus, oculos cordis inseruit, et velut radios quosdam apostolos suos misit, qui nos de nocte teterrima delinquentiae liberarent, et paulatim, resolutis in nobis tenebris peccatorum, matutina nos susceptione consuescerent; ut perfecti facilius possimus tolerare solis ardorem, hoc est primum nos praeceptis simplicioribus erudirent, quo capaciores efficerent coelestium secretorum.
Abbreviated transcription (Latin):
isum est grncro eius
ut iret ad incõnã
tum posset oraret. ut deus
daret mentẽ bonã qua
credere non differet ĩ xp̃m.
ffecit hec ingenti gemitu
et fletu ⁊ sinceriter ardente
pictatis affectu. Deuide

Expanded text:
isum est genero eius, ut iret ad memoriam tum posset oraret, ut Deus illi daret mentem bonam, qua credere non differret in Christum. Fecit hoc ingenti gemitu et fletu et sinceriter ardente pietatis adfectu; deinde
Abbreviated transcription (Latin):
coetaneos aliquãdo
mouebatur. sed ea tantũ
flamina egregio uiro cre
om̃s glĩa aute iret: oĩb
tamen carus esset. nai

Expanded text:
coaevos aliquando movebatur, sed ea tantummodo flamma egregio viro cresomnes gloria anteiret, omnibus tamen charus esset. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ailtus sed sicut dictumẽ
manitestus. Ditultum
cum eum oportebat ueĩre.
ruidicaretur. Mamfestꝰ
entẽ ueniet ut iudicet.
Sienim prius mamfest᷑
muret: iudicare maĩfeste¬

Expanded text:
cut dictum est, manifestus. Occultum enim oportebat eum venire, ut judicaretur: manifestus autem veniet, ut judicet. Si enim prius manifestus venisset, judicare manifestu
Abbreviated transcription (Latin):
istum. Idcirco uocatus est
locus ille bersabee. quia ibi
uterq iurauit. ⁊ mierut
fedus pro puteo iramẽ¬
ti. Surrexit aũt abimelech.
⁊ ficol pͥnceps milicie eis.
reu̾siq sunt ĩ t̾rã palestinoꝵ.¬

Expanded text:
istum idcirco vocatus est locus ille Bersabee quia ibi uterque iuraverunt et inierunt foedus pro puteo Iuramenti surrexit autem Abimelech et Fichol princeps militiae eius reversique sunt in terram Palestino
Abbreviated transcription (Latin):
construprauerũt te usqz ad
uerticem. Nũquid non iltud
factum est tibi quia dereliqͥ¬
sti dnm deum tuũ eo tpe qͦ
ducebat te per uiam: Et nũc
quidtibi uis ĩuia egypti:
ut bibas a quã turpidam:
Et quid tibi cum uia assi¬
rioꝵ. ut bibas aquã fluĩs.
Arguet te malicia tua. et
auersio tua increpabit te.

Expanded text:
t te usque ad verticem. Numquid non istud factum est tibi, quia dereliquisti Dominum Deum tuum eo tempore, quo ducebat te per viam? Et nunc quid tibi vis in via Aegypti, ut bibas aquam turbidam? et quid tibi cum via Assiriorum, ut bibas aquam fluminis? Arguet te malitia tua, et aversio tua increpabit te
Abbreviated transcription (Latin):
que ad ignẽ ꝑtinebant. cũ
eum uellent rogo ĩpositũ.
ctiã dauis affligere ait.
Sinite me. Qui enĩ dedit
michi ignis ferre suppliciũ.
dabit ut sine clauoꝵ affixi¬
tione. flãmas ĩmobiliter

Expanded text:
quae ad ignem pertinebant, cum eum vellent rogo impositum, etiam clavis affigere, ait: Sinite me; qui enim dedit mihi ignis ferre supplicium, dabit ut et sine clavorum affixione, flammas immobiliter
Abbreviated transcription (Latin):
tiomis. probauit hoc dog¬
ma. ortodoxe fidei om̃iodis
esse contrariu. Catholica
enĩ fides ht̃ qd̾ corpꝰ nr̃¬
ĩ illa ĩmortalitatis głia
sublimatũ. subtile quidẽ
sit ꝑ effectũ spiritalis po¬
tencie. sz palpabile ꝑ ueri¬
tatem nature. iuxta erẽ¬
plum dm̃ci corꝑis de quo
a mortius suscitato dicit
ip̃e disciplĩs. palpate ⁊ ui
habere. In cuius assertiõe
fidei. uenerabilis pr gre¬
gorius intanto contra
nascentẽ heresim nouã

Expanded text:
tionis provabit, hoc dogma orthodoxae fidei omnimodis esse contrarium. Catholica enim fides habet, quod corpus nostrum illa inmortalilatis gloria sublimatum subtile quidem sit per effectum spiritualis potentiae, sed palpavile per veritatem naturae, iuxta exemplum dominici corporis, de quo a mortuis resuscitato dicit ipse discipulis: 'Palpate me, e me videtis habere'. In cuius assertione fidei venerabilis pater Gregorius in tantum contra nascentem heresem novam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑditus. ĩ omn gencre suo.
radicem malicie ⁊ pctĩ tradu¬
rit. Crescebat qz ĩ malũ uehe¬
meutius. omne genus mor¬
taliũ diffusis ubiq scelerib.
⁊ qd̃ est nequiꝰ omniũ cultib
ydolor. Uolens ergo deus t¬
minare pctm̃. consuluit. ubo
lege. ꝓphĩs. signis. plagis. ꝓ¬
dignis. Sed cum nec sic qͥdẽ
crrores suos ãmonitus agno¬
sceret mũdus: misit deus fi
homnibz appareret. ⁊ pctores

Expanded text:
ditus in omni genere suo radicem malitiae et peccati traduxit, crescebatque in malum vehementius omne genus humanum, diffusis ubique sceleribus, et, quod est nequius, omnium cultibus idolorum. Volens ergo Deus terminare peccatum, consuluit verbo, lege, prophetis, signis, plagis, prodigiis. Sed cum ne sic quidem errores suos admonitus agnosceret mundus, misit Deus unihominibus appareret, et peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
Daquas tabilata¬
nas epõ afferente
preiecto reliquias mrĩs
gliosissimi stepham. ad
cius meõriam ueniebãt
magne multitudĩs con¬
cursu ⁊ occursu ubi ceca
mulier ut ad epm̃ por¬
tantẽ duceretur orauit.
Flores quos ferebat dedit
recipit. oculis amouit
protinus uidit. Stup̃¬
tib qui aderant p̾ibat
exultans uiam carpens.
et uie ducem ulterius
non requirens. Rlapi¬

Expanded text:
Aquas-Tibilitaepiscopo afferente Praejecto reliquias martyris gloriosissimi Stephani, ad ejus memoriam veniebat magnae multitudinis concursus et occursus. Ibi caeca mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, oravit: flores quos ferebat dedit; recepit, oculis admovit, protinus vidit. Stupentibus qui aderant, praeibat exsultans, viam carpens, et viae ducem ulterius non requirens.
Abbreviated transcription (Latin):
lium aran. filiũ filu sui. et
fili sui:. et eduxit eos de hur
cdaldcorum. ut iret ĩ terrã
chancau. Ueneruntqz usq
aran ⁊ hĩtanerunt ibi. Et
facti sunt dies thare ducen¬
torm quinqz ãnorum: ⁊
mortuus est in aran. lt̃ .nĩ.

