comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñe quĩ tribulor. Reuera enĩ qui
causã dicit quare exaudiri se roget.
S hoĩ in tribulatione posito: necesse
eͣ ut suauis sit miscłiadĩ. De hac
suauitate miscdie dĩ : uidete qͥd alio
loco seriptura dicat. Sic pluuia in
hic suauis. Nec panis dulcis eẽt : nͥ fa¬
tit aut facit. ut in tribulatione aliqͣ
simꝰ: etiã tcͣ misericors ẽ. Non enĩ ali¬
mentũ subtrahit : s desideriũ mouet.
dixisset. Iam noli differre exauditionẽ.
in tanta tribulatione sũ: ut suauis mͥ
sit miscłia tua. Ad hoc gͦ subuenire
differebas : ut mͥ dulce ce̾t qd̾ subue¬
niebas. Iã gͦ ultra ñ ẽ qd̃ differas. Eue¬
nit tribulatio mea ad mͣsurã certam
calamitatis: ueniat mĩa tua ad faci¬
endũ opꝰ bonitatis. Exaudime dñe: qr
scđm multitudine̾ peccatoꝵ meorũ.
u̾tas faciẽ tuã a puero tuo. Nec ẽ. illa
speciosa miscdia dĩ. quã supͣ dixit. Nã
sequenti u̾su exponit qd̃ dixit. Qm̃
tribulor uelocit᷑ exaudi me. Iuid est

Expanded text:
Domine, quoniam tribulor. Revera enim qui causam dicit quare se exaudiri roget: sed homini in tribulatione posito, necesse est ut suavis sit misericordia Dei. De hac suavitate misericordiae Dei videte quid alio loco Scriptura dicat: Sicut pluvia in hic, suavis. Nec panis dulcis esset, nisi fatit aut facit ut in tribulatione aliqua simus, etiam tunc misericors est; non enim alimentum subtrahit, sed desiderium movet. Jam noli differre exauditionem; in tanta tribulatione sum, ut suavis mihi sit misericordia tua. Ad hoc ergo subvenire differebas, ut mihi dulce esset quod subveniebas: jam ergo ultra non est quod differas; pervenit tribulatio mea ad mensuram certam calamitatis, veniat misericordia tua ad faciendum opus bonitatis. Exaudi me, Domine, dum multittas faciem tuam a puero tuo. Haec est illa speciosa misericordia Dei quam supra dixit. Nam sequenti versu exponit quod dixit: Quoniam tribulor, velociter exaudi me. Quid est,
Abbreviated transcription (Latin):
antiochus seuiens. etiã matrẽ adhibu¬
it: euiꝰ blandiciis ad amorẽ uite conu̾¬
terent᷑. ⁊ amando uiuerent hoĩb. deo
morerent᷑. At illa mat̾ iã ñ eua. sed
matͥ eccłiȩ similis: quos eũ dolore peꝑe
hoc hortata ei ut eligerent potiꝰ mo¬
ri ꝓ patͣnis legib dni dĩ sui: quã uiu̾e
contra eas. Quid hic credituri sumꝰ fr̃ẽs.
b̾atio. Deniq ipse antiochus a qͦ occisi
st̃: uiisus eͣ ibi aliquid fecisse. qd eiꝰ cru¬
ddelitas dictabat. uł potiꝰ incitabat.
At uͦ tres pueri de camino ignis aꝑte
lib̾ati st̃: qr ⁊ corpus eoꝵ erutũ ẽ: sa¬
lus eoꝵ aꝑta fuit. Illi gͦ ftͣ in occulto
coronati: isti in aꝑto lib̾ati: om̃s tam̃

Expanded text:
ns etiam matrem adhibuit, cujus blanditiis ad amorem vitae converterentur, et amando vivere hominibus, Deo morerentur. At illa mater, jam non Evae, sed matri Ecclesiae similis, quos cum dolore peperhoc hortata est ut eligerent potius mori pro paternis legibus Domini Dei sui, quam vivere contra eas. Quid hic credituri sumus, fratreberatio: denique ipse Antiochus, a quo occisi sunt, visus est sibi aliquid fecisse quod ejus crudelitas dictabat, vel potius incitabat . At vero tres pueri de camino ignis aperte liberati sunt ; quia et corpus eorum erutum est, salus eorum publica fuit. Illi ergo sunt in occulto co
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ passiones exclamans dñs nr̃ iħe
mus: ut quibꝰdã locis capitis u̾ba cog¬
noscatis: quȩ aũ dicta fuerunt ita ut
capiti conuenire ñ possint. ad corpꝰ
referatis. Sic enĩ loquit᷑ xp̃c tãquã
unꝰ : qr ⁊ uere unꝰ. de quo dicꝰtũ est
erunt duo in carne una. Si enĩ in
carne una. quid nuraris qr ⁊ in uoce
quare debeat exaudiri: qr suauis ẽ
miscdia dĩ. Nonne hoc magis erat
consequens. ut diceret. exaudi me

Expanded text:
inter passiones exclamans Dominus nosteinter passiones exclamans Dominus nostemus, ut quibusdam locis, capitis verba cognoscatis; quae autem dicta fuerint ita ut capiti convenire non possint, ad corpus referatis. Sic enim loquitur Christus tanquam unus; quia et vere unus de quo dictum est: Erunt duo in carne una . Si enim in carne una, quid miraris quia et in voce quare debeat exaudiri, quia suavis est misericordia Dei. Nonne magis hoc erat consequens ut diceret, Exaudi me,
Abbreviated transcription (Latin):
osterior. psalmi pars
de quo hesterno die lo¬
nquuti sumꝰ caritati ur̃e.
bhodie nob̃ explicanda
remanserat. ⁊ uicleo
biti. si tñ eiꝰ ꝓlixitas non
nos etiã hodie debitores relique¬
rit. Itaq hoc p̃loquor. ⁊ peto ne di¬
uturnũ sermone̾ in his quȩ mani¬
festa st̃ expectetis. lta enĩ possumꝰ
in obscuriorib necessitate immorari.
n fortasse. suppl. ere qd̃ debemꝰ: ut a¬
liis dieb alia debeamus. aliaq red¬
damꝰ. Uideamꝰ gͦ que sequuntur. pos¬
tea ꝗͣ dixit. neq eoartet suꝑ me pu¬
teus ossuũ. qd̃ hestͣno die cõmendaui
caritati ur̃ȩ : ut omĩ animi intentio¬
ne. ⁊ fide pietatis caueamꝰ. ne hoc ma¬
ledictũ suꝑueniat nob̾. Tunc enĩ co¬
artat puteus suꝑ homine̾ os suũ. id
ẽ ꝓfunditas iniquitatis: qnͣ ñ solum
mersus in peceatis iacet. s etiã ꝑdit
aditũ confessionis. Qñ dicit aut̃ ho¬
mo peccator sũ: radiat᷑ aliquo lumi¬
ne etiã ꝓfunditas putei. Sequit᷑ gͦ.

Expanded text:
osterior pars psalmi de quo hesterno die locuti sumus Charitati Vestrae, hodie nobis explicanda remanserat. Et video biti, si tamen ejus proliritas non nos etiam hodie debitores reliquerit. Itaque hoc praeloquor, et peto ne diuturnum sermenem in his quae manifesta sunt exspectetis. Ita enine possumus in obscurioribus necessitate immorari, et fortasse supplere quod debemus, ut aliis diebus alia debeamus, aliaque reddamus. Videamus ergo quae sequuntur. Posteaquam dixit, Neque coarctet super me puteus os suum; quod hesterno die commendavimus Charitati Vestrae, ut omni animi intentione et fide pietatis caveamus ne hoc maledictum superveniat nobis. Tunc enim coarctat puteus super hominem os suum, id est profunditas iniquitatis, quando non solum mersus in peccatis jacet, sed etiam perdit aditum confessionis. Quando autem dicit homo, Peccator sum; radiatur aliquo lumine etiam profunditas putei. Sequitur ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
nabuchodonosor ꝯu̾sus eͣ ad dm̃ ipsoꝵ:
eũq p̃dicauit. qui eruit seruos suos:
quẽ contẽpserat. cũ eos miserat in ca¬
mino. Est gͦ lib̾atio occulta: ẽ lib̾atio
manifesta. Libatio occulta ad animã.
lib̾atio manifesta. etiã ad corpꝰ ꝑtinet.
In occulto enĩ amma lib̾at᷑: in mani¬
festo corpꝰ. Porro si ita eͣ. in hoc psal¬
mo uocẽ dnuĩ agnoscamꝰ᷑. Ad occultã li¬
b̾ationẽ ꝑtinet qͦd supͣ dixit: intende

