comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽẽ deputat. Omnes autem ex hoc
docti & chatholici uolumus uideri:
si alios reprehendamus & impios
iudicemus. Int̾dum etiam iudices
eligimus de deo eos qui ignorant dm:
& iactamus sc̃a canibus & mittimus
margaritas ante porcos. pollutis ui¬
delicet auribus & animis. diuina my¬
steria publicantes: quod utiq ex uo¬
to cedit inimicis: quib cum ȩccł̃iam
nr̃am adire non liceat. ꝑ nos tamen
scã nr̃a conculcant. Aꝑimus gͦ om̃ĩb
non portasiusticiȩ. s maledicendi &
obtrectandi animum atq insolentiȩ
uiam: & illos solos optimos iudicamꝰ.
non qui ne uerbum quidem ociosũ
de ore ꝓtulerint ꝓpt̾ cimorem deri
s qui cumq potuerint de fr̃ibus
latius & acerbius obtrectare. uel cer¬
te qui subtilit᷑ & figuralit̾ momorde¬
rint. & sub lingua sua posuerint la¬
borem & dolorem. & uenenum aspi¬
dum fuerit sublabiis eorũ. Obserua¬
mus inuicem diligent non nr̃a s ali¬

Expanded text:
se esse deputat. omnes autem ex hoc se esse deputat. omnes autem ex hoc docti et catholici uolumus uideri, si alios reprehendamus et inpios iudicemus. interdum etiam iudices eligimus de deo eos qui ignorant deum, et iactamus sancta canibus et mittimus margaritas ante porcos pollutis uidelicet auribus et animis diuina mysteria publicantes. quod utique ex uoto cedit inimicis, quibus cum ecclesiam nostram adire non liceat, per nos tamen sancta nostra conculcant. aperuimus ergo omnibus non portas iustitiae sed maledicendi et obtrectandi aditum atque insolen- tiae uiam. et illos solos optimos iudicamus, non qui ne uer­ bum quidem otiosum de ore protulerint propter timorem dei, sed quicumque potuerint de fratribus latius et acerbius obtrec- tare uel certe qui subtiliter et figuraliter momorderint et sub lingua sua posuerint laborem et dolorem, et uenenum aspidum fuerit sub labiis eorum. 80. Obseruamus inuicem diligenter non nostra sed ali
Abbreviated transcription (Latin):
pudicius.. agere. uentrem castigatius
gubernare. calcare humanam głam.
S uelut insipiens loquor:. dum non
auobis cęlatum uolo quod inhis qͥ¬
dem prout potiumus. studium ges-¬
marum gubernacula continere. &
p̃ẽe cȩceris. ac regere alios cum ipse
recte regentibus obȩdire nondum
didicerim. supͣme ẽẽ negocium duxi.
p̃cipue in hoc tempore in quo uidemꝰ
homines huc atq illuc conuerti. &
conturbari omnia: ut nichil ẽẽ me¬
lius uideat᷑. quam fugere ẽ medio
& latere. Omnia enĩ impugnat & ꝑ¬
turbat inimicus. & uelut incȩca
caligine bellum mouet:quo magis
aduersus se inuicem dimicent m̃bra:
ut effugent᷑ reliquiȩ siquȩ illȩ sunt
caritatis: dum noua nomina nouis
sacerdotibus acquirunt᷑. sicut scͥp¬
cum ẽ. Eflusum ẽ opꝓbrium suꝑ pͥn¬
cipes: esfugatus ẽ timor omnis exa¬
nimis: & ubiq obtinet impudentia.
Quicumq uoluerit. scientiȩ sͥ uen¬
dicat summam: & ꝓfunda sp̃c intͣ

Expanded text:
pudicius agere, uentrem castigatius pudicius agere, uentrem castigatius gubernare, calcare humanam gloriam. sed uelut insipiens loquor, dum non a uobis celatum uolo quod in his quidem prout potuimus studium gesmarum gubernacula continere et praeesse ceteris ac regere alios, cum ipse recte regentibus oboedire nondum didicerim, supra me esse negotium duxi praecipue in hoc tempore, in quo .uidemus homines huc atque illuc conuerti et conturbare omnia, ut nihil esse melius uideatur quam fugere e medio et latere. omnia enim inpugnat et perturbat inimicus et uelut in caeca caligine bellum mouet, quo magis aduersum se inuicem dimicent membra, ut effugentur reliquiae, si quae illae sunt, caritatis, dum noua nomina nouis sacerdotibus adquiruntur et, sicut scriptum est, effusum est obpro­ brium super principes. 79. Effugatus est timor omnis ex animis et ubique obtinet inpudentia. quicumque uoluerit scientiae sibi uindicat summam et profunda spiritus intra
Abbreviated transcription (Latin):
manibus & pedibus: uelut quimͥ nõ
preparauerim indumenta nuptialia.
s qui temere irrepserim inmedium
recumbentium. Et quidem ut ꝓdã
aliquid eorum quȩ apud nos latent:¬
& ego apuericia inuitatus sum a-
deo. & in ipsum iactatus sum exute¬
ro. acdeuentre matris donum ma¬
ternȩ ꝓmissionis oblatus sum. &
post hęc ꝑꝑicula confirmatus sum.
& desiderium eius inime conualuit
& in id omia concurrerunt. Unde
ego etiam obtuli me inpossessionem
ei cui fueram excunabulis mancipa¬
tus. & aͥ quo fueram deꝑiculis libe¬
ratus: ob tuli ei & omnia mea. Quod
dico omnia: hoc ẽ quod solum habe.
re uidebar. litteras & instituta lib̾a¬
lia. Ex quibus hoc solum lucri habui
ut uiderer habere quod contem
delectatus magis inuerbo dei: & ef¬
fecta mͥ sunt eloquia eius sic̃ fauus¬
melis: & uocaui prudentiam. & sa¬
pientiȩ dedi uocem meam. S ne in
cet̾is quidem neglexi: id ẽ iracundia
coercere.frenare linguam.oculum

Expanded text:
manibus pedibusque, uelut qui mihi non manibus pedibusque, uelut qui mihi non praeparauerim indumenta nuptialia, sed qui temere inrepserim in medium recumbentium. et quidem — ut prodam aliquid eorum quae apud nos latent — et ego a pueritia inuitatus sum a deo et in ipsum iactatus sum ex utero ac de uentre matris donum maternae promissionis oblatus sum, et post haec per pericula confirmatus sum et desiderium eius in me conualuit et in id omnia concurrerunt. unde etiam ego obtuli me in possessionem ei cui fueram ex incunabulis mancipatus et a quo fueram de periculis liberatus; obtuli ei omnia mea. quid dico omnia? hoc quod habere solum uidebar: litteras et instituta liberalia, ex quibus hoc solum lucri habui, ut uiderer habere quod contemndelectatus sum magis in uerbis dei et effecta sunt mihi eloquia eius sicut faumellis, et uocaui prudentiam et sapientiae dedi uocem meam. sed ne in ceteris quidem neglexi, id est iracundiam cohercere, refre- nare linguam, oculum
Abbreviated transcription (Latin):
hit᷑ poculum. Hȩc sunt quȩ mͥ suade¬
bant melius eẽ audire uocem doctoꝵ
quam supra uires fieri doctorem. Si
altitudo celestium & puritas suꝑnoꝵ
uix possunt caꝑe claritatem dei. cuiꝰ
abyssus oꝑtorium ẽ. cuiꝰ tenebre lati
bulum cum lux ipse sit totus. &lucẽ
habitet in accessibilem: qui inomni¬
bus ẽ. & extra omnes ẽ. qui omne
bonum ẽ. & supra omne bonum ẽ. qͥ
illuminat mentem & effugit mentẽ.
uitantum secedens quantum acces¬
seris sensu. scilicet ut dum ipse ult᷑
refugit & abscedit. ꝓuocet & inuitet
adint̾iora amatorem sui. & ampliꝰ
desideret᷑ dum iam quasi comp̾hensus
el abit᷑. Cum ergo tantus & talis sit quẽ
querimus & quem desideramus. quẽ
sequim᷑ & ad quem festinamus: quale
oportet ẽẽ eũꝑquẽ desiderantes animȩ
accessum habere debent ad illum
qui querit᷑ & desiderat᷑: Michi quidẽ
ingens metus ẽ. ne etiam de ipso thala¬
mo sponsi foras proiciar. colligatis

