comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes eũ scĩ descendunt ad nos: &e des¬
cendert̃ ad nos. Nam in quadã altitu¬
dine cordis habitabat apłs. cũ diceret.
Siue enĩ mente excessimus dõ. Iam qd̃
m̃te excesserat : dõ excesserat. Excedens
enĩ m̃te omnẽ humanã fragilitate̾. om¬
nẽ scłi temporalitatẽ. omĩa quexũq nas¬
cendo ⁊ occidendo uanescunt. transeun¬
tia hȩc: habitabat corde. in quadã mef¬
fabili contemplatione quantũ poterat:
de qua dicit. qr auduit ineffabilia u̾¬
ba quȩ ñ licet homini loqui. S tibi illa
loqui nͣ posset. Ipse aũ uidere illa ut¬
cũq posset: quȩ tibi loqui ñ posset. lta¬
q si semꝑ manere uellet in eo qd uide¬
bat ⁊ loqui ñ poterat: te nͣ leuaret ut¬
ibi ⁊ tu posses uidere. Quid aũ fecit.
Descendit. Nã ubi ait siue enĩ m̃te ex
tes sumus uob̃. Quid enĩ temꝑantes su¬
mus. Sic loquim᷑ ut caꝑe possitis: quia
⁊ xp̃c talẽ se fecit nascendo ⁊ patien¬

Expanded text:
tes eum sancti descendunt ad nos, et destes eum sancti descendunt ad nos, et descenderunt ad nos. Nam in quadam altitudine cordis habitabat Apostolus, cum diceret: «Sive enim mente excessimus Deo.» Jam quod mente excesserat, Deo excesserat. Excedens enim mente omnem humanam fragilitatem, omnem saeculi temporalitatem, omnia quaecumque nascendo et occidendo vanescunt, transeuntia haec; habitabat corde in quadam ineffabili contemplatione, quantum poterat, de qua dicit quia audivit ineffabilia verba quae non licet homini loqui . Sed tibi illa loqui non posset: ipse autem videre illa utcumque posset, quae tibi loqui non posset. Itaque si semper manere vellet in eo quod videbat, et loqui non poterat, te non levaret ubi et tu posses videre. Quid autem fecit? Descendittes sumus vobis» . Quid est, «temperantes sumus?» Sic loquimur, ut capere possitis. Quia et Christus talem se fecit nascendo et patien
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse enĩ in conualle plorationis bibiturꝰ
erat calice̾ passionis: illi aũ ñ attenden¬
tes humilitatẽ xpi. comp̃hendere uole¬
bant altitudinẽ. xp̃i. Reuocauit eos ad
uiã. tanquã aberrantes : ñ ut negaret
illis qđ uellent: sed ut ostenderet qua
uenirent. Itaq frẽs mei hunc psalmũ
ascensionis cantemus ascensuri in corde:
qr ut ascendamus descensum ẽ ad nos.
Nã scalas uidit lacob: ⁊ in ipsis scalis
demonstrati sunt ei ascendentes ⁊ des¬
cendentes. Utrũq uidit. Possumus puta¬
re ascendentes uiros ꝓficientes. descen¬
dentes deficientes : qr ⁊ reuera inueni¬
mus hoc in populo dĩ. Alii ꝓficiunt: a¬
lii deficiunt. P oterant istos significare
ille scale : sed forte melius intelligun¬
toꝵ onĩs boni. in illis scalis ⁊ ascenden¬
bia. iste descendit miscđia. Non aũ ip̃¬
se solus descendit. Et quidẽ de cęlo so¬
lus ipse descendit : sed ⁊ multi imitan¬

Expanded text:
Ipse enim in convalle plorationis bibiturus Ipse enim in convalle plorationis bibiturus erat calicem passionis: illi autem non attendentes humilitatem Christi, comprehendere volebant altitudinem Christi. Revocavit illos ad viam, tanquam aberrantes; non ut negaret illis quod vellent, sed ut ostenderet qua venirent. 2. Itaque, fratres mei, hunc psalmum ascensionis cantemus ascensuri in corde; quia ut ascendamus descensum est ad nos. Nam vidit scalas Jacob, et in ipsis scalis demonstrati sunt ei ascendentes et descendentes : utrumque vidit. Possumus putare ascendentes visos, proficientes; descendentes, deficientes: quia et revera invenimus hoc in populo Dei; alii proficiunt, alii deficiunt. Poterant istos significare illae scalae, sed forte melius intelliguntur omnes boni in illis scalis, et ascendens descendit in misericordia. Non autem ipse solus descendit; equidem sosolus descendit; sed multi imitan
Abbreviated transcription (Latin):
montẽ audis alta quȩdã cogites t̾rȩ:
nec cũ saxum audis aut petrã. aliqua¬
duricia a te intelligatur: nec cũ au¬
dis leonẽ. cogites feritate᷑ : nec cũ au¬
dis agnũ cogites pecus. Nichil hoꝵ ẽ
in se: & omĩa factus ẽ ꝓpt̾ te. Flinc
gͦ ascendendũ eͣ. illuc ascendendũ e.
ab exemplo ipsius. ad diuinitatẽ ipfius.
Exemplũ enĩ tibi fecit. humiliando se.
Nã qui nolebant a conualle ploratio¬
nis ascendere: compͣssi stͣ ab ipso. Pre¬
ꝓpere enĩ uolebant habere ascen¬
censum. honores altos cogitabant: uiam
humilitatis ñ cogitabant. Intelligat ca¬
ritas ur̃a quod dico. duos discipulos uo¬
lusse ad latera dnĩ. unũ ad dexteram.
alt̾um aqͥ sinistram sedere. Uidit eos dñs
p̃propere. ⁊ prepostere de honorib cogi¬
tare: cũ prius discere deberent humili¬
ari. ut exaltarentur : ⁊ ait eis dñs. Pote¬
stis bibere calicẽ. quẽ. ego bibiturus sũ

Expanded text:
montem audisti, alta quaedam cogites terrae: montem audisti, alta quaedam cogites terrae: nec cum saxum audis aut petram, duritia a te intelligatur; nec cum audis leonem, cogites feritatem; nec cum audis agnum, cogites pecus. Nihil horum est in se, et omnia factus est pro te. Hinc ergo ascendendum est, illuc ascendendum; ab exemplo ipsius, ad divinitatem ipsius. Exemplum enim tibi fecit humiliando se. Nam qui nolebant a convalle plorationis ascendere, compressi sunt ab ipso. Praepropere enim volebant habere ascensum, honores altos cogitabant, viam humilitatis non cogitabant. Intelligat Charitas vestra quod dico, duos discipulos voluisse ad latera Domini, unum ad dexteram, alterum ad sinistram sedere: vidit eos Dominus praepropere et praepostere de honoribus cogitare, cum prius discere deberent humiliari, ut exaltarentur; et ait eis Dominus: «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» ?
Abbreviated transcription (Latin):
damus: spĩtalis quȩdã celsitudo. Et quis
ẽ iste mons quo ascendimus: nisi dñs
uallẽ plorationis : qui fecit montem
manendo ascensionis. Iuid ẽ uallis plo¬
rationis: Uerbũ caro factũ ẽ:⁊ habita¬
uit in nob̾. Quid ẽ uallis plorationis:
Prebuit ꝑcictienti se maxillã: saturatꝰ
ẽ obꝓbriis. Quid ẽ uallis plorationis:
Colaphizatus ẽ. sputis illitus: spinis co¬
ronatus. crucifixus eͣ: hȩc eͣ̃ uallis plo¬
rationis : unde tibi ascendendũ eͣ. Sed
quo ascendendũ ẽ.In principio erat
u̾bũ. ⁊ u̾bum erat apud dmͣ: & deus
erat u̾bum. Ipsũ enĩ u̾bum earo fac¬
tum ẽ: & habitauit in nobis. Sic des¬
cendit ad te : ut maneret in se. Des¬
cendit ad te: ut fieret tibi conual¬
lis plorationis: mansit in se: ut esset
tibi mons ascensionis. Erit inquit
ẏsaias in nouissimis dieb manifestꝰ
mons domus dñi : paratus in cacumi¬
ne montiũ. Ec̃ce quo ascendendũ est.
S ed noli aliquid tͣrenũ cogitare: nec qr

