comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̾e erige me ut possun sur sum tend̾e iniqui¬
tates mee suꝑ gresse sunt capd̾ meũ obuol¬
uñt me ⁊ sicut graue honꝰ grauant me e¬
uolue me exhonera me ne urgeat puteus
aqͣꝵ os suũ suꝑ me. liceat mͥ suspice lucem
tuam uł de lenge uł de profundo. doce me
te de sid̾ando. desid̾em querendo ĩuẽiam amã¬
do. amẽ muẽĩendo. ¶fateor dũe ⁊ grãs ago
qr creasti hanc ymaginẽ om̃ia ut tui sun¬
memior. te cogitẽ te amẽ. s ẽ illa ymago¬
formes eam. ñ tẽpto dũe penetͣre altitudinẽ
tuam qr nullatenꝰ ꝯparo illi ĩtellcm̃ meuin
s desidero aliqͣtenꝰ intellige̾ u̾itaten tuam
ꝙͣ credit ⁊ amat cor meũ neq .ii. q̃ro intel¬
ug̾e ut credam s credo ut intelligam. nam
⁊ credo hoc qd̾ nisi credido̾ nõ intelligam.¬

Expanded text:
iquitates meae supergressae caput meum, obvolvunt me; et sicut onus grave, gravant me. Evolve me, exonera me ne urgeat puteus earum os suum super me: liceat mihi suspicere lucem tuam, vel de longe, vel de profundo. Doce me te desiderando, desiderem quaerendo, inveniam amando, amem inveniendo. Fateor, Domine, et gratias ago, quia creasti in me hanc imaginem tuam, ut tui memor sim, te cogitem, te amem: sed formes eam. Non tento, Domine, penetrare altitudinem tuam; quia nullatenus comparo illi intellectum meum, sed desidero aliquatenus intelligere veritatem tuam, quam credit et amat cor meum. Neque enim quaero intelligere, ut credam; sed credo, ut intelligam. Nam et hoc credo quia nisi credidero, non intelligam.
Abbreviated transcription (Latin):
incepi. qͥd effeti. qͦ teuebã. qͦ deueni. ad qͥd as¬
pirabã. ĩ qͥb suspiro. q̃siui bona. ⁊ ecce tur¬
ties ⁊ exaudies nos qñ illiũabis ocłõs urõs
⁊ ostendens nobis faciem tuã. qñ restitues te
nob̾. respice dñe ⁊ exaudi illũia nos osten¬
de nobis te ip̃m restitue te nob̾ ut bñ sit nob̾
sũ qͦ tã male ẽ nob̾. nuẜare labores ⁊ conatꝰ

Expanded text:
 Quid effeci? Quo tendebam? Quo deveni? Ad quid aspirabam? In quibus suspiro? Quaesivi bona, et ecce turcies et exaudies nos? Quando illuminabis oculos nostros, et ostendes nobis faciem tuam? Quando restitues te nobis? Respice, Domine; exaudi, illumina nos, ostende nobis teipsum. Restitue te nobis ut bene sit nobis; sine quo tam male est nobis. Miserare labores et conatus
Abbreviated transcription (Latin):
doloꝵ ꝙ̃tũt nestiebat. ¶ Hen puiblicuo luct
hõĩnũ. uniu̾salis planctꝰ filioꝵ ade. ile uit¬
tabat saturitate nos suspianꝰ ecurire. ilt¬
le habundabat nos m̃dicamꝰ ille felicit̾ tene¬
bat. ⁊ nos misere de seruit. uos infelicit̾ e¬
gemꝰ ⁊ miẜabilit̾ desidamꝰ ⁊ heu uacui re¬
manemꝰ. cur nõ nob̾ custo diuit ꝙ facile poss
abstulit uitam ⁊ inflixit mortẽ. erũpnosi
unde sumꝰ ⁊ expulsi ⁊ qͦ sumꝰ inpulsi. Uñ p̃¬
cipitati. ⁊ qͦ obruri aprĩa mexiliũ auisione
uis dolor. gͣne totum. s hen me miẜũ. nnũ

Expanded text:
 tunc nesciebat. Heu publicus luctus hominum, universalis planctus filiorum Adae! Ille eructabat saturitatem, nos suspiramus esuriem. Ille abundabat, nos mendicamus. Ille feliciter tenebat et misere deseruit, nos infeliciter egemus et miserabiliter desideramus; et heu vacui remanemus! Cur non nobis custodivit, cum facile posset, abstulit vitam, et inflixit mortem? Aerumnosi, unde sumus expulsi, quo sumus impulsi! Unde praecipitati, quo obruti! A patria in exsilium, a visione avis dolor, grave totum. Sed heu me miserum, un
Abbreviated transcription (Latin):
iste tuus longuitꝰ exul. qͥd faciet ẜuus tuus
auxiꝰ amore tui ⁊ longiꝰ piectꝰ a facie tua ane¬
lat uidere te ⁊ nuis abest illi tua facies
acced̾e ad te desid̾at ⁊ inaccessibilis ẽ hĩtatõ
tua ĩueĩre tetupit ⁊ nescit locũ tuũ q̃re te af
fetisti. ⁊ omĩa mea bona tu m̃ ꝯtulisti ⁊ ñd̃ no¬
uite deniq ad te uidend̾ fc̃s sum ⁊ nũdum
ille. heu qͥd ꝑdidit ⁊ qͥd ĩuẽit. qͥd abcessit
⁊ qͥd remansit. ꝑdidit beatitudinẽ ad ꝙͣ fc̃s̃
est ⁊ inuenit imiẜiã ꝓpt̾ qd̾ fcõ nõ est. ab¬
cesit sũ quo nichꝰ felit ẽ ⁊ remãsit ꝙ ꝓse ĩ¬

Expanded text:
nquus exsul? Quid faciet servus tuus anxius amore tui et longe proiectus " a facie tua "? Anhelat videre te, et nimis abest illi facies tua. Accedere ad te desiderat, et inaccessibilis est habitatio tua. Invenire te cupit, et nescit locum tuum. Quaerere te afffecisti, et omnia mea bona tu mihi contulisti, et nondum novi te. Denique ad te videndum factus sum, et nondum ille! Heu quid perdidit et quid invenit? Quid abscessit et quid remansit? Perdidit beatitudinem ad quam factus est, et invenit miseriam propter quam factus non est. Abscessit sine quo nihil felix est,
Abbreviated transcription (Latin):
pinem᷑ deum ꝑtincta difundi situt humꝰ
aut humor aut aer aut lux ista diffundi¬
tur om̃is .n. huiꝰmodi magnitudo minor
grandior uẽt̾ sapientior nõ est illa in ma¬
iore maior minor ĩminore. aut minor in

Expanded text:
pinemur deum per cuncta diffundi, sicut humus aut humor aut aer aut lux ista diffunditur — omnis enim huiusce modi magnitudo minor grandior neuter sapientior, non est illa in maiore maior, minor in minore aut minor in
Abbreviated transcription (Latin):
si aũt uͥq es cur nõ uideo te presentẽ. s c̾te
hĩtas lucẽ marcessibilem. ⁊ uͥ ẽ lux martessi¬
bilis aut quo mͦ accedã ad lucẽ marte ssibi¬
dẽ. aut qͥs me ducz ⁊ inducet in illam ut ni¬
deam te in illa demnde qͥb sigins qͣ facie te
q̃ram nũqͥd te uidi dñe ds̃ meus nõ noui fa

