comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad iuã ꝑfectiõis ad quirit᷑. Iui cũ penet᷑¬
uerit hominis m̃tẽ contemptũ ei rerũ
om̃iũ parit. obliuionẽ parentũ. mundi¬
q ipsius gignit horrorẽ. Contemptu aũt
ac priuatione facultatũ om̃iũ: humilitaˢ
acquiritur. Humilitas uͦ his incdicus cõp¬
batur. Primo si mortificatas habeat in se
om̃s uoluptates. Scd̃o. siñ solum actuũ
suorũ. uerũ&̃ cogitationũ suarũ. nichil
suo celaũit semiori. Tercio si nichil sue cli¬
scretioi: s iudicio eiuis uniuersa cõmit¬
tat. ac monita eius sitiens ac libent̃ ascul¬
tet. Quarto si in om̃ib seruet obedientiã:
mansuetudinẽ. et patientiȩ constantiam.
Quintosiñ solum iniuriã inferat nulli.
s ne ab alio quidẽ sibimet irrogatã dole¬
at atq tristetur. Sexto. si nichil agat in¬
chil p̃sumat. qd̾ ñ uł commnunis ^ regista
ut maiorũ cohortent᷑ exempla. Septimo.

Expanded text:
ad viam perfectionis, acquiritur. Qui cum penetrad viam perfectionis, acquiritur. Qui cum penetraverit hominis mentem, contemptum rerum omnium parit; oblivionem parentum, mundique ipsius gignit horrorem: contemptu autem ac privatione facultatum omnium, humilitas acquiritur. Humilitas vero his indiciis comprobatur: primo, si mortificatas in se habeat omnes voluntates; secundo, si non solum actuum suorum, verum etiam cogitationum nihil suum celaverit seniorem; tertio, si nihil suae discretioni, sed judicio ejus universa committat, ac monita ejus sitiens ac libenter auscultet; quarto, si in omnibus servet obedientiam, mansuetudinem, et patientiae constantiam; quinto, si non solum injuriam inferat nulli, sed ne ab alio quidem sibimet irrogatam doleat atque tristetur; sexto, si nihil agat, nihil praesumat, quod non vel communis regula, vel majorum cohortantur exempla; septimo,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ad securitatẽ. ñ ad cdelitias. s ad tempta¬
tiones et angustias. ꝑ muitas enũ tribu¬
latioẽs. oportet nos int᷑re in regnũ dei. An¬
gust a namq porta ẽ. et arta uia quȩ du¬
cuicit acͥuitã. et p arei sunt qui inuenuit̃
cam. Considera gͦ te de paucis et electis ef¬
fectum. et neexemplo ac tepore multitudi¬
nis refriges as. s uiue ut pauci. ut cum
paucis inuoniri merearis in reguo dĩ. Mul¬
ti enim sunt uocati. pauci aũ electi. et pu¬
sillus est grex cui complacuit patri here
ditatẽ darẽ. Itãq ñ leue noueris ẽẽ pec¬
catum. ꝑfectionẽ ꝓfessum quẽpiã: et ea qͣ
sunt imꝑfecta sẽctari. Ad que ꝑfectionis
statum: hisgradib atq hoc ordine ꝑueni¬
t᷑. Pncipium gͦ nr̃e salutis eiusdẽq custo
dia. sic ut dixi timor dr̃ã ẽ. ꝑ hunc enim
et initiũ conũsioĩs. et uitiorũ purgatio.
et uirtutũ custodia. his qui imbuuntur

Expanded text:
non ad securitaten non ad delicias, sed ad temptanon ad securitaten non ad delicias, sed ad temptationes et angustias. per mu tas enim tribulationes oportet nos introire in regnu ? dei: angusta namque est porta et arta uia quae duc ? ad uitam, et pauci sunt qui inueniunt eam. considera ergo te de paucis et electis effectum et ne exemplo ac tepo? multitudinis refrigescas, sed uiue ut pauci, ut cum paucis ii ueniri merearis in regno: multi enim sunt uocati, pauci uero electi, et pusillus est grex cui conplacuit pater dare hereditatem. itaque non leue noueris esse peccatum, perfectionem professum quempiam ea quae sunt inperfecta sectari. ad quem perfectionis statum his gradibus atque hoc ordine peruenitur. Principium nostrae salutis eiusdemque custdia, sicut dixi, timor Domini est. Per hunc enim et initium conversionis, et vitiorum purgatio, et virtutum custodia, his qui imbuuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuehi. et ad ꝑfectionẽ tendere: etiã ab ip¬
sis incipias adinferiora decidẽ. Non eni
qui ceꝑit hec. s qui ꝑseuerau̾it in his usq
infinẽ. hic saluus erit. Uersittꝰ enĩ serpens
calcanea nr̃a semꝑ obseruat. idẽ insidiat᷑
exitui nr̃o: et usq in finẽ uitȩ nr̃ȩ nos
supplantare conat᷑. Et iccirco bene cȩpisse
niehi ꝓlerit. nec pleno feruore renun¬
ciatiois arripuisse pͥncipiã. si hȩc ẽgruus
etiã finis similit̾ ñ cõmendau̾it atq c̃clu¬
serit. xp̃iq humilitas atq pauꝑtas quam
ñe eorã ipso ꝓfessus es: usq ad extremum
uitȩ quẽ admodũ arrepta ẽ ate ñ fuerit
custoddita. Iuod ut possis implere. tu eiꝰ
capita icl ẽ cogitationũ pͥncipia semper
obserua: acd seniorẽ scilicet mox ea ddefe¬
rens. Ita enĩ clisces ꝑnitiosa eius initia c̃¬
terere: si nichil ex eis semori tuo erubri¬
re dei. et p̃para animã tuã ñ ad requiẽ.

Expanded text:
prouehi et ad per fectionem tendere, etiam ab ipprouehi et ad per fectionem tendere, etiam ab ipsis incipias ad inferiora recidere non enim qui coeperit haec, sed qui perseuerauerit in hi usque in finem, hic saluus erit. Uersutus enim scalcanea nostra semper observat, id est, insidiatur exitui nostro, et usque in finem vitae nostrae nos supplantare conatur. Et idcirco bene coepisse nihil proderit, nec pleno fervore renuntiationis arripuisse principia, si haec congruus etiam finis similiter non commendaverit atque concluserit, Christique humilitas atque paupertas, quam nunc coram ipso professus es, usque ad extremum vitae, quemadmodum arrepta est, a te non fuerit custodita. Quod ut possis implere, tu ejus capita, id est, cogitationum principia semper observa, ad seniorem scilicet mox ea deferens. Ita enim disces perniciosa ejus initia conterere, si nihil ex eis seniori tuo erubure dei, et pra. para animam tuam. non ad requiem,
Abbreviated transcription (Latin):
quid p̃sumas: ex his que abrenuncians
ab clicasti. Caue ne parentũ. ne affectioĩs
pͥstine recorderis. et ad curas huiꝰ scłi sol¬
licitudines q reuocatꝰ. sccłm saluatoris sen¬
tentiã ponens manũ tuã suꝑ aratrum
et aspiciens retro regno celorũ aptꝰ esse
ñ possis. Caue ne quando suꝑbiam quã
nunc incipiens arddore fidei ac pia humi¬
litate caleasti. cum ceꝑis psalmorũ ut ꝓ¬
fess iõis huius quanddã notitiã degustare.
paulati elatꝰ resuscitare mediteris: ac sccło
clificans. p̃uaricatorẽ resticuas temetip¬
sũ. s potius ut in hac nuclitate quã corã
dõ et angelis eius ꝓfessus es ad finẽ usq
ꝑctures. In hac qu̾oq humilitate ac pati¬
entia. qua ut susciꝑeris inmonasterio .x.
dieb ꝓ forib ꝑseuerans. mubtis lacrimis
implorasti. ñ solũmͦ ꝑsistas. uerũetiã ꝓfici¬
as atq succrescas. Satis em̃ miserũ ẽ ut
cũ cdebeas a rudim̃tis ac pͥmortus tiuis

