comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scđm qđ homo ordinẽ diligen¬
di p̃scriptũ seruau̾it. Qd si ẽ: omnẽ
hominẽ sic̃ se ipsũ dilexit. Omnib
gͦ uitã optauit. om̃sq saluos fieri
uoluit: s ñ omnes salui st̃: & ita
ñ ẽ factũ quod optauit. S non est

Expanded text:
m quod homo, ordinem diligendi praescriptum servaverit. Quod si est, omnem hominem sicut seipsum dilexit. Omnibus ergo vitam optavit, omnesque salvos fieri voluit, sed non omnes salvi fiunt, et ita non est factum quod opt
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ nat᷑as cognoscimꝰ: unã autẽ
pͥmitiã nr̃e masse. ut ipsa extiterit
carne ypostasis. quȩ cłi u̾bi ypostasiᷤᷤ
& cõposita facta fuerit quȩ priꝰ sim¬
plex erat u̾bi ypostasis cõposita uͦ
ex duab ꝑfectis naturis. deitate &
humanitate: & ferat ipsa diuinȩ cd̃i
ũbi filiationis caracteristicũ & det̾¬
minatiuũ ydioma. scd̃m qđ diuisa ẽ
a patre & sp̃u scõ. & carnis caracteri¬
stica & det̾minatiua ydiomata scđ̾m
in duab naturis ꝑfecte se habentib
deitatis & humanitatis. & incarna
tã eandẽ y postasim. & has duã nat᷑aᷤᷤ
custodiri & manere in ipso post uni¬
onẽ. ñ seorsum & scłm partẽ ponen¬
tes singulã. s unitas inuicẽ in unã
cõpositã ypostasim. Substantialẽ
enĩ inquimꝰ unionẽ scił uerã. & ñ¬
scdm phantasiã. Substantialẽ autẽ
ñ duab natis ꝑficientib alterũ scił
unã cõpositã naturã. s unitaᷤ innicẽ
in unã ypostasim cõpositã filii dei.

Expanded text:
 naturas cognoscimus, unam autem primitias nostrae massae, ut ipsa exstiterit carnis hypostasis quae Dei Verbi hypostasis, et composita facta fuerit, quae prius simplex erat Verbi hypostasis. Composita vero ex duabus perfectis naturis, deitate et humanitate, ut ferat ipsa divinae Verbi Dei filiationis characteristicum et determinativum idioma; secundum quod divisa est a Patre et Spiritu sancto, et carnis characteristica et determinativa idiomata, secundum in duabus naturis perfecte se habentibus, deitatis et humanitatis; et incarnatam esse eamdem hypostasim; et has duas naturas custodiri et manere in ipso post unionem, non seorsum et secundum partes ponentes singulam, sed unitas invicem in unam compositam hypostasim; substantialem enim inquimus unionem, scilicet em autem non duabus naturis perficientibus alteram, scilicet unam compositam naturam, sed unitas invicem in unam hypostasim compositam Filii Dei;
Abbreviated transcription (Latin):
s ut una & eadẽ ẽẽt ꝑsona dĩ &
hõis. ꝑsona gͦ que prierat sĩplex
& in una tm̃ natura existens. in
duab & ex duab suisistit naturis:
& ꝑsona quȩ tantũ d̃s erat. facta ẽ
facta ꝑsona. qͣmuis dicat᷑ facta ꝑ¬
sona hõis. Facta ẽ gͥ illa ꝑsona
ut qͥbusdam placet quiddã sub
in qͣntũ aũ u̾bũ ẽ. simplex ẽ. De ħ¬

Expanded text:
sed ut una et eadem esset persona Dei et hominis. Persona ergo quae prius erat simplex, et in una tantum natura existens, in duabus et ex duabus subsistit naturis; et persona quae tantum Deus erat, facta est facta persona, quamvis dicatur facta persona hominis. Facta est igitur illa persona ut quibusdam placet quiddam subin quantum autem Verbum, est simplex. Et
Abbreviated transcription (Latin):
sit & c̃s. Alioꝵ sententia. Sunt
aũ & alii qͥ istis in parte consenti¬
unt: s dicunt hominẽ illũ ñ ex
anima rationali & carne tm̃. s ex
humana & diuina nat᷑a. id ex
trib substantiis. diuinitate. carne.

Expanded text:
s. 4. Aliorum sententia. Sunt autem et alii qui istis in parte consentiunt, sed dicunt hominem illum non ex anima rationali et carne tantum, sed ex humana et divina natura, id est, ex tribus substantiis, divinitate, carne
Abbreviated transcription (Latin):
bilẽ excellentiã ꝑueniret: Facien¬
te ac suscipiente dõ u̾bo: iꝑse homo
ex qͦ eẽ cepit. filiꝰ dĩ unicꝰ eẽ cepit.
Item. Homo quicũq ita gr̃a fit
xp̃ianꝰ: sic̃ gr̃a homo ille ab inicio
factꝰ est xp̃c. Idem in libͦ .xiii. de tͥñ.¬
Gr̃a dĩ nobis in hoĩe xp̃o cõm̃datur:
qr nec ipse ut tanta unitate deo
uero coniunctꝰ una cũ illo ꝑsona
filiꝰ di fieret. ullis ẽ p̃cedentib me¬
ritis assecutꝰ: s ex qͦ homo ẽẽ cepit.
ex illo ẽ & d̾s. Unde dictũ ẽ: u̾bũ¬

Expanded text:
bilem excellentiam perveniret? Faciente ac suscipiente Deo Verbo, ipse homo ex quo esse coepit, Filius Dei unicus esse coepit. Item homo quicumque ita gratia fit christianus, sicut gratia homo ille ab initio factus est Christus. Idem in libro 13 de Ta Dei nobis in homine Christo commendatur. Quia nec ipse ut tanta unitate Deo vero conjunctus, una cum illo persona Filius Dei fieret, ullis est praecedentibus meritis assecutus; sed ex quo homo esse coepit, ex illo est et Deus. Unde dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
satisfactionẽ expleuerit ceteris
tacitis: ñ ꝓ illo pecc̃o ampliꝰ iudi¬
candus ẽ de qͦ satisfecit ad arbi
gerit. Ideoq si de eo iterũ iudi¬
cetur. bis in id ipsũ udicat ds:
& consurgit duplex tͥbulatio.
no S de bis tantũ oportet illud intel¬
ligi qui p̃sentib suppliciis cõmu¬
tant᷑ in bonũ. & sic ꝑseuerant:
suꝑ qͦs non consurget duplex tri¬
bulatio. Qui uͦ int̾ flagella duri¬
ores & det̾iores fiunt. ut pharao.
p̃sentib ȩt̾na conectunt: ut tem¬
porale suppliciũ sit eis ȩt̾nȩ penȩ
id÷ uindicta hic incipiet. & ar¬
debit usq ad extremã damnati¬
onẽ. Hoc contͣ illos notandũ ẽ
q̃ dicunt illuã. scił ñ udicabit
d̾s bis in id ipsũ. ad omnia ꝑtine¬
re flagella: quia quidã flagellis

Expanded text:
in satisfactionem expleverit, caeteris tacitis, non pro illo peccato amplius judicandus est, de quo satisfecit ad arbitgerit. Ideoque si de eo iterum judicetur, bis in idipsum judicat Deus, et consurget duplex tribulatio. Sed de his oportet illud tantum intelligi, qui praesentibus suppliciis commutantur in bonum, et sic perseverant, super quos non consurget duplex tribulatio. Qui vero inter flagella duriores et deteriores fiunt, ut Pharao, praesentibus aeterna connectunt, ut temporale supplicium sit eis aeternae poenae  Vindicta Dei hic incipiet, et ardebit usque ad extremam damnationem. Hoc contra illos notandum est, qui dicunt illud, scilicet: Non judicabit Deus bis in idipsum, ad omnia pertinere flagella, quia quidam hic flagellis
Abbreviated transcription (Latin):
reuocet statũ: qͦd q est adhuc pre¬
stantiꝰ & eminentiꝰ. etiãsi ñ potue¬
rit qͥs explere omnẽ satiꝰ faciendi
ordinẽ. quantulãcumq tam̃ &
quãlibet breui tẽpore gestã non
respuit penitentiã: suscipit etiã
ipsã: nec patit᷑ quãuis exigue
conu̾sionis ꝑdere mercedẽ. Exem¬
plisetiã hoc idẽ astrui potest. Da
Illud aũ mirabile ẽ. qđ angelo
ferienti plebẽ se obtulit dicens.
tua in me: & indomũ patͥs mei
Quo facto. statĩ sacrificio dignꝰ¬
uidicatꝰ ẽ: qui absolutione estima¬
bat᷑ indignꝰ. Nec mirũ si tali sua
oblatione ꝓ ppło. peccati sui adeptꝰ
ẽ ueniã: cũ moyses offerendo se
ꝓ plebis errore peccata diluerit.

