comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
piens. ut custodiat aurũ meũ. it
argentũ meũ splendidius ostentit
ut illesũ relinquat eũ qͥ in me e.
lapidẽ preciosũ: ut mala tantum
consumat quȩ feci. quȩ suꝑ edifica¬
ui. ligna. fenũ. stipulã: Qs ẽ. iste
ignis: Ignẽ ueni mittere. suꝑt̾ra.

Expanded text:
piens, ut custodiat aurum meum ut argentum meum splendidius ostendat, ut illaesum relinquat eum, qui in me est lapidem pretiosum, ut mala tantum consumat quae feci, quae superaedificavi ligna, fenum, stipulam? Quis est iste ignis? Ignem veni mitte
Abbreviated transcription (Latin):
petrã pedes meos. & direxit gressus
meos. E qͥa ñ st̃ tales ut steterint i¬
busta radice fundati: ideo ñ stetert̃
in firmam̃to: s dilexert̃ mouere pedis
suos. Est aut̃ & hoc grande peccatũ.
saltim paululũ pedes mouere: ut dd̃
psalmista canit. Quã bonus isrł deus
rectis corde. Mei uͦ pene motist̃ pedes
Beatus ille multũq felix. cui robus¬
tissime consistenti. firmos animȩ pedes
habere concessũ est: qͥ audire a deo
dignus ẽ. tu uͦ ipse sta mecũ. Uerum
ñ tales pseudo ꝓpħȩ: ñ tales falsi ma¬
gistri. Neq enĩ stetert̃ in firmam̃to:
& congregabant greges suꝑ domum
isrł. Quos docent. quos instituunt.
siue he retici. dogna impiũ predi¬
cantes. siue falsi magistri decipien¬
tes eos quoꝵ aures pruriunt: collig̃
greges scismatũ aduersũ eccłiam dĩ.
aduersũ domũ isrł. Non surrexert̃ qͥ
dicerent in die dni. Uidentes falsa: hi¬

Expanded text:
petram pedes meos, et direxit gressus petram pedes meos, et direxit gressus meos : et quia non sunt tales ut steterint, robusta radice fundati: ideo non steterunt in firmamento, sed dilexerunt movere pedes suos. Est autem et hoc grande peccatum saltem paululum 902 pedes movere, ut David psalmista canit: Quam bonus Israel Deus rectis corde: mei vero pene moti sunt pedes. Beatus ille multumque felix, cui robustissime consistenti firmos animae pedes habere concessum est, qui audire a Deo dignus est: Tu vero sta mecum. Verum non tales pseudoprophetae, non tales falsi magistri; neque enim sic steterunt in firmamento. Et congregabant greges filiorum Israel, quos docent, quos instituunt sive haeretici dogma impium praedicantes, sive falsi magistri decipientes eos, quorum aures pruriunt, colligunt greges schismatum adversum Ecclesiam Dei, adversum domum Israel. Non surrexerunt qui dicerent, In die D
Abbreviated transcription (Latin):
habuit aduersũ alienigenas sanson:
quarũ caudis cũ igne iunctis. trecen¬
tas enĩ ceꝑat. in ꝑditionẽ eiꝰ frugũ mi¬
sit hostiliũ. Istiusmodi st̃ magistri. uer¬
suti. maligni. & bestiis similes. Si talis
sũ. uulpis sũ: s ñ simplicit̾ uulpis. Ue¬
rũ uulpes in desertis: uulpes in pari¬
etinis: uulpes in rupibꝰ. Hȩc enĩ in di¬
uersis seditionibꝰ continent᷑ uersipelles
isti. & nequã: semꝑ in desertis. semꝑ in
solitudinibꝰ morant᷑. Ubicũq eñi an¬
ma habitat᷑ a deo. & in spũ scõ plena
ẽ. non potest hereticoꝵ doctrina pe
netrare: non ualet eoꝵ sermo prerũ¬
pere. Ubi aut̃ solitudo xp̃i est. ubi de¬
sertũ iusticie: ibi neqͥssimȩ disciplinȩ.¬
na uersant᷑. Iccirco sicut uulpes ait in
deserto ꝓpħȩ tui isrł: ñ stetert̃ in fir¬
mam̃to. Si considerare uolueris fal¬
sos magistros: uidebis eos infirmos.in¬
stabiles. ñ ualentes dicere. statuit sup̃

Expanded text:
habuit adversum alienigenas Samson, habuit adversum alienigenas Samson, quarum caudis cum igne vinctis trecentas enim ceperat in perditionem eas frugum misit hostilium. Istiusmodi sunt falsi magistri, versuti, maligni, et bestiis similes. Si talis sum, vulpes sum, sed non simpliciter vulpes, verum vulpes in desertis, vulpes in parietinis, vulpes in rupibus, haec enim in diversis sensibus continentur. Versipelles isti et nequam semper in desertis, semper in solitudinibus morantur. Ubicumque enim anima habitatur a Deo, et Spiritu sancto plena est, ibi non potestnetrare, non valet eorum sermo prorumpere. Ubi autem solitudo Christi est, ubi desertum justitiae, ibi nequissimae disciplinae venena versantur. Idcirco, sicut vulpis ait in desertis, Prophetae tui, Israel, non steterunt in firmamento. Si considerare volueris falsos magistros, videbis eos infirmos instabiles, et non valentes dicere: Statuit supra
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ueritatis lum̃ aspicere. In iudicium
qͥppe ait in mundũ istũ ueni: ut ñ ui¬
dentes uideant. & uidentes ceci fiant:¬
Sin aut̃ iustus. accipio gr̃am adeo: & de
me qͦ dr̃. uidens. Propħȩ enĩ. uocabant᷑
ante uidentes. & qͥ uides. ait. Uade des¬
cende in terrã uida. & ibi cõmorare: &
ibi ꝓpħabis. In bethel aut̃. iam ñ adici¬
es ut ꝓpħes. Et rursũ alibi. Uisio quã
uidit isaias filius amos. Beatus cui reue¬
lauit dñs oculos ad uidenda mirabilia
de lege dĩ: iuxta obsecrationẽ ꝓpħȩ di¬
centis. Reuela oculos meos: & considãbo
mirabilia de lege tua. Uideamꝰ aut̃ et
aliũ sermonẽ. ꝑ quẽ pseudo ꝓpħȩ & falsi
magistri corripiunt᷑: a quo queso ut
ꝓpħȩ tui isrł. Animal uulpes. nequã est :
uersutũ est: in domabile ẽ: ferum est
Dicite ait saluator uulpi isti. Ecce sa¬
nationes ꝑficio hodie & cras: & intercia
die consumor. Has uulpes necessarias

