comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ terram : et faciat eam tremere. Ad terram
quasi preuidentẽ sibi et exultantem loquit᷑
apłs: cum timore et tremore ur̃am ipsorum
salutem oꝑamini. Cum timore et tremore.
D s̃ eñi est qui oꝑatur in uob. Dicis o paule. oꝑa¬
mini: dicis ut oꝑemur. Quare cum timore¬
et tremore: Ds̃ ẽ. eium inquit qui oꝑatur in
uobis . Idõ gͦ cum tremore: quia ds̃ oꝑatur. Iuia
ipse dedit non exte est quod habes: cum timo¬
re et tremore oꝑaberis. Dam si nõ tremueris eũ:
auferet quod dedit. Cum tremore ergo oꝑare.
Uide alium psalmum. Seruite dño in timore:
et exultate ei cum tremore. Si cum tremore
exultandum est: ds aspicit: fit terrȩ motus.
Aspiciente dõ: tremant corda. Nam tunc ibi.
requiescit ds̃. Audi illum alio loco. Suꝑ que
requiescet sp̃s meus. Suꝑ humilem. et quietũ:
et trementem uerba mea. Qui aspicit t̾ram
et facit eam tremere: qui tangit montes et

Expanded text:
Deus terram, et faciat eam tremere. Ad terram Deus terram, et faciat eam tremere. Ad terram quasi praefidentem sibi et exsultantem loquitur Apostolus: «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Cum timore et tremore: Deus enim est qui operatur in vobis» . Dicis, o Paule, «Operamini;» dicis ut operemur: quare «cum tremore? Deus enim est,» inquit, «qui operatur in vobis.» Ideo ergo «cum tremore,» quia «Deus operatur.» Quia ipse dedit, non ex te est quod habes, cum timore et tremore operaberis: nam si non tremueris eum, auferet quod dedit. Cum tremore ergo operare. Vide alium psalmum: «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore» . Si cum tremore exsultandum est, Deus aspicit, fit terrae motus: aspiciente Deo, tremant corda nostra; tunc ibi requiescet Deus. Audi illum alio loco: «Super quem requiescet spiritus meus? Super humilem, et quietum, et trementem verba mea» . «Qui aspicit terram, et facit eam tremere; qui tangit montes, et
Abbreviated transcription (Latin):
buntur: et renouabis faciem terre. Idest no¬
uis hominib confitentib se uistificatos eẽ
non ase iustificatos: ut gr̃a dĩ sit in illis. Uide
quales sint: quib innouata est facies terrȩ.
P aulus dicit. Plus enim illis om̃ib labor aui.
Quid est paule: Attende si tusis sp̃s tuus. Non
nr̃am. ut accepto eius sp̃u recreemur Uidete
quid sequitur: Sit gła dñi in et̃num. Non tua
non mea. non illius aut illius: gła dñi sit:
non ad tempus s in et̾̃num. Letabitur dñs in
oꝑibus suis. Non in tus quasi tius: quia et
oꝑa tua si mala. ꝑ iniquitatem tuam: si bona.
ꝑ gr̃am dĩ. Letabitur dñs in oꝑib suis. Qui
aspicit terram et facit eam tremere: qui
tangit montes et fumigabunt. O terra ex¬
ultabas de bonirate tua. ubi retribuebas ui¬
res opulentie tue: ecce respicit dñs et facit
te tremere. Respiciat te: et faciat te treme¬
re. Melior est tremor humilitatis. quam cõ¬
fidentia suꝑbiȩ. Uidete quomodo aspiciat

Expanded text:
faciem terrae:» id est, novis hominibus, confitentibus se justificatos esse, non a se justos, ut gratia Dei sit in illis. Vide quales sint quibus innovata est facies terrae. Paulus dicit: «Plus omnibus illis laboravi.» Quid est, Paule? Attende si tu, si spiritus tuus.nostram, ut accepto spiritu ejus recreemur. Vide quid sequitur: «Sit gloria Domini in aeternum.» Non tua, non mea, non illius, aut illius; «gloria Domini sit,» non ad tempus, sed «in aeternum. Laetabitur Dominus in operibus suis.» Non in tuis, quasi tuis: quia et opera tua si mala, per iniquitatem tuam; si bona, per gratiam Dei. «Laetabitur Dominus in operibus suiaspicit terram, et facit eam tremere; qui tangit montes, et fumigabunt.» O terra, exsultabas de bonitate tua, tibi tribuebas vires opulentiae tuae; ecce respicit Dominus, et facit te tremere. Respiciat te, et faciat te tremere: melior est enim tremor humilitatis, quam confidentia superbiae. Videte quomodo aspiciat
Abbreviated transcription (Latin):
EUNIT RARITS
ur̃a cum sit unus sermo dĩ in scrip¬
turis omnib dilatatus. et ꝑ mul¬
ta ora scõrum unum uerbum
sonet: quod cum in principio ds̃ apud dm̃. ibi
non habet sillabas. quia non habet tempora:
nec mirandum nobis sit quia ꝓpter infirnuitatẽ
nr̃am descendit ad particulas sonorum nr̃orum:
cum descenderit ad suscipiendam infirmitatẽ
corporis nr̃i: istum tamen psalmum iam multos
nobis fecisse sermones. misteriaq ipsa que hie clau¬
sa tenentur. ut pulsantib aꝑientur attulisse no¬
bis non paruas ꝑ aliquot dies moras temporis c̾ũ
ꝓnuntiantur. cum commendantur. cum clausa
ẽẽ monstrantur cum aꝑiuntur. cum eruuntur
cum ostenduntur: ac ꝑhoc meminit ut dixi
lcaritas ur̃a. nec preterito die ad eius termi¬
num psalmi nos ꝑuenire potiusse. et distulisse.
In hunc diem uouit dñs et tempus redditionis
nobis exhibere: et me debitorem debito satis¬
facere: et exactores securiores efficere. Det ergo
ipse bonum quod reddamus: qui non reddi¬

Expanded text:
nit Charitas Vestra, cum sit unus sermo Dei in Scripturis omnibus dilatatus, et per multa ora sanctorum unum Verbum sonet, quod cum sit in principio Deus apud Deum, ibi non habet syllabas, quia non habet tempora; nec mirandum nobis sit, quia propter infirmitatem nostram descendit ad particulas sonorum nostrorum, cum descenderit ad suscipiendam infirmitatem corporis nostri : istum tamen psalmum jam multos nobis fecisse sermones, mysteriaque ipsa quae hic clausa tenentur, ut pulsantibus aperirentur, attulisse nobis non parvas per aliquot dies moras temporis, cum pronuntiantur, cum commendantur, cum clausa esse monstrantur, cum aperiuntur, cum eruuntur, cum ostenduntur; ac per hoc meminit, ut dixi, Charitas vestra, nec praeterito die ad ejus terminum psalmi nos pervenire potuisse, et distulisse in hunc diem. Voluit Dominus et tempus redditionis nobis exhibere, et me debitorem debito satisfacere, et exactores securiores efficere: det ergo ipse bonum quod reddamus, qui non reddi
Abbreviated transcription (Latin):
cessarium habere credatur. Et nunc quod
tandem ad ꝑtractacionem eius accedo: qd̾
in eo possim prorsus ignoro. Sꝑo tamen ut
aliquid possim: affuturum atq ad iuturũ
dm̃. Sic enim feci de om̃ib: quecumq suf¬
ficienter cum prius michi ad intelligendũ
uł explicandum difficilia ac pene impos¬
sibilia uiderentur exposin. Statui aut̃ per
sermones id agere qui ꝓferuntur in popłis:
quos greci omelias uocant. Hoc enim iustiꝰ
eẽ arbitror. ut conuentus aeccłiastici non
fraudentur etiam psalmi huius intelligentia:
cuius ut aliorum delectari solet cantilena.
S sit huc usq proͤmium. lam de ipso est
loquendum: de quo istie iusum est pro¬
loquendum

