comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rusalem ad templum do¬
mini. et ibi adorabat do¬
minum dm̃ isrł: omnia
primitiua sua et decimas
suas fideliter offerens:ita
ut in tercio anno. ꝓselitis
et aduenis ministraret om¬
nem decimationem. Hec et
his similia. secundum le¬
gem dĩ: puerulus obserua¬
bat. Cum uͦ factus fuisset

Expanded text:
rusalem ad templum Domini et ibi adorabat Dominum Deum suum Israhel omnia primitiva sua et decimas suas fideliter offerens ita ut in tertio anno proselytis et advenis ministraret omnem decimationem haec et his similia secundum legem Dei puerulus observabat cum vero factus esset
Abbreviated transcription (Latin):
luctu magno. Eẜ quesier̃t
omnes gentes quȩ erant
in circuitu eorum. conte¬
rere eos. Dicerunt entm.
Non habent principem et
adiuuantem. Ntnc gͦ ex¬
pugnemtis illos: et tolla¬
mus de hominib memo¬
riam eorum. xiii

Expanded text:
et quaesierunt omnes gentes quae erant in circuitu eorum perdere eos dixerunt enim non habent principem et adiuvantem nunc ergo expugnemus illos et tollamus de hominibus memoriam eorum et
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ionathe. It quid ue¬
xasti unit̾isum ppłm. cũ
bellum nob̃ ñ sit: E nunc
remitte eos indomos suaᷤ.
Elige autem tͥ uiros paucoᷤᷤ
qui decum sint: et ueni me¬
cum ꝑtolomaidam. et tra¬
dam illam tͥ: et reliqua
presidia. et exercitum. et
uniu̾sos p̃positos negocii:
et conuersus abibo. Prop¬
terea enim uen. Ocredidit
ei: et fecit sicut dixit. Et
dimisit exercitum: et abi¬
erunt in terram iuda Re¬
tinut autem secum tria
milia uirorum. Ex quib
remisit ingalileam duo
milia: mille audem cũ eo
uenerunt. Tt intrauit au¬
dem ionathas ptolomai¬
dam:clauserunt portas
ptolomenses: et comp̃hen¬
derunt eum. Cẜomnes qͥ
cum eo intrauerunt: gla¬
dio interfecerunt. Sẜmi¬
sit trifon exercitum. et eqͥ¬
des in galileam et in cam¬
pum magnum: ut ꝑderẽt
omnes socios ionathe. At
illi cum cognouissent qͥa
comprebensus ẽ et periit.
et omnes qui cum eo erãt:
hortati sunt semetipsos :¬
et exierunt parati in pre-¬
lium. Etdentes hi qui
insequuti fuerant. quia

Expanded text:
dixit Ionathae ut quid vexasti universum populum cum bellum nobis non sit et nunc remitte eos in domos suas elige autem tibi viros paucos qui tecum sint et veni mecum Ptolomaidam et tradam illam tibi et reliqua praesidia et exercitum et universos praepositos negotii et conversus abibo propterea enim veni et credidit ei et fecit sicut dixit et dimisit exercitum et abierunt in terram Iudam retinuit autem secum tria milia virorum ex quibus remisit in Galileam duo milia mille autem cum eo venerunt ut intravit autem Ionathas Ptolomaidam cluserunt portas Ptolomenses et conprehenderunt eum et omnes qui cum eo intraverant gladio interfecerunt et misit Tryfon exercitum et equites in Galileam et in campum magnum ut perderent omnes socios Ionathae at illi cum cognovissent quia conprehensus est et periit et omnes qui cum eo erant hortati sunt semet ipsos et exierunt parati in proelium et videntes hii qui insecuti fuerant quia
Abbreviated transcription (Latin):
si iuste egeris. quid dona¬
bis ei: ant quid de manu
tua accipiet: Homini qͥ
similis tui ẽ nocebit impi¬
etas tua: et filium homi¬
ms adiuuabit iusticia tua.
Propter multitudinem ea¬
lumpmniatorum elamabt̃:
et eiulabunt ꝓpter ium
brachii tirannorum: et ñ
dixit. ubi ẽ d̃s̃ qui fecit me.
qui dedit carmina in no¬
cte: qui docet nos suꝑ iu¬
menta terrȩ. et suꝑ uolu¬
cres celi erudiet nos. Ibi
clamabunt et ñ exaudiet:
ꝓpter suꝑbiam malorum.
Non gͦ frustra audiet ds̃:
et ommpotens singłorũ
causas intuebitur: etiã
cum dixeris ñ consid̾at.
Iudieare coram eo: et expe¬
eta eum. Nunc entm ñ in¬
fert furorem suum: nec
uleisertur scelus ualde. Er¬
go iob frustra aꝑit os suũ:
et absq scientia uerba mul¬
Iddens quoq: helui hec.

Expanded text:
si juste egeris, quid donabis ei? aut quid de manu tua accipiet? Homini qui similis tui est, nocebit impietas tua, et filium hominis adjuvabit justitia tua. propter multitudinem calumniatorum clamabunt et heiulabunt propter vim brachii tyrannorum et non dixit ubi est Deus qui fecit me qui dedit carmina in nocte qui docet nos super iumenta terrae et super volucres caeli erudit nos ibi clamabunt et non exaudiet propter superbiam malorum non ergo frustra audiet Deus et Omnipotens singulorum causas intuebitur etiam cum dixeris non considerat iudicare coram eo et expecta eum nunc enim non infert furorem suum nec ulciscitur scelus valde ergo Iob frustra aperit os suum et absque scientia verba muladdens quoque Heliu haec
Abbreviated transcription (Latin):
Cognouit enim: quia que¬
rebant eum ꝑdẽ. Ccetera
sermontm ioħis. et bello¬
rum eius. et bonarum
uirtutum quib fortiter
gessit: et edificii murorũ
quos extruxit. et rerum
gestarum eius: ecce hȩc
scripta sunt in libro die¬
rum sacerdotii eius: ex
quo factus ẽ princeps sa

