comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ui cum beatissimis ꝯsolatiołe¬
nib ad quiescerent ⁊ u̾b̾a car¬
nificum aĩo ꝑseu̾anti transirent:
capitulẽ iussi sunt subire sũiam
ea scilicet rõue: ut si eodẽ mom̾ito
quo decollandi erant sacͥficuis ido¬
lorũ ⁊sensissent: ⁊ ꝑentib suis ⁊ cõ¬

Expanded text:
ui cum beatissimis consolationibus acquiescerent, et verbera carnificum animo perseveranti transirent, capitalem jussi sunt subire sententiam: ea videlicet ratione, ut si eodem momento quo decollandi erant sacrificiis consensissent, et parentibus suis et con
Abbreviated transcription (Latin):
amiti eorum adeos: ceꝑũt
dicere. unde uob̾ tam dura mẽs
tãq ferreum pectus ꝙ caniciem
patimini patris abicere ꝙ mr̃i iã
decrepite noui doloris partus au¬
ferre: Nam illa partus sui doloreꝰ
ꝯsolationib suꝑabat dum ĩ uno
dolore duos filios pareret. ⁊ gemi¬
num pr̃i funderet filioꝵ affcũm.¬

Expanded text:
amici eorum ad eos, coeperunt dicere: Unde vobis tam dura mens, tamque ferreum pectus, quod canitiem patimini patris abjicere, et matri jam decrepitae novos dolores partus afferre? Nam illa partus sui dolores consolationibus superabat, dum in uno dolore duos filios pareret, et geminum patri funderet filiorum affectum
Abbreviated transcription (Latin):
sexagesimo septimo post pas¬
sionem dm̃ saluatoris. subtraiano
principe longeue uetustatis se¬
mo fessus: cum diem migratio¬
nis sue uminere sibi sentiret.
uississe fertur effodi sibi sepul¬
chrum: atq in de uale dicens s¬
tͥb facta oratione uiuens cu¬
mulum introiuit. deinde in eo¬
tanquam in lectulo requienit
iuere asserant. nec mortuũ
in sepulchro: s dormientẽ ia¬
cere contendunt. maxime ꝓ
eo qd illic t̾ra sensim ab iio
scaturiens ad suꝑfitiem sepul¬
chri conscendat: ⁊ quasi flatu
quiescentis deorsum ad suꝑ¬
iora pulius ebulliat. Iste z¬

Expanded text:
sexagesimo septimo post passionem Domini Salvatoris sub Trajano principe longo jam vetustatis senio fessus, cum diem transmigrationis suae imminere sibi sentiret, jussisse fertur effodi sibi sepulcrum, atque inde vale dicens fratribus, facta oratione vivens tumulum introivit, deinde tanquam in lectulo in eo requvivere asserant, nec mortuum in sepulcro, sed dormientem jacere contendant, maxime pro eo quod illic terra sensim ab imo scaturiens, ad superficiem sepulcri conscendat, et, quasi flatu quiescentis, deorsum ad superiora pulvis ebulliat. Quie
Abbreviated transcription (Latin):
icut enim in patrum lit¬
teris inuenimus cum lõgo
lebrationẽ ultimum eis ualle
fecit. deinde descendens in defossit
sepulture sue locum fcã orati¬
oue appositus est ad patres su¬
os: tum liber a dolore mortis
qͣmi a corruptione carnis in¬
uenitur alienus. Atq ita com¬
pleca est ueridica saluatoris
sententia. quia sic eum uolui̾t
manere: donec ip̃e ueniret. R.¬

Expanded text:
icut enim in Patrum litteris invenimus, cum longo lebrationem, ultimum eis vale fecit: deinde descendens in defossum sepulturae suae locum, facta oratione, appositus est ad patres suos tam liber a dolore mortis, quam a corruptione carnis invenitur alienus. Atque ita completa est veridica illa Salvatoris sententia, quia sic eum voluerit manere, donec ipse veniret.
Abbreviated transcription (Latin):
t hoc est quod ait domiuꝰ .uͤ.
sic eni uolo manere donee.
ueniam: nõ qr non ⁊ ip̃e młtoᷤ
antea labores ꝓ dño p̾ssiuis¬
q malorum tollerauerit. s
quia ultium in pace seuiu
finerit: ut pote eccłiis xp̃i
per asiam quam rexerat iã
longe lateq fundatis. Nam
in actib apłorum cum cet̾is
apłis flagellatus inuenitur:
qn ibant gaudentes a cõspec¬
tu concilii. qm̃ digni habiti
sunt pronomine iħu cõtu-¬
meliam pati: ⁊ a domiciano
cesare inferuentis olei doliũ
missus in eccłiastica narratur
historia: ex quo tũ diuina se
ꝓtegente gr̃a tam in tactus exi¬
erit. qm fuerat a corruptiõ e
concupiscentie carnalis extͣ¬
neus. L. Ecce honoratus es in
conspectu mo corona głe dicit
ninere qr tecum sum semꝑ ut
ec multo post ab eodem
principe ꝓpt̾ insuꝑabi¬
lem enuangłirandi constanti¬
am in pathinos insulam exi¬
lio relegatur. ubi humano sei¬
licet destitutus solatio: diuine
tũ uisionis ⁊ allocutionis me¬
ruit crebra cousolatione re¬

Expanded text:
t hoc est quod ait Dominus: Sic eum volo manere donec veniam, non quia non et ipse multos antea labores pro Domino pressurasque malorum toleraverit, sed quia ultimum in pace senium finierit, utpote Ecclesiis Christi per Asiam quam regebat jam longe lateque fundatis. Nam et in Actibus apostolorum cum caeteris apostolis flagellatus invenitur, quando ibant gaudentes a conspectu concilsunt pro nomine Jesu contumeliam pati , et a Domitiano Caesare, in ferventis olei dolium missus, in ecclesiastica narratur historia, ex quo tamen divina se protegente gratia, tam intactus exierit, quam fuerat a corruptione concupiscentiae carnalis extresp. Ecce honorandus es in conspectu meo. Coronavi te, dicit timere, quia tecum sum semper et Nec multo post ab eodem principe, propter insuperabilem evangelizandi constantiam, in Pathmos insulam exsilio relegatur, ubi humano licet destitutus solatio, divinae tamen visionis et allocutionis meruit crebra consolatione re
Abbreviated transcription (Latin):
euiq ibidem apocalipsini
qͣm ei dũs destatu eccłie p̃¬
senti uł futuro reuelauit: manu
sua conscͥpsit. Unde cõstat ꝓmis¬
sionem sic manendi dones ue¬
niret dñs. non eo ꝑtinere qd̃ si¬
ne labore c̾taminis uicturus in
nundo: s illo potius qd̾ sine do¬
lore passionis transiturus ess

Expanded text:
enique ibidem Apocalypsim, quam ei Dominus de statu Ecclesiae praesenti, vel futuro revelavit, manu sua conscripsit. Unde constat, promissionem sic manendi, donec veniret Dominus, non eo pertinere, quod sine labore certaminis victurus in mundo, sed illo potius quod sine dolore passionis transiturus esset
Abbreviated transcription (Latin):
dñe fa ciem tu ain ⁊ quasi de se¬
pulchro suscitatus sum odor tuuis cõ¬
cupiscentias inme ex citauit et̾uaᷤ.¬
ne cħu pleua suauitate melliflua.
⁊ allocutio tua imcomparabilis
est eloquiis angłorum p̃ Qͣm di¬

