comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
attolle oculos mentis et iudebis ñ so¬
lũ angłos. s etiã dm̃ qͥ dicat tͥ. aꝑi
mͥ soror mea. ꝓxima mer. Nilsat ad
lanuãtet quando tu dormus. si tam̃ uł
excitatꝰ euigiles: uł uocatꝰ ianuã tui
pectoris aꝑias introibit. Qd̃ si fugras
lectionẽ ꝓpħicã. si domi ñ legas. in ec¬
clesra audire nolis: ñne sic̃ ille qͥ ad¬
uerso conuiet obtutii. ne iudeat quod
possit uidere. claridit oculos ne aspici¬
at cui potestas uidendi ẽ : aut sic̃ in
furore pleriq inicere manus oculis¬
siis. ita et tu pͥmo auerteris conuuen¬
ti magis dissimulatione quã refraga¬
tione p̃rupta.:Nam cũ ad eccłam ueniᷤᷤ
et xp̃ianũ te asseris. sanis uideris. o a¬
peris oculos quib possis uidere. S dũ
audire dissimulas quȩ leguntur clau¬
dis ne uideas tͥ: et si aliis iudere uideri.
inicis etiã quad̾a ꝑfidiȩ et intẽꝑantiȩ.
manus oculis animȩ tuȩ. et cecitatẽ
infers cordi tuo qd̵̃ grauius uolunta¬

Expanded text:
idebis non solum angelos, sed etiam Deum, qui dicat tibi: Aperi mihi, soror mea, proxima mea . Pulsat ad januam et quando tu dormis: si tamen vel excitatus evigiles, vel vocatus januam tui pectoris aperias, introibit. Quod si fugias lectionem propheticam, si domi non legas, in Ecclesia audire nolis; nonne sicut ille qui averso connivet obtutu, ne videat quod possit videre, claudit oculos ne aspiciat, cui potestas videndi est, aut sicut in furore plerique insuis, ita et tu primo auerteris coniuenti magis dissimulatione quam refragatione praerupta? nam cum ad ecclesiam uenis et christianum te adseris, sanus uideris, aperis oculos, quibus possis uidere; sed dum audire dissimulas quae leguntur, claudis, ne uideas tibi, etsi aliis uidere uideris, inicis etiam quasdam perfidiae et intemperantiae manus oculis animae tuae et caecitatem infers cordi tuo, quod est grauius, uolunta
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ ipłiꝰ auget grãm: merita con¬
mutat. Ille qͥ dicit tenebre incir¬
cuitu et parietes me oꝑiunt. pecca¬
torũ meoꝵ ñ erit memor altissimꝰ:
ñ reueret᷑ ẽẽ angłoꝵ p̃sentiã. Si p̃¬

Expanded text:
turae ipsius auget gratiam. an merita comturae ipsius auget gratiam. an merita commutat ille, qui dicit: tenebrae in circuitu, et parietes me operiunt; peccatorum meorum non erit memor altissimus? Non reueritus esses angelorum praesentiam, si p
Abbreviated transcription (Latin):
casionẽ potiendi. explorat dilicen¬
ter omĩa in diuersũ. oculos suos
in curiosus iuistitiȩ. sollicitꝰ fame
detorquet: frequent᷑ erubescit testi¬
moniũ erroris. qͥ ñ erubescit errorẽ.
At si quẽ forte spectatorẽ cognouerit.
facinoris sui uereciundia sequestrat
intẽꝑantiã. & quãius cũ ancillał
meretrice uulgari ubi nullũ sit de¬
p̃hendi ꝑiculũ tẽptamenta molia¬
tur libidinis. pudore tam̃ inceptũ
deserit: quantomagis siqͥs alleuet
mentis oculos et consicłet plena ẽẽ
angłoꝵ omĩa aexa. tras̃. miare. ecclȩ¬
sias. qͥb angłi p̃sunt: mittit enim
dñs angłos suos ad defensionẽ eorũ
qͥ heredes futuri sunt ꝓmissoꝵ ce¬
lestiũ: concepto potest renuntiare
peccato Unde ista turba innocẽtiũ:
nͥisi ex illiᷤ peccatorib dS end̾e natura
est omniũ: s diuersa disciplina. Cir¬
cũcisio nichil ẽ. & gentilitas nichil
ẽ: s obseruatio mandadtoꝵ di na¬

Expanded text:
casione potiendi explorat diligencasione potiendi explorat diligenter omnia, in diuersum oculos suos incuriosus iustitiae, sollicitus famae detorquet frequenter, erubescit testimonium erroris. qui non erubescit errorem, ac si quem forte spectatorem cognouerit facinoris sui, uerecundia sequestrat intemperantiam et, quamuis cum ancilla uel meretrice uulgari, ubi nullum sit deprehendendi periculum. temptamenta moliatur libidinis, pudore tamen inceptum deserit, quanto magis, si quis alleuet mentis oculos et consideret plena esse angelorum omnia, aera terras mare ecclesias, quibus angeli praesunt - mittit enim dominus angelos suos ad defensionem eorum. quiheredesfuturisunt promissorum caelestium -, concepto potest renuntiare peccato! unde ista turba innocentium, nisi ex illis peccatoribus ? eadem natura est omnium, sed diuersa disciplina. circumcisio nihil est et gentilitas nihil est, sed obseruatio mandatorum dei na
Abbreviated transcription (Latin):
dni ambulat. Nec ambulare in mia
hac desinat: ne immaculatꝰ ẽẽ desis¬
tat. Non declinet in lexterã aut le¬
uam: ñ titibet. ñ resistat: ñ expec¬
tet. s ambulet. Suꝑiora obliniscen.
et ea q̃ funt pͥora appetens: ad desti¬
natũ sequatur. ad brauiũ festinet.
iudei usq ad finẽ: qui ñ usq ad
xp̃m ambulant. Non ambulat ma¬
nicheus in uia qͥlegẽ refutat. sed
ambulat uera fides: que et legeni
suscipit: & plenitudinẽ legis agnos¬
cit. Siquis gͦ in uia ambulat: scru¬
tetur testimonia dni. Qd̃ licet mys¬
ticũ sit: tam̃ moralia etiã in se hab:
qm̃ meliꝰ potest ambulare in uia. qui
scrutat᷑ dni testimonia. Nã si qͥs untẽ¬
ꝑantissimꝰ. captꝰ adulterine cupidita¬
tis estu. et uictꝰ libidine uł indulgens
flagitisqͥ repugnare nolit appetentie
sue carnis. conuersus huc atq illuc
si neminẽ forte uideat: in facinus
ruit. Id̾e tam̃ quãuis paratã oc¬

Expanded text:
domini ambulat; nec ambulare uia domini ambulat; nec ambulare uia hac desinat. ne inmaculatus esse desistat. non declinet in dexteram aut laeuam. non titubet, non resistat, non expectet, sed ambulet superiora obliuiscens et ea quae sunt priora appetens ad destinatum sequatur, ad brauium festinet, Iudaei usque ad finem, qui non usque ad Christum ambulant, non ambulat Manicheus in uia, qui legem refutat, sed ambulat uera fides, quae et legem suscipit et plenitudinem legis agnoscit. Si quis ergo in uia ambulat, scrutetur testimonia domini. quod licet mysticum sit, tamen etiam moralia in se habet, quoniam melius potest ambulare in uia, qui scrutatur domini testimonia. nam ut quis intemperantissimus, captus adulterinae cupiditatis aestu et uictus libidine uel indulgens flagitiis, qui repugnare nolit adpetentiae suae carnis, conuersus huc atque illuc, si neminem forte uideat. in facinus ruit, idem tamen quamuis parata oc
Abbreviated transcription (Latin):
in toto corde exquirunt eum. Fri¬
mus uersiculus moralis: scd̃s mysti¬
cuis. Qͥs hoc clicit. Propħa utiq qui
fungebat᷑ carnis alloquao: et dicit
ua sacram̃ta reuelata st̃: et induit
dũgce resurrec̾tionis letitiã. et pas¬
sionis de gustarut gr̃am: uidit iustoꝵ.
congregationes. popłos redemptoꝵ.
ꝑditoꝵ salutẽ: mortuoꝵ. resurrecti¬
⁊ onẽ sc̃ificationẽ sacram̃toꝵ: et excla
uia. Noc est. Ecce maledicta t̃ra in
adam: cepit habere beatitudiẽ. si ta¬
meu legẽ diũ ñ dereluiquat. Ecce un¬
miaculatꝰ est homo: qͥ erat ante pollu¬
tus. Quã p̃tiosũ etiã custodire p̃cep¬
tum dñi: quã pretiosũ etiã precepti
ipsiꝰ scire mysteriũ. S qͥs ẽ immacu¬
latꝰ. Non utiq qͥ inquacũq uia am¬
bulat. s qͥ in xp̃o ambulat. Ipse enun
clixit. Ego sum ura. In hac uia qui
ambulat errare ñ nouit: si tam̃ ab
hac uia nuiquã recedat. Est et uia
lex ẽt idõ cłu unmaculatꝰ ẽ in lege

