comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eunt in ꝑditionẽ: cuiꝰ periculi malũ illis
respicit in capite. qui talibus in ordina¬
tione se fecerunt auctores. Ideo nos
p̃iudimus expedire propt̃ pacis. carita¬
tisq eustodiã: in abbatis pendere arbi¬
trio. ordinationẽ monasterii sui: & si
potest fieri ꝑ decanos ordinetur. ut an¬
te disposuimus om̃is utilitas monaste¬
rii ꝓut abba disposuerit. itdũ plurib
cõmittit᷑ unus non suꝑbiat. Quodsi
aut locus expetit. aut congregatio petierit
rationabilit̃ cũ humilitate. & abba iudi¬
cauerit expedire. quẽ cũq elegerit abba
cũ consilio fr̃m timentiũ dm̃. ordinet
ipse sibi prepositũ: qui tamen prepositus¬
illa agat cũ reuerentia quȩ ab abbate
suo iniuncta fuerint: nichil contra abba
titꝰ sollicitius obseruare precepta regu¬
se. Qui p̃positus si reꝑtus fuerit uitio¬
sufaut elatione deceptus suꝑbrȩ. aut
xontẽptor scẽ regulȩ fuerit comꝓbatus.

Expanded text:
eunt in perditionem. Cujus periculi malum illos eunt in perditionem. Cujus periculi malum illos respicit in capite qui talibus in ordinatione se fecerunt auctores. Ideo nos videmus expedire propter pacis charitatisque custodiam in abbatis pendere arbitrio ordinationem monasterii sui: Et, si potest fieri, per decanos ordinetur, ut ante disposuimus, omnis utilitas monasterii, prout abbas disposuerit: ut, dum pluribus committitur, unus non superbiat. Quod aut locus expetit, aut congregatio petierit rationabiliter cum humilitate, et abbas judicaverit expedire, quemcunque elegerit abbas cum consilio fratrum timentium Deum, ordinet ipse sibi praepositum. Qui tamen praepositus agat cum reverentia quae ab abbate suo ei injuncta fuerint, nihil contra abbatoportet sollicitius observare praecepta regulae. Qui praepositus, si repertus fuerit vitiosus, aut elatione deceptus superbire, aut contemptor sanctae Regulae comprobatus,
Abbreviated transcription (Latin):
Itingit ut pordinationẽ prepositi
scandala grauia inmonasterus oriant᷑.
dũ sint aliqui maligno spũ suꝑbiȩ in¬
flati & estimantes se secundos abbates¬
esse: ad sumentes sibi tyrannidẽ. scanda¬
ba nutriunt: & dissensiones in congre¬
rgatione faciunt: & maxime in illis lo¬
cis ubi ab eodẽ sacerdote. uel abeis ab¬
embatibus qui abbatẽ ordinant : ab ipsis
ciam & prepositus ordinatur. Quod quã
sit absurdũ facile adũtitur quia ab ip¬
so initio ordinationis materia ei datur
suꝑbiendi: dũ ei suggeritur acogitationi¬
bus suis exutũ ẽẽ a potestate abbatis sui
quia ab ipsis ẽ ordinatus. aquibus & abba.
Hinc suscitantur in uidiȩ rixȩ detractio¬
nes emulationes. dissensiones ex ondinatio¬
nes & dũ contraria sibi inuicẽ abba prȩpo¬
situsq sentiunt: ex ipsorũ necesse ẽ sub
hac dissensione animas periclitari or bi
qui sub ipsis sunt dũ adulantur partio

Expanded text:
ntingit ut per ordinationem praepositi ntingit ut per ordinationem praepositi scandala gravia in monasteriis oriantur, dum sint aliqui maligno spiritu superbiae inflati, et aestimantes se secundos esse abbates, assumentes sibi tyrannidem scandala nutriunt, et dissensiones in congregatione faciunt, et maxime in illis locis ubi ab eodem sacerdote vel ab eis abbatibus qui abbatem ordinant, ab ipsis etiam et praepositus ordinatur. Quod quam sit absurdum facile advertitur, quia ab ipso initio ordinationis materia ei datur superbiendi, dum ei suggeritur a cogitationibus suis exutum eum esse a potestate abbatis sui, quia ab ipsis es et tu ordinatus a quibus et abbas. Hinc suscitantur invidiae, rixae, detractiones, aemulationes, dissensiones, exordinationes. Et dum contraria 848 sibi invicem abbas praepositusque sentiunt, et ipsorum necesse est sub hac dissensione animas periclitari; et ii qui sub ipsis sunt, dum
Abbreviated transcription (Latin):
prudent̃ agat : & nequid nimis. nedũ ni¬
mis cupit era dere eruginẽ frangaturuas.
suãq fragilitatẽ semꝑ suspectus sit: memi¬
neritq calamũ quassatũ ñ conterendũ
In quib non dicimꝰ ut ꝑmittat natriri
uitia. sed prudent̃ & cũ caritate ea ãmpu¬
tet: ꝓut uiderit cuiq ex pedire sicut iã¬
diximus: & studeat plus amari quã time
Non sit turbulentus & anxius. nonsit
nimius & obstinatus. non sit relotipus
ce nimis suspitiosus qui a nũquã requiescit.
In ipsis imperus suis ꝓuidus & considera¬
cogitans discretionẽ scĩ iacob dicentis. Sigre¬
ges meos plus in ambulando fecero laborare.
morientur cuncti una die. Haec ergo aliaq
quod cupiant: & infirmi non refugiant.
&e precipue ut p̃sentẽ regulã in om̃ib con¬
seruet & dũ bene ministrauerit audiat
a dño : quod seruus bonus qui erogauit tri¬
ticũ conserius suis in tempore suo Amen
dico uobis ait: suꝑ omia bona sua consti¬

Expanded text:
prudenter agat, et ne quid nimis: ne, dum niprudenter agat, et ne quid nimis: ne, dum nimis eradere cupit aeruginem, frangatur vas. Suamque fragilitatem semper suspectus sit: memineritque calamum quassatum non esse conterendum. In quibus non dicimus ut permittat nutriri vitia, sed prudenter et cum charitate ea amputet, ut viderit cuique expedire, ut diximus. Et studeat plus amari, quam timeri. Non sit turbulentus et anxius; non sit nimius et obstinatus; non sit zelotypus et nimis suspiciosus: quia nunquam requiescit. In ipsis imperiis suis providus et consideracogitans discretionem sancti Jacob dicentis: « Si greges meos plus in ambulando fecero laborare, morientur cuncti una die . » Haec ergo aliaque  quod cupiant, et infirmi non refugiant; et praecipue ut praesentem regulam in omnibus conservet. Et dum bene ministraverit, audiat a Domino quod servus bonus, qui erogavit triticum conservis suis in tempore suo: Amen dico vobis, ait, super omnia bona sua consti
Abbreviated transcription (Latin):
ordine congregationis. Qudsi etiã om̃is
congregatio uiciis suis quod quidẽ absit
consentientẽ ꝑsonã pari consilio elege¬
rit. & uitia ipsa aliquatenus in notitiã
epĩ ad cuiꝰ diocesim pertinet locus ipse
uel abbatib aut xp̃ianis uicinis clarue¬
rint ꝓ hibeant prauorũ preualere con¬
sensũ. sed domui dĩ dignũ constituant
dis pensatorẽ: scientes pro hoc se recep¬
turos mercedẽ bonã si illud caste &
relo dĩ faciant. sicut ediũso peccatũ
sineglegant. Ordinatus aut̃ abba co¬
gitet semꝑ quale onus suscepit: cui
redditurus ẽ rationẽ uillicationis suȩ.
sciat ꝙ sibi oportere prodesse: magis quã
pre esse. Oportet ergo eũ ẽe doctũ
lege diuina. ut sciat & sit. unde ꝓferat
noua & uetera. Castũ. sobriũ. misericor¬
dẽ. & semꝑ suꝑ exaltet miscdia uidiciũ.
ut idẽ ipse consequatur. Oderit uitia
diligat fratres. In ipsa aut̃ correctione

