comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tione aduentus sui. Dum gͦ enis iniqͥtas
cum mundi statu t̾minatur: ꝓgenies eiꝰ
inpopło suo non relinquitur: quia et
ipse et popłs eius cum eo. ad supplicum
sunt. illustratione aduentus dñi et̾no
interiti cum eodem suo capite ferient᷑.¬
Ac nulla eius ꝓgenies in mundo rema¬
net: qͥa districtus uidex iniqͥtates illius
cum ipso mundi fine concludet. Qͦd uͦ
hec aꝑte de antixp̃o intelligi debeant:
demonstrat᷑ cum subdit᷑. In dieb eiꝰ stu¬
pebunt nouissimi: et pͥmos inuadet hor¬
ror. Tanta enim tunc cont᷑ iustos iniqͥtate
effrenabit᷑: ut etiam electorum corda non
paruo pariore feriant᷑. Unde scͥptum ẽ.
Ita ut in errorem indueant᷑ si fieri potest.
etiam electi. Qd uidelicet dr̃: ñ quia ele¬
cti casuri sunt. s magnis t̾rorib trepida¬
turi. Tunc uͦ contra eum certam̃ iusticiȩ.
et nouissimi electi habere narrant᷑ et pͥ¬
mi: quia scilicet et hi qͥ infine mundi

Expanded text:
tione adventus sui . » Dum ergo ejus iniquitas tione adventus sui . » Dum ergo ejus iniquitas cum mundi statu terminatur, progenies ejus in populo suo non relinquitur, qipse, et ejus populus cum eo ad supplicium sunt, illustratione adventus Domini aeterno interitu cum eodem suo capite ferientur. Nulla ejus progenies in mundo remanebit, quia districtus Judex iniquitates illius cum ipso mundi fine concludet. Quod vero haec aperte de Antichristo intelligi debeant, demonstratur cum subditur: In diebus ejus stupebunt novissimi et primos invadet horror. Tanteffrenabitur, ut etiam electorum corda non parvo pavore 446 feriantur. Unde scriptum est: Ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Quod videlicet dicitur, non quia electi casuri sunt, sed magnis terroribus trepidaturi. Tunc vero contra eum certamen justitiae, et novissimi electi habere narrantur et primi, quia scilicet et hi qui in fine mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ge lateq oꝑationem sue iniqͥtatis ex¬
tendit. S quia dui hec iniqͥtas eius¬
ñ sinit᷑ extolli: dicatur. Memoria
illius peat de terra: et non celebret᷑
nomen enus in plateis. Idest et cicrus
laudem t̾rene potestatis amitrat:
et omne gaudium nominis ꝑdae:
quod longe lateq in breui tempis¬
ꝓsꝑitate diffudit. Sequit᷑. Expellat
eum de luce intenebras. De luce ad
tenebras ducitur: c̃um de honore uis¬
te p̾sentis. ad supplicia et̾̃na damp¬
nat᷑. Inde aꝑtius subdit᷑. Et de orbe
transferat eum. De orbe quippe tͣns¬
fertur: cum suꝑno apparente iudi¬
ce de hoc mundo tollitur. in quo ꝑu̾¬
se głatur. Qui ꝓ eo quod cum om̃ib
sequacib suis. fi̾ne mundi int̾ueni¬
ente dampnabitur: recte stibiingit᷑.¬
Non erit semen eiꝰ neq ꝓgenies inppło
suo: nec ulle reliqͥe in regionib eius.
Scͥptum quippe ẽ. quia dñs iħs interfi¬
ciet eum sp̃u oris sui: et destruet illustra¬

Expanded text:
ge lateque operationem suae iniquitatis exge lateque operationem suae iniquitatis extendit. Sed quia diu haec ejus iniquitas non sinitur extolli, dicatur: Memoria illius pereat de terra, et non celebretur nomen ejus in plateis; id est, et citius laudem terrenae potestatis amittat, et omne gaudium sui nominis perdat, quod longe lateque in brevi tempprosperitate diffuderat. Sequitur: Expellet eum Deus de luce in tenebras. De luce ad tenebras ducetur, cum de honore vitae praesentis ad supplicia aeterna damnabitur. Unde et apertius subditur: Et de orbe transferet eum. De orbe quippe tfertur cum, superno apparente judice, de hoc mundo tollitur, in quo perverse gloriatur. Qui pro eo quod cum omnibus sequacibus suis, fine mundi interveniente, damnatur, recte subjungitneque progenies in populo suo, nec ullae reliquiae in regionibus ejus. - Scriptum quippe est quia Dominus Jesus « interficiet eum spiritu oris sui, et destruet illustra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑstitit: post hanc uitam ad nulla p̾¬
baidath suites de uno quoq iniquo
loquit᷑: ut lacent̾ ad caput omnium
imquorũ enis uerba titant᷑. Caput
quippe iniquorum. diabolus ẽ. Ipse
quippe inultimis temporib illud
uas ꝑditionis ingressus antixp̃c uo
cabitur: qui nomen suum longe la¬
deq diffundere conauit᷑. Quod nune
unusquisq imitat᷑: cum de memo¬
ria terreni nominis. głam laudis sue
extendere nititur: atq opimone tran¬
sitoria letatur. Sicgͦ hec u̾ba intelli¬
gant᷑ de uno quoq iniquo: ut refer¬
ri quoq debeant ad ipsum speciali
ter caput iniquorum. Dicat gͦ. Me
moria illius ꝑecte de terra: et non
celebretur nomen eius inplateis. Pa¬
teȩ quippe: appellatione greca alati¬
tudine sunt uocatȩ. Memoriam uero
suam interra statuere angxp̃e conat᷑.
cum in t̾renagła appetit. si eẽt possibi¬
le in ꝑpetuum ꝑmanere. Nom̃ suum
in plateis celebrari gaudet: cum lon¬

Expanded text:
persistit, post hanc vitam ad nulla prpersistit, post hanc vitam ad nulla prBaldad Suhites de unoquoque iniquo loquitur ut latenter ad caput omnium iniquorum ejus verba vertantur. Caput certe iniquorum diabolus est. Ipse quippe in ultimis temporibus illud vas perditionis ingressus, Antichristus vocabitur, quia nomen suum longe lateque diffundere conabitur; quod nunc unusquisque imitatur, cum de memoria terreni nominis gloriam laudis suae extendere nititur, atque opinione transitoria laetatur. Sic ergo haec verba intelligantur de unoquoque, ut referri quoque dter caput iniquorum. Dicat itaque: Memoria illius pereat de terra, et non celebretur nomen ejus in plateis. Plateae quippe appellatione graeca a latitudine sunt vocatae. Memoriam vero suam in terra statuere Antichristus conatur, cum in terrena gloria appetit, si esset possibile, in perpetuum permanere. Nomen suum in plateis celebrari gaudet, cum lon
Abbreviated transcription (Latin):
site sunt. et germen in aꝑtoferunt. nͥ
cogitationes accipimus: que dum ñ
uident᷑ incorde. tusibilia oꝑa ꝓduet:
Unde et messis nomine. eadem aꝑt a
oꝑatio signat᷑. que uidelicet ex latenti
nis actib deficit: recte ꝑbaldath dr̃.
Deorsum radices eius siccent᷑: sursũ
aucem atteratur messis eiꝰ. Qͥa dum
prauus quisq cogitationes suas in
infimis reb ponit. et sempit̾ne ui¬
riditatis gaudia appetere negligit:
quid auud qͣm radices suas deorsum ficeari
ꝑmit: Cuius sursum messis act̾te᷑.
quia omĩs eius oꝑatio. a suꝑno uidi¬
ce. quasi nichilum deputat᷑: etiam
si ante humanos ocłos bonauideat᷑.
In imo itaq radices sunt. et suꝑiꝰ mes¬
sis: qͥa hic pͥus bonas cogitationes
mittimꝰ: ut qͣndoq bonoꝵ oꝑum
fructum ꝑciꝑe ineternaretribittione me¬
reamur. S iniquiis quisq cum bonas
cogitationes deserit. et ad ea que sunt
exterius semet ipsum fundit: deorsum
sis eius atteritur: qͥ a qui hie sterilis

