comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adorant̾ẽ. dm̃: nuꝑ seruientẽ his que fecit.
mͦ ei a qͦ factus ẽ ẜ his qͥ cõmucabunt᷑. lude¬
te qnͣ dictũ sit. Modo iã residui pagani mu¬
cata expauescunt. et qͥ uolunt mutari ui¬
dent refertas eccłas. templa deserta: in hac
celebritatẽ. ibi solitudinẽ mirant᷑ mutatã.
Legant p̃dicta. aurẽ. accõmident ꝓmissori.
dele fideł fit. ex raptore largitor. castꝰ ex
adultero. beneficus ex malefico. Ergo can¬
cetur nob̃ ꝓ his qͥ cõmutabunt᷑: ⁊ incipi¬
at describi ꝑ quẽ cõmutati st̃. Seqͥt᷑ enĩ
Phis qͥ cõmutabunt᷑ filiis chore : in incel¬
lectu canticũ ꝓ dilecto. Nam dilectꝰ uisus¬

Expanded text:
ientem iis quae fecit, modo ei a quo factus est. Pro his quae commutabuntur, videte quando dictum sit. Modo jam residui Pagani mutata expavescunt: et qui nolunt mutari, vident refertas ecclesias, templa deserta; hac celebritatem, ibi solitudinem. Mirantur mutata, legant praedicta: aurem accommodent promissori, deli fidelis fit, ex raptore largitor, castus ex adultero, beneficus ex malefico. Ergo cantetur nobis, Pro his quae commutabuntur: et sic incipiat describi, per quem commutata sunt. 3. Sequitur enim: Pro his quae commutabuntur, filiis Core, in intellectum, Canticum
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Potuit diuidi filia aduisus matr̃e.
suã: et ñ potuit nurꝰ adu̾sus socrum
nere humano: diuisus ẽ filiꝰ adusus pa¬
trẽ. fuimꝰ enĩ aliqn filii diaboli. Adhuc
infidelib dictũ ẽ: uos a patre. diabolo
estis. E oĩs infidelitas nr̃a. unde nͥ a pa¬
tre diabolo: Aon ille creando: s nos
imicando. Iam mͦ uidetis filiũ adu̾sus
tiat diabolo. Inuenit aliũ patrẽ: inue¬
nit aliã macrẽ. Ille ad imitationẽ se
p̃bens generabat in exiciũ parentes
duos quos inuenimꝰ in uitã et̾nã ge¬
nerant. Diuisus est filius adu̾sus patr̃e.
diuisa ẽ filia adu̾sus matr̃e. suã. ẜleb̾
illa que de iudeis credidit. diuisa ẽ
adu̾sus synagogã. duuisa ẽ et nurꝰ
adu̾sus socrũ suã. ꝑlebs de gentibus
dimisit patr̃e. et matre. et adhesit
uxori sue ut ẽẽnt duo in carne una. ñ
coniectura nra s attestante apło. & di

Expanded text:
aduersus matrem suam, et non potest nurus aduersus socrum nere humano: diuisus est filius aduersus patrem. fuimus enim aliquando filii diaboli. adhuc infidelibus dictum est: uos a patre diabolo estis. et omnis infidelitas nostra unde, nisi a patre diabolo, non ille creando, sed nos imitando? iam modo uidetis filium diuisum tiat diabolo, inuenit alium patrem, inuenit aliam matrem. ille ad imitationem se praebens generat in exitium: parentes duo, quos inuenimus, in uitam terrenam generant. diuisus est filius aduersus patrem, diuisa est filia aduersus matrem suam: plebs illa, quae de Iudaeis credidit, diuisa est aduersus synagogam. diuisa est et nurus aduersus socrum suam: plebs de gentibus qui dimisit patrem et matrem et adhaesit uxori suae, ut essent duo in carne una, non coniectura nostra
Abbreviated transcription (Latin):
q cce inuenit ipse multa feda: ⁊ amauit
nos. Si aliqͥd inuenerimꝰ in eo ñ amemꝰ.
qr et hoc ipsũ qđ carne inducꝰ ẽ ut de il¬
lo etiã diceret᷑. uidimꝰ eũ et ñ habebat spe¬
tiẽ. neq decorẽ. si consideres miãm qua
factũ ẽ. et ibi pulcher ẽ. s uideoꝵ ꝑsonã.¬

Expanded text:
ipse invenit multa foeda, et amavit nos: si aliquid foedi invenerimus in eo, non amemus. Quia et hoc ipsum quod carnem indutus est, ut de illo etiam diceretur. Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem ; si consideres misericordiam qua factus est, et ibi pulcher est. Sed Juda
Abbreviated transcription (Latin):
mentib. Et qͥa dñs inuicauerat nos adi
tationẽ puerilẽ. nolite. inquit pueri effi¬
ci sensib. s malicia paruuli estote: ut m̃¬
tib ꝑfecti sicis. Quẽ delectat imitari pu¬
erũ: non delectet imꝑicia. s innocentia.
ꝓlli uͦ ex imꝑicia insulcabant sco illi caluo:
et claniabant post eũ. calue. calue. factũ
ẽ ut a bestiis consumerent᷑: et figurauer̃t
homines in eadem m̃te. puerili. stulte. ir¬
ridentes quendã caluũ. qi in caluarie lo¬
co crucifixus ẽ. Possessi st̃ gͦ cales uelut a
bestiis. hoc ẽ a demonib. a diabolo ⁊ angłis
eiꝰ. qͥ oꝑat᷑ in filiis diffidentie. T̃ales pueri
erant. qͥ ante sacratũ lignũ stantes: caput
agicabant et dicebant. Si filiꝰ dĩ ẽ: descen¬
dat de cruce. Huiꝰ nos filii sumꝰ. ꝙ filii
sponsi sumꝰ. et nob̃ inscriptus ẽ psalmꝰ iste:
cuiꝰ ticulus dic̃. filiis chore ꝓ his qͥ cõmu¬
tabunt᷑. Qͥo gͦ.  Exponã ꝓ his qͥ cõmuta

Expanded text:
. Et quia Dominus invitaverat nos ad itationem puerilem: Nolite, inquit, pueri effici mentibus, sed malitia parvuli estote, ut mentibus perfecti sitis . Quem delectat imitari puerum, non delectet imperitia, sed innocentia. Illi vero ex imperitia insultabant sancto Dei calvo, et clamabant post eum: Calve, calve. Factum est ut a bestiis consumerentur: et figuraverunt homines in eadem mente puerili stulte irridentes quemdam calvum; quia in Calvariae loco crucifixus est. Possessi sunt ergo tales velut a bestiis, hoc est a daemonibus, a diabolo et angelis ejus, qui operatur in filiis diffidentiae. Tales pueri erant, qui ante sacratum lignum stantes caput agitabant, et dicebant: Si filius Dei est, descendat de cruce . Hujus nos filii sumus, quia filii sponsi sumus: et nobis inscriptus est psalmus iste, cujus titulus dicitur, Filiis Core, pro his quae commutabuntur. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑauert̃. nec eos fefellit spes. Non enĩ in
ꝓprie iħc xp̃e sine semine in carnatꝰ sũ.
ut eẽm in hominẽ ultꝰ homines: ut uel
sic dignaret᷑ imitari humana suꝑbia hu¬
militate meã. Obporui hominũ  abiectie
plebis : in qua factꝰ sũ obpbriũ hominũ.
ita ut ꝓ conuicioso maledicto diceret᷑. ⁊u
Onĩs qui conspiciebant me : subsannabant
me. Om̃s qͥ conspiciebant me. irrioebant me.
&locuti st̃ labiis. ⁊ mouert̃ caput. Et
in domino eripiat eũ : saluũ faciat eum
qm̃ uult eũ. N ec u̾ba erant. s in labiiꝰ
dicebant᷑. Q m̃ tu es extraxisti me oe uen
minib lex ista nascendi ẽ. ut de uen¬
cre exthrahant᷑: s etiã de uentre ui¬
daice gentis cuiꝰ tenebris obtegit᷑: ⁊ ñ
obseruatione sabbati ⁊ circũcisionis
eeteroꝵq taliũ salucẽ ponit. Spes mea ds̃.
tiq. s ab ub̃̾ib sẏnagoge: sic̃ de uentre
dixi extraxisti me. ne carnalẽ consuetu¬
Aiñe suggere. In te confirmatꝰ sũ ex ute