Expanded text:
damus, spiritualis quaedam celsitudo. Et quis est iste mons quo ascendimus, nisi Dominvallem plorationis, qui fecit, manendo, montem ascensionis. Quid est vallis plorationis? vit in nobis.» Quid est vallis plorationis? «Praebuit percutienti se maxillam; saturatus est opprobriis» . Quid est vallis plorationis? Colaphizatus est, sputis illinitus, spinis coronatus, crucifixus est. Haec est vallis plorationis unde tibi ascendendum est. Sed in quo ascendendum est? «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Ipsum enim «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Sic descendit ad te, ut maneret in se: descendit ad te, ut fieret tibi convallis plorationis; mansit in se, ut esset tibi mons ascensionis. «Erit,» inquit Isaias, «in novissimis diebus manifestus mons» «Domini, paratus in cacumine montium» . Ecce quo ascendendum est. Sed noli aliquid terrenum cogitare, nec quia
Abbreviated transcription (Latin):
malis potest. nͥ cũ redierit ad societatem¬
sc̃oꝵ angłoꝵ: ut ibi sit unde ꝑegrinat᷑:
uͥ om̃s usti ⁊ sc̃ĩ: qui fruunt᷑ u̾bo dĩ sine
lecꝰtione. sine litteris. Quod enĩ nobis ꝑ
paginas scriptũ ẽ : ꝑ faciẽ dĩ illi cernunt.
Qualis patria: magna patria: ⁊ miseri ft̃
ꝑegrini ab illa patria. S quid iste ait:
Longinqua facta eͣ ꝑegrinatio mea. Maxi¬
me eoꝵ uox ẽ: id ẽ ipsius eccłie quȩ
laborat in hac t̾ra. Illius uox ẽ: que cla¬
mat a finib t̾rȩ in alio loco psalmi di¬
cens. A finib t̾rȩ ad te clamaui. Quis
nr̃m clamat a finib t̾re: Nec ego. nec
tu. nec ille: s a finib tͣre ipsa sola ec¬
ełia. tota hereditas xp̃i clamat: quia
eccłia hereditas ei. ⁊ de. eccłia dictum ẽ.
D ostula a me ⁊ dabo tͥ gtes hereditatem
tuã. ⁊ possessionẽ tuã t̾minos t̃re. Si ergo

Expanded text:
malis potest nisi cum redierit ad societatemmalis potest nisi cum redierit ad societatem angelorum, ut ibi sit unde peregrinatur, ubi omnes justi et sancti qui fruuntur verbo Dei sine lectione, sine littpaginas scriptum est, per faciem Dei illi cernunt. Qualis patria! Magna patria, et miseri sunt peregrini ab illa patria. 7. Sed quod ait iste, «Longinqua facta est peregrinatio mea;» maxime eorum vox est, id est, ipsius Ecclesiae, quae laborat in hac terra. Illius vox est, quae clamat a finibus terrae in alio psalmo dicens: «A finibus terrae ad te clamavi.» Quis nostrum clamat a finibus terrae? Nec ego, nec tu, nec ille: sed a finibus terrae ipsa tota Ecclesia, tota haereditas Christi clamat; quia Ecclesia haereditas ejus, et de Ecclesia dictum est, «Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et posses
Abbreviated transcription (Latin):
A ultũ a te recessi. ꝑegrinatio mea facta ẽ
longinqua: quia ñdũ ueni in patriã il¬
lam ubi eũ nullo malo uicturus suͣ: non¬
dũ ueni ad illã societatẽ angeloꝵ ubi
scandala ñ timebo. Quare aũ ñdũ sum
ibi:. Quia ineolatus m̃s. longinquus facꝰtꝰ
ẽ. In colatus. ꝑegrinatio ẽ. Incola drͣ. qui
habitat in t̾ra aliena: nͣ in eiuitate su¬
a. Longinquus inqͥt factus ẽ in colatus
ms. Et uͥ longinquus: Aliqnͣ frẽs mei cũ
ꝑegrinatur homo: int̾ meliores uiuit.
quã in patria sua i ᷤueret. S ñ sic eͣ qnͣ
de illa iherłm celesti ꝑegrinamur. Alu
tat enĩ homo patriã suã: ⁊ aliqnͣ illi in
ꝑegrinatione bene ẽ. Inuenit amicos fi¬
deles ꝑegrinando: quos in patria inueni¬
re ñ potuit. Inimicos habuit ut de pa¬
tria pelleret᷑. ⁊ ꝑegrinaret᷑: muenit qd̾
ñ habebat in patria sua. Ron sic ẽ patͥa
illa iherłm: ubi om̃s boni. Quicũq inde
ꝑegrinat᷑ intͣ malos eͣ: nec recedere a

Expanded text:
ultum a te recessi, peregrinatio mea facta est longinqua. Nondum veni in patriam illam ubi cum nullo malo victurus sum. Nondum veni ad illam societatem angelorum ubi scandala non timebo. Quare autem nondum sum ibi? quia incolatus meus longinquus factus est.» Incolatus peregrinatio est: incola dicitur qui habitat in terra aliena, non in civitate sua. «Longinquus,» inquit, «factus est incolatus meus.» Et ubi longinquus? Aliquando, fratres mei, cum peregrinatur homo, inter meliores vivit, quam in patria sua forte viveret: sed non sic est, quando de illa Jerusalem coelesti peregrinamtat enim homo patriam, et aliquando illi in peregrinatione bene est. Invenit amicos fideles peregrinando quos in patria invenire non potuit; inimicos habuit ut de patira pelleretur et peregrinaretur, invenit quod non habebat in patria. Non sic est patria illa Hierusalem ubi omnes boni, quicunque inde peregrinatur inter malos est. Nec recedere a
Abbreviated transcription (Latin):
subiugationẽ. abundantiã filioꝵ. fȩcundi
⁊ regnũ t̾renũ umbra erat regni celoꝵ.
smael in umbra: isaac in luce. Si gͦ is¬
hel in umbra. ñ mirũ qr ibi tenebrȩ: Em¬
guores enĩ umbrȩ. tenebrȩ st̃. Ergo is¬
mahel in tenebris: isaac in luce. Quic̃q
hic etiã in eccłia t̾renã felicitatẽ quęrt̃
a dõ. ad hunc ismahel ꝑtinent. Ipsi sunt
qui contradicunt sp̃alib ꝓficientib. &
detrahunt illis: ⁊ habent: labia iniqua⁊
linguas subdolas. Contra quos rogauit is¬
te ascendens: ⁊ appositi st̃ ei carbones deso¬
latorii. ⁊ sagittȩ: potentis acutȩ. Int̾ illos
enĩ adhus uiuit: donec tota area uentile¬
tur. Idõ dicit in habitaui cũ tab̃naculis
cedar. Nã ⁊ ipsa tab̾nacła ismahel. cedar
dicta sunt. Sic habet liber geneseos: sic
habet qd̾ ceddar ad ismahel ꝑtinet. Ergo
isaac cu ismahel. id ẽ qͥ ꝑtinent ad pͥs¬
aac int̾ illos iiuunt. qui ꝑtinent ad is¬
mahel. Isti sursũ uolunt ascendere: illi de¬

Expanded text:
unditet regnum terrenum umbra erat regni coelorum. Ismael in umbra, Isaac in luce. Si el in umbra, non mirum quia ibi tenebrae. Pinguiores etenim umbrae tenebrae sunt. Ergo Ismael in tenebris, Isaac in luce. Quicumque hic etiam in Ecclesia terrenam felicitatem quaerunt a Deo, adhuc ad Ismael pertinent. Ipsi sunt qui contradicunt spiritualibus proficientibus, et detrahunt illis, et habent labia iniqua et linguas subdolas. Contra quos rogavit iste ascendens, et appositi sunt ei carbones desolatorii, et sagittae potentis acutae. Inter illos enim adhuc vivit, donec tota area ventiletur: ideo dixit, «Inhabitavi cum tabernaculis Cedar.» Nam et ipsa tabernacula Ismael, Cedar dicta sunt. Sic habet liber Geneseos; sic habet, quod Cedar ad Ismael pertinet . Ergo Isaac cum Ismael; id est, qui pertinent ad Isaac, inter illos vivunt, qui pertinent ad Ismael. Isti sursum volunt ascendere, illi de
Abbreviated transcription (Latin):
qi fecit utraq unũ: quare uos de. uno
facitis duo: Quomͦ gͦ pacifici estis: ut cũ
xp̃s faciat unũ de duob. uos facitis de u¬
no duos: S qr hȩc dicimꝰ: cũ his qui ode¬
runt pace̾ sumus pacifici: ⁊ tamͣ illi qui
oderunt pacẽ: cũ loquerem᷑ eis debellabat̃

