comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣdragesimi fuisset in cecitate tẽpꝰ exẽptũ. ei dñs
lum reddidit. uicinũ suum obitũ denunciauit.
atq ut in monasteriis circũqͣq c̃structis. uerbũ
uite p̾dicaret admonuit. qͣtinꝰ corporis recepto
lumine. uisitatis in circuitu fr̃ib cordis lum̃
aꝑiret. Q statĩ uissis obtẽꝑans. fr̃m cenobia cir¬
ciuuit. mandata uitȩ quȩ agendo didicerat p̃di¬
cauit. Qntodecimo gͥ die ad monasteriũ suũ ꝑ¬
acta p̃dicatione reuersus ẽ ibiq frĩb c̃uocatis
stans in mediũ sacͤmentũ dnici corporis ⁊ sanginiᷤᷤ
sũpsit. Mox mysticos psalmoꝵ cantꝰ exorsus est
Qillis psallentib oracioni intentꝰ. animã red¬
dit. Om̃s uͦ fr̃s qͥ aderant. ex ore eiꝰ exisse colũbã
uider̃t. Quȩ mox aꝑto tecto oratorii colũba egres¬
sa : aspicientib fr̃ib penet᷑uit cȩlũ. Cuiꝰ iccirco
quã sĩplici corde seruisset.¬
ed neq hoc sileã qd̾ uir uenerabilis abbas stephauꝰ

Expanded text:
t in caecitate tempus expletum, ei Dominus lumen reddidit, et vicinum suum obitum denuntiavit, atque ut monasteriis circumquaque constructis verbum vitae praedicaret admonuit, quatenus corporis recepto lumine, visitatis in circuitu fratribus, cordis lumen aperiret. Qui statim jussis obtemperans, fratrum coenobia circuivit, mandata vitae quae agendo didicerat praedicavit. Quinto decimo igitur die ad monasterium suum peracta praedicatione reversus est, ibique fratribus convocatis astans in medio, sacramentum domium eis mysticos psalmorum cantus exorsus est. Qui illis psallentibus orationi intentus animam reddidit. Omnes vero fratres qui aderant ex ore ejus exisse columbam viderunt, quae mox, aperto tecto oratorii egressa, aspicientibus fratribus, penetravit coelum. Cujus idcirco quam simplici corde eiSed neque hoc sileam quod vir venerabilis abbas Stephanus,
Abbreviated transcription (Latin):
post mortẽ carnis ad inferos deducti. nec in ipsa mor¬
te moriunt᷑ S in utͣq cã dispari sententia demon¬
stͣtͣ. qr. c̾cionator uerax. ⁊ illud ex tẽptatiõe carna¬
li intulit. ⁊ hoc postinodũ ex spiritali ueritate desi¬
niuit petrꝰ. Eibet nescisse qd̃ reqͥsiui. dũ me in tan¬
ta subtilitate c̃tigit discere. qd̃ nesciui. S quesõ te
ut me eqͣnunit᷑ feras. si ipse qͦq apud te more eccłias¬
tes nr̃i infirmantiũ in me ꝑsonã susceꝑo. ut eisde
infirmantib ꝓdesse ꝓpinqͥus qͣsi ꝑ eoꝵ inqͥsicionẽ¬

Expanded text:
post mortem carnis ad inferos deducti, nec in ipsa morte moriuntur. Sed in utraque tam dispari sententia demonstratur quia concionator verax, et illud ex tentatione carnali intulit, et hoc postmodum ex spiritali veritate definivit. PETR. Libet nescisse quod requisivi, dum me 380 in tanta subtilitate contigit discere quod nescivi. Sed quaeso te, ut me aequanimiter feras, si ipse quoque apud te more Ecclesiastis nostri, infirmantium in me personam suscepero, ut eisdem infirmantibus prodesse propinquius quasi per eorum inquisitione
Abbreviated transcription (Latin):
repente cõpescuit cũ t̾rore magni clamoris di¬
cens. Tacete. tacete. Nũ qͥd ñ auditis qͣnte resonens
laudes in cęlo: Et dũ ad easdẽ laudes quas intui¬
tus audierat aurẽ cordis intenderet. sc̃a illa aĩa
carne soluta ẽ. Q scilicet exeunte. tanta illic fra¬
glantia odoris asꝑsa ẽ. ut om̃s illi qͥ aderant ies¬
timabili suauitate replerent᷑ ita ut ꝑ hoc patent᷑
agnoscerent. qd̾ eande̾ laudes in cȩlo suscepissent.

Expanded text:
repente compescuit, cum terrore magni clamoris, direpente compescuit, cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete, nunquid non auditis quantae resonant laudes in coelo? Cumque ad easdem laudes quas intus audierat aurem cordis intenderet, sancta illa anima a carne soluta est. Sed exeunte illa tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes illi qui aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter agnoscerent
Abbreviated transcription (Latin):
lecto surgere uł ad sedendũ ualebat  nũꝗͣ. ma¬
nũ suã ad os ducere. nũꝗͣ. se potuit in latus ali¬
ud declinare. Huic ad seruiendũ mat̾ cũ fr̃e ad¬
erati n qͥcqͥd ex elemosina potusset acciꝑe. hoc eoꝵ¬
mam̃d erogabat. Neqͦꝗͣ litteras nouerat. s scrip¬
die sacrȩ sibimet codices emerat. ⁊ religiosos qͦsq
in hospitalitate suscipiens. hos corã se legere studi
sacrã scripturã disceret. cũ sic̃ dixi litteras igno¬
raret. Scudebat in dolore sẽꝑ gr̃as agere. ymniᷤᷤ
.pdei ⁊ laudib dieb ac noctib uacare.S cũ iã tẽpꝰ
eet ut tanta eiꝰ patientia remunerari debuisset¬
Sinenbroꝵ dolor ad uitalia rediit. Cũq se iã morti
ꝓximũ agnouit. ꝑegrmos uiros atq in hospitali¬
tate susceptos admonuit ut surgerent.⁊ cũ eo
psalmos ꝓ expectatione exitus decantarent. Cũq
cũ eis ⁊ ipse moriens psalleret uoces psallentir̃

Expanded text:
lecto surgere vel ad sedendum valebat, nunquam malecto surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit ad latus aliud declinare? Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eo erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitate suscipiens, hos coram se legere sine isacram Scripturam disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remunerari debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque se jam morti proximum agnovit, peregrinos viros atque in hospitalitate susceptos admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione exitus sui decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium
Abbreviated transcription (Latin):
c̃gregutionis assciuit matrẽ. eiq quȩ uiderit. qͥd¬
ue audierit indicauit. Tercio aut̃ die ea quȩ uis¬
sa fuerat soror defuncta ẽ Illa uͦ quã ipsa popos¬
cerat. die ẽ tricesimo subsequuta. Qd factũ nc̃usq
in eodẽ monasterio manet memorale. Sicq hoc
a p̃cedentib matrib tͣditũ narrare illic subtilit᷑¬
solent iuniores. quȩ nc̃ s̃ scĩmoniales uirgines. ac
si illo in tẽpore huic tã grandi miracło i ipsȩ affu¬
issens¬
mnimab exeuntib electoꝵ. solet dulcedo laudu
cęlestis eruꝑe. ut dũ illã libent᷑ audiunt. disso¬
lutionẽ carnis ab anima sentire minime ꝑmittant᷑
Unde in omeliis qͦq eugłii iã narrasse me me¬
mini. qđ in ea porticu quȩ eiuitib ad ȩccl̃iã bea¬
ti clem̃tis ẽ ꝑuia. fuit qͥdã seruulus nomine. cuiꝰ
Nã ex qͦ alũ scire potiuinꝰ. usq ad finẽ uitȩ pali¬
ticus iacebat. Qd dicã. qr. stare ñ poterat. qͥ nũꝗͣ in

