comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pene dissolute eo uolatu sumere
nequeunt quo ab ip̃o quẽ p̃m̾e
debuerant aerem transcendunt᷑
Quid ergo in hiis aspicimus nͥ
quod electoꝵ uirtutes solide ele¬
uant. ut uentos humani fauo¬
ris p̃mant: Hẏpocͥtarũ uero ac¬
tio quemilibet recta uideat᷑: uola¬
re nõ sufficit quia uidelicet fluxe
uirtutis pennã humane laudis
uirum eundẽq bonoꝵ maloꝵq h¬
bitũ cernimus. cum ip̃am ĩ ele
uidemus. unde nr̃e intelligentie
suppetat. ur electos a reprobis. ut
afsis u̾o comprehendendo disc̾nat
perspicimꝰ. Quod tũ cui agnoscimꝰ
si intemerata ip̃ius memoria pͥ¬
ceptori nr̃i nerba signamus: qui
ait. Ex frnctib eornm cognoscetis
cos. Req enim pensanda sũt que ꝙ¬
tendunt in ymagine sed que ser¬
uant in actõe. Uñ hic post quam
speciẽ structiõis huiꝰ intulit: mox
subiunxit fcã dicens. Q.ui dereli¬
oua t᷑en̾a ad huc ꝓles ex primit᷑ que
diu fouenda ẽ. ut aduiuũ uolati¬

Expanded text:
pennae dissolutae, eo volatum sumere pennae dissolutae, eo volatum sumere nequeunt, quo ab ipso quem premere debuerant aere transcenduntur. Quid ergo in his aspicimus nisi quod electorum virtutes solidae evolant, ut ventos humani favoris premant? Hypocritarum vero actio quamlibet recta videatur, volare non sufficit, quia videlicet fluxae virtutis pennam humanae laudis um eumdemque bonorum et malorum habitum cernimus, cum ipsam in elecnis videmus, unde nostrae intelligentiae suppetat ut a falsis veros comprehendendo discernat, perspicimus. Quod tamen citius agnoscimus, si intemerata in memoriam praeceptoris nostri verba signamus, qui ait: Ex fructibus eorum cognoscetis eos. Neque enim pensanda sunt quae ostendunt in imagine, sed quae servant in actione. Unde hic postquam speciem struthionis hujus intulit, mox facta subjungit, dicens: Quae derelisi tenera adhuc proles exprimitur? quae diu fovenda est, ut ad vivum volati
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a pennaꝵ paucitas molem tãti
corporis in aere nõ suspendat. De¬
ne ergo in herodio et accipitre ełc¬
toꝵ ꝑsona signatur. qui quam¬
diu in hac uita sũt sñ quantulo¬
cũq culpe contagio ẽẽ nõ possũt.
S cum eis parũ quid in est quod
deprimit multa uͥtus bone ac¬
tionis suppetit: que illos insuꝑ¬
na sustoslit. at contra ypocͥta.
et qͥua facit panca que elenẽt ꝑpett
multa que grauent. Neq enĩ nuilla
bona agit ypocͥta sedquib ea ip̃a de¬
pͥmat multa ꝑu̾sa cõmittit. Panci
igit᷑ pẽne corpus structõis nõ sub¬
leuant quia parũ bonũ ypocͥte. ml¬
titudo praue actõis grauat. Hec qͦ
ip̃a structõis penna. ad pennaᷤ heto¬
dii et accipitris similitudinẽ colo¬
tis. Habet. uirtutis uero similitu¬
dinẽ nõ habet. Illorũ namq con¬
cluse et firmiores sunt et uolatu
aerem p̃m̾e uirtute sue solidita¬
tis possunt. At contͣ structõnis

Expanded text:
ipsa pennarum paucitas molem tanti ipsa pennarum paucitas molem tanti corporis in aere non suspendat. Bene ergo in herodio et accipitre electorum persona significatur, qui quandiu in hac vita sunt, sine quantulocunque culpae contagio esse non possunt, sed cum eis parum quid inest quod deprimit, multa virtus bonae actionis suppetit, quae illos in superna sustollit. Econtrario hypocrita, et si qua facit pauca quae levent, perpetrat multa quae gravent. Neque enim nulla bona agit hypocrita, sed quibus ea ipsa deprimat, multa perversa committit. Paucae igitur pennae corpus struthionis non sublevant, quia parvum bonum hypocritae multitudo pravae actionis gravat. Haec quoque ipsa struthionis penna ad pennas herodii et accipitris similitudinem coloris habet, virtutis vero similitudinem non habet. Illorum namque conclusae et firmiores sunt, et volatu aerem premere virtute suae soliditatis possunt. At contra struthionis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓpħ̾am dicit. Glorificabũt me
bestie agri. drachones et structẽes.
Quid enĩ drachonũ nomine nͥ ĩ
aperto maliciose mentes ex pͥmũ¬
tur que per terrã semꝑ minfimiᷤ
cogitationib repunt: Quid u̾o
ꝑstructiõis uocabulũ nisi hii qͥ
se bones simulant designant᷑: Q. ui
sancͤitatis uitam qͣi uolatus pennã
ꝑ sp̃em retinent sed ꝑ oꝑa nõ exer¬
cent : Glorificati itaq se dñs adea¬
chone uł structõne asserit: quia et
aperte malos et ficte bonos plerũq¬
ad sua obsequia ex intima cogita¬
tiõe ꝯu̾tit. Habemus ad huc quod ĩ
consid̾ationẽ structioĩs huius de
accipitre et herodio attentius ꝓpẽ¬
damꝰ. Accipitͥs quippe et herodii
parua sũt corpora sed pennis den¬
siorib fulta. et idcͥco cũ celeritate
transuolat. quia eis parũ ĩ est qd̾
aggrauat multũ quod leuat. At
contra structio raris pennis ins¬
truit᷑ induit᷑ et inmam corpore
grauatur. ut et si uolare appetat

Expanded text:
am dicit: Glorificabunt me bestiae agri, dracones et struthiones . Quid enim draconum nomine, nisi in aperto malitiosae mentes exprimuntur, quae per terram semper in infimis cogitationibus repunt? Quid vero per struthionum vocabulum nisi hi qui se bonos simulant designantur, qui sanctitatis vitam quasi volatus pennam per speciem retinent, sed per opera non exercent? Glorificari itaque se Dominus a dracone vel struthione asserit, quia et aperte malos, et ficte bonos plerumqad sua obsequia ex intima cogitatione convertit. Habemus adhuc quid in consideratione struthionis hujus, de accipitre et herodio attentius perpendamus. Accipitris quippe et Herodii parva sunt corpora, sed pennis densioribus fulta, et idcirco cum celeritate transvolant, quia eis parum inest quod aggravet, multum quod levet. At contra struthio raris pennis induitur, et immani corpore gravatur, ut etsi volare appetat,
Abbreviated transcription (Latin):
ext̾iora appetũt intꝰ insensibi¬
les fiunt. et ĩ cũctis que agũt
dum sua semꝑ expetunt. erga
affectũ proximi nulla carita¬
tis cõpassione molescũt. Et qr
caritatis uiscera nesciñt. eoꝵ
mẽs qͣnto ꝑ mũdi cõcupiscen¬
tiam in exteriora resoluit᷑: tã
teriꝰ. et torpore in sensibili fri¬
gestit intrinsecꝰ. quia amore
dãpnabili molestit foris. Se¬
q ip̃am considerare nõ ualet
quia cogitare seminime stu
tota apud semet ip̃m nõ est.
Tota uero apud semetip̃am.¬
esse nõ sufficit. quia ꝑ quot cõ¬
cupiscẽretias rapit᷑. ꝑ tot asmet

