comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rum: Que cogitatio pium facit. qͥa
pietas. ẽ. uera sapiencia Pietatẽ dico
quam greci. theosebian uocant: Ipsa
quippe cõmendatio ẽ. cum dictũ ẽ.
homini. qđ in libro iob legitur fcce
pietas ẽ sapientia. siue g̾eosebia: Porro
si ad uerbi originẽ latine exp̃ssã in¬
cerp̃taretur. dĩ culcus dici poterat:
qui in hoc fcło maxime consticutꝰ ẽ.
ut anima ei ñ sit sngraca Vnde ae
inpso uerissimo &e insingulari sa.¬
crificio dño dõ nr̃o agere gracias ad mo-¬
nemur frit enĩ ingrata. si qđ illi ex
dõ est sibi tribuerit. p̃cipueq iusticiã
cuius oꝑib uelut ꝓpriis. & uelut a se¬
mor ipsa sibima paracis ñ uulgarit᷑
tamꝗͣ exi̾tiis. aut menbroꝵ forma.
aut eloquentia. ceterisq siue erternis.
siue corporis. siue animibonis. que
hab̾e etiam scelerati solent: sed tamꝙͣ
de his. que ꝓprie s̃ bona bonorũ. ꝗͣsi
sapient̾ inflatur: Quo uitio repulsi

Expanded text:
rum. Quae cogitatio pium facit, quia rum. Quae cogitatio pium facit, quia pietas est uera sapientia — pietatem dico quam Graeci θεοσέβειαν uocant -; ipsa quippe commendata est, cum dictum est homini, quod in libro Iob logitur: ecce pietas est sapientia. θεοσέβεια porro, si ad uerbi originem latine expressam interpretaretur, dei cultus dici poterat, qui in hoc maxime constitutus est, ut anima ei non sit ingrata; unde et in ipso uerissimo et singulari sacrificio, domino deo nostro, agere gratias admonemur. erit autem ingrata, si quod illi ex deo est, sibi tribuerit praecipueque iustitiam, cuius operibus uelut propriis et uelut a semet ipsa sibimet partis non uulgariter tamquam ex diuitiis aut membrorum forma aut eloquentia ceterisque siue externis siue corporis siue animi bonis, quae habere etiam scelerati solent, sed tamquam de his quae proprie sunt bona bonorum quasi sapienter inflatur. quo uitio repulsi
Abbreviated transcription (Latin):
uisttem. uniu̾sos omĩno damnati
Qlbi ẽ gͦ głatio cua: f xclusa
Ut serquam legem: factoꝵ: non:
splegem fidei: Siue gloriationẽ
dixerit laudabilẽ que indtĩo est.
eamq exclusam. id ẽ. non ut abscede¬
ret pulsa. s ut eminerae exp̃ssa. un¬
de & exclusores dicuntur quidã ar¬
tifices argentarii. hinc ẽ. ꝙ illud in
psalmis. ut excludant᷑ hi qͥ ꝓbati stͥ
argento. ut emuneant qͥ ꝓbati sunt
eloquio dĩ: nam & alibi dr̃. eloqͥa
dni. eloquia casta. argentum. igne
examinatũ: siue gloriationẽ uitiosã
de suꝑbia uenientẽ cõmemorare
uoluerit. eoꝵ scilica qui c̃ sibi iuste
uidentur uiuere. ita gloriant᷑ qͣsi
ñ acceperint. eamd ñ ꝑ legem factoꝵ.
s ꝑlegẽ fidei dic̃ exclusam. id ẽ. eiec¬
tam & eectam: quia ꝑ legẽ fidei qͥsq
cognoscit. siquid bene uiuit dĩ gr̃a
se habere. & ut ꝑficiatur indilectio¬
ne iusticie. ñ se aliunde consecucu¬

Expanded text:
iustitiam uniuersos omnino damnantiiustitiam uniuersos omnino damnantiubi est ergo gloriatio tua? exclusa est. per quam legem? factorum? non, sed per legem fidei. siue gloriationem dixerit laudabilem, quae in domino est, eamque exclusam, id est non ut abscederet pulsam, sed ut emineret expressam — unde et exclusores dicuntur quidam artifices argentarii; hinc est et illud in Psalmis: ut excludantur hi qui probati sunt argento. hoc est ut emineant qui probati sunt eloquio domini. nam et alibi dicitur: eloquia domini eloquia casta. argentum igne examinatum — siue gloriationem uitiosam de superbia uenientem commemorare uoluerit, eorum scilicet, qui cum sibi iuste uidentur uiuere, ita gloriantur, quasi non acceperint, eamque non per legem factorum, sed per legem fidei dicit exclusam, id est eiectam et abiectam, quia per legem fidei quisque cognoscit, si quid bene uiuit, dei gratia se habere et, ut perficiatur in dilectione iustitiae, non se aliunde consecutu
Abbreviated transcription (Latin):
nec infantes. nec ȩtate grandes sal
nem ipsius: Cnde hi qui ñ ꝑillã
lib̾antur. siue quia audire ñdũ po¬
cuerunt. siue quia obedire noluer.
siue etiam cumꝑetatem audire ñ
possent lauacrũ regenerationis qd̾
acciꝑe possent. ꝑ qđ salui fierent
ñ acceꝑunt. iuste utiq damłnant̾:
quia sine peccato ñ sunt. uel qđ ori¬
ginaliter trarerunt. uel qđ malis
inoribus addiderunt: Om̃s enim
peccauerunt. siue in adam. siue in
seipsis: & egent gła dĩ: Uniu̾sa igit᷑
massa pȩnasdeba Et si om̃bꝰ debicũ
damłnationis suppliciũ redderetur.
ñ in iuste ꝓculdubio redderetur:
Qui ergo inde ꝑgrãm lib̾ancur: ñ
uasa mericoꝵ suoꝵ. s uasa miscđie
nominantur: Cuius miscđiȩ. nisi
dum peccatores saluos facere. quos
p̃sciuit & p̃destinauit & uocauit
&r iustificauit & głificauit : Quis
igitur usq adeo dementissime in¬
samat ut ñ agat ineffabiles grãs.
Eniserico die quos uolut asbioaaicis
quiericto mullomͦ posset culpares

Expanded text:
nec infantes nec aetate grandes salunem ipsius. unde hi qui non per illam liberantur, siue quia audire nondum potuerunt siue quia oboedire noluerunt siue etiam cum per aetatem audire non possent, lauacrum regenerationis quod accipere possent, per quod salui fierent, non acceperunt, iuste utique damnantur: quia sine peccato non sunt, uel quod originaliter traxerunt uel quod malis moribus addiderunt, omnes enim peccauerunt, siue in Adam siue in se ipsis et egent gloria dei. Vniuersa igitur Massa poenas debet; et si omnibus debitum damnationis supplicium redderetur, non iniuste procul dubio redderetur. qui ergo inde per gratiam liberantur, non uasa meritorum suorum, sed uasa misericordiae nominantur. cuius misericordiae, dum peccatores saluos facere, quos praesciuit et praedestinauit et uocauit et iustificauit et glorificauit? quis igitur usque adeo dementissime insaniat, ut non agat ineffabiles gratias misericordiae quos uoluit liberantis, qui recte nullo modo posset culpare
Abbreviated transcription (Latin):
ait apłs: ꝑ legem cognicio peccati N
ergo ablatio: s cognitio Nunc aucẽ
etiam iste subuuxit: Propterea in¬
quit dilexi testimonia tua: Tamꝗͣ
diceret: Qm̃ lex siue inparadiso da¬
ta. siue naturalit̾ insita. siue in lic¬
teris ꝑmulgata. p̃uaricatores fecit.
om̃s peccatores terre: propterea di¬
lexi testimonia tua: que sunt inle
ge de gr̾a tua. ut ñ sint inme iusti
cie meȩ. s tuȩ: Lex enim ad hoc
ꝓdest ut mittat ad grãm: N solum
enĩ qđ arcestacur manifestande.
iusticie dĩ que sine lege ẽ. uerum
&eiam hoc ipso qđ p̃uaricantes fec̃:
ita etiam ut lictera occidat aduiui¬
ficantẽ spm̃ confugere cimore cõ¬
pellat. ꝑ quẽ peccatorum deleatur¬