Expanded text:
iquid praesumas ex his quae abrenuntians iquid praesumas ex his quae abrenuntians abdicasti. Cave ne parentum, ne affectionis pristinae recorderis, et ad curas hujus saeculi sollicitudinesque reuocatus secundum saluatoris sententiam ponens manum tuam super aratrum ac respiciens retro regno I caelorum aptus esse non possis. cane ne quando superbiam, quam nunc incipiens ardore fidei ac plena humilitate calcasti, cum coeperis psalmorum uel professionis huius quandam notitiam degustare, paulatim elatus resuscitare mediteris ac sec-undedificans praeuaricatorem constituas temet ipsum, sed potius ut in hac nuditate, quam coram deo et angelis eius professus es, ad finem usque perdures, in hac quoque humilitate ac patientia, qua ut suscipereris in monasterio decem diebus pro foribus perseueran multis lacrimis inplorasti, non modo persistas, uerum etiar proficias atque succrescas. satis enim miserum est, ut cur debeas a rudimentis ac primordiis tuis
Abbreviated transcription (Latin):
sentib colet iniuriis: ñ pr̾itarũ iam recor¬
clat᷑. seq eum adbuc spiret in corpore cũc¬
tis elem̃tis credit ẽẽ defunctũ. illuc p̃mit¬
tens sui cordis intuitũ. quo se non dubitat
ilico tͣnfit᷑um: tta nos quoq timore dñi cru¬
cifixos. oportet his om̃ib idẽ ñ solũ carna¬
ub uitus. uerũã ipsis elem̃tis mortuos eẽ:
uluc habentes oculos aĩȩ nr̃ȩ defixos: quo
nos spare debemus mom̃tis singulis migͣ¬
turos. Hoc enĩ mͦ mortificatas pot̾imtis
uniusas concupiscentias. et affectus hab̾e
carnales. Caue gͦ ne quid aliq̃n eorũ p̃su
mas quȩ abrenuncians abiecisti. et contra
cdñi int̃dictum de agro euũgl̃icȩ oꝑatiõis
reu̾sus. inueniaris tunicã tuam qua de ex¬
polianeras reuestiri. ne ut ad humiles t̾rȩ¬
nas mundi huiꝰ concupiscentias ac studia
reuoluaris: et contra euũgłu mandatum
de ꝑfectiõis tecto descendens tollere au¬

Expanded text:
sentibus dolet iniuriis, non praeteritarum iam recorsentibus dolet iniuriis, non praeteritarum iam recordatur seque, cum adhuc spiret in corpore, cunctis elementis credit esse defunctum, illuc praemittens sui cordis intuitum, quo se non dubitat ilico transiturum, ita nos quoque timore domini crucifixos oportet his omnibus, id est non solum carnalibus uitiis, uerum etiam ipsis elementis mortuos esse, illic habentes oculos animae nostrae defixos, quo nos sperare debemus momentis singulis migraturos. hoc enim modo mortificatas poterimus uniuersas concupiscentias et affectus habere carnales. Caue mas quae renuntians abjecisti, et contra Domini interdictum de agro evangelicae operationis reversus, inveniaris tunica tua, qua te exspoliaveras, revestiri: neque ad humiles terrenasque mundi hujus concupiscentias ac studia revolvaris, et contra Christi mandatum de perfectionis tecto descendens, tollere al
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nr̃e concupiscentiȩ seruientia. s mortifi¬
catiõi eius. habeamꝰ affixa. Sic enĩ dñi pre
ceptũ implebimus dicentis. qui ñ accipit
crucẽ suã et sequit᷑ me. ñ ẽ me clignus.S
forte dicas. Quomodo potest hõ erucẽ suã¬
iugit᷑ portare. uel quẽ admodũ uiuens pos¬
sit quis ẽẽ crucifixus: Aucli racionẽ bre¬
stus quis n iam ꝓ animi sui motu mẽbra
sua quoqua mouentu ut conũtendi habet
podestatẽ. ita et nos uoluntates nr̃as ac cle¬
uicderia non scđm id qͦd nobis suaue est
ac cielectat aci p̃sens. s sccłm legem dñi qͦ
nos illa constrinxerit. applicare debemus.
Et sicut is qui patibulo crucis affigit᷑ ñ iã
p̃sentia contemplat᷑. nec desuis affectatio¬
nib cogitat. ñ ꝓ die erastino sollicitudine
euraq dlitendit᷑: nulla possidendi c̃ cupi¬
scertia ꝑmouet᷑: nulla suꝑbia. nulla c̃ten¬
uõe. nulla emulatiõe suceendit᷑: ñ de pre¬

Expanded text:
non nostrae concupiscentiae seruientia, sed mortifinon nostrae concupiscentiae seruientia, sed mortificationi eius habeamus adfixa. sic enim praeceptum domini inplebimus dicentis: qui non accipit crucem suam et sequitur me, non est me dignus. sed forte dicas: quomodo potest homo crucem iugiter portare, uel quemadmodum uiuens quis possit esse crucifixus?? audi rationem brefixus quis iam non pro animi sui motu membra sua quoquam mouendi uel conuertendi habet potestatem, ita et nos uoluntates nostras ac desideria non secundum id, quod nobis suaue est ac delectat ad praesens, sed secundum legem domini quo nos illa constrinxerit adplicare debemus. et sicut is qui patibulo crucis adfigitur non iam praesentia contemplatur nec de suis adfectionibus cogitat, non pro crastino die sollicitudine curaque distenditur, nulla possidendi concupiscentia permouetur, nulla superbia, nulla contentione, nulla aemulatione succenditur, non de prae
Abbreviated transcription (Latin):
qui ac xp̃m cupiunt ꝑuenire etiã ꝓcul oc¬
currere ñ optemꝰ. s ne temere recipientes
et nos apud cm̃ leuitatis. et temetipsum reũ
grauioris supplicu faceremꝰ. si acl p̃sens fa¬
cile susceptꝰ nec pondus ꝓfessiõis huius
intelligens. uł destitutor p̾t hec ut tepicꝰ
extitisses. Quamobrẽ ipsam causã abrenũ¬
tiatiõis debes in pͥmis agnoscere. qua per¬
specta. quidd te conueniat agere. ex eiꝰ rati
one manifestius inftituaris. Abrenuncioͣ
nichil ẽ aliua. qua crucis ac mortificatiõis
indicium. Ideoq noueris hocdierno die te
erucifixum. tͥq hunc munctũ. Considera
gͦ conlitiões crucis. sub ciuius te deinceps
sacram̃to oportet in hac luce u̾sari. in qua
ꝓ nobis in patibulo fuit ille suspensus.
nos quoq necesse ẽ in hac uita degere. ut
scił secłm apłm affigentes timore diũ car¬
nes nr̃as. et uniu̾sas uoluntatis ac desideria

