comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ci sumꝰ iniquitatis uia. ⁊ ꝑditionis. ⁊ ambulaui.¬
mꝰ solitutines difficiles: iuã auc̃e domini igno¬
rauimꝰ. Qͥd nob̵ ꝓfuit suꝑbia: aut qͥo diuitiaꝵ
iactatio contulitꝰ nob̵: cransiert̃ omĩa illa. taꝙͣ.¬
umbra. Qđ au̾t ait. conu̾tantur ⁊ confundah
qͥs non uidicet eẽ uistissimã penã: ut conu̾si¬
onẽ add confusionẽ habeant. qui ad salutem
habere noluert. deinde addidit. ualde ue¬
locit̃. C ũ enĩ desꝑare ceperit uidicii dies. cũ
dixerint pax ⁊ securitas: cẽ eis repentinꝰ ue¬
niet interitus. Quandocũq aũt uenerit: ce¬
lerrime uenit. qd̾ desꝑat᷑ eẽ uenturũ : et
longitudmẽ uice huiꝰ non facit sentiri. nͥ spes
uiuendi. siam nics̃ uidet᷑ eẽ celeriꝰ: quã qͥcqͥd
in ea iã pteritũ est. C u ͤ uidicii dies uenerit. tunc
sencient peccatores quã non sit longa om̃is uita qͣ
transit. Nec om̃ino eis uideri poterit tarde uenis¬
se. qd non desidantib. s potius non credentib ut¬

Expanded text:
in iniquitatis uia et perditionis et ambulauimus solitudines difficiles, uiam autem Domini ignorauimus. quid nobis profuit superbia aut quid diuitiarum iactatio contulit nobis ? transierant omnia illa tat, Convertantur, et confundantur, quis non judicet esse justissimam poenam, ut conversionem ad confusionem habeant, qui ad salutem habere noluerunt? Deinde addidit, valde velociter; cum enim jam desperari coeperit judicii dies, cum dixerint, Pax, tunc eis repentinus veniet interitus . Quandocumque autem venerit, celerrime venit quod desperatur esse venturum: et longitudinem vitae hujus non facit sentiri, nisi spes vivendi; nam nihil videtur esse celerius, quam quidquid in ea jam praeteritum est. Cum ergo judicii dies venerit, tunc sentient peccatores quam non sit longa omnis vita quae transit; nec omnino eis videri poterit tarde venisse, quod non desiderantibus, sed potius non credentibus ve
Abbreviated transcription (Latin):
.Duo sunt
officia medicine. Unũ quo sanat᷑ ifiłmitas: al¬
terũ quo sanitas custoditur. Iuxta illud pri¬
mũ. dictũ est in suꝑiore psalmo. miserere mei
domine qm infirmus sũ: iuxta hoc alterũ. in
hoc psalmo đr. si ẽ iniqͥtas in manib meis. si red¬
didi retribuentib mͥ mala. decidã gͦ ab inimi¬
cis meis inanis. Ibi enĩ infirmꝰ ut lib̾etur: hic
iam sanꝰ ne corrũpatur. orat. Iuxta illud ibi
hic dr. udica me domine. scđm iusticiã meã.
Ibi enĩ ut a morbo euadat remediũ: ibi autẽ
ne in morbũ recidat tuitionẽ pecit. Iuxta illud

Expanded text:
Duo sunt officia medicinae; unum quo sanatur infirmitas, alterum quo sanitas custoditur. Juxta illud primum, dictum est in superiore psalmo, Miserere mei, Domine, quoniam infirmus sum: juxta hoc alterum, in hoc psalmo dicitur, Si est iniquitas in manibus meis, si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam ergo ab inimicis meis inanis. Ibi enim infirmus ut liberetur, hic jam sanus ne corrumpatur, orat. Juxta illud ibi hic dicitur, Judica me, Domine, secundum justitiam meam. Ibi enim ut a morbo evadat, remedium: hic autem ne in morbum recidat, tuitionem petit. Juxta illud
Abbreviated transcription (Latin):
ad concupiscentiã carnis neq ad concupiscenti¬
ã ocłoꝵ. neq. ad ambitionẽ scłi. que omia tͣn¬
seunt tamquã umbra inclinare curas nr̃as. s
ad gaudia rerũ et̾naꝵ sustolli que nulla com¬
mutatione uiolant᷑. drrigit uistũ scrutans corda
nrines đo Oꝑa enĩ nr̃a que factis ⁊ d̾ictis oꝑa¬

Expanded text:
scentiam carnis, neque ad concupiscentiam oculorum, neque ad ambitionem saeculi quae omnia transeunt tanquam umbra inclinari curas nostras, sed ad gaudia rerum aeternarum sustolli, quae nulla commutatione variantur, dirigat justum scrutans corda et renes Deus. Opera enim nostra quae factis et dictis o
Abbreviated transcription (Latin):
apud  g amicoᷤᷤ non est silentiũ. s u̾ba silentu:
id÷ racio exposita ⁊ manifestata illiꝰ silencu.
QQ silentiũ. id: chusi. d̾r filiꝰ gemini: idest̾
dextri. Non eñi abscondendũ erat scĩs qđ ꝓ
illis gestũ est: tam̃ nesciat inqͥt sinistra. qͥd
faciat dextera. Cauit gͦ aruma ꝑfecta in ꝓ¬
phetia cui secretũ illud innotuit. ꝓ uerbis
chusi: in÷ ꝓ cognitione. eiusdẽ secreti. qd̃ se¬

Expanded text:
ba silentii, id est, ratio exposita et manifesta illius silentii. Quod silentium, id est Chusi, dicitur filius Jemini, id est dextri: non enim abscondendum erat sanctis quod pro illis gestum est. Et tamen Nesciat, inquit, sinistra quid faciat dextra . Canit ergo anima perfecta in prophetia, cui secretum illud innotuit, pro verbis Chusi, id est pro cognitione ejusdem secreti; quod se
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ẽ in scđo u̾bo. S cũ latini uellent
etiã ipsa duo u̾ba ponere. quesitũ est
qͥ ẽẽt uicusũ ire. n positũ est furor:¬
ideo uarie codices habent. Nam in aliis pͥus
inuenit᷑ ira. deinde furor: in aliis prius
furor deinde ira: in aliis ꝓ furore indig¬
nacio ponit᷑. aut bilis. S qͥcqͥd illud estr¬

Expanded text:
d est in secundo versu; sed cum Latini vellent etiam ipsi duo verba ponere, quaesitum est quid esset vicinum irae, et positum est furorIdeo varie codices habent: nam in aliis prius invenitur ira, deinde furor; in aliis, prius furor, deinde ira; in aliis pro furore indignatio ponitur, aut bilis. Sed quidquid illud est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ hec anima que ꝑfecte orat. uide queadmo¬
dũ non cimeat uidicii diem:  uere securo deside¬
memorans ullũ meritũ suũ: qm̃ filiꝰ dĩ peccatoreᷤ
uenit uocare in penicentiã. Itaq ibi dixerat sal¬
uũ me fac dñe ꝓpt̾ miam tuã: id÷ non ꝓpt̃ meri

Expanded text:
propter haec anima quae perfecte orat, vide quemadmodum non timeat judicii diem, et vere securo desidememorans ullum meritum suum; quoniam Filius Dei peccatores venit vocare in poenitentiam . Itaque ibi dixerat, Salvum me f
Abbreviated transcription (Latin):
Conuertere: domine ⁊⁊ eruȩ anima meã
Conu̾tens se orat ut ad eã conu̾tat᷑ et d̾s:
sic̃ dictũ est. Conu̾timini ad me: ⁊ couer¬
tar ad uos dicit dñs. An ex illa loquutiõe
incelligendũ est conu̾tere domine. id:
fac meꝰ conu̾ti: cũ in ipsa sua conu̾sione:
difficultate laboreq. sentiret: nã ꝑfecta nõ¬
tra conu̾sio paratũ inuenit dm̃: sic̃ ꝓpħa dic̃.¬

