comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta fuerat duc̾etur. Id q imiẽtret: ubi pri¬
mum iuuenerat in illa silicet incorporea
u̾itate. unde rursus q̃si descͥptum in me¬
moria fig̾ctur. Neq enim sit̃ manet uer¬
gitatio si tañ ad eam siue phantasia spa¬
cii localis potuit ꝑuenire. Aut si alicuiꝰ
artificiosi ⁊ musyci soni ꝑ moras tẽpo¬
ris tnͣseuntis numerositas comp̾henda¬
tur sine tempore stans in quodam sec̾to
alco q silentio: tam lui saltem cogitari
potest qm dui potest ille tantus autliri.
tam̃ quod inde rapu̾it. ⁊ si tnͣsiens men¬
tis aspectus ⁊ qͣsi glictiens in uentre ita
in menioria reposuerit: pot̾it recordã¬
do quodaminodo ruminare. ⁊ in disci¬
plinam ꝙ sic didic̾it tacere. Quod si
fu̾it om̃imoda obliuione deletũ: rursiᷤ
doctͥna duce ad id ueĩetur quod penitus
cextił̾at ÷ et sit inuenietur utꝰ erat.

Expanded text:
ta fuerat duceretur, idque inveniret ubi prita fuerat duceretur, idque inveniret ubi primum invenerat, in illa scilicet incorporea veritate, unde rursus quasi descriptum in memoria figeretur. Neque enim sicut manet, vergitatio; si tamen ad eam sine phantasia spatii localis potuit pervenire. Aut si alicujus artificiosi et musici soni per moras temporis transeuntis numerositas comprehendatur, sine tempore stans in quodam secreto altoque silentio, tamdiu saltem cogitari potest quamdiu potest ille cantus audiri: tamen quod inde rapuerit etsi transiens mentis aspectus, et quasi glutiens in ventrem ita in memoria reposuerit, poterit recordando quodam modo ruminare, et in disciplinam quod sic didicerit trajicere. Quod si fuerit omnimoda oblivione deletum, rursus doctrina duce ad id venietur quod penitus exciderat, et sic invenietur ut erat.
Abbreviated transcription (Latin):
runt ⁊ semꝑ h̃ĩtura sunt. Illanent aũ
non tanqͣm in spaciis locoꝵ fixa ueluti
corpora. s in natã corporali sic intelligibi¬
lia p̾sto sunt mentis aspectib: sicut ista
in locis uisibilia uł contretabilia corꝑis
sensib. Non aũ solum rerũ sensibilium
in locis positarũ sine spaciis localibus
manent intelligibiles incoꝑales q ratõ¬
nes: uerum ⁊̃ motõnum in temporib
tnͣseintium. sinc temporali tnͣsitu stãt
⁊ ipse utiq intelligibiles insensibiles ad
in eis manet ip̃e ꝑuenitor. s ueluti acie
ip̃a reuerb̾ata repellitur ÷ ⁊ sit rei non
tnͣsitorie tnͣsitoria cogitatio. que tñ co¬
gitatio tnͣsiens ꝑ disciplinas quib eru¬
ditur animuo: memorie cõmendatur.
ut sit quo redire possit qie cogitur inde
redire. Qͣuis si al memoriam cogitatõ
non rediret atq quod cominendailat ibi
inuenir et ⁊ uelutl rucdis ad hoc sicut tluc¬

Expanded text:
runt, semper habitura sunt. Manent autem, runt, semper habitura sunt. Manent autem, non tanquam in spatiis locorum fixa veluti corpora: sed in natura incorporali sic intelligibilia praesto sunt mentis aspectibus, sicut ista in locis visibilia vel contrectabilia corporis sensibus. Non autem solum rerum sensibilium in locis positarum sine spatiis localibus manent intelligibiles incorporalesque rationes; verum etiam motionum in temporibus transeuntium sine temporali transitu stant etiam ipsae utique intelligibiles, non sensibiles. Ad in eis manet ipse perventor, sed veluti acie ipsa reverberata repellitur, et fit rei non transitoriae transitoria cogitatio. Quae tamen cogitatio transiens per disciplinas quibus eruditur animus, memoriae commendatur, ut sit quo redire possit, quae cogitur inde transire: quamvis si ad memoriam cogitatio non rediret, atque quod commendaverat ibi inveniret, velut rudis ad hoc sicut duc
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ uidetur tẽ sermo sapiẽtie. Abstin̾e
autẽ a malis Iob scic̃tiami tlixit ẽẽ: qnoni¬
ani rerũ procul tubio tẽporalium est qͦ¬
niani sccłm tempus in malis suuius a
quib abstitie̾ debenius: ut ad illa bona
ctͥna ueniamus. Ꝙͣ obrem quidqͥd prit¬
denter. fortit̾. temperanter ⁊ iuste aga¬
mus: ad eam ꝑtinet sciẽtiam siue disci¬
pliuam. qua u euitãdis malis bonis q
ꝓpt̾ exempla uel cauenda uł imitanda
⁊ propt̾ quaruntuniq rerũ que nr̃is
accõmodata sunt usib necessaria docum̃¬
ta hystorica cognitõne colliginius. De
hiis gͦ scrmo cum sit: eum sciẽtie sermo¬
ueni eẽ puto disc̾nendum a sermone sa¬
pientie. ad qucm ꝑtinent ea que nͨ fue¬
runt nec futã sunt: s sunt. ⁊ propt̾ et̾
nitatem in qua sunt ⁊ fuisse ⁊ eẽ ⁊ futa᷑
ẽẽ dicuntur: sine ulla mutabilitate tem¬
porum. Non enim sic fuerũt ut ẽẽ desi¬
nerent. aut sic futura sũt quasi nunt
non sint: s icl ip̃m eẽ semper habue¬

Expanded text:
sermo sapientiae. Abstinere autem a malis, quam Job scientiam dixit esse, rerum procul dubio temporalium est. Quoniam secundum tempus in malis sumus, a quibus abstinere debemus, ut ad illa bona aeterna veniamus. Quamobrem quidquid prudenter, fortiter, temperanter et juste agimus, ad eam pertinet scientiam sive disciplinam, qupropter exempla vel cavenda, vel imitanda, et propter quarumque rerum quae nostris accommodata sunt usibus necessaria documenta, historica cognitione colligimus. 23. De his ergo sermo cum fit, eum scientiae sermonem puto, discernendum a sermone sapientiae, ad quam pertinent ea quae nec fuerunt, nec futura sunt, sed sunt, et propter eam aeternitatem in qua sunt, et fuisse et esse et futura esse dicuntur, sine ulla mutabilitate temporum. Non enim sic fuerunt ut esse desinerent, aut sic futura sunt quasi nunc non sint: sed idipsum esse semper habue
Abbreviated transcription (Latin):
ilbet enini ⁊ scientia moduni siuini
bonum. Si qrł in ea inflat uel uiflore
assolet : et̾noꝵ tartrate uintatur que non
inflat s ut scimus edificat. Sine sc̃ma qͥp¬
pe nec u̾tutes ip̃e quib recte uinitur pos¬
sunt hẽri: ꝑ quas hec uita misera sic gub̾¬
netur. ut ad illam que u̾e berta est ꝑuẽi¬
atur et̾nam. ¶ Distat tam̃ ab et̾nor uni
contemplatõne atio qua bñ utimut teni¬
poralib reb: ⁊ illa sapiẽtie. het sciẽtie de¬
putatur. qͣmuis ⁊ illa que sapiẽtia est:
possit scientia nũcupari. Sicut ⁊ apłs lo
quitur uͥ dicit. Nunc scio ex ꝑte. tunc ã
cognoscam sic̃ ⁊ cognitus suni. quam sci¬
entram ꝓfc̃o contemplatõnis dei uult ui

