comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ita se nouorũ censuũ norma
exactior gẽꝑauit. ut et nulla
eorum quẽ excisa sunt asse¬
rat. et quedam exhis que de¬
fensa sumt. respuat.
Qcce salua catholice pace uic¬
torie . salua indissolubilium
reuerentia decretorũ. parati
sumus patronos doctrine em̃¬
datioris audire. et cireũcisas.
ab om̃i errore lineas. subtilissi¬
me discretionis agnoscere. Con¬
stituatur in medio quod de
obscurandã scientiã doctorũ:
ea ex agitare uideamur. quȩ
uulgus ignobile et ꝓcax in¬
eptorũ loquacitas intẽꝑant̃
effundit. Unius potissimum
definitionẽ quȩ non dubium
ẽ illis om̃ib in scãrũ scriptura¬
rum studio prestare reseremꝰ.
Quas etiã ob solũ hoc interim
indisceptatione oportet ad¬
sumi: quia utrũ recte se habe¬
ant non potest dubitari. Seni¬
pte enĩ sunt: et auctoriᷤᷤ sui e¬
ditione purgate. nec iã ansint.
querendũ ẽ. sed quid doceant
demonstrandũ. Igitur in libro

Expanded text:
ita se novorum censorum norma ita se novorum censorum norma exactior temperavit, ut et nulla eorum quae excisa sunt asserat, et quaedam ex his quae defensa sunt respuat? Ecce salva catholicae pace victoriae, salva indissolubilium reverentia decretorum, parati sumus patronos doctrinae emendatioris audire, et circumcisas ab omni errore lineas subtilissimae discretionis agnoscere: constituatur in medio, quod de obscurandam scientiam doctiorum, ea exagitare videamur, quae vulgus ignobile, et procax ineptorum loquacitas intemperanter effundit, unius potissimum definitiones, quem non dubium est illis omnibus in sanctarum Scripturarum studio praestare, referemus. Quas etiam ob hoc solas interim in disceptationem oportet assumi, quia utrum ita se habeant, non potest dubitari. Scriptae enim sunt, et auctoris sui editione publicatae: nec jam, an sint, quaerendum est; sed quid doceant, demonstrandum. Igitur in libro
Abbreviated transcription (Latin):
aliquod opus. et quod actenꝰ
latuerit inpetatur ac ñ illa
his morsib doctrina laniet᷑.
quȩ nouorũ hereticorũ com̃¬
ta disiecit. et diabolicũ tumo¬
rem pelagiane elationis ele¬
sit. Uiginti amplius annis
quod contra inimicos gr̃e dĩ
catholica acies huius uiridu¬
ctu pugnat: et uincit. Uinc̃
dico: quia non patitur respira¬
re quoduincit. Et in quorũ
excidiũ unũ cunctorũ sacer¬
dotẽ manu sententiã scrip¬
sit. pulsi pontificio. et com¬
munione priuati : querant
usi de felicitate nr̃e uictoriȩ.
et arment innos linguas suas.
qui exulare aueritate: quam
ciues ẽẽ eccłȩ maluerunt. Nr̃i
autẽ ẽ corporales et participeᷤ
gr̃ae xp̃i: cur de his armis ꝗb
cõmunis fides ẽ defensata ca¬
usantur :: Cur bellũ confec¬
tum retractant: et munitio¬
nes secure dudũ pacis infir¬
mant. auctores displicent:
uentur errores: ut prauita¬
tis inuidia et auctores nr̃i pul¬
sentur et uidices. An uero

Expanded text:
aliquod opus, et quod hactenus aliquod opus, et quod hactenus latuerit, impetatur; ac non illa his morsibus doctrina lanietur, quae novorum haereticorum commenta disjecit, et diabolicum tumorem Pelagianae elationis elisit. Viginti amplius anni sunt, quod contra inimicos gratiae Dei catholica acies hujus viri ductu pugnat et vincit. Et vincit, dico, quia non patitur respirare quos vicit, et in quorum excidium unam cunctorum sacerdotum manu sententiam scripsit. Pulsi pontificio, et communione privati, querantur de nostrae felicitate victoriae, et arment in nos linguas suas, qui exsulare a veritate, quam cives esse Ecclesiae maluerunt: nostri autem concorporales, et comparticipes gratiae Christi, cur de his armis, quibus communis fides est defensa, causantur? cur bellum confectum retractant, et munitiones securae dudum pacis infirmant? An victores displicent, ventur errores, ut pravitatis invidia et auctores nostri pulsentur, et judices? an vero
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis: ac precipue apłicȩ
sedis pontificatui intulert̃.
ab indoctis et parũ cautis.
excellentioris scientie iudi¬
cantur: et misero ꝑuersoq
successu: facilẽ mendacio ẽ¬
sensum eliciunt: quia reue¬
rentiã sibi presumptione pe¬
pererunt. Nec enĩ cum sint
bone opimionis uiri: credunt᷑
ullo modo tarditate intelle¬
gentiȩ. aut temeritate iudi¬
cii. suꝑfluę querele concla¬
matione potuisse ꝓrumꝑe
ac non potius magno inge¬
nio. et uehem̃ti laborasse.
Ut subtilissimi tractatoris
disputationib cõprehensis.
censura nũc districtioris et
conspectio sagatior inueni¬
ret. quod antea securus fauor
et benignitas incuriosa non
uiderat. Unde gͦ hec senten¬
tia: tã seueri emersit ex ami¬
nis: Unde in hanc auste
pondera locutionũ. nume¬
ro sillabarum: insidiosus scru¬
tator euentilet magnũ se aliꝗͥ
conficere praesumat. si catho¬
lico predicatori notã erro¬
ris affigat quasi in cognitum

Expanded text:
cunctis, ac praecipue apostolicae cunctis, ac praecipue apostolicae Sedis pontificibus intulerunt, ab indoctis et parum cautis excellentioris scientiae judicantur, et misero perversoque successu facilem mendacio consensum eliciunt, quia reverentiam sibi praesumptione pepererunt. Nec enim, cum sint bonae opinionis viri, creduntur ullo modo tarditate intelligentiae, aut temeritate judicii, in superfluae querelae conclamationem potuisse prorumpere; ac non potius magno ingenio et vehementi studio laborasse, ut subtilissimi tractatoris disputationibus comprehensis, censura nunc districtior et inspectio sagacior inveniret, quod antea securus favor et benignitas incuriosa non viderat. 2. Unde ergo haec diligentia tam severi emersit examinis? unde in hanc austerpondera locutionum, numeros syllabarum insidiosus scrutator eventilet, magnumque se aliquid conficere praesumat, si catholico praedicatori notam erroris affigat? quasi incognitum
Abbreviated transcription (Latin):
dicere audent
a sc̃e memorie
augustino ep̃o ñ recte ẽẽ de¬
fensam.librosꝙ eius contra
errorẽ pelagianũ conditos: im¬
moderatius calũniis impetere
ñ quiescunt. Quorũ intus int̾¬
strepens domestica malignitas:
non minus spernenda ẽet. qua
foris latrans heretica loquaci¬
tas: nisi eiectis extra ouile do
suffragarentur. Essentq eius.¬
modi. nec corda eorũ in eccła:
nec ingenia despicienda. Uide¬
antur siquidem habentes spe¬
ciem pietatis instudio. cuius
uirtutẽ diffitentur insensu.
Trahant ad se multos in erudi¬
tos. et ñ habentia sp̃m discre¬
tionis corda conturbent.
Atꝙ in eũ statũ deducere
micos gr̃e ꝑsuadeant inni
ste dãnatos ẽẽ. Non ergone¬
glegendũ est hoc malũ qđ
ab occultis prains ꝙ seminib
augetur cotidie. et abortu
suo: latius longuisꝙ disten¬
ditur. Studendũ est in quã¬
tum dñs adiuuat: ut falla¬
cium calũnatorũ ypocrisis
detegatur. Qui ex ipsa in iu¬
rie magnitudine quã inimo