Expanded text:
ordine congregationis. Quod si etiam omnis ordine congregationis. Quod si etiam omnis congregatio vitiis suis quod quidem absit consentientem personam pari consilio elegerit, et vitia ipsa in notitia episcopi ad cujus dioecesim pertinet locus ipse, vel ad abbates aut Christianos vicinos claruerint, prohibeant pravorum praevalere consensum, sed domui Dei dignum constituant dispensatorem: scientes pro hoc se recepturos mercedem bonam, si illud caste et zelo Dei faciant, sicut e diverso peccatum, si negligant. Ordinatus autem abbas cogitet semper quale onus suscepit, et cui redditurus est rationem villicationis suae, sciatque sibi oportere prodesse magis quam praeesse. Oportet ergo eum esse doctum lege divina, ut sciat, et sit unde proferat nova et vetera; castum, sobrium, misericordem; et semper superexaltet misericordia judicio, ut idem ipse consequatur. Oderit vitia, diligat fratres. In ipsa autem correptione
Abbreviated transcription (Latin):
gitur pat̃na reuerentia. Abba aut̃ quia
uices xp̃i agere creditur. domnus & abbas
uocetur : non sua asumptione. sed honore
ec amore xpĩ: ipse aut̃ cogitos. & sicse ex¬
hibeat ut dignus sit tali honore. Ubicũq
aut̃ sibi obuiant fr̃s iunior apriore be¬
nedictionẽ petat. Transeunte maiore
minor surgat. & det ei locũ sedendi: nec
presumat uinior consedere. nisi ex p̃cipi¬
at senior suus. ut fiat quod scriptũ est :
honore inuicẽ p̃uenientes. Pueri paruu¬
li uel ad olescentes. in oratorio. uel ad
mensã cũ disciplina ordines suos conser¬
uent. Foris aut̃ uel ubi & ubi custodiã
habeant & disciplinã: usq dũ ad intelle
natione illa semꝑ consideretur ratio. ut
hic constituatur. quem sibi om̃is concors
congregatio scãm timorẽ dĩ: siue &iã
pars. quamuis parua congregationis sa¬
niori consilio elegerit. Uitȩ aut̃ merito
& sapientiae doctrina eligatur qui or¬
dinandus est: & iã si ultimus fuerit in

Expanded text:
gitur paterna reverentia. Abbas vero, quia gitur paterna reverentia. Abbas vero, quia vices Christi agere videtur, dominus et abbas vocetur, non sua assumptione, sed honore et amore Christi. Ipse autem cogitet, et sic se exhibeat ut dignus sit tali honore. Ubicunque autem sibi obviant fratres, junior a priore benedictionem petat: transeunte majore minor surgat, et det ei locum praesumat junior consedere, nisi ei praecipiat senior suus; ut fiat quod scriptum est: Honore invicem praevenientes . Pueri parvi, vel adolescentes, in oratorio, vel ad mensas, cum disciplina ordines suos custodiant, foras autem, ubi et ubi custodiam habeant disciplinam. CAP. III.-- Ut in illa natione illa semper consideretur ratio, ut hic constituatur quem sibi omnis concors congregatio secundum timorem Dei, sive etiam pars, quamvis parva, congregationis saniore consilio elegerit. Vitae autem merito et sapientiae doctrina eligatur qui ordinandus est, etiamsi ultimus fuerit in
Abbreviated transcription (Latin):
peribus suis redditurus est dõ rationem.
Ergo secundũ ordines quos constituerit
uel quos habuerint ipsi fratres sic accedaN
ad pacem. ad cõmunionẽ. ad psalmũ i¬
ponendũ. in choro standũ. & in om̃ibus
locis aetas non discernatur in ordine nec
preiidic& : quia samuel & danihel pue¬
ri presbiteros iudicauerunt. Ergo excep¬
tis his quos ut diximus altiori consilio
abba pretulerit. uel degradauerit cer¬
tis ex causis : reliqui om̃s ut conũtunt᷑
ita sint: ut uerbi grã qui secunda hora
diei uenerit in monasteriũ uiniorẽ se¬
nouerit illius esse. qui prima hora ue¬
nit diei. cuiꝰ lib& aetatis aut dignita¬
tis sit. Pueris ꝑ om̃ia. ab om̃ib discipli na
teneatur. Iuniores igitur priores suos ho¬
norent: priores minores suos diligant.
In ipsa appellatione nominũ nulli liceat
aliũ puro nomine appellare : sed priores
iuniores suos fratrũ nomine uniores aut̃¬
priores suos nonnos uocent: quod intelli¬

Expanded text:
peribus suis redditura est Deo rationem. peribus suis redditura est Deo rationem. Ergo secundum ordines, quos constituerit, vel habuerit, ipsae sorores sic accedant ad pacem, ad unionem, ad psalmum componendum, in choro standum; et in omnibus omnino locis aetas non discernatur in ordine, nec praejudicet, quia Samuel et Daniel pueri presbyteros judicaverunt. Ergo extra has, quas, ut diximus, altiori consilio mater praetulerit, vel degradaverit certis ex causis, reliquae omnes ut convertuntur ita sint ut, verbi gratia, quae secunda hora diei noverit illius esse qui prima hora venit diei, cujuslibet aetatis aut dignitatis sit. Pueris vero per omnia ab omnibus disciplina teneatur. Juniores igitur priores suos honorent, priores juniores suos diligant. In ipsa autem appellatione nominum nulli liceat alium puro nomine appellare: sed priores juniores suos fratrum nomine; juniores priores suos nonnos vocent, quod intelli
Abbreviated transcription (Latin):
& disciplinã : sed magis ac magis in dm̃ꝓ
ficiat. Locũ uero illũ semꝑ ad tendat quo
ingressus ẽ in monasteriũ. p̃ter officiũ al¬
taris. Et si forte electio congregationis
& uoluntas abbatis prouitȩ merito eũ
ꝓmouere uoluerit. qui tam̃ regulã ade¬
canis uel preposito sibi constitutã serua¬
re sciat. Quod si alit̃ presumpserit: ñ
sacerdos sed rebellio uidicetur. Et sepe
am monitus si non correxerit: etiã episcopuᷤ
ad hibeatur intestimoniũ. Quod si nec
sic emendauerit. clarescentibus culpis
ꝓiciatur demonasterio : si tam̃ talis fue¬
rit euis contumacia. ut subdi aut obȩ¬
dire regulȩ nolit . DEORDINE¬
RDINESSUOSINMONASTERIO
ita conseruent. ut conũsionis tempus.
ut uitȩ meritũ discernit: ut quȩ abba cons¬
tituerit. Qui abba non conturb& gregẽ
sibi comissũ. nec quasi libera utens potesta
te in uiste disponat aliquid: sed
cogitet semꝑ quia de om̃ib iudiciis. & o¬

