comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Siꝵ ñ bibit: haud difficile ebrios exẽreitꝰ unius
sobrietas & uincere potuit & eludere: Nec dexxterȩ
tantũ boc opus: s multo maiora trophea sapientiȩ.
Nã eũ manu solũ holofernẽ uicisset: consilio tamen¬
om̃em bostiũ uicit exercitũ. Suspenso enĩ holofer¬
nis capite. qͦd uiroꝵ nemo potuit excogitare. suoꝵ
erexit animos. hostiũ fregit: suos pudore exercitas
hostis qͦq terrore ꝑcellens. eõ q cesi sunt ꝙ fugati.
Ita untꝰ uiduȩ tẽpantia atq sobrietas ñ solũ natu¬
rã suã uicit: s qͦd ẽ iustiꝰ fecit uiros etiã fortiores. Nec
his tam̃ elata successib. cui utiq gaudere & exultare
lcebat iure uictoriȩ uiduitatis reliqͥt officiũ: s contẽ¬
ptis om̃ib qui eiꝰ nuptias ambiebant. uestẽ iocundita¬
tis deposuit. uiduitatis assũpsit. Nec triumphoꝵ suoꝵ
amauit ornatꝰ: illos estimans ẽẽ meliores quib uitia cor-¬

Expanded text:
Sed quia non bibit; haud difficile ebrios exercitus, unius Sed quia non bibit; haud difficile ebrios exercitus, unius sobrietas et vincere potuit, et eludere. 41. Nec dexterae tantum hoc opus, sed multo major trophaea sapientiae. Nam cum manu 197 solum Holophernem vicisset, consilio omnem hostium vicit exercitum . Suspenso enim Holophernis capite, quod virorum non potuit excogitari consilio, suorum erexit animos, hostium fregit: suos pudore excitans, hostes quoque terrore percellens; eoque caesi sunt et fugati. Ita unius viduae temperantia atque sobrietas non solum naturam suam vicit, sed quod est amplius, fecit viros etigaudere et exsultare licebat jure victoriae, viduitatis reliquit officium: sed contemptis omnibus qui ejus nuptias ambiebant, vestem jucunditatis deposuit, viduitatis resumpsit: nec triumphorum suorum amavit ornatus, illos existimans esse meliores quibus vitia cor
Abbreviated transcription (Latin):
placere posset aut uincere. Qͥd de ea cet̾a ꝑsequam̃.
p̾ad iut̾ milia hostiũ casta ꝑmansit. qͥd eꝰ sapientiã p̃die¬
mus. qͦd buꝰcemodi ẽ cõmentata consiliũ. ut cdum po¬
tentẽ eligit intẽꝑantiã a se inferioris arteret. occa¬
sione pararet uictorie. abstinentiȩ meritũ. pudicite
grãm reser uaret: Nec cibo enĩ ut legimꝰ macłata nec
addulterio ñ minorẽ seruatȩ castitatis ex hostib re¬
loquar. Temꝑantia enĩ uirtus ẽ feminarũ. Inebri¬
atis uino uiris & somno sepultis. abstulit udua gla¬
diũ. Exereuit manũ. bellatoris abseidit capitt: ꝑ me¬
dias hostiũ acies intemerata ꝓcessit. Aduertitis igit
toma sie soluunt ut uincant᷑ ã feminis. E stogͥ uidua
temꝑans. casta primũ a uino: ut possis casta ẽt ab
adulterio. Nequaꝗ te ille tẽptabit: si uina ñ temp¬
tent. Nã si udith bibisset: dormisset eũ adulcero

Expanded text:
placere posset, aut vincere. 39. Quid caetera persequamur, placere posset, aut vincere. 39. Quid caetera persequamur, quod inter millia hostium casta permansit? Quid ejus sapientiam praedicemus, quod hujuscemodi est commentata consilium? Potentem elegit, ut intemperantiam a se inferioris arceret, occasionem pararet victoriae. Abstinentiae meritum, pudicitiae gratiam reservavit. Nec cibo enim, ut legimus, maculata, nec adulterio, non minorem servatae castitatis ex hostibus reloquar? Temperantia enim virtus est feminarum. Inebriatis vino viris et somno sepultis abstulit vidua gladium, exeruit manum, bellatoris abscidit caput, per medias hostium acies intemerata processit Advertitis igituvina sic solvunt, ut vincantur a feminis? Esto igitur, vidua, temperans: casta primum a vino, ut possis casta esse ab adulterio. Nequaquam te ille tentabit, si vina non tentent. Nam si Judith bibisset, dormisset cum adultero.
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ uestẽ iocunditatis deposuit. meroris assũpsit:
ꝑ om̃s dies intenta ieiunio. sabbato tantũ & dñica
sacrarũq tp̃rib feriarũ ñ refectioni indulgens. s
religioni deferens: hoc ẽ suie manducatis siue bibitis
in nõie it̃u xp̃i agenda ẽẽ oĩa: ut etiã ipsa refectio cor¬
poralis sacro religionis cultui deferat᷑. Diutur nis gͥ
merorib & cotidianis roborata ieiuniis sc̃a iudith q̃
scłi oblectam̃ta ñ quereret. ꝑicł̃i negligens. mortisq
contẽptu fortior. ut cõmenticiũ strueret dolũ. uestẽ
illã iocunditatis qua uiuente uiro uestiri solebat. se
induit. quasi placitura uiro si patriã liberaret. S
uirũ aliũ uidebat eui placere querebat: illũ utiq de qͦ
dictũ ẽ. post me uenit uir qͥ ante me factus t̃. & bene
coniugales pugnatura resũpsit ornatꝰ: qr monim̃ta
conuigii. arma st̃ castitatis. Neq enĩ uidua aliis aut

Expanded text:
tus est, vestem jucunditatis deposuit, moeroris assumpsit: tus est, vestem jucunditatis deposuit, moeroris assumpsit: per omnes dies intenta jejunio, sabbato tantum, et dominica sacratarumque temporibus feriarum, non refectioni indulgens, sed religioni deferens. Hoc est enim, sive manducatis, sive bibitis, in nomine Jesu Christi agenda esse omnia ; ut etiam ipsa refectio corporalis sacrae religionis cultui deferatur. Diuturnis igitur moeroribus, et quotidianis roborata jejuniis sancta Judith quae saeculi oblectamenta non quaerit, periculi negligens, mortisque contemptu fortior; ut commenta strueret doli, vestem illam jucunditatis, qua, vivente viro, vestiri solebat, se induit: quasi placitura viro, si patriam liberaret. Sed virum alium videbat, cui placere quaerebat; illum utique, de quo dictum est: Post me venit vir, qui ante me factus est . Et bene conjugales pugnatura resumpsit ornatus; quia monimenta conjugii arma sunt castitatis: neque enim vidua alias aut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmptu sint lacͥmȩ redẽp¬
itiees. dũ pen Cdunt᷑ mortius. uiuentib¬
ꝓfuture. Paratus ẽ mestitudini animi fletus ocu¬
loꝵe miscd̃iam conciliat: laborẽ minuit: dolorẽ
alleuat : seruat pudorẽ: nec iã sibi misera uidet᷑
que consolationẽ in lacrimis habet. In quib st̾ ea¬
ritatis stipendia & pietatis officia: s nec fortitu¬
fortetudo quȩ naturȩ usũ. sexus infirmitatẽ. iñ¬
tis deuotione transgredit᷑: qualis in illa fuit eui
nom̃ iudith. quȩ uiros obsidione fractos. ꝑculsos metu.
tabidos fame. sola potuit a colluuione reuocare. ab
hoste defendere. Wenĩ ut legimꝰ holofernes suecessu
multoꝵ t̾ribilis p̃lioꝵ. intra muros innumera uir oꝵ
milia coegisset. armatis pauentib iã forte tractan-
quẽ liberauit. & eo fortior quẽ fugauit. S ut discas
maturȩ uiduitatis affectũ: seriẽ ipsã ꝑsequere
scripturarũ. A dieb enĩ uiri sui quib ille defunc¬