Expanded text:
onosor conversus est ad Deum ipsorum, eumque praedicavit, quia eruit servos suos; quem contempserat, cum eos miserat in caminum. Est ergo liberatio occulta; est liberatio manifesta. Liberatio occulta ad animam, liberatio manifesta etiam ad corpus pertinet. In occulto enim anima liberatur, in manifesto corpus. Porro si ita est, in hoc psalmo vocem Domini agnoscamus: ad occultam liberationem pertinet quod supra dixit, Intende
Abbreviated transcription (Latin):
futura ista tẽpora. S ita dixert̃ ut
qͥbꝰdã figuris rerũ tegerent senten¬
tias suas. ipsũq uelam̃ quo tecꝰta ẽ ue¬
ritas in libris. antiqͦꝵ tcͣ tolleret᷑. qͣnͣ
iã ipsa ueritas de t̾ra oriret᷑. dic enĩ
drͣ in psalmo. Ueritas de tͣra orta ẽ:

Expanded text:
futura ista tempora: sed ita dixerunt, ut quibusdam figuris rerum tegerent sententias suas, ipsumque velamen quo tecta est veritas in Libris antiquorum, tunc tolleretur, quando jam ipsa veritas de terra oriretur. Sic enim dicitur in psalmo: «Verit
Abbreviated transcription (Latin):
Intendat gͦ nob̾cũ caritas ur̃ã. ad istũ
psalmũ. ⁊ queramꝰ hic xp̃m. Itiq appa¬
rebit querentibꝰ. qͥ pͥmo apparuit non
querentibꝰ: ⁊ ñ deseret desiderantes se.
qui redemit negligentes se. Eoce de il¬
lo cepit psalmꝰ. de illo dicitus

Expanded text:
nobiscum Charitas vestra ad istum psalmum, et quaeramus hic Christum: utique apparebit quaerentibus, qui primo apparuit non quaerentibus; et non deseret desiderantes se, qui redemit negligentes se. Ecce de illo coepit Psalmus, de illo dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba. & magnalia dĩ nob̃ eos con¬
sulere uoluisse qͥ futuri eramus.
hoc tpͣr iã credentes in xp̃m. qͥ
oportuno tpͣr uenit ad nos. pri¬
mo humił postea uenturus ex¬
celsus. Primo enĩ uenit ante. iu¬
dicẽ staturus. postea uenturus ẽ iudex
sessurus. ut ante illũ stet ꝓ merito suo
genꝰ humanũ. Precessert̃ auͣ illũ mul¬
ti pͣcones tãꝗͣ iudicẽ magnũ. ⁊ huc ad¬
hoc in humilitate uenturũ. Aulti p̃¬

Expanded text:
Dei, et magnalia Dei, nobis eos consulere voluisse, qui futuri eramus hoc tempore jam credentes in Christum; qui opportuno tempore venit ad nos, primo humilis, postea venturus excelsus. Primo enim venit ante judicem staturus: postea venturus est judex sessurus, ut ante illum stet pro merito suo genus humanum. Praecesserunt autem illum multi praecones, tanquam judicem magnum, et hunc adhuc in humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
occidat inimicus. s ut ñ timeam oc¬
cidente inimicũ. Hoc orat in psalmo
impleri sertius: qd̾ modo iubebat in
eugłio dñs. Qͥd modo iubebat dñs :
Nolite timere eos qͥ corpꝰ occidunt:
animã autẽ ñ possunt occidere : sed
eum potius timete. qͥ habet potestatẽ
⁊ animã ⁊ corpus occide in gehennã
ignis. E repetunt. Ita dico uobis. eum
timete. Qͥ sunt qͥ corpus occidunt:
Inimici. Qͥd iubebat dñs: Ne timerenͭ

Expanded text:
occidat inimicus, sed ut non timeam ococcidat inimicus, sed ut non timeam occidentem inimicum. Hoc orat in Psalmo impleri servus, quod modo jubebat in Evangelio Dominus. Quid modo jubebat Dominus? Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere; sed eum potius timete qui habet potestatem, et animam, et corpus occidere in gehenna ignis . Et repetivit: Ita dico vobis; eum timete . Qui sunt qui corpus occidunt? Inimici. Quid jubebat Dominus? Ne timeren
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ meam dum
tribulor. ati¬
more inimicie¬
rue animã meã
Seuierunt mmi¬
mic in mr̾es:
¶Qͥ d orabat ista
uox. corporis xp̃i: Hoc orabat ut eruerenͭ
ab inimicis. ꝙ non eos possent occide inuni¬
ci. Ergo ex auditi ñ st̃. qr occisi st̃: dese¬
ruit ds cont̾tos corde seruos suos: Isꝑan¬
tes in se despex̃: absit. Qͥs eñi inuocauit
dñm. & derelictus ẽ. Qs sꝑauit in eum:
& desertus ẽ ab eo: exaudiebant᷑ gͦ. & occi¬
debant᷑: & tam̃ ab inimicis eruebantur
ipsi ab inimicis absorbebant᷑. Occisi
eruebantur. o uiuentes absorbe¬
bant᷑. Inde ẽ & illa uox gratulatio¬
nis: forsitan uiuos absorbuissent noᷤ.
Multi absorti. & uiui absorti. & mul¬
tenentes. cesserunt tam̃ dolorib. ⁊ y
dolis sacrificauerunt: uiui absortist̃.
Illi absorti qr mortui. illi autẽ qr absor¬
ti. mortui. Non enĩ absort uiuere
potuer̃t: quãuis uiui absorberent᷑.
Ergo hoc orat uox mr̃m. A timore ini¬
mici. erue aĩam meã: non ut ñ me

Expanded text:
nem meam, dum tribulor: a timore inimici erue animam meam. Saevierunt inimici in martyres; quid orabat ista vox corporis Christi? Hoc orabat, ut eruerentur ab inimicis, et non eos possent occidere inimici. Ergo exauditi non sunt, quia occisi sunt; et deseruit Deus contritos corde servos suos, et sperantes in se despexit? Absit. Quis enim invocavit Dominum, et derelictus est? quis speravit in eum, et desertus est ab eo ? Exaudiebantur ergo, et occidebantur; et tamen ab inimicis eruebantur.men ipsi ab inimicis absorbebantur. Occisi eruebantur, viventes absorbebantur. Inde est et illa vox gratulationis: Forsitan vivos absorbuissent nos . Multi absorpti, et vivi absorpti; multenentes, cesserunt tamen doloribus, et idolis sacrificaverunt, vivi absorpti sunt. Illi absorpti sunt, quia mortui; illi autem quia absorpti, mortui. Non enim absorpti vivere potuerunt, quamvis vivi absorberentur. Ergo hoc orat vox martyrum, A timore inimici erue animam meam: non ut me non
Abbreviated transcription (Latin):
siliat scłiq huiꝰ pompã ⁊ illecebram
calcet: nicħq sibi aluid ꝓponat sibi
cõsistat. nͥ ex quo st̃ oĩa. In qͥb oĩbꝰ
etiã ipse laborat. donec ad finem
ꝑueniat. Qͥd nob̾ gͦ indicat iste tͣn¬
siliens.ꝰ

Expanded text:
siliat, saeculique hujus pompam et illecebram calcet, nihilque sibi aliud proponat ubi consistat, nisi ex quo sunt omnia: in quibus omnibus etiam ipse laborat donec ad finem perveniat. Quid nobis ergo indicat iste transiliens
Abbreviated transcription (Latin):
de uita t̾rena ad uitã clestẽ. de uita
corruptibili ad incorruptionẽ: de tri¬
bulationũ conũsatione ad ꝑpetuã se¬
curitatẽ. Ideo ꝑ his qui cõmutabuntur.
psalmi titulus ẽ Causã gͥ õmutationĩs
nr̃ȩ. id ẽ ipsã dnĩ passionẽ. nr̃amq n
tribulationib uocẽ. in exitu psalmi acd¬

