comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
r̃t mͥ:⁊ remetiar opꝰ eorũ primũ in
sinu eorũ. Septuas̃. Iste ẽ fumus
furoris mei: ignis ardẽt in eo cunctis
diebꝰ. Ecce scriptum ẽ in conspectu
meo: ñ tacebo donec reddã: ⁊ retribuã
in sinu eorũ peccata sua. & patrũ
suorũ. dicit dñs. Qͥ adolebant in¬
censũ suꝑ montes: ⁊ suꝑ colles exꝑ¬
censꝰ ẽ furorẽ autẽ. obliuone. ir̃a.
penicudinẽ. ita indo debemꝰ acciꝑe:
quom pedes. manꝰ ocłos. aures ⁊ ce¬
t̃a m̃bra. q̃ habe dicit᷑ incorporał
⁊ inuisibilis ds. Non quo his pate¬
at ꝑturbationibꝰ. qͥ eas dono gr̃e sue
extinguit in nob̃: s quo ꝑ n̾ra ũba
dĩ erga nos intelligamꝰ affectum.
Neq enĩ ira q̃ ẽ ultionis libido. ita
diffinit᷑ in deo. ut in hominibꝰ. quȩ
materiã habet in nr̃is uiciis. ñ in
dei uoluntate. qͥ thesaurirauimꝰ
nob̾ ir̃a in die tre & reuelationis

Expanded text:
t remetiar opus eorum primum in sinum eorum. LXX: Iste est fumus furoris mei: ignis ardet in eo cunctis diebus. Ecce scriptum in conspectu meo: Non tacebo, donec reddam et retribuam in sinu eorum peccata sua, et patrum suorum, dicit Dominus: qui adolebant incensum sucensus est. Furorem autem, oblivionem, iram, poenitudinem, ita in Deo debemus accipere, quomodo pedes, manus, oculos, aures, et caetera membra, quae habere dicitur incorporalis et invisibilis Deus. Non quo his pateat perturbationibus, qui eas dono gratiae suae exstinguit in nobis; sed quo per nostra verba Dei erga nos intelligamus affectum. Neque enim ira, quae est ultionis libido, ita definitur in Deo, ut in hominibus, quae materiam habet in nostris vitiis, non in Domini voluntate: qui thesaurizamus nobis iram in di
Abbreviated transcription (Latin):
tiunt. Quasi calidũ in deserto inue¬
m irł cũ occisis gladio. Cũ enĩ in¬
quit om̃is mundꝰ idolatrie gladi¬
is uulneratus. iaceret exanimis: in¬
uemi isrł in abrabã habere calorẽ fi¬
dei: quasi medicus qͥ pꝰ p̃liũ int̾ cada¬
uera mortuorũ. ubi que senserit pus¬
santibꝰ uenis aliqͥd hab̃e uitale. adhi¬
bet curã uulneribꝰ. ut restituat sani¬
hoc ẽ quasi calidñ: latinꝰ int̾pres u̾bi
ambiguitace deceptus lupinũ int̃

Expanded text:
tiunt: Quasi calidum in deserto, inveni Israel cum occisis gladio . Cum enim, inquit, omnis mundus idololatriae gladiis vulneratus jaceret exanimis, inveni Israel in Abraham habere calorem fidei, quasi medicus, qui post praelium inter cadavera mortuorum, ubi quem senserit pulsantibus venis aliquid habere vitale, adhibet curam vulneribus, ut restituat sanihoc est, quasi calidum, Latinus interpres, verbi ambiguitate deceptu
Abbreviated transcription (Latin):
Au̾te pedẽ tuũ a uia asꝑa dilexe¬
rat eñi alienos. & instar meretricis
dixerat. Hadã pꝰ amatores meos. Et
relinquentes nã bonã q̃ dicit in eu¬
⁊ fpaciosam uiã q̃ ducit ad mort̾ẽ.

Expanded text:
te pedem tuum a via aspera . Dilexerant enim alienos, et instar meretricis dixerant: Vadam post amatores meos . Et relinquentes viam bonam, quae dicit in Evet spatiosam viam, quae ducit a
Abbreviated transcription (Latin):
uocabat nom̃ meum. Septuao.
Apparui ñ querentibꝰ me. in-¬
uentus sũ ab his qͥ me ñ int̾roga-¬
bant: E dixi Ecce ego in gente quȩ
ñ inuocabat nom̃ meũ. Ad oratio¬
nẽ popłi mixt̃a querimoniis in qua
dixerat. quare nos errare fecisti

Expanded text:
at nomen meum. LXX: Apparui non quaerentibus me: inventus sum ab his qui me non interrogabant. Dixi: ecce ego in gente quae non invocavit nomen meum. Ad orationem populi mixtam querimoniis, in qua dixerat: Quare nos errare fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
retributionẽ desid̾abat futurors: et
inuifibilem dm̃ qͣsi uideret conte¬
plabat᷑. De quo in psalmo legit᷑. Spes
om̃ium finũ t̾re. ⁊ in mari longe.
Et in genesi. Ipse erit expectacio gen¬
tium. Qdq sequit᷑. dixi. ecce ego sum
ad gentẽ. ꝗ̃ ñ inuocabat nom̃ meũ: illi
sensu conuenit. qͥ ẽ misit me ad uos.
Qi cũ in forma dĩ ẽẽt. ñ rapinã arbi¬

Expanded text:
t invisibilem Deum quasi videret, animo contemplabatur. De quo et in Psalmis legitur: Spes omnium finium terrae, et in mari longe . Et in Genesi: Ipse erit exspectatio gentium . Quodque sequitur: Dixi: ecce ego sum: ad gentem quae non invocabat nomen meum , illi sensui convenit: Qui est, misit me ad vos. Qui cum in forma Dei e
Abbreviated transcription (Latin):
reticor secte q̃ nullã recinent ue¬
ritatẽ. s inumbrarũ similitudinẽ
tͣnseunt atq intereunt. Iñ ⁊ hester
loquit᷑ ad dñm Ne tradas heredita¬
tẽ tuã his qui ñ sunt. Et sẽs p̃cat᷑
in psalmo. Ignosce mn ut refrigerer
pͥrsquã abeã ⁊ ultra ñ subfistam.
Qͥ enĩ dum in hoc uiuit corpore.
ueniã peccatoꝵs ñ fuerit consecu¬
tus. ⁊ sic de hac uita excesserit dõ pe¬
rit & ẽẽ defistit᷑ licet sibi subsistat
in penis Qui habitant in sepul¬
chris. & in daubris i dolorꝓ dormi¬
unt qͥ comedunt carne suillã: ⁊ ius

Expanded text:
etinent veritatem, sed in umbrarum similitudinem transeunt atque intereunt. Unde et Esther loquitur ad Dominum: Ne tradas haereditatem tuam his qui non sunt . Et sanctus precatur in psalmo: Ignosce mihi, ut refrigerer priusquam abeam, et ultra non subsistam . Qui enim dum in hoc vivit corpore, veniam peccatorum non fuerit consecutus, et sic de vita excesserit, Deo perit, et esse desistit, licet sibi subsistat in poenis. Qui habitant in sepulcris, et in delubris idolorum dormiunt: qui comedunt carnem suillam,
Abbreviated transcription (Latin):
tors: ⁊ in signũ cui contdicet᷑. Romȩ
uidei loquunt᷑ ad paulũ. De secta hac
notum ẽ nob. qͦd ubiq ei contͣdicat᷑.
Possumꝰ expansas manꝰ & in largita¬
te donantis acciꝑe. qͦd nichil eis pe¬
tentibꝰ denegarit: S statim rogan¬
ti lepso reddiderit sanitate. ⁊ cecꝰ
a natiuitate acceꝑit ocłos. ⁊ esurien¬
tia in deserto exceptis mulieribꝰ ⁊ pu¬
eris. popłors saturata st̃ milia. Sig¬
nificãt ex pansȩ manꝰ & parentis ele

