comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oculus uidit. nec auris audiuit. nec in cor¬
hominis ascendit. Si incor hominis ñ as¬
cendit quo moilo ascendit incor iohannis :
Anñerat homo iohannes: Anforce nec
incor iohannis ascendit. sed cor iohannis
in illã ascendit: Quod enim ascendit incor
frẽs dici potect. quia si ascendit incor iohan¬
nis. si aliquomodo potest dici. intantum
ascendit incor iohannis inquantum ipse
iohannes ñ erat homo. Quid est ñ erat ho.¬
libus ⁊ animalibus ñ ualentibus ꝑciꝑe
quęsunt di. quid ait apłs. Cũ enim di¬
citis e sgo sum pauli. ego sum apollo:
ñ ne homines estis: Quid eos uolebat
face̾ quib exꝓbrabat. quia homines erãt᷑.
Uultis nosse. quid eos facere uͭo  Audite
inpsalmis. Ego dixi dii estis. ⁊ filii al¬
tissimi om̃s. Ad hoc gͦ nos uocat ds. ne
simꝰ homines. Sed tunc in melius ñ e¬
rimꝰ homines. si prius nos e̾ẽ. homines
agnoscamꝰ. id ẽ ut ad illã celsitudinẽ ab

Expanded text:
oculus vidit, nec auris audivitoculus vidit, nec auris audivitominis ascendit . Si in cor hominis non ascendit, quomodo ascendit in cor Joannis? An non erat homo Joannes? An forte nec in cor Joannis ascendit, sed cor Joannis in illam ascendit? Quod enim ascendit in corfratres, dici potest quia si ascendit in cor Joannis, si aliquo modo potest dici, in tantum ascendit in cor Joannis, in quantum ipse Joannes non erat homo. Quid est, Non erat holibus et animalibus non valentibus percipere quae sunt Dei, quid ait Apostolus? Cum enim dicitis, Ego sum Pauli, ego Apollo, nonne homines estis ? Quid eos volebat facere, quibus exprobrabat quia homines erant? Vultis nosse quid eos facere volebat? audite in Psalmis: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes . Ad hoc ergo vocat nos Deus, ne simus homines. Sed tunc in melius non erimus homines, si prius nos homines esse agnoscamus, id est, ut ad illam celsitudinem ab
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est eccłie. pax uobiscũ. et ipsi montes
pacem ad nunciando eccłiȩ. ñ se diuiser̃
ad uersus eũ a quo susceperunt pacẽ. ut ue¬
raciter ⁊ ñ ficte uunciarent pacẽ. Sunt
autẽ alii montes naufragosi. quo quisq
nauĩ cũ impulerit soluitur Facile est enĩ
cum uidetur terra apericlitantib quasi co¬
nari ad terram. Sed quando iuidetur t̾ra
inmonte. & saxa latent sub monte. ⁊cũquis¬
que conatur ad montẽ. incidit insaxa. Et ñ
ibi inuenit portum. sed planctum. Sic fuer̃
quidam montes & magni. Aparuerunt in¬
ter homines. ꝓ fecerunt hereses & scismata.
diuiserunt eccłiam dĩ. Isti qui diuiserunt
eccłiam di. ñ erant illi montes de quib
dictum est. suscipiant montes pacem po¬
pło tno. Quomodo enim pacem suscepe¬
runt qui unitatẽ diuiserunt: Qui autem
susceperunt pacẽ nunciandã populo. con¬
templati sunt ipsam sapienciam. quantũ¬
potint humanis cordibus conspici. quod nec

Expanded text:
dictum est Ecclesiae, Pax vobiscum: et ipsi montes dictum est Ecclesiae, Pax vobiscum: et ipsi montes pacem annuntiando Ecclesiae, non diviserunt se adversus eum a quo susceperunt pacem , ut veraciter, non ficte nuntiarent pacem. 3. Sunt enim alii montes naufragosi, quo quisque navim cum impulerit, solvitur. Facile est enim cum videtur terra a periclitantibus, quasi conari ad terram: sed aliquando videtur terra in monte, et saxa latent sub monte; et cum quisque conatur ad montem, incidit in saxa; et non ibi invenit portum, sed planctum. Sic fuerunt quidam montes, et magni apparuerunt inter homines; et fecerunt haereses et schismata, et diviserunt Ecclesiam Dei: sed isti qui diviserunt Ecclesiam Dei, non erant illi montes de quibus dictum est, Suscipiant montes pacem populo tuo. Quomodo enim pacem susceperunt, qui unitatem diviserunt? 4. Qui autem susceperunt pacem nuntiandam populo, contemplati sunt ipsam Sapientiam, quantum humanis cordibus potuit contingi quod nec
Abbreviated transcription (Latin):
est quis potest : Audeo dicere frẽs mei. for¬
sitan nec ipse iohannes dixit ut est. sed & ipse
ut potuit. quia de dõ homo dixit. Et quidẽ
inspiratus ado sed tam̃ homo. Quia qui in¬
spiratus est. dixit aliquid. siñ inspiratus
esset dixisset nichil. Quiꝰ uero homo in¬
spiratus. ñ totũ quod est dixit. sed
quod potuit homo dixit. Erat enim
de quib scriptũ est. Suscipiant mõ¬
tes pacẽ populo. & colles iusticiam.
Montes excelse anime sunt. Colles
paruulȩ animȩ sunt. Sed ideo montes
excipiunt pacem ut colles excipere pos¬
sint ĩticiã. Quȩ est iusticia quã colles ex¬
cipiunt: F ides. quia uistus exfide uiuit.
Non aut̃ acciperent minores a dume
fidem. nisi maiores anime que montes
dicte sunt. ab ipsa sapiencia illustrarent᷑¬
& possint pariuilis traicere. quod possiñt
pariili capere ⁊ uiuere ex fide colles. qui¬
a montes pacẽ suscipiunt. Ab ipsis montib

Expanded text:
est, quis potest? Audeo dicere, fratres mei, forest, quis potest? Audeo dicere, fratres mei, forsitan nec ipse Joannes dixit ut est, sed et ipse ut potuit; quia de Deo homo dixit: et quidem inspiratus a Deo, sed tamen homo. Quia inspiratus, dixit aliquid; si non inspiratus esset, dixisset nihil: quia vero homo inspiratus, non totum quod est dixit; sed quod potuit homo, dixit. 2. Erat enim de quibus scriptum est: Suscipiant montes pacem populo tuo, et colles justitiam . Montes, excelsae animae sunt: colles, parvulae animae sunt. Sed ideo montes excipiunt pacem, ut colles possint excipere justitiam. Quae est justitia, quam colles excipiunt? Fides, quia justus ex fide vivit . Non autem exciperent minores animae fidem, nisi majores animae, quae montes dictae sunt, ab ipsa Sapientia illustrarentur, ut possint parvulis trajicere quod possint parvuli capere, et vivere ex fide colles, quia montes pacem suscipiunt. Ab ipsis montibus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sꝑc dĩ. & cogitantes in hac p̃¬
senti turba caritati ur̃e necesse eẽ
ut multi sint animales qui adhuc se¬
cundum carnem sapiant. ñdumq se
possint adsꝑalem intellectum erig̾e
hesito uehementer. quomͦ ut dñs dederit
possim dicere. uł ꝓ modulo meo ex plicare
quod lectum ẽ ex euugłio. In pͥncipio erat
uerbum ce uerbũ erat apud dm̃. ⁊ ds̃ erat
uerbum: Hoc enim animalis homo ñ ꝑci¬
pie Quid ergo fr̃s silebimus hȩc: Quͣre gͦ
legitur. si silebit᷑: Aut quare audit᷑. si ñ ex¬
ponit᷑: S & quid exponit᷑. siñ intelligit᷑:
Itaq qm̃ rursus esse ñ dubito in numero ur̃o
quosdam aquibus possit ñ solum expositum
capi. sed ut antequã exponatur intelligi. ñ
fraudabo eos qui possunt capere. dum ti¬
meo suꝑfluus esse auribus eorum qui ñ
possunt capere. Postremo aderit mi¬
scđia dĩ fortasse ut omnibus satis fiat.
et capiat quisq quod potest. quia qui
loquitur. dicit quod potest. Nã dicere ut

