comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ narres filiis ⁊ nepotib ut sciatis qre
gosum dñs ⁊ ing̃ssi dixerũt. regi ħ dic̃
dñs. Ecco ego inducam cras locustas ĩ fi¬
nes tuos ut comedatur qd̾ residuũ est.
grandini. Egresso moy. dixerunt serui
pħonis ad eum. Usq quo paciemur ħ
scandalum: dinutce hoĩes qr perit e¬
giptus. ⁊ renocatis illis dixit pħo. Qui¬
nam sunt qui ituri sunt ad sacͥfican¬
dum: Et ait moỹ. uiri ⁊ mulieres. se¬
nes. ⁊ ꝑuuli cum onib ⁊ arm̃tis. Et r.¬
ciudubium est. qd̾ pessime cogitetis
nõ fiet ita. s ite uiri tm̃. hoc enĩ ⁊ ipsi¬
petistis. Et eiecti sunt a ꝯspectueiꝰ. ⁊ Extẽ¬
dit moỹ. manũ suꝑ t̾ram egipti. ⁊ ĩdu¬
xit dñs austrum die illa ⁊ nocte qͥ leuauit

Expanded text:
e narres filiis, et nepotibus, ut sciatis quia ego sum Dominus. Et ingressi dixerunt regi: Haec dicit Dominus: Ecce ego inducam cras locustas in fines tuos, ut comedant quod residuum est grandini . » Egresso Moyse dixerunt servi Pharaonis ad eum: « Usquequo patiemur hoc scandalum? Dimitte homines, quia perit Aegyptus. Et revocatis illis dixit Pharao: Quinam sunt qui ituri sunt ad sacrificandum? Et ait Moyses: Viri et mulieres, senes et parvuli, cum ovibus et armentis. Et ri dubium est quod pessime cogitetis. Non fiet ita, sed ite, viri tantum; hoc enim petistis. Et ejecti sunt a conspectu ejus. Et extendit Moyses manum super terram Aegypti, et induxit Dominus austrum die illa et nocte. Qui levavit
Abbreviated transcription (Latin):
stimõmũ ferre: eligendum  de huc iu¬
ͥxis. qui ad ap̃o ioħis. postq̃m cepit iħo fa¬
tere ⁊ docerd. usq in diem ascensionis. no¬
bistum fuerunt. ⁊ dñ miracła uid̾unt. ⁊
doctrinã audierũt. Et nota qd̾ dc̃m est
ex hiis iuiris nõ de sexu infirmiori ad huc

Expanded text:
stimonium ferre, eligendus est de his viris, qui a baptismo Joannis postquam coepit Jesus facere et docere, usque in diem ascensionis, nobiscum fuerunt, et Domini miracula viderunt, et doctrinam audierunt. Et nota quod dictum est, ex h
Abbreviated transcription (Latin):
nophegia. s. de hoc noĩe pascha q̃o est
hñt enĩ hebrei multa greca uocabula.
sus. ⁊ cum ꝯpłentur dies pentecostes .i. qͥn
quagene. Illa enĩdies erat qͥnquagesimi
a resurrõne. Et cum inchoarentur dier
pentecostes .i. illiꝰ sollempnitatis . uii. di¬
eb ꝓtelande erant onĩt discipłi ĩ cenacło.
quid̾ insonuit ĩ acre. tamquã aduenien¬

Expanded text:
nopegia. Sed de hoc nomine Pascha quaestio est. Habent enim Hebraei multa Graeca vocabula, sus: « Et cum complerentur dies Pentecostes, » id est quinquagenae, illa enim dies erat quinquagesidies Pentecostes, id est illius solemnitatis septem diebus protelandae, erant omnes discipuli in coenaculo: quidam insonuit in aere, « tanquam advenien
Abbreviated transcription (Latin):
at e qd̾ mapłatum eligctur. Ioseph
u̾o ꝯm̃datur ne tamquã indignꝰ. res¬
ꝑunud̾etur. ⁊ hñis hic plane ĩ glosa
qͥd̾ ude ioseph qui uocabatur bagsabas
pinioni adherendum. qr oxeq̃ntibus
eiudens fiet hoc nõ constare. Iste ioseph
tende quẽ elegeris exhus duob aca

Expanded text:
quod in apostolum eligitur. Joseph vero commendatur, ne tanquam indignus respui videretur. Et habemus hic plane in glossa, quia iste Joseph, qui vocabatur Barsabas,  huic opinioni adhaerendum, quia ex sequentibus evidens fiet hoc non constare. Iste namque tende, quem elegeris ex his duobus, a
Abbreviated transcription (Latin):
fus. et susponsus drepuit mediuo ⁊ daffusa
ceretilrori quo saluatorẽ oscdatus ficerat.
erat ut iuscera que ꝓditõuem ꝯceꝑant rupta
cad̾ent. guttur quo qr uor ꝓditõis exierat¬
a laq̃o attraheretur. sepe enĩ modum expͥ¬
mit culpe. Unde absaditur hõi caput ccrpo¬
potestatib sociandus. Congruũ enĩ eint ut se
pene congruit culpe.

Expanded text:
us, et suspensus crepuit medius, « et diffusa ceretur ori, quo Salvatorem osculatus fuerat. erat, ut viscera quae proditionem conceperant rupta caderent, guttur quoque quo vox proditionis exierat laqueo arctaretur. Saepe enim modum p culpae. Unde absciditur homini caput corpopotestatibus sociandus. Congruum enim erat, ut sepoenae congruit culpae.
Abbreviated transcription (Latin):
tate qr intellexit lucas in sp̃u pares eẽ
ĩmerito petrum ⁊̃ ioħem. qr forte ꝓ̃cete¬
ris dilexunt. Unde ⁊ p̃ alus suul ad mo¬
num̃tum cucurrerũt. ⁊ erant omẽs
unanunit̃ ꝑseu̾antes in oĩone cũmulie¬
ribus. ⁊ maria mr̃e iħ̃u q̃ a mulieribus
distinguitur. qr nõ pot̃ ꝓpͥe dici mułi¬
qiͣ mollier .i. molliciem passa. Int̃ dum tñ
bet intelligi. de quib ante palłionẽ dc̃m
Nem enĩ fr̃es eiꝰ credebant ĩcum. nũc aũ cre¬
ascensionis usq ad festum pentecostes ie¬
uiuarit in exemplo apłoꝵ quos. uunt ĩ spa¬
cio ilso ieumasse. qr in euangłio dc̃m ÷ uo

Expanded text:
tate, quia intellexit Lucas in spiritu pares esse in merito Petrum et Joannem, quia forte prae caeteris dilexerunt. Unde et prae aliis simul ad monumentum cucurrerunt. « Et erant omnes unanimiter perseverantes in oratione cum mulieribus, et Maria matre Jesu, « quae a mulieribus distinguitur, quia non potest proprie dici muliquasi mollier, id est mollitiem passa. Interdum tamebet intelligi, de quibus ante passionem dictum est. Neque enim fratres ejus credebant in eum, nunc autem creAscensionis, usque ad Pentecosten jejunant exemplo apostolorum, quos aiunt in spatio illo jejunasse, quia in Evan
Abbreviated transcription (Latin):
erat. sicut pͥma qͥnta ꝓ reu̾entia. ascensi¬
onis. pͥma ꝑ reu̾entia resurrõis. Unde ĩ
catut cognata dies iouit qrantiqͥtꝰ fuit
eq̃ collempnis. s qr suꝑueneruutt festa
scõꝵ ⁊ celebrare tot festa. out qĩ honero¬
sum. ut indñicadie fieret ꝓcessio. deĩ¬
ceps est institutũ.