Expanded text:
bet enim et scientia modum suum bonum, si quod in ea inflat vel inflare assolet, aeternorum charitate vincatur, quae non inflat, sed, ut scimus, aedificat . Sine scientia quippe nec virtutes ipsae, quibus recte vivitur, possunt haberi, per quas haec vita misera sic gubernetur, ut ad illam quae vere beata est, perveniatur aeternam. 22. Distat tamen ab aeternorum contemplatione actio qua bene utimur temporalibus rebus, et illa sapientiae, haec scientiae deputatur. Quamvis enim et illa quae sapientia est, possit scientia nuncupari, sicut et Apostolus loquitur, ubi dicit, Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum ; quam scientiam profecto contemplationis Dei vult
Abbreviated transcription (Latin):
qui fu̾nt ante nos egregii defenso¬
res tatholice fidei ⁊ diuini eloquii tracta¬
tores. tum in homine uno cuius uniu̾sam
animam quenidam ꝑadysum a eẽ senser̃t.
duo ista retur̾ent uirum mentem. inuli¬
erem u̾o cbixisse corporis sensum. D scł̾m
hnͣc distributõnem quauir ponitur: ns̃.
sensus aũ corporis mulier. udentur apte
om̃ia conuenire: si consid̾ata tractentur.
Nisi ꝙ in om̃ib bestiis ⁊ uolatilib script̃
est non ẽẽ itmentum uiro adutorium si¬
mile illi : ⁊ tunc est inulier fc̃a cle latere.
Propt̾ quoil ego non putaui ꝓ muliere
sensum corporis ẽẽ ponendum. quem ui
In eis nuippe naturalib bonis que nobis
⁊ ir ratõnabilib animantib uidemus eẽ
tominunia uiuacitate quadam sensus ex¬
cellit. Non ille ile quo scͥptum est in epła
que est ad hebreos. Ubi legit᷑ ꝑfectoꝵ eẽ
solidum cibum qui ꝑ illum hĩtum ext̾¬
titatos hñt sensus acl seꝑantiura bonũ
a malo. Iuli quppe sensus nͥate᷑ ratõalis

Expanded text:
qui fuerunt ante nos egregii defensores catholicae fidei et divini eloquii tractatores, cum in homine uno, cujus universam animam bonam quemdam paradisum esse senserunt, duo ista requirerent, virum mentem, mulierem vero dixisse corporis sensum. Et secundum hanc distributionem qua vir ponitur mens, sensus vero corporis mulier, videntur apte omnia convenire, si considerata tractentur: nisi quod in omnibus bestiis et volatilibus scriptum est non esse inventum viro adjutorium simile illi, et tunc est ei mulier facta de latere . Propter quod ego non putavi pro muliere sensum corporis esse ponendum, quem vidIn eis quippe naturalibus bonis, quae nobis et irrationabilibus animantibus videmus esse communia, vivacitate quadam sensus excellit: non ille de quo scriptum est in Epistola quae est ad Hebraeos, ubi legitur, perfectorum esse solidum cibum, qui per habitum exercitatos habent sensus ad separandum bonum a malo ; illi quippe sensus naturae rationalis
Abbreviated transcription (Latin):
uita non agitur dir igenlum. non ut ofor¬
meniur huic secło finem tonstituendo ui
bonis talib : ⁊ in ea detorquendo ad beati¬
tudinis appetitum: sed ut qͥd quid it usit
temꝑaliũ rationabilit̾ facimus. Et̾noꝵ adi¬
piscendoꝵ contemplatõne facianius: per

Expanded text:
vita non agitur, dirigendum; non ut conformemur huic saeculo , finem constituendo in bonis talibus, et in ea detorquendo beatitudinis appetitum; sed ut quidquid in usu temporalium rationabiliter facimus, aeternorum adipiscendorum contemplatione faciamus,
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ humanam sp̃em quam notissimã
hẽmus eo qł credimus eum hominẽ
fuisse: Non utiq. Aliogͥn nc̃ non est quẽ
diligamus : qñquidem hõ ille tat nõ
est. Anima enim eiꝰ a corꝑe seꝑata est.
S id trd̾ in illo amanius: ⁊̃ nunc uiu̾e
tredimus. Amamꝰ enini aĩm iustum.
scimus ⁊ quid sit animus ⁊ qͥl sit iꝰ¬

Expanded text:
nam propter humanam speciem, quam notissimam habemus, eo quod credimus eum hominem fuisse? Non utique: alioquin nunc non est quem diligamus, quandoquidem homo ille jam non est; anima enim ejus a corpore separata est. Sed id quod in illo amamus, etiam nunc vivere credimus: amamus enim animum justum. scimus et quid sit animus, et quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
an pp̃ea sĩ loquit᷑ in illis libris sapĩa: uel
nobis sap̃ia onĩdanda erat ⁊ imitandacꝰ
imitatõe formuit: Pr̃ enim eam dic̃ ut
u̾bum enus sit: ñ quomͦ ꝓfert᷑ ex ore uer¬
bum sonans. aut añ ꝓnutiatõem cogita¬
tur. Spaciis cnim tempoꝵ ħ opletur: il¬

Expanded text:
An propterea non loquitur in illis libris sapientia, vnobis sapientia commendanda erat et imitanda, cujus imitatione formamur: Pater enim eam dicit ut Verbum ejus sit, non quomodo profertur ex ore verbum sonans aut ante pronuntiationem cogitatur. Spatiis enim temporum hoc completur, il
Abbreviated transcription (Latin):
um. s nicħ ÷ ꝯmodius illo nomine qͥe
uidenter tłi tultus exp̾ssus est: cum qͥl
eẽt hominis sapĩa ilic̾etur. ¶ Queris¬
ne aliquid dici breuius: qui pecis a me
ut breuit̾ magna alicantur: an hoc ip¬
sum tͥ fortasse desicłas breuiter aꝑiri
moclo sit colentus ileus¬
Ic si respondero fide. spe. carita¬
te colendum ilm̃. profecto dictu᷑s
petiturus ea tͥ breuiter explicari q̃ ad
singula tͥa ista ꝑtineant. quid tredẽdum
silic. quid sꝑandum. quid amandũ sit
quod cum fecero ibi erunt omnia alla q̃ĩ
epła tua quereuda posiusti: cuius ex ͫ si
est penes te facile ÷ ut eam reuoluas et
relegus: si autem non est commeuioran¬
tem mne recolas.

Expanded text:
um. Sed nihil est commodius illo nomine, quo evidenter Dei cultus expressus est, cum quid esset homini sapientia diceretur. Quaerisne aliquid dici brevius, qui petis a me ut breviter magna dicantur? An hoc ipsum tibi fortasse desideras breviter aperiri, modo sit colendus Hic si respondero, fide, spe, charitate colendum Deum; profecto dicturus petiturus ea tibi breviter explicari, quae ad singula tria ista pertineant; quid credendum scilicet, quid sperandum, quid amandum sit. Quod cum fecero, ibi erunt omnia illa quae in epistola tua quaerendo posuisti: cujus exemplum si est penes te, facile est ut ea revolvas et relegas; si autem non est, commemorante me recolas.
Abbreviated transcription (Latin):
sensum cors formant : non laudabilem uo¬
luntatem. qr hec ad ut ile aliquid refa̾t: sed
tut peni tupiditateni qua hiis inhescat. ac¬
commodat. Q ⁊̾ detracta sp̃e corͥs que corͣ¬
litet sentiebatur ÷ renanet in memoria
similitudo eiꝰ quo rursus uoluntas conu̾¬
tat aciem ut inde formet᷑ intͥnsetus : sit̃ ex
obiecto torpore sensibili sensus extͥnsecus
formabatur

