comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illo tunc erant. s et ꝓ his in¬
quit qui credituri sunt ꝑ uer¬
bũ eoꝵ in me: ubi om̃s suoᷤ in¬
telligi uoluit. non solũ qui cẽ
erant in carne. s etiam qui
futuri erant. Quot quot enĩ
dituri sunt. Ipsis enĩ dixerat.
&uas testimonium ꝑhibebi¬
tis: qr ab mitio mecũ estis.
Et ꝑ hos eugłm ministratũ est.
& anteꝗͣ scriberetur: & utiq qͥs¬
qͥs in xp̃m credit. eugłio credit.
Non itaq hi tantum intelligendi
sunt quos ait in se credituros ꝑ
uerbũ eoꝵ qui ipsos cũ in carne
uiuerent apłos audierunt. sed
et post obitum eoꝵ & nos lon¬
illo tunc fuerunt. qͦd ab illo
audierunt ceteris predicauert.
atq ita uerbũ eoꝵ ut etiam nos
rum est ad posteros quicũq
turi sunt. Notest itaq uideri
iħc in hac oratione non orasse
ꝓ quibusdam suis: nͥ diligent̃
scrutemur in eadem oratione
uerba eiꝰ. Si enim ꝓ eis prius
orauit sicut iam ostendimus
qui cũ illo tunc erant. postea

Expanded text:
illo tunc erant: sed et pro eis, inillo tunc erant: sed et pro eis, inquit, qui credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi omnes suos intelligi voluit, non solum qui tunc erant in carne, sed etiam qui futuri erant. Quotquot enim pdituri sunt: ipsis enim dixerat, Et vos testimonium perhibebitis, quia ab initio mecum estis ; et per hos Evangelium ministratum est, et antequam scriberetur, et utique quisquis in Christum credit, Evangelio credit. Non itaque hi tantum intelligendi sunt, quos ait in se credituros per verbum eorum, qui ipsos, cum in carne viverent, Apostolos audierunt; sed et post obitum eorum, et nos lonillo tunc fuerunt, quod ab illo audierunt, caeteris praedicaverunt: atque ita verbum eorum, ut etiam nos rum est ad posteros, quicumque, turi sunt. 2. Potest itaque videri Jesus in hac oratione non orasse pro quibusdam suis, nisi diligenter scrutemur in eadem oratione verba ejus. Si enim pro eis prius oravit, sicut jam ostendimus, qui cum illo tunc erant, postea
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ quod ꝓsit etiam ipsis. qr ⁊
ipsi sunt ego. sicut mͥ ꝓfuit in
me qr homo sum. & sine ipsis: ⁊
ego scĩfico meipsũ. hoc ẽ ipsos in
me tamꝗͣ meipsũ scĩfico ego.
qm̃ in me etiam ipsi sunt ego:
ut sint ipsi scĩficati in uerita¬
te. Qͥd est & ipsi: nisi quẽad¬
modũ ego in ueritate qd̃ ipsi
sũ ego: deinde iam ñ solũ de
apłis. s etiam de suis ceteris m̃¬
bris incipit dicere: qd̃ donante
ipso alio sermone tractandũ ẽ.
ait. Non pro his autẽ rogo tan
sed et pro his qui credituri st̃
per uerbũ eoꝵ in me
propinquante paᷤᷤ¬
sione cum orasset
pro discipłis suiᷤ.
quos et apłos nominauit cum
quib cenauerat ultimã cenam
de qua traditor eiꝰ ꝑ buccellam
manifestatus exierat. et cũ qͥb
post eiꝰ egressum anteꝗͣ proeiꝰ
oraret multa fuerat iam locutꝰ.
adiunx̃ et ceteros qui in eum
fuerant credituri: & aitꝰ patre
Non ꝓ his autẽ rogo tantum.
id est ꝓ discipłis suis qui cũ

Expanded text:
id est, quod prosit etiam ipsis, quia et ipsi sunt ego; sicut mihi profuit in me, quia homo sum sine ipsis: Et ego sanctifico meipsum, hoc est, ipsos in me tanquam meipsum sanctifico ego, quoniam in me etiam ipsi sunt ego. Ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Quid est et ipsi, nisi, quemadmodum ego; in veritate, quod ipse sum ego? Deinde jam non solum de Apostolis, sed etiam de suis caeteris membris incipit dicere: quod donante ipso, alio sermone tractandum est. ait: Non pro his autem rogo tantum, sed et pro his qui credituri sunt per verbum eorum in mepropinquante passione, cum orasset pro discipulis suis, quos et Apostolos nominavit, cum quibus coenaverat ultimam coenam, de qua traditor ejus per buccellam manifestatus exierat, et cum quibus post ejus egressum antequam pro eis oraret, multa jam fuerat locutus; adjunxit et caeteros qui in eum fuerant credituri, et ait ad Patrem, Non pro his autem rogo tantum, id est pro discipulis qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
corpore pati oportebat. etiam ip¬
se pressuras eius ꝓ sua portione
adimplebat. Quoo utꝰ etiam loco
certum sit: attende sequentia. Cũ
enĩ dixisset. et ꝓ eis ego scĩficome¬
ipsum. ut incelligeremꝰ hoc eum
dixisse qd̾ eos scĩficaret: ipse mox
addidit. Ut sint & ipsi scĩficati
in ueritate : quod quid ẽ aliud
quã in me scđm id qđ ueritas ẽ
uerbũ illud in pͥncipio in quo
et ipse filiꝰ hominis sanctificatꝰ
est ab initio creationis suȩ qͣn¬
do uerbũ factum ẽ caro: quia
una ꝑsona factus ẽ uerbũ et
homo: tunc gͦ scĩficauit se in se.
hoc ẽ hominem se in uerbo: seo¬

Expanded text:
corpore pati oportebat, etiam ipse pressuras ejus pro sua portione adimplebat. Quod ut etiam hoc loco certum sit, attende sequentia. Cum enim dixisset, Et pro eis ego sanctifico meipsum, ut intelligeremus hoc eum dixisse, quod eos sanctificaret in se, mox addidit, Ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Quod quid est aliud quam, in me, secundum id quod veritas est Verbum illud in principio Deus? In quo et ipse filius hominis sanctificatus est ab initio creationis suae, quando Verbum factum est caro; quia una persona facta est Verbum et homo. Tunc ergo sanctificavit se in se, hoc est, hominem se in Verbo se
Abbreviated transcription (Latin):
tauit: ut non posset aliter qͣ
medici morte sanari: non est
cina morboꝵ. An ideo nos p̃ferimꝰ
angłis. qr et cũ angłi peccaue¬
runt eis tale unde sanarentur
impensũ est: quasi aliqͥd eiꝰ uel
ampliꝰ: qd̃ & si hoc factũ eẽt.
adhuc quęri posset. utrũ ideo

