comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fi ducia mea Obritũ dicimꝰ. obrude aurũ
Sc̃s gͦ uir nec aurũ robur. nec sibi eẽ obrtã.
id ẽ. rudẽ auri molẽ fidutiã credidit:
qr spẽ atq delectationẽ suã insolius gr̃a
c̃ditoris fi giens. neq deqͣntitate auri
neq de sp̃ecit peccauit Decreatore qͥp¬
pe desꝑasse fuerat. spẽ increctura posu¬
isse̾. Inrebꝰ aute dubiis spẽ fixerat diues
ille qͥ dicebat Anima hab esmulta bona
posita in annos plurimos: reqͥesce. comede
bibe ⁊epulare: S hunc suꝑna uox in cre¬
pat dicens Stulte. hac nocte Animã tuã
tia multa tẽpra fuerat p̃stolatꝰ: ut scilicet
qͥ in longũ sib̵ subsidiã colligendo ꝓspicer&
subsequentẽ diem uł unũ minime iud̃ et:
Qucisi in aqͥs eiũ defluentibꝰ fundam̃tũ po¬

Expanded text:
fidendum. Obryzum dicimus obrude aurum. Sanctus ergo vir nec aurum robur, nec sibi esse obryzum, id est rudis auri molem fiduciam credidit, quia spem atque delectationem suam in solius gratia conditoris figens, neque de quantitate auri, neque de specie peccavit. De creatore quippe desperasse fuerat, spem in creatura posuisse. In rebus autem dubiis spem fixerat dives ille, qui dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos plurimos, requiesce, comede, bibe, epulare. Sed hunc superna vox increpat, dicens: Stulte, hac nocte animam tuam  sibi abundantia multa tempora fuerat praestolatus, ut scilicet qui in longum sibi subsidia colligendo prospiceret, subsequentem diem vel unum minime videret. Quasi in aquis enim defluentibus fundamentu
Abbreviated transcription (Latin):
filii cũ in iordanẽ ligna cedent. uni eoꝵ
securis ex manubrio in ꝓfundũ lapsa oispa¬
ruit Ferrũ qͥppe inmanubrio. ẽdonũ inab¬
lectꝰ in corde: Ligna uͦ ꝑ hoc ceđe. est praus
agentes increpare. Qđ ñ nũquã dũ fluxe
agit᷑ dũ lapsus uanȩ głe in accepta etider
scientia ñuittt᷑. ferrũ inaqͣ ꝑdit̾: qe exdisola¬
to ope intelligentia fatuatur: Nuiã ꝓfecs
inteligentiã adħ noiumꝰ dari. utante o cor
nollos ex bona debent accione edntab a

Expanded text:
filii cum in Jordane ligna caederent, uni eorum securis ex manubrio in profundum lapsa disparuit . Ferrum quippe in manubrio est donum intellectus in corde. Ligna vero per hoc caedere est prave agentes increpare. Quod nonnunquam dum fluxe agitur, dum lapsus vanae scientia non vitatur, ferrum in aqua perditur, quia ex dissoluto opere intelligentia fatuatur. Quam profecto intelligentiam ad hoc novimus dari, ut ante dantis oculos ex bona debeat actione restitui.
Abbreviated transcription (Latin):
narrat q int̾ increpationis uͥba & ꝑcussio¬
nisu̾ba dephensus: abspei fioucia mtẽ suã
labe facari c̃sidat: Multa qͥppe egisse se mala
ab increpantibꝰ amicis audierat: Et ne uͥb
parit̃ & flagelł p̃ssa in desꝑatione m̃ens cor¬
ruat. hanc ꝑsuarũ uirtutã memoriã ad
spẽ reformat: ut neqͣqͣm se debeat incala¬
mitate deicere. quȩ tranqͥllitatis sue t̃p̃re
sememinerat tã sublimia egisse. Qiuia gͥ
intentionis eiꝰ causã diximꝰ: restat ut auditas
uirtutesilliꝰ subtilit̃ ꝑpendamꝰ Hoc aut̃ pͥmũ¬

Expanded text:
ationis verba et percussionis verbera deprehensus, a spei fiducia mentem suam labefactari considerat. Multa quippe et egisse se mala ab increpantibus amicis audierat, et ne verbis pariter et flagellis pressa in desperationem mens corruat, hanc per suarum virtutum memoriam ad spem reformat, ut nequaquam se debeat in calamitate dejicere, quae tranquillitatis suae tempore se meminerat tam sublimia egisse. Quia igitur intentionis ejus 697 causam diximus, restat ut auditas virtutes illius subtiliter perpendamus. 2. U
Abbreviated transcription (Latin):
ganda attollere. Nã sicut ꝑ corporis fa¬
ciem homini: ita ꝑ interiorem imagi¬
nẽ. dõ noti atq conspicabiles sumus:
Cũ uͦ reatu culpę. deprimimur: ad dm̃
leuare cordis Nr̃i faciem ueremur Dũ
enĩ nulla bonorũ oꝑũ confidentia fulci¬
mur : in tuere sũma mens trepidat. qr
ipsa se conscientia accusit. Cũ uͦ iã poeni¬
tentiae lamentis culpa diluitur. & sic
ꝑparata planguntur ut plangenda mi¬
nime ꝑp&rentur. magna menti fidutia
nascitur & ad conspicienda suꝑnae raeri¬
dutionis gaudia cordis nr̃i facies leuatur:
S ed haec helifat⁊ racte diceret: si infir¬
mũ moneret. Cũ uͦ iustũ uirũ ꝓpt̃ fla¬
gella despicit. quid aliud quã uerba
scientiae nesciens funditꝰ Quenimirũ
dicta. si ad hereticor ⁊xpũ ducimus.
ipsis falsis ꝓmissionib ad dm̃ nos faciem
leuare pollicentur: Aesi fideli popło pa¬
tenter dicant. Quã dii p̃dicationem

Expanded text:
ganda attollere. Nam sicut per corporis faganda attollere. Nam sicut per corporis faciem homini, ita per interiorem imaginem Deo noti atque conspicabiles sumus. Cum vero reatu culpae deprimimur, ad Deum levare cordis nostri faciem veremur. Dum enim nulla bonorum operum confidentia fulcitur, intueri summa mens trepidat, quia ipsa se conscientia accusat. Cum vero jam poenitentiae lamentis culpa diluitur, et sic perpetrata planguntur, ut plangenda minime perpetrentur, magna menti fiducia nascitur, et ad conspicienda supernae retributionis gaudia cordis nostri facies levatur. Sed haec Eliphaz recte diceret si infirmum moneret. Cum vero justum virum propter flagella despicit, quid aliud quam verba scientiae nesciens fundit? Quae nimirum dicta si ad haereticorum typum ducimus, ipsi falsis promissionibus ad Deum nos faciem levare pollicentur. Ac si fideli populo patenter dicant: Quandiu praedicationem
Abbreviated transcription (Latin):
conualescit: quia dũ sor dida onera portare
iam non ualet: ad illũ ꝑqui&em ꝓperat
quẽ initus amat Hinc etiam in amiraa¬
one sponsȩ scriptũ ẽ Quȩẽ ista que
ascendit dedeserto delicus affluens: quui
nimirũ scã eccła. nist uerborũ di delicis
afflueret : dedeserto uitę p̃sentis ascende¬
re ad suꝑiora non posset. Delicus ergo
affluit & ascendit  quiã dũ misticis in¬
tilligentiis pascitur. ad suꝑna cotidiȩ
con tẽplanda sub leuatur. Hinc &iam ꝑ¬
psalmistam ait Et nox in luminatio mea:
in deliciis meis. Quia dũ ꝑ intellectũ
misticũ studiosa mens reficitur: iã inca
uitae p̃sentis obscuritas fulgore diei sub¬
sequentis illuminatur. ut &iam in huius
corruptionis caligine im tellectũ illius
uis futuri luminis erũpat: & uerbo.¬
rũ delicus pasta p̃gustando discat.
quid depabulo ueritatis esuriat Seqͥtur.
ciem leuare ẽ : cor ad sublimia in uesti¬