Expanded text:
ait Apostolus: «Per legem cognitio peccati.» Non ait Apostolus: «Per legem cognitio peccati.» Non ergo ablatio, sed «cognitio. Nunc autem etiam iste subjunxit: «Propterea,» inquit, «dilexi testimonia tua.» Tanquam diceret: Quoniam lex sive in paradiso data, sive naturaliter insita, sive in litteris promulgata, praevaricatores fecit omnes peccatores terrae; «Propterea dilexi testimonia tua,» quae sunt in lege tua, de gratia tua; ut non sit itia mea, sed tua, lex enim ad hoc prodest ut mittat ad gratiam. Non solum enim quod attestatur manifestanda justitia Dei, quae sine lege est, verum etiam hoc ipso, quod praevaricantes fecit, ita ut et etiam littera occidat; ad vivificantem Spiritum confugere timorem compell
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ñ acceperunt: Egent itaq gła
dĩ: Et uide ꝗͥd sequatur: Iustificati
gratis per grãm ipsius Non itaq
iustificati ꝑlegem. ñ iustificaci ꝑ pro¬
priam uoluntatẽ. s uistificati gracis
ꝑgrãm ipsius: ñ qđ sine uoluntate
nrã fiat Sed uoluncas nr̃a ostendicur
infirma ꝑ legem. ut san& grã uolutatẽ:
& sana uoluntas impleat legem: non
consticuta sub lege. nec indigens lege¬
S Hunc aut̃ sine lege iustitia dĩ mani¬
festaca est cestificata a lege &e pro¬
phetis Euangłiũ enĩ: testimoni¬
um ht̃ a lege & ꝓpħis: Vnde etiam
in monte int̾utrãq ꝑsonam medius
saluator effulsit Omnes enĩ pecca¬
igitur p̃uaricantes gr̾a saluatoris
inuenit: alios minus. alios maius:
Quanto enimlegis maior inquocũq
cognitio: tanto minor peccaci excu¬
satio Quanto minor peccati excusatio:
tanto manifestior p̃uaricatio Resta¬
bat gͦ: ut om̃ibꝰ ñ sua sed dĩ id ẽ. adõ
donata iusticia subueniret: Unde

Expanded text:
quasi non acceperint ? Egent itaque gloria Dei, et vide quid sequatur: Justificati gratis per gratiam ipsius . Non itaque justificati per legem, non justificati per propriam uoluntatem, sed iustificati gratis per gratiam ipsius; non quod sine uoluntate nostra fiat, sed uoluntas nostra ostenditur infirma per legem, ut sanet gratia uoluntatem et sana uoluntconstituta sub lege, nec indigens legenifestata est, testificata per legem et prophetas. Evangelium enim testimonium habet a lege et prophetis. Unde etiam in monte inter utramque personam medius salvator effulsit. Omnes enim peccapraevaricantes gratia Salvatoris invenit, alios majus, alios minus: quanto enim legis major in quoquo cognitio, tanto minor peccati excusatio: quanto minor peccati excusatio, tanto manifestior praevaricatio. Restabat ergo, ut omnibus non sua, sed Dei, id est a Deo donata, justitia subveniret. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ dictũ ẽ cauete ne qͥs uos decipi¬
at ꝑphilosophiam & inanẽ seduecr¬
onem. scdm elem̃ta mundi. Deinde
ne om̃s cales eẽ arbitretur: audit
ab eodẽ apło dici de quibusdã. quia
qd̾ notum ẽ dĩ manifestũ ẽ in illis:
ds̃ enĩ illis manifestauit: inuisibi
ꝑea que facta sunt incellecta cons-¬
pitiuntur: sempit̃na quoq uirtꝰ
eiꝰ & diuinitas: & ubi atteniensibus
loquens. cũ rẽ magnã de dõ dixis-¬
set: & que apaucis possit intelligi
ad iecit & ait: Sic̃ & urĩ quidã dixer̃.
Nouit sane etiam ipsos inquibus er¬
rant cauere Ubi enĩ dictum ẽ. quod
ꝑ ea que facta sunt. ds̃ illis ianifes-¬
tauit incellectu cõspitienda in ui-¬
sibilia sua: ibi etiam diccũ ẽ ñ illos
ipsum dm̃ recte coluisse: quia & aliis
rebus quib ñ opportebat diuinos
honores illi uni tancũ debitos. detir¬
lerunt: qm̃ cognoscentes dm̃ ñ sic̃
dm̃ głificauerunt aut grãs egeruił

Expanded text:
quod dictum est: Cauete ne quis uos decipiquod dictum est: Cauete ne quis uos decipiat per philosophiam et inanem seductionem secundum elene omnes tales esse arbitretur, audit ab eodem apostolo dici de quibusdam, quia quod notum est Dei manifestum est in illis. Deus enim illis manifestavit . ea, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque uirtus eius et diuinitas, et ubi Atheniensibus loquens, cum rem magnam de Deo dixisset et quae a paucis possit intellegi,adiecit et ait: Sicut et uestri quidam dixerunt. Nouit sane etiam ipsos, in quibus errant, cauere; ubi enim dictum est, quod per ea, quae facta sunt, Deus illis manifestauit intellectu conspicienda inuisibilia sua: ibi etiam dictum est non illos ipsum Deum recte coluisse, quia et aliis rebus, quibus non oportebat, diuinos honores illi uni tantum debitos detulerunt: Quoniam cognoscentes Deum non sicut Deum glorificauerunt aut gratias egerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nec uencurum ꝓphetis nec uenisse
apłis crediderunt: ueritatẽ detinu¬
erunt sicut de illis diccũ ẽ in iniqͥ¬
tace. N pocuerunt enim in his reb
infimis consticuti nͥ querere aliqͣ
media ꝑque ad illa quae ñ intelle-¬
xerunc sublimia ꝑuenirent: acq
ita indeceptores demones incider̃.
ꝑ quos factum est ut immucarent
głiam incorruptibił dĩ. insimilitu¬
dinẽ imaginis corruptibił homi¬
nis. & uolucrum & quadrupedũ.
& serpentiũ /Deipsis gentilibꝰ idolo¬
rumq cultorib: multa utiq a no-¬
bis diuersitate distantibꝰ nichil ali¬
ud nob̾ demonstrat apłs. nisi ut
in ipsis quoq ita quic quid pͣaruũ
ẽ corrigamus. ut qd forte reccũ
ẽ aꝓbemus. Ham utiq idolatrees
& qd̃ ẽ grauius non tantum culco
rum redarguebat ubi ait. Qui cog.¬
noscentes dnĩ ñ sic̃ dm̃ głificauer̃
aut gratias egerunt: s euanuer̃
incogitationib suis. & obscuratum