Expanded text:
et disciplinam; sed magis ac magis in Deum et disciplinam; sed magis ac magis in Deum proficiat. Locum vero illum semper attendat, quando ingressus est in monasterium, praeter officium altaris: et, si forte electio congregationis, et voluntas abbatis pro vitae merito cum promovere voluerint. Qui tamen Regulam a decanis vel praepositis constitutam sibi servare sciat. Quod si aliter praesumpserit, non sacerdos, sed rebellio judicetur. Et saepe admonitus si non correxerit, etiam episcopus adhibeatur in testimonium. Quod si nec sic emendaverit, clarescentibus culpis, projiciatur de monasterio; si tamen talis fuerit ejus contumacia, ut subdi aut obedire Regulae nolit. § II.-rdines suos in monasterio ita conservent, ut conversionis tempus et vitae meritum discernit atque abbas constituerit. Qui abbas non conturbet gregem sibi commissum, nec quasi te injuste disponat aliquid, sed cogitet semper quia de omnibus judiciis et o
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i loco uni dño seruitur: uni regi mili¬
tatur. Quẽ si etiã talẽ perspexerit esse¬
abba. liceat eũ in superiori aliquantum
constituere loco. Non solũ aut̃ monachũ
sed etiã de supra scriptis gradibus sacerdo¬
tũ uel chericorũ stabilire potest abba
inma iori quã ingreditur loco: si eoꝵ ta¬
lẽ perspexerit uitã esse. Caueat aut̃
abba ne aliquando de alio noto mo¬
nasterio monachũ ad habrtandũ sus¬
cipiat : sine consensu abbatis eiꝰ. aut
lit teris commendatitũs: quia scriptũ
ẽ : quod tibi non uis fieri : alii ne feceriᷤ.
iouis abba sibirresores¬
rũ uel diaconẽ ordinari petierit:
de suis eligat qui dignus sit sacerdotio fungi.
Ordinatus aut̃ caueat elationt̃ aut suꝑbiã
nec quicquã presumat nisi quod ei ab ab¬
bate precipitur : sciensse multomagis disci¬
plinȩ regulari subditũ: nec occasione sa¬
cerdotii obliuiscatur regulȩ obedientiã.

Expanded text:
omni loco uni Domino servitur, uni regi miliomni loco uni Domino servitur, uni regi militatur. Quem si etiam talem esse perspexerit abbas, liceat eum in superiore aliquantulum constituere loco: non solum autem monachum, sed etiam de supra dictis gradibus sacerdotum vel clericorum, stabilire potest abbas in majore quam ingreditur loco, si ejus talem perspexerit vitam esse. Caveat autem abbas, ne aliquando de alio noto monasterio monachum ad habitandum suscipiat sine consensu abbatis ejus, aut litteris commendatitiis: quia scriptum est: Quod tibi non vis, ali quis abbas sibi presbyterum, vel diaconum ordinari petierit, de suis eligat qui dignus sit sacerdotio fungi. Ordinatus autem caveat elationem, aut superbiam: nec quidquam praesumat, nisi quod ei ab abbate suo praecipiatur; sciens se multo magis disciplinae regulari subditum. Nec occasione sacerdotii obliviscatur Regulae obedientiam
Abbreviated transcription (Latin):
chus peregrinus de longinquis ꝓuincus
superuenerit. si ꝓ hospite uoluerit habita¬
re in monasterio. & contentus fuerit con¬
suetudine loci quã inuenerit: & non suꝑ¬
fluitate sua ꝑturbat monasteriũ. sed sim¬
plicit̃ contentus ẽ quod inuenerit. susci¬
piatur quanto tẽpore cupit. Si qua sane
rationabilit̃. & cũ humilitate caritatis¬
reprehendit. aut ostendit. tractet abba
prudenter ne forte ꝓ hoc ipso eũ dñs direx¬
erit. Si uero postea uoluerit stabilitatẽ
suã firmare. non renuatur talis uolun¬
tas: et maxime. quia tẽpore hospitali¬
tatis potuit eius uita dinosci. Quod
tẽpore hospitalitatis. non solũ. non de¬
b& sociari corpori monasterui: uerũ etiã
dicatur ei honeste ut discedat: ne eius mi¬
seria. etiam alu uitientur. Quod si non
fuerit talis qui mereatur proici: non solũ
si petierit suscipiatur congregationi soci¬
andus. uerũ etiã suadeatur ut ftet ut
eius exemplo alu erudiantur. & quia in

Expanded text:
chus peregrinus de longinquis provinciis supervenerit, si pro hospite voluerit habitare in monasterio, et contentus fuerit consuetudine loci quam invenerit, et non superfluitate sua perturbat monasterium; sed simpliciter contentus est quod invenerit, suscipiatur, quanto tempere cupit. Si quae sane rationabiliter et cum humilitate reprehendit, aut ostendit, tractet abbas prudenter, ne forte pro hoc ipsum Dominus direxerit. Si vero postea voluerit stabilitatem suam firmare, non renuatur ei talis voluntas; et maxime, quia tempore hospitalitatis potuit ejus vita dignosci. Quod tempore hospitalitatis, non solum non debet sociari corpori monasterii, verum etiam dicatur ei honeste ut discedat, ne ejus miseria etiam alii vitientur. Quod si non fuerit talis qui mereatur projici, non solum, si petierit, suscipiatur congregationi sociandus, verum etiam suadeatur, ut stet: ut ejus exemplo alii erudiantur, et quia in
Abbreviated transcription (Latin):
ETETURIN MONAS¬
terio: om̃is presumptionis occasio. Ordi¬
namus. atq constituimus ut nulli liceat
quẽ quã fratrũ suoꝵ ex cõmunicare aut
cedere. nisi cui potestas ab abbate data
fuerit. Peccantes aut̃ corã om̃ibus argu¬
antur. ut ceteri metũ habeant. In fan¬
tibus uero usq ad quintũ decimũ an¬
nũ aetatis disciplinȩ diligentia ab om̃i¬
bus ad hibeatur. & custodia sit. sed & hoc
cum om̃i mensura & ratione. Nam infor¬
tiori aetate qui p̃sũpserit aliquatenus
sine p̃cepto abbatis. uel in ipsis infantib
sine discretione ex arserit : disciplinȩ
regulari sub iaceat. quia scriptũ est.
Quod tibi non uis fieri alii ne feceris.