Expanded text:
Convertere, Domine, et erue animam meam. Convertens se, orat ut ad eam convertatur et Deus, sicut dictum est: Convertimini ad me, et convertar ad vos, dicit Dominus . An ex illa locutione intelligendum est, Convertere, Domine, id est, fac me converti, cum in ipsa sua conversione difficultatem laboremque sentiret? Nam perfecta nostra conversio paratum invenit Deum, sic
Abbreviated transcription (Latin):
durũ sentimꝰ ⁊ laboriosũ ad serenitatẽ et¬
caligine recorqueri: ⁊ in tali difficultate.
dicimiꝰ. conu̾tere dñẽ. idy adiuua nos. ut
ꝑficiatur in nob̃ conu̾sio que teparatił
inuenit:⁊ fruendũ te p̃bentẽ dilectorib
tuis. & ido postquã dix̾ conu̾tere dñe

Expanded text:
laboriosum, a terrenarum lucis retorqueri. Et in tali difficultate dicimus, Convertere, Domine, idest, adjuva nos, ut perficiatur in nobis conversio, quae te paratum invenit, et fruendum te praebet dilectoribus tuis. Et ideo 29 postquam dixit, Con
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd quã lauabo: qm̃ pot̾ aliqͥd in suꝑficie la¬
uari. Rigatio uͦ ad interiora ꝑtinet: qđ sig¬
nificat flecũ usq ad cordis intimna. Tempoꝵ aũ
uarietas qđ pͣteritũ posuit cũ diceret laboraui
in gemitu meo. ⁊ fucurũ cũ diceret lauabo ꝑ
singłas noctes lectũ meũ. rursus futurũ in lacri¬
mis meis stratũ meũ rigabo. illud ostendit qͥd sͥ
dicere. debeat cũ qͥsq in gemitu frustra labora¬
uerit : tamꝙͣ. diceret non ꝓfuit. cũ hoc feci. ergo
riperetur. S si illa diem uidicii significat. qͦ¬
mͦ ncͣ pot̾ incelligi : an inchoatio eius ẽ quod hic
homines dolores ÷ cormenta paciunt᷑. ⁊ maxi¬
me dampnũ incelligentie ueritatis: sic̃ iam
cõmenoraui. qd dictũ ẽ. dedit illos d̾s in repro¬
bũ sensũ : nam ea eꝰ cecitas mentis. In eã qui

Expanded text:
aliquid quam lavabo; quoniam potest aliquid in superficie laaliquid quam lavabo; quoniam potest aliquid in superficie lavari; rigatio vero ad interiora permeat, quod significat fletum usque ad cordis intima. Temporum vero varietas, quod praeteritum posuit, cum diceret, Laboravi in gemitu meo; et futurum, cum diceret, Lavabo per singulas noctes lectum meum; rursus futurum, In lacrymis stratum meum rigabo, illud ostendit quid sibi dicere debeat, cum quisque in gemitu frustra laboraverit; tanquam diceret: Non profuit cum hoc feci, ergo riperetur? Sed si illa diem judicii significat, quomodo nunc potest intelligi? An inchoatio ejus est, quod hic homines dolores et tormenta patiuntur, et maxime damnum intelligentiae veritatis, sicut jam commemoravi quod dictum est: Dedit illos Deus in reprobu
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentias. n cam̃ delectatione tenet᷑ infirmitaᷤ.
in ea libent̾ iacet: unde surgere nͥ sanatꝰ animꝰ
accipi uoluit. qd̾ ille qui sp̃ũ promptꝰ sencit aliꝙ̃.
luce ueritatis. n tam̃ in delectatione. huiꝰ scłi ꝑ
carnis infirmitatẽ aliquando regiuescit. camq̃n
dies ⁊ noctes alt̾no affectu cogit᷑ pati. ut cũ dic̃
mente seruio legi di. camꝗ̃. diẽ sentiat: rursus
cũ dicit carne aut̃ẽ legi peccati. inclinet᷑ in noc¬
tẽ : donec omĩs nox transeat ⁊ ueniat unꝰ dies
de quo đr. mane adstabo tͥ ⁊ uidebo. T̃ unc eni
stabit. nͣcͣ autẽ iacet quando in lecto ẽ : quem
lauabit ꝑ singłas noctes. ut tantis lacrimis im¬
petret efficacissimã de di miscdia medicinam.
In lacrimis stratu meũ rigabo. Repetitio est̃.
Cũ enĩ dicit in lacrimis: ostendit quẽ adinodũ
suꝑuis lauabo dixerit. ħ oc aut̃ accipimꝰ stra¬
tũ qđ suꝑus lectũ: quaq̃m rigabo ampliꝰ sit

Expanded text:
cupiscentias; et tamen delectatione tenetur infirmitas, cupiscentias; et tamen delectatione tenetur infirmitas, et in ea libenter jacet, unde surgere nisi sanatus aniaccipi voluit, quod ille qui spiritu promptus sentit aliquam lucem veritatis, et tamen in delectatione hujus saeculi per carnis infirmitatedies et noctes alterno affectu cogitur pati: ut cum dicit, Mente servio legi Dei, tanquam diem sentiat; rursus cum dicit, Carne autem legi peccati , inclinetur in noctem, donec omnis nox transeat, et veniat unus dies de quo dicitur: Mane astabo tibi, et videbo . Tunc enim astabit; nunc autem jacet, quando in lecto est quem lavabit per singulas noctes, ut tantis lacrymis impetret efficacissimam de Dei misericordia medicinam. In lacrymis stratum meum rigabo, repetitio est: cum enim dicit in lacrymis, ostendit quemadmodum superius lavabo dixerit; hoc autem accipimus stratum, quod superius lectum: quanquam rigabo amplius sit
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ suoꝵ. ꝑ ocest etiã illud incelligi ut mortẽ uo¬
cet peccatiu. qđ contempta diuina lege comnuti¬
tͦ. ut aculeũ morcis morce appellemꝰ: qđ mort̾e com¬
paret. A culeus enĩ mortis: peccatũ. In qua morte
hoc est esse immemorẽ dĩ. legẽ eiꝰ ⁊ p̾cepta contẽp¬
nere: ut infernũ dixerit cecitatem animi. qui
peccantẽ idy morientẽ. excipit. ⁊ inuoluit. Sicut
ñ ꝓbauert inquit dm̃ habere in nociciã: dedit
illos d̾s in reꝓbũ sensũ. Ab ista morce ⁊ ab isto
inferno tutam se p̾beri anima dep̾cat᷑. dũ mo
E tamquã parũ ꝓfuerit: addidit . dicit. lauabo
ꝑ singłas uoctes lectũ meũ. Lectus ẽ ħ loco ap
pellatus. ubi requiescit animꝰ. eger ⁊ infirmꝰ: idy in
uoluptate corporis ⁊ omĩ delectatione scłari. Quã
delectationẽ lacrimis lauat.: qui sese ab illa conat᷑
abstraheres. Uidet enĩ se dampnare. carnales con¬

