comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ facunt ad destructionẽ: faciant ꝓp¬
ter disciplinã ꝓficientiũ ñ ꝓpt̾ opp̃ssiõnẽ
innocentiũ Huic gͦ potentię cõparatum
corpꝰ illud tesrenu. quase ñ audiat ex his
sine pausatione. & quando ñ facis cogi.¬
tas. ut qͣndo aliqͥd mali ab ÷ amanib a
corde ñ absit. Aut facis malũ. aut duiñ
potes facere dicis malũ. hoc ÷ male dicis
aut quando nec hoc potes: uis & cogitas
malũ. Totadie gͦ id ÷ sine int̾missione. ex-¬
pectamꝰ huic homini poenã ꝑ petuasibi
pena ÷. Minariseitii cũ eiminaris. qͦ eũ uis
mittere in malũ : Dimitte illũ inse.
Ut multũ seuias. subiecturꝰ es bestus. Inse¬
ipsũ peior ÷ bestiis. Bestia eñi lacerare corpꝰeiꝰ
potest. ipse corsuũ sanũ relinqͦ. re ñpotest.
Interiꝰ inse ipse seuit. & tuexteriꝰ plagas
inqͥris : Immo ora ꝓillo. ut liberetur
euenturũ malis. Non itaq putetis ex
maliuolentia psalmũ aliquid dicere. Dici
sine int̾missione: quid egit: quid fecit :

Expanded text:
onem, faciant propter disciplinam proficientium, non propter oppressionem innocentium. Huic ergo potentiae comparatum corpus illud terrenum, quare non audiat ex his sine pausatione. Et quando non facis, cogitas; ut quando aliquid mali abest a manibus, a corde non absit: aut facis malum, aut dum non potes facere, dicis malum, hoc est, maledicis: aut quando nec hoc potes, vis et cogitas malum. Tota die ergo, id est sine intermissione. Exspectamus huic homini poenam. Parva sibi poena est? Minaris ei: tu eum ei minaris, quo cum vis mittere in malum? Dimitte illum in se. Ut multum saevias, subjecturus es bestiis: in seipsum pejor est bestiis. Bestia enim lacerare corpus ejus potest: ipse cor suum sanum relinquere non potest. Interius in se ipse saevit, et tu exterius plagas inquiris? Imo ora Deum pro illo, ut liberetur eventurum malis. Non itaque putetis ex malevolentia Psalmum aliquid dicere: dicitsine intermissione, quid egit? quid fecit?
Abbreviated transcription (Latin):
abillo discant quȩrere honi. Quomͦ gͦ tu
ut confirmaret tͥ repetendo quã fun¬
datus. eẽt. indilectione regni cȩloꝵ &
inspe ęt̾ne felicitatis. Consĩtebor ⁊¬
III Sclo oM̾ fe̾cisti. Quid fecisti :
Doech cdãnasti. dauid cõronasti. Con
fessio qm̃ fecisti. quid fecisti. nͥhȩc quȩ¬

Expanded text:
ab illo discant quaerere boni. Quomodo ergoab illo discant quaerere boni. Quomodo ergout confirmaret ibi repetendo, quam fundatus esset in dilectione regni coelorum, et in spe aet quoniam fecisti. Quid fecisti? Doech damnasti, David coronasti. Confnfessio, quoniam fecisti. Quid fecisti, nisi hae
Abbreviated transcription (Latin):
dãnato qͥdixit beatũ populũ cui hȩc sunt
tu quid dicis: Beatus populus cuus ÷ dñs
ds̃ ipsius. Ouid dete sentis : Quid tͥ sꝑase
Eoo auteo. Iã modo corpꝰ illud aucli
co aoie̾ sicot oliua fRoc tifera iNdo¬
Mo p̃i. Non unus homo loqͥt᷑. sed oliua
illa fructifera. unde amputati sunt suꝑbi
rami. & insertus humilis oleaster: sicut
oliua fructifera indomodĩ. SpeRaUIĨ
Miscđia õi. Ille qͥdem inmultitudine di¬
uitiarũ suarũ. ideo radix eius euelletur
de terra uiuentiũ. E go aut̃ sicut oliua fruc¬
tifera indomo dĩ. cuius radix nutritur ñ
Nã & hinc errant homines aliquado.
Dm̃ qͥdem colunt. & ñ sunt iã similes illi
&o ech. sed quãuis dedõ p̃sumant. ad tẽ¬
poralia tam̃ ut dicant sibi. Eolo dm̃ meu̾
qͥ me facturꝰ ÷ diuitẽ int̾ra. qͥm filios da-¬
turꝰ ÷. qͥ michi uxorẽ daturꝰ ÷. Talia qͥdem
ñ dat nisi ds̃. sed ñ uult se ꝓpt̾ talia diligi
ds̃. Ideo eñi sepe ista dat & malis. ut aliud

Expanded text:
amnato qui dixit beatum populum cui haec sunt: tu qui dicis, Beatus populos cujus est Dominus Deus ipsius, quid de te sentis? quid tibi speras? Ego autem, jam modo corpus illud audi; Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei. Non unus homo loquitur, sed oliva illa fructifera, unde amputati sunt superbi rami, et insertus humilis oleaster . Sicut oliva fructifera in domo Dei, speravi in misericordia Dei. Ille quid? In multitudine divitiarum suarum: ideo radix ejus evelletur de terra viventium. Ego autem quia sicut oliva fructifera in domo Dei, cujus radix nutritur, non Nam et hinc errant homines aliquando. Deum quidem colunt, et non sunt jam similes isti Doech: sed quamvis de Deo praesumant, ad temporalia tamen; ut dicant sibi, Colo Deum meum, qui me facturus est divitem in terra, qui mihi filios daturus est, qui mihi uxorem daturus est. Talia quidem non dat nisi Deus, sed non vult se propter talia diligi Deus. Ideo enim saepe ista dat et malis, ut aliud
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tristati sunt dicentes apud seipsos qͥsnã
poterit saluari : Ergo quando dicebant
qͥsnã poterit saluari. diuite̾ paucos at ten¬
debant: Latebat eos tanta pauꝑũ multi¬
tudo: Ñsibi poterant dicere. si difficile ⁊ immo
impossibile ut intrent diuites in regnũ
cȩloꝵ. sic̃ impossibile ÷ ut intret camelus
ꝑforam̃ acꝰ. oñis pauꝑes intrent ĩ regnũ
cȩloꝵ. diuiteᷤ soli excludant᷑: Quot sunt eñi
dunitese: Atũ paupũ milia ĩnũmerabilia:¬
Non eñi tunicas inspecturi sumꝰ ĩ regnocȩ¬
lorũ seduestiꝰ cuiꝰq fulgoriusticiȩ deputabit᷑.
Erunt gͦ pauꝑes ȩqualeꝰ angłis dĩ. indutis
stolis in mortalitatis fulgebt̾ sic̃ sol in regno
patris sui. Quid nob̃÷ dediuitib paucis sol¬
licitos ẽe. aut laborare: Non hoc sensert᷑

Expanded text:
ntristati sunt, dicentes apud seipsos: Quisnam poterit salvari ? Ergo quando dicebant, Quisnam poterit salvari? divites paucos attendebant; latebat eos tanta pauperum multitudo? Non sibi poterant dicere: Si difficile est, imo impossibile ut intrent divites in regnum coelorum, sicut impossibile est ut intret camelus per foramen acus, omnes pauperes intrent in regnum coelorum, divites soli excludantur? Quot sunt enim divites? At vero pauperum millia innumerabiliaNon enim tunicas inspecturi sumus in regno coelorum; sed vestis cujusque fulgor justitiae deputabitur: erunt ergo pauperes aequales Angelis Dei; induti stolis immortalitatis, fulgebunt, sicut sol in regno Patris sui : quid nobis est de divitibus paucis sollicitos esse aut laborare? Non hoc senserunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Nunquid deme: Nolundete excidere
noli separare. nisi uideris & timueris. ut pꝰea
rideas. Nã qd tͥ ꝓdest sieges facultate & ardeᷤ
ase illi diuiti c̃tristato dixerat. uende omĩa
tua que habes & dapauꝑib. & habebis thes¬
aurũ incęlo & ueni sequere me. & magnam
desꝑationẽ diuitib p̾nuntiarat. ut diceret.