Expanded text:
cognovit enim quia quaerebant eum perdere et cetera sermonum Iohannis et bellorum eius et bonarum virtutum quibus fortiter gessit et aedificii murorum quos struxit et rerum gestarum eius ecce haec scripta sunt in libro dierum sacerdotii eius ex quo factus est princeps sa
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis ad bibendum: et ꝑ¬
annos quadraginta anno¬
nam de celo. consequuti ft̃
Ubicunq ingressi sunt sine
artu et sagnta. et absq scu¬
do et gladio. ds̃ eorum ꝓesᷤ¬
pugnauit et uicit: et ñ
funit qui insultaret ppło
isti. nisi quando recessit a
cultura domimi dĩ sui.
Quotiens autem preter ip¬
sum dm̃ suum alterum
coluerunt: datisunt in
predam et ingladium. et
in obꝓbrium. Quotiens¬
cunq autem penituert̃
se recessisse a cultura dei
celi resistendi. Demq eha¬
naneum regem. et iebuse¬
um. et ferezeum. et hethe¬
um. et eueum. et amorreũ.
et omnes potentes in ese
bon ꝓstrauerunt: et der¬
ras eorum et crintates eo¬
rum ipsi posseđunnt: et uͦq¬
dum non peccassent in
conspectu dĩ sin. erant cũ
illis bona: ds̃ enim illoꝵ
odit iniquitatem. Nam et
ante bos annos cum receᷤ¬
sissent a uia quam ded̾at il¬
lis ds̃ ut ambularent in ea:

Expanded text:
 eis ad bibendum, et pannos quadraginta annonam de coelo consecuti sunt. Ubicumque ingressi sunt sine arcu et sagitta, et absque scuto et gladio, Deus eorum pugnavit pro eis et vicit. Et non fuit qui insultaret populo isti, nisi quando recessit a cultu Domini Dei sui. Quotiescumque autem praeter ipsum Dcoluerunt dati sunt in praedam et in gladium et in obprobrium quotienscumque autem paenituerunt se recessisse a cultura Dei em resistendi denique Chananeum regem et Iebuseum et Ferezeum et Hettheum et Eveum et Amorreum et omnes pobon prostraverunt, et terras eorum, et civitates eorum ipsi possederunt: et usquedum non peccarent in conspectu Dei sui, erant cum illis bona: Deus enim illorum odit iniquitatem. Nam et ante hos annos, cum recessissent a via, quam dederat illis Deus, ut ambularent in ea
Abbreviated transcription (Latin):
loqui uerbum: et manda¬
re de domo sua. Cẜ mortu¬
us ẽ alchimus in tempore
illo: cum tormento mag¬
no. W uidit bachides qm̃
mortuus ẽ alchimus: et
reuersus ẽ ad regem. Osi¬
luit terra annis duob. ꝙ
cogitauerunt omnes im¬
qui dicentes. Ecce ionathaᷤ
et qui cum eo sunt insilen

Expanded text:
otuit verbum et mandare de domo sua et mortuus est Alchimus in tempore illo cum tormento magno et vidit Bacchides quoniam mortuus est Alchimus et reversus est ad regem et siluit terra annis duobus et cogitaverunt omnes iniqui dicentes ecce Ionathas et qui cum eo sunt in silen
Abbreviated transcription (Latin):
eum. E alchimum impi¬
um. constitnt in sacerdo¬
tium. Ꝙmandait ei fa¬
cere ultionem: in filios is¬
rahel. Osurrexerunt. et
uenerunt cum exercitu
magno: interram iuda.
&ẜmiserunt nuncios: et lo¬
quuti sunt ad iudam. et
frẽs eius. uerbis pacificiᷤ.
indolo. Cñ intenderunt
sermonib eorum. ¶ider̃
enim quia uenerunt cũ
exercitu magno. Cconue¬
nerunt ad alchimum et
bachidem congregatio
seribarum requirere que
iusta sunt: et primmi asi¬
dei qui erant in filiis isrł:
et exquirebant ab eis pa¬
cem. Dixerunt entm. Ho¬
mo sacerdos de semme a¬
arontient:ñ decipiet noᷤ.
loquutus ẽ cum eis uer¬
ba pacifica: et iuraint il¬
lis dicens. Non inferemu
uõ malum: neq amiciᷤ
ur̃is. sẜcrediderunt ei.
C comprehendit ex eis sexa¬
ginta uiros. et occidit eos
inuna die: secundum uer

Expanded text:
eum et Alchimum impium constituit in sacerdotio et mandavit ei facere ultionem in filios Israhel et surrexerunt et venerunt cum exercitu magno in terram Iuda et miserunt nuntios et locuti sunt ad Iudam et fratres eius verbis pacificis in dolo et non intenderunt sermonibus eorum viderunt enim quia venerunt cum exercitu magno et convenerunt ad Alchimum et Bacchidem congregatio scribarum requirere quae iusta sunt et primi Asidei qui erant in filiis Israhel et exquirebant ab eis pacem dixerunt enim homo sacerdos de semine Aaron venit non decipiet nos et locutus est cum eis verba pacifica et iuravit illis dicens non inferemus vobis malum neque amicis vestris et crediderunt ei et conprehendit ex eis sexaginta viros et occidit eos in una die secundum ver
Abbreviated transcription (Latin):
omnib hec lex constituta
ẽ. Iccede igitur: et tange
sceptrum. Ctmq illa reti¬
ceret: tulit auream uirgã.
et posint suꝑ collum eitiᷤ.
osceulatus est eam: et ait
Cur michi ñ loqueris: Que
respondit. Uidi te domine
quasi angłm di: et contur¬
batum ẽ cor meum pre ti¬
more gle tuȩ. Ualde enim
intrabilis es domine: et
facies tua plena ẽ gratia¬
rum. Cumq loqueretur:
rursus corruit. et pene
exammata ẽ. Rex autem
turbabatur: et omnes mi¬
nistri eius consolabant᷑ eũ.
Eremplar eple regis artar¬
xerxis quam ꝓiudeis ad
totas regni sui ꝓuincias
misit. Quod et ipsum in
hebraico uolumine ñ ħet᷑