Expanded text:
convalescit, quia dum sordida onera portare convalescit, quia dum sordida onera portare jam non valet, ad illum per quietem properat, quem intus amat. Hinc etiam in admiratione sponsae scriptum est: Quae est ista quae ascendit de deserto deliciis affluens ? Quia nimirum sancta Ecclesia nisi verborum Dei deliciis afflueret, de deserto vitae praesentis ascendere ad superiora non posset. Deliciis ergo affluit, et ascendit, quia dum mysticis intelligentiis pascitur, ad superna quotidie contemplanda sublevatur. Hinc etiam Psalmista ait: Et nox illuminatio mea in deliciis meis , quia dum per intellectum mysticum studiosa mens reficitur, jam in ea vitae praesentis obscuritas fulgore diei subseqcorruptionis caligine in intellectum illius, vis futuri luminis erumpat, et verborum deliciis pasta, praegustando discat quid de pabulo veritatis esuriat. CAP.ciem levare, est cor ad sublimia investi
Abbreviated transcription (Latin):
argentũ caiceruabitur tibi: Acsi aꝑte dia
tũ lucidũ excrescit. Secorior. Iunc
suꝑ omnipotentẽ delicus afflues. Suꝑ on¬
nipotentẽ delicus affluere c̃: in amore
illius seripturę sacre epulis saciari.
In cuius nimirũ uerbis tot delicias in ue¬
nimus: quot ad ꝓuectũ nr̃m in telligel¬
tiae diuersitates accipimus. Vt modonos
iuda pascat historia : modo subtextu litterę
uelata medullitus nos reficiat moralis
allegoria. Nodo od altiora suspendat am¬
tẽplatio: in ter p̾sentis uitaȩ tenebri un
delumine a&ernitatis intermicans. Qsa.
endũ quotł quisquis deliciis affluit. in
quadam sui remissione soluitur : atq a
laboris studio. quasi ex lassitudine relao¬
tur. Quia nimirũ anima cũ internis de¬
licus abuidare coeperit : terrenis im
operib in cubare minime consentit Sed
amore conditoris capta & sua captiuitate
iã libera. ad contemplandã cius specem
deficiendo suspirat: et quasi lasescendo

Expanded text:
argentum coacervabitur tibi. Ac si aperte diargentum coacervabitur tibi. Ac si aperte ditum lucidum excrescit. Sequitur: Csuper omnipotentem deliciis afflues. Super omnipotentem deiciis affluere, est, in amore illius Scripturae sacrae epulis satiari. In cuius nimirum verbis tot delicias invenimus, quot ad profectum nostrum intelligentiae diversitates accipimus, ut modo nuda nos pascat historia, modo sub textu literae velata medullitus nos reficiat moralis allegoria, modo ad altiora suspendat contemplatio, in praesentis vitae tenebris iam de lumine aeternitatis endum quod quisquis deliciis affluit in quadam sui remissione solvitur, atque a laboris studio quasi ex lassitudine relaxatur, quia nimirum anima cum internis deliciis abundare coeperit, terrenis jam operibus incubare minime consentit; sed amore conditoris capta, et sua captivitate jam libera, ad contemplandam ejus speciem deficiendo suspirat, et quasi lassescendo
Abbreviated transcription (Latin):
sacra eloquia designaritestatur: psal¬
mista qͥ ait. Eloquia dñi eloquia casta.
argentũ igne examinatũ terre. Et
sepe cũ eloquiis sacris in tendimus.
malignorũ spũũ insidias grauius tole¬
obscurent. Quod nimirũ psalmista ꝑtule¬
rat: cũ dicebat. Declinate ame maligni:
& scrutabor mandata dĩ mei Uidelicet pa.¬
tenter insinuans: quia mandata dĩ per¬
scrutari non poterat. cũ malignorũ sp̃uũ
in sidias in mente tolerabat. Quod &ĩã
inisaae oꝑe sub allofilorũ prauitate
cognoscimus designari: qui puteos quos
isaae foderat. terrae congeriae reple
bant. Nos enĩ. nos nimirũ puteos fodi¬
mus: cũ inscripturae sacrȩ abditis sen¬
sib alta penetramus. Quos tamen occult
replent allofili: quando nob̾ ad alta ten¬
dentib inmundi sp̃s terrenas cogitatio.¬
nes ingerunt. et quasi diuinȩ scientue
sua uirtute suꝑat: ꝑhelifatz dicitur:
Erit q omnipotens contra hostes tuos &

Expanded text:
sacra eloquia designati testatur Psalsacra eloquia designati testatur Psalmista, qui ait: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum terrae . Et saepe cum eloquiis sacris intmalignorum spirituum insidias gravius toleobscurent . Quod nimium Psalmista pertulerat cum dicebat: Declinate a me, maligni, et scrutabor mandata Dei mei . Videlicet patenter insinuans, quia mandata Dei perscrutari non poterat, cum malignorum spirituum insidias in mente tolerabat. Quod etiam in Isaac opere Allophilorum pravitate cognoscimus designari, qui puteos quos Isaac bant . Hos enim nos nimirum puteos fodimus cum in Scripturae sacrae abditis sensibus alta penetramus. Quos tamen occulte replent Allophyli quando nobis ad alta tendentibus immundi spiritus terrenas cogitationes ingerunt, et quasi inventam divinae sua virtute superat, per Eliphaz dicitur: Eritque Omnipotens contra hostes tuos, et
Abbreviated transcription (Latin):
nisi infirmitas accionis. quid ꝑduriti¬
am silicis. nisi fortitudo signatur.ꝰ
Quid ꝑtorrentes aureos. nisi doctrinam
in timȩ claritatis accipimus. Ommpo¬
tens aut̃e ds adse conuersis. ꝓ terra dat
silicem: quia ꝑ infirma actione forti¬
tudinẽ tribuitꝰ robusti oꝑis. Dat etim
ꝓsilice torrentes aureos: quia ꝓrobus¬
to oꝑe. doctrinã multiplicat clare p̃¬
dicationis ut peccator quisq conuersus.
& exinfirmo fortis existere ualeat: &¬
in suafortitudine usq ad ꝓferenda uerba
uttime claritatis exurgat᷑. Quatenus &e¬
in eo & infirmitas actionis in qua uelut¬
terra soluitur. bene uiuendo fortitudi¬
ne solidetur. & rursus cũ sensus & ui¬
ta trahitur. ex ipsa fortitudine torren
Secoriur. Erit que omnipotons contra
tibi. Quos maius alios hostes patimur.
obsident. ut ciuitatẽ ualeant nrãe
mentis in rũpere. eãq subsui iugo domi¬
nu captã tenere : Argenti autẽ nomine.

