comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum. que sicut ⁊byssi¬
na ad pedes ꝑtingebat.
dum remanere. s om̃e
qd̾ agit qͣsi ethereo co¬
lore p̃ciosissimũ uniũ¬
sa membra cuis a ca¬
pite usq pedes gr̃a uir

Expanded text:
tunica, sicut et byssina, ad pedes usque pertingebat: dum remanere: sed omne, quod ageret, quasi aethereo colore speciosissimum in universa membra ejus a capite usque ad pedes gr
Abbreviated transcription (Latin):
li tegebat᷑ ad listinctio
nit supius dicens. hec
facient. Rationale ⁊ su¬
phumerale tunicam
⁊ lineam strictam. ⁊ c̃.¬
Int̾ior aũ erat linea bys¬
sina qd lini ẽẽ genus
nobuissimũ estat ettior
at uita sacerdotis doce¬

Expanded text:
li tegebatur, ad distinctionnit superius, dicens: Haec facient; rationale et superhumerale, tunicam et lineam strictam. Interior autem erat linea, sive byssina, quod lini esse nobilissimum constat; exterior  vita sacerdotis
Abbreviated transcription (Latin):
plctũ qr habundante doctrina apłica sep¬
tiformi sp̃n ministrata diuina dispositõe
ꝑ singłas urbes ep̃i ⁊ doctores ordinati st̃
qui habundantia doctrine diuinitꝰ sibi
collate libros scõs scripserunt. quibus
habundante fame u̾bi ⁊ deficientib do¬
ctorib indigentiam nr̃am reficeremus.

Expanded text:
pletum: quia abundante doctrina apostolica, septiformi Spiritu ministrata, divina dispositione per singulas urbes episcopi et doctores ordinati sunt, qui abundantia doctrinae divinitus sibi collatae libros sanctos scripserunt, quibus abundante fame verbi, et deficientibus doctoribus, indigentiam nostram reficeremus.
Abbreviated transcription (Latin):
mansione nec in scc̃a nec in tercia. nec cum transieris mare ru-¬
brum etiam siad mare ueneris ⁊ fuerit tͥ amaritudo in dulte¬
dinem uersa nec in helym ubi erant duodecim fontes aqua-¬

Expanded text:
mansione, nec in secunda, nec in tertia, nec cum transieris mare Rumansione, nec in secunda, nec in tertia, nec cum transieris mare Rubrum, etiamsi ad mare veneris, et fuerit tibi amaritudo in dulcedinem versa, nec in Elim, ubi erant duodecim fontes aqua
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃m in filios ⁊ĩ. Aiunt
hetiti qd̃ ñ boni di ser¬
mo sit qd̃ ꝓ pcc̃is alt̾iꝰ
alt̾m dicat plecti. deum
tñ legis iustũ dicũt. nec
possunt ostend̾e quõ ĩ
iustus sit si alium ali¬
opeccante punit. d in¬
t̾ior homo nr̃ aut d̾r ha¬
dm̃ uiuit aut diabo
turum sclm festinat. de eo dicit do. Ego
egopto educti de domo seruititis. negocia scl̃i actus carnus do-¬
i̾itatem ⁊ u̾itas lsberabit uos. gͦ egyptus est domus sernituris
bera est. ⁊ c̃. Sicut gͦ terrena egyptus filiis isił dicit᷑ domus
libertatis: ita ad comꝑationem celestis iecłm que est mater
libertatis totus mundus ⁊ que in eo sunt domus d̃r serui¬
tutis ⁊ qr de ꝑadysoliberratis ꝑ peccatum uentum est ad ser¬
uitutem mundi: pͥmus sermo decalogi de seruitute libertate
to audire ñ poteris. ⁊ si tibi iniungatur ut facias pascha. ac¬
tingas lumbos. accipias sandalia in pedib iurgam teneas
in manu.⁊ arima cum amaritudine comedas.s in prima

Expanded text:
rum in filios, etc. Aiunt haeretici quod non boni Dei sermo sit, qui pro peccatis alterius alterum dicat plecti; Deum tamen legis justum dicunt, nec possunt ostendere quomodo injustus sit, si alium alio peccante punit. Sed interior homo noster aut dicitur haum vivit; aut diaboturum saeculum festinet, de eo dicit Deus: EgAegypto educti de domo servitutis . Negotia saeculi, actus carnis, domveritatem, et veritas liberabit vos. Ergo Aegyptus est domus servitutisbera est. Sicut ergo terrena Aegyptus filiis Israel domus dicit est domus libertatis: ita ad comparationem coelestis Hierusalem, quae est mater libertatis, totus mundus et quae in eo sunt, domus dicitur servitutis: et quia de paradiso libertatis per peccatum ventum est ad servitutem mundi, primus sermo decalogi de libertate to audire non poteris. Et si tibi injungatur ut facias pascha, accingas lumbos, accipias sandalia in pedibus, virgam teneas in manu, et azyma cum amaritudine comedas. Sed nec in prima
Abbreviated transcription (Latin):
Ier. Et fc̃m̃ est cum dimitt̾et aĩam. di¬
quidẽ moriebatur. uocauit nom̃ eiꝰ filiꝰ
doloris mei.pater uͦ eius uocauit nom̃
es beniamin in hebreo silitudo nominis
resonat filius doloris mei. qd nomẽ
moriens mat̾ imposuit. dr bennoni. fi
beiamin filiũ dier interp̃tari. dextera
enĩ d̾r iamin. ⁊ funt᷑ in .n. dies quidem
appellantur iamim. ⁊ t̃minantur in .M.

Expanded text:
t animam. » Siquidem moriebatur, « vocavit nomen ejus, filius doloris mei: pater vero ejus vocavit nomen ejus Benjamin. » In Hebraeo similitudo nominis resonat, filius enim doloris mei, quod nomen moriens mater imposuit, dicitur Bennoni. FilBenjamin filium dierum interpretari: dextera enim dicitur iamin, et finitur in n; dies vero appellatur iamim, et terminatur in m.
Abbreviated transcription (Latin):
gaturo ꝙͦ petro p̾mittitur qr frigus erat
p̃sentis uite qi ad ꝑsecutoꝵ prunas in
firmitate estuante se calefaciebat. A qua
niam ad traditõnis ꝑfidiam nocte iudas
exisse ꝑhibetur cum egrediente illo ab e-

Expanded text:
gaturo Petro praemittitur quia frigus erat, et praesentis vitae, quasi ad persecutorum prunas, in firmitate aestuante recalebat. A qualniam, et ad traditionis perfidiam nocte Judas exisse perhibetur, cum egrediente illo ab eva
Abbreviated transcription (Latin):
Bestia enĩ montem tangit cũ mens irtõ¬
nabilib desid̾iis subdita ad ⁊tempłomͤ
alta se erigit. s lapidib ꝑcutit᷑. qr sum¬
ma ñ sustinens suꝑni ponderis ictib
tenere desid̾ant pͥus se in campo oꝑis ꝑ
exertitium ꝓbent ut sollicite sciant si
nulla iam mala ꝓximis irrogant. si irro
discretõnis abigunt. si incutũ scriptum
lumen uidere cupientes cunctas cucum-¬
scriptionis sue ymagines depͥmunt ⁊ in
eo qd̃ suꝑ se atring̾e appetũt uincũt qd̃ st̃.¬