Expanded text:
quia «fecit utraque unum,» quare vos de uno fecistis duo? Quomodo ergo pacifici estis, ut cum Christus faciat unum de duobus, vos faciatis de uno duo? Sed quia haec dicimus, cum his qui oderunt pacem sumus pacifici; et tamen illi qui oderunt pacem, cum loqueremur eis, debellabant
Abbreviated transcription (Latin):
abraham. quos quidẽ cõmemorat apłs:
⁊ ad imaginẽ duoꝵ testam̃toꝵ ẽẽ dicit.
Unꝰ de ancilla erat: altͣ de lib̾a. Ex ancil¬
la. ismael erat. De lib̾a sarra. quẽ susce¬
pit ex desꝑatione ꝑ fide̾: isaac erat. u¬
t̃q ex semine abrahe : s n utͣq heres
abrahe. De abrahã natus unus: s tam̃
ñ hereditabat. Alt̾ etiã heres: ñ solũ
filiꝰ s ⁊ heres. In ismahel sunt omͣs. qui car¬
nalit᷑ colunt dm̃. Ad ipsos enĩ ⁊ uetꝰ testam̃¬
tũ ꝑtinet: qr sic dixit apłs. Sub lege uolen¬
tes eẽ: legẽ ñ audistis: Scriptũ ẽ enĩ. qd̾
abraham duos filios habuit. unũ de an¬
cilla. ⁊ unũ de lib̾a. q̃ st̃ in allegoria. hec

Expanded text:
Abraham, quos quidem commemorat Apostolus, Abraham, quos quidem commemorat Apostolus, et ad imaginem duorum testamentorum esse dicit: unus de ancilla erat, et alter de libera. Ex ancilla, Ismael erat; de libera Sara, quem suscepit ex desperatione per fidem, Isaac erat. Uterque ex semine Abrahae, sed non uterque haeres Abrahae. De Abraham natus unus, sed tamen non haereditat: alter etiam haeres; non solum filius, sed et haeres. In Ismael sunt omnes qui carnaliter colunt Deum. Ad ipsos enim et vetus testamentum pertinet: quia sic dixit Apostolus, «Sub Lege volentes esse, Legem non audistis? Scriptum est enim quod Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera; quae sunt in allegor
Abbreviated transcription (Latin):
A finib t̾rȩ ad te clamaui: cũ angeretur
cor meũ. huꝰ gͦ hominis. longinqua ꝑeg¬
natio facta ẽ int̾ malos. Et tãquã dicere¬
tur illi: cũ quib gͦ habitas ut gemas: ꝑe¬
grinatio inquit mea longinqua facta ẽ.
S: quid. si cũ boniee̾t: Si cũ bonis e̾e̾t: non
diceret heu me: heu. uox eͣ miserie. ⁊ uox
eͣ calamitatis ⁊ infelicitatis: s tam̃ in
spe : qr iã uł gemere didicit. Nulti enĩ
redire nolunt. Iste iã redire uolens. cog¬
noscit infelicitatẽ ꝑegrinationis suȩ:⁊
qr agnouit illã redit. ⁊ ascendere inci¬
pit: qr canticũ graduũ cepit cantare.
Ubi gͦ gemit: ⁊ int̾ qͦs inhabitat: Inha¬
bitaui cũ tab̃nacłis cedar. u̾bũ hoc
quia hebreũ ẽ: ꝓculdubio ñ intellexis¬
tis. Quid ẽ inhabitaui eũ tab̃nacuł ce¬
dar: Cedar. quantũ meminimꝰ ex int¬
p̃tatione nominũ eoꝵ hebreoꝵ: tenebras
significat. Int̃p̃tatũ cedar. latine tene¬
bre dicunt᷑. Nostis aũ duos habuisse. filios

Expanded text:
«A finibus terrae ad te clamavi, dum angeretur cor meum» . Hujus ergo hominis longinqua peregrinatio facta est inter malos. Et tanquam diceretur illi, Cum quibus ergo habitas, ut gemas? «Peregrinatio,» inquit, «mea longinqua facta est.» Sed quid, si cum bonis esset? Si cum bonis esset; non diceret, «Heu me!» Heu, vox est miseriae, vox est calamitatis et infelicitatis; sed tamen in spe, quia jam vel gemere didicit. Multi enim redire nolunt. Iste jam volens redire, cognoscit infelicitatem peregrinationis suae: quia agnovit illam, redit; et ascendere incipit, quia Canticum graduum coepit cantare. Ubi ergo gemit, et inter quos habitat? «Inhabitavi cum tabernaculis Cedar.» Verbum hoc quia hebraeum est, procul dubio non intellexistis. Quid est, «Inhabitavi cum tabernaculis Cedar?» Cedar, quantum meminimus ex interpretatione nominum hebraeorum, Tenebras significat. Interpretatum Cedar latine, Tenebrae dicuntur. Nostis autem duos filios habuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ueris clũ: ascendis ad eũ. In caritate. di
⁊ ꝓpcimi exercem᷑: ut redeamꝰ ad caritatẽ
Si cadimꝰ in t̾ram: marcescimꝰ ⁊ putrescimꝰ
Iste aũ qui ceciderat: descensũ ẽ ad eũ ut
ascenderet. Intendens tẽpus ꝑ egrinatioĩs
suȩ: dix̃ se ꝑegrinari in tab̃nacłis cedar.
Quare: Quia multũ ꝑegrinata ẽ aĩa mea.
Ibi ꝑegrinat᷑: uͥ ascendit. Non corpore ꝑes¬
natur: ñ corpore. ascendit. S uͥ ascendit:
A scensiones inquit in corde. Si gͦ ascendit

Expanded text:
is Deum, ascendis ad Deum. In charitate Dei et proximi exerceamur, ut redeamus ad charitatem. Si cadamus in terram, marcescimus et putrescimus. Iste autem qui ceciderat, descensum est ad eum, ut ascenderet. Intendens tempus peregrinationis suae, dixit se peregrinari in tabernaculis Cedar. Quare? Quia «multum peregrinata est anima mea.» Ibi peregrinatur, ubi ascendit. Non corpore peregrinatur, non corpore ascendit. Sed ubi ascendit? «Ascensiones,» inquit, «in corde.» Si ergo ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
id eͣ hoc mͦ dicꝰtũ. paruuli nͣ capiunt.
Q uomͦ g capiunt qui lac capiunt: Ih̾m
qd̃ ꝓpt̃ te factus ẽ: ⁊ crescis ad id qd̃ est.
Sunt gͦ ascendentes ⁊ descendentes. in illis
scalis. Et ascendentes st̃ ⁊ descendentes. As¬
cendentes qͥ sunt : Iui ꝓficiunt ad intel¬
lecꝰtũ sp̃alrũ. Descendentes qui st̃: Iui ꝗͣ.¬
uis quantũ hoĩes possunt fruunt᷑ intelli¬
gentia sp̃aliũ: tñ descendt̃ ad paruulos.
ut talia eis dicant qualia posstͣ caꝑe: &
lacꝰte nutriti possint idonei fieri ⁊ uali¬
di ad capietidũ cibũ sp̃alẽ. Isaias frẽs etiã
ipse. ad nos de descendentib fuit. slã &
ipsi gradus eiꝰ descendentes apparent
Cũ enĩ diceret de spũ scõ. requiescet suꝑ eũ¬