Expanded text:
 faciem tuam, et quasi de sepulcro suscitatus sum. Odor tuus concupiscentias in me excitavit a plena suavitate melliflua, et allocutio tua incomparabilis est eloquiis angelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
asia predicaret a domitiano
zesare in pathinos insula metal¬
lo relegatur: ubi etiam positus
apocalipsim scͥpsit. Int̾fecto aũt
a senatu domitiano: exilio reso¬
lutus recessit ephesum. Ibiq ob
hereticorum refutandas u̾sutias
efflagitatus ab asie ep̃is euͣngłm
nouissimꝰ edidit. Cuius quidem
int̾ alias uirtutes magnitudo
signorum: hec fuit. Mutauit
in aurum siluestres frondium
uirgas: littoreaq saxa cõu̾tit ĩ¬

Expanded text:
Asia praedicaret, a Domitiano Caesare in Pathmos insulam metallo relegatur, ubi etiam positus Apocalypsim scripsit. Interfecto autem a senatu Domitiano, exsilio resolutus, recessit Ephesum, ibique ob haereticorum refutandas versutias, efflagitatus ab Asiae episcopis Evangelium novissimus edidit. 128. Cujus quidem inter alias virtutes, magnitudo signorum 184 haec fuit. Mutavit in aurum sylvestres frondium virgas littoreaque saxa in
Abbreviated transcription (Latin):
discipulum quẽ diligebat tħc
sequentem. morẽ scõꝵ beatus io¬
hannes euuangłista seruauit:
cum ꝓprium nomẽ tacens. alio
indicio suam ꝑsonam demõst᷑¬
uit. Hanc enim cõsuetudinem
habent sci uiri. nt quotiens de se
mira ⁊ magna loquuntur: ad

Expanded text:
dit illum quem diligebat Jesus, sequentem, » morem sanctorum beatus Joannes evangelista servavit, cum proprium nomen tacens, alio indicio suam personam demonstravit. Hanc enim consuetudinem habent sancti viri, ut quoties de se mira et magna loquuntur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
otaudus soller̃t oido u̾bo¬
rumcitanto artius est cor¬
di inserendus. qͣnto inauifeste
pates: q in hiis tota rederp¬
fionis ñe summa ⁊sistit. Nã
manifestissane cdum sħm id¬

Expanded text:
otandus solerter ordo verborum, et tanto arctius est cordi inserendus, quanto manifeste patet quia in his tota redemptionis nostrae summa consistit. Nam manifestissime Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
ue postqmore humane fiaa¬
gilitatis ⁊ uisione angelica
⁊ in solita est salutatione tur¬
bata est. inox idem angelus eam
repetito s̃mone ne timeat horta¬
tur. quodq maxime cimorem
regellere consueuit qͣsi bene
cognitam ac domesticam ꝓpͥͦ
eam nomine uocat ⁊ qͣre gr̾a
plenam diligent᷑ diceret edoc.
Ne timeas inquit maria. inue¬

Expanded text:
e postquam more humanae fragilitatis, et visione angelica, et insolita est salutatione turbata, mox idem angelus eam repetito sermone ne timeat hortatur: quodque maxime timorem pellere consuevit, quasi bene cognitam ac domesticam proprio eam nomine vocat, et quare gratia plenam diceret, diligenter edocet. Ne timeas, inquit, Maria, in
Abbreviated transcription (Latin):
refectis artub sp̃to cu¬
bili surgimus. nob pater ca¬
nentib ad esse te deposcimꝰ.
Te lingua pͥmum concinat.
te mentis ardor ambiat. ut
actuum sequentium: tu sc̃ẽ
sis exordium. Cedant tene¬
brẽ lumini. ⁊ dux nox diur¬
no syderi. ut culpa quam
nox intulit: lucis labescat
insinere. Precamur idem
supplices noxas ut omnes
amputes. ⁊ ore te canentiũ
lauderis imꝑpetuũ Prã pat̾.¬

Expanded text:
refectis artubus, Spreto cubili surgimus, Nobis, Pater, canentibus Adesse te deposcimus. Te lingua primum concinat, Te mentis ardor ambiat; Ut actuum sequentium Tu, sancte, sis exordium. Cedant tenebrae lumini, Et nox diurno sideri; Ut culpa quam nox intulit, Lucis labascat munere. Precamur iidem supplices, Noxas ut omnes amputes; Ne ore te canentium Lauderis in perpetuum. Praest
Abbreviated transcription (Latin):
odo enim hominib se iii
ñ essem. Notum uob̾ facio
fratres enuangłiũ qd euuã¬
głitatiun: ẽ ame: quia nͥ ÷
s ccłm hominem. Neq enĩ
ego ab homine accepi illud

Expanded text:
odo enim hominibus suadeous non essem. Notum enim vobis facio fratres Evangelium: quod evangelizatum est a me: quia non est secundum hominem: neque enim ego
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾teretur.
ccłu hunc gͥ sibi consuetum
morem dominꝰ cum rota die
in die festo sceuophegie. id tab̾na¬
culorum in templo predicasset:
uesꝑascente iai die sicut asserit
sc̃s euͣngelista ꝑrexit in montẽ
oliuet: ⁊ inde rursum uenit in¬

Expanded text:
rteretur. Secundum hunc igitur sibi consuetum morem, cum tota die in die festo Scenopegiae, id est, Tabernaculorum, in templo praedicasset: vesperante jam die, sicut asserit sanctus evangelista, perrexit in montem Oliveti, et inde rursum di
Abbreviated transcription (Latin):
uomͦ docet quis qd ñ didicit.
Nel qͣlit̾ pastor ẽẽ pot̾it si ꝑa¬
tie uite gregem sibi cõmissum paꝰ¬
cere ignorat: Nec erubescat. nes¬
ciens. discere ꝙ ignorat. R Mag¬

Expanded text:
o docet quis quod non didicit? vel qual ter pastor esse poterit, si pane vitae gregem sibi commissum pascere ignorat? non erubescat nesciens discere quod ignorat,
Abbreviated transcription (Latin):
inunam naĩ qułerat simõis
rogulut eum ad terra reduc̾e
pusillum. Et sedẽs: docebat de
nauicula turbas. Ut autẽ cessa¬
uit loqui: dix̃ adsimonem.
Duc in altum: ⁊ laxate retia ueᷤ¬
tra incapturã. Et respõdens si¬
mon: dix illi. Preceptor: ꝑ totã
noctem laborantes nichil ce¬

Expanded text:
iculam. qui erat Simonis jussit eum a terra reducere pusillum. Et sedens docebat de navicula turbas. Ut autem cessavit loqui dixit ad Simonem. Duc in altum. et laxate retia vestra in capturam. Et respondens Simon dixit illi. Praeceptor per totam noctem laborantes. nihil ce
Abbreviated transcription (Latin):
nis inquirendũ ẽ: qͣre se dñs
pastorem nominari uolu̾it. Numn¬
quid id̾o pastor dr᷑. eo ꝙ more t̾reni
pastoris oues adpascua ducat ⁊ re¬
ducat: Non S ꝑ similitudinẽ talia
nomina ei applicantur: ut ꝑ uisi¬
bilia. inuisibilia intelligamus. R¬

Expanded text:
nis inquirendum est, quare se Dominus pastorem nominari voluerit. Nunquid ideo pastor dicitur, eo quod more terreni pastoris oves ad pascua ducat et reducat? Non. Sed per similitudinem talia nomina ei applicantur, ut per visibilia invisibilia intelligamus.
Abbreviated transcription (Latin):
uitulus ꝓpt̾ carnis mimolationẽ.
leo ꝓpt̾ fortitudinẽ. petͣ ꝓpter firmi¬
tatem. sic dr᷑. pastor. nõ solum quod
fideles suos sp̃ualit̾ pascit ⁊ refic̃᷑:
s etiam ꝙ eos a morsib luporum
sua ꝓtectione defendat. Illo enim
uerus est pastor: qui nobis rationa¬
lem sensum tͥbuit. ⁊ sp̃ualem intel