Expanded text:
cessarium habere credatur. Et nunc quod cessarium habere credatur. Et nunc quod tandem ad pertractationem ejus accedo, quid in eo possim, prorsus ignoro: spero tamen, ut aliquid possim, adfuturum atque adjuturum Deum. Sic enim fecit in omnibus quaecumque sufficienter, cum prius mihi ad intelligendum vel explicandum difficilia ac pene impossibilia viderentur, exposui. Statui autem per sermones id agere, qui proferantur in populis, quas Graeci ὁμιλίας vocant. Hoc enim justius esse arbitror, ut conventus ecclesiastici non fraudentur etiam psalmi hujus intelligentia, cujus, ut aliorum, delectari assolent cantilena. Sed sit huc usque prooemium: jam de ipso est loquendum, de quo istuc visum est praeloquendum
Abbreviated transcription (Latin):
quos codicem psalmoꝵ no¬
uimus continere. quod eccłie
consuetudine psalterium nũ¬
cupatur: partim sermocinã¬
do in popłis partim dictando exposui do¬
nante dño sicut potui: psalmũ uͦ cẽtesiniũ oc¬
taiũ decimũ. ñ tã ꝓpt̾̃ eiꝰ notissimã longituduĩẽ. qu̾a
ꝓpter altitudinem paucis cognoscibilem adif¬
ferebam. Et cum molestissime ferrent fr̃s
mei eius solius expositionem quantum ad
euisdem corporis psalmi psalmos ꝑtinet
deeẽ opusculis nr̃is: meq ad hoc soluen¬
dum debitum uehementer urgerent: diu
petentib. iubentib q non cessi: quia quo¬
ciensoumq inde cogitare temptaui. semꝑ
iures nr̃e intentionis excessit. Quanto en̾i
udetur aꝑtior tanto michi ꝓfundior iude¬
ri solet: ita ut etiam quam sit ꝓfundus
demonstrare non possim. Alioꝵ quippe qui
difficile intelliguntur: etiam si in obscurita¬
te sensus latetꝰ. ipsa tamen apparet obscuri¬
tas. Huius aut̃ nec ipsa: qm̃ talem prebet

Expanded text:
quos codicem Psalmorum novimus continere, quod Ecclesiae consuetudine Psalterium nuncupatur, partim sermocinando in populis, partim dictando exposui, donante Domino, sicut potui: psalmum vero centesimum octavum decimum, non tam propter ejus notissimam longitudinem, quatatem paucis cognoscibilem differebam. Et cum molestissime ferrent fratres mei, ejus solius expositionem, quantum ad ejusdem corporis Psalmos pertinet, deesse opusculis nostris, meque ad hoc solvendum debitum vehementer urgerent, diu petentibus jubentibusque non cessi; quia quotiescumque inde cogitare tentavi, semper vires nostrae intentionis excessit. Quanto enim videtur apertior, tanto mihi profundior videri solet; ita ut etiam quam sit profundus, demonstrare non possem. Aliorum quippe, qui difficile intelliguntur, etiamsi in obscuritate sensus latet, ipsa tamen apparet obscuritas: hujus autem nec ipsa; quoniam talem praebet
Abbreviated transcription (Latin):
tatis oderunt. De quib hominib et de quo
popło possunt non inconuenienter intelligi.
non solum ea que aꝑtius de ipsis in hoc psalmo
legimus: uerum etiam illa que ꝓprie de ipso
nida dicuntur ex pressius: sicuti est quod com¬
memoraui. fiant dies eius pauci et episcopatum
eius accipiat alter. Quod apparebit adiuuante
dño: dum ad eos uersus tractandi ordine uene

Expanded text:
tatis oderunt. De quibus hominibus et de quo tatis oderunt. De quibus hominibus et de quo populo possunt non inconvenienter intelligi, non solum ea quae apertius de ipsis in hoc psalmo legimus, verum etiam illa quae proprie de ipso Juda dicuntur expressius; sicuti est quod commemoravi, «Fiant dies ejus pauci, et episcopatum ejus accipiat alter.» Quod apparebit, adjuvante Domino, cum ad eos versus tractandi ordine vener
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissiones dei: in illo etiam
quis actus apłorum fideliter
legit agnoscit: ubi de xp̃i
traditore uida prophetatum
ec̃. quod hic scĩptum est fiant dies eius pau¬
ei et episcopatum eius accipiat alter. quan¬
do mathias in locum uidę ordinatus nu¬
mero apłoꝵ duodecimus adiunctus est:
eudenter apparet. S si de illo uno homine
omia que hic in illo maledicta sunt intellig̾e
conemur: expositionis ratio non omimodo. aut
uix ualebit occurrere. Si aut̃ de tali genere
homiuum maloꝵ. id est mimicoꝵ xp̃i. ingrato¬
rumq uideoꝵ: omnia michi uidentur posse
claris aꝑiri. Sicut enim quedam dicuntur que
ad apłm petrum proprię ꝑtinere iudeantur:
nec tamen habent illustrem intellectum nisi
cum referuntur ad eccłiam cuius ille agnoscit᷑
in figura gestasse ꝑsonam. ꝓpter primatum
quem in discipłis habuit: sicut est tibi dabo
claues regni cęloꝵ. et siqua huius modi: ita uidas
ꝑsonam quodammodo sustinet nunicoꝵ xp̃i