Expanded text:
 ascensionis. Prima pro reverentia resurrectionis. Unde in dicatur cognata dies Jovis, quia antiquitus fuit aeque solemnis. Sed quia supervenerunt festa sanctorum, et celebrare tot festa erat quasi onerosum, ut in die Dominica fieret processio, deinceps in institutum.
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑ mullo passus pot̾ant cuca inbulare.
uetus editõ ht̃. amonte tͥum lummũ.
sicaũ dc̃s ÷ mons oliueti: qr de nocte ex par¬
Alustrarent ciu̾ititẽ. ħebat ⁊̃ copiam o¬
aci qd̾ est fom̃tum luminis.
ulos ꝯdux̾unt. demde ad ꝓpͥa rediert̃. haric
ꝓcessionem discipłoꝵ qruinanimit̃ de ci¬
uitate surt eg̃ssi. ⁊ postea unanimit̃ re
ip̃i p̃cedente crucifixo : ita ⁊ nos de ecłia e¬
tamus. qr licet nõ redierit cum eic presẽ¬

Expanded text:
passus poterant circa deambulare. Vetus editio habet a monte trium luminum. Sic autem dictus est mons Oliveti, quia de nocte ex parillustrarent civitatem. Habebat etiam copiam olei, quod est fomentum luminis. a redierunt. » Hanc processionem discipulorum, qui unanimiter de civitate sunt egressi, et post unanimiter regpraecedente Crucifixo, ita et nos de Ecclesia etamus. Quia licet non redierit cum eis praesen
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ioel de die iudiciũ signa quedim
samimpleta quodamadhuo implenda
erit ĩ nouissimis dieb dicit dñs. effundã
de sp̃umeo suꝑ omẽm carnem .i. sr̃ utrũ¬
usq ad t̾ciũmn celum ⁊ senes ur̃i somp¬
nia sompniabunt. Ut petrus de quo legit᷑.
estimabat aut̃ se uisum uid̾e. hucusq de

Expanded text:
dixit Joel judicii signa quaedam jam impleta, quaedam adhuc implenda. « Erit in novissimis diebus, dicit Dominus, effundam de Spiritu meo super omnem carnem, » id est suusque ad tertium coelum, « et senes vestri somnia somniabunt, » ut Petrus, de quo legitur: « Aestimabat autem se visum videre . » Hucusque de
Abbreviated transcription (Latin):
.px. opida int̃ragalylee in sorte
neptalim marituma. s nõ placuerũt
regi tyrio. l a tỹro nõ ꝓcul ẽẽnt posita.
⁊ appellauit eam t̾ram chabul. qd̾ lĩgna
phenicũ sonat displice̾. ⁊ tũc pͥmũ terra
illa uocata est galilea gentiũ. nõ ꝙ ibi
gentił erat. ħ refeit iosepħꝰ menandrũ

Expanded text:
ppida in terra Galilaeae , in sorte Nephthalim maritima. Sed non placuerunt regi Tyrio, licet a Tyro non procul essent positae, « et appellavit eam terram Chabul, » quod lingua Phoenicum sonat displicere, et tunc primum terra illa vocata est Galilaea gentium, non quod ibi gentilis erat. Refert Josephus Menandr
Abbreviated transcription (Latin):
.d.l. chananeos aut̃ demonte liluni usq
ad ciuitatẽ aniachi. fecit ibi seruos cͥbu¬
tarios. classem qͦ fecit rex sałon ĩ insu¬
lam qndam egiptiacã rubri maris q̃ dr̃
asiongib̾. ⁊ naiuigabant cũ seriis sałonis
iuri nautici de cỹro q̃ cunc insula erat. ⁊
defẽbant de ophyr aurũ młtũ. ⁊ circue¬
untes p̾ndiam ⁊̃ sicibiã post elapsum
toꝵ. ⁊ simias. ⁊ pauos. ⁊ gẽmas. ⁊ ligna
tyria młta niis q̃ erant siłia lignis se¬
lectro ꝯstruit. qiͣ nulliꝰ p̃tũ erat argentũ
in dieb oiꝰ. nã ⁊̃ sedilia ꝓ forib domorũ

Expanded text:
 Chananaeos autem de monte Libani, usque ad civitatem Amachi, fecit sibi servos tributarios. Classem quoque fecit rex Salomon in insula quadam Aegyptiaca Rubri maris, quae dicitur Asiongaber, et navigabant cum servis Salomonis viri nautici de Tyro, quae tunc insula erat, et deferebant de Ophir aurum multum, et circumeuntes Indiam et Siciliam, post elapsum torum, et simias, et pavos, et gemmas, et ligna thina multa nimis, quae erant similia ligni selectro constituit. Quasi nullius pretii erat argentum in diebus ejus, nam et sedilia pro foribus domorum
Abbreviated transcription (Latin):
mata ⁊ figuras. q̃ qui nõ solu̾et cet̾ada¬
ret alt̾i pensionẽ. Cumq arctaretur y¬
ram ĩ solutõne ꝯsulebat tyriũ iuuenẽ
ab dimũ abdemonis filiũ qui omĩa de fa
uitatis ꝯstruendos qd̾ nuiro robore
ampliauit. Uias qͦ regias q̃ ad ierosolimã
duc̾ent nigro lapide sirauit. In płib u̾o
locis riunas ciuitatũ reꝑauit. s ⁊ uouas
ciutates ꝓ oportunitate locoꝵ fũdauit
autũpm mutabłitatẽ. In t̾̃iumis u̾o t̾re
edificauit urbes tab̾nacłor ĩmo ultrafi¬
nes t̾re ꝓmissionis płimas urbes occupa¬
uit. socero suo pħone roge egipti p̃bente¬
ei auxiliũ. quiuit ait io. ultimꝰ regum e¬
gipti dc̃i est pħo. qd̾ int̃pr᷑ regnãs qͥ cũã¬

Expanded text:
ata et figuras, quae qui non solveret certam daret alteri pensionem. Cumque arctaretur Hiram in solutione, consulebat Tyrium juvenem Abdemium Abdemonis filium, quia omnia de facvitatis construendos, quos miro robore ampliavit . Vias quoque regias, quae ad Jerosolymam ducerent, nigro lapide stravit. In pluribus vero locis ruinas civitatum reparavit. Sed et novas civitates pro opportunitate locorum fundautumni mutabilitatem. In terminis vero terrae aedificavit urbes tabernaculorum, imo ultra fines terrae promissionis perplurimas urbes occupaverat, socero suo Pharaone rege Aegypti ei praebente auxilium. Qui, ut ait Josephus, ultimus regum Aegypti d
Abbreviated transcription (Latin):
sus in templo nõ legr̃. potest gͦ dici de
filio ioiade saceriotis quẽ ioas occidit. ut
tus est barachias. uł ꝓ noĩs int̃prẽtatõne
poĩtum est. barachiãs eium bñdc̃t dñi in¬
t̃pretatur. ⁊ est sensus. filũ barachie .i. be
nedc̃i dñi. In euangłio nazireoꝵ legrͦ io¬

Expanded text:
templo, non legitur. Potest ergo dici de ae sacerdotis quem Joas occidit, ut  cognominatus est Barachias, vel pro nominis interpretatione positum est. Barachias enim benedictus Domini interpretatur. Et est filii Barachiae, id est benedicti Domini. In Evang
Abbreviated transcription (Latin):
gregem ⁊̃ cuiq fidel ꝓ modulo suo. tunc
fatue. iprudentib. Media añ nocte. cla. fac.
est. Eoce sponsus uenit. oxite obuiam er. tra¬
ditõ hebrioꝵ ht̃ xp̃m. media nocte uentu
che nõ dimitti ppłm abrecdłia ante ꝓfundã
noctem. Ut qĩ expectant aduentum dñi
um dicit dñs. nõ diffimentes exponũt. me¬
dia nocte .i. nullo scienteu¬
tem addidit parabolam pro¬
quocũq addidit ꝑabolam de rege qͥ abiit
in regionem longinqͣm accipere regnũ.
⁊ reuerti. ⁊ dedit seruis siuic .x. inas ⁊ ait.