Expanded text:
otavit, ut non posset aliter quam otavit, ut non posset aliter quam medici morte sanari? Non est cina morborum. An ideo nos praeferimus Angelis, quia cum et angeli peccaverint, nihil eis tale unde sanarentur impensum est? Quasi aliquid eis vel amplius. Quod si et hoc factum esset, a
Abbreviated transcription (Latin):
a regula suȩ artis alienũ impro¬
bat uicium. amat tam̃ suum in
uiciosis uel sanatione beneficiũ.
uel damnatione udicium. Ita
ds̃ & nicħ odit eoꝵ quȩ fecit. na¬
turaꝵ enĩ et non uicioꝵ condi¬
tor. mala quȩ odit ipse ñ fecit.¬
& de malis eisdẽ uel sanando
iudicium. bona st̃ ipse quȩ fecit.
Cum gͥ eoꝵ quȩ fecit nichil oderit.
quis digne possit eloqui quantũ
diligat membra unigeniti sui
& quanto ampliꝰ ipsum unige¬
nitũ in quo condita st̃ omĩa
uisibilia & inuisibilia: quȩ in
sius generib ordinata ordina¬
tissime diligit : M embra qͥppe
Unigenitus autẽ cum sit dñs oi
sed patri potius ȩqualis. Grã
uero qua homo est. quomodo
non excedit excellentiam cuius¬
libet angłi. cũ sit una ꝑsona car¬
nis et uerbi. quãquã non desint
tempus ꝓ impiis mortuus est.
hic ergo non meritũ nr̃m s dĩ
le est ideo se uelle laudari qr
uicio suo tam detestabiliter egͦ¬

Expanded text:
a regula suae artis alienum improa regula suae artis alienum improbat vitium: amat tamen suum etiam in vitiosis vel sanatione beneficium, vel damnatione judicium. Ita Deus, et nihil odit eorum quae fecit: naturarum enim, non vitiorum conditor, mala quae odit, ipse non fecit; et de malis eisdem vel sanando judicium, bona sunt ipsa quae facit. Cum igitur eorum quae fecit nihil oderit, quis digne possit eloqui, quantum diligat membra Unigeniti sui; et quanto amplius ipsum Unigenitum, in quo condita sunt omnia visibilia et invisibilia, quae in suis generibus ordinata ordinatissime diligit? Membra quippe Unigenitus autem cum sit Dominus sed Patri potius aequalis; gratia vero qua homo est, quomodo non excedit excellentiam cujuslibet angeli, cum sit una persona carnis et Verbi? 7. Quanquam non desint tempus pro impiis mortuus est . Hic ergo non meritum nostrum, sedle est ideo se velle laudari, quia vitio suo tam detestabiliter aegr
Abbreviated transcription (Latin):
ut deinde sint amici. & inuicẽ
diligant qͥ: oderant inuicem:
s iam nos diligenti reconciliati
sumꝰ ei cũ quo ꝓpt̃ peccatũ ini¬
micicias habebamꝰ. Qđ utrũ
uerũ dicam actestatur apłs.
Comm̃dat inquid łs dilectio¬
nẽ suam in nobis : qm̃ adhuc¬
mortuus est. Habebat itaq ille
erga nos caritatẽ. etiam cũ ini¬
micicias aduersus eum exercen¬
tes oꝑaremur iniquitatẽ. E tam̃
ei uerissime dictũ est. odistido¬
mine om̃s qͥ oꝑantur iniqͥta¬
tẽ: Pinde miro &e diuino modo
et quando nos oderat diligebat.
Ooerat enĩ nos quales ipse non
fecerat: & qr iniquitas nr̃a opꝰ
eius non omi ex parte. consũpse¬
rat. nou erat simul in unoqͦ nos¬
trum. & odisse qd̃ feceramꝰ. ꝙ ama¬
re qd̃ fecerat. & hoc quidẽ in oĩ¬
b: intelligi potest de illo cui ue¬
raciter dicitur: nicħ odisti horũ
quȩ fecisti. Non enĩ quȩcumq
odisset ẽẽ uoluisset. aut omĩno
ret. Merico quippe odit. & uelut

Expanded text:
ut deinde sint amici, et invicem ut deinde sint amici, et invicem diligant qui oderant invicem: sed jam nos diligenti reconciliati sumus ei, cum quo propter peccatum inimicitias habebamus. Quod utrum verum dicam, attestetur Apostolus: Commendat, inquit, dilectionem suam Deus in nobis, qumortuus est. Habebat itaque ille erga nos charitatem, etiam cum inimicitias adversus eum exercentes, operaremur iniquitatem; et tamen ei verissime dictum est: Odisti, Domine, omnes qui operantur iniquitatem. Proinde miro et divino modo, et quando nos oderat, diligebat; oderat enim nos quales ipse non fecerat, et quia iniquitas nostra opus ejus non omni ex parte consumpserat, noverat simul in unoquoque nostrum et odisse quod feceramus, et amare quod fecerat. Et hoc quidem in omnibus intelligi potest de illo, cui veraciter dicitur, Nihil odisti eorum quae fecisti . Non enim quodcumque odisset esse voluisset, aut omnino ret. Merito quippe odit, et velut
Abbreviated transcription (Latin):
geret qui diligit filium: aut a¬
lia causa ẽ diligendi mẽbra eius.
nisi qr diligit eum: Sed diligit
filium scd̃m diuinitatẽ : qr genu¬
it illũ sibi ȩqualem. Biligit eum
etiam scđm id qd̃ homo ẽ. quia
ipsum unigenitũ uerbũ carofac¬
tum ẽ. & ꝓpt̃ uerbũ est ei cara
uerbi caro. Nos aut̃ diligit qm̃
sumꝰ eiꝰ membra quẽ diligit: et
hoc ut cẽmꝰ. ꝓpter hoc nos dilex̃
ante quã cẽmus. Quappt̃ incõp¬
hensibilis ẽ dilectio qua diligit
d̃s: neq mutabilis. Non enĩ ex
quo ei reconciliati sumꝰ ꝑ sangͥ¬
nẽ filii eius nos cepit diligere:
sed ante mundi constitutionẽ
dilexit nos. ut cũ eiꝰ unigenito
etiam nos filii eiꝰ eẽmꝰ: priusꝗͣ
omĩno aliquio eẽmus. Qd̃ ergo
reconciliati sumꝰ deo ꝑ mortem
filii eiꝰ. non sic audiatur. ñ sic ac¬
cipiatur. quasi idoneos recon¬
ciliauerit ei filius. ut iam inci¬
peret amare quos oderat. sic̃
reconciliatur inimicus inimico

Expanded text:
geret qui diligit Filium; aut ageret qui diligit Filium; aut alia causa est diligendi membra ejus, nisi quia diligit eum. Sed diligit Filium secundum divinitatem, quia genuit illum aequalem sibi; diligit eum etiam secundum id quod homo est, quia ipsum unigenitum Verbum caro factum est, et propter Verbum est ei chara Verbi caro: nos autem diligit, quoniam sumus ejus membra quem diligit; et hoc ut essemus, propter hoc nos dilexit antequam essemus. 6. Quapropter incomprehensibilis est dilectio qua diligit Deus, neque mutabilis. Non enim ex quo ei reconciliati sumus per sanguinem Filii ejus, non coepit diligere; sed ante mundi constitutionem dilexit nos, ut cum ejus Unigenito etiam nos filii ejus essemus, priusquam omnino aliquid essemus. Quod ergo reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, non sic audiatur, non sic accipiatur, quasi ideo nos reconciliaverit ei Filius, ut jam inciperet amare quos oderat; sicut reconciliatur inimicus inimico,
Abbreviated transcription (Latin):
git ante mundi constitutionẽ.
Qͥ enĩ diligit unigenitum. ꝓfec¬
to diligit et membra eiꝰ: quȩ ad¬
optauit in eum ꝑ eum. Nec ideo
pares sumꝰ unigenito filio per
quẽ creati & reereati sumus.
qr dictũ est. dilexisti enĩ eos sic̃
et me. Neq enim semꝑ ȩquali¬
tatẽ significat qui dicit sicut il¬
lud ita et illud. s aliquando
tantũ qr est illud. ẽ et illud. aut
qr ẽ illud ut sit & illud. Qͥs enim
dixerit eo ꝓrsus modo in mundũ
ipse missus a patre:Iit enĩ alias
taceam differentias quas cõme¬
morare longũ est. missi sunt cer¬
te illi cũ iam homines eẽnt: mis¬
sus est autẽ ipse ut homo esset.
& tam̃ suꝑius ait. Sicut me pat¬
misit in mundũ: & ego misi uos
in mundũ. Tamquã diceret. qr
misisti me. misi eos. Ita et hoc loco.
dilexisti eos inquit: sicut me di¬
lexisti. Qd̃ aliud: nicħ aliud est
quã dilexisti eos. qm̃ et me dilȩxiᷤ
ti. Non enim membra filii ñ dili¬