Expanded text:
venisse Apostolis crediderunt, veritatem detinuerunt, sicut de illis dictum est, in iniquitate. Non potuerunt enim in his rerum infimis constituti, nisi quaerere aliqua media per quae ad illa quae intellexerant sublimia pervenirent: atque ita in deceptores daemones inciderunt, per quos factum est ut immutarent gloriam incorruptibilis Dei, in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et volucrum et quade errantibus. De ipsis gentilibus idolorumque cultoribus multa utique a nobis diuersitate distantibus nihil aliud nobis demonstrat apostolus, nisi ut in ipsis quoque ita quidquid prauum est corrigamus, ut quod forte rectum est approbemus. nam utique idolatras et quod est grauius non tantum cultorrum redarguebat ubi ait: qui cognoscentes deum non sicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt, sed euan uerunt in cogitationibus suis,
Abbreviated transcription (Latin):
tum filiũ habet dĩ ꝑquẽ sunt omĩa.
illud pocuerunt uidere qđ ẽ: s uider̃
delonge & noluerunt tenere humili¬
tatem xp̃i. in qua naui securi uenisse
ad id qd̾ longe uidere pocuerunt:¬
& sorduit eis crur xp̃i. Alare transe¬
undũ ẽ. & lignũ contẽpnis: O sapi¬
entia suꝑba. irrides crucifixũ. xp̃m:
ipse ẽ quẽ longe uidisti. S quare cru
cifixus ẽ: Quia lignũ tͥ humilitatis
eiꝰ necessariũ erat. Suꝑbia enĩ cumue¬
ras & longe abilla patria ꝓiectus eras.
& fluctib huiꝰ scłi int̾rupta ẽ uia: et
qua transeatur ad pacriam ñ ẽ nisi
ligno porteris. In grate irrides eum
qui ad ce uenit ut redeas: Ipse factꝰ
ẽ uia: & hoc ꝑmare lnde inmari
ambulauit: ut ostenderae in mari¬
ẽẽ uiam. S tu que modo ipse ambula
crede incrucificum: & poceris ꝑue¬

Expanded text:
tum Filium habet Deus, per quem sunt omnia. Illud potuerunt videre quod est, sed viderunt de longe: noluerunt tenere humilitatem Christi, in qua navi securi pervenirent ad id quod longe videre potuerunt; et sorduit eis crux Christi. Mare transeundum est, et lignum contemnis? O sapientia superba! irrides crucifixum Christum; ipse est quem longe vidisti: In cifixus est? Quia lignum tibi humilitatis ejus necessarium erat. Superbia enim tumueras, et longe ab illa patria projectus eras; et fluctibus hujus saeculi interrupta est via, et qua transeatur ad patriam non est, nisi ligno porteris. Ingrate, irrides eum qui ad te venit ut redeas! Ipse factus est via, et hoc per mare: inde in mari ambulavit , ut ostenderet esse in mari viam. Sed tu, qui quomodo ipse ambularcrede in crucifixum, et poteris perve
Abbreviated transcription (Latin):
bra tua arma iniquitacis. tu tͥ p̃stas
uirib tuis: Cũ enĩ ñ fiunt menbra
tua arma miquitatis. ẽ quidẽ inqͥtas
in menbris tuis. indesideriis ilicitis
sed non regnat. Quomͦ regnat. quȩ
arma ñ ht: Pars tua. caro tua. c̃cu¬
piscentia carnis tuȩ. langore rebellit.
adu̾sus te. langor iste tirannꝰ ẽ. Si uis
te tiranni ẽe uictorẽ: xp̃m inuoca un¬

Expanded text:
s, tu tibi praestas viribus tuis? Cum enim non fiunt membra tua arma iniquitatis, est quidem iniquitas in membris tuis, in desideriis illicitis, sed non regnat. Quomodo regnat, qui arma non habet? Pars tua, caro tua, concupiscentia carnis tuae languore rebellat adversus te. Languor iste tyrannus est: si vis te tyranni esse victorem, Chri
Abbreviated transcription (Latin):
głetur. Cũ gͦ nos buiꝰ caritatis qua lex ue¬
rissime impletur. bauꝑes egentesq sen¬
timꝰ ñ de in opia nr̃a diuicias eiꝰ exigere
s orando petere. quęrere: pulsare debemꝰ.
ut ille apud quẽ est fons uite det nob̾ ine¬
briari abubertate domꝰ suȩ. & uoluptatis
suȩ potare torrentẽ. Quo mundati atq
uegetati. ñ solũ tristicia ñ absorbeamur:
uerũ etiam głiem᷑ intribulationibꝰ. scien¬
tes qͥa tribulatio pacientiã oꝑatur. paci¬
entia ꝓbationẽ. ꝓbatio spẽ. spe ᷤ uͦ ñ confun¬¬

Expanded text:
etur. cum ergo nos huius caritatis, qua lex ! uerissime impletur, pauperes egentesque sentimus, non de ! inopia nostra diuitias eius exigere sed orando petere, quaerere, pulsare debemus, ut ille, apud quem est fons uitae, det nobis inebriari ab ubertate domus suae et uoluptatis suae potare torrentem, quo inundati atque uegetati non solum tristitia non\', absorbeamur, uerum etiam gloriemur in tribulationibus\', scientes, quia tribulatio patientiam operatur, patientia probatione
Abbreviated transcription (Latin):
nis. de lectacionẽ mentis. Carnẽ quippe urãm
delectant illicite uoluptates. Mencẽ uram
delectet inuisibił. pulcra. casta. sca. canora.
dulcis iusticia: ut ñ ad eam timore cogamini.
Siemĩ ad eam timore cogimini ñdũ delectat
leccare ñdebes. Nũ cimore pene. s amore
iusticie. Hinc apłs dic̃. humanũ dico ꝓpter

Expanded text:
nis, delectationem mentis. Carnem quippe vestram delectant illicitae voluptates: mentem vestram delectet invisibilis, pulchra, casta, sancta, canora, dulcis justitia, ut non ad eam timore cogamini. Si enim ad eam timore cogimini, nondum delectat. Peccare non debes, non timore poenae, sed amore justitiae. Hinc Apostolus dicit: Humanum dico p
Abbreviated transcription (Latin):
bra urã. seruire iusticiȩ & iniquitati: sic nẽ
exibete menbra ur̃a seruire iusticiȩ inscifi¬
cationẽ. Quid dix̃. humañ dico: qđ potestis
portare dico. Quando exibiustis m̃bra urã
iniqͥtati ad flagicia ꝑpetranda. timore ad¬
ducti estis. andeleccacione inuitati: Timor¬
uos adducebat ad peccandũ. ansuauitas pec
cati: Respondebitis suauitas. Ad peccarũ
suauitas adducit. & adiusticiã timor mpin-¬
git. Probate uos. inspicite uos. Tollat aurũ

Expanded text:
ic nunc exhibete membra vestra servire justitiae in sanctificationem . Quid dixi? Humanum dico: quod potestis portare, dico. Quando exhibuistis membra vestra iniquitati ad flagitia perpetranda, timore adducti estis, an delectatione invitati? Qucati? Respondebitis, Suavitas. Ad peccatum suavitas adducit, et ad justitiam timor impingit? Probate vos, inspicite vos. Tollat auru
Abbreviated transcription (Latin):
iniquissimus.quẽ nec pęne corpolales dec̃¬
rent ab inmundis oꝑib sordide uolupta¬
tis: ita ille uistissimꝰ. qͥ nec pęne corporaliũ
t̾rore reuocatur a scĩs oꝑib luminosissime
caritatis. Quȩ caritasdĩ qđ ꝑpetua cogi¬
tacione tenendũ ẽ. diffundit᷑ incordibꝰ nr̃is

