comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terrenisq illoꝵ necessitatib in quantũ decent̾̃ ualent. carita¬
cis condescensiõe seruire. Nec tedere animũ debet. si sensus eiꝰ
contẽplatiõi spiritaliũ sẽꝑ intentꝰ. aliquando ꝓ dispensandiᷤᷤ
reb minimis. qͣsi minoratus inflectit᷑. qͣndo illud u̾bũ ꝑ qd
constat om̃ia creata. ut ꝓdesset hominib assũpta humani¬
tate uoluit paulominꝰ ab anglis minorari. Qd gͦ mirũ
si homo se ꝓpter hominẽ attrahit: dum creator hominũ & an¬
głoꝵ formã hominis ꝓpt̾ hominẽ suscepit. Nec tam̃ iinorat᷑
sensus cũ sic attrahitur: qr tanto subtilius suꝑiora penet̾t.
qͣnto humiliꝰ ꝓ amore conclitoris. nec inferiora contempnit.
Qͥd indignũ nob̃ uel difficile ẽ. si supͣ infraq animũ ducimꝰ
notandũ uideo. ne ad ꝓferendã sententiã. unꝙͣ. p̃cipites ẽẽ de¬
beamꝰ: ne temere indiscussa iudicemꝰ. ne quelibet mala audi¬

Expanded text:
terrenisque illorum necessitatibus, in quantum decenter valeant, charitaterrenisque illorum necessitatibus, in quantum decenter valeant, charitatis condescensione servire. Nec taedere animum debet, si sensus ejus contemplationi spiritalium semper intentus aliquando dispensandis rebus minimis quasi minoratus inflectitur, quando illud Verbum per quod constant omnia creata, ut prodesset hominibus, assumpta humanitate, voluit paulominus ab angelis minorari. Quid ergo mirum si homo se propter hominem attrahit, dum creator hominum et angelorum formam hominis propter hominem suscepit? Nec tamen minoratur sensus cum sic attrahitur, quia tanto subtilius superiora penetrat, quanto humilius pro amore conditoris nec inferiora contemnit. Quid indignum nobis vel difficile est, si supra infraque animum ducimus, notandum video ne ad proferendam sententiam unquam praecipites esse debeamus, ne temere indiscussa judicemus, ne quaelibet mala audi
Abbreviated transcription (Latin):
Oculus quippe luci intenditꝰ ⁊ ne cecari ualeat. a puluere
custodit᷑. Pes uͦ cunc suũ officiũ recte ꝑagitꝰ cũ suscipi¬
endum t̾re puluerẽ ñ refugit. Quȩ cam̃ corporis menbra
uicissim sibi sua officia in ꝑcipiendo copulant᷑ ut pes ocu¬
bra debent & officio ẽẽ distincta. ⁊ caritate coniuncta: ut
sũmi uiri eoꝵ uiã ꝓuideant. qui in terrenis negociis ua¬
cant. qͣtinꝰ uelud ad lum̃ oculoꝵ pes ambulet: & rursum
quicqͥd t̾renis negociis implicati agunt. hoc ad maioꝵ uti¬
licatẽ referant: ut pes cuiꝰ uia ꝓpicit᷑ ñ sibi tantũmͦ. s etiã
oculis gradiatur. Dũ itaq sibi inuicẽ alt̾na amininistͣtione.
conueniunt. miro modo agit᷑. ut qr electi qͥq uicissim sibi¬
met impendendo qd̃ ualent᷑ faciunt. coꝵ fiant oꝑa. etiã quȩ
sis exteriorib qͥ apte deseriuant desunt. debent hi qͦq qͥ
spiricalib donis pleni sunt eoꝵ infirmitati condescendere:

Expanded text:
aleat, a pulvere custoditur. Pes vero tunc suum officium recte peragit, cum suscipiendum terrae pulverem non refugit. Quae tamen corporis membra vicissim sibi sua officia impartiendo copulantur, ut pes ocu etsi officio distincta, sunt charitate conjunctrenis negotiis vacant, quatenus velut ad lumen oculorum pes ambulet, et rursum quidquid terrenis negotiis implicati agunt, hoc ad majorum utilitatem referant, ut pes cujus via prospicitur, non sibi tantummodo, sed etiam oculis gradiatur. Dum itaque sibi invicem alterna administratione conveniunt, miro modo agitur, ut quia electi quique vicissim sibimet impendendo quod valent faciunt, eorum fiant opera etiam quae sis exterioribus qui apte deserviant desunt, debent hi quoque qui spiritalibus donis pleni sunt eorum infirmitati condescendere
Abbreviated transcription (Latin):
mittant. Occultent᷑ gͦ studio. necessitate. publicent᷑
ut eoꝵ occultatio sit custodia ꝓpria. eoꝵ publicatio.
sit utilitas aliena. Rursum quia scriptũ est. neq
accendunt lucernã. & ponunt eam sub modio. s suꝑ
candelabrum. ut luceat om̃ib qui in domo sunt.

Expanded text:
mittant. Occultentur ergo studio, necessitate publicentur; mittant. Occultentur ergo studio, necessitate publicentur; et eorum occultatio sit custodia propria, eorumque publicatio sit utilitas aliena. Rursum quia scriptum est: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus q
Abbreviated transcription (Latin):
me inuestigabam. Inter hec lectoris animꝰ forsitan que¬
rat: cur beatus iob suas tam subtilit̾ uirtutes enu¬
merat. Scõꝵ quippe iuiroꝵ est. bona quȩ fecerint oc¬
cultare: ne contingat eos lapsum elationis incurre
re. Unde ꝑ semetipsam ueritas dicit. Attendite ne
iustitiam urãm faciatis corã hominib. ut iuideami¬
sciat. De quib ilico scriptum est: quia illi abeuntes
diffamauerunt eum ꝑ totã terram illam. S queren¬
dum nobis est quid sit hoc. qđ ipse om̃ipotens eui
hoc est uelle qd̵ posse. & taceri uirtutes suas uoluit.
& tam̃ ab his qui illuminati sunt quasi inuitus in¬
dicatur: nͥ qđ seruis suis se sequentib exemplum de¬
dit ut ipsi quidẽ uirtutes suas occultari desiderens.
&e tam̃ ut alii eoꝵ excinplo ꝓficiant ꝓdant inuiti. &
facta quidẽ sua occultando. scipsos custodiant. s dũ
ꝓdunt inuiti. bona ad ꝓrimos suoᷤ exempla trans¬

