comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et mortẽ ꝑpetuã q̃ specialit᷑ metuenda ẽ ñ
timere.Huie gͦ loco forte illud opponitis qͣre
xp̃ianus torm̃ta ñ metuat. ⁊̃ & p̃sentis ñ terret᷑
pena tortoris. Idõ non frangitur metu. ideo
dolore ñ duettur.⁊ quia seit se uniꝰ doloris p̃ti
o ꝑpetuȩ sanitatis gaudiũ emeret & ꝑ mom̃ta¬
neã tribulationẽ ad ꝑpetuã felicitatẽ & sem¬
pit̾nã letieiã ꝑuenire. S si iste timendus
sit dolor. tim̃dus sit carnifex. tim̃da sit qͦq
noua & exquisita tortoris erudelitasn quȩ
magis timenda. quȩ horrenda. quȩ magis
fugienda ẽ & cauenda: ista quȩ hodie effer¬
ueseit. et eras euanescit: ista qͣ hodie exar-¬
deseit & eras refrigeseit.⁊ ista quȩ subho¬
ra inducit᷑. & sub hora excluditur an illa
q nullo fine ẽeludit᷑. nullo temp̃r extin¬
guitur. nulla prorsus consumit᷑ uetusta¬
te. Nam iste dolor.aut leuis ẽ & potest

Expanded text:
et mortem perpetuam, quae specialiter metuenda est, non et mortem perpetuam, quae specialiter metuenda est, non timere. 21. Huic loco forte illud apponitis: Quare Christianus tormenta non metuit, et praesentis non terretur poena tortoris? Ideo non frangitur metu, ideo dolore non ducitur, quia scit se unius doloris pretio perpetuae sanitatis gaudium emere; et per momentaneam tribulationem ad perpetuam felicitatem et sempiternam laetitiam pervenire. Sed si iste timendus sit dolor, timendus sit carnifex, timenda quoque sit nova et exquisita tortoris crudelitas; quae magis timenda, quae horrenda, quae magis fugienda est, et cavenda, ista quae hodie effervescit, et cras evanescit? ista quae hodie exardescit, et cras refrigescit? ista quae sub hora inducitur, et sub hora excluditur? an illa quae nullo fine concluditur, nullo tempore exstinguitur, nulla prorsus consumitur vetustate? Nam iste dolor aut levis est, et potest
Abbreviated transcription (Latin):
adpenas sempit̃nas accersire. Hoc ẽ cũ
diabolo quasi piseib hamũ tenderer &
inuitare ad modicã suauitatẽ. i in qua
intus lateat erueiatus uiseerũ. & mors
int̾ioꝵ torm̃tis excorta. Nũqͥd ñ hoc ẽ ad
cõpensationẽ et̾narũ delitiarũ. fugitiua
gaudia anteponere.⁊ & ut perparuũ ride¬
at. et̃nis fletib se mancipare. Hoc ingla¬
diatorib qui ultro se offerunt. uniu̾si dã¬
pnamꝰ⁊ qui ꝯsid̾ant uniꝰ anm delitias: &
ñ ẽsiderant qui fructꝰ ex ipsis delitiis oria¬
tur. Ee illie erueiantur ietib gladioꝵ. ut
alterna cȩde inct̾na uiscerũ seisso uentris
tegmine in ẽspectu ꝓferant popłoꝵ. ut
pinguedo quã in consulta sagina contu¬
lerat: offeratur diabolo deuoranda. Isto
consilio inimiei quo isti hec faciunt. ipso
ꝯsilio ad uitã ȩternã euntes dĩ martyres re¬
uocantur. ⁊ qui ut uitã paueoꝵ dierũ ui¬
uant. ducunt᷑ ꝑpetuos cruciatꝰ ineurrere:

Expanded text:
ad poenas sempiternas accersire. Hoc est cum ad poenas sempiternas accersire. Hoc est cum diabolo quasi piscibus hamum tendere, et invitare ad modicam suavitatem, in qua intus lateat cruciatus viscerum, et mors interiorum tormentis extorta. Numquid non hoc est ad compensationem aeternarum deliciarum fugitiva gaudia anteponere; et ut perparum rideant, aeternis fletibus mancipare? Hoc in gladiatoribus, qui ultro se offerunt, universi damnamus, qui considerant unius anni delicias, et non considerant, qui fructus ex ipsis deliciis oriatur. Et illi cruciantur ictibus gladiorum, vel alterna coede interna viscerum, scisso ventris tegmine, in conspectu proferunt populorum, ut pinguedo, quam inconsulta sagina contulerat, offeratur diabolo devoranda. Isto consilio inimici, quo isti haec faciunt, ipso consilio ad vitam aeternam euntes Dei Martyres revocantur, qui ut vitam paucorum dierum vivant exorantur perpetuos cruciatus incurrere,
Abbreviated transcription (Latin):
& tenetur: in qua ẽ iugis flãma. ꝑseuerans tri¬
bulatio. & pena ꝑpetua. In qua atroees angłi
cõmorant᷑ ⁊ quoꝵ brachia capita draconũ
sunt: quoꝵ oculi ex se igneas sagitas iacu¬
lantur. quoꝵ dentes siẽ elefantis ꝓminent.
& stimulant ad tormentũ ueluti caude scoi¬
pionũ.⁊ quoꝵ uoces ueluti leonũ fremitꝰ
sonant: quorũ aspectus tremorẽ ineutit
parit̃. ac dolorẽ & mortẽ. Atq utinã mors
possit in his angustiis constitutis oceur¬
rere. s qđ ẽ acerbiꝰ. ad hoc uiuitur ut
crueiatib gub̃net᷑.. ad hoc retlintegrat᷑
ut exesa serpentiũ morsib menbra itera¬
tis subinde & iterũ seꝑatis morsib atre
penas martyrũ docet tolerabilit̃ debere
sufferri. Nolite gͦ oamici. nolite oparen¬
tesa nolite o cõiuges uenerandȩ scoꝵ. no¬
lite auita ad mortẽ quos diligitis reuo¬
care: a gaudio ad luctũ ducere.⁊ a luii¬
ne ad tenebras trahere: & ab et̃na requie

Expanded text:
 tenetur; in qua est jugis flamma, perseverans tri tenetur; in qua est jugis flamma, perseverans tribulatio, et poena perpetua; in qua atroces angeli commorantur, quorum brachia capita draconum sunt, quorum oculi ex se igneas sagittas jaculantur; quorum dentes sicut elephantis prominent, et stimulant ad tormentum veluti caudae scorpionum, quorum voces veluti leonum fremitus sonant, quorum aspectus tremorem incutit pariter et dolorem et mortem. Atque utinam mors posset in his angustiis constitutis occurrere! Sed quod est acerbius, ad hoc vivitur, ut cruciatibus gubernetur, ad hoc redintegrantur, ut exesa serpentium morsibus membra iteratis subinde et iterum repetitis morsibus attrecpoenas martyrii docet tolerabiler debere sufferri. Nolite ergo, o amici, nolite, o parentes, nolite, o conjuges venerandae sanctorum, nolite a vita ad mortem, quos diligitis revocare, a gaudio ad luctum ducere, a lumine ad tenebras trahere, et ab aeterna requie
Abbreviated transcription (Latin):
affluentiȩ.: non contingantur in ista qͣue
p̃terit. quia si hic in usu fuerint: in illa
uita quȩ nũquã p̃terit. amittentur. E¬
spatiis⁊ nũqͥd exclusa die ultima. ñ sta¬
tim uidebitur quasi non fuisse.⁊ ac sine
memoria hospitis uno die apud nos manen¬
tis uestigia reliquisse. Illa aũt uita ma¬
net iugit̾. ꝑseuerat instant̃. annis qͦq
labentib iuueneseit & pollet. ⁊ & inde re¬
nouationis sumit initiũs unde finis aecipi¬
tur. Ouere illũ degenerẽ. & om̃rũ bonoꝵ
exꝑtem. qͥ huiꝰ tam formose uite amore
ñ capitur.⁊ qui timet istã uitã tradere
ꝑiturã: & illã accipere. qͣ penitꝰ ꝑire non
nouit. In qua delitiȩ. & delectationes. et
diuitiȩ. & gaudia sic inchoant ut t̃minp̃
neseiant. Sic pͥncipiũ capiunt: ut peni¬
tus fiuri non possint. Nam qui huius
t̃ã p̃elare uitȩ amator ẽẽ noluerit: non
solũ istã ꝑdet. et ad illã non ꝑueniet nue¬