Expanded text:
iniquissimus, quem nec poenae corporales deterrent ab immundis operibus sordidae voluptatis; ita ille justissimus, qui nec poenarum corporalium terrore revocatur a sanctis operibus luminosissimae charitatis. 7. Quae charitas Dei, quod perpetua cogitatione tenendum est, diffunditur in cordibus nos
Abbreviated transcription (Latin):
Si audieris. & siẽ qđ suadeac: qđ deleccre
ad malũ: ñ ob temꝑando facis ut n reg¬
net qđ est. Et ita fiet postea. ut ñ sit
qđ erat. Quando: Cũ ab sorbebit᷑ mors
in uictoriã. cũ corrupcibile hoc induerit¬

Expanded text:
audieris; etsi est quod suadeat, quod delectet ad malum; non obtemperando facis ut non regnet quod est, et ita fiet postea ut non sit quod erat. Quando? Cum absorbebitur mors in victoriam, cum corruptibile hoc induerit
Abbreviated transcription (Latin):
te menbra ur̃a seruire iusticiȩ insanc¬
tificationẽ. Quid ÷ enĩ sic̃ illud. ita & hoc.
nisi quẽ ad modũ ad peccandũ millus uoᷤ
cogebat timor. s ipsius libido uoluntaᷤᷤ¬
q peccati: sic adiuste uiuendũ. ñ uos
supplicii metus urgeat. s ducat delec¬
tacio carieasq iusticiȩ : Et hec quid ẽ
quantũ mͥ uidetur. ñdũ ẽ ꝑfecca s qͦdã
mͦ adulta iusticia. Neq enĩ frustra
pͥmiteret. humanũ dico ꝓpt̾ infirmi¬
tatẽ carnis ur̃ȩ: nͥ qͥa plus aliquid dicen¬
dũ fuit. si iã illi ferre poruissent. Pus
quippe seruitueis debetur iusticiȩ: ꝗͣ
peccato solent homines exib̾e. Nã pȩ¬
nacorporis. & si ñ auoluntate: tam̃ re¬
uocat aboꝑe peccati. Nec facile qͥsq ẽ.¬
qͥ c̃mittat qͦ illicitam & imniundã ꝑci¬
piat uoluntatẽ: sicruciatꝰ uindicte. cer¬
tũ ẽ c̃tinuo secuturos. Iusticia uͦ sic aman-¬
daẽ: ut abeiꝰ oꝑib etiã penȩ corporis nos

Expanded text:
te membra uestra deseruire iustitiae in sanctificationem. quid est enim \'sicut illud ita et hoc\' nisi quem ad modum ad peccandum nullus uos cogebat timor sed ipsius libido uoluptasque peccati, sic ad iuste uiuendum non uos supplicii metus urgeat, sed ducat delectatio caritasque iustitiae? et haec quidem, quantum mihi uidetur, nondum est perfecta sed quodam modo adulta imitteret: Humanum dico propter infimitatem carnis uestrae, nisi quia plus aliquid dicendum fuit, si iam illi ferre potuissent. plus quippe seruitutis debetur iustitiae, quam peccato solent homines exhibere. nam poena corporis etsi non a uoluntate tamen reuocat ab opere peccati nec facile quisque committat, quo inlicitam et inmundam percipiat uolup-; tatem, si cruciatus uindictae certum est continuo secuturos. iustitia uero sic amanda est, ut ab eius operibus etiam poenae corporis nos
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ: a qͦ ñ fic homo lib̾ lege sed grã.
propter quod dic̃. peccatũ enĩ uob̾ ñ
dominabitur. nñ enĩ estis sub lege s
sub grã. N quia lex mala ẽ. s quia sub
illa sunt. quos reos facit ubendo. non
aduiuando. Grã quippe adiuuac. ut
legis quisq sit factor. sine qua grã sub
lege positus. tancũmͦꝰ erit legis auditor.
Talib itaq dic̃. Qui in lege ustifica¬
mini: a gr̃ã excidistis. ¶ Humanũ¬

Expanded text:
ed gratia. Propter quod alibi dicit, Peccatum enim vobis non dominabitur; non enim estis sub lege, sed sub gratia : non quia lex mala est; sed quia sub illa sunt quos reos facit jubendo, non adjuvando. Gratia quippe adjuvat ut legis quisque sit factor, sine qua gratia sub lege positus tantummodo erit legis auditor. Talibus itaque dicit, Qui in lege justificamini, a gra
Abbreviated transcription (Latin):
uersus carnẽ. ñ habeo desideria mala:
lllud gͦ fac. Non regnet peccatũ in ur̃o
mortali corpore: ad obediendũ deside¬
riis eius. Et si sunt desideria. ñ eis
obediatur. ne iniqͥtas dominetursNecs
exibeatis menbra ur̃a arma iniqͥtatis
Non siant menbra tua arma miqte¬
tatis. & non dominetur tͥ omas inqtas

Expanded text:
versus carnem, non habeo desideria mala? Illud ergo fac, Non regnet peccatum in vestro mortali corpore ad obediendum desideriis ejus. Etsi sunt desideria, non eis obediatur, ne iniquitas dominetur. Nec exhibeatis membra vestra arma iniquitatis Non fiant membra tua arma iniquitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
tale .ẽ. ibi peccacũ. Sed quid aic: Non
gͦ regnet peccatũ in ur̃o mortali corpore.
Quid÷ ñ regna: Ipse exposuit. Ad obedi
deria. existunt desideria.Nontu obe¬
dis desiderus tuis. ñ sequeris ipsadesidia.
ñ illis consencis. Est ibi peccatũ: sed a¬
misie regnũ. quando iã ñ inte regnat
peccatũ. ¶ Quid ẽ ne dominetur mͥ

Expanded text:
 ibi peccatum: sed quid ait? Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore. Quid est, non regnet? Ipse exposuit: Ad obediederia, existunt; desideria non tu obaudis desideriis tuis, non sequeris ipsa desideria, non illis consentis: est tibi peccatum, sed amisit regnum, quando jam in te non regnat peccat
Abbreviated transcription (Latin):
neq altitudo. neq ꝓfundũ. neq creatura
alia poterit nos separare a caritate dĩ.quȩ
est in xp̃o iħu domino nostro.
Uide quẽ ad modũ ñ ut c̃q ait. qͥs nos se¬
parabit a xp̃o. sed attendens unde cohere¬

Expanded text:
tudo neque profundum neque creatura alia poterit nos separare a caritate dei, quae est in Christo Iesu domino nostro. uide, quem ad modum non utcumque ait: Quis nos separabit a Christo? sed ostendens, unde cohaere
Abbreviated transcription (Latin):
sederit inthrono. qͥs głiabitur castum se
habere cor: Aut qͥs głiabit᷑ mundũ seeł
apeccato : Quȩ gͥ spes est nisi suꝑ exaltet
inisccłia iudicio : S erga illos qͥ miscdiã
fecerunt. ueracit̃ dicendo dimite nobis¬
muratione dando. Hilarem enĩ datorem:¬