Expanded text:
git ante mundi constitutionem. git ante mundi constitutionem. Qui enim diligit unigenitum, profecto diligit et membra ejus, quae adoptavit in eum per eum. Nec ideo pares sumus unigenito Filio, per quem creati et recreati sumus, quia dictum est: Dilexisti eos, sicut et me. Neque enim semper aequalitatem significat, qui dicit: Sicut illud, ita et illud; sed aliquando tantum, quia est illud, est et illud; aut quia est illud, ut sit et illud. Quis enim dixerit eo prorsus modo in mundum est missus a Patre? Ut enim alias taceam differentias, quas commemorare longum est, missi sunt certe illi cum jam homines essent, missus est autem ipse, ut homo esset; et tamen superius ait: Sicut me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum, tanquam diceret: Quia misisti me, misi eos. dilexisti eos, inquit, sicut et me dilexisti. Quod aliud nihil est, quam dilexisti eos, qti. Non enim membra Filii non dili
Abbreviated transcription (Latin):
ndus. s ut cognoscat mundus
qr tu me misisti Quandiu enĩ
credimꝰ qd̃ non uidemꝰ: nondũ
sumꝰ ita consũmati. quẽadmodũ
erimꝰ cũ meruerimꝰ uidere qd̃¬
credimus. Rectissime gͥ ibi ut cre
dus. hic ut cognoscat mundus.
tam̃ et ibi & hic qr tu me misisti.
ut nouerimꝰ quantũ ꝑtinet ad
patris et filii inseparabilem ca¬
ritatẽ. hoc nos mͦ credere: quo
autẽ diceret ut cognoscãt quia
tu me misisti. tantundem uale¬
ret. quantũ hoc qd̃ ait ut cog¬
noscat mundus. Ipsi st̃ enĩ mun¬
dus non ꝑmanens inimicꝰ qͣt ẽ mundꝰ
damnatiomi p̃destinatꝰ. s ex im¬
mico amicus effectus: ꝓpt̃ quẽ
ds̃ erat in xp̃o mundũ reconci¬
lians sibi. Ideo dixit ego in eis
et tu in me. tamquã diceret e¬
go in eis ad quos misisti me: & tu
in me mundũ reconcilians tibi
ꝑ me. Propt̾ea sequitur etiam
illud qd̃ ait: & dilexisti eos sic̃
et me dilexisti. In filio quippe noᷤᷤ
pater diligit: qr in ipso nos ele¬

Expanded text:
ndus, sed ut cognoscat mundus ndus, sed ut cognoscat mundus quia tu me misisti. Quandiu enim credimus quod non videmus, nondum sumus ita consummati, quemadmodum erimus cum meruerimus videre quocredimus. Rectissime igitur dus; hic: Ut cognoscat mundus. Tamen et ibi et hic, quia tu me misisti, ut noverimus quantum pertinet ad Patris et Filii inseparabilem charitatem, hoc nos modo credere, quo autem diceret: ut cognoscant quia tu me misisti, tantumdem valeret, quantum hoc quod ait: Ut cognoscat mundus. Ipsi sunt enim mundus, non permanens inimicus, qualis est mundus damnationi praedestinatus, sed ex inimico amicus effectus, propter quem Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi ; ideo dixit: Ego in eis, et tu in me, tanquam diceret: Ego in eis ad quos misisti me, et tu in me, mundum reconcilians tibi per me. Propterea sequitur etiam illud quod ait: Et dilexisti eos, sicut et me dilexisti. In Filio quippe nos Pater diligit, quia in ipso nos ele
Abbreviated transcription (Latin):
ut sint consũmati in unũ. osten¬
dit eo ꝑduci reconciliationẽ que
fit ꝑ mediatorem. ut ꝑfecta bĩ¬
tudine. cui nicħ iã possit adici
ꝑfruamur. Unde id qd̃ sequitur
ut cognoscat mundus qr tu me
misisti non sic accipiendũ puto:
camquã dixerit iterũ ut credat
mundus. Aliquando et cognosce¬
re ꝓ eo qd̃ est credere ponitur:
& cognouer̃t uere qr a te exii:
et crediderunt qr tu me misisti
Hoc dixit. posteriꝰ credid̾unt. qd̃
prius dixerat cognouer̃t. Sed
hic quandoqͥdem de consũma¬
tione loquitur talis est intellig̾n¬
da cognitio qualis erit ꝑ speci¬
em: non qualis nunc ẽ ꝑ fidem.
Nam uidetur ordo ẽẽ seruatus
in eo quod paulo ante dixit. ut
credat mundus: Hic autẽ ut cog¬
noscat mundus. Ibi enĩ quãui
dixerit om̃s unum sint. & in no¬
bis unum sint : non ait tam̃ sis
consũmati in unum: atq ita sub¬
nexuit. ut credat mundus quia
tu me misisti. Hic uero ut sint
inquit consũmati in unũ: ac de¬
inde non addidit ut credat mu¬

Expanded text:
Ut sint consummati in unum, ostendit eo perduci reconciliationem, quae fit per Mediatorem, ut perfecta beatitudine, cui jam nihil possit adjici, perfruamur. Unde id quod sequitur, Ut cognoscat mundus quia tu me misisti, non sic accipiendum puto, tanquam iterum dixerit, Ut credat mundus: aliquando enim et cognoscere pro eo quod est credere ponitur, t cognoverunt vere quia a te exivi, et crediderunt quia tu me misisti . Hoc dixit posterius crediderunt, quod prius dixerat cognoverunt. Sed hic quandoquidem de consummatione loquitur, talis est intelligenda cognitio, qualis erit per speciem, non qualis nunc est per fidem Nam videtur ordo esse servatus in eo quod paulo ante dixit, Ut credat mundus; hic autem, Ut cognoscat mundus. Ibi enim quamvis dixerit, Ut omnes unum sint, et in nobiconsummati in unum, atque ita subnexuit: Ut credat mundus, quia tu me misisti. Hic vero: Ut sint, inquit, consummati in unum; ac deinde non addidit ut credat mu
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit: uerum si numquam se
ab eis ꝑmitteret app̃hendi. non¬
quod uenerat. Eum quippe illi
occidendũ quȩrebant seuiendo:
sed quȩ rebat eos et ipse morien¬
do. Proinde qr tenere uolentib
nec ualentib ostendit potestatẽ
suam. iam teneant eum: ut faci¬
Rant de nescientib uolutatẽ suã.
Iterũ gͦ eos int̾rogauit. Qͥd quȩ¬
ritis:illi autem dixerunt. Iħm
nazarenũ. Respondit iħc. Bixi