Expanded text:
me investigabam. - Inter haec lectoris animus forsitan quaeme investigabam. - Inter haec lectoris animus forsitan quaerat cur beatus Job suas tam subtiliter virtutes enumerat. Sanctorum quippe virorum est bona quae fecerint occultare, ne contingat eos lapsum elationis ire. Unde per semetipsam Veritas dicit: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamisciat . De quibus illico scriptum est quia illi abeuntes diffamaverunt eum per totam terram illam. Sed quaerendum nobis est quid sit hoc quod ipse Omnipotens, cui hoc est velle quod posse, et taceri virtutes suas voluit, et tamen ab his qui illuminati sunt quasi invitus indicatur, nisi quod servis suis se sequentibus exemplum dedit, ut ipsi quidem virtutes suas occultari desiderent, et tamen, ut alii eorum exemplo proficiant, prodantur inviti, et facta quidem sua occultando seipsos custodiant, sed dum produntur inviti, bona ad proximos suos exempla trans
Abbreviated transcription (Latin):
corda sua redeunt ibiq ascendunt tribunal m̃tis.
atq ante oculos se & ꝓximũ statuunt: deducunt
ad mediũ regulã testamenti. qua dicit᷑. Quȩ uultis
ut faciant uobis homines: & uos eadem facite illiꝰ.
Tranfferunt in se ꝑsonã ꝓximi & sollicite atten¬
dunt quid sibi si ita eẽnt᷑ fieri uł non fieri iuste
uoluissentꝰ sicq districto uire ac iudicio. causam suã
& ꝓximi uixta tribunal diuinȩ legis. in foro cordi
examinant. Dene gͦ dicit᷑. cogitationes iustoꝵ iudicia.
qr ipse eoꝵ intrͣł motus cordis. quasi quȩdã libra est
iudiciariȩ pocestatis. Quib ꝑactis. qr retributicionẽ
inferiꝰ non requirunt. recte eoꝵ udicia diademati
cõparant᷑. Diadema quippe in suꝑiori parte corporis po¬
nitur. Iustoꝵ gͦ iudicium. diadema dicit᷑ qr ꝑ hoc non
in cerreius & infimis. s sursum remunerari concu¬
eram pauꝑum: & causam quã nesciebam. diligentissi¬

Expanded text:
corda sua redeunt, ibique ascendunt tribunal mentis, corda sua redeunt, ibique ascendunt tribunal mentis, atque ante oculos se et proximum statuunt, deducunt ad medium regulam testamenti, qua dicitur: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Transferunt in se personam proximi, et sollicite attendunt quid sibi si ita essent fieri vel non fieri juste voluissent, sicque districto jure atque judicio causam suam et proximi juxta tabulas divinae legis in foro cordis examinant. Bene ergo dicitur: Cogitationes justorum judicia, quia ipse eorum intimus motus cordis, quasi quaedam libra est judiciariae potestatis. Quibus peractis, quia retributionem inferius non requirunt, recte eorum judicia diademati comparantur. Diadema quippe in superiori parte corporis ponitur. Justoruin terrenis et in infirmis, sed sursum remunerati concueram pauperum, et causam quam nesciebam diligentissi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt scẽ eccłiȩ uentura denuntiat: et ꝑ hoc quod ipse
patitur. indicat quid illa patiat᷑. Nõnnũquã uero
rtã suȩ hystorię uerba ꝑmiscet. ut nichil allego
Oꝑatur quippet qui agit bonum qđ̵ p̃cipiturꝰ s quod
oꝑatus fuerit non custodit cui hoc subripit qd ꝓhi¬
betur. Beatus gͥ iob quia ex om̃i parte bono se oꝑe texe¬
rat: dicat. Iustitia indutus sum. & uestiuit me sicut
uestimentũ. Ubi & ꝓtinus subdit. E diademate uidi¬
cio meo. Iustoꝵ iudicia recte diademati comparant᷑.
qr ꝑ magni oꝑis głam. ad retributionis ducunt coro¬
nam. Quȩ nimiriu iudicia. secũ coctidie introrsuᷤ
agunt: quid dõ. quid ꝓrimo debeant. sollerter aspi¬
ciunt. atq ad agenda bona. se uchement̃ accłngui.
& de ꝑpetratis malis districte redarguunt. Unde
bene quoq ꝑ salomonẽ dicit᷑ Cogitationes iustoꝵ
iudicia. Intus quippe ab om̃i strep̾itu seculari ad

Expanded text:
sunt sanctae Ecclesiae ventura denuntiat; et per hoc quod ipse sunt sanctae Ecclesiae ventura denuntiat; et per hoc quod ipse patitur, indicat quid illa patiatur. Nonnunquam vero sic suae historiae verba permiscet, ut nil allegoatur quippe qui agit bonum quod praecipitur, sed quod operatus fuerit non custodit, cui hoc subrepit quod prohibetur. Beatus igitur Job, quia ex omni parte bono se opere texerat, dicat: Justitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento. Ubi protinus subditorum judicia recte diademati comparantur, quia per magni operis gloriam ad retributionis ducunt coronam. Quae nimirum judicia secum quotidie introrsus agunt, quid Deo, quid proximo debeant, solerter aspiciunt, atque ad agenda bona se vehementer accendunt, et de perpetratis malis districte redarguunt. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cogitationes justorum judicia . Intus quippe ab omni strepitu saeculari ad
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ꝑ psalmistã. dicit᷑. Intiim sapientiȩ timor dñi.
quia te̾ penetrare ior inchoat. eũ hoc extremi iudicũ
pauore ꝑturbat. Ad ꝑ auitatẽ gͣ nram diuinus sermo
se archrait sicͣ pater cum paruulo filio loq ut᷑. ut
ab eo possit intelligi. sponte balbuttit. Quia enĩ na¬
turam sapientiȩ penetrare non possumus quid sit in
se : excondescensione dei audiuimus quid sit in nobis.
cuͣ dicit᷑ Ecce timor dñi ipsa ẽ sapietitia. Sed quia illã
ueracit᷑ uim duuni timoris intelligit᷑. qui se a cunctis pra¬
uis oꝑib custodit. Recte subdit᷑. et recede a malo intelli¬
gentia. Ea gͥ quȩ sequunt᷑ quia ꝓphetiȩ sꝑu plena sunt:
ipsa sacre hẏstoriȩ uerb̾a testant᷑. cum dicit᷑. Addidit
similitudo nominat᷑. aꝑce constat quod ꝑexterioꝵ uerboꝵ
formã mysteria loquitur:  qui ad loquendũ parabolã
assumpsisse memorat᷑. Cũ etenim sua narrat. queque

Expanded text:
etiam per Psalmistam dicitur: Initium sapientiae, timor Domini ; etiam per Psalmistam dicitur: Initium sapientiae, timor Domini ; quia tunc penetrare cor inchoat, cum hoc extremi judicii pavore perturbat. Ad parvitatem igitur nostram divinus sermo se attrahit: sicut pater cum parvulo filio loquitur, ut ab eo possit intelligi, sponte balbutit. Quia enim naturam sapientiae penetrare non possumus quid sit in se, ex condescensione Dei audivimus quid sit in nobis, cum dicitur: Ecce timor Domini, ipsa est sapientia. Sed quia ille veraciter vim divini timoris intelligit, qui se a cunctis pravis operibus custodit, recte subditur: Et recedere a malo, intelligentia. Ea igitur quae sequuntur, quia prophetiae spiritu plena sunt, ipsa sacrae historiae verba testantur, cum dicitur: CAPUTsimilitudo nominatur, aperte constat quod per exteriorum verborum formam mysteria loquitur, qui ad loquendum parabolam assumpsisse memoratur. Cum etenim sua narrat, quaecunque
Abbreviated transcription (Latin):
tuor dicta sunt. Ait enim. llidit. & enarrauit: p̃parauit¬
& inuestigauit. Ulidit namq : quia species. ẽ. Enarrauit:
quia uerbũ. Preꝑauit: quia remediũ. Inuestigauit: qr
occultum. Sed hoc quod ȩterna dei sapientia species pa¬
tris & uerbum dit᷑. quando ab humana mente pene¬
tratur. Quis namq intelligat uel uerbum sine tẽ¬
pore. uel speciem sine circuinscͥptione: Dicendũ g¬
erat aliquid quod de illa homo cognosceret in se. Ilnde apte
et recedẽ a malo incelligentia. Ac si aꝑte diceret᷑. Ad temet
ipsũ homo reuercere. cordis tui secreta ꝑscrutare: si diñ te¬
timere dep̾hendis ꝓfecto constat quia sapientia plenuis es.
Qtiã si adhuc cognoscere non ꝑotes: quid sit in se: iam
cognoscis interim quid̃ sit in te. Qliȩ enĩ apud se ab an¬
gelis metuit᷑. apud te timor dni uocat᷑: quia hane ha¬
bere te certum: ẽ: si tĩmere te dnm̃ incercum non ẽ. Hine

