comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
distretõm ñ seruat: ĩ uitiatã¬
seunt. ¶Iam sepe iustitia diꝰ
susi mod̾ excedit. crudelitatis
uitiũ gignit:⁊uimia petas
dissołom discipłie parturit. Et
gignit. Prudentis aͣ uri dis¬
cretio sollert̾ ꝓspic̃. ne boñ in¬
tium trauseat. It apd̾ quosdã
exuirtute uitiũ gignit᷑. dum

Expanded text:
discretioni non serviunt, in vitia transeunt. Nam saepe justitia, dum suum modum excedit, crudelitatis saevitiam gignit; et nimia pietas dissolutionem disciplinae parturit, et gignit. 237 5. Prudentis autem viri discretio solerter prospicit, ne bonum intium transeat 6. Item apud quosdam ex virtute vit
Abbreviated transcription (Latin):
nodcm ẽ Sitransitorie dẽm̃. E
adco fiat: erat itiq creatira a
atum e Non septies a lo missa se¬
qties ꝙ laudata ẽ creatura. que
ar̃qͣm fieret ꝑ fc̃e abillo est uisa.
sdum nos fingula laudamaꝰ iu

Expanded text:
m est. Si transitorie dictum est a Deo Fiat, erat utique creatura alatum est. 16. Non septies a Deo visa, septiesque laudata est creatura, quae antequam fieret perfecte ab illo est visa; sed dum nos sing
Abbreviated transcription (Latin):
go dñs formans lucem ⁊ creans
tenebras: s qr angłica natura q̃
non ẽ p̾uaricata lux dr. Illa ał que
p̾uaricata ẽ: tenebraꝵ noĩe ñcu¬
ꝑatur. Uñ ⁊ inpͥncipio lux atene¬
bris diuiditur. S qr ⁊hos ⁊ illosde¬
us creauit: inde dr formãs lucem
⁊ creans tenebras. uerumptn bo¬
nos angłos ñ tñi creans s ⁊ formãᷤ:¬

Expanded text:
ominus formans lucem, et creans tenebras ; sed quia angelica natura, quae non est praevaricata, lux dicitur; illa autem quae praevaricata est tenebrarum nomine nuncupatur. Unde et in principio lux a tenebris dividitur. Sed quia et hos et illos Deus creavit, inde dicitur: Formans lucem et creans tenebras. Veruntamen bonos angelos non tantum creans, sed etia
Abbreviated transcription (Latin):
spe sẽs ꝓbatur. Dies por fcͥs an¬
geli sunt: quoꝵ p̃punitatẽ ĩ si¬
uuandã ñ dies pͥmus. s dies dẽo
ẽ uinis. Et id circo ip̃e reppetitur
semꝑ: inexetutõne creature.
Qui dies hoc ẽ natura angłoꝵ
qñ creaturam ip̃am ꝯtẽplabat᷑:
quodam mꝰ uespascebut. Non aũt
ꝑmanendo ĩ eius creature ĩ tui¬
tu. s laudem eiꝰ ad dm̃ referens.
eamq melius in diuina rõne
ꝯspiciens: ꝯtinuomane fiebat.
Si u̾o ꝑman̾et neglecto treatore
increature aspectu: iã ñ uesꝑa
s nox utiq fieret. Surase crea¬
tura melius ind̾o qm ĩ seip̃a no¬
uerit: ip̃a sin cogrutio q̃ maior
in deo ẽ.dies ⁊ lux dr̃. ¶ognitõ uo
sui ĩ seip̃a ad compensatõm cogni

Expanded text:
s probatur. 13. Dies prior factus angeli sunt, quorum propter unitatem insinuandam non dies primus, sed dies dictus est unus; et idcirco ipse repetitur semper in exsecutione creaturae. Qui dies, hoc est, natura angelorum, quando creaturam ipsam contemplabantur, quodammodo vesperascebat; non autem permanendo in ejus creaturae contuitu, sed laudem ejus ad Deum referens, eamque melius in divina ratione conspiciens, continuo mane fiebat. Si vero permaneret, neglecto Creatore, in creaturae aspectu jam non vespera, sed nox utique fieret. 14. Dum se creatura melius in Deo quam in se ipsa noverit, ipsa sui cognitio, quae major in Deo est, dies et lux dicitur. Cognitio vero sua in
Abbreviated transcription (Latin):
ferior ẽ. uesꝑa nominatur. Idoq
post uesꝑam manefielat: qr dũ
suam ĩ se cognitõm sibi sat̾ non
agnosceret. ut se plenius nosse po¬
tiuss. ad dñi sese referebat crea¬
tura: in quo se dies amnoscendo
dum nos transitarie dicimus
fat aliꝙͥ. sic d̾s dñ fiat celi malu

Expanded text:
ior est, vespera nominatur. Ideoque post vesperam mane fiebat . Quia dum suam in se cognitionem sibi satisfacere non agnosceret, ut se plenius nosse potuisset, ad Deum esse referebat creatura, in quo dies se agnoscendo dum nos transitorie dicimus, fiat aliquid, sic Deus dixit Fiat coelu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e est. utiq et̾nus ⁊ ĩ ꝯmutabilis
est: lxc ẽ. ergo uoluntas eiꝰ. Ma¬
nus cantũ Orior eĩ ẽ. sonꝰ cantu.
qr suauitas cantilene ad soñuocis
ñsonus ꝑtinet ad suanitatẽ. ac
ꝑ hoc utrumq simł st̃. s ille ad ꝙ̃
ꝑtinet cantus pͥor ẽ id ẽ sonus. Ma¬
teria ex qua celum t̾raq formata ẽ
id̾o ĩ formis ucrata ẽ. qr nũd̾ ex ear
formata erant q̃ formari restabãt
Uerum ip̃a mat̾ia. ex iuchilo fcã
erat. Aliud ẽ. aliquid fĩ posse aliud
fi̾ nc̃ce ẽẽ. fieri ncc̾e ẽ: qd̾ deus nã¬
turis inseruit. fieri a posse ẽ: ꝙ exͣ
cursũ inditũ naturaꝵ creator ut
fac̾et qñq q̃ uoluit reseruauit.

Expanded text:
ipse est, utique aeternum et incommutabile est. Haec est ergo voluntas ejus. 6. Manus cantum. Prior enim est sonus cantu, quia suavitas cantilenae ad sonum vocis, non sonus pertinet ad suavitatem. Ac per hoc utrumque simul sunt; sed ille ad quem pertinet cantus prior est, id est, sonus. Materies, ex qua coelum terraque formata est, ideo informis vocata est, quia nondum ex ea formata erant quae formari restabant; verum ipsa materia ex nihilo facta erat. Aliud est aliquid fieri posse, aliud fieri necesse esse. Fieri necesse est quod Deus naturis inseruit, fieri autem posse est quod extra cursum indictum naturarum creator ut faceret quandoque voluit reservavit.
Abbreviated transcription (Latin):
retrotpra:. deo uacantinondꝑ
pncipuum s efnitas fuut temp
uio a substitutõne creature:. nõ
crea tura cepit atp̃r. Cidã anĩt
Quid fatiebat ds anqͣm celiun
faceret: Cur noua uoluntas in

Expanded text:
retro tempora Deo vacanti novam principium, sed aeternitas. Tempus vero a substitutione creaturae, non creatura coepit a tempore. 4. Quidam aiunt: Quid faciebat Deus antequam coelos faceret? Cur
Abbreviated transcription (Latin):
errorẽ ꝓpͥm ꝑtrahunt Doctores
ta e ħ̾etitoꝵ caluditas. ut sta ueris
malaꝙ bons ꝑmisceant: saluta¬
rib q reb pler̃q erroris sui urrꝰ
int̾serant. qͥ faciliꝰ possunit pͣuita
temꝑu̾si dogmatis subsp̃e ꝑsua
licoꝵ ħetici sua dc̃a ꝯscribsit: ut
indubitant̾ lecta credant᷑. Non