Expanded text:
sensum corporis formant, non laudabilem vosensum corporis formant, non laudabilem voluntatem, qua haec ad utile aliquid referat, sed turpem cupiditatem qua his inhaerescat, accommodat. Quia etiam detracta specie corporis quae corporaliter sentiebatur, remanet in memoria similitudo ejus, quo rursus voluntas convertat aciem, ut inde formetur intrinsecus, sicut ex corpore objecto sensibili sensus extrinsecus formabatur
Abbreviated transcription (Latin):
in sensu id est uisio. Uoluntas aũ tantam
ium ht̃ copulandi hec iluorut ⁊ sensũ for¬
mancdam cdmo ueat ei rei que t̾nitur. ⁊l
en formatum tenet. Et si tam iuolenta ẽ
ut possit uocari amor. aut tupiclitas. aut
similem spẽm colorem cõmutat. Licet ui¬
tere torꝰtulum tameleontis ad colores qͦs
uidet facillima conu̾sione uariari. Alior
aũ anunaliũ qr non ÷ ad ou̾stonem facił
corpulenta: fetus płniq ꝓilunt libidici
matrum qͥd tum magna delectatõe cõspex¬
erint. ¶ Qͣ cnim ten̾iora. at ut ita dix¬
erim formabiliora sunt p̾mordia semiñ
tam efficatiter ⁊ capaciter sequnt᷑ intn¬
tionem mir̃ne anime : ⁊ que ui ea fc̃a eit ꝑ¬
phautasyam. ꝑ corꝰ quod cupide aspexit. st̃
ex empla que copiose commorari possint:
s sufficit unum de fidelissimis libͥs. qił
supponendo eis uaria u̾gulta in carualib
aquaꝵ que potantes int̾u̾entur. eo tẽꝑe
hominis uiuit. ił ÷ cũ ad ea que forinsetꝰ

Expanded text:
in sensu, id est, visio. Voluntas autem tantam vim habet copulandi haec duo, ut et sensum formandum admoveat ei rei quae cernitur, et in ea formatum teneat. Et si tam violenta est, ut possit vocari amor, aut cupiditas, aut similem speciem coloremque commutat. Licet videre corpusculum chamaeleontis ad colores quos videt facillima conversione variari. Aliorum autem animalium quia non est ad conversionem facilis corpulentia, fetus plerumque produnt libidines matrum, quid cum magna delectatione conspexerint. Quam enim teneriora, atque, ut ita dixerim, formabiliora sunt primordia seminum, tam efficaciter et capaciter sequuntur intentionem maternae animae, et quae in ea facta est phantasiam per corpus quod cupide aspexit. Sunt exempla quae copiose commemorari possint: sed unum sufficit de fidelissimis Libris, quosupponendo eis variata virgulta in canalibus aquarum, quae potantes intuerentur eo tempore hominis vivit; id est, cum ad ea quae forinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
truntur idem radii de suo quisq oculo emi¬
tantes : dum s⁊ sinuntut in illud cor̾ iutu¬
entum. pariter conuute q contuꝵ rere
ut unus fiat ex utroq toutuitus. Et iõ
si unum oculum cleuserimus : non geminã¬
igniem s sicuti ÷ uidebinuis. ¶ Cut aũ sins¬
tro clauso illa sp̃es desinit uideri true ad thex¬
trum erat: uicissim q dextro tlauso illa in¬
termoritur que ad sinistrum erat ⁊ longsi
est ⁊ rei presenti non ncc̃artum modo quo¬
rere ats ilissere̾. ¶ Quod enint ad suscept̃
ẏmago simillina rei eiꝰ quam t̾nimus: ñ
scłm otuloꝵ numeꝵ flamine sp̃es gemina¬
retur. tum quidam t̾nendi modus adhibr̾
fu̾it : qui possit concursum seꝑare radioꝵ.
Eo uno quippe oculo quolib modo deducto
aut imp̾sso. aut in torto. si alter clansus est:
tlupliciter uideri aliqͥd quod sit unum. nlboꝰ
pacto potest. Q̾ tum ita suit tliu̾sa ħ tria

Expanded text:
ciuntur idem radii de suo quisque oculo emiciuntur idem radii de suo quisque oculo emicantes, dum non finiuntur, in illud corpus intuendum pariter, conjuncteque concurrere, ut unus fiat ex utroque contuitu; et ideo si unum oculum clignem, sed sicuti est unum videbimus. Cur autem sinistro clauso illa species desinit videri quae ad dextrum erat, vicissimque dextro clauso illa intermoritur quae ad sinistrum erat, et longum est et rei praesenti non necessarium modo quaerere atque disserere. Quod enim ad susceptam mago simillima rei ejus quam cernimus, non secundum oculorum numerum flammae species geminaretur, cum quidam cernendi modus adhibitus fuerit, qui possit concursum separare radiorum. Ex uno quippe oculo quolibet modo deducto, aut impresso, aut intorto, si alter clausus est, dupliciter videri aliquid quod sit unum nullo pacto potest. 5. Quae cum ita sint, tria
Abbreviated transcription (Latin):
sensu nr̃o ymaginem rei uisibilis. cum eã
uidemus: ⁊ eandem formam eẽ uisionẽ.
S qui forte actilterint qł cominemorabo
non ĩ in hac inquisitõe laborabũt. Plerũ¬
tur in conspectu quidam lutidi colores. ua¬
rie. sese commutantes : ⁊ miuꝰ minus q
fulgentes donec om̃ino desistant. Quass
intelligendum ÷ reliqͣs ẽẽ forme illius
que fcã in sensirtum corꝰ licidum uidetrr.
Paulatimq ⁊ quodanim gradatim q de¬
ficiendo uariari. ¶ Nam ⁊̃ inc̾taꝵ fenest᷑¬
rum tancelli. si eos forte intuebam᷑᷑ sepe
in illis apparu̾e colorib. ut manifestũ est¬
sit hnͣc affectoẽm nr̃o sensui ex ea re q̃
usdebatur imp̾ssam. Erat g̾ ⁊̾ cum uide̾¬
tum cõuincta tum sp̃ẽ rei eiꝰ que cerneba¬
tur ut ilisc̾ni om̃ino non posset : ⁊ ipia
erat uisio. Q̾ͥneciani tumi lut̾ne flãtmu¬
la modo quodam iliuaricatis radsis oculo¬
uuni. qiͣ geminat᷑. due uisiones funt. tũ
res una que urͣ. Singillatim quippe affi¬

Expanded text:
sensu imaginem rei visibilis, cum eam videmus et eamdem formam esse visionum. Si qui forte animadverterint quod commemorabo, non ita in hac inquisitione laborabunt, plerumsantur in conspectu quidam lucidi colores varie sese communicantes, et minus minusque fulgentes, donec omnino desistant, quasi intelligendum est reliquias esse formae illius quae facta erat in sensu, cum corpus lucidum videretur, paulatimque et quodam modo gradatim deficiendo variari. Nam et insertarum fenestrarum cancelli, si eos forte intuebamur, saepe in illis apparuere coloribus: ut manifestum sit, hanc affectionem nostro sensui ex ea re quae videbatur impressam. Erat ergo etiam cum vidertum conjuncta cum specie rei ejus quae cernebatur, ut discerni omnino non posset, et ipsa erat visio. Quin etiam cum lucernae flammula modo quodam divaricatis radiis oculorum, quasi geminatur, duae visiones fiunt, cum sit res una quae videtur. Sigillatim quippe effi
Abbreviated transcription (Latin):
tetur anulus : eo decͣcto nich ymagins
appar̾e̾t. Nec iõ tam̃ disc̾nere non deberet¬
ratio fuisse in illo humore: ante qͣm detra¬
h̾etur anuli formam fc̃am ex anulo. que
listinguenda est ab ea forma que in auulo
est. Uñ ista fcã est que decͣcto anulo ñ erit
qͣmuis illa in anulo maneat unde ista ftã
est. ¶ Sit sensus oculoꝵ non tõ non hab