Expanded text:
uae carnis immolationem, leo propter fortitudinem, petra propter firmitatem, sic dicitur pastor, non solum quod fideles suos spiritualiter pascat et reficiat, sed etiam quod eos a morsibus luporum sua protectione defendat. Iste est enim verus pastor, qui nobis rationabilem sensum tribuit, et spiritualem in
Abbreviated transcription (Latin):
ac nos q̃s domine deusoꝵ¬
ur ꝑuigiles atq sollici¬
tos aduentum expectare xp̃i
filii tui domini nostri: ut dũ
uenerit pulsans. nõ dormien¬
tes peccatis. s iugilantes ⁊ in
sius inueniat laudib exul¬

Expanded text:
aesumus, Domine Deus noster, pervigiles atque solicitos adventum expectare Christi Filii tui Domini nostri, ut dum venerit pulsans, non dormientes peccatis, sed vigilantes et in suis inveniat laudibus exul
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iaphet filii eius: uxor illius. ⁊
uxores filiorum eius cum eo in
archam. Ip̃i ⁊ oune animal se¬
cundum geniis suum: uuu̾sa¬
q iumenta in genere suo. ⁊ õe
qd̾ mouetur in t̾ra in genere
suo: cunctumq uolatile sccł̃m
geuus sium. uniise aues. om¬
nesqz uolucres ingresse sunt
ad noe in archam: bina ⁊ bi¬

Expanded text:
et Iaphet filii eius et uxor illius et uxores filiorum eius cum eis in arcam, ipsi et omne animal secundum genus suum, universaque iumenta in genere suo, et omne quod movetur super terram in genere suo, cunctumque volatile secundum genus suum. Universae aves omnesque volucres ingressae sunt ad Noe in arcam, bina
Abbreviated transcription (Latin):
suam a miserat potestatẽ.
s nr̃am hoc faciens ꝯsolabatur
infirmitatem. Nam si uellet po¬
t̾at timis int̾ illos ambulare.
qui ip̃am quoq mortem in potes¬
tate se hr̃e testatur dicens. Potesta¬
tem habeo ponendi animã meã:
⁊ it̾um assumendi eam. Le iii¬
rat autem in ꝓximo dies
festus uideoꝵ: scenofegia. Sce¬
nofegia erat festiuitas tab̾nacło¬
uum. qm̃ mense septimo omnes
uidei in tab̾nacuł lege p̃cipiebã¬
t᷑ habitare. in memoriam illius
temporis qͦ ꝑ qͣdgnnta annos tab̾¬
nacuł absq ullis domib ꝯmorati

Expanded text:
suam amiserat potestatem, sed nostram hoc faciens consolabatur infirmitatem. Nam si vellet, poterat tutus inter illos ambulare, qui ipsam quoque mortem in potestate se habere testatur, dicens: Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam . Denirat autem in proximo dies festus Judaeorum Scenopegiae. Scenopegia erat festivitas Tabernaculorum, quando mense septimo omnes Judaei in tabernaculis lege praecipiebantur inhabitare, in memoriam illius temporis, quo per XL annos in tabernaculis absque ullis domibus commorati
Abbreviated transcription (Latin):
idens autẽ philippꝰ paula¬
tim uirum ad ꝓfectũ ne¬
iire ac freq̃ntius res ei ꝓspere
cedere. ad tholomeum ducẽ de¬
sirit ⁊ fenicis scribit: ut auxi¬
lium ferret regis negociis. łc.¬
t illo uelocit̾ misit nicha¬
norẽ patrocli. de pͥmorib
amicũ datis ei ꝑuuxtis gẽtib
armatis ñ minus ugĩti mili¬

Expanded text:
idens autem Philippus paulatim virum ad profectum venire ac frequentius res ei prospere cedere ad Ptolomeum ducem Coelesyriae et Foenicis scripsit ut auxilium ferret regis negotiis at ille velociter misit Nicanorem Patrocli de primoribus amicum datis ei permixtis gentibus armatis non minus viginti mili
Abbreviated transcription (Latin):
estinat̾ia gaudiorum. recolentib
illum diẽ ⁊ rite ueu̾antib quo na¬
omnem celi milstiam. supra õs
ordines angelorum ⁊ ultͣ cuncta¬
num altitudinem potestatum. ad
di pris est ꝓuectu ⁊ sessum.  As¬
ti nos eficati sumus: ut mirabili¬
or fieret gra dei cum remotis a ⁊¬
spectu hominium qui m̾ito reu̾ẽ¬
tiam sui seutiebantur uidice fi¬
des non diffideret. spes nõ fluctu¬
aret. karitas non reꝑet R Cum
enim hic uigor m̃tiũ
⁊ ualde fidelisi est hoc luunẽ aui

Expanded text:
 recolentibus illum diem et rite venerantibus, quo naomnem coeli militiam, supra omnes ordines angelorum, et ultra omnium altitudinem potestatum ad Dei Patris est provecta consessum. Qti, nos aedificati sumus: ut mirabilior fieret gratia Dei, cum remotis a conspectu hominum, quae merito reverentiam sui sentiebantur indicere, fides non diffideret, spes non fluctuaret, charitas non tepesceret. im hic vigor est mentium, et valde fid
Abbreviated transcription (Latin):
lectissuni capaces eẽ possimꝰ:
expletis omnib que enͣngłite
predicationi ⁊ noui testamenti¬
ipuis musderiis ꝯgruebant do
discipłis eleuatuᷤ in celicm corpo¬
ulis p̃sentie modum feest ma¬
suriis in pr̃s dexta dones tẽpo¬
ra multiplicandis eccłie filus
diunitus p̃stituta ꝑ aguntur
⁊ad uducandos uinot ⁊ mor¬
tuos meadem carne. in qua as¬

Expanded text:
capaces esse possemus, expletis omnibus quae evangelicae praedicationi et novi Testamenti mysteriis congruebant, Dodiscipulis elevatus in coelum , corporalis praesentiae modum fecit, mansurus in Patris dextera, donec tempora multiplicandis Ecclesiae filiis divinitus praestituta peragantur, et ad judicandos vivos et mortuos in eadem carne in qua as
Abbreviated transcription (Latin):
a die corporał ortꝰ iuq ad exitum
passionis ꝑ dispensationẽ humi¬
litatis implenum est. Et licet młta
etiam informa serui humanitatꝰ
signa radiau̾int ꝓpͥe tñ illius tẽ¬
poris actio ad demonstrandam
suscepti hominis ꝑtinuit u̾itatẽ:
uinculis. qua uiam suam in eũ¬
ꝑ diderat infirmitas. in uirtutem
mortalites in et̾uitatem: ꝯ tumelia

Expanded text:
a die corporalis ortus usque ad exitum passionis, per dispensationem humilitatis impletum est. Et licet multa etiam in forma servi Divinitatis signa radiaverint, proprie tamen illius temporis actio ad demonstrandam suscepti hominis pertinuit veritatem. vinculis, quae vim suam in pandiderat: infirmitas in virtutem, mortalitas in aeternitatem, contumelia
Abbreviated transcription (Latin):
dei filius adsolempnitatem sceno¬
fegie ⁊ nouissimo die eiusdem fes¬
tiuitatis stans intemplo docebat
populum qui ad diemfestũ ꝯflu¬
rerat. Sedarguebat indeos intide¬
⁊ tocius boni inimici ider.
uiba allius ferre nõualentes
adlapides ⁊ fuger̃t q̃rentes ob¬
ruero: quem ñ pot̾ant intelliꝰ¬
gere. Ip̃e aũt tͣnsiens: ꝑmediũ
illorum ibat.