Expanded text:
 et germen in apertum ferunt, nisi cogitationes accipimus, quae dum non videntur in corde, visibilia opera producunt? Unde et messis nomine eadem aperta operatio signatur quae videlicet ex latenti nis actibus deficit, recte per Baldad dicitur: Deorsum radices ejus siccentur, sursum autem atteratur messis ejus. Quia dum pravus quisque cogitationes suas in infimis rebus ponit et sempiternae viriditatis gaudia appetere negligit, quid aliud quam radices suas deorsum siccari permittit? Cujus sursum messis atteritur, quia omnis ejus operatio a superno judicio quasi nihilum deputatur, etiam si ante humanos oculos bona videatur. In imo itaque radices sunt, et superius messis, quia hic prius bonas cogitationes mittimus, ut quandoque bonorum operum fructum percipere in aeterna retributione mereamur. Sed iniquus quisque, cum 445 bonas cogitationes deserit, et ad ea quae sunt exterius semetipsum fundit, deorsum sis ejus atteritur, quia qui hic sterilis
Abbreviated transcription (Latin):
patens os auaricie designauit. Auari¬
cia quippe uelut amphora ẽ: que oscor¬
dis in ambitu aꝑtum tenet. Et dixit.
hec ẽ ocłs eorum: inuniu̾sa t̾ra. Mul¬
tos obtunsi sensus homines ceruimꝰ :
et tamen eos in malis actib astitos
ait. Sapientes sunt ut faciant mala:¬

Expanded text:
patens os avaritiae designavit. Avaripatens os avaritiae designavit. Avaritia quippe velut amphora est, quae os cordis in ambitu apertum tenet. Et dixit: Haec est oculus eorum in universa terra . Multos obtusi seet tamen in malis actibus eos astutos ait: Sapientes sunt ut faciant mala
Abbreviated transcription (Latin):
eorum: in uniu̾sa terra. Et ecce talen¬
tum plitmbi portabat᷑: et ecce mulier
una sedens in medio amphorȩ. Et dix̃.
Hec est impietas. Et ꝓiecit eam in
medio amphore: et misit mass am
plumbeam in os eius. Qui de hac
uisione amphore. et mulieris. et
plumbi. ut latiꝰ quid cognouissee
ostendet: adhuc secutus adiurxit.
Ꝙ leuaui ocłos meos et uidi: et ecce
due mulieres egredientes. et sp̃s in
alis earum: et habebant alas quasi
alas milui: et leu auerunt amphorã
inter celum ee t̾ram. Et dixi ad auge¬
lum. qui loquebat᷑ in me. Quo iste
deferunt amphoram: Et dix̃ ad me.
Ut edificetur ei domus in t̾ra sennaar.¬
Quod ꝓpħe testimonium. inutilit̾ ꝓ
documento plumbi ꝓtulimꝰ: si non
etiam repetentes exponamus. Ait e¬
nim. Leua ocłos tuos: et uide. qͥd est h
quod egreditur. Et dixi. Quidnam ẽ:
et ait. Hec ẽ amphora egrediens. Uolens
d̃s omp̃s ostendere ꝓpħe. humanum
genus ex qua ab eo maximeculpade¬
labatur: ꝑ imaginem amphore. qͣsi

Expanded text:
« Et ecce talentum plumbi portabatur, et ecce mulier una sedens in medio amphorae. Et dixit: Haec est impietas. Et projecit eam in medio amphorae, et misit massaplumbeam in os ejus . Qui de hac visione amphorae, et mulieris, et plumbi, ut latius quid cognovisset ostenderet, 461 adhuc secutus adjunxit:  levavi oculos meos, et vidi: et ecce duae mulieres egredientes, et spiritus in alis earum, et habebant alas quasi alas milvi: et levaverunt amphoram inter terram et coelum. Et dixi ad angelum, qui loquebatur in me: Quo istae deferunt amphoram? Et dixit ad me; Ut aedificetur ei domus in tQuod prophetae testimonium inutiliter pro documento plumbi protulimus, si non etiam repetentes exponamus. Ait enim: Leva oculos, et vide. Quid est hoc quod egreditur? Et dixi: Quidnam est? Et ait: Haec est amphora egrediens . Volens Deus prophetae ostendere humanum genus, ex qua ab eo maxime culpa dilabatur, per imaginem amphorae quasi
Abbreviated transcription (Latin):
et plerunq habita uilescunt: ꝑ cipien¬
do discit. qͣm sit uile quod expetitt.
Inde reuocatus ad inentem exqͥrit
quauter sine culpa fugiat: quod se
cum culpa conspicit adeptum. S ip¬
sa eum dignitas que implicauit te¬
net: et sine culpis anis fugere ñ ualer.
hoc uͥ non sine culpa ꝑuenit. Immisit
gͦ in rete pedes suos. et in maculis eiꝰ
ambulat: quia cum expediri ntitur.
tunc ueracte̾ conspieie. qͣm duris uexi¬
b cenetur. Neq enim uere obligatio¬
nem nr̃am cognoscimus: nͥ cum eua

Expanded text:
et plerumque habita vilescunt, percipienet plerumque habita vilescunt, percipiendo discit quam sit vile quod expetiit. Unde revocatus ad mentem exquirit qualiter sine culpa fugiat, quod se cum culpa conspicit adeptum; sed ipsa eum dignitas quae implicavit tenet, et sine culpis aliis fugere non valet hoc ubi non sine culpa pervenit. Immisit ergo in rete pedes suos, et in maculis ejus ambulat, quia cum expediri nititur, tunc veraciter conspicit quam duris nexibus tenetur. Neque enim vere obligationem nostram cogn
Abbreviated transcription (Latin):
Et fit plerunq ut ipsa huiꝰ mundi ꝓ¬
sꝑitas. q̃ ab impiis inhiant̾ appetit᷑:
eorum gressus ita obliget. ut enam
cum ad bona oꝑa uoluerint redi¬
re. uix possint: qͥa recte agere non
displicere timent. Unde agitur. ut ꝑ
głam qͣm impius expeccato assequitur.
eius adhuc peccata ampliꝰ multipli¬
centur. Quod bene baldath expͥmit.
cum subiungit. Immisit enim in rece
pedem suum: et in maculis eiꝰ ambulat.
Qui pedes in rete mitnit: ñ eum uoluerte
eicit. Sic qui in peccatis se deicit: ñ mox
ut uoluerit surgit. Et qͥ in maculis re¬
tis ambulat: gressus suos ambulando
implicat. O cum expediri ad ambulan-¬
dum nititur: ne ambulet obligatur.
Sepe nanq contingit. ut quis huius
mundi delectatione ꝑsuasus. in eo ad
honoris głam ꝑtingat. ad desiderior uĩ
suorum effectum ꝑueniat: et ꝑuenisse
se adhoc quod expetiit leterur. S qͥa
bona mundiñ habita in amore sunt.