Expanded text:
gregationis accivit Matrem, eique quid viderit, quidve audierit, indicavit. Tertio autem die cum ea quae jussa fuerat sorore defuncta est; illa vero quam ipsa poposcerat die est trigesimo subsecuta. Quod factum nunc usque in eodem monasterio manet 393 memorabile, sicque hoc a praecedentibus Matribus traditum narrare illic solent subtiliter juniores quae nunc sunt sanctimoniales virgines, ac si illo in tempore huic tam grandi miraculo et ipsae adfuissenanimabus exeuntibus electorum, dulcedo solet laudis coelestis erumpere, ut dum illam libenter audiunt, dissolutionem carnis ab anima sentire minime permittantur. Unde in Homiliis quoque Evangelii jam narrasse me memini quod in ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia, fuit quidam, Servulus nomine, cujus um scire potuimus, usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat, qui nunquam in
Abbreviated transcription (Latin):
dus ñ iã nuntiat. s ostendit. Tanto gͦ
nos.
necesse ẽ instantiꝰ ȩt̾na quęrere. qͣnto
a nob̃ cognoscimꝰ uelocit᷑ tẽporalia fugisse
Despicieitous a nob̃ hic mundus fuerat etiã si blandi¬
diret᷑. si reb ꝓpͥis demulceret animũ. At postꝗͣ tot
flagełis p̾mit᷑ tanta aduersitate fatigat᷑. tot nob̾ coc¬
tidie dolores ingeminat. qͥd nob̃ aliud ꝗͣ. ne diligat᷑
clamat ᷑ Multa. aut̃ fuerant quȩ adhuc de electoꝵ
factis narrari debuissent. s hȩc silentio subpͥmo. qr
ad alia festino. petrꝰ Quã muitos intͣ sc̃ȩ eccłie gre¬
miũ c̃stitutos de uita aĩe post mortẽ carnis ꝑpendo
dubitare. Queso ut debeas uł qͣ ex racione subpetris
uł si qͣ aĩarũ exẽpla animo occurrunt ꝓ multoꝵ
edificatioẽ dicere. ut hii qͥ suspicant᷑ discant cũ cor¬
pore animã ñ finiri. GG.  aboriosũ ualde hoc opꝰ
ẽ.⁊ maxime occupato aĩo atq ad alia tendenti. S si s̃ qͥb ꝓdes¬

Expanded text:
ostendit. Tanto ergo nos necesse est instantius aeterna quaerere, quanto a nobis cognoscimus velociter temporalia fugisse. Despiciendus a nobis hic mundus fuerat, etiam si blandiretur, si rebus prosperis demulceret animum; at postquam tot flagellis premitur, tanta adversitate fatigatur, tot nobis quotidie dolores ingeminat, quid nobis aliud quam ne diligatur clamat? Multa autem fuerant quae adhuc de electorum factis narrari debuissent, sed haec silentio supprimo, quia ad alia festino. PETR. Quia multos intra sanctae Ecclesiae gremium constitutos de vita animae post mortem carnis perpendo dubitare, quaeso ut debeas, vel quae ex ratione suppetunt, vel si qua animarum exempla animo occurrunt, pro multorum aedificatione dicere, ut hi qui suspicantur, discant cum carne animam non fiairi. GREGOR. Laboriosum valde hoc opus est, et maxime occupato animo atque ad alia tendenti. Sed si sunt quibus prodes
Abbreviated transcription (Latin):
derit qͣndo natꝰ ẽ. nicħ hoꝵ se uł nosse uł uidisse fate¬
bit᷑. ⁊ tam̃ qd̾ ñ uidit credit Nã illũ patrẽ illãq se ha¬
buisse matrẽ absq dubitatiõe testat᷑. Peciꝰ. Eateor
qr nc̃ usq nesciui qd̃ infidelis haberet fide. Grogo
Sabent etiã uifideles fidẽ. s utinã in dm̃. Quã si utiq
haberent infideles ñ ẽẽnt. S hinc in sua ꝑfidia redar
guendi s. hinc ad fidei grãm ꝓuocandi. qr si de ipso
suo usibili corpore credunt qd minime uider̃t. cur
iniusibilia ñ credunt. quȩ corporalit̾ uidere ñ possun:
Nã qr post mortẽ carnis uiuit aĩa. patet racio s fidei

Expanded text:
derit quando natus, nihil horum se vel nosse, vel vidisse fatebitur, et tamen quod non vidit, credit. Nam illum patrem illamque se habuisse matrem absque dubitatione testatur. PETR. Fateor quia nunc usque nescivi quod infidelis haberet fidem. GREGOR. Habent etiam infideles fidem, sed utinam in Deum. Quam si utique haberent, infideles non eguendi sunt, hinc ad fidei gratiam provocandi: quia si de ipso suo visibili corpore credunt quod minime viderunt, cur invisibilia non credunt, quae corporaliter videri non possunt? Nam quia post mor
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si enĩ pregnans mulier mittat᷑ in carcerẽ. ibiq
puerũ pariat qͥ natꝰ puer in carcerẽ nutͥat᷑ i cres¬
cat. cui si forte mat᷑ quȩ hunc genuit solẽ. lunã stellaᷤ.
montes ⁊ cãpos. uolantes aues. currentes eqͦs nomi¬
net ille uͦ qͥ in carcere natꝰ i nutͥtꝰ ẽ. uichĩ aliud ꝙͣ
cecitate nati homines. dũ ẽẽ sũma ⁊ inuisibilia auduu
diffidunt an uera sint. qr sola hec infima in qͥb nati
s̃ uisibilia nouert̃. Unde factũ ẽ. ut ipse inuisibiliũ
i uisibilcũ creator ad humani generis redẽptionẽ uni¬

Expanded text:
Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, ibique Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, ibique pariat puerum, qui natus puer in carcere nutriatur et crescat; cui si fortasse mater quae hunc genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus nihil aliud quam caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint, quia sola haec infima in quibus nati sunt visibilia noverunt. 373 Unde factum est ut ipse invisibilium et visibilium Creator ad humani generis redemptionem Uni
Abbreviated transcription (Latin):
qr peccando extͣ semetipsũ fusus. iã illa cȩlestis pa¬
triȩ gaudia quȩ pͥus c̃tẽplabat᷑ uidere ñ potuit
In paradiso qͥppe homo assueuerat uerbis dĩ ꝑfrui
beatoꝵ angłoꝵ spiritib cordis mundicia ⁊ celsitudimiꝰ¬
uisionis int̾ẽe. S postꝗͣ huc cecidit. ab illo qͦ ĩplebat᷑
mentis lumine recessit. ex cuiꝰ uidelicet carne nos
in hitiꝰ exilii cecitate nati. audimꝰ qͥde eẽ cȩlestem
patriã. audimꝰ eiꝰ ciues angłos dĩ. audimꝰ eoꝵdẽ angłi
socios sp̃c uistoꝵ ⁊ ꝑfectoꝵ s carnales qͥq qr illa in¬
uisibilia scire ñ ualent ꝑ exꝑĩtr̃. dubitant utrr̃ne
sit qd̾ corporalib ocuł is ñ uident. Quȩ nimirũ dubi.¬
etas in pͥmo parente nr̃o eẽ ñ potuit. q exclusus
a paradysi gaudiis. hoc qd̃ amiserat. qm̃ uiderat re¬
colebat. hii aut̃ sentire uł recolere ñ possunt ad uitã¬
qͥ eoꝵ nullũ sic̃ ille saltẽ de p̾terito exꝑim̃tũ teneñ.

