comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s in oratione dicamus: ne tradas bestiis a¬
nnam confitentem tibi. Agamus pentten¬
nani super peccatis nostris. et confiteamur
pata quȩ fecimus. et bestiis non tradem᷑
quin potius angeli uenient qui nos in si¬
ni suo gestantes. de terrenis locis ad cȩle¬
ba transferant. & de presenti seculo in
prpetuam collocent eternitatem in xp̃o

Expanded text:
et in oratione dicamus: Ne tradas bestiis aet in oratione dicamus: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Agamus poenitentiam super peccatis nostris, confiteamur delicta quae fecimus, et bestiis non trademur: quin potius angeli venient, qui nos in sinu suo gestantes, de terrenis locis ad coelestia transferant, et de praesenti saeculo in perpetuam collocent aeternitatem, in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
identibus nomini eius. E acta est here¬
atas mea michi sicut leo in silua. dedit super
Ne uocem suam. ileo odiui eam. Numquid
ꝓduica est hyenȩ herectitas mea michi. De
ia hereditate prenuntiat. quod spelunca hy¬
inȩ futura sit. bestiȩ rabidȩ efferatȩ. mortu¬
mim cadaueribus uiuentis: quȩ semper spe¬
uncis & ossibus mortuorum incubat. Num¬
qud spelunca est hẏenȩ hereditas mea michi.
nit spelunca in circuitu eius: Quoniam
mles sunt: impero uobis angłi ut eatis et
ingregetis bestias. & tradatis eos ad dilacerã¬
dim te: congregate omnes bestias agͥ.¬
t ueniant ut manducent eam. Uenerunt
insiȩ agri : deuorauerunt populum udeoꝵ.
de exesa corda omnium: a fortitudinibus
untrariis. S i illis deus non pepercit. s ait
re congregate bestias: quantomagis nobis
non parcet si non fecerimus legem eius. si ser¬
monem euangelii neglexerimus: Rursum
dut ite congregate bestias: ce tradite eam ad¬
dlacerandum. S: nos confidamus in dño.

Expanded text:
dentes nomini ejus. Facta est haereditas mea mihi sicut leo in silva. Dedit super me vocem suam, ideo odivi eam. Numquid spelunca est hyaenae haereditas mea mihi ? De sua haereditate praenuntiat, quod spelunca hyaenae futura sit, bestiae rabidae et ferocis, mortuorum cadaveribus viventis, quae semper sepulcris et ossibus incubat. Numquid spelunca hyaenae haereditas mea mihi, aut spelunca in circuitu ejus? Quoniam tales sunt, impero vobis, angeli, ut eatis, et congregetis bestias, et tradatis eos ad dilacerandum. Ite, congregate omnes bestias agri, veniant, et manducent eos. Venerunt bestiae agri, devoraveVide exesa corda omnium a fortitudinibus contrariis. Si illis Deus non pepercit, sed ait: « Ite et congregate bestias, » quanto magis nobis non parcet? Si non fecerimus legem ejus, si sermonem Evangelii neglexerimus, rursum dicet: « ite et congregate bestias et tradite eamite eam. Sed nos confidamus in Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
et nr̃ȩ laudi applicare iustũ putamus.
Si uͦ ium sensuim oratio inculti sermonis
asperat: hoc uel mͥ uel ut cum tui uenia
dixerim tibi ipsi reputato: qͥ id opus qd̾
eruditis debet iniungi. expetis ab indo

Expanded text:
et nostrae laudi applicare justum putamus. et nostrae laudi applicare justum putamus. Si vero vim sensuum, oratio inculti sermonis exasperat, hoc vel mihi, vel ut cum tua venia dixerim tibi ipsi reputato, qui opus quod eruditis deberet injungi, expetis ab indo
Abbreviated transcription (Latin):
nri temꝑis beselehelis iudicii sit in his
quȩ offerimꝰ etiam si nichil inuenitur
auri puri qd̾ ad altare ꝓficiat. nec ar¬
genti qd̾ columpnarũ ecch̃e bases effi¬
dat. aut capitella decoret: si nullus in
hiis ex illis lapidibꝰ inueniri potest qͥ
logio insertꝰ pontificale ur̃m & diuinoꝵ
conscium pectus exornet: at cerce ꝑspi¬
e uel si purpure aliquid in hiis et
regii decoris aut cocci &e mistici cruoris
nitexitur. siquid puritatem byssi mmitetur.
& fortitudinẽ lim ⁊ dignũ aliquid habe¬
at sacerdotalibꝰ indumentis: postremo si
uel rubras apud nos pelles uerecundiam
frontis inuenias: ad ultimũ certe si uel
caprarũ repꝑias pilos quibꝰ uel penuriã
nr̃am tegamꝰ aut si quas incurrimꝰ cul¬
pas. penttendo purgemꝰ. Totum gͦ hoc: cde
tuo iudicio pendeat. Si quid sane ẽ quod
placere potest: hoc sit auctoris. N eq enĩ
que alieno labore parata sunt: diripere.

Expanded text:
nostri temporis Beselehelis judicii sit, in his nostri temporis Beselehelis judicii sit, in his quae offerimus, etiamsi nihil invenitur auri puri quod ad altare proficiat, nec argenti quod columnarum Ecclesiae bases efficiat aut capita decoret, si nullus ex his in illis lapidibus inveniri potest qui logio insertus pontificale vestrum et divinorum conscium pectus exornet, at certe perspicere si vel purpurae aliquis in his, et regii decoris, aut cocci, et mystici cruoris color intexitur: si quid puritatem byssi imitetur, et fortitudinem lini, et dignum aliquid habeat sacerdotalibus indumentis: postremo si vel rubras apud nos pelles, verecundiam frontis invenias: ad ultimum si vel caprarum certe reperias pilos, quibus vel penuriam nostram tegamus, aut si quas incurrimus culpas poenitendo purgemus. Totum ergo hoc, de tuo judicio pendeat. Si quid sane est quod placere potest, hoc sit auctoris: neque enim quae aliis labore parta sunt diripere,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluminibus refert᷑ quod ad constru¬
ctionẽ templi unusquisq ꝓuiribꝰ
obtulerit: potentes quidem ⁊ pͥrci¬
pes ppł aurũ. argentũ. lapides
p̃ciosos. era. alii ligna s impritͥ¬
bilia: quidam etiam coccũ. pur¬
puram & byssum. & linum alii.
elestib hec quoq sacerdotũ ⁊ stolȩ
pontificis ꝓfutura. L auperiores
autẽ quiq etiam pelles rubras.
offerentes & pilos caprarum: nͣ̃ re¬
spuunt᷑. Iccuco namq beselehel
ille repletꝰ ẽe dicit᷑ om̃i sapientia
a do: ut intelligens singła hec qͥbꝰ
usib apta sint. nichil ex offeren¬
tiũ deuotione repudiet. Quia
gͦ & tuo michi semꝑ uenerabilis
pater chromati iniungis ⁊ p̃ci¬
pis nobis ut aliqͥd ad edificatio¬
nem & instructionẽ diuin ta¬
beruaculi ex grecoꝵ opibus &e co¬
piis conferamꝰ: oratiunculas .xx.
ui. ittihu naue quas ex demꝑe
in eccha ꝑorauit. adamantius
senex ex greco latine tͥ. ꝓuiriũ
mearum pauꝑtate disseru: ut sane