Expanded text:
Et fit plerumque ut ipsa hujus mundi pEt fit plerumque ut ipsa hujus mundi prosperitas, quae ab impiis inhianter appetitur, eorum gressus ita obliget, ut etiam cum ad bona opera voluerint redire, vix possint, quia recta agere non displicere timent. Unde agitur ut per gloriam quam impius ex peccato assequitur ejus adhuc peccata amplius multiplicentur, quod bene Baldad exprimit cum subjungit: pedem suum, et in maculis ejus ambulat. - Qui pedes in rete mittit, non cum voluerit, ejicit; sic qui in peccatis se dejicit, non mox ut voluerit surgit, et qtis ambulat, gressus suos ambulando implicat, et cum expedire ad ambulandum nititur, ne ambulet obligatur. Saepe namque contingit ut quis, hujus mundi delectatione persuasus, in eo ad honoris gloriam pertingat, ut ad desideriorum suorum effectum perveniat, et pervenisse se ad hoc quod expetiit laetetur. Sed quia bona mundi non habita in amore sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita possedit. Et qui nunc male
se ͥ uoluptatib dilatat: eum post mo¬
dum insuppliciis pena coangustat.
Unde atlhuc subdit᷑. Arctabunt᷑ grescsꝰ
iuitutis eius. Nunc enim qͣsi uirturis
sue gressus exerit: quotiens potestatis
sue uiolentias exercet. d gressus uircu¬
tis eius arctabunt᷑. qͥa uires malicie
illius quas nunc in uoluptate sua ex¬
hibet. post modum pena constringit.
Sequit᷑. Et p̾cipitabit eum consiliũ suũ.
Habet nunc consiliũ suũ omis iniquꝰ.
p̾sentia appetere. eterna despicere. initi¬
sta agere. iusta deridere. S cum iudex
iustorum iniustoꝵq uenerit: suo unꝰ¬
quisq impiꝰ consilio p̾cipitat᷑. quia ꝑ
hoc quod hic appetere prauis cogitati¬
onib elegerit: ineterni supplicii tene-¬
bras mergitur. Quem enim hie gła
tempotalis extollit: illic sine t̾mino
pena p̃mit. Qui hic in uoluptate le¬
tatus est: ulic ꝑpetua ultione eruciabit᷑.

Expanded text:
in hac vita possedit. Et qui nunc male in hac vita possedit. Et qui nunc male se in voluptatibus dilatat, eum post in suppliciis poena coangustat. Unde adhuc subditur: CAPUvirtutis ejus. - Nunc enim quasi virtutis suae gressus exerit, quoties potestatis suae violentias exercet. Sed gressus virtutis ejus arctabuntur, quia vires malitiae illius quas nunc in voluptatibus suis exhibet postmodum poena constringit. Sequitur: Et praecipitabit eum consilium suum. - Habet nunc consilium omnis iniquus praesentia appetere, aeterna desperare, injusta agere, justa deridere. Sed cum Judex justorum injustorumque venerit, suo unusquisque impius consilio praecipitatur, quia per hoc quod hic appetere pravis cogitationibus elegit, in aeterni supplicii tenebras mergitur. Quem enim hic gloria temporalis extollit, illic sine termino poena premit. Qui hic in voluptate laetatus est, illic perpetua ultione cruciatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Iniqͦrum uͦ flamina minime splendet:
qͥd ꝑhoe qͦd male appetunt. ad tenebras
ꝑtrahuntur. Unde et sequit᷑. Lux obte
acciꝑe gaudium debemus. luxgͦ inta¬
b̾naculo illius tenebresçit: qͥ a in eiꝰ con¬
scientia qͣm male inhabitat. gaudrum
quod de temporalib reb fuerat defic̃.
suꝑ eumẽ. extinguet᷑. Ut enim de usu
multoꝵ loquar: lucerna. lum̃ in testa¬
Iucernagͦ que suꝑ eum ẽ extinguet᷑.
qͥa cum maloꝵ suorum retributio imn¬
pium sequit᷑: in eiꝰ mente gaudium
eum ẽ: quia iniquorum m̃tem terrena
gaudia possident: sicq eam in uͦlupta¬
tib absorbent. ut suꝑ ipsam sint. non
apud ipsam. Iusti autẽ etiam etm ꝓ¬
sꝑitatem uite p̃sentis habent. etiam
sub semet ipsis prem̾e nouerunt: ut
hoc quod apud se in bonis hẏlarescunt.
grauitatis consilio transeant: et iurau¬
tis regimine excedant. Lucernagͦ impii
que suꝑ eum ẽ extinguetur: qͥa ciciꝰ eius
gaudium deficit. quod eum totum

Expanded text:
Iniquorum vero flamma minime splendet, Iniquorum vero flamma minime splendet, quia per hoc quod mala appetunt; ad tenebras pertrahuntur. Unde et sequitur: accipere gaudium debemus. Lux ergo in tabernaculo illius obtenebrescit, quia in ejus conscientia quam male inhabitat gaudium, quod de temporalibus rebus fuerat, deficit. superest exstinguetur. - Ut enim de usu multorum loquar, lucerna lumen in testaLucerna ergo quae super eum est exstinguetur, quia cum malorum suorum retributio impium sequitur, in ejus mente gaudium eum est, quia iniquorum mentem terrena gaudia possident, sicque eam in voluptatibus absorbent, ut super ipsam sint, non apud ipsam. Justi autem etiam cum prosperitatem vitae praesentis habent, eam sub semetipsis premere noverunt, ut hoc quod apud se in bonis hilarescunt, gravitatis consilio transeant, et virtutis regimine excedant. Lucerna ergo impii quae super eum est exstinguitur, quia citius ejus gaudium deficit, quod eum totum
Abbreviated transcription (Latin):
nanq impiꝰ habet flãmã ignis ꝓpͥi.
quem in corde suo ex feruore desideri¬
orum temporaliũ accendit:: dum mͦ
istis. mͦ illis cupiditatib estuat: et
cogitationes suas ꝑ multiplicia blan¬
dim̃ta scłi amplius inflãmat. Ignis
autẽ si flãmam ñ habet: nequaqͣm
fusolumine splendet. Namma itaq
ignis eitis decorest uel potestas exteri¬
or. que de interno euis ardore ꝓcedit:
quia quod anxie in hoc mundo adipiᷤ¬
ti desiderat. plerunq ad cumulũ ꝑditio¬
nis sue obtinet: et seu in potestate cul¬
minis. siue indiuitiis muitiplicatio¬
nis. quasi ꝑ extiorem glam lucet. S
non splendebit flamma ignis eius:
cum indie exitꝰ. omĩs exterior decor
subtrahit᷑: et solo suo intrinsecus
ardore concremat᷑. Flamina gͦ ab ig-¬
ne subtrahitur: cum gła exteriorab
interno eius ardore separatur. Habent
etiam o iusti flaminã ignis sui. s ni¬
mirum q̃ resplendeat: quia uidelicet
eorum desideria in bonis oꝑiblucent.