Expanded text:
 Filius Dei ad solemnitatem Scenopegiae, et novissimo die ejusdem festivitatis stans in templo, docebat populum qui ad diem festum confluxerat. Redarguebat Judaeos infideet totius boni inimici Judaei, verba illius ferre non valentes, ad lapides confugerunt, quaerentes obruere quem non poterant intelligere. Ipse autem transiens per medium illorum ibat.
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudinem gentium coms¬
detis: ⁊ in gła eorum suꝑbietiͤ.
Iro cõfusione ur̃a dupliti.
⁊ rubore. laudabunt partem
eorum. Propt̾ea int̾ra sua du¬
plitia possidebunt: letitia sem¬
pit̾na eriteis. Quia ego dñs di¬
ligẽs uiditium ⁊ odio habens
rapinam in holocaustum. Et
dabo opꝰ eorum in u̾itate. ⁊ fedꝰ
ꝓpetuum feriam eis. Et sciet᷑
in gentib semen corum ⁊ ger¬
men eorum in medio ppłoꝵ
enim qui uiderint eos cognos¬
cent illos. qr isti sunt sem̃ eui

Expanded text:
tudinem gentium comedetis: et in gloria eorum supervietis. Pro confusione vestra duplici et rubore laudabunt partem eorum: propter hoc in terram suam duplicia possidebunt. Letitia sempiterna erit eis: quia ego Dominus diligens iudicium: et odio habens rapinam in olocaustum. Et dabo opus eorum in veritate: et fedus perpetuum feriam eis. Et scietur in gentibus semen eorum: et germen eorum in medio populorum Omnes qui viderint eos cognoscent illos: quia isti sunt semen cui
Abbreviated transcription (Latin):
uota fec̾at. qui at̾renis desi¬
deriis ĩmutati. amoris sũmi
faͥcib ardebant. Istos uͦ amicos
dei aspexerat ꝓpħa. cum dicebati
Michi aũt mmis honorificati
sunt amici tui deus. Almicꝰ enĩ:
qͣsi animi custos uocatur. R fu

Expanded text:
nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dicebat; Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Amicus enim quasi animi custos vocatur. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
oralit̾ autẽ leprosus.l̾e .xii.¬
iste qui dño demonte des¬
cendenti occurrit: unum qͦm¬
q significat peccatorem.Sicut
enim lepra uarium expͥmit
colorẽ incute: sic peccatum
uarias habet species in mẽte
Qͥ enu adult̾ium. homicidiũ.
furtum. rapinam. sac̾legium.
⁊ his similia ꝑpetrat: quasi
leꝑsam in animam cutem
demonstrat. Talis si uult mũ¬
dationem anime recipere:
debet domino occurrere idz
cum lacͥmis ⁊ gemtib se uͦ¬
catorem recognoscere. ⁊ dñiꝰ
miscd̾iam compuncto corde exo¬

Expanded text:
oraliter autem leprosus iste qui Domino de monte descendente occurrit, unumquemque significat peccatorem. Sicut enim lepra varium exprimit colorem in cute, sic peccatum varias habet species in mente. Qui enim adulterium, homicidium, furtum, rapinam, sacrilegium, et his similia perpetrat, quasi leprosam in anima cutem demonstrat. Talis si vult mundationem recipere, debet Domino occurrere, id est, cum lacrymis et gemitibus se peccatorem cognoscere, et Domini misericordiam compuncto corde exo
Abbreviated transcription (Latin):
insc̃os omnes ꝓpt̾ spem que
reposita est uobis incelis qͣm
audistis in u̾bo u̾itatis euuã¬
gelii quod ꝑuenit in uos si¬
cut ⁊ in unuu̾so mundo est.¬
⁊ fructificat ⁊ crescit sicut uo
bis ex ea die qua audistis ⁊
cognouistis grãm dei in u̾ita

Expanded text:
nctos propter spem quae reposita est uobis in caelis, quam ante audistis in uerbo ueritatis euangelii quod peruenit in uos, sicut in omni mundo est fructificans et crescens sicut et in uobis, ex qua die audistis et cognouistis gratiam dei in uerita
Abbreviated transcription (Latin):
ħu. qui etiam manifestuuit
nob dilectionem ur̃am in
alit̾ montẽ in quo dñs sedit.
celum intelligere possumus:
in qͦ cum patre mansit ⁊ ma¬
net semper equalis. Tunc autẽ
nitatem nr̃am assumpsit. ut
qui inuisibilis erat in suis: ui¬
sibilis appareret in uris. łc¬
t quem nõ pot̾amus uidẽ¬
in sua altitudine saltem cog¬
nosceremus ininr̃a infirmitate.
Unde iuxta congruam rationẽ
soli discipłi in monte ad eum
ante suam in carnationẽ notꝰ
in uidea tantum erat deus ⁊ in
isrł magnum nom̃ eius. At uͦ
pꝰt qͣm usq ad nr̃am humanã
naturam assumendam descẽdit:

Expanded text:
su, qui etiam manifestavit nobis dilectionem vestram in aliter montem, in quo Dominus sedit, coelum intelligere possumus, in quo cum Patre mansit, et manet semper aequalis. Tunc autem nitatem nostram assumpsit, ut qui invisibilis erat in suis, visibilis appareret in nostris: et quem non poteramus viderin sua altitudine, saltem cognosceremus in nostra infirmitate. Unde juxta congruam rationem, soli discipuli in monte ad eum ante suam incarnationem notus in Judaea tantum erat Deus, et Israel magnum nomen ejus: at vero, postquam usque ad nostram humanam naturam assumendam descendi
Abbreviated transcription (Latin):
ecte qͦ non ambulasse nõ
pertransisse. s stetit dr̃. Ni¬
mirum ostendens se ipmn eẽ qui
ꝑ diuinitatis potentiam semper
in cõmutabilis ꝑmanet. Qͥ ubi¬
q est p̃seus. ubiq totus. nec uio

Expanded text:
ecte quoque non ambulasse, nec pertransisse, sed stetisse dicitur: nimirum ostendens seipsum esse, qui per divinitatis potentiam semper incommutabilis permanet, qui ubique est praesens, u
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ his que dicebantur de d̾o.
et kłc. Cõgregemꝰ iminum
ea q̃ in ortu ihesu ditta scͥpta¬
q sunt deeo: ⁊ tunc scire po¬
terimꝰ singła q̃q digna esse
niracło. Omobrem mirabat᷑
⁊ p̾at̾ sic enim uocatꝰ est. ioseph:
quia nutͥcius eius fuit.¬

Expanded text:
s quae dicebantur de illo, etc. . Congregemus in unum ea quae in ortu Jesu dicta scriptaque sunt de eo, et tunc scire poterimus singula quaeque digna esse miraculo. Quamobrem mirabatur et pater sic enim appellatus est Joseph, quia nutritius fuit
Abbreviated transcription (Latin):
ed cum edictum ess ale iui
regib ut uetͥanoꝵ filii ad
nulitiam scriberentur peodẽte
p̃re qui felicib eiis actib m¬
uidebat. cum eet annorũ qͥnde¬
cili. iaptꝰ ⁊ catenatꝰ sacͥm̃tis