Expanded text:
hitur poculum. 76. Haec sunt quae mihi suadehitur poculum. 76. Haec sunt quae mihi suadebant melius esse audire uocem doctorum quam supra uires fieri doctorem: si altitudo caelestium et puritas supernorum uix possunt capere clari­ tatem dei, cuius abyssus opertorium est, cuius tenebrae lati­ bulum, cum lux ipse sit totus et lucem habitet inaccessibilem, qui in omnibus est et extra omnes est, qui omne bonum est et supra omne bonum est, qui inluminat mentem et effugit mentem in tantum secedens quantum accesseris sensu sci­ licet, ut, dum ipse ultra refugit et abscedit, prouocet et inuitet ad interiora amatorem sui et amplius desideretur, dum iam quasi conprehensus elabitur. 77. Cum ergo talis et tantus sit quem quaerimus et quem desideramus, quem sequimur et ad quem festinamus, qualem oportet esse eum, per quem desiderantes animae accessum habere debent ad illum qui quaeritur et desideratur? mihi quidem ingens metus est, ne etiam de ipso thalamo sponsi foras proiciar conligatus
Abbreviated transcription (Latin):
inhis quȩ uident᷑. & ubi nichil stat:
Nix enim hic aliquis positus. eorũ
qui ualde purgati sunt uidere po¬
terit imaginem quandam & simui¬
lachrum bom: sicut hi qui solem
intuent᷑ in aquis. Quis gͦ ẽ qui dig¬
ne intueri possit eum qui mensus
ẽ manu aquam. & cȩlum palmo. &
uniuersam terram pugillo: quista¬
tuit montes pondere. & colles sta¬
tera: Quis erit locus requietionis eius.¬
qui uerbo & sapientia fabricatꝰ ẽ homi¬
nem: & ase inuicem dissidentia inu¬
num adduxit atq composuit. miscu¬
it t̾ram sp̃ui. & compaginauit animal
uisibile & inuisibile. temporale & im¬
mortale. t̾renum & celeste. contingens
facta ẽ ame. longe plus quam erat.ẜt.
qui ad fͤcerit scientiam. adici.t & labo¬
rem: quia non tantum letificant ea q̃
inuenta sunt ꝑscientiam. qnͣtum
contristant illa quȩ effugnunt & com¬
phendi non possunt: sic̃ euenire solet
his quibus adhuc sitientibus abstra¬

Expanded text:
in his quae uidentur et ubi nihil stat? in his quae uidentur et ubi nihil stat? uix enim Ific aliquis positus eorum qui ualde purgati sunt uidere poterit imaginem quandam et simulacrum boni sicut hi qui solem intuentur in aquis. quis ergo est qui digne intueri possit eum qui metitus est manu aquam et caelum palma et uniuersam terram pugillo, qui statuit montespon­ dere et colles statera? quis erit locus requietionis eiusqui uerbo et sapientia fabricatus est hominem et a se inuicem dissidentia in unum adduxit atque conposuit, miscuit terram spiritui et conpagi­ nauit animal uisibile et inuisibile, temporale et inmortale, terrenum et caeleste, contingens facta est a me, longe plus quam erat. et qui adiecerit scien­ tiam adiciet dolorem, quia non tantum laetificant ea quae inuenta sunt per scientiam, quantum contristant illa quae effugiunt et conprehendi non possunt, sicut euenire solet his quibus adhuc sitientibus abstra
Abbreviated transcription (Latin):
fluminum ferre non potuit. Propt̃
lomon ait. Et ipse iterum. Noli ẽẽ
uelox inuerbis. Quod si ille precepit
uelocem ad uerba non fieri:quanto
magis inopus tantum ac tam mag¬
num uelociter ꝓsilire non expedit:
Quasi uͦ canquam eluto subdie for¬
matum subito ꝓduci oporteat ue¬
ritatis magistrum: quem utiq
cum angelis assistere oportet deo. &
ipsum & cum ipso fungi sacerdotio:
ut reformet᷑ quod dilapsum ẽ. ut di¬
uina in homine imago reparet᷑. ut
suꝑi mundo habitatores sui reddant᷑.
& ut simul totum dicam. ut ex ho¬
minibus indorum numerum tranᷤ¬
eant. Scimus cuius sumus ministri.
& ubi & quali sacerdocio fungimun:
ubi sumꝰ. & quo mittim᷑. quo ppara¬
m᷑. Nouimus altitudinem dei. & hu¬
manam infirmitatem. & uirtutem
infirmitati datam: cęlum excelsum.
t̾ram autem ꝓfundam. Et quis as¬
cendat illuc eorum qui ꝓ peccato ꝓ¬
iecti sunt: Quis cenebris & obscuri¬
lade circun datus & carnis crassitu¬

Expanded text:
fluminum ferre non potuit. praeterfluminum ferre non potuit. praeterlomon dicit. et iterum: noli esse uelox in uerbis. quodsi ille praecipit uelocem ad uerba non fieri, quanto magis in opus tantum et tam magnum uelociter prosilire non expedit! quasi uero tamquam e luto sub die formatum subito produci oporteat ueritatis magistrum, quem utique cum angelis adsistere oportet deo et ipsum et cum ipso fungi sacerdotio, ut reformetur quod dilapsum est, ut diuina in homine imago reparetur, ut superiori mundo habitatores sui reddantur et — ut simul to­ tum dicam —, ut ex hominibus in deorum numerum transeant. 74. Scimus cuius sumus ministri et ubi et quali sacer­ dotio fungimur, ubi sumus et quo mittimus quos praeparamus. nouimus altitudinem dei et humanam infirmitatem et uirtutem infirmitati datam. caelum excelsum, terra autem pro­ funda. et quis ascendet illuc eorum qui pro peccato proiecti sunt? quis tenebris et obscuritate circumdatus et carnis crassi­ tu
Abbreviated transcription (Latin):
nia cita ẽẽ malt̾ quam cauta: qui tã
cito edificant quam cito destruunt:
Et quando aiunt lucerna ponetur
suꝑcandelabrum: Quando calen¬
tum dabit᷑ nummulariis  Dei inqͥ¬
unt grã. temporibus & circuitu lon¬
go non indiget. hȩc qui feruentiores
sunt erga amicitias magis quam er¬
ga religionem. quib tarde ẽ omne qd̃
differt᷑: quasi non uel in ultima ȩtate
tiȩ quam ꝑurgere mneruditam iuuen¬
tutem: quia & multo melius ẽ pau¬
ci temporis regnum legitimum. ꝗͣ
quam multe possessiones cum in¬
iusticia. Aut non p̾ciosius dicit᷑ exi¬
guum auri. quam multi ponderis
plumbum: Et omnis pars quȩ in
pͥmis ꝑurget᷑. innouissimo non bene
dirigit᷑. Nam & illud quod supͣ petro¬
sa seminatum ẽ. cito quidem exor¬
tumẽ: s quia non habuit altitudinẽ
terrȩ. ad pͥmos saltĩm estus solis ex¬
aruit: & domus cuius fundamenta
non usq ad soliditatem petre deducꝰ¬
ta sunt. incursus imbrium & impetꝰ