Expanded text:
missiones Dei, in illo etiam»quis Actus Apostolorum fideliter legit, agnoscit; ubi de Christi traditore Juda prophetatum esse quod hic scriptum est, «Fiant dies ejus pauci, et episcopatum ejus accipiat alter,» quando Matthias in locum Judae ordinatus, numero Apostolorum duodecimus adjunctus est , evidenter apparet. Sed si de illo uno homine omnia quae hic in malo dicta sunt intelligere conemur, expositionis ratio non omnimodo, aut vix valebit occurrere; si autem de tali genere hominum malorum, id est inimicorum Christi ingratorumque Judaeorum, omnia mihi videntur posse clarius aperiri. Sicut enim quaedam dicuntur quae ad apostolum Petrum proprie pertinere videantur, nec tamen habent illustrem intellectum, nisi cum referuntur ad Ecclesiam, cujus ille agnoscitur in figura gestasse personam, propter primatum quem in discipulis habuit; sicuti est, «Tibi dabo claves regni coelorum» , et si qua hujusmodi: ita Judas personam quodammodo sustinet inimicorum Ch
Abbreviated transcription (Latin):
do aut̃ resurrexit dñs nunquam moriturus:
A uigilia matutina. hoc sꝑa et tui de dño ro¬
surrecturum te. Non quomodo latarus resur¬
reait. non quomodo filius uiduȩ et archina¬
gogi filia resurrexcerunt. non quomodo quos
suscitauerunt antiqui ꝓpħe: s resurrecturũ
te sꝑa quomodo dñs: ut post resurrectionem
qua resurrexeris non te iam timeas moriturũ.
et cepisti sꝑare a uigilia matutina. Sꝑa aut̃ usꝙ
ad noctem: quousq finatur hec uit᷑a: quousq
sit nox uniuersi generis humani in occasu
scłi. Quare huc usq : Quia post istam noctẽ
iam non erit spes: s ipsa res. S pos enim que
iudetur: non est spes. Apłs dicit. Quod enim
uidet quis. quid sꝑat: Si aut̃ quod non uide¬
nus sꝑamus: ꝑ patientiam expectamus. Side

Expanded text:
do autem resurrexit Dominus nunquam moriturus? do autem resurrexit Dominus nunquam moriturus? A «vigilia matutina.» Hoc spera et tu de Domino, resurrecturum te, non quomodo Lazarus resurrexit, non quomodo filius viduae et archisynagogi filia resurrexerunt, non quomodo quos suscitaverunt antiqui Prophetae; sed resurrecturum te spera quomodo Dominus, ut post resurrectionem qua resurrexeris, non te jam timeas moriturum: et coepisti sperare a vigilia matutina. 10. Spera autem usque ad noctem, quousque finiatur haec vita, quousque sit nox universi generis humani in occasu saeculi. Quare hoc usque? Quia post istam noctem jam non erit spes, sed ipsa res. «Spes» enim «quae videtur, non est spes,» Apostolus dicit: «quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspect
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua mulier in domo euis: s nec pecus eius.
Hon arescerent cuppȩ eus : non grandinaretur
uinea eius. Qui sic sꝑabat in dño animadũ¬
tit his reb habundare eos qui non colebant
dñm: et defecerunt pedes eius. et non spauit
usq ad noctem: quia non cępit a iugła ma¬
tutina sꝑare. Quis ergo sic incipit a uigilia
matutina sꝑare: Qui hoc sꝑauit a dño : quo
cepit ostendere a uigilia matutina in qua
resurrecit. Antea enim nemo resurrexerat:
semꝑ uicturus. Intendat karitas ur̃a. Resus¬
citati sunt mortui: ante aduentum dñi. Ham
et helyas resuscitauit mortuum et heliseus.
s resurrexerunt iterum morituri. Dñs ipse
quos resuscitauit morituri resurrexerunt:
siue ille iuuenis filius uidue. siue illa puella
.xii. annoꝵ filia archisynagogi. siue latarus.
Aliter resuscitati sunt om̃s morituri. Semel
nati sunt: s bis mortui sunt. Nemo resur¬
rexerat nunquam moriturus: nisi dñs. Quã¬

Expanded text:
aliqua mulier in domo ejus, sed nec pecus ejus; aliqua mulier in domo ejus, sed nec pecus ejus; non acescerent cupae ejus, non grandinaretur vinea ejus. Qui sic sperabat in Dominum, animadvertit his rebus abundare eos qui non colunt Dominum, et defecerunt pedes ejus , et non speravit usque ad noctem; quia non coepit a vigilia matutina sperare. 9. Quis ergo sic incipit a vigilia matutina sperare? Qui hoc sperat de Domino, quod coepit ostendere a vigilia matutina in qua resurrexit. Antea enim nemo resurrexerat semper victurus. Intendat Charitas vestra. Resuscitati sunt mortui ante adventum Domini: nam et Elias resuscitavit mortuum , et Elisaeus ; sed resurrexerunt iterum morituri. Dominus ipse quos resuscitavit, morituri resurrexerunt; sive ille juvenis filius viduae , sive illa puella duodecim annorum, filia archisynagogi , sive Lazarus : aliter resuscitati sunt, omnes morituri; semel nati sunt, sed bis mortui sunt. Nemo resurrexerat nunquam moriturus, nisi Dominus. Quan
Abbreviated transcription (Latin):
usq moriamur. Om̃is erm mors nr̃a carna¬
lis: quasi somnus est. Cȩpisti sꝑare ex quo
resurrexit dñs: noli deficere sꝑare quousq
exeas ab hac uita. Nam si non usq ad noctẽ
spaueris: deletur totum quod sꝑaueras. Sunt
enim homines qui incipiunt sꝑare: s non
ꝑseuerant usq ad noctem. Incipiunt pati
tribulationes aliquas: incipiunt pati temp¬
tationes : uident homines malos et iniquos
eos qui scelera fecerunt habere quod ipsi hab̾e
desiderabant: et deficunit pedes eorum : et
desinunt sꝑare in dño. Quare: Quia non a
iugilia matutina cȩꝑunt sꝑare. Quid ẽ. hoc.
Non hoc ceꝑunt sꝑare de dño quod precessit
in dño: ab illa uigilia matutina. S sꝑabant
de dĩo ut si eẽnt xp̃iani haberent plenam
domum frumento. uino. et oleo. argento et
auro: nullus eoꝵ moreretur immaturus. Siqͥs¬
eoꝵ non haberet filios: acciperet. Si uacorem
non duxisset: duceret. Non auortiret non solũ

Expanded text:
usque moriamur. Omnis enim mors nostra carnausque moriamur. Omnis enim mors nostra carnalis, quasi somnus est. Coepisti sperare ex quo resurrexit Dominus, noli deficere sperare quousque exeas ab hac vita. Nam si non usque ad noctem speraveris, deletur totum quod speraveras. Sunt enim homines qui incipiunt sperare, sed non perseverant usque ad noctem. Incipiunt pati tribulationes aliquas, incipiunt pati tentationes, vident homines malos et iniquos eos qui scelera fecerunt, habere quod ipsi habere desiderabant; et deficiunt pedes eorum, et desinunt sperare. Quare? Quia non a vigilia matutina coeperunt sperare. Quid est hoc? Non hoc coeperunt spein Domino ab illa vigilia matutina: sed sperabant de Domino, ut si essent christiani, haberent plenam domum frumento, vino, oleo, argento, auro; nullus eorum moreretur immaturus; si quis non haberet filios, acciperet; si uxorem non duxisset, duceret; non abortiret non solum
Abbreviated transcription (Latin):
Q uid accepit a te dñs: Carnem. Quis uenit
ipse: Uerbum dĩ quod erat ante omĩa: per
quod facta sunt omĩa. S ut acciꝑce abs te
aliquid: uerbum caro factum est et habita¬
uit in nobis. Accepit abs te quod offerret ꝓ
te : quo modo accepit ate sacerdos quod ꝓte
offerat. quando uis placare dm ꝓ peccatis tuis.
Iam factum est: ita faccum est. Sacerdos nr̃
a nobis accepit: quod ꝓ nobis offerret. accep̃
enim & nobis carnem: in ipsa carne iuctim&
factus est: holo caustum factus est. Sacrificiũ
factus est in passione: sacrificrum faccus est
in resurrectione. Innouauit illud quod occi¬
sum est et tanquam primicias tuas dedit dõ:
et tibi ait. Consecrata sunt iam omĩa tua.
Quando tales pͥmiciȩ tuȩ de te date sunt dõ:
sꝑa ergo et in te futurum. quod p̃cessit in
pruniciis tuis. Ergo ille quia a uigilia ma¬
tutina resurreit: cȩpit anima nr̃a ex hoc
sꝑare. Et quousq: Usq in noctem : quo¬