Expanded text:
lium Aran, filium filii sui, et filii sui, et eduxit eos de Ur Chaldaeorum, ut iret in terram Chanaan: veneruntque usque Aran, et habitaverunt ibi. Et facti sunt omnes dies Thare ducentorum quinque annorum, et mortuus est in Aran. Meri
Abbreviated transcription (Latin):
dũ nobis est. quiduã sit qd̾
redemptore nato pastoribz ĩ
uidea angelus apparuit: atz
aid adorandũ hunc aboriente
magos. non angelus. sz stella
ꝑduxit. quia uidelicet iudeis
tauꝙͣ ratione utentib ratio¬
nabile animal. idest angelꝰ
predicare debuit. gentiles uo̾
quia uti ratione nesciebant.
ad cognoscendũ dnm̃ non ꝑ
uoccm sed per signa ꝑducunt᷑.
non ĩ fidelib. ⁊ istis signa tãqͣ
in fidelib non fidelib data st̃.
Et notandũ ꝙ redemptorẽ
nrm cũ iam ꝑfecte esset ctatis
cisdem gentib apli predicãt.
cumq paruulũ ⁊ necdum
per huam corꝑis officiũ lo¬
quẽtem stella gentib denũ¬
ciat. quia nimirũ rationis
ordo poscebat: ut loquẽtt̃ iã
dum̃ loquentes nobis p̾dr

Expanded text:
quidnam sit quod, Redemptore nato, pastoribus in Judaea angelus apparuit, atque ad adorandum hunc ab Oriente Magos non angelus, sed stella perduxit. Quia utique, Judaeis tanquam ratione utentibus, rationale animal, id est angelus, praedicare debuit; gentiles vero, quia uti ratione nesciebant, ad cognoscendum Dominum non per vocem, sed per signa ducuntur; non infidelibus, et istis signa tanquam infidelibus nond Redemptorem nostrum, cum jam perfectae esset aetatis, eisdem gentilibus apostoli praedicant, eumque parvulum, et necdum per humani corporis officium loquentem, stella gentibus denuntiat, quia nimirum rationis ordo poscebat ut et loquentem jam Dominum loquentes nobis pr
Abbreviated transcription (Latin):
cui ignis cesserat mucrone
transfodere. Quo factotã
largus profusus est san¬
gius. ut restingueret ro¬
gum. Populus aut nu

Expanded text:
cui ignis cesserat, mucrone transfodere. Quo facto, tam largus profusus est sanguis, ut restingueret rogum. Populus autem cum
Abbreviated transcription (Latin):
lippa erat ꝑ quã actina
uita designatur. sibi in
uxorem copulauerat. idõ
aun oportuit angelũ et
pastorem istum ad carna¬
les et oues su a ᷤ condescend̾e.
nũc carnẽ carum corꝑali
cibo exhylarabat. nũc u̾bo
predicationis anmas cõ¬
fortabat. ut uere signur
dilectionis dei ĩ co depͥhẽdi
posset sc̃dñt illud euͣgelicũ.
Si diligis me: pasce oues

Expanded text:
lippa erat, per quam activa vita designatur, sibi in uxorem copulaverat, ideo cum oportuit angelum et pastorem istum ad carnales et oves suas condescendere, nunc carnem earum corporali cibo exhilarabat, nunc verbo praedicationis animas confortabat, ut verae signum dilectionis Dei in eo deprehendi posset, secundum illud evangelicum: « Si diligis me, pasce
Abbreviated transcription (Latin):
hactenus latuisti. Scũs
sebastianus dixit. Pro
salute tua semper xp̃m
colui. ⁊ prostatu orbis
romani. illum qui in
celis est semꝑ adoraui
considerans a lapidibz
aurilium petere ĩsam
capitis eẽ ⁊ uani. Tũc
iratus dioclecinus ius¬
sit eum duci in medũi
tem. quasi signũ ad sa¬
gutam. ⁊ iussit ut sa¬
gistarii eum suerent.
Tunc posuerunt eum

Expanded text:
hactenus latuisti. S. Sebastianus dixit: Pro salute ua semper Christum colui, et pro statu Romani orbis illum, qui in coelis est, semper adoravi, considerans a lapidibus auxilium petere insani capitis esse et vani. Tunc iratus Diocletianus jussit eum duci in medium quasi signum ad sagittam, et jussit ut sagittarii eum figerent. Tunc posuerunt eum
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ uerosuã suꝑ terrã
fundauit: quia missode¬
super spũ omnes terrarũ
fines grã sue fidei. ut pro¬
mis erat impleuit. cuius
gram promissionis psal¬
mista. ⁊ uenturã in sp̃ñ
preuidens. ⁊ citius uenire
desiderans ait. Exaltare
suꝑ celos deus: ⁊ suꝑ om¬
nem terrã glia suã.R¬

Expanded text:
sionem vero suam super terram fudit, quia, misso desuper Spiritu, omnes terrarum fines gratia suae fidei, ut promiserat, implevit: cujus gratiam promissionis Psalmista et venturam in Spiritu praevidens, et citius venire desiderans, ait: Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua .
Abbreviated transcription (Latin):
dum festinatione domus
tita nũdarctur. ne quid
futasse esset. ꝙ oculos ami¬
auitrantis offenderet.
ẽagat ergo sordes praui

Expanded text:
ni festinantia domus tota mundaretur, ne quid fortasse esset quod oculos amici intrantis offenderet. Tergat ergo sordes pravi
Abbreviated transcription (Latin):
erat consentiens neci
eius. Ffacta est autẽ in illa
dic persecutio magna ĩ cccͣa
que erat icrosolimis: ⁊ om̃s
dispersi sunt per regiones iu¬
dee ⁊ samarie. preter aplõs.
Curauerũt autẽstephanũ
uiri timoiati: ⁊ feceriunt
planctum magnũ supci

Expanded text:
erat consentiens neci eius facta est autem in illa die persecutio magna in ecclesia quae erat Hierosolymis et omnes dispersi sunt per regiones Iudaeae et Samariae praeter apostolos curaverunt autem Stephanum viri timorati et fecerunt planctu
Abbreviated transcription (Latin):
quinquagesĩe qmi¬
subtilius aliquid loqui
Sient enim ĩmmẽtib so¬
lẽniis pasclialib qͣdrage¬
simã iciunioꝵ obsernãcia
celebrauimus. sic eisdem
ꝑactis. quinqͣgesimã non
sine certi causa misteriife