Expanded text:
revocet statum. Quodque est adhuc praerevocet statum. Quodque est adhuc praestantius et eminentius, etiamsi non potuerit quis explere omnem satisfaciendi ordinem, quantulamcumque tamen et quantumlibet brevi tempore gestam non respuit poenitentiam: suscipit etiam ipsam, nec patitur quamvis exiguae conversionis perdere mercedem. Exemplis etiam hoc idem astrui potest. DavIllud autem mirabile est, quod angelo ferienti plebem se obtulit dicens, tua in me, et in domum patris mei. Quo facto, statim sacrificio dignjudicatur, qui absolutione aestimabatur indignus. Nec mirum si tali sua oblatione, pro populo, peccati sui adeptus est veniam, cum Moyses offerendo se pro plebis errore, peccata diluerit.
Abbreviated transcription (Latin):
tentiȩ ñ concedat᷑. ds tam̃ suꝑ eos
sue patientiȩ ñ obliuiscitur. Ex
quoꝵ numero si qͥs ita dicat nob̾
dicite utrũ mͥ aliqͥd ꝓsit ad uitã
futurã si in ista uita illecebrosissi¬
mȩ uoluptatis blandim̃ta contẽp¬
sero. si me penitendo uehementiꝰ
ꝗͣ ꝑriꝰ excruciauero. si uberiꝰ fle¬
uero. si meliꝰ uixero. si pauperes
largiꝰ sustentauero. si caritate
ardentiꝰ flagrauero: qͥs ur̃m ita
desipit ut huic homini dicat
nichil tibi ista in posterũ ꝓdert̃.
fruere : flu̾tat ds tã immanem
sacrilegã q dem̃tiã. Itẽ ioħes criso¬
hes stomꝰ. de reparatione lapsi. Talis mͥ¬
crede. talis ẽ erga homineᷤᷤ ꝑictã łi.
Nũquã spernit penitentiã. si ei sin¬
cere & simplicit̃ offerat᷑: etiam si
ad sũmũ quis ꝑueniat maloꝵ. &
inde tam̃ uelit reu̾ti ad salutis
uiã. suscipit. libent̃ amplectitur:
facit omnia quatinꝰ ad priorem

Expanded text:
tentiae non concedatur, Deus tamen super eos tentiae non concedatur, Deus tamen super eos suae patientiae non obliviscitur. Ex quorum numero si quis vobis dicat: dicite, utrum mihi aliquid prosit ad uitam futuram, si in ista uita inlecebrosissimae uoluptatis blandimenta contesero, si me poenitendo vehementius quam prius excruciavero, si uberius flevero, si melius vixero, si pauperes largius sustentavero, si charitate ardentius flagravero; quis vestrum ita desipit, ut huic homini dicat: Nihil tibi ista in posterum proderunt; fruere? Avertat Deus tam immanem sacrilegamque dementiam. Item Joan. Chrysost., de Reparatione lapsi: Talis, mcrede, talis est erga homines pietas Dei: nunquam spernit hominis poenitentiam, si ei sincere et simpliciter offeratur, etiamsi ad summum quis perveniat malorum, et inde tantum velit reverti ad virtutis viam, suscipit libenter, amplectitur, f
Abbreviated transcription (Latin):
aug̃ scribens contͣ quosdã heticos
qͥ peccantib post baptismũ semel
tm̃ dicebant utilẽ eẽ penitentiam:
uig ita. Adbuc instant ꝑfidi qui sapi¬
unt plusꝙͣ oportet. ñ sobrii secd
excedentes m̃surã. qͥ dicunt. & si
semel peccantib post baptismũ
ualeat penitentia. ñ tam̃ sepe
peccantib ꝓderit it̾ata: alioquin
remissio ad pecẽm e̾e̾t incitatio.
Dicunt enĩ. Quis ñ semꝑ peccaret:
si semꝑ redire posset: Dieunt enĩ
dñm incitatorẽ mali. si semꝑ peni
quib semꝑ presto ẽ gr̃a. Errant aũ.
Constat enĩ ei multũ peccata displi¬
cere: qͥ semꝑ p̃sto ẽ ea destruere.
Si ea amaret: ñ ita sẽꝑ destrueret.¬
nũ iniquitas aliq̃n ꝓgredit᷑. ut
etiã post ꝑactam penitentiã. post
altaris reconciliationẽ. ł similia
ł grauiora cõmittant: & tam̃ ds
facit etiã suꝑ tales oriri solẽ suũ
nec minꝰ tribuit ꝗͣ ante tͥbuerat
largissima munera uitȩ ac salutiᷤ.
& quãuis eis in eccłia locꝰ ille peni¬

Expanded text:
a scribens contra quosdam haereticos, qui peccantibus post baptismum semel tantum dicebant utilem esse poenitentiam. C. XXXII. Adhuc instant perfidi, qui sapiunt plus quam oporteat, non sobrii, sed excedentes mensuram. Dicunt enim: etsi semel peccantibus post baptismum valeat poenitentia, non tamen saepe peccantibus proderit iterata; alioqui remissio ad peccatum esset incitatio. Dicunt enim: quis non semper peccaret, si redire semper posset? Dicunt enim Dominum incitatorem mali, si semper poequibus semper praesto est gratia. Errant autem, imo constat ei multum peccata displicere, qui semper praesto est ea destruere. Si enim ea amaret, non ita semper destrueretnum iniquitas aliquando progreditur, ut etiam post peractam Poenitentiam, et post altaris reconciliationem, vel similia vel graviora committant. Et tamen Deus facit etiam super tales oriri solem suum, nec minus tribuit quam ante tribuerat largissima munera vitae et salutis. Et quamvis eis in Ecclesia locus ille Poeni
Abbreviated transcription (Latin):
agendã. & ꝑ eã a lapsu peccantes fre¬
q̃nter surg̾e diffitent᷑: ita eisdẽ illoꝵ
opinio elidit᷑ qͥ plurib irretitum
peccatis asserunt de uno uere ꝑe.¬
intere. eiꝰdemq ueniã a dño conse¬
qui posse sine alteriꝰ penitentia:
quod etiã autoritatib astruere

Expanded text:
et per eam a lapsu peccantes frequenter surgere diffitentur, ita eisdem illorum oppositio eliditur, qui pluribus irretitum peccatis asserunt de uno vere poenitere, ejusdemque veniam a Domino consequi posse sine alterius poenitentia. Quod etiam auctoritatibus astruere
Abbreviated transcription (Latin):
hc̃ locũ ait. Sciendũ inqͥt qđ hic ionci
quidã exurgunt. hoꝵ u̾boꝵ occa¬
sione penitentiã auferentes: qͣsi
ꝑ penitentiã ñ ualeat peccator
post lapsũ resurgere scdo & t̃cio.
& deinceps. Uerũ in hoc etiam¬
penitentiã ñ excludit nec ꝓpitia¬
tionẽ que sepe fit ꝑ penitentiã:

Expanded text:
c locum, ait: Sciendum, inquit, quod hic quidam exurgunt, horum verborum occasione poenitentiam auferentes; quasi per poenitentiam non valeat peccator post lapsum resurgere secundo, et tertio, et deinceps. Verum etiam in hoc poenitentiam non excludit, nec propitiatione
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuiorib criminib iniungit᷑: ait¬
mortalis inuenerit q̃ ñ in cͥmine
mortali ł in blasphemia fidei. s
in sermonis uel in moꝵ uicio con¬
sistat: hȩc culpa semꝑ reparari po¬
test: ñ int̾dicit᷑ aliq̃n de huiꝰmodi
penitentiã agere: s ñ ita de gͣuio¬
rib criminib. In gͣuiorib enĩ cri

Expanded text:
gravioribus criminibus injungitgravioribus criminibus injungitmortalis invenerit, quae non in crimine mortali, vel in blasphemia fidei, sed in sermonis vel in morum vitio consistat; haec culpa semper reparari potest, nec interdicitur aliquando de hujusmodi poenitentiam agere; sed non ita de gravioribus c
Abbreviated transcription (Latin):
ralẽ s scdm specialẽ morẽ eccłie
de sollemni penitentia dictũ intel¬
ligit᷑: quȩ apud quosã semel cele¬
brata ũ iterat᷑. Itẽ illud aliud am
nͨ uere celebrata. & fructũ prioris
aufert. & usũ conseq̃ntis amittit:
de sollemni intelligit᷑. Sollemnis u̾
penitentia ut ambrꝵ in eodẽ ait
est quȩ fit extͣ eccłiam in mani¬
festo in cinere & cilicio. quȩ pro
gͣuiorib horrendis ꝙ ac manife¬
stis delictis tantũ imponit᷑: & illa
ñ ẽ iteranda ꝓ reu̾entia sacram̃ti.
& ne uilescat & contẽptibilis fiat
hõib. Unde aug̃ ad macedoniũ.¬
Quãuis caute & salubrit᷑ ꝓuisũ sit
ut locꝰ illiꝰ humillimȩ penitentiȩ
semel in eccłia concedat᷑. ne medi
cina uilis minꝰ utilis ẽẽt egrotis
quȩ tantomagis salubris ẽ qͣnto
minꝰ contemptibilis fuerit: quis
tam̃ audeat dic̾e do. quare huic
rursus se laqueis iniqͥtatis obstrin¬
git adhuc iterũ parcis e Orig̃. qͦq¬
de hac sollemni penitentia quȩ ꝓ

Expanded text:
ralem, sed secundum specialem morem Ecclesiae de solemni poenitentia dictum intelligitur, quae apud quosdam semel celebrata non iteratur. Item illud aliud Ambnec vere celebrata, et fructum prioris aufert, et usum sequentis amittit, de solemni intelligitur. Solemnis ergo poenitentia, ut Ambros. in eodem ait, est quae fit extra ecclesiam in manifesto, in cinere et cilicio; quae pro gravioribus horrendisque ac manifestis delictis tantum imponitur. Et illa non est iteranda pro reverentia sacramenti, ut non vilescat et contemptibilis fiat hominibus. Unde Aug., ad MacedoniuQuamvis caute salubriterque provisum sit, ut locus illius humillimae poenitentiae semel in Ecclesia concedatur, ne mcina uilis minus utilis esset aegrotis, quae tanto magis salubris erit, quanto minus contemptibilis fuerit, quis tamen audeat deo dicere: \'Quare huic rursus se laqueis iniquitatis obstringit, adhuc iterum parcis?\' qde hac solemni poenitentia, quae pro
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplatione actio qua bene utimͣ
tẽporalib reb: & illa sapĩȩ. hec
scientiȩ deputat᷑: quãuis & illa
quȩ sap̃ia ẽ possit nuncupari
contẽplationis di uult intelligi.
In hoc gͦ differentia ẽ: quia ad con¬
templationẽ sap̃ia. ad actionem ũ¬

Expanded text:
bene utimur temporalibus rebus; et illa sapientiae, haec scientiae deputatur, quamvis et illa quae sapientiae est, possit nuncupari contemplationem Dei vult intelligi. In hoc ergo differentia est, quia ad contemplationem sapientia, ad actionem
Abbreviated transcription (Latin):
t notandũ qđ intellectus &
scientia quȩ dicunt᷑ dona sp̃s scĩ
alia st̃ ab intellectu & scĩa que
naturalit st̃ in anima hõis. Hle
enĩ uirtutes st̃ quȩ ꝑ grãm infun¬
dunt᷑ animis fideliũ ut ꝑ eas re¬
cte uiuant: illa uͦ naturalit̾ hõ
ht̃ ex bñficio creationis. a do tam̃.
atq adiuuant᷑: ut u̾bi gr̃a intel¬
lectꝰ naturalis pecc̃o obtenebratꝰ

Expanded text:
 intellectus et scientia quae dicuntur dona Spiritus sancti, alia sunt ab intellectu et scientia quae naturaliter sunt in anima hominis; hae enim virtutes sunt quae per gratiam infunduntur animis fidelium ut per eas recte vivant. Illa vero naturaliter habet homo ex beneficio creationis; a Deo tamenatque adjuvantur, ut, verbi gratia, intellectus naturalis peccato obtenebratus,
Abbreviated transcription (Latin):
ac uerꝰ & p̃cipuus cultꝰ eiꝰ est. Si gͦ
colat mens hominis dm̃. cuiꝰ ab eo
tione sapiens fit. Ista gͦ hominis
sap̃ia etiã dei ẽ: uerũ ñ ita dei est
ut ea sapiens sit ds̃. Non enĩ par¬
ticipatione sui sapiens ẽ : sicut
mens participatione d̃i. Sic etiam
dr̃ iusticia di ñ solũ illa qua ipse
iustꝰ est: s etiã illa quã dat ho¬
mini cũ iustificat impiũ. De cone
axione uͥtutũ q̃ ñ separant᷑.c.xxiiii.
olet etiã queri utrũ uirtutes
ita sibi sint coniuncte ut se¬
paratim ñ possint possideri ab
aliquo: s qui unã ht̃. om̃s ha
una caruerit. omnib careat.
sit omniũ uirtutũ: in quocumq

Expanded text:
ac verus et praecipuus cultus ejus est. Si ergo colat mens hominis Deum cujus ab eo rticipatione sapiens fit. Ista ergo hominis sapientia etiam Dei est; verum non ita Dei est, ut ea sapiens sit Deus. Non enim participatione sui sapiens est, sicut mens participatione Dei. Sic etiam dicitur justitia Dei non solum illa qua ipse justus est, sed etiam illa quam dat homini cum justificat iEXIONE VIRTUTUM QUAE NON SEPARANTUR. 1. Solet etiam quaeri utrum virtutes ita sint sibi conjunctae, ut separatim non possint possideri ab aliquo; sed qui unam habet omnes habuna caruerit, omnibus careat.sit omnium virtutum, in quocumq
Abbreviated transcription (Latin):
In qͦ differat sapĩa ab intellectu.
stensa differentia c.xxii.¬
int̾ scĩam & sapĩam: quid
distet int̾ sap̃iam & intellectũ
uideamꝰ. In hoc differt̃ illa duo:
quia sapĩa ꝓprie ẽ de ȩt̾nis quȩ
ueritati ȩt̾nȩ contẽplande inten¬
dit: intelligentia uͦ non mͦ de
& syũalib temporalit̾ exortis.
ꝑeam enĩ & natura sũma qͥ fecit
omĩs naturas id÷ diuina conside¬
rat᷑. & quȩ post ipsã st̃ sp̃uales
& inuisibiles naturȩ ut angeli
In hoc gͦ diffe̾ntia ẽ. quia sap̃ia¬
tm̃ creator conspicit᷑: intellectu
uͦ & creator & creatura quedam.
Itẽ intellectu intelligibilia capimꝰ
int̃ illa tria. scił scientiã. & intel¬