Expanded text:
speraverunt, nec eos fefellit spes; non enim in ristus sine semine in carne natus sum, ut essem in homine ultra homines; ut vel sic dignaretur imitari humana superbia humilitatem meam. Opprobrium hominum et abjectio plebis: in qua factus sum opprobrium hominum, ita ut pro convicioso maledicto diceretur; Tu piciebant me, subsanabant me: omnes qui conspiciebant me, irridebant me, Et locuti sunt labiis, et moverunt caput: et in Dominum, eruat eum; salvum faciat eum, quoniam vult eum. Haec verba erant, sed in labiis dicminibus lex ista nascendi est, ut de ventre extrahantur, sed etiam de ventre Judaicae gentis, cujus tenebris obtegitur, et observatione sabbati et circumcisione caeterorumque talium salutem ponit. Spes mea ab ubuoque, sed ab uberibus Synagogae, sicut de ventre dixi extraxisti me, ne carnalem consuetudinem sugerem. 11. In te confirmatus sum ex uter
Abbreviated transcription (Latin):
ualde suꝑbier̃. ñ sͥ medicũ necessarium
putauert. ⁊ ideo in sua egͥtudine reua¬
nxer̃. & ipsa egͥtudine ad mortẽ poue¬
ti st̃.  recisi sc̃ rami naturales. ut hu¬
nuł insereret᷑ oleast᷑: qm̃ dii fortes t̾re¬
litat̾ẽ. caritate. pietatẽ. qi reuocati sumꝰ¬

Expanded text:
alde superbierunt: non sibi medicum necessarium putaverunt, et ideo in sua aegritudine remanserunt, et ipsa aegritudine ad mortem perducti sunt. Praecisi sunt rami naturales, ut humilis insereretur oleaster . Quoniam dii fortes terrlitate
Abbreviated transcription (Latin):
dico uob̾ qr multi ab oriente & occiden¬
te uenient : et recũbent cũ abraham
et ysaac et lacob in regno celoꝵ. Iste e¬
nĩ centurio ñ erat de popło isrł. Nã in
ppło isrł suꝑbi repellebant a se dnm:
in pͥncipib gentiũ inuentꝰ ẽ humilis qͥ
ad se inuitaret dñm. Admirans iħe fi¬
dem ipsius: reꝓbat ꝑfidiã uideoꝵ. Sani
enĩ sͥ uidebantur cũ ꝑicłosiꝰ egrotarent.
qũ medicũ ñ agnoscentes occidebant. Cũ gͦ
ente et occidente non ꝑtinentes ad cog¬
nacionẽ isrł. uenient multi qͥb dixit.
om̃s gentes plaudite manib. et recũbeis
cũ abrahan in regno celoꝵ. Ñ illos genu¬
it carne sua abraham. et uenient et re¬
cũbent cũ illo in regno celoꝵ. et filii ip¬
suis er̃t. Quare filii ipsius. Non nati
de carne: s sequendo fidem ipsius. filii
aũ regni. id ẽ udei ibunt in tenebras
ext̾iores : ibi erit ploratio et stridor den¬
tiũ. U ãpnabunt᷑ in tenebras ext̾iores qͥ

Expanded text:
 Occidente venient, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum. Iste enim Centurio non erat de populo Israel. Nam in populo Israel superbi repellebant a se Deum: in principibus Gentium inventus est humilis, qui ad se invitaret Deum. Admirans Jesus fidem ipsius, reprobat perfidiam Judaeorum. Sani enim sibi videbantur, cum periculosius aegrotarent, quando medicum non cognoscentes occidebant. Cum ergo ente et Occidente venient, non pertinentes ad cognationem Israel: venient multi quibus dixit, Omnes gentes, plaudite manibus; et recumbent cum Abraham in regno coelorum. Non illos genuit carne sua Abraham; et venientes recumbent cum illo in regno coelorum, et filii ipsius erunt. Quare filii ipsius? Non nati de carne, sed sequendo fidem ipsius. Filii autem regni, id est Judaei, ibunt in tenebras exteriores: illic erit ploratio et stridor dentium . Damnabuntur in tenebras exteriores qui
Abbreviated transcription (Latin):
lite sapienter. Docet nos et ãmonet. &s ã¬
monet nos ut psallamꝰ incellegent: non
queramiꝰ sonũ auris s lum̃ cordis. P sal¬
lite inquit incellegent̃. Gentes uocatiȩꝰ¬
tis. ut. xp̃iani essetis. Adorabant dos ma¬
nufactos: et psallebant illis. s ñ intelle¬
genter. Si intellegent̃ cantarent. lapi¬
des ñ adorarent. Qñ hõ sensatꝰ cantabat
lapidi insensato: nũqͥd incellegent can¬
cabat:  Modo aũ frẽs ñ uidemꝰ ocłis quẽ
adoramꝰ. et tam̃ correpti adoramꝰ: multõ
magis nob̾ ds cõm̃dat᷑ potentior q eũ ocłi¬

Expanded text:
er. Docet nos et admonet nos ut psallamus intelligenter: non quaeramus sonum auris, sed lumen cordis. Psallite, inquit, intelligenter. Gentes, unde vocati estis ut christiani essetis, adorabant deos manu factos, et psallebant illis; sed non intelligenter. Si intelligenter cantarent, lapides non adorarent. Quando homo sensatus cantabat lapidi insensato, numquid intelligenter cantabat? Modo autem, fratres, non videmus oculis quem adoramus, et tamen correcti adoramus. Multo magis nobis Deus commendat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ pͥmo natu. et ꝑ gulã ꝑdidit pͥmoge¬
nita sua. S ic habes scriptũ. Desidauit
lenticłam. et ait illi fr̃ eiꝰ. Si uis ut dẽ
tͥ: da mͥ pͥmogenita tua. Ille plus ama¬
uit qd̃ corporalit concupierat. qͣ. qd̃
sp̃italit̾ prius nascendo meruerat: et
deposuit pͥmogenita sua ut manduca¬
ret lenticłam. Lenticulã aũ inuenimꝰ
cybũ ẽẽ egẏptioꝵ. N am ibi habundat
in egypto. unde magnificat᷑ lenticła
alexandrina. et uenit usq ad t̾ras nr̃as.
qͦͣsi hic ñ nascat᷑ lenticła. Ergo desidan¬
do eybũ egyptiũ: ꝑdidit pͥmatũ. Sic a
popłs uideoꝵ de quo dictũ ẽ conu̾si sunt
corde in egyptũ. lenticłam quodãm᷑ desi¬
dauert̃ et pͥmatũ ꝑdidunt. Elegit nob̃