Expanded text:
retur annulus, eo detracto nihil imaginis appareret: nec ideo tamen discernere ratio non deberet, fuisse in illo humore, antequam detraheretur, annuli formam factam ex annulo, quae distinguenda est ab ea forma quae in annulo est, unde ista facta est quae detracto annulo non erit, quamvis illa in annulo maneat unde ista facta est. Sic sensus oculorum non ideo non habet
Abbreviated transcription (Latin):
catur. Qui ⁊̾ passione cors cum quisq
excetat᷑: int̾ceptus ex tinguitur. cum idẽ
maneat animus. ⁊ eiꝰ iutentio luminib
amissis. tũ non hãt quidem sensum cors
queni uidendo extͥusetus cor adiungat. at:
in eo uisio figat aspͨtiem: a tam̃ ip̃o in¬
dicet se adempto cors seusu. tĩ ꝑtre potu¬
isse ñ minui. Manet enim quidam uidẽdi
appetitus integ̾: stue tł possit fi̾ suie nõ

Expanded text:
catur. Qui etiam passione corporis, cum quisque catur. Qui etiam passione corporis, cum quisque excaecatur, interceptus exstinguitur, cum idem maneat animus, et ejus intentio, luminibus amissis, non habeat quidem sensum corporis quem videndo extrinsecus corpori adjungat atque in eo viso figat aspectum, nisu tamen ipso indicet se adempto corporis sensu, nec perire potuisse, nec minui. Manet enim quidam videndi appetitus integer, sive id possit fieri, sive non
Abbreviated transcription (Latin):
añ qui iam erat in amante t̾ priusqͣm ui¬
teret qd̾ uidere posset: tum in aliqͥil uisi¬
bile increret. uł uisio que fit in sensu ex ui
est illud corꝰ quod uidendo sentimꝰ. quo sen¬
sus non ita formatur ut sensus fit: s ut
uisio sit. Nam sensus ⁊ aũ obiectum rei sen¬
sibilis uͥ eẽt in nobis: non ilistaremꝰ a cetis
dum uich̾ uidemus. sine in tenebeis siue clau¬
sis luminib ¶ Hoc aũ aistamus qd̾ nobis
int̾est ⁊ non uidentib quo uidere possumus
qui sensus uocatur illis u̾o non mest. Nec qͥ¬
iuide. nͥ ꝙ eo carent: ceti appellautur. Itery¬
q illa animi intentõ que in ea re quam ui¬
demus sensum tenz.: at ntrũq coniungit
non tm̃ ab ea re nisibili nã difft̃: qñquid̾
Sensus aũ oculoꝵ non ob alutd fensus cor
ꝑis df̃: ñ qr ⁊ ip̃i oculi menbra sunt cõrs.
Et qm̃uis non sentiat corꝰ ex antina: aĩa
tam̃ cominixta cor ꝑ instrum̃tum sentit
corꝑeum. ⁊ idem instrum̃tum sensus uo¬

Expanded text:
in animante, etiam priusquam videret quod videre posset, cum in aliquid visibile incurreret, vel visio quae fit in sensu ex visest illud corpus quod videndo sentimus, quo sensus non ita formatur ut sensus sit, sed ut visio sit. Nam sensus et ante objectum rei sensibilis nisi esset in nobis, non distaremus a caecis, dum nihil videmus, sive in tenebris, sive clausis luminibus. Hoc autem distamus, quod nobis inest et non videntibus, quo videre possimus, qui sensus vocatur: illis vero non inest; nec aliunde, nisi quod eo carent, caeci appellantur. Itemque illa animi intentio, quae in ea re quam videmus sensum tenet, atque utrumque conjungit, non tantum ab ea re visibili natura differt; quandoquidem sensus autem oculorum non ob aliud sensus cori quia et ipsi oculi membra sunt corporis: et quamvis non sentiat corpus exanime, anima tamen commixta corpori per instrumentum sentit corporeum, et idem instrumentum sensus vo
Abbreviated transcription (Latin):
facillimum est comideramdq̃ sunt. ⁊ di¬
noscenda. Primo ip̃a res quam uidemꝰ: siue
lapidem. siue aliquam flãmaui. siue quid
aliud qł uideri ocidis potest. trł utiq tam
es̃ pot̾at: ⁊ anteqͣm uide̾tur. Denide uisio
que non erat priusqm rem illam obiedtã
est qm sensus oculoꝵ quo sibim incidẽte
fit uisio. Ip̃ã q uisio que qruid aliud qͣm
sensus ex ea re que sentitur informatus
apparet: qͣmuus re uisibili decͣcta nulla sit
nec ulla om̃ino eẽ possit ẽẽ uisio talis: si cor
non sit qd̾ uideri non q̃at. nullo modo tam̃
enistlem sub̾e ÷ corꝰ quo forͣtur sensus ocłoꝵ

Expanded text:
llimum est, consideranda sunt et dignoscenda. Primo, ipsa res quam videmus, sive lapidem, sive aliquam flammam, sive quid aliud quod videri oculis potest; quod utique jam esse poterat, et antequam videretur: deinde, visio, quae non erat priusquam rem illam objectam est, quam sensus oculorum, quo sibimet incidente fit visio. Ipsaque visio quid aliud, quam sensus ex ea re quae sentitur informatus apparet? Quamvis re visibili detracta nulla sit, nec ulla omnino esse possit talis visio, si corpus non sit quod videri queat: nullo modo tamen ejusdem su
Abbreviated transcription (Latin):
ro modo relabens foras se nrã ꝓiecit intei¬
tio ut cum ab iut̾to corpoꝵ ablata fu̾itiu
in sꝑm multo c̾ciore ac stabiliore cognitõe
figatur. pefugiat ad ista: ⁊ ibi appetatu
quem unde tͣxit inf̾uitatem. ¶ Cuiuisg¬
tuttii congruendum est ut si qñ int̾iori
spir italia accõmodatius tlistingu̾e at facillꝰ
insimare conamur. te corͣlib ext̾iorib s¬
militudinum docuũta tapiamus. Sensu
gͥ cors ext̾ior homo p̾ditus sentit cor̾: ⁊ ite
sensus qd̃ facile aclutiturꝰ qͥn partitus:
uidendo. audiendo. olfacientlo. gustando
tangendo. s ⁊ multum est ⁊ nounctariũ
utt om̃s hos qͥn sensus id qd querimus ĩ¬
t̾rogemus. Quod enim uobis unus eoꝵ
renuntiat: ⁊̃ in cet̾is ualet. Ita potissĩ
testimonio ittam̃ oculoꝵ. Is enim sensus de¬