Expanded text:
In quo differat sapientia ab intellectu Ostensa differentia inter scientiam et sapientiam, quid distet inter sapientiam et intellectum videamus. In hoc differunt illa duo, quia sapientia proprie est de aeternis, quae Veritati aeternae contemplandae intendit. Intelligentia vero non modo et spiritualibus temporaliter exortis. Per eam enim et natura summa quae fecit omnes naturas, id est, divina, consideratur, et quae post ipsam sunt spirituales et invisibiles naturae, ut angeli uia sapientia Creator tantum conspicitur, intellectu vero et Creator et creatura quaedam. Item intellectu intelligibilia capimusinter illa tria, scilicet intel
Abbreviated transcription (Latin):
habere incipit. sap̃iam & carita¬
tẽ habere incipit. Inde etiã ẽ
qd ut̃q timor dicit᷑ inicialis: qͦd
inuenire pot̾is ꝑ diu̾sa scripture
loca. Uterq etiã timor int̾dũ dr̃
seruilis: quia & ipse micialis qͥ ẽ
in caritate inchoata aliquid ht̃
de seruili. scił angorẽ pene. sicut
aliqͥd ht̃ de casto. scił qdđ timet
offendere ac separari. Quom castꝰ¬

Expanded text:
habere incipit, sapientiam et charitahabere incipit, sapientiam et charitatem habere incipit. Inde etiam est quod uterque timor dicitur initialis; quod invenire poteris per diversa Scripturae loca. Uterque etiam timor interdum dicitur servilis, quia et ipse initialis, qui est in charitate inchoata, aliquid habet de servili, scilicet angorem poenae, sicut et aliquid habet de casto, scilicet quod timet offendere ac separari. 10.
Abbreviated transcription (Latin):
& qͣntũ ad timorẽ conscientiȩ.
Nã qͣnto diligimꝰ. tanto minus ti¬
memꝰ. Iste timor notat᷑ in illi u̾b̾
augustini. uͥ ñ negat timorẽ eẽ
uti ipse supͣ dixit. seruiliᷤᷤ timor
ñ remanet ueniente caritate.
ñ intrat caritas nisi priꝰ timor
exeat: nec in illo timore aliquis
credit in dm̃ & si credat ddo: nec
bñ facit etiamsi bonũ ẽ qͦd facit.
Non ẽ gͦ timor ille in caritate etiã
inchoata: qr omnis qͥ caritatẽ ht̃
licet ñ ꝑfectã & indm̃ credit. &
bene bona facit: quare seruili ñ ẽ
timor ille quẽ in caritate incho¬
ata fore concessit. & quẽ crescen¬
te caritate decrescere dix̃. s ille ẽ
timor inicialis quẽ ñ negat ẽẽ
in caritate. nisi ꝑfecta sit. Quod
timor seruilis & inicialis dicit᷑ ini¬
ciendũ tam̃ ẽ qđ ut̾q timor
notau̾is loca scͥpturȩ in quib d̾e
timore dñi fit mentio: ex alia
remanet cũ ea. ĩmo foras exit.

Expanded text:
et quantum ad tormentum conscientiae. et quantum ad tormentum conscientiae. Nam quanto magis diligimus, tanto minus timemus. Iste timor notatur in illis verbis August., ubi non negat timorem esseut ipse supra dixit, servilis timor non remanet veniente charitate, nec intrat charitas nisi prius ille timor exeat; nec in illo timore aliquis credit in Deum, etsi credat Deo; nec bene facit, etiamsi bonum est quod facit. Non est ergo timor ille in charitate etiam inchoata, quia omnis qui charitatem habet, licet non perfectam, et in Deum credit, et bona opera facit. Quare servilis non est timor ille, quem in charitate inchoata fore concessit, et quem crescente charitate decrescere dixit; sed ille est timor initialis, quem non negat esse in charitate, nisi perfecta sit. 9. Quod timor servilis et initialis dicitur iniciendum tamen est quod uterque timor, notaveris loca Scripturae in quibus de timore Domini fit mentio; ex alia remanet cum ea, imo foras exit.
Abbreviated transcription (Latin):
iustificatio. Est ibi qͦd titillet
m̃tẽ: qͦd pungat. qͦd stimulet.
Stimulat ille timor: s intrat cari¬
tas quȩ sanat qͦd uulnerat timor.
Timor castꝰ facit securitatẽ in ani
more di dicit qͦ timet anima ne
damnet᷑: illa de timore qͦ tumet
anuma ne deserat᷑. Ille ẽ timor
quẽ caritas excludit: ille ẽ timor
qͥ ꝑmanet in scłm scłi. Ecce inbiᷤ
u̾bis p̃dictis aꝑte ostendit aug̃.
quis sit timor castꝰ. & qͥs seruilis.
& qualit̾ differant: in quib etiã
inicialẽ timorẽ significauit. qui
nec ex toto ẽ seruilis. nec ex toto
castꝰ: s tanꝗͣ medius. aliquid de
seruili & aliqͥd de casto timore
ht̃. Facit enĩ seruire partĩ timmo
re. partĩ amore iusticiȩ: ꝑ quem
timemꝰ puniri. & timemꝰ offend̾e.
Iste timor ẽ in inchoata caritate
ñ in ꝑfecta: & quantũ crescit ca¬
ritas. tm̃ decrescit iste timor qͣn¬
tũ ad metũ penȩ: id quantũ
ad id quod facit timere penam

Expanded text:
justificatio. Est ibi quod titillet justificatio. Est ibi quod titillet mentem, quod pungat, quod stimulet. Stimulat ille timor, sed intrat charitas quae sanat quod vulnerat timor. Timor castus facit securitatem in animmore Dei dicit, quo timet anima ne damnetur; ista de timore quo timet anima ne deseratur. Ille est timor quem charitas excludit, ille est timor qui permanet in seculum seculi. Ecce in his verbis praedictis aperte ostendit August. quis sit timor castus, et quis servilis, et qualiter differant. In quibus etiam initialem timorem significavit; qui nec ex toto est servilis, nec ex toto castus, sed tanquam medius aliquid de servili, et aliquid de casto timore habet; facit enim servire partim timore poenae, partim amore justitiae per quem timemus puniri, et timemus offendere. Iste timor est in inchoata charitate, non in perfecta: et quantum crescit charitas, tantum decrescit iste timor, quantum ad metum poenae, id est, quantum ad id quod facit timere poenam,
Abbreviated transcription (Latin):
on potes meliꝰ explanare qͥd
int̾sit int̾ istos duos timores:
quã si ponas duas mulieres mari¬
tatas quarũ unã constituas uo¬
lentẽ facere adulteriũ. s timet
ne damnet᷑ a marito. Tumet ma¬
ritũ: quia adbuc amat nequiciã.
Huic ñ ẽ grata s onerosa mariti
p̃sentia: & si forte uiuit nequiter
timet maritũ ne ueniat. Tales st̃
qͥ timent diem udicii. Sac alterã
amare uirũ. debere illi castos am¬
plexus. nulla se adulterina ĩmun¬
dicia maculare uelle: ista optat
p̃sentiã uiri. Illa timet: & illa
timet. Iamgͦ int̾rogent᷑ quare ti¬
meant. Illa dicet. timeo uirũ ne
ueniat: illa dicet timeo uirũ ne
discedat. Illa dicet timeo uirũ ne
daminet: illa dicet timeo uirũ ne
deserat. Pone hȩc in animo. & in¬
uenis timorẽ quẽ foras mittit
caritas: & aliũ timorẽ castũ ꝑma¬
nentẽ in scłm scłi. Illũ timorem
ꝑfecta caritas foras mittit: quia
ille timor torm̃tũ ht̃. Torquetur
conseientia pecc̃oꝵ: ñdũ factaẽ