Expanded text:
de vita terrena ad vitam coelestem, de vita corruptibili ad incorruptibilem, de tribulationum conversatione ad perpetuam securitatem. Ideo, Pro his qui commutabuntur, Psalmi titulus est. Causam igitur commutationis nostrae, id est ipsam Domini passionem, nostramque in tribulationibus vocem in
Abbreviated transcription (Latin):
gaui inqͥt ut auferret euͣ a mer cedi¬
xͣ mͥ. sufficit tͥ gr̃a mea. Naͣ uirtꝰ in
infirmitate ꝑficit᷑. Ego noui quẽ ouro:
ñ mͥ det qui egrotat consiliũ. Tanquã
emplastrũ mordax urit te: s sanat te.
Rogat medicũ ut tollat emplastrũ: &
nͣ tollit nͥ cũ fuerit sanatũ qd̃ posue¬
rat. uirtꝰ in infirmitate ꝑficit᷑. Ergo

Expanded text:
dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Ego novi quem curo; non mihi det qui aegrotat consilium. Tanquam emplastrum mordax urit te, sed sanat te. Rogat medicum ut tollat emplastrum; et non tollit, nisi cum fuerit sanatum quo posuerat. «Virtus in infirmitate perficitur.» Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ficeret᷑ ceptũ. nͣ ut dampnaret eiectũ.
Uindicans gͦ in om̃s affectiones eoꝵ ds̃
erat. Quomͦ uindicauit in samuhele:
U bi eͣ undicta ipsa:ͦ hoc dico ut noue¬
ad qͦs uenit in scabellũ pedũ suoꝵ quos
ita dilexit ꝓ quibꝰ sanguinẽ fudit. no¬
uerint quomͦ uapulent cũ multũ ꝓfe¬
cerunt. Querimꝰ uindicꝰtã in moysen
ꝓpe nullã habet. nͥ qd̃ ad extremum
ait illi ds᷑. ascende in montẽ ⁊ more¬
re. Ait seni. morere lã ꝑegerat ȩta¬
tes suas. slũquid nũꝗͣ erat moriturusꝰ
Qualis illa uindicꝰta: Ostendit ibi uindic¬
tã suã ut diceret ñ intrabis in tͣram
ꝓmissionis quo intraturus erat popłs.
Quandã figurã quoꝵdã gerebat moy¬
ses. Ns ã qui in regnũ oeloꝵ intrauit.
magna illi pena erat ad t̾rã illã ñ ue¬
nire q̃ ad tẽpus erat. ꝓmissa. ut um¬
brã ostenderet ⁊ transiret. Nonne ꝑfi
fecert. ⁊ dm̃ offender̃t. Nonne ⁊ idola¬

Expanded text:
erficeret coeptum, non ut damnaret ejectum. erficeret coeptum, non ut damnaret ejectum. Vindicans ergo in omnes affectiones eorum erat Deus. Quomodo vindicavit in Samuelem? ubi est vindicta ipsa? Hoc dico, ut novead quos venit in scabello pedum suorum, quos ita dilexit, pro quibus sanguinem fudit; noverint quomodo vapulent, cum multum profecerint. Quaerimus vindictam in Moyse; prope nullam habet, nisi quod ad extremum ait illi Deus: «Ascende in montem, et morere.» Ait seni, «Morere:» jam peregerat aetates suas: numquid nunquam erat moriturus? Qualis illa vindicta? Ostendit ibi vindictam suam, ut diceret, «Non intrabis in terram promissionis» , quo intraturus erat populus? Quamdam figuram quorumdam gerebat Moyses. Nam qui in regnum coelorum intravit, magna illi poena erat ad terram illam non venire, quae ad tempus erat promissa, ut umbram ostenderet et transiret? Nonne multfecerunt, et Deum offenderunt? nonne et idolola
Abbreviated transcription (Latin):
tus: Om̃s etates suas int̾ sc̃a sacram̃ta
dĩ ꝑegit. ab ineunte ȩtate famulꝰ dĩ
n icħ uiꝗͣ. dicꝰtũ ẽ. de samuhele. nicħ
ab hominib: nouerat ibi forte ds̃ ali¬
det᷑ hominibꝰ. illiꝰ ꝑfectioni adhuc imꝑ¬
fectũ ẽ. Pleraq faciunt artifices ⁊ ostẽ¬
ꝑiti e̾ẽ ꝑfecta. expoliunt illas artifi¬
ces qͥ norunt adhuc qͥd illis desit ut
mirent᷑ homines tantã expolitionem
rebꝰ accidisse qͣs iã ꝑfecꝰtas ꝓnuntiaue:¬
rant. Fit hoc in edificiis. ⁊ in picturis.
⁊ in uestibꝰ: ⁊ ꝓpe in omĩ gen̾e artiũ.
Primo iudicant᷑ illud iã quasi ꝑfectum
dicat artificis regula. Sic ⁊ illi scĩ u̾sa¬
bant᷑ ante oculos dĩ. tãquã sine culpa
tãꝗͣ ꝑfecti. tãquã angłi. Nouerat aut̃
quid illis deee̾t: qui uindicabat in om̃s
affectiones eoꝵ. Uindicabat aũ ñ iras¬
cens. s ꝓpitiꝰ. Ad hoc uindicabat ut ꝑ¬

Expanded text:
tus? Omnes aetates suas inter sancta sacramenta tus? Omnes aetates suas inter sancta sacramenta Dei peregit, ab ineunte aetate famulus Dei. Nihil unquam dictum est de Samuele, nihil ab hominibus. Noverat ibi forte Deus alidetur hominibus, illi perfectioni adhuc imperfectum est. Pleraque faciunt artifices, et ostenperiti esse perfecta, expoliunt illa artifices, qui noverunt adhuc quid illis desit, ut mirentur homines tantam expolitionem rebus accidisse, quas jam perfectas pronuntiaverant. Fit hoc et in aedificiis, et in picturis, et in vestibus, et prope in omni genere artium. Primo judicant illud jam quasi perfectum dicat artis regula. Sic et illi sancti versabantur ante oculos Dei, tanquam sine culpa, tanquam perfecti, tanquam angeli: noverat autem quid illis deesset, qui vindicabat in omnes affectiones eorum. Vindicabat autem non irascens, sed propitius: ad hoc vindicabat ut p
Abbreviated transcription (Latin):
hic coͣmͣdauit adu̾tite. Illi ds̃ irascit᷑. qͣm
peccantẽ ñ flagellat. Nlã cuii uere ꝓpitiꝰ
ẽ: ñ solũ donat peccata. ne noceant ad
futurũ scłm: s etiã castigat ne sẽꝑ pec¬
care delectet. Agite fr̃es. Quomͦ in illis
uindicatũ eͣ. si queramꝰ. aderit dñs ut
dicã. Queramꝰ enĩ tres istas ꝑsonas mo
ysen ⁊ aaron ⁊ samuhelẽ. ⁊ quomͦ in
eis uindicatũ ẽ: qr dixit. uindicans
in om̃s affecꝰtiones eoꝵ. Utiq eas affecti¬
ones dicens eoꝵ. quas dñs nouerat in
cor dib illoꝵ. quas hoĩes ñ nouerant
Eenĩ sine querela hominũ u̾sabant᷑ in
medio plebis dĩ. S qͥd dicimꝰ. qr moyses
habuit pͥmã uitã fortasse. peccatricẽ
llã ⁊ ꝑcusso homine fugit de egypto.
flabuit ⁊ aaron pͥmã uitã quȩ displi¬
ceret dõ. Nã ipse in sanienti ppło &
querenti idolũ ꝑmisit ut fieret. ⁊ fac¬
tũ eͣ popło dĩ iolũ qd̃ adoraret. Sa¬
muel qͥd fecit infans ad tẽplũ dĩ da¬