Expanded text:
nia cita malunt esse quam cauta, qui tam nia cita malunt esse quam cauta, qui tam cito aedificant quam cito destruunt. et quando, aiunt, lucerna ponetur super candela­ brum? quando talentum dabitur nummulariis? dei, inquiunt, gratia temporibus et circuitu longo non indiget. haec qui feruidiores sunt erga amicitias magis quam erga religionem, quibus tardum est omne quod differtur, quasi non uel in ultima aetate tiae quam perurguere ineruditam iuuentutem, quia et multo melius est pauci temporis regnum legitimum quamquam multae possessiones cum iniustitia. aut non pretiosius ducitur exiguum auri quam multi ponderis plumbum? 73. Et omnis pars quae in primis perurguetur in nouissimo non bene dirigetur. nam et illud quod super petrosa semina­ tum est cito quidem exortum est, sed quia non habuit altitudinem terrae, ad primos statim aestus solis exaruit. et domus, cuius fundamenta non usque ad soliditatem petrae deducta sunt, incursus imbrium et impetns
Abbreviated transcription (Latin):
inipsis ut ita dicam medullis meis
conficior & consumor.continuatisq
suspiriis tabesco: carnib ac coto corpore
deliquesco. Hon ꝑmittit hic angor
erecto acresupino pectore & elatis ac
sublimb oculis incedere: s humiliat
animam meam. & contrahit mentẽ:
ipsi quoq linguȩ uincula ĩponit
& frena: nec me ꝑmittit qͦmͦ aliis p̃ee
debeam cogitare. neq qͦmͦ alios emen¬
dẽ aut corrigam᷑s qͦmͦ ipse si fieri
potest. iram futuri iudicii effugiam
uenientem: & parum aliquid meip¬
sum afilio ꝑditionis abstraham. &
faciam alienum. Mundari enim pͥus
oportet & sic alios mundare. sapientẽ
fieri & sic alios facere sapientes: lum̃
estici & ita alios illuminare. accedere
ad d̃m & ita alios adducere addm:
sc̃ificari & ita alios scĩficare. manus
habere rectas & sic indigentibus por¬
rigere manum: recti ẽẽ consilii & alip
sic rectum dare consilium. Et quan¬
do inquiunt ista erunt. hi qui om¬

Expanded text:
in ipsis, ut ita dicam, medullis meis in ipsis, ut ita dicam, medullis meis conficior et consumor continuatisque suspiriis tabesco carnibus ac toto corpore deliquesco. non me permittit hic angor erecto ac resu­ pino pectore et elatis ac sublimibus oculis incedere, sed humiliat animam meam et contrahit mentem, ipsi quoque linguae uincula inponit ac frena nec me permittit quomodo aliis praeesse debeam cogitare neque quomodo alios emendem aut corrigam, sed quomodo ipse, si fieri potest, iram futuri iudicii effugiam uenientem et parum aliquid me ipsum a filio perditionis abstraham et faciam alienum. mundan enim prius oportet et sic alios mundare, sapientem prius fieri et sic alios facere sapientes, lumen effici et ita alios inluminare, accedere ad deum et ita alios adducere ad deum, sanctificari et ita alios sanctificare, manus habere rectas et sic indigentibus porrigere manum, recti esse consilii et sic aliis rectum dare consilium. 72. Et quando, inquiunt, ista erunt? hi qui om
Abbreviated transcription (Latin):
quidem inmedium audeo. in quo
dñs discipulos suos ad p̾dicationem
mittens. desingulis quibq qualit᷑
agere debeant designabat: quales
ipsi ẽẽ. quibus etiam indumentis
quibq calciamentis uti deberent:
quam expediti. quam ab omnib pene
nudi. & ut ita dicam celestes incedere
suꝑ t̾ram: ut & non minus exemplo
uitȩ uirtutem quam uerbis doceren.
ac dictorum fidem gestorum ueritas
comprobaret.S & illud quoq: me ñ
mi nus commouet.cumpharisei
arguunt᷑ & scribȩ quos utiq nos opor¬
tebat inuirtute ac iusticia suꝑare:
& uereor. ne nunc force eos inmalia
suꝑemus. ita ut competat nobis &̃
illud dici: serpentes. generatio uꝑ¬
arũ. & duces ceci. & culicem colan¬
tes & camelum glutientes. & seplil¬
chra de albata. uelut intrinsecus
immundi. & extrinsecus religiosi.
parapsides mundȩ de foris. & alia
quȩcumq in illos uel dicta uel ex¬
probrata sunt. Has egomet mecum
cogitationes dieb ac noctibus uoluens.

Expanded text:
quidem in medio audeo, in quo quidem in medio audeo, in quo dominus discipulos suos ad praedicationem mittens de singulis quibusque qualiter agere debeant designabat: quales ipsi esse, quibus etiam indumentis quibusque calciamentis uti deberent, quam expediti, quam ab omnibus paene nudi et, ut ita dicam, caelestes incedere super terras, ut non minus exemplo uitae uirtutem quam uerbis docerent ac dictorum fidem gestorum ueritas conprobaret. 70. Sed et illud quoque me non minus commouet, cum Pharisaei arguuntur et scribae, quos utique longe nos oportebat in uirtute ac iustitia superare. et uereor nunc, ne forte eos in malitia superemus, ita ut conpetat nobis etiam illud dici: \'serpentes, generatio uiperarum et duces caeci et culicem colantes et camelum gluttientes et sepulcra dealbata, uelut intrinsecus inmundi et extrinsecus religiosi, parapsides mundae deforis\' et alia quaecumque in illos uel dicta uel exprobrata sunt. 71. Has egomet mecum cogitationes diebus ac noctibus uoluens
Abbreviated transcription (Latin):
& qui obtinent legem meã non scie¬
bant me: & pastores impie agebãt
innie. Tum deinde dic̃. Pastores in¬
prudentes. & dñm non exquisier̃t: &
ꝓpt̾ea non intellexit omnis grex. &
disꝑsus ẽ. Et rursus. Pastores simul
corruꝑunt uineam meam. & pol¬
luerunt portionem meam quȩ e¬
rat desiderabilis: fecerunt eam de¬
sertam & in accessibilem. Et rursus
ad uersus eos mouet᷑ & dic̃. Opasto¬
res quiꝑdunt & disꝑgunt oues
gregis mei. Propt̾ea hȩc dic̃ dñs ad¬
uersus pastores. Popłm meum uos
disꝑdidistis: & oues meas expulis¬
tis & non requisistis. Ecce ego da¬
bo uindictam suꝑ uos: scd̃m pessi¬
mas adinuentiones ur̃as. Ululare
quoq pastores p̃cipit. & lugere ari¬
etes ouium: quia adimpleti sunt di¬
es corum adiugulandum.S quid
dẽmoror. tam multa de uet̾ib ꝑfereis
ẽẽ iubet & sobrios: non uinolentos. ñ
ꝑcussores. docibiles. inomnibus incul¬
pabiles. Illud uͦ capitulum ne ꝓferre