Expanded text:
voluit? Verum si nunquam se voluit? Verum si nunquam se ab eis permitteret appquod venerat? Eum quippe illi occidendum quaerebant saeviendo; sed quaerebat do. Proinde quia tenere volentibus, nec valentibus, ostendit potestatem suam; jam teneant eum, ut faciat de nescientibus voluntatem suam. 4. « Iterum ergo eos interrogavit: Quem quaeritis? Illi autem dixerunt: Jesum Nazarenum.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ et iudas qui tradebat eum
cũ ipsis. Ut ergo dixit eis egosũ:
abierunt retrorsum et cecid̾unt
in t̃ram. Ubi nunc militum cohors:
et ministri principũ ac phari¬
seoꝵ: ubi terror et munimen ar¬
moꝵ:Nempe una uex dicentis.
ego sum: tantã turbã oduis fero¬
tem. armisq terribilem sine te¬
lo ullo ꝑcussit: repulit. strauit.
Is enĩ latebat in carne : & sem¬
pit̾nus dies ita m̃bris occultaba¬
tur humanis. ut lant̃nis & faci¬
b quȩrcretur occidendus a tene¬
bris. Ego sũ. inqͥt: ⁊ ĩpios deiecit.
Ua uidicaturus faciet: qui iui¬
dicandus hoc fecit: &d regnatu¬
rus poterit: qui moriturus hoc
ego sum dicit xp̃e. & a iudeis ex¬
pectatur antixp̃c. ut retro redeais
et in t̾ram cadant: qm̃ deserentes
cęlestia terrena desid̾ant. Certe
ad comp̃hendendũ iħm ꝑsecuto¬
res cũ traditore uenerunt. quẽ
querebant inuener̃t. Audierus
ego sũ. quare non comp̃hendunt.
sed abierunt retro et cecidunt:
nisi qr hoc uoluit qͥ potuit qͥcqͥd

Expanded text:
et Judas, qui tradebat eum, cum ipsis. Ut ergo dixit eis, Ego sum, abierunt retrorsum, et ceciderunt in terram. » Ubi nunc militum cohors, et ministri principum ac Pharisaeorum? ubi terror et munimen armorum? Nempe una vox dicentis, Ego sum, tantam turbam odiis ferocem armisque terribilem, sine telo ullo percussit, repulit, stravit. Deus enim latebat in carne; et sempiternus dies ita membris occultabatur humanis, ut laternis et facibus quaereretur occidendus a tenebris. Ego sum, dicit; et impios dejicit. Quid judicaturus faciet, qui judicandus hoc fecit? Quid regnaturus poterit, qui moriturus hoc Ego sum, dicit Christus; et a Judaeis exspectatur Antichristus, ut retro redeant, et in terram cadant, quoniam deserentes coelestia, terrena desiderant. Certe ad comprehendendum Jesum persecutores cum traditore venerunt, quem quaerebant invenerunt, audierunt Ego sum: quare non comprehenderunt, sed abierunt retro, et ceciderunt, nisi quia hoc voluit, qui potuit quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
nam tam̃ patris ẽẽ et filii uolun¬
tatem. quoꝵ etiam sp̃c unus ẽ.
quo adiuncto agnoscimꝰ trinita¬
tem: & si intelligere non ꝑmit¬
tit infirmitas. credat pietas. S
mus. Hoc ipsum quantũ uale¬
mus. qͥd sit qd̃ dignatus ẽ pro¬
mittere uideamꝰ. Quos dedistimͥ
inquit : uolo ut ubi ego sũ et
ipsi sint mecũ. Quantũ attinet
ad creaturã in qua factus est
ex semine dauid scđm carnem:
nec ipse adhuc erat ubi futurꝰ
erat. Sed eo modo dicere potu
mox futurus: Notuit & illo mͦ
quo ante iã dixerat loquens ad
nichodemũ. Nemo ascendit in
lius hominis qui ẽ in cęlo. Nam
et ibi non dixit erit s est. ꝓpter
unitatẽ. ꝑsonȩ in qua et d̾s ꝙ hõ
est. & homo ds. In cęlo gͦ nos futu¬

Expanded text:
nam vero esse Patris et Filii voluntatem, quorum etiam Spiritus unus est, quo adjuncto agnoscimus Trinitatem, etsi intelligere nondum permittit infirmitas, credat pietas. Sedmus, hoc ipsum, quantum valemus, quid sit quod dignatus est promittere videamus, quos dedisti mihi, inquit, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum. Quantum attinet ad creaturam in qua factus est ex semine David secundum carnem , nec ipse adhuc erat ubi futurus erat: sed eo modo dicere potuimox futurus. Potuit et in illo modo, quo ante jam dixerat loquens ad Nicodemum, Nemo ascendit in lius hominis, qui in coelo est . Nam et ibi non dixit, Erit; sed, est, propter unitatem personae, in qua et Deus homo est, et homo Deus. In coelo ergo nos futu
Abbreviated transcription (Latin):
ei deder̃t: qr et illo quãuis non
ꝑ eos illi tam̃ datum uerbum
suum qd̃ iam p̃dicabant. & in
quo fundati fuerant inuener̃t.
De quo uerbo resurrectionis .xͥ.
idem dicit apłs. Siue ego siue il¬
li sic p̃dicamꝰ: & sic credidistis.
Ꝙ iterũ. Hoc inqͥt uerbũ fidei¬

Expanded text:
ei dederunt: quia et in illo, quamvis non ei dederunt: quia et in illo, quamvis non per eos illi datum, tamen verbum suum, quod jam praedicabant, et in quo fundati fuerant, invenerunt . De quo verbo resurrectionis Christi idem dicit apostolus, « Sive ego, sive illi, sic praedicamus, et sic credidistis » ; et iterum, « Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
lud neq didici: s ꝑ reuelationẽ
de quib dictum ẽ crediturist̃
ꝑ uerbum eoꝵ in me.Latro
uero ille tunc credidit: quan¬
do in ipsis doctorib fides quȩ
fuerat qualiscũq defecit. Nec
ipse itaq ꝑ eoꝵ uerbũ credidit
ut quẽ uidebat crucifixum c̃¬
fitererur non solũ resurrectu¬
rum. uerũetiam regnaturũ.
dicendo. Memento mei cũ ue¬
neris in regnum tuum. Prom¬
de relinquitur. qd̃ si dñs iħc
hac oratione ꝓ suis oĩb quicũ¬
ꝙ in hac uita quȩ temptatio
est suꝑ terrã. uel tunc erant
uel suturi erant. orasse creden¬
dus est. Sic intelligamꝰ qd̃ dictũ
est ꝑ uerbũ eoꝵ. ut ipsũ uerbũ
fidei qd̃ predicauer̃t in mundo
hic significatũ ẽẽ credamꝰ. Dictũ
autẽ esse uerbũ eoꝵ. qm̃ ab ip¬
Iam enĩ ab ipsis p̃dicabatur in
terra. quando ꝑ reuelationem
iħu xp̃i ipsũ uerbũ eoꝵ paulus
acepit. Unde et contulit cumeis
eugłm. ne forte in uacuum cu¬
currisset aut curreret. & dextra