Expanded text:
etetur in monasterio omnis praesumptionis occasio. Ordinamus atque constituimus, ut nulli liceat quemquam fratrum suorum excommunicare aut caedere, nisi cui potestas ab abbate data fuerit. Peccantes autem coram omnibus arguantur, ut caeteri metum habeant. Infantum vero usque quindecim annorum aetates disciplinae diligentia adhibeatur ab omnibus, et custodia sit. Sed et hoc cum omni mensura et ratione. Nam in fortiori aetate, qui praesumpserit aliquatenus sine praecepto abbatis, vel in ipsis infantibus sine discretione exarserit, disciplinae regulari subjaceat, quia scriptum est: Quod tibi non vis fieri, alio ne feceris.
Abbreviated transcription (Latin):
etiã si qua uis consanguinitatis propinqui¬
tate uingantur. Ne quolib& modo id
amonachis presumatur: quia ex inde
grauissima occasio scandalorũ oriri po¬
test. Quod si quis hȩc trans gressus fuerit.
acrius coherceatur. UTN P̃SUMAT¬

Expanded text:
etiamsi quavis consanguinitatis propinquitate jungantur. Nec quolibet modo id a monachis praesumatur: quia exinde gravissima occasio scandalorum oriri potest. Quod si quis haec transgressus fuerit, acrius coerceatur. §
Abbreviated transcription (Latin):
nium fratrũ uel abbatis se orationi cõ¬
mendent: & semꝑ ad orationẽ ultimã
operis dĩ commemoratio omniũ absen¬
tũ fiat. Reuertentes aut̃ de uia fr̃s. ip¬
so die quo redeunt per om̃s canonicas
horas dũ expletur opus dĩ. prostrati loco
oratorii ab omĩb petant orationẽ ꝓpt̃
excessus. nequid forte subripuerit inuia
uisus aut auditus male rei. aut otiosi ser
audierit : qui a plurima destructio est.
Quod siquis prȩsũpserit: iundictȩ regu¬
lari sub iaceat. Similit̃ & qui prę sũpse¬
rit claustra monasteru egredi uel quocũq
ire. uel quippiã quãuis parũ sine iussione
abbatis facere.

Expanded text:
nium fratrum vel abbatis se orationi commendent, et semper ad orationem ultimam operis Dei commemoratio omnium absentium fiat. Revertentes autem de via fratres, ipso die quo redeunt, per omnes canonicas horas, dum expletur opus Dei, prostrati solo oratorii ab omnibus petant orationem propter excessus, ne qui forte subripuerint in via visus aut auditus malae rei, aut otiosi sermaudierit, quia plurima destructio est. Quod si quis praesumpserit, vindictae regulari subjaceat. Similiter et qui praesurit claustra monasterii egredi, vel quocumque ire, vel quippiam, quamvis parum, sine iussione abbatis facere,
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. non quidẽ ei cicius adsentiatur.
tam̃ si omnino ꝑsteterit in hac supplica¬
tione : sciat se om̃em regulȩ disciplinã
seruaturũ.: nec aliquid ei relax abitur
ut sit sicut scriptũ ẽ : amice ad quod ue¬
nisti. Concedatur ei tam̃ post abbatẽ
stare. & benedicere aut missas tenere.
si tam̃ iusserit ei abba: sin alias. nulla¬
tenus aliqua p̾sumat : sciens se disci¬
plinȩ regulari subditũ: & magis humi¬
litatis exempla om̃ib det: & si forte or¬
dinationis. aut alicuiꝰ rei causa fuerit¬
inmonasterio: illũ locũ ad tendat quan¬
do ingressus ẽ. in monasteriũ: non il¬
lũ. qui ei pro reuerentia sacerdotu
eodẽ desiderio monasterio sociari uoluerit.
loco mediocri collocetur: & ipse tamensi
promittit. de obseruatione regulȩ: uel ꝓ¬

Expanded text:
verit, non quidem citius ei assentiatur. verit, non quidem citius ei assentiatur. Tamen si omnino perstiterit in hac supplicatione, sciat se omnem Regulae disciplinam servaturum. Nec aliquid ei relaxabitur, ut sit sicut scriptum est: Amice, ad quid venisti ? Concedatur tamen ei post abbatem stare, et benedicere, et missas tenere, si tamen jusserit abbas: sin alias, nullatenus aliqua praesumat, sciens se disciplinae regulari subditum, et magis humilitatis exempla omnibus det. Et, si forte ordinationis, aut alicuin monasterio, illum locum attendat quo ingressus est in monasterium, non illum qui ei pro reverentia sacerdotiieodem desiderio monasterio sociari desiderat, loco mediocri collocetur, et ipse, tamen si promiserit de observatione Regulae vel pro
Abbreviated transcription (Latin):
NUISEORTEDE NOBILTBUS
offert filiũ suũ dõ inmonasterio. si ipse puer
minori aetate ẽ: parentes eius faciant pe¬
titionẽ quã supradiximus. et cũ oblatio¬
ne ipsã petitionẽ: & manũ pueri in uol¬
uant in palla altaris: & sic eũ offerant.
De rebus aut̃ suis. aut inpresenti petitio¬
ne promittant sub iure uirando. quia
nunquã ꝑse. nũquã ꝑ suspectã ꝑsonã.
nec quolib& modo ei ali quando dent
aut tribuant. occasionẽ habendi: uel
certe si hoc facere noluerint. & aliqͥd
cede sua faciant ex rebus quas dare uo¬
lunt monasterio donationẽ. reseruato
sibi si ita uoluerint usu fructu ario
atq ita omĩa obstruantur. ut nulla
suspitio remaneat puero ꝑ quã deceptꝰ
perire possit. quod absit: quod experim̃¬
to didicimus. Similit̃ aut̃. & paupe¬
riores faciant.Qui uero extoto nichil ha¬
bent : simplicit̃ petitionẽ faciant : & cũ
oblatione offerant filiũ suũ. corã testib¬
sacerdotũ in monasterio se suscipi roga¬

Expanded text:
uis forte de nobilibus offert filium suum Deo in monasterio, si ipse puer minore aetate est, parentes ejus faciant petitionem, quam supra diximus, et cum oblatione ipsam petitionem et manum pueri involvant in palla altaris, et sic eum offerant. De rebus autem suis, aut in praesenti petitione promittant sub jurejurando, quia nunquam per se, nunquam per suffectam personam, nec quolibet modo, ei aliquando dent aut tribuant occasionem habendi: vel certe si hoc facere noluerint, et aliquid cede sua, faciant ex rebus quas dare voluerint, monasterio donationem, reservato sibi si ita voluerint usufructuario. Atque ita omnia observantur, ut nulla suspicio remaneat puero, per quam deceptus perire possit quod absit, quod experientia didicimus. Similiter autem et pauperiores faciant. Qui vero ex toto nihil habent, similiter petitionem faciant, et cum oblatione offerant filium suum coram testibsacerdotum in monasterio se suscipi roga
Abbreviated transcription (Latin):
in pace. Quod pacis osculũ non prus offera¬
tur. nisi oratione p̃missa: propt̃ illusiones
diabolicas. In ipsa aut̃ salutatione: om̃is
ex hibeatur humilitas. Om̃ib uenientib:
siue discedentib hospitib inclinato capite
uel ꝓstrato om̃i corpore in terra xp̃c in
eis adoretur. qui & suscipit᷑. Suscepti aut̃
hospites deducantur adorationẽ: & postea
sedeat cũ eis prior: aut cui uisserit ipse.
Legatur corã hospite lex diuina ut aedi¬
ficetur: & post hȩc om̃is ei exhibeatur hu¬
manitas. leuiniũ apriore frangatur ꝓpt̃
hospites: nisi forte precipuus sit ieiuni¬
dies. qui non possit iolari : fratres aut̃ con¬
suetudines ieunioꝵ prosequantur. Aquã
in manib abba hospitib d&: pedes hospi¬
tibus om̃ib tã abba quã cuncta congre