Expanded text:
e redemptrices, dum impenduntur mortuis, viventiburae. Paratus est moestitudini animae fletus oculorum: misericordiam conciliat, laborem minuit, dolorem ablevat, servat pudorem; nec jam misera sibi videtur, quae consolationem in lacrymis habet, in quibus sunt charitatis stipendia et pietatis officia. CAPUT VII. Fortitufortitudo, 196 quae naturae usum, sexus infirmitatem, mentis devotione transgreditur: qualis in illa fuit, cui nomen Judith, quae viros obsidione fractos, perculsos metu, tabidos fame, sola potuit a colluvione revocare, ab hoste defendere. Ea enim, ut legimus, cum Holophernes successu multorum terribilis praeliorum, intra muros innumera virorum millia coegisset, armatis paventibus, et de extrema jamquem liberavit; et eo fortior, quem fugavit . 38. Sed ut discas maturae viduitatis affectum, seriem ipsam persequere Scripturarum. A diebus enim viri sui quibus ille defunc
Abbreviated transcription (Latin):
ces quã deo debes: ut de aliarũ qͦq ꝓfectib mercedẽ
tuã deo conferas. Nulla merces deo melior: qͣm ea quȩ
sustinebat alienȩ: quã ȩuo grauẽ alebat nurus: Qũ
ita instituant nurus suas. qͦ possint in his maturȩ
habere subsidiũ senectutis. & quasi stipendiũ magi¬
sterii. mercedẽ qͦq caꝑe suȩ disciplinȩ. Eenĩ que bene
instituerit. bene erudierit nurũ suã. Ruth ei deesse
ñ poterit: quȩ uiduitatẽ socrus pat̾nȩ domui p̃ferat.
etsi uir qͦq eiꝰ mortuus fuerit. ñ relinquat tam̃. a

Expanded text:
ces quam Deo debes, ut de aliarum quoque profectibus mercedem ces quam Deo debes, ut de aliarum quoque profectibus mercedem tuam Deo conferas. Nulla merces Deo melior, quam ea quae sustentabat alienae, quam aevo gravem alebat nurus ? Namita instituant nurus suas, quo possint in his maturae habere subsidium senectutis; et quasi stipendium magisterii, mercedem quoque suae capere disciplinae. 195 Etenim quae bene instituerit, bene erudierit nurum suam, Ruth ei deesse non poterit, quae viduitatem socrus paternae domui praeferat: et si vir quoque ejus mortuus fuerit, non rel
Abbreviated transcription (Latin):
duo uiduȩ era ꝓmunt᷑: in quib integra cȩlestis tia¬
go regis effulgeat. splendor głiȩ eiꝰ & imago substan¬
tie. S illa plane laboriosa st̃ impendia castitatis. quȩ
de suo oꝑe cotidianoq penso conferat iudua. noc¬
turnis parit̾ ac diurnis iugi exercens labore pensa
cedẽ congregans. ut intemeratũ defuncti conuigis
etibile custodiat. alere dulces liberos possit. mini¬
strare pauꝑib. Hȩc ẽ p̾ferenda diuitib: hȩc ẽ que
xrp̃i uidiciũ ñ timebit. Hanc emulamini filiȩ. Bonõ
ad garopbilatiũ acceditis: & de bonoꝵ oꝑm meree¬
dib stipem putatis egentib conferendã. Qntũ ẽ gͥ
ut era tua cõnferas: & xp̃i corpꝰ adqͥras: Noli gͦ ua¬
eua ꝓdire in conspectu dñi dei tii. uaeua miscdiȩ.
opimas spectare & laudare consueuit. Uideat te ado¬
lescentula laborantẽ: uideat ministrantẽ. hȩc ẽ mer¬

Expanded text:
duo viduae aera promuntur, in quibus integra coelestis imaduo viduae aera promuntur, in quibus integra coelestis imago regis effulgeat, splendor gloriae ejus, et imago substantiae. Bona et illa plane laboriosa stipendia castitatis, quae de suo opere, quotidianoque penso, conferat vidua, nocturnis pariter ac diurnis jugi exercens labore pensa cedem congregans; ut intemeratum defuncti conjugis cubile custodiat, alere dulces liberos possit, ministrare pauperibus. Haec est praeferenda divitibus: haec est quae Christi judicium non timebit. 32. Hanc aemulamini, filiae: Bonum ad gazophylacium accedit, et de bonorum operum mercedibus stipem putatis egentibus conferendam. Quantum est igitur ut aera tua conferas, et Christi corpus acquiras! Noli ergo vacua prodire in conspectum Domini Dei tui, vacua misericordiae, virtutibus opimas spectare Jesus et laudare consuevit. Videat te adolescentula laborantem, videat ministrantem. Haec est enim mer
Abbreviated transcription (Latin):
dubites ad gazophilatiũ duo ęra deferre. uł fidei
plena uł gr̃ȩ. Felix illa: quȩ de thesauro suo integrã
regis imaginẽ ꝓferat. Thesaurus tuus sapientia.
thesaurus tuuis castitas atq iusticia ẽ: thesaurus
tuus intellectus bonꝰ. qualis ille thesaurꝰ fuit de
qͦ magoꝵ uiri. aurũ. thus. mirrã cũ adorar̾t dñm
ꝓtuler̃t. auro regis potentiã declarantes. đm thure ue¬
ne rantes. mirra resurrectionẽ corꝑis confitentes. ha¬
bes & tu thesaurũ hunc. si in te reqͥras. habemꝰ enim
thesauros in uasis fictilib. Habes aurũ qͦd conferas.
Nlon enĩ par enitentis metalli p̃ciũ de te ds exigit
s illud aurũ qͦd uidicii die nequeat ignis exurere.
Nec dona p̾ciosa ⁊ deposcit: s odorẽ fidei quẽ altaria
Tu cordis exalent. & religiosȩ m̃tis spiret affectus.
ũ hoc gͥ thesauro ñ solũ magoꝵ tria munera. s ediã

Expanded text:
dubites ad gazophylacium duo aera deferre, vel fidei dubites ad gazophylacium duo aera deferre, vel fidei plena, vel gratiae. 30. Felix illa quae de thesauro suo integram Regis imaginem profert. Thesaurus tuus sapientia, thesaurus tuus castitas atque justitia est, thesaurus tuus intellectus bonus: quasi ille thesaurus 194 fuit, de quo magorum viri, aurum, thus, myrrham, cum adorarent Dominum, protulerunt : auro regis potentiam declarantes, Deum thure venerantes, myrrha resurrectionem corporis confitentes. Habes et tu thesaurum hunc, si in te requiras: Habemus enim thesaurum in vasis fictilibus . Habes aurum quod conferas; non enim renitententis metalli pretium de te Deus exigit, sed illud aurum quod in judicii die nequeat ignis exurere. Nec dona pretiosa deposcit, sed odorem fidei, quem altaria tui cordis exhalent, et religiosae mentis spiret affectus. 31. Ex hoc igitur thesauro non solum magorum tria munera, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciosã ꝑ humũ trabens uestẽ. quasi inferiortuis et
haustus ẽ riuulo ẽ. Spumant & musta dũ feruent.
nec damnũ putat agricola qͦd effluxer̃t: gementib
areis dũ cedit᷑ messis frum̃ta desiliunt. S deficientib
messib ñ defecit ydria de farina: & plena olei tefta
expuas: s qͣntũ deuotione conferas estimandũ eft.
deniq nulla plus tribuit: qͣm illa quȩ de filioꝵ alim̃¬
tis pauit ꝓpħam. E ido qr nulla pluscontulit: nulla
plus meruit. Hȩc moralit̾. Nec mistice tam̃ despexe¬
ris hanc mulierẽ. in garophilatiũ duo ȩra mittentẽ.
Magna plane femina: quȩ diuino iudicio meruit
om̃ib anteferri. Ne forte illa sit: quȩ de fide sua
in subsidiũ hominũ duo testam̃ta contulerit. E id̃o
nulla plus fecit: nec qͥsqͣm hominũ qͣntitatẽ potuit
collationis ȩquare. quȩ fidem cũ miscd̃ia copulauit.
& tu gͥ quȩcũq uitã studio uiduitatis exerces: ne