Expanded text:
oluminibus refertur, quod ad constructionem templi unusquisque pro viribus obtulerit: potentes quidem, et principes populi aurum, argentum, lapides pretiosos, aera, et alii ligna, sed imputribilia: quidam etiam coccum, purpuram, et byssum, et linum alii, vestibus haec quoque sacerdotum et stolae pontificis profutura. Pauperiores autem, quique etiam pelles rubras offerentes et pilos caprarum, non respuuntur. Idcirco namque Beselehel ille repletus esse dicitur omni sapientia a Deo, ut intelligens singula haec quibus usibus apta sint, nihil ex offerentium devotione repudiet. Quia ergo et tu, o mihi semper venerabilis pater CHROMATI, injungis, et praecipis nobis, ut aliquid ad aedificationem et constructionem divini tabernaculi ex Graecorum opibus et copiis conferamus, Oratiunculas XXVI in Jesum Nave, quas ex tempore in Ecclesia peroravit Adamantius senex, ex graeco latine tibi pro virium mearum parvitate disseruimus. Tui sane
Abbreviated transcription (Latin):
auit se usque ad mortem extollitur et
ifertur ad potestates scłi atq dignitates
proslit. et artes quibus hȩc assequi niti¬
dr etiam si contra fidem & religionem
sinit. ñ retugit. ñ horrescit: dum modo qͦd
cupit obtineat. inde euenit ut faciat ma¬
lignum in conspectu dni. & postea quam
summas inde indeptus fuerit infulas po¬
testatum. et ad ipsa superbiȩ fastigia sũ¬
ma conscenderit. inde driectus traditur
huic cusarsator uni scilicet ex aeriis pͥn¬
cipibus sicut et alii pharaoni. &e alii chy¬
ram ut humiliet eum qui nimis fuerat
exaltatus. ut affligat et conterat donec
resipiscat & querat dominim qui cuim
eẽt in superbia et elatione constitutus ig¬
norabat dum. Nunc gͦ hii qui traduntur
pro peccato in tribulatione positi: uidea.¬
mus quid faciunt. Ilud ꝓfecto quod scͥp¬
tum ẽ Et clamauerunt ad dnm cum tri¬
bularentur. & de necessitatibus eoꝵ libe¬
rauit eos: & eduxit eos de tenebris et

Expanded text:
avit se usque ad mortem, extollitur et avit se usque ad mortem, extollitur et effertur ad potestates, atque ad dignitates saeculi prosilit, et artes quibus haec assequi nititur, etiam si contra fidem et religionem sint, non refugit nec horrescit, dummodo quod cupit obtineat, inde evenit ut faciat malignum in conspectu Domini. Et posteaquam summas indeptus fuerit infulas potestatum, et ad ipsa superbiae fastigia summa conscenderit, inde dejectus traditur huic Chusan Rasathaim, uni scilicet ex aeris principibus, sicut et alii Pha raoni, et alii Chiram, ut humiliet eum, qui nimis fuerat exaltatus, ut affligat, ut conterat, donec resipiscat, et quaerat Dominum, qui, cum esset in superbia et elatione constitutus, ignorabat Dominum. Nunc ergo hi qui traduntur pro peccato in tribulatione positi, videamus quid faciunt? Illud profecto quod scriptum est: Et clamaverunt ad Dominum, cum tribularentur; et de necessitatibus eorum liberavit eos, et edux
Abbreviated transcription (Latin):
Interpretatur autem cusarsator: humi¬
uano cor T racliti sunt gͦ in manus eiꝰ
qui humiliaret eos. & quia ipsi in excel¬
is montium impie agebant in altissi.¬
num: ꝑropterea ab ipso in humilitatẽ
traduntur. S: nolo putes quia erga an¬
nquos solummodo erat hec diuma pro¬
indentia ut eos qui impie exaltab antur
taderet humiliandos & salubri medici¬
ne tatione contraria contrariis curarent᷑.
ninc autem omnipotenti deo erga ȩxcle¬
siam suam de est huiusmodi salubritas
yriudentiȩ. Esst etiam nunc cusarsatoꝵ
rex mesopotamiȩ cui traduntur humi¬
luandȩ et affligendȩ animȩ : quȩ xp̃ia¬
na humilitate contempta in suꝑbiam
se atq arrogantiam dederunt. O diosũ
satis ẽ in conspectu dei superbiȩ uicium:
quia sicut scriptura dicit. initium dis¬
udendi a deo superbia. Et iterum alibi
scriptura dicit. Ds̃ superbis resistit: hu¬
nilibus autem dat grãm. Siquis igit᷑
ap̃i bumilitate despecta qua propter nos
ium deus ẽẽt homo factus ẽ. et humili¬

Expanded text:
Interpretatur autem Chusan Rasathaim humiliatio eorum; traditi sunt ergo in manus ejus qui humiliaret eos. Et quia ipsi in excelsis montium impie agebant in Altissimum, propterea ab ipso in humilitatem traduntur. Sed nolo putes quia erga antiquos solummodo erat haec divina providentia, ut eos qui impie exaltabantur traderet humiliandos, et salubri medicinae ratione, contraria contrariis curarentur. Nunc autem omnipotenti Deo erga Ecclesiam suam de hujusmodi salubritas providentiae, est etiam nunc Chusan Rasathaim, rex Mesopotamiae, cui traduntur humiliandae et affligendae animae quae, Christiana humilitate contempta, in superbiam se atque arrogantiam dederunt; odiosum satis est in conspectu Dei superbiae vitium; quia, sicut Scriptura dicit: Initium discedendi a Deo superbia . Et iterum alibi Scriptura dicit: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Si quis igitur, Christi humilitate despecta, qui propter nos, cum Deus esset, homo factus est, et humili
Abbreviated transcription (Latin):
UANDO FECERUNT
filii urł malignum in con¬
spectu dei & obliti sunt do¬
mini dei dereliquentes
eum seruierunt baalim.
et lucis gentilium. tunc
hesaurrzantes
sbi ipsis iram traditi sunt in manus in¬

Expanded text:
fecerunt filii Israel malignum in conspectu Dei, et obliti sunt Domini Dei sui, ac relinquentes eum servierunt Baalim et lucis gentilium, tunc thesaurizantes sibi ipsis iram traditi sunt jus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ pͥma appellatio nominis i ñu.
Elige inquit tibi uiros potentes ex om¬
mbus filiis ifrł: ⁊ egredere &e conflige
cum amalech crastino. Moyses confite¬
tur ñ posse se exercitũ ducere: confitetur
se ñ posse obtinere: quamuis eum de t̾ra
egypti eduxerit. Et ideo inquit uocauit
In hoc pͥmum nom̃ dicimus uĩu: ubi eũ
uidimꝰ ducem exercitꝰ ñ cui moyses in iun¬
xerit pͥncipatũ: s cui cesserit pͥmatum.
Non potest moyses eligere uiros poten¬
tes. Tu inquit elige tͥ uiros potentes. ex
om̃ibꝰ filiis isrł. Nic gͦ ubi ꝑrimum
disco nomer