Expanded text:
exteriora appetunt, intus insensibiexteriora appetunt, intus insensibiles fiunt, et in cunctis, quae agunt, dum sua semper expetunt, erga affectum proximi nulla charitatis compassione mollescunt. Et quia charitatis viscera nesciunt, eorum mens quantum per mundi concupiscentiam in exteriora resolvitur, tantum duratur, et torpore insensibili frigescit intrinsecus, quia amore damnabili mollescit foris, seque ipsam considerare non valet, quia cogitare se minime studst, quae tota apud semetipsam non est. Tota vero esse apud semetipsam non sufficit, quia per quot concupiscentias rapi
Abbreviated transcription (Latin):
ant exhortatioĩs sollicitudine.
ant discipline custodia destim
tes prauoꝵ operum exempla
ꝑu̾tant. Si eĩ oua que gignunt
diligerẽt nimirũ metuerent:
trando calcaret. Obliuiscitur
enĩ quod bestia agri conterat.
quia nimiꝵ si dyabolus ĩ hoc
mundo seniens editos in bona
conu̾satõe filios rapiat. ẏpocri¬
ta õino nõ curat. Habẽt ergo
ueraces magr̃i suꝑ discipłos
suos timoris uiscera: ex uirtu¬
te caritatis. Hẏpocrite aũt tan¬
tominus commissis sibi me
tuunt: quanto nec sibimet¬
ip̃is qd̾ timere debeant dep̾hen¬
dunt. Et quia obduratis cor¬
dib uiuunt. ip̃os q̃ quos gene¬
rant filios ulla pietate amoriᷤᷤ
cegnoscũt. Uñ ad huc sub struc¬
tionis specie subdit᷑. Durat᷑ ad
filios quasi sint sui. Quẽ em̃
caritatis grã nõ infunditi pro-¬
ximũ suũ etiã si ip̃e hũc deo ge¬
nuit extrancũ respicit. ut pro-¬
fecto sũt om̃s ypecͥte. Quorũ
uidelicet mentes dum semꝑ

Expanded text:
aut exhortationis sollicitudine, aut exhortationis sollicitudine, aut disciplinae custodia destutos, pravorum operum exempla pervertant. Si enim ova quae gignunt diligerent, nimium metuerent ntrando calcaret. Obliviscitur etiam quod bestia agri conterat, quia nimirum si diabolus in hoc mundo saeviens editos in bona conversione filios rapiat, hypocrita omnino non curat. Habent ergo veraces magistri super discipulos suos timoris viscera ex virtute charitatis; hypocritae autem tanto minus commtuunt, quanto nec sibimetipsis quid timere debeant deprehendunt. Et quia obduratis cordibus vivunt, ipsos etiam quos generant filios nulla pietate debiti amoris agnoscunt. Unde adhuc sub struthionifilios quasi non sint sui. Quem enim charitas gratia non infundit, proximum suum, etiam si ipse hunc Deo genuit, ut extraneum respicit ut profecto sunt omnes hypocritae quorum videlicet mentes dum semper
Abbreviated transcription (Latin):
cum de se dñs licit qd̃ derelicta
oua in puluere ip̃e calefacit: ꝓ
fecto aꝑte indicat. quia ip̃e oꝑat᷑
intͥnsecus ꝑ u̾ba doctoris. qui et
sñ u̾bis ullius hominis calefa¬
cit ques uoluerit infrigore pul¬
ueris. Ac si aperte doctorib dicat.
Ut sciatis quia ego qui suꝑ uos
loquentes oꝑor. Ecce cũ uolue¬
ro cordib hõmũ etiã sũ uob̾ lo¬
at ad huc sb̾ structionis facto
pleniꝰ indicat᷑. Nam sequit᷑. obli¬
uiscit᷑ quod pes conculcet ea. au
bestia agri conterat. Quid ĩ pede
nisi transitꝰ oꝑatõis accipit᷑. Qͥd
in agro nisi mũdꝰ iste signat᷑.
De quo in euuͦ. dñs dicit. Agi
aut̃ ẽ mundꝰ. Quid in bestia nͥ
antiquꝰ Hostis expͥmit᷑: qͥ huius
mundi rapinis insidiãs humana
cotidie morte satiatur. Dequa ꝑ
ꝓpħam pollicente dño dr᷑. Et mala
bhestia nõ transibit ꝑ eam. Strut¬
tio iq oua sua deserens obli¬
uiscitur quod pes contulcet ea:
unt. et om̃imodo nõ curant. ne

Expanded text:
erelicta ova in pulvere, ipse calefacit, ipse profecto aperte indicat, quod ipse operatur intrinsecus per verba doctoris, qui et sine verbis ullius hominis calefacit quod voluerit in frigore pulveris. Ac si aperte doctoribus dicat: Ut sciatis quia ego sum, qui per vos loquentes operor, ecce cum voluero, cordibus hominum etiam sine vobis loat, adhuc sub struthionis facto plenius indicatur. Nam sequitur: Obliviscitur quod pes conculcet ea, aut bestia agri conterat . Quid in pede, nisi transitus operationis accipitur? Quid in agro, nisi mundus iste signatur, de quo in Evangelio Dominus dicit: Ager autem est mundus? Quid in bestia, nisi quod antiquus hostis exprimitur, qui hujus mundi rapinis insidians, humana quotidie morte satiatur. De qua per am, pollicente Domino, dicitur: Et mala bestia non transibit per eam . Struthio itaque ova sua deserens obliviscitur quod pes conculcet ea, unt, et omnino non curant, ne
Abbreviated transcription (Latin):
uñ ⁊ subdit᷑. Obliuiscat᷑ quod pes
conculoet ea: et bestia agri con¬
t̾at. Tunt oua pes calcat. ⁊ bes¬
tia agri cont̾it cũ int̾ra deserũt᷑.
qr uidelicet humana corda dum
semꝑ terrena cogitare semꝑ que
iia sunt agere appetũt. ad con
st̾munt. ut cum diu in funa cogi¬
tatione abiecta sunt. qñq etiã
maioꝵ cͥminũ ꝑpetratione fran¬
gãtur. Sequit᷑. Durat᷑ ad filios
quasi nõ sint sui. Quasi nõ sucs
respicit quos alit̾ uiu̾e qͣm doci
ip̃a deprehendit. Et durescente
seuicia t̾rores ad monet. seq in
eoꝵ cruciatib ex̾cet. atq inui¬
die facib inflãmata. in quibus

Expanded text:
Unde et subditur: Obliviscitur quod pes Unde et subditur: Obliviscitur quod pes conculcet ea, et bestia agri conterat . Tunc ova pes calcat, et bestia agri conterit, cum in terra deseruntur, quia videlicet humana corda, dum semper terrena cogitant, semper quae ima sunt agere appetunt, ad contbolo sternunt, ut cum diu infima cogitatione abjecta sunt, quandoque etiam majorum criminum perpetratione frangantur. Sequitur: Induratur ad filios, quasi non sint sui . Quasi non suos respicit, quos aliter vivere quam docuit ipsa deprehendit, et durescente saevitia terrores admovet, seque in eorum cruciatibus exercet, atque invidiae facibus inflammata, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Enna structionis simił¬
est pennis herodii et acci
quanta suo uolatu uelocͥtate tͣnᷤ¬
cendat. Structio uero pene coꝵ
similitudĩem habet: sed uolatꝰ
eoꝵ celeritatẽ nõ ht̃. Aterra qͥp¬
pe eleuari nõ ualet. ⁊ alas qͣsi
ad uolatum specie tenus erigit:
set tam̃ nũqͣm se at̾ra uolando
suspendit. Ita sunt nimirum
om̃s ẏpocͥte qui dum bonorũ
di pennas ꝑ sp̃em set interram
repũt ꝑ actionẽ. quia alas ꝑfigu¬
ram scĩtatis extendũt. set curaꝵ¬
scłarium pondere pre grauati nul¬
latenus aterra sũbleuant᷑. Sp̃em
namq phariseoꝵ repro¬
it que in opere aliud exercuit. ⁊
incollore a liud ostendit clicens. Ue
uobis scͥbe ⁊ pharisei ẏpotrite. Ac
si diceret. Subleuare uos uidetur
spẽs penne. set mͥfimͥs nos depͥmit
pondus uite. De hoc pond̾e ꝑ ꝓphã¬