Expanded text:
pretiosam per humum trahens vestem, quasi inferior tuis et pretiosam per humum trahens vestem, quasi inferior tuis et tior tamen haustus e rivulo est. Spumant et musta dum fervent, nec damnum putat agricola quod effluxerit. Gementibus areis, dum caeditur messis, frumenta desiliunt: sed deficientibus messibus, non deficit hydria de farina, et plena olei testa exspuas, sed quantum devotione conferas, aestimandum est. Denique nulla plus tribuit, quam illa quae de filiorum alimentis pavit prophetam. Et ideo quia nulla plus contulit, nulla plus meruit. Haec moraliter. 29. Nec mystice tamen despexeris hanc mulierem in gazophylacium duo aera mittentem. Magna plane femina, quae divino judicio meruit omnibus anteferri. Ne forte illa sit quae de fide sua ad subsidium hominum duo testamenta contulerit; et ideo nulla plus fecit. Nec quisquam hominum quantitatem potuit collationis ejus aequare, quae fidem cum misericordia copulavit. Et tu igitur quaecumque vitam studio viduitatis exerces, ne
Abbreviated transcription (Latin):
gritate carnis abiurat. Uidua quȩ ꝓbandȩ fubsidiũ
uirginitatis amiserit: ñ in uoce obstetricis. s in suis
morib habet castitatis exam̃. Docuit gͥ scriptura:
qͣm atcentꝰ uiduȩ eẽ debeat & religiosus affectꝰ. Docuit¬
etiã libro eodẽ s alio loco. qͣm miscdem in pauꝑes &e li¬
beralẽ eẽ conueniat: nec pauꝑtatis debere contẽpla-¬
tione reuocari: qr liberalitas ñ eumulo patrimonii.
s largitatis definit᷑ affectu. Deniq dñica uoce illa ii¬
dua om̃ib antefert᷑ de qua dictũ ẽ: uidua hec plus
om̃ib misit. In qͦ moralit̾ dñs instituit uniu̾sos. ne qͥs
a collatione ministerii pauꝑtatis pudore reuocetur:
Uberior est nummꝰ ẽ ꝑaruo qͣm thesaurꝰ e maximo:
qꝑ ñ qͣntũ detur s. qͣntũ resideat expendit᷑. llemo plꝰ
tribuit: qͣm qͥ s̾ nichil reliqui fecit. Qͥa tu diues ege¬
hi cõparatione te iactas: E cũ toto onereris auro.

Expanded text:
gritate carnis abjurat; vidua, quae probandae subsidium gritate carnis abjurat; vidua, quae probandae subsidium virginitatis amiserit, non in voce obstetricis, sed in suis moribus habet castitatis examen. Docuit igitur Scriptura quam attentus viduae esse debeat et religiosus affectuetiam libro eodem, sed alio loco, quam misericordem in pauperes et liberalem esse conveniat, nec paupertatis debere contemplatione revocari; quia liberalitas non cumulo patrimonii, sed largitatis definitur affectu. Denique Dominica voce illa vidua omnibus antefertur, de qua dictum est: Vidua haec plus omnibus misit . In quo moraliter Dominus instituit universos, ne quis a collatione ministerii, paupertatis pudore revocetur: Uberior est enim nummus e parvo, quam thesaurus e maximo; quia non quantum detur, sed quantum resideat, expenditur. Nemo plus tribuit, quam quae nihil sibi reliquit. 28. Quid tu, dives, egeni comparatione te jactas; et cum tota onereris auro,
Abbreviated transcription (Latin):
annoꝵ: quȩ est omniũ fructꝰ ȩtatũ. Adolescentiã
decet: uuentutẽ ornat: amplificat senectutẽ: om̃iq
euo habet iusticiȩ suȩ canos. maturitatẽ grauitatis.
uelam̃ pudoris: qui deuotionẽ ñ impediat. religio¬
nẽ augeat. Adu̾timꝰ enĩ ex sequentib: q qͦt annis
in die sollemni paschȩ. sc̃a maria cũ iosepħ ierłm
petebat. Ubiq impigra deuotio. ubiq assiduus
iurgini comes pudoris aduingit᷑. Nec inflat᷑ dñi mat̾
quasi secura de meritis: s qͦ meritũ mauis agnouit. eo
uotũ uberiꝰ exoluit. officiũ eopiosiꝰ detulit. munꝰ reli
giosius uexit. misticũ tẽpus impleuit. Qͣnto gͥ uos ma¬
gis conuenit intentas eẽ studio castitatis: Nec locũ sin¬
strȩ relinquatis opinioni: quȩ pudicitiȩ testioniũ
in solis habetis morib. Uirgo enĩ licet in ea qͦq maior
sit morũ p̃rogatiua qͣm corꝑis: calumniã tam̃ inte¬

Expanded text:
annorum, quae omnium est fructus aetatum. Adolescentiam annorum, quae omnium est fructus aetatum. Adolescentiam decet, juventutem ornat, amplificat senectutem: omnique aevo habet justitiae suae canos, maturitatem gravitatis, velamen pudoris, quae devotionem non impediat, religionem augeat. Advertimus enim ex sequentibus quia quotannis in die solemni Paschae sancta Maria cum Joseph Hierusalem petebat . Ubique impigra devotio, ubique assiduus Virgini comes pudoris adjungitur. Nec inflatur Domini mater, quasi secura de meritis: sed quo meritum magis agnovit, eo votum uberius exsolvit, officium copiosius detulit, munus religiosius vexit, mysticum tempus implevit. 26. Quanto igitur vos magis convenit intentas esse studio castitatis, ne locum sinistrae relinquatis opinioni, quae pudicitiae testimonium in solis habetis moribus! Virgo enim, licet in ea quoque major sit morum praerogativa quam corporis, calumniam tamen inte
Abbreviated transcription (Latin):
uentute uidua: sic p̾dicat᷑ in senectute ueterana:
que iuduitatẽ ñ occasione tẽporis. ñ imbecillitat
corpis. s uirtutis magnanimitate seruauerit.
Eenĩ cũ dicit septẽ annis eã cũ uiro fuisse a uͥgi¬
nitate sua: ab adolescentiȩ utiq studiis inchoata p̃dicat
subsidia senectutis. Docem᷑ itaq triplicẽ castitatis esse
uirtutẽ: unã coniugalẽ. aliã uidutatis. tereiã uirgi¬
nitatis. Non enĩ sic aliã p̃dicamꝰ: ut exeludamꝰ alias.
Suis quibq ꝓfessionib ista conducunt. In hoc ecclie
honor coniugio reseruet᷑. Non nr̃a hoc p̃cepta: s di¬
laudes earũ tantũmͦ p̃dicandȩ st̃. s disciplinȩ etiã
st̃ sequendȩ: reminiscam᷑ ubi susanna. uͥ anna. uͥ ma-¬
raa sint reꝑtȩ : & adu̾tamꝰ quẽ admodũ single aptis
laudib p̾dicent᷑. & ubinã cõmorent᷑. Nupta in para
dior fructus: in uirz ine maturior. Illas sene. His ꝓ¬
bat: uirginitas laus :tatis ẽ. Nec adium̃ta querit