Expanded text:
us Dei , et cogitans, in hac praesenti turba Charitatis vestrae necesse esse ut multi sint animales, qui adhuc secundum carnem sapiant, nondumque se possint ad spiritualem intellectum erigere, haesito vehementer, quomodo, ut Dominus dederit, possim dicere, vel pro modulo meo explicare quod lectum est ex Evangelio, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc enim animalis homo non percipit. Quid ergo, fratres? silebimus hinc? Quare ergo legitur, si silebitur? aut quare auditur, si non exponitur? sed et quid exponitur, si non intelligitur? Itaque quoniam rursum esse non dubito in numero vestro quosdam, a quibus possit non solum expositum capi, sed et antequam exponatur, intelligi; non fraudabo eos qui possunt capere, dum timeo superfluus esse auribus eorum qui non possunt capere. Postremo aderit misericordia Dei, fortasse ut omnibus satis fiat, et capiat quisque quod potest: quia et qui loquitur, dicit quod potest. Nam dicere ut
Abbreviated transcription (Latin):
amagno. Non enĩ ame paruulo dicta sunt
hȩc. sed ille ñest pariuilus. ad quẽ respicio
ut dicã. Capite quisq ut potest. inquantũ
potestis. & qui ñ potest. nutriat cor ut possit.
Unde nutriat: Delacte nutriat. ut adcibũ
ꝑueniat ad xp̃m. ab une patre natũ u̾bũ dm
apud dm. ꝑ quod facta sunt omĩa. Quia illa
uita est. quȩ in illo est lux hominũ. Noc enĩ se¬
quitur. Et uita erat lux hominũ. & exipsa
uita homines illuminantur. pecora ñ illumi¬
nantur. quia pecora ñ habent racionales m̃¬
tes. quȩ possint uidẽ sapienciã. Homo autẽ
factꝰ adinaginẽ dĩ. habet racionalẽ m̃tẽ. ꝑꝙͣ.

Expanded text:
a magno. Non enim a me parvulo dicta sunt a magno. Non enim a me parvulo dicta sunt haec: sed ille non est parvulus ad quem respicio, ut dicam. Capiat quisque ut potest, in quantum potest: et qui non potest, nutriat cor, ut possit. Unde nutriat? De lacte nutriat, ut ad cibumperveniat ad Christum ab uno Patre natum, Verbum Deum apud Deum, per quod facta sunt omnia: quia illa vita est, quae in illo est lux hominum. 18. Hoc enim sequitur, Et vita erat lux hominum; et ex ipsa vita homines illuminantur. Pecora non illuminantur, quia pecora non habent rationales mentes quae possint videre sapientiam. Homo autem factus est ad imaginem Dei, habet
Abbreviated transcription (Latin):
de illã fabricando ꝓferro: Sed archa siest in
arte : ut ñ iͥpsa archa sit. quȩ uidet᷑ ocłis. Inar¬
te inuisibilit̾ est: inoꝑe usibilit̃ erit. Ecce
facta est inopere: nũquid destitit. ee̾ in arte:
Et illa inopere facta ẽ. & illa mano quȩ in
arte est. thã potest illa archa putrescere. &
iterum ex illa quȩ inarte est alia fabricari. At¬
tendite gͦ archam inarte. ⁊ archã inopere. Ar
chã inopere ñ est uita. Archa inarte uita est.
quia uiuit anima artificis. ubi sunt ista omĩa.
continet omĩa antequã fabricet. omia hic
quȩ fiunt ꝑipsã artẽ. ñ continuo uita sunt.
sed quicqͥd factũ est. uita est in illo. Terram
uides. est inarte t̾ra. Cȩlũ uides. est in arte
celũ. Solẽ ⁊lunã uides. sunt ista in arte. sed
foris corpora sunt. in arte uita sunt. Uidete
si quomͦ potestis. magnaenĩ res dicta est. Et
si ñ ame magno. aut ñ ꝑme magnũ. tam̃

Expanded text:
de illam fabricando proferret? Sed arca sic est in de illam fabricando proferret? Sed arca sic est in arte, ut non ipsa arca sit quae videtur oculis. In arte invisibiliter est, in opere visibiliter erit. Ecce facta est in opere; numquid destitit esse in arte? Et illa in opere facta est, et illa manet quae in arte est: nam potest illa arca putrescere, et iterum ex illa quae in arte est, alia fabricari. Attendite ergo arcam in arte, et arcam ca in opere non est uita; arca in arte uita est, quia uiuit anima artificis, ubi sunt ista oninia continet omnia, antequam fabricet omnia hinc, quae sunt per ipsam artem, non continuo uita sunt, sed quidquid factum est, uita est in illo. Terram uides; coelum: solem et lunam vides; sunt et ista in arte: sed foris corpora sunt, in arte vita sunt. Videte, si quo modo potestis; magna enim res dicta est: et si non a me magno, aut non per me magnum, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ta est. gͦ .x. lignũ uita est. Dicimus quidem
lignũ uitã. sed scđ̾m intellectũ lignũ cru¬
cis. unde accipimꝰ uitã. Ergo ⁊ lapis uita ẽ:
Inhonestũ est sic intellege. ne rursus nob̃ sub¬
repat eadẽ sordidissima secta manicheorũ
& dicat quia hab& uitã lapis. hab& animã¬
& paries. & resticula hab& animã. ulana. ⁊
uestis. solent enĩ delirantes dic̾e. & cũ rep̾ssi
fuerint ⁊ repulsi. quasi de scͥpturis ꝓferunt
dicentes. & quod dictũ est. & quod factũ est.
in illo uita est. Si enĩ iã in ipso facta sunt om¬
nia. uita sunt. Nonte indicant. ꝓnuncia
sic. Quod factũ est hic subdistingue. ⁊ de inde
infer: in illo uita est. Quid est hoc: facta est
t̾ra. sed ipsa t̾ra quȩ facta est ñest uita. Est
autẽ in ipsa sapiencia spiritalit racio quedã
tati ur̃ȩ. Faber fac̾ archã. pͥmo in arte haba
archam. Si enĩ in arte archã ñ haberet: un¬