Expanded text:
 peccando extra semet ipsum fusum jam illa celestis patrie gaudia que prius contemplabatur videre non potuit. In paradiso quippe homo adsueverat verbo Dei perfrui, beatorum angelorum spiritibus cordis mundicia et celsitudivisionis interesse, sed postquam huc cecidit, ab illo, quo implebatur, mentis lumine recessit. Ex cujus videlicet carne nos in hujus exilii caecitate nati, audimus quidem esse coelestem patriam, audimus ejus cives angelos Dei, audimus eorumdem angelorum socios spirita scire non valent per experimentum, dubitant utrumne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas in primo parente nostro esse non potuit, quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc quod amiserat, quia viderat recolebat. Hi autem sentire vel recolere auditaeorum nullum, sicut ille, saltem de praeterito, experimentum tenent.
Abbreviated transcription (Latin):
ichil in hac re in scõlo mireris. s pensa si potes qͥs
ule sp̃c fuerit qͥ eiꝰ tã sĩplicẽ intẽ tenuit. ati in tan¬
to uirtutis culmine erexit u enĩ eiꝰ animꝰ fuit qͣn¬
do mori ꝓꝓximo tã c̃stant̃ decreuit ⁊ ꝓ tẽporali uita

Expanded text:
Nihil in hac re in Sanctulo mireris, sed pensa, si potes, quis Nihil in hac re in Sanctulo mireris, sed pensa, si potes, quis ille spiritus fuerit, qui ejus tam simplicem mentem tenuit, atque in tanto virtutis culmine erexit. Ubi enim ejus animus fuit, quando mori pro proximo tam constanter decrevit, et pro temporali vita
Abbreviated transcription (Latin):
S longobardus idem qͥ ut ita dicã brachiũ c̃t ͤ dm̃
tendendo ꝑdiderat. pena sua exigente cõpulsus ẽ u¬
rare se. xp̃ianũ hominẽ nũgͦ. occidere. Tc̃ uir dn̾i
p̾cepit dicens. Depone manuꝰ deorsũ. Q statĩ deposuit.
Atq ilico adiunxit. Remitte gladiũ in uagina
At statĩ remisit. Om̃s gͥ tantȩ uirtutis hominẽ cog¬
noscentes. boues ⁊ ium̾ita quȩ dep̃dati fuerant cer¬
tatĩ ei offerre in munere uolebant. S uir dñi tale
munꝰ suscipe renuit. Munꝰ aut̃ bone mercedis que¬
siuit dicens. Si mͥ aliqͥd uultis c̃cedere. om̃s captuos
qͦͣs habetis mͥ tͥbuite ut habeã unde ꝓ uob debeam¬
orare factũq ẽ. ⁊ om̃s captiui ab eo dimissis. atip
multos a morte liberauit ꝓetriis Mira res. ⁊ qͣ uis¬
⁊ hanc ab aliis ⁊ ipse cognouerĩ uere tam̃ fateor.
qr mͥ qͦciens narrat᷑ uinouat᷑ Gregorus.

Expanded text:
Sed Langobardus isdem, qui, ut ita dicam, brachium contra Deum Sed Langobardus isdem, qui, ut ita dicam, brachium contra Deum tenendo perdederat, poena sua exigente conpulsus est iurare, se christianum hominem numquam occidere. Tunc vir Domini praecepit, dicens: 'Depone manum deorsum'. Qui statim deposuit. Atque ilico adiunxit: 'Remitte gladium in vagina'. Et statim remisit. Omnes igitur tantae virtutis hominem cognoscentes, boves et iumenta, quae depraedati fuerant, certatim ei ofFerre in munere volebant. Sed vir Domini tale munus suscipere renuit. Munus autem bonae mercedis quaesivit, dicens: 'Si mihi aliquid vultis concedere, omnes captivos quos habetis morare. Factumque est; et omnes captivi cum eo dimissi sunt, amultos a morte liberavit. PETR. Mira res, et quamvis hanc ab aliis et ipse cognoverim, vere tamen fateor quia mihi quoties narratur innovatur. GREGOR.
Abbreviated transcription (Latin):
orandi licentia paululũ daret᷑ sui cũ c̾cessa fuisset.
in t̾rã se stuit. ⁊ orauit. Q dũ paululũ dutiꝰ oraret.
hunc electꝰ int̾fector calce pulsauit. dicens ut surge
ret Surge flexo genu. ⁊ tende ceruicẽ. Surrexit aũt
uir dñi. genu flexit. ceruicẽ tetendit. s tenso collo.
etuctã c̃cra se spatã intuens. hoc unũ fert᷑ publice
cussurꝰ leuauit. s deponere nullo mͦ pocuit. Nã re¬
pente diriguit. ⁊ erecto in cęlũ gladio. brachiũ in¬
flexibile remansit. Tc̃ omis longobardoꝵ tͣba quȩ
ad illud spectacłm aderat. in laudis fauore c̃uersa
mirari cepit uirũq dĩ cũ timore uenerari.qr ꝓfec¬
co claruerat cuiꝰ sc̃itatis eẽt. qͥ carnificis sui brachir
in aere ligasset. Itaq postulat᷑ ut surgeret. Surrex.
sostulatꝰ ut brachiũ sui carnificis sanaret negauit
dicens Ego ꝓ eo nullo mͦ orabo. nͥ mͥ ante uiram̃tũ de¬
derit qr cũ manu ista xp̃ianũ hominẽ nũꝙͣ occidet.

Expanded text:
licentia daretur. Cui dum concessum fuisset, in terram se stravit et oravit. Qui dum paulo diutius oraret, hunc electus interfector calce pulsavit, ut surgeret, dicens: 'Surge et flexo genu tende cervicem'. Surrexit autem vir Domini, genu flexit, cervicem tetendit, sed teductam contra se spadam intuens, hoc unum fertur publice ercussurus levavit, sed deponere nullo modo potuit: nam repente diriguit, et erecto in coelum gladio brachium inflexibile remansit. Tunc omnis Longobardorum turba quae ad illud mortis spectaculum aderat, in laudis pavorem conversa mirari coepit, virumque Dei cum timore venerari, quia profecto claruerat cujus sanctitatis esset, qui carnificis sui brachium in aere ligasset. Itaque postulatus ut surgeret, surrexit: postulatus ergo ut brachium sui carnificis sanaret, negavit dicens: Ego pro eo nullo modo orabo, nisi antea mihi juramentum dederit, quia cum manu ista christianum hominem non occidat'.
Abbreviated transcription (Latin):
possessor in habitat. occupauer̃t bestiȩ loca. quȩ pͥus
multitudo hominũ tenebat. Et qͥd ualiis mundi par¬
tib agat᷑ ignoro. nã hac in t̾ra in qͣ nos uuiumꝰ finẽ

Expanded text:
possessor inhabitat; occupaverunt bestiae loca quae prius possessor inhabitat; occupaverunt bestiae loca quae prius multitudo hominum tenebat. Et quid in aliis mundi partibus agatur, ignoro
Abbreviated transcription (Latin):
atq ante eũ idem martyr beatꝰ eutitiꝰ. asticit dicens.
Nedẽpte uigilas: Cui respondit. Uigilo. Q ait. finis
uenit uniuersȩ carni. finis uenit uniuerse carui.
finis uenit unuersȩ carni. Post quã tͥnã uocẽ. uisio
mr̃is quȩ eiꝰ m̃tis oculis apparebat. euanuit Ec̃ uir
dñi surrexit. seq in orationis lam̃tũ dedit Mox enĩ
illa tribilia in cęlũ signa sequita s̃ ut astȩ atq acies
ignee ab aqͥlonis parte uiderent᷑. Mox effera longo¬
bardoꝵ gens de uagina suȩ habitationis educta.
in ur̃a ceruice grassata ẽ. atq humanũ genꝰ qd̵ in
hac t̾ra p̾multitudine nimia qͣsispissȩ segetis more sur¬
rexerat. succisũ aruit. Nã depopulatȩ urbes. euersa
castra. c̃crematȩ eccłiȩ. destructa s̃ monasteria. uiroꝵ
atq feminarũ. dissoluta ab hominib p̃dia. atq ab om̃i
cultore destituta. in solitudine uacat t̾ra. Hullus hic