Expanded text:
 in senectute veterana: quae viduitatem non occasione temporis, non imbecillitate corporis, sed virtutis magnanimitate servaverit. Etenim cum dicit septem annis eam cum viro fuisse a virginitate sua, ab adolescentiae utique studiis inchoata praedicat subsidia senectutis. 23. Docemur itaque triplicem castitatis esse virtutem: unam conjugalem, aliam viduitatis, tertiam virginitatis; non enim aliam sic praedicamus, ut excludamus alias. Suis quibusque professionibus ista conducunt. In hoc Ecclesihonos conjugio reservetur. Non nostra hoc praecepta, sed dilaudes earum tantummodo praedicandae sunt, sed disciplinae etiam sunt sequendae, reminiscamur ubi Susanna , ubi Anna , ubi Maria sint repertae: et advertamus quemadmodum singulae aptis laudibus praedicentur, et ubinam commorentur: nupta in paraddior fructus, in virgine maturior: illas senectus probat, virginitas laus aetatis est; nec adjumenta quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
teriũ xp̃i iã robusta surrexit. Simul qualis ẽẽ debe¬
rere illecebris uoluntatũ. iitare interni corporis
animiq languorẽ: ut corpꝰ & sanguinẽ xp̃i ministret.
lleq enĩ potest qͥsquã peccatis sius eger minimeq sanꝰ
ĩmortaliũ sanitatũ remedia ministrare. Uide qͥd agas
sacerdos: ne febrienti manu corpꝰ xp̃i attingas. Prius
curare: ut ministrare possis. Si mundos eos qui fue
magis mundũ ipsũ ẽẽ conuenit sac̾dotẽ: Non habet gͥ
qͦd moleste ferat illa uidua qͦd sͥ ñ peꝑcerĩ: qͣndo nec
mͥ parco. Surrexit itaq petri inqͥt socrus: & ministra¬
bat illis. & bene surrexit: sacram̃ta enĩ in tipum

Expanded text:
terium Christi jam robusta surrexit. 203 65. Simul qualis esse debeterium Christi jam robusta surrexit. 203 65. Simul qualis esse deberis animique languorem, ut corpus et sanguinem Christi ministret. Neque enim potest quisquam peccatis suis aeger, minimeque sanus, immortalium sanitatum remedia ministrare. Vide quid agas, sacerdos, nec febrienti manu corpus Christi attingas. Prius curare, ut ministrare possis. Si mundos eos qui antemagis mundum ipsum convenit esse sacerdotem! Non habet igitur quod moleste ferat illa vidua quod sibi non pepercerim, quando nec mihi parco. 66. Surrexit itaque Petri, inquit, socrus, et ministrabat i
Abbreviated transcription (Latin):
qui sanat᷑ a xp̃o. Opus ẽ ut re¬
mediũ adhibeas qͦd acceꝑis: simul enĩ ut preceptũ
dederit. cecus uidet. paraliticꝰ ambulat. mutus lo¬
quit᷑. surdꝰ audit. febriens ministrat. lunaticꝰ libe¬
rat᷑. s tu gͦ quȩcũq in decore alicuiꝰ rei cupidita¬
te languescis. obseera dñm. fidem defer: nec ullã timeas
morã. Ubi ẽ oratio. adest uerbũ. fugat᷑ cupiditas. libido
discedit. Nec confessionis uerearis offensã. ĩmo magis
laborabas. xp̃o incipies ministrare. Potest etiã hoc lo¬
co uideri petri socrus affectio uoluntatis. ex qua sibi
uelut sem̃ futurȩ posteritatis assũpserat: qͦd uniciuq
uoluntas sua posteritatis ẽ auctor. Ex uoluntate enĩ
sapientia nascit᷑: quã sapiens in matrimoniũ asciscit
sͥ dicens. ꝓposui gͦ hanc addicere mͥ in conugiũ. Gͣ
uoluntas illa quȩ pͥma uariarũ cupiditatũ estib ma¬
defacta languebat: postea ꝑ apl̃atus officiũ. in minis¬

Expanded text:
Opus est ut remedium adhibeas, quod acceperis; simul enim ut praeceptum dederit, caecus videt, paralyticus ambulat, mutus loquitur, surdus audit, febriens ministrat, lunaticus liberatur. Et tu igitur quaecumque indecore alicujus rei cupiditate languescis, obsecra Dominum, fidem defer, nec ullam timeas moram. Ubi adest oratio, adest Verbum, fugatur cupiditas, libido discedit. Nec confessionis verearis offensam; immo magis laborabas, Christo incipies ministrare. 64. Potest etiam hoc loco videri Petri socrus affectio voluntatis, ex qua sibi velut semen futurae posteritatis assumpserat; quod unicuique voluntas sua posteritatis est auctor. Ex voluntate enim sapientia nascitur, quam sapiens in matrimonium adsciscit sibi, dicens: Proposui ego hanc adducere mihi in conjugium . Ergo voluntas illa quae primo variarum cupiditatum aestibus madefacta languebat, postea per apostolatus officium in minis
Abbreviated transcription (Latin):
int̾cessores nr̃e infirmitatis adhibere: qr ipsi infirmi¬
tatẽ corꝑis etiã cũ uincerent cognouer̾t. Inuenit gͦ
petri socrus. qui ꝓ se orarent. E tu uidua inuenis qͥ
ꝓ te supplicent: si quasi uere uidua & desolata in d̃m
speres. instes obsecrationib. instes orationib : afficias cor¬
pus tuũ quasi cotidie moriens. ut moriendo reuiuiscas:
fugias delicias. ut etiã egra saneris. Nã quȩ in delieiis
bes qui ꝓ te int̾cedant. Ne dixeris destituta sũ: que¬
rela nupturȩ ẽ. Ne dixeris sola sũ: castitas solitudinẽ
querit: pudica secretũ: impudica conuentũ. d nego¬

Expanded text:
intercessores nostrae infirmitatis adhibere, quia ipsi infirmiintercessores nostrae infirmitatis adhibere, quia ipsi infirmitates corporis, etiam cum vincerent, cognoverunt. 56. Invenit ergo Petri socrus qui pro se rogarent. Et tu, vidua, invenis qui pro te supplicent: 201 si quasi vere vidua et desolata in Deum speres, instes obsecrationibus, insistas orationibus, afficias corpus tuum quasi quotidie moriens, ut moriendo reviviscas: fugias delicias, ut etiam aegra saneris: Nam quae in deliciis bes qui pro te intercedant; ne dixeris: Destituta sum. Querela nupturae est. Ne dixeris: Sola ego sum. Castitas solitudinem quaerit: pudica secretum, impudica conventum. Sed nego
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs : qui tã cito rogare possit ꝓ nob̾. Uel certe iste qui
ꝓ socru rogat petrꝰ & andreas frat̾ eiꝰ: t̾c enĩ ꝓ affini¬
detis enĩ qͦd magno peccato obnoxia. minꝰ idonea sit
quȩ ꝓ se p̃cet᷑ : ceterũ quȩ ꝓ se impetret : Adhibeat
gͥ ad medicũ alios p̃catores. Egri enĩ nͥ ad eos alioꝵ
p̃cib medicꝰ fu̾it inuitatꝰ: ꝓ se rogare ñ possc̾. In-¬
firma t̃ caro. mens egra ẽ. & peccatoꝵ uincłis impedi¬
ta: ad medici illiꝰ sedem debile ñ potest explicare uesti¬
giũ. Obsecrandi st̃ angli ꝓ nob̃: qui nob̾ ad p̃sidiũ da¬
tist̾. Martyres obseerandi: quoꝵ uidem᷑ nob̃ quodam
corꝑis pignore patrociniũ undicare: Posst̃ ꝓ peccatis
rogare nr̃is: qui ꝓpͥo sanguine etiã siqua habuer̃t
peccata lauer̾t. Isti st̾ enĩ dei martyres. nr̃i p̾sules:
speculatores uitȩ. actuũ q nr̃oꝵ. Non erubescamꝰ eos