Expanded text:
enna struthionis simest pennis herodii et accipquanta volatus sui velocitate transcendat? Struthio vero pennae eorum similitudinem habet, sed volatus eorum celeritatem non habet. A terra quippe elevari non valet, et alas quasi ad volatum specie tenus erigit, sed tamen nunquam se a terra volando suspendit. Ita sunt nimirum omnes hypocritae, qui dum bonorum di pennas per speciem, sed in terra repunt per actionem, quia alas per figuram sanctitatis extendunt, sed curasaecularium pondere praegravati, nullatenus a terra sublevantur. Speciem namque Pharisaeorum reproit, quae in opere aliud exterius, et in colore ahud ostendit dicens: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae . Ac si diceret: Sublevare vos videtur species pennae, sed in infimis vos deprimit pondus vitae; de hoc pondere p
Abbreviated transcription (Latin):
dat enĩ ymbres. et suꝑ nubes e¬
uolat ut ꝓcellas ybrium nubi
tem. Hanc multi cantalũ uo
potest significare aĩas electoꝵ
que formidantes ꝑturbationẽ
huiꝰ seculi ne forte ꝓcellis ꝑse¬
quutionũ instigante diabolo
in uoluant᷑ intentionẽ suam
suꝑ omnia temporalia ad sere¬
nitatem patrie celestib ubi
assidne uultus dei conspicitur
mentes suas eleuant. Licet ar
dea cibos in aquis querat ĩ sil¬
nis tñ ⁊ in altis arboribus ni¬
dum locat. quia iustus qui re¬
bus labentib et transitoriis se¬
tentat᷑ transitoriis eius aĩa de¬
lectat᷑ et̾nis. Ardea pullos suos¬
in nido suo rostro defend̾e nitit᷑
ne ab aliis auib rapiant᷑. Eodẽ
modo iustus forti inuentione
ꝑcutit quos ꝑu̾sos ad descipiend̾
sb̃iectos nouit. Quedã uero ea¬
rum habent colorẽ albũ. que¬
dam cineritiũ. nt̾q tñ color ĩ bo

Expanded text:
dat enim imbres, et super nubes evolat, ut procellas nubiutem. Hanc multi tantalum nopotest significare animas electorum, quae formidantes perturbationem hujus saeculi, ne forte procellis persecutionum, instigante diabolo, involvantur, intentionem suam super omnia tempoporalia ad serenitatem patriae coelestis, ubi assidue Dei vultus conspicitur, mdea cibos in aquis quaerat, in sylvis tamen et in altis arboribus nidum locat, quia justus, qui rebus labentibus et transitoriis sestentetur transitoriis, anima tamen delectatur aeternis. Ardea pullos in nido rostro defendere nititur, ne ab aliis avibus rapiantur. Eodem modo justus forti invectione percutit, quos perversos ad decipiendum subjectos novit. Quaedam vero earum habent colorem album, quaedam cinericium, uterque tamen color in bo
Abbreviated transcription (Latin):
uos homines obuios sibi repe¬
dare ꝑmittit. et nõ nͥ magna
fame int̾unit. ad cuiꝰ exẽplũ
rationabiles hoĩes respicere
debent: qui nõ lesi irascunt᷑
innocentes opprimunt. cum
eos xp̃iana lex iubeat diitt̾e

Expanded text:
vos homines sibi obvios repedare permittit, et non nisi prae magna fame interimit. Ad cujus exemplum rationabiles homines respicere debent, qui non laesi irascuntur et innocentes opprimunt, cum eos Christiana lex dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
ture sue suꝑbus ferocia. alia¬
rum ferarũ generib misc̾e̾
senescit. s quasi rex quidã
płimoꝵ delignatur consor¬
tiũ. Quia etiam cibũ fastidit
est̾nũ etiam ip̃as sue esce reli¬
tus in est terror. ut multa aĩã¬
tium que ꝑ celeritatẽ possͤ nt
impetum eiꝰ euadere. rugien¬
tis eius enadere sonitu uelut
quedam ui atronita atq icta
deficiant. Eximia leonis pul¬
critudo. comames ceruice
thoros excutit. uł sẜlato pec¬
tore attollit ora. Si quis
nõ miretur tam breui scorpi¬
onis aculeo ut scorpiũ putes
ingentiũ corporum exigere
mortem: Nec hec quisquã
reprebendit. quod serpentis cre¬
aturis suis aliaq uł animan¬
tium uł herbarum genera ue

Expanded text:
turae suae superbus ferocia aliarum ferarum generibus miscere se nescit: sed quasi rex quidam plurimorum dedignatur consortium. Qui etiam cibum fastidit hesternum, et ipsas suae escae reliter inest terror, ut multa animantium, quae per celeritatem possent impetum eius euadere, rugientis eius sonitu uelut quadam ui credimus atque icta denciantchritudo comantes cervice toros excutit, vel sublato pectore attollit ora. Sed quis non miretur tam brevi scorpionis aculeo, ut incorporeum putes, ingentium corporum exire mortem? 38. Nec hoc quisquam reprehendat, quod Creator serpeeaturis suis, aliaque vel animantium vel herbarum genera ve
Abbreviated transcription (Latin):
Scephanitꝰ uero stephanꝰ ẽ pri¬
mus martyr. qui post acceptõ
tris uidere meruit. Rũbens
u̾o color significat dñi passi¬
onẽ. Propt̃ qd̃ et raab mere¬
trix iam tũc coctineũ signũ
finxit. de quo in iherico salua¬
ta est. De quo ĩcanticis dicit.
Sic̃ sꝑtiũ colorẽ rubicundũ la¬
ascendit de edom rubrum nes¬
timẽtũ eius exbora: Et cocci¬
neũ ligatum ẽ in manu za¬
re filii iude. ab ostetrice: cum.
ad huc in utero matris eẽt.
Et in canticis canticoꝵ. Fra¬
truelis m̃s candidꝰ et rubicũ¬
dus. Candidꝰ inuͥginitare.

Expanded text:
Stephanitus uero Stephanus est, priStephanitus uero Stephanus est, primus martyr, qui post acceptiontris uidere meruit. Rubeus uero color significat domini passionem, propter quod et Raab meretrix iam tunc coccineum signum misit, de quo in Hiericho saluata est; de quo in Canticis dicit: Sicut sparcium colorem rubicundum laascendit de Edom, rubrum uestimentum eius ex Bosra?. Et coccineum ligatum est in manu Zarae filii Iudae ab obstetrice, cum adhuc in utero matris esset. Et in Canticis Canticorum: Fratruelis meus candidus et rubicundus, candidus in uirginitate
Abbreviated transcription (Latin):
ficat qm̃ raptus est ꝑ aera cur¬
ru usque ad celum. Cineritiꝰ
aut̃ color significat propħam¬
quininiuitis p̃licat incilicio
et cin̾e pm̃am agendã. quo:
fc̃o concessum est eis a dño p̃¬
sidium uite. Aurosus color.
nõ nisi tres pueros significat
qui spm̃ dei uerũ habentes re¬
gi nabucodonosor dixerunt.
Scito rex quia nos deos tuos nõ
colimus. neq ymaginẽ aureã
quã erexisti adorabimꝰ. Mele-¬
neus nero color ẽ helyseus qͥ
suscepit melotẽ a magistro
suo helya eunte in celum. et
duplici sp̃u eius honorari me
tismatis de quo ꝓpħa ysaias di¬
cit. Lauaniii mundi estote
auf. ma. co .n. a .o. me. discite
bñfac̾e̾. et si fuerint pec. ue. ut
fenitiũ ut nix de albabunt᷑.
De ioħe ⁊ dñs testatur dicens.
Amen dico uob̾ nõ fuit maior
int̾ natos mulierũ iohanne
bap̃a. Lex enĩ ⁊ ꝓphe usq ad
iohãnẽ p̃clicauerunt. Iste de
agnus dei. et. qui tol. pec. mũ.