Expanded text:
tuor dicta sunt, Ait enim: Vidit, enarravit, praeparavittuor dicta sunt, Ait enim: Vidit, enarravit, praeparavit, investigavit. Vidit namque, quia species est; enarravit, quia verbum; praeparavit, quia remedium; investigavit quia occultum. Sed hoc quod aeterna Dei sapientia species Patris et Verbum dicitur, quando ad humana mente penetratur? Quis namque intelligat, vel verbum sine tempore, vel speciem sine circumscriptione? Dicendum ergerat aliquid quod de illa homo cognosceret in se. Unde apte set recedere a malo intelligentia. - Ac si aperte diceretur: Ad temet ipsum, homo, revertere, cordis tui secreta timere deprehendis, profecto constat quia hac sapientia plenus es. Quam si adhuc cognoscere non potes quid sit in se, jam cognoscis interim quid sit in te. Quae enim apud se ab angelis metuitur, apud te timor Domini vocatur, quia hanc habere te certum est, si timere te Deum incertum non est. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
& sic docet uoce. in isto regno celoꝵ erit minimus: in illo. nec
minimus. Lliã aut̃ ꝓcellis sonantib posuit: cũ p̾dicatorib
sus ad corda hominũ terrore uenturi iudicii ꝑculsa. aditũ
fecit. Erius itaq lex ponit᷑ ut postmodũ uia pandat᷑: quia
illa uox cor audientis penetrat. quȩ hoc quod sonuerit.
uestigauit. Ilsitata sacri eloquii locutione uidere dei dicit
uidere nos facere: sicut iusto uiro dñs dicit. Nc̃ eognoui
quod timeas dm̃. Et irłitȩ pręmonent᷑. temptat uos dũs
deus ur. ut sciat si diligitis eum: id ẽ. ut scire siabigi faciat.
Te gͦ cum legem pluuuis poneret. hoc ẽ mandatũ custodiȩ
prȩdicatorib daret. hanc incarnatã sapientiã uideri & enarꝰ¬
rari a prȩdicatorib. p̾parari & inuestigari ab auditorib fecit.
Sibi quippe illam p̃parat : quisquis illam hene uiuendo
in diem iudicii ꝓpitiam parat. Et notandum quȩ deea qua¬

Expanded text:
et sic docet voce, in isto regno coelorum erit minimus, in illo nec et sic docet voce, in isto regno coelorum erit minimus, in illo nec minimus. Viam autem procellis sonantibus posuit, cum praedicatoribus suis ad corda hominum terrore venturi judicii perculsa aditum fecit. Prius itaque lex ponitur, ut post modum via pandatur, quia illa vox cor audientis penetrat, quae hoc quod ore sonuervestigavit. Usitata sacvidere nos facere, sicut justo viro Dominus dicit: « Nunc cognovi quod timeas Deum . Et Israelitae praemonentur: Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligitis eum ; id est, ut scire vos faciat. Tunc ergo cum legem pluviis poneret, hoc est mandatum custodiae praedicatoribus daret, hanc incarnatam sapientiam videri et enarrari a praedicatoribus, praeparari et investigari ab auditoribus fecit. Sibi quippe illam praeparat, quisquis illam bene vivendo in diem judicii propitiam parat. Et notandum quod de ea qua
Abbreviated transcription (Latin):
do suadere festinant. Nã loquendi auctoritas ꝑdit᷑: quan¬
do uax oꝑe non adiuiat᷑. Hinc enim ꝑ ꝓsalmistã dicit᷑.
Peccatori aut̃ dirit ds̃. quare tu enarras iusticias meas. &¬
assumis testamentum meum ꝑ os tuũ Tu uͦi odisti disci¬
plinam: et ꝓiecisti sermones meos post te. Sermones et¬
enun dei post se predicator. ꝓicit: cum hoc quod dicit. fa¬
cere contempnit. Quando dictis eius alter obedit: dum
ipse tespuit oꝑe quod prȩdicat uoce : et dissimulat
audire quod narrat. De ista p̾dicationis lege scͥptum ẽ.
Qui soluerit unũ de mandatis istis mininuis. et docu¬
erit sic homines: minimus uocabit᷑ in regno çloꝵ. Qui aut̃ fecerit¬
delicet prȩsentem ȩccłiam appellat: de qua scriptum ẽ. Et colli¬
gent de regno eits omĩa scandala. In suꝑno etenim regno scan¬
dala quȩ ex eo colligi debeant non habent᷑. Qui gͦ soluit oꝑe

Expanded text:
do suadere festinant. Nam loquendi auctoritas perditur, quando suadere festinant. Nam loquendi auctoritas perditur, quando vox opere non adjuvatur. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Peccatori autem dixit Dassumis testamentum meum per os tuum? Tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te. Sermones etenim Domini post se praedicator projicit, cum hoc, quod dicit, facere contemnit. Quando autem dictis ejus alter obediat, dum ipse respuit opere, quod praedicat voce, et dissimulat audire quod narrat? De ista praedicationis lege scriptum est: Qui solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitdelicet Ecclesiam praesentem appellat, de qua scriptum est: Et colligent de regno ejus omnia scandala . In superno etenim regno scandala quae ex eo colligi debeant non habentur. Qui ergo solvit opere,
Abbreviated transcription (Latin):
sursum trahre. Nec rursum intentio interior insuꝑbiã eleuat.
quia temptacio exterior humiliat dũ grauat. Sieq magno or¬
dine cognoscimus. in interiori ꝓuectu quid accipimus: in exoe¬
riori defectu quid sumus. Et miro modo agitur. ut nec de uir¬
tute quisquã extolli debeat. nec de temptacione desꝑet: qui a
dũ sꝑc trahit &e caro retrahit. subcilissimo iudicii int̾ni mo¬
damine infra sũma & supͣ infima in quodã medio anima li¬
bratur. Bene gͦ dicit᷑. & aquas appendit mensura. Sequitur
ꝑ pluuias p̾dicantium dicta signari. Ande p̾ moysen dr̃. Exspec¬
cet᷑ sicut pluuia eloquium meum. Quor uidelicet uerba cũ
blande ꝑsuadent pluuuiȩ sunt: cum uero terribilia de uen¬
turo iudicio intonant. sonantes. ꝓcellȩ Et notandũ quod plu¬
uiis lex ponit᷑. ut uia ꝓcellis sonantib aꝑiat᷑. Lex quippe ẽ
ipsis predicatorib posita: ut uiuendo impleant. quod loquẽ¬