Expanded text:
id est, hoc modo dictum, parvuli non capiunt. Quomodo ergo capiunt qui lac capiunt? «Jesuquod pro te factus est, et crescis ad id quod est. Sunt ergo ascendentes et descendentes. In illis scalis et ascendentes sunt et descendentes. Ascendentes qui sunt? Qui proficiunt ad intellectum spiritualium. Descendentes qui sunt? Qui quamvis, quantum homines possunt, fruantur intelligentia spiritualium; tamen descendunt ad parvulos, ut talia eis dicant, qualia possunt capere, et lacte nutriti possint idonei fieri et validi ad capiendum cibum spiritualem. Isaias, fratres, etiam ipse ad nos de descendentibus fuit: nam et ipsi gradus ejus descendentis apparent. Cum enim diceret de Spiritu sancto, «Requiescet,»
Abbreviated transcription (Latin):
sunt : ⁊ sine ipso facꝰtũ ẽ nichil. Cape si
potes : arripe. cibus ẽ. S dicꝰturus es mͥ
Ille quidẽ cibus eͣ: s ego infans sum. Lac¬
tandus sũ : ut idoneus fieri possim ad
manducandũ cibũ. Ergo qr tu lac̾te. nu¬
triendus es. ille aũ cibus ẽ : ipse cib ꝑ
carnẽ traiectus ẽ tibi ad fauces. Quomͦ
gͦ cibũ mat᷑ comedit. ut ꝑ carne̾ traici¬
potestis. Ergo dando lac. descendit ad par¬
uulos : ⁊ qr descendit descendendo de¬
dit. Ait enĩ. Nũquid dixi aliqͥd me intͣ uos

Expanded text:
sunt, et sine ipso factum est nihil.» Cape, si potes; arripe, cibus est. Sed dicturus es mihi, Ille quidem cibus est, sed ego infans sum, lactandus sum, ut idoneus fieri possint ad manducandum cibum. Ergo quia tu lacte nutriendus es, ille autem cibus est, ipse cibus per carnem tibi trajectus est ad fauces. Quomodo ergo cibum mater comedit, ut per carnem trajicied nec adhuc quidem potestis» . Ergo dando lac descendit ad parvulos; et quia descendit, descendentem dedit. Ait enim: «Numquid dixi me aliquid inter vos
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Non enĩ heres erit filiꝰ ancillȩ: cũ filio
meo ysaac. S hoc qd̃ dicit eice. qñ erit:
Qñ area ceꝑit uentilari. Alodo aũ antegͤ
eiciatur. heu me qd̾ incolatꝰ mͣs longinqꝰ
factus ẽ: inhabitaui cũ tab̃nacłis cedar.
Et exponit nobis: qͥ st̃ isti qͥ ꝑtinent ad ta¬

Expanded text:
 cum filio meo Isaac» . Sed hoc quod dicit, «Ejice,» quando erit? Quando area coeperit ventilari. Modo autem antequam ejiciatur, «Heu me, quod incolatus meus longinquus factus est! inhabitavi cum tabernaculis Cedar.» Et exponit nobis, qui sunt isti qui pertinent ad ta
Abbreviated transcription (Latin):
cũ beatos eẽ qͥ hoc faciunt indicat᷑. ut ꝓp¬
ter illud qd̃ om̃s uolt̃. etiã sit qd̾ plurimi
nolunt. Beatũ qͥppe ẽẽ tã magnũ ẽ bonũ:
ut hoc ⁊ boni uelint ⁊ mali. llec mirũ est
qd̃ boni ꝓpt̾ea stͣ boni: s illad mirũ eͣ qd e¬

Expanded text:
cum beatos esse qui hoc faciunt, indicatur, ut propcum beatos esse qui hoc faciunt, indicatur, ut propter illud quod omnes volunt, etiam hoc fiat quod plurimi nolunt. Beatum quippe esse, tam magnum est bonum, ut hoc et boni velint et mali. Nec mirum est quod boni propterea s
Abbreviated transcription (Latin):
nolit beatus: Qͥd gͥ ex hortatione opus
ẽ ad eã rẽ. quã sua sponte animꝰ huma
ut excitet᷑ uoluntas eiꝰ cũ quo agit: ad il¬
lud ꝓptͣ qd̃ exhortationis adhibet᷑ alloqͥũ.
Ut quid gͦ nob̃cũ agit᷑. ut uelimꝰ qd̃ nolle
ñ possumꝰ : nͥ qr. om̃s quidẽ beatitudinẽ
plurimi nesciunt: Ideoq hoc docet is¬
te Qui dieit.
eati ininaelati in uia. qui ambullant
in lege dni. Tãquã dic̾e̾t. Scio quid ue¬
lis: beatitudinẽ queris. Si gͦ uis ẽẽ beatus.
esto immaculatꝰ. Illud enĩ om̃s: hoc aũ pau¬
ci uolunt. sine quo nͣ ꝑueniunt ad illd̃ qd̃
om̃s uolt̃. S uͥ erit quisq immaculatꝰ. nͥ
inuia:In qua uia: nͥ in lege dnĩ. Ae ꝑ hoc
beati immacłati in uia. qui anibulant in
lege diĩ. Non suꝑfluo uob̃ dr̃: s ex hortatio
necessaria ur̃is m̃tib adhibet᷑. Qͥdenĩ boni
sit ad qd̾ multi pigri stͣ. ideͣ immaculatos
ambulare in uia. q̃ lex ẽ dnĩ sic ostenditur.

Expanded text:
 beatus. Quid igitur exhortatione opus est ad eam rem quam sua sponte animus appeut excitetur voluntas ejus cum quo agit, ad illud propter quod exhortationis adhibetur alloquium. Utquid ergo nobiscum agitur, ut id velimus, quod nolle non possplurimi nesciunt? Ideoque hoc docet iste qui dicit, eati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini. Tanquam diceret: Scio quid velis, beatitudinem quaeris; si ergo esse vis beatus, esto immaculatus. Illud enim omnes, hoc autem pauci volunt, sine quo non pervenitur ad illud quod omnes volunt. Sed ubi erit quisque immaculatus, nisi in via? In qua via, nisi in legbulant in lege Domini,» non superfluo nobis dicitur, sed exhortatio necessaria nostris mentibus adhibetur. Quid enim boni sit ad quod multi pigri sunt, id est, immaculatos ambulare in via, quae lex est Domini, sic ostenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
colunꝰ. agnoscimꝰ. Purpurata ẽ uniu̾sa t̾ra.
sanguine mrͣm: floret cȩlũ coronis mrͣm.
Ornatȩ st̃ eccłiȩ memoriis mrͣm: insignita
st̃ tpr̃a natalib mrͣm: crebresct sanitates
meritis mrͣm. Uñ hoc. nͥ qr impletũ eͣ qd̾ y¬
dictũ ẽ de hoĩe isto toto t̾rarũ orbe diffu
alio psalmo. tu ipse dixisti. Nisi qr dnͣs
erat in nob̃: fortasse uiuos obsorbusseñ
nos. Ecce quare ab eiꝰ testimoniis nͣ decli¬
nasti. ⁊ ad palmã suꝑne uocationis intͣ

Expanded text:
 agnoscimus. Purpurata est universa terra sanguine martyrum; floret coelum coronis martyrum, ornatae sunt Ecclesiae memoriis martyrum, insignita sunt tempora natalibus martyrum, crebrescunt sanitates meritis martyrum. Unde hoc, nisi quia completum est quod praedictum est de homine isto toto terrarum orbe diffusalio psalmo, tu ipse dixisti: «Nisi quia Dominus erat in nobis, fortasse vivos absorbuissent nos» . Ecce quare ab ejus testimoniis non declinast
Abbreviated transcription (Latin):
martẏria nuncupantur. S qr ꝓ testimo¬
niis dĩ etiã flãmis concremari. sine cari¬
tate nichil ꝓdest. iõ addidit. ⁊ dilexi ea
ualde: Supra aũ iã dixerat. mandata tua
monia tua custodiiii. ait enĩ. C ustochui
mandata tua ⁊ testimonia tua. Qͥ enĩ di¬
lgit: ipse ueracit᷑ libent᷑q custodit. Ple.¬

Expanded text:
 testimoniis Dei etiam flammis concremari sine charitate nihil prodest , ideo addidit, «Et dilexi ea valde.» Supra autem dixerat, «Mandata tua » et «testimonia tua custodivi;» ait enim, «Custodivi mandata tua et testimonia tua.» Qui enim diligit, ipsa veraciter libent
Abbreviated transcription (Latin):
Porro ut ostenderet quo fructu uias
cursus tuos: ⁊ itinera tua in pace. ꝓdu¬
cet. Cc̃ce quare ait etiã iste. Custodiui ma̾¬
data tua ⁊ testimonia tua. ⁊ uelut que¬
reremꝰ hoc uude potuerit: qr om̃s ĩqͥt