Expanded text:
et qui obti- nent legem meam non scieet qui obti- nent legem meam non sciebant me, et pastores inpie agebant in me. tum deinde dicit: pastores inpru­ dentes et dominum non exquisierunt. et propterea non intellexit omnis grex et dispersus est. et rur­ sum: pastores multi corruperunt uineam meam et polluerunt portionem meam, quae erat desidera­ bilis; fecerunt eam desertam et inaccessibilem. et rursum aduersum eos mouetur et dicit: o pastores, qui perdunt et dispergunt oues gregis mei! propterea haec dicit dominus aduersum pastores: populum meum uos dispersistis et oues meas expulistis et non requisistis. ecce ego dabo uindictam super uos secundum pessimas adinuentiones uestras. ulu­ lare quoque pastores praecipit et lugere arietes ouium, quia adinpleti sunt dies eorum ad iugulandum. 69. Sed quid demoror tam multa de ueteribus proferesse iubet et sobrios, non uinolentos, non percussores, docibiles, in omnibus inculpabiles. illud uero capitulum ne proferre
Abbreviated transcription (Latin):
quod errat non reuocãt. quod ꝑiit
non requirt: & quod ualidius ẽ non
conseruant. s affligunt. & conficiunt
& disꝑgunt. ita ut disꝑgant᷑ oues ꝑ
omnes campos & ꝑomnes montes.
proeo quod non sint pastores: & effici-¬
unt᷑ oues in dep̃dationem auibus
cȩli & bestiis terrȩ: dum nonẽ qui reqͥ¬
rat. neq qui conuertat. Unde & ita
ꝓeo quod ita sunt. & factȩ sunt oues
meȩ inp̃dam. ecce ego ad pastores:
& exquiram oues meas de manib
eorum. Et illas quidem congrega¬
re se dic̃ ac reparare: illos uͦ passuros
ea quȩ malis pastorib p̾parata sunt.
Nerũ
ne singula queq dinume¬
ranᷤ
propħarũ dicta. sermo
longius ꝓtrabam:unius
maret᷑ inutero agnitus ẽ. & anteꝙͣ. ex
uulua ꝓcederet scĩficatus ẽ. iheremi¬
as hic e. cȩt̃os p̃teribo. Querit hic a¬
quam capiti suo & oculis suis fontẽ
lacrimarum. ut digne possit deblere
Sacerdotes non dixerunt ubi ẽ dñs:

Expanded text:
quod errat non reuocant et quod periit quod errat non reuocant et quod periit non requirunt et quod ualidius est non conseruant, sed adfligunt et conficiunt et dispergunt, ita ut dispergantur oues per omnes campos et per omnes montes pro eo, quod non sint pastores, et efficiuntur oues in depraedationem auibus caeli et bestiis terrae, dum non est qui requirat neque qui conuer­ tat. unde et ita eo quod haec ita sunt et factae sunt oues meae in praedam. ecce ego ad pastores, et exquiram oue3 meas de manibus eorum. et illas quidem congregara se dicit ac reparare, illos uero passuros ea quae malis past/.ibus praeparata sunt. 67. Uerum ne si gula quaeque dinumerans prophetarum dicta sermonem in longius protraham, unius maretur in utero agnitus est et antequam ex uulua procederet sanctificatus est — Hieremias hic est —, ceteros praeteribo. quaerit hic aquam capiti suo et oculis suis fontem lacrimarum, ut digne possit deSere Isacer­ dotes non dixerunt: ubi est dominus?
Abbreviated transcription (Latin):
terire non possumus: quitam p̾clara
uidet tamq magnifica: qui misteri¬
a tam recondita enuntiat: qͦmͦ specu¬
latoribus p̃cipit nereticeant malici¬
am inciuitate. & gladium suꝑ eam
uenientem: quia neq ipsis expedit
& alio loco qͦmͦ luctum quendam sr̃
pastores introducit dicens. Ne suꝑ
Et rursum. fili hominis dic ei. Tues
terra suꝑ quam non pluet: suꝑ ꝙͣ
yber non descendet indie irȩ. Inme¬
dio autem tui principes tui sicut
leones rugientes & diripientes p̃dã.
atq animas comedentes ꝑ potenti¬
am. Et paulo post rursum. Sacer
dotes inqͥt contemr nebant legẽ
meam. & polluebant sc̃a meaͤ int̾
immundum & scm̃ non discernebãt.
& asab¬
batis meis obuelabant ocu¬
los
suos. Comminat᷑ quoq
con¬
summare se parietem & eos qui lini¬
unt uel ungunt eum: qͦd sunt illi
qͥt domum isrł scđ̾m cor suum: quod
medunt &lana induunt᷑: qui quod
tant. qui contritum non colligunt. qui

Expanded text:
terire non possum, qui tam praeclara terire non possum, qui tam praeclara uidet tamque magnifica, qui mysteria tam recondita enuntiat, quomodo speculatoribus praecipit, ne reticeant malitiam in ciuitate et gladium super eam uenientem, quia neque ipsis expedit et alio loco quomodo luctum quendam super pastores introducit dicens: uae super et rursum: fili hominis, dic ei: tu es terra, super quam non pluit, super quam imber non descendit in die irae; in medio autem tui principes tui sicut leones rugientes et diripientes praedam atque animas comedentes perpotentiam. et paulo post rursum: sacer­ dotes, inquit, contemnebant legem meam et pollue­ bant sancta mea; inter inmundum et sanctum non discernebant, et asabba­ tis meis obuelabant oculos suos. comminatur quoque consummare se parietem et eos qui lutant uel ungunt eum, qui sunt illi quit, domum Israhel secundum cor suum, quod medunt et lana induuntur, qui quod tant, qui contritum non conligant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
gła eorum: uox frementium leonũ.
quia et hȩc passi sunt. Et tamquã
inpresentia ac sub oculis lamentati¬
onem ponit: & luget eos qui indig¬
na patiunt᷑. Cum deinde paulo in¬
uidiosius repetit. & amarius ꝓseqͥt᷑
dicens. Pascite oues iugulationis. qͣs¬
qui comparant iugulant. nec peni¬
tentiam agunt: & qui uendunt eas
dicunt. Benedictus dñs: qm̃ ditati
sumus. Et pastores earum nichil pa¬
tiebant᷑ nec dolebant ꝓ his. Propt̾ea
non parcam ultra his qui habitant
terram: dicit dñs. Et iterum ait. Ex¬
ẽ furor meus suꝑ pastores: & suꝑag
nos usitabo. Multa quoq addit &
aduersum populum: & aduersum
popłi duces cum ingentibus minis.
Uerum ego metuo ne molestior uide¬
ideo omitto plura retexere. Pret̾eo &
duos illos qui apud danielem referui
senores: dequibus predixerat dñs.
quia ꝓcessit iniquitas exbabilone ase¬
moribus qui uidebant᷑ populum gu¬
bernare. Iezechielem sane omnino p̾

