comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rum nr̃orum i ipsis septuaginta ami
Si autem in potentatibus occoguirtu a
et amplius eorum labor et dolor. Px qu¬
dem uerba uidentur exprimere breuiti¬
tem. miseriamꝙ uitae huius quia longeu
appellantur hoc tempore: etiam qui sptia¬
ginta annos uixerunt. Usꝙ ad octoguta
autem: uidentur aliquas ures habere
bois uero amplius si uixeriit: nuitiplcats
labore laboribus uiuunt. Sed multi et i¬
tra septuaginta annos gerunt infirmissina
et erumnosissimam senectutem: et sepe ul¬
tra octoginta annos. senes mirabiliter uigen
ꝓbati sunt. Melius est ergo in his numeris
sp̾ale aliquil ꝑserutari. Neq enim suꝑ filios
adam ꝑ quem unum hominem peccatum
intrauit in muncdum: et ꝑ peccatum mors
et ita in om̃s homines ꝑtransiit. maior ira est
dĩ quia multo breuius uiuunt quam uixe¬
runt antiqui ⁊ cum et uitȩ ipsorum irrisast
longitudo: ubi mille auni comꝑarati sunt
diei hesterno atq preterito. et horis tribus.
Et utiq tunc multum uiuebant: quando

Expanded text:
aginta anni: si autem in potentatibus octoginta anni, et amplius eorum labor et dolor.» Haec quidem verba videntur exprimere brevitatem miseriamque vitae hujus; quia longaevi appellantur hoc tempore etiam qui septuaginta annos vixerunt. Usque ad octoginta autem videntur aliquas vires habere: his vero amplius si vixerint, multiplicatis labore doloribus vivunt. Sed multi et intra septuaginta annos gerunt infirmissimam et aerumnosissimam senectutem, et saepe ultra octoginta annos senes mirabiliter vigere probati sunt. Melius est ergo in his numeris spirituale aliquid perscrutari. Neque enim super filios Adam, per quem unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines mors pertransiit , major ira est Dei, quia multo brevius vivunt quam vixerunt antiqui; cum et vitae ipsorum irrisa sit longitudo, ubi mille anni comparati sunt diei hesterno atque praeterito, et horis tribus: et utique tunc multum vivebant, quando
Abbreviated transcription (Latin):
mortalis. et uita uitalis. et anni qui ꝓ mebi¬
lo habentur. et dies habentes plenitudinẽ
misccliȩ uerȩ ꝙ leticiȩ. id est et pena primi
hominis. et regnum secłi. satis aꝑteꝙ distine¬
ta sint: ad hoc existimo hominis dĩ moysi
nomen titulo eius inscriptumt ut eis qui
pie recteꝙ serutantur seripturas. eo maeb
intimarentur etiam dĩ legem que p nos¬
arinstata est ubr ꝑ tonis omous sola ued ue
auptrenia terenorum bonorum el polen
onditiu: sine cdubio habere sub uelamen
aealioruid quale iste psalmus oitenelit.
Qcin quiscy transierit ad xp̃m. auferetur
Qunitli et reuelabuntur ocłi ut consiclerit
puubilia de lege cdĩ: donaute illo eui diei
Neuela ocłos meos: et considerabo mi

Expanded text:
mortalis et vita vitalis, et anni qui pro nihimortalis et vita vitalis, et anni qui pro nihilo habentur et dies habentes plenitudinem misericordiae veraeque laetitiae, id est, et poena primi hominis et regnum secundi, satis aperteque distincta sint; ad hoc existimo hominis Dei Moysi nomen titulo ejus inscriptum, ut eis qui pie recteque scrutantur Scripturas, eo modo intimaretur etiam legem Dei, ministrata est, ubi pro bonis operibus sola vel pene sola praemia terrenorum bonorum Deus polliceri videtur, sine dubio habere sub velamento tale aliquid, quale iste psalmus ostendit. Sed cum quisque transierit ad Christum, auferetur velamen , et revelabuntur oculi ejus, ut consideret mirabilia de lege Dei; donante illo cui dicimus, «Revela oculos meos, et considerabo mi
Abbreviated transcription (Latin):
surt. Hue usꝙ psalimum istum aatiaon¬
ces habene: sed in nomullis lestaur aure
ultumnus uersus. et opus i anuna  dus
dirige.Qui uersui diligentes et cleti pi¬
notant stellas. quas asteriscos uocant i
signifieant ea quȩ in hebreo uel alis ir¬
pretibus grecis reppiuntur: in septiua pita
uero initer pretatione non sunt. Qen urrt
si uelimus exponere: id michi uidetit ili¬
re sententiȩ. quoed orñia bona oꝑa ña am̃
opus est caritatis. Pienitudo enim lipis ea¬
ritas. Nam suꝑiorem uersum cum chrsst
et oꝑa manuum nr̃arum dirige supnos.
isto ultimo non oꝑa secl opus dixit manius
nr̃arum dirige: tanquam ultimo uersu uo¬
lens ostendere ipsa oꝑa unum opus esst.: a
est ad unum opus chirigi. Tunc enim reco
sunt oꝑa : cum ad hunc unum finem diri¬
guntur. finis enim precepti caritas: de core
puro. et conscientia bona. et fide non fiuta.
in eum quem misit ille. Cum igitur inisto
psalmo et uita uetus. et uita noua. et uita

Expanded text:
sunt. Huc usque psalmum istum multi codices habent; sed in nonnullis legitur alius ultimus versus, «Et opus manuum nostrarum dirige.» Cui versui diligentes et docti praenotant stellam, quos asteriscos vocant, quibus significant ea quae in hebraeo vel aliis interpretibus graecis reperiuntur, in Septuaginta vero interpretatione non sunt. Quem versum si velimus exponere, id mihi videtur habere sententiae, quod omnia bona opera nostra, unum opus est charitatis: plenitudo enim Legis charitas . Nam superiore versu cum dixisset, «Et opera manuum nostrarum dirige super nos;» isto ultimo non «opera,» sed «opus» dixit «manuum nostrarum dirige:» tanquam ultimo versu volens ostendere ipsa opera unum opus esse, id est, ad unum opus dirigi. Tunc enim recta sunt opera, cum ad hunc unum finem diriguntur: finis enim praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . in eum quem ille misit» . Cum ergo in isto psalmo, et vita vetus et vita nova, et vita
Abbreviated transcription (Latin):
tes terrȩ sunt altiores. Et utiq si ante¬
quam formaretur terra ds̃ est a quo ter¬
ra formata est: quid magnum de montibꝰ
uel quibis libet eius partibus dicitur: cũ
sit ds non solum ante terram. sed et ante
cȩlum et terram. et aute om̃em corporalem
sp̃alem ꝙ creaturame Sed niniriumim
uersa creatura rationabilis hac desin

