comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
taq: fratres mer
tiss imi. gaudi¬
ummeum. ⁊ co¬
rona mea. Sic
state in domino
deprecor. id ip̃m
sapere in domino.
Atiam rogo ⁊ te
germane com¬
par adiuua illaᷤ
que mecum la¬
borauerunt ĩ e¬
uangelio cum
clemente. ⁊ cete¬
ris adiutorib¬

Expanded text:
taque, fratres mei tissi mi, gaudium meum et corona mea, sic state in Domino, deprecor, idipsum sapere in Domino. Etiam rogo et te, Germane compar, adjuva illas quae mecum laboraverunt in Evangelio cum Clemente, et caeteris adjutorib
Abbreviated transcription (Latin):
is mortis. ut reo mortis hoc suffic̾ẽt. si suspend̾etur. ⁊¬
qr hec pena teteris abiectior ⁊ ignominio.  erat. iõ
in deutõnomio dc̃mest. ut quisuspensus fũit. in ues¬
illic est usqr ad nesperam. ut tunc deponatur. ⁊ sepe¬
liatur: neduicnis ibi sit mauissit obpbrium ⁊ ma¬
cula generi emis. Abhoc gͦ maledicto pene ostendit᷑
xp̃e non fuisse ĩmunis racauctoritate. qr scriptura
est.ma .o. q. ꝑ . inil. maledictus .i. mortiuis. Securus g

Expanded text:
is mortis, ut reo mortis hoc sufficeret si suspenderetur, quia haec poena caeteris abjectior et ignobilior erat. Ideo in Deuteronomio dictum est: Ut qui suspensus fuerit, in vesillic est usque ad vesperam, ut tunc deponatur et sepeliatur, ne si diutius ibi sit, majus sit opprobrium et macula generi ejus. Ab hoc ergo maledicto poenae ostenditur Christus non fuisse immunis hac auctoritate; quia scriptum est: Ma
Abbreviated transcription (Latin):
cẽdebuit. ⁊ p̃dicare. nͣec in ħ ꝙ maledictuis appeslatus
est qͥ pendet in ligno ꝯtumclia in dm̃ putanda est. ex
parte cͥpe mortali. pependit in ligno. oortalitasã
er maledictione pecn primi lomines est. Si gͦ dic̃et
mors maledicta est nemo e horresceret. Item si dice¬
ret. pecẽm maledictũ est nemo miraretur. quid ay¬
tis figura ⁊̃ moyses exaltauit serpentem inłemo sr̃
lignum. In illa it figura mors domimi pendebat in
maledictus est a deo. In antiquis tñ hebreorum codici

Expanded text:
e debuit et praedicare, nec in hoc quod maledictus appellatus est qui pendet in ligno, contumelia in Deo putanda est. Ex parte quippe mortali pependit in ligno. Mortalitas autem ex maledictione peccati primi hominis est. Si ergo diceret: Mors maledicta est, nemo exhorresceret. Item, si diceret: Peccatum maledictum est, nemo miraretur. Quid autis figura etiam Moyses exaltavit serpentem in eremo super lignum. In illa enim figura mors Domini pendebat in maledictus est Deo. In antiquis tamen Hebraeorum codici
Abbreviated transcription (Latin):
euis ueram ẽẽ mortẽ. preuidit enim moysesłeticos
futuros ⁊ ũam dñi mortem negaturos. ⁊ iõ uolens
leant ille. s oĩs oĩo. ⁊̃ filuis dei semꝑ uiuus inuisticia
sua. mortuus aũ p̃p delicta nr̃am carne suscepta ex
pena nr̃a. sit ⁊ semper benedictus est in sua iusticia:
maledictus aũ in morte suscepta ex pena nr̃a. tum
maledẽm q. mortem comitatur suscipere ñ de digna¬
tus est. ideo q additum est oĩs. ne xp̃c adũam mor
tur. insipiens quidem honorificentia xp̃m a male¬
dicto. ꝙ morti unccum est seꝑat ⁊ ita uere mortu¬
um negat. dicens pependisse mligno sp̃e quadam
faliecarius ⁊ ñ uam mortẽ in cruce soluisse. ꝯͣ ad ꝓ¬
us. ipena it pect̃i.ł ex bñdiccioneuenit. ł ex male¬
dictione. s ex bñditione uenit. optare debes sem¬
per eẽ impena pecc̃i. Si aũ optas in liłari crede per
dmuine sñie iusticiam ex maledictione uonisse. Qͣ
dr̃ si tetigitis: morte moriemmi. Seqr̃ at in gen . s.

Expanded text:
ejus veram esse mortem. Praevidit enim Moyses haereticos futuros, et veram Domini mortem negaturos. Et ideo volentes le aut ille, sed omnis omnino, etiam Filius Dei semper vivus in justitia sua, mortuus autem propter delicta nostra, in carne suscepta ex poena nostra. Sic et semper benedictus est in sua justitia, maledictus autem in morte suscepta ex poena nostra. maledictum quod mortem comitatur suscipere non dedignatus est. Ideoque additum est, omnis, ne Christus ad vertur. Insipiens quidem honorificentia Christum a maledicto quod morti conjunctum est separat. Et ita vere mortuum negat, dicens pependisse in ligno specie quadam falsae carnis, et non veram mortem in cruce solvisse. us. Poena enim peccati, vel ex benedictione venit, vel ex maledictione. Sed si ex benedictione venit, optare debes semper esse in poena peccati. Si autem cupis inde liberari, crede per divinae sententiae justitiam ex maledictione venisse, qua dicitur: Si tetigeritis, morte moriemini. Ut in g
Abbreviated transcription (Latin):
minem. ut sicut ex eo orama sunt: sicut ex ifto os̃
hoĩes eẽnt. ut unius der inusibilis. unus rõ uisibi¬
lisymaginem gerat in terris ut unus ds̃ inuno
hoĩem auccoritatem unĩ principii uid̾etur conser¬
uare ad ꝯfusionem dyaroli. qui neglecto uno deosi
⁊ sic ꝯseruat auctoritatẽ principii. ꝙ ab uno deo
sunt omiia contraillum qͥ ds̃ eẽ uoluit. uelinħ¬

Expanded text:
minem, ut sicut ex eo omnia sunt, sic ex isto omnes homines essent, ut unius Dei invisibilis unus homo visibilis imaginem gerat in terris, ut unus Deus in uno homine auctoritatem unius principii videretur conservare ad confusionem diaboli, qui neglecto uno Deo siet sic conservat auctoritatem principii, quod ab uno Deo sunt omnia, contra illum qui Deus esse voluit. Hai
Abbreviated transcription (Latin):
Dum it uiciorũ bellis spurgentur. miam pacis¬
ignorart .i. xp̃m. per ꝙ̃ est pax multa diligerti¬
b nom̃ dñi. nec saltem timordei eos reflexit a
est inicium sap̃ie. de hiis dicit ierennai. Tunt õs
insurererunt in ꝓpham dm̃ uolentes occidẽ esi
declinauert totam penit᷑ plebem lignificauit
s alteram partem plebem. Semper ⁊ duo pͥo

Expanded text:
Dum enim vitiorum bellis semper urgentur, viam pacisid est Christum, per quem est pax multa diligentibus nomen Domini; nec saltem timor Dei eos reflexit a est initium sapientiae. De his dicit Jeremias: Tunc omnes surrexerunt in prophetam Domini volentes occidere eum ; declinaverunt, totam penitus plebem significat, sed alteram partem plebis. Semper enim duo populi
Abbreviated transcription (Latin):
t̃um est .i. deo ur¬
posturam fĩ nõ pos¬
se. s ab eo quisq
caꝑit q meretur¬
⁊ uere non fallitur.¬
qr reddet singulis ꝑ
moueat suboitos
largiri temporalia¬
p̃latis a quib reci¬
piut sp̃alia. discr̃oi¬
los gͥ ad magistroꝵ
refrigeria hortatur¬

