comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hii m suppliciũ ȩternũ. ꝑ istũ autẽ ignẽ. qͥ & approbat
p̃dictus doctor ait. si aũ ugnem illũ loco isto uoluerimꝰ acci¬
pere. de qͦ dñs dicit sinistris. discedite a me maledicti in ignẽ
et̃nũ: ut in eis etiã isti ẽẽ credant᷑. qͥ edificant supͣ fundamen¬
tũ hoc ligna fenũ stipulã: eos qui ex illo igne pꝰt tempꝰ ꝓ ma
mei. possidete paratũ uob̃ regnũ : nͥ eos qͥ edificauerunt au
rũ. argentũ. lapides p̃ciosos: s illum ignẽ de qͦ dictũ ẽ. sic ta¬
men quasi ꝑ ignẽ. si hoc modo ẽ intelligendus. utriq muten¬
di st̃. ⁊ dextri scilicet ⁊ sinistri. Illo quippe igne utriq ꝓban¬
di st̃. de qͦ dictum ẽ. dies enĩ dm̃i declarabit. quia in igne re¬
uelabitur:  uniꝰcuiusq opꝰ quale sit ignis ꝓbabit. Si gͦ u¬

Expanded text:
 istum autem ignem qui probat aedictus doctor ait: Si autem ignem illum loco isto voluerimus accipere, de quo Dominus dicit sinistris: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, ut in eis etiam isti esse credantur, qui aedificant super fundamentum hoc ligna, fenum, stipulam, eosque ex illo igne post tempus promei, possidete paratum vobis regnum , nisi eos qui aedificant surum, argentum, lapides pretiosos? Sed in illum ignem, de quo dictum est, sic tamen quasi per ignem, si hoc modo est intelligendus, utrique mittendi sunt, et dextri scilicet, et sinistri. Illo quippe igne utrique probandi sunt, de quo dictum est, Dies enim declarabit, quoniam in igne revelabitur, et uniuscujusq
Abbreviated transcription (Latin):
gatorius. qͥ nc̃ a quibrdã contẽpnit᷑ e paruus putat᷑. multo gra¬
rae existat. quã quicqͥd potest homo pari in hac uita. Gregoriꝰ
quoq de hoc purgatorio igne sic dicit. ꝓquibrd̃a leutib culpis
ante uiliciũ purgatoriꝰ ignis crecientius ẽ. ꝓ eo qd̃ ueritas clicit.
ei. neq in futuro. Inqua sententia datur intelletgi. quasdam
culpis in hoc scło. quascła uͦ infuturo posse laxari. Qd̃ enĩ de u¬
no negatur: consequens intellectꝰ patet. qi de quibsla concedit᷑.
S tanĩ ut p̃dixi. hoc de pariris minimisq peccatis fieri posse
credendũ ẽ: sic̃ est assicliuis ociosus sermo ĩmoderatꝰ risus. ł pec¬
catũ eure rei familiaris. que uix sine culꝑa ł ab ipsis agit᷑. qui cul¬
p am qualit declinare debeant sciunt. aut ñ in grauib rebus
error ignorantie. que cuncta etiã pꝰ mortẽ grauant. si adhuc in
hac uita positis minime fu s erint relaxata. Nam et cũ paulus

Expanded text:
 et parvus putatur, multo gravior existat, quam quidquid homo potest pati in hac vita . Gregorius quoque de hoc purgatorio igne sic dicit: « Pro quibusdam levibus culpis ante judicium purgatorius ignis esse credendus est pro eo quod Veritas dicit, lo neque in futuro. In qua sententia datur intelligi, quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero in futuro posse laxari. Quod de uno negatur, consequens intellectus patet quia de quibusdam conceditur. Sed tamen, ut praedixi, hoc de parvis minimisque peccatis fieri posse credendum est, sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatus risus, vel peccatum curae rei familiaris, quae vix sine culpa vel ab ipsis agitur qui culpam qualiter declinare debeant sciunt, aut non in gravibus rebus error ignorantiae. Quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis minime fuerint relaxata. Nam et cum Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
Quãuis hoc digne tribulationis in hac nob̃ uita adhibitũ pos¬
sit intelligi: tamen siquis hoc de igne future purgationis
acipiat. pensandum sollicite ẽ: quia illum ꝑ ignẽ dixit põ¬
se purgari. non qui suꝑ hoc fundamentũ.ferrũ . es. ł plum¬
bum edificat. id ẽ peccata maiora. ⁊ idcirco duriora. atq
tunc iam insolubilia: s ligna. fenũ. stipulã. id ẽ peccata mi¬
nima. atq leuissima: quȩ ignis facile consumit. Hoc tam̃
sciendum est quia illic saltem de minimis nil qͥsq purgati¬
onis optinebit: nisi bonis hoc actib in hac adhuc uita posi¬
tus. ut illic optineat ꝓmereat᷑.¬

Expanded text:
us de igne tribulationis in hac nobis vita adhibito possit intelligi, tamen si quis hoc de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est quia illum dixit per ignem posse salvari, non qui super hoc fundamentum ferrum, aes, vel plumbum aedificat, id est, peccata majora, et idcirco duriora, atque tunc jam insolubilia; sed ligna, fenum, stipulam, id est, peccata minima, atque levissima, quae ignis facile consumat. Hoc tamen sciendum est, quia illic saltem de minimis nil quisque purgationis obtinebit, nisi bonis hoc actibus in hac adhuc vita positus, ut illic obtineat, promereat
Abbreviated transcription (Latin):
habeat. ista ẽ locꝰtoris egregii sententia augustini. ait enĩ. Pro¬
broꝵ quisqͥs negat. potest negare animã ẽẽ que insompnis uidet.
uł ambulare. ł sedere. ł huc atq illuc gressu aut enã uolatu fer
tucdinẽ etiã apud inferos egerit. ñ corporalẽ s corpori similẽ. ita enã
Din locis uidet᷑ eẽ ñ corporalib s corporaliũ similitudinib suie in¬
tenetur in corpore. cur ñ pꝰ mortẽ cũ ineceporeus sit spc̃ etiã corpo¬
nus sit. uitlendo atq sentientlo. Ignẽ namq eo ipso patit᷑ quo uidet:
et qr concremari se aspicit. cremat᷑. Sitq fit ut res corporea incor¬
poreã exurat. dũ ex igne iniusibili airdor ac elolor inuisibilis trabi¬
tur. ut ꝑignẽ corporeũ mens incorporea etiã corporea flamma cruci¬
ctur: quainius colligere exdictis euanglicis possumꝰ. qr incendiũ

Expanded text:
habeat, ista est sententia egregii doctoris Augustini. Ait enim: « Prohabeat, ista est sententia egregii doctoris Augustini. Ait enim: « Probrorum quisquis negat, potest negare animam esse, quae in somnis videt vel se ambulare, vel sedere, vel hac atque illac gressu aut etiam volatu ferrtudinem etiam apud inferos gerit, non corporalem, sed corpori similem; ita etiam in locis videtin corpore, cur non post mortem, cum incorporeus sit spiritus, etiam corponis sit vivendo atque sen tiendo. Ignem namque eo ipso patitur, quod videt, et quia cremari se aspicit, crematur. Sicque fit ut res corporea incorpoream exurat, dum ex igne visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur, ut per ignem corporeum mens incorporea etiam incorporea flamma crucietur. Quamvis colligere ex dictis evangelicis possumus quia incendium
Abbreviated transcription (Latin):
sibilẽ. materiam carnis participatione sui facit ẽẽ sensibilẽ. cũ utiq
consequens sit. et hoc rationis ipsus orclo contineat. ut exuta mens ista
carnali qua nunc ebetat᷑ pinguedine. intellecꝰtuales uirtutes suas
inmeliꝰ reparet. et puriores eas ac subtiliores recipiat pociꝰ quam
ammittat.Intantũ aut̃ hoc quod dicimꝰ. beatꝰ apłs uerũ ẽẽ cog¬
noscit. ut etiã optet abhac uita discedere. ut separatione eiꝰ em¬
xiuis ualeat dño copulari dicens. Pesideriũ habes dissolui. et cũ xp̃o
idõ audemꝰ et bonã uoluntatẽ habemꝰ. magis ꝑegrin.cri a corpo¬
p̃sentes. placere illi. cõmorationẽ scilicet humanãquȩ in hac carne est
ꝑegrinationẽ a ddnei atq absentiã a xp̃o ẽẽ ꝓnuntians. eiꝰq ab hac
carne separarlonẽ atq discessũ p̃sentiã eẽ ad xp̃m tota credulitate
De anima humana. qđ corporis similitudinẽ xui ¶confidens.

