comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et hieroboam filius ioas regis isrł.
suꝑ decem tribus in samaria reg¬
nauerat: regnũ assyrioꝵ ꝑ arbatũ
destructum atq in medos trans¬
latum est Et interim sine pͥn¬
cipibus res agebatur usq ad eio¬
cum regem medoꝵ: qui et ba¬
thanam condidit ciuitatem:
Inmedio autẽ tempore chaldeiꝓ
prie preualebant quoꝵ. separatȩ
quedam regum successiones ut
supracdictum ẽ feruntur: Deniq
thegladphasar & salmanasar et
sennacherib reges assyriorum.
terram israhelitarum hisdẽ tem¬
poribus uastasse atq eos in capti¬
uitatem duxisse describuntur:
antequã deiorus in media reg¬
nauerat: Postea autẽ nabucho¬
donosor hierosolimam uasta-¬
uit: Lamen aliquoꝵ. regum
medorum inter arbatum et
deiocum in cronicis introdueˢ¬
ta repperimus nomina: Ubi
refertur quod post arbatum
iugynti octo annis regnantẽ
secundus sosarmus ãnis tri-¬
ginita in medis regnau̾it:
Post quẽ mechius tercius

Expanded text:
et Hieroboam filius Ioas regis Israhel et Hieroboam filius Ioas regis Israhel super decem tribus in Samaria regnaverat, regnum Assyriorum per Arbatum destructum atque in Medos translatum est. 6 Et interim sine principibus res agebatur usque ad Deiocum regem Medorum, qui Ecbathanam condidit civitatem. In medio autem tempore, Chaldaei proprie praevalebant; quorum separatae quaedam regum successiones, ut supra dictum est, feruntur. Denique Thegladphalasar et Salmanasar et Senacherib reges Assyriorum terram Israhelitarum hisdem temporibus vastasse atque eos in captivitatem duxisse describuntur, antequam Deiocus in Media regnaverit. 7 Postea autem Nabuchodonosor Hierosolimam vastavit. Tamen aliquorum regum Medorum inter Arbatum, et Deiocum in Cronicis introducta repperimus nomina, ubi refertur quod post Arbatum, viginti octo annis regnantem, secundus Sosarmusannis triginta in Medis regnaverit; 8 post quem Medidus tertius
Abbreviated transcription (Latin):
bacem uocant prefectus medorum
idemq natione medus. sardana¬
pallum regem suum apud babilo¬
niam interfecissq: regni nom̃
et summam in medos transtu¬
lit: Ita nini et babilonis regnũ.
eo anno in medos diruatũ est:
Quo anno aput latinos prochas
amullii et numitoris pater auus
aut̃ rhee siluiȩ que mater romu-¬
li fuit. regnare cepit: Discedente
autẽ arbato in medos partem
regni penes seretinuere chaldei:
quia babilonam sibi atduersus
medos iundicauerunt: Ita babi¬
loniȩ potestas apud medos: pro¬
prietas apud chaldeos fuit:
Chaldei autem ꝓꝑter antiquã
regiȩ urbis dignitatem: non
illam suam sed se illius uoca-¬
re maluerunt: Unde factũ
est ut nabuchodonsor ceteri-¬
q post eum usq cyrum re-¬
ges quamuis caldeorum iuri-¬
bus potentes et babiloniȩ no-¬
mine clari legantur: innume-¬
ro et ordine regum non ha¬
beantur inlustium: Siquidẽ
eo tempore quod aarias qui
et orias nominatus ẽ. suꝑ
duas tribus in hierusalem regnaũ:

Expanded text:
bacen vocant, praefectus Medorum idemque natione Medus, Sardanapallum regem suum apud Babilonam interfecisset, regni nomen et summam in Medos transtulit. Ita Nini et Babilonis regnum eo anno in Medos dirivatum est, quo anno apud Latinos Prochas, Amulii et Numitoris pater, avus autem Reae Silviae quae mater Romuli fuit, regnare coepit. 4 Discedente autem Arbato in Medos, partem regni penes se retinuere Chaldaei, quia Babilonam sibi adversus Medos vindicaverunt. Ita Babiloniae potestas apud Medos, proprietas apud Chaldaeos fuit; Chaldaei autem propter antiquam regiae urbis dignitatem non illam suam, sed se illius vocare maluerunt. 5 Unde factum est ut Nabuchodonosor ceterique post eum usque Cyrum reges, quamvis Chaldaeorum viribus potentes et Babiloniae nomine clari legantur, in numero et ordine regum non habeantur inlustrium. Siquidem eo tempore quo Azarias, qui et Ozias nominatus est, super duas tribus in Hierusalem regnavit,
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixit illis iudich Sicut quod
loqui potui. dei ẽẽ cognoscitis: ita
quod facere disposui. ꝓbate si ex
deo est: et orate ut firmũ faciat con¬
silium meũ d̾s Stabitis uos ad por¬
tam nocte ista: et ego exeam cum
portam: quia sacerdotibus xp̃i sc̃a
mendat custodiam: ut ꝑuigili in-¬
tentione ac sollerti cura ꝑ arma oa¬
gressa est oratorium suum: et induens
se cilicio posuit cinerem suꝑ caput
suumꝰ et prosternẽs se dño. clama¬

Expanded text:
r: 36 «Et dixit illis Iudith: “Sicut quod r: 36 «Et dixit illis Iudith: “Sicut quod loqui potui Dei esse cognoscitis, ita quod facere disposui probate si ex Deo est, et orate ut firmum faciat consilium meum Deus. Stabitis vos ad portam nocte ista, et ego exeam cum portam, quia sacerdotibus Christi samendat custodiam, ut pervigili intentione ac solerti cura per arma oragressa est oratorium suum et induens se cilicio posuit cinerem super caput suum, et prosternens se D
Abbreviated transcription (Latin):
humiliemus animas nr̃as
et patientiã habere studeamꝰ.
reputantes peccatis nr̃is que
iuste patimur: immo eciam
minorem meritis nr̃is esse
dei nobis ad suffeͬnd um tem-¬
pera tam credamus: qui uult
om̃s homines saluos ẽẽ et ad
agnitionẽ ueritatis ꝑuenire
Miseretur omniũ. et nichil o¬
dit eoꝵ que fecit. dissimulans
peccata hominũ ꝓpter peni-¬
tentiam. & parcens illis ꝓpter
reprehensio Nunc gͦ ora ꝑno
bis: quoniã mulier sc̃a es. et ti
o est insermonibus iudith. s
om̃ia uera sunt. que loquitur:
quia omĩa quȩ ȩccła catholi¬
ca in confessione uere fidei seu
in doctrina sc̃e religionis pro¬
fert. laudabia sunt ualde & abs-¬
que ulla reprehensioneᷤ. cuius
merita & dignitatem credendũ
est singulos quoq fideles apud
dñi clementiam multũ adiu-¬
uare. Quod ita digne fit: si
unusquisq curet. ut sicut pro¬
ita autibus imitretur quod ipsa honẽ¬
tis. exemplis ꝑsuadet De quo ᷤ subdit᷑