Expanded text:
ta est, ergo et lignum vita est. Dicimus quidem ta est, ergo et lignum vita est. Dicimus quidem lignum vitam, sed secundum intellectum lignum crucis, unde accepimus vitam. Ergo et lapis vita est. Inhonestum est sic intelligere, ne rursum nobis subrepat eadem sordidissima secta Manichaeorum, et dicat quia habet vitam lapis, et habet animam paries, et resticula habet animam, et lana et vestis. Solent enim delirantes dicere, et cum repressi fuerint et repulsi, quasi de Scripturis proferunt dicentes: Utquid dictum est, Quod factum est in illo, vita est? Si enim omnia in ipso facta sunt, omnia vita sunt. Non te abducant: pronuntia sic, Quod factum est; hic subdistingue, et deinde infer, in illo vita est. Quid est hoc? Facta est terra, sed ipsa terra quae facta est, non est vita: est autem in ipsa Sapientia spiritualiter ratio quaedatati vestrae. Faber facit arcam. Primo in arte habet arcam: si enim in arte arcam non haberet, un
Abbreviated transcription (Latin):
erit ħo & se iactauerit adu̾susd̾m. & cũ sit
mortalis mortalẽ t̾ruerit. & cũ sit ħo ꝓrimũ
hominẽ ñ agnouerit. cũ se erexerit pulicibꝰ
subdatur. Quid est quod te inflat humana
suꝑbia : Nomo tͥ dix̃. c̃uitiũ. ꝓ timuisti. ꝙ
iratꝰ es pulicib resiste. ut dormias. cognose
domandã c̾ata ista quȩ molesta nobis essent.
popłm pharaonis suꝑbũ potuit ds doma¬
re deursis. deleonib. de serpentibꝰ. Auscas
& ranas illis inmisit. ut reb ulissimis su¬
Sed quomͦ ꝑ ipsũ facta sunt om̃ia. Quod
factũ est in illo uita est. Potes enim sic dici
quod factũ est in illo uita est. Ergo totũ
uita est ⁊ͣ sic ꝓnunciauerimꝰ quid enĩ in
illo ñ factũ est. Ipse enĩ sapiencia dłi. Et
dicit᷑ inpsalmo. omĩa insapiencia fecisti. Si
gͦ xp̃c est sapiencia. & psalmꝰ dicat. omĩa
insapiencia fecisti. omĩa sic̃ ꝑ illũ facta. ita
x quod in illo factũ est. uita est. gͦ & t̾ra ui¬

Expanded text:
it adversus Deum; et, cum sit mortalis, mortalem terruerit; et, cum sit homo, proximum hominem non agnoverit; cum se erexerit, pulicibus subdatur. Quid est quod te inflas humana superbia? Homo tibi dixit convicium, et timuisti, et iratus es; pulicibus resiste ut dormias: cognoscedomandam creata ista, quae molesta nobis essent: populum Pharaonis superbum potuit Deus domare de ursis, de leonibus, de serpentibus; muscas et ranas illis immisit , ut rebus vilissimis suSed quomodo per ipsum facta sunt omnia? Quod factum est, in illo vita est. Potest enim sic dici, Quod factum est in illo, vita est: ergo totum vita est, si sic pronuntiaverimus. Quid enim non in illo factum est? Ipse est enim Sapientia Dei; et dic est Sapientia Dei, et Psalmus dicit, Omnia in Sapientia fecisti; omnia sicut per illum facta, ita rissimi, et quod in illo factum est, vita est; ergo et terra vi
Abbreviated transcription (Latin):
talia n̾ba dix̃. talia u̾ba locutꝰ est. talia u̾ba mͥ
narrat. Assidue enim dicendo nomina u̾bo¬
rũ quasi uiluerunt u̾ba. Et quando audis
ꝙ. ds erat u̾bũ. ne uile aliquid putares. qua¬
le consue uisti cogitare cũ u̾ba humana so¬
leres audire audi quid cogites:. Os̃ erat
uerbũ. Exeat nunc nescio quis infidelis ar¬
rianꝰ s dicat. quia ũbũ di factũ est. Quo¬
modo potest fieri quod u̾bũ di factũ sit.
quando ds ꝑu̾bum fecit omĩa. si o u̾bum
ipsum factũ est ꝑ quod aliud ũbũ factũ¬
est. si & ũbũ factũ est:ͦ Si hoc dicis. quia
est u̾bum u̾bi ꝑquod factũ est illud. ipsũ
dico ego unicũ filiũ dĩ. Si autẽ ñ dicis u̾bũ
u̾bi. concede ñ factũ. ꝑ quod facta sunt omĩa.
Non enĩ ꝑse ipsũ fieri potuit ꝑqd̃ facta st̃¬

Expanded text:
talia verba dixit, talia verba locutus est, talia verba mihi talia verba dixit, talia verba locutus est, talia verba mihi narras: assidue enim dicendo nomina verborum, quasi viluerunt, verba. Et quando audis, rbum, ne vile aliquid putares, quale consuevisti cogitare, cum verba humana soleres audire, audi quid cogites: Deus erat Verbum. 11. Exeat nunc nescio quis infidelis Arianus, et dicat quia Verbum Dei factum est. Quomodo potest fieri ut Verbum Dei factum sit, quando Deus per Verbum fecit omnia? Si et Verbum Dei ipsum factum est, per quod aliud erbum factum est? Si hoc dicis, quia est Verbum Verbi, per quod factum est illud, ipsum dico ego unicum Filium Dei. Si autem non dicis Verbum Verbi, concede non factum per quod facta sunt omnia. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
quod ñ uident. Qͥs est qui potest uidẽ c̃siliũs
Si gͦ exmagna aliqua fabrica laudatur hu
ces quale sit u̾bũ. Attende hȩc duo mũdi cor¬
pora. cȩlũ t̾ram. Qͥs explicat u̾bis orna¬
tũ cęli ͦ Quis explicat u̾bis fecunditatẽ t̾rȩ:
Qͥs digne collaudat tẽpoꝵ uices. Quis dig¬
ne collaudat seminũ ui : uidetis quȩ tace¬
am. ne dui cõmemorando parũ dicã forte ꝙͣ.
potestis cogitare. Fabrica ergo ista animad¬
u̾sa. quale u̾bum est ꝑ quod facta est. & ñ so¬
la facta est. Omĩa enĩ ista uidentur quia ꝑ¬
tinet̾ ad sensum corporis. ꝑ illud u̾bum ⁊ an¬
głi facti sunt. ꝑ illud u̾bũ ⁊ archangłi facti
sunt. potestates. sedes. dominationes. pͥnci¬
patꝰ. ꝑ illud ũbũ facta sunt omĩa. Hinc co¬
gitate quale ũbũ est: Respondet mͥ modo
forte nescio quis. ⁊ quis hoc u̾bũ cogitat.
Nolitͥ gͦ quasi uile aliquid facere cũ audis

Expanded text:
quod non vident: quis est qui potest videre consilium? quod non vident: quis est qui potest videre consilium? Si ergo ex magna aliqua fabrica laudatur humces quale sit Verbum. Attende haec duo mundi corpora, coelum et terram: quis explicat verbis ornatum coeli? quis explicat verbis fecunditatem terrae? quis digne collaudat temporum vices? quis digne collaudat seminum vim? Videtis quae taceam, ne diu commemorando parum dicam forte, quam potestis cogitare. Ex fabrica ergo ista animadvertite quale Verbum est per quod facta est: et non sola facta est. Omnia enim ista videntur, quia pertinent ad sensum corporis. Per illud Verbum et Angeli facti sunt; per illud Verbum et Archangeli facti sunt; Potestates, Sedes, Dominationes, Principatus; per illud Verbum facta sunt omnia: hinc cogitate quale Verbum est. 10. Respondet mihi modo forte nescio quis: Et quis hoc Verbum cogitat? Noli ergo tibi quasi vile aliquid formare, cum audis
Abbreviated transcription (Latin):
est sonꝰ ille qui quatuor litteris constat & duabꝰ
sillabis: Ergo quȩ cũq dicuntur & transeunt
transit quod sonat. Quod autẽ significauit
sonꝰ. ⁊ in cogitante est qui dixit.⁊ intelligente
qui audiuit. Manent hȩc transeuntib sonis.
Refer ancm dilluͦ u̾bn̾. situ potes habere
u̾bũ incorde tuo tamquã consilium natũ in
m̃te tua. ut mens tua pariat c̃siliũ. ⁊ insit
c̃siliũ quasi ꝓlis m̃tis tuȩ. quasi filius cordis
tui. Prius enĩ cor generat consiliũ ut aliquã
fabricã c̃ struas aliquid ãplũ int̾ra moliariᷤᷤ.
iã natũ est c̾siliũ. ⁊ opꝰ ñdũ impletum est. lli¬
des tu quid facturꝰ es. sed alius ñ mirat᷑ nisi cũ
feceris & c̃struxeris molem ⁊ fabricã illam ad
exculcionẽ ꝑfectionẽ q ꝑduxeris. At tendt̃
homines mirabilẽ fabricã. ⁊ mirant᷑ cõsiliũ
fabricantis. Stupent quod uident. & amãt