Expanded text:
on potes melius explanare quid intersit inter duos istos timores, quam si ponas duas mulieres maritatas; quarum unam constituas volentem facere adulterium, sed timet ne damnetur a marito. Timet maritum, quia adhuc amat nequitiam: huic non grata est, sed onerosa mariti praesentia; et si forte vivit nequiter, timet maritum ne veniat. Tales sunt qui timent diem judicii. Fac alteram amare virum, et debere illi castos amplexus, nulla se adulterina immunditia maculare velle: ista optat praesentiam viri. Illa timet et ista timet. Jam ergo interrogentur quare timeant. Illa dicet: Timeo virum ne veniat; ista dicet: Timeo virum ne discedat. Illa dicet: Timeo virum ne damnet; ista dicet: Timeo virum ne deserat. Pone haec in animo, et invenies timorem quem foras mittit charitas; et alium timorem castum permanentem in seculum seculi. Illum timorem perfecta charitas foras mittit, quia ille timor tormentum habet; torquetur conscientia peccatorum, nondum facta est
Abbreviated transcription (Latin):
sermo scientiȩ. illa diffinitio diui¬
denda ẽ: ut rerũ diuinarũ cogni¬
tio sap̃ia ꝓprie nuncupet᷑. huma
homine potest in reb humanis
ubi plurimũ suꝑuacue uanitatiꝰ
& noxie curiositatis ẽ. huic scĩȩ
tribuo: s illud tantũ quo fides
saluberrima quȩ ad uerã beatitu¬
fideles plurimi quãuis polleant
ipsa fide plurimũ. Aliud ẽ enim
scire tantũmͦ qͥd homo credere de¬
beat. ꝓpt̾ adipiscendã uitã et̾nã:
aliud ẽ scire qͦmͦ hoc ipsũ & piis
opitulet᷑ & contͣ impios defendat᷑.
quȩ ꝓpͥo uocabulo appellat᷑ scien¬
tia. De his qͦq duab uirtutibus

Expanded text:
sermo scientiae, illa definitio dividenda est, ut rerum divinarum cognitio sapientia proprie nuncupetur, humahomine potest in rebus humanis, ubi plurimum supervacuae vanitatis et noxiae curiositatis est, huic scientiae tribuo; sed illud tantum quo fides saluberrima quae ad veram beatituent fideles plurimi, quamvis polleant ipsa fide plurimum. Aliud est enim scire tantummodo quid homo credere debeat propter adipiscendam vitam beatam; aliud est scire quomodo hoc ipsum et piis opituletur vel contra impios defendatur; quae proprio vocabulo appellatur scientia. De his quoque duabus virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
phi disputantes de sapĩa: diffinie¬
runt eã dicentes. Sapĩa ẽ rerum
humanarũ diuinarũ q scientia.
Ego qͦq utrarũq rerũ cognitionẽ
id÷ diuinarũ & humanarũ: &
sapĩam & scientiã dici posse ñ nego.

Expanded text:
phi disputantes de sapientia definierunt eam, dicentes: Sapientia est rerum divinarum humanarumque scientia. Ego quoque utrarumque rerum cognitionem, id est, divinarum et humanarum, et sapientiam et scientiam dici posse non ne
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ uł micialis in ꝑfecta caritate nẽ.
Nullus gͦ timoꝵ istoꝵ fuit in xp̃o.
Quis gͦ fuit timor ille quo penam
timuit: Potest timor ille dici na¬
turalis siue humanꝰ qui omnib
bõib inest. qͦ horret᷑ mors ac for¬
midat᷑ pena: & dicit᷑ timor iste
naturalis. ñ quia accesserit homi¬
ni ex natura scđm qđ priꝰ fuit
instituta. quia ñ fuit timor iste
concretꝰ homini nec de bonis na¬
turalib: s qr ex corrupta natura
ꝑ pecc̃m omnib aduenit. cui cor¬
ruptio inoleuit tanꝗͣ e̾ẽt naturalh
& ẽ iste timor effectꝰ pecc̃i. ut pre¬

Expanded text:
itialis, in perfecta charitate non est. Nullus ergo timorum istorum fuit in Christo. Quis ergo fuit timor iste quo poenam timuit? Potest timor ille dici naturalis vel humanus, qui omnibus hominibus inest, quo horretur mors ac formidatur poena. Et dicitur timor iste naturalis, non quia accesserit homini ex natura secundum quod prius fuit instituta, quia non fuit iste timor concretus homini, nec de bonis naturalibus; sed quia ex corrupta natura per peccatum omnibus advenit; cui corruptio inolevit, tanquam esset naturalis; et est iste timor, effectus peccati, ut prae
Abbreviated transcription (Latin):
sponsio earũ a dño tenebatur.
Si enĩ int̾ homines solet bone
fidei contractꝰ nulla ratione dis¬
solui. qͣntomagis ista pollicitatio
quã cũ deo pepigit solui sine
gines ñdũ uelate talit̾ publica
penitentia puniunt᷑. & a cetu
fideliũ usq ad satisfactionem
excludunt᷑: qͣntomagis iuidue
quȩ ꝑfectioris etatis & maturio¬
ris consilii existunt. & habitum
religionis assumpsert. & deinde
apostatauert̃. atq ad pͥorem uo¬
mitũ sunt reu̾se. a nobis & ab
om̃ib fidelib aliminib eccłie
& a cȩtu fideliũ usq ad satisfa¬
ctionẽ st̃ eliminande & carcerib
tͣdende: Ex his apparet uirguie
ł uiduas uoto otinentie astrictã
siue fuerint uelate siue non.
nullatenꝰ ꝯiugiũ sortiri posse.
Qd itidem de om̃ib intelligendũ
erat licitũ ante: post uotũ fit
illicitũ. Nonẽ hic p̃t̾mittendũ¬
bunt. si postea publice nupse
rant de mundo recesserint. Si
enĩ de omnib hec ratio custo¬
dit᷑ ut quȩcũq uiuente uiro

Expanded text:
sponsio earum a Domino tenebatur. Si enim inter homines solet bonae fidei contractus nulla ratione dissolvi, quanto magis ista pollicitatio, quam cum Deo pepigit, solvi sine gines nondum velatae taliter publica poenitentia puniuntur, et a coetu fidelium usque ad satisfactionem excluduntur, quanto magis viduae, quae perfectioris aetatis, et maturioris concilii existunt, et habitum religionis assumpserunt, et deinde apostataverunt, atque ad priorem vomitum sunt reversae, a nobis et ab omnibus fidelibus, a liminibus ecclesiae, et a coetu fidelium usque ad satisfactionem sunt eliminandae, et carceribus tradendae. Ex his apparet virgines vel viduas voto continentiae astrictas, sive fuerint velatae, sive non, nullatenus conjugium sortiri posse. Quod itidem de omnibus intelligendum erat licitum, post votum fit illicitubunt, si postea publice nupserrant de mundo receenim de omnibus haec ratio custoditur, ut quaecumque vivente viro
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ contraxerint. ñ separentur.
Qui uͦ sollemnit̾ uouent nullate¬
nꝰ coniugiũ mire queunt: quib
ñ solũ nubere s uelle dãnabile ẽ.
Unde aug̃ ad iulianã de sc̃a uidu¬
itate. In conuigali uincło si pu¬
dicitia seruat᷑. damnatio ñ timet᷑.
S in uiduali ꝯtinentia & uirgi¬
nali excellentia uirtꝰ muneris
amplioris expetit᷑:. quȩ expetita
& electa & uoto oblata. iam ñ
solũ capescere nuptias. s etiãsi
ñ nubant. nubere uelle damna¬