Expanded text:
atque ante eum idem beatus martyr Eutychius astitit, dicens: atque ante eum idem beatus martyr Eutychius astitit, dicens: Redempte, vigilas? Cui respondit: Vigilo. Qui ait: Finis venit universae carnis, finis venit universae carnis, finis venit universmartyris, quae eius mentis oculis apparebat, evanuit. Tunc vir Domini surrexit seque in orationis lamentum dedit. Mox enim illa terribilia in caelum signa secuta sunt, ut hastae atque acies igneae ab aquilonis parte viderentur. Mox effera Langobardorum gens de vagina suae habitationis educta in nos cervice grassata est, atque hominum genus, quod in hac terra prae multitudine nimia quasi spissae segetis more surrexerat, succisum aruit. Nam depopulatae urbes, eversa castra, concrematae ecclesiae, destructa sunt monasteria virorum atque faeminarum, desolata ab hominibus praedia atque ab omni cultore destituta; in solitudine vacat terra, nullus hanc
Abbreviated transcription (Latin):
eo necesse ẽ ut uiui lapides ad edificiũ cęleste colli
ut soli in mundo ꝑuersi remaneant. qr. nũꝗͣ pecca¬
tores ad lam̃tũ penitentiȩ redirent si nulla ẽẽnt
bonoꝵ exẽpla quȩ eoꝵ mentẽ tͣherent. Petrus..
hos fere annos sẽptẽ ex hoc mundo migͣuit tua di¬
lectio cognitũ habuit. Hic sic̃ mͥ adhuc in monasterio
posito ualde familiarit̾ iungebat᷑ hoc qd̾ ioħis iunio¬
ris p̃decessoris mei tẽpore de mundi fine cognouerat
sic̾ longe sateq claruerat a me reqͥsitꝰ mͥ uise narra¬
bat: Aiebat nãq qr qͣdam die dũ pa¬
rro¬
chias suas ex more circuiret ꝑuenit
ad
eccłiam beati martyris eutici. Aduesꝑascent̾e aut̃
die scͥtũ sibi fieri uixta sepulchrũ mr̃is uoluit ibiꝙ
post laborẽ qͥeuit cũ nocte media ut asserebat. nec
dormiebat. nec ꝑfecte uigilare poterat. s dep̃ssus
ut asolet sõno. gͣuabat᷑ qͦdã pondere uigilans aniuꝰ.

Expanded text:
eo necesse est ut vivi lapides ad aedificium coeleste colligeo necesse est ut vivi lapides ad aedificium coeleste colligut soli in mundo perversi remaneant, quia nunquam peccatores ad lamentum poenitentiae redirent, si nulla essent bonorum exempla, quae eorum mentem traherent. PETR. hos fere annos septem ex hoc mundo migravit, tua dilectio cognitum posito valde familiariter iungebatur, hoc quod Iohannis iunioris, praedecessoris mei, tempore de mundi fine cognoverat, sicut longe lateque claruerat, a me requisitus mihi ipse narrabat. Aiebat namque, quia quodam die, cum parrochias suas ex more circuiret, pervenit ad ecclesiam beati martyris Iutici. Advesperescente autem die stratum sibi fieri iuxta sepulchrupost laborem quievit, cum nocte media, ut asserebat, nec dormiebat, nec perfecte vigilare poterat; sed depressus, ut solet, somno, gravabatur quodam pondere vigilans animus,
Abbreviated transcription (Latin):
ponere. tã sublime apłicũ p̃ceptũ facientlo magis
qͣ. sciendo nouerat Cõparemꝰ si placet cũ hac nr̃a in¬
docta scientia. illiꝰ doctã ignorantiã Ubi hȩc nr̃a ia¬
cet. ibi illiꝰ disciplina eminet. Nos de uirtutib uacui
loqͥm᷑. ⁊ qͣsi inter fructifera arbusta positi. odoramꝰ
poma nec manducamꝰ. Ille uirtutũ fructꝰ caꝑe no¬
uerat. quãuis hos odorari nob̾cũ nesciebat. N etrꝰ.
iudnã queso te existimas qd̾ qͥq subtͣhunt᷑. i qͥ uiue
re ad edificationẽ multoꝵ poterant. aut penitꝰ in¬
ueniri nequeunt. aut certe om̃imͦ rarescunt. Grego
alicia remartiũ meret᷑. ut hii qͥ ꝓdesse poterant. ruis.¬
festine subtͣhant᷑. i cũ mundi finis apppinquat. elec
ti tollunt᷑ ne deteriora uideant. hinc etenĩ ꝓpłia¬
ait. Iustꝰ ꝑit. ⁊ ñ ẽ qͥ recogitet in corde suo. ⁊̃ uiri
miscđiȩ colligunt᷑ qr ñ ẽ qͥ intelligat. hinc rursũ
scriptũ ẽ. Aꝑice ut exeant de t̾ra qͥ c̾culcent eã. tol¬

Expanded text:
nere , tam sublime apostol cum praeceptum faciendo magis quam sciendo noverat. Comparemus, si placet, cum hac nostra indocta scientia illius doctam ignorantiam. Ubi haec nostra jacet, ibi illius disciplina eminet. Nos de virtutibus vacui loquimur, et quasi inter fructifera arbusta positi, odoramus poma, nec manducamus; ille virtutum fructus carpere noverat, quamvis hos in verbis odorare nesciebat. PETR. Quidnam, quaeso re ad edificationem multorum poterant, aut penitus inveniri nequeunt, aut certe omnimodo rarescunt?'. Gregorius: 'Malitia remanentium meretur ut hi qui prodesse poterant festine subtrahantur, et cum muti tolluntur, ne deteriora videant. Hinc etenim scriit, et nemo est qui recogitet in corde suo; et viri misericordiae colliguntur, quia non est qui intelligat . Hinc rursus scriptum est: Aperite, ut exeant qui conculcent eam, tol
Abbreviated transcription (Latin):
uissor remansit. facto aut̃ mane. longobardi qͥ diaco¬
nũ ad custodiendũ dederant. uenert̃. quẽ dederant
petier̃t. S hunc uenerandus pb̃r fugisse respondit.
Tc̃ illi inqͥunt. Scis ipse meliꝰ qͥd ẽuenit. Seruus aut̃
dñi c̃stant᷑ ait. Scio. Cui dixert. Bonꝰ homo es. nolumꝰ te
ipse occidi ꝑmiserit. Tc̃ om̃ib qͥ illic aderant longobar¬
dis placuit. ut eũ capite truncare debuissent qͣtinꝰ siue
gͣui cruciatu uitã eiꝰ cõpendiosa morte t̾minarent.
Cognito itaq qd̾ scolus qͥ int̾ eos ꝓ sc̃ĩtatis reuerentia
magni honoris habebat᷑ occidendus ẽẽt. om̃s qͥ in
eocłe loco inuenti s̃ longobardi ẽuenert.i sic s̃ ni¬
miȩ crudelitatis leti. ad spectacłm mortis cireũstete