Expanded text:
est sonus ille qui quatuor litteris constat, et duabus est sonus ille qui quatuor litteris constat, et duabus syllabis? Ergo quaecumque dicuntur et transeunt, transit, quod sonat: quod autem significavit sonus, et in cogitante est qui dixit, et in intelligente est qui audivit, manet hoc transeuntibus sonis. 9. Refer animum ad illud verbum. Si tu potes habere verbum in corde tuo, tanquam consilium natum in mente tua, ut mens tua pariat consilium, et insit consilium quasi proles mentis tuae, quasi filius cordis tui. Prius enim cor generat consilium, ut aliquam fabricam construas, aliquid amplum in terra moliaris; jam natum est consilium, et opus nondum completum est: vides tu, quid facturus es; sed alius non miratur, nisi cum feceris et construxeris molem, et fabricam illam ad exsculptionem perfectionemque perduxeris: attendunt homines mirabilem fabricam, et mirantur consilium fabricantis; stupent quod vident, et amant
Abbreviated transcription (Latin):
rum est. quod uneis intelligitur. Qdfactũ
est incorde tuo. cũ audisses ds ͦ Quid factũ
est incorde meo cũ dicerẽ: Magna & sũma
quȩdã substancia cogitata est. quȩ transcen¬
dat omnẽ mutabilem creaturam. carnalẽ &
animalẽ. Et si dicã tibi. ds̃ mutabilis est. Aut
incõmutabilis. respondebis statim. Absit ut
ego uelcredã uel sentiam cõmutabilẽ dm.
Incõmutabilis est ds. Anima tua quã uis
parua. quã uis forte ad huc carnalis. ñ mͥ
potuit respondere nisi in cõmutabilẽ đm.
Omnis autẽ creatura mutabilis. Quomͦ gͦ
potiusti scintillare in illud quod est suꝑ omnẽ
creaturã. ut c̾tus mͥ responderes. incõmuta¬
bilẽ cłm : Quid est gͦ illud incorde tuo quando
cogitas quandã substanciã uiuã. ꝓpetuam.
omnipotentẽ infinitã. uͥq p̾sentẽ. ubiq totã.
nusquã inclusa Quando ista cogitas hoc
est u̾bũ incorde tuo de dõ. Nũquid autẽ hoc

Expanded text:
rum est quod in eis intelligitur? Quid factum rum est quod in eis intelligitur? Quid factum est in corde tuo, cum audisses, Deus? Quid factum est in corde meo, cum dicerem, Deus? Magna et summa quaedam substantia cogitata est, quae transcendat omnem mutabilem creaturam, carnalem et animalem. Et si dicam tibi, Deus commutabilis est, an incommutabilis? respondebis statim, Absit ut ego vel credam vel sentiam commutabilem Deum: incommutabilis est Deus. Anima tua quamvis parva, quamvis forte adhuc carnalis, non mihi potuit respondere nisi incommutabilem Deum; omnis autem creatura mutabilis: quomodo ergo potuisti scintillare in illud quod est super omnem creaturam, ut certus mihi responderes incommutabilem Deum? Quid est ergo illud in corde tuo, quando cogitas quamdam substantiam vivam, perpetuam, omnipotentem, infinitam, ubique praesentem, ubique totam, nusquam inclusam? Quando ista cogitas, hoc est verbum de Deo in corde tuo. Numquid autem hoc
Abbreviated transcription (Latin):
debunt. Nã ecce quid ꝓdest. quia sonuert̃
uerba inprincipio erat u̾bu. & u̾bũ erat
apud d̾m. & d̾s erat u̾bũ. Et nos diximꝰ
uerba cũ loquerem᷑. N umquid tale uerbũ
erat apud dm ͤ Nonne ea quȩ diximut so¬
nuerunt atq transierunt: Ergo & di u̾bũ
sonuit ⁊ ꝑactũ est: Quomͦ. Om̃ia ꝑ ipsum
facta sunt. ꝙsine ipso factũ est nichil. Q mͦ
ꝑ illud regitur quod ꝑillud creatũ est. si sonuit
na res est. Cottidie dicendo u̾ba uoluerunt nob̾
quia sonando u̾ba & transeundo uiluerunt.
.x. nichil aliud uidentur quã u̾ba. Est u̾bu̾ &
inipso homine quod manet intꝰ. nã sonꝰ ꝓced̾
exore. E st u̾bũ quod uere spiritalit̃ dicitur
illud quod intelligis desono. ñ ipse sonꝰ. Ecce
uerbum dico. cũ dico ds. Quam breue est
quod dixi . iiͦiͬi. literas & duas sillabas. Num¬
quid nam hoc totũ est ds .iiiͦͬiͬ. litt̾e q due syl¬
labȩ  Angͣ ntum hoc uile est. tantum ca¬

Expanded text:
debunt . 8. Nam ecce quid prodest, quia sonuerunt debunt . 8. Nam ecce quid prodest, quia sonuerunt verba, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum? Et nos diximus verba, cum loqueremur. Numquid tale Verbum erat apud Deum? Nonne ea quae diximus, sonuerunt atque transierunt? Ergo et Dei Verbum sonuit et peractum est? Quomodo omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil? quomodo per illud regitur, quod per illud creatum est, si sonuit na res est. Quotidie dicendo verba viluerunt nobis, quia sonando verba et transeundo viluerunt, et nihil aliud videntur quam verba. Est verbum et in ipso hoex ore. Est verbum quod vere spiritualiter dicitur, illud quod intelligis de sono, non ipse sonus. Ecce verbum dico, cum dico, Deus. Quam breve est quod dixi, quatuor litteras et duas syllabas! Numquidnam hoc totum est Deus, quatuor litterae et duae syllabae? An quantum hoc vile est, tantum ca
Abbreviated transcription (Latin):
inde inpleres pectꝰ. unde impleuit ille. un¬
de dixisti. auxiliũ meũ adño. qui fec̃ cȩlum
& t̾ram. Qͥ potest gͦ impleat. fr̃s hoc dixi. le¬
uet quisq cor suu̾ quo mͦ illud uidet idoneũ.
ncapiat quod dicitur. Sed forte hoc dicitis.
quia ego uob̃ sũ p̾sencior quã ds. Absit. Mł¬
to est ille p̾sencior. Nã ego ocłis uestris ap¬
ad illũ cor. lltͣrũq implet᷑is. Ecce ocłos ur̃os &
sensus istos corporis leuantes ad nos. nec ad nos.
ñ enĩ nos de illis montib s ad ipsũ euangłm.
ad ipsũ euangelistã. cor autẽ implendũ addñm.
& unꝰ quisq sic leuetur ut uideat quid leuet.
ꝙ quoleuet. Quid dixi ͦ quid leuat. & quo
leuat: Quale cor leuat: llideat quia add̾m
leuat. ne sarcina uoluptatis carnalis p̃gra¬
uatũ. ante cadat quam fuerit leuatum.
Sed uidet siquis gestaͬre onꝰ carnis. det ope¬
rã ꝑcontinenciã. ut purgos quod leuet ad
dm. Beati enĩ mundi corde. qm̃ ipsi dm ui¬