Expanded text:
Si autem ubique es, cur non video te praesentem? Sed certe habitas lucem inaccessibilem. Et ubi est lux inaccessibilis, aut quomodo accedam ad lucem inaccessibilem? Aut quis me ducet, et inducet in illam; ut videam te in illa? Deinde, quibus signis, qua facie te quaeram? Nunquam te vidi, Domine Deus meus; 30 non novi fa
Abbreviated transcription (Latin):
aũt dicit᷑ qͣre facit aĩas eis quos uo¬
uit cito morituros. possumꝰ respondere
ꝑentũ hñic pct̾̃a uł ꝯuĩti uł flagellari. pos¬
sumꝰ ⁊̃ rette illius mod̾atõi relinq̃re quẽ
scimꝰ om̃ib tẽporalit̾ transeuntib rebus
ubi sunt ⁊ aĩaliũ ortus ⁊ obitꝰ cursũ orna

Expanded text:
uod dicitur: \'quare facit animas eis, quos nouit cito morituros?\', possumus respondere parentum hinc peccata uel conuinci uel flagellari. possumus etiam recte illius moderationi ista relinquere, quem scimus omnibus temporaliter transeuntibus rebus, ubi sun
Abbreviated transcription (Latin):
sicut gͦ rette dici potuit dñs głe crucifixus
cũ ad solã tarnẽ sola passio ꝑtineret. ita i ͤ¬
te dici potuit hodie metũ eris ĩ ꝑadiso tñ
uixͣ humanã hũilitatẽ ꝑ carnẽ ĩ sepulcro
ꝑ aĩam in inferno. illo die futurus eẽt
nixͣ diumã uͦ ĩmutabilitatẽ nũꝙͣ de ꝑadiso

Expanded text:
it recte dici dominus gloriae crucifixus, cum ad solam carnem illa passio pertineret, ita recte dici potuit: Hodie mecum eris in paradiso, cum iuxta humanam humilitatem per carnem in sepulcro, per animam in inferno illo die futurus esset, iuxta diuinam uero inmutabilitatem numquam de paradiso
Abbreviated transcription (Latin):
q aedenda ẽ ẽẽ qͥs audeat dice dñmn ib̾m
qm̃i ad penales ĩferni. ꝑtes uenise tm̃ mͦ
ĩ fuisse apud eos qui in abrahe sum reqiuies¬
disis ꝙ̃ latronis aĩe illo die dignatꝰ est pol¬
ureri. q̃ si ita suit gen̾ale nom̃ ꝑadisi est uͥ¬
slicit̾ ninit᷑. est aũt sensus multo expediti

Expanded text:
edenda est, quis audeat dicere dominum legum ad poenales inferni partes uenisse tantum modo nec fuisse apud eos, qui in Abrahae sinu requiesquem latronis animae illo die dignatus est polliceri. quae si ita sunt, generale paradisi fructu pomorum. Est autem sensus multo expeditio
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝙͣ pulchritudinẽ. qͥd ẽ corporis płchtu¬
to ꝯgiuentia ꝑtiũ ꝯ qͣdam toloris suauita¬
te. ħ forma ubi melior an ubi uera. ã ubi
dus ꝙͣ torpus. s ĩ qͣ ꝑte aĩmi ẽ illa u̾itas
ĩ m̃te atq ĩtelligentia. qͥd huit adu̾satur.
sensus. resistend̾iẽ gͦ sensib totis aĩmi ui
rib. qͥd sensibilia aĩmũ delectãt fiat ut ñ
delettent. unde fit ꝯsuetudĩe hiis carendi
appetendi q meliora. quid simorit᷑ aĩmius
ergo morit᷑ u̾itas aut nõ est intelligẽtia
u̾itas. aut intelligentia nõ ẽ in aĩo. aut pͭ
mori aliqͥd. ĩ qͦ aliqͥd ĩmiortale est. nich̾ aũt

Expanded text:
quam pulchritudinem. quid est corporis pulchritudo? congruentia partium cum quadam coloris suauitate. haec forma ubi uera melior, an ubi dus quam corpus. sed in qua parte animi. est ista ueritas? in mente atque intellegentia. quid huic aduersatur? sensid si sensibilia nimium delectant? fiat, ut non delectent. unde fit? consuetudine his carendi appetendique meliora. quid si moritur animus? ergo moritur ueritas aut non est intellegentia ueritas aut intellegentia non est in animo aut potest mori aliquid, in quo aliquid inmortale est. nihil autem
Abbreviated transcription (Latin):
sem̃tis ĩ t̾cico qd̾ furto dicit᷑ eẽ sublatũ
s in ea qui frum̃ta furatꝰ est nͨ id̾cirto
t̾rã debuisse gremio suo seĩa nõ ꝯfou̾e
qr sator ĩmũda ea ꝓiet̾it manu. elegã¬

Expanded text:
sementis in tritico, quod furto dicitur esse sublatum, sementis in tritico, quod furto dicitur esse sublatum, sed in eo, qui frumenta furatus est, nec idcirco terram non debuisse gremio suo semina confouere, quia sator inmunda ea proiecerit manu, elegan
Abbreviated transcription (Latin):
ras tͥbuat ut illud qd̾ cantat ͦ de tedentib¬
sic succedentib souis płchrinus t᷑rat ⁊ tͣnse¬
at ꝙͣtomagis deus cuiꝰ sapĩa ꝑ qͣm fetit
om̃ib longe om̃ib artib p̃ferenda ẽ nul¬
la .ii. in nata uascentib ⁊ occidentibus
temporum spacia q̃ tanꝙͣ sillabe ac u̾ba ÷¬
ad ꝑticłas huiꝰ scli ꝑtinẽt in hoc labenti¬
um rerũ tanꝙͣ mirabili cantito uł bremꝰ
uita deposcit p̃t̾ire ꝑmutit. hoc aũt ꝯ de
temporalis uita bremus productiis ne nõ
tendit᷑ ꝙͣ deus dispõitor tẽpoꝵ norit uniu̾¬
sitatis mod̾amini ꝯsonare. ¶Illud uͦ qd̾¬
i libro adu̾sus rursum posuisti qͦsdã hu¬
ic sentẽtie calumpinari ꝙ deũs dare a¬
nimas adult̾uns ꝯceptib indeat᷑ indig¬
nũ. uñ conant᷑ atͣhere m̾itis uite geste
ante carnẽ aĩas qiͣ ad ergastula huiꝰ
mũdi iuiste ꝑduci posse nõ me mouer mł¬
ta cogitante quib het possit calũpnia re¬
futari. ⁊ ꝙ ip̃e respondisti nõ eẽ. Uicium

Expanded text:
cibus tribuat, ut illud, quod canitur, decedentibus ac succedentibus sonis pulcherrime currat et transeat, quanto magis deus, cuius sapientia, per quam fecit omnia, longe omnibus artibus praeferenda est, nulla in naturis nascentibus et occidentibus temporum spatia, quae tamquam syllabae ac uerba ad particulas huius saeculi pertinent, in hoc labentium rerum tamquam mirabili cantico uel breuius inita deposcit, praeterire permittit! hoc cum etiam de temporalis uita breuius productiusue non tenditur, quam deus, dispositor temporum, nouit uniuersitatis moderamini consonare! Iin libro aduersus Rufinum posuisti, quosdam huic sententiae calumniari, quod deum dare animas adulterinis conceptibus uideatur indignum, unde conantur adstruere meritis gestae ante carnem uitae animas quasi ad ergastula huius modi iuste posse perduci, non me mouet multa cogitantem, quibus haec possit calumnia refutari. et quod ipse respondisti non esse uitium
Abbreviated transcription (Latin):
magis at magis uolenti ⁊ deffendẽti se fus¬
cepit ꝯ ĩportuntare qͣdã ing̾ere. Cũ igit᷑¬
qͣdam die uehem̃t̾ eius ĩportunitati resi¬
stendo fatigarer ĩ ip̃o cogitatõnẽ ꝯflictẽs
sic se obtulit ꝙ desꝑau̾ani ut studiose cogi¬
tatõem amplecterer qͣ sollicitꝰ repellebam
estimãs gͥ qd̾ me gaudebam ĩuẽisse si scͥptũ
eẽt alici legenti placiturũ de hoc ip̃o ⁊ de
qͥbusdã aliis sub ꝑsona conãtis erig̾e̾ m̃tẽ
suã ad ꝯtẽpland̾ deum ⁊ q̃rentis intellige̾
ꝙ credit subditũ scripsi opuscłm. ⁊ qm̃ n
nõie aut cui auctoris p̃pon̾etur nom̃ uidi¬