Expanded text:
sum veritatis lumen aspicere. In judicium sum veritatis lumen aspicere. In judicium quippe, ait, 901 in mundum istum veni, ut non videntes videantam a Deo, et de me quoque dicitur videns. Prophetae enim vocabantur ante videntes. Et: Qui vides, ait, vade, descende in terram Juda, et ibi commorare, et ibi prophetabis. In Bethel autem, jam non adjicies ut prophetes . Et rursum alibi: Visio quam vidit Isaias filius Amos . Beatus cui revelabit Dominus oculos ad videnda mirabilia de lege Dei, juxta obsecrationem prophetae dicentis: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Videamus autem et alium sermonem, per quem pseudoprophetae, et falsi magistri corripiuntur, a quo quaeso ut,prophetae tui, Israel. Animal vulpes nequam est, versutum, indomabile est, ferum est. Dicite, ait Salvator, vulpi isti: Ecce sanationes perficio hodie, et cras, et tertia die consumor . Has vulpes necessarias
Abbreviated transcription (Latin):
me expectat. de om̃ibꝰ quȩ facio. quȩ
intelligo. quȩ loquor: & incertꝰ oꝑor.
qͥdnã mͥ in illo iudicio sit futurũ. Iuan¬
toq magis timor dĩ mͥ incutit᷑ ad reci¬
pienda cuncta quȩ feci: tantomagis
custodire me debeo. Utinã qͥdem ab
om̃ibꝰ peccatis: sin aut̃ hoc ñ possum.
Primũ de meliore parte uideamꝰ: ut
possimꝰ ea etiã quȩ contraria st̃ consi¬
derare. Apłs loquit᷑. Orabo sp̃u: orabo
orat sp̃ũ. orat & sensu. psallit spu. psal¬
spm̃ dei. s post spm suũ. Est qͥppe qͥdam
sp̃s hominis qͥ uersat᷑ in eo. post quẽ ꝓ¬
cul absit ut ego ambulem: s intelli¬
& est ambigua ex sermone sententia
siue qd̾ ego melius reor omĩno ñ uideñ.
licet sibi uideant᷑ ex parte quadã uide¬
re. Alii qͥppe in nob̾ oculi st̃: meliores¬
his quos habemꝰ in corpore. Qui ocul
aut iħm dnm̃ uident qui eos adse in-¬
tuendũ creauit: aut certe om̃ino ceci
st̃. Si peccator sũ. nichil uideo: nec pos¬

Expanded text:
cio, quae intelligo, quae loquor, et incertus opperior, quidnam mihi in illo judicio futurum sit. Quantoque magis timor Dei mihi incutitur ad recipienda cuncta quae feci, tanto magis custodire me debeo: utinam quidem ab omnibus peccatis, sin autem hoc non possum, Primum de meliori parte videamus, ut possimus etiam ea, quae contraria sunt, considerare. Apostolus loquitur: Orabo spiritu, orabo orat spiritu, orat et sensu: psallit spiritu, psalspiritum Dei, sed post spiritum suum. Est quippe quidam spiritus hominis, qui versatur in eo, post quem procul absit ut ego ambulem; sed intelli est ambigua ex sermone sententia. sive quod ego melius reor omnino non vident, licet sibi ex parte quadam videantur videre. Alii quippe in nobis oculi sunt melioreshis, quos habemus in corpore. Qui oculi aut Jesum Dominum vident, qui eos ad se intuendum creavit, aut certe caeci sunt. Si peccator sum, nihil video, nec pos
Abbreviated transcription (Latin):
tur dm̃ ñ tantũmͦ punire peccators
uerũ & miscd̃iã miscere supplicis
Qd̾ si dubitas. audi uoces torm̃ta pa¬
tientũ: quomͦ seriatim & incrucia¬
tibꝰ suis. clementiã dĩ eloquant᷑. C¬
babis nos pane lacͥmarũ. & potabis
nos in lacͥmis in mensura. Non ait in¬
different̃ in lacͥmis: s in lacͥmis inñ
sura. Miscd̃ia qͥppe dĩ imponere siñ
esset utile conuersationi peccantiul
adhiberet torm̃ta peccantibꝰ. Nũq
misericors & benignꝰ ds̃ penis scelest
puniret: s quasi indulgentissimis
pater ad hoc corripit filiũ ut eridi¬
at: quasi ꝓuidentissimꝰ magiste
ueritate frontis lasciuũi disciplil
castigat. ne amari se sentiens peas
Uide salomonẽ sapientissimũ onis
ode dei correptionibꝰ suspicet᷑. Fili no¬
iẽẽ pusillanimis in disciplina dei:
eq deficias correptus ab eo. Quẽ eñĩ
iligit dñs corripit: flagellat aut̃
mnẽ filiũ quẽ recipit. Nullus ẽ eñi

Expanded text:
tur, Deum non tantummodo punire peccantes, tur, Deum non tantummodo punire peccantes, verQuod si dubitas, audi voces tormenta patientium, quomodo sacratim, et in cruciatibus suis clementiam Dei eloquantur: Cibabis nos pane lacrymarum, et potabis nos in lacrymis et in mensura. Non ait indifferenter, in lacrymis; sed, in lacrymis et in mensura. Misericordia quippe Dei in pondere. Si non esset utile conversioni peccantium adhibere tormenta peccantibus, nunquam misericors et benignus Deus poenis scelera puniret: sed quasi indulgentissimus pater ob hoc corripit filium, ut erudiat: quasi providentissimus magister ita severitate frontis lascivum discipulum castigat, ne amari se sentiens pereat. Vide Salomonem sapientissimum omnium, quid de Dei correptionibus suspicetur: Fili, noli esse pusillanimis in disciplina Dei, neque deficias correptus ab eo . Quem enim diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium quem recipit. Nullus est eni
Abbreviated transcription (Latin):
aꝓposito recedere. cõpendiũ facio ser-¬
monis. Propositũ qͥppe mͥ ẽ. ex planare
de eo qd̾ ꝓpt̾ peccata sua captiuus ab¬
ductus sit ppłs isrł: & neforte aliquis
arbitret᷑ peccatores adeo traditos. ab
eo ulterius ñ gubernari. & semel in
captiuitatẽ redactos ultra dispensatio¬
nem eiꝰ & miscð̃iã ñ mereri: present
locũ diligentius consideremꝰ. Daniel
ñ peccauit: ananias. azarias. misa e
a peccato immunes fuert̃: & tam̃ cap¬
tiui effecti st̃: ut ibi positi. captuũ
ppłm consolarent᷑: & ꝑ exhortationẽ
uocis suȩ. pęnitentes in ierłm restcu¬
erent᷑. castigatos ꝓ tp̃r. Septuaginta
qͥppe annis seruitutis supplicia pen¬
dert̃ : ac sic deinde in sedes ꝓpͥas reu
nimos subleuauerat. Uerũ ñ solũ h
rias filius barachiȩ. captiuitatis tỹ
subdario rege cecinit. Inuenimꝰ eũ
aggeum. multosq alios ꝓpħarũ his¬
dem ꝓpħasse tẽporibꝰ: ex quibꝰ india¬

Expanded text:
proposito recedere, compendium facio serproposito recedere, compendium facio sermonis. Propositum quippe mihi est explanare de eo, quod propter peccata sua captivus abductus sit populus Israel. Et ne forte aliquis arbitretur peccatores a Deo traditos, ab eo ulterius non gubernari, et semel in captivitatem redactos, ultra dispensationem ejus, et misericordiam non mereri, praesentem locum diligentius consideremus. Daniel non peccavit, Ananias, Azarias, Misael a peccato immunes fuerunt, et tamen captivi effecti sunt, ut ibi positi captivum populum consolarentur, et per exhortationem vocis suae poenitentes in Jerusalem restituerent castigatos pro tempore. Septuaginta quippe annis servitutis supplicia pependerunt, ac sic deinde in sedes proprias rnimos sublevaverat. Verum non solum irias filius Barachiae captivitatis tempore sub Dario rege cecinit. Invenimus etiam Aggaeum multosque alios prophetarum iisdem prophetasse temporibus, ex quibus indica
Abbreviated transcription (Latin):
ficere egiptios. & punire cruciatos in
septemnali fame. fecisset utiq qđ uo¬
luerat: & neq ioseph in egiptũ descen¬
disset. neq pharao uidisset somniũ de
his quȩ egipto fuerant euentura: nec
regi fuisset ostensũ a pͥncipe uinarioꝵ.
regis somniũ interp̃tari. Nunc uͦ ut
cernis. ds̃ flagellat quasi pat̾. Parcit
aut̃ non solũ isrł. uerũ & egiptiis cum
alieni sint abeo. ꝓpter ꝓpͥam mansuetu¬
dinẽ. Et manifestũ est qͥa boni dĩ opꝰ¬
exerceat dũ ioseph descendit in egiptũ.
dũ pharao somnis ad monet᷑. dũ prin¬
ceps uini interpretẽ indicat. dũ inter¬
pres disserit uisa: atq ita ubertatis tp̃r
frugibꝰ congregatis. posterioris famis
penuria uincit᷑. E quibꝰ om̃ibꝰ ꝑspicu¬
um ẽ. non ẽe immoderatã iram: quȩ
abhereticis in creatore rep̃hendit᷑. Po¬
teramꝰ qͥdem multas historias retexere.
ad hȩc ꝓbanda quȩ dixi: s ne uideat᷑