Expanded text:
est primo nato, qui per gulam perdidit primogeest primo nato, qui per gulam perdidit primogenita sua. Sic habes scriptum: Desideravit lenticulam, et ait illi frater ejus, Si vis ut dem tibi, da mihi primogenita tua. Ille plus amavit quod carnaliter concupierat, quam quod spiritualiter prius nascendo meruerat: et deposuit primogenita sua, ut manducaret lenticulam . Lenticulam autem invenimus cibum esse Aegyptiorum; nam ibi abundat in Aegypto. Unde magnificatur lenticula alexandrina, et venit usque ad terras nostras, quasi hic non nascatur lenticula. Ergo desiderando cibum aegyptium, perdidit primatum. Sic et populus Judaeorum, de quo dictum est, Conversi sunt corde in Aegyptum , lenticulam quodammodo desideraverunt, et primatum perdiderunt. Elegit nobis
Abbreviated transcription (Latin):
cłam ñdũ xp̃iani. rogant auxiliũ ec¬
cłe. subueniri sͥ temporalit̾ uolunt:e¬
ciã si in et̾nũ nob̾cũ regnare adhuc no.
hereditatẽ suãs spetiẽ iacob quã dilex̃.
Pulchricudinẽ quandã lacob elegit no¬
b̾ heredicatẽ suã iacob. Quo fratres erañ
esau et iacob. in utero matͥs ambo c̃fli¬
nor et p̃positus ẽ maiori & dictũ ẽ
Duo pueri st̃ in utero tuo. et maior ser¬
uiet minori. F om̃s gences maior: per
omnes gentes minor. S minor in bonis
xp̃ianis. electis. piis. fidelib. maior in
suꝑbis. indignis. peccatorib. contuma¬
cib. sua peccata defendentib mag̃ quã
conficentib: qualis etiã ipse popłs ui¬
deoꝵ fuit ignorans di uisticiã et suã
uolens constituere. S qr dictũ ẽ ma¬
ior seruiet minori. manifestũ ẽ qr piis
subdent᷑ impii: et humilib subdentur
suꝑbi. ꝑrior natus ẽ esau. et posteriꝰ
natus ẽ iacob: s qͥ posteriꝰ natꝰ ẽ pͣlatꝰ

Expanded text:
siam nondum christiani, rogantes auxilium aecclesiae; subveniri sibi temporaliter volunt, etiamsi in aeternum nobiscum regnare adhuc noluhaereditatem suam, speciem Jacob quam dilexit. Pulchritudinem quamdam Jacob elegit nobis haereditatem suam Jacob. Duo fratres erant Esaü et Jacob; in utero matris ambo conflinor, et praepositus est majori, et dictum est, Duo populi sunt in utero tuo, et major serviet minori . Per omnes gentes major, per omnes gentes minor: sed minor in bonis christianis, electis, piis, fidelibus; major in superbis, indignis, peccatoribus, contumacibus, sua peccata defendentibus magis quam confitentibus; qualis etiam ipse populus Judaeorum fuit, ignorans Dei justitiam, et suam volens constituere . Sed quia dictum est, Major serviet minori, manifestum est quia piis subdentur impii, et humilibus subdentur superbi. Prior natus est Esaü, et posterior natus est Jacob: sed qui posterius natus est, praelatus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ omĩs t̾re ds: Nonne et celi et t̾re d̾s.
cũ utiq ꝑ illũ facta s̃ omĩa:o s posset
dicere non eẽ dm suũ: S ñ om̃s homines
agnouer̃t d̃m suũ. et ubi agnoscebatur
quasi ibi tantũ d̾s notus erat : notꝰ in ui¬
dea ds. N ondũ filiis chore dicebat᷑. om̃s
gentes plaudite manib: ille enĩ ds notꝰ¬

Expanded text:
t caeli et terrae Deus? Cum per illum facta sint omnia, quid posset dicere non esse Deum suum? Sed non omnes homines agnoverant Deum suum, et ubi agnoscebatur, quasi ibi tantum Deus erat. Notus in Judaea Deus . Nondum filii Chore dicebant, Omnes gentes plaudite manib
Abbreviated transcription (Latin):
pe ẽ. Dñs in uoce tube. Ergo uos filii
chore. iam si intellexistis uos et inspici¬
tis hic uos. et gaudetis qr iudetis hic uo
psallite do nr̃o p̾allite quẽ tamquã hoie̾m
irriser̃t qͥ a do alienati st̃. P sallite deo
nr̃o. N on enĩ homo tantũ: s et ds. ħõ
ex semine dauid. ds dñs dauid ex iudeis
carnẽ habens: quoꝵ patres ait apłs. ex¬
carne. nec solũ ante carnẽ ds: s ance
terrã đs. unde facta ẽ caro. Nec tan¬

Expanded text:
rope est. Dominus in voce tubae. Ergo vos filii Core, jam si intellexistis vos, et inspicitis hic vos, et vos gaudetis, quia videtis hic voanquam hominem irriserunt qui a Deo alienati sunt, psallite Deo nostro. Non enim homo tantum, sed et Deus. Homo ex semine David , Deus Dominus David, ex Judaeis carnem habens: quorum patres, ait Aposcarne. Nec solum ante carnem Deus, sed ante terram Deus, unde facta est caro; nec tan
Abbreviated transcription (Latin):
si apłi: plane. si scĩ. Qͥ s enĩ d̃s subiecit
plebes et gentes. ut hodie honorent᷑ in
gentib qͥ a suis ciuib occidi meruer̃t.
emit nos: ut alieni ab eo non eẽmꝰ. Puta¬
& gentes sub pedib nr̃is: Nescio. Mirũ
si apłi tã suꝑbe loquerentur ut gau¬
Derent gentes ẽẽ positas sub pedib suiꝰ
id ẽ. xp̃ianos sub pedib apłoꝵ. E tenum
apłi gaudent nos ẽẽ secũ. sub pedibus
illiꝰ qͥ mortuus ẽ ꝓ nob̾. Nã sub pedib
pauli currebant qͥ uolebant ẽẽ pauli:
et dicebat eis. Nũquid paulꝰ ꝓ uob̃ cru¬
cifixus ẽ:Q d gͦ hic qͥd accepturi sumꝰ s
Subiecit ꝑlebes nob̾. ⁊ gentes sub pe

Expanded text:
si Apostoli, plane si sancti. His enim Deus subjecit plebes et gentes, ut hodie honorentur in gentibus, qui a suis civibus occidi meruerunt:emit nos, ut alieni ab eo non essemus. Putaet gentes sub pedibus nostris? Nescio. Mirum si Apostoli tam superbe loquerentur, ut gauderent gentes esse positas sub pedibus suis, id est Christianos sub pedibus Apostolorum. Etenim gaudent nos secum esse sub pedibus illius qui mortuus est pro nobis. Nam sub pedes Pauli currebant, qui volebant esse Pauli; et dicebat eis: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est ? Quid ergo hic? quid accepturi sumus? Subjecit plebes nobis, et gentes
Abbreviated transcription (Latin):
Trat enĩ centurio habens honorẽ ꝙ po¬
testatẽ int̾ homines: pͥnceps erat de
pͥncipib. popłoꝵ. Renienti ad se.xͦ ob¬
uiã misit amicos suos. ĩmo uͭ tͣnsitu¬
ro xp̃o misit amicos et rogauit ut cu¬
rar et puerũ eiꝰ qͥ periculose infirma¬
batur: et cũ uellet ipse dñs uenire. ei ħ
mandauit. Non sũ dignꝰ ut sub cectũ
meũ intres. s tancũ dic u̾bo et sauabit᷑
puer ms̃. Nã ⁊ ego hõ sũ sub potestate.
constitus. habens sub me milites. Ridete
quẽadmodũ tenuit ordinẽ. Priꝰ cõmeino¬
rauit qđ sub alio ẽẽt. et postea qd̃ alii
titutus iubeo illis qͥ sub me sunt. tu qͥ
sub nulliꝰ potestate positus es. ñ potes iu¬
bere creature cue qnͣ omĩa ꝑ te facta
sunt & sine te factũ ẽ nicħ: dic gͦ u̾bo
inqͥt et sanabit᷑ puer m̃s: nã ut in do¬
mũ meã intres ñ sũ dignꝰ. Trepidauit
.xp̃m mittere intra parietes suos: & iam