Expanded text:
sibilem materiam carnis participatione sui facit esse sensibilem? cum utique sibilem materiam carnis participatione sui facit esse sensibilem? cum utique consequens sit, et hoc rationis ipsius ordo contineat, ut exuta mens ista carnali, qua nunc hebetatur pinguedine, intellectuales virtutes suas in melius reparet, et puriores eas ac subtiliores recipiat potius quam amittat. In tantum autem hoc quod dicimus, beatus Apostolus verum esse cognoscit, ut etiam optet ab hac carne discedere, ut separatione ejus enixius valeat Domino copulari, dicens: Desiderium habeo dissolvi, et cum Christo ri a corpoabsentes placere illi . Commorationem scilicet animae, quae in hac carne est, peregrinationem a Domino atque absentiam a Christo esse pronuntians, ejusque ab hac carne separationem atque discessum, praesentiam ad Christum, tota credulitateDe anima humana, quod similitudinem corporis
Abbreviated transcription (Latin):
dem in hac mortali uita eẽ quosdã penas purgatorias confi¬
tem: alii in hac uita tantũ. alii pꝰ mortem. alii ⁊̃ tẽ ⁊̃ nunc.
Uerumptam̃ ante iudiciũ illud uerissimũ. nouissimũq pati¬
untur. Non aũ om̃s ueniunt in sempit̾nas penas. que pꝰ illud
iudiciũ st̃ future: qui pꝰ mortẽ sustinent ẽporales. Nam qͥb¬
qͥam qd in isto non remittit᷑. remittet᷑ in suturo scło: id ẽ ne
futuri scłi et̾no supplicio puniant᷑. Inde ⁊ pꝰ aliqua idem doc
tor ait. Q uisqͥs gͦ ait. penas cupit euadere sẽpiternas: non so¬
lũ bapretur. uerũ etiã iustificet᷑ in xp̃o. ac sic uere transeat a
di abolo. ad xp̃m. Purgatorias autẽ penas nullas futuras opine¬
net᷑. nͥ ante illud ultimũ tremendũq uidiciũ. Tanti gͦ doctoris
confirmati sentencia. fatem̃ qd̾ purgatorĩ hic ignis ante illud¬

Expanded text:
dem in hac mortali vita esse quasdam poenas purgatorias confiAlii in hac vita tantum, alii post morteverumtamen ante judicium illud severissimum novissimumque patiuntur. Non autem omnes veniunt in sempiternas poenas, quae post illud judicium his sunt futurae, qui post mortem sustinent temporales. Nam quibusdam quod in isto non remittitur, remittit in futuro saeculo, id est ne futuro saeculi aeterno supplicio puniantur, jam sutor: « Quisquis igitur, ait, poenas cupit evadere sempiternas, non solum baptizetur, verumetiam justificetur in Christo, ac sic vere transeat a diabolo ad Christum. Purgatorias autem poenas nullus futuras opinetur, nisi ante illud ultimum tremendumque judicium . Tanti ergo doctoris confirmati sententia fatem
Abbreviated transcription (Latin):
inuitat. Iniudia concordiã rumpit: amiciciã zelus abscidit. Cogeris
hic uiter diaboli gladios dui stare: cum magis concupiscendũ sit et
optandũ. ad xp̃m ueniente uelociꝰ merte ꝓꝑarc. ipso instruente. et
diccnte nob̾. amen am̃ dico uob̃. qm̃ uos plorabitis & flebitis. scłm aut̃
gaudebit. uos tristes critis. s tristicia ura in leticiã ueniet: Ruis n
tristicia carere oportet. Quis ñ ad leticiã uenire festinet: Quanclo aũ
inleticiã ueniat nr̃a tresticia: dñs denuo ipse declarat. ilicens. iterũ
udebo uos. & gaudebit cor urm̃: et gaudiũ ur̃m nemo auferet a
uobis. Cũ gͦ. xp̃m udere. guidere sit. nec possit eẽ gaucdiũ nr̃m nisi
qͥs uiderit. xp̃m: que cecitas auimi. q̃ ue dem̃tia ẽ amare p̃ssuras et

Expanded text:
inuitat, inuidia concordiam rumpit, amicitiam zelus abscidit. cogeris hic inter diaboli gladios diu stare? cum magis concupiscendum sit et optandum ad Christum subueniente uelocius morte properare ipso instruente nos et dicente: amen amen dico uobis quoniam uos plorabitis et plangetis, saeculum autem gaudebit: uos tristes eritis, sed tristitia uestra in laetitiam ueniet. quis non tristitia carere optet, quis non ad laetitiam uenire festinet ? quando autem in laetitiam ueniat nostra tristitia Dominus denuo ipse declarat dicens: iterum uidebo uos, et gaudebit cor uestrum et gaudium uestrum nemo auferet a uobis. cum ergo Christum uidere gaudere sit nec possit esse gaudium nostrum nisi quis uiderit Christum, quae caecitas animi quaeue dementia est amare pressuras
Abbreviated transcription (Latin):
gaat extremũ digiti sui in aqua & hefrigeret lingua meã. quia
crucior in hac flamina dũ gͦ peccatore diuitẽ cdãpnatũ ueritas in ig¬
nib ꝑhibet. quis nam sapiens repbroꝵ auimas teneri ignib neget.::¬
nus quicde ẽ gehenne ignis. s. ñ uno mͦ om̃s cruciat peccatores.
Un̾uscuiꝰq et enĩ quantũ exigit culpa: tantũ illic sentiet penã.
Nam siẽ ta hoc mtndo sub uno sole multi consistunt nec tam̃ eiꝰdẽ
solis arderẽ equalit̃ sentiunt. ꝙ alius plus estuat atq alius minus:
ita illic in uno igne ñ unus ẽ moctus incenclii. qr qđ̵ hic diuersitas
corpor. hoc illic agit cdiuersitas peccatoꝵ: ut et ignẽ ñ disfimilem
habeant et tamen eoscdẽ singulos dissimiliter exurat.: xuiiii¬