Expanded text:
dicere audent a sanctae memoriae Augustino episcopo non recte esse defensam; librosque ejus contra errorem Pelagianum conditos, immoderatis calumniis impetere non quiescunt. Quorum intus interstrepens domestica malignitas non minus spernenda esset, quam foris latrans haeretica loquacitas, nisi ejectis extra ovile domvium sunt suffragarentur, essentque ejusmodi, ut nec ordo eorum in Ecclesia, nec ingenia despicienda videantur. Siquidem habentes speciem pietatis in studio, cujus virtutem diffitentur in sensu, trahunt ad se multos ineruditos, et non habentia spirituum discretiones corda conturbant: atque in eum statum deducere micos gratiae persuadeant injuste esse damnatos. Non ergo negligendum est hoc malum, quod ab occultis parvisque seminibus augetur quotidie, et ab ortu suo latius longiusque distenditur: sed studendum est, in quantum Dominus adjuvat, ut fallacium calumniatorum hypocrisis detegatur, qui ex ipsa injuriae magnitudine, quam in uno
Abbreviated transcription (Latin):
Bene uox dicitur ioħs. u̾bi
p̃nuntius. Nã et ipse int̾ro¬
gatus ioħs: quid dicis dete
ipso: Ait. Ego uox claman-¬
tis indeserto. Idõ ait. Quipos
me uenit. anteme factus ẽ.
Quia uox p̃cedit inferior.:
uerbũ sequitur. quod p̃cellit.
Idõ et a ioħe baptisari uo-¬
luit: ꝗa ĩhom̃ib uerbũ ẽse¬
cratur uoce doctoris. Ideo
fortasse et zacharias uocẽ re¬
cepit quia uocẽ locutus ẽ. Ge¬
neratio uiꝑarũ quis ostendit
uob̾ fugere aduentura ira.
Facite gͦ fructus dignos peni

Expanded text:
bene uox dicitur Iohannes, uerbi bene uox dicitur Iohannes, uerbi praenuntius. nam ipse interrogatus Iohannes: quid dicis de te ipso? ait: ego uox clamantis in deserto. ideo ait: qui post me uenit ante me factus est, quia uox praecedit inferior, uerbum sequitur, quod praecellit. ideo et a Iohanne baptizari uoluit, quia in hominibus uerbum consecratur uoce doctoris. ideo fortasse et Zaccharias uocem recepit, quia uocem locutus est. Generatio uiperarum, quis ostendit uobis fugere a uentura ira? facite ergo fructus dignos
Abbreviated transcription (Latin):
quinullo usulaboris. nullo
oꝑis sui fructu: sine grauitate.
sine uoce. sonũ querelȩ eđ̾et.
uerbũ uitȩ ignoraret. Hic
congregatur: eo uberior ꝓpħi¬
ci oris usuᷤᷤ augetur. Eccłiȩ qq̃
n intra alueariũ legis plebis iu¬
daice fetu reꝑta. sed incampiꝰ
et folus silue. gentiliũ errore
diffusa. Iuxta qđ dictũ ẽ. Inue¬
nimꝰ eã in capis siluȩ. Et hic ꝗdẽ mel
silũre edebat: annuntians ppłospetre
melle saturandos. sic̃ scͥptũ ẽ. Et de perra
melle sat̾aũ eos. Sic etiã heliã coru cibo
aduenticio. et lucratiuo potu in¬
ter deserta pauerunt.
ut indicio foret. ppłos nati¬
onũ. tetrosqualentes colore
meritoꝵ: quiante cibũ fetidis¬
ĩcadaueribꝯ requirebant.
nunc dese aduenticiã ꝓpħis
alimomã p̃bituros. Cibꝰ enã
ꝓpħarũ: diuine uoluntatis
effectus ẽ. Sicut ipse dñs de¬
clarauit dicens. Meus cibꝰ ẽ
ut faciã uoluntatẽ eiꝰ ꝗme m
sit. U ox clamantis inderto.

Expanded text:
qui nullo usu laboris, nullo qui nullo usu laboris, nullo operis sui fructu, sine gravitate, sine voce sonum querelae ederet, verbum vitae ignoraret. Hic congregatur, eo uberior prophetici oris usus augetur. Ecclesiae qunon intra alvearium legis plebis Judaicae fetu reperta, sed in campis, et foliis silvae gentilium errore diffusa, juxta quod scriptum est: Invenimus eam in campis silvae . 72. Et hic quidem mel silvestre edebat, annuntians populos de petrae melle saturandos, sicut scriptum est: Et de petra mellis saturavit eos . Sic etiam Eliam corvi cibo advectitio, et lucrativo potu inter deserta paverunt ; ut indicio foret populos nationum tetro squalentes colore meritoin cadaueribus requirebant, nunc de se aduecticiam prophetis alimoniam praebituros; cibus enim prophetarum diuinae uoluntatis effectus est, sicut ipse dominus declarauit dicens: meus cibus est, ut faciam uoluntatem eius qui me misit. uox clamantis in deserto.
Abbreviated transcription (Latin):
stiarũ: Ipso qq̃ uestitus indi
gentilitatis inmunde pecca¬
ta suscipiens. imillo tropheo
crucis. amictu quodã se nr̃e
carnis exueret. Quid aũt sibi
uult cinctus zone pellicie:
nisi quod caro ista quȩ m̃tem
prius grauare c̃sueuerat : ea
post ad uentũ dñi ñ impedi¬
mentũ cepit ẽẽ sed cingulo :
eo qđ iuxta dauid insalicibꝰ
organa nr̃a suspendimꝰ. et iux¬
ta apłm c̃fidentiã ñ habemꝰ
incarne nec c̃fidentiã habemꝰ
incorpore: Non habemꝰ inuo
at affectus. et ad om̃e accin¬
gam᷑ obsequiũ celestiũ p̃cep¬
toꝵ : deuotione mentis inten¬
ti: atq apparatu cordis expe
dex officii: nuntiusq miste¬
rii ẽ. Quid em̃tã otiosũ ad
hominis officiũ. quã locustaᷤ
querere : Et quid tã plenũ ad
uatiᷤ mysteriũ: Nam quo
magis ad fructũ mutiles: ad
usũ inhertes: ad tactũ fugace̾.
uage saltu. ore stridulȩ sum
locuste: eo c̃uenientius his
ppłi figura gentilis aptat᷑.