Expanded text:
ed cum edictum esset a regibus, ut ueteranorum filii ad militiam scriberentur prodente patre, qui felicibus eius actibus inuidebat, cum esset annorum quindecim, captus et caten
Abbreviated transcription (Latin):
oxe conu̾sus cum eẽt ãnoꝵ
luodecim heremũ ꝯcupilut
fetiss q notis satis: si etatis
infirmitas non obstinss S
niuus tũ aut crea monast¬
tꝰ. meditabatiur adhuc ineta¬
te puerili. qd̾ pꝰea deuotꝰ m¬

Expanded text:
e conuersus, cum esset annorum duodecim, eremum concupiuit, fecissetque uotis satis, si aetatis infirmitas non obstitisset. animus tamen aut circa monasttus meditabatur adhuc in aetate puerili, quod postea deuotus i
Abbreviated transcription (Latin):
cuitamen ũsa uice dñs serui¬
ebat. ado ut plerumq e et
calnamenta ip̃e detruheret.⁊
ip̃e detergeret: cibum una ca¬
perit. hic tamen sepius miꝰ¬
stiaret. Trienniũ fere ante
baptisma in armis fum. ite¬
ger tñ abhiis itiis quib id̾
hominũ genus implicari solꝰ.¬

Expanded text:
cui tamen versa vice dominus serviebat, adeo ut plerumque ei et calciamenta ipse detraheret et ipse detergeret; cibum una caperent, hic tamen saepius ministraret. Triennium fere ante baptisma in armis fuit, integer tamen ab iis vitiis, quibus illud hominum genus implicari sol
Abbreviated transcription (Latin):
am madolescentia secutus.ii.
int scolares qulas subrege cõ¬
stantio: dem sub uilimo cesare
militarit. ñ tam̃ sponte: quia
a pͥmis fere annis cdiumam
potius s̾ untutem sacra illustͥs
pueri inspirauit infantia. Nã
cium cẽt amnorum decem beatꝰ
ad ecc̃am ꝯfugit. seq catetu

Expanded text:
ntia secutus, inter scholares alas sub rege Constantio, deinde sub Juliano Caesare militavit: non tamen sponte: quia a primis fere annis divinam potius servitutem sacra illustris pueri spiravit infantia. Nam cum esset annorum decem, ad
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃e eccłie spiritalium uirtutum
merita tanqͣm deserta arbusta
ꝓmitteret: ulmum quoq ꝑiter
ꝓ misit dicens. ponam desertum
in stagna aquarum: ⁊ t̾ram in¬
uiam in riuos aquarũ. Dabo in
solitudine cedrum ⁊ spinam:

Expanded text:
e Ecclesiae, spiritalium virtutum merita, tanquam deserto arbusta, promitteret, ulmum quoque pariter promisit, dicens: Ponam desertum in stagna aquarum, et terram inviam in rivos aquarum; dabo in solitudine cedrum et spinam,
Abbreviated transcription (Latin):
esertum quippe dñs in stãg¬
na a quarum et t̾ram in¬
uiam in riuos aquarũ posuit:
quia gentilitati que prius ꝑari¬
ditatem mentis nullos honoꝵ
oꝑum fructꝰ ferebat. flent᷑a
sce̾ predicationis dedit. ⁊ ip̃a ad
quam pͥus ꝓ asꝑitate sue sicci¬
tatis uia predicatorib nõ pa¬
tebat: doctrine post modũ ri¬
atꝙ in putribilis nature: iu̾e¬

Expanded text:
esertum quippe Dominus in stagna aquarum posuit, et terram inviam in rivos aquarum, quia gentilitati, quae prius per ariditatem mentis nullos bonorum operum fructus ferebat, fluenta sanctae praedicationis dedit, et ipsa ad quam prius pro asperitate suae siccitatis via praedicatoribus non patebat, doctrinae postmodum riest, et imputribilis naturae, signi
Abbreviated transcription (Latin):
lud ꝓmutitur. qd peccanti ho¬
mini ꝓ pena multiplicat᷑. S
qui iuitutes ⁊ signa exhibent
insua opatione qui dicere csĩ
nus odor sumꝰ do. Qͦrum cor¬
daita interno amore solidata
sunt ut ea iam t̾reni amoris pu¬
tredo nulla corrumpat. Se

Expanded text:
lud promittitur quod peccanti homini pro poena multiplicatur? Sed qui virtutes et signa exhibent in sua operatione, qui dicere cum bonus odor sumus Deo . Quorum corda ita in aeterno amore solidata sunt, ut eadem jam terreni amoris putredo nulla corrumpat. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
ed male diuitias domiui sui
tantum ut acciꝑet epistolas a
pͥntipib sac̾dotum. ut quos cũq
inueniret huius me iuuiros ac mu-¬
lieres. iunctos ꝑduceret ierłm.¬

Expanded text:
ed male divitias Domini sui utus est intantum, ut acciperet epistolas a principibus sacerdotum, ut quoscunque inveniret hujus viae viros ac mulieres, vinctos perduceret i
Abbreviated transcription (Latin):
uillicũ scilicet paulum apłm
ciu diuitias suas dispensadas com¬
misit qͣndo secus pedes gamalielẽ
legis doctoris. iuxta u̾itatẽ pat̾ne
legis eum erudiuit. R Egregie

Expanded text:
illicum, scilicet Paulum apostolum, cui divitias suas dispensandas commisit, quando secus pedes Gamalielis legis doctoris, juxta veritatem paternae legis eum erudivit. Sed male
Abbreviated transcription (Latin):
mala que longum est e¬
mimetare: tum saluatorem
mundi natum audissec. fellis
inuidia cõmotus: ut uiuum
ꝑdere posset quem ad regnum
audierat natum: omnes pu¬
eros in bechleem ⁊ in omnib
finib eius int̾fici iuissit. Tanta¬
q rabies eius animũ succẽderat:
ut nec ꝓpt̾ multitudinem i o¬

Expanded text:
mala, quae longum est enarrare, cum Salvatorem mundi natum audisset, scilicet invidia commotus, ut unum perdere possit quem ad regnandum audierat natum, omnes pueros in Bethlehem et in omnibus finibus ejus interficere jussit. Tantaque rabies ejus animum succenderat, ut nec propter multitudinem mo
Abbreviated transcription (Latin):
Et reliqͣ.  git᷑ herodes qui tantor
scełum se fecerat auctorem: ut
nec ab ipsius dñi ꝑsecutione
manum retraheret. non poterat
remauere multus. Quia eum
fraudulent̾ regnum indeorũ
primꝰ ex gentib ad eptꝰ fuerat:
nõ solum uideis multa mala
intulerat. uerum etiam ĩ filiis
ꝓpriis parricida exstiterat. R¬

Expanded text:
tur. Igitur Herodes, qui tantorum scelerum se fecerat auctorem, ut nec ab ipsius Domini persecutione manum retraheret, non premanere inultus. Quia enim fraudulenter regnum Judaeorum primus ex gentibus adeptus fuerat, non solum Judaeis multa mala intulerat, verum etiam in filiis propriis patricida exstiterat.
Abbreviated transcription (Latin):
eniq iam exponit qͦ¬
modo id fiat quod loqͥ¬
tur: ⁊ quid sit manduca¬
re corpus eius ⁊ sangume
bibere. ⁊ qui mandũcat
sangumem. inme manz¬

