comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i quod se amisisse recolit. interius erubescit. suoq iudicio penitenda ũ
puntit . Qam tunc fleuit. quando in eum xp̃s respexit. Ende & psaln̾
Nespixit inqͥt. & cõmota ẽ & contremuit terra. Gressus dĩ sunt in corde
hominis interioris qua bona desideria surgunt. ut calcentur mala.
uando etgo ista incorde hominis fuint. serendum est tunc esse dm̃ per
gram cordi humano prȩsentem. Inde se tunc magis homo acuere
mens hominis iusti ex urra conpunctione rapiatur. su quadsfe
infirmata reuercatur. degustata lucis magnitudure illum nosse pos¬
se quiiam aliquid ex indegustauit. Sunt qui non exuera cordis con¬
punsstione sui accusatores fiunt. sed tantum adhoc fe esse peccatores
Ađ signant. ut exficta humilitate confessionis locum inutuiant.
⁊ eo unus quisq iustus esse incipit. ex quo sui accusator extiterit.
Multi aut̃ econtra semae ipsos peccatores fatentur. & tamen sema¬

Expanded text:
d quod se amisisse recolit, interius erubescit, suoque judicio poenitendo jam d quod se amisisse recolit, interius erubescit, suoque judicio poenitendo jam punit. Nam tunc Petrus flevit, quando in eum Christus respexit. Unde et Psalmista: « Respexit, inquit, et commota est, et contremuit terra . » Gressus Dei sunt in corde hominis interioris, qua bona desideria surgunt, ut calcentur mala. Quando ergo ista in corgratiam cordi humano praesentem; unde se tunc magis homo acuere mens hominis justi ex vera compunctione rapiatur, et qualiter infirmata revertatur degustatae lucis magnitudine, illum nosse posse qui jam aliquid exinde gustavit. 8. Sunt qui non ex vera cordis compunctione sui accuassignant, ut ex ficta humilitate confessionis, locum inveniant x eo unusquisque justus esse incMulti autem e contra semetipsos peccatores fatentur, et tamen semet
Abbreviated transcription (Latin):
Misericordiȩ
Abstinentiae
de danihel.
S ic & cȩtera facta priorum. quo labore. quo moderamine. qua ue intentione.
ud conpunctione generantur. uir sc̃s imitando considerat
cordatione peccati & timore iudicu. Illa est conuersis ꝑfecta c̃¬
punctionis affectio. quat om̃s ase carnalium desideriorum affectus¬
repellit. & intentionẽ suam toto mentis studio in dĩ contemplatione
defigit. Geminam esse conpunctionem. qua ꝓpter dm̃ anima cuiusq
decti afficitur. id est uł dum oꝑum suorum mala considerat: uł dum
desiderio aeternx uitar suspirat. Quattuor esse qualitates affectionũ.
quib menis iusti tedio salubri conpungitur. Hoc est memoria p̃teritoꝵ
facinorũ recordatio futurarum pęnarum: consideratio prregrinationis
suae inhuius uitȩ longinquitate. desiderium suꝑnę patre quatenꝰ
ad eam quantocius ualeat ꝑuenire. Quisq peecatorum memoria
an pungit᷑ ad lamenta. tunc dĩ se usitari sciat prȩsentia. A uando ex¬

Expanded text:
misericordiae bstinentiae de Daniele; sic et caetera facta priorum quo labore, quo moderamine, quave intentione, vel compunctione gerantur, vir sanctus imitando considerat.cordatione peccati et timore judicii. 2 Illa est conversis perfectior compunctionis affectio, quae omrefellit, et intentionem suam toto mentis studio in Dei contemplationem defigit. Geminam esse compunctionem, qua propter Deum anima cujusque electi afficitur: id est vel dum operum suorum mala considerat, vel dum desiderio aeternae vitae suspirat. Quatuor esse qualitates affectionum, quibus mens justitaedio salubri compungitur, hoc est memoria praeteritorum facinorum recordatione futurarum poenarum, consideratione peregrinationis suae in hujus vitae longinquitate, desiderio supernae patriae, quatenus ad eam quantocius valeat pervenire. Quisquis peccatorum memoria compungitur ad lamenta, tunc Dei servus se visitari sciat per praesentia, quando i
Abbreviated transcription (Latin):
ginis. Qui scm̃ uirum imitatur. quasi exemplar aliquot intuxetirꝰ
seseq in illo quasi in speculo perspicit. ut adiciat qđ d tesse uirtutis
agnoscit. Minus enĩ seipsum homo ex semaipso considerat. S ed
dum alterum intendit: id quod minus ẽ. luminis adicit. Perfee¬
torum est iam urrorum. non quem lib& scorum imitando. sed ipsam
ueritatem inturendo ad cuius imagurem facti sunt iusticiã oꝑare
oc indicat qđ scribitur. faciamus homuieni ad unaginẽ & simili¬
tudinem ntam. quia ipsam intelligendo imitatur diuinitatẽ. ad
cuius factus ẽ. similitudinem. Iste ergo tantus est ut non egeat
homine demonstratore iusticrȩ: sed ipsam contemplando imitetur
Exempla scõrum quib ardificatur homo. uarias confectare uir.¬

Expanded text:
ginis 10. Qui sanctum virum imitatur, quasi exemplar aliquod intuetur, ginis 10. Qui sanctum virum imitatur, quasi exemplar aliquod intuetur, seseque in illo, quasi in speculo, perspicit, ut adjiciat quod deesse virtutis agnoscit. Minus enim seipsum homo ex semetipso 207 considerat; sed dum alterum intendit, id quod minus est luminis adjicit. 11. Perfectorum est jam virorum non quemlibet sanctorum imitando, sed ipsam veritatem intuendo, ad cujus imaginem facti sunt, justitiam operari. Hoc indicat, quod scribitur: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , quia ipsam intelligendo imitatur divinitatem, ad cujus factus est similitudinem. Iste ergo tantus est, ut non egeat homine demonstratore justitiae, sed ipsam contemplando imitetur Exempla sanctorum, quibus aedificatur homo, varias faci
Abbreviated transcription (Latin):
nos ds̃ prȩceptis suis admoneat. & uitȩ scõrum boni oꝑis nobis ex¬
empla proponat: nulla ẽ. iam de reatu excusatio. quia & bex dĩ pruilst
tima ꝓuocant. Et si prauorum fepe fecuti sumus exempla cur n̾
imitemur scõrum digna & dõ placita facta: Et si apti fuimus imi¬
tari iniquos in malum: cur pigri sumus imitari iustos in bonumꝰ
Orandus est ds̃. ut uirtutes quas sc̃is prȩparauit ad coronam. nobis ad
ꝑfectum sint positȩ : non ad penani Profictent aut̃ ad ꝑfectũ nr̃m
si tot exempla uoluerimus imitari uittutum. Certe si ea potius
auersati quam imitati fuerimus. ad dampnationem nr̃am erunt. qͥ
ea legendo implere negleximus. Multi uitam scõrum imitantur.
& de morib alterius effigiem uirtutis sumunt. tamquã si imago
quȩlib& intendatur. & de eius similitudine specres picta formetur
S icq sit utad imaginem similis sit ilbe. qui ad similitudinẽ uiuit i ma¬