Expanded text:
torum suorum. Potest etiam illud intelligi, ut mortem votorum suorum. Potest etiam illud intelligi, ut mortem vocet peccatum, quod contempta divina lege committitur: ut aculeum mortis mortem appellemus, quod mortem comparet; aculeus enim mortis, peccatum . In qua morte hoc est esse immemorem Dei, legem ejus et praecepta contemnere: ut infernum dixerit, caecitatem animi, quae peccantem, id est, morientem excipit et involvit; Sicut nt Deum inquit habere in notitia, dedit illos in reprobum sensum . Ab ista morte et ab isto inferno tutam se fieri anima deprecatur, dum mEt tanquam parum profuerit, addit et dicit. Lavabo per singulas noctes lectger et infirmus, id est in voluptate corporis et in omni delectatione saeculari; quam delectationem lacrymis lavat qui sese ab illa conatur extrahere. Videt enim jam se damnare carnales con
Abbreviated transcription (Latin):
Intelligit qͦq nc̃ eẽ tempus conu̾sionis
qr cũ ista uita transierit: ñ restat nͥ recͥ¬
butio mericoꝵ In inferno aũ qͥs confite¬
bitur tibi. Confessus ẽ in inferno ille
aiues de qͦ dñs dic̃. qͥ lazarũ uidit in
requie: se aut̃ in tormentis dolebat. Usa
ad eo confessus ut etiã moneri suos uellet
ut se a peccatis cohib̾ent ꝓpt̾ penas q̃
apud inferos eẽ non credunt᷑. Quãuis gͦ frustra.
confessus est cam̃ sibi merito illa accidisse cormenta:
quando etiã suos ne in hec inciderent doceri cupiebat.
Qͥ d gͦ est. in inferno aut̃ qͥs conficebit᷑ tibi : an infer¬
nũ uult intelligi quo post uidiciũ pͣcipitabuntur
impii: ubi iã ꝓpt̾ ꝓfundiores tenebras. nullã di luc̃e
uidebunt cui aliquid conficeant᷑: nã iste adhuc
eleuatis ocuł quãus in imani ꝓfundo intͣposito:
potuit tam̃ uidere lararũ in requie constitucum.
Ex cuiꝰ comparatione: ad confessionẽ coactus ẽ meri¬

Expanded text:
sionis, quia cum ista vita transierit, non restat nisi retributio meritorum. In inferno autem quis confitebitur tibi? Confessus est in inferno ille dives, de quo Dominus dicit, qui Lazarum vidit in requie, se autem in tormentis dolebat: usque adeo confessus, ut etiam moneri suos vellet ut se a peccatis cohiberent, propter poenas quas apud inferos esse non creditur . Quamvis ergo frustra, confessus est tamen sibi merito illa accidisse tormenta; quando etiam suos, ne in haec inciderent, doceri cupiebat. Quid ergo est, In inferno autem quis confitebitur tibi? an infernum vult intelligi, quo post judicium praecipitabuntur impii, ubi jam propter profundiores tenebras nullam Dei lucem videbunt, cui aliquid confiteantur? Nam iste adhuc elevatis oculis, quamvis immani profundo interposito, potuit tamen videre Lazarum in requie constitutum, ex cujus comparatione ad confessionem coactus est meri
Abbreviated transcription (Latin):
oMł NE ne in ira tua arguas
me. Dicit etiã apłs irã iudicii.
T̃hesauriras tͥ inquit irã in die
ire iusti uidicii dei. In qua se
non uult argui: qͥsquis in hac uita sana¬
ri desidat. N ec in furore tuo corripias me
Corripias. mitius uidet᷑. Ad emendationẽ
eni ualet. Nlã qui arguit᷑. id÷ accusat᷑.
mecuendũ ẽ ne finẽ habeat dãpnatio¬
nis. S qm̃ furor plus uidet᷑ ẽẽ quã ira:
pot̃ mouere cur illud qd̃ ẽ mitius. idr
correptio. cũ eo positũ est qd̃ est duriꝰ.
idi cũ furore. S ego puto unã rẽ duob

Expanded text:
omine, ne in ira tua arguas me. Dicit etiam Apostolus iram judicii: Thesaurizas tibi, inquit, iram in die irae justi judicii Dei ; in qua se non vult argui, quisquis in hac vita sanari desiderat. Nec in furore tuo corripias me: corripias, mitius videtur; ad emendationem enim valet. Nam qui arguitur, id est accusatur, metuendum est ne finem habeat damnationem. Sed quoniam furor plus videtur esse quam ira, potest movere cur illud quod est mitius, id est correptio, cum eo positum est quod est durius, id est cum furore. Sed ego puto unam r
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Q st̃ gͦ t̾rigene: ᷤᷤ filii t̾re. De S̾
filii t̾re  dr hereditaces t̾renas reqͥ¬
rt̃. Qͥ sc̃ filii hominũ : qͥ ꝑtinent
ad filiũ hoĩs. Aliquando ista distin¬
homo erat. filiꝰ hoĩs ñ erat. A pẽ aũ
filiꝰ hominis erat: & d̾s erat. Qͥ cũq¬
enĩ ꝑtinent ad adam cerrigene. qͥ¬
cũq ꝑtinent ad xp̃ni. filii hominũ.
Om̃s cam̃ audiant. ego nullis subt¬
ho sermonẽ meũ. Terrigena ẽ : au¬
diat ꝓpt̃ iudiciũ. filiꝰ hominis ẽ : au¬
diat ꝓpt̃ regnũ. Simul in unũ diue

Expanded text:
e? Filii terrae. Qui sunt filii terrae? Qui haereditates terrenas requirunt. Qui sunt filii hominum? Qui pertinent ad filium hominis. Aliquando jam ista distinhomo erat, filius hominis non erat; Christus autem filius hominis erat, et Deus erat. Quicumque pertinent ad Adam, terrigenae: quicumque pertinent ad Christum, filii hominum. Omnes tamen audiant. Ego nullis subtraho sermonem meum. Terrigena est? Audiat propter judicium. Filius hominis est? Audiat propter regnum. Simul in unum
Abbreviated transcription (Latin):
deo quodã loco ait scriptura. Audi abyssũ Pec¬
cator inqͥt. cũ uenerit in ꝓfundũ maloꝵ con¬
tẽpnit. Ecce uidicia tua sic̃ abyssus multa: sed
nondũ es mons. nondũ abyssus. Fuge abyssum.
attende ad montes: s ne remaneas in montib
auxiliũ enĩ tuũ a dño qui fecit celũ & terram.
Homines & uim̾ta saluos facies domuie:¬
sic̾ multiplicata est misecordia tua deus.

Expanded text:
Ideo quodam loco ait Scriptura, audi abyssum: PecIdeo quodam loco ait Scriptura, audi abyssum: Peccator, inquit, cum venerit in profundum malorum, contemnit . Ecce judicia tua sicut abyssus multa. Sed nondum es mons, nondum es abyssus: fuge abyssum, attende in montes; sed nec remaneas in montibus. Auxilium enim tuum a Domino, qui fecit coelum et terram.Homines et jumenta salvos facies, Domine, quam pretiosa misericordia tua, Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽẽ sapientes: stulti facti st̃. Inde iam seqͥtur.
tradidit illos ds in concupiscentiã cordis eoꝵ.
Qui gͦ fuert̃ suꝑbi & ingrati. digni habiti st̃
qͥ tradent᷑ in concupiscentias cord̾as sui. & fac¬
ti st̃ abyssus multa: ut ñ solũ peccarent. s etiã
dolose agerent ne intelligerent inqͥtatẽ suã ⁊
odissent. Ista ꝓfunditas ẽ malicie: ut nollent
inuenire e odisse. S ad istã ꝓfunditatẽ qͦmodo
qͥsq ꝑuenit: uide. Iudicia tua abyssus multa.
do qͥ mergunt᷑ in ultuna. ħ ac gͦ delectent te
montes: hac au̾tere ab abysso: & conu̾tere ad
illud de quo dr. auxiliũ meũ a dño. Sed unde:
quia leuaui ocłos meos ad montes. Q uid ẽ hoc:
latine dicã. In eccl̃a. xp̃i inuenis abyssũ: inueniꝰ
⁊ montes. I nuenis ibi pauciores bonos. qi monteᷤᷤ
teant᷑. s dicant. quare: quid feci: & ille ib¬
lud fecit. ⁊ ille ħ fecit. Iã etiã defende uo¬
lunt. qd̃ arguit sermo diuinꝰ: abyssus est.