Expanded text:
est prima appellatio nominis Jesu. est prima appellatio nominis Jesu. « Elige, inquit, tibi viros potentes ex omnibus filiis Israel, et egredere, et conflige cum Amalec crastino » . Moyses confitetur non posse se exercitum ducere, confitetur se non posse obtinere, quamvis eum de terra Aegypti eduxerit; et ideo, inquit, vocavit In hoc primo nomen discimus Jesu, ubi eum videmus ducem exercitus. Non cui Moyses injunxerit principatum, sed cui successerit in primatum. Non potest Moyses eligere viros potentes. « Tu, inquit, elige tibi viros potentes ex omnibus filiis Israel. » Hic ergo ubi primum disco nomen
Abbreviated transcription (Latin):
nomen qd̵
ẽ suꝑ omne
quod ẽ suꝑ omne nomen iħs. Et quia ẽ
istud nom̃ suꝑ omne nomen: iccirco in no¬
mine iħu omne gemi flectit᷑ cȩlestium et¬
trestͥum. ⁊nfernors. Et quia ẽ hoc nomeu
suꝑ om̃e nom̃: iccirco a multis generationi¬
bus a nullo cognominatum ẽ. S̾cripsit mo¬
yses librũ genesis. in qͦ legimꝰ abraham ⁊ eos
qui ex eo generati sunt in quibꝰ ft̾ iusti ꝗͣ¬
plurum: s nullus ex ipsis iũc meruit no¬
ille qͥ cepit inuocare nom̃ dm̃ d̃. neq ille
solus iustꝰ inuentus ẽ apud dnm noe s
ne iste ipse quidem qui reꝓmissionis acce¬
perat testamentũ abraham. neq ille qui
ex eo natus ẽ ysaac. s nec supplantator iacob
nec quisquã ex filiis eius. Moyses fidebs
erat in om̃i domo: ⁊ nondum tamen uo¬
catus ẽ inĩc. S̾ ir̃n nom̃ primo inuenio
in exodo: & uolo intueri quando pͥmum¬
I nomen i rĩu cognominatur. Uentt
inquit amalech & expugnabat isrł: &
dixit moyses ad iñm in raphidim. Hec

Expanded text:
nomen quod est super omne quod est super omne nomen, Jesus. Et quia est istud nomen super omne nomen Jesus, idcirco « in nomine Jesu omne genu flectitur, coelestium, terrestrium et infernorum. » Et quia est hoc nomen super omne nomen, idcirco in multis generationibus a nullo cognominatum est. Scripsit Moyses librum Genesis, in quo legimus Abraham et eos qui ex eo generati sunt, in quibus sunt isti quamplurimi, sed nullus ex ipsis Jesus meruit noille qui coepit invocare nomen Domini Dei, neque ille solus justus inventus est apud Deum Noe. Sed nec ipse quidem qui repromissiones acceperat testamenti Abraham, nec ille qui de eo natus est Isaac; sed nec supplantator Jacob, nec quisquam ex filiis ejus. Moyses fidelis erat in omni domo sua, necdum tamen vocatus Jesus. Sed Jesum nomen primum invenio in Exodo; et volo intueri quando primum nomen Jesu cognominatur. « Venit, inquit, Amalec, et expugnabat Israel: et dixit Moyses ad Jesum in Raphidim . » Haec
Abbreviated transcription (Latin):
II Ii uda uolebant dis¬
ꝑdere. uel interimere iebuse¬
Propter quod habitauer̃t
iebusei cum filiis uide in ierłm: usq in
hodiernum diem. Tolumus alitte¬
ra incipientes inquirere ab hiis qui putais
hȩc scdm litteram stare ñ posse: quid ẽ qͦd
dicit usq in hodiernum diem. quod uer¬
bum scã scriptura semꝑ ꝓ eo ponit ut ȩter¬
nitatem scłi ꝑ hoc significet sicut dicit: no¬
lite recedere a dno in bodierno die. hoc est
donec scł̃m stat. Ostendant gͦ michi quomͦ
lebuseus donec scl̃m stat habitet cum filiis
iuda in ierłm: quippe cum ne ipsi quidem
filii uida babitent in ierłm. I deo gͦ nec
istud uerum ẽẽ poterit quod iebusei cum
ne ipsi quidem habitent in ea S nos in¬
telligamus hȩc sp̃ualiter accipientes eugłii
parabolam quȩ dicit de zrzaniis: sinite
utraque crescere. ne forte uolentes eradica¬
re zrzania. eradicetis simul cum ipsis¬

Expanded text:
ii Juda volebant disperdere vel interimere Jebusaepropter quod habitaverunt Jebusaei cum filiis Juda in Jerusalem usque in hodiernum diem. Volumus, a littera incipientes, requirere ab his qui putant haec secundum litteram stare posse, quid est hoc quod dicit, usque in hodiernum diem? Quod verbum Scriptura pro eo ponit ut aeternitatem saeculi per hoc significet; sicut dicit: « Nolite recedere a Domino in hodiernum diem ; » hoc est, donec saeculum stat. Ostendant ergo mihi quomodo Jebusaei, donec saeculum stat, habitent cum filiis Juda in Jerusalem, quippe cum ne ipsi quidem filii Juda habitent Jerusalem. Ideo ergo nec istud verum esse poterit quod Jebusaei cum eis habitent in ea. Sed nos intelligamus haec spiritaliter assumentes Evangelii parabolam, quae dicit de zizaniis: « Sinite utraque crescere; ne forte volentes eradicare zizania, eradicetis simul cum ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
captiuus est:
ꝓꝑter peccata¬
sua sustinet
captiuitatem.
peccati dere¬
licta fuerit
cepta: et ornati effecti priparemur uiro no¬

Expanded text:
captivus est propter peccata sustinet captivitatem. peccati derelicta fuerit cepta, et ornati effecti praeparemur viro no
Abbreviated transcription (Latin):
nitatem. non dicam cuncta quia hoc dix¬
isse temerarium est. s ꝑ multa sim trans¬
uolaturus. ea lege qua tibi sepe constitui:
ut ego uocem prebeam. tu notariuor.

Expanded text:
nitatem, non dicam cuncta, quia hoc dixisse temerarium est, sed permulta sum translaturus, ea lege qua tibi saepe constitui, ut ego vocem praebeam, tu notarium.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i temꝑis beselehelis iudicii sit in his
quȩ offerimꝰ etiam si nichil inuenitur
auri puri qd̃ ad altare ꝓficiat. nec ar¬
genti qd̾ columpnarũ ecch̃e bases effi¬
ciat. aut capitella decoret: si nullus in¬
regii decoris aut cocti & mistici cruoris
intexitur. si quid puritatem byssi imitetur.
& fortitudinẽ lini ⁊dignũ aliquid habe¬
at sacerdotalibꝰ indumentis: postremo si
uel rubras apud nos pelles uerecundiam
frontis inuenias: ad ultimũ certe si uel
caprarũ reꝑꝑias pilos quibꝰ uel penuriã
nrãm tegamꝰ aut si quas incurrimꝰ cul¬
pas. penttendo purgemꝰ Totum gͦ hoc: de
tuo iudicio pendeat. Si quid sane ẽ quod
placere potest: hoc sit auctoris. N eq enĩ
que alieno labore parata sunt: diripere.
et nr̃e laudi applicare iustũ putamus.
Si uͦ uim sensuum oratio inculti sermonis
asperat: hoc uel mͥ uel ut cum tui uenia
dixerim tibi ipsi reputato: qͥ id opus qd̾