Expanded text:
humiliemus animas nostras humiliemus animas nostras et patientiam habere studeamus, «reputantes peccatis nostris», quae iuste patimur, immo etiam minorem meritis nostris essDei nobis ad sufferendum temperatam credamus, qui vult omnes homines salvos esse et ad agnitionem veritatis pervenire. 34 Miseretur omnium et nihil odit eorum quae fecit, dissimulans peccata hominum propter poenitentiam et parcens illispropter reprehensio. Nunc ergo ora pro nobis, quoniam mulier sancta es et timeo est in sermonibus» Iudith, sed «omnia vera sunt quae loquitur», quia omnia quae ecclesia catholica in confessione verae fidei, seu in doctrina sanctae religionis profert, laudabilia sunt valde et absque ulla reprehensione. Cuius merita et dignitatem credendum est singulos quosque fideles apud Domini clementiam multum adiuvare. Quod ita digne fit si unusquisque curet ut, sicut proita actibus imitetur quod ipsa honestis exemplis persuadet; de quo et subditu
Abbreviated transcription (Latin):
minũ ꝓtulerunt: exterminati
sunt ab exterminatore. et aserpenꝰ¬
tibus perierunt Preteritorum
patrum fortia gesta: presentium
sunt documenta salubria Unde
iudith sum mos patriarchas gen¬
tis israhelitarum. hoc est. ha¬
un yiaꝗe & iacob. et pri¬
mum ducem eoꝵ moysen.
in exemplum fidei ac paci¬
entiȩ narratione sua intro¬
duxit. et econtrario impios
murmuratores et querelasos
in cestimoniũ pusillanitatis
et inpatientiȩ suȩ exhibuit:
ut ex bonis utile nobis adimit¬
tandũ uirtutis sumamus ex¬
emplum: et ex malis discamꝰ
prauitatis sue deuitare opus
nefarium: ne forte exterminii
illorũ patiamur tormentum
Unde adhuc subditur.
Et nos gͦ non ulciscamur
nos ꝑ his quȩ patimur: sed
reputantes peccatis nr̃is hec
ipsa minora eẽ supplitia: fla¬
gella dñi quasi serui qui cor¬
ripimꝰ ademendationẽ non
ad ꝑditionẽ nr̃am euenisse
credamus Nec est enĩ uia
ueritatis ut in flagellis dñi

Expanded text:
minum protulerunt, exterminati minum protulerunt, exterminati sunt ab exterminatore et a serpentibus perierunt». 32 Praeteritorum patrum fortia gesta praesentium sunt documenta salubria. Unde Iudith summos patriarchas gentis Israhelitarum, hoc est Abram, Isaac et Iacob, et primum ducem eorum Moysen in exemplum fidei ac patientiae narratione sua introduxit; et e contrario inpios murmuratores et querellosos in testimonium pusillanimitatis et inpatientiae suae exhibuit, ut ex bonis utile nobis ad imitandum virtutis sumamus exemplum, et ex malis discamus pravitatis suae devitare opus nefarium, ne forte exterminii illorum patiamur tormentum. Unde adhuc subditur: 33 «Et nos ergo non ulciscamur nos pro his quae patimur, sed reputantes peccatis nostris haec ipsa minora esse supplicia, flagella Domini quasi servi qui corripimur ad emendationem non ad perditionem nostram evenisse credamus». Haec est enim via veritatis, ut in «flagellis Domini»
Abbreviated transcription (Latin):
ait: Si aucem in hac uita tãtum
in xꝑo sꝑantes sumus: miserabiliores
sumus omnibꝰ hominib: Ergo pre¬
sens uita sit fidelibus xp̃i in usu:
fucura aucem in fructu salutis e¬
t̃ne: Sic res temporalis in itiuere:
deside retur eterna in ꝑuentione:
Quasi ex latere respic latur quicqd
in hoc mundo agii: ance
nos autem dendant mentis
ocłi. dumi tota intentione illa
conspitiunt ad que ꝑueniemꝰ:¬
tis prb̃i in ppło dei. ex uob̾ pen¬
det anima illoꝵ: ad eloqͥum
ur̃m. corda eoꝵ erigite: ut
memores sint quia tẽptati sunt
patres nr̃i ut pbarentur si uere
colerent dm̃ suum: Memores
eẽ debent quomͦ pater nr̃ abraᷤ¬
ham temptatus est: et ꝑmultaᷤ
tribulationes probatus. dei ami¬
cus effectus est. Sie isaac. sic ia¬
cob. sic moyses. & om̃s qui placu¬
erunt deo. ꝑmultas tribulacio¬
nes transierunt fideles Illi aut̃
qui temptationes non suscepe¬
runt cũ timore dñi. et in paci¬
enciã su am & in properium
murmurationis suȩ contra do¬

Expanded text:
utem in hac vita tantum in Christo sperantes sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus». Ergo praesens vita sit fidelibus Christi in usu, futura autem in fructu salutis aeternae. Sit res temporalis in itinere, desideretur aeterna in perventione, quasi ex latere respiciatur quicquid in hoc mundo agitur, ante nos autem tendant mentis oculi, dum tota intentione illa conspiciunt ad quae perveniemtis presbiteri in populo Dei, ex vobis pendet anima illorum; ad eloquium vestrum corda eorum erigite, ut memores sint quia temptati sunt patres nostri, ut probarentur si vere colerent Deum suum. Memores esse debent quomodo pater noster Abraham temptatus est, et per multas tribulationes probatus Dei amicus effectus est. 31 Sic Isaac, sic Iacob, sic Moyses et omnes qui placuerunt Deo per multas tribulationes transierunt fideles. Illi autem, qui temptationes non susceperunt cum timore Domini, et inpatientiam suam et inproperium murmurationis suae contra Do
Abbreviated transcription (Latin):
luerit: notum sit tͥ rex quia deos
tuos non colinꝰ: et statuam a¬
de presentis uice cõmodis ninuum
certare ac dñm inorcdinate postular.
quia qui dedit maiora. ipse peurat
etiam q minora De quo ip̃sa ueri¬
tas: in euangłio ait: Nolite gͦ solliei.¬
ti ẽẽ dicente̾s. quid ianctucabimus
aut quid bibemus aut quo oꝑiem᷑.

Expanded text:
oluerit, notum sit tibi rex quia deos oluerit, notum sit tibi rex quia deos tuos non colimus, et statuam aude praesentis vitae commodis nimium certare ac Dominum inordinate postulare, quia qui dedit maiora ipse procurat etiam et minora, de quo ipsa Veritas in evangelio ait: «Nolite ergo solliciti esse dicentes:“Quid manducabimus aut qu
Abbreviated transcription (Latin):
bitur: date ei de fructu manuũ
suarũ. et laudent eam in portis
oꝑa eius Hinc et isaias ait: Lunor
di ipse ẽ thesaurus eius: Itaq
cum audisset iudich qm̃ orias
promisisset quod transacto qͥu-¬
to die traderet cuuicatemꝰ re-¬
probauit sententiam: in iustum
iudicans. dño miserationis suȩ
tempus constituenctum. cum
ille solus pre omnibz nouit
et tempus et modum misera-¬
tionis sue: ac ꝓpterea non licet
ciuq petulanter pro aliqua
re dñm postulare. s magis ad
arburium eius cuncta referre
sicut legit᷑ quidam patrum
in oratione tantum dixisse.
fili dei sĩc uis & sieut seis mi-¬
ferere mer: Unde in libro da-¬
melis tres pueri nabuehodo-¬
nosor umpiissimo regi qui illis
penas in ferre minabatur. et
dei potentiam blasfemauit:
ita leguntur respondissez lon
aipbrut nes de hac re respondier t.
Ecce enim ds̃ nr̃ quẽ colimus potest
eripere nos de camino igris. et de ma¬
nibus ciis orex liberare: Quod fin¬