Expanded text:
nos Deus praeceptis suis admoneat, et vitae sanctorum boni operis nobis exnos Deus praeceptis suis admoneat, et vitae sanctorum boni operis nobis exempla proponat, nulla est jam de reatu excusatio, quia et lex Dei aures nintima provocant. 7. Et si pravorum saepe secuti sumus exempla, cur non imitemur sanctorum digna, et Deo placita facta? et si apti fuimus imitari iniquos in malum, cur pigri sumus imitari justos in bonum? 8. Orandus est Deus, ut virtutes quas sanctis praeparavit ad coronam, nobis ad profectum sint positae, non ad poenam. Proficient autem ad profectum nostrum, si tot exempla voluerimus imitari virtutum. Certe si ea potius aversati quam imitati fuerimus, ad damnationem nostram erunt, qui ea legendo implere negleximus. 9. Multi vitam sanctorum imitantur, et de moribus alterius effigiem virtutis sumunt, tanquam si imago quaelibet intendatur, et de ejus similitudine species picta formetur; sicque fit ad imaginem similis ille qui ad similitudinem vivit ima
Abbreviated transcription (Latin):
d conuersionẽ seu correptionem mortalium. multũ prosunt
ad melius: sed proponunt sibi exempla malorum. quae ad suorum moꝵ
ꝑuersitatem utantur inpeius. Obhanc utilitatem scribuntur scõri
ruinȩ & reparationes. ut spem faciant saluti humanx: ne quisquar
post lapsum penitendo desper& ueniam. dum conspicit scõrum reparato¬
tem fuisse & iam post ruinam. Sciant flagitio dediti. ad quã utilitai
eorum exempla proponantur scõrum: scilic& ut aut sint quos imto¬
tur ad reparationẽ : aut certe ex eorũ conparatiore durius do in o¬
bȩdientia puniantur. Propterea uirtutes scõrum ad exemplũ nr̃m
ds̃ proposuit. ut quanto de imitatione corum conferri possint nobis
iusticiȩ prȩmia: tanto de ꝑseuerantia mali sint grauiora tormenta
Si eñi ad boni incitamentum diuina quib ad moneremur prȩcepta di¬
essent: prolege nobis scõrum exempla sufficerent. At contra dum &

Expanded text:
d conversacione seu correptione mortalium multo prosint d conversacione seu correptione mortalium multo prosint ad melius; sed proponunt sibi exempla malorum, quibus ad suorum morum perversitatem utantur in pejus. 3. Ob hanc utilitatem scribuntur sanctorum ruinae et reparationes, ut spem faciant salutis humanae, ne quisquam post lapsum 206 poenitendo desperet veniam, dum conspicit sanctorum reparationem fuisse etiam post ruinam. 4. Sciant flagitio dediti ad quam utilitatem eorum exempla proponantur sanctorum, scilicet, ut aut sint quos imitentur ad reparationem, aut certe ex eorum comparatione durius de inobedientia puniantur. 5. Propterea virtutes sanctorum ad exemplum nostrum Deus proposuit, ut quanto de imitatione eorum conferri possunt nobis justitiae praemia, tanto de perseverantia mali sint graviora tormenta. 6. Si enim ad boni incitamentum divina, quibus admonemur, praecepta deessent, pro lege nobis sanctorum exempla sufficerent. At contra, dum et
Abbreviated transcription (Latin):
duri itintris labores & inchoant & consũmant. Quidã primo con¬
uersionis calore ad uirtutes fese accingunt. Accedente uero pro¬
gressu. dum in moderate terrenis reb in cumbunt. puluere infimi
appetitus obscurantur. Unde & dñs de bonis seminib dicit. Quod
aut̃ in spinis cecidit. hi sunt qui audiunt uerbum dĩ. & sollicitu¬
dine scłi uł fallacia diuitiarum suffocant uerbum̃. & sure frus¬
tu efficitur. Nuꝑ conuersi. nequaquam debent uicuris exterioribus
prouehi. Nam simplicentur confestini quasi plantata arbuscula.
& nec dum radice prȩfixa concutiuntur pariter & arescunt. Ea
l& unterdum conuersis pro animȩ salute mutatio loci. Plerumq eñi
dum mutatur locus: nutatur & mentis affectus. Et ongruum ẽ. erũ
inde &iam corporaliter auelli. ubi quiq in lecrbris deseruiunt.
ani locus ubi piauȩ quisq uixit. hoc in aspectu mentis opponit.

Expanded text:
duri itineris labores et inchoant et consummant. 5. Quidam primo conduri itineris labores et inchoant et consummant. 5. Quidam primo conversionis calore ad virtutes sese accingunt, accedente vero progressu, dum immoderate terrenis rebus incumbunt, pulvere infimi appetitus obscurantur; unde et Dominus de bonis seminibus dicit: Quod autem cecidit in spinis, hi sunt qui 205 audiunt verbum Dei , et sollicitudine saeculi, vel fallacia divitiarum suffocant verbum, et sine fructu efficitur. 6. Nuper conversi nequaquam debent in curis exterioribus provehi. Nam si implicentur, confestim, quasi plantata arbuscula, et necdum radice praefixa, concutiuntur pariter et arescunt. 7. Valet interdum conversis pro animae salute mutatio loci. Plerumque enim, dum mutatur locus, mutatur et mentis affectus. Congruum est enim inde etiam corporaliter avelli, ubi quisque illecebris deservivit; nam locus ubi prave quisque vixit, hoc in aspectu mentis opponit
Abbreviated transcription (Latin):
epidus in conuersione otiosa uerba & uanas cogitationes. noxias esse ũ
onspicit. Quod si a torpore mentis euigilauerit. ea quar leuia existima.¬
bat. confestimi quasi horrenda atq atrocia ꝑtimescit. Fraus & desidia
quotiens ꝑ torporem languide ea quȩ dĩ sunt oꝑamur. Om̃is ars
scli huius strenuos amatores hab&. & ad exsequendum ꝓmptissimos
& hoc proinde fit: quia prȩsente᷑ hab& oꝑis sui remunerationem.
Ars ũo diuini timoris. plerosq hab& sectatores languidos: tepidos.
pigritiȩ inercia congelatos. Sed hoc ꝓ inde fit: qđ laboꝵ eorum non
ꝓ prȩsenti. sed ꝓfutura remuneratione differtur. Idõq dum eoꝵ
laborem mercedis retributio non statim consequit᷑. spe pęne dissolu.¬
ta languescunt. Unde & magna illorum gła prȩdicatur. qui bonȩ
conuersionis principia augmento solidiore consũmant. atq eo ad
ꝓmerendam recributionem clariores prȩparantur. quo firmius

