comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ suꝑ montẽ synai. S uide qͥd post hec sequit᷑. Moysi qͦq
dix̃. Ascende ad dñm tu &e aaron: oe cet̾a. Solusq moyses ascendet
surgens: edyficauit altare ad radices montis. & post pauca. Dix̃
aut̃ꝰ dñs ad moysen. Ascende ad me in mont̾ẽ: ce esto ibi. Baboq
t duas tabulas lapideas. ⁊ legẽ ac mandata quȩ scripsi: ut doce¬
as filios isrł. Itaq ñ tercia die m̃sis quando dñs suꝑ montẽ des¬
cendit. s die .iiͭii. quando tabulas &e scripta sua dedit. lex data
est. Igitur diẽ date legis. ab immolatione paschalis agni quinqͦ¬
torib. Sciendũ qͦ ẽ qd̾ ex p̃cepto legis hi. dies qͥnquaginta ñ ab
ipsa paschali uesꝑa qua mmimolabatur paschalis agnus. s a sub¬
sequente ꝓxima sabbi incipiebant numerari. Sic enĩ scriptũ ẽ
in leuitico. feretis manipłos spicaꝵ pͥmitias messis ur̃e ad saẽdotẽ
Qͥ leuabit eas corã dño ut acceptabiles sint uob altera die sab.

Expanded text:
sequitur: Mosi quoque dixit: « Ascende ad Dominum tu et Aaron , » etc. « Solusque Moses ascendit surgens aedificavit altare ad radices montis . » Et post pauca: « Dixit autem Dominus ad Mosen: Ascende ad me in montem, et esto ibi, daboque tibi duas tabulas lapideas, et legem ac mandata quae scripsi, ut doceas filios Israel . » Itaque non tertia die mensis, quando Dominus super montem ascendit, sed die quarta, quando tabulas et Scripturam suam dedit, lex data est. Igitur diem datae legis ab immolatione paschalis agni quinqutoribus. Sciendum quoque est quod ex praecepto legis, hi dies quinquaginta, non ab ipsa paschali vespera, qua immolabatur agnus, sed a subsequente prima Sabbati incipiebant numerari. Sic enim scriptum est in Levitico: « Feretis manipulos spicarum primitias messis vestrae ad sacerdotem. Qui levabit eum coram Domino, ut acceptabilis sit vo
Abbreviated transcription (Latin):
tabat᷑. Ex hoc instituto excerpti de psalmis. introitꝰ. gͣduałia.
offertoria. cõmuniones. cũ modulatione ad missã in eccła ro¬
mana cantari cepert̃. Gregoriꝰ. lxͦ iꝰ. antiphonariũ re
cantari p̃cepit: qd̃ apud grecos ab om̃i popło cantabat᷑. Atła extra
pentecosten ad missas dici: fec̃: in canone cria u̾ba hostiȩ suꝑad.¬
didit. diesq nr̃os in tua pace disponas. atq abet̾̃na dãpnati¬
one nos eripi. ⁊ m electoꝵ tuoꝵ iubeas grege numerari: orõnẽ
a beato petro.uiiͦ. nocte tantũ natħ dñi ao missas a se in ipsa
nocte. institutas cantari instituit: & in eo ad angłoꝵ u̾ba que

Expanded text:
Ex hoc instituto excerpti de psalmis introitus, gradualia, offertoria, communiones cum modulatione ad missam in Ecclesia Romana cantari coeperunt. GREGORII. Gregorius, cantari praecepit quod apud Graecos ab omni populo cantabatur. Alleluia extra Pentecosten ad missas dici fecit. In canone tria verba hostiae superaddidit, « diesque nostros in tua pace disponas, ab aeterna damnatione nos eripi, et in electorum tuorum jubeas grege numerari. » Oratios, septimus a Petro papa, nocte tantum natalis Domini ad missas a se in ipsa nocte institutas cantari instituit, et in eo ad angelorum verba quae
Abbreviated transcription (Latin):
cũ. ħ innuit qd̾ asina illa etiã cũ acceꝑit se̾sorẽ suũ dñm. se¬
cura ẽẽ ñ debet pͥusꝗͣ ꝑueniat cũ eqͥte suo in suꝑnã ciuitatẽ
ihrłm. Pot̃ enĩ fieriut offensus eques suũ uelit mutare ue¬
hicłm: qd̾ pͥus ꝓbasse uisus ẽ. Ido ꝑseuerat in offerenda dice
eccła qd̾ in introitu dixerat: addendo. dirige me in .u.t. ⁊cet̾.¬

Expanded text:
tum, hoc innuit, quod asina illa, etiam cum acceperit sessorem suum Dominum, setum, hoc innuit, quod asina illa, etiam cum acceperit sessorem suum Dominum, secura esse non debet, priusquam perveniat cum equite suo in supernam civitatem Jerusalem. Potest enim fieri, ut offensus eques suum velit mutare vehiculum, quod prius probasse visus est, ideo perseverat in offertorio dicere Ecclesia, quod in introitu dixerat, addendo: « Dirige me in ve
Abbreviated transcription (Latin):
ad uenisse manifestũ ẽ: ut sessor ⁊ possessor nr̃i factꝰ. in cȩlestẽ
iherłm ꝑ uias suas eqͥtatu salutis nos reduceret. Igitur ex
officiũ constat hanc ẽẽ intentionẽ: ut is qͥb necdũ adueñ
dñs. illis enĩ necdũ aduenit qͥ fidẽ incarnationis eiꝰ nondũ
receꝑunt. illis inꝗͣ qͥ necdũ in aduentu eiꝰ credidunt. ad¬
ueniat tanta salus ꝑ fidẽ. ut confidentes in dño ñ erubes¬
cant. neq irrideant inimici dȩmones duitiꝰ asinã illã ꝗͣ alli¬
gauert̃ uincłis peccatoꝵ: s solute uias dñs demonstret illi
⁊ semitas suas edoceat. Hoc in introitu. ⁊ in gradali ⁊ in ałł
manifeste conclamatur. Int̾uenit apłs paulus: ⁊ in lectiõe
ra ẽ iã nos de somno surgere. Nimirũ hȩc ⁊ reliqͣ dicens. qͣsi
fidus auriga. ascensuro dño ut dietã suã ꝑficiat. asinã in¬
frenat. qͦ rectas uias teneat: ad sũmũ dicens. s induimini dnm̃

Expanded text:
dvenisse manifestum est, ut sessor et possessor nostri factus, in coelestem Jerusalem per vias suas equitatu salutis nos reduceret. Igitur ex officii constat hanc esse intentionem, ut his quibus necdum venit Dominus illis enim necdum advenit, qui fidem incarnationis ejus nondum receperunt; illis, inquam, qui necdum in adventu ejus crediderunt adveniat tanta salus per fidem, ut confidentes in Domino non erubescant, neque irrideant inimici, id est daemones, diutius asinam illam, quam alligaverunt vinculis peccatorum, sed solutae vias Dominus demonstret illi, et semitas suas doceat . Hoc in introitu, in graduali, et in alleluia manifeste conclamatur. Intervenit apostolus Paulus, et in lectione ra est jam nos de somno surgere . » Nimirum haec et reliqua dicens, quasi fidus auriga, ascensuro Domino, ut dietam suam perficiat, asinam infrenat, quo rectas vias teneat, ad summum dicens, « sed induimini Do
Abbreviated transcription (Latin):
Nam in eo qd̃ sedet suꝑ cherubin. id÷ suꝑ plenitudinẽ scientie
nouit & pot̃ occultã cordiũ nr̃oꝵ abyssũ penetrare: e quecũq
ibi latent uͦ testimonio in publicũ ꝓferre. Ad hoc ureta uocẽ
psalmi que in alła ꝑsonat excitabit potentiã suã & ueniet.
electi stantes a dextris testimonio sͥ reddito a uero uidice: & li¬
b̾tatẽ accipient głe filioꝵ dĩ. uxta qd̃ in alio loco scriptũ est.