Expanded text:
 advertite. Illi Deus irascitur, quem peccantem non flagellat: nam cui vere propitius est, non solum donat peccata, ne noceant ad futurum saeculum; sed etiam castigat, ne semper peccare delectet. 12. Agite, fratres; quomodo in illis vindicatum est si quaeramus, aderit Dominus ut dicam.aron, et Samuelem, et quomodo in eis vindicatum sit, quia dixit, «Vindicans in omnes affectiones eorum:» utique eas affectiones dicens eorum, quas Dominus noverat in cordibus illorum, quas homines non noverant. Etenim sine querela hominum versabantur in medio plebis Dei. Sed quid dicimus? quia Moyses habuit primam vitam fortasse peccatricem? Nam et percusso homine, fugit de Aegypto . Habuit et Aaron primam vitam quae displiceret Deo. Nam ipse insanienti populo et furenti idolum permisit ut fieret, et factum est populo Dei idolum quod adoraret . Samuel quid fecit, infans ad templum da
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nob̃ ostendit illa. ⁊ uidemꝰ ⁊ nos ⁊ pec¬
cata nr̃a. E cũ intͣ tales hoĩes u̾sari oe¬
ꝑimꝰ ut iã hoĩes quid in nob̃̾ repͣhen¬
dant ñ inueniant. repͣhendit ille ad¬
huc. qͥ oĩa nouit. ⁊ uindicat in om̃s. qr¬

Expanded text:
 ostendit illa, et videmus et nos peccata nostra. Et cum inter tales homines versari coeperimus, ut jam homines quid in nobis reprehendant non inveniant; reprehendit ille adhuc qui omnia novit, et vindicat in omnes
Abbreviated transcription (Latin):
quales scõs nominauerit. Custodiebañ
testimonia eiꝰ. ⁊ p̃cepta eiꝰ quȩ dedit
eis. Custodiebant certe. Intendite.
quȩ dedit eis. hoc dicit ⁊ negare nͣ
potest. Nichilne habebant peccati:
quales nos uult formari: ne quasi de
ꝑfecꝰta iustitia pͣsumamꝰ. Eoce moyses.
aaron in sacerdotib eiꝰ: ⁊ samuhel in his
qͥ inuocant nom̃eiꝰ. ad qͦs de colũpna nu¬
bis loquebat᷑. Iã aꝑte illos exaudiebat.
qͥ custodiebant testimonia eiꝰ ⁊ p̃cepta eiꝰ
ñ dr̃ ds̃ nͥ peccatis. Qnͣ dait ueniã. tẽ dr̃¬
ds̃ ꝓpitiꝰ. E quid habebat in istis qd̃ uin¬
dicaret. ut e̾ẽt ꝓpitiꝰ Ignoscendo ꝓpitiꝰ¬
fuerat. ꝓpitiꝰ erat donando peccata: &¬

Expanded text:
quales sanctos nominaverit. «Custodiebant testimonia ejus, et praecepta ejus quae dedit eis.» Custodiebant certe, intendite. epta ejus quae dedit eis.» Hoc dicit, et negari non potest. Nihilne habebant peccati? quales nos velit formari, ne quasi de perfecta justitia praesumamus. Ecce Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus, et Samuel in his qui invocant nomen ejus, ad quos de columna nubis loquebatur, tam aperte illos exaudiebat, qui custodiebant testimonia et praecepta ejus  Deus, nisi peccatis: quando dat veniam, tunc dicitur propitius. Et quid habebat in istis quod vindicaret, ut esset propitius ignoscendo? Propitius erat donando peccata,
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ dĩ ẽ loquentis ꝑ nos ymber dĩ ẽ
uidete uos quał t̾ra sitis. Nã qnͣ plu¬
uia uenit suꝑ t̾ram. si bona t̾ra ẽ fruc¬
tus bonos parit: nã si mala tͣra eͣ spynas
parit. Pluuia tam̃ dulcis ẽ: ⁊ suꝑ fruc¬
tus. ⁊ suꝑ spinas. Q istis u̾bis audit si
peior factus fuerit. ⁊ spinas generaue
rit: igne̾ speret. pluuiã nͣ accusset.
Qͥ aũ melior factꝰ fuerit. ⁊ fruges de bo¬
na t̾ra genuerit. horreũ sꝑet. plu¬
uiã laudet. Aut qͥd st᷑ nubes. aut
qͥd ẽ pluuia nͥ dĩ miscđia. omĩa facien¬
tis circa eos quos diligit. ⁊ quibꝰ dona¬
uit ut ab eis diligatur: Explicit de¬

Expanded text:
m Dei est loquentis per nos, imber Dei est: videte vos qualis terra sitis. Nam quando pluvia venit super terram, si bona terra est, fructus bonos parit; si mala terra est, spinas parit: pluvia tamen dulcis est et super fructus et super spinas. Qui istis verbis auditis pejor factus fuerit, et srit, ignem speret, pluviam non accuset: qui autem melior factus fuerit, et fruges de bona terra genuerit, horreum speret, pluviam laudet. Aut quid sunt nubes, aut quid est pluvia, nisi Dei misericordia, omnia facientis circa eos quos diligit, et quibus donavit ut ab eis diligatur? IN
Abbreviated transcription (Latin):
U idemꝰ c̃fracꝰta ab illo lapide. oĩa regna t̾rȩ.
U bi ẽ regnũ eiꝰ Regnabat mercuriꝰ. iN
multis hominibꝰ. Ubi ẽ regnũ eiꝰ  fractũ
ẽ. redacꝰti st̃ illi in regnũ.xp̃i: in qͥb
ille regnabat. Regnũ cȩleste quale e¬
rat carthagini. ubi nc̃ ẽ regnũ oleste :
lapis ille fregit omĩa regna tͣraꝵ: lapis
p̃cisus de monte sine manibꝰ. Ed est
p̃cisus de monte sine manibꝰ: Natus
de gente iudgoꝵ. sine oꝑibꝰ hominum.
Om̃s enĩ qui nascunt᷑. de oꝑe maritali
nascunt᷑ : ille de uirgine natꝰ. sine
manibꝰ natꝰ eͣ. ꝑ manͦ enĩ opꝰ humanũ
significat᷑. Quo manꝰ humane nͣ acces¬
sert. uͥ maritalis amplexus ñ fuit.
fetus tam̃ fuit. Natꝰ ẽ. gͦ de monte si¬
ne manibꝰ ille: creuit. ⁊ crescendo fre¬
git omĩa regna t̾raꝵ. Facꝰtus eͣ mons

Expanded text:
idemus confracta ab illo lapide omnia regna terrae.ubi est regnum ejus? Regnabat Mercurius in multis hominibus: ubi est regnum ejus? Fractum est, redacti sunt illi in regnum Christi, in quibus ille regnabat. Regnum Coelestis quale erat Carthagini! ubi nunc est regnum Coelestis? Lapis ille fregit omnia regna terrarum, lapis praecisus de monte sine manibus. Quid est, praecisus de monte sine manibus? Natus de gente Judaeorum sine opere hominum. Omnes enim qui nascuntur, de opere maritali nascuntur; ille de virgine natus, sine manibus natus est; per manus enim, opus humanum significatur: quo manus humanae non accesserunt, ubi maritalis amplexus non fuit, fetus tamen fuit. Natus est ergo de monte sine manibus lapis ille: crevit, et crescendo fregit omnia regna terrarum. Factus es
Abbreviated transcription (Latin):
tinet ad illud. Seruus qui nouit uolũ¬
tatẽ dñi sui ⁊ nͣ facit digna. plagis
uapulabit multis. In multis enĩ qͣn¬
tũ nob̾ innotescit. uoluntas dĩ. etiam
reatus nr in notescit nob̃. Q qͣnto ille
nob̾ innotescit tanto plus imꝰ in fle¬
tus ⁊ lacrimas. Uidemꝰ enĩ qͣm sit pis¬
tũ qd̾ de nob̾ exigat ds̃. in qͣnta adhuc
imꝑfectione iaceamꝰ: ⁊ fit in nob̃ qd̾
dicꝰtũ ẽ qui apponit scientiã. apponit
dolorẽ. Ecce abundet in te caritas. ⁊ plꝰ
doleb̾is peocantẽ. Quanto in te maior
caritas ẽ: tanto ampliꝰ te torquebit
quẽ toleras. Non torquebit tãquã iras¬
centẽ illi: s tãquã dolentẽ ꝓ illo. ui
de paulũ apłm quid patiebat᷑. Pret᷑¬

