comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
distinctione uoluminũ. locutionis
meȩ pausatione succido: ut cũ legen¬
di exordium sumit᷑. priꝰ ipsa memoriȩ
lectionis causa renou et᷑ . & tanto robustiꝰ surgat
doctemnȩ edificiũ. quanto exconsiderata cause o̾rigi¬
ne. studiosuis ponit᷑ in mente. fundam̃tum. Beatus
iob deo soli sibiq cognitꝰ in tranqͥllitate. ad nr̃am me¬
moriã ꝑducendus tactꝰ ẽ uerbere: ut odorẽ suarũ uri
um tanto latius spargeret. quanto more aromatũ meli
gere: & a malis districꝰte custodire. Nouerat bene inti
reb habitis: s nesciebamꝰ si patiens ꝑmaneret ablatis.
Iouerat cotidianũ deo ꝓ sanis pignorib saeficuu sob¬
uere: s mcertũ erat si ei grarũ sacrificiũ  orbat᷑ mino¬
laret. N eqͥd ergo uitũ salus tegeret: Aiguu fuit. AtHoe
olor aperiret. Data itaq est contra sc̃m uieu hosti cal¬
udo ceptandu licentia: qͥ dum uona. el muilase soguonten
naerimetr appetit. etia bonũ patientie. qd latebet. osten

Expanded text:
distinctione voluminum locutionis meae pausatione succido, ut cum legendi exordium sumitur, prius ipsa memoriae lectionis causa renovetur, et tanto robustius surgat doctrinae aedificium, quanto ex considerata causae origine studiosius ponitur in mente fundamentum. Beatus Job, Deo soli sibique cognitus, in tranquillitate ad nostram notitiam perducendus tactus um tanto latius spargeret, quanto more aromatum melius gere, et a malis se districte custodire. Noverat bene uti rebus habitis, sed nesciebamus si patiens permaneret ablatis. Noverat quotidiana Deo pro sanis pignoribus sacrificia solvere, sed incertum erat si ei gratiarum sacrificium et orbatus immolaret. Ne quid ergo vitii salus tegeret, dignum fuit ut hoc dolor aperiret. Data itaque est contra sanctum virum hosti callido tentandi licentia. Qui dum bona ejus multis cognita interime
Abbreviated transcription (Latin):
rerum me nec habundancia refouet: auctoris aut̃ mei quẽ adhuc
uidere non ualeo. uel sola memoria delectat. Hȩc ẽ gͥ amaritudo
sapientiũ: qr dum spe in alta erecti sunt: nullis hic gaudiis animũ
sternunt. Hinc enĩ scriptũ. ẽ. Cor sapientũ ubi cristicia ẽ: & cor stultoꝵ
ubi lȩticia. Hinc iacobꝰ dicit. Miseri estote & lugete & plorate. ra

Expanded text:
rerum me nec abundantia refovet, auctoris autem mei quem adhuc rerum me nec abundantia refovet, auctoris autem mei quem adhuc videre non valeo. vel sola memoria delectat. Haec est igitur amaritudo sapientiam, quia dum spe in alta erecti sunt, nullis hic gaudiis animum sternunt. Hinc enim scriptum est: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia . Hinc Jacobus dicit: M
Abbreviated transcription (Latin):
Nã plerumq huius sȩculi diuites solent mentis tedio affect
bona tem prãlit᷑ accepta conspicere. et tͥsticiam delinire. Cũ
enĩ merore quodã tangi se sentiunt. ȩquos aspiciunt. auri
argentiq sui uascula contemplant᷑: prȩdia circũent.
Cũ ꝑ hec tempt̃alia oculos libenter trahunt: obortum
anime merorẽ uincunt. Unde eis & in eũgłio ueritas dicit.
llȩ uob diuitib : quia habetis consolationẽ urãm. Sed sc̃s
iuir qui hoc luget quod ab ȩternis gaudiis cȩcidit: con
solationẽ de temprãlib non admittit dicens. Negaui
consolari animã meam. Acsi aꝑte dicat. Qui de tem¬
prãlium amissione non lugeo: de tempm̃aliũ habun¬
dantia consolari nequaquã possũ. Cui tanquã si nos audientes ista dice¬
remus. quid gͥ quęris. qui consolari in his quȩ mundi st̃ renuis: ilico
adiecit. Memor fui dei & delectatus sum. Acsi aꝑte dicat. Terrenaꝵx

Expanded text:
NNbona temporaliter accepta conspicere, et tristitiam delinire. Cum enim moerore quodam tangi se sentiunt, equos aspiciunt, auri, argentique sui vascula contemplantur, praedia circumeunt, cumque per haec temporalia oculos libenter trahunt, obortum animae moerorem vincunt. Unde eis in Evangelio Veritas dicit: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram. Sed sanctus vir, qui hoc luget, quod ab aeternis solationem de temporalibus non admittit, dicens: Negavi consolari animam meam. Ac si aperte dicat: Qui de temporalium amissione non lugeo, de temporalium abundantia consolari nequaquam possum. Cui tanquam si nos audientes ista diceremus: Quid igitur quaeris, qui consolari in his quae mundi sunt renuis? illico adjecit: Memor fui Dei, et delectatus sum . Ac si aperte dicat: Terrenarum
Abbreviated transcription (Latin):
radisi gaudiis ad erumnas uicȩ prȩsentis. ab angłoꝵ societatib
uenit ad curas necessitatum : pensat in quot iã ꝑiculis iacet.
qui prius sine ꝑiculo stare contempsit. luget exilium quo
dampnatus patit᷑. & suspirat ad cȩlestis gloriȩ statum. quo
ꝑfrui securus posset. si peccare noluisset. Quod bene psalmi¬
sta consid̾ans ait. fgo dixi in pauore meo. ꝓiectus sum auul¬
tu oculoꝵ tuoꝵ. Contẽplatus namq int̾na gaudia uisionis
dei. & socialem frequentiã angłoꝵ ꝑsistentiũ : reduxit ocu¬
los ad ima. uidit quo laceret: qui ad hoc eonditus fuerat. ut
in cȩlestib stare potusset. sensauit ubi eẽt: et quo deesset ingemuit.
ꝓiectumq se a uultu oculoꝵ dei doluit: quia in comꝑatione
lucis intimȩ grauiores senserat exilii sui tenebras quas tolera
consolationis admitit dicens. Negaui consolari animã meã.