Expanded text:
tudinem scientiae, novit et potest occultam cordium nostrorum abyssum penetrare, et quaecunque ibi latent, vero testimonio in publicum proferre. Ad hoc juxta vocem psalmi, quae in alleluia personat, excitabit potentiam suam, et veniet. electi stantes a dextris testimonio sibi reddito a vero judice, et libertatem accipient filiorum Dei , juxta quod in alio loco script
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecte ⁊ liqͥdo nouert̃: quãuis frequenti lectione. maxime ex lił
ci queant. Ipse aũ beatus gregoriꝰ egregiũ romane sedis post
petrũ apłm decus. qͥ optime ut dictũ ÷ angoris eorum extitit
conscius. hoc sese cum illis officio consolatus est. quippe qͥ ut in
discurrit. sollicitꝰ ordinauit: ꝑ quas ⁊ ipse simul discurrens dũ
guore continuo. aliis ꝓnunciandas cõmisit. Qͥ sic̃ uere dulcis¬
simũ scĩ sp̃c organũ quicqͥd scripsit digito d̾i dictante concepit.
sic easdẽ stationes ñ sine eodẽ spũ disposuit: ⁊ tã hec quã cet̾a

Expanded text:
rfecte et liquido noverunt, quamvis frequenti lectione, maxime ex librcognosci. Ipse autem beatus Gregorius egregium Romanae sedis post Petrum apostolum decus; qui optime, ut dictum est, angoris ejus conscius exstitit, hoc sese cum illis officio consolatus est; quippe, qui ut in discurrit sollicitus ordinavit; per quas et ipse simul discurrens, dumguore continuo aliis pronuntiandas commisit. Qui sicut vere dulcissimum sancti Spiritus organum, quidquid scripsit, digito Dei dictante concepit; sic easdem stationes non sine eodem Spiritu deposuit, et tam haec quam ca
Abbreviated transcription (Latin):
usq ueniat dñs: qͥ ⁊ illumina¬
bit abscondita tene¬
braꝵ ⁊ manifestabit consilia cordiũ. Tota enĩ hȩc lectio
cendit in hoc ut nob̃ ꝓ minimosit iudicari ab humano die
sic̃ fuit ioħi. qͥ ut supra dictũ ẽ in eugłio p̃dicat᷑ a dnõ arun¬
do uento agitata ñ eẽ. De eadẽ re dñs flebilit̾ postulat᷑ in

Expanded text:
s, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium . » Tota enim haec lectio tendit in hoc, ut nobis pro minimo sit judicari ab humano die, sicut fuit Joanni, qui, ut supradictum est, in Evangelio praedicatur a Domino arundo vento agitata non esse . De eade
Abbreviated transcription (Latin):
ta uirgo ꝓpe iã erat dñs. scił in utero eiꝰ. bene congruit hic intͤ¬
itus. ꝓpe esto dñe. ⁊ om̃s iuȩ tuȩ ueritas. E q florente tẽ uirga
de radice iesse. iã reqͥescebat suꝑ florẽ eiꝰ spc̃ dñi. itaut de plenitu¬

Expanded text:
ta Virgo, prope erat Dominus, scilicet in utero ejus, bene congruit hic intrta Virgo, prope erat Dominus, scilicet in utero ejus, bene congruit hic introitus: Prope esto, Domine, et omnes viae tuae veritas . Et quia florente tunc virga de radice Jesse, jam req
Abbreviated transcription (Latin):
germinet saluatorẽ. benedicta in et̃nũ. dñi nob̃ ꝓferens .⁊ hominẽ.
Que pꝰ hec sequunt᷑ omĩa. similit̃ eugłico sensui consonant. Epłari
lectio ieiunantiũ aias duplicit̾ reficiens. pͥmo mont̾e illũ p̃dicat
qͥ scdm consonũ eugłm sedẽ suscipiens dd patͥs sui. ⁊ de lapide par¬
uo crescens ⁊ implens orbẽ t̃̾raꝵ: regnabit in domo iacob in et̾̃nũ.
Cui lectioni pulchre conuenit u̾sus subsequens gͣdał. Qͥs ascendet
officii m̃bra patent̃ ad eundẽ eugłii sensũ ꝑtinent: nec ad hoc ꝓ¬
ẽ: s quęrentib parua ex scintilla citiꝰ elicet. Nam in eugłio
diei p̃sentis in cantico beate uirginis. dignũ illud memoria dictũ:
qd̾ patent̃ ad ipsos apłos actinet. Deposuit potentes de sede: ⁊ exal¬
tauit humiles. Nã de sede sp̃uał magisterii. de cathedra moysi. de
eandẽ sedẽ humiles apłos. sic̃ alias ipse dñs. confiteor in qͥt tͥ dñe pat̃¬

Expanded text:
atorem benedicta in aeternum, Deum nobis proferens et hominem. Quae post haec sequuntur, omnia similiter Evangelico sensui consonant. Epistolaris lectio jejunantium animas dupliciter reficiens, primo montem illum praedicat, qui secundum consonum Evangelium, sedem suscipiens David patris sui, et de lapide parvo crescens in montem , et implens orbem terrarum, regnabit in domo Jacob in aeternum , cui lectioni pulchre succinit versus subsequens gradualis: Quis asceofficii membra patenter ad eumdem Evangelii sensum pertinent, nec ad hoc pest, sed quaerentibus parva ex scintilla citius elucet. Nam in Evangelio diei praesentis, in cantico Beatae Virginis dignum illud memoria dictum est, quod patenter ad ipsos apostolos attinet: « Deposuit potentes de sede, et exaltavit humiles . » Nam de sede spiritualis magisterii, de cathedra Moysi, depeamdem sedem humiles apostolos. Sicut alias ipse Dominus: « Confiteor tibi, inquit, Pat
Abbreviated transcription (Latin):
tim᷑ in eo qd̃ errantes falso
iudicam᷑ ⁊ iudi¬
camꝰ. illustrabit eiꝰ aduent᷑.
quẽ ñ tardari¬
poscimꝰ. sic̃ in subsequent

Expanded text:
timur, in eo quod errantes falso judicamur et judicamus, illustrabit ejus adventus, quem non tardaroscimus. Sicut in subsequent
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłe copiosiꝰ lecet᷑. Prima ieiunii die scił qͣrta feria. statio ad scãm
mariam conuenient̃ ordinata ẽ. Ad illud enĩ templũ dñi. ad illud
huiꝰ diei officiũ ꝓprie ꝑtinere manifestũ ẽ. Nam ex eugłio dñica recitat᷑
annunciatio. uel incarnatio. ꝓpħicis tubis ante declamata. ꝑ angłm

Expanded text:
Ecclesiae, copiosius laetetur. Prima jejunii die, scilicet quarta feria statio ad Sanctam Ecclesiae, copiosius laetetur. Prima jejunii die, scilicet quarta feria statio ad Sanctam Mariam convenienter ordinata est. Ad illud enim templum Domini, ad illud ejus diei officium proprie pertinere manifestum est . Nam ex Evangelio Dominica recitatur annuntiatio vel incarnatio, propheticis tubis ante declamata, per angelum
Abbreviated transcription (Latin):
Nter ceteras ebdomade ferias. quarta ⁊ sexta feria porum.¬
maxime ieuiniis ideo deputantur: qr dñice passionis memoria
pre aliis insignite st̃. Quarta namq feria. dñs a iuda cͣditore
uenditꝰ: ⁊ iͣi. a iudeis crucifixꝰ ẽ. Itaq ⁊ ꝑ singłas dñĩcas ꝓpria
stinentiis magis idonee iudicate. st̃: ut qͥb dieb innocens dñs
uenditꝰ. ⁊ ꝑ seruis suis passus ẽ. seruus peccator fleat ⁊ ieiunet
⁊ lectionẽ scãm que ÷ aĩe pabulũ sollẽpniꝰ audiat. Quappt̃.iiͦii.
ce sepulture die. scił sabbo: ut tres dies ieiunii sint: qͣtinꝰ tri¬
um m̃siũ cuiꝰq tẽporis tẽꝑiem bonã triũ dierũ qͥb ieiunamꝰ
⁊ ab aeriaꝵ tuti malignitate tẽpestatũ ꝑagamꝰ. De ieiuniiꝰ in¬
ieuiniis cȩlebriꝰ ẽ: ⁊ officiũ tã durnũ ꝗͣ noctunũ mag̃ plenariũ
habet. ad ipsũ dni ꝑtinens aduentũ: ut dũ caro ieiuniis affligit᷑.
anima redẽptionis sue testimoniis ex lectione sacra uł concentu