Expanded text:
dicit, numquid de me? Noli inde te excipere, dicit, numquid de me? Noli inde te excipere, noli separare, nisi videris et timueris, ut postea rideas. Nam quid tibi prodest, si eges facultate et ardesa se illi diviti contristato dixerat, Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo: et veni, sequere me, et magnam d
Abbreviated transcription (Latin):
Increpabã & ñ exaudiebatis. loquebar
& meis sermonib n̾ intendebatis. & egour̃e
ꝑditioni suꝑ ridebo. Hoc fiet tc̃ aiustis. in
sstũ doech. Alodo aut̃ uideamꝰ & timeamus.
ne hoc simꝰ qđ ineũ dicimꝰ. Et si hoc eramus.
hoc eẽ. desinamꝰ: ut modo tim̃tes postȩa
iorẽ sooo. Uidete corpꝰ terrenũ. Quantum
habeb̾. tantꝰ eris. Suerbiũ auaroꝵ. rapacium.
innocentes oppͥm̃tiũ. re̾ alienas inuadentiũ.
cõmendata negantiũ. Quale hoc ꝓuerbiũ :
Quantũ habebis. tantꝰ eris. Id÷ quantũ habu¬
eris pecuniȩ. quantũ adqͥsieris tanto plus
poteris. Ecce hõ qͥñ posuit dm̃ adiutorẽ
arõ suarõ. Nondicat pauꝑ forte malus.
ego ñsũ de hoc corpore. uduuit eñi ꝓpħam
dicentẽ. sꝑauit inmultitudine diuitiarũ
suarũ. & c̾tinuo si pauꝑ÷ attendit pannoᷤ
suos. respexit iuxta se fortediuitẽ in popło
dĩ ornatius uestitũ. & ait incorde suo. Deisto

Expanded text:
Increpabam, et non exaudiebatis; loquebar, Increpabam, et non exaudiebatis; loquebar, et meis sermonibus non intendebatis; et ego vestrae perditioni superridebo . Hoc fiet tunc a justis in istum Doech. Modo autem videamus et timeamus, ne hoc simus quod in eum dicimus: et si hoc eramus, hoc esse desinamus, ut modo timentes, postea torem suum. Videte corpus terrenum. Quantum habebis, tantus eris. Proverbium avarorum, rapacium, innocentes opprimentium, res alienas invadentium, commendata negantium. Quale hoc proverbium? Quantum habebis, tantus eris; id est, quantum habueris pecuniae, quantum acquisieris, tanto plus poteris. Ecce homo qui non posuit Deum adjutorem arum suarum. Non dicat pauper forte malus: Ego non sum de hoc corpore. Audivit enim Prophetam dicentem, Speravit in multitudine divitiarum suarum: continuo si pauper est, attendit pannos suos, respexit juxta se forte divitem in populo Dei orantius vestitum, et ait in corde suo, De isto
Abbreviated transcription (Latin):
rebitis cũ illo ingła: tc̃ iusti irridebunt
istũ doech. Non÷ eni iã subueniendi locꝰ.
ñ quomͦ nunc quando uides hominẽ iniꝰte
uiuentẽ. uis cũ illo laborare ut corrigas qͥa
mas. nec de illo desꝑes. & da oꝑãquantum
potes si benignꝰ es. si ñ diligis malitiã suꝑbe
nignitatẽ. ut ambulantem hominẽ inuia
mala & errantẽ. corrigas aduiã bonam.
Tunc uͦ cũ uenerit iudicũ tẽpꝰ correctionis
locus ñerit. sed tantũ dãnationis. Erit
ibi poenitentia. sed infructuosa. quia sera.
Uisut sit fructuosa : Nonsit sera Nonside¬
ra. hodie te corrige. Reuses ille iudex:
Corrige reatũ. & gaudebis adiudicẽ. Hodie
eñi ortat᷑ te. neuidicet te. Et qͥuidex tuus
suturꝰ ÷ ipse . ẽ. hodie aduocatꝰ tiuuis. tunc
gͦ fr̃s restat ridendi tẽpꝰ Nã ipsã irisionẽ
iniqͦrũ que futura ÷ aiustis significauit
lib ille sapientiȩ. In suis eñi inquoꝵ animã¬
e transfert sapientia. factura÷ qđ dhixit.

Expanded text:
rebitis cum ipso in gloria ; tunc justi ridebunt istum Doech. Non est enim jam subveniendi locus: non quomodo nunc, quando vides hominem injuste viventem, vis cum illo laborare ut corrigas; quimas, nec de illo desperes; et da operam quantum potes, si benignus es, si non diligis malitiam super benignitatem, ut ambulantem hominem in via mala et errantem corrigas ad viam bonam. Tunc vero cum venerit judicii tempus, correctionis locus non erit, sed tantum damnationis: et erit ibi poenitentia, sed infructuosa, quia sera. Vis ut sit frutuosa? Non sit sera: hodie te corrige. Reus es, ille judex est: corrige reatum, et gaudebis ad judicem. Hodie enim hortatur te, ne judicet te; et qui judex tuus futurus est, ipse est hodie advocatus tuus. Tunc ergo, fratres, restat ridendi tempus. Nam ipsam irrisionem iniquorum quae futura est justis, significavit liber ille Sapientiae. In suis enim, in quorum animas transfert se sapientia, factura est quod dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
in malitia qͥpotẽns ÷ s̃ Id ÷ qͥui malitia
potens ÷ quid głatur : Opus ÷ poten¬
tem. ẽẽ : sed inbonitate ñ in malitia.
Aliquid magnũ ÷ głiari in malitia :
E dificare domũ paucorũ ÷ destrue¬
re quiuis ignauus potest. Seminare
frumenta. ex colere segetẽ. expec¬
tare donec maturescat. & in eius
fructu in qͦ laborauit gaudere. pau¬
corũ ÷. Una scintilla omnẽ segẽtẽ.
incendere. quiuis potest. Susciꝑe iͥ¬
fantẽ natũ. nutrire. educare. adiu¬
uenilẽ ȩtatẽ ꝑducere: magnũ officiũ
÷. Occidere illum uno puncto tẽporiꝰ:
qͥuis potest. Ergoilla quȩ ad destruc¬
tionem fiunt. facillime fiunt. Qui
tate głetur Głiaris. quia potens
es inmalo : Quid facturus es õpotens.
quid facturus es multum te iactansꝯ¬
Occisurus es hominẽ: hoc & scorpiꝰ. hoc
&una febris. hoc & fungus malus Huc¬
cine redacta ÷ om̃is potentia tua. ut malo
fungo ȩquet᷑: Hoc gͦ faciunt boniciues