Expanded text:
inde impleres pectus, unde implevit ille: unde dixisti, Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram: qui potest ergo, impleat. Fratres, hoc dixi: levet quisque cor suum quomodo illud videt idoneum, et capiat quod dicitur. Sed forte hoc dicetis, quia ego vobis sum praesentior quam Deus. Absit. Multo est ille praesentior: nam ego oculis vestris apad illum cor, ut utrumque impleatis. Ecce oculos vestros et sensus istos corporis levatis ad nos; nec ad nos, non enim nos de illis montibus, sed ad ipsum Evangelium, ad ipsum Evangelistam: cor autem implendum ad Dominum. Et unusquisque sic levet, ut videat quid levet, et quo levet. Quid dixi, Quid levet, et quo levet? Quale cor levet, videat; quia ad Dominum levat: ne sarcina voluptatis carnalis praegravatum, ante cadat, quam fuerit sublevatum. Sed videt se quisque gestare onus carnis? det operam per continentiam, ut purget quod levet ad Deum. Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum vi
Abbreviated transcription (Latin):
est quẽ cdiabolus possideret. Beebrebub qͥp¬
pe int̾p̃tari dicit᷑ princeps muscarũ. de qͥb
scriptũ est. Muscȩ moriturȩ ext̃minant
Claudite aures cordis ur̃i ad u̾sus dolos int¬
mici. Intelligite quia ds fec̾ omĩa. & insius
gradib collocauit. Quare autẽ patimur mil¬
ta mala acreatura quã fec̃ ds: Qa offendimꝰ
dm. Nũqͥd hȩc angłi paciunt᷑ : Fortassis &
nos in illa uita. ista ñ timeremꝰ: De pena tua.

Expanded text:
est, quem diabolus possideret. Beelzebub quipest, quem diabolus possideret. Beelzebub quippe interpretari dicitur princeps muscarum: de quibus scriptum est, Muscae moriturae exterminant ista dixi? Claudite aures cordis vestri adversus dolos inimici; intelligite quia Deus fecit omnia, et in suis gradibus collocavit. Quare autem patimur multa mala a creatura quam fecit Deus? Quia offendimus Deum? Numquid haec Angeli patiuntur? Fortassis et nos in vita ist
Abbreviated transcription (Latin):
ues decipiant: Sic & isti admuscas adiabo¬
lo deceptisunt. N ã nescio quis tediũ pacie¬
ebatur ad muscas. inuenit illũ manicheus
tedio affectũ. & cũ diceret se ñ posse pati
Qͥs fec̃ has : Et quia tedio affectꝰ erat &¬
oderat illas. ñ ausus est. dicere ds illas fecit.
erat autẽ catholicus. Iile staciꝰ subiecit. Si
cłs illas ñfec̃. quis illas fecit : plane ait ille.
ego credo quia diabolus fec̃ muscas. Et ille sta¬
t̃. Si muscas diabolus fec̃ sic̃ te iudeo c̃fiteri.
quia prudent̃ intelligis. Apem quis fec̃ quȩ
paulo ãplior est musca: Non ausus est ille
dic̾e quia ds apẽ fecit. q muscã ñfec̃. quia
res ꝓxima erat abape. dix̃ ad locustã. Alo¬
custa. ad lacertũ. Alacerto. ad auẽ. Aba¬
ue dix̃ adpecus. Inde ad ouẽ. inde adele¬
phantũ. postremo adhominẽ. & ꝑsuasre
homini. quia ñ ado factꝰ est ħo. Ita ilłe mat¬
ser cũ tedio passus est amuscis. musca factꝰ

Expanded text:
ves decipiant: sic et isti ad muscas a diaboves decipiant: sic et isti ad muscas a diabolo decepti sunt. Nam nescio quis taedium patiebatur ad muscas: invenit illum Manichaeus taedio affectum; et cum diceret se non posse pati Quis fecit has? Et quia taedio affectus erat, et oderat illas, non ausus est dicere, Deus illas fecit: erat autem catholicus. Ille statim subjecit: Si Deus illas non fecit, quis illas fecit? Plane, ait ille, ego credo quia diabolus fecit muscas. Et ille statim: Si muscam diabolus fecit, sicut te video confiteri, quia prudenter intelligis, apem quis fecit, quae paulo amplior est musca? Non ausus ille est dicere quia Deus fecit apem, et muscam non fecit; quia res erat proxima. Ab ape duxit ad locustam, a locusta ad lacertum, a lacerto ad avem, ab ave duxit ad pecus, inde ad bovem, inde ad elephantem, postremo ad hominem; et persuasit homini quia non a Deo factus est homo. Ita ille miser cum taedium passus est ad muscas, musca factus
Abbreviated transcription (Latin):
homines decarne nascentes. quidsunt
nisi u̾mes ͦ Et de u̾mib angłos fac̃. Sic
eñ ipse dns dic̃. Ego autẽ sũ u̾mis ⁊ ñ homo.
Qs dubitat hoc dic̾e quod scriptũ est & iniob.
dine nascit᷑. ideo ħo putredo ⁊ filius homi¬
nis u̾mis. Ecce quid fieri uoluit ꝓpt̾ te il¬
lud quod inpͥncipio erat u̾bũ. & u̾bum erat
apud dm. ⁊ ds erat u̾bũ. Quare hoc factũ est
ꝑ te ut sugeres qui manducare ñ poteras.
Omnino gͦfr̃s sic accipite omĩa ꝑ ipsũ facta
sunt.q sine ipso factũ est nichil. Il niu̾se enĩ
nor. ꝑ ipsũ facta sunt supera. infera. spiritał.
corporalis. ꝑ ipsũ facta sunt. Nulla enĩ forma
nullã cõpages. nulla c̃cordia parciũ. nulla
qualiscũq sub̃a quȩ potest habere pond. nu
⁊ mero ⁊ pondere disposuisti. Nemo gͦ uos
sr̃s fallat. quando forte redi ũ patimini
ad muscas. Et enĩ aliqui derisi sunt adiabolo.
& ad muscas captisunt. Solent enĩ aucupes
pon̾e in muscipula muscas. ꝙ esurientes a¬

Expanded text:
sunt nisi vermes? et de vermibus Angelos facit. Si enim ipse Dominus dicit, Ego autem sum vermis, et non homo ; quis dubitat hoc dicere quod scriptum est et in Job, dine nascitur, ideo homo putredo, et filius hominis vermis. Ecce quid fieri voluit propter te, illud quod in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quare hoc factum est propter te? Ut sugeres, qui manducare non poteras. Omnino ergo, fratres, sic accipite, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Universa enim r ipsum facta sunt supera, infera; spiritualis, corporalis, per ipsum facta sunt. Nulla enim forma, nulla compages, nulla concordia partium, nulla qualiscumque substantia, quae potest habere pondus, nmero, et pondere disposuisti . 14. Nemo ergo vos fallat, quando forte taedium patimini ad muscas. Etenim aliqui derisi sunt a diabolo, et ad muscas capti sunt. Solent enim aucupes ponere in muscipula muscas, ut esurientes a
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quia ipsa illi absens est. sed quia absens est ab¬
illa. Quid eͦ faciat iste : Alunde unde possit
uderi d̾s: quomodo si ꝓpterea uidere ñ possĩt.
quia sordidos & saucios ocłos haberet irruen¬
te puluere. uł pituita. uł fumo. diceret illi me¬
dicus. purga de ocło tuo quicquid mali est
ut possis uidẽ lucẽ ocłoꝵ tuoꝵ. Puluis. pitui¬
ta. fumꝰ. peccata & iniquitates sunt. Tolle in¬
de ista omĩa. & iudebis sapienciã. quȩ p̃sens est.
ua ds est ipsa sapiencia. Et dictũ est. beati