Expanded text:
Tepidus in conversione otiosa verba et vanas cogitationes noxias esse non Tepidus in conversione otiosa verba et vanas cogitationes noxias esse non conspicit; quod si a torpore mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat confestim, quasi horrenda atque atrocia pertimescit. 3. Fraus et desidia quoties per torporem languide ea quae Dei sunt operamur. 4. Omnis ars saeculi hujus strenuos amatores habet, et ad exsequendum promptissimos; et hoc proinde fit, quia praesentem habet operis sui remunerationem. Ars vero divini timoris plerosque habet sectatores languidos, tepidos, pigritiae inertia congelatos; sed hoc proinde, quod labor eorum non pro praesenti, sed pro futura remuneratione differtur. Ideoque dum eorum laborem mercedis retributio non statim consequitur, spe pene dissoluta languescunt. Unde et magna illorum gloria praeparatur, qui bonae conversionis vitae principia augmento solidiore consummant, atque eo ad promerendam retributionem clariores praeparantur, quo firmius
Abbreviated transcription (Latin):
sustinent. quod tamen ad dampnationem non toletan sed adpro¬
bationen. scilic& ut semꝑ habeant ꝓ excuttenda inertia hostem
cui resistant. dum modo non consentiant. Unde & nouerint senu
dĩ se cciam apeccatis iam esfe mundatos. fed tamen cogitationum
turpiũ. adbuc interpellatione pulsari Ante conuersionẽ p̃cedit
turba peccatorum. post conuersionem sequitur turba tẽptationũ
Illa se obiciunt ne ad dm̃ conuertamur: ista se ingerunt ne libis
cordis oculis dm̃ cernamus. Utriusq tumultus in solentiã nobis
gignit. intentionemq nram fepe fraude multimoda interclu¬
dit. Utile est dĩ seruo. post conuersionem temptati. quatenus ⁊
corpore neglegentie sollicitantib uitus. ad uirtutes animum per
ultos remissa conuersio in pristinos errores reducit. ac iuuendi te¬
pore resoluit. Horum ergo exempla quisq conuersus euita: ne
dum timorem dĩ atepore incipis. rursus mundanis errorib in mergaris.

Expanded text:
sustinent, quod tamen ad damnationem non tolerant, sed ad prosustinent, quod tamen ad damnationem non tolerant, sed ad probationem, scilicet ut semper habeant pro excutienda inertia hostem, cui resistant, dummodo non consentiant. Unde et noverint servi Dei se etiam a peccatis jam esse mundatos, sed tamen cogitationum turpium adhuc interpellatione pulsari. 5. Ante conversionem praecedit turba peccatorum, post conversionem sequitur turba tentationum. Illa se objiciunt, ne ad Deum convertamur; ista se ingerunt, ne liberis cordis oculis Deum cernamus: utriusque tumultus insolentiam nobis gignit, intentionemque nostram saepe fraude multimoda intercludit. 6. Utile est Dei servo post conversionem tentari, quatenus a torpore negligentiae, sollicitantibus vitiis, ad virtutes animum per Multos remissa conversio in pristinos errores reducit, ac vivendi tempore resolvit; horum ergo exempla quisque conversus evita, ne dum timorem Dei a torpore incipis, rursus mundanis erroribus immergaris. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
ab animo extirpac. Quis quis de teriori iam melior esse cepit ci¬
urat de acceptis extolli iuitutib ne grauius ꝑ uanã głam corruat
stimulos calcare cupiat & sũma uirtutum subire contendat. si
forte adhuc aliqua ad uersa de carnus molestiis tolerat non fia¬
gitur: quia dispensator bonorum nouit ad uersitatis reprimere
uitium. successione uirtutum. Tunc magis graui se quisq inpulsu
uitiorũ agnoscit. dum ad cognitionẽ dĩ accesferit : sicut populus
isrł graui onere ab egyptus prȩmitar. dum ꝑmoysen diuina illi
cognitio aꝑitur. Eitia enim ante conuersionem quasi pacẽ in hom¬
ue habent: quando autẽ expelluntur acriori iurtute consurgunt
Punt autẽ inimica conuerso: quȩ peccatori prospere blandiebant᷑.
Atq item fiunt blanda conuerso. quae peccatori aduersa extiterua.
Multos hab& conflictus dĩ seruus. ex recordatione oꝑum prȩterito¬
rum: multiq post conuersionem &iam nolentes motũ libidinis

Expanded text:
is ex deteriore jam melior esse coepit, caveat de acceptis extolli virtutibus, ne gravius per vanam gloriam corruat,stimulos calcare cupiat, et summa virtutum subire contendat, si forte adhuc aliqua adversa de carnis molestiis tolerat, non frangatur, quia dispensator bonorum novit adversitates reprimere vitiorum successione virtutum. 2. Tunc magis gravari se quisque impulsu vitiorum agnoscit, dum ad cognitionem Dei accesserit, sicut populus Israel graviori onere ab Aegyptiis premitur, dum per Moysen divina illi cognitio aperitur . 3. Vitia enim ante conversionem quasi pacem in homine habent, quando autem expelluntur, acriori virtute consurgunt. Fiunt autem inimica converso, quae peccatori prospere blandiebantur; atque item fiunt blanda converso, quae peccatori adversa exstiterunt. 4. Multos habet conflictus Dei servus ex recordatione operum praeteritorum; multique post conversionem etiam nolentes motum libidinis
Abbreviated transcription (Latin):
quando conuertitur: borius ad malum aliquando reflectitur. Nult
esse bonꝰ.
Alius nec uult. nec ei datur. ut sit bonus. Iste nas.¬
citur
inerrore & moritur. Ille in bono quo cepit. usq in
inbono iustus. nec prȩual&. Uult nocere malus & ual&. Iste
uult dõ uacare & sdo inpeditur. Ille negotus inplicari cupit nec ꝑficioꝰ
Dominat᷑ malus bono: bonus dampnaturꝰ ꝓ impio: impius honoratur ꝓ
iusto. Et in hac tanta obscuritate non ual& homo diuinam prescrutarẽ
lispositionem .&. occultum prȩdestinationis ꝑ pendere ordinem

Expanded text:
quando convertitur, bonus ad malum aliquando reflectitur. Vult quando convertitur, bonus ad malum aliquando reflectitur. Vult esse bonus; alius nec vult, nec datur ei ut sit bonus. Iste nascitur in errore, et moritur; ille in bono quo coepit, usque in in bono justus, nec praevalet; vult nocere malus, et valet. Iste vult Deo vacare, et saeculo impeditur; ille negotiis implicari cupit, nec perficit. 6. Dominatur malus bono, bonus damnatur pro impio, impius honoratur pro justo. Et in hac tanta obscuritate non valet homo divinam perscrutari dispositionem, et occultum praedestinationis perpendere
Abbreviated transcription (Latin):
emina est prȩdestinatio. sure electorum ad requiem. siue reꝓ.¬
botum ad mortẽ. Utraq diuino agitur iudicio. ut semꝑ elec¬
tos suꝑna & interiora sequi faciat. semꝑ q. reprobos infima & ex¬
itriora delectentur: deserendo ꝑmittant. Picut ignorat homo ter¬
minum lucis & teuebrarum. uł utriusq rei quis finis sit: ita ple.¬
nius nescit quis ante suum finẽ luce iustierȩ preueniatur. uł
quis peccatorũ tenebris usq in suum terminũ obscuretur: aut
quis post lapsum tenebrarum. conuersus resurgat adlucem:
Cuncta nunc dõ patent homini uõ latent. Quanius iustorum
conuersatio in hac uita ꝓbabilis sit. incertum tamen hominib esse ad
quem sint finẽ prȩdistinati sed om̃ia reseruari futuro examini.
Mira dispositio est suꝑuȩ dis tributionis. ꝑ quam hic iustus amplius
iustificatur. Impus amplius sordidatur. Malus adbonum ali.¬