Expanded text:
bitur, date ei de fructu manuum bitur, date ei de fructu manuum suarum et laudent eam in portis opera eius». Hinc et Esaias ait: «Timor Domini ipse est thesaurus eius». 26 Itaque «cum audisset Iudith quoniam Ozias promisisset quod transacto quinto die traderet civitatem», reprobavit sententiam iniustum iudicans Domino miserationis suae tempus constituendum, cum ille solus prae omnibus novit et tempus et modum miserationis suae; ac propterea non licet cuique petulanter pro aliqua re Dominum postulare, sed magis ad arbitrium eius cuncta referre, sicut legitur quidam Patrum in oratione tantum dixisse: «Fili Dei, sicut vis et sicut scis, miserere mei». 27 Unde in libro Danielis tres pueri Nabuchodonosor inpiissimo regi, qui illis poenas inferre minabatur et Dei potentiam blasphemavit, ita leguntur respondisse: «Non oportet nos de hac re respondere tibi; ecce enim Deus noster, quem colimus, potest eripere nos de camino ignis et de manibus tuis, o rex, liberare. Quod si n
Abbreviated transcription (Latin):
dñs iħs in gente sua. et sepultus
in orto ierosolimitano tertiaq
die refurrexit a mortuis: ascen-¬
ddens in celos. sedet ad dexteram
dei patris: inde uenturus iudex
uiuorũ ac mortuorum: Huius
qͦ sponsa post. quã ablatus est
ab ea sponsus. ieuinio et abstinen¬
tiȩ oꝑam deditꝰ omnib diebus
uite suȩ utiq usq ad consum ma-¬
tionem scłi seruans castitate m
fidei. nec ullomodo consentit
errorib hereticorum polluiz
Cui uir suus reliquerat duu-¬
clas multas. spiritalis ꝑfecto
sapientie et omnium uirtucũ
familiamq copiosissimam
cum omniũ gentiũ ad eam
congregauit multicudinem
infi̾utam: possessiones quoq
in armentis boum et gregibus
oluum: quia subdidit᷑ ei nͨ on so-¬
lum eos qui utiles potuerunt fi¬
eri in agro dñico. s etiam illos
qui innocentiam mentis atque
obeclientiam actu inpenderent
deuoto Hec in omnib ẽ famosissi¬
ma: qm̃ ualde tune t dominum:
cat: ubi inter cetera ita dieit:
Mulier timens dñm ipsa lauda¬

Expanded text:
esus in gente sua et sepultus in horto Hierosolimitano, tertiaque die resurrexit a mortuis; ascendens in caelos sedet ad dexteram Dei Patris, inde venturus iudex vivorum ac mortuorum. Huius ergo sponsa, postquam ablatus est ab ea sponsus, ieiunio et abstinentiae operam dedit «omnibus diebus vitae suae», utique usque ad consummationem saeculi servans castitatem fidei, nec ullo modo consentit erroribus hereticorum pollui. 24 «Cui vir suus reliquerat divitias multas», spiritalis profecto sapientiae et omnium virtutum. «Familiamque copiosissimam», cum omnium gentium ad eam congregavit multitudinem infinitam. «Possessiones quoque in armentis boum et gregibus ovium», quia subdidit ei non solum eos qui utiles potuerunt fieri in agro dominico, sed etiam illos qui innocentiam mentis atque obedientiam actu inpenderent devoto. 25 «Haec in omnibus est famosissima, quoniam valde timet Dominum». cat, ubi inter cetera ita dicit: «Mulier timens Dominum ipsa lauda
Abbreviated transcription (Latin):
finito coneilio suscepit eum in
clomũ suam. et fecit cenam mag¬
namr: et uocatis omnibus pres᷑¬
biteris siul. expleto ieumiore¬
fecerunt: Postea uero conuocatꝰ¬
est omnis popłs: et ꝑtotã noctẽ
iuntra eccłeam orauerunt peten

Expanded text:
finito concilio suscepit eum in finito concilio suscepit eum in domum suam et fecit cenam magnam et, vocatis omnibus presbiteris, simul expleto ieiunio refecerunt. Postea vero convocatus omnis populus et per totam noctem intra ecclesiam oraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
Porro filii isrł descendentes de
betuliã uenerũt ad eum: Quem
soluentes duxerunt ad betuliaur:
atq in medio popłi illũ statuen¬
tes ꝑcunͤtati sunt qͥd rerũ esset
quod illũ uinctũ assprii reliquis¬
sent ⁊ cet̾. Quio ẽ qd ad arborem
ligatum achior ifrahelite soluur
nͥ quod doctores eccłȩ cathecu-¬
minos suoᷤ penas ꝑsecutoꝵ. non
uereris nec mortem ipsã ꝑtimes-¬
cere docent: Quasi enĩ ab arbo-¬
re ligatũ solui est: a formidi¬
ne erucis mentẽ pauidã sanis
ser monibus erui. ⁊ ad passionẽ
ac scoꝵ exemplis roborari: Sicq
hoc digne fit: si ad exemplum illoꝵ
principum hoc est oriȩ et charmi.¬
qui achior canfortantes preces de¬
uotas si mul cum omni popło dño
effuderunt. magistri eccłe cum ce¬
tera curba fidelium. auditores su-¬
os piis precibus dũo cõmendare
studueruit: ut eius dono ipenda¬
tur. quod humana non porest tri¬
buere infirmitas: Tunc orias

Expanded text:
«Porro filii Israhel, descendentes de «Porro filii Israhel, descendentes de Bethulia, venerunt ad eum, quem solventes duxerunt ad Bethuliam, atque in medio populi illum statuentes percontati sunt quid rerum esset quod illum vinctum Assyrii reliquissent» et cetera. Quid est quod ad arborem ligatum Achior Israhelitae solvunt, nisi quod doctores ecclesiae catecumenos suos poenas persecutorum non vereri, sed nec mortem ipsam pertimescere docent? 5 Quasi enim ab arbore ligatum solvi est a formidine crucis mentem pavidam sanis sermonibus erui et ad passionem ac sanctorum exemplis roborari, sicque hoc digne fit si ad exemplum illorum principum, hoc est Oziae et Charmi,qui Achior confortantes preces devotas simul cum omni populo Domino effuderunt, magistri ecclesiae cum cetera turba fidelium auditores suos piis precibus Domino commendare studuerint, ut eius dono inpendatur quod humana non potest tribuere infirmitas. 6«Tunc Ozias
Abbreviated transcription (Latin):
Sad cum appropinquassent ad monta¬
na exierunt contra eos fundibalarii.
Iilli autẽ diuertentes a latere montis.
ligauerunt achior ad arborem mani¬
bus et pedibus: et sice uĩctum de resti-¬
bus dimiserunt eum. et reuersisunt
cõprehensum achior ꝑ campestria ducunt:
cum ꝑsecutores catholice fidei confessorẽ
xp̃i ad illicita desideria et ad latã atq
spaciosam uiam scłi que ducit ad mortẽ.
ꝑtrahere cupunt: Sed eum ad montes
ꝓpinquant: fundibalarii contra eos e¬
gressi iaculis ꝑterritos fugant: quia¬
moꝵ diuinoꝵ sagittiꝰ maliuolos
ꝑturbant: At illi cũ uotũ suũ ad
effectum ꝑducere nequeunt uiuẽ-¬
tum ad arborem manibus & pedi¬
buis ligare disponunt: quia militẽ
xp̃i cum ꝑsuasu prauo seducere
ñ possunt. erucis ac mortis eius par¬
dicipem facere contendunt:. ipsiq
reuertuntur ad dñm suũ: quia ñ
correcti s magis deprauati. ad ser-¬
uicium pristim dñi ꝑ augmenta
scelerum euertuntur:

Expanded text:
sed cum adpropinquassent ad montased cum adpropinquassent ad montana exierunt contra eos fundibalarii. Illi autem, divertentes a latere montis, ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus, et sic vinctum de restibus dimiserunt eum et reversi sunt lofernis conprehensum Achior per campestria ducunt», cum persecutores catholicae fidei confessorem Christi ad inlicita desideria et ad latam atque spatiosam viam saeculi, quae ducit ad mortem, pertrahere cupiunt; sed «cum ad montes propinquant fundibalarii contra eos» egressi iaculis moniorum sagittis malevolos perturbant. At illi cum votum suum ad effectum perducere nequeunt, vinctum ad arborem manibus et pedibus ligare disponunt. Quia militem Christi cum persuasu pravo seducere non possunt, crucis ac mortis ejus participem facere co«revertuntur ad dominum suum», quia non correcti, sed magis depravati ad servitium pristini domini per augmenta scelerum revertuntur. 4
Abbreviated transcription (Latin):
foruiseeus despieunt qui iugorem a¬
nimi eoꝵ. et fidei uirtutem quibꝰ
iusibiliter contra hostes spiritales pus¬
nant. considerare inreruis nequeuns
Quasi turbe periture precones uerit¬
tis tradere iubent: qui sye falsa poren¬
tiȩ sue se delusos ẽẽ non uident: Hies
in euangłio iudei qui ꝓpter ꝑfidian
suã ad falangas holofernis cypieiꝑ
cinebant:ͥ ceco nato asaluatore illu¬
nato. quẽ asynagoga eiecerunt. qͣsi
insultantes atq maledicentes dic ebant.
cu discipulus eiꝰ sis nos aut̃ moysi dis¬
cipuli sumus: quia eum ꝑditum esti-¬
mauerunt qui de suo consortio separatꝰ
redemptoris discipulatui adhesisset. quẽ
erucifigere ac morti tradere. iã tẽ decre¬
uert. Unde bene huic rationi conuenit. qđ
de achior factum seriptura com-
derent achior: et ducerent eũ in be¬
chuliã et traderent eũ in manu fibioꝵ
isrł Et acc̃ipientes eũ serui holofernis:
profecti sunt per campestria:

Expanded text:
forinsecus despiciunt, qui vigorem aforinsecus despiciunt, qui vigorem animi eorum et fidei virtutem, quibus invisibiliter contra hostes spiritales pugnant, considerare interius nequeunt, quasi turbae periturae praecones veritatis tradere iubent, qui spe falsa potentiae suae se delusos esse non vident. 14 Hinc in evangelio Iudaei, qui propter perfidiam suam ad phalangas Holofernis typici pertinebant, caeco nato a Salvatore inluminato, quem a synagoga eiecerunt, quasi insultantes atque maledicentes dicebant: «Tu discipulus eius sis, nos autem Moysi discipuli sumus», quia eum perditum aestimaverunt qui de suo consortio separatus redemptoris discipulatui adhaesisset, quem crucifigere ac morti tradere iam tunc decreverunt. Unde bene huic rationi convenit quod de Achior factum Scriptura commederent Achior et ducerent eum in Bethuliam et traderent eum in manu filiorum Israhel. Et accipientes eum servi Holofernis profecti sunt per campestria;
Abbreviated transcription (Latin):
in colore sano retmetur: Lepro¬
si itaq hereticoᷤ exprimunt: qͥ a
dum rectis praua ꝑmiscent. colo¬
rem sanum maculis asꝑgunt: Uñ
q bene ut saluentur. clamant ih̾u
preceptor: Oui enĩ in eius uerbis
se errasse significant: hunc
loqui achior uerb a hec: irati sunt otu¬
nes magnates holofernis: et cogita¬
baut interficere eum dicentes ad al¬
terutrumz Ouis iste est qui filios isrhpes
se dieat resistere regi nabuc hodonosor
et excerciti  eius÷ homines mermesꝙ
sine uirtute &e sine ꝑitia artis puguee
ut gͦ agnoscat achior qm̃ fallit nos as¬
cendamus in montatia et cũ captifie¬
rit potentes eoꝵ tunc cum eiscdẽ qlda¬
dio transuerberabitur Magnares
holofernis audito ueritatis testuuo¬
nio irascuntur: cum hi qui in fastu
mundano suꝑbiunt restific ante eur¬
gelio uirtutem xp̃i irritant: atq por¬
dicatores ipsius simul cum cetera turlo
fidelium interuere minantur quasi
homines in ermes o in habiles pugne

Expanded text:
in colore sano retinetur. Leproin colore sano retinetur. Leprosi itaque hereticos exprimunt qui, dum rectis prava permiscent, colorem sanum maculis aspergunt. Unde et bene ut salventur clamant: «Iesu, praeceptor», qui enim in eius verbis se errasse significant, hunc loqui Achior verba haec, irati sunt omnes magnates Holofernis, et cogitabant interficere eumdicentes ad alterutrum: “Quis iste est qui filios Israhel posse dicat resistere regi Nabuchodonosor et exercitibus eius, homines inermes et sine virtute, et sine peritia artis pugnae? Ut ergo agnoscat Achior quoniam fallit nos ascendamus in montana et, cum capti fuerint potentes eorum, tunc cum eisdem gladio transverberabitur”». 13 «Magnates Holofernis» audito veritatis testimonio irascuntur, cum hi qui in fastu mundano superbiunt, testificante evangelio, virtutem Christi inritantur atque praedicatores ipsius simul cum cetera turba fidelium interimere minantur, quasi «homines inermes et inhabiles pugnae»
Abbreviated transcription (Latin):
issent: sed dum fallendi arte ad
utraq deseruiunt: et ex malis
bona inficiunt et ex bouis ma-¬
la ut recipiantur abscondunt:
Sicut qui uenem poeulum por-¬
rigit. ora poculi dulcedine mel-¬
lis tangit: dumq hoc qd̵ dulce
ẽ primo taurtu de libatur. etĩa
ostendendo bona auditores sibi
adtrahant̾. et exibendo mala la¬
tenter eos peste corrumpatit: ali¬
quando tamen predicatione sc̃e
eccłȩ & exhortatione correcti ab
hac sensus sui diuersitate saluant᷑:
Sieut achior uidens uictoriam ui¬
dith reliquiterrorem pristinum
q adsociatus est israhelitis ꝑere¬
dulitatem: circu meidens car¬
nem preputii sui. & adpositus
est ad poplm deiz Hine q amiei
iob reconeiliationis sue sacrifi¬
cium eiusdẽ sẽi uiri manibus
offerunt: atq ad suꝑni iudicis
gram uel addieti reuocantur:
Quos bene in euangłio illa de-¬
cem leprosoꝵ munclatio desig¬
nat. In lepra quippe et parscu¬
ts in fulgorem ducitur. et pars