Expanded text:
Quid acQuid acipse? Verbum Dei, quod erat ante omnia, per quem facta sunt omnia. Sed ut acciperet abs te aliquid. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Accepit abs te, quod offerret pro te; quomodo accipit sacerdos a te, quod pro te offerat, quando vis placare Deum pro peccatis tuis. Jam factum est, ita factum est. Sacerdos noster a nobis accepit quod pro nobis offerret: accepit enim a nobis carnem; in ipsa carne victima factus est, holocaustum factus est, sacrificium factus est. In passione sacrificium factus est; in resurrectione innovavit illud quod occisum est, et tanquam primitias tuas dedit Deo, et ait tibi: Consecrata sunt jam omnia tua, quando tales primitiae de te datae sunt Deo; spera ergo et in te futurum quod praecessit in primitiis tuis. 8. Ergo ille quia a vigilia matutina resurrexit, coepit anima nostra ex hoc sperare: et quousque? «Usque in noctem;» quo
Abbreviated transcription (Latin):
est: ne putenius uno die nobis spandum eẽ in
diio. Auigilia matutina usq ad noctem. Quid
bis dimissa sunt peccata in uigilia matutina ͤ sur¬
rearit amortuis: ut hoc sꝑemus in nobis futurũ
quod precessit in dño. lam enim peccata nr̃a
dimissa sunt: s nondum surreximus. Si nondũ
resurrearimus: nondum in nobis factum est᷑
quod precessit in capite nr̃o. Quid precessit
in capite nr̃o  Quia et caro ipsius capitis
resurrexit. Sp̃s illius capitis nunquam mor¬
tuus est: s quod in eo mortuum est resurrex̃.
Resurrexit aut̃ tercia die: et quodammodo
hoc in nobis dixit dñs. Quod in me udistis
sꝑate in uobis : id est quiꝰ erit resurrectio.
resurgetis et uos. s sunt qui dicant: ecce
resurrexit dñs. Hunquid ꝓpterea sꝑandum
est. et me posse resurgere: Utiq ꝓpterea. In
hoc enim resurrexit dñs. quod at̾e accepit.
Non enim resingeret: nisi mortuus eẽt. Non e¬
nim mortuus eẽt: nisi carnem portaret.

Expanded text:
est, ne putemus uno die nobis sperandum esse in est, ne putemus uno die nobis sperandum esse in Dominum, «A vigilia matutina usque ad noctem.» Quid bis dimissa sunt peccata, in vigilia matutina resurrexit a mortuis, ut hoc speremus in nobis futurum quod praecessit in Domino. Jam enim peccata nostra dimissa sunt, sed nondum resurreximus: si nondum resurreximus, nondum in nobis factum est quod praecessit in capite nostro. Quid praecessit in capite nostro? Quia et caro ipsius capitis resurrexit; spiritus illius capitis numquid mortuus est? Sed quod in eo mortuum est, resurrexit. Resurrexit autem tertia die; et quodam modo hoc nobis dixit Dominus: Quod in me vidistis, sperate in vobis; id est, quia ego resurrexi, resurgetis et vos. 7. Sed sunt qui dicant: Ecce resurrexit Dominus; numquid propterea sperandum est et me posse resurgere? Utique propterea: in hoc enim resurrexit Dominus, quod a te accepit. Non enim resurgeret nisi mortuus esset, non autem mortuus esset, nisi carnem portaret.
Abbreviated transcription (Latin):
uuicem honera sua: hii qui fideliter dicunt
duniter nobis debita nr̃a. sicut et nos dinitti¬
nus debitorib nr̃is. Sustinuit anima mea in
uerbum tuum. Nemo sustinet: nifi qui nondũ
accepit quod ꝓmissum est. Nam qui iam acce¬
pit. quid sustinet: Accepimus remissionem
peccatoꝵ: s ꝓmissum est nobis regnum cęlo¬
rum. debita nr̃a deleta sunt: s merces nr̃a ad¬
huc fucura est. Acepimus ueniam: s ȩternam
utam nondum tenemus. S qui dedit ue¬
mam: ipse ꝓmisit et uitam ȩternam. Si uer¬
bum nr̃m eẽt deberemus tiere: quia uer¬
bum dĩ est non fallit. Securi ergo sꝑamus
in uerbum eius: qui fallere non potest. Sꝑauit
anima mea in dño: a iugilia matutina usq ad noc¬
tem. Quid est quod ait : Una die sꝑauit in dño:
et finita est tota spes ipsius: A uigilia matutina
usq ad noctem: spauit isrł in dño. Ista iugilia
matutina : finis noctis est. Hinc usq ad noctem:
sꝑauit anima mea in dñt. Ergo intelligendũ

Expanded text:
unt, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.» 6. «Sustinuit anima mea in verbum tuum.» Nemo sustinet, nisi qui nondum accepit quod promissum est: nam qui jam accepit, quid sustinet? Accepimus remissionem peccatorum; sed promissum est nobis regnum coelorum: debita nostra deleta sunt; sed merces nostra adhuc futura est: accepimus veniam; sed aeternam vitam nondum tenemus. Sed qui dedit veniam, ipse promisit et vitam aeternam. Si verbum nostrum esset, deberemus timere: quia verbum Dei est, non fallit. Securi ergo speramus in verbum ejus qui fallere non potest. «Speravit anima mea in Dominum, a vigilia matutina usque ad noctem.» Quid est quod ait? uno die speravit in Dominum, et finita est tota spes ipsius? «A vigilia matutina usque ad noctem, speravit in Dominum.» Ista vigilia matutina, finis noctis est; hinc «usque ad noctem speravit anima mea in Dominum.» Ergo intelligendum
Abbreviated transcription (Latin):
nox ista transierit: iam ueniet quod spabanũ
et non iam sꝑabinus: nec tamen desꝑati ernii
Est enini iutuꝑatio desꝑatoꝵ. Et aliquando aꝰ¬
testamur hominem: et dicinus non habet ul̃
N on semꝑ malum est: non habere spem. li he
uita cum sumus: malum est non habere hers
Q ui enm modo spen non habet: rem posteliꝰ
habebit. Ergo modo spem debemus habere
S cum res uenerit: nunquid spes erit: Quod eñu
formam ipsam in qua crucifixus est et resurne¬
xit : demonstraturus generi humano ut ude¬
ant et pii et impii. Iili uideant et gratiulen¬
tur inuenisse se quod crediderunt antequam
uiderent: et illi erubescant non se crediasse
quod uidebant. Erubescentes dampnabutur.
et gratulati coronabuntur. Dicetur confusis: ite
in ignem ȩternum qui paratus est diabolo
et angłis eius. Dicetur gaudentib : uenite be¬
nedicti patris mei ꝑcipite regnum quod uo¬
bis paratum est ab origine mundi. Quod ei
acceꝑint iam sp̃es non erit: quia res tenebiꝰ.