Expanded text:
Porro ut ostenderet quo fructu vias gressus tuos, et itinera tua in pace producet» . Ecce quare ait etiam iste, «Custodivi mandata tua et testimonia tua.» Et velut quaereremus hoc unde potuerit: «Quia omnes,» inq
Abbreviated transcription (Latin):
tionib negauert᷑: & cõm̃dat se iste differens
ab eis. ace dicit. Y ide qmͣ mandata tua dile¬
passionũ. qr si tradidero corpꝰ meũ ut ardeã.
caritatẽ aũ ñ habeã. nicħ mͥ ꝓdest. Nanc is¬
te. cõm̃dans ait. Uide qmͣ mandata tua di¬
sođia iiuifica me. Isti mortificant. tu uiui¬
fica. S si p̃miũ poscit᷑ in mĩa. qd̾ redłe de¬

Expanded text:
 Et commendat se iste differens ab eis, ac dicit, «Vide quoniam mandata tua dilepassionum; quia si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Hanc iste commendans ait, «Vide quoniam mandata tua din tua misericordia vivifica me.» Isti mortificant, tu vivifica. Sed si praemium poscitur in misericord
Abbreviated transcription (Latin):
dni suꝑ facientes mala: s ut ꝑdat de t᷑ra
memoriã eoꝵ. Non sic ꝓfecto iste dixͣ uias
eũ ñ aduuaret gradientẽ. qd̵ eiꝰ uie st̃
in conspectu dñi. ñ dice̾t idõ custodisse.¬
se mandata ⁊ testimonia eiꝰ. qr õs uiȩ sue

Expanded text:
 super facientes mala, sed ut perdat de terra memoriam eorum . Non sic profecto iste dixit vias cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non diceret ideo se custodisse mandata et testimonia ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
unt ininuci contra qͦꝵ uoluntatẽ custo¬
diunt᷑. Tẽ uͦ fortit᷑ ⁊ testimonia eustodi¬
enda st̃: ne ꝑsequentib inimicis negen
dõ tribuit unde fecit. adiungendo atq
faciẽ tuã fierẽ cõturbatꝰ: nec tua manda¬
ta. ⁊ testimonia custodirẽ. Custodiui gͦ. qr

Expanded text:
i contra quorum voluntatem custodiuntur: tunc vero fortiter et testimonia custodienda sunt, ne persequentibus inimicis negento tribuit unde fecit, adjungendo atque faciem tuam, fierem conturbatus, nec tua mandata et testimonia custodirem. Custodivi er
Abbreviated transcription (Latin):
dñi u̾tas: qr ⁊ in iudicando subuenit.
atq ita nͣ deest nuscđia: ⁊ in miserando
id exhibet qd̵ ꝓmisit ne ueritas desit. Er¬
ga om̃s aũ. ⁊ quos lib̾at ⁊ quos dampnat
immeritos lib̾at:: immeritũ aũ nemi¬
testimoniis tus: qr in e t̾nũ fundasti
aliqui in iniciis intͣpͣtatist᷑. S qͥ pluralit᷑
hoc dic̾e maluert᷑. grecã loquutionẽ se¬
quuti st̃: latine aũ linguȩ illud pocus
usitatũ ẽ ut ab inicio. ł in mitio dicat᷑
alias hoc facio: pluralẽ numerũ femi¬
significat alio tpr̃e. Qͥd ẽ gͦ ab initio
cognoui. ł pociꝰ ut ⁊ nos adũbialit᷑ id
dicamꝰ inicio cognoui de testimoniis tu

Expanded text:
itas: quia et in judicando subvenit, atque ita non deest misericordia; et in miserando id exhibet quod promisit, ne veritas desit. Erga omnes autem et quos liberat, et quos damnat, immeritos liberat, immeritum autem nemitestimoniis tuis, quia in aeternum fundasti aliqui «in initiis» interpretati sunt. Sed qui pluraliter hoc dicere maluerunt, graecam locutionem secuti sunt. Latinae autem linguae illud potius usitatum est, ut «ab initio» vel «initio» dicatur, Alias hoc facio; pluralem numerum femisignificat Alio tempore. Quid est ergo, «Ad initio cognovi,» vel potius, ut et nos adverbialiter id dicamus, «Initio cognovi de testim
Abbreviated transcription (Latin):
lũpniis hominũ. quib exagitabant᷑ us¬
tͣea dĩ mandata custodit: Nonne int̾
ipsas calũpnias qñ feruebant multo gło¬
sius ppłs sc̃s in tribulationib dĩ man¬
data seruabat: cũ ad ꝑpetrandas impi¬
etates ꝑsequentib ñ cedebat. S nimi¬
rũ hoc ẽ redime me a calũpniis homi¬
nũ. ut custodiã mandata tua. Tu age
infuso sp̃u tuo. ne me calũpniȩ homi¬
nũ t̾rorib uincant: ⁊ a tus mandatis
ad sua mala facta traducant. Si enĩ hoc
niis ne criminationes falsas. quas obi¬
ciunt ꝑtimescã. cũ patientia donata
redemeris : int̾ ipsas calũpnias custo¬
lumina suꝑ seruũ tuũ. id eͣ tuã manifes¬
ta p̾sentiã. subueniendo. ⁊ opitulando pͣ¬
sentiã. ⁊ docendo iustificationes tuas. Do¬
ce utiq ut faciã: qd euidentiꝰ alibi legr
Doce me. ut faciã uoluntatẽ tuã. Qͥ enĩ
audiunt licet memoua teneant qd̃
audiunt: neqͣꝗͣ didicisse putandi sunt

Expanded text:
lumniis hominum, quibus exagitabantur uslumniis hominum, quibus exagitabantur usterea Dei mandata custodit ? Nonne inter ipsas calumnias, quando fervebant, multo gloriosius populus sanctus in tribulationibus Dei mandata servabat, cum ad perpetrandas impietates persequentibus non cedebat? Sed nimirum hoc est, «Redime me a calumniis hominum, et custodiam mandata tua:» Tu age infuso Spiritu tuo, ne me calumniae hominum terroribus vincant, et a tuis mandatis ad sua mala facta traducant. Si enim hoc rum calumniis, ne criminationes falsas quas objiciunt pertimescam, patientia donata redemeris; inter ipsas calumnias custoum:» id est, tuam manifesta, subveniendo et opitulando, praesentiam. «Et doce me justificationes tuas.» Doce utique ut faciam: quod evidentius alibi legitur, «Doce me ut faciam voluntatem tuam» . Qui enim audiunt, licet memoria teneant quod audiunt, nequaquam didicisse putandi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ dãet᷑ mei oĩs iniquitas. Ubi qͥd aliud
dic̃. ꝙͣ rectũ ⁊ lib̾um me fac seđm ꝓmis¬
sũ tiũ: Quanto aũ magis regnat in u¬
no qͦ dĩ caritas. tanto ei minꝰ dominatur
iniqͥtas. Qͥ d gͦ aliud petit. ꝗͣ ut donante
dõ diligat dm̃: Diligendo enĩ dm̃. diligit
seipsũ. ut dilige̾ salubrit᷑ possit ⁊ ꝓximũ
sic̃ seipsũ: in quib p̃ceptis tota lex pen
qͣ ds̃ imponit iubendo. impleri faciat
me a calũpniis hominũ. ut custodiam
mandata tua: Si uera illi hoĩes crimi¬
na obiciunt. nͣ calũpniant᷑. Si falsa. qͥd
eͣ qd̃ se redimi desiderat a calũpniis. id
ẽ a criminib falsis. q̃ illi noc̾e ñ posst̃:
Crum̃ qͥppe falsũ ẽ qd̾ calũpnia reũ ñ fac̃
homin̾e nͥ apud iudicẽ homine̾. Ubi au
dsͣ iudex ẽi nullus falso crimine ledit᷑.
qr ñ cui obicit᷑. s obicienti potiꝰ impu¬
tat᷑. An hic eccłiȩ pͣsignat᷑ orͣo. ⁊ uni¬
u̾si popłi cxp̃iani qͥ redẽptus ẽ a ca¬