Expanded text:
stiarum ipso quoque uestitus indicstiarum ipso quoque uestitus indicgentilitatis inmundae peccata suscipiens in illo tropaeo crucis amictu quodam se nostrae carnis exueret. quid autem sibi uult cinctus zonae pelliciae nisi quod caro ista, quae mentem prius grauare consueuerat, ea post aduentum domini non inpedimento coepit esse, sed cingulo? eo quod iuxta Dauid in salicibus organa nostra suspendimus et iuxta apostolum confidentiam non habemus in carne et confidentiam habemus in corns vigeat affectus, et ad omne accingamur obsequium coelestium praeceptorum, devotione mentis intenti, atque apparatu corporis expdex officii, nuntiusque mysterii est. Quid enim tam otiosum ad hominis officium, quam locustas quaerere: et quid tam plenum ad vatis mysterium? Nam quo magis ad fructum inutiles, ad usum laboris inertes, ad tactum fugaces, vagae saltu, ore stridulae sunt locustae; eo convenientius his populi figura gentilis aptatur,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ: ut. sc̃s baptista ioħs
penitentiã p̃dicaret. Et idõ
pleriq scõ ioħi tipũ legis im¬
ponũt. eo qđ lex peccatum
denuntiare potuit : donare
ñpotuit. Lex em̃ unũ quẽq
ꝗuiã gentiũ sequebatur re-¬
uocat aberrore. restringit
a crimine: penitentiã suadet.
ut grãm c̃ sȩquat᷑. Lex aũt
aut p̃nuntius xp̃i. Ita lex ȩcłiȩ
p̃nuntia. et grẽ penitentia
ẽ. Bene itaq sc̃s lucas cõpen¬¬
dio usus ẽ: ut ioħm declara.¬
ret ꝓpħam. dicens. factũ eẽ
supͣ eũ dĩ uerbũ. alia non ad¬
deret. Aullus enĩ eget iudicio
sui: querbo dĩ abundat. Vnũ
itaq dix̃ : et omĩa declaraũ.
At uero sc̃s matħs. et marcꝰ.
et uestitu. et cinctu. et cibo.¬
ꝓpħam declarare uoluert̃.
eo ꝙ uestitũ depił cameloꝵ
habuit: et sonã pelliciã suꝑ
lũbos suos. Locustaꝰ autem
et mel silurẽ edebat. Prenũ¬
tius enĩ xp̃i. non patiebatur
inmundarũ ꝑire exuuiasbe¬

Expanded text:
uerbum, ut sanctus Baptista Iohannes uerbum, ut sanctus Baptista Iohannes paenitentiam praedicaret. et ideo plerique sancto Iohanni typum legis inponunt, eo quod lex peccatum denuntiare potuit, donare non potuit; lex enim unumquemque, qui uiam gentium sequebatur, reuocat ab errore, restringit a crimine, paenitentiam suadet, ut gratiam consequatur. lex autem aenuntius Christi. ita lex ecclesiae praenuntia et gratiae paenitentia est. bene itaque sanctus Lucas conpendio usus est, ut Iohannem declararet prophetam dicens factum esse super eum dei uerbum. alia non adderet; nullus enim eget indicio sui qui uerbo dei abundat. unum itaque dixit et omnia declarauit. at uero sanctus Matthaeus et Marcus et uestitueclarare uoluerunt, eo quod uestitum de pilis camellorum habuit et zonam pelliciam super lumbos suos, lucustas autem et mel siluestre edebat. praenuntius enim Christi non patiebatur inmundarum perire exuuias be
Abbreviated transcription (Latin):
ACTUM eST VERBŨ
riȩ filiũ in deserto. C̃¬
gregaturus ȩccłiam
dĩ filius. ante oꝑatur inseruulo
Et idõ bene posuit sc̃s lucas.
ecłia non ab homine incho¬
aret. sed a uerbo. Ipsa ẽ em̃
desertũ : ꝗa plures filii deserte:
magis quã eiꝰ quȩ habet uirũ.
Deniq ipsi dicitur. Letare ste¬
rilis. et exulta desertũ. Quia
nullus ad huc conuene pleb
oꝑib colebatur. neq ullũ
adhuc arbores ille quȩ fruc¬
tũ ferre non poterant : meri¬
toꝵ suoꝵ uerticẽ p̃ferebant.
Nondũ uenerat qui diceret.
Ego aũt sicut oliua fructifera
indomo dĩ. Nondũ uitis illa
cȩlestes fructus palmitibꝰ ss.
uerboꝵ quodã suoꝵ. tradu-¬
ce ministrabat. Factũ ẽ ergo
uerbũ: ut quȩ erat añ deserta.
fructũ nob̾ terra generaret.
Factũ uerbũ ẽ. uox secuta ẽ.
Uerbũ enĩ prns intus oꝑat᷑.
Seꝗtur uocis officiũ. Unde
et dauid dicit. Credidi ꝓpt̃
ꝙ locutussũ. Prius credidit.
ut loꝗ posset. Factũ ẽ autẽ

Expanded text:
actum est uerbum riae filium in deserto. congregaturus ecclesiam dei filius ante operatur in seruulo. et ideo bene posuit sanctus Lucas fecclesia non ab homine coeperit. sed a uerbo. ipsa est enim desertum, quia plures fili desertae magis quam eius quae habet uirum. denique ipsi dicitur: laetare sterilis et: exsulta desertum, quia nullis adhuc conuenae plebis operibus colebatur neque ullum adhuc arbores illae, quae fructum ferre poterant, meritorum suorum uerticem praeferebant. nondum uenerat qui diceret: ego autem sicut oliua fructifera in domo domini, nondum uitis illa caelestis fructus palmitibus suis uerborum quodam suorum traduce ministrabat. factum est ergo uerbum, ut quae erat ante deserta fructum nobis terra generaret, factum uerbum est, uox secuta est; uerbum enim prius intus operatur, sequitur uocis officium. unde et Dauid dicit: credidi propter quod locutus sum. prius credidit. ut loqui posset. factum est autem
Abbreviated transcription (Latin):
nus. et sp̃s sc̃s bonus. sed ds̃ unuᷤ.
Et quiabonus dñs ex pectantib
eũ. annon bonus. quia bona tͥ¬
buit amimȩ quęrenti eũ : An ñ
bonus. quisatiat in bonis aiãm
tuã: An ñbonus quiait . egosum
pastor bonus : Sed putatis idõ
dñm bonũ. quia iudiciũ ñ ha¬
bet: in quo necessitas uindican¬
di. quaquã iã p̃missũ sit udicẽ
bonũ eẽ domu isrł. Tam̃ alibi
habes. Quã bonus isrł ds̃. rectis
corde. De quo igitur putatis di¬
ctũ. de patre ande filio: Side pa¬
tre. ergo non om̃ib: bonus. Curi¬
gitur filio de rogatis: Si defilio:
ergo bonũ dm̃. et filiũ c̃fitemini
Ipse. ẽ. enĩ benedictus dñs ds̃ isrł
quia insitauit et fecit redẽptionẽ
plebis sue. Ipse. ẽ . rex. et ds̃ isrł.¬
cui dicitur. Rabbi. tues filius dĩ.
tues rex isrł. Sic igit᷑ huic dicit̃.
Qm̃ tubonũ me non potes senti¬
re quẽ tẽptas.quid me dicis bo¬
nũ: Bonus quidẽ ego. sed rectis
corde. Cui bonũ eẽ exnatura sup¬