Expanded text:
errorem proprium trahunt. Doctores ta est haereticorum calliditas, ut falsa veris malaque bonis permisceant, salutaribusque rebus plerumque errorum virus interserant, quo facilius possint pravitatem perversi dogmatis sub specie etici sua dicta conscribunt, ut indubitanter lecta credantur. Non
Abbreviated transcription (Latin):
rit. s his qͥ eã sensu in¬
terioris intelligentie ꝑspitit. sã
reste sentiendo ĩ heresim deuoli¬
ti sunt: atq ĩ młtis ertorib de¬
fluxunt.In młtis fidelib religa

Expanded text:
rit, sed is qui eam sensu interioris intelligentiae perspicit. Nam recte sentiendo, in haeresim devoluti sunt, atque in multis erroribus defluxerunt. 3. In solis fidelibus rel
Abbreviated transcription (Latin):
discordes ad contordiam renoca¬
mus. indicto mecc̾ia ieiuruoie¬
unamus. Pospitibus pedes¬
ablumus adingilias frequen¬
tus conuenimus elemosinam
anhostum pret̾euntib paruperi¬
bus damus mimicis nr̃is quoti¬
ens petierint indulgemus Iis¬
enim oꝑibus ⁊ his similib mi¬
nura peccata cotidie redrmimłi
Ao capitalibus uero ermmunib
hon hee solum sufficit: s addende
sunt lacrime rugitus ⁊ gemitus
contuata ⁊ longo tempore pro¬
tractaierimia:. largiores elemo¬
atonimuone ecc̃e. remouentes

Expanded text:
discordes ad concordiam revocamus, indicto in Ecclesia jejunio jejunamus, pedes hospitibus abluimus, ad vigilias frequenter convenimus, eleemosynam ante ostium praetereuntibus pauperibus damus, inimicis nostris, quoties petierint, veniam indulgemus: istis operibus, et his similibus, minuta peccata redo capitalibus vero criminibus non hoc solum sufficit; sed addendae sunt lacrymae, rugitus et gemitus, continuata et longo tempore protracta jejunia, largiores eleemoone Ecclesiae removentes
Abbreviated transcription (Latin):
abrahe gremium angłorum ma¬
nibus elenetur. ⁊ indie iuditii
recepto post resurrectõm corpore
audire mereatur. euge serue lo¬
Et ut ħ que supradiximus cor¬
dib ur̃is tenatius ualeant in¬
herere ⁊ ip̃a aꝑlica lectio plemiꝰ
possit intelligi. breuiter carta
oronuuatare ⁊ in boris opibus
ꝑseuerare contendunt: nec ea¬
pitalia crimina nec minuta pc̃a

Expanded text:
Abrahae gremio Angelorum maAbrahae gremio Angelorum manibus elevetur, et in die judicii recepto per resurrectionem corpore audire mereamur: Euge, serve bohaec, quae supra diximus, cordibus vestris tenacius valeant inhaerere, et ipsa apostolica lectio plenius possit intelligi, breviter ea Chaorationi vacare, et in bonis operibus perseverare contendunt, nec capitalia crimina, nec minuta peccata,
Abbreviated transcription (Latin):
dit . tuminultoꝵ dest edificatõe
de redimat ¶ d extrentũ non
ẽ impossibileuł graue qd̃ suggͥẽ.¬
ut uł sic lugeamus extinctam
animam urãm. quomodo alie¬
nam carnem mortuam plangimꝰ
Si autem uxor aut filius aut ma¬
ritus mortui fu̾int. intra se col¬
lidunt homines capillos trahẽ¬
puo tempore pseuerant. Eego
nr̃e amine: qd̾ illi exhibent alie¬
ne carni. Et hoc uidete frẽs. qm
malum sit ut q̃ramus qd̾ ñ pos¬
sumus: ⁊ non q̃ramus qd̾ possu¬
mus. Carnem qͣm nonpossuuꝰ
sustitare plangimus ⁊ aiuim ã
care. S qđ nob̾ peius est: corpꝰ
mortuum plangimus qd̾ ama¬
mus: aninam uero mortuã qr
ñ amamus. nec dolemus. si plã¬
gimus. Et ideo mutua uice raci¬
Seruum. id ẽ plus fc̃orem corpo¬
ris quam corpus: plus dñam iͥ¬
diligere qm ancillam. id ẽplus
aĩam ad ymaginem d̾i fcãm ꝙͣ
tarnem de luuo t̾re formatam:
ut cum die ultimo taro nr̃a pu¬
trescere ⁊ uermes deuorare cepe¬
rint in sepulchro anima mĩaĩ

Expanded text:
cum multorum aedificatione se redimat. Ad extremum non est impossibile vel grave quod suggero: vel sic lugeamus exstinctam nostram animam, quomodo alienam carnem mortuam plangimus. Si aut uxor, aut filius, aut maritus mortui fuerint, in terram se collidunt homines, capillos traheparvo tempore perseverant. Rogo nostrae, quod illi exhibent alienae carni. Et hoc videte, fratres, quam malum sit, ut quaeramus quod non possumus, et non quaeramus quod possumus. Carnem quam non possumus suscitare, plangimus; et animam care. Sed quod nobis pejus est, corpus mortuum plangimus quod amamus; animam vero mortuam quam non amamus, nec dolemus, nec plangimus. Et ideo mutata vice inciservum, id est, plus factorem corporis quam corpus; plus dominam quam ancillam, id est, plus animam ad imaginem Dei factam, quam carnem de limo terrae formatam: ut cum die ultimo caro nostra putrescere, et a vermibus devorari coeperit in sepulcro; anima in
Abbreviated transcription (Latin):
s dicit aliquis. Nonadme ꝑti¬
ri. Et cum de die iuditii scriptum
sit. qd̾ erit dies unus tanqͣm mes¬
leanni ⁊ mille anni tanquã dies
uiuis. Unde scit unusquisq utrũ
dieb anmensib aut forte etiã
iams ꝑ illum ignem sit tran¬
siturus . Et qui modo necurum
digitum siura mignem uult mi¬
tinc non iaruo tempore cũ anima
⁊ corpore cruciari : Et ideo totis iuiri¬
bus imusquisq laboret. ut ⁊ capi¬
tania trimina possit euade: ⁊ mi¬
nita pt̃a ita oꝑib bonis redine¬
undeatur remanere qd ignis ille
possit assimiere. Iui enm qui capi
quo dicit apłs. ip̃e aũt saluus i¬
erit sic tr̃i quasi ꝑignem: sicutiã
dcm est. uenire non poterunt.
s maris illam duram ⁊ inreucta¬
bilemꝰ oñam audituri sunt. De¬
scedite ame maled̾c ̃ ignem eter¬
num. Et ideo qui ⁊ ab ista ꝑpetua
pena ⁊ ab illo purgatorio desice
simi ininuta pcta redimantur

Expanded text:
 dicit aliquis: Non pertiri. Et cum de die judicii scriptum sit quod erit dies unus tanquam mille anni, et mille anni tanquam dies unus ; unde scit unusquisque utrum diebus an mensibus, an forte etiam et annis per illum ignem sit transiturus? Et qui modo nec unum digitum suum in ignem vult mivel tunc parvo tempore cum anima et toto corpore cruciari. Et ideo totis viribus unusquisque laboret, ut capitalia crimina possit evadere, et minuta peccata ita operibus bonis redimevideatur remanere, quod ille ignis possit absumere. Illi autem qui capitquo dicit Apostolus, Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem, sicut jam dictum est, venire non poterunt; sed magis illam duram et irrevocabilem sententiam audituri sunt, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum . Et ideo, qui ab ista perpetua poena, et ab illo purgatorio igne deminuta peccata redimantur
Abbreviated transcription (Latin):
absq ulla uiolentia transibut
Illi uero qui qͣmͣius capitalia
crmuna ñ admittant ⁊ ad ppe¬
tranda minuta pc̃ca sunt fai¬
les: ⁊ adredm̃ida sunt neglige¬