Expanded text:
sursum trahit; nec rursum intentio interior in superbiam elevat, sursum trahit; nec rursum intentio interior in superbiam elevat, quia tentatio exterior humiliat dum gravat. Sicque magno ordine cognoscimus in interiori profectu quid accipimus, in exteriori defectu quid sumus. Et miro modo agitur, ut nec de virtute quisquam extolli debeat, nec de tentatione desperare, quia dum spiritus trahit, et caro retrahit, subtilissimo judicii interni moderamine, infra summa, et supra infima in quodam medio anima libratur. Bene ergo dicitur: Et aquas appendit mensura. Sequiturper pluvias praedicantium dicta signari. Unde per Moysen dicitur: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum . Quorum videlicet verba cum blande persuadent, pluviae sunt; cum vero terribilia de venturo judicio intonant, sonantes procellae. Et notandum quod pluviis lex ponitur, ut via procellis sonantibus aperiatur. Lex quippe est ipsis praedicatoribus posita, ut vivendo impleant quod loquen
Abbreviated transcription (Latin):
quos uiros nouimus fuisse urtutũ. temptaciones at̾q cer¬
tamina non defuere tucioꝵ. Hinc ẽ enim quod ad conso¬
bris meis repugnantẽ legi mentis meȩ : et captuium
me ducentẽ in lege peccati: quȩ. ẽ. in menbris meis. Ad.
una quippe trahit caro ne excollat sp̃s et ad silma
trahit sꝑs ne ꝓsternat caro. Sꝑs leuat. ne iaceamus in
infimis: caro aggrauat ne exxtollamur ex sũmis di non
subleuante sꝑu nos caro timptaret. ꝑfectione ꝓculdu¬
bio temptacionis suȩ in una deiceret. Rurstim uero si
non temptante carne ad su̾ma nos sꝑs subleuaret: in
suꝑbiȩ casu ipsa nos peuis. subleuatione ꝓsternerit
Sed sit certo moderamine. ut dũ unus quisꝙ scõꝵ iam
quidem interiꝰ ad sũma rapitur. sed adhuc tem̾ptatꝰ
exteruis: ne desꝑationis lapsum nec elationis incurrat: qm̃
nec temptacio exterior culpam ꝑficit. quia interior intentio

Expanded text:
quos viros novimus fuisse virtutum, tentationes et cerquos viros novimus fuisse virtutum, tentationes et certamina non defuere vitiorum. Hinc est enim quod ad consobris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Ad ima quippe pertrahit caro, ne extollat spiritus: et ad summa trahit spiritus, ne prosternat caro. Spiritus levat, ne jaceamus in infimis; caro aggravat, ne extollamur ex summis. Si non sublevante spiritu nos caro tentaret, perfectione procul dubio tentationis suae in ima dejiceret. Rursum vero si non tentante carne ad summa nos spiritus sublevaret, in superbiae casu ipsa nos pejus sublevatione prosterneret. Sed fit certo moderamine ut dum unusquisque sanctorum jam quidem interius ad summa rapitur, sed adhuc tentatur exterius, nec desperationis lapsum, nec elationis incurrat, quoniam nec tentatio exterior culpam perficit, quia interior intentio
Abbreviated transcription (Latin):
conspicis: & interra adhuo hominẽ fugis. In para¬
diso duceris. secreta dei uerba cognoscis: et adhuc
a sathanȩ angelo temptaris.Unde sie fortis ut ad glestia ra¬
piaris. unde sic infirmus ut in terra hominẽ fugias. & ad¬
huc a sathane angelo aduersa toleres: nisi quia ipse qui
te subleuat. rursum te subtilissima mensura modat᷑: ut
ce in miraculis tuis nob̾ prȩdices uirtutẽ dei & rursum in
timore tuo. reminisci nos facias infirmitatis nr̃ȩ : Quȩ
tamen infirmitas ne in desꝑatione nos ꝑtrahat cũ pussat .
dũ de infirmitate tua dum rogares: quia auditus non es
nob̾ ꝙͦ locutus es quid audisti. Sufficit tͥ grã mea. Nam uir¬
tus in infirmitate ꝑficit᷑. Aꝑta gͦ uoce dñi ostendit᷑: quia
custos ẽ uirtutis infirmitas. Tc̃ quippe bñ interuis custo¬
dimur: cum ꝑ dispensationẽ dei tolerabilit̾ tẽptamur
exterius. aliquando uiciis. aliquando p̾ssuris Nã eis qͦ

Expanded text:
conspicis, et in terra adhuc hominem fugis. In paraconspicis, et in terra adhuc hominem fugis. In paradisum duceris, secreta Dei verba cognoscis, et adhuc a Satanae angelo tentaris. Unde sic fortis ut ad coelestia rapiaris; unde sic infirmus ut in terra hominem fugias, et adhuc a Satanae angelo adversa toleres; nisi quia ipse qui te sublevat, rursum te subtiliet in miraculis tuis nobis praedices virtutem Dei, et rursum in timore tuo reminisci nos facias infirmitatis nostrae . Quae tamen infirmitas ne in desperationem nos pertrahat, cum pulsat, dum de infirmitate tua Dominum rogares, quia auditus non es, nobis quoque locutus es quid audisti: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Aperta ergo voce Dei ostenditur quia custos est virtutis infirmitas corporis. Tunc interius custodimur, cum dispensatione Dei tolerabiliter tentamur exterius, aliquando vitiis, aliquando pressuris; nam eis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
frigoris & nuditatis erumnã. ad eccłiaꝵ custodiam. uigi¬
lant̾ se ac pastoralit exerentẽ: ad tercium celum raptum.
rursumq eum in paradyso raptum. & audisse archana
uerba quȩ non licet homini loqui: et tam̃ sathanȩ an¬
gelo adtemptandũ concedit᷑. orat ut ex umi debeat. et
non exaudit᷑. Ciius cum ipsa initia conuersionis aspi¬
cio. ꝑpendo quod ei suꝑna pietas cȩlos aꝑit. seseq illi iħe
de sublimib ostendit: qui lumen  aQ tempus ꝑdidit. lu¬
men cordis in ꝑꝑetuum accepit. Ad ananiã mitit᷑. uas
electionis uocatur: & tamen de ciuitate eadem quã post
uisionẽ iħu ingressus fuerat fugiens recedit: sicut ipse
testatur dicens. Damasci p̃positus gentis arethȩ regis custo¬
diebat ciuitatẽ damascenoꝵ ut me conp̾hendẽt: et ꝑ
fenestram in sportam dimissus sum ꝑ murũ: et sic effu¬
gimanus euis. Cui licent̃ dicã. o paule incelo iam iħm