Expanded text:
gregem, etiam cuique fideli pro modulo suo. « Tunfatui a prudentibus. « Media autem nocte clamor factus est, Ecce sponsus venit, exite obviam ei. » Traditio Hebrchae, non dimitti populum ab ecclesia, ante profundam noctem, ut quasi exspectent adventum Domini, um dicit Dominus, non diffinientes, exponunt: « Media nocte, » id est nullo scientetem addidit parabolam, proquoque addidit parabolam de rege, qui abiit in regionem longinquam, accipere sibi regnum, et reverti, et dedit servis suis decem mnas, et
Abbreviated transcription (Latin):
monitõem. atcendite ne
grauentur corda ur̃a euris hꝰ
seculi. ne suꝑueniat ĩuos dies a¬
la repentina sic̃ in dieb noc ⁊ loch.
repentinꝰ int̾itus. nescientes de die aut̃
illa ⁊ hora nemo scit. n filius. neq ange¬
lus. li solas part̃ hic opclimat artiꝰ. nõ
sunt equales qui uouit ⁊ qͥ ignorat. Iers
rindit ĩ nunori breuario suꝑ psõs. hũa¬
utas filii dicit se ignorare fiuẽ mundi
Qd̃ gͥg̃. in registro qĩ exponens ait. Nouit
uigenitus dei horam uidicũ. s ũ ex nat᷑a᷑
hũanitatis. tñ t̃ sio ꝯponitur. nõ nouit.
subaudi. nobis quib oxpedit incertos eẽ
ut sic uiuamꝰ q̃i in ꝓpsino iudicandi. ułꝰ
de ꝯiuigatis dc̃m est. qui sunt in rora huiꝰ
mundi. duo in lecto. unus assumet᷑. ⁊ alt̃

Expanded text:
monitionem: « Attendite, ne graventur corda vestra curis hujus saeculi, ne superveniat in vos dies illa repentina, sicut in diebus Noe et Lot repentinus interitus tulit nescientes. De die autem illa et hora nemo scit, neque Filius, neque angelus, nisi solus Pater . » Hic exclamat Arius: Non sunt aeqpondit in minori breviario super Psalmos: Humanitas Filii dicit se ignorare finem mundi. Quod Gregorius in Registro quasi exponens ait: Novit Unigenitus Dei horam judicii, sed non ex natura humanitatis. Tamen etiam sic exponitur: Non novit, subaudi, nobis, quibus expedit incertos esse, ut sic vivamus quasi in proximo judicandi. Vel de conjugatis dictum est, qui sunt in rota hujus mundi. « Duo in lecto, unus assumetur et alter
Abbreviated transcription (Latin):
ditus .s. ⁊ chorus. cuiꝰ ⁊ tũo parebit sig¬
num filu hõis in celo. hoc est inaere.
unde ascendit. ⁊ ante eum erunt instru¬
m̃ta mortis sue ꝙrͣ uexilla criumphi.
crux claui lancea ⁊ in carne eiꝰ uidebũ¬
tur cicatͥoes. ut uideant in quẽ pupuge

Expanded text:
oruscus, et tunc apparebit signum Filii hominis in coelo, id est in aere, unde ascendit, et ante eum erunt instrumenta mortis suae, quasi vexilla triumphi, crux, clavi, lancea, et in carne ejus videbuntur cicatrices, ut videant in quem pupuge
Abbreviated transcription (Latin):
lem q̃ signũ erit desolatõis poĩtam ĩtem¬
plo. de ymagine tyberũ quã pilatꝰ po¬
suit intemplo quidam ħ exponũt. s hoc
iam fc̃merat. si dicatur deymagine gui
dequa post dicemꝰ. hoc die incino fututum
adrianꝰ statuam suam posuit. ubi archa
manebant. ⁊ uidei qui latentes ubiq re¬
manserant qñq ad locum st̃m redibãt.
⁊ it̾m multiplicati ad mou̾nt statuam
Ob hoc adrianꝰ apposuit ininũ etremã
⁊ funditus eu̾cit urbem. ⁊ edixit nequis
iudeoꝵ remati̾e̾t in t̃ra illa. ⁊ de hao ulti

Expanded text:
lem, quae signum erit desolationis, positam in templo. De imagine Tiberii, quam Pilatus posuit in templo, quidam hoc exponunt, sed hoc jam factum fuerat. Si dicatur de imagine Caii, de qua post dicemus, hoc de vicino futurum Adrianus statuam suam posuit, ubi arca manebant, et Judaei, qui latentes undecunque remanserant, quandoque ad locum sanctum redibant, et iterum multiplicati amoverunt statuam. Ob hoc Adrianus apposuit manum extremam, et funditus evertit urbem, et edixit, ne quis Judaeorum remaneret in terra illa.
Abbreviated transcription (Latin):
uriuux possit iuderi. t̃cio marino belue
apparentes suꝑ mare dabunt rugitus.
usq ad celum. Qluarto ardebit mare ⁊
aque. Qunto herbe ⁊ arbores dabunt
tur. Octauo fiet gen̾alis t̃re motꝰ. No¬
no equabitur t̾ra. Decimo. exibunt homi
ossa mortuoꝵ ⁊ stabunt supͣ sepulcra.
Duoderimo cadent stelle. sorciodecimo
morientur iuuentes ut cũ mortius re¬
surgant. Quartodecuno ardebit celũ

Expanded text:
ri possit. Tertio marinae belluae apparentes super mare, dabunt rugitus usque ad coelum. Quarto ardebit mare. Quinto herbae et arbores dabunt tur. Octavo generalis fiet terrae motus. Nono aequabitur terra. Decimo exibunt hominossa mortuorum, et stabunt super sepulcra. Duodecimo cadent stellae. Decimo tertio morientur viventes, ut cum mortuis resurgant. Decimo quarto ardebit eoelum
Abbreviated transcription (Latin):
mutata eodem uicio laborant qui putãt
maiꝰ esse iurare ꝑ euangłm q̃m per dm̃.
Ue uobis qui decimatis om̃e olus. ⁊ relinqͥ
dubium est. Nam qui accipit ⁊ qͥ dat de¬
nõ negligunt dre. leuite aũ adeo enge
des camelum ꝑ siłitudinẽ lactic qd̾ cola¬
tur. dc̃m est. ⁊ potest referri ad p̃dc̃m. sic
numina sic̃ut diligent̃ inquiritisut de
ad id qd̾ dc̃m est. Duces ceci trahitur. i ta mi¬
nora pcc̃a subditoꝵ diligent̃ arguitis. ꝓi¬

Expanded text:
multi eodem vitio laborant, qui putant majus esse jurare per Evangelium, quam per Deum. « Vae vobis qui decimatis omne olus, et relinqudubium est. Nam et qui accipit, et qui dat denon negligunt. Levitae autem adeo exigebtis camelum. » Per similitudinem lactis, quod colatur dictum est. Et potest referri adulicem, diligenter inquiritis, ut decad id quod dictum est « duces caeci, » trahitur, ita: Minora peccata subditorum diligenter arguitis, pr
Abbreviated transcription (Latin):
quã inestate. de sabbato sfare ñ potest.
qr scd̾m legem ultra nille passus ñ lice¬
bat eis ꝓgredi in sabbato. s qrihc iam
t̃minau̾at obseruantiã sabbati. forte
utrumq ĩ inmistĩo dixit. li hiemempro
qualibet aeris. isꝑitate dicimꝰ. qr ⁊ hye¬
mis nom̃ asꝑitatẽ sonait.