Expanded text:
ificat, qui raptus est per aera in curificat, qui raptus est per aera in curru usque ad caelum. Cine- ricius autem color significat Ionam prophetam, Niniuitis praedicans in cilicio et cinere poenitentiam agendam, quo facto concessum est ei a domino praesidium uitae. Aurosus color non nisi tres pueros significat, qui spiritum dei uerum habentes regi Nabugodonosor dixerunt: Scito, rex, quia nos deos tuos non colimus, neque imaginem auream quam erexisti non adorabimus. Melenus uero color est Heliseus, qui suscepit melotem a magistro suo Helia eunte in caelum, et duplici spiritu eius honorari mertismatis; de quo propheta Isaias ait: Lauamini, mundi estote discite benefacere; et si fuerint peccata uestra ut fenicium, ut nix dealbabuntur. De Iohanne dominus testatur dicens: Amen dico uobis, non fuit maior inter natos mulierum Iohanne Baptista. Lex enim et prophetae usque ad Iohannem praedicauerunt, iste digito agnus dei, ecce qui tollit peccata mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
hẏsiologus dum baꝵ
multis ac diuersis co¬
loribus ẽẽ colũbas .i. color
sturninus nig̾. ałbus. stepha¬
nicꝰ. braggyotus. aerins. cine¬
ricius. aurosus. melenus.
rufus. Est ergo suꝑ omnes
mus qui om̃s regit et placal.
et cotidie ctiã aggrestes congre¬
gat in columbario suo. Ip̃e est
igit᷑ primꝰ qui nos p̃cioso sangͥ¬
diu̾sis natioĩb congregauit.
Non moyses. nõ helẏas. nõ ali¬
quis ꝓpharũ. ac patriarchaꝵ.
sed ip̃e apatre ueniens salua¬
uit. et ꝑ passionẽ suam nos
ioħ̾es dicit. uidi celum aꝑtũ
⁊ sp̃m dei descendentẽ tan qͣm
columbam missum a deo. qͥ
uult om̃s homĩes saluos fieri.
⁊ adagnitionẽ ueritatis uẽĩ¬
re. Ip̃e gͦ uolens humanum
genus congregare in eccłia:
ritum sanctum. młtipharie
młtisq modis loquentem ꝑ
legem et ꝓpħas ad om̃e huma¬
num genus. sic̃ diu̾sus color
mones et int̾pretabilẽ scĩam.
deinde sturmꝰ color significat
Aerius uero color helyam sigͥ¬

Expanded text:
hysiologus dicit multis ac diuersis coloribus esse columbas, id est color sturninus, niger, albus, stephanitus, braciotus, aerius, cinericius, aurosus, melenus; rufus est ergo super omnes primus, qui omnes regit et placat, et quotidie etiam agrestes congregat in columbario suo. Ipse est ergo primus, qui nos pretioso sangudiuersis nationibus congregauit; non Moyses, non Helias, non aliquis prophetarum aut patriarcharum, sed ipse a patre ueniens saluauit nos, et per passionem suam nos Iohannes dicit: Vidi caelum apertum et spiritum dei descendentem tamquam columbam, missum a deo, qui uult: Omnes homines saluos fieri et ad agnitionem ueritatis uenire. Ipse ergo uolens humanum genus congregare in ecclesiaritum sanctum: Multipharie multisque modis loquentem per leges et prophetas ad omne humanum genus, sicut diuersus color mones et interpretabilem scientiam. Deinde sturninus color significat Aerius color Heliam sign
Abbreviated transcription (Latin):
ces estote sic̃ columbe. et astu¬
ti sicut ẜpentes. Estote simpli¬
ces ne cuiquã machinemini do¬
los ⁊ astuti ne alienis ĩsidiis
lica. et ibi te contine. ibi cõmo¬
rare. ibi habita. ibi ꝑseuera ĩ
una fide płis. patris ⁊ filii et
sp̃c sancti. et in una catholica
eccłia. sicut dic̃ psalmista. Et¬
in unũ. Et alibi. Qui habita¬
re facit una in domo. Caue gͥ
quantũ potes ne exͣ hanc do¬
mum inueniaris et cõprehẽ¬
dat te ille draco serpens anti¬
quus. et deuoret te. si c̃ iudam.
que mox ut exiuit foris a
dño ⁊ fr̃ibus suis apłis. sta¬
tim adiabolo deuoratus est.

Expanded text:
ces sicut columbae, et astuti sicut serpentes. Estote simplices, ne cuiquam machinemini dolos; et astuti, ne alienis insidiis lica, et ibi te contine, ibi commora, ibi habita, ibi perseuera in una fide patris et filii et spiritus sancti, et in una catholica ecclesia; sicut dicit psalmista: Ecin unum; et alibi: Qui habitare facit unanimes in domo. Caue ergo quantum potes ne extra hanc domum foris inuenieris et comprehendat te ille draco serpens antiquus, et deuoret te, sicut Iudam qui, mox ut exiuit foris a domino et fratribus suis apostolis, statim a diabolo deuoratus est
Abbreviated transcription (Latin):
coris coloris uestẽ portant. An¬
ser p̾cet̾is aĩalib suꝑuenientis
pĩs odorem sentit. quia discretꝰ
homo ꝑ bonam uł malã famã
alios licet longe remotos cognos¬
si. Cum igitur enser suꝑueniẽ¬
tis hominis odorẽ sentit nocte.
clamare nõ desinit. quia cum
negligentias ignorantie discͤ¬
tus frat̾ in aliis uidet: clama¬
redebet. In capitolio quondã
romanis profuit clamor an¬
seris. et incapitło cotidie ꝓdest
cũ negligentias uiderit cla¬
mor discreti frĩs. Clamor
anseris a capitolio reppulit
hostem gallicũ. acapitulo uͦ
clamor discreti fr̃is hostem rep¬
pellit antiquũ. Namoranse¬
ris ur̃bem romanã ab impetu
hostium seruauit in munem.
clamor discreti frĩs ne turbe¬

Expanded text:
chrioris coloris vestem portant. Anchrioris coloris vestem portant. Anser prae caeteris animalibus supervenientis hominis odorem sentit, quia discretus homo per bonam, vel per malam famam alios, licet longe remotos, cognoscit. Cum igitur anser supervenientis hominis odorem sentit, nocte clamare non desinit, quia cum negligentias ignorantiae circumspectus frater in aliis videt, clamare debet. In Capitolio quondam Romanis profuit clamor anseris, et in capitulo quotidie prodest, cum negligentias viderit, clamor prudentis fratris. Clamor anseris a Capitolio repulit hostem Gallum. A capitulo vero clamor providi fratris hostem repellit antiquum. Clamor anseris urbem Romam ab impetu hostium servavit immunem; clamor prudentis fratris, ne turbe
Abbreviated transcription (Latin):
s ser nigilias noctis assi¬
duitate clangoris testat᷑.
Nullũ aũ aĩal ita odorẽ hominis
sentit. ut anser. Uñ ⁊ clangore
eiꝰ galloꝵ ascensꝰ incapitolio
dep̃hensus est. Unde rabanus.¬
hec prouidos hoĩes ⁊ erga custo¬
diam suã bñ uigilantes signi¬
ficare potest. Aserunt due sũt
speties domestice. uidelicet et
campestres. Campestres ĩ al¬
tum et ordinate uolant illos ꝙ
designant. qui remoti aterre¬
nis ordĩe bene uiuendi ser¬
uant. Nomestice añt ĩ uitis
simul habitant: multeciens
conclamant. se ip̃as rostris la¬
cerant. illos significant. qui
et si conuentꝰ amant loquaci¬
tati tñ et detractioni uacant.
Canpestres anseres om̃s cͥo¬
loris cineritii nec aliqua eaꝵ
uariã sen niueã uidi. In do¬
mesticis n̾o nõ solũ he̾tur co¬
lor cinericius s etiã uariꝰ. et
albus. In campetrib habetꝰ
color cineritius .i. in huis qu
a scło sũt remoti penitentil
uilis habitus. hii u̾o qui inur
bib uł inuitis habitant. pul¬