Expanded text:
facti sunt. Inde jam sequitur, Tradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum . Quia ergo fuerunt superbi et ingrati, digni habiti sunt qui traderentur in concupiscentias cordis sui, et facti sunt abyssus multa, ut non solum peccarent, sed etiam dolose agerent, ne intelligerent iniquitatem suam, et odissent. Ista profunditas est malitiae, ut nollent invenire et odisse. Sed ad istam profunditatem quomodo quisque pervenit, vide: Judicia Dei abyssus multa. do, qui merguntur in ultima. Hac ergo delectent te montes, hac avertere ab abysso, et convertere ad id quod dicitur: Auxilium meum a Domino. Sed unde? Quia levavi oculos meos in montes. Quid est hoc? Latine dicam: In Ecclesia Christi invenis abyssum, invenis et montes; invenis ibi pauciores bonos, quia montes teantur, sed dicant: Quare? quid feci? Et ille illud fecit; et ille hoc fecit. Jam etiam defendere volunt quod arguit sermo divinus: abyssus est.
Abbreviated transcription (Latin):
a do ce accepisse : tam̃ in eo ipso si te extule.¬
ris supͤ aliũ ñ habentẽ.. inuidꝰ teneris. ñdũ
laudator ms eris. Primo gͦ corrigere a uia
pessima. incipe uiuere bene incellige qr
ñ corrigeris nͥ dono di: a dño enĩ gressus
hoĩs dirigunt᷑. Hoc cũ incellexeris faue &
aliis. ut sint qd̃ & tu es: qr hoc eras e tu.
qd̃ & illi s̃. fãue qͣntũ potes. & noli desꝑa¬

Expanded text:
a Deo te accepisse; tamen in eo ipso, si te extulea Deo te accepisse; tamen in eo ipso, si te extuleris super alium non habentem, invidus teneris, nondum laudator meus eris. Primo ergo corrigere a via pessima, incipe vivere bene: intellige quia non corrigeris nisi dono Dei; a Domino enim gressus hominis diriguntur . Hoc cum intellexeris, fave et aliis, ut sint quod et tu es: quia hoc eras et tu, quod illi sunt. Fave quantum potes, et noli despera
Abbreviated transcription (Latin):
dest qr assumunt cestam̃tũ meũ ꝑ os suũ.
& faciunt dãpnanda que displicent ocuł
meis. Ersus inqͥt & ilł hoc dico: sacͥficiũ lau¬
dis glorificabit me. Iã putabas tͥ laudẽ ñ
ꝓdesse. lauda ꝓderit cͥ. Si enĩ male uiuis¬
uiuis: ñdũ laudas. N olo te. ẽẽ latͦnẽ insul¬
plo iactant̾e merita sua. & occultantẽ uul¬
nera sua. Si fueris iniquus & ꝑseuerans
me laudas. laudẽ istã eẽ ñ depuco. Rursꝰ
si fueris qͣsi iustꝰ. nã nemo iustꝰ nͥ humilis
& pius. & de iusticia tua inflatꝰ incesseris.
& alios in tua ẽparatioe c̃tẽpseris. & suꝑ¬
extuleris te tãꝗͣ głans de meritis tuis: ñ
me laudas. Nlec ille me laudat qͥ male ui¬
uit. nec ille. me laudat. qͥ qͣsi de suo bñ ui¬
uit. S nũqͥd phariscus ille qͣsi de suo tał¬
hominũ: grãs do agebat: ex eo qđ bonũ in
se. habebat. Quãius gͦ aliqͥd boni in te sit.
quãuis iã intellegaᷤᷤ ñ ex ce. ẽẽ. qd bonũ ẽ. s

Expanded text:
dis, quia assumunt Testamentum tuum per os suum, et faciunt damnanda quae displicent oculis tuis. Prorsus, inquit, et illis hoc dico, Sacrificium laudis glorificabit me. Jam putabas tibi laudem non prodesse: lauda, proderit tibi. Si enim male vivisuis, nondum laudas. Nolo te esse latronem insulplo jactantem merita sua, et occultantem vulnera sua. Si fueris iniquus, et perseverans me laudas, laudem istam esse non deputo. Rursus si fueris quasi justus nam nemo justus nisi humilis et pius. et de justitia tua inflatus incesseris, et alios in tua comparatione contempseris, et superextuleris te tanquam glorians de meritis tuis, non me laudas. Nec ille me laudat qui male vivit; nec ille me laudat qui quasi de suo bene vivit. Sed numquid homines? Gratias Deo agebat ex eo quod bonum in se habebat. Quamvis ergo aliquid bonum in te sit, quamvis jam intelligas non ex te esse quod bonum est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
laudat qͥ cũ iã ceꝑit bñ uiuere. de suo
putat eẽ qd̃ bene uiuit. ñ acceptũ a do
Nec ille laudat qͥ cũ sciat se qd̃ bene uiuit
accepisse a dõ: tam̃ usq ad se uult ẽẽ duu¬
qd̾ ñ sũ sic̃ ceteri hoĩes. iniusti. raptores.
adulteri. sic̃ & publicanꝰ iste : ñ ne ibi ha¬
bebat unde diceret. dona & publicano
huic qd̾ mͥ dedisti: supple & mͥ qd̃ ñdũ de¬
disti: s iã qͣsi saturatꝰ ructabat. Non di¬
cebat. ego aũ egenꝰ & pauꝑ. qd̃ dicebat
publicanꝰ ille: dnẽ ꝓpitiꝰ esto mͥ peccato¬
ri. I do descend̃ iustificatꝰ publicanꝰ mag̃
ꝗͣ ille phariseus. Ergo audite qͥ bene ui¬
uitiꝰ: audite. qͥ male uiuitiꝰ. Sacrificiũ
laudis glorificauit me. Nemo mͥ offert ħ
sacͥficiũ: & malꝰ ẽ. Ñ dico ñ hoc mͥ offerat
dat bonꝰ ẽ. qr si laudat etiã bene uiuit. qr¬
si laudat. ñ solũ lingua laudat. s ꝙ uita

Expanded text:
laudat, qui cum jam coeperit bene vivere, de suo putat esse quod bene vivit, non acceptum a Deo: nec ille laudat, qui cum sciat se quod bene vivit, accepisse a Deo, tamen usque ad se vult esse divquod non sum sicut caeteri homines, injusti, raptores, adulteri, sicut et Publicanus iste; nonne ibi habebat unde diceret: Dona et Publicano huic quod mihi donasti, supple et mihi quae nondum dedisti? Sed jam quasi saturatus ructabat: non dicebat, Ego autem egenus et pauper ; quod dicebat Publicanus ille, Domine, propitius esto mri. Ideo descendit justificatus Publicanus magis quam ille Pharisaeus . Ergo audite qui bene vivitis, audite qui male vivitis, Sacrificium laudis glorificabit me. Nemo mihi offert hoc sacdat, bonus est: quia si laudat, etiam bene vivit; quis laudat, non solum lingua laudat, sed et vita
Abbreviated transcription (Latin):
go cuo. uͥ te uidere ñ uis dissimulans a
factiᷤ tuis: & ẽstͣue te añ te. ascende cri¬
bunal m̃tis cue. esto tͥ uidex. torqueat
te timor. erũpat te c̃fessio. & dic dõ tuo.
ante ce: ne tu ipse postea a deo iudice
gite aũ hec qͥ obli uiscinuni d̃m.
Nidete qr clamat. O ñ tacet: & ñ par¬
cit. Oblitꝰ eras dñm. ñ cogitabas de iu¬
ta tua mala: intellege qr oblitus est ds.
lle qͣndo rapiat sic̃ leo. & ñ sit qͥ eripiat.
cui nemo resistere pocest. Ad hoc retu¬
lit ut diceret sic̃ leo. Ponit᷑ aũ leo. in
laudẽ s ponit᷑ in uicuꝑatioẽ. Dictꝰ ẽ leo
diabolꝰ. Adu̾sariꝰ ũr ait petrꝰ taꝗͣ. leo ru¬