Expanded text:
tum est enim Deo imposturam fieri non possed ab eo quisque capit quod meretu vere non fallitur,ddet singulis pro moneat subditos largiri temporalialatis a quibus accipiunt spiritualia. Discipul ad magistrorum refrigeria hortatu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ secure obsecrare põ¬
sun ut quos m̃ito di
non penesuos ĩ muci¬
ciarum mearum est
tã hec dicendo exeusat
se. qr pseudo dixerant
paulum galathis ũ¬
micum. nec uoluisse
res doc̃e que m auis et¬
clessis p̃dicalat. haue
calumpniam diluenꝰ¬

Expanded text:
et secure obsecrare possum, ut quos merito dilnon penes vos inimicitiarum mearum est causa. Hoc dicendo excusat se, quia pseudo dixerant Paulum Galatis inimicum, nec voluisse eos docere quae in aliis Ecclesiis praedicabat. Hanc calumniam diluen
Abbreviated transcription (Latin):
subĩisigalache. ut ad legem ⁊ ad pristinos errores
uerterentin. erͣgo eligat lector utm uolet suĩam dr̃¬
medointelligat ad tm̃ periculũ anme pertiñe sĩ¬
sticiosas temꝑm obseruantias. ut huic loco subicit
s. tãl. inii. suuit q̃dam q̃ leirissima putarentur. nisĩ
dicet. Similit̃ dies obseruare ⁊ tempora ñ putaret᷑
a deo gͣue nͥ apłs dr̃ẽt. timeo .n. f .s.s.l.inii. ħ.s. obser

Expanded text:
subversi Galatae, ut ad legem et ad pristinos errores converterentur. Ergo eligat lector utram volet sententiam, dummodo intelligat ad tantum periculum animae pertinere superstitiosas temporum observantias, ut huic loco subjecerit  vobis. Sunt quaedam quae levissima putarentur nisi in diceret Similiter dies observare et tempora non putaretur adeo grave, nisi Apos
Abbreviated transcription (Latin):
Nulgatissumis i est error iste gentilium. ut ł ĩ
agendis reb. ł inexpectandis euentib nite ⁊ ne¬
gociorũ suoꝵ ab astrologis ⁊ chaldeis notatos dies
⁊ m̃ses ⁊ annos ⁊ tempora obseruent. quosredar¬
ad sẽsticiosas temporũ obseruationes. manifestũ ẽ
enini uolumina temporuĩ per eleñtta huiꝰ mundi.
hec est celum ⁊ t̾ram ⁊ motus atq ordinem si decũ:
administrari. q̃ infirma appellat ex eo: ꝙ infirma

Expanded text:
tilium, ut vel in agendis rebus, vel in exspectandis vitae et negotiorum suorum, ab astrologis et Chaldaeis notatos dies, et menses, et annos, et tempora observent. Quos redarad superstitiosas temporum observationes. Manifestum est eum volumina temporum per elementa hujus mundi, hoc est coelum et terram, et motus, atque ordinem siderum administrari. Quae infirma appellat, ex eo quod infir
Abbreviated transcription (Latin):
dei accepistis
tribulatum. ꝑq. uos dẏabolus temptabat. ne cre
an caritate amplect̾ent᷑. sportune gͦ ac decent̃ facit
eos recole caritarem suam: ne tanꝙͣ. immucũ illum
quam pacior carne quauidetur quales estis. ñ sp̃.
culimei. distingue inter illa duo ñ sp̃uia. post ꝯ¬
angelus dei ueniss ⁊ meangelum dei ẽẽ credidistis
bi est ergobe

Expanded text:
evistis tribulatum per quod vos diabolus tentabat, ne credan charitate amplecterentur. Opportune ergo ac decenter facit eos recolere charitatem suam, ne tanquam inimicum illum quam patior in carne, qua videtur quales estis, non spreculi Distingue inter illa duo, non sprevistangelus Dei venisset, vel me angelum Dei esse credidistis: bi est ergo?
Abbreviated transcription (Latin):
timeo. ⁊ c̃. Eos it̃ culpat. qui ꝯstellationes sequent᷑
dicentes. ñ ꝓficiscar. qr sic lunaifertur. ⁊ proficisca
ut ꝓspera cedant. qr ita sehabet positio siderum. a¬
gam hoc m̃se cõm̃tium: qr illa stella agit mensem.
non plantabo ħ armo uineam: qr bisextus est. taleᷤ
culpantur. non quinaturales elem̃toꝵ effectusu
siderum ordinatissima ꝯũsione nouerunt. ut . s. tẽ
pestate ñ naingent autumpno seminent. de quib¬
misi. ⁊ debetis eẽ. qr ego fiunolim in lege si .ii. modo
si .ii. hõ sũm. quide errore correctus sum. ita ⁊ nos is¬
iam illa carnalia sp̃au duudicatione ꝯtenpno.
ratres obse¬

Expanded text:
 culpat qui constellationes sequuntur, dicentes: Non proficiscar, quia luna sic fertur, vel proficiscar ut prospera cedant, quia ita se habet positio siderum; agam hoc mense commercium, quia ista stella agit mensem; non plantabo hoc anno vineam, quia bissextus est. Tales culpantur, non quia naturales elementorum effectus in siderum ordinatissima conversione noverunt, ut scilicet tempestate non navigent, autumno seminent: de quibmisi. Et debetis esse, quia ego fui olim in lege, sicut vos modo s, homo sum qui de errore correctus sum, ita et vos pojam illa carnalia spiritali dijudicatione contemno. Fratres, as
Abbreviated transcription (Latin):
lo aam ⁊ ila qͥ an ronos mores pertinent ⁊ illa
que in sacram̃tis sunt. cum bñ auberis intelligũ¬
tur. nec camalit̾ obseruantui a seruis. ad canta¬
tem referantut nec̃te est

Expanded text:
 Nam et illa quae ad bonos mores pertinent, et illa quae in sacramentis sunt cum bene a liberis intelligantur, nec carnaliter observantur a servis ad charitatem referantur necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
sensus mercedem heo
si ex dilectione it a
facio ut pociꝰ paciar pemiriam qm abutarpo¬
destate ꝙ utiq facem. si sumptuosum credeu¬
tib euangelum ẽe ĩportune exigendo. ut indis¬
crete accipiendo monstrarem. un forte hoc

Expanded text:
sensus: Mercedem habeo, si ex dilectione ita facio, ut potius patiar penuriam, quam abutar potestate: quod utique facerem, si sumptuosum credentibus Evangelium esse importune exigendo, vel indiscrete accipiendo monstrarem. Unde forte hoc
Abbreviated transcription (Latin):
q̃arte diuia tc̃a sunt. ⁊ unitatẽ qͣndam. in seos¬
tendurt ⁊ lp̃em ⁊ ordinem. Nam quicqͥ. Roꝵ cre¬
atorum ⁊ unũ ad est. ⁊ aliqͣ specie formatur. ⁊ or¬
dmem aliꝙ̃ petit. aut tenet. ⁊ ita mereaturis ũ
p̃diximiꝰ. uestigiim pluicet trmitatil. siong uõ¬
hor natira slsni bomi simplicẽ eẽ dñis. qr est pr̃
tentia ⁊ sub̃a personarũ. Sic̃ sabesliani pntaue¬
it̃ s iõ simplex dr̃ qr ⁊ ħ ꝙ ht̃ excepto ꝙ relatme¬