Expanded text:
nisi infirmitas actionis, quid per duritinisi infirmitas actionis, quid per duritiam silicis, nisi fortitudo signatur? Quid per torrentes aureos, nisi doctrinam intimae claritatis accipimus? Omnipotens autem Dominus ad se conversis pro terra dat silicem, quia pro infirma actione, fortitudinem tribuit robusti operis. Dat etiam pro silice torrentes aureos, quia pro robusto opere doctrinam multiplicat clarae praedicationis, ut peccator quisque conversus, et ex infirmo fortis existere valeat, et in sua fortitudine usque ad proferenda verba intimae claritatis exsurgat, quatenus in eo et infirmitas actionis, in qua velut solvitur, bene vivendi fortitudine solidetur; et rursus cum sensus ex vita trahitur, ex ipsa fortitudine torrVERS. 25.-- « Eritque Omnipotens contra t. --Quos magis alios hostes patimur qitationibus obsident, ut civitatem valeant nostrae mentis irrumpere, eamque sub sui jugo dominii captam tenere? Argenti autem nomine
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes: Si reuersus fueris ad omnipoten.¬
tem: aedificaberis Asi aꝑte dicant:
Quia nr̃is docmatib resistendo adño reces¬
sisti: id circo aiustitiae aedificatione
destructus es Tabnaculũ uͦ aliquando
accipimus habitaculũ corporis: aliqͣndo
aͣ habitaculũ cordis Nam sicut anima
habitanus in corpore: ita ꝑ cogitationẽ
habitamus inmente Iniquitas ergo in
tabnaculo m̃tis ẽ: ꝑuersa intentio in
studio cogitationisIniquitas autẽ in
tabnacula coporis: ꝑ expletionẽ oꝑis
actio carnalis: Helifat itaq & quia
amicus beati uiri extitit. quȩdam uera
sentiens & tam̃ in his in qͥbus arectitudi¬
ne deuiat hereticorũ speciem tenens. bea¬
tũ iob & uirtutibus flagellatũ nesciens
errasse credidit quẽ ꝑcussũ uidit : eiq
si reuersus ad ominipotentẽ fuerit polli¬
c&ur dicens. Longe facies iniqͥtatem
atab̾naculo tuo. Aesi patenter dicat.
Quisquis ad dm̃ post errata reuertitur.
Ssilice torrentes aureos. Quid ꝑ terram

Expanded text:
s fueris ad Omnipotentem, aedificaberis. Ac si aperte dicant: Quia nostris dogmatibus resistendo a Domino recessisti, idcirco a justitiae aedificatione destructus es. Tabernaculum vero aliquando accipimus habitaculum corporis, aliquando vero habitaculum cordis. Nam sicut anima habitamus in corpore, ita per cogitationes habitamus in mente. Iniquitas ergo in tabernaculo mentis, est perversa intentio in studio cogitationis, iniquitas autem in tabernaculo corporis per expletionem operis actio carnalis. Eliphaz itaque quia amicus beati viri exstitit, quaedam vera sentiens, et tamen in his, in quibus a rectitudine deviat, haereticorum speciem tenens, beatum Job ex virtutibus flagellatum nesciens 509 errasse credidit, quem percussum vidit, eique, si reversus ad Omnipotentem fuerit, pollicetur dicens: Longe facies iniquitatem a tabernaculo tuo, ac si patenter dicat: Quisquis ad Dsilice torrentes aureos. - Quid per terram,
Abbreviated transcription (Latin):
flagellandus ẽ derebus humanis. Arescit
in enis laboribus terra: concutitur in
eius naufragiis mare. ignescit in eius
sudoribus aer. obtenebrescit contra eũ
inundationibus celũ. In ardescunt in
eius obpressionibus homines : mouen¬
tur in eius ad uersitate & angelicȩ uir¬
tutaꝰ. Nũquid nã haec qͦ inanimatt.
uelqͥ uiuentia diximus. sius instine¬
tionibus & non magis diuinis inpul¬
sionibus agitantur : Quid quid ẽ itaq
quod exterius sęuit : ꝑ hoc ille in¬
tuendus ẽ. qͥ hoc interius disponit:
In om̃i igitur causa solus ipse metuen¬
dus ẽ : qui principaliter ẽ Qui etiã
admoysei dicit: Egosũ quisum
S io dices filus isrł. qui ẽ: misit me¬
aduos: Cũ itaq flagellamur ꝑeti
q uidemus : illũ debemus sollicite
metuere quẽ non uidemus: Uir
ttaq sc̃s dspiciat quidquid exterius
terre. quid quid ꝑ essentiam suam
nisi regertar ad rachilũ tender&.
Q mentis oculo. suppressis omnibus

Expanded text:
flagellandus est de rebus humanis: arescit flagellandus est de rebus humanis: arescit in ejus laboribus terra, concutitur in ejus naufragiis mare, ignescit in ejus sudoribus aer, obtenebrescit contra eum inundationibus coelum, inardescunt in ejus oppressionibus homines, moventur in ejus adversitate et angelicae virtutes. Nunquidnam haec, quae inanimata vel quae viventia diximus, suis instinctionibus et non magis divinis impulsionibus agitantur? Quidquid est itaque quod exterius saevit, per hoc ille intuendus est, qui hoc interius disponit. In omni igitur causa solus ipse intuendus est, qui principaliter est. Qui etiam ad Moysen dicit: Ego sum qui sum. Sic dices filad vos . Cum itaque flagellamur per ea quae videmus, illum debemus sollicite metuere, quem non videmus. Vir itaque sanctus despiciat quidquid exterius terret, quidquid per essentiam suam, nisi regeretur, ad nihilum tenderet: et mentis oculo suppressis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ergo in rerũ natura tam multasint.
quur beati uiri uoce nunc dicitur. ipse
enĩ solus ẽ. Sed aliud ẽ esse: aliud
principaliter esse: Aliud mutabiliter:
atq aliud in mutabiliter esse Sunt
enim haec omĩa. sed principaliter ñ sunt:
quia insemet ipsis minime sub sistunt &¬
nisi gubernantis manu teneantur : esse
nequaquã possunt: Cuncta nãq in illo
subsistunt. a qͦ creatasunt : Nec ea quȩ ui¬
uunt sibi m& ipsis uitã tribuunt. nec ea
quȩmnouentur & non uiuunt: suis nutibus
ad motũ ducuntur: Sed ille cuncta mo
uat: Cuncta quippe ex nichilo facta
sunt : eorũq essentia rursum ad nichilũ
tenderet. fsi eam auctor omniũ regi¬
minis manu r&eneret. Omĩa itaq quę
crcata sunt ꝑse nec sub sistere p̃ualent
nec moueri : sed intantũ sub sistunt. in
quantũ ut esse debeant acceperunt In
tantũ mouentur : in quantũ occulto
instinctu disponuntur Ecce erũ peccator:

Expanded text:
Cum ergo in rerum natura tam multa sint, Cum ergo in rerum natura tam multa sint, cur beati viri voce nunc dicitur: Ipse enim solus est. Sed aliud est esse, aliud principaliter esse; aliud mutabiliter, atque aliud immutabiliter esse. Sunt enim haec omnia, sed principaliter non sunt, quia in semetipsis minime subsistunt, et nisi gubernantis manu teneantur, esse nequaquam possunt. Cuncta namque in illo subsistunt; a quo creata sunt, nec ea quae vivunt sibimetipsis vitam tribuunt, neque ea quae moventur et non vivunt suis nutibus ad motum ducuntur, sed ille cuncta movvat. Cuncta quippe ex nihilo facta sunt, eorumque essentia rursum ad nihilum tenderet, nisi eam auctor omnium regiminis manu retineret Omnia itaque quae creata sunt, per se nec subsistere praevalent, nec moveri; sed in tantum subsistunt, in quantum ut esse debeant acceperunt; in tantum moventur, in quantum occulto instinctu disponuntur. Ecce enim peccator
Abbreviated transcription (Latin):
ba non ꝑ eorũ aures suꝑ uacue transe¬
ant : sed haec in suis cordibus figant.
Unde hic subditur Et insinu meo abs
condi uerba oris eius. In sinu et enim
cordis uerba oris eius abscondimus.
quando mandata illius non transitori&.
sed inplenda oꝑe audimus Hinc est
quod deipsa matre uirgine scriptĩriu
Mariã autẽ conseruabat omnia uerba
haec : coriferens in corde suo Quę
nimirũ uerba & cũ ad operationem
pdeunt. in sinu cordis absconsa latent .
si ꝑ hoc quod foras agitur. intus agen.¬
tis animus pon eleuatur Ham cum
conceptus sermo ad opus ducitur.
siꝑ hoc humana laus queritur. sermo
di in sinu mentis proculdubio non oc¬
cultatar: Sed nosse uelim obeate uir:
quurte tantai intentione examinas.
quur tanta sollicitudine astringis:
nã non sunt. angeli. & homines. caelum
& terra. aer & maria. cuncta uolatilia¬
uel quadrupedia atq reperitia. Et
certe scriptũ ẽ : creauit ut essenit om̃ĩa:

Expanded text:
ba non per eorum aures supervacue transeba non per eorum aures supervacue transeant, sed haec in suis cordibus figant. Unde hic subditcondi verba oris ejus. - In sinu etenim cordis verba oris ejus abscondimus, quando mandata ejus non transitorie, sed implenda opere audimus. Hinc est enim quod de ipsa matre Virgine scriptum est: « Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo . Quae nimirum verba, et cum ad operationem prodeunt, in sinu cordis absconsa latent, si per hoc quod foris agitur intus agentis animus non elevatur. Nam cum conceptus sermo ad opus ducitur, si per hoc humana laus quaeritur, sermo Dei in sinu mentis procul dubio non occultatur. Sed nosse velim, beate vir, cur te tanta intentione examines, cur te tanta sollicitudine astringas?  non sunt angeli et homines, coelum et terra, aer et maria, cuncta volatilia, quadrupedia, atque repentia? Et certe scriptum est: Creavit ut essent. omnia .
Abbreviated transcription (Latin):
declinare ꝑ operationem: Haec nãq
e solliaitudo iustorũ. ut actus suos
cotidię iuxta uias ueritatis exami.¬
nent  & eas sibi in regulam ꝓponen¬
tes. arectitudinis earũ tramt̃te non
declinent Suꝑ sem& ipsos quippe ire¬
cotidie contendunt : & quo in uirtutũ
uertice ꝓueuntur. cauta rep̾hensione
di uidicant : quidquid dehis exsema¬
ipsis remanet. infra sem& ipsose& totos
se illo festinant trahere: ubi se in ueni¬
unt ex parte ꝑuenisse SeQuriur:
Amandatis labiorũ eius: non recessi
Sicut bene obsequentes famuli domino¬
rũ suorũ uultibus semꝑ intentisunt.
ut eaq p̃ceperint festini audiant.
& in plere contendant: sic iustorũ
menites ꝑ intentionem suã omnipo¬
tenti dñõ adsistunt. atq inscriptiga
eius quasi os eius intueritur. ut qͥa
ꝑ eam ds̃ loquitur omne qđ iult tanto al
luntate eius non discrepet : quanto
eandem uoluntatem illius in eius elo¬

Expanded text:
declinare per operationem. Haec namque declinare per operationem. Haec namque est sollicitudo justorum, ut actus suos quotidie juxta vias veritatis examinent, et eas sibi in regulam proponentes, a rectitudinis earum tramite non declinent. Super semetipsos quippe quotidie ire contendunt, et quo in virtutum verticem provehuntur, cauta reprehensione dijudicant, quidquid de eis ex semetipsis remanet infra semetipsos, et totos se illo festinant trahere, ubi se inveniunt ex parte pervenisse. Sequitur:mandatis labiorum ejus non recessi. - Sicut bene obsequentes famuli dominorum suorum vultibus semper intenti sunt, ut ea quae praeceperint festini audiant, et implere contendant, sic justorum mentes per intentionem suam omnipotenti Domino assistunt, atque in Scriptura ejus quasi os ejus intuentur, ut quia per eam Deus loquitur omne quod vult, tanto a voluntate ejus non discrepant, quanto eamdem voluntatem illius, ejus elo
Abbreviated transcription (Latin):
fide iam dixerat. scio quod redẽptor
meus uiuit. & in nouissimo deterra
surrecturus sim. sic infutura oꝑatione
in carnandȩ sapientiae intendere.
sicut nos eiusden sapientiae lam p̃te¬
rita oꝑa ꝑfidem uidemus. Quodme.¬
diator dĩ & hominũ benignus adtribu.¬
endũ. humilis ad sustinenidũ. patiens
ad exemplum p̃bendũ fuerit: Cuius
nimirã uitã . dũ beatus iob suꝑno spũ
repletus sollicita intentione conspias¬
ret. futura mansuctua dinis ultus
humilitatem p̃uidens. quasi ad exem¬
plum sibi propositũ recurrit : ut quid¬
quid in hac uita ageret. ad imitatio.¬
nis illius uestigiã ligar&: quatenꝰ
qͥ occultȩ dispositionis eiꝰ sublimia
uidere non poterat. quasi in terra cons¬
pitiens adimitationem eius uestigia
tener& Dequibus eius uestigus: ꝑp&rũ
relinquens exemplum.: ut sequami¬
tur. Uiam eius custodiui. & non decli.¬
naui exea. Custodit & enim & non de.¬
clinat : qui hoc ubi intendit operatur.
Custodire quippe ꝑ intentionẽ ẽ: non

