comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
UM cuncta saera eloquia dnicis
plena sint prȩceptis. quid est quod
de dilectione quasi de singulari
mandato dñs dicit. hoc est prȩceptũ
meũ ut diligatis inuicem. nisi quia ome
mandatũ de sola dilectione est. & om̃a
unũ preceptũ sunt. quia quicquid ꝓrȩ¬
cipitur in sola caritate solidatur: Ut
enim mulai arboris rami ex una radice
ꝓdeunt : sic multȩ uirtutes ex ima cari¬
tate generant᷑ Nec habet aliquid ui¬
riditatis ramus boni operis. si non manoe
in radice caritatis. Prȩcepta ergo d̃m̃ica
& multa sunt & unũ Multa per
diuersitatem operis. unũ in radice di¬
lectionis. Qualiter autẽ ista dilectio sit¬
tenenda ipse insinat. qui in plerisq¬

Expanded text:
um cuncta sacra eloquia dominicis plena sint praeceptis, quid est quod de dilectione, quasi de singulari mandato, Dominus dicit: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, nisi quia omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt, quia quidquid praecipitur, inuna radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur. Nec habet aliquid viriditatis ramus boni operis, si non manet in radice charitatis. Praecepta ergo dominica et multa sunt, et unum: multa per diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter autem ista dilectio tenenda sit, ipse insinuat, qui in plerisq
Abbreviated transcription (Latin):
popło nouit dñs qui sunt eius. eorũq
cor a flactibus scłi huius ad futurȩ uitȩ
tranquillitatem quasi ad soliditatẽ littoris
uidendo hoc est misericorditer uisitando
prouelit. Piscatores autẽ descenderant &

Expanded text:
populo novit Dominus qui sunt ejus, eorumque cor a fluctibus saeculi hujus ad futurae vitae tranquillitatem quasi ad soliditatem littoris videndo, hoc est, misericorditer visitando provehit. Piscatores autem descenderant
Abbreviated transcription (Latin):
urbarũ conuentus ad eũ. gentium in
fine. concurrentiũ typus est. De. quib
isaias & fluent inquit ad eũ omnes
gentes. & ibunt popłi multi & dicent
Uenite afcendamꝰ ad montẽ dni. Et indit
duas naues stantes secus stagnñ. Duae

Expanded text:
Turbarum conventus ad eum, gentium in Turbarum conventus ad eum, gentium in fide concurrentium typus est, de quibus Isaias: Et fluent, inquit, ad eum omnes gentes, et ibunt populi multi, et dicent: Venite et ascendamus ad montem Domini . Et vidit duas n
Abbreviated transcription (Latin):
Tabtix genesareth idem dicunt
esse quod mare galilex̧. uel
mare tyberiadis. Sed mare
galileȩ ab adiacente. ꝓuntia dictum
mare tyberiadis a ꝓxima ciuitate quȩ
olĩ cenereth uocata sed ab herode
tetrarcha instaurata in honorẽ tyberu
cȩsaris tyberias est appellata: Porro
genesar a laci ipsius natura. qua cris¬
pantibus aquis de seipso sibi excitare
anrã ꝑhibetur. greco uocabulo gene¬
rans sibi aurã dicitur Neq enim in
stagni morẽ sternit᷑ aqua sed frequen¬
tibus auris spirantib agitatur. haustu
dulcis. & ad potandũ habilis. Sed hebra¬
icȩ linguę consuctudine omĩs aquarũ
congregatio siue dulcis siue salsa. mare
nuncupatur Qui lacus int̾fluente ior¬
dane centũ quadraginta stadus in lon¬
gitudine. & quadragnita extenditur
in latitudine. Quia ergo stagnum siue
mare. presens scłm designat. dñs secus
mare stat. postquã uitȩ labentis morta¬
litatem deuincens. in ea qua passus est
carne stabilitatẽ perpetuȩ quietiᷤᷤ adiit

Expanded text:
tagnum Genesareth idem dicunt esse quod mare Galilaeae, vel mare Tiberiadis; sed mare Galilaeae ab adjacente provincia dictum, mare Tiberiadis a proxima civitate, quae olim Chennereth vocata, sed ab Herode tetrarcha instaurata, in honorem Tiberii Caesaris Tiberias est appellata. Porro Genesas a laci ipsius natura, qua crispantibus aquis de seipso sibi excitare auram perhibetur, Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram dicitur. Neque enim in stagni morem sternitur aqua, sed frequentibus auris spirantibus agitatur, haustu dulcis et ad potandum habilis. Sed Hebraeae linguae consuetudine omnis aquarum congregatio, sive dulcis, sive salsa, mare nuncupatur. Qui lacus interfluente Jordane centum quadraginta stadiis in longitudinem, et quadraginta extenditur in latitudinem. Quia ergo stagnum sive mare praesens saeculum designat, Dominus secus mare stat postquam vitae labentis mortalitatem devincens, in ea qua passus est carne stabilitatem perpetuae quietis adiit.
Abbreviated transcription (Latin):
abut in domũ suã magnificans dm
Et cȩtera. Mira diuinȩ potentiȩ uirtus.
ubi nulla tẽporis inderueniente morula
iuissa saluatoris. salus festina comitatur
Merito qui affuerant dãpnati blasphemuȩ
iaculis ad laudem tantȩ maiestatis
stupentia corda conuertunt. Sabbato.¬

Expanded text:
abiit in domum suam magnificans Deum, abiit in domum suam magnificans Deum, etcubi, nulla temporis interveniente morula, jussa Salvatoris salus festina comitatur: merito qui adfuerant damnatis blasphemiae jaculis ad laudem tantae majestatis stupentia corda convertunt, qui co
Abbreviated transcription (Latin):
bus mori. Ait paralitico. Tibi dico surge
Tolle lectum tuũ. & uade in domũ tuã
Sp̃ualiter de lecto surgere est. animam
se a carnalibus desideris ubi egra quies¬
cebat abstrahere. Lectũ uero tollere est
ipsã quoq carnẽ per continentiȩ frena
correptã spe cęlestiũ prȩmiorũ delicus
priuare terrenis. Ipse est enĩ lectus qui
per singulas noctes lauatur a dauid id est
ꝓ uninscuiusq noxȩ maculis digno poe¬
nitentiȩ flumine castigat᷑. Sublato
autẽ lecto domũ ire. ad paradisũ redire
est. Ipsa est enĩ uera domͦ. quę prima ho
minem suscepit non iure amissa sed frau¬
de. tandẽq restituta ꝑ eũ. qͥ fraudulento
hosti nihil debuit. Aliter. Sanus qui
lanquebat lectũ reportat domum. cũ
anima peccatorũ remissione accepta ad
internam sui custodiã cum ipso se corpore
refert. ne post ueniã quid unde iterum
iuste feriatur admittat Et confestim
surgens corã illistulit in quo iacebat. &

