comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clarescit in quendam intellectum de deo. uł racionabilẽ
cogitacionem: purus intellectus. seu cogitatio rationa¬
bilis statim calescit in amorem: amor uero ꝑ affectum
boni continuo sũmi boni induit imaginem: talem ut
tantam quał uł quantus ipse est. Hȩc bonȩ memoriȩ ꝑ
assensum p̃sto est: puro intellectui ꝑ cogitationem. at̃¬
fecto amori ꝑfruitionemꝰ amori hoc est sponse aman¬
ti ꝑ habitum mentis. aliis uero ꝑ appetitum bonȩ uo¬
luntatis. Sponsȩ namq memoria de sponso est. insim¬
plicitate cordis sponsum querere: intellectus. sentire de
eo in bonitate: amor ipsi afficiaipso frui. ẽẽ sicut ipse
est. In hoc gͦ statu seu habitu mentis. sponsus sponsam
inueniens: ecce in qͥt tu pulera es amica mea: ecce inqͥt¬
tu pulcra. Recoloratum namq erat inpulcͥtudine spos¬
sȩ a sole iusticiȩ qͥcqͥd fuerat decoloratum: recolora¬

Expanded text:
clarescit in quemdam intellectum de Deo, vel rationalem clarescit in quemdam intellectum de Deo, vel rationalem cogitationem: purus intellectus, seu cogitatio rationabilis, statim calescit in amorem, amor vero per affectum boni continuo summi boni induit imaginem, talem vel tantam, qualis vel quantus ipse est. Haec bonae memoriae per assensum praesto est puro intellectui per cogitationem, affecto amori per fruitionem: amori hoc est Sponsae amanti, per habitum mentis: aliis vero per appetitum bonae voluntatis. Sponsae namque memoria de Sponso est in simplicitate cordis Sponsum quarere: intellectus, sentire de eo in bonitate; amor, ipsi affici, ipso frui, esse sicut ipse est. In hoc ergo statu seu habitu mentis Sponsus Sponsam inveniens: « Ecce, » inquit, « tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra. » Recoloratum namque erat in pulchritudine Sponsae a sole justitiae quidquid fuerat decoloratum, recolora
Abbreviated transcription (Latin):
Adexcris qͥppt agni asinistris uero hedi constitui iuaur
Dungi᷑ autem uirgutũ & ꝓtert bals aminentign si¬
it ulus qd salomon clicit. punge oculũ & ꝓfert lacͤ¬
confelsionis: in hac sp̃e ꝑfectionis in imagire cdeid r
hor &cenum homo ad imaginem aci conditus esmult pie
dei teminiscens. hoc est ad intelligendum h unienter
intesugens. hoc est ad amandum arlent aesapreater
amans inq aci fruendi affectum anmal ratio ndleer¬
isliarris hoc est enim deum cimere e mandata ei obser¬
uare. quod est omnis homo. Et ħ est imago & similitudo d̃i
in homine: talis ut tanta quał uł quanta ẽẽ potest in tã
dissimili materia. Similitudo quippe ista ratio est: qua
distat homo apecore. Dei enim non reminisci pecoris ::
reminisci non ad intelligendum. plus aliquid pecore s
minus homine ẽ: reminisci ad intelligendũ hominisẽ.
intellig̾e usq ad amandum uł amando fruendum᷑ ho
minis iam ꝑfectȩ rationis est. Si quid̃ pia memoria cito

Expanded text:
A dextris quippe agni; a sinistris vero haedi constituuntur . Pungitur autem virgultum, et profert balsamum, signifivel illud quod Salomon dicit: « Punge oculum, et profert lacryconfessionis, in hac specie perfectionis, in imagine Dei. In hoc etenim homo ad imaginem Dei conditus est, ut, pie Dei reminiscens, hoc est ad intelligendum, humiliter intelligens, hoc est ad amandum; ardenter ac sapienter amans, usque ad fruendi affectum, animal rationale existeret. Hoc est enim Deum timere, et mandata ejus observare: quod « est omnis homo . » Et haec est imago et similitudo Dei in homine; talis vel tanta, qualis vel quanta esse potest in tam dissimili materia. Similitudo quippe ista ratio est, qua distat homo a pecore. Dei enim, non reminisci, pecoris est; reminisci, non ad intelligendum, plus aliquid pecore, sed minus homine est; reminisci ad intelligendum, hominis est; intelligere usque ad amandum, vel amando fruendum, jam hominis perfectae rationis est, siquidem pia memoria cito
Abbreviated transcription (Latin):
humana alter uero diuina scrutatur ded̃m sap ieinud
cemi qr & amor uiuificat rationem & ratioclarifirat la¬
morem fit q eolumbinus intuitꝰ simplex ad conterplat¬
dum. prudens ad cauendum fiuint ꝙ sepe duo. st onideb
unuis oculus cũ fideliter sibi cooꝑantur eum en eonee pla¬
tione dei in qua maxime a mor oꝑaturra tioridor sn a
intellectum : quiomnem suyat & absorbes pario nea
ic aset dequo in posteriorib dicit heonsa aespene coliu
utrasti cdor meum in uno celor tuors d in uno ene colitui
Deinde sponsa accepta a sponso pulcricudinis laude: parem
reddit gr̃am dicens.
ece tu pulcer es dilectemi: & decorus. Par quide parires¬
ditur. cum sponsa pulcra & pulcra & amica. sponsusũ
ulcer & decorus & dilectus apellatur. Ex quo enim erudi¬
ta tẽptationibus. mundata ꝑ penitentiam. diuinitus illu-¬
minata semet ipsam cȩpit cognoscere. & in semet ipsa quẽ
querebat inuenire: iam sponsus & sponsa amico consor¬

Expanded text:
humana; alter vero divina scrutatur, secundum sapientcem, quia et amor vivificat rationem, et ratio clarificat amorem, fitque columbinus intuitus simplex ad contemplandum, prudens ad cavendum. Fiuntque saepe duo isti oculi unus oculus, cum fideliter sibi cooperantur, cum in contemplatione Dei, in qua maxime amor operatur, ratio transit in intellectum; qui omnem superat et absorbet rationem. Ipse est de quo in posterioribus dicit Sponsa ad Sponsum: « Vulnerasti cor meum in uno oculorum tuorum, et in uno crine colli tui . » Deinde Sponsa, accepta a Sponso pulchritudinis laude, parem reddit gratiam dicens: « Ecce tu pulcher es, dilecte mi, et decorus. » Par quidem pari redditur, cum Sponsa pulchra, et pulchra et amica; Sponsus vero pulcher, et decorus et dilectus appellatur. Ex quo enim erudita tentationibus, mundata per poenitentiam, divinitus illuminata, semetipsam coepit cognoscere et in semetipsa quem quaerebat invenire, jam Sponsus et Sponsa amico consor
Abbreviated transcription (Latin):
de monte d̾i orientale
liumm̃. ⁊ antiquũ illum in religiõe egiptiũ
feruore. teneb̾s occiduis. ⁊ gallicanis frigorib inferen¬
tibiis utȩ scilicet solitariȩ exemplar. & cȩlestis formã
conũsatiõis: occurre ⁊ concurre anima mea ingaudio¬