Expanded text:
ste vigilias noctis assiduitate clangoris testatur. Nullum autem animal ita odorem hominis sentit ut anser; unde et clangore eius Gallorum ascensus in Capitolio dep« Haec avis providos homines, et erga sui custodiam bene vigilantes significare potest. » Anserum duae sunt species, domestici scilicet et campestres. Campestres in altum et ordinate volant, illosque designant qui remoti a terrenis, ordinem bene vivendi servant. Domestici vero in vicis simul habitant, frequenter exclamant, seipsos rostro lacerant, illosque significant qui etsi conventus ament, loquacitati tamen et detractioni vacant. Campestres anseres omnes sunt coloris cinericii, nec aliquem eorum varium seu niveum vidi. In domesticis vero non solum habetur color cinericius, sed etiam varius vel albus. In campestribus habetur color cinericius, id est in iis qui a saeculo sunt remoti, poenitentiae vilis habitus. Ii vero qui in vicis vel in urbibus habitant pul
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ hc nr̃m uenire ceper̃ Qͥbꝰ uisis. tͣbant᷑
mulierũ animi. ꝓripit se una. ipsi tam̃ milites
se ad orationẽ uenisse ñ ad pͣliũ. loquebantur
Clamauit aliqua ppłs: qu̾a moderate. quã
constant̃. qu̾ã fidelit̾ poscebat. ut ad illã ꝑge-¬
remꝰ basilicã: In illa qͦ basilica fertur: qđ ppłs
p̾sentiã flagitat meã: Tunc ego hc̃ adorsus ser.¬
monẽ sũ Aucdistis filii librũ legi iob: qͥ sollẽpni
mumere ẽ decursus⁊ tẽpore: Sciuit ex usu hẽ
ascendera: om̃s iob qͦs miram̃ inueni: In singulis
nob̃ iob reuix̃: in singulis sc̃i illiꝰ patientia ⁊ uł¬
tꝰ refulsit Qd eni p̾sentiꝰ dici potuit axp̃ianis

Expanded text:
ventum hunc nostrum venire coeperunt. Quibus visis, turbantur ventum hunc nostrum venire coeperunt. Quibus visis, turbantur mulierum animi, proripit se una. Ipsi tamen milites se ad orationem venisse, non ad praelium loquebantur. Clamavit aliqua populus. Quam moderate, quam constanter, quam fideliter poscebat, ut ad illam pergeremus basilicam! In illa quoque basilica fertur quod populus praesentiam flagitabat meam. 14. Tunc ego hunc adorsus sermonem sum: Audistis, filii, librum Job legi, qui solemni munere est decursus et tempore. Scivit ex usu hunc ascenderam, omnes Job quos mirarer, inveni. In singulis vobis Job revixit, in singulis sancti illius patientia et virtus refulsit. Quid enim praesentius dici potu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ Ante lucẽ ubi pedẽ limine extuli: circu̾fu.¬
so limite occupat᷑ basilica: ide a mulitibꝰ imꝑa.¬
tori manclatũ dr̃. ut si ꝓdire uellet hab̾et co-¬
piã. se tam̃ p̾sto fut᷑os si uident eũ cũ catholicis
conuenire. alioqͥn se ad eũ cetũ quẽ ambrosius
cogeret tͣnsituros: Prodire de arrianis nullꝰ audde.¬
bat: qͥa nec qͥsqu̾a de ciuibꝰ erat. pauci de familia
regia Nonnulli etiã gothi. qͥbꝰ ut olim plaustra
sedes erant. ita nc̃ plaustrũ ȩccła ẽ: qͦcũq femina
ista ꝓcesserit. secũ suos om̃s cetꝰ uehit Circu̾̃fusã
basilicã eẽ gemitu ppłi intellexi S cdũ legunt᷑
lectiões intimat᷑ mͥ plenã ppłi ẽẽ basilicã etiam
lectorẽ efflagitari: Qͥd plura: Milites ipsi qͥ uide.¬
bant᷑ occupasse basilicã: cognito qđ p̃cepissem
ut abstinerent᷑ a cõmunionis consortio. ad con.¬

Expanded text:
11. Ante lucem ubi pedem limine extuli, circumfu11. Ante lucem ubi pedem limine extuli, circumfuso milite occupatur basilica. Idque a militibus imperatori mandatum dicitur, ut si prodire vellet, habsi viderent eum cum catholicis convenire: alioquin se ad eum coetum, quem Ambrosius cogeret, transituros. 12. Prodire de Arianis nullus audebat; quia nec quisquam de civibus erat, pauci de familia regia, nonnulli etiam Gothi. Quibus ut olim plaustra sedes erat, ita nunc plaustrum Ecclesia est. Quocumque femina ista processerit, secum suos omnes coetus vehit. 13. Circumfusam basilicam esse gemitu populi intellexi: sed dum leguntur lectiones, intimatur mihi plenam populi esse basilicam etiam lectorem efflagitari. Quid plura? Milites ipsi, qui videbantur occupasse basilicam, cognito quod praecepissem, ut abstinerentur a communionis consortio, ad con
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓ altabꝰ gratiꝰ ĩmolabor: Horrebã qͥppe anmo
cũ armatos ad basilicã ȩccłȩ occupandã missos
cognoscerẽ: ne dũ undicant aliqua strages fie-¬
ret. quȩ in ꝑniciẽ totiꝰ uergeret ciuitatis Ora.¬
b̾a ne tantȩ urbis uel totiꝰ italiȩ busto suꝑuiuerẽ:
detestabar inudiã fundendi cruorisi offerebã
nigulũ: Aderant gothi tribuni: adoriebar eos
dicens Propt̾ea uos possessio romana suscepit:
ut ꝑt̾batiõis publicȩ uos p̃beatis ministros: Qo
tͣnsibitis: si hȩc deleta fuerint: Exigebat᷑ a me
ut cõpescerẽ ppłm: referebã in meo nire ẽẽ ut
ñ excitarẽ. in dĩ manu uti mitigaret: sostremo
sime incentor̾e putaret. iã in me uindicari o¬¬
portere: uel abduci me in quas uellet t̾rarũ
solitudines: His dictis illi abier̃: ego in basilica
ueteri totũ exegi diẽ: Inde domũ cubitũ me
recepi: siqͥs abdiicere uellet. inueniret para.