Expanded text:
issent; sed dum fallendi arte ad issent; sed dum fallendi arte ad utraque deserviunt, et ex malis bona inficiunt, et ex bonis mala, ut recipiantur, abscondunt. Sicut qui veneni poculum porrigit, ora poculi dulcedine mellis tangit, dumque hoc quod dulce est primo tactu delibatur, etiam ostendendo bona auditores sibi adtrahant et exhibendo mala latenter eos peste corrumpant, aliquando tamen praedicatione sanctae ecclesiae et exortatione correcti, ab hac sensus sui diversitate salvantur. 10 Sicut Achior, videns victoriam Iudith, reliquit errorem pristinum et adsociatus est Israhelitis, per credulitatem circumcidens carnem praeputii sui et adpositus est ad populum Dei. Hinc et amici Iob reconciliationis suae sacrificium eiusdem sancti viri manibus offerunt, atque ad superni iudicis gratiam vel addicti revocantur; quos bene in evangelio illa decem leprosorum mundatio designat. 11 In lepra quippe et pars cutis in fulgorem ducitur et pars
Abbreviated transcription (Latin):
notitiam ñ ꝑtimescunt: Possunt qr
heretici ꝑ achior incelligi: qui licet
uiam ueritatis ꝑ omnia non teneantꝰ.
tamen in doctrina sua non nulla uera
inserunt que fidei nr̃e concordant:
Hi contra eccłe unicatem cum cere-¬
ris ꝑsecutoribus xp̃iane fidei licet
puuare aian aitiectint: camena
ratione ueritatis suꝑati ipsam ue-¬
ritatem usquequaq abscondere
non possunt: umo plerumq
eam lucidis sententus ꝓmunt:
ncle in libro iob amici ipsius
ioli qui ad consolandũ eum uene¬
raut suꝑ plaga que ei acciderat.
ꝓconsolatione in uriam inferen-¬
tes aliqua insius dictis uera iusere¬
bant: sed tamen ꝑ omina ipsi ue-¬
ritati non concordabant: Habent
quippe heretici ꝓ prium. ut ma-¬
lis bona ꝑmisceant: quatenus fa¬
cile sensin audientis illudant:
Sienim semꝑ praua dicerent:
ritius in sua prauitate cogniti
quod uellent minime ꝑsuade-¬
rent: Nursum si semꝑ recta sen-¬
tirent. profecto hereciei non fu-¬

Expanded text:
notitiam non pertimescunt. 6 Possunt et notitiam non pertimescunt. 6 Possunt et heretici per Achior intellegi, qui, licet viam veritatis per omnia non teneant, tamen in doctrina sua nonnulla vera inserunt quae fidei nostrae concordant. Hi contra ecclesiae unitatem cum ceteris persecutoribus Christianae fidei licet pugnare non detrectent, tamen ratione veritatis superati ipsam veritatem usquequaque abscondere non possunt, immo plerumque eam lucidis sententiis promunt. 7 Unde in libro Iob amici ipsius Iob, qui ad consolandum eum venerant super plaga quae ei accederat, pro consolatione iniuriam inferentes aliqua in suis dictis vera inserebant, sed tamen per omnia ipsi veritati non concordabant. Habent quippe heretici proprium ut malis bona permisceant, quatenus facile sensui audientis inludant. Si enim semper prava dicerent, citius in sua pravitate cogniti, quod vellent minime persuaderent. 8 Rursum si semper recta sentirent, profecto heretici non fu
Abbreviated transcription (Latin):
repellere facilius possint: Tune
achior dux omnium filiorum ainl
respondens ait: Si cligneris tucdit un̾a¬
quine meus dicam ueritatem in couspectu
tuo de popło isto qui in montanis habi-¬
cat: et non egredietur uerbum falsum
ex ne meoz Populus iste ex ꝑgenie chal-¬
deorum est: hic primum ĩn mesopota-¬
mahabitauit qm̃ noluerunt sequi de-¬
os pacrũ suoꝵ qui erant interra chal¬
deoꝵ: Deserentes itaq cerunonias pa¬
trum suoꝵ que in multitudine deoꝵ
erant. unũ dm̃ celi coluerunt qui &r
precepit eis ut exirent inde & habi¬
trent in charram: Ner achior duc̃e
filioꝵ ammon. qui licet idolatriȩ de¬
ditus fuerit. tamen aliqua uera de di-¬
uinis oꝑibus atq miracłis predicauit.
non ieonuementer illi designantur
qui nonclũ regenerati sunt xp̃i bap¬
tisinate nec ficdem catholicam ꝑfecte
didicerunt: sed tamen aliqua iam
doctrine eu angłice insignia audien-¬
do ꝑceperunt: que & ꝓferre ad alioꝵ.

Expanded text:
repellere facilius possint. 4 «Tunc repellere facilius possint. 4 «Tunc Achior, dux omnium filiorum Ammon, respondens ait: “Si digneris audire, domine meus, dicam veritatem in conspectu tuo de populo isto qui in montanis habitat, et non egredietur verbum falsum ex ore meo. Populus iste ex progenie Chaldaeorum est; hic primum in Mesopotamia habitavit, quoniam noluerunt sequi deos patrum suorum qui erant in terra Chaldaeorum. Deserentes itaque cerimonias patrum suorum, quae in multitudine deorum erant, unum Deum caeli coluerunt, qui et praecepit eis ut exirent inde et habitarent in Carram”». 5 Per «Achior ducem filiorum Ammon», qui, licet idolatriae deditus fuerit, tamen aliqua vera de divinis operibus atque miraculis praedicavit, non inconvenienter illi designantur qui nondum regenerati sunt Christi baptismate nec fidem catholicam perfecte didicerunt, sed tamen aliqua iam doctrinae evangelicae insignia audiendo perceperunt, quae et proferre ad aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
Et furore nuio exarsit in ira-¬
cundia mana: uocauitq om̃s
principes moab. et ducesamon. q
dixit eis: Dicite mͥ quis sit popłs iste. qͥ
sit multitudo uel quis rex militie illop
quare pre omnibz qui habitant un ou¬
ente. isti contẽpserunt me qz non exierit
in obiuam nobis. ut susciperent noscũ
pace: Nunciatur hoc loco holofermcy¬
pico quod filii isrł preparent se ad rese¬
tenlum. ac montium itinera concludit.
aboli ceu menbra capii quod credenel
xp̃o omnino deliberant repugnare
malis animo fido. et omnẽ supbiam
de testentur. ꝑ quã maxime aduerl¬
rii irrumꝑe ac uincere student: hue
irritatus hostis ammirando sciscitial̃
unde eis tanta sit mentis constaneia: qd
munimentum fidei: qui rex. quȩ ue
milicia tante uirtutis. euius pocelis
uemo resistere possit: Et bene istiu
oriente habicare licuntur: quials¬
nuue fidei ac luce scientie tales sep
illustrari desiderant: quatenus sẽ¬
nebrarum cohorces expugnare as