Expanded text:
Bestia enim montem tangit, cum mens irrationabilibus desideriis subdita ad contemplationis alta se erigit. Sed lapidibus percutitur, quia summa non sustinens, tenere desiderant, prius se in campo operis per exercitium probent, ut sollicite sciant, si nulla jam mala proximis irrogant; si subirdiscretionis abigunt, si incircumscriptum lumen videre cupientes, cunctas circumscriptionis suae imagines deprimunt: et in eo q
Abbreviated transcription (Latin):
stinanter uocauit moysen ⁊ aaron di¬
cens.Peccaui ante dũm deum ur̃m ⁊
in uos. Suscipite peccatũ meum. etiã
nunc. orate ad dnm deum ur̃m. Inno-¬
no cum tenebris suffundit᷑ uocat moy¬
sen ⁊ aaron dicens. Ite ⁊ seruite dnͣo deo
ur̃o. In decimo cũ pͥmitiua extingunt᷑
uocat eos nocte ⁊ dicit. Surgite exite de
ppło meo uos ⁊ filii isrł ⁊c ⁊ ad̾ungte
Bñdicite aũ ⁊ me. slõ possunt hec explica¬
ri nͥ eodẽ sp̃u quo gesta sunt. qr scd apłm

Expanded text:
stinanter vocavit Mosen et Aaron dicens: Peccavi ante Dominum Deum vestrum et in vos. Suscipite peccatum meum, etiam nunc orate ad Dominum Deum vestrum. In nono, cum tenebris suffunditur, vocat Mosen et Aaron, dicens: Ite et servite Domino Deo vestro. In decimo, cum primitiva exstinguuntur, vocat eos nocte et dicit: Surgite, exite de populo meo, vos et filii Israel, etc. Et adjungit: Benedicite autem et me. Non possunt haec explicari nisi eodem s
Abbreviated transcription (Latin):
risus n̾o ex letitia patientia extribu¬
latione.⁊ qͣm uis eccłia iam sit celestis
gandu ⁊ templatione suspensa. ħ̃t tñ in
se qd̃ de carnis pondere doleat. ysaac uͦ
⁊ rebecca iungunt᷑ .i. risus ⁊ patientia

Expanded text:
risus vero ex laetitia, patientia ex tribulatione. Et quamvis Ecclesia jam sit coelestis gaudii contemplatione suspensa, habet tamen in se quod de carnis pondere doleat. Isaac vero et Rebecca junguntur, id est, risus et patientia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiscem᷑ simul. Alicqͥn illo absente ñ audemꝰ uidere faciem
uiri. Ad que ille redit. uos scitis qd̾ duos genuerit mͥ uxor
mea. Egressus est unus ⁊ dixistis. Bestia deuorauit eũ ⁊ huc¬
usq ñ ⁊paret. Si tuleritis ⁊ istum ⁊ aliqͥd ei in uia ⁊tig̾rt. dedu¬
cetis canos meos cũ merore ad inferos. Igit᷑ si intrau̾o ad ser-¬

Expanded text:
ficiscemur simul alioquin illo absente non audemus videre faciem viri atque ille respondit vos scitis quod duos genuerit mihi uxor mea egressus est unus et dixistis bestia devoravit eum et hucusque non conparet si tuleritis et istum et aliquid ei in via contigerit deducetis canos meos cum maerore ad inferos igit
Abbreviated transcription (Latin):
foras. ⁊ nlłs int̾eset alieñ agnttioni mutue. Eleuauitq uecẽ¬
cum fletu qͣm audierunt egyptii ⁊ omnis domꝰ ph̃aonis ⁊
dixit frĩb suis. Ego sum ioseph. adhuc pater meus uiuit: sio
poterant redere fr̃es nimio timore ꝑterriti. Ad quos ille clemẽ¬
ter. Accedite inqͥt ad me. Et cũ accessissent ꝓpe. ego sum ait
ioseph fr̃ ur̃ quẽ uendidistis in egyptum. Nolite pauere nec¬
durum uob ẽẽ uideatur qd̃ uendidistis me in hiĩs regionib
ꝓ salute enim ur̃a misit me d̾s ante uos in egyptũ. Gienni¬

Expanded text:
foras et nullus interesset alienus agnitioni mutuae elevavitque vocum fletu quam audierunt Aegyptii omnisque domus Pharaonis et dixit fratribus suis ego sum Ioseph adhuc pater meus vivit nec poterant respondere fratres nimio timore perterriti ad quos ille clementer accedite inquit ad me et cum accessissent prope ego sum ait Ioseph frater vedurum uobis uideatur quod uendidistis me in his regionibus: pro salute enim uestra misit me deus ante uos, et in
Abbreviated transcription (Latin):
meo uł quid leque¬
seruoꝵ suoꝵ. En om¬
nes serui sumꝰ dn̾i
mei ⁊ nos ⁊ ille ap̃
quem muentus est
Multa in narratione
uide alit̾ dcã sunt qͣm
cũ illis egerat ioseph
qõ utrumq ⁊sulto ta¬
citum sit an id fec̾it
pturbationis obluno
nõ apparet. slam ⁊ sils̾
qd̃ dixerunt se a ioseph
int̾rogatos de patre ⁊
fratre suo. se autẽ illi¬
illi int̾rogaiti indicasse
mirũ est si uł ad sen¬
tentiam potest ip̃a ꝑ¬
uenire narratio ut eã
constet ẽẽ ueracẽ qͣm¬
q̃m ⁊si aliqua falsa
in ea sunt falli potiꝰ
ꝑ obliuionem potuit
qͣm auderet mentiri a¬
pud enm p̃sertim cui
nõ sicut nescienti sq̃
Est nobis pater nr̃ senex. ⁊ puer paruulus qͥ in senestute
illi est nat᷑ cuiꝰ uteriꝰ frater est mortuus ⁊ ip̃m solum habet
mater sua. pater uͦ ten̾e diligit eum. Dixisti ꝙͦ serius tus.
dño meo. Non potest puer relinquere pr̃em suũ. si enĩ illum
dimiserit moriet᷑. ⁊ dixisti serus tus. slsi uen̾it fr ur̃ mini

Expanded text:
 quid loqueservorum suorum. En omnes servi sumus domini mei, et nos et apud quem inventus est Multa in narratione Judae aliter dicta sunt quam cum illis egerat Joseph,Quod utrum consulto tacitum sit, an fecerit perturbationis oblivio, non apparet. Nam et illud quod dixerunt se ab ipso Joseph interrogatos de patre et fratre suo, se autem illa interroganti indicasse, mirum si vel ad sententiam potest ista pervenire narratio, ut eam constet esse veracem, quanquam et si aliqua falsa in ea sunt, falli potius per oblivionem potuit, quam auderet mentiri apud eum praesertim, cui non sicut nescienti, sed Est nobis pater senex, et puer parvulus, qui in senectute illius datus est; cujus uterinus frater est mortuus: et ipsum solum habet mater sua, pater vero tenere diligit eum. Dixistique servis tuis:Suggessimus tibi domino meo: Non potest puer relinquere patrem suum: si enim illum dimiserit, morietur. Et dixisti servis tuis: Nisi ven
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃. Quid hoc sibi uelit queri
solet. an qr nõ serio s ioco di¬
aum est ut exitꝰ docet ñ est
hñdum m̃dacium. Mendaci¬
a enĩ a m̃dacib serio agunt᷑
ñ ioco. Cum aũ q̃ nõ sunt tan¬
qͣm ioco dicunt᷑ ñ putant᷑ mẽ¬
dacia. S magis mouet quid
sibi uelit hec actio loseph qͥ
fres suos donec eis aꝑiret qͥs
eẽt tociens ludificauit. ⁊ tan¬
ta expestatione suspendit. Qd̃
licet tanto sit suauiꝰ cum le¬
gitur quanto sit illisiopinanꝰ
cum quib agit᷑. tñ sapien¬
tie illiꝰ grauitate nisi mag¬
num aliquid isto qͣi ludo sig¬
nificaretur. nec ab illo fieret
ꝯsid̾andum puto tantam ini¬
seriam in ꝑturbatione fratrũ
suoꝵ qũo ioseph qͣmdiu uo¬
luit tenuit ⁊ qnta uoluit mo