Expanded text:
nter caeteras hebdomadae ferias, quarta et sexta feria maxime jejuniis ideo deputantur, quia Dominicae passionis memoria prae aliis insignitae sunt. Quarta namque feria Dominus a Juda traditore venditus, et sexta a Judaeis crucifixus est . Itaque et per singulas Dominicas prenitentium magis idoneae judicatae sunt; ut quibus diebus innocens Dominus venditus, et pro servis suis passus est, servus peccator fleat et jejunet, et lectionem sanctam, quae est animae pabulum, solemnius audiat. Quapropter quatnicae sepulturae die, scilicet Sabbato, ut tres dies jejunii sint, quatenus trium mensium cujusque temporis temperiem bonam, trium dierum, quibus jejunamus, , et ab acrearum malignitate tempestatum peragamus. CAPUT jejuniis celebrius est, et officium tam diurnum quam nocturnum magis plenarium habet, ad ipsum Domini pertinens adventum, ut dum caro jejuniis affligitur, anima redemptionis suae testimoniis, ex lectione sacra vel concentu
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ lib̃tatis spe confortat pusillanimes tuba ꝓpħicam cõmuni¬
debeant consolari. tñ ualde trepidant: qr necdũ sciunt qͣles
tus qͥd pat̾entur. uł quanta int̾ hȩc consolatione indigerent
rectores eccłȩ. ⁊ iccͥco hoc illis celebri statione officiũ dedicauit.
pietas illud mͥ pauendũ ⁊ t̾ribile omĩpotentis di iudiciũ
intentat : rogo ꝑ eundẽ omĩpotentẽ dnm̃ ne ħ mͥ ulteruis
faciat. Nã adhuc nescimꝰ qͥs ibi quał sit. E paulꝰ egregiꝰ p̃¬
dicater ãmonet dicens. Nolite ante tẽpꝰ uidicare donec ueni¬
at dñs. qͥ ⁊ illuminabit abscondita tenebraꝵ: ⁊ manifes¬
tabit consilia cordium. Cur statio fiat ad scm̃ petrũ fiat.

Expanded text:
us libertatis spe confortat pusillanimes tuba prophetica in communidebeant consolari, tamen valde trepidant, quia necdum sciunt, quales ertus, quid paterentur, vel quanta intra haec consolatione indigerent rectores Ecclesiae, et idcirco hoc illis celebri statione officium dedicavit, autem dominorum pietas illud mihi pavendum, et terribile omnipotentis Dei judicium intentat, rogo per eumdem omnipotentem Dominum, ne hoc ulterius faciat. Nam adhuc nescimus quis ibi qualis sit. » Et Paulus egregius praedicator admonet, dicens: « Nolite ante tempus judicare, donec veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit cogi
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ carnẽ frĩb suis. sic̃ ĩ patͥacha ioseph p̃figuratũ ẽ. Nã sic̃ ad illũ in
tota t̾ra egypti dñant̾ẽ. uener̃t qͥ eũ uendid̾unt fr̃s sui fame c̃pulsi.
⁊ ab eo recogniti atq recepti st̃. ⁊ ipse cũ ilł cͤebͣuit ꝯuiuiũ: sic ad ip¬
sũ dnm̃ nr̃m toti mundo pͥncipant̾e. ⁊ egyptios .i. gentiles qͥ in pec¬
catoꝵ tenełis fuerant pane uite copiosiꝰ alentẽ reu̾tent᷑ reliqͥe filioꝵ
isrł. ⁊ ab eo recipient᷑ ĩ grãm. qͣm negauert̃ ⁊ occid̾unt. ⁊ t̾e m̃sã suã
c̃municabit eiᷤᷤ. ⁊ ĩe bͥabit᷑ ioseph iste cũ frĩb suiᷤᷤ. Hꝰ m̃se grãm signat
illud eugłm in officio dñice qͦ ipse dñs narrat᷑ de qͥnq panib satiase
.u. milia hõinũ. Tc̃ enĩ .u. libͦs moysi aꝑiet uideiᷤ qͦs nẽ uelut integros
panes partat idẽ puer. scił idẽ p̾płs sensu puerili. edentq & sat᷑abuss¬

Expanded text:
Nam sicut ad illum in tota terra Aegypti dominantem venerunt, qui eum vendiderant fratres sui, fame compulsi, et ab eo recogniti atque recepti sunt, et ipse cum illis celebravit convivium , sic ad ipsum Dominum nostrum, toti mundo principantem, et Aegyptios, id est gentiles, qui in peccatorum tenebris fuerant, pane vitae copiosius alentem, revertentur reliquiae filiorum Israel, et ab eo recipientur in gratiam, quem negaverunt et occiderunt, et tunc mensam suam communicabit eis, et inebriabitur Joseph iste cum fratribus suis. Hujus mensae gratiam signat illud evangelium in officio Dominicae, quo ipse narratur de quinque panibus saturasse quinque millia hominum . Tunc enim quinque libros Mosi aperiet Judaeis, quos nunc velut integros panes portat puer, scilicet idem populus sensu puerili, edentque, et saturabu
Abbreviated transcription (Latin):
hac enĩ seu in u̾sib eius hoc deplorant qd̃ ad salices babylonis
p̃dicantiũ uoces conticuerunt. ꝓpt̃ eos inꝗͣ qͥ uocati ad nuptia
ut dictũ ẽ uenire noluer̃t: qr ñ fuert̃ digni. In lectiõe uͦ epłe
eos qͥ de exitib uiaꝵ congregati st̃ ut implerent᷑ nuptie discũ¬
bentiũ. paulꝰ apłs oportune cõmonet dicendo. Widete qͣmͦ cau¬
te ambuletis. ñ quasi insipientes. s ut sapientes ⁊ cet̾. hoc uideł
intendens. ne inebriatꝰ uino in qͦ ẽ. luxuria inueniat᷑ qͥs ab̾qͣ
ueste nuptiali cũ rex ad uidendos intrauerit. s e cont᷑ imple¬

Expanded text:
hac enim seu in versibus ejus hoc deplorant quod ad salices Babylonis praedicantium voces conticuerunt; propter eos, inquam, qui vocati ad nuptias, ut dictum est, venire noluerunt, quia non fuerunt digni. In lectione vero epistolae eos qui de exitibus viarum congregati sunt, ut implerentur nuptiae discumbentium, Paulus aposte ambuletis, non quasi insipientes, sed ut sapientes , etc., hoc videlicet intendens, ne inebriatus vino, in quo est luxuria, inveniatur quis absque veste nuptiali, cum rex ad videndos discumbentes intrave
Abbreviated transcription (Latin):
suis. u̾ba inꝗͣ nr̃a. dicentiũ. dimitte nob̃ debita nr̃a. Non enĩ placebt̃
hȩc u̾ba nr̃a in ẽspectu pͥncipis cũ ille rationẽ posuerit: si ñ dimit¬
timꝰ & nos debitorib nr̃is. Qd̃ aũ canimꝰ in cõmunione ex auctorita
endũ ẽ debitore. qͥ sic penitet. ut sic sͥ postulet dimitti. ut pͥmũ dimit¬
lute gr̃as agat. qͦs suo qͣnq corpori uniendos fore cognoscit. Nã qr in
fine mundi reliqͥe illoꝵ salue fient. ĩ ħ ultimo anni officio gͣtulat᷑ de ilł
utpote futuris m̃bͥs suiᷤ. Dic̃ gͦ in ĩt̾itu. adnunciãs iugit̾ qd̾ ꝓpħatũ ẽ
de ilł. Bic̃ dñs ego cogito cogitationes pacis. ⁊ cet̾. Pacis enĩ cogitaties