Expanded text:
aedestinatione. 1. Gemina est praedestinatio, sive electorum ad requiem, sive repraedestinatione. 1. Gemina est praedestinatio, sive electorum ad requiem, sive reproborum ad mortem. Utraque divino agitur judicio, ut semper elecsuperna et interiora sequi faciat, semperque reprobos ut infimis et exterioribus delectentur deserendo permittat. 2. Sicut ignorat homo terminum lucis et tenebrarum, vel utriusque rei quis finis sit, ita plenius nescit quis ante suum finem luce justitiae praeveniatur, vel quis peccatorum tenebris usque in suum terminum obscuretur, aut quis post lapsum tenebrarum conversus resurgat ad lucem. Cuncta haec Deo patent, homini vero latent. 3. Quamvis justorum conversatio in hac vita probabilis sit, incertum tamen hominibus esse ad quem sint finem praedestinati, sed omnia reservari futuro examini 4. Mira dispositio est supernae distributionis, per quam hic justus amplius justificatur, impius amplius sordidatur ; malus ad bonum ali
Abbreviated transcription (Latin):
amus Nam quod sapientes simus. qđ diuites. qđ potentes existimus. ñ
ilterius sed potius diuino munere sumus. Utamur ergo optine di¬
uina beneficia. quatinus & dm̃ non pęniteat dedisse: & nobis acce¬
pisse sit utile. Auferit as̃ dr̃ homini donum aliqđ. qđ homo non
habuit. id ẽ. qđ accipere non meruit. Sic & obdutate ds dicitur
hominem. non cius faciendo duritiam. fed non auferendo eam. quam
sbi ipse nutrunt. Non aliter & obexcate dicitur quosdam ds̃. non
ut in eis candem ipse cȩcitatem faciat. sed quod pro eorum inutilibus
meritis. ocitatẽ eorum ipse non auferat. Plerisq dĩ dona dantur.
ꝑstutrantia uero doniñdat᷑. Et inde est qđ quidam principia habeaꝰs
conuersationis bone: fine uõ malo clauduntur. E lectiuo accipi¬
unt & conuersationis donum: accipiunt & ꝑseuerantiã doni. Ea
ergo causa ẽ. quod quidam & bene incipiunt: & bene finiunt:

Expanded text:
cimus. Nam quod sapientes sumus, quod potentes existimus, non cimus. Nam quod sapientes sumus, quod potentes existimus, non alterius, sed potius divino munere sumus. Utamur ergo optime divinis beneficiis, quatenus et Deum non poeniteat dedisse, et nobis accepisse sit utile. 13. Auferre Deus dicitur homini donum aliquod, quod homo non habuit, id est, quod accipere non meruit. Sicut et obdurare dicitur Deus hominem, non ejus faciendo duritiam, sed non auferendo eam quam sibi ipse nutrivit. Non aliter et obcaecare dicitur quosdam Deus, non ut in eis eamdem ipse caecitatem faciat, sed quod pro eorum inutilibus meritis caecitatem eorum ab eis ipse non auferat. 14. Plerisque Dei dona dantur, perseverantia vero doni non datur. Et inde est, quod quidam principia habent conversionis bonae, fine vero malo clauduntur. Electi vero accipiunt et conversionis donum, et perseverantiam doni. Ea ergo causa est, quod quidam et bene incipiunt, et bene finiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dientiũ munere gratiarũ. Alii ista. alii uõ donantur illa nec
lantur ita haberes uni: ut non augeat alteni. Posse fieri non est du¬
bium. ut hi quos quidam iurtutum excellentia antecedunt. dĩ re¬
pentina p̾uenti gr̃a quosdam conpendio scitatis prȩueniant. Et
dum sint conuersione postremi: subito efficiuntur uirtutis cul¬
mue primi Sum qͥo q aliqđ donum accipit. non appetat amplius.
quam qđ meruit : ne dũ alterius menbri officium arripere tẽptat
id qđ meruit ꝑdat. Conturbat enim corporis ordinẽ totũ. qui
non suo contentus officio. subripit alienum Malidona idõ ua
dampnationẽ accipiunt. quia illa non addĩ laudem sed ad suam
uanitatẽ utuntur. Bona male utuntur. qui ea quȩ ado illis
donata sunt. in malos usus adsumunt: sicut ingenium. sicut cȩtera
u bona. Multis dĩ donis gaudemus. quae nos ab eo ꝑcepisse cognos¬

Expanded text:
dientium. 8. Munera gratiarum alii ista, alii vero donantur illa. Nec dientium. 8. Munera gratiarum alii ista, alii vero donantur illa. Nec dantur ita habere uni, ut non egeat alterius. 197 9. Posse fieri non est dubium ut hi quos quidam virtutum excellentia antecedunt, Dei repentina praeventi gratia, quosdam compendio sanctitatis praeveniant; et dum sint conversione postremi, subito efficiuntur virtutis culmine primi. 10. Dum quisque aliquod donum accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne, dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio subripit alienum. 11. Mali dona ideo ad damnationem accipiunt, quia non ad Dei laudem, sed ad suam vanitatem utuntur. Bonis male utuntur qui ea quae a Deo illis donata sunt in malos usus assumunt, sicut ingenium, sicut et caetera Dei dona. 12. Multis Dei donis gaudemus, quae nos ab eo percepisse cognos
Abbreviated transcription (Latin):
nio nento. ut salueris neo auxilio. Homuus meritũ suꝑna gratu
nori ut ueniat inuenit: sed postquã uenerit facit. atq ad indignam
nrentem ueniens. facit in ca meritũ qđ remunert. qui solum inu¬
nnerat quod puniros. Quid eñi ex se ille latro meruit qͥde infernifuo
& fraterno sanguine uenit cruentus. sed diuina gratia in crucs
mutatur. Pcuendum quod & nĩa sit uisticia. in his quȩ recte
agumus. & de dĩ gr̃a eo qđ eam mereamur. I ec enim & dantis di
& accipientis ẽ hominis. Sicut & panen nr̃m dicimꝰ. qu̾e tamen ã
dõ accipere postulamus. Spiritalis gratia non om̃ib distribuatur.
sed tantumm̃ electis donatur. Non enim om̃ium ẽ. fides. quam lica
& si plurimi suscipiunt. opus tamen fidei non consequunt᷑. In diui.¬
sione donorum diuersi ꝑcipiunt diuersa dĩ munera: non tamen con¬
ceduntur uni om̃ia. ut scit om̃ia ꝓhunulitatis studio: qđ alter admi¬
retur in altero. Nam qđ in elechiele animalium alae altere ad