Expanded text:
enique jam exponit quomodo id fiat quod loquitur, et quid sit manducare corpus ejus, et sanguinem bibere. Qui manducat sanguinem, in me man
Abbreviated transcription (Latin):
les diei nuntius lu cẽ ꝓ nꝰ¬
pinqͣm p̾ciit nõs excita¬
tor mentium iam xp̃c ad uitã
nocat. Auferte demat lectu¬
los egros sopore desides. castias
recti ae sobru: ugilate iam sũ
ꝓrimus. Ahm sciamꝰ uoabiss¬
flentes p̾cantes sobue. ireta¬
supolicatio. dormire cormẽi
dum uecat. Qup̃e sonii¬
num dissice. tu rumpe noctiꝰ
unicula. tu solue peccatũ uet
nouũ q lumen inger a

Expanded text:
les diei nuntius lucem propinquam praecinit; nos excitator mentium iam Christus ad vitam vocat. auferte clamat ‘lectulos aegros, soporos, desides; castique, recti ac sobrii vigilate, iam sum proximus.’ postles diei nuntius lucem propinquam praecinit; nos excitator mentium iam Christus ad vitam vocat. auferte clamat ‘lectunum dissice, tu rumpe noctis vincula, tu solve peccatum vetus, novumque lumen ingere.
Abbreviated transcription (Latin):
qui in filii tui dñi nr̃i
natiuitate tͥbusti tocius reli¬
gionis mnitium ꝑfectionẽ q
portione censeri. in quo to¬
tius salutis humane sum¬
na cõsistit: qui tecũ. oꝵ¬
eus qͥ natiuituatis tue
exordia ꝓ nr̃a necessaria salua¬
tione duxisti: respice nos ꝓpitiꝰ
⁊ quos similes ad imaginem
tuam fecisti similiores obser¬
uatione ꝑfice mandatenm:¬

Expanded text:
qui in Filii tui Domini nostri Nativitate tribuisti totius religionis initium perfectionemque , in ejus portione censeri, in quo totius salutis humanae summa consistit. Qui tecum eus, qui Nativitatis tuae exordium pro nostra necessarium salvatione duxisti, respice nos propitius, et quo similes ad imaginem tuam fecisti, similiores observatione perfice mandat
Abbreviated transcription (Latin):
atq diu̾sa sestiuitas.ĩ
presentis dier: salutariũ ta¬
men mist̾iorum sacram̃ta
multiplicat. Nam sicut po¬
st̾itati sue fidelis mandauit
antiquitas: hodie saluator
humani gen̾is celestib oftẽ¬
sus in dicis a chaldeis est ad¬
minist̾io fluenta iorda¬
nis benedictione ꝓprii baptis¬
matis consecrauit. Hodie eti-¬
am inuitatus ad imiptias. di¬
uinitatis sue potentiam ma¬
nifestans: aquas u̾tit iu ui¬
num. Aqͣs inquam u̾tit in
in babtismo. nobilita uit in

Expanded text:
atque diversa festivitas praesentis diei salutarium mysteriorum sacramenta multiplicat. Nam, sicut posteritati suae fidelis mandavit antiquitas, hodie Salvator humani generis coelestibus ostensus indiciis, a Chaldaeis est administerio fluenta Jordanis benedictione proprii baptismatis consecravit . Hodie etiam invitatus ad nuptias divinitatis suae potentiam manifestans aquas in vinum, aquas, inquam, 87 vertit in in baptismo, nobilitavit in
Abbreviated transcription (Latin):
re mistium: qd̾ in nr̃i sal¬
uatoris infantia miraculis cho¬
ruscantib declaratur. ⁊ corpora¬
lib increuentis manifesta de¬
signatur humanitas: ꝑ eũ dẽ.

Expanded text:
re mysterium, quod in nostri Salvatoris infantia miraculis coruscantibus declaratur, et corporalibus incrementis manifesta designatur humanitas. Per eumdem.
Abbreviated transcription (Latin):
inte exorta est. Hierłm u̾o: ma¬
nifestũ est ẽẽ fideliũ ciuitatẽ R¬
nde nos fratres qui ẽ¬
portas celestis ierłm cepimꝰ
introue illuminati salutarib
sacramentis: in cõspectu d̾int̃i
nouo gaudio necesse est exulte¬
ntus. quia noua hodie stella no¬
uum imuido hominẽ reuelauit.
sub specie ad orantium chald̾oꝵ

Expanded text:
orta est. Jerusalem vero manifestum est esse fidelium civitatnde nos, fratres, qui portas coelestis Jerusalem coepimus introire, illuminati salutaribus sacramentis in conspectu Dei nostri novo gaudio necesse est exsultemus, quia nova hodie stella novum mundo hominem revelavit. s
Abbreviated transcription (Latin):
singulis loca singła que e
eos possident uł single urbes
in signes hũtur nec in m̾ito. qr
refundunt. qͣuta excolendus
÷ reu̾entia sacer ille locꝰ in qͦ¬
tot ꝓxͦ martirum milia fro
cesa referuntur. Nunc iam
ip̃am beatissime passiouis ca-¬
usam loqͣmur. Scã legio¬
a gaunensium martirum dũ
resi st̾ent a dusariis sacro duce
mauritio int̾ueniente in morta¬
litatis. ꝯpendium ad qͥsierunt

Expanded text:
singulis loca singula quae eos possident uel singulae urbes insignes habentur, nec inmerito, quia refundunt. quanta excolendus est reuerentia sacer ille Agaunto martyrum milia ferro caesa referuntur? nunc iam ipsam beatissimae passionis causam loquamur. Sub MaxiAgaunensium martyrum, dum resisteret adversariis, sacro duce Mauritio interveniente, immortalitatis compendium acquisierant
Abbreviated transcription (Latin):
ritius pͥmicerius paululum a satel¬
litib regis segregatꝰ conuocat le
quitur.. Gratulor uirtuti ure
ꝯmilitones optimi ꝙ amore re¬
ligioms muiallumm. uob̾ tesaris p̃tep¬
t̃ attuilit formidine. a. Haudẽ

Expanded text:
ricius primicerius .| paululum a satellibus regiis segregatus conuocat| lequitur.| Gratulor uirtute uestrae commilitones| optimi quod amore relegionis nullam uobis caesa| ris praecepta attullere formidinem .
Abbreviated transcription (Latin):
ui ad supplem̃tũ ex̾citus iiii.
legionem thebeam ex orien¬
talib militib ire p̾cepit. Que
legiosex nilia sexcentos sexa¬
gnita sex uiros ualidos animniꝰ
⁊ instructos armis: antiqͦrũ
romanoꝵ habebat exemplo⁊¬

Expanded text:
ui ad subplimentum exercitus| legionem tebeam ex orientalibus militibus dedit . quę| legio sex milia sexcentos ac sexaginta+ uiros ualidos| animis . et instructus armis . antiquorum romanorum| habebat exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
Transcensis gͥ alpib maximia¬
nus cesar octodoꝵ uenit: ibiq
sacficaturꝰ idolis suis ⁊ uenire ex̾¬
citum iussit: a troci ꝓposita uissi¬
one: ut ꝑ aras demonib ⁊secra¬
tas uurarẽt coeqͣlib sibi animuis
at᷑ bagan darum turbas eẽ pug¬

Expanded text:
Transcensis igitur alpibus.| Maximianos caesar octodorum uenit ibique sacri| ficaturus idolis suis conuenire exercitum iussit.| Atroci proposita iussione . ut per aras demonibus| consecratas iurarent aequalibus sibi animis| contra bacaudarum turbas esse pug
Abbreviated transcription (Latin):
tuuit iacob. p̃cipitauit omĩa
menia eius. dissipauit iniuntiões
eiuis: ⁊ repleuit fu filia uda humi¬
liatum ⁊ humiliatam. Et dissi pauit
qͣsi hortum tentorium suum. demo¬
litus est tab̾uaculũ suum. Oblãuo¬
ni tradidit dñs in syon festiuitatẽ
⁊ sabbatum ⁊ obprobrio inĩdigna¬
tione fitroris sui regẽ ⁊ sacdotem. N¬
Ecte qͦmͦ morit᷑ iustꝰ ⁊ nemo ꝑcipit
corde ⁊ uiri iusti tollunt᷑. ⁊ nemo cõsi¬
derat a facie iniquitatis ablatꝰ est iustꝰ
Et erit in pace memoria eius. A. In pa¬
ce fc̃s eso locꝰ euis ⁊ in sion h̃itatio eł.
Et erit