Expanded text:
unus; et, quia bonus dominus exspectantibus eum. an non bonus, qui bona tribuit animae quaerenti eum? an non bonus, qui satiat in bonis animam tuam? an non bonus, qui ait: ego sum pastor bonus? sed putatis ideo deum bonum, quia iudicium non habet, in quo necessitas uindicandi. quamquam iam praemissum sit iudicem bonum esse domui Israhel, tamen alibi habes: quam bonus deus Israhel rectis corde! de quo igitur putatis dictum, de patre an de filio? si de patre, ergo non omnibus bonus. cur igitur filio derogatis? si de filio. ergo bonum deum et filium confitemini: ipse est enim benedictus deus Israhel, quia uisitauit et fecit redemtionem plebis suae. ipse est rexcui dicitur: Rabbi, tu es Filius Dei, tu es rex Israel . Sic igitur hic dicit: Quoniam tu bonum me non potes sentire qui tentas, quid me dicis bonum? Bonus quidem ego, sed Rectis corde, cui bonum esse ex natura sup
Abbreviated transcription (Latin):
tura indicat absolutũ. Ad hoĩẽ
uenitur. et manꝰ ipsas codã mͦ
studuit tͥ ꝓpħa dĩlaborantiꝰ
ostende. Plus nescio quid in
his intellꝗͥge quã lego oꝑa dĩ¬
gunt. Subuenit apłs extuan¬
ti. et ꝙ ego ñ intellẽgebã ꝗd ẽẽt
osde ossibꝰ meis. et caro decãne
mea. et hec uocabitur mulier.
qm̃ deuiro suo assũpta ẽ. diumo
michi spũ reuelauit dicens
Sacram̃tũ hoc magnũ ẽ. Qđ
sacram̃tũ : Quia duo erunt in
carne una. Et ꝗa relinquet
homo patrẽ suũ et matrẽ suã¬
et ad erebit uxori suȩ. Et qm
membra sumꝰ corporis eius:
decarne eius. et de ossibus eiꝰ.
Quisẽ iste uir. ꝓpt̃ quẽ mulier
parentes relinquat : Reliquit
parentes eccłia : quȩ degentilibꝰ
ppłis congregata ẽ. cui ꝓpħice
dicitur. Obliuisere ppłm tuuoo
et domũ patris tui. Propt̃ quẽ
uirũ: nisiforte illũ dequo dicit
ioħs. Post me uenit uir. qui añ
me factusẽ. Decuius latere doͬ¬

Expanded text:
tura indicat absolutum; ad hominem tura indicat absolutum; ad hominem uenitur, et manus ipsas quodammodo studuit tibi propheta dei laborantis ostendere. plus nescio quid in his intellegere quam lego opgunt. subuenit apostolus aestuanti et quod ego non intellegebam quid esset: os de ossibus meis et caro de carne mea et haec uocabitur mulier, quoniam de uiro suo adsumta est, diuino mihi spiritu reuelauit dicens: sacramentum hoc magnum est. quod sacramentum? quia duo erunt in carne una et quia relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae et qmembra sumus corporis eius, de carne ipsius et de ossibus eius. quae igituius et de ossibus eius. parentes relinquat relinquit parentes ecclesia, quae de gentilibus populis congregata est, cui prophetice dicitur: obliuiscere populum tuum et domum patris tui. propter quem uirum nisi forte illum de quo dicit lohannes: post me uenit uir, qui ante me factus est? de cuius latere dor
Abbreviated transcription (Latin):
discrepare. qui circa p̃sidia nr̃a
nondiscrepant. Docuit igitur
me etiã dauid. quod nemosi¬
ne dño edificet domũ. custo¬
diat ciuitatẽ. Docuit etiam
me moyses. quod nemonisi
ds̃ fecerĩt mundũ. Inprinci¬
pio enĩ fecit ds̃ celũ et t̾ram.
Docuit etiã. quod hominem
ds̃ oꝑe suo fecerit. Nec otio¬
se posuit : finxit eñĩ ds̃ hõiẽ
delimo terre. et insufflauit in
faciẽ eiꝰ flatũ uite. ut actum
quendã dĩ circa ȩdificationẽ
hominis usu quodã corpo¬¬
rał oꝑationis aduertas. Do¬
cuit etiã ꝙ et mulierẽ ds̃ fec̃.
Immisit enĩ ds̃ soporẽ in adã.
et dormiuit. et sumpsit unã
costã delatere eiꝰ. et repleuit
carnẽ eiꝰ. Et ȩdificauit dñs
ds̃ costã quã sumpsit abadam
inmulierẽ.Non frustra ut di¬
xit corporalib quibꝰ dã ma¬
nib ꝯ circa adã et euã moyses
dm̃ introducit oꝑantẽ. Mun¬
dũ ds̃ fieri iussit. et factus ẽ. Et
uno uerbo opus mundiscrip.¬

Expanded text:
discrepare, qui circa praesidia nostra discrepare, qui circa praesidia nostra non discrepant. docuit igitur me Dauid quod nemo sine domino aedificet domum, custodiat ciuitatem. docuit etiam me MDeus fecerit mundum: In principio enim fecit Deus coelum et terram . Docuit etiam quod hominem Deus opere suo fecerit; nec otiose posuit: Finxit Deus hominem de limo terrae, et insufflavit in faciem ejus flatum vitae ; ut actum quemdam Dei circa aedificationem hominis usu quodam corporalis operationis advertas. Docuit etiam quia et mulierem fecit Deus: Immisit enim Deus soporem in Adam, et dormivit, et sumpsit unam costam de latere ejus, 1310 et replevit carnem ejus: et aedificavit Dominus Deus costam quam sumpsit ab Adam, in mulierem . Non frustra, ut dixi, corporalibus quibusdam manibus circa Adam et Euam Moyses deum inducit operantem. mundum deus fieri iussit, et factus est, et uno uerbo opus mundi scrip
Abbreviated transcription (Latin):
habeat p̃uiantẽ. Unde scrip.¬
tũ ẽ. Post dnm dm̃ tuũ ãbula¬
bis. Et ad nõ diriguntur uie
uiri. Deniq ille ꝑfectior. qui
intellegeret se sine dño ãbula¬
re nonposse. uias inquit tuas
edoceme. Et ut adistoriã ue¬
niamus. ñ enĩ simplicẽ tantũ
rei gestȩ seriẽ debemꝰ attingͣe
sed etiã actus nrõs ademulati¬
onẽ seriptoꝵ referre. exegip¬
to ppł̃s exiuit. nesciebat uiã
Misit etiã ꝑdiemcolũnã nu¬
bis: ut neq adsinistrã. neq
ad dext̃am dedinarent. Sed
ñ es talis hõ. ut merearis et tu¬
uidere ignis colũnã. Non ha¬
bes moysen. non accipis signũ
Nunc eñĩ post aduentũ dm̃
fides exigitur. signa c̃dunt᷑.
ut nemo possit aedificare sine
dño: nemo custodire sine dño
nemo ꝗcquã inciꝑe sine dño.
Et idõ iuxta apłm: siue man¬
ducatis siue bibitis siue ꝗd¬
ẽẽ patris et filiigłam. eandẽq
uirtutẽ. Net maliquo circa
sui diuinitatẽ. patrẽ et filium

Expanded text:
habeat praeuiantem. unde scriphabeat praeuiantem. unde scriptum est: post dominum deum tuum ambulabis et: a domino diriguntur uiae uiri. denique ille perfectior qui intellegeret se sine domino ambulare non posse. uias inquit tuas edoce me. et ut ad historiam ueniamus — non enim simplicem tantum rei gestae seriem debemus haurire, sed etiam actus nostros ad aemulationem scriptorum referre — ex Aegypto populus exiuit. nesciebat uiam,misit etiam per diem columnam nubis, ut neque ad sinistram neque ad dextram declinarent. sed non es talis, homo, ut merearis et tu ignis columnam; non habes Moysen, non accipis signum; nunc enim post aduentum domini fides exigitur, signa condunturut nemo possit aedificare sine domino, nemo custodire sine domino, nemo quicquam incipere sine domino. et ideo iuxta apostolum: siue manducatis siue bibitis, omnesse patris et fili gloriam eandemque uirtutem nec in aliquo circa sui diuinitatem patrem et filium
Abbreviated transcription (Latin):
lens. sed mundare aqͣs
gnouit. baptisma¬
tis ius aberent.. Et idõ ꝗad
xp̃i lauacrũ uenerit. peccatũ
deponit. Pulchre aũt in his
quȩ a cęteris dictasunt. sc̃s
lucas eugłista cõpendiũ sũpsit:
et intellegendũ magis quod
aioħe dñs baptisatus. ẽ. quã
exp̃sũ reliquid. Que aũt dñi
causa baptismatis : dñs ipse
declarat dicens. Sine modo:
sic enĩ decet nos implere oẽm
iustitiã. Cũ gͥ tanta ad edi-¬
ficationẽ eccłiȩ suȩ diuino
fauore ds̃ concesserit. ut ptꝰ
angłos.ungenitus descendet
dĩ filius. et ad laua crũ ueni.¬
ret: nonne uere atq diui¬
ne de eccłia cognouimus dic¬
tũ. nisi dñs edificauerit sibi
domũ. inuanũ laborauerunt
qui edificant eã: Nec mirũ
si hõ aedificare ñpotest. ꝗñpo
test custodire. Nisi dñs cu-
stodierit ciuitatẽ: inuanũ
uigilauer̃ quicustodiunt eã.
hec dequodã psalmo. Audõ
tam̃ ego ȩtiã dicere. qđ homo
uiã non possit ad oriri: nisi dm̃