Expanded text:
qui ad Christum cupiunt converti etiam procul ocqui ad Christum cupiunt converti etiam procul occurrere non optemus: sed ne temere recipientes, et nos apud Deum levitatis, et temetipsum reum gravioris supplicii faceremus, si ad praesens facile susceptus, nec pondus professionis hujus intelligens, vel destitutor post haec, vel tepidus exstitisses. Quamobrem ipsam causam abrenuntiationis debes in primis agnoscere: qua perspecta, quidone manifestius instruaris.. Abrenuntiatio nihil est aliud quam crucis ac mortificationis indicium, ideoque noueris hodierno die te crucifixum tibique hunc mundum. considera ergo condiciones crucis, sub cuius te deinceps sacramento oportet in hac luce uersari, quia ipro nobis in patibulo fuit ille suspensus, nos quoque necesse est in hac uita degere, utadfigentes de timore domini carnes nostras uniuersas uoluntates ac desideria
Abbreviated transcription (Latin):
quem sub nr̃a p̃sentia incenobio suo reci¬
piebat. quia puto ex hoc posse aliquid
instructiõĩs accede. animuis ẽ opuseulo
huie intexere.
osti ait qͦt dieb ꝓ forib excubans ho¬
die sis reciptus: Cuius diffi cultatis
causã pͥmitꝰ debes agnoscere. Pot̾it enĩ
t in hac uia quã in gredi concupiscis mul¬
tũ conferre.si ratioẽ eius agnita ad xp̃i
seruitiũ consequent̃. ac sicut oportet acces¬
seris. Sic̃ namq imm̃sa gła fidelit᷑ serui¬
penȩ grauissimȩ p̃parant᷑ his qui tepide eã
negligent᷑ q fueruit executi: et scd̾m hoc
qd̾ ꝓfessisunt. ut q̾ ab hominib ẽẽ credũ¬
tur. fructus etiam congruos scĩtatis eidẽ
erhibere neglexeri t. Melius ẽ enĩ scđm¬
uere et ñ redłe. et malecuctus qui facit opꝰ
dm̃ negligent᷑. Iaeo gͥ a nobis adiuitissime
refutatꝰ es. non quia tuã ut om̃iũ salutẽ
ñ tanto desiderio cupiamꝰ amplecti. et his

Expanded text:
quem sub nostra praesentia in suo coenobio reciquem sub nostra praesentia in suo coenobio recipiebat, quia puto ex hac posse aliquid instructionis accedere, animus est opusculo huic intexere. nosti, ait., quot diebus pro foribus excubans hodie sis receptus. cuius difficultatis causam primitus debes agnoscere. poterit enim tibi in hac uia quam ingredi concupiscis multum conferre, si ratione eius agnita ad seruitium Christi consequenter ae sicut oportet accesseris. Sicut namque inmensa gloria fideliter seruipoenae gravissimae praeparantur his qui tepide eam negligenterque fuerint executi; et secundum hoc quod professi sunt, vel quod ab hominibus esse creduntur, fructus etiam congruos sanctitatis eidem exhibere neglexerint. Melius est enimvere, et non reddere; et, Maledictus qui facit opus Dei negligenter . Ideo igitur a nobis diutissime refutatus es, non quia tuam vel omnium salutem non toto desiderio cupiamus amplecti, et his
Abbreviated transcription (Latin):
rio atq ardore succensus. captans noct᷑na
sulentia ita diffugit ut iam ꝓunciã ñ ui¬
cinã. s ignotas et alienas longeq diuisas
in palestine partes cõmeare festinauit. cre¬
dens se tutꝰ latit᷑um si ad illa semetipsũ
asportasset loca. in quib ne nom̃ quidem
suum ibi fuisset auditum. Iuo cũ atueniᷤ¬
set nr̃m monasteriũ ꝓtinus expetiuit.
qd̾ ñ longe fuiła speleo in quo dñs ñr m̃c¬
xp̃c ex uirgine nasci dignatꝰ ẽ. In quo ꝑ¬
modico tempore delitescens. seđm senten¬
tiã dñi tamqͣm ciuitas suꝑ montẽ posita
diuttꝰ abscondi ñ potuit. Nam continuo qͥ¬
da fr̃um qui ad loca sc̃a de egipti partib
oratiõis causa conuenerant: agnitũ eum
sũma ui p̃cum ad cenobiũ suũ reuocart᷑.
unc gͥ senẽ ꝓ illa quȩ nobis fuerat
apud ipsũ in monastrrio nr̃o familia¬
ritas. cum pt hȩc in egipto stucdiosissime
roquisissemus. exhortationẽ quã dedit fr̃i

Expanded text:
rio atque ardore succensus, captans nocturna rio atque ardore succensus, captans nocturna silentia, ita diffugit, ut jam provinciam non vicinam, sed ignotas et alienas longeque divisasin Palaestinae partes commeare curavit, credens se tutius latitaturum, si ad illa semetipsum asportasset loca, in quibus ne nomen quidem suum fuisset auditum. Quo cum advenisset, nostrum monasterium protinus expetid non longe fuit a spelaeo, in quo dominus noster ex uirgine nasci dignatus est. in quo permodico tempore delitescens: Secundum sententiam domini tamquam ciuitas super montem posita diutius abscondi non potuit. nam continuo quidam fratrum, qui ad loca sancta de Aegypti partibus orationis causa conuenerant, agnitum eum summa ui precum ad suum coenobium reuocarunt. Hunc igitur senem pro illa quae nobis fuerat apud ipsum in monasterio nostro fiducia cum post haec in Aegypto studiosissime requisissemus, exhortationem quam dedit fratri,
Abbreviated transcription (Latin):
fuisset hesitatiõe detentꝰ: ꝓpius accedens
tanddem. et ñ solũ uultũ s etiã sonũ uoci
uidentib cunctis incussit: cur uidelicet
istud fec̾it ei. qui apudd ipsos uelut nouitꝰ
ac de scło nuꝑ egressus habebat᷑ extremꝰ.
Post uͦ miraculo sunt maiore ꝑcussi: cum
eiꝰ nom̃ qd̾ apud ipsos quoq magna fuerat
fr̃s pͥoris ignorantiȩ ueniã postulantes. qͦd
eũ uidelicet tanto tempore int iuniores ae
paruulos deputassent: et inuitũ ac flentẽ
qd̾ inuidia diaboli digna sͥ fiusset c̃u̾satiõe
atq humilitate fraulatꝰ. quã diutissime re¬
quisitã tandẽ aliqñ se inuenisse gaudebat.
necmernisset uitã suã in illa quã arripue¬
rat subiectioẽ finire: ad ꝓpͥũ cenobiũ re¬
durerunt. custodientes eũ sũma diligen¬
tia. ne ab eis quandoq similit̃ qͦ quã ailap¬
sus aufugeret. Ubi cum fuisset modico tẽp̃t
demoratꝰ. eodẽ rursus humilitatis desicde¬

