comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Stus sum ex utoro. legis utiq. ex quo
Siniti aui credere. De uentre matris
Smee synagoge. de qua ꝑcessi. Tu es
S ꝓtector m̃s dñe: inte cantatio mea
semꝑ. Ate ꝓtegar in passione. & te¬
um ingentib nomen coneinam.
Tanquam ꝓdigiũ factus fum mils¬
tis. Dieebant enĩ illi. Samarita
os meum laude tua. ut cantem glo¬
riã tuã. tota die inagnitudinem
tuam. Una dies ẽ scĩs tius in hoc
mundo. Quã milla obseurat nox.
gnificentiãq coneino triã. Quia
ego in his sum: ego cano tibi. Sec
& nẽ ipse dñs aꝑit os nr̃m. ut pos¬
simꝰ enus głam nuntiare. atq lay¬
dem eiꝰ disserere. Ne ꝓ ieias me. in te¬
pore senectutis. eũ deficiet uirtꝰ¬

Expanded text:
ique, ex quo initiavi credere. De ventre matris meae. Synagogae de qua processi. Tu es protector meus, Domine. In te cantatio mea semper. A te protegar in passione, et tuum in gentibus nomen concinam. Tamquam prodigium factus sum multis. Dicebant enim illi: Samaritanos meum laude tua, ut cantem gloriam tuam, tota die magnitudinem tuam. Unus dies est sanctis tuis in hoc mundo, quem nulla obscurat nox: magnificentiamque concino tuam: quia ego in his sum. Ego cano tibi. Sed et nunc ipse Dominus aperit os nostrum, ut possimus ejus gloriam nuntiare, atque laudem ejus disserere. Ne projicias me in tempore senectutis, cum deficiet, et
Abbreviated transcription (Latin):
tore. qui ꝑ eos conuersi sunt. S qr
titulus ꝑsalmi ꝓhis qui cõmuta¬
bunt᷑ inscribitur : oremꝰ dñm ut
nos a gentilitate conuersos in uidȩ
ciuitates edificet : & a uigo diabo¬
la absolutos. ut soboles diligat ꝓpri¬
as: ut quos redemit ꝑ fellis amari¬
tudinẽ. ꝑ aceti asꝑitatẽ. perueis
supplicia. ꝑ elauoꝵ uulnera. ꝑ mor¬
tis contumeliã. ꝑ głam resurrectio¬
nis : sic custodire dignet᷑ ĩ scłoͥ ut
faciat participes seĩs sius in regno am

Expanded text:
t, qui per eos conversi sunt. Sed quia titulus psalmi pro his qui commutabuntur inscribitur: oremus Dominum, ut nos a gentilitate conversos, in Judae civitates aedificet, et a jugo diaboli absolutos, ut soboles diligat proprias. Ut quos redemit per fellis amaritudinem, per aceti asperitatem, per crucis supplicia, per clavorum vulnera, per mortis contumeliam, per gloriam resurrectionis, sic custodire dignetur in saeculo, ut faciat participes sanctis suis in regno. Am
Abbreviated transcription (Latin):
patris auxiliũ postulat : ad confu¬
tandos eos qui sibi aduersant᷑. Con¬
fundant᷑ & reuereant᷑ qui querunt
anuã meam ut auferant eam. In
hoc enĩ confundant᷑: cũ eum cuiꝰ ant¬
mã auserre uoluert̃ resurrexisse co¬
gnoseunt. Auertant᷑ retrorsum &

Expanded text:
Patris auxilium postulat ad confutandos eos, qui sibi adversantur. Confundantur et revereantur qui quaerunt animam meam, ut auferant eam. In hoc enim confunduntur, cum eum cujus animam auferre voluerunt, resurrexisse cognoscunt. Avertantur retrors
Abbreviated transcription (Latin):
pleta funt. Uel hoc ẽ qđ ait. Bi¬
mittet᷑ uobis domꝰ ur̃a deserta. Re¬
cedente de uuldea xꝑo: om̃s pariter
ad patrem loquit᷑: sicut in alio ꝓ¬
pħa exꝑsona patris legimꝰ dictum.
ꝓꝑter pͥeccã ppłi mei ꝑeussi eũ. & ite¬
rum. Peute pastorem: & disꝑgent᷑
oues gregis. Peussus ẽ enĩ: ut nob
resurgeret: uulneratus ẽ ut nos sa¬
naret. E & sangus & aqua quȩ de
iuilnere lateris eiꝰ exiit : matyrii
baptismiq p̃tulit tipũ ꝑ qđ itur
adcelum. & fuꝑ dolorem uulnerũ
meoꝵ addiderunt: cũ eccłam uel aploc
ꝑsecuti sunt. Appone iniquitatem
suꝑ iniquitatẽ eoꝵ. Sient enĩ
qđ me ñ erediderunt ad iniqui¬
tatẽ eis ẽ reputatũ: ita qđ me
ꝑsecuti sunt. iniquitati hiuic ad¬
ciatur. & ñ intrent in iusticia
tua. Cȩloꝵ eũ iustis ñ capiant re¬
uuientiũ ac iustoꝵ. Vnde anim¬
aduertendum ẽ. qđ ille sit uiuen¬
tiũ in quo añ aduentũđi ꝓpħȩ ac

Expanded text:
pleta sunt. Vel hoc est quod ait: Dipleta sunt. Vel hoc est quod ait: Dimittetur vobis domus vestra deserta . Recedente de Judaea Christo, omnes pariter ad Patrem loquitur, sicut in alio propheta ex persona Patris legimus dictum: Propter peccata populi percussi eum . Et iterum: Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis . Percussus est enim ut nos resurgeremus: vulneratus est, ut nos sanaret. Sed et sanguis, et aqua quae de vulnere lateris ejus exiit, martyrii baptismique praetulit typum, per quod itur ad coelum. Et super dolorem vulnerum meorum addiderunt. Cum vel Ecsecuti sunt. Appone iniquitatem super iniquitatem eorum. Sicut enim quod me non crediderunt, ad iniquitatem eis est reputatum: ita quod me persecuti sunt, iniquitati huic adjiciatur. Et non intrent in justitia tua. Coelorum cum justis non capiant reviventium ac justorum. Unde animadvertendum est quod ille sit viventium, in quo ante ad
Abbreviated transcription (Latin):
fel: & insiti mea potauert̃ me ace¬
to. Hoc iam cõpletũ esse in egło le¬
gimꝰ : cũ sitiente. dño ineruee ace¬
tum cũ felle mixtũ bibere por¬
rexerunt. & ex hoc & ex alio testi¬
monio intelligit᷑: qđ ad xꝑi
coꝵ coram iꝑsis. Dicta legis &e
ꝓpħaꝵ ad quam sepe coniienien¬
pes reficiebantur. In laqueũ & re
tributiones & in scandalum: ut ñ
intelligant inibi dñm nuntiatũ
Nam & dñs in egłiis dixit. Aloy¬
ses uos accusat. in quẽ sꝑatis. He
Sme enĩ ille scripsit. Obscurent᷑
Socł eoꝵ ne uideant. diuinitatẽ
Ssub fragilitate latentẽ. Ut ñ ui¬
sdeant. Hocerat qđ precabat᷑ men¬
sam eoꝵ. fieri in laqueũ: ne legis
seilicet saeram̃ta eognoseerent.
& dorsum eoꝵ semꝑ incurua. ut
romanis semꝑ seruiant: uel sub o¬
nere legis quã sedđm litterã ferrt
potuit nemo. E sfunde suꝑ eos irã
tiã: & furor ire tuȩ cõprehendat
eos. Fiat habitatio eoꝵ. deserta
rosolime sub tito & uespasiano cõ¬