Expanded text:
ationem de quibus dictum est, credituri sunt per verbum eorum in me? Latro vero ille tunc credidit, quando in ipsis doctoribus fides quae fuerat qualiscumque defecit. Nec ipse itaque per eorum verbum credidit ut quem videbat crucifixum, confiteretur non solum resurrecturum, verum etiam regnaturum, dicendo, Memento mei, cum veneris in regnum tuum . 5. Proinde relinquitur, ut si Dominus Jesus hac oratione pro suis omnibus quicumque in hac vita, quae tentatio est super terram , vel tunc erant, vel futuri erant, orasse credendus est, sic intelligamus quod dictum est, per verbum eorum, ut ipsum verbum fidei quod praedicaverunt in mundo, hic significatum esse credamus; dictum autem esse verbum eorum, quoniam ab ipJam enim ab ipsis praedicabatur in terra, quando per revelationem Jesu Christi ipsum verbum eorum Paulus accepit. Unde et contulit cum eis Evangelium, ne forte in vacuum cucurrisset aut curreret; et dexteras
Abbreviated transcription (Latin):
missos significat in gͣreco. Misit
ergo d̃s filium suum. ñ in car¬
ne pecati. s in similitudine car¬
nis peccati. Ꝙ misit filiꝰ eius eos
quos natos incarne peccati. scĩ¬
ficauit a labe peccati. S qm̃ ꝑ
cũ & ipsi sint ego: qm̃ de quib
docente apło atq dicente de semi¬
ne abrahȩ. Si autẽ uos. xp̃i. ergo
abrahȩ semen estis: cũ dixisset
suꝑius. non dicit ꝙ seminib tã¬
quã in multis. s tamꝗͣ in uno.
et semini tuo quod ẽ. xp̃c. Si gͦ se
hȩ semen estis: nisi gͦ xp̃c estis:
Inde ẽ quod alio loco idem ipse ait
Nunc gaudeo in passionib pro
uob̾. ꝙ adimpleo ea quȩ desunt
p̃ssuraꝵ. xp̃i in carne mea. Non
dixit pressuraꝵ meaꝵ s xp̃i. qr¬

Expanded text:
isit ergo Deus Filium suum, non in carne peccati, sed in similitudine carnis peccati ; et misit Filius ejus eos quos natos in carne peccati sanctificavit a labe peccati. Sed quonicum et ipsi sint ego, quoniam de quibus docente Apostolo, atque dicente de semine Abrahae: Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis , cum dixisset superius: Non dicit: Et seminibus, tanquam in multis, sed, tanquam in uno: Et semini tuo, quod ehae estis, nisi, ergo Christus estis? Inde est quod alio loco idem ipse apostolus ait: Nunc gaudeo in passionibus pro vobis, et adimpleo ea quae desunt pressurarum Christi, in carne mea . Non dixit, pressurarum mearum, sed,
Abbreviated transcription (Latin):
qua dicit apłs: ecede credit᷑ ad
iusticiam: ore confessio fit ad salu¬
tem: Ergo quando ista confitemur.
contra dnm̃ loquimur: Nos dicimꝰ
uenturũ uidicem uiuoꝵ et mortu¬
oꝵ: ipse aut̾ẽ. dicit. ego ñ iudico
quẽquã. Questio ista duob modis
solui potest: ut aut hoc modo incel¬
legamꝰ: non uidico quẽquã. idẽ mͦ.
sieut dicit alio loco. ego ñ ueni ut
iuidicẽ inundũ. s ut saluũ faciam
mundũ: non iudiciũ suũ negando
s differendo: aut certe q dixerat
uos sedm carnem iudicatis. ita coͣn¬
uuixit. ego non iudico quẽqũa. ut
subaudias scłm carnem. Nullus
udicando in pena qui saluari no¬
luerẽ. eos ꝑducendo ad uitamqͥ
eredendo saluari non respuert̃.
Nam si primo uenisset iudicatu¬
rus: neminẽ inuenisset eui p̃mia
iusticiȩ redderet. Quia gͦ uidit
om̃s peccatores. et omino eẽ nemi
nẽ ĩmunẽ a morte peccati: prius

Expanded text:
qua dicit Apostolus, Corde creditur ad qua dicit Apostolus, Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem ? Ergo quando ista confitemur, contra Dominum loquimur? Nos dicimus venturum judicem vivorum et mortuorum; ipse autem dicit, Ego non judico quemquam. Quaestio ista duobus modis solvi potest; ut aut hoc intelligamus, non judico quemquam, id est, modo: sicut dicit alio loco, Ego non veni ut judicem mundum, sed ut salvum faciam mundum ; non judicium suum negando, sed differendo. Aut certe quia dixerat, Vos secundum carnem judicatis; ita subjunxit, Ego non judico quemquam, ut subaudias, secundum carnem. Nullus udicando in poenam, qui salvari noluerunt; eos perducendo ad vitam, qui credendo salutem non respuerunt.Nam si primo venisset judicaturus, neminem invenisset cui praemia justitiae redderet. Quia ergo vidit omnes peccatores, et omnino neminem esse immunem a morte peccati, prius
Abbreviated transcription (Latin):
tis. tu de te ipso testimoniũ dicis.
testimoniũ tuũ non ẽ uerũ. quia
sedm carnẽ uidicatis. qr dm̃ non
intelligitis. et hominẽ uidetis. Es
hominẽ ꝑsequendo. dm̃ latentem
offenditis. Ergo scdm faciem uidi¬
catis: ideo uobis arrogans uidece.
qr ego de me testimoniũ ꝑhibeo.
rogans et suꝑbus uidecur. I deo
scriptũ est. Non ce laudet os tuũ.
sed laudet te os ꝓximi tui. Sed hoc
homini dictũ est. Infirmi enun
sumꝰ: et apud infirmos loquimͦ.
Uerũ dicere et mentiri possumꝰ.
& si uerũ dicere debemꝰ. et m̃tiri
ri ñ potest. Absit ut in lucis di¬
uine splendore. tenebre m̃dacii
repperiant᷑. Loquebat᷑ ille tãquã
lux: loquebat᷑ tamquã ueritas.
Sed lux in tenebris lucebat: & ce¬
nebrȩ eã non cõprehendebant. Iuło
sedm carnẽ uidicabant. Uos inqͥt¬
conficemur resurrexisse tercio di¬
e: ascendisse in celũ. ibi sedere ad
dexteram patris. inde ẽẽ uentu¬
rũ ad iudicandos uiuos et mor¬
tuos: Nonne ipsa ẽ fides nr̃a. de

Expanded text:
te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum, quia secundum carnem judicatis; quia Deum non intelligitis, et hominem videtis, et hominem persequendo, Deum latentem offenditis. Ergo secundum carnem judicatis. Ideo vobis arrogans videor, quia ego de me testimonium perhibeo. rogans et superbus videtur. Ideo scriptum est, Non te laudet os tuum, sed laudet te os proximi tui . Sed hoc homini dictum est. Infirmi enim sumus, et apud infirmos loquimur. Verum dicere et mentiri possumus: etsi verum dicere debemus, et mentiri ri non potest: absit ut in lucis divinae splendore tenebrae mendacii reperiantur. Loquebatur ille tanquam lux, loquebatur tanquam veritas; sed lux in tenebris lucebat, et tenebrae eam non comprehenderunt: ideo secundum carnem judicabant. Vos, inqconfitemur resurrexisse tertia die, ascendisse in coelum, ibi sedere ad dexteram Patris, inde esse venturum ad judicandos vivos et mortuos? Nonne ipsa est fides nostra, de
Abbreviated transcription (Latin):
altiꝰ multoq sublimius
aliis trib erexit p̃dicati¬
onẽ suam: et in eiꝰ erec¬
tionẽ etiam corda nostra
erigi uoluit. Nam ceteri
cres eugłiste tamquã cũ
homine dño in terra am¬
bulant: de diuinitate eiꝰ
pauca dixerunt.
Istum autem quasi piguerit in ter¬
ra ambulare. sicut ipso exordio su¬
i sermonis innotuit. et erexit se
non solũ suꝑ t̾ram et suꝑ omẽm
ambitũ aeris et celi: suꝑ om̃s etiã