Expanded text:
de Monte-Dei, orientale lumen, et antiquum illum in religione Aegyptium fervorem tenebris occiduis et Gallicanis frigoribus inferentibus, vitae scilicet solitariae exemplar, et coelestis formam conversationis, occurrere
Abbreviated transcription (Latin):
dere oportet: q xp̃iane religionis speciosissima portio
quã cȩlos tangere ꝓpͥinquius uidebatur. mortua erat ⁊ re.
mꝰ nec credebamꝰ: legebamꝰ inlibͥs ⁊ mirabamͣ. de auti¬
qua uitȩ solitariȩ gła. ⁊ magnam ea gr̃a di: cũ subito in¬
uenimꝰ eam in campis siluȩ. in monte dĩ. in monde pingui.
ubi iã de ea pinguescunt speciosa deserti. ⁊ exultatione
colles accinguntur. Ibi enĩ iam ꝑ uos se offert omĩb. ⁊ in
uob̾ se demonstrat: ⁊ignota hactenꝰ innotescit : in paucis
magna ⁊ diuina plane fuerint miracła q̃ dñs gessit in
terris: hoc tam̃ unũ suꝑ omĩa alia enituit. & cęt̾a c̾cta

Expanded text:
devotionis ac religionis speciosissima portio, quae coelos propinquius tangere videbatur, mortua erat, et remus, nec credebamus: legebamus in libris, et mirabamur de antiqua vitae solitariae gloria, et magna in ea gratia Dei; cum subito invenimus eam in campis silvae, in monte Dei, in monte pingui: ubi jam de ea pinguescunt speciosa deserti, et exsultatione colles accinguntur. Ibi enim etiam per vos offert se omnibus, et in vobis se demonstrat, et ignota hactenus innotescit in paucis magna et divina plane fuerint miracula, quae Dominus gessit in terris, hoc tamen unum super omnia alia enituit, et caetera cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ sb̾lim sodentẽ solio mane̾t post¬
cecta sig̾uantẽ.⁊ catta eum magno
dignitatis p̃stigio. aquuã. ho mnẽ. in¬
tulũ. ⁊ leonem. has ymagines exsculp̃t
fabricant ⁊ depingunt. uñ possunt
⁊ u possunt adorant. R. magri

Expanded text:
Deum sublimi sedentem solio, manuque porrecta signantem, et circa eum magno dignitatis praestigio, aquilam, hominem, vitulum et leonem, has effigies exsculpant, fabricant et depingunt; unde possunt et ubi possunt, adorant et
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmo uotib ⁊ nouissimis hẽsib
debacantos. nõ philosophicis spe¬
pulatõib codicos. s sensuũ specu¬
lis testinatos. cogor deseras rõnb
nicħ ab anciquis horicis disferũt
ꝙ illi humanis rõnib adẽ nram̃
expugnare conati sunt. illi uõ
nulla tõo hũa uł druina freti ad
uoluntatẽ ⁊ uoluptatẽ suã moni¬
siruosa osingant. olim ub di¬

Expanded text:
imo veteribus et novissimis haeresibus debacchantes, philosophicis speculationibus deditos, sed sensuum speculis destinatos; cogor disertis rationibus in hoc ab antiquis haereticis differunt, quod illi humanis rationibus fidem nostram expugnare conati sunt; isti vero nulla ratione humana vel divina freti, ad voluntatem et voluptatem suam, monstruosa confingunt. Olim vero di
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo deleta ydra funditꝰ exstro¬
pata. s nõ sunt int̾ mod̾nos qͥ in¬
nonatis hosib obiient. ropullulã¬
tes exslirpent. Ego tñ int filios
iesse minimꝰ de pt᷑ sciantes assũp¬
nis. temptabo goliam. ꝓpͥo gladio

Expanded text:
fortitudo deleta, hydra funditus exstirpata; sed non sunt inter modernos, qui innovatis haeresibus obvient, repullulantes exstirpent. Ego tamen inter filios Jesse minimus de post fetantes assumptus, tentabo Goliam proprio gladio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sc̃ nõ resurgent in corꝑib
giificatis. Si dicant ꝙ in corꝑib
altłꝰ gni̾s resurgent. q̃ adõbenig¬
no nouit̾ creabunt᷑. alĩs corruꝑ¬
tibilib¬

Expanded text:
 non resurgent in corporibus glorificatis. Si dicant quod in corporibus alterius generis resurgent, quae a Deo benigno noviter creabuntur, aliis corruptibilib
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃ bruti orginẽ ht̃. ex soda
oigestione que fit in epate.
is. qui ex issa digestione naftit᷑.
qui & naturalis. in epate uita¬
lis incorde. Nonalis in capite.
p̃tẽa eo mediante aĩa rõnalis
uint᷑ corpi hominił. op gͦ ꝙ¬

Expanded text:
 originem habet ex secunda digestione quae sit in hepate, fumus qui ex illa digestione nascitur, qui dicitur naturalis in hepate, vitalis in corde, animalis in capite. Praeterea, eo mediante, anima rationalis unitur corpori hominis. Op
Abbreviated transcription (Latin):
usitas oĩa colligit .s. uisibilia ⁊ ĩ¬
uisibilia aut. nõ. si nõ oĩa. Aut ui¬
sibilia. cum multo maior sit mł¬
tirudo infibiliũ quã susibiliũ. q̃
pot̾iꝰ spectant ad uniusitatẽ. U
⁊ ad niohilũ tendit. s multa
corꝑa sunt que nõ corrũpunt᷑ noc

Expanded text:
versitas, aut colligit simul visibilia et invisibilia, aut non; si non omnia, aut visibilia, cum major sit multitudo visibilium quam invisibilium, quae potius spectant ad universitatem. Unde et ad nihilum tendit; sed multa corporalia sunt quae nec corrumpuntur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
bonꝰ ea crenuit. aut oxistons
malus. si existons bonꝰ ca cre¬
auit creat᷑ã creat᷑a creauit.
s quomͦ grãtũ agenito creati
si.n. ab alio crociret᷑. aut idosẜ
creatũ aut nõ. si crentũ ess

Expanded text:
eavit, aut existens bonus. Sed si existens bonus ea creavit, creatura creaturam creavit; sed quomodo genitum a genito creari si enim ab alio crearetur, aut illud esset creatum aut non; si creatum esset,
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ susĩ ł nom̾em uł lancẽa suã
ĩ salcom. ꝙͣ cumore cordis sb̾misso
bumalõ fiꝰ ex suꝑbo. seruũ exlibo̾. ab ne¬
gare uxoiem. filios. dom̃. agros. ana
oquos. ⁊ omĩa q̃ possid odhut ut se
in ipm̃ abneget. In hac como dĩ me¬

Expanded text:
in vomerem et lanceam suam in falcem, quam timore cordis submisso, humilem fieri ex superbo, servum ex libero, abnegare uxorem, domum, filios, agros, arma, equos, et omnia quae possidet, ad haec, ut se ipsum abneget. In hac domo D
Abbreviated transcription (Latin):
riꝰ in asclipia ait. ꝙ aĩe post
dissolutõem cogent᷑ crede̾ penis. q̃
ĩ uita noluerunt ceede ubis. pla
dissolutõem nanis asfluigi penis.¬
⁊ ĩ morculitatẽ aĩe multiplicit᷑ ĩ

Expanded text:
curius in Asclepia ait quod animae post dissolutionem coguntur credere poenis quae in vita noluerunt credere verbis. Plato dissolutionem variis affligi poenis. Immortalitat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmiserat confirmauit. slã tres anm
sidimidiꝰ uniꝰ ebdomadis nouissime p̃¬
erit abhominatõ desolatõnis. ⁊. ab ho¬
minata ⁊ desolata crut sacͥficia. prꝰ
mortẽ xp̃i.⁊ usq ad sinẽ mandi de¬