Expanded text:
abamus; et non jam sperabimus, nec tamen desperati erimus. Est enim vituperatio desperatorum, et aliquando detestamur hominem, et dicimus: Non habet spem. Non semper malum est non habere spem. In hac vita cum sumus, malum est non habere spem; qui enim modo spem non habet, rem postea non habebit. Ergo modo spem debemus habere. Sed cum res venerit, numquid spes erit? «Quod enim formam ipsam in qua crucifixus est et resurrexit, demonstraturus generi humano, ut videant pii et impii: illi videant, et gratulentur invenisse se quod crediderunt antequam viderent; et illi erubescant non se credidisse quod videbunt. Erubescentes damnabuntur, et gratulati coronabuntur. Dicetur confusis, «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus;» dicetur gaudentibus, «Venite, benedicti Patris mei, percipile regnum quod vobis paratum est ab origine mundi» : quod cum a
Abbreviated transcription (Latin):
spes est: Qm̃ apud te ꝓpiciatio est. Et que ẽ.
ista ꝓpiciatio: nisi facrificium : Et quid est
sacrificium: nisi quod ꝓ nobis oblacum e: Sã¬
gius innocens fusus: deleuit omĩa peccata no¬
centium. P recium tantum datum: redemit
om̃s captiuos de manu captiuantis inimici.
Ergo est apud te ꝓpitiacio. Nam si non eẽt
apud te ꝓpiciatio: si uidex solum eẽ uelles et
misericos ẽẽ nolles: obseruares om̃s iuquitates
nr̃as et quereres eas: quis sustineret: Quis añ
te staret: et diceret in nocens sum: Quis staroe
in iudicio tuo: Spes ergo una est: qm̃ ẽ. apd̾

Expanded text:
spes est? «Quoniam apud te propitiatio est.» Et quae est ista propitiatio, nisi sacrificium? Et quod est sacrificium, nisi quod pro nobis oblatum est? Sanguis innocens fusus delevit omnia peccata nocentium: pretium tantum datum redemit omnes captivos de manu captivantis inimici. Ergo «est apud te propitiatio.» Nam si non esset apud te propitiatio, si judex solum esse velles et misericors esse nolles, observares omnes iniquitates nostras, et quaereres eas; quis sustineret? quis ante te staret, et diceret, Innocens sum? quis staret in judicio tuo? Spes ergo una est, «Quoniam est
Abbreviated transcription (Latin):
cumq respexit. nichil inse bonum inuenit:
nichil illi iusticiȩ serenum potuit occurrere.
Et cum tanta et tam multa peccata undiq
et cateruam scelerum suoꝵ iuderet: tanquam
ex pauescens exclamauit dicens.Si. iniquitates
obseruaueris dñe: dñe quis sustiebit: Non
dixit ego non sustinebo. s quis sustinebit. Ui¬
dit enim ꝓpe totam uitam humanam circum¬
latrari peccatis siuis : accusari om̃s conscientias¬
suas cogitacionib suis: non inueniri cor castũ
p̃sumens de usticia sua. Si ergo cor castum
non potest inueniri qđ psumat de iticia sua p̃sumat oĩũ¬

Expanded text:
cumque respexit, nihil in se bonum invenit, cumque respexit, nihil in se bonum invenit, nihil illi justitiae serenum potuit occurrere. Et cum tanta et tam multa peccata undique et catervas scelerum suorum videret, tanquam expavescens exclamavit, «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit?» Non dixit, Ego non sustinebo; sed, «quis sustinebit?» Vidit enim prope totam vitam humanam circumlatrari peccatis suis, accusari omnes conscientias cogitationibus suis, non inveniri cor castum praesumens de sua justitia. Si ergo cor castum non potest inveniri, quod praesumat de sua justi
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo sosent d espati iutones dicere. Siome
s. quis qtu omodo ꝓ uno: quare noro daho
cbon teripnet cimalus iis rp̃e qui nec ꝓsunda ña
contempsi. qui usq ad istam iutumn uenire dig¬
natus inpp̃iri teus .⁊ temnifionem omĩum peccatoꝵ
eiam de psundo exxitauit hominem ut clama¬
rec de ꝓfindo sub molib peccatoꝵ: et ꝑueniret
uor peccatoris ad diñ. Unde clamantis: nisi de
ꝑfundo maloꝵ: Et uidete quia uox peccatoꝵ
Clamat de ꝓfundo. de ꝓfundis clamaui ad te dñe:¬
tendentes in uocem dep̾cationis meȩ. Unde cla¬
mate De ꝓfundo. Quis ergo clamat: Peccator.
E t qua sp̃e clamat: Quia Iuenit soluere peccata:
dedit spem etiam in ꝓfundo posito peccatori.
L deo quid sequitur post istas uoces: Si iniqui¬
tates obseruaueris dñe : dñe quis sustinebit:
Ecce aꝑuit: de quo ꝓfundo clamaret. Clamat
enim sub molib et fluccib iniquitatum suar.
C ireumspexit se circumspearit uitam suam: iudit
ilam utiq flagici is et facmorib cooꝑtam. Qua-¬

Expanded text:
Quomodo solent desperati latrones dicere: Sic me pro quinque, quomodo pro uno; quare non jam costam vitam venire dignatus est, promittens remissionem omnium peccatorum; etiam de profundo excitavit hominem, ut clamaret de profundo sub molibus peccatorum, et perveniret vox peccatoris ad Deum: unde clamantis, nisi de profundo malorum? 2. Et videte quia vox peccatoris clamat de profundo: «De profundis clamavi ad te, Domtendentes in vocem deprecationis meae.» Unde clamat? De profundo. Quis est ergo qui clamat? Peccator. Et qua spe clamat? Quia qui venit solvere peccata, dedit spem etiam in profundo posito peccatori. Ideo quid sequitur post istas voces? «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit?» Ecce aperuit de quo profundo clamaret. Clamat enim sub molibus et fluctibus iniquitatum suarum. Circumspexit se, circumspexit vitam suam; vidit illam undique flagitiis et facinoribus coopertam: qua
Abbreviated transcription (Latin):
scelus magnum et non michi potest di¬
mitti: iam faciam et cetera. Hoc enim ꝑdo:
quod non facio. Noli timere: in ꝓfundo
es. noli contempnere. De ꝓfundis dama
ad dñm: et dic. Si iniquitatem obserua¬
ueris dñe: dñe quis sustinebit: Obserua illũ¬
ipsius. Quam legem tibi dedit: dimitte
nobis debita nr̃a: sicut et nos dimittinus
debitorib nr̃is. Sꝑa te resurrecturum:
et tunc futurum omĩmodo sine peccato:
qm̃ ipse resurrexit qui primus fuat siune
peccato. a uigilia matutina sꝑa: noli dice¬
re ego non sum dignus. Propter peceata nõ
es dignus: S multa apud illum redemptio:
et ipse redimet isrł ex om̃ib uquitatib¬