Expanded text:
oto corde exquirunt eum. primus uersus moralis, secundus mysticus. quis hoc dicit? propheta utique, qui fungebatur carnis alloquio, et dicit na sacramenta reuelata sunt et induit dominicae resurrectionis laetitiam et passionis degustauit gratiam, uidit iustorum congregationes, populos redemptorum, perditorum salutem, mortuorum resurrectionem, sanctificationem sacri, hoc est: ecce maledicta terra in Adam coepit habere beatitudinem, si tamen legem domini non derelinquat; ecce inmaculatus est homo, qui erat ante pollutus. quam pretiosum est iam custodire praeceptum domini, quam pretiosum etiam praecepti ipsius scire mysterium! Sed quis est inmaculatus? non utique qui in quacumque uia ambulat, sed qui in Christo ambulat. ipse enim dixit: ego sum u i a. in hac uia qui ambulat, errare non nouit, si tamen ab hac uia numquam recedat. est et uia lex, et ideo, dum inmaculatus est. in lege
Abbreviated transcription (Latin):
Naturalẽ in eccłaste mystieũ in ca¬
nticis canticoꝵ: quãquã si diligent̃¬
discutias & in ꝓuerbiis mystica
pleraq repꝑias. & in canticis mo¬
raliũ suauitatẽ. Nam utiq my¬
sticũ ẽ: sapientia edificauit si¬
bi domũ. & subclidit columnus
septẽ: int̾fecit suas hostias & cet̾a.
Hoc qͦ incantitis licet tam mys.¬
ticũ quã moralẽ: in qͦ blãditiaꝵ
suairitas. & affectꝰ amantis expri¬
mit᷑. Osculet᷑ me ab osculo oris su¬
i qm̃ optima ubera tua suꝑ ui¬
nũ. & odor unguentoꝵ tuoꝵ suꝑ
om̃a aromata. Constitue gͦ uirgi¬
nẽ desponsatã multo tẽpore. & ui¬
sto feruentẽ amore. qͣ multa pre¬
clara oꝑa dilecꝰti ꝓbabiliũ testiũ
assertione cognouerit. desideriis su¬
pensis dilatã. frequent᷑ iã ñ feren¬
tem moras. q̃ omã fecisset ut spon¬
sum uideret. aliquando uotis poti¬
tam suis ad imꝑuisũ sponsi adue¬
ntũ gaudio turbatã ñ quȩrere

Expanded text:
naturalem in Ecclesiaste, mysticum in Canaturalem in Ecclesiaste, mysticum in Canticis canticorum. quadiscutias, et in Proverbiis mystica pleraque reperias, et in Canticis moralium suavitatem. Nam utique mysticum est: sapientia aedificauit sibi domum et subdidit columnas septem; interfecit suas hostias et cetera. hoc quoque in Canticis, licet tam mysticum quam morale, in quo blanditiarum suauitas et affectus amantis exprimitur: osculetur me ab osculo oris sui, quoniam optima ubera tua super uinum et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Constitue ergo uirginem desponsatam multo tempore et iusto feruentem amore, quae multa praeclara opera dilecti probabilium testium adsertione cognouerit, desideriis suspensis dilatam frequenter iam non ferentem moras, quae omnia fecisset, ut sponsum uideret, aliquando uotis potitam suis ad inprouisum sponsi aduentum gaudio turbatam non quaerere
Abbreviated transcription (Latin):
iuta sine cogiitione. nec cogniti¬
o sine uita sit. Utrunq asstipule¬
tur alteri. Id̃oq ait scriptura. Se¬
muiate uob̃ a iustitiã iundemia¬
te ad fruncͥtũ uite. illuminate
uob̾ liuñ cognitionis. Non prius
illuminate: s seminate. Nec solũ
seminate prius ad iustitiã: s etiã
iunde miate inqͥt ad frucꝰtu ui¬
te & fic illuminate lum̃ cogniti¬
onis: ut ꝑfectio ñ solũ consitis s
etiã receptis fructib adꝓbet᷑. In
pͥmo qͦ psalmo hunc ortdinẽ te¬
nuit. ut in uia ambulandũ do¬
ceret priꝰ & tẽ in lege meditan¬
dum. N enĩ ñ abiit in consilio ĩ¬
pioꝵ utiq de pietatis iua & ius¬
titię sȩmira ñ recessit. Meritoq
in uia ambulans beatꝰ ꝓnuntia¬
tur. & die ac nocꝰte meditationẽ
legis. exercens habet grãm beati¬
tudinis. Quã institutionẽ secutꝰ
salomon librũ de ꝓuerbiis scri¬
psit: qͦ moralẽ locũ uberiꝰ exp̃ssit.

Expanded text:
uita sine cognitione nec cognitiuita sine cognitione nec cognitio sine uita sit, utrumque adstipuletur alteri. ideoque ait scriptura: seminate uobis ad iustitiam, uindemiate ad fructum uitae, inluminate uobis lumen cognitionis. non prius inluminate\', sed \'seminate nec solum \'seminate\' prius \'ad iustitiam\', sed etiam \'uindemiate\', inquit, \'ad fructum uitae\', et sic \'inluminate lumen cognitionis\', ut perfectio non solum consitis, sed etiam receptisfructibus adprobetur. in primo quoque psalmo hunc ordinem tenuit, ut in uia ambulandum doceret prius et tunc in lege meditandum. qui enim non abiit in consilio impiorum, utique de pietatis uia et iustitiae semita non recessit meritoque in uia ambulans beatus pronuntiatur et die ac nocte meditationem legis exercens habet gratiam beatitudinis. Quam institutionem secutus Salomon librum de Prouerbiis scripsit, quo moralem locum uberius expressit.
Abbreviated transcription (Latin):
clinare potiusti. Flures sunt qͥ redar¬
guunt: quã quos cauere potiusti. Ip¬
sum te fugere ruui accusatorẽ ñ potes.
quẽ conuenit ꝓpria conscientia: & si ne¬
gas aliis. tibi ñ negas: et si homini infi¬
ciaris. do fateris. Et si uolueris negare:
tue te cogitationes reuineunt. Helyseo
adsistebant angłi qͦs uidebat: et ideo ag¬
mina hostiũ ñ timebat: s timebat pu¬
er eiꝰ qͥ angłos ñ uidebat. Aꝑuit occui¬
los eiꝰ ad uocẽ ꝓpħȩ grã di. uiclit an¬
głoꝵ exercetus. et credidit esse presen¬
tes qͦs antea qr ñ uidebat putabat ab¬
sentes: & tu lege ꝓph̃am ut uideas. lege
ut aperiat oculos tuos. ne te hostilis le¬
gio ꝑ terreat. et obsessũ esse te crecdas.
qͥ liber es: qͥ munitꝰ es pu̾alib turmis.
si ꝓpħam ñ derelinquas. cũ tͥ ꝓph̃a lo¬