Expanded text:
et furore nimio exarsit in iraet furore nimio exarsit in iracundia magna, vocavitque omnes principes Moab et duces Ammon, et dixit eis: Dicite mihi, quis sit populus iste, qui sit multitudo eorum vel quis rex militiae illorum quare prae omnibus qui habitant in oriente isti contempserunt et non exierunt in obviam nobis ut suscipace?”». 2 Nuntiatur hoc Holoferni typico quod «filii Israhel praeparent se ad resistendum ac montium itinera concludant», aboli ceu membra capiti, quod credentes Christo omnino deliberant repugnare malis animo fido et omnem superbiam detestentur, per quam maxime adversarii inrumpere ac vincere student. 3 Hinc inritatus hostis ammirando sciscitatur unde eis tanta sit mentis constantia, quod munimentum fidei, «quis rex quaeve militia» tantae virtutis cuius potentiae nemo resistere possit. Et bene «isti in Oriente habitare» dicuntur, quia lumine fidei ac luce scientiae tales semper inlustrari desiderant, quatenus tenebrarum cohortes expugnare ac
Abbreviated transcription (Latin):
Ao hanc igit᷑ exhortationem
eius deprecantes dñm ꝑmane-¬
bant in conspectu dñi: ita ut
etiam hi qui holocausta dño
offerebant: precuiti eiliciis of¬
ferrent sacrificia dũo: ꝙ erat
cinis supra capita eoꝵ q ex toto
corde suo omnes orabant dñ ut
uisitaret popłm suum isrł:. De¬
niq fideles predicatoꝵ suoꝵ ex¬
hortatione confortati ꝑmanent
in oratione: et eo magis quo bonoꝵ.
crucifigentes cum uitiis q con¬
cupisce̾ntiis. totam uitã suã de-¬
dicant deo Offerunt q sacri-¬
ficia dño: quando hostiam lau-¬
dis ore & animo offerunt deuo-¬
to: In quorum capitibus ponstur
cinis: cum fragilitatis sue sedu-¬
lo mnemores corde contrito et hu-¬
miliato lacrimas dño prosalute
ueri fundunt israhelis̾. quate¬
nus ab inimicis liberatr. ad cons¬
pectum ꝑueniãt sui redẽptoris:
untiatumq est holeferni prinei¬
pimilicie assyrioꝵ. qd filii isrł
prepararent se ad resistendum:
ac muntium itinera conelusissent:

Expanded text:
Ad hanc igitur exortationem eius deprecantes Dominum permanebant in conspectu Domini, ita ut etiam hi, qui holocausta Domino offerebant, praecincti ciliciis offerrent sacrificia Domino, et erat cinis super capita corde suo omnes orabant Deum, ut visitaret populum suum Israel. » Denique fideles, praedicatorum suorum exhortatione confortati, permanent in oratione, et eo magis, quo bonorucrucifigentes cum vitiis et concupiscentiis totam vitam dedicant Deo. Offerunt et sacrificia Domino, quando hostiam laudis ore et animo offerunt devoto. In quorum capitibus ponitur cinis, cum fragilitatis suae sedulo memores corde contrito et humiliato lacrymas Domino pro salute veri fundunt Israelis, quatenus ab inimicis liberati ad conspectum perveniant sui Redemptoris. untiatumque est Holoferni principi militiae Assyriorum, quod filii Israel praepararent se ad resistendum, ac montium itinera conclusissent,
Abbreviated transcription (Latin):
głio dñs de diuite qui habbat ha-¬
bebat multas possessiones et tris-¬
tis in uerbo eius effectus est: dixit
discipulis suis Amentieo uobis:
quia diues difficile in trabit in
regnunm celoꝵ: Et iterum di-¬
co uobis: facilius est camelum
ꝑ foramen acus transire quam
diuitem intrare in regnum ce-¬
loꝵ: Item alibi in euangłio de
parabola sementis iter cetera
sic ait: Oui autem seminatꝰ
est in spinis. hic est qui uerbũ
audit: et sollicitudo istius
seculi et fallatia cluuic larum suf¬
focat uerbum. et siue fructu effi¬
citur: Nomina quippe suprame¬
mora tarum ꝓuinciarum.
non in congrue idipsum incer.¬
pretatione sua ostendunt: San
syria interpretat᷑ sublimuis. si¬
ue humecta. seu uana uetustas
mescipotauna. eleuata: libia ue¬
mentes siue intraute s: et eilti
cetus luctus. uel uomitus enr¬

Expanded text:
elio Dominus de divite, qui haelio Dominus de divite, qui habebat multas possessiones et tristis in verbo eius effectus est, dixit discipulis suis: 4 «Amen dico vobis quia dives difficile intrabit in regnum caelorum. Et iterum dico vobis: Facilius est camelum per foramen acus transire quam divitem intrare in regnum caelorum». Item alibi in evangelio de parabola sementis inter caetera sic ait: «Qui autem seminatus est in spinis, hic est qui verbum audit, et sollicitudo saeculi istius et fallacia divitiarum suffocat verbum, et sine fructu efficitur». 5 Nomina quippe supra memoratarum provinciarum non incongrue idipsum interpretatione sua ostendunt; nam Syria interpretatur sublimis, sive umecta seu vana vetustas; Mesopotamia elevata; Libia venientes sive intrantes,et Cilicia coetus, luctus velvomitus e
Abbreviated transcription (Latin):
sobal. et libie atq licie: Qui ue¬
nientes ad holofernem: cdixer̃t:
Desinat indignatio tua circa
nos Meluis est enĩ ut iuiuentes
seruiamus nabuchodonosor re-¬
gi magno. et subditi simus tibi:
quam morientes cum interitu
plurimarum prouintiarum ex
chuersis urbibus ac locis reges
et principes adulandi et placan-¬
di sibi eum causa legatos mit¬
tunt. hoc ẽ syrie mesopotanne¬
libie atq cilicie: quia extuante
in mundo ꝑsecutore. diuitiarum
possessores et porentes scłi atq uo¬
luptatum cerrestrium amatores
consiliare sibi principem nequã
student: q̃itenus mortis diseri.¬
men. et concupitarum rerum cdap̃¬
num euadere possut: Demiq dis¬
ficile est unmo impossibile. ut
amatores mundi ueri fiant di-¬
lectores dei: dicente seriptura
Qui uult amicus ẽẽ huius scłr
numieus dei consticuitur: Et
iohannes apłs siquis inquit dili¬
git mundum: non est caritas pa-¬
tris in eo Similiter quoq in euã.¬

Expanded text:
Sobal et Libiae atque Ciliciae, qui veSobal et Libiae atque Ciliciae, qui venientes ad Holofernem dixerunt: “Desinat indignatio tua circa nos; melius est enim ut viventes serviamus Nabuchodonosor regi magno et subditi simus tibi, quam morientes cum interitu plurimarum provinciarum, ex diversis urbibus ac locis reges et principes adolandi et placandi sibi eum causa «legatos mittunt, hoc est Syriae, MesopotaLibiae atque Ciliciae»; quia, aestuante in mundo persecutore, divitiarum possessores et potentes saeculi atque voluptatum terrestrium amatores conciliare sibi principem nequam student, quatenus mortis discrimen et concupitarum rerum damnum evadere possint. 3 Denique difficile est, immo inpossibile, ut amatores mundi veri fiant dilectores Dei, dicente Scriptura: «Qui vult amicus esse huius saeculi, inimicus Dei constituitur». Et Iohannis apostolus: «Si quis, inquit, diligit mundum, non est caritas Patris in eo». Similiter quoque in evang
Abbreviated transcription (Latin):
utile iocundum et fructuo sũ:
totum gladio ꝑsecutionis deuasta-¬
re. ac flamnia inuidiȩ exurere con¬
tendit Unde euenit quod sub-¬
iungitur. et cecidit tumor illius
suꝑ omnes inhabitantes terraur:
quia carualium corda: que amo-¬
re terrenarum reͥum obligant᷑:
audita et uisa hostis ipsius in¬
manitate. contremescunt. At
uero hi qui exuti terrestibus
curis et carnalium illecebra uo¬
luptatum. cum apło dieere pos¬
sunt in carne autẽ ambulantes non
scđm carnem militamus et nr̃a
couuersatio in celis est: uude etĩa
saluatorem expectamus dñm nr̃m
iħm xp̃m qui reformabit corpꝰ
humilitatis ur̃e. configuratum
corpori claritatis sue̾. non terrent᷑
hostium  temporali ꝑsecutione:
sed eleuatis ocłis mentis. ꝓpuqu-¬
um iudicii sui et redemtoris leta
bundi expectant aduentum:
Tunc miserunt legatos suos u¬
nuersarum urbium ac ꝓuinri¬
arum reges ac principes. syriȩ
scilicet et mesopotamiȩ. et sy riȩ