Expanded text:
ceto. Hoc jam completum esse, in Evangeliis legimus: cum, sitiente Domino in cruce, acetum cum felle mixtum bibere porrexerunt . Et ex hoc, et ex alio testimonio intelligitur: quod ad Ceorum coram ipsis. Dicta Legis et prophetarum: ad quam saepe convenientes reficiebantur. In laqueum, et in retributiones, et in scandalum. Ut non intelligant inibi Dominum nuntiatum. Nam et Dominus in Evangeliis dixit: Moyses vos accusat in quem speratis . De me enim ille scripsit. Obscurentur oculi eorum ne videant. Divinitatem sub fragilitate latentem. Ut non videant. Hoc erat quod precabatur, mensam eorum fieri in laqueum: ne legis scilicet sacramenta cognoscerent. Et dorsum eorum semper incurva. Ut Romanis serviant semper. Vel sub onere legis: quod secundum litteram ferre potuit nemo. Effunde super eos iram tuam, et furor irae tuae comprehendat eos. Fiat habitatio eorum deserta, rosolymae sub Tito et Vespasiano com
Abbreviated transcription (Latin):
diueslat. Uideant pauꝑes & lȩtent᷑ :
qđ humiliata suꝑstitione gentilium.¬
dni extollit᷑ regnum. Querite dñms
est pecc̃is. Qm̃ exaudiuit ꝑ auꝑes dñs.S
ut eos resuscitaret. & uinctos suos ñ dȩ¬
spexit : qr diruꝑtis diaboli nexib
eos regno suo aseuut. Laudent il¬
lum celi & terra: mare & omĩa
reptilia in eis. Ipsi omĩa genu

Expanded text:
divellat. Videant pauperes et laetentur. divellat. Videant pauperes et laetentur. Quod humiliata superstitione gentiliumegnum. Quaerite Dominum, est peccatis. Quoniam exaudivit pauperes Dominus. Ut eos resuscitaret. Et vinctos suos non despexit. Quia, disruptis diaboli nexibus, eos regno suo ascivit. Laudent illum coeli et terra: mare et omnia reptilia in eis. Ipsi omnia genu
Abbreviated transcription (Latin):
mittis noxia: dele me de libro quẽ
scripfisti. Iustoꝵ udicit illũ de qͦ
dñs ad eos qͥ eõ ꝑfidem secutisunt
ait. Gaudete. & exultate: qr noĩa
ur̃a seripta sunt in celo. ꝑsecuto¬
res gͦ isti & a primo libro deleti st̃:
& in sedo ñ sunt seripti. Ego sum
pauꝑ & dolens. in passione: & salus
tua ds suscepit me refurgentem.
Hine iam ꝓpħa loquit᷑. Ego sũpau¬
ꝑ & dolens. Cum enĩ esset diues ꝑ
nobis ꝑauꝑ factus ẽ: & cõpeditos su¬
os ñdespexit. Possrunꝰ hoc uersiculo
uti: siquando in laudes mr̃m poramꝰ.
Quidam &e de animab hoc intelligi
putant: q̃ e lause: corporib ñ despeche
sunt a deo. Laudabo nom̃ d̃i mei eũ
cantico. magnificabo eũ in laude: q
uel diabolum triũphauerit. ułuice¬
rit mundũ. Placebit ̃o .i. patri.
suꝑ uitulũ nouellũ. qui se ipsũ ob¬
tulit genitori. Cornua ꝓducentem:
forticudinẽ eccłe dantem. &ungłas.
quib saerilegia conculcet gentir̃ ac

Expanded text:
mittis eis noxam: dele me de libro quem scripsisti . Justorum vero dicit illum de quo Dominus ad eos qui per fidem secuti sunt, ait: Gaudete et exsultate: quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Persecutores ergo isti, et a primo libro deleti sunt, et in secundo non sunt scripti. Ego sum pauper et dolens. In Passione. Et salus tua, Deus, suscepit me. Resurgentem. Hinc jam propheta loquitur: Ego sum pauper, et dolens: Cum enim esset dives, pro nobis pauper factus est, et compeditos suos non despexit. Possumus hoc versiculo uti, si quando in laudes martyrum peroramus. Quidam et de animabus hoc intelligi putant, quod clausae corporibus non despectae sint a Deo. Laudabo nomen Dei mei cum cantico: magnificabo eum in laude. Quod vel de diabolo triumphaverit, vel vicerit mundum. Placebit Deo. Id est, Patri. Super vitulum novellum. Qui seipsum obtulit Genitori. Cornua producentem. Fortitudinem Ecclesiae dantem. Et ungulas. Quibus sacrilegia conculcet gentium ac
Abbreviated transcription (Latin):
tuis manib cõmendaui. Inten¬
de animȩ mee & libera eã. ꝓꝑter
inimicos meos eripe me: ut me
resurgente ab inferis confundantͣ.¬
Uel unde xꝑe dicit. Potestate ha¬
beo ponendi animã meã. Tuscis
imꝑꝓiũ meum. confusionẽ & re

Expanded text:
tuis manibus commendavi. Intentuis manibus commendavi. Intende animae meae, et libera eam: propter inimicos meos eripe me. Ut, me resurgente ab inferis, confundantur: Unde Christus dixit: Potestatem habeo ponendi animam meam . Tu scis improperium meum, et confusionem
Abbreviated transcription (Latin):
tis tue: ut pꝰ ueram mortẽ. resur¬
rectionis ueritas apꝓbet᷑. Eripe
me de luto ut ñ infłgar. Quere
iuxta quosdã ne forsitan lutũ car¬
nis quã susceꝑit significet ulita¬
tem. Orat ut ñ inluto & pulue¬
re sicut om̃e humanũ genus dis¬
soluit᷑ corrumꝑat᷑. Libera me
ab his qui oderunt me. Aꝑte
hȩc de iuideis qui eñ nunquã di¬
lexerunt dicit. & de ꝓfrindis
aquaꝵ. ñ me demergat tempe¬
stas aquȩ. Hȩc passionis tempe¬
stas ñ eum inꝑfunditate ab issi
retineat infernalis. Neq absor¬
beat me ꝓfundum. In quo dũ
ꝑ mortem descendit: ñ deuorefͣ
ab eo. Neq urgeat suꝑ me pu¬
teus ossuum. Aditus infernisi¬
pe diabolus. Exaudi me dñe qm¬
mea passione redimis: me p̃eur
rente miscdia contemplare.
Non auertas faciem tuama pue¬
ro tuo. Uoxxꝑi ad patrẽ : qui
formã serui accepit. ut ait ꝓpħa
Magnũ est tibi uocari puerum
meum. Qm̃ tribulor uelociter
exaudi me: ut resimã sꝑm quẽ

Expanded text:
ram mortem, resurrectionis veritas approbetur. Eripe me de luto, ut non infigar. Quaere juxta quosdam ne forsitan lutum, carnis quam suscepit significet vilitatem. Orat ut non in luto et pulvere, sicut omne humanum genus dissolvitur, corrumpatur. Libera me ab his qui oderunt me. Aperte haec de Judaeis, qui eum numquam dilexerunt, dicit. Et de profundis aquarum. Non me demergat tempestas aquae. Haec passionis tempestas non eum in profunditate abyssi retineat infernalis. Neque absorbeat me profondum. In quo dum per mortem descendit, non devoretur ab eo. Neque urgeat super me putens os suum. Aditus inferni, sive diabolus. Exaudi me, Dommea passirente misericordia, contemplare. Non avertas faciem tuam a puero tuo. Vox Christi ad Patrem, qui formam servi accepit, ut ait propheta: Magnum est tibi vocari puerum meum . Quoniam tribulor, velociter exaudi me. Ut resumam spiritum: quem
Abbreviated transcription (Latin):
pter te fustinui opꝓbriũ: oꝑu¬
uoluntatem ꝑ atris. & maloꝵ im¬
ꝓperia supportauit &lerec undia
tec tus est: cũ in assum ꝑta carne
eolliditur: qr una uoluntas fu¬
it patris & filii qđ sustinurit pas¬
sionem. Uel oꝑuit confusio: qñ
negaue runt apłi. Extraneus
liis matris mee. filiꝰ enim erat sy¬
nagoge sient & illi. uuixta ordi¬
nem corporationis terrenȩ: aqui¬
bus exter & hospes habitus ẽ: qr
illi scelerib erant pleni÷ hic uero
exꝑspeccati. Extraneus factus
solus ꝑegrinꝰ es in ierłm. Solus.
q solus &̾ primꝰ resurrexit im¬
mortalis. Mater synagoga. Qm̃
zelus domus tue comedit me.
qr fecerunt eam speluncã latro¬
num. & oꝑꝑbria exꝑbrantiũ
tibi cec idẽrunt suꝑme. Expro¬
brationũ enĩ uirgium suꝑ eũ¬