Expanded text:
em dicitur: Scio quod Redemptor meus vivat, et in novissimo de terra surrecturus sum , sic in futura operatione incarnandae sapientiae intendere, sicut nos ejusdem sapientiae jam praeterita opera per fidem videmus, quod Mediator Dei et hominum benignus ad tribuendum, humilis ad sustinendum, patiens ad exemplum praebendum fuerit. Cujus nimirum vitam dum beatus Job, superno spiritu repletus, sollicita intentione conspiceret, futuram mansuetudinis illius humilitatem praevidens, quasi ad exemplum sibi propositum recurrit, ut quidquid in hac vita ageret, ad imitationis illius vestigia ligaret, quatenus qui occultae dispositionis ejus sublimia videre non poterat, quasi in terra conspiciens, ad imitationem ejus vestigia teneret. De quibus ejus vestigiis per Petrum xemplum ut sequamitur: Viam ejus custodivi, et non declinavi ex ea. - Custodit enim et non declinat, qui hoc ubi intendit, operatur; et custodire quippe per intentionem est, non
Abbreviated transcription (Latin):
nãq caro. nisi putredo ac uermis ẽ :
& quisquis carnalib desiderus anhe.¬
lat. quid aliud quã uermem
amat. Quaȩ enĩ sit carnis substan.¬
tia. testantur sepulchra Quis pa.¬
rentũ. quis amicorũ fideliũ. quã¬
lib& dilecti sui tangere seaturri.¬
entem uermib carnẽ potest.
Caro itaq cũ concupiscitur. pens&ur
quid sit exanimes : & intelligitur
quid amatur: Hil quippe sic̃ade.¬
domandũ desideriorũ carnalium
app&itũ ual&: quã ut unus quisq
hoc quod uiuũ diligit: qualesit
mortuũ pens&. Considerata & enim
corruptione carnali: eitius cognosat᷑
Quia cũ inlicite caro concupiscitur.
tabes desideratur Bene engo delu.¬
xuriosi mente dicitur. Dulecdo
illius uermis. Quia isqui in deside.¬
rio carnalis corruptionis exaestuat.
ad faorem putredinis anhelat
Haec sicut in huius partis terciae ini.¬
tio promisisse me memini. subbre¬
uitate trans curri : ut ea quȩ in hoc

Expanded text:
namque caro nisi putredo ac vermis est? namque caro nisi putredo ac vermis est? Et quisquis carnalibus desideriis anhelat, quid aliud quam vermem amat? Quae enim sit carnis substantia, testantur sepulcra. Quis parentum, quis amicorum fidelium, quamlibet dilecti sui tangere carnem scaturientem vermibus potest? Caro itaque cum concupiscitur, pensetur quid sit exanimis, 534 et intelligitur quid amatur. Nil quippe sic ad edomandum desideriorum carnalium appetitum valet, quam ut unusquisque hoc quod vivum diligit, quale sit mortuum penset. Considerata etenim corruptione carnali, citius cognoscitur quia cum illicite caro concupiscitur, tabes desideratur. Bene ergo de luxuriosi mente dicitur: Dulcedo illius vermis; quia is qui in desiderio carnalis corruptionis aestuat, ad fetorem putredinis anhelat. Haec sicut in hujus partis tertiae initio promisisse me memini, sub brevitate transcurri: ut ea quae in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
infide. an in opere pecc&ur Ham
& si damnationis dis par est qualitas
culpȩ : tam̃ quae nequaquã ꝑpaeni.¬
tentiam tergitur. Nulla absolutio¬
nis suppait facultas: Sfauitor
appait mundo prosperari. c&eros
excedere. rebus & honorib tumere.
huic nimirũ cura saecularis in de¬
lectatione.ẽ. quies in labore. Clal¬
de & enĩ fatigatur: si desit cdra scłi
qua fatig&ur̃. Quia autẽ naturae
ẽ. uermium momentis singulis in¬
cessanter moueri: Hon in merito
signatur nomine uermium in quie¬
tudo cogitationũ. Peruersae itaq
mentis. dulcedo uermis est: Quia
in delectabiliter pascitur. unde ꝑ in¬
quietudinẽ in cessanter agitatur
Potest quoq aꝑtius uermis nomine:
caro signari Unde & suꝑius dicitur.
Homo putredo : & filius hominis uer.¬
mis: Luxuriosi igitur cuius lib&.
atq carnis uoluptatib dediti. quan.¬
ta sit cecitas demonstratur: cũ di.¬
citur: Dulcedo illius uermis Quid

Expanded text:
in fide an in opere peccetur. Nam in fide an in opere peccetur. Nam etsi damnationis dispar est qualitas, culpae tamen quae nequaquam per poenitentiam tergitur nulla absolutionis suppetit facultas. Sequiturappetit mundo prosperari, caeteros excedere, rebus et honoribus tumere, huic nimirum cura saecularis in delectatione est, et quies in labore. Valde etenim fatigatur, si desit cura saeculi qua fatigetur. Quia autem naturae est vermium momentis singulis incessanter moveri, non immerito signatur nomine vermium inquietudo cogitationum. Perversae itaque mentis 533 dulcedo vermis est, quia inde delectabiliter pascitur, unde per inquietudinem incessanter agitatur. Potest quoque apertius vermis nomine caro designari. Unde et superius dicitur: Homo putredo, et filius hominis vermis . Luxuriosi igitur cujuslibet atque carnis voluptatibus dediti quanta sit caecitas demonstratur cum dicitur: Dulcedo illius vermis. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
fidelitatis. uel torpentiũ actionũ
frigora morituros tenebant Et
quia ualde difficile ẽ. ut is quise
sapientẽ aestimat. mentẽ Ad hu-¬
militatẽ reducat. & recta p̃di-¬
cantib credat. sensũq suae ꝑuer.¬
sitatis abiciat. Recte sub iungitur
tur: quod ante finem uitae p̃sen¬
tis ꝑ coreptionem Ac panitentiã
non emendatur Dequo uidelic&ꝰ
peccato ꝑ iohannem dicitur Est
peccati ad mortẽ : non ꝓ ilło dico¬
ut rogiꝰqs Peccatũ nãq ad mortẽ Ip¬
e. quia scilie& peccatũ quod hic
non corigitur: &ꝰ uenia frustra
Omnipotentis dĩ misericordia obli¬
uisci eius dieitur : qui omnipotentis
dĩ iufiae fuerit oblitus Quia
quisqus eũ nunc iustũ nontim&.
post n ueniri non ual& misericordem
Que nonirũ sententia nonsolũ hitendi¬
tur qui uere fidei p̃dicamerita deserit.
sed &ian qui infide recta positus car.¬
nalctar uiuit: Quia ultio a&ernos.
uum aduersionis pion euaditur: Ait̃rũ