Expanded text:
enti et defendenti se coepit cum importunitate quadam ingerere. Quadam igitur die, cum vehementer ejus importunitati resistendo fatigarer, in ipso cogitationum conflictu sic se obtulit quod desperaveram, ut studiose cogitationem amplecterer, quam sollicitus repellebam. Aestimans igitur quod me gaudebam invenisse, si scriptum esset alicui legenti placiturum, de hoc ipso et de quibusdam aliis, sub persona conantis erigere mentem suam ad contemplandum Deum, et quaerentis intelligere quod credit, subditum scripsi opusculum. Et quonomine, aut cui auctoris praeponeretur nomen, judi
Abbreviated transcription (Latin):
sũmau̾it ds̃ om̃ia oꝑa sua sexto die ⁊ sep¬
tĩo requieu̾it si nouas adhuc aĩas creat
meus usq nũc oꝑatͦ respondent. oꝑatur
dcm̃ ẽ institutas admuustndo nõ nouas
iustituendo nat᷑as ue scͥpture geneseos qͣ¬
a tͤandis nouis creaturis intelligend̾ est
nõ a gub̾nandis qr tunc ea que nõ erãt
fecit. a quib faciendis requieuit qr ꝯsũ
da. ut deuiceps non ea q̃ nõ erãt s ex
hiis que iam erant crearet ⁊ fat̾et qͥcqͥd
fat̾et. ita utrũq uerum eẽ mõstret᷑ qd dc̃m¬

Expanded text:
summauerit deus omnia opera sua sexto die et septimo requieuerit, si nouas adhuc animas creat.meus usque nunc operatur, respondent: \'operatur\' dictum est institutas administrando, non nouas instituendo naturas, ne scripturae Geneseos a creandis nouis creaturis intellegendum est, non a gubernandis, quia tunc ea, quae non erant, fecit, a quibus faciendis requieuit, quia coda, ut deinceps non ea, quae non erant, sed ex his, quae iam erant, crearet et faceret, quicquid faceret. ita utrumque uerum esse monstratur,
Abbreviated transcription (Latin):
tura ꝯmemorat. uñ illud. sine mortuos
se pelire mortuos suos. s qr ita morit᷑ alie¬
nata a uita dei nt tñ natura sua nu̾e nõ
om̃ino desistat. ita mortalis ex aliqͣ tã ĩẽĩ¬
tur ut ⁊̃ ĩmortalis nõ sñ rõne ditat᷑ nõ ẽ
ꝑs dei aĩa si .n. hoc eẽt om̃i modo ĩꝯmuta

Expanded text:
ta commemorat, unde illud est: sine mortuos sepelire mortuos suos —, sed quod ita moritur alienata a uita dei, ut tamen in natura sua uiuere non omnino desistat, ita mortalis ex aliqua causa inuenitur, ut etiam inmortalis non sine ratione dicatur. non est pars dei anima. si enim hoc esset, omni mod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑi appetit. retẽtiua sũpta retinet donͨ ex illis
utilis digestio fiat. expulsiua nocuia. et
suꝑflua expellit. distributiua bonos hu̾o
iq expedit.
uorẽ tordis aerẽ hauriendo. atq red¬
dendo. uita ⁊ salutẽ toti corꝑi tribuit aere
ñaq purificato sanguiem purificatũ per
totũ corpus inpellit ꝑ uenas ꝑuliatiser
alterie uotantur ex qͣꝵ motu tepina¬
q distẽperãtiam cordis. phisti coi.⁊

Expanded text:
pori appetit. Retentiva sumpta retinet, donec ex illis digestio utilis fiat. Expulsiva nociva et superflua expellit. Distributiva bonos bonorique expedit. vorem cordis aerem hauriendo atque reddendo, vitam et salutem toti corpori tribuit. Aere namque puro sanguinem purificatum per totum corpus impellit per venas pulsatiles, quae arteriae vocantur distemperantiam cordis physici cognos
Abbreviated transcription (Latin):
sa t̾nit uisa sõꝑnioꝵ tã ꝙͣ speties corꝑales
adsint ut sͥ dormientes iugilare uideant᷑ ⁊
nõ similia corꝑib s ip̃a corꝑa intueri se purãt.¬
. Ego aut̃ młto amplius admiror ⁊ uehem̃¬
tius stupeo qͣnta celeritate ⁊ facilitate ĩ se

Expanded text:
sa, cernit visa somniorum tanquam species corporales adsint, ut sibi dormientes vigilare videantur, et non similia corporibus, sed ipsa corpora intueri se putent. Ego autem multo amplius admiror et vehementius stupeo, quanta celeritate ac facilitate in se
Abbreviated transcription (Latin):
referat᷑ ad colendũ deũ. s nichil ẽ tomodius
illo noĩe qͦ euident̾ dei cultus exp̾ssus ẽ cũ
cant᷑. an hoc ip̃m tͥ fortasse desiderat bremi¬
ter aꝑiriatq ĩ sermonẽ breuẽ colligi..¬
ic si respõdero
fide. spe caritate tolendũ deũ ꝓfet¬
to dicturus es breuiꝰ hoc dc̃m ẽẽ ꝙͣ uelles
ac deide petiturus ea tͥ breuit̾ explicari q̃
ad singula tͥa ista ꝑtineant. quid credend̾¬
taritate. ꝙ cũ fetero ibi erũt oĩa illa q̃ in

Expanded text:
referatur ad colendum Deum. Sed nihil est commodius illo nomine, quo evidenter Dei cultus expressus est, ccantur? An hoc ipsum tibi fortasse desideras breviter aperiri, atque in sermonem colligiic si respondero, fide, spe, charitate colendum Deum; profecto dicturus es, brevius hoc dictum esse quam velles: ac deinde petiturus ea tibi breviter explicari, quae ad singula tria ista pertineant; quid credendit. Quod cum fecero, ibi erunt omnia illa q
Abbreviated transcription (Latin):
meũ plenũ sit. Meditet᷑ int̾im mens inca
uide iocundet᷑ inde linga mea amet illd̾
cor meũ ẜ mocinet᷑ os meũ esuriat illud
aĩa mea sitiat taro mea desid̾et tota sb̾a me¬
a donͣ intrẽ in gandiũ dm̃ qͥ ẽ trinꝰ ⁊ unꝰ deus

Expanded text:
meum plenum sit. Meditetur interim inde mens mea; loquatur inde lingua mea. Amet illud cor meum; sermocinetur os meum. Esuriat illud anima mea, sitiat caro mea, desideret tota substantia mea, donec intrem in gaudium Domini, qui es trinus et unus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ plus ꝙͣ plenũ pleno q̃ppe corde plena m̃te
plena aĩa pleno toto hõĩe gaudio illo adhͤ
in quod ĩtͣbũt ẜuitu qͥ intͥbũt in gaudiũ
dñi sui s gaudiũ illud c̾te qͦ gaudebũt elc̃ĩ
tui nͭ ocłs uidit nͨ auris audiuit nͨ ĩ cor ho¬
innis ascendit. ñd̾ gͦ dixi aut cogitani
tui utiq tm̃ gaudebunt ꝙͣ tũ amabũt ⁊ ite¬
rũ amabũt ꝙͣtũ coguoscent ꝙͣ tũ te tog¬
noscent dñe tũc ⁊ ꝙͣtũ amabũt c̾te nͭ ocłs¬
uidit nͨ auris audiuit nͨ in cor hoĩs ascen¬
dit in hat uita ꝙͣtũ cognoscẽt ⁊ amabũt
in illa uita ¶ Ore deus cognostamite amẽ
te ut gaudeam de te ⁊ si nõ possũ in hac ui¬
ta ad plenũ proficiã saltẽ in dies usq dũ
ueniat illud plenũ proficiat hic in me no¬
ticia tui ut ibi fiat plena crestat amor tu¬
us ⁊ ibi sit plenꝰ ut hic gaudiũ meñ sit ĩ
spe magnũ ⁊ ibi sit in re plenũ. ¶Dñe ꝑ
filiũ tuũ ubes mio ꝯsulis pet̾e ⁊ promutis