Expanded text:
absque ulla violatione transibunt. Illi vero, qui quamvis capitalia crimina non admittant, et ad perpetranda minuta peccata sunt faciles, et ad redimenda sunt neglige
Abbreviated transcription (Latin):
ouꝑ edificauit: mercecem acci¬
piet. Si cuius opus arserit. de¬
triitum patiecur: ip̃e &e saluuꝰ
erit. Sic tñ qͣi ꝑignem. Multist̃¬
qui lectionem istam male intelli¬
gentes. falsa se securitate deci¬
piunt: dum credunt qd̾ si supra
capitalia edificent pc̃ca: ut ipsa
ꝑignem trecnsicorum possint pͦ¬
garr:. ⁊ ip̃os postea ad uitam ꝓpetu¬
dm ꝑuenire. Intellectus iste frẽs
Illo enim transitorio igne de quo
dixit apłs ip̃e aũt salmis erit. sic
tam̃ qͣi ꝑ ignem: ñ capitalia. s
minuta pcc̃a purgantar. Et qͣ

Expanded text:
 mercedem accipiet. Si cujus opus arserit, detrimentum patietur: ipse autem salvus erit; sic tamen quasi per ignem. Multiqui lectionem istam male intelligentes falsa securitate decipiuntur, dum credunt quod si supra crimina aedificent, peccata ipsa per ignem transitorium possint purgari, et ipsi postea ad vitam perpetuam pervenire. Intellectus iste, fratrIllo enim transitorio igne, de quo dixit Apostolus, Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem, non capitalia, sed minuta peccata purgantur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
d imilia ad minita pcc̃a ꝑtineie
nondubium ẽ: q̃ sicut iant dixie
numerari uixpossint ⁊ aquib nõ
nullus otõrum iimunis ẽẽ po¬
tuit aliq̃n aut pot̾it. Quib pes¬
catis licet occidi animã ñ creda¬
mus: tũ ita eam uelut quib dã
pustulis aut quasi horrenda sia¬
bie replentes deform̃ fatunt᷑
ut eam ad amplexus celestis qd̃
scriptum ẽ. ⁊ lptauit sibieccłiã
non hr̃tem maculam aut rugã
qñtib ieunus. ⁊ largioribus
due redimantur. ne forte simł
collecta cumulum fatiant ⁊ ce¬
mergant. Quicquid enim dei¬
stis poc̃ĩs auob̾ redemptum non
fuerit. in illo igne purgand̾ est:
dumin scło uiuimus ip̃i nos
ꝑ pñiam fatiganius: aut certe
uolente ac ꝑmitrente d̾o. młtis
tribułonibus ꝓ istis pcc̃is af¬
fliginiur. ⁊ si do gr̃as agiuis
liberamur. Quod ita fit cum
maritus aut uxor aut filius ⁊
oportet amamus aufertur. liez
plus xp̃m quam ip̃am subam
diligamus. Et si nc̃citas fue¬
rit mallemus ip̃am subãm ꝑde̾¬

Expanded text:
similia, ad minuta peccata pertinere non dubium est, quae, sicut jam dixi, enumerari vix possunt, et a quibus non nullus sanctorum immunis esse potuit aliquando, aut poterit. Quibus peccatis licet occidi animam non credamus; ita tamen eam velut quibusdam pustulis, et quasi horrenda scabie replentia deformem faciunt, ut eam ad amplexus illius sponsiscriptum est, Aptavit sibi Ecclesiam non habentem maculam aut rugam quentibus jejuniis, et largioribus due redimantur; ne forte simul collecta cumulum faciant, et demergant animam. Quidquid enim de istis peccatis a nobis redemptum non fuerit, illo igne purgandum est,dum in hoc mundo vivimus, ipsi nosrte, volente aut permittente Deo, multis tribulationibus pro istis peccatis affligimur; et si Deo gratias agimus, liberamur. Quod ita fit, si quoties maritus, aut uxor, aut filius mooportet amamus, aufertur. Licet plus Christum quam ipsam substantiam diligamus, et si necessitas fuerit, malimus ipsam sub
Abbreviated transcription (Latin):
berandi: autꝰ gerte illo igeie de
andi. ut ad uitam et̾nam sũ
macula ⁊ ruga ꝑueniant. ¶il
uero qui aut honnicidiumi. aut
sacrilegium. aut adulterum
uł reliquahis similia ꝯmise¬
rint: sicut iam dcm̃ ẽ si eis dig¬
na pñia non subuenerit. ñ ꝑ
purgatorium ignem transire
m̾ebitur ad uitã. s et̾no ĩcen¬
dio p̾cipitabuntur ad mortem.
Et i deo quotiens in lectõne apłi¬
ca audieritis. si quis supra fũda¬
dam lapides p̾ciosos: de sc̃is Ixe¬
⁊ ꝑscĩs xp̃ianis accipite qui¬
ilut aur̃ purgatum m̾ebun

Expanded text:
berandi; aut certe illo igne, de andi, ut ad vitam aeternam sine macula et ruga perveniant. Illi vero qui aut homicidium, aut sacrilegium, aut adulterium, vel reliqua his similia commiserunt, sicut jam dictum est, si eis digna poenitentia non subvenerit, non per purgatorium ignem transire merebuntur ad vitam, sed aeterno incendio praecipitabuntur ad morteEt ideo quoties in lectione apostolica audieritis, Si quis supra fundatum, lapides pretiosos; de sanctis  christianis accipite, qulut aurum purgatum merebun
Abbreviated transcription (Latin):
to desid̾io filiorum uxorem suã
tos tardius requisierit: ĩfir¬
mos tardius iusitau̾it. Si dist¬
ordes ad concordiam reuotare
neglex̾it. Si plus aut ꝓxiium
ant uxorem aut filium. aut ser¬
uum exasꝑauerit qͣm oportet. si
amplius flierit blanditus qͣm
expedit. si cuicumq maioriꝑsõe
aut exuoluntate. aut ex neces¬
sitate. ad ulare uoluit: si pau¬
uia p̾parau̾it. si se aut in ecłia
ant extia ecc̃am fabulis otõsis
de quib in dieuiditii ratio red¬
denda ẽ occupauerit : si dumin¬
taute iurauerit. ⁊ cum hoec ꝑali¬
quam ncc̃itatem impłe non po¬
tuerimus utiq ꝑniranius: ⁊
cum omni facilitate uł tem̾uta¬
te maledicinus. ꝯscriptum ẽ.
neq maledici regnum possi de¬

Expanded text:
to desiderio filiorum uxorem suam to desiderio filiorum uxorem suam tos tardius requisierit. Quoties infirmos tardius visitaverit. Si discordes ad concordiam revocare neglexerit. Si plus aut proximum, aut uxorem, aut filium, aut servum exasperaverit quam oportet; si amplius fuerit blanditus quam expedit. Si cuicumque majori personae aut ex voluntate, aut ex necessitate adulari voluerit. Si pauvia praeparaverit. Si se in ecclesia aut extra ecclesiam fabulis otiosis, de quibus in die judicii ratio reddenda est, occupaverit. Si dum incaute juramus, et cum hoc per aliquam necessitatem implere non poterimus, utique perjuramus. Et cum omni facilitate vel temeritate maledicimus; cum scriptum sit, Neque maledici regnum Dei posside
Abbreviated transcription (Latin):
siuon omuia uł aliqua cominre¬
moranda sunt: ne se aliquis mani¬
ter excusare conetur ⁊ ditat nesci¬
crimina capitalia. et qͣmius.
rau̾it: nos tñ ne despatõn fac̾e
iudeamus brenit̾ dicemus que
um furtum. rapina. Suꝑbia. ĩ¬
iudia. auarctia. Et si longo tp̃re
teneatur iracundra ⁊ ebrietas si
merum computantur. Qicũ
nas erogau̾it ⁊ apccs ip̃is absta¬
nuerit. illo transitorioigne de qͦ¬
dixit apłs. purgari non poterit
Metua illum flamina sine ullo
remedio truciabit. Que a sure
sint: tũ qr longum ẽ. ut om̃ia ue¬
plicentur. ꝯpus ẽ. ut ex eis uł ali¬
qua nominemus. Quotieus ali¬
quis uł incybo ant in potu. plus i¬
accipit qmͣ nc̃ce ẽ: ad minuta põca
nouerit ꝑtienire. Quociens plꝰ
loquitur qm oportet. plus tacet
quam expedit: quotiens pauꝑẽ
importune petentem exasꝑat.
quociens cum sit corꝑe sanus. a¬
lis ieumantib prand̾e uolu̾it᷑
⁊ sompno deditus. tardius ad ec¬
cliam surgit. Quociens excep¬