Expanded text:
affluentiae, ut non contingantur in ista vita, quae affluentiae, ut non contingantur in ista vita, quae praeterit: quia si hic in usu fuerint, in illa vita, quae numquam praeterit, amittentur. Espatiis, numquid exclusa die ultima non statim videbitur quasi non fuisse, et ac memoria hospitis uno die apud nos manentis vestigia reliquisse? Illa autem vita manet jugiter, et perseverat instanter, annis quoque labentibus juvenescit et pollet, et inde renovationis sumit initium unde finis accipitur. O vere illum degenerem et omnium bonorum expertem, qui hujus tam formosae vitae amore non capitur! qui timet istam vitam tradere perituram, et illam accipere quae penitus perire non novit, in qua deliciae et delectationes, et divitiae, et gaudia sic inchoant, ut terminum nesciant; sic principium capiunt, ut penitus finire non possint. 19. Nam qui hujus tam praeclarae vitae amator esse noluerit, non solum istam perdit, et ad illam non pervenit, ve
Abbreviated transcription (Latin):
ddiendi auddiat dicentes sibi. Si uere ama¬
cõmenddate. qui nos uob̾ integras. illibatasq in illa
regione restituat.⁊ in qua uobisẽ iugit̃ manere
possimꝰ. In ista eñi uita. si uobis nr̃m uoluerimꝰ
occupare seruitiũ: quasi hie expense ibi uob
om̃ino negabimꝰ nr̃e seruitutis officiũ. Dimit¬
tite nos interĩ seruire mouturis.⁊ quia ideͥeo
breuiati sunt dies mortalib: ut ĩ mortalib
stis quidem seruimꝰ festino eursu: impiis.
seełatis. & turpib seruimꝰ ñ sponte :i s ꝓpter
eũ qui nos subdidtit. Liberabim tñ a seruitu¬
te corruptionis ⁊̃ & reuoeabim ad libertatẽ gł
filioꝵ dĩ. Om̃is itaq delectatio futurȩ uitȩ ser¬
uata: ñ ꝑditur. Neq enĩ repositi thesauri
existimantur abeo qui eos absconderat in
terris int̾isse. s magis tanto seeuriꝰ se eos
habere confidit: qͣnto eos oecultꝰ & tutꝰ eol¬
locauerit. Sint gͦ repositȩ om̃iũ delitiaꝵ

Expanded text:
diendi, audiet eas dicentes sibi: Si vere amadiendi, audiet eas dicentes sibi: Si vere amacommendate, qui nos vobis integras illibatasque in illa regione restituat, in qua vobiscum jugiter manere possimus: in ista enim vita si vobis nostrum voluerimus occupare servitium, quasi hic expertae, ibi vobis omnino negabimus nostrae, servitutis officium. Dimittite nos interim servire morituris, quia idcirco breviati sunt dies mortalibus, ut immortalibusstis quidem servimus festino cursu: impiis, sceleratis et turpibus servimus, non sponte; sed propter eum qui nos subdidit. Liberabimur tamen a servitute corruptionis, et revocabimur ad libertatem gloriae filiorum Dei. Omnis itaque delectatio, futurae vitae servata, non perditur; neque enim repositi thesauri existimantur ab eo qui eos absconderat in terris, interesse; sed magis tanto securius se eos habere confidit, quanto eos occultius et tutius collocaverit. 18. Sint ergo repositae omnium deliciarum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi nolueriꝰ cͤde. aut edacitã gulȩ ea ĩuadet. aut luxuria
liidinũ mat᷑ ea t᷑ eripicenaut sine dubio qđ nosti opti¬
memors ex inꝓuiso aggrediens ita tibi illas ex¬
torquet: ut tu illas ult̾ius in toto nec habere
p̃ualeas. nec uiddere. Nũquid si transires ꝑ me.¬
dlias acies barbaroꝵ & inuenires fortẽ ui¬
rũ qui te sẽꝑ dilexerit.⁊ qui tͥ etiã sacculũ
pecunris donauat plenũ. hc̃ dicentẽ tibi
damͥ custodienlas pecunias quas tibi dedi
quia isti barbari insidiantur ut eas tibi aufe¬
rant. quas duĩ tibi abstulerint. suis te gladi¬
is laniabunt. nũqͥd non pedib eiꝰ aduolu¬
tus rogares eũ ut eas ipse susciꝑet. de quo cer¬
tus eras qd ampliora ꝗͣ acceperat redde̾t :⁊¬
Ꝙ de ipsũ ab hostib libaret. Restat nẽ ut
duuitiis ur̃is tutarem possitis xp̃m habere.¬
Ad delitias ueniamꝰ.⁊ quas qͥ habet auresau¬

Expanded text:
ipsi nolueris credere, aut edacitas gulae eas invadet, aut luxuria ipsi nolueris credere, aut edacitas gulae eas invadet, aut luxuria libidinum mater tibi eas eripiet, aut sine dubio, quod nosti optime, mors ex improviso aggrediens ita tibi illas extorquet, ut tu illas ulterius in toto nec habere praevideas, nec videre. Numquid si transires per medias acies barbarorum, et invenires fortem virum qui te semper dilexit, qui tibi etiam sacculum pecuniis donaverat plenum, dicentem tibi: Da mihi custodiendas pecunias quas dedi tibi; quia isti barbari insidiantur ut eas tibi auferant, quas dum tibi abstulerint suis te gladiis laniabunt; numquid non pedibus ejus advolutus rogares eum, ut eas ipse susciperet, de quo certus esses quod et ampliora quam acceperat redderet, et te ipsum ab hostibus liberaret? Restat nunc ut divitiis vestris tutorem possitis habereures au
Abbreviated transcription (Latin):
Sie nos amate. ut a uob nũꝗͣ seꝑarem᷑. Sequi
uos morientes ñ possumꝰ ⁊ anteced̾e aũt uos
uuentes possumꝰ s si ipsi iubeatis. Cupictus
fenerator & auarꝰ agrieola. unꝰ aurũ tradit
homini qͦd duplicatũ recipiat.⁊ aliꝰ diu̾sa se¬
mina t̾re cõmittit. ut sipossit fieri qͦd sim¬
plũ tait centuplũ querat recipere. & debi¬
tor aurũ ereditori reddit auplicatũ ⁊ et t̾ra
sem̃ reddit centuplicatũ. Pronefas. Fenꝰ de¬
bitor feneratori redd̾e p̃ualet duplicatũ. & ter¬
ra agͥeole suo restituere centuplicata semina po¬
testa ds̃ tibi diuitias. si a te aeceperit. eas tibi am¬
plificatas reddere non potest. Inquiris nẽ eur
dliuitias mͥ ddedit.isi a me ipsi reddendȩ sunt ⁊
Tradidit eas tͥ ut seias. quanta in eis requies.
quantaq uoluptasi⁊ qnͣtus luxus. qnͣteq posst̃
ẽe delitie. ut ꝑ hec hñs caritatẽ eũ diuitiis tu¬
ss̃ ipse eas tradas eustodiendas dño xp̃o. Quas si