Expanded text:
Dimitte nobis debita nostra . » Non enim placebunt haec verba nostra in conspectu principis, cum ille rationem posuerit, si non dimittimus et nos debitoribus nostris. Quod autem canimus in communione ex auctoritatendum debitore, qui sic poenitet, et sic sibi postulat dimitti, ut primum dimitsalute gratias agat, quos suo quandoque corpori uniendos fore cognoscit. Nam quia in fine mundi reliquiae illorum salvae fient , in hoc ultimo anni officio gratulatur de illis, utpote futuris membris suis. Dicit ergo in introitu annuntians jugiter quod Prophetatum est de illis: Dicit Dominus: Ego cogito cogit
Abbreviated transcription (Latin):
noscentis. ac dicentis. dñs dedit. dñs abstulit. sic̃ dño placuit ita fac¬
tũ ẽ. sit nom̃ dnĩ benedictũ. Postꝗͣ confessionẽ. petit circũfuse tẽpta¬
tionis effugiũ: dicens in gradali. Dñe refugiũ factꝰ es nob̃. Ꝙ in cõ.¬

Expanded text:
noscentis, ac dicentis: « Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut Domino placuit, ita facnoscentis, ac dicentis: « Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut Domino placuit, ita factum est, sit nomen Domini benedictum . » Post quam confessionem petit circumfusus e tentatione effugium, dicens in graduali: Domine, refugium factus es nobis . Et in co
Abbreviated transcription (Latin):
.i. in ãplitudine sc̃ȩ eccłe. ⁊ filii eiꝰ sic̃ nouelle oliuaꝵ in circiuitu m̃se
sue. cũ inꝗͣ ita ꝓfecerit. repente tẽptator diaboł occulta si dispen¬
uirtutes animi turbata in cogitatione c̃scientia pene conterit. Hoc
luce clariꝰ ex offerenda cõpbatur. Uir erat in t̾ra noĩe iob. Moralit̃
eñĩ in eiꝰmoi̾ hoi̾e aguntur ea quȩ in tẽptatiõe huiꝰ bĩ iob hystorialit̃
acta memorant᷑. Huiꝰ gͦ nobił ⁊ p̃liatoris animi concussionẽ uł ꝑieli
significat in eugłio febris quȩ pene extinxerat regłi filiũ. Precur¬
rens aut̃ epła confortat eũ circũuentũ tẽptatiõib. ⁊ consolat᷑ ne
abundantiori tͥsticia absorbeat᷑ dicendo. Confortamini in dño et
in potentia uirtutis eiꝰ. Non enĩ ẽ nob̃ colluctatio adu̾sus carnẽ et
sanguinẽ. ⁊ cet̾a. Int̾itꝰ. in uoluntate tua .d̾. & cet̾. uex ẽ eiꝰdẽ mi¬
litis. humili conscientia cũ beato iob in t̾ra corruentis .i. trã se ẽẽ cog¬

Expanded text:
 sanctae Ecclesiae, et filii ejus, sicut novellae olivarum in circuitu mensae suae , cum, inquam, ita profecerit, repente tentator diabolus occulta Dei dispens ejus, id est, virtutes animi, turbata in cognitione conscientia, pene conterit. Hoc luce clarius ex offerenda comprobatur: Vir erat in terra, nomine Job . Moraliter enim in ejusmodi homine aguntur ea, quae in tentatione hujus beati Job historialiter acta memorantur. Hujus ergo nobilis et praeliatoris animi concussionem, vel periculum significat in Evangelio febris quae pene exstinxerat reguli filium . Praecurrens autem epistola confortat eum circumventum tentationibus, et consolatur, ne abundantiluctatio adversus carnem et sanguinem , etc. Introitus autem. In voluntate tua Domine , etc., vox est ejusdem militis, humili conscientia cnm beato Job in terram corruentis, id est terram se esse cog
Abbreviated transcription (Latin):
heticoꝵ scidit insania. c̾cepto altari xͥ deiecto cultu ueritatis. falsitatũ
ꝯtentioib illoꝵ. ñ dormitantes sapi̾e ⁊ scientie studuer̃t̃. ⁊ disputauer̃t qͦ¬
dẽim ⁊ ipsi sic̃ de salomõe leg̾r. suꝑ lignis. a cedro q̃ ẽ in libano usq ad
magnũ aliq̃ u̾bũ ab allegoria uł aliqͣ utili moralitate. uacare passi st̃.
ñ dest̾ ille tc̃ptatioẽs uiris ad uirtutẽ tendentib ꝗͣ in oĩb ꝑcus

Expanded text:
ia scidit, et contempto altari Christi, rejecto cultu veritatis, falsitatum contentionibus illorum, non dormitantes, sapientiae et scientiae studuerunt, et disputaverunt quodammodo, et ipsi, sicut de Salomone legitur; « Super lignis a cedrum aliquod verbum ab allegoria vel aliqua utili moralitate vacare passi sunt.non desunt illae tentationes viris ad virtutem tendentibus, quae in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
orẽ in locũ uocati st̃. scił ut ñ tam p̾esse studaant ꝗͣ ꝓdẽẽ. n
sedentes in cathedra moysi dicant ⁊ faciant. ĩmo pͥus faciant
qd̃ cũ auctoritate dicant. neq uelint uocari rabi. s ad hoc te¬
dant ut portare possint peccata popłi. ⁊ a subditis suis au̾tere
irã d̾i. Bene gͦ cũ hoc eugłio positũ ẽ in ostꝰ exẽplũ moysi. qͥ sic
sedit in cathedra magisterii. ut ꝑ nimiã humilitatẽ posset int̾¬
uenire ꝓ subditis. ĩmo ⁊ tenere dm̃ dicentẽ. dimitte me ut iras¬
cat᷑ furor ñs cont᷑ͣ eos. fẽcerant enĩ uitulũ qͣndo sic̃ in u̾su ca¬

Expanded text:
 locum vocati sunt, scilicet ut non tam praeesse studeant quam prodesse, et sedentes in cathedra Mosi dicant et faciant, imo prius faciant quod cum auctoritate dicant; neque velint vocari, Rabbi, sed ad hoc tendant, ut portare possint peccata populi, et a subditis suis avertere iram Dei. Bene ergo cum hoc evangelio positum est in offerenda exemplum Mosi, qui sic sedit in cathedra magisterii, ut per nimiam humilitatem posset intervenire pro subditis, imo et tenere Deum dicentem: « Dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos . » Fecerant enim vitulum, quando sicut in versu
Abbreviated transcription (Latin):
die factus ẽ reconciliatio. iratꝰ enĩ erat dñs ꝓpt̾ uitulũ quẽ
fecerat daron. & dixerat ut disꝑd̾et eos. eiꝰ inquã exẽplo cunc¬
ti rectores seser. debent opponere ꝓ peccatis subditoꝵ. & dep̃cari
la st̃. quȩ sic̃ in psalmo legimꝰ satiata de fructu oꝑm dni .i.¬