Expanded text:
netur mei omnis iniquitas.» Ubi quid aliud dicit quam, Rectum et liberum me fac secundum promissum tuum? Quanto autem magis regnat in quocumque Dei charitas, tanto minus ei dominatur iniquitas. Quid ergo aliud petit, quam ut donante Deo diligat Deum? Diligendo enim Deum, diligit seipsum, ut diligere salubriter possit et proximum sicut seipsum: in quibus praeceptis tota LDeus imponit jubendo, impleri faciat me a calumniis hominum, et custodiam mandata tua?» Si vera illi homines crimina objiciunt, non calumniantur: si falsa, quid est quod se redimi desiderat a calumniis, id est a criminibus falsis, quae illi nocere non possunt? Crimen quippe falsum, quod est calumnia, reum non facit hominem, nisi apud judicem hominem: ubi autem Deus judex est, nullus falso crimine laeditur; quia non cui objicitur, sed objicienti potius imputatur. An hic Ecclesiae praesignatur oratio, et universi populi christiani, qui redemptus est a ca
Abbreviated transcription (Latin):
me gratis. ⁊⁊ a u̾bis tius formidauit cor me¬
ũ. Qͥd enĩ xp̃iani leserant regna t̾rena.
quãuis eis regna celoꝵ ꝓmiserit rex eoꝵ:
Qͥd inquã leserant regna t̾rena: Nũqͥd e¬
oꝵ rex milites suos ꝓhibuit impendere.
⁊ exhibere quȩ deb̾ent᷑ regib t̾re:Non¬
ne de hoc sibi calũpniã molientib iu¬
deis ait reddite cesari ꝗͣ cesaris st̃. ⁊ dõ
q̃ dĩ stͣ: Honne tributũ de. ore piscis eti¬
ã ipse ꝑsoluit: Nonne p̃cũ sor eiꝰ militib
regni huiͦ. qͥd face deberent ꝓ etͣna salute
qͣrentib ñ ait. cingulũ soluite. arma
picite: regẽ ur̃m deserite. ut possitis
año militare: s ait. neminẽ concusseri¬
tis. nulli calũpniã feceritis. sufficiat uo¬
bis stipendiũ ur̃m : Nonne unꝰ militũ eiꝰ.
.Idilectissimꝰ comes eiꝰ cõmilitonib suis

Expanded text:
a verbis tuis formidavit cor meum.» Quid enim Christiani laeserant regna terrena, quamvis eis regnum coelorum promiserit rex eorum? quid, inquam, laeserant regna terrena? Numquid eorum rex milites suos prohibuit impendere et exhibere quae debentur regibus terrae? Nonne de hoc sibi calumniam molientibus Judaeis ait: «Reddite Caesari quae Caesaris sunt, et Deo quae Dei sunt» ? Nonne tributum de ore piscis etiam ipse persolvit ? Nonne praecursor ejus, militibus regni hujus quid facere deberent pro aeterna salute quaerentibus, non ait, Cingulum solvite, arma projicite, regem vestrum deserite, ut possitis Domino militare; sed ait, «Neminem concusseritis, nulli calumniam feceritis; sufficiat vobis stipendium vestrum» ? Nonne unus militum ejus et dilectissimus comes ejus, commilitonibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
butũ tributũ. eni uectigal uectigal. cui
tinore̾ timorẽ. cui honorẽ honorẽ. ne¬
mini qͥeꝙͣ debeatis. nͥ ut inuicẽ diligatis.
debitũ ñ reddidert̃  In quo xp̃iani. ñ
st̃ t̾renis regib obsequuti: Ergo t̾reni
reges. xp̃ianos gratis ꝑsecuti st̃.S. qd̾ sub¬
iecit attende: & a u̾bis tuis formidauit
cor meũ. habuert̃ quidẽ ⁊ illi u̾ba mi¬
nantia. expello. ꝓscribo. occido. unguib
torqueo. ignib tͣreo. bestiis subrigo. m̃¬
bra dilanio: s tua pociꝰ u̾ba t̾ruert᷑. Lo¬
lite tinie. eos qͥ corpꝰ occidt᷑. postea nõ
hrͣit qd̾ faciant. s eũ timete qͥ htͣ po¬

Expanded text:
ctigal, vectigal; cui timorem, timorem; cui honorem, honorem. Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis» debitum non reddiderunt? in quo Christiani non sunt terrenis regibus obsecuti? Ergo terreni reges Christianos gratis persecuti sunt. Sed quod subjecit, attende: «Et a verbis tuis formidavit cor meum.» Habuerunt quidem et illi verba minacia, Expello, proscribo, occido, ungulis torqueo, ignibus torreo, bestiis subrigo, membra dilanio: sed tua me potius verba terruerunt, «Nolite timere eos qui corpus occidunt, et postea non habent quid faciant; s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ recurrentes tpra uniu̾sa uoluunt᷑. Ae
ob aliud dictũ ẽ septies cadet iustꝰ ⁊ resi¬
get : id eͣ ñ ꝑit iustus modis oĩb humili¬
atꝰ. s ñ p̃uaricatus. Alioqͥn ñ erit iustꝰ. sa
ꝓ oĩ gen̾e tribulationis. qua ĩ cõspectu ho¬
minũ deicit᷑: positũ ẽ septies cadit. Et pro
eo qd̵ ex ipsis oĩb tribulationib ꝓficit. posi¬
tũ ẽ resurget. Satis illustrat m eo libro ꝯ¬
sequens sententia p̃cedente᷑. Ibi enĩ sequit᷑
Impii aũ infirmabunt᷑ in mał. hoc ẽ itaq¬

Expanded text:
et recurrentes, tempora universa volvuntur. Nec et recurrentes, tempora universa volvuntur. Nec ob aliud dictum est, «Septies cadet» «justus, et resurget:» id est, non perit justus, modis omnibus humiliatus, sed non praevaricatus, alioquin non erit justus. Nam pro omni genere tribulationis, qua in conspectu hominum dejicitur, positum est, «septies cadit;» et pro eo quod ex ipsis omnibus tribulationibus proficit, positum est, «resurget.» Satis illustrat in eo libro consequens sententia praecedentem: ibi enim sequitur, «Impii autem infirmabuntur in ma
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. Aeq enĩ lex dĩ ñ st̃ u̾ba ⁊ eloqͥa dĩ
bsit gͦ ut timore ꝑeat amor: uͥ castꝰ est
timor. dic patres a filiis piis: ⁊ tuͣt᷑ ⁊ a¬
mant᷑. Sic pudica coniunx uirũ tiet. ne
ab illo deserat᷑: ⁊ amat ut fruat᷑. Si gͦ
ri debet. qͣntomagis patͣ nrͣ qͥ ẽ in celis.¬
⁊ ille sponsꝰ. ñ carne p̃ filiis hoiͣm. s uir¬
tute formosus: A qͥb enĩ diligit᷑ lex dĩ:
liis triste. lex patris : an qmͣ quẽ dilig̾
corripit. ⁊ flagellat omne̾ filiũ quẽ re¬
cipit: At qͥ hȩc uidicia respuit: ꝓmissa
ñ recipit. Pat̾na gͦ iudicia. laudent᷑ ⁊
in flagello: si ꝓmissa diligunt᷑ in pͣma Ita¬
enĩ fecit iste qͥ dic̃. Septies in die. lau¬
dẽ dixi tͥ: suꝑ iudicia pstitiȩ tuȩ. Septi¬
es in die qd̃ ait. significat semꝑ. Solet pͥp¬
pe ᷤ iste numerus. uniu̾sitatis indiciũ.
t᷑ qd̃ sex dieb diuinȩ oꝑationis. septimꝰ
iectus ẽ quietis: ⁊ ꝑ septẽ dies currenti