Expanded text:
in malitia qui potens est? id est, qui in malitia potens est, quid gloriatur? Opus est potentem esse, sed in bonitate, non in malitia. Aliquid magnum est gloriari in malitia? Aedificare domum paucorum est, destruere quivis ignarus potest. Seminare frumenta, excolere segetem, exspectare donec maturescat, et in ejus fructu in quo laboravit gaudere, paucorum est: una scintilla omnem segetem incendere quivis potest. Suscipere infantem, natum nutrire, educare, ad juvenilem aetatem perducere, magnum officium est: occidere illum uno puncto temporis quivis potest. Ergo ea quae ad destructionem fiunt, facillime fiunt. Qui tate glorietur. Gloriaris, quia potens es in malo. Quid facturus es, o potens, quid facturus es, multum te jactansOccisurus es hominem: hoc et scorpius, hoc et una febris, hoc et fungus malus. Hucne redacta est omnis potentia tua, ut malo fungo coaequetur? Hoc ergo faciunt boni cives
Abbreviated transcription (Latin):
bentes pecuniã. tam̃ habere auaritiã. Et
ut noueritis ñ pecuniã indiuite s auaritiã
c̃dẽnari auertite qͦd dico. Respicis illum
diuitẽ stantẽ iuxtatẽ. Fo̾rte in illo ÷ pe¬
cunia & ñ c auaritia. ĩ te ñ÷ pecunia & ÷
auaritia. Pauꝑ ulcerosus & erũ nosus. linctꝰ
a canib ñ habensopẽ ñ habens escã. ñ ha¬
meritũ pauꝑtatiꝰ. s pietatis. Nonuides
sublatꝰ ÷: Insinũ abrahȩ. Lege scripturas
& inuenies diuitẽ abrahã. Ut noueris qͥ a nꝰ
auri. argenti. pecoꝵ familiȩ Diues erat.
diuitis pauꝑ. An potiꝰ ambo dõ diuites ãbo
acupiditate pauꝑes: Quid gͦ ĩ hoc doech
culpat scriptura: Non dixecce homo
qͥfuit diuẽ. s ecce homo qͥnposuit dm̃
adiutorẽ suũ s ꝑ auit in multitudine

Expanded text:
iam, tamen habere avaritiam. Et ut noveritis non pecuniam in divite, sed avaritiam condemnari, advertite quod dico: respicis illum divitem stantem juxta te; et forte in illo est pecunia et non est avaritia, in te non est pecunia et est avaritia. Pauper ulcerosus, aerumnosus, linctus a canibus, non habens opem, non habens escam, non hameritum paupertatis, sed pietatis. Nam vides sublatus est? In sinum Abrahae. Lege Scripturas, et invenies divitem Abraham . Ut noveris, quia non  dives erat, divitis pauper: an potius ambo Deo divites, ambo a cupiditate pauperes? 15. Quid ergo in hoc Doech culpat Scriptura? Non dixit, Ecce homo qui fuit dives; sed, Ecce homo qui non posuit Deum adjutorem suum, sed speravit in multitud
Abbreviated transcription (Latin):
t̾renȩ. Sed ille qͥterrenꝰ ÷ &iã motus ÷.
id ÷ tãquã puluis quẽ ꝓici& uentꝰ a facie t̾rȩ
Deniq qͥd in illis rep̃hendit᷑: Non qͥa
ista habuerint. nam & bonihabentista
S qͥd: Hoc intendite nepassim diuites
rep̃hendatis. & rursus nedepauꝑtate
notantur : Quia beatũ dixer̃t popłm cui
hȩc sunt. Ideo filii alieni. ideo oseoꝵ locu¬
tum ÷ uanitatẽ. & dextera eoꝵ dextera in iqͥ¬
tatis. Tu aut̃ qͥd÷ Beatꝰ poplꝰ cuiꝰ ÷ dñs ds

Expanded text:
e. Sed ille qui terrenus est, etiam motus est, id est tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae. Denique quid in illis reprehenditur? Non quia ista habuerint; nam et boni habent ista: sed quid? Hoc intendite; ne passim divites reprehendatis, et rursus ne de paupertate notantur? Quia beatum dixerunt populum cui haec sunt. Ideo filii alieni, ideo os eorum locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis. Tu autem quid? Beatus populus cujus
Abbreviated transcription (Latin):
& inscłm scłi: Tu fecisti. Impiꝰ iustificare
tolerat doech int̾ra donec emigret ille
detaber naculo. & eradicetur det̾ra ui-¬
uentiũ. Non głior quasi ñ acceꝑim. sed
in dõ głior. Et confitebor tͥ qm̃ fecisti.
id÷ qmĩ tufecisti ñ ex meritis meis. sed
exmiscđia tua. Ego enĩ qͥd feci. Si re colas.
pͥus fui blasphemus & ꝑsecutor & iniu¬
riosus. Tu autẽ qͥd fecisti: Sed miscdđiã
consecutꝰ sũ. qͥa ignorans feci. Confitebor
tͥ inscłm qͥa fecisti. Et exprctaso nom
Tuũ eũi ioconouM es. Amarũ est scłm.
sed nom̃tuũ iocundũ. Et sidulcia quȩ dam
st̃ in scło. s cũ amaritudine. digeruntur.
P̃ponit᷑ nom̃ tuũ ñ solũ magnitudine. s
lationũ amaritudines equo animo susti¬
nerent. Amaritudo eoꝵ a quouis sentiebat᷑.
duleedinẽ eorũ ñ facile qͥsq gustare poterat:

Expanded text:
 saeculi? Tu fecisti: impius justificare Doech, qui tolerat Doech in terra, donec emigret ille de tabernaculo, et eradicetur de terra viventium. Non glorior quasi non acceperim, sed in Deo glorior. Et confitebor tibi quoniam fecisti, id est, quia tu fecisti, non ex meritis meis, sed ex misericordia tua. Ego enim quid feci? Si recolas, prius fui blasphemus et persecutor et injuriosus. Tu autem quid fecisti? Sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci . Confiteboriam fecisti. 18. Et exspectabo nomen tuum, quia jucundum es. Amarum est saeculum, sed nomen tuum jucundum. Et si dulcia quaedam sunt in saeculo, sed cum amaritudine digeruntur. Praeponitur nomen tuum, non solum magnitudine, sed lationum amaritudines aequo animo sustinerent. Amaritudo eorum a quovis sentiebatur, dulcedinem eorum non facile quisquam gustare poterat.
Abbreviated transcription (Latin):
caro fęnũ. & claritas hominũ ut flos feni
Fȩnũ aruit. & flos cecidit. uerbũ autẽ
dñimanet in ȩt̾nũ. Ecce ad qͦd te teneas.
ad uerbũ qͦd manet inȩt̾nũ. Nã ad fenũ
aut ad florẽ feni site tenueris. qm̃ fenũ
arescet & flos decidet: destruet te ds̃ ĩ
finẽ. Et si modo ñ. certe ĩfinẽ destruet
Quando illud uentilabrũ uenerit & aceruus
paleȩ amassa fuerit sẽparatꝰ. ñ ne massã in
horreo & palea in igne : Nonne totꝰ iste
doech ad sinistrã stabit. qͣndo dicturꝰ. dñs.
ite in ignẽ ȩternũ. quiparatꝰ ÷ diabolo &
angłis eiꝰ : Destruet gͦ te ds̃ infinẽ. Quelles

Expanded text:
s hominis ut flos feni: fenum aruit, et flos decidit; verbum autem Domini manet in aeternum . Ecce quo te teneas, ad quod manet in aeternum. Nam ad fenum et ad florem feni si te tenueris, quoniam fenum arescet, et flos decidet, destruet te Deus in finem: etsi non modo, certe in finem destruet, quando illud ventilabrum venerit, et acervus paleae a massa separatus fuerit. Nonne massa in horrea, et palea in ignem ? Nonne totus iste Doech ad sinistram stabit, quando dicturus est Dominus, Ite in ignem aeternum qui paratus est diabolo et angelis ejus ? Destruet
Abbreviated transcription (Latin):
ex fide. sic uident istũ doech qͥd illi euentũ¬
rũ sit. ut tam᷑ timeant & sibi. Qͥd eñi st̃ ho¬
die sciunt. qͥd cras futuri sint nesciunt. oͦ
ergo uidebt̃ iusti & timebt̃. Quando aut ridebt̃:
Quando transierit iniqͥtas. quando transuo¬
lauerit sicut iã ex magna parte transuola¬
uit tẽpꝰ incertũ. Qando fugatȩ fuerint tene¬
brȩ huiꝰ scłi. inqͥb modo nambulamus. nͥ¬