Expanded text:
radisi gaudiis ad aerumnas vitae praesentis, ab angelorum societatibus radisi gaudiis ad aerumnas vitae praesentis, ab angelorum societatibus venit ad curas necessitatum; pensat in quot jam periculis jacet, qui prius sine periculo stare contempsit; luget exsilium quod damnatus patitur, et suspirat ad coelestis gloriae statum, quo perfrui securus posset si peccare noluisset. Quod bene Psalmista considerans, ait: Ego dixi in pavore meo: Projectus sum a vultu oculorum tuorum . Contemplatus quippe interna gaudia visionis Dei, et socialem frequentiam angelorum persistentium, reduxit oculos ad ima, vidit quo jaceret, qui ad hoc conditus fuerat, ut in coelestibus stare potuisset; pensavit ubi esset, et quo deesset ingemuit; projectumque se a vultu oculorum Dei doluit, quia in comparatione lucis intimae graviores senserat exsilii sui tenebras quas tolerabconsolationem admittit, dicens: Negavi consolari animam meam .
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe mererem᷑ : dicat᷑ recte. Nescit homo prȩcium eius. Qm̃qͥs¬
quis iam ratione utitur. tanto altius sub huius sapientis
intellectu se despicit. quanto eiusde sapientie ueruis i¬
terna cognoscit: ut indignum se adhanc ꝑuenisse uide¬
at. ꝑ quã gratuito agitur ut dignus fiat. De qua bene
de qua psalmista dicit. anima mea sicut terra sine aqua tͥ r
hec aut̃ sapientia inueniri in terra suauit᷑ uiuentiũ non ualec.
quia quisqtus adhuo huius uitȩ uoluptatib pascitur.: ab
gt̃nȩ sapientiȩ urtellectu seꝑatur. Nam si uere saꝑet. ex pul¬
sus ab internis gaudiis de ea in qua cȩcidit exilii sui eeci¬
tate lugeret. Hinc namq ꝑ salomonẽ dicit᷑. Quĩ apponet
scientiam. apponit dolorẽ: quia quanto plus homo cȩperit scire qͦd
ꝑdidit. tanco plus lugere incipit corruptionis suȩ sententiam
quã inuenit. Considerat namq unde quo lapsus ẽ: quod a pa¬

Expanded text:
pere mereremur, dicatur recte: Nescit homo pretium ejus, quoniam quispere mereremur, dicatur recte: Nescit homo pretium ejus, quoniam quisquis jam ratione utitur, tanto altius sub hujus sapientiae intellectu se despicit, quanto ejusdem sapientiae verius interna cognoscit, ut indignum se ad hanc pervenisse videat, per quam gratuito agitur ut dignus fiat. De qua bene de qua Psalmista ait: « Anima mea sicut terra, sine aqua tibi . » Haec autem sapientia inveniri in terra suaviter viventium non valet, quia quisquis adhuc hujus vitae voluptatibus pascitur, ab aeternae sapientiae intellectu separatur. Nam si vere saperet, expulsus ab internis gaudiis de ea in qua cecidit exsilii sui tate lugeret. Hinc namque per Salomonem dicitur: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem , quia quanto plus homo coeperit scire quid perdidit, tanto plus lugere incipit corruptionis suae sententiam quam invenit. Considerat namque unde quo lapsus est; quod a pa
Abbreviated transcription (Latin):
in morte sua uiuaciter tenuit: qui frarrẽ & conlatronem ꝓsimi¬
li scelere morientẽ & de iniquitate sua arguit: et ei uitam quã
cognouerat prȩdicauit dicens. Neq tu times deum qͦd in ead̾e
dampnatione es : Et nos quidẽiuste. nam digna factis re-¬
cipimus: hic uero nichil mali gessit Ille qui talis ad erucẽ
uenit exculpa: ecce qualis a cruce recedit ex grã. Confitebatur
dnm quẽ uidebat secum humana infirmitate morientem:
quando negabant apłi eum quem miracula uiderant diui¬
na uirtute facientẽ. Sed hi qui saluari hominẽ ꝓpriis uirib
astruunt: eandẽ confessionem hominis. ab ipsius cẽ uir
tute hominis suspicantur. Quodsi ita eẽt: in dei laude psalmi¬
sta non diceret. Confessio & magnificentia opus eius. Aͥb eo itaq
accipinius recte confiteri: a quo nob̾ & magna dantꝰ oꝑari.
Quia gͦ boni oꝑis nichil dedimus. quo hanc sa pientiã ꝑci¬

Expanded text:
in morte sua vivaciter tenuit, qui fratrem et collatronem pro simiin morte sua vivaciter tenuit, qui fratrem et collatronem pro simili scelere morientem, et de iniquitate sua arguit, et ei vitam, quam cognoverat praedicavit dicens: Neque tu times Deum, qui in eadem damnatione es. Et nos quidem juste, nam digna factis recipimus: hic vero nihil mali gessit . Ille qui talis ad crucem venit ex culpa, ecce qualis a cruce recedit ex gratia. Confitebatur Dominum quem videbat secum humana infirmitate morientem, quando negabant apostoli eum quem miracula viderant divina virtute facientem. Sed hi qui salvari hominem propriis viribus astruunt, eamdem confessionesse hominis virtute suspicantur. Quod si ita esset, in Dei laude Psalmista non diceret: Confessio et magnificentia opus ejus . Ab eo itaque accipimus recta confiteri, a quo nobis et magna datur operari. Quia ergo nil boni operis dedimus quo hanc sapientiam perci
Abbreviated transcription (Latin):
lum uenerit: & a patibulo qualis abscessit. Llenit reus frat̾no san¬
ille qui mortẽ frĩ intulit: morientis dnĩ uitã prȩdicauit dicens.
Memento mei dum ueneris in regnum tuũ. In cruce claui mañ
eius pedesq ligauerant. nichilq in eo a pęnis lib̾um. nisi cor
& lingua remanserat : inspirante deo cocum illi optulit. quod
in se libum inuenit: ut uixta hoc quod scriptũ. ẽ. corde cre¬
deret adiusticiã. ore conficeret᷑ ad salutẽ. In corde aut̃ fide
lium tres sũmoꝑe manere uircutes. testatur apostolus dicen
Hc̃ aut̾ manent fides spes caricas. Quas cunctas subita re¬
pletus grã & accepit latro. ꝙ seruauit in cruce. fidem nãq
habuit. Qui regnaturum dñm credidit: quẽ secum pariter
morientẽ uidit. Spẽ habuit qui regni eius aditum postu¬
lauit dicens. Memento mei dum ueneris in regnũ tuũ. Caritatẽ ꝙͦ

Expanded text:
lum venit, et a patibulo qualis abscessit. Venit reus fraterno sanlum venit, et a patibulo qualis abscessit. Venit reus fraterno san. Et ille qui mortem fratri intulit, morientis Domini vitam praedicavit, dicens: Domine, memento mei cum veneris in regnum tuum. In cruce clavi manus ejuset lingua, remanserat. Inspirante Deo totum illi obtulit quod in se liberum invenit, ut juxta hoc quod scriptum est, corde crederet ad justitiam, ore confiteretur ad salutlium tres summopere manere virtutes testatur Apostolus, dicens: Nunc autem manent fides, spes, charitas, quas cunctas subita repletus gratia, et accepit latro, et servavit in cruce. Fidem namque habuit, qui regnaturum Deum credidit, quem secum pariter morientem vidit; spem habuit qui regni ejus aditum postulavit, dicens: Memento mei, cum veneris in regnum tuum . Charitatem quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ilico adiecit. Et grã eius inme uacua non fuit. Sed sunt non nulli
qui sanos se suis uirib exultant: siusq prȩcedentib meritis re¬
demptos se eẽ gloriant᷑. Quoꝵ ꝓfecto assertio inuenit᷑ sibi metipsi
contraria: quia dũ & innocentes se asserunt. & redemptos. hoc ip
sum in se redemptionis nomen euacuant. Om̃is namq qui re¬
dimitur. ex aliqua ꝓculdubio captiuitate libatur. linde gͦ qͥli¬
bet iste redemptus ẽ: si prius non fuit sub culꝑa captiuus.
Liquet itaq quia multum desipit: quisq hȩc sapit. Hominis
quippe meritum suꝑna grã non ut ueniat inuenit. sed post¬
quam uenerit facit: atq & ad indignam mentẽ ueniens oł
dignam sibi exhibet ueniendo: & facit in ea meritũ qđ re¬
muneret. qui hoc solum inuenerat quod puniret. libet int̾
hȩc mentis oculos ad illũ latronẽ ducere. qui de fauce ascen¬
dit crucem: de cruce paradisum. Intueamur qualis adpatibu¬