Expanded text:
aestatis. De Sabbato stare potest, quia secundum legem ultra mille passus, non licebat eis pro gredi in Sabbato. Sed quia Jesus jam terminaverat observantiam Sabbati, forte utrumque in mysterio dixit. Nisi hiemem pro qualibet aeris asperitate dicamus, quia hiemis nomen asperitatem sonat.
Abbreviated transcription (Latin):
c pulos suꝑ cathedrã moysi sed̾unt
scribe et pħisei. q̃ dñt facite. q̃ aũ faciũt
nolite fat̾e̾. Non scĩficat locus hoĩem s
hõ locum. Nõ omĩs sacerdos sc̃c. s omĩs
sc̃s est sacerdos. doctrinã accipiamꝰ nõ

Expanded text:
 cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei. Quae dicunt facite, quae faciunt nolite facere . » Non sanctificat locus hominem, sed homo locum. Non omnis sacerdos sanctus, sed omnis sanctus sacerdos. Doctrinam accipiamus, no
Abbreviated transcription (Latin):
um discipłi eius ostendentes edificrtõos
tem. pli. audierant ab eo de eu̾sione ur¬
batur eis qd̾ nec capi nec eu̾ti posset. ⁊ art
illis. uenient dies inEum
hic lapis suꝑ lapidem. oliueti est mons¬

Expanded text:
um discipuli ejus, ostendentes aedificationes templi. Audierant ab eo de eversione urbatur eis, quod nec capi, nec everti posset. Et ait illis: « Venient dies in hic lapis su
Abbreviated transcription (Latin):
piatõne lincis ⁊ minorib utitur indum̃¬
daris pontificalib ⁊ p̃ciosic uestib infula¬
tur. Uiculum ã thircum de quoꝵ sangͥne
fc̃a est expiatõ. ferehuit extia castra. ⁊ ꝯbi¬
rebant igni tam pelles qͣm carnes eor ⁊ si
bat mutatis primis uestib ⁊ resumptis ꝓ¬
priis lignum cedrinũ ⁊ ysopiun ⁊ ooccum
bistinctum. qr ħ in purificatõib ualebĩt.
⁊ tunc redions lotis uestib ⁊ carne sua mg̃¬
diebatur castra. ⁊ ĩminidꝰ erat usq ad ues

Expanded text:
piatione, lineis et minoribus utitur indumetaris pontificalibus, et pretiosis vestibus infulatur. Vitulum autem, et hircum, de quorum sanguine facta est expiatio, ferebant extra castra, et comburebant igni, tam pelles quam carnes eorum, etbat, mutatis prioribus vestibus, et sumptis propriis, lignum cedrinum, hyssopum, et coccum bis tinctum, quia haec in purificationibus valebant, et tunc rediens, lotis vestibus, et carne sua, ingrediebatur castra
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sumens de sangͥne ponebat suꝑ extremum
auricłe dextre hõis. ⁊ suꝑ pollices manꝰ dextre
⁊ pedis. ⁊ de olei sextario nuttens ĩ manũ si¬
iustram. ⁊ tingens pollicem dextrũ in eo.
asꝑgobat septios ꝯtra uelum ⁊ab̾naculi¬
i eliquũ oleiqd̾ erat ĩ sinistra. fundebat sũ
niem quẽ priꝰ infudat. ⁊ suꝑ caput .eiꝰ. ⁊ro¬
gabat sac̃ dospeo. faciens aliqm sp̃alem insti¬
tutam ad hoc or̃onem. ⁊ faciebat post sa
ustum cum libam̃tis suis ponens illd̾ ĩ al¬
tari. ⁊ nota qr hic ꝓpͥe distinguitur sacͥfi¬
cum ꝓ delicto. ciiꝰ sang̾ne linitꝰ: hõ. ⁊ sacͥ¬
ficium ꝓpcc̃o. de quo nichil ei fc̃m est. Unde
⁊ moy ses dixit. hic qiͣ distinguens ita perti¬
tum fieret ĩnuit ĩ arbitͥosac̃dotis esse de
agno ⁊ oue. ut alt̾m ꝓ pcc̃o. alc̾m holo¬
caustum fac̾et qd̾ ueslet. Qd̃si manus eiꝰ
ħ ĩitenire nõ possot: agnus tñ ꝑdelicto. ⁊

Expanded text:
et sumens de sanguine ponebat super extremum et sumens de sanguine ponebat super extremum auriculae dextrae hominis, et super pollicem manus dextrae, et pedis, et de olei sextario mittens in manum sinistram, et tingens pollicem dextrum in eo, aspergebat septies contra tabernaculum. Reliquum olei, quod erat in sinistra, fundebat super inem, quem prius infuderat, et super caput ejus. Et rogabat sacerdos pro eo, faciens aliquam specialem institutam ad hoc orationem, et post sacustum cum libamentis suis, ponens illud in altari. Et nota quod hic proprie distinguitur sacrificium pro delicto, cujus sanguine linitus est homo, et sacrificium pro peccato, de quo nihil ei factum est. Unde et Moyses dixit hic, quasi distinguens, ita pertitum fieret, innuit in arbitrio sacerdotis esse de agno et ove, ut alterum pro peccato, alterum holocaustum facere, quod vellet. Quod si manus ejus haec invenire non posset, agnus tamen pro delicto, et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lapides. ⁊ puluis extra oppidum. ꝓicientur
secum duos passeres uiuos quib licitũ erat
uesci. lignũq cedrinũ ⁊ ỹsopum. ⁊ u̾nicu¬
lum. filum .s. coctineũ. ⁊ aquas iuiuentes ĩ
uase fictili. ⁊ occurrens ei sac̃ dos ĩmiolabat
aliumq ligans uiuũ filo coccineo cũ ysopo
ĩsũmidate lignicedͥm qrͣ faciens asꝑsoriũ
tingebat illud ĩ aquis rubricatis. asꝑgens h¬
nũem septies. dmuttebatq p isserem ui¬
uum auolare ĩ agrum. Cumq lauiss hõ
uestim̃ta sua indebat om̃s pilos corporis. ⁊
lotus aqua ing̃diebatur castra. ita dũtaxat
ut maneret extra ꝓͥpͥum tab̾nacłm .uii. die¬
br. itemq die .uii. tasis onũb pilis corporis
toliebat duos agnos ĩmacłatos. ⁊ ouem ãni¬
cłun. ⁊ cres decimas sunile ꝯsꝑse oleo. ⁊ oleisex¬
tariũ. ⁊ offerelut omia ad ostium tab̾nacłi
tũc sac̃dos ĩmolabatagnum unũ ꝓdelicto.

Expanded text:
et lapides; et pulvis extra oppidum projicieturet lapides; et pulvis extra oppidum projicietur vel oppidi habens secum duos passeres vivos, quibus licitum erat vesci, lignumque cedrinum, et hyssopum, et vermiculum, filum scilicet coccineum, et aquas viventes in vase fictili , occurrensque ei sacerdos, immolabatum, ligans filo coccineo, cum hyssopo, in summitate ligni cedri quasi faciens aspersorium, tingebat illud in aquis rubricatis, aspergens hominem septies, dimittebatque passerem vivum avolare in agrum. Cumque lavisset homo vestimenta sua, radebat omnes pilos corporis sui, et lotus aqua, ingrediebatur castra, ita duntaxat ut maneret extra proprium tabernaculum septem diebus, iterumque die septimo rasis omnibus pilis corporis, tollebat duos agnos immaculatos, et ovem anniculam, et tres decimas similae conspersae oleo, et olei sextarium, et offerebat omnia ad ostium tabernaculi. Tunc sacerdos immolabat agnum unum pro delicto,
Abbreviated transcription (Latin):
ne fecorcm loq̃ndo diffund̾et. ⁊ ħrtabat
solus extra castra.ita ut a mortuo nich
dift̾erre uid̾ctur. patet dicit iosephꝰ ilos
irrisibłes qui dix̾nt moysen lepra fati¬
fa. humilior suꝑficie reliqua. qr corrosi¬
la z. Qd̾ cum apparebat: ꝯsid̾abat enm
sacerdos. Si pspicua erit lepra: ꝯbureba¬
tur uestis. si dudia: recludebatur .uii. dieb
Si creu̾at macula: adiudicabatur iepre. siñ
creu̾at abluebatur nestis. ⁊ recludebatar. ali¬
is .uii. dieb. Si adhuc dubia erat: rumbe¬
bat illud asolido. Si tñ it̾m alibi macula ap
rebat ĩdomo. priꝰ p̃cipiebat sac̃dos omiua
pallore uł rubore deformes. ⁊ hũdiores suꝑ¬
ficie reliqua claudebant hostiũ domꝰ uii
dieb post quos si ĩueniret creuisseleprã. in¬
bebat crui lapides leprosos. ⁊ ꝑici extra ciui
niridomũ. Ad̾si it̾m redicrit macula: le¬
pra ꝑseu̾ans est. ⁊ destruetur domꝰ ⁊ ligna