Expanded text:
frigoris et nuditatis aerumnam, ad ecclesiarum custodiam vigifrigoris et nuditatis aerumnam, ad ecclesiarum custodiam vigilanter se ac pastoraliter exercentem, ad tertium coelum raptum, rursumque eum in paradisum raptum , et audisse arcana verba quae non licet homini loqui; et tamen Satanae angelo ad tentandum conceditur , orat ut eximi debeat, et non exauditur. Cujus cum ipsa initia conversionis aspicio, perpendo quod ei superna pietas coelos aperit, seseque illi Jesus de sublimibus ostendit. Qui lumen corporis ad tempus perdidit, lumen cordis in perpetuum accepit. Ad Ananiam mittitur , vas electionis vocatur; et tamen de civitate eadem quam post visionem Jesu ingressus fuerat fugiens recedit, sicut ipse testatur dicens: Damasci praepositus gentis Arethae regis custodiebat civitatem Damascenfenestram in sporta demissus sum per murum; et sic effugi manus ejus . Cui licenter dicam: O Paule, in coelo jam Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
Querebat enim morcẽ dum fugeret dicens. sufficit mͥ tolle aĩ¬
mã meã: neq enĩ melior sũ qilã patres mei. linde gͦ sic p̃o¬
tens ut cod illas uircutes faciat: unde sic infirmus ẽ ut
ita feminã ꝑtimescat: nisi qr aquȩ appendunt᷑ mensura
ut ipsi scĩ dei homines. et multum ualeant ꝑ potentiã di
& rursum quadam mensura mod̾ati sint ꝑ infirmitatẽ
suam. In illis uirtutib helẏas quid de deo acceꝑat: in istis
infirmitatib quid de se ẽẽ poterat. agnoscebat. Illa potentia
uirtus fuit: ista infirmitas custos uirtutis. In illis uirtu¬
tib ostendebat quid acceꝑat. in istis infirmitatib hoc qđ
acceꝑat custodiebat. In miraculis monstrabat᷑ helyas: in
infirmitatib seruabat᷑. Sic paulum uideo fluminũ & la¬
tronum eiuitatis & solitudinis maris ac terrȩ ꝑicula
sustinentẽ: frenantẽ ieiuniis ac iugiliis corpus: sustinentẽ

Expanded text:
Quaerebat enim mortem dum fugeret, dicens: Sufficit mihi, tolle aniQuaerebat enim mortem dum fugeret, dicens: Sufficit mihi, tolle animam meam; neque enim melior sum quam patres mei . Unde ergo sic potens, ut tot illas virtutes faciat? unde sic infirmus, ut ita feminam pertimescat, nisi quia aquae appenduntur mensura, ut ipsi sancti Dei homines et multum valeant per potentiam Dei, et rursum quadam mensura moderati sint per infirmitatem suam? In illis virtutibus Elias quid de Deo acceperat, in istis infirmitatibus quid de se esse poterat, agnoscebat. Illa potentia virtus fuit, ista infirmitas custos virtutis. In illis virtutibus ostendebat quid acceperat, in istis infirmitatibus hoc quod acceperat custodiebat. In miraculis monstrabatur Elias, in infirmitatibus servabatur. 11. Et Pauli tronum, civitatis et solitudinis, maris ac terrae pericula sustinentem , frenantem jejuniis ac vigiliis corpus, sustinentem
Abbreviated transcription (Latin):
sura: quia sci ipsi qui subleuante sꝑu ad sũmarapiunt᷑. quaꝰ
du in hac uita sunt. ne aliqua elatione suꝑbiant. quibdã
temptacionib reprimunt᷑: ut neqͥquã tantũ ꝑficere ualeant.
quantũ uolunt. Sed ne extollant̃ suꝑͥia. fit in eis ipsarum
tot uirtutib in alta ꝓfecisset: quadam mensura suspensus ẽ.
dũ iez abel postmodũ quãuis reginam. tam̃ mulierculã fu¬
git. ꝑpendo quippe hunc mirȩ uirtutis uirum. ignẽ de cęlo tra¬
here. et scđo quitiqͥ genarios uiros. cũ suis om̃ib peticione fu
bita cõcremare: uerbo cȩlos a pluiiis claudẽ. uerbo cȩlos ad plu¬
uias aꝑire̾: suscitantẽ mortuos. uentura quequȩ p̾uidente̾: &
ecce rursus animo occurrit. quo pauore ante unam muliercu¬
lm fugerit. Consido uirũ timore ꝑculsum. de manu dei mor¬
cem petere nec acciꝑe: de manu mulieris mortẽ fugiendo uitare.

Expanded text:
sura, quia sura, quia u in hac vita sunt, ne aliqua elatione superbiant quibusdam tentationibus reprimuntur, ut ne tantum proficere valeant quantum volunt; sed ne extollantur superbia, non fit in eis ipsarum tot virtutibus 608 in alta profecisset, quadam mensura suspensus est, dum Jezabel postmodum quamvis reginam, tamen mulierculam fugit . Perpendo quippe hunc mirae virtutis virum, ignem de coelo trahere, et secundo quinquagenarios cum suis omnibus petitiuviis claudere, verbo coelos ad pluvias aperire, suscitantem mortuos, ventura quaeque praevidentem; et ecce rursus animo occurrit, quo pavore ante unam mulierculam fugerit. Considero virum timore perculsum de manu Dei mortem petere, nec accipere; de manu mulieris mortem fugiendo vitare.
Abbreviated transcription (Latin):
scã scientia designat᷑: situt edicit᷑. Aqula sãpsentię saluta¬
ris potauit eos. ꝑ aquã qͦ praua scientiaᷤ appellari solet:
sicut apud salomonẽ mulier quȩ typum hereseos tenet.
callidis suasionibblandit᷑ dicens. Aquȩ furtiuȩ dulciores
sunt: Aquarũ etiam nomine non ñquã solent tͥbulationps in¬
telligi: sicut ꝑ p̾amistam dicit᷑. Saluũ me fac deus qm intra¬
uerunt aquȩ usq ad animã mea. ꝑ aquam populi designant᷑:
sicut ꝑ iohannẽ dicit᷑. Aquȩ uͦ sunt populi. Faquã qͦ non
solũ fluxus decurrentiũ populoꝵ: sed etiam bonoꝵ mentes fi¬
dei predicamenta sequentiũ designant᷑: sic̃ ꝓpħa ait. Bcãqui
seminatis suꝑ om̃s aquas. Et ꝑ psalmistã dicit᷑. Uox dñi suꝑ¬
aquas. Hoc gͥ in loco quid aquarũ nomine nisi electoꝵ corda
signant᷑. quȩ ꝑ intellectum sapientię. auditum iã suꝑnę
uocis acceꝑunt. De quib recte dicit᷑: Et aquas appendit men¬

Expanded text:
designatur, sicut dicitur: Aqua sapientiae salutaris potabit eos . Per aquam quoque prava scientia appellari solet, sicut apud Salomonem mulier, quae typum haereseos tenet, callidis suasionibus blanditur dicens: Aquae furtivae dulciores sunt . Aquarum etiam nomine nonnunquam solent tribulationes intelligi, sicut per Psalmistam dicitur: Salvum ne fac, Deus, quoniam intraversicut per Joannem dicitur: Aquae vero sunt populi . Per aquam quoque non solum fluxus decurrentium populorum, sed etiam bonorum mentes fidei praedicamenta sequentium designantur, sicut propheta ait: Beati qui seminatis super omnes aquas . Et per Psalmistam dicitur: Vox Daquas . » Hoc igitur in loco quid aquarum nomine, nisi electorum corda signantur, quae per intellectum sapientiae auditum jam supernae vocis acceperunt? De quibus recte dicitur: Et aquas appendit men
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscamus nosmetipsos. quia ꝓpe nichilum sumus. Ben
itaq dicit᷑. Nec cõmemorabunt᷑ comꝑatione eius: quia uasa
auri excelsa & eminentia quȩ ex participatione sapientiȩ
nob ueneranda sunt: in comꝑatione sapientie etiã me¬
moranda non sunt. Quia uero hec sapientia humanis
cordib latenter infundit᷑ siciit de scoͣ qͦ sꝑu dictum ẽ¬