Expanded text:
clinare potuisti; plures sunt qui redarclinare potuisti; plures sunt qui redarguant quam quos cauere potuisti. ipsum te fugere tui accusatorem non potes, quem conuenit propria conscientia, et si negas aliis, tibi non negas, et si homini infitiaris. deo fateris, et si uolueris negare, tuae te cogitationes reuincunt. Heliseo adsistebant angeli quos uidebat, et ideo agmina hostium non timebat; sed timebat puer eius, qui angelos non uidebat. aperuit oculos eius ad uocem prophetae gratia dei, uidit angelorum exercitus et credidit esse praesentes, quos antea, quia non uidebat, putabat absentes. et tu lege prophetam, ut uideas, lege. ut aperiat oculos tuos, ne te hostilis legio perterreat et obsessum esse te credas qui liber es, qui munitus es spiritalibus turmis, si prophetam non derelinquas. cum t
Abbreviated transcription (Latin):
sentes e̾ẽ crederes: ñ metuerei ñ dicam
facere. s loqui aut etiã cogitare quod
prauũ est Si tͥ diuina scriptura su¬
asisset qr d̾s cogitationũ arbit̃. secre¬
torũ testis ẽ. uerax sic̃ ipse ait: estote
mͥ testes et ego testis dicit dñs ds. et
puer meus quẽ elegi h ominẽ uere¬
ris p̃sentẽ: dĩ patris &. filii ñ uereris
presentiãꝰ s ñ uis credere: ne possis ea¬
uere. Non uis audire cũ legit᷑. qr d̃s
nouit occulta hominũ: ne incipuas
scire qd̃ timeas. & tumere ne pecees.
Audi gͦ scripturã diuinã: ut conuer
cecus oculis corporalib aut sieut surduͤ
qͥ ui eo qd̃ ñ potest uidere aut audire
p̃sentes. solũ eͥe se credit. & in plurimoꝵ
cetu dũ putat nullũ e̾ẽ presentẽ. per¬
petrare adoritur. qd̃ arbitrat᷑ ẽẽ secre¬
tũ. Non enĩ potest uidentes udentes ui¬
dere: qͥ ñ iudet. Similit̾ et tu menris
cecatus oculis noli estimare qd̵̃ siue te¬
ste delinquas: q hominis p̃sentiã de¬

Expanded text:
sentes esse crederes ? non metueres non dicam facere, sed loqui aut etiam cogitare quod prauum est, si tibi scriptura diuina suasisset, quia deus cogitationum arbiter, secretorum testis est uerax, sicut ipse ait: estote mihi testes, et ego testis, dicit dominus deus, et puer meus quem elegi? hominem uereris praesentem, dei patris et filii non uereris praesentiam ? sed non uis credere, ne possis cauere; non uis audire, cum legitur. quia deus nouit occulta hominum, ne incipias scire quod timeas et timere ne pecces. audi ergo scripturam diuinam, ut conuerticut caecus oculis corporalibus aut sicut surdus, qui eo, quod non potest uidere aut audire praesentes, solum esse se credit et in plurimorum coetu, dum putat nullum esse praesentem, perpetrare adoritur quod arbitratur esse secretum — non enim potest uidentes uidere qui non uidet —, similiter et tu mentis caecatus oculis noli aestimare quod sine teste delinquas. quia hominis praesentiam de
Abbreviated transcription (Latin):
psã. dũ uoluptatẽ corporis p̃fext mã¬
datis celestib Unguentũ exinanitũ
nom̃ tuũ. Hoc ẽ totꝰ unmundis impu¬
ritatib diuersoꝵ facinoꝵ fetebat hic
mundus: nẽ spirat ubiq suauitas pu¬
dicitie. unguentũ ficłi flos integrita¬
tis. & amoralib uenit ad mystica di¬
cens. Introcdux̃ me rex u cubiculum
ubera tua suꝑ uinũ. Simplex enĩ est
osculũ. negotiosũ aut̃ cubiculi secre¬
tum. In ipso quoq eugl̃io pulcherrimꝰ
de moralib locris ẽ: ut unusqͥsq uas
suũ mundet. dicente dño Pharisee ce¬
ce munda prius qd̃ iitꝰ ẽ calicis & pa¬
rapsidis: ut fuat & id qd foris ẽ mundũ.
Nã nͥ se unusqͥsq uitꝰ mundauerit.
etiã si foris speciofus uideat᷑ & uistꝰ. si¬
milis erit dealbatis sepulchris. ut fo¬
ris qͥdẽ uistꝰ uideat᷑. intꝰ uͦ sit fetidũ.
Sic ẽ doctrina. sine uitȩ innocentia.
S nec ipsa doctrina potest hab̾e mer

Expanded text:
 dum voluptatem corporis praefert mandatis coelestibus. Ait: Unguentum exinanitum nomen tuum ; hoc est, totus immundis impuritatibus diversorum facinorum fetebat hic mundus: nunc spirat ubique suavitas pudicitiae, unguentum fidei, flos integritatis. Et a mortalibus venit ad mystica dicens: Introduxit me Rex in cubiculum ubera tua super uinum. simplex est enim osculum, negotiosum autem cubiculi secretum. In ipso quoque euangelio pulcherrimus de moralibus locus est, ut unusquisque uas suum mundet, dicente domino: Phari saee caece, munda prius quod intus est calicis et parapsidis, ut fiat et id quod foris est mundum. nam nisi se unusquisque intus mundauerit, etiamsi foris speciosus uideatur et iustus, similis erit dealbatis sepulchris, ut foris quidem iustus uideatur. intus uero sit faetidus. sic est doctrina sine uitae innocentia. sed nec ipsa doctrina potest mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
sus suos. Unde habes in ꝓuerbi¬
is scriptũ. . tu scribe hec tibi
triplicit̾: in consilio ⁊ cognitio¬
ne. Triplicem p̾misit scriptionẽ:
q duos subdidit consiliũ ⁊ cog¬
nitionem. Sed  cognitio gemi¬
na est: una incorporaliũ. altera
corporaliũ. Diximꝰ de fecundita¬
te: cdicamꝰ de dentib. Nam & na¬
iugantes pleriq ⁊ ꝓperantes iti¬
nere terre no: ubi uideruit
spetiosũ locũ aliquem delectatiõis
grã demorant᷑. Pascunt oculos
anumũq alleuant: nec mora ulla
commeandi patat᷑. s gr̃a. Ita &.
nob̾ pulcherrimos dentes iustaꝵ
animaꝵ considerare cordi ẽ. Do¬
cuit enĩ scriptura pulcherrimos
dentes ẽẽ iustoꝵ dicens scb̃m lit¬
teram quidẽ de patriarcha uida:
spũaliter aut̃ de xp̃o. Hilares ocłi
eiꝰ a uino: q dentes sic̃ lac. In quo
ñ utiq carnis humanȩ officia.
s diuinȩ gr̃ȩ munera p̾dicauit.
Docet gͥ exemplũ dentes non ẽẽ