Expanded text:
bus mori. Ait paralytico: Tibi dico, surge; bus mori. Ait paralytico: Tibi dico, surge; tolle lectum tuum. et vade in domum tuam. Spiritaliter de lecto surgere, est animam se a carnalibus desideriis, ubi aegra quiescebat, abstrahere. Lectum vero tollere est, ipsam quoque carnem per continentiae frena correptam, spe coelestium praemiorum deliciis privare terrenis. Ipse enim lectus qui per singulas noctes lavatur a David, id est, pro uniuscujusque noxae maculis digno poenitentiae flumine castigatur. Sublato autem lecto domum ire, ad paradisum redire est. Ipsa est enim vera domus, quae hominem prima suscepit, non jure amissa, sed fraude, tandemque restituta per eum qui fraudulento hosti nihil debuit. Aliter. Sanus qui languebat, lectum reportat domum, cum anima peccatorum remissione accepta, ad internam sui custodiam cum ipso se corpore refert, ne post veniam quid, unde iterum juste feriatur, admittat. Et confestim surgens coram illis, tulit lectum in quo jacebat, et
Abbreviated transcription (Latin):
in cordibus ur̃is: Cidem nam̃q dõ qui
dicit. ego sũ ego sũ qui deleo iniquitateᷤᷤ
tuas : sapientissimꝰ adorator ait Tu enĩ
solus nosti corda om̃ium filioꝵ hominũ
Eadem ergo inquit maiestate & potentia
qua cogitationes ur̃as intueor. possũ et
hominibus delicta dimittere. Ex uobiᷤᷤ
intelligite. quid paraliticꝰ consequatur
Quid est facilius dicere. dimittuntur tibi
peccata tua. andicere surge & abula:
Utrũ sint paralitico peccata dimissa. solus
nouerat qͥ dimittebat. surge autem &
ambula tam ille qui surgebat quã hu
qui surgentẽ uidebant approbare po¬
terant. fit igit᷑ carnale signũ. ut ꝓbet᷑
sp̃uale. Ut autẽ sciatis quia filius ho¬
minis potestatẽ habet in t̾ra dimittere
peccata. Si & dĩ est iuxta memoratũ
isaiȩ testimoniũ qui delet iniquitates
nr̃as. & filius hominis potestatẽ habet in
terra dimittendi peccata: ergo idem &
manitatis suȩ fragilitatẽ pro peccatorĩ¬

Expanded text:
in cordibus vestris? Eidem namque Deo qui in cordibus vestris? Eidem namque Deo qui dicit: Ego sum, ego sum ipse qui deleo iniquitates tuas , sapientissimus orator ait: Tu enim solus nosti corda omnium filiorum hominum . Eadem ergo, inquit, majestate et potentia qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus delicta dimittere. Ex vobis intelligite, quid paralyticus consequatur. Quid est facilius dicere, Dimittuntur tibi peccata, an dicere, Surge et ambula? Utrum sint paralytico peccata dimissa, solus noverat qui dimittebat. Surge autem et ambula, tam ille qui surgebat, quam ii qui surgentem videbant, approbare poterant. Fit igitur carnale signum, ut probetur spiritale. Ut autem sciatis quia Filius hominis potestatem habet in terra dimittere peccata. Si et Deus est, juxta memoratum Isaiae testimonium, qui delet iniquitates nostras , et Filius hominis potestatem habet in terra dimittendi peccata , ergo idem ipmanitatis suae fragilitatem pro peccatori
Abbreviated transcription (Latin):
alienorũq merito alii relaxarent᷑ errata
Et cȩperunt cogitare seribȩ & pharisei di
centes. Quis est hic qͥ loquit᷑ blasphemias:
Quis potest peccata dimittere nisi solus ds̃:
Uerñ dicunt scribȩ quia nemo dimittere
peccata nisi ds potest. qͥ per eosquoq
cdimittit. quib dimitrendi tribuit potes¬
tatem. Et ideo xp̃s uere ds̃ esse ꝓbat᷑. quia
dimittere peccata quasi d̾s potest. Uerũ
dõ testimoniũ reddunt. sed ꝑsonam xp̃i
negando fallunt᷑ Errant itaq uda ei.
qui cũ xp̃m & dm̃ esse & peccata dimit¬
tere posse credant: it̃m tam̃ xp̃m esse
non credunt. Sed multo dementius
& peccata posse dimittere euangelicis
uerbis deuicti negare non audeant: ni¬
hilominus tamendm uerũ negare. non
timent. At ipse. ꝑfidos saluare desideranᷤ:
& occultorũ cognitione & uirtute ope¬
rum dm se esse manifestat. Respondenᷤ
autẽ dixit ad illos. Quid cogitatis mala¬

Expanded text:
aliorumque merito, aliis laxarentur errata. aliorumque merito, aliis laxarentur errata. Et coepuis est hic qui loquitur blasphemias? Quis potest dimittere peccata, nisi solus Deus? Verum dicunt scribae, quia nemo dimittere peccata nisi Deus potest, qui per eos quoque dimittit, quibus dimittendi tribuit potestatem. Et ideo Christus vere Deus esse probatur, quia dimittere peccata quasi Deus potest. Verum Deo testimonium reddunt, sed personam Christi negando falluntur. Errant itaque Judaei, qui cum Christum et Deum esse et peccata dimittere posse credant, Jesum tamen Christum esse non credunt. Sed multo dementius esse, et peccata posse dimittere Evangelii verbis devicti, negare non audeant, nihilominus tamen Deum negare non timent. At ipse perfidos salvare desiderans, et occultorum cognitione, et virtute operum, Deum se esse manifestat. Respondens enim, dixit ad illos: Quid cogitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cum lecto deponitur : significat ab homiue
in ista carne. adhuc constituto. ap̃m debere
cognosci. Quorũ side ut uidit: dixit
homo. remittunt᷑ tibi peccata tua Homi¬
nem dñs a paralysi curaturꝰ. primo pecca¬
torũ iuncula dissoluit. ut ostenderet eũ
ob nerus culparũ artuum dissolutione
dãpnari. nec nisi his relaxatis menbrorũ
posse recuperatione sanari. Sic & illi para¬
litico qui uxta ꝓbaticã piscinã diu motũ
aquȩ frustra prestolabatur sanato a dno
dicitur. Ecce sanus factus es iam noli
peccare. ne deterius tibi aliquid c̃tingat
Et bene is cui peccata dimittebantur
homo uocat᷑. qui in hocipso quod homo
erat non posset dicere non peccaui. simul
etiã ut ille qui homini dimittebat intel¬
ligeret᷑ ds̃. Intuendũ sane. quanti ꝓpria
cuiusq sides apud dm̃ ualeat ubi tanti
ualuit aliena. ut totꝰ homo repente id
est externus interiusq iã saluatꝰ existeret.