Expanded text:
cognoscamus nosmetipsos, quia prope nihil sumus. Bene cognoscamus nosmetipsos, quia prope nihil sumus. Bene itaque dicitur: Nec commemorabuntur in comparatione ejus, quia vasa auri excelsa et eminentia, quae ex participatione sapientiae nobis veneranda sunt, in comparatione sapientiae etiam memoranda non sunt. Quia vero haec sapientia humanis cordibus latenter infunditur, sicut de sancto Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
in cõmutabilẽ contemplandum suꝑ se raptus ẽ: implecus
tantȩ contẽplationis potentia. dũ uidet illum nichil se
ẽẽ. nisi puluerẽ udit. Hinc. ẽ. etiam quod ꝓpħa repletus.
eadem sapientia: exclamat. Memento dñe quod puluis
sumus. Qui rursus eiusde incõmutabilitatẽ ęssentiȩ con¬
templatus. ait. Omĩa sicut uestim̃tum ueterescent. &
sicut oꝑtorium mutabis ea & mutabunt᷑. tu aut̃ ide
ipse es: & auni tui non deficient. Hinc ad moy sen dr
fgo sum qui sum. Et dices filiis irł. Qui ẽ misit me
ad uos. Solus quippe ueraciter est : qui solus in cõmu¬
tabiliter ꝑmanet. Nã om̃e quod modo sic. & modo
alit̃ est: iuxta non eẽ. est. ꝑmanere enum in suo statu
non potest. atq aliquo modo ad non ẽẽ itur: dũ ab
eo quod fuerat. semꝑ ad aliud ꝑ momenta tempoꝵ
ducit᷑. Ut gͦ in participatione illius essentiȩ aliquid simꝰ:

Expanded text:
incommutabile contemplandum super se raptus est, impletus incommutabile contemplandum super se raptus est, impletus tantae contemplationis potentia, dum videret illum, nihil se esse nisi pulverem vidit. Hinc est etiam quod Propheta repletus eadem sapientia, exclamat: Memento, Domine, quod pulvis sumus . Qui rursus ejusdem incommutabilitatem essentiae contemplatus, ait: Omnia sicut vestimentum veterascent, et sicut opertorium mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Hinc ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum; et dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Solus quippe veraciter est, qui solus incommutabiliter permanet. Nam omne quod modo sic, et modo aliter est, juxta non esse est. Permanere enim in statu suo non potest. Atque 597 aliquo modo ad non esse itur, dum ab eo quod fuerat semper ad aliud per momenta temporum ducitur. Ut ergo in participatione illius essentiae aliquid simus,
Abbreviated transcription (Latin):
postmodum seriptum ẽ. Iuspirauit in faciem eus: & fac
tus ẽ. homo in animam uiuentẽ. Sapientia uͦ habet essen¬
tiam:. habet uitum: sed hoc quod habet ipsa. ẽ. Prouide
in cõmutabilit̾ uiuit: quia non exaccidenti. sed essenti¬
aliter uiuit. Sola gͦ cum patre &e cum sꝑu scõ ueraciter
ẽ: cuius essentiȩ comꝑatum ẽẽ. nr̃m non ẽẽ est. huic si
coniumgim᷑. sumus. uiuimꝰ. sapimus. Huic si comꝑam̃
nec sapimus nec uiuimus omnino nec sumus. Hinc ẽ¬
quod scĩ om̃s quando in dei uisione ꝓficiunt quanto
magis diumnitatis int̾na conspiciunt. tantomagis si
nichis. eẽ. cognoscunt. Nusquã quippe legitur quod abrahã
cinerẽ & puluerem se. eẽ ꝓfessus. ẽ: nisi eum hab̾e dei meruit
colloquutionẽ. Ait enim. Loquar ad dum meum eũ sim pul¬
uis & cinis. Esse enim se aliquẽ fortasse credet: si ueracem
essentiam quȩ suꝑ ipsum ẽ. minime sensisset. At uͦ ubi ad

Expanded text:
postmodum, sicut scriptum est: Inspiravit in faciem ejus spiracpostmodum, sicut scriptum est: Inspiravit in faciem ejus spiractus est homo in animam viventem . Sapientia vero habet essentiam, habet vitam; sed hoc quod habet, ipsa est. Proinde incommutabiliter vivit, quia non ex accidenti, sed essentialiter vivit. Sola ergo cum Patre et sancto Spiritu veraciter est, cujus essentiae comparatum esse nostrum, non esse est. Huic si conjungimur, sumus, vivimus, sapimus; huic si comparamur, nec sapimus, nec vivimus omnino, nec sumus. 82. ti omnes quando in Dei visione proficiunt: quanto magis divinitatis interna conspiciunt, tanto magis se nihil esse cognoscunt. Nusquam quippe legitur quod Abraham cinerem et pulverem se esse professus est, nisi cum habere Dei meruit collocutionem, dicens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis, et cinis . Esse enim se aliquem fortasse crederet, si veracem essentiam, quae super ipsum est, minime sensisset. At vero ubi ad
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia: iusticia & serui sapientiȩ nuncupant᷑. Sed illa
iustitia iustificans: isti iusticia iustificata. De deo quippe qͥ
sapientia est dicit᷑. ut sit ipse iustus & iustificans: isti uͦ
dicunt. ut nos efficeremur iusticia dei in ipso. Aliter gͦ ue¬
nerandum ẽ lumen illuminans: aliter lumen illumina¬
tũ. Alit̾ iusticia iustificans: aliter iusticia iustificata. Sa
Serui aut̃ sapientiȩ ẽẽ quide sapientes possunt nec tam̃
hoc habent. eẽ quod saꝑe. Nam & eẽ possunt: & sapienter
non. eẽ. Habet uitam sapientia. sed non aliud habet. Ali¬
ud est quippe cui hoc ee quod uiuere. Serui aut̃ sapientie
cum habent uitam. alud sunt & aliud habent: quippe
quib non est hoc eẽ quod uiuere. Nam possunt iuxta ali¬
quid eẽ nec iuuere. Aliud quippe illis. ẽ eẽ. aliud uiuere:
quia in ipso parente primo essentiam habuere ꝑinitiuͣ:
iuitam ꝑ accessum. Qm̃ prius de terra factus ẽ homo: &