Expanded text:
sus suos. unde habes in Prouerbisus suos. unde habes in Prouerbiis scriptum: et tu scribe haec tibi tripliciter in consilio et cognitione. triplicem praemisit scriptionem et duo subdidit, consilium et cognitionem; sed cognitio gemina est, una incorporalium, altera corporalium. Diximus de fecunditate, dicamus de dentibus. nam et nauigantes plerique et properantes itinere terreno ubi uiderint speciosum aliquem locum. delectationis gratia demorantur, pascunt oculos animumque ableuant nec mora ulla commeandi putatur, sed gratia; ita et nobis pulcherrimos dentes iustarum animarum considerare cordi est. docuit enim scriptura pulcherrimos dentes esse iustorum, dicens secundum litteram quidem de patriarcha Iuda, spiritaliter autem de Christo: hilares oculi eius a uino et dentes sicut lac. in quo non utique carnis humanae officia, sed diuinae gratiae munera praedicauit. docet igitur exemplum dentes non esse
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes habet sca ęccła. Inquo
grege nichil possis insensibile
repperire. nichil suꝑfluũ: qm̾
fides sapientis fecit. spũalis aut̃
grã ab om̃i suꝑfluoꝵ labe mũ¬
dauit. Merito gͥ reuelate st̃
anue iustoꝵ. n reuelate a
monte galaad: hoc ẽ a trans¬
migratione. tellunonii: eo qd̵.
a sinagoga ad eccłam testimo¬
nium celeste migrauit. In hoc
itaq monte nascit᷑ thimiama
resina. ⁊ cȩteri odores
ouos negotiatores illi ismaheli¬
te ut habes in pͥmo libro testa¬
menti ueteris deferebant. Hos
odores habet eccłia. quos merca¬
tores ex gentib congregati. fide
& deuotione uexert̃. Itaq sicut
capre bonis refecte cibis & solis
calore uernantes lauantur in
flumine. & exultantes mundo
surgunt de flumine: ita anime
iustoꝵ ascendunt ab sp̃uali la¬
uacro. Iste st̃ uere quȩ geminoᷤ
creant. in qͥb non ẽ aliqua in¬
fecunditas uirtutũ. sterilitas
ulla meritaꝵ. bene geminos
creant: quia congeminant sen¬

Expanded text:
uirtutes habet sancta ecclesia. in quo uirtutes habet sancta ecclesia. in quo grege nihil possis insensibile repperire, nihil superfluum, quoniam fides sapientes fecit, spiritalis autem gratia ab omni superfluorum labe mundauit. Merito igitur reuelatae sunt animae iustorum et reuelatae a monte Galaad, hoc est a transmigratione testimonii, eo quod a synagoga ad ecclesiam testimonium caeleste migrauit. in hoc itaque monte nascitur thymiama, resina et ceteri odores, quos negotiatores illi Ismahelitae, ut habes in primo libro testamenti ueteris. deferebant. hos odores habet ecclesia, quos mercatores ex gentibus congregati fide et deuotione uexerunt. itaque sicut caprae bonis refectae cibis et solis calore uernantes lauantur in flumine et exultantes mundae surgunt de flumine, ita animae iustorum ascendunt ab spiritali lauacro. Istae sunt uere quae geminos creant, in quibus non est infecunditas? aliqua uirtutum, sterilitas ulla meritorum. bene geminos creant, quia congeminant sen
Abbreviated transcription (Latin):
ut grex tonsarũ: que ascendert̃
de lauachro. Uides qd̵ in altis
grex iste pascit᷑. Audisti in
montẽ. Itaq uͥ aliis p̾cipitia.
ibi capris nullũ periculũ: ubi
aliis periculũ. ibi gregis huiꝰ
alimentũ: ibi cibus dulcior. ibi
fructus electior. S pecꝰtantur a¬
pastorib suis: dumosa de rupe
pendentes. U bi luporũ incursus
eẽ non posst̃: ibi fecunde arbo¬
res frucꝰtum integrũ subini¬
nistrant. Cernere licet uberi
lacte distentas: suꝑ tenerã su¬
bolem mat̾na pietate sollicitas.
Id̾o elegit ens sc̃s sp̃s : quib cetũ
uenerabilis eccłiȩ cõpararet. Q.
ut mysticȩ audias. capillam̃tũ
uerbi ẽ altitudo ⁊ eminentiai
quȩdã iustarũ animarũ : qm̾
sensus sapientis in capite eius.
In altitudine enim rogitatioĩs
humane certũ ẽ esse sapientiã.
& quẽ admodũ tondunt᷑ caprȩ
ut suꝑflua deponant. ita
etiam tonsarũ animarũ
gregẽ. hoc ẽ multarũ animar

Expanded text:
ut grex tonsarum, quae ascenderunt ut grex tonsarum, quae ascenderunt de lavacro . Vides quod in altis grex iste pascitur, audax in monte. Itaque ubi aliis praecipitia, ibi capris nullum periculum: ubi aliis periculum, ibi gregis hujus alimentum, ibi cibus dulcior, ibi fructus electior. Specpastoribus suis dumosa de rupe pendentes, ubi luporum incursus esse non possunt, ubi fecundae arbores fructum integrum subministrant. cernere licet uberi lacte distentas super teneram subolem materna pietate sollicitas. ideo elegit eas sanctus spiritus quibus coetum uenerabilis ecclesiae conpararet. Et ut mystice audias, capillamentum uerbi est altitudo et eminentia quaedam iustarum animarum, quoniam sensus sapientis in capite eius; in altitudine enim cogitationis humanae certum est esse sapientiam. et quemadmodum tondentur caprae. ut superflua deponant, ita etiam tonsarum animarum gregem, hoc est multarum animarum
Abbreviated transcription (Latin):
trat. Nec unmerito illic
aquarũ habundantia ubi xp̃c.
unde mens humana repleri cu
uit inte anima mea. Sedet gͦ¬
de plenitudine eiꝰ accepimꝰ. Unde
ꝙ oculus supplicioꝵ̾ alienus est
ab ȩccłias quia ⁊ si baptizabat
ioħes in aenon. baptizabat uixta¬
salim ubi erat aquarũ habun
Isti enim fontes ex eterno fon¬
te manantes. toto orbe fluxe¬
runt. Ubi isti fontes: ibi as¬
censio animarũ. Deniq salum
uiterp̾tati st̃ ipsum ascenden¬
tem. Ille enĩ uere ascendit:
qui ꝓpria peccata deponit
Hoc gͥ uerbo purificatori¬
ẽ sc̾ificationis usus expri¬
in canticis xp̃c dic̃¬
ad eccł̃am. Den tes tui
sic̾ grex tonsarũ. que
ascendert̃ a lauachro: que om̃s
geminos creant. ⁊ infecunda ñ
ẽ in eis. Qd̃ specie de capris dicit᷑.
mysticȩ aut̃ de eccl̃ie grege. Nec
uilia tͥ uideant᷑ ista animalia.
Deniq audi quȩ de his sc̃s sp̃s
ut grex tonsarũ. quȩ yeualete
st̃ de monte galaad. Dentes tui

Expanded text:
trat. nec inmerito illic trat. nec inmerito illic aquarum abundantia. ubi Christus. ut mens humana repleri cupin te anima mea. sedet de plenitudine ejus accepimus . Unde et oculus suppliciorum non alienus est ab Ecclesia; quia etsi baptizabat Joannes in Enon, baptizabat Salim, ubi erat aquarum abundaisti enim fontes ex aeterno fonte manantes, toto orbe fluxerunt. Ubi isti fontes, ibi ascensio animarum. 1177 Denique Salim interpretati sunt, Ipsum ascendentem. Ille enim vere ascendit, qui propria peccata deponit. Hoc igitur verbo purificatoriae sanctificationis usus expriin Canticis Christad Ecclesiam: Dentes tui sicut grex tonsarum, quae ascenderunta lauacro, quae omnes geminos creant ei infecunda non est in eis. quod specie tenus de capris dicitur. mystice autem de ecclesiae grege. Nec uilia tibi ista uideantur animalia. denique audi, quae de his sanctus ut grex tonsarum, quae revelatae sunt a monte Galaad. Dentes tui
Abbreviated transcription (Latin):
etiã inopi sumptũ negent: &r
miscdiam detrimentũ ꝑtitent.
St̃ qͥ degenerem uitantes. igno¬
bilitatẽ flabro scłaris ambiti¬
onis agitent᷑: & sicut qͦssate ha¬
rundiunes huc atq illuc ferant᷑
infesti. St̃ etiã qui dũ maioꝵ
suoꝵ statũ secunt᷑. uelut in
digna conuersatione contenti.
ne errores qͥdem patrios existi¬
ment delinandos. ut fide mutan¬
dam ꝑfidiam ñ arbitrent᷑: cũ
in melius mutare ꝓpositũ non
leuitas. s urtus. neq culpa. s
grã sit. Aluis circensib ludis aut
theatralib sollicitatus uolupta¬
tib aut oeteris uanitatib occu¬
patus: eccłiam ñ frequentat. Ali¬
um ruris quieta delectant: eaq
cansa ad eccłiam rarus accessus
ẽ. Itaq diuerso usu in eundam
in deuotionis errorẽ uterq con¬
¶cureit.
S qͥ odit omnẽ uiã iniqͥtatis:
posuit uiã iniqͥtatis. Ille enĩ
facilius uuqͥtatẽ declinat: qui
uias eius non fuerit ingressus.