Expanded text:
miserat confirmavit. Nam jam tres anni et dimidium unius hebdomadis novissime praeerit abominatio desolationis , id est abominanda et desolanda erunt sacrificia post morte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝓpoĩto ꝯ̾at: ꝙ ⁊ intentõi proficiat ⁊ decineat aĩm
ut aliena cogitare nõ lib eat. hauriendꝰ est delcõnis
senͣ epͣ .i. Distrahit libroꝵ mlt̾itudo. Itaq cũ legere
nõ possis qͣntum hui̾s satis est hr̃e qͣntum legas. s ĩqͥs¬
stomachi est multa degustare que uaria sũt ⁊ diu̾sa

Expanded text:
 conveniat, quod intentioni proficiat, quod detineat animum, ut aliena cogitare non libeat. Hauriendus est saepe de lectionis e distrahit librorum multitudo; et cum legere non possis quantum habueris, satis est habedientis stomachi est multa degustare; quae ubi varia, sunt et diversa,
Abbreviated transcription (Latin):
uos pure semper ac stremie dĩnis int̾esse laudibus
strenue quid̾ ut sicut reu̾ent̾ ita alacriter dño assista¬
tis. Non pigͥ nõ sõnolenti nõ ocitantes nõ ꝑcentes uo¬
cib nõ precidentes uerba. nõ integra tͣnͣsilientes nõ
fractis ⁊ remissis uocib muliebre quiddam balba de
nare souantes. s uirili ut dignũ est souitu ⁊ affcũ sp̃c

Expanded text:
 pure semper ac strenue divinis interesse laudibus. Strenue quidem, ut sicut reverenter, ita et alacriter Domino assistatis, non pigri, non oscitantes, non parcentes vocibus, non praecidentes verba dimidia, non integra transilientes, non fractis et remissis vocibus muliebre quiddam balba de nare sonantes; sed virili, ut dignum est, et sonitu et affectu voces
Abbreviated transcription (Latin):
ex caritate reuiserent auiditate panẽ aĩaꝵ ꝑcipiebant
ut corꝑis cibũ penitꝰ obliti diem pleꝵqr totũ cũ seuinis uen¬
ꝯueĩentib in unũ. ut u̾bꝰ apłi utat᷑ iam nõ est dñicã cenã
manducare. panẽ quippe celestem nemo est qui requirat
nemo qui tribuat. nich̾ de scͥptis nich̾ de salute agit᷑ aĩaꝵ
s nuge ⁊ risus et u̾ba proferũt᷑ inuentũ. Int̾ prandend̾
qͣnͣtũ fauces dapib. tm̃ aures pascunt᷑ rumorib. quib
totus intentꝰ mod̾ nescis in edendo ⁊c̾. ħ ille ¶ Et talibẽ¬

Expanded text:
 tanta ab invicem aviditate panem animarum percipiebant, ut corporis cibum penitus obliti, diem plerumque totum jejunis venconvenientibus in unum, ut verbis Apostoli utar, jam non est dominicam coenam manducare . Panem quippe coelestem nemo est qui requirat, nemo qui tribuat. Nihil de Scripturis, nihi! de salute agitur animarum; sed nugae, et risus, et verba proferuntur in ventum. Inter prandendum quantum fauces dapibus, tantum aures pascuntur rumoribus: quibus totus intentus, modum nescias in edendo. 20. Interim aute
Abbreviated transcription (Latin):
psalmũ dico. attendo cuiꝰ psalmꝰ sit. Idcͥco magnã imu¬
riam dõ fatõ cũ illũ p̃cor ut p̃cem meam exaudrat ꝙͣ
ego qui fundo nõ audio. Dep̾cor illum ut mͥ intendat
ego uo̾ nͨ mͥ nͨ illi intendo. S ꝙ det̾i̾us est ĩmũda ⁊ ĩ utilia
in corde u̾sando. fetorem horribłem eius aspc̃ib igo¬

Expanded text:
attendo cujus Psalmus sit. Idcirco magnam injuriam Deo facio, cum illum precor ut meam precem exaudiat, quam ego qui fundo, non audio. Deprecor illum ut mihi intendat: ego vero nec mihi, nec illi intendo; sed, quod deterius est, immunda et inutilia in corde versando, fetorem horribilem ejus aspectibus i
Abbreviated transcription (Latin):
te tͥ ⁊ si nõ semꝑ a sepe saltem int̾dũ rege tuos affcũs cor
pone om̃s transgressiones tuas añ oculos tuos. ⁊ sic tem
dicare ⁊ accusare. sepe etiã ꝯdẽnare nͥ ĩpunitũ dinuttere.
Sedeat iudicans iusticia. stet rea et se accusans conscĩa. ne
fac a tem ip̃o examĩatõem ⁊ uenture diei tu tͥ indicito
fac indictõem. Sic districto nequaqͣm tibi lasciuire uata¬

Expanded text:
et si non semper, vel saepe; saltem interdum. Rege tuos affectus, diPone omnes transgressiones tuas ante oculos tuos. Statue eipsum accusare, saepe etiam condemnare, nec impunitum dimittere. Sedeat judicans justitia: stet rea et seipsam accusans conscientia. fac a temetipso exactionem, et venturae diei tu tibi indicito fac indictionem. Sic districto nequaquam tibi aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
ione oblatõne. ut dm̃ diligat homo
suꝑ ciñia. osfa̾t ei tãquã creatori
se ⁊ sua. hunt cultũ nemo exibet
creature. s hõ tenct᷑ dilig̾e̾ ꝓximu
meliori. aliqñ ut pari. benignita¬
tẽ aligñ ut minori. Nlos gͦ płes
deos ñ ꝯstituimꝰ. s unũ dm̃ diuino
cultu adoramus. De salutaroe.¬

Expanded text:
tione, oblatione, ut Deum diligat homo super omnia, offerat ei, tanquam Creatori, se et sua, hunc cultum nemo exhibet creaturae. Sed homo tenetur dilmajori, aliquando ut pari, benignitatem, aliquando ut minori. Non ergo plures deos constituimus, sed unum Deum divino cultu adoramus. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
to magił licitũ ⁊ eał salutare. ⁊
ꝓ eis orart. Isti colãt culicẽ ⁊ de¬
gluciunt camelu. In multis ⁊̃ ali¬
is sibi sunt continrũ. quedã eñi
ueri lege. susciꝑiunt. adcã sitẽ¬

Expanded text:
lto magis licitum est salutare, vel pro eis orare. Isti colunt culicem, et deglutiunt camelum. In multis etiam aliis sibi sunt contrarii. Quaedam enim ex veteri lege suscipiunt, quae
Abbreviated transcription (Latin):
nus diumo cultu rei alicuiꝰ adorat effi¬
giem. debito cam̃ honoris cultu sactas
sc̃oꝵ adorat offigies. ⁊ pictiuns. In ħ
⁊ nob̾ insultant ꝙ dũt uos płes fa¬
cere deos. qr płe̾s adoramꝰ scos ut pe¬
adoratõ il dõ. qui n. cultũ diuinũ cre

Expanded text:
nus divino cultu rei alicujus adorat effigiem; debito tamen honoris cultu sacras sanctorum adorat effigies et picturas. In hoc etiam nobis insultant, quod dicunt nos plures facere deos, quia plures adoramus sanctos, ut, Peadoratio, nisi Deo; qui enim cultum divi
Abbreviated transcription (Latin):
suis. si ił corpꝰ fuit quom eis ad
comedend dedit. hac rõne nͨ u̾e
comedit. nec u̾e bibit. nec u̾o
crucisixus fuit. nec ue amortu
nec conceptũ. R sio magis¬