Expanded text:
Quinquagesimsubtilius aliquid loqui. Sicut enim imminentibus solemniis paschalibus Quadragesimam jejuniorum observantia celebravimus, sic eisdem peractis, Quinquagesimam non sine certi causa mysterii fe
Abbreviated transcription (Latin):
australem hĩtauit int̾ cades
⁊ sur. ⁊ ꝑegrinatus est ĩ ge¬
raris. Dixitq de sara uxore¬
sua soror mea est. Misit gͦ.
abimelech rex gerare. ⁊ tulit
eaui. Ueuit autẽ deus ad abi¬
melech. per sõmũ nocte. ⁊ait
illi. En morieris propter
mulierẽ quã tulisti. Habet

Expanded text:
Australem, habitavit inter Cades et Sur: peregrinatus est in Geraris. Dixitque de Sara ux re: Soror mea est. Misit ergo Abimelech rex Gerarae, et tulit eam. Venit autem Deus ad Abimelech per somnium noctis, et ait ei: En morieris propter mulierem quam tulisti: habet
Abbreviated transcription (Latin):
bi prorsus ad salutẽ
consulitur uniu̾sis.
quos dñs saluare digne¬
tur. ibi est qd̃ omĩ etati
congruat. ibi quod omĩ
professioni conueniat.
Ibi audiuimus p̾cepta
que fatiamus. ibi cogno¬
scimus p̾ͥmia q̃ speremus.
Ibi est uissio que nos ꝑ
licteram doceat. ⁊ ĩstruat
adscientiã: ibi promissio
que per gratiã traliat et
ꝑducat ad gloriam. R¬

Expanded text:
bi prorsus ad salutem consulitur universis quos Dominus salvare dignatur; ibi est quod omni aetati congruat, ibi quod omni professioni conveniat; ibi audimus praecepta quae faciamus, ibi cognoscimus praemia quae speremus; ibi est jussio quae nos per litteram doceat et instruat ad scientiam; ibi promissio quae per gratiam trahat et perducat ad gloriam.
Abbreviated transcription (Latin):
contigna circuens. bacu¬
lum quẽ manu ferebat
solo infixit eoq relicto re¬
tum baculum humo defi¬
rum detraheret. ⁊ limphã
que lubseq̃retur ꝙͣ tocius
ad lauandũ deportaret.

Expanded text:
contigua circuiens, baculum, quem manu ferebat, solo infixit, eoque relicto, retum baculum humo defixum abstraheret et limpham quae subsequeretur quantocius ad lavandum deportaret.
Abbreviated transcription (Latin):
orginis facile
agnoscitur:
considerata sublunitate au¬
ttoris. Nec cnum facile pote¬
rat cẽ uel leue qd̃ manus sa¬
cra confurit: ⁊ celestis flatꝰ
u uitalem substantiã a ni¬
mauit. Maximnc cum idem
artifex deus. ptãtem suan
ui omnẽ fabricam eidẽ hoĩ
fucrat traditurus: ut quẽ
scdm̃ presidem post se facẽ
disponcbat. cundẽ face̾t ple¬
uũ atq perfectũ: habentẽ ĩ
sese ⁊ dignitatẽ qua p̾cellẽt.
et ptãtem qua cunctis aui¬
mantib imꝑaret: soli fuic̃
illi. aquo ei cuncta fuerãt
subiugata: ut imꝑaret mũ¬
do. seruiret deo. Creatorẽ su¬
spiceret: crcaturã sibi parc̃
compelleret. Tantumq
dictionis scle drĩõ debere per¬
spiceret quãtũ ip̃e a creatu¬
ra exigeret. Hñs ĩ ꝓpria po¬
testate ⁊ obedienciã ⁊ con¬
temptũ. Obedicntiã qua
uiicret: contẽptũ quo di¬
gne pro meritis ĩteriret.R.

Expanded text:
originis facile agnoscitur, considerata sublimitate auctoris. Neque enim facile poterat esse vel leve quod manus sacra confinxit et coelestis manus in vitalem substantiam animavit, maxime cum idem artifex Deus potestatem suam in omnem fabricam eidem homini fuerat traditurus, ut quem secundum praesidem post se facere disponebat, eumdem faceret plenum atque perfectum, habentem in se et dignitatem qua praecelleret, et potestatem qua cunctis animantibus imperaret, soli serviens illi a quo ei cuncta fuerant subjugata, ut imperaret mundo, serviret Deo, Creatorem suspiceret, creaturam sibi parere compelleret, tantumque ditionis sese Domino debere prospiceret, quantum ipse a creatura exigeret, habens in propria potestate et obedientiam et contemptum, obedientiam qua viveret, contemptum quo digne pro meritis interiret.
Abbreviated transcription (Latin):
cum prefatus fau¬
stus causam peticioinis.
per collationẽ scrmonum
cõꝵ sacerdotum diligẽti
replorasset. sororẽ nepotes¬
q cius in menioriã ꝑie¬
tas diuma reduxit. Tũc
stris matrona urbis lĩgo¬
nce. cui sunt nepotes ex
filio tres genmi frẽs. uno
partu simul editi. licteris
liberalib eruditi. pat̾na
tameu tradicionc adhuc
gentili errore uiuentes. qͦs
desiderat ad xp̃i miliciam
soriare. Subuenite san¬
itissuni sacerdotes suis de¬
nobilitate fantiliã quã
cipistis. Hus dictis scĩ uiri
pio re qua uenerant acten¬
tius ꝑtractantes. placuit
utrisq̃ consiliũ. ut sanct᷑
bringnus ad territorium
hugonicũ illustrandum
irta dei sentenciã ꝓpera¬

Expanded text:
cum praefatus Faustus causam petitionis per collationem sermonum sanctorum sacerdotum diligentius explorasset, sororem nepotesque ejus in memoriam divina pietas perduxit. Tunc stris matrona, civis urbis Lingonicae; cui sunt nepotes ex filio tres gemini fratres uno partu simul editi, litteris liberalibus eruditi, paterna tamen traditione adhuc gentili errore viventes; quos mater desiderat ad Christi militiam sociare. Subvenite, sanctissimi sacerdotes, suis denobelitatem familiam| quam coepistis His dictis . sancti uiri pro re qua uenerant| adtentius pertractantes . placuit utriusque consi| lium . ut sanctus benignus ad terreturium lingonacum in| lustrandum iuxta dei sentenciam pr
Abbreviated transcription (Latin):
lux. Et tnͣsibit per eã ⁊ corruet
et esuriet. et cũ esurierit irascet᷑.
⁊ maledicet regi suo ⁊ deo suo.
Et suscipiet sursũ ⁊ ad terrã
ĩtueb̾r: et ecce tribulatio ⁊ tene¬
bre ⁊ dissolutio ⁊ angustia et
caligo persequens. ⁊ nõ potĩt
a uolare de angustia sua. R¬