Expanded text:
ndiae factus est reconciliatio . Iratus enim erat Dominus propter vitulum, quem ndiae factus est reconciliatio . Iratus enim erat Dominus propter vitulum, quem fecerat Aaron, et dixerat ut disperderet eos; ejus, inquam, exemplo cuncti rectores sese debent opponere pro peccatis subditorum, et deprecari la sunt quae, sicut in psalmo legimus, satiata de fructu operum
Abbreviated transcription (Latin):
rentib ab audiendis p̾ceptis sui creatoris obsurduit. ꝙ a p̾dican¬
da laude eiꝰ obmutuit. Qͥ aut̃ illũ adducunt. & dñm ꝓ illo dep̃¬
cant᷑. uniu̾sũ p̃dicatoꝵ significant choꝵ. qͥ genꝰ humanũ ad xͥ
grãm uoce ac litt̾is inuitare ñ desinunt. Ꝙ huiͦ surdi & muti
tamꝗͣ si medicata paralysi que linguã tuã subito ligauerat. pͥ¬
mo ciusdẽ motu linguȩ. d̾i nom̃ repente ad aduuandũ inuoces.
Inde ipse loquens. recte dic̃ in gͣdale. Benedicã dñm in oĩ tp̃re.
sẽꝑ laus eiꝰ in ore meo. Epła. fiduciã talẽ habemꝰ ꝑ xp̃m ad dm̃. ñ
qd̃ sufficientes simꝰ. & cet̾. ad ipsos respicit qͥ illũ adducunt. fi¬
duciã habentes ñ in seipsis qͣsi a semetipsis os uł aures eiꝰ aꝑi¬
re possint: s sufficiencia nr̃a ex do ẽ & cet̾a. E pulchre hȩc of¬
ferenda ponit᷑ : p̃catꝰ ẽ moyses. Nlam eiꝰ exemplo qui in tpr irac̃¬

Expanded text:
rentibus ab audiendis praeceptis Creatoris obsurduit, et a praedicanrentibus ab audiendis praeceptis Creatoris obsurduit, et a praedicanda laude ejus obmutuit. Qui autem illum adducunt, et Dominum pro illo deprecantur, universum praedicatorum significant chorum qui genus humanum ad Christi gratiam voce ac litteris invitare non desinunt. Et hujus surdi ac muti m intende , tanquam si medicata paralysi, quae linguam suam subito ligaverat, primo ejusdem motu linguae, Dei nomen repente, ad adjuvandum invocet. Idem ipse loquens, recte dicit in graduali: Benedicam Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore meo . Epistola, Fiduciam talem habemus per Christum ad Deum , etc. ad ipsos respicit, qui illum adducunt, fiduciam habentes non in seipsis, sed quasi a semetipsis, os vel aures ejus aperire possint; sed sufficientia nostra ex Deo est etc. Et pulchre haec offerenda ponitur: Precatus est Moses . Nam ejus exemplo, « qui in tempore iracu
Abbreviated transcription (Latin):
epłe. Notũ uob̃ facio eugłm. Nam exemplũ publicani in engłi
se accusantis & dicentis ñ sũ dignus leuare ocłos meos ad celũ.
optime in hac epła paulꝰ imitatur dicens. Ego enĩ sũ minimꝰ apłor¬
tał hec humilitas unitatẽ domesticoꝵ di conseruat. ut ñ alius
adu̾sus aliũ inflet᷑. recte hic introitꝰ p̃mittit᷑: in qͦ d̾r. d̾s qui
inhabitare facit unanimes in domo. Qd̃q in gradale d̾r. & ex
cata sua confitentis. & tali scił ñ pharisiace glorianti qd̾ deci¬
mas det om̃iũ que possidet. s ꝑ humilẽ confessionẽ seipsũ pͥus
offerenti d̾r in cõmunione ut sua demũ offerat: honora dñm
de tua substantia & cet̾a.
fficium dnicȩ .xii. quibdã ex partib ad illos respicit qͥ su¬
dũ ⁊ mutũ ad dñm adducentes. dep̃cant᷑ eum ut imponat il¬
li manꝰ. qͥb dã aut̃ ad ipsũ mutũ adaꝑto ore recte loquentẽ.
Nam ille surdus & mutus humanũ significat genꝰ. qd̃ in pͥmis pa¬

Expanded text:
: Notum vobis facio Evangelium . Nam exemplum publicani in evangelio se accusantis, et dicentis: Non sum dignus levare oculos meos ad coelum , optime in hac epistola Paulus imitatur, dicens: Ego enim sum minimus apotalis haec humilitas, unitatem domesticorum Dei conservat, ut non alius adversus alium infletur, recte hic introitus praemittitur, in quo dicitur: Deus qui inhabitare facit unanimes in domo . Quodque in graduali dicitur: Et ex cata sua confitentis, et tali scilicet non pharisaice glorianti, quod decimas det omnium quae possidet, sed humilem confessionem, se ipsum prius offerenti dicitur in communione, ut sua demum offerat: Honora Dominum de tua substantia , etc.icae duodecimae quibusdam ex partibus ad illos respicit, qui surdum et mutum ad Dominum adducentes, deprecantur eum ut imponat illi manus; quibusdam autem ad ipsum mutum, adaperto ore recte loquentem: Nam ille surdus et mutus, humanum significat genus, quod in primis pa
Abbreviated transcription (Latin):
ł peccata tua. In int̾itu dũ dic̃ dñs. salus popłi ego sũ. hoc idẽ
nob de seipso testat᷑. qd̾ ⁊ in eugłio iã dicto. murmurantib pha¬

Expanded text:
tibi peccata tua . In introitu, dum dicit Dominus: Salus populi ego sum; hoc idem tibi peccata tua . In introitu, dum dicit Dominus: Salus populi ego sum; hoc idem nobis de seipso testatur quod et in evangelio jam dicto, murmurantibus Pha
Abbreviated transcription (Latin):
m cordib sius & dicentib blasphemat & cet̾a. Ut sciatis inqͥt qr
filiꝰ hõĩs ht̃ potestat̾ẽ in t̾ra dimittendi peccata: tẽ ait paralyti¬
co. Surge tolle lectũ tuũ: ⁊ uade. in domũ tuũ. ꝑ hẽ aut̃ para¬
lyticũ significat᷑ homo dissolutꝰ ⁊ ab oĩ oꝑe bono remissus. qui
plet apłicũ p̃ceptũ qd̾ in eadẽ ȩpła sequit᷑. Qͥ furabat᷑ iã ñ furet᷑
magis aũ oꝑetur manib suis. ut habeat unde tribuat necessi¬
tatem patienti. Nam quandui paralẏsi erat dissolutꝰ nicħ bon
oꝑabatur. ĩmo labores oꝑantiũ furabatur. Qualit̾ gͦ p̃lati uel
rectores aĩaꝵ salutẽ ꝓcurare debeant subditoꝵ sic̃ ⁊ in p̃ceden¬
ti officio dictũ ẽ. ħ sequens expͥmit officiũ. Nam ipsoꝵ ẽ offerre
paralyticũ in lecto iacent̾e. id ẽ orare ꝓ his quoꝵ peccata aĩas
in mala conscientia a bono oꝑe torpentes detinent. ⁊ ita ꝓ eis
in uenire. ut uidens dñs fidẽ illoꝵ dicat. Confide fili remittui

Expanded text:
mat, etc.; ut sciatis, inquit, quia Filius hominis habet potestatem in terra dimittendi peccata, tunc ait paralytico: Surge, tolle lectum tuum, et vade in domum tuam . Per hunc autem paralyticum significatur homo dissolutus et ab omni bono opere remissus qui postolicum praeceptum, quod in eadem epistola sequitur: Qui furabatur, jam non furetur, magis autem operetur manibus suis, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti . Nam quandiu paralysi erat dissolutus, nihil boni operabatur, imo labores operantium furabatur. Qualiter ergo praelati vel rectores animarum salutem procurare debeant subditorum, sicut in praecedenti officio dictum est, hoc sequens exprimit officium. Nam ipsorum est offerre paralyticum in lecto jacentem, id est orare pro his quorum peccata animas in mala conscientia a bono opere torpentes detinent, et ita pro eis intervenire, ut videns Dominus fidem illorum, dicat: Confide, fili, remittuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ postulabant ipsi dicentes in int̾itu. ut ꝓpħe tui fideles inue¬
niant᷑: da pacẽ inqͥunt dñe sustinentib st: id ẽ eoꝵ qͦs nob̾ cõ¬
misisti peccata dimitte. Pax enĩ d̾i. peccatoꝵ remissio ẽ. Ut ꝓpħe
tui fideles inueniant᷑. ut nos fideles serui inueniam᷑. dũ nos fã¬
milie tuȩ ñ tantũ p̃sumꝰ. s  utilit̾̃ ꝓ illis int̾ueniendo ꝓsumꝰ.