Expanded text:
arte divina facta sunt, et unitatem quamdam in se ostendunt et speciem et ordinem. Nam quodque berum creatorum et unum aliquid est, et aliqua specie formatur, et ordinem aliquem petit, aut tenet, et ita in creaturis, ut praediximus, vestigium praelucet Trinitatis. hoc naturam summi boni simplicem dicimus, quia est Pater itantia personarum sicut Sabelliani putaverunt; sed ideo simplex d
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dñm. ꝙ. ⁊ ip̃a trinitas dici pot̾ singula hoꝵ trisĩ re¬
ferri ad imgulos uoluit s̃ubders ex inReliget gͦ noꝰ
religio uni oĩpotenti deo. qr int m̃tem nr̃am. qua il¬
a pr̃e perfiliũ.ri suis finib salua eẽnt nͥ dẽ sũme
ut manent dedit. quare ip̾m donũ deicũ pt̃e ⁊
filio. eq̃ in cõmutabile cole ⁊ teñe nos ꝯuenit. ymiꝰ

Expanded text:
num, quod ipsa Trinitas dici potest, singula horum trium referri ad singulos voluit, subdens ex ipso. Religet ergo vos vera religio uni omnipotenti Deo, quia inter mentem nostram qua a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe ut manerent dedit. Quare ipsum Donum Dei cum Patre et Filio aeque incommutabile colere et tenere nos convenit: unius
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ stã sunt intellectu conspicientes. trinitatem intelli¬
gamꝰ cuiꝰ trinitatis uestigrim in creaturis appare¶n¬
illa ⁊ trmitate sũma. origo est oĩum rerum. ⁊ ꝑfeccis¬
sma pulcritudo. ⁊ b̾atissima deleccatio Itaꝙ illa tria
a se mintem det̾minari indentur ⁊ inie infinita st̃

Expanded text:
quae facta sunt, intellectu conspicientes, Trinitatem intelligamus. Hujus Trinitatis vestigium in creaturis apparella enim Trinitate summa est origo omnium rerum, et perfectissima pulchritudo, et beatissima dilectio. Itaque illa tria a se invicem determinari videntur, et in se infinita sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eadem trib ẽm̃itas esti eadem in cõmutabilitas. ca¬
dem maiestas. eadem potestas in pĩtunitas. in filio ẽ¬
qualitas. in sp̃u scõ uratatis eqͣlitatis q concordia. tẽ¬
a ħ dñis unum. oĩa pp̃ patrem. eqlia oĩa pp̃ filiũ ꝯ nexa¬
aũ est de pr̃e ut sit. atq nt illi toet̾nus sit. Ymagort¬

Expanded text:
eadem tribus aeternitas, eadem incommutabilitas, eadem maiestas, eadem potestas. in patre unitas, in filio aequalitas, in spiritu sancto unitatis aequalitatisque concordiaeadem incommutabilitas, eadem maiestas, eadem potestas. in patre unitas, in filio aeautem de Patre est, ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago
Abbreviated transcription (Latin):
plo ꝙ ibi crat. est hic celum. diffeit. ⁊̃ magnus sa¬
terdos qui asistit nultii dei semper inuens ad int̾¬
pellandum ꝓ nobis. Ibi sepe offebat. hic semel. ibrĩ
sanguine alieno: hic in ꝓpͥo. Idem est gͦ sacerdos
se credentium pect̃a ex haurire: oportuisi eum pa¬
ti se piꝰ ab origine mundi. Qd̾ ne fieret semel passui¬
in consũmatio¬
ne seculoꝵ:ad

Expanded text:
iam magnus sacerdos quia consistit vultui Dei semper vivus ad interpellandum pro nobis. Ibi saepe offerebat, hic semel, ibi in sanguine alieno, hic in proprio. Idem ergo est sacerdos se credentium peccata exhaurire, oporteret eum pati saepius ab origine mundi. Quod ne fieret, semel passin consummatione saeculorum,
Abbreviated transcription (Latin):
uus. p̃t uͦ est dñs ẜ latenter sigĩauit. Si enim do¬
mus erat ppłs. ip̃e aũ erat de pͦp. Igitur erat de domo
⁊ nobũ usus dr̃o de seruo. ille est de domo aluis
mnis namq¬
domꝰ fabricatur
ab aliquo. Qm
autem omnia cre¬
aut: d̾s est. Et
moyses quidẽ
fidelis erat in to¬
ta domo eiꝰ tan¬
quam famulus
in testimonium

Expanded text:
st Dominus, sed latenter hoc significavit. Si enim domus erat populus, ipse autem erat de populo. Igitur erat de domo: et nobis usus est dicere de servo, ille est de domo illius. Omnia namqdomus fabricatur ab aliquo; qui autem omnia creavit, Deus est. Et Moyses quidem fidelis erat, in tota domo ejus, tanquam famulus, in testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsonantias cantie
muitudinẽ idem os
tis nescietur qr nec
de tuba. ⁊ n si tu. det
ucer. uo. iudeis erat
usus ture infestis ⁊
bellis diuersis sonis
Si ergo det ĩcer.uo.s.
illa nescitur .i. non
rimuib signorum
uł in cognitam . in.¬
tationẽ dederitis qͥ
debetis ad uellum
ꝯtra demones hoĩes
corda hoĩum intel¬
leccu. ideo eritis lo¬
quentes in area. qr¬

Expanded text:
sonantias cantileilitudinem idem osttis nescietur, quia nec de tuba. Etenim si tuba det incertam vocem. Judaeis erat usus tubae in festis et bellis diversis sonis. Si ergo det incertam vocilla nescitur, id est orumlibet signorum, vel incognitam, nitationem dederitis, qui debetis ad bellum contra daemones homines corda hominum intellectu. Ideo eritis loquentes in aer
Abbreviated transcription (Latin):
nita quis loquatur. ut sigua aliquarum re¬
rum sine intellectu ꝓferat. sicut solent latini
homines grece cantare oblectati sono uettorũ
uescientes tñqͥl ditant.
ui ergo est.

Expanded text:
nita quis loquatur, vel signa aliquarum rerum sine intellectu proferat, sicut solent Latini homines Graece cantare, oblectati sono verborum, nescientes tamen quid dicant. uid ergo est
Abbreviated transcription (Latin):
distinctionẽ so¬
nituum dede¬
rint qũo scie¬
aut qd̃ cycha¬
rizatur. ne¬
tenm si in¬
certam uocem
det tuba. Quis
parabit se ad
bellum: Ita ⁊
uos per linguã
nisi manifes¬
tum sermonẽ
dederitis. qũo
scietur id qd̃ di¬
atur. Eritis
in area loquen¬
tes tam mul¬
ta: ut puta ge¬
nera linguarũ
do. ⁊ nichil si¬
ne uoce est.