Expanded text:
ertinet ad illud: «Servus qui novit volunertinet ad illud: «Servus qui novit voluntatem domini sui, et non» «facit digna, plagis vapulabit multis» . In multis enim quantum nobis innotescit voluntas Dei, etiam reatus noster innotescit nobis; et quanto ille nobis innotescit, tanto plus imus in fletus et lacrymas. Videmus enim quam sit justum quod de nobis exigat Deus, in quanta adhuc imperfectione jaceamus; et fit in nobis quod dictum est: «Qui apponit scientiam, apponit dolorem» . Ecce abundet in te charitas, plus dolebis peccantem. Quanto in te major charitas est, tanto amplius te torquebit quem toleras: non torquebit tanquam irascentem illi, sed tanquam dolentem pro illo. 13. Vide Paulum apostolum, quid patiebatur
Abbreviated transcription (Latin):
tiebant᷑. popłos contradicentes. cotti¬
die patiebant᷑ inique uiuentes. &
int̾ illos uiuere cogebant᷑. quoꝵ uitã
cottidie rep̃hendebant. Hec erat uin¬
dicta: ñdũ ꝓficit cui parua e᷑. Tantũ
enĩ te torquet iniquitas aliena. qͣntũ
recesseris a tua. Cũ enĩ fueris frum̃tũ
id eͣ herba bona de semine bono se¬
mine filiꝰ regni. cũ cȩꝑis frucꝰtũ dare.
tẽ tͥ apparebunt & ⁊ irania. Cũ enim
creuisset herba. ⁊ fructũ fecisset tẽ
apparuert̃ ⁊ irania. Cũ ceꝑint appa¬
rere ⁊ irania. uidebis te intͣ malos.
Uelle habes quasi separare ate malos.
ce separare ab eccłia om̃s malos. res¬
⁊ it aniis: ex conditione serui necesse
erit uiuere intͣ ⁊ ie ania. Separare ea
ñ potes: tołare tͥ necesse ẽ. Nide quã¬
tas plagas in corde patiaris: qͥ corpre
integro int̾ malos u̾saris. Pbabitis qui¬
cũq ꝓfeceritis: ꝓbabitis qͥ iã ꝓfecis¬
tis. Toleranda stͣ gͦ ista: ⁊ forte hoc ꝑ¬

Expanded text:
entes, quotidie patiebantur inique viventes; et inter illos vivere cogebantur, quorum vitam quotidie reprehendebant. Haec erat vindicta. Nondum proficit, cui parva est. Tantum te enim torquet injustitia aliena, quantum recesseris a tua. Cum enim fueris frumentum, id est herba bona de semine bono, filius regni, cum coeperis fructum dare, tunc tibi apparebunt zizania: «cum» enim «crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania.» Cum coeperint apparere zizania, videbis te inter malos. Velle habes quasi separare a te malos, et separare ab Ecclesia omnes malos; reszizaniis, ex conditione servi necesse erit vivere inter zizania: separare ea non potes, tolerare tibi necesse est. Vide quantas plagas in corde patiaris, qui corpore integro inter malos versaris. Probabitis quicumque profeceritis, probatis qui jam profecistis. Toleranda sunt ergo ista; et forte hoc p
Abbreviated transcription (Latin):
gaudete. Illi aũ qͥ ñ cõmunicant ei qr¬
p̃ter ipsũ monte̾ adorant ⁊ laudant
dm̃ ñ exaudiunt᷑ ad uitã etͣnam. Et si
ad quȩdã temporalia exaudiant᷑. ñ si
bigͦ blandiant᷑ qr eos inquibꝰdam ex¬
audit doꝰ. Nã ⁊ paganos exaudit in qui¬
busdã. Nonne clamant pagani ⁊ pͣlu¬
it.Quare. Qͥa facit solẽ suũ oriri suꝑ
bonos ⁊ malos. ⁊ pluit suꝑ uistos ⁊ in¬
iustos. Noli gͦ głari pagane qr te cla

Expanded text:
Illi autem qui non ei communicant, quia praeter ipsum montem adorant et laudant Deum, non exaudiuntur ad vitam aeternam; etsi ad quaedam temporalia exaudiantur. Non sibi ergo blandiantur, quia eos in quibusdam exaudit Deus: nam et Paganos exaudit in quibusdam. Nonne clamant Pagani ad Deum, et pluit? Quare? Quia facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Noli ergo gloriari, pagan
Abbreviated transcription (Latin):
dmͣ nrͣm. Iterũ exaltemus illũ. qͥ bonꝰ ẽ.
Et cũ fuerit. quomͦ laudandus ẽ. quom
exaltandus ẽ: Tu potes hoc exhibere
filio tuo: ⁊ ds̃ ñ potest  Non enĩ bonꝰ
es qnͣ blandiris filio tuo. & malus cum
cedis filiũ tuũ ͦ e cũ blandiris patͣ es:
⁊ cũ cedis patͣ es. Iddõ blandiris ne defi¬
ciat: idõ cedis ne ꝑeat. Exaltate dñm

Expanded text:
rum.» Iterum exaltamus illum: qui bonus est et cum ferit, quomodo laudandus est, quomodo exaltandus est? Tu potes hoc exhibere filio tuo, et Deus non potest? Non enim bonus es quando blandiris filio tuo, et malus cum caedis filium tuum. Et cum blandiris, pater es; et cum caedis, pater es: ideo blandiris, ne deficiat; ideo caedis, ne pereat. «Exaltate Dom
Abbreviated transcription (Latin):
scabellũ pedũ eiꝰ sic ⁊ mͦ post exaltati¬
monte᷑ eiꝰ exaltet. cõm̃dauit ⁊ montẽ.
ipsiꝰ. Mons ipsuis qͥs ẽ  Legimꝰ alibi de
hoc monte. qr lapis fuit pͣcisus de mõ¬
te sine manibꝰ. ⁊ confregit oĩa regna tͣ¬
rȩ. ⁊ creuit lapis ipse. Danihelis uisioẽ
ista ꝗͣ narro. Creuit lapis iste qͥ p̾cisus
ẽ de monte sine manibꝰ. & factꝰ ẽ in qͥt
mons magnꝰ ita ut impleret uniu̾sam
faciẽ t̾rȩ. In ipso monte magno adore¬
mꝰ. si exaudiri uolumꝰ. Heretici ñ adorañ
in isto monte: qr mons iste impleuit uni¬
u̾sã facie᷑ t̾re. Nlesert̃ in parte.⁊ totum
amisert᷑. Si agnoscant eccłiam catholicã.
adorabtͣ in isto monte. nob̾cũ. Qenĩ lapis
ille qͥ p̃cisus ẽ de monte sine manibꝰ. iã
t̃re occupauerit. ⁊ usq ad quas gentes
ꝑuenerit. Qͥd ẽ mons unde p̃cisus ẽ la¬
pis sine manibꝰ. Regnũ iudȩoꝵ. pͥmo
qd̃ colebant unũ dm̃. unde p̃cifus est

Expanded text:
scabellum pedum ejus: sic et modo post exaltatimontem ejus exaltet, commendavit et montem ipsius. Mons ipsius quis est? Legimus alibi de hoc monte quia lapis fuit praecisus de monte sine manibus, et confregit omnia regna terrae, et crevit lapis ipse. Danielis visio est ista quam narro. Crevit lapis iste qui praecisus est de monte sine manibus, «et factus est,» inquit, «mons magnus, ita ut impleret universam faciem terrae» . In ipso monte magno adoremus, si exaudiri volumus. Haeretici non adorant in isto monte; quia mons iste implevit universam faciem terrae: haeserunt in parte, et totum amiserunt. Si agnoscant Ecclesiam catholicam, adorabunt in isto monte nobiscum. Etenim lapis ille qui praecisus est de monte sine manibus, jam iones occupaverit, et usque ad quas gentes pervenerit. Quid est mons unde praecisus est lapis sine manibus? Regnum Judaeorum: primo quod colebant unum Deum. Inde praecisus est
Abbreviated transcription (Latin):
lege erant. qr ꝑ moysen dataeͣ lex.
& ostendit eos qui sub lege ẽe uellers
⁊ sub grã eẽ nollent. nͣ intraturos
in t̾ra repmissionis. Ergo illd̾ qd̃ dic¬
tũ ẽͣ moyͦsi figura erat in pęna seni.
morsq pęna ñ intrare in illã t̃ram.
que pena quã intrauert᷑ digni. De
aaron aũ qd dicꝰtũ ẽ mortuus ẽ ⁊ ip¬
se senex filii sui successert᷑ ei in sacer¬
dotio. filiꝰ eiꝰ postea sacerdotiũ admim¬
strauit. Quomͦ ⁊ in istũ uindicauit:
Samuhel ⁊ ipse sẽs senex mortuus est
relictis filiis suis successoribꝰ. Qͥd est
qd̃ in illis uindicatũ ẽ: quęro ⁊ scd̾m
homines ñ inuenio. Scđm aũ quid scio