Expanded text:
in pace. Quod pacis osculum non prius offerain pace. Quod pacis osculum non prius offeratur, nisi oratione praemissa, propter illusiones diabolicas. In ipsa autem salutatione omnis exhibeatur humilitas. Omnibus venientibus, sive discedentibus hospitibus inclinato capite vel prostrato omni corpore Christus in eis adoretur, qui et suscipitur. Suscepti autem hospites ducantur ad orationem; et postea sedeat cum eis Prior, aut cui jusserit ipse. Legatur coram hospite lex divina, ut aedificetur; et post haec omnis ei exhibeatur humanitas. Jejunium a Priore frangatur propter hospitem: nisi forte praecipuus sit dies jejunii, qui non possit violari. Fratres autem consuetudinem jejuniorum prosequantur. Aquam in manibus abbas hospitibus det. Pedes hospitibus
Abbreviated transcription (Latin):
quo uis responso ꝓficiscuntur. & ea die
sperant reuerti ad monasteriũ. non presu¬
mant foris manducare. & iã si a quo uis ro¬
piatur : Quod si alit̃ fecerint: excõmuni
RATORIUMO HOCSIT CUOP
dicitur : nec ibi quic quã aliud geratur
aut condatur. Expleto opere dĩ om̃s cũ
sũmo silentio exeant: & agatur reueren¬
tia dõ. ut fr̃ qui forte sibi peculiarit̃ uult
orare : non inpediatur alterius in ꝓbitate.
Sed & si alt̃ uult sibi forte secretius orarel
simplicit intret & ore : non in clamosa
uoce. sed in lacrimis. & intentione cordis
Ergo qui simile opus non facit. non per¬
mittatur explicito opere dĩ remorari.
NES SUPER UERTENTES NOS¬
pites tamquã xp̃c suscipiantur: quia ipse
dicturus est: hospes fui & suscepistisme. Et
om̃ib congruus honor ex hibeatur: maxi¬
me domesticis fidei . & peregrinis. Ut ergo¬
nuntiatus fuerit hospes. occurratur ei apri¬
ore uel afr̃ib cũ om̃ĩ officio caritatis: &
primitus orent parit̃. & sic sibi socientur

Expanded text:
quovis responso diriguntur, et eodem die sperantur reverti ad monasterium, non praesumant foris manducare: nisi forpiatur. Quod si aliter feceOratorium hoc sit, quod dicitur: nec ibi quidquam aliud geratur et contendatur. Expleto opere Dei, omnes cum summo silentio exeant, et habeatur reverentia Deo: ut frater, qui forte sibi peculiariter vult orare, non impediatur alterius improbitate. Sed et si alter vult sibi forte secretius orare, simpliciter intret et oret non in clamosa voce, sed in lacrymis et intentione cordis. Ergo qui simile opus non facit, non permittatur explicito opere Dei remorari nes supervenientes hospites, tanquam Christus, suscipiantur. Quia ipse dicturus est: Hospes fui, et suscepistis me . Et omnibus congruus honor exhibeatur, maxime domesticis fidei et peregrinis. Ut nuntiatus fuerit hospes, occurratur ei a Priore vel a fratribus cum omni officio charitatis; et primitus orent, et sic sibi socientur
Abbreviated transcription (Latin):
tiens tam̃ minus sunt hospites: quos
uult de fratribus uocare : in ipsuis sit
potestate. Seniores tam̃ unũ aut duos
semꝑ cũ fratribus dimittendũ ꝓcuret:¬
propter disciplinã. DEARTIFICIB:
si sunt in monasterio. cũ om̃i humili¬
tate faciant ipsas artes: si ꝑmiserit ab¬
bas. Quod si aliquis ex eis extollitur
pro scientia artis suȩ. eo quod uideat᷑
aliquid conferre monasterio: hic ta¬
lis euellatur ab ipsa arte. & denuo
ꝑ eam non transeat: nisi forte humiliato. ei
iterũ abba iubeat. Si quid uero ex operib
artificũ uenundandũ ẽ uideant ipsi ꝑ
quorũ manus transigenda sunt: ne aliquã
fraudẽ presumant inferre. Memorentur
semꝑ annaniȩ. & saphire : ne forte mortẽ
quã illi in corpore pertulerunt. hanc
In ipsis aut̃ prȩcus non subripiat auaritiȩ
malũ : sechemꝑ ali quantulũ uilius det᷑.
quã ab alus secularibus datur: ut in om¬
nibus glorificetur ds̃. DEDISCIPIANA¬

Expanded text:
ties tamen minus sunt hospites, quos ties tamen minus sunt hospites, quos vult de fratribus vocare in ipsius sit potestate. Seniores tamen unum aut duos semper cum fratribus dimittendum propter disciplinam. § II.--EX si sunt in monasterio, cum omni humilitate faciant ipsas artes, si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod videatur aliquid conferre monasterio, hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat. Si quid vero ex operibus artificum venundandum est, videant ipsi per quorum manus transigenda sunt, ne aliquam fraudem praesumant inferre. Memsemper Ananiae et Saphirae, ne forte mortem quam illi in corpore pertulerunt, hanc In ipsis autem pretiis non subripiat avaritiae malum, sed semper aliquantulum vilius detur quam ab aliis saecularibus datur, ut in omnibus glorificetur Deus. CA
Abbreviated transcription (Latin):
lota ibi restituant. Et cuculle. & tuni¬
cȩ sint aliquanto solito quas habent mo¬
dice meliores: quas exeuntes in uia ac¬
cipiant de uestiario: & reũtentes resti¬
tuant. Stram̃ta aut̃ lectorũ. suffi¬
ciant matta. sagũ. lena. & capitale. qui
tam̃ lecti. frequent̃ ab abbate scrutandi
sunt: propt̃ opus peculiare ne inuenia¬
tur. Et si cui inuentũ fuerit quod ab
abbate non acceperit: graui uindictȩ
subiaceat. Et ut hoc uitiũ peculiaris
radicitus amputetur. dentur ab abba¬
te om̃ia quȩ sunt necessaria. id est eui¬
culla tunica. pedules. calige. bracile.
cultellũ. grauiũ. acus. mappula. tabulȩ
ut om̃is auferatur necessitatis excusatio. A
quo tam̃ abbate semꝑ consideretur illa
sententia actuũ a postoloꝵ: quia daba¬
tur singulis. prout cuiq opus erat. Ita er¬
go & abbas consideret infirmitates indi¬
gentiũ : non malã uoluntatẽ inuidenti¬
ũ. In om̃ib tam̃ iudicis suis: dei retri¬