Expanded text:
ro modo relabens foras se nostra projecit intenro modo relabens foras se nostra projecit intentio, ut cum ab incerto corporum ablata fuerit, ut in spiritum multo certiore ac stabiliore cognitione figatur, refugiat ad ista, et ibi appetat requiem unde traxit infirmitatem. Cujus aegritudini congruendum est: ut si quando interiora spiritualia accommodatius distinguere atque facilius insinuare conamur, de corporalibus exterioribus similitudinum documenta capiamus. Sensu igitur corporis exterior homo praeditus sentit corpora: et iste sensus, quod facile advertitur, quinquepartitus est; videndo, audiendo, olfaciendo, gustando, tangendo. Sed et multum est, et non necessarium, ut omnes hos quinque sensus id quod quaerimus interrogemus. Quod enim nobis unus eorum renuntiat, etiam in caeteris valet. Itaque potissimum testimonio utamur oculorum. Is enim sensus
Abbreviated transcription (Latin):
bium est si¬
tut interi¬
orem homi¬
nem intlłi¬
gentia: sic
ex t̾iorem se¬
su cor̃s pre¬
ditum. Ni¬
amur gͥ si possumus in hoc quo ext̾iore
indagate qͣlecon uestigium tͥnitatis. Non
qr ⁊ ip̃e eodem modo sit ymago tłi. Manifes
ymaginem eiꝰ qui t̾auit eũ: tum ⁊ alio loco
dicat. E si ext̾ior homo nr corrumpr᷑⁊ sed
int̾ior renouatur de tlie in tliem. ¶ In hocsͥ
qui corrumpr᷑ queramus quemadmm possi¬
mus quatũdaui t̾ͥnitatis effigiem. D si non
ex p̾ssiorem: tũ fortassis atl dinoscenitũ fan¬
qr in est ei non nlła int̾ioris siłi̾tudo. Et i¬
llo ip̃o ordine conditõis nr̃e quo mortales
at carnales effc̃i sumus: faciliꝰ ⁊̃ qͣi fami¬
liarius uisibilia qm intelligibilia ꝑtractamꝰ
Cum ista sint ext̾ius illa int̾ius: ⁊ ista sensue
cors sentiamus. illa m̃te intelliganitis. nos¬
q ip̃i animi non sensibilos simus .t. corͣ: sed
i tanta fc̃a ÷ in cor̾b osuetudo⁊ ⁊ iͣ in h mi¬

Expanded text:
bium est, sicut interiorem hominem intelligentia, sic exteriorem sensu corporis praeditum. Nitamur igitur, si possumus, in hoc quoque exteriore indagare qualecumque vestigium Trinitatis, non quia et ipse eodem modo sit imago Dei. Manifestimaginem ejus qui creavit eum: cum et alio loco dicat, Et si exterior homo noster corrumpitur, tamen interior ronovatur de die in diem . In hoc ergo qui corrumpnitatis effigiem, et si non expressiorem, tamen fortassis ad dignoscendum facisi quia inest ei nonnulla interioris similitudo. Et illo ipso ordine conditionis nostrae quo mortales atque carnales effecti sumus, facilius et quasi familiarius visibilia quam intelligibilia pertractamus: cum ista sint exterius, illa interius, et ista sensu corporis sentiamus, illa mente intelligamus; nosque ipsi animi non sensibiles simus, id est, corpoxi, tanta facta est in corporibus consuetudo, et ita in haec mi
Abbreviated transcription (Latin):
iretendo sentimus. S forͣm cors quam ui¬
demus. ⁊ formain que ab illa in sen uidẽ¬
tis fit : ꝑ eñdem sensum non disc̾nimus.
q̃m tanta coniunctio ÷ ut non pateat dĩ¬
c̾nendi locus ¶S rõne colligimus ne¬
quaqͣm nos potuisse sentire: ñ fieret in
sensu nr̃o aliqua similitutlo conspecti corꝑis.
Neq elum cum anulus cere impͥmitur ⁊ iõ
ulła ymago fca est. qr non ilisc̾nitur uisi
cũ fieret seꝑata. S qm̃ post c̾ani separa

Expanded text:
videndo sentimus. Sed formam corporis quod vividendo sentimus. Sed formam corporis quod videmus, et formam quae ab illa in sensu videntis fit, per eumdem sensum non discernimus; quoniam tanta conjunctio est, ut non pateat discernendi locus. Sed ratione colligimus nequaquam nos potuisse sentire, nisi fieret in sensu nostro aliqua similitudo conspecti corporis. Neque enim cum annulus cerae imprimitur, ideo nulla imago facta est, quia non discernitur, nisi cum fuer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥ̾a singuloꝵ : uerum ⁊̾ pp̃ differentiaui
nat᷑arum. At in hiis cuni sensus non ꝓ¬
cedat ex corꝑe illo quoil ur᷑ : s ex corpore
sentientis animantis. tui aĩa suo quodã
qr sensus inforͣtus sit que uisio uocatur
Gignitur gͦ ex re uisibili usio: s non ex
sola nͥ assit ⁊ nudens. Quo c̾ca ex iusibili
⁊ uidente gignit᷑ uisio ÷ ita sane ut ex ui¬
tente sit sensus oculoꝵ. ⁊ aspicientis at in¬
tuentis intentõ. Iula tanĩ informatio sensꝰ
que uisio drͣ a solo in p̾matur corꝑe quod
nr᷑ tl est a re aliqua uisibili. qua decͣcta ullã
remanet forͣ que merat sensut ilum adeẽt
illud qł indebatur : sensus tam̃ ip̃e rema¬
net qui erat ⁊ pͥusqͣ̃m aliqͥd sentiret᷑. Ue¬
uit in aqna uestignũ tam diu÷ ⁊ donec ip¬
sum corꝰ quod impͥmitur mest. Quo abla¬
to nlłmi erit: tũ remaneat aqua que erat
uisibilis : gignit tam̃ formam uelut sili̾¬
tudinem siam que fit in sensu: cũ aliqͥa

Expanded text:
differentiam naturarum. 3. Atque in his cum sensus non procedat ex corpore illo quod videtur, sed ex corpore sentientis animantis, cui anima suo quodam m, sed etiam sensus informatus sit, quae visio vocatur. Gignitur ergo ex re visibili visio, sed non ex sola, nisi adsit et videns. Quocirca ex visibili et vidente gignitur visio, ita sane ut ex vidente sit sensus oculorum, et aspicientis atque intuentis intentio: illa tamen informatio sensus, quae visio dicitur, a solo imprimatur corpore quod videtur, id est, a re aliqua visibili: qua detracta, nulla remanet forma quae inerat sensui, dum adesset illud quod videbatur: sensus tamen ipse remanet qui erat et priusquam aliquid sentiretur; velut in aqua vestigium tamdiu est, donec ipsum corpus quod imprimitur inest; quo ablato nullum erit, cum remaneat aqua, quae eravisibilis: gignit tamen formam velut similitudinem suam, quae fit in sensu, cum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit. ⁊ sacrilegnim. qr do̾ non t̾dudit:
⁊ homitidium : qr semz ip̃m p̾cipitauit
in mortem. ⁊ fornicatõ spiritalis: q̾a
integͥtas mentis humane ẜpentina s¬
suasione corrupta est. ⁊ furtum: qr
tib ꝓhibitus usurpatus est. ⁊ auari¬
tia: qr plusqmͣ qd̾ suffic̾e̾ debuit appeti¬
uit : ⁊ siquid aliud in hoc uno admis¬
so diligenti tonsideratione inueniri
potest.

Expanded text:
non credidit; et homicidium, quia se praecipitavit in mortem; et fornicatio spiritualis, quia integritas mentis humanae serpentina suasione corrupta est; et furtum, quia cibus prohibitus usurpatus est; et avaritia, quia plus quam illi sufficere debuit appetivit: et si quid aliud in hoc uno admisso diligenti consideratione inveniri potest.
Abbreviated transcription (Latin):
na qd̾ mandutau̾nt non illos potuit dei
morte lib̾a̾re. ñ qr ip̃m manna mors eies
fuit : s qr a morte eos ñ lib̾auit. Ille eĩm
lib̾a̾turꝰ erat a morte qͥ ꝑ manna signifi¬
cabatur de celo tr̃e manna ueĩebat. Atten¬
de quid figabat. Ego sum inqͥt panis ui¬
uis qͥ de celo descendi. Sic̃ studiosi aũ ⁊ bñ
uignantes u̾ba añica attendite ut aũ fa¬
cibum spiritalem mandutau̾nt. Qͥ ⁊̃ eũ