Expanded text:
lens, sed mundare aquasgnouit, baptismatis ius haberent. et ideo qui ad Christi lauacrum uenerit peccata deponit. pulchre autem in his quae a ceteris dicta sunt sanctus Lucas euangelista conpendium sumsit et intellegendum magis quod a Iohanne dominus baptizatus est quam expressum reliquit. quae autem dominici causa baptismatis dominus ipse declarat dicens: sine modo; sic enim decet nos inplere omnem iustitiam. cum igitur tanta ad exaedificationem ecclesiae suae diuino deus fauore concesserit, ut post angelos unigenitus descenderet dei filius et ad lauacrum ueniret, nonne uere atque diuine de ecclesia cognouimus dictum: nisi dominus aedificauerit sibi domum, in uanum laborauerunt qui aedificant eam? nec mirum si homo aedificare non potest, qui non potest custonum uigilauerunt qui custodiunt eam. haec de quodam psalmo. audeo tamen etiam ego dicere quod homo uiam non possit adoriri, nisi dominum
Abbreviated transcription (Latin):
igit̾ ppłs. et gentilis et udeus.
põpa quadã sermonis huius ex¬
ponitur. sed uehem̃tior in iudeoᷤᷤ
et ceno mundi huius aboletur.
quiinter ea quȩ ñ sunt eẽ uoluer̃
et alienati abscientia dñi. tãquã
in ꝓfundũ maris mersi sunt.
at uõ uidȩi perpatriarchas assũ¬
pti circũsisione signati. ꝑlegẽ
eruditi. ñ tanquã ignoti ꝑibũt.
sed tanquã sacrilegi punientur.
Et eñĩ atheni ensib ignotus ds̃.
in iuidea notus . sed ñ receptus.
Et idõ qui ignorat. ignorabit᷑.
Qui p̃uaricat᷑. dãnabit᷑. Nec ille
exutus aculpa. qui suũ nesciuit
auctorẽ. et ille ñ exutus auenia.
qui dnm ñ recepit. Tolerabiliuᷤ
tam̃. ẽ. fidẽ ñ detulisse xp̃o: quã

Expanded text:
igitur populus et gentilis et Iudaeus igitur populus et gentilis et Iudaeus pompa quadam sermonis huius exponitur, sed uehementior in Iudaeos et caeno mundi huius abolebitur, qui inter ea quae non sunt esse uoluerunt et alienati a scientia dei tamquam in profundum maris mersi sunt; at uero Iudaei per patriarchas adsumti, circumcisione signati, per legem eruditi non tamquam ignoti peribunt, sed tamquam sacrilegi punientur. etenim Atheniensibus ignotus deus in Iudaea notus, sed non receptus. et ideo. qui ignorat ignorabitur, qui praeuaricatur damnabitur nec ille exutus a culpa qui suum nesciuit auctorem et ille exutus a uenia qui dominum non recepit. tolerabilius tamen est fidem non detulisse Christo quam
Abbreviated transcription (Latin):
lũ generet̃ infirmo. ñ otiose simł
positã putamus molã asinariã¬
in ꝓfundũ maris. Et enĩ cũ asini
tipũ ppłs gentilis acceperit. nõ¬
ne tibi uidet᷑ tãquã molã asina-¬
riam uoluere. quandiu in imꝑi¬
tiȩ suȩ errore ũsat̃ : Nature qui¬
dẽ uinculis alligat᷑. ut u̾bũ emo¬
lat. dm̃querat. Sed oꝑte mentiᷤᷤ
cecitate suffusus. ut uultũ animi
crigere ad dm̃. oculos cordis aꝑi¬
re ñ nouerit. Et ido sine ulla cur¬
sus alacritate. uestigiis in se sepe
redeuntib. in uitus usui laborat
alieno. Iam̃ qui molã uoluit. c̃¬
sumandi aliquando fidẽ oꝑis
habet: et exuendȩ sp̃e gerit ceci¬
tatis. Cui uõ mola ad collũ suspẽ¬
dit̾. portat lapidẽ. qui portare
uigũ dñi recusaũ. Asinus ergo ad
molã. cecus ad lapidẽ. gentilis
adsaxũ. qui adorat cũ qũe non
uidet nec agnoscit. ds eñi non
inmanu factis habitat. nec in
saxo agnoscit᷑. sed in. spũ. Ut̃q

Expanded text:
lum generetur infirmo, non otiose simul lum generetur infirmo, non otiose simul positam putamus molam asinariamofundum maris. etenim cum asini typum populus gentilis acceperit, nonne tibi uidetur tamquam molam asinariam uoluere, quamdiu in inperitiae suae errore uersatur, naturae quidem uinculis adligatus, ut uerbum emolat, deum quaerat, sed opertae mentis caecitate suffusus, ut uultum animi erigere ad deum, oculos cordis aperire non nouerit? et ideo sine ulla cursus alacritate uestigiis in se saepe redeuntibus inuitus usui laborat alieno. tamen qui molam uoluit consummandi aliquando finem operis habet et exuendae spem gerit caecitatis; cui uero mola ad collum suspenditur? portat lapidem, qui portare iugum domini recusauit. asinus ergo ad molam, caecus ad lapidem, gentilis ad saxum, qui adoret eum, quem non uidet nec agnoscit; deus enim non in manufactis t habitat nec in saxo agnoscitur, sed in spiritu. uterque
Abbreviated transcription (Latin):
rũ p̃ces ad dñm. et si ipsi uirtutũ
meritis infirmist̃. angłoꝵ tam̃
patrocinus euehunt̃. Nemo ergo
irrideat pauperẽ. quia exacerbat
illũ quifec̃ eũ. Ne motẽptet in ua¬
lidũ: ne angłos ledat. Nemo p̃ci¬
pitet in firmũ. ne soluat benefi¬
ciũ redẽptoris. Et idõ dix̃: ue mũ
do abscandalis: quia crucẽ dñi
pleriq scandalũ iudicar̃. cũ dñi-¬
ce humilitas passionis. nr̃ȩ sit sa.¬
cram̃tũ salutis. ut adoriam̃ uirtu¬
tis officiũ. sumamꝰ humilitatis
exẽplũ. Uȩ igitur ei. qui in crucẽ
dñi ñ crediderit. qua scandaligan¬
t̃ infirmi. Expedit ei. ut suspen¬
dat̾ mola asinaria in collo eius.
et demergat᷑ in ꝓfundũ maris.
Indiuinis quidẽ scnpturis. non
uerborũ seriem. sed rerũ pondus
examinare debemus. Plus enĩ
ꝓficit ad reprimenda peccata.
in auditi generis atq deformis
beluina quȩdã põpa supplicii.
Tamen necui hinc quoq: scanda¬