Expanded text:
pter te sustinui opprobrium: ovoluntatem Patris, malorum improperia supportavit, et verecundia tectus est, cum in assumpta carne colliditur: quia una voluntas fuit Patris, et Filii quod sustinuit passionem. Vel, operuit confusio: quando negaverunt apostoli. Extraneus s meis, etc. Filius enim erat Synagogae sicut et illi, secundum ordinem corporationis terrenae, a quibus exter, et hospes habitus est: quia illi sceleribus erant pleni: hic vero expers peccati. Extraneus factus solus peregrinus es in Jerusalem . Solus, quia solus et primus resurrexit immortalis. Et mater, synagoga. Quoniam zelus domus tuae comedit me. Quia fecerunt eam speluncam latronum. Et opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me. Exprobrationum enim jurgium supe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtectio prari potest. Nunqͥdđs lo¬
calis est ⁊ Licet localis sit ad se ueni¬
entib: sed ñ est localis. qr ubiq est¬
s Quia firmamentũ meũ & refugiũ
smeũ es tri. Firmamentũ. eñ equalis
in eo confistit fubstantia. Refugiũ
Silxta imbecillitatẽ corporeã. Us̃ nĩs
Seripe mne de manui peccõris : & de ma¬
state popłi iudaici: qui me uent᷑um
in lege ñ intellexit. & iniqui. semꝑ
malignantis. Non om̃s pecc̃õres ii
qui. Peccorissunt transgressores.l.

Expanded text:
estari potest. Numquid Deus localis est? Licet localis sit ad se venientibus: sed non est localis: quia ubique est. Quia firmamentum meum, et refugium meum es tu. Firmamentum, cum aequalis in eo consistit substantia. Refugium, juxta imbecillitatem corpoream. Deus meus eripe me de manu peccatoris: et de mastate populi Judaici, qui me venturum in Lege non intellexit. Et iniqui. Semper malignantis. Non omnes peccatores etiam iniqui. Peccatores sunt transgressores,
Abbreviated transcription (Latin):
maris: in ꝓfundo scłi istiꝰ. Et tem¬
pestas demersit me: ꝓcella iudeoꝵ
Labor aui clamans: raueȩ facte st̃
fauces meȩ. Licet a peccorib urge¬
atur: clamare tñ salutaria p̃ee¬
pta ñ desinit. Defecer̃t ocłi mei dũ
sꝑo indm̃ meũ. Sedm inbecillita¬
tem carnis sꝑauit. ut ab eo calix
iste transiret: s seđm diuinita¬
tem impleuit uoluntatẽ patͥs
Multiplicati sunt suꝑ ea ꝑillos
capitismei qui oderunt me gra

Expanded text:
i istius. Et tempestas demersit me: procella Judaeorum. Laboravi clamans: raucae factae sunt fauces meae. Licet a peccatoribus urgeatur: clamare tamen salutaria praecepta non desinit. Defecerunt oculi mei, dum spero in Deum meum. Secundum imbecillitatem carnis, speravit ut ab eo calix iste transiret; sed secundum divinitatem implevit voluntatem Patris. Multiplicati sunt super capillos capitis mei, qui o
Abbreviated transcription (Latin):
amabat eũ. Alii uero. Non po¬
terat hic qui aꝑuit ocłos ceci
nati facere: ut hic ñ moreret᷑ :
Aduersus me exercebant᷑ qui se¬
Debant inporta. Illi scilieet qͥ
habentes elauim scientiȩ. neq
introibant. neq alios introire
ꝑmittebant scribe & pharisei.
qui discernebant carsas eñ se¬
Debant in publico iudicio.S
In me psallebant qui bibebant
uinũ. Repleti enim irino ini¬
quitatis: qualiter eũ inter fice¬
rent eonemnabant. Stulte e¬
ñ psallit: qui in dm̃ molit᷑ insi¬
dias. Seiens en ĩ ꝓpħa stultũ in
aliquib ẽẽ psallentiũ: audi qua¬
liter doceat. Uospsallite inquit
sapienter. Uel ebrii erant de iii¬
no : qñ operiebant caꝑut eiꝰ &di¬
nem meã ad te ds̃. Iudeis mͥ male¬
dicentib atq dicentib. erueifi¬
ge crucifige eũ : ego ꝓ eis orans
loquebar. Pater ignosce illis:
ñ enĩsciunt quid faciunt. Tem pꝰ
placendi ds. Tempꝰ placendi tempͣ
est passionis: in quo pater aie

Expanded text:
amabat eum . Alii vero: Non poamabat eum . Alii vero: Non poterat hic qui aperuit oculos caeci nati, facere, ut et hic non moreretur? Adversus me exercebantur qui sedebant in porta. Illi scilicet qui habentes clavem scientiae: neque introibant, neque alios introire permittebant: Scribae et Pharisaei qui discernebant causas, cum sederent in publico judicio. Et in me psallebant qui bibebant vinum. Repleti enim vino iniquitatis, qualiter eum interficerent, concinebant. Stulte enim psallit, qui in Deum molitur insidias. Sciens enim propheta stultum in aliquibus esse psallere: audi qualiter doceat quosdam: Psallite, inquit, sapienter. Vel ebrii erant de vino, quando operiebant caput ejus, et dinem meam ad te, Deus. Judaeis mihi maledicentibus atque dicentibus: Crucifige, crucifige eum: ego pro eis orans loquebar: Pater, ignosce eis: non enim sciunt quid faciunt . Tempus placendi, Deus. Tempus placendi, tempus est passionis, in quo Pater aieb
Abbreviated transcription (Latin):
num & demoniũ habentẽ uoca¬
rent. Uñ iudei contra xꝑm dice¬
bant. Si filiꝰ di es : descende deerui¬
ce. & credimꝰ tibi. Alios saluos fe¬
citͥ seipsum ñ potest saliũi face¬
re ⁊ Qui exꝓbrant filiũ: & patr̃e
exꝑbrant. Quia qui ñcredit fili¬
um : nec patrẽ habet. Oꝑui in
ieuinio animã meã: & factiun ẽ
in oꝑpbriũ michi. Opꝓbriũ em̃
ei inferre con abat᷑: cum temptais
eũ sathanas dicebat. Dic ut lapi¬
des istipanes fiant. Uel qñ dixe¬
runt discipłi. Rabbi manduca.
Ille dixit. Ego cibũ habeo man¬
Ducare: que uos nescitis. & alio
loco. Oꝑamini cibũ ñ quiꝑit. s
qui ꝑmanet in uitã eternam. Sed
esuriebat. xꝑc salutẽ humanige¬
neris : ubesuriebat fide eccłȩ: qr
nullũ eibũ a iudeis inuemebat.
Posuri uestimentũ meũ cilieruum:
& factussum illis inparabolam.
In sacco luctus ostendit᷑ uł fletꝰ:
quo in morte lazari usus ẽ. In
parabola factus ẽ iudeis :eum
eo flente dicerent. Ecce quom