Expanded text:
in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Dum ergo peccatorem divitem damnatum Veritas in ignem perhibet, quisnam sapiens reproborum animas teneri ignibus negetnus quidem est gehennae ignis, sed non uno modo omnes cruciat peccatores. Uniuscujusque etenim quantum exigit culpa, tanta illic sentitur poena. Nam sicut in hoc mundo sub uno sole multi consistunt, nec tamen ejusdem solis ardorem aequaliter sentiunt, quia alius plus aestuat, atque alius minus; 449 ita illic in uno igne non unus est modus incendii; quia quod hic diversitas corporum, hoc illic agit diversitas peccatorum, ut et ignem non dissimilem habeant, et tamen eosdem singulos dissimiliter exurat.
Abbreviated transcription (Latin):
edificiũ qd̃ suꝑ xꝑͣm fundamentũ ab eis inuenerit ẽẽ consi¬
structũ. non exurat atq consumat: alios aũ alit̃. id ẽ ut qd̃
suꝑedificauerint ardeat. dãpnũq inde patiant᷑. ut alii sal
caritate tenuerunt. Si aũ salui fiunt. ꝓ certo ad dexteram¬
stabunt. I cũ ceteris audient. uenite. benedicti patris mei.
possidete paratum uob̃ regnũ: non ad sinistrã. ubi erunt illi
qͥ saliu non erunt: ⁊ ideo audient. discedito a me maledicti¬
in ignem ȩternũ. Nemo quippe ab illo igne saluabit᷑: qͥa
in suppliciũ et̃num illi om̃s ibunt. ubi uermis eoꝵ ñ mori¬
etur: ⁊ignis eoꝵ ñ extinguet᷑. Xxi¬

Expanded text:
er Christum fundamentum ab eis inuenerit esse constructum, non exurat atque consumat; alios autem aliter, id est ut quod superaedificauerunt ardeat damnumque inde patiantur, salui fiantcaritate stabunt, et cum caeteris audient: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum . Non ad sinistram, ubi erunt qui salvandi non erunt, et ideo audient: Discedite a me, maledictiin ignem aeternum . Nemo quippe ab illo igne salvabitur, quia in supplicium aeternum omnes illi ibunt, ubi vermis eorum non moritur, et ignis eo
Abbreviated transcription (Latin):
ut et iniquoꝵ ania s. in inferno ꝑ omiã eẽ creclamꝰ. ꝙ ex retribu¬
tione interne uisticie. ex qua iã uisti gloriant᷑. necesse ẽ ut et in uis¬
ti ꝑ omĩa crucient᷑. Nã sic̃ electos beatitudo letificat. ita credi ne¬
cesse ẽ. qd a die exitꝰ sui ignis reprobos exurat xiiii¬
N salomonis libro scriptũ est l ignũ in quocumq loco ceciderit. si¬
ue ad austrũ siue ad aquilonẽ. ibi erit. scilicet ꝙ cũ humani casu
tẽpore siue sc̃s suie malignꝰ sp̃c egredientẽ animã aclaustro car
nis acceꝑit. ineternũ sine ulla secũ ꝑmutatione retinebit: ut
nec exaltata ad suppliciũ ꝓruat. nec mersa et̃nis suppliciis. ultra
id remeclium ereptionis a scendat. xu¬

Expanded text:
 ex retributione aeternae justitiae ex qua justi gloriantur, necesse est ut et injusti per omnia crucientur. Nam sicut electos beatitudo glorificat, ita credi necesse est, quod a die exitus sui ignis reprobos exuratn Salomonis libro scriptum est: Lignum in quocunque loco ceciderit, sive ad austrum sive ad aquilonem, ibi erit : scilicet quia cum humani casus tempore, sive sanctus sive malignus spiritus egredientem animam nis acceperit, in aeternum secum sine ulla mutatione retinebit: ut nec exaltata ad supplicium proruat, nec aeternis mersa suppliciis ultra ad remedium ereptionis ascendat.
Abbreviated transcription (Latin):
ortẽ carnis omĩs homo timet: et mortẽ animȩ pauci.I mor¬
te carnis. q̃ sine dubio quandoq uentura ẽ. curant om̃s ne ue¬
niat: inde ẽ qd laborant. Laborat ne moriat᷑ homo moriturꝰ: et
ñ laborat. ne peccet homo inet̾nũ uictur. Et cũ laborat. ne mo¬
riat᷑ sine causa laborat. Id eũ agit ut multũ mors differat᷑:
ñ ut euaclat᷑. Si aut̃ peccare nolit. ñ laborabit et iuuet ine¬
ternũ. Osi possimꝰ excitare om̃s. et cũ ipsis parit̃ excitariꝰ ut ta¬
les cẽmꝰ amqͣtores uite ꝑmantiitis. quales st̃ homines amatores ui

Expanded text:
ortem carnis omnis homo timet, mortem animae pauci. Pro morte carnis quae sine dubio quandoque ventura est, curant omnes ne veniat: inde est quod laborant. Laborat ne moriatur homo moriturus, et non laborat ne peccet homo in aeternum victurus. Et cum laborat ne moriatur, sine causa laborat; id enim agit ut multum mors differatur, non ut evadatur: si autem peccare nolit, non laborabit, et vivet in aeternum. O si possemus excitare homines, et cum ipsis pariter excitari, ut tal
Abbreviated transcription (Latin):
ent̃ in spũ ꝓ illis corporaliũ rerũ similitudinib sic demon¬
strant᷑: ut qũ defunctoꝵ anime inferis clignie. carnis amore peceauert̃.
hos ꝑ illas corporaliũ rerũ similitulines exhibeat᷑. qd ipsi carui moe¬
tue solent ut sub terra recondatur. uui¬
his int̾rogante petͦ beatũ gregoriũ. ita legimꝰ respondisse. Hoc
eq de omĩb uistis fateri possumꝰ. neq de om̃ib negare. Nã sunt
quordã iustoꝵ animȩ que a celesti regno quibclã adhuc man¬
sionib differunt᷑: inquo dilationis dãpno. quid aliud innuitur.
nͥ qd̾ de ꝑfecta iusticia. aliquid minus habuert̃: Et tam̃ luce cla¬
ruis constat. qr ꝑfectoꝵ ustoꝵ anime mox ut huiꝰ car nis claustra¬
quile. qr ubi ipse redẽptor nr̃ corpore ẽ. illic ꝓculdubio colligũ¬
tur et anime uistoꝵ: et paulus difsolui desiderat. et cũ xp̃o eẽ.¬

Expanded text:
s corporalium rerum similitudines sic demonstrantur, ut, quoniam defunctorum animae inferis dignae carnis amore peccarunt, hoc eis per illas corporum similitudines exhibeatur, quod ipsi carni mortuae solet, ut sub terra recondatur. his interroganti Petro beatum Gregorium ita legimus respondisse: « Hoc neque de omnibus justis fateri possumus, neque de omnibus negare. Nam sunt quorumdam justorum animae, quae a coelesti regno quibusdam adhuc mansionibus differuntur: in quo dilationis damno quid aliud innuitur, nisi quia de perfecta justitia aliquid minus habuerunt? Et tamen luce clarius constat, quia perfectorum justoquilae : quia ubi ipse Redemptor noster est corpore, illuc procul dubio colliguntur et animae justorum. Et Paulus: Dissolvi desidero al., cupio
Abbreviated transcription (Latin):
Inferoꝵ substantia: sed eã spũalẽ. arbitror eẽ ñ corporalem:
nec audiendi st̃ qui affirmant inferos in uita explica¬
ri. nec eeͣ post mortẽ. Uidert̃ enĩ quẽ admodũ poetica fig¬
m̃ta int̾p̃tent᷑. nos ab auctoritate duunarũ scriptura¬
rũ quib solis de hac re fides habenda ẽ recede ñ debemꝰ. uii¬
nde sub t̾ris eẽ dicunt᷑ inferi. si corporalia loca ñ s̃:
aut unde inferi appellant᷑. si sub t̃ris ñ sunt. ut ait¬