Expanded text:
altius multoque sublimius aliis tribus erexit praedicationem suam; et in ejus erectione etiam corda nostra erigi voluit. Nam caeteri tres evangelistae, tanquam cum homine Domino in terra ambulabant, de divinitate ejus pauca dixerunt: istum autem quasi piguerit in terra ambulare, sicut ipso exordio sui sermonis intonuit, erexit se, non solum super terram et super omnem ambitum aeris et coeli sed super omnem etia
Abbreviated transcription (Latin):
Differebam. non auferebam. Noluis¬
ti audire quod p̃cepi: senties quod
predixi. Si autem audias qd̃ p̃cepi.
non mala senties que predixi: sed
bona capies que ꝓmisi. Ne aliquẽ
sane moueat quod ait uerũ est
iudiciũ meũ. qr solus ñ sum. s ego¬

Expanded text:
differebam, non auferebum. Noluisdifferebam, non auferebum. Noluisti audire quod praecepi, senties quod praedixi. Si autem audias quae praecepi, non mala senties quae praedixi, sed bona percipies quae promisi. 12. Ne aliquem sane moveat quod ait, Verum est judicium meum; q
Abbreviated transcription (Latin):
non iuidico quẽquã: s testimoni¬
um ꝑhibeo de me. Differo iudiciũ:
ñ differo testimoniũ. Eligamꝰ nob̃
frẽs contra linguas hominũ con¬
tra infirmas suspiciones generis
Non ens dedignatͦ¬
tis ẽ: ipse uidex erit. Q uare ipse
cestis: qr non querit aliũ: unde
cognoscat qui sis. Quare ipse ui¬
dex: qr ipse habet potestatem mor¬
cificandi et uiuificandi: dampnan¬
di & absoluendi: in gehenna pre¬
cipitandi. et in celum leuandi: di¬
abolo conuingendi. et cũ angłis
coronandi. Cum gͦ ipse hanc potes¬
catem habeat: uidex est. Quia uͦ
ut te cognoscat non querit aliũ
cestem : qui tunc uidicabit te. mͦ
uidet te. Non ẽ unde illũ fallas.
cũ ceperit iudicare. Non enĩ adhi¬
bes tibi aliquos falsos testes: qui
iudicem illũ possint circũuenire.
Quando te ceperit iudicare ds̃: hoc
tibi dicit. Quando contẽpnebas: ego
uidebam. E quando ñ credebas: sen¬
tentiam meam non frustrabam.

Expanded text:
non judico quemquam, sed testimoninon judico quemquam, sed testimonium perhibeo de me: differo judicium, non differo testimonium. 11. Eligamus nobis, fratres, contra linguas hominum, contra infirmas suspiciones generis Non enim dedignattis est, ipse judex erit. Quare ipse testis? Quia non quaerit alium unde cognoscat qui sis. Quare ipse judex? Quia ipse habet potestatem mortificandi et vivificandi, damnandi et absolvendi, in gehennas praecipitandi et in coelos levandi, diabolo conjungendi et cum Augelis coronandi. Cum ergo ipse habeat hanc potestatem, judex est. Quia vero ut te cognoscat non quaerit alium testem; qui tunc judicabit te, modo videt te: non est unde illum fallas, cum coeperit judicare. Non enim adhibes tibi aliquos falsos testes, qui judicem illum possint circumvenire, quando te coeperit judicare. Deus hoc tibi dicit: Quando contemnebas, ego videbam; et quando non credebas, sententiam meam non frustrabam:
Abbreviated transcription (Latin):
duo m̃tiantur. Susanna casta.
duob falsis testib urgebat᷑. Nũqͥd
qr duo erant: ideo falsi testes non
erant:s de duob dicimꝰ: aut de
trib.  yniuersus popłs mentitus
est contra xp̃m. Si ergo popłs ẽs¬
tans ex magna hominũ multi¬
tudine falsus testis inuentus est.
quomodo accipiendum ẽ. in ore
duoꝵ uel trium testium stabit õe
uerbũ: nisi quia hoc mͦ ꝑ mysteri¬
um trinitas cõmendata est. in qua
est ꝑpetua stabilitas ueritatis:
Nis habere bonam causam: habe¬
to duos uel tres testes: patrẽ & fi¬
liũ. et sp̃m scm̃. Oeniq quandosu¬
sanna casta femina fidelisq con¬
iuinx. duob falsis testib urg ebat᷑.
trinitas illi in conscientia atq
in occulto suffragabat᷑. Illa trinitas
de occulto unum testem danihe¬
lem excitauit : et duos conuicit.
Ergo quia in lege ur̃a scriptũ ẽ
duoꝵ hominũ testimoniũ uerum
ẽẽ: accipite nr̃m testimoniũ. ne
sentiatis udiciũ. Ego enĩ inquit

Expanded text:
duo mentiantur. Susanna casta duo mentiantur. Susanna casta duobus falsis testibus urgebatur: numquid quia duo erant, ideo falsi testes non erant? De duobus dicimus aut de tribus? universus populus me titus est contra Christum . Si ergo populus constans ex magna hominum multitudine, falsus testis inventus est; quomodo accipiendum est, In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum: nisi quia hoc modo per mysterium Trinitas commendata est, in qua est perpetua stabilitas veritatis? Vis habere bonam causam? Habeto duos vel tres testes, Patrem et Filium et Spiritum sanctum. Denique quando Susanna casta femina fidelisque conjux duobus falsis testibus urgebatur, Trinitas illi in conscientia atque in occulto suffragabatur: illa Trinitas de occulto unum testem Danielem excitavit, et duos convicit . Ergo quia in Lege vestra scriptum est, duorum hominum testimonium verum esse, accipite nostrum testimonium, ne sentiatis judicium. Ego enim, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
liberat te a sabellio. Si unũ. non er¬
Mo diuersum: si sumꝰ. ergo et pat̃. et
filius. Sumꝰ enim non diceret de uno:
sed et unum non diceret de diuerso.
Ergo ideo uerũ est inquit iudicium
meũ : breuit̃ ut audias quia filius
dei sum. Sed sic tibi ꝑsuadeo inquit.
qr filius d̃i sum. ut intelligas quia
mecũ est pater: non sic sum filius ut
ipsum deseruerim. non ita hic sum
ut cũ ipso non sim: non ita ille
ibi est. ut mecum non sit. formã
serui accepi. sed formã dei ñ ami¬
dicere. In lege inquit ur̃a scrip¬
tũ est: qr duoꝵ hominũ testimoni¬
um uerum est. Ego sum qͥ de me¬
ipso testimonium ꝑhibeo: & testi¬
monium ꝑhibet de me qui me mi
sit pater. Exposuit illis legem: si
terio res esse constituta: ubi dñs
dixit. in ore duoꝵ uel triũ testi¬
um. stabit om̃e uerbum. Heritas
queritur ꝑ duos testes: Ita plane:
sic se habet humani generis con¬
suetudo. S tam̃ fieri potest: ut &