Expanded text:
torum, et in signum cui contradicetur . Romae torum, et in signum cui contradicetur . Romae Judaei loquuntur ad Paulum: De secta hac notum est nobis, quod ubique ei contradicatur . Possumus expansas manus et in largitate donantis accipere, quod nihil eis petentibus denegarit: sed statim roganti leproso reddiderit sanitatem : et caecus a nativitate acceperit oculos : et esurientia in deserto, exceptis pueris ac mulieribus, populorum saturata sint millia . Significant expansae manus et pa
Abbreviated transcription (Latin):
uentus sũ ab his qͥ me ñ querebant.
apłs paulꝰ scribens ad romanos cũ
suꝑ gentiũ ꝑsona expofuisset adie¬
cit. ad isrł aut̃e dicit: Expandi ma-¬
nꝰ meas ad popłm incredulũ. ⁊ cor¬
tradicentẽ. Q cũ beneficiis dñi ura¬
ceret᷑. & ultra hominẽ signa con¬
spiceret loq̃batur. Iste ñ eicit de¬
monia nͥ in beeltebub principe
demomors. Et iterum. Samari¬
tanꝰ es tu & demoniũ habes. Et rur¬
sum. Cũ sis homo. facis te d̾m. Et
alibi. Iste homo ñ est a do. qͥ sabbatũ
ñ eustodit. Et multa alia q̃ longuor
ẽ texere. Deniq cũ ille incruee ex¬
tenderet manꝰ ad popłm ñ creden¬
tem. & diceret ignosce eis. qͦd enĩ fa¬
eiunt nesciunt: illi eregione dice¬
bant. Uah qui destruit templum:
in tribꝰ diebꝰ edificat illud᷑ͦ. Descen¬
dat nẽ de cruce: ⁊ credimꝰ ei. Alios sal
De hoc & symeon inulnis tenens par¬
nulum. ꝓpħabat. Ecce positris est hic¬
in ruinam:. ⁊ in resurrectionẽ mul¬

Expanded text:
quaerebant, apostolus Paulus scribens ad Romanos, cum super gentium persona exposuisset, adjecit: Ad Israel autem dicit: Expandi manus meas ad populum incredulum et contradicentem , qui cum beneficiis Domini vinceretur, et ultra hominem signa conspiceret, loquebatur: Iste non ejicit daemonia, nisi in Beelzebub principe daemoniorum . Et iterum: Samaritanus es tu, et daemonium habes . Et rursum: cum sis homo, facis te Deum . Et alibi: Iste homo non est a Deo, qui sabbatum non custodit . Et multa alia, quae longum est texere. Denique cum ille in cruce extenderet manus ad populum non credentem, et diceret: Pater, ignosce eis: quod enim faciunt, nesciunt : illi e regione dicebant: Vah! qui destruit Templum, et in tribus diebus aedificat illud: descendat nunc de cruce, et credimur ei. Alios salv . De hoc et Simeon in ulnis tenens parvulum prophetabat: Ecce hic positus est in ruinam et in resurrectionem mul
Abbreviated transcription (Latin):
uator. In tantum ñ sum rigidus et
crudelis. qͥ malo pęnitentiam peoca¬
toris qͣm morte. nec repello fibios pe¬
nitentes. qͥ tam̃ sui noĩs seruaueriñ dig¬
nitatẽ: ut eciã alienos saluare uelim
Qͥ enĩ me ñ querebant. nec dicere
qui ñ audiert̃ intelligent. Uos autẽ
qui legẽ dĩ die ac nocte meditamini:
frustra iactatis penitentia. cuiꝰ oꝑa
entes testimoniis roborare: dicebant.
Centurio dñm ñ querebat: & audi¬
uit a dño. Neq in isrł tanta fidem
inueni. Sirophenissa mulier ꝓpħa¬
rum eloquia nesciebat: ⁊ dñi uoce
laudat᷑. O mulier magna ẽ fides tua.
Regulꝰ qui grece dicitur BacixiR oc.
que nos de aula regia rectiꝰ int̃pre¬
tari possumꝰ palatinũ: ñ solũ filii.
s unu̾ise domꝰ suȩ reꝑit sanitate

Expanded text:
ator: in tantum non sum rigidus et crudelis, qui malo poenitentiam peccatoris, quam mortem: nec repello filios poenitentes, qui tamen sui nominis servaverint dignitatem, ut etiam alienos salvare velim . Qui enim me non quaerebant, nec dicere qui non audierunt, intelligent . Vos autem qui legem Dei die ac nocte meditamini, frustra jactatis poenitentiam, cujus opera entes testimoniis roborare, dicebant: . Centurio Dominum non quaerebat, et audivit a Domino: Neque in Israel tantam fidem inveni . Syrophoenissa mulier Prophetarum eloquia nesciebat, et Domini voce laudatur: O mulier, magna est fides tua. Regulus , qui Graece dicitur βασιλικὸς, quem nos de aula regia rectius interpretari possumus palatinum, non solum filii, sed universae domus suae reperit sanitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ad indos. aliꝰ ad hispanias. aliꝰ ad illiricõ.
aliꝰ ad grecia ꝑgeret. ⁊ imꝰquisq in eugłii
sui atq doctrine ꝓuincia requiesceret:
cantur: ñnulli ad orbẽ referunt. ne a
pͥorib discrepare uideant᷑. Letabitur

Expanded text:
 ad Hispanias, alius ad Illyricum, alius ad Graeciam pergeret: et unusquisque in Evangelii sui atque doctrinae provincia requiesceret. cantur, nonnulli ad orbem referunt, ne a prioribus discrepare videantur. Cap. XXXV
Abbreviated transcription (Latin):
cecorp. ⁊ aures surdorp patebunt. tẽ
saliet sic̃ ceruus olaudus : ⁊ apta ent
lingua mutors. Qͦd quã qm signors
magnitudine cõpletum sit qͣndo dñs
loquebat᷑ discipłis ioħis qͥ ad eũ missi
fuerant. euntes renuntiate ioħi que
audistis ⁊ uidistis. cȩci uident. clau¬
di ambulant. lepsi mundant᷑. surdi
audiunt. mortui resurgunt. pauꝑes
engłirantur. tam̃ cotidie expletur in
gentib. qͣndo qͥ pͥus cęci erant. ⁊ in lig¬
na ⁊ lapides impingebant. ũitatis lu¬
m̃ aspicuint: & qͥ scͥpturarũ u̾ba sur¬
dis aurib audire ñ pot̾ant. ad di pre¬
cepta lȩtant᷑. Qnͣdo qui pͥus claudie¬
rant. ⁊ rectã tuã ñ tenebant. saliunt
sic̃ cerui. imitantes doctores suos. Et
aꝑta erit lingua mutor: quor sa¬
thanas ora concluserat. ne possent
unũ dñm confiteri. Iccirco autẽ aꝑi¬
entur ocłi. ⁊ aures audient. salient
claudi. ⁊ aꝑta erit litgua mutor:
quia scisse st̃ siue eruꝑunt in deser¬

Expanded text:
bunt. Tunc saliet sicut cervus, claudus: et aperta erit lingua mutorum. Quod quamquam signorum magnitudine completum sit, quando Dominus loquebatur discipulis Joannis, qui ad eum missi fuerant: Euntes renuntiate Joanni quae audistis et vidistis: caeci vident: claudi ambulant: leprosi mundantur: surdi audiunt: mortui resurgunt: pauperes evangelizantur ; tamen quotidie expletur in gentibus, quando qui prius caeci erant, et in ligna et lapides impingebant, veritatis lumen aspiciunt. Et qui Scripturarum verba surdis auribus audire non poterant, nunc ad Dei praecepta laetantur; quando qui prius claudi erant, et rectam viam non tenebant, saliunt sicut cervi, imitantes doctores suos, et aperta erit lingua mutorum, quorum Satanas ora concluserat, ne possent unum Dominum confiteri. Idcirco autem aperientur oculi, aures audient, salient claudi, et aperta erit lingua mutorum, quia scissae sunt, sive eruperunt in deser
Abbreviated transcription (Latin):
ui᷑ illud intelligant me ñ omĩum ꝓ¬
bare fidẽ. qͥ certe int̃ se contͣrii st̃: s ad
distinctionẽ iosephi porphiriiq dixisse.
qͥ de hac questione plurima disputa¬
runt. Quod si in expositione statue pe¬
dũiq eiꝰ. ⁊ digitoꝵ discrepantia. ferrũ
⁊ testã suꝑ romano regno int̃p̃tatus
sum. qͦd pͥmum forte. dein imbecillũ
scͥptura portendit: ñ mͥ imputent sed
ꝓph̃ȩ. seq enĩ sic adulandum ẽ pͥnei¬
pib ut scãrum scͥpturarũ u̾itas negli¬
gat᷑. nec generalis disputatio uniꝰ ꝑso¬
ne iniuria ẽ. Quȩ cũ benigno meors
studio caue retur. dĩ iudicio repen¬
te sub¬
lata ẽ:. ut amicorẜ in
me sto¬
dia ⁊ emulors insidiȩ
mon¬
strarent᷑. S hȩc alias:
cȩpimꝰ ex eqͣm᷑. Undecioꝰ
in ysaiam liber. o uirgo eustochiũ.
qͥa magna partẽ hẏstorie disserturꝰ :.
facilior erit in pͥncipiisni usq ad duas sui