Expanded text:
lota ibi restituant. Et cucullae et tunilota ibi restituant. Et cucullae et tunicae sint aliquanto a solito quas habent modice meliores: quas exeuntes in via accipiant de vestiario, et revertentes restituant. Stramenta autem lectorum sufficiant, matta, sagum, laena et capitale. Quae tamen lecta frequenter ab abbate scrutanda sunt propter opus peculiare, ne inveniatur. Et, si cui inventum fuerit, quod ab abbate non acceperit, gravissimae disciplinae subjaceat. Et ut hoc vitium peculiaris radicitus amputetur, dentur ab abbate omnia quae sunt necessaria, id est, tunica, cuculla, pedules, caligae, bracile, cultellum, graphium, acus, mappula, tabulae, ut omnis auferatur necessitatis excusatio. A quo tamen abbate semper consideretur illa sententia Actuum apostolorum: Quia dabatur singulis, prout cuique opus erat . Ita ergo abbas consideret infirmitates indigentium, non malam voluntatem invidentium. In omnibus tamen judiciis suis Dei retri
Abbreviated transcription (Latin):
ESTIO EN TA RRA TRIBUS
secundũ locorũ qualitatẽ ubi habitant.
uel aerũ temperiem dentur: quia infrigi¬
ficere credimus monachis ꝑsingulos cucullã
& tunicã: cucullã in hyeme uillosã. in aes¬
tate purã aut uetustã: & scapulare prop¬
ter opera. Indum̃ta pedũ: pedules & ca¬
bicas. Dequorũ om̃iũ colore aut gros¬
situdine non cau sentur monachi: sed
quales inueniri possunt in ꝓuintia qua
habitant. aut quotl uluis cõparari potest.
Abbas aut̃ de mensura prouideat ut ñ
sint curta ipsa uestimenta utentibus ea.
sed mensurata. Iccipientes noua. uete¬
ra semꝑ reddant in presenti. reponenda
inuestiario propt̃ pauperes. Sufficit enĩ
monacho duas tunicas & duas cucullas
habere. propt̃ noctes. & propt̃ lauare ipsas
res: iam quod supra fuerit suꝑfluũ ẽ: am¬
putari deb&. Et pedules & quod cũq est
uetus reddant : dũ accipiunt nouum.
Femoralia hi qui inuia diriguntur de
uestiario accipiant: qui reũtentes deuĩa¬

Expanded text:
estimenta fratribus, secundum locorum qualitatem ubi habitant, vel aerum temperiem, dentur. Qui in frigificere credimus monachis per singulos cucullam et tunicam: cucullam in hieme villosam, in aestate puram et vetustam; et scapulare propter opera. Indumenta pedum pedules et caligas. De quarum rerum omnium colore et grossitudine non causentur monachi, sed quales inveniri possunt in provincia qua habitant, aut quod vilius comparari potest. Abbas autem de mensura provideat, ut non sint curta ipsa vestimenta utentibus ea, sed mensurata. Accipientes nova, vetera semper reddant in praesenti reponenda in vestiario propter pauperes. Sufficit enim monacho duas tunicas et duas cucullas habere propter noctes et propter lavare ipsas res. Id quod supra fuerit, superfluum est: amputari debet. Et pedules, et quodcunque est vetustum reddant, dum accipiunt novum. Femoralia hi qui in via diriguntur, de vestiario accipiant: quae revertentes
Abbreviated transcription (Latin):
licoꝵ patrũ hoc non resonat. ut recto cursu
ꝑueniamus adcreatorẽ nr̃m: Nec non &
& regula scĩ patris nr̃i basilii. quid alud
sunt. nisi bene uiuentiũ. & obȩdientiũ mo¬
nachoꝵ instrum̃ta uirtutũ. Nobis aut̃
tibus. rubor confusionis est. Quisquis
ergo ad patriã cȩlestẽ festinas: hanc mi¬
nitnã in choationis regulã descriptã.
adiuuante xp̃o perfice : & tunc demũ
ad maiora quȩ supra commemorauimꝰ
doctrinę uirtutũꝙ culmina dõ prote¬
gente peruenies¬
regna patebũt supna.

Expanded text:
licorum Patrum hoc non resonat, ut recto cursu licorum Patrum hoc non resonat, ut recto cursu perveniamus ad Creatorem nostrum? Nec non et t Regula sancti Patris nostri Basilium et obedientium monachorum instrumenta virtutum? Nobis autem tibus, rubor confusionis est. Quisque ergo ad patriam coelestem festinas, hanc minimam inchoationis regulam descriptam adjuvante Christo perfice: et tunc demum ad majora, quae supra commemoravimus, doctrinae virtutumque culmina, Deo protegente, perveniesregna patebunt superna.
Abbreviated transcription (Latin):
parat auitus & ducit addm̃: & ad uitã
aeternã. Hunc ergo feruentissimo amo¬
re exerceant monachi. id ẽ ut honore se in
tiam sibi certatim in pendant. nullus qͦd
sibi utile uidicat sequatur. sed quod magis
aliis. Caritatẽ frat̃nitatis castõ inpendatd
amore. Dm̃ timeant : abbatẽ suũ sincera
& humili caritate diligant. xp̃o om̃ino
nichil preponant : qui nos parit̃ ad uitã
OMIS OBSERUATIO IUSTIE IN
HAC SIT REGULA CONSTITUTA
EGULAAUTENANC
descripsimus. ut hanc obseruantes
in monasterus. aliquatenus. uel honesta¬
tẽ morũ. uel initiũ conũsionis nos de¬
monstremus habere. Cȩterũ ad per¬
fectionẽ conũsationis qui festinat. surs
doctrinȩ scoꝵ patrũ. quarũ obserua¬
tio ꝑducat hominẽ ad celsitudinẽ ꝑ¬
fectionis. Quȩ enĩ pagina. aut quis
sermo diuinę auctoritatis ueteris
ac noui testamenti: non est rectissima norma
uitę humanȩ. Aut quis liber scõꝵ catho¬

Expanded text:
parat a vitio et ducit ad Deum et ad vitam parat a vitio et ducit ad Deum et ad vitam aeternam. Hunc ergo zelum ferventissimo amore exerceant monachi. Id est, ut honore se itiam sibi certatim impendant. Nullus quod sib utile judicaverit, sequatur, sed quod magis alio; charitatem fraternitatis casto impendant amore: Deum timeant: abbatem suum sincera et humili charitate diligant: Christo omnino nihilomnis observatio justitiae in hac sit Regula constituta. Regulam autem hanc descripsimus, ut hanc observantes in monasteriis aliquatenus, vel honestatem morum, aut initium conversationis nos demonstremus habere. Caeterum ad perfectionem conversationis qui festinant, sunt doctrinae sanctorum Patrum, quarum observatio perducat hominem ad celsitudinem perfectionis. Quae enim pagina, aut quis sermo divinae auctoritatis Veteris ac Novi Testamenti non est rectissima norma vitae humanae? Aut quis liber sanctorum catho
Abbreviated transcription (Latin):
BEDIENTIE BONUUI N OR
solũ abbati exhibendũ ẽ ab om̃ib: sed
etiã sibi in uicẽ obȩdiant fr̃s. scientes
ꝑ hanc obędientiȩ uiã se ituros ad dm̃
Premisso ergo abbatis aut prepositorum qui
ab eo constituunt᷑ imperio. cui ñ ꝑmittunꝰ
priuata p̃poni imperia. de cetero om̃s uinio¬
res priorib suis. om̃i caritate & sollicitudi¬
ne obediant. Quod si quis contentiosus rep¬
peritur. corripiatur. Siquis aut̃ fr̃ ꝓ qua¬
uis minima causa ab abbate uel aquocũq
priore suo corripitur quolib& modo. uel
si leuit̃ senserit animũ prioris cuiꝰ cũq con
tra se iratũ. uel cõmotũ quãuis modicȩ. mox
sine mora tam diu prostratus int̾ra ante
pedes eius iaceat. satis faciens. usq dũ bene¬
dictione sanetur illa cõmotio. Quod qui¬
contẽpserit facere: aut corporali uindictȩ
sub iaceat. aut si contumax fuerit de mo¬
nasterio expellatur DEZELOBONO¬
QUE DEBENT MONACHI HABERE
ad infernũ: ita est zelus bonus qui se¬