Expanded text:
inferorum substantia, sed eam spiritalem arbitror esse, non corporalem. Nec audiendi sunt, qui adfirmant inferos in hac uita explicari nec esse post mortem; uiderint enim, quemadmodum poetica figmenta interpretentur. nos ab auctoritate diuinarum scripturarum, quibus solis de hac re fides habenda est, recedere non debemunde sub terris dicuntur esse inferi, si corporalia loca non sunt; aut unde inferi appellantur, si sub terris non sunt. »
Abbreviated transcription (Latin):
accept ũ. diligent̃ atq honorifice regendũ sepdiendũq curart᷑.
Uerũ iste auctoritates ñ hoc ammonẽt. qd̃ insit ullus cadauerib
sensus. s ad cłi ꝓuidentiã. cui placent etiã talia pietatis offin
corpora qͦ mortuoꝵ. ꝑtinere significant. ꝓpt̾ fidẽ resurrectioũ¬
sepelit᷑. hoc tantũ ꝓdest defincꝰto. qr comm̃dans eũ his qͥ suꝑ¬
stes ẽ martẏrũ patrocino. affectꝰ ꝓeo supplicationib augeatur.
Cũ gͦ recolit animꝰ. ubi sepultũ sit limĩ corpꝰ. et occurit locus no¬
mine martiris uenerabilis: eidẽ martẏri. animã dilectã com¬
m̃dat recorłãtis et p̃cãtis affecꝰtꝰ. ꝙ tñ affectꝰ. cũ defunctis a
ficdelib carissimis exihet᷑. eũ ꝓdesse ñ dubiũ ẽ his qͥ cũ uieor¬
pore uiuerent. talia sͥ pꝰ hanc uitã ꝓdesse meruert̃.:.x.x.¬

Expanded text:
diligenter atque honorifice tegendum sepeliendumque curarunt. Verum istae auctoritates non hoc admonent quod insit ullus cadaveribus sensus, sed ad Dei providentiam cui placent etiam talia pietatis officia, corpora quoque mortuorum pertinere significant propter fidem resurrectioest defuncto, ut commendans eum is, qui superstes est, martyrum patrocinio, affectus pro eo supplicationis augeatur. Cum ergo recolit animus, ubi sepultum sit charissimi corpus, et occurrit animo locus nomine martyris venerabilis, eidem martyri animam dilectam commendat recordantis et precantis affectus. Qui tamen affectus cum defunctis a fidelibus charissimis exhibetur, eis prodesse non dubium est, qui cum in corpore viverent, talia sibi post hanc vitam prodesse meruerunt .
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpofitũ m̃tis et fidei. xp̃c aspiciat. daturus eis caridrtis sue
ampliora p̃mia. quoꝵ circa se fuerint desideria maiora. aei¬
ando cotticdie ut fiat uoluntas d̃i oramꝰ. et transire a deit
insistente mortis metu ñ uolumꝰ: exemplũ cuidã fr̃is ante¬
oculos ẽ. cui tũti exire de scł̃o. increpans apparuit. xp̃e. le his
p̃dict doctoris sententia hec ẽ. bicit enĩ. Memuisse debemꝰ. uoluntatẽ
nos ñ nr̃am. s dĩ facere debere: scd̃m qd̃ nos dñs cottidie uissit orare.
quando euocat uos. et accersit de hoc mundo ds̃. ñ statum uolun¬
tatis eiꝰ imꝑio pareamꝰ obnitim᷑ et relucꝰtam᷑. et ꝑuicitiũ more
seruoꝵ ad conspettũ dni cũ tristicia et merore ꝑducim᷑: exeuntes

Expanded text:
propositum mentis et fidei Christus aspiciat daturus eis caritatis suae propositum mentis et fidei Christus aspiciat daturus eis caritatis suae ampliora praemia quorum circa se fuerint desideria maiora.ando et quotidie ut fiat voluntas Dei oramus, et transire ad eum insistente mortis metu nolumus, cum exemplo cujusdam fratris, cui timenti exire de saeculo, increpans apparuit Christus. De his praedicti doctoris sententia haec est. Dicit enim: « Meminisse debemus voluntatem nos, non nostram, sed Dei facere debere, secundum quod nos Dominus quotidie jussit orare. quando evocat nos et accersit de hoc mundo Deus, non statim voluntatis ejus imperio pareamus. Obnitimur et reluctamur, et, pervicacium more servo
Abbreviated transcription (Latin):
neat. utrũ nos pꝰ mortẽ beata uita recipiat. an rapiam᷑ exeuntes e
corpore ad torm̃ta. Nã & qr diabolꝰ extrema uitȩ nr̃ȩ suis laqueis
mnectere nuit᷑. si in ipso exitu piis frm̃ p̾cib et sedulis psalmocliȩ
officiis muniam̃. longe semꝑ ille repellit᷑: nec audet se nociturũ
uis castris ingerere. ubi audit nom̃ dñi per
ora
coucinentiũ fidelit᷑ resonare. Qͦ sda enĩ legimꝰ
inhora transitus sui ab assistente et insicdiante cͥiabo lo. frat¬
nis p̃cib et psalmodie frequentia lib̾atos. Unde ñ ẽ dubiũ. quia
cũ pii fideles et uerissimi. xp̃iam ex hoc scło transeunt. si sedula
et frequens fr̃m. aduruerit oratio. ñ audeat eos contingere
malignorum spirituum cruenta incursio.:. xuiiii¬

Expanded text:
neat, utrum nos post mortem beata vita recipiat, an rapiamur exeuntes de corpore ad tormenta? Nam quia et diabolus extrema vitae nostrae suis laqueis innectere nititur, si in ipso exitu piis fratrum precibus, et sedulis psalmodiae officiis muniamur, longe ille semper repellitur, nec audet se nociturum inis castris ingerere, ubi audit nomen Domini per ora concinentium fideliter resonare. Quosdam enim legimus in hora exitus sui, ab assistente diabolo, et insidiante, fraternis precibus et psalmodiae frequentia liberatos. Unde non est dubium, quia cum pii fideles et verissimi Christiani ex hoc saeculo transeunt, si sedula et frequens fratrum adjuverit oratio, non eos audeat contingere malignorum spirituum cruenta incursio. C
Abbreviated transcription (Latin):
rali nomine quicqͥd ẽ suꝑ aquas et trã. scd̃m aũ in similitudine
corporali. qd̵ ipsũ cernit᷑. sic̃ illud de animalib plenꝰ in extast
mota et omnino arrepta a sensib carnis atq muncdata. ut ea que
sum onĩib meliorẽ: et si dici oportet paradisũ paradisoꝵ:.¬
unꝰ abrahe. requiẽ patͥs. ł secretũ quietis. seu etiã paradisum
significari. multipliciũ doctoꝵ sententiis definitũ eẽ ñ ãbigo:
cũ int ceteros ambrosiꝰ. augustinꝰ. atq gregoriꝰ. tanti patriarche
menuni. ubi duo unferna manifestiꝰ dicit: ut unus infernꝰ su
psalmiste do confitentis. eriusti auimã meã ex inferno inferio¬
ri. Nã ꝓp̃t ista luo inferna missus ẽ filiꝰ di undiq lib̾ans. Adhũc
infernũ missus ẽ nascendo: ad illũ moriendo. Et hec dicens infer¬
nũ ait. fr̃s nec ego exꝑtꝰ sũ adhuc nec uos. et fortassis alia uia
erit. et ñ ꝑuifernũ erit: incerta st̃ hec. Uerũ qd̵ dicit script᷑a.