Expanded text:
et plusquam plenum. Pleno quippe corde, plena vita, plena anima, pleno toto homine gaudio illo, adhuin quod intrabunt servi tui, qui intrabunt in gaudium Dei sui. Sed gaudium illud certe quo gaudebunttui, nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Nondum ergo dixi, aut cogitavi, tui. Utique tantum gaudebunt, quantum amabunt; tantum amabunt, quantum cognoscent. Quantum te cognoscent, Domine, tuncvidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit " in hac vita, quantum te cognoscent et amabunt in illa vita. Oro, deus, cognoscam te, amem te, ut gaudeam de te. Et si non possum in hac vita ad plenum, vel proficiam in dies usque dum veniat illud ad plenum. Proficiat hic in me notitia tui, et ibi fiat plena; crescat amor tuus, et ibi sit plenus: ut hic gaudium meum sit in spe magnum, et ibi sit in re plenum. Domine, per filium tuum iubes immo consulis petere et promittis
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰtificabit᷑ om̃is caro .i. omĩs hõ. Nam nichil
huãne ne᷑ in illa susceptõne fas ẽ dic̾e defu¬
isse. s nate᷑ ab omĩ ꝑtci nexu omĩ mͦ libere
nõ qͣlis de utroq sexu nascit᷑ ꝑ ꝯcupisc̾e̾tiã
carnis ꝯ obligatõe delicti cuiꝰ reatꝰ ꝑ regna¬
toem diluit᷑ s qͣse de uͥgie nasci o portebat
ne nomino uolusianũ .xxxuiii

Expanded text:
justificabitur omnis caro , id est omnis homo. Nam nihil naturae humanae in illa susceptione fas est dicere defuisse; sed naturae ab omni peccati nexu omni modo liberae: non qualis de utroque sexu nascitur per concupiscentiam carnis cum obligatione delicti, cujus reatus regeneratione diluitur; sed qualem de virgine nasci oportebat, ne nomino Volusianum . CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tacendum. qd̾ ipsam quos
substantiam panis ab om̃i con¬
ptiones iniuria eaclem bñdicd
uendicabat. adeo ut pluros moi
sapore mutato

Expanded text:
tacendum, quod ipsam quoque substantiam panis ab omni corruptionis injuria eadem benedictio vindicabat; adeo ut plures videsapore mutato
Abbreviated transcription (Latin):
afficit᷑ nͨ minꝰ quã olim in uiuente
ꝯfidit : nimirũ quem uerius uiu̾e
om̃ino ñ ambigit. Confessus etiã
nobis est de pane quẽ retulit: qd̾
nnc usq cũ iam t̾cius annus tnͣ¬
sierit. illesũ eũ beati uiri fides et
benedictio custodiuit

Expanded text:
afficitur, nec minus quam olim in vivente afficitur, nec minus quam olim in vivente confidit, nimirum quem verius vivere omnino non ambigit. Confessus est etiam nobis de pane quem retulit, quod nunc usque, cum jam tertius annus transierit, illaesum eum Beati viri fides et benedictio custodivit
Abbreviated transcription (Latin):
fidei zelus et plenitudo deuotio¬
nis atcͣrerat. Ubi quantũ fleuit:
qualẽ sese ñ mͦ engͣ eum quetam
nnice suscipiebat. s etiã eigͣ mini¬
facile dictu. Demũ rediturꝰ ad ꝓpͥa.
ut bñdictũ ad dei famulo panem
referre possit. ⁊ diutius conseruare.
humano sensu p̃cipit ut in clibano
recoquat᷑: sicut solent qui maria
tnͣseunt. panẽ ferre biscoctũ. udi¬
ens aũt sc̃s̃. ñ est passus errare ho¬
minẽ tam deuotum: s amicabilit̾
arguens inhac parte ficlem cius
modicã inueniri ÷ ita ne in qͥc non
pot̾it panẽ ipsum bñdictio magis
qũa recoctõ ꝯseruare  qs ñ ad qui¬
euit bñdicere illũ: s cõmumẽ gͥ
panẽ p̃cipiens exhiberi. bñdixit.
et clixit: Ette hunc tolle: nichil
de inceps de corruptione sollicitus
Tulit: ⁊ ad suos rediens. usq hodie
głatur fidei sue defectum euiden¬
tissima rei u̾itate conuinci. Nec enĩ
passus est patris scĩ ñ uisitare se¬

Expanded text:
fidei zelus et plenitudo devotiofidei zelus et plenitudo devotionis attraxerat. Ubi quantum fleverit, qualem sese non modo erga eum, quem tam unice suspiciebat, sed etiam erga minifacile dictu. Demum rediturus ad propria, ut benedictum a Dei Famulo panem referre possit, et diutius conservare, humano sensu praecipit ut in clibano recoquatur, sicut solent qui maria transeunt panem ferre biscoctum. Audiens autem Sanctus non est passus errare hominem tam devotum, sed amicabiliter arguens in hac parte fidem ejus modicam inveniri: « Itane, inquit, non poterit panem ipsum benedictio magis quam recoctio conservare? » Et non acquievit benedicere illum, sed communem sibi panem praecipiens exhiberi, benedixit, et dixit: « Ecce hunc tolle tecum, nihil deinceps de corruptione sollicitus. » Tulit, et ad suos rediens usque hodie gloriatur fidei suae defectum evidentissima rei veritate convinci. Nec enim passus est Patris sancti non visitare se
Abbreviated transcription (Latin):
Nec dissimilem apud aliquos no¬
strũ usq hodie nouimus: ⁊ apd̾
alios multos creclimus ẽẽ repositũ
sẜ nunc idoneũ satis et euidens huiꝰ
testimonium proferamus. Uir ma¬
gnus ⁊ magnifice honorandus da¬
norũ archiep̃c helchilus. patrem
scm̃ unico uen̾abat᷑ affectu: unica
deuotione colebat. Nec ꝯtentus
est in filiis eñ uidere. cũ nouũ ceno¬
biũ extruxisset : q impetrasset ab
eo desid̾a̾tum sacre ꝯgregatõis ex¬
am̃. Preualuit apud cum desidi̾¬
um uehemens: ut homo tante
auctoritatis ⁊ in insulis illis tam
eccł̃iastica qu̾ã scłari auctoritate
singłarit̾ potens ÷ expositis suis
om̃ib ⁊̃ semet ip̃m ꝑicł̃is multis
traderet ⁊ labori. Nam de expensis
dice̾ non est magnũ : quam uis
audierimus ꝓtestantem. qd̾ expẽ¬
dĩt initin̾e̾ ipso argenti marcas
amplius quã sexcentis: Uenit
gͥ claramuallem ꝑsona humilis
et sublimis: quam afinibus t̾re
ñ curiositas audiende sapientie. s