Expanded text:
distinctionem sonituum dederint quomodo scieaut quod citharizatur etenim si incertam vocem det tuba quis parabit se ad bellum ita et vos per linguam nisi manifestum sermonem dederitis quomodo scietur id quod dicitur eritis enim in aera loquentes tam multa ut puta genera linguarum do et nihil sine voce est
Abbreviated transcription (Latin):
aũ uid̾e potestis . ꝙ
lingua non prodẽ
uobis reuelationẽ
reuelatio est ubiꝑ
figuras ostendunt᷑.
nis .i. lingis accesse¬
rit intellectus. ut
ad faciendũ perti¬
nent ea sunt q̃ fi¬
dem illuminant.
iatura deitatis. aut in ꝓpħia.¬
di linguam nõ ua¬
lere sine interprete
per medico qui sum

Expanded text:
autem videre potestis, quod lingua non prodestvobis revelationem? Revelatio est ubi per figuras ostenduntur nis, id est linguae accesserit intellectus, ut ad sciendum pertinent, ea sunt quae fidem illuminant, ut de natura deitatis; aut in pdi linguam non valere sine interprete. Per me dico qui sum
Abbreviated transcription (Latin):
nuilatores sp̃uum
.i. desideratis dona
sp̃c icĩ. uel sub una
distinctione potest
legi hoc modo. sic .i.
p̃p̃ hoc. ne scitis lar

Expanded text:
ulatores spirituum, id est desideratis dona sancti Spiritus. Vel sub una distinctione potest legi, hoc modo: Sic, id est propter hoc, ne sitis bar
Abbreviated transcription (Latin):
remini quas nulius umquam intelligeret. ⁊
de omnib reb munera quam lingna. qr nulla
res est sine sua uoce in una quam ungua. uel
ita distingue. itt̃. Ideo nescitur qr eritis in a .l. tã¬
sine interprete. non¬
tus ei cui loquitur.i.¬
quem instruere debe
test aptari ⁊̃ illud qui loquitur. si
passiue accipiatur. ut sit sensus. quiloquitur.i.
ꝙ ero barbarus. sine
inderpretatione. sic ⁊¬
uos. ecitis barbari si¬
ne interpretatione
res estis spiritu¬
um: ad edifica¬
tionem ecclesie.
querite ut ha¬
bundetis. et ideo
qui loquitur.
ungua: oret ut
interprecetur.

Expanded text:
remini, quas nullus unquam intelligeret, et de omnibus rebus in unaquaque lingua, quia nulla res est sine sua voce, in unaquaque lingua. Vel ita distingue litteram: Ideo nescitur, quia eritis in aera loqsine interprete nontus ei cui loquar,quem instruere debeotest aptari etiam illud, qui loquitur, ut passive accipiatur, ut sit sensus; qui loquitur, id ero barbarus sine interpretatione, sic vos eritis barbari sinres estis spirituum, ad aedificationem Ecclesiae quaerite, ut abundetis. Et ideo qui loquitur lingua, oret ut interpretetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tiis nemo turabatur freqͥnt offerebantur. ouia⁊
rum freqntatio. ñ culparum ꝯsumptio. s potis
in ip̃is hostiis persm. an. oblatissit cõme. pec. eoꝵ¬
otferentes illas hostias. i qͥb est cõrnemoratio pet¬
tatoꝵ. ñ absolutio. infirmitatis accusatio. ñ uͥtu¬
tis ostensio. ꝓter infrriitatẽ gͦ osterdendam. ⁊ ut
memoria pecc̃oꝵ fieret. imꝑaint dr̃ illa semper of

Expanded text:
iis nemo curabatur frequenter offerebantur, quia enim rum frequentatio non culparum consumptio. Sed potius in ipsis hostiis per singulos annos oblatis, fit commemoofferentes illas hostias in quibus est commemoratio peccatorum, non absolutio infirmitatis; accusatio non virtutis ostensio. Propter infirmitatem ergo ostendendam, et ut memoria peccatorum fie
Abbreviated transcription (Latin):
uixit hõ .i. ẜ uisum sensuũ corporis. s ablatus est et oĩs
sensus homini¶Quia necc̃e abstrahi abhac unta m̃
functisut sepelienda cadauera remañent ⁊̃ istam
excellentiam reuelationis fuisse ꝯcessani. Cur ergo
non credamus ꝙ. tanto apło dectorigentiũ rapto us.
ad istam exceslentissimã usionem uoluit deus de¬
monstrare uitam. in qua post hane uidendusrest in
eternum. ⁊ cur ñ dicatur iste ꝑadysus .a. regio ubi

Expanded text:
t secundum usum sensuum corporis, sed ablatus est ei omnis sensus hominis. Quia necesse est abstrahi ab hac vita mefunctis, ut sepelienda cadauera remanerent, etiam istam excellentiam reuelationis fuisse concessam. quonon credamus quod tanto Apostolo doctori gentium rapto usque ad istam excellentissimam visionem, voluit Deus demonstrare vitam, in qua post hanc videndus est in aeternum. Et cur non dicatur iste paradisus quasi regio ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Sĩ qñ enim de praua falssa ⁊ opinione sua rep̃¬
hendi ⁊ ꝯuinci cepint: ad defenclum id ꝙ leuissi¬
ina temeritate ⁊ aptissima falsitate dixerunt de
scĩs libris multa uba ꝓnunciant uolentes ẽẽ legis
doctores. cum tñ ñ intelligant q̃ loquuntur ⁊ de
quib ⁊ ne inderetur legem incusare aedit. Sn¬
timus aũt

Expanded text:
Si quando enim de prava et falsa opinione sua reprehendi et convinci coeperint, ad defendendum id quod levissima temeritate et apertissima falsitate dixerunt, de sanctis libris multa verba pronuntiant volentes esse legis doctores, cum tamen non intelligant quae loquuntur, vel de quibus. Et ne videretur legem incusare, addit, scimus aut
Abbreviated transcription (Latin):
dẏabolus ⁊ pectm. ⁊ attende q. ait. Mors regnaũ
ñ regnat concordans sr̃iori sensm. nͥ dixit mortẽ
regnaise ab adam nsq: ad moysen qr qui per legẽ
noto dei iudicio. timorem eiꝰ habuert̃. sublatisut
de mortis imꝑio. Añ u̾o dur sine lege tunor dei
int̾ris ñ erat. mors insimiles ade p̃ualuit ⁊ si ibi
regnanit mors. muilto ma. hoĩes accipientes ha¬

Expanded text:
diabolus vel peccatum. Et attende quod ait mors regnavit, non regnat, concordans superiori sensui, ubi dixit mortem regnasse usque ad Mosen, quia qui per legem noto Dei judicio timorem ejus habuerunt, sublati sunt de mortis imperio. Ante vero dum sine lege timor Dei in terris non erat, mors in similes Adae praevaluit; et si ibi regnavit mors, multo magis homines accipientes a
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib. uñ postea ait. mului. Sic̃ st ⁊c̃. hic iam de¬
eminat delictũ unuꝰ ut nc̃ille mertto pecc̃i ꝑdid̾.

Expanded text:
omnibus. Unde postea ait: Multi, sicut enim, etc. Hic jam determinat delictum unius, ut sicut ille merito peccati perdidit,
Abbreviated transcription (Latin):
habitabit in nob̾
⁊ recipiet nos. mũ.
carnis multiphari¬
e intelligitur Ideo¬
dixit. ab oĩ qr mul¬
tasunt uicia carna

Expanded text:
habitabit in nobis, et recipiet nos, mundecarnis multifarie intelligitur. Idedixit, ab omni, quia multa sunt vitia carna
Abbreviated transcription (Latin):
ip .i. in hanc eadem malanam. t deteriorfias. ⁊ iustỹ
Serere. pesto amplius ꝯtammetur. sic̃ pharao qͥ insis
signil debuis corigi h detenior f̃s est incio suo. net
dei repdatus est ꝑtinet ad esanqͥ eodem indicio eqsłi¬
molicet occulto repbatus est ucuit iacob ꝑ nr̃ame¬

Expanded text:
id est in hanc eamdem malitiam, ut deterior fias; et hoc justum serere peccato amplius contaminetur, sicut Pharao qui visis signis debuisset corrigi, sed deterior factus est vitio suo. Nec Dei reprobatus est, pertinet ad Esau qui eodem judicio aequissimo, licet occulto, reprobatus est, sicut Jacob per m
Abbreviated transcription (Latin):
Si alu. ttemani¬
nori probat sibiu
cere suptus aueisat¬
cipere dicens. si aui
.s. pseudo sunt par¬