Expanded text:
bedientiae bonum non solum abbati exhibendum est ab omnibus, sed etiam sibi invicem ita obediant fratres, scientes per hanc obedientiae viam se ituros ad Deum. Praemisso ergo abbatis, ut praepositorum, qui ab eo constituuntur, imperio, cui non permittimus privata imperia praeponi, de caetero omnes juniores prioribus suis omni charitate et sollicitudine obediant. Quod si quis contentiosus reperitur, corripiatur. Si quis autem frater pro quavis minima causa ab abbate vel a quocunque priore suo corripitur quolibet modo, vel si leviter stra se iratos vel commotos quamvis modice, mox sine mora tandiu prostratus in terra ante pedes ejus jaceat satisfaciens, usque dum benedictione sanetur illa cocontempserit facere, aut corporali vindictae subjaceat, aut, si contumax fuerit, de monasterio expellaturQUEM DEBENT MONACHI HABERE.ad infernum, ita est zelus bonus, qui se
Abbreviated transcription (Latin):
templi tui. Pauperũ & peregrinorũ sus¬
ceptionũ cura sollicite exhibeatur: quia
in ipsis magis xp̃c suscipitur. Nam diui¬
tũ terror ipse sibi ex igit honorẽ. Co¬
quina abbatis & hospitũ suꝑse sit. ut¬
incertis temporib suꝑuenientes hospi¬
tes qui num quã desunt monasterio.
non in quietent fratres: In quã coquinã
ad annũ ingrediantur duo fr̃s qui ipsũ
officiũ bene impleant: quib ut indi¬
gent solatia ministrentur. ut absq mur¬
muratione seruiant: & iterũ quando
occupationẽ minorẽ habent: ex eant
ubi eis imperatur in opera: & non solũ
ipsis. sed in om̃ib officiis monasterui.
ifta sit consideratio: ut quando indi¬
gent solatia acõmodentur eis: & iterũ quan¬
do uacant. obediant imperatis. Itẽ & cellã
hospitũ habeat ad signatã fr̃. ciuus
animã timor dĩ possidet : ubi sint lecti strati
sufficienter: & domus dĩ asapientibus. sapient̃
ad ministret᷑. Hospitibus aut̃ cui non preci¬

Expanded text:
templi tui . Pauperum et peregrinorum maxime susceptioni cura sollicite exhibeatur: quia in ipsis magis Christus suscipitur. Nam divitum terror ipse sibi exigit honorem. Coquina abbatis et hospitum suincertis horis supervenientes hospites, qui nunquam desunt monasterio, non inquietent fratres. In quam coquinam ad annum ingrediantur duo fratres, qui ipsum officium bone impleant. Quibus, ut indigent, solatia administrentur; ut absque murmuratione serviant; et iterum, quando occupationem minorem habent, exeant, ubi eis imperatur, in opera. Et non solum ipsis, sed et omnibus officiis monasterii, sit ista consideratio, ut, quando indigent, solatia accommodentur eis; et iterum, quando vacant, obediant imperanti. Item et cellam hospitum habeat assignatam frater, cujus animam timor Dei possideat: ubi sint lecti strati sufficienter; et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. Hospitibus autem, cui non praeci
Abbreviated transcription (Latin):
si non scit litteras. alter ab eo rogatus
scribat : & ille nouitius signũ faciat.¬
& manu su a eã suꝑ altare imponat.
Quã dũ posuerit: incipiat ille noui¬
tius. mox hunc uersũ. Suscipe me dne.
scdm eloquiũ tuũ & uiuã & non con¬
fundas me ab expectatione mea: quẽ ũsũ
om̃is congregatio tertio respondeat.
ad uingentes gła patri. Tunc ille fr̃
nouitius prosternatur singuloꝵ pedi¬
bus. ut orent pro eo: & iã ex illa die
in congregatione reputetur. Res si quaᷤ
habet aut eroget prius pauperibus aut
facta sollẽpnit᷑ donatione conferat
monasterio: nichil sibi reseruans ex
om̃ib: quippe qui ex illa die nec ꝓpris
corporis potestatẽ se habiturũ sciat.
Mox ergo in oratorio exuatur rebus
rebus monasterii. Illa aut̃ uestimenta
quibus exutus ẽ reponantur inuestia¬
rio conseruanda: ut si aliquando sua¬
dente di abolo consenserit ut egredia¬
tur. demonasterio quod absit : tunc

Expanded text:
si nescit litteras, alter ab eo rogatus si nescit litteras, alter ab eo rogatus scribat; et ille novitius signum faciat, et manu sua eam super altare ponat. Quam dum posuerit, incipiat ipse novitius mox hunc versum: Suscipe me, Domine, secundum eloquium tuum, et vivam: et non confundas me ab exspectatione mea. Quem versum omnis congregatio respondeat, adjungentes, Gloria Patri. Tunc ipse frater novitius prosternatur singulorum pedibus, ut orent pro eo. Et jam ex illa die in congregatione reputetur. Res si quas habet, aut eroget prius pauperibus, aut facta solemni donatione conferat monasterio, nihil sibi reservans ex omnibus: quippe qui ex illo die nec proprii corporis potestatem se habiturum sciat. Mox ergo in oratorio exuatur rebus rebus monasterii. Illa autem vestimenta quibus exutus est reponantur in vestiario conservanda, ut si aliquando suadente diabolo consenserit, ut egrediatur de monasterio quod absit tunc
Abbreviated transcription (Latin):
discede Di ad huc steterit tunc duca¬
tur in supra dictã cellã nouitiorũ
iterũ ꝓbetur in om̃i patientia &
post sex mensiũ circulũ relegatur ei
regula: ut scrat ad quod ingreditur
es si ad huc stat: post quatuor men¬
ses. i terũ legatur ei eadẽ regula. Et
si habita secũ deliberatione promiserit se
omĩa custo dire: & cuncta sibi imperata
seruare : tunc suscipiatur in congregatio¬
nẽ : sciens se legi regulȩ constitutũ. quod¬
ei ex illa die non liceat demonasterio. nec
collũ excutere de sub iugo regulȩ: quẽ
sub tã morosa deliberatione licuit excu
om̃ib. promittat de stabilitate sua. &
conũsione morũ suoꝵ. & obȩdientia. co¬
rã dõ & scĩs eius: ut si aliquando aliter
fecerit : adõ dãpnandũ se sciat: quem
irridos. Dequa promissione sua. faciat
petititionẽ ad nomen scoꝵ. quorũ reli¬
quiȩ ibi sunt: & abbatis presentis. Quã
petitionẽ manu sua scribat: aut certe