Expanded text:
tes terrae sunt altiores: et utique si antetes terrae sunt altiores: et utique si antequam formaretur terra Deus est, a quo terra formata est; quid magnum de montibus vel quibuslibet aliis ejus partibus dicitur, cum sit Deus non solum ante terram, sed et ante coelum et terram, et ante omnem corporalem spiritualemque et caturam? Sed nimirum universa creatura r
Abbreviated transcription (Latin):
tis ad genenerationem noriam. Cuius testa¬
menti sponsor sponsusꝙ coniugii. quid de
illa generatione sortitus est: ait ipse ihs. Si
crederetis moysi: crederetis et michi. De me
enim ille scripsit. Non enum creclenclum est
ab ipso om̃ino moyse istum psalmum fuisse
conscriptum. qui ullis eius litteris indutus
non est: in quibus eius cantica scripta
sunt. Sed alicuius significationis gr̾a.
tam magni meriti serui dĩ nomen adhi-¬
bitum est. ex quo dirigeretur legentis uel
tus sit. quoniam scilicet nobis cepit esse
iinxit. Orius quam montes fierent. et
formaretur terra et orbis terrȩ: et a scło
usq in scłm tu es. Tu ergo qui semꝑ es.
et ante quam essemus. et ante quam mun¬
dus esset. refugium: ex quo ad te conuersi
sumus. refugium factus es nobis. Non mi¬
chi autem uidetur utrumꝙ intelligendũ
quod ait. prius quam montes fierent. et
formaretur terra: uel sicut alii codices
habent. quod de uno uerbo greco expresũ
est fingeretur terra. Montes quippe par-¬

Expanded text:
tis ad generationem novam. Cujus Testamenti sponsor, sponsusque conjugii quod de illa generatione sortitus est, ait ipse Jesus: «Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille Scripsit» . Non enim credendum est ab ipso omnino Moyse istum psalmum fuisse conscriptum, qui ullis ejus litteris inditus non est, in quibus ejus cantica scripta sunt: sed alicujus significationis gratia tam magni meriti servi Dei nomen adhibitum est, ex quo dirigeretur legentis vel tus sit, quoniam scilicet nobis coepit esse junxit: «Priusquam montes fierent, et formaretur terra et orbis terrae, et a saeculo» «usque in saeculum tu es.» Tu ergo qui semper es, et antequam essemus, et antequam mundus esset, refugium ex quo ad te conversi sumus factus es nobis. Non mihi autem videtur utcumque intelligendum quod ait, «Priusquam montes fierent, et formaretur terra;» vel, sicut alii codices habent, quod de uno verbo graeco expressum est, «fingeretur terra.» Montes quippe par
Abbreviated transcription (Latin):
ait gratulans quod iam soluendus esset hinc u
suis manibus contineri a quo et in quo saluste
continebatur: Iam dimittis inquit dñe seriut
um in pace: quoniam uiderunt ocłi mei salit
tuum. Ergo benedicat nos dñs. et misereatr
illuminet uultum suum suꝑ nos: ut cognolies
in terra uiam tuam. In qua terra: In omts¬

Expanded text:
ait, gratulans quod jam solvendus hinc esset, videns ait, gratulans quod jam solvendus hinc esset, videns suis manibus contineri a quo et in quo salus ejus continebatur? « Jam dimittis, » inquit, « Domine, servum tuum in pace; quoniam viderunt oculi mei salutare tuum » . Ergo, « Benedicat nos Deus, et misereatur nostri: illuminet vultum suum super nos, ut cognoscamus in terra viam tuam. » In q
Abbreviated transcription (Latin):
ambulas. ad me ambulas: in me requiescis. Quid
ergo ait agnoscamus in terra uiam tuam⁊ nisi
cognoscamus in terra xp̃in tuum: Sed ipse psal¬
nus respondeat: ne putetis ex alis seripam
bendum esse testimonium quod forte heato
petendo ostendit quid dixerit: ut cogisat
terra uiam tuam. Et quasi tu querers ine
terra. quam uiam. In om̃ibus inquit grra
salutare tuum. In qua derra queris: uci hic
dixit senex ille simeon: Senex ille inquanins
dĩ. Qui et in utero esse dignatus est.in manbes
nis esse declignaretur: Ille in utero uirgnis qui
manibus senis. Infirmus infans et intira uscamit
in manibus senis. ad dandam nobis firmitati
quem facta sunt om̃ia. Et si om̃la: et ipsanto
Uenit humilis. uenit infirmus: sed inditusit¬
mitate mutancdas quia et si crucifixus est m
firmitate. sed uiuit ex uirtute dĩ: apłs ait Eni
ergo in manibus senis. Et quicl ait senex ilie: b

Expanded text:
ambulas, in me ambulas, in me requiescis. Quid ambulas, in me ambulas, in me requiescis. Quid ergo ait, Cognoscamus in terra viam tuam, nisi, cognoscamus in terra Christum tuum? Sed ipse psalmus respondeat: ne putetis ex aliis Scripturis adhibendum esse testimonium quod forte hic deest, repetendo ostendit quid dixerit, Ut cognoscamus in terra viam tuam; et quasi tu quaereres, In qua terra, quam viam? In omnibus gentibus salutare tuum. In qua terra quaeris? Audi: Iquod dixit senex ille Simeon; senex ille, inquam, iDei. Qui et in utero esse dignatus est, in manibus senis esse dedignaretur? Ille in utero virginis, qui in manibus senis; infirmus infans, et intra viscera, et in manibus senis, ad dandam nobis firmitatem, per quem facta sunt omnia; et si omnia, et ipsa mater; venit humilis, venit infirmus, sed indutus infirmitate mutanda: quia etsi crucifixus est ex infirmitate; sed vivit ex virtute Dei . Apostolus ait. Erat ergo in manibus senis. Et quid ait senex ille? quid
Abbreviated transcription (Latin):
illumina tenebras meas. Sum in tenebris peccato¬
rum: sed radio sapientiȩ tuȩ. discutiantur tene¬
brȩ meȩ. Appareat uultus tuus. Et si forte appa¬
ret ꝑ me aliquantulum deformis effectus: a te re¬
formetur. quod a te formatumn est. Illuminet ergo
uiam tuam. Quid est uiam tuanis Quȩ ducit ad
te. Agnoscamus quo eaius: agnoscamus qua ea¬
mus. Utrumq in tenebris non possumus. Uonge
es a ꝑegrinantibus: uiam nobis porrexisti. ꝑ qu̾a
redeundum sit ad te. Agnoscamus in terra uiam
tuam. Quȩ est uia ipsius. quia hoc optauimus:
Ut cognoscamus in terra uiam tuam. Quesituri
sumus eam nos: non ꝑ nos dicturi. Possumus eam
de euglio discere. Ego sum uia: dñs ait. xp̾c
dixit: ego sum uia. Sed times ne erres: adiecit
et ueritas. Quis errat in ueritate: Errat in ueri
uia xp̃c. Ambula. Times ne moriaris: ante qũa
ꝑuenias. Ego sum uia. Ego sum inquit uia. ueri¬
tas. et uita. Quasi diceret. Quid times: Per me