Expanded text:
na quod manducaverunt non illos potuit de morte liberare: non quia ipsum manna mors eis fuit, sed quia eos a morte non liberavit. Ille enim liberaturus erat a morte, qui per manna figurabatur. De coelo certe manna veniebat, attendite quem figurabat: Ego sum, inquit, panis vivus, qui de coelo descendi . Sicut studiosi autem et bene vigilantes verba dominica attendite, ut proficibu
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊ mor̾e cls̾ utiq ħ apparet iratꝰ. Qͥ gͦ de moy¬
se fr̃es kmm̃i om̃is ille labor eiꝰ om̃is pplo̾ estus eiꝰ¬
⁊ illa caritas tlicentis. Si climittis ilł pcc̃m dim̾¬
te: sinaũ dele me de libro tuo. Nec dubitata et
clusit lector tũ apłm leg̾et ilicentem. Caritas ñ¬
qm caclit cũ quodam soluenda ꝓpone̾m studium
Uideainus gͦ ⁊ atdhuc qͣntum poillimꝰ conemur pene-¬
trare mut̾ium. Irascitur łs dicit eũ non uitͦduc¬
turum ppłm in t̾ram ꝓpiissionis iubet ut ascendat
inmontem ⁊ moriatur ⁊ tam̃ mlta uiuingit agñ¬
tla eid̾ moysi iub quid agat quõ ppłm dusponat qͦ¬
modo sĩ relinqͣt passim ⁊ negligent̾. nam ista nun¬
qͣm dãpnato iniung̾e dignaret᷑. aliud actiꝑetur

Expanded text:
e . Deus hic utique apparet iratus. Quid ergo de Moyse, fratres mei? Omnis ille labor ejus, omnis pro populo aestus e illa charitas, dicens, Si dimittis illis peccatum, dimitte; sin autem, dele me de libro tuo , hac subita et clusit lector cum Apostolum legeret, Charitas nunquam cadit ? Cum quaedam solvenda proponerem, studium Videamus ergo, et adhuc quantum possumus conemur penetrare mysterium. Irascitur Deus, dicit eum non introducturum populum in terram promissionis; jubet ut ascendat in montem et moriatur. Et tamen multa injungit agenda eidem Moysi: jubet quid agat, quomodo populum disponat, quomodo non relinquat passim et negligenter. Nunquam ista damnato injungere digna
Abbreviated transcription (Latin):
beris. punieris. ꝯciant illa hõies ud ab
hominib dici. ⁊ int̾ homines seruire at¬
tendunt multos male ⁊ scelãte uiueu-¬
tes impunita hr̃e ptc̃a occultare possũt
numerant sibi quid ille fetit qui tanta fe¬
cit non senex mortuus. nunqͥd iõ atteu
dit illum pccõrem ⁊ scela̾tuni señ mor¬
tuum ut ostenditur in illo patientiam
exspectans pñiam. Unde apꝰ ait. An igno
ras tr patientia cłi ad pnĩam te acbbacit
isle aũ scd̾m cduriciam cordis tui. ⁊ cor ĩpe¬
nitens thesauritauit sibi iram in die irez
reuelatõnis iustiiulicii l̃i qui rectlet u¬
nituiq scłm opera sua. Opus ÷ gͦ ut hic
timor mentes obsidiat. opus ÷ gͦ ut ille
tui pectare non uult p̾sentem sibi cogitet
non in publito solum. s ⁊̾ in domo. non in
domo soliun s ⁊̃ in tubitulo. in notte ĩ lecto
suo in corde suo. gͦ si portum tuli̾s penitẽtie
despatõe augeliñtur pct̃a. Ette nichil ditũt isli

Expanded text:
beris, punieris. Sciunt ista homines mali ab beris, punieris. Sciunt ista homines mali ab hominibus dici, et inter homines servari; attendunt multos male et scelerate viventes impunita habere peccata: occultare possunt,numerant sibi: Quid? ille qui tanta fecit, non senex mortuus est? Numquid attendis ideo illum peccatorem et sceleratum senem mortuum, ut ostenderet in illo Deus patientiam, exspectans poenitentiam? Unde Apostotientia Dei ad poenitentiam te adducit? Ille autem secundum duritiam cordis sui et cor impoenitens, thesaurizavit sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Opus est ergo ut hic timor mentes possideat, opus est ut ille qui peccare non vult, praesentem Deum sibi cogitet, non in publico solum, sed etiam in domo; non in domo solum, sed et in cubiculo, in nocte, in lecto suo, in corde suo. Ergo si tuleris portum poenitentiae, desperatione augebunt peccata. Ecce nihil dicunt illi,
Abbreviated transcription (Latin):
tent qui illis ꝓmittis ueniam si eg̾int pñi¬
ani. clissolut̃õ est non atdmonitõ in hanc sti¬
entiam ȩxag̾ant uerba qnͣtaquisq potest
lingua uł sonanti uł titubanti non tacent¬
non tam̃ ⁊ trñ eis loqͥmur. ⁊ si uintantur
optime constituit in ecc̃a sua dicunt nos
dare peccandi licentiam qr portum pñiẽ
pollitemur. si sic claud̾e̾tur atflitus pñie:
nonne ille pectator tanto iagis augeret
pcc̃a pct̃is: qnͣto magis dͥ desparet ignos¬
ci. Dic̾et enim dͥ. ette peccaui. ecce stelus ad¬
misi. iam mͥ ueniẽ nullus ÷ locus. pñia in¬
fructuosa est. dampnanlus sum. quare
tatem hic saltem pascam tupilitatem.
q etum me abstineam. ibi mͥ om̃is lotus
clausus 3. hit qunlquid non fetero ꝑdo.
qr uita que post hnͣc mortem futura est
non mͥ dabitur. Qr gͦ non seruio sibi¬
ilieb meis ut eas imipleam ⁊ saturem
⁊ fatiam quidquid non licet s libet. dicerẽ
⁊ fortassis s miset caꝑis. actus ab̾is. torq̃¬

Expanded text:
es, cum illis promittitis veniam, si egerint poenitentiam. Dissolutio est ista, non admonitio. In hanc sententiam exaggerant verba, quanta quisque potest; lingua vel sonanti, vel titubanti, non tacent: tamen et quando eis loquimur, etsi vincanturoptime constituit in Ecclesia sua. Dicunt nos dare peccatis licentiam, quia portum poenitentiae pollicemur. Si clauderetur aditus poenitentiae, nonne ille peccator tanto magis adderet peccata peccatis, quanto magis sibi desperaret ignosci? Diceret enim sibi: Ecce peccavi, ecce scelus admisi, jam mihi veniae nullus est locus; poenitentia infructuosa est, damnandus sum: quare tatem, hic saltem pascam cupiditatem. Quare enim me abstineam? Ibi mihi locus omnis clausus est, hic quidquid non fecero, perdo; quia vita quae post hanc futura est, non mihi dabitur. Quare ergo non servio libidinibus meis, ut eas impleam et saturem, et faciam quidquid non licet, sed libet? Diceretur ei fortassis: Sed miser capieris, accusaberis, torque
Abbreviated transcription (Latin):
ne. si in or̃one deuiabis ut nobis dit̾e̾. Dimitte
tis gͦ q hoc non potes dr̃e. ⁊ non uis limͣ¬
tere deuiabis ab hoc u̾su. ⁊ pret̾mittes ⁊ di¬
ces qd̾ segruit᷑. Ne nos patiaris incluti in tẽp-¬
tatõem ibi te capit ta̾tor tuus tuiꝰ qiͣ fatiem
deuitabis. qũo quisq inuito occurr̾it ei tui
aliquid debet st admouit ⁊̃ diu̾ticulum dimit¬
tat quoel tenebat. ⁊ lal ꝑ altam ꝑtem ne fati¬
em uideat creditoris. Hoc tu in isto u̾su te fe¬
deuitas. quid deuitas. quo ibis. ubi tu ẽẽ pos-¬
sis. ⁊ iste non ẽẽ dicturus es. Qͦ ibo a sꝑu tu
o: ⁊ quo a facie tua fugiam. Si ascendo̾ unte¬
lum tu alic es⁊ si descendo̾ ad inf̾num ades. Qͣ¬
tum potest a xꝑo debitor fug̾e̾ qm̃ ut eat in
infu̾um: adest iste treditor ⁊̾ ibi quid ftũrus
es nisi quod sequitur. Si sumpsero pennas
mis maris .i. spes mea finem secłi mecditabor
in p̾ceptis tuis miram duob aliis caritatis