Expanded text:
lux. Et transibit per eam, corruet et esuriet. Et cum esurierit, irascetur, et maledicet regi suo et Deo suo. Et suspiciet sursum, et ad terram intuebitur. Et ecce tribulatio et tenebrae, dissolutio, et angustia, et caligo persequens, et non poterit avolare de angustia sua
Abbreviated transcription (Latin):
er aliquot autem
temporis ĩterual¬
lum ꝑuenit ad noticiã
lotarii francoꝵ regis
Huius modi ex causa uo¬
lebat idem rex sellam ur

Expanded text:
 aliquod autem temporis intervallum pervenit ad notitiam lotarii Francorum regis hujusmodi ex causa. Volebat enim idem rex sellam ur
Abbreviated transcription (Latin):
ad promisse salu¬
tis mereamnur dona per¬
tinge: primordium eius
intenta curemus aure
percipe. Missus est ĩquit
angelus gabriel a deo ĩ
ciuitatẽ galilee. cui no¬
men nazareth ad uirgiẽz¬

Expanded text:
ad promissae salutis mereamur dona pertingere, primordia ejus intenta curemus aure percipere. Missus est, inquit, angelus Gabriel a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad virgi
Abbreviated transcription (Latin):
mahel saba. ⁊ iophir ⁊ eui¬
la ⁊ iobab. Om̃s isti filu
iectan. Et facta est hĩtatio
eoꝵ de messa ꝑgentibz usq
sephar montemi orientalẽ.
Isti sũt filii sem. sedm̃ cogna¬
cioues ⁊ liuguas ⁊ regiones
in gentib sius. Hxe familie
nce iuxta populos ⁊ natio¬
nes suas. Abhis diuise sũt
gentes interra post diluã

Expanded text:
mael, Saba, et Ophir, et Evila, et Jobab; omnes isti filii Jectan. Et facta est habitatio eorum de Messa pergentibus usque Sephar montem orientalem. Isti filii Sem, secundum cognationes, et linguas, et regiones, in gentibus suis. Hae familiae Noe juxta populos et nationes suas. Ab his divisae sunt gentes in terra post dilu
Abbreviated transcription (Latin):
ixit aũt princepol. ũ¬
sacerdotum:si hec ita
se hñt. Qui ait. Uiri frrs
⁊ prẽs audite. Deus glons
apparuit prĩ nr̃o abr abe cu
eslet ĩmesopotamia priusꝙͣ
moraretur in charran: ⁊ di¬
rit ad illum. Exi de t̾ra tua
⁊ de cognatione tua: ⁊ ueni ĩ
tttrã quã monstrauerotibi.
eunc eriit de terra chaldeoꝵ¬

Expanded text:
ixit autem princeps sacerdotum: Si haec ita se habent? Qui ait: Viri fratres, et patres, audite: Deus gloriae apparuit patri nostro Abrahae cum esset in Mesopotamia, prius quam moraretur in Charan, et dixit ad illum: Exi de terra tua, et de cognatione tua, et veni in terram, quam monstravero tibi. Tunc exiit de terra Chaldaeo
Abbreviated transcription (Latin):
Eticia quãta sit
quãtus q concursus
cum imꝑatoris mũdi istiꝰ
natalis celebrandꝰ est bene
nostis. quẽ admedũ duces cĩ
⁊ principes. om̃s etiam mili¬
tantes accurati seritis uestib

Expanded text:
etitia quanta sit, quantusque concursus, cum imperatoris mundi istius natalis celebrandus est, bene nostis, quemadmodum duces ejus et principes omnes, etiam militantes accurati sericis vestib
Abbreviated transcription (Latin):
ltrode redit ad t̾ram isrł iłs̾.
fincm scli denũciat. qñ enocli
et helya predicãtib iudei so¬
pita moderne ĩudie flãma.
fidem uĩtatis accipient. R¬

Expanded text:
rode redit ad terram Israel Jesus, finem saeculi denuntiat, quando Enoch et Elia praedicantibus, Judaei, sopita modernae invidiae flamma, fidem veritatis accipient.
Abbreviated transcription (Latin):
meo. Dixitq alter ad pro¬
ximũ suũ. Denite faciamꝰ
lateres. ⁊ coquamus cos igni.
habueruntqz lateres ꝓsaxis
⁊ bitumen pro cemento. et

Expanded text:
eo dixitque alter ad proximum suum venite faciamus lateres et coquamus eos igni habueruntque lateres pro saxis et bitumen pro cemento et
Abbreviated transcription (Latin):
emorati memoriã¬
stepliam martiris
que posita est in castello
sinitensi quod hyppomi¬
ensi colonie nicinum ẽ
euisdẽ loci lucillus ep̃s
pplõ precedente atq scquẽ

Expanded text:
emorati memoriam martyris, quae posita est in castello Sinitensi, quod Hipponensi coloniae vicinum est, ejusdem loci Lucillus episcopus, populo praecedente atque seque
Abbreviated transcription (Latin):
suis Exaltasti dexteram
deprimenciũ eum: letifica¬
sti om̃s ĩnnicos enis
tisti adiutoriũ gladii enis.
et non es auriliatus e in
belle.estruristi eumab
emũdatione: ⁊ sedem eius
in terra collisisti ¶mora¬
sti dies tpĩs eius: perfudiste
eum confusione ¶sq qͥ.¬

Expanded text:
uis exaltasti dexteram deprimentium eum laetificasti omnes inimicos eius avertisti adiutorium gladii eius et non es auxiliatus ei in bello destruxisti eum a mundatione sedem eius in terram conlisisti minorasti dies temporis eius perfudisti eum confusione
Abbreviated transcription (Latin):
ni utero concipiet ⁊ pariet
filium: ⁊ uocabitis nomen
cius c̃manuel. quod est int̾¬
prctatũ nobiscũ deus. Acce¬
dat ⁊ alius testis. Dic ⁊ tu
est inquit deus nr. ⁊ nou
estumabr alius absqz illo:
qui ĩuenit omnẽ uiã scĩe.
⁊ dedit cã iacob pucrosuo.
et isrl̃ dilecto sibi. Post hec

Expanded text:
 utero concipiet, et pariet Filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel, quod interpretatur Nobiscum Deus . Accedat et alius testis. Dic et tu, est, inquit, Deus noster, et non aestimabitur alius absque illo, qui invenit omnem viam scientiae, et dedit eam Jacob puero suo, et I
Abbreviated transcription (Latin):
cuius filium ex lauachio
preberet: ut se huuis
honoris glia sublimaret.
Sed prefectus urbis ro¬
manus noĩe eius ñtiũ
anticipauit. comp̾henso
ac diruptis licteris. con¬
sensum qd̃ pplũs fecerat
imꝑatori direxit. at ille
gratias a gens ꝓ amici¬
tia diaconi. eo qd̃ locum
deferendi ei honoris ut
cupierat repisset. data

Expanded text:
cuius filium ex lavacro spreberet, ut se huius honoris gloria sublimarent. Sed prefectus urbis, Germanus nomine, eius nuncium anticipavit, comprehensumque ac diruptis epistolis, consensum quem populus fecerat, imperatori direxit. At ille gratias agens Deo pro amicitia diaconi?, eo quod locum deferendi ei honoris ut cupierat repperisset,
Abbreviated transcription (Latin):
archana diuine maiesta¬
tis eẽ comp̾hensurum.
Quia enim ĩ pectore
ihũ sunt om̃s thesauri
sapiencie ⁊ sciencie abscõ¬
diti. nũto supͣ pectus cius
munere donat. R.