Expanded text:
cum lecto deponitur, significat ab homine cum lecto deponitur, significat ab homine in ista carne adhuc constituto Christum debere cognosci. Quorum fidem ut vidit, dixit: Homo, remittuntur tibi peccata tua. Hominem Dominus a paralysi curaturus primo peccatorum vincula dissolvit, ut ostenderet eum ob nexus culparum, artuum dissolutione damnari, nec nisi his relaxatis membrorum posse recuperatione sanari. Sic et illi paralytico qui juxta probaticam piscinam diu motum aquae frustra praestolabatur, sanato a Domino dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat . Et bene is cui peccata dimittebantur, homo vocatur, qui hoc ipso quod homo erat, non posset dicere, Non peccavi, simul etiam ut ille qui homini dimittebat, intelligeretur Deus. Intuendum sane quanti propria cujusque fides apud Deum valeat, ubi tanti valuit aliena, ut totus homo repente, id est, exterius interiusque jam salvatus exsurgeret,
Abbreviated transcription (Latin):
lo retardat᷑. Sepe inter ipsas orationes
secretȩ dulcedinis. & dum quasi suaue cum
dño loquit᷑ turba cogitationũ int̾ueniens
aciem mentis ne. xp̃c uideat᷑ intercludit.
Et quid inter hȩc agendũ: Non utiq in
infimis exterius qua turbȩ tumultuantur
remanendũ. sed tectũ domus in qua xp̃c
docet ascendendũ. id est sacrȩ scripturae
sublimitas est appetenda. lexq dñi cum
psalmista die nocteq meditanda. In quo
enĩ corrigit iumor uiã suã : In custodieudo
sermones tuos. Et sũmiserunt eũ cũ lecto
in medium ante it̃m. Patefacto tecto ager
ante itłm sũmittitur. quia reseratis scrip¬
turarũ mysterus ad notitiã xp̃i ꝑuenitur
hoc est ad eius humilitatẽ fidei pietate
descendit᷑. Et bene domꝰ iÑu tegulis tecta
describitur. quia sub contẽptibili litterarũ
uelamine si ad sit qͥ reseret doctor: diumna
spũalis gr̃ȩ uirtus inuenitur. Quod autẽ

Expanded text:
lo retardatur. Saepe inter ipsas orationis lo retardatur. Saepe inter ipsas orationis secretae dulcedines, et quasi suave cum Domino colloquium, turba cogitationum interveniens aciem mentis, ne Christus videatur, intercludit. Et quid inter haec agendum? non utique in infimis exterius qua turbae tumultuantur remanendum, sed tectum domus in qua Christus docet ascendendum, id est, sacrae Scripturae sublimitas est appetenda, lexque Domini cum Psalmista die noctuque meditanda. In quo enim corrigit junior viam suam? In custodiendo, inquit, sermones tuos . Et submiserunt illum cum lecto in medium ante Jesum. Patefacto tecto aeger ante Jesum submittitur, quia reseratis Scripturarum mysteriis ad notitiam Christi pervenitur, hoc est ad ejus humilitatem fidei pietate descenditur. Et bene domus Jesu tegulis contecta describitur, quia sub contemptibili litterarum velamine, si adsit qui reseret doctor, divina spiritalis gratiae virtus invenietur. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
sanationis opemiq int̾cessionis suggeratit
indiget. Qui bene marco narrante quat¬
tuor fuisse repperiunt᷑. siue qͥa quattuor
euangelii libris om̃is prȩdicantium uirtuᷤ.
om̃is sermo firmat᷑. seu quia quattuor st̃
untutes. quib ad ꝓmerendã sospitatem
fidutia mentis erigit᷑. De quib in aeternȩ
sapientiȩ lande dicitur Sobrietatem enĩ
& sapientiã docet & iustitiã & ueritatẽ¬
& uirtutẽ. quib nihil utilius est in uita
hominibus. Quas non nulli uersis nomi¬
nibus prudentiã. fortitudinẽ. temperan¬
tiã & iustitiã appellant. Et non inueni¬
entes qua parte illũ inferrent prȩ turba:
ascenderunt supra tectũ Per tegulãs¬
desiderant paraliticũ xp̃o offerre. sed t᷑ba
interposita ab om̃i parte sedudunt᷑. quia
sepe anima post infimm torporis desidiã ad
dñm respiciens supernȩq gr̃ȩ remedio cu¬
piens innouari priscȩ consuetudinis obstacu¬

Expanded text:
sanationis opemque intercessionis suggerant, sanationis opemque intercessionis suggerant, indiget. Qui bene, Marco narrante, quatuor fuisse reperiuntur, sive quia quatuor Evangelii libris omnis praedicantium virtus, omnis sermo firmatur, seu quia quatuor sunt virtutes, quibus ad promerendam sospitatem fiducia mentis erigitur. De quibus in aeternae sapientiae laude dicitur: Sobrietatem enim et sapientiam docet, et justitiam et virtutem, quibus utilius nihil est in vita hominibus . Quas nonnulli versis nominibus, prudentiam, fortitudinem, temperantiam, et justitiam appellant. Et non invenientes qua parte illum inferrent prae turba, ascenderunt supra tectum per tegulasDesiderant paralyticum Christo offerre, sed turba interposita ab omni parte recluduntur. Quia saepe anima post infimi corporis desidiam ad Deum resipiscens, supernaeque gratiae remedio cupiens innovari, priscae consuetudinis obstacu
Abbreviated transcription (Latin):
quando scribis & phariseis conse¬
ddentibus paraliticum curauit
lucas breuiandi gr̃a preterut. sed matheuᷤᷤ
& marcus qui narrant questionem facere
uident᷑. qmquidem matheus in ciuitate sua.
marcus in capharnaũ hoc eũ fecisse testant᷑
Quȩ difficilius solueret᷑. si mathens narareth
nominaret. Nunc uero uel ipsa galilea in
qua erat nazareth intelligenda est dicta
cuntas xp̃i. ad distinctionẽ uidelicet
regionis transmarinȩ gerasenorũ de qua
traus fretando sicut mathens scribit ue¬
nerat in galileã. uel certe ipsa capharnaũ
ciuitas ap̃i est dicta. quã non nascendo
sed uirtutibus illustrando suã ipse fecerat
Et ecce uiri portantes in lecto hominem
qui erat paraliticus. & quę̧rebant eum
inferre. & ponere ante it̃m. Curatio
paralitici huius animȩ post diuturnam
illecebrȩ carnalis mertiã ad xp̃m suspi¬
rantis indicat saluationẽ. quȩ primo
om̃ium ministris qui eã subleuent & xp̃o
adferant. id est bonis doctoribus qui spem

Expanded text:
quando Scribis et Pharisaeis consedentibus paralyticum curavit, Lucas breviandi causa praeterit; sed Matthaeus et Marcus qui narrant, quaestionem facere videntur, quoniam quidem Matthaeus in civitate sua, Marcus in Capharnaum hoc eum fecisse testatur . Quae difficilius solveretur, si Matthaeus etiam Nazareth nominaret. Nunc vero vel ipsa Galilaea, in qua erat Nazareth, intelligenda est dicta civitas Christi, ad distinctionem videlicet regionis transmarinae Gerazenorum: de qua transfretando, sicut Matthaeus scribit, venerat Galilaeam vel certe ipsa Capharnaum civitas Christi est dicta, quam non nascendo, sed virtutibus illustrando, suam ipse fecerat. Et ecce viri portantes in lectulo hominem qui erat paralyticus, et quaerebant eum inferre et ponere paralytici hujus, animae post diuturnam illecebrae carnalis inertiam ad Christum suspirantis indicat salvationem. Quae primo omnium ministris qui eam sublevent et Christo afferant, id est, bonis doctoribus qui spem
Abbreviated transcription (Latin):
ante. oculos nr̃os illum tantȩ districtionis diẽ
quo iudex ueniet. & rationẽ cum seruis qͥb
talentũ credidit ponet. Ecce in niaiestate.
terribili inter angłoꝵ. atq archangelorum
choros udebit᷑. In illo tanto ex amine elec¬
torũ. omniũ & reꝓborũ multitudo addu¬
citur. & unusquisq quid sit operatꝰ ostendit᷑
bi petrus cũ nudȩa conuersa quã post se tra¬
xit apparebit. ibi paulus conuersũ ut ita
dixerĩ mundũ ducens. ibi aNOReas post se
achaiã. iohannes asiã. thomas indiã in con¬
spectu sui regis conuersam ducet Ibi om̃s
dũici gregis ariẽtes cum animarũ lucris appa¬
rebunt. qui scĩs sus prȩdicationib dõ post
se subditũ gregẽ. trahunt. Cum igitur
tot pastores cum gregibus suisUante
ȩterni pastoris oculos ueneruit