Expanded text:
derit in throno, quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? quae igitur spes est, nisi superexultet misericordia iudicio sed erga illos, qui misericordiam fecerunt ueraciter dicendo: dimitte nobismuratione dando ? hilarem enim datorem
Abbreviated transcription (Latin):
mala. Scđm originale peccatũ danr¬
nabunt᷑. quib ꝑlauacrum regenera¬
tionis. ñ subuenit gr̃a saluatoris. Ce¬
teri aut̃ om̃s qͥ iã uttentes libo ar¬
bicrio sua ꝓpria peccata originali
peccato insuꝑ addiderunt si de po¬
testate cenebrarum ꝑ grãm dĩ non
eruutitur nec transferuntur aͦreg¬
num xp̃i. ñ solũ scđm originis. uerĩ¬
ationem ꝑtinere monstrantur
AQue data unlege in paradiso pͥma cõ¬
Insla e: a ꝑhoc recte nullo ꝓtsus rex¬
septo p̃uaricatores estimant᷑ onĩs
peccatores terre: Oms aut̃ peccaue¬
ranc &r egent gła dĩ. Onĩs gͥ p̃uari¬
catores grã saluatoris inuenit: alios
maiꝰ alios minꝰ. Quanto enĩ legis
maior in quocũq cognicio tanto mi¬
nor excusatio peccati: Quanco mi¬
nor peccati excusatio tanco mani¬
festior p̃uaricatio Restabat gͦ. ut
omib ñ sua s dĩ id ẽ adõ donata ius¬
cicia subueniret: Uncle ait apłs:
Per legem cognitio peccati Nun gͦ

Expanded text:
m solum originale peccatum damnabuntur, quibus per lauacrum regenerationis non subuenit gratia saluatoris. ceteri autem omnes, qui iam utentes libero arbitrio sua propria peccata originali peccato insuper addiderunt. si de potestate tenebrarum per gratiam dei non eruuntur nec transferuntur ad regnum Christi, non solum secundum originis uerationem pertinere monstrantur, quae, data lege in paradiso, prima commissa est : ac per hoc recte, nullo prorsus excepto, praevaricatores aestimantur omnes peccatores terrae. «Omnes» autem «peccaverunt, et egent gcantes gratia Salvatoris invenit, alios magis, alios minus. Quanto enim legis major in quocumque cognitio, tanto minor peccati excusatio: quanto minor peccati excusatio, tanto manifestior praevaricatio. Restabat ergo, ut omnibus non sua, sed Dei, id est a Deo donata, justitia subveniret. Unde ait Apostolus: «Per legem cognitio peccati.» Non ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tentia agite: adꝓpinquauit enim
regnum celorum. Cont᷑ quã dñs os
euangłice p̃dicationis apperuit: et
contra quam ipsum euangłiũ in toco
orbe p̃dicandum ẽẽ p̃dixit. ubi pꝰea¬
quam resurrex̃ amortuis ait disci¬
surgere a mortuis t̾cia die & p̃dicari
in nomine eius pęnicentiam & remis

Expanded text:
 agite; appropinquauit enim regnum caelorum; contra quam dominus os euangelicae praedicationis aperuit et contra quam ipsum euangelium in toto orbe praedicandum esse praedixit, ubi posteaquam resurrexit a mortuis, ait discisurgere a mortuis tertio die et praedicari in nomine eius paenite
Abbreviated transcription (Latin):
penitentia ñ ht remissionem. neꝙin
hoc scło. neq infuturo. Quia impetror¬
penitentia remissionẽ in hoc scło quẽ
ualeat infucuro: s ista inpenitenti
uel cor inpenitens quam diu quisq in
hac carne uiuit. ñ pocest iudicari
Denullo enim desperandum ẽ. quã diu
patientia dei ad penitentiam adducit.
nȩc de hac uita rapit impium. qͥ ñ uult
mortem impii. quantũ reutatur ꝙ u¬
uat. Paganus ẽ hodie. Unde scis utrũ
sit futurus crastino xp̃ianus: Iudeus
infideł ẽ hodie. Quid si cras credit in
xp̃m: Herecicus est hodie. Quidsicras
sequitur catholicam fidem: Scisma¬
ticus est hodie. Quid sicras amplectit᷑
catholicam pacem: Quid si isti quos
in qͦcũq genere erroris notas & cãꝗͣ
desꝑacissimos modo dãpinas antequam
finiant istam uitã agunt penitentiã
ꝙ inueniunt uerã uitam :. ꝓ inde fr̃s
etiam ad hoc uos ammonet qd ait apłs
Nolice ante tempus quicꝗͣ iudicare¬

Expanded text:
t remissionem neque in hoc saeculo neque in futuro, quia paenitentia impetrat remissionem in hoc saeculo, quae ualeat in futuro. Sed ista impaenitentia uel cor impaenitens quamdiu quisque in hac carne uiuit non potest iudicari. de nullo enim desperandum est, quamdiu patientia dei ad paenitentiam adducit nec de hac uita rapit impium; qui non uult mortem impii, quantum reuertatur et uiuat. paganus est hodie; unde scis, utrum sit futurus crastino christianus? Iudaeus infidelis est hodie; quid, si cras credit in Christum? haereticus est hodie; quid, si cras sequitur catholicam ueritatem ? schismaticus est hodie; quid, si cras amplectitur catholicam pacem? quid, si isti quos in quocumque genere erroris notas et tamquam desperatissimos modo damnas, antequam finiant istam uitam, agunt paenitentiam et inueniunt ueram uitam ? proinde, fratres, etiam ad hoc uos admoneat quod ait apostolus: nolite ante tempus quicquam indicare
Abbreviated transcription (Latin):
utilem penitentiam : mͦ habe Si enĩ
mͦ habueris: corrigeris. Cum correctꝰ
fueris: fundet᷑ ille thesaurꝰ tuus
bitur alius thesaurus tuus
ubi bona omĩa oꝑa cua colligantur:
Sed forte conu̾sus addnm̃: statim mori¬
eris oꝑa cua nulla forte inueniuntur
in illo thesauro. Plane inuenies ibi oꝑa
tua: quia scriptum ẽ: Pax interra ho¬
minib bone uoluntatis. Ds ñ rd nocat
falculcatem. s coronat uoluntatẽ Scit
quia uoluisti & ñ potuisti. sic ce ad nocat
quasi feceris qđ uoluisti: Ergo opꝰ ẽ ut
conu̾taris ne differendo subito moria¬
ris. & omĩno nichil inueniatur qđ in
p̃senti habeas & infuturo possideas: Con
tra spm̃ scm̃ quo baptitancur. qͥrũ pec¬
cata omia dimittunt᷑. & quẽ accipit
ęccłia. ut cui dimiserit peccata dimit¬
tancur er Uerbum ualde male̾. & ni¬
mis impium. siue cogitatione. siue &iã
lingua sua dicit. quẽ patientia dĩ cũ
adpenitentiamꝰ adducit. ipse scđm
duriciam cordis sui. & cor inpenitens.