Expanded text:
Si alii. Item a minori probat sibi licere sumptus ab eis accipere, dicens: Si alii, scilicet pseudo, sunt par
Abbreviated transcription (Latin):
nullis q̃reret᷑ elicitas. nec iustis tietur infeli¬
titas. Natus ade matre q̃ qͣmuns auiro intacta
ceꝑit. semꝑ q nrtatta permanserit fabro tñ despõ¬
sata erat. oẽncarnis nobilitatis. tumorẽ eccurẽ.
Natus ⁊̃ in cuitate bethleem q̃ int̾ õs undee cuita¬

Expanded text:
llis quaereretur felicitas, nec in istis timeretur infelicitas. Natus enim de matre, quae quamvis a viro intacta conceperit, semperque intacta permanserit, fabro tamen desponsata erat, omnem carnalis nobilitatis tumorem exstinxit. Natus et in civitate Bethlehem, quae int
Abbreviated transcription (Latin):
ut mibes exemplosu
um esti tribulatio¬
nũ nos refrigerant:
⁊ doctrinis complu¬
unt impo. nobis in
exemplum fider ⁊o¬
perum. deponen. pͥ¬
us oẽ pon. pecc̃oꝵ ꝙ¬

Expanded text:
ut nubes exemplo suo in aestu tribulationum nos refrigerant, et doctrinis compluunt. Impositam, nobis in exemplum fidei et operum. Deponentes prius omne pondus pecc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsimat plena beatitudine. ⁊ qr idem passus ẽ.
uñ suld̾. qui et̃no
gau. ad ꝙ per pas¬
uerecundia hũa sit
Oore ⁊ nos et̃no gaudio
ꝓposito nobis post ha

Expanded text:
idem consummat plena beatitudine, et quia idem passus est. Unde subdit: Qui aeterno gaudio, ad quod per pasverecundia humana. Sic et nos aeterno gaudio proposito nobis postha
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃italem q sensum legis. Si quidem p̃ceptum fuit
ut decima die mensis septunt. a festiuitate paschali
infestiuitate ndelicet ꝓpiciationis accipent intribã
⁊ hẏrtum ⁊ ĩmolarent intra castra. quorum san¬
guinẽ ferret solus pontifex in sc̃a scõꝵ oraturus ꝑ
populo. Carnes ño illorum portarentur extra castͣ
malia uituliis indelicet. ⁊ hyitus figuram tenet dñi
saluatoris. Ip̃e enĩ est iutulus ꝙ̃ puis pr̃ in regressi¬
one filii ꝓdigr: ĩmolauit. Ip̃e est ⁊ hyrcus. qr ꝓ pec̃to¬
rib oblatus pontifer ⁊ ille qui cum sanguie illoꝵ
aĩalium intrabat insca scõꝵ oratitrus ꝓ ppło. tỹpỹ¬

Expanded text:
spiritualemque sensum. Legis siquidem praeceptum fuit ut decima die septimi mensis a festivitate paschali, in festivitate videlicet propitiationis acciperent vitulum et hircum, et immolarent intra castra, quorum sanguinem ferret solus pontifex in sancta sanctorum, oraturus pro populo. Carnes vero illorum portarentur extra castramalia, vitulus videlicet et hircus, figuram tenent Domini Salvatoris. Ipse enim est vitulus quem pius Pater in regressione filii prodigi immolavit. Ipse est hircus qui pro peccatoribus oblatus. Pontifex etiam ille qui cum sanguine illorum animalium intrabat in sancta sanctorum oraturus pro p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ad eãdem legalem ꝯsuetudinẽ s̾pectat adlit
referens ad sp̃ualem intelligentiã ⁊ dicen.
uor enima

Expanded text:
 ad eamdem legalem consuetudinem spectat, addit referens ad spiritualem intelligentiam, dicens: Quorum enim
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ accepit ⁊ ita ꝯͣ eũ
grauiter pettar. pol¬
utum ⁊ sanguinẽ
xͥ dncit: qui per car¬
nales obseruantias.
credit pecc̃a dimitri.
a quib retrahit nos

Expanded text:
nem accepit, et ita contra eum graviter peccat. Pollutum enim sanguinem Christi ducit, qui per carnales observantias credit peccata dimitti, a quibus retrahit nos
Abbreviated transcription (Latin):
IMcħ enim impudẽ
tus est arrogan:
niebant ⁊ religionẽ p̃dam putantes ꝙ in hostii
erat in s̾uas delicias conĩttebant. Si quis añ nẽ
ẽẽ neicit. qũo ec¬
clesie dei diligen¬
tiam habebit nõ

Expanded text:
il enim impudentius est arrogantimiebant, et religionem praedam putantes quod in hostiis erat, in suas delicias convertebant. VERS. 5, 6.-- « esse nescit, quomodo ecclesie dei diligenciam habebit?
Abbreviated transcription (Latin):
irascrbilem ⁊ per
turbati sensus. ut
percuciat qui debet¬
ẽẽ paciens ut es̃
sequatur qui po¬
suit dorsum ad fla¬
qui modum aĩsec¬

Expanded text:
irascibilem et turbati sensus, ut percutiat qui debetsse patiens, ut eum sequatur qui psuit dorsum ad flaqui modum a
Abbreviated transcription (Latin):
sigloriosi sumus a¬
pud homines.ł ig¬
nobiles ⁊ ꝯtempti
ut nec inde inflen᷑
nec m̃n suctumbamt¬
ut doleamus. Nota
partes sunt ꝓspoꝵł¬
sunt. ⁊ ignobilitatẽ. ut non pudeat predicare
⁊̃ ea uert̃a euangelui. q̃ quidam horrent. eodẽ
modo exhibeamus nos ministros per infa. fideit
scelere ⁊ uonam famam hũis. de aliquo. Item echi¬

Expanded text:
gloriosi simus pud homines vel ignobiles et ut nec inde inflemur, nec inde succumbamel doleamus. Nota partes sunt psunt, et ignobilitatem, ut non pudeat praedicare etiam ea verba Evangelii quae quidam horrent. Eodem modo exhibeamus nos ministros, per infamiam, fidei vel scelere vel bonam famam habeamus de aliquo opere. Item exhi
Abbreviated transcription (Latin):
non sit .i. non eẽ in¬
que est ile secretis der.
perferros hic dicit. ñ
perfectos cognitorẽ
⁊̃ doctores quib o¬
pus ñ est doterrsz
auditores ian capã¬

Expanded text:
non sit, id est non esse inquae est de secretis Dei, perfectos. Hic dicit non perfectos cognitores et doctores, quibus opus non est doceri, sed auditores jam capa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊mpsło datur similitudo demarso: quuncã¬
tat ut educat aspidem. de tenebrosa cauerna.
ita ⁊ hic non cõmendantur agonistica ⁊ludi¬

Expanded text:
mo datur similitudo de marso, qui incantat ut educat aspidem de tenebrosa caverna. Et ita hinc non commendatur agonistica, et ludri
Abbreviated transcription (Latin):
ret in nob̾. uitium qͥppe Sͣnaturã est . ꝙ utiq la¬
nat gr̃a. sion gͦ nsq: adeo mamnia humana y¬
mago de trenorum affeituĩ iabe decrita est. ut
nulla in ea lineam̃ta remanserint. ñ oĩo delecsĩ
est ꝙ ibi per ẏmaginẽ dei cum crearetur. ip̃ssũ
est ꝓm̃ incio sanato per gr̃am naturałi fuĩt
ea q̃ legis suit ñ ꝙ ꝑ nature nom̃ ait dc̃m est