Expanded text:
Erat enim Centurio habens honorem et poErat enim Centurio habens honorem et potestatem inter homines, princeps erat de principibus populorum. Venienti ad se Christo obviam misit amicos suos, imo vere transituro Christo misit amicos; et rogavit ut curaret puerum ejus qui periculose infirmabatur: et cum vellet ipse Dominus venire, hoc ei mandavit, Non sum dignus ut sub tectum meum intres, sed tantum dic verbo, et sanabitur puer meus. Nam et ego homo sum sub potestate constitutus, habens sub me milites. Videte quemadmodum tenuit ordinem: prius commemoravit quod sub alio esset, et postea quod alii titutus jubeo illis qui sub me sunt, tu qui sub nullius potestate positus es, non potes jubere creaturae tuae, quando omnia per te facta sunt, et sine te factum est nihil? Dic ergo verbo, inquit, et sanabitur puer meus. Nam ut in domum meam intres, non sum dignus. Trepidavit Christum mittere intra parietes suos, et jam
Abbreviated transcription (Latin):
pbire de genere abrahȩ: potens ẽ enĩ
dñs de lapidib istis suscitare filios a¬
brahe. N on enĩ remansurus ẽ abrahã
sine filiis: si uos dampnauerit dđs. Po
dere qđ ꝓmisit. E unde illi redditur
ẽ filios : si dampnat hebreos: de carne
eiꝰ ꝓgenitos:  de lapidib istis. Osten¬
debat illiꝰ lapides in heremo. Qͥ erans
lapides: nͥ gentes que lapides adora¬
bant. ͦ ł apides quare: Ad orando la¬
pides. dicti erant lapides: qr psalmꝰ p̃¬
dixerat. S imiles illis sint qui faciunt
ea : et om̃s qͥ confidunt in eis. Tam̃
de ipsis lapidib redoidit filios abrahe.
M odo om̃s qͥ lapides adorabamꝰ. conu̾¬
si ad dnm̃ filii abrahe facti sumꝰ: non
ducendo ab illo carnẽ. s imitando fidẽ
Non uniꝰ popłi pͥncipes. s pͥncipes po¬
płoꝵ om̃iũ: conuenert cũ dõ abraham
Ex ipsis pͥncipib erat et iste centurio:
de quo mͦ eugłm cũ legeret᷑ audistis

Expanded text:
perbire de genere Abrahae; potens est enim perbire de genere Abrahae; potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Non enim remansurus est Abraham sine filiis, si vos damnaverit Deus: potdere quos promisit. Et unde illi redditurus est filios, si damnat Hebraeos de carne ejus progenitos? De lapidibus istis. Ostendebat illis lapides in eremo. Qui erant lapides, nisi Gentes, quae lapides adorabant? Lapides quare? Adorando lapides, dicti erant lapides: quia psalmus praedixerat, Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . Tamen de ipsis lapidibus reddidit filios Abrahae: modo omnes qui lapides adorabamus, conversi ad Dominum filii Abrahae facti sumus; non ducendo ab illo carnem, sed imitando fidem. non unius populi principes, sed principes populorum omnium, convenerunt cum Deo Abraham. 12. Ex ipsis principibus erat et iste Centurio, de quo modo Evangelium cum legeretur audistis.
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. suꝑbientes de noĩe pat̾no: geren¬
tes eiꝰ carnẽ. ñ tenentes eiꝰ fidẽ. Semi¬
ne adherentes : morib degenerantes.
Deniꝙ ddñs qͥd ait eis ita suꝑbientib
Si filii abrahe estis: facta abrahe fa¬
cite. Itẽ qͥd ilł dicit ioħes uenientib
et contremescentib qͥbusdã ipsoꝵ qui
se peniendo corrigere uoluer̃t. ꝓge¬
nies uiꝑaꝵ. Erant enĩ iniqͥ. erant ꝑdi¬
ti. erant peccatort: erant impii. uene¬
rt̃ ad baptismũ ioh̃is. E qͥd eis dicit:
ꝓ genies iuꝑaꝵ. Illi se dicebant filios
abrahe: et ipse illos dicebat filios u¬
ꝑaꝵ. Nũquid abraham uipera erat:
Non. S qr male uiuendo demones imui¬
taci erant. eoꝵ filii facti erant. quos i¬
mitando male uiuebant. ẜ genies in¬
quit iuꝑarũ. qͥs uob̃ ostendit fugere
ab ira uentura : ᷤ facite gͦ fuctũ dig¬
nũ penitentie. et nolite: apud uosmet¬
ipsos patrẽ habemꝰ abraham. quasi su¬

Expanded text:
mus. Superbientes de nomine paterno, gerenmus. Superbientes de nomine paterno, gerentes ejus carnem, non tenentes ejus fidem; semine adhaerentes, moribus degenerantes. Denique Dominus quid ait eis ita superbientibus? Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facite . Item quid dixit illis Joannes venientibus et contremiscentibus quibusdam ipsorum, qui se poenitendo corrigere voluerunt? Progenies viperarum. Erant enim iniqui, erant perditi, erant peccatores, erant impii: venerunt ad baptismum Joannis: et quid eis dicit? Progenies viperarum. Illi se dicebant filios Abrahae, et ipse illos dicebat filios viperarum. Numquid Abraham vipera erat? Sed quia male vivendo daemones imitati erant, et eorum filii facti erant, quos imitando male vivebant: Progenies, inquit, viperarum, quis vobis ostendit fugere ab ira ventura? Facite ergo fructum dignum poenitentiae: et nolite dicere apud vosmetipsos, Patrem habemus Abraham, et quasi su
Abbreviated transcription (Latin):
cifixus ẽ et sedet ad dexterã patris. iñ
eũ uenturũ expectamꝰ ad iudicandos
ra illi locũ in corde tuo. uenit & liben¬
t̃ sedet. Ipse ẽ certe di uirtꝰ & di sa¬
pientia. E qͥd dicit scriptura de ipsa
sapientia: a numa iusti. sedes sapientie
Si gͦ anima iusti sedes sapientie: sit
anima tua iuista. et eris regalis sedes
sapientie. E reuera frẽs om̃s homines
qͥ bene uiuunt. bene agunt. scđm ca¬
ritat̾e piam conu̾sant᷑: nonne đs in
ill sedet. et ipse iubet:  obtẽperat aĩa
sedenti in se do: et ipsa uibet mẽbris.
A numa enĩ cua ubet mẽbro tuo. quo
moueat᷑ pes. qͦ moueat᷑ manꝰ. qͦ oculus.
qͦ auris. et ipsa iubet mebris tamqͣ
famulis suis: sedet ipsa. seruit interius
insidenti sͥ dnõ suo. Non potest infe¬
riori se bene imꝑare: nͥ suꝑiori se non
fuerit dedignata seruire. Ds̃ sedet su
Ds̃ abraham. ds ysaac. & ds iacob. Ue¬
rũ ẽ. Dix̃ hoc ds: et suꝑbi erant inde
uidei. et dixer̃t. Nos filii abrahe su¬

Expanded text:
cifixus est, et sedet ad dexteram Patris : inde eum venturum exspectamus ad judicandos ra illi locum in corde tuo; venit, et libenter sedet. Ipse certe est Dei Virtus et Dei Sapientia . Et quid dicit Scriptura de ipsa Sapientia? Anima justi, sedes sapientiae . Si ergo anima justi sedes est sapientiae; sit anima tua justa, et eris regalis sella sapientiae. Et revera, fratres, omnes homines qui bene vivunt, qui bene agunt, secundum charitatem piam conversantur, nonne Deus in illis sedet, et ipse jubet? Obtemperat anima sedenti in se Deo, et ipsa jubet membris. Anima enim tua jubet membro tuo, quo moveatur pes, quo manus, quo oculus, quo auris, et jubet ipsa membris tanquam famulis suis: sed et ipsa servit interius insidenti sibi Domino suo. Non potest inferiori se bene imperare, nisi superiori se non fuerit dedignata servire. Deus sedet suDeus Abraham et Deus Isaac et Deus Jacob . Verum est, dixit hoc Deus, et superbierunt inde Judaei, et dixerunt: Nos filii Abrahae su
Abbreviated transcription (Latin):
tes t̾re qͥ erant p̃sum̃tes de t̾ra. De qͣ
t̾ra : de seipsis. qr oĩs hõ t̃ra. Homini die
tũ ẽ. t̾ra es et in c̾rã ibis. Debet aũ hõ
de ło p̃sumere. & iũ sꝑare auxiliũ. ñ de
se. N enĩ t̾ra pluit sͥ: aut lucet s̃. Dͦ mͦ¬