Expanded text:
 quid sibi uelit quaeri solet. an quia non serio sed ioco dictum est, ut exitus docuit, non est habendum mendacium? mendacia enim a mendacibus serio aguntur, non ioco; cum autem quae non sunt tamquam ioco dicuntur, non deputantur mendacia. sed magis mouet quid sibi uelit ista actio Ioseph qua fratres suos, donec eis aperiret quis esset, totiens ludificauit et tanta expectatione suspendit: quod licet tanto sit suauius cum legitur, quanto illis fit inopinatius cum quibus agitur, tamen sapientiae illius grauitate, nisi magnum aliquid isto quasi ludo significaretur, nec ab illo fieret nsiderandum puto, tantam miseriam in hac perturbatione fratrum suorum quomodo Ioseph quamdiu uoluit tenuit et quanta uoluit mor
Abbreviated transcription (Latin):
taui abram exceptis hus que
uuo quinuenerunt mecum.
henen eschol ⁊mambre. Isti
accipient partes suas Qus
itaq transactis factus est ser¬
mo dñi ad abram puisione¬

Expanded text:
ram exceptis his quae rum qui venerunt mecum Aner Eschol et Mambre isti accipient partes suas his itaque transactis factus est sermo Domini ad Abram pe
Abbreviated transcription (Latin):
Duꝑius lixit. Erit sementuũ sicito
harena maris. qr in illa plebe quidem
carnales ⁊ t̾reni qͥ harene ꝯparantͣ
qr aridi. ⁊ abonis oꝑib in fecundi. alii
minis datur. Ostensis stellis d̃r ei.
sic faciam semen tuum .i. gentem
siofaciam resurrectõnis lumine chorus-¬
care. ostensa u̾o harena d̾r. sit erit sem̃

Expanded text:
ius dixit: « Erit semen tuum sicut arena maris, » quia in illa plebe quidam erant carnales et terreni, qui arenae comparantur, quia aridi, et a bonis operibus infecundi; alii minis datur. Ostensis stellis dicitur ei: « Sic faciam semen tuum, » id est, scilicet resurrectionis lumine coruscare. Ostensa vero arena dicitur: « Sic erit semen
Abbreviated transcription (Latin):
Otrabꝰ. moyses tenet¬
figuram legis. Moysi
g tergum ppłs iudai¬
cus aspiciebat. qr ni¬
sp̃nale in lege uoluit
intellig̾e s suꝑficiem
tm̃ littere. ideo eiꝰ faci¬
es abscondita erat
.i. uera ⁊ mera cegnitõ.
Ing̾sso illo tabernacu¬
lum descen debat colup¬
na nubis ⁊ stabat ad¬
ostium. Alia tͣnslatio
ingreli taberna cłm¬

Expanded text:
etc. Moyses tenetfiguram legis. Moysi ergo tergum populus Judacus aspiciebat, quituale in lege voluit intelligere, sed superficiem um litterae. Ideo ejus facies abscondita erat, st, vera et mera cognitio. Ingresso illo taberna descendebat columna nubis, et stabat aostium. Alia translatio ingredi tabernac
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓhibebat enm. hic
lcquebatur nubes añ
ostium cum eo. Scien
intraret in tabernacłm
opponebat se nubes.
hoc gͦ loco sigtat eos qͥ¬

Expanded text:
hibebat eum. Hic uebatur nubes ante ostium cum eo. Sciendequam intraret in tabernaculum, opponebat se nubes: hoc ergo loco significat eos q
Abbreviated transcription (Latin):
res confirmant᷑ ⁊astus. ⁊ tales fieri mino¬
res ꝯtendunt quales fuisse eos quos cñ
dño regnare atidiunt agnoscunt. Notã
rat danda. Mensura templi dispositio est
diuine legis quam in eccł̃ia sua dñs ser-¬

Expanded text:
ue confirmantur; ac tales fieri minores quique contendunt, quales fuisse eos, quos cum Domino regnare norunt, agnoscunt. Notandrat danda. Mensura namque templi, dispositio est divinae legis, quam in Ecclesia sua Dominus ser
Abbreviated transcription (Latin):
admod̾ intlłigi possit ignoro. Magna tñ de
qͣnto si ñ possit. In sermonib enĩ dei ñ sũt
ad ꝓpͥetatem oꝑin oĩa reuocanda sicut nec
illub de petra ⁊ cau̾na eiꝰ ⁊ manꝰ suppositoẽ.¬
d plane de fide narrationis hoc exigendũ
est ut que dicit fcã ẽẽ u̾e fcã sint ⁊ q̃ dic̃
dcã ẽẽ uere dc̃a sint qd̾ exigitur etiã a nar¬

Expanded text:
admodum intelligi possit ignoro. Magna tamen enon potest! in sermonibus enim dei non sunt ad proprietatem operum omnia reuocanda, sicut nec illud de petra et cauerna eius et manus superpositione. sed plane de fide narratoris hoc exigendum est, ut quae dicit facta esse uere facta sint et quae dicit dicta esse uere dicta sint. quod exigitur etiam a nar
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̾. Uidit q deus. cun . q̃. fe. Querituir
cum ceta sigillatim bona dicant᷑ cur ñ¬
fc̃s cum cet̾is hoc dicatur. d forte p̃scie¬
uat łs eum peccaturum nec in ꝑfecti¬
one ymaginis mansurũ. Qui enĩm si¬
glllatim honꝰ est. magis cum omĩb s s̃
ꝯutitur. Cautum est gͦ ut dice̾tur qd̾ in
p̃senti uerum eẽt ⁊ p̾scientiam futuri
sigcaret. Ds antẽ sic omĩa ordinauit
uĩ si qua sigillatĩ fiunt deliqndo defor¬
mia. semꝑ tñ cum eis uniusctas sit for

Expanded text:
Quaeritur, cum singillatim caetera bona dicantur, cur factus cum caeteris hoc dicatur? Sed forte praesciebat Deus eum peccaturum, nec in perfectione imaginis mansurum. Qui enim singillatim bonus est, magis cum omnibus, sed non convertitur. Cautum est ergo ut diceretur, quod in praesenti verum esset, et praescientiam futuri significaret. Deus autem omnia ordinavit, ut si qua singillatim fuerint delinquendo deformia, semper tamen cum eis universitas sit for
Abbreviated transcription (Latin):
uł̃ ten ebrosa curiositate obtenebrati qͣi ser-
pascitur homo ⁊ aĩalia que cum ip̃o sunt
herbis seminalib. lignis fructiferis ⁊ inridi
cipiendam fecunditatẽ rationũ atq ser-¬
monũ tanꝙͣ herbis seminalib ꝑtim ad u¬

Expanded text:
vel tenebrosa curiositate obscurati quasi serpepascitur homo et animalia, quae cum ipso sunt, herbis seminalibus et lignis fructiferis et herbis : partim ad concipiendam fecunditatem rationum atque sermonum, tanquam herbis seminalibus; partim ad u
Abbreviated transcription (Latin):
apbech minoris fili de quo nati st̃
uii. filii qui tenuerunt septentrio¬
lem regionem a tauro ⁊ amano mõ¬
tib cilicie ⁊ syrie usq ad flumẽ tha¬
naym. In en roꝑa u̾o usq ad gadira
nomina locis ⁊ gentib relinquenteᷤ
ex quib plurima nomina mutata

Expanded text:
apheth. » Minoris filii, de quo nati sunt m filii, qui tenuerunt septentrionalem regionem a Tauro et Amano, montibus Ciliciae et Syriae, usque ad fluvium Tanaim, in Europa vero usque ad Gadira. Nomina vero locis et gentibus relinquentes, ex quibus plurima mutata
Abbreviated transcription (Latin):
Unde hora noua xp̃e
ta hora fuit trucifixꝰ
ut eadem hora restitu¬
eretut homo qua de
paradyso est eiectus.