Expanded text:
fuisset haesitatione detentus, propius tandem fuisset haesitatione detentus, propius tandem accedens et non solum uuItum, sed etiam sonum uocis uidentibus cunctis incussit, cur uidelicet istud fecerit ei, qui apud ipsos uelut nouicius ac de saeculo nuper egressus habebatur extremus, post uero miraculo sunt maiore perculsi, cum eius nomen, quod apud ipsos quoque magna fuerat fratres prioris ignorantiae ueniam postulantes, quod eum uidelicet tanto tempore inter iuniores ac paruulos deputassent, inuitum ac flentem, quod inuidia diaboli digna sibi fuisset conuersatione atque humilitate fraudatus, quam diutissime requisitam tandem se quando inuenisse gaudebat, nec meruisset uitam suam in illa quam arripuerat subiectione finire, ad proprium coenobium? reuxerunt, custodientes eum summa diligentia, ne ab eis quo que similiter quoquam dilapsus aufugeret. demoratus, eodem rursus humilitatis deside
Abbreviated transcription (Latin):
gentiaq manciat᷑. Qũa sub alio fr̃e uimiore
qui eum sͥ creditũ retinebat exercens. sic
eidẽ subciebat᷑. tantaq obedientia desidera¬
tã humilitatis excolebat uirtittẽ: ut ñsolũ
ea quȩ ad orticurã diligentiãq ꝑtinebant.:
uerumetiã uniusa officia que cunctis erant¬
asꝑa ut indigna atq ab om̃ib ducebantur
horrori. tota cotidie sedulitate compleret.
Complura etiã nocte consurgens. ita furtĩ
nullo teste uł conscio tenebris oculentib
efficiebat. ut penit᷑ auctorẽ oꝑis nemo cde¬
p̃henderet. Cumq ibidẽ biennio delitesc̃es.
a quodam tandẽ uisus qui de egupti partib
cõmearat: uix potuit ꝓ humilitate habitꝰ
sui ac uilitate officii qͦd gerebat agnoscisã
sareulo deorsũ incuruus laxabat holerso
t̾ram:. deuide stercus humeris suis adduec¬
tans. eorũ radicib ingerebat. Cumq hec
intuens fr̃ suꝑ agnitiõe eius diutissima

Expanded text:
gentiaque mandatur. quam sub alio fratre iuniore, gentiaque mandatur. quam sub alio fratre iuniore, qui eum sibi creditum retinebat., exercens sic eidem subdebatur tantaque oboedientia desideratam humilitatis excolebat uirtutem, ut non solum ea, quae ad horti diligentiam pertinebant, uerum etiam uniuersa officia, quae erant cunctis aspera uel indigna atque ab omnibus ducebantur horrori, tota cotidie sedulitate conpleret. conplura uero etiam nocte consurgens ita furtim nullo teste uel conscio tenebris occulentibus efficiebat, ut penitus auctorem operis nemo deprehenderet. cumque ibidem triennio delitescens puaereretur, a quodam tandem uisus, qui de Aegypti partibus commearat, uix potuit pro humilitate habitus sui ac uilitate officii quod gerebat agnosci. nam sarculo deorsum incuruus laxabat holeribus terram, deinde stercus umeris suis aduectans eorum radicibus ingerebat. cumque haec intuens frater super agnitione eius diutissima
Abbreviated transcription (Latin):
clerate subiectiõis extenderet. clam fugiens
de conobio secessit solus in thebaiclis ulti¬
mas partes. Ibiq rleposito habitu mona¬
chorũ. assumpta scłari ueste. cenobium
tabenensiotarũ expetuit: qd̃ sciebat cunc¬
tis ẽẽ districtius: et in quo se ꝓ longitudine
regiõis credidit ignorandũ: ut ꝓ magnitu¬
dine monasterii. ac multitudine frũm fa¬
cile posse celari. Ubi dutissime ꝓ forib
ꝑ seuerans cunctorũ frũm genib ꝓuolutꝰ.
ut susciꝑet᷑ sũmis p̾cib exorabat. Cumq
multo despectu tandẽ fuisset admissus. qd̾
scilicet decrepitꝰ seneͣs et qui omẽm suã
ꝑiuxisset ȩtatẽ. ingredi cenobiũ postu¬
laret. quo tempore iam nec deseriure qͥdẽ
sius uoluptatib p̾ualoret. ac ne hoc quidẽ
ipsũ causa religiõis expet̾e eũ asscrerent.
s famis et inopie necess itate constrictum᷑
ut seni nulliq oꝑi peintꝰ apto. orti cura dili¬

Expanded text:
deratae subiectionis extenderet, clam fugiens deratae subiectionis extenderet, clam fugiens de coenobio secessit solus in Thebaidos ultimas partes, ibique deposito habitu monachorum adsumpta saeculari ueste coenobium Tabennesiotarum expetit, quod sciebat cunctis esse districtius, et in quo se uel pro longitudine regionis credidit ignorandum uel pro magnitudine monasterii ac multitudine fratrum facile posse celari. ubi diutius pro foribus perseuerans cunctorum fratrum genibus prouolutus ut susciperetur summis precibus ambiuit. cumque multo despectu tandem fuisset admissus, quod scilicet decrepitus senex et qui omnem suam peruixisset aetatem ingredi coenobium postularet, quo tempore iam ne deseruire quidem suis uoluptatibus praeualeret, ac ne hoc ipsum quidem causa religionis expetere eum adsererent, sed famis et inopiae necessitate constrictum, ut seni nullique operi penitus apto horti cura dili
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ obettientis grãm desidat obtinere. Eoar¬
tat nos libelui moclus acl finẽ tentłe: s obe¬
dientis bonũ quȩ int̃ cet̾as uirtutes pͥma¬
tũ tenet: non patit᷑ nos eorũ gesta. qui ꝑ
banc clarterunt penitꝰ silentio p̃t̃ire. Prop¬
ter qd̃ ucrumq congrue temꝑantes. id est
tam breuitati quã studiosorũ desideriis et¬
atq utilitatib seruientes. unũ aclhuc po¬
nimis hiumlitatis exemplũ: qd̾ ñ ab inci¬
piente. s aꝑfecto atq abbate completũ non
solũ iuniores instruere. s etiã semores. ad
ꝑfectã humilitatis uirtutem lectiõe sua
poterit incitare.
idimꝰ itaq abbatẽ pinuphium. qui
cũ eẽt immanis cenobu presbr̃ qd̾ est
in egypto. ñ longe a panẽ fisi eiuitate. et ꝓ
cunctis honorabilis ac uenerancdus exsistet:
uidens se ꝓ boc ipso humilitatẽ iliã quã
scłm suȩ m̃tis arclorem concupierat exer¬
cere non posse. nec habere quo urdutẽ desi¬

Expanded text:
per oboedientiae gratiam desiderat obtinere. Coarper oboedientiae gratiam desiderat obtinere. Coartat nos libelli modus ad finem tendere: sed oboedientiae bonum, quae inter ceteras uirtutes primatum tenet, non patitur nos eorum gesta qui per hanc claruerunt. penitus silentio praeterire. propter quod utrumque congrue temperantes, id est tam breuitati quam studiosorum desideriis atque utilitatibus seruientes unum adhuc ponemus humilitatis exemplum, quod non ab incipiente, sed a perfecto atque abbate conpletum non solum iuniores instruere, sed etiam seniores ad perfectam humilitatis uirtutem lectione sua poterit incitare uidimus itaque abbatem Pinufium, qui cum esset inmanis coenobii presbyter, quod est in Aegypto non longe a Panephyasi ciuitate, et pro cunctis honorabilis ac uenerandus existeret, uider se pro hoc ipso humilitatem illam, quam secundum suae mentis ardorem concupierat, exercere non posse nec habere quo uirtutem desi
Abbreviated transcription (Latin):
mediocrit᷑ instrcitꝰ. Qui relictis parentib
cum ad monasteriũ ꝑuolasset. atd cõꝓban¬
dã m̃tis humilitatẽ. ut fidei eiꝰ arcdorem
confestim ei a seniore p̃ceptũ est: ut decẽ
sportas quas necesse erat publice uendi¬
tari. ceruicib suis onerans distrabenclas
xp lateas circumferret. adiecta condditiõe
qua durtꝰ in hoc officio detineret᷑. ut si fed¬
forte eas unus parit᷑ coemere uoluisset
ñ cecleret. s singillatim eas querentib
uenundaret. Id ille tota deuotiõe cõple¬
uit. ⁊ om̃is confusiõis uerecuncdia ꝓ noĩe
ac desiderio xp̃i calcata. sportas humeris
sus imponens. p̃cio statuto diftraxit:
ac pecuniã add monasteriũ reportauit. ne¬
quaqͣm ꝑt̾ritꝰ tam uilis et insueti offieu no¬
uitate: nec consicierans indignitatẽ rei na¬
taliumq splendorẽ ac uenc̾utioĩs inuiriã.
qñ illã. ꝓp̃i humilitatẽ quȩ ẽ uera nobilitaᷤᷤ