Expanded text:
non quia ipsa illi absens est, sed quia ipse ab illa absens estnon quia ipsa illi absens est, sed quia ipse ab illa absens est. Quid ergo faciat iste? Mundet unde possit videri Deus. Quomodo si propterea videre non posset, quia sordidos et saucios oculos haberet, irruente pulvere vel pituita vel fumo, diceret illi medicus: Purga de oculo tuo quidquid mali est, ut possis videre lucem oculorum tuorum. Pulvis, pituita, fumus, peccata et iniquitates sunt; tolle inde ista omnia, et videbis sapientiam quae praesens est: quia Deus est ipsa sapientia; et dictum est, Beati
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ hominẽ uenientẽ inhunc mundũ. Ab illo
lumine illuminatꝰ est ioħ bapt̃. ab ipso ⁊ ipse
ioħ euanglista. E .x ipso lumine plenꝰ erat qͥ
dixͣ. Nõsũ ego xp̃s sed qui post me uenit. cuiꝰ
ñ sum ego diggnꝰ corrigiã calciam̃ti soluere. Ab
ipso lumt̾ne illuminatꝰ erat qui dix̃. in pͥnci¬
pio erat u̾bũ ⁊ uerbũ erat apudđm. & ds̾ e¬
rat u̾bũ. Ergo illaugta lux est hominti: sed
forte adhuc stulta corda capere istã lucẽ ñ pos¬
sunt. quia peccatis siuis ad granantur. ut eam
uidere ñ possit̃. Nonideo cogitent qͣsi absentẽ es¬
se lue̾m. quĩ eã iudẽ ũ possunt. ipsienĩ ꝓpter
peccata tenebre sunt. Et lux intenebris lu¬
cos y tenebre eã ñ cõprehenderunt. Ergo frs̃
quo mͦ ħo positꝰ insole cecꝰ. p̃sens eet illi sol.
s ipse soli absens est. sic omis stultus. ominis
iniquus omnis impius. cecꝰ est corde. p̃sens est
sapiencia. ded cũceco p̃sens est. ocłis eiꝰ absense̾.

Expanded text:
 hominem venientem in hunc mundum. Ab illo lumine illuminatus est Joannes Baptista; ab ipso et ipse Joannes evangelista. Ex ipso lumine plenus erat qui dixit: Non sum ego Christus; sed qui post me venit, cujus non sum ego dignus corrigiam calceamenti solvere . Ab illo lumine illuminatus erat qui dixit, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Ergo, illa vita lux est hominum. 19. Sed forte stulta corda adhuc capere istam lucem non possunt, quia peccatis suis aggravantur, ut eam videre non possint. Non ideo cogitent quasi absentem esse lucem, quia eam videre non possunt: ipsi enim propter peccata tenebrae sunt. Et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Ergo, fratres, quomodo homo positus in sole caecus, praesens est illi sol, sed ipse soli absens est; sic omnis stultus, omnis iniquus, omnis impius, caecus est corde. Praesens est sapientia, sed cum caeco praesens est, oculis ejus absens est:
Abbreviated transcription (Latin):
cã fr̃s. ut intellegatis. ab angło usq ad u̾mi¬
culũ. Qͥd p̃clarius angło inc̾aturis: Qd
angls dignus cȩlo. u̾miculus t̾ra. Q c̾auit.
ipse disposuit: Si poneret u̾micłm incȩlo.
rep̃henderes. Siuellet angłos nasci depu¬
trescentib carnib rep̃henderes. & tñ ħ¬

Expanded text:
cam, fratres, ut intelligatis, ab angelo usque ad vermicam, fratres, ut intelligatis, ab angelo usque ad vermiculum. Quid praeclarius angelo in creaturis? quid angelus dignus coelo, vermiculus terra. Qui creavit, ipse disposuit. Si poneret vermiculum in coelo, reprehenderes; si vellet Angelos nasci de putrescentibus carnibus, reprehenderes: et
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit. differ ut crescas. Ille cib est. accipe
lac ut nutriaris. ut sis ualidꝰ ad capiendũ
cibũ. Sane fr̃s quod sequitur. omĩa ꝑip
sũ facta sunt. & sinc ipso factũ est nicħ. Uide¬
te nesic cogitetis. quia nicħ aliquid est. So¬
lent enĩ multi male intellegentes sine ipso
factũ est nichil. putare aliquid esse. nichil.
Peccatũ quidẽ ñ ꝑipsũ factũ est.x. manifes¬
tũ est. quia peccatũ nicħ est. & nichil fu̾nt
homines cũ peccat̃. Et idolũ ñ ꝑu̾bũ factũ
est. habet quidã formã quanda humanã. sed
ipse ħo ꝑt̾bũ factꝰ est. Nam forma hominis in
idolo ñ ꝑu̾bũ facta est. o scriptũ est. Scimꝰ
quia nichil est ydolũ. Ergo ista ñ sunt facta
cũq sunt increaturis omĩa omnino quȩ fixa
incȩlo sunt. quȩ fulgent desuꝑ. quȩ uolitant
sub cȩlo. q quȩ mouent᷑. unuisa natura re¬
rũ. omĩs omnino creatura dicã planius. di¬

Expanded text:
quid sit, differ ut crescas. Ille cibus est, accipe quid sit, differ ut crescas. Ille cibus est, accipe lac ut nutriaris, ut sis validus ad capiendum cibum. 13. Sane, fratres, quod sequitur, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil, videte ne sic cogitetis, quia nihil aliquid est. Solent enim multi male intelligentes, sine ipso factum est nihil, putare aliquid esse nihil. Peccatum quidem non per ipsum factum est: et manifestum est, quia peccatum nihil est, et nihil fiunt homines cum peccant. Et idolum non per Verbum factum est: habet quidem formam quamdam humanam, sed ipse homo per Verbum factus est; nam forma hominis in idolo, non per Verbum facta est; et scriptum est, Scimus quia nihil est idolum . Ergo ista non sunt facta sunt in creaturis, omnia omnino quae fixa in coelo sunt, quae fulgent desuper, quae volitant sub coelo, et quae moventur in universa natura rerum, omnis omnino creatura: dicam planius, di
Abbreviated transcription (Latin):
numerat. dix̃ ds fiat. ꝙ factũ est. Si dixit.
quis dixꝰ: Utiq ds. E t quid factũ est: cre¬
incõmutabile est. Noligͦ credẽ factũ. ꝑ quod
facta sunt omnia. ne ñ ẽfficiaris ꝑu̾bũ. ꝑ quod
tua de u̾bo. ñ poteris refici ꝑu̾bũ. Et sitibi ẽti¬
git fieri ꝑu̾bũ ut ꝑ illud factꝰ sis. ꝑte defeceris.
Siꝑte de ficis. ille te reficiat quite fec̃. Si ꝑte
de terior efficeris. ille te recreet quite creauit.
Quomodo autẽ te recre& ꝑu̾bũ. si male aliqͥd
sencias de u̾bo: E uangłista dic̃ in principio
erat u̾bũ. ⁊ tudicis inprincipio factũ est u̾bũ.
Ille omĩa ꝑ ipsum facta sunt dic̃. & tudicis.
quia ipsũ uerbũ factũ ẽ. Poterat dic̾e euan¬
gelista. inpͥncipio factũ est u̾bũ. Sed quid
ait. In principio erat u̾bũ. Si erat. ñ est
factũ. Ut ista om̃ia ꝑ ipsũ fierent. ⁊ sine ipso
nichil. Si gͦ erat inpͥncipio u̾bũ. q u̾bu̾ erat
apud dm. & d̾s erat u̾bũ. siñ potes cogitare