Expanded text:
tui fideles inveniantur: Da pacem, inquiunt, Domine, sustinentibus te , id est eorum quos nobis commisisti, peccata dimitte. Pax enim Dei, peccatorum remissio est. Ut prophetae tui fideles inveniamur ut nos fideles servi inveniamur, dum familiae tuae non tantum praesumus, sed et utiliter pro illis interveniendo prosum
Abbreviated transcription (Latin):
cati ad nuptias x e eccłȩ. sic intretis ⁊ discũbatis. qͦm ⁊ ille qͣ
uos uocauit. qͥ ⁊ dix̃. Ego aũ i mecdio ur̃m sũ. sic̃ qui minist t̃.
popłi gentił. qͥ suꝑbiente iudaico popło humiliatꝰ sub signo crucis
xp̃i. suꝑiꝰ ascende meruit iu scp᷑ popłm illũ qͥ pͥio loco consed̾at.
ĩmo de pͥmo consessu suꝑbiebat. In bst᷑ exẽplũ ponit efficacissimũ.
qͥ cĩ humiliatꝰ dic̾i̾t. peccauimꝰ ĩniqͥtatẽ fecimꝰ ipie egimꝰ. ⁊ cet̾a.
meruit ita exaltari. ut cũ oearet sic̃ in eadẽ offerenda. ipse testa¬
tur dicens. or aui dm̃ meũ. ego̾. daniel:⁊ cet̾a. mitt̾et᷑ illi index futu¬
roꝵ archangłs gabͥel. sic̃ bt sequens u̾suf. adhuc me loquente. ⁊ cet̾.
illam namq uisionẽ sic exaltatꝰ ẽ ut ñ tantũ uenturũ ad salutẽ

Expanded text:
discumbatis quomodo et ille qui vos vocavit, qui et dixit: « Ego autem in medio vestrum sum sicut qui ministrat . populi gentilis qui, superbiente Judaico populo, humiliatus sub signo crucis Christi, superius ascendere meruit, id est supra populum illum qui primo loco consederat, imo de primo consessu superbiebat. In offerenda exemplum ponit efficacissimum, qui cum humiliatus diceret: « Peccavimus, iniquitatem fecimus, impie gessimus , » etc., meruit ita exaltari, ut cum oraret, sicut in eadem offerenda ipse testatur, dicens: Oravi Deum meum ego Daniel , etc., mitteretur illi index futurorum archangelus Gabriel, sicut habet sequens versus: Adhuc me loquente , etc. Per illam namque visionem sic exa
Abbreviated transcription (Latin):
qui scit omĩa qͥb indigemꝰ. sicut in eodẽ eugłio dictũ ẽ uox
inꝗͣ illa. inclina dñẽ aurẽ.t̃. a. me. uox ẽ pauꝑis de manu
patris pͥmũ regnũ dĩ ⁊ iusticiã eiꝰ. ⁊ deinde necessaria corpo¬
ris quȩ adicienda st̃ humilit̃ querentis. Qͥ ⁊ in gͣdali eodẽ
respectu ait. Bonũ ẽ confiteri dño. id ẽ necessaria querere
a dño. ⁊ in ea spe psallere .i. bene oꝑari. noĩ tuo .i. ad ho¬
norẽ nõis tui altissime. Ad annũciandũ mane mĩam eiꝰ. qł¬

Expanded text:
qui scit omnia quibus indigemus, sicut in eodem evangelio dictum est. Vox, qui scit omnia quibus indigemus, sicut in eodem evangelio dictum est. Vox, inquam, illa: Inclina, Domine, aurem tuam ad me , vox est pauperis, de manu Dei primum regnum Dei, et justitiam ejus, et deinde necessaria corporis, quae adjicienda sunt, humiliter quaerentis. Qui et in graduali eodem respectu ait: Bonum est confiteri Domino , id est necessaria quaerere a Domino, et in ea spe psallere, id est bene operari nomine tuo, id est ad honorem nominis tui, Altissime. Ad annuntiandum mane mise
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes qͥd manducabimꝰ aut qͥd bibemꝰ. & cet̾. lucas testat᷑
qui cũ eadem dicẽt adiecit. ⁊ nolite in sublime tolli. E qͥdẽ
scđm eundẽ lucã aute. hec u̾ba dñs ꝓposuit parabolã de di¬
uite stulto cuiꝰ ager cũ uberes illi fructus attulisset. & dixiᷤ¬
set ipse destruã horrea mea ⁊ maiora faciã. n dicã aĩe meȩ
aiã habes multa reposita in annos plurimos. reqͥesce. come¬
de. bibe. epulare. ait illi dñs. Stulte. hac nocte repetunt
aiãm tuã ate. quȩ aũ parasti cuiꝰ erunt: igit᷑ adu̾sus di
uites qͥb p̃cipiendũ ẽ non suꝑbe saꝑe. nec sꝑare in inẽ¬
to diuitiaꝵ. hoc in eugłio supra dicto p̃cipitur. Nolite sol¬
dens epła in eo qd̾ ait. Non efficiam᷑ in anis głȩ cupidi. ꝙ
Rursũ. Quȩ. enĩ seminauerit hõ. hȩc &e metet: & qui seminat
in carne: ⁊ metet. de carne. corruptionẽ. Eius itaq qui hoc
p̃ceptũ fidelit̾ amplectit᷑ illa uex ẽ in int̾itu ad patrẽ nr̃n

Expanded text:
Quid manducabimus, aut quid bibemus , etc. Lucas 144 testatur quid, cum eadem diceret, adjecit: Et nolite in sublime tolli . Et quidem secundum eumdem Lucam, ante haec verba Dominus parabolam de divite stulto, cujus ager cum uberes illi fructus attulisset, et dixisset ipse: « Destruam horrea mea et majora faciam, et dicam animae meae: Anima, habes multa reposita in annos plurimos, requiesce, comede, bibe, epulare: ait ad eum Deus: Stulte, hac nocte repetunt aibus praecipiendum est: « Non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum , » hoc in evangelio supradicto praecipitur: Nolite soldens epistola, in eo quod ait: Non efficiamini inanis gloriae cupidi . Et rursum: Quae enim seminaverit homo, haec et metet; et qui seminat in cpraeceptum fideliter amplectitur, illa vox est in introitu ad Patrem nostrum,
Abbreviated transcription (Latin):
figurã gerens. ceteris ingratis existentib qui hereticoꝵ typũ
p̃ferunt. reu̾sus & grãs agens. de fide sua qua saluiis factꝰ ẽ¬
illa in int̾itu. Protector nr̃ aspice d̾s. maxime qđ̃ ait qr me¬
lior ẽ dies una in atriis suꝑ milia. Nam idem ẽ ac si dicat.
Meliꝰ ẽ cor unũ ⁊ aĩam unã habere. & idipsũ saꝑe ac dice̾: ꝗͣ di¬
u̾sis ĩmo contͣriis sensib diuidi ⁊ scismata facere. Qd̃ obserua
scã eccła. & ideo una colu̾ba dicta: bene ꝑ illũ unũ ut dictũ ẽ