Expanded text:
poenitentiam? Modo habe. Si enim modo habueris, corrigeris: cum correctus fueris, fundetur ille thesaurus tuus, bitur alius thesaurus tuus, ubi bona opera tua colligantur. Sed forte conversus ad Deum, statim morieris, opera tua nulla forte invenientur in illo thesauro? Plane ibi invenies opera tua, quia scriptum est, Pax in terra hominibus bonae voluntatis . Deus non annotat facultatem, sed coronat voluntatem. Scit quia voluisti, et non potuisti; sic te annotat, quasi feceris quod voluisti. Ergo opus est ut convertaris, ne differendo subito moriaris, et omnino nihil inveniatur quod in praesenti habeas, et in futuro possideas. Contum sanctum, quo baptizantur quorum peccata omnia dimittuntur et quem accepit ecclesia, ut cui dimiserit peccata dimittantur ei, uerbum ualde malum et nimis impium siue cogitatione siue etiam lingua sua dicit. quem patientia dei cum ad paenitentiam adducit, ipse secundum duritiam cordis sui et cor impaenitens
Abbreviated transcription (Latin):
in orationibꝰ. ut stetis ꝑfecti oe płe¬
ni in om̃i uoluntate dĩ. Testimo¬
rissimus. & demas. Salutate
fr̃s qui sunt laodicie: & nĩphã.
& que indomo eius est eccł̃am.
Et cum lecta fuerit apud uos
epła. facite ut in laodicensium
eccła legatur: & eam que ẽ lao¬
dicensium legatis. Et dicite ar¬

Expanded text:
in orationibus ut stetis perfecti et pleni in omni voluntate Dei testimorissimus et Demas salutate fratres qui sunt Laodiciae et Nympham et quae in domo eius est ecclesiam et cum lecta fuerit apud vos epistula facite ut et in Laodicensium ecclesia legatur et eam quae Laodicensium e
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite mentiri inuicẽ. expolian¬
tes uos ueterem hominẽ cum ac¬
tibꝰ eius: & induentes nouum.
eum qui renouatur in agnitionẽ
dĩ scđm imaginẽ eius qui creaũ
& prepuciumꝰ. barbarꝰ. & scita:
seruus &e liber: sed omĩa. &e in

Expanded text:
nolite mentiri inuicem, expoliantes uos ueterem hominem. eum actibus eius et induentes nouum, eum qui renouatur in agnitionem, secundam imaginem eius, qui cr.eauit et praeputium, barbarus et Scytha, seruus et lib
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia delens quod aduersus
nos erat cyrographũ decreti.
quod erat contrariũ uob. et
ipsum tulit de medio. affigeis
illud cruci expolians princi¬
patus & potestates traduxit¬

Expanded text:
ns quod aduersus nos erat cyrographum decreti, quod erat contrarium uobis; et ipsum tulit de medio, affigens illud cruci, exspolians principatus et potestates. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
ciliauit in corpore carnis eius
ꝑ mortem exhibere uos scõs ce
immaculatos. & ir rep̃hensibiles
coramipso. si tam̃ ꝑmanetis in
fide fundati. &e stabiles &e ĩmo¬
biles ab spe euangłii quod au¬
distis. quod predicatũ est in u¬
niuersa creatura que subcelo
est: Cuius faccus sum ego paulꝰ
minister. qui nunc gaudeo in
passionibꝰ ꝓuob̃. & ad impleo
ea que desunt passionũ xp̃i
in carne mea ꝓ corpore eius
quod ẽ eccła. cuius factus sũ

Expanded text:
ciliavit in corpore carnis eius per mortem exhibere vos sanctos et inmaculatos et inreprehensibiles coram ipso si tamen permanetis in fide fundati et stabiles et inmobiles ab spe evangelii quod audistis quod praedicatum est in universa creatura quae sub caelo est cuius factus sum ego Paulus minister qui nunc gaudeo in passionibus pro vobis et adimpleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea pro corpore eius q
Abbreviated transcription (Latin):
aspicientes. & salutantes. & con¬
fitentes quia ꝑegrini & hospi¬
tes sunt suꝑ terrã. Qui enĩ hec
dicunt. significant se patriam
bant utiq tempus reuertendi
Nunc autem meliorẽ appecunt
ditur ds̃ uocari ds̃ eoꝵ. Paraũ
enim illis ds̃ ciuitatẽ. Fide ob¬
tulit abraham osaac cũ tẽptare¬
tur: & unigenitũ offerebat
in quo susceperat ꝓmissiones
Ad quẽ dictũ est quia in psa ac
uocabitur tibi semen: arbitrais
quia & a mortuis suscitare po-¬
tens est ds̃. Unde eũ &e in parabo¬

Expanded text:
tes, et confitentes quia peregrini et hospites sunt super terram. Qui enim haec dicunt, significant se patriam bant utique tempus revertendi. Nunc autem meliorem appetunt,ditur Deus vocari Deus eorum. Paravit enim illis civitatem  tulit Abraham Isaac, cum tentaretur: & unigenitum offerebat, in quo susceperat repromissiones: ad quem dictum est: Quia in Isaac vocabitur Tibi semen arbitrans quia & a mortuis suscitare potens est Deus; unde eum & in parabo
Abbreviated transcription (Latin):
mediatorẽ. iħm. & sanguins:
sionem melius loqueli quã abel
Uidete ne recusetis eum loquente.
Si enim illi non effugerunt recusin¬
tes eũm qui suꝑ terrã loquebat᷑
mulcomagis nos qui de celis lo¬
quentem nob̾ auertimus. Cuius
uax mouit t̾ram tunc: nuncaũ
reꝓmittit dicens. Adhuc semel
& ego mouebo non solũ terram
sed & celum. Quod autẽ seme
adhuc dicit: declarat mobiliũ
translationem tanquã factorẽ
ut remaneant ea que sunt im¬
mobilia. Itaq regnũ immobile
suscipientes habemꝰ gr̃amꝑ quã
seruiamus placentes dõ cũ me¬
tu & reuerentia. Etenĩ ds̃ nr̃

Expanded text:
mediatorem Jesum, et sanguinis aspersionem melius loquentem quam Abel. Videte, ne recusetis loquentem. Si enim illi non effugerunt, recusantes eum, qui super terram loquebatur: multo magis nos, qui de coelis loquentem nobis avertimus. Cujus vox movit terram tunc: nunc autem repromittit, dicens: Adhuc semel; et ego movebo non solum terram, sed et coelum. Quod autem, Adhuc semel, dicit: declarat mobilium translationem tamquam factorum, ut maneant ea quae sunt immobilia. Itaque regnum immobile suscipientes, habemus gratiam: per quam serviamus placentes Deo, cum metu et reverenti
Abbreviated transcription (Latin):
bit dm̃. contemplantes nequis
desit grẽ dĩ. nequa radix ama¬
ritudinis sursũ germinans im¬
pediat & ꝑ illam inquinentur
multi. nequis fornicator. aut ꝓ¬
fanus ut esau qui ꝓpt̃ unã escã
uendidit primitiua sua. Scito¬
te enim qm̃ & postea cupiens he¬
reditare benedictionẽ reꝓbatꝰ ẽ
Non enim inuenit penitentie lo¬
cum quã quã lacrimis inquisissae¬

Expanded text:
ntes, ne quis desit gratiae Dei: ne qua radix amaritudinis sursum germinans impediat, et per illam inquinentur multi. Ne quis fornicator, aut profanus, ut Esau: qui propter unam escam vendidit primitiva sua. Scitote enim quoniam et postea cupiens haereditare benedictionem, reprobatus est: non enim invenit poenitentiae locum, qua
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilẽ enĩ tanquã uidens sus¬
finuit. Fide celebrauit pascha: san¬
gunis effusione: ne qui uaᷤtabat
primitiua tangeret eos. Fide cran¬
sierunt mare rubrũ. tanquam
ꝑaridam t̾ram. Quod exꝑti egi¬
pcii deuorati sunt. fide muri
iericho corruerunt circuitu
dierũ septem. fide raabmere¬
trix non periit cum in credub
excipiens exploratores cũ pact
Et quid adhuc dicame: Oeficiet
enim me tempus narrantẽ de
gedeon.barach. sanson. iepthe
fidem deuicerunt regna. oꝑau
sunt iusticiã. adepti sunt reꝓ