Expanded text:
nostri temporis Beselehelis judicii sit, in his nostri temporis Beselehelis judicii sit, in his quae offerimus, etiamsi nihil invenitur auri puri quod ad altare proficiat, nec argenti quod columnarum Ecclesiae bases efficiat aut capita decoret, si nullus regii decoris, aut cocci, et mystici cruoris color intexitur: si quid puritatem byssi imitetur, et fortitudinem lini, et dignum aliquid habeat sacerdotalibus indumentis: postremo si vel rubras apud nos pelles, verecundiam frontis invenias: ad ultimum si vel caprarum certe reperias pilos, quibus vel penuriam nostram tegamus, aut si quas incurrimus culpas poenitendo purgemus. Totum ergo hoc, de tuo judicio pendeat. Si quid sane est quod placere potest, hoc sit auctoris: neque enim quae aliis labore parta sunt diripere, et nostrae laudi applicare justum putamus. Si vero vim sensuum, oratio inculti sermonis exasperat, hoc vel mihi, vel ut cum tua venia dixerim tibi ipsi reputato, qui opus quod
Abbreviated transcription (Latin):
uoluminibus refert᷑ quod ad constru¬
eionẽ templi unusquisq ꝓuiribꝰ
obtulerit: potentes quidem ⁊ pͥnci¬
pes ppł aurũ. argentũ. lapides
p̃ciosos. era. alii ligna s impiitͥ¬
bilia: quidam etiam coccũ. pur¬
puram & byssum & linum alii.
edestib hec quoq sacerdotũ ⁊ stolȩ
pontificis ꝓfutura. L auperiores
autẽ quiq etiam pelles rubras.
offerentes & pilos caprarum. nͣre¬
spiinit᷑. Iccuxo namq beselehel
ille repletꝰ ẽe dicit᷑ om̃i sapientia
a cło: ut intelligens singła hec qͥb̃
usib apta sint. nichil ex offeren¬
tiũ deuotione repudiet. Qua
gͦ & cu o michi semꝑ uenerabilis
pater chromati inningis ⁊ p̃ci¬
pis nobis ut aliqͥd ad edificatio¬
nem & instructionẽ diuini ta¬
bernaculi ex grecoꝵ opibus & co¬
piis conferamꝰ: oratumculas .xx.
ui. iaiħunaue quas ex temꝑe
in ecch̃a ꝑorauit. adamantius
senex ex greco latine tͥ ꝓuiriũ
mearum pauꝑtate disserui: ut sane

Expanded text:
voluminibus refertur, quod ad constructionem templi unusquisque pro viribus obtulerit: potentes quidem, et principes populi aurum, argentum, lapides pretiosos, aera, et alii ligna, sed imputribilia: quidam etiam coccum, purpuram, et byssum, et linum alii, vestibus haec quoque sacerdotum et stolae pontificis profutura. Pauperiores autem, quique etiam pelles rubras offerentes et pilos caprarum, non respuuntur. Idcirco namque Beselehel ille repletus esse dicitur omni sapientia a Deo, ut intelligens singula haec quibus usibus apta sint, nihil ex offerentium devotione repudiet. Quia ergo et tu, o mihi semper venerabilis pater CHROMATI, injungis, et praecipis nobis, ut aliquid ad aedificationem et constructionem divini tabernaculi ex Graecorum opibus et copiis conferamus, Oratiunculas XXVI in Jesum Nave, quas ex tempore in Ecclesia peroravit Adamantius senex, ex graeco latine tibi pro virium mearum parvitate disseruimus. Tui sane
Abbreviated transcription (Latin):
des dii audire desiderant. ad hoc alta¬
re cõcuroant heo duo testamẽta cirtã¬
dent. hic emĩ ãpłosi patarchasi et dio¬
phetas deum laudãtes inuemienteEt
enaitem uniu̾sa mirabilia tua Chic dni
suy. decunam ab scondere non uult. Iste
peram non portat i ubi thesamũ xecõ¬
dat e Bed que gratis accepit gratis
tũctis imtire desiderit. Eiñ inquit
et hec en illa faciam ideo in dño Romis
non infirmalor. P nẽ dilexi. decore
domꝰ tue ¶ dest ñm utntib ornatam
mẽtis et cordis castitateme Cõfirma¬

Expanded text:
des Dei audire desiderant, ad hoc altare concurrant, haec duo Testamenta circumdent: hic enim apostolos,patriarchas et prophetas Deum laudantes invenient. « Ut enarrem universa mirabilia tua. » Hic Domini sui pecuniam abscondere non vult; iste peram non portat ubi thesaurum recondat, sed quae gratis accepit, gratis cunctis impertire desiderat. Quoniam, inquit, et haec et illa faciam, ideo in Domino sperans non infirmabor. « Domine, dilexi decorem domus tuae, » id est animam virtutibus ornatam, mentis et cor
Abbreviated transcription (Latin):
serere mei ꝙ debes. quia unicꝰ et
panꝑ sum ego. unicꝰ quidem ꝙ solus
en te solum adoro. panꝑ uero quia in¬
thil habens omia possideo. hoe it̃e
et de app̃o aptissime inrelligi porest.
Dribulaciones cordis mei multipli¬
cate sus ¶E nia multis modis af¬
pligor. Ae netessitatib mers erue
nĩe. Bncens ad illud Regnũ in quo
necessitates non paciar. Tide himũ¬
litatem meam et laboerem nr̃er ¶Bĩ¬
de inquir ꝙ in magna t̾bulacione
en labore sum. unde freri non potest.
quin aliqno medo. fiactus in pctĩs ca¬
dam. et ideo dimitte uniu̾sa delicta
mea. Nespite iuimicos nreos qm̃
multiplicat sut ¶ Et multi quidẽ
sunt et odĩo Inqno oderus̃ me. quia¬

Expanded text:
serere mei, » quod debes, « quia unicus et pauper sum ego. » Unicus quidem, quia solus, et te solum adoro; pauper vero, quia nihil habens omnia possideo. Hoc autem et de Christo aptissime intelligi potest. « Tribulationes cordis mei multiplicatae sunt, » quia multis modis affligor. « De necessitatibus meis erue me, » ducens ad illud regnum in quo necessitates non patiar. « Vide humilitatem meam et laborem meum. » Vide, inquit, quia in magna tribulatione et labore sum, unde fieri potest quin aliquando fractus in peccata cadam, et ideo « dimitte universa delicta mea. Respice inimicos meos, quoniam multiplicati sunt, » et multi quidem sunt. « Et odio in
Abbreviated transcription (Latin):
non eñ Iudiciũ tmres qui se in¬
dicari Rogati qũ ego in innocẽtia
mea ingressus sum. Ideo Inquit iudĩ¬
sũ non trneo qr Iuuocentẽ uitam egr
At in dño spans non infrmabor. Nõ
infirmabor in oꝑe sed sicut cexi usq

Expanded text:
Non enim judicium timet qui se judicari rogat. « Quoniam ego in innocentia mea ingressus sum. » Ideo inquit, judicium non timeo, quia innocenter vitam egi. « Et in Domino sperans non infirmabor. » Non infirmabor
Abbreviated transcription (Latin):
est ambulqre in cõ¬
silio impiorũ insi
Iniquis issentire cõ¬
silus Et in uia pct̃orum nõ stetit
in uia antem pctorum stare est in ma¬
lis oꝑib ꝑsenerare. Et in cathidra
pestilencie non fediy. ¶ In cathedea
quidem pestilemtre sedenz. qui mala
que aguny alios facere doceny. di¬
cat imxius consiliũ sũ. Occide et
furare fac sacalegiũ eh similia sioe

Expanded text:
in consilio impiorum, nisi iniquis assentire consiliis? « Et in via peccatorum non stetit. » In via autem peccatorum stare, est in malis operibus perseverare. « Et in cathedra pestilentiae non sedit. » In cathedra quidem pestilentiae sedent qui mala quae agunt alios facere docent. Dicat impius consilium suum. Occide, inquit, furare, fac sacrilegium, et similia. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
in audo quid fret. Est tamren alid
lignũ cui cõuciẽtius assimilari po
uite. ubi est enam decursus iñi ͦꝵ aqusi¬
eum. que sun. geon. phison. ticras
et enfrates. de hoc antem ligno dĩ
hoc ligno suurẽtes met̾nũ uiuent
uita uines et non morretur. Quod
frinctum suũ dabis in tempe suo. T
Oste quidem fructus erit p̾mium atꝙ¬
e