Expanded text:
liberat te a Sabellio. Si unum, non erliberat te a Sabellio. Si unum, non ergo diversum; si sumus, ergo et Pater et Filius. Sumus enim, non diceret de uno; sed et unum non diceret de diverso. Ergo ideo verum est, inquit, judicium meum, breviter ut audias, quia Filius Dei sum. Sed sic tibi persuadeo, inquit, quia Filius Dei sum, ut intelligas quia mecum est Pater: non sic sum Filius ut ipsum deseruerim; non ita hic sum, ut eum ipso non sim; non ita ibi ille est, ut mecum non sit: formam servi accepi sed formam Dei non amidicere. In Lege, inquit, vestra scriptum est quia duorum hominum testimonium verum est. Ego sum qui de me testimonium perhibeo, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater. Exposuit illis et Legem, si terio res esse constituta, ubi Deus dixit, In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum . Veritas quaeritur per duos testes? Ita plane, sic se habet humani generis consuetudo: sed tamen fieri potest ut et
Abbreviated transcription (Latin):
Nna substantia ẽ. una diuinitas.
una coeteruitas: ꝑfecta equalitas.
dissimilitudo nulla. Nam si tantũ¬
modo alcerũ credideris ẽẽ. xp̃m. ñ
eũ qui pater ẽ. in aliquo tamen dis
seylleis scopulis naufragasti. In me¬
dio nauiga: utrũq periculosũ la¬
cus euita. Pat̃. pater est: filiꝰ. filiꝰ ẽ.
Iam dicis. pater. pat̾ est. filiꝰ. filiꝰ ẽ.
b̾ ene periculũ absorbentis gur¬
gitis euasisti. Qͥ d uis ire in alte¬
aliud ẽ:ᷤ alius est recte dicis: ali¬
ipsum ẽ & pat᷑ et filius. Qͥo ẽ. hoc:
Ipsum est. Inus d̾s est. Audisti q
non sum solus: s ego et qͥ misit me
pat̃. Audi quomodo credas patrẽ
et filiũ. Audi ipsũ filiũ. Ego et
pater unũ sumus. Non dixit ego
pater sum: aut ego et pat̾ unus ÷
Sed cũ dicit. ego et pat̾ unũ sumꝰ.
utrũq audi. & unũ. et sumus.
et a carybdi. et ab scilla liberaberis.
In duo  istis cierbis quod dixit unũ.
liberat te ab arrio: qđ dixit sumus.

Expanded text:
Una substantia est, una divinitas, Una substantia est, una divinitas, una coaeternitas, perfecta aequalitas, dissimilitudo nulla. Nam si tantummodo alterum credideris esse Christum, non eum qui Pater est, in aliquo tamen distd in Scyllaeis scopulis naufragasti. In medio naviga, utrumque periculosum latus evita. Pater, Pater est; Filius, Filius est. Jam dicis, Pater, Pater est; Filius, Filius est: bene periculum absorbentis gurgitis evasisti; quid vis ire in alteFilius aliud? Alius est, recte dicis; aliipsum est et Pater et Filius. Quid est, hoc ipsum est? Unus Deus est. Audisti, Quia non sum solus, sed ego et qui misit me Pater; audi quomodo credas Patrem et Filium, audi ipsum Filium: Ego et Pater unum sumus . Non dixit, Pater ego sum; aut, Ego et Pater unus est: sed cum dicit, Ego et Pater unum sumus: utrumque audi, et unum, et sumus, et a Charybdi et a Scylla liberaberis. In duobus istis verbis quod dixit, unum, liberat te ab Ario: quod dixit, sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
solus ñ sũ: sed ego et qui me misit
pater. Tamquã diceret. Uerum
est iudicium qr filius dei sum. Un¬
de ꝓbas: quia filius d̾i es: quia
solus ñ sum: sed ego et qui me¬
misit pater. Erubesce sabelliane:
audis filiũ. audis patrem. Pater.
pater ẽ: filius. filius est. Non dix̃
ego sum pater. et egoipse sũ filiꝰ.
sed solus non sum inquit. Quare
solus non es: quia mecũ est pater.
Ego sum: et qui misit pater. Audis
ego  et qui misit: ne ꝑdas ꝑsonam.
distingue ꝑsonas: distingue intel¬
ligentiam. Noli separari ꝑfidia:
ne iterũ quasi fugiens caribdim.
in syllam incurras. Uorabat enum
te. gurges impietatis sabellianoꝵ:
ut diceres ipsum ẽẽ patrem. qui ẽ.
filius. Modo didicisti solus non sũ:
sed ego et qui misit pater. Agnos¬
eis qr pater pater ẽ: et filius filiꝰ ẽ
Bene agnoscis: s noli dicere pater
maior ẽ: filius minor ẽ. Noli dice¬
re. pater aurũ est: filius argentũ.

Expanded text:
solus non sum, sed ego et qui misit solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. Tanquam diceret, Verum est judicium meum, quia Filius Dei sum. Unde probas quia Filius Dei es? Quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. Erubesce, Sabelliane, audis Filium, audis Patrem. Pater, Pater est; Filius, Filius est. Non dixit, Ego sum Pater, et ego ipse sum Filius; sed, solus non sum, inquit. Quare solus non es? Quia mecum est Pater. Ego sum, et qui misit me Pater: nudis. Ego sum, et qui me misit. Ne perdas personam, distingue personas. Distingue intelligentia, noli separare perfidia; ne iterum quasi fugiens Charybdim, in Scyllam incurras. Vorabat enim te gurges impietatis Sabellianorum, ut diceres ipsum esse Patrem qui est Filius: modo didicisti, Solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. Agnoscis quia Pater, Pater est; et Filius, Filius est Bene agno eis: sed noli dicere, Pater major est, Filius minor est; noli dicere, Pater aurum est, Filius argentum est.
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quia pat̾ et filiꝰ ubiq erass:
Non enĩ in celo sic ẽ d̃s: ut ñ sit
in t̾ra. Audi illũ qui uolebat fu¬
gere iudiciũ dei: et non inuenie¬
bat qua. Qͦ abibo inquit a spũ tu
o: & a facie tua quo fugiam: Si
ascendero in celũ: tu ibi es. Det̃¬
ra erat questio: audi quid seqͥt᷑.¬
Si descendero ininfernũ ades. Si gͦ
et in inferno dicit᷑ qđ adsit: quid
rerũ remanet ubi ñ sit: uex enĩ
dei est apud ꝓpħam. Celũ & t̾ram
ego impleo. Ubiq ergo ẽ: qui nul¬
lo claudit᷑ loco. Noli ab illo auerti.
et tecũ est. Si uis ad eũ ꝑuenire:
noli piger eẽ amare. Non enĩ pe¬
dib sed affectib curris. Uno loco
manens. uenis si credis. & diligis.
Ergo ubiq ẽ. Si ubiq ẽ: quomo¬
do cũ filio non ẽ: itane cũ filio ñ
ẽ: qui si credis et tecũ ẽ: unde
ergo uerum est uidiciũ eius: nisi
qr uerus ẽ filius: Hoc enĩ dixit. et
si uidico. uerũ est iudiciũ meũ. q