Expanded text:
tantum Aegyptios, et punire cruciatos in tantum Aegyptios, et punire cruciatos in septennali fame, fecisset utique quod voluerat, et neque Joseph in Aegyptum descendisset, neque Pharao vidisset somnium de his, quae Aegypto fuerant eventura, nec regi fuisset ostensum a principe vinariorum, regi somnium interpretari. Nunc vero, ut cernis, Deus flagellat quasi pater, parcit autem 878 non solum Israel, verum et Aegyptiis, cum alieni sint ab eo, propter propriam mansuetudinem. Et manifestum est quia boni Dei opexerceatur, dum Joseph descendit in Aegyptum, dum Pharao somniis admonetur, dum princeps vini interpretem indicat, dum interpres disserit vasa, atque ita ubertatis tempore, frugibus congregatis, posterioris famis penuria vincitur. E quibus omnibus perspicuum est non esse immoderatam iram, quae ab haereticis in Creatore reprehenditur. Poteramus quidem multas historias retexere ad haec probanda quae dixi, sed ne videar a
Abbreviated transcription (Latin):
on om̃is qui captiuus ẽ: ꝓpt̾
peccata sustinet captiuitatẽ:
peccati derelicta fuerit adeo. & capti¬
uitatẽ sustinens cõprehensa sit ana-¬
buchodonosor. atq eiecta de t̾ra sc̃a.
in babiloniã usq ꝑducta sit: pauci
tam̃ iusti qͥerant in ppło ñ obculpã
suã sustinuert̃ captiuitatẽ : s obid ne
peccatores qui fuert̃ iugo captiuita¬
tis oppressi. om̃ino subsidiũ ñ habereq̃
Fingamꝰ qͥppe peccatoribꝰ in babilo¬
niam abductis: iustos in antiqͥs fini¬
bus resedisse. F iebat ut nũꝗͣ peccato¬
res remediũ consequerent᷑. Disposuit
gͥ clemens & benignꝰ et hominũ amator
ds̃. inter supplicia qͥbus peccatores pu¬
nit. etiã uisitationis suȩ miscere pieta¬
tẽ: nec immoderata pena miseros pre¬
mere. Semꝑ talis ẽ. ds̃ nr̃. Excruciat
nocentes: s quasi pius pat̾. torm̃tis cle¬
mentiã sociat. Si aut̃ uis agnoscere ue¬
ra eẽ quȩ dicimꝰ: uide qͥd acciderit in
egiptia fame. Si uoluisset tantũ inter

Expanded text:
on omnis qui captivus est propter peccata sustinet captivitatem. peccati derelicta fuerit a Deo, et captivitatem sustinens comprehensa sit a Nabuchodonosor, atque ejecta de terra sancta, in Babyloniam usque perducta sit: pauci tamen justi, qui erant in populo non ob culpam suam sustinuerunt captivitatem, sed ob id ne peccatores, qui fuerant jugo captivitatis oppressi, omnino subsidium non haberent. Fingamus quippe, peccatoribus in Babyloniam abductis, justos in antiquis finibus resedisse: fiebat ut numquam peccatores remedium consequerentur. Disposuit igitur clemens et benignus, et hominum amator Deus inter supplicia quibus peccatores punit, etiam visitationis suae miscere pietatem, nec immoderata poena miseros premere. Semper talis est Deus noster, excruciat nocentes, sed quasi pius pater tormentis clementiam sociat. Si autem vis agnoscere vera esse, quae dicimus, vide quid acciderit in Aegypto a fame. Si voluisset interficere
Abbreviated transcription (Latin):
det nom̃ dñi. Om̃a ista regnant᷑ a
deo: & ducunt᷑ a maiestate eiꝰ. Quo-¬
malia habent similitudinẽ suꝑ se ho-¬
minis: cũ sint .iiiͦͬi. facierũ. Nec est¬
dictũ. in pͥncipio facierũ quatuor sint:
s qaint̾.iiͦiͦi. facies eminet & pͥncipatũ
teneat facies humana describit᷑. quȩ
& dicit᷑. Facies humana. & facies leo¬
nis: adextris .iiiͦi. partium. Et facies
nibꝰ disputatũ ẽ: & animȩ triptitȩ
alia quarta fortitudo presideat. quȩ
ẽ triꝑtitio anime. ꝑ hominẽ. rationa¬
bile eiꝰ indicat᷑. ꝑ leonẽ: iracundum:
ꝑ uitulũ: concupiscentiuũ. Sp̃s uero
qͥ presidet ad auxiliandũ. non ẽ a dex¬
tris ut homo uel leo: ñ est asinistͣs
ut uitulus: s suꝑ om̃s tres facies con¬
sistit. Aquile quippe in loco alio nun¬
cupat᷑: ut ꝑ aquilã sp̃m presidem ani¬
mȩ significet. Spm̃ aut̃ hominis dico

Expanded text:
det nomen Domini . Omnia ista reguntur a Deo, et ducuntur a majestate ejus. Quomalia habent similitudinem super se hominis, cum sint quatuor facierum. Nec dictum est in principio, quia facierum quatuor sint, sed quia inter quatuor facies eminet, et principatum tenet facies humana, describitur, et quae dicitur facies humana, et facies leonis a dextris quatuor partium, et facies nibus disputandum est, ut animae tripartitae alia quarta fortitudo praesideat. Quae est tripartitio animae? Per hominem rationale ejus indicatur, per leonem iracundia, per vitulum concupiscentia. Spiritus vero qui praesidet ad auxiliandum, non est a dextris, ut homo, vel leo: non est a sinistris, ut vitulus; sed super omnes tres facies consistit. Aquila quippe in alio loco nuncupatur, ut per aquilam, spiritum praesidentem animae significet. Spiritum autem hominis
Abbreviated transcription (Latin):
ad pedes: ut demonstret eos qͥ inge¬
neratione uersant᷑. igne indigere:
Renes quippe: coitus significatio ẽ.
Adhuc in lũbis abrahã patris erat le¬
ui: quando occurrit ei melchisedech
Et in psalmo dr̃. De fructu lumbi
tui. ponã suꝑ sedẽ meã. Igneus ẽ. a
renibus usq deorsũ ds̃. Generatio