Expanded text:
go tuo, ubi te videre non vis dissimulans a factis tuis, et constitue te ante te. Ascende tribunal mentis tuae. Esto tibi judex. Torqueat te timor. Erumpat confessio. Et dic Domino tuo: ante te: ne tu ipse postea a Deo judice gite autem haec qui obliviscimini Deum. Videte quia clamat, et non tacet, non parcit. Oblitus eras Dominum, non cogitabas de ta tua mala: intellige te, qui oblitus es Dominum. Ne quando rapiat sicut leo, et non sit qui eruat. cui nemo resistere potest. Ad hoc retulit, ut diceret leo. Ponitur enim in laude, ponitur et in vituperatione. Dictus est leo diabolus: Adversari
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ sũ paruulꝰ in medio urm. cãꝗͤ si nutrix
foteat filios suos. Ñ nucrix nucriens filios ali¬
etios. s nutrix fouens filios suos. St̃ enĩ ma¬
tres: que cũ pepererint dant nutͥcib. Ille
que peꝑert̃ ñ fotient filioᷤ suos: qr nucͥendo
dedert̃. Ille aũ quȩ fouent. ñ suos fouent
s alienos. Iste uͦ. ipse pepererat. ipse foue¬
bat. nulli nucͥci quẽ. peꝑerat ẽmittebat.
Dixrerat enĩ. Qͦs iterũ parturio. donec xp̃e
formet᷑ in uob̃. fõuebat gͦ. & lactabat. Crais
tia aũ corporis infirma. & sermo ẽtẽptibi¬
lis. Diẽ ipse in epła sua. qͦsdã detractores
suos ista dixisse. Sedebant e adu̾sus frẽm
suũ det̾hebant. & adu̾sus lactandũ fili
ipsi matri. ut it̾m parturiret. & adu̾sus
filiũ matͥs tue ponebas scandalũ. Hec fe¬

Expanded text:
tus sum parvulus in medio vestrum, tanquam nutrix fovens filios suos . Non nutrix nutriens filios alienos, sed nutrix fovens filios suos. Sunt enim matres quae cum pepererint, dant nutricibus: illae qudederunt; illae autem quae fovent, non suos fovent, sed alienos: iste vero ipse pepererat, ipse fovebat, nulli nutrici quem pepererat committebat; dixerat enim, Quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis . Fovebat ergo, et lactabat. Erant tia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis : dicit ipse in Epistola sua quosdam detractores suos ista dixisse. Sedebant, et adversus fratrem suum detrahebant, et adversus lactandum illumipsi matri ut iterum parturiret. Et adversus filium matris tuae ponebas scandalum. 28.
Abbreviated transcription (Latin):
di catione domꝰ tue dico: conu̾tisti planctũ
meũ in gaudiũ mͥ. Conc idisti sacũ meũ
circũdedisti me lecicia. Conscidisti uelam̃tũ
peccatoꝵ meoꝵ: tristiciã mortalitatis mee
cinxisti me stola pͥma immortał leticie¬

Expanded text:
domus tuae dico, Convertisti planctum meum in gaudium mihi. Conscidisti saccum meum, et praecinxisti me laetitia: conscidisti velamentum peccatorum meorum, tristitiam mortalitatis meae; et cinxisti me stola prima, immortali laetiti
Abbreviated transcription (Latin):
Q i fepło eiꝰ uniisqͥsq. dicet głam. Et in
eccła eiꝰ omĩs in sp̃e et̾nã regeueratus. lau¬
dat dm̃ ꝓ suo qͥsq dono. qđ a sc̃o sp̃u acce¬
inhabitat. diliuũ huiꝰ scłi in sc̃is suis: t̃a

Expanded text:
Et in templo ejus unusquisque dicit gloriam: et in Et in templo ejus unusquisque dicit gloriam: et in Ecclesia ejus omnis in spem aeternam regeneratus laudat Deum pro suo quisque dono, quod a sancto Spiritu acceinhabitat:
Abbreviated transcription (Latin):
I dilectꝰ sicut
filius umcoe¬
nuoꝵ. Nã ⁊ ipse
dilectꝰ atq. .u¬
nicus patri. ex inaniuit se nobilitate sua
et factꝰ ẽ homo sicut filiꝰ uideoꝵ: ignoranti¬
ũ iusticiã di ⁊ su ꝑbe iactantiũ cãꝗͣ singła¬
ignis. Eet dñi ꝑ ardorẽ concitatissimũ ꝑse¬
quentiũ se sine ulla sua lesione trauseun¬
tis. uł diudentis furenc̾e iracundiã ꝑsecu¬
toꝵ sũoꝵ : ut alii dicerent. nũqͥd forte ipse¬
dentis insanũ cumultũ eoꝵ. ut alios. in ca¬
ritat̾e suã traiceret. alios in malicia eoꝵ re¬
U er dñi cõmouentis ad fidẽ gentes sine
spe ⁊ sine do mn hoc mundo. uͥ nullts ꝓpħa
nullus u̾bi di p̃dicator. ueluti nullus homo
habitauerat. E cõmouebit dñs desertũ cadeᷤ
Eu tẽ celebrari faciet dñs scm̃ u̾bũ scriptu¬
raꝵ suaꝵ. qd̵ a uideis ñ intelligentib Aese¬
lingnaꝵ.I. reuelauit siluas. I tc erit re¬
uelabit opacitaces diuinoꝵ libroꝵ. et ũbra¬
cła mysterioꝵ. ubi cũ lib̃tate pascantur.

Expanded text:
t dilectus sicut filius unicornium: nam et ipse dilectus atque unicus Patri exinanivit se nobilitate sua; et factus est homo, sicut filius Judaeorum ignorantium justitiam Dei et superbe jactantium tanquam singulaignis. Vox Domini per ardorem concitatissimum persequentium se sine ulla sua laesione transeuntis, vel dividentis furentem iracundiam persecutorum suorum, ut alii dicerent, Numqdentis insanum tumultum eoritatem suam trajiceret, alios in malitia eorum reoventis ad fidem Gentes quondam sine spe et sine Deo in hoc mundo ; ubi nullus propheta, nullus verbi Dei praedicator, veluti nullus homo habitaverat. Et commovebit Dominus desertum Cades: et tunc celebrari faciet Dominus sanctum verbum Scripturarum suarum, quod a Judaeis non intelligentibus deselinguarum. Et revelabit silvas: et tunc eis revelabit opacitates divinorum librorum et umbracula mysteriorum, ubi cum libertate pascantur.
Abbreviated transcription (Latin):
S hanc habundantiã dñe ñ ex me mͥ esse.
s in uoluntate tua p̾stitisse te decori meo uir¬
tut̾e ex eo didici. Au̾ti̾ti faciẽ tũa a mer ec
facł sũ concurbat. Qd̃. au̾tisti aliquando
a peccante faciẽ tuã. ⁊ factꝰ sũ conturbatꝰ.
recedence a me illuminatione noticie tuez.
colens. ⁊ tãꝙͣ in eo constitutꝰ audio uoc̃e pͥmo¬
geniti cui capitis mei ꝓ me morituri ⁊ di