Expanded text:
quis qui tam cito possit rogare pro nobis, vel certe isti qui quis qui tam cito possit rogare pro nobis, vel certe isti qui pro socru rogant, Petrus, detis enim quod magno peccato obnoxia, minus idonea sit quae pro se precetur, certe quae pro se impetret. Adhibeat igitur ad medicum alios precatores. Aegri enim nisi ad eos aliorum precibus medicus fuerit invitatus, pro se rogare non possunt. Infirma est caro, mens aegra est, et peccatorum vinculis impedita, ad medici illius sedem debile non potest explicare vestigium. Obsecrandi sunt angeli pro nobis, qui nobis ad praesidium dati sunt: martyres obsecrandi, quorum videmur nobis quodam corporis pignore patrocinium vindicare. Possunt pro peccatis rogare nostris, qui proprio sanguine, etiam si qua habuerunt peccata, laverunt; isti enim sunt Dei martyres, nostri praesules, speculatores vitae actuumque nostrorum. Non erubescamus eos
Abbreviated transcription (Latin):
tu habes ꝓpximos qui ꝓ te supplicent. habes apłos ꝓpximo.
habes martyres ꝓxrimos. si ipsa martyrib deuotionis
societate. miscdiȩ qͦq munerib apꝓpinques. Pximꝰ est
enĩ: qͥ miscdiam facit. Fac & tu miscdiã: & eris petro ꝓ¬
xima. Non sanguinis necessitudo s uirtutis cognatio
gͦ ꝓpinqͥtatẽ petri. affinitatẽ andreȩ. ut ꝓ te rogent:¬
& recedant cupiditates tuȩ uerbo dei pulsȩ. Surgas
ilico quȩ in t̾ris iacebas: ut xp̃o ministres. Nr̃a enĩ con¬
uersatio in celis ẽ. Unde & saluatorẽ expectamꝰ dñm
iũm. Nemo gͦ iacens xp̃o ministrat. Ministra pauꝑi:
& minist᷑asti xp̃o. Qͦd enĩ uni eoꝵ fecistis: mͥ inqͥt fe¬
cistis. Habetis gͦ uiduȩ auxiliũ: si tales uob̾ generos
posteritatis ur̃ȩ patronos. tales ꝓximos eligatis. Gͣ
rogauer̃t ꝓ uidua petrꝰ & andreas. Utinã exiftat ali¬

Expanded text:
tu habes proximos, qui pro te supplicent. Habes apostolos proximos, tu habes proximos, qui pro te supplicent. Habes apostolos proximos, habes martyres proximos, si in ipsa martyribus devotionis societate, misericordiae quoque muneribus appropinques, proximus est enim qui misericordiam facit. Fac et tu misericordiam, et eris Petro proxima . Non sanguinis necessitudo, sed virtutis cognatio ergo propinquitatem Petri, affinitatem Andreae; ut pro te rogent, et recedant cupiditates tuae. Verbo Dei pulsata surges illico, quae in terris jacebas, ut Christo ministres. Nostra enim conversatio in coelis est, unde et Salvatorem exspectamus Dominum Jesum . Nemo enim jacens Christo ministrat. Ministra pauperi, et ministrasti Christo: Quod enim uni horum fecistis, mihi, inquit, fecistis . Habetis ergo, viduae, auxilium, si tales vobis generos, posteritati vestrae patronos, tales proximos eligatis. 55. Ergo rogaverunt pro vidua Petrus et Andreas. Utinam exsistat ali
Abbreviated transcription (Latin):
quit libidines. ꝓcaces auertit aspectus. Bonꝰ gustus
piidoris. pretats dolor: Non obrepit eulpa: si eura ñ¬
Qests. Di dicilluis gͥ uidue subsidio uos ñ egere naturs
u posse salubritatẽ tenere consilii: nec domestico
uudige re p̃sidio. quȩ etiã publiee potestis apieẽ po¬
peltis uindicare. d fortasse dicit aliqua ei tolera¬
as eoito frangi facile succũbere. De quo &esi ip̃so do¬
ceam̃ usu leta udius lubrica magis ẽẽ qͣm seria.
dam̃ scripturarũ instrium̃ exẽplis infirmitatib
⁊ꝙ uiduarũ ñ deesse solere subsidia: faciliꝰq quã
ceteris diuna atq humana suppetere: si bene si¬
hos insti uant. ge neros diligant. deniq cũ socrus
ħ monis magnis febrib detinertt᷑: petrus c an¬
dreas rogauer̃t dñm ꝓ ea. & stans suꝑ eã imꝑauit febri
& remisit illã: & continuo surgens ministrabat illis.
Magnis inqͥt tenebat᷑ febrib : & rogauer̃t eũ ꝓ ea. Et

Expanded text:
inguit libidines, procaces avertit aspectus. Bonus custos inguit libidines, procaces avertit aspectus. Bonus custos pudoris, pietatis dolor: non obrepit culpa, si cura n. Didicistis igitur, viduae, subsidio vos non egere naturae, et posse salubritatem tenere consilii: nec domestico indigere praesidio, quae etiam publicae potestis apicem potentiae vindicare. 53. Sed fortasse dicit aliqua, ei toleraas cito frangi, facile succumbere. De quo etsi, ipso doceamur usu, laeta viduis lubrica magis esse quam seria; tamen Scripturarum instruimur exemplis , infirmitatibus quoque viduarum non deesse solere subsidia: faciliusque quam caeteris divina atque humana suppetere, si bene filios instituant, generos legant. Denique cum socrus Simonis magnis febribus detineretur, Petrus et Andreas rogaverunt Deum pro ea: Et stans super illam, imperavit febri, et remisit illam, et continuo surgens ministrabat illis . 54. Magnis, inquit, tenebatur febribus, et rogaverunt illum pro ea. Et
Abbreviated transcription (Latin):
maiorib. finis in ȩccłia. Eccl̃ia aut̃ ñ armis scłaribus
uincit adũsarias potestates: s armis sp̃italib quȩ st̃
fortia deo ad destruendas munitiones. & altitudinẽ
nequiciȩ sp̾italis. E ido sisare sitis lactis pocło restin¬
guit᷑: qi ratione suꝑat᷑. Qͦd enĩ nob salutare ad escã:
hoc adu̾sariȩ potestati lȩtale ad infirmitatẽ. Arma
mina iudicauit. femina disposuit. femina ꝓpħauit.
femina tͥumphauit p̃liatorib int̾mixta copiis. ĩꝑio
muos dociit milttare femineo. Sed̃m misteriũ uͦ. fida
mailiteri. esccłie uictoria t̾. Non gͦ habetis qͦd ꝑ natia
uos ex eusetis femine: ñ habetis uiduȩ qͦd ađ infirmita¬
dẽ serais erte ad amissionẽ subsidĩ maritalis. mobilite¬
oꝑtis domꝰ cura. sollicitudo liberoꝵ. naxiã pudoris bo¬
ler aprese lascuuã. atq ipse lugubris habitꝰ. pompa
funebris. fletus assidiuis. & mesta frontis in arentis
rugis imp̃ssa tristicia petulantiũ p̃mit ocłos. rest¬