Expanded text:
ad pedes, ut demonstret eos, qui in gead pedes, ut demonstret eos, qui in generatione versantur, igne indigere. Renis quippe coitus significatio est. Adhuc in lumbis Abraham patris erat Levi, quando ei occurrit Melchisedec Et in psalmo dicitur: De fructu lumbi tui ponam super sedem meam . Igneus est a renibus usque ad deorsum Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
erã: & uenit suꝑ me pluuia iusticiȩ
Bonitas dei ẽ. etiã in his quȩ amara
estimant᷑. Igit᷑ in captiuitatẽ consti¬
tutus ẽ. ꝓpħa. & cerne quȩ uideat. ne
dolores sentiat captiuitatis. deorsũ
uidet labores: s sursũ eleuans ocłos.
aꝑtos suspicit cęlos. Cernit sibi rese¬
rata cȩlestia: uidet similitudinẽ głȩ
dĩ: uidet quatuor animalia: de qͥbꝰ
multus sermo. & difficilis interpre-¬
tatio ẽ. Cernit aurigam quatuor
animaliũ: cernit rotas se inuicẽ con¬
tinentes. Auriga .iiiͦi. animaliũ. ñ
totus ẽ. igneus. s pubetenꝰ: apedibus¬
& ex Linde usq ad sũmũ electri ful¬
goris rutilat. Non enĩ solũ torm̃ta
habet ds̃: s st̃ in eo etiã refrigeria
Punit peccatores: s ꝑ ea ministeria
quȩ adeorsũ st̃. Neq enĩ ꝓpħa ignẽ
uidit in capite: aut inhis menbris
quȩ alũboꝵ confinio ad sũma con-¬
surgunt. Igneus ẽ. ds̃. s arenibꝰ usq

Expanded text:
eram et venit super me pluvia justitiae . eram et venit super me pluvia justitiae . Bonitas Dei est etiam in his, quae amara existimantur. Igitur in civitate constitutus est Prophetes, et cerne quae videat, ne dolores sentiat captivitatis . Deorsum videt labores, sed sursum elevans oculos, apertos suspicit coelos, cernit sibi reserata coelestia, videt similitudinem gloriae Dei, videt quatuor animalia, de quibus multus sermo, et difficilis interpretatio est. Cernit aurigam quatuor animalium. Cernit rotas se invicem continentes. Auriga quatuor animalia non totus est igneus, sed pubetenus a pedibus, et exinde usque ad summum electri fulgore rutilat. Non enim solum tormenta habet Deus; sunt in eo etiam refrigeria. Punit peccatores; sed per ea mysteria, quae deorsum sunt. Neque enim Propheta ignem vidit in capite, aut in his membris, quae a lumborum confinio ad summa consurgunt. Igneus est Dominus; sed a renibus usque
Abbreviated transcription (Latin):
estimare qͥa hȩc ultio pęna tantum
fuerit peccatoribꝰ: quasi post mortẽ
& supplicia. iterũ a supplicio excipi¬
endis. Puniti st̃ in presenti: ne
in futuro iugit̃ punirent᷑. Cerne pau¬
ꝑem in euangłio. squalore & penuria
premit᷑: & postea in abrahã sinu re¬
quiescit: recipit mala sua inuita sua
Unde scis an receꝑint qͥ in diluuio st̃
necati. mala sua inuita sua: Unde
nosti utrũ ne restituta sint sodomȩ
& gomorrȩ. mala sua. in uita sua:
cere. Restituet᷑ sodoma in antiquũ:
Adhuc dubitas an bonꝰ sit dñs pu¬
niens sodomitas: Tolerabilius erit
terrȩ sodomoꝵ & gomorreor. in
die iudicii. dicit dñs: miserans sodo¬
mitas. Benignꝰ gͦ est dñs: clemens ẽ ds̃:¬
Solem suũ uere oriri facit suꝑ bonoͤ
&e malos: & pluit uere suꝑ iustos et
iniustos. Non solũ hunc quẽ oculis
cernimꝰ solem: s et illũ solem qui
oculis mentis aspicit᷑. Ego malus erã:
& ortus ẽ. mͥ sol usticie. Ego malus

Expanded text:
existimare quod haec ultio poena tantum fuerit peccatoribus, quasi post mortem, et supplicia iterum a supplicio excipiendi sint. Puniti sunt in praesenti, ne in futuro jugiter punirentur. Cerne pauperem in Evangelio, squalore et penuria premitur, et postea in Abrahae sinu requiescit. Recepit mala sua in vita sua . Unde scis an receperint, qui in diluvio sunt necati, mala sua in vita? Unde nosti utrumne restituta sint Sodomae et Gomorrhae mala sua in vita sua? cere? Restituetur Sodoma in antiquum: et adhuc dubitas an bonus sit Dominus puniens Sodomitas? Tolerabilius erit terrae Sodomorum et Gomorrhaeorum in die judicii, dicit Dominus miserans Sodomitas . Benignus ergo est Deus, clemens est DeSolem suum vere oriri facit super bonos et malos: et pluit vere super justos et injustos: non solum hunc, quem oculis cernimus solem, sed et illum solem, qui oculis mentis aspicitur. Ego malus eram, et ortus est 881 mihi sol justitiae. Ego malus
Abbreviated transcription (Latin):
mi ut descendant ñ ab uno s ab omib
celis angłi ad eos qͥ saluandi st̃ : ang̃
qͥ ascendebant & descendebant suꝑfi
lium hominis. et accessert̃ ad eum &
ministrabant ei. Descendert̃ angui.¬

Expanded text:
uno, sed ab omnibus coelis Angeli ad eos, qui salvandi sunt. Angeli qui ascendebant et descendebant super filium hominis, et accesserunt ad eum, et ministrabant ei. Descenderunt au
Abbreviated transcription (Latin):
monis. ꝓpħes dicit. Cecidit de cȩlo
lucifer qui mane oriebat᷑: contritꝰ
ẽ. suꝑ t̾rã. Iħs loqͥt᷑. Uidebã sathanã. qͣsi ful¬
gur decȩlo cadentẽ. In qͦ differt dicere fulgur
ꝙ luciferũ de celo cadentẽ: Qd̾ ad rẽ ꝑtinet:
om̃is consonantia de cadente ẽ. Ds̃ quippe
mortẽ ñ fecit: nec maliciã oꝑatus ẽ. liberũ
arbitriũ &e homini et angło aduni¬
uersa ꝑmisit. Hic iam intelligendũ
ẽ. quomͦ ꝑ arbitrii lib̾tatẽ. alii ad bo¬
noꝵ conscenderint sũmitatẽ: alii cor¬
ruerint in maliciȩ ꝓfundũ. Tu uero
homo quare ñ uis arbitrio te tuo de¬
relictũ: quare egre fers niti. laborare.
contendere. & ꝑbona oꝑa te ipsũ cau
sam fieri salutis: An magis te delecta¬
bat dormientẽ. & in ocio constitutũ.
ȩt̃na ꝓsꝑitate requiescere: Pater nĩs

Expanded text:
monis. Prophetes dicit: Cecidit de coelo monis. Prophetes dicit: Cecidit de coelo lucifer, qui mane oriebatur, contritus est super terram . Jesus loquitur: Videbam Satanam, quasi fulgur de coelo cadentem . In quo differt dicere fulgur aut luciferum de coelo ruentem? Quod ad rem pertinet, omnis consonantia de cadente est. Deus quippe mortem non fecit, nec malitiam operatus est. Liberum arbitrium et homini, et Angelo ad universa permisit. Hic jam intelligendum est, quomodo per arbitrii libertatem, alii ad bonorum conscenderint summitatem, alii corruerint in malitiae profundum. Tu vero, homo, quare non vis arbitrio te tuo derelictum? Quare aegre fers niti, laborare, contendere, et per bona opera teipsum causam tuae fieri salutis? An magis te delectabit dormientem, et in otio constitutum aeterna prosperitate requiescere? Pater meus
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ iuuans. ut reuertaris in patriã
te parit̾ & reuelante narrat᷑. In adã
Fuit qͥppe adam in paradyso: s serpes
captiuitatis eiꝰ causa extitit: & fecit
ut eiceret siuie de ierłm siue de pa¬
radyso. & ueniret in locũ hunc lacri¬
marũ. Serpens hostis. & contrarius
ueritati. Contrarius aut̃ ñ apͥncipio
creatꝰ ẽ. neq statĩ suꝑ pectus & uentrẽ
suũ ambulauit: ñ fuit abinitio ma¬
ledictus: sicuti adam & eua. ñ statim
ut facti st̃ peccauert̃. ita & serpens
fuit aliquando ñ serpens. cũ in para-¬
diso deliciarũ moraret᷑. Unde postea
corruens obpeccata. meruit audire:
Tu es signaculũ similitudinis. coro¬
na decoris. in paradyso dĩ natus es:
donec inuenta ẽ. iniqͥtas in te. am¬
bulasti immaculatꝰ in omibꝰ uiis tuiꝰ
De quo etiã iob memorat. qͥa in con¬
spectu dĩ omĩpotentis suꝑbierit. Ce
consonantiã ꝓpħici euangłiciq ser-¬