Expanded text:
ante oculos nostros illum tantae districtionis diem, ante oculos nostros illum tantae districtionis diem, quo judex veniet, et rationem cum servis suis, quibus talenta credidit ponet . Ecce in majestate terribili, inter angelorum atque archangelorum choros videbitur. In illo tanto examine electorum omnium et reproborum multitudo deducetur, et unusquisque quid sit operatus ostendetur. Ibi Petrus cum Judaea conversa, quam post se traxit, apparebit. Ibi Paulus conversum, ut ita dixerim, mundum ducens. Ibi Andreas post se Achaiam, ibi Joannes Asiam, Thomas Indiam, in conspectum sui regis conversam ducet. Ibi omnes dominici gregis arietes cum animarum lucris apparebunt, qui sanctis suis praedicationibus Deo post se subditum gregem trahunt. Cum igitur tot pastores cum gregibus suis ante eterni pastoris oculos veneri
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ ad hoc sunt conditȩ ut in eius corpore
traiciant᷑. idest in ȩternae eccłae augniento
tendant᷑ Sed huius cibi condimentum nos
esse debuimꝰ. Sicut enĩ paulo superius prefati
sumus: missis prędicatoribus dicit᷑ uos estis
sal terrȩ. Si igit᷑ cibus dĩ est popłs: condi¬
mentũ cibi sacerdotes esse. debuerunt. Sed
quia dũ nos ab orationis siue. eruditioniᷤᷤ eccłȩ
usu cessamꝰ: sal infatuatũ est quod condire non
ualet cibum dĩ atq idcirco ab auctore non
syudit᷑. quid exigente. fatuitate. nr̃a minme
conditur. pensemꝰ ergo qui uinquã ꝑ linguã
urãm conuersi qui de ꝑuerso suo opere. nr̃a
iucrepatione correcti pęnitentiã egerunt:
tiamini dũ uenio. Ecce iã uenit. ecce de nr̃o
negotio lucrũ requirit. Quale ei lucrum
Animarũ de nr̃a negotiatione monstrabimus:
Quot eiꝰ conspectui animarũ i amipulos de. pre¬
dicationis nr̃ȩ segete in laturi sumꝰ. Ionamꝰ

Expanded text:
quae ad hoc sunt conditae, ut in ejus corpore quae ad hoc sunt conditae, ut in ejus corpore trajiciantur, id est ut in aeternae Ecclesiae augmentum tendant? Sed hujus cibi condimentum nos esse debuimus. Sicut enim paulo superius praefati sumus, missis praedicatoribus dicitur: Vos estis sal terrae . Si igitur cibus Dei est populus, condimentum cibi sacerdotes esse debuerunt. Sed quia dum nos ab orationis et eruditionis sanctae usu cessamus, sal infatuatum est, condire non valet cibos Dei, atque idcirco ab auctore non sumitur, quia exigente fatuitate nostra, minime conditur. Pensemus ergo qui unquam per linguam nostram conversi, qui de perverso suo opere nostra increpatione correpti, poenitentiam egerunt, tiamini dum venio . Ecce jam venit, ecce de nostro negotio lucrum requirit. Quale ei animarum lucrum de nostra negotiatione monstrabimus? Quot ejus conspectui animarum manipulos de praedicationis nostrae segete illaturi sumus? 17. Ponamus
Abbreviated transcription (Latin):
dotes administrent. Dũ ergo in sc̃o habitu
constituti quȩ exteriora sunt exhibent: quasi
sanctuaru lapides foris iacent. Quia enim
greca uoce platea a latitudine. uocatur :
sanctuaru lapides in plateis sunt. cũ religi¬
osi quiq lata mundi itinera sectant᷑. Nec
querunt. In capite ergo platearũ disꝑsi sunt
qui & iacent ꝑ ministeriũ operis & honorari
uolunt de imagine sc̃itatis. Quanto autẽ
mundus gladio feriat᷑ aspicitis. quib cotidie
ꝑcussionib intereat popłs uidetis: Cuius
hoc nisi nr̃o precipue peccato agitur :
Ecce depopulatȩ urbes. euersa castra: eccłde
ac monasteria destructa. in solitudinẽ agri
redacti sunt: Sed nos percunti popło auc¬
tores mortis extitumꝰ. cui esse. debiumꝰ duces
ad uitã. Ex nr̃o & enĩ peccato popłi turba
ꝓstrata est. quia faciente nr̃a negligentia
ad uitã erpdita non est. Qiuid antẽ an¬
mas hominũ nisi cibum dm̃ diperimus :

Expanded text:
dotes administrent. Dum ergo, in sancto habitu dotes administrent. Dum ergo, in sancto habitu constituti, exteriora sunt quae exhibent, quasi sanctuarii lapides foris jacent. Quia enim Graeca voce platea a latitudine vocatur, sanctuarii lapides a plateis sunt 1504 cum religiosi quique lata mundi itinera sectantur. Nec quaerunt. In capite ergo platearum dispersi sunt, quia et jacent per ministerium operis, et honorari volunt de imagine sanctitatis. 16. Quanto autem mundus gladio feriatur aspicitis, quibus quotidie percussionibus intereat populus videtis. Cujus hoc nisi nostro praecipue peccato agitur? Ecce depopulatae urbes, eversa castra, Ecclesiae ac monasteria destructa, in solitudinem redacti sunt: sed nos pereunti populo auctores mortis existimus, qui esse debuimus duces ad vitam. Ex nostro etenim peccato populi turba prostrata est, quia, faciente nostra negligentia, ad vitam erudita non est. Quid autem animas hominum nisi cibum Domini dixerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
cendit actionẽ Imploramꝰ heremiȩ lacri¬
mas. Consideret mortẽ nr̃am &e. implorauᷤ
dicat. Quomodo obscuratũ est aurũ. mu¬
tatus est color optimus. disꝑsi sunt lapides
scũaru in capite om̃ium platearũ : Aurũ
quippe obscuratũ est. quia sacerdotũ uita
quondã per głam uirtutũ cdara. nunc per
actiones infimas ostendit᷑ reꝓba. Color op¬
timꝰ est mutatus. quia ille sc̃itatis
habitꝰ per t̾rena & abiecta opera
ad ignominiã despectionis uenit. Lapides
uero sanctuarii intrinsecus habebant᷑ nec
sumebantur in sũmi sacerdocis corpore. nisi
debuimꝰ in secreto dĩ. quos numquã necesse.
est foris conspici. id est nuniquã in extraneiᷤᷤ
actionib uideri. Sed dispersi sũnt lapides
sanctuaru in capite. omniũ platearũ. quia
in qui ꝑ uitã &x orationẽ intus esse semꝑ debu¬
erant : ꝑ uitã reꝑbam foris uacant. Ecce
iam pene nulla est scłi actio quã non sacer¬