Expanded text:
ex fide, sic vident istum Doech quid illi eventurum sit, ut tamen timeant et sibi: quid enim sunt hodie, sciunt; quid cras futuri sint, nesciunt. Modo ergo videbunt justi, et timebunt. Quando autem ridebunt? Quando transierit iniquitas, quando transvolaverit, sicut jam ex magna parte transvolavit tempus incertum, quando fugatae fuerint tenebrae hujus saeculi, in quibus modo non ambulamus n
Abbreviated transcription (Latin):
OIUENTIU. Ergo ĩt̾ra uiuentiũ nos debemus
hab̾e radicẽ. Radix nr̃a ibi sit. In oculto
÷ radix. Fructꝰ uideri possunt. radix uideri
Inde eradicabit᷑ iste doech. nec om̃ino pote¬
rit ibi ꝑmanere : qͥa nec altiꝰ ibi figit ra-¬
dicẽ. sed qͦmͦ illa semina impetra & siradi-¬
cẽ eiciunt. tam̃ qͥa humorẽ ñ habent :
sole orto c̃tinuo arescunt. At uͦ illi qui
altiꝰ figunt radicẽ. qͥdaudiunt ab apło:
do & ꝓfundũ scire & iã suꝑeminentem
scientiȩ karitatẽ xp̃i. ut impleamini
inomnẽ plenitudinẽ dĩ. Talib fructib
infinẽ huic doech. Legimꝰ & qͥa intelligimꝰ
& credimꝰ : uidemꝰ stimemꝰ hoc ꝙͦ dictũ¬

Expanded text:
viventium. Ergo in terra viventium nos debemus habere radicem. Radix nostra ibi sit. In occulto est radix: fructus videri possunt, radix videri Inde eradicabitur iste Doech, nec omnino poterit ibi permanere, quia nec altius ibi fixit radicem: sed quomodo illa semina in petra, etsi radicem ejiciant, tamen quia humorem non habent, sole orto continuo arescunt . At vero illi qui altius figunt radicem, quid audiunt ab Apostodo et profundum; scire etiam supereminentem scientiam charitatis Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem Dei . Talibus fructibus in finem huic Doech; legimus, et quia intelligimus et credimus, videmus, sed timemus. Hoc ergo dictu
Abbreviated transcription (Latin):
ni sui. ñ ad facta sua mala. regnum ter¬
renũ ciues regni cȩloꝵ. Qͥd regnũ cȩloꝵ:
Quomͦ usurpat in hoc scło ad tẽpꝰ ciues
regnit᷑reni : Nonne de his apłs dicit. qͦd
ñ caste eugłiũ annuntiabat̃. sed t̾rena
desiderantes regnũ cȩloꝵ p̃dicabant: Sua
qͦ. rebant. & xꝑm annuntiabant. Et ut
noueris qͥa & ipsi ad opꝰ regniceloꝵ tanqͣm
mercennarii assupti st̃. apłs gaudet
deillis & dicit. Sunt qͥꝑ inuidiã & c̾tentionẽ
xp̃m annuntiant ñ caste. existimantes tri¬
bulationẽ se suscitare uinculiᷤᷤ meiꝰ. Qͥd eñi.
dũ om̃i modo siue ꝑ occasionẽ siue ꝑueri¬
tatẽ xp̃c annuntietur : & in hoc gaudeo.

Expanded text:
ni sui, non ad facta sua mala, regnum terni sui, non ad facta sua mala, regnum terrenum cives regni coelorum. Quid et regnum coelorum, quomodo usurpat in hoc saeculo ad tempus cives regni terreni? Nonne de his Apostolus dicit, quod non caste Evangelium annuntiabant, sed terrena desiderantes regnum coelorum praedicabant; sua quaerebant, et Christum annuntiabant? Et ut noveritis quod et ipsi ad opus regni coelorum, tanquam mercenarii assumpti sunt, Apostolus gaudens de illis dicit: Sunt qui per invidiam et contentionem Christum annuntiant non caste, existimantes tribulationem se suscitare vinculis meis. Quid enim dum omni modo sive per occasionem sive per veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
isto scło: ubi÷ & regnũ cȩleste ꝑegrinum.
habet ciuessuos utrũq regnũ: & regnũ ter¬
renũ & regnũ cȩleste. Regnũ eradicandũ.
regnũ in e̾ternũ plantandũ. Modo in hoc
scło. ciues utriꝰq regni ꝑmixti sunt :
Corpꝰ regni t̃reni & corpꝰ regni cȩlestis.
cõmixtu : Regnũ celeste gemit int̾ ciueᷤ
regni t̾reni. &aliqͣndo nã & hoc tacendũ
ñ÷. quodã modo regnũ t̾renũ angariat
ciues regni cȩloꝵ. & regnũ cȩleste angariat
cues regni treni. Utrunq uob descrip¬
tura dĩ demonstramꝰ. Daniel &trespueri.
in babylonia p̃posi st̃ negotiis regis. Ioseph
in egipto scd̾s arege: positus ÷ ad ministra.¬
re re publicã. Dequa re publica. erat ille
popłs dĩ lib̾andus. Inipsa re publica. anga¬
riam quodã mͦ faciebat ios eph. sicut
illi trespueri. sicut daniel. Manifestũ ÷ gͦ
qͦd usurpat sibi adoꝑa sua id ÷ adoꝑa reg¬

Expanded text:
isto saeculo, ubi est et regnum coeleste. Peregrinos isto saeculo, ubi est et regnum coeleste. Peregrinos habet cives suos utrumque regnum, regnum terrenum et regnum coeleste, regnum eradicandum et regnum in aeternum plantandum. Modo in hoc saeculo cives utriusque regni permixti sunt: corpus regni terreni, et corpus regni coelestis commixtum est. Regnum coeleste gemit inter cives regni terreni, et aliquando nam et hoc tacendum non est quodammodo regnum terrenum angariat cives regni coelorum, et regnum coeleste angariat cives regni terreni. Utrumque vobis de Scriptura Dei demonstrabimus. Daniel et tres pueri in Babylonia praepositi sunt negotiis regis : Joseph in Aegypto secundus a rege positus est administrare rempublicam , de qua republica erat populus ille Dei liberandus: in ipsa republica angariam quodammodo faciebat Joseph, sicut illi tres pueri, sicut Daniel. Manifestum est ergo quod usurparat sibi ad opera sua, id est ad opera reg
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ doech istũ inimicũ regi dauid & sacer-¬
doti achimelech. Unꝰ homo. ẽ. doech. sed¬
unũ genus hominũ ÷ doech. sicut dđ & corpꝰ
ipsiꝰ regis & sacer dotiᷤᷤ. tanquã unꝰ homo ÷.
Due ꝑ sone s tam̃ unũ genꝰ hominũ. ẜ inde
in isto tẽpore & insto scło uideamꝰ hȩc duo
genera. ut ꝑtineatadutilitatẽ nr̃ã. uł qͦd
cantamꝰ ł qđ cantari audittimꝰ. Modo ui-¬
deamꝰ doech. mͦ uideamꝰ corpꝰ regis & sacer-¬
dotis. mͦ uideamꝰ corpꝰ hominũ aduersus
regẽ & sacerdotẽ. Primo nominaipsa at-¬
ten dite. quã mystica sint. Poech inter¬
p̾tat᷑ motꝰ. idumeus int̾̃p̃tat᷑ t̾renꝰ Iã uide¬
te qͣle genꝰ hominũ significet doech iste
emigrandũ t̾renũ. Quid expectas de ho¬
mine t̾reno aliqͦs fructꝰ cȩlestes: Celestis
homo erit inetͦnũ. Est gͦ regnũ t̾renum
ut breuit᷑ dicã &cito insinuem. hodie in