Expanded text:
habentem vocarent. Unde Judaei contra Christum dicebant: Si Filius Dei es, descende de cruce, et credimus tibi. Alios salvos fecit: seipsum non potest salvum facere . Qui exprobrant Filium, et Patrem exprobrant, quia qui non credit Filium, nec Patrem habet. Operui in jejunio animam meam, et factum est in opprobrium mihi. Opprobrium enim ei inferre conabatur: cum tentans eum Satanas ait: Dic ut lapides isti panes fiant . Vel quando dixerunt dihabeo manducare quem vos nescitis . Et in alio loco: Operamini cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam . Sed esuriebat Christus salutem humani generis. Vel esuriebat fidem Ecclesiae: quia nullum cibum a Judaeis inveniebat. Posui vestimentum meum cilicium, et factus sum illis in parabolam. In sacco luctus ostenditur vel fletus: quo in morte Lazari usus, in parabolam factus est Judaeis, cum, eo flente, dicerent: Ecce quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
sbi ẽ fletus &stridor dentiũ. Homo eũ in
honore esset ñ intellexit : cõparatus ẽ
ium̃tis infipientib. & similisfactus ẽ illis.
Non cognouit qr hȩc omĩa ei a deo fue¬
rant attributa: iccirco insipientia eiꝰ ui¬
mentis insensibilib cõparatur. Nos uͦ de¬
precem᷑ dñm. ut ipse nobis tribuat in¬
tellectum: ut dum ea quȩ uident᷑ abi¬
cimꝰ: illaquȩ ñ uident᷑ adipisci meream᷑ dõ.

Expanded text:
. Homo cum in honore esset, non intellexit: comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis. Non cognovit, quia haec omnia ei a Deo fuerant attributa: idcirco insipientia ejus jumentis insensibilibus comparatur. Nos vero deprecemur Dominum, ut ipse nobis tribuat intellectum, ut dum ea quae videntur, abjiciamus: illa quae non videntur, adipisci mereamur.
Abbreviated transcription (Latin):
runt nomina sua interris sius. Sepe
enĩ pagani suꝑ defunctoꝵ epulantur
sepulera: atq in nõie eorũ qui mortu i
sunt bibentes. in ania cũquodam modu¬
lamine canunt. S nichil ꝓdest in infer¬
no damnatis. Homo eũ inhonore esset
ñ intellexit. esse se ad imaginẽ di forma¬
tum. Comparatus ẽ ium̃tis insipientib
& similis factus ẽ illis. Deposita forma cȩ¬
lesti: factus ẽ insimilitudine insipienti¬
um ium̃tore. Hec uia eoꝵe scandalui
ipsis: qr de iudicio adpenã eos deducit
Et postea more suo cõplacebunt. Ss
nichil ꝓficit confessio in inferno. Si¬
cut oues in inferno positi sunt: et¬
mors depascet eos. Merito a morte
depascuntͣ : qui xꝑ m noluerunt ha¬
bere pastorem. & dñabunt᷑ eoꝵ iu¬
sti in matutino. in resurrectione. Et
auxiliũ eoꝵe ueterascłt in inferno.
Habuerunt indiuitiis : s eũ descen¬
derint in infernũ euanuit. Agł̾a
sua. qr ñ quesierunt głam xꝑi. qui¬

Expanded text:
mina sua, in terris suis. Saepe enim pagani super defunctorum epulantes sepulcra, atque in nomine eorum qui mortui sunt bibentes, inania cum quodam modulamine cantant: sed nihil prodest in inferno damnatis. Homo cum in honore esset, non intellexit. Esse se ad imaginem Dei formatum. Comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis. Deposita forma coelesti, factus est in similitudinem insipientium jumentorum. Haec via illorum scandalum ipsis. Quia de judicio ad poenam eos deducit: Et postea in ore suo complacebunt. Sed nihil proficit confessio in inferno. Sicut oves in inferno positi sunt: mors depascet eos. Merito a morte depascuntur, qui Christum noluerunt habere pastorem. Et dominabuntur eorum justi in matutino. In resurrectione. Et auxilium eorum veterascet in inferno. Habuerunt divitias, sed cum descenderent in infernum, evanuerunt. A gloria sua. Quia non quaesierunt glori
Abbreviated transcription (Latin):
bit interitũ. Non intelligit imminere.
sibi mortẽ. Cum uiderit sapientes mori¬
entes. Si uiderit hominẽ sapientem in
dõ. ab hoc mundo migrare. dicit. Qd
huie ieiuna: Quid castitas: Quid elemo¬
sinȩ ꝓfuerunt: Nonne ipse mortuus ẽ:a
Tale quidd̾a & redemptori nr̃o iudei in¬
sultantes dicebant. Nunqͥd tu maior es pa¬
tre nr̃o abraham qͥ mortuus est: & ꝓphȩ
mortui sunt. Simul insipiens & stul¬
tus ꝑ ibunt: & relinquent alienis diuiti¬
as suas. Insipiens ẽ quidi notitiã habe¬
re contemuit. De quo apłs ait. Om̃is i¬
gnoransignorabit᷑. Stultus uero ẽ:
qui in diuitiis & ñ indm̃ sꝑat. ꝑdunt
ergo ambodiuitias: qͥa ibi congregant
ubi fures effodiant & furent᷑. Sepul¬

Expanded text:
bit interitum. Non intelligit imminere sibi mortem. Cum videris sapientes morientes. Si viderit hominem sapientem in Deo ab hoc mhuic jejunia, quid castitas, quid elemosynae profuerunt, nonne et ipse mortuus est? Tale quiddam Redemptori nostro Judaei insultantes, dicebant: Numquid tu major es patre nostro Abraham qui mortuus est, et prophetae mortui sunt ? Simul insipiens et stultus peribunt, et relinquent alienis divitias suas. Insipiens est, qui Dei notitiam habere contemnit: de quo Apostolus ait: Omnis ignorans ignorabitur. Stultus vero est qui in divitiis et non in Deum sperat. Perdunt ergo ambo divitias: quia ibi congregant, ubi fures effodiunt et furantur . Sepul
Abbreviated transcription (Latin):
tratus ẽ esse se ȩqualem deo: s semet¬
ipsum ex inaniens formãq suscipiens
serui. suscepta es iã morte suscitatus
paterna uirtute: hominẽ qui corru¬
erat reparauit. Ne timueris cũ diues
factus fuerit homo. & cũ multiplicata
eius. Diues effectus ẽ iuidas ꝓditor uen¬
dendo magistrũ: s nichil precii qđ accs¬
ꝑat secum eũ moritur deportauit. Si er¬
go nẽ unusqͥsq oppresso pauꝑt diues effi¬
eitur & multiplicat᷑ : noli timere cito p̃¬
teritͥ & nichil secum de hisque rapuerat
tollit : dño in egłiis sic docente sententiã
Stulte hac nocte animã tuã repesunt
ate. quȩ autẽ parasticuiꝰ erunt : Qͥa
ania eius inuita ipsiꝰ benedicet᷑. Bene¬
dicit᷑ ab stultis ꝓpter potentiã. s uictus¬
& affluentiam potus. qui sepe ꝓferunt
ñ de bene uiuente s de bent pascente sen¬
tentiã. S non hȩc exeusant apena. Confi¬
tebit᷑ tibi cũ benefeceris ei. Tunc gr̃as agit.
qñ aliquid lucri conquirit. & introibit