Expanded text:
rum preces ad dominum, etsi ipsi uirtutum rum preces ad dominum, etsi ipsi uirtutum meritis infirmi sint, angelorum tamen patrociniis euehuntur. nemo ergo inrideat pauperem, quia exacerbat illum qui fecit eum; nemo temtet inualidum, ne angelos laedat; nemo praecipitet infirmum, ne soluat beneficium redemtoris. et ideo dixit: uae huic mundo ab scandalis, quia crucem domini plerique scandalum iudicarunt, cum dominicae humilitas passionis nostrae sit sacramentum salutis, ut adonamur uirtutis officium, sumamus humilitatis exemplum. uae igitur ei qui in crucem domini non crediderit, qua scandalizantur infirmi; expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo eius et demergatur in profundum maris. in diuinis quidem scripturis non uerborum seriem, sed rerum pondus examinare debemus; plus enim proficit ad reprimenda peccata inauditi generis atque deformis beluina quaedam pompa supplicii. tamen ne cui hinc quoque scanda
Abbreviated transcription (Latin):
uitutis exaltatꝰ. ẽ. in eo scilicet.
cuius eleuat᷑ sapientia altitudine
ueritatis: nec sic̃ cam fraterna spe¬
cie dolũ ꝑcussoris absc̃dat. sed fo¬
ris infraq sit frat᷑. h aec in affectu.
Inmysterio aũt. quia pͥus saluari
ppłm uideorũ. ex quo scđm carnẽ
nati fuerant gestiebat̃.: sed pcana¬
nea muliere supplicabãt. Sciebãt
enĩ mysteriũ. qđ utrisq ppłis uo¬
catio deberet᷑. sed fortasse ad huc
ordinẽ nesciebãt. Nc̃ distãtiã in¬
tende ũboꝵ. Ubi adse infantes
accedere iubet. ut eos uel p̃dicati¬
one. uel manuũ impositione be¬
nediceret. pueros appellat. Ubi p̃¬
cipit non scandaligandos. pusilloᷤ
appellat. Non eñi scandaligant̃.
quitangunt᷑ axp̃o. Non labunt̃.
qui xp̃o ꝓpinquant. Sed labunt̃
illi. quos pusillos ñ aetatis exigui¬
tas. sed uirtuti pusillitas fac̃. Simł
etiã docet infirmos ñ ẽẽ tẽptã doᷤ.
ne innos eorũ delicta ũtant̃. quo¬

Expanded text:
thronus uirtutis exaltatus est, in eo scilicet, thronus uirtutis exaltatus est, in eo scilicet, cuius eleuatur sapientia ad altitudinem ueritatis. nec sicut Cain fraterna specie dolum percussoris abscondat, sed foris intraque sit frater. haec in affectu. in mysterio autem, quia prius saluari populum Iudaeorum, ex quo secundum carnem nati fuerant, gestiebant. sed et pro Chananaea muliere supplicarunt. sciebant ergo mysterium, quod utriusque populi uocatio deberetur, sed fortasse adhuc ordinem nesciebant. Nunc distantiam intende uerborum. ubi ad se infantes accedere iubet, ut eos uel precatione uel manuum inpositione benediceret, pueros adpellat, ubi praecipit non scandalizandos. pusillos appellat; non enim scandalizantur qui tanguntur a Christo, non labuntur qui Christo propinquant, sed labuntur illi quos pusillos non aetatis exiguitas, sed uirtutis pusillitas fecit. simul etiam docet infirmos non esse temtandos, ne in nos eorum delicta uortantur quo
Abbreviated transcription (Latin):
Istisũt pueri. qui dñm pullo asi¬
nȩ super uectũ ꝓphicis uocibus
ꝓsequentes. redẽptionẽ gentiũ ue¬
nisse diceb̾ant. Isti sũt pueri uel
infantes.qui xp̃i illa ubera super
uinũ. haustu pleniore suxerunt.
Exore infantiũ et lactentiũ ꝑfeci¬
sti laudẽ. Durũ itaq aliꝗb et ĩmi¬
te uideri potest. quod discipłido
minũ infantulos adire ꝓhibeãt
nisi uel mysteriũ in tellegas. uel
affectũ. Neq enĩ inuidȩ in pucroᷤᷤ
m̃tis asperitate faciebãt. sed sedu.¬
lȩ seruitutis obsequia dño offere¬
bãt. ne cõprimeret᷑ aturbis. De¬
niq alibi scriptũ. ẽ. Magister cõ¬
primunt te turbe. Respuenda
quippe.ẽ. utilitas nr̃a. ubi dii¬
nitatis iniuria. ẽ. Ergo fugiamu
suꝑbiã. sequamur puerilẽ sĩplici¬
tatẽ. Quia ueritas adũsaria suꝑbie
sĩplicitas aũt c̃ currens ueritati. in
ipsa humilitate sublimis.Non e¬
nĩ in abiecto corde habitat ds̃. sed

Expanded text:
isti sunt pueri, qui dominum pullo asiisti sunt pueri, qui dominum pullo asinae superuectum propheticis uocibus prosequentes redemptionem gentium uenisse dicebant, isti sunt pueri uel infantes, qui Christi illa ubera super uinum haustu pleniore suxerunt; ex ore enim infantium et lactantium perfecisti.laudem. durum itaque aliquibus et inmite uideri potest quod discipuli ad dominum infantulos adire prohibebant, nisi uel mysterium intellegas uel affectum; neque enim inuidae in pueros mentis asperitate faciebant, sed sedulae seruitutis obsequia domino deferebant, ne conprimeretur a turbis. denique alibi scriptum est: magister, conprimunt te turbae; respuenda quippe est utilitas nostra, ubi diuinitatis iniuria est. superbiam, sequamur puerilem simplicitatem; quia veritas adversaria superbiae, simplicitas autem concurrens veritati, in ipsa humilitate sublimis. Non enim in abjecto corde habitat D
Abbreviated transcription (Latin):
ipse hoc saluator expressit dic̃s.
Nisi conuersi fueritis et efficiami¬
ni sicut paruuli. non intrabitis
in regnũ cęlorũ. Quis . ẽ. ergopu
er. imitandus apłis xp̃i : Nũ unꝰ
exparuulis : hȩc igitur uirtus
apłorũ. Quis gͦ puer: Ne forte
ille de quo esaias dicit. Puer natꝰ
gnoscas puerũ. cũ malediceret᷑.
non remaledixit. cũ ꝑcuteretur.
non reꝑcussit. Haec: ẽ. enĩꝑfecta
uirtꝰ. Itaq et in pueritia. ẽ quedã
uenerabilis morũ senectus . et in
senectute innocenᷤ pueritia. Se¬
nectus eñĩ uenerabilis . ẽ. ñ diut̃¬
na. nec nũo annoꝵ cõputata.
Canisunt autẽ sensus hominis.
et aetas senectutis. uita immacu¬
lata. Uñ et scriptũ ẽ. Laudate
pueri dñm. laudate nom̃ dñi.
Quia nemo nisi ꝑfecte laudat
dñm. Nemo enĩ dicit dñm iħm
cłe ppłoꝓpħatũ. qui iunior. seni¬
orẽ ppłm iudeorũ uirtutis studus
anteiuit. Et idõ illud. Ecce ego
et pueri mei. quos dedisti michi