Expanded text:
 hanc abundantiam, Domine, non ex me mihi esse, sed in voluntate tua praestitisse te decori meo virtutem ex eo didici, Avertisti autem faciem tuam a me, et factus sum conturbatus; quod avertisti aliquando a peccante faciem tuam, et factus sum conturbatus, recedente a me illuminatione notitiae tuae.colens, et tanquam in eo constitutus, audio vocem primogeniti tui, capitis mei
Abbreviated transcription (Latin):
conficebit᷑ tͥ puluis: Si enĩ ñ stati resurrexe¬
ro corrũptũq fuerit corpꝰ meũ. nũqͥd confi¬
cebit᷑ tͥ pulius: id÷ turba impioꝵ: quam
mea resurrectione ustificabo aut annun¬
tiabit ueritatẽ cuã: aut annuntiabit ad

Expanded text:
confitebitur tibi pulvis? Si enim non statim resurrexero, corruptumque fuerit corpus meum, numquid confitebitur tibi pulvis, id est turba impiorum, quam mea resurrectione justificabo? Aut annuntiabit veritatem tuam? aut annuntiabit ad
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ uindicauit in uos pͥmũ peccatũ: quod
morte soliustis. Et uita in uoluntate us
cante homine : quando morte dãpnatꝰ est
Ab ipso uesꝑe moras habebit fletus : quan¬
dui in laborib ⁊ tẽptationib ppłs di expec¬
tat diẽ dñi. Iĩ matutiuũ delectatio. U sq. in¬

Expanded text:
quoniam vindicavit in vos primum peccatum, quod morte solvistis. Et vita in voluntate ejus: cante homine, quando morte damnatus est; ab ipso vespere moras habebit fletus, quamdiu in laboribus et tentationibus populus Dei exspectat diem Domini. Et in matutinum exsultatio
Abbreviated transcription (Latin):
mulcos qui multiplicati a tempore frum̃¬
ti uini ⁊ olei sui. dicunt. qͥs ostendet nob̃
bona. ꝑerit enĩ hec multiplicitas. n singła¬
ritas tenet᷑ in scĩs: de quib dr in actibus¬
nascentiũ rerũ atq. morientiũ. amatores et̃¬
nitatis ⁊ unitatis ẽẽ debemiꝰ: si uni do ⁊ dño
nr̃o cupimus inherere. E pł tractatꝰ de¬

Expanded text:
multos qui, multiplicati a tempore frumemultos qui, multiplicati a tempore frumenti vini et olei sui, dicunt: Quis ostendit nobis bona? perit enim haec multiplicitas, et singularitas tenetur in sanctis, de quibus dnascentium rerum ac morientium, amatores aeternitatis et unitatis esse debemus; si uni Deo et Domino nostro cupimus inhaerere. IN PSALMUM
Abbreviated transcription (Latin):
Recte enĩ a talib sꝑat᷑ om̃imͦ mentis ab alie¬
natio: a mortalibus reb ⁊ miseriaꝵ scłi hu
obliuio: que nomine obdormitionis ⁊ somiss
decent̃ ⁊ ꝓpħiͤ e significat᷑ : ubi sũma pax nul¬
lo tumultu int̃polari pot̃. S hoc non iam¬
tenet᷑ in hac uita: s post uitã sperandũ est.
Hoc etiã ipsa uerba ostendunt. que futuri
st̃ temporis. Non enĩ dictũ est aut obdormi¬
ui ⁊ somnũ cepi. aut obdormio ⁊ somnũ capio:
s obdormiã ⁊ sonnũ capiã. Tunc corrupti¬
bile. hoc induet᷑ incorruptionem. & mortale.
hoc induet᷑ immortalitatẽ : tunc absorbetur
mors in uictoriã. Noc est unde dr. si autẽ
qd̃ non uidemꝰ speramꝰ: ꝑ patientiam expec
tamꝰ. Quappt̃. congruent̃ ultimũ adnectit
s dicit. D m̃ cu domine singłariter in
spe. habitare fecisti me. Nic non dixit.
facies: s fecisti. In quo gͦ iam ista spes ẽ.
erit ꝓfecto etiã qđ sꝑatur. Ꝙ bene ait sin¬
głariter. ꝑ ocest enĩ referri adũsus illos

Expanded text:
m speratur a talibus omnimoda mentis abalienatio a mortalibus rebus, et miseriarum saeculi hujus oblivio, quae nomine obdormitionis et somni decenter et prophetice significatur, ubi summa pax nullo tumultu interpolari potest. Sed hoc potenetur in hac vita, sed post hanc vitam sperandum est. Hoc etiam ipsa verba ostendunt, quae futuri sunt temporis: non enim dictum est, aut, Obdormivi et somnum cepi; aut, Obdormio et somnum capio; sed, Obdormiam et somnum capiam. Tunc corruptibile hoc induetur incorruptione, et mortale hoc induetur immortalitate; tunc absorbebitur mors in victoriam . Hoc est unde dicitur: Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspec Quapropter congruenter ultimum annectit, et dicit: Quoniam tu, Domine, singulariter in spe habitare fecisti me. Hic non dixit, Facies; sed, Fecisti. In quo ergo jam ista spes est, erit profecto etiam quod speratur. Et bene ait, singulariter: potest enim referri adversus illos
Abbreviated transcription (Latin):
palpebraꝵ ꝓbabile ẽ positũ. mortẽ resurrectio¬
nẽq. eiꝰ acciꝑe possumꝰ : ubi ꝓbabit filiꝰ hominiᷤᷤ
discipłos suos. & t̾ritos sua passione. ac re¬
sur rectione letificatos. Dñs int̾rogat iustũ et
impiũ. iã de celo gub̃nans eccłam. qͥ aut̃e di¬
ligit iniqͥtat̃e odit aniniã suã. Q uare hoc ita

Expanded text:
ositum, mortem resurrectionemque ejus accipere possumus, ubi probavit filios hominum discipulos suos, et territos sua passione, et resurrectione laetificatos. Dominus interrogat justum et impium: jam de coelo gubernans Ecclesiam. Qui autem diligit iniquitatem, odit ani
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs autẽ lunã synagogã iuilt intellige̾
ad passionẽ dñi referat psalmũ et de iu¬
deis dicat: qm̃ que ꝑfecisti dextruxer̃t: ac
de ipso dño. iustus aut̃e qͥd fecit. qũe tãꝙͣ.
destructore legis arguebant. cuiꝰ p̃cepta ꝑu̾se
iuuendo & ea concẽpnendo. ac sua statuendo
destruxerant: ut ipse dñs scđm hominẽ loqͣ¬
t᷑ ut solet dicens. In domino confido qͥm
gitare uolentes rectos corde. id÷ qͥ xp̃o credi

Expanded text:
is autem lunam synagogam vult intelligere, ad passionem Domini referat Psalmum, et de Judaeis dicat, Quoniam quae perfecisti destruxerunt; ac de ipso Domino, Justus autem quid fecit? quem tanquam destructorem Legis arguebant: cujus praecepta, perverse vivendo, et ea contemnendo, ac sua statuendo, destruxerant, ut ipse Dominus secundum hominem loquatur, ut solet, dicens, In Domino confido; quogittare volentes rectos corde, id est qui Christo
Abbreviated transcription (Latin):
soli eẽnt. ñ consuleret᷑ generi humano. Gonsu¬
lit᷑ aut̃. cũ illi qͦq nondũ capaces cognitionis
rerũ spualiũ atq. ęt̾naꝵ nucriunt᷑ fide tem
ꝓpħas ab excellentissima di uirtute atq sapi¬
entia. etiã suscepti bominis sacramento admi¬