Expanded text:
in Ecclesia. 49. Ecclesia autem non armis saecularibus vincit adversarias potestates, sed armis spiritalibus, quae sunt fortia Deo ad destruendas munitiones, et altitudinem nequitiae spiritalis . Et ideo Sisarae sitis lactis poculo restinguitur , quia ratione superatur; quod enim nobis salutare ad escam, hoc adversariae potestati lethale ad infirmitatem. Arma mina judicavit, femina disposuit, femina prophetavit, femina triumphavit, et praeliaribus intermixta copiis, imperio viros docuit militare femineo. Secundum mysterium vero fidei militia Ecclesiae victoria est. 51. Non ergo habetis quod per naturam vos excusetis, feminae. Non habetis, viduae, quod ad infirmitatem sexus, autad amissi onem subsidii maritalis, mobilitaoperis, domus cura, sollicitudo liberorum, noxiam pudori solet arcere lasciviam: atque ipse lugubris habitus, pompa funebris, fletus assiduus, et moestae fronti inarantibus rugis impressa tristitia, petulantium premit oculos, rest
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ: uerbi ꝙ cęlestis gr̃a interioꝵ uenas serutet᷑
animoꝵ: pulset dei dextera secreta cordis. alii o¬
cłos luto illiit ut uidere possit: creatorq omniũ
docet nos nr̃ȩ memores debere ẽẽ naturȩ: & corꝑis
cernere uilitatẽ. Nemo enĩ magis potest uidere
diuina: n qui humilitate conscia sui nescit extolli.
Alius sac̾doti se offerre p̃cipit᷑: ut carere in ꝑpetuũ
leprȩ possit exuuiis. Solus enĩ mentis & animi pot̾
seruare mundiciã. qui ei sac̾doti se nouit offerre

Expanded text:
manus, Verbique coelestis gratia interiorum venas scrutetur manus, Verbique coelestis gratia interiorum venas scrutetur animorum, pulset Dei dextera secreta cordis. Aliis oculos luto illinit , ut videre possint, Creatorque omnium docet nos nostrae memores debere esse naturae, et corporis cernere vilitatem; nemo enim magis potest videre divina, nisi qui humilitatis conscientia suae nescit attolli. Alius sacerdoti se offerre praecipitur, ut carere in perpetuum leprae possit exuviis . Solus enim mentis et animi potest servare munditiam, qui ei sacerdoti
Abbreviated transcription (Latin):
cumulemꝰ. Rogat᷑ gͦ medicꝰ hic: ne timeas qr magnꝰ est
dñs. & fortasse ad egrã dedignet᷑ uenire. Uenit enĩ ad
nos sepe de cęlo: nec solũ diuites s etiã pauꝑes solet &
seruulos pauꝑm uisitare. Uenit & ñc rogatꝰ ad petri
moria: ita dignꝰ desiderio. dignꝰ etiã caritate. diu̾cȩ
dere. Quasi ds imꝑat: quasi homo uisitat. Gr̃as eugłio¬
ꝑ qͦd etiã nos qͥ ocłis nr̃is uenientẽ in hunc mundũ
ñ uidimꝰ xp̃m. uidem᷑ ei dũ facta eiꝰ legimꝰ int̾esse:
ut sicut illi quib apppinquabat fidem mutuabant᷑ ex
es. ita etiã nob̃ dũ gentes eiꝰ credim̃ apppinquet. Uides
qualia habeat genera sanitatũ. Imꝑat febri. imꝑat.
spĩb ĩmundis: alibi ipse imponte manꝰ. Non solũ gͥ
uerbo. s etiã tactu egros curare consueuit. E tugͥ
que uaris mundi estuas cupiditatib. uł forma uiri
aliciuꝰ capta. uł pecunia: roga xp̃m. Adhibe medieũ :
porrige ei dexterã tuã: tangat interiora tua ddei

Expanded text:
Ne timeas, quia magnus est Dominus, et fortasse ad aegram dedignetur venire; venit enim ad nos saepe de coelo: nec solum divites, sed etiam pauperes solet et servulos pauperum visitare. Venit et nunc rogatus ad Petri moria, ita dignus desiderio, dignus etiam charitate Dominicae dere. Quasi Deus imperat, quasi homo visitat. 61. Gratiis nostris venientem in hunc mundum non vidimus Christum, videmur ei, dum facta ejus legimus, interesse; ut sicut illi quibus appropinquabat, fidem mutuabantur ex eo; ita nobis, dum gestis ejus credimus, appropinquet. 62. Vides qualia habet genera sanitatum? Imperat febri, imperat spiritibus immundis, alibi ipse manus imponit. Non solum igitur verbo, sed etiam tactu aegros curare consuevit. Et tu igitur quae variis mundi aestuas cupiditatibus, vel forma viri alicujus capta, vel pecunia, roga Christum, adhibe medicum, porrige ei dexteram tuam, tangat interiora tua Dei
Abbreviated transcription (Latin):
te uiduã. S patrimoniũ uis tueri. Maius pudoris ẽ
patrimoniũ: qͦd meliꝰ regit uidua qͣm nupta. Serus
peccauit: ignosce. Meliꝰ ẽ enĩ alteriꝰ culpã feras: qͣm
tuã ꝓdas. S ius nũbere. Licet: ñ habet erim̃ simplex
uoluntas causã ñ quero. cur fingit᷑. Si honestã putas:
fatere: Si incongruã: sile. Nec accuses d̃m nec accuses
ꝓpinqͦs: qͦd p̾sidia tͥ desint. Utinã ñ desit uoluntas:
nec te consulere liberis dicas quib matrẽ eripis. Est
etiã qͦd facultati licet: & ȩtati ñ licet. Cur mat̾nȩ pa¬
rant᷑ nuptiȩ int̾ nuptias filiarũ. & plerũq post nup¬
re : Suasimꝰ fateor ut uestẽ mutares. ñ ut flameũ su¬
meres: ut a sepulchro recederes. ñ thalamũ p̃parares.
Qͥa sͥ uult noua nupta post generos: Quã indecorũ ẽ
iuniores habere liberos. qͣm nepotes. S ad ꝓpositũ re¬

Expanded text:
ed et patrimonium vis tueri. Majus pudoris est patrimonium, quod melius regit vidua quam nupta. Servus peccavit. Ignosce; melius est enim alterius culpam feras, quam tuam prodas. Sed vis nubere. Licet. Non habet crimen simplex voluntas. Causam non quaero: cur fingitur? Si honestam putas, fatere: si incongruam, sile. Ne accuses Deum, ne accuses propinquos, quod praesidia tibi desint; utinam non desit voluntas! Nec te consulere liberis dicas, quibus matrem eripis. 59. Est etiam quod facultate licet, et aetate non licet. Cur maternae parantur nuptiae inter nuptias filiarum, et plerumque post nupre? Suasimus, fateor, ut vestem mutares, non ut flammeum sumeres: ut a sepulcro recederes, non ut thalamum praeparares. Quid sibi vult nova nupta, post generos? Quam indecorum est juniores habere liberos, quam nepotes! CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
Seciã ialech iuctoriã de hoste quesiuit. Infelix gͦ popł̃s:
qui hostẽ quẽ sugauit. ꝑsequi fidei uirtute ñ potiurs.
staq illoꝵ delicto salus gentib: illoꝵ desidia nob̾ serua
enĩ significat int̾pretatio balach. manꝰ ueterũ fugaue¬
rat uideoꝵ. Frequent̾ enĩ ut legimꝰ orationib & meri¬