Expanded text:
ipse hoc saluator expressit dicens: ipse hoc saluator expressit dicens: nisi conuersi fueritis et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum caelorum.er imitandus apostolis Christi, num unus ex parvulis? Haec igitur virtus apostolorum? Quis ergo puer? Ne forte ille de quo Esaias dicit: Puer natusgnoscas puerum: Cum malediceretur, non remaledixit; cum percuteretur, non repercussit ; haec est enim perfecta virtus. Itaque et in pueritia est quaedam venerabilis morum senectus, et in senectute innocens pueritia: Senectus enim venerabilis est, non diuturna, nec numero annorum computata, cani autem sunt sensus hominis, et aetas senectutis vita immaculata . Unde et scriptum est: Laudate, pueri, Dominum, laudate nomen Domini ; quia nemo nisi perfectus laudat Dominum. Nemo enim dicit Dominum Jesum,  prophetatum, qui iunior seniorem populum Iudaeorum uirtutis studiis anteiuit. et ideo illud: ecce ego et pueri mei quos dedisti mihi.
Abbreviated transcription (Latin):
Mte puebos uenire ad me. et
nolite eos uetare. Taliũ ẽ enĩ
regnũ cęloꝵ. at quietas hȩc infir¬
ma.ẽ. uirib. in ualida in genio.
immatura consilio. Non ergo ae¬
tas prefert̃ aetati. alioquin. obeẽt
adolescere. Quid uotis opus. ẽ.
ut eui maturitas consequatur:
si michi meritũ regni dẽptura cȩ¬
lestis. ẽ: Ergo ds̃ uitȩ pro cessum
ad uitia dedit. non ad increm̃ta
uirtutis: Et cur ipse apłos non
puerelis. sed pro uectioris aetatis
elegit.ł Cur autẽ pueros aptos
malitiã nesciant. fraudare non
nouerint.referire non audeant.
scrutari ignorent opes.honorẽ.
ambitionẽ non appetant. Sed i¬
gnorare ista non iurt̾ ẽ. sedc̃tẽnere
Nec continentiȩ laus. ubi infirmi¬
tatis in tegritas. Non igitur pue¬
ritia. sed emula pucrilis simplici¬
tatis bonitas designatur. Noneñĩ
uirtus . ẽ. non posse peccare. sed¬
nolle. atq: ita tenere ꝑscueranti¬
am uoluntatis. ut uoluntas infã¬
tiam. usus imitet᷑ naturã. Deniq

Expanded text:
te pueros uenire ad me et nolite eos uetare; talium est enim regnum dei. atque aetas haec infirma est uiribus, inualida ingenio, inmatura consilio. non ergo aetas praefertur aetati; alioquin obesset adolescere. quid uotis opus est ut aeui maturitas consequatur, si mihi meritum regni demtura caelestis est? ergo deus uitae processum ad uitia dedit, non ad incrementa uirtutis? et cur ipse apostolos non puerilis, sed prouectioris aetatis elegit? cur autem pueros aptos malitiam nesciant, fraudare non nouerint, referire non audeant, scrutari ignorent opes, honorem, ambitionem non appetant. sed non ignorare ista uirtus est, sed contemnere nec continentiae laus, ubi infirmitatis integritas. non igitur pueritia, sed aemula puerilis simplicitatis bonitas designatur. non enim uirtus est non posse peccare, sed\'nolle atque ita tenere perseuerantiam uoluntatis. ut uoluntas infantiam, unus imitetur naturam. denique
Abbreviated transcription (Latin):
cis imitati ut cõpleatur id ꝙ
de nobis dĩ filius patri orando
ꝓmisit. ut et ipsi unum sint. sic̃
et nos unum sumus. Non ergo
patris funeris sepultura ꝓhibe¬
tur. sed necessitudim gr̃s di¬
umȩ religionis pietas ante¬
fertur. Illud consortib relin¬
quitur. hoc mandatur electis
Aut quia sepulchrũ patens
guttur impiorum. memoria
eorum abolenda prescribitur.
quorum simul cũ corpore me¬
ritum occidit. Nec reuocatur
ab officio patris filius. sed fide¬
lis aꝑfidi cõmunione se cerit᷑
dictũ est. Hȩc enm mittens hoc
unguentũ in corpus meum. ad
sepeliendum me fecit . Et idõ
qui bona fide in se sepelit xp̃m.
ut cum eo resurgat. diaboli in¬
se ꝑfidiam sepelire non debet
Est et alia ꝓpħica. ut supra se¬
pulchra maiorum qued am po-¬
namus. quȩ lector agnoscit. i¬
fidelis intellegere non debet.
Non quon cibus imperetun
aut potus. sed sacrȩ oblationiᷤ
ueneranda cõmunio reueletim
Non ergo inter dictũ est mune¬

Expanded text:
cis imitati, ut conpleatur id quod cis imitati, ut conpleatur id quod de -nobis dei filius patri orando promisit. ut et ipsi unum sint, sicut et nos unum sumus. non ergo patrii funeris sepultura prohibetur, sed necessitudini generis diuinae religionis pietas antefertur; illud consortibus relinquitur, hoc mandatur electis. aut quia sepulchrum patens guttur est inpiorum, memoria eorum abolenda praescribitur quorum simul cum corpore meritum occidit, nec reuocatur ab officio patris filius, sed fidelis a perfidi communione secerniturdictum est: haec enim mittens hoc unguentum in corpus meum ad sepeliendum me fecit, et ideo qui bona fide in se sepelit Christum. ut cum eo resurgat, diaboli perfidiam in se sepelire non debet. est et illa prophetica, ut supra sepulchra maiorum quaedam ponamus, quae lector agnoscis, infidelis intellegere non debet, non quo cibus imperetur aut potus, sed sacrae oblationis ueneranda communio reueletur. non ergo interdictum est mune
Abbreviated transcription (Latin):
uita nr̃a abscondita ẽ cũ xp̃o ĩ
dõ. Cum autem xp̃s apparue¬
rit uita nr̃a. tunc et nos in quit
cũ eo apparebimꝰ in gła. Dulciᷤ
illa uita est quȩ non habet mor¬
tem. hȩc enm uita corporis.
habet mortem sorte naturȩ. q̃
plerũq etiã desideratur . Ha¬
bet etam ipsa aĩa plerũq mor¬
tem labe peccati. Amma enĩ
quȩ peccat. ipsa moritur. Cũ
autem firmitate beatitudims
roborata ceꝑit obnoxia non
ẽẽ peccato. iam non erit mor¬
talis. sed uitã carpet ȩternam.
ad hanc uitã fr̃s festinemꝰ me¬
sti in scło. quia peregrinamur
adño. Qui emm non peregri¬
natur acorpore. peregrinat᷑
adño. Multo autem melius diᷤ¬
solui acorpore et adherere dõ.
ut et nos unum simꝰ apud om̃i¬
potentem dm̃. et umgenitum
dĩ filium uideamꝰ. ꝑresurrec¬
tionis głam innaturȩ clarita¬
tem assũpti. et inuiolabili con¬
cordia animorũ. federe sem¬
piterno unitatẽ diuturnȩ pa¬