Expanded text:
numerat, Dixit Deus, Fiat, et factum est . Si dixit, quis dixit? Utique Deus. Et quid factum est? Creincommutabile est. 12. Noli ergo credere factum, per quod facta sunt omnia: ne non reficiaris per Verbum, per quod tua de Verbo, non poteris refici per Verbum. Et si tibi contigit fieri per Verbum, ut per illud factus sis, per te deficis: si per te deficis, ille te reficiat qui te fecit: si per te deterior efficeris, ille te recreet qui te creavit. Quomodo te autem recreet per Verbum, si male aliquid sentias de Verbo? Evangelista dicit, In principio erat Verbum; et tu dicis, In principio factum est Verbum. Ille, Omnia per ipsum facta sunt, dicit; et tu dicis quia et ipsum Verbum factum est. Poterat dicere Evangelista, In principio factum est Verbum: sed quid ait? In principio erat Verbum. Si erat, non est factum, ut ista omnia per ipsum fierent, et sine ipso nihil. Si ergo erat in principio Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: si non potes cogitare
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos. & laui & uideo. Dicebant gͦ ex phariseis qͥdam.
Non om̃s. s quidam. Iam enĩ inungebantur qͥdam.
Quid gͦ dicebant nec uicdentes nec inuncti: Non ẽ
hic homo a deo. q̃ sabbatum ñ custodit. Ipse potiꝰ
custo diebat. qͥ sine peccato erat. Sabbatum enim
spiritalit̃ hoc ẽ. non habere peccatũ. Deniq fr̃s hoc
aminonet dñs quando comiñdat sabbatum. om̃e
opus seruile ñ facietis. Hȩc sunt uerba dĩ sabbatum
compĩcdancis. om̃e opus seruile ñ facietis. Iam
sabbatũ carnaliter obseruabant. spiritalit̾ uiolabal.
Ilii dicebant. Quomͦ potest homo peccator hȩc¬
signa facere:

Expanded text:
os, et lavi, et video. Dicebant ergo ex Pharisaeis quidam. Non omnes, sed quidam: jam enim inungebantur quidam. Quid ergo dicebant, nec videntes, nec uncti? Non est iste homo a Deo, qui Sabbatum non custodit. Ipse potius custodiebat, qui sine peccato erat. Sabbatum enim spiritale hoc est, non habere peccatum. Denique, fratres, hoc admonet Deus, quando commendat Sabbatum: Omne opus servile non facietis . Haec sunt verba Dei Sabbatum commendantis: Omne opus servile non facietis. Jam Sabbatum carnaliter observabant, spiritualiter violabant. Alii dicebant: Quomodo potest homo peccator has
Abbreviated transcription (Latin):
iora: Sanitatib corpoꝵ. Lam & antea tractauimꝰ.
nec immorari debemus. Alaior ẽ enim resurre
tempus. in illo languido sanitas corporis. Et ma
Ergo homo factus ẽ in tempore. ꝑ quem dm̃ facta
sunt tempora. Ileo tanqͣm in tempore demonstra-¬
bit ei oꝑa maiora id ẽ resurrectionem corpoꝵ. ut
uos miremini factam ꝑfilium resurrectionẽ cor¬
poꝵ. Deinde. redit ad illam resurrectionẽ animaꝵ.
Sicut enim pat̾ suscitat mortuos & uiuificat.
sic & filius quos uult iuuificat. S scđm

Expanded text:
jora? Sanitatibus corporum. Jam et antea tractavimus , jora? Sanitatibus corporum. Jam et antea tractavimus , nec immorari debemus. Major est enim resurreccta est in illo languido sanitas corporis. Et majergo homo factus est in tempore, per quem Deum facta sunt tempora. Ideo tanquam in tempore demonstrabit ei opera majora, id est, resurrectionem corporum, ut vos miremini factam per Filium resurrectionem corporum. 13. Deinde redit ad illam resurrectionem animarum: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat filio qͦd non habet aliunde. uel qͦd
ñ est aliud quã ipse. Pariuili sumus. loquor
uobis quod ñ sit ds̃. non ostendendo quid sit.
Ergo ut capiamus quid sit: quid faciemus: Nun¬
quid a me: nunqͥd ꝑ me poteritis: Dicam hoc
paruulis. & uobis & mͥ. Est ꝑ quẽ possumus.
mͦ cantauimus. mͦ audiuimus. lacta in dño curã
tuam. & ipse te enucriet. Ideo enim ñ potes o
homo. qͥa paruulus es. Si paruulus es. nutrien¬
dus es. Hutritus grandis eris. & qͦd paruulus ñ
poteras. grandis uidebis. S ut nutriaris iacta in
dño curam tuã. & ipse te enutriet. Modo gͦ ꝑcur¬
ramus breuit̃ quȩ restant. & uidete hic quȩ comm̃¬
daui. quomͦ dñs insinuet. Pater enĩ diligit
filium. & omnia demonstrat ei quȩ ipse facit
Ipse suscitat animas ꝑ filium. ut fruancur animȩ
suscitatȩ substantia dĩ. hoc ẽ patris & filii. Et
maiora his demonstrabit ei oꝑa. Quib ma¬

Expanded text:
demonstrat Filio quod non habet aliunde, vel quod demonstrat Filio quod non habet aliunde, vel quod non est aliud quam ipse? Parvuli sumus; loquor vobis quid non sit Deus, non ostendo quid sit: ergo ut capiamus quid sit, quid faciemus? Numquid a me, numquid per me poteritis? Dicam hoc parvulis, et vobis et mihi: est per quem possimus; modo cantavimus, modo audivimus, Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet . Ideo enim non potes, o homo, quia parvulus es: si parvulus es, nutriendus es: nutritus, grandis eris; et quod parvulus non poteras, grandis videbis: sed ut nutriaris, Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet 12. Modo ergo percurramus breviter quae restant, et videte hic quae commendavi, quomodo Dominus insinuet. Pater diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. Ipse suscitat animas, sed per Filium, ut fruantur animae suscitatae substantia Dei, hoc est Patris et Filii. Et majora his demonstrabit ei opera. Quib
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Et ideo mouere ñ debet quia dictum ẽ.
nͥ quod uiderit patrem facientẽ. non dictum ẽ
lemonstrantẽ. ꝑ hoc enim significatum ẽ id
eẽ patris facere quod ẽ demonstrare. ut ex hoc
intelligatur ꝑ filium uidentẽ omnia facere.
Nec illa demonstratio. nec illa uisio temporalis ẽ.
Quia enim ꝑ filium funt om̃ia tempora. ñ utiq
aliquo tempore possent ei demonstrari facien¬
da. Sic aut̃ demonstratio patris filii uisionẽ
gignit. quẽ admodum pat̃ gignit filium. De-¬
monstratio qͥppe generat iusionẽ. ñ uisio demon¬
strationẽ. Quod si purius & ꝑfectius intueri
ualeremus. fortasse inueniremus nec aliud ẽẽ
patrẽ. aliud eius demonstrationẽ. nec aliud filiũ.
aliud eius uisionẽ. S si uix hoc cepimus ut
explicare potuimus. quomͦ memoria qͦd cepit
extrinsecus ostendat cogitationi. quanto minus
caꝑe aut explicare poterimus. quomͦ pater ds̃