Expanded text:
illuminabis tenebras meas . Sum in tenebris peccatoilluminabis tenebras meas . Sum in tenebris peccatorum; sed radio sapientiae tuae discutiantur tenebrae meae: appareat vultus tuus, et si forte apparet per me aliquantulum deformis effectus, a te reformetur quod a te formatum est. Illuminet ergo viam tuam. Quid est, viam tuam? Quae ducit ad te. Agnoscamus quo eamus, agnoscamus qua eamus; utrumque in tenebris non possumus. Longe es a peregrinantibus; viam nobis porrexisti per quam redeundum sit ad te: Agnoscamus in terra viam tuam. Quae est via ipsius, quia hoc optavimus, ut cognoscamus in terra viam tuam? Quaesituri sumus eam nos, non per nos discituri. Possumus eam de Evangelio discere: Ego sum via, Dominus ait. Christus dixit: Ego sum via. Sed times ne erres? Adjecit: Et veritas. Quis errat in veritate? Errat qui recembula. Times ne moriaris antequam pervenias? Ego sum vita: Ego sum, inquit, via, et veritas, et vita . Quasi diceret, Quid times? Per me
Abbreviated transcription (Latin):
impressisti nobis uultum tuume fecisti nos ad
imaginem et similitudinem tuam. fecisti nos
nummum tuum: sed non debet umago tua in
tenebris remanere. Mitte radium sapientiȩ tuȩ:
expellat tenebras nr̃is: et fulget in nobis ima¬
go tua. Cognoscamus nos imaginem tuam: au¬
diamus quod dictum est in canticis canticorũ.¬
Nisi cognoueris temetipsam o pulchra inter mulie¬
res. Dicitur enim ȩxcłȩ nisi cognoueris temetipsã.
Quid est hoc : Nisi cognoueris te ad imaginem dĩ
factam o anuna ȩcclȩ preciosa. redempta sangui¬
ne agni immacłati: ad tende quanti ualeas. quid
ꝓ te datum sit cogita. Dicamus ergo et optemus:
illuminet uultum suum suꝑ nos. Gestamus uultũ
eius: quomodo dicuntur uultus imꝑatorum. Uere
quidam sacer est uultus dĩ in imagine ipsus: sed
iniqui non cognoscunt in se imaginem dĩ. Ut illu¬
minetur iuiltus dĩ suꝑ illos. quid debent dicere:
Tu illuminabis lucernam meam dñe: ds̃ meus

Expanded text:
Impressisti nobis vultum tuum, fecisti nos ad Impressisti nobis vultum tuum, fecisti nos ad imaginem et similitudinem tuam , fecisti nos nummum tuum; sed non debet imago tua in tenebris remanere; mitte radium sapientiae tuae, expellat tenebras nostras, et fulgeat in nobis imago tua; cognoscamus nos imaginem tuam, audiamus quod dictum est in Canticis canticoruNisi cognoveris temetipsam, o pulchra inter mulieres . Dicitur enim Ecclesiae: Nisi cognoveris temetipsam. Quid est hoc? Nisi cognoveris ad imaginem Dei te factam. O anima Ecclesiae pretiosa, redempta sanguine Agni immaculati, attende quanti valeas; quid pro te datum sit cogita. Dicamus ergo et optemus, Illuminet vultum suum super nos. Gestamus vultum ejus: quomodo dicuntur vultus imperatorum, vere quidam sacer vultus Dei est in imagine ipsius; sed iniqui non cognoscunt in se imaginem Dei. Ut illuminetur vultus Dei super illos, quid debent dicere? Tu illuminabis lucernam meam, Domine; Deus meus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ magno appetas quod et mali accipiunt: quia bo¬
nus est dĩ. facit illa qui solem suum oriri facit suꝑ
bonos et malos et pluit suꝑ iustos et in iustos. Qͥ a
ergo precipue bonisꝰ quid precipue iustis: llu-¬
minet uultum suum suꝑ nos. Si solis huius uultũ
illuminat suꝑ bonos et malos: iuiltum tuum illu¬
mina suꝑ nos. Uident istam lucem cum pecoribꝰ:
et boni et mali. Beati enim mundo corde: qm̃
ipsi dm̃ uidebunt. Illuminet uultum suum suꝑ
nos. Geminus intellectus est: uterꝙ dicendus Illu¬
mina inquit uultum tuum suꝑ nos: ostende nobis
uultum tuum. Non enim aliquando illuminat
uultum suum ds̃. quasi aliquando fuerit sine
lumine: sed illumina suꝑ nos. ut quod nos iatebat
aꝑiatur nobis: et quoderat. sed absconditum¬
nobis erat. reueletur suꝑ nos. hoc est illuminetur:
aut certe imaginem tuam illumina suꝑ nos.
ut hoc hixerit illumina uultum tuum suꝑ nos.

Expanded text:
pro magno appetas quod et mali accipiunt: quia bopro magno appetas quod et mali accipiunt: quia bonus est Deus, facit illa, qui solem suum facit oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Quid ergo praecipue bonis? quid praecipue justis? Illuminet vultum suum super nos. Solis hujus vultum illuminas super bonos et malos; vultum tuum illumina super nos. Vident istam lucem cum pecoribus et boni et mali: beati autem mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Illuminet vultum suum super nos. Geminus intellectus est; uterque dicendus est. Illumina, inquit, vultum tuum super nos; ostende nobis vultum suum. Non enim aliquando illuminat vultum tuum Deus, quasi aliquando fuerit sine lumine: sed illumina super nos, ut quod nos latebat aperiatur nobis, et quod erat, sed nobis absconditum erat, reveletur super nos, hoc est illuminetur. Aut certe, imaginem tuam illumina super nos: ut hoc dixerit, Illumina vultum tuum super nos;
Abbreviated transcription (Latin):
singris. Eimes ne auferat bono: potest auferre
t̃muls. Melus ergo bonum quod dĩ est amittis:
tisañ tmes. Sic ergo et ille malus: ipsum horta¬
D. Pssiruses clampnum. Quis non passurus est
ii uquis casus irruet: aliqua calamitas
den surso: indecumꝙ. plenus eit mundus.
Exempla non cessant. Loquor tibi in estate: grana
quȩ colligas non desunt. Adtende ad formicam
o piger: collige cum potes. Hyems te colligere non
desinet: setd manducare sinet quod collegeris. Qũa
multi enim tribulationem ita patiuntur: ut non
eis uacet nec legere aliquid. nec audire aliquicl. nec
forte adinittantur ad eos qui eos consolentur. Reman¬
sit formica in cauerna: uideat si collegit aliquid esta¬
te: quo se auocet hyeme. Sed modo quia benedieet
nos ds̃ quare benedicet nos: Quam benecdictionem
petit hȩc uox: Ut benedicat nos ds̃. benedictione
quam seruat amicis suis: quam solis bonis dat. Ne