Expanded text:
Unde hora nona Christa hora fuit crucifixus, ut eadem hora restitueretur homo qua de paradiso est ejectus. «
Abbreviated transcription (Latin):
lectatio sit ꝑ carnem. ꝯsensus ꝑ sp̃m. de¬
fensionis audacia ꝑ elationem. Culpa
enim que t̾rere m̃tem debuit extollit. uñ¬
⁊ serpens suasit. eua delectata est. adam
ꝯsensit. qui etiam reqͥsitus culpani ꝯfici¬

Expanded text:
lectatio per carnem, consensus per spiritum, defensionis audacia per elationem. Culpa enim quae terrere mentem debuit, extollit, m serpens suasit, Eva delectata est, Adam consensit, qui etiam requisitus, culpam c
Abbreviated transcription (Latin):
ut sciamꝰ quo suꝑbi laborent hoclie conã¬
tes malum in creatorem referre. ⁊si quid
boni faciunt sibi tribuere. Mułr quam
de. mͥ . so. qͣi ad hoc data sit ut ñ ip̃a obedi¬
Quatuor modis pcc̃m ꝑpetratur in cor

Expanded text:
 morbo superbiae laborent hodie conantes malum in Creatorem referre, et si quid boni faciunt, sibi tribuere. « Mulier quam dedisti, » etc. Quasi ad hoc data sit, ut non ipsa obedQuatuor m
Abbreviated transcription (Latin):
ma humana pͥmis hominib apparere
cum pudendum in membris motum
ut solent homines sub ocłis hoĩm qd̾ e
nichil latere potest ⁊ carnem occuttare
dii euanuerũt in cogitatõib suis. et

Expanded text:
ma humana primis illis hominibus adparere;tum pudendum in membris motum ut solent adfici homines sub oculis hominum; enihil potest, et ab eo carnem occultare,dii euanuerunt in cogitationibus suis et
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i ñ repugnet intelligendum est aut
nus aut sexcentos annos qũ uenit di¬
luuiũ aut sem habuisse. s⁊ duos an
nos q̃n natꝰ est arphaxat. Solet enĩ sic
loqui scriptura nõ nunqͣm ut ⁊ si mo¬
dicum suꝑsit uł desit plenarium tñ
⁊ ꝑfc̃m in compoto num sonet uidetur
uerisimile ut in ea fert suspicio. qr cũ

Expanded text:
ipsi non repugnet, intelligendum est aut nus ad sexcentos quando venit diluvium, aut Sem habuisse centum et duos quando natus est Arfaxat. Solet enim sic loqui Scriptura nonnunquam, ut etsi modicum supersit vel desit, plenarium tamen et perfectum in computo numerum sonet. Videtur autem verisimillimum, ut mea fert suspicio, quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
erat in tota hac com¬
plexione nascentiũ¬
de quo ex cet̾is excep¬
to dici posset sicut i¬
bi de encch. ambłauit¬
q cum dsio ⁊ ñ appa¬
ruit ultra quia tulit

Expanded text:
erat in tota hac complexione nascentide quo a caeteris excepto dici posset, sicut ibi de Enoch ambuue cum Deo, et non apparuit, quia tulit
Abbreviated transcription (Latin):
sim .i. inegne chaldeo. hinc fabulantur
hebrei qr abram in igne sit missus qr
ignem noluit adorare quem chaldei
cõlunt. ⁊ dei atxilio liberatus de ydo¬
latrie igne effugerit. uni ad eum dr
re frater abrahe ⁊ nachor duas filias
genuit melcham ⁊ saray cognomento
iescham. Melcham duxti nachor. ⁊ saray¬
dixit abram. siondũ enim inter pa¬
truos ⁊ neptes nuptie fu̾ant ꝓhibite
que in pͥncipio ⁊inter fratres ⁊ sorores
sunt telebrate.
ugꝰ. Tulit itaq. tha . a. fi .s. ⁊ c̾. usꝙ ⁊

Expanded text:
st, in igne Chaldaeorum. Hic fabulantur Hebraei quod Abram in ignem sit missus, quia ignem noluit adorare, quem Chaldaei colunt, et Dei auxilio liberatus, de idololatriae igne effugerit. Unde ad eum dire, frater Abrae et Nachor, duas filias genuit, Melcham et Sarai, cognomento Jescham. Melcham duxit Nachor, et Sarai Abram. Nondum enim inter patruos et neptes nuptiae fuerant prohibitae, quae in principio etiam inter fratres et sorores sunt celebratae. « Tulit itaque Thare A
Abbreviated transcription (Latin):
ad gratiam redeat ⁊ se subiciat¬
R. slyst̾. Hee due milieres sunt duo
testam̾̃ta agar uetꝰ qd̾ in synagoga in¬
daicum ppłm seriituti nutriebat ob
num in libertatem fidei gñauit. Multi¬
plicati sunt ancille filii ut ñ num̃ ent᷑
p̃ multitudie qͥ supͣ harene ꝯparant᷑ Ip̾e
gͦ ppłs ferocitate sua emulus ⁊ omĩb¬
bonis ccrius maxime cũ xp̃ianum po¬
płm toto orbe inuidia stimulante ꝑse¬
quit᷑. ⁊ longe lateq disꝑsus uagando ⁊
negociando omnibus est honerosus.
Ier. Hic erit ferus homo. uł rusticꝰ¬

Expanded text:
in gratiam redeat et se subjiciat. Hae duae mulieres sunt duo Testamenta: Agar, Vetus, quod in Synagoga Judaicum populum servituti nutriebat obnnum in libertatem fidei generavit. Multiplicati sunt ancillae filii, ut non numerarentur prae multitudine, qui supra arenae comparantur. Ipse ergo populus ferocitate sua aemuluontrarius, et maxime cum Christianum populum toto orbe invidia stimulante persequitur, et longe lateque dispersus, vagando et negotiando omnibus est onerosus. VERS. 12.-- « Hic erit ferus homo. » Vel rustic
Abbreviated transcription (Latin):
qr nidas genuit phares. phares genut
esrom. esrom gesi aram. aram gen. a
minadab. aminadab geñ. naason. qui
genuit salmon. Phares cum iuda pa¬
tre suo ingressus est egyptum. slaasoi
pͥnceps trib uide in deserto scͣibit obuisse
cuiꝰ filius salmon in t̾ram ꝓmissionis¬
intrauit. a phares usq ad naa son gn̾a¬
qr ñdum ꝓmulgata lex euangłii umꝰ
uxoris.⁊ genus suun multiplicandũ
audierat. s ꝑ quam mulierem nesciebat
qr sarram sterilem nouerat. sion fuit in
cohitu libidinosa uoluptas s ꝓlis hñde
pia caritas. uxor qͦ hoc uoluit ⁊ coegit q̃
filios hr̃e nõ pot̾at. id̾o ex alia susciꝑe cu¬
piebat quẽ in locum ꝓprii adoptaret.
in hebreo edificatio dc̃a est. legitur enĩ
ibi. Ingredere ad ancillam meam si quo¬
mͦ edificet ex ea. forte hoc est qd̃ in exodo
dicit᷑. Benedixitq deus obstetricib. ⁊
edificauerunt sibi domos.¬