Expanded text:
cendit actionem. 15. Imploremus Jeremiae lacrycendit actionem. 15. Imploremus Jeremiae lacrymas; consideret mortem nostram, et deplorans dicat: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum? Aurum quippe obscuratum est, quia sacerdotum vita quondam per gloriam virtutum clara, nunc per actiones infimas ostenditur reproba. Color optimus est mutatus, quia ille sanctitatis habitus per terrena et abjecta opera ad ignominiam despectionis venit. Lapides vero sanctuarii intrinsecus habebantur, nec sumebantur in summi sacerdotis corpore, nisi debemus in secreto Dei; quos nunquam necesse est foris conspici, id est nunquam in extraneis actionibus videri. Sed dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum, quia hi qui per vitam et orationem intus semper esse debuerant per vitam reprobam foris vacant. Ecce jam pene nulla est saeculi actio quam non sacer
Abbreviated transcription (Latin):
inaius prȩiudiciũ quã a sacerdotib tolerat
ds̃. quando eos quos ad alioꝵ correctionẽ
posuit. dare de se exempla prauitatiꝰ cer¬
nit. quando ipsi peccamꝰ. qui cõpescere
peccata debuimꝰ. Nerũq qđ est grauius
sacerdotes qͥ ꝓpria dare debuerant. aliena
diripiunt. Perũq si quos humilit̃. si quos
continent̃ uiuere conspiciunt irrident
Considerate ergo quid de gregib agatur
quando lupi pastores fiunt Hi enĩ custodiã
gregis suscipiunt. qui insidiari gregi d m̃co
rimꝰ ad nr̃e custodiȩ studia uacam᷑. Terrã
conspicimꝰ. huimana głam intenta mente
captamꝰ Et qui eoipso quo cȩteris prȩlati
sum̃ add agenda quęlibet maiorẽ licentiã
habemus : susceptȩ benedictionis minsteri¬
um uertimꝰ ad ambitionis argumentum
Dĩ causam relinquimꝰ. ad terrena negotia
uacamꝰ. Locũ sc̃itatis accipimꝰ. & terreniᷤ
actibus implicam᷑. Impletũ est in nobis pro
quando nullo uitȩ suȩ merito uulgi trans¬

Expanded text:
ajus praejudicium quam a sacerdotibus tolerat Deus, quando eos quos ad aliorum correctionem posuit dare de se exempla pravitatis cernit, quando ipsi peccamus, qui compescere peccata debuimus. Plerumque, quod est gravius, sacerdotes qui propria dare debuerant etiam aliena diripiunt. Plerumque, si quos humiliter, si quos continenter vivere conspiciunt, irrident. Considerate ergo quid de gregibus agatur, quando pastores lupi fiunt. Hi enim custodiam gregis suscipiunt, qui insidiari gregi dominico rimus, ad nostra quotidie studia vacamus, terrena concupiscimus, humanam gloriam intenta mente captamus. Et quia eo ipso quo caeteris praelati sumus, ad agenda quaelibet majorem licentiam habemus, susceptae benedictionis ministerium vertimus ad ambitionis argumentum; Dei causam relinquimus, ad terrena negotia vacamus; locum sanctitatis accipimus, et terrenis actibus implicamur. Impletum est in nobis profquando nullo merito suae vulgi trans
Abbreviated transcription (Latin):
habeat lucernã ut seruet humilitatem
Prȩcinctos habeat lumbos ut expellat a se
inuidiã & liuorẽ. ardentẽ habeat lucernã
ut purã cunctis exhbeat caritatem Prae¬
cinctos habeat lumbos ut non exibeat m̃bra

Expanded text:
habeat lucernam, ut servet humilitatem: habeat lucernam, ut servet humilitatem: praecinctos habeat lumbos, ut expellat a se invidiam et livorem; ardentem habeat lucernam, ut puram cunctis exhibeat caritatem: praecinctos habeat
Abbreviated transcription (Latin):
pficiunt. dum miscđȩ opera libenter atq
Hnlarit̃ faciunt. dumq in operibus bonis
non hominib sed dõ placere contendun
Om̃is ergo ap̃ianus prȩcinctos habeat lũboᷤᷤ
ut sugiat libidinem. ardentẽ habeat lu¬
cernam. ut custodiat castitatem. Prȩcincto
habeat lumbos ut aliquid alieni nec rapiat
nec suretur. ardentẽ habeat lucernam
ut de suo misericor diter operet᷑. Prȩcinc¬
tos habeat lumbos ut minorẽ non cppri¬
mat. ardentem habeat lucernã ut oppres¬
so uelamen iustę duntaxat defensionis in
pendat. Precinctos habeat lumbos ut habenti
non auferat. cibum. ardentem habeat lucer¬
nam ut esurienti tribuat alimentũ Prȩcinc¬
tos habeat᷑ lumbos ut non expoliet uestitũ.
ardentem habeat lucernam ut uestiat nudũ
Prȩcinctos habeat lumbos ut domũ nulluᷤ
inuadat. ardentẽ. habeat lucernã ut pere¬
grinos xp̃i libent̃ accipiat. Precinctos ha¬
beat lumbos ut fugiat elationem. ardentẽ.

Expanded text:
proficiunt, dum misericordiae opera libenter atque proficiunt, dum misericordiae opera libenter atque hilariter faciunt, dumque in operibus bonis non hominibus, sed Deo placere contendunt. 12. Omnis ergo Christianus praecinctos habeat lumbos, ut fugiat libidinem; ardentem habeat lucernam, ut custodiat castitatem: praecinctos habeat lumbos, ut aliquid alienum nec rapiat, nec furetur; ardentem habeat lucernam, ut de suo misericorditer operetur: praecinctos habeat lumbos, ut minorem non opprimat; ardentem habeat lucernam, ut oppresso velamine justitiae justae defensionis auxilium impendat: praecinctos habeat lumbos, ut habenti non auferat cibum; ardentem habeat lucernam, ut esurienti tribuat alimentum: praecinctos habeat lumbos, ut non spoliet vestitum; ardentem habeat lucernam, 551 ut vestiat nudum: praecinctos habeat lumbos, ut domum nullius invadat; ardentem habeat lucernam, ut peregrinos Christi libenter excipiat: praecinctos habeat lumbos, ut fugiat elationem; ardentem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetasq mandauit. Quid est enum suit
lumbi ur̃i precincti. nisi declinate. a malo:
Quid est luceruȩ. Ardentes. nisi facite bonũ:
Qiuid est sint lurb ur̃i prȩcincti. nisi quiescite
agere ꝓuerse:: Quid est sint lucernȩ ar¬
dentes: nisi discite benefacere: Prȩcingunt᷑
igit᷑ fidelium lũbi dum concupiscentia ma¬
la comprimit᷑. dũ iuiqua cogitatio cohi¬
betur. dum libidini resistit animus. dum
lasciinȩ denegat᷑ effectus. dum calcatur
luxuria. dum auaritia contẽpnit᷑ & rapiua
dum ꝓcimi lesio deuitat᷑. dum superbia
iuncit᷑. dum inuidia superat᷑ Ardent uero
lucerne fidelium. dũ rectȩ sidei regulam
seruant. dum in sinu matris ȩcłae longa¬
nimiter ꝑseuerant. dum terrena contẽp¬
nunt & cęlestia concupiscunt. dũ sollicta
pacẽ custodiunt. dum se inuicẽ. pure dili¬
gunt. dũ mutuo se honore prȩueniunt.
dum mansuetudine. cordis & humilitate