Expanded text:
sed pro altaribus gratius immolabor. 9. Horrebam quippe animo, sed pro altaribus gratius immolabor. 9. Horrebam quippe animo, cum armatos ad basilicam Ecclesiae occupandam missos cognoscerem; ne dum basilicam vindicant, aliqua strages fieret, quae in perniciem totius vergeret civitatis. Orabam ne tantae urbis vel totius Italiae busto superviverem. Detestabar invidiam fundendi cruoris, offerebam jugulum meum. 855 Aderant Gothi tribuni, adoriebar eos, dicens: Propterea vos possessio Romana suscepit, ut perturbationis publicae vos praebeatis ministros? Quo transibitis, si haec deleta fuerint? 10. Exigebatur a me, ut compescerem populum. Referebam in meo jure esse, ut non excitarem: in Dei manu, uti mitigaret. Postremo si me incentorem putaret, jam in me vindicari oportere, vel abduci me in quas vellet terrarum solitudines. His dictis, illi abierunt: ego in basilica veteri totum exegi diem. Inde domum cubitum me recepi, ut si quis abducere vellet, inveniret paratum.
Abbreviated transcription (Latin):
riales agentes in rebꝰ aparitores diu̾soꝵ comitũ.
tẽꝑare a ꝓcessu iubent᷑ specie. qua sedicioni
int̾ẽe ꝓhibebant᷑. honoratis multa minabant᷑
gͣussima nͥ basilicã tͣderent. feruebat ꝑsecu.¬
tio. acsi aꝑuissent port̾a. ꝓrupt᷑i in om̃e facinꝰ
uidebant᷑ Conuenior ipse a comitibꝰ ⁊ tribunis.
ut basilicȩ fieret mat᷑a tͣclitio. dicentibꝰ imꝑa-¬
tore iure suo uti eo qđ in potestate eiꝰ eẽnt oĩa
Respondi. si a me peteret qd meũ eẽt id est¬
fundũ meũ. argentũ meũ. iis huiꝰmodi meũ. me
ñ refragaturũ: quã quã oĩa quȩ mea st̃ eẽnt pau.¬
ꝑũ: Uerũ ea quȩ diuina: imꝑatoriȩ potestati ñ
ẽẽ subiecta Si patrimoniũ petit᷑: inuadite: Si cor-¬
pꝰ: occurr̃a Nultis in uicła raꝑe: uultis in mor-¬
tẽ: uoluntati ẽ mͥ Non ego me uallabo cireũ fu-¬
sione ppłoꝵ: nec altaria tenebo uita obsecrans:

Expanded text:
riales, agentes in rebus, apparitores diversorum comitum riales, agentes in rebus, apparitores diversorum comitum temperare a processu jubentur, specie qua seditioni interesse prohibebantur: honoratis multa minabantur gravissima, nisi basilicam traderent. Fervebat persecutio: ac si aperuissent portam, prorupturi in omne facinus videbantur. 8. Convenior ipse a comitibus et tribunis, ut basilicae fieret matura traditio, dicentibus imperatorem jure suo uti, eo quod in potestate ejus essent omnia. Respondi, si a me peteret, quod meum esset, id estfundum meum, argentum meum, quidvis hujusmodi meum, me non refragaturum; quamquam omnia quae mei sunt, essent pauperum: verum ea quae sunt divina, imperatoriae potestati non esse subjecta. Si patrimonium petitur, invadite: si corpus, occurram. Vultis in vincula rapere? vultis in mortem? voluptati est mihi. Non ego vallabor circumfusione populorum, nec altaria tenebo vitam obsecrans,
Abbreviated transcription (Latin):
missã facere cepi: Dũ offero: raptũ cognoui a po-¬
pło castulũ quetłã. qu̾ẽ pb̃rm dicerent arriani
hunc aut̃ in platea offenctant tͣnseuntes: Ama¬
rissime flere. ⁊ orare in ipsa oblatione dm̃ cepi
ut subueniret: ne cuiꝰ sanguis in causa exclȩ
fieret: certe ut meus sanguis ꝓ salute ñ solum
ppłi. s etiã ꝓipsis impiis effundẽt᷑: Qͥa multa :
Missis pb̃ris ⁊ liaconibꝰ eripu iniuriȩ uirũ: con.¬
dẽpnationes ilico qͣuissimȩ decernunt᷑: in corpꝰ
om̃e mercatoꝵ: Itaq scĩs diebꝰ ebdomadis ułtimȩ
qͥbꝰ solebant cdebitoꝵ laxari uincła: stridunt
cathenȩ: ĩponunt᷑ collo innocentiũ: exiguntur
ducenta pondo auri infra totũ triduũ: respon.¬
dent aliud se tantũ aut duplũ si peterent᷑ dat̾os:
dũ mͦ seruarent fidẽ Erant pleni carceres ne-¬
gotiatoribꝰ. palatina om̃ia officia. hoc ẽ memo¬

Expanded text:
missam facere coepi. 5. Dum offero, raptum cognovi a popmissam facere coepi. 5. Dum offero, raptum cognovi a populo Castulum quemdam, quem presbyterum dicerent Ariani. Hunc autem in platea offenderant transeuntes. Amarissime flere, et orare in ipsa oblatione Deum coepi, ut subveniret, ne cujus sanguis in causa Ecclesiae fieret: certe ut meus sanguis pro salute non solum populi, sed etiam pro ipsis impiis effunderetur. Quid multa? Missis presbyteris et diaconibus, eripui injuriae virum. 6. Condemnationes illico gravissimae decernuntur: primo in corpus omne mercatorum. Itaque sanctis diebus hebdomadis ultimae, quibus solebant debitorum laxari vincula, stridunt catenae, imponuntur collo innocentium, 854 exiguntur ducenta pondo auri infra totum triduum. Respondent aliud se tantum aut duplum, si peterentur, daturos, dummodo servarent fidem. Erant pleni carceres negotiatoribus. 7. Palatina omnia officia, hoc est, memo
Abbreviated transcription (Latin):
uoniã om̃ibꝰ epł̃is fere sollicite queris
de ȩccła: accipe qͥd agat: Post tridie
qu̾a accepi litteras tuas qͥbꝰ
significaueras qł exagitarent sõma tua mole
inqͥetudinũ gͣuiũ cepi moueri. nec ĩã portiana
hoc ẽ extra murana bafilica petebat᷑: s basilica
ner̾ me pͥmo uiri comites consistoriã: ut n basili.¬
cã traderẽ. ⁊ ꝓcurare ne qͥd ppłs t̾barũ moueret:
respondi qđ erat ordinis: tẽplũ dĩ tracdi a sac̾¬
dote ñ posse Acclamatũ ẽ sequenti die in eccła:¬
etiã pͥfectꝰ eo uenit. cepit suadere uelut porti.
discessũ ẽ. ut intimaturũ se ĩꝑatori diceret:
Sequenti die erat aut̃ dñica. pꝰ lectiones atq
tractatũ dimissis cathecuminis. sx̃ bolũ aliqͥbꝰ
cõpetentibꝰ in baptisterii tͣclebã basilica. illic
nuntiatũ ẽ mͥ cõꝑto qđ ad porcianã basilicam
de palatio decanos missent. ⁊ uela suspencdent:
sopłi partẽ eo ꝑgere: ego tam̃ mansi in munere

Expanded text:
uoniam omnibus epistolis fere sollicite quaeris de aecclesia, accipe quid agatur. Posttridie quam accepi litteras tuas, quibus significaveras, quod exagitarent somnia tua, moles inquietudinum gravium cepit moveri. Nec iam Porciana hoc est extramurana basilica petebatur, sed basilica nerunt me primo viri, comites consistoriani, ut et basilicam traderem et procurarem, ne quid populus turbarum moveret. Respondi quod erat ordinis: templum Dei tradi a sacerdote non posse. Acclamatum esetiam praefectus eo venit; coepit suadere vel ut basilidiscessum est, ut intimaturum se imperatori diceret. 4. Sequenti die, erat autem Dominica, post lectiones atque tractatum, dimissis catechumenis, symbolum aliquibus competentibus in baptisteriis tradebam basilicae. Illic nuntiatum est mihi comperto quod ad Portianam basilicam de palatio decanos misissent, et vela suspenderent, populi partem eo pergere. Ego tamen mansi in munere,
Abbreviated transcription (Latin):
tota ciuitas seruaret᷑. Hȩc gesta st̃. atq utiña ĩa
finita: s gͣuiores motꝰ fut᷑os plena cõmotiõis ĩꝑialia
u̾ba incdicant Ego tyrannꝰ appellor: ⁊ plꝰ etiam
qu̾a tyrannꝰ: Nã cũ ĩꝑatorẽ comites obsecrarent
ut ꝓdiret ad excł̃am: idq petitu militũ facere
se diceret: respondit Si uob̃ iusserit ãbrosiꝰ: uinc̃¬
tu me tradetis: Q̾d pꝰ hanc uocẽ suꝑsit: consicła
biculi mandare mͥ ausus ẽ Me uiuo tu contẽpnis
ualentinianũ: Caput tͥ tollo: Respondi Os̃ ꝑ.¬
mittat tͥ: ut impleas qđ minaris Ego enĩ
patior qrł ep̃i: tu facies qđ spadones: Atq utinã
dñs acdũtat eos ab excła In me oĩa sua conu̾tant:
meo sanguine sitim suam expleant: Eixplicit¬