Expanded text:
ne si in oratione deviabis, ut nolis dicere, Dimitte ne si in oratione deviabis, ut nolis dicere, Dimitte uia hoc non potes dicere, et non vis dimittere, deviabis ab hoc versu, et praetermittes, et dices quod sequitur, Ne nos patiaris induci in tentationem: ibi te capiet creditor tuus, cujus quasi faciem devitabas. Quomodo quisque in vico cum occurrerit ei cui aliquid debet, si ad manum est diverticulum, dimittit quo ibat; et it per aliam partem, ne faciem videat creditoris. Hoc tu in isto versu te fedevitas? quis devitas? Quo ibis, ubi tu esse possis et ille non esse? Dicturus es, Quo abibo a spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu illic es; si descendero in infernum, ades. Quantum potest a Christo debitor fugere, quam ut eat in infernum? Adest iste creditor et ibi. Quid facturus es, nisi quod sequitur? Si assumpsero pennas maris : id est, spe mea finem saeculi meditabor, in praeceptis tuis vivam, duabus alis charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Qͥ ministrat semen seminanti: ⁊ panẽ
in estam subministrauit. oꝑarius entm̃ tlei
es qñ das egenti. seminas hyeme qd̾ me¬
tas estate. Qͥ gͦ metuis infidelis ne in hac
magna domo tantus pr̃familias. ñ pastat
tiat a malech. s hint ut tlixi aligutal in domo
tua tum dedĩs ellis minimis uides qruod ibi
bat in corde tuo ⁊ tanqͣm de uena intiore ma¬
nabat tenes odium contra frẽm. obtursti fõ¬
tem. non solum gͦ nicħ ꝑdis tum ignoscis:s
hũndantius irrigatis. taritas non augustat᷑.
ponis ibi lapidem offensiõnis ei. tu tibi facis
angustias. iutditabo me. ultistar me. ego illas
ostendam. ego fatiam estuas laboras cuilibet
oraturus ira ⁊ ochio impletus: iundt̃am mĩsts̃
non climittis ex torde. et ce oras. ecce uenit
orancli hora. incipis u̾ba illa uł autlire uł dr̃e
dcĩs ⁊ autlitis suꝑiorib uenturus es ad hunc
u̾sum. aut si non es uenturus qua ituruss
ne ignoscas inimito plane deuiabis ab ip̃o pla¬

Expanded text:
ait: Qui administrat semen seminanti, et panem in escam subministrabit . Operarius enim Dei es, quando das egenti: seminas hieme, quod metas aestate. Quid ergo metuis, infidelis, ne in hac magna domo tantus paterfamilias non pascat ciat Amalech. Sed hinc, ut dixi, aliquid in domo tua cum dederis, vel minus vides quod ibi bat in corde tuo, et tanquam de vena interiore manabat: tenes odium contra fratrem, obturasti fontem. Non solum ergo nihil perdis, cum ignoscis; sed abundantius irrigaris. Charitas non angustatur. Ponis ibi lapidem offensionis, et tu tibi facis angustias. Vindicabo me, ulciscar me, ego illi ostendam, ego faciam: aestuas, laboras, cui liceoraturus? Ira et odio impletus, vindictam minaris: non dimittis ex corde. Ecce oras, ecce venit orandi hora, incipis verba illa vel audire vel dicere. Dictis et auditis superioribus, venturus es ad hunc versum. Aut si non venturus, quo iturus? Ne ignoscas inimico, deviabis a Christo? Pla
Abbreviated transcription (Latin):
uenire scientium hnͣc de scͥpturto scĩs ostnͣdi.
⁊ alia ꝓpe cotibiana ut ubi mlla̾ ostendimus
pñiam cotidianam non hẽo ubi melius offen¬
dam quam in oratõne totidiana ubi dñs nos
orare docuit quid ad pr̃em tlicamus ostend̾.
⁊ in hiis u̾bis posuit. Dimitte nobis debita u̾¬
um fc̃m ÷. quid oramus ut ctimittat᷑ nisi ppt̃
manus deficientes ctͣ amalech. Dimitte nobis
sicut dimittimus. constituit meditinam fir¬
mauit pactum. ħ pretes dictat. ibi p̾canti res¬
pondit. Nouit quo ieͤ res agatur in celo. quo
impetͣri possunt desid̾a̾ta dimitti us dim̃te
ait. Qͥ enim hẽs qrd̾ tło prestes a quo uis ut
prestetur tibi. Nunquid iam xꝑc ip̃e saluator
mum gaudens zacheus: nunquid ei hospiciũ
⁊ epła̾s p̾parat maria. nicħ hoꝵ indiget. sed¬

Expanded text:
ire sitientium: hanc de Scripturis sanctis ostendi. Est alia quippe quotidiana. Et ubi illam ostendimus poenitentiam quotidianam? Non habeo ubi melius ostendam, quam in oratione quotidiana, ubi Dominus orare nos docuit, quid ad Patrem dicamus ostendit, et in his verbis posuit: Dimitte nobis debita  factum est, quid oramus ut dimittatur, nisi propter manus deficientes contra Amalech? Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus. Constituit medicinam, firmavit pactum. Hic preces dictat, ibi precanti respondet: novit quo jure res agatur in coelo, quomodo impetrari possint desiderata. Dimitti vis? dimitte, ait. Quid enim habes quod Deo praestes, a quo vis ut praestetur tibi? Numquid jam Christus salvator mum gaudens Zacchaeus ? Numquid ei hospitium et epulas praeparat Martha ? Nihil horum indiget,
Abbreviated transcription (Latin):
non timeo: s timeo futã pcc̃a. Placet gͦ ine¬
gypto ixmancix. interim hostem p̾sentem ca¬
ue qui iam te pͥmit ⁊ subiugauit de fucturis
quid tͥ hostes metditaris tuod iam fetisti. et¬
si uolu̾is erit quod facturitm te ẽẽ putas si uo¬
uu̾is non erit ⁊ sed ꝑiculosa est uita. neq enĩ
ꝓmissionis ductus est ile ppłs ꝑ longa deẜ¬
ta. Int̾im ab egypto lib̾are quid gͦ putas te¬
futurum tibi auxiliatorem in uia enim qui
te eruit de uetusta captiuitate nouos tuos
inimicos non concupiscat qui te a netustis
hostib liberquit. tantum. int̾pidus transi.
int̾pidus ambula. obecliens esto. noli ama¬
pitari moysi illi cunis cyprum ille porta¬
bat in hcͣ obetdientia fateor uon desunt
tet moysen. noli ẽẽ aqua amara quam
post mare rubrum non potuit iste ppłs
bib̾e. erat enim ⁊ ibi temptatõ.⁊ tam̃ ista
qñ eueniunt qñ amaritat ppło ostendimꝰ
nem fud̾i̾t. ⁊ initescant tanqͣm nobis lig¬
num in aquam mit̾tentib plane hostemi¬