Expanded text:
frangaris. Times ne auferat; bono potest auferre frangaris. Times ne auferat; bono potest auferre et malo: melius ergo bonus quod Dei est amittis, sed Deum tenes. Sic ergo et ille malus; ipsum hortamur: Passurus es damnum; quis non passurus est orbitatem? aliquis casus irruet, aliqua calamitas de transverso, undecumque plenus est mundus, exempla non cessant: loquor tibi in aestate, grana quae colligas non desunt: attende ad formicam, o piger ; collige aestate cum potes; hiems colligere te non sinet, sed manducare quod collegeris. Quam multi enim tribulationem ita patiuntur, ut non eis vacet, nec legere aliquid, nec audire aliquid; nec forte admittuntur ad eos qui eos consolentur. Remansit formica in caverna; videat si collegit aliquid aestate, quo se avocet hieme. 4. Sed modo quia benedicet nos Deus, quare benedicet nos? quam benedictionem petit haec vox, U benedicat nos Deus? Benedictionem quam servat amicis suis, quam solis bonis dat. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
as ssser ille cui hoc accidit. Aut ille cui hoc
uist. quid illi credis animi esse: Quomodo con¬
stisist: Mecitur ex se: comparatur ex uiribus
hi Etideo fallitur: quia mensuram qua se meti¬
ar uat afferre adeum quem non nouit. Uilet
sum pasum dampnum. aut humiliatum. aut
nbitat peussum: quid credis: Iste aliquid iali
sit. ut hoc illi contingeret. Tale cor habeant: aut¬
tatm animum inumnici mei. Ignoras o homo. Uere
abi minicus es: qui ꝑ estatem tibi non colligis qͦeͦs
stelegit. Nodo intus formica: comedet labores
sts deleam colligentem uidere poteras: man-¬
anuntem uidere non potes. Ista fr̃s quantum dñs
uilt. quantum suggerere et tribuere dignatus
N usrmitati et humilitati nr̃e: quantum capimꝰ.
ꝓͥnecdulo nr̃o diximus. quare cdet cds̃ om̃ia ista ꝑmix¬
ai et loniset malis: et quare auferat et bonis et
nis Ieit cibi: non extollaris. Abstulit tibi: non

Expanded text:
cunt, Miser ille cui hoc accidit, aut ille cui hoc cunt, Miser ille cui hoc accidit, aut ille cui hoc accidit: quid illi credis animi esse? quomodo confectus est! Metitur ex se, compatitur ex viribus suis, et ideo fallitur; quia mensuram qua se metitur, vult afferre ad eum quem non novit. Vides illum passum damnum, aut humiliatum, aut orbitate percussum: quid credis? Iste aliquid mali fecit, ut hoc illi contingeret. Tale cor habeant, talem animum inimici mei. Ignoras, o homo; vere tu tibi inimicus es, qui per aestatem tibi non colligis quod iste collegit. Modo intus formica comedit labores aestatis: sed eam colligentem videre poteras; manducantem videre non potes. Ista, fratres, quantum Dominus dedit, quantum suggerere et imbuere dignatus est infirmitatem et humilitatem nostram, quantum capimus pro modulo nostro, diximus, quare det Deus omnia ista permixta et bonis et malis, et quare auferat et bonis et malis. Dedit tibi; non extollaris: abstulit tibi; non
Abbreviated transcription (Latin):
na. et intus reconderet. Uenerat temptatio tnsus¬
onis: suꝑuenerat byenis torporis. tempestas anes
frigus tristiciȩ. Siue dampnum esset. siue aiqois
lutis ꝑiculum. siue aliqua orbitas suorum suc as
exbonoratio et humiliatio: hyenis erat. Redt
ca ad id quod ȩstate collegit: et intus in secito le
ubi nemo uidet ȩstiuis laboribus recreatur. Vuas
sibi ista colligebat ȩstate: om̃s uidebant. Cumn
data dtarea. hȩc ipsa quȩ modo dieuitur
npnanter uucliuint hoc agunt.: et ab om̃abus
unt peidere ad ecctam redire de eecła. auctire
guoinen aidre lectorem inuenire librum. apire
cigite Iniua sta uidentur cum fiunt. formica
Qest ionterensiter: portans et recondens in cons¬
sti uimnentium. Uenit hyenis aliquando. Cui enĩ
yuent: accidit cdlampnum. accidit orbitas. Ce
amssrantur forte ut miserum. qui non norunt
qantus habeat formica quod cometlat: et di¬

Expanded text:
grana, et intus reconderet. Venerat tentatio tribulgrana, et intus reconderet. Venerat tentatio tribulationis, supervenerat hiems torporis, tempestas timoris, frigus tristitiae, sive damnum esset, sive aliquod salutis periculum, sive aliqua orbitas suorum, sive aliqua exhonoratio et humiliatio; hiems erat: redit formica ad id quod aestate collegit; et intus in secreto suo, ubi nemo videt, aestivis laboribus recreatur. Quando sibi ista colligebat aestate, videbant omncollecta de area. Haec ipsa quae modo dicuntur qui prudenter audiunt, hoc agunt, et ab omnibus videntur procedere ad ecclesiam, redire de ecclesia, audire sermonem, audire lectionem, invenire librum, aperire et legere: omnia ista videntur, cum fiunt. Formica illa est conterens iter, portans et recondens in conspectu cernentium. Venit hiems aliquando; cui enim non venit? Accidit damnum, accidit orbitas: caeteri miserantur forte ut miserum, qui non norunt quid intus habeat formica quod comedat, et di
Abbreviated transcription (Latin):
do nata est: Hȩc magna quam mocdo muis
tibi auferantur hȩc cum talis fueris. atensa
auferantur et a malis. Quidte ergo disfer an¬
sione: Quod bonus times amittere: forte mai
surus es. Si bonus ea amiseris: adest conslati qu
tulit. Archa exinanita est auro: cor plenun ai
foris pauꝑ es: sed intus diues es. Diuitias tecipe
quas non amitteres. etiam si de naufragio nueii
ires. Quod ergo forte ꝑditurus esmalus: cur ins
num te inuenit dampnum. quancdo quidem taes
patimalos dampnum: Sed maiore ilo dampis
non habet intus ubi requiescat. fugit hec ubi dum
passus est: ubi se ab ocłis homuium de duitiarum
tatione iactabat. Iam se in ocłis hominum ucan
potest: ad se intro non redit. quia nichil habet. sl
est imitatus formicam: non sibi collegit grana aui
do felix uocabatur ab om̃ibus: estas ipsius ent p
taretur formicam: audiret uerbum dĩ: colligntis

Expanded text:
modo nata es: haec magna quam miraris, sumodo nata es: haec magna quam miraris, sutibi auferantur haec, cum talis fueris? Attende quia auferuntur et malis. Quid te ergo differs a conversione? Quod bonus times amittere, forte malus amissurus es. Si bonus ea perdideris, adest consolator qui abstulit: arca exinanita est auro, cor plenum est fide; foris pauper es, sed intus dives es: divitias tecum portas quas non amitteres, etiamsi de naufragio nudus exires. Quod ergo forte perditurus es malus, cur non bonum te invenit damnum, quandoquidem vides et malos pati damnum? Sed majore illi damno non habet intus ubi requiescat. Fugit hic ubi damnum passus est, ubi se ad oculos hominum de divitiarum ostentatione jactabat; jam se in oculis hominum jactare non potest: ad se intro non redit, quia nihil habet. Non est imitatus formicam; non sibi collegit grana, cumquando felix vocabatur ab omnibus, aestas ipsius erat. Imitaretur formicam, si audiret verbum Dei; colligeret
Abbreviated transcription (Latin):
se qui latebant se. utrum iam possint dicere dñs
dedit. dñs abstulit. sicut chño placuit ita factum
est: sit nomen dñ benedictum. Benedixit enim et
illa anima chim̃: et recddidit fructus compluta sa¬
gina benedictionis. Dñs dedit. dñs abstulit. Sub¬
traxit cdlata: sed non subtraxit datorem anima benedie¬
ta. Om̃is simplex non herens rebus terrenis. nec uisco
implicatis pennis iacens. sed exerto nitore uirtutum.
in geminis alis geminȩ cdilectionis exaltat se in auras ui¬
beras: et uidet sibi subtractum esse quod calcabat. non
ubi incumbebat: et dicit secura. Dñs dedit. dñs abstu¬
lit: sicut dũo placuit ita factum est: sit nomen dñi
benedietum. Declit et abstulit: manet quat
abstulit quod dedit: sit eius nonen benedia
ded hoc ergo ista auferuntur bonis. Sednequsa
infirmus cliceret: quando ego esse possum tot
tutis quaute sẽs iobe Robur miraris arbousar