Expanded text:
glo­ ria eorum: uox frementium leonum, glo­ ria eorum: uox frementium leonum, quia haec et haec passi sunt. et tamquam in praesentia ac sub oculis lamentationem ponit et luget eos qui indigna patiuntur. tum deinde paulo inuidiosius repetit et amarius prosequitur dicens: pas c it e ouesiugulationis, quasquiconparantiugu­ lant nec paenitentiam agunt. et hi qui uendunt eas dicunt: benedictus dominus, quoniam ditati sumus. et pastores earum nihil patiebantur nec dolebant pro his. propterea non parcam ultra his qui habitant terram, dicit dominus. et iterum ait: exsest furor meus super pastores, et super agnos uisitabo. multa quoque addit et aduersum populum et aduersum populi duces cum ingen- tibus minis. uerum ego metuo, ne molestior uideideo omitto plura retexere. 64. Praetereo et duos illos qui apud Danihelum referuntur seniores, de quibus praedixerat dominus: quia processit iniquitas ex Babylone a senioribus. qui uideban- tur populum gubernare. Ezechihelum sane penitus prae-_
Abbreviated transcription (Latin):
exa cerbat dñm iniuria sacerdotum:
ut etiam ipsa sacͥficia repellat acres¬
puat. Tachariȩ autem cum recordatꝰ
fuero. ꝑhorresco. falcem deferentis
e cȩlo: qui & ipse similit̾ aduersum sa¬
cerdotes multa testat᷑. S & iħm ipsũ
sacerdotem magnum sordidis uesti¬
bus introducit: quibus ablatis. can¬
didis eum & sacerdotalibus induit.
S & quȩ cumq angelus adeum loqͥ¬
t᷑. quam uis hec maiora quam ad ho¬
mines ꝑtinet uideant᷑. & humani sa¬
cerdotii suꝑgredi statum. atq idõ silen¬
tio tegenda sint. tamen qͦ qͦmͦ etiam
ipsi iħu adextris stare ⁊ abulus dicit᷑.
& aduersari ei. Quȩ res utiq mͥfragili
homini multo maiorem incutit me¬
tum: cautelamq denuntiat. Quan¬
tum uͦ ceteros pastores incusat &¬
culpat: quantum castigat & corri¬
pit: Quis ẽ tam saxei cordis & ada¬
mantinȩ duriciȩ.qui non audiens
intremiscat: Nox inqͥt lamentan-¬
tium pastorum. quia misera factaẽ

Expanded text:
exacerbat dominum iniuria sacerdotum, exacerbat dominum iniuria sacerdotum, ut etiam ipsa sacrificia repellat ac respuat. 62. Zachariae autem cum recordatus fuero, perhorresco falcem deferentis e caelo, qui et ipse similiter aduersum sacerdotes multa testatur. sed et lesum ipsum, sacerdotem magnum, sordidis uestibus introducit, quibus ablatis candidis eum et sacerdotalibus induit. sed et quaecumque angelus ad eum loquitur, quamuis haec maiora quam ad homines pertinet uideantur et humani sacerdotii supergredi statum atque ideo silentio tegenda sint, tamen quoquo modo etiam ipsi Iesu a dextris stare diabolus dicitur et aduersari ei. quae res utique mihi fragili homini multo maiorem incutit metum cautelam­ que denuntiat. 63. Quantum uero ceteros pastores incusat et culpat, quan­ tum castigat et corripit! quis est tam saxei cordis et adaman­ tinae duritiae, qui non audiens intremescat? uox, inquit, lamentantium pastorum, quia misera facta est
Abbreviated transcription (Latin):
nunc etiam obiurgantem quod no¬
men dñi sꝑant: qui etiam addit
interrogantibus se in quo nomen
dñi sp̃uimꝰ. & dicit. in eo quod ad mo¬
uistis altari meo panes pollutos. & es¬
cas ex rapina: & quod tales uotiuas su¬
as uictimas offerrẽt regi omnium dõ.
quales si pͥncibus suis ortulissent.
susceptȩ non essent. clauda scilicet &
morbida & corrupta acpolluta ani-¬
malia. Tum deinde etiam leuitas tes¬
tamenti dĩ commnonet. quod ẽ testam̃¬
tum uitȩ & pacis: ut timore timeatis
dñm & afacie nominis eius reuereami¬
ni. Lex inqͥt hec erat ueritatis in ore eiꝰ.
& iniquitas non fuit in labiis eiꝰ. In pa¬
ce directus ẽ & ingressus ẽ mecum. &
multos ab iniquitate conuertit. qm̃
ꝓferre cum his etiam maledictorum
sermones: s timeo subtrahere aliquid
ueritati: quantum sufficit tamen & ex¬
pedit ꝓferam. Non ultra inquit respi¬
ciam ad hostias uestras: nec suscipiam¬
eas de manib ur̃is. Et tantum ẽ quod

Expanded text:
nunc etiam obiurgantem quod nonunc etiam obiurgantem quod nomen domini spernant? qui etiam addit interrogantibus se: in quo nomen domini spreuimus? et dicit: in eo quod admouistis ad altare panes pollntos et escas ex rapina. et quod tales uotiuas suas uictimas offerrent regi omnium deo, quales si principibus suis obtulissent susceptae non essent, clauda scilicet ac morbida et corrupta ac polluta animalia. tum deinde etiam Leuitas testamenti dei commonet — quod est testamentum uitae et pacis —: ut timore timeatis dominum et a facie nominis eius reuerea­ mini: lex, inquit, erat ueritatis in ore eius et ini- quitas non fuit in labiis eius. in pace directus est et ingressus est mecum et multos ab iniqui­ tate conuertit, quoniam nollem autem proferre cum his etiam maledictorum sermones, sed timeo subtrahere aliquid ueritati. quantum sufficit tamen et expedit, proferam: non ultra, inquit, respiciam ad ho­ stias uestras necsuscipiameasdemanibusuestris. et tantum est quod
Abbreviated transcription (Latin):
delitatem hanc. & impietatem in
conspectu meo: factum ẽ iudicium:
& iudex accepit. Propt̾ea subuertit᷑
lex: & non ꝑducitur ad finem iudi¬
dete contemptores & aspicite. & ad¬
miramini mirabilia & ext̾minamini:
qm̃ opus ego oꝑor. Et quid opus ẽ
omnia ꝓferre. quȩ continet cõmi¬
natio: Transeamus modice tristiora.
Cum gͦ uel defleuisset impios. uel ali¬
quatenus reuocasset amalis: reuoca¬
re conat᷑ etiam pͥncipes & doctores
malos. ꝓhibens eos turbulenta aqͣ
potare gregem. id ẽ uti debere u̾bo
limpido & ꝑspicua sinceraq doctritia:
& ebrietatem legis. id ẽ errores malȩ
intelligentie ne quatͣ ꝓximis ꝓpina¬
re. neq speluncas eorum ad habita¬
culum serpentibus ac bestiis p̾para¬
re. quod ẽ in animas auditorum co¬
gitationes malas inicere. & consilia
uenenata demergere. Isti quidem talia
apud nos & detalibus disputant: Ma-¬
lachiam uero qͦmͦ feremus. nunc in¬
crepantem sacerdotes amarissime.