Expanded text:
tuo merito; ut salveris, meo auxilio. 5. Hominis meritum superna gratia non ut veniat invenit, sed postquam venerit facit; atque ad indignam mentem veniens, facit in ea meritum, quod remuneret qui solum invenerat quod puniret. Quid enim ex se ille latro meruit, qui de faucibuset fraterno sanguine venit cruentus, sed divina gratia in cruce est mutatus. Sciendum quod et nostra sit justitia in his quae recte agimus; et Dei gratia, eo quod eam meet accipientis est hominis. Sicut et panem nostrum dicimus, quem tamen a Deo accipere postulamus. 6. Spiritualis gratia non omnibus distribuitur, sed tantummodo electis donatur. Non enim omnium est fides, quam quidem etsi plurimi suscipiunt, opus tamen fidei non consequuntur. 7. In divisione donorum diversi percipiunt diversa Dei munera; non tamen conceduntur uni omnia, ut sit pro humilitatis studio quod alter admiretur in altero. Nam quod in Ezechiele animalium alae altera ad
Abbreviated transcription (Latin):
mente uere ut dñm formidabamꝰ. Frimordia conutrsotũ blandis resor¬
di sunt modis: ne si ab asperitate incipiant. exterriti ad priores
sus recurrant. Qui enim conuersum sine lenitate erudit. ex aspen¬
re potius quam corrigere nouit. E onuersus quisq antea ab opere
corrigendus ẽ. postea uõ a cogitatione: ut prius refren& prauum
actum. deinde appetitum ac delictum: ut quod iam in oꝑe nonq
pare : in cogitatione nequaquã ꝑduite. Om̃is noua coruersio. ad
pristinȩ uitae hab& cõmixtionem. prop̃t eanequaquam ea urcus

Expanded text:
mente vere ut Dominum formidabamus. 5. Primordia conversorum blandis refovmente vere ut Dominum formidabamus. 5. Primordia conversorum blandis refovenda sunt modis, ne si ab asperitate incipiant, exterriti ad priores lapsus recurrant. Qui enim conversum sine lenitate erudit, exasperare potius quam corrigere novit. 6. Conversus quisque antea ab opere corrigendus est, postea vero a cogitatione, ut prius refrenet pravum actum, deinde appetitum delictum, ut quod jam in opere non apparet, in cogitatione nequaquam perduret. 7. Omnis nova conversio adhuc pristinae vita
Abbreviated transcription (Latin):
gessimus. & tunc mundata mentis acie. id quod quȩrimus contẽple¬
mus ut dum antea flendo peccati macula a nobis detergitur. mun¬
datis cordis oculis libere suꝑna inspiciantur. Ante necesse ẽ. ti.¬
more conuerti ad dm̃. ut metu futurarũ pęnarũ carnales in lece.¬
bre deuincantur. Deinde oporta abiecto timore: ad amorẽ uite
cternȩ transire. Perfecta enim caritas foras mittit timorẽ. Qui
aut̃ tima. penam habae. & non ẽ ꝑfectus: unde & apli. Non enimi¬
accepistis spm̃ seruitutis iterum intimore. fed accepistis spm̃ adop¬
tionis: ꝑ quem scilic& iam non peccati pȩna seruos conprimit. sed
amor iusticie liberos reddit. Neçesse est om̃i conuerso. ut post
timorẽ consurgere ad caritatem dĩ debeat quasi filius. nec semꝑ
sub timote iacrat quasi seruus. Tunc enim amore nt̃e conutr¬
onis ostendimus. si denuo ut patrẽ diligimus. quẽ prius seruili

Expanded text:
gessimus, et tunc munda mentis acie id quod 202 quaerimus contemplegessimus, et tunc munda mentis acie id quod 202 quaerimus contemplemur, ut dum antea flendo peccati a nobis caligo detergitur, mundatis cordis oculis libere superna inspiciantur. 3. Ante necesse est timore converti ad Deum, ut metu futurarum poenarum carnales illecebrae devincantur. Deinde oportet, abjecto timore, ad amorem vitae aeternae transire. Perfecta enim charitas foras mittit timorem ; qui autem timet, poenam habet, et non est perfectus. Unde et Apaccepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis ; per quem scilicet jam non peccati poena servos comprimit, sed amor justitiae liberos reddit. 4. Necesse est omni converso ut post timorem consurgere ad charitatem Dei debeat, quasi filius, nec semper sub timore jaceat, quasi servus. Tunc enim amorem nostrae conversionis ostendimus, si denuo ut patrem diligimus, quem prius servili
Abbreviated transcription (Latin):
antea elsitudie mundiali tumebant. postea ipsam elationẽ instu¬
dio humilitatis cõmutant. Quidam sunt qui iam secretim conuersi st̃.
quorum conuersio quia non procedit ad publicum. apud arstimationẽ
humanã quales fuerunt. tales adhuc esst putantur. Iam tamen indi
oculis surrexerunt. Item quidam adhuc humano uidicio state cernunt᷑
iam tamen in dĩ oculis cȩciderunt. Multi apud homines repbi sunt.
& apua dm̃ electi. Atq item multi apud homines lecti putantur
& apua dm̃ reprobi existunt: salomone dicente. Eidi inguit impi¬
os sepultos. qui cum aduiuerent in loco scõ erant. & laudabantur in
auitate quasi iustorum oꝑum. Nullus ergo se put& electun. ue
medietatis cum labore. ꝑfectionis cum requie. S ed tamen ple¬
Om̃is conuersus ante exfletu inchort peccatorũ. & sic transeat ad de¬
siderium suꝑnorum. Prius enim sunt lacrimis purganda uitia quȩ

Expanded text:
antea celsitudine mundiali tumebant, postea ipsam elationem in stuantea celsitudine mundiali tumebant, postea ipsam elationem in studio humilitatis commutant. 12. Quidam sunt qui jam secrete conversi sunt, quorum conversio, quia non procedit ad publicum, apud aestimationem humanam, quales fuerunt, tales adhuc esse putantur; jam tamen in Dei oculis surrexerunt. Item quidam adhuc humano judicio stare cernuntur; jam tamen in Dei oculis ceciderunt. 13. Multi apud homines reprobi sunt, et apud Deum electi; atque item multi apud homines electi putantur, et apud Deum reprobi existunt, Salomone dicente: Vidi, inquit, impios sepultos, qui cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabantur in civitate quasi justorum operum . Nullus ergo se putet electum, ne medietatis cum labore, perfectionis cum requie. Sed tamen ple. 2. Omnis conversus ante ex netu inchoet peccatorum, et sic transeat ad desiderium supernorum. Prius enim lacrymis purganda sunt vitia quae
Abbreviated transcription (Latin):
conuertantur. atq exinde magis erubescant: quod tamdiuexpee
expectati
sunt ut redirent. Nam nunc minis. nunc plagis. nimc
reuelationibus quosdam concutit. ut qui uoluntate conuer¬
ti despicunt. terrorib corrigantur. Pleriq ex sola mentis deuotioni
conuertuntur ad dm̃. Non nulli uõ coacti plagis conuertuntur qui
ex deuotione non conurrtebantur: uuxta capitulum psalmi dicentis.
In freno & camo maxillas corum constringes. qui uon adproximant adte.
Pleriq aut̃ dum deuotione non conuertunt᷑. plage stimulis feriunt᷑.
Qui tamen nec subuerbere c̃sentiunt. ut aliquatenus corrigantur: sicut
aegyͥptus qui & penas dedit. & emendare nequiuit. De talib eñi ait
propha. Percussisti eos. & non doluerunt: ad triuisti & rennutrunt acci¬
pere disciplinam. Nonnulli uiri sȩculares elatiorie mentis tumentes.
postinodum conuersi ad dm̃. religiosa sequunt᷑ obędientia xp̃m. Et qͥ