Expanded text:
ergo Doech istum inimicum regi David et sacerergo Doech istum inimicum regi David et sacerdoti Achimelech. Unus homo est Doech, sed genus hominum est Doech: sicut David et corpus ipsum regis et sacerdotis, tanquam unus homo et duae personae, sed tamen unum genus hominum. Proinde in isto tempore, et in isto saeculo videamus haec duo genera, ut pertineat ad utilitatem nostram, vel quod cantamus, vel quod cantari audimus. Modo videamus Doech, modo videamus corpus regis et sacerdotis, modo videamus corpus hominum adversus regem et sacerdotem. 4. Primo nomina ipsa attendite quam mystica sint. Doech interpretatur Motus: Idumaeus interpretatur Terrenus. Jam videte quale genus hominum significet Doech iste emigrandus. Terrenus: quid exspectatis de homine terreno aliquos fructus? Coelestis homo erit in aeternum. Est ergo regnum terrenum, ut breviter dicam et cito insinuem, hodie in
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Cũ gͦ saul ꝑsequeret᷑ uirũ sc̃m dauid.
c̃fugit dauid ubitutũ putauit. eẽ locũ.¬
transiens ꝑsacerdotẽ quendã achimelech.
Accepit ab eo panes. ubi figurauit & iam
ꝑsonã ñtantũ regis. sed & sacerdotis: qͥa
manducauit panes propositionis. qͦs sicut
nͥ sacerdotib solis. Postea cepit eũ querere
saul. & iratꝰ ÷ suis. qͦd nemo eũ sibi uellet ꝓdere.
Hoc lectũ ÷ modo in lectione regnorum.
Erat aut ibi doech qͥdã. qͣndo uenerat ille
ad a̾himelech sacerdotẽ. pͥnceps pastoꝵ
saul idumeus. Quicũ ad esset quando saul
irascehat᷑ suis qđ nullus ei uellet ꝓdere dd.
ꝓdidit ubi eum uidisset. Alisit continuo
saul. ex hibuit sacerdotẽ & om̃seiꝰ. & iussit¬
om̃s occidi. Nemo ausus ÷ hominũ regissaul
de illa radice fructꝰ ferre. quales nͥ quales
fert arbor malas. Occidit doech iste manu
sua iubente rege sacesdotẽ & om̃s eiꝰ. Deinde:
debellata ÷ & iam cuutas sacerdotũ. Inuenimꝰ

Expanded text:
ueretur virum sanctum David, confugit David ubi tutum putavit: transiens per sacerdotem quemdam Achimelech, accepit ab eo panes. Ubi figuravit etiam personam, non tantum regis, sed et sacerdotis: quia manducavit panes propositionis, quos, sicut pit eum quaerere Saül, et iratus est suis quod nemo eum sibi vellet prodere. Hoc modo lectum est in libro Regnorum. Erat autem ibi Doech quidam, quando venerat ille ad Achimelech sacerdotem, princeps pastorum Saül, Idumaeus. Qui cum adesset quando Saül irascebatur suis, quod nullus illi vellet prodere David, prodidit ubi eum vidisset. Misit continuo Saül, exhibuit sacerdotem et omnes ejus, et jussit occidi. Nemo ausus est hominum regis Saül, de illa radice fructus ferre, quales, nisi quales fert arbor mala? occidit Doech iste manu sua, jubente rege, sacerdotem et omnes ejus: deinde debellata est civitas etiam sacerdotum . Invenimus
Abbreviated transcription (Latin):
mulier hester. Quȩ cũ eẽt uxor regis.
suis Etcũ ad dm̃ oraret: corã dõ ubi
m̃tiri ñ posset. moratione sua dix̃
ita sibi fuisse illa ornam̃ta regalia:
sicut pannũ menstruatȩ. Non gͦ
desꝑemꝰ de ciuib regni cęloꝵ. quando
negotia. aliquid terrenũ in repub¬
lica t̾rena. Nec rursus continuo gra¬
tulem᷑ om̃ib hominib qͦs uidemꝰ
agere negotia celestia. qͥa & filii
pestilentiȩ sedent aliquando incathedra
moysi. dequib dicit᷑. Quȩ dic̃t facite. ꝗͣ
autẽ faciunt facere nolite. dicunt eñi &
ñ faciunt. Illi int̾renis reb leuant cor
incelũ . in cęlestib uerbis trahunt cor in
terrã. Ueniet aut̃ tẽpꝰ uentilabri: qͣndo
utrunq diligentissime discernatur.
negranũ aliqͦd transeat in aceruũ paleȩ
cõburendũ. nec una stipula transeat
ad massam in horreo recondendã. Quã¬
diu gͦ nunc ꝑmixtũ ÷. audiamꝰ hinẽ
uocem nr̃am. id ÷ ciuiũ regni cęloꝵ. Hoc

Expanded text:
mulier Esther, quae cum esset uxor regis, suis; et cum oraret coram Deo, ubi mentiri non posset, in oratione sua dixit, ita sibi fuisse illa ornamenta regalia sicut pannum menstruatae . Non ergo desperemus de civibus regni coelorum, quando negotia, aliquid terrenum in republica terrena: nec rursus continuo gratulemur omnibus hominibus quos videmus agere negotia coelestia; quia et filii pestilentia sedent aliquando in cathedra Moysi, de quibus dicitur, Quae dicunt facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim, et non faciunt. Illi in terrenis rebus levant cor in coelum, isti in coelestibus verbis trahunt cor in terra. Veniet autem tempus ventilabri, quando utrumque diligentissime discernatur, ne granum aliquod transeat in acervum paleae comburendum, ne una stipula transeat ad massam in horreo recondendam . Quamdiu ergo nunc permixtum est, audiamus hinc vocem nostram, id
Abbreviated transcription (Latin):
bere regẽ. & datꝰ ÷ saul. tanquã illi dati
essent in manus suas. qͥ manib & uerbiꝰᷤ
ascessiert mortẽ & figurata ÷ in saule ipsa
mors. Ideo psalmꝰ ille septimꝰ decimꝰ. sic ha¬
bet titulũ. In die qualibauit eũ dñs dema¬
nu om̃iũ inimicoꝵ eiꝰ. & demanu saul. pͥ

Expanded text:
bere regem, et datus est Saül, tanquam dati bere regem, et datus est Saül, tanquam dati essent illi in manus suas, qui manibus et verbis accersierunt mortem, et figurata est in ipso Saüle ipsa mors. Ideo psalmus ille septimus decimus sic habet titulum: In die qua liberavit eum Dominus de manu omnium inimicorum ejus, et de manu Saül
Abbreviated transcription (Latin):
tentio tua: Ubiẽ. mors aculeus tuus e
nͥ mortales essemꝰ. ñ eẽt qͦd nob faceret
inimicus. Numqͥd enĩ angłis qͥcquã facit:
Erat &iã ipsa mors aquaᷤ maxime habemꝰ
ꝑsecutionem. cuiꝰ finietur infine c̃ten¬
tio. cũ resurrexerimꝰ amortuis sicut fi¬
nita ÷ incapite nr̃o. sic finietur & in nob̾.
si iusti fuerimꝰ inuenti. Nã mortuus ille.
mortis in terfector fuit. & magis in illo
mors mortua ÷ qͣm ipse in morte. Deniq
&iam nom̃ ipsũ si attendamꝰ. ñ ÷ sine
mysterio. Nam saul int̾p̃tat᷑ petitio. hoc ÷
appetitio. Iuid enĩ dubitare debemꝰ. nos
nob̵ fecisse morte̾ istã : A pect᷑o enĩ hominiᷤ.
nata ÷ mors. Merito gͦ ipse sibi homo ap¬
petiuit mortẽ. & ideo petitio nom̃ ÷ mortiᷤ.
Nã sicut scriptũ ÷ ds̃ mortẽ ñ fecit. nec
letat᷑ in ꝑditione uiuoꝵ. Creauit enĩ ds̃
ut essent omĩa. & sanabiles nationes orbꝰ
t̾rarũ. Et unde mors tãqͣm quereres. impii
Ergo appetendo illã defluxerunt. &