Expanded text:
 Judas genuit Phares, Phares genuit Esrom, Esrom genuit Aram, Aram genuit Aminadab, Aminadab genuit Naason, Naason genuit Salmon . Phares cum patre suo Juda ingressus est Aegyptum. Naason princeps tribus Juda in deserto describitur, cuintravit. A Phares usque ad Nahasson gnondum promulgata erat lex Evangelii unius uxoris: et genus suum multiplicandum audierat, sed per quam mulierem nesciebat, quia Saram sterilem noverat. Non fuit in coitu libidinosa voluptas, sed prolis habendae pia charitas: uxor quoque hoc voluit et coegit, quae filios habere non poterat; ideo ex alia suscipere cupiebat quem in locum proprii adoptaret. in Hebraeo aedificatio scripta est. Legitur enim ibi: Ingredere ad ancillam meam, si quomodo aedificer ex ea; et ne forte hoc sit quod in Exodo scribitur: Benedixit Deus obstetricibus, et aedificaverunt sibi domos
Abbreviated transcription (Latin):
uitam habebat. ut qͥ
ex eiꝰ fructu comed̾et:¬
mortalitate uestire¬
tur nlla infirmitate
uł anxietate uł seng
lassitudine uł ĩbecil¬
litate fatigandus:

Expanded text:
tem habebat, ut qui ex ejus fructu comedesoliditate vestiretur, nulla infirmitate, vel anxietate, vel senii lassitudine, vel imbecillitate fatigandus.
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̾. Et ait dñs d̾s¬
ad. set. Tota hec sña
figurata est ubi cre¬
dendum est tñ omĩa
drã ẽe. serpens nõ int᷑¬
rogatur quare fecerit
te ⁊ natura fecit s de
illo diabolus ⁊ ꝑ illũ
⁊ in illo qui iam ꝓ ii¬
pierate ⁊ suꝑbia eter¬
no igni destinatus
fuerat. Ad ip̃m ergo
refertur qd̃ serpenti
dicit᷑. ⁊ qualis huma¬
no generi futurus.
sit ostenditur

Expanded text:
 Et ait Dominus Deus, » etc. Tota haec sententia figurata est. Ubi credendum tamen omnia dicta esse. Serpens non interrogatur quare fecerit, te et natura fecit, sed de illo diabolus, et per illum, et in illo: qui jam pro impietate et superbia aeterno igni destinatus fuerat. Ad ipsum ergo refertur quod serpenti dicitur, et qualis humano generi futurus sit ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
si iam ubiq fcm̃ erat. s similis q̃o est
unde aqͣm in sanguinem u̾terunt si
iam tota aqua egypti in sangͥnem u̾sa
fu̾at. S intelligendum est regionẽ illam
ubi filii isrł hĩtabant talib plagis ñ fu¬
isse ꝑcussam. ⁊ inde potuerũt incarcratore
haurire aqͣm quam in sangͥnem u̾t̾ent
uł ranas educere ad ostentatõem magi¬
ce potentie. qͣmqͣm potuerunt ⁊̃ postqͣm
illa ꝯpleta sunt facere. s scriptura nar¬
rando riuxit quod postea fieri potuit.
Moyses uirga castigans egyptum legẽ
sigcat que mundũ .x. plagis mandatoꝵ
corripit. uirga qͦ ꝑ quam egyptꝰ corrppit᷑
⁊ phao suꝑatur crux xp̃i est ꝑ qͣm munduᷤ
uincit᷑ ⁊ diabłs suꝑatur uł triumphatur.
mundi suꝑat. unde. De me enim ille scrip¬
sit. uirga in t̾ram ꝓiecta u̾sa est in serꝑẽ¬
tem qr cum myst̾ium crncis ad fidem ho¬
minũ uenit sapĩam mundi stultam fecit.

Expanded text:
si jam ubique factum erat. Sed similis quaestio est, unde aquam in sanguinem verterint, si jam tota aqua Aegypti in sanguinem versa fuerat? Sed intelligendum est regionem ubi filii Israel habitabant, talibus plagis non fuisse percussam, et inde potuerunt incantatores haurire aquam, quam in sanguinem verterent, vel ranas educere ad ostentationem magicae potentiae; quanquam potuerunt etiam, postquam illa compressa sunt, facere: sed Scriptura narranMoses virga castigans Aegyptum legem significat, quae mundum decem plagis mandatorum corripit. Virga quoque per quam Aegyptus corrigitur, et Pharao superatur, crux Christi est, per quam mundus vincitur et diabolus superatur vel triumphatur. mundi superat. Unde: De me enim ille scripsit . Virga in terram projecta versa est in serpentem, quia cum mysterium crucis ad fidem hominum venit, sapientiam mundi stultam fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
cer. ꝓte ⁊ꝓserius tus ⁊ ꝓ populo
tuo ut abigant᷑ rane a te ⁊ adomo
tua. ⁊ im̃ in ilumine remaneant
Qui redit. Cras. at ille Iuxta uer¬
bum tuũ in quit faciam ut scias

Expanded text:
et pro servis tuis, et pro populo tuo, ut abigantur ranae a te, et a domo tua: et tantum in flumine remaneant. dit: Cras. At ille: Juxta verbum, inquit, tuum faciam: ut scias
Abbreviated transcription (Latin):
m .t. aaron ñ moyses legit᷑ flumen uirga
ꝑcussisse. Moyses enĩ eadem uirga mare
diuisit ñ flumen. Quid gͦ sibi nult accipe
dum est exemplũ huiꝰ locutionis. An qd̃ a¬
aron fecit moysi potiꝰ attributum est. qr
ꝑ moysen iubebat d̾s que faceret aaron⁊
in hoc anctoritas: in illo minist̾ium. uñ
erit tͥ ad ppłm tu aũ illi in hiis que ad dmũ¬

Expanded text:
 etc. Aaron, non Moyses, legitur flumen virga percussisse. Moyses enim eadem virga mare divisit, non flumen. Quid ergo sibi vult: Accipe dum est exemplum hujus locutionis? An quod Aaron fecit, Moysi potius attributum est, quia per Moysen jubebat Deus quae faceret Aaron, et in hoc auctoritas, in illo ministerium? Unde: Erit tibi ad populum, tu autem illi in his quae ad Deu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ te donec transeam.⁊ auferam mauũ
meam ⁊ tunc uidebis post̾iora mea. facieᷤ
aũ mea ñ uidebit᷑ tibi. Cum dixisset sta¬
bis supra petram statim ut transiet gła
mea. ubi intelligit᷑ post transitum suis
ꝓmisisse supra petram stabilitatem. qũo
accipiendũ est qd̃ ait. Ponam te in cau̾na
petre ⁊ tegam manu mea suꝑ te donec
transeam. ⁊ anferam manũ meam ⁊ tune
uidebis possiora mea. Qi Iam illo in petra
ꝯstituto tegat manu sua suꝑ ⁊deinde tran¬
seat cum ẽẽ in petra ñ possit nisi post eius
transitum. s recapitulatio intelligenda
est rei pret̾misse qua sepe iccit᷑ scriptura.¬

Expanded text:
transeam; et auferam manum meam, et tunc uidebis posteriora mea; facies autem mea non uidebitur tibi. cum iam dixisset: stabis super petram, statim ut transiet gloria mea — ubi intellegitur post transitum suum promisisse super petram stabilitatem — quomodo accipiendum est quod ait: ponam te in cauerna petrae et tegam manu mea super te, donec transeam; et auferam manum, et tunc uidebis posteriora mea? quasi iam illo in petra constituto tegat manu sua super eum et deinde transeat, cum esse in petra non possit nisi post eius transitum. sed recapitulatio intellegenda est rei praetermissae, quali solet uti scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
ne dum laici nedum gerctilis. S moyses
qui erat mansuetus suꝑ om̃s homines
accepit consiliũ inferioris ut pͥncipib
daret formam humilitatis ⁊ signaret
ymaginem futuri sacramenti. Sciebat
qñq futurum ut gentiles bonum con¬
silium ꝓferrent apub moysen bonum
⁊ sp̃ualem intellectum afferentes ad le-¬
gem ⁊aucliret eos lex faciens omĩa que
dicerent sion enĩ potest facere lex sicut in¬
dei dicunt qr in firmatur lex incarne .i.