Expanded text:
lici­ tatem hanc et inpietatem? in lici­ tatem hanc et inpietatem? in conspectu meo fac­ tum est iudicium et iudex accipit. propterea sub­ uertitur lex et non perducitur ad finem iudidete, co ntemptores, et aspicite et admira­ mini mirabilia et exterminamini, quoniam opus ego operor. et quid opus est omnia proferre quae continet comminatio? transeamus modice tristiora. cum ergo uel defle­ uisset inpios uel aliquatenus reuocasset a malis, reuocare conatur etiam principes et doctores malos prohibens eos tur­ bulenta aqua potare gregem, id est uti debere uerbo limpido et perspicua sinceraque doctrina et ebrietatem legis, id est errores malae intellegentiae, nequaquam proximis propinare neque speluncas eorum ad habitandum serpentibus ac bestiis praeparare, quod est in animas auditorum cogitationes malas inicere et consilia uenenata demergere. isti quidem talia ad nos et de talibus disputant. 61. Malachiam uero quomodo feremus nunc increpan­ tem sacerdotes amarissime,
Abbreviated transcription (Latin):
post messores. uel racemus pꝰ uindemi¬
atores inueniat᷑. Arguit inchilomi¬
nus interdum & pͥncipes munera ex¬
petentes. & iudices uerba ad gr̃am lo¬
quentes: & pene similit̾ sic̃ beatus da¬
uid exclamat. saluum me fac dñe
nobis etiam lamentationẽ iniun¬
git. & luctum precipit his qui alta¬
rio deseruiunt. cum famis uastitas
immineret: intantum delicie & atfly¬
entia prohibent᷑ inpenuria. Cet̾orũ
& predicare curationem: senes qͦq
& paruulos adhibere. etates omni
sera facta ẽ terra. & ablata ẽ de do¬
mo dñi libatio & hostia: ut ꝑ nimi¬
am humilitatem miscdiam mere
qui feruentiorib usus eloquiis ad
ipsum sermonem suum contu¬
lit dm̃: & uelut benignitatis dñicȩ
fiducia. ꝓiniquitate iudicii in ipsũ
ut ita dixerim dñm inuehit᷑ dicẽs.¬
usq qͦ dñe clamabo & non exaudies
uociferabor adte uim patiens. & ñ
saluabis: Ut quid mͥ ostendisti
labores & dolores ut aspiciam infi¬

Expanded text:
post messores uel racemus post uindemipost messores uel racemus post uindemiatores inueniatur, arguit nihilo minus interdum et principes expetentes et iudices uerba ad gratiam loquentes et paene similiter sicut beatus Dauid exclamat: saluum me fac, domibeatus etiam lamentationem iniungit et luctum praecipit his qui altari deseruiunt, cum famis uastitas inmineret — in tantum deliciae et afluentia prohibentur in penuria ceterorum et praedicare curationem, senes quoque et paruulos adhibere, aetates omni sera facta est terra et ablata est de domo domini libatio et hostia —, ut per nimiam humilitatem misericordiam merermbacum? qui feruentioribus usus eloquiis ad ipsum sermonem suum contulit deum et uelut benignitatis dominicae fiducia pro iniquitate iudicum in ipsum, ut ita dixerim, inuehitur duo, domine, clamabo, et non exaudies? uociferabor ad te uim patiens, et non saluabis? ut quid mihi ostendisti labores et dolores, ut aspiciam infe
Abbreviated transcription (Latin):
aut nullum. & lapsus contempͣbilis:
Et quidem multum mͥ metum inten¬
tat hinc quidem beatus osee: iudiciũ
dicens eẽ de nobis sacerdotibus & de
pͥncipibus. Qm̃ inqͥt laqueus facti
sumus inspecula. & sicut rece quod
sum abhis qui humanas animas
capiunt.S & desecandos ẽẽ malos
ꝓph̃as comminat᷑. & igni consum̃dos
iudices eorum: cessandum qͦq ẽẽ
abungendis regibus & pͥncipib or¬
dinandis qm̃ ipsi sibi statuerunt re
beatus micheas. non ferens fabrica¬
ri sion insanguine. &i. erłm inini¬
quitate pͥncip um suorum qui cum
muneribus iudicabant. & cuiꝰ sacer¬
dotes cum merredib respondebalł
& ꝓphȩ cum pecunia diuinabant.
ꝓ quib uel aliis similib iniquitati¬
bus dicit syon sicut ager arabitur.
& iHrłm sicut casa inpomerio relin¬
quet᷑. & mons in quo domus dei ẽ
erit sicut lucus siluȩ. lugens quoꝙ
quad rarum quem que inueniat rec̃¬
te incedentium: uelut si spica alicubi

Expanded text:
aut nullum et lapsus contemptibilis? aut nullum et lapsus contemptibilis? et quidem multum mihi metum intentat. hinc quidem beatus Osee iudicium dicens esse de nobis sacerdotibus et principibus: quoniam, inquit, laqueum facti sumus ip specula et sicut rete quod  extensum est ab his qui humanas animas capiunt. sed et desecandos esse malos prophetas com­ minatur et igni consumendos iudices eorum. cessandum quoque esse ab ungendis regibus et principibus ordinandis, quoniam ipsi sibi statuerunt regbeatus Michaeas non ferens fabri­ cari Sion in sanguine et Hierusalem in iniquitate principum suorum, qui cum muneribus iudicabant, et cuius sacerdotes cum mercedibus respondebant et prophetae cum pecunia diuina­ bant. pro quibus uel aliis similibus iniquitatibus dicit quia Sion sicut ager arabitur et Hierusalem sicut casa in pomario derelinquetur et mons, in quo domus dei est, erit sicut lucus siluae. lugens quoque quod rarum quemque inueniat recte incedentium, uelut si spica ali­ cubi
Abbreviated transcription (Latin):
etianrsi abi erłm incircuitu usq ad
illiricum repleat eugłio xp̃i. etiam¬
si usq ad tercium cȩlum raptꝰ ascen¬
dat. etiamr si inparadisum deducat᷑.¬
& ibi audiat uerba quȩ non licet ho¬
minib loqui: in his omnibus non
głat᷑ nisi tantum in infirmitatibus
suis. S hec paulus: & si qui forte insp̃u
similes ei. Nos uͦ uereor. ne scdm illud
quod scriptum ẽ. stulti simus pͥncipes
thaneos. aut exactores populos race¬
mantes. uel beatificantes populum
ad seductionem. qui & semitas pedũ
illusores dominabunt᷑ eorum. & u¬
uenes p̾positi. & pueri sensibus simꝰ.
qui fortasse ne panem quidem uel
uestimentum habeamus adhoc ipsẽ
ut pͥncipes aliorum simꝰ: aut ꝓpħȩ
docentes iniqua. & qͥ beatificqͣmur
incassum. Multum certe nobis de ẽ
ut simus sacerdotes loquentes incor¬
de i erłm. quȩ omnia isaias impuca
& exprobrat: cuiꝰ labia ꝑseraphin
osum cordi sensibili: ꝑ iculum uͦleue