Expanded text:
ne fetorem loquendo diffunderet; et habitabat ne fetorem loquendo diffunderet; et habitabat solus extra castra, ita ut a mortuo nihil differre videretur. Patet, ut dicit Josephus, illos irrisibiles qui dixerunt Moysen lepra fatifa, humilior superficie reliqua, quia corrosiva est, quae cum apparebat, considerabat eam sacerdos. Si perspicua erat lepra, comburebatur vestis; si dubia recludebatur septem diebus. Si creverat macula adjudicabatur leprae. Si non creverat, abluebatur vestis, et recludebatur aliis septem diebus. Si adhuc dubia erat, rumpebat illud a solido. Si tamen iterum alibi macula apprebat in domo, prius praecipiebat sacerdos omniapallore, vel rubore deformes, et humiliores superficie reliqua, claudebat ostium domus septem diebus; post quos, si inveniret crevisse lepram, jubebat erui lapides leprosos, et projici extra civitniri domum. Quod si iterum redierit macula, lepra perseverans est, et destruetur domus, et ligna,
Abbreviated transcription (Latin):
quoz le pre tradidit ei dñs. Sunt ã
quatuor genera lepre. ĩ cute. ĩ capillis. ĩ ue¬
ste. in domo. lepracutis cognoscitur si fu¬
erit ĩ ea albor .i. pallida albedo. uł pustule
uł cicatͥx. maxume si fu̾it alba. uł subrufa
ita quid̃ silocus hũilior sit carne reliqua
uł simutati fuerint capilli ĩ candoreu
iucio uł recaluatõne albus ⁊ unfus calorĩ¬
q leproso ad sac̃ dotem sinc cuiꝰ arbitrio
nõ excludobatur. si lepra nõdum oi ꝑspicu¬
a fu̾at recludebat eum ĩ domosua .uii. di¬
eb. Qiuib expletis sinõ cieu̾at lepra. st̃m
recludebat eumalus .uii. Ad̃ sinec dc̃ lepra
creu̾at inundabat cum .i. mundũ iudica¬
bat. qr scabies erat. ⁊ lauabat homo uesti¬
m̃ta sua ⁊ mundus erat. Cum u̾o ꝑspicna
erat lepra seꝑabatur ad arbitͥum sac̃cotit
⁊ habebat uestim̃ta dissuta .i. facilia ad
induendũ ułexuendum. uł solã uestẽ
oxtͥnsecam ut sic cognosce̾tur ⁊ cap̃ nu¬
dum. ut possit agnosci. ⁊ os ueste ꝯtextũ

Expanded text:
que leprae tradidit eis Dominus . Sunt autem quatuor genera leprae, in cute, in capillis, in veste, in domo. Lepra cutis cognoscitur si fuerit in eo albor, id est pallida albedo, vel pustullae, vel cicatrix; maxime si fuerit albo, vel subrufa, ita quidem si locus leprae humilior sit carne reliqua; vel si mutati fuerint capilli in candorem,vitio, vel recalvatione albus, vel rufus color leproso ad sacerdotem, sine cujus arbitrio non excludebatur, si lepra nondum ei perspicua fuerat, recludebat eum in domo sua septem diebus. Quibus expletis, si non creverit lepra, iterum recludebat eum aliis septem. Quod si necdum lepra increverat, mundabat eum, id est mundum judicabat, quia scabies erat. Et lavabat homo vestimenta sua, et mundus erat. Cum vero perspicua erat lepra, separabatur ad arbitrium sacerdotis, et habebat vestimenta dissuta, id est facilia ad induendum, vel exuendum; vel solam vestem extrinsecam, ut sic cognosceretur, et caput nudum, ut posset agnosci; et os veste contectum,
Abbreviated transcription (Latin):
fluxum seminis. qͥ tñt uidicat᷑ huic
uicio subiac̾e. si ꝑ mom̃ta adheserit carm.
lens effundit effundit ex corruptõno talis
qd̾ tangebat frangebatur. ligneũ lauaba¬
tur. qui tangebat iectum eiꝰ aut sedem aut¬

Expanded text:
nc judicatur huic vitio subjacere, si per momenta adhaeserit carni, lens, effundit ex corruptione. Talis quod tangebatur frangebatur, ligneum lavabatur; qui tangebat lectum ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
modum ⁊̃ semel ĩ ãno lauamꝰ altaria ui¬
no. Nota qd̾ ibi legitur sac̃dotem egredide
oracło ad altare ⁊ sic patet qr erat extra. ñ
pot̃dici euni eg̃ssum ad altare corã tab̾
cumdicatur hic ad altare qd̾ est corã dño.
post hanc expiatõnem eg̃dicbatur sacer¬
dos ad hircum iuuentẽ. ponens utramq
mainũ suꝑ caput eiꝰ confitebatur gen̾a¬
lit̾ onĩs iniqͥtates filiorisrł. ⁊ imprecãs
cartam ĩscriptampcẽis ppłi suꝑ caput euis
uutcebat eum ĩ desertũ ꝑ hoĩem. adħ pa
ium̃tum tradunt hebrei tͥbualit̃. ad hoc

Expanded text:
modum etiam semel in anno lavamus altaria vino. Nota quia hic legitur sacerdotem egredi de oraculo ad altare, et sic patet, quia erat extra. Nec potest dici eum egressum ad altare coram tabernaculo, cum dicatur hic ad altare, quod est coram Domino. Post hanc expiationem egrediebatur sacerdos ad hircum viventem: ponensque utramque manum super caput ejus, confitebatur generaliter omnes iniquitates filiorum Israel, et imprecans cartham inscriptam peccatis populi super caput ejus, mittebat eum in desertum, per hominem ad hoc paratum. Tradunt H
Abbreviated transcription (Latin):
seruandos ad aqm asꝑcionis. nec nͥ lotus
intralut caster. ⁊ ĩ mundꝰ erat usq ad ues¬
ꝑm. Ox his cinĩb fiebat aqua asꝑsionis
qua ꝑ totũ annũpurificabant᷑ ĩmundi
ret ad pificindos ĩnumdos. cur illi qui cum
tractabant ut dc̃m est ĩmundi erãt. cum ⁊̃
dñs hoc sacram̃tum qiͣ scissime religionẽ

Expanded text:
s ad aquam aspersionis, non nisi lotus intrabat castra et immundus erat usque ad vesperum. Ex his cineribus fiebat aqua aspersionis, qua per totum annum purificabantur immundi.ret ad purificandos immundos, cur illi qui eum tractabant, ut dictum est, immundi erant, cum etiam Dominus hoc sacramentum, quasi sanctissimum, religionem
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantiã uł fragilitatẽ ꝯdraxerat. que
scͥcum ferebatur hircus. qui qr emitteba
minẽ cum huco extracastra. redibat ad
tab̾. testimonii. depõitisq uestib line¬
is in quib expiau̾at sc̃uarium. ⁊ emise¬
rat hirtum: lauadat carnẽ suam in scõ
loco. ⁊ induebatur uestib sc̃is pontifica¬

Expanded text:
ignorantiam, vel fragilitatem contraxerat, quae secum ferebat hircus. Qui quia emittebatminem cum hirco extra castra, redibat ad tabernaculum testimonii, depositisque vestibus lineis, in quibus expiaverat sanctuarium, et emiserat hircum, lavabat carnem suam in loco sancto, et induebatur vestibus suis, scilic
Abbreviated transcription (Latin):
suo ⁊ domꝰ sue. tollebatq desang̾ne huci ⁊
uitule. ⁊ thuribłm plenũ primis. inser¬
tumq tollens thimnamatis intrabat in¬
tis ut nebisla ⁊ uapor oꝑiret oracłm. ne for¬
te uisa maiestate dñs moreretur. asꝑge¬
batq cepties digito de sangͥne corim pro¬
piciatorio ad orientem. sodom ⁊̃ iuso asꝑ¬
gebat paumĩtum. Sinili qͦ asꝑsione sep
m̃tum. fundebata de eodem sangͥne sr̃
cornua altaris aurei. ⁊ asꝑgebat ilid̃ septi¬
es digito. expians ita totum tab̾. ⁊ altare