Expanded text:
etiam inopi sumptum negent et etiam inopi sumptum negent et misericordiam detrimentum putent. sunt qui degenerem uitantes ignobilitatem flabro saecularis ambitionis agitentur et sicut quassatae harundines huc atque illuc ferantur incerti. sunt etiam qui. dum maiorum suorum statum secuntur. ueluti digna conuersatione contenti ne errores quidem patrios existiment declinandos, ut fide mutandam perfidiam non arbitrentur, cum in melius mutare propositum non leuitas, sed uirtus, neque culpa, sed gratia sit. alius circensibus ludis aut theatralibus sollicitatus uoluptatibus aut ceteris uanitatibus occupatus ecclesiam non frequentat; alium ruris quieta delectant eaque causa ad ecclesiam rarus accessus est. itaque diuerso usu in eundem indeuotionis errorem uterque concurrit. sed qui omnem uiam iniquitatis odit, posuit \'uiam iniquitatis\'; ille enim facilius iniquitatem declinat, qui uias eius non fuerit ingressus.
Abbreviated transcription (Latin):
potes in om̃ib p̃ceptis di corrigi.
Potest enĩ fieri ut aliquis tem¬
peret a crudelitatis horrore: lu¬
brico tam̃ deceptus amore me¬
retricis. & semitas incontinen¬
tiȩ uiuenilis ingressus. impressũ
semel ñ queat reuocare uestigiũ.
Multos enĩ iutia blandiora de¬
cipiunt. E contra auertit a se
plurimos. tristis ⁊ nimiũ seuera
crudelitas: s uiuentus ad amo¬
rem liberior. ad lapsũ incautior:
ad infirmitatẽ fragilior. ad cor¬
reptionẽ durior ẽ. Alius se res¬
tringit a luxu: s auaritiȩ cupi¬
U ditate
raptatur. Plerũq etũ peccata
huiꝰ modi st̃: ut si adultttt
declines. incurras alterũ: ꝙ na¬
ture usus adiuuat infirmita¬
tem. Odis tu luxuriam quasi
frugi: s frugalitatis studio ha¬
bendi cupiditas frequent̃ inre¬
pit. Auaritiaȩ ipsi: rapina est
subdicicia. E. quanto tolerabi¬
lius ꝓpria ꝓfundere: quã alie¬
na diripereᷤ St̃ qui metuentes
aliqͥd ꝓprio minuere decensu.

Expanded text:
potes in omnibus praeceptis Dei corrigi. potes in omnibus praeceptis Dei corrigi. Potest enim fieri ut aliquis se temperet a crudelitatis horrore; lubrico tamen deceptus amore meretricis, et semitas incontinentiae juvenilis ingressus, impressum semel non queat revocare vestigium. Multos enim vitia blandiora decipiunt, et contra avertit a se plurimos tristis et nimium severa crudelitas. Sed juventus ad amorem liberior, ad lapsum incautior, ad infirmitatem fragilior, ad correctionem durior est. Alius se restringit a luxuria: sed avaritiae cupiditate raptatur. Plerumque enim peccata hujusmodi sunt, ut si alterum declines, incurras alterum: et naturae usus adjuvat infirmitatem. Odisti luxuriam quasi frugi, sed frugalitatis studio habendi cupiditas frequenter irrepit. Avaritiae ipsi rapina est subdita. Et quanto tolerabilius propria profundere quam aliena diripere! sunt qui metuentes aliquid proprio minuere de censu
Abbreviated transcription (Latin):
gaudet aut̃ ueritati. O mĩa suf¬
fert. omĩa credit:. omĩa sperat.
omĩa sustinet. Caritas nũquã
excidit. Inferiorib tria ꝑfecta
posuit. spem. fidem. caritatem.
maiorem aut̃ dixit caritatẽ.
Ꝙ recte. Caritas enĩ omĩa spe¬
rat : omĩa credit. Cum gͥ spes
b fides in caritate sit: non ẽ
dubiũ qđ maior caritas sit.
Ꝙ bene sibi respondit ꝓpheta.
Supͣ enĩ dix̃. Lex dñi in rep̃¬
hensibilis conuertens animas.
Si lex animam conliertit: utiq
qui diligit. legis dilectio ẽ. Derttdȩ
qͥ ambulant in lege dñi. Si im¬
maculatus ẽ qui in lege di am¬
bulat: utiq conuertitur qͥ dili¬
git legẽ di. Ergo si lex immacu¬
latũ facit. recte caritas operit
uiam iniustam odio habui. Si
his qui p̾cepta iusticiȩ diligit.
fac̃ illa quȩ diligit: utiq his qͥ
oit iniqͥtatẽ. non facit quod
exosus ẽ. Nec immerito ad om̃ia
dnũ p̃cepta corrigit᷑: qui omnẽ
uiam edit iniquitatis. Nam nͥ
omnẽ uiã iniquitatis oderis : ñ

Expanded text:
a suffert, omnia credit, omnia sperat. omnia sustinet. caritas numquam excidit. in inferioribus tria perfecta posuit, spem fidem caritatem, maiorem autem dixit caritatem, et recte; caritas enim omnia sperat, omnia credit. cum igitur spes et fides in caritate sint, non est dubium quod maior caritas sit. et bene sibi respondit propheta. supra enim dixit: lex domini inreprehensibilis, conuertens animam; si lex animam conuertit. utique qui diligit legis dilector est. deinde qui ambulant in lege domini. si inmaculatus est qui in lege dei ambulat, utique conuertitur qui diligit dei legem. ergo si lex inmaculatum facit, recte caritas multituuiam iniustam odio habui. si is, qui praecepta iustitiae diligit, facit illa quae diligit, utique is. qui odit iniquitatem, non facit quod exosus est. nec inmerito ad omnia domini praecepta corrigitur, qui omnem uiam odit iniquomnem viam iniquitatis oderis, non
Abbreviated transcription (Latin):
habebat oculũ supplicioꝵ: ad
xp̃i aut̃ baptismũ uenit qui
uidet gr̾am. Hic ẽnĩ oculus ẽ
quem domunce passionis um¬
hra tuetur ⁊ ꝓtegit. Aliud gͦ
aenon: aliud ain. In aenon
baptieatur consciuis grauiũ
delicꝰtoꝵ: qui aut̃ purũ ocu¬
spu̾alem . Ꝙ inꝑfecte fortasse