Expanded text:
si non omnia, vel aliqua commemoranda sunt, ne aliquis se inaniter excusare conetur, et dicat se nescicrimina capitalia. § 6. Et quaraverit, nos tamen ne desperationem facere videamur breviter dicimus, quae um, furtum, rapina, superbia, invidia, avaritia; et si longo tempore teneatur, iracundia, et ebrietas, si merum computantur. Quicunnas erogaverit, et a peccatis ipsis abstinuerit, illo transitorio igne, de quo ait Apostolus, purgari non poterit, sed aeterna illum flamma sine ullo remedio cruciabit. § 7. Quae sint, tamen quia longum est ut omnia replicentur, opus est ut ex eis vel aliqua nominemus. Quoties aliquis aut in cibo aut in potu plus accipit quam necesse sit, ad minuta peccata noverit pertinere. Quoties plus loquitur quam oportet, aut plus tacet quam expedit. Quoties pauperem importune petentem exasperat. Quoties cum corpore sit sanus, aliis jejunantibus prandere voluerit; aut somno deditus tardius ad ecclesiam surgit. Quoties excep
Abbreviated transcription (Latin):
assecla p̾ceptorem. in dilumo ĩ¬
ploret. naufragꝰ gub̾natorem.
Totum tibi factus est detis: ⁊ to¬
tum tibi fecit deus. fecit habita¬
culum. fc̃s est patrocintũ. Hoc
unum totum est ⁊ totum hoc
unum est. Domus dei ẽ ciuitas
regis est. corpus xp̃i est. sponsaag

Expanded text:
assecla praeceptorem, in diluvio imploret naufragus gubernatorem. Totum tibi factus est Deus, et totum tibi fecit Deus. Fecit habitaculum, factus est patrocinium; hoc unum totum est, et totum hoc unum est, domus Dei est, civitas regis est, corpus Christi est, sponsa Ag
Abbreviated transcription (Latin):
reqn̾ter diximus: ꝙ¬
cutõm patitur. Mũ¬
dus iste. inmalig
⁊ nos putamus ꝙ ñ patiamur
tur xp̃ianium: Miramursinoᷤᷤ

Expanded text:
enter diximus qucutionem patiuntur. Mundus iste in malignet nos putamus quod non patiamur itur Christianum? Miramur, si nos
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Ip̃m corpus nr̃m nos ꝑse¬
quitur. Si comedero paululum
⁊ corpuscłm robustum fu̾it. sa¬
nitas corporis mei ꝓsequitur.
aĩam meam. Quocumq me u̾¬
tero: ꝑsecutio mͥ ẽ. Siuidero mu.

Expanded text:
tur? Ipsum corpus nostrum nos persequitur. Si comedero paululum, et corpusculum robustum fuerit, sanitas corporis mei persequitur animam meam. Quocumque me vertero, persecutio mihi est. Si videro mu
Abbreviated transcription (Latin):
icut serui dniis sccłm quoi
p̃cepit dominus. qr qͥ nult
innob̾ ẽe. magnus. fiat õim
bus addit: ut magis nos incli¬
net ad humilitatem. sic̃ filiꝰ
homius nuenit ministra¬
ri s ministrare. S ⁊istud ꝙ ab¬

Expanded text:
icut servi dominis, secundum quod praecipit Dominus: Quia qui vult in vobis esse magnus, fiat omniu . Quibus addit, ut magis nos inclinet ad humilitatem: Sicut filius hominis non venit ministrari, sed ministrare . Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uelocitate cuin dei atͥutorio ftire¬
tatem. Certissune sciens qd̾ ei
quelibet bona oꝑafecit pdrise
nori potiunti qͣm diu insuꝑbi¬
etumore ꝑmanserit. Nec cõ
mulatam humilitate m urelut
ramos eius tr̃a modo tollere.
Sͬradicem ex torde tonetur eue¬
llere. siult illi placẽ qui tor
dignatur raspice̾. Quami rẽ
qui implẽ noluerit maledc̃is
scripturar̃ oĩm subicicelut.⁊
nplebitur in eo illud ad̾ scrip¬
tum ẽ. Dñs uistus concidet cer

Expanded text:
elocitate cum Dei adjutorio exstirtatem, certissime sciens quod ei, quaelibet bona opera fecerit, prodesse non poterunt, quamdiu in superbiae tumore permanserit. Nec contmulatam humilitatem velut ramos ejus tantummodo tollere: sed radicem ex corde conetur evellere, si vult illi placere qui cor dignatur inspicere. Quam rem qui implere noluerit, maledictis Scripturarum omnium subjacebit; et impletur in eo illud quod scriptum est, Dominus justus concidet
Abbreviated transcription (Latin):
curit ⁊ tlicunt. Si clñs iustus oĩ¬
um pct̃oꝵ ceruices contidet: noᷤ
qui pcores sumiis quomodo eua¬
dere possimius: Absit ut de pie¬
tate dñi desꝑetur. Cito enĩ nos
hee leco pcc̃ores sroꝑbos uitelligi
defendunt. Et asius similib col¬
landantur: ⁊ cłr eis. Bñ ⁊ pru¬
denter egisti. Sic respond̾e. sie
te defendere gratularis. qruitis¬
se iuicleris hominem ⁊ ñ plangis
qr uitio suꝑbie iuctus es. Qrͣato
meluuis tͥ erat xp̃m himlem se¬

Expanded text:
unt: Si Dominus justus omnium peccatorum cervices concidet, nos qui peccatores sumus quomodo evadere poterimus? Absit ut de pietate Domini desperetur. Cito enim nos hoc loco, peccatores superbos intelligi defendunt, et a suis similibus collaudantur, et dicitur eis, Bene et prudenter egistis. Sic respondere, sic te defendere gratularis, quia vicisse videris hominem; et non plangis quia vitio superbiae victus es. Quanto melius tibi erat Ch
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ꝙ mr̃ sine filiasua e̾e. rĩ possit
Quitumq Se desiderat dema¬
lo suꝑbie lib̾ari. prius ĩ se cu¬
piditatem de qua nascitur cone¬
tur extinguere. Sic ⁊ econtͣio
qui ueram humlitatem de qͣ¬
coritupiscit iugitꝰ obtine. ca¬
ritatem irẽm ip̃ius conten
ut nos de malo suꝑbie łcupi¬
ditatis liberare ⁊ bonũ humi¬
litatis ⁊ caritatis. ꝑ suã m̃ia¬

Expanded text:
r sine filia sua esse non possit. Quicumque ergo se desiderat de malo superbiae liberari, prius in se cupiditatem, de qua nascitur, conetur exstinguere; sicut e contrario qui veram humilitatem concupiscit jugiter obtinere, charitatem matrem ipsius contendut nos de malo superbiae vel cupiditatis liberare, et bonum humilitatis et charitatis per suam mi
Abbreviated transcription (Latin):
Quare hoc: Quia om̃s suꝑbi ter¬
iuicatisunt: ⁊ ideo solos suꝑbos is¬
ta plaga ꝑcutiendos ẽe tegnosti¬
te. Quiergohumiles sunt dogr̃as
agant: ⁊ usq infinẽ uite sue i
humilitate ꝑmareant. ut ange¬