Expanded text:
in arido quid fiet? » Est tamen aliud lignum, cui convenientius assimilari potvitae, ubi est etiam decursus quatuor aquarum, quae sunt, Gehon, Phison, Tigris, et Euphrates. De hoc autem ligno dicthoc ligno sumentes in aeternum vivent, vita vivet, et non morietur. « Quod fructum suum dabit in tempore suo. » Iste quidem fructus praemium e
Abbreviated transcription (Latin):
An qm̃ cõplacu tibi m̃ ueritate ha.
ãe enĩ uerum dico tuũ est quod an¬
tem mentior neũ. Tua est itre ue¬
ritas neũ autẽ mendacũde Aua est
ergo ueritas in qua tibi cõplature Et
qmi. Don sedi cum consilis uanita¬
tis lidest cum cõsiliantib uanitatẽ et
qm̃ cum iniqua gerentib non imlibo
⁊ md est non intibe᷑ idest eandẽ Imã¬
quitatem facere non ingrediar sine
moetẽ et penam non int̾ibo ⁊ quã illi
proculdubio ingressii sunt Es qm̃
O diui ecclam malignãtiusidest tõ¬
gregationẽ malorum. et qm̃ cum im¬
dñs non fedebo. idest ad eorũ similitu¬
dinẽ in impretate non gferreribo.
Iel eciam in tormẽtis tum illis non
iudiciũ nontimeo. qm̃ cõfident̾ dicã

Expanded text:
am « complacui » tibi « in veritate tua. » Quod enim verum dico, tuum est; quod autem mentior, meum est: tua est igitur veritas, meum autem mendacium. Tua es ergo veritas, in qua tibi complacui. Et quoniam « non sedi cum concilio vanitatis, » id est cum consiliantibus vanitatem; et quoniam « cum iniqua gerentibus non introibo. » Quid est non introibo? id est, eamdem iniquitatem facere non aggrediar. Sive mortem et poenam non introibo, quam illi procul dubio ingressi sunt. Et quoniam « odivi ecclesiam malignantium, » id est, congregationem malorum. « Et cum impiis non sedebo, » id est, ad eorum similitudinem, in impietate non perseverabo. Vel etiam, in tormentis cum illis non judicium non timeo, quin confidenter dicam: «
Abbreviated transcription (Latin):
in anulo non habet qm̃ de pͥmo dã¬
iud intellurit᷑. quẽ ip̃e damd ad dẽi laũ¬
suorũ minimꝰ. omũq pastora uidens
illuminacio qui nre de postfetantes
accepitͣ
psalius.

Expanded text:
in titulo non habet, quia de primo David intelligitur, quem ipse David ad Dei lausuorum minimus, oviumque pastor. Videns illuminatio, qui me de post fetantes accepit? » Psal.
Abbreviated transcription (Latin):
dunt me hostesi obsidunt me inimĩ¬
p ⁊ Ad quid. Ut edan camres meas.
Ut me lacerenz et occidans. It cama¬
les et imꝑfectos decipian et nesario
nichil efficere possunt. uel eciam qui
aporopinquãt inde fis ut carirẽ edãt

Expanded text:
dunt me hostes, obsident me inimici. Ad quid? « Ut edant carnes meas, » ut me lacerent et occidant, ut carnales et imperfectos decipiant, et nefario nihil officere possunt. Vel etiam, quia appropin
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs protector uite meestẽdennt in¬
quin dñs aĩam neam illuuinaint
salnanhi prtegit eam ne ãmittat.
¶A quo ergo trepidabo: Pideo hostesi uĩ¬
deo malignos spuitus. uideo incurrẽ¬
resiuimitos ier tirannos sed neminẽ
tineo Dm̃ca ãmonitus cõsolacione.
Ain em̃ Nolite tuere eos qui occidũt
corpusi aiãm autem non possit occi

Expanded text:
Dominus protector vitae meae. » Redemit inquit, Dominus animam meam, illuminavit, salvabit et proteget eam, ne amittat. « A quo ergo trepidabo? » Video hostes, video malignos spiritus, video incurrentes tyrannos, sed neminem timeo, Dominica admonitus consolatione; ait enim: « Nolite timere eos qui occidunt corpus animam, autem no
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ fulgura ⁊ uoces. ⁊ conitrua. ⁊ c̾remotus. fc̃s
ẽ magnus quar nũquam fuit exquo hoĩeᷤᷤ
fuert st̃ t̾ram. talis c̾re motus sic magnus. Et
fc̃a est auitas magna ĩtres partes. ⁊ curitates
memoriam añ driĩ dare illi calicem uiui ĩ dig¬
natõis ite eius. Et omĩs in sula fugit. ⁊ mõtes ñ
st̾ inuẽti. Et grando magna sicut talentũ des¬
cendit de celo añ hoĩes iblasphemauert hoĩe diũ¬

Expanded text:
sunt fulgura et voces et tonitrua, et terremotus factus est magnus, qualis nunquam fuit, ex quo homines fuerunt super terram, talis terremotus sic magnus. Et fracta est civitas magna in tres partes et civitates memoriam ante Deum, dare illi calicem vini indignationis irae ejus. Et omnis insula fugit, et montes non sunt inventi. Et grando magna sicut talentum descendit de coelo in homines: et blasphemaverunt Deu
Abbreviated transcription (Latin):
exoꝑib suis. Et sextus angłs effudit ꝑ hyalã
suam in flum̃ illud magnũ eufrasen. ⁊ sicca¬
uit aquam eius. ut spararetur maregib ab
ortu soł. Et uidi deore draconis ⁊de ore bestie.⁊
de ore pseudo ꝓph̾e exire sp̃e tres inmũdos ĩmo¬
dum ranaꝵ. Sunt enĩ sp̃t demonioꝵ faciẽte¬
signa. Et ꝓredunt adrages toruis terre ⁊gregare
illos in prelium ad diem magnũ omĩpotentis
dei. Ecce uenit sieut fur. Beatus qui ingllat ⁊ cu¬
stodit uestim̃ta sua ne nuidus ambusl ⁊ uideãt
turpitudinẽ euis. Et ꝯgͣgabit itlos inlocum qͥ

Expanded text:
eribus suis et sextus effudit fialam suam in flumen illud magnum Eufraten et siccavit aquam eius ut praepararetur via regibus ab ortu solis et vidi de ore draconis et de ore bestiae et de ore pseudoprophedum ranarum. Sunt enim spiritus daemoniorum facientesigna, et procedunt ad reges totius terrae congregare illos in praelium ad diem magnum omnipotentis Dei. Ecce venio sicut fur. Beatus qui vigilat, et custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet, et videant turpitudinem ejus. Et congregabi
Abbreviated transcription (Latin):
dei fumo amaiestate dei. ⁊ deuirtute euis. Et
nemo poterat ĩtemplũ introire donec ꝯsũma¬
ł audiui uocem magnam detẽplo dicẽ¬
las ire dei in t̾ram. Et a biit primꝰ ange¬
lus ⁊ etfudit phialam suam iut̾ram. ⁊ fcm est
uulnus seuũ ⁊ pessimũ impĩes qui hẽbant ca