Expanded text:
rant, quia per Moysen data est Lex: et ostendit eos qui sub Lege esse vellent, et sub gratia esse nollent, non intraturos in terram promissionis. Ergo illud quod dictum est Moysi, figura erat, non poena. Seni mors quae poena? Non intrare in illam terram quae poena, quo intraverunt indigni? De Aaron autem quid dictum est? Mortuus est et ipse senex, filii sui successerunt ei in sacerdotio; filius ejus postea sacerdotium administravit : quomodo et in istum vindicavit? Samuel et ipse sanctus senex mortuus est, relictis filiis successoribus suis . Quid est quod in illos vindicatum est quaero, et secundum homines non inven
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ faciamꝰ iustitiã. gͦ faeiamꝰ eqͥtatem.
S qͥs facit equitatẽ : quis facit iustitiã
Homo peccator. homo iniquus. homo ꝑ¬
u̾sus. homo au̾sus a luce ueritatis Qͥd
debet facere hoͣꝰ Conu̾tere se tͣmͣ ad
dm̃: ut ipso in illo informet equitatẽ
quã ipse formare ñ potest. s deforma¬
re. Idoneus ẽ homo ad uulnerandum
se. nũquid idoneus ẽ ad sanandũ seᷤ
Qnͣ uult egrotat. ñ quando uult sur¬
git. Si uult uiuat intẽꝑant᷑ uł in
frigore uł in calore. eo die egrotat
cũ uoluerit. Cũ aũ uiuendo intem¬
ꝑant̾ ceꝑit egrotare. surgat qͣnͣ uult.
Quieuit qñ uoluit. surgat si potest
qͣnͣ uult. Ut iaceret egrotꝰ intemꝑan¬
tiã suã habuit necessariam: ut surgat
aut̃ necessariã habet artificis medi¬
cinã. Sic gͦ ut peccaret hõ ipse sibi
sufficit ad peccatũ: ut iustificet᷑ ñ sͥ
sufficit. nͥ ab illo iustificet᷑. qui solus
ẽ pustus. Ut gͦ se illi homines dent¬

Expanded text:
go faciamus justitiam, ergo faciamus aequitatem. 7. Sed quis facit aequitatem? quis facit justitiam? Homo peccator, homo iniquus, homo perversus, homo aversus a luce veritatis? Quid debet facere homo? Convertere se tantum ad Deum, ut ipse in illo formet aequitatem, quam ipse formare non potest, sed deformare. Idoneus est homo ad vulnerandum se; numquid idoneus est ad sanandum se? Quando vult aegrotat, non quando vult surgit. Si vult, vivat intemperanter vel in frigore vel in calore; eo die aegrotat, quo voluerit: cum autem vivendo intemperanter coeperit aegrotare, surgat quando vult; qui jacuit quando voluit, surgat, si potest, quando vult. Ut jaceret aegrotus, intemperantiam suam habuit necessariam: ut surgat autem, necessariam habet artificis medicinam. Sic ergo ut peccet homo, ipse sibi sufficit ad peccandum: ut justificetur, non sibi sufficit, nisi ab illo justificetur, qui solus est justus. Ut ergo illi
Abbreviated transcription (Latin):
ne inquit reuelationũ ne extollar.
datꝰ ẽ mͥ stimulus carnis meȩ angelus
sathane qui me colafiret. Tam ꝑfecꝰtus
erat. ut tñ tun̾dũ ee̾t ne extolleret᷑.
llã nͣ̃ poneret ds̃ medicam̃tũ. uͥ uulnus
ñ eẽt. & rogauit ut tolleret᷑. Eger ille
rogauit ut auferret᷑ medicam̃tũ. Pror¬
tͣ qd̃ ter dñm rogaui inqͥt ut auferret
eũ a me. id ẽ stimulũ carnis a qͦ cola fi

Expanded text:
evelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet.» Tam perfectus erat, ut tamen timendum esset ne extolleretur: nam non poneret Deus medicamentum, ubi vulnus non esset. Et rogavit ut tolleretur; aeger ille rogavit ut auferretur medicamentum: «Propter quod ter Dominum rogavi,» inquit, «ut auferret eum a me,» id est, stimu
Abbreviated transcription (Latin):
dicta ẽ. cuutas quȩ ẽ iherłm. Dicꝰta
aũ ex intͣpͣtatione quadã nom̃ acci¬
piens. qr syon speculatio dr̃. id ẽ uisi¬
o ⁊ contẽplatio. S peculari enĩ ꝓspicere
ẽ uł conspicere. uł intendere ut ui¬
deas. Est aũ syon oĩs aĩa si intendit
uidere lucẽ quȩ uidenda ẽ. Nã si ad
suã attenderit tenebrat᷑ : si ad lucem
syon ẽẽ ciuitatẽ dĩ. quȩ ẽ ciuitas dĩ.
nͥ scã eccłia: homines enĩ amantes se
inuicẽ. ⁊ amantes dm̃ suũ qui in ilł
habitat. faciunt ciuitatẽ dẽ. qr le¬
ge quadã euitas continet᷑. Lex ipsa
eoꝵ caritas ẽ: ⁊ ipsa caritas ds̃ eͣ. Aꝑte

Expanded text:
m; dicta autem ex interpretatione quadam nomen accipiens, quia Sion Speculatio dicitur, id est visio et contemplatio. Speculari enim prospicere est, vel conspicere, vel intendere ut videas. Est autem Sion omnis anima, si intendit videre lucem quae videnda est. Nam si ad suam attenderit, tenebratur: si ad lucem Sion civitatem Dei esse; quae est civitas Dei, nisi sancta Ecclesia? Homines enim amantes se invicem, et amantes Deum suum qui in illis habitat, faciunt civitatem Deo. Quia lege quadam civitas continetur; lex ipsa eorum, charitas est; et ipsa charitas, De
Abbreviated transcription (Latin):
Samuhel ab initio ȩtatis sue in tẽplo
creuit. Natͣ eiꝰ sterilis fuit. uolens ha
magno. & petens ut daret ei ds̃ filiũ
Ostendit qr ñ carnalit᷑ hab̾e uoluit.
quẽ natũ illi dedit. qui eũ eẽ uoluit.
lacꝰtis. mox ut eũ ablacꝰtauit dedit in
tẽplũ ut ibi cresceret. factus eͣ sacer
dos magnꝰ. sacerdos sc̃s. Illo tpr cõme¬
morat istos ⁊ ꝑ istos om̃s scõs nos uulł
intelligere. Quare aũ hic illos nomi
generi humano: ⁊ uolens nob̃ osten¬
dere ⁊ antiquos patres ipsũ pͣdicasse.