Expanded text:
se, qui forte latebant se, utrum jam possint dicere: Dominus se, qui forte latebant se, utrum jam possint dicere: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum . Benedixit enim et illa anima Dominum, et reddidit fructus compluta sagina benedictionis. Dominus dedit, Dominus abstulit: subtraxit data; sed non subtraxit datorem. Anima benedicta omnis simplex, non haerens rebus terrenis, nec visco implicatis pennis jacens, sed exserto nitore virtutum, in geminis alis geminae dilectionis exsultat in auras liberas; et videt sibi subtractum esse quod calcabat, non ubi incumbebat; et dicit secura: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum. Dedit, et abstulit; manet qui dedit, et abstulit quod dedit: sit ejus nomen benedictum. Ad hoc ergo ista auferuntur bonis. Sed ne quis forte infirmus diceret: Quando ego esse possum tantae virtutis, quantae sanctus Job? Robur miraris arboris, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ agricola noster. Nam et quȩ arbor iam tempestates
robore sustinet: cum de terra nasceretur. herba erat.
Nouit ergo ille agricola. non solum robustas arbores
putare atq purgare: sed etiam teneras in recenti ortu
sepire. Propterea dilectissimi ut dicere ceꝑam si solis
bonis darentur ista: om̃s ꝓpter hȩc accipienia uel¬
lent conuerti ad dm̃. Qursus si solis malis darent̾.
timerent infirmi cum conuerterentur ne amitte¬
rent quod soli mali haberent. Permixte datȩ sunt: et
bonis et malis. Qursus si solis bonis auferrentur: idem
ille timor esset inftrmorum. ne conuerterentur ad
dm̃. Rursus si solis malis auferrentur: ipsa sola puta
retur pena qua mali plectuntur. Quod ergo dat ea
bonis: consolatur itinerantes. Quod clat ea et malis:
admonet bonos ut alia desiderent. quȩ non habent
cum malis communia. Rursus bonis aufeit ea cum
uult: ut interrogent se de uiribus suis: et inueniant

Expanded text:
Deus agricola noster. Nam et quae arbor jam tempestates Deus agricola noster. Nam et quae arbor jam tempestates robore sustinet, cum de terra nasceretur, herba erat. Novit ergo ille agricola non solum robustas arbores putare atque purgare; sed etiam teneras in recenti ortu sepire. Propterea, dilectissimi, ut dicere coeperam, si solis bonis darentur ista, omnes propter haec accipienda vellent converti ad Deum: rursus si solis malis darentur, timerent infirmi, ne cum converterentur. amitterent quod soli mali haberent. Permixte data sunt et bonis et malis. Rursus si solis bonis auferrentur, idem ille timor esset infirmorum, ne converterentur ad Deum: rursus si solis malis auferrentur, ipsa sola poena putaretur qua mali plectuntur. Quod ergo dat ea bonis, consolatur itinerantes: quod dat ea et malis, admonet bonos ut alia desiderent, quae non habent cum malis communia. Rursus bonis aufert ea quando vult, ut interrogent se de suis viribus; et inveniant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter aliquam infirmitatem desiderat: non nisi
ab illo desideret. qui est fons om̃ium bonorum. et
ds̃ et inimicis suis: alia quȩ non seruat nisi amicis
sus. Quȩ sunt cdona quȩ dat inunicis suis: Ea quȩ
numeraui. Non enim soli boni plenas habent do¬
mos rebus necessarus: aut soli boni uel salui facci¬
sunt. uel ab egritudine conualescunt: aut soli bo¬
ni filios habent. soli boni pecuniam: soli boni cete¬
ra apta hiuic uite temporali atq transeutiti. Ha¬
bent hȩc et mali. Et aliquando desuint bonis. sed et de¬
sunt malis: et plerumq illis magis quam illis: aliquan¬
do illis quam istis potius abundant. Permixta esse ista
temporalia ds̃ uoluit: quia si solis bonis ea cdaret. pu¬
tarent et mali ꝓpter hȩc dm̃ colendum. Rursus
si ea solis malis daret: timerent boni infirmi conuer¬
ti. ne ista illis forte deessent. Est enim adhue anua
infirma minus capax regni di: nutrire debet illam

Expanded text:
propter aliquam infirmitatem desiderat, nonnisi propter aliquam infirmitatem desiderat, nonnisi ab illo desideret, qui est fons omnium bonorum, et Deus et inimicis suis, alia quae non servat nisi amicis suis. Quae sunt dona quae dat inimicis suis? Ea quae numeravi. Non enim soli boni plenas habent domos rebus necessariis; aut soli boni, vel salvi sunt, vel ab aegritudine convalescunt; aut soli boni filios habent, soli boni pecuniam, soli boni caetera apta huic vitae temporali atque transeunti. Habent haec et mali, et aliquando desunt bonis: sed desunt et malis, et plerumque istis magis quam illis; aliquando illis quam istis potius abundant. Permixta ista temporalia Deus esse voluit; quia si bonis solis ea daret, putarent et mali propter haec colendum Deum; rursus si ea solis malis daret, timerent boni infirmi converti, ne ista illis forte deessent. Est enim adhuc anima infirma minus capax regni Dei; nutrire illam debet
Abbreviated transcription (Latin):
dñm dm̃: Qui enim creauit om̃ia quando non e¬
rant: ipse ꝓlis successu facit ꝑmanere quod condicdit.¬
facit hȩc cds̃: donat hȩc dĩ. Parum est nobis licere
facit hȩc cis. donat hȩc ds̃: sed solus facit. solus donat.
Quid si enim facit hȩc dĩ: Sed facit hȩc et aliquis:
ds̃ facit hȩc: et solus facit. Et sine causa ista petunt᷑
uel ab hominibus uel a demonibus: et queꝙ bo¬
na accipiunt mimici dĩ ab illo accipiunt: et cũ
ab aliis petunt. cum accipiunt. nescientes ab illo
accipiunt. Quomodo cum puniuntur et putant
se ab aliis puniri. nescientes ab illo puniuntur.
sic et cum uegetantur. implentur. saluantur. li¬
berantur: et si hoc nescientes uel hominibus uel
demonibus uel anglis tribuunt: non habent nisi
ab illo penes quem potestas est om̃uum. Ad hoc
dixerimus hȩc fr̃s: ut quisquis etiam ista terre¬
na forte uel ꝓpter supplementa necessitatis. uel