Expanded text:
Nec dissimilem apud aliquos nostrum usque hodie novimus, et apud alios multos credimus esse repositum. Et nunc idoneum satis et evidens hujus rei testimonium proferamus. 25. Vir magnus et magnifice honorandus Danorum archiepiscopus Eskilus Patrem sanctum unico venerabatur affectu, unica devotione colebat. Nec contentus est in filiis eum videre, cum novum coenobium exstruxisset, et impetrasset ab eo desideratum sacrae congregationis examen. Praevaluit apud eum desiderium vehemens, ut homo tantae auctoritatis, et in insulis illis tam ecclesiastica quam saeculari auctoritate singulariter potens, expositis suis omnibus, etiam semetipsum periculis multis traderet et labori. Nam de expensis dicere non est magnum, quamvis eumdem audierimus protestantem, quod expenderit in itinere ipso argenti marcas amplius quam sexcentas. Venit ergo Claram-Vallem tam humilis et sublimis, quem a finibus terrae non curiositas audiendae sapientiae, sed
Abbreviated transcription (Latin):
gerarclus et henricus de suesl
partibus uenientes: dũ suꝑ hu
ꝯferremꝰ. testati sunc nobis pani
ante annos undecim eius bñon¬
ne signatũ. manere ad hu pll
se penitus incorruptũ. Hod S¬

Expanded text:
Girardus et Henricus, de Sueciae partibus venientes, dum super his conferremus, testati sunt nobis, panem ante annos undecim ejus benedictione signatum manere adhuc apud se penitus incorruptum. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
uł agenda uł intelligenda insinu¬
ant. Cumq exigat homo p̃positu¬
re sue reu̾entiam exhibi̾÷ ad hono¬
rem sũme potestatis. cuncta referri
necesse est: qr cum sit subditus ho¬
mini homo. uł sp̃ui sp̃c ÷ subdi ma¬
xime oportet deo. decuius munere
ista dat᷑ p̾latio: et quo cdocente fit
ut pateat hõi tam cognitio sui. qͣm
ꝑside̾ et spem a dño ꝯtemplationis
ꝓ modo cdato indulta accessio. Dic¬
tabat uir dei et ñ nũqͣm scribebat
intabulis: ceris mella restituens.
bat lites eccłiaꝵ: et appellatõnes
inportunas quas int̾ se discordes
derici concitabangt. blando spirami¬
ne componebat: Int̾clum etiã duriꝰ
increpante eo reclibat tͣnquillitas:
et detumescentibus procellis. qui
seclitiosi ante eum uenerant: et bile
diffuso scaturientes declamatõni¬
bus pacifici reu̾tebantur.¬

Expanded text:
vel agenda, vel intelligenda insinuvel agenda, vel intelligenda insinuent. Cumque exigat homo praepositurae suae reverentiam exhiberi, ad honorem summae potestatis cuncta referri necesse est: quia cum sit subditus homini homo, vel spiritui spiritus, subdi maxime oportet Deo, de cujus munere datur ista praelatio, et quo docente fit ut pateat homini tam cognitio sui, quam per fidem et spem ad divinam contemplationem pro modo data et indulta accessio. Dictabat Vir Dei, et nonnumquam scribebat, in tabulis cereis mella restituens, bat lites ecclesiarum, et appellationes importunas, quas inter se discordes clerici concitabant, blando spiramine componebat. Interdum etiam durius increpante eo, redibat tranquillitas, et detumescentibus procellis, qui seditiosi ante eum venerant, et bile diffusa scaturientes declamationibus, pacifici revertebantur
Abbreviated transcription (Latin):
sima in dagine. cam ea que circa
eum. quãq infra sunt ꝓsequẽs
etiam ad ea que sup ipsum sũt
ascendens. tanta de natura cliui¬
na disseruit. ut uideat᷑ in tercio
celo assũptus audisse quedã u̾ba
que ñ licet homini loqui. ⁊ regẽ
indecore suo uidisse. In his que
uifra et que arca ip̃m funt. moꝵ
socieras nature equalitas officioꝵ
distantia et ꝯsidãtio meritoꝵ do
indicatio ꝓuectium. subiilissime
distingunt᷑: et singłis in suo ge¬
nere sui cognitio intimat᷑. In his
que supͣ hominem sunc sp̾etulat᷑
celestia÷ ñ eo modo quo angłi qͥ
sũꝑ adherent deo ꝯsiderant. s
eo modo quo potest homo puri
animi et mentis sincere cliuina ꝯ¬
ting̾e: et ꝯformare ierarchie celesti
sacerclotium tẽporale. Cum enim
incelesti milicia ꝯstet alios aliis
principari et ministeriales sp̃s ad
nutũ suꝑioꝵ postestatũ ad diu̾sa
officia delegari: qͥclam uiciniꝰ assis¬
tentes ab ip̃o accipiunt que aliis

Expanded text:
sima indagatione tam ea quae circa eum, quam quae infra sunt, prosequens, etiam ad ea, quae supra ipsum sunt, ascendens, tanta de natura divina disseruit, ut videatur in tertium coelum assumptus audisse quaedam verba quae non licet homini loqui, et regem in decore suo vidisse. In his quae infra, et quae circa ipsum sunt; morum societas, naturae aequalitas, officiorum distantia, consideratio meritorum, dijudicatio provectuum subtilissime distinguitur, et singulis in suo genere sui cognitio intimatur. In his quae supra hominem sunt, speculatur coelestia, non eo modo, quo Angeli, qui semper adhaerent Deo, considerant; sed eo modo, quo potest homo puri animi et mentis sincerae divina contingere, et conformari hierarchiae coelesti sacerdotium temporale. Cum enim in coelesti militia constet alios aliis principari, et ministeriales spiritus, ad nutum superiorum potestatum, ad diversa officia delegari; quidam vicinius assistentes ab ipso accipiunt, quae aliis,
Abbreviated transcription (Latin):
ni animi ꝑturbatõ ut in ira sua. ħ ẽmant¬
te ira sua nõ tũ ꝯtineat miẜatõnes sueo ñ
et̾no supplicio finẽ dando s leuanien ahilen¬
do uł int̾ponẽdo cruciatib qr nͨ psalisꝰates
finiendã iram suam uł post irã suam si
ira sua que si eẽt sola qͣnta ibi miña cogi¬
tari pͭ ꝑire a regno dei. exulare a ciuitat di
alienari a uita dei. carere tam magna mil¬
titudine dulcedĩs dei qͣm abscondit ti m̃ii
se ꝑfetit aũt sperantib ui se tam grando
ẽ pena ut er possint nulla torm̃ta q̃ noumiꝰ.¬
multis seculis longa
anebit gͦ sine fine mors illa ꝑpetua

Expanded text:
ni animi perturbatio, ut in ira sua, id est, manente ira sua, non contineat miserationes suas, non aeterno supplicio finem dando, sed levamen adhibendo vel interponendo cruciatibus; quia nec psalmus ait ad finiendam iram suam, vel, post iram suam; sed, in ira sua. Quae si sola esset quanta ibi minima cogitari potest; perire a regno Dei, exsulare a civitate Dei, alienari a vita Dei, carere tam magna multitudine dulcedinis Dei quam abscondit timentibus se, perfecit autem sperantibus in se , tam grandis est poena, ut ei multis seculis longa. Manebit ergo sine fine mors perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
ciatꝰ sñ int̾missione ꝑpetuos humano miserã
motu dura q̃z molliendo ⁊ in lemorẽ flet¬
tẽdo sententiã q̃ magis putant t̾r ibiliꝰ eẽ¬
dcã quã in uiis. Non enĩ obluuscet᷑ inqͥũt
miseri deus aut ꝯtiebit inira sua miẜatõ¬
nes suas hoc idẽ in psalmo legit᷑ scõ s de
hiis sñ ullo scrupulo ĩtelligit᷑ qͥ uasa mĩe
nũcupant᷑. qr ⁊ ip̃is ñ ꝓ m̾itis suis s deo
miẜãte a nuẜia lib̾ant᷑ aut si hoc ad õs exi¬
stimant ꝑtinere ñ idõ nct̃e est ut dãpnatõ¬
nẽ opiuẽtur posse finii eoꝵ de qͥb dem est