Expanded text:
Samuel ab initio aetatis suae in templo Samuel ab initio aetatis suae in templo crevit. Mater ejus sterilis fuit: volens habmagno, et petens ut daret ei Deus filium, ostendit quia non carnaliter habere voluit, quem natum illi dedit, qui eum esse voluit. lactis; mox ut eum ablactavit, dedit in templum, ut ibi cresceret, ibi rdos magnus, sacerdos sanctus illo tempore . Commemorat istos, et per istos omnes sanctos nos vult intelligere. Quare autem hic illos nomingeneri humano; et volens nobis ostendere et antiquos patres ipsum praedicasse,
Abbreviated transcription (Latin):
dotibꝰ eiꝰ .&. samuel in his qͥ inuoci
nom̃ eiꝰ. Inuocabant dnm. ⁊ ipse xx¬
audiebat ooi: ⁊ in colũpna nubis lo¬
quebat᷑ ad eos. Isti antiqui moyses &
a aron ⁊ samuel serui dĩ. magni apud
antiquos. Nostis qr moyses edix̃c̃ in uͥ¬
tute dĩ ppłm isrł ex egypto ꝑ rubrũ
mare. ⁊ duxit in heremo. ⁊ qͣnta mira¬
bilia fecerit illo tp̃r ds̃ ꝑ manũ moy¬
si. nouert om̃s qͥ istas scripturas liben¬
ter audiunt. in eccłia. uł apud se legt̃
uł quoquomͦ didicert. Aaron frͣ ipsiꝰ
fuit. quẽ ordinauit etiã sacerdotẽ. Ꝙ¬
ibi nͣ uidet᷑ sac̾dos e̾ẽ nͥ aaron. Aꝑte
enĩ in illis litteris aaron nominat᷑ sa¬
c̃dos dĩ. De moyse ñ ibi drͣ. qd̃ sacerdos
erat. S si hoc ñ erat. quid erat llũ qͥd
maior sacerdote ẽẽ poterat. Exꝓpri¬
at ps̃ iste. qr ⁊ ipse sac̾dos erat. Alo¬
yses & a aron in sac̾dotibꝰ eiꝰ. Ergo erañ¬
libro regnoꝵ legit᷑. Iste eͣ samuel tẽ¬
poribꝰ dauid. Nsã ipse unxit scm dđ.

Expanded text:
l in his qui invocant nomen ejus. Invocabant Dominum, et ipse exaudiebat eos; in columna nubis loquebatur ad eos.» Isti antiqui Moyses et Aaron et Samuel, servi Dei, magni apud antiquos. Nostis quia Moyses eduxit in virtute Dei populum Israel ex Aegypto per Rubrum mare; et duxit in eremo; et quanta mirabilia fecerit illo tempore Deus per manum Moysi, noverunt omnes qui istas Scripturas libenter audiunt in Ecclesia, vel apud se legunt, vel quoquo modo didicerunt. Aaron frater ipsius fuit, quem ordinavit etiam sacerdoten videtur sacerdos esse, nisi Aaron. Aperte enim in illis Litteris Aaron nominatur sacerdos Dei : de Moyse non ibi dicitur quod sacerdos erat. Sed si hoc non erat, quid erat? numquid major sacerdote esse poterat? Exprimit psalmus iste quia et ipse sacerdos erat: «Moyses, libro Regnorum legitur: iste est Samuel temporibus David; nam ipse unxit sanctum David.
Abbreviated transcription (Latin):
caro aũ nichil ꝓdest. Idõ & ad t̾ram qͣm¬
libet cũ te indinas atq ꝓstͣnis. ñ qͣsi
t̃ram intuearis. S illũ scm ciuꝰ pedum
scabellũ ẽ qd̾ adoras. ꝓpt̾ ipsũ enĩ adoraᷤ.
adoras illũ: ne cogitatione remaneas ĩ
carne. & ab sp̃ũ ñ uiuificeris: sp̃c enĩ ui

Expanded text:
caro autem nihil prodest.» Ideo et ad terram quamcaro autem nihil prodest.» Ideo et ad terram quamlibet cum te inclinas atque prosternis, non quasi terram intuearis, sed illum Sanctum cujus pedum scabellum est quod adoras; propter ipsum enim adoras: adoras illum, ne cogitatione remaneas in carne, et a spiritu non vivificeris: «Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rã ne dampnet qui fecit me. & &¬
lũ ⁊ t̾ram. Rursũ timeo nͣ adorare
scabellũ pedũ dñi mei. qr psalmus
mͥ dic̃ adorate scabellũ pedũ eiꝰ. Que¬
ro qͥd sit scabellũ pedũ eiꝰ. ⁊ dicit
mͥ scriptura. t̾ra scabellũ pedũ meoꝵ.
Flucꝰtuans conu̾to me ad xpͣm: qr ip¬
sũ quero hic ⁊ ñ inuenio. Quomͦ si¬
ne impietate adoraret᷑ t̾ra. sine in¬
pietate adoraretur scabellũ pedum
eiꝰ. Suscepit enĩ de tͣra tͣrã. quia
caro de t̾ra ẽ : & de carne marie
carne̾ accepit. Et quia in ipsa car¬
ne hic ambulauit. & ipsã carnem
nob̃ manducandã ad salutẽ dedit.
nemo aũ illã carnẽ manducat. nͥ
pͥus adorauerit. inuentũ ẽ quẽadmodũ
adoret᷑ tale scabellũ pedũ dñi. & ñ so¬
lũ ñ peccemꝰ adorando. s peccemꝰ ñ ad¬
orando. Nũquid aũ caro iustificat. Ipse
dñs dixit cũ de ipsa cõmendatione. eius¬
dẽ t̾re loqueret᷑. sp̃c ẽ qui iustificat.

Expanded text:
terram, ne damnet me qui fecit coelum et terram; rursus timeo non adorare scabellum pedum Domini mei, quia Psalmus mihi dicit, «Adorate scabellum pedum ejus.» Quaero quod sit scabellum mihi Scriptura: Terra scabellum pedum meorum. Fluctuans conuerto me ad Christum, quia ipsum quero hic et inuenio quomodo sine impietate adoretur terra, sine impietate adoretur scabellum pedum eius. Suscepit enim de terra terram, quia caro de terra est, et de carne Marie carnem accepit, et quia in ipsa carne hic ambulauit et ipsam carnem nobis manducandam ad salutem dedit; nemo autem illam carnem manducat, nisi prius adoraverit: inventum est quemadmodum adoretur tale scabellum pedum Domini, et non solum non peccemus adorando, sed peccemus non adorando. Numquid autem caro vivificat? Ipse Dominus dixit, cum de ipsa commendatione ejusdem terrae loqueretur: «Spiritus est qui vivificat;
Abbreviated transcription (Latin):
loquebat᷑ ad eos ds̃. Qͥd ẽ in colũpna
nubis  Loquebat᷑ ꝑ figuras. Si enĩ in
quada nubecula loquebat᷑ obscura
illa dicta. nescio quẽ manifestũ p̃sig¬
nabant. Ille aũ nescio quis. iã ñ est

Expanded text:
loquebatur Deus. Quid est, «in columna nubis?» Loquebatur per figuras. Si enim in quadam nubecula loquebatur; obscura illa dicta nescio quem manifestum praesignabant. Ille autem nescio quis, jam non est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ putauert᷑ qd pͣcisurus e̾e̾t dñs parti¬
culas quasdã de corpore suo. ⁊ daturꝰ
illis. ⁊ dixert durus ẽ hic sermo. Ipsi e¬
rant duri. ñ sermo. Senĩ si duri ñ e̾e̾nt.
s mites e̾e̾nt. dic̾e̾nt sͥ. Non sine causa
hoc dicit. nͥ qr ẽ ibi aliqd sacram̃tum
latens. Nanerent cũ illo lenes ñ duri. e
discerent ab illo. qd̾ illis discedentibꝰ qui
remansert̃ didicert᷑. Nãcũ remansissent
eũ illo discipłi duodecĩ. illis recedentibꝰ
suggessert᷑ illi tãquã dolentes illoꝵ mor