Expanded text:
Dominum Deum? Qui enim creavit quando non eDominum Deum? Qui enim creavit quando non erat, ipse prolis successu facit Facit haec Deus, donat haec Deus. Parum est nobis dicere, Facit haec Deus, donat haec Deus; sed solus facit, solus donat. Quid si enim facit haec Deus, sed facit haec et aliquis non Deus? Facit haec, et solus facit. Et sine causa ista petuntur vel ab hominibus, vel a daemonibus: et quaeque bona accipiunt inimici Dei, ab illo accipiunt; et cum ab aliis petunt, cum accipiunt, nescientes ab illo accipiunt. Quomodo cum puniuntur, et putant se ab aliis puniri, nescientes ab illo puniuntur: sic et cum vegetantur, implentur, salvantur, liberantur; etsi hoc nescientes, vel hominibus, vel daemonibus, vel Angelis tribuunt, non habent nisi ab illo, penes quem potestas est omnium. Ad hoc dixerimus haec, fratres, ut quisquis etiam ista terrena forte, vel propter supplementa necessitatis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
uaiĩ nos ipsi : pluuiam clĩ desiderans. Ds̃ misere¬
cir inir et benedicat nos. Illuminet uultum
sirtise. quid est benedicat nos. Multis modis
tpluit homines benedici a dõ. Alius benecdi
uist. ut habeat plenam clomum necessariis
iis huuis uitȩ. Alius benedici se uult: ut op¬
t salitem corporis sine labe. allius benecti
lfiut si fote egrotat. ut recipiat sanitatem.
Alius desiderans filios. et forte contristatus quod non
nascantur: benediei se uult ut habeat posteritatẽ.
Et quis enumeret diuersa uota hominum: se a dño
dõ benedici cupientuim: Quis autem nrm ctictu¬
rus est. non esse illam dĩ beneclictionem: si uel agri¬
cultura ei fructum ferat. uel domus cuiuscumꝙ
abundet copia rerum temporalium. uel ipsa corpo¬
ris salus. aut teneatur ne amittatur. aut amissa re¬
paretur: fecunditas enim feminarum. et casta uo¬
ta fuios desiderantium ⁊ ad quem ꝑtinent. nisi ad¬

Expanded text:
nostra, nos ipsi, pluviam Dei desiderans: Deus miserenostra, nos ipsi, pluviam Dei desiderans: Deus misereatur nostri, et benedicat nos. 2. Illuminet vultum sortasse quid est, benedicat nos. Multis modis se volunt homines benedici a Deo: alius benedici se vult, ut habeat plenam domum necessariis rebus huic vitae; alius benedici se cupit, ut obtineat salutem corporis sine labe; alius benedici se vult, si forte aegrotat, ut reparet sanitatem; alius desiderans filios, et forte contristatus quod non nascantur, benedici se vult ut habeat posteritatem. Et quis enumeret diversa vota hominum se a Domino Deo benedici cupientium? Quis autem nostrum dicturus est non esse illam Dei benedictionem, si vel agricultura ei fructum ferat, vel domus cujusque abundet copia rerum temporalium, vel ipsa corporis salus, aut teneatur ne amittatur, aut amissa reparetur? Fecunditas etiam feminarum, et casta vota filios desiderantium, ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
Qnat aͥpls: son ego autem: seti gr̃a clĩmecum.
ssu tieslam tuum: siue ꝑ ꝓphas ipse est agrieola
qu Vncd ergo nos: fõitasse oꝑarii sumus agrico
lepsus et hoc ipsum ab hoc ipso imꝑtitis iuribus.
t ibipso conata gr̃a. Ipse ergo colit: et incrementũ
At ilqncola autem bomo iuneam colit hactenus
tt putet: ahibeat cetera quȩ ꝑtiuent ad
aproarum diligentiam: pluere uineȩ suȩ non
pnist. Quodsi forte irrigare potest. de cuius potest:
hequdem clucit irriguum: sed ds̃ implet fontem.
stemo in uinea sua incrementum dare sarmen¬
asnm potest: formare fructus non potest: modi¬
sure semina non potest: tempora gugnendi tem¬
pre non potest. D̃ autem qui om̃ia potest agrico
uir est: securi sumus. Forte ait aliquis. Tu dicis
agncolam nr̃m esse dm̃: Imino ego apłos agricolas
cuo qui dixerunt: ego plaritaui. apollo rigauit.
tidit uoces sitis suȩ: quoniam scriptum est. Atu¬
ninea sicut terra sine aqua tibi. Dicat ergo ter

Expanded text:
tem; sed gratia Dei mecum . nies agricolam tuum; sive per Prophetas, ipse est agricola tuum. Quid ergo nos? Fortasse operarii sumus agricolae illius, et hoc ipsum ab ipso impartitis viribus, et ab ipso donata gratia. Ipse ergo et colit, et incrementum dat. Agricola autem homo vineam colit hactenus, ut aret, putet, adhibeat caetera quae pertinent ad agricolarum diligentiam: pluere vineae suae non potest. Quod si forte irrigare potest, de cujus potest? Ipse quidem ducit in rivum, sed Deus implet fontem. Postremo in vinea sua incrementum dare sarmentis non potest, formare fructus non potest, modificare semina non potest, tempora gignendi temperare non potest. Deus autem qui omnia potest, agricola noster est: securi sumus. Forte ait aliquis, Tu dicis agricolam nostrum esse Deum: imo ego Apostolos agricolas dico, qui dixerunt, Ego plantavi. Apollo rigavit. et edat voces sitis suae; quoniam scriptum est: Anima mea sicut terra sine aqua tibi . Dicat ergo terra
Abbreviated transcription (Latin):
regnum tuum: Excute cor tuumꝰ uide. un
niat regnum tuum. Clamat tibi uenio. none
Sepe diximus caritati ur̃ȩi predicare uent
nichil est: si cor a lingna dissentiat. Et audn
ueritatem nichil est: si non auditionem fna
sequatur. De isto loco quasi sublimiore loquit
ad uos: quam simus autem tunore sub pedtus
ur̃is ds̃ nouit qui ꝓpicius fit humilibus quim
nos tam delectant uoces laudantium. quad
uotio confitentium. et facta rectorum tql
non delectemur nisi ꝓfectibus ur̃is. Inisilato
temptatione saluatos in regnio suo cognolitns
coronare dignetur.