Expanded text:
precipitavit omnia moenia ejus, dissipavit munitiones ejus, et replevit in filia Juda humiliatum et humiliatam. Et dissipavit quasi ortum tentorium suum, demolitus est tabernaculum suum. Oblivioni tradidit Dominus in Syon festivitatem et sabbatum; obprobrio in indignatione furoris sui regem et sacerdotem. Ecce quomodo moritur justus, et nemo percipit corde. Et viri justi tolluntur, et nemo considerat. Ant. A facie iniquitatis oblatus est justus, et erit in pace memoria ejus. Vers. In pace factus est locus ejus, et in Sion habitatio ejus. Et erit.
Abbreviated transcription (Latin):
ui sequitur me nõ ambulat
intenebris: s habebit lumẽ
uite. Ac si u̾b̾ aliis manifestius di¬
c̾er. Qui in p̾senti met iussis obse¬
qͥtur: mea inqͣntũ sufficit exẽpla
ĩmitatur infuturo nõ timebit tene¬
bͣs et̾ue dampnationis: s lumine
uite et̾ue perfruetur. ubi sublato
metu mortis: de sola dabitur ꝑhẽ¬

Expanded text:
ui sequitur me non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae. Ac si verbis aliis manifestius diceret: Qui in praesenti meis jussis obsequitur, et mea in quantum sufficit exempla imitatur, in futuro non timebit tenebras aeternae damnationis, sed lumine vitae aeternae perfruetur, ubi sublato metu mortis, de sola dabitur peren
Abbreviated transcription (Latin):
ibene quidem oꝑantes ꝓ apporta¬
tis lucris remunerauit᷑. negͥli¬
gentẽ uͦ seruũ ⁊ a bono ope tor¬
pentem damꝑuauit.

Expanded text:
Et bene quidem operantes pro apportatis lucris remuneravit, negligentem vero servum et a bono opere torpentem, damnavit.
Abbreviated transcription (Latin):
niens castelł ⁊ ciuitatib in ꝓꝰ¬
uisus: succendebat eas. łc .uͣ¬
t oportuna loca occupãs:
si paucas hostium strageᷤ
dabat. Maxime autẽ noctib
ad huiuscemodi excurfus fere¬
batur. ⁊ fama uͥtutis eius uͥq
diffundebatur

Expanded text:
niens castellis et civitatibus inprovisus succendebat eas et oportuna loca occupans non paucas hostium strages dabat maxime autem noctibus ad huiuscemodi excursus ferebatur et fama virtutis eius ubique diffundebatur
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m petrum ad̾o nuncupatũ:
sicut ait. Tn es petrus ⁊ suꝑ hãc
retram edificabo ecc̃am meã. uii
i gͦ petrus petra est suꝑ qͣm
edificatur eccłia: recte pͥus
pedes sanat. ut sicut in ecc̃a fidei
fundam̃tum continet: ita ⁊ in ho¬
imbecillis possit supͣ petram ec
ea non litt̾is in scribit corde re¬
tinet. Qu̾satione custodit Qr
paulus a dño uas electõnis est
nomumatus. Bonum uas inquo
p̾ciosa mandatorum xp̃i p̃cepta
ꝯdiuitur. Bonum uas: de cuius
plenitudine substantia uite po¬
puł semper erogatur ⁊ plenũ ÷
Optima apłorum nomuina: pe¬
tra ⁊ uascłm necessaria domii
saluatoris. Domꝰ enii fortiu¬

Expanded text:
petram a Domino nuncupatum, sicut ait, Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Si ergo Petrus petra est supra quam aedificatur Ecclesia, recte prius pedes sanat; ut sicut in Ecclesia fidei fundamentum continet, ita et in hoimbecillis possit supra petram Ecea litteris non inscribit, corde retinet, conversatione custodit? Qui Paulus a Domino vas electionis est nominatus. Bonum vas, in quo pretiosa mandatorum Christi praecepta conduntur: bonum vas, de cujus plenitudine substantia vitae populis semper erogatur, et plenum est. Optima Apostolorum nomina, petra et vasculum, necessaria domui Salvatoris. Domus enim pet
Abbreviated transcription (Latin):
audiunt indomo p̃ris
mes mansiones multe sunt si
qͣ minus dixissem uobar uado
ꝑare uobis locum aꝑturbatio¬
u̾e recreantur. certi acfidentes
etiam pꝰt ꝑicła temptationũ se
apd̾ deum cum xp̃o eẽ. mansi¬
ros. qr ⁊ si alius est alio fortior.
aliꝰ alio sapientier alius alio iu¬
stior alius alio sanctior in domo
pus pris mei mansiones mlte

Expanded text:
audiunt, In domo Patris mei mansiones multae sunt: si quo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum; a perturbatione recreantur, certi ac fidentes etiam post pericula tentationum se apud Deum cum Christo esse mansuros. Quia etsi alius est alio fortior, alius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior; in domo Patris mansiones multae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sequitur. in domo pr̃is
mei mansiones multe sunt. uisi
qi ⁊ sibi metuebant unde andire
debuerint. nõ turbenir cor ues¬
trnm: Qͥs enim eorum nõ me¬
tueret cũ xetro dictum eẽt si¬
dentiori ẽẽ atq ꝓmptiori non
cantabit gallus donec ter me

Expanded text:
sequitur: In domo Patris mei mansiones multae sunt? nisi quia et sibi metuebant: unde audire debuerunt: Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro dictum esset, fidentiori atque promptiori: Non cantabit gallus, donec ter me
Abbreviated transcription (Latin):
Nłc. Erigenda est nob fratres
ad di maior intentio. ut u̾ba
scĩ euangelii que moabinnr̃is
aurib sonuerunt. etiam mĩte
capere ut cumq possimꝰ. Ait enĩ
nr̃m. Creditis in deum ⁊ in mae
credite.E Widi portũ.¬
e mortẽ tanquam homineᷤ
timerent. ⁊ ideo turbarent᷑.
se ẽẽ ꝯtestans. Creditis inquit
in deum ⁊ in me credite. Cõseq̃nꝰ
est eium: ut si in deur credid̾i¬
tis.⁊ in me credere debeatis. ꝙ nõ

Expanded text:
. Erigenda est nobis, fratres, ad Deum major intentio, ut verba sancti Evangelii, quae modo in nostris auribus sonuerunt, etiam mente capere utcumque possimus. Ait enim vestrum. Credite in Deum, et in me credite. ille, tanquam homini timerent, & ideo turbarētur, se contestans, Creditis, inquit, in Deum? & in me credite. Consequens est enim, vt si in Deum creditis, & in me credere debeatis. Quod non
Abbreviated transcription (Latin):
autem quasi ad celum uolat
cum dño: qui ꝑ pauca de tem¬
poralib euis actis ectisserens etꝰ¬
nam diuintatis eius potentiã
ꝑ qͣm omnia teã sunt sublimi¬
us mente uolando ⁊ limpidiuꝰ
speculando cognouit: ac nobis
cognoscendam scͥbendo contra¬
dicit. Ergo alii enuangłiste xͣ¬