Expanded text:
tes terrae, praesumentes de terra. De qua terra? de seipsis: quia omnis homo terra. Homini enim dictum est: Terra es, et in terram ibis . Debet autem homo de Deo praesumere, et inde sperare auxilium, non de se. Non enim terra pluit sibi, aut lucet sibi:
Abbreviated transcription (Latin):
risert : in celũ ascendentẽ ñ uidert̃.
Ascendit d̾s in iubilatione. Qͥd de ui¬
bilatione. nͥ admiratio gaudii: que
u̾bis ñ potest explicari: Quomͦ admira
in celũ: quẽ planxert mortuũ : reue¬
ra gaudio huic u̾ba ñ sufficerent. Re¬
tabat iubilare: qđ nemo poterat ex¬
plicare. Ibi erat et uox cube. uox
illa angłoꝵ. Dictũ ẽ enĩ. sicut tuba
exalta uocem tuã. P redicauer̃t ange¬
li post ascensionẽ dñi. uidert̃ disci¬
płos ascendente dñõ herentes. ãmi¬
rantes. stupentes. nichil dicentes:. s
corde iubilantes. E uox iam tube
in clara uoce angłoꝵ. Uiri galilei qͥd¬
uiderant: Secũ loquentẽ ñ audie¬
rant.  Aempe ñ solũ speciẽ uidert
p̃sentis : s et mẽbra contrectauer̃t.
Ipsi gͦ nesciebant qd̾ ille ẽẽt iħcs
ammiratione ipsa pre gaudio ubila¬
tionis tamquã mente alienatis. locũ¬
occiso et sepulto sp̃e uos ꝑdidisse pu¬
tabatis. E cce ipse ihc. ascendit añ
uos: sic ueniet quẽadmodũ eũ ui¬

Expanded text:
riserunt, in coelum ascendentem non viderunt. Ascendit Deus in jubilatione. Quid est jubilatio, nisi admiratio gaudii, quae verbis non potest explicari? Quomodo admirin coelum quem planxerunt mortuum: revera gaudio huic verba non sufficiebant, restabat jubilare quod nemo poterat explicare. Ibi erat et vox tubae, vox illa Angelorum. Dictum est enim, Sicut tuba exalta vocem tuam . Praedicaverunt Angeli ascensionem Domini: viderunt discipulos ascendente Domino haerentes, admirantes, stupentes, nihil dicentes, sed corde jubilantes: et vox jam tubae in clara voce Angelorum, Viri Galilaei, qnon viderant? secum loquentem non audierant? Nempe non solum speciem viderunt praesentis, sed et membra contrectaverunt . Ipsi ergo nesciebant quod ille esset Jesus? Sed admiratione ipsa prae gaudio jubilationis, tanquam mente alienatis, loquuocciso et sepulto spem vobis perdidisse putabitis; ecce ipse est Jesus. Ascendit ante vos; sic veniet quemadmodum eum vi
Abbreviated transcription (Latin):
tas facta ẽ ut pueri insensati
clamarent. calue calue. acꝙ ita dñs cru¬
cifigeret᷑ in caluarie loco: et sanguine
suo gentes redimeret. et impleretur qd̃
ait apłs. Cecitas ex parte isrł facta ẽ: ut
plenitudo gentiũ incraret. Insultent gͦ
uani et hebetes & insensati et dicant.
calue calue : nos aũ sanguine illiꝰ redẽp¬
ti qͥ fusus ẽ ꝓ nob̃ in caluarie loco. om̃s
gentes plaudite manib ꝑuenisse ad uos
grãm dđi. P laudice manib. Qͥ d ẽ plau¬
dice manib : G audece. S quare manib:
Q a bonis oꝑib. Ne gaudeatis ore. & ces¬
setis manib. Si gaudetis. plaudite. ma¬
nib. Manꝰ gentiũ uideat: qͥ gaudia do¬
nare dignatus ẽ. Qͥ d ẽ manꝰ gentiũ: fac¬
la bene oꝑantiũ. Om̃s gentes plaudite.
manib: iubilace đo in uoce exulcacioĩs¬

Expanded text:
l facta est, ut pueri insensati clamarent, Calve, calve; atque ita Dominus crucifigeretur in Calvariae loco, ut sanguine fuso gentes redimeret, et impleretur quod ait Apostolus: Caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret . Insultent ergo vani et hebetes, et insensati, et dicant, Calve, calve: vos autem sanguine illius redempti, qui fusus est in Calvariae loco, Omnes gegratiam Dei. Plaudite manibus. Quid est, plaudite? Gaudete. Sed quare manibus? Quia bonis operibus. Ne gaudeatis ore, et cessetis manibus. Si gaudetis, plaudite manibus. Manus gentium videat, qui gaudia donare dignatus est. Quid est, manus gentium? Facta bene operantium. Omnes gentes, plaudite manibus: jubilate
Abbreviated transcription (Latin):
breuiabunt᷑ dies illi. Er̃t cribulationes: s
ñ cam longe quã sꝑant᷑. Cico illi cransibt᷑.
requies ueniens non transit : quãquã lon¬
gũ ferri debuerit malũ. ꝓ infinito bono.

Expanded text:
breviabuntur . Dies illi erunt tribulationis, sed non tam longi quam sperantur. Cito illi transibunt; requies veniens non transibit. Quanquam longum, ferri debuit malum pro infinito bono.
Abbreviated transcription (Latin):
seũ .⁊ public.mnũ. Q iud dictũ ẽ de phariseo:
ex altabit᷑. Quare ille humiliat : qr exalcau̾
se. ¶uare iste exaltat᷑  qr humiliauit se. Ergo
ut exaltant̾e se humiliet ds: grauat suꝑ il¬
lũ manũ suã. Noluit humiliari confessione.
iniqͥtatis sue: humiliatꝰ ẽ pondere manus dei.
Quando ille ꝑferret manũ graue̾ humiliantis:
quã leuis fuit manus subleuantis: ⁊ in illo for¬
tis. ⁊ in illo forcis. fortis ad illũ p̾mendũ: for
uatione manus tue. ex ipsa humiliatione con¬
u̾sus sũ in erũna factus miser: confixa ẽ mͥ spi¬
na. poncta ẽ conscientia mea. Qͥd factũ ẽ cũ con¬
figeret᷑ spina : ᷤ dacus ẽ ei sensus doloris. inuenit
infirmitatẽ suã ⁊ ille qͥ tacuerat confessionem
peccati sui: ut clamando in defensione̾ peccati
sui inueterasceret uirtus eiꝰ. id e̾ ossa conu̾teren¬
tͦ in uecustate. Modo qͥd fecit confixa spina: pec¬
catũ meũ cognoni. Ergo ĩa cognoscit. Si ille

Expanded text:
Publicanum. Quid dictum est de Pharisaeo? exaltatur. Quare ille humiliatur? Quia exaltavit se. Quare iste exaltatur? Quia humiliavit se. Ergo ut exaltantem se humiliet Deus, gravat super illum manum. Noluit humiliari confessione iniquitatis suae, humiliatus est pondere manus Dei. Quando ille perferret manum gravem humiliantis? Quam levis fuit manus sublevantis! Et in illo fortis, et in illo fortis: fortis ad illum premendum, foravatione manus tuae, ex ipsa humiliatione conversus sum in aerumna mea, factus sum miser, confixa est mihi spina, compuncta est conscientia mea. Quid factum est cum configeretur spina? Datus est ei sensus doloris, invenit infirmitatem suam. Et ille qui tacuerat confessionem peccati sui, ut clamando in defensione peccati sui inveterasceret virtus ejus, id est, ossa ejus converterentur in vetustatem, modo quid fecit confixa spina? Peccatum meum cognovi. Ergo jam cognoscit. Si ille
Abbreviated transcription (Latin):
illũ erige. N non timebis ut dixi. ne in laque¬
ũ incurras. audi aliũ psalmũ. Ocłi mei sẽꝑ
ad dñm. ꝙ quasi diceretur illi. qͥd agis de pe¬
dib cuis: cũ n ante te adtendis : qmͣ ipse inqͥt
euellet de laqueo pedes meos. firmabo suꝑ te oi¬
cłos meos. ꝓmisit ⁊ huic ⁊ incellectũ ⁊ ꝓtectio
nẽ suã. conu̾tit se ad suꝑbos defendentes pcc̃a
sua. n ostendit nob̃ qͥd sit intellectus. Nolite si¬
eri sic̃ equus ⁊ mulus qͥb non ẽ incellectꝰ
Equus ⁊ mulus erecta ceruice st̃ꝰ. Non sc̃ eqꝰ
⁊ mułꝰ. sic̃ ille bos qͥ agnouit possessorẽ suum:
⁊ asinꝰ p̾sepe dñ sui. Nolite esse sic̃ equus et¬