Expanded text:
namque impius habet flammam ignis proprii, quem in corde suo ex fervore desideriorum temporalium accendit, dum modo istis, modo illis cupiditatibus aestuat, et cogitationes suas per multiplicia blandimenta saeculi amplius inflammat. Ignis autem si flammam non habet, nequaquam fuso lumine splendet. Flamma itaque ignis ejus est decor, vel potestas exterior, quae de interno ejus ardore procedit, quia quod anxie in hoc mundo 439 adipisci desiderat, plerumque ad cumulum perditionis suae obtinet, et sive in potestate culminis, sive in divitiis multiplicationis, quasi per exteriorem gloriam lucet. Sed non splendebit flamma ignis cum in die exitus omnis exterior decor subtrahitur, et solo suo intrinsecus ardore concrematur. Flamma ergo ab igne subtrahitur, cum gloria exterior ab aeterno ejus ardore separatur. Habent etiam et justi flammam ignis sui, sed nimirum quae resplendeat, quia videlicet eorum desideria in bonis operibus lucent.
Abbreviated transcription (Latin):
meã: et atteritis me sermonib: sc̃i uiri
eloqͥa ut sepe iam diximus. aliqͣndo ex
ꝑsona ꝓpͥa: alqnͣdo uͦ ex uoce capitis: ali¬
ȩcdȩ sentienda. U alde uͦ affligit᷑ aiuma
iustorum: quando illi contra bouos di¬
strictas sententias intorquent. qui bene
uiuere ignorant: et ex uoce sͥ iustieiam
uendicant. qͣm morib impugnant. In¬

Expanded text:
teritis me sermonibus? - Sancti viri eloquia, ut saepe jam diximus, aliquando ex persona propria, aliquando vero ex voce capitis, aliEcclesiae sentienda. Valde ergo affligitur anima justorum, quando illi contra bonos districtas sententias intorquent, qui bene vivere ignorant, et ex voce sibi justitiam vindicant, quam moribus impugnant.
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat facere: s quantum uelit. Et cũ
deest potestas foris: aput se tẏrannus
ẽ. euiiniqͥtas dominat᷑ intus. Quia et si
exterius ñ affligit ꝓximos: intrinsecꝰ
tamen habere potestatem appetit ut
affligat. Et quia omp̃s ds cordapen¬
sat: iam mneiꝰ ocłis impuis fecit. quod
cogitauit. Ad hoc autem conditor nͣr
latere nos uoluit finem nr̃m: ut dum
incerti sumꝰ quando moriamur ⁊ sẽꝑ
ad mortem parati inueniri debeamꝰ.
dieb sus impius suꝑbit: adiungit.
et numerꝰ annoꝵ incertus ẽ. tyrannidis
eiꝰ. Ac si aꝑte diceret᷑. Cur quasi de cer¬
to extollitur: cuius uita subpena incer¬
titudinis tenet᷑ ᷑. S om̃ps ds̃ praue
agentib non solum uentura sup¬
plicia reseruat: s eorum corda hic
etiam uͥ delinquunt. prnis implicat.
ut eoipso quo peceant. semet ipsos
feriant: ut semꝑ crepidi. semꝑq suᷤ¬
pecti. mala ab aliis pati mecuant:
que se aliis fecisse meminerunt. Uñ

Expanded text:
valeat facere, sed quantum velit; et, cum valeat facere, sed quantum velit; et, cum deest potestas foris, apud se tyrannus est cui iniquitas dominatur intus; quia etsi exterius non affligit proximos, intrinsecus tamen habere potestatem appetit ut affligat: et quia omnipotens Deus corda pensat, jam in ejus oculis impius fecit quod cogitavit. Ad hoc autem conditor noster latere nos voluit finem nostrum, ut, dum incerti sumus quando moriamur, semper ad mortem parati inveniri debeamus diebus suis impius superbit, adjungit, et numerus annorum incertus est tyrannidis ejus . Ac si aperte diceretur: Cur quasi de certo extollitur, cujus vita sub poena incertituagentibus non solum ventura supplicia reservat, sed eorum corda hic etiam ubi delinquunt poenis implicat, ut eo ipso quo peccant semetipsos feriant, ut semper trepidi semperque suspecti mala ab aliis pati metuant, quae se aliis fecisse meminerunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
surrepat nunqͣm considerat: qͣmsit
eius incerta felicitas. nunqͣm pensat.
Qͥ si incertitudinẽ fu gacis uitȩ conspi¬
ceret: incertaꝑ certo nunqͣm teneret. Unde
et bene sũbditur. Et numerꝰ annoꝵ incer¬
tus ẽ. tyrannidis eiꝰ. Suꝑbire eim mi¬
mie debuisset. etiam si annoꝵ suorum
numerum certum habere potuisset: ut
sciens qͣntum uiueret. p̾sciret qͣndo se
ab elatione remoneret. At post quam¬
presens uita semꝑ incerta ẽ: tantosem¬
ꝑ mors surripiens timeri debet. qͣntõ
nunqͣm preuideri ualet. Bene autem
suꝑbiam impii. tẏranindem uoeat. ꝓ¬
pͥe enim tyrannus dr̃: qui in cõmuni
re publica non iuire pͥncipat᷑. d scien¬
dum ẽ: quia omĩs suꝑb uixta modũ
ꝓpͥum tyranuidem exercet. Nam qͦd ñ¬
ꝓuincia. alius in ciuitate. alius indo¬
mo ꝓpͥa: alius ꝑlatentem nequitram.
exercet aput se in cogitatione sua. Hec
intuetur dñs quantum quisq mali

Expanded text:
subrepat nunquam considerat; quam sit subrepat nunquam considerat; quam sit ejus incerta felicitas nunquam pensat. Qui si incertitudinem fugacis vitae conspiceret, incerta pro certo nequaquam teneret. Unde et bene sutus est tyrannidis ejus. - Superbire minime debuisset, etiamsi annorum suorum certum numerum habere potuisset, ut sciens quantum viveret, praesciret quando se ab elatione removeret. At postquam vita semper incerta est, tanto semper mors subrepens timeri debet, quantum nunquam praevideri valet. Bene autem superbiam impii tyrannidem vocat. Proprie enim tyrannus dicitur qui in communi republica non jure principatur. Sed sciendum est, quia omnis superbus juxta modum proprium tyrannidem exercet. Nam quod nous in provincia, alius in civitate, alius in domo propria, alius per latentem nequitiam hoc exercet apud se in cogitatione sua; nec intuetur Dominus quantum quisque mali
Abbreviated transcription (Latin):
uocem. de malignis sp̃ib contra stantẽ
animã dr̃. Et cdixerunt amme tuȩ. In¬
curuare. ut transeamꝰ. S eliphaz the-¬
manites qr q̃dam narraturus andiri
uult. qͣnius multa que dicenda sunt
sciat. s quia beato iob dicenda ñ erant
nesciat: audiamus sententias. quas
contra beatum iob ꝓtulit. Nec debemꝰ
cui: s solum pensa̾re quid dixit. Seqr.¬
Cunctis dieb suis: impius suꝑbit. So¬
lent etiam electi. in quibdam suis co-¬
gitationib atq actib suꝑbire. S qͥ a
electi sunt: cunctis dieb suis suꝑbire
ñ possunt. Qͥa pͥus qͣm uitam fi̾niant:
ad humilitatis mecum ab elatione
ut ab elatione minime recedat. Circ̃-¬
spicit quod temporalit̾ floret: et pen-¬
sare negligit quo inet̾num ducatur:
Inuita carnis sidutiam ponit: eaq
diu ꝑmanere existimat. que ad pre¬
sens tenet. S olidatur in elatione
animus: in despectu adducitur oĩs
ꝓpinquus. Quam repentina mors