Expanded text:
unt quod praecisurus esset Dominus particulas quasdam de corpore suo, et daturus illis; dixerunt: Durus est hic sermo. Ipsi erant duri, non sermo. Etenim si duri non essent, sed mites essent, dicerent sibi: Non sine causa hoc dicit, nisi, quia est ibi aliquod sacramentum latens; manerent cum illo lenes non duri, ut discerent ab illo, quod, illis discedentibus, qui remanserunt didicerunt. Nam cum remansissent duodecim discipuli, illis recedentibus, suggesserunt illi tanquam dolentes illorum mo
Abbreviated transcription (Latin):
di. nͣ aũ ponat ad sinistrã intͣ eos qͥb
dicꝰturus ẽ. ite in ignẽ gtͣnñ qui pa¬
ratꝰ ẽ diabolo ⁊ angłis eiꝰ. Qͥ in nob̃ coro¬
naturus ẽ ñ merita nr̃a. s dona sua.
Quantũ debet exaltari: Exaltate. dnmͣ¬
bellũ pedũ eiꝰ. Suppedaneũ drͣ scabellũ.
Qd dict᷑ greci ẏpodion. dixert̃ latim
scabellũ. ⁊ alii dixert᷑ suppedaneũ. d iii.¬
dete frẽs. qͥd nos iubeat ad orare: Alio
loco scriptura dic̃. Celũ mͥ sedes ẽi tͣ¬
ra aũ scabellũ pedũ meoꝵ. Ergo tͣrã
nos iubet adorare. qr dixit alio loco

Expanded text:
 inter eos quibus dicturus est, «Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus» . Qui in nobis coronaturus est non merita nostra, sed dona sua, quantum debet exaltari? «Exaltate Domibellum pedum eQuod dicunt Graeci hypopodion, dixerunt Latini scabellum, et alii dixerunt suppedaneum. Sed videte, fratres, quid nos jubeat adorare. Alio loco Scripturarum dicitur: Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum . Ergo terram nos jubet adorare
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti. Debemꝰ enĩ & nos habere iu¬
diciũ: debemꝰ habere pistitiã. S ille
in nob̃ facit iudiciũ ⁊ iustitiã: qͥ nos
fecit in quib faceret. Quomͦ ⁊ nos
debemꝰ hab̾e iudiciũ ⁊ iustitiã. Iu¬
diciũ habes. qnͣ discernis malũ a bono:
iustitiã aũ sequeris. qͣndo sequeris bo¬
nũ. ⁊ declinas a malo. Biscernendo.
iuchcũ habes: faciendo iustitiã habes.
Declina a malo &e fac bonũ: quere ait¬
pacẽ. ⁊ sequere eã. Primo debes hab̾e
iudciũ. ⁊ postea iustitiã. Qd̃ iudiciũͦ
Ut pͥmo iuhces qͥd sit malũ. ⁊ qͥd sit
bonũ. E qͣm iustitiã. Beclines a ma¬
lo. ⁊ facias bonũ. Hoc aũ ñ a te habe¬
bis. qr uide quid dixit. Iudiciũ &e ius¬
titiã in iacob fecisti. Exaltate dñm

Expanded text:
im et nos habere judicium, debemus habere justitiam; sed ille in nobis facit judicium et justitiam, qui nos fecit in quibus faceret. Quomodo et nos debemus habere judicium et justitiam? Judicium habes, quando discernis malum a bono; justitiam autem, quando sequeris bonum, et declinas a malo. Discernendo, judicium habes; faciendo, justitiam habes. «Declina a malo,» ait, «et fac bonum; quaere pacem, et sequere eam» . Primo debes habere judicium, et postea justitiam. Quod judicium? Ut primo judices quid sit malum, et quid sit bonum. Et quam justitiam? Declines a malo, et facias bonum. Hoc autem non a te habebis; quia vide quid dixit: «Judicium et justitiam in Jacob tu fecisti.» 8.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs regnauit irascant᷑ popłi. Q sedes¬
suꝑ cherubin. subaudis regnauit. cõmo¬
ueat᷑ t̾ra. Iterũ dixit irascant᷑ popłi. Qđ
enũ dixit dñs. hoc repetiuit qui sedet
suꝑ cherubin: ⁊ qd dixit regnauit sub¬
audire fecit in alio u̾su: ⁊ qd̃ ait irascan¬
tur ppłi hoc dix̃ cõmoneat᷑ t̾ra. Qͥd st̃ enĩ
ppłi. nͥ t̾ra. Iuantũ potest irascat᷑ t̾ra.
ei qͥ sedet in oelo. fuit enĩ dñs & in t̾ra. ⁊
assumpsit tͣrã. in qua e̾e̾t in t᷑ra. Induit
se carnẽ ⁊ pͥor uoluit pati irascentes popu¬
los: ne irã ppłoꝵ timerent seruieiꝰ. Prior
illã pati uoluit ⁊ qr necessaria erat ira
ppłoꝵ seruis eiꝰ ut a peccatis suis oĩbꝰ ꝑ
ipsas tribulationes curarent᷑. ⁊ sanarent᷑.
amarũ poculũ pͥor medicis bibit. ne bi¬
b̾e timeret egrotꝰ. Ergo dñs regnauit ira¬
scant᷑ ppłi. lrascant᷑ popłi. qr de ira ipsoꝵ
multa bona fecit ds̃. Illi irascant᷑. ⁊ serui

Expanded text:
nus regnavit, irascantur populi. Qui sedenus regnavit, irascantur populi. Qui sedesuper Cherubim:» subaudis, «regnavit. Commoveatur terra.» Iterum dixit, «Irascantur populi.» Quod enim dixit, «Dominus;» hoc repetivit, «Qui sedet super Cherubim:» et quod dixit, «regnavit,» subaudiri fecit in alio versu: et quod ait, «Irascantur populi;» hoc dixit, «Commoveatur terra.» Quid sunt enim populi, nisi terra? Quantum potest irascatur terra ei qui jam sedet in coelo. Fuit enim Dominus et in terra, et assumpsit terram in qua esset in terra. Induit se carnem, et prior voluit pati irascentes populos. Ne iram populorum timerent servi ejus, prior illam pati voluit: et quia necessaria erat ira populorum servis ejus, ut a peccatis suis omnibus per ipsas tribulationes curarentur, et sanarentur; amarum poculum prior medicus bibit, ne bibere timeret aegrotus. Ergo, «Dominus regnavit, irascantur populi:» irascantur populi, quia de ira ipsorum multa bon
Abbreviated transcription (Latin):
qr resurrectionẽ carnis iã ostendit
dñs in seipso. Inde illã uoluit a nobac
ciꝑe: ut de nr̃a ñ possemꝰ desꝑare. Ergo
frẽs caro seruoꝵ quã occidert eultores
idoloꝵ resurget tp̃r suo: idola quȩ fre¬
git xp̃c nũquã iterũ faciet faber. Au¬
distis cũ iheremias legeret᷑. ante. apłi¬
cã lecꝰtionẽ si aurẽ apposiustis: uidistis
ibi tẽpora pͣsentia. que nrͣ agimꝰ. Dixͣ enĩ
dii qui cȩlũ ⁊ t̾rã ñ fecert̃. ꝑeant de tͣ¬
ra ⁊ desub orlo. Non dixit qͥ gȩlũ ⁊ t̃ram
nũquã fuert̃ in celo. S quid dixit: Dii
qͥ oelũ ⁊ t̾rã. ñ fecert᷑. ꝑeant de t̾ra. Qua¬
si respondit ad trã. ⁊ defuit qđ respon¬
deret de celo. qr illi ñ fuert̃. in celo. ip¬
sã t̾rã bis dixit. qr ipsa ẽ sub celo. Pere
ẽ. Ed enĩ remansit. aut qͣntũ reman¬
sit.Magis remansert᷑ idola in cordi¬
bꝰ paganoꝵ. qͣm ui locis tẽploꝵ. Ergo¬

Expanded text:
quia resurrectionem carnis jam ostendit quia resurrectionem carnis jam ostendit Dominus in seipso. Inde illam voluit a nobis accipere, ut de nostra possemus non desperare. Ergo, fratres, caro servorum quam occiderunt cultores idolorum, resurget in tempore suo: idola quae fregit Christus, nunquam iterum faciet faber. Audistis, cum Jeremias legeretur ante apostolicam lectionem, si aurem apposuistis; vidistis ibi tempora praesentia quae nunc agimus. Dixit enim: «Dii qui coelum et terram non fecerunt, pereant de terra et de subnunquam fuerunt in coelo: sed quid dixit? «Dii qui coelum et terram non fecerunt, pereant de terra.» Quasi respondit ad terram, et defuit quod responderet de coelo, quia illi non fuerunt in coelo: ipsam terram bis dixit, quia ipsa est sub coelo. «Pereest: quid enim remansit, aut quantum remansit? Magis remanserunt idola in cordibus Paganorum, quam in locis templor