Expanded text:
umquam separemus. Sequi vos morientes non possumus; antecedere autem vos viventes possumus; sed si ipsi jubeatis. Cupidus foenerator et avarus agricola, unus aurum tradit homini quod duplicatum recipiat, alius diversa semina terrae committit, ut si possit fieri quod simplem tradit centuplum quaerat recipere: et debitor aurum creditori reddit duplicatum, et terra semen reddit centuplicatum. Proh nefas! fenus debitor feneratori reddere praevalet; et terra agricolae suo restituere centuplicata semina potest; Deus divitias suas si a te acceperit, eas tibi amplificatas reddere non potest? 16. Inquiris nunc: Cur divitias mihi dedit, si a me ipsi reddendae sunt? Tradidit eas tibi, ut scias quanta sit in eis requies, quanta voluptas, quantus luxus, quantaeque possunt esse deliciae, ut per haec habens charitatem cum divitiis tuis, ipse eas tradas custodiendas Domino nostro Jesu Christo. Quas si
Abbreviated transcription (Latin):
Congͥtulant᷑ mͥ om̃s qͦs tenet pat̾nus affectꝰ.
& pungit caritatis ftimulus. Etiã ur̃a ere
rituris uita collata ẽ: anxiis leticia reddi¬
tas sollicitis securitas restituta. Tẽ p̃fectus
estimans filios eiꝰ suas uelle idolis inclina¬
re ceruices: ait. Henienti die debita numini¬
b afiliis tuis thura reddantur⁊ ꝑ quȩ et
tu eũ filiis tuis ꝑseueres incolumis: & tibi
filii conddonent᷑. Audiens hȩc tnͣqͥllinus di¬
xit. Illustͥssime uiroꝵ examinis ur̃i librã
si uelitis erga me. & filios meos ȩqua lan¬
ce pensare: agnoseere pot̾itis hoc xp̃ianũ
uocabulũ magnȩ eẽ uirtutis. Prefectus di¬
xit. Insanis tnͣquilline Tñqͥllinꝰ dix̃. In

Expanded text:
Congratulantur mihi omnes, quos tenet paternus affectus, Congratulantur mihi omnes, quos tenet paternus affectus, et pungit charitatis stimulus; etiam vestra, crituris vita collata, et anxiis laetitia reddita, sollicitis securitas restituta. 39. Tunc praefectus aestimans filios ejus suas velle idolis inclinare cervices, ait: Venienti ergo die debita numinibus a filiis tuis thura reddantur: per quae et tu filiis perseveres incolumis, et tibi filii condonentur. Audiens haec Tranquillinus dixit: Illustrissime virorum, examinis vestri libram si velitis erga me et filios meos aequa lance pensare, agnoscere poteritis hoc Christianum vocabulum magnae esse virtutis. Praefectus dixit: Insanis, Tranquilline. Tranquillin
Abbreviated transcription (Latin):
sor & p̃rb̾t mox ut eũ eͥsmatis liniuit un
pondit credo. resolutȩ sunt manꝰ eiꝰ quȩ
erant nodose & genua simul. ac plante
pedũ eiꝰ. ita sunt incolumes reddite: ut ac
si puerulus renouatꝰ suis pedib in fontẽ
descendẽt ⁊ elamans & dicens. Tu es ds̃
unꝰ & uerꝰ: quẽ miser iste mundꝰ ignorat. Hoc
itaq ordine suo baptizato: uniu̾si ꝓut cõpete
lationi qm meruerant. in dĩ laudib ꝑdu¬
rantes. ducebant dies & noctes in hymnis
& cantieisa & quasi fideles milites parabant
animos suos ad dimicandũ ꝓ xp̃i noĩe. in
martẏrio bellaturi: ita ut in mulierib et
in fantib amor ferueret martyrii: & in¬
uicem se ad confessionẽ scĩ noĩs contͣ diabo¬
tis: chromatiꝰ urb̃ romȩ p̃fectus ad¬
se tͣnqͥllinũ patrẽ marcelliani et
Marei uenire iub&e. Quẽ c̃ desuoꝵ ꝑquire¬
ret arbitͥo filioꝵ tͣnqͥllinꝰ respondit dicens.
Ad referendas beneficiis uris gras: nullus mͥ
oris suffieit sermo. Nisi enĩ eurrente sen¬

Expanded text:
sor et presbyter mox ut eum chrismatis linivit ung ut respondit. Credo, resolutae sunt manus ejus quae erant nodosae, et genua simul et plantae pedum ejus ita sunt incolumes redditae, ut ac si puerulus renovatis pedibus suis in fontem descenderet clamans et dicens: Tu es Deus unus et verus, quem miser iste mundus ignorat. 37. Hoc itaque ordine suo baptizato, universi, prout competeblationi, quam meruerant, in Dei laudibus perdurantes ducebant dies et noctes in hymnis et canticis, et quasi fideles milites parabant animos suos ad dimicandum pro Christi nomine in martyrio bellaturi, ita ut et in mulieribus et infantulis amor ferveret martyrii, et invicem se ad confessionem sancti nominis contra diabooram Chromatio Urbse Tranquillinum patrem Marcelliani et Marci venire jubet. Quem cum de suorum perquireret arbitrio filiorum, Tranquillinus respondit: Ad referendas beneficiis vestris gratias nullus mihi oris sufficit sermo. Nisi enim currentes sen
Abbreviated transcription (Latin):
Qme aũt non solũ inereisulitatis exclusit: ue¬
rũ etiã sermonis mei ostiũ qđ ꝑsex annos elau¬
ta ẽẽt: cepit pedib aduoluit & indulgentiã
petere ꝓpt̃ hoc qͦd imꝑiali & p̃fectorio iussu
scos dĩ haberet in uinculis . & statĩ aufe¬
rens de manib eoꝵ ferreos nexus: genua
Eabseede dicens. Oquã beatꝰ eẽm. si ꝓ ur̃a me¬
reri possem salute constringi. Forsitan
sanguinis mei effusione abluerer. ut
mortẽ illã et̃narũ penarũ euade̾m: & ad
illã uitã ꝑtingerẽ: quã nob̃ ds̃ ꝑ us dñi mei
ret marcellianũ et mareũ. ut abscedent
dixert̃ illi. Si tu fidei głam quã nũquã ha¬
bueras accepisti: quomͦ nos quã sẽꝑ habui¬

Expanded text:
me autem non solum incredulitatis tenebras exclusit, verum etiam sermonis mei ostium, quod per sex annos clauta, coepit pedibus ejus advolvi, et indulgentiam petere, pro hoc quod imperiali et praefectorio jussu Sanctos Dei habuisset in vinculis: et auferens ex manibus eorum ferreos nexus genua abscedere, dicens: O quam beatus essem si pro vestra mereri possem salute constringi! Forsitan sanguinis mei effusione abluerer, ut mortem illam poenarum aeternarum evaderem, et ad illam vitam pertingerem, quam nobis Deus per os domini mei ret Marcellianum et Marcum ut abscederent, dixerunt ei: Si tu fidei gloriam, quam numquam habueras accepisti; quomodo nos quam fidem semp
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hanc uoeẽ beati sebastiani: exelamauit
mulier uoce magna dicens. Beatus es tu:
et benedictꝰ sermo oris tui. Ee beati qui ere¬
dunt ꝑte xp̃m filiũ dĩuiui. Ego emͣi uidi
oculis meis angłm ad te uenientẽ de cȩlo. &
librũ ante tuos tenentẽ. ⁊ ex euiꝰ lectione u¬
niu̾sa sermonis tui oratio decurrebat. Bene¬
dicti qͥ in oĩb quȩ locutꝰ es eredunt. ⁊ & ma¬
ledicti qui dubitauerint uł in uno u̾bo ex
his oĩb quȩ audiert̃. Qm̃ siẽ aurora suꝑue¬