Expanded text:
vi, illud intelligant, me non omnium pvi, illud intelligant, me non omnium probare fidem, qui certe inter se contrarii sunt; sed ad distinctionem Josephi, Porphyriique dixisse, qui de hac quaestione plurima disputarunt. Quod si in expositione statuae pedumque ejus, et digitorum discrepantia, ferrum et testam super Romano regno interpretatus sum, quod primum forte, dein imbecillum Scriptura portendit, non mihi imputent, sed Prophetae. Neque enim sic adulandum est principibus, ut sanctarum Scripturarum veritas negligatur, nec generalis disputatio unius personae injuria est. Quae cum benigno meorum studio caveretur, Dei judicio repente sublata est: ut amicorum in me studia, et aemulorum insidiae monstrarentur. Sed haec alias:epimus exequamur. Undecimus in Isaiam liber, o virgo Christi Eustochium, quia magnam partem historiae disserturus est, facilior erit in principiis, et usque ad duas sui
Abbreviated transcription (Latin):
longior qͥbusda uisus
sum qͣm oportuit.
Et ob
hauc causa in cõmen¬
tariolis
danihelis breuitati
studui.
p̃ter ultimã ⁊ penul¬
timã
tuisionẽ: in quib me ne cesse fuit
p obscuritatis magnitudine sermo¬
nẽ tende: p̃cipueq in expositione
septe ⁊ sexaginta duarũ ⁊ uniꝰ eb¬
doma darũ. In quib disserendis
qͥd affricanꝰ tempoꝵ scͥptor. qͥd origenes.
n cȩsariensis eusebuis. clemens qͦ alexan
derelinquens qͥd de plurib eligeret. Ita¬
q qͦd nos uerecundia fecimꝰ iudican¬
di. ⁊ eor honore qͥ lecturi erant. qͥb̾dã
forte ñ placeat. qͥ ñ antiquor opinio¬
nes. s nr̃am sententiã scire desid̾ant.
Qͥb facilis responsio ẽ: noluisse me sie
unrũ reciꝑe. ut uiderer alios condẽpna¬
re. Et certe si tanti ⁊ tã eruditi uiri fa¬
stidiosis lectorib displicent: qd de me
facturi erant qͥ ꝓtenuitate ingenoli
inuidorp morsib pateo : Sin autẽ supͣ¬
dictos iuros magistros ȩccłie nomina¬

Expanded text:
longior quibusdam visus sum, quam oportuit; et ob hanc causam in Commentariolis Danielis brevitati studui, praeter ultimam et penultimam visionem, in quibus me necesse fuit ob obscuritatis magnitudinem sermonem tendere: praecipueque in expositione septem et sexaginta duarum et unius hebdomadarum, in quibus disserendis quid Africanus temporum scriptor, quid Origenes, et Caesariensis Eusebius, Clemens quoque Alexderelinquens quid de pluribus eligeret. Itaque quod nos verecundia fecimus judicandi, et eorum honore qui lecturi erant, quibusdam forte non placeat, qui non Antiquorum opiniones, sed nostram sententiam scire desiderant. Quibus facilis responsio est, noluisse me sic unum recipere, ut viderer alios condemnare. Et certe si tanti et tam eruditi viri fastidiosis lectoribus displicent, quid de me facturi erant, qui pro tenuitate ingenioli invidorum morsibus pateo? Sin autem supradictos viros, magistros Ecclesiae nomina
Abbreviated transcription (Latin):
panẽ meũ bibite uinũ qͦd miscui uo¬
bis. relinquite infantiã ⁊ iuuite.⁊ am¬
bulate ꝑ uiaᷤᷤ prudentie. Stulta enĩ
mundi elegit ds̃. qͦrũ stultors pͥnceps
loquit᷑ in psalmo. Ds̃ tu scis insipien¬
tiã meã. s stultũ di sapientiꝰ ẽ homi¬
nib. Unde lxx tͣnstulert. qͥ disꝑsi fu¬
etant. ⁊ a societate dñi separati neqͣ¬
qũa errabt̃. Sequit᷑. son erit ibi leo:
adũsariꝰ nr̃ diabolꝰ qͥ circuit rugieis
quomͦ ouile dñi possit intrare. E ma¬
le bestie satellites eiꝰ ñ ascendent ꝑ
eam: neq enĩ uestigiũ colubri in pe

Expanded text:
anem meum, et bibite vinum quod miscui vobis. Relinquite infantiam, et vivite, et ambulate per vias prudentiae . Stulta enim mundi elegit Deus : quorum stultorum princeps loquitur in psalmo, Deus tu scis insipientiam meam. Et stultum Dei sapientius est hominibus . Unde LXX transtulerunt: Et qui dispersi fuerant , et a societate Domini separati, nequaquam errabunt. Sequitur, Non erit ibi leo: adversarius noster diabolus, qui circuit rugiens, quomodo ovile Domini possit intrare . Et malae bestiae, satellites ejus, non ascendent per eam. Neque enim ves
Abbreviated transcription (Latin):
ũtentur ⁊ uenient insyoncũ laude:
I⁊ leticia sempit̾na suꝑ capita eoꝵ.
Gaudiũ ⁊ leticiã obtinebt̃: fugiet do.¬
lor ⁊ gemitus. Utr̃aq editionẽ mis¬
cuimꝰ: ne in ꝓponendis singłis librors
ẽ. ipsi uidebunt głam dñi. ⁊ decorem
łi nr̃i. p̃cip̾itur ut confortent manꝰ
in gentib dissolutas. ⁊ genua debi¬
lia roborent: ut qͥ pͥus manib dis¬
solutis opꝰdi facere ñ pot̾ant. ⁊ ari¬
dam habebant dext̾am. extendais
eã ad bona oꝑa: Ẽ qͥ dudũ int̃ ydo¬
la diu̾sis errorb claudicabant. fir¬
mo suꝑ u̾itate incedant gradu: Et
pusillanimos siue formidolosos fide
dm̃i confirmantes. faciant ñ timere. ⁊ i¬
niꝰq i metus uniu̾si erroris expellat
timores. sausa aut̃e ẽ securitatis atq
constantiȩ. qͥa uentutus ẽ xp̃e: Cui pa¬
t̃ dedit om̃e iudiciũ ⁊ reddet unicuiq¬

Expanded text:
Sion cum laude, et laetitia sempiterna super caput eorum. Gaudium et laetitiam obtinebunt: et fugiet dolor et gemitus. Utramque editionem miscuimus, ne in proponendis singulis, librorum est: Ipsi videbunt gloriam Domini et decorem Dei nostri, praecipitur, ut confortent manus in gentibus dissolutas, et genua debilia roborent; ut qui prius manibus dissolutis opus Dei facere non poterant, et aridam habebant dexteram, extendant eam ad bona opera. Et qui dudum inter idola diversis erroribus claudicabant, firmo super veritatem incedant gradu: et pusillanimes sive formidolosos fide Domini confirmantes, faciant non timere, uniusque Dei metus universi erroris expellat timores. Causa autem est securitatis atque constantiae, quia venturus est Christus, cui Pater dedit omne judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta nos apłm paulũ in pͥmo salua¬
toris int̾p̃tamur aduentu. Iudei au¬
te ⁊ nr̃i iudaizantes ad scđm refe¬
rt. uniꝰ occasione u̾siculi. conu̾tent᷑
⁊ uenient in syon cũ laude. hostiarũ
sanguinẽ. cunctarũq gentiũ serui¬
tutẽ. ⁊ uxor pulchritudinẽ desidantes:¬