Expanded text:
Quia et Pater et Filius ubique erant: Quia et Pater et Filius ubique erant: non enim in coelo sic est Deus, ut non sit in terra. Audi illum qui volebat fugere judicium Dei, et non inveniebat qua: Quo abibo, inquit, a spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es. De terra erat quaestio; audi quid seq descendero ad infernum, ades . Si ergo et in inferno dicitur quod adsit, quid rerum remanet ubi non sit? Vox enim Dei est apud prophetam, Coelum et terram ego impleo . Ubique ergo est, qui nullo clauditur loco. Noli ab illo averti, et tecum est. Si vis ad eum pervenire, noli piger esse amare: non enim pedibus, sed affectibus curris. Uno loco mancus venis, si credis et diligis. Ergo ubique est: si ubique est, quomodo cum Filio non est? Itane cum Filio non est, qui, si credis, et tecum est? 9. Unde ergo verum est judicium ejus, nisi quia verus est Filius? Hoc enim dixit, Et si judico, verum est judicium meum; quia
Abbreviated transcription (Latin):
qr uideret᷑. Ideo credis. qr ñ accipis:
sed credendo fis idoneus & capies.
Nã si ñ credis. nũquã capies: qr
minus idoneus remanebis. fides gͦ
mundet te:: ut incellectus impleat
te. uerũ est inquit iudiciũ meũ.
qr solus non sum: s ego et qui me¬
Sic uideo. sic intelligo. postremo sic
credo: ne arrogantie sit dicere
sic incelligo. Prorsus et hic ẽ dñs
carnẽ. mͦ hic est scdm diuinitatẽ:
et cũ patre erat. & a patre ñ reces¬
serat. Quod gͦ dicitur missus ue¬
nisse ad nos. incarnatio ipsius cõ¬
mendatur: qr pat̾ non ẽ incarna¬
tus. Nam sabelliani dicti st̃ qui¬
dam heretici. qui uocantur & pa¬
tri passiani: qui dicunt & ipsũ
patrem fuisse passũ. Noli tu catho¬
lice. Si enĩ fueris patri passianꝰ:
non eris sanus. Ergo intellige miꝰ
to: patrem recessisse non credas.
Ille carnẽ portabat: ille cũ filio e¬
rat. Si in celo pater. in terra fi¬
lius : quomodo pat̾ cũ filio erat.

Expanded text:
quia videretur. Ideo credis, quia non capis; quia videretur. Ideo credis, quia non capis; sed credendo fis idoneus ut capias. Nam si non credis, numquam capies; quia minus idoneus remanebis. Fides ergo mundet te, ut intellectus impleat te. Verum est, inquit, judicium meum; quia solus non sum, sed ego et qui mSic video, sic intelligo: postremo sic credo, ne arrogantiae sit dicere. Sic intelligo. Prorsus et hic est Domicarnem, modo hic est secundum divinitatem: et cum Patre erat, et a Patre non recesserat. Quod ergo dicitur missus venisse ad nos, incarnatio ipsius commendatur, quia Pater non est incarnatus. 8. Nam Sabelliani dicti sunt quidam haeretici, qui vocantur et Patripassiani, qui dicunt ipsum Patrem passum fuisse. Noli tu, catholice: si enim fueris patripassianus, non eris sanus. Ergo intellige missto Patrem recessisse non credas Ille carnem portabat, ille cum Filio erat. Si in coelo Pater, in terra Filius; quomodo Pater cum Filio erat?
Abbreviated transcription (Latin):
cellegatis mecũq gaudeatis: aut si
intelligere. ñ ualetis. credendo secu¬
ri in portu maneatis. Dicam gͦ. Ca¬
piat qui potest. credat qui ñ pot̃:
tam̃ dicam qͥd ait dñs. Nos scd̾m
carnem uidicatis. ego non udico
quẽquã: aut modo. aut scdm car¬
nem. Sed & si ego iudico: iudiciũ
meũ uerũ est. Quare iudiciũ tuũ
uerũ est: quia solus ñ sũ inquit.
sed ego et qui me misit pater. Qͥd
ergo dñe ibũ: Si solus esses: falsũ
eẽt iudiciũ tuũ: et ideo uerũ iu¬
dicas. qr solus non es: s tu et qͥ te
misit pater: quid responsurus sũ:
Si tecũ est: quomodo ce misit: et
misit te & tecũ est. Itane & missus
non recessisti:I tane & ad nos ueni¬
sti: et ibi mansisti quomodo istud
credit᷑: quomodo capitur: ad hec
duo respondeo. Q uomodo capitur
recte dicis: quomodo creditur ñ
recte dicis. Immo ideo bene credit᷑.:
qr cito non capitur. Nã si cito caꝑe¬
tur. ñ opus erat ut crederetur.

Expanded text:
telligatis, mecumque gaudeatis; aut si telligatis, mecumque gaudeatis; aut si intelligere nondum valetis, credendo securi in portu maneatis. 7. Dicam ergo; capiat qui potest, credat qui non potest: tamen dicam quod ait Dominus, Vos secundum carnem judicatis; ego non judico quemquam, aut modo, aut secundum carnem. Sed et si ego judico, judicium meum verum est. Quare judicium tuum verum est? Quia solus non sum, inquit, sed ego et qui misit me Pater. Quid ergo, Domine Jesu? Si solus esses, falsum esset judicium tuum; et ideo verum judicas, quia solus non es, sed tu et qui te misit Pater? Quid responsurus sum? Si tecum est, quomodo te misit? Et te misit, et tecum est? Itane et missus non recessisti? itane et ad nos venisti, et ibi mansisti? Quomodo istud creditur? quomodo capitur? Ad haec duo respondeo: Quomodo capitur, recte dicis; quomodo creditur, non recte dicis. Imo ideo bene creditur, quia non cito capitur: nam si cito caperetur, non opus erat ut crederetur;
Abbreviated transcription (Latin):
tuler̃t. Ceperunt exagitari & fluc¬
tuare corda fideliũ. Iam tẽ necessitas
facta ẽ. spiritalib uiris. qui aliquid
intellexerant: ut contra arma dia¬
boli. xp̃i arma ꝓferrent: & de xp̃i di
uinitate aduersus falsos fallacesq doc¬
tores. quantis possent uirib aꝑtissi¬
ma conflictatione pugnarent: ne
cũ ipsi cacerent alii perirent. Q cũq
pater ẽ : aut tantũ xp̃m eẽ solum.
ut ipse sit pater. ipse sit filius. ipse
sit spiritus sẽs: quicũq etiã senti¬
re uoluerunt hominẽ fuisse solũ.
non dm̃ factũ hominẽ. aut ita dm̃
ut in sua diunitate mutabilem. aut
ita dm̃ ut ñ & hominẽ. a fide nau¬
fragauert̃. et de portu eccłe ꝓiec¬
ti st̃: ne inquietudine sua naues
secũ positas frangerent. Que res co¬
egit. ut etiam nos minimi. & quan¬
tum ad nos ꝑtinet ꝓrsus indigni:
quantũ autem ad illius miscdiam
in aliquo dispensatoꝵ eiꝰ numero ẽ¬
stituti. non uob̃ taceamꝰ qd̃ aut in¬

Expanded text:
tulerunt; coeperunt exagitari et fluctulerunt; coeperunt exagitari et fluctuare corda fidelium. Jam tunc necessitas facta est spiritualibus viris, qui aliquid intellexerant, ut contra arma diaboli Christi arma proferrent: et de Christi divinitate adversus falsos fallacesque doctores, quantis possent viribus, apertissima conflictatione pugnarent; ne cum ipsi tacerent, alii perirent. QuicumquPater est, aut tantum esse Christum solum, ut ipse sit Pater, ipse sit Filius, ipse sit Spiritus sanctus: quicumque etiam sentire voluerunt hominem fuisse solum, non Deum factum hominem, aut ita Deum ut in sua divinitate mutabilem, aut ita Deum ut non et hominem; a fide naufragaverunt, et de portu Ecclesiae projecti sunt, ne inquietudine sua naves secum positas frangerent. Quae res coegit ut etiam nos minimi, et quantum ad nos pertinet prorsus indigni, quantum autem ad illius misericordiam in aliquo dispensatorum ejus numero constituti, non vobis taceamus quod aut in