Expanded text:
autem quasi ad coelum volat autem quasi ad coelum volat cum Domino, qui perpauca de temporalibus ejus actis edisserens, aeternam divinitatis ejus potentiam, per quam omnia facta sunt, sublimius mente volando, et limpidius speculando cognovit, ac nobis cognoscenda scribendo contradidit. Ergo alii evangelistae
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xͥ natinitatem que hodier¬
na die facta est scõrum u̾bis
enuangłistarum mathei uide-¬
licet ⁊ luce manifestatam cogno¬
uimꝰ. libet etiam de u̾bi id diui¬
nitatis eius et̾utate. in qua pri
manet semꝑ equalis: beati io ħis
euuangłiste dicta scrutari qui
singulari primlegio m̾uit casti¬
tatis: ut cet̾is altius diuinitatis
ip̃ius caꝑet simul ⁊ patefaceret
archanum. Neq eium fi ustra
in ceua supra pectus dm̃ ihu
recubuisse ꝑhibetur: s ꝑ hoc
tipice docetur. quia celestis hau¬
stum sapientie cet̾is excellentius
descĩssimo eiusdem pectoris fõte
potau̾it. Unde ⁊ m̾ito infigura
quattuor animalium: aquile
uolanti comparatur. Cunctis
quippe auib aquila celsius uo¬
lare: cuuctis aminantib cla-¬
rius solis radiis infigere cõsue¬
uit obtutum. Et ceteri euange¬
liste qͣsi in t̾ra ambulant cũ
dño: qui temporalem enis ge-¬
uerationẽ parit̾ ⁊ tempor alia
fcã sufficient̾ expouentes. pau¬
ca de diuiuitate dixerunt. Hic

Expanded text:
 nativitatem, quae hodierna die facta est, sanctorum verbis evangelistarum, Matthaei videlicet et Lucae, manifestatam cognovimus, libet etiam de Verbi, id est, divinitatis ejus, aeternitate in qua Patri manet semper aequalis, beati Joannis evangelistae dicta scrutari, qui singularis privilegio meruit castitatis ut caeteris altius divinae Stefaceret arcanum. Neque enim frustra in coena supra pectus Domini Jesu recubuisse perhibetur, sed per hoc typice docetur quia coelestis haustum sapientiae caeteris excellentius de sanctissimo ejusdem pectoris fonte potaverit. Unde et merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparatur. Cunctis quippe avibus aquila celsius volare, cunctis animantibus clarius solis radiis infigere consuevit obtutus. Et caeteri evangelistae quasi in terra ambulant cum Domino, qui temporalem ejus generationem pariter et temporalia facta sufficienter exponentes, pauca de divinitate dixerunt: hic
Abbreviated transcription (Latin):
lii testatur hystoria: pastorib
qui in regione eademerant ui
magna luce apparuit exortũ e
mundo solem iusticie nõ solũ
celestis uoce sermonis: u̾um eti¬
am claritate diuine lucis as¬
truxit. Nunqͣm enim in tota
uet̾is instrumenti serie repe¬
rimus angłos qui tam sedu¬
lo apparuere patrib cum luce
apparuisse: s hoc pͥuilegium
recte hodierno tempori seruatũ
est. qͣndo exortum est intenebͥs
lumen rectis corde misericors
⁊ miserator dominus. Uerum
ne praua umius angeli uideret᷑
auctoritas: postqͣm unus sacͣ¬
mentum noue natiuitatis e¬
docuit. statim multitudo celes¬
tium agminum que głam d̾o
caueret. pacemq simul omĩb
predicaret affuit: aꝑte demõ¬
strans quia ꝑ hanc natiuita¬
tem homines ad pacem unius
fidei. spei. ⁊ dilectionis ate glo-¬
riam cdiuine laudationis es¬
sent conu̾tendi. Significant
autem mistice pastores isti gͤ-¬
gum doctores quoq ac recto¬
res fidelium ammarumIn¬

Expanded text:
lii testatur historia, pastoribus qui in regione eadem erant vimagna cum luce apparuit, exortumque mundo Solem justitiae non solum coelestis voce sermonis, verum etiam claritate divinae lucis astruebat. Nusquam enim in tota Veteris Instrumenti serie reperimus angelos, qui tam sedulo apparuere patribus, cum luce apparuisse; sed hoc privilegium recte hodierno tempori servatum est, quando exortum est in tenebris lumen rectis corde, misericors et justus Dominus. Verum ne parva unius angeli videretur auctoritas, postquam unus sacramentum novae nativitatis edocuit, statim multitudo coelestium agminum, quae gloriam Deo caneret, pacemque simul hominibus praedicaret, adfuit, aperte demonstrans quia per hanc nativitatem homines ad pacem unius fidei, spei et dilectionis, atque ad gloriam divinae laudationis essent convertendi. Significant autem mystice pastores isti gregum doctores quosque ac rectores fidelium animarum
Abbreviated transcription (Latin):
emo aũ putet duodecile
sicut nec duodecim sole sunt
trib isrł uidicande. Alioqum tͥb
leui que t̾cia decima est iniudica¬
ta recedit ⁊ paulus qui t̾tius de¬

Expanded text:
emo putet duodecim tsicut nec duodecim solae sunt tribus Israel judicandae, alioqui tribus Levi, quae tertia decima est, injudicata recedet, et Paulus qui decimus te
Abbreviated transcription (Latin):
uita ꝓ suo nomine laborantes
malia p̾mium sꝑare docuit. id
in regen̾atione cum uidelicet ĩ
uitam ĩ mortulẽ fu̾imꝰ resur¬
gendo regen̾ati: qui inuitã ca¬
Et iuxta ꝓrsus retͥbutio. ut qͥ
humane ⁊u̾sationis adsidante
⁊ quia seq̃ndis eius uestigiis
nulla rõne pot̾ant auelli usq
ad fastigium iuditiarie potesta¬
tis. illum ꝓseq̃ndo peruemant.

Expanded text:
us nomine laborantes, in alia praemium sperare docuit, id est in regeneratione, cum videlicet in vitam immortalem fuerimus resurgendo regenerati, qui in vitam caEt justa prorsus retributio ut qui humanae conversationis assideant; et qui a sequendis ejus vestigiis nulla ratione poterant avelli, usque ad fastigium judiciariae potestatis illum sequendo perveniant.
Abbreviated transcription (Latin):
a dño qr diues difficile intrar
in regnum celorum: sciensq se¬
cum suis cum discrpulis ad inte¬
grum mundi fallentis sp̃ius¬
se delitieis. uoluit agnoscere qͥd
uł ip̃i uł cet̾i mundi contemp¬
pondes dũo ait. Ecce nos reli¬
quimꝰ omina: ⁊ secuti sumꝰ te.
sert̾ intuendũ ꝙ non solum
se omuia reliquisse. s ⁊ ds̃mi se¬

Expanded text:
s quia dives difficile intraret in regnum coelorum, sciensque secum suis condiscipulis ad integrum mundi fallentis sprevisse delicias, voluit agnoscere quid vel ipsi, vel caeteri mundi contemppondens Domino ait: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te. er intuendum quod non solum se omnia reliquisse, sed et Dominum se
Abbreviated transcription (Latin):
ui ab orõue surgens. ita iux¬
ta se uas sanum reperit: ut
nulla potuissent. Mox autem
nutͥtẽ suam blande consolatuꝰ
ei sanum capist̾ium reddidit:

Expanded text:
ui ab oratione surgens, ita juxta se vas sanum reperit ut istigia potuissent Mox autem nutricem suam blande consolatus, et sanum capisterium reddidit,