Expanded text:
convertantur, atque exinde magis erubescant, quod tandiu convertantur, atque exinde magis erubescant, quod tandiu exspectati sunt ut redirent. Nam nunc minis, nunc plagis, nunc revelationibus quosdam concutit, ut qui voluntate converti despiciunt, commoti terroribus corrigantur. 9. Plerique ex sola mentis devotione convertuntur ad Deum; nonnulli vero coacti plagis convertuntur, qui ex devotione non convertebantur, juxta capitulum psalmi dicentis: In freno et camo maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te . 10. Plerique autem, dum devotione non convertuntur, plagae 201 stimulis feriuntur; qui tamen nec sub verbere sentiunt, ut aliquatenus corrigantur, sicut Aegyptus, qui et poenas luit, et emendari nequivit. De talibus enim ait propheta: Percussisti eos, et non doluerunt; attrivisti eos, et renuerunt suscipere disciplinam 11. Nonnulli viri saeculares elatione mentis tumentes, postmodum conversi ad Deum, religiosa sequuntur obedientia Christum; et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. dum eam quisq sequi conuersus temptauerit: quia lux ñ intelli¬
gitur. nisi cũ uidetur. Iudicium qđ in hominis potestate consistit. con¬
uersionis ẽ. gr̃a. ꝑ quam nosm& ipsos iudicanius: quando flentes mala nr̃a
punimus. & bono qđ ex dõ nobis ẽ. solidiuis inheremus. Tnꝑtitus descri¬
bitur esse unius cuiusq conutersi profectus: id ẽ. primũ corrigendi amu¬
lo. scđm faciendi bonum: tercium constquendi boni oꝑis pręmium. Nam
qđ ait ꝓpħã. solue fasciculos deprimentes. mali est emendacio. Qđ ueto
adiecit. ftange esurienti panem tuum. oꝑis boni ẽ. actio. In eo ũo quod
subiungit. tunc erump& matutinum lumen tuũ: operis boni ẽ retri¬
butio. Eirgo non ꝓficit facete bonũ. nisi correctum furrit malum
Nec poterit quisquam ad contemplationẽ dĩ ꝓfictie: nisi se prius. an bonis
studuerit actibus exercere. Multis modis terr& as̃ homines ut uł sero

Expanded text:
tiam, dum eam quisque sequi conversus tentaverit, quia lux non intellitiam, dum eam quisque sequi conversus tentaverit, quia lux non intelligitur, nisi cum videtur. 6. Judicium quod in hominis potestate consistit conversionis est gratia, per quam nosmetipsos judicamus, quando flentes mala nostra punimus, et bono quod ex Deo nobis est solidius inhaeremus. 7. Tripertitus describitur esse uniuscujusque conversi profectus, id est, primus, corrigendi a malo; secundus, faciendi bonum, tertius, consequendi boni operis praemium. Nam quod ait propheta: Solve fasciculos deprimentes , mali est emendatio: Quod vero adjecit: Frange esurienti panem tuum, operis boni est actio. In eo vero quod subjungit: Tunc erumpet matutinum lumen tuum, operis boni est retributio. Ergo non proficit facere bonum, nisi correctum fuerit malum. Non poterit quisquam ad contemplationem Dei proficere, nisi se prius in bonis studuerit actibus exercere. 8. Multis modis terret Deus homines, ut vel sero
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerantib datur: sicut scriptum. ẽ. Qui ꝑseuerauerit usq in finem
hic saluus ent. Tunc eni placoe dõ nr̃a conuersatio. quando bonũ qđ indi¬
amur. ꝑseutranti fuit complemus. Nam sicut scriptum ẽ. ux his qui sus¬
tinentiam ꝑdiderunt: id est opus bonum non consũmautrunt. Indulgen¬
tiant peccatorũ. screndum ubi. quando. uł qualib datur. Ubi quippe
nisi uitra ȩcclãm catholicam: Quando. nisi ante uenturi exitus diem
Quia ecce nunc tempus acceptabile. ecce nunc dies salutis. Qualib nis
conuersis. qui ꝑ humilitatẽ ad paruulorum transeunt imitationem.
Dequib dicitur. talium est regnum cȩlorum. Nemo ꝑpendere potest.
quanti sit ponderis in iusticia. uł quanti fulgoris radio iusticia clareat:
nisi quis prius toto mentis nisu conuritat᷑ ad dm̃. quatenus ipso lumine
quo in lustratur & suam fȩditatem agnoscat. & lumen qđ cȩco corde nͥ
inturbatur intelligat. Tunc aut̃ in extinguibilem intelligi posse iusti¬

Expanded text:
icut scriptum est: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit 2. Tunc enim placet Deo nostra conversio, quando bonum, quod inchoamus, perseveranti fine complemus Nam sicut scriptum est: Vae his qui sustinentiam perdiderunt, id est, opus bonum non consummaverunt . 3. Indulgentia peccatorum, sciendum, ubi, quando, vel qualibus datur. Ubi quippe? nisi intra Ecclesiam catholicam? Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Qualibus, nisi conversis, qui per humilitatem 200 ad parvulorum transeunt imitationem? de quibus dicitur: Talium est enim regnum coelorum . 4. Nemo perpendere potest quanti sit ponderis in justitia, vel quanti fulgoris radio justitia clareat, nisi qui prius toto mentis nisu convertatur ad Deum, quatenus ipso lumine quo illustratur et suam foeditatem agnoscat, et lumen quod caeco corde non intuebatur intelligat. 5. Tunc autem inattingibilem intelligi posse divinam justi
Abbreviated transcription (Latin):
supplici in se uitia reprimit. quamuis non expleat opus peccati.
uuit tamen in eo uoluntas peccandi. dol&q sibi. ẽe. inlicitũ. quod
lex ꝓhibere dinoscitur. Ille ergo mercedẽ boni oꝑis ꝑcipit. qͥ aman¬
do iusticiam facit: non his qui eam solo nirtu pęnarũ inuitus custo.¬
dit. Quidam & diligunt peccatum & faciunt: quidam diligunt tantũ. & non
iciunt. Pleriq uero faciunt tantum. & non diligunt. Nonnulli peccatum