Expanded text:
n separentur, Qui vero solemniter vovent, nullatenus Conjugium inire queunt; quibus non solum nubere, sed et velle, damnabile est. Unde August., ad Julianum, de sancta Viduitate: In conjugali vinculo si pudicitia servatur, damnatio non timetur; sed in viduali continentia, et virginali excellentia virtus muneris amplioris expetitur; qua expetita et electa, et voto oblato jam non solum capescere nuptias, sed etiam si non nubatur nubere velle damna
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriã uxorẽ absq lege & sine
causa int̾fecerit aliã ꝙ dux̾it.
armis depositis yublicã agat
penitentiã: & si contumax exti
ẽ testificatio quedã ꝓmissi¬
onis spontaneȩ: quȩ do &
de his quȩ di st̃ ꝓprie fieri de¬
bet. Sunt tam̃ & uota stultoꝵ
quȩ frangenda st̃. De uotoꝵ¬
qͦd uotũ aliud ẽ cõmune
aliud singulare: cõmune ut il¬
lud qͦd in baptismo om̃s facuñ
cũ spondent renuntiare diabolo
& pompis eiꝰ: singulare. ut cũ

Expanded text:
priam uxorem absque lege et sine causa interfecerit, aliamque duxerit, armis depositis publicam agat poenitentiam; et si contumax extitest testificatio quaedam promissionis spontaneae, quae Deo, et de his quae Dei sunt, proprie fieri debet. Sunt tamen et vota stultorum, quae frangenda sunt. 2. De votood votorum aliud est commune, aliud singulare. Commune, ut illud quod in Baptismo omnes faciunt, cum spondent renuntiare diabolo, et pompis ejus; singulare, ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
lescentiores uiduas deuita. Cũ enĩ
luxuriate fuerint. in xp̃o nubere
uolunt: id cũ post uotũ conti¬
nentiȩ in deliciis egerint uitã.
ñ dico nubunt. s nub̾e uolunt
in xp̃o quasi t̾c ñ sit peccatũͥ s
qđ sit ostendit subdens. habenti
cdamnationẽ. E quare : Quia
pͥmã fidẽ irritã fecert̃. & si non
nubendo. tam̃ uolendo: ut uo¬
luntatẽ quȩ a ꝓposito cecidit
appareat eẽ damnatã. siue se¬
quant᷑ nuptiȩ siue ñ. Damnat᷑¬

Expanded text:
uas devita; cum enim luxuriatae fuerint, in Christo nubere volunt; id est, cum post votum continentiae in deliciis egerint vitam, non dico nubunt, sed nubere volunt in Christo, quasi tunc non sit peccatum; sed quod sit ostendit subdens, habentes damnationem; et quare, subdit, quia primam fidem irritam fecerunt, etsi non nubendo, tamen volendo, ut voluntatem quae a proposito cecidit, appareat esse damnatam, sive sequantur nuptiae, si
Abbreviated transcription (Latin):
qr continentiȩ fidẽ primã irritã
fecerunt. id÷ uotũ. uł in uoto
iuolato fidẽ quã in baptismo
ꝓfessi sunt. Si aũ ꝓ uoluntate
nubendi damnant᷑: constat si
eã effectui mancipauerint reuo¬
candũ id ẽẽ in irritũ: eas q ar¬
nos ꝯsuluisti. credo te nosse a scõ
paulo nisi ꝯu̾tant᷑ omnino ẽẽ
damnatas: quas & nos apłica au¬
toritate damnandas. & a cõmu¬
nione fideliũ atq a liminib
eccłie arcendas fore censemꝰ. usq¬
quo obediant ep̃is suis. & ad bo¬
nũ qͦd ceꝑunt inuite aut uolun¬
De uirginib aũ non uelatis.

Expanded text:
imam irritam fecerunt, id est, votum vel in voto violato fidem quam in Baptismo professae sunt. Si autem pro voluntate nubendi damnantur, constat si eam effectui mancipaverint, revocandum id esse in irritum, easque arr quibus nos consuluisti, credo te nosse a S. Paulo, nisi convertantur, olim esse damnatas; quas et nos apostolica auctoritate damnandas, et a communione fidelium atque a liminibus ecclesiae arcendas censemus usquequo obediant episcopis suis, et ad bonum quod coeperunt, invite aut volunDe virginibus
Abbreviated transcription (Latin):
nicholaus scribit. Int̾fectores sua
homicide s Ac ꝑ hoc ad penitenti
am redigendi: quib penitꝰ dene¬
ł alio huiꝰmodi uxores suas int̾¬
ficere: s eccłiastica disciplina
spũali gladio ñ materiali crimi¬
nosos feriri iubet. Unde idem
nicholaus albino archiep̃o. Int̾¬
si cuiꝰ uxor adulteriũ ꝑpetrau̾it
utrũ marito eiꝰ liceat scđm
mundanã legẽ int̾ficere. S sc̃a

Expanded text:
Nicolaus Papa: Interfectores suarhomicide, ac per hoc ad penitentiam sunt redigendi, quibus peniaut alio hujusmodi uxores suas interficere; sed ecclesiastica disciplina spirituali gladio, non materiali, criminosos ferire debet. Unde idem Nicolaussi cujus uxor adulterium perpetravit, utrum marito illius liceat secundum mundanam legem eam interficere. Sed s
Abbreviated transcription (Latin):
excludant᷑ a penitentia: que
digne penitentiã ag̾e uolunt.
S illȩ ñ st̃ admittende ad peni¬
tentiã quȩ ab incesti coyula
discedere noluerint: quia post
neglexerit. Tunc ille cui se con¬
uinxerat. ei defunctꝰ erit: cum
tus recesserit. Cũ gͥ dicit᷑ eas ñ ẽe
cedunt & defungunt᷑. cũ ab eoꝵ
ocupiscentia istȩ se alienant: qͤ
alterũ altero uiuente ad aliã
ñ posse tͣnsire copulã: alioquin
adulteriũ cõmittit. De qͦ clemenᷤ
penis tenet locũ: quẽ pͥmũ illi
habent qͥ aberrant ado. Grauis¬
sime gͥ peccant adulteri & gͣuit
fornicarii: s cunctis his gramius
incestuosi: qͦs om̃s tͣsiscendunt ꝯt
naturã delinq̃ntes. Uñ aug̃ in¬
terii malũ uincit fornicationẽ:
uincit᷑ aũ ab incesto. Peiꝰ enĩ est
cũ matre ꝗͣ cũ aliena uxore dor¬
mire: s hoꝵ omniũ pessintũ est
qͦd contͣ naturã fit. ut si uir mẽ¬
bro mulieris ñ ad hoc concesso
utat᷑. Hoc execrabilit̾ fit in mere¬