Expanded text:
etiam Jael victoriam de hoste quaesivit. Infelix ergo populus, qui hostem quem fugavit, persequi fidei virtute non potuit. Itaque illorum delicto salus gentibus: illorum desidia nobis servaenim significat interpretatio Barach, manus veterum fugaverat Judaeorum; 199 frequenter enim, ut legimus, orationibus et meri
Abbreviated transcription (Latin):
lat inopẽ. solet᷑ merentem.  nec dimissa di¬
cedat. Nescit enĩ egere optima disciplina.
Sic illa noemin duob destituta filiis & marito: quȩ
fecunditatis fructus amiserat. pietatis emolum̃ta
ñ ꝑdidit. Nã & solatiũ meroris: & subsidiũ pauꝑta¬
dua ꝓle uirtutũ. meritoꝵ q suoꝵ sobole. que ꝑire
ñ possit. Bona gͥ uidua egere ñ nouit: & si fesse fu̾t
ȩtatis & supremȩ pauꝑtatis. eruditionis tam̃ suȩ
solet habere mercedẽ. &si ꝓximi defuerint. inue¬
nit tam̃ ex traneos. qui matrẽ colant. reuereant᷑ parei¬
me partus q alim̃toꝵ sũptib mercedẽ cupiant suȩco¬
mendationis adqͥrere. Pluis &x enĩ uiduȩ rependunt
meretta. qͣm eibus querit sũptus impendit. s tristes
mentis tp̃ra ad quirit ȩt̾na. Quib bene diecit᷑. Beate
qͥ esurert̃ sicut panẽ manducabat. & potũ eũ fletu
miscebat : uit uesptinis lacͥmis matutinȩ sͥ leticiã re¬
dẽptionis adq̃reret. Unde gͥ plurimũ gaudere me¬

Expanded text:
lat inopem, soletur moerentem, nec dimissa dcedat: nescit enim egere optima disciplina. Sic illa Noemi duobus destituta filiis et marito, quae fructus fecunditatis amiserat, pietatis emolumenta non perdidit; nam et solatium moeroris, et subsidium paupertadua prole virtutum, meritorumque suorum sobole, quae perire non possit. Bona igitur vidua egere non novit: et si fessae fuerit aetatis, et supremae paupertatis, eruditionis tamen suae solet habere mercedem. Etsi proximi defuerint, invenit tamen extraneos qui matrem colant, revereantur parentem, parvisque alimentorum sumptibus mercedem cupiant suae commendationis acquirere; plus enim viduae rependunt merita. Nam cibos quaerit, sumptus impendit. 35. Sed tristes mentis tempora acquirit aeterna. Quibus bene dicitur: Beatae qui cinerem sicut panem manducabat, et potum cum fletu miscebat, et vespertinis lacrymis matutinae sibi laetitiam redemptionis acquirebat ? Unde igitur plurimum gaudere me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħicȩ nubes. & salutaris ymber apłicus irrigareĩ.
hȩc ẽ illa pluuia ñ terrarũ humido. ñ nebuloso
concreta montiũ. s cęlestiũ scripturarũ salubri
ꝑ totũ orbẽ ymbre diffusa. Ostendit᷑ gͥ exẽplo ñ
omniũ eẽ diuinȩ meriti miracła potestatis: s eoꝵ
quib religiosȩ deuotionis studia suffragent᷑: & diuini
eos fructu oꝑis abdicari. qͥ reuerentiȩ st̃ cȩlestis exor¬
tes. Ostendit᷑ etiã in misterio qͦd ad instaurandã ȩccłã
dei filiꝰ humani corporis sacram̃ta suseeꝑit abdicato
popło iudeoꝵ quib consiliariꝰ & ꝓpħa. beneficioꝵ q
adempta st̃ miracła diuinoꝵ: eo qͦd eiuico qͦdam in¬

Expanded text:
propheticae nubes et salutaris imber apostolicus irrigarent. propheticae nubes et salutaris imber apostolicus irrigarent. Haec est illa pluvia non terrarum humido, non nebuloso concreta montium, sed coelestium Scripturarum salubri per totum orbem imbre diffusa. 20. Ostenditur igitur exemplo non omnium esse divinae mereri miracula potestatis, sed eorum quibus religiosae devotionis studia suffragentur: et divini eos fructu operis abdicari, qui reverentiae sunt coelestis exsortes. Ostenditur etiam in mysterio, quod ad instaurandam Ecclesiam, Dei Filius humani corporis sacramenta susceperit, abdicato populo Judaeorum, quibus consiliarius et propheta , beneficiorumque adempta sunt miracula Dominicorum; eo quod civico q
Abbreviated transcription (Latin):
& sicut stillicidia stillantia suꝑ terrã: In quo ueteris
misteriũ reserat᷑ historiȩ. qͦ sc̃s gedeon mistici certa¬
minis p̾liator. futurȩ capiens insigne uictoriȩ. sp̃ita¬
le sacram̃tũ uigore mentis agnouit. pluuiã illã uerbi
rorẽ ẽẽ diuini: quȩ pͥmo pluit in uellus cũ t̾ra om̃is
ꝑpetius siccitatib estuaret: sedõ uͦ indicio uniu̾sa
tra fuso imbre madefecit. cũ siccitas ẽẽt in uellere.
adu̾tit enĩ uir p̾sagus futuri. ȩccłiȩ crescentis insigne.
slã pͥmo intra uideã diuini cȩpit ros sermonis bumes¬
cere. notꝰ enĩ in uidea ds: cũ arido fidei totiꝰ orbis
uniu̾sa torrerent. S ubi ioseph greges dm negare
ceper̾t. & ausu uario ĩmaniũ delictoꝵ contrahere di¬
uinitatis offensã: t̾e ꝑ om̃s t̾ras effuso ymbris rore
cȩlestis. popłs uideoꝵ estu ꝑfidiȩ suȩ cepit arescere:
cũ eccłam sc̃am ex om̃ib terrarũ partib cong̾gatã

Expanded text:
ut stillicidia stillantia super terram ? In quo veteris mysterium reseratur historiae quo sanctus Gedeon mystici certaminis praeliator, futurae capiens insigne victoriae, spiritale sacramentum vigore mentis agnovit, pluviam illam Verbi rorem esse divini: quae primo pluit in vellus, cum terra omnis perpetuis siccitatibus aestuaret: secundo vero indicio universae terrae aream fuso imbre madefecit, cum siccitas esset in vellere . 19. Advertit enim vir praesagus futurae Ecclesiae crescentis insigne. Nam primo intra Judaeam 191 divini coepit ros sermonis humescere  notus enim in Judaea Deus  cum arida fidei totius orbis universa terra maneret. Sed ubi Joseph greges Deum negare coeperunt, et ausu vario immanium delictorum contrahere divinitatis offensam, tunc per omnes terras fuso imbris rore coelestis, populus Judaeorum aestu perfidiae suae coepit arescere, cum Ecclesiam sanctam ex omnibus terrarum partibus congregatam
Abbreviated transcription (Latin):
memor: qi ego dñs qͥ facio te. & fortasse ideo iudua
quȩ amisit qͥdem iurũ scđm corꝑis passionẽ: s in die
iudicii filiũ hõis quẽ amisisse uisa ẽ receptura.
Tempꝰ enĩ breue inqͥt dereliqui te: ut głiosiꝰ seilicet
fidem derelicta seruaret. Habent itaq om̃s qͦd imi¬
tent᷑ exẽplũ uirgines. nuptȩ. uiduȩ: & fortasse idõ
ȩccłia uirgo. nupta udua: qr unũ corpꝰ in xp̃o st̃.
ẽet in t̾ris. ꝓpħȩ st̾ destinati. Erat enĩ uidua quȩ ste¬
rilis erat. s partũ suo tp̃re reseruabat: unde & illiꝰ
nob̾ uidet᷑ ꝑsona mediocris. Qͥs aridã terrã uerbi
xp̃c: eui cotidie de peccatorib cibus ȩccłiȩ cumulo
congregat᷑: Neq enĩ humanȩ facultatis ẽ dicere hy¬
dria farinȩ ñ deficiet. & uas olei ñ deficiet: usq in
diẽ qͦ dabit dñs pluuiã suꝑ terrã. Nã licet mos sit
ita p̃fari ꝓpħ̃is. tam̃ hic uera dei uox ẽ: ido p̾missũ