Expanded text:
tota civitas servaretur. 27. Haec gesta sunt, atque utinam jam tota civitas servaretur. 27. Haec gesta sunt, atque utinam jam finita! sed graviores motus futuros plena commotionis imperialia verba indicant. Ego tyrannus appellor, et plus etiam quam tyrannus. Nam cum imperatorem comites obsecrarent uti prodiret ad Ecclesiam; idque petitu militum facere se dicerent, respondit: Si vobis jusserit Ambrosius, vinctum me tradetis. Quid post hanc vocem supersit, considera. biculi, mandare mihi ausus est: Me vivo, tu contemnis Valentinianum? Caput tibi tollo. Respondi: Deus permittat tibi, ut impleas quod minaris; ego enim patiar quod episcopi, tu facies quod spadones. Atque utinam Deus avertat eos ab Ecclesia, in me omnia sua tela convertant, meo sanguine sitim suam expleant! 860 EPI
Abbreviated transcription (Latin):
Acceptũ ẽ ita: ut sꝑaret᷑ in p̾senti futurũ: Addi¬
idi qđ uir ustꝰ etiã offensã cont̾here uoluisset: ne
uel spectaret uel denuntiaret excidiũ ciuitati:
aruisset cucurbita. dm̃ qͦ dixisse ac ꝓpħam si tris¬
tis es ꝓ encurbita. respondisse ionã. tristis. dixis.¬
se dñm si ille doleret qđ exusta eẽt eucurbita.i
qͣntomagis sibi curȩ ẽẽ oportere tantȩ pleb̾ salut̾e:
ꝯideo excidiũ qđ paratũ toti urbi fuerat remouisse:
Nec mora nuntiat ĩꝑatorẽ iussisse ut recedent in.¬
lites de basilica. negotiatoribꝰ qͦ qđ exacti cle con-¬
dẽpnatiõe fuerant recddet᷑: Quȩ t̾e pleb̾ totiꝰ leti.¬
cia fuerit. qͥ totiꝰ ppł̃i plausus. quȩ gr̃a Erat aut̃
dies qͦ sese dñs ꝓ nob̾ tradidit: qͦ in eccła penitentia
relaxat᷑. Cert̃at̃i hoc nuntiare nuilites irruentes
in ataria: oseulis significare pacis insigne:. Ee
agnoui qcł ds uerm̃ ante lucanũ ꝑcusserat: ut

Expanded text:
 859 ut speraretur in praesenti futurum. Addidi quod vir justus etiam offensam contrahere voluisset, ne vel spectaret, vel denuntiaret excidium civitati. aruisset cucurbita. Deum quoque dixisse ad prophetam: Si tristis es pro cucurbita? Respondisse Jonam: Tristis. Dixisse Dominum, si illud doleret quod exusta esset cucurbita, quanto magis sibi curae esse oportere tantae plebis salutem! Et ideo excidium, quod paratum toti urbi fuerat, removisse. 26. Nec mora, nuntiatur imperatorem jussisse, ut recederent milites de basilica: negotiatoribus quoque, quod exacti de condemnatione fuerant, redderetur. Quae tunc plebis totius laetitia fuidies quo sese Dominus pro nobis tradidit, quo in Ecclesia poenitentia relaxatur. Certatim hoc nuntiare milites, irruentes in altaria, osculis significare pacis insigne. Tunc agnovi quod Deus vermem antelucanum percusserat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
onis obiectũ querit᷑ ad italiã ñ potuisse tͣnsire: ad-¬
didi qͥa nũqu̾ã sac̾dotes tyranni fuer̾. s tyrannos
sepe passi st̃: Eoractꝰ ẽ totꝰ ille tlies in merore nr̃o:
domũ redire ñ potui: qr circu̾fusi erant milites
qͥbasilicã custochiebant: cũ fr̃ibꝰ psalmos in ȩccłȩ
ione: qͦ cõpleto hõ sermonẽ aclorsus sũ: Lib̃ leetꝰ est

Expanded text:
onis objectu queritur ad Italiam non potuisse transire. Adonis objectu queritur ad Italiam non potuisse transire. Addidi quia numquam sacerdotes tyranni fuerunt, sed tyrannos saepe sunt passi. 24. Exactus est totus ille dies in moerore nostro: domum redire non potui; quia circumfusi erant milites, qui basilicam custodiebant. Cum fratribus psalmos in ecclesiaJonae, quo completo, hunc sermonem adorsus sum: Liber lectus est
Abbreviated transcription (Latin):
tã ẽẽ ⁊ militibꝰ basilica̾: gemuitũ tantũmꝰ lib̾iore.
habusse: multisq adhortantibꝰ ut eo ꝑgerem.
cdixisse. t̾lere basilicã ñ possũ: s pugnare non
debeo: Postea uͦ quã cognouer̾i cortinas regias
incle ce sublatas. cũ me ppłs eo ire deposceret.
direxisse pb̃ros me tam̃ noluisse ire. s dixisse
credo in axp̃o qđ ipse nob̃cũ faciet imꝑator:
nõe: habeo offerendi mei corporis potestatem
Qͥa noraret᷑ ferire. si tyrannũ putaret: Heten
iuire qsac̾dotibꝰ donata imꝑia ñ usurpata: et
uulgi dici qđ imꝑatores sac̃dotiũ magis opta.¬
fierei. Habemꝰ t urannidẽ nr̃am Exrannix
saẽdotis: infirmitas ẽ: Cũ infirmor inqt: tẽ poteis
sũ: Cauere tam̾ ne ipse sibi tyrannũ faceret: eui
ds̃ adu̾sariũ ñ excitauit: Non hoc maximũ dice¬
re qđ tyrannꝰ ego sĩ ualentiniani: Q si meȩ legati.¬

Expanded text:
tam esse a militibus basilicam, gemitum tantummodo liberiorem tam esse a militibus basilicam, gemitum tantummodo liberiorem habuisse, multisque adhortantibus ut eo pergerem, dixisse: Tradere basilicam non possum, sed pugnare non debeo. Postea vero quam cognoverim cortinas regias inde esse sublatas, cum me populus eo ire deposceret, direxisse presbyteros; me tamen noluisse ire, sed dixisse: Credo in Christo quod ipse nobiscum faciet imperator. 23. hristi nomine: habeo offerendi mei corporis potestatem. Quid moraretur ferire, si tyrannum putaret? Veteri jure a sacerdotibus donata imperia, non usurpata: et vulgo dici quod imperatores sacerdotium magis optafieret . Habemus tyrannidem nostram. Tyrannis sacerdotis, infirmitas est: Cum infirmor, inquit, tunc potens sum . Cavere tamen ne ipse sibi tyrannum faceret, cui Deus adversarium non excitavit. Non hoc maximum dicere, quod tyrannus ego sim Valentiniani, qui se meae legati
Abbreviated transcription (Latin):
Uidebas ad tẽplũ tuũ armatos ueniret hinc
geinere ppłm ⁊ frequentẽ adẽe ne basilicã dĩ
tͣdere uidẽ t᷑: inde iũ militibꝰ imꝑari Mors ante
ocłos m̃: neqͥd int̾ hȩc furori liceret: Inseruisti
armatos licens ꝓfecto. si ad arma concurritur.
sim tẽplaneo clausi cõmouent᷑. quȩ utilitas in
saccũ mũ ⁊ p̾cinxisti me leticia Hec ego dicełã.
miratꝰ ĩatoris animũ. studio militũ. obsecratiõe
comitũ p̃catu ppłi posse mitescere Int̾ea uunti.¬
at᷑ mͥ nssũ notariũ: qͥ mandata deferret: Conces.¬
si paullũ: mandatũ intimat: Qͥd tͥ uisũ ẽ inqͥt
ut conra placitũ faceres: Respondi. qł placitũ
sit igioro: qͥd ue temere factũ dicat᷑. incertũ
habeoAit: Cur pb̃ros ad basilicã destinastiesi
tyraniꝰ es scire uolo: ut sciã quẽ atdmodũ me
adu̾si te p̃parẽ: Retuli dicens me nicħ in p̃ui.¬
diciũ ẽcisse eccłȩ. Eo tẽpore qͦ audierã occupa¬