Expanded text:
nobis. Vitium quippe contra naturam est quod utique sanat gratia. Non ergo usque adeo in anima humana imago Dei terrenorum affectuum labe detrita est, ut nulla in ea lineamenta remanserint. Non omnino deletum est quod ibi per imaginem Dei, cum crearetur, impressum est. Proinde vitio sanato per gratiam naturaliter fiunt ea quae legis sunt: non quod per naturae nomen, ut dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
inc. ii .i. sit incordib
ur̃is cã exultationis
q. utiq erit: si habea
corde custodit. paxit
quam facit caritas.
⁊ de hiis oĩb grati
estote deo docen ⁊ noᷤ
scitis. ut doctrina fi¬
at illis qui nescrãt
⁊ cõmonitio illis qui
sciunt: s pigr sunt.
docentes dico: ⁊ cõmo¬
nentes dehiis q̃ ti¬
nentur in psar: qͥde
morib aguiti. ⁊¬

Expanded text:
is, id est sit in cordibus vestris causa exsultationis, quod utique erit, si habeatcorde custodit. Ambroquam facit charitas. Et de his omnibus grati estote Deo docentes, etscitis, ut doctrina fiat illis qui nesciunt, et commonitio illis qui sciunt, sed pigri sunt. Docentes, dico, et commonentes de his quae continentur in psalmis qui de moribus agunt,
Abbreviated transcription (Latin):
per noluntatẽ
dei ⁊ tymothe¬
us frater eccłie
dei que est corĩ¬
thi cum sc̃is oĩ¬
b qui sunt in
umuersa acha¬
ia. Gratia uobis
⁊ pax a deo pr̃e

Expanded text:
per voluntatem Dei et Timotheus frater ecclesiae Dei quae est Corinthi cum sanctis omnibus qui sunt in universa Achaia gratia vobis et pax a Deo Patre
Abbreviated transcription (Latin):
cam tuam tolłe. ⁊ iudicio tecũ ⁊tend̾e: dimit¬
deer ⁊ palliũ. ⁊ alibi. oui abstulerit tua: noli
repetere s tñ hoc scd̾m ueniam infiriis apłs
concedit. tũ siit ĩeccłia talia iudicia fĩ. inter
nelite sme iudicio. s ñ conuenit eis in moũe
cãm añ udicem. infirmis uerolicet repet̾e su¬
amouendo cãm añ iudicẽ. ⁊ uidiciũ habendo

Expanded text:
m tollere, et judicio tecum contendere, dimitet pallium . Et alibi: Qui abstulerit tua, noli repetere . Sed tamen hoc secundum veniam infirmis Apostolus concedit, cum sinit in Ecclesia talia judicia finiri inter ne lite, sine judicio; sed non convenit eis inde movere causam ante judicem. Infirmis vero licet repetere sua, movendo causam ante judicem, et judicium habendo
Abbreviated transcription (Latin):
dere confidens
i omnib uo¬
tas lacrimas
non ut contri¬
stemini. sedut
sciatis quam
caritatem ha¬
beam. habun¬
dantius in uo¬
bis Squis ã
contristaint
me ñ me con

Expanded text:
dere; confidens in omnibus votas lacrymas: non ut contristemini, sed ut sciatis quam charitatem habeam abundantius in vobis. Si quis autem contristavit me, n
Abbreviated transcription (Latin):
q desiderium emẽ¬
dationis ut̃e habeo
uel habeam carita¬
tem dico ostensam
ebat. ad hõt enim
corripiebat. ut os¬
tend̾et quo amo¬
re eos diligeret. de
dolebat. Qũi autẽ
non hoc affectu co¬
rripit frẽm contͥs¬

Expanded text:
 desiderium emendationis vestrae habeo, vel, habeam. Charitatem dico ostensam ebat. Ad hoc enim corripiebat ut ostenderet quo amore eos diligeret, quodolebat. Qui autem non hoc affectu corripit fratrem, cont
Abbreviated transcription (Latin):
dicii futuri: ⁊ ascendat rõ aduersum se tribunal
m̃tis sue. constituat se añ faciem suam. atq os
tiuto incorde suo iudicio. assit accusatrix co¬
gitatio. ⁊ testis conscĩa. ⁊ carnifex timor.in qͥdã
nis domim. ut qui seꝑari a regno timet per ul¬
timã sũiam: ad temyus per ecciesiasticam dis¬
ciplinã a sacram̃to celestis panis seꝑetiu¶Iñdig̃¬
ue enun accipit. situnc accipit: cum debet age
dicante plectuntur eessat aũ uindicta diuina.
si confessio p̃currat hũa. uñ ait. Si nosm diui¬

Expanded text:
dicaremur. Ascendat itaque homo adversum se tribunal mentis suae, constituat se ante faciem suam. Atque ita constituto in corde judicio, adsit accusatrix cogitanis Domini, ut qui separari a regno timet per ultimam sententiam, ad tempus per ecclesiasticam disciplinam a sacramento coelestis panis separetur. Indigne enim accipit, si tunc accipit cum debet agerdicante plectuntur. Cessat autem vindicta divina, si confessio praecurrat humana. Unde ait: Si nosmeti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bibisti aqͥ ł bibes nõ infẽtur cadauer tuum.
i sepulchrum pr̃m tuorũ. dc̃m it fũat illi aĩ
in samaria p̃dicaret: ⁊ ñ ibi comed̾et. ip̃e tñ co¬
medit ibi. Mñ illud minat᷑ ei dñs ꝑ alterum ꝓ¬
phem. q̃r ⁊ si post mortem ñ est pena candaũi¬
febat ad carnem suam potuit in terreri uel
tristari uniꝰ: de eo ꝙ. ñ eiat sensurus mortuuᷤ.
mini accedit. ¶tac fr̃es mei. ne similis pena
iobis contingat. o¬
fr̃es mei cũ conueni.
ad sunilitudinem¬
dominice cene ad

Expanded text:
non inferetur cadaver tuum in sepulcro patrum tuorum . Dictum enim fuerat illi, ut in Samaria praedicaret, et non ibi comederet. Ipse tamen comedit ibi. Unde illud minatur ei Dominus per alterum prophetam, quia etsi post mortem non est poena, nihabebat ad carnem suam, potuit inde terreri vel contristari vivus, de eo quod non erat sensurus mortuus. mini accedit. Itaque, fratres mei, ne similis poena vobis contingat, otres mei, cum convenitis, ad similitudineDominicae
Abbreviated transcription (Latin):
nistretur. s siquis
non uult expectare.¬
manducet domisu
post eucharistiam¬
sumat. Ideo ita or¬
dinate ⁊ sũ scisma¬
te faciendum est

Expanded text:
nistretur. Sed si quis non vult exspectarmanducet domi suor, nec post eucharistiamsumat. Ideo ita ordinate et sine schismate faciendum est
Abbreviated transcription (Latin):
ne apparuit. nt̃ inci
cipit de claritate eiꝰ¬
ł hoĩem q̃ ab eiꝰ resur¬
rectione sumpsit ex¬
ordium. ut enim xͤ
resurrectione clarifi¬
caretur. prius humi¬
liatus est passione.¬