Expanded text:
esse se aequalem Deo: sed semetipsum exinanivit, formam suscipiens servi. Suscepta etiam morte, resuscitatus paterna virtute, hominem qui corruerat reparavit. Ne timueris cum dives factus faerit homo, et cum multiplicata etc. Dives effectus est Judas proditor vendendo Magistrum: sed nihil pretii quod assumpserat, secum cum moritur deportavit. Sic ergo nunc unusquisque, oppresso paupere, dives efficitur et multiplicatur. Noli timere; cito praeterit, et nihil secum de his quae rapuerat, tollit: Domino in Evangeliis sic dicente: Stulte, hac nocte animam tuam repetent a te, quae autem parasti cujus erunt ? Quia anima ejus in vita ipsius benedicetur. Benedicitur a stultis propter potentiam: sed victus affluentia ac potus, proferunt non de bene vivente, sed de bene pascente sententiam. Sed non haec excusant a poena. Confitebitur tibi cum benefeceris ei. Tunc gratias agit, quando aliquid lucri conquirit. Et introibit
Abbreviated transcription (Latin):
redunit redimet homo. Si xꝑc ñ rede¬
merit qui se frẽm dixit apłoꝵ. & resur¬
Uel qdđ ñ redemit moyses: redemit
xꝑc. Nondabit d̃o placationẽ suam
qr ñ agit penitentiam ꝑ quã placatur.
ds̃. & precium redemptionis animȩ suȩ

Expanded text:
redemit, redimet homo. Si Christus non rederedemit, redimet homo. Si Christus non redemit, qui se fratrem dixit apostolorum, et resurVel quod non redemit Moyses, redemit Christus. Non dabit Deo placationem suam. Qui non agit poenitentiam, per quam placatus Deus. Et pretium redempt
Abbreviated transcription (Latin):
Uel inclinabo aurem cordis ad humilita¬
tem. In parabola .l. insimilitudine intelli¬
gam. Aꝑiam inpsalterio ꝓpositionẽ me¬
am. Hoc est ꝓpono. ut quȩ ille decalogꝰ
p̃dixit. sicustodiant᷑ celestia regna largi¬
unt᷑. Uel qđ ꝓposui incorde. predicabo
insermone & intelligam. Cur timebo in
die mala : Indit iudicii. Iniquitas calca¬
nei mei circundabit me. qr incalcaneo qͥs¬
q peccauerit labit᷑. S & iniquitas calca¬
nei originale peccatũ accipitur ex adam.
ut dictum ẽ. ad mulierem. Inimicitias po¬
nam uter te & serpentẽ: & semen tirum
& semen illiꝰ. Tu obseruabis .i. conteres ca¬
ꝑut suũ : & ipse calcaneũ tuũ. Qui
confidunt in uirtute sua. & in multi¬
tudine diuiti aze suarũ głant᷑. Isti la¬
bunt᷑ incalcaneo. qr ꝑ illum ñ incedunt
qui ẽ uia. ueritas & uita. Uel qui con¬
fidunt ui uirtute sua. quiq in abun¬
dantia diuitiaꝵ suarũ głant᷑. frater ñ

Expanded text:
telligendum. Vel inclinabo aurem cordis ad humilitatelligendum. Vel inclinabo aurem cordis ad humilitatem. In parabola, id est, in similitudine intelligam. Aperiam in psalterio propositionem meam. Hoc propono, ut quod ille decalogus praedixit, si custodiatur, coelestia regna largiuntur. Vel quod proposui in corde, praedicabo in sermone et intelligam. Cur timebo in die mala. In die judicii. Iniquitas calcanei mei circumdabit me. Quia in calcaneo quisquis peccaverit, labitur. Sed et iniquitas calcanei, originale peccatum accipitur ex Adam: ut dictum est ad mulierem: Inimicitias ponam inter te et serpentem, et semen tuum, et semen illius . Tu observabis, id est, conteres caput suum, et ipse calcaneum tuum. Qui confidunt in virtute sua, et in multitudine divitiarum suarum gloriantur. Isti labuntur in calcaneo: quia per illum non incedunt qui est via, veritas et vita, vel, qui confidunt in virtute sua: quique in abundantia divitiarum suarum gloriantur. Frater non
Abbreviated transcription (Latin):
ter cõmonet dicens.
TDITE hec om̃s gentes: aurib¬
ꝑcipite. qui habitatis orbem. Sã¬
pienter intelligite. insꝑualib au¬
rib quas dñs ad audiendum elegit in
egło. Aurem cordis requirit: unde ds̃
audit᷑. Qui habitatis orbem .i. corpo¬
ra ur̃a. Quiq terrigene & filii hominũ.
in unũ diues & pauꝑ. Intelligendum est
qđdom̃s habitatores terrȩ ad audiendum
dei uerbum uocat. scilieet ut nulli homi¬
nũ occultent᷑ diuina uidicia uelmandata.
Uelsimul in unũ diues & pauꝑ. hoc ẽ ser¬
uus & liber. Uel pauꝑ unde dixit.
gnũ celoꝵ. Os meum loquet᷑ sa¬
pientiam. Loquit᷑ illam sapientiã
quȩ oeculta est ab hus scłi sapien¬
tib. & reuelata ẽ paruulis. hoc est
Semꝑ incorde meditabor. ut relinquen¬
tes homines stultam uanitatẽ. xpi
prudentiã sequant᷑ . Inclinabo in pa¬
rabolam aurem meã. Quia seit ꝓpheta
xꝑm dnm uenturũ in mundum qui in
similitudinẽ. loquat᷑. ido se ad audier

Expanded text:
ter admonet dicens: Audite haec, omnes gentes: auribupercipite, qui habitatis orbem. Sapienter intelligite in spiritualibus auribus, quas Dominus ad audiendum elegit. In Evangelio autem cordis requirit, unde Deus auditur. Qui habitatis orbem, id est, corpora vestra. Quique terrigenum dives et pauper. Intelligendum est quod omnes habitatores terrae ad audiendum Dei verbum vocat: scilicet ut nulli hominum occultentur divina, vel judicia, vel mandata. Vel simul, in unum dives et pauper: hoc est, servus et liber. Vel, pauper: unde dixit: gnum coelorum . Os meum loquetur sapientiam. Loquetur illam sapientiam quae occulta est ab hujus saeculi sapientibus, et revelata est parvulis, hoc est,Semper in corde meditabar, ut relinquentes homines stolidam vanitatem, Christi prudentiam sequerentur. Inclinabo in parabolam aurem meam. Quia scit pminum venturum in mundum, qui in similitudine loquatur: ideo se ad audiend
Abbreviated transcription (Latin):
lixitate diccorũ. in trib omeliis
explanare dño annuente decre¬
iumus. Tõcus q hic pͣs est scͥptꝰ
sod̾m ordine̾ luterarũ. ita ut ab.
tina litera. octo uersus incipiat.
q rursuͣ asequenti octo alii coͣ¬
pleantur. E hoc similit̾ ad finẽ
usq tãxatur. Iosephꝰ aut refert.
mũ & de uteronomii cantic̾ uno
metro ẽẽ compositum: & putat.e¬
legiac᷑ carm̃ in utroq posse cõp̃¬
hendi: quod scilica. pͥor uersus.
sex pedib constet. inferior uno mi¬
nus. inpenca mnetrũ fimatur.