Expanded text:
ine Jesu? Videbas ad templum tuum armatos venire: hinc gemere populum, et frequentem adesse, ne basilicam Dei tradere videretur: inde vim militibus imperari. Mors ante oculos mihi; ne quid inter haec furori liceret: inseruisti armatos, dicens profecto: Si ad arma concurritur, 858 si in templo meo clausi commoventur, quae utilitas in saccum meum, et praecinxisti me laetitia . 22. Haec ego dicebam, miratus imperatoris animum studio militum, obsecratione comitum, precatu populi posse mitescere. Interea nuntiatur mihi missum notarium, qui mandata deferret. Concessi paululum, mandatum intimat. Quid tibi visum est, inquit, ut contra placitum faceres? Respondi: Quod placitum sit ignoro, quidve temere factum dicatur, incertum habeo. Ait: Cur presbyteros ad basilicam destinasti? Si tyrannus es, scire volo; ut sciam quemadmodum me adversum te praeparem. Retuli dicens me nihil in praejudicium fecisse Ecclesiae: eo tempore quo audieram occupa
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptatiões has eẽ cognouimꝰ quȩ fiunt ꝑ mulieres
Deniq ꝑ euã etiã acła ẽ supplantatꝰ: eoq factũ ut
amantlatis cȩlestibꝰ deuaret: qͦ errore cognito p̃-¬
uaricatricis conscientiȩ reus latere enpiebat: sed
latere ñ pot̾at: Et ideo ⁊ait eids̃: Adã ubi es:
Hoc ẽ qͥt eras ante. ubi nc̃ ẽẽ cepisti. ubi te consti.¬
tuerã. qͦ ipse trangressus es: Agnoscis ẽẽ te nucdũ:
qr bonȩ intum̃ta fidei ꝑdidisti folia st̃ ista: qͥbꝰ
nc̃ uelare te queris: Repudiasti fructũ: sub folia
legis latere cupis s ꝓderis: Rececłe adño cłõ tuo
ꝓpt̾ unã mulier̾ẽ desidasti: ꝓpt̾ea fugi qũe uidere
querebas Cũ una muliere te absconde maliusti:
relinquere specnlũ muncdi. incolatũ paradisi.
ente ꝑsecuta ẽ. qđ ioħem baptistã herodias fecit
occithi: singule tam̃ singulos Michi qͦ minora
sibi mulieres uices: alt̾nant᷑ ochia. cõm̃ta uariant̃:¬

Expanded text:
mulieres. Denique per Evam etiam Adam supplantatus est ; eoque factum, ut a mandatis coelestibus deviaret. Quo errore cognito, praevaricatricis conscientiae reus latere cupiebat, sed latere non poterat; et ideo ait ei Deus: Adam, ubi es ? hoc est, quid eras ante? ubi nunc esse coepisti? ubi te constitueram? quo ipse transgressus es? Agnoscis esse te nudum, quia bonae indumenta fidei perdidisti. Folia sunt ista, quibus nunc velare te quaeris. Repudiasti fructum, sub foliis Legis latere cupis, sed proderis. Recedere a Domino Deo tuo propter unam mulierem desiderasti, propterea fugis quem videre quaerebas. Cum una muliere te abscondere maluisti, relinquere speculum mundi, incolatum paradisi, ente persecuta est ? quod Joannem Baptistam Herodias fecit occidi ? Singulae tamen singulos, mihi quo minora sibi mulierum vices, alternantur odia, commenta varian
Abbreviated transcription (Latin):
s in hoc consũmauit Tẽptatꝰ ẽ aut̾ iobnintiis
coaceruatis maloꝵ: tẽptatꝰ ẽ etiã ꝑ mulirem
quȩ ait: dic aliqđ ũbũ in dm̃ ⁊ morere: Iidetis
qͣnta subito moueant᷑: gothi. arma. geniles.
multa mercatoꝵ pena sc̃oꝵ: Adu̾titis qͥdubeat᷑
cũ mandat᷑ t̾de basilicã: hoc ẽ dic aliqͦtũbũ

Expanded text:
sed in hoc consummavit. 16. Tentatus est autem Job nuntiis sed in hoc consummavit. 16. Tentatus est autem Job nuntiis coacervatis malorum, tentatus est etiam per mulierem, quae ait: Dic aliquod verbum in Deum, et morere . Videtis quanta subito moveantur, Gothi, arma, gentiles, multa mercatorum, poena sanctorum. Advertitis quid jubeatur, cum mandatur: Trade basilicam, hoc est: Dic aliquod verbum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicło Est enĩ p̃sul dñs: qͥ saluos facit ꝑantes in
se S ueniamꝰ ad ꝓpositas lectiões: Nicitis diabo¬
lo tẽptandi licentiã dari ut boni ꝓbnt᷑: Inmi¬
det iniquus bonis ꝓfectibꝰ. tẽptat dit̾is modis:
Te̾ptauit scm̃ iob in patrimonio: tẽpauit in
siliis. t̾eꝑtauit in dolore corporis fortor in suo
corpore tẽptator: infirmior in alieno t mͥ me-¬
as diitias quas in uob̃ habeo uolebat aiferre:
ꝯ hoc tͣnqͥllitatis ur̃e patrimoniũ dissipre cu-¬
piebat: Nos qͦ ipsos mͥ bonos filios gestibat eri-¬
ꝑe: ꝓ qͥbꝰ ego cotidie instauro sacͥficiũ: uosqͥ¬
bcia publice ꝑtͣbatioĩs conabat᷑ iuolue .e Quo
gͥ iã gen̾a tẽptatiõis excepi: ꝯ fortasse qͥa nfirmi.¬
or̃e me dñs ds̃ nouit. adhuc in corpꝰ meũñ decdit
potestatẽ Et si ipse cupiã. ⁊ si offerã. adhic me
fortasse hiuc certamini ĩparẽ iudicat: diu̾sis
exercet laboribꝰ Nec iob ab isto cepit ceitamine:

Expanded text:
im 856 praesul Dominus, qui salvos faciet sperantes in se . 15. Sed veniamus ad propositas lectiones. Videtis diabolo tentandi licentiam dari , ut boni probentur. Invidet iniquus bonis profectibus, tentat diversis modis. Tentavit sanctum Job in patrimonio, tentavit in filiis, tentavit in dolore corporis. Fortior in suo corpore tentatur, infirmior in alieno. Et mihi meas divitias, quas in vobis habeo, volebat auferre, et hoc tranquillitatis vestrae patrimonium dissipare cupiebat. Vos quoque ipsos mihi bonos filios gestiebat eripere, pro quibus ego quotidie instauro sacrificium: vosonabatur involvere. Duo igitur jam genera tentationis excepi. Et fortasse quia infirmiorem me Dominus Deus novit, adhuc in corpus meum non dedit potestatem. Etsi ipse cupiam, etsi offeram, adhuc me fortasse huic certamini imparem judicat, et diversis exercet laboribus. Nec Job ab isto coepit certamine,