Expanded text:
omnibus haec lex constituta omnibus haec lex constituta est. Accede igitur, et tange sceptrum. Cumque illa reticeret, tulit auream virgam, et posuit super collum ejus, et osculatus est eam, et ait: Cur mihi non loqueris? Quae respondit: Vide te, domine, quasi angelum Dei, et conturbatum est cor meum prae timore gloriae tuae. Valde enim mirabilis es, domine, et facies tua plena est gratiarum. Cumque loqueretur, rursus corruit, et pene exanimata est. Rex autem turbabatur, et omnes ministri ejus consolabantur eam. Exemplar epistolae regis Artaxerxis, quam pro Judaeis ad totas regni sui provincias misit: quod et ipsum in Hebraico volumine n
Abbreviated transcription (Latin):
unam quidem innitebat᷑.
quasi pre deliciis. et nimi¬
a teneritudine. corpus su¬
um ferre ñ sustinens: altã
autem famularum seque¬
batur dominam. defluen¬
tia in humum indumen¬
ta sustentans. Ipsa autem
roseo uultum eolore ꝑfusa:
gratis ac micantib oculi.
tristem celabat ammum.
et mimio dimore contractũ.
Ingressa gͥ cuncta ꝑ ordinẽ
ostia: stecit contra regem
tibi ille residebat suꝑ soli¬
um regni sui. indutus ue¬
stib regiis: auroq fulgenᷤ.
et p̃ciosis lapidib: eratq
terribilis aspectu. Cumq
eleuasset faciem. et arden¬
tib oculis furorem pecto¬
ris indicasset: regina cor¬
rinit: et in pallorem eolore¬
mutato. lassum suꝑ ancil¬
lulam reclinauit caput Con¬
uertitq ds̃ sp̃m regis in man-¬
suetudinem: et festinus ac
metuens exiliuit de solio:
et sustentans eam ulnis su¬
is. donec rediret ad se: his
uerbis blandiebatur. Qd
habes hester: Ego sum fr̃
tuus. Noli metuere: ñ mo¬
rieris. Nonenim ꝓte s ꝓ

Expanded text:
unam quidem innitebatur, quasi prae deliciis et nimia teneritudine corpus suum ferre non sustinens: altera autem famularum sequebatur dominam, defluentia in humum indumenta sustentans. Ipsa autem roseo vultum colore perfusa, et gratis ac nitentibus oculis, tristem celabat animum, et nimio timore contractum. Ingressa igitur cuncta per ordinem ostia, stetit contra regem, ubi ille residebat super solium regni sui, indutus vestibus regiis, auroque fulgens, et pretiosis lapidibus, eratque terribilis aspectu. Cumque elevasset faciem, et ardentibus oculis furorem pectoris indicasset, regina corruit, et, in pallorem coloremutato, lassum super ancillulam reclinavit caput. Convertitque Deus spiritum regis in mansuetudinem, et festinus ac metuens exilivit de solio, et sustentans eam ulnis suis, donec rediret ad se, his verbis blandiebatur: Quid habes, Esther? Ego sum frater tuus, noli metuere. Non morieris: non enim pro te, sed pro
Abbreviated transcription (Latin):
ro. Uiam aquilȩ incęlo:ui¬
am colubri suꝑ petram: u¬
am nauis in medio mari:
et uiam uiri in adolescentia.
Talis ẽ et uia mulieris adul¬
tere: quȩ cõmedit et tergenᷤ
os suum dicit. ñ sum oꝑa¬
ta malum. Per tria mouet᷑
terra: et quartum ñ potest
sustinere. Per seruum cum
regnau̾it: ꝑstultum cum
saturatus fuerit cibo: ꝑ odi¬
osam mulierem cum in ma¬
trimonio fuerit assumpta:
et ꝑ ancillam cum heres fu¬
erit domine suȩ. Quatuor
sunt minima terre: et ipsa
sunt sapientiora sapientib
Formice. ppłs infirmus: qui
p̃parat in messe cibum sibi.
Lepusculus plebs inualida:
qui collocat in petra cubile
suum. Regem locusta ñ ha¬
bet: et egreditur uniuersa ꝑ
turmas. Stilio manib i¬
titur: et moratur in edibus
regis. Cria sunt que bene gͣ¬
diuntur: et quaͭtum quod

Expanded text:
ro: Viam aquilae in coelo, viam colubri super petram, viam navis in medio mari, et viam viri in adolescentia. Talis est et via mulieris adulterae, quae comedit, et tergens os suum dicit: Non sum operata malum. Per tria movetur terra, et quartum non potest sustinere: Per servum cum regnaverit: per stultum cum saturatus fuerit cibo: Per odiosam mulierem, cum in matrimonio fuerit assumpta: et per ancillam cum haeres fuerit dominae suae. Quatuor sunt minima terrae, et ipsa sunt sapientiora sapientibus. Formicae populus infirmus, quae praeparant in messe cibum sibi: Lepusculus plebs invalida, qui collocat in petra cubile suum: Regem locusta non habet, et egreditur universa per turmas suas: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis. Tria sunt, quae bene gradiuntur, et quartum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uebantur omnes tnhabi¬
tandes atioce multitudi¬
nis eorum: et incessu tur¬
be et collisionis armorũ.
Erat enim exereitus mag¬
nus ualde ⁊ fortiᷤᷤ. W appro¬
piaint uidas. et exereitus
etus in prelium. Eẜcecide¬
runt de exercitu regis: sex
centi uiri. Euidit. eleatar
filius saura unam debesti¬