Expanded text:
apientia, justitia et servi sapientiae nuncupantur; sed illa justitia justificans, isti autem justitia justificata. De Deo quippe, qui sapientia est, dicitur: Ut sit ipse justus et justificans ; isti vero dicunt: Ut nos efficeremur justitia Dei in ipso . Aliter ergo venerandum est lumen illuminans, aliter lumen illuminatum; aliter justitia justificans, aliter justitia justificata. Veservi autem sapientiae esse quidem sapientes possunt, nec tamen hoc habent esse quod sapere; nam esse possunt, et sapientes non esse. Habet vitam sapientia, sed non aliud habet, et aliud est, quippe cui hoc est esse quod vivere. Servi autem sapientiae cum habent vitam, aliud sunt, et aliud habent, quippe quibus non est hoc ipsum esse quod vivere; nam possunt juxta aliquid esse, nec vivere. Aliud quippe illis est esse, aliud vivere, quia in ipso parente primo essentiam habuere per initium, vitam per accessum; quoniam prius de terra factus est homo, et
Abbreviated transcription (Latin):
ceũseriptasimagines. & uderi non pocest ꝑ incirũscriptũ
bimen etnutatis. Sin uͦ a quibdam potest in hae adhuc
corruptibili carne uiuentib. sed tam̃ inȩstimabili uir

Expanded text:
cumscriptas imagines, et videri non potuit per incircumscriptum cumscriptas imagines, et videri non potuit per incircumscriptum lumen aeternitatis. Sin vero a quibusdam potest in hac adhuc corr
Abbreviated transcription (Latin):
nisi in angelum uidit. Hinc ẽ quod moyses qui cũ deo facie
ad faciem loquit᷑. sicut loqui solet homo cũ amico suo: ei int̾
ipsa uerba suȩ loquutionis dicit. Si inueni grãm in conspec
tuo ostende mͥ teipsum manifeste: ut uideam te. Certe eniꝰ
si deus non erat cum quo loquebat᷑. ostende mͥ deũ diceret:
et non ostende temetipsum. Si aut̃ deus erat cum quo facie
ad faciem loquebatur: cur se petebat uidere quem uidebat
Sed ex hac eius peticione colligitur. quia eum sitiebat ꝑ
incircumscriptȩ naturȩ suȩ claritatẽ cernere. quẽ iam cȩꝑat
ꝑ quasdam imagines uidere: ut sic suꝑna essentia mentis
eius oculis adesset. quatinus adȩcernitatis uisionem nulla
miago ereata temporalit̾ interesset. Et uiderunt gͥ patres testa¬
menti ueteris dnm̃. & tam̃ iuxta iohannis uocẽ dm̃ nemo
mortali carne consistentib & uideri potuit ꝑ quasdã cir¬

Expanded text:
nisi in angelo vidit . Hinc est quod Moyses, qui cum Deo facie nisi in angelo vidit . Hinc est quod Moyses, qui cum Deo facie ad faciem loquebatur, sicut loqui solet homo cum amico suo, ei inter ipsa verba suae locutionis dicit: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te . Certe enim si Deus non erat cum quo loquebatur, ostende mihi Deum diceret, et non ostende temetipsum. Si autem Deus erat cum quo facie ad faciem loquebatur, cur se petebat videre quem videbat? Sed ex hac ejus petitione colligitur quia eum sitiebat per incircumscriptae naturae suae claritatem cernere, quem jam coeperat per quasdam imagines videre, ut sic superna essentia mentis ejus oculis adesset, quatenus ei ad aeternitatis visionem nulla imago creata temporaliter interesset. Et viderunt ergo patres testamenti veteris Dominum, et tamen, juxta Joannis vocem: mortali carne consistentibus, et videri potuit per quasdam cir
Abbreviated transcription (Latin):
Loquebat᷑ dñs ad moysen facie ad faciem: sicut loqui solet homo
ad amicũ suũ. Audit isd̾e iob dñm: qui dicit. Auditu auris au¬
diuite: nc̃ autẽ oculus meus uidet te. ludit ysaias dñm: qui
ait. Anno quo mortuus ẽ. rex orias. uidi dñm sedentẽ suꝑ soliũ
excelsum & eleuatum. Uidit micheas dñm: qui dicit. Llidi
dñm sedentẽ suꝑ solium suum. & omnẽ exercitum cȩli asisten¬
ris patres deum se uidisse testati sunt: & tamen de hac sapien¬
tia quȩ ds̃ est dicit᷑. abscondita ẽ. ab oculis omĩũ uiuentiũ.
et iohannes ait. dm̃ nemo uidit umquã: nisi hoc quod patent᷑
datur intelligi. quia quamdiu hic mortalit̾ uiuit᷑. uideri ꝑ
quasdam imagines deus potest. sed ꝑ ipsam naturȩ suȩ spe¬
ciem non pocest: ut anima grã sp̃c afflata. ꝑ figuras quasdaᷤ
deum uideat. sed adipsam uim eius essentiȩ non ꝑtingat.
Hinc ẽ enim quod iacob qui deum se uidisse testat᷑: hunc non

Expanded text:
nus ad Mosen facie ad faciem, sicut loqui solet homo ad amicum suum. Vidit Job Dominum qui dicit: Auditu auris audivi te, nunc autem oculus meus videt te. Vidit Esaias Dominum qui ait: Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum, et elevatum. Vidit Micheas Dominum qui dicit: Vidi Dominum sedentem super solium suum: et omnem exercitum coeli astanris patres Deum se vidisse testati sunt, et tamen de hac sapientia quae Deus est dicitur: Abscondita est ab oculis omnium viventium; et Joannes ait: Deum nemo vidit unquam , nisi hoc quod patenter datur intelligi, quia quandiu hic mortaliter vivitur, videri per quasdam imagines Deus potest, sed per ipsam naturae suae speciem non potest, ut anima, gratia spiritus afflata, per figuras quasdam Deum videat, sed ad ipsam vim ejus essentiae non pertingat? Hinc est enim quod Jacob, qui Deum se vidisse testatur, hunc non
Abbreviated transcription (Latin):
nentia: qr electi quiq scõꝵ uitam & uenerant᷑ ex sublimiture:
& tamen non suscipiunt aderrorẽ. Quos enĩ puros ẽẽ homines
sciunt: deo homini omĩno non conferunt. Unde adhuc subdit̾¬
Nec cõmemorabunt᷑ comꝑͣatione eius. Om̃s enĩ suꝑnȩ patriȩ elec¬
ti. scĩ quidẽ & iusti sunt: sed participatione sapientię. non cõ¬
pͣatione. Quid enĩ sunt homines deo cõꝑati :Lumen autẽ
sapientia: lum̃ & serui sapientiȩ uocari solent. Sed illa lum̃
illuminans: isti lumen illuminatum. sicut scͥptum .ẽ. frat
lux uera : quȩ illuminat omnẽ hominẽ uenientẽ in mundũ¬