Expanded text:
vocem de malignis spiritibus contra stantem vocem de malignis spiritibus contra stantem animam dicitur: Et dixerunt animae tuae: Incurvare 408 ut transeamus . Sed Eliphaz Themanites quia quaedam narraturus audiri vult, quamvis multa quae dicenda sunt sciat, sed quia beato Job dicenda non erant nesciat, audiamus sententias quas contra beatum Job protulit. Nec enim debemus cui, sed solum pensare quid dixit. SeqCunctis diebus suis impius superbit . Solent etiam electi in quibusdam suis cogitationibus atque actibus superbire; sed quia electi sunt, cunctis diebus suis superbire non possunt, quia priusquam vitam finiant, ad humilitatis metum ab elatione ut ab elatione minime recedat. Circumspicit quod temporaliter floret, et pensare negligit quod in aeternum judicatur. In vita carnis fiduciam ponit, eaque diu permanere existimat, quae ad praesens tenet. Solidatur in elatianimus, in despectum adducitur omnis propinquus; quam repentina mors
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ex auctoritate contendant. Uñ
nunc dr̃. Ostendam tͥ audi me. Et qͥa
cum minori auctoritate docet is qui
audita. quam is qui ea que uid̾it lo¬
qͥt᷑: ut fortiorem gͥmet auctoritatem
eliphar arroger: dicit. qͦd uidi narta¬
botͥ. Quia uͦ ñ nunqͣm heretici de
dampnatis suis patrib confundun¬
tur: et tam̃ eorum sententias quasi
cum auctoritate ad medium ꝓfert᷑.
ex quorum stulticia iure repbent᷑:
recte ipsa hereticorum audatia sub¬
quorum et laude ꝓsiliunt: et eos
ꝑeos. Solis suis patrib datam terram
existimant: quia solos eridrum suorum
magistros. rexisse ueracit̾ eccł̃am putant.
Quis uͭ alienus. nͥ apostat᷑a angłi uocat᷑:
Unde et ꝑ psalmistam. de cunctis simul
suorum corda. aipostate angło existimãt
ñ fuisse subiecta: transisse ꝑ eos alienum
dẽnegant. Cin uidelicet alieno. ꝑ unũ¬
quemq transire ẽ: imqͣs in corde eius
cogitationes imniitt̾e. Unde et ꝑ ꝓpħ̾e

Expanded text:
quasi ex auctoritate contendant. Unde quasi ex auctoritate contendant. Unde nunc dicitur: Ostendam tibi, audi me. Et quia cum minore auctoritate docet is qui audita quam is qui ea quae viderit loquitur, ut fortiorem sibimet auctoritatem Eliphaz arroget, dicit: Quod vidi narrabo tibi. Quia vero nonnunquam haeretici de damnatis suis patribus confunduntur, et tamen eorum sententias quasi cum auctoritate ad medium proferunt, ex quorum stultitia jure reprobantur, recte ipsa haereticorum audacia subquorum et laudem prosiliunt, et eos per eos. Solis suis patribus datam terram existimant, quia solos errorum suorum magistros rexisse veraciter Ecclesiam putant. Quis vero alienus nisi apostata angelus vocatur? Unde et per Psalmistam de cunctis simul suorum corda apostatae angelo existimant non fuisse subjecta, transisse per eos alienum denegant. Cui videlicet alieno per unumquemque transire est iniquas in corde ejus cogitationes immittere. Unde et per prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
in bonis micilis: quia dum se ꝑ pra¬
ua oꝑa deo execrabilem exhibet: nec
illud de eo quad rectum uidet᷑ placet.
Bene autem dr̃. Qui bibuit qͣsi aquas
inigͥtatem. Hoc nanq qd̵ comedit᷑.
cum mora glutitur: quia mondit᷑.
ire glutiatur. Qd̾ cuitem bibitur.
tantum ad glutiendum moram n̾
habet: quantum nullã et ad man¬
dendum necessitatẽ habet. Culpagͦ
qͥa ab stulto homine sine ulla retra¬
ctatione ꝑpetratur: quasi aqua mi¬
quitas bibitur. Qui enim illicita si¬
ne timore facit: quasi potum iniusti¬
cie. sine obstaculo glitit. Seqͥtur.¬
Ostendam tͥ audi me: et quod uidinar¬
rabotͥ. habent hoc omnes arroganteᷤᷤ
ꝓpͥumt ut cum rectum quid uł parũ
senserure. inusum hoc elationis inflec̃¬
tant: atq unde ꝑ intellectum gͥmet¬
ipsis altiores fiunt: inde ꝑ tumorem
in foueam elationis cadant: seq do¬
ctis doctiores existiment: reuerentiã
gͥ a meliorib exigant: et docere st̃iore ᷤ

Expanded text:
in bonis est inutilis, quia dum se per prain bonis est inutilis, quia dum se per prava opera Deo exsecrabilem exhibet, nec illud de eo quod rectum videtur placet. Bene autem dicitur: Qui bibit quasi aquas iniquitatem. Hoc namque quod comeditur cum mora glutitur, quia manditur ut glutiatur. Quod autem bibitur, tanto ad glutiendum moram non habet, quanto nullam et ad mandendum necessitatem habet. Culpa ergo, quia a stulto homine sine ulla retractatione perpetratur, quasi aqua iniquitas bibitur. Quia enim illicita sine timore facit, quasi potum injustitiae sine obstaculo glutit. SequiturOstendam tibi, audi me, quod vidi narrabo tibi. - Habent hoc omnes arrogantes proprium, ut cum rectum quid vel parum senserint, in usum hoc elationis inflectant, atque unde per intellectum sibimetipsis altiores fiunt, inde in foveam elationis cadant, seque doctis doctiores existiment, reverentiam sibi a melioribus exigant, et docere sanctiores
Abbreviated transcription (Latin):
dicium. nec ipsi eẽ mnundi ad ꝑfectum
possunt. qui munticie p̾dicatores frũt:
iohanne attestante qui ait. Si cdixerimꝰ
quia peccatum ñ habemus: ipsos nos
seducimus. Si gͥ inter scõs ullius nemo
mimitabilis. et celi in conspectu illiꝰ
non sunt mundi: quis aput se de iu¬
sticie oꝑe p̾sumat: Unde et subdit᷑.¬
Quantomagis abhominabilis et iu¬
tilis homo qui bibit quasi aquas mi¬
quitateme Qui immaculatum pͥus
hominem et iustum ꝑ se eẽ. posse nega¬
uerat: hunc abominabilem et mittilẽ
appellat. A bominabilem scilicet ꝓpter
immundiciam macule: mutilem uͦ.
ꝓpt̾ iniusticiam imꝑfecte uite. Qui
tam̃ abominabił et mitilis intelligi
et oliter potest. Aliqñdo enim homo ꝑ¬
uersus. quedam recte agere uidecur:
s ꝑ eaque iniqua sunt. etiam ea que
eius recta sunt destruunt᷑. Ꝙ quia
multum deo displicent mala: neq
illa placent que uident᷑ bona. Qͥo
gͦ in malis suis deo abominabilis ẽ.