Expanded text:
scelus magnum, et non mihi potest discelus magnum, et non mihi potest dimitti; jam faciam et caetera: hoc enim perdo quod non facio. Noli timere: in profundo es, noli contemnere de profundis clamare ationem, dic dic: Si iniquitates observaveris, Domine, Domine, quis sustinebit? Observa illuipsius. Quam legem tibi dedit? «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.» Spera te resurrecturum, et tunc futurum omni modo sine peccato, quoniam ille resurrexit qui primus fuit sine peccato. A vigilia matutina spera. Noli dicere: Ego non sum dignus propter peccata. Non es dignus; sed «multa apud illum redemptio, et ipse redimet Israel
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatib eius. Ergo si p̃mebatur a pecca¬
tis sus: ad est miscdia dĩ. Idõ precessit ille siue
peccato : ut deleat peccata sequentium. No
presumite. Uidece capud ur̃m resurrexisse:
et ascendisse in celum. In illo culpa non erat.
ifrł ab om̃ib iniquitatib eius. Quia isrł uen¬
dere se potuit et fieri uenundatus sub pecca¬
to: redimere se ab nuquitatib non potest.
Ille pocuit redinere. qui se non potuit uen¬
dere. Qui non cominisit peccatum: ipse est
redemptor a peccato. Ipse redimet ifrł. Un¬
de redimet : Ab illa iniquitate: an ab illa:
Ab om̃ib iniquitatib suis. Hon ergo tuneat
accessurus ad dm̃ : aliquas miquitates suas.
antummodo accedat pleno corde: et desi¬
nat iam facere que ante faci ebat: et
non dicat illa iniquitas non michi dunit¬
titur. Si onim hoc dixxerit. et ꝓpter ipsã
quani putat sibi non dinutti non se con¬
uertat: faciendo cetera non illi dimattit᷑
et illud quod non timebat. Quia feci inqͥt

Expanded text:
iniquitatibus ejus.» Ergo si premebatur peccatis, suis, adest misericordia Dei. Ideo praecessit ille sine peccato, ut deleat peccata sequentium. Nolpraesumite. Videte caput vestrum resurrexisse et ascendisse in coelum. In illo culpa non erat, Israel ab omnibus iniquitatibus ejus.» Quia Israel vendere se potuit, et fieri venundatus sub peccato; redimere se ab iniquitatibus non potest. Ille potuit redimere, qui se non potuit vendere: qui non commisit peccatum, ipse est redemptor a peccato. «Ipse redimet Israel.» Unde redimet? Ab illa iniquitate, an ab illa? «Ab omnibus iniquitatibus ejus.» Non ergo timeat accessurus ad Deum aliquas iniquitates suas: tantummodo accedat pleno corde, et desinat jam facere quae antea faciebat, et non dicat, Illa iniquitas non mihi dimittitur. Si enim hoc dixerit, propter ipsam quam putat sibi non dimitti, non se convertit, et faciendo caetera, non illi dimittitur et illud quod non timebat. Quia feci, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
s a ugilia matutina sꝑet isrł. Ergo culpo spẽ
scłi: quando sꝑatur de deo: Non. s alia spes ẽ.
isrł propria. Non ꝑ summo suo bono spet isrł
diuitias : non salutem corporis. non habundan¬
tiam terrenoꝵ. Immo tribulationem hichai¬
biturus est. si forte contigerit illi ꝓpter ue¬
ritatem pati aliquas molestias. Non eium non
sꝑabant in dmñ mr̃s: et tamen talia sunt pa¬
si qualia latrones. qualia mniqui. subrecti ad
bestas ignib conorenati: gladio ꝑcussi eungu¬
hs caratii eathens obstrieti: carcere norutla
eoi tubartzon plane. quia a iugilla matutana
spabant. Quuis est hoc : considesabant. illam
calia ipse pasuis erat qualia ipsi patiebantur:
cal no ndesꝑabant eciam se post tales passiones

Expanded text:
«a vigilia matutina speret Israel.» Ergo culpo spem saeculi, quando speratur de Deo? Non; sed alia spes est Israel propria. Non pro summo suo bono speret Israel divitias, non salutem corporis, non abundantiam terrenorum: imo tribulationem hic habiturus est, si forte contigerit illi propter veritatem pati aliquas molestias. Non enim non sperabant in Deum martyres, et tamen talia sunt passi, qualia latrones, qualia iniqui: subjecti ad bestias, ignibus concremati, gladio percussi, ungulis exarati, catenis obstricti, carcere necati, erentur? Non plane; quia a vigilia matutina sperabant. Quid est hoc? Considerabant illam talia et ipse passus erat, qualia ipsi patiebantur, et non desperabant etiam se post tales passiones
Abbreviated transcription (Latin):
dñm. Quare: Quia a iugilia matutina surre¬
det dĩis. Et hoc debet sꝑare corpus: quod
in capite precessit. S ne suggeratur ista co¬
gitacio. capiti licuit resurgere quia peccatis
non premebatur: nullum peccatum erat in
illo que d nos facturi sumus: sꝑabimus talem
resurrectionem qualis in dño precessit cum
peccatis nr̃is aggraueniur: uide quid sequi¬

Expanded text:
Dominum.» Quare? Quia a vigilia matutina resurrexit Dominus; et hoc debet sperare corpus, quod in capite praecessit. Sed ne suggeratur ista cogitatio: Capiti licuit resurgere, quia peccatis non premebatur, nullum peccatum erat in illo; quid nos facturi sumus? Sperabimus talem resurrectionem, qualis in Domino praecessit, cum peccatis nostris aggravemur? Sed vide quid sequi
Abbreviated transcription (Latin):
simis: quis abstinet: S forte dicis. Parua sit̃.
Reus erit inquit gehenne ignis. Si parumtͥ
udetur aut modicum fr̃i dicere fatue: uł
gehenna ignis uideatur tibi magna. Si con¬
tempnebas minus peccatum: uł pene mag̃¬
intudine de terrere. S dicis. Minora suntꝰ.
minuta sunt: sine quib non potest ista ui¬
ta. Congere minuta: et faciunt ingentem
aceruum. Nam et grana minuta sunt: et
tamen massam facunt. Et guttȩ minutȩ
sunt: et flumina implent. et moles trahunt.
Ideo et ille considerans quam multa minuta
peccata quotidiana committat homo. si
nichil aliud uł ꝑ cogitaciones et linguam:
attendit quam multa sint: et si attendit
quam minuta sint uidit ꝑ multa minuta
fieri magnum aceruum: et non quasi pecata
sua pristina cogitans s ipsam fragibe duis elaminii¬
fun prasra cendens clamat de pfundas elamares¬