Expanded text:
jussor remansit. Facto igitur mane Langobardi, qui diacojussor remansit. Facto igitur mane Langobardi, qui diaconum ad custodiendum dederant, venerunt, quem dederant petierunt; sed hunc venerandus presbyter fugisse respondit. Tunc illi inquiunt: Scis ipse melius quid convenit. Servus autem Domini constanter ait: Scio. Cui dixerunt: Bonus homo es, nolumus te me occidi ipse permiserit. Tunc omnibus qui illic aderant Langobardis placuit ut eum capite truncare debuissent, quatenus sine gravi cruciatu vitam ejus compendiosa morte terminarent. Cognito itaque quod Sanctulus qui inter eos pro sanctitatis reverentia magni honoris habebatur occidendus esset, omnes qui in eodem loco inventi sunt Langobardi convenerunt  sicut sunt nimiae cru
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Die ⁊ enĩ qͣdã a longobardis captꝰ qͥcła diaconꝰ
tenebat᷑ ligatꝰ eũq ipsi qͥ tenuerant int̾ficere cogita¬
bant. Aduespascente aut̃ die uir dĩ sc̃olus ab eisclem
longobardis petiit ut relaxari. eiq uita c̃cedi debuis¬
set. Qđ posse se facere omĩno negauert᷑. Cũq mortẽ
illiꝰ deliberasse eos cerneret petiit ut sibi ad custodi¬
endũ tͣli debuisset. Cui ꝓtinꝰ respondert̃. Tibi qͥde eũ
ad custodiendũ damꝰ. s ea c̃ditione interþosita. ut si
iste fugerit. ꝓ eo ipse moriaris. Qd̾ uir dñi libent᷑ ac¬
cipiens. p̃dictũ diaconũ in sua suscipiens fide. cũ noct
media longobardos om̃s sõno gͣui dep̾ssos aspiceret
dicens. fugere pat᷑ ñ possũ. qr si ego fugero. ꝓ me sine
dubio ipse morieris. Quẽ uir dñi sc̃olus ad fugiendr̃
in manu eiꝰ sũ. tantũ in me possunt facere qͣutũ ipse
ꝑmiserit. fugit itaq diaconꝰ ⁊ qͣsi deceptꝰ in medio fide¬

Expanded text:
ur Die etenim quadam a Langobardis captus quidam diaconus tenebatur ligatus, eumque ipsi qui tenuerant interficere cogitabant. Advesperescente autem die, vir Dei Sanctulus ab eisdem Langobardis petiit, ut relaxari eique vita concedi debuisset. Quod posse se facere omnino negaverunt. Cumque mortem illius deliberasse eos cerneret, petiit, ut sibi ad custodiam tradi debuisset. Cui protinus responderunt: 'Tibi quidem eum ad custodiendum damus, sed ea conditione interposita, ut, si iste fugerit, pro eo ipse moriaris. Quod vir Domini libenter accipiens, praedictum diaconum in sua suscepit fide. Quem nocte media, cum Langobadicens: Fugere, Pater, non possum, quia si ego fugero, pro me sine dubio ipse morieris. Quem vir Domini Sanctulus ad fugiendum in manu ejus sum, tantum in me possunt facere, quantum ipse permiserit. Fugit itaque diaconus, et quasi deceptus in medio fide
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ carnis cũ uim̃to. qͦusq ⁊ ipsã mortalitatẽ carnis.
gła resurrectionis absorbeat. ⁊ inherendo sp̃ui caro
seruet᷑ in ꝑpetuũ. qr ⁊ ipse sp̃c inherendo carni. ser¬
uabit᷑ in dm̃. Quȩ tam̃ caro nec in reꝓbis int᷑ suppli¬
cia ꝑfecte deficit. qr sẽꝑ deficiendo subsistit. ut qͥ sp̃u
i carne peccauert. sẽꝑ essentialiter uiuentes. ⁊ carne

Expanded text:
carnis, gloria resurrectionis absorbeat, et inhaerendo spiritui, caro servetur in perpetuum: quia ipse spiritus inhaerendo carni servatur in Deum. Quae tamen caro non in reprobis inter supplicia perfecte deficit: quia semper deficiendo subsistit, ut qui spiritu et carne peccaverunt, semper essentialiter viventes, et carne
Abbreviated transcription (Latin):
nte dief qͦq fere qͣdraginta uidisti apud me eũ cuiꝰ
c̃sueuit. S ex eadem ꝓuincia qͥdã monachus ante
triduũ uenit. qͥ gͣuis nuncii merore me ꝑculitꝰ qͥ
eundẽ uirũ obisse nunciauit. Huiꝰ ego uiri ⁊ si ñ
sine gemitu dulcedines recolo. iã tam̃ sine formidi¬
ne uirtutes narro. qͦs a uicinis eiꝰ sacerdotib mira
ueritate ⁊ simplicitate p̾ditas agnoui. Et sic̃ inter
amantes se aĩo magnũ caritatiᷤ familiaritas ausỹ
p̃bet. a me plerũq ex dulcedine exactus. ipse qͦq de
eis quȩ erant extrema quedã fateri cogebat᷑. Hic
uãq quodã tẽpore cũ p̃lo longobardi oliuã p̾me¬
rent. ut in oleo liqͣre debuisset. sic̃ iocundus erat
⁊ uultu ⁊ aĩo. utrẽ uacuũ ad p̃lũ detulit laboran¬
tesq longobardos lȩto uultu salutauit. utrẽ ꝓtulit.
⁊ uibendo potiꝰ quã petendo eũ s ĩpleri dixit. S gen¬
tiles uiri. qr tota iã die frustͣ laborauerant. atq ab

Expanded text:
nte dies quoque fere quadraginta vidisti apud me eum cuiusconsuevit. Sed ex eadem provincia quidam monachus ante triduum venit, qui gravis nuntii moerore me perculit, quia eundem virum obiisse nuntiavit. Huius ergo viri etsi non sine gemitu dulcedinis recolo, cum tamen sine formidine virtutes narro, quas a vicinis eius sacerdotibus mira veritate et simplicitate praeditis agnovi. Et sicut inter amantes se animos magnum caritatis familiaritas ausum praebet, a me plerumque ex dulcedine exactus, ipse quoque de his quae egerat extrema quaedam fateri cogebatur. Hic namque quodam tempore cum in praelo Langobardi olivam praemerent, ut in oleum liquari debuisset, sicut iocundis erat et vultus et animi, utrem vacuum ad praelum detulit laborantesque Langobardos laeto vultu salutavit, utrem protulit et iubendo potius quam petendo eum sibi impleri dixit. Sed gentiles viri, quia toto iam die frustra laboraverant atque ab
Abbreviated transcription (Latin):
rent admonuit. ⁊ qr eis annonã p̾buerat indicauit.
eisq ad refectionẽ ꝓtinꝰ inuitatis inuentũ panẽ appo¬
suit. Qb sufficient᷑ pleneq satiatis. plura ex eo quã
ipse panis fuerat fragm̃ta collegit. quȩ die qͦq altera
eis ad refectionẽ intulit. S id qđ ex fragm̃tis suꝑerat.
ipsa qͦq quȩ apposita fuerant fragiñta suꝑabant. fic¬
tũq ẽ ꝑ dies decẽ om̃s illi artifices atq oꝑarii ex illo
uno pane saciati. hunc. ⁊ cottidie ederent. ⁊ ex eo cot¬
tidie qd edi posset in crastino suꝑeẽt. ac si fragm̃ta
panis illiꝰ ꝑ esũ crescerent.⁊ cibũ. comedentiũ ora
pane pauit ꝑseruũ. qͥ ex qͥnq pauib qͥnq milia
hominũ saciauit ꝑ semetipsũ. qͥ seminũ gͣna in nu¬