Expanded text:
non dubito; sed timeo futura peccata. Placet ergo in Aegypto remanere? Interim hostem praesentem evade, qui jam te pressit, et jam subjugavit. De futuris quid tibi hostes meditaris? Quod jam fecisti, etsi nolueris erit: quod facturum te putas, si volueris non erit. Sed periculosa est via: neque enim promissionis: ductus est ille populus per longa deserta. Interim ab Aegypto liberare. Quid ergo, putas defuturum tibi auxiliatorem in via, eum qui te eruit de vetusta captivitate? Novos tuos inimicos non compescit, qui te a vetustis hostibus liberavit? Tantum intrepidus transi, intrepidus ambula, obediens esto: noli amaricare Moysi illi, cujus typum ille portabat in hac obedientia. Fateor, non desunt tet Moysen: noli esse aqua amara, quam post mare Rubrum non potuit ille populus bibere. Erat enim et ibi tentatio. Et tamen ista quando eveniunt, quando amaricat populus, ostenem fuderit: et mitescunt, tanquam nobis lignum in aquam mittentibus. Plane hostem adversantem i
Abbreviated transcription (Latin):
nemo se p̾paret. tam̃ si fa. forte otingit nẽa
desꝑet iudam ꝓtlitorem non tam scelus trł
omisit quam indulgentie desꝑatõ fecit pe¬
nitus int̾ire. non erat dignus muedĩa ido
ei non fulsit lumeir in torde. ut ad eiꝰ inctul¬
gentiam cont̾reret quem tradid̾a̾t sit̃ ili
qui eum trutifix̾unt: s desꝑando octrdit
⁊ latr̃o se suspenlit. suffotant se ⁊ qd̾ fem¬

Expanded text:
nemo se praeparet: tamen si forte contigerit, nemo desperet. Judam traditorem non tam scelus quod commisit, quam indulgentiae desperatio fecit penitus interire. Non erat dignus misericordia, ideo ei non fulsit lumen in corde, ut ad ejus indulgentiam concurreret quem tradiderat, sicut illi qui eum crucifixerant; sed desperando se occidit, et laqueo suspendit se, suffocavit se. Q
Abbreviated transcription (Latin):
est. t̃ñ me conu̾tero ignoscet michi. Ita plane
ilicito tsñ me coni̾t̾o ignoscet inithi si trastintis
tens. Ne tardeo coni̾ti ad dnĩm. n differas de
die in liem. subito enim ueniet ira eiꝰ: ⁊ in tẽ¬
pore uinlicte disꝑdet te. ecte ad utrumq iugi

Expanded text:
est, quando me convertero, ignoscet mihi. Ita plane dic tibi, Quando me convertero, ignoscet mihi; si crastinus iptura, dicens: Ne tardes converti ad Dominum, neque differas de die in diem; subito enim veniet ira ejus, et in tempore vindict
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ quat duanus mortuus putet s nec ip
mors uite cessit inf̾nus. suꝑno eleuatus est
lararus. ꝓcessit de tumulo. ⁊ ligatus erat
situt sunt homines in confessione pcc̃i ogñ
fit̾entur nͥ ꝓcede̾nt ip̃m tonfit̾i ab octulto
a tenebroso ꝓcede̾ ÷ s quil cdñi ecc̃e sue qrui

Expanded text:
i quatriduanus mortuus putet: sed nec imors vitae, cessit infernus superno. Elevatus est Lazarus, processit de tumulo: et ligatus erat, sicut sunt homines in confessione peccati ageconfiterentur, nisi procederent. Ipsum confiteri, ab occulto et a tenebroso procedere est. Sed quid Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
fixus ÷ ⁊ ego mundo. gͦ deficiat a malechi. y¬
mitatur. non impediat tñsitum ppłi̾ dei.¬
ꝯ si dlimittit manus a bono oꝑe a ccute xͥ
p̾ualebit amalech. tunc noli om̃imodo aut
continuo te sortem futuꝵ putare aut pe¬
nitus desꝑando defit̾e alt̾natum illa ⁊ de¬
fc̃us fortituliuis in manꝰ serui tłĩ moysi
forte alt̾natio tua fuit aliqũ in temptatõ¬
nib subdeficis. s non om̃ino subtumbis.
deponat ille paululum manus non om̃io
ruebat. s clicebam. Motus ÷ pes m̃s : ecce ⁊¬
misłia tua añe aduiuabit me. Noli gͦ ti¬
mere adam in itin̾e auxiliatoe trui in egypto
fuit lib̾ator noli tim̾e̾ aggrede̾ uiam p̾sume
securus aliqñ ille deponat manus: aliqñ exi¬
gebat. tam̃ uictus ÷ amalech. rebellare potu-¬
it: suꝑare non potuit.¬

Expanded text:
 et ego mundo . Ergo deficiat Amalech, vincatur, et non impediat transitum populi Dei. Si dimittis manus a bono opere, a cruce Christi; praevalebit Amalech. Tamen noli omni modo aut continuo te fortem futurum putare, aut penitus desperando deficere. Alternatio enim illa defectus et fortitudinis in manibus servi Dei Moysi, forte alternatio tua fuit. Aliquando enim in tentationibus deficis, sed non succumbis. Deponebat ille paulum manus, non omnino ruebat. Si dicebam, Motus est pes meus; ecce ia tua, Domine, adjuvabat me . Noli ergo timere: adest in itinere auxiliator, qui in Aegypto non defuit liberator. Noli timere, aggredere viam, praesume securus. Aliquando ille deponebat manus, aliquando erigebat; tamen victus est Amalech . Rebellare potuit, superare non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tent hec non ad fraudem: s ad ioconditatẽ
clausa erant. n enim tam dulcit̾ taꝑentir
rubꝵ. bp̃s. erat. ppłs tnͣsiens baptitabatir
tnͣsitus ip̃e bap̃s erat. s in nube. adh eĩm
nubilabatur qd̾ ꝓñtiabatur. adħ occultaba¬
tur qd̾ ꝓmittebatur. Iam mͦ p̾cessit nubes
manifeste u̾itatis suauitas fcã ÷ qr p̾cessit
in templo pendebat ne secreta templi uite¬
rentur. s in crute dñi uels̃ concisum ÷ ut
pat̾e̾nt. Ueni gͦ ad bap̃m. trepidꝰ ingred
uiam ꝑ mare rubꝵ noli ẽẽ de ptc̃o pret̾ito
tangrm de egypto seq̃nte sollititus p̾uiebã
te pcc̃a tua aluro honore seruitutis. sed in
egipto in amore huiꝰ seculi in ꝑegͥnatione
longinqͣ cogebant te sectari oꝑa t̾rena tĩ¬

Expanded text:
tent haec? Non ad fraudem, sed ad jucunditatem clausa erant. Neque enim tam dulciter caperentRubrum Baptismus erat, populus transiens baptizabatur: transitus ipse Baptismus erat, sed in nube. Adhuc enim nubilabatur quod praenuntiabatur: adhuc occultabatur quod promittebatur. Jam modo recessit nubes, manifestae veritatis serenitas facta est: quia recessit in templo pendebat, ne secreta templi viderentur: sed in cruce Domini velum conscissum est, ut paterent. Veni ergo ad Baptismum: ingredi esse de peccato praeterito tanquam de Aegyptio sequente sollicitus. Premebant te peccata tua duro onere servitutis, sed in Aegypto, in amore hujus saeculi, in peregrinatione longinqua; cogebant te sectari opera terrena, tan
Abbreviated transcription (Latin):
qui si collum ligant ude se occidunt. qͥa
hon ad eos intͣt sꝑt a̾is huiꝰ: sit illi qui despe¬
rant de indulgñtia tłi ip̃a desꝑatõe clm int
Solent enum xͥanis pagani insultare de pñi
heses tenuit eccã tatholita u̾itatem istam

Expanded text:
qui sibi collum ligant, inde se occidunt, quia non ad eos intrat spiritus aeris hujus: sic illi qui desperant de indulgentia Dei, ipsa desperatione intus Solent inde Christianis Pagani insultare de poenihaereses tenuit Ecclesia catholica istam veritatem