Expanded text:
utile, jucundum et fructuosum, utile, jucundum et fructuosum, totum gladio persecutionis devastare, ac flamma invidiae exurere contendit. Unde evenit, quod subjungitur: « Et cecidit timor illius super omnes inhabitantes terram; » quia carnalia corda, quae amore terrenarum rerum obligantur, audita et visa hostis ipsius immanitate contremiscunt. At vero hi qui exuti terrestribus curis, et carnalium illecebris voluptatum cum Apostolo dicere possunt: « In carne autem ambulantes non secundum carnem militamus, et nostra conversatio in coelis est. Unde et Salvatorem nostrum exspectamus Dominumm, qui reformavit corpus humilitatis nostrae configuratum corpori claritatis suae», non terrentur hostium temporali persecutione, sed elevatis oculis mentis propinquum iudicis sui et redemptoris laetabundi exspectant adventum. III 1 «Tunc miserunt legatos suos universarum urbium ac provinciarum reges ac principes Syriae, scilicet et Mesopotamiae et Syriae,
Abbreviated transcription (Latin):
ne subire difficultatẽ: sed propri
malicia instigatus. grandis poreu¬
tiȩ grauen certat efficere ruinã
Et post hec descencdit in eampol
damasci in diebus messis: et sue¬
cendit omnia sata. omnesq ar¬
bores ac uineas fecit meidiz
Et cecidit tunor illuis super
om̃s inhabitautes t̾ram Quis¬
ꝑdamas i qatr̃tat᷑ sanguinᷤꝰ potꝰ. nͥ genti¬
lũ dñationiᷤ expͥmit᷑ potestas. que fideliũ
hoc ẽ martirũ xp̃i inhlanter sicit
fundere sanguinem et maxime :¬
in illa ꝑsecutione nouissima que
iusta mundi finem uentura est.
quando tempus me ssis hoc ẽ
consummatio appropuiquat se-¬
culi:᷑ Tunc gͦ sed̾i ueri holofer¬
ius hoc est antichristi. crudelis¬
simam iussionem. ꝑ latitudinẽ
totius orbis uniuerse ȩcelȩ gra-¬
uissima excitatur ꝑsecutio: et
quicqͥd in satis iuride. uel quicqͥd
in arboribus flori ferum. seu
in uineis spiritaͣbus fructiferũ.
hoc est. in scĩs uiris inuenitur

Expanded text:
nae subire difficultatem sed, propria nae subire difficultatem sed, propria malitia instigatus, grandis potentiae gravem certat efficere ruinam. 15 «Et post haec descendit in campos Damasci in diebus messis et succendit omnia sata, omnesque arbores ac vineas fecit incidi; et cecidit timor illius super omnes inhabitantes terramnis potus, nisi gentilium dominationis exprimitur potestas, quae fidelium, hoc est, martyrum Christi inhianter sitit fundere sanguinem, et maxime in illa persecutione novissima, quae juxta mundi finem ventura est, quando tempus messis, hoc est, consummatio appropinquat saeculi. Tunc per secundam veri Holofernis, hoc est, Antichristi crudelissimam jussionem, per latitudinem totius orbis universae Ecclesiae gravissima excitatur persecutio. Et quidquid in satis viride, vel quidquid in arboribus floriferum, seu in vineis spiritualibus fructiferum, hoc enim sanctis viris invenitur
Abbreviated transcription (Latin):
frangit omnes ciuitates excelsas
quia de ipsis pastoribus qui pre-¬
lati sunt gregi cdñico. non nullas
astutia sua frangit ac omuẽ lo-¬
cupletationem eoꝵ. de preclat:
cum scienciȩ ipsoꝵ. amplitudi-¬
uem cũ ceteris instrumentis
quibus deo seruire debuerant.
ꝑ illic ebras uoluptatum captiuau¬
do. uel in manifestam blaffe miam
conpellendo. in usum ser uitii siu
conuertit eosq qui resistunt ͥ
occidit in ore gladii: quia quos
flectere ad cousensum nequitiȩ
suȩ non ualet: hos corpor ali mor¬
te interimere studet: Predaut
isrł quierant contra faciemdde¬
serti. et adaustrum t̾rȩ celeon
et trausit eufraren. et uenit
ad mesopotamniam: et cetera
Per diuersas enim prouuitias
et nomina diuer soꝵ locoꝵ que
in historia continent᷑. distum¬
ones de signantur ꝑsonarum
graduum. ac dignitatum: exqͥ¬
bus omnibus diabolus sibi ali¬
quam contendit iuindicare por¬
tionem: nec formidat alieubu pui¬

Expanded text:
frangit omnes civitates excelsas», frangit omnes civitates excelsas», quia de ipsis pastoribus, qui praelati sunt gregi dominico, nonnullos astutia sua frangit ac omnem locupletationem eorum depraedat, cum scientiae ipsorum amplitudinem, cum ceteris instrumentis quibus Deo servire debuerant, lecebras voluptatum captivando vel in manifestam blasphemiam conpellendo, in usum servitii sui convertit. Eosque qui resistunt sibi occidit in ore gladii, quia quos flectere ad consensum nequitiae suae non valet, hos corporali morte interimere studet. 14 «PrIsrahel qui erant contra faciem deserti et ad austrum terrae et Teleon, et transit Eufratem et venit ad Mesopotamiam» et cetera. Per diversas enim provincias et nomina diversorum locorum, quae in historia continentur, distinctiones designantur personarum graduum ac dignitatum, ex quibus omnibus diabolus sibi aliquam contendit vindicare portionem. Nec formidat alicubi pug
Abbreviated transcription (Latin):
ta nomina in libro uite agur. qͥ
occisus est ab origine mundi
Per fraucdem enĩ antichristi. et
falsam ipsius potentiam: diabo¬
lus sibi totius orbis pollicetur
dñiuationem: Hec pͤacet ocłs
euis ulli regno: quia ꝑsecurio¬
nem maximam excitat uniu̾so
mundo: Erunt enim ut euangłi¬
um testarur. tribulationes quales
non fuerunt abitio creature
quami ostenait condidit deus
usq nune. neq fient: et insibre-¬
uiasset dñs dies illos. non fuiss
salua omuis caroᷤ. sed ꝓpter elec-¬
tos quos elegit. breuiabit dies:
Onde de historieo holoferne. sub¬
iungit scriptura dieens
scendicq omina castella eoꝵ.
et obtuut omnẽ munitionẽ:
et cet̾a Ut typiri holo fernis
exprimatur seuicia atq cru¬
delitas. qui omnia castella ascen-¬
dit. et obtinet ouẽm munioneur:
cum plerosq ex his qui uidebant᷑
firmitatem habere fidei et uirtu¬
tum excellentiam: partun dolo
partim etiam aꝑta insec ueione