Expanded text:
verbum juvans, ut revertaris in patriam verbum juvans, ut revertaris in patriam te pariter et revelante narratur: In Adam Fuit quippe Adam in paradiso, sed serpens captivitatis ejus causa exstitit, et fecit, ut ejiceretur sive de Jerusalem, sive de paradiso, et veniret in locum hunc lacrymarum. Serpens hostis est contrarius veritati. Contrarius autem non a principio creatus est, neque statim super pectus, et ventrem suum ambulavit, neque fuit ab initio maledictus. Sicuti Adam et Eva non statim ut facti sunt, non peccaverunt: ita et serpens fuit aliquando non serpens, cum in paradiso deliciarum moraretur. Unde postea corruens ob peccata meruit audire: Tu signaculum similitudinis, corona decoris in paradiso Dei natus es, donec inventa est iniquitas in te, ambulasti immaculatus in omnibus 884 viis tuis . De quo etiam Job memorat, quia in conspectu omnipotentis Dei superbierit: Cecconsonantiam prophetici Evangelicique ser
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedinis tuȩ dñe: quã abscondisti
tmentibꝰ te. Legis & ꝓpħarũ ds̃ ab¬
scondit multitudinẽ bonitatis suȩ:¬
ĩ diligentibꝰ. s tim̃tibꝰ se. Paruuli qͥppe
t̃: nec possunt cũ emolum̃to discere
sd ament᷑ apatre ne dissoluant᷑. ne
despiciant bonitatẽ dĩ. Qua ꝓpt̾ cũ
iudieris de ppłi captuitate crede
dem uere accidisse eã iuxta histo¬
nȩ fidẽ: s in signũ rei alterius pre¬
esisse: & subsequens significasse my-¬
teriũ. Nam & tu qͥ uocaris fidelis.
hodonosor: & traditꝰ duceris in ba-¬
biloniã. Cũ enĩ confusa fuerit anima
tua a uiciis & ꝑturbationibꝰ. ab duce¬
ris in babilonẽ: qm̃ babilon confusio
interp̃tat᷑. E si rursũ penitentiã ege¬
ris. & ꝑ conuersionẽ ueri cordis. miscdiã¬
a deo impetraueris: mittit᷑ tͥ esdras qͥ te
reducat. & ȩdificare faciat ierłm. Esdraᷤ
qͥppe. interpretat᷑ ad iutor: & mittit᷑ tͥ

Expanded text:
dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te. Legis et Prophetarum Deus abscondit multitudinem bonitatis suae non diligentibus, sed timentibus se. Parvuli quippe sunt, nec possunt cum emolumento suo discere quod amentur a Patre, ne dissolvantur, ne despiciant bonitatem Dei. Quapropter cum audieris de populi captivitate, credere quidem vere accidisse eam juxta historiae fidem, sed in signum rei alterius praecessisse, et subsequens significasse mysterium. Nam et tu, qui vocaris fidelis, chodonosor, et traditus duceris in Babylonem. Cum enim confusa fuerit anima tua a vitiis, et perturbationibus, abduceris in Babylonem, quoniam Babylon confusio interpretatur. Etsi rursum poenitentiam egeris, et per conversionem veri cordis misericordiam Dei impetraveris, mittitur tibi Esdras, qui te reducat, et aedificare faciat Jerusalem. Esdras quippe interpretatur adjutor, et mittitur tibi
Abbreviated transcription (Latin):
in igne ardenti: & uorauit tanqla
fenũ siluã. & rursũ. Emittet dñs
sabaoth. in tuũ honorẽ. & contil¬
meliã: & in tuã głam. ignis ardes
iccendat᷑. Id est. ut tu głificeris. e¬
mnittit᷑ ignis in oꝑa pec̾catoꝵ tuoꝵ.
Uis adhuc aꝓpħis discere. quȩ tor¬
nenta boni dĩ sint. ad utilitatẽ eoꝵ
hea sustinent constituta: Auscul¬
ta eundẽ ꝓpħam dicentẽ. Habes car¬
hones ignis: sedebis suꝑ eos: hii ert̃
łͥ aduitorio. Hȩc oportebat abscon¬
uere: & in mediũ non ꝓferre. Sed
heretici nos impellunt. ut celanda
iferamꝰ in publicũ: qͥa tecta st̃ uti¬
liter apud eos. qͥa ñ paruuli iuxta
animȩ etatẽ st̃. qͥ metu indigent
magistroꝵ. qͥ minis & terroribus
iorripiendi st̃. ut possint consequi
bonitatẽ : ut ꝑ amara remedia. a
uulneribꝰ peccatoꝵ aliqͣndo desistat̃.
hemꝑ enĩ sacram̃ta dĩ ꝓpt̾ paruu-¬
los auditores. uoluminibꝰ qͥbusdam
iꝑiunt᷑. Quã magna multitudo

Expanded text:
in igne ardenti, et voravit tanquam fenum silvam . Et rursum: Emittit Dominus Sabaoth in tuum honorem contumeliam, et in tuam gloriam ignis ardens accenditur, id est, ut tu glorificeris emittitur ignis in opera peccatorum tuorum. Vis adhuc a Propheta discere, quia tormenta boni Dei sint ad utilitatem eorum, qui ea sustinent, constituta? Ausculta eumdem prophetam dicentem: Habes carbones ignis, sedebis super eos: ii erunt tibi adjutorio . Haec oportebat abscondere, et in medium non proferre, sed haeretici nos impellunt, ut celanda efferamus in publicum, quia tecta sunt utiliter apud eos, qui adhuc parvuli juxta animae aetatem sunt, qui metu indigent magistrorum, minis et terroribus corripiendi sunt, et possint consequi bonitatem, ut per amara remedia a vulneribus peccatorum aliquando desistant. 883 Semper enim sacramenta Dei propter parvulos auditores velaminibus quibusdam operiuntur. Quam magna multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
si fuerint ad me: apponã eis plagas
septẽ suꝑ peccata eoꝵ. Si aut̃ & post
hec conuersi ñ fuerint: emendabo
eos. Omĩa dĩ quȩ uident᷑ amara ẽẽ:
ad eruditionẽ & remedia ꝓficiunt:
ñ asper. s lenis ẽ. dñs. Si ueneris
ad eos qui puniti st̃ scdm eloqͥa scͥp¬
turarũ. cõpones scͥpturas scͥpturis.
ut te apls docet: & uidebis ibi esse¬
dulcissima. ubi amarissima estimant᷑:

Expanded text:
si fuerint ad me, apponam eis plagas si fuerint ad me, apponam eis plagas septem super peccata eorum. Si autem post haec conversi non fuerint, emendabo eos . Omnia Dei, quae videntur amara esse, in eruditionem et remedia proficiunt. non asper, sed lenis est dominus. Si veneris ad eos, qui puniti sunt secundum eloquia Scripturarum, compone Scripturas Scripturis, ut et te Apostolus docet, et videbis ibi du
Abbreviated transcription (Latin):
uine irȩ offensus. criminat᷑ eã in dõ:
uii respondebimꝰ ñ tã irã esse irã dĩ.
quã necessariã dispensationẽ. Audi
sd̾sit opus irȩ dĩ: ut arguat. ut cor¬
ngat. ut emendet. Dñe. ne inira tua
irguas me: neq infurore tuo corri-¬
uas me. Qui hȩc loquit᷑. scit furorẽ¬
i non esse inutilẽ ad sanitatẽ: s ad
hoc adhiberi ut curet egrotantes:
ut emundet eos qͥ sermonẽ eiꝰ audire
iontẽpserint. Et iccirco nc̃ dep̃cat᷑.
ne talibꝰ remediis emendet᷑. ne cum
ƿenali medela recipiat pͥstinã sani-¬
ntẽ: quasi si seruusiã int̾ flagella
positus. dñm precet᷑. reꝓmittens ei
imꝑata facturũ. & dicat. Dñe ne
mira tua arguas me: neq in furore
uo corripias me. Om̃a quȩ dĩ sunt.
bna st̃: & merem᷑ corripi. Ausculta
odicat. Arguã eos. in auditu an¬
gustiȩ eoꝵ. Ideo audiuimꝰ ea quȩ
ribulationis st̃: ut emundem᷑. In
ualedictis quoq leuiticis scͥptũ est
post ista ñ obedierint. neq conu̾-¬

Expanded text:
netur eam in Deo. Cui respondebimus, non tam iram esse iram Dei, quam necessariam dispensationem. Audi quod sit opus irae Dei, ut arguat, ut corrigat, ut emendet: Domine, ne in ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias me . Qui haec loquitur scit Dei furorem non esse inutilem ad sanitatem, sed ad hoc adhiberi ut curet aegrotantes, ut emendet eos, qui sermonem ejus audire contempserunt. Idcirco nec deprecatur ne talibus remediis emendetur, ne cum poenali medela recipiat pristinam sanitatem, quasi si servus jam inter flagella positus, 880 Dominum precetur, repromittens ei se imperata facturum, et dicat: Domine, ne in ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias me. Omnia quae Dei sunt, bona sunt, et meremur corripi. Ausculta quid dicat: Arguam eos in auditu angustiae eorum. Ideo audivimus ea, quae de tribulatione sunt, ut emendemur. In maledictis quoque Levitici scriptum est: Si post ista non obedierint, neque conver
Abbreviated transcription (Latin):
fornicante. uel aliud qđ cumq scelen
cõmittente. plebs uniuersa pollueti
W ideo obseruemus nos inuicem eti
nius cuiusq conuersatio nota sit: m¬
xime sacerdotibus et ministris. Nec
putent se recte dicere: quid hoc adn
spectat. si alius male agit: Hoc ẽ. cap¬
dicere ad pedes. Quid ad me ꝑtinet
dolent: si male habent pedes mers
mea inter est: dũ mͦ caput in sanitati
ꝑduret. Aut si dicat oculus manuii
indigeo oꝑe tuo: quid ad me ꝑtinet
doles. si uulnerata es: Nunquid ego
culus conturbabor ex egritudine m¬
nus: Tale gͦ est. quod agunt hii qui
eccłiis presunt: non cogitantes qͥa un
corpus sumus om̃s qui credimus: ui
dm̃ habentes qui nos inunitate cont¬

Expanded text:
fornicante, vel aliud quodcunque sceleris fornicante, vel aliud quodcunque sceleris committente, plebs universa polluitur. Et ideo observemus nos invicem, ut uniuscujusque conversatio nota sit maxime sacerdotibus et ministris. Nec putent secrete dicere: Quid hoc ad me spectat, si alius male agit? Hoc est dicere caput ad pedes: Quid ad me pertinet, si dolent, si male habent pedes mei? non mea interest, dummodo caput in sanitate perduret. Aut si dicat oculus ma nui, Non indigeo opera tua, quid ad me pertinet s doles, si vulnerata es? Nunquid ego oculus conturbor ex aegritudine tua? Tale ergo est quod agunt hi qui Ecclesiis praesunt, non cogitantes quia unum corpus sumus omnes qui credimus, unum Deum habentes, qui nos in unitate const
Abbreviated transcription (Latin):
ociose transcurrendum ẽ: qđ uno pec¬
cante. ira suꝑ omnẽ ppłm uenit. Hoc mͦ
accidit quando sacerdotes qui populo
presunt. erga delinquentes benigni
uolunt uideri: et uerentes peccantiũ
linguas ne forte male de eis loquant᷑.
sacerdotalis seueritatis immemores. no¬
lunt cõplere qd scriptũ est. Peccantem
coram om̃ibus argue: ut ceteri metũ
habeant. Q iterũ. Auferte malũ de uob̃
ipsis. Nec zelo dei succincti imitant᷑ apłm
dicentẽ. tradidi huiusmodi hominem¬
sathanȩ in interitũ carnis. ut sp̃s saluus
fiat: neq illud euangłicũ implere stu¬
dent. ut si uiderint peccantem primo
secrete conueniant. post etiam duobuo
datus: de ȩccłia expulsum uelut gon¬
lem habeant ac publicanũ. E dũ ui
parcunt: unuiersȩ eccłiȩ moliuntur
teritũ. Quȩ est ista bonitas. ista misil
uni parcere. et om̃s in discrimen add¬
cere: Pollitur enĩ. ex uno peccatore
pulus. Sicut ex una oue morbida.
uniuersus inficitur: sic etiã uno ui

Expanded text:
otiose transcurrendum est; quod uno peccante ira super omnem populum venit. Hoc quomodo accidit? quando sacerdotes qui populo praesunt, erga delinquentes benigni volunt videri; et verentes peccantium linguas ne forte male de his loquantur, sacerdotalis severitatis immemores, nolunt implere quod scriptum est: Peccantes coram omnibus argue, ut caeteri metum habeant . Et iterum: Auferte malum de vobis ipsis . Nec zelo Dei succensi imitantur Apostolum dicentem: Tradidi hujusmodi hominem in interitum carnis; ut spiritufiat. Neque illud evangelii implere student, ut si viderint peccantem, primo secrete conveniant, post etiam duobus datus, de ecclesia expulsum velut gentilem habeant ac publicanum; et dum uni parcunt, universae ecclesiae moliuntur interitum. Quae est ista bonitas? Quae ista misericordia est? Uni parcere, et omnes in discrimen adducere? Polluitur enim ex uno peccatore populus: sicut una ove morbida grex universus inficitur, sic etiam uno vel
Abbreviated transcription (Latin):
S uideamus ne forte interioris intelli¬
gentiȩ sit : tanta et tam grauis acerbi-¬
tas ista peccati. Multus decor est in
uerbis. et multa in philosophoꝵ uel
rethorum sermonibus pulchritudo. qͥ
om̃s de ciuitate sunt ihericho: id est