Expanded text:
si verum corpus fuit, quomodo eis ad comedendum dedit? Eadem ratione nec vere comedit, nec vere bibit, nec vere crucifixus fuit, nec vere a mornec conceptum. 215 CA
Abbreviated transcription (Latin):
sb humanitate lacc̾t dĩnitas. ⁊ͣ ut sũb
forma panis latet̾ humanitas. sit̃
enĩ diris sine uelamine nb appirt̾
nõ potuit ita głi ficata humanitas.
al mediante aliena forma. nb morta¬
pare̾ nõ ualuit. defcis ⁊̃ fuit uts
ab hołb recessit ꝑ p̃sennã carnis se¬

Expanded text:
sub humanitate lateret divinitas, ita ut sub forma panis lateret humanitas. Sicut enim divinitas sine velamine nobis apparere non potuit, ita glorificata humanitas, nisi mediante aliena forma, nobis mortaparere noluit. Decens etiam fuit ut qui ab hominibus recess
Abbreviated transcription (Latin):
o. ⁊ sicut flam̃a cͥa facit. urit sucten¬
le ꝓcedens. cilor ab utroꝙ̃ exiens.
ab utroꝙ ꝓgredit᷑. tã indiꝰ ꝙͥ calor
coenꝰ sol. tres gͦ sunt sol uidiꝰ ca¬
lor ĩ una tñ sb̾a sñt. siłr pr̃ ⁊ fict¬

Expanded text:
o: et sicut flamma tria facit, urit,le procedens, calor ab utroque exiens. ab utroque progreditur: tam radius quam calor coaevus est soli. Tres ergo sunt, sol, radius, calor; in una t
Abbreviated transcription (Latin):
singłꝰ dñt.⁊̃ simł nõ pładit̾ s sin¬
głant̾ dicunt. eo u̾o tͥa sunt qͦ ad se
ĩuicẽ referunt᷑. Ista tͥa st̃ ĩ mnte bo¬
mis. ⁊ sant una mens. nec ꝙp̃ in
candele sibi unite. sibi similes sibi
oquales. si accendant᷑ uñ hñt̃ luc̃e.
nec maior nec mag̃t ÷ uniꝰ lux quõ

Expanded text:
sed singulariter dicuntur. Eo vero tria sunt, quo ad se invicem referuntur; ista tria sunt in mente hominis, et sunt una mens, nec tamen icandelae sibi unitae, sibi similes, sibi aequales; si accendantur, unam habent lucem, nec major, nec magis unius lux quam
Abbreviated transcription (Latin):
mre iiõ mesfabilẽ simplicitatẽ. Res¬
bat gͦ hanc esse in crcatore cũ ĩ crca¬
cuma inueniti nõ possiti qr sicut ab
unitate indiuisibłi om̃is ꝓcedit plu¬
ulitas q̃ indiuisibsis ÷. ita a crcatore.
inuanabili ome ꝓcedit uatiabiler quia

Expanded text:
m ineffabilem simplicitatem: restat ergo et hanc esse in Creatore, cum in creatura inveniri non possit. Quia sicut ab unitate indivisibili omnis procedit pluralitas quae divisibilis est, ita a Creatore invariabili omne procedit va
Abbreviated transcription (Latin):
clumiatẽn. Omnto oratorioꝵ ĩm̃sas altitudines ĩmod̾a¬
tas longitudines suꝑuacuas latitudĩes suptu Rec d¬
politones curiosas depictõnes. q̃ dũ ni se orantiũ denti qui¬
ritũ iudoꝵ et sẽ. Quid putas in his om̃ib q̃riꝰ penitẽ iũ
ꝯpũctõ. an intuentiũ admirõ: O uanitas uantatũ et¬
eccã in ꝑietib ⁊ in pauꝑib eg. suos lapides induit au¬
ro. ⁊ suos filios midos deẜit. de sũptib egenoꝵ ẜuitur
ociꝰ diuitũ. et ĩuemunt curiosi quo delc̾ent᷑. ⁊ nõ mue¬

Expanded text:
usitatiora. Omitto oratoriorum immensas altitudines, immoderatas longitudines, supervacuas latitudines, sumptuosas depolitiones, curiosas depictiones: quae dum orantium in is gemmis. Quid, putas, in his omnibus quaeritur? poenitentium compunctio, an intuentium admiratio? O vanitas vanitatuecclesia in parietibus, et in pauperibus eget. Suos lapides induit auro, et suos filios nudos deserit. De sumptibus egenorum servitur oculis divitum. Inveniunt curiosi quo delectentur, et non inve
Abbreviated transcription (Latin):
mĩta neo p̃iia. It̃ sci nõ sunt ĩ loco
merendi s recpiendi. gͦ nec oĩonib nͥ
os firmatũ s̃ it̾ tios ⁊ uos. ibi cha¬
es nͥ aliuid uocunt nͥ dissimicudinẽ
bonoꝵ ⁊ maloꝵ. cñ utsc̃ ⁊̃ damp¬

Expanded text:
merita vel praemia. Item, sancti non sunt in loco merendi, sed recipiendi, ergo orationibus nec os firmatum est inter nos et vos . Ubi chaos nihil aliud vocavit, nisi dissimilitudinem bonorum et malo
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait Ioꝰ bñ epͣ.xi. feĩaꝵ ꝯ cli̾cis uullo pacto ꝯuĩcta pre¬
cipit᷑ ꝯu̾satõ. Ianua dyaboli. uia imiquitatis. scorpionis
ꝑcussio. nociuũq genus est feĩa cũ proximat. stipula
incendit ignẽ. flãmig̾o igne ꝑcutit feĩa ꝯscĩam parit̾
hĩtantis. exuritq fundam̃ta nĩtiũ. Ego iudico si ꝯ uiris

Expanded text:
 clericis nullo pacto conjuncta praecipitur conversatio. Janua diaboli, via iniquitatis, scorpionis percussio, nocivumque genus est femina. Cum proximat stipula, incendit ignem. Flammigero igne percutit femina conscientiam pariter habitantis, exuritque fundamenta montium. Ego judico, si cum viris
Abbreviated transcription (Latin):
prẽs nr̃os ⁊ plebẽ exaltauit. ut
ꝑmobio exclso eduxit eos exca.
abrabam ⁊ delis ysaat. ⁊ doꝰ iacob¬
⁊ t̾ ltem pcttꝰ ait. b pͥmũ incel¬
ligentes. ꝙ om̃is ꝓpħia scͥpture¬

Expanded text:
patres nostros, et plebem exaltavit ut brachio excelso eduxit eos ex ea Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob . Item Petrus ait: Hoc primum intelligentes quo
Abbreviated transcription (Latin):
ce aũ pleno sangune xp̃i alius
liquor nõ pt̃ infunrdi. illo manon¬
toi ꝙͣuis sanguis fatiat distanti¬
uini sb̾ qua lat sanguis splet
⁊ oct̃ ⁊ ĩplet calicẽ. sicut miraoło¬

Expanded text:
ce autem pleno sanguine Christi, alius liquor non potest infundi illo manente, quamvis sanguis non faciat distantivini sub qua latet sanguis, implet locum et implet calicem sic
Abbreviated transcription (Latin):
is ac redeptoiẽ. t̾ria ne bẽtici ĩsul¬
tarent nb dicentes. uos comeditis
ciaces rei mutate remanent. ut
⁊ñ uinũ mutat᷑ ĩ acetum. roman
ibi liquiditus. sic sub forma uniꝰ
humana forma. nec tam̃ huma¬
na forma erat in angło. Siłr coiꝰ¬