Expanded text:
dicium nec ipsi esse mundi ad perfectum dicium nec ipsi esse mundi ad perfectum possunt qui munditiae praedicatores fiunt, Joanne attestante, qui ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus . Si igitur inter sanctos illius nemo immutabilis est, et coeli in conspectu ejus non sunt mundi, quis apud se de justitiae opQuanto magis abominabilis et inutilis homo, qui bibit quasi aquas iniquitatem? » Qui immaculatum prius hominem, et justum esse per se posse negaverat, hinc abominabilem et inutilem appellat. Abominabilem scilicet propter immunditiam maculae, inutilem vero propter injustitiam imperfectae vitae. Qui tamen abominabilis et inutilis intelligi et aliter potest. Aliquando enim homo perversus quaedam recte agere videtur, sed per ea quae iniqua sunt etiam ea quae ejus recta sunt destruuntur. Et quia multum Deo displicent mala, neque illa placent quae videntur bona. Qui ergo in malis suis Deo abominabilis est,
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Qui ꝑ natam omnes in semet ipsis
imimuitabili ueritati studiose semꝑ
inherere desid̾ant: inherendo agunt
ut immutabiles fiant. Cumq ad hãc
cipiunt. ut suꝑ semet ipsos ducti. uĩ¬
cant hoc quod in semet ipsis mitabi¬
les extiterunt. Quid enim mutabili
tas. nisi mors quecdam est: Que dũ
rem qͣm libet in aliud unmũ tat:
quasi occidit quod fuerat: ite incipi¬
at eẽ quod non erat. Et de auctore
omniũ scͥptum ẽ. Qui solus habet
imimitabilitatẽ. Quia uidelicet i
semetipso solus imimttabilis ẽ. Ue
quo ꝑ iacobum dr̃. Aput quem ñ ẽ.
transmutatio: nec uicissitadinis ob-¬
umbratio. Ipsa enim mutabilitas
umbra ẽ: que quasi obscuraret lucem.
si hanc ꝑ aliquas uicisfitudines ꝑmu¬
taret. S quia in deo muitabilitas non
uenit: nulla eius lum̃ umbra uicissi¬
tudinis intercidit. Bene autem dr̃. celi
non funt mundi in conspectu eiꝰ: qͥa
ꝑ semet ipsos ante districtum dei uu¬

Expanded text:
Dei . » Quia per naturam omnes in semetipsis Dei . » Quia per naturam omnes in semetipsis immutabilitati studiose semper inhaerere desiderant, inhaerendo agunt ut immutabiles fiant. Cumque ad hanc cipiunt ut, super semetipsos ducti, vincant hoc quod in semetipsis mutabiles exstiterunt. Quid enim mutatas nisi mors quaedam est? Quae dum rem quamlibet in aliam immutat, quasi occidit quod fuerat, ut incipiat esse quod non erat. Et de auctore omnium scriptum est: Qui solus habet immutabilitatem , quia videlicet in semetipso solus immutabilis est. De quo per Jacobum dicitur: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Ipsa enim mutabilitas umbra est, quae quasi obscuraret lucem, si hanc per aliquas vicissitudines permutaret. Sed quia in Deo mutabilitas non venit, nulla ejus lumen umbra vicissitudinis intercidit. Bene autem dicitur: Coeli non sunt mundi in conspectu ejus, quia per semetipsos ante districtum Dei ju
Abbreviated transcription (Latin):
quedam uera dicere: que ex illius
assiduitate didicerunt. Quorum
dicta si omĩa refutanda eẽnt: eli¬
phar sententiam paulus cipłs mi¬
nime ꝓtulisset dicens. App̾hendee
sapientes in astucia eorum. Quio
gͥ et ea que recta dicunt. contͣ beatũ
iob recte non dicuit: nos in eorim dictis.
et calcemus uicium indiscretionis: et
discutiamus uires rectitudinis. Seqr.
enim ipso quo dr homo: terrenus expͥmi¬
tur et infirmus. homo enim abhumo
appellatus ẽ. Et quomͦ ualet eẽ. sine ma¬
cula: qui sponte sua ad infirmitatem
concidit. faictus de terras᷑ Ubi et addit᷑.
Primam quippe uiro inusticiam. mu¬
lier ꝓpinauit in paradiso. Quomͦ gͦ ui¬
stus apparebit. qui de illa natus ẽ. que
iniusticie ꝓpinatrix extitit: Sequitur.¬
Ecce inter scõs eius. nemo imimiitabilis:
ec celi ñ sunt mundi in conspectu eius.
hoc celorum nomine repetiit: qd scõrum
pͥus appellatione signauit. Nam de eis¬
dem scĩs scriptum ẽ. Celi enarrant głã

Expanded text:
quaedam vera dicere, quae ex illius quaedam vera dicere, quae ex illius assiduitate didicerunt. Quorum dicta si omnia refutanda essent, Eliphaz sententiam Paulus apostolus minime protulisset, dicens: Apprehendit sapientes in astutia eorum . Quia igitur et ea quae recta dicunt contra beatum Job recte non dicunt, nos in eorum dictis et calcemus vitium indiscretionis, et discutiamus vires rectitudinis. Sequitenim ipso quo dicitur homo, terrenus exprimitur et infirmus: homo enim ab humo appellatus est. Et quomodo esse valet sine macula, qui sponte sua ad infirmitatem concidit factus de terra? Ubi et additur,Primam quippe viro injustitiam mulier propinavit in paradiso. Quomodo ergo justus apparebit, qui de illa natus est quae injustitiae propinatrix exstitit? SequiturEcce inter sanctos ejus nemo immutabilis, et coeli non sunt mundi in conspectu ejus. - Hoc coelorum nomine repetiit, quod sanctorum prius appellatione signavit. Nam de eisdem sanctis scriptum est: « Coeli enarrant gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ille exiit. E rechias quoq rex cum
molestia corporis afflictus. ad extremi¬
tatem ꝑtienisset uite: in oratione com¬
punctus dixit. Obsecro domine: meñ¬
to queso quomͦ ombulauerim corã
te inueritate. et incorde ꝑfecto. Nec
tam̃ dñs hanc confessionem ꝑfectioniᷤ
eius cdespexit aut renuit: quem in suiᷤ¬
mox precib exaudiuit. Ecce phariseꝰ
se iustificauit in oꝑe: ezechias iustũ
se asseruit etiam in cogitatione: atq
unde ille offendit. inde iste dũm pla-¬
cauit. Cur itaq hoc. nͥ quia omp̃s
ds̃ singłorum uerba a cogitationib
pensat: et in eius aurib suꝑba non
sunt. que humili corde ꝓferuntur:
Unde beatus iob cum sua oꝑa ꝓtulit.
contra dm̃ millomͦ tumuit: qͥa ea
que ueracit̾ fecerat. humiliter dixit.
d solent heretici: errorum suorũ dictisᷤ
uera aliqua ꝑmiscere. Et amici beati
iob quanuis in rep̾hensione eiꝰ omĩ¬
modo follantur: possunt tamen et