Expanded text:
vebantur omnes inhabivebantur omnes inhabitantes a voce multitudinis eorum et incessu turbae et conlisionis armorum erat enim exercitus magnus valde et fortis et adpropiavit Iudas et exercitus eius in proelium et ceciderunt dcenti viri. Et vidit Eleazarus, frater Judae, unam de besti
Abbreviated transcription (Latin):
E comparauerunt se exer-¬
citus in prelium: et tubiᷤᷤ
cecinerunt. Ꝙ elefantis
ostenderunt sanguinem
uuȩ et mori: ad acuiendo ᷤᷤ
eos in prelium. Eẜ diuise¬
runt bestias ꝑ legiones:
et adstiterunt singulis ele¬
fantis mille urri. in loriciᷤᷤ
concatenatis: et galee errȩ
incapitib eorum. C qͥn¬
genti equites ordinati:
uncuiq bestiȩ electi erant.
Hi ante tempus ubicunq
erat bestia: ibi erant. O
quocunq ibat. ibant: et¬
ñ discedebant ab ea. Sed
machinȩ: et suꝑ singulaᷤᷤ.
uiri uirtutis triginta duo.
qui pugnabant desuꝑ:
et intus magister bestiȩ.
&residuum equitatum hinc
et inde statint in duas par¬
des: tubis exercitum com¬
motiere. et ꝑurgere consti¬
pati in legionib ercis. Q
ut refulsit sol inclipeos
aureos et ereos: resplen¬
duerunt montes ab eis.
Resplenduerunt sieut lã¬
pades ignis: et distincta
est pars exercitus regis ꝑ
montes excelsos: et alii ꝑ
loca humilia. Eibant cau¬
de et ordinate: et commo¬

Expanded text:
 conparaverunt se exercitus in proelium et tubis cecinerunt et elefantis ostenderunt sanguinem uvae et mori ad acuendos eos in proelium et diviserunt bestias per legiones et adstiterunt singulis elefantis mille viri in loricis concatenatis et galeae aereae in capitibus eorum et quingenti equites ordinati unicuique bestiae electi erant hii ante tempus ubicumque erat bestia erant et quocumque ibat ibant non discedebant ab ea sed emachinae et super singulas viri virtutis triginta duo qui pugnabant desuper et intus magister bestiae et residuum equitatum hinc et inde statuit in duas partes tubis et exercitum commovere et perurguere constipati in legionibus eius et ut refulsit sol in clypeos aureos et aereos resplenduerunt montes ab eis resplenduerunt sicut lampades ignis et distincta est pars exercitus regis per montes excelsos et alii per loca humilia et ibant caute et ordinate et commo
Abbreviated transcription (Latin):
Et factum ẽ cum audiᷤᷤ¬
set hec uerba iudith ui¬
dua. que erat filia mera-¬
ri. filii idox. filii ioseph.
filii orie. filii elai. filii ĩa¬
nor. filii gedeon. filii rafo¬
in. filii acitob. filii melebie.
filii enam.filii nathanie.
filii salatbiel. filii symeon
filii ruben: et uir etus fu-¬
it manasses. qui mortutiᷤᷤ
ẽ in dieb messis hordeariȩ
Instabat enim suꝑ alligan¬
tes mamptlos in agro:
et uenit estus suꝑ caput
eius. et mortuus ẽ in be¬
thulia crntate sua: et
sepultus ẽ illie cum pat̾b
suns. Erat autem iudith
relicta eius idua. iam
annis trib et mensib sex:
et insuꝑiorib domus sue
fecit sibi secretum eubicu¬
lum. in quo cum puellis
suis clatisa morabatur ÷¬
et habens sr̃ lumbos suoᷤ
cilietum. ieunabat om¬
nib dieb uitȩ sue. preter
sabbata. et neomenia. et
festa domus isrł. Erat au¬
tem eleganti aspectu nimiͦ:
cui uir suus reliquerat

Expanded text:
Et factum est cum audisset haec verba Iudith vidua, quae erat filia Merari filii Idox, filii Ioseph, filii Oziae, filii Elai, filii Iamnor, filii Gedeon, filii Raphoim, filii Acitob, filii Melchiae, filii Enam, filii Nathaniae, filii Salathiel, filii Simeon, filii Ruben, et vir eius fuit Manasses, qui mortuus est in diebus messis hordiariae; instabat enim super alligantes manipulos in campo et venit aestus super caput eius, et mortuus est in Bethulia civitate sua et sepultus est illic cum patribus suis. 2 Erat autem Iudith relicta eius annis tribus et mensibus sex et in superioribus domus suae fecit sibi secretum cubiculum in quo cum puellis suis clausa morabatur et habens super lumbos suos cilicium ieiunabat omnibus diebus vitae suae praeter sabbata et neomenia et festa domus Israhel erat autem eleganti aspectu nimis cui vir suus reliquerat
Abbreviated transcription (Latin):
tamen meo studio. Argu¬
unt enim nos hebreorum
studia: et imputant nob̃
contra suum canonem la¬
tinis aurib ista transfer¬
re. Sed melius ẽẽ iudicanᷤᷤ
phariseorum displicere
iudicio. et ep̃orum iussio¬
nib deseruire: instra ut po¬
tui. Eẜ quia uicma ẽ chal¬
deorum lingua sermoni
hebraico: utriusq lingue
peritissimum loquac̃ẽ rep¬
periens. unsus diei laborẽ
arripui: et quiequid ille mͥ
hebraicis uerbis expressit:
bec ego accito notario. ser¬
monib latims exposui.
Orationib ur̃is mercedem
hutus oꝑis compensabo:
cum grãtum uobis didi¬
cero me quod iubere estis
dignati complesse.