Expanded text:
mediocriter institutus. qui relictis parentibus mediocriter institutus. qui relictis parentibus cum ad monasterium dam mentis humilitatem, vel fidei ejus ardorem, confestim ei a seniori praeceptum est ut decem sportas quas necesse non erat publice venditari, cervicibus suis onerans, distrahendas per plateas circumferret: adjecta conditione, qua diutius in hoc officio retineretur, ut si forte eas unus pariter coemere voluisset, non cederet, sed singillatim eas quaerentibus venundaret. Quod ille tota devotione complevit, et omni confusionis verecundia pro nomine ac desiderio Christi calcata, sportas humeris suis imponens, pretio statuto distraxit, ac pecuniam ad monasterium reportavit: nequaquam perterritus tam vilis et insueti officii novitate, nec considerans indignitatem rei, nataliumque splendorem, ac venditionis injuriam, dum illam Christi humilitatem, quae est uera nobilitas,
Abbreviated transcription (Latin):
cõmotũ. p̾cepit patri. ut tollens eũ iacta¬
ret in flum̃. Tum illeͤ uelut a dño s hoc
filium. ulnis ꝓpͥis usq ad oram fluminis
et eius obedientiȩ fuisset oꝑe consũmatũ.
nisi ꝓcurati fuissent de inclustria fr̃es. qͥ
sollicite ripam fluminis obsiderent. ꝓiec¬
tũq iam. et quodãmͦ de fluminis alueo
paruulũ rapuissent. ⁊ c̃sũmationẽ p̃cepti
obsequio patris et deuotioẽ completã. ab
effectu atq ab ipso fine reuocassent. Cuiꝰ
fides atq tleuotio intantũ dõ fuit accepta.
ut liuino statim testimonio cõpbata sit.
Reuelatũ naq ẽ continuo semiori. Haceũ
obedientia abrahȩ patriarchȩ opꝰ implesse.¬
Cumq breui tempore tͣnsacto idẽ abbas
cenobii de mundi huius cõmoratiõe mig¬
cessorẽ sͥ atq abbatẽ monasterio reliquit.
on tacebimus etiã nobis cognitũ
familiȩ. Nam patre comite ac ditissimo
oriundus fuit: studus quoq lib̾alib non

Expanded text:
commotum praecepit patri, ut tollens eum iactacommotum praecepit patri, ut tollens eum iactaret in flumen. tum ille, uelut a domino sibifilium ulnis propriis usque ad oram fluminis et oboedientiae eius fuisset opere consummatum, ni procurati fuissent de industria fratres, qui sollicite ripam fluminis obsiderent, proiectumque iam et quodammodo de Summis alueo paruulum rapuissent, et consummationem praecepti obsequio patris ac deuotione conpletam ab effectu operis atque ab ipso fine reuocassent. Cuius fides atque deuotio in tantum deo fuit accepta, ut diuino statim testimonio conprobata sit. reuelatum namque est continuo seniori hac eum oboedientia Abrahae patriarchae opCumque brevi tempore transacto idem abbas coenobii de mundi hujus commoratione migcessorem sui atque abbatem monasterio dereliquit. Non tacebimus etiam nobis cognitum familiae: nam patre comite ac ditissimo oriundus fuit, studiis quoque liberalibus non
Abbreviated transcription (Latin):
colaphis atq alapis expositꝰ diu̾sorũ. quas
plerumq sub obtutib sius innocenti par¬
uulo etiã gratis cernebat inferri. ita ut
ñnũqͣm genas eius nisi lacrimarũ sorclib¬
ac uestigus uitłet infectas. Cumq taliter
infans sub oculis eius ꝑ dies singulos age¬
ret᷑ ꝓ amore nichilominꝰ. xp̃i et obedientie
uirtute. rigida semꝑ atq immobilia patͥs
uiscera ꝑmanserunt. Non eniͦ iam reputa¬
bat filium suũ que secũ parit᷑ obtulerat
xp̃o: nec curabat de p̃sentib eius in uri¬
is. s potius exultabat quod eas nequaqͣm
infructuose cernebat tolerari. parũ co¬
gitans de lacrimis eius: s de ꝓpͥa humili¬
tate. ac ꝑfectiõe sollicitus. Quã clistrictio¬
nẽ m̃tis illius. atq immobilẽ uigorẽ p̃ui¬
dens cenobii senior. add comꝓbantiã penitꝰ
amici eius constantiã. cum plorare quadã
die uidisset infantẽ. simulans se adũsus eũ

Expanded text:
colaphis atque alapis expositus diuersorum, quas colaphis atque alapis expositus diuersorum, quas plerumque sub obtutibus suis innocenti paruulo etiam gratis cernebat infligi, ita ut numquam genas eius nisi lacrimarum sordentibus uestigiis uideret infectas. cumque tauter infans sub oculis eius per dies singulos ageretur, pro amore nihilominus Christi et oboedientiae uirtute rigida semper atque inmobilia patris uiscera permanserunt. non enim reputabat iam suum filium, quem secum pariter obtulerat Christo, nec curabat de praesentibus eius iniuriis, sed potius exultabat, quod eas nequaquam infructuose tolerari cernebat, parum cogitans de lacrimis eius, sed de propria humilitate ac perfectione sollicitus. quam districtionem mentis illius atque inmobilem rigorem peruidens coenobii senior, ad conprobandam penitus animi eius constantiam, cum plorare quadam die uidisset infantem, simulans se aduersus eum
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ omnẽ consuetudinẽ oenobiorũ cũ filio
pariulo qui octo circit erat annorũ ut susci¬
ꝑet᷑ elicuit. Cumq tanddẽ recepti fuissent.
confestum ñ solum diu̾sis p̃positis tͣditi. ue¬
rum etiã celle habitatiõe seiuncti sunt. ne
scilicet uigi uisione pariuuili reminisceret᷑
pat̃. de om̃i sua quã renuncians abierat fa¬
cultate atq affectiõe carnali. saltẽ sͥ filiũ
suꝑeẽ. et quẽ admodũ se iã liuitẽ ñ ẽẽ scie¬
bat. ita etiã patrẽ se eẽ nesciret. Id̾ ut ple¬
nius ꝓbaretur utrũ uidelicet plus fac̃et
affectiõe sanguinis ac suorũ iuscerũ cari¬
tate. an obedientia et mortificatiõe xp̃i.
quã renuncians quisq ꝓ eius debet amo¬
re p̃ferre: de indistria negligebat᷑ paruui¬
sordib quoq ita obsitꝰ ac fedatꝰ. ut offen¬
dere potius qͣm delectare pat̾nos oculos
posset. quotiens ab eo eẽt aspectus. S: etiã