Expanded text:
discede. Si adhuc steterit, tunc ducadiscede. Si adhuc steterit, tunc ducatur in supra dictam cellam novitiorum, et iterum probetur in omni patientia. Et post sex mensium circulum relegatur ei Regula, ut sciat ad quid ingreditur. Et si adhuc stat, post quatuor menses iterum ei legatur eadem Regula; et si habita secum deliberatione promiserit se omnia custodire, et cuncta sibi imperata servare; tunc recipiatur in congregatione, sciens se lege Regulae constitutum, quod ex illa die non liceat egredi de monasterio, nec collum excutere de sub jugo Regulae, quam sub tam morosa deliberatione licuit ei exomnibus promittat de stabilitate sua et conversione morum, et obedientia coram Domino et sanctis ejus; ut si aliquando aliter fecerit, a Deo se damnandum sciat quem irridet. De qua promissione sua faciat petitionem ad nomen sanctorum quorum reliquiae ibi sunt, et abbatis praesentis. Quam petitionem manu sua scribat, aut certe,
Abbreviated transcription (Latin):
OUITER UENI ENSOUIS
ad conuersionẽ : non facilis tribuatur¬
ei ingressus : sed sicut ait apostolus
probate sp̃s si ex dõ sunt. Ergo si ue¬
niens perseuerauerit pulsans. & in la¬
tas sibi in iuirias. & difficultatẽ in¬
gressus. post quatuor aut quinq dies
uisus fuerit patient̃ portare. & persis¬
tere petitioni suȩ annuatur ei ingressus: &
sit in cella hospitũ paucis diebus: postea
aut̃ sit in cella nouitiorũ. ubi meditet᷑
&. manducet. & dormiat: & senior ei talis
de putetur. qui aptus sit ad lucrandas
animas: qui suꝑ eũ omĩno curiose inten¬
dat. & sollicitus sit si reuera dm̃ querit:
si sollititus ẽ ad opus dĩ: ad obedientiã
ad opꝓbria. Prȩdicentur ei om̃ia dura
& aspera: ꝑ quȩ itur ad dm̃. Et si pro¬
miserit de stabilitate sua ꝑseuerantiã.
post duorũ mensiũ circulũ. legatur ei
hȩc regula ꝑ ordinẽ : & dicatur e:. Ecce
lex sub qua militare uis. Si potes obser¬
uare in gredere :si uero ñ potes liber

Expanded text:
oviter veniens quis ad conversionem, non ei facilis tribuatur ingressus, sed, sicut ait Apostolus, Probate spiritus, si ex Deo sunt . Ergo si veniens perseveraverit pulsans, et illatas sibi injurias et difficultatem ingressus post quatuor aut quinque dies visus fuerit patienter portare et persistere petitioni suae, annuatur ei ingressus; et sit in cella hospitum paucis diebus. Postea autem sit in cella novitiorum, ubi meditetur et manducet, et dormiat. Et senior ei talis deputetur, qui aptus sit ad lucrandas animas, qui super eum curiose omnino intendat; et sollicitus, si revera Deum quaerit, si sollicitus est ad opus Dei, ad obedientiam, ad opprobria. Praedicentur ei omnia dura et aspera, per quae itur ad Deum. Et, si promiserit de stabilitatis suae perseverantia, post duorum mensium circulum legatur ei haec Regula per ordinem. Et dicatur ei: Ecce lex sub qua militare vis, si potes observare, ingredere; si vero non potes, liber
Abbreviated transcription (Latin):
gradus ẽ. si om̃ib se inferiorẽ et ui¬
liorẽ non solũ sua lingua ꝓnuntiet
sed etiã intimo cordiscredat affectu.
humilians se et dicens cũ ꝓpheta. Ego
autẽ sũ uermis et non homo. ob ꝓbriũ
hominũ et abiectio plebis. exaltatus
sũ. humiliatꝰ et confusus. Et item
Bonũ michi quod humiliastime. ut
discam mandata tua.
munis monasteru regula. uel maiorũ

Expanded text:
gradus est, si omnibus se inferiorem et viliorem, non solum sua lingua pronuntiet, sed et intimo cordis credat affectu humilians se, et dicat cum Propheta: Ego autem sum vermis, et non homo, opprobrium hominum, et abjectio plebis . Exaltata sum, et humiliata, et confusa ; et item: Bonum mihi quia humiliasti, me, ut discam mandata tua .munis monasterii regula vel majoru
Abbreviated transcription (Latin):
meas dño. et tu remisisti impietatem
cordis mei.
EXTUS AUOUATATIS GRADUS
Iẽ. si om̃i uilitate uel extremitate co¬
ntentus sit monachus. et ad om̃a quȩ
sibi iniungunt᷑ uelut operariũ malũ
se iudicet et indignũ: dicens sibi cum
ꝓpheta. Ad nichilũ redactꝰ sũ et nesci

Expanded text:
meas Domino; et tu remisisti impietatem cordis mei . extus humilitatis gradus est, si omni vilitate vel extremitate contentus sit monachus; et ad omnia quae sibi injunguntur, 199 velut operarium malum et indignum se judicet, dicens sibi cum Propheta: Ad
Abbreviated transcription (Latin):
AURE CORDIS T UI. ETACO¬
monitionẽ pu patris libenter ex¬
per obȩdientiȩ laborẽ redeas. a
quo ꝑ in obȩdientiȩ desidiã recesse.
regi militaturus: obędientię sũma
atq preclara arma assumis. In pri¬
mis ut quicquid agendũ inchd̃as
bonũ. ab ẽo ꝑfici instantissina orati¬
one deposcas: ut quinos iã dignatꝰ
nr̃is contristari: Ita enĩ ei om̃i tẽ¬
pore debonis suis in nobis parendũ
ẽ. ut non solũ ut iratꝰ pater suos ali¬
quando filios exheredet. sed nec
ut metuendus dominus irritatus
malis nr̃is ut nequissimos seruos
ꝑpetuã tradat ad pęnã: qui eũ seqͥ
noluerint ad gloriam.

Expanded text:
aurem cordis tui, et admonitionem pii Patris libenter ex per obedientiae laborem redeas, a quo per inobedientiae desidiam recesseraregi militaturus, obedientiae fortissima atque praeclara arma assumis. In primis, ut quidquid agendum inchoas bonum, ab eo perfici instantissima oratione deposcas: ut qui nos in filiorumnostris contristari. Ita enim ei omni tempore de bonis suis in nobis parendum est: ut non solum iratus pater suos non aliquando filios exhaeredet, sed nec ut metuendus Dominus irritatus malis nostris ut nequissimos servos perpetuam tradat ad poenam, qui eum sequi noluerunt ad gloriam.
Abbreviated transcription (Latin):
tu te adortibo qua iocuuditate nte glorificabor per te
inf̾mis spoliatur et omubus parte redempt̃ destitu¬
tur. perte nĩadus renonatur atque u̾itate ĩllo lu¬
cente ⁊ iustͣ regnante decoratur per te natura hũa¬
na natura peccatrie est instificata dãpnata lauata
beata in celis resticuatur ⁊ ꝑficitur. Perte deus dei
filius pro nodis uoluit obediens ẽẽ pii ⁊ cꝭ ꝓpter¬

Expanded text:
tu te orabo? Qua jucunditate in te gloriabor? Per te infernus spoliatur, et omnibus per te redemptis obturatur. Per te mundus renovatur, atque veritate in eo lucente et justitia regnante decoratur. Per te humana natura peccatrix est justificata, damnata salvatabeata in coelis restauratur et perficitur. Per te Deus Dei Filius pro nobis voluit obediens esse Patri usque