Expanded text:
quam ille exiit. Ezechias quoque rex cum, quam ille exiit. Ezechias quoque rex cum, molestia corporis afflictus, ad extremitatem pervenisset vitae, in oratione compunctus dixit: Obsecro, Domine, memento, quaeso, quomodo ambulaverim coram te in veritate et in corde perfecto . Nec tamen Dominus 406 hanc confessionem perfectionis ejus despexit, aut renuit, quem mox in suis precibus exaudivit. Ecce Pharisaeus se justificavit in opere, et Ezechias justum se esse asseruit etiam in cogitatione, atque unde ille offendit, inde iste Dominum placavit. Cur itaque hoc, nisi quia omnipotens Deus singulorum verba a cogitationibus pensat, et in ejus auribus superba non sunt quae humili corde proferuntur? Unde beatus Job, cum sua opera protulit, contra Deum nullo modo tumuit, quia ea quae veraciter fecerat humiliter dixit. Sed solent haeretici errorum suorum dictis vera aliqua permiscere, et amici beati Job quamvis in reprehensione ejus omnimodo fallantur, possunt tamen et
Abbreviated transcription (Latin):
cant᷑. Sequit᷑. Quid tumet contra¬
dm̃ sp̃s tuus: ut ꝓferas de ore tuo
huniscemodi sermones: Plerunq
iusti aliquib necessitatib afflicti:
sua oꝑa coguntur. fateri. Quodbe¬
atus iobfecerat: quem post iustic⁊¬
am flagella depͥmebant. S cum
eorum dicta iniusti audiunt: hec
ꝑ elationem potius qͣm ꝑ ueritatẽ
existimant ꝓlata. Ex sius enim cor¬
dib. t̾ba iustorum pensant: et dici
humilit̾ posse uerba bona ñ estimãt.
Sicut enim grauis culpa ẽ. dͥ hoc ho¬
minẽ arrogare quod non e̾: sic ple-¬
runq nulla culpa ẽ. si humiliter
bonum dicatt quod ẽ. Unde sepe
contingit. ut iusti et inuisti habeant
uerba similia: s tamen semꝑ corlonge
dissimile. Et ex quib dictis dñs ab
iniustis offenditur: in eisdem quoq
a iustis placat᷑. Nam phariseus ing̾s¬
sus templum clicebat. Ieiuno bis in
sabbato: decimas do omniũ que pos¬
sideo. S iustificatus magis publicanꝰ.

Expanded text:
cantur. Sequitcantur. SequitDeum spiritus tuus, ut proferas de ore tuo hujuscemodi sermones? - Plerumque justi aliquibus necessitatibus afflicti, sua oatus Job fecerat, quem post justitiam flagella deprimebant; sed cum eorum dicta injusti audiunt, haec per elationem potius quam per veritatem existimant prolata. Ex suis enim cordibus verba justorum pensant, et dici humiliter posse verba bona non existimant. Sicut enim gravis culpa est sibi hoc hominem arrogare quod non est, sic plerumque culpa nulla est, si humiliter bonum dicat quod est. Unde saepe contingit ut justi et injusti habeant verba similia, sed tamen semper cor longe dissimile, et ex quibus dictis Dominus ab injustis offenditur, in eisdem quoque a justis placatur. Nam Pharisaeus ingressus templum, dicebat: Jejuno bis in Sabbato, decimas do omnium quae possideo ; sed justificatus magis publicanus,
Abbreviated transcription (Latin):
confirment. Quia uͦ scͥptum ẽ. quem
diligit domintis corripit. flagellat
autem omnẽ filium quem recipit.
sepe sca eccła multis in hac uita odu̾¬
sitatib laborat: et reꝑ horum uita
tanto sine flagello dimitcitur: qͣn¬
to ad nulla p̾mia seruatur. S affli¬
ctionem sc̃e eccłe uidentes heretiti.
eam despiciunt: et tot illam flagel¬
lis atteri. ex praue ꝓfessionis merito
suspicantur. Unde adhuc subditur.
patent̾ dicat. Si ꝓfessione fidi corrig̾e̾¬
ris: iamdudum consolationem in
flagellis habere potuisses. Sequitur
gna cogitans attonitos habes ocłos:
Sepe iustorum mens ita ad altiora
contemplanda suspendit᷑. ut exte¬
rius eorum facies obstupuisse indeat᷑.
S qͥa hanc contemplationis uim. in
occulto agere heretici ignorant: hoc
diustis et recta fapientib fieri ma¬
gis ꝑ hepocrisim. qͣm ꝑ ueritatem
putant. Qͥa hoc quod ipsi habere
nequeunt: ieẽ ueraett̃ aliis ñ suspi¬

Expanded text:
confirment. Quia vero scriptum est: Quem confirment. Quia vero scriptum est: Quem diligit Dominus castigat, flagellat autem omnem filium quem recipit . Saepe sancta Ecclesia multis in hac vita adversitatibus laborat, et reproborum vita tanto sine flagello dimittitur, quanto ad nulla praemia servatur. Sed afflictiones sanctae Ecclesiae videntes haeretici, eam despiciunt, et tot illam flagellis atteri ex pravae professionis merito suspicantur. Unde adhuc subditur: patenter dicat: Si professionem fidei corrigeres, jamdudum consolationem a flagellis habere pgna cogitans, attonitos habes oculos? - Saepe justorum mens ita ad altiora contemplanda suspenditur, ut exterius eorum facies obstupuisse videatur. Sed quia hanc contemplationis vim in occulto agere ha justis et recta sapientibus fieri magis per hypocrisim quam per veritatem putant, quia hoc quod ipsi habere nequeunt inesse veraciter aliis non suspi
Abbreviated transcription (Latin):
cta uerba testantur: qui loqui qͥdem
de sapientia dei cepit: s statim ad suam
elationem cecidit. dicens. Quid nosti
nesciamuse Que iudelicet dicta paten¬
ter ostendunt: ex qua mentis elatione
ꝓdeat. quicqͥd quasi ad dñicam defen¬
sionem sonat. Sequit᷑. Et senes et antiqͥ
sunt in nob̾: mutto uetustiores qͣm pa¬
tres tui. Quia om̃s heretici ascõ uuru̾¬
sali eccła egressi sunt: testat᷑ iohannes
qui ait. Ex nob̾ exierunt: s ñ erant
ex nob̾. d ut ea que asseruit. cominen¬
dare stultis mentib hominũ quasi
de antiquitate possint: antiquos pa
tres se hobere testantur: atq ipsos
doctores eccłȩ. sue ꝓfessionis magists
dicunt. Cumq presentes p̾ dicatores
despiciunt. de antiquorum patrum
magisterio. faisa p̾sumptione głant᷑:
ut ea que ipsi dicunt. etiam autiqͦs
patres tenuisse fateantur. qͣtinus
hoc quod rectitudine astruere non
italent. quasi ex illorum auctoritate