Expanded text:
 videamus ne forte interioris intelligentiae sit tanta et tam gravis acerbitas ista peccati. Multa est in verbis et multa est in philosophorum et rhetorum sermonibus pulchritudo, qui omnes de civitate sunt Jericho, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
nagogam dñi. Tale est. qđ indicat᷑ in
his uerbis. Uidete. ne quid in uobis
seculare habeatis: ne scłares mores.
ne uitia. ne tergiuersationem de scło
uob̃̾cũ ad ȩccłiam deferatis: s anathe-¬
ma uob̃ sit om̃is conuersatio scłaris:
Nolite diuinis mundana miscere: no-¬
lite negotia scłi. eccłiȩ secretis in sere
tuba: dicens. Nolite diligere mundũ:
neq ea quȩ in mundo sunt. & paulus
similiter. Nolite inquit conformari
unt de anathemate. S et illi qͥ uerbi
causa cũ xp̃iani sint. sollempnitates gen¬
tilium celebrant: anathema in eccłias
introducunt. Qui de astroꝵ cursibus
uitas hominũ. et gesta ꝑquirunt. qui
uolatus auium & cetera huiusmodi.
quȩ in scło prius obseruabant᷑ inqͥrunt:
de ihericho anathema inferunt in ȩc¬
clesiam: et polluunt castra dñi. et uinci
faciunt ppłm dei. S et multa alia peo¬
cata sunt. ꝑ quȩ anathema de iherico
introducitur in eccłiam: ꝑ quȩ ppłs dĩ
uincitur. et ꝓsternit᷑ ab inimicis. Aut

Expanded text:
a. Tale est quod indicatur in his verbis: Videte ne quid in vobis saeculare habeatis, ne saeculares nequitias, ne tergiversationem de saeculo vobiscum ad ecclesiam deferatis, sed anathema vobis sit omnis conversatio saecularis. Nolite divinis mundana miscere, nolite negotia saecularia Ecclesiae servitiis inserertuba, dicens: « Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt . » Et Paulus similiter: « Nolite, » inquit, « conformaunt de anathemate. Sed et illi qui verbi causa cum Christiani sint, solemtilium celebrant, anathema in Ecclesiam introducunt. Et qui de astrorum cursibus vitas hominum et gesta perquirunt, qui volatus avium, et caetera hujusmodi quae in saeculo prius observabantur inquirunt, de Jericho anathema deferunt in Ecclesiam, et polluunt castra Domini, et vinci faciunt populum Dei. Sed et multa alia peccata sunt, per quae anathema de Jericho introducitur in Ecclesiam per quae populus Dei vincitur et prosternitur ab inimicis. Aut
Abbreviated transcription (Latin):
in euangłio dr̃. quia diffamatus ẽ. hic
sermo apud udȩos. usq in hodiernum
diem. idest. usq quo scłm stat. Raab uͦ
mulier quomͦ adiecta dicit᷑ domui isrł
usq in hodiernũ diem: Nunqͥd matri
successio posteritatis ascribitur: ut
uideatur in sobolis reparatione seruariꝰ
An illud magis intelligendũ est. qđ uͦ
isrłi adiuncta. ac sociata ẽ. usq in hodier¬
num diem: e si uis manifestius uidere
quomͦ raab meretrix iungit᷑ isrłi: in¬
tuere quomͦ ramus oleastri. inseritur
in radicem bone oliuȩ: et intelligis qͦmͦ
hi qui inserti st̃ fidei abrahȩ. et ysaac.
& iacob. recte appositi dicunt᷑. ꝙ adiecti
ad isrł. usq in hodiernũ diem: quia in
illoꝵ radicem nos rami oleastri. ex gen¬
tibus assumpti. qui aliquando meretri¬
cabamur. lignũ et lapidem ꝓdeo uero
colentes. appositi sumus usq in hodier¬
num diem: et facti sumus ꝓpter fidem

Expanded text:
in Evangelio dicitur: « Quia diffamatus est hic sermo apud Judaeos usque in hodiernum diem , » id est, usquequo saeculum stat. Raab vero mulier quomodo adjecta esse dicitur domui Israel usque in hodiernum diem? Nunquid non matri successio posteritatis ascribitur, ut videatur in sobolis reparatione servari? an magis intelligendum est quod vere Israeli juncta est ac sociata usque in hodiernum diem? Et si vis manifestius videre quomodo Raab jungitur Israeli, intuere quomodo ramus oleastri inseritur in radicem bonae olivae; et intelliges quo modo hi qui inserti sunt fide, Abrahae et Isaac et Jacob, recte appositi dicuntur et adjecti ad Israel usque in hodiernum diem: quia in illorum radice nos rami oleastri ex gentibus assumpti, qui aliquando meretricabamur, lignum et lapidem pro Deo colentes, appositi sumus usque in hodiernum diem, et facti sumus per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
quirere a iudȩis. abhis qͥ xp̃iani qͥdem
dicunt᷑. s in scripturis adhuc sensum
iudaicũ seruant: quomͦ exponant ra¬
ab meretricẽ adiectam esse domui isrł.
usq inhodiernũ diem. Quomͦ raab usq
inhodiernũ diem adiecta eẽ dr̃: Hoc
enĩ scripturȩ sc̃ȩ moris ẽ. dicere. de his¬

Expanded text:
quirere a Judaeis et ab his qui Christiani quidem dicuntur, sed in Scripturis adhuc sensum Judaicum servant, quomodo exponant Raab meretricem adjectam esse domui Israel usque in hodiernum diem. Quomodo Raab usque in hodiernum diem adjecta esse dicitur? Hoc enim Scripturae s
Abbreviated transcription (Latin):
tubas ductiles exscripturis scĩs. Inde
duc sensus: in de sermones. Propterea
enĩ tubȩ ductiles appellant᷑. In ipsis
ties archam testam̃ti circũtuleris.
si legis mistica precepta ab euangłieis
separes tubis: si etiam iubilationis c¬
tra te est. concordem semꝑ et consonan
ꝓferat uocem. et non aliquando ueri
dicas. aliquando ꝑsonȩ potenti adili
mendacio maculeris: si non te aliqͣn
blandũ remissio faciat. aliquando in¬
cundia truculentũ: si ñ arrogans e
modicos. et apud suꝑbos humilis in¬
niris: deniq si ñ pugna intra te gen
lam consonant. et concordant: uocen
iubilationis emitte. qm̃ tibi destruc
et deiectus ẽ. mundus. Talis opino

Expanded text:
tubas ductiles ex Scripturis, inde tubas ductiles ex Scripturis, inde duc sensus, inde sermones; propterea enim tubae ductiles appellantur. In ipsis septies arcam testamenti circumtuleris, id est si legis mystica praecepta ab Evangelicis non separes tubis, sic etiam jubilationis cintra te est concordem semper et consonam proferat vocem, et non aliquando verum dicas, aliquando personae potestatis adulantis mendacio maculeris: si non te aliquando blandum remissio faciat, aliquando iracundia truculentum; si non arrogans apud modicos, et apud superbos humilis inveniris: denique si non pugna intra te gerijam consonant et concordant, vocem jubilationis cito emittis, quoniam destructus et dejectus est mundus, qui fuit
Abbreviated transcription (Latin):
nia quȩcũq petierint in nomine sal-¬
uatoris. prestat eis. pater cęlestis. Si
uͦ tanta fuerit beatitudo. ut uniuer-¬
sus popłs concors et unanimis maneat.
ut eadem dicant om̃s in eodem sensu
atq in eadem scientia ꝑmanentes: isto
tali ppło uocem unanimiter eleuante.
fiet illud qđ scriptũ est. inactibus
apłoꝵ : quia terremotus factus est¬
magnus. ubi tunc unanimes oraban
apłi. cũ mulieribus et maria matre
iħii. & terremotu facto destruentur
et cadent omĩa quȩ terrena sunt: ac
dñm et saluatorem nr̃m ad hoc ipsum
suos milites cohortantem: quomͦ dicit.
confidite ego uici mundũ. Illo gͦ duce
iam nob̃ uictus ẽ. mundus. et muri
eiꝰ collapsi sunt: quibus homines seculi
tenebant᷑. S et unꝰqͥsq nr̃m: debet in
semet ipso ista complere. Habes in te
iħm ducem ꝑfidem: fac tibi tubas du¬
es: gens enĩ regalis effectus es. & sacer¬
dotium sc̃m. De te dictũ est. Fac tibi