Expanded text:
illico adjecit: Et gratia ejus in me vacua non fuit . Sed sunt nonnulli, illico adjecit: Et gratia ejus in me vacua non fuit . Sed sunt nonnulli, qui se sanctos suis viribus exsultant, suisque praecedentibus meritis redemptos se esse gloriantur; quorum profecto assertio invenitur sibimetipsis contraria; quia, dum innsum in se redemptionis nomen evacuant. Omnis namque qui redimitur, ex aliqua procul dubio captivitate liberatur. Unde ergo quilibet iste redemptus est, si prius non fuit sub culpa captivus? Liquet itaque quia multum desipit quisquis haec sapit. Hominis quippe meritum superna gratia non ut veniat invenit, sed postquam venerit, facit; atque dignam sibi exhibet veniendo, et facit in ea meritum quod remuneret; qui hoc solum invenerat quod puniret. Libet inter haec mentis oculos ad illum latronem reducere qui de fauce ascendit crucem, de cruce paradisum. Intueamur qualis ad patibu
Abbreviated transcription (Latin):
pere eande sapientiã mereremur: Huiꝰ itaq sapientiȩ ho¬
mo prȩcium nescit: quia quisquis a brutis animalib ra¬
cionis intellectu discretus ẽ: qm̃ suis meritis non sit saluatus
intelligit: nichil se dedisse honi oꝑis ut ad fidem ueniret ag¬
noscit. Quasi enim ad ꝑcipiendam sapientiam prȩciũ dare est.
cognoscendum dm̃ actionis suȩ mercede preuenire. Non ẽẽ huiꝰ¬
sapientiȩ precium cognouerat: qui dicebat. Quis prius dedit
ei. & ret̾buet᷑ ei: hinc iterum scriptum ẽ. Gratia salui facti
estis ꝑ fidem & hoc non ex uob̃: dei enĩ donum ẽ : non exoꝑ¬
ut ne quis głietur. Hinc de semetipso loquit᷑ iterum dicens.
Grã dei sum id qd sum. Ex cuius nimirũ aspiratione grẽ quia
uircutũ oꝑa ꝓtinus in corde generant᷑. ut ex libero qͦ arbicͥo
subsequat᷑ actio. cui post hanc uitam retributio ȩterna respondeat¬

Expanded text:
pere eamdem sapientiam mereremur? Hujus itaque sapientiae hopere eamdem sapientiam mereremur? Hujus itaque sapientiae homo pretium nescit, quia quisquis a brutis animalibus rationis intellectu discretus est, quoniam quod suis meritis non sit salvatus intelligit, nihil se dedisse boni operis ut ad fidem veniret agnoscit. Quasi enim ad percipiendam sapientiam pretium dare est cognoscendum Deum actionis suae mercede praevenire. 63. Gratisapientiae pretium cognoverat, qui dicebat: Quis prior dedit illi, et retribuetur ei? . Hinc iterum scriptum est: Gratia salvi facti estis per fidem, et hoc non ex vobis, sed Dei donum est; non experibus, ut ne quis glorietur . Hinc de semetipso loquitur iterum, dicens: Gratia Dei sum id quod sum . Ex cujus nimirum aspiratione gratiae quia virtutum opera protinus in corde generantur, ut ex libero quoque arbitrio subsequat
Abbreviated transcription (Latin):
remedium subuentionis non inuenit. fateri solet. quia quid faciat
nescit. Huius gͦ sapientiȩ prȩcium nescire est: digni oꝑis meritũ
quo illam ꝑcipiat non inuenire. Ad hoc namq prȩcium damꝰ.
ut eius uice rem quã appetimus possidẽ debeamus. Quid aut̃
nos dedimus ut hanc sapientiam quȩ xꝑc. ẽ. ꝑciꝑe mererem:¬
Grã quippe redempti sumꝰ. Illa namq sola oꝑa male uiuendo
dedimus. quib si uista retributio  reddet᷑. non xꝑc. sed suppli¬
cia reddent᷑. Sed aliud homo ꝑiusticiam meruit. aliud ꝑ grãm
accepit. Testet᷑ paulus prius qͣm mens illiꝰ semen gratuite ueritatis
acciꝑet: quib sentib prȩmebat᷑ erroris. Qui prius inquit fui
blasphemꝰ & ꝑsecutor & contumeliosus: sed miscdiam conse¬
cutus sum : quia ignorans feci. in incredulitate. Testet᷑ ꝓ qͣuies
impii inuenci sumus: quid boni oꝑis dedimus. quo acci¬

Expanded text:
remedium subventionis non invenit, fateri solet, quia quid faciat remedium subventionis non invenit, fateri solet, quia quid faciat nescit. Hujus ergo sapientiae pretium nescire est, dignum operis meritum quo illam percipiat non invenire. Ad hoc namque pretium damus, ut ejus vice rem quam appetimus possidere debeamus. Quid autem non dedimus, ut hanc sapientiam, quae Christus est, perGratia quippe redempti sumus. Illa namque sola opera male vivendo dedimus, quibus si justa retributio servaretur, non Christus, sed supplicia redderentur. Sed aliud homo per justitiam meruit, aliud per gratiam accepit. Testatur Paulus priusquam mens illius semen gratuitae veritatis acciperet, quibus sentibus premebatur erroris: Qui prius, inquit, fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus: sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate . Testetur pro quaimpii inventi sumus, quid boni operis dedimus, quo acci
Abbreviated transcription (Latin):
antẽ sapienciam requiramus. Nam nisi in uerbis istis alle¬
goriarum secreta rimenur: ea utiq quȩ sequunt᷑. omĩno
srͣ digna despectiui: si ex sola histori ea narratione pensentur:.
Paulo post namq dicit. Non adęquabitur ei aurum. uel uitrũ
Et cum sieut nouinus. uitrũ longe. atq dissimiliter auro sit uilꝰ
cur post auri nomen metalli utiq preciosi. ꝓ inm̾sa laude ui¬
trum ꝙͦ dixit sapientiȩ non ȩquari: Ipsa gͦ luterȩ difficultate
compellimur: ut ad sententias hoꝵ uerboꝵ misticas uigilemꝰ
lur itaq scł quam sapientiã contem platur. nisi eam de qua
paulus apostolus dicit. xp̃m dei urtutẽ & dei sapientiã:
De qua ꝑ salomonẽ scriptum ẽ. Sapientia edificauit sibi do¬
mum. Et de qua psalmista ait. Omĩa in sapientia fecisti. hui
nimir ũ sa pien̾tiȩ homo prȩcium nescit: quia nichil dig¬
eo scilicet loquendi genere. quo in angustus quisq deprehensus. cum