Expanded text:
illum erige, et non timebis, ut dixi, ne in laqueillum erige, et non timebis, ut dixi, ne in laqueum incurras. Audi alium psalmum: Oculi mei semper ad Dominum. Et quasi diceretur illi: Quid agis de pedibus tuis, cum non ante te attendis? Quoniam ipse, inquit, evellet de laqueo pedes meos . Obfirmabo super te ocnem suam: convertit se ad superbos defendentes peccata sua, et ostendit nobis quid sit intellectus, Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus. Equus et mulus erecta cervice sunt. Non sunt equus et mulus, sicut ille bos qui agnovit possessorem suum, et asinus praesepe domini sui
Abbreviated transcription (Latin):
bo. ⁊ statuã ce in uia hac qua gradieris: non
ut hereas ibi: s ut ab ea ñ aberres. Dabo in¬
cellectũ ut cognoscas ce semꝑ. ⁊ sẽꝑ gaudeas
in spe ad dm̃. donec ad illã patͥã ꝑuenias. ubi
ia speᷤ s res erit. Offirmabo suꝑ ce ocłos
meos. Non a te auferã ocłos meos. S ⁊ cu
ñ auferas ab eo ocłos tuos. Iã iustificatꝰ: iã post
remissionẽ peccatoꝵ. leua: ocłos tuos ad dm̃. Pu¬
truerat enĩ cor cuũ. cũ ẽẽt in t̾ra non gratis. au¬
dis sursũ cor: ne putriat. Ergo ⁊ tu leua iam
ocłos tuos semꝑ ad dͥm̃: ut firmet suꝑ ce ocłos
suos ille. S qͥd cimes ne. cũ habes ocłos ad dm
offendas :ne non respicias ante ce ⁊ forte in¬
curras in laqueũ: noli timere. Ibi st̃ eni ocłi
ipsuis. qͦs offirmat suꝑ te. Hͥ olice inqͥt sollici¬
ti ẽẽ. & apłs petrus. Omẽm sollicitudinẽ ur̃am
picientes in eũ: qmͣ illi cura ẽ de uob̃. E rgo of¬
firmabo suꝑ ce ocłos meos. Eu gͦ ocłos cuos in

Expanded text:
 statuam te in via hac, qua gradieris? Non ut haereas ibi, sed ut ab ea non aberres. Dabo intellectum, ut cognoscas te semper, et semper gaudeas in spe ad Deum; donec ad illam patriam pervenias, ubi jam non spes, sed res erit. Obfirmabo super te oculos meos: non a te auferam oculos meos, quia et tu non auferes a me oculos tuos. Jam justificatus, jam post remissionem peccatorum leva oculos tuos ad Deum. Putruerat enim cor tuum cum esset in terra. Non gratis audis, Sursum cor, ne putreat. Ergo et tu leva jam oculos tuos semper in Deum, ut firmet super te oculos suos. Sed quid times ne cum habes oculos ad Deum, offendas, ne non respicias ante te, et forte incurras in laqueum? Noli timere: ibi enim sunt oculi ipsius, quos obfirmat super te; Nolite, inquit, solliciti esse ; et apostolus Petrus: Omnem s quia illi cura est de vobis . Ergo obfirmabo super te oculos meos. Tu ergo oculos tuos in
Abbreviated transcription (Latin):
transeat a me calix iste. E cce ostendit huma¬
nã uoluntatẽ: s uide rectũ cor. ueruntam̃
ñ qd̃ ego uolo. s qd̾ tu uis pat᷑. Hoc gͦ fac
gaudens in his que: cͥ accit᷑. Ꝙ si euenerit
dies ille ultimꝰ gaude. aut si subripit huma¬
na cuiꝰdã uoluntatis fragilitas. cito dirigat᷑

Expanded text:
ndit humanam voluntatem. Sed vide rectum cor: Verum non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater . Hoc ergo fac, gaudens in his quae tibi accidunt: et si venerit dies ille ultimus, gaude. Aut si subrepit humanae cujusdam voluntatis fragilitas, cito dirigatur
Abbreviated transcription (Latin):
cuerã: mͦ qͥd dixi: qͥd ẽ contrariũ illi caciturni¬
tati diri Q uid dixisti: Pronuntiabo adũ¬
sum me iniusticiam meã domino. tu re
misisti impietatẽ cordis mei. Dixi. quid dix¬
isti: ñ iã ꝓnuntiat. ꝓmictit se ꝓnuntiatur ũ:
i ille iã dimittit. a ttendite fr̃es: magna res.
Dixi ꝓnuntiabo. ñ dixi ꝓnunciaui: ⁊ cu dimisis¬
ci. dixi ꝓnuntiabo. n tu dimisti: qr eo ipso qd̾
dixͣ ꝓnuntiabo ostendit qi nondr̃ ꝓnunciaue¬

Expanded text:
cueram: modo quid? Dixi. Quiddam contrarium illi taciturnitati. Dixi. Quid dixisti? Pronuntiabo adversum me injustitiam meam Domino; et tu dimisisti impietatem cordis mei. Dixi. Quid dixisti? Non jam pronuntiat, promittit se pronuntiaturum; et ille jam dimittit. Attendite, fratres; magna res: dixit, Pronuntiabo: non dixit, Pronuntiavi, et tu dimisisti; dixit, Pronuntiabo et tu dimisisti: quia eo ipso quod dix
Abbreviated transcription (Latin):
ut te letificaret. contristatus ẽ ut te consolare¬
t᷑. Potuit enĩ utiq sine tristicia ẽẽ dñs: itu¬
rus ad passionẽ. Si pocuit miles: ñ potuit
imꝑacor: qͦmͦ potuit miles:ᷤ adcende paulũ
exultantẽ : ꝑpinquantẽ passioni. E go aute iã
inqͥt immolor: ⁊ tẽpus resolutionis mee instat.
Bonũ certam̃ certaui. cursũ consũmaui. fidẽ

Expanded text:
ut te laetificaret; contristatus est, ut te consolareut te laetificaret; contristatus est, ut te consolaretur. Potuit enim utique sine tristitia esse Dominus, iturus ad passionem. Si potuit miles, non potuit imperator? Quomodo potuit miles? Attende Paulum exsultantem, propinquantem passioni: Ego autem jam, inquit, immolor, et tempus resolutionis meae instat. Bonum certamen certavi, cursum consummavi,
Abbreviated transcription (Latin):
bñdictũ. Qͥd abstulit: qͥ abstulit: cui ab¬
culit: quando abstulit: sit nom̃ dmi bñ¬
dictũ. & ñ dix̃ dñs dedit: diabolꝰ abstulit.
Intendat gͦ caritas ur̃a. ne forte dicatis hec
m diabolus fecit. Pesus ad dm̃ cuũ refert
ẜ lagellũ cuũ. qr nec ddiaboł cͥ aliqͥd facit.
ñ ille ꝑmictat qͥ desuꝑ habet potestate: aut
ad pena aut ad disciplinã. Ad penã impii.
ad disciplinã filii. Flagellat aũ omẽm filiũ que
recipit. Ne ce sine flagello futurũ sꝑes. nͥ for¬
te cogites ex herecdari. Flagellat omnẽ filiũ
que recipit. Itane omnẽ: ubi ce uolebas abscͥ¬
de: omñe.  nullus exceptꝰ. nullus sine fla¬
gello erit. Qͥ d ad omnẽ uis audire: Quemi
omnẽ: etiã unicus sine peccato:. non tam̃ sine
ẜ lagello. Unde ipse unicus portans infirmitatẽ.
tuã. ⁊ p̃figurans in se ꝑsonã cuã. tãꝙͣ caput
gestans ꝑsonã cuã etiã corporis sui cũ ꝓpiqͣret
passioni. ex homine que gerebat contristatꝰ eͥ.