Expanded text:
arcana divinae majestatis esse comprehensurum. Quia enim in pectore Jesu sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, merito super pectus ejus munere donat.
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Dilexit impiũ. ut fa¬
ceret iustum. Dilexit ĩfirmũ.
ut faceret sanũ. Dilexit ꝑu̾¬
sum: ut faceret rectũ. Dilexit
mortuũ: ut faceret uuum.
Et quid amplius dicam:
Quando quidẽ deus unigcitꝰ
humanã naturã tantũ dilciͭ.
ut eam non solum a ptãte
mali angeli liberaret. uerum
ctiam ĩ seip̃o suꝑ omnes bonos
angelos. ĩ prĩs derterã colloca¬
ret. Natura cĩ que ĩ primo
homĩc a malo angelo captina¬
ta fucrat: ip̃a nũc in scdõ hoĩc
super om̃s bonos angelos re¬
gnat. Natura que ĩ primo
homĩe mũdũ ꝑctõ pollisit. ip̃a
in scd̃o homĩc mũdũ a ꝑctõ
mũdauit. Primus homo de
terra t̾renus: scdũs hõ de celo
celestis. Primũ homine mu¬
lier corrupta mente decepit.
scdm̃ hominẽ uirgo in cor¬
rupta uirginitate concepit.
In primu hoĩs conuige neqͥ¬
cia dyaboli seductã depͣuauit
firmissimã fidem: carm ab¬
stulit oĩolibidinẽ. Qm̃ igr̃
miserabilit᷑ pro pctõ dãpnatꝰ

Expanded text:
enit. Dilexit impium, ut faceret justum; 554 dilexit infirmum, ut faceret sanum; dilexit perversum, ut faceret rectum; dilexit mortuum, ut faceret vivum. Et quid amplius dicam? quandoquidem Deus unigenitus humanam naturam tantum dilexit, ut eam non solum a potestate mali angeli liberaret, verum etiam in seipso super omnes bonos angelos in Patris dextera collocaret. Natura enim quae in primo homine a malo angelo captivata fuerat, ipsa nunc in secundo homine super omnes bonos angelos regnat. Natura quae in primo homine mundum peccato polluit, ipsa in secundo homine mundum a peccato mundavit. Primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis . Primum hominem mulier corrupta mente decepit, secundum hominem virgo incorrupta virginitate concepit. In primi hominis conjuge nequitia diaboli seductam depravavit firmissimam fidem, carni abstulit omnino libidinem. Quoniam igitur miserabiliter pro peccato damnatus
Abbreviated transcription (Latin):
He sunt gu̾ationes noc.
Noe iuir iustus atq ꝑfcitꝰ
fuit in gn̾ationib suis.
cum deo ambulauit. ⁊ ge¬
nuit tres filies. sem. cham.
et iapheth. Corrupta est
autẽ f̾ra coram deo. ⁊ reple¬
ta est ũquitate. Cumq

Expanded text:
 sunt generationes Noe: Noe vir justus atque perfectus fuit in generationibus suis, cum Deo ambulavit. Et genuit tres filios Sem, Cham, et Japheth: corrupta est autem terra coram Deo, et repleta est iniquitate. Cumq
Abbreviated transcription (Latin):
cõmcoras: ꝓpositum suscep¬
te huĩlitatis implendũ est.
Tunc ille qui presumẽ for¬
midabat. uelociter paruit p̾¬
cipientis imꝑio.RIntrog̃.

Expanded text:
commemoras? Propositum susceptae humilitatis implendum est. Tunc ille qui praesumere formidabat, velociter paruit praecipientis imperio.
Abbreviated transcription (Latin):
uolentes probare utrum
uece homo sit qui mori pos¬
lit an aliquid suꝑhonnes
sit. ⁊ mori se non ꝑmittat.
Uarbum ip̃oꝵ agnoscimꝰ
ul sapientia salonionis.
Norte turpissima ĩquiunt
condẽpnemus eum. Int̾ro¬
gius cũ. erit enĩ respectꝰ
insermonibz sius. Si enuum
uere filius dei est: liberet cũ.¬

Expanded text:
olentes probare utrum vere homo sit qui mori possit, an aliquid super homines sit, et mori se non permittat. Verbum ipsorum agnoscimus in Sapientia Salomonis: Morte turpissima, inquiunt, condemnemus eum. Interrogemus eum; erit enim respectus in sermonibus illius: si enim vere Filius Dei est, liberet eu
Abbreviated transcription (Latin):
duõ in nauiculam lc̃.
secuti sunt eum discipuli
eus. non imbecilles. sed fir¬
mi ⁊ stabiles in fide. mãsue¬
ti ⁊ pii spernẽtes mũdum.
non duplici corde sed sĩplici.
Hii ergo setuti sunt eũ. non
tantum gressus eius sequẽ¬
tes. sed magis scĩtatẽ comi¬
tantes ⁊ iusticiã eius consec¬
tantes. Et ecte tempestas
magna facta est ĩ mari. ita

Expanded text:
ino in naviculam, secuti sunt eum discipuli ejus; non imbecilles, sed firmi et stabiles in fide, mansueti et pii, spernentes mundum; non duplici corde, sed simplici. Hi ergo secuti sunt eum, non tantum gressus ejus sequentes, sed magis sanctitatem comitantes et justitiam ejus consectantes. Et ecce tempestas magna facta est in mari ita
Abbreviated transcription (Latin):
spiritali iocunditate
letemur: quia illurit dies
redemptioiis noue. repara¬
tionis antique. felicitatiss
terne. Rieparatur enĩ nobis
salictis nr̃e ãnua reuolucioe
sacramc̃tũ. ab micio ꝓmissũ
ui fine redditum. sine fine mã¬
surũ. In quo dignũ est nos

Expanded text:
spiritali jucunditate laetemur, quia illuxit 67 nobis dies redemptionis novae, praeparationis antiquae, felicitatis aeternae. Reparatur enim nobis salutis nostrae annua revolutione sacramentum, ab initio promissum, in fine redditum, sine fine mansurum. In quo dignum est nos
Abbreviated transcription (Latin):
go inquit illi ostẽ¬
dã. que illum opor¬
teat pati pro noĩc meo.
UObi terror. ibi saulus.
ferrũ. secaturus est non
pempturus. Curaturus.
non occisurus. xpũs dice¬
bat. Ego illi ostendani q̃
illum oporteat pati pro
noĩt meo. Scd quo finc.
Ipm̃n qui paticbatur au¬
dite. Non sunt condigne
passiones huius tpĩs ad
futurã gloriã que reuela¬
bitur ĩ nobis. Ac si dicat.