Expanded text:
am, secundum autem in similitudine corporali, quod spiritu cernitur, sicut illud unde animalibus plenus in exstasi mota et omnino abrepta a sensibus carnis atque mundata, ut ea quae sum omnibus meliorem, et si dici oportet paradisum paradisoum Abrahae requiem patris, vel secretum patris, sive etiam paradisum significare, multiplicium doctorum sententiis definitum esse non ambigo, cum inter caeteros Ambrosius, Augustinus, atque Gregorius tanti patriarchae memini: ubi duo inferna esse manifestius dicit, ut unus infernus suPsalmistae Deo confitentis: Eruisti animam meam ex inferno inferiori . Nam propter duo ista inferna missus est Filius Dei, undique liberans. Ad hunc infernum missus est nascendo, ad illum moriendo. Et haec quidem dicens: « Infernum, ait, fratres, nec ego expertus sum adhuc, nec vos, et fortasse alia via erit, et per infernum non erit: in
Abbreviated transcription (Latin):
uis amoris: quo amat᷑ ille. qͥ cũ sit uita nr̃a. etiã mortẽ uoluit ꝓ¬
ferre ꝓ nobis. Nã si nulla eẽt mortis ł parua molestia. ñ eẽt tam
magna martyrum gloria.: xuiii
re continua. Si enĩ ad ignota uel longe posita in hos miido loca¬
transire disponimꝰ. mͦ nos frm̃ orationib comũdanꝰ. mͦ nos ipsos ini

Expanded text:
ita nostra, etiam mortem voluit pita nostra, etiam mortem voluit perferre pro nobis. Nam si nulla esset mortis vel parva molestia, non esset tam magna martyrum gloria. CAPUT Xre continua. Si enim ad ignota vel longe posita loca in hoc mundo transire disponimus, modo nos fratrum orationibus commendamus, modo nos ipsos in
Abbreviated transcription (Latin):
olent quidã dicere. Numqͥd animꝰ xp̃iani. debet &ẽ
morte imminente turbari: N enĩ hec dicunt:
accipiũt congruũ sͥ responsũ. firmissimi quidẽ st̃ xp̃iani si
suo corpore. hoc ẽ in sua eccła. sue infirmitatis uoluntaria similitu¬
dine cõsolatꝰ ẽ: ut siqui suoꝵ adhuc marte inminente turbant᷑.
ipsiũ intueant᷑. ne hoc ipso se putantes reꝑbos. peiore despationis
morte ab sorbeant᷑. Quantũ itaq bonũ de participatione diuni¬
tatis eiꝰ exspectare et spare debemꝰ. cuiꝰ nos & ꝑturbatio teanquil¬
lat. et infirmitas firmat. Nã et beatꝰ apłs petrus dicente sibi
quo ñ uis. quie aliud nͥ solutꝰ acopore. uolebat eẽ cũ xp̃o: s si fieri
posset: sublata mortis molestia uitã concupiscebat et̾ram. Ad quã
mortis molestiã. nolens cluctꝰ ẽ et reliquit hunc infirmitatis ef
nec senectꝰ auferre potuerit. cui dictũ ẽ. cũ senueris ducendris

Expanded text:
Solent quidam dicere: Nunquid animus Christiani etiam Solent quidam dicere: Nunquid animus Christiani etiam morte imminente debet turbari? Qui enim haec dicunt, accipiant congruum sibi responsum. Firmi quidem sunt Christiani, sisuo corpore, hoc est in sua Ecclesia, suae infirmitatis voluntaria similitudine consolatus est? ut si qui suorum adhuc morte imminente turbantur, ipsum intueantur, ne hoc ipso se putantes reprobos, pejore desperatimorte absorbeantur? Quantum itaque bonum de participatione divinitatis ejus exspectare et sperare debemus, cujus nos et perturbatio tranquillat, et infirmitas firmat? Nam et beatus Petrus apostolus, quo tu non vis , quid aliud nisi solutus a corpore volebat esse cum Christo? Sed si fieri posset, sublata mortis molestia, vitam concupiscebat aeternam: ad quam mortis molestiam nolens ductus est, et reliquit hunc infirmitatis affnec senectus auferre potuerit: cui dictum est, cum senueris, ducendus
Abbreviated transcription (Latin):
uiti. Qͥd gͦ oramꝰ et petimꝰ. ut adueniat regnũ celoꝵ: si captiui¬
te t̾rena delectam᷑ Qd p̃cib frequent̃ iteratis. rogamꝰ et posci¬
nius. ut acceleret dies regni. si maiora desideria. & uota potiora
turorũ suos consulat aduerã salutẽ: cũ quidã de collegis et con¬
sacerdotib nr̃is infirmitate defessus. et appropinquante morte sol¬
licitꝰ. commneatũ sibi p̃caret᷑. astiti dep̃canti. et iã pene morienti ui¬
uenis honore & maiestate uenerabilis. statu celsus. et clarꝰ aspecꝰtu.
& quẽ assistentẽ sͥ uic posset humanꝰ aspectꝰ oculis caͣnalib intueri:
nͥ qd talẽ iudere ñ poterat de hoc scło recessurꝰ. Ad quẽ ille. ñ sine¬
quadã animi. et uocis indignanone infremuit & dixit. Pati tune.¬
tis. exire formidatis: qͥd faciã uobis: Increpantis uex ẽ et monentis.
qͥ de ꝑsequutione sollicitꝰ. de accersione securꝰ ñ consentit ad presens
desideriũ sed censulit infuturum.:¬

Expanded text:
go oramus et petimus ut adueniat regnum caelorum, si captiuitas terrena delectat? quid precibus frequenter iteratis rogamus et poscimus ut adceleret dies regni, si maiora desideria et uota potiora turorum suis consulat ad ueram salutem, cum quidam de collegis et consacerdotibus nostris infirmitate defessus et de adpropinquante morte sollicitus commeatum sibi precaretur, adstitit deprecanti et iam paene morienti iuuenis honore et maiestate uenerabilis, statu celsus et clarus aspectu et quem adsistentem sibi uix possit humanus aspectus oculis carnalibus intueri, nisi quod talequadam animi et vocis indignatione infremuit et dixit: « Pati timetis, exire non vultis, quid faciam vobis? » Increpantis vox est et monentis, qui de persecutione sollicitis, de accersitione securis non consentit ad praesens desiderium, sed consulit in futurum.
Abbreviated transcription (Latin):
loci memoria uiuus matris affectꝰ simul enĩ et quis & cui comĩ¬
datꝰ sit. Non itaq infructuose religiosã m̃tẽ p̃cantis attingit. Nȩc¬
qͥ pie uuientes. suoꝵ eadauera inmemoriis martirũ p̃cipiunt tumu¬
lencla: licet multis aliis rationib et maioꝵ didicerimꝰ exemplis
ꝗd dãpnabilit᷑ illi ineccłia tumulent᷑. qͥ usq infinẽ suũ sceleratis¬
sime iuuunt. Nã meritũ ꝑ qb̵ illis ista ꝓfunt. si nullũ cõpara