Expanded text:
b I, 21. Quis abstulit? quid abstulit? cui abstulit? quando abstulit? Sit nomen Domini benedictum. Et non dixit, Dominus dedit, diabolus abstulit. Intendat ergo Charitas Vestra, ne forte dicatis: Haec mihi diabolus fecit. Prorsus ad Deum tuum refer flagellum tuum, quia nec diabolus tibi aliquid facit, nisi ille permittat qui desuper habet potestatem, aut ad poenam, aut ad disciplinam: ad poenam impii, ad disciplinam filii. Flagellat autem omnem filium quem recipit . Nec te sine flagello speres futurum, nisi forte cogitas exhaeredari. Flagellat omnem filium quem recipit. Itane omnem? Ubi te volebas abscondere? Omnem: et nullus exceptus, nullus sine flagello erit. Quid? ad omnem? Vis audire quam omnem? Etiam Unicus sine peccato, non tamen sine flagello. Unde ipse Unicus portans infirmitatem tuam, et praefigurans in se personam tuam, tanquam caput gestans personam etiam corporis sui, cum appropinquaret passioni, ex homine quem gerebat contristatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Phac adorabit ad te om̃is sẽs in tpr̃e oportuno. Inde ado¬
rabit ad te omis sc̃s iͣ qi dimisisti peccata. Ni ã si ñ dimit¬
teres peccata: ñ eẽt sc̃s qui ad te adoraret.
puteoꝵ tuoꝵ fontib. Ad istos fonces nͥ accedt᷑
impii. s credentes in eũ qͥ iustificat impium:
cebant. Alia doctrina ẽ fatũ mͥ fecit. alia doc¬
trina casus mͥ fecit. fortuna fecit: casib regunt᷑¬
homines. nulla ꝓuidentia aliqͥd gerit᷑. ⁊ ipsa doc¬
trina ẽ. Aliꝰ dixit. Est gens cenebraꝵ contraria
que rebellauit adu̾sus dm̃. ipsa facit peccare
homines. In hoc diluiuo aquaꝵ multarũ. ad
dm̃ non adꝑrimabt᷑. Que ẽ illa aqua: illa ue¬
ra que manat de incimo fonce pure uene
ueritatis. Que ẽ illa aqua frẽs: nisi que docet. bonũ e¬
conficeri dño:ͣᷤ que ẽ illa aqua: nͥ que docet¬

Expanded text:
o hac orabit ad te omnis sanctus, in tempore opportuno. Inde orabit ad te omnis sanctus, quia dimisisti peccata. Nam si non dimitteres peccata, non esset sanctus qui ad te oraret, puteorum tuorum fontibus . Ad istos fontes non accedunt impii, sed credentes in eum qui justificat impium , cebam. Alia doctrina est, Fatum mihi fecit. Alia doctrina, Casus mhomines, nulla providentia aliquid geritur: et ipsa doctrina est. Alius dixit, Est gens contraria tenebrarum, quae rebellavit adversus Deum, ipsa facit peccare homines. In hoc diluvio aquarum multarum ad Deum non appropinquabunt. Quae est illa aqua, illa vera quae manat de intimo fonte purae venae veritatis? Quae illa aqua est, fratres, nisi quae docet confiteri Do
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ppłm eiꝰ bñddictio eiꝰ. aut dñe tua ẽ salus. n
salus. ñ ad illũ s de illo dicens. ibi conu̾sus ẽ
ad illũ ⁊ ait. ⁊ suꝑ ppłm cuũ bñdictio tua. sic
⁊ hic cũ audis pͥmo ad te dein ad dm̃. ne pu¬
tes aliũ eẽ. ꝓ hac orabit ad te omĩs sõs in tpͣr
oportuno. ueru̾cam in diluio aquaꝵ multaꝵ.
ad eũ ñ adproximabunt. Qͥ d ẽ in diliuuo a¬

Expanded text:
ne, tua est salus, et salus, non ad illum, sed de illo dicens; ibi conversus est ad illum, et ait, Et super populum tuum benedictio tua. Sic et hic cum audis primo ad te, deinde ad eum, ne putes alium esse; Pro hac orabit ad te omnis sanctus, in tempore opportuno. Verumtamen in diluvio aquarum multarum, ad eum n
Abbreviated transcription (Latin):
rent qͥdã heretici. qͥ adcendentes ⁊ putantes qͣsi
lassũ totũ mundũ. onĩs enĩ heretici in paucis et
in parte st̃. iactarent se qd̃ i ipsis remansit.
qd̃ de toto mundo ꝑierit: ibi statĩ ubi ait dñs.
putas ueniens filiꝰ hominis inueniet fidẽ in
t̾ra. subiecit eugłista ÷ ait. Dixit aut̃e ⁊ ad
qͦsdã qͥ s iusti uidebantur ⁊ sꝑnebant ceteros
similitudine hanc. Qͥ dã phariseus ⁊ publica¬
nꝰ uener̃t in t̾eplũ orare : ⁊ cetera que nostis.
uerbis. Quomodo phariseus inqͥs iste concẽpsit
delonge stantẽ : cui d̾s conficenti ꝓpinquabat.
Publicanꝰ inqͥt de longinqͦ stabat. s ds ad illũ

Expanded text:
rent quidam haeretici, qui attendentes et putantes quasi rent quidam haeretici, qui attendentes et putantes quasi lapsum totum mundum, omnes enim haeretici in paucis et in parte sunt, jactarent se, quod in ipsis remansit quod de toto mundo perierit; ibi statim ubi ait Dominus, Putas veniens Filius hominis inveniet fidem in terra? subjecit Evangelista et ait: Dixit autem et ad quosdam, qui sibi justi videbantur, et spernebant caeteros, similitudinem hanc: Quidam Pharisaeus et Publicanus venerunt in templum orare, et caetera quae nostis. verbis. Quomodo? Pharisaeus, inquit, ille contempsit de longe stantem, cui Deus confitenti propinquabat. Publicanus, inquit, de longinquo stabat: sed Deus ad illum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Ppt̃ illud ter dominũ rogaui. ut auferret
eũ a me ⁊ dixit mͥ. Sufficit tibi gr̃a mea.
Gr̃a mea dixit: non uirtus tua. Sufficit tͥ
p̾sumens de se i iactans merita sua. qualia¬
cũq illa sint. erit similis phariseo illi. qui
suꝑbie condẽpnet d̾s. uere quale potest subin¬
trare iusto homini : quale potest subripere
etiã bone spei. Uere gr̃as tͥ dicebat. Ergo cũ
dicebat gr̃as cͥ facebatur ab illo se accepisse qd̾
habebat. Q d enĩ habes qđ non accepisti: ergo
gỹas tͥ ago dixit. grãs tͥ ago : qr non sũ sicut
ceteri homines. raptores. in iusti. adulteri.
sicut n⁊ publicanꝰ iste. Unde gͦ suꝑb: non qr
de bonis suis d̃o gr̃as agebat : s qr suꝑ alt̾m
se de ipsis bonis extollebat. adtendite fris. nã
unde cepit dicere similitudine ipsã dñs: eugli¬
ta pͥmisit. Cũ enĩ xp̃e dixisset putas ueniens
filiꝰ hominis inueniet fid̾e suꝑ t̾rã. ⁊ ne existe