Expanded text:
habebat oculum suppliciorum, ad habebat oculum suppliciorum, ad Christi autem baptismum uenit qui uidet gratiam; hic enim oculus est, quem dominicae passionis umbra tuetur et protegit. aliud ergo Aenon. aliud Ain: in Aenon baptizatur conscius grauium delictorum, qui autem purum ocuritalem. et inperfeetae fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo d̾s mala dat p̃cepta St
ego dñs crecins mala. S qr de
p̃ceptis sic soluit᷑: quia infirmio
rib ñ debuit dare ꝑfecta p̾cepta
quȩ sustinere ñ possent. Quando
audiret uideus: dimitte omnia tua
& sequere me: Quando audiret
iudeus : qui ñ tulerit crucẽ suã
& secutus me fuerit: ñ ẽ me dig¬
pnuse
S hec ꝑfectionis p̃cepta eugłio
reseruata st̃ .&. mala ñ crea¬
uit d̾s. S hec que nob̾ uident᷑
austera uerbera. mors & huiꝰ¬
modi alia que ꝓpter emendatio¬
tis enim ñ ẽ lex posita. sed in¬
iuistis. Nam si noxii nichil ti¬
merent: innocentes semꝑ perime¬
rent. Qui st̃ gͥ oculi isti: qui
deficiunt in salutare di : Dixi¬
mus oculũ supplicioꝵ eẽ: qui
p̃udens futura supplicia pec¬
catoꝵ gerendam adnuntiet pe¬
nitentiã. Demonstrauit hunc
nimina uiperarũ: qͥs ostendit
uob̾ fugere a uentura ira:
facite gͦ fructus pͥenitentiȩ.
Ad ioħis baptismũ ueniebat qͥ

Expanded text:
Ergo Deus mala dat praecepta. Et, Ergo Deus mala dat praecepta. Et, Ego Dominus creans mala . Sed et de praeceptis sic solvitur; quia infirmis non dare debuit perfecta praecepta, quae sustinere non possent. Quando audiret Judaeus: Dimitte omnia tua . . . . et sequere me ? Quando audiret Judaeus: Qui non tulerit crucem suam, et secutus me fuerit, non est me dignus ? d haec perfectiora praecepta euangelio reseruata sunt. et mala non creauit deus. sed haec quae nobis uidentur austera. uerbera, mors et huiusmodi alia, quae propter emendatiotis enim lex non est posita. sed iniustis. nam si noxii nihil timerent. innocentes semper timerent. Qui sunt igitur oculi isti qui deficiunt in salutare dei? diximus oculum suppliciorum esse. qui praeuidens futura supplicia peccatorum gerendam adnuntiet paenitentiam. demonstrauit hunc stendit uobis fugere ab ira uentura ? facite ergo fructus dignos paenitentiae. ad Iohannis? baptismum ueniebat qui
Abbreviated transcription (Latin):
lantur aduentũ: animȩ iudelicet ocłi.
non corporis. tota  intentione defixi.
In eo enĩ quem diligimꝰ. totis ocłis
occupam᷑: nec quicquã aliud uide¬
re delectat. Non potest hoc dicere
nͥ qui a mundemis sollicitudinib
n secularib uoluptatib intentionẽ
omnẽ suȩ m̃tis auertit. Nam qͦ mͦ
hoc dicit: qui theatralib ludibriis
occupatur. S ille hoc dicit. qͥ sup
dixit: auerte ocłos meos ne uide¬
ant uanitatẽ. Qui aut̃ sunt ocłi
qͥ deficiunt in eloquiũ d̾i. nͥ ocłi
mȩ. qͥ tendunt᷑ ut uideant di uer¬
bum. & nimia intentione n expec¬
tatione deficiunt in salutari dei
defecꝰtũ sui pacientes. tit assuxi¬
mant qd̵ uerbi ẽ: Ꝙ quia eloqui¬
um di plerosq mouere potest:
id̾o addidit eloqͥum iusticie. ut
mouere ñ debeat. Nouert autẽ
poterat. quia scriptũ est: maior
seruiet minori. Nam nͥ ad mys¬
teriũ accipias. naturȩ uniuria est.
& dedi uobis p̃cepta non bona.

Expanded text:
lantur aduentum: animae uidelicet oculi. lantur aduentum: animae uidelicet oculi. non corporis, tota fidei intentione defixi; in eo enim quem diligimus totis oculis occupamur nec quicquam aliud uidere delectat. non potest hoc dicere nisi qui a mundanis sollicitudinibus et saecularibus uoluptatibus intentionem omnem suae mentis auertit. nam quomodo hoc dicit qui theatralibus ludibrns occupatur ? sed ille hoc dicit, qui supra dixit: auerte oculos meos, ne uideant uanitatem. qui autem sunt oculi, qui deficiunt in eloquium dei, nisi ocumae, qui tenduntur, ut uideant dei uerbum, et nimia intentione et expectatione deficiunt in salutare dei. defectum sui patientes, ut adsumant quod uerbi eum Dei plerosque movere potest, ideo addidit: Eloquium justitiae; ut movere non debeat. Movere autem poterat, quia scriptum est: Major serviet minori . Nam nisi ad mysterium accipias, naturae injuria est. Et, Dedi vobis praecepta non bona .
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potuerit circũuenire. calũpni¬
atur inuidens regni celestis głam.
ris fructu fraucdare conetur. fu¬
giamꝰ gͦ malos calũpniatores qui
peccatũ oꝑant᷑ in nobis. & ipsi no¬
bis calũꝑnias infestissima accusa¬
satione cõponunt: id qd̾ ipsi fece¬
rint arguentes. E cce manꝰ dñi
parata ẽ: quȩ te fugientẽ ab ad¬
uersariis tueatur ac ꝓtegat. Pha¬
rao te in patrib tenebat suꝑbus.
inmittis: fugisti ab eo. suscepit te
manꝰ dnũ. ⁊ de pericłis liberauit.
Non dimississet pharao: nisi ad
dnm̃ fugisses. Dicebat pharao.
dnm̃ nescio: isrł ñ cdimito. uides
quã suꝑbuss Merito gͦ susceptꝰ
in bono ẽ: quia malũ fugit. Non
patitur gͦ nos d̾s in malo nos eẽ.
suscipit in bono: nec patitur suos
calũpniis subiacere. ꝯculi mei
defecert᷑ in salutare tuũ: & in
eloquiũ iusticie tuȩ.
⁊ sint isti ocłi considera qͥ
in xꝑmꝰ deficiunt. dũ eiꝰ presto¬

Expanded text:
non potuerit circumuenire calumninon potuerit circumuenire calumniatur. inuidens regni caelestis gloriam. ris fructu fraudare conetur. fugiamus ergo malos calumniatores, qui peccatum operantur in nobis et ipsi nobis calumnias infestissima accusatione conponunt, id quod ipsi fecerint arguentes. ecce manus domini parata est, quae te fugientem ab aduersariis tueatur ac protegat. Pharao te in patrious tenebat superbus inmitis. fugisti ab eo, suscepit te manus domini et de periculis liberauit. non dimisisset te Pharao. nisi tu ad dominum refugisses. dicebat Pharao: dominum nescio et Israel non dimitto. uides quam superbus. merito ergo susceptus in bono est qui malum fugit. non patitur ergo deus in malo nos esse. suscipit in bono nec patitur suos calumniis subiacere. Oculi mei defecerunt in salutare tuum et in eo loqui m ius titiae tu a e. qui sint isti oculi considera, qui in Christum deficiunt. dum eius praesto
Abbreviated transcription (Latin):
um se exaltat ⁊ dicit. in cęlum
ascendam. suꝑ sidera cęli ponã
sedẽ merm. sedebo in monte ex¬
celso. suꝑ montes altos qui st̃
ab aquilone: ascendã suꝑ nubes.
&. ero similis altissimoᷤ Quid
murũ gͥ si grauare homines pos¬
sit: qui ꝑuicaci sp̃u nec d̾o ce¬
dit: Quomͦ mensuram uerita¬
tis ⁊ fidem in homine reseruabit:
qui sacrilego impudentiq men¬
datio om̃ip̃ti se dño adequan¬
dũ esse ꝓmittit. Quomͦ calũni¬
atur singłos: qui totã in ritauit
terrã : Concussit reges. posuit
uniuersũ orbem desertũ. & ci¬
uitates destrurit: eos qui in ab¬
dutione erant ñ soluit. Caueamꝰ
gͥ ne muros animȩ nr̃e destru¬
diruat᷑: ne suꝑ sidera thronũ
elecꝰtum decipit. quando iustum
circũuenit: cuiꝰ oꝑa lucent sicut
stelle in celo. Nonne ⁊ uidas prodi¬
tor inter cȩteros audiebat: uos estis
lux huriꝰ mundiꝰ Nonne diabolus
nom̃ eiꝰ extuixit: Quin etiã quos