Expanded text:
esiae figuram gerens, caeteris ingratis existentibus, qui haereticorum typum praeferunt, reversus, et gratias agens, de fide sua, qua salvus factus eilla in introitu: Protector noster, aspice, Deus , maxime quod ait: Quia melior est dies una in atriis tuis super millia . Nam idem est ac si dicat: Melius est cor unum et animam unam habere , et idipsum sapere ac dicere, quam diversis, imo contrariis sensibus dividi et schismata facere . Quod observans sancta Ecclesia, et ideo una columba dicta , bene per illum unum, ut dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
itaq intelligimꝰ ꝑ hoc qd̃ ut dictũ ẽ tam sac̾dos ꝗͣ. leuita ui¬
so hoĩe p̃tereunt : qr sic subint᷑uit lex qͦmͦ medici puer ad
egrotũ ñnũꝗͣ ingͣditur. morbi qͥde causas sciens. s qd̃ opponat
antidotũ conficere ñ ualens. tantũq hoc egroto dicere nouit
qͥb ab escis uł potib abstinendũ sit. ne morb inualescat. ꝙ
de semuuuo penitꝰ mortuũ reddat. Hoc nãq illud ẽ qd̃ in p̃
sita ẽ. ⁊ cet̾a. Plagis namq originał peccati semiuiuus homo
nascit᷑. actualib uͦ transgressionib ꝓpt̾ quas lex posita est. si
ñ abstineat tamꝗͣ noxiis cibis. penitus moritur. Itaq scđ̃m
xp̃i ad infirmitatẽ uł imꝑfectionẽ legis flaguantiũ. tamꝗͣ. si p̃¬
t̾euntib sac̾dote ⁊ leuita samaritanũ supͣdictũ uulneratꝰ ille pos

Expanded text:
 hoc, quod, ut dictum est, tam sacerdos quam levita, viso homine praeterivit, quia sic subintravit lex, quomodo medici puer ad aegrotum nonnunquam ingreditur, morbi quidem causas sciens, sed quod opponat antidotum, conficere non valens, tantumque hoc aegroto dicere novit, quibus ab escis vel potibus abstinendum sit, ne morbus invalescat, et de sem posita est , etc. Plagis namque originalis peccati semivivus homo nascitur. Actualibus vero transgressionibus, propter quas lex posita est, si non abstineat, tanquam noxiis cibis penitus moritur. Itaque secundum Christi ad infirmitatem vel imperfectionem legis flagitantium, tanquam si praetereuntibus sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
tota pene disputatio pauli apłi ad galathas. unde hȩc lectio
sũpta ẽ. Nã ꝑ hoc qd tam sac̾dos ꝗͣ leuita uiso hoĩe illo p̃te¬
rier̃t. innuitur qͥd lex contulerit. quȩ pꝰ quadringentos et
.xxx. annos data est a testam̃to dĩ cũ fideli abraham ꝑ reꝓmis¬
sionẽ confirmato. iuideł qr ñ qͥdem ipsa adu̾sus ꝓmissa dei.

Expanded text:
Galatas, unde haec lectio sumpta est. Nam per hoc quod tam sacerdos quam levita viso homine illo praeterivit, innuitur quid lex contulerit, quae post quadringentos et triginta annos data est, a testamento Dei, cum fideli Abraham per repromissionem confirmato, videlicet quia non quidem ipsa adversus promissa De
Abbreviated transcription (Latin):
Mõ Immo zelorelatꝰ sũ ꝓ domo dñi. Cu potiꝰ qr itus es iratꝰ es. responde. qr
deficis sententiis. ad iniurias ꝓr̃upis. S queso te paułꝑ sustine: adhuc u¬
nũ ẽ qđ te ñ patiar ignorare. Cleꝵ Qⁱd illud ẽ: Mor̃. Cur apłicȩ sedis
auctoritas. uł p̃dicta iherommni sententia monachos illos qͥ absq clericatũ.
st̃ ab officio p̃dicationis arceat. Cleꝵ age. qͣntũ uis loquere. qm̃ cepisti
mira ⁊ opinata ꝓferre. Moñ. Mira plane ⁊ magna. Cui tam̃ hȩc mira
⁊ magna uident᷑. magnꝰ ipse uł mirandꝰ ñ ẽ. qr parũ in scͥpturis se ꝓfecis¬
se sibupsi testis ẽ. Cleꝵ Dic tandẽ qͥcqͥd illud ẽ. Mori apłs loquens de¬

Expanded text:
MONACHUS. Imo zelo zelatus sum pro domo Domini. Tu potius, quia victus es, iratus es, et quia MONACHUS. Imo zelo zelatus sum pro domo Domini. Tu potius, quia victus es, iratus es, et quia deficis sententiis, ad injurias prorumpis. Sed, quaeso te, paulisper sustine. Adhuc unum est, quod te non patior ignorare. CLERICUS. Quid illud est? MONACHUS. Cur apostolicae sedis auctoritas, vel praedicta Hieronymi sententia, monachos illos qui absque clericatu sunt ab officio praedicationis arceat? CLERICUS. Age, quantum vis loquere, quoniam coepisti mira et inopinata proferre. MONACHUS. Mira plane et magna. Cui tamen haec mira vel magna videntur, magnus vel mirandus non est, quia parum in Scripturis se profecisse sib
Abbreviated transcription (Latin):
it apłico tͣdui succedentes xͥ corpꝰ sac̃ ore ꝯficiunt. Itẽq epła illa ad paulinu in¬
dicat. ipsũ paulinũ solũm ẽẽ monachũ: ⁊ id̾o ñ hab̃e qͥd faciat in urbib. Ait
enĩ illi. Si officiũ uis exhib̾e p̃sb̃rii. si ep̃icopatꝰ te uł opꝰ uł honor forte te de¬
lectat. uiue in urbib uł castelł. ⁊ alioꝵ salutẽ lucrũ fac aĩe tuȩ. Itaq ñ s̃ con¬
tͥriꝰ ẽ iher̃. qr ñ solũ sͥ. s ⁊ õib docendi auctoritatẽ tͥbuit. ꝗͣ ⁊ sacdotiũ ꝓposito
⁊ ppositũ ornat᷑ sac̾dotio. Neq c̃tra sententiã suã agit sedes apłica. in eo qd̾
⁊ monachos p̃dicare uetans. monachos tñ admittit ad officiũ apłicifastigii. Cũ¬
gͦ os dilatas ad loquendũ: pͥus queso aꝑi ocłos ad legendũ C les. Irac̃de loqͣris

Expanded text:
ait, apostolico gradui succedentes Christi corpus sacro ore conficiunt. Itemque epistola illa ad Paulinum inait, apostolico gradui succedentes Christi corpus sacro ore conficiunt. Itemque epistola illa ad Paulinum indicat ipsum Paulinum solummodo esse monachum, et ideo non habere quid faciat in urbibus. Ait enim illi: Si officium vis habere presbyteri, si episcopatus te vel opus vel honor forte delectat, vive in urbibus et castellis, et aliorum salutem lucrum fac animae tuae. Itaque non sibi contret propositum ornatur sacerdotio. Neque contra suam sententiam agit sedes apostolica in eo quod et monachos praedicare vetans, monachos tamen admittit ad officium apostolici fastigii. Cum dilatas os ad loquendum, prius, quaeso, aperi oculos ad legendum. CLERICUS. Iracunde loqueris?
Abbreviated transcription (Latin):
die. noemãq uitȩ eiꝰ exẽplũ hab̾e. uirtutũ. S ⁊ nr̃a qͣliacũq st̃ suscipe. ⁊ li¬
bellũ hc̃ libello illiꝰ copulato. ut cũ te monachu erudierit. c cdericũ doce¬
at ẽẽ ꝑfectũ. Ita incipiens instituit eos in ħ uno nepotiano. qualit᷑ se habeas
hi qͥ utriꝰq ordinis .i. clericał ⁊ monachicis st̃. Ue. bi gr̃a cũ sic̃ in sequentib
ꝓpt̃ officium clericatꝰ aut uidua uisitat᷑ aut uͥgo. Iccirco epła illa sic intitula
tũ ornat᷑ sacdotio. Ad eũ aũ qͥ solũmꝰ monachꝰ ẽ. ⁊ ħ ipsũ ꝑdit. illiꝰ epłe dicta
in turba eẽt. ⁊ dic̾e̾t ei qͥd facis in tͣba qͥ solꝰ es. post aliqua subiungens. Si
te qͦ ad clericatꝰ ordinẽ pia¬
solũ sit monachꝰ. ñdũ ꝑuenire meruit ad illũ ordinẽ clericoꝵ. qͦ ut ibr ea