Expanded text:
tamen meo studio. Arguunt enim nos Hebraeorum studia, et imputant nobis, contra suum Canonem Latinis auribus ista transferre. Sed melius esse judicans Pharisaeorum displicere judicio, et episcoporum jussionibus deservire, institi ut potui. Et quia vicina est Chaldaeorum lingua sermoni Hebraico, utriusque linguae peritissimum loquacem reperiens, unius diei laborem arripui: et quidquid ille mihi Hebraicis verbis expressit, hoc ego accito notario, sermonibus Latinis exposui. Orationibus vestris mercedem hujus operis compensabo, cum gratum vobis didicero, me, quod jubere estis dignati, complesse.
Abbreviated transcription (Latin):
repetitꝰ debitũ aĩe quã ha¬
bebat. Sed ẽ illi eura. non
quia laborat᷑tis ẽ nec quo¬
nam bretus illi uita ẽ: sed
concertatur aurificib et ar¬
gentariis: sed et erarios imi
tatur: et gloriam prefert qͦ¬
niam res suꝑuacuas fingit.
Cims ẽ cor eius. et terra suꝑ¬
uacua spes illius: et luto
uilior uita illits: qm̃ igno¬
rauit qui se finxit. et qui
inspiratit illi anmam q̃
oꝑatur: et qui insufflauit
sp̃m uitalem. Sed estima¬
uerunt lusum ẽẽ tutam no¬
stram: et conuersationem
uitȩ compositam ad lucrũ:
et oportere undecunq eti¬
am ex malo acquirere. Dic
enim suꝑ omneᷤᷤ seit se de¬
linquere: qui ex terre mate¬
ria. fragilia uasa et seulp¬
tilia fingit. Omnes enim
insipientes et infelices su¬
pra modum animȩ suꝑbi
sunt tmmici ppłi tui. et im¬
perantes illi:

Expanded text:
repetitus debitum animae quem harepetitus debitum animae quem habebat sed est illi cura non quia laboraturus est nec quoniam brevis illi vita est sed concertatur aurificibus et argetatur, et gloriam praefert, quoniam res supervacuas fingit. Cinis est enim cor ejus, et terra supervacua spes illius, et luto vilior vita ejus: quoniam ignoravit qui se finxit, et qui inspiravit illi animam quae operatur, et qui insufflavit ei spiritum vitalem. Sed et aestimaverunt lusum esse vitam nostram, et conversationem vitae compositam ad lucrum, et oportere undecunqam ex malo adquirere hic enim super omnes scit se delinquere qui ex terrae materia fragilia vasa et sculptilia fingit omnes enim insipientes et infelices supra modum animae superbi sunt inimici populi tui et imperantes illi
Abbreviated transcription (Latin):
et uerus es: patiens et in mi¬
sdia disponens omnia. Qẜ¬
enim si peccauertmus tui
sirmus: scientes magnitu¬
dinem tuam. Cẜ si ñ pecca¬
de sumus computati. Nosse
enim te. consũmata iusticia
ẽ: et serre iusticiam et uir¬
tutem tuam. radix est iimor¬
talitatis.
on enim in errorem in¬
ducit nos hominum ma¬
le artis excogitatio: nec um¬
bra pieture labor sine fruc¬
tu: effigies sculpta ꝑuarioᷤᷤ
colores: euius aspectus in¬
sensato dat coneupiscentiã.
et diligit mortuȩ tmaginis
effigiem sine anma. Maloꝵ
amatores digni qui spem
intalib babent: et qui fa¬
ciunt illos. et qui diligunt.
et qui colunt. Sed et figulus
mollem derram premens la¬
boriose. fingit ad usus nr̃os
unum quodq uas: et de eo¬
dem luto fingit que mun¬
da sunt in usum uasa: si
traria. Horum autem uaso¬
rum qui sit usus tudex ẽ
figulus. E cum labore ua¬
no dm̃ fingit de eodem lu¬
to. ille qui pauloante de t̾ra
factus fuerat: et pꝰ pusillũ
se ducit unde acceptus ẽ:

Expanded text:
ens, patiens et in misericordia disponens omnia. Etenim si peccaverimus, tui sumus, scientes magnitudinem tuam. Et si non peccate sumus computenim te consummata iustitia est et scire iustitiam et virtutem tuam radix est inmortalitatis non enim in errorem induxit nos hominum malae artis excogitatio nec umbra picturae labor sine fructu effigies sculpta per varios colores cuius aspectus insensato dat concupiscentiam et diligit mortuae imaginis effigiem sine anima malorum amatores digni qui spem in talibus habent et qui faciunt illos et qui diligunt et qui colunt mollem terram premens, laboriose fingit ad usus nostros unumquodque vas, et de eodem luto fingit quae munda sunt in usum vasa, et traria: horum autem vasorum quis sit usus, judex est figulus. Et cum labore vano deum fingit de eodem luto, ille qui paulo ante de terra factus fuerat et post pusillum se ducit unde acceptus est
Abbreviated transcription (Latin):
droiret. ut daretur ei copi¬
a nocte et ante lucem egre¬
diendi foras ad orationẽ:
et dep̃candi dominum.
E p̃cepit cubiculariis sinis:
ut sicut placeret illi exi¬
ret et introiret ad aoran¬
dum dm̃ suum ꝑtridu¬
um. Wẜ exiebat noctib in
uallem bethulie: et bap¬
nirabat se infontem aquȩ.
Eut ascendebat. orabat
dominum dm̃ isrł. ut di¬
rigeret uiam eius. ad libe¬
rationem ppł̃i sui: et in¬
troiens munda manebat
in tab̾naculo. tsq dum
accipet escam suam in
die.holoferms fecit cȩnã
seruis suis: et dixit ad ua¬
gao eunuchum. ¶ade. et
suade hebream illam:ut
sponte consentiat habi¬
tare mecum. fedum ẽ enim
apud assyrios: si femina