Expanded text:
s et nemo poterat introire in templum donec consummaet audivi vocem magnam de templo dicenlas irae Dei in terram et abiit primus et effudit fialam suam in terram et factum est vulnus saevum ac pessimum in homines qui habent
Abbreviated transcription (Latin):
in celo hẽns ⁊ ip̃e falcem acutam. Et auꝰ an¬
gls exunt de altari qui hẽbat potestatem
supra ignem ⁊ a quam ⁊ exclamaiit uoce
magua ad eũ qui hẽbat falcem acutã. dicens
Mute faicẽ tuam acutam iuindenna bo¬
tros uinee t̾re qm̃ mature st̃ uue euis. Et mi¬
Nt angelus falcem suam in t̾ram. ⁊ iundemi¬
auit uineam t̾re ⁊ misit in lacũ ire dei mag¬
ium. Et calcatus ẽ lacus exͣ auitatẽ ⁊ exunt
sanguis delacu usq ad frenos equoꝵ per sta¬
dia mile sexcenta.
tuidi aliud signum ĩcelo
magnũ ⁊ mirabile ange¬
los septem hñtes plagas
septem nouissimaᷤ qm in
ssł ꝯsũmasa ẽ ira dei. Et ui¬
ditanꝙͣ mare uitreũ mix¬
lum igne ⁊ eos qui uicere bestiam ⁊ ymaginẽ
euis. ⁊ numeꝵ noĩs eius stantes supͣ mare iu¬
treum hentes citharas dei ⁊ cantantes canticũ
moysiscrii dei. ⁊ canticum agni dicentes. Ma¬
gna et nurabilia st̃ oꝑa tua dñe d̾s omp̃t. Iuste

Expanded text:
in caelo habens et ipse falcem acutam et alius angelus de altari qui habet potestatem supra ignem et clamavit voce magna qui habebat falcem acutam dicens mitte falcem tuam acutam et vindemia botros vineae terrae quoniam maturae sunt uvae eius et misit angelus falcem suam in terram et vindemiavit vineam terrae et misit in lacum irae Dei magnum et calcatus est lacus extra civitatem et exivit sanguis de lacu usque ad frenos equorum per stadia mille sescenta et vidi aliud signum in caelo magnum et mirabile angelos septem habentes plagas septem novissimas quonra Dei et vidi tamquam mare vitreum mixtum igne et eos qui vicerunt bestiam et imaginem illius et numerum nominis eius stantes supra mare vitreum habentes citharas Dei et cantant canticum Mosi servi Dei et canticum agni dicentes magna et mirabilia opera tua Domine Deus omnipotens iustae
Abbreviated transcription (Latin):
cumuenerit oportz illum breue tp̃c manere. Et
iminteritũ uadit. Et .x. cornua que iudisti
decem reges st̃ qui regnũ nedum accepett. s
potestatem canquam reges una hor̾a acce¬
peit post restiam. hii inͥ esiliũ hẽnt ⁊ iurtu¬
tem ⁊ potestatẽ suam bestie tradunt. hutũ¬

Expanded text:
et interitum vadit et decem cornua quae vidisti decem reges sunt qui regnum nondum acceperunt sed potestatem tamquam reges una hora accipiunt post bestiam hii unum consilium habent et virtutem et potestatem suam bestiae tradunt
Abbreviated transcription (Latin):
magna detẽplo athrono dicens. Fcm̃ est. Et ft̃a
st̃ fulgura ⁊ uoces. ⁊ conitrua. ⁊ c̾remotus. fc̃s
ẽ magnus quar nũquam fuit exquo hoĩeᷤᷤ
fuert st̃ t̾ram. talis c̾re motus sic magnus. Et
fc̃a est auitas magna ĩtres partes. ⁊ curitates
genciũ cecider̃t. ⁊ babilon magna uerit in
memoriam añ driĩ dare illi calicem uiui ĩ dig
natõis ite eius. Et omĩs in sula fugit. ⁊ mõtes ñ
st̾ inuẽti. Et grando magna sicut talentũ des¬
cendit de celo añ hoĩes iblasphemauert hoĩe diũ¬

Expanded text:
rono dicens factum est et facta sunt fulgora et voces et tonitrua et terraemotus factus est magnus qualis numquam fuit ex quo homines fuerunt super terram talis terraemotus sic magnus et facta est civitas magna in tres partes et civitates gentium ceciderunt et Babylon magna venit in memonationis irae ejus. Et omnis insula fugit, et montes non sunt inventi. Et grando magna sicut talentum descendit de coelo in homines: et blasphemaverunt Deu
Abbreviated transcription (Latin):
mortui ⁊ omĩs aĩauiuens mortua ẽ ĩmari
Et t̾cuis angelus effudit fialam suam sc̃ flumi¬
na ⁊ st̃ fontes a quasx. ⁊ fc̃s ẽ sanguis Et audiut
angelũ aquare dicentẽ. Iustuses dñe qui es ⁊ qͥ
eras sc̃us. qui hec iudicasti qr sanguinẽ scõꝵ ⁊¬

Expanded text:
ortua est in mari et tertius effudit fialam suam super flumina et super fontes aquarum et factus est sanguis et audivi angelum aquarum dicentem iustus es qui es et qui eras sanctus quia haec iudicasti quia sanguinem s
Abbreviated transcription (Latin):
modo ad pacem stabilem mens
humana reduci. qualit̾ in cadem
stabilitate sua conseruaui possit.
insinuandũ. E licet hoc propͥum
diuinȩ gr̃e opus eẽ non dubitem
& non tantum humana industa.
quam duuno munere. ⁊ scĩ spc̃ as
spiratiõe possidĩ. Scio enim qd̾ co¬
oꝑari nobis uult ds. & sic gratis¬
suȩ pietatis dona prestat. ut ingra¬
tis ea etiam quȩ prestiterit sepe
subtrahat. Preterea etiam ircuro nõ
inutile est. & infirmitatis nr̃e ma¬
gnitudinẽ. & reꝑationis modum
agnoscere: quia qui quanta sͥ grã
collata sit nescit. quantas largito¬
ri grates debeat. non intelligit.
Primus itaq homo ad hoc conditꝰ
fuit. ut si non peccasset ꝑ contem¬
plationis presentiam uultui crea¬
toris semꝑ assisteret: ut eum sem¬
per uidendo semꝑ amaret. semꝑ
amando. semꝑ ei adhereret. sem¬
per ei adherendo qui immortalis
est. etiã ipse uitã sine t̾mino pos¬
sidet. Hoc erat gͦ unũ & uerũ bo¬

Expanded text:
modo ad pacem stabilem mens modo ad pacem stabilem mens humana reduci, qualiterque in eadem stabilitate sua conservari possit insinuandum. Et licet hoc proprium divinae gratiae opus esse non dubitem, et non tam humana industria, quam divino munere, et sancti Spiritus inspiratione possideri; scio tamen quod cooperari nobis vult Deus, et sic gratis pietatis suae dona praestat, ut ingratis ea etiam, quae praestiterit saepe subtrahat. Praeterea etiam idcirco non inutile est, et infirmitatis nostrae magnitudinem, et reparationis modum agnoscere, quia qui quanta sibi gratia collata sit nescit, quantas largitori grates debeat non intelligit. Primus itaque homo ad hoc conditus fuit, ut si non peccasset, per contemplationis praesentiam vultui Creatoris sui semper assisteret, ut eum semper videndo, semper amaret, semper amando, semper ei adhaereret, semper ei adhaerendo, qui immortalis est, etiam in ipso vitam sine termino possideret. Hoc ergo erat unum et verum bo
Abbreviated transcription (Latin):
fratrum. & il¬
lis int̾roganti¬
bus meq respondente. multa in
mediũ ꝓlata fuissent: ad hoc tan¬
dem uerba deducta sunt. ut de
humani potissimũ cordis insta¬
bilitate. os in quietudine. ammi¬
rari om̃s simul os suspirare om¬
nes inciꝑemus. Cumq magno
quidem desidio exposcerent
demonstrari sͥ que causa in cor¬
de hominis tantas cogitatio¬
num fluctuationes ageret. ac
deinde siqua arte siue laboris
cuiuslibos exercitatione. huic tas¬
to malo obuiari possos. summo¬
pere doceri flagitarent: nos
quantũ dõ aspirante ualiumꝰ
in utroq caritati frm̃ satisfacẽ
uolentes. utͥusq questionis no-¬
dum. ductis tam ex auctorita¬
te. quam ex ratione firmam̃tis.
soluimꝰ. In qua collatione. qͥa
quȩdam specialit̾ placuisse
fr̾ibus scio. ea potissimũ stilo
cõmendare uoliui non tantũ¬
id̃o qd̵ ea digna scribi existimem
cẽ cognoui. Primo gͥ demonstnͣdũ
est unde tanta in corde hominis
uicissitudo oriatur. ac deinceps qͦ¬