Expanded text:
nedum laici, nedum gentilis: sed Moyses, nedum laici, nedum gentilis: sed Moyses, qui erat mansuetus super omnes homines , accepti consilium inferioris, ut principibus daret formam humilitatis, et signaret imaginem futuri sacramenti. Sciebat quandoque futurum ut gentiles bonum consilium proferrent, apud Moysen bonum et spiritualem intellectum afferentes ad legem, et audiret eos lex faciens omnia quae dicerent. Non enim potest facere lex sicut Judaei dicunt, quia infirmatur lex in carne,
Abbreviated transcription (Latin):
umbra sunt et ymago futurorum.¬
OR. Sicut scriptum est. nõ saciabitur
oculus uisu nec auris auditu. nec nos sa-¬
ciari possumus considerando que scripta ftͤ
quib nos edificent quantis nos modis
instruant. Cum enim conspicio qd̃ mo¬
ses ꝓph̾a deo plenus cui deus facie ad fa-¬
tiem loquebatur consilium accepit a ie¬
thro socero suo sacerdote madian ad mi¬
ratione nimia obstupesco. Auduit enĩ
quid agere debeam. quomͦ ab homine cõ¬
silium accipiam ⁊ ab homine gentili a¬
lieno appło dei ⁊ nõ quis dicat s quid
dicat ascultat. Nos gͦ si inuenimꝰ aliqͥd
sapienter a gentib dictum. nõ cum au-¬
ctoris nomine spernamus ⁊ dicta. nec qr
legem det tenemus conuenit nobis tu-¬
mere suꝑbia ⁊ spernere prudentium u̾ba
d omĩa ꝓbantes qd̃ bonum est teneamꝰ.
Qui autẽ hodie popłis presunt nõ dico
si iam eis aliqua a deo reuelata sunt. s si
in scientia legis aliquid meriti hñt esili¬
um deilignant᷑ inferioris etiam sacerdotis

Expanded text:
umbra sunt coelestium et imago futurorum. Sicut scriptum est Eccle. I: Non satiabitur oculus visu, nec auris auditu, nec nos satiari possumus considerando quae scripta sunt, quibus nos aedificet, quantis nos modis instruat. Cum enim conspicio quod Moyses propheta Deo plenus, cui Deus facie ad faciem loquebatur , consilium accepit a Jethro socero sacerdote Madian, admiratione nimia obstupesco. Audivit enimquid agere debeam, quomodo ab homine consilium accipiam, et ab homine gentili, alieno a populo Dei? et non quis dicat, sed quid dicatur auscultat. Nos ergo si invenimus aliquid sapienter a gentilibus dictum, non cum auctoris nomine spernamus et dicta; nec quia legem Dei tenemus, convenit nobis tumere superbia et spernere prudentium verba; sed omnia probantes, quod bonum est teneamus. Qui autem hodie populis praesunt, non dico si jam eis aliqua a Deo revelata sunt: sed si in scientia legis aliquid meriti habent, consilium dedignantur inferioris, etiam sacerdotis,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c. Senioꝵ etas minor
est qͣm senum ⁊ si se¬
nes appellemꝰ senioreᷤ.
uñ si scd̃m medicos se
senior uir de muliere
seniore fillos fac̾e nõ
potest ⁊̃ si ad huc nu¬
liebria fluant. scd̃m
hoc abralam miratũ
d̾i potentiam de ꝓmis¬
sione filii ⁊hocmira¬
cł̾m posuisse apłm ac¬
cipere possumꝰ. Emor¬
tuũ enĩ corpꝰ nõ oso
ad gn̾ationem erat
De cethura enĩ postea
medici qr senex de fe¬
mina ꝓuectioris eta-¬
tis ⁊ si muliebria cõti

Expanded text:
tc. Seniorum aetas minor est quam senum, etsi senes appellentur seniores. Unde, secundum medicos, senior vir de muliere seniore filios facere non potest, etiamsi adhuc muliebria fluant. Secundum hoc Abraham miratur Dei potentiam de promissione filii, et hoc miraculum posuisse Apostolum accipere possumus. Emortuum enim corpus non omnino ad generationem erat,de Cethura enim postea medici quia senex de femina provectioris aetatis etsi muliebria conti
Abbreviated transcription (Latin):
sicut uestim̃tum. Nos enĩ xp̃c in sangͥne
uue mundauit qñ sicut botrus in lig¬
no crutis pependit ⁊ exlatere eius aqua
t̾rina eoꝵ aust̾itatem uet̾is legis exsu¬
ꝑat ⁊ euangłica p̾cepta clariora sunt ꝙͣ
legis mandata.

Expanded text:
sicut vestimentum. » Nos enim Christus in sanguine uvae mundavit quando sicut botrus in ligno crucis pependit, et ex latere ejus aqua trina eorum austeritatem veteris legis exsuperat, et evangelica praecepta clariora sunt quam legis mandata.
Abbreviated transcription (Latin):
plaga grando in frudi
stum lucrum sine iu¬
sto dampno. Sum fu¬
raris ad quiris uestem¬
amittis fidem. lucrum
uisibile. dampnũ inui¬
sibile. lucrũ de tua ceci¬
tate darripnũ de dñi nu¬
be. Qui enĩ malo desid̾io
forisecꝰ furant᷑ grandi

Expanded text:
a: grando in fructistum lucrum sine isto damno. raris, acquiris vestemamittis fidem: lucrum visibile, damnum invisibile: lucrum de tua caecitate, damnum de Dominbe. Qui enim malo desiderio forinsecus furantur
Abbreviated transcription (Latin):
nec congregata de agi udet¬
q suꝑ ea grando morientur. Qui
timuit u̾bum dni de serius pb̃a¬
onis fecit ⁊fugere seruos suos ⁊
uimenta in domos. Qui autẽ ne

Expanded text:
nec congregata de agsuper ea grando, morientur. Qui timuit verbum Domini de servis Pharaonis, fecit confugere servos suos et jumenta in domos: qui autem ne
Abbreviated transcription (Latin):
quatuoꝵ euangłioꝵ pͥncipia recitant᷑ ⁊
de siguris ⁊ ordine eoꝵ in aꝑtione aurium
solletter erudiuntur. quo sciant exinde ⁊
meminerint qui ⁊ quot sint libri quoꝵ
uerbis maxime in fide trinitatis debeant
erudiri. In quo introitu sit tentorium .xx.¬