Expanded text:
suae, et tollebat, de sanguine hirci, et vitulae, et thuribulum plenum prunis, multumque tollens thymiamatis, intrabat ultis, ut nebula, et vapor operiret oraculum, ne forte, visa majestate Domini, moreretur. Aspergebatque septies digito, de sanguine coram propitiatorio, ad orientem. Eodem etiam numero aspergebat pavimentum. Simili quoque aspersione septum. Fundebatque de eodem sanguine, super cornua altaris aurei, et aspergebat illud septies digito, expians ita totum tabe
Abbreviated transcription (Latin):
dicie eiꝰ erat mulier menstruata. sednõ
purificabatur sollempnit̃. sufficiebat
er̃ ip̃am cum uestib ablui. Morbide .N.
struo. qr naturale est. Et nota qd̾ accedẽ¬
tem ad m̃struatam dicit hic ĩinundum
de ignorant̃ accodento intelligendũ int

Expanded text:
ditiei erat mulier menstruata. Sed non purificabatur solemniter. Sufficiebat enim ipsam cum vestibus ablui. Morbidae enistruo, quia naturale est. Et nota quod accedentem ad menstruatam dicit hic immundum de ignoranter accedente intelligendum est
Abbreviated transcription (Latin):
ego sum deus. ⁊ est iuramenti spocies.
Narrauitq moyses hec omũa coram¬
filiis israel. nec acquieuerunt propt̃
angustias spuitus. Cõnumerat autẽ
hec historia principes domoꝵ ꝑ fami¬
lias suas. sed de tribubus tm̃ .s. de rubẽ.
symeon. leui. Nobis autem de solo leui
dicere sufficiat. filii leui fuerunt ger¬
son. chaat. et merari. ex quibus tros
familie leuitarum diriuate sunt. bero¬
nite. caathite metarite. Fili chaat
filii amram de iocabeth. aaron. moy¬
ses et maria. Accepit aaron uporem¬
nomine elẏsabeth filiam ãminadab
sororem naason. que peperit ei nadab
⁊ abyu. eleazar. ⁊ ythamar. Eleapar¬
autem accepit uporemꝰ de fariabus pha¬
niel. aue pererit ei phinees. Iste est ã¬
moyses ⁊ aaron. quibus looutus est do¬
minus in t̾ra egipti. hoc addidit hes¬
duas. ut quidaui dicunt. Uł moy. de se
tãqm dealio locutꝰ est. d mutatoe un¬
meas eũ. Ecce ꝯstitui te deũ pħ̾onis .i. po

Expanded text:
ego sum Dominus, et est juramenti species. ego sum Dominus, et est juramenti species. « Narravitque Moyses haec omnia filiis Israel; nec acquieverunt propter angustiam spiritus . » Connumerat autem hic historia principes domorum per familias suas, sed de tribus tamen, scilicet Ruben, Simeon et Levi. Nobis autem de solo Levi dicere sufficiat. Filii Levi fuerunt Gerson, Caath et Merari. E quibus tres familiae Levitarum derivatae sunt: Gersonitae, Caathitae, Meraritae. Filii Caath filii Amram de Jocabea, Aaron, Moyses et Maria. Accepit autem Aaron uxorem Elisabeth filiam Aminadab, sororem Naasson, quae peperit ei Nadab, et Abiud, Eleazar et Ithamar. Eleazar accepit uxorem de filiabus Phanuel, quae peperit ei Phinees; iste est Moyses, et Aaron, quibus locutus est Dominus in terra Aegypti. Hoc addidit Esdras, ut quidam dicunt. Vel Moyses de se, tanquam de alio locutus est. CAP. meas eum. Ecce constitui te Deum Pharaonis, » id est
Abbreviated transcription (Latin):
hebrei erant. p̃fecti u̾o magistris egiptii
Ueneruntq p̃poĩti filioꝵ isrł ad pħaonẽ
⁊ dix̾unt ei. sur inique agis ꝯtra seruos
tuos. Qui ait. Uacatic ocio ⁊ ideo dicitis.
anius. Cactificemus dño. I te eigo opami¬
ii. palee nõ dabuntur uobis. Cumq egre¬
dentur: occurrerũt moysi ⁊ aaron. ⁊ di¬
xerunt ad eos. Uideat dñs inuiriã ur̃am
innos. ⁊ iudicet qm̃ fetcre fecistis nos .i.
abhoĩatõnes reddidistis coram pħaone.
Et ait moyses ad dñm. Cur misistime ut
afflig̾em ppłm istum: Cui dñs. ĩ manu
robustaeiciam eos. ⁊ adiecit. Ego sum qͥ
apparu abraham ỹsaac et iacob. id̾o om¬
nomen meum adonas. non indicaui
eis .i. fortitudinẽ incam ⁊ potentiã. ad
quas ꝑtinet hoc nomen s pietatem ⁊
sapientiã. ad quas ꝑtinet hely ⁊ heloy.
uł nõ indicauisicut tibi. apꝑaruit enĩ
deus ubrahe. sed moysi locutus est facie
ad faciem. ⁊ it̾m introducamuos in ter¬
ia super quam leuaui manũ meam .i.

Expanded text:
agistris, Aegyptii. Veneruntque praepositi filiorum Israel ad Pharaonem, et dixerunt: « Cur iniqua agis contra servos tuos? Qui ait: Vacatis otio, et ideo dicitis: Eamus, sacrificemus Domino. Ite ergo, operamini, paleae non dabuntur vobis. » Cumque egrederentur, « occurrerunt Moysi, et Aaron, et dixerunt eis: Videat Dominus injuriam vestram in nos, et judicet, quando fetere fecistis nos, » id est abominabiles reddidistis, « coram Pharaone. Et ait Moyses ad Dominum: Cur misisti me, ut affligeres populum istum? Cui Dominus: In manu robusta ejiciam eos . » Et adjecit: « Ego sum qui apparui Abraham, et Isaac, et Jacob in Deo omnomen meum Adonai non indicavi eis, » id est fortitudinem, et potentiam, ad quas pertinet hoc nomen, sed pietatem, et sapientiam, ad quas pertinent Eli et Eloi Vel non indicavi, sicut tibi. Apparuit enim Dominus Abrahae, sed Moysi locutus est facie ad faciem. Et iterum: « Introducam vos in terram super quam levavi manum meam, » i
Abbreviated transcription (Latin):
tñ .Io. dicit qr hebreis fluuiꝰ potabił erat.
licet eẽt mutatꝰ. egiptũs u̾o nõ solum co¬
lore s ⁊̃ sapore amaro cruorem p̃ferebat.
uñ pociꝰ uidetur qd̾ alibiqͣm ĩ iulo aqͣ fue¬
os abire ꝑmisit. Cumq malũ fuiss reue¬
latum: sñiam ꝑmutauit. de rani¬

Expanded text:
hus dicit quod Hebraeis fluvius potabilis erat, licet esset mutatus; Aegyptiiis vero non solum colore, sed etiam sapore amaro, cruorem praeferebat. Unde potius videtur, quod alibi quam in Nilo aqua fueos abire permisit. Cumque malum fuisset relevatum, sententiam permutavit. CA
Abbreviated transcription (Latin):
uirgani. ⁊ ꝑcute pulu̾em t̃re. ⁊ sint
cniphec moĩ t̾ra egipti. Et fc̃m ÷ ita. Sũt
ã cyniphes musce adeo subtiles ut uisũ nͥ
acute cernentis effugiãt. ⁊ corpꝰ cui insidt̃
acerbo terebant sumulo. fecerũtq male¬
fici siłr ut educ̾ent cymphes ⁊ nõ potue¬

Expanded text:
virgam. Et percute pulverem terrae, et sint sciniphes in omni terra Aegypti . » Et factum est ita. Sunt autem sciniphes muscae adeo subtiles, ut visum nisi acute cernentis effugiant, et corpus cui incident acerbo terebrant stimulo. « Feceruntque malefici similiter, ut educerent sciniphes, et non potue
Abbreviated transcription (Latin):
Cur p̃cepit uob̾ d̾s ut nõ comed̾etis de oĩ
ligno ꝑadisi .i. ut comed̾etis deligno. s
non dẽ omĩ. Querit ut ex responsione ĩ
mułi neforte moriamur. qr dubitãs
ad quãlibet ꝑtem defacilo flectitur se¬
curus de impetratõne ait. Ncquaqͣm
moriemini. ĩ mod̾s nolens uos ei simi
tis deugno hoc eritis sicut dii. scientes
bonũec malum ꝙͣ inidus ꝓhibuit.
delata mułr uolens similari deo acqui