Expanded text:
rs, aculeus tuus ? nisi mortales essemus, non esset quod nobis faceret inimicus. Numquid enim Angelis quidquam facit? Ergo etiam ipsa mors, a qua maxime habemus persecutionem, cujus finitur in fine contentio cum resurrexerimus a mortuis, sicut finita est in capite nostro, sic finietur et in nobis, si justi fuerimus inventi. Nam mortuus ille mortis interfector fuit, et magis in illo mors mortua est, quam ipse in morte. 2. Denique etiam nomen ipsum si attendamus, non est sine mysterio. Nam Saül interpretatur Petitio, hoc est appetitio. Quid enim dubitare debemus nos nobis fecisse mortem istam? A peccato enim hominis nata est mors. Merito ergo ipse sibi homo appetivit mortem, et ideo petitio nomen est mortis. Nam sicut scriptum est, Deus mortem non fecit, nec laetatur in perditione vivorum. Creavit enim Deus ut essent omnia, et sanabiles fecit nationes orbis terrarum. Et unde mors tanquam quaereres: Impii Ergo appetendo illam defluxerunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
si sedert̃. Quedicunt facite. quȩ aut̃ facurãs
facere nolite. Dicunt enĩ & ñ faciunt. quȩ̃
dicunt ꝑtinent ad dauid. quȩ faciunt ꝑti¬
nent ad doech. ꝑ illos me audite. illos imi¬
tari nolite. Ita duo genera hominũ. sunt
hodie int̾ra. De his duob generib homi¬
num. cantat psalmꝰ iste. habet aut̃ psal¬

Expanded text:
ederunt. Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim, et non faciunt . Quae dicunt, pertinent ad David; quae autem faciunt, pertinent ad Doech. Per illos me audite, illos imitari nolite. Ista duo genera hominum sunt hodie in terra. De his duobus generibus hominum cantat psalmus iste. 5. vers
Abbreviated transcription (Latin):
CARITATI UESTRE. SEDTIT ULUeꝰ
hABET ALIOUANTULUM NESOTOSY
Patienter ergo sustinete nos. donec
illũ enodemus ut possumus. quantũ
adiuuerit dñs. Neq enim passim p̃t̾-¬
eunda sunt hȩc. quando quidẽ placuit
fr̃ib non tantũ aure & corde sed &
stilo excipienda quȩ dicimꝰ. ut non au¬
ditorem tantũ: sed & lectorem &iã
cogitare debemus. Nata ÷ qͥdem huic¬
occasio psalmo ex re quadam gesta: qͣm
uobis &iam fecimꝰ recitari delibro reg¬
norum. Saul enim rex non ad ꝑmaᷤ¬
nendũ electus ad ño. sed scdm popłi cor
durũ & malum datus ad eoꝵ correpti¬
regnare facit hominẽ hẏpochritãꝓpt᷑
ꝑuersitatẽ popłi. cũ gͦ talis eẽt hic saul
ꝑsequebatur dauid. in quo ds̃ p̃figurabat
regnũ salutis ȩterne. & quẽ ds̃ elegerat
ꝑmansurũ in seminȩ suo. quandoꝰ qͥdẽ
regnaturi sumus in et̃nũ. ex semine
noluit & ipsũ dauid ante regnum
tenere. quam pͥmo aꝑsequentib labora¬
ret. ut &iã in hoc ipso figuraret nos id ÷

Expanded text:
aritati Vestrae: sed titulum habet aliquantulum negotiosum. Patienter ergo sustinete nos, donec illum enodemus, ut possumus, quantum adjuverit Dominus. Neque enim passim praetereunda sunt haec; quandoquidem placuit fratribus, non tantum aure et corde, sed et stylo excipienda quae dicimus: ut non auditorem tantum, sed et lectorem etiam cogitare debeamus. Nata est quidem occasio psalmo huic ex re quadam gesta, quam vobis etiam fecimus recitari de libro Regnorum. Saül enim rex non ad permanendum electus a Domino, sed secundum populi cor durum et malum datus ad eorum correptiregnare facit hominem hypocritam, propter perversitatem populi : cum ergo talis esset Saül, persequebatur David , in quo Deus praefigurabat regnum salutis aeternae, et quem Deus elegerat permansurum in semine suo; quandoquidem cum quo regnaturi sumus in aeternum, ex semine noluit et ipsum David ante regnum tenere, quam primo a persequentibus liberaret; ut etiam in hoc ipso figuraret nos, id est
Abbreviated transcription (Latin):
facienti iusticia: tẽ: ꝓditꝰ m õrti qͣiisignificat
saul. Non ÷ aut̃ occisꝰ sicut nec isaac. cum
& ipse passionẽ hñi figuraret. Nectam̃ sine
sangume figura transacta ÷. ułibi illiꝰ arietiꝰ.
uł hic achimelech sacerdotiᷤ. Neq eñi occidi
oportuit eos. qͦs tcͦ resurgere ñ oportebat.
sed eoꝵ uitã amortis ꝑiculo lib̾are. Ue¬
runtam̃ effusi sanguinis lib̾atio. resurrec¬
tionẽ potiꝰ significabat. quȩ hoc modo
ĩ illiꝰ figurabat᷑. qͥa uera dño seruabat᷑ re¬
surrectio. Plura hinc dicipossent. si illarũ
rerũ gestarũ in hoc sermone suscepissemꝰ
tractanda mysteria. Nunc audiam iã
attendite. Unũ laborantiũ alterũ eoꝵ
int̃qͦs laborat᷑. Unũ det̾ra alterum
decelo cogitantiũ. Unũ inꝑfundum
cormittentiũ. alterũ corangłis c̃iun¬
gentiũ. Unũ sꝑantiũ det̾renis qͥbus
pollet hic mundus. alterũ p̃sum̃tiũ
decȩlestib quȩ ꝓmisit ñ m̃dax ds̃. S
mixta sunt ista genera hominũ. In

Expanded text:
 proditus morti, quam significat Saül. Non est autem occisus, sicut nec Isaac, cum et ipse passionem Domini figuraret; nec tamen sine sanguine figura transacta est, vel ibi illius arietis , vel hic Achimelech sacerdotis. Neque enim occidi oportuit eos, quos tunc resurgere non oportebat: sed eorum vitam a mortis periculo, verumtamen effuso sanguine, liberans Jesus resurrectionem potius significabat, quae hoc modo in illis figurabatur, quia vero Domino servabatur. Plura hinc dici possent, si illarum rerum gestarum in hoc sermone suscepissemus tractanda mysteria. 6. Nunc jam audiattendite: unum laborantium, alterum eorum inter quos laboratur; unum de terra, alterum de coelo cogitantium; unum in profundum cor mittentium, alterum cor Angelis conjungentium; unum sperantium de terrenis quibus pollet hic mundus, alterum praesumentium de coelestibus quae promisit non mendax Deus. Sed mixta sunt ista genera hominum. Inv
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd non absurdũ sentimꝰ ꝓpt̾ similitudi¬
nem nominis & unius sillabe differentiam
uł potiꝰ uniꝰ litterȩ. uariati st̃ tituli. In codi¬
cib tam̃ psalmoꝵ cũ inspiceremꝰ. magis abi¬
melech qͣm achimelech inuenimꝰ. Et qm̃ in
alio loco habes euidentissimũ psalmũ. ñ dis¬
similitudine̾ nominis. sed ꝓrsus diũsũ nom̃
insinuantẽ. quando qͥdẽ dauid ante regem
achẏs. ñ ante regẽ abimelech immutauit
faciẽ suã & dimisit eũ & abiit. titulus autẽ
psalmi sic scriptũs ÷. quando immutauit
uultũ suũ corã abimelech: ipsa magis mu¬
tatio nominis inmysteriũ fecit nos esse inten¬
tos. ne tanquã res hẏstoriȩ ꝑseqͣris. & sacrata
uela c̾tẽnas. Discussũ nom̃ millo psalmo qͦd÷¬