Expanded text:
ominus qui facio te . Et fortasse ideo vidua, quae amisit quidem virum, secundum corporis passionem; sed in die judicii, Filium hominis quem amisisse visa est, receptura: Tempus enim breve, inquit, dereliqui te ; ut gloriosius scilicet fidem derelicta servaret. 16. Habent itaque omnes quod imitentur exemplum, virgines, nuptae et viduae. Et fortasse ideo Eesset in terris, prophetae sunt destinati; erat enim vidua, quae sterilis erat, sed partum suo tempore reservabat. 17. Unde nec illius nobis videtur persona mediocris, qui aridam terram, verbi cui quotidie de peccatoribus cibus, Ecclesiae cumulus congregatur? Neque enim humanae facultatis est dicere: Hydria farinae non deficiet, et vas olei non deficiet usque in diem, quo dabit Dominus pluviam super terram . Nam licet mos sit ita praefari prophetis, tamen haec vera Dei vox est. Ideo praemissum
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ patientib ministrau̾it: si postremo om̃e opus
bonũ fu̾it subsecuta. Uides qͣm multas uirtutũ cõ¬
p̃benderit disciplinas. Primũ pietatis officiũ. scãm
hospitalitatis studiũ. & humilitatis obsequiũ. ter¬
ciũ miscdĩȩ ministeriũ lib̃tatisq subsidiũ: ad sum

Expanded text:
onem patientibus subministraverit, si postremo omne opus onem patientibus subministraverit, si postremo omne opus bonum fuerit subsecuta . Vides quam multas virtutum comprehenderit disciplinas: primum, pietatis officium: secundum, hospitalitatis studium, et humilitatis obsequium: tertium, misericordiae min
Abbreviated transcription (Latin):
duã faciat: s qͦ uiduitatis merita stipendia sene
ctutis sint. Nã utiq illa p̾clarior quȩ calorẽ adolescen¬
tiȩ. & iunioris feruescentẽ edomat ȩtatis ardorẽ. nec
mariti gr̃am. nec uberiora liberoꝵ oblectam̃ta deside¬
rans: qͣm quȩ effeta iã corpore. frigida senectute. ma¬
tura eui. nec calert uoluptatib potest. nec sꝑare de
partu. neq de iuro. siqua in scdas nuptias inciderit.
doris amisso: nec si rursus soluta fu̾it uiro. ab affec¬
tu uduitatis arcet᷑. Habebit illa qͥdem uł seria me¬
ritũ castitatis: s ꝓbatior erit quȩ alteriꝰ ñ fuerit exꝑ¬
ta coniugiũ: in illa enĩ studiũ uidet᷑ defecisse nuben
cli. Nec sola tam̃ castitas corꝑis uiduȩ fortitudo est
s magna & ub̾rima disciplina uirtutis. quȩ in oꝑib
bonis testimoniũ habeat: si filios educauerit: si
hospitio receꝑit: si sc̃oꝵ pedes lauerit: si tribulati¬

Expanded text:
duam faciat, sed quo viduitatis merita stipendia sint duam faciat, sed quo viduitatis merita stipendia sint senectutis. Nam utique illa praeclarior, quae calorem adolescentiae, et junioris fervescentem edomat aetatis ardorem; nec mariti gratiam, nec uberiora liberorum oblectamenta desiderans: quam quae effeta jam corpore, frigida senectute, matura aevi, nec calere voluptatibus potest, nec sperare de partu. 10. Neque vero si qua in secundas nuptias inciderit, doris omisso, si rursus soluta fuerit viro, ab affectu viduitatis arcetur. Habebit illa quidem vel serae meritum castitatis, sed probatior erit quae alterius non fuerit experta conjugium; in illoris viduae fortitudo est, sed magna et uberrima disciplina virtutis: Quae in operibus bonis testimonium 189 habeat, si filios educaverit, si hospitio receperit, si sanctorum pedes laverit, si tribulati
Abbreviated transcription (Latin):
honora quȩ uere uiduȩ st̃. Siqua aut̃ uidua filios aut
ne potes habet. discat primũ suã domũ regere: & mutuã
uicẽ reddere parentib. Unde & adu̾tit᷑ utrũq pietatis
affectũ uiduȩ inesse debere: ut filios diligat. parentib
deferat. Ita dũ obsequiũ parentib rependit. magisteris
exercet in filios. suo se ipsa remunerat᷑ officio: cũ id qͦd
cogitas uidua quȩ dei st̃ : debes id sequi. qͦd dño placere
didicisti. & supra qͥdem sc̃s apłs ad continentiȩ studium
uiduas cohortatꝰ. dixit eas cogitare quȩ st̾ dñi: alibi
aut̃ ubi eligit᷑ uidua quȩ ꝓbata ẽ. nec solũ cogitare p̾ci¬
pit᷑. s etiã sꝑare de dño. Quȩ enĩ uere inqͥt uidua ẽ &
desolata. sꝑat in dño: & instat obsecrationib & oratio¬
nib nocte & die: Nec ĩmerito has irrep̃hensibiles osten¬
doctoris sermone describit᷑. Non minꝰ inqͥt sexaginta
annoꝵ. quȩ fuerit uniꝰ uiri uxor: ñ qͦ senectꝰ sola ui¬

Expanded text:
honora, quae verae viduae sunt. Si qua autem vidua filios aut nepotes habet, discat primum suam domum regere, et mutuam vicem reddere parentibus . Unde et advertitur utrumque pietatis affectum viduae inesse debere, ut filios diligat, parentibus deferat. Ita dum obsequium parentibus rependit, magisterium exercet in filios, suoque se ipsa remuneratur officio; cum id quod cogitas, vidua, quae Dei sunt, debes id sequi quod Deo placere didicisti. Et supra quidem sanctus Apostolus ad continentiae studium viduas cohortatus, dixit eas cogitare quae sunt Domini . Alibi autem ubi eligitur vidua quae probata est, non solum cogitare praecipitur, sed etiam sperare de Domino: Quae enim vere videsolata, speret in Deum, et instet obsecrationibus et orationibus die ac nocte . Nec immerito has irreprehensibiles ostenDoctoris sermone describitur: Non minus, inquit, sexaginta annorum, quae fuerit unius viri uxor . Non quo senectus sola vi
Abbreviated transcription (Latin):
stis exeliidit᷑: s omnẽ corporalẽ materiã suꝑgressa.
uerbũ apud dm uidit: & qͦd uerbũ ipsũ d̾s ẽet aspe¬
xit. Non obtiitu carnis in petro infirmata trepida¬
uit: s d̃i filiũ etiã in hoĩe dep̾hendit: ut assũptio
corporis ad ius diuinitatis assimm̃tis ascita. in nom̃¬
transiret auetoris. Et¬
& dixit ds. & fecit ds. patrẽ filiũq signauit: s ille non
ignorabat. ego adhuc ignorabã. Deniq post legẽ po¬
płs errauit : post euglm credidit. Magna in diu̾sis
uirtutib dei gr̃a. In illo ꝙr mundũ descripsit: in

Expanded text:
excluditur; sed omnem corporalem materiam supergressa, Verbum apud Deum vidit, et quod Verbum ipsum Deus esset, aspexit : nec obtutu carnis in Petro infirmata trepidavit, sed Dei Filium etiam in homine deprehendit ; ut assumptio corporis ad jus divinitatis assumentis adscita, in noransiret auctoris.  . . et fecit Deus ; Patrem, Filiumque signavit: sed ille non ignorabat, ego adhuc ignorabam. Denique post Legem populus erravit, post Evangelium credidit. Magna in diversis virtutibus Dei gratia. In illo, quia mundum descripsit: in