Expanded text:
cta verba testantur, qui loqui quidem cta verba testantur, qui loqui quidem de sapientia Dei coepit, sed statim ad suam elationem cecidit, dicens: VERS. 9.-- nesciamus? 405 Quaeter ostendunt, ex qua mentis elatione prodeat, quidquid quasi ad Dominicam defensionem sonat. Sequitur: VERS. 10. Et senes et antiqui sunt in nobis multo vetustiores quam patres tui. - Quia omnes haeretici a sancta universali Ecclesia sunt egressi testatur Joannes, qui ait: « Ex nobis prodierunt, sed non erant ex nobis . » Sed ut ea quae asserunt commendare stultis mentibus hominum quasi de antiquitate ptres se habere testantur, atque ipsos doctores Ecclesiae suae professionis magistros dicunt. Cumque praesentes praedicatores despiciunt de antiquorum Patrum magisterio falsa praesumptione gloriantur, ut ea quae ipsi dicunt, etiam antiquos patres tenuisse fateantur, quatenus hoc quod rectitudine astruere non valent quasi ex illorum auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
mortem illius conficetur: s hec dicẽs
abhereticis irrogare deo contumeliam
credit᷑. Unde nunc dr̃. Et imitaris lin¬
guam blasphemantium. Cui si quid
in hoc mundo aduersitatis euenerit:
hoe ei contingere exipsa hac inuiria
sue confessionis dicunt. Unde adhuc
et non ego: et labia tua respondebunt
stimant mala adu̾sitatis erumꝑe: la¬
bia sua ei asserunt respondere: ut cul¬
pa eloquii sit eausa flagelli. Aliqͣñdo
uͦ eam compͥmere quasi raciocinantes
et ante colles formatus: Nunqͥd consi
lium dei audisti. et inferior te erit eiꝰ
sapientia: Ac si uerb̃ aꝑtiorib dicat.
Qui de ȩterno loqueris: pens a quia tem
poralis es. Qui de eius sapientia dispu¬
tas: pensa quia euis consilium igno¬
ras. S quia ad hoc heretici uerba dñĩ¬
ce defensionis assumunt. ut docti eẽ. ui¬
deantur. ⁊ et dum diuinam głam defen¬
dẽ uidentur. suam scientiam hominib
in notescunt: ipsa hoc eliphar subum¬

Expanded text:
mortem illius confitetur; sed haec dicens, mortem illius confitetur; sed haec dicens, ab haereticis irrogare Deo contumeliam creditur. Unde nunc dicitur: Et imitaris linguam blasphemantium. Cui si quid in hoc mundo adversitatis evenerit, hoc ei contingere ex ipsa hac injuria suae confessionis dicunt. Unde adhuc et non ego, et labia tua respondebunt stimant mala adversitatis erumpere, labia sua ei asserunt respondere, ut culpa eloquii sit causa flagelli. Aliquando vero eam comprimere quasi ratiocinantes et ante colles flium Dei audisti, et inferior te erit ejus sapientia? - Ac si verbis apertioribus dicat: Qui de aeterno loqueris, pensa quia temporalis es, qui de ejus sapientia disputas, pensa quia ejus consilium ignoras. Sed quia ad hoc haeretici verba dominicae defensionis assumunt, ut docti esse videantur, et dum divinam gloriam defendere videntur, suam scientiam hominibus innotescant, ipsa hoc Eliphaz subjun
Abbreviated transcription (Latin):
os tuum: et imitaris linguam blasphe¬
mantium. Iniquitas os docet: qͣndo ex
mala uita concipitur. qd̃ peuis dicat᷑.
Quia autem beatus iob tanto in ore li¬
ber suerat. quanto uistus in oꝑe: ab
amitis suis hereticorum tẏpum tenen¬
tib et de iniqua ita et de audatia
repreheuditur ut dicatur. Docuit enĩ
inquitas cua os tuum. Ac si ei aꝑte di
ceretur. Quod ꝑuerse loqueris: ex ꝑuer
quasi uenerantur dm̃. eius mysterus
contradicunt: et humilitatem putaie.
siueritatem denegant. S unt nanq ñ¬
nulli. qui deo se iniuriam irrogare exi¬
stimant: si eum ueram carnem assump¬
sisse fateantur: auit si hunc ueractter
ꝓ nob̾ carne mori potuisse crediderint.
Cumq deo quasi plus honoris conant᷑
tribuere: coguntur laudes ueras bo¬
nitatis illuis negare. Quid enim ei est
in caritatis sue laude potentius: qͣm
ut illasͥ ꝓ nob̾ digna ad susceptionẽ
faceret. que ei uideantur indigna: Sc̃a
autem eccłei. ueram carnem. ueram

Expanded text:
os tuum, et imitaris linguam blaspheos tuum, et imitaris linguam blasphemantium. - Iniquitas os docet, quando ex mala vita concipitur quod pejus dicatur. Quia autem beatus Job tanto in ore liber fuerat quanto justus in opere, ab amicis suis haereticorum typum tenentibus, et de iniqua vita, et de audaci ore reprehenditur, ut dicatur: Docuit enim iniquitas tua os tuum. Ac si aperte ei diceretur: Quod perverse loqueris, ex pervequasi venerantur Deum, ejus mysteriis contradicunt, et humilitatem putant si veritatem denegant. Sunt namque nonnulli qui Deo se injuriam irrogare existimant si eum veram carnem assumpsisse fateantur, aut si hunc veraciter pro nobis carne mori potuisse crediderint. Cumque Deo quasi plus honoris conantur tribuere, coguntur laudes veras bonitatis illius negare. Quid enim est in charitatis suae laude potentius quam ut illa sibi pro nobis digna ad susceptionem faceret, quae ei videntur indigna? Sancta autem Ecclesia veram carnem, veram
Abbreviated transcription (Latin):
nunc dr. Nunquid sapiens respõdebte.
quasi inuentum loquens: Nec bono¬
norum u̾ba dicta rationis: s stimulos
furoris existimant. Unde et subditur.
Et implebit ardore stomacum suum:
Qͥ a etiam que sciunt contumeliose dice:
student semꝑ ut dictum est ex dm̃i de¬
fensione palliare. Unde eliphat subdit.
Argus uerbis eum qui non ẽ. equalis tͥ:
et loqueris quod tͥ non expedit. Nullum
uͦ existimant timorem dñi habere: nisi
eum quem potuerint ad sue confessio¬
ins stulticiam trahere. Unde adiungit.
Quantum in te est euacuasti cuorem:
et tulisti p̃ces coram dño. Tulisti dr᷑. ab¬
stulisti. Uesi aꝑte dicat. De tua iusticia
p̾sumens: creatoris tui grãm despicis de¬
precari. Cum enim uera mala heretici
contra bonos non inueniunt: fingu᷑t
que redarguant: ut et iusti eẽ. uideant᷑.
Et sit plerunq: ut ad aꝑta contumelia¬
rum uerba ꝑueniant. Ilnde adhue
subditar: Docuit enim iniquitas cua

Expanded text:
nunc dicitur: Nunquid sapiens respondebit nunc dicitur: Nunquid sapiens respondebit quasi in ventum loquens? Nec bonorum verba dicta rationis, sed stimulos furoris existimant. Unde et subditur. Et implebit ardore stomachum suum. Quia ea etiam quae se sciunt contumeliose dicere, student semper, ut dictum est, ex Domini defArguis verbis eum qui non est aequalis tibi, et loqueris quae tibi non expediunt. - Nullum vero existimant timorem Domini habere, nisi eum quem potuerunt ad suae confessionis stultitiam trahere. Unde adjungit: VERS. 4. Quantum in te est, evacuasti timorem, et tulisti preces coram Domino. - Tulisti, dicitur abstulisti. Ac si aperte dicat: De tua justitia praesumens Creatoris tui gratiam despicis deprecari. Cum enim vera mala haeretici contra bonos non inveniunt, fingunt quae redarguunt, ut justi esse videantur. Et fit plerumque ut ad aperta contumeliorum verba perveniant. Unde adhuc subditur: VERS. 5. Docuit enim iniquitas tua