Expanded text:
uita nostra abscondita est cum Christo in uita nostra abscondita est cum Christo in deo; cum autem Christus apparuerit, uita nostra, tunc et nos inquit cum eo apparebimus in gloria. dulcis illa uita est, quae non habet mortem; haec enim uita corporis habet mortem sorte naturae, quae plerumque etiam desideratur. habet etiam ipsa anima plerumque mortem labe peccati — anima enim quae peccat ipsa morietur — cum autem firmitate beatitudinis roborata coeperit obnoxia non esse peccato, iam non erit mortalis, sed uitam carpet aeternam. Ad hanc uitam, fratres, festinemus, maesti in saeculo, quia peregrinamur a domino; qui enim non peregrinatur a corpore peregrinatur a domino. multo autem melius dissolui a corpore et adhaerere deo, ut et nos unum simus aput omnipotentem deum et unigenitum dei filium uideamus per resurrectionis gloriam in naturae claritatem adsumti et inuiolabili concordia animorum foedere sempiterno unitatem diuturnae pa
Abbreviated transcription (Latin):
tibo. miseris expectanda . Dequa
scriptũ est. Querent homines
mortem. et non inuenient eã.
Est et alia que scłariũ afferat
in teritũ uoluptatũ. in qua ñ
natura. sed delicta moriuntur
Hanc mortem subimꝰ. cũ sepul¬
ti in baptismo. et mortui cũ xp̃o
ab elementis huius mundi. actꝰ
patmur prioris obliua.Hac
morte. mori uoluit. cũ ꝓpħa¬
ret balaham ut dõ uiueret.
Et idõ dixit. Moriatur aĩa
mea morte iustorũ. et fiat sem̃
scitur. Scire autẽ xp̃m uita est
sempiterna. que nnc iustis
presto est inumbra. infuturũ
autem erit facie adfaciem.
Sp̃s enim ante faciem nr̃am
xp̃s est dñs. De quo dixit: inũ¬
bra eiꝰ uiuemꝰ ingentib. Inũ¬
bra alarũ eiꝰ sꝑauit dauid. In
umbra eius concupiuit et sedit
eccł̃a. Si tantũ dñe iħu confert
umbra tua. quantũ utiq ueritaᷤ
afferet : Quẽ ad modũ uiuemꝰ.
quando iam non erimus inum¬
bra. sed impsa uita : Nunc em̃

Expanded text:
tibus, miseris expetenda, de qua tibus, miseris expetenda, de qua dictum est: quaerent homines mortem et non inuenient eam. est et alia, quae saecularium adferat interitum uoluptatum, in qua non natura. sed delicta moriuntur. hanc mortem subimus consepulti in baptismo et mortui cum Christo ab elementis huius mundi, cum actus patimur prioris obliuia. hanc mortem mori uoluit, cum prophetaret, Balaam, ut deo uiueret, et ideo dixit: moriatur anima mea in animis iustorum et fiat semen scitur; scire autem Christum uita est sempiterna, quae nunc iustis praesto est in umbra, in futurum autem erit faciem ad faciem; spiritus enim ante faciem nostram Christus dominus, de quo dixit: in umbra eius uiuemus in gentibus. in umbra alarum eius sperauit Dauid, in umbra eius concupiuit et sedit ecclesia. si tantum, domine Iesu, confert umbra tua, quantum utique ueritas adferet? quemadmodum uiuemus, quando iam non erimus in umbra, sed in ipsa uita? nunc enim
Abbreviated transcription (Latin):
humana post habenda dunni:
Bonum studium. sed maius
impedim̃tũ. Nam qui partit᷑
studium. deriuat affectũ. Qui
diuidit curã. differt ꝓfectũ.
Ergo prius obeunda quȩ ma¬
xima. Nam et apłi ne occupa¬
rentur studio disputandi . mi¬
nistros pauꝑib ordinarunt. Et
ipsis cum adño mitterentur.
nemnem inuia salutare pre¬
scriptũ est. Non quod beniuo¬
lentie displiceret officiũ. sed ꝙ
ꝑsequende deuotiomis intentio
plus placeret. Quomͦ autem
mortui sepelire mortuos pos¬
sunt. Nisi geminã hic intelli¬
gas mortẽ. unã naturȩ. alterã
culpe: Est etiã mors tertia.
inqua peccato morim᷑. dõ ui¬
uimus. Sicut xp̃s qui peccato
mortuus ẽ. quod erim mortuuꝰ
est peccato. mortuus ẽ semel.
Quod autem uiuit. uiuit dõ.
Una est igitur mors. qua co¬¬
pula corporis et ammȩ seꝑat᷑.
Non formidabilis. non tim̃da.
cum discessio quedã nr̃i uideat᷑
ẽẽ non pena.Non metuenda
fortib. sed desideranda sapien¬

Expanded text:
humana posthabenda diuinis? humana posthabenda diuinis? bonum studium. sed maius inpedimentum; nam qui partitur studium deriuat affectum, qui diuidit curam differt profectum. ergo prius obeunda quae maxima; nam et apostoli, ne occuparent studium disputandi, ministros pauperibus ordinarunt et ipsis, cum a domino mitterentur, neminem in uia salutare praescriptum est, non quo beniuolentiae displiceret officium, sed quo persequendae deuotionis intentio plus placeret. quomodo autem mortui sepelire mortuos possunt nisi geminam hic intellegas mortem, unam naturae, alteram culpae? est etiam mors tertia, in qua peccato morimur, deo uiuimus sicut Christus. qui peccato mortuus est; quod enim mortuus est peccato mortuus est semel, quod autem uiuit uiuit deo. Una est igitur mors, qua copula corporis et animae separatur, non formidabilis, non timenda, cum discessio quaedam nostri uideatur esse. non poena, non metuenda fortibus. desideranda sapien
Abbreviated transcription (Latin):
Et enim domnante uersutia.
cum simplicitati locus nullus
sit. nilla potest maffectib sin¬
gulorum diuinitatis ẽẽ posses.¬
sio. Caput enim xp̃i ds̃ est. ꝗ
ubimentem ꝓbauerit innoxiã.
supra ipsam quodã modo uĩ
suȩ maiestatis reclinat. Quod
esse uidetur indicio. quia pro¬
fusiore quadam gr̃abonoꝵ
pectorib inseratur. Itaq ut
ad uertas dm̃ non cultis asꝑ¬
nantem ẽẽ sed fraudis. qui re¬
pudiauerat fraudulentũ elegit
innocentem dicens. Sequere
me. Sed hoc dicit ei. cuius pa¬
trem iam sciebat mortuũ. Illũ
utq patrem. dequo dictũ est
illi. Obliuiscere domum patͥs
tui. Uide igitur. quia dñs qͦs
miseratur. etiam imprudentẽ
ad uocat. et postulanti pat̾nȩ
uiam sepulturȩ. respondit.
Sine mortui sepeliant mor¬
tuos suos. tuautem uade et¬
armuntia regnũ dĩ. Itaꝙ cũ
religiosum humandi acceꝑimꝰ
officium. quẽ admodum hic
paterm quoꝙ funeris sepult᷑ã
phibetur.nisi ut in tellegas

Expanded text:
etenim dominante uersutia etenim dominante uersutia cum simplicitati locus nullus sit, nulla potest in affectibus singulorum diuinitatis esse possessio. caput enim Christi deus est, . qui ubi mentem probarit innoxiam, supra ipsam quodammodo uim suae maiestatis reclinat, quod esse uidetur indicio quia profusior quaedam gratia bonorum pectoribus inseratur. Itaque ut aduertas deum non cultus aspernaDtem esse, sed fraudis, qui repudiauerat fraudulentum eligit innocentem dicens: sequere me. sed hoc dicit ei cuius patrem iam sciebat mortuum, illum utique patrem, de quo dictum est illi: obliuiscere domum patris tui. uide igitur quia dominus quos miseratur etiam inprudentes aduocat et postulanti paternae ueniam sepulturae respondit: sine mortui sepeliant mortuos suos. tu autem uade adnuntia regnum dei. itaque cum religiosum humandi acceperimus officium, quemadmodum hic paterni quoque funeris sepultura prohibetur nisi ut intellegas