Expanded text:
fratrum, et illis interrogantibus, meque respondente, multa in medium prolata fuissent, ad hoc tandem deducta sunt verba, ut de humani potissimum cordis instabilitate et inquietudine admirari omnes simul, et suspirare inciperemus; cumque magno quidem desiderio exposcerent, demonstrari sibi quae causa in corde hominis tantas cogitationum fluctuationes ageret, ac deinde si qua arte, sive laboris cujuslibet exercitatione huic tanto malo obviam iri posset, summopere doceri flagitarent; nos quantum Deo inspirante valuimus, in utroque charitati fratrum satisfacere volentes, utriusque quaestionis nodum ductis tam ex auctoritate quam ex ratione firmamentis solvimus. In collatione autem, quia quaedam specialiter placuisse fratribus scio, ea potissimum stylo commendare volui, non tantuideo quod ea digna scribi existimem,esse cognovi. Primo igitur demonstrandum est, unde tanta in corde hominis vicissitudo oriatur, ac deinceps quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ indit ⁊ ꝯĩcari posse. ⁊ minui õino ñ
posse. Ilud gͥ bonũ qd̃ ip̃e erat. ⁊ qͦ u̾atꝰ
erat sola bonitate ñ necũtate aliis q̃ĩ¬
cari uoluit. qr sũme boni erat: ꝓdesse
uelle ⁊ õĩpotẽtissimi erat. noc̾tũ posse¬

Expanded text:
et communicari posse, et minui omnino non posse. Illud ergo bonum quod ipse erat, et quo beatus erat, sola bonitate, non necessitate, aliis communicari voluit, quia summe boni erat prodesse velle, et omnipotentissimi nocere non posse
Abbreviated transcription (Latin):
auit d̾s celũ ⁊ t̾ram. his⁊
em̃ u̾b̾. moyses sp̃u di af¬
flatus in iuꝑo pͥncipio ado creatore mũ¬
dũ fc̃m refert elidẽs errorẽ qͦꝵ dã. pła sũ
pͥncipio fuisse pͥncipia opinantiũ ¶Nla¬

Expanded text:
eavit Deus coelum et terram . His verbis Moyses Spiritu Dei afflatus in uno principio a Deo Creatore mundum factum refert, elidens errorem quorumdam plura sine principio fuisse principia opinantium. Pla
Abbreviated transcription (Latin):
sionum ge¬
uera infirmita¬
dem carnis affi¬
ciant. Deus tũ uerbum caro fem̃ ñ potuit a se demuta¬
sb̾did̾it. non tamen demutatum est passibilitate pa¬
est que sunt illata perpessio.¬

Expanded text:
sionum genera infirmitatem carnis afficiant, Deus tamen Verbum caro factus non potuit a se demutabdiderit; 492 non tamen demutatum est passibilitate paeorum quae sint illata perpessio
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non ominia assequtus ẽ. s de
onnub quȩ ad fidem legentium
cofirmandam credit idonea. ex
consulto enun multa pret̾it: quȩ
alii dicunt. ut diu̾sa u euglõ

Expanded text:
 Non omnia quae assecutus, sed de omnibus quae ad fidem legentium confirmandam credit idonea. Ex consulto enim multa praeterit, quae alii dicunt, ut diversa in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
mor dñi. cui ap¬
paro angłs. a dex¬
tris altaris. quia
ei qui memor ẽ¬
dñi: demonstra¬
tur misterum.

Expanded text:
mor Domini: cui apparet Angelus a dextris altaris, quia ei qui memor Domini est demonstratur mysterium.
Abbreviated transcription (Latin):
gare despiciunt: debitũ fidei suȩ
ministeriũ ꝓpt̾ nebulã ꝑdiderunt.
Auib & tẽ in nebula doctrine sue uo¬
cẽ dñs ꝓtulit: cũ de se  aꝑta narraũ.
fieret ego sũ : S quia auditoꝵ m̃teᷤᷤ
infidelitatis caligo conpleuerat: qͣsi
emissũ solis radiũ nebula int̾iacens
dẽsignat᷑ .  & quia apparente in carne
dño. sensus sacerdotum de eiꝰ intellectu
caligraẽ ꝑtulit: nebula sinagogã id ẽ
domũ dñi ĩpleuit. & sacerclotes ꝓpt̃
nebulã ministrare ñ poterant: quia
dũ ab intellectu incarnati dĩ. ꝑfidiȩ
mo gͦ se alicuiꝰ uirtutis estimet: etũ
cũ quid fortit̾ poterit: quia si diui
tia ꝓtectio deserat. ibi repente ener¬
uiter obruit᷑. ubi se ualent̃ stare
głatur. Qd ẽ em̃ qđ uir di contra
altare samarie ad ꝓphetandũ directꝰ.
p̃sente rege actoritatẽ liberȩ uocis
exercuit. eiꝰd̃eq regis extensũ bra¬
chiũ in rigore mirabilit᷑ astruixit.
qđ tñ mox miscdit̃ saluti restituit.

Expanded text:
gare despiciunt, debitum fidei suae ministerium propter nebulam perdiderunt; quibus et tunc in nebula doctrinae suae vocem Dominus protulit, cum de se etiam aperta narravit. ham ego sum ? Sed quia auditorum mentes infidelitatis caligo compleverat, quasi emissum solis radium nebula interjacens designatur. Et quia, apparente in carne Domino, sacerdotum sensus de ejus intellectu caliginem pertulit, nebula synagogam, id est, domum Domini implevit. Et sacerdotes propter nebulam ministrare non poterant, quia dum amo ergo se alicujus virtutis aestimet, etiam cum quid fortiter poterit, quia si divina eum protectio deserat, ibi repente enervatus obruitur, ubi se valenter stare gloriatur. Quid est enim quod vir Dei, contra altare Samariae ad prophetandum directus, praesente rege, auctoritatem liberae vocis exercuit, ejusdemque regis extensum brachium in rigore mirabiliter astrinxit, quod tamen mox misericorditer saluti restituit;
Abbreviated transcription (Latin):
iuine fortitidin s facta. tc̃ uerius
explemꝰ: cũ hȩ: nos ñ explere posi
cognoscimꝰ. tunc facundiꝰ loqͥm᷑: cũ
ab his obstupescendo reticemꝰ. Ad nar¬
randa dͥbe dĩ oba. habet defectꝰ nr̃
N

Expanded text:
ivinae fortitudinis facta tunc verius explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus; tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe Dei opera habet defectus n
Abbreviated transcription (Latin):
rum inuocantib eum.Clxxxii.
im̃ta escã accipiunt: dũ sacrȩ scͥpture pa¬
bulo m̃tes dudũ biitȩ satiant᷑. Pullis u̾¬
coruoꝵ. filiis scilicet gentiũ esca dat᷑. cũ eoꝵ
esca fuit. dũ ipsũ eccłia quereret.S nẽ¬