Expanded text:
ad hanc vocem S. Sebastiani, exclamavit mulier voce magna, dicens: Beatus es tu, et benedictus sermo oris tui: et beati qui credunt per te Christum Filium Dei vivi. Ego enim vidi oculis meis angelum ad te venientem de coelo, et librum ante oculos tuos tenentem, ex cujus lectione universa sermonis tui oratio decurrebat. Benedicti qui in omnibus quae locutus es credunt, et maledicti qui dubitaverint vel in uno verbo ex his o
Abbreviated transcription (Latin):
sequet᷑. Ipse enĩ ereauit hominẽ ut uiue¬
ret ̃ & mortẽ iuxta intrortũ delectatiõis
posuita ut hii. quos libet amortis timore
euadere: uitã eternã querant. Ee dũ p̃ter
istam alterã ẽẽ didicerint: inquirant. u¬
trũ & ipsa possit senectute int̾cipi. aut
morte concluti. Quã dũ immortalẽ agno¬
uerint: inquirant iterũ utrũ possit ipsa
et̃nitas ł honorẽ tradere iustis. uł in iu
ꝓbauerint: restat ut int̾rogent. eur a
exeatore diuitiȩ factȩ factę sunt: si eus
leges contẽnendȩ st̃. Uel quare quadrii¬
pedũ & uoluerũ. atq repentiũ uarietas.
a ereatore factas si singłis renuntiandũ ẽ.
Cur ab ipso ereatore medullitꝰ genuina de¬
lectatio ad inquinam̃tũ libidinis ẽ funda.¬
ta corꝑibi si usus eiꝰ auctori suo ñsolũ eũ facide
reũ. s etiã ꝑpetuis tradet incendiis. Interroga¬
tur gͦ eur acreatore date st̃ diuitiȩ: si contemnen
dẽ. Respondemꝰ. Istȩ diuitiȩ a creatore facte:

Expanded text:
. Ipse enim ita creavit hominem ut viveret: et mortem juxta introitum delectationis posuit, ut hi queis libet a mortis timore evadere, vitam aeternam quaerant; et dum praeter istam vitam alteram esse didicerint, inquirant utrum et ipsa possit senectute intercidi aut morte concludi: quam dum immortalem agnoverint, inquirant utrum possit iterum ipsa aeternitas vel honorem tradeprobaverint, restat, ut interrogent, cur a Creatore divitiae factae sint, si ejus lege contemnendae sunt, vel quare quadrupedum et volucrum atque repentium varietas a Creatore facta sit, si singulis renuntiandum est: cur autem ab ipso Creatore medullitus genuina delectatio ad incitamentum est libidinis fundata corporibus, si usus ejus auctori non solum eum faciat reum, sed etiam perpetuis tradat incendiis. Interrogatur ergo: Cur a Creatore divitiae datae sunt, si contemnendae sunt? Respondemus: Istae divitiae a Creator
Abbreviated transcription (Latin):
adstare. Erat eñi uir totꝰ prudentiȩ: in
sermone uerax: in iudicio iustusa in con¬
silio ꝓuidusa in cõmisso fidelis int̾uentu
strenuus in bonitate conspicuus: in uni¬
u̾sa moꝵ honestate preclarus. hunc mi¬
lites aesi patrẽ uenerabant᷑ ⁊ hunc unlu̾si
qui p̃erant palatio: carissimo ueneraban¬
tui affectu. Erat eñi uerus dĩ cultor ⁊i &

Expanded text:
rudentiae, in sermone verax, in judicio justus, in consilio providus, in commisso fidelis, in interventu strenuus, in bonitate conspicuus, in universa morum honestate praeclarus. Hunc milites ac si patrem venerabantur; hunc universi, qui praeerant palatio, charissimo venerabantur affectu
Abbreviated transcription (Latin):
sis dĩ filꝰ. S iudei ddicebant. hic aũt̃ unde
sit nescimꝰ. S ñ hic testimoniũ accipit᷑.
demonũ s ẽfessio. Unde miseriores arria¬
ni uł iudei. ut qͦd ẽfitent᷑ demones illi ne¬
UInꝰ itaq ex ipsa multitudine arrianoꝵ¬
ita torqueri eos ut ipse torquebat᷑ qui negaren
martyres: uł qui non crederent intrinitatiᷤᷤ
linitate. quã docet ambrosiꝰ. At illi hac uoce
ẽfusi qͥ ẽuerti debuerant. & dignã tali confeᷤ¬
spõe aggere penitentiã. in piscinã dimersũ ho¬
minẽ necauert᷑. ꝑfidiȩ homicidiũ achun¬

Expanded text:
sis Dei Filius ; et Judaei dicebant: Hic autem unde sis Dei Filius ; et Judaei dicebant: Hic autem unde sit, nescimus . Sed non hic testimonium accipitur daemonum, sed confessio; unde miseriores Ariani vel Judaei, ut quod confitentur daemones, illi neUnus itaque ex ipsa multitudine ita torqueri eos, ut ipse torquebatur, qui negarent martyres, vel qui non crederent in Trinitatis unitatem, quam docet Ambrosius. At illi hac voce confusi, qui converti debuerant, et dignam tali confessione agere poenitentiam, in piscinam demersum hominem necaverunt, perfidi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tẽpore sedari cȩpit ꝑsecutio quȩ iustinȩ
furore accendebatur ut sac̾dos de ȩccła pel¬
leretur. Tam̃ qm̃ intra palatrũ multitudo
arrianoꝵ eũ iustina constituta residebat
ritis martyrũ suoꝵ conferre dignatꝰ ẽ: ut
uenerabilẽ uirũ ambrosiũ narraret pe¬
eunia cõparasse hoĩes qͥ se uexari a spiritibꝰ
ĩmundis mentirent᷑ atq ut ab illo siẽ et a
martyrib se torqueri dicerent. S hoe oie¬
iudaico loquebant᷑ arriani: supares seilice
illoꝵ. Illi enĩ de dño dicebant. qm̃ in beelze¬
bub pͥncipe demonioꝵ. eicit demoniat isti
ñ cdĩ grã quȩ ꝑ ipsos oꝑabat᷑ immundi sp̃s
pellerent᷑. s accepta pecunia se torqueri m̃¬
tirentur. Clamabant enĩ demones. scimꝰ¬
uos ẽẽ martyres: s arriam dicebant nesei¬
mꝰ eẽ martyres. Iam  dͤe in eugłio legimꝰ. uͥ
dixert̃ demones ad dñm iħm. scimꝰ te qr