Expanded text:
juxta apostolum Paulum in primo Salvatoris interpretamur adventu: Judaei autem et nostri Judaizantes, ad secundum referunt, unius occasione versiculi, Convertentur et venient in Sion cum laude, hostiarum sanguinem, cunctarumque gentium servitutem, et uxorum pulchritudinem desiderantes
Abbreviated transcription (Latin):
funiculi eiꝰ firmi er̃t: ita ut dñs ha¬
bicet in eo. qͥ locus ẽ omĩum fluuio¬
adu̾sȩ partis pot̾it nauigare. neq
trietis magna q̃ int̃pretatur diabolꝰ.
eũ tͣns gredi pot̾it: qͥa dñs ipse : uidex
sima: quã ipse dñs fluuiis suis cir¬
cũdabit atq uallabit. Nẽ ad t̾renã
loquit᷑ hierłm. qͦd laxati sint funicłi
tab̾naculi eiꝰ: ⁊ tentoriũ sustinere ne
quiuerint: E malꝰ eiꝰ in qͦ pulcher¬
rima quondã uela pendebant rup¬
tis funicłis cecidit  ut ñ solũ ad
nauigationẽ. s ad signũ qͦ inutił
sit. Postqͣm autẽ nauis eors fu̾it
dissoluta. ⁊ tabnaculũ diffipatũ.
ita ut in utrãq partẽ fumculi di¬
rumpant᷑ p̃da uictorib diuidet᷑.
qui tam imbecilles er̃t ꝓpriisuirib
ut claudi appellent᷑:i nichilominꝰ di
ira tribuente eis fortitudinẽ. nullã
infirmitatẽ sentient. nec dicent laborauimꝰ.
Qͥ enĩ fũit int̾ eos. auferet᷑ ab eo iui¬

Expanded text:
t; ita ut Dominus habitet in eo, qui locus est omnium fluvioadversae partis poterit navigare: neque triremis magna, quae interpretatur diabolus, eum transgredi poterit: quia Dominus ipse est judex, sima, quam ipse Dominus fluviis suis circumdabit atque vallabit. Nunc autem ad terrenam loquitur Jerusalem, quod laxati sint funiculi tabernaculi ejus, et tentorium sustinere non quiverint, et malus ejus, in quo pulcherrima quondam vela pendebant, ruptis funibus ceciderit, ut non solum ad navigationem, sed ad signum quoque mutilis sit. Postquam autem navis eorum fuerit dissoluta, et tabernaculum dissipatum, ita ut in utramque partem funiculi disrumpantur, praeda victoribus dividetur: qui tam imbecilli erunt propriis viribus, ut claudi appellentur; et nihilominus Dei ira tribuente eis fortitudinem, nullam infirmitatem sentient, nec dicent: laboravi. Qui enim fuerit inter eos, auferetur ab eo ini
Abbreviated transcription (Latin):
ra si considemꝰ de diũsis gentib ad¬
ductas hierłm colonias. ⁊ uixta ritũ
ꝓuinciarũ suarũ singłas familias ppͥ¬
ors demonũ coluisse portenta: ħ omĩa
lxx. tͣnstuler̃t. ibi obuiauer̃t sͥ cerui.
uidet eis. ut pascant᷑ in sempit̾nũ. ⁊ pos¬
sideant ingeneratione & generationẽ.
⁊ requiescant in ea: sic allegorice int̾pre¬
tabimͣ. ut doceamꝰ ceruos id ẽ apłos. ⁊¬

Expanded text:
gentibus adductas Jerusalem colonias, et juxta ritum provinciarum suarum, singulas familias propriorum daemonum coluisse portenta, haec omnLXX transtulerunt: Ibi obviaverunt sibi cervi, videt eis: ut pascantur in sempiternum, et possideant in generatione generationum, et requiescant in ea: sic allegorice interpretabimur, ut doceamus cervos, id est, Apos
Abbreviated transcription (Latin):
consolari om̃s lugentes. ⁊ dare plan¬
gentib syon głam. De quo supͣ dictũ
ẽ. Mulieres opulentȩ surgite.⁊ di
erum ⁊ anui recordamim in dolore
cũ spe. Ac pꝰ hoc pꝰ geñalẽ totiꝰ or¬
bis consũmationẽ reu̾ti scͥpturã ad
hierłm cui illo tẽpore loq̃batur.
⁊ uastitatẽ eiꝰ pleno sermone desc¬
bi. qͣd scilicet pꝰqͣm tempꝰ romaue
obsidionis aduen̾it. pice ⁊ sulphure
⁊ flãmis ardentib omĩa cõpleantur.
⁊ fumꝰ illiꝰ maneat in ȩt̾num : HabiteNsq
ibi onoerotalꝰ. ⁊ ericiꝰ ⁊ ibis.⁊ coruus.
Quȩ animantia in desertis locis habi¬
tare consuert & ħ fiat: qͥa funiculꝰ dm̃i
atq ꝑpendiculũ. id ẽ sententia illiꝰ
ñ ualeat immutari. Nobiles eiꝰ id ẽ

Expanded text:
angentibus Sion gloriam : et de quo supra dictum est: Mulieres opulentae surgite : et dierum anni recordamini in dolore cum spe, ac per hoc post generalem totius orbis consummationem reverti Scripturam ad Jerusalem, cui illo tempore loquebatur, et vastitatem ejus pleno sermone describi: quod scilicet postquam tempus Romanae obsidionis advenerit, pice et sulphure et flammis ardentibus omnia compleantur, et fumus illius maneat in aeternum, habitentque ibi onocrotalus et hericius, et ibis, et corvus, quae animantia in desertis locis habitare consueverunt: et hoc fiat, quia funiculus Domini atque perpendiculum, id est, sententia illius non valeat i
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ scͥptum ẽ dñi ⁊ illiꝰ sententia de-¬
finita: ⁊ ne unũ quidẽ irritũ erit.
sã qͦd de ore meo ꝓcedit. ille manda¬
uit. Id ẽ ego quidem loquor s u̾ba
trabitur: ipsiꝰ decreto atq m̃sura
singła cõplebunt᷑ ⁊ usq in genera¬
tion es sempit̾nas. suũ ordinẽ ñ re¬
linquent. Hȩc iuxta hebraicũ ⁊
explanationẽ hẏstoricã dicta ft̃.
Cȩt̾um qui tropologiam sequunt᷑. ex¬
pulso popło iudeoꝵ sub bestiarũ et
portentor nominib ydolatras ⁊ ua¬
riis suꝑstitionib seruientes in hierto
habitaturos ẽẽ confirmant. E ħ eẽ

Expanded text:
ntentia definita, et ne unum quidem irritum erit. Nam quod de meo ore procedit, ille mandavit, id est, ego quidem loquor; sed vertrabitur. Ipsius decreto atque mensura singula complebuntur: et usque in generationes sempiternas suum ordinem non relinquent. Haec juxta Hebraicum et explanationem historicam dicta sint. Caeterum qui tropologiam sequuntur, expulso populo Judaeorum sub bestiarum et portentorum nominibus, idololatras et variis superstitionibus servientes in Jerusalem habitaturos esse con
Abbreviated transcription (Latin):
Idet᷑ suꝑ eã mensura ut redigat᷑ ad
nichilũ: ⁊ ꝑpendiculũ in desolationẽ.
slobiles eiꝰ ñ er̃t ibi : regẽ potiꝰ inuo¬
cabunt. Et om̃s pͥncipes eiꝰ er̃t in ni¬
chili. & orient᷑ in domib eiꝰ spine et
urticȩ: ⁊ paliurus in munitionib
eiꝰ. E erit cubile drachonũ. ⁊ pascua
strutionũ. & occtirrent dȩmonia.
Ionocentaurus ⁊ pilosꝰ clamabit alt̾
ad alt̾um. Ibi accubauit lamia: ⁊ inue¬
nit sͥ requiem. Ibi habuit foueã eri¬
Icuis. ⁊ enutriuit catulos: ⁊ circũ¬
fõdit. ⁊ fouit in umbra eiꝰ. Illuc cong̃¬
gati st̃ milui. alt̾ ad alt̾um. Reqͥri