Expanded text:
etiamsi ab Hierusalem in circuitu usque ad etiamsi ab Hierusalem in circuitu usque ad Illyricum repleat euangelium, etiamsi usque ad tertium caelum raptus ascendat, etiamsi in paradisum deducatur et ibi audiat uerba quae non licet hominibus loqui, in his omnibus non gloriatur nisi tantum in infirmitatibus suis. sed haec Paulus et si qui forte sunt in spiritu similes ei. nos uero uereor ne secundum illud quod scriptum est stulti quidam simus principes Taneos aut exactores populos racemantes uel beatificantes populum ad seductionem et semitas pedum inlusores domi­ nabuntur eorum et iuuenes praepositi et pueri sensi­ bus, qui fortassis ne panem quidem uel uestimentum habea­ mus ad hoc ipsum ut principes aliquorum simus, aut prophe- tae docentes iniqua et qui beatificamur in cassum. multum certe nobis deest, ut simus sacerdotes loquentes in corde Hierusalem. quae omnia Esaias inputat et exprobrat, cuius labia per Seraphin osum cordi sensibili, periculum uero leue
Abbreviated transcription (Latin):
inflari ꝑ scientiam. neq carnem ad¬
uersus sp̃m erigere: Pugnat gͦ ille
ꝓomnibus. orat ꝓomnibus. zelatur
omnes zelo dei: accendit᷑ ꝓ omnibus.
& inflaminat᷑ ꝓhis qui extra legem
sunt. ꝓhis qui in lege sunt. Magister
gentium. iudeorum aduocatus: ꝓ
quibus etiam audet aliquid ultra
quam fas ẽ. ꝓfr̃ib scilicet scđm car¬
nem ut & ego audeam aliquid simi¬
le dicere. ułtra mandatum dei nitit᷑.
Nam ꝓximos suos non sicut se.s plus
quanise diligit. Deniq se etiam ab¬
iecto: illos ꝓse introduci orat ad xp̃os.
Osingłarem mentis magnificentiã:
o cȩlestem sp̃c calorem. Imitat᷑ & in
hoc xp̃m qui factus ẽ ꝓ nobis ma¬
ledictum. qui infirmitates nr̃as tu¬
lit. & languores nr̃os portauit. & eli¬
git ut ita dicam extra pietatem fieri
dicam ꝑ singulas Uiuit non sibi s xͦ.
& predicatione uerbi mundum sibi
crucifigit. & se mundo. Omnia par¬
ua ducit & exigua ꝓ desidero xp̃i:

Expanded text:
inflari per scientiam neque carnem adinflari per scientiam neque carnem aduersum spiritum erigere? pugnat ergo ille pro omnibus, orat pro omnibus, zelatur omnes dei zelo, accenditur pro omnibus et inflammatur, pro his qui extra legem sunt, pro his qui in lege sunt, magister gentium, Iudaeorum aduocatus. pro quibus etiam audet aliquid ultra quam fas est, pro fratribus scilicet secundum carnem, ut et ego audeam simile aliquid dicere. ultra mandatum dei nititur; nam proxi- mos suos non sicut se sed plus quam se diligit. denique se etiam abiecto illos pro se introduci orat ad Christum. o singularem mentis magnificentiam! o caelestem spiritus calo­ rem! imitatur et in hoc Christum, qui factus est pro nobis maledictum, qui infirmitates nostras tulit et languores nostros portauit et elegit, ut ita dicam, extra pietatem fieri dicam per singula? uiuit non sibi sed Christo et praedicationi uerbi; mundum sibi crucifigit et se mundo; omnia parua ducit et exigua pro desiderio Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
gam minat᷑. nunc erigit᷑ ad uersum
erectos. nunc efficit᷑ discipulis tãꝙͣ
sinucrix foueat filios suos. Hunc apło¬
rum ẽ omnium minimus: nunc do¬
cumentum sui pollicet᷑ ꝑ eum qui in
se loquit᷑ xp̃c. Hunc reuerti desidãt
& ẽẽ cum xp̃o: nunc ꝑmanere incar¬
ne. ꝓpt̾ eos qui indigent. necessariũ
ꝓbat. Non enim quȩ sua sunt s que¬
rit quȩ filiorũ sunt. eorum quos in
głarit᷑ ob seruandum ẽ his qui spũa¬
libus populis p̾sunt. ut inomnibus
que sua sunt negligant & contenr nãt
monili mortificatione xp̃i ador¬
natꝰ. excelsior ẽ supra omne quod caR¬
nale ẽ. Exultat gͦ insp̃ualibus & gła¬
tur: & cum nonsit imꝑitꝰ inscientia.
tam̃ ꝑspeculum & in enigiate uide¬
re se dicit. Confidit sp̃u: & tam̃ corpꝰ
affligit uelut clandestinum aduer¬
sarium destruens. Quid nos edocens
ꝑhec & qͥd erudiens: nͥ nichil exhis
quȩ deorsum sunt presumere.neq

Expanded text:
gam minatur; nunc eri- gitur aduersum gam minatur; nunc eri- gitur aduersum erectos, nunc efficitur discipulis tamquam si nutrix foueat paruulos suos; nunc apostolorum omnium est minimus, nunc documentum sui pollicetur per eum qui in se loquitur Christus; nunc reuerti desiderat et esse cum Christo, nunc permanere in carne propter eos qui indigent necessarium probat; non enim quaerit quae sua sunt, sed quaerit quae filiorum sunt eorum, quos in gulariter obseruandum est his qui spiritalibus populis praesunt, ut in omnibus quae sua sunt neglegant et contemnant monili mortificatione Christi adornatur; excelsior est supra omne quod carnale est, exultat autem in spiritalibus et gloriatur; et cum non sit inperitus in scientia, tamen per speculum et in aenigmate uidere se dicit. confidit spiritui, et tamen corpus adfligit uelut clandestinum aduersarium destruens, quid nos edocens per haec et quid erudiens nisi nihil ex his quae deorsum sunt praesumere neque
Abbreviated transcription (Latin):
studium aclaborem s & curarum
uarietatem & lenitatem dicam: &
iterum austeritatem. aut ex utroꝙ
temꝑam̃tum. ut neq multa asꝑitate
ex ulceraret. neq nimia benignitate
resolueret. Leges dat seruis & dñis.
pͥncipibus & subiectis:ꝰ uiris & mulieri¬
bus. parentibus & liberis. nuptis & in¬
nuptis. continentibus & luxuriasis:
sapientibus & insipientibus. circum¬
carni. Pro aliis quidem letat᷑ & grãs
agit. alios uͦ castigat & corripit: alios
gaudium & coronam nominat. alios
uͦ stulticiȩ notat :̾cum aliis quidem
bene currentib currit. alios male cu¬
pientes refrenat & reucat. Hunc se pa¬
rat de ȩccłia. nunc recipit & caritatẽ
confirmat. Nunc luget aliquos. nunc
letificat᷑ ex aliis: nunc lacte potat. nc̃
misteria reuelat: nunc se deicit & ex¬
equat humilibus. nunc secum erigit
humiles et exaltat. nunc ꝓponit
sp̃m mansuetudinis. nunc suꝑbis &
arrogantibus apłicȩ potestatis uir-¬