Expanded text:
quatuor Evangeliorum principia recitentur, ac de figuris et ordine eorum in apertione aurium suarum solerter erudiantur; quo sciant exinde ac meminerint, qui et quot sint libri, quorum verbis maxime in fide veritatis debeant erudiri. In quo introitu tentorium
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ caritate p̃minentes ⁊ mentem in stabili¬
sacramenta fidei discere ꝓposuerit siue
ad sẏnagogam siue ad eccłiam gentium
intuitum mentis conuertit in utraq
parte fidelium doctores inueniet fide forteᷤ.
spe sublimes. caritate feruentes. ⁊ in timo¬
re dei fundatos. auditorib reqͥem anima

Expanded text:
et charitate praeeminentes, mentemque suam in stabilisacramenta fidei discere proposuerit, sive ad Synagogam, seu ad Ecclesiam gentium intuitum mentis converterit, in utraque portione fidelium doctores inveniet fide fortes, spe sublimes, charitate ferventes, in timore Domini fundatos, auditoribus suis requiem anima
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾ia nr̃a ab infimis ad celestia q̃renda
erigunt qͣa in eccidentali lat̃e atrii tento.¬
ria quinquaginta cubitorum latitudi¬
nis decem columpne sublenãtes excollũt.
um signortur c in remissiene pẽoouh¬
tinctio subinfertur. que ad eundem finem

Expanded text:
etitu infimorum ad coelestia quaerenda erigunt, quasi in occidentali latere atrii tentoria quinquaginta cubitorum longitudinis, decem columnae sublevantes extollunt.um designantur, qui in remissionem petinctio subinfertur, quae ad unum eumdemq
Abbreviated transcription (Latin):
bi ostendit d̃s lignum qd̃ mittit᷑ in eam ut qui bib̾it ñ mo¬
riatur ñ sentiat amaritudinem. Si quis gͦ sine ligno uite
⁊ sine mist̾io cricis. sine side xp̃i. sine intelligentia sp̃uali
biberit. amaritudine morietur. uñ. litt̾a occidie .i. aqua ama¬
ra si bibatur non mutata ⁊ in amaritudinem uersa

Expanded text:
bi, ostendit Deus lignum quod mittatur in eam, ut qui biberit non mobi, ostendit Deus lignum quod mittatur in eam, ut qui biberit non moriatur, non sentiat amaritudinem. Si quis ergo sine ligno vitae, id est, sine mysterio crucis, sine fide Christi, sine intelligentia spirituali biberit, amaritudine morietur. Unde: Littera occidit, id est, aqua Mara, si bibatur non mutata et in dulcedinem versa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ostendit ei lignũ quo dulcis fc̃a est aqͣ
⁊ ibi posuit ds illi iusticias ⁊ iudicium
cus dignior ⁊ aptior. Pret̾ea qd̾ dixit o¬
stendit illi lignum d̾s ⁊ misit illuo in¬
aquam ⁊ fc̃a est dulcis qͣi nõ posset sine
ligno aquam fac̾e dulcem d̃s. aut moy¬
ses lignũ nesciret. Si lex scd̃m ltt̾tam ac¬
tam amarũ qͣm ut puer octauo die cir-¬
tuntisionis ulnꝰ accipiat ⁊ rigorem
ferri tenera patiatur infantia: Amarĩ
nec sabbi obseruantiam. s si d̾s ostẽdat
lignum qd̃ miitatur in hanc amaritu¬
dinem dulcis fit aqua legis ⁊ potabilis
Sapĩa lignum uite est omnib amplestẽ¬
fu̾it in lege ostendens qũo debeat intlligi
do legis uertitur in dulcedinem intelligẽ¬
tie sp̃ualis ut ppłs bibere possit qui ydo¬
la reliquit ⁊ ad dm̃ ꝯfugit. si audiat¬
legem de sacrificiis docentem ⁊uinuo fu¬
git et bibere nõ potest. In hanc gͦ amari¬
tudinem .i. litt̾am legis postut ds iusticiam ⁊ testimonia ue-¬

Expanded text:
 ostendit ei lignum, quo dulcis facta est aqua, et ibi posuit Deus illi justitias et judicium; cus dignior et aptior. Praeterea quod dicit, ostendit illi lignum Deus, et misit illud inquam, et facta est dulcis, quasi non posset sine ligno aquam facere dulcere Deus, aut Moses lignum nesciret. Sed si lex secundum litteram actam amarum, quam ut puer octavo die circumcisionis vulnus accipiat, et rigorem ferri tenera patiatur infantia? Amarum nec sabbati observantiam. Si vero ostendat Deus lignum quod mittatur in hanc amaritudinem, ut dulcis fiat aqua Legis, potest in omnibus amplectefuerit in lege, ostendens quomodo debeat intelligi i, amaritudo legis vertitur in dulcedinem intelligepiritualis, ut populus bibere possit qui idola reliquit et ad Deum confugit. Si audialegem de sacrificiis docentem, continuo refugit et bibere non potest. In hanc ergo amaritudinem, id est litteram legis, posuit Deus justitias et testimonia, ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfestis rebz quieuisse dr. S hoc saꝑe dissi¬
pere est. Deum gͦ requieuisse est creature
rõnali in se requiem p̾stitisse. ut illuc .s.
desidio feramur quo requiescamꝰ .i. nicha
ampliꝰ requiramꝰ. sicut enĩ facere d̃r qd̾
ip̃o in nob̾ oꝑante facimꝰ ⁊ cognosc̾e cum

Expanded text:
fectis rebus, quievisse dicitur. Sed hoc sapere desipere est. Deum ergo requievisse, est creaturae rationali in se requiem praestitisse; ut illuc scilicet desiderio feramur, quo requiescamus, id est nihil amplius requiramus. Sicut enim facere dicitur, quod ipso in nobis operante facimus, et cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
mina u̾o scĩficationem ⁊ aboli¬
tionem peccatoꝵ tanqͣm rõna¬
le sit in pectore simile arche in
qua lex erat ⁊lamina in fronte¬
cham erat ⁊ ut utrobiq serua

Expanded text:
mina vero sanctificationem et ablationem peccatorum: tanquale sit in pectore simile arcae in qua Lex erat, et lamina illa in frontecam erat, et ut utrobique serva
Abbreviated transcription (Latin):
piam filiis isrł ⁊ sanctificabitur altare in glia mea . Susi cee¬
bo ⁊ iasernaculum testimoniz cum altari ⁊ a aron cum filis
euis ut sacerdocio fungantur michi. et habitabo in mecdio fili¬
rum isrł eroq eis deus ⁊ scient quia ego dñs deus eorum qui

Expanded text:
piam filiis Israel, et sanctificabitur altare in gloria mea. Sanctificabo et tabernaculum testimonii cum altari, et Aaron cum filiis suis ut sacerdotio fungantur miorum Israel, eroque eis Deus, ut sciant quia ego Dominus Deus eorum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
bis ⁊ erit sanceuin l coenim. Omnis qui tetigent sanctificabitur.
hoc est qd̃ facies in altari. Agnos anniculos duos ꝑsingulos
dies iugiter. unum agnum mane ⁊ alterum nespere. Decimam
ꝑtem simile consꝑse oleo tunso qd̃ habeat mensuram quartam
ꝑtem hyn ⁊ uinũ ad libandum eidem mensure in agno uno.
alt̾m uero agnum offeres ad uesperar uxta ritum matutine
oblationis ⁊ uixta ea que diximꝰ in edorem suauitatis sacrificiũ
dño oblatione ꝑpetua in gn̾ationes ur̃as ad ostium tabernaculi¬