Expanded text:
prophetasque mandavit. Quid est enim, Sint prophetasque mandavit. Quid est enim, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Declinate a malo? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Facite bonum? Quid est, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Quiescite agere perverse? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Discite benefacere? 11. Praecinguntur igitur fidelium lumbi, dum concupiscentia mala comprimitur, dum iniqua cogitatio cohibetur, dum libidini resistit animus, dum lasciviae denegatur affectus, dum calcatur luxuria, dum avaritia contemnitur et rapina, dum proximi laesio devitatur, dum superbia vincitur, dum invidia superatur. Ardent vero lucernae fidelium, dum rectae fidei regulam servant, dum in sinu matris Ecclesiae longanimiter perseverant, dum terrena contemnunt et coelestia concupiscunt, dum solliciti pacem custodiunt, dum se invicem pure diligunt, dum mutuo se honore praeveniunt, dum mansuetudine cordis et humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
miperans autẽ ut lucernas ardentes habeamꝰ.
hoc utiq iussit ut & lumine uerȩ fidei
splendeamꝰ. & sc̃ȩ caritatis operib ferueamꝰ
ubens st sint lumbi nr̃i prȩcincti mandat
ut mala desideria atq opera fugiamus
ubensut sint lucernȩ nr̃e. ardentes. monet
ut bona diligamꝰ atq faciamus. Ista quae
de ei angelio ꝓposuimꝰ. cũ ꝓpheacis sermo¬
nib ponferamis. Utrũq enĩ testamentũ
ds unus instituit. unus dñs dedit. Et si
sunt itcriusq testamenti diuersa ꝓ tempo¬
ribus sacramenta: concordat tamen in
utroq salutis humanȩ sententia qua prȩci¬
pit᷑ ut non peccemꝰ. & iubet᷑ ut bonis operib
insistamus. Precepit itaq dñs per beatum
dauid dicens. Declina a malo. & fac bonũ
Per isaiam quoq om̃s hns admonet uerbis
Auferce malum cogitationũ ur̃arum ab oculiꝰ
meis. quiescite agere ꝑuerse. discite benefa¬
cere. Hoc ergo nunc dñs ꝑ semetipsum

Expanded text:
Imperans autem ut lucernas ardentes habeamus, Imperans autem ut lucernas ardentes habeamus, hoc utique jubet ut et lumine verae fidei splendeamus, et sanctae caritatis operibus ferveamus. Jubens ut sint lumbi nostri praecincti, mandat ut mala desideria atque opera fugiamus; jubens ut sint lucernae nostrae ardentes, monet ut bona diligamus atque faciamus. 10. Ista quae de Evangelio proposuimus, cum propheticis sermonibus conferamus. Utrumque enim Testamentum Deus unus instituit, unus Dominus dedit; et si sunt utriusque Testamenti diversa pro temporibus sacramenta, concordat tamen in utroque salutis humanae sententia, qua praecipitur ut non peccemus, et jubetur ut bonis operibus insistamus. Praecipit itaque Dominus per beatum David, dicens: Declina a malo, et fac bonum . Per Isaiam quoque omnes his admonet verbis: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis; quiescite perverse agere, discite benefacere . Hoc ergo nunc Dominus per seipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ta fiet. ut thesaurũ tuũ ex toto amore
cognoscas. & amorẽ tium in iudicio tuae
stendens autem dñs quomͦ in celis thesau¬
rizare possimus ait Sint lumbi ur̃i prȩ¬
cincti & lucernȩ ardentes. Quȩ dñi uer¬
ba si scđ̃m litterã uelimꝰ accipere: nihil in
eis cõmodi sp̃ualis possumus inuenire. Quid
enĩ ꝓficit ad animȩ salutẽ si aliquis corpora¬
liter aut lũhos suos prȩcingat. aut lucernã
accendat: Alia ergo in prȩcinctis lumbis
& lucernis ardentib quȩrenda est intelli¬
gentia sp̃ualis. quȩ scilicet diumno sit pre¬
cepto condigna. quȩ nr̃ȩ saluti congrua
repperiat᷑ & cõmoda. Neq enĩ frustra
quodã loco ipse dñs ait Uerba quȩ ego
locutꝰ sum uobis sp̃s & uita sunt In lũbis
itaq concupiscentia carualis ostenditur. in
lucernis pͦ fides & caritas xp̃iana monstrat᷑
ubens igit᷑ dñs lumbos nr̃os prȩcingi. con¬
cupiscentias carnis sine dubio p̃cepit refrenari

Expanded text:
Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore cognoscas, et amorem tuum indicium tuae stendens autem Dominus quomodo in coelis thesaurizare possimus, ait: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . 9. Si  secundum litteram velimus accipere, nihil in eo commodi spiritalis possumus invenire. Quid enim proficit ad animae salutem, si aliquis corporaliter, aut lumbos praecingat, aut lucernam accendat? Alia ergo in praecinctis lumbis et lucernis ardentibus quaerenda est intelligentia spiritalis, quae scilicet divino sit praecepto condigna, quae nostrae saluti congrua reperiatur et commoda. Neque enim frustra quodam loco ipse Dominus ait: Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt . In lumbis itaque 550 concupiscentia carnalis ostenditur, in lucernis vero fides et caritas Christiana monstratur. Jubens igitur Dominus lumbos nostros praecingi, concupiscentias carnis sine dubio praecipit refrenari.
Abbreviated transcription (Latin):
panperes. quos ille se gaudet uirtutiᷤ ha¬
bere consortes. Sit ille. talis qui cũ dño
iudicaturus sedeat. sit iste talis qui ad
dexteram iudicandꝰ sedeat. Sit ille taliꝰ
qui ȩterna tab̃nacula ꝑpetuo iure possi¬
deat. sit iste talis quẽ ille recipiat Admo¬
net enim nos dñs dicens Facite uobis amicoᷤᷤ
de mamona miquitatis. qui uos recipiant
in ȩterna tab̃nacula. Hoc ergo fr̃s necessa¬
rium est om̃ibus nobis. ut in bonis operib
nemosit segnis. nemo sit sterilis. Nemo
presentiũ dilechone sutura contempnat.
nemo ȩcerna despiciens sola temporalia
ꝑuersus aspiciat. Nemo sp̃ualibus corpo¬
ralia preferat nemo terrena cȩlestibus
anteponat. Thesaurũ nr̃m fr̃s in celis
ponamꝰ. ut eciam cor nrm in cęlis habere
possimus. Necesse est enĩ. ut quo p̃cesserit
dilectionis thesaurus: illuc etiã cogitationiꝰ
Uis nosse ubi thesaurizas : Attende qđ amas
Iis nosse qͥd amas: Attende quod cogitas