Expanded text:
fidelitatis, vel torpentium actionum fidelitatis, vel torpentium actionum frigora morituros tenebant. Et quia valde difficile est ut is qui se sapientem aestimat mentem ad humilitatem reducat, et recta praedicantibus credat, sensumque suae perversitatis abjiciat, recte subjungitur: tur, quod ante finem vitae praesentis per correctionem ac poenitentiam non emendatur, de quo videlicet peccato per Joannem dicitur: Est peccatum ad mortem: non pro illo dicoroget . Peccatum namque ad mortem m, quia scilicet peccatum quod hic non corrigitur, ei venia frustra - Omnipotentis Dei misericordia oblivisci ejus dicitur, qui omnipotentis Dei justitiam fuerit oblitus, quia quisquis eum nunc justum non timet, post haec invenire non valet misericordem. Quae nimirum sententia non solum ei intenditur qui verae fidei praedicamenta deserit, sed etiam ei qui in fide recta positus carnaliter vivit, quia ultio aeternae animadversionis non evaditur, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
contemnunt. & ꝑ inquisitionẽ ni-¬
miam. in errorem labuntur Hu
itaq cũ nec dũ crederent. uel ad¬
huc ad iniquitatis oꝑa uacarent.
aquae niuium fuerunt Sed cũ car¬
nalia facta deserentes. infide ad
quã ꝑductisunt plus appaunt ꝑ¬
scrutari quã capiunt: amplius pro¬
fecto calent. quã calere debuerunt:
Bene ẜ dehoc ꝑuerso quolib&: pro-¬
phetantis dũ taxat sententia. non¬
obtantis dicitur. Adnimiũ calorem
transeat ab aquis niuium. Acsi aꝑte
dicer&ur. Qui humiliter sub disci¬
pline umcla non restringitur. ab
infidelitatis suae ꝑuersi oꝑis fri-¬
gore: ꝑ immoderatã sapientiam
in errorẽ labatur Vnde bene
quoq egregius p̃dicator adiscipulo.¬
rũ suorũ cordib hunc exquisitę
sapientiae nimiũ calorẽ deuitans
Ait:. Non plus sapere quã oportet
sapere. sed sapere ad sobrietatem:
Hefortasse nimius calor interimer&:
quos prius aqu&e Nuuiũ. id ẽ. in¬

Expanded text:
contemnunt, et per inquisitionem nicontemnunt, et per inquisitionem nimiam in errorem labuntur. Hi itaque cum necdum crederent, vel adhuc iniquitatis operi vacarent, aquae nivium fuerunt, sed cum carnalia facta deserentes, in fide ad quam perducti sunt, plus appetunt perscrutari quam capiunt, amplius profecto calent, quam calere debuerunt. Bene ergo de hoc perverso quolibet prophetantis duoptantis dicitur: Ad nimium calorem transeat ab aquis nivium. Ac si aperte diceretur: Qui humiliter sub disciplinae vinculo non restringitur, ab infidelitate sua, vel perversi operis frigore, per immoderatam sapientiam in errorem labitur. Unde bene quoque egregius praedicator, discipulorum suorum cordibus hunc exquisitae sapientiae nimium calorem devitans, ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne fortasse nimius calor interimeret quos prius aquae nivium, id est in
Abbreviated transcription (Latin):
scãe eccłae patres. uelud dependen¬
tes botros aspicere. Quorũ uerbis
dũ intendit in labore itineris.
amore debriatur a&ernitatis:
seat ab aquis niuium Idcireo ini¬
quitas frigori conparatur : quia pec¬
catis mentem torpore constringit
Vnde scriptũ ẽ Sicut frigidam facit
cisterna aquã suã : sic frĩgidam fe.¬
at malitiam suam. Quo contra
caritas. calor ẽ: quia uidelic&
mentẽ accendit quã repl& De quo
calore scriptũ ẽ. Abundauit iniqͥ¬
tas : refrigescit caritas multorũ
Et sunt nonnulli qui dũ iniquita tũ
suarũ frigora declinant. ad uerã
fidem. uel ad scitatis habitũ ueni-¬
unt: Sed quia plusquã necesse ẽ.
desuis sensib p̃sumunt: saepe infide
quã accipiunt. ea quȩ non capiunt
ꝑ scrutari uolunt. ut ratione ma-¬
gis in dõ. quã fide teneantur. Quia
uero humana menis ꝑscrutari non ua¬
l& diuina secr&a. omne quod ratio¬
ne ꝑ scrutari non possunt. credere

Expanded text:
sanctae Ecclesiae Patres velut dependensanctae Ecclesiae Patres velut dependentes botros aspicere, quorum verbis dum intendit in labore itineris, amore debriatur aeternitatis. seat ab aquis nivium. - Idcirco iniquitas frigori comparatur, quia peccatoris mentem torpore constringit. Unde scriptum est: Sicut frigidam fecit cisterna aquam suam, sic frigidam fecit malitiam suam . Quo contra charitas calor est, quia videlicet mentem accendit quam replet. De quo calore scriptum est: Abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Et sunt nonnulli qui, dum iniquitatum suafidem vel ad sanctitatis habitum veniunt. Sed quia plus quam necesse est de suis sensibus praesumunt, saepe in fide quam accipiunt, ea quae non capiunt, perscrutari volunt ut ratione magis in Deo, quam fide teneantur. Quia vero humana mens perscrutari non valet divina secreta, omne quod ratione perscrutari non possunt credere
Abbreviated transcription (Latin):
Quisquis in uita p̃senti recta agit. &
Ad uersa sustin&. Laborare quidem
aduersitate cernitur. sed ad bene.¬
dictionem hereditatis ꝑpaua con¬
sũmatur: Quisquis uͦ ꝑuersa agit̃.¬
& tamen prospera recipit. seq̃
amalis actibus nec donorũ largi.¬
tate conpescit : prosperari quidem
conspicitur. sed reatu ꝑp&liae ma.¬
ledictionis ligatur Unde recte
nunc dicitur. Maledicta sit pars
eius in terra. Quia &si ad tẽpus
benedicitur: in reatu tameri ma.¬
ledictionis tenetur Dequo apte
subditur. Hec ambul& ꝑuiã uine.¬
arũ: Clia nãq uinearũ ẽ. rectitu¬
do ecđarum. Qua inre si ue herat
siuȩ carnalem quẽ piam. nil obs¬
tat in telligi. Quia uia umearũi
id c̃. rectitudo ecclesiarũ aitatur.
dũ uel fides recta. uel rectitudo
iustitiae non ten&ur. Ille nãq
ꝑuiam uinearũ ambulat. qui scaẽ
uniuersalis eccłae praedicationem
pensans Neq afidei neq abono¬
rũ actuũ rectitudine declinat:
nuia quippe uinearũ ambulare ẽ.

Expanded text:
Quisquis in vita praesenti recta agit et adversa sustinet, laborare quidem in adversitate cernitur, sed ad benedictionem haereditatis perpetuae consummatur. Quisquis vero perversa agit, et tamen prospera recipit, seque a malis actibus nec donorum largitate compescit, prosperari quidem conspicitur, sed reatu perpetuae maledictionis ligatur. Unde recte nunc dicitur: Maledicta sit pars ejus in terra. Quia etsi ad tempus benedicitur, in reatu tamen maledictionis tenetur. De quo et apte subditur: Nec ambulet per viam vinearum. Via namque vinearum est rectitudo Ecclesiarum. Qua in re sive haereticum, sive carnalem quempiam nil obstat intelligi, quia via vinearum, id est rectitudo Ecclesiarum amittitur, dum vel fides recta, vel rectitudo justitiae non tenetur. Ille namque per viam vinearum ambulat, qui, sanctae universalis Ecclesiae praedicationem pensans, neque a fidei, neque a bonorum actuum rectitudine declinat. In via quippe vinearum ambulare est
Abbreviated transcription (Latin):
one ꝓmittitur . ueritate fulcitur :
quia cũ dedõ scriptũ sit. qui reddet
uni cuiq secundũ oꝑa eius . Illũ in ex¬
tremo ex amine iustitia ae terni uidicis
saluat. quẽ hic eius pi&as ab inmundis
oꝑibus liberat. Si uero ad hoc saluari
quisq hic munditia mantiũ suarũ credi¬
tur. ut suis uirib in nocens fiat : pro¬
culdubio erratur. quia si suꝑna gr̃a¬
in nocentẽ non p̃uenit: nũ quã ꝓfecto
in ueni& quẽ remuner&. in nocentẽ:
Vnde ueritati ꝑ moysi uoce dicitur:
Hullus apudte . ꝑse in nocens ẽ: Suꝑna
ergo pi&as prius agit in nobis aliquid
sine nobis ut sub sequente quoq nr̃o
libero arbitrio. bonũ quod iã appaeimꝰ
agat nobiscũ: Quod tam̃ ꝑmpensam grãm
in extremo iuditio. ita remuneratꝰ in
faciat p̾uenit : paulus ait Gra dĩ sũ.¬