Expanded text:
lixitate dictorum in tribus homiliis explanare Domino annuente decrevimus. Totus hic psalmus est scriptus secundum ordinem litterarum, ita ut ab una littera octo versus incipiant, et rursum a sequenti octo alii compleantur. Et hoc similiter usque ad finem texatur. Josephus autem refert mum, et Deuteronomii canticum, uno metro esse compositum, et putat elegiacum metrum in utroque posse deprehendi: quod scilicet prior versus sex pedibus constet, inferior uno minus in pentametrum finiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
depusatur : iurta illud. nͣ occides.
nͣ mechaberis. & reliqͣ. Iustificatio¬
nes sunt: quib ds̃ ꝑ suã dilectio¬
ne̾ & ꝓrimi. riraniam odii. ab oui
corde. iubet᷑ auelli. Testimonia sunt:
inquorũ pͣsentia. nob̃ obseruati¬
ouũ scaͣrum ordo cõmittit᷑. sicͣ mo¬
yses celum ꝙ terrã inuocat cestes:
inconspectu dĩ iuuentis. q in con¬
splendidis honorabit meritis. aut
gressores: Uiȩ enim stͣ. apłi ac¬

Expanded text:
occides, non moechaberis’ et reliqua. Iustificationes sunt, quibus Deus per suam dilectionem et proximi, zizaniam odii ab hominum corde iubet evelli. Testimonia sunt, in quorum praesentia nobis observationum sanctarum ordo committitur, sicut Moyses caelum et terram invocat testes, ‘in conspectu Dei viventis et in consplendidis honorabit meritis, aut gressores. Viae enim sunt ap
Abbreviated transcription (Latin):
entesimus octauus decimus.
pͣs. magnũ inse misterium
lex. mandata iustificationes cesti¬
monia. iudiciaq accuce que ĩter
ea distent discerm necẽe ẽ. Lexgͦẽ:¬

Expanded text:
entesimus octavus decimus psalmus magnum in se mysterium lex, mandata, iustificationes, testimonia, iudicia, quae utique inter ea distent discernere necesse est. Lex e
Abbreviated transcription (Latin):
ritũ: s edificabat᷑. ut cotidie hoc
fieri demonstret. Hoc interĩ dixi¬
mus. de anima nr̃a ceterũ possu¬
mus alit̾ dicere: quando eccłia d̾i

Expanded text:
ritum; sed, aedificabatur, ut quotidie hoc fieri demonstret. Hoc interim diximus de anima nostra. Caeterum possumus et aliter dicere: quando Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiat᷑ nisi ad noctem: Indie nͣ
potest annuntiari. Non enim pos¬
siuit imbecilles facere que magna
siuit: neq possunt ea sustinere qͤ
preciosa suñt. llude d̾r in alio loco.
de dõ. Posuit tenebras latibulũ
tur innocte. cũ quasi quibusdam
uerbor tenebris obuoluit᷑ ineig¬
mate dicitur. & in parabolis: ut ui¬
dentes ñ uideant: & audientes nͣ
ad ꝓpħam. Tu uade ꝙ accipe tͥ u
xorem: uxorem fornicariam. Legt¬
uidei & gentiles. & rident. Quare
rident: Qmͣ ueritas innocte posita
ẽ: & non indie. Uultis seire qmͣ
ueritas dĩ in nocꝰte est. & quasi in
tenebris & inparabolis posita Mo
yses ascendit iumontẽ syuai. & ui¬
gressus est inquit inturbinem. &
caliginem. & itenebras. ꝙ ibi locu¬
tus est cuͣ dño. Neque enim poterat
caliginẽ diͣ not iutrauerat In
decacordo psalterio. cũ cantico
incychara. Simpliciter dico. Quo¬
tiens cumq manus leuantus. su
cogitatõnib & disceptatõnib ĩ

Expanded text:
nuntiatur, nisi ad noctem: in die non nuntiatur, nisi ad noctem: in die non potest annuntiari. Non enim possunt imbecilles ferre quae magna sunt: neque possunt ea sustinere quae pretiosa sunt. Unde dicitur et in alio loco de Deo: Posuit tenebras latibulum tur in nocte: quasi quibusdam verborum tenebris obvolvitur. In aenigmate dicitur, et in parabolis: ut videntes non videant, et audientes non am: Tu vade, et accipe tibi uxorem, uxorem fornicariam : Judaei et gentiles rident. Quare rident? Quoniam veritas in nocte posita est, non in die. Vultis scire quoniam veritas Dei in nocte est, et quasi in tenebris, et in parabolis posita est? Moyses ascendit in montem Sina, et ingressus est, inquit, in turbinem, et caliginem, et in tenebras, et ibi locutus est cum Domino : Neque enim poterat caliginem Dei non intraverat. In decachordo psalterio, cum cantico et cithara. Simpliciter dico, quotiescumque levamus manus sine cogitationibus et disceptationibus, in
Abbreviated transcription (Latin):
nuscd̾iã tuam. Si confiteris dño:
aununtias mane miscd̾las dñi.
Et psallere nomini tuo. altissime.
Istum uersicłm refert. ad hunc qͥ
sequit᷑ & ueritatem tuam ꝑ nocꝰtem.
Quando enim confitemur dño.
sꝑamus miscdiam quando uero
psallimus. oꝑ amur uirtutes. Ad
annuntiandum mane miscd̃iam
tuam. Ubi sunt qͥ scđm licteram
scͥpturas intelligunt: Meridie
miscdđiam dĩ annuntiare non
possumus Et certe.rꝑianorum
est. & mouacbors maxime in
noctibus peccata sua confiteri.
ẜ quomͦ nunc dic̃: ad annunti¬
andu mane miscđiam tuam:
Quod dicit hoc est. Non possumus
sequi nisi ceperit in coide nr̃o cla¬
rum. lumen lucere. Nisi p̃cesserĩt
denebre & mane factũ fuerit. mi¬
scdiam dm̃i consequi nͣ possumus.
Tunc autem anuuntias mane nu¬
scd̃iam dũi: cũ sol usticie ortus
fuerit incorde tuo. Et ueritatem
tuam ꝑ noctem. ueritas dui nͣ an¬

Expanded text:
misericordiam tuam. Si confiteris Domino, misericordiam tuam. Si confiteris Domino, annuntians mane misericordias Domini. Et psallere nomini tuo, Altissime. Istum versiculum refert ad hunc qui sequitur, et veritatem tuam per noctem. Quando enim confitemur Domino, speramus misericordiam. Quando vero psallimus, operamur virtutes. Ad annuntiandum mane misericordiam tuam. Ubi sunt qui secundum litteram Scripturas intelligunt? Media die misericordiam Dei annuntiare non possumus? Et certe Christianorum et monachorum est, maxime in noctibus peccata sua confiteri. Et quomodo nunc dicit: Ad annuntiandum mane misericordiam tuam? Quod dicit, hoc est: Non possumus jus consequi, nisi coeperit in corde nostro clarum lumen lucere. Nisi praecesserint tenebrae, et mane factum fuerit, misericordiam Domini consequi non possumus. Tunc autem annuntias mane misericordiam Domini, cum sol justitiae ortus in corde tuo fuerit. Et veritatem tuam per noctem. Veritas Domini non an
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc totum quare dixi᷑ llt osten¬
dam scͥptũ esse. uilege. debere uos
t. ab operib ummundis: & ea
facere que ad deum pertinent.
Psalmus igitur cantici est in die
sabbati: quando non operamur
mundo. s operamur deo. Uide¬
amus quid nobis cantandum¬
sit in salbato. quando amun¬
di cessamus ope Rl B us̾.¬
confiteri dño.
& spallere no¬
tissime. Non
dixͣ bonũ ẽ
psallere. &
postea confite¬
ri. Sed uide
ordinem.
Bouuͣ ẽ con¬
fiteri: bonum est psallere. Prunũ
age penitentiam. & lacͥius dele
peccata. & postea canta dño. Bonũ
s õ. Illi confitere peccata: qui sana¬
re potest. Et psallere nomini tuo
altissime. Ad amiuntiandũ mane
misericordiam tuam: ꝙ ueritate᷑
tuam ꝑ nocꝰtem. Diligent̾ intellige
quod diccͣt. ad annuntiandũ ma¬
ne miscd̃iam tuam: & ueritatẽ tu¬
am ꝑ noctem. Singłi uersiculi.: ad
singłos referunt᷑. Bonuͣ est confi¬
teri dnͣo. adamuutiandũ mane