Expanded text:
ciatus sine intermissione perpetuos humano miserantmotu dura quaeque molliendo, et leviorem flectendo sententiam; quae putant in eis tedicta, quam verius. Non enim obliviscetur, inquiunt, misereri Deus, aut continebit in ira sua miserationes suas . Hoc quidem in psalmo legitur sancto; sed de his sine ullo scrupulo intelligitur, qui vasa misenuncupantur. Quia et ipsi non pro meritis suis, sed, Deo miserante, de miseria liberantur. Aut si hoc ad omnes existimant pertinere, non ideo necesse est ut damnationem opinentur posse finiri eorum, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
renascit᷑ ut soluat᷑ in eo qͥcquid ꝑcc̃i ẽ ꝯ que
nascit᷑. Nam pcc̃a qͦ male agendo post ꝯmu¬
tũtur possũt ⁊ penitendo sanari. sit̃. ⁊̃. pos
baptismũ fieri uidemꝰ. ac ꝑ hoc nõ ẽ institu
regeneratõ nisi qr usiosa est gn̾atõ. uscp¬

Expanded text:
etur solvatur in eo quidquid peccati est cum quo nascitur. Nam peccata quae male agendo postea committuntur, possunt et poenitendo sanari, sicut etiam post baptismum fieri videmus. Ac per hoc non est instituta regeneratio nisi quia vitiosa est generat
Abbreviated transcription (Latin):
suũ ⁊ ꝯditori cuutas sua q̃ tota hic accipienda
ẽ ñ solũ ex ꝑte qͣ ꝑegrinat᷑ ĩ t̾ris a solis ortu us¬
sui casus exꝑta ẽ. ħ ĩ scĩs angłis beata ꝑsistit ⁊
sue ꝑti ꝑeg̾nãti sit̃ oportet opitulat᷑ qr utͣc
una erit ꝯsortio etͥnitatis. ⁊ nũc una ẽ uncłõ

Expanded text:
suum, et conditori civitas sua. Quae tota hic accipienda est, non solum ex parte qua peregrinatur in terris, a solis ortu usmalum sui casus experta est. Haec in sanctis angelis beata persistit, et suae parti peregrinanti sicut oportet opitulatur, quia utraque una erit consortio aeternitatis, et nunc vera est vinculo
Abbreviated transcription (Latin):
am et die seqnti in pago
lemouicensi. in uico qu̾e
signa ꝑ eum plurima claruer̃t.
Uncdiq enim ꝯfluebant qui
incõmodis uarus laboraban.
et uirtus erat dñi ad sanandũ
eos. Ubi int̾ cet̾os puer ferme
decennis. cecus ex utero matris
coram om̃i ꝓpłõ oblatus est uiro
dei. Qui incligitos suos expue¬
ns. et liuiens occulos eius. bre¬
uem fecit or̃onem: et in nõiel¬

Expanded text:
am et die sequenti in pago Lemovicensi, in vico quem signa per eum plurima claruerunt. Undique enim confluebant qui incommodis variis laborabant, et virtus erat Domini ad sanandum eos. Ubi inter caeteros puer ferme decennis, caecus ex utero matris suae, coram omni populo oblatus est Viro Dei. Qui in digitos suos exspuens, et liniens oculos ejus, brevem fecit orationem, et in nomi
Abbreviated transcription (Latin):
ernotabat aliqñ dei fari¬
lus in orone. in suo clan¬
uallensi cenobio constitutus.
cella hospitũ mori. Cuiꝰ animã
cũ uocibus canoris. in celũ defen
p̃r sc̃s audiuit: et int̾rogatis in¬
ne frĩb qui affu̾ant. illã fuise
audierat insublime tendentuma
uoces.

Expanded text:
ernoctabat aliquando Dei Famulus in oratione, in suo Clarae-Vallensi coenobio constitutus, cella hospitum mori, cujus animam cum vocibus canoris in coelum deferri Pater sanctus audivit: et interrogatis mane fratribus, qui adfuerant, illam fuisse praedictas audierat in sublime tendentium voces.
Abbreviated transcription (Latin):
luna crescit ⁊ deficit ⁊ uaria uisicitu¬
dine ꝯmutatur. in id tñ qd̃ fuit qͣdam
ꝑfecta nouitate se restituit sic m̃s nũc
capd̃ sũmis inserit nũc decidit infima
nũc se se referens sibi ueris falsa redar¬
gunt mͦ ad corꝑalia regenda deflectit᷑ mͦ
un qr diligit. ẜͣ Mens uniu̾saꝵ capax ⁊
om̃iũ reꝵ similitudie insignita. omniũ
tate id circo inuisibiles reꝵ cãs ꝑ intelli¬
genciam ꝯp̾hendit. ⁊ uisibiles actiua¬
liũ formas ꝑ sensuũ passiones colligat ⁊
siuie ꝑ sensus ad sensibilia exẽet siue ꝑ ui¬
telligẽtiam ad inuisibilia ascẽdat rerum
similitudines ad se ip̃am tͣhit. p̾sentia
cognoscit siue cogitat. absentia ĩtellig̃.
ignota reqͥrit. ⁊ inuentis u̾sat᷑. ẜ xõa¬

Expanded text:
luna crescit et decrescit, et varia vicissitudine mutatur, in id tamen quod fuit quadam perfecta novitate se restituit: sic mens nunc caput summis inserit, nunc decidit in infima, nunc sese referens sibi, veris falsa redarguit; modo ad corporalia regenda deflectitur, mumque diligit. Mens universorum capax, et omnium rerum similitudine insignita, omnia etate. Idcirco invisibiles rerum causas per intelligentiam comprehendit, et visibiles actualium formas per sensuum passiones colligit. Et sive per sensus ad sensibilia exeat, sive per intelligentiam ad invisibilia ascendat, rerum similitudines ad se ipsam trahit, praesentia cognoscit, absentia intelligit, ignota inquirit, et in inventis versat
Abbreviated transcription (Latin):
qͣde cetendit aĩa ⁊ excertet ad iucog itoꝵ
cognitõem.  Ingeniũ gͦ sic exqͥrit ignota
to discenit ĩuenta memoria reqdit iudica¬
ta ⁊ offert adhuc uiditanda.P Sic fit as¬
censꝰ ab inferiorib ad suꝑiora ⁊ una a sũ¬
mis dependent. intellectꝰ nãq q̃dã ymago
⁊ similitudo intelligẽtie ẽ rõ intellectus.

Expanded text:
cognitorum cognitionem. Ingenium siquidem exquirit incognita, ratio discernit inventa, memoria recondit judicata, et offert adhuc judicanda. Sic fit ascensus ab inferioribus ad superiora, et ima a summis dependent. Intellectus namque quaedam imago et similitudo intelligentiae est, ratio intellectus,
Abbreviated transcription (Latin):
catorem sp̃m qui in tã horrenda
inqͥnamenta etiã ꝯtͣ naturam
suam exarserat. cũ omnium fi¬
delium qui ad erant subscriptio¬
ne anatematizat: et auctoritate
xp̃i. tã ad illam qͣm ad om̃s mu
IAS
itaq sacramentalibus illis ho¬
minib. extincta est deinceps to¬
ta uirtus diaboli ÷ et mulieri pꝰ
ꝯfessionem cõmunicanti. numꝙͣ
postea apparuit inimicus: sed
irregressibilit̾ climinatꝰ aufugit