Expanded text:
antem sapientiam requiramus. Nam nisi in verbis istis alleantem sapientiam requiramus. Nam nisi in verbis istis allegoriarum secreta rimemur, ea utique quae sequuntur omnino sunt digna despectu, si ex sola historica narratione pensentur. Paulo post namque dicit: Non adaequabitur ei aurum vel vitrum. Et cum, sicut novimus, vitrum longe atque dissimiliter auro sit vilius, cur post auri nomen, metalli utique pretiosi, pro immensa laude vitrum quoque dixit sapientiae non aequari? Ipsa ergo litterae difficultate compellimur, ut ad sententias horum verborum mysticas vigilemus. Vir itaque sanctus quam sapientiam contemplatur, nisi eam de qua Paulus apostolus dicit: Christum Dei virtutem, et Dei sapientiam ? De qua per Salomonem scriptum emum ; » et de qua Psalmista ait: « Omnia in sapientia fecisti . » Hujus nimirum sapientiae homo pretium nescit, quia nihil digeo scilicet loquendi genere, quo in angustiis quisque depressus cum
Abbreviated transcription (Latin):
prius ẽ. qd̾ duo sibi ꝓposuit. & duo subdidit respondendo.
Ad id namq quod suꝑius dirit. sapientia uła uenitur.
&e qͥuis ẽ locus intelligentiȩ: isto uersu respondit. Abyss
dicit non est in me : & mare loquit᷑ non ẽ mecum. Ad id uero quod dire¬
rat nescit homo prȩtium eius: nec inuenitur in terra suauit̃ uiuen¬
tium: inferiorẽ uersum reddidit dicens Non dabitur aurũ obri¬
tum ꝓea: nec appendetur argentum in cõmutacione eius. Adittraq
gͦ respondit. sed augendo quod obiecerat. non soluendo. Cũ sapien
non est inme: non ubi esset. sed ubi non eẽt indicauit. Rur¬
sus cum ab homine eius prȩcium diceret ignorari. atq ad ho
inferius reddẽt non dabitur aurum obrizum ꝓ ea: non quid
ẽẽt cius prx̧cium. sed quid non eẽt ostendit. Cunctis autẽ
liquet quod neq hȩc humana sapientia. uel teneri loco
uel emi diuitiis potest. Sed uir sc̃s inisticis sensib plenus
ad alia nos intelligenda transmittit: ut non creatã sed cre¬

Expanded text:
prius est quod duo sibi proposuit, et duo subdit respondendo. Ad id namque quod superius dixit: Sapientia vero ubi invenitur, et quis est locus intelligentiae? Isto versu respondit: Abyssus dicit: Non est in me, et mare loquitur: Non est mecum. Ad id vero quod dixerat: Nescit homo pretium ejus, nec invenitur in terra suaviter viventium, inferiorem versum reddidit, dicens: Non dabitur aurum obryzum pro ea, nec appendetur argentum in commutatione ejus. Ad utraque ergo respondit, sed augendo quod objecerat, non solvendo. Cum sapientNon est in me, non ubi esset, sed ubi non esset indicavit. Rursus cum ab homine ejus pretium diceret ignorari, atque ad hoc inferius redderet: Non dabitur aurum obrysum pro ea, non quid esset ejus pretium, sed quid non esset ostendit. Cunctis autem liquet quod neque haec humana sapientia vel teneri loco, vel emi divitiis potest. Sed vir sanctus, mysticis sensibus plenus, ad alia nos intelligenda transmittit, ut non creatam sed cre
Abbreviated transcription (Latin):
tibili mortalit᷑ uiuunt. aurũ quide eẽ. possunt. obrixũ
omĩno non possunt: quia corpus quod corrumpit᷑ aggra¬
uat animã. & depͥmit terrena in habitacio sensũ multa
cogitantẽ. Nã quamuis in hac uita ex magna iusticiȩ
clarirate resplendeant: nequaquã tam̃ ad puruni pec¬
catoꝵ sordib carent: ioħe apło attestante qui dicit. Si dixe
multis enĩ offendimus om̃s. ꝓpħa etiam deprecante. qui ait.
Lon intres in iudicium cũ seruo tuo: qtua non iustificabitur
in conspectu tuo om̃is uiuens. Atirũ gͦ obrixum illi nuncu
pant᷑. qui in ea in qua st̃ conditi innocentia ꝑdurantes &e fui¬
gent claritate iusticiȩ. & nullis uel minimis maculantur
redem ptor humani generis mittendiis fuio: ne quis sp̃e
in his quos in adiutorio hominũ sepius apparusse didi¬
cimus angelis poneret: dictũ ẽ non dabit᷑ aurum obri

Expanded text:
tibili mortaliter vivunt, aurum quidem esse possunt, obrizum esse tibili mortaliter vivunt, aurum quidem esse possunt, obrizum esse omnino non possunt, quia corpus, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . 591 Nam quamvis in hac vita ex magna justitiae claritate resplendeant, nequaquam tamen ad purum peccatorum sordibus carent; Joanne Apostolo attestante, qui dicit: Si dixermultis enim offendimus omnes . Propheta etiam deprecante, qui ait: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . A qui in ea quae sunt conditi innocentia perdurantes, et fulgent claritate justitiae, et nullis vel minimis maculantur redemptor humani generis mittendus fuit, ne quis spem in his, quos in adjutorium hominum saepius apparuisse didicimus, angelis poneret, dictum est: Non dabitur obri
Abbreviated transcription (Latin):
sentur extrinsecus. nunquã ad eius interiora ꝑueniust.
Itaq agitur ut alicid intrinsecus uoto. aliuo extasecus te¬
neatur officio: & hac sapientia non iarai turbulenta aeqr
confusa. sed cumquilla corda repleant᷑. Bene gͦ de ea diciẽ.
quia abyssus dicit non ẽ in me: & mare loquit᷑ non ẽ. mec̾. Ae si aꝑte
diceret᷑. ẜ turbatȩ mentes scłarium eo ipso clamant qm̃ a uera sapi¬
entia longe diuisȩ sunt: quo quietȩ non sunt. Quia uero hȩc dĩ
sapientia manens cum patre ante scła. incarnanda erat infine
scłoꝵ. ut adredimendũ genus humanũ non scõs angłos. non
iustos homines miteret: sed in manifestatione uisionis ꝑsemet¬
Quid namq ꝑ aurũ obrizum. nisi scĩ angłi designant᷑.:Qui
recte & aurũ uocant᷑ & obrizum. Aurũ quia fulgent clari¬
tate iusticiȩ: obrizum. quia nullũ habuerunt umquã con¬
tagiũ citpȩ. Homines uero iusti qͣmdiu in hac carne corrup¬