Expanded text:
soli essent, non consuleretur generi humano. Consulitur autem, cum illi quoque nondum capaces cognitionis rerum spiritualium atque aeternarum, nutriuntur fide temparchas et Prophetas ab excellentissima Dei Virtute atque Sapientia etiam suscepti hominis sacramento admi
Abbreviated transcription (Latin):
tuos. Inimicos huic dispensationi que facta ẽ
tã scientiam pollicent᷑. sicut faciunt heretici
unu̾isi: & illi qͥ in suꝑsticione gentiliũ philosophi
nominant᷑: ñ quod scientie pollicitatio rep̃hen¬
denda sit. s quod gradũ salub̃rimũ & necessa¬
riũ fidei neglegendũ putant. ꝑ quẽ in aliqͥd
certũ qd̾ eẽ nͥ et̾nũ ñ pot̾. opoecet ascendi. Hinc
eos apparet nec ipsam scientiam hab̾e quã con¬
tempta fide pollicent᷑ : qr tam utilẽ ac necessariũ
gradũ eiꝰ ignorant. Ex ore gͦ infantiũ at lactan¬
tiũ ꝑfecisti laudẽ. Dñs nr̃ mandans pͥmo ꝑ ꝓpħam¬

Expanded text:
tuos. Inimicos huic dispensationi quae facta estam scientiam pollicentur; sicut faciunt haeretici universi, et illi qui in superstitione gentilium philosophi nominantur. Non quod scientiae pollicitatio reprehendenda sit; sed quod gradum saluberrimum et necessarium fidei negligendum putant, per quem in aliquid certum, quod esse nisi aeternum non potest, oportet ascendi. Hinc eos apparet nec ipsam scientiam habere, quam contempta fide pollicentur; quia tam utilem ac necessarium gradum ejus ignorant. Ex ore ergo infantium et lactentium perfecit laudem Dominus noster, mandans primo p
Abbreviated transcription (Latin):
quo in aures ꝑuehat᷑ audientiũ: eodẽ sono uociꝰ
tamquã iunaceis. incellectꝰ tamꝗͣ. uinũ inclu.¬
dit᷑. ⁊ sic uua ista in aures uenit. quasi in cal¬
catoria torcularioꝵ. Ibi aut̃ discernit᷑ ut sonꝰ
usq ad aures ualeat . incellectꝰ aut̃ memoria
eoꝵ qui audiunt uelut quodã lacu excipiat᷑.
Inde transeat in moꝵ disciplinã. ⁊ habitũ m̃cis
tamꝗͣ. de lacu in celas: in quib si neglegentia
ñ acuerit uetustate firmabit᷑. A cuit nãq in
uideis: ⁊ hoc accto dnm pocauert̃. Nam illud
uinũ qd̃ de generatione uicis noui cestam̃ti.
bibiturus est dominꝰ cũ scĩs suis in regno pacri
sui: suauissimũ atq firmissimũ sit necesse. est
Solent accipi corcularia etiã martẏria. tãꝗͣ.
afflictione ꝑsecutionũ calcatis eis qui. xp̃i nom̃
c̃fessi st̃. mortalia eoꝵ tãꝙ̃. unatia in t̾ra reman¬
serint: anime aũ in requiẽ celestis habitatiõis
emanauerint. S neq. isto intellectu ab eccłaꝵ

Expanded text:
ehatur audientium, eodem sono vocis tanquam vinaciis, intellectus tanquam vinum includitur: et sic uva ista in aures venit, quasi in calcatoria torculariorum. Ibi enim discernitur, ut sonus usque ad aures valeat; intellectus autem memoria eorum qui audiunt, velut quodam lacu excipiatur, inde transeat in morum disciplinam et habitum mentis, tanquam de lacu in cellas in quibus, si negligentia non acuerit, vetustate firmabitur. Acuit namque in Judaeis, et hoc aceto Dominum potaverunt. Nam illud vinum quod de generatione vitis Novi Testamenti bibiturus est cum sanctis suis Dominus in regno Patris sui , suavissimum atque firmissimum sit necesse est. 3. Solent accipi torcularia etiam martyria, tanquam afflictione persecutionum calcatis eis qui Christi nomen confessi sunt, mortalia eorum tanquam vinacia in terra remanserint, animae autem in requiem coelestis habitationis emanaverint. Sed neque isto intellectu ab Ecclesiarum
Abbreviated transcription (Latin):
nistrata est: in qua salus ẽ omĩ credenti ut aue¬
toritate commonitus p̃ceptis inseiuat: quib pur¬
gatus unusquisq & in caritate radicatus atq.
fundatꝰ possit currere cũ scĩs. ñ iã paruulus
in lacte. s uiuenis in cybo.
comp̃hencłe
latitudinẽ. longitudinẽ.
altitudiuẽ

Expanded text:
nistrata est, in qua salus est omni credenti: ut auctoritate commotus praeceptis inserviat, quibus purgatus unusquisque et in charitate radicatus atque fundatus possit currere cum sanctis, non jam parvulus in lacte, sed juvenis in cibo, comprehendere latitudinem, longitudinem, alti
Abbreviated transcription (Latin):
tantes. qũa eos qͥb dicit apłs. Tamꝗ̃. paruulis
in xp̃o lac uob̾ potũ dedi non escã: quos signifi¬
cabant illi qͥ dnm p̃cedebant laudantes : in qͦs
ipse dñs hoc cestimonio usus ẽ. cũ dicentib uide¬
is ut eos corriꝑet. respondit. Non legistis. ex o¬
re infantiũ ⁊ lactantiũ ꝑfecisti laudẽ: bene aũ
ñ ait fecistr.s ꝑfecisti laudẽ. St̃ enĩ in eccłiis
etiã. hi. qͥ iã non lacte potant᷑. s uescunt᷑ cybo:

Expanded text:
icit Apostolus: Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non cibum . Quos significabant illi qui Dominum praecedebant laudantes; in quos ipse Dominus hoc testimonio usus est, cum dicentibus Judaeis ut eos corriperet, respondit: Non legistis, Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem Bene autem non ait, Fecisti; sed, perfecisti laudem. Sunt enim in Ecclesiis etiam hi qui non jam lacte potantur, sed vescuntur cibo;
Abbreviated transcription (Latin):
In area frum̃ta. ⁊ uinaceis in corcularib una
exuunt᷑. sic̃ in eccłus a multitudine scłarium
hominũ que simul cũ bonis congregat᷑. qͥbus ut
nascerent᷑ ⁊ apti fierent u̾bo diuino. necessaria
erat illa multitudo: id agit᷑. ut spũali amore per
oꝑacionẽ ministroꝵ dĩ separent᷑. Agit᷑ enĩ nẽ. ut
non loco s affectu interim separentur boni a mał:
quauis simul in eccłiis quantũ attinet ad corpo¬
ralẽ p̃sentiã conu̾sent᷑. Aliud aut̃ erit cẽpus. qͦ
uł frum̃ta in hoerea: uł uina in cellas segregen¬
t᷑. frum̃ca inqͥt recondet in horreis: paleas autẽ
comburet igni in extinguibili. E adẽ res in alia si¬
milicudine sic incelligi pot̾. Uina recondet in
apothecis. uinatia uͦ peccorib ꝓiciet : ut uentreᷤ
pecoꝵ ꝓ penis gehennarũ ꝑ similitudinẽ intelli¬
gere. liceat. Est aliꝰ intellectus de torcularibus
dũ cam̃ ab eccłaꝵ siguificatione ñ recedat᷑. Nam