Expanded text:
hoc tempore sedari coepit persecutio, quae Justinae hoc tempore sedari coepit persecutio, quae Justinae furore accendebatur; ut Sacerdos de Ecclesia pelleretur. Tamen intra palatium multitudo Arianorum cum Justina constituta deridebat minus Jesus meritis martyrum suorum conferre dignatus est: venerabilemque virum Ambrosium narrabat pecunia comparasse homines, qui se vexari ab immundis spiritibus mentirentur; atque ita ab illo, sicut et a martyribus se torqueri dicerent. Sed hoc Judaico ore loquebantur Ariani, suppares scilicet eorum; illi enim de Domino dicebant, quoniam in Beelzebuth principe daemoniorum ejicit daemonia : isti n Dei gratia, quae per ipsos operabatur, immundi spiritus pellerentur; sed accepta pecunia se torqueri mentirentur. Clamabant enim daemones: Scimus vos martyres; et Ariani dicebant: Nescimus esse martyres. Jam hoc et in Evangelio legimus, ubi dixerunt daemones ad Dominum Jesum: Scimus te, quia
Abbreviated transcription (Latin):
martyres se sacerdoti reuelauerunt.
Erant enĩ inbasiliea positi. in qua sunt
hodie scõꝵ ẽoipora naboris & felicis mar¬
tyrum. S sẽĩ martyres nabor et felix cele¬
brime frequentabant᷑. Protasii uͦ & Ger¬
uasii martyrũ. ut nomina ita etiã sepul¬
incognita erat. intantũ ut supͣ ipsoꝵ sepulchra
abularent om̃s qͥ uellent ad cancellos ꝑuenire.
quib seõꝵ naboris ⁊ felieis martyrũ abiniu¬
riis sepulehra defendebant᷑. S ubi scõꝵ mar¬
tyrũ corpora st̃ leuata. & in lectulis positx. mul¬
toꝵ ibi sanate egritudines ꝑdocentur. Ceeus
ambrosiana in qua martyrũ corpora st̃ trans¬
lata religiose seruit ubi uestẽ martyrũ atti¬
git. statĩ lum̃ recepit. Obsessa etiã corpora a spi¬
ritib immundis eurata. sũma eũ gra domũ
repetebant. S his beneficiis martyrũ in
quantũ erescebat fides eccłe catholicȩ. in tan¬
tũ arrianorũ ꝑfidia minuebat᷑. Deniq ex

Expanded text:
se Sacerdoti revelaverunt. Erant enim in basilica positi, in qua sunt hodie corpora Naboris et Felicis martyrum: sed sancti martyres Nabor et Felix celeberrime frequentabantur, Protasii vero et Gervasii martyrum ut nomina, ita etiam sepulincognita erant, in tantum ut supra ipsorum sepulcra ambularent omnes, qui vellent ad cancellos pervenire, quibus sanctorum Naboris et Felicis martyrum ab injuria sepulcra defendebantur. Sed ubi sanctorum martyrum corpora sunt levata, et in lecticis posita, multorum ibi satanae aegritudinAmbrosiana, in quam Martyrum corpora sunt translata, religiose servit; ubi vestem martyrum attigit, statim lumen recepit. Obsessa etiam corpora a spiritibus immundis curata, summa cum gratia domum repetebant. Sed iis beneficiis martyrum in quantum crescebat fides Ecclesiae catholicae, in tantum Arianorum perfidia minuebatur. 15. Denique ex
Abbreviated transcription (Latin):
tim cũ uideas unũ de tuis militib interisse.
credere oppłi: nolite crede mago At illi clama¬
bant dicentes. Non ẽ hec magica: s ẽ doctrina
sana & uera. Proconsul dixit. hominẽ ad bestias
ꝑeatis: quia contempnitiᷤᷤ leges eiꝰ. Illi aũt uolen¬
tes eũ lapidib obruere: dicebant. Seribe cesari.
quia macedones receperunt u̾bũ dĩ⁊̃ & contẽp¬
tis idolis. dm̃ uerũ adorant. Tunc iratꝰ ꝓconsul
recessit aid p̃toriũ. E facto mane: intromisit
in stadio. Quẽ app̃hensũ: trahebant ꝑ capillos
impellentes fustib. Proiectoq in harena. dimi¬
mitti taurũ. Qui a xxxͣ. militib adductus.
& a duob uenatorib impulsus. andream ñ
dans mugitũ cecidit & mortuus est. Estatĩ
acclamauit popłs dicens. Uerus ds̃ xp̃c. Hũ he¬

Expanded text:
tim cum videas unum de tuis militibus interisse'.credere, o populi, nolite credere magum'. At illi clamabant dicentes: 'Non est haec magica, sed est doctrina sana et vera'. Proconsul dixit: 'Hominem istum ad bestias ter pereatis, quia contemnitis leges eius'. Illi autem volentes eum lapidibus obruere, dicebant: 'Scribe caesari, quia Machedonas receperunt verbum Dei et, contemptis idolis, Deum verum adorant'. Tunc iratus proconsul, recessit ad praetorium, et facto mane intromisit postolum in stadio. Quo adpraehenso, trahebant per capillos, inpellentes fustibus, proiectumque in harena dimimitti taurum; qui a triginta militibus adductus et a duobus venatoribus inpulsus, Andream non dans mugitum, cecidit et mortuus est. Et statim adclamavit populus dicens: 'Verus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
mitteres me ad hominẽ qui non mͦ extrudere
ab hoc uase. uerũ etiã sius me uirtutib incen¬
dere potest. Utinã uenires in oceursũ eius:
& nichil mali ageres contra illũ. Cum aũt hȩc
dixisset: demoniũ egressũ ẽ amilite. aliles gͥ
cecidit. & mortuus est. Int̾ea uenit ꝓconsul eũ
uidere ñ poterat. Cui ille dixit. Ego sũ quẽ
queris ꝓconsul. E statĩ aperti sunt oculi eius.
& uidit illũ i & indignans ait. Quȩ ẽ insania.
ut contẽpnas iussionẽ nrãmt & ministros nr̃os
subicias ditioni tuȩ. Uere enĩ te magũ atq
maleficũ eẽ manifestũ ẽ. Nunc aũt feris te su¬
biciã ꝓ contẽptu deoꝵ & nr̃o ⁊ & tunc uidebis
si te possit eriꝑe erurifirus quẽ p̃dicas. Cui
beatus apłs ait. Oportet te ꝓconsul credere

Expanded text:
mitteres me ad hominem, qui non solummodo extrudere mitteres me ad hominem, qui non solummodo extrudere ab hoc vase, verum etiam suis me virtutibus incendere potest? Utinam venires ad occursum eius et nihil mali ageres contra illum'. Cum autem haec dixisset, daemonium egressum est a milite. Miles igitur cecidit et mortuus est. Interea venit proconsul cum um, eum videre non poterat. Cui ille dixit: 'Ego sum quem quaeris, proconsul'. Et statim aperti sunt oculi eius, et vidit illum et indignans ait: 'Quae est haec insania, ut contemnas iussionem nostram et ministros nostros subicias dicioni tuae? Vere enim te magum atque maleficum esse manifestum est. Nunc autem feris te subiciam pro contemptu deorum et nostro, et tunc videbis, si te possit eripere crucifixus, quem praedicas'. Cui beatus apostolus ait: Oportet te credere
Abbreviated transcription (Latin):
nias respui: & omĩa pͥscȩ legis decreta conuellii
unuĩ tantũ dm̃ p̃dicat coli. eui se ẽe famulum pro¬
testatui. Hȩc audiens ꝓconsul: misit milites cũ
equitib qui eũ exhiberent in conspectu eiꝰ. Qui
uenientes ad portã: didicer̃t in qua domo com¬
moraret᷑ apłs. Ingredientes aũt. eum uidissent
uultũ eiꝰ nimio fulgore resplendere: timore
narrabat audientib. quȩ de eo ꝓconsuli nun
eos sc̃s apłs. Proconsul enĩ ueniens. cum noninue¬
nisset scm̃ apłm in ciuitate quam p̃ceperat. in¬
fremuit ut leo ⁊̃ & misit alios .xxͣ. E ipsi ascenden¬
des in domũ: cũ uidissent beatũ apłm. turbati
nichil dixert̃. Tunc ꝓconsul hȩc audiens iratꝰ ual¬
de: misit multitudinẽ militũ. qui eũ eũ ui ad
es magus. qui p̃dicas deos ñ coli. Quib ille ait.
demone arreptiis: euaginato gladio exclama¬
uit dicens. Quid mͥ & tibi uirine ꝓconsul ut