Expanded text:
sentur extrinsecus, nunquam ad ejus interiora perveniunt. sentur extrinsecus, nunquam ad ejus interiora perveniunt. Itaque agitur ut aliud intrinsecus voto, aliud extrinsecus teneatur officio; et hac sapientia non jam turbulenta atqua confusa, sed tranquilla corda repleantur. Bene ergo de ea dicitur quia Abyssus dicit: Non est in me, et mare loquitur: Non est mecum. Ac si aperte diceretur: Perturbatae mentes saecularium eo ipso clamant, quoniam a vera sapientia longe divisae sunt, quo quietae non sunt. Quia vero haec Dei sapientia manens cum Patre ante saecula incarnanda erat in fine saeculorum, ut ad redimendum genus humanum non sanctos angelos, non justos homines mitteret, sed in manifestatione visionis per semetquid namque per aurum obrizum, nisi sancti angeli designantur? qui recte et aurum vocantur obrizum; aurum, quia fulgent claritate justitiae; obrizum, quia nullum habuerunt unquam contagium culpae. Homines vero justi, quandiu in hac carne corrup
Abbreviated transcription (Latin):
deramine ea quȩ cita se minus st̃ tranquilla disponit. dicist
enĩ uigor mencis frenandis preest motib carnis: sic sepe suꝑ¬
inpositus tumultꝰ occupationis. bene regit amor quietis.
quia exteriores curȩ si ꝑuerso amore non appetunt᷑. non con¬
fuso. sed ordinato animo ministrari queunt. Sũ etenĩ turi
nequaquã eas appetunt: sed occulto ordie sibi suꝑ inpositas
gemunt. Et quamuis illas ꝑ meliorẽ intentionẽ fugiant .
tamen ꝑ subditã mentẽ portant. Quas quid̾e sũmoꝑe si lice¬
at iuitare festinant: sed timentes occultas dispensationes
dei teuent quod fuguint. & excercent qd uitant. Intrant
enim ad cor suum. & ibi consulunt quid uelit occulta
uoluntas dei: seseq subditos debe. et̃. lũmis ordinationib
cognoscentes. humiliant ceruicẽ cordis. iugo diuinȩ dis¬
pensationis. Quisquis uero talis ẽ: quilibet tumultus uer¬

Expanded text:
deramine ea quae circa se minus tranquilla sunt, disponit. Sicut deramine ea quae circa se minus tranquilla sunt, disponit. Sicut enim vigor mentis frenandis praeest motibus carnis, sic saepe superimpositos tumultus occupationis bene regit amor quietis, quia exteriores curae si perverso amore non appetuntur, non confuso, sed ordinato animo ministrari queunt. Sancti etenim viri nequaquam eas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt; et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant; sed timentes occultas dispensationes Dei, tenent quod fugiunt, et exercent quod vitant. Intrant enim ad cor suum, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei; seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divinae dispensationis. Quisquis vero talis est, quilibet tumultus ver
Abbreviated transcription (Latin):
git. ut qui solam cȩlestem patriam diligunt. terrenȩ patriȩ cu¬
ris subiacere uideant᷑. Quoꝵ tam̃ ministerium. a prauoꝵ oꝑib
plerumq in actib. non nunquã uero ante suꝑnũ sudicẽ inso¬
la cogitacione discernit᷑. Pleni quippe suꝑna sapientia discer¬
nunt qualit̃ debeant & ad aliud uacare intͥnsecus. & ad aliud extͥnses
occupari: ut si forte occulta dei ordinatione aliquid eis non appeten¬
tib de huius scłi curis imponit᷑. cȩdant deo quẽ diligunt. & p
amore euis intͥnsecus solam illius desident uisionẽ: pretimore
d eius impositam sibi extͥnsecus humilit̾ expleant aclionẽ. ut
& uacare deo appetant ex grã dilectionis: & rursũ curas suꝑ¬
ir positas ex conditione expleant seruitutis. Cumq occupatio
nes extͥnsecus ꝑstrepunt. intͥnsecus in amore pacacissima qui¬
eł tenettr: atq occupationũ tumultꝰ exterius ꝑstrepentes.
dispensat interius prȩsidens uidex ratione: & tranquillo mo¬

Expanded text:
git ut qui solam coelestem patriam diligunt, terrenae patriae curis subjacere videantur. Quorum tamen ministerium a pravorum operibus plerumque in actu, nonnunquam vero ante supernum judicem in sola cogitatione discernitur. Pleni quippe superna sapientia discernunt qualiter debeant et ad aliud vacare intrinsecus, et ad aliud extrinsecus occupari ut si forte occulta Dei ordinatione aliquid eis non appetentibus de hujus saeculi curis imponitur, cedant Deo quem diligunt, et prae amore ejus intrinsecus solam illius desiderent visionem; prae timore vero ejus impositam sibi extrinsecus humiliter expleant actionem, ut et vacare Deo appetant ex gratia dilectionis, et rursum curas superimpositas ex conditnes extrinsecus perstrepunt, intrinsecus in amore pacatissima quies tenetur, atque occupationum tumultus exterius perstrepentes dispensat interius praesens judex ratio, et tranquillo mo
Abbreviated transcription (Latin):
pore ocii: et qui minorat᷑ actu. ipse eam ꝑcipiet. Et rursũ. ulacat
trum nouimus hanc sapientiã & intͥnsecus uiuacit̾ tenuisse.
& curas mundi extͥnsecus sollempnit̾ ministrasse. An ꝑceptione
huiꝰ sapientiȩ ioseph priuatũ dicimus. qui famis tempore totiꝰ
ȩgypti curas suscipiens: non solum egyptus alimenta prebuit.
sed uitã qͦ exteroꝵ aduenientiũ ministerũ sui arte seruauit.
An ab hac sapientia daniel alienus extitit. qui a caldeoꝵ rege
in babilonia pͥnceps magistratuũ effectus. tanto maiorib curis
occupatus. ẽ: quanto & sublimiore dignitate om̃ib prelatus.
Cũ gͥ constet plerumq etiam bonos non terreno studio terrenis cu¬
ris implicari. patenter agnoscimus. quia sic non nũquã ciues
cȩlestis ierłm angarias soluunt babiloniȩ: sicut sepe ciues ba¬
biloniȩ inpendunt angarias ierłm. Nã sunt nonnulli qui uerbũ

Expanded text:
pore otii, et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . Et rursum: Vacate pore otii, et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . Et rursum: Vacate trum novimus hanc sapientiam et intrinsecus vivaciter tenuisse, et curas mundi extrinsecus solemniter ministrasse ? An perceptione hujus sapientiae Joseph privatum dicimus, qui famis tempore totius Aegypti curas suscipiens, non solum Aegyptiis alimenta praebuit, sed vitam quoque exterorum advenientium ministerii sui arte servavit? An ab hac sapientia Daniel alienus exstitit, qui a Chaldaeorum rege in Babylonia princeps magistratuum effectus, tanto majoribus curis occupatus est, quanto et sublimiori dignitate omnibus praelatus ? Cum igitur constet plerumque etiam bonos non terreno studio terrenis curis implicari, patenter agnoscimus quia sic nonnunquam cives Jerusalem angarias solvunt Babyloniae, sicut saepe cives Babyloniae impendunt angarias Jerusalem. Nam sunt nonnulli qui verbu
Abbreviated transcription (Latin):
nũ carnaliũ ȩstus eicit: et post ineo uirtutũ dona dispo¬
nit. Quod bene nob̾ sacra eugłu hystoria innuit. irqua
dum ad resuscitandã filiam principis in uitatus añs. du¬
ceretur: ꝓtinus additur: Et cũ eiecta eẽt turha intrauit
&e tenuit᷑ manũ eius: & surrexit puella. foras gͦ turba
eicitur. ut puella suscitetur: quia si non prius a secre¬
tiorib cordis expellit᷑ inportuna scłarium multitudo eurarum. anima que
intrinsecus iacet mortua non resurgit. Nam dum semꝑ innumeras ter¬
renoꝵ desidioꝵ cogitaciones spargit. ad considationẽ sui sese nulla¬
tenus colligit. In his itaq in quietudinũ fluctib habitare sapientiã
non posse cognoscens ait. Et mare loquit᷑ non ẽ. mecũ. Nullus qui pp
eã plene recipit: nisi qui ab omĩ se abstrahere actionũ carnalium
fluctuatione contendit. Vnde alias dicit᷑. Sapientiã scribe intem¬