Expanded text:
rent admonuit; et quia eis annonam praebuerat, indicavit; rent admonuit; et quia eis annonam praebuerat, indicavit; eisque ad refectionem protinus invitatis inventum panem apposuit. Quibus sufficienter pleneque satiatis, plura ex eo quam ipse panis fuerat, fragmenta collegit. Quae die quoque altero eis ad refectionem intulit; sed id quod ex fragmentis supererat, ipsa quoque, quae apposita fuerant, fragmenta superabat. Factumque est ut per dies decem omnes illi artifices atque operarii ex illo uno pane satiati, hunc et quotidie ederent, et ex eo quotidie quod edi posset in crastinum superesset, ac si fragmenta panis illius per esum crescerent, et cibum comedentium ora pane pavit per servum, qui ex quinque panibus quinque millia hominum satiavit per semetipsum, q
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mopia ñ habebant. Qp uir dĩ audiens eos uerb c̃so¬
labat᷑ foris. ꝓmutendo qd̃ deerat. s ipse gͣuit᷑ anxiabat᷑
intꝰ exhibere cibũ ñ ualens quẽ ꝓmitebat. Cũ uͦ
huc illucq anxiꝰ ꝑgeret. deuenit ad clibanũ. in qͦui
cinȩ mulieres pͥdie coxerant panes. ibiq incuruatꝰ
aspex. ne fortasse panis a coquentib remansisset cũ
repente panẽ mirȩ magnitudis atq insoliti can¬
doris inuenit. Quẽ tulit qdẽ. s deferre artificib no¬
luit. ne fortasse alienꝰ ẽẽt. ⁊ culpã uelud ex pietate
ꝑpetͣret.ł uicinas itaq hunc inulieres detulit eũqꝙ
om̃ib ostendit. ac ne cui earũ remansisset inqͥsiuit.
Om̃s aut̃ quȩ pͥdie panẽ corerant. suũ hunc ẽẽ ne¬
gauert. atq panes suos se integro numero acliban
retulisse ꝓfessȩ s̃. Tunc lȩtꝰ uir dñi ꝑrexit ad multo
artifices cũ uno pane. ut om̃ipotenti do gr̃as age¬

Expanded text:
inopiam non haberent. Quod vir Dei audiens, eos verbis consoinopiam non haberent. Quod vir Dei audiens, eos verbis consolabatur foris, promittendo quod deerat; sed ipse graviter anxiabatur intus, exhibere cibum non valens quem promittebat. Cum vero huc illucque anxius pergeret, devenit ad clibanum, in quo vicinae mulieres pridie panes coxerant, ibique incurvatus aspexit, ne forte panis a coquentibus remansisset. Tunc repente panem mirae magnitudinis, atque insoliti candoris invenit: quem quidem tulit, sed deferre artificibus noluit, ne fortasse alienus esset, et culpam velut ex pietate perpetraret. Per vicinas itaque hunc mulieres detulit, eumque omnibus ostendit, ac ne cui earum remansisset inquisivit. Omnes autem quae pridie panem coxerant, suum hunc esse negaverunt, atque panes suos numero integro se a clibano retulisse professae sunt. Tunc laetus vir Domini perrexit ad multos artifices cum uno pane; ut omnipotenti Deo gratias age
Abbreviated transcription (Latin):
oluus oleũ defluere ñ cernerent. ⁊ uirũ dĩ ad ĩplen¬
dũ utrẽ s iusistere uiderent uehem̃t᷑ accensi ma¬
iorib hunc uerboꝵ c̃tumeliis detestarii ceꝑunt
aquã sibi dari petiit. Quã cunctis uidentib bene¬
dixit. atq in p̃lo suis manib iactauit. Ex qͣ ꝓtinꝰ be¬
nedictione tanta ub̃tas olei erupit. ut longobardi
qͥ pͥus diu in cassum laborauerant. ñ solũ sua uas¬
cula om̃ia.s utrẽ qͦq quẽ uir dĩ detulerat ĩpleren.
i gr̃as agerent. q is qͥ oleũ petere uenerat. benedi¬
cendo dedit qd̾ postulabat. Alio qͦq tẽpore uehe¬
mens uͥq fames incubuerat. ⁊ beati laurencii mr̃is
eccłiam quȩ a longobardis fuerat incensa. uir dĩ
restaurare cupiens. multos artifices ac plures sub¬
ministͣntes oꝑarios adhibuit. qͥb necesse erat ut cotti¬
dianũ sũptũ laborantib sine dilatiõe p̾beret᷑ S exi¬
rantes instant̃ uictũ querere qr ilires ad laborandr̃

Expanded text:
ent, et virum Dei ad implendum utrem sibi insistere viderent, vehementer accensi, majoribus hunc verborum contumeliis detestari coeperunaquam sibi dari petiit, quam cunctis videntibus benedixit, atque in prelum suis manibus jactavit. Ex qua protinus benedictione tanta ubertas olei erupit, ut Langobardi, qui prius diu incassum laboraverant, non solum sua vascula omnia, sed utrem quoque quem vir Dei detulerat implerent, et gratias agerent, quia is qui oleum petere venerat, benedicendo dedit quod postulabat. Alio quoque tempore vehemens ubique fames incubuerat, et beati Laurentii martyris ecclesia a Langobardis fuerat incensa. Quam vir Dei restaurare cupiens, multos artifices ac plures subministrantes operarios adhibuit, quibus necesse erat ut cotidiani sumptus laborantibus sine dilatione praeberentur Dirantes instanter victum quaerere, quia vires ad laborem per
Abbreviated transcription (Latin):
cio pee sibi eccłia refutauit hic itaq cũ tẽporib
symachi apłicȩ sedis p̃sulis cẽt defunctus. eiꝰ dal¬
maticã feretro suꝑpositã demoniacus tetigit sta¬
tiq saluatus ẽ sost multũ tẽporis germano capua
salute dictauert̃ ut in angularib termis lauari
ret inqͥsiuit sui ille respondit. ł nulla alia causa
in hoc penali loco deputatus sũ. nͥ qr in parce lati¬
rentii ẽtra sẏmachũ sensi. S queso te ꝓ me dnĩ
dep̃care. atq in hoc cognosces qd̃ exauditꝰ sis. si huc
dictũ paschasiũ in loco eodẽ muume inuenit.
Na enĩ ñ maliciȩ s ignorantiȩ errore peccauerat¬
purgari post mortẽ potuit a peccato. Qd̾ tam̃ cre¬
dendũ ẽ. qr ex illa elemosinarũ suarũ largitate
hoc obtinuit ut tẽ potuisset ꝓmereri ueniã. cũ
iã nil potiusset oꝑari. Petrꝰ Quid hoc ẽ queso ce.¬
qd̾ in his extremis tẽporib tã multa de animab
clarescunt. quȩ ante latuerunt. ita ut aꝑtis reue¬

Expanded text:
taque cum temporibus Symmachi apostolicae sedis Praesulis esset defunctus, ejus dalmaticam feretro superpositam daemoniacus tetigit, statimque salvatus est. Post multum vero temporis Germano Capuansalute dictaverret inquisivit. Cui ille respondit: « Pro nulla alia causa in hoc poenali loco deputatus sum, nisi quia in parte Laurentii contra Symmachum consensi. Sed, quaeso te, pro me Dominum deprecare, atque in hoc cognosces quod exauditus sis, si huc aedictum Paschasium in loco eodem minime invenit. Quia enim non malitia sed ignorantiae errore peccapurgari post mortem a peccato potuit. Quod tamen credendum est, quia ex illa eleemosynarum suarum largitate hoc obtinuit, ut tunc potuisset promereri veniam, cum jam nihil posset operari. PETR. Quid hoc est, quaeso, quod in his extremis temporibus tam multa de animabus clarescunt, quae ante latuerunt; ita ut apertis reve
Abbreviated transcription (Latin):
miã dixerit. neq in hoc scło ei remittet᷑. neq in
futuro. In qͣ sententia dat᷑ intelligi qͣsdã culpas
in hoc scło. qͣsdã uͦ in futuro posse relaxari. Qd̃
enĩ de uno negat᷑ c̃sequens intellectus patet qr
de qͥbdã c̃cedit᷑ S tam̃ ut p̃dixi hoc de parius mi¬
nimisq peccatis fieri credendũ ẽ. sic̃ ẽ assiduus
ociosus sermo. ĩmoderatꝰ risus. uł peccatũ curȩ
rei familiaris. quȩ uix sine culpa uł ab ipsis agit᷑
qͥ culpas qͣlit᷑ declinare debeant sciunt aut in nͥ
gͥuib reb ẽ error ignorantiȩ. quȩ cuncta etiã post
mortẽ gͣuant si adhuc in hac uita positis ñ fueris
relaxati ham. ⁊ cũ paulis dieois esin et fuuo¬