Expanded text:
e, normamque vitae ejus, exemplum habere virtutum. Sed et nostra qualiacunque suscipe, et lie, normamque vitae ejus, exemplum habere virtutum. Sed et nostra qualiacunque suscipe, et libellum hunc, libello illius copulato, ut, cum ille monachum te erudierit, hic clericum doceat esse perfectum. Ita incipiens instituit eos in hoc uno Nepotiano, qualiter se habeant hi qui utriusque ordinis, id est clericalis et monachici sunt. Verbi gratia, cum sicut in sequentibus ait propte, officium clericatus, aut vidua visitatur, aut virgo. Idcirco epistola illa sic intitulattum ornatur sacerdotio. Ad eum autem, qui solummodo monachus est, et hoc ipsum perdit, illius epistola dicta in turba esset, et diceret ei: Quid facis in turba, qui solus es, post aliqua subjungens, si te, inquit, ad clericatus ordinem piasolum sit monachus, nondum pervenire meruit ad illum ordinem clericorum, quo, ut ibidem
Abbreviated transcription (Latin):
Uideł illud ꝓpt̃ qd̵ ista ꝯfecta st̃. Cleꝵ. Q̾d illud ẽ: Mon Scił ut appare¬
at. qͣm̃ iheronimꝰ doctor cũ sit monachꝰ. ñ sibi sit c̃trariꝰ. dicendo qd̾ monachꝰ
ñ docentis habeat officiũ s plangentis. ⁊ cet̾a. Cleꝵ. Age. argum̃tare ut
fensionẽ eoꝵ qͥ relinquentes scłm ⁊ oĩa sua dantes pauꝑib uitã solitariã
amplectabant᷑. De qͥb ⁊ paulo suꝑiꝰ ait. slec a suostudio monachi det̾rendi
st̃ a te linguis uiꝑeis. ⁊ morsib seuissimis. qͥb argum̃taris ⁊ dicis. Si om̃s
se recluserint. ⁊fuerint in solitudine: qͣl celebrabit eccłas : qͣs secłares h¬
mines lucͥfaciet:  ⁊ paulo pꝰ. Monachꝰ ñ doctoris ht̃ officiũ. s plangentis.
u hec qͥdẽ dictast̃ de uita monachoꝵ tantũ. Ceterũ ad nepocianũ scribit
reglam monachmꝵ. hinc regłam clericoꝵ.: Lege lequentia ñ dormitanti
idemq monacħꝰ parit̃q clericus ẽ. Ant enĩ illi post alique. Scio qde. ab auu¬

Expanded text:
cet ut appareat, quomodo Hieronymus doctor cum sit monachus non sibi sit contrarius dicendo, quod monachus non docentis habeat officium, sed plangentis, etc. CLERICUS. Age, argumentare ut fensionem eorum, qui relinquentes saeculum et omnia sua dantes pauperibus vitam solitariam amplectebantur. De quibus paulo superius ait: Nec a suo studio monachi deterrendi sunt a te linguis vipereis et morsibus saevissimis, quibus argumentaris et dicis: Si omnes se recluserint et fuerint in solitudine, quis celebrabit ecclesias, quis saeculares homines lucrifaciet? Et paulo post: Monachus non doctoris habet officium, sed plangentis. Et haec quidem dicta sunt de vita monachorum tantum. Caeterum ad Nepotianum sregulam monachorum, hinc regulam clericorum? Lege sequentia non dormitantibuidemque monachus pariter et clericus est. Ait enim illi post aliqua. Scio quidem ab avuncu
Abbreviated transcription (Latin):
monachꝰ ẽ. dũ ħ ipsũ docendi officio dic̃: ⁊ dũ tota uita ñ solũ docendo.
s etiã mansurã doctͥnã scribendo. int̾ sũmos doctores meret᷑ ꝯputari.
Iheronimũ cuiꝰ patͦnã habes sententiã monachũ fuisse nesciebas : non
gͦ mirer qͦd tu adu̾sus monachos tã inepte blateras: cũ adco lacraꝵ
monachos fuisse audiens attonitꝰ stupeas. Clericꝰ. Qmͦ gͦ ñ sͥ ꝯtͣriꝰ
ego scripturã clausis ocłis lego. qͥd aliud in tã manifestis sententiis
inuenisti. unde sensũ meũ corrig̾e possis: dũ m p̃sũptione tua scͥptu¬
re uĩ ñ facias Monacꝰ. faciã. si mͥ pus paululũ ad int̾rogata respondeᷤᷤ.
Cler̃ Int̾roga ut libet. monacꝰ. Tu qͥ clericoꝵ ꝓpugnator. monachoꝵ
tã uehem̃s expugnator es. qͥ glaris in dericatũ. ⁊ cũ hac ꝓfelliõe m¬

Expanded text:
 dum hoc ipsum docendi officio dicit, et dum teta vita non solum docendo, sed etiam mansuram doctrinam scribendo, inter summos doctores meretur computari. Hieronymum, cujus patronam habes sententiam, monachum fuisse nesciebas? Non ergo mirer, quod tu adversus monachos tam inepte blateras, dum adeo sacrarumonachos fuisse audiens attonitus stupeas. CLERICUS. Quomodo ergo non siergo Scripturam clausis oculis lego, quid aliud in tam manifestis sententiis invenisti, unde sensum meum corrigere possis, dummodo, praesumptione tua, Scripturae vim non facias. MONACHUS. Faciam, si mihi prius paululum ad interrogata respondeas. CLERICUS. Interroga ut libet. MONACHUS. Tu qui clericorum propugnator, monachorum tam vehemens expugnator es, qui gloriaris in clericatu, et cum hac professione
Abbreviated transcription (Latin):
Mori. Clericatꝰ ñ scientia litt̾aꝵ. ñ tonsura uł habitꝰ tuus: s altaris ẽ offi¬
ciũ. Et ħ iccͥco tali censent᷑ noĩe. qr cũ in ueteri lege tͥbub ilrł sorte diuid̾et
ret. Igit᷑. clerici st̃ qͥcũq altario seruiunt: nec aliud clericatꝰ significat ꝗͣ alta¬
ris officiũ. Cleꝵ. Accipio. Moci Itaq concede oportet. qͥ non ob aliud clericꝰ
Nicħominꝰ. Tibi ũ hec opposita uident᷑. scił monachatꝰ ⁊ clericatꝰ. simulq ẽẽ ñ
mlaico qͣlibet ꝯu̾lo. monachatꝰ absq cdericatu. Cui te parẽ ẽẽ ñ nego. cũ au¬
toritate canonũ q̃ monacho nullos gradꝰ altaris habenti si in cͥmine laplus
fuerit. eundẽ penitentie modũ p̾scribunt. quẽ ⁊ clerico qͥ c̃ leuitici ordinis.¬
Mich aũ qͥ cũ splendore monachi ordinis. honore qͦ sac̾dotał ac letutici fun¬
gor ordinis. nullatenꝰ equalẽ te uideri patior. Nã sic̃ uerissime ait qͥdã. maria

Expanded text:
. Clericatus, non scientia litterarum 321 non tonsura vel habitus tuus, sed altaris est officium. Et hoc idcirco tali censetur nomine, quia, cum in veteri lege tribubus Israel sorte divideret, ret. Igitur clerici sunt quicunque altario serviunt, nec aliud clericatus significat quam altaris officium. CLERICUS. Accipio. MONACHUS. Itaque concedere oportet, quod non ob aliud clericus hilominus. Tibi vero haec opposita videntur, scilicet monachatus et clericatus, simulque esse non in laico quolibet converso monachatus absque clericatu. Cui parem te esse non nego cum auctoritate canonum, qui monacho nullos gradus habenti, si in crimine lapsus fuerit, eumdem poenitentiae modum praescribunt, quem et clerico, qMihi autem qui cum splendore monachici 467 ordinis honore quoque sacerdotalis ac levitici fungor ordinis, nullatenus aequalem te videri patior. Nam sicut verissime ait quidam: « Maria