Expanded text:
 sentimus propter similitudinem nominis, et unius syllabae differentiam, vel potius unius litterae, variati sunt tituli. In codicibus tamen Psalmorum cum inspiceremus, magis Abimelech quam Achimelech invenimus. Et quoniam in alio loco habes evidentissimum psalmum, non dissimilitudinem nominis, sed prorsus diversum nomen insinuantem; quandoquidem David ante regem Achis, non ante regem Abimelech immutavit faciem suam, et dimisit eum, et abiit: titulus autem Psalmi sic scriptus est, Quando immutavit vultum suum coram Abimelech : ipsa magis mutatio nominis in mysterium facit intentos, ne tanquam res historiae persequaris, et sacrata vela contemnas. Discussum nomen in psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
serimꝰ istũ. uenient romani & tollent nob̾
& locũ & regnũ Ostultitia & imprudentia
dicensm corde suo. ñ ẽ ds̃. Timuisti ꝑdere
t̾rã ꝑdidisti cęlum: Timuisti neuenirent
romani. & tollertNs tͥ & locũ & regnũ Nũ qͥd
tibi tollereñ dm̃ Quid gͦ restat: Quid nͥ
ut fatearis. quia tenere uoliusti & tenendo
male amisisti :: ꝑdidisti eni & locũ & gentẽ.
talib qͣles illierant. Ciliis hominũ ñ filuis
dĩ maluit displicere. Inde dissipata sunt ossa
ipsorũ illiꝰ ossa nemo c̃fregit. CoNFUSI St̃.
Oõo õs̃ spreuit fos. Reuera fr̃s quantum
ad illos actinet. magna illis accessit c̃fusio.
In qͦ loco crucifixert dnm nr̃m. quẽ ideo
crucifixert᷑. neꝑderent locũ & regnum: ñ¬

Expanded text:
serimus eum, venient Romani, et tollent nobis serimus eum, venient Romani, et tollent nobis et locum et regnum . O stultitia et imprudentia, dicens in corde suo: Non est Deus! Timuisti perdere terram, perdidisti coelum: timuisti ne venirent Romani, et tollerent tibi locum et regnum; numquid tibi tollerent Deum? Quid ergo restat? Quid, nisi ut fatearis quia tenere voluisti et tenendo male amisisti? Perdidisti enim et locum et gentem talibus, quales illi erant; filiis hominum, non filiis Dei maluit displicere. Inde dissipata sunt ossa eorum, illius ossa nemo confregit. Confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos. Revera, fratres, quantum ad illos attinet, magna illis accessit confusio. In quo loco crucifixerunt Dominum, quem ideo crucifixerunt ne perderent et locum et regnum, n
Abbreviated transcription (Latin):
de illis seqͥt᷑: IBITIOOUERUN UOSORE UBI
Nͦ eRAT TiMoꝵ. Nũqͥd enĩ timor÷. siqͥs ꝑdat
diuitiasc. Non÷ ibi timor & ibi timetur.
Siquis aut̃ ꝑdat sapientiã: uere timor ÷.
& ibi ñ timetur. Audi. dinosce. tales intel¬
lige. Cõm̃dat᷑ nescio cui sacelsꝰ. ñ uult reddere.
ꝓsuo cõputat. ñputat posse repeti. ia ꝓsuo
habet. reddere detrectat. Uideat qͥđ timeat
amittere: & qͥd nolit hab̾e. Indubiũ ueniun
pecunia & fides. S qͦ p̃ciosior ÷. ibi grauiꝰ
dãnũ tim̃dũ ÷. Tuaut̃ ut aurũ teneas. fide
ꝑdis. Grauiore dãno ꝑcuteris. & tude
lucro lȩtatꝰ es. Ibi tim̾uisti timore. ubi
ñerat timor Redde pecuniã parũ dico
redde. ꝑde pęcuniã. nefidẽ ꝑdas. Tured¬
dere pecunia timuisti. & fidẽ ꝑdere uolu¬
isti. Martyres ñ aliena tulert᷑. s &iam
suã fide̾ neamitterent: ꝓpria c̾tẽpsert᷑ Et
rent eã. Ergo ibi timuert᷑ timore. ubi ti
muert̾ ubi ñ est timor Dixert᷑ enĩ. didimi¬

Expanded text:
Ibi timuerunt timore, ubi non erat timor. Numquid enim timor est, si quis perdat divitias? Non est ibi timor, et ibi timetur. Si quis autem perdat sapientiam, vere timor est; et ibi non timetur. Audi, dignosce, tales intellige: commendatur nescio cui saccellus; non vult reddere, pro suo computat, non putat posse repeti, jam pro suo habebit, reddere detrectat. Videat quid timeat amittere, et quid nolit habere: in dubium veniunt pecunia et fides; quae pretiosior est, ibi gravius damnum timendum est. Tu autem ut aurum teneas, fidem perdis: graviore damno percuteris, et tu de lucro laetatus es: ibi timuisti timore, ubi non erat timor. Redde pecuniam: parum dico, Redde; perde pecuniam, ne fidem perdas. Tu reddere pecuniam timuisti, et fidem perdere voluisti! Martyres non alienam tulerunt; sed etiam suam, fidem ne amitterent. contempserunt: et rent eam . Ergo ibi timuerunt ubi timmuerunt ubi non erat timor. Dixerunt enim: Si dimi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd c̃tulit nob: Tẽ gͦ scient qͥmͦ scire nolt᷑.
Nonne scient om̃s qͦoꝑant᷑ iniqͥtatẽ. q
deuorant popłm meũm incibo panis ꝗt
addidit incibo panis: Tanqͣm panem̃
manducant popłm meũ. Cȩt̾a enĩ quȩ
manducamꝰ possumꝰ mͦ illa. Non sẽꝑ hoc

Expanded text:
 Tunc ergo scient qui modo scire nolunt. Nonne scient omnes qui operantur iniquitatem, qui devorant populum meum in cibo panis? Quid addidit, in cibo panis? Tanquam panem manducant populum meum. Caetera enim quae manducamus, possumus modo illa, modo
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ adõ donata sunt nob̾: discernimusiat᷑
nos & eosqͥb hȩc donata ñ st̃ & ex nobillõ
cognoscimus. qr sinos aliqͥdbonũ hab̃e ñ
potuisse intelligimꝰ. nͥ illo donante &
largiente aquo sunt om̃ia bona: simul
uidẽmus nichil tale posse hab̾e eosqͥb
hȩc ds̃ non donauit. Ista dinoscentia nob̾
det: quia id ds facit ut uideamꝰ. Hinc
eñĩ dictũ ÷ & illud. Sp̃s eñi omnia serutat᷑.
& iam altitudinẽ dĩ. Non qͥa ille scrutat᷑
tari facit. & qͦd dono ipsiꝰ tufacis. ille face¬
re dr̃. qđ sine illo nͣtufaceres. Ergo ds
facere dicit᷑. cũ tufacis. Dedono sp̃s filio
qͥhus donatꝰ ÷ sp̃s dĩ. respiciunt suꝑfili:¬
os hominũ. ut uideant si ÷ intelligens
aut requirens dm̃. S qͥa id dono dei &
spu dĩ faciunt : ds̃ hoc faceredicit᷑. ue¬
lut ꝓspicere & uidere. Ouare aut̃ decȩ¬
lo. si hoc homines faciunt  Quia dicit
ꝓspicis ut intelligas: Nonne corde s
Sicorde hoc facis xp̃iane. uide sisur