Expanded text:
remittetur ei, neque in futuro. In qua sententia datur intelligi, quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero in futuro posse relaxari. Quod enim de uno negatur, consequenter intellectus patet quia de quibusdam conceditur. Sed tamen, ut praedixi, hoc de parvis minimisque peccatis fieri posse credendum est: sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatus risus, vel peccatum curae rei familiaris: quae vix sine culpa ab ipsis agitur, qui culpas qualiter declinari debeant sciunt, aut non in gravibus rebus error ignorantiae, quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis minime fuerint relaxata. Nam et cum Paulus dicat
Abbreviated transcription (Latin):
duui te. ⁊ indie salutis adiuui te. Qd̃ paulus apłs¬
exponeus ait. Ecce nc̃ tẽpus acceptabile. ecce nc̃
dies salutis. Salomon qͦq ait. Qd̃cũq pocest manꝰ
tua facere. iustant᷑ oꝑare. qr nec opus. nec racio.
nec sapientia. nec scientia. erit apud inferos qͦ

Expanded text:
in die salutis adiuvi te. Quod Paulus exponens dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis. Salomon quoque ait: Quodcumque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec racio, nec sciencia erit apud inferos, quo
Abbreviated transcription (Latin):
iudicantis ꝑtinet. ut nũꝙͣ careant supplicio. qͥ in
hac uita nũꝗͣ uoluert̃ carere peccato. Petrus.
Sed nullus iustꝰ crudelitate pascit᷑. ⁊ delinquens
Iniqͥ aut̃ gehennȩ ignib tͣdici. si ad correptionẽ
ñ ꝑueniunt. qͦ fine sẽꝑ ardebunt: gõ.¬

Expanded text:
judicantis pertinet ut nunquam careant supplicio, qui in hac vita nunquam voluerunt carere peccato.--PETRUS: Sed nullus justus crudelitate pascitur, et delinquens iniqui autem gehennae ignibus traditi si ad correctionem non perveniunt, quo fine semper ardebunt
Abbreviated transcription (Latin):
tit imortalis auit̃. qr essentialit᷑ uiuere nũꝗͣ. desinit
i nat᷑e suę uitã ꝑdere ñ ualet nec cũ in ꝑpetua fue¬
rit morte dãpnata Iilic eiũ posita beate eẽ ꝑdidit
ieẽ ñ ꝑdidit Ex qͣre sẽꝑ cogit᷑ ut ⁊ mortẽ sine morte¬
⁊ defectũ siue defectu. ⁊ finẽ sine fine patiat᷑ qͣtinꝰ ei
⁊ mors ĩmortalis sit ⁊ defectꝰ indeficiens: ⁊ fiuiꝰ infiuu¬

Expanded text:
mortalis autem, quia essentialiter vivere nunquam desinit: et naturae suae vitam perdere non valet, nec cum in perpetua fuerit morte damnata. Illic enim posita beate esse perdetnon perdidit. Ex qua re semper cogitur, ut et mortem sine morte, defectum sine defectu, et finem sine fine patiatur, quatenus ei et mors immortalis sit, et defectus indeficiens, et finis infi
Abbreviated transcription (Latin):
pẽ sibi sepulcurã facere post annos qͣtuordecun¬
uoluisset. tanta ut asserit de eodẽ sepulchro i
fraglantia suauitatis emanabat. ac si illic florũ
om̃iũ fuissent odoram̃ta c̃gregata. Ex qͣ re mani¬
uitate tͣnsibat. huic gͦ iacenti atq ad extremũ
deducto ꝑ nocturnã uisionẽ qͥdã senex apparui
⁊ hunc uirga tetigit eiq dixit Surge. Ex hacienĩ
mo. lestia mͦ minime morieris: s paratꝰ esto. qr
longũ tẽpꝰ hic facturꝰ ñ eris. Q dũ iã eẽt a medici
desꝑatus. repente sauatꝰ ẽ atq c̃ualuit. rẽ quã
uiderat narrauit seq ꝑ bienniũ in dĩ seruicio
sic̃ p̃diri ultͣ etatis suȩ annos exhibuit. Ance hoc
niodũ pallens ⁊ cremens indicauit. illic nob disce¬
dentib inuentus. ab eodẽ fr̃e qͥ mortuus fuerat de
sepulchro ẽ uocatꝰ. Qd mox etiã subsequens finis
edocuit. Hã post dies decẽ inuasus febrib carne
sobutus c̃. setrꝰ. Obcere me uelim si hoc ꝑ noctur¬

Expanded text:
 sibi sepulturam facere post annos quatuordecvoluisset, tanta, ut asserit, de eodem sepulcro illius fragrantia suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta congregata. Qua ex re maniravitate transibat. Huic aegrotanti atque ad extremum deducto, per nocturnam visionem quidam senex apparuit, et hunc virga tetigit, eique dixit: Surge, ex hac enim molestia modo minime morieris, sed paratus esto, quia longum tempus hic facturus non eris. Qui dum jam esset a medicis desperatus, repente sviderat narravit, seque per biennium in Dei servitio, sicut praedixi, ultra aetatis suae annos exhibuit: Evolutis modum pallens et tremens indicavit, illic nobis discedentibus inventus, ab eodem fratre qui mortuus fuerat de sepulcro vocatus est. Quod mox etiam subsequens finis edocuit. Nam post dies decem, invasus febribus carne solutus est. PETR. Doceri velim si hoc quod per noctur
Abbreviated transcription (Latin):
cormta respiciunt qͣnto ab om̃i uitio corruptionis
exuti. ipsi iã iuistitiȩ uicinꝰ atq arcius iherebun
Sic dipe eoꝵ m̾ites ꝑ hoc qd iustissimo inherent ui¬
ci uis districtionis absorbet. ut om̃ino ei ñ libeat.
qͥeqͥd ab uliꝰ et̃ñȩ regłȩ subcilitate discordat. serie¬
uita dicit᷑ duob modis etiã mors debet intelligi dit¬

Expanded text:
uptionis exuti ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt. Sic quippe eorum mentes per hoc quod justissimo inhaerent judici, vis districtionis absorbet ut omnino eis non libeat quidquid ab illius aeternae regulae subtilitate discordat. vita dicitur, duobus etiam modis mors debet intelligi. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeccatoꝵ ꝑpetratione cõpesceret  ob
i falsũ ẽ qd̾ minatus ẽ ut ab iniustitia corrigeret.
etiã falsa ẽ pollicitatio ut ad iusticiã ꝓuocaret.
S qͥs hoc dicere uł insanꝰ p̾sumat: Et siminatꝰ ẽ qd̾
ñ erat impleturus. dũ asserere eũ miscđem uo¬
lumꝰ. fallacẽ qd̃ dici nefas ẽ p̃dicare cõpellim᷑. Pet
cire uelim qͦmͦ iustũ sit ut culꝑa quȩ cũ fine
ꝑpetrata ẽ. sine fine puniat᷑ G̃o Hoc recte dice¬
ret᷑ si districtus uidex ñ corda hominũ s facta pen¬
saret. Iniqͥ enĩ in eo cũ sine deliquert̃. qr cũ fine
uixert̃. Nam uoluissent utiq si potuissent sine
fine uiuere: ut pocuissent sine fine peccare. Osten