Expanded text:
cepit vobis Deus ut non comederetis de omni ligno paradisi, id est, ut comederetis de ligno, sed non de omni. Quaerit ut ex responsione occmulier: Ne forte moriamur, quia dubitans ad quamlibet partem de facili flectitur, unde securus de imperatione ait: Nequaquam moriemini: imo Deus nolens vos similarieretis ex ligno hoc eritis sicut dii, scientes bonum et malum, quasi invidus prohibuit. Et elata mulier volens similari Deo, acqui
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcarne una .i. usuent i ambo ĩ uno
corporalioꝑe. ⁊ erunt duo ĩ carne pũi
gignenda. Non enĩ ex sangͥne uno.s
ex sanguinib ꝯcreatur pariuili caro
uł licet sut duo ꝑsonalit̾: erũt ĩ con¬
iugio una caro. ĩ aliis duo. qr uenter
rat aut̃ ut̃q nudus
nec erubescebant. nicħ picabãt
uelandum. qr nichil senserant refre¬
nandum. Sicut nõ erubescimꝰ si quis
iuderit caput manus ⁊ pedes nostros.
In ordinatus enĩ motus mãbroꝵ ip̃a fac̃
pudenda. sicut ⁊ pueri si iudeantur
pudenda eoꝵ nõ erubescunt. qr bñ¬
ficio etatis motum erubescibłem ñ¬
dum sensarunt. qui pudibund̾ est.
qr ĩ ordinatꝰ. qr nõ sñ pcc̃o fit nͥ raro. spe
pͥlis excusatus. nec tñ extusari potesta
pcc̃o. rubore carere potist. Unde sc̃s ziea¬
rias cum sc̃am elisabeth cognosc̾et ad gi
ter. qr plenus erat demone. lucifer enĩ
deiectus a ꝑadiso sp̃uum ĩuidit hõi qd̾
esset ĩ ꝑadiso corpor. sciens si fac̾et eum

Expanded text:
in uno carnali opere. Vel erunt duo in carne una, pueri gignendi. Non enim ex sanguine uno, sed ex sanguinibus concreatur parvuli caro, vel licet sint duo personaliter, erunt tamen in conjugio una caro, in aliis duo, quia neuter rat autem uterque nudus, nec erubescebant . Nihil putabant velandum, quia nihil senserant refrenandum, sicut non erubescimus, si quis viderit manus, et caput, et pedes nostros. Inordinatus enim motus membrorum ipsa facit pudenda. Sic et pueri si videantur pudenda eorum non erubescunt, quia beneficio aetatis motum erubescibilem nondum senserunt: qui pudendus est et inordinatus, quia non sine peccato fit, nisi raro spe prolis excusatus; cum tamen excusari potest a peccato, rubore carere non potest. Unde sanctus Zacharias cum sanctam Elisabeth cognosceret ad gigter, quia plenus erat daemone. Lucifer enim dejectus a paradiso spirituum, invidit homini quod esset in paradiso corporum, sciens si faceret eum
Abbreviated transcription (Latin):
malẽdc̃a: ñͥ forde deagno paschali. prop̃¬
cepto legis. ad didit ergo de labore. In
ram ibis. pulchre dc̃mest. ibis. qiͣ qui in
eodem statustetisses donec t̾ransires ĩ me¬
lius. Si uelles mͦ de misia ĩ inisĩam ib̾. mo¬
re fluentis aque. Et tunc adam plangens
misi̾am posteritatis uocauit uxorem suã

Expanded text:
maledicta, nisi forte de agno paschali, pro praecepto legis. Addit ergo de labore: In ram ibis. Pulchre dictum est, ibis, quia qui in eodem statu stetisses, donec transires in melius, si velles, modo de miseria in miseriam ibis, more fluentis aquae. Et tunc Adam, plangens miseriam posteritatis suae, vocavit uxorem suam
Abbreviated transcription (Latin):
sic. sic̃ naturale est odium int̃ equos et
gphos. lupos ⁊ canes: sic int̃ hoĩem ⁊ ser¬
pentem. Sic̃ enĩ uenenũ serpentis homi¬
nem: sicsputum hõis ieumi ꝑimit ser¬
pentẽ. Et qr ad huc nudierant: serpens
tum insilit. In duob peccuut mułr suꝑ¬
biuit. ⁊ uetitum comedit. qr suꝑbiuit:
hũiliauit eundicens. Sub uiri potestate
eris uolenta. ut ⁊̃ uuln̾b te affligat.¬
more. que priꝰ subiecta fu̾at. s. amore. et
qr ĩ fructu peccauit: ĩ fructu suo pimita
est. Unde dc̃m est. In dolore paries. Qd̾ dc̃m
est. In dolore maledictio est. s paries be¬
uedictioest. Maledc̃a est enĩ sterił. ⁊ ita ĩ
puniendo nõ obluuscitur misereri deus.
qd̾ t̃ in alus maledc̃onib hoĩum notã¬
dum est. Adam qr in solo esu pecenut: mñ
labore q̃rendi edulũ punitꝰ est .s. maledi.¬
raros. nec sine hoĩs labore. ⁊ qñq ꝑfruc

Expanded text:
Et sicut naturale odium est inter equos et griphes, lupos et canes, sic inter hominem et serpentem. Sicut enim venenum serpentis hominem, sic sputum hominis jejuni perimit serpentem. Et quia adhuc nudi erant, serpens tum insilit. In duobus peccavit mulier, superbivit, et vetitum comedit. Quia superbivit, humiliavit eam dicens: Sub potestate viri eris violenta, ut etiam vulneribus te affligatmore, cui prius subjecta fuerat, sed amore. Et quia in fructu peccavit, in fructu suo punita est. Unde dictum est ei: In dolore paries. Quod dictum est ei in dolore, maledictio est, sed paries, benedictio est. Maledicta enim est sterilis . Et ita in puniendo non est oblitus, misereri Deus, quod etiam in aliis maledictionibus hominum notandum est. Adam, quia in solo esu peccavit, in laborem quaerendi sibi edulii punitus est sic: Malediraros, nec sine hominis labore; quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
nuditatis. Uł nõ de ocłis corporis intelli¬
gend̾ est. cum dc̃m sit. uidit mulier lig¬
num ⁊c̃. Nõ enĩ accesserant ad lignũ.
quos cum pͥus ẽe in se nõ sensissent: tũc
exꝑtisunt. ⁊ cognou̾nt eos. ⁊ sicut ĩ obe¬
dientes fuerunt suꝑiori suo: sic ⁊ m̃bra
ceperunt mou̾i ꝯtr a suum suꝑiꝰ. ⁊ rõnẽ
hõis stant aut mouentur. pudenda nõ¬

Expanded text:
nuditatis. Vel non de oculis corporis intelligendum est cum dictum sit: Vidit mulier lignum, etc. Non enim accesserunt ad lignum, quos cum prius in se esse non sensissent, tunc experti sunt, et cognoverunt eos. Et sicut inobedientes fuerunt suo superiori, sic et membra coeperunt mohominis stant, aut moventur, pudenda no
Abbreviated transcription (Latin):
d̾eturcos aigucre qr ñ stet̾ant in p̃cepto.
loq̃batur ã eis ꝑsubiectam creatuñ. ⁊ ab¬
absondi me qi nudꝰ eram. Sculta Rnllo.¬
retorq̃ns. ĩmo ⁊ ĩ ip̃m datorem mulicris
.co. ⁊ ad mulierem ait. Quare ħ fecisti. nͨ
ip̃a se excusauit. s obliquauit ꝑcc̃m iñ
serpentẽ. tacite u̾o inactorem serpentis.
Serpens u̾o ñ int̾rogatur qr ħ ꝑ se ñ fece
cepit a serpente. ordinẽ soruans. ⁊ ꝯgruũ
maledc̃onum nũm. Serpensenĩ ⁊ priꝰ. ⁊¬