Expanded text:
contra omnem consuetudinem coenobiorum cum filio contra omnem consuetudinem coenobiorum cum filio paruulo, qui octo circiter esset annorum, at susciperetur eliceret. cumque tandem recepti fuissent, confestim non solum diuersis praepositis traditi, uerum etiam cellae habitatione seiuncti sunt, ne scilicet iugi uisione paruuli reminisceretur pater ex omni facultate quam renuntians abiecerat facultate atsuperesse: et quemadmodum se jam divitem non esse sciebat, ita etiam patrem se esse nesciret. Quod ut plenius probaretur, utrum videlicet plus faceret affectione sanguinis, ac suorum viscerum charitate, an obedientia et mortificatione Christi, quam renuntians quisque pro ejus debet amore praeferre, de industria negligebatur parvusordibus quoque ita obsitus ac foedatus, ut offendere potius quam delectare paternos oculos posset, quotiens ab eo fuisset aspectus, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
si pecunia suppeditaret: nichilominꝰ ꝑdi¬
ta species inueniri. reparari q ñ posset.
Aliis rursum edificari cupientib ob elien¬
tie eius exemplo. uocans etum senior. eurre
inquit iohannes. saxũ illud huc aduolue
quantotꝰ. Iui confestim saxu immane qd̃
turbȩ multȩ hominũ uł mouere ñ possẽt.
applicata nunc ceruice. nunc toto pectore
tanto nisu atq conatu ꝓuoluere contende¬
bat: ut sudore om̃iũ membrorũ suorũ non
solũ totũ infunderet uestim̃tũ. s etiã saxũ
ipsũ suis ceruicib humectaret. In hoc qͦẜ¬
parũ niciens impossibilitatẽ p̃cepti ut fa¬
cti. ꝓ reuerentia senioris et obsequri sum¬
plicitate sinoera: qua credebat senem to¬
ta fide nil posse. incassum ac sine ratione¬
p̃cipere.
dã. Hic namq abrenunciare desiderans huic
mundo tam dui ꝓ forib monasterui excubãs
ꝑdurauit: donec immobili ꝑseuerantia sua

Expanded text:
si pecunia subpeditaret, nihilominus perdisi pecunia subpeditaret, nihilominus perdita species inueniri repararique non posset. Aliis rursus aedificari cupientibus oboedientiae eius exemplo, uocans senior, curre, inquit, Iohannes, saxum illud huc aduolue quantocius. qui confestim saxum inmane, quod multae hominum turbae mouere non possent, adplicita nunc ceruice nunc toto corpore, tanto nisu atque conatu prouoluere contendebat, ut sudore omnium membrorum suorum non solum totum infunderet uestimentum, sed etiam saxum ipsum suis ceruicibparum metiens impossibilitatem praecepti, vel facti pro reverentia senioris, et obsequii simplicitate sincera, qua credebat senem tota fide nihil posse incassum ac sine rationeecipere. dam. hic namque abrenuntiare desiderans huic mundo tamdiu pro foribus monasterii excubans perdurauit, donec inmobili perseuerantia sua
Abbreviated transcription (Latin):
sicq ꝓiciens ulud. p̃cepit ut deinceps ri¬
gare desineret. Itaq cum huiusce modi ex¬
ercitus eruditꝰ cotidie uuenis. in hac pa¬
rendi uirtute succ resceret. ⁊ bumilitatis
eius enitesceret gr̃a. atq obelienitiȩ suaus
otlor ꝑ monasteria uniusa fraglaret: qui¬
dã frũm ꝓbatioĩs immo edificatioĩs obten¬
tu uenientes ad senẽ. cum subiectionẽ eius
quã audierant mirarentur: uocans eum re¬
pente senex. ascentle ait et sumens lenticu¬
lam olei. quȩ sola in heremo suis ut adueni¬
eritiũ usib liquorẽ pinguedinis tenuissi¬
inũ ministrabat. deorsum ꝓice ꝑ fenestram.
Iuã ille cum ad suꝑiora con̾citus ꝑuolasset.
ꝑ fenestrã ꝓferens comimnuendã demisit
ad t̾rã. parũ cogitans ut detractans p̃cepti
ineptiã. diut᷑nam necessitatẽ. infirmitatẽ
corporis: penuriã sumptuũ: beremi squa¬
lentis angustias ac necessitates: in qua etiã

Expanded text:
sic-que proiciens illud praecepit ut deinceps risic-que proiciens illud praecepit ut deinceps rigare desineret. Itaque cum huiuscemodi exercitiis eruditus cotidie iuuenis in hac parendi uirtute succresceret et humilitatis eius enitesceret gratia atque oboedientiae suae suauis odor per monasteria uniuersa fragraret, quidam fratrum probationis, immo aedificationis obtentu uenientes ad senem cum subiectionem eius quam audierant mirarentur, uocans eum repente senex, ascende, ait, et sumens lenticulam olei quae sola in heremo suis uel aduenientum usibus liquorem pinguedinis tenuissimum ministrabat deorsum proice per fenestram. quam ille, cum ad superiora concitus peruolasset, per fenestram proferens comminuendam dimisit ad terram, parum cogitans uel retractans praecepti ineptiam, diurnam necessitatem, infirmitatem corporis, penuriam sumptuum, heremi squalentis angustias ac difficultates, in qua, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
me milia indesinent᷑ apportans: nullatenꝰ
lignũ rigare cessaret. atq ꝑ totũ anni spa¬
cium ñ infirmitas corporis. ñ festiutas sel¬
lemnitatis. nͨ occupatio necessitatis ullus. q̃
illũ etiã honeste exeussaret. ab exsecutioẽ
q ͤ hanc sedulitatẽ tacitꝰ senex latent᷑ tlieb
singulis explorararet. et uideret eũ simpli¬
ci corclis affectu mancdatũ sciũ uelut cliui¬
nitꝰ emissum. sine ulla ꝑturbatiõe uultus
ut ratiõis discussiõe seruare. sincerã hu¬
militatis eius obedientiam compbans. pa¬
rit et miserans tam longũ laborẽ quem
ꝑ totũ anni spacium studio ddeuotionis
impenderat: ad uirgultũ aridũ accedens
o inquit iohannes. misit ne radices hȩc
arbor annon: Cuinq ille se nescire dixis
set. senen uelut inquirens rei uitatẽ. et tͣaꝗͣ
cemptans utrũ iam suis radicib innit̾et᷑ :
euulsũ corã ipso leui commotioe uirgultũ.

Expanded text:
me millia indesinenter apportans, nullatenus me millia indesinenter apportans, nullatenus lignum rigare cessaret, atque per totum anni spatium non infirmitas corporis, non festivitas solemnitatis, non occupatio necessitatis ullius, quae illum etiam honeste excusaret ab exsecutione ejus hanc sedulitatem tacitus senex latenter diebus singulis exploraret, et videret eum simplici cordis affectu mandatum suum velut divinitus emissum sine ulla permutatione vultus, vel rationis discussione servare, sinceram humilitatis ejus obedientiam comprobans, pariter etiam miserans tam longum laborem, quem per totum anni spatium studio devotionis impenderat, ad virgultum aridum accedens, o, inquit, Joannes, misitne radices haec arbor, an non? Cumque iset, senex, uelut inquirens rei ueritatem et tamquam temptans utrum iam suis radicibus niteretur, euulsit coram ipso leui commotione uirgultum,
Abbreviated transcription (Latin):
dis simplicitate descenderet: an affectati¬
cia eet. et quodiamꝰ coacticuia. atq ad imꝑã¬
tis faciẽ p̃beret᷑. uolens manifestius explo¬
rare complura ei etiã suꝑflua minꝰq neces¬
saria ut impossibilia frequentiꝰ iniunge¬
bat. Ex quib tria ponã ꝑ quȩ manifesta¬
ri possit uolentib scire. uł m̃tis eius ut sub¬
iectiois integritas. Sumpsit namq cle lig¬
nario suo senex uirgultũ. qd̾ oli excisum
usib foci fuerat p̃paratũ. Dumq eoctiõis
retardat occasio. non mͦ aridũ. s ꝓpe pu¬
tre iacebat temporis uetustate. Cumq hoc
corã om̃ib fixisset int̾ram. p̃cepit aduecta
aqua bis cotidie rigari. ut scił diurnis¬
oculis. atq umbraculũ in estu feruenti.
subt̃ residentib exhiberet. Iuod p̃ceptũ
ueneratiõe solita sine ulla impossibilitatis
consideratiõe suscipiens adolescens. ita co¬
tidianis dieb expleuit: ut aquã ꝑ duo fer¬