Expanded text:
regnum tuum ? Excute cor tuum: vide; ecce, regnum tuum ? Excute cor tuum: vide; ecce, Veniat regnum tuum. Clamat tibi, Venio: non times? Saepe diximus Charitati Vestrae: et praedicare veritatem nihil est, si cor a lingua dissentiat; et audire veritatem nihil est, si non auditionem fructus sequatur. De isto loco quasi sublimiore loquimur ad vos: quam simus autem timore sub pedibus vestris Deus noverit, qui propitius fit humilibus; quia non nos tam delectant voces laudantium, quam devotio confitentium et facta rectorum. Et quam non delectemur nisi profectibus vestris, in istis autem tentatione salvatos in regno suo cognoscere et coronare dignetur.
Abbreviated transcription (Latin):
illud significat faciamus: et quam sit illud ue¬
rum non laboremus. Tu esto talis: ut renouari
iuuentus tua possit. sicut aquilȩ. Ut scias eam
renouari non posse. nisi uetustaᷤᷤ tua in petra con¬
trita fuerit: idest nisi auxilio petrȩ. nisi auxilio
xp̃i non poteris renouari. Tu noli diulartr
li presentibus rebus sic teneri. et im peaio
talis noli esse: sed esto talis quod corta m¬
idest ut preterita obliuiscaris. in anterora.
extenclas: uetustatem tuam in petra conas
Et si quȩ tibi similitudines datȩ fuerunt u
ueneris in scripturis crede: si non inuener
dici nisi fama nec ualde creclas. Res ipast
ita est: forte non est ita. Tu ꝓfice tibi. iulit
salutem tuam ista similitudo. Non uis pista
similituduem: ꝑ aliam fac: dum tamen bua
et securus expecta regnum dĩ. ne rixetur aue
oratio tuia. Tu enum ap̃iane quando dicis abe¬
niat regnum tuum: quomodo dicis adunt

Expanded text:
illud significat faciamus, et quam sit illud veillud significat faciamus, et quam sit illud verum non laboremus. Tu esto talis, ut juventus tua renovari possit sicut aquilae. Et scias eam non posse renovari, nisi vetustas tua in petra contrita fuerit: id est, nisi auxilio petrae, nisi auxilio Christi, non poteris renovari. Tu noli dulcedineDei: noli praesentibus rebus sic teneri et impediri,  Tu ergo talis noli esse: sed esto talis quod contra id est, ut praeterita obliviscaris, in anteriora te extendas; ut vetustatem tuam in petra conteras. Et si quae tibi similitudines datae fuerint; si inveneris in Scripturis, crede: si non inveneris dici nisi fama, nec valde credas. Res ipsa forte ita est, forte non est ita. Tu profice; tibi valeat ad salutem ista similitudo. Non vis per istam similitudinem? Per aliam fac, dum tamen facias; et securus exspecta regnum Dei, ne rixetur tecum oratio tua. Tu enim, christiane, quando dicis, Veniat regnum tuum, quomodo dicis, Veniat
Abbreviated transcription (Latin):
tenuerunt fidem eius: et fecerunt mandata eiꝰ.
Nam et si nolumus ueniet. Uelimus ergo nolimꝰ.¬
ueniet: qui ueniet et si nolumus. Quomodo uo.¬
lumus ut ueniat: Bene uiuendo: bene agendo.
Preterita non nos delectent: presentia non nos
teneant.⁊ ne clauclamus aurem tanquam de
cauda. ne premamus aurem in terra: ne preteritis
retardemur ab audiendo: ne presentibus impli¬
cemur a futuris mneditando. Extendamus nos in
ea quȩ ante sunt: obliuiscamur preterita. Et
quod modo laboraius. quod modo gemimus.
quod modo suspiramus. quod modo loquiur.
quod ex quantulacumq parte sentimus. et caꝑe
non possumus: capiemus. ꝑfruemur in resur¬
rectione iustorum. Renouabitur ut aquilȩ iu
ad petram xp̃m conteramus. Siue illa uera siut
fr̃s quȩ dicuntur de serpente. uel quȩ dicuntur
de aquila. siue sit fama potuis hominum quam
ueritas: ueritas est tamen in scripturis: et non
sine causa hoc dixerunt scripturȩ. Nos quicquid

Expanded text:
tenuerint fidem ejus, et fecerint mandata ejus. tenuerint fidem ejus, et fecerint mandata ejus. Nam etsi nolumus, veniet. Velimus ergo veniat, qui veniet etsi nolumus. Quomodo velimus ut veniat? Bene vivendo, bene agendo. Praeterita non nos delectent, praesentia non nos teneant; ne claudamus aurem tanquam de cauda, ne premamus aurem in terra; ne praeteritis retardemur ab audiendo, ne praesentibus implicemur a futura meditando; extendamus nos in ea quae ante sunt, obliviscamur praeterita . Et quod modo laboramus, quod modo gemimus, quod modo suspiramus, quod modo loquimur, quod ex quantulacumque parte sentimus, et capere non possumus, capiemus, perfruemur in resurrectione justorum. Renovabitur juventus nostrad petram Christum conteramus . Sive illa vera sint, fratres, quae dicuntur de serpente, vel quae dicuntur de aquila, sive sit fama potius hominum quam veritas; veritas est tamen in Scripturis, et non sine causa hoc dixerunt Scripturae: nos quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
benedixit nos as̃: ut filiis sus impleat uniuersam
faciem terrȩ. adoptatis in regnum suum. cohere¬
dibus unigeniti sui. Unicum genuit: et unum
noluit. Et unicum genuit inquam: et unum
adoptando fecit ei coheredes. fecit eum partici¬
pem prius mortalitatis nr̃e: ut crederemus nos
esse posse participes diuinitatis eius. Adtendamꝰ
precium nr̃m. Predicata sunt om̃ia: exibentur
om̃ia quȩ ait eugłium ꝑ orbem terrarum. Om̃is
labor generis humani in hoc tempore testimoniũ
dicit: implentur om̃ia quȩ inscripturis predic¬
ta sunt. Sicut usq ad hodiernum diem om̃ia
uenerunt: sic et que restant uentura sunt. Ci¬
meamus uidicem: uenturus est dñs. Qui uenit
humilis: ueniet excelsus. Qui uenit iudicandus:
ueniet iudicaturus. Agnoscamus humilem: ut
non pauescamus excelsum. Amplectamur hu-¬
milem: ut desideremus excelsum. Desiderantibꝰ
enim se: ꝓpicius ueniet.Illi enim desiderant qui