Expanded text:
Hoc totum quare dixi? Ut ostenHoc totum quare dixi? Ut ostenderem scriptum esse in lege, debere nos ti ab operibus mundi, et ea facere quae ad Deum pertinent. Psalmus igitur cantici est in die sabbati: quando non operamur mundo, et operamur Deo. Videamus quid nobis sit cantandum in sabbato, quando a mundi cessamus operibus.fiteri Domino, t psallere notissime. Non dixit: bonum est psallere, et postea confiteri: sed vide ordinem: Bonum est confiteri, et bonum est psallere. Primum age poenitentiam, et lacrymis dele peccata, et postea canta Domino: Bonuinibus, sed Deo; illi confitere peccata, qui sanare potest. Et psallere nomini tuo, Altissime. Ad annuntiandum mane misericordiam tuam, et veritatem tuam per noctem. Diligenter intelligite quod dicitur: Ad annuntiandum mane misericordiam tuam, et veritatem tuam per noctem. Singuli versiculi ad singulos referuntur. Bonum est confiteri Domino: ad annuntiandum mane
Abbreviated transcription (Latin):
salbi agi. uͥ sex dies tͣnsierunt. Sex die¬
b laboramus: iudie septimo reqͥesci¬
mus. Ergo dño cautare non possumꝰ.
uisi iudie salbati. Quã dui oꝑa istiꝰ
mundi facimus. hoc ẽ sex cdiebus:
dño eautare ñ possumus. Deniq di¬
cit᷑ inleuitico. Non fatietis iudie sab¬
bati: omĩe opus seruile. Quicumq
ꝗͦ insabbato ẽ. ꝙ inrequie domini.
opus seruile facere uondebet hoc
est quod ad mundũ istum perti¬
uet. s illud debet opus facere. qͦd
ad sabbatũ pertinet. Uultis scire
qũi insalbato operant᷑ sacerdotes.
intẽplo dñi Non licet insalbo eiu¬
quã ligna cedere. Deniq unꝰ qͥuiuen¬
tus est inheremo. lapidatꝰ ẽ & ocei¬
sus. Deinde nou lice̾t igne̾ suecen¬
dere: nͣ licq ꝙ̃ aliqͥd operis facere.
uidetis aut̃ qmͣ omĩa bec que ĩmun¬
do alicui facere non licet insalb̃o:
sacerdotib solis licet. Nã & ligna ce¬
dũt. & igue̾ subponunt: & alia fa¬
cuc̃t ministeria. & hostias ĩmolant.

Expanded text:
si qui sex dies transierit. Sex diebus laboramus, in septima die requiescimus. Ergo Domino cantare non possumus, nisi in die sabbati. Quamdiu opera istius mundi facimus, hoc est, sex diebus, Domino cantare non possumus. Denique dicitur in Levitico: Non facietis in die sabbati omne opus servile . Quicumque ergo in sabbato est, et in requie Domini, opus servile facere non debet, hoc est, quod ad mundum istum pertinet: sed illud debet opus facere, quod ad sabbatum pertinet. Vultis scire quoniam in sabbato operantur sacerdotes in templo Domini? Non licet in sabbato cuicumque ligna caedere . Denique unus qui inventus est in eremo, lapidatus est, et occisus. Denique non licet ignem succendere: non licet etiam aliquid operis facere. Videtis autem quoniam omnia haec quae in mundo alicui facere non licet in sabbato, sacerdotibus solis licet. Nam et ligna caedunt, et ignem supponunt, et alia faciunt ministeria, et hostias immolant.
Abbreviated transcription (Latin):
uisi oleum miseris. extinguit᷑:
sic & lumen seueccutis mee. oleo
& miscðia dĩ indiget. ut crescat.
Deuiq & apłi ascenderunt ĩmon¬
tem. oliueti: ut qm̃ lassi erant ꝙ.
indigebant lucerne ipsoꝵ oleo dnͣi:
de oleo eius illuminarent᷑. Unde
dic & iustus. ego aut̃ sicͣ oliua fruc¬
monᷤ erat deqͦ ascenderq dñs
reg¬
na celoꝵ nͥ mons oliuet:
Nũqͥd ũ erat mons subli¬
uuor ingalilea thabor
Qͥu necess e fuit. ut dñs
de monte oliuieti. consce̾¬
de qͥdte scͥptura doceat.
Nisi tͥ in lampadib tus oleũ miseris
nͣ poteris ascendere regna celoꝵ.
Debes eẽ iumonte oliueti ñ inualle
oliuarum. s inmonte oliueti. Dicat
aliquis. Que eͣ ista uallis oliuarũ:
Habꝙ diabolus oluias suas. habet
phylophos. ht̃ hereticos. Habent
&. ipsi oleu̾ duͣ lumen scientie ꝓ¬
deducunt. Oleuͭ inqͥt ꝓpħa pecca¬
tous u impinguet caput meum.
Nos gͦ rogemus duͣm ut senectus

Expanded text:
nisi oleum miseris, exstinguitur: nisi oleum miseris, exstinguitur: sic et lumen senectutis meae, oleo et misericordia Dei indiget ut crescat. Denique et apostoli ascendunt in montem Oliveti, ut quoniam lassi erant, et indigebant lucernae ipsorum oleo Domini, de oleo Domini illuminentur. Unde dicit et justus: Ego autem sicut oliva frucmons erat, de quo ascendit Dominus regna coelorum, nisi mons Oliveti? Numquid non erat mons sublimior in Galilaea, Thabor? Quid necesse fuit ut Dominus de monte Oliveti conscende quid te Scriptura doceat: Nisi tibi et lampadibus tuis oleum miseris, non poteris ascendere in regna coelorum. Debes esse in monte Oliveti, et non in valle Olivarum, sed in monte Oliveti. Dicat aliquis: Quae est ista vallis Olivarum? Habet diabolus olivas suas: habet philosophos: habet haereticos: habent et ipsi oleum. Et ipsi lumen scientiae pdeducunt: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum . Nos ergo rogemus Dominum, ut senectus
Abbreviated transcription (Latin):
& dñs cornu dr his qͥcredunt ĩ
euͣ qr iucornib crucis suȩ. uen¬
tilauit inimicos. Ibi confudit dia¬
bolum & omnẽ eius exercitum Xp̃e
quidem crucifixus erat incorpore. s
uere crucifigebat ibi demones. Nõ
fuit crux: s tumphus fuit: s uexil¬
lñ fuit. ꝓpterea conscendit iucru¬
cem. ut nos de terra maltũ tollerq
Ego puto cruce̾ saluatoris istã eẽ
scalani. quã uidit iacob. Iuistaͬ
scalam descendebaut angłi. & con¬
sceudebant. In istã scalam hoc eͣ
crucẽ desceidunt uidei: i conscen¬
dunt gentles. Exaltabit᷑ siẽ uni¬
cornis cornu meum. Alii habebat
plura cornua: ego solum unũ cor¬
nu habeo. Michi aut absit głari
nͥ incruce dmͣ. ꝑ que̾ mͥ mundꝰ cru¬
cifixus eͣ. & ego mundo. Et senec¬
tus mea in misericordia uberi. Se
simpliciꝰ. ꝓpt̾ simpliciores frẽs. qui
non possunt intelligere sublimi¬
us. Quomͦ corpora nr̃a quando
laborant non reficiunt᷑ nͥ unctõne
olei: & qͦmͦ lumen qͦd inlucernaeͣ.