Expanded text:
ta nomina in libro vitae agni, qui ta nomina in libro vitae agni, qui occisus est ab origine mundi. Per fraudem enim Antichristi, et falsam ipsius potestatem diabolus sibi totius orbis pollicetur dominationem, nec parcet oculus ejus ulli regno, quia persecutionem maximam excitat in universo mundo. Erunt enim, ut Evangelium testatur, tribulationes tales, quales non fuerunt ab initio creaturae, quam condidit Deus usque nunc, neque fient. Et nisi breviasset Dominus dies illos, non fuisset salva omnis caro, sed propter electos, quos elegit, breviavit dies. Unde de historico Holoferne subjungit Scriptura dicens: « «Ascenditque omnia castella eorum et obtinuit omnem munitionem» et cetera, ut typici Holofernis exprimatur saevitia atque crudelitas, qui omnia castella ascendit et obtinet omnem munitionem, cum plerosque ex his qui videbantur firmitatem habere fidei et virtutum excellentiam, partim dolo partim etiam aperta insecutione,
Abbreviated transcription (Latin):
danielis ꝓphetiam. aduersum
uniuersa consurget et ue-¬
niet in multitudine magna
ut conterat et interficiat plu¬
rimos et figat tabernaculum
suũ ample inter maria supra
montem inclitum et scm̃ Ubi
ȩtiam diuina potentia contritus
corruet. Huic etiã iusta apoca¬
lipsim draco dedit uirtutem et
potestatem magnã: et admirata
est uiuuersa t̾ra post bestiam Et
adoruerunt draconẽ qui dedit
potestatem bestiȩ: et adorauerunt
bestiam dieentes: Quis similis
bestie. et quis poterit pugnare
cum ea: Et datum ẽ ei os loquens
magna et blaffemiam Et cdata
est illi potestas. facere menses.
.xl. duos Et aperuit os suum in
blaffemias ad dm̃ blaffemare
nomen eiꝰ et tabenacu eiuis.
et eos qui in celo habitant: Et
datum ẽ illi bellum facere cũ
scĩs: et uincere illos: Et data
est illi potestas in omnẽ tribũ
et linguam et gentem Eẜ ado¬
rabunt eum omnes qͥ inhabitant
terram: quoꝵ. non sunt scrip¬

Expanded text:
Danielis prophetiam, adversum Danielis prophetiam, adversum universa consurget, et veniet in multitudine magna ut conterat et interficiat plurimos, et figat tabernaculum suum ample inter maria supra montem inclitum et sanctum, ubi etiam divina potentia contritus corruet. 8 Huic etiam, iuxta Apocalipsin, draco dedit virtutem et potestatem magnam, et admirata est universa terra post bestiam et adoraverunt draconem qui dedit potestatem bestiae, et adoraverunt bestiam dicentes: «Quis similis besticum ea? Et datum est ei os loquens magna, et blasphemiam, et data est illi potestas facere menses quadraginta duos. Et aperuit os suum in blasphemias, ad Deum blasphemare nomen ejus, et tabernaculum ejus, et eos qui in coelo habitdatum est illi bellum facere cum sanctis, et vincere illos. Et data est illi potestas in omnem tribum et populum, et linguam, et gentem, et adorabunt eum omnes qui inhabitant terram, quorum non sunt scrip
Abbreviated transcription (Latin):
excelsum ualde ostendit omĩa
regna mundi. et glam eoꝵ. et
ait ei. hec omnia tibi dabo. si
ꝓcidens ad oraueris me. arro¬
gantia enim eius non habet
muncdum: sed infirma certũ
habet casum qd̵ in fine clarebit
Uocauit nabucho donosor
rex holofernem principem mili-¬
ciȩ sue et dixit ei: Egredere
aduersum omne regiuim occi¬
dentis. et contra eos ỹc ipue qui
contempserunt imꝑium meũ:
Non parcat ocłs tuł s ulli reg¬
uo: omuemq urbem inuiitam
subugabis michi Nolofernẽ
hunc aut gentium principatũ
qui persecutus est excłam xp̃i
aut ipsum etiam iniquoꝵ. om¬
nium cap̃t et nouissimum per¬
dicionis filium possumꝰ intelli-¬
gere: qui extollitur suꝑ omne
quod liertur deus aut̃ quod
colitur. ita ut in templo deise¬
dens ostendat se tamquã ipse
sit ds̃: in quem totus intrabit
sathanas. ut faciat ea que non
fecerunt patres sui neq patres
patrum eius: et dm̃ patrum
suoꝵ non reputabit nec quem-¬
quam deoꝵ curabit: Qui iusta

Expanded text:
um valde, ostendit omnia regna mundi et gloriam eorum et ait ei: «Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me»; arrogantia enim eius non habet modum, sed infirma certum habet casum, quod in fine clarebit. 5 «Vocavit Nabuchodonosor rex Holofernem principem militiae suae et dixit ei: “Egredere adversum omne regnum occidentis, et contra eos praecipueimperium meum. Non parcat oculus tuus ulli regno, omnemque urbem munitam subiugabis mihi”». 6 Holofernem hunc aut gentium principatum, qui persecutus est ecclesiam Christi, aut ipsum etiam iniquorum omnium caput et novissimum perditionis filium possumus intellegere, qui extollitur super omne quod dicitur Deus aut quod colitur; ita ut in templo Dei sedens, ostendat se tamquam ipse sit Deus, in quem totus intrabit Satanas, ut faciat ea quae non fecerunt patres sui neque patres patrum eius, et Deum patrum suorum non reputabit nec quemquam deorum curabit. 7 Qui, iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o et sole euangłii in munda elares¬
cinte omnis illa carnalis obseruan¬
tia cessit: & quasi uilis messis collectio.
uelocem finẽ habuit. ad spiritalem
Quod paulus apłs multiplici narra¬
cione ita ostendit: Nam ad galatas
sebens sic ait: Iriusquã enĩuenerit fi¬
des. sub lege custodebam conclusi in
cam fidem᷑ que reuelanda eras: atq
lex pedagogus nr̃ erat in xp̃o ih̾u.
ut ex fide iustificemur. AAt ubi uenit
legi mortuus sũ: ut deo uinã xp̃o con¬
fixus sum cruci Nuio aut̃ non ego:
uiuit uero in me xp̃s: Quod autẽ

Expanded text:
Christo et sole evangelii in mundo claresChristo et sole evangelii in mundo clarescente, omnis illa carnalis observantia cessit, et quasi vilis messis collectio velocem finem habuit, ad spiritalem Quod Paulus apostolus multiplici narratione ita ostendit, nam ad Galatas scribens sic ait: «Priusquam enim venerit fides sub lege custodiebamur, conclusi in eam fidem quae revelanda erat. Atque lex paedagogus noster erat in Christo Iesu, ut ex fide iustificemur. At ubi venit legi mortuus sum, ut Deo vivam Christo confixus sum cruci. Vivo autem non ego, vivit vero