Expanded text:
supplicii in se vitia reprimit, quamvis non expleat opus peccati, supplicii in se vitia reprimit, quamvis non expleat opus peccati, vivit tamen in eo voluntas peccandi; doletque sibi illicitum, quod lex prohibere dignoscitur. Ille ergo mercedem boni operis percipit qui amando justitiam facit; non is qui eam solo metu poenarum invitus custodit. 2. Quidam et diligunt peccatum, et faciunt; quidam diligunt tantum, et non faciunt, plerique vero faciunt tantum, et non diligunt. Nonnulli peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
isaias dicit: & peccata sua quasi sodoma prȩdicauerunt. nec absconde¬
runt. Multi enim publice deliquentes sine ullo pudore sua fla¬
gitia prȩdicant. nec ulla utuntur sceleris uerecundia. Quȩdã enĩ
iam iusticiȩ portio est iniquitatẽ suam homurẽ abscondere & in se¬
m&e ipso de peccatis proprus crubescere. Peccatum ꝑpetrare crimen
ẽ. peccatũ prȩdicate clamor ẽ. Ne quo & iam dicit apłs. Et clamor
auferat᷑ auobis cum om̃i malitia. idẽ cum ipsis peccatis. Ex eo ipso
quo quisq peccatum quod agit abscondit. iuditii iam esse iNditrũ.
quia non erubescitur. nisi de conscientiȩ reatu. Ergo & hoc ipsum
liud est non peccare amore dibectionis dĩ aliud IAMore:¬
timore supplicu. Qui enim amore caritatis dĩ non peccat hor¬
escit om̃e malum amplectendo iusticie bonum. Nec cũ delectat
peccatum. & iã si sceleris inpinitas ꝓmittatur. Qui uero sola pęna

Expanded text:
Isaias dicit: Et peccata sua, quasi Sodoma, praedicaverunt, nec abscondeIsaias dicit: Et peccata sua, quasi Sodoma, praedicaverunt, nec absconderunt . 2. Multi enim publice delinquentes, sine ullo pudore sua flagitia praedicant, nec ulla utuntur sceleris verecundia. 3. Quaedam enim jam justitiae portio est iniquitatem suam 220 hominem abscondere, et in semetipso de peccatis propriis erubescere. 4. Peccatum perpetrare crimen est, peccatum praedicare clamor est, de quo etiam dicit Apostolus: Et clamor auferatur a vobis cum omni malitia , id est, cum ipsis peccatis. 5. Ex eo ipso quo quisque peccatum quod agit abscondit, judicii jam est indicium, quia non erubescitur, nisi de conscientiae reatu. Ergo ex hoc ipso  De peccati amore. 1. Aliud est non peccare amore dilectionis Dei, aliud timore supplicii. Qui enim amore charitatis Dei non peccat, horrescit omne malum, amplectendo justitiae bonum; nec eum delectat peccatum, etiam si sceleris impunitas promittatur. Qui vero poena sola
Abbreviated transcription (Latin):
iuditio. Punienda peccatorum pęna. ipsa uocatur induratio: ueni¬
ens de diuina iusticia. Hinc est quod ait propha. Indurasti cor nr̃m. ne
timeremus te Neq enim dum quicumq iusti sunt adõ inpellunt᷑ ut mal
prȩcesserint. ut iusto iuditio eius mereantur indeterius ire. ¶alia quippo
Vnde & propħa: ecce inquit tu iratus es. & nos peccauimus. in ipsis fuimus
semꝑ. Tamquam si dicer& Iuia semꝑ in peccatis sumus. iratus es: ut dea¬
rius peccaremus. Quid enim sit irã dĩ mereri. quid uõ ꝓuocate. prudens
lector deba scire. Grauior nanq ẽ. ira quȩ ptouocatur quã ea quȩ me.¬
retur. Nam mercmur quando ignorando peccamus: prouocamus: qͥndo
scimus bonum facere tec uolumus. Nunc iram dĩ dum uiuimus uitate
possumus. Cimeamus ergo nȩ uehementer in illo iuditio seutire possio.
aioris est culpe manifeste quam occulte peccare. Du pliciter
enim reus ẽ. qui aꝑte delinquit. quia & agit & docoe. De talib:

Expanded text:
tium peccatorum poena ipsa vocatur induratio veniens de divina justitia. Hinc est quod ait propheta: Indurasti cor nostrum, ne timeremus te ; neque enim dum quicunque justi sunt, a Deo impelluntur, ut mali praecesserint, ut justo judicio ejus mereantur in deterius ire. Talia quippe Unde et propheta: Ecce, inquit, tu iratus es, et nos peccavimus, in ipsis fuimus semper ; tanquam si diceret: Quia semper in peccatis fuimus, iratus es, ut deterius peccaremus. 7. Quid enim sit iram Dei mereri, quid vero provocare, prudens lector scire debet. Gravior est namque ira quae provocatur quam ea quae meretur. Nam meremur, quando ignorando peccamus; provocamus, quando scimus bonum facere, nec volumus. 8. Nunc iram Dei, dum vivimus, vitare possumus. Timeamus ergo ne, veniente illo Majoris est culpae manifeste quam occulte peccare. Dupliciter enim reus est qui aperte delinquit, quia et agit et docet. De talibus
Abbreviated transcription (Latin):
rescit enĩ delicti cumulum. iuxta ordinem meritorũ. Et sepe quod in¬
xperimento minorum peccatorum maiora committunt᷑ peccatã.
ut durius feriantur ꝓmagnis scelerib qui de paruis corrigi nolurruq̃
Iudicio autem diuino in reatu nequiore labuntur. qui distringere sua
facta nunora contempnunt. Multi crimine corruunt in crimen
qui dĩ cognitionem habentes timorem eius negligunt. & qui noue
catum. alterius peccati causa ẽ. Quod cum cõmittitur aliud ex ipso
quasi sua soboles oritur. sicut fieri sol& nasci libidinem ex nimia uentris
ingluuie. Pęna uero peccati. peccatum admittitur.: quando ꝓmerito
cuiusq peccati dõ deferente in aliud peccatum itur deterius: de quo
mplius qui admiferit sordidetur. Ergo prȩcedens peccatum causa
est sequentis peccati. Sequens uero peccatum: pęna est prȩcedentis
delicti. Prȩcedentia itaq peccata sequentium sunt criminum causa.