Expanded text:
dis simplicitate descenderet an adfectatidis simplicitate descenderet an adfectaticia esset et quodammodo coacticia atque ad imperantis faciem praeberetur, uolens manifestius explorare conplura ei etiam superflua minusque necessaria uel inpossibilia frequentius iniungebat. ex quibus tria ponam, per quae manifestari possit uolentibus scire uel mentis eius uel subiectionis integritas. sumpsit namque de lignario suo uirgultum senex, quod olim excisum usibus foci fuerat praeparatum, dumque coctionis retardat occasio, non modo aridum, sed prope putre iacebat temporis uetustate. cumque hoc coram ipso fixisset in terram, praecepit aduecta aqua cotidie bis rigari, ut scioculis atque umbraculum in aestu ferventi subter residentibus exhiberet. Quod praeceptum veneratione solita sine ulla impossibilitatis consideratione suscipiens adolescens, ita quotidianis diebus explevit, ut aquam per duo fer
Abbreviated transcription (Latin):
sublionora sectari. non solũ incitam̃tũ ex
his uitȩ ꝑfectȩ. s etiã ꝓpositi forma ꝓcedat.
qũaobrẽ duos ut tres ꝓ libelli huiꝰ cõpen¬
dio de tã innumera patrũ multitudine
ꝓferentes ponimus: pͥmũ abbatẽ ioħem
qui cõmoratꝰ ẽ iuxta lyco qd̾ oppictũ est¬
thebaylis: quiq ꝓpt̾ obeclientiȩ uirdutem
usq ad ꝓphetiȩ gr̃am sublimatꝰ. sic uniu̾so
claruit orbi: ut etiã regib mundi huius
ret. ñ añ p̾sumebat theodosius imꝑator
confidens uelut celit sͥ delaitis. trophea
dde bellis desꝑatis. atq hostib reportabat.¬
ex Hic itaq beatꝰ iohannes ab addolescentia
sua usq ad ꝑfectam ac iurilẽ ȩtatẽ seniori
deseruiens. donec ille in huius uite c̃ u̾sati¬
one clurauit: tanta bumilitate in hesit
eius obsequus. ut ipsi quoq seni stuporẽ
summũ obedientia eius mectceret. Cuiꝰ
hec uirtͦ. utrũ de uera fide an ꝓfunda cor¬

Expanded text:
sublimiora sectari non solum incitamentum ei sublimiora sectari non solum incitamentum ei his uitae perfectae, sed etiam propositi forma procedat. quamobrem duos uel tres pro libelli huius conpendio de tam innumera patrum multitudine proferentes ponimus primum abbatem Iohannem, qui commoratus est iuxta Lyco, quod est oppidum Thebaidae, quique propter oboedientiae uirtutem usque ad prophetiae gratiam sublimatus sic uniuerso orbi claruit, ut etiam regibus mundi haius ret, non ante praesumebat Theodosius imperatoconfidens uelut caelitus sibi delatis tropaea de desperatis bellis atque hostibus reportauit. Hic itaque beatus Iohannes ab adulescentia sua usque ad perfectam ac uirilem aetatem seniori deseruiens, donec ille in huius uitae conuersatione durauit, tanta humilitate inhaesit eius obsequiis, ut ipsi quoque seni stuporem summum oboedientia eius incuteret. cuius hanc uirtutem, utrum de uera fide ac profunda cor
Abbreviated transcription (Latin):
officũ om̃s ab oꝑis canone impeciantur.
s uni ꝓbatissimo fr̃um cellarii ut coquine
cura cõmittit᷑. qui ꝑpetuo donec iures eius
et ȩtas admitait. ugit᷑ opꝰ istud exerceat.
Non enu magno labore corporis fatigat᷑.
quia nec tanta cura int̾ eospͣndorũ. cyboꝵ
ut coctioĩs impendit᷑. quippe qui maxime
xerofagiis. uł omofaguis utunt᷑. et apud qͦs
secta singulis m̃sib porroꝵ folia. lapsama.
sal frictum. oliue pisciculi minuti salliti.
quos illi minominia uocant. sũma uoluptas
est. Et qm hic liber est de cius iustitutiõe
qui remunciat hinc mmundo. ꝑ quã scilicet
intͦductꝰ ad humilitatẽ uerã. et obedientiã
ꝑfectã. cet̾arũ quoq uirtutũ culmina pos¬
sit ascendere: necessariũ reor quedã senioꝵ
gesta. quib ꝑ hanc enituere uirtutẽ exẽ¬
pli gra sicut ꝓmisimꝰ explicare. de multis
admodũ pauca carpentes: ut studentib

Expanded text:
officii omnes ab operis canone inpediantur, officii omnes ab operis canone inpediantur, sed uni probatissimo fratrum cellarii uel coquinae cura committitur, qui perpetuo, donec uirtus eius uel aetas admittit, iugiter opus istud exerceat. non enim magno labore corporis fatigatur, quia nec tanta cura inter eos parandorum ciborum uel coctionis inpenditur, quippe qui maxime xerofagiis uel omofagiis utuntur et apud quos secta singulis mensibus porrorum folia, labsania, sal frictum, oliuae, pisciculi minuti : salliti, quos illi maenomenia uocant, summa uoluptas est. Et quoniam hic liber de institutione est eius qui renuntiat huic mundo, per quam scilicet introductus ad humilitatem ueram et oboedientiam perfectam ceterarum quoque uirtutum culmina possit ascendere, necessarium reor quaedam seniorum gesta, quibus per hanc enituere uirtutem, exempli gratia sicut promisimus explicare, de multis admodum pauca carpentes, ut studentibus
Abbreviated transcription (Latin):
cis. in quib ligna nͥ de fructiferis arborib
excidant᷑ om̃i motis nequeunt inueniri.
nec enĩ ut apud nos ulla repꝑiuut᷑ fructec¬
ta siluestria ꝑ extenta ania discurrentes.
et heremũ que u̾sus mare mortuu̾ ten¬
ditur obeuntes. festuicas tenues. ac spinu¬
las quas uentꝰ huc illucq disꝑserat. suo
sinu et gremio colligentes. ctinctã sollẽn¬
tatẽ cyborum. spontaneis obsequus p̃ꝑarẽt
itaut de solita p̃bitioe nichil pat̾entur
imminui. tanta fide hȩc sua munia fr̃id
exhibentes. ut etiã cũ illos honeste posset
ut lignorũ excusare penuria. ut abbatis
imꝑium. ꝓ fructu suo atq mercede. nolu¬
erint hac̾ abuti licentia. Hȩc dicta sunt
scđm ty pũ ut p̃fati sumꝰ totus orientis.
quẽ etiã in partib nr̃is necessario dicimꝰ
debere seruari. Cȩtum apudd egiptios
quib maxima cura ẽ oꝑis. nonẽ ebdomada¬
rũ mutua ucissitudo. ne sub occasiõe huiꝰ