Expanded text:
studium ac laborem? sed cura­ rum studium ac laborem? sed cura­ rum uarietatem? sed lenitatem dicam et iterum austeritatem aut ex utroque temperamentum, ut neque multa .asperitate exulceraret neque nimia benignitate resolueret? leges dat seruis et dominis, principibus et subiectis, uiris et mulieribus, parentibus et liberis, nuptis et innuptis, continentibus et luxuriosis, sapientibus et insipientibus, circumcarni. pro aliis quidem laetatur et gratias agit, alios uero castigat et corripit; alios gaudium et coronam nominat, alios uero stultitiae notat; cum aliis quidem bene currentibus currit, alios autem male currentes refrenat et reuocat. nunc separat de ecclesia, nunc recipit et caritatem confirmat; nunc luget aliquos, nunc laetificatur ex aliis; nunc lacte potat, nunc mysteria reuelat; nunc se deicit et exaequat humilibus, nunc secum erigit liumiles et exaltat; nunc proponit spiritum mansuetudinis, nunc superbis et adrogantibus apostolicae potestatis uir
Abbreviated transcription (Latin):
cilia. carceres. uincula. accusatores.
iudicia cotidiana. & momentaneas
mortes. quod insporta ꝑ murum
de missus ẽ. quod lapidatꝰ ẽ. quod uin¬
gis cesus ẽ: omitto circũitus orbis t̾rȩ.
ꝑicula in mari. interris. diei ac nocͥ¬
tis ꝓ funda nͦufragia. ꝑicula fluminũ.
ꝑicula latronum. ꝑicula ex genere.
ꝑicula infalsis fr̃ibus. manuum la¬
boreuictum quesitum. sine sumptu
eugłm: quod cheatrũ factus ẽ homi¬
nib & angłis is qui medius dĩ & homi¬
num consistebat: ꝓhominibus quide
agones & certamina sustinens.deo
autem substantialem populum com¬
parans & acquirens. Pret̾ hec gͦ
omnia. quis digne exponere ualeat
cotidianam ꝓ singulis ꝓuidentiam.
& sollicitudinem omnium eccłiaru:
Erga omnes misericors: erga om̃s
fr̃no distentus affectu. Offendicułm
quis patiebat᷑.: & paulus non infirma¬
batur: Scandalirabat᷑ alius: & pau¬
lus non urebat᷑: S docendi enumerẽ

Expanded text:
cilia, carceres, uincula, accusatores, cilia, carceres, uincula, accusatores, iudicia, cotti­ dianas et momentarias mortes; quod in sporta per murum demissus est, quod lapidatus est, quod uirgis caesus est; omitto circuitus orbis terrae, pericula in mari, pericula in terris, diei ac noctis profundum, naufragia, pericula fluminum, pericula latronum, pericula ex genere, pericula in falsis fratri- - bus, manuum labore uictum quaesitum, sine sumptu euange­ lium; quod theatrum factus est et hominibus et angelis is qui medius dei et hominum consistebat, pro hominibus quidem agones et certamina sustinens, deo autem substantialem popu- lum conparans et adquirens. praeter haec ergo omnia quis digne exponere ualeat cottidianam pro singulis prouidentiam et sollicitudinem omnium ecclesiarum? erga omnes miseri­ cors, erga omnes fraterno distentus affectu: offendiculum quis patiebatur, et Paulus infirmabatur; scandalizabatur alius, et Paulus urebatur. 54. Sed docendi enumerem
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰmodi ꝓcurationem populis p̾fue¬
runt sic̃ moyses. uel aaron. uel iħs.
aut elias. aut heliseus. omnesq iudi¬
ces. samuel qͦq & dauid & multitudo
cȩtera ꝓphetarum. ioħ̃em qͦq baptis¬
tam. s & duodecim discipłos dm̃.
atq eos qui uel cum ipsis. uel post
ipsos cum labore multo & sudore
populis p̾fuerunt temporibus suis
singuli: omnes hos nunc interim o-¬
mittentes. paulum solum adbibebi-¬
mus ad assertionem uerbi nr̃i: & inip¬
so & ꝑ ipsum considerabimus. quid
& quantum sit cura ac digentia ani¬
marum. uel si parum oꝑis acdiligen¬
tiȩ requirit. aut parum consilii la¬
borisq deposcit. Uideamus gͦ quid
paulus dicit de paulo: & ex ipsoquid
istua sit negotii de qͦ agit᷑ ad discamꝰ.
Omitto enumerare labores & iugili¬
as in siti & fame: miserias toleratas
infrigore & nuditate. Omitto illos
extrinsecus insidantes. intͥnsecꝰ resisten¬
tes: omitto ꝑsecutiones. iudaica con¬

Expanded text:
huiuscemodi procurationem popu­ lis praefuehuiuscemodi procurationem popu­ lis praefuerunt, sicut Moyses uel Aaron uel Hiesus aut Helias uel Heliseus omnesque iudices, Samuhel quoque et Dauid et multitudo cetera prophetarum, Iohannem etiam baptistam, sed et duodecim discipulos domini atque eos qui uel cum ipsis uel post ipsos cum labore multo et sudore populis praefuerunt temporibus suis singuli, omnes hos nunc interim omittentes Paulum solum adhibebimus ad adsertionem uerbi nostri et in ipso ac per ipsum considerabimus, quid et quan­ tum sit cura ac diligentia animarum, uel si parum operis et prudentiae requirit aut parum consilii laborisque deposcit. uideamus ergo quid Paulus dicit de Paulo et ex ipso quid istud sit negotii de quo agitur addiscamus. 53. Omitto enumerare labores et uigilias, in siti et fame miserias toleratas, in frigore et nuditate; omitto illos extrin. secus insidiantes, intrinsecus resistentes; omitto persecutiones, Iudaica con
Abbreviated transcription (Latin):
noscant imꝑitiam suam. Unde mͥui
det᷑ digne eis & competent᷑ dictum sa¬
lomonis aptari qͦ ait. E st malitia ꝗͣ.
uidi sub sole.qui uidet᷑ iurum apud
se sapiens ẽẽ. Hoc autem sine dubio
longe nequius ẽ. si etiam doctor sub¬
roget᷑ aliorũ: qui semet ipsum igno
ingentibus & luctu magis ꝙͣ. uerbis
indiget. Unde & ego frequent᷑ apud
memet ipsum miseratꝰ sum huiꝰ modi
homines:sciens quod uelle uideri sa¬
pientem. hoc ẽ omnino non ẽẽ sapi¬
entem. S grande impedimentum
ẽ hominibus ad uirtutem falsȩ & iN¬
ams głe presumptio. Cuiꝰ tamen mor
penitus effugere maculam petri &¬
omnia facti sunt. ut omnes lucri face¬
rent. Nobis uͦ satis ẽ. si uel gubernari
nos recte patiamur: & regi ab his qͥb
regendi gr̃a gubernandiq cominissa
lium fecimus mentionem. omittentes
si uidettr ceteros omnes qui uel ꝑle
gis lationem. uel ꝑꝓphetiam uel per
militiȩ magisterium uel ꝑ aliquam

Expanded text:
noscant inperitiam suam. unde mihi noscant inperitiam suam. unde mihi uidetur digne eis et conpetenter dictum Salomonis aptari, quo ait: est malitia quam uidi sub sole, uirum qui uidetur apud se sapiens esse. hoc autem sine dubio longe ne- quius, si is etiam doctor subrogetur aliorum qui semet ipsum ignoringentibus et luctu magis quam uerbis indiget. unde et ego frequenter apud memet ipsum miseratus sum huiusmodi homines sciens quod uelle uideri sapientem hoc est omnino non esse sapientem. sed grande inpedimentum est hominibus ad uirtutem falsae et inanis gloriae praesumptio. cuius tamen morbi penitus effugere macu­ lam Petri fomnia facti sunt, ut omnes lucrifacerent. nobis uero satis est, si uel gubernari nos recte patiamur et regi ab his quibus regendi gratia gubernandique concessa eius fecimus mentionem, omittentes, si uidetur, ceteros omnes qui nel per legis lationem uel per prophetiam uel per militiae magisterium uel per aliquam