Expanded text:
roiret, ut daretur ei copia nocte et ante lucem egrediendi foras ad orationem, et deprecandi Dominum. Et praecepit cubiculariis suis, ut sicut placeret illi, exiret et introiret ad adorandum Deum suum, per triduum: et exibat noctibus in vallem Bethuliae, et baptizabat se in fonte aquae. Et ut ascendebat, orabat Dominum Deum Israel, ut dirigeret viam ejus ad liberationem populi sui. Et introiens, munda manebat in tabernaculo, usque dum acciperet escam suam in die Holofernes fecit coenam servis suis, et dixit ad Vagao eunuchum suum: Vade, et suade Hebraeam illam, ut sponte consentiat habitare mecum. Foedum est enim apud Assyrios, si femina
Abbreviated transcription (Latin):
guenitur autem in descͥp¬
tionib iheremie ꝓphede.
quod iussit acciꝑe ignẽ
eos qui transmigraban¬
tur. ut significatum ẽ et
ut mandauit transmi¬
gratis: et dedit illis legẽ
ne obliuiscerentur pre¬
cepta domini: et ut ñ
exerrarent mentib uiden¬
tes simulacra aurea et
argentea.et ornamenta
eorum: et alia huitismo¬
di dicens.hortabatur ne
legem amouerent a corde
suo. Erat autem in ipsa
scͥptura quomodo tab̾na¬
culum et arcam iussit ꝓ¬
pha dinno responso ad
se facto. comitari secum:
usquequo ergt in montẽ
in quo moyses ascendit.
et uidit dĩ hereditatem.
Oueniens ibi iheremias:
inueiit locum spelunce.
Ꝙtab̃naculum et arcam et
altare incensi intulit illuc:
et ostium obstruxit. W ac¬
cesserunt quidam simul
qui sequebantur. ut nota¬
rent sibi locum: et ñ po¬
tuerunt inuenire. It au¬
dem cognouit iheremias:
culpans illos. dixit quod
ignotus erit locus donec
congreget ds̃ congregati¬
onem ppłi: et ꝓpitius fiat.
Etune dominus ostendet ħ.

Expanded text:
enitur autem in descriptionibus Hieremiae prophetae, quod jusserit accipere de igne eos qui tur ut significatum est et ut mandavit transmigratis et dedit illis legem ne obliviscerentur praecepta Domini et ut non exerrarent mentibus videntes simulacra aurea et argentea et ornamenta eorum et alia huiuscemodi dicens hortabatur ne legem amoverent a corde suo erat autem in ipsa scriptura quomodo tabernaculum et arcam iussit propheta divino responso ad se facto comitari secum usquequo exiit in montem in quo Moses ascendit et vidit Dei hereditatem et veniens ibi Hieremias invenit locum speluncae et tabernaculum et arcam et altare incensi intulit illuc et ostium obstruxit et accesserunt quidam simul qui sequebantur ut notarent sibi locum et non potuerunt invenire ut autem cognovit Hieremias culpans illos dixit quod ignotus erit locus donec congreget Deus congregationem populi et propitius fiat et tunc Dominus ostendet haec
Abbreviated transcription (Latin):
ed pꝰ trienni tempus.
cognouit iudas et qͥ
cum eo erant demẽtriũ
seleuci cum multitudine
ualida. et nauib ꝑportũ
tripoli ascendisse ad loca
oportima: et denuisse re-¬
giones aduersus antio¬
chum: et eius ducem ly¬
siam. Alehimus autem
quidam qui summus sa-¬
cerdos fuerat. s uolunta

Expanded text:
ed post triennii tempus cognovit Iudas et qui cum eo erant Demetrium Seleuci cum multitudine valida et navibus per portum Tripoli ascendisse ad loca oportuna et tenuisse regiones adversus Antiochum et eius ducem Lysiam Alchimus autem quidam qui summus sacerdos fuerat sed volunta
Abbreviated transcription (Latin):
Itiochus autem rex
appliciit castra in do¬
ram sedo: admouens ei
semꝑ manus et machinaᷤᷤ
faciens: et conclusit trifo¬
nem ne ꝓcedet. C misit
ei symon duo milia utro¬
rum electorum in auxili¬
um: et argentum et au¬
rum. et uasa copiosa. O
noluit ea accipe: s irrupit
omnia quȩ pactus ẽ eum
eo antea: et alienauit se
ab eo. Cẜmisit ad eum athe¬
nobium unum de amiciꝰ
suis: ut tractaret cum ip

Expanded text:
tiochus autem rex adplicuit castra in Dora secundo admovens ei semper manus et machinas faciens et conclusit Tryfonem ne procederet et misit ei Simon duo milia virorum electorum in auxilium et argentum et aurum et vasa copiosa et noluit ea accipere sed inrupit omnia quae pactus est cum eo antea et alienavit se ab eo et misit ad eum Athenovium unum de amicis suis ut tractaret cum ip
Abbreviated transcription (Latin):
et humilitate. W ecce nati¬
ones conuenerunt aduer¬
sum nos: ut nos disꝑdãt
Tuseis que cogitant in noᷤ.¬
Quomodo potertmus sub¬
sistere ante faciem illorũ.
nisi du adiuues nos: Cẜ
tubis exclamauerunt uo¬
ce magna. E post hoc: con¬
stitnt iudas duces ppłi.
tribunos et centuriones.
et pentecontarcos. et decu¬
riones. E dixit his qui e¬
dificabant domos. et spon¬
sabant uxoies. et planta¬
bant inneas. et formidolo¬
sis: ut redirent unusqͥsq
indomum suam. secundũ
legem. E mouerunt castra:
et collocauerunt ad austrũ
ammatim. E ait udas.
Accingimini: et estote filii
podentes. Estote parati in