Expanded text:
 comedere; tertia, ne haeretici insultarent nobis, dicentes: Vos comeditis am proprietates rei mutatae remanent, ut, quando vinum mutatur in acetum, remanet ibi liquiditas. Sub forma uniushumana forma; non tamen humana forma erat in angelo. Simi
Abbreviated transcription (Latin):
ban. Etre aliqͥ insequnt᷑ aliẽ ut
eũ eccidant. fugiens abscondit se
apud aliꝙ̃. Inseqñtes querunt ab il¬
lo a quo ab scondit̾ z. de abscondito
u sit. ille aũ uehem̃t̾ opinat᷑ ab¬

Expanded text:
. Ecce aliqui insequuntur aliquem ut eum occidant, ille fugiens abscondit se apud alium, insequentes quaerunt ab illo a quo absconditus est, de abscondito, ubi sit. Ille autem vehementer opinatur ab
Abbreviated transcription (Latin):
ducia qua confidis. aut quo consi¬
lio uel fortitudine rebellare dispo¬
nis suꝑ quem habes fiduciam. qr
recessisti a me. coce confidis suꝑ
baculum arundineũ et confrat᷑
istum sciꝑ egỹptũ. ⁊c̾. g̾g̾. Ba

Expanded text:
ducia qua confidis? aut quo consilio et fortitudine rebellare disponis? super quem habes fiduciam, quia recessisti a me? Ecce confidis super baculum arundineum confractum istum, super Aegyptum: c
Abbreviated transcription (Latin):
ut adhas ꝑuenirent refectõnes.
uolint laurenti ur in craticula
ut adħ ꝑueniret gandia. suspẽ¬
eret᷑ cibo. Certe si ds aitutꝰ ess
suis mati̾alia fercula creco ꝙ ãe¬
gentiora daret eis cibatia. xp̃t ã
post tesurrectõem nõ iõ comedit
ut ꝑ ħ insinuaret sustitatis nẽp¬

Expanded text:
ut ad has pervenirent refectiones? voluit Laurentius uri, in craticula, ut ad haec perveniret gaudia? Suspeneretur cibo? Certe, si Deus daturus esset suis materialia fercula, credo quod elegantiora daret eis cibaria. Christus autem post resurrectionem non ideo comedit, ut per hoc insinuaret resuscitatis ne
Abbreviated transcription (Latin):
cos qui dñt mulier̃ẽ relictã a mari¬
co nõ debere ad cum regredi donecalt̾
cũ ea nicmat. ⁊ sic p̃uaricatores leg̃
⁊ orongłu fc̃ sunt. In lege enĩ sꝙ¬
rũ 3.ut siquis uxor̃ẽ suã quals de

Expanded text:
eos, qui dicunt mulierem relictam a marito, non debere ad eum regredi, donec alter cum ea conveniat, et sic praevaricatores legis et Evangelii facti sunt. In lege enim scriptum est ut si quis uxorem suam qualibe
Abbreviated transcription (Latin):
est quilor. ꝓletat᷑ ꝑce agendo ⁊ hec
ꝑs mercedis quꝰ. in co quod dicit.In¬
nomi requiem michi ⁊ nunc mã¬
ducabo de bore mois solus ⁊ nes¬
cit quod tempꝰ ꝑtet̾iat ⁊ relinquet

Expanded text:
est qui locupletatur parce agendo et haec pars mercedis illius in eo quod dicit inveni requiem mihi et nunc manducabo de bonis meis solus et nescit quod tempus praetereat et relinquet
Abbreviated transcription (Latin):
manis usib creauit. s bos quiun¬
głam findit ⁊ rumicat. ad colend̾
t̾ram oĩõ ỹdoneus rectorẽ ecc̃e de
signat. discretũ in hiis qui agit
sensũ hũtem qui mandata dĩ me¬
ditatur ac meditando ap̃ se rumri¬
nat. dic noctuꝙ. ñ soł sibi utilis s
⁊̃ aliis. huio ud̾ ełt associandꝰ i p̃

Expanded text:
manis usibus creavit. Sed bos qui ungulam findit et ruminat, ad excolendam terram omnino idoneus, rectorem Ecclesiae signat discretum, in his quae agit sensum habentem, qui mandata Dei meditatur, ac meditando apud se ruminat die ac nocte, non solum sibi utilem, sed etiam aliis. Huic non est associandus
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ammatũ. gͦ nõ uuificat. nã
ꝙ nõ uiuit iuuficare nõ potest.
It̃ sibrutũ ał constat ex spũ qͥ
sit corꝑeus ⁊ suo apͥ corꝑe illa
duo corꝑa ad ꝙ̃ cõmunẽ tͥmi¬
⁊ in singłis ꝑtib corꝑis: sic̃ ho¬

Expanded text:
imatum, ergo non vivificat, nam quod non vivit, vivificare non potest. Item si brutum animal constat ex spiritu qui sit corpus in suo proprio corpore, illa duo corpora ad quem communem tertest in singulis partibus corporis, sic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcat. simłitudo ant̃ que auff ab
albedine nõ ualet. albedo. enĩ
oĩno desint eẽ q ip̃a nec ma¬
tiam bt̃ nec formã. nͨ ĩ mat̾a
reman nec informa. De grano

Expanded text:
a. Similitudo autem quae affertur de albedine, non valet, albedo enim omnino desinit esse, quia ipsa nec materiam habet nec formam, nec in materia remanet nec in forma. De grano
Abbreviated transcription (Latin):
illa corꝑaq̃ crunt indie uiditũ. ñ
ert̃ illa q̃ sunt intinata. ꝙ possu¬
mus ꝓbare ꝑ suile: ecce albedode¬
sinet eẽ in soite. ⁊ post x. annos
quedã albedo incipiet õẽ in soite.

Expanded text:
illa corpora quae erunt in die judicii, non erunt illa quae sunt incinerata. Quod possumus probare per simile: Ecce albedo desit esse in Socrate, et post decem annos quaedam albedo incipiet esse in Socrate,
Abbreviated transcription (Latin):
eandẽ ex ead matla reformat
in statũ meliorẽ. argentariꝰ ex
coctione elicit argentũ. nõ inu¬
tata tñ t̾r̾e matĩa. sic gnalis ig¬
nis purgabit trã ⁊ acra. sũmꝰ
uo artifex sua aut ĩ melioiẽ
statũ reformabit bumana cor

Expanded text:
eamdem ex eadem materia reformat in statum meliorem. Argentarius etultiplici decoctione elicit argentum, non mutata tamen terrae materia. Sic generalis ignis purgabit terram et aera. Summus vero artifex sua auctoritate in meliorem statum reformabit humana cor
Abbreviated transcription (Latin):
prona ad malũ. s potiꝰ ex
sin infirmitate. ꝙͣ contraxit ex
sui ctũstancia. ipã .n. corrup¬
tõ que spellit ad peccand̾ nõ re¬
singert ad seqñtem obiectõem dꝰ¬