Expanded text:
go, inquit, illi ostendam quanta illum oporteat pati pro nomine meo. Ubi terror, ibi salus. Qferrum: secaturus est, non perempturus; curaturus, non occisurus. Christus dicebat, Ego illi ostendam quanta illum oporteat pati pro nomine meo. Sed quo fine? Ipsum qui patiebatur audite: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis ; ac si dicat
Abbreviated transcription (Latin):
a lupis agnus. faciens a
suis. pñtes taugens. fu tu¬
ra prospiticus p̾dicatum
crat quod in pauloconti¬
git. Erat paulus sicut ip̃e
testatur. de tribu br̾ianun.
Cumautent iasob benc¬
dicens filios suos. ueuisset
ait de illo. Bemannu
Sed quid: Manc rapiet¬
predam: ad uesperã diuidet
escas. loc in aplõ paulocõ¬
pletui est. quia ⁊ de illo
predictũ crat.R. Qui ope

Expanded text:
a lupis, et faciens agsuos, praesentes tangens, futura prospiciens, praedictum erat quod in Paulo contigit. Erat enim Paulus, sicut ipse testatur, de tribu Benjamin . Cum autem Jacob benedicens filios suos venisset ait de illo: BenjaminSed quid? Mane rapiet, ad vesperum dividet escas . Hoc in apostolo Paulo completum est, quia et de illo praed
Abbreviated transcription (Latin):
descendunt. ⁊ clamatio eiꝰ
super deducentẽ eas: A ma¬
xilla enĩ ascendunt usq
ad celum: ⁊ dñs exauditor
non delectabitur ĩ illis. R

Expanded text:
descendunt, et exclamatio ejus super deducentem eas? A maxilla enim ascendunt usque ad coelum, et Dominus exauditor non delectabitur in illis .
Abbreviated transcription (Latin):
urẽ in dno figite saluatore
regnũ eius primũ querite.
⁊ iusticiã: et omnia appo¬
nentur uobis. Recordamĩ
illud ꝓpheticũ. In quirẽtes
auitem dum̃n: non deficiẽt
omni bono. Nuirũ tãta
ci subito a fidelib ciborũ
opulentia mictebatur. ut
non absurde illa centupli¬
cato fenore. qd̃ suis disciplĩs
retributor fidelis ꝓmiserat.
absqz huãna gloria se acce

Expanded text:
 in Domino figite Salvatore. Regnum ejus primum quaerite et justitiam ejus, et omnia apponentur vobis. Recordamini illud propheticum: Inquirentes autem Dominum non deficient omni bono . Nimirum tanta ei subito a fidelibus ciborum opulentia mittebatur, ut non absurde illud centuplicarum fenus quod suis discipulis Retributor fidelis promiserat absque humana gloria se acce
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ frĩb meis allã. In medio
ecclĩe laudabo te allã allã. U̾.
Qui timetis deun laudate eũ
uniu̾sum semen iacob glificate
eum. In medio .u̾. Surrerit¬

Expanded text:
tuum fratribus meis; in medio Ecclesiae laudabo te, allel., allel. Vers. Qui timetis Dominum, laudate eum; universum semen Jacob, magnificate eum. In medio. Re
Abbreviated transcription (Latin):
in stadio residebat aspici¬
ens. eleuata ad celũ dextã.
cũ gemitu ꝓclamauit et
dixit. Tolle sacrilegos. S
insistente ꝓconsule ⁊ dicẽ¬
te. iura fortunã cesaris. ⁊

Expanded text:
in stadio residebat aspiciens, elevata ad coelum dextera, cum gemitu proclamavit, et dixit: Tolle sacrilegos. Sed insistente proconsule, et dicente: Jura fortunam Caesaris, et
Abbreviated transcription (Latin):
ut alacritatẽ. uultus re
sponsionũq constanciã
proconsul maximo stu¬
pore miraretur. lc̃. uiii.

Expanded text:
ut alacritatem vultus ejus, responsionumque constantiam proconsul maximo stupore miraretur. Misso igi
Abbreviated transcription (Latin):
diximus per huãnta¬
tis enis sacramenta ad uidẽ¬
dam diuinitatis specien
posse conscendere: si tamen
cadem sacramẽta dignoni¬
stitie ⁊ scĩtatis ⁊ u̾tatis ho¬
nore. ut accepimus illiba¬
ta seruanius. si humane
conu̾sationis eius exempla.
si doctrine quã per hominẽ
nobis ministrauit. huiliter
sequamur. Nam qui huĩli¬
tatis eius uestigia sequi de¬
dignantur. qua temeritate
sperant se ad intuenda clari
annos cum parentibz ĩ pa¬
scha iherosolimã uenit. hu¬
mane minirũ est huilitatis
indiciũ. Lominis nãq est
ad offerenda deo sacrificioꝵ
spiritaliũ uota concurcere.
et auctorem suũ orõnibz la¬
trimmsqz sibi conciliare pro¬
fusis. fecit ergo dñs inter
homines huãnitus qd̾ faciẽ¬
dum hoĩbz per angelos ĩpe¬
rauerat diuinitus. Serua

Expanded text:
diximus, per humanitatis ejus sacramenta ad videndam divinitatis speciem posse conscendere, si tamen eadem sacramenta digno justitiae et sanctitatis et veritatis honore, ut accepimus, illibata servemus, si humanae conversationis ejus exempla, si doctrinae, quam per hominem nobis ministravit, humiliter dicta sequamur. Nam qui humilitatis ejus vestigia sequi dedignatur, qua temeritate sperat se ad intuenda claritannos cum parentibus in Pascha Hierosolymam venit humanae nimirum est humilitatis indicium. Hominis est namque ad offerenda Deo sacrificiorum spiritualium vota concurrere, et auctorem suum orationibus lacrymisque sibi conciliare profusis. Fecit ergo Dominus inter homines homo natus quod faciendum hominibus per angelos imperaverat Deus. Serva
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝙͣuis in regis pa¬
latio nullus eo po¬
or. nullus munificẽtior
dona gr̃e ita temꝑabat.
ut inter potentes subli¬
mior. ⁊ int̾ huiles huĩli

Expanded text:
is in regis palatio nullus eo poor, nullus munificentior,dono gratiae ita temperabat, ut inter potentes sublimior, et inter humiles humili
Abbreviated transcription (Latin):
unc ueroletus red¬
ditur. ⁊ de iuctoria
iam securus. signũ crucis
quod ĩ celo uiderat. in sua
fronte designat: ⁊ ita celit¬
est i̾uitatus ad fidem. Ex¬