Expanded text:
nias respui et omnia priscae legis decreta convelli. nias respui et omnia priscae legis decreta convelli. Unum deum tantum praedicat coli, cuius se etiam famulum protestatur'. Haec audiens proconsul, misit milites cum equitibus, qui eum exhiberent in conspectu eius. Qui venientes ad portam, didicerunt, in quam domum commoraretur apostolus. Ingredientes autem, cum vidissent vultum eius fulgore nimio resplendere, timore narrabat audientibus, quae de eo proconsuli nunteos sanctus apostolus. Proconsul enim veniens, cum non invenisset apostolum in civitate qua praeceperat, fremuit ut leo et misit alios viginti. Et ipsi ascendentes in domum, cum vidissent beatum apostolum, turbati, nihil dixerunt. Tunc proconsul haec audiens, iratus valde, misit multitudinem militum, qui eum cum vi addes magus, qui praedicas deos non coli'. Quibus ille ait: rreptus a daemone, evaginato gladio, exclamans dixit: 'Quid mihi et tibi, Virine proconsul, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mitate. qua tenebatur. ⁊ & om̃s magnificabant
m̃: ꝑcurrente ꝑtotã macedoniã fama de uir¬
tutib quas faciebat suꝑ infirmos. AU.
equenti uͦ die. docente eo: ẽcce quidã ado¬
lescens exclamauit uoce magna dicens.
Quid tͥ ce nob̾ andrea famule dĩs Uenisti ut nos
sit opus tuũ. E ille. Ego inquit in hoc puero abad¬
olescentia eiꝰ inhabitaui: suspicans qł nunquã ab
eo recederem. Die aut̃ tertio audiui patrẽ illius
& sanabit filiũ meũ. Nunc aũt timens cruciatꝰ.
qͦs nobis infers: ueni ut egrediar corã te. E hȩc
icens ꝓstratꝰ solo ante pedes apłi exiit a puero.
rent ad audiendũ u̾bũ salutis. & dicerent. Enar¬
ra nob̾ homo dĩ quis ẽ uerus ds̃: in cuiꝰ nomine
nr̃os curas infirmos. S & phylosophi ueniebant.
&e conquirebant eũ eo: & nemo poterat resiste¬
agerentur: surrexit quidam inimi¬
eus p̃dicationis apłicȩ: & uenit ad ꝓconsulem ui¬
quiisa qui templa deoꝵ p̃dicat destrui. terimo¬

Expanded text:
abant eum, percurrente per totam Machedoniam fama de virtutibus quae faciebat super infirmos. 17. Sequenti vero die docente eo, ecce quidam adolescens exclamavit voce magna, dicens: 'Quid tibi et nobis, Andreas famule Dei? Venisti, ut nossit opus tuum'. Et ille: 'Ego', inquid, 'in hoc puero ab adolescentia eius inhabitavi, suspicans, quod numquam ab eo recederem. Die autem tertio audivi patrem illius Andream, et sanabit filium meum". Nunc autem timens cruciatos quos nobis inferis, veni, ut egrediar ab eo coram te'. Et haec dicens, prostratus solo ante pedes apostoli, exiit a puero, rent ad audiendum verbum salutis et dicerent: 'Enarra nobis, homo Dei, quis est verus Deus, in cuius nomine nostros curas infirmos'. Sed et philosophi veniebant et conquirebant cum eo, et nemo poterat resisteagerentur, surrexit quidam inimicus praedicationis apostolicae et venit ad proconsulem Vinica, qui templa deorum praedicat destrui, caerimo
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq un hac intentione durarẽ. ut destruerẽ
uiã tuã: apparuert̃ mͥ duo uiri ethyopes. qui
me flagris cedebant dicentes. ñ possumꝰ iã hic
ullã potestatẽ habere.⁊ quiã hõ uenit ille quẽ
ꝑsequi cogitabas: & nc̃ in hac nocte: in qua
potestatẽ habemꝰ. ulciscim᷑ nos in te. E sic gra¬
uit̾ ceso recessert̃ a me. Nunc aut̃ tu uir dĩ
dep̃care dñm ut dimittat mͥ hoc delictũ: & saner
ab hac infirmitate qua teneor. Hȩc eo corã om̃i po¬
pulo narrante: beatꝰ apłs p̃dicabat assi due u̾bũ
dĩ. & credebant om̃s. Proconsul uͦ sanatꝰ eredidit.
et corroboratꝰ est. infidexX.

Expanded text:
Cumque in hac intentione durarem, ut distruerem Cumque in hac intentione durarem, ut distruerem viam tuam, apparuerunt mihi duo viri Aethiopes, qui me flagris cedebant, dicentes: „Non possumus hic iam ullam potestatem habere, quia venit homo ille quem persequi cogitabas. Et nunc in hac nocte, in qua adhuc potestatem habemus, ulciscimur nos in te". Et sic graviter caesum, recesserunt a me. Nunc autem tu, vir Dei, deprecare Dominum, ut dimittens mihi hoc delictum, saner ab infirmitate qua teneor'. Haec eo coram omni populo narrante, beatus apostolus praedicabat assidue verbum Dei, et credebant omnes. Proconsul vero sanatus, credidit et conroboratus est in fide.
Abbreviated transcription (Latin):
& mare obediebat ei. Huodecimo gͦ die patras achaiȩ
Uiuit dñs quia non uacdã nͥ quo p̃ceꝑit dds meus.
Ꝙ nocte dormiens. nichil reuelationis accepit.
Altera uͦ nocte: cũ esset ex hoc tristis: audiiit uocẽ
dicentẽ sibi. Andrea ego semꝑ tecũ sum: & non
te derelinquã. hȩcꝰ audiens. glorificabat dm̃ pro
hac uisione. Lisbius uͦ ꝓconsul. admonitꝰ ẽ ꝑui
sũ: ut susciperet hominẽ dĩ. At ille misit adho¬
minẽ qui eos hospitio receꝑat. ⁊̃ & rogauit. ut ad¬
duceret sibi beatũ apłm. Qd̃ cũ ille audisset:
uenit ad ꝓconsulẽ. Eẜ ingressus cubiculũ eius.
uidet eũ iacentẽ clausis oculis. quasi mortuũ. ⁊¬
& ꝑungens latus illiꝰ ait. Surge & enarra nob̃
quȩ tibi contigerunt. E ille. Egosum inqͥt. qui
execrabar uiã quã doces. Et misi milites eũ na¬
uib ad ꝓconsulem macedoniȩ: ut uinctũ te tnͣs¬
mittens mͥ morte dãpnarẽ. S naufragia ꝑfe¬
rentes nunquã potuert̃ accedẽ quo iussi sunt.