Expanded text:
prona ad malum, sed potius ex sui infirmitate, quam contraxit ex sui circumstantia; ipsa enim corruptio quae impellit ad peccandum, non resurget. Ad sequentem objectionem, d
Abbreviated transcription (Latin):
regulȩ omĩa faciat. sciens ꝓculdubro¬
se de om̃ib ludicus suis ȩquissimo lu¬
dici dõ rationẽ redditurũ Siqua uero
minora agenda sunt in monasterii¬
utilitatib. seriorũ tantũ utatur con¬
silio. sicut scriptũ ẽ. Omĩa faccũ con¬
silio. et post factũ non pęnitebis.¬

Expanded text:
regulae omnia faciat sciens se procul dubioregulae omnia faciat sciens se procul dubio de omnibus judiciis suis aequissimo judici Deo rationem redditurum. Si qua vero minora agenda sunt in monasterio, seniorum tantum utatur consilio: sicut scriptum est: Omnia fac cum consilio, et post factum non poenitebis
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ. et dicat ipse unde agit᷑ Et au¬
diens consiliũ frm̃ tractet a pud se. et
quod utilius iudicauerit faciat. Ideo
autẽ om̃s ad consiliũ uocari dirimus.
quia sepe dñs iuniori reuelat quod
meliusẽ. Sicautẽ dent fr̃sconsiliũ
cũ om̃i humilitate et subiectione.
ut ñ presumant ꝓcacit̃ defendere
quod eis uisũ fuerit: sed magis in ab¬
batis pendeat arbitrio. ut quod salu¬
brius ẽe iudicauerit ei cuncti obedi¬
ant. Sed sicut discipulis conuenit
obȩdire magistro.ita et ipsũ ꝓuide
et iuste condecet cuncta disponere. In
om̃ib igitur om̃s magistrã sequantur
regulã. neq abea temere declinetur
a quoquã. Nullus in monasterio ꝓpͥi
sequat᷑ cordis uoluntatẽ. neq p̃sumat
quisquã eũ abbate suo proterue aut¬
inmonasterio aut foris mon asteriũ
contendere. Quod si presũpserit . re¬
gulari disciplinȩ sublaceat. Ipse tam̃
abbas cũ timore dĩ et obseruatione

Expanded text:
tionem, et dicat ipse, unde agitur: et autionem, et dicat ipse, unde agitur: et audiens consilium fratrum tractet apud se; et quod utilius judicaverit, faciat. Ideo autem omnes ad consilium vocari diximus, quia saepe juniori Dominus revelat quod melius est. Sic autem dent fratres consilium cum omni humilitatis subjectione; et non praesumant procaciter defendere quid eis visum fuerit. Et magis in abbatis pendeat arbitrio, ut quod salubrius judicaverit, ei cuncti obediant. Sed sicut discipulos convenit obedire magistro, ita et ipsum provide, et juste condecet cuncta disponere. In omnibus igitur omnes magistram sequantur regulam, neque ab ea temere declinetur a quoquam. Nullus in monasterio proprii sequatur cordis voluntatem. Neque praesumat quisquam cum abbate suo proterve intus et foris monasterium contendere. Quod si praesumpserit, regulari disciplinae subjaceat. Ipse tamen abbas cum timore Dei et observatione
Abbreviated transcription (Latin):
pendens salutẽ animarũ sibi cõmis.¬
sarũ. ut non plus gerat sollicitudinẽ
de reb transitorus et terrenis atq
caducis: sed sẽꝑ cogitet quia animas
suscipit regendas. de quib et rationẽ
redditurus ẽ. Et ne causet᷑ dominori¬
forte substantia. meminerit scrip¬
tũ. Primũ quęrite regnũ dĩ et iusti¬
tiã eius. et hȩc omã adicient᷑ uobis.
Et iterũ. Nichil de ẽ timentib eũ. Sci¬
atq quia qui suscipit animas regen¬
das preparet se ad rationẽ reddendã.
et quantũ sub cura sua frm̃ sehabere
scierit numerũ. agnoscat ꝓcerto quia
in die ludicu ipsarũ omĩum animarũ
redditurus ẽ rationẽ: sine dubio ad.¬
dita et suç animȩ. Eit ita timens sẽꝑ¬
futurã discussionẽ pastor de creditis
tionib suis emendationẽ aliis submi.¬
nistrat. ipse efficiͥt᷑ auitus emendatꝰ¬
UOTTENS AUIQUA FRIB¬
p̃cipua agenda sunt inmonaste¬
rio conuocet abbas omẽm congrega¬

Expanded text:
pendens salutem animarum sibi commispendens salutem animarum sibi commissarum, plus gerat sollicitudinem de rebus transitoriis et terrenis, atque caducis; sed semper cogitet quia animas suscepit regendas, de quibus rationem redditurus est. Et, ne causetur de minore substantia, meminerit scriptum: Primum quaerite regnum Dei. et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et iterum: Nihil deest timentibus eum . Sciatque quia qui suscepit animas regendas, praeparet se ad rationem reddendam: et quantum sub cura sua fratrum se habere scierit numerum, agnoscat pro certo, quia in die judicii ipsarum omnium animarum est redditurus Domino rationem, sine dubio addita et suae animae: et ita timens sempfuturam discussionem pastor de creditis tionibus suis emendationes aliis subministrat, ipse efficitur a vitiis emendatQuoties aliqua praecipua agenda sunt in monasterio, convocet abbas omnem congrega
Abbreviated transcription (Latin):
oriri radicitꝰ ea ut p̃ualet amputet:
memor periculi heli sacerdotis de
silo. Et honestiores quidẽ atq intel¬
ligibiles animos prima uel seđa am¬
monitione uerbis corripiat. im ꝓbos
autẽ et duros ac suꝑbos uel in obȩdi¬
entes uerborũ uel corporis castigati¬
one in ipso initio peccati coherceat
sciens scriptũ. stultus uerbis non cor¬
rigitur Et iterũ Percute filium
tuũ uirga. et liberab̾ animãeiꝰa morte
Meminisse debet sẽꝑ abbas quod est.
meminisse quod dicit᷑ et scire quia
cui plus cõmitut᷑ plus ab ed eaigit᷑
Sciatq quã difficilẽ et arduã rẽ susci¬
pit regere animaset multorũ seriure
morib. et aliũ quidẽ blandimentis.
aliũ uero increpationib aliũ suasio¬
nib: et scđm unius cuiꝰq qualitatem
uel intelligentiã ita se om̃ib confor¬
met et aptet. ut non solũ detrimenta
mentatione bonigregis gaudeat
Ante om̃a ne dissimulans aut parui.¬

Expanded text:
oriri, radicitus ea, ut praevalet, amputet, oriri, radicitus ea, ut praevalet, amputet, memor periculi Heli sacerdotis de Silo . Et honestiores quidem, atque intelligibiliores animos prima vel secunda admonitione verbis corripiat: improbos autem et duros, ac superbos, vel inobedientes verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat: sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur . Et iterum: Percute filium tuum virga, et liberabis animam ejus a morte . Meminere debet semper abbas quod est, meminere quod dicitur; et scire, quia cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Sciatque quam difficilem et arduam rem suscepit, regere animas, et multorum servire moribus: et alium quidem blandimentis, alium vero increpationibus, alium suasionibus. Et secundum uniuscujusque qualitatem vel intelligentiam se omnibus conformet, ut non solum detrimenta n augmentatione boni gregis gaudeat. Ante omnia ne, dissimulans aut parvi
Abbreviated transcription (Latin):
sin alias ꝓpriateneant loca. quia siue
seruus siue liber om̃s in xp̃o unũ sumꝰ
et sub uno dño ȩqualẽ seruitutis mili¬
tiã bauilamꝰ: quia non ẽ apud dm̃ ꝑso¬
narũ acceptio. Solũ modo in hac parte
apud ipsũ discernim᷑. si meliores alis
in operib bonis et humiles inueniam᷑
Ergo equalis sit ab ẽo omĩb caritas. una
prebeat᷑ in om̃ib scd̾m merita di sciplina.
ndoctrina nãq sua abbas apłicã debet
illã sẽꝑ formã seruare inqua dicit. ar¬
gue. obsecra. in crepa. id÷ miscens tẽpo¬
rib tẽpora. terrorib blandimenta.
Dirũ magistri piũ patris ostendat affec¬
tũ. id÷ indisciplinatos et inquietosde¬
bet durius arguere: obedientes autẽ
et mites et patientes ut in melius ꝓfi¬
ciant obsecrare. neglegentes autem¬
et contẽnentes ut increpet et corripi.¬
at ammonemꝰ. neq dissimulet pecca.¬
ta delinquentiũ. sed mox ut cȩperint