Expanded text:
Quare hoc? Quia omnes superbi cervicati sunt. Et ideo solos superbos ista plaga percutiendos esse cognoscite. Qui ergo humiles sunt, Deo gratias agant, et usque in finem vitae suae in humilitate permaneant: ut Ange
Abbreviated transcription (Latin):
incessabiliter pauꝑes bñdicunt᷑
⁊pcc̃ores maledici uidentur. E¬
mum ergo situt ip̃i freqnr ⁊ le¬
gendo ⁊ p̾sallendo cognoscitis. qͣ¬
liter scripture dine pauꝑes be¬
nedicunt. pantis sñlis carita¬
ti ur̃e sugero: ⁊ postea quidde
pitorib legitur insinuo. De

Expanded text:
abiliter pauperes benedicuntur, et peccatores maledici videntur. Primum ergo, sicut ipsi frequenter et legendo et psallendo cognoscitis, qualiter Scripturae divinae pauperes benedicunt, paucis sententiis Charitati vestrae suggero; et postea quid de peccatoribus legitur insinuo. De
Abbreviated transcription (Latin):
elatõmin altum eligunt. iusto
deiditio minferni ꝓfundo de¬
scendunt. Et ideo quotiens ĩ
scpturis diuinis aut ĩ qͥb c̃q
preditatõib audieritis lau¬
des humilitatis. ibi ⁊̃ p̾conia
caritatis agnoscite. Sic et ediu¬

Expanded text:
elationem in altum erigunt, justo elationem in altum erigunt, justo Dei judicio in inferni profunda descendunt. Et ideo quoties in Scripturis divinis aut in quibuscumque praedicationibus audieritis laudes humilitatis, ibi etiam praeconia charitatis agnoscite; sicut e di
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tpramidem in se dñari cognos¬
tunt. sicut iam supra suggessimus
repudiata elatõne arregantie
ꝑ qm̃ ĩ seip̃is dñi templa destru¬
xerant fundam̃tum nerehũi¬
litatis inse collecare festinent
ut ꝑhumlitatem sung̾e m̾eã¬
dum suꝑbie malũ ⁊ ad petenõ
humilitatis bonũ lequimur. for¬
te aliquis intra se cegitat ⁊ dicit
Quid ẽ qd in hoc sermone de is¬
tis duab tm̃medo lcquit᷑. ⁊ de fũ¬
dam̃to bonoꝵ caritate ⁊ radice
ẽe. non possunt. Nunqͣ enim
ł cupiditas sine suꝑbia. ł caritaᷤ
sũ ħumlitate auo poturs ẽe. ali¬
qͣn aut pot̾it Ac sic quicumque
humilitatem laudat ꝯilla et
caritatem dequa nascitur p̾dicat
so econtrario qui suꝑbiam accu¬
sat: simul ⁊ cupiditatem sñ a
enim caritas ⁊ humilitas. ue¬
lut due ale sunt quib humiles
ia defuerit. alia ꝓdesse mchil
pot̾it. ita ⁊ econtrario cupidatas
eius ⁊ suꝑbia uelut due ꝯpe¬
des ee. ꝓbant᷑. Cum quib in¬
felices suꝑboꝵ animedũsẽp

Expanded text:
tyrannidem in se dominari cognoscunt, sicut jam supra suggessimus, repudiata elatione arrogantiae, per quam in se ipsis Domini templa destruxerant, fundamentum verae humilitatis in se collocare festinent; ut per humilitatem surgere mereando superbiae malo et appetendo humilitatis bono loquimur, forte aliquis intra se cogitat, et dicit: Quid est quod in hoc sermone de istis duabus tantummodo loquitur, et de fundamento bonorum charitate, et radice esse non possunt. Nunquam enim vel cupiditas sine superbia, vel charitas sine humilitate aut potuit esse aliquando aut poterit. Ac sic quicumque humilitatem laudat, cum illa et charitatem, de qua nascitur, praedicat: et e contrario qui superbiam accusat, simul et cupiditatem, sine qua enim charitas et humilitas velut duae alae sunt, quibus humiles una defuerit, alia prodesse nihil poterit: ita et e contrario cupiditas et superbia velut duae compedes esse probantur, cum quibus infelices superborum animae, dum se per
Abbreviated transcription (Latin):
sacultatem si ardet cupiditatẽ.
Qiud inqͣm ꝓdest pauꝑ quia
pauꝑ est: simegis suꝑbus qua
nocet diuiti copiosa facultas.
sm eo fu̾it ꝑfc̃a humilitas
Si de diuitus suis ñ luxurie
seruure s elemosinas erogare
⁊ humilitatem ac mansuetu¬
dinem toto corde toto animo
uoluit custodire. Deniq sic̃
iam dixi. om̃s scripture hu¬
piles pauꝑes laudant ⁊ouu
des suꝑlos uitupant. Pauꝑib¬
tib supbis penie minantur
memoriam supboꝵ ⁊ odibilisi¬
aliquis qui sibi sinehumulita¬
te de religione ł quib tumq do¬
nis oꝑib głatur. diligenter
attendat ⁊ contremiscat. quia
ip̃m archangłm suꝑbia de ce¬
lo deposuit. Et si tm̃ actalẽ
deiecit. tucumsis t̾ra ⁊ cinis
spas te curi suꝑbia in celum con
cfendere. Et ideo considet utas¬
quisꝙ conscĩam suam ⁊ simsẽ
duꝑbie malum dominari ccgno¬
scic. ad humlitatis medicamẽ¬
stiuere. Scd̾m illud. Qui cõfi¬
uero facultates minores he¬
bent ⁊ paures sunt. si uolupe

Expanded text:
itate? Quid, inquam, prodest pauperi quia pauper est, si magis superbus quam nocet diviti copiosa facultas, si in eo fuerit perfecta humilitas; si de divitiis suis non luxuriae servire, sed eleemosynas erogare, et humilitatem ac mansuetudinem toto corde, toto animo voluerit custodire? Denique, sicut jam dixi, omnes Scripturae humiles pauperes laudant, et divites superbos vituperant; pauitibus superbis perenne minantur memoriam superborum ; et, Odibilisaliquis qui sine humilitate de religione vel quibuscumque bonis operibus gloriatur, diligenter attendat et contremiscat, quia ipsum archangelum superbia de coelo deposuit. Et si tantum ac talem dejecit, tu cum sis terra et cinis, speras te cum superbia in coelum posse conscendere? Et ideo consideret unusquisque conscientiam suam; et si in se superbiae malum dominari cognoscit, ad humilitatis medicamenstinere, secundum illud, Qui confivero facultates minores habent, et pauperes sunt, si volunt
Abbreviated transcription (Latin):
tur uisio pacis. alt̾a babilomiaᷤ
qd̾ int̾p̾tatur confusio. unam
edificat xp̃c: aliam diabolus
¶Dñs qui ꝑseueraturi sunt
isuꝑbia. ad babilonem ꝑtiẽt
tate sunt ꝑ mansuri. Qñs
Sc̃i ⁊ om̃s scripture eos qui
sunt Humules bñdixerunt
⁊iugit᷑ bñdicunt. scł̃m illud.
Nene fac domine hons et
restis corde. Et eos qui sunt
suꝑbi maledixerunt. ⁊ assidue
domiuari tegnoscit: dum ei li¬
cet ⁊ tp̃c bñfaciendi in sua po

Expanded text:
tur Visio pacis; altera Babylonia, quod interpretatur Confusio; unam aedificat Christus, aliam diabolus: omnes qui persevaturi sunt in superbia, ad Babylonem perttate sunt permansuri. Omnes sancti et omnes Scripturae eos qui sunt humiles benedixerunt et jugiter benedicunt, secundum illud, Benefac, Domine, bonis et rectis corde , et eos qui sunt superbi maledixerunt et assidue dominari cognoscit, dum ei licet, et tempus bene faciendi in sua po
Abbreviated transcription (Latin):
tiurs ĩuenut᷑ ptita reminiscẽ¬
do. p̾sentia ꝯtuendo: fritura ex¬
intitemur p̃seritia. recolimꝰ trã¬
seintia. ł non itamdĩnst̃. cui
simuloninia ad surt¬