Expanded text:
nia quaecunque petierint in nomine Salnia quaecunque petierint in nomine Salvatoris praestat eis Pater coelestis. Si vero tanta fuerit beatitudo, ut universus populus concors et unanimus maneat, ut eadem dicant omnes, et in eodem sensu, et in eadem sententia permanentes, isto tali populo vocem unanimiter elevante, fiet illud quod scriptum est in Actibus apostolorum , quia terraemotus factus est ubi tunc unanimes orabant apostoli, cum mulieribus et Maria matre Jesu. Et terraemotu facto destruentur et cadent omnia quae terrena sunt, et Dominum et Salvatorem nostrum, adhuc ipsum suos milites cohortantem, quomodo dicit: « Confidite, ego vici mundum . » Illo ergo duce jam nobis victus est mundus, et muri ejus collapsi sunt, quibus homines saeculi nitebantur. Sed et unusquisque nostrum debet in semetipso ista complere. Habes in te Jesum ducem per fidem, fac tibi tubas dues; gens enim regalis effecta es, et sacerdotium sanctum de te dictum est: fac tibi
Abbreviated transcription (Latin):
translatus uideatur. alalagmos enim
in greco scriptũ est. qđ neq iubilum
neq ululatum ꝓprie significat. s ꝙ illã
magis ostendit uocem. qua belli tẽpore.
exercitus clamorem cũ sono tollens. u¬
nanimiter sese cohortari ad prelium so¬
let: tamen hic sermo in scripturis. iu¬
bilatio magis quã ululatio consueuit
istud tantum sit oꝑis: qđ beatũ ppłm
faciat. Non dixit quia beatus ppłs qui
siderũ rationem: s beatus inquit ppłs
qui scit iubilationem. In aliis timor dĩ.
tuet dñm. Alibi etiã plures fiunt bĩ:¬
sicut pauꝑes spu. uel mansueti. uel paci¬
fici. uel mundi corde. Hic aut̃ beatitudo
ꝓfusa ẽ: et tanta hic nescio quȩ causa
beatitudinis indicatur.⁊ ut uniuersum
pariter ppłm faciat beatũ: qui tamen
scierit iubilationem. Unde mͥ uidetur:
iubilatio ista indicare quendã concor¬
diȩ et unanimitatis affectũ. Qui si in¬
cidat in duos uel tres xp̃i discipłos: om¬

Expanded text:
translatus videatur; ἀλαλαγμὸς enim translatus videatur; ἀλαλαγμὸς enim in Graeco scribitur, quod neque jubilum, neque ululatum proprie significat, sed illam magis ostendit vocem, qua belli tempore exercitus clamorem consonum tollens, unanimiter se cohortari ad bellum solet, tamen hic sermo in Scripturis jubilatio magis quam ululatio consuevit istud tantum sit operis, quod beatum populum faciat. Non dixit, quia beatus populus qui siderum rationem; sed « beatus, » inquit, « populus qui scit jubilationem. » In aliis timor Dei num . » Alibi etiam plures fiunt beatsicut pauperes spiritu, vel mansueti, vel pacifici, vel mundi corde . Hic beatitudo profusa est, et tanta hic nescio quae causa beatitudinis indicatur, ut universum populum faciat beatum, qui tamen scierit jubilationem. Unde mihi videtur jubilatio ista indicare quemdam concordiae et unanimitatis affectum. Qui si incidat in duos vel in tres Christi discipulos, om
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s. cuius ille prior filius naue desig¬
nabat aduentũ. mittit sacerdotes: apłos
suos portantes tubas ductiles: predica¬
tionis magnificam cȩlestemq doctrinã
Sacerdotali tuba: primus in eugłio suo¬
matħs increpuit. Marcus quoq lucas.
et ioħs: suis singulis tubis sacerdotalibꝰ
cecinerunt. Petrus etiã duarũ epłarũ
suarũ ꝑsonat tubis: iacobus quoq et
et lucas apłoꝵ gesta describens. Nouis
simus aut̃ ille ueniens. qui dixit. puto
aut̃ nos ds̃ apłos nouissimos ostendit :
et in quatuordecim epłarũ suarũ ful¬
minans tubis: muros ihericho et om̃s
idolatriȩ machinas. et philosophorum
dogmata usq ad fundam̃ta deiecit. Mo¬
uet me sane etiã illud qđ historia refert.
quia ñ solum sacerdotes tubis cecinert̃
ut caderent muri ihericho: s et audita
uoce tubȩ dr̃ uniuersus ppłs ululasse
ululatu magno: uel sicut in aliis ex¬
emplaribus habetur: iubilasse iubilo
magno. Et quamuis iste sermo imꝓpͥe

Expanded text:
s, cujus ille prior filius Nave designabat adventum, mittit sacerdotes apostolos suos, portantes tubas ductiles, praedicationis magnificam coelestemque doctrinam. Sacerdotali tuba primus in Evangelio Matthaeus increpuit: Marcus quoque, Lucas et Joannes, suis singuli tubis sacerdotalibus cecinerunt; Petrus etiam duabus Epistolarum suarum personat tubis: Jacobus quoque etas apostolorum gesta describens. Novissimus autem ille veniens, qui dixit: « Puto autem nos Deus apostolos novissimos ostendit , » et in quatuordecim Epistolarum suarum fulminans tubis, muros Jericho et omnes idololatriae machinas et philosophorum dogmata usque ad fundamenta dejecit. Movet me sane etiam illud quod historia refert, quia non solum sacerdotes tubis cecinerunt ut caderent muri Jericho, sed et audita voce tubae dicitur universus populus ululasse ululatu magno, vel sicut in aliis exemplaribus habetur, jubilasse jubilo magno. Et quamvis iste sermo improprie
Abbreviated transcription (Latin):
sa eius diripi: increpuert̃ tubis sus¬
celestibus: qͥa alligato pͥncipe huius¬
mundi. uictus ẽ. mundus: & uocem
ubilationis. in triumpho xp̃i. cȩlestis
exercitus dedit. Uere ergo beatus ppłs
agnoscit et credit. S uideamus qͥd ẽ.

Expanded text:
sa ejus diripi, increpuerunt coelestibus tubis, quia, alligato principe mundi, victus est mundus, et vocem jubilationis, in triumpho Christi, coelestis exercitus dedit . Vere ergo liberatus est agnoscit et credit. VERS. 23.
Abbreviated transcription (Latin):
pue in tempore ꝑsecutionis. Sicui enim
accidat ut in aliquo qͥdem tẽpore congre¬
get fructus iusticiȩ. conquirat oꝑa uirtu¬
tum. et omibus se ꝓbatissimis excolat dis¬
ciplinis. in ꝑsecutionis uͦ tempore deneget
fidem: ista om̃ia condita sua euacuauit.
et ex om̃ibus facultatibꝰ suis nudus repen¬
te & in anis effectus ẽ: quia diu quesitus.
et multo uix labore collectus. subito om¬
nis effusus est labor. & sicut dicit ꝓpħa: õs
isticiȩ eius quas fecit ñ commemorabunt᷑:¬

Expanded text:
pue in tempore persecutionis. Si cui enim pue in tempore persecutionis. Si cui enim accidat, ut in aliquo quidem tempore congreget fructus justitiae, conquirat opera virtutum, et omnibus se probatissimis excolat disciplinis; in persecutionis vero tempore neget fidem; iste omnia condita sua evacuavit, et ex omnibus facultatibus suis nudus repente et inanis effectus est, quia diu quaesitus, et multo vix labore collecto subito omnis effusus est labor; et sicut dicit propheta: Omnes justitiae ejus, quas fecit, non commemorabunt