Expanded text:
loci memoria uiuus matris affectus. simul enim et quis et cui commeloci memoria uiuus matris affectus. simul enim et quis et cui commendatus sit non utique infructuose religiosam mentem precantis attingit. nqui pie viventes, suorum cadavera in memoriis martyrum praecipiunt tumulanda: licet multis aliis rationibus, et majorum didicerimus exemplis, quod illi damnabiliter in ecclesia tumulentur, qui usque in finem suum sceleratissime vivunt. Nam meritum, per quod illis ista prosint, si nullum compa
Abbreviated transcription (Latin):
Etuosũ eẽ qd̵ credit᷑. aut inane qͥd ficdelit de diuino aucilio spe¬
rat᷑. tantũ qi ñ sint huiꝰmodi. qui ineccłiis sepeliunt᷑ in solubi¬
les culpe que eos ñ sinant etiã oblatis leo sacrificiis adiuiari pꝰ
mortẽ: ac pind̾e si fides illa habere meritũ credit᷑ qua quisquis
ille implet᷑ ꝓlefuncto suo in locis martirũ tumulato. ddm̃ de¬
p̃cat᷑. quantomagis illa fides spei suȩ. fructũ consequit᷑. que in
iuiuente ad huc remecdiabilẽ sibi sui caclaueris ꝓuidet locũ Et enĩ
sc̃s augustinꝰ. inquirenti de hac questione paulino ep̃o. sic respon¬
dit. Cũ fidelsᷤ mater fidelis filii defuncti corpꝰ desideraret inbasi¬
lica martiris poni. siquide credicdit eiꝰ animã. meritis acłiuuari.
Hoc qd ita credidit. supplicatio quedã fuit. et hec ꝓfuit. siquid ꝓfuit.
e qd adidẽ. sepulchrũ recurrit animo. et filiũ precib magis magis¬
q comm̃dat. Aduiuat defuncꝰti spm̃. ñ mortui corporis locus. sex

Expanded text:
ctuosum esse quod creditur, aut inane, quod fideliter de divino auxilio speratur; tantum si non sint hujusmodi, qui in ecclesiis sepeliuntur, insolubiles culpae, quae eos non sinant, etiam oblatis Deo sacrificiis, adjuvari post mortem. Ac proinde si fides illa habere meritum creditur, qua quisque implorator pro defuncto suo in locis martyrum tumulato deprecatur ; quanto magis illa fides spei suae fructum consequitur, quae in ivente adhuc remediabilem sui cadaveris providet locum? Etenim sanctus Augustinus inquirenti de hac quaestione Paulino episcopo sic respondit: « Cum fidelis mater fidelis filii corpus desideravit in basilicam martyris poni, siquidem credidit ejus animam meritis martyris adjuvari, hoc quod ita credidit, supplicatio fuit, et haec profuit, si quid profuit. Et quod ad idem sepulcrum recurrit animo, et filium precibus magis magisque commendat, adjuvat defuncti spiritum, non mortui cor
Abbreviated transcription (Latin):
Mes e̾t t̾renꝰ parachysus. ubi pͥmoꝵ hominũ corporalit̃ uita corpoꝵ re¬
extitit. alt̾ celestis. ubi animȩ beatoꝵ statĩ ut a corpore ex surrectu¬
eunt transferunt᷑ atq digna felicitate letantes. expectant
receptionẽ corpoꝵ suoꝵ. De hoc paradyso. uibianꝰ pomeriꝰ ait. Rinc
qrioq uident᷑ anime uistoꝵ duci ł ire in paradisũ. recedentes a
cendo. hodie mec̃ eris in paradiso sine ulla ambiguitate ꝓbauit
qd̵ beatas auimas suis exutas corporib paradisus celestis sine
beato augustino. cũ ueba illa apłi pauli emicleatiꝰ definiret. quib
paradisus. in qͦ fuerit apłs raptꝰ et ubi auimȩ beatoꝵ locant᷑. exu¬
te corporib Befiiens itaq idẽ doctor pͥmũ celũ eẽ corporeũ. seb̾m

Expanded text:
s est terrenus paradisus, ubi primorum hominem corporaliter uita extitit, alter caelestis, ubi animae beatorum, statim ut a corpore exeunt, transferuntur, atque, digna felicitate laetantes, exreceptionem corporum suorum. De hoc paradiso Julianus Pomerius ait: « Hinc quoque videntur animae justorum duci, vel ire in paradisum recedentes a cendo, Hodie mecum eris in paradiso , sine ulla ambiguitate probavit, quod beatas animas suis exutas corporibus paradisus coelestis sine beato Augustino, cum verba illa Apostoli enucleatissime definiret, quibusparadisus, in quo fuerit Apostolus raptus, et ubi beatorum animae locantur exutae corporibus: definiens idem
Abbreviated transcription (Latin):
hec caro que corrũpit᷑. et aggrauat animã. de ppagine transgressio¬
nis existens. multomagis auertit᷑ mens abilla usione summi celi.
Unde necessaria abripienda erant ab eiꝰdem carnis sensib ut ea
qͣm capere possit. illuci ostenderet᷑. Pinde eũ hoc corpꝰ iã ñ ani¬
male s ꝑ futurã conmitationẽ spiritale receꝑit anglis adequa¬
ta. ꝑfectũ habebit nature sue moclũ. obediens et imꝑans. ui¬
unficata iuinficans tã ineffabili facilitare ut ei głe sit qđ farcinie
iriqui patres uĩq ad acluentũ dñi. quãlibet xii fut.¬
luste uixerint. cducti ad regnũ celoꝵ ñ sunt: uͥ ille descenderet
quii paraclisi claustra hominib int̃positione sue mortis apiret.
Nã utiq eos post ꝑ actam iusticiã. et si tranquilla. tamen in¬
ferm loca tenebant. Post mediatoris aut̃ aduentũ in hoc mim¬
do uenientis ut beatꝰ ait gregoriꝰ. ad regnũ ducimur mox

Expanded text:
haec caro, quae corrumpitur et adgrauat animam, de propagine transgressiohaec caro, quae corrumpitur et adgrauat animam, de propagine transgressionis existens, multo magis auertitur mens ab illa uisione summi caeli: unde necessario abripienda erat ab eiusdem carnis sensibus, ut ei quomodo capere posset illud ostenderetur. proinde, cum hoc corpus iam non animale, sed per futuram commutationem spiritale receperit angelis adaequata, perfectum habebit naturae suae modum oboediens et inperans, uiuificata et uiuificans tam ineffabili facilitate, ut sit ei gloriaeiqui patres usque ad adventum Domini, quamlibet juxte vixerint, ducti ad regnum non sunt, nisi ille descenderet, qui paradisi claustra hominibus sua morte aperiret. Nam utique eos post peractam justitiam, etsi tranquilla, tamen inferni claustra tenebant. Post mediatoris autem adventum in hoc mundo viventes, ut ait beatus Gregorius, ad regnum ducimur mox
Abbreviated transcription (Latin):
ut ire inparacdisũ statim pꝰ depositionẽ su oꝵ corpoꝵ possint.
nec tam cruminose ac cͥammnabilit̾ uiuunt. aut ita in suis
cinalib expiati. corpora sua cũ beata inmortilitate recipiant
Ic regni celesis facti participes. in co sine ullo defectu sue beatitudmnis
opiis sit spiritib defunctoꝵ corpora sua inresurrechione recapeie
si potest eis etĩa sine corporib summa illa beatitudo p̃beri. ediffici¬
lior quidẽ questio ẽ: quã ut ꝑfecte possit hoc sermone fuuri. S
tam̃ minime clubitanłũ ẽ. ut rapta hominis acarnis sensib
ñte. & pꝰ mortẽ ipsa carne deposita. transcensis etiã similitudi¬
nib corpoealiũ. ñ sic uideri posse in cõmutabilẽ substantiã. sicut
amando ne tota intentione ꝑgat millũ siminũ celũ. quãdui
ñ sub ẽ corpori. cuĩ amministratione appetitꝰ ille conquiescat.
Porro aut̃ si tale sit corpꝰ. cuiꝰ sit difficilis et grauis aministratio. sicut