Expanded text:
terita reminiscendo, praesentia contuendo, futura exintuemur praesentia, recolimus transeuntia. Haec non ita in Deo sunt, cui simul omnia adsunt
Abbreviated transcription (Latin):
abscedunt pene qm ueniant. Id̾cq
in reb mullus status ẽ. tp̃rox. qr
celeritreature motu mutantin
ñ simul e utrũsit p̾t̾itum futꝰ¬
um ue tp̃c sic̃ p̾sens ⁊ siest: scire
oportet ubi ẽ. S adu̾te: ꝙ cũsta
⁊futura ⁊ p̃tita ⁊ pͥsentia. ĩ aio
sunt potius reqͥrenda. Tria iͦusta

Expanded text:
abscedunt pene quam veniant. Ideoque in rebus nullus status est temporum, quia celeri creaturae motu mutantur. non simul est? Utrum sit praeteritum, futurumve tempus, sicut praesens? et si est, scire oportet ubi est. Sed adverte quia cuncta futura, praeterita, et praesentia in animo sunt potius requirenda; praeterita
Abbreviated transcription (Latin):
lit seq̃nter possit bñ dcc̾e. Sicut
re eccãstito quid seqͣtur. qͥd dece¬
at. qͦmedo iunat. ꝑ qualitatem
gͥ metalli doct᷑ua: ꝑ fignram si¬
militudo patrũ ꝑ pondus humi¬
litas designat᷑. Qrm g ab his t̾ͥ¬
b discrepau̾it: ñ in etallum s
t̾ra erit

Expanded text:
ut sequenter possit bene docere. Sicut re ecclesiastico quid sequatur, quid doceat, quomodo vivat. Per qualitatem igitur metalli doctrina, per figuram similitudo patrum, per pondus humilitas designatur. Qui vero ab his tribus discrepaverit, non metallum, sed terra erit
Abbreviated transcription (Latin):
actionẽ. Actoẽs nãq alie sũt car¬
nales .i. que ad usũ corꝑis ꝑtinẽt.
Alie sunt spũales q̃ ꝑtinent ad in¬
structoẽm m̃tis. Ad utͣsq boni ⁊
mali exeũt. Qui ad explẽdam uolu¬
ptatẽ t̾rems accõib foris ĩseruũt:
similes sũt inmiindis aĩalib q̃ de
archa exterũt. Qni aũt easad u
sum necessitatis administrant:
unt. ⁊a secreto interne qͥetis nõ ex
ambitõe. s ex p̾cepto obedientie
ad publicũ ꝑdeunt. simeles sũt noe.
qui exiens de archa sacͥfitiũ optulit.
qr sepe tales eo magisꝑ abstinentiam
om̃s in se carnis motus occidunt. qͦ
grauiora int̾ne quiecis dãpna ꝑ occu¬
pationẽ se ꝑtulisse cognoscunt Illi
positos uident cet̾os despiciũt: ⁊ĩ fir¬
nuorib quibq in ecͣca positis excõ¬
passione condescendere nolũt:si mil¬
es sũt cham qui de nudati pris uerẽ¬
da. derisit. ⁊ ob hoc merint sentẽtiã
maledictionis acciꝑe. Qͣtuor modis¬

Expanded text:
actionem. Actiones namque aliae sunt carnales, id est quae ad usum corporis pertinent; aliae spirituales, qua pertinent ad instructionem mentis. Ad utrasque boni et mali exeunt. Qui ad explendam voluptatem terrenis actionibus foris inserviunt, similes sunt immundis animalibus, quae de arca exierunt. Qui autem eas ad usum necessitatis administrant, m suscipiunt, et a secreto internae quietis, non ex ambitione, sed ex praecepto obedientiae ad publicum prodeunt; similes sunt Noe, qui exiens de arca sacrificium obtulit, quia saepe tales eo magis per abstinentiam omnes in se carnis motus occidunt, quo graviora internae quietis damna per occupationem se pertulisse cognoscunt. Illipositos vident, caeteros despiciunt, et infirmioribus quibusque in Ecclesia positis ex compassione condescendere nolunt, similes sunt Cham, qui denudati patris verenda derisit, et ab hoc meruit sententiam maledictionis accipere. CAP. I
Abbreviated transcription (Latin):
mines. Qd̾ aut̃ ꝑ auẽ aĩa significe¬
tur ⁊ ꝑ hoiem corpꝰ: hẽmꝰ ex lib̾ iob
uͥ dr᷑. Romo ad laborẽ nascitur. et a-¬
ius aduolat. ⁊ qm̃ sic nati in hac
uita sum̾ ut si uolumꝰ aiãm ꝑ con¬
tẽplatoẽm sub leuare: necesse sit cor¬
p̾. ꝑ exercicia laboris det̾ere. Qd̃ uͦ
hostiũ in lat̾e positum dr᷑. hoc signi¬
ficat ꝙ nũꝙͣ a secreto cordis nr̃i ꝑ o
ꝑationẽ exire debemꝰ ex ꝓposito intẽ¬
tionis s exaccidenti occasionẽ neces¬
sitatis querere. Et fortassis nõ sine
cansa de fenest᷑ hoc tacuit scriptura
qr ⁊⁊ siꝑ cogitatoẽm aliqñ uolũtate
etiã ꝑ hoc conuenient̾ innint᷑ ꝙ hõ¬

Expanded text:
ficetur, et per hominem corpus, habemus ex libro Job ubi dicitur: Homo ad laborem nascitur, avis ad volatum . Quoniam sic nati in hac vita sumus, ut si volumus animam per contemplationem sublevare, necesse sit corpus per exercitia laboris atterere. Quod vero ostium in latere positum dicitur, hoc significat quod nunquam a secreto cordis nostri per operationem exire debemus ex proposito intentionis, sed ex accidenti occasione necessitatis. Et fortassis non sine causa hoc de fenestra tacuit Scriptura; quia, etsi per cogitationem aliquando voluntate etiam per hoc convenienter innuitur,
Abbreviated transcription (Latin):
lectationẽ tuã gratas temꝑũ uicissitu¬
dines pario: tempore ueris ⁊ estatis
feruorẽ. antũpni plenitudiẽm. ⁊ algo¬
rem hyemis. Ego alt̾nantib ĩcͤm̃tis
dierũ ⁊ noctium spacia simili rõe dis¬
similit̾ extendo: ut ꝗ uarietas tollat
fastidtũ ⁊ ratõ pariat oblectam̃tũ.
Aer dic̾. Uitalem tͥ p̾beo flatũ.: ⁊ oẽ
genꝰ auisi ad tuitm mitto obseqͥum.
Aqua dicit. Potũ tͥ p̾beo: sordes purgo
ad tuum esum ministro. Terra dix̃.
Ego te porto ego te nutrio. pane con¬
forto. uino letifico. om̃igenis fructi¬
b oblecto. diu̾sis aĩalib m̃sas tuas.
repleo. Uox admonentis ẽ. Mudꝰ dic̃.
Uide hõ quomͦ amauit te qͥ ꝓpt̾ te fecit
de debitum. Accipis benignitatẽ. red¬
de caritatem. Hoc tͥbuit ⁊ hoc erig̃
ds̃  uox cõminantis ẽ. Ignis dic̃. A
me cõbureris: Aqua dicit. In me sub