Expanded text:
num carnalium aestus ejicit, et post in eo virtutum dona disponum carnalium aestus ejicit, et post in eo virtutum dona disponit. Quod bene nobis sacra Evangelii historia innuit, in qua dum ad resuscitandam filiam principis invitatus Dominus duceretur, protinus additur: Et cum ejecta esset turba, intravit, et tenuit manum ejus, et surrexit puella . Foras ergo turba ejicitur, ut puella suscitetur, quia si non prius a secretioribus cordis expellitur importuna saecularium multitudo curarum, anima quae intrinsecus jacet mortua non resurgit. Nam dum se per innumeras terrenorum desideriorum cogitationes spargit, ad considerationem sui sese nullatenus colligit. In his itaque inquietudinum fluctibus habitare sapientiam non posse cognoscens, ait: Et mare loquitur: Non est mecum. Nullus quippe eam plene recipit, nisi qui ab omni se abstrahere actionum carnalium fluctuatione contendit. Unde et alias dicitur: Sapientiam scribe in tem
Abbreviated transcription (Latin):
inuemietis requiẽ animab ur̃is. Quid enim in hac uita laboriosius. qua
terrenis desidus ęstuare : Aut quid hic quietius. quam huiꝰ seli ni
accepit in munere: hinc econtra est egyptus muscarum multicu¬
dine ꝑcussa. fopulus namq qui deum sequit᷑. accepit sabbatum
id ẽ requiẽ mentis: ut nullo in hac uita desidioꝵ carnalium
appetitu fatigetur: egyptus uero quȩ husꝰ mundi speciẽ tenet.
muscis ꝑcutit᷑. Musca enĩ nimis insolens &e inquietum animale
In qua quid aliud quã insolentes curȩ desidioꝵ carnalium de¬
signant᷑. unde alias dicitur. Musce morientes. ꝑdunt suaui¬
tatẽ ungenti: quia cogitaciones suꝑfluȩ quȩ assiduȩ in animo
carnalia cogitante & nascunt᷑ & deficiunt. eã suauitatẽ qua
euis ꝑfrui non ꝑmictunt. Egyptus gͦ muscis ꝑcuctẽ. qr eor
sunt: ut ad quietis intimȩ desidium non leuent. Ande cũ
mira ope pietatis ad cor ueritas uenit. priꝰ ab eo cogitacio¬

Expanded text:
icultate cognoscit. Quid enim in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare? accepit in munere ; hinc e contra est Aegyptus muscarum multitudine percussa . Populus namque qui Deum sequitur accipit sabbatum, id est requiem mentis, ut nullo in hac vita desideriorum carnalium appetitu fatigetur. Aegyptus vero quae hujus mundi speciem tenet muscis percutitur. Musca enim nimis insolens et iIn qua quid aliud quam insolentes curae desideriorum carnalium designantur? Unde alias dicitur: Muscae morientes perdunt suavitatem unguenti ; quia cogitationes superfluae, quae assiduae in animo carnalia cogitante et nascuntur et deficiunt, eam suavitatem qua ejus perfrui non permittunt. Aegyptus ergo muscis percutitur, quia eorum sunt, ut ad quietis intimae desiderium non leventur. Unde cum mira ope pietatis ad cor veritas venit, prius ab eo cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
consensu contulit: quasi in foramine ꝓprio coluber tortuosus
sinus astuciȩ colligendo glomerauto. Quẽ & aspidis nomine¬
appellat: occulte seuientẽ: & reguli. aꝑte ferientẽ. Manũ gͦ
suam dñs in foramine reguli atq aspidis misit. quando ini¬
quoꝵ corda diuina potestate tenuro: & comp̾hensum ex inde
aspidem uel regulum id est captuiuͣ diabolum traxit: ut
in monte scõ eius quod est eccłia ȩlectis fidelib non noceret

Expanded text:
consensu contulit, quasi in foramine proprie  Text. proprio coluber tortuosus consensu contulit, quasi in foramine proprie  Text. proprio coluber tortuosus sinus astutiae colligendo glomeravit, quem et aspidis appellat nomine occulte saevientem, et regulum aperte ferientem. Manum ergo suam in foramine reguli, et aspidis misit Dominus quando iniquorum corda divina potestate tenuit, et comprehensum exinde aspidem vel regulum, id est din monte sancto ejus, quod est Ecclesia, electis fidelibus non noceret
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ hostis eicit᷑ : sicut incarnata ueritas dicit. Nc̃ princep
huius mundi eiciet᷑ foras. Unde iam nc̃ scõs om̃s non te
nendo possidet: sed temptando ꝑsequit᷑. Nam quia non
in eis intrinsecus regnat: contra eos pugnat extrinsecus. Et quia
intus dominiũ ꝑdidit: bella molitur foris. Ille enĩ eum de car¬
nalib hominũ cordib expulit: qui ꝓpter homines ad incar¬
nationẽ uenit. Dũq corda infidelium tenuit: quasi manũ ad
latibula serpentis misit. Unde recte ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Delectabit᷑
infans ab ubere suꝑ foramine aspidis: & in cauerna reguli
qui ablactatus fuerit manũ suam micet. Non nocebunt &
non occident. in uniuerso monte scõ meo. Quẽ namq infantẽ
ab ubere. uel eum qui ablactatus fuerit. nisi dnm appellat
Quid uero foramine aspidis uel cauernis reguli. nisi corda sig¬
nauit iniquoꝵ Quia antiquus hostis dum totũ se in eoꝵ

Expanded text:
nobis hostis ejicitur, sicut incarnata Veritas dicit: Nunc princeps nobis hostis ejicitur, sicut incarnata Veritas dicit: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . Unde jam nnendo possidet, sed tentando persequitur. Nam quia non in eis intrinsecus regnat, contrintus dominium perdidit, bella molitur foris. Ille enim eum de carnalibus hominum cordibus expulit, qui propter homines ad incarnationem venit; dumque corda infidelium tenuit, quasi manum ad latibula serpentis misit. Unde recte per prophetam dicitur: Delectabitur infans ab ubere super foramine aspidis; et in caverna reguli qui ablaneque occident in universo monte sancto meo. Quem namque infantem ab ubere, vel eum qui ablactatus fuerit nisi Dominum appellat? Quid vero foramine aspidis, vel caverna reguli, nisi corda signavit iniquorum? Quia antiquus hostis, dum totum se in eorum
Abbreviated transcription (Latin):
eductus. ẽ. coluber tortuosus. Quis enim colubri appellat᷑
nomine. nisi antiquus hostis. & lubricus & tortuosus:
qui decipiendo hominẽ colubri ore locutꝰ est:De quo ꝑ
ꝓphetam dicit᷑. Leuiathan serpentẽ: uectem tortuosum.
Qui idcirco loqui serpentis ore ꝑmissus est: ut exipso uase eiꝰ
homo cognosceret. qualis eẽt qui intus habitaret. Serpens quip¬
pe non solum torcuosus est: sed etiam lubricus. Quia gͦ inue¬
ritatis rectitudine non stetit. tortuosum animal intrauit:
quia uero suggestioni eius si primȩ non resistitur. repente ad
interna cordis dũ non sentitur illabitur: uerba ad hominẽ
ꝑ animal lubricũ fecit. Cauerne uero huiꝰ colubri. cordã
in eoꝵ habitacione requieuit. Sed obstetricante manu dni tor¬
tuosus coluber de ꝓpriis cauernis expulsus est: quia dũ
nob̾ diuina grã medicat᷑. is qui uos tenuerat antiquus a