Expanded text:
simis quis abstinet? Sed forte dicis, Parva sunt. simis quis abstinet? Sed forte dicis, Parva sunt. «Reus erit,» inquit, «gehennae ignis» . Si parvum tibi videbatur aut modicum, fratri dicere, «Fatue,» vel gehenna ignis videatur tibi magna: si contemnebas minus peccatum, vel poenae magnitudine deterrere. Sed dicis: Minora sunt, minuta sunt, sine quibus non potest esse ista vita. Congere minuta, et faciunt ingentem acervum. Nam et grana minuta sunt, et tamen massam faciunt: et guttae minutae sunt, et flumina implent, et moles trahunt. Ideo et ille considerans quam multa minuta peccata quotidiana committat homo, si nihil aliud, vel per cogitationes et linguam, attendit quam multa sint; et si attendit quam minuta sint, videt per multa minuta fieri acervum magnum; et non quasi peccata sua pristina cogitans, sed ipsam fragilitatem humanam, jam ascendens clamat: «De profundis clama
Abbreviated transcription (Latin):
et deprecatus ueniam dederis: ut possis ibor
fronte dicere in precib tuis quas tibi iurisoit
cȩlestis dictauit. dimitte nobis debita nra scit
et nos dimitimius debitorib nr̃is. didicio
tare honera fris tui: ut et alius portet siqno
sunt tua: et fiat in uobis quod ait apłs in¬
uicem honera ur̃a portate et sicꝰ implebras
legem xp̃i: ita securus cantas quod modo de¬
tum est. ꝓpter legem tuam sustinui te dne. hac
aut̃ legem qui non seruat. nec sustinet chin
nec si uelit sustinere causa est quare sustinet
In aniter sustinet. Uenturus est enim dñs et
inuenturuse peccata tua quam aut̃ ꝑfecta uis
ticia uixisti : non est inuenturus. Homicidiũ
et ualde maiora. Non est inuenturus ad ulte¬
rium: non est inuenturus furta: non ẽ inue̾¬
turus rapinam: non est inuenturus maleficia:
Audi sermonem euangłis. Qui dixerit fri suo
fatue. Ab istis enim peccatis linguȩ minuis¬

Expanded text:
et deprecatus veniam dederis, ut possis libera et deprecatus veniam dederis, ut possis libera fronte dicere in precibus tuis, quas tibi Jurisperitus coelestis dictavit, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris;» didicisti portare onera fratris tui; ut et alius portet si qua sunt tua, et fiat in vobis quod ait Apostolus, «Invicem onera vestra portate, et sic implebitis legem Christi.» Ita securus cantas quod modo dictum est, «Propter legem tuam sustinui te, Domine.» 5. Hanc autem legem qui non servat, nec sustinet Dominum; nec, si velit sustinere, causa est quare sustineat; inaniter sustinet. Venturus est enim Dominus, et inventurus peccata tua; quod perfecta autem justitia vixisti, non inventurus. Homicidia et valde majora, non est inventurus; adulterium non est inventurus, furta non est inventurus, rapinam non est inventurus, maleficia Audi sermonem Evangelii: «Qui dixerit fratri suo, Fatue.» Ab istis etiam peccatis linguae minutis
Abbreviated transcription (Latin):
cerit. tollit se ab anteriore parte. redit pos¬
terius: ut et ipse in altero requiescat. Et sic
portant om̃s honera sua. et ꝑueniunt ad
quod desiderant: et non patiuntur naufragi¬
um: quia quasi nauis est illis haritas. Itaq
bearitas portat honera: s non timeat ne
p̾matur honerib talib: ne peccatis suis unꝰ¬
quisq p̃matur attendat. Nam quando portas
infirmitatem fr̃is tui: non te honerant pecca¬
ta ipsius. Plane si consentias: iam tua te pre¬
munt non alterius. Quisquis enim consense¬
rit peccatori : non alienis s suis grauatur.
C onsensio enuim ad peccatum alterius cuum fit
peccatum: et non est quare queraris quod pec¬
cata aliena te p̃mant. dr̃ enim tibi: p̃munt
te. s tua. Uidisti furem: cucurristi cum eo
Quid est hoc : Pedib ambulasti ad fuitum: an¬
mo mente coniunxristi te fuito. Quod ipsuis
solum erat factum est et tuum: quia placui
tibi. Si aut displicuerit tibi et oraueris ꝑ eo

Expanded text:
cerit, tollit se ab anteriore parte et redit poscerit, tollit se ab anteriore parte et redit posterius, ut et ipse in altero requiescat: et sic portant omnes onera sua, et perveniunt ad quod desiderant; et non patiuntur naufragium, quia quasi navis est illis charitas. Itaque charitas portat onera; sed non timeat ne prematur talibus oneribus: ne peccatis suis unusquisque prematur, attendat. Nam quando portas infirmitatem fratris tui, non te onerant peccata ipsius. Plane si consentias, jam tua te premunt, non alterius. Quisquis enim consenserit peccatori, non alienis, sed suis gravatur. Consensio enim ad peccatum alterius, tuum fit peccatum; et non est quare queraris quod peccata aliena te premant. Dicitur enim tibi: Premunt te, sed tua. Vidisti furem, cucurristi cum eo . Quid est hoc? Pedibus ambulasti ad furlum; imo mente conjunxisti te furi: quod ipsius solum erat, factum est tuum; quia placuit tibi. Si autem displicuerit tibi, et oraveris pro eo,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sibi : qui aut̃ hñt baritatem portant
se. Lesit te aliquis: petit ueniam. Si non di¬
mittis: non portas honus fr̃is tui. Si dimittis.
portas infirmum. Et tu si forte in aliqua infir¬
mitate cecideris quasi homo: oportet te ut
sic te portet et ille quemadmodum et tu.
Audi quid precesserit. Fr̃s inquit si p̾occupatꝰ
fuerit homo in aliquo delicto: uos qui sp̃ũ¬
ales estis instruite mͣ sp̃u lenitatis. Et nefor¬
te quia sp̃uales monuerat uelut securi sibi
uidentur. continuo subiecit: intendens te ip¬
sum ne et tu tempteris. Deinde quod comme¬
moraui subiunxit. Alter alterius honera por¬
tate : et sic adimplebitis legem xp̃i. Unde dic̃
et ꝑpter legem tuam sustinuite dñe. Dicunt᷑
cerui quando transeunt freta in ꝓximas in¬
sulas pascuȩ grã. capita suꝑ inuicem ponere:
et unus qui ante est solus portat caput. et
non ponit suꝑ alterum. S cum et ipse defe¬