Expanded text:
lectationem tuam gratas temporum vicissitulectationem tuam gratas temporum vicissitudines pario, tempore veris, et aestatis fervorem, autumni plenitudinem et algorem hiemis. Ego alternantibus incrementis dierum et noctium spatia simili ratione dissimiliter extendo, ut et varietas tollat fastidium et ratio pariat oblectamentum. Aer dicit: Vitalem tibi praebeo flatum, et omne genus avium ad tuum mitto obsequium. Aqua dicit: Potum tibi praebeo, sordes purgo,piscium ad tuum esum ministro. Terra dicit. Ego te porto, te nutrio, pane conforto, vino laetifico, omnigenis fructibus oblecto, diversis animalibus mensas teas repleo. Vox admonentis est. Mundus dicit: Vide homo quomodo amavit te, qui propter te fecit de debitum. Accipis benignitatem, redde charitatem. Hoc tribuit, et hoc exigit Deus. Vox comminantis est. Ignis dicit: A me combureri
Abbreviated transcription (Latin):
nit. ita etiã cotidiana ĩmutatõe in¬
dicat: qͥa qntũ in se ẽ ad nichilũ ten¬
dit. Scd̾s modꝰ ẽ. qñ consideramꝰ qͥd
sit eadem creatura ex dono creatoris
⁊ cerntmꝰ in ea diuine rõnis simili¬
tudinẽ. qͥa ip̃a q̃ pro sua conditõe nru¬
tabilitati subiacent dũ hoc ex bñ fiti¬
o. creatoris accipuĩt: ut nũꝙͣ prorsus
esse desinant qͦdam mͦ opꝰ temporale.
et̾ni opificis imitatur stabilitatem.
ito erogando supplicia. In hac aut̃
consideratõe inuenimꝰ oĩa instrũ¬
mentũ diuine dispensatõis: ⁊ nr̃e
prauitatis argumentũ. In hoc ge¬
tiere contemplatõis audimꝰ omnẽ
creaturam trib uocib nob̃ loqñte.
Prima uox dicit: accipe. Scd̾ã dicit
redde. Tertia dic̃ fuge. Accipe bñfi¬
tium. Bedde debitũ. Ffuge smpliciũ
rima nox est famulantis se¬
cunda admonentis. t̾cia com¬
minantis. uox famłantis est celum
dicit. Nmistro tͥ lucẽ ĩdie ut uigiles.
tenobras in nocte ut panses. Ego adob¬

Expanded text:
immutatione indicat, quod quantum in se est ad nihilum tendit. Secundus modus est, quando consideramus quid sit in eadem creatura ex dono Creatoris, et cernimus in ea divinae rationis similitudinem, quia ipsa, quae pro sua conditione mutabilitati subjacent, dum hoc ex beneficio Creatoris accipiunt, ut nunquam prorsus esse desinant, quodammodo opus temporale aeterni opificis imitatur stabilitatem. tro merito supplicia. In hac autem consideratione invenimus omnia esse instrumentum divinae dispensationis, et nostrae pravitatis argumentum. In hoc genere contemplationis audimus omnem creaturam tribus vocibus nobis loquentem. Prima vox dicit accipe, secunda dicit redde, tertia dicit fuge: « Accipe beneficium, redde debitum, fuge supplicium. » Prima vox est famulantis, secunda admonentis, tertia comminantis. Vox famulantis est. Coelum dicit: Ministro tibi lucem in die ut vigiles; tenebras in nocte ut pauses. Ego ad ob
Abbreviated transcription (Latin):
plextu ⁊ om̃s qui legitis ⁊ obser¬
uatis gram. ut ⁊agentes⁊ oraũ¬
tes sic quem admodum inssitu¬
tah e contient mei quoꝙ me
radres sitis. Cui sane sit offitia ⁊
alus monastus exemplaria ꝑ¬
bere ⁊ ut sccłm mitar capadocie
orena monasteria eisderi enõ¬

Expanded text:
et omnes qui legitis et observatis gratiam, ut et agentes et orantes sic, quemadmodum instituta haec continent, mei quoque memores sitis. Tui sane sit officii etiam aliis monasteriis exemplaria praebere: ut secundum instar Cappadociae, omnia monasteria eisdem, e
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ inscituta seruart᷑ inmorasie¬
rus requisisti. Ad hego nequid
tibiminus digne ñdico quam
geritur s qmͣ geri d expouerẽ
Sc̃i Basilii cappadotie ep̃i mea¬
fide ⁊ oꝑib ⁊ omi scitate sat̾ ela¬
riinstituta monachoꝵ q̃ mit̾ro¬
gantib se monachis uelut cu
usdam iiri responsa stetut ꝓ
ouias mirareris. magnorere
popotistrꝰ. ut hoc opus uertem

Expanded text:
quae instituta servarentur in monasteriis, requisisti. Ad haec ego ne quid tibi minus digne, non dico quam geritur, sed quam geri debet, exponerem, sancti Basilii Cappadociae epi omni sanctitate satis clari instituta monachorum; quae interrogantibus se monachis velut sancti cujusdam juris responsa statuit, sententias mirareris, magnopere poposcisti ut hoc opus in
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ ursaciaduentan¬
tes deꝑtib orientis
⁊desiderantes iã frm̃
consueta consortia
qd suꝑ põitur angusto arerio¬
si tramtis dorso. Hiuc atos il¬
sue passiu ⁊ mcerti mariũ¬
da circuiliut rara. Tantron¬
modo latentes letos enrmus
arguit pinris ÷ ex qua ⁊ pini¬

Expanded text:
r Ursei, adventantes de partibus Orientis, et desiderantes jam fratrum consueta consortia,quod superpositum angusto arenosi tramitis dorso hinc atque hinc passivi et incerti maris unda circumluit: rara tantummodo latentes locos eminus arguit pinus, ex qua et Pin
Abbreviated transcription (Latin):
dentes columbas ⁊ rũtmularioꝵ
risynagoga doꝵ ĩ medio a̾ deos
disternit. Qd̾ si a fide exorbita¬
uit rector. tunc erit arguendꝰ
asubditis ꝓ morib u̾o rexbis
distringendus a plebe est. ⁊
Racundi dectores ꝑ rabiem fu

Expanded text:
dentes columbas et nummulariorum in Synagoga deorum, in medio autem deos dijudicat . Quod si a fide exorbitaverit rector, tunc erit arguendus subditis; pro moribus vero reprobis distringendus a plebe est. 32racundi doctores per rabiem fu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdempnat.: dũ iinꝰ sp̃ualia
s megis tͥrena sestantur.E x
Siuim eĩ tab̾naculi dispõitoe oħ
murias indiferendas ⁊ turbi¬
nes. quosdã institu ep̃os scłari¬
b curis insistentes: ut qͥ intius
suꝑna desideraut nlło t̾reno obsi¬
stente neg̾o. liberiꝰ ħ qd̾ amant
ntendant. Nonẽ itaq iudicaridꝰ
regim̃ suscepisse pontificis. Nã
ꝑ m̾itis plebiũ disponit᷑ adoui¬
ta rectoꝵ. exemplo dd peccantis
ad comꝑatõm pͥntipũ. qͥ ex mito
põitorum culpas ĩ publicũ ꝑdt̃.
Sicut cham qui pr̃is pudenda ñ
opuit. s deridenda mduistrauit
het. qui reu̾ent̾ oꝑiunt q̃ ꝓͣdes¬
suos excessisse cegnostunt. srtu
iant nec irratentur. Nam sunt
qui ppõitos suos ꝑũse iudicant.
dum t̾reras studus eos plusiu¬
derint Ee intentos si uł peru
rectores gͥ uditandi ad̾o sunt.
a sins & subditis neqͣqͣm uidi¬