Expanded text:
bis et erit sanctum sanctorum omnis qui tetigerit illud sanctificabitur hoc est quod facies in altari agnos anniculos duos per singulos dies iugiter unum agnum mane et alterum vespere decimam partem similae conspersae oleo tunso quod habeat mensuram quartam partem hin et vinum ad libandum eiusdem mensurae in agno uno alterum vero agnum offeres ad vesperam iuxta ritum matutinae oblationis et iuxta ea quae diximus in odorem suavitatis sacrificium Domino oblatione perpetua in g
Abbreviated transcription (Latin):
Dix. Mouet me qd̃ ait Extendisti dexte
terra causa fu̾it qd̾ dexteram extendit. si
consideres qũo exaltatus dñs in cruice
t̾ota dis extendit manum ad ppłm non
credentem s ⁊tradicentem ⁊ qũo infidelẽ
ppłm qui clamauit crucifige crucifige e¬
um mors iniquitatis oppssit. inuenies
qũo extendit dext̾am ⁊ deuorauit eos t̾ra
ñ tñ oĩo desꝑandum. Si enini qͥ deuoratꝰ
est reupiscat porest euomi sicut ionas õs
nos aliqñ t̾ra deuorabat ⁊ inferni penetra

Expanded text:
. Monet me quod ait: Extendisti dexterterra, causa fuerit quod dexteram extendit. Si consideres quomodo exaltatus Dominus in cruce tota die extendit manum ad populum non credentem, sed contradicentem, et quomodo infidelem populum qui clamavit: Crucifige, crucifige eum , mors iniquitatis oppressit, invenies quomodo extendit dexteram, et devoravit eos terra. Non tamen omnino desperandum. Si enim qui devoratus est, resipiscat, potest evomi sicut Jonas. Omnes nos aliquando terra devorabat et in inferni pen
Abbreviated transcription (Latin):
go personam tunc figu¬
rabat. aliam mins ⁊ tuno
eorum qui participes fint
intime ueritatis dei: nũc
autem undeorum. quibus
gloria domini que in tab̾¬
naculo est qd̃ est gratia xp̃i
tanqͣm nubes opponitur
non eam intelligentibus.
tabernaculum significatõ¬
nis huiꝰ causa uł alicinꝰ
alt̾ius. sleq enim semper
sic erat nubes super taber-¬
naculum ut moyses intra¬
re non posset quando qͥdem
non remouebatur nubes
nisi cum eis dabatur hoc
stra mouendi ex eo leco ubi

Expanded text:
personam tunc figurabat, aliam nunc: et tunc eorum qui participes fiunt intimae ueritatis dei, nunc autem Iudaeorum, quibus gloria domini, quae in tabernaculo est — quod est gratia Christi - tamquam nubes opponitur non eam intellegentibus. tabernaculum, significationis huius causa uel alicuius alterius. neque enim semper sic erat nubes super tabernaculum, ut illuc Moyses intrare non posset, quandoquidem non remouebatur nubes, nisi cum eis hoc castra mouendi ex eo loco ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Lummaria magna
lumine. que in quacũ-¬
q ꝑte celi fu̾int totã
t̾ram illuminant.⁊
a cunctis urident᷑. Mag¬
nitudinis eoꝵ mag

Expanded text:
Luminaria magna lumine, quae in quacunque parte coeli fuerint, totam terram illuminant, et a cunctis videntur. Magnitudinis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
cum ierłm in qua regnauit melchise¬
dech salem añ dc̃a sit. Aut gͥ uniꝰ utraq
urbs nõis est qd̾ de plurib uidee locis in¬
uenimꝰ ut idem urbis ⁊ loci nom̃ in a¬
lia ⁊ alia trib sit. aut ista salem que ꝑ
sychen nunc nominat᷑ dicemꝰ int̃pretã¬
ri ꝯsũmatam atq ꝑfectam. ⁊ illam que
p̾ea ierłm dc̃a est pacificam. utrũq accen¬
tu paululũ declinato hoc ucrabłm sonat.
Tradũt hebrei qd̾ femur clandicantis iacob
ibi sanatum sit. ideoq cuutatem curati
atq perfecti uocabulum consecutam
cũ meno sua studia negligens. actiones a¬
lienas curans extra ordinem ꝓpͥum eua¬
gat᷑. quam sychem pͥnceps t̾re oppͥmit qr
inuentã in curis ext̾ioris ext̾̃iorib diabłs
corrrũpit ⁊ ꝯglutinata est aĩa eiꝰ cum ea
qr unitam sibi iniqͥtatem respicit ⁊ qr
mens aculpa resipiscens afficit̾ ⁊ admissũ.
flere conatur. corruptor sꝑem ac securitatẽ
uacuam ante ocłos uocat. quatinꝰ utilita¬

Expanded text:
usalem, in qua regnavit Melchisedech, Salem ante dicta sit. Aut igitur unius utraque urbs nominis est, quod de pluribus Judaeae locis invenimus, ut idem urbs et loci nomen in alia et alia tribu sit. Aut ista Salem, quae pro Sichem nunc nominatur, dicemus interpretari consummatam atque perfectam: et illam quae postea Hierusalem dicta est, pacificam. Utrumque accentu paululum declinato, hoc vocabulum sonat. Tradunt Hebraei quod femur claudicantis Jacob ibi sanatum sit: ideoque civitatem curati atque perfecti vocabulum consecutam.cum mens sua studia negligens, actiones alienas curans, extra ordinem proprium evagatur. Quam Sichem, princeps terrae, opprimit, quia inventam in curis exterioribus dcorrumpit. Et conglutinata est anima ejus cum ea, quia unitam sibi per iniquitatem respicit. Et quia mens a culpa resipiscens afficitur, et admissum flere conatur: corruptor spem ac securitatem vacuam ante oculos vocat, quatenus utilita
Abbreviated transcription (Latin):
placuit᷑ oblatio eorum emoꝵ ⁊ sychem filio eius nec distulit
ad oles cena qum statim qd̃ petebatur expleret. Amabat enĩ
puellam ualde ⁊ ipse erat inclitus in omni domo patris
suu. Ingressiq portam urbis locittiꝙ sunt ad popłm uiri
isti patificisumuuount habttaue nobuium slegecientur

Expanded text:
placuit oblatio eorum Emor et Sychem filio eius nec distulit adulescens quin statim quod petebatur expleret amabat enim puellam valde et ipse erat inclitus in omni domo patris sui ingressique portam urbis locuti sunt populo viri isti pacifici sunt et volunt habitare nobiscum negotientur
Abbreviated transcription (Latin):
reoꝵ recordatur qr pͥ¬
mogenitꝰ filioꝵ esau
theman ⁊ cenech ⁊ a¬
mus p̾ra regionibꝰ ⁊ gẽ¬
tib ydumeorũ ex hũs
uocabula imposita:¬

Expanded text:
raeorum recordatur, quia primogenitus filiorum Esau,Theman, Cenez, et Aamus postea regionibus Idumaeorum ex his vocabula imposita
Abbreviated transcription (Latin):
m corpꝰ oꝑurt. eydaris
caput ornat. baltheus
utrumq tunitam simł̃
⁊ suphum erale artiꝰ ad
corpꝰ aptat. Quib sex ĩ¬
dumentis inferiꝰ septi¬
mũ iungit᷑ ⁊ octanum.
feminalia .s. linea ad¬

Expanded text:
m corpus operiunt, cidaris caput ornat, baltheus utramque tunicam, simul et superhumerale arctius ad corpus aptat. Quibus sex indumentis inferius septimum jungitur et octavum, feminalia videlicet