Expanded text:
vinaciis in torcularibus vina exuuntur: sicut in Ecclesiis a multitudine saecularium hominum, quae simul cum bonis congregatur, quibus ut nascerentur et apti fierent verbo divino, necessaria erat illa multitudo, id agitur, ut spirituali amore per operationem ministrorum Dei separentur. Agitur enim nunc, ut non loco, sed affectu interim separentur boni a malis: quamvis simul in Ecclesiis, quantum attinet ad corporalem praesentiam, conversentur. Aliud autem erit tempus, quo vel frumenta in horrea, vel vina in cellas segregentur. Frumenta, inquit, recondet in horreis, paleas autem comburet igni inexstinguibili . Eadem res in alia similitudine sic intelligi potest: Vina recondet in apothecis, vinacia vero pecoribus projiciet: ut ventres pecorum pro poenis gehennarum per similitudinem intelligere liceat. 2. Est alius intellectus de torcularibus, dum tamen ab Ecclesiarum significatione non recedatur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
t̃re. qui abscondisti hec a sapientib : & reuelasti
ea pariuił. A sapientib enĩ dixit: ñ qͥ sapientes
st̃. s qͥ ẽẽ se putant. Ut destruas inimicũ & de¬
fensorem. Quẽ. nͥ hereticũ:nam e ipse ẽ inimi¬
cus ꝙ defensor. qui fidẽ. xp̃ianã cũ obpugnet ui¬
det᷑ defende : quãquã etiã philosophi huiꝰ mundi.
bñ intelligantur uumici & defensores : quando¬
qͥdem filiꝰ di uirtus e sapientia di ẽ. qua illuᷤ¬
trat᷑ om̃is qͥsquis ueritate sapiens efficitur. huiꝰ
illeͥ se amatores ꝓfitent᷑ esse. unde eciã philosophi
nominant᷑. & ꝓpterea illã uident᷑ defend̾e cũ ini

Expanded text:
ti haec a sapientibus, et revelasti ea parvulis . A sapientibus enim dixit, non qui sapientes sunt, sed qui esse se putant. Ut destruas inimicum et defensorem. Quem, nisi haereticum? Nam et ipse est inimicus et defensor, qui fidem christianam cum oppugnet, videtur defendere. Quanquam etiam philosophi hujus mundi bene intelligantur inimici et defensores: quandoquidem Filius Dei Virtus et Sapientia Dei est, qua illustratur omnis quisquis veritate sapiens efficitur. Hujus illi se amatores esse profitentur, unde etiam philosophi nominantur: et propterea illam vi
Abbreviated transcription (Latin):
lChI de corcularib intextu
eiꝰ psalmi cuiꝰ iste ciculus est dicere
uidet᷑: in quo apparet multis & uari¬
is simisicidinb unã eandẽq. rẽ in scripturis se¬
pe insinuari. Torcularia gͦ possumꝰ accipere
eccłas eadẽ ratione qua ⁊ areã intelligimꝰ eccłam.
qr siue in area siue in corculari nicħ aliud agit᷑.
nisi ut fructꝰ ab integum̃tis purgent᷑. que neces¬
saria erant ⁊ ut nascerent᷑ ⁊ ut crescerent. atq
ad maturitatẽ uł messis uł uindemie. ꝑuenireis.

Expanded text:
l de torcularibus in textu jus psalmi, cujus iste titulus est, dicere videtur. In quo apparet multis et variis similitudinibus unam eamdemque rem in Scripturis saepe insinuari. Torcularia ergo possumus accipere Ecclesias, eadem ratione qua et aream intelligimus Ecclesiam. Quia sive in area, sive in torculari, nihil aliud agitur, nisi ut fructus ab integumentis purgentur, quae necessaria erant et ut nascerentur et ut crescerent, atque ad maturita
Abbreviated transcription (Latin):
Qm uidebo celor tuos: oꝑa digitiꝵ tuoꝵ. Aegimꝰ
digito di scriptã legẽ. & datã ꝑ moẏsen scm̃
seruũ eiꝰ: quẽ digitũ dĩ multi intelligunt sp̃m̃
scm̃. Quappt̃ si digitos di. eosdẽ ipsos ministros
cipimꝰ. qm̃ ꝑ eosdẽ nob̃ omĩs diuina scriptura
confecta .s.: conuenient᷑ incelligimꝰ hoc loco celos
dictos libros utriusq testamenti. Dictũ ẽ etiam
de ipso moyse a magis regis pharaonis. cũ ab eo
suꝑati eẽnt : digitus di ẽ hic. E qđ scriptũ est
celũ plicabit᷑ sicut liber. etiam si de isto echereo
celo dictũ ẽ.
congrue tam̃ ex hac simmi

Expanded text:
a digitorum tuorum. Legimus digito Dei scriptam Legem, et datam per Moysen sanctum servum ejus : quem digitum Dei multi intelligunt Spiritum sanctum. Quapropter si digitos Dei, eosdem ipsos ministroscipimus, quoniam per eosdem nobis omnis divina Scriptura confecta est; convenienter intelligimus hoc loco coelos dictos libros utriusque Testamenti. Dictum estde ipso Moyse a magis regis Pharaonis, cum ab eo superati essent, Digitus Dei est hic ; et quod scriptum est, Coelum plicabitur sicut liber , etiam si de isto aethereo coelo dictum est, congrue tamen ex hac
Abbreviated transcription (Latin):
obseruata illa sacramenca. etiã obstrictos¬
eos tenuer̃t certi mysterii gra : qui uni d̃o
subdici erant. Ab aouentu auc̃e domini
ex qͦ ad circũcisionẽ cordis. a carnis circ̃¬
cisione transitũ est facta uocatio ẽ. ut se¬

Expanded text:
observata illa sacramenta, etiam eos obstrictobservata illa sacramenta, etiam eos obstrictos tenuerunt certi mysterii gratia, qui uni Deo subditi erant. Ab adventu autem Domini, ex quo ad circumcisionem cordis a carnis circumcisione transitum est, facta vocatio est, ut se
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ scłi accepta ẽtna uita. tunc non er̃t
anime ustoꝵ obnoxie temporib. Ꝙ qm̃
omĩa tempora .uii. dierũ istoꝵ repetitione
uoluunt᷑ : octauus forte ille dictus est. qͥ
uarietatẽ istam non habebit. Est aliud
qd̃ hic non absurde intelligi potest. cur
octauũ dicatur iudiciũ. qd̾ post duas ge¬
nerationes futurũ est: unã que ad corpꝰ
alterã que ad animã ꝑtinet. ab adam
enĩ usq ad moysen genus humanũ aux̃
ex corpore: id÷ scđm carnẽ. Qͥ etiã exte¬
rior ⁊ uetus homo dr: ⁊ cui uetus cestam̃¬
tũ dacũ est. E quãuis religiosis tam̃ carna¬
lib adhuc oꝑationib futura sp̃ualia p̃rẽ¬
signaret : hoc toto tempore quo sc̃m cor¬
pu̾s iuuebat᷑. regnauit mors sicut ait
apł̃s etiã in eos qui non peccauert. Reg¬
nauit autẽ ex simi litudine p̾uaricationiᷤᷤ
ade sic̃ idẽ dic̃: qm̃ usq ad moysen. accipi¬
endũ ẽ quousq. legis oꝑa. idest carnalit̃

Expanded text:
hujus saeculi accepta aeterna vita, tunc non erunt hujus saeculi accepta aeterna vita, tunc non erunt animae justorum obnoxiae temporibus: et quoniam omnia tempora septem dierum istorum repetitione volvuntur, octavus forte ille dictus est, qui varietatem istam non habebit. Est aliud quod hic non absurde accipi potest, cur octavum dicatur judicium, quod post duas generationes futurum est, unam quae ad corpus, alteram quae ad animam pertinet. Ab Adam enim usque ad Moysen genus humanum vixit ex corpore, id est secundum carnem: qui etiam exterior et vetus homo dicitur , et cui Vetus Testamentum datum est, ut quamvis religiosis, tamen carnalibus adhuc operationibus futura spiritualia praesignaret. Hoc toto tempore quo secundum corpus vivebatur, regnavit mors, sicut Apostolus ait, etiam in eos qui non peccaverunt. Regnavit autem ex similitudine praevaricationis Adae, sicut idem dicit; quoniam usque ad Moysen accipiendum est, quo usque Legis opera, id est carnaliter