Expanded text:
a quae digne poenitentiam agere volunt; sed illae non sunt admittendae ad poenitentiam, quae ab incestus copula discedere noluerint, quia post neglexerit. Tunc ille qui se conjunxerat ei, defunctus erit, cum tus recesserit. Cum ergo dicitur eas non esse cedunt et defunguntur, cum ab eorum concupiscentia istae se alienant; quem alterum altero vivente ad aliam n posse transire copulam; alioquin adulterium committitur: De quo Clemens enis tenet locum, quem primum illi habent qui aberrant a Deo. Gravissime ergo peccant adulteri, graviter fornicarii, sed cunctis his gravius incestuosi; quos omnes transcendunt contra naturam delinquentes. Unde Angustinterii malum vincit fornicationem, vincitur ab incestu. Pejus enim est cum matre, quam cum aliena uxore dormire; sed horum omnium pessimum est quod contra naturam fit; ut si vir membro mulieris non ad hoc concesso utatur; hoc execrabiliter fit in mere
Abbreviated transcription (Latin):
mutata uoluntate merita si
quȩ do placeant. Qd qui in hac
uita ñ fec̾it: habebit quidẽ pe¬
uitentiã in fut᷑o scło de malis
suis: s indulgentiã in ꝯspectu
dñi ñ inueniet: qr &esi erit ibi
stimulus penitudinis: nulla
ibi erit correctio uoluntatis.
A talib enĩ ita culꝑabit᷑ iniqͥtaᷤᷤ
sua: ut nullatenꝰ ab eis possit
ł diligi ł desiderari iusticia.
Uoluntas enĩ eoꝵ talis erit ut
habeat in se semꝑ malignitati
sue suppliciũ. nunqͥ tam̃ reci¬
ꝑe possit bonitatis affectũ: qr
sic̃ illi qui cũ xp̃o regnabunt
nullas in se male uoluntatis
reliquias habebt̃. ita illi qͥert̃¬
in supplicio ignis et̾na cũ dia¬
bolo & angłis eiꝰ deputati. sic̃
uoluntatẽ: & sic̃ coheredib xp̃i
dabit᷑ ꝑfectio gr̾e ad eternam
głam. ita ꝯsortib diaboli cu¬
mulabit ipsa malignitas penã.
qͣn ext̾iorib deputati tenebris
nullo illustrabunt᷑ int̾iori lu¬
mine ueritatis. Ex his appa¬
ret reꝓbos in inferno sic peniten¬

Expanded text:
mutata voluntate merita simquae placeant Deo; quod qui in hac vita non fecerit, habebit quidem poenitentiam in futuro saeculo de malis suis, sed indulgentiam in conspectu Dei non inveniet, quia etsi erit ibi stimulus poenitudinis, nulla ibi erit correctio voluntatis, a talibus enim ita culpabitur iniquitas sua, ut nullatenus ab eis possit vel diligi vel desiderari justitia, voluntas enim eorum talis erit, ut habeat in se semper malignitatis suae supplicium, nunquam tamen recipere possit bonitatis affectum, quia sicut illi, qui cum Christo regnabunt, nullas in se malae voluntatis reliquias habebunt, ita illi qui erunt supplicio ignis aeterni cum diabolo et angelis ejus deputati, sicut voluntatem. Et sicut cohaeredibus Christi dabitur perfectio gratiae ad aeternam gloriam, ita consortibus diaboli cumulabit ipsa malignitas poenam, quando exterioribus deputati tenebris, nullo illustrabuntur interiori lumine veritatis . Ex his apparet reprobos in inferno poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
in cordib uͦ minoꝵ int̾dũ durant
usq in finẽ: qui cũ talib edificiis
tnseunt. s ddissoluent᷑ in igne: ipsi
uͦ merito fundam̃ti salui ert: gra¬
uissimã tam̃ penã sentient. Ex qͦ
apparet qͣntã hic miscłiam exhi¬
bet ds̃. & qͣntã ibi exerceat seueri¬
niat ꝗͣ hic. Oꝑimio qͣdã c̃ obiectiõe.
S forte dices illud ẽt̃ acipiendũ¬
de pena peccati ñ de ipso peccato.¬

Expanded text:
In cordibus vero minorum interdum durant usque in finem, qui cum talibus aedificiis transeunt, sed dissolvuntur in igne. Ipsi vero merito fundamenti salvi erunt, gravissimam tamen poenam sentient. Ex quo apparet quantam hic misericordiam exhibet Deus, et quantam ibi exerceat severiic. 4. Opinio quorumdam cum objectione. Sed forte dices illud esse accipiendude poena peccati, non de ipso peccato
Abbreviated transcription (Latin):
tia. S licet latͦ ueniã meruisset
in fine de or̃i crimine: ñ tam̃ de¬
dit baptizatis peccandi & ꝑseue¬
randi autoritatẽ. De his qͥ peniten.¬
ri sint ꝑ ignẽ. ut ibi quasi cõpleant
in extreris penitent. Si enĩ tanta¬
fuerit cordis contritio & delicti
exꝓbratio. ut sufficiat ad punien¬
dũ pecẽm. liberi ab aliis penis tran¬
conterunt᷑ corde & ingemiscuñ ꝓ
pecc̃o: si ante expletionẽ peniten¬
tiȩ discesserint. ignẽ purgatoriũ
sentiuuit: & grauiꝰ puniunt᷑ qͣm
sihic ĩpleuissent penitentiã. Hor¬
rendũ ẽ enĩ incidere in manꝰ dei
uiuentis. Ds̃ enĩ eũ sit misericors
& iustꝰ. ex miscđia penitenti igno¬
scit. ñ reseruans pecc̃m ad penam
etnã: ex iusticia uͦ impunitũ ñ
dimittit delictũ. Nut enĩ homo
cati: ds̃ qui hoc nouit ab illo qui¬
talit̾ penitet ulteriꝰ penã ñ exigit.

Expanded text:
tia: sed licet latro veniam meruisset tia: sed licet latro veniam meruisset in fine de omni crimine; non tamen dedit baptizatis peccandi vel perseverandi auctoritatem. Si vero quaerituri sint per ignem, ut ibi quasi compleant, in extremis poenitent. Si enim fuerit tanta cordis contritio, et delicti exprobratio, ut sufficiat ad puniendum peccatum, liberi ab aliis poenis tranconteruntur corde, et ingemiscunt pro peccato, si ante expletionem poenitentiae decesserint, ignem purgatorium sentient, et gravius punientur, quam si hic implerendum est enim incidere in manus Dei viventis . Deus enim, cum sit misericors et justus, ex misericordia poenitenti ignoscit, non reservans peccatum ad poenam aeternam; ex justitia vero impunitum non dimittit delictum, aut enim homo cati, Deus, qui hoc novit, ab illo, quenitet, ulterius poenam non exigit.
Abbreviated transcription (Latin):
mus qd euadat omnẽ penã. Nlam
priꝰ purgandus ẽ igne purgatio¬
Excellit enĩ omnẽ penã: quã umnqͣ
passus ẽ aliqͥs in hac uita. Nũ quã
in carne tanta inuenta ẽ pena. li¬
cet mirabilia martyres passi suñ
torm̃ta: & multi nequit̃ quanta
sustinuert̃ sepe supplicia. Ex hiͦ
satis ostendit᷑ ꝗͣ ꝑiculosũ sit dif¬
ferre penitentiã usq in uitȩ finẽ:
si tam̃ etiã tc̃ habeat᷑ uera pem¬
tentia. hominẽ liberat & mortuo
uitã impetrat: ñ sic tam̃ ut nulłã
sentiat penã. nisi forte tanta sit
uehem̃tia gemitꝰ & contritionis
quȩ sufficiat ad delicti punitionẽ
Licet gͦ difficile sit ut tc̃ sit uera
penitentia qͣndo tã sera uenit.
qn cruciatꝰ mẽbra ligat & dolor
sensũ oppͥmit. ut uix homo aliqͥa
cogitare ualeat: melior tam̃ sera
q̃ nulla. Penitentia enĩ sim extre¬
mo uite hiatu aduenit: sanat &¬
liberat. Multũ enĩ sera fuit latͦnis
penitentia: s ñ fuit sera indulgen¬