Expanded text:
sin alias, propria teneant loca. Quia sive sin alias, propria teneant loca. Quia sive servus, sive liber, omnes in Christo unum sumus, et sub uno Domino aequalem servitutis militiam bajulamus : quia non est apud Deum personarum acceptio : sed solummodo in hac parte apud ipsum discernimur, si meliores ab aliis in operibus bonis et humiles inveniamur. Ergo aequalis sit ab eo omnibus charitas, una praebeatur in omnibus secundum merita disciplina. In doctrina namque sua abbas apostolicam debet illam semper formam servare, in qua dicit: Argue, obsecra, increpa ; id est, miscens temporibus tempora, terroribus blandimenta; dirum magistri, pium patris ostendat affectum. Indisciplinatos et inquietos debet durius arguere, obedientes autem et mites, et patientes, ut in melius proficiant obsecrare; negligentes et contemnentes, ut increpet et corripiat, ammonemus. Neque dissimulet peccata delinquentium, sed mox, ut coeperint
Abbreviated transcription (Latin):
rgo cũ aliquis suscipit nomen abbatis.
duplici debet doctrina sius pre esse
discipulis. id ÷ om̃a bona et sc̃a factisam¬
plius qũã uerbis oftendat. ut capacib
discipłis mandata dñi uerbis ꝓponat.
duris uero corde et simpliciorib factis
sius diuina precepta demonstret.
Om̃ã uero quȩ discipłis docuerit ẽt con¬
traria in suis factis indicet ñ agenda.
ne alus p̃dicans ipse reꝓb inueniat᷑:
nequando illidicat ds̃ peccanti Qre
tu enarras iustitias meas et assumis
testamentũ meũ ꝑostuũ: Tu uero
odisti disciplinã. et piecisti sermones
retrorsũ. Et qui in fr̃is tiu oculo fes¬
tucã uidebas. intuo trabẽ ñ uidisti.
Non ab eo ꝑsona in monasterio discer¬
nisi quẽ inbonis actib aut obedientia
inuenerit meliorẽ Non prȩponat᷑¬
ingenuus ex seruitio conuertenti. nis
alia rationabilis causa existat. Quod
si ita iustitia dictante abbati uisũ fue.¬
rit et de cuius libet ordine id faciat :

Expanded text:
rgo cum aliquis suscipit nomen abbatis, duplici debet doctrina suis praeesse discipulis; id est, omnia bona et sancta factis amplius, quam verbis ostendat. Ut capacibus discipulis mandata Domini verbis proponat; duris vero et simplicioribus factis suis divina praecepta demonstret. Omnia vero quae discipulis docuerit esse contraria, in suis factis indicet non agenda: ne aliis praedicans ipse reprobus inveniatur : ne quando illi dicat Deus peccanti: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum: tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te . Et qui in fratris tui oculo festucam videbas, in tuo trabem non vidisti . Non ab eo persona in monasterio discernisi quem in bonis actibus, aut obedientia invenerit meliorem. Non praeponatuingenuus ex servitio convertenti, nisi alia rationabilis causa existat. Quod si ita ratione dictante abbati visum fuerit, et de cujuslibet ordine id faciat:
Abbreviated transcription (Latin):
dñi imitant᷑ sententiã qua dicit. non
ueni facere uoluntatẽ meã sed eiusqui
ceptabilis erit dõ et dulcis hominibus.
si quod iubet᷑ non trepide. non tarde.
non tẽpide. aut cũ murmurio uelcũ
responso nolentis efficiat᷑: quia obędi¬
entia quȩ maiorib prebet᷑ dõ exhibet᷑
Ipse enĩ diait. Quiuos audit me audit
Et cũ bono animo a disciprilis preberi¬
oportet. quia hilarẽ datorẽ diligit d̃s
N ã cũ malo animo si obẽdit discipulus. E
non solũore sed etiã incorde si murmu¬
rauerit. et si impleat iussionẽ: tamen
acceptũ iãnon erit dõ qui cor respicit
murmurantis. et ꝓtali facto nullam
consequit᷑ grãm immo pęnã mur¬
murantiũ in currit : sinon cũ satis fac¬
tione emendauerit. DETACI

Expanded text:
Domini imitantur sententiam, qua dicit: “Non Domini imitantur sententiam, qua dicit: “Non veni facere voluntatem meam, sed eius qui ceptabilis erit Deo, et dulcis hominibus, si quod jubetur non trepide, non tarde, non tepide, aut cum murmure, aut, cum responso nolentis efficiatur; quia obedientia, quae majoribus praebetur, Deo exhibetur. Ipse enim dixit: Qui vos audit, me audit . Et cum bono animo a discipoportet, quia hilarem datorem diligit Deus. Nam, cum malo animo si obedit discipulus et non solum in ore, sed etiam in corde si murmuraverit, etiamsi impleat iussionem, tamen acceptum iam non erit Deo, qui cor eius respicit murmurantis, et pro tali facto nullam consequitur gratiam, immo penam murmurantium incurrit, si non cum satisfactione emendaverit». Porro
Abbreviated transcription (Latin):
gehennȩ uel głam uitȩ ȩternȩ. Mor
ac si diumitꝰ imperet᷑ morã pati nesci¬
ant in faciendo. de quib dñs dicit: ob¬
auditu auris obȩdiuit michi. Et iterũ
dicit doctorib Quiuos audit. me au.¬
dit. Ergo hitales relinquentes statim
quȩ sua sunt et uoluntatẽ ꝓpriã re¬
linquentes. mox ex occupatis manib
et quod agebant imꝑfectũ relinque¬
ntes: uicino obedientiȩ pede iubentis
uocẽ factis secunt᷑. et ueluti uno mom̃to
predicta magistri uissio et ꝑfecta disci.¬
puli opera. inuelocitate timoris dĩãbȩ
res cõmuniter explicant᷑. Quib ad uiꝰ.¬
tã ȩternã gradiendi amor incũbit
ideo angustã uiã arripiunt unde dñs
dicit. angustauia ẽ quȩ ducit ad uitã:
ut non suo arbitrio iuuentes uel deside¬
rus siuis et uoluptatib obedientes. sed
ambulantes alieno iudicio et imperio.
incȩnobis degentes abbatẽ sibi preee
desiderant. Sine dubio hi tales illam