Expanded text:
s, ejectus est.---Quis enim colubri appellatur s, ejectus est.---Quis enim colubri appellatur nomine, nisi antiquus hostis, et lubricus, et tortuosus, qui decipiendo homini colubri ore locutus est? De quo per prophetam dicitur: Leviathan serpentem, vectem tortuosum . Qui idcirco loqui serpentis ore permissus est, ut ex ipso vase ejus homo cognosceret qualis esset qui intus habitaret. Serpens quippe non solum tortuosus est, sed etiam lubricus. Quia ergo in rectitudine veritatis non stetit, tortuosum animal intravit. Quia vero suggestioni ejus, si primae non resistitur, repente totus ad interna cordis dum 555 non sentitur illabitur, verba ad hominem per animal lubricum fecit. Cavernae vero hujus colubri corda fuin eorum habitatione requievit. Sed obstetricante manu Domini, tortuosus coluber de propriis cavernis expulsus est, quia dum nobis divina gratia medetur, is qui nos tenuerat antiquus a
Abbreviated transcription (Latin):
rat dicens. Alii quidẽ ꝑ sp̃m dat sermo sapientiȩ. alii aut̃
Alii gratia sanitatũ in uno sꝑu. Alii oꝑatio uircutũ. alii
ꝓphetia. alii discretio sꝑuũ: alii genera linguarũ. alii int̾¬
pretacio sermonũ. Qui mox generali definitione conclu¬
dens ait. Hȩc autẽ omĩa oꝑatur unus atq idẽ sp̃s: diuidens sin¬
gulis ꝓut uult. De his etiam cȩlis in psalmo dictum est. Uler¬
bo cȩli diũ firmati sunt. De his qͦ ornamentis sp̃c: subdit᷑.
Et sp̃u oris eius omĩs uirtus eoꝵ. Bene itaq dicit᷑. sp̃s eus or¬
nauit olos: quia predicatores scĩ nisi ꝓmissa paraclyti do¬
na ꝑciꝑent. nullo fortitudinis decore claruissent. Sed quia
scis apłis uirtutũ grã decoratis uitȩ predicatio contra in¬
fidelium corda conualuit. & antiquus hostis obsessas infi-¬
deliũ mentes. prȩdicatoꝵ uocib expulsus reliquit: post

Expanded text:
rat, dicens: « Alii quidem per Spiritum datur sermo sapientiae; alii autem rat, dicens: « Alii quidem per Spiritum datur sermo sapientiae; alii autem rtutum, alii prophetia, alii discretio spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum . Quae mox generali definitione concludens, ait: Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult. De his etiam coelis in psalmo dictum est: Verbo Domini coeli firmati sunt . De his quoque ornamentis spiritus subditur: Et spiritu oris ejus omnis virtus eorum. Bene itaque dicitur: Spiritus ejus ornavit coelos, quia praedicatores sancti nisi promissa Paracliti dona perciperent, nullo fortitudinis decore claruissent. Sed quia sanctis apostolis virtutum gratia decoratis, vitae praedicatio contra infidelium corda convaluit, et antiquus hostis obsessas infidelium mentes praedicatorum vocibus expulsus reliquit, post
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ premere nec flagella ualuerunt. patent᷑ ostendit᷑: cum¬
ꝓtinus subinfert᷑. Et illi quidẽ ibant gaudentes a conspectu con¬
cilii: qm̃ digni habiti surro ꝓ nomine iħu contumeliã pati
Mor etiam post flagelloꝵ gaudia. quid agerent indicat᷑. Om̃i
aut̃ die intemplo & circa domos non cessabant docentes. &
loquit᷑. coruschat miraculis. infidelitatẽ sacerdotum ac prin¬
cipum lib̾a uoce increpat: ad prȩdicandũ iħm exemplum
auctoritatis cȩteris prȩstat. Ne in nomine eius loqui debeat
uerb̾ib ꝓhibet᷑: nec tamen conpescitur. Contempnit flagella cȩ¬
dentium: qui paulo ante requirentiũ uerba timuerat. Et qui an
cillȩ uires requisitus expauit: uires principũ cȩsus premit.
lib̾tatis calce᷑ premebat : ut in imo ẽẽ cerneret. quicquid contͣ
creatoris grãm altum tumuerat. Hȩc sunt ornamenta cȩlorũ:
quas occultȩ dispensationis munere diuisas. paulus enume¬

Expanded text:
apostolorum premere nec flagella valuerunt patenter ostenditur cumapostolorum premere nec flagella valuerunt patenter ostenditur cum subinfertur: Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Mox etiam post flagellorum gaudia quid agerent indicatur: Omni autem die in templo et circa domos non cessabant docentes et loquitur, coruscat miraculis, infidelitatem sacerdotum ac principum libera voce increpat, ad praedicandum Jesum, exemplum auctoritatis caeteris praestat, ne in nomine ejus loqui debeat verberibus prohibetur, nec tamen compescitur. Contemnit flagella caedentium, qui pacillae vires requisitus expavit, vires principum caesus premit. libertatis calce deprimebat, ut in imo esse cerneret, quidquid contra Creatoris gratiam altum tumeret. Haec sunt ornamenta coelorum, Quas occultae dispensationis munere divisas Paulus enume
Abbreviated transcription (Latin):
eos in medio statuentes. in qua uirtute miracłm fecerint. ꝑcunc¬
tari curauerunt. Quiꝰ repletus sp̃u scõ petrus dixit. Principes
populi & seniores. si nos hodie duudicam᷑ in benefacto homi¬
nis infirmi. in quo iste saliiis factus est: notum sit om̃ib uob̃
& omĩ plebi irł. quia in nomine iħu xp̃i naz areni quẽ uos
crucifiristis. quẽ deus suscitatut a mortuis: in hoc iste asta¬
coram uob saluus. Cumq erga hȩc ꝑsequentiũ furor excre¬
sceret. eosq sacerdotes ac principes iħm prȩdicare ꝓhib̾ent:
contra iram principum qua auctoritate petrus excreuerit indi¬
cat᷑: cum illic ꝓtinus subdit᷑. Petrus uero & apłi dixerunt. Obe¬
dire oportet deo magisquam hominib. Sed cum auctoritatem
prȩdicantiũ resistentiũ pͣręmerent: ad flagella ꝑuenit᷑. Nam sub¬
ditur. Tc̃ principes sacerdotum cȩsis denuntiauerunt. ne lo¬