Expanded text:
nentia, quia electi quique sanctorum vitam et venerantur ex sublimitate, nentia, quia electi quique sanctorum vitam et venerantur ex sublimitate, et tamen non suscipiunt ad errorem. Quos enim puros homines esse sciunt, Deo homini omnino non conferunt. Unde adhuc subditNec commemorabuntur comparatione ejus. - Omnes enim supernae patriae electi sancti quidem et justi sunt, sed participatione sapientiae, non comparatione. Quid enim sunt homines Deo comparati? Lumen autem sapientia, lumen et servi sapientiae vocari solent. Sed illa lumen illuminans, isti lumen illuminatum, sicut scriptum est: « Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hun
Abbreviated transcription (Latin):
canticoꝵ dicit. Inuenerunt me iugiles qui custodiunt ciui¬
tatẽ: nũ quẽ dilexit anima mea uidistis: Paululũ cum ꝑ¬
transissem eos: inueni quẽ diligit anima mea. Quos enim
uigiles qui ciuitatẽ custodiunt nisi pͥores patres uel ꝓpħas
accipimus: qui studuerunt ad cũstodiam nrãm sc̃ę predicati¬
onis uoce uigilare. Sed cum redemptorẽ suũ ȩccłia quereret.
in ipsis antiquis predicatorib sp̃e figere noluit: quȩ dicit:
Paululum cum ꝑtransissem eos: inueni quẽ diligit anima
mea.Illũ quippe inuenire non posset: si istos ꝑtransire nolu
In istis se custodib infideles fixerant: qui xꝑm dei filium unum
quẽlib& ẽẽ illoꝵ credebant. Uoce gͥ ac fide pet̾ inuentos iugiles
sca eccłia transũt: quȩ ꝓpħarum dñm tnũquẽlibet ex ꝓpħis crede¬
contempsit. Dicat᷑ gͦ. nec cõmutabunt᷑ ꝓ ea uasa auri excelsa & emi¬

Expanded text:
canticorum dicit: Invenerunt me vigiles qui custodiunt civicanticorum dicit: Invenerunt me vigiles qui custodiunt civitatem. Num quem diligit anima mea vidistis? Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Quos enim vigiles qui custodiunt civitatem, nisi priores Patres vel prophetas accipimus, qui studuerunt ad custodiam nostram sanctae praedicationis voce vigilare? Sed cum Redemptorem suum Ecclesia quaereret, in ipsis antiquis praedicatoribus spem figere noluit, quae dicit: Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Illum quippe invenire non posset si istos pertransire noluisset. In istis se custodibus infideles fixerant, qui Christum Dei Filium unum quemlibet esse illorum credebant. Voce igitur ac fide Petri inventos vigiles sancta Ecclesia transiit, quae go: Nec commutabuntur pro ea vasa auri excelsa et emi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝓtinus respondent alii iohannẽ baptistam. alii aut̃ helyã.
alii uero ieremiam. aut unũ ex ꝓpħis: de suo mox sensu re¬
quirunt᷑. Uos aut̃ quem me. ẽẽ. dicitis: Cui petrus tocius
eccłiȩ uoce respondens ait. Tu es x ꝑc filius dei uiui. Quia
gͥ iurta pauli uocem xꝑm nouimus di uirtutem & deisa¬
pientiam. petruis ꝓ hac sapientia uasa auri excelsa & emi¬
nentia cõmutare noluit: quia de illa non aliud quã erat
intellerit. Magnũ quippe ut dictum ẽ. uas a uri iohannes
magnum uas auri helyas. uel ieremias fuit: sed quisquis eu̾de
dñm quẽlibet eoꝵ ẽẽ credidit. uas auri excelsitm & eminens ꝑ
sapientia cõmutauit. Eccłia uͦ ꝓhac sapientia uasa auri excelsa
& ȩminentia non cõmutat: quia xꝑm dei filium non unũ eẽ
ꝓpharum: sed unũ ꝓpħarum dnm̾ credit. Ipsam quippe ad se
uenisse sapientiam uidens. noluit se in illis aureis uasis figere:
sed in eam studuit fide cercissima ꝑtransire. Unde in canticis

Expanded text:
cum protinus responderent: alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis; de suo mox sensu requiruntur: Vos autem quem me esse dicitis? Cui Petrus totius Ecclesiae voce respondens, ait: Tu es Christus Filius Dei vivi . Quia igitur juxta Pauli vocem Christum novimus Dei virtutem, et Dei sapientiam , Petrus pro hac sapientia vasa auri excelsa et eminentia commutare noluit, quia de illa non aliud quam erat intellexit. Magnum quippe, ut dictum est, vas auri Joannes, magnum vas auri Elias vel Jeremias fuit. Sed quisquis eumdem Deum quemlibet eorum esse credidit, vas auri excelsum et eminens pro sapientia commutavit. Ecclesia vero pro hae sapientia, vasa auri excelsa et eminentia non commutat, quia Christum Filium Dei non unum esse prophetarum, sed unum prophetarum Dominum credit. Ipsam quippe ad se venisse sapientiam videns, noluit se in illis aureis vasis figere, sed in cam studuit fide certissima pertransire. Unde in Canticis
Abbreviated transcription (Latin):
do scientiã sacrã. aliquando scientiã prauã. Aliquando
tͥbulationẽ. aliquando defluentes populos. aliquando met¬
des fidem sequentiũ designari solent. ꝑ aquã. quippe scĩ sp̃c
infusio designat᷑: sicut in euglio dicit᷑. Qui credit in me
sicut dicit scrintura: flumina de uentre eius aquȩ uiuȩ flu-¬

Expanded text:
do scientiam sacram, aliquando scientiam pravam, aliquando tribulationem, aliquando defluentes populos, aliquando mentes fidem sequentium demonstrare solent. Per aquam quippe sancti Spiritus infusio designatur, sicut in Evangelio dicitur: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura , flumina de ventre fluent aqu
Abbreviated transcription (Latin):
culpa ꝑꝑetrata .ẽ. relin quant᷑. Eat gͦ nc̃ & acceptis reb tu¬
meat. seseq suꝑ eteros extollat: glorietur se hab̾e quod
ꝓximus non habet: Ulenit quandos tempus ut eiugilet: &
tc cognoscat. quam uacuum fuerit. quod in sõno tenuera
Sepe namq contingit dormienti inopi ut se ꝑ sonium
diuitẽ uideat: atq ex eisdem reb animũ extollat. lȩtet᷑
se hab̾e qd non habuit. iamq dedignari querat a quib:
dedignatũ eẽ se doluit. Sed repente euigilans eiuigilasse
se doleat: qui interim diuitiarũ imaginẽ uel dormiens
tenebat. Gemit enim ꝓtinus sub pauꝑtatis pondere.
inopiȩ suȩ angustiis prȩmitur: & eo peius quo ad tempꝰ
breiussimũ. uel uacue diues fuit. Die sic nimirũ hui
mundi sunt diuites: qui reb acceptis tument. Bene
oꝑari de sua habundantia nesciunt. quasi dormientes
sunt diuites: sed pauꝑtatẽ suam euigilantes inueni¬

Expanded text:
culpa perpetrata est, relinquantur. Eat ergo nunc, et acceptis rebculpa perpetrata est, relinquantur. Eat ergo nunc, et acceptis rebmeat, seseque super caeteros extollat, glorietur se habere, quod proximus non habet. Veniet quandoque tempus, ut evigilet, et tunc cognoscet, quam vacuum fuerit, quod in somno tenuerat. Saepe namque contingit dormienti inopi, ut se per somnum divitem videat, atque ex eisdem rebus animum extollat, laetetur se habere quod non habuit, jamque dedignari quaerat a quibus dedignatum esse se doluit. Sed repente evigilans, evigilasse se doleat, qui interim divitiarum imaginem vel dormiens tenebat. Gemit enim protinus sub paupertatis pondere, et inopiae suae angustiis premitur; et eo pejus, quo ad tempus brevissimum, vel vacue dives fuit. Sic sic nimirum hujus mundi sunt divites, qui rebus acceptis tument. Bene operari de sua abundantia nesciunt, 569 quasi dormientes sunt divites; sed paupertatem suam evigilantes inveni