Expanded text:
nus cornu dicitur, his qui credunt in eum: Et in cornibus crucis suae ventilavit inimicos. Ibi confudit diabolum, et omnem ejus exercitum: Christus quidem crucifixus erat in corpore: sed vere crucifigebat ibi daemones. Non fuit crux: sed triumphus fuit, sed vexillum fuit. Propterea conscendit crucem, ut nos de terra in altum tolleret. Et puto crucem Salvatoris istam esse scalam quam vidit Jacob. In ista scala descendebant angeli, et conscendebant . In ista scala, hoc est, cruce, descendunt Judaei, et conscendunt gentiles. Et exaltabitur sicut unicornis cornu meum. Alii habeant plura cornua: ego unum solum cornu habeo. Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Domini: per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Et senectus mea in misericordia uberi. Sensimplicius propter simpliciores fratres, qui non possunt intelligere sublimius quomodo corpora nostra, quando laborant, non reficiuntur, nisi unctione olei: quomodo lumen quod in lucerna est,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣd quasi germen iureat. & dende
uideo quod quasi flos sit: quomͦ
flos cadat. & ipse flos uertatur in
pomuͣ. uideo paulatim ꝑ singł̃os
dies. & ꝑ singula iemꝑa mͥ
naturam oꝑari. & inmeos cibos
crescere: uideo qͦmͦ mͥ ds̃ in om̃b¬

Expanded text:
 quasi germen viret. Et deinde video quomodo flos fit: quomodo flos cadat, ipse et flos vertatur in pomum. Video paulatim per singulos dies, in singula tempora mihi naturam operari, et in meos cibos crescere. Video quomodo Deus in om
Abbreviated transcription (Latin):
migrauerimus ad regna celoꝵ. flo¬
uirtutũ ceterarũ. Non sumus in
non iꝑfectõne. Non enĩ erͥmꝰ an¬
głi: s quasi angłi. Non tͥ quasi pa¬
rum uideatur homo. si sie̾ angłs
fueris. Adhuc multiplicabuntur
insenecta uberi. Felir ẽ ille qͥ creseit
cotidie: qui senescit etate. qui seue¬
scit iurtutibus. Hec interim dixi¬
compleamus. & uerba uertamus
inoꝑa: ut qui plantati sumus
indomo domimi. in atrio xpi
floreamus: cui sit gloria inscla

Expanded text:
migraverimus ad regna coelomigraverimus ad regna coelovirtutum caeterarum, non sumus in non in perfectione. Non enim erimus angeli, sed quasi angeli . Non tibi quasi parum videatur homo, si sicut angelus fueris. Adhuc multiplicabuntur in senecta uberi. Felix ille qui crescit quotidie, qui senescit aetate, senescit et virtutibus. Haec interim compleamus, et verba vertamus in opera: ut qui hic plantati sumus in domo Domini, in atrio Christi floreamus: cui sit gloria in sa
Abbreviated transcription (Latin):
tis sexaginta noue̾ annis. uixit:
&. senex nͣ dr. Uenio usq ad dilu¬
feme tͥa milia: & nullũ inuenio
qui dictus sit seuex. Prinus ab ta¬
hã senex drͣ: & certe multo iuo¬
dieruͣ. Om̃e enĩ tẽpus uite ipsuiꝰ:
dies fuerunt ꝙ nͣnor. Hoc ip̃sũ
qͦd dictũ ẽ de abrahaͣ: dietũ est ꝙ¬
de ysaac & de iacob. Qui eiuͣ simł
seriuerunt recte simul seues
libani multi plicabit᷑. E edrus
lignũ eͣ imputribilẽ. Plantati in
florebunt. Alib̾ plautamur: in reg¬
no celoꝵ florebimus. Ego uͦ plait¬
taui. apollo rigauit. s dñs iuiere¬
indomo dñi. qui hic radices miserit.
ibi flores affert. Plantati indomo
Ista stͣ eterna tabernacula. Que stͣ
ista atͥa᷑ Diuerse incelo mansiones.
Simulq uidete. quid dicat. Plantati
uidomo dm̃: inatriis dĩ urͣi florebt̃.
hic domꝰ ẽ: ibi atrium. Debuit uti¬
q primũ dicere. scd̃m ordinẽ atͥum.
& sic domũ. S uroe quid dicat. Hic
licet uideamur eẽ uidomo. tam̃ cuͣ

Expanded text:
vixit, et senex non dicitur. Venio usque ad diluferme tria millia, et nullum invenio qui dictus est senex. Primus Abraham senex dicitur: et certe multo minodierum. Omne enim tempus vitae ipsius, dies fuerunt, et non nox. Hoc ipsum quod dictum est de Abraham, dictum est de Isaac et de Jacob. Qui enim simul serLibani multiplicabitur: lignum imputribile. Plantati in florebunt. Alibi plantamur, in regno coelorum florebimus. Ego vero plantavi: Appollo rigavit, sed Dominus increin domo Domini, si hic radices miserit, ibi flores affert. Plantati in domo Ista sunt aeterna tabernacula. Quae sunt ista atria? Diversae in coelo mansiones. Simul videte quid dicat: Plantati in domo Domini: in atriis Dei nostri florebunt. Hic domus est: ibi atrium est. Debuit utique primum dicere secundum ordinem, atrium: et sic domum. Sed videte quid dicat. Hic licet videamur in domo esse: cum
Abbreviated transcription (Latin):
plures fuerint simul tanto peioreᷤᷤ
sunt. Deniq eo temꝑe qͦ turris edi¬
ficabat᷑ contra dñm: disꝑgẽbant᷑
inutilitatẽ suam. Consensu eoꝵ
ipsis qui disꝑsis unt. E.xaltabit᷑
sicͣ unacornis cornu meuͣ. Sẽꝑ in
regno: corni pouit᷑. Inte inimicos
nr̃os uentilabimus cornu. Deniq

Expanded text:
tanto pejores sunt. Denique eo tempore quo turris aedificabatur contra Deum, dispergebantur in utilitatem suam. Consensus eorum ipsis qui dispersi sunt. Exaltabitur sicut unicornis cornu meum. Semper cornu in regno ponitur. In te inimicos nostros ventilabimus cornu
Abbreviated transcription (Latin):
Inimici tui dñe peribunt: euͣ om̃ia
t subiecta fuerint. Omis qͥmimi¬
cus tiuis fuerit postea efficietur
iumicus. Qui inimicus fuerit. ami¬
cus erit: & sic peribit inimicus. ¶m
ecce iimici tii ꝑibunt. & disꝑgen¬
tͣ om̃s qui operant᷑ unquitatem.
Quomͦ ꝗ si sciͣ simul sunt. gratiosũ

Expanded text:
inimici tui, Domine, peribunt, cum omnia tibi subjecta fuerint: omnis qui inimicus tuus fuerit, postea efficietur inimicus. Qui inimicus fuit, amicus erit, et sic peribit inimicus. Quoniam ecce inimici tui peribunt, et dispergentur omnes qui operantur iniquitatem. Quomodo si sancti simu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiclitari possunt. si non laborauerĩt
in estate uude uiuant. in hyeme: ꝙ.
bona oꝑa: torquebimur ingehenia.
Hoc totum quare dixi᷑ Quoniã nẽ
scͥptum ẽ: quia delectasti me dnͣe
infactura tua dũe. Qocũq aspexe¬
ro: delectat ine. Intelligo factorẽ.
& bñdico dmͣ. E moꝑibus manuu
tuarũ exultabo llideo arborem
& considero quomͦ cortice arbor

Expanded text:
periclitari possunt, si non laboraverint periclitari possunt, si non laboraverint in aestate unde vivant in hyeme; nos e torquebimur in gehenna. Hoc totum quare dixi? Quoniam nunc scriptum est: Quia delectasti me, Domine, in factura tua. Quodcumque aspexero, delectat me. Intelligo enim factorem, et benedico Deum. Et in operibus manuum tuarum exsultabo. Video arborem, et consi