Expanded text:
Crescit enim delicti cumulus juxta ordinem meritorum, et saepe quod miCrescit enim delicti cumulus juxta ordinem meritorum, et saepe quod mius peccatis. 1. Experimento minorum peccatorum majora committi peccata, ut durius feriantur pro magnis sceleribus, qui de parvis corrigi noluerunt. Judicio autem divino in reatum nequiorem labuntur qui distringere minora sua facta contemnunt. 2. Multi a crimine in crimen corruunt, qui Dei cognitionem habentes, timcatum alterius peccati causa est, quod cum committitur, aliud ex ipso quasi sua soboles oritur, sicut fieri solet nasci libidinem ex nimia ventris ingluvie. Poena vero peccati peccatum admittitur, quando pro merito cujusque peccati Deo deserente, in aliud peccatum itur deterius, de quo amplius qui admiserit sordidetur. Ergo praecedens peccatum causa est sequentis peccati, sequens vero peccatum poena est praecedentis delicti. Praecedentia itaque peccata sequentium sunt criminum causa,
Abbreviated transcription (Latin):
ad testante qui dicit. Si dixerimus quia peecatum non habemus ipsi nos
seducimus: & ueritas in nobis non est. Quȩdam sunt facta similia pec¬
cati. sed si bono animo fiant. non sunt peccata: ut pote potestas sinon
ulciscendi cupiditate. sed magis corrigendi studio ulciscatur in reum. Itẽ
sunt peccata leuia. quȩ ab incipientib cotidiana satis factione purgan
Auȩ tamen aꝑfectis uiris uelut magna crimina euitantur. Quid
aut̃ homines de magnis scelerib agere debent. quando & iam ꝑfecti
leuia quȩq delicta quasi grauissima lugent.: Non solum grauia.
sed leuia sunt cauenda peccata. Multa onim leuia unum grande
efficiunt. sicut solent paruis & minimis guitis in mensa flumina cres¬
cere. Innumerositas enim inunum coacta. ex undantẽ efficit copian
Peccata quȩ incipientib leuia sunt ꝑfectis uiris grauia deputantur.
Canto enĩ magis cognoscitor esse peccatum: quanto maior qui peccat habet.

Expanded text:
qui ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est . 2. Quaedam sunt facta peccatis similia; sed si bono animo fiant, non sunt peccata, ut puta, potestas, si non se ulciscendi cupiditate, sed magis corrigendi studio ulciscatur in reum. 3. Item sunt peccata levia quae ab incipientibus quotidiana satisfactione purgantur, quae tamen a perfectis viris, velut magna crimina evitantur. Quid autem homines peccatores de magnis sceleribus agere debent, quando etiam perfecti levia quaeque delicta, quasi gravissima, lugent? 4. Non solum gravia, sed et levia sunt cavenda peccata. 218 Multa enim levia unum grande efficiunt, sicut solent de parvis et minutis guttis immensa flumina crescere. Numerositas enim in unum coacta exundantem efficit copiam. 5. Peccata, quae incipientibus levia sunt, perfectis viris gravia deputantur. 6. Tanto enim majus cognoscitur esse peccatum, quanto major qui peccat habetur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. consesio & magiuficentia opus cius : Ab ilio eñi nobis om̃ia bon
potest quisquam. std adño corrigi. Non enim quicquã honi habet ꝓpũ
bomo cauus uia non est eiꝰ testante propbã. scio dit̃o. quiu none. ħ om̃

Expanded text:
dicitur: Confessio et magnificentia opus ejus ? Ab illo enim nobis omnia bona, dicitur: Confessio et magnificentia opus ejus ? Ab illo enim nobis omnia bona, potest quisquam, sed a Domino corrigi. Non enim quidquam boni habet proprium homo, cujus via non est ejus, testante propheta: Scio, Domine, quia non est hom
Abbreviated transcription (Latin):
auitus sepatari disponunt. sed pondere uitiorum grauati. rursus ad
ea uitia quȩ optant relinguere reuoluuntur. SBTSꝑe:
ui male agere non desistunt. uana spe indulgentiam de dĩ pre.¬
tato requirunt. quam recte quȩrerent: si ab actione praua ces
as ꝑseueranter pecotnius: neq quia iuste peccata distringit. ueniam
desperemus. Sed utriq perioulo euitato & amalo declinemus: & de
pietate dĩ ueniam speremus. Oñis quippe iustus spe & fortitu¬
dine nit&: quia nunc illum ad gaudium spes erigit. nc̃ ad for¬
nterdum peccantib nobis sua ds̃ dona non retrabie ut ad spem
diuine ꝓpitiationis mens humana consurgat. Nam non potest
conuersum sꝑnere. qũe peccantem suis beneficus ꝓuoeat ad se
redite. Et onfessioneni hominis non esse humatiȩ uirtutis. Nã
si confessionem boni oꝑis non in nobis ds̃ oꝑatur. cur ꝑ pro phãm¬

Expanded text:
vitia superare disponunt; sed pondere vitiorum gravati, rursus ad vitia superare disponunt; sed pondere vitiorum gravati, rursus ad ea vitia quae optant relinquere revolvuntur. 195 CAPUT IV. De spe. 1. Qui male agere non desistunt, vana spe indulgentiam de Dei pietate requirunt; quam recte quaererent, si ab actione prava cessromittit Deus, perseveranter peccemus; neque quia juste peccata distringit, veniam desperemus; sed utroque periculo evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. Omnis quippe justus spe et formidine nitet, quia nunc illum ad gaudium spes erigit, nunc ad forDe gratia. 1. Interdum peccantibus nobis sua Deus dona non retrahit, ut ad spem divinae propitiationis mens humana consurgat. Nam non potest conversum spernere, quem peccantem suis beneficiis provocat ad se redire. 2. Confessionem hominis non esse humanae virtutis. Nam si confessionem boni operis non in nobis Deus operatur, cur per prophet
Abbreviated transcription (Latin):
to dĩ. morti conparatur : dicente salomone. Ualida eꝰ. ut mors
dilectio. Id circo quia sicut mors uiolent̃ sepatat animã acorpore. ita
& dilectio dĩ uolenter segregat hominẽ amundano & carnali amore.
Qui dĩ prȩcepta contempnit. dm̃ non diligit. Neq en̾i regẽ diligi.¬
tatis. & quanto sequisq subtrahit mundo. tanto opus ẽ. ut se ad soci&
bonorũ consortio. Earitas indilectione dĩ & ꝓximi constat. Peruat
aut̃ in se dibectionẽ di: qui a caritate non diuiditur ꝓximi. qͣuia
fraterna societate se cernitur. adiuinȩ caritatis participatione pri.¬
uatur. Nec poterit dm̃ diligere. qui noscitur inproximi dilectione
errare. Rp̃c̃ ds̃ & homo est. totũ gͦ xp̃m non diligit. qui hominẽ odit.
Bonorum discretionis est. non odire ꝑsonas sed culpas: & tecte dicta pro
falsis non sꝑuere: sed probare. Qui in perfecti sunt indĩ amore. sepe

Expanded text:
tio Dei morti comparatur dicente Salomone: Valida est ut mors tio Dei morti comparatur dicente Salomone: Valida est ut mors dilectio ; idcirco, quia sicut mors violenter separat animam a corpore, ita et dilectio Dei violenter segregat hominem a mundano et carQui praecepta Dei contemnit, Deum non diligit; neque enim regem diligitatis; et quanto se quisque mundo, tanto opus est ut se associet honorum consortio. 7. Charitas in dilectione Dei et proximi constat. Servat autem in se dilectionem Dei, qui a charitate non dividitur proximi. Qui a fraterna societate secernitur, a divinae charitatis participatione privatur. Nec poterit Deum diligere, qui noscitur in proximi dilectione errare. Christus Deus et homo est. Totum ergo Christum non diligit, qui hominem odit. 8. Bonorum discretionis est, non odire personas, sed culpas; et recte dicta pro falsis non spernere, sed probare. 9. Qui imperfecti sunt in Dei amore, saepe