Expanded text:
a ut redigatur ad nihilum et perpendiculum in desolationem nobiles eius non erunt ibi regem potius invocabunt et omnes principes eius erunt in nihilum et orientur in domibus eius spinae et urticae et paliurus in munitionibus eius et erit cubile draconum et pascua strutionum et occurrent daemonia onocentauris ad alterum. Ibi cubauit lamia et inuenit sibi requiem. Ibi habuit foueam ericius, et nutriuit catulos, et circumfodit, et fouit in umbra eius. Illuc congregati sunt milui, alter ad alterum. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate doceat ẽẽ solidatũ: iuxta
illud qͦd in psalmo canit᷑. Ipse suꝑ ma¬
ria fundauit eũ. ⁊ suꝑ flumina collo¬
cauit illũ. Et de firmitate t̾re ex ꝑso¬
na cdi dr̃. Ego firmaui colũpnas eiꝰ.
Cũq nictima dñi fuerit in bosra. ⁊ in¬
tͥfectio eiꝰ in ydumea: descendent uni-¬
cornes cũ tauris potentib. reges ui
dam diuitũ ac potentũ. ꝑ q̃ u̾ba iux¬
ta humanã consuetudinẽ t̾rorẽ audi¬
entib mcitientia: in om̃s pͥncipes ac po¬
tentes. popłosq ac paruos. torm̃ta mos¬
strantur. Sosrã id ẽ munitã atq fir¬
matã. ⁊ edom siue duna ⁊ ydumeã.
iudeor magistri romã intelligi uolt̃.
⁊ omĩa de ipsa dici. q̃ sequenti capitulo
continent᷑. Quia dies ultionis dñi.
annꝰ retributionis iudicii fyon. Et
Iconu̾tent᷑ torrentes eiꝰ in picem: ⁊ hu

Expanded text:
 juxta illud quod in psalmo canitur; Ipse super maria fundavit eum, et super flumina collocavit illum ; et de firmitate terrae ex persona Dei dicitur: Ego firmavi columnas ejus . Cumque victima Domini fuerit in Bosra, et interfectio ejus in Idumaea, descendent unicornes cum tauris potentibus, reges vidam divitum ac potentum. Per quae verba, juxta humanam consuetudinem, terrorem audientibos tormenta monstrantur. Bosra, id est, munitam, atque firmatam, et Edom, sive Duma, et Idumaeam, Judaeorum magistri Romam intelligi volunt, et omnia de ipsa dici quae sequenti capitulo continentur. Quia dies ultionis Domini, annus retributionum judicii Sion. Et co
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑ sublimes q̃q̃ uirtutes ⁊ angłi qͥ
singłis gentib presidebant: E tabes¬
cat om̃ĩs militia uł fortitudo celo¬
rũ. E replicent᷑ siue cõplicent᷑ cęli
sic̃ lib. E om̃is militia exercitus eoꝵ
atq ut lxx tͣnstuler̃t. stelle defluañ
in similitudinẽ foliors. q̃ appropinqͣn¬
te frigore. arentia atq contracta de
iunca ⁊ de ficu defluunt. Qͦd qͥdẽ et
Saluator loquit᷑ in eugłio. Stelle cadeÑ
de cȩlo. ⁊ uirtutes cęlors mouebunt᷑.¬
⁊ tẽ apparebit signũ filii hominis
in cȩlo. & hoc confidandũ. qͦd ñ di¬
cat int̾ire cęlos. s replicari siue cõ¬
plicari qͣsi librũ: ut pͥquã omĩa pec¬
cata aꝑta fuerint ⁊ relecta. cõplicen¬
tur qͥ priꝰ aꝑti fuerant: ut neqͥqͣm
ultra scribant᷑ in eis delicta multo¬
rũ. De huiꝰcemodi libris. ⁊ danihel
in suo uolumine loquit᷑. Iudiciũ
sedit et libri aꝑti ft̃. in quib descͥp¬

Expanded text:
antur: sublimes quaequae virtutes et Angeli, qui antur: sublimes quaequae virtutes et Angeli, qui singulis gentibus praesidebant; et tabescat omnis militia vel fortitudo coelorum: replicentur, sive complicentur coeli sicut liber, et omnis militia atque ut LXX transtulerunt, et stellae defluant, in similitudinem foliorum, quae, appropinquante frigore, arentia atque contracta de vinea et ficu defluunt. Quod quidem et Salvator loquitur in Evangelio: Stellae cadent de coelo, et virtutes coelorum movebunt tunc apparebit signum Filii hominis in coelo . Et hoc considerandum, quod non dicat interire coelos, sed replicari, sive complicari, quasi librum, ut postquam omnia peccata aperta fuerint et relecta, complicentur qui prius aperti fuerant, ut nequaquam ultra scribantur in eis delicta multorum. De hujuscemodi libris Daniel in suo volumine loquitur: Judicium sedit, et libri aperti sunt , in quibus descrip
Abbreviated transcription (Latin):
eor: ⁊ humꝰ eors adipe pingiiium.
Post eu̾sionẽ hierłm ⁊ naufragiũ
quondã solidissime nauis p̃damq
omĩs suppellectilis illiꝰ de int̾itu omĩ
ũ dr̃nationũ. ⁊ de consũmatione
mundi q̃ ẽ in die futura iudicii. Un¬
de om̃s gentes ⁊ popłi t̾ra ⁊ pleni¬
tudo eiꝰ orbis. ⁊ cuncta genimina
illiꝰ. tã q̃ habitantur loca qͣm q̃ in-¬
habitabilia st̃ nimietate frigoris
⁊ caloris iubent᷑ audire. ⁊ q̃ uentu¬
ra st̃ cũ om̃i tremore m̃tis cognos¬
cere. Indignatio. enĩ dñi nequa¬
qͣm suꝑ unã gentẽ uidȩã. ⁊ assyrios
atq chaldeos. egyptios. ⁊ moabitas.
⁊ ammanitas. ⁊ phylisteos: s contra
om̃s gentes. ⁊ suꝑ uniu̾sam militiã
sine ut lxx. tͣnstulert̃ numerũ earũ
uentura describit᷑. q̃ int̾ficiat eas. ⁊
fecorẽ corpor putrescentiũ in altum
ascende faciat: significans peccata
om̃ium nationũ: ita ut sanie earũ ⁊
spurcitia ac sanguine montes reple¬

Expanded text:
 adipe pinguium. Post eversionem Jerusalem et naufragium quondam solidissimae navis, praedamque omnis supellectilis illius, de interitu omnium dicitur nationum, et de consummatione mundi, quae est in die futura judicii. Unde omnes gentes et populi terrae et plenitudo ejus, orbis et cuncta genimina ejus, tam quae habitantur loca, quam quae inhabitabilia sunt nimietate frigoris et caloris, jubentur audire, et quae ventura sunt cum omni mentis tremore cognoscere. Indignatio enim Domini nequaquam super unam gentem Judaeam, et Assyrios atque Chaldaeos, Aegyptios, Moabitas, et Ammonitas, et Philisthaeos: sed et contra omnes gentes, et super universam militiam, sive ut LXX transtulerunt, numerum earum. ventura describitur, quae interficiat eas, et fetorem corporum putrescentium in altum ascendere faciat: significans peccata omnium nationum: ita ut sanie earum et spurcitia, ac sanguine montes reple
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ timor dñi. Ubi ẽ scriba ᷑ ubi le¬
gis u̾ba pondans: ubi doctor par¬
uulors: Ubi st̃ in qͥt scͥbe ⁊ phari¬
sei qͥ legis u̾ba trutinantes infe¬
licẽ popłm decipiebant: qͦs ñc par¬
uulos scͥptura cõmemorat. Par¬
uulos sensu: paruulos intelligñ¬
tia. Cũ autẽ ocłi credentis regem
in sua maiestate conspexerint:⁊
cor eiꝰ meditatũ fu̾it timorẽ: tẽ ĩ¬
prudentẽ popłm ñ uidebit popy¬
lũ udeors. siue philosophors. ⁊ o