Expanded text:
 mare oboediebat ei. Duodecima igitur die Patras Achaiae ivit Dominus, quia non vadam, nisi quo praeceperit Deus meus'. Et nocte dormiens, nihil revelationis accepit. Altera vero nocte, cum esset ex hoc tristis, audivit vocem dicentem sibi: 'Andreas, ego semper tecum sum et non te derelinquo'. Haec autem audiens, glorificabat Deum pro hac visione. Lisbius vero proconsul admonitus est per visum, ut susciperet hominem Dei. At ille misit ad hominem qui eos hospitio reciperat et rogavit, ut adduceret sibi beatum apostolum. Quod cum ille audisset, venit ad proconsulem, et ingressus cubiculum eius, vidit eum iacentem clausis oculis quasi mortuum. Pungensque latus illius, ait: 'Surge et enarra nobis quae tibi contigit'. Et ille: 'Ego', inquid, 'sum qui execrabam viam quam doces et misi milites cum navibus ad proconsulem Machedoniae, ut vinctum te transmittens mihi, morte damnarem. Sed naufragia perferentes, numquam potuerunt accedere quo iussi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓconsul feruens ira: iussit leopardũ ferocissimũ
dimitti. Qui dimissus reliquit popłm⁊ & ascen¬
dens ad sedem ꝓconsulis arripuit filiũ eiꝰ: &
suffocauit eũ. Tantaq insania ꝓconsulẽ obti¬
nuerat: ut ñ de his aliquid. aut doleret. aut
diceret. Tc̃ beatus apłs conu̾sus ad popłm dix̃
Cognoscite nẽ. quia uerũ dm̃ colitisi cuiꝰ uir¬
tute bestiȩ suꝑatȩ sunt: quẽ nẽ uirinus ꝓconsul
ignorat. S ego ut faciliꝰ eredatis. etiã filiũ illiꝰ
in nõie xp̃i quẽ p̃dico suscitaboti ut confun¬
datur stultissimꝰ pat̾ eiꝰ. E ꝓstratꝰ t̾rȩ diutis¬
sime orauit. App̃hensaq manu suffocati su¬
scitauit eũ. Hȩc uidentes popłi magnificaue¬
runt dm̃t & uolebant uirinũ int̾ficere. s ñ

Expanded text:
proconsul fervens ira iussit leopardum ferocissimum dimitti; qui dimissus reliquid populum, et ascendens ad sedem proconsulis, arripuit filium eius et suffocavit eum. Tantaque insania consulem obtinuerat, ut nihil de his aliquid aut doleret aut diceret. Tunc beatus apostolus conversus ad populum, dixit: 'Cognoscite nunc, quia verum Deum colitis, cuius virtute bestiae superatae sunt, quem nunc Virinus proconsul ignorat. Sed ego, ut facilius credatis, etiam filium illius in nomine Christi, quem praedico, suscitabo, ut confundatur stultissimus pater eius'. Et prostratus terrae·, diutissime oravit, adpraehensaque manu suffocati, suscitavit eum. Haec videntes populi, magnificaverunt Deum et voluerunt Virinum interficere, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectus ẽ ibiq biduo docens discessit ab eis x uiiii.
Ulti aũt ex macedonia fideles ꝓfecti sunt
minor est. nob̾cũ ꝓꝑabitis. E dato eis anthimo.
qui eos consolaretur. iussit aliã conscende na¬
uimt quã ꝓpe sibi seꝑ̃ iussit adeẽ. ut & ipsi ui¬
derent eũ. & audirent u̾bũ dĩ. Dormiente aũt
eo parũꝑ: quidam uento modico impulsus ceci¬
dit in mare. Anthimꝰ aũt exeitauit eũ dicens. Suc¬
eurre doctor bone: ꝑiit enĩ unus de famulis tu¬
is. Exꝑgefactus aut apłs. increpauit uentũ et
siluit. ⁊ & mare tnͣquillũ redditũ ẽ. hõ aut̃ qui
cecidd̾at: unda famulante ad nauẽ deuectus est.

Expanded text:
profectus est, ibique biduo docens, discessit ab eis. 21. profectus est, ibique biduo docens, discessit ab eis. 21. Multi autem ex Machedonia fideles profecti sunminor est nobiscum properabitis'. Et dato eis Anthimo, qui consolaret eos, iussit aliam conscendere navem, quam prope sibi semper iussit adesse, ut et ipsi viderent eum et audirent verbum Dei. Dormiente autem eo parumper, quidam vento modico inpulsus, cecidit in mari. Anthimus autem excitavit eum, dicens: 'Succurre, doctor bonae; periit autem unus de famulis tuis'. Expergefactus autem apostolus, increpavit ventum, et siluit, et mare tranquillum est redditum. Homo vero qui c
Abbreviated transcription (Latin):
gemitu magno: Deniq conuenientib cunctiᷤ
ait iterũ. Seitore dilectissimi me discessurũ
a uob̾ S credo iniħm. cuiꝰ u̾bũ p̃dico. quia cu¬
stodi& uos a malo: ut non diuellatur ab inimi¬
eo hȩc messis quã in uob̾seui: id est cognitio
& doctrina ihũ xp̃i dñi mei. Uos aut̃ orate ui
git᷑ & state fortes infide.⁊ ut euulsa dñs om̃i
tirania scandali: tanquã tͥticũ mundũ. in hor¬
reo uos celesti congregare dignetur. Et sic ꝑ di¬
es qͥnq docebat eos: & confirmabat in p̃ceptis
dũ Post hec aut̃ expansis manib orauit ad do¬
minũ dicens. Custodi queso dñe gregem hunc.
quia iam tuã cognouit salutẽ. ut ñ p̃ualeat ma
lignusei s quȩ te iubente. me dispensante susce¬
pit: inuiolata custodire mereatur inscła scłoꝵ
am̃. E accipiens panẽ grãs agens fregit: & de¬
singłosatq cõmendans dño. in thessalonicam

Expanded text:
gemitu magno. Denique convenientibus cunctis, gemitu magno. Denique convenientibus cunctis, ait iterum: 'Scitote, dilectissimi, me discessurum a vobis, sed credo in Iesum, cuius verbum praedico, quia custodiet vos a malo, ut non divellatur ab inimico haec messis, quam in vobis serui, id est cognitio et doctrina Iesu Christi domini mei. Vos autem orate iugiter et state fortes in fide, ut, evulsam Dominus omnem zizaniam scandali, tamquam triticum mundum in horreo vos caelesti congregare dignetur'. Et sic per dies quinque docebat eos et confirmabat in praeceptis Dei. Post haec autem expansis manibus oravit ad Dominum, dicens: 'Custodi, quaeso, Domine, gregem hunc, qui iam tuam cognovit salutem, ut non praevaleat illi malignus, sed quae, te iubente, me dispensante, soscepit, inviolatum custodire mereatur in saecula sa'Amen'. Et accipiens panem, gratias agens fregit et desingulos atque commendans Domino, in Thesalonica
Abbreviated transcription (Latin):
apło leuabat eũ in uerticẽ montis. E conu̾sus
ad me:rogabat ascendere post petrũ dicens.
Andrea poculũ petri bibiturus es. Et extensis
manib ait. Appropinqua mͥc & extende manꝰ
tuas. ut coniungant᷑ manib meisi & caput
tuũ capiti meo societur. Qd cũ fecissems inuen¬
tꝰ sũ breuior eẽ iohanne. Et post hec ait mͥ. Uis
cognoscere imaginẽ huiꝰ rei quã cerniss uel
quis sit. qui tibi loquit᷑. E ego aio. Desicło ista cogno¬
scere. E ait mͥ. Ego sum u̾bũ erueisa in qua pen¬
debis in ꝑrimo: ꝓpt̾ nom̃ eiꝰ quẽ p̃dicas. E mul¬
ta alia mͦ dixit. que nc̃ silere oportet. ⁊ ꝓdentur
immaculatos eustodire dignetur. Ego uͦ iam
resoluor a corpore:. & uadam ad ꝓmissionẽ illã
quã mͥ polliceri dignatꝰ ẽ regnator cȩloꝵ &e t̾rȩ¬
ꝑmanens in scła sempit̾na. Hȩc audientes fr̃s.fle¬
bant ualde.: & cȩdebant palinis facies suas eũ