Expanded text:
ne apparuit, nunc cipit de claritate ejm hominem quae ab ejus resurrectione sumpsit exordium. Ut enim Christus resurrectione clarifcaretur, prius humiliatus est passione
Abbreviated transcription (Latin):
somillus dolor de negate delectationis uolũ¬
tati bone hoĩs resistebat. ut ũbi grã si quis ex¬
istat q̃ munqͣ uenatio delectauit. oĩo lib̾ estiu¬
trum uenari nolit łuelit. nec eũ cruciat qui
hoc ꝓhibet. ac si ista lib̾tate male usus uenat᷑
fuerit contͣ phibentis imꝑiũ. paulatin sur¬
repens delectatio mortificat aĩam. ut si se abs¬
tine uelit. sine molestia ⁊ agone non possit.
⁊ sp̃c ad ũsus carnem. nec cessabit contentio. do¬
nec perfecta scĩtas totum hoĩem reparauit. tuc̃
ergo fiet sermo qͥ scriptus est. ñ modo fit. s tunc
fiet. quui tc̃ fiet. apsorta est mors .i. delectatio
pectandi. in inttoria .i. in hoc q serui dei uincẽt
⁊ cupĩam carnis. tͣmic uincet pax. ⁊ fimetur bel¬
lum. nulla erit a morte tentio: ut mͦ est. pri¬
mo ꝯcup̃ia carius sequentes duxit nos post ea
cum. post ꝯtentionẽ erit uictoria: qñ oppug¬
nare cessabit. iõ ex uictoꝵ ꝑsona suboit. uͥ est

Expanded text:
r denegatae delectationis voluntati bonae hominis resistebat, ut verbi gratia, si quis existat quem nunquam venatio delectavit, omnino liber est utrum venari velit vel nolit, nec eum cruciat qui hoc prohibet. At si ista libertate male usus, venatus fuerit contra prohibentis imperium, paulatim subrepens delectatio mortificat animam, ut si se abstinere velit, sine molestia et agone non possit. ritus adversus carnem . Nec cessabit contentio donec perfecta sanctitas totum hominem reparaverit; tunc ergo fiet sermo qui scriptus est. Non modo fit, sed tunc fiet. Quid tunc fiet? Absorpta est mors, id est delectatio peccandi? In victoria, id est in hoc quod servi Dei vincent concupiscentiam carnis, tunc vincet pax et finietur bellum, nulla erit a morte contentio ut modo est. Primo concupiscentia carnis sequentes duxit nos, postea scum. Post contentionem erit victoria, quando oppugnare cessabit.
Abbreviated transcription (Latin):
tantis. in ꝑsona re¬
surgentium ut ter¬
cior sit reiuriõ. Ait¬
ergo ex persona re¬
surgentium. uͥ est¬
o mors. torporis .i. uic¬
toria tua .i. potentia
fligeret. teq ñ uitã¬
do s suscipiendo suꝑa¬
ret. uicisti in morientib. uincta
esꝰ in resurgentib. uictoria tua
qͣ ab sorbueras corꝑa morientium: temꝑalis suit.
iuctoria qua in corꝑib absorta es resurgentiũ
ecerna constabit. ubi est mors .i. dissolutio. sti .t.
St̾imillus mortis intelligitur. originale pecẽm
quo in uno pectanimꝰ om̃sꝰ ut morerem᷑ in uno
exiit. ut ip̃e exporit dicens. Stimulus ã i .p. ẽ
te peccamus. sic dcm̃ est lignum uite. ñ ꝙ hoĩs iu¬
tam fac̾et s quo hoĩes uita fieret. sic ⁊ lignum

Expanded text:
tantis in persona rurgentium, ut certior sit resurrectio. Aitergo ex persona resurgentium: Uo mors, corporis, scilicet victoria tua, id est potentia,ligeret, teque non vitad suscipiendo superaret; vicisti in morientibus, victa es in resurgentibus; victoria tua qua absorbueras corpora morientium, temporalis fuit; victoria qua in corporibus absorpta es resurgentium, aeterna constabit. Ubi est mors, scilicet dissolutio, stimulus tuus. Stimulus mortis intelligitur peccatum originale, quo in uno peccavimus omnes, ut moreremur in unoexiit, ut ipse exponit subdens: Stimulus autem mortiste peccamus: sic dictum est lignum vitae, non quod hominis vita faceret, sed quo vita hominis fieret: sic et lignum
Abbreviated transcription (Latin):
la merita. s post pẽr gr̃am intipnnt rona
merita. Meritum emm fũit in paulo. cum
persequebatur ecclia dei. s malum. Cũ gͦ ha¬
beret hoc meritũ malũ. redditũ est ei bonũ ꝓ
malo.q. oftendit cum ait Gra aũ dei sũ id q.
sum. ⁊ ut oftenderet. ⁊̃ liberum ar addita¬

Expanded text:
la merita, sed post, per gratiam incipiunt bona merita. Meritum enim fuit in Paulo, cum persequebatur Ecclesiam Dei, sed malum. Cum ergo haberet hoc meritum malum, redditum est ei bonum pro malo, quod ostendit cum ait: Gratia Dei sum id quod sum. Et ut ostenderet etiam liberum arbit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ appollo euacuat. sũmatĩ illos designans. nõ¬
sigillatim: ne maior nasceretur discordia. Ne¬
trum.ł infletur pro dectore alio ait mistris ali
is .i. meliore quam aliisunt infletur. dico: agẽ¬
do supra .i. ultra ł alit̾̃ qͣ scriptũ est in ieremia.

Expanded text:
 Apollo evacuat, summatim illos designans, nsigillatim, ne major nasceretur discordia. Neterium. Vel, infletur pro doctore alio, a ministris aliis, id est meliore quam alii sint. Infletur dico, agendo supra, id est ultra, et aliter quam scriptum est in Jeremia,
Abbreviated transcription (Latin):
uexandos. qr nitħ pot̃ sathanas nͥ ꝑmissus. qui
uerat sibi datos. tante aũ potestatis erat apłs
tantam qr gr̃am habebat ut recedentesa fide so¬
lo ũbo tracdet chyabolo. raditio aist hetẽ. qr
tõmotus apłs blasphemiis eorum sñiam ꝓtuut
in eos. dẏaboins aũqui adħ patus erat. ut adñsos
a deo accipiat in potestatem auditas sm̃ia iorrip̃¬
dis. ñ blas ⁊ inttelligant se iõ penis astringi. qui¬
a blasphemauerunt. uñ in euangelio dñs dicit
inter cetera. iam noli pectare. ne decerius tabi ꝯtin¬
gat. ostendens cã pecti. aliqñ infumitates inferri
ꝙͣ alligauit lathanas .x ⁊ octo anius. Nõne oꝑtut
ꝓuidentie ñ seruiat. s nolens fatit. cum ea ꝙ bonũ
est. de illa u̾o q̃ ħ ñ uuilt fit ꝙ utstum est. ñ ei tñ¬

Expanded text:
exandos, quia nihil potest Satanas, nisi permissus qui vexat sibi datos. Tantae autem potestatis erat Apostolus, tantamque gratiam habebat, ut recedentes a fide solo verbo traderet diabolo. Traditio autem haec est, quia commotus Apostolus blasphemiis eorum, sententiam protulit in eos. Diabolus autem qui ad hoc paratus est, ut aversos a Deo accipiat in potestatem, audita sententia corrip et intelligant se ideo poenis astringi, quia blasphemaverunt. Unde in Evangelio Dominus dicit inter caetera, jam noli peccare ne deterius tibi contingat , ostendens causam peccati, aliquando infirmitates inferri quam alligavit Satanas decem et octo annis, nonne oportuit providentiae non serviat. Sed volens facit cum illa quod bonum est. De illa vero quae hoc non vult, fit qu
Abbreviated transcription (Latin):
gre agantur deopro nobis. cus rei gr̃a. ecce es
donationis qui in nob est .i. liberationis ⁊ cete¬
rorum bonorum. donationis dico p̃cedentis. ex
personis .i. honestis uiris ut uobis ⁊ aliis perzo¬
nis dico multaꝵ faciere .i. discretionum .i. dis¬
cretorum meritoꝵ ⁊ diuersarum uirtutũ ut
es moysi. mansuetudo. uł scd̃m aliam litterã
aua enun translatio ita ht̃. ut in ex mul. per. fa.
eius q̃ in nob̃ est. que liccera sic legitur.a. or̃o
q̃ est in nobis hec ñ mutantur. agaitur dito ĩ
multorum faciea. inter multos ⁊ coram. mul¬
tis hõt ideo dicit. qr gr̃a dei ꝯsolatur apłos. tã