Expanded text:
one promittitur, veritate fulcitur. one promittitur, veritate fulcitur. Quia cum de Deo scriptum sit: Qui reddet unicuique secundum opera ejus , illum in extremo examine justitia aeterni Judicis salvat, quem hic ejus pietas ab immundis operibus liberat. Sin vero ad hoc salvari quisque sic munditia manuum suarum creditur, ut suis viribus innocens fiat, procul dubio erratur: quia si superna gratia nocentem non praevenit, nunquam profecto inveniet quem remuneret innocentem. Unde veridica Moysis voce dicitur: Nullusque apud te per se innocens est . Superna ergo pietas prius agit in nobis aliquid sine nobis, ut, subsequente quoque nostro libero arbitrio, bonum quod jam appetimus agat nobiscum, quod tamen per impensam gratiam in extremo judicio ita remunerat in faciat, praevenit, Paulus ait: Gratia au
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗse exaltat humiliabitũr. & dͥ se humili¬
t ex astabitur. Unde & ꝑsalomonem
dicitur antiequã conteratur exaltatur
aoe hortuss: & antequã gloriȩtur
humiliatur: Recte autẽ dicitur. Qui in¬
clinauerit oculos suos ipse saluabitur.
Quia quantũ ꝑ membrorũ mysteriũ de¬
p̃hendi potest. prima suꝑbiae ostensio
eẽ in oculis solet Hinc enim scriptũ ẽ:
Et oculos suꝑborũ humiliabis: Hinc de
ipso suꝑbientiũ capite dicitur. Q as
sublime uidet: Hinc deilla quȩ ei
ꝑ infidelitatẽ ad hesit: scriptũ ẽ:
Generatio cuius ex celsi sunt oculi: &
palpebrȩ eius in alta sub recte: Oculos
ergo in clinare ẽ nullũ respiciendo des¬
picere : sed se minorem atq imparem
cunctis quos aspicit aestimare: Salua¬
bitur itaq qui oculos inclinat. qrua
qͥ falsũ suꝑbiae uerticem deserit : ue¬
sritatis altitudinẽ ascendit Sequitur.
munditi a manuũ suarũ. Quę scilicet
sententia si de cę̧lesti regni retributi¬

Expanded text:
se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat, exaltabitur . Unde et per Salomonem dicitur: Antequam conteratur, exaltatur cor hominis; et antequam glorietur, humiliatur . Recte autem dicitur: Qui inclinaverit oculos suos, ipse salvabitur, quia, quantum per membrorum ministerium deprehendi potest, prima superbiae ostensio esse in oculis solet. Hinc enim scriptum est: Et oculos superborum humiliabis . Hinc de ipso superbientium capite dicitur: Omne sublime videt . Hinc de illa quae ei per infidelitatem adhaesit scriptum est: generatio cuius excelsi sunt oculi et palpebrae eius in alta subrectergo inclinare est nullum respiciendo despicere, sed se minorem atque imparem cunctis quos aspicit aestimare. Salvabitur itaque qui oculos inclinat, quia qui falsum superbiae verticem deserit, veritatis altitudinem ascendit. Sequitur: munditia manuum suarum. Quae scilicet sententia, si de coelestis regni retributi
Abbreviated transcription (Latin):
quã oportet sapere. sed sapere ad sobri.¬
etatẽ. Et rursũ. Holi altũ sapere.
sed time. atq iterũ Altiora te neque¬
sieris : et fortiora te nescrutatis fueris
Etrursũ. Mel inuenisti comede quod
sufficit tibi: neforte saturatus euomas
illud. Mel quippe inuenire ẽ : sc̃i in¬
tellectus dulcedinẽ degustare: Quod
tunc sufficienter comeditur: quando
prã in telligentia iuxta mensuram
sensus submoderamine tenetur: Ham
stiatus mel euomet. qͥplus appetit
penetrare quã capit: et illud ꝑdit
unde potuit nutrireͥ. Quia ergo sc̃ã
cedesia ab infirmis mentib ꝓhibet
alta ꝑ scrutari: beato iob dicitur:. Et¬
dirienti sib traxisti panem: Etqͥa cius¬

Expanded text:
quam oportet sapere, sed sapere ad sobriquam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Et rursum: Noli altum sapere, sed time . Atque iterum: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Et rursum: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud . Mel quippe invenire est sancti intellectus dulcedinem degustare. Quod tunc sufficienter comeditur, quando nostra intelligentia juxta mensuram sensus sub moderamine tenetur. Nam satiatus mel emovit, qui plus appetens penetrare quam capit, et illud perdit unde potuit nutriri. Quia ergo sancta Ecclesia ab infirmis mentibus prohibet alta perscrutari, beato Job dicitur: Esurienti subtraxisti panem.
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas dict Cleriett eme om̃s qia
boratis & onerati estis.et ego uosrfi¬
ciã Heretici igitur qͥ sua dogmata p¬
dicare non cessant. seam eccłam qͥsi
deimperitia in ridunt: dicentes.
A quã lasso pondedisti: et esurienti
subtraxisti panẽ. Se enĩ aquã lasso¬
dare existimant : cũ qͥbusdam subter¬
reno fasce laborantibus sui poculũ er¬
rores p̃bent. Et panem se esurientib
non sub traxisse suspicantur: quia &iã
de inuisibilib atq in conp̃hensibilib
reqͥsiti. cũ suꝑba audatia respondent
Et ñ unc se doctos p̃omĩb credunt: cũ
loqͥ dein cognitis infelicius p̃sumunt.
Scã uͦ eccła dũ quẽ piam uidet esurire.
quod ei non ꝓsit accipere. aut si iã supł
sibi cognita modeste supprimit: Aut
si adhuc uidentur ir cognita humili.¬
ter fatetur. eosque adordinate humi¬
litatis sensũ reuocat. cũ ꝑ suũ illis
praedicatorẽ dicit Hon plus sapere