Expanded text:
tanquam videns sustinuit. Fide celebravit Pascha ex sanguinis effusione: ne qui vastabat primitiva, tangeret eos. Fide transierunt mare Rubrum, tanquam per aridam terram. Quod experti Aegyptii, devorati sunt. Fide muri Jericho corruerunt circuitu dierum septem. Fide Raab meretrix non periit cum incredulis, excipiens exploratores cum pace. Et quid adhuc dicam? Deficit enim enim tempus narrantem de Gedeon, Baruch, Samson, Jephte, fidem vicerunt regna, operati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rium. de quibꝰ modo non ẽ dicen¬
dum ꝑ singla. his uero ita c̃positis
in priori quidẽ tab̾nacło semper
introibant sacerdotes sacrificioꝵ
officia conssummantes. in scdo aũ
semel in anno solus pontifex. non
sine sanguine quẽ offert ꝓ sua
& popłi ignorantia: hoc signifi

Expanded text:
um: de quibus non est modo dicendum per singula. His vero ita compositis, in priori quidem tabernaculo semper introibant sacerdotes, sacrificiorum officia consummantes: in secundo autem semel in anno solus pontifex, non sine sanguine, quem offert pro sua et populi ignorantia: hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mel. & om̃is quidẽ sacerdos pre¬
sto ẽ cotidie ministrans et easoẽ
sepe offerens hostias. que ñquã
possunt aufferre peccata. hic
autẽ unam ꝓ peccatis offerens ho¬
stiam insempiternũ sedet in dex¬
tera dĩ de cetero expectans donec
ponantur inimici eiꝰ scabellum
pedum eius. Una enĩ oblatione
consummauit in sempit̾nũ scĩfi¬
catos. Constestatur autẽ & nos sp̃c

Expanded text:
mel et omnis quidem sacerdos praesto est cotidie ministrans et easdem saepe offerens hostias quae numquam possunt auferre peccata hic autem unam pro peccatis offerens hostiam in sempiternum sedit in dextera Dei de cetero expectans donec ponantur inimici eius scabillum pedum eius una enim oblatione consummavit in sempiternum sanctificatos contestatur autem nos et
Abbreviated transcription (Latin):
cerre. Et ii om̃s testimonio fidei
npmissionẽ dõ ꝓnob̾ melus ali¬
quid ꝓuidente: ut ne sine nobis
consummarentur. Ideoq & nos tan¬
tam habentes impositã nubẽ testi¬
um deponentes om̃e pondus. &
crtumstans uos peccacũ ꝑ patien¬
tam curramꝰ ad ꝓpositũ nobis
intamen aspicientes in auctorẽ
sidei & consumiatorẽ iħm qui
ꝓposito sibi gaudio sustinuit cru¬
cmn confusione contempta. atq
indextera sedis dĩ sedet. Recogi¬
tate enim eum qui talẽ sustinuit
apeccatoribꝰ aduersus semet ipsũ
contradictione ut n fatigemini
animis ur̃is deficientes. Nondum¬

Expanded text:
et hii omnes testimonio fidei omissionem Deo pro nobis melius aliquid providente ut ne sine nobis consummarentur ideoque et nos tantam habentes inpositam nubem testium deponentes omne pondus et circumstans nos peccatum per patientiam cucientes in auctorem fidei, et consummatorem Jesum qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem confusione contempta, atque in dextera sedis Dei sedet. Recogitate enim eum qui talem sustinuit a peccatoribus adversum semetipsum contradictionem, ut ne fatigemini animis ves
Abbreviated transcription (Latin):
testatoris. Testamentũ enĩ in mor¬
tius confirmatũ est. Alioqum ñ¬
dum ualet dũ uiuit qui testa¬
tus est. Unde nec primũ quidem
sine sanguine dedicatũ ẽ. Lecto
enim om̃i mandato legis amor¬
se uniuerso popło accipiens san¬
guinẽ uituloꝵ & hircoꝵ cũ aqua
& lana coccinea. & ysopo ipsũ

Expanded text:
estatoris. Testamentum enim in mortuis confirmatum. Alioquin nondum valet, dum vivit qui testatus est. Unde nec primum quidem sine sanguine dedicatum est. Lecto enim omni mandato legis a Moyse universo populo, accipiens sanguinem vitulorum et hircorum cum aqua, et lana cocc
Abbreviated transcription (Latin):
eris. Quem enim diligit dñs ca¬
stigat: fagellat autẽ om̃ẽ filiũ
quem recipit. In disciplina ꝑse¬
uerate. Tanquamfiliis uob̃ offert
se ds̃. Quis enim filius quẽ non
corripit pater: Quod si extra
disciplinam estis. cuius partici¬
pes facti estis: Om̃s gͦ adulteri.
& non filii estis. Deinde pacres¬
quidem carnis nr̃e habiuimus eru¬
ditores: & reuerebamur eos. Num
multomagis obtemperabimus
patri sp̃uum &e uiuemus: Et illi
quidem intempore paucoꝵ dier̃
scđm uoluntatẽ suam erudiebart
nos: hic autẽ ad id quod utile ẽ
in recipiendo sc̃ificationẽ eius.
Om̃is autẽ disciplina in p̃senti
quidem uidetur ẽẽ. non gau

Expanded text:
ris: quem enim diligit Dominus, castigat; flagellat autem omnem filium, quem recipit. In disciplina perseverate: tanquam filiis vobis offert se Deus; quis enim filius, quem non corripit pater? Quod si extra disciplinam estis, cujus particeps facti estis omnes: ergo adulteri, et non filii estis. Omnis autequidem carnis nostrae habuimus eruditores et uerebamur: non multo magis obtemperabimus patri spirituum et uiuemus? et illi quidem in tempore paucorum dierum secundum uoluntatem suam erudiebant nos, hic autem ad id quod utile est in recipiendo sanctificationem eius. omnis autem disciplina in praesenti quidem uidetur n
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ. Sic & xp̃c semel oblatꝰ est
ad multoꝵ exhaurienda peccata.
Scđo sine peccato apparebit ex¬
pettantibꝰ se in salutẽ umbram
enim habens lex bonoꝵ fut᷑orũ.
non ipsam imaginẽ rerũ ꝑ sin¬
gulos annos eisdẽ ipsis hostiis
quas offerunt indesinent̃ ñ quã
potest accedentes ꝑfectos facere.
Alioquin cessassent offerri ideo
quod nullã baberent ultra con¬
scientiã peccati cultores semel mun¬
cdati. Sed in ipsis commemoratio
peccatoꝵ ꝑ singłos annos fit. Im¬
possibile enĩ ẽ in sanguine tauroꝵ
&e hircoꝵ auferri peccata. Ideo in¬
grediens mundũ dicit. hostiam
& oblationẽ noluisti: corpꝰ autẽ
aptasti michi. holocaustũ & pro