Expanded text:
pauperes, quos ille se gaudet virtutis hapauperes, quos ille se gaudet virtutis habere consortes. Sit iste talis qui cum Domino judicaturus sedeat; sit ille talis qui ad dexteram judicandus assistat. Sit ille talis qui aeterna tabernacula perpetuo jure possideat; sit iste talis quem ille recipiat. Admonet enim nos Dominus dicens: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, qui vos recipiant in aeterna tabernacula . 8. Hoc ergo, fratres, necessarium est omnibus nobis, ut in bonis operibus nemo sit segnis, nemo sit sterilis, nemo praesentium dilectione futura contemnat, nemo aeterna despiciens, sola temporalia perversus aspiciat; nemo spiritalibus corporalia praeferat, nemo terrena coelestibus anteponat. Thesaurum nostrum, fratres, in coelis ponamus, ut etiam cor nostrum in coelis habere possimus. Necesse est enim ut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc etiam cogitationis a diligamus. Vis nosse ubi thesaurizas? attende quid amas. Vis nosse quid amas? attende quid cogitas.
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑ in ęterno igne cũ diabolo eiusq an¬
gelis dãpnabuntur. Proide dilectissimi
si non om̃s possunt implere qđ dñs ait uen¬
bile. si adsit bona uoluntas. Om̃ib facile
si non adsistat dira cupiditas. om̃ib salubre
si ferueat caritas. Cunctis ergo deb& esse.
cõmune. ut om̃ibus donet᷑ aeterna felicitaᷤᷤ
Qui ergo tantã uirtutẽ accipit a dño ut
om̃a quȩ in mundo sunt cęlestis regni a¬
more contẽpnat: quȩ habet uendat.¬
& egenis expendat. Qui uͦ tantȩ urtutiᷤ
nondum est. de his quȩ habet in quantũ
habet elemosinam faciat. Lantũ operetur
bona uoluntas. quantũ suppetit facultas
Perfectus possideat primũ iurtutis locum.
imꝑfectus saltem ꝑueniat ad scđm. Effi¬
ciatur ille. głose. dignus. sit iste laudabilit̃
largus. Sit ille sc̃ę pauꝑtatis ardentissimꝰ
amator. sit iste scõrum pauperũ prissimus
consolator. Habeat iste apud dm̃ patronoᷤ

Expanded text:
buntur, in aeterno igne cum diabolo ejusque anbuntur, in aeterno igne cum diabolo ejusque angelis damnabuntur. 7. Proinde, dilectissimi, si non omnes possunt implere quod Dominus ait, Venbile, si adsit bona voluntas; omnibus facile, si non adsit dira cupiditas; omnibus salubre, si ferveat caritas: cunctis ergo debet esse commune ut omnibus donetur aeterna felicitas. Qui ergo tantam virtutem accipit a Domino ut omnia quae in mundo sunt coelestis regni amore contemnat, quae habet vendat, et egenis expendat. Qui vero tantae virtutis nondum est, de his quae habet, in quantum habet, eleemosynam faciat. Tantum operetur bona voluntas quantum suppetit facultas. Perfectus possideat primum virtutis locum, imperfectus saltem perveniat ad secundum. Efficiatur ille gloriose dignus, sit iste laudabiliter largus. Sit ille sanctae paupertatis ardentissimus amator, sit iste sanctorum pauperum piissimus consolator. Habeat iste apud Deum patronos
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. ut mundum sibi crucifixũ habeat.
seq mundo crucisixum exhibeat. ut sit om¬
nino pauper in scło. & diues in ap̃o. Quis
ignorat boni huius magnitudinẽ: Uide¬
amus tamen non om̃ibus uendendarũ rerũ su
arũ messe uirtutẽ Unusquisq enĩ proprium
sic. Ecce hoc tam magnum bonũ implere
pauci possunt. mula non possunt. Numquid
quia paucis donat᷑ ista ꝑfectio. prop̃terea
debent esse pessimi quicumq in bononandi
possunt esse ꝑfecti. Numquid ꝓpterea ap̃i.¬
dnis debet uitio rapacitatis insistere. quia
forte nondum potest om̃s res suas paupe¬
ribus crogare: Aut ideo debet aliena con¬
cupiscere. quia ꝓpria nondũ potest om̃mo
contẽpnere : Absit hoc fr̃s̃ ab om̃ib xp̃i¬
anis. auertat hoc ds̃ a fidelib suis. Apłs
enim ueraciter dicit. quia neq auari neq
rapaces regnũ dĩ possidebunt:. Manifestum
est autem. quia om̃s qui a regno dĩ aliena¬

Expanded text:
Domini ; ut mundum sibi crucifixum habeat, Domini ; ut mundum sibi crucifixum habeat, seque mundo crucifixum exhibeat; ut sit omnino pauper in saeculo et dives in Christo. Quis ignoret boni hujus magnitudinem? 6. Videmus autem, non omnibus vendendararum inesse virtutem. Unusquisque enim proprium sic . Ecce hoc tam magnum bonum implere pauci possunt, multi non possunt. Nunquid quia paucis donatur ista perfectio, propterea debent esse pessimi quicunque in bono nondum possunt esse perfecti? Nunquid propterea Christianus debet vitio rapacitatis insistere, quia forte nondum potest omnes res suas pauperibus erogare? Aut ideo debet aliena concupiscere, quia propria necdum potest omnino contemnere? Absit hoc, fratres, ab omnibus Christianis; avertat hoc Deus a fidelibus suis. Apostolus enim veraciter dicit quia neque avari, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Manifestum est autem quia omnes quia a regno Dei 549 aliena
Abbreviated transcription (Latin):
aufert nobis ignorantiȩ siccitatẽ. dum
colit bene uiuendi donat ubertatẽ. Dum
pluit. terram nr̃i cordis inrigat. dũ uero
colit de ipsa terra spinas &e tribulos mun¬
danȩ cupiditatis extirpat. Debenius itaq
fecundari cȩlestib pluuis. debemꝰ congrua
fructificatione manib suꝑni respondere.
cultoris. Et si non possunt om̃s arbores
aequales fructus afferre. nulla tamen de¬
bet in agro dnico sterilis ꝑmanere. Mul
quid meretur : Aut quid recipiet qui ali¬
enum tulerit: si semꝑ ardebit qui de. suo
non dederit: Et si iudiciũ sine miscda
erit illi qui non fecit miscdam. quale. iudi¬
cium erit illi qui fecit & rapinam: Lunc.¬
amus ergo fr̃s tuneamus actus nr̃os. Obȩ¬
diens xp̃o uendat quȩ possidet & elemosi¬
nam det ut de terra cor ad cęlum leuet.
& auaritiam calcet. ut ad ꝑfectionis cul¬
men tota mentis intentione festinet. ut ñ
sit sollicitꝰ quȩ sunt mundi. sed quȩ sunt