Expanded text:
tem. Neque enim lex Dei non sunt verba et eloquia Dei. Absit ergo ut timore pereat amor ubi castus est timor. Sic patres a filiis piis et timentur et amantur; sic pudica conjux virum et timet, ne ab illo deseratur, et amat, ut fruatur. Si ergo ri debet; multo magis Pater noster qui in coelis ille sponsus, non carne prae filiis hominum, sed virtute formosus . A quibus enim diligitur lex Dei, liis triste lex patris? An quoniam quem diligit corripit, et flagellat omnem filium quem recipit ? At qui haec judicia respuit, promissa non recipit. Paterna ergo judicia laudentur et in flagello, si promissa diligantur in prane facit iste, qui dicit, «Septies in die laudavi te, super judicia justitiae tuae. Septies in die» quod ait, significat Semper. Solet esse quippe iste numerus universitatis indicium: propter quod sex diebus divinae operationis, septimus adjectus est quietis ; et per septem dies currentes
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpus eẽt. ut iudiciũ inciꝑet a domo dñi.
ĩ oĩb tribulationib suis ñ infirmata. sed
inquit diligentib legẽ tuã: ⁊ ñ eis est
scandalũ. Utrũ ipsa lex diligentib scan¬
dalũ ñ ẽ an diligentib eã nullũ ẽ unde¬
cũq scandalũ: S utrũq recte intelligi

Expanded text:
tempus esset ut judicium inciperet a domo Domini , in omnibus tribulationibus suis non infirmata, sed inquit, «diligentibus legem tuam, et non est eis scandalum.» Utrum ipsa lex diligentibus se scandalum non est, an diligentibus eam nullum est undecumque scandalum? Sed utrumque recte intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
masti. ut eas exqͥreres accepisti. Ipse gͥ te dis¬
cernit ab eis. a quib: ꝓpt̾ea longe ẽ salus.
qr iustificationes dĩ ñ exquisiert. hoc etiã¬
poris enĩ xp̃i u̾ba ista ft̃: cuiiꝰ mͣbra sumꝰ. ui¬
dit hoc inquã: continuoq subiecit. Mise¬
rationes tue multȩ dñe. Etiã hoc gͦ qd̃ ex¬
quirimꝰ iustificationes tuas. ꝑtinet ad mi¬
serationes tuas. S edm iudicũ tuũ iiuifi¬
ca me: Noui enĩ qr ⁊ iudiciũ tuũ. sine. tua
miseratione ñ erit suꝑme. Multi ꝑse

Expanded text:
masti, ut eas exquireres accepisti. Ipse te igitur dismasti, ut eas exquireres accepisti. Ipse te igitur discernit ab eis a quibus propterea longe est salus, quia justificationes Dei non exquisierunt. poris enim Christi verba ista sunt, cujus membra sumus. Vidit hoc, inquam, continuoque subjecit: «Miserationes tuae multae, Domine.» Etiam hoc ergo quod exquirimus justificationes tuas, pertinet ad miserationes tuas. «Secundum judicium tuum vivifica me.» Novi enim quia et judicium tuum sine tua miseratione non erit super me
Abbreviated transcription (Latin):
Nra totũ corpꝰ xp̃i in hac humilitate
positũ diẽ. Unͣ ⁊ psalmi huiꝰ incipit
Aectio: de qua nc̃ disputare suscepimꝰ. Uide
humilitatẽ meã ⁊ eripe me: qr legẽ. tuã
ñ sũ oblitꝰ. hoc loco nullã dĩ legẽ cõueni¬
Sentiꝰ intelligimꝰ. nͥ qͣ unmobilit̾ fixũ ẽ. ut
me. Suꝑior quodãmͦ sententia repetita ẽ:
ge᷑ tuã ñ sũ oblitꝰ: huic congruit qd̾ in¬
fra ẽ. Propt̃ eloqͥũ tuũ uiuifica me. Ipsũ
enĩ eloqͥũ ẽ lex dĩ quã ñ ẽ oblitꝰ. ut se
exaltandus humiliaret. Ad ipsã uͦ exalta
qͥ dixisti longe ẽ a peccatorib salus: qͥs te dis¬
cernit a peccatorib. ut ñ a te longe. s te.¬
cũ sit salus: hic te nẽpe discernit qui ait.
Qd̾ isti ñ egert᷑. ipse fecisti: hoc ẽ. dĩ iustifica¬
tiones exqͥsisti. Iuid enĩ habes qd̃ ñ accepis¬
ti: Nonne tu es qͥ paulo ante. dicebas clama¬
ui in toto corde meo exaudi me dñe. iusti¬
ficationes tuã requirã: gͦ ab illo ad quẽ ela¬

Expanded text:
era totum Christi corpus in hac humilitate positum dicit, unde psalmi hujus incipit lectio, de qua nunc disputare suscepimus: «Vide humilitatem meam, et eripe me; quia legem tuam non sum oblitus.» Hoc loco nullam Dei legem convenientius intelligimus, nisi qua immobiliter fixum est ut me.» Superior quodammodo sententia repetita est.gem tuam non sum oblitus;» huic congruit quod infra est, «propter eloquium tuum vivifica me.» Ipsum enim eloquium est lex Dei, quam non est oblitus, ut se exaltandus humiliaret. Ad ipsam vero exaltui dixisti, «Longe est a peccatoribus salus?» quis te discernit a peccatoribus, ut non a te longe, sed tecum sit salus? Hoc te nempe discernit, quia id quod isti non egerunt, ipse fecisti, hoc est, Dei justificationes exquisisti. Quid autem habes quod non accepisti ? Nonne tu es qui paulo ante dicebas, «Clamavi in toto corde meo; exaudi me, Domine: justificationes tuas exquiram?» Ergo ab illo ad quem cla
Abbreviated transcription (Latin):
redditurus ẽ qd̃ ꝓmisit. sic̃ alibi legr̃. ỹue¬
niamꝰ faciẽ eiꝰ in cõfessione. Quãquã si ueli¬
mꝰ intellige̾ in maturũ tẽpus noctis huiꝰ
anteꝗͣ uenisset plenitudo tpr̃is. id ẽ ipsa

Expanded text:
redditurus est quod promisit, sicut alibi legitur: «Praeredditurus est quod promisit, sicut alibi legitur: «Praeveniamus faciem ejus in confessione» . Quanquam si velimus intelligere immaturum tempus noctis hujus, antequam venisset plenitudo temporis, id est, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
dice̾: in intẽpesta: ut una pͣpositio signi¬
ficet in qua hora. alt̾a ꝑtineat ad cõpo¬
sitionẽ noĩs. Nlicħ sane int̾ eͣ ad sentẽ¬
tiã. utrũ qͥs dicat egisse se aliqͥd galli
cantu. an ĩ galli cantu lta nichil inter¬
ee̾t. utrũ intẽpesta nocꝰte an uͦ in in¬
tẽpesta nocꝰte. id eͣ in nocꝰte ĩtẽpesta.
clamasse se: dicereri. Grecus tñ in
nocte intẽpesta dixͣ.: qđ idẽ ualet si dica¬
tur in inmaturitate. id ẽ ĩ tp̃r nocꝰturno¬
⁊ inmaturo. Nlactenꝰ de obscuro u̾bo f̾t
disputatũ: nẽ uideamꝰ qͥs iste sit sensus.
Preueni inquit in nocte intẽpesta. ⁊ clama¬
ui. in u̾b̾ tius sꝑaui. Si hoc ad unũquẽq fide¬
liũ referamꝰ: ⁊ ad ꝓpͥetatẽ rei gestȩ sepe. om¬
tingit. ut tali noctis tpr̃e uigilet amore
nocꝰtẽ: utiq intẽpesta nocte clamamꝰ ad
dm̃. ⁊ p̃uenimꝰ maturitatẽ tpr̃is. in qͦ nob̾