Expanded text:
l oblatus ad multorum exhaurienda peccata secundo sine peccato apparebit expectantibus se in salutem umbram enim habens lex bonorum futurorum non ipsam imaginem rerum per singulos annos hisdem ipsis hostiis quas offerunt indesinenter numquam potest accedentes perfectos facere alioquin non cessassent offerri ideo quod nullam haberent ultra conscientiam peccati cultores semel mundati sed in ipsis commemoratio peccatorum per singulos annos fit inpossibile enim est sanguine taurorum et hircorum auferri peccata ideo ingrediens mundum dicit hostiam et oblationem noluisti corpus autem aptasti mihi holocaustomata et pro
Abbreviated transcription (Latin):
lestium sicut responsũ ẽ moy si
cum consũmaret tab̃nacłm. uide
inquit omia facito scđm exem¬
plar quod tibi ostensũ ẽ in mon¬
te. Nunc autẽ meluis sortitus ẽ
ministeriũ. quanto & melioris
cestamenti mediator ẽ. quod in
melioribꝰ reꝓmissionibꝰ sançitũ ẽ
llam si illud prius culpa uoͬcasset
nin utiq scđi locus inquireretur
uituꝑans enim eos dicit Ecce dies
suꝑ domum isrł & suꝑ uida testa¬
mentũ nouum. non scđm testam̃¬
tum quod feci patribꝰ eoꝵ in die
qua apprehendi manum illoꝵ ut
educerem illos de t̾ra egypti.Et
mento meo: & ego neglexi eos dic̃
dñs. Quia hoc cestamentũ quod
disponamdomui isrł post dies
illos dicit dñs dabo leges meas
inmente eoꝵ. & in corde eoꝵ suꝑ¬
scribam eas. et ero eis indm̃. & ip¬
si erunt michi in popłm: &e non do¬

Expanded text:
lestium. Sicut responsum est Moysi, cum consummaret tabernaculum: Vide inquit omnia facito secundum exemplar, quod tibi ostensum est in monte. Nunc autem melius sortitus est ministerium, quanto et melioris testamenti mediator est, quod in melioribus repromissionibus sancitum est. Nam si illud prius culpa vacasset: non utique secundi locus inquireretur. Vituperans enim eos dicit: Ecce dies  domui Israel et domui Juda Testamentum novum: non secundum Testamentum, quod feci patribus illorum in die, qua apprehendi manum ipsorum educere illos de terra Aegypti . Et mento meo, et ego neglexi eos dicit Dominus. Quia hoc est testamentum quod disponam domui Israel post dies illos dicit Dominus, dando leges meas in mente eorum, et in corde eorum superscribam eas, et ero eis in Deum, et ipsi erunt mihi in populum.
Abbreviated transcription (Latin):
do leges meas incordibꝰ eoꝵ. & in
mentibꝰ eoꝵ suꝑscribã eas. & pec¬
catoꝵ &e iniquitatũ eoꝵ iam non
recordabor amplius. Ubi autẽ
hoꝵ remissio: iam non oblatio
ꝓpeccato. habentes itaq fr̃s fi¬
duciam in introitu sc̃oꝵ in san¬
guine xp̃i quam nunciauit no¬
bis uiam nouam & uiuentẽ ꝑ
uelamen id ẽ carnem suã & sa

Expanded text:
eas in cordibus eorum et in mente eorum superscribam eas et peccatorum et iniquitatium eorum iam non recordabor amplius ubi autem horum remissio iam non oblatio pro peccato habentes itaque fratres fiduciam in introitu sanctorum in sanguine Christi quam initiavit nobis viam novam et viventem per velamen id est carnem su
Abbreviated transcription (Latin):
ehortatione obietia utpenon
gr̃am ce communicat:onẽ mi¬
nisterii quod fit in scõs. Et non
sic insꝑauimus. sed semet ipsos
Ader nt primum deo deui

Expanded text:
hortatione obsecrantes nos gratiam et communicationem ministerii, quod fit in sanctos: et non sicut sperauimus, sed semet ipsos dederunt primum domi
Abbreviated transcription (Latin):
ut reꝓdi simus. Non enim posi¬
sumus aliquid aduersus uer¬
tatem: sed ꝑ ueritate. Eaudemꝰ
erum quando nos infirmi suns:
uos autẽ puentes estis. hocet
oramus ur̃an consummatione
Heo hec absens scribo. ut non
presens durius agam: scđmpo¬
testatẽ quam dñs dedit mibi
in ȩdificationẽ &e non indestris¬
ctionem. De cetero fr̃s gaudete

Expanded text:
ut reprobi simus non enim possumus aliquid adversus veritatem sed pro veritate gaudemus enim quando nos infirmi sumus vos autem potentes estis hoc et oramus vestram consummationem ideo haec absens scribo ut non praesens durius agam secundum potestatem quam Dominus dedit mihi in aedificationem et non in destructionem de cetero fra
Abbreviated transcription (Latin):
non ppt̃ eum qui fecit inuiriã.
nec ꝓpter eum qui passus est
sed ad manifestandã sollicitu-
qone iucti nra habundantꝰ
me.gis grulis numus siꝑ gau.¬
dium tub quia refectus est
suut om̃ia uođ in neritare

Expanded text:
non propter eum qui fecit iniuriam nec propter eum qui passus est sed ad manifestandam sollicituditione autem nostra abundantius magis gavisi sumus super gaudium Titi quia refectus est sicut omnia vobis in veritate
Abbreviated transcription (Latin):
rarnces filus. rgo autẽ libentis¬
sime impendam. & suꝑimpen-¬
dar ipse ꝓ animabꝰ ur̃is: licet
plus uos diligens minus diligar.
Sed esto: Egouos non grauaui: sed
cum ẽẽm astutus dolo uos cepi
Nunquid ꝑaliquẽ eoꝵ quosmũĩ
ad uos cicu nueni uose Rogaui
quid tichus uos circumuenit:
slonne eodem sp̃u ambula:mꝰ
onne islem uestigiis bsini pu¬
tastis quod excusemꝰ nos apud uc̃
Coram deo in xp̃o loquimur. Om̃i:

Expanded text:
o autem libentissime impendam et superimpendar ipse pro animabus vestris, licet plus vos diligens, minus diligar. Sed esto. Ego vos non gravavi; sed cum essem astutus, dolo vos cepi. Nunquid per aliquem eorum quos misi ad vos, circumveni vos? Rogavi quid Titus vos circumvenit nonne eodem spiritu ambulavimus nonne hisdem vestigiis olim putatis quod excusemus nos apud vos coram Deo in Christo loquimur omnia
Abbreviated transcription (Latin):
hec gła non infringecur in me.
in regiomibꝰ achaiȩ. Quaie: Qa
autem facioc fanam ut ampu¬
tem occasionẽ eoꝵ qui oecusio¬
inueniantur sicut ce nos. na
eiusmodi pseudo apłi sunt:
oparũ subdoli. transfiguram¬
tes se in apłos xp̃i. Et ñ mirum.
lpst enim sachanas cransfigurat

Expanded text:
m haec gloria non infringetur in me in regionibus Achaiae quare quia autem facio et faciam ut amputem occasionem eorum qui voluinveniantur sicut et nos nam eiusmodi pseudoapostoli operarii subdoli transfigurantes se in apostolos Christi et non mirum ipse enim Satanas
Abbreviated transcription (Latin):
accepistis. recte pateremini.
ẜ xistimo autemme nichil minꝰ
fecisse amagnis apłis. Nam ce si
imꝑicus sum sermone sed non
scientia. In om̃ibꝰ autẽ manife¬
slaiis sum uob i nunquid
peccacum feci mȩ ipiũnui¬
ans. ut uos exaltemin u m̃gra¬

Expanded text:
 recte pateremini. Existimo enim nihil me minus fecisse a magnis apostolis. Etsi imperitus sermone, sed non scientia. In omnibus autem manifestus sum vobis. Aut nunquid peccatum feci, meipsum humilians, ut vos exaltemini? Quoniam gra