Expanded text:
aufert a nobis ignorantiae siccitatem; dum aufert a nobis ignorantiae siccitatem; dum colit, bene vivendi condonat ubertatem; dum pluit, terram nostri cordis irrigat; dum vero colit, de ipsa terra spinas et tribulos mundanae cupiditatis exstirpat. Debemus itaque fecundari coelestibus pluviis, debemus congrua fructificatione manibus superni respondere cultoris. Et si non possunt omnes arbores aequales fructus afferre, nulla tamen debet in agro dominico sterilis permanere. 5.quid meretur? Aut quid recipiet qui alienum tulerit, si semper ardebit qui de suo non dederit? Et si judicium sine misericordia erit illi qui non fecit misericordiam , quale judicium erit illi qui fecerit et rapinam? Timeamus ergo, fratres, timeamus actus nostros. Obediens Christo vendat quae possidet et eleemosynam det, ut de terra cor ad coelum levet, ut avaritiam calcet, ut ad perfectionis culmen tota mentis intentione festinet, ut non sit sollicitus quae sunt mundi, sed quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
prȩmia ꝑuenire possimus. In illum creden¬
tes. in illum sperantes. illum prȩ omnbus
oe in om̃ibus diligentes simus. qui seipsũ
nobis & alimentum prestat ne deficiam᷑
in uia. & pręmiũ seruat ut gaudeamus
latio currentiũ uiatoꝵ. ipse sacietas et
exultatio quiescentiũ beatorũ. Ad ipsam
itaq tritici mensurã ꝑtinet qđ dñs ait
Uendite quȩ possidetis. & date elemosinã¬
Bonum magnũ est fr̃s km̃ui. ualde congru¬
um. ualde cõmodum. & maxime ap̃ia¬
nis om̃ibus appetendũ. ut unusquisq desi¬
cere non delectetur in peius. sed omnes
pficete studeamꝰ in melius. Arbores sumꝰ
sr̃s. in agro dnico constitutȩ. Ds̃ autem
est nr̃ agricola. ille nos compluit. ille
colit. ipse fȩcanditatẽ donat ipse. stucᷤ¬
tificandi grãm subministrat. Pliuua
dĩ est. sermo scẽ prȩdicationis. cultura dĩ
est infusio grẽ sp̃ualis. Ds̃ igitur prȩcepto
nos compluit. adiutorio colit. dũ cõpluit

Expanded text:
praemia pervenire possimus, in illum credenpraemia pervenire possimus, in illum credentes, in illo sperantes, illum prae omnibus et in omnibus diligentes, qui seipsum nobis, et alimentum praestat ne deficiamus in via, et praemium servat ut gaudeamus latio currentium viatorum, ipse 548 satietas et exsultatio quiescentium beatorum. Ad ipsam itaque tritici mensuram pertinet quod Dominus ait: Vendite quae possidetis, et date eleemosynasimi, valde congruum, valde commodum, et maxime Christianis omnibus appetendum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, sed omnes proficere studeamus in melius. 4. Arbores sumus, fratres, in agro dominico constitutae. Deus est autem noster agricola: ille nos compluit, ille colit, ipse fecunditatem donat, ipse frucficandi gratiam subministrat. Pluvia Dei est sermo sanctae praedicationis, cultura Dei est infusio gratiae spiritalis. Deus igitur praecepto nos compluit, adjutorio colit. Dum compluit,
Abbreviated transcription (Latin):
officio piger seruus insidelit̃ imprudent̃q
dormitet: ipse beatꝰ apłs episcopoᷤ quõq
dispensatores esse ostendens ait. Oportet
rem. Serui ergo patrisfamilias sumus.
dispensatores dñi sumꝰ. mensurã tritici
quam uobis erogemus accepimus. Quae
uero sit ista mensura tritici si quęramus.
ipsam quoq nobis beatus paulus apłs os
tendit dicens: Unicuiq sicut ds̃ diuisit
mensurã fidei Quam ergo mensuram
xp̃s nuncupat: ipsam mensurã fidei pau¬
lus appellat. ut agnoscamꝰ non aliud esse
spũale triticũ. quam xp̃ianȩ fidei uene¬
rabile sacramentũ. Huius tritici mensu¬
ram uobis in nomine: dñi damus quotienꝰ
tritici mensurã ꝑ dnicos dispensatores
accipitis. cũ cotidie. per dĩ famulos uerbũ
ueritatis auditis. De. ipsa ergo nunc tri¬
tici mensura loquim᷑. ex ipsa sicut ds̃
diuidit uniuersi pascam᷑. Inde alimenta
bonȩ uitȩ sumamꝰ. ut ad aeternȩ uitae

Expanded text:
officio, servus piger infideliter imprudenterque officio, servus piger infideliter imprudenterque dormitet, ipse beatus Apostolus episcopos quoque dispensatores esse ostendens, ait: Oportetrem . Servi ergo patris familias sumus, dispensatores Domini sumus, mensuram tritici quam vobis erogemus accepimus. Quae vero sit ista mensura tritici si quaeramus, ipsam quoque nobis beatus Paulus apostolus ostendit dicens: Unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei . Quam ergo mensuram tritici Christus nuncupat, ipsam mensuram fidei Paulus appellat: ut agnoscamus non aliud esse spiritale triticum quam Christianae fidei venerabile sacramentum. Hujus tritici mensuram vobis in nomine Domini damus, quoties tritici mensuram per dominicos dispensatores accipitis, cum quotidie per Dei famulos verbum veritatis auditis. De ipsa nunc ergo tritici mensura loquamur . Ex ipsa, sicut Deus dividit, universi pascamur, inde alimenta bonae vitae sumamus, ut ad aeternae vitae
Abbreviated transcription (Latin):
Quis est iste dus fr̃s. Ap̃c sine dubio. qͥ
sicis discipulis ait Uos uocatis me. ma¬
gistir. & dne  benedicitis. Ium & enim
Quȩi est etiam huius dñi familia: Nimirũ
illa est quam ipse dñs de manu inimici
redemit. & suo dominio mancipauit Hec
autẽ familia sca est ȩccła cãtholica. quę
ꝑ orbem terrę copiosa fertilitate diffun¬
ditur. o redẽptam se prętio sui dni san¬
guine gloriat᷑. Filius enĩ hominis sicut
ipse. ait non uenit ministrari sed ministra¬
re. & dare animã suam redemptionẽ
ꝓ multis. Ipse est etiã pastor bonus. qui
animã suam posuit ꝓ onib suis. Grex
ergo honi pastoris. ipsa est familia redẽp¬
toris. Dispensator uero quis sit quem
oportet esse fidelem pariter & prudentẽ.
paulus nobis ostendit apłs. qui de se susq
socus ait: Sic nos existimet homo ut mi¬
nistros ap̃i. & dispensatores mysterioꝵ dĩ¬
N e quis autẽ nr̃ma solos apłos dispensatores
factos existimet. neglectoq militiȩ sp̃ualiꝰ

Expanded text:
sine dubio, qui suis discipulis ait: Vos vocatis me Magister et Domine; et bene dicitis: sum etenim . Quae est etiam hujus Domini familia? Nimirum illa est quam ipse Dominus de manu inimici redemit, et suo dominio mancipavit. Haec autem familia sancta est Ecclesia catholica, quae per orbem terrae copiosa fertilitate diffunditur, et redemptam se pretioso sui Domini sanguine gloriatur. Filius enim hominis, sicut ipse ait, venit non ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis . Ipse est etiam Pastor bonus qui animam suam posuit pro ovibus suis. Grex ergo boni Pastoris ipsa est familia Redemptoris. Dispensator vero quis sit, quem oportet esse fidelem pariter et prudentem, Paulus nobis ostendit apostolus, qui de se suisque sociis loquens ait: Sic nos existimet homo ut ministros Christi et dispensatores mysterioNe quis autem nostrum solos apostolos dispensatores factos existimet, neglectoque militiae spiritalis