Expanded text:
gehennae, vel gloriam vitae aeternae, mox gehennae, vel gloriam vitae aeternae, mox ac si divinitus imperetur, moram pati nesciant in faciendo. De quibus Dominus dicit: “Obauditu auris obedivit michi”; et iterum dicit doctoribus: “Qui vos audit, me audit”. Ergo hi tales relinquentes statim quę sua sunt et voluntatem propriam deserentes, mox exoccupatis manibus et quod agebant imperfectum relinquentes, vicino obedientię pede iubentis vocem factis sequuntur, et veluti uno momento predicta magistri iussio et perfecta discipuli opera in velocitate timoris Dei, ambę res communiter cicius explicantur, quibus ad vitam ęternam gradiendi amor incumbit. Ideo angustam viam arripiunt. Unde Dominus dicit: “Angusta via est, quę ducit ad vitam”, ut non suo arbitrio viventes vel desideriis suis et voluptatibus obedientes, sed ambulantes alieno iudicio et imperio, in cenobiis degentes abbatem sibi preesse desiderent. Sine dubio hi tales illam
Abbreviated transcription (Latin):
obedire. etiã si ipse quod absit aliter
agat. memores illius dnĩci p̃cepti quȩ
dicunt facite. quȩ autẽ faciunt face.¬
re nolite. Non uelle dici scm̃ antequã¬
sit. sed prius ee quod uerus dicatur
Precepta dĩ factis cotidie adimplere.
castitatẽ amare. nullũ odire. ⁊elũ e
inuidia non habere. contẽptionẽ ñ
re. seniores uenerari. luniores dilige.¬
re. In xp̃i amore ꝓ inimicis orare cũ
discordantib ante solis occasũ in pacẽ
redire. et de dĩ miscđia nunquã despe.¬
rare. Ecce hec sunt instrumenta
artis sp̃u alis. quȩ cũ fuerint a nobis
die noctuq incessabiliter ad impleta
et in die iudicu reconsignata: illa
merces nobis ad nõ recõpensabitur
quã ipse ꝓmisit. quã oculus ñ uidit
nec auris audiuit. nec incor hominis
ascendit. quã preparauit ds̃ diligentib.¬
se. Officina uero ubi hȩc om̃a diligent̃
operemur. claustra sunt monasterii.
et stabilitas in congregatione¬

Expanded text:
obedire, etiamsi ipse aliter, quod absit, obedire, etiamsi ipse aliter, quod absit, agat memores illius Dominici praecepti: Quae dicunt facite: quae autem faciunt, facere nolite . Non velle dici ssit, sed prius esse quod verius dicatur. Praecepta Dei factis quotidie adimplere, castitatem amare, nullum odisse, zelum et invidiam non habere, contentionem non et seniores venerari, juniores diligere. In Christi amore pro inimicis orare. Cum discordantibus ante solis occasum in pacem redire, et de Dei misericordia nunquam desperare. Ecce haec sunt instrumenta artis spiritalis, quae cum fuerint a nobis die noctuque incessabiliter adimpleta, et in die judicii reconsignata, illa merces nobis a Domino recompensabitur, quam ipse promisit: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in coascendit, quae praeparavit his qui diligunt eum . Officina vero ubi haec omnia diligenter operemur, claustra sunt monasterii, et stabilitas in congregatione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiustitia sustinere. Non e̾e suꝑbũ. ñ
uinolentũ. non multũ edacẽ. non sõno¬
lentũ. non pigrũ. non murmuriosũ.
non detractorẽ. sp̃e suã dõ cõmitte¬
re. Bonũ aliquid in se cũ uiderit dõ
applicet non sibi. malũ uero sẽꝑ a se
factũ sciat. et sibi reputet. Diẽ iu¬
dicutimere. gehennã ex pauescere.
uitã eternã om̃i concupiscentia sp̃u¬
ali desiderare. mortẽ cotidie ante
oculos suspectã habere. Actus uitȩ
suȩ om̃i hora custodire. in om̃i loco
dm̃ se respicere ꝓcerto scire. Cogita¬
tiones malas cordi suo aduemientes
mor ad xp̃m allidere. et seniori sp̃u¬
ali patefacere. Osfuũ a malo et pra¬
uo eloquio custodire. multũ loqui
non amare. uerbauana aut risui ap¬
ta non loqui. risũmultũ aut excussũ
non amare. Lectiones scãs libenter
audire. orationi frequenter incũbe.¬
re. mala sua preterita cũ lacrimis
uel gemitu dõ inoratione confiteri.

Expanded text:
propter justitiam sustinere. Non esse superbum. Non propter justitiam sustinere. Non esse superbum. Non vinolentum. Non multum edacem. Non somnolentum. Non pigrum. Non murmuriosum. Non detractorem. Spem suam Deo committere. Bonum aliquid in se cum viderit, Deo applicet, non sibi. Malum vero a se factum sciat, et sibi reputet. Diem judicii timere. Gehennam expavescere. Vitam aeternam omni concupiscentia spiritali desiderare. Mortem quotidie ante oculos suspectam habere. Actus vitae suae omni hora custodire. In omni loco Deum se respicere pro certo scire. Cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et seniori spiritali patefacere. Os suum a malo vel pravo eloquio custodire. Multum loqui non amare. Verba vana, aut risui apta non loqui. Risum multum aut excussum non amare. Lectiones sanctas libenter audire. Orationi frequenter incumbere. Mala sua praeterita cum lacrymis vel gemitu quotidie in oratione Deo confiteri:
Abbreviated transcription (Latin):
NPRIMIS DNOO DOO DILGE¬
re extoto corde. tota anima. tota
uirtute: deinde ꝓximũ tanquã se.¬
ipsũ Heinde non occidere. non ad¬
ulterare. non facere furtũ. non coneu¬
piscere. non falsũ testimoniũ dicere
Honorare om̃s homines. et quod sibiquis
fieri non uult. aliine faciat. Ab negare
semetipsũ sibi. ut sequat᷑ xp̃m. Corpus
castigare. delicias non amplecti. Ieru¬
niũ amare. pauperes recreare. nudum
uestire. in firmũ uisitare. mortuum
sepelire. in tribulatione subuenire.
dolentẽ consolari. a scłi actib se facere
alienũ.: nichil amori xp̃i prȩponere
rã non ꝑficere. iracundiȩ tẽpusnon re¬
seruare. dolũ incorde non tenere. pacẽ
falsã non dare. caritatẽ non derelinqre
Non uirare neforte peͬuiret. ueritatẽ
ex corde et ore ꝓferre. Malũ ꝓmalo
non reddere. iniuriã non facere. sedet
factã patienter sufferre. Inimicos dili¬
gere. maledicentes se non remaledice.¬
re sed magis benedicere. ꝑ secutionem

Expanded text:
nprimis Dominum Deum diligere ex toto corde, tota anima, tota virtute. Deinde proximum tanquam seipsum. Deinde non occidere. Non adulterari. Non facere furtum. Non concupiscere. Non falsum testimonium dicere. Honorare omnes homines. Et quod sibi quis fieri non vult, alii ne faciat. Abnegare semetipsum sibi, ut sequatur Christum. Corpus castigare. Delicias non amplecti. Jejunium amare. Pauperes recreare. Nudum vestire. Infirmum visitare. Mortuum sepelire. In tribubulatione subvenire. Dolentem consolari. A saeculi actibus se facere alienum. Nihil amori Christi praeponere. Iram non perficere. Iracundiae tempus non reservare. Dolum in corde non tenere. Falsam pacem non dare. Charitatem non derelinquere. Non jurare, ne forte perjuret. Veritatem ex corde, et ore proferre. Malum pro malo non reddere. Injuriam non facere: sed et factam patienter sufferre. Inimicos diligere. Maledicentes se non remaledicere, sed magis benedicere. Persecutionem