Expanded text:
ubi legis verba ponderans? ubi doctor parvulorum ? ubi sunt, inquit, Scribae et Pharisaei, qui Legis verba trutinantes, infelicem populum decipiebant? quos nunc parvulos Scriptura cognominat, parvulos sensu, parvulos intelligentia. Cum autem oculi credentis regem in sua majestate conspexerint, et cor ejus meditatum fuerit timorem, tunc imprudentem populum non videbit, populu
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ funiculi tui. qͥa ñ p̃ualueĩt:
malꝰ tuus inclinatus ẽ. ñ duniitet
uela nee leuabit signũ donec trada¬
tur in uastitatẽ. Multi gͥ claudi
p̃das facient. ⁊ ñ dicent. laboro:
popłs qͥ habitat in eis. dimiitet᷑ eis
ocłi tyi contemplare syon urbẽ sollẽ¬
nitatis nr̃e. Uide eccłiam xp̃i: in qͣ
ẽ uiera sollẽpnitas. Ocłi tui cernent
uisionẽ pacis. ⁊ diuitias insꝑatas qͦs
ocłs ñ uidit. nec auris auduiit. nec in
cor hominuis intrauer̃t.: ⁊ tabnaculỹ¬

Expanded text:
sunt funiculi tui, quia non praevaluerunt: malus tuus inclinatus est, ut dimittat vela: non elevabit signum, donec tradtur in vastitatem. Multi igitur claudi praedas facient: et non dicent, laborabo, populus qui habitat in eis, dimittetur eis oculi tui, contemplare Sion urbem solemnitatis nostrae, vide Ecclesiam Christi, in qua est vera solemnitas: oculi tui cernent visionem pacis, et divitias insperatas, quas oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis
Abbreviated transcription (Latin):
eors. ñ reputauit eos it̾ homines.
ꝓpterea uos qui longe estis. audi¬
te q̃ fecerimͤ ⁊ apprõpinquate ut
agnoscatis fortitudinẽ meã. Con¬
triti st̃. siue recesserunt qͥ exant
in syon peccatores uł impii: ⁊ tre
dñs in eugłio loquebat᷑. Ue uob̾
scribȩ ⁊ pharisei hypochritȩ. Qͥs
pot̾it habitare de uob cũ eo qui
ignis ẽ q̃ euorans: Quis habita
rauit ds diabolo ⁊ angłis eiꝰ.Ø
Qͥs gͥ potit habitare cũ do. uł
annuntiare uentura supplicia.
Omĩs qͥ huiꝰcemodi ẽ.: qualẽ ꝓpbe¬
ticus sermo describit. Qͥ ambu¬
lat in plurib iustitiis. ⁊ ñ semel
s semꝑ iustitias diligit: nec u¬
na nice. s iugit loquitur ũta¬
tes. Qͥ proicit auaritiã. q̃ est

Expanded text:
eorum, non reputavit eos inter homines; eorum, non reputavit eos inter homines; propterea vos qui longe estis, audite quae fecerim, et appropinquate ut agnoscatis fortitudinem meam. Conterriti sunt, sive recesserunt qui erant in Sion peccatores vel impii et tremnus in Evangelio loquebatur: Vae vobis Scribae et Pharisaei hypocritae ! Quis poterit habitare de vobis cum eo qui ignis est devorans? quis habitabravit Deus diabolo et angelis ejus? quis igitur poterit habitare cum Deo, vel annuntiare ventura supplicia? Omnis qui hujuscemodi est, qualem propheticus sermo describit, qui ambulat in pluribus justitiis, et non semel, sed semper justitias diligit, nec una vice, sed jugiter loquitur veritates: qui projicit avaritiam, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
quo nulla ẽ sapientia. Lxx. Audi¬
ent qͥ longe st̃ q̃ fectrim: scient qͥ
appropiant fortitudinẽ meã. Re¬
cesser̃t qͥ erant in syon iniqui: appre¬
hendet tremor impios. Quis annun
at uob̃ locũ eternũt. Qͥ ambulat
in iusticia. ⁊ loquit᷑ rectã uia. ⁊ iniqͥ¬
ñ audiat iudiciũ sanguinis.⁊ clay¬
dit ocłos ne uideat iniquita tẽ.:
iste habitabit in excelsa spelunca
petrȩ fortissime. Pams ei dabit᷑:⁊
aqua eiꝰ fidelis. Regẽ cũ gła uide¬
bunt ocłi ur̃i: uidebunt t̾rã de
longe: anima ur̃a meditabit᷑ timo¬
rẽ. Ubi st̃ gr̃amatierꝰ uͥ consilia¬
tores: uͥ ẽ qui uumerat eos. qui
nutriunt paruũ ⁊ magnũ popło:
Cui ñ dedit consiliũ neq scie¬
bat ꝓfundã uoc̃e illiꝰ ita ut ñ
audiret popłs concẽptus. ⁊ ñ ẽ
audiendi intelligentia. Qm̃
dissipate st̃ uie. cessa uit tͥnsiens ꝑ se¬
mitam. irritũ factum ẽ pactũ cũ¬
popło iudeors. ꝓiecit d̾s çiuitates

Expanded text:
Audient qui longe sunt quae fecerunt: scient qui appropinquant fortitudinem meam. Recesserunt qui erant in Sion iniqui, apprehendet tremor impios. Quis annuntabit vobis locum aeternum? qui ambulat in justitia, et loquitur rectam viam, n audiat iudicium sanguinis, eludit oculos, ut non uideat iniquitatem: iste habitabit in excelsa spelunca petrae fortissimae. Panis ei dabitur, et aqua ejus fidelis: regem cum gloria videbunt oculi vestri, videbunt terram de longe anima vestra meditabitur timorem. Ubi sunt grammatici? ubi consiliatores? ubi est qui numerat eos qui nutriunt et parvum et magnum populum? cui non dedit consilium: neque sciebat profundam vocem illius, ita ut non audiret populus contemptus, et non est audienti intelligentia. Quoniam dissipatae sunt viae, cessavit transiens per semitapopulo Judaeorum, projecit Deus civitates
Abbreviated transcription (Latin):
uorabit uos & er̃t popłi quasi
Ide incendio cinis: spiue congre¬
gatȩ igni cõburent᷑. Uerbum
hebraicum arellam ꝓ qͦ aquila
Simmachꝰ ⁊ theo dotio int̾pretati st̃.
apparebo eis. extremã sillabam diui¬
dentes. ⁊ legentes a Rellahẽ. hebrei
significare angłos arbitrant᷑. ⁊ ẽẽ¬
ꝓpħiam pꝰ uocationẽ gentiũ ⁊ diui¬
tias eccliȩ. de subu̾sione templi ͭ qͦd
flebunt angłi nequaqͣm intus ha¬
bitantes. s exeuntes foras. & qͥ pͥ
nuntii pacis erant. flebunt amare.
Siue ipsiᷤ apłi qͥ missi erant ut pa¬
cem nuntiarent hierłm. ad quã
⁊ dñs loqͣbatur. si scires ñ tu ea q̃
ad pacem st̃ tͥ. quib apparuit d̾is
ut eos suo confortaret aspectu. fleꝰ¬
bunt hierłm qͥa ñ receꝑit p̃dicatio¬
nẽ suã: eo qͦd dissipate st̃ uie. et
cessau̾it tͥnsiens ꝑ semitã. iuxta¬