Expanded text:
fecit. Et ideo movere non debet, quia dictum est, fecit. Et ideo movere non debet, quia dictum est, nisi quod viderit Patrem facientem: non dictum est, demonstrantem. Per hoc enim significatum est, id esse Patri facere, quod est demonstrare; ut ex hoc intelligatur per Filium videntem omnia facere. Nec illa demonstratio, nec illa visio temporalis est. Quia enim per Filium fiunt omnia tempora, non utique aliquo tempore possent ei demonstrari facienda. Sic autem demonstratio Patris Filii visionem gignit, quemadmodum Pater Filium gignit. Demonstratio quippe generat visionem, non visio demonstrationem. Quod si purius et perfectius intueri valeremus, fortasse inveniremus nec aliud esse Patrem, aliud ejus demonstrationem; nec aliud Filium, aliud ejus visionem. Sed si vix hoc cepimus, vix explicare potuimus, quomodo memoria quod cepit extrinsecus, ostendat cogitationi; quanto minus capere aut explicare poterimus, quomodo Pater Deus
Abbreviated transcription (Latin):
dicis. sic huius basilicȩ. Omnia ista uidisti. et
uisa quia iam erant memoriȩ cõmendasti. & tan¬
quam posiusti illic quȩ uideres cogitando cum
uelles. etiam cum ab istis corporis oculis absuissert.
Uidisti enim kartaginẽ cum eẽs karthagine. accepit
spetiem ꝑ oculos tuos anima tua. Hȩc speties re¬
condita ẽ in memoria tua. q seruasti aliqd intus
honio apud karthaginẽ constitutus. quod posses
apud te uidere cum etiam ibi non eẽs. Hȩc om¬
nia forinsecus accepisti. Pat̃ quȩ demonstrat
filio. ñ accepit extrinsecus. Intus totũ agitur.
quia nichil creaturarum eẽt extrinsecus. nisi
hoc pat̃ fecisset ꝑ silium. Creatura om̃is a deo
facta ẽ. antequam fieret ñ erat. Non gͦ facta ui¬
sa ẽ & retenta memoriter. ut eam pat̾ filio tanꝗͣ
memoria cogitationi monstraret. s faciendam
pat̃ monstrauit. faciendam filius uidit. & eam
pat̃ demonstrando fecit. quia ꝑ filium uidentẽ

Expanded text:
dicis, sic hujus basilicae: omnia ista vidisti, et dicis, sic hujus basilicae: omnia ista vidisti, et visa quia jam erant, memoriae commendasti; et tanquam posuisti illic quae videres cogitando cum velles, etiam cum ab istis corporis oculis abfuissent. Vidisti enim Carthaginem cum esses Carthagini, accepit speciem per oculos anima tua; haec species recondita est in memoria tua, et servasti aliquid intus homo apud Carthaginem constitutus, quod posses apud te videre etiam cum ibi non esses. Haec omnia forinsecus accepisti. Pater quae demonstrat Filio, non accipit extrinsecus: intus totum agitur; quia nihil creaturarum esset extrinsecus, nisi hoc Pater fecisset per Filium. Creatura omnis a Deo facta est; antequam fieret non erat. Non ergo facta visa est et retenta memoriter, ut eam Pater Filio tanquam memoria cogitationi monstraret: sed faciendam Pater monstravit, faciendam Filius vidit, et eam Pater demonstrando fecit, quia per Filium videntem
Abbreviated transcription (Latin):
ibi erat. & uidit karthaginẽ. Nunqͥd tunt est
ibi kartago facta: lam ibi erat. s latebat. Quare
ibi latebat: Quia animus tiuis in aliud atten¬
lebat. cum uͦ reflexa ẽ cogitatio tua. ad id quod
trat in memoria. inde formata ẽ. & uisio quȩdam
gitationi tuȩ karthaginẽ. & quod in illa erat ante¬
quam intenderes. conuerse ad se intentione cogi¬
dio cucurrerunt. Nullum ex corpore signũ
datum ẽ. nec innusti. nec scripsisti. nec sonusti.
&. tam̃ cogitatio uidit qͦd memoria demonstra¬
uit. Eiusdem aut̃ substantiȩ sit. & quȩ de¬
monstrauit. & cui demonstrauit. S karchagi¬
nem ut haberet memoria tua. ꝑ oculos hausta
est imago hȩc. uidisti enĩ: quod in memoria¬
tua reconderes. Sic arborem quã meministi.
uidisti. sic montem. sic fluuium. sic amici faciem.
sic inimici. sic patris. matris. fratris. filii. uicini.
sic literarũ in codice conscriptarami. sic ipsius co¬

Expanded text:
ibi erat, et vidit Carthaginem. Numquid tunc est ibi erat, et vidit Carthaginem. Numquid tunc est ibi Carthago facta? Jam ibi erat, sed latebat. Quare ibi latebat? Quia animus tuus in aliud attendebat: cum vero reflexa est cogitatio tua ad id quod erat in memoria, inde formata est, et visio quaedam gitationi tuae Carthaginem, et quod in illa erat antequam intenderes, conversae ad se intentioni cogidio cucurrerunt, nullum ex corpore signum datum est; nec innuisti, nec scripsisti, nec sonuisti; et tamen cogitatio vidit quod memoria demonstravit. Ejusdem autem substantiae est, et quae demonstravit, et cui demonstravit. Sed Carthaginem ut haberet memoria tua, per oculos hausta est imago haec: vidisti enim quod in memoria reconderes. Sic arborem quam meministi vidisti, sic montem, sic fluvium, sic amici faciem, sic inimici, sic patris, matris, fratris, sororis, filii, vicini; sic litterarum in codice conscriptarum, sic ipsius co
Abbreviated transcription (Latin):
re d̾s quid sit. parum tͥ esse putes scire quod ñ
sit. Ecce in m̃te tua uideo aliqua duo. memoriã
tuam & cogitationẽ tuam. id ẽ quasi aciem qͣn-¬
dam. & obtutum animȩ. Uides aliquid & per
oculos ꝑcipis. & cõmendas memoriȩ. Ibi ẽ intus
quod memoriȩ cõmendasti. in abdito reconditũ
quasi in horreo. quasi in thesauro. quasi in se¬
cretario quodam & penetrali interiore cogitas.
Auunde intentio tua. alibi ẽ illud qͦd udisti.
in memoria tua ẽ & non uidetur a te. qͥa cogi¬
tatio tua in aliud intenditur. Modo ꝓbo. scien¬
tib loquor. Rartaginẽ nomino. Omines mͦuitꝰ
quicũq eam nostis. indistis kartaginem. Nun¬
quid tot sunt kartagines. qͦt animȩ ur̃ȩ : Om̃s
udistis ꝑ nom̃. hoc est ꝑ quatuor has syllabas
notas uobis erumpentes ex ore meo. Tactȩ suit
aures ur̃ȩ. tactus & sensus anmȩ ꝑ corpus. ꝙ
ab alia intentione reflexus ẽ animus. ad id quod

Expanded text:
re Deus quid sit, parum non tibi putes esse scire quid non re Deus quid sit, parum non tibi putes esse scire quid non sit. 11. Ecce in mente tua video aliqua duo, memoriam tuam et cogitationem tuam, id est, quasi aciem quamdam et obtutum animae tuae. Vides aliquid, et per oculos percipis, et commendas memoriae: ibi est intus quod memoriae commendasti, in abdito reconditum quasi in horreo, quasi in thesauro, quasi in secretario quodam et penetrali interiore. Cogitas aliunde, intentio tua alibi est; illud quod vidisti in memoria tua est, et non videtur a te, quia cogitatio tua in aliud intenditur. Modo probo, scientibus loquor: Carthaginem nomino, omnes modo intus quicumque eam nostis, vidistis Carthaginem. Numquid tot sunt Carthagines quot animae vestrae? Omnes vidistis per nomen hoc: per quatuor has syllabas notas vobis, erumpentes ex ore meo, tactae sunt aures vestrae, tactus est sensus animae per corpus, et ab alia intentione reflexus est animus ad id quod