Expanded text:
cis, in quibus ligna, nisi de fructiferis arboribus cis, in quibus ligna, nisi de fructiferis arboribus excidantur, omnimodis nequeunt inueniri nec enim ut apud nos ulla reperiuntur frutecta siluestria, per extenta auia discurrentes et heremum, quae uersus mare mortuum tenditur, obeuntes fistucas tenues ac spinulas, quas uentus huc illucque disperserat, suo sinu et gremiis colligentes cunctam sollemnitatem ciborum spontaneis obsequiis praepararent, ita ut de solita praebitione nihil paterentur inminui, tanta fide hexhibentes, ut etiam cum illos honeste posset vel lignorum excusare penuria, vel abbatis imperium, pro fructu suo atque mercede noluerint hac abuti licentia. CAPUT secundum typum ut praefati sumus totius Orientis, quem etiam in partibus nostris necessario dicimus debere seruari. ceterum apud Aegyptios, quibus maxima cura est operis, non est ebdomadarum mutua uicissitudo, ne sub occasione huius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcurant atq dispensant: ut etiã ea quȩ de¬
spectui habent᷑. paruaq reputant᷑ ac uilia.
siuł loco moĩunt. uł competentiꝰ collocaue¬
rint̾. si gyllonẽ aqua impleiunt. siex eo cui
qͣm obtulerint ad bibentũ si tenuẽ festu¬
cã de oratorio cella ue submoi̾unt mercedẽ
se consecuturos a dño tota credulitate confi
dant. Nouimus fr̃s in quorũ septimana cũ
accidisset tunta lignorũ penuria ut ñ esset
penitꝰ un solrt cybi fr̃ib pararent᷑. et do¬
nec possent coempta deferri. ut xerofagia
contenti eeñt abbatis fuisset auctoritateᷤ
p̃ceptũ. eẽtq hoo unu̾isis placitũ. nec qͥsꝙͣ
posset ullũ coctiõis sꝑare pulm̾tũ: illos ue¬
lut qui fructu ac mercede sui laboris et
obsequii fraucdarent᷑. si morine uicis suȩ
cybos fr̃ib ñ secłm consuetudinẽ parauis¬
sent: tantũ s spontanei oꝑis ac sollicitudi¬
nis indixisse. ut in ulis aridis ac sterilũ. lo¬

Expanded text:
procurant atque dispensant, ut etiam ea, quae deprocurant atque dispensant, ut etiam ea, quae despectui habentur paruaque reputantur ac uilia, si uel loco mouerint uel conpetentius conlocarint, si gillonem aqua. inpleuquam obtulerint ad bibendum, si tenuem festucam de oratorio cellave submoverint, mercedem se consecuturos a Ddant. Nouimus fratres, in quorum septimana cum accidisset tanta lignorum penuria, ut non esset penitus unde soliti cibi fratribus pararentur, et donec possent coempta deferri, ut xerofagia contenti essent abbatis fuisset auctoritate praeceptum, essetque hoc uniuersis placitum nec quisquam posset ullum coctionis sperare pulmentum, illos, uelut qui fructu ac mercede sui laboris et obsequii fraudarentur, si in ordine uicis suae cibos fratribus non secundum consuetudinem parauissent, tantum sibi spontanei operis ac sollicitudinis indixisse, ut in illis aridis ac sterilibus lo
Abbreviated transcription (Latin):
exempli gr̃a ponã pot̾itis agnoscore Sic̃
enun studemus satis facere ur̃o feruori.
quo plenã unu̾isorũ cognitionẽ desideran¬
tes: etiã ea que optime nostis. hoc libello
uobis cupitis tt̾ari: ita ueremͣ m̃surã bre¬
uitatis excełẽ. In septimana cuidã fr̃is cũ
pͥtieus echonomus tria lenticiilȩ gͣna uictᷤ
set iage in t̾ra. que ebdomadario festinan¬
ti dũ ea p̃parat coctiõi int manꝰ cuͦ aqua
qua cliluebant᷑ elapsa sunt: confestu suꝑ
hoc abbatẽ c̃suluit. a quo uelut ꝑu̾sor neg¬
glectorq sacri pecului iudicat᷑. ab oratione
suspensus ẽ. C uiꝰ negligentiȩ reatꝰ ñ alit ei
remissus ẽ. nͥ eũ publica penitentia dilius
set. Non solũ enĩ se ipsos ñ eẽ suos. s etiã
om̃ia q̃ sua st̃ crecit̃ cũo c̃secrata. ꝓpter
qd̾ si quid fuerit in monasterio semel ala¬
tũ: ut sacroscm cum om̃i decernunt reue¬
rentia debere tͤetari. Tantaq fide umu̾sa

Expanded text:
exempli gratia ponam, poteritis agnoscere, sicut exempli gratia ponam, poteritis agnoscere, sicut enim studemus satisfacere uestro feruori, quo plenam uniuersorum cognitionem desiderantes etiam ea quae optime nostis hoc libello uobis cupitis iterari, ita ueremur mensuram breuitatis excedere. In septimana cuiusdam fratris cum praeteriens oeconomus tria lenticulae grana iacere uidisset in terra, quae . ebdomadario festinanti, dum eam praeparat coctioni, inter manus cum aqua qua diluebatur elapsa sunt, confestim super hoc abbatem consuluit, a quo uelut interuersor neglectorque sacri peculii iudicatus all oratione suspensus est. cuius neglegentiae reatus non aliter ei remissus est, nisi eum publset. non solum enim se ipsos non esse suos, sed etiam omnia quae sua sunt credunt domino consecrata. propter quod si quid fuerit in monasterio semel inlatum, ut sacrosanctum cum omni decernunt reuerentia debere tractari, tantaque fide uniuersa
Abbreviated transcription (Latin):
pedes lauent. hanc scilicet ab eis ꝓ labore
totius septimans benedictioĩs mercedẽ fide¬
lit᷑ expetentes: ut eos explentes mancdatũ
xp̃i emissa gereralit᷑ ab om̃ib fr̃ib oratio
ꝓsequatur: que ut ꝓ ignoratiõib int̾cedat.
ut ꝓ acimissis humana fragilitate peceatis:
et comm̃det dõ uelut sacrificrũ pingue. con¬
sũmaꝰ eorũ deuotiõis obsequia. ⁊ ita sccł̃a sab¬
bati post matutinos hẏmnos. alus rur sum
succetdentib utensilia in quib ministraue¬
rant acuasa consignent. Quȩ tanta sollici¬
tudine curaq suscipientes custodiunt. ne
quid ex eis ĩmimiatur ut ꝑeat: ut credant
se etiã ꝓ minimis quib q uasis tanqͣm ꝓ
sacroscĩs rationẽ ñ solum dispensatori pre¬
senti. s etiã dño reddituros:. si forte aliqͥd
ex eis negligentia eorũ fuerit immirgũ.
Cuius disciplinȩ qui modus sit. ut qͣnta
ficde et cautiõe seruet᷑. umno testimonio qd̾

Expanded text:
pedes abluant, hanc scilicet ab eis pro labore pedes abluant, hanc scilicet ab eis pro labore totius septimanae benedictionis mercedem fideliter expetentes, ut eos explentes mandatum Christi emissa generaliter ab omnibus fratribus oratio prosequatur, quae uel pro ignorationibus intercedat uel pro admissis humana fragilitate peccatis, et commendet deo uelut sacrificium pingue consummata eorum deuotionis obsequia. et ita secunda sabbati post matutinos hymnos aliis rursum succedentibus utensilia in quibus ministrauerunt ac uasa consignant: quae tanta sollicitudine curaque suscipientes custodiunt, ne quid ex eis inminuatur uel pereat, ut credant se etiam pro minimis quibusque uasibus tamquam pro sacrosanctis rationem non solum dispensatori praesenti, sed etiam domino reddituros, si forte aliquid ex eis neglegentia eorum fuerit inminutum. cuius disciplinae qui modus sit uel quanta fide et cautione seruetur, uno testimonio, quod