Expanded text:
est. Propter illud, Ter Dominum rogavi ut auferret est. Propter illud, Ter Dominum rogavi ut auferret eum a me; et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea. Gratia mea, dixit; non, Virtus tua. Sufficit, in esse, velut praesumens de se, et jactans merita sua, qualiacumque illa sint, erit similis Pharisaeo illi, quisuperbiae commendet Deus: vere quale potest subintrare justo homini, quale potest subrepere etiam bonae spei viro. Gratias tibi, dicebat. Ergo cum dicebat, Gratias tibi, fatebatur ab illo se accepisse quod habebat. Quid enim habes quod non accepisti ? Ergo, Gratias tibi ago, dixit; Gratias tibi ago, quia non sum sicut caeteri homines, raptores, injusti, adulteri, sicut et Publicanus iste. Unde ergo superbus? Non quia de bonis suis Deo gratias agebat, sed quia super alterum se de ipsis bonis extollebat. 11. Attendite, fratres: nam unde coeperit dicere similitudinem ipsam Dominus, evangelista praemisit. Cum enim Christus dixisset, Putas veniens Filius hominis invenie
Abbreviated transcription (Latin):
olita st̃. Si tex̾it peccata d̾s: noluit adu̾te¬
re. Si noluit adũcere : noluit animadũte¬
luit agnoscere: maluit ignoscere. Beatiquo¬
rũ remisse st̃ iniqͥtates: ⁊ quoꝵ tecta st̃ pec¬
cata. Ne sic intelligatis qd̾ dixit peccata cooꝑ¬
ta st̃ : qr ibi st̃ ⁊ uiuunt. ⁊̃ ecta gͦ peccata qua¬
re dixit : ut non uidentur. Qͥ d enĩ erat di.
uide re peccata . nͥ punire peccata: ut noueris
q hoc ẽ d̃i uide peccata qd̾ punire peccata:
qͥd ei dr : au̾te faciem cuã a peccatis meis. Pec¬
cata gͦ tua non udeat: ut te uideat. ut te
uideat. Qͦ modoce uideat: qͦmͦ natanahelem.
Cũ esses sub arbore ficis uidi te. Umbra fici
ta. laborant sine causa in defensione peccatoꝵ
suoꝵ :  quanto laborant in defensione peccatoꝵ
suoꝵ. iauctantes merita sua. ñ uidentes iniqͥta¬
ces suas. tanto plus labor eoꝵ ⁊ fortitudo de¬
ficit. Ille enĩ fortis ẽ : qͥ ñ in se s in d̾o fortis

Expanded text:
olita sunt. Si texit peccata Deus, noluit adverteolita sunt. Si texit peccata Deus, noluit advertere; si noluit advertere, noluit animadverteluit agnoscere, maluit ignoscere. Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. Nec sic intelligatis quod dixit, peccata cooperta sunt, quasi ibi sint et vivant. Tecta ergo peccata quare dixit? Ut non viderentur. Quid enim erat Dei videre peccata, nisi punire pquia hoc est Dei videre peccata, quod punire peccata. Quid ei dicitur : Averte faciem tuam a peccatis meis? Peccata ergo tua non videat, ut te videat. videat. Quomodo te videat? Quomodo Nathanaelem, Cum esses sub arbore fici, vidi te. Umbra fici ta, laborant sine causa in defensione peccatorum suorum. Et quanto laborant in defensione peccatorum suorum jactantes merita sua, non videntes iniquitates suas, tanto plus robur eorum et fortitudo deficit. Ille enim fortis est, qui non in se, sed in Deo fortis
Abbreviated transcription (Latin):
bore fici: uidi ce. Qͥd magnũ ẽ: nͥ intelligaᷤᷤ
aliqͦ modo dictũ: qͥd magnũ ẽ uide hominẽ
sub arbore fici: si ñ uidisset sub ista ficu
genus humanũ xp̃e. aut aresceremꝰ omĩno
aut qͦmͦ pharisei in qͥb dolus erat. id est ius¬
tificabant se uerbis. factis autẽ mali erant.
folia sola in nob̾ inuenirent᷑ ñ fructus. N am
talẽ arborẽ fici quando uidit xp̃c: maledi¬
xit ⁊ aruit. Uideo in qͥt folia sola: id ẽ sola
uerba absq fructu. A rescat inqͥt. ut nec fo¬
lia habeat: qui ⁊ uerba collit ⁊ uerba arida
ne folia possit hab̾e. Sicgͦ erant uidei. pha¬
risei arbor illa erant: uerba habebant. facta
ñ habebant. Ex sententia dñi: ariditat̾e me.¬
ruert̃. uideat gͦ nos xp̃e sub arbore fici. uideat
in carne nr̃a etiã fructũ boni oꝑis: ne eius
maledictione arescamꝰ. S qr totũ gr̃e eiꝰ
imputat᷑ non nr̃is meritis. beati quoꝵ re¬
misse st̃ iniquitaces: ⁊ quoꝵ tecta st̃ pecca

Expanded text:
e. Vidi te, quid magnum est, nisi intelligas aliquo modo dictum? Quid magnum est videre hominem sub arbore fici? Si non vidisset sub ista ficu genus humanum Christus, aut aresceremus omnino, aut, quomodo Pharisaei, in quibus dolus erat, id est, justificabant se verbis, factis autem mali erant, folia sola invenirentur in nobis, non fructus. Nam talem arborem fici quando vidit Christus, maledixit, et aruit. Video, inquit, sola folia, id est sola verba, absque fructu: Arescat , inquit, ut nec folia habeat. Utquid et verba tollit? Arbor arida enim nec folia potest habere. Sic ergo erant Judaei, Pharisaei arbor illa erant: verba habebant, facta non habebant: ex sententia Domini ariditatem meruerunt. Videat ergo nos Christus sub arbore fici: videat in carne nostra etiam fructum boni operis, ne ejus maledictione arescamus. Et quia totum gratiae ejus imputatur, non meritis nostris, Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccat
Abbreviated transcription (Latin):
cusandas excusationes in peccatis cũ hominib
oꝑantib iniqͥtate. Ad hec enĩ magni uiri sunt
qͥ p̾tendt᷑ peccata sua. magni st̃ i qͥ numerant
syda. n qͥ cõputant stellas ⁊ tempora. n dnͣt qͥs
quando uł peccet uł bene agat: ⁊ quando mars
faciat homicidiũ. ⁊ uenꝰ adulteriũ. Magni doc¬
ti uiri: ⁊ electi uident᷑ in hoc scło. S qͥd̾ ait in
psalmo: ne declines cor meũ in u̾ba mala. cũ ho¬
mihib oꝑantib iniqͥtatẽ: ⁊̃ cõmunicabo etun
electis eoꝵ. Dicant illi electos n doctos numera¬
tores syderũ. dicant illi sapientes eos qͥ quasi di¬
gert in dictis facta humana. & describunt de
Stellis mores humanos : cũ libero arbitrio me
creauit ds. Si peccaui. ego peccaui: ut ñ solũ¬
ꝓnuntiẽ iniqͥtate meã domino. s adu̾sũ me ñ
adu̾sus eũ. Ego dixi dñe miserere mei. Clamat
eger ad medicũ. E go dixi. Quare ego dixi:
non diabolus : qr nec ip̃se cogit. s ego ꝑsuadenti

Expanded text:
usationes in peccatis, cum hominibus operantibus iniquitatem. At enim magni viri sunt, qui defenduat peccata sua; magni sunt et qui numerant sidera, et qui computant stellas et tempora, et dicunt quis quando vel peccet vel bene vivat, et quando Mars faciat homicidam, et Venus adulteram: magni, docti viri, et electi videntur in hoc saeculo. Sed quid ait in psalmo? Ne declines cor meum in verba mala, cum hominibus operantibus iniquitatem, et non communicabo cum electis corum . Dicant illi electos et doctos numeratores siderum, dicant illi sapientes eos qui quasi digerunt in digitis fata humana, et desstellis mores humanos. Cum libero arbitrio me creauit Dens. Si peccaui, ego peccaui, ut ita prpronuntiem iniquitatem meam Domino, sed adversum me, non adversus eum. Ego dixi, Domine, miserere mei: clamat aeger ad medicum, Ego dixi. Quare, Ego dixi? non diabolus; quia nec ipse coegit, sed ego persuadenti