Expanded text:
«in intempesta;» ut una praepositio signi«in intempesta;» ut una praepositio significet in qua hora, altera pertineat ad compositionem nominis. Nihil sane interest ad sententiam, utrum quis dicat egisse se aliquid galli cantu, an, in galli cantu: ita nihil interesset, utrum «intempesta,» an vero «in intempesta nocte,» id est, «in nocte intempesta» clamasse se diceret. Graecus tamen «in nocte intempesta» dixit, quod idem valet si dicatur, «in immaturitate,» id est, in tempore nocturno immaturo. Hactenus de obscuro verbo fuerit disputatum; nunc videamus quis ipse sit sensus. 4. «Praeveni,» inquit, «in nocte intempesta, et clamavi; in verbis tuis speravi.» Si hoc ad unumquemque fidelium referamus, et ad proprietatem rei gestae; saepe contingit ut tali noctis tempore vigilet amor Dnoctem; utique intempesta nocte clamamus ad Deum, et praevenimus maturitatem temporis in quo nobis
Abbreviated transcription (Latin):
importuna ẽ actionib uigilantiũ. Tem¬
pestuiũ enĩ dixert̃ uet̾es oportunũ ⁊ in¬
tẽpestuũ moportunũ: a tempore ducto
uocabulo. ñ ab illa tẽpestate. q̃ cõsuetu¬
dine latinȩ linguȩ oeli ꝑturbatio iã uo¬
cat᷑: quãꝗͣ isto u̾bo libent̾ utunt᷑ histo¬
rici. ut dicant ea tẽpestate. qđ uolunt
eo tp̃r intelligi. ⁊ qd̃ ait loquittor egre¬
giꝰ unde hȩc tã clara repente tẽpestas:
N on celũ nimbis uentis ue turbatũ. sed
magis subita ⁊ splendida serenitate ful¬
gidũ significaũ hoc nomine. Qđ gͦ gre¬
bi. id eͣ p̃positione ⁊ noĩe. hoc in inter¬
p̃tes nr̃i quidã dixert̃ in intẽpesta noc¬
te: plures ĩ maturitate: nͣ duob u̾bis
turitas. Nonnulli uͦ in duob u̾bis. sicut
g̾cus posuit ĩ immaturitatẽ. Aoria qͥp¬
pe immaturitas eͣ. en anhoriã in inma¬
turitate. tãꝗͣ. si uellet etiã ille qͥ dixit
intẽpesta nocte. pͣpositione geminata

Expanded text:
na est actionibus vigilantium. Tempestivum enim dixerunt veteres opportunum; et intempestivum, inopportunum: a tempore ducto vocabulo, non ab illa tempestate, quae consuetudine latinae linguae coeli perturbatio jam vocatur. Quanquam isto verbo libenter utuntur historici, ut dicant, Ea tempestate, quod volunt Eo tempore intelligi: et quod ait locutor egregius, Unde haec tam clara repente Tempestas? non coelum nimbis ventisve turbatum, sed magis subita et splendida serenitate fulgidum significavit hoc nomine. Quod ergo graebus, id est, praepositione et nomine; hoc interpretes nostri quidam dixerunt, «intempesta nocte,» plures, «immaturitate,» non duobus verbis, turitas; nonnulli vero in duobus verbis, sicut graecus posuit, «in immaturitate;» ἀωρία quippe immaturitas est, ἐν ἀωρίᾳ, «in immaturitate:» tanquam si vellet etiam ille qui dixit, «intempesta nocte,» praepositione dicere geminata,
Abbreviated transcription (Latin):
uauert̃. ñ qͥ declinauert̃ a testimoniis dĩ.
tbulationes multoꝵ ꝑsequentiũ ñ ferentes:
hocs pactũ. ut qui uicerit coronet᷑. Noc pactũ
ñ obseruauert̃: qͥ ꝑsecutionẽ ñ tolerantesa
testimoniis dĩ negando declinauert. hos gͦ
iste uidet: ⁊ tabescebat qi diligebat. selus
ille ẽ eiũ bonꝰ. de amore ueniens. ñ luiore
n qͣ enĩ ñ seruauert̃ pac̾tũ secitꝰ adunxit.

Expanded text:
vaverunt, nisi qui declinaverunt a testimoniis Dei, tribulationes multorum persequentium non ferentes? Hoc est autem pactum, ut qui vicerit, coronetur. Hoc pactum non servaverunt qui persecutionem non tolerantes, a testimoniis Dei negando declinaverunt. Hos ergo iste vidit, et tabescebat, quia diligebat. Zelus ille est enim bonus, de amore veniens, non livore. In quo enim non servaverunt pactum, s
Abbreviated transcription (Latin):
ut faciamꝰ iubet᷑. ut exquiramꝰ orat᷑. Quã
longe ẽ addhue a faciente qͥ exquirit: Nõ
enĩ ẽ cõsequens ut qͥ exqͥrit inueniat. aut
qͥ inueni t faciat. Non potest aũ nͥ inue¬
nerit. face̾: ⁊ nͥ qͣsierit inuenire. Sed mag¬
nã sp̃e dñs iħe. dedit dicendo. Querite ⁊̃
inuenietis. Rursꝰ aũ dic̃ sapientia: q̃ qͥd ẽ

Expanded text:
ut faciamus jubetur, ut exquiramus oratur. Quam ut faciamus jubetur, ut exquiramus oratur. Quam longe est adhuc a faciente qui exquirit? Non enim est consequens ut qui exquirit, inveniat; aut qui invenit, faciat: non potest autem nisi invenerit, facere; et nisi quaesierit, invenire. Sed magnam spem Dominus Jesus dedit dicendo: «Quaerite, et invenietis.» Rursus autem dicit sapientia quae
Abbreviated transcription (Latin):
lanior ad dñm qͥ fit ab orantib si
sonitu uocis corporalis fiat. ñ intẽ¬
Fꝯto in dm̃ corde: qͥs dubitet manit᷑
fieri : Si aũ fiat corde. etiã silente corpo¬
ris uoce: aliũ quẽlibet hominẽ potest la¬
tere ñ dm̃. Siue gͦ cũ uoce carnis qn id
opꝰ ẽ: sue cũ silentio. ad dm̃ oramꝰ corde
clamandũ ẽ. Est aũ clamor cordis: mas¬
na cogitationis intentio. Qui cũ ẽ in orͣ oe. mag¬
Nũ ex p̃mit desid̾antis. petentis affectũ. ut
n despet effectũ. Tẽ porro in toto corde ela¬
mat᷑ : qnͣ aliunde ñ cogitat᷑. Tales orationes
rare st᷑ multis: crebix aũ paucis. hoĩ uͦ utrũ
ciuiꝙͣ nescio tale᷑ suã cõmemorat oronẽ. qͥ
cantat hẽ psalmũ dicens. Clamaui ĩ toto
corde meo exaudi me dñe. sui au rei suus¬
elanior ꝓficiat adiunxͣ. ustificationes tuas
er qͥrã. Ad hoc gͦ clamauit in toto corde suo.
&e hoc sibi desidłauit a dño exaudiente pͣs¬
tari. ut iustificationes eiꝰ exquirat. ꝓinde qd̃

Expanded text:
tibus, si sonitu corporalis vocis fiat, non intento in Deum corde; quis dubitet inaniter fieri? Si autem fiat corde, etiam silente corporis voce; alium quemlibet hominem potest latere, non Deum. Sive ergo cum voce carnis, quando id opus est, sive cum silentio, ad Deum, cum oramus, corde clamandum est. Est autem clamor cordis magna cogitationis intentio; quae cum est in oratione, magnum exprimit desiderantis et petentis affectum, ut non desperet effectum: Tunc porro in toto corde clamatur, quando aliunde non cogitatur. Tales orationes rarae sunt multis, crebrae autem paucis; omnes vero utrum cuiquam, nescio. Talem suam commemorat orationem, qui cantat hunc psalmum, dicens: «Clamavi in toto corde meo; exaudi me, clamor proficiat, adjunxit: «Justificationes tuas exquiram.» Ad hoc ergo clamavit in toto corde suo, et hoc sibi desideravit a Domino exaudiente praestari, ut justificationes ejus exquirat. Proinde quod
Abbreviated transcription (Latin):
quarũ descendert̃ ocłi
mei. qmͣ nͣ custodierunt
legem tͥuã. ubi se multũ fleuisse testa¬
tus ẽ p̃uaricationẽ suã. Promͣ uelut rati¬
onẽ reddens. cur multũ flere debuerit
⁊ suũ grauit᷑ dolere peccatũ. iustꝰ es

Expanded text:
quarum descenderunt oculi quarum descenderunt oculi mei, quoniam non custodierunt legem tuam:» ubi se multum flevisse testatus est praevaricationem suam. Proinde, velut rationem reddens cur multum flere debuerit et suum graviter dolere peccatum, «Justus es