Expanded text:
benedixit nos Deus, ut filiis suis impleat universam benedixit nos Deus, ut filiis suis impleat universam faciem terrae, adoptatis in regnum suum cohaeredibus Unigeniti sui. Unicum genuit, et unumnoluit: unicum genuit, inquam, et unum adoptando fecit ei cohaeredes. Fecit eum participem prius mortalitatis nostrae, ut crederemus nos esse posse participes divinitatis ejus. 10. Attendamus pretium nostrum. Praedicta sunt omnia, exhibentur omnia, it Evangelium per orbem terrarum: omnis labor humani generis in hoc tempore testimonium dicit, implentur omnia quae in Scripturis praedicta sunt. Sicut usque ad hodiernum diem omnia evenerunt, sic et quae restant eventura sunt. Timeamus judicii diem; venturus est Dominus. Qui venit humilis, veniet excelsus; qui venit judicandus, veniet judicaturus. Agnoscamus humilem, ut non expavescamus excelsum; amplectamur humilem, ut desideremus excelsum. Desiderantibus enim se, propitius veniet. Illi eum desiderant qui
Abbreviated transcription (Latin):
mamentum inter aquas et aquas: non clixit bene¬
dixit cęlum. Discreuit mare ab aricla: et nomi¬
nauit utrumq ariclam terram. et congregationẽ
aquarum mare: nec hic dictum est benedixit ds̃.
Uentum est ad ea quȩ fecunditatis habitura erant
semen: et ex aquis existentia. Ipsa enim maximã
multiplicationis ubertatem habent: et benedixit
ea dñs dicens. Crescite et multiplicamini. et re¬
plete aquas maris: et uolatilia multiplicentar
suꝑ terram. Sic et cum om̃ia subiecit homini
quem fecit ad imaginem suam scriptum est: et
benedixit eos dicens ds. Crescite et multiplicami¬
ni: et implete faciem terrȩ. Ergo benedictio ꝓprie
ad multiplicationem ualet: et adimplendam
faciem terrȩ. Audi et in hoc psalmo. Benedicat
nos dĩ dĩ noster: benedicat nos dĩ. Et quo ualet
ista benedictio. Et metuant eum om̃s fines ter¬
rȩ. Ergo fr̃s mei sic abundanter in nomine xp̃i.

Expanded text:
mamentum inter aquas et aquas: non dictum est, Benemamentum inter aquas et aquas: non dictum est, Benedixit coelum. Discrevit mare ab arida, et nominavit utrumque; aridam, terram, et congregationem aquarum, mare: nec hic dictum est, Benedixit Deus. Ventum est ad ea quae fecunditatis habitura erant semen, et ex aquis existentia. Ipsa enim maximam multiplicationis ubertatem habent; et benedixit ea Dominus dicens: Crescite, et multiplicamini, et replete aquas maris; et volatilia multiplicentur super terram. Sic et cum omnia subjecit homini, quem fecit ad imaginem suam, scriptum est: Et benedixit eos Deus dicens: Crescite et multiplicamini, et implete facient terrae . Ergo benedictio proprie ad multiplicationem valet, et ad implendam faciem terrae. Audi et in hoc psalmo: Benedicat nos Deus, Deus noster; benedicat nos Deus. Et quo valet ista benedictio? Et metuant eum omnes fines terrae. Ergo, fratres mei, sic abundanter in nomine Christi
Abbreviated transcription (Latin):
lot mracła: lingius om̃ium locuti sunt. Imple
alut sp̃i dĩ: conuersi sunt qui ibi erant: tuneu¬
ise suscipientes ignem diuinum. dederunt in
sasisione tantum fruetum. ut om̃ia sua in cõ¬
nut conferrent: distribuentes pauꝑibus: ut
eno diceret aliquid ꝓprium. sed essent ulis
pseis quem fuderant: donatus erat ignoscen
abarit im quod fuderant: etiam bibere
latnr. Mignus ibi stuctus. terra cileciit
fructum suum: et magnum fructum. et optimũ
fructum. Nunquid terra illa sola debuit dare fru-¬
ctum suum: Benedicat nos ds̃ ds̃ noster: benedicat
nos dĩ. Adhuc benedicat. Benedictio enim: in mul¬
tiplicatione solet maxime et ꝓprie intelligi. Probe¬
mus hoc in genesi: uide oꝑa dĩ. Fecit dĩ lucem: et
diuisit dĩ inter lucem et tenebras. Lucem uocauit
diem: et tenebras uocauit noctem. Non dictum
est beneclixit lucem. Et enim eadem lux recdit:
et alternat cdliebis ac noctibus. Uoc auit cȩlum fir-¬

Expanded text:
sunt miracula, linguis omnium locuti sunt . Impleti sunt miracula, linguis omnium locuti sunt . Impleti sunt Spiritu Dei, conversi sunt qui ibi erant; timentes, et suscipientes imbrem divinum, dederunt in confessione tantum fructum, ut omnia sua in commune conferrent, distribuentes pauperibus; ut nemo diceret aliquid proprium, sed essent illisguis Domini quem fuderant; donatus erat ignoscente Domino, ut jam quod fuderant etiam bibere discerent. Magnus ibi fructus: terra dedit fructum suum, et magnum fructum, et optimum fructum. Numquid terra illa sola debuit dare fructum suum? Benedicat nos Deus, Deus noster; benedicat nos Deus. Adhuc benedicat; benedictio enim in multiplicatione solet maxime et proprie intelligi. Probemus hoc in Genesi: vide opera Dei. Fecit Deus lucem; et divisit Deus inter lucem, et tenebras: lucem vocavit diem, et tenebras vocavit noctem. Non dictum est, Benedixit lucem. Etenim eadem lux redit et alternat diebus ac noctibus. Vocavit coelum fir
Abbreviated transcription (Latin):
inudm aliquid de ipso euglio audiamus. Ec
Mi meretris malam famam habens in cuuita
ainyt in abenam ciomum in qua non erat
ontr iͥb hospite: seci ab inuitato uocata. Uo¬
utinon liuigua setd gr̾a. Nouerat egra habere
is bcum: ubi medicum suum discumbere scie¬
it higrissa est quȩ erat peccatrix: non audet
etre nisi ad pedes. flet aci pedes: irrigat lacri¬
ad tngit crinibis: unguit unguento. Quii mi¬
: serra dedit fructum suum. Ergo hoc fac
metioi pluente dño. Per ossuum facta sunt quȩ
hnis ineuglio quod pluente ꝑ nubes suas. missis
quset predicatoribus ueritate. terra amplius
deait fruetum suum: et ista iam seges impleuit
ntdicat nos ds̃ d̃ noster: benedicat nos ds̃. Be¬
nedicat nos sicut iam dixi: etiam atq etiam bene¬
deata multiplicet benedicendo. Adtendat ca¬
stis u̾a. quoniam iam precessit fructus terrȩ
uiburłim. inde enumm cępit eccła. Uenit ibi sp̃s
slmpleuit scõs in unum congregatos. facta

Expanded text:
vocem aliquid de ipso Evangelio videamus. Ecce vocem aliquid de ipso Evangelio videamus. Ecce illa meretrix, malam famam habens in civitate, irrupit in alienam domum quo non erat invitata ab hospite, sed ab invitato vocata; non lingua, sed gratia. Noverat aegra habere ibi se locum, ubi medicum suum discumbere sciebat. Ingressa est quae erat peccatrix; non audet accedere nisi ad pedes: flet ad pedes, irrigat lacrymis, tergit crinibus, unguit unguento . Quid miraris? Terra didit fructum suum. Ergo hoc factum est, ibi pluente Domino per os suum; facta sunt quae legimus in Evangelio: quo pluente per nubes suas, missis Apostolis, et praedicantibus veritatem, terra amplius dedit fructum suum; et ista seges jam implevit Benedicat nos Deus, Deus noster; benedicat nos Deus. Benedicat, sicut jam dixi; etiam atque etiam benedicat, multiplicet benedicendo. Attendat Charitas Vestra quoniam jam praecessit fructus terrae in Jerusalem. Inde enim coepit Ecmplevit sanctos in unum congregatos; facta