Expanded text:
um vero laetus redditus, et de victoria jam securus, signum crucis, quod in coelo viderat, in sua fronte designat, et ita coelitus invitatus ad fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
desperes. non est qd forumd.
Quidquid iudicabĩ de ti.
totum depeudet ex senten¬
cia frĩs ⁊ mrĩs tue. lc̃. uii

Expanded text:
desperes, non est quod formides; quidquid judicabitur de te, totum pendet ex sententia fratris et matris tuae. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
et fides que per cum est. de dit
integrã sanitatẽ istam ĩ con¬
spectu omniũ urm̃i. Et nũc
frc̃s scio quia per ignorantiã
omniũ ꝓphãrum pati xp̃m¬

Expanded text:
fides qui per eum est dedit integram sanitatem istam in conspectu omnium vestrorum. Et nunc fratres scio quia per ignorantiam omnium prophetarum pati Chri
Abbreviated transcription (Latin):
on aũt quasi nescic̃s
sentenciã de se uel
discipuloꝵ. uł extrancor
inquirit. Sed ideo discipłes
quid de se seutiumt ĩterro¬
gat: ut confessionẽ recte
fidei illoꝵ digna mercede

Expanded text:
on autem quasi nesciens sententiam de se vel discipulorum, vel extraneorum inquirit, sed ideo discipulos, quid de se sentiant, interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede
Abbreviated transcription (Latin):
pctro omnib rñdit. Ideo
quid ali de se sentiant ĩ¬
quirit. ut expositis pͥmo
sententus crranciũ disci¬
puli probarc̾tur ũtatẽ
suc confessionis non de
opimione uulgata s de

Expanded text:
Petro omnibus respondit. Ideo quid alii de se sentiant inquirit, ut expositis primo sententiis errautinm, discipuli probarentur veritatem suae confessionis non de opinione vulgata, sed de
Abbreviated transcription (Latin):
dicent ĩ die illa. Ecce ds̃ ñr
iste. expectanius eũ ⁊ salua¬
bit nos. Iste dñs sustinmiꝰ
eum ⁊ exultabinius ⁊ leta¬
bimur ĩ salutari eius. quia
requiescet manus drũ ĩ mõ¬
te isto. Et triturabr̃ moabss
eo. sicuti teruntur palee in
plaustro. Et extendet marꝰ¬
suas suas sub eo: sicut extẽ

Expanded text:
r iste expectavimus eum et salvabit nos iste Dominus sustinuimus eum exultabimus et laetabimur in salutari eius quia requiescet manus Domini in monte isto et triturabitur Moab sub eo sicuti teruntur paleae in plaustro et extendet manus suas sub eo sicut exte
Abbreviated transcription (Latin):
uotidie etiã tot pau¬
Aperib uite nccessaria.
tum ĩ cibis. tum ĩ uestiniẽ¬
tis ministrabat. ⁊ mĩstrãdũ
predicabat. ut licet mul¬
titudo infinita mendi¬
canciũ ad enm cõflucret

Expanded text:
uotidie etiam tot pauperibus vitae necessaria tum in cibis tum in vestimentis ministrabat, et in ministrando praedicabat, ut licet multitudo infinita medicantium ad eum conflueret
Abbreviated transcription (Latin):
Utilitas autẽ rei geste
huius hec est. Aplũs ip̃e
cõmẽorat in epłis sus
Dicit ciũ ad hoc sibi ueniã
Nemo dese desperet. qͥ fuĩt
magnis pctĩs ĩuolutus.
it magnis scelerib irreti¬
tus. qͣi ueniã nõ sit accep¬
turus. si conu̾sus fuerit
adeum qui pendens in
cruce. pro ꝑsecutorib o¬
ruit dicens. Pater igͦ¬
sce illis. quia nesciĩt qͥd
faciĩt. ffactus ille ex ꝑse

Expanded text:
as autem rei gestae hujus haec est: Apostolus ipse commemorat in Epistolis suis. Dicit enim ad hoc sibi veniam orum, ut nemo de se desperet, qui fuerit magnis peccatis involutus, et in magnis sceleribus irretitus: quasi veniam non sit accepturus, si conversus fuerit ad eum qui pendens in cruce et pro persecutoribus oravit, dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Factus
Abbreviated transcription (Latin):
urificationẽ bẽ
marie uirgĩs
hodie celebͣmus.
que scom̃ legen moysi fcã
est transactis a natiuitate
diũ quadragĩta dieb. In
lege enĩ scriptũ erat.ut mu¬
lier que suscepto semine pe¬
perisset filiũ ĩmundã eẽt
septẽ dieb octaua cirtũci

Expanded text:
urificationem beatae Mariae Virginis hodie celebramus, quae secundum legem Moysi facta est, transactis a Nativitate Domini quadraginta diebus. In lege enim scriptum erat, ut mulier quae suscepto semine peperisset filium, immunda esset septem diebus, et octava die ci
Abbreviated transcription (Latin):
Icet dilectissummi de
sollennitate diei
huius ueterũ sit
diuersa traditio: Una tũ scẽ
deuotionis est fides. Et q̃qn
ab oriente magis estimẽt ado¬
ratum. alii aũt asserãt eum
aquas ĩ una mutasse. quidã
uerobaptizatũ illum a ioħe cõ¬
firment. ĩ omnibz dei filius
creditur. ⁊ ĩ omib est nr̃a festi¬
uitas. Nam qdmagis utiq

Expanded text:
es dilectissimi, de solemnitate diei hujus veterum sit diversa traditio; una tamen sanctae devotionis est fides. Et quanquam ab Oriente Magis aestiment adoratum; alii autem asserant eum aquas in vina mutasse; quidam vero baptizatum illum a Joanne confirment: in omnibus Dei Filius creditur, in omnibus est nostra festivitas. Nam quod Magis, utiq
Abbreviated transcription (Latin):
policarpus ephesi
catu cupiens xp̃i miliciã
ampliare. per diu̾sas mũ¬
di partes suos dirigebat
aureliũ imꝑatorẽ. post di¬
scessum seueri impii ꝑse¬
cutoris. crudelissimã de¬
nuo resuscitasse ꝑsetutio

Expanded text:
Polycarpus Ephesi catu cupiens Christi militiam ampliare, per diversas mundi partes suos dirigebat Aurelianum imperatorem post discessum Severi impii persecutoris crudelissimam denuo resuscitasse persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
tiri a gomzatio certa co¬
ronat. In quib ad ĩche¬
opus illud fuit studiũ
ut ĩ primis corpus sine
macula preꝑatũ hĩtacu¬
lum spũi scõ preberent ⁊¬
sic ad reliquarũ uirtutũ
excelsa contenderent. R̾¬

Expanded text:
ii agonizatio certa coronat; in quibus ad inchoopus illud fuit studium, ut inprimis corpus sine macula praeparatum habitaculum Spiritui sancto praeberent et sic ad reliquarum virtutum excelsa contenderent;
Abbreviated transcription (Latin):
irginis proles opi
uirginis festum canimus
tropheum accipe uotum.
et tua uirgo duplici
beata sorte dum gessit fra¬
gilem domare corꝑis secũ
Domuit cruentũ corpore
secdum. ¶ nde nec mor¬
teni nec amica mortis