Expanded text:
. Jumenta escam accipiunt, dum sacrae Scripturae pabulo mentes dudum brutae satiantur. Pullis corvorum, filiis scilicet gentium esca datur, cum eorIste corvus esca fuit, dum ipsum Ecclesia quaereret. Se
Abbreviated transcription (Latin):
acceptis epłis damascũ ꝑgens. in cor¬
da fideliũ. qͣsi in t̾ra dĩ iactata uerbi
semina. ne ad ꝑfestionẽ oꝑũ surge¬
rent restͥngere querebat. S gelu
p̃mere studuit. hos posimodũ fluen¬
tis sc̃e exhortatiois infudit: ut tanto
uberior electoꝵ mens exurgeret.
qͣnto hanc uerbũ dĩ etiã ab ore ꝑse¬
cutoris irrigaret.elxx. In exposit̾¬

Expanded text:
acceptis epistolis Damascum pergens , in corde fidelium quasi in terra jactata verbi Dei semina, ne ad perfectionem operum surgerent, restringere quaerebat? Sed gelu do prius premere studuit, hos postmodum fluentis sanctae exhortationis infudit; ut tanto uberior electorum messis exsurgeret, quanto hanc imber Dei etiam ab ore persecutoris irrigaret. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
explemꝰ: cũ hȩ: nos ñ explere posi
cognoscimꝰ. tunc facundiꝰ loqͥm᷑: cũ
ab his obstupescendo reticemꝰ. Ad nar¬
randa dͥbe dĩ oba. habet defectꝰ nr̃
N

Expanded text:
explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus. Tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe Dei opera, habet defectus n
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis. uiscera repleat: sitñ a
cationis accipit᷑ : sicut scriptum est. Caltiati
pedes. in p̃parationem eu̾głii pacis. Quia
g ͦ ꝑ ferrum uirtus. ꝑ es aũ ꝑ seuerantia ex¬
primit᷑: ferrum & es caltiam̃tum eius
dicit᷑ : dũ p̃dicatios illius. acumine
simul & constantia munit᷑. ꝑ ferrũ enĩ.
mala aduersantia penetrat: ꝑ es aut̃e.
bona que ꝓposuit. longanimiter seruat

Expanded text:
tis viscera repleat, sed tamecationis accipitur, sicut scriptum est: Calceati pedes in praedicatione Evangelii pacis . Quia ergo per ferrum virtus, per aes autem perseverantia exprimitur, ferrum et aes calceamentum ejus dicitur, dum praedicatio illius acumine simul constantia munitur. Per ferrum enim, mala adversantia penetrat; per aes autem, bona quae proposuit, longanimiter servat
Abbreviated transcription (Latin):
Sors diuisa rotas trahit. ut rota pͥma scd̾a
Festinat. ourrit t̾cia. quarta uolat
Mathm signat uir. bos lucam. leo marchum
Ales discipłm qui sine labe fuit
Matheo spẽs humana dat᷑. quia sepͥto
Quanta surrext ui tua xp̃e caro.
D iscipłm sign̾at spẽs aquilina. pudicũ¬

Expanded text:
Sors divisa rotas trahit: it rota prima, secunda Festinat, currit tertia, quarta volat. Matthaeum signat vir, bos Lucam, leo Marcum, Ales discipulum, qui sine labe fuitMatthaeo species humana datur, quasi scripto Iamat Quanta surrexit vi tua, Christe, caro. Discipulum signat species aquilina pudicu
Abbreviated transcription (Latin):
Sors diuisa rotas trahit. ut rota pͥma scd̾a
Festinat. currit t̾cia. quarta uolat
Math̾m signat uir bos lucam. leo marchum
Ales discipłm qui sine labe fuit
Matheo spẽs humana dat᷑. quia sepͥto
Quanta surrent ui tua xp̃e caro.
P iscipłm sigñat spẽs aquilina. pudicũ¬
E bixam redolet macħi pagina linguam
Ing̾co reliqui tres studuẽre loqui.
Pagͣma math̾i lac. luce litt̾a. sanguis
M archi scpͥta merũ mella ioħis õpus
Consule scptas ħ ferreꝰ. auͤreus ille
H ic argenteus est aureus ille stilꝰ¬

Expanded text:
Sors divisa rotas trahit: it rota prima, secunda Festinat, currit tertia, quarta volat. Matthaeum signat vir, bos Lucam, leo Marcum, Ales discipulum, qui sine labe fuitMatthaeo species humana datur, quasi scripto Ilamat Quanta surrexit vi tua, Christe, caro. Discipulum signat species aquilina pudicuHebraeam didicit Matthaei pagina linguam, In Graeco reliqui tres studuere loqui.Pagina Matthaei lac. Lucae littera sanguis. Marci scripta merum, mella Joannis opus. Consule Scripturas: hic ferreus, aereus ille, Hic argenteus est, aurens ille styl
Abbreviated transcription (Latin):
Dor s diuisa rotas trahit. ut rota pͥma. scd̾a
Festinat. currit t̾cia. quarta uolat.
Mathm signat uir. bos lucam. leo marchum
Ales discipłm qui sine labe fuit.
Discipłm sign̾at spẽs aquilina. pudicũ¬

Expanded text:
ors divisa rotas trahit: it rota prima, secunda Festinat, currit tertia, quarta volat. Matthaeum signat vir, bos Lucam, leo Marcum, Ales discipulum, qui sine labe fuit.Discipulum signat species aquilina pudicu
Abbreviated transcription (Latin):
moniis. ut altiꝰ ala: alam alterius tangat
aĩał. ⁊ rota rotã eadem uia sequatur. ⁊ uerse
In primo canone: marcus cũ mathe lucas
comutatur ⁊ iohe. In scd̃o. eum matheo ⁊ lu¬
ca. In quarto: cum itheo ⁊ioħe. In sexto ca¬
uem capituł. Octauo canone. cũ luca comi¬
tatur .i. tredecĩ capitut. In propriis uͦ q̃ ma¬
xime utcumq explanare dispono. xi.uii.
ducenta triginta ⁊ quat᷑tuior st̃ capitula.
ARCUS

Expanded text:
moniis; ut ala alterius, alam alterius tangat animalis: et rota rotam eadem sequatur via: eIn primo canone Marcus, cum Matthaeo, Lucaque comitatur et Joanne. In secundo, cum Matthaeo et Luca. In quarto, cum Matthaeo et Joanne. In sexto captem capitulis. In octavo canone cum Luca comitatur, id est, in tredecim capitulis. In propriis vero, quae maxime utcumque explanare dispono, decem etducenta et triginta quinque sunt capitula. Marcus
Abbreviated transcription (Latin):
moniis. ut alt̾iꝰ ala. alam alterius tangat
aĩał. ⁊ rota rotã eadem uia sequatur. ⁊ uerseˢ¬
Inprimo canone. mareus cũ matheo lucaꝙꝑ
comitatur ⁊ ioħe. In scdo. cum matheo ⁊ lu¬
ca. In quarto: cum itheo ⁊ ioħe. In sexto ca¬
uem capitut. Octauo canone. cũ luca comi¬
tatur .i. tredecĩ capitut. In propriis uͭ q̃ ma¬
xime utcumq explanare dispono.x⁊uIi.
ducenta triginta ⁊ quat̾tuor st̃ capitula.
ARCUS

Expanded text:
moniis; ut ala alterius, alam alterius tangat animalis: et rota rotam eadem sequatur via: eIn primo canone Marcus, cum Matthaeo, Lucaque comitatur et Joanne. In secundo, cum Matthaeo et Luca. In quarto, cum Matthaeo et Joanne. In sexto captem capitulis. In octavo canone cum Luca comitatur, id est, in tredecim capitulis. In propriis vero, quae maxime utcumque explanare dispono, decem ducenta et triginta quinque sunt capitula. Marcus