Expanded text:
imus inter nos et eos quibus haec donata non sunt, et ex nobis illos cognoscimus. Quia si nos aliquod bonum habere non potuisse intelligimus, nisi illo donante et largiente a quo sunt omnia bona; simul videmus nihil tale posse habere eos quibus haec Deus non donavit. Ista dignoscentia nobis det; quia id Deus facit ut videamus. Hinc enim dictum est et illud, Spiritus enim omnia scrutatur, etiam altitudinem Dei : non quia ille scrutaturtari facit: et quod dono ipsius tu facis, ille facere dicitur; quia sine illo tu non faceres. Ergo Deus facere dicitur, cum tu facis. De dono Spiritus filiotus Dei, respiciunt super filios hominum, ut videant si est intelligens aut requirens Deum: sed quia id dono Dei et Spiritu Dei faciunt, Deus hoc facere dicitur; velut prospicere et videre. Quare autem de coelo, si hoc homines faciunt? Quia dicitprospicis ut intelligas? nonne corde? Si corde hoc facis, christiane, vide si sur
Abbreviated transcription (Latin):
Ueniet xp̃c. & dabit indulgentiã om̃ib.
Ita gͦ m̃dax ÷: Ipse dixit. quia separabit
iniquos ad sinistrã. separabit iustos ad
dexterã. Iustis dicetur. uenite benedicti
patris mei. ꝑcipite regnũ qđ uob paratũ
ignẽ ȩt̾num. qͥparatus ÷ diabolo & an-¬
gelis eiꝰ. Quomodo gͦ om̃ib dabit in-¬
dulgentiã : Quomͦ neminẽ dãnabit:
Ergo m̃titur÷ Hoc ÷ dicere ñ ÷ ds̃.
Uide gͦ: neforte tum̃tiaris. Tuenĩ hõ es:
lle ds̃. Ds̃ enim uerax. omnis aut̃ hõm̃dax.
Sed quid deistis. ocorpꝰ xp̃i: Separa te in¬
terim cord&e& uita. nec imiteris. nec assues¬
cas. nec annuas. nec apꝓbes. magis aut̃ & re-¬
dargue te. Iuid at tendis adistos qͥhec dicuñ:
Corrupti sunt & ab ominabiles facti suÑ
in iniquitatib suis. NoN÷ ouifa̾ciat sonõ.
Suꝑ filios hOAVNΟ UTUIDERR SIEST IN¬
TELLIGENS AUT REQUERENS DMM. Quid÷ hoc :
Corrupti sunt & ab ominabiles facti sun

Expanded text:
Veniet Christus, et dabit indulgentiam omnibus. Veniet Christus, et dabit indulgentiam omnibus. Ita ergo mendax est ille qui dixit quia separabit iniquos ad sinistram, separabit justos ad dexteram; justis dicet, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod paratum num qui paratus est diabolo et angelis ejus . Quomodo ergo omnibus dabit indulgentiam? Quomodo neminem damnabit? Ergo mentitur. Hoc est dicere: Non est Deus. Vide ergo ne forte tu mentiaris. Tu enim homo es, ille Deus: Deus enim verax, omnis autem homo mendax . Sed quid de istis, o corpus Christi? Separa te interim corde et vita, nec imiteris, nec assuescas, nec annuas, nec approbes: magis autem et redargue. Quid enim attendis ad istos qui haec dicunt? Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in iniquitatibus suis: non est qui faciat bonum.super filios hominum, ut videret si est intelligens aut requirens Deum. Quid est hoc, Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
iustũ. Hoc ÷ gͦ dicere. ñ ÷ ds̃. Lenia uidebant᷑
iã dudũ loqͥ coronemꝰ nos rosis anteqͣm mar-¬
cescant. Quid delicatiꝰ: Quidleniꝰ: Sꝑares dehac
lenitate cruces. gladios: Noli mirari. Lene ᷤ
st̃ & radices spinarũ. Siqͥseas ẽtrectet ñpun¬
git᷑. sed qͦ pungeris inde nascit᷑. Corrupti
ds̃. hoc dicunt pagani qui remanserunT̃.
Hoc dicunt ipsi uidei. qͥad testimoniũ con¬
fusionis suȩ ubiq diffusi sunt. Hoc dicuÑ
& heretici multi. Nãq arriani dixerunt.
ñ ÷ ds̃ Eunomiani dixer̃t. ñ ÷ ds. huic acci-¬
dit frs. qͥa & illi deqͥb paulo ante dixi. qͥ
male uiuunt. nichil aliud dicunt. Cum
qđ dicunt scripturȩ quȩ ñ fallunt: illi ma
gis aurẽ p̃bentes serpenti suggerenti non
morte morieris. qͦd dixerat in paradiso c̃¬
tra ueritatẽ c̃stituentis & dicentis morte
morieris: ita faciunt mala. ut dicant sibi.

Expanded text:
justum : hoc est ergo dicere, Non est Deus. Lenia videbantur justum : hoc est ergo dicere, Non est Deus. Lenia videbantur jam dudum loqui: Coronemus nos rosis, antequam marcescant. Quid delicatius, quid lenius? Sperares de hac lenitate cruces, gladios? Noli mirari, lenes sunt et radices spinarum; si quis eas contrectet, non pungitur: sed quo pungeris inde nascitur. Corruptis non est Deus. Hoc dicunt Pagani qui remanserunt; hoc ipsum dicunt ipsi Judaei, qui ad testimonium confusionis suae ubique diffusi sunt; hoc dicunt et haeretici multi. Namque et Ariani dixerunt, Non est Deus: Eunomiani dixerunt, Non est Deus. Huc accedit, fratres, quia et illi de quibus paulo ante dixi, qui male vivunt, nihil aliud diquod dicunt Scripturae quae non fallunt: illi autem magis aurem praebentes serpenti suggerenti, Non morte morieris , quod dixerat in paradiso contra veritatem Dei constituentis et dicentis, Morte morieris ; ita faciunt mala, ut dicant sibi:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o de ipso capite nr̃o occurrit. Ipse enĩ
cũ informa serui appareret interra.
dixerunt qui eũ crucifixert᷑. Non ÷ ds̃.
Qui filius dĩ erat. utiq ds erat. S illi qͥcor-¬
rupti sunt & ab ominabiles facti sunt.¬
Habes uocẽ ipsoꝵ in libro sapientiȩ. s pͥmo
illos uide corruptos ut possint dicere ĩ
corde suo. ñ ÷ ds̃. Prȩmisso enim uersu.
dixit imprudens incorde suo ñ÷ deus.
tãquã cause quȩrerent᷑ unde. unde hoc
posset dicere imprudens: subiecit. C or¬
Ropii sont Et as ocinasiles facti soÑ
I migoitatis: sois. Audi illos corruptoᷤ.
Dixerunt enĩ apud se cogitantes non¬
recte. Cepit corruptio amala fide. In de
itur inturpes mores. inde in acerrimas
iniquitates. Gradus isti sunt. Quid enĩ
apud se dixerunt cogitantes non recte :
Exiguum. & cum tedio ÷ uita nr̃a. Ab
nemus nos rosis antequã marcescant. ubiq
relinquamꝰ signa letitiȩ. Post istã descriptã
latiꝰ luxuriã qdꝰ seqͥtur : Occidamꝰ pauꝑem

Expanded text:
ro, de ipso capite nostro occurrit. Ipse enim cum in forma servi appareret in terra, dixerunt qui eum crucifixerunt: Non est Deus. Quia Filius Dei erat, utique Deus erat. Sed illi qui corrupti sunt Habes vocem ipsorum in libro Sapientiae: sed primo illos vide corruptos, ut possint dicere in corde suo, Non est Deus. Praemisso enim versu, Dixit imprudens in corde suo, Non est Deus, tanquam causae quaererentur unde hoc possit dicere imprudens, subjecit: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in iniquitatibus suis. Audi illos corruptos. Dixerunt enim apud se non recte cogitantes: coepit corruptio a mala fide, inde itur in turpes mores, inde in acerrimas iniquitates, gradus isti sunt. Quid enim apud se dixerunt cogitantes non recte? Exiguum et cum taedio est vita nostra. Ab nemus nos rosis, antequam marcescant; ubique relinquamus signa laetitiae nostrae. Post illam descriptam latius luxuriam, quid sequitur? Occidamus pauperem