Expanded text:
Veritas dicit: Venite ad me omnes, qui Veritas dicit: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati estis, et ego » Haeretici igitur qui sua dogmata praedicare non cessant, sanctam Ecclesiam quasi de imperitia irrident, dicentes: Aquam lasso non dedisti, et esurienti subtraxisti panem. Se enim dare aquam lasso existimant, cum quibusdam sub terreno fasce laborantibus, sui poculum erroris praebent: et panem esurienti se non subtraxisse suspicantur, quia etiam de invisibilibus atque incomprehensibilibus inquisti, cum superba audacia respondent et tunc se doctos prae omnibus credunt, cum loqui de incognitis infelicius praesumunt. Sancta vero Ecclesia dum quempiam videt esurire quod ei non prosit accipere, aut si jam sunt sibi cognita modeste supprimit, aut, si adhuc videntur incognita, humiliter fatetur, eosque ad ordinatae humilitatis sensum revocat, cum per suum illis praedicatorem dicit: « Non plus sapere
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinȩ eorũ dogmata ꝑuersa susci¬
piunt Hi nimirũ & exsua puritate¬
nudi sunt : & quasi ex eorũ p̃dicatio¬
ne uestiuntur Et qͥa tales quiq facile
ad scam̃ ecclesiam redeunt. eo qđ du¬
plicitatis malitia nonutuntur: eos
heretia nudos fatentur. qͦs abea di¬
cunt uestib expoliatos: qͥa simpli.¬
ces quosq pigros atq ebetes putant.
qͦs praua sua dogmata ꝑ didisse consi.¬
derant. Sequitur. Aquã lasso nori¬
dedisti: & esurienti sub traxisti panẽ:
Heretici qͦ ueritatis soliditatẽ non te¬
nent : eo nonnũ quã student ut
loqͣtiores appareant. & contra catho.¬
licorũ fidem quasi dedoctrinae sci¬
entia gloriantur. Cunctos qͦs aspici¬
unt prauis ad se trahere sermonib
querunt: et unde sibi alios ad interi.¬
tũ sociant. unde se agere aliqͥd iuiua.¬
citer putant Eos uꝰ lassos dicimus :¬
qui sub huius scłi onere laborioso
fatigantur: Unde et ꝑsemet ipsam

Expanded text:
doctrinae eorum dogmata perversa suscidoctrinae eorum dogmata perversa suscipiunt. Hi nimirum nudi sunt, et quasi ex eorum praedicatione vestiuntur. Et quia tales quique facile ad sanctam Ecclesiam redeunt, eo quod duplicitatis malitia non utuntur, eos haeretici nudos fatentur, quos ab ea dicunt vestibus exspoliatos, quia simplices quosque pigros atque hebetes putant, quos prava sua dogmata perdidisse considerant. dedisti, et esurienti subtraxisti panem. Haeretici quo veritatis soliditatem non tenent, eo nonnunquam student ut loquaciores appareant, et contra catholicorum fidem quasi de doctrinae scientia gloriantur; cunctos quos aspiciunt pravis ad se trahere sermonibus quaerunt, et unde sibi alios ad interitum sociant, inde se agere aliquid vivaciter putant. Eos vero lassos dicimus qui sub hujus saeculi onere laborioso fatigantur. Unde et per semetipsam
Abbreviated transcription (Latin):
Sin uͦ ut p̃dixximꝰ pignꝰ sc̃ĩ sp̃s dona sen¬
timꝰ. hereticis scam̃ eccłam fratrum
suorũ dicunt pignus abstulisse : quia
eos qͥ ad illã ueniunt dona spiritalia
suspicantur amittere: Unde & seqͥtur:
Et nudũ spoliasti uestib E os quos here.
tici ꝑuersis p̃dicationib trahunt.
p̃cepta doctrinȩ suę quasi quȩdam
uestimenta habere existimant. Ettã¬
diu illos uestitos putant: quã diu hec
quȩ ipsi p̃dicauerunt ab illis seruari
considerant. Exqͥb cũ qͥdã ad scam
ecclesiam redeunt : eos ꝓtinus doctri¬
nȩ uestim̃ta ꝑdidisse suspicantur:
Sed cũ nudũs spoliari nequeat : Queren.¬
dũ nobis ẽ quomodo prius nudi. &
post spoliati memorantur Sed scien.¬
dũ quia om̃is qͥ cordis puritate ꝑfru-¬
itur: eo ipso quo duplicitatis in tegu.¬
mentũ non hab&. pudus ẽ. Et sunt
non nulli apud hereticos qͥ cordis
qͥdem puritatẽ habent: sed tamen

Expanded text:
Si vero, ut praediximus, pignus sancti Spiritus dona senSi vero, ut praediximus, pignus sancti Spiritus dona sentiamus, haeretici sanctam Ecclesiam fratrum suorum pignus dicunt abstulisse, quia eos qui ad illam veniunt dona spiritalia suspicantur amittere. Unde et sequitur: Et nudos spoliasti vestibus.  Rec.tici perversis praedicationibus trahunt, praecepta doctrinae suae quasi quaedam vestimenta habere existimant, et tandiu illos vestitos putant, quandiu haec quae ipsi praedicaverunt, ab illis servari considerant. Ex quibus cum quidam ad sanctam Ecclesiam redeunt, eos protinus doctrinae vestimenta perdidisse suspicantur. Sed cum nudus exspoliari nequeat, quaerendum nobis est, quomodo prius nudi, et postmodum exspoliati memorantur. Sed sciendum quia omnis qui cordis puritate perfruitur, eo ipso quo duplicitatis tegumentum non habet, nudus est. Et sunt nonnulli apud haereticos, qui cordis quidem puritatem habent, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o pignus accipimus : quando abeo
qͥ in nob peccasse cognosatur. peccati
eiꝰ iã confessionẽ tenemꝰ: ꝑquã relaxi¬
re peccatũ qͦd in nob ꝑ pa̾ratũ ẽ pos¬
tulamur Qui enĩ peccatũ qđ cõmisit
fatetur. & ueniã p&it : iã quasi pro
debito pignus dedit Quod nimirũ
pignus ante solis occasũ reddere iu¬
bem : qͥa prius quã in nob ꝑdolorem
cordis sol iustitiae occidat. debemꝰ
ei confessionẽ ueniae reddere : cui
confessionẽ accepimꝰ culpae Ut qͥse
deliqͥsse in nos meminit: a nob mox
relaxatũ sentiat qͦd deliqͥd. Quia
ergo scã ecclesia quos libet ab hereti.¬
cis ad ueritatẽ fidei reuertentes re.¬
cipit. prius ut confiteri erroris sui
culpã debeant ꝑsuadet : quasi subere.¬
ticorũ spciem ꝑhelifat dicitur
abstulisti pignus frm̃ tuorũ sine causa.
Id est. abhis qui a nob̾ adte ueniunt
inutilit̃ confessionẽ erroris exigisti

Expanded text:
nostro pignus accipimus, quando ab eo nostro pignus accipimus, quando ab eo qui in nos peccasse cognoscitur peccati ejus jam confessionem tenemus, per quam relaxare peccatum quod in nos perpetratum est postulamur. Qui enim peccatum quod commisit fatetur, et veniam petit, jam quasi pro debito pignus dedit. Quod nimirum pignus ante solis occasum reddere jubemur, quia priusquam in nobis per dolorem cordis sol justitiae occidat, debemus ei confessionem veniae reddere a quo confessionem accipimus culpae, ut qui se deliquisse in nos meminit a nobis mox relaxatum sentiat quod deliquit. Quia ergo sancta Ecclesia cum quoslibet ab haereticis ad veritatem fidei revertentes recipit, prius ut confiteri erroris sui culpam debeant persuadet, quasi sub haereticorum specie per Eliphaz dicitur: Abstulisti enim pignus fratrum tuorum sine causa. Id est, ab his qui a nobis ad te veniunt inutiliter confessionem erroris exegisti.