Expanded text:
ut ire in paradisum statim post depositionem suorum corporum possint, nec tam criminose ac damnabiliter vivunt, aut ita in suis cinabilibus expiati, corpora sua cum beata immortalitate recipient, ac regni coelestis facti participes, in eo sine ullo defectu suae beatitudinisopus sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrectione recipere, si potest eis etiam sine corporibus summa illa beatitudo praeberi, difficilior quidem quaestio est, quam ut perfecte possit hoc sermone finiri; sed tamen minime dubitandum est et raptam hominis a carnis sensibus mentem et post mortem ipsa carne deposita transcensis etiam similitudinibus corporalium non sic uidere posse incommutabilem substantiam, ut quodammodo, ne tota intentione pergat in illud summum caelum, quamdiu non subest corpus, cuius administratione adpetitus ille conquiescat. porro autem, si tale sit corpus, cuius sit difficilis et grauis administratio, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dictũ. Qe iso: scuut se cito eẽ moriturũ. Retꝰ itaq de morte. iã ꝓxumai
et de uucuia abseessione securꝰ accepit in manib puerũ. et benedicens cliñ¬
qr uidert̃ oculi mei salutare tuũ: pbans scilicet atq contestans tẽ eẽ
seruis dĩ poacẽ. ec̃ libuam. tc̃ tranqͥllã quietẽ. quando de istiꝰ muncdi tur¬
binib extrac̾ti. seclis et securitatis et̃nȩ portũ petimꝰ. quando ex spon

Expanded text:
praedictum: quo uiso sciuit se cito esse moriturum. laetus itaque de morte iam proxima et de uicina aam uiderunt oculi mei salutarem tuum, probans scilicet adque contestans tunc esse semis Dei pacem, tunc liberam, tunc tranquillam quietem, quando de istis mundi turbinibus extracti sedis et securitatis aeternae portum petiuimus, quando expun
Abbreviated transcription (Latin):
riaris: Ad facies: ut ñ moriaris: Ut dñs tuus necessitate moritu¬
rũ te consolaret᷑: uoluntate mori dignatꝰ ẽ. Quando uides. xp̃m
mor tu ũ. dedignaris mori: Ergͦ moriturꝰ es. Auo euaclas. ñ habes.
ocdie sit. eras sit. futurũ ẽ. debitũ ẽ reddendũ. Qͥd gͦͥ agit homo ti¬
mens. fugiens. occultans se. ne inuemiat᷑ al inimico: Nlumqͥd ^ Atͣ ñ
moriat᷑. S ut paulo serius moriat᷑: ñ accpit debitũ securitatis. s di¬

Expanded text:
riaris? quid facies ut non moriaris? Ut Dominus tuus necessitate morituriaris? quid facies ut non moriaris? Ut Dominus tuus necessitate moriturum consolaretur, voluntate mori dignatus est. Quando vides Christum mortuum, dedignaris mori? Ergo moriturus es: qua evadas hoc, non habes. Hodie sit, cras sit; futurum est, debitum est reddendum. Quid ergo agit homo timens, fugiens, occultans se ne inveniatur ab inimico? Numquid agit ut non moriatur? Sed ut paulo serius moriatur. Non accipit debiti securitatem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
moriant᷑. s moriendo qͦ ire cogant᷑. Cũ gͥ xp̃i nouerinit longe me¬
liorẽ fuisse religiosi ꝑauꝑis mortẽ. int̾ lingentiũ canũ linguas.
quã impii diuitis. in purpura etbẏssor horrenda illa genera
mortium. quid mortius obfuerit. qui bene uixerunt:. xiii¬
uid ẽ ista mors: Relictio corporis. depositio sarcine grauis. d si alia sarci¬
na ñ portet᷑. quã pꝰmortẽ. tumor ingehennã p̃cipitet᷑. de ipsa gͦ morte
xpauescamꝰ istã mortẽ: s illã timeamꝰ. Qd̃ ẽ aut̃ grauiꝰ. multi ꝑuer¬
se tuñdo istã. incidert̃ in illã. Iictũ ẽ aliquib. Adorate idola. uod
siñ feceritis: int̾ficiemini. Aut quẽ ad modũ ille nabuchoclonosor
dixit: si ñ feceritis: muttemini in caminũ ignis ardentis. Multi ti¬
inuert̃. et ad orauert̃ nolentes mori. mortiu st̃: tim̃do mortẽ qͣ
ñ euadit᷑. incidert̃ in mortẽ. quã euadere felicit᷑ possent. si istã q̃

Expanded text:
erint, longe meliorem mortem religiosi pauperis fuisse inter lingentium canum linguas, quam impii divitis in purpura et bysso, horrenda illa genera mortium quid mortuis obfuerunt qui bene vixerunt? » Quid est ista mors? Relictio corporis, depositio sarcinae gravis: sed si alia sarcina non portetur, qua homo in gehennam praecipitetur. De ipsa ergo morte am timeamus. Quod est autem gravius, multi perverse timendo istam, inciderunt in illam. Dictum est aliquibus, Adorate idola; quod si non feceritis, interficiemini: aut quemadmodum ille Nabuchodonosor dixit, Si non feceritis, mittemini in caminum ignis ardentis. Multi timuerunt et adoraverunt; nolentes mori mortui sunt: timendo mortem quae non evaditur, inciderunt in mortem quam evadere feliciter possent, si istam qua
Abbreviated transcription (Latin):
tura fit. Que uͦ utrũ satius sit una ꝓpe timere moriendũ: an om̃s
timere moriendo: Nec ignoro quã citiꝰ eligat᷑. du uiuere sub timo¬
re tot mortͣũ. quã semel moriencdo. nullã deinceps formidare. d
aliud ẽ qd̾ carnis sensus infirmit᷑ pauiclus refugit. aliud qd m̃tis ratio
diligent̃ enucleata coniuncit. Alala mors putanda ñ ẽ: quã bona
uita p̃cesserit. Nec enĩ facit malã mortẽ: nͥ qd̾ sequit᷑ mortẽ. Non

Expanded text:
tura sit, quaero utrum satius sit, unam perpeti moriendo, an omnes tura sit, quaero utrum satius sit, unam perpeti moriendo, an omnes timere vivendo. Nam nec ignoro, quam citius eligatur diu vivere sub timore tot mortium, quam semel moriendo, nullam deinceps formidare. Sed aliud est quod carnis sensus infirmiter pavidus refugit, aliud quod mentis ratio diligenter enucleata convincit. Mala mors putanda non est, quam bona vita praecesserit. Neque enim facit mal
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝑcussus ẽ. Quis ñ ut iiueret. continuo ꝑdere uoluit unde uiucrii:
eliggens uitã m̃dicantẽ quã celerẽ mortẽ. Eui dictũ ẽ naiuga ne mori¬
aris. et distulit: Ẽui dictũ ẽ labora ne moriaris. et piger fuit: Leuia
Qs uibet ut gn et̃nũ uuamꝰ et obedire negligimꝰ. Non tͥ d̾s dicit. ꝑde
quicqd habes. ut uiuas exiguo tẽpore in labore sollicitꝰ s da pauꝑib¬
uncde habes. ut uiuas semꝑ. sine labore securꝰ. Accusant nos amatores
uite tẽporalis. quã nec cũ uolunt. nec quã dui uolt̾ habent: et nos
inuicẽ ñ accusam̃. tã pigri. tã tepidi. ad capescendã uitã eternã.
quã si uoluerimꝰ habebimꝰ. cũ habuerimꝰ ñ ammuttemꝰ. Hane aut̃
mortẽ quã timemꝰ. etiam si noluerimus habebimꝰ.: xi¬
uid int̾est ait beatꝰ augustinꝰ qͦ mortis genere uita ista fimat᷑.
quando ille cui fint᷑ iterũ mori ñ eogat᷑: Cũ aũ uineuiq mor¬