Expanded text:
vorabit vos. Et erunt populi quasi de incendio cinis: spinae congregatae igni comburentur. Verbum Hebraicum ARELLAM , pro quo Aquila et Symmachus et Theodotio interpretati sunt, apparebo eis, extremam syllabam dividentes, et legentes ARE LAHEM , Hebraei significare Angelos arbitrantur, eiam, post vocationem gentium, et divitias Ecclesiae, de subversione Templi, quod flebunt Angeli, nequaquam intus habitantes, sed exeuntes foras: et qui prius nuntii pacis erant, flebunt amare. Sive ipsi Apostoli qui missi fuerant ut pacem nuntiarent Jerusalem, ad quam Dominus loquebatur: Si scires etiam tu ea quae ad pacem sunt tibi : quibus apparuit Dominus, ut eos suo confortaret aspectu, flebunt Jerusalem, quia non receperit praedicationem suam, eo quod dissipatae sunt viae, et cessaverit transiens
Abbreviated transcription (Latin):
ur uob conflabit incendium. ut¬
⁊ conceptũ ⁊ partum uorax flam¬
ma consumat. Et er̃t inquit popłi
iudeors qͣsi de incendio cinis: in¬
felicitatis magnitu diñe. fa uille
reliquiis demonstrantes. Spine e¬
nim eor q̃ peccators multitudine
conggatȩ st̃. incendio uorabunt᷑.
Ocͦa pleriq ad extremã captiuita¬
tẽ ⁊ subu̾sionẽ refer̃t hierłm: Alii
pleniꝰ atq ꝑfectiꝰ iudicii tẽpore
futurũ ẽẽ confirmant. Nudite
qͥ longe estis q̃ fecerim: et cognos¬
cite uicini fortitudinẽ meã. sor¬
territi st̃ in syon peccatores: pos¬
sedit tremor hẏ pochritas. Quis
pot̾it habitare de uobis cũ ig¬
ne deuorante: ⁊ qͥs habitabit᷑
ex nob̃ cũ ardorib sempit̾nis: Qr¬

Expanded text:
r vobis conflabit incendium, ut conceptum et partum vorax flamma consumat. Et erunt, inquit, populi Judaeorum quas de incendio cinis, infelicitatis magnitudinem favillae reliquiis demonstrantes. Spinae enim eorum quae peccatorum multitudine congregatae sunt, incendio vorabuntur, quod plerique ad extremam captivitatem et subversionem referunt Jerusalem. Alii plenius atque perfectius judicii tempore futurum esse confirmant. Audite qui longe estis quae fecerim, et cognoscite vicini fortitudinem meam. Conterriti sunt in Sion peccatores, possedit tremor hypocritas. Quis poterit habitare de vobis cum igne devorante? quis habitabit ex vobis cum ardorib
Abbreviated transcription (Latin):
excelsis. & repleta ẽ syon uidicio ⁊
iustitia: De qua supͣ scptum ẽ. Reqͥ¬
escet in deserto iudiciũ ⁊ iustitia. Ip¬
sa ẽ gͦ syon. q̃ pͥus ẽ appellata deser¬
tum. & quicũq habitau̾it in ea. tra¬
detur ei lex eugłii: in cuiꝰ thesauro
salus nr̃a ẽ.⁊ sapientia credentiũ.
n disciplina. ⁊ pietas. siue fides.q̃¬

Expanded text:
excelsis, et repleta est Sion judicio et justitia, de qua supra scriptum est: Requiescet in deserto judicium et justitia. Ipsa est ergo Sion, quae prius est appellata desertum, et quicumque habitaverit in ea, tradetur ei lex Evangelii, in cujus thesauro salus nostra est, et sapientia credentium, et disciplina et pietas, sive fides
Abbreviated transcription (Latin):
luncã latronũ. Gaudiũ inquit oua¬
grors. pascua gregũ. Qͦd uł iuxta
licteram intelligendum ẽ. eo qͦd de¬
serta sint omĩa: uł spiritalit̾. quod
expulso israhele feri homines: ⁊ dĩ
notieiã ñ habentes habitent in ui¬
dea. & hoc fiat. donec effundatur
suꝑ nos sp̃e de excelso. Quẽ saluator
ascendens ad patrẽ. credentib re-¬
ꝓmisit dicens. Ecce ego uado: ⁊ mit¬
tam uob̃ paraclytum spm̃ u̾itatis.
& rursum. Donec accipiatis de excel¬
so uirtutẽ. Qͦdq supra dixerat. ad¬
huc modieũ ⁊ erit lyban in cher¬
mel. ⁊ chermel in saltũ reputabit᷑.
⁊ audient in die illa surdi u̾ba libri.

Expanded text:
latronum. Gaudium, inquit, onagrorum, pascua gregum. Quod vel juxta litteram intelligendum est, eo quod deserta sint omnia; vel spiritualiter, quod expulso Israele, feri homines et Dei notitiam non habentes, habitent in Judaea. Et hoc fiat donec effundatur super nos spiritus de excelso, quem Salvator ascendens ad Patrem, credentibus repromisit, dicens: Ecce ego vado, et mittam vobis Paracletum Spiritum veritatis . Et rursum: Donec accipiatis de excelso virtutem . Quodque supra dixerat: Adhuc modicum, et erit Libanus in Charmel, et Charmel in saltum reputabitur: et audient in die illa surdi verba
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in picẽ. ⁊ ascenddit fumꝰ illiꝰ sempit̃nꝰ.
⁊ habitant in ea onocrotalꝰ. ⁊ ericiꝰ. ⁊
ibis. ⁊ coruus. drachones ⁊ strutiones.
demonia. onocentauri. lamia ⁊ pilosi
⁊ dñi suꝑ eã ẽ impleta seutentia. relin¬
quet᷑ uobis domꝰ ur̃a deserta: ꝓpterea

Expanded text:
est in picem et ascendit fumus illius sempiternus, et habitant in ea onocrotalus et hericius, ibis et corvus, dracones et struthiones, daemonia et onocentauri, lamia et pilosi: et Domini super eam impleta sententia est: Relinquetur vobis domus vestra deserta : propterea
Abbreviated transcription (Latin):
uł habitau̾it in pulchritudine. siue
ut lxx. transtulert̃ inciuitate pacis.
haud dubium quin in eccłia. tc̃ gͣn¬
do atq tempestas. ⁊ dñi ira deseui¬
ens descendet in saltum de qͦ supra
dictum ẽ. E chermel in saltum re¬
putabitur: Et humiliabit᷑ ciuitas
hierłm. ⁊ iuxca aliam scͥpturã de t̾¬
ra loq̃tur. Que cũ ita se habeant.¬
⁊ didicerimꝰ uaticinio ꝓpħali qͥnta
bona eccłia possessura sit. ⁊ qͣnta ma¬
la passura sit hierłm: beati estis. õ¬
apłi. cet̾iq doctores. qͥ seminatis suꝑ
om̃s aquas scͥpturȩ scẽ: in quib bos
calcat ⁊ asunꝰ Bos mundũ animal
ꝓpter electionẽ patrum: asinꝰ ĩmuu¬
dus ꝓpt̃ idolatriã qͦndam gentiliũ:
ut ⁊ de circumcisione ⁊ de p̃pucio ec¬
clesia dm̃ cong̃getur. Qͦd supͣ. iuxta

Expanded text:
it in pulchritudine, sive ut LXX transtulerunt, in civitate pacis, haud dubium quin in Ecclesia; tunc grando atque tempestas, et Domini ira desaeviens descendent in saltum, de quo supra dictum est: Et Charmel in saltum reputabitur; et humiliabitur civitas Jerusalem, et juxta aliam Scripturam, de terra loquetur. Quae cum ita se habeant, et didicerimus vaticinio prophetali, quanta bona Ecclesia possessura sit, et quanta mala passura sit Jerusalem: beati estis, Apostoli, caeterique Doctores, qui seminatis super omnes aquas Scripturae sanctae, in quibus calcat bos et asinus. Bos mundum animal, propter electionem patrum, asinus immundus, propter idololatriam quondam gentilium, ut et de Circumcisione et de Praeputio Ecclesia Domini congregetur. Quod supra, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
apłici uiri p̃fuerint credentib in
iudicio: dirigit᷑ sermo ꝓpħicus ad
mulieres opulentas: quas uł urbes
uidee. uł sinagogas illiꝰ tẽporis. uł
ut pleriq arbitrant᷑ matronas di
nam. surgite: ⁊ nichilominꝰ appellan¬
tur filie confidentes. siie sꝑantes. Pre¬
cipiturq eis ut audiant sermones dñi
⁊ recordent᷑ dierum. ⁊ anni de qͦ in coi¬
sequentib lecturi sumꝰ ipsum saluato¬
rẽ dicentẽ. Sp̃e dñi suꝑ me. ꝓpter qͦd¬
unxit me. eugłizare pauꝑib misit
m̾e. p̃dicare captiuis remissionẽ. ⁊ ce¬
cis uisum. uocare annũ dni accepta¬
bilem. Et ipsa recordatio fiat eis iux
se dñm denegasse. ⁊ spem habeant sa¬
lutis. si egerint pęnitentiã. Dicit enĩ
undemiã consũmatã. ⁊ pꝰ ultinã
uastitatẽ q̃ sub uespasiano ⁊ tito.
adrianoq accidit. nequaquã aliã
captiuitatẽ ẽẽ uenturã: nec reman-¬
suros botros in popłis. qͥ deinceps col¬
ligendi fint. Unde ꝓuocant᷑ ad plau¬