Expanded text:
mus quod evadat omnem poenam: nam prius purgandus est igne purgatioexcellit enim omnem poenam quam unquam passus est aliquis in hac vita. Nunquam in carne tanta inventa est poena licet miratormenta, et multi nequiter tanta saepe sustinuerunt supplicia. Ex his satis ostenditur quam periculosum sit differre poenitentiam usque in finem vitae. Si tamen etiam ttentia, hominem liberat, et vitam mortuo impetrat, non sic tamen, ut nullam sentiat poenam, nisi forte tanta sit vehementia gemitus, et contritionis, quae sufficiat ad delicti punitionem. Licet ergo difficile sit ut tunc sit vera poenitentia, quando tam sera venit, quando cruciatus membra ligat, et dolor sensum opprimit, ut vix homo aliquid cogitare valeat; melior est tamen sera quam nulla. Poenitentia enim, si in extremo vitae hiatu adveniat, sanat et liberat. Multum fuit sera latronis poenitentia, sed non fuit sera indulgen
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt: nec tam̃ edificant aur̃. ar.
rerũ quãuis licite concessarũ tales
cuꝑiditates: ut amitti sine animi
dolore ñ possinit: Hec gͥ edificat is
qͥ cogitat quȩ mundi st̃. qͦmͦ pla¬
ceat mundo: qͥ circa diuitias suas¬
quodã carnali tenet᷑ affectu. & tam̃
ex eis multas elemosinas facit: nec
Ex his gͥ patet. qđ ñ idẽ ho simul
hec & illa edificat. Illa erũ edifica¬
tio ꝑfectoꝵ tantũ ẽ qͥ ñ cogitant
placere mundo s tm̃ do: qui & si
uenialit̾ aliq̃n peccant. feruore ca¬
ritatis ita absumit᷑ in eis pecc̾m.
sic̃ gutta aquȩ in camino ignis:
& ideo nũꝗͣ secũ portat cremabi¬
lia. Hec aũ inferior edificatio mi
placere cogitant: dm̃ tam̃ p̃pomun.
Si uͦ mundũ p̃ponerent: ñ suꝑedi¬
ficarent s destruerent fundam̃tũ.
Affectiones gͥ carnales qͥb deditifr̃.
domib coniugib. possessionib ita
ut nil p̃ponant xp̃o. illis trib sig

Expanded text:
edificant aurum, rerum, quamvis licite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Haec ergo aedificat is qui cogitat quae mundi sunt, quomodo placeat mundo; qquodam carnali teneretur affectu, quamuis ex eis multas elemosynas faceret nec Ex his ergo patet quod non idem homo simul haec et illa aedificat. Illa enim aedificatio perfectorum tantum est, qui non cogitant placere mundo, sed tantum Deo; qui etsi venialiter aliquando peccant, fervore charitatis ita absumitur in eis peccatum, sicut gutta aquae in camino ignis; et ideo nunquam secum portant cremabilia. Haec autem inferior aedificatio minplacere cogitant, Deum tamen praeponunt. Si vero mundum praeponerent, non superaedificarent, sed destruerent fundamentum. Affectiones ergo carnales quibus dediti sunt domibus, conjugibus, possessionibus, ita ut nihil praeponan
Abbreviated transcription (Latin):
igne purgatorio. alii tardiꝰ alii ci¬
tius purgant᷑. scdm qđ ista ꝑeun
quendã purgatoriũ qͣnto magis
minꝰ ue bona ꝑeuntia dilexeruñ.
tanto tardiꝰ citiꝰue saluari. Qͥd sit

Expanded text:
igne purgatorio alii tardius, alii citius purgantur, secundum quod ista pereuntquemdam purgatorium, quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citiu
Abbreviated transcription (Latin):
edificant: qͥ &si aliena ñ rapiunt.
reb tam̃ infirmitati concessis aliqͣ
dilectione iherent: qͥ sca̾m suos
amandi hec modos. duitiꝰ ut lig¬
nũ. uel minꝰ ut fenũ. uł minimũ
ut stipula ignẽ sustinebt̃. Qui uͦ
illo et̾no qui cruciaturꝰ ẽ impios
in et̃nũ. s etiã de illo emundato¬
rio qͦ purgabunt᷑ quidã saluandi.

Expanded text:
aedificant, qui etsi aliena non rapiunt, rebus tamen infirmitati concessis aliqua delectatione inhaerent, qui secundum suos amandi haec modos, diutius ut lignum, vel minus ut fenum, vel minimum uillo aeterno qui cruciaturus est impios in aeternum, sed etiam de illo emendatorio quo purgabuntur quidam salvandi.
Abbreviated transcription (Latin):
sane corporis mortẽ donec de ig¬
ne purgatorio ueniat᷑ ad diem
damnationis & remunationis
si hoc tẽporis int̾uallo sp̃s defun¬
huiꝰmodi ignẽ dicant᷑ ꝑpeti quẽ
alii ñ sentiunt qͥ huiꝰmodi edificia
ñ portauer̾t. ut inueniant ignẽ
tͣnsitoriȩ tͥbulationis uenialia con¬
cremantẽ: ñ redarguo. qr forsitan
uerũ ẽ. S qr dicit᷑ saluꝰ erit qͣsi aug̃ fr¬
ꝑ ignẽ. contemnit᷑ ille ignis: p̾sm e xx¬

Expanded text:
sane corporis mortem, donec de igne purgatorio veniatur ad diem damnationis et remunerationis, si hoc temporis intervallo spiritus defunhujusmodi ignem dicantur perpeti, quem alii non sentiunt qui hujusmodi aedificia non portaverunt, ut inveniant ignem transitoriae tribulationis venialia concremantem, non redarguo, quia forsitan verum est. Sed quia dicitur: Salvus erit quasi per ignem, contemnitur ille ignis.
Abbreviated transcription (Latin):
neq in fut᷑o. Ex qͦ datur intelligi.
pecc̃a in fut᷑o dimittent᷑. Quȩdã
enĩ culpe in hoc scło relaxantur:
quȩdã uͭ paruȩ etiã in futuro: ꝗͦ
quidẽ post mortẽ gͣuant. s dumit¬
tunt᷑ si digni st̃. si bonis actib in
hac uita meruert ut dimittat᷑ eis.

Expanded text:
ligi, peccata in futuro dimittentur. Quaedam enim culpae in hoc seculo relaxantur; quaedam vero parvae etiam in futuro, quae quidem post mortem gravant; sed dimittuntur si digni sunt, si bonis actibus in hac vita meruerunt ut dimittantur eis.
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ in cartaginensi concilio scđo
statutũ ẽ: ut crisma ł reconciliatio
penitentiũ. & puellarũ ꝯsecratio
a pb̃ris ñ fiat. Item. Reconciliare
quẽꝗͣ in publica missa pb̃ro non
liceat: puellarũ tam̃ consecratio
Sic̃ p̃cepto ep̃i potest p̃sb̾r consecͣre
uirgines: sic & reconciliare peni¬
illo qui ad penitentiã festi¬
nans. sacͥdotẽ inuenire ñ potuit.
& ita discessit. utrũ oblatio eiꝰ sit
recipienda: dicimꝰ quia ẽ. Unde

Expanded text:
Unde in Carthaginensi concilio II, ibid., statutum est ut chrisma vel reconciliatio poenitentium, et puellarum consecratio a presbyteris non fiat. Item, reconciliare quemquam in publica missa presbytero non liceat; puellarum tamen consecratio,Sicut praecepto episcopi potest presbyter consecrare virgines, sic et reconciliare poeni de illo qui ad poenitentiam festinans sacerdotem invenire non potuit, et ita decessit; utrum oblatio ejus sit recipienda, dicimus quia est. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
si concilio. Presb̾r inconsulto ep̃o
ñ reconciliet penitentẽ. nͥ absente
ep̃o: si ultima necessitas cogat. Cuiꝰ
absidã scił int̾itũ eccłiȩ manus ei
ciliari diuinis altarib petierit: si
ep̃c absens fuerit. debet p̾sb̾r con¬

Expanded text:
q. 6: Presbyter inconsulto episcopo non reconciliet poenitentem, nisi absente episcopo, vel ultima necessitas cogat. Cujusabsidam, scilicet, introitum ecclesiae manus ei ciliari divinis altaribus petierit, si episcopus absens fuerit, non debet presbyter con