Expanded text:
eccatorum perpetratione compesceret? GREGOR. Si falsum est quod minatus est ut ab injustitia corrigeret, etiam falsum est pollicitus ut ad justitiam provocaret. Sed quis hoc dicere vel insanus praesumat? Et si minatus est quod non erat impleturus, dum asserere eum misericordem volumus, fallacem quod dici nefas est praedicare compellimur. PETR. Scire velim quomodo justum sit ut culpa quae cum fine perpetrata est sine fine puniatur. GREGOR. Hoc recte diceretur, si districtus judex non corda hominum, sed facta pensaret. Iniqui enim ideo cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt. Nam voluissent utique , si potuissent, sine fi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ multis cotcidianisq lacͥmis ad gaudia pat̾e celes¬
tis anhelabat. Cũq studiosissime. ⁊ cũ magno feruo¬
re desiderii sacra eloqͥa meditares. nͥ m eis uer be
scientiȩ. s fletũ cõpunctionis inqͥrebat qͣconꝰ ꝑ hec
excitata mens eiꝰ mardesceret. luna desereres a
regionẽ celestis patriȩ ꝑ c̃tẽplationẽ uolares. huie¬

Expanded text:
qui multis quotidianisque lacrymis ad gaudia patriae coelestis anhelabat. Cumque studiosissime, et cum magno fervore desiderii sacra eloquia meditaretur, non in eis verba scientiae, sed fletum compunctionis inquirebat, quatenus per haec excitata mens ejus inardesceret, et ima deserens, ad regionem coelestis patriae per contemplationem volaret. Hui
Abbreviated transcription (Latin):
tentus. psalmodia uͦ ex ore illiꝰ pene uullos rẽpore
cessare ẽsueuerat excepto aut cũ aluñca corpori
aut menbra dedisset sopori. Haue uoctar na carsu
appariiũ qr ex alhis filorib corona de cels ai capait
ule tescendebat & mex molestia corporis de cupat̃¬

Expanded text:
tentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat,
Abbreviated transcription (Latin):
tit uixta asinũ ⁊ ñ comedit leo de cadauere. Ex
qͣ re ostendit᷑ qd̾ peccatũ inobedientię in ipsa
medendi licentiã ñ accepit. qr is qui culpabilis
in uita fuerat. punita in obedientia. erat iã iustys
ex morte. Leo gͦ qͥ pͥus peccatoris uitã necauerat.
custodiuit postmodũ cadauer iustipetrꝰ Placet qd̃
dicis. s nosse uelim si nc̃ ante restitutionẽ corpoꝵ¬
in cę̧lo recipiant᷑ animȩ ustoꝵ.G6.¬
ꝗc neq de om̃ib ustis fateri possumꝰ. neq de om̃ib
tegare. Nã st̃ quoꝵdã iustoꝵ animȩ. quȩ a cęlesti
regno qͥb dã adhuc mansionib differunt᷑. In qͦdi

Expanded text:
tit leo juxta asinum, et non comedit de cadavere ejus . Ex qua re ostenditur, quod peccatum inobedientiae in ipsa medendi licentiam non accepit, quia is qui culpabilis in vita fuerat, punita inobedientia, erat jam justus ex morte. Leo ergo qui prius peccatoris vitam necaverat, custodivit postmodum cadaver justi. PETR. Placet quod dicisin coelo recipi valeant animae justorum, neque de omnibus justis fateri possumus, neque de omnibus negare. Nam sunt quorumdam justorum animae quae in coelesti regno quibusdam adhuc m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͥdiu in hac urbe meo monasterio p̃fuit. narrare
esueuit dicens. Qdã curialis illic sacͤtissimo sabbo¬
paschali iuuencłam cuiꝰdã siliã in baptismate
suscepit & post ieiuniũ domũ reuersus. multoq
uino inebriatꝰ eandẽ filiã suã secũ manere pe¬
tiit eãq nocte ila qđ dictu nefas ẽ ꝑdidit sũq
mane facto surrexis  set reus. cogitare cepit ut
ad balneũ ꝑgeret. ac si aqua balnei lauaret¬
maclam peccati. ł rexit ¶gͥ. lauit cepitq trepi¬
dare ȩccliã ingredi s si
eccłiam erubescebat homines si uͦ iret ꝑtimesce¬
bat iudiciũ dĩ Uicit itaq humana uere cundia
ꝑrexit ad eccłiã s tremebundus ac pauens stare
cepit. atq ꝑ singła mom̃ta suspectus qͣ hora ĩmun¬
dosp̃ui tͣderet᷑ ⁊ corã om̃i popło uexaret. sũq
uehemt᷑ timeret. in illa missarũ celebritate qͣli
aduerse nichil c̃tigit Q iȩtꝰ exist. ⁊ die altero eccl̃iã
iã securus intͣuit. Factũq ẽ ut ꝑ sex c̃tinuos dies

Expanded text:
diu in hac urbe meo monasterio praefuit, narrare consuevit, dicens. Quidam curialis, illic sacratissimo Sabbato juvenculam cujusdam filiam in baptismate suscepit. Qui post jejunium domum reversus, multoque vino inebriatus, eamdem filiam suam secum manere petiit, eamque nocte illa quod dictu nefas est perdidit. Cumque mane facto surrexisset, reus cogitare coepit ut ad balneum maculam peccati. Perrexit igitur, lavit, coepit trepidare, Ecclesiam ingredi: sed si Ecclesiam erubescebat homines: sin vero iret, pertimescebat judicium Dei. Vicit itaque humana verecundia, perrexit ad Ecclesiam, sed tremebmomenta suspectus, qua hora immundo spiritui traderetur, et coram omni populo vexaretur. Cumque vehementer timeret, ei in illa missarum celebritate, quasi adverse nil contingit, qui laetus exiit, et die altero Ecclesiam jam securus intravit. Factumque est, ut per sex continuos dies
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ipse exteriꝰ. s culpȩ reus qͣntũ ꝑdebat intus.
hunc itaq cũ dies mortis egredi de corpore ur¬
geret. c̃uenert̃ multi ut ta᷑ sc̃ȩ anime de hoc mun¬
do recedenti suas animas cõmendarent. Cũq lec¬
to illiꝰ hii qͥ c̃uenerant om̃s assisterent. alii ingre¬
dientes angłos uidert̃. s dicere aliqͥd nullomͦ᷑ po¬
tuert᷑ alii om̃ino nicħ uidert̃. s om̃s qͥ aderant
ita uehem̃tissimꝰ timor ꝑculit. ut nullus egredien¬
te illa sc̃a anima illic stare potuisset. Et hii gͦ qͥ
uderant. ⁊ hii qͥ om̃ino nichil uiderant uno om̃¬
etiã timore ꝑcussi exterriti fugert̃. ut palam da¬
ret᷑ incelligi quȩ ⁊ qͣnta uis ẽe̾t quȩ illã egredi¬
entẽ animã susciꝑet. cuiꝰ egressũ nemo mortalix̃

Expanded text:
quid ipse exterius, sed culpae reus quantum perdebat intus. quid ipse exterius, sed culpae reus quantum perdebat intus. Hunc itaque cum dies 404 mortis egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, ut tam sanctae animae de hoc mundo recedenti suas animas commendarent. Cumque lecto illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt, alii omnino nil viderunt; sed omnes qui aderant, ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi et territi fugerunt, ut palam daretur intelligi quae et quanta vis esset quae illam egredientem animam susciperet, cujus egressum nemo