Expanded text:
ici viri praefuerint credentibus cum judicio, dirigetur sermo propheticus ad mulieres opulentas, quas vel urbes Judaeae, vel synagogas illius temporis, vel ut plerique arbitrantur, matronas divcitur post ruinam: Surgite; et nihilominus appellantur filiae confidentes, sive sperantes: praecipiturque eis ut audiant sermones Domini, et recordentur dierum et anni, de quo in consequentibus dicturi sumus, ipso Salvatore dicenteelizare pauperibus misit me: praedicare captivis remissionem, et caecis visum: vocare annum Domini acceptabilem , et ipsa recordatio fiat eis juxtse Dominum denegasse, et spem habeant salutis, si egerint poenitentiam. Dicit enim vindemiam consummatam, et post ultimam vastitatem, quae sub Vespasiano et Tito Adrianoque accidit, nequaquam aliam captivitatem esse venturam, nec remansuros botros in populis, qui deinceps colligendi sunt. Unde provocantur ad plan
Abbreviated transcription (Latin):
tes: quo tẽpore habitaũit in deser¬
to iudicium. dñs atq saluator eui
pat̾ dedit om̃e iudicium. E iustitia
in chermel requiescet. de qͦ supͣ dictũ
deserto. ⁊ requieseat in chermel.
qͥ pͥus appellabat᷑ desertum. Opꝰ
quoq iustitiȩ erit pax. q̃ iuxta a¬

Expanded text:
habitaverit in deserto judicium, Dominus atque Salvator, cui Pater dedit omne judicium . Et justitia in Charmel requiescet, de qua supra dictudeserto, et requiescat in Charmel, qui prius appellabatur desertum. Opus quoque justitiae erit pax, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Nc̃ autẽ cong̃gabunt᷑ spolia ur̃a. par¬
ui ⁊ magni:. Quomͦ siqͥs cong̃get locu¬
stas: sic illudet uob̾ sc̃s d̾s qui habitat
in excelso. Repleta ẽ syon iudicio ⁊ iu¬
stitia. In lege tradent᷑ in thesauris sa¬
lus nr̃a uenit. Sapientia ⁊ disciplina.
⁊ pietas a dño. isti sunt thesauri uisti¬

Expanded text:
Nunc autem congregabuntur spolia vestra parvi et magni: quando si quis congreget locustas, sic illudent vobis: sanctus Deus qui habitat in excelsis. Repleta est Sion judicio et justitia, in lege tradentur, in thesauris salus nostra: venit sapientia, et disciplina. et pietas a Domino, isti sunt thesauri justi
Abbreviated transcription (Latin):
mei spinȩ ⁊ uepres siue fentm. as¬
cendent. & est sensꝰ. Si t̾ram iudeã
q̃ repmissionis t̃ra ẽ. spine repleue¬
runt ⁊ uepres: qͣntomagis alias ci¬
uitates q̃ plenȩ st̃ gaudio.⁊ q̃ illud
etgłicum consequunt᷑. Ue qͥ gaude¬
ad apłos. surgite ab eamꝰ hinc:. E ad
incredulos. Relinq̃tur uob̃ domꝰ
ur̃a deserta. Abdita tẽpli ⁊ secreta
myst̾ĩa palpabiles tenebre posse¬
d̾unt: ⁊ facta st̃ neqͦqͣm cellaria ua¬
sors dñi. s spelunce usq in sempi¬
t̾num. Audierant enĩ a dño salua

Expanded text:
ascendet. Et est sensus: Si terram Judaeam, quae repromissionis terra est, spinae repleverunt et vepres, quanto magis alias civitates quae plenae sunt gaudio, et quae illud evangelicum consequentur; Vae qui gaudead Apostolos: Surgite, abeamus hinc ; et ad incredulos: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Adyta Templi, et secreta mysteria, palpabiles tenebrae possederunt, et facta sunt nequaquam cellaria vasorum Domini, sed speluncae usque in sempiternum. Audie
Abbreviated transcription (Latin):
usq in sempituum. E sedebit po¬
pulꝰ m̃s in pulchritudine pacis. &
in tab̾naculis fiducie. ⁊ in requie
opulenta. Grando autẽ in descensi¬
one saltus: ⁊ humilitate humiliabi¬
t᷑ ciuitas. Bẽati qui seminatis fuꝑ
om̃s aquas. immittentes pedẽ bo¬
uis ⁊ asim. Lxx. ꝓ tenebris ⁊ pal¬
patione q̃ factȩ sunt suꝑ speluncas
usq insempit̾num: tͣnstulert̃. ⁊ ert
uille spelunce usq inet̾num. Qͦd
in hebraico dr ofel ⁊ bẽẽn: qͥs hebrei
duas turres in hietłm fuisse arbitͥnͣ¬
tur excelsas atq firmissimas. q̃ his
appellabant᷑ nominib. Quarum pͥor
interpretatur tenebre siue nubilũ:
qͦd usq ad nubes erigeret caput. Al¬
tera ꝓbam̃tum ⁊ firmitas. sine ut
simmachus ũtit inquifitio: eo qͦd
in contẽplando culmine eiꝰ oculi fal¬
lerent᷑. In fine qͦ capituli: ita int̾p̃ta¬
ti sunt. Beati qui seminant suꝑ om¬
nẽ aqũa. ubi bos ⁊ asinꝰ caleat. Post
uocationẽ gentiũ qͣndo xp̃e rex imꝑa¬

Expanded text:
um. Et sedebit populus meus in pulchritudine pacis, et in tabernaculis fiduciae, et in requie opulenta. Grando autem in descensione saltus, et humilitate humiliabitur civitas. Beati qui seminatis super omnes aquas, immittentes pedem bovis et asini. LXX, pro tenebris et palpatione, quae factae sunt super speluncas usque in sempiternum, transtulerunt, etuae speluncae usque in aeternum: quod in Hebraico dicitur OPHEL et BEEN , quas Hebraei duas turres in Jerusalem fuisse arbitrantur, excelsas atque firmissimas, quae his appellantur nominibus. Quarum prior interpretatur tenebrae, sive nubilum, quod usque ad nubes erigeret caput. Altera, probamentum et firmitas, sive, ut Symmachus vertit, inquisitio: eo quod in contemplando culmine ejus oculi fallerentur. In fine quoque capituli ita interpretati sunt: Beati qui seminant super omnem aquam, ubi bos et asinus calcant. Post vocationem gentium, quando Chr
Abbreviated transcription (Latin):
demia: collectio ultra ñ ueniet.
Obstupescite opulente: conturba¬
Imini confidentes. exuite uos ⁊
confundimini. Pro quo Simmachꝰ
int̾pretatus ẽ. nudamini. Sequit᷑.
accingite lũbos ur̃os suꝑ uba. plan¬
gite suꝑ regione desidabili. suꝑ
uinea fertili. Suꝑ humũ popłi¬

Expanded text:
emia: collectio ultra non veniet. Obstupescite opulentae, conturbamini confidentes: exuite vos, et confundimini. Pro quo Symmachus interpretatus est, nudamini: sequitur. Accingite lumbos vestros, super ubera plangite, super regione desiderabili, super vinea fertili: super humu