Expanded text:
catorem spiritum, qui in tam horrenda catorem spiritum, qui in tam horrenda inquinamenta, etiam contra naturam suam, exarserat, cum omnium fidelium qui aderant subscriptione anathematizat: et auctoritate Christi tam ad illam, quam ad omnes muis itaque sacramentalibus illis luminibus, exstincta est deinceps tota virtus diaboli; et mulieri post confessionem communicanti, nunquam postea apparuit inimicus, sed irregressibiliter eliminatus aufugit
Abbreviated transcription (Latin):
quas eadem nocte ab incubo suo
audierat retulisset: ne curos in¬
quit uir cdei minas eius÷ s uade
tolle baculum hunc nr̃m. et po¬
ne in lectulo tuo: et si qͥd potest
agat. Egit mulier qd̾ iussum
fuerat: et recubans in lectulo
suo signo crucis munita. iuxta
se baculũ ponit: Ad est ille ꝯtinuo÷
s nec ad ꝯsuetũ opus. nec ad ip¬
sum cubile p̃sumit accedere: mi¬
nat᷑ tñ acerrime. qd̾ discedente
uiro dei. ip̃e meiꝰ supplicia reu̾te¬
t᷑. Instabat dies dñica et uoluit
uir dei ꝑ edictum ep̃i ppłm in
eccliam accersiri Cumq ip̃a
die maximus ppłs ad eccłiam ꝯ¬
uenisset : int̾ missaꝵ sollempnia
cõmitantib ep̃is gaufrido car¬
notensi. brictio nannetensi. ipse
ad umbonem ꝯscendit: et ut õs
qui in eccłia erant. accensas can¬
delas in manib teneant locuturꝰ
edicit. Quod et ip̃e cũ ep̃is et
clericis faciens in auditos dia¬
boli ausus publice aꝑit÷ et forni¬

Expanded text:
quas eadem nocte ab incubo suo quas eadem nocte ab incubo suo audierat, retulisset: « Ne cures, inquit Vir Dei, minas ejus; sed vade, tolle baculum hunc nostrum, et pone in lectulo tuo, et si quid potest, agat. » Egit mulier quod jussum fuerat, et recubans in lectulo suo signo crse baculum ponit. Adest ille continuo, sed nec ad consuetum opus, nec ad ipsum cubile praesumit accedere: minatur tamen acerrime, quod discedente Viro Dei, ipse in ejus supplicia reverteretur. Instabat dies dominica, et voluit Vir Dei per edictum episcopi populum in ecclesiam accersiri. Cumque ipsa die maximus populus ad ecclesiam convenisset, inter Missarum solemnia comitantibus episcopis, Gaufredo Carnotensi, et Brictio Nannetensi, ipse ad ambonem conscendit, et ut omnes qui in ecclesia erant, accensas candelas in manibus teneant, locuturus edicit. Quod et ipse cum episcopis et clericis faciens, inauditos diaboli ausus publice aperit, et forni
Abbreviated transcription (Latin):
rat suffragia: s nulla ei confes¬
sio. nulla oratio. nulla elemo¬
sinarum largicio suffragatur:
Cotidie ut prius. et importu¬
nius aclemone infestat᷑. De¬
effusum est. Quo audito et cog¬
nito maritus eiꝰ contub̾nium
execrat᷑. Int̾ea ad locũ p̃dictũ
uir dei cũ comitatu suo adue¬
nerat: cuiꝰ ut audiuit aduẽtũ
infelix mulier. se ad pedes eiꝰ
tremebuncla ꝓiecit. A perit ei
lacrimis ꝓfusa passionem hor¬
ribilem et ludificationem ĩue¬
teratã: et qd̾ nichil ei ꝓfecissẽt
quecũq fecisset sibi apresbiteriᷤᷤ
imperata. Addit sibi ab opp̃s¬
sore suo ad uentũ eiꝰ p̃dictum
et minacit̾ int̾clictũ. ne ante
eiꝰ ueniirt p̾sentiam. qͥa nichil
ei ꝓdesset : et ipse recedente ab¬
bate. qui fuerat amator. crude
lissimus fieret ꝑsecutor. Audiõs
hec uir dei blandis u̾bis cõsola¬
tur mulierẽ: et de celo ꝓmittẽs
auriliũ. p̃cipit ut cdie alt̾a. iam
enuim nox instabat. ꝯfidens m

Expanded text:
rat suffragia: sed nulla ei confesrat suffragia: sed nulla ei confessio, nulla oratio, nulla eleemosynarum largitio suffragatur. Quotidie ut prius et importunius aeffusum est. Quo audito et cognito, maritus ejus contubernium exsecratur. Interea ad locum praedictum Vir Dei cum comitatu suo advenerat: cujus ut audivit adventum infelix mulier, se ad pedes ejus tremebunda projecit. Aperit ei lacrymis perfusa passionem horribilem, et ludificationem inveteratam; et quod nihil ei profecissent, quaecunque fecisset sibi a presbyteris imperata. Addidit sibi ab oppressore suo adventum ejus praedictum, et minaciter ei interdictum ne ante ejus veniret praesentiam, quia nihil ei prodesset; et ipse, recedente Abbate, qui fuerat amator, crudlissimus fieret persecutor. Audiens haec Vir Dei, blandis verbis consolatur mulierem, et de coelo promittens auxilium, praecipit ut die altera, jam enim nox instabat, confidens
Abbreviated transcription (Latin):
centio aqͥtanie legatio fuera
cdlata. uehement̾ in doluit: et sui¬
rendum ꝑiclitanti ecd̃ie pꝰ posii
sem petit: et obsecrat ut sibi adi
ta mala eliminancla succurrat
sensit uir clei ÷ et in proximo cons¬
gationem mouachoꝵ inbritann
in locum quem iuxta nannenu
comitissa exnĩgardis parauerat
ducturum intimat: et ꝓmittit
posita illa clomo secunclũ genu
multis ambagibus utar. simul
mainetũ uenerunt. Erat aũt
in regione illa misera mulier.
aqͦdam petulante diabolo uer¬
tamen cã execrabilis cõmerti
ignarũ. Abutebat᷑ gͥ ea etiã i
eocdem lecto cubame marit iuui¬
sibilit̾ impurissimus ille ad ult᷑
et in crechibili uerabat libidine
Sex annis tantũ latuit ma
nec cdetexit mulier ꝑdita tal
minis probrũ⁊ Septimo uͦ
pitucdiis. tũ ꝓpter timorem
cuius iudicio singulis mo¬
mencis timebat inc̾cipi et cla¬
inpnari. Confugit ad sac̾tlo¬
tes: et piaculum conficet᷑ Pa¬
grat loca scã. et sanctoꝵ implo¬

Expanded text:
Innocentio Aquitaniae legatio fuerat commendata, vehementer indoluit, et succurrendum periclitanti Ecclesiae, postpositis arae-Vallensem petit et obsecrat, ut sibi ad tanta mala eliminanda succurrat. Assensit vir Dei, et se in proximo congregationem monachorum in Britanniam, in locum quem juxta Nannetum comitissa Ermengardis paraverat, ducturum intimat; et promittit disposita illa domo secundum genus mul, et ne multis ambagibus utar, simul Nannetum venerunt. Erat autem in regione illa misera mulier, quae a quodam petulante diabolo vextum exsecrabilis commercii prorsus ignarum. Abutebatur ergo ea, etiam in eodem lecto cubante marito, invisibiliter impurissimus ille adulter, et incredibili vexabat libidine. 35. Sex annis tantum latuit malum, nec detexit mulier perdita tanti criminis probrum. Septimo verturpitudinis, tum propter timorem Dei, cujus judicio singulis momenmnari. Confugit ad sacerdotes, et piaculum confitetur. Peragrat loca sancta, et sanctorum implo
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ dispositione om̃ia gere¬
bant᷑ Rediit ÷ rediensq pau¬
latim recepit eamq sibi ꝓmissa
fuerat miscłiam: ut ñ prius do¬
mũ ꝑtinge̾t. quam plenanarie
domũ reciꝑet sospitatis. Uerũ
ille quotiens tale aliquid ꝯtigiss:
audire ñ minus humilit̾ qũa¬
iocunde resutans dicere ꝯsueu̾at.
Hoc enim michi sicut impucan¬
dum: sicut ei qui conscius om̃ino