Expanded text:
deretur eos arguere, quia non steterant in praecepto. Loquebatur autem per subjectam creaturam cis. Et abAbscondi me, quia nudus eram. Stulta resporetorquens, imo in ipsum mulieriscomedi. Et ad mulierem ait: Quare hoc fecisti? Nec ipsa se accusavit, sed obliquavit peccatum in serpentem, tacite vero in Auctorem serpentis. Serpens vero non interrogatur, quia per se cepit a serpente, ordinem servans, et congruum maledictionum numerum. Serpens enim; et prius
Abbreviated transcription (Latin):
est ĩ porta. ⁊ cognou̾nt se nudos .i. discon¬
uerre pudenda a. erubuerũt uideri pu¬
denda. tñ iosephꝰ tradit scĩam cognoscẽ¬
di se nudos ⁊ intelligendi ꝯfusionẽ suã
hũisse ex esuligni. qiͣ hunc effc̃m nat᷑a¬
lit̃ hr̃tis dicens. Illa uamiq plantatio
cã acuminis erat ⁊ indellectus. de male¬

Expanded text:
est in porta. Et cognoverunt se nudos, id est disconvenire pudenda, id est erubuerunt videri pudenda. Tamen Josephus tradit scientiam cognoscendi se nudos, et intelligendi confusionem suam, habuisse ex esu ligni, quasi hunc effectum naturaliter habentis, dicens: « Ista namque plantatio causa acuminis erat, et intellectus. » CA
Abbreviated transcription (Latin):
dore uł tactu notans qd̾ ad uescendum¬
esset suaue: comedit. deditq iiro.
forte p̃ponens u̾bis ꝑsuasibilib q̃ tran¬
sit legis lator breuitatis causa. Qui ⁊¬
facile acquieuit. qr cum cred̾et statum

Expanded text:
tu notans, quod ad vescendum suave, comedit, deditque viro suo, forte praemonens verbis persuasibilibus, quae transit legislator brevitatis causa. Qui, et ei facile acquievit, quia, cum crederet prius
Abbreviated transcription (Latin):
nea .i. peccatrix. Sangĩus enĩ nomĩs
sepe designatur pc̃tm. Utibi. uestimẽ¬
tum concretum sangͥne. ⁊ sanguis sau¬
guinem detigit. Imposuit ei ⁊ aliud
uentiũ. tũ qr hicnõ legitur imposu¬
isse. s infra post maledcones forte.
qiͣ plangens hõis miseriam dixit eã
euam. quasi alludens eiulatui ꝑu¬
loꝵ. Masculus enĩ recens natus ẽiulã¬
do dicit.a. mulieru̾o .e.q.d. om̃s di

Expanded text:
nea, id est peccatrix . Sanguinis nomine saepe designatur peccatum, ut ibi: Vestimentum concretum sanguine , et: Sanguis sanguinem tetigit . Imposuit ei et aliud entium. Tamen quia hic non legitur imposuisse, sed infra post maledictionem, forte quasi plangens hominis miseriam, dixit eam Evam, quasi alludens ejulatui parvulorum. Masculus enim recenter natus ejulando dicit, a, mulier vero e, quasi di
Abbreviated transcription (Latin):
cepit mułr hñs duos in ut̾o. s cum mana
ficie serebantur insiłitudinem nauit legit¬
timo pond̾e carentis. mouebantur enĩ mix¬
tim pueri ut incissim alt̃ prior alt̾o nidetur
post se ꝓdire ad ortum non ꝓexilitate ute¬
ri mat̾ni. qrͣiux geminos capientis intel¬
ligendum est ħ accidisse. ut quibdam ui¬
sum est. s tm̃ ex uoluntate dei iamdomons¬
trantis ĩnondũ tiatis. qd̾ futum erit ĩad

Expanded text:
cepit mulier, habens duos in utero. Sed cum vicina erficie ferebantur, in similitudinem navis legitimo pondere carentis. Movebantur enim mixtim pueri, ut vicissim alter prior altero videretur posse prodire ad ortum. Non pro exilitate uteri materni, quasi vix geminos capientis, intelligendum est hoc accidisse, ut quibusdam visum est, sed tantum ex voluntate Dei, jam demonstrantis in nondum natis quod futurum erat in ad
Abbreviated transcription (Latin):
iudicũs destinatũ a noĩe suo forum appella¬
⁊ quosdam apices litt̃aꝵ trdidit ogiptis.
deagricultura ⁊̃ inuita docuit eos. Unde cum
iose. dr̃etur ysis ab eis dc̃aest. qd̾ in lingua
eoꝵ t̾ra sonat. ⁊ obhoc post mortem ĩ numotũ
deoꝵ megipto rocepta est. filiꝰ ⁊̃ phoronei q
apis dc̃i est oo tempore ĩ egiptum nauiga¬
uit. quẽ qͥdam uirũ ysidis fuisse tradũt
⁊ siłitor ab egiptiis deficatꝰ est. ⁊ serapes

Expanded text:
judici destinatum a nomine suo forum appellajudici destinatum a nomine suo forum appella quosdam apices litterarum tradidit Aegyptiis, de agricultura etiam multa docuit eos. Unde cum Io diceretur, Isis ab eis dicta est, quod in lingua eorum terra sonat. Et ob hoc post mortem in numero deorum in Aegypto recepta est. Filius etiam Phoronei, qui Apis dictus est, eodem tempore in Aegyptum navigavit, quem quidem virum Isidis fuisse tradunt, et similiter ab Aegyptiis deificatus est, et Serapis
Abbreviated transcription (Latin):
fectusq est inde. ⁊ fodit it̾m puteũ ꝓ quo
nõ ꝯtend̾unt. ⁊ obħ uocauit eũ robooch . l.
latitudinẽ. qr dilatatꝰ creu̾at suꝑt̾ram.
⁊ ex illo loco.ascendit ĩ bersabee ⁊ apparu
tat patri eiꝰ. ⁊ edificans altare ĩ uocauit ibi
nom̃ dñi. ⁊ p̃cepit seriuis ut ibi fod̾ent pu¬
teum. Ueri simile est qd̾ erud̾au̾nt puteũ
abrabe. Eo tpr̃e uenit ad eum abymelech ⁊̃
phicol dux imlitũ. ⁊ iumutes int̃ se fedus
firinau̾nt. Eodem die redierunt pueri ad
ysaac. nuntiantes de puteo quẽ fod̾ant. qd̾
inuonissent. a quã. ⁊ appellauit oum bersa
poĩtum est ħ nom̃ urbi usq ĩ bodiernũ
diem. Et nota qd̾ ĩ modico uocis stridulo
breum scͥptum soptunũ uł iuranĩtũ sonat.
⁊ asꝑius stridet. Scͥptum u̾o ꝑ syma. grecũ
sacietitẽ sig̃cat ⁊ molliꝰ sonat. Eo tpĩe phoro¬
neus filius inachi. ⁊ niobes pͥmꝰ grecie leges
dedit. ⁊ subiudice cãs agi instituit. locũq

Expanded text:
 quo non contenderunt. Ob hoc vocavit eum Robooth, id est latitudinem, quia dilatatus creverat super terram, et ex illo loco ascendit in Bersabee. Et apparrat patri ejus. Et aedificavit altare, et invocavit ibi nomen Domini, et praecepit servis ut ibi foderent puteum. Verosimile est quod eruderaverunt puteum Abrahae. Eo tempore venit ad eum Abimelech, et Phicol dux militiae, et jurantes inter se foedus firmaverunt. Eodem die redierunt ad Isaac pueri, nuntiantes de puteo, quem foderant, quod invenissent aquam, et appellavit eum Bepositum est hoc nomen urbi, usque in hodiernum diem. Et nota quod in modico vocis stridulo,braeum scriptum, septimum, vel juramentum sonat, et asperius stridet, scriptum vero per sigma Graecum, satietatem significat, et mollius sonat. CAPneus, filius Inachi et Niobes, primus Graeciae leges dedit, et sub judice causas agi instituit. Locumque