Expanded text:
e agantur pro nobis Deo. Cujus rei gratiae? Ecce: Ejus donationis quae in nobis est, id est liberationis et caeterorum bonorum. Donationis dico, procedentis ex personis, id est ex honestis viris, ut vobis et aliis. Personis dico multarum facierum, id est discretionum, id est discretorum meritorum et diversarum virtutum, utes Mosi mansuetudo. Vel secundum aliam litteram. Alia enim translatio ita habet: Ut in multorum facie ejus quae in nobis est, etc., quae littera sic legitur: Quasi dquae est in nobis. Haec non mutantur. Agantur, dico, in multorum facie, id est inter multos, et coram multis. Hoc ideo dicit, quia gratia Dei consolatur apostolos causa
Abbreviated transcription (Latin):
solum alu de nob̾
habiumꝰ. uel accepi¬
mus responsũ .i. cer¬
titudinem mortis.
⁊ hoc in nobis ip̃is
qr nr̃a natura nil
inisi mortẽ ꝓmit¬
tebat. uł defectum.
tantam insolentiã
predicatores. ut mo¬
item añ oculos ha¬
berent sic enim as¬
flicti fuerant. ut
desperant de p̃senti
uita. Ideo aũ deus¬

Expanded text:
solum alii de nobis, habuimus, vel, accepimus responsum, id est certitudinem mortis, et hoc in nobis ipsis, quia nostra natura nil nisi mortem promittebat, vel defectum. Tantam insolentiam praedicatores, ut mortem ante oculos haberent. Sic enim afflicti fuerant ut desperarent de praesenti vita. Ideo autem Deus
Abbreviated transcription (Latin):
peccauerunt quidã
sub intelligitur. Id̃
dicit se non parcere¬
ꝙr post tot correcti¬
ñ debet parciens. hoc
dixi ita ⁊ nunc ⁊̃ ab

Expanded text:
peccaverunt. Quidam subintelligitur. Ideo dicit se non parcereia post correctin debet parci eis. Hoc dixi, ita et nunc etiam
Abbreviated transcription (Latin):
qñ fuimus in ser¬
mone adulati¬
onis: sicut scitis.
neq in octasione
auaricie. łs tes¬
tis est. neq que¬
rentes ab homi¬
nib gliam. neq
a uobis. neq ab
aliis. cum posse¬
mus honeri eẽ ut cum pos .&. dico ꝙ. nõ¬

Expanded text:
 fuimus in sermone adulationis, sicut scitis: neque in occasione auaritiae, deus testis est: neque quaerentes ab hominibus gloriam, neque a uobis, neque ab aliis, cum possimus oneri esse ut C
Abbreviated transcription (Latin):
cepisset gentib euangłm p̃dicari: iam ꝯunc¬
tos gentiles gentilib cõꝑit ꝯiuges. ex qͥb siñ
ambo crederent: S unust una. ⁊ infidelis cũ fide
liscũ fideli ꝯsentiret habitare. nec ꝓhiberi a drĩo

Expanded text:
coepisset gentibus Evangelium praedicari, jam conjunccoepisset gentibus Evangelium praedicari, jam conjunctos gentiles gentilibus comperit conjuges, ex quibus si non ambo crederent, sed unusli consentiret habitare, nec prohiberi a Do
Abbreviated transcription (Latin):
uete pot̃ relinq̃re infidelem. ydosãcria it ⁊
queliret noxia sr̃sticio: formcatio est. ⁊ dñsca
fornicationis ꝑmisit qͥdemuxorem dimitti.s
ñ uissit. ⁊ sic dedit apło locũ monendi ait qͥ uo¬
lũit. ñ dimittat infidelem. q̃ forsaufiet fide¬
lis. ⁊ qͥ uolũit. licite dimitte possit. Qm̃a it fi¬
est in ꝯuige: quanto magis fornicatiom̃tis.
.i. infidelitass q ita licitũ est. ut ñ expediat.¬
lutis hoĩes offensi exhorieant. int̾cedit apłs ⁊
monet nonfĩ. Sic gͦ ab infidelib neciubent᷑
a dũo: nec ꝓhibentut fideles recede. Nam siui
cus consilui admonentis apli̾ne ħ fieret. legẽ¬
s ⁊̃ uissit isrłitis upores dimittere alienige¬
nas ꝑ quasibant ad deos alienos: ñ ille ꝑ me¬
rtcos acquirebantur deo. iecte itaq hoc prece
⁊ per moysen dñs uisserat: nequisuxorem alie¬
nigenam duceret. ocxrito gͦ quas duxerant dñc
sc̃m est. s cũ cognoscitur: est emdandũ. Cum uͦ

Expanded text:
infidelem. Idololatria enim et quaelibet noxia superstitio fornicatio est, et Dominus causa fornicationis permisit quidem uxorem dimitti, sed non jussit: et sic dedit Apostolo locum monendi, ut qui voluerit, non dimittat infidelem quae forsan fiet fidelis: et qui voluerit, licite dimittere possit. Quia enim fiest in conjuge, quanto magis fornicatio mentis, id est infidelitas. Sed quia ita licitum est, ut non expediatlutis homines offensi exhorreant, intendit Apostolus et monet non fieri. Si ergo ab infidelibus nec jubentur a Domino, nec prohibentur fideles recedere. Nam si cus consilii admonentis Apostoli, ne hoc fieret. Leg jussit Israelitis uxores dimittere alienigenas, per quas ibant ad deos alienos; non illae per maritos acquirebantur Deo. Recte hoc praecipit, quia per Moysen jusserat Dominus ne quis uxorem alienigenam duceret. Merito factum est, sed cum cognoscitur emendandum est. Cum vero
Abbreviated transcription (Latin):
uobis exhortandis
ut habundetis in¬
hac simplicitate e¬
lemosinarum ⁊ ue¬
habuit sollicitudi¬
cum sollitici¬
or ẽẽt sua uo¬
luntate ꝓfec¬
tus est adnos.
Iisimus eti¬
am cum illo
fratrem cuiꝰ
laus est me
uangelio per
om̃s ecclesias
non solum aỹ
sed ⁊ ordinat᷑
est ab eccł̃us
comes peregri¬
nationis nr̃e
in hanc grãm
que ministra¬
tur a nobis ad
domini gliam
⁊ destinatã uo¬
einitantes
hoc ne quis
nos uitupet
in hac plenito¬
dine que mi

Expanded text:
obis exhortandis, ut abundetis inac simplicitate eleemosynarum. Ehabuit sollicitudicum sollicir esset, sua voluntate profectus est ad vos. Misimus etiam cum illo fratrem, cujus laus est in Evangelio per omnes Ecclesias: non solum autem, sed ordinatus est ad Ecclesias comes peregrinationis nostrae, in hanc gratiam, quae ministratur a nobis ad domini gloriam et destinatam uoeuitantes hoc, ne quis nos uituperet in hac plenitudine, quae mi
Abbreviated transcription (Latin):
nemo glorietur .i. ex¬
tollatur de operib ñ
na pia cogitatione
facra frustrent᷑ cũ
ut deuirib lireri arbitri suin p̃sumat. qr isle cui
putauit sine eiꝰ aduitorio se posse custodire q. de d̾̃

Expanded text:
nemo, glorietur, itollatur de operibus. Non na pia cogitatione facta frustrentur, cuut de viribus arbitrii sui non praesumat; quia ille qui putavit sine ejus adjutorio se posse custodire quod dedit