Expanded text:
nimirum dispositione omnia gerenimirum dispositione omnia gerebantur. Rediit, rediensque paulatim recepit eam, quae sibi promissa fuerat, misericordiam, ut non prius domum pertingeret, quam plenariae donum perciperet sospitatis. 6. ille, quoties tale aliquid contigisset audire, non minus humiliter, quajucunde refutans, dicere consueverat: « Hoc certe mihi sic est imputandum, sicut ei qui conscius omnino
Abbreviated transcription (Latin):
d multoꝵ aures fea
credimus ꝑuenisse ul
Uenerabilis Willermi: qui e¬
lim montis pessulani dñs. mĩ
silua uocat᷑. Ipsius relatiõnꝰ
cimus. qd̾ licturi sumus: sicut
ab eius ore cui contigerat. se acce¬
pisse dicebat: In ciuitate accitano¬
rum que metropolis est gasconie.
miles qͥdam infirmabat᷑. Cuiꝰ
cum inferiores corporis partes a
renib deorsum morbus seuiens
occupasset: erat dieb multis lec¬
tulo decubans. ñ modica parte
p̃mortuus. Compuntus deniq
et confisus de mĩa dei: ad seruũ
cius cuiꝰ circũquaq tam celebris
sese fama diffud̾at. quocũq labo¬
re se p̾cipit deportari. Iam ꝑdies
aliqͦt ꝓcesserat. ꝓfeceratq ñ minꝰ
infide et deuotione qũa mitin̾e
ipso : cum miseratus hoĩem ds̃.
mirabilit̾ satis ⁊ infirmitati eiꝰ
subuenire dignatus est. et par¬
cere fatigationi. Occurrens enĩ qͥda
inuia:quisnam eẽt aut quo ten¬
deret inquisiuit: Acceptaq itin̾is
sualit illi deus ut crecł̾et: cuius

Expanded text:
d multorum aures famam credimus pervenisse viri venerabilis Guillelmi, qui olim Montis-Pessulani dominus, nandissilva vocatur. Ipsius relatione didicimus, quod dicturi sumus, sicut ab ejus ore, cui contigerat, se accepisse dicebat. In civitate Auxitanorum, quae metropolis est Vasconiae, miles quidam infirmabatur Cujus cum inferiores corporis partes a renibus et deorsum morbus saeviens occupasset, erat diebus multis lecto decubans, non modica parte praemortuus. Compunctus denique et confisus de misericordia Dei, ad Servum ejus, cujus circumquaque tam celebris sese virtutum fama diffuderat, quocumque labore se praecipit deportari. Jam per dies aliquot processerat, profeceratque non minus in fide et devotione, quam in itinere ipso; cum miseratus hominem Deus, mirabiliter satis et infirmitati ejus subvenire dignatus est, et parcere fatigationi. Occurrens enim quidam in via, quisnam esset, aut quo tenderet inquisivit. Acceptaque itineris suasit illi Deus ut crederet, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
aut corꝑalitate m̃broꝵ aut humorum
crassitud̾ie ⁊ eoꝵ corruptõ e p̾pedita ui¬
res suas ex̾ce ñ pot̃ aĩa dũ carne exuta¬
ẽ uiuit uidet. audit ⁊ om̃s sensus atc
ingenia uiuatit᷑ ten ut pote pura sb̃ti¬

Expanded text:
aut imparilitate membrorum, aut humorum crassitudine et eorum corruptione praepedita, vires suas exercere non potest. Anima carne exuta vivit, videt, audit, et omnes sensus atque ingenia vivaciter tenet, utpote pura, subti
Abbreviated transcription (Latin):
tiam de corꝑis delectatõe txerũt. ẜ Que¬
dam aut̃ aĩe in eisdem locis in qͥb cłpã
ꝯmiser̃t puniũt᷑. quedã u̾o̾ abditis recep¬
tatulis usq ad ultimã resurrectõnem
ꝯtinẽt ᷑ si cut unaq̃que digna ẽ requie
uel miseria

Expanded text:
tiam de corporis delectatione traxerunt. Quaedam autem animae in eisdem locis, in quibus culpam commiserunt, puniuntur: quaedam vero abditis receptaculis usque ad ultimam resurrectionem continentur, sicut unaquaeque digna est requie vel miseria
Abbreviated transcription (Latin):
m̾nto. si .n. aliqͣ mens possit togitare aliqͥd
meluis te ascend̾e̾t creatura suꝑ creatirã
⁊ uidicaret de creatore ꝙ ualde eẽt absit¬
dum. ⁊ qͥdem qͥtqͥd est aliud p̃t̾ ẽẽ soluti
potest cogitari nõ eẽ. solus gͥ uerissmne
om̃nĩ. ⁊ idõ matime om̃iũ hẽs ẽẽ. qi iͥs¬

Expanded text:
to. Si enim aliqua mens posset cogitare aliquid melius te, ascenderet creatura super creatorem, et iudicaret de creatore; quod valde est absurdum. Et quidem quidquid est aliud praeter te solum, potest cogitari non esse. Solus igitur verissime omnium, et ideo maxime omnium habes e
Abbreviated transcription (Latin):
orta eẽ didicimꝰ nõ putet᷑ hoc dnice
sentẽtie refragari qͣ dicit. ñ pot̾ arbor mala
fructus bonos fac̾e. ñ põt .n. sic̃ ueritas dicit
colligi uua de spinis. qm̃ ñ pot̾ uua uasci de
spinis. s ex noua t̾ra ⁊ uites nasci uidemꝰ¬
posse ⁊ spinas. ⁊ eodẽ mͦ nũꝙͣ aflor mala fruc¬
tus bonos fat̃ .i. oꝑa bona ñ pot̾ fac̾e uolũtas¬

Expanded text:
e sententiae refragari, qua dixit, Non potest arbor bona fructus malos facere. Non potest enim, sicut Veritas ait, colligi uva de spinis , quia non potest nasci uva de spinis; sed ex bona terra et vites nasci posse videmus et spinas. Et eodem modo tanquam arbor mala fructus bonos
Abbreviated transcription (Latin):
uix caꝑe pot̃ hũane aĩe infirmitas ut clausis
ianuis illud intducat ⁊ palpabłẽ p̾beat ⁊ ꝯ ĩ
satͣmento distͥbuit᷑ fidelib faciat de eo ꝙ scͥp¬
tum ẽ. qͥ mltũ nõ habũdauit ⁊ modicũ nõ mi-¬
norauit. Uno qͦ momento ⁊ in dext̾a prĩs sed¬

Expanded text:
ix capere potest humanae animae infirmitas, ut clausis januis illud introducat, et palpabile praebeat ; et cum in sacramento distribuitur fidelibus, faciat de eo quod scriptum est: Qui multum, non abundavit; et qui modicum, non minoravit : unoque horae momento et in dextera P
Abbreviated transcription (Latin):
ne me qͣi de ĩtegͥtate fid̾i nr̃e dubitãtẽ ꝙ lõge
sit a corde m̃o ⁊ ꝯscĩa mea estimetis ĩ opꝰ studii
ur̃i qͣi cẽsoriam tulisse sũam iactabũda qͣdam
tem̾itate s fr̃na caritate ⁊ amica sollicitudĩe
teste deo loqͦr ꝓ nob̾ sollicitus sic uellẽ ⁊ ħ ⁊ õe
opꝰ studii. nr̃i ⁊ laboris exq̃sitũ esfe ⁊ cͥcõscͥptũ
pͥusꝙͣ exirz ĩ manꝰ eoꝵ qͥforis sũt ut qui rodere

Expanded text:
ne me quasi de integritate fidei vestrae dubitantem, quod longe sit a corde meo et conscientia mea, aestimetis in opus studii vestri quasi censoriam tulisse sententiam jactabunda quadam temeritate; sed fraterna charitate et sollicitudine amica, teste Deo, loquor pro vobis sollicitus, sic vellem et hoc et omne opus studii vestri et laboris exquisitum esse et circumspectum, priusquam exiret in manus eorum, qui foris sunt, ut qui rodere