Expanded text:
sunt sibi; qui autem habent charitatem, portant sunt sibi; qui autem habent charitatem, portant se. Laesit te aliquis, petit veniam: si non dimittis, non portas onus fratris tui; si dimittis, portas infirmum. Et tu si forte in aliquam infirmitatem cecideris, quasi homo, oportet ut sic te portet et ille, quemadmodum et tu. Audi quid praecesserit: «Fratres,» inquit, «si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, instruite hute quia spirituales monuerat, veluti securi sibi viderentur, continuo subjecit: «Intendens teipsum, ne et tu tenteris.» Deinde quod commemoravi, subjunxit, «Alter alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi» : unde dicit, «Propter legem tuam sustinui te, Domine.» Dicuntur cervi, quando transeunt freta in proximas insulas pascuae gratia, capita super se invicem ponere; et unus, qui ante est, solus portat caput et non ponit super alterum: sed cum et ipse defe
Abbreviated transcription (Latin):
delectare facere quod dicit sermo dĩ. lam qͥ
erat aduersarius: fit amicus. Sic finita uia:
non erit qui te tradat iudici. Ergo ꝓpter le¬
geni dam sustinui te dñe: quia dignatus es
legem nuscđiȩ afferre nuchi dimittere omĩa
peccata mea : dare michi de cetero monita
ne te offendam in ipsis monitis. Si quid for¬
te titubauero. dedisti michi remedium quo
te orem: dicens. dunicte nobis debita nr̃a sic̃
et nos dimitimus debitorib nr̃is. hane legẽ
statiusti michi ut quomodo dimitto dimittat᷑
michi : ꝑpter hanc legem sustinui te dñe. Ex¬
pectaui quando uenias et liberes ab om̃i ne¬
cessitate: quia in ipsa necessitate non deseru¬
isti me lege niscdĩȩ. audi quam legem dicat:
si nondum intellexisti. Quia legem modo
dicit karitatis: audi apłm. Inuicem hone¬
ra uia portate: et sic ad implebitis legem xp̃i
Qui portant inuicem honera sua: nisi qui hñt
haritatem: Qui non hñt karitatem graues

Expanded text:
delectare facere quod dicit sermo Dei. Jam qui delectare facere quod dicit sermo Dei. Jam qui erat adversarius, fit amicus: sic, finita via, non erit qui tradat te judici. Ergo «propter legem tuam sustinui te, Domine;» quia dignatus es legem misericodiae afferre, mihi dimittere omnia peccata mea, dare mihi de caetero monita ne te offendam: in ipsis monitis si quid forte titubavero, dedisti mihi remedium, quo te orem, dicens, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris» . Hanc legem statuisti mihi, ut quomodo dimitto, dimittatur mihi. «Propter» hanc «legem sustinui te, Domine.» Exspectavi quando venias et liberes ab omni necessitate, quia in ipsa necessitate non deseruisti legem misericordiae. 4. Audi quam legem dicat, si nondum intellexisti quia legem modo dicit charitatis; audi Apostolum: «Invicem onera vestra portate, et sic implebitis legem Christi.» Qui portant invicem onera sua, nisi qui habent charitatem? Qui non habent charitatem, graves
Abbreviated transcription (Latin):
scã. iusta. bona. uideis: s reos eos potuit fac̾e.
Non data est lex que posset uiiuficare: s que
ostenderet peccata peccatori. Peccator enim ob¬
litus erat se. nec uidebat se: data est illi lex ut
uderet se. Fecit reum lex: liberauit legislator
Lator enim legis imꝑator est. Lex data est q̃
terreat et constringat uireatum. Et non sol¬
uit lex a peccatis: s ostendit peccata. Et for¬
te sub ipsa lege positus animaduertit iste in
ꝓfundo quanta fecerit contra legem: et sic
exclamauit dicens. Si iniquitates obseruaue¬
ris dñe: dñe quis sustinebit: Est ergo lex
miscdiȩ dĩ: lex ꝓpiciationis dĩ. Illa timoris fuit.
E st alia le& karitatis. Lex hearitatis dat ueniam
peccatis: delet preterita. ammonet de futuris.
In ua non deserit comitem: comes fit ei quẽ
ducit in uia. S concordandum est cum ad¬
uersario : dum es cum illo in uia. Est enim
sermo dĩ aduersarius tuus: quamdiu cum illo
non concordas. Concordas aut̃. cum ceꝑitte

Expanded text:
a, justa, bona Judaeis ; sed reos eos potuit facere. Non data est lex quae posset vivificare , sed quae ostenderet peccata peccatori. Peccator enim oblitus erat se, nec videbat se; data est illi lex, ut videret se. Fecit reum lex; liberavit Lator legis: Lator enim legis Imperator est. Lex data est quae terreat et constringat in reatum; et non solvit lex a peccatis, sed ostendit peccata. Et forte sub ipsa lege positus, animadvertit iste in profundo quanta fecerit contra legem, et sic exclamavit dicens, «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit?» Est ergo lex misericordiae Dei, lex propitiationis Dei. Illa timoris fuit, est alia lex charitatis. Lex charitatis dat veniam peccatis, delet praeterita, admonet de futuris; in via non deserit comitem, comes fit ei quem ducit in via. Sed concordandum est cum adversario, dum es cum eo in via . Est enim sermo Dei adversarius tuus, quamdiu cum illo non concordas. Concordas autem, cum coeperit te
Abbreviated transcription (Latin):
sos sedet. suꝑ cherubin. suꝑ omĩa que ereut
non solum corporalia. s etiam sp̃ualia: donec
ad eum ueniat anima. donec ab illo liberetur
imago ipsus quod est homo. que in hos ꝓfiunde
tanquam assidins flucab eaaginta desi sisit
Et nisi renouetur &e reparetur a dõ qui ilam in¬
p̃ssit quando formauit hommnem. idoneus de¬
potuit homo ad casum suum : non est idone¬
ipse clamor non eum ꝑmittit multum in uno
eẽ. Ualde enim in ꝓfundo sunt. qui nec damit
de ꝓfundo. dicit scriptura. Reccator cum uene¬
rit in ꝓfundum maloꝵ: contempnit. lam ui¬
dece frs: quale ꝓfundum sit ubi contempintur
ds̃. Cum quisqͦ uiderit se quotidianis pecca¬
tis obrutum. acerius quib dam et molib qui¬
bdam iniquitatum premi: si dictum et ili
fuerit ut dm̃ roget. irridet. Quib modis:
Primo dicit. Si do displicerent facinora: ego¬
non uiuerem. Si curaret d̾s res humanas. ad
tunta scelera que feci non solum non iuuerẽ.

Expanded text:
sos sedet et super Cherubim, super omnia quae creavit, sos sedet et super Cherubim, super omnia quae creavit, non solum corporalia, sed etiam spiritualia; donec ad eum veniat anima, donec ab illo liberetur imago ipsius, quod est homo, quae in hoc profundo tanquam assiduis fluctibus exagitata, detrita est: et nisi renovetur et reparetur a Deo, qui illam impressit quando formavit hominem Idoneus potuit esse homo ad casum suum; non est idoneipse clamor non eum permittit multum in imo esse. Valde enim in profundo sunt, qui nec clamant de profundo. Dicit Scriptura: «Peccator, cum venerit in profundum malorum, contemnit» . Jam videte, fratres, quale profundum sit, ubi contemnitur Deus. Cum quisque viderit se quotidianis peccatis obrutum, acervis quibusdam et molibus quibusdam iniquitatum premi, si dictum illi fuerit ut Deum roget, irridet. Quibus modis? Primo dicit: Si Deo displicerent facinora, ego viverem? Si curaret Deus res humanas, ad tanta scelera quae feci, non solum viverem,