Expanded text:
apostolo, levabat eum in vertice montis, et conversus apostolo, levabat eum in vertice montis, et conversus ad me, rogabat ascendere post Petrum, dicens: „Andreas, poculum Petri bibiturus es". Et extensis manibus, ait: „ Adpropinqua mihi et extende manus tuas, ut coniungantur manibus meis, et caput tuum capite meo societur". Quod cum fecissem, inventus sum brevior esse Iohanni; et post haec ait mihi: „Vis cognoscere imaginem huius rei quam cernis, vel quis sit qui tibi loquitur?" Et ego aio: „Desidero ista cognoscere". Et ait mihi: „Ego sum Verbum crucis, in qua pendebis in proximo propter nomen eius quem praedicas". Et multa alia mihi dixit, quae nunc silere oportet; prodebuntur inmaculatos custodire dignetur. Ego vero iam resolvor a corpore et vado ad promissionem illam quam mihi pollicere dignatus est Regnator cpermanens in saecula sempiterna'. Haec andientes fratres, flebant valde et cedebant palmis facies suas cum
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ abeuntes: uidete mortuũ interfectorẽ filii
ur̃i. At illi dixerunt. Nichil dolemꝰ de morte fi¬
lii: si ultionem ex inimico uidemꝰ. Illis gͦ ab eun¬
tib: dixit apłs ad uxorem ꝓconsulis. Uade &
suscita ꝑuerũ. At illa nichil dubitans uenit
add corpus: & ait. In nomine dĩ mei iħu xp̃i sur¬
ge puer incolumis. E statĩ surrexit. Parentes
au̾t eius redeuntes cum gaudio. qđ uidissent
serpentẽ mortuũ: inuenerunt filiũ suũ uiuen¬
tem. E ꝓstrati coram pedib apli grãs agebant.
equenti uͦ nocte uisũ uidit beatus xuiii.¬
apłs: quem etiã fr̃ib narrauit dicens.
Audite dilectissimi sõniũ meũ. Uidebam. &
ecce mons magnus. in sublime elatusa qui nichil
suꝑ se de terrenis reb habebat: nͥ tanta luce res¬
plendens. ut mundũ putaret᷑ illuminare. E
ecce astiterunt mͥ dilectissimi fr̃s: petrus et¬
loħs apłi. Et ioħs quidem extensa manu petro

Expanded text:
autem abeuntes, videte mortuum interfectorem filii autem abeuntes, videte mortuum interfectorem filii vestri'. At illi dixerunt: 'Nihil dolemus de morte fili, si ultionem ex inimico videmus'. Illis vero abeuntibus, dixit apostolus ad uxorem proconsulis: 'Vade et suscita puerum'. Ad illa nihil dubitans, venit ad corpus et ait: 'In nomine Dei mei Iesu Christi, surge, puer, incolomis', et statim surrexit. Parentes autem eius redeuntes cum gaudio, quod vidissent serpentem mortuum, invenerunt filium viventem, et prostrati coram pedibus apostoli, gratias agebant. 20. Sequenti vero nocte visum vidit beatus apostolus, quem etiam fratribus enarravit, dicens: 'Audite, dilectissimi, somnium meum. Videbam, et ecce mons magnus erat in sublimi elevatus, qui nihil super se de terrenis rebus habebat, nisi tantum luce resplendens, ita ut mundum putaretur inluminare. Et ecce adstiterunt mostoli; et Iohannes quidem, extensa manu Petro
Abbreviated transcription (Latin):
adolescens quidã. qui erat iã aͣpło. in¬
dicauit matri suȩ quȩ acta erant.n &
accersiuit eã. ut ueniret in occursũ sc̃ĩ. Que
accedens ꝓcidit ad pedes eiꝰ: & querebat ut
audiret u̾bũ dĩ. Cui eũ satisfactũ fuisset. dde¬
p̃catione rogauit. ut accederet ad agrũ eius
in quo serpens mirȩ magnitudinis erat. qͣ
totam regionẽ illã deuastabat. Appiopinquante
aũt apło sibilũ magnũ mittens: erecto capite ue¬
nit in obuiam. Erat en̾i longitudo eiꝰ .u. cubitoꝵ⁊
cũberent. Tunc sc̃s dĩ ait ad eũ. Abde caput fu¬
neste quod erexisti in pͥncipio ad ꝑnitiem gene.¬
ris humanit᷑ & subde te famulis di & morerei
E statim serpens emittens rugitũ grauẽ. circũ¬
dedit quercũ magnã quȩ ꝓpinqua erat⁊ & ob-¬
ligans se circa eã: euomens riuũ ueneni eum
ꝑculerat mortiuuis decubabat. Ee uidens flere
parentes eiꝰ:. ait ad eos. Ds̃ nr̃ qui uult õs saluos
fieri: misit me huc ut credatis in eũ. Nunc

Expanded text:
adolescens quidam, qui erat iam cum apostolo, indicavit matri suae quae acta erant et arcessivit eam, ut veniret ad occursum sancti. Quae accedens, procidit ad pedes eius et quaerebat, ut audiret verbum Dei. Cui cum satisfactum fuisset depraecatione., rogavit, ut accederet ad agrum eius, in quo serpens mirae magnitudinis erat, qui totam regionem illam devastabat. Adpropinquante autem apostolo, sibila magna emittens , erecto capite, venit in obviam. Erat enim longitudo eius quinquagintacubarent. Tunc sanctus Dei ait ad eum: 'Abde caput, funeste, quod erexisti in principio ad perniciem generis humani, et subde te famulis Dei ac morire'. Et statim serpens emittens gravem rugitum, circumdedit quercum magnam, quae propinqua erat, et obligans se circa eam, evomens rivum veneni cum perculerat, mortuus decubabat. Et videns flere parentes eius, ait ad eos: 'Deus noster, qui vult vos salvos fieri, misit me huc, ut credatis in eum. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ suꝑb es. & contẽptor: alligantes eũ. duos
leones ad eum laxate: qui nec reliquias eiꝰ di¬
uidens eas sẽs dĩ. dixit ad ppłm. Hiri romani
qui hoc certam̃ exspectatis: ñ sine causa labo¬
raui. Non ꝓpt̾ prauitatẽ hee patior: s ꝓpt̾ pie¬
tatẽ. Frumentũ enĩsum dĩci & dentib bestia¬

Expanded text:
m superbus est et contemptor! Alligantes eum duos leones ad eum laxate, qui nec reliquias eius diIgnatius dixit ad populum: «Viri Romani qui hoc certamen aspicitis! Non sine mercede laboraui, quia non propter prauitatem hoc patior, sed propter pietatem. Tr
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i÷ benedico te. quia ꝑ filiũ tuũ euasi minas ho¬
minũ impioꝵ: &e spurtitias diaboli impolluto cal¬
ignis iuxta me moritur.i flãma diuiditur: & ar¬
dor incendii huiꝰ. adeos. a quibꝰm mistratur. effun
trepidã me adte uenire ꝑmittis. Ecce qd credi¬
di iã uideon qđ speraui iã teneo: qͦd coneupi¬
ui amplector. Te confiteor labiis: te corde. et
totis uiscerib coneupiseo. Eece ad te uenio sũ

Expanded text:
isti, benedico te, quia per Filium tuum evasi minas hoisti, benedico te, quia per Filium tuum evasi minas hominum impiorum, et spurcitias diaboli impolluto cal juxta me ignis, flamma dividitur, et ardor incendii hujus ad eos a quibus ministratur, effundtrepidam me ad te venire permittis. Ecce jam quod credidi, video: quod speravi, jam teneo: quod concupivi, complector. Te confiteor labiis et corde, et totis visceribus concupisco. Ecce ad te venio vivum