Expanded text:
um se exaltat et dicit: in caelum um se exaltat et dicit: in caelum ascendam. super sidera caeli ponam sedem meam. sedebo in monte excelso super montes altos qui sunt ab aquilone, ascendam super nubes et ero similis altissimo? quid mirum igitur, si grauare homines possit. qui peruicac-i spiritu nec deo cedit? quomodo mensuram ueritatis et fidem in hominem reseruabit. qui sacrilego inpudentique mendacio omnipotenti se domino adaequandum esse promittit ? quomodo calumniatur singulis. qui totam inritauit terram, concussit reges. posuit uniuersum orbem desertum et ciuitates destruxit, eos qui in abductione erant non soluit? Caueamus ergo. ne muros animae nostrae destrudiruat, ne super sidera thronum do electum decipit, quando iustum circumuenit. cuius opera lucent sicut stellae in caelo. nonne et ludas proditor inter ceteros audiebat: uos est i slu x huius mundi? nonne diabolus lumen eius extinxit? quin etiam quos
Abbreviated transcription (Latin):
ad sui merĩti cõmendationem
dicens. Feci uiditiũ n iusticiam :
ne tradais me nocentib me. Ubi
peccato lib̾at. Quomͦ gͦ peccatori¬
b trador: s imile illud in can¬
tancis. Exui me tunica meri
quomͦ induã illam. Lauĩ pebes
meos: qͥmͦ inqͥnabo eos: Exui tu¬
nicam peccatoris. uelam̃q terre¬
ni: cur qͥsi peccator atq terre¬
nus adudicor.Laui pedes me
os ne qua delicti sors posset ad¬
herere uestigio: cur das in me
non calumniant᷑ me superbi.
uasi iudicio ⁊ iusticie sibi
cõnscus auctoritate ꝓphetica
ꝓgredit᷑: ut seruũ dñ se dice¬
re non reformidet. Seriuis enĩ
dñ: nichil debet alienis. Pretio¬
sa ẽ hȩc seruitus: quȩ uirtutũ
constat expensis. Cur aut̃ timet
nocentib tradi. aperire uidetur.:
quia calumpniatores st̃ qui o¬
derint ueritatẽ. inpugnant in¬
nocentiam. quia suꝑbi st̃. Qua¬
lis enĩ aduersũs seruulos d̾i po¬
test suꝑbus ẽẽ: qui aduersus de¬

Expanded text:
praetendit ad sui meriti commendationem, praetendit ad sui meriti commendationem, dicens: Feci judicium et justitiam: ne tradas me nocentibus me. Ubi peccato liberat. Quomodo ergo peccatoribus trador? Simile est illud in Canticis: Exui tunicam meam, quomodo induam eam? Lavi pedes meos, quomodo inquinabo eos? Exui tunicam peccatoris, velamenque terreni; cur quasi peccator atque terrenus ados, ne qua delicti sors posset adhaerere uestigio. cur das in Illn on calumnientur me s u perb i. quasi iudicii et iustitiae conscius auctoritate prophetica progreditur. ut seruum domini se dicere non reformidet; seruus enim domini nihil debet alienis. pretiosa haec seruitus quae uirtutum constat expensis. cur autem timet nocentibus tradi, aperit euidenter: quia calumniatores sunt qui oderint ueritatem, inpugnent innocentiam. quia superbi sunt. qualis enim aduersum seruulos dei potest superbus esse. qui aduersus de
Abbreviated transcription (Latin):
in iuditio ñ contẽpsi pauperem.
ñ oppressi uiduã. ꝑsonam diuitis
ñ recepi: in omnib oꝑib iusti¬
ciam reseruaui. Iuditii finis.
iusticia ẽ. In altero ueritatis
custodia. in altero fructus est
equitatis: utraq tem̃ ñ p̾riua¬
ta uirtus. s publica. Nam un¬
maculatũ corpꝰ a uirili ꝑmixtio¬
ne seruare. n palmã castimonie
limoso in corpore usq ad angłoꝵ
conuersationẽ custodia inte¬
gritatis euehere. uͭtilitas pri¬
uata. laus publica ẽ. frugi eẽ
ac modestũ. & sobriȩ parcitatis
tenere m̃suram: probat᷑ ab plu¬
rib. s sibi soli ꝓficit. fortitu¬
do in p̾liis eminet. motio fri¬
get: cuiꝰ opus in tompore neces¬
sariũ. in uoto aduersũ. Malut
enĩ homines ñ pugnare: quam
uincere. Sola iusticia ẽ quȩ om¬
nib temporib aliis potiꝰ nata
quã sibi: cotidiano usu & fruc¬
tu publico suo dampno alieuas
custodit utilitates: quȩ nichil¬
habeat utilitatis. & plurimum

Expanded text:
in iudicio non contempsi pauperem. in iudicio non contempsi pauperem. non oppressi uiduam, personam diuitis non recepi, in omnibus operibus iustitiam reseruaui. Iudicii finis iustitia est; in altero ueritatis custodia, in altero fructus est aequitatis, utraque tamen non priuata uirtus. sed publica. nam inmaculatum corpus a uirili permixtione seruare et palmam castimoniae limoso in corpore usque ad angetorum conuersationem custodia integritatis euehere utilitas priuata, laus publica est. frugi esse ac modestum et sobriae parcitntis tenere mensuram probatur a pluribus, sed sibi soli proficit. fortitudo in proeliis eminet, in otio friget, cuius opus in tempore necessarium. in uoto aduersum; malunt enim homines non pugnare quam uincere. sola iustitia est. quae omnibus temporibus aliis potius? nata quam sibi cotidiano usu et fructu publico. suo damno alienas custodit utilitates, quae nihabeat utilitatis, et plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
tiam urãm. Incentorẽ quoq a¬
uaritiȩ ipsũ esse legimꝰ: dicente
paulo. Qui uolunt diuites fieri:
inciclunt in tẽptationẽ n laqueũ
diaboli. & alibi. Mortificate men
sideria incentiuuũ suȩ fraudis
operat᷑. Quẽcũq gͦ in uitioꝵ suoꝵ
possessione reppererit: tamquam
obnoxiũ suo uiri uendicabit.
Adulteriũ qͥs fecit. luxuriam
exercuit. aliena diripuit: portio¬
potest uendicare: nisi forte lapsũ
in uitia deprehenderit. Nec tunc
qͥdem uendicat: s tanquã suũ
sibi tradi postulat. Ideo gͦ dicit
dauid. feci iuditiũ ⁊ iusticiam.
non ut arroget s excuset : ne qͣsi
peccator deserat᷑ a xp̃o. E xemplo
sit nob̾ apłica lec tio: quam ob
rem unusqͥsq tradatur. Illum
enĩ qui uxorem patris habuit.
traditus: nisi diaboli opera focis¬
set. Unde non immerito recu¬
sat ꝓpħa nocentib tradi: qui
allegat non diaboli oꝑa se fecis
Hoc ẽ gͦ feci uditiũ n iusticiam:

Expanded text:
tiam uestram. incentorem quoque atiam uestram. incentorem quoque auaritiae ipsum esse legimus dicente Paulo: qui uolunt diuites fieri inc-idunt in temptationem et laqueum diaboli, et alibi: mortificate ergos desideria incentiuum suae fraudis operatur. Quemcumque ergo in uitiorum suorum possessione reppererit, tamquam obnoxium suo iuri uindicabit. adulterium quis facit. luxuriam exercet, aliena diripit: portiopotest uindicare. nisi forte lapsum in uitia deprehenderit. ne tum quidem uindicat, sed tamquam suum sibi tradi postulat. lUeo ergo dicit Dauid: feci iudicium et iustitiam, non ut adroget, sed excuset, ne quasi peccator deseratur a Christo. exemplo sit nobis apostolica lectio, quam ob rem unusquisque tradatur. illum enim qui uxorem patris habuit, traditus, nisi diaboli opera fecisset. unde non inmerito recusat propheta nocentibus tradi. qui allegat non diaboli opera se fecihoc est ergo feci iudicium et iustitiam:
Abbreviated transcription (Latin):
seffora mulier eiꝰ om̃e ab eo pe¬
riculũ depulisset. his gͥ cõmo¬
nitus exemplis. nequaquã se for¬
titudini suȩ credit: s cauta
humilitas duuinũ sibi p̾dican¬
Do adsciscit auriliũ. petens ne
tradatur nocentib. Scit enĩ auc¬
torem ẽẽ pͥncipem mundi omniũ
delictoꝵ. Ipse indiuiduos ꝓximoꝵ
irarũ stimulis excitatis scindit
affectus. Ipse flãmam accendit
libidinis. ipse adolet auaritiȩ cu¬
piditates: ut quo plus rapuerimꝰ.
amplius requiramꝰ. Ipse suggerit
& ministrat fom̃ta luxuriȩ: ipse
odia exasperat. & immodicȩ stu¬
dio ambitionis inflaminat. Quod
uitium blandum in exordio.
seuum in ꝓcessui: nec fraternȩ po¬
tuit germanitatis contẽplatione
reuocari. Dum dolet sibi gratiȩ
cȩlestis ambitor fr̃em ẽẽ p̾latũ:
de sacrificio ꝓcessit ad parricidiũ.
auc ⁊torem gͥ incontinentiȩ dia¬
bolũ eẽ apłs docet: ne temptet
uos sathanas ꝓpter incontinen¬

Expanded text:
Sephora mulier eius omne ab co peSephora mulier eius omne ab co periculum depulisset. his igitur commonitus exemplis nequaquam se fortitudini suae credit, sed cauta humilitas diuinum sibi precando adsciscit auxilium, petens ne tradatur nocentibus. Scit enim auctorem esse principem mundi omnium delictorum. ipse indiuiduos proximorum irarum stimulis excitatos scindit affectus, ipse flammam accendit libidinis, ipse adolet auaritiae cupiditates, ut quo plus rapuerimus amplius requiramus, ipse suggerit et ministrat fomenta luxuriae, ipse odio exasperat et inmodicae studio ambitionis inflammat. quod uitium blandum in exordio, saeuum in processu nec fraternae potuit germanitatis contemplatione reuocari: dum dolet sibi gratiae caelestis ambitor fratrem esse praelatum, de sacrificio processit ad parricidium. auctorem igitur incontinentiae diabolum esse apostolus docet: n e temptet uos satanas propter incontinen
Abbreviated transcription (Latin):
quã ad defensionẽ cause dictũ
extimaret᷑. Aliud ẽ dignũ p̃mio¬
se dicere. aliud indignũ iniuria.
ꝙ tam̃. ille ipse philosophiȩ sũmꝰ
ut aunt magister cũ accusaret᷑.
interrogatiis qua tandẽ pęna
se dignũ putaret. respondisse
fertur. ut pitaneo publico coti¬
die coniuiuo susciperet᷑. Ille ho¬
norem usurpauit: hic precauit
erumpnã. Ille arrogauit głam.
hic seruauit humilitatem. Nam
quȩ maior eẽ humilitas potest.
quã ut conscius sibi iudicii &
iusticiȩ reseruate tradi potesta¬
ti e diaboli uereatur: hominẽ
se ẽẽ cognouit: impar sibi bellã
aduersum sp̃ualia nequitiȩ in
cȩlestib. Raptũ enoch ẽẽ ne ma¬
litia mutaret cor eus. noe in¬
ebriatũ. loth incestatũ. sacerdo
tem ipsum aaron cũ maria so¬
rerore temptatũ. lepre maculis
aspersam ipsã mariam primũ.
post absolutã. moysen pene ib¬
ternecatũ. nͥ circũcisione filii &
eiusmodi sanguinis effusione

Expanded text:
quam ad defensionem causae dictum quam ad defensionem causae dictum aestimaretur. aliud est dignum se praemio dicere, aliud indignum iniuria. Et tamen ille ipse philosophiae summus, ut aiunt, magister cum accusaretur, interrogatus qua tandem poena se dignum putaret, respondisse fertur, ut in prytaneo publico cotidie conuiuio susciperetur. ille honorem usurpauit. hic praecauit aerumnam; ille adrogauit gloriam, hic seruanit humilitatem. nam quae maior esse humilitas potest quam ut conscius sibi iudicii et iustitiae reseruatae tradi potestati diaboli uereretur ? hominem se esse eognouit, inpar sibi bellum aduersum spiritalia nequitiae in caelestibus. raptum esse Enoch nouit, ne malitia mutaret cor eius, Noe inebriatum. Loth incestatum. sacerdotum primum ipsum Aaron cum Maria sorore temptatum. leprae maculis aspersam Mariam primum, post absolutam, Moysen paene internecatum, nisi circumcisione filii et eiusmodi sanguinis fusione
Abbreviated transcription (Latin):
IoN quasi głosus insolens
ipse se laudat: cum utiq pe¬
ritos legis alteriꝰ potius quam
proprior ore unũquemq lau¬
dandũ ẽẽ non ignoraret.
Non inquã p̾dicatoris iactan¬
tia ẽ hic ulla uirtutũ. s uite
innocentis assertio uire p̾sũpta:
ne dignus extimaret᷑ qui ꝓpter
grauia peccata relinqueretur a
dño. & traderet᷑ nocentium po¬
testati. Defensio ẽ gͥ non arrogan¬
tia. quando ñ excellentia aliqͣ
honoris assumit᷑: s formidabi¬
lis ꝓpulsat᷑ erumna. Deniq pe¬
trus hoc genere defensionis utit᷑
dicens. Ecce nos reliquimꝰ om̃ia:
.&s. secuti sumus te. Quid gͦ erit
nobis: In quo si dicti arrogantis
decolor aliquis neuus fuisset.
non tantum gr̃ȩ de dñi
saluatoris sententi a reculisser:
ut non solum minime subdendus
ipse iudicio. s etiam iudicaturus
de alioꝵ meritis ipse nuntiaret᷑.
Neq enĩ in uidicio siquis inno¬
centis suȩ tuendȩ gr̃a qͥd fecisset
apperiret: ad iactantiã potiuis

Expanded text:
on quasi gloriosus insolens ipse se laudat, cum utique peritus legis alterius potius quam proprio ore unumquemque laudandum esse non ignoraret. non, inquam, praedicatarum iactantia est hic ulla uirtutum, sed uitae innocentis adsertio iure praesumpta, ne dignus aestimaretur qui propter grauia peccata relinqueretur a domino et traderetur nocentium potestati. defensio est igitur. non adrogantia. quando non excellentia aliqua honoris adsumitur. sed formidabilis propulsatur aerumna. denique Petrus hoc genere defensionis utitur dicens: ecce nos reliquimus omnia et secuti sumus te: quid ergo erit nobis? in quo si dicti adrogantis decolor aliqui ausus fuisset, non tantum gratiae de domini saluatoris sententia retulisset, ut non solum minime subdendus ipse iudicio. sed etiam iudicaturus de aliorum meritis ipse nuntiaretur. neque enim in iudicio, si quis innocentiae suae tuendae gratia quid fecisset aperiret, ad iactantiam potius