Expanded text:
eos in medio statuentes, in qua virtute miraculum fecerint percunceos in medio statuentes, in qua virtute miraculum fecerint percunctari curaverunt. Quibus, repletus Spiritu sancto, Petrus dixit: Principes populi et seniores, si nos hodie dijudicamur in benefacto hominis infirmi, in quo iste salvus factus est, notum sit omnibus vobis et omni plebi Israel, quia in nomine Jesu Christi Nazareni, quem vos crucifixistis, quecoram vobis salvus . Cumque erga haec persequentium furor excresceret, eosque sacerdotes ac principes Jesum praedicare prohiberent, contra iram principum qua auctoritate Petrus excreverit indicatur cum illic protinus subditur: Petrus vero et apostoli dixerunt: Obedire oportet Deo magis quam hominibus. Sed cum auctoritatem praedicantium resistentium praecepta non premerent, ad flagella pervenitur, nam subditur: Tunc principes sacerdotum caesis denuntiaverunt ne lo
Abbreviated transcription (Latin):
quã ignis: seditq suꝑ singulos eoꝵ. Et repleti sunt om̃s spiritu
scõ. & cȩꝑunt loqui uariis linguis: ꝓ ut spiritꝰ sc̃s dabat eloqui
illis. Ex eo gͦ acceꝑunt ornamenta uirtutis: quos inmensa ante
ante acceptam huiꝰ sp̃c gratiam. quotie s dum mori timuit. ui¬
tã negauit. Qui non pęnis non afflictionib. non terribili poce¬
state cuiusquã : sed unius mancipii sola ẽ interrogatione pro¬
stratus. Et quidẽ mancipiũ ne sexus firmior terribile demonstra¬
ret: ancilla est inquirente temptatus. Rursusq ut alius sexus
infirmitas etiam officii sui deiectione uilesceret: non ab ancilla
tamtũmͦ. sed ab ostiaria est ancilla requisitus. Ecce quã uilis est
ad temptandũ ꝑsona requisita: ut aꝑte ꝓderet᷑ quanta eũ timo¬
ris infirmitas possidẽt : qui nec ante uocem ostiariȩ ancillȩ sub
dotes & principes. quamta dnm auctoritate prȩdicauit. Nã
cum facto miraculo quęstio fuisset exorta. & sacerdotum prin¬

Expanded text:
eorum. Et repleti sunt omnes Spiritu sancto, et coeperunt loqui variis linguis, prout Spiritus sanctus dabat eloqui illis . Ex eo ergo acceperunt ornamenta virtutis, quos immensa ante um primus, ante acceptam hujus Spiritus gratiam, quoties dum mori timuit, vitam negavit. Qui non poenis, non afflictionibus, non terribili potestate cujusquam, sed unius mancipii sola est interrogatione prostratus. Et quidem mancipium ne sexus firmior terribile demonstraret, ancilla est inquirente tentatus . Rursusque ut talis sexus infirmitas etiam officii sui dejectione vilesceret, non ab ancilla tantummodo, sed ab ostiaria est ancilla requisitus . Ecce quam vilis est ad tentandum persona requisita, ut aperte proderetur quanta eum timoris infirmitas possideret, qui nec ante vocem ostiariae ancillae subsdotes ac principes quanta Dominum auctoritate praedicavit. Nam cum facto miraculo quaestio fuisset exorta, et sacerdotum prin
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Unde illic & ab eadem sapientia subdit᷑. Siquis ẽ. par¬
uulus ueniat adme. Ac si aꝑte dicat. Quisquis se apud se
magnũ estimat. aditum sibi mei accessus angustat: quia
tanto ad me altius ꝑtingitur. quanto uniꝰcuiꝰq mens apud se ue
scientia excrescat: penetrare non sufficit. quo nos condicor
modamine iudicioꝵ regit. Dicat gͦ. Columnȩ celi contremiscunt̃.
& pauent ad nutum eius. Quia in plerisq nec ipsi ꝑtingere
ad uoluntatis eius celsitudinẽ preualent. qui ensde uolunta¬
tis ptȩmia denuetiantes uident. Quod sic̃ suꝑius diximus.
de sanctis qͦ angelis nil obstat intelligi: quia ipsȩ quoꝙ
initutes çlestnum quȩ hunc sine cessatione conspiciunt. in ipsa sua
contẽplatione contremiscunt. Sed isde tremor ne eis pęnalis sit: nor
timoris ẽ. sed admirationis. Quia uero quantꝰ pauor sit admirati¬

Expanded text:
dunt. Unde illic ab eadem Sapientia subditur: Si quis est pardunt. Unde illic ab eadem Sapientia subditur: Si quis est parvulus, veniat ad me . Ac si aperte dicat: Quisquis se apud se magnum aestimat, aditum sibi mei accessus angustat, quia tanto ad me altius pertingitur, quanto uniuscujusque mens apud sevscientia excrescat, penetrate non sufficit quo nos conditor moderamine judiciorum regat. Dicat ergo: Columnae coeli contremiscunt, et pavent ad nutum ejus, quia in plerisque nec ipsi pertingere ad voluntatis ejus celsitudinem praevalent qui ejusdem voluntatis praemia dende sanctis quoque angelis nil obstat intelligi, quia ipsae quoque virtutes coelestium, quae hunc sine cessatione conspiciunt, in ipsa sua contemplatione contremiscunt. Sed isdem tremor ne eis poenalis sit, non timoris est, sed admirationis. Quia vero quantus pavor sit admirati
Abbreviated transcription (Latin):
miscuit uinũ. & ꝓposuit mensã. misit ancillas suas ut uo¬
carent ad arcẽ & męnia ciuitatis: siquis ẽ paruulus ueniat
adme. Immolauit enim dñs uictimas. seipsũ offerendo ꝓ
nob̾: miscuit uinũ prȩceptoꝵ suoꝵ poculũ. ex narratione
historica & intelligentia sꝑitali contemꝑans. Unde alias dic¬
tum est. Calix inmanu dñi uini meri plenus ẽ mixto. Et po¬
suit mensam. id ẽ scripturã sacrã. quȩ fessos adse atq a scłi
onerib uenientes. pane uerbi nos reficit : & contra aduer¬
sarios sua refectione nos roborat. Unde alias ab ȩccłia dicitur.
Posiuisti in conspectu meo mensã: aduers us eos qui tribulant
me. Misit ancillas suas apostoloꝵ uidelicet animas. in ipso
suo initio infirmas: ut uocarent ad arcem & męnia ciuitatis:
quia dum internã uitã denuntiant. ad alta nos męnia suꝑnȩ
ciuitatis leuant. Quȩ ꝓfecto męnia nisi humiles non ascen.

Expanded text:
miscuit vinum, et proposuit mensam, 551 misit ancillas suas, ut vomiscuit vinum, et proposuit mensam, 551 misit ancillas suas, ut vocarent ad arofferendo pro nobis. Miscuit vinum, praeceptorum suorum poculum ex narratione historica et intelligentia spiritali contemperans. Unde alias dictum est: Calix in manu Domini, vini meri, plenus est misto . Et posuit mensam, id est Scripturam sacram, quae fessos ad se atque a saeculi oneribus venientes pane verbi nos reficit, et contra adversarios sua refectione nos roborat. Unde et alias ab Ecclesia dicitur: Posuisti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me . Misit ancisuo initio infirmas, ut vocarent ad arcem et moenia civitatis; quia dum internam vitam denuntiant, ad alta nos moenia supernae civitatis levant, quae profecto moenia nisi humiles non asce