Expanded text:
ontinuo perdere voluit unde viveret, eligens vitam mendicantem quam celerem mortem? Cui dictum est, Naviga ne moriaris; et distulit? Cui dictum est, Labora ne moriaris; et piger fuit? Levia Deus jubet, ut in aeternum vivamus; et obedire negligimus. Non tibi Deus dicit, Perde quidquid habes, ut viunde habes, ut vivas semper sine labore securus. Accusant nos amatores vitae temporalis, quam nec cum volunt, nec quandiu volunt, habent. Et nos invicem non accusamus, tam pigri, tam tepidi ad capescendam vitam aeternam, quam si voluerimus, habebimus: cum habuerimus, non amittemus. Hanc autem mortem quauid interest, ait beatissimus Augustinus, quo mortis genere vita ista finiatur, quando ille cui finitur, iterum mori non cogitur? Cum autem unicuique mor
Abbreviated transcription (Latin):
niala. Hc̃ aut̃ hic requiescet. tu uͦ torqueris. Et suꝑ nt inter uoᷤᷤ
et nos chaos magnũ firmatũ ẽ ut nec possimꝰ uenire ad uos. nec
quoꝵ in uno quieuert̃ anime uistoꝵ in alto torquebant᷑ aĩe ĩpioꝵ.:¬
si ponderis sui orctinẽ teneant. inferiora st̃ omĩa grauiora: ita
scdm spm̃. inferiora st̃ oĩa tristiora. Unde in greca lingua ori¬
ꝑ nominis quo appellant᷑ inferi: ex eo qͦd nichil sul habeant re

Expanded text:
mala; nunc autem hic requiescit, tu uero torqueris. et super haec, ait, imala; nunc autem hic requiescit, tu uero torqueris. et super haec, ait, inter uos et nos chaos magnum firmatum est, ut nec nos possimus uenire ad uos nec ia, quorum in uno quieuerunt animae iustorum, in altero torquentur animae impiodum . corpus si ponderis sui ordinem teneant inferiora sunt omnia grauiora, ita secundum spiritum inferiora sunt omnia tristiora: unde et in graeca lingua origo nominis, quo appellantur inferi, ex eo quod nihil suaue habeant, re
Abbreviated transcription (Latin):
doctor scissimꝰ ponit. eo qd̵ apud ipsos inferos sit aliqua pars in¬
ferior. ubi diues ille ĩmanit᷑ torquebat᷑: et aliqua pars suꝑioris
inferni inquo abrabã cũ lãharo letabat᷑. ubi etiã et omnes
tassis apud ipsos inferos ẽ aliqua pars inferior. qͦ traduntur
impii. qui plurimũ peccauert᷑. Et̃ enĩ apud ipsos inferos utrũ
in lecis quibdã ĩ fuisset abrahã: ñsatis possumꝰ defiuire. Nondũ enun
añs uenerat ad infernũ ut eru̾ret inde omĩũ scõꝵ p̃cedentiũ aĩas.
et tñ abrahã inrequie ibi erat. & quidã diues cũ torqueret᷑ apud
inferos. cñ uideret abrahã. leuauit oculos. Non eũ posset leuatis o¬
culis indere: nͥ ille eẽt suꝑuis. et ille inferiꝰ. Et qͥd ei respondit a¬
brahã cũ diceret. pat̃ abrahã mitte laharũ ut intinguat digi¬
ttim suũ in aquã et still it in linguã meã. qm̃ crucior in hac
flãma: fili ait mem̃to qr ꝑ ł asti bona in uita tua. lãbarus aut̃

Expanded text:
doctor sanctissimus ponit, dicens quod apud ipsos inferos sit aliqua pars inferior, ubi dives ille immaniter torquebatur, et aliqua pars superioris inferni, in quo Abraham cum Lazaro laetabatur, ubi etiam omnes tassis enim apud ipsos inferos est aliqua pars inferior, quo truduntur impii, qui plurimum peccauerunt. etenim apud inferos utrum in locis quibusdam iam fuisset Abraham non satis possumus definire. nondum enim dominus uenerat ad infernum, ut erueret inde omnium sanctorum praecedentium animas; et tamen Abraham in requie ibi erat. et quidam diues cum torqueretur apud inferos, cum uideret Abraham, leuauit oculos. non eum posset leuatis oculis uidere, nisi ille esset superius, ille inferius. et quid ei respondit Abraham, cum diceret: pater Abraham, mitte Lazarum ut intinguat digitum suum et stillet in linguam meam, quoniam crucior in hac flamma? fili, ait, memento quia percepisti bona in uita tua, Lazarus autem
Abbreviated transcription (Latin):
uerax ẽ: cuꝰ sermo crecdentib et̃nus et firmꝰ ẽ. Si tͥ uir grauiꝰ et laucla¬
uilius aliqͥd polliceret᷑. haberes pollicenti fidẽ: nec te falli ac decipi ab
eo crederes. quẽ stare in sermonib atq in acͦtib suis scrres. Is tecũ
loquit᷑: et tu m̃te incredula. ꝑfidus fluctuas: De hoc mundo recedẽ
dere. hoc ẽ in eccła constitutã fidẽ indomo fidei ñ habere. Quantũ
ꝓsit exire de scło. xp̃e ipse salutis atq utilitatis nr̃ȩ magister os¬
tendit: qui cũ discipłi eiꝰ constristarent᷑ qd se diceret recessurũ. ab¬
cunt. gaudendũ potius. quã dolendũ sit. cuiꝰ rei memor beatꝰ apls
paulus. in epła sua ponit & dicit Michi uuere xp̃c e: et mori lucrũ:

Expanded text:
verax est, cujus sermo credentibus aeternus et firmus est. Si tibi vir gravis et laudabilis aliquid polliceretur, haberes utique pollicenti fidem, nec te falli aut decipi ab eo crederes quem stare in sermonibus atque in actibus suis scires. Nunc Deus tecum loquitur; et tu mente incredula perfidus fluctuas! Deus tibi de hoc munddere; hoc est in Ecclesia constitutum, fidem in domo fidei non habere. VII. Quantum prosit exire de saeculo Christus ipse salutis atque utilitatis nostrae magister ostendit; qui, cum discipuli ejus contristarentur quod se jam diceret recessurueunt, gaudendum potius quam dolendum. Cujus rei memor beatus apostolus Paulus in Epistola sua ponit et dicit: Mihi vivere Christus est, et mori
Abbreviated transcription (Latin):
ille sp̃c qͦsciã ꝯsidans icuotas. ⁊ sua qͦndã recognoscens eẽ uascła. in qͥb
sus quicti ⁊ uoluntati receptacłm hab̾e ꝯsueuerat. tanta eos falsa suȩ de¬
ceptionus sapientia repleũ. ut qͥ pͥus iux in libro aliqͦ lege̾ pot̾ant. nunc
de libris magna q̃dã dicerent. ⁊ de futuris ꝓphando maiora ⁊ stipenda
p̃dicarent. Danicdis deniq unꝰ ex eis ꝓpbiã se seire asserebat.⁊ de ea q̃dã duct¬

Expanded text:
otas, et sua quondam recognoscens esse vascula, in quibus suae quieti et voluntati habitaculum habere consueverat, tanta eos falsa suae deceptionis sapientia replevit, ut qui prius vix in aliquo libro legere poterant, nunc de libris magna quaedam dicerent, et de futuris prophetando majora et stupenda praedicarent. 63. Danielis quoque unus ex eis p