Expanded text:
irginis Proles, OpiVirginis festum canimus, trophaeum, Accipe votum. Haec tua Virgo duplici beata Sorte, dum gessit fragilem domare Corporis sexum, domuit cruentum Corpore saeclum. Inde nec mortem, nec amica mortis
Abbreviated transcription (Latin):
gregie sanctita¬
tis uiri quos
palma perfecte
beatitudus e terris edi¬
tos euexit ad celos. Hii
ficte caritatis uinculũ
ligat aut elemosinarũ
fructus dicat. aut flos ca¬
stitatis adornat aut mai

Expanded text:
gregiae sanctitatis viri, quos palma perfectae beatitudinis e terris editos evixit ad caelos, hi fictae caritatis vinculum ligat aut elymosinarum fructus ditat aut flos castitatis adornat aut ma
Abbreviated transcription (Latin):
multis est latinis ĩ cognitum.
Inde est qd̾ nomen istud õs
quid̾. latini dicũt. sed nõ os ĩ¬
ueniu̾tur nosse qd̃ dicunt.
Proinde bonũ est. ut cuncti
qui diem hodieriũ epyphaĩa
nũcupant. ⁊ cur hoc dicant
ignorant. sacramentũ diei
huius. nomĩs interp̾tacõe
cognoscant. Debet emĩ diei
huius solẽnitas a fidelib ce¬
lebrari. ⁊ ideo solẽnitatis cau

Expanded text:
multis est Latinis incognitum. Inde est quod nomen istud omnes quidem Latini dicunt, sed non omnes inveniuntur nosse quod dicunt. Proinde bonum est ut cuncti qui diem hodiernum Epiphaniam nuncupant, et cur hoc dicatur ignorant, sacramentum diei hujus nominis interpretatione cognoscant. Debet enim diei hujus solemnitas a fidelibus celebrari, et ideo solemnitatis cau
Abbreviated transcription (Latin):
corporis afflictione. ⁊ ꝓxi¬
moꝵ errantiũ compassi¬
onem diu uiuendo porta¬
uit. Et quo ceteris apłi
incarne prolixius ma̾sit
eo durioris nrͣii tormẽta
sustinuit. Unde pie cre¬
dendũ est qd̾ inter centũ
quadragĩta qͣtuor milla
iurginũ. qui hñt nomẽ
agin ⁊ nonie prĩs eus
scriptũ in frontib suis.

Expanded text:
corporis afflictionem, et proximorum errantium compassionem diu vivendo portavit: et quo caeteris apostolis in carne prolixius mansit; eo durioris martyrii tormenta sustinuit. Unde pie credendum est quod inter centum illa quadraginta quatuor millia virginum, qui habent nomen Agni, et nomen Patris ejus scriptum in frontibus sui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ multa secũ de
nmnentis belli necessita
ad celum sepius oculo
leuaret. ⁊ inde sibi du¬
nũ precaretur auxili

Expanded text:
 multa secum de imminentis belli necessitate ad coelum saepius oculos elevaret, et inde sibi divinum precaretur auxili
Abbreviated transcription (Latin):
nius nobi
gyptoori¬
undus fuit tanta suorum
nutritus cura ut nichil a¬
liuid p̾ter parentes ⁊ domũ
cognosceret. Et cũ iam puer

Expanded text:
nius nobilgypto oriundus fuit, tanta suorum nutritus cura, ut nihil aliud praeter parentes domumque cognosceret. Et cum jam puer
Abbreviated transcription (Latin):
occubuisset sol. facta
est caligo tenebrosa: ⁊ appa¬
ruit clibanus fumãs et lã¬
pas ignis transiens inter
diuisiones illas. In illo die
pepigit dñs fedus cum abrã
dicens. Semini tuo dabo t̾rã¬
hanc. a flumine egypti usq
ad fluuium magnũ eufratẽ.
Cineos ⁊ cenezeos. cethinoneos.
⁊ etheos ⁊ pherez eos. raphain
quoiz ⁊ ãmorreos. eueos ⁊ cha¬
naneos ⁊ gergeseos ⁊ iebusess.
gitur sarai uxor lc̃.iͣ.¬
abram. non genuerat
sibi liberos: sed hñs ancillã
egyptiant nomine agar.
dixit marito suo. Ecte con¬
dlusit me dñs ne parerem:
ingredere ad ancillã meã.
si forte saltem ex illa susci-¬
piam filios. Cumqz ille ac¬
quiesceret dep̾canti. tulit a¬
gar egypciam ancillã suã
post annos decem qm̃ hĩtare
ceperant in terra chancan.
⁊ dedit eam uiro suo uxorẽ.
Qui ingreslus est ad eam.
at illa concepisse se uidens.
despexit dnãm suam. lc̃. iii¬
ixitq sarai ad abrã.
Inique agis contͣ me
Ego dedi ancillam meam

Expanded text:
occubuisset Sol, facta est caligo tenebrosa, et apparuit clibanus fumans, et lampas ignis transiens inter divisiones illas. In illo die pepigit Dominus cum Abram foedus, dicens: Semini tuo dabo terram a fluvio Aegypti usque ad fluvium magnum Eueos, et Ethaeos, et Pherezaeos, Raphaim quoque, et Amorrhaeos, Evaeos, et Chananaeos, et Gergesaeos, et Jebusaeos. gitur Sarai, uxor Abram, non genuerat sibi liberos: sed habens ancillam Aegyptiam nomine Agar, dixit marito suo: Ecce conclusit me Dominus, ne parerem: ingredere ad ancillam meam, si forte saltem ex illa suscipiam filios. Cumque ille acquiesceret deprecanti, tulit Agar Aegyptiam ancillam suam, post annos decem quam-habitare coeperant in terra Chanaan: et dedit eam viro suo uxorem. Qui ingressus est ad eam. At illa concepisse se videns, despexit dominam suam. ixitque Sarai ad Abram: Inique agis contra me: ego dedi ancillam meam
Abbreviated transcription (Latin):
ligno. ut ĩ gentib bene¬
dictio abrahe. fieret ĩ xpõ
ihũ. ut pollicitacionem
spũs accipiamus ꝑ fidem.
ffrẽs scdm hominemdico.
tñ homĩs confirmatum
testamentũ nemo spuit.
aut superordinat. Abrahe
dicte sunt promissiones:
⁊ semini enus. Nondicitĩ
seminib qͣi ĩ multis: sed
quasi ĩ uno ⁊ semini tuo¬

Expanded text:
benedictio Abrahe fieret in Christo Jesu: ut pollicitationem spiritus accipiamus per fidem. Fratres secundum hominem dico: tamen hominis confirmatum testamentum nemo spernit: aut superordinat. Abrahe dicte sunt promissiones et semini ejus. Non dicit et seminibus: quasi in multis: sed quasi in uno