Expanded text:
demnant, dum minus spiritualia, sed magis terrena sectantur. Ex divini enim tabernaculi dispositione ob injurias mundi ferendas, et turbines quosdam, institui episcopos saecularibus curis insistentes, ut hi qui interius superna desiderant, nullo terreno obsistente negotio, liberius hoc quod amant intendant . 3. Non est itaque judicandus regimen suscepisse pontificis. Nam pro meritis plebium disponitur a Deo vita rectorum, exemplo David peccantis ad comparationem principum, qui ex merito praepositorum culpas in publico produnt; sicut Cham, qui patris pudenda non operuit, sed deridenda monstravit heth, qui reverentsuos excessisse cognoscunt, si taoperiant, nec imitentur. Nam sunt qui praepositos suos perverse judicant, dum terrenis studiis eos plus viderint esse intentos, si vel parum Rectores ergo judicandi a Deo sunt, a suis autem subditis neq
Abbreviated transcription (Latin):
uim consilii ordinãt᷑
p̾põiti m̃dana ⁊ exiora
seftantes. ut dũ tp̃ralib rebꝰ
se totos impendt. sp̃uales
futiorem uitã ꝯtempłois exte¬
lentib sartina ep̃aliũ curaꝵ

Expanded text:
vini consilii ordinantur praepositi, mundana et exteriora sectantes, ut dum temporalibus rebus se totos impendunt, spiritales tutiorem vitam contemplationis exercelentibus sarcinae c
Abbreviated transcription (Latin):
continentur oũnia bona nich po¬
tit ptendere qtł eam ñ possit deio
ranitaritatem noluerro teuere
mon imienit qdł mu̾ttate aliis
R qł sibi debeat rputare. T¬

Expanded text:
ntur omnia bona, nihil poterit praetendere, quod ea non possit Deo ram charitatem noluerit retinere, non invenit quod in veritate aliis, sed quod sibi debeat imputare. Te
Abbreviated transcription (Latin):
ritate respirans. Casta ĩ su¬
sanna in uirũ mnanna post
uirum. in maria p̾ter uirũ.
hunuł inpetro ad obediend̾¬
⁊ libera in paulo ad arguend̾
fitendum diuina. ĩ xp̃o agno¬
scendum ꝑsta. uera enmi ca¬
scriptiuarum ꝓphetie uirtus
scĩe solidamentum: fidei frui¬
tus. diuitie pauꝑum. ultamori¬
entium. Danc ergo fidełr re¬
tinete. hanc toto corde ⁊ tota ai
uirtute diligite: hinc igit᷑ ad¬
herete. Siiauis eĩ ẽ dñs. Romi
dulçedine dulcior. Scciettis ĩp̃eꝰ
ip̃ius ñ ht dolum. Si illamno¬
lueritis exintegro corde tenere
⁊ in hoc scło uos faciet ꝯgandio
dei p̾cepta ꝑfic̾e: ⁊ infuturo ad
p̾ͥmia et̾na ꝑueuire. Qd̾ ipse
p̃stare dignetur. qui cum p̃ae¬

Expanded text:
ritate respirans, casta in Suritate respirans, casta in Susanna in virum, in Anna post virum, in Maria propter virum, humilis in Petro ad obediendum, libera in Paulo ad arguendumfitendum, divina in Christo ad ignoscendum. Vera enim chaScripturarum, prophetiae virtus, scientiae solidamentum, fidei fructus, divitiae pauperum, vita morientium. Hanc ergo fideliter retinete, hanc toto corde et tota animi virtute diligite, huic jugiter adhaerete. Suavis enim est Dominus et omni dulcedine dulcior. Societas ipsius ipsius non habet dolum. Si illam volueritis ex integro corde tenere; et in hoc saeculo vos faciet cum gaudio Dei praecepta perficere, et in futuro ad praemia aeterna pervenire. Quod ipse praestare dignetur, qui cum Pa
Abbreviated transcription (Latin):
uera caritas. q̃ om̃s homines
diligit: qui se cegnoscit uł unũ
hominem odio hr̃e. festinet a¬
maritudinem fellis euomere
ut dulcedinem in se caritatis
meatur exciꝑe. Quia sine
illa nec ieiuma nec iugilie.
nec orones. nec elemosine n
fides atq iurgmitas. ullum
hominem aclumare ualent.
Et qr de caritate nos ad mo¬
nens apłs dixit. in caritatei
radicati ⁊ fundati ⁊ radix õi¬
um bonorum ẽ caritas: eiui¬
dentissime constat qd̃ quom
quelz arbor pulchra ⁊ amena
⁊ florib ac fructib plena si
ĩ ea radix uiua ñ fuerit. oĩs
erus puschritudo marcessit:i¬
ta ⁊ qͥuilib xp̃ianussi reliqͣ
bona oꝑa tanquam inramis
Se hr̃e monstrai̾nt: ⁊ de ip̃is
dine caritate p̾sumens ra¬
dicem ip̃ius caritatis habe̾
noluerit: sine ullis fructib
sterilis remanebit. Uera eĩ¬
b hylaris. In temptatõne
tutissima. int̾ ueros fres i
dulcissima. in t̾ falsos potenti¬
ssima. Inter insidias ĩnecẽs
int̾ iniquitates gemens. ĩue¬

Expanded text:
vera charitas quae omnes homines diligit; qui se cognoscit vel unum hominem odio habere, festinet amaritudinem fellis evomere, ut dulcedinem in se charitatis mereatur excipere: quia sine illa nec jejunia, nec vigiliae, nec orationes, nec eleemosynae, nec fides atque virginitas ullum hominem adjuvare valent. Et quia de charitate nos admonens Apostolus dixit, In charitate radicati et fundati , et radix omnium bonorum est charitas; evidentissime constat quod quomodo quaelibet arbor pulchra et amoena, et floribus ac fructibus plena, si in ea radix viva non fuerit, omnis ejus pulchritudo marcescit: ita et quilibet christianus, si reliqua bona opera tanquam in ramis se habere monstraverit, et de ipsis sine charitate praesumens, radicem ipsius charitatis habere noluerit, sine ullis fructibus sterilis remanebit. 5. Cbus hilaris, in tentatione tutissima, inter veros fratres dulcissima, inter falsos patientissima, inter insidias innocens, inter iniquitates gemens, in ve
Abbreviated transcription (Latin):
lecdici regirum dei possicebiat.
Nuriqͣm iurare. qr scriptum ẽ
uir uraltum uirans maplebi¬
tur iniquitate ⁊ nĩ iliscedet de
domo illus plega. Quod aut
dicit de domo illuis ñ discedere
plegam. nõ de domio t̾rena s de
anima eius intelligend̾ ẽ q̃ ẽ
templura dei. Studeat ⁊̃ r̃qm
ĩntiri. qr scriptura ẽ. Os qued
m̃titur occidit animã. ⁊ ꝑdes e¬
os quilocuntur m̃datium. Iusti
tiam denere conteridat. p̃p illd̃
Dĩ qui custodiret iuditium
⁊ facuuit iustitiam ĩ oñm tp̃re.
Castitatem tenere toto torde fe
consimiles. Hec ergo om̃a que
suggessi ⁊ breura suut ut possint
memorit̾ teneri. ⁊tam suauia
uł dulcia. ut debeant deo auxibi¬
ante oꝑib adimpleri. Ecce in
his om̃ib uere ac ꝑfc̃e carcta¬
tis oꝑib sicut iam dcũi est. in¬
auħ aut manabi dut redibus q¬

Expanded text:
m Dei possidebunt; nunquam jurare, quia scriptum est: Vir multum jurans implebitur iniquitate, et non discedet de domo illius plaga. Quod autem dicit de domo illius non discedere plagam, non de domo terrena, sed de anima intelligendum est, quae templum est Dei. Studeat etiam nunquam mentiri, quia scriptum est: Os quod mentitur occidit animam; et, perdes eos qui loquuntur mendaciuenere contendat propter illud: Beati qui custodiunt judicium et faciunt justitiam omni tempore. Charitatem tenere toto corde fesconsimiles. Haec omnia quae suggessi et brevia sunt, ut possint memoriter retineri, et tam suavia vel dulcia, vel debeant, Deo auxiliante, operibus adimpleri. Ecce in his omnibus verae ac perfectae charitatis operibus, sicut jam dictum est, nihil aut manibus aut pedibus