Expanded text:
et humilitate, et ecce natiet humilitate, et ecce nationes convenerunt adversum nos, ut nos disperdant. Tu scis 609 quae cogitant in noerimus subsistere ante facies illorum nisi tu adiuves nos et tubis exclamaverunt voce magna et post hoc constituit Iudas duces populi tribunos et centuriones et pentecontarcos et decuriones et dixit his qui aedificabant domos et sponsabant uxores et plantabant vineas et formidolosis ut redirent unusquisque in domum suam secundum legem et moverunt castra et conlocaverunt ad austrum Ammaum et ait Iudas accingimini et estote filii potentes et estote parati in
Abbreviated transcription (Latin):
conuentus ut eeñt parati
in prelium: et ut orarent
et peterent miscđiam et
miserationes. E iherłm
ñ habitabatur: s erat sic̃
desertum. Non erat qui
ingredetur et egredecur.
de natis eius: et scm con¬
culcabatur. W filii aliem¬
genarum erant in arce:
ibi erat habitatio gentiũ.
Eablata ẽ uoluptas a iacob:
et defecit ibi tibia et cytha¬
ra. Econgregati sunt et
uenerunt in masepbat.
contra iberłm: quia locus
orationis erat in masepbat
ante misrł̃. W ierunauer̃
illa die: et induerunt se
ciliciis. et cinere in capite
suo: et destituerunt uesti¬
menta sua. E expandert̃
librum legis: de quibus
scrutabantur gentes si mi¬
litudinem simula chroꝵ
suorum. E attulerunt or¬
namenta sacerdotalia: et
primitias et decimas: et
suscitauerunt narareos
qui impleuerant dies. Q
clamauerunt uoce mag¬
na incȩlum dicentes. Qd
faciemus uiris istis: et qͦ
eos ducemus: W sc̃a tua
conculcata sunt. et conta¬
minata sunt: et sacerdo¬
tes tuni facti sunt in luctu.

Expanded text:
conventus ut essent parati in proelium et ut orarent et peterent misericordiam et miserationes et Hierusalem non habitabatur sed erat sicut desertum non erat qui ingrederetur et egrederetur de natis eius et sanctum conculcabatur et filii alienigenarum erant in arce ibi erat habitatio gentium et ablata est voluptas ab Iacob et defecit ibi tibia et cithara et congregati sunt et venerunt in Masefat contra Hierusalem quia locus orationis erat in Masefat ante Israhel et ieiunaverunt illa die et induerunt se ciliciis et cinere in capite suo et destituerunt vestimenta sua et expanderunt librum legis de quibus scrutabantur gentes similitudinem simulacrorum suorum et adtulerunt ornamenta sacerdotalia et primitias et decimas et suscitaverunt nazoreos qui impleverant dies et clamaverunt voce magna in caelum dicentes quid faciemus eos ducemus? et sancta tua conculcata sunt, et contaminata sunt. Et sacerdotes tui facti sunt in luctu
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Illusores ipse deludet:
et mansuetis dabit gram.
Gloriam sapientes posside¬
bunt: stultorum exultatio
ignominia.

Expanded text:
tur. Illusores ipse deludet, et mansuetis dabit gratiam. Gloriam sapientes possidebunt: stultorum exaltatio, ignominia.
Abbreviated transcription (Latin):
eum ut ñ descendat in cor¬
ruptionem: inueni in qͦ et
ꝓpitier. Consumpta ẽ caro
eius asuppliciis: reuerta¬
tur ad dies adolescentie
suȩ. Dep̃cabitur dm̃ et pla¬
cabilis ei erit: et udebit
faciem etus in iubilo: et
reddet bomini iusticiam
suam. Respiciet homines
et dicet. Peccaui. et uere de¬
liqui: et ut eram dignus
ñ recepi. Laberauit animã
suam neꝑgeret in interi¬
tum: s: uiuens lucem ui¬
deret. Ecce hec omnia oꝑa¬
ut reuocet anmas eorũ a
corruptione: et illuminet¬
in luce uiuentium. Atten¬
de iob et audi me: et tace
dum ego loquor. Si aut̃
habes quod loquaris: reᷤᷤ¬
ponde michi. Loquere. Uo¬
lo enim te apparere iustũ.
Quod si ñ habes audi me.
Tace. et docebo de sapientiã
Pronuncians itaq helui:er
etiam hec loquutus ẽ plu¬
dite sapientes uerba mea:
et eruditi auscultate me.
Furis enim uerba ꝓbat:
et gintur escas gustu di

Expanded text:
eum, et non descendat in corruptionem. Inveni in quo ei propitier; consumpta est caro ejus suppliciis; revertatur ad dies adolescentiae suae. Deprecabitur Deum, et placabilis ei erit: et videbit faciem ejus in jubilo. Et reddet homini justitiam suam; et respiciet homo, et dicet: Peccavi, et vere deliqui, et ut eram dignus non recepi. Liberabit animam suam ne pergeret in interitum, sed vivens lucem videret. Ecce haec omnia operaut revocet animas eorum a corruptione, et illuminet luce viventium. Attende Job, et audi me, et tace dum ego loquar: si autem habes quod loquaris, responde mihi loquere volo enim te apparere iustum quod si non habes audi me tace et docebo te sapientiam pronuntians itaque Heliu etiam haec locutus est audite sapientes verba mea et eruditi auscultate me auris enim verba probat et guttur escas gustu di
Abbreviated transcription (Latin):
eneratur domino quixxxix
miseretur pauꝑi: et ui¬
cissitudinem suam reddet
ei. Erudi filium duum ne
desꝑes: ad interfectionem
autem eius. ne ponas am¬
mam tuam. Qui impatiens

Expanded text:
eneratur Domino qui miseretur pauperis: et vicissitudinem suam reddet ei: Erudi filium tuum, ne desperes: ad interfectionem autem ejus ne ponas animam tuam. Qui impatiens
Abbreviated transcription (Latin):
abundans et p̃eipuum
ponebatur. Nec erat qui
nolentes cogeret ad biben¬
dum: sed sic rex statuerat.
p̃ponens mensis singuloᷤ
de principib suis: ut sũ¬
meret unusquisq quod
uellet. ¶asthi quoq regi¬
na. fecit conuiutum femi¬
narum inpalatio: ubi
rex asuerus manere con¬
sueuerat. Itaq die septimo.
cum rex eẽt hilarior. et pꝰ
miniam potationem in¬
caluisset mero: precepit
mauman.et baratha. et
arbona. et bagatha. et ab¬
gatha. et zarath et charcha.
septem eimuchis qui in
conspectu etus ministra¬
bant. ut introducerent
reginam uasthi.corã rege.
posito suꝑ caput eius di¬
ademate:et ostendet cun¬
etis ppłis et principib
illitis puilchritudinem.
Erat enim pulchra ualde
Quȩ renuit: et ad regis im¬
ꝑium quod ꝑ etinuchos
mandauierat. uenire con¬
tempsit. Unde iratus rex
et nimio furore succenstꝰ:

Expanded text:
abundans et praecipuum ponebatur nec erat qui nolentes cogeret ad bibendum sed sic rex statuerat praeponens mensis singulos de principibus suis ut sumeret unusquisque quod vellet Vasthi quoque regina fecit convivium feminarum in palatio ubi rex Asuerus manere consueverat itaque die septimo cum rex esset hilarior et post nimiam potionem incaluisset mero praecepit Mauman et Bazatha et Arbona et Bagatha et Abgatha et Zarath et Charchas septem eunuchis qui in conspectu eius ministrabant ut introducerent reginam Vasthi coram rege posito super caput eius diademate et ostenderet cunctis populis et principibus illius pulchritudinem erat enim pulchra valde quae rennuit et ad regis imperium quod per eunuchos mandaverat venire contempsit unde iratus rex et nimio furore succens
Abbreviated transcription (Latin):
t surrexit iudas qui
uocabatur machabe¬
us. filius eius ꝓ eo: et ad¬
iuuabant eum omnes fr̃s
eius. et umuersi qui se
comunxerant patri eius:
et preliabantur prelium
isrł cum letitia. E dilata¬
uit gloriam ppłi su: et in¬
duit se loricam sicut gigaᷤᷤ:
et sucemxit se arma bellica
sua in preliis: et ꝓtegebat
castra gladio suo. Simili
factus ẽ leom in oꝑib suiᷤ
et sieut catulus leomis ru
quutus ẽ inquos ꝑseru¬
tans eos: et qui conturba¬
bant ppłm suum. eos suc¬
cendit flammmis. W repul

Expanded text:
t sur. rexit Iudas qui uocabatur Machabaeus filius eius pro eo. et adiuueius et universi qui se coniunxerant patri eius et proeliabantur proelium Israhel cum laetitia et dilatavit gloriam populo suo et induit se loricam sicut gigans et succinxit se arma bellica sua in proeliis et protegebat castra gladio suo similis factus est leoni in operibus suis et sicut catulus leoniscutus est iniquos perscrutans eos; et qui conturbabant populum suum succendit flammis. Et repul
Abbreviated transcription (Latin):
fossam: reuersus raguhel
ad uxorem suam dixit ei.
Oitte unam ex ancillis du
ex ancillis suis. Que ingreᷤ¬
sa cubieulum: repꝑit eos
saluos et meolumes. secũ
pariter dormientes. Cẜ re¬
uersa nunciauit bonum
nuncium. W benedixert̃
dm̃ raguhel tudelicet et
anna uxor eius: et dixeriiiͭ.
Benedicimꝰ te domine d̃s isrł:
quia ñ contigit nob̃ quẽ¬
admodum putabamus:
fecisti enim nob̃eum mise¬
ricordiam tuam. Exclusi¬
sti a nobis inimicum ꝑse¬
quentem nos: misertus
es autem duob iimcis. Fac
eos domine in plenus be¬
nedicere de: et sacrificiũ
t laudis tuȩ et suȩ sanita¬
tis offerre: ut cognoscat u¬
nuersitas gentium. quia
tu es ds̃ solus inunuersa
terra. Statimq precepit
seruis sins raguhel:ut re¬
plerent fossam quam fece

Expanded text:
fossam, reversus Raguel ad uxorem suam, dixit ei: Mitte unam ex ancillis tuiex ancillis suis. Quae ingressa cubiculum, reperit eos salvos et incolumes, secum pariter dormientes. Et reversa, nuntiavit bonum nuntium: et benedixerunt Dominum, Raguel videlicet et Anna ubenedicimus te Domine Deus Israhel quia non contigit nobis quemadmodum putabamus fecisti enim nobiscum misericordiam tuam et exclusisti a nobis inimicum persequentem nos misertus es autem duobus unicis fac eos Domine in plenius benedicere te et sacrificium tibi laudis tuae et suae sanitatis offerre ut cognoscat universitas gentium quia tu es Deus solus in universa terra statimque praecepit servis suis Raguhel ut replerent fossam quam fece
Abbreviated transcription (Latin):
eius: et precipitabit eum
consilium suum. Immisit
enim inrede pedes suos: et
in maculis eius ambulat.
Tenebitur planta illius la¬
queo: exardescet contra eũ
sitis. Abscondita ẽ in terra
pedica eius: et decipula il¬
lits suꝑ semitam. Undiq
terrebunt eum formidineᷤ:
illius. Deuoret pulchritu¬
dinem cutis eius: consu-¬
mat brachia illius primo¬
genita mors. Puellatur de
tab̾naculo suo fidueia eiꝰ:
et caleet suꝑ eum quasi rex
interitus. Habitent in tab̃¬
naculo illius socii eius qͥ ñ
ẽ: asꝑgatur in habitacło
etus sulphur. Deorsum ra¬
diees erus siccentur: surfũ
autem atteratur messis eiꝰ.
Memoria illius ꝑeat de t̾ra:
et ñ celebretur nomen erus
in plateis. Expellet eum

Expanded text:
ejus, et praecipitabit eum consilium suum. Immisit enim in rete pedes suos, et in maculis ejus ambulat. Tenebitur planta illius laqueo, et exardescet contra eum sitis. Abscondita est in terra pedica ejus, et decipula illius super semitam. Undique terrebunt eum formidines, illius. Devoret pulchritudinem cutis ejus, consumat brachia illius primogenita mors. Avellatur de tabernaculo suo fiducia ejus, et calcet super eum, quasi rex, interitus. Habitent in tabernaculo illius socii ejus qui non est, aspergatur in tabernaculo ejus sulphur. Deorsum radices ejus siccentur, sursum autem atteratur messis ejus. Memoria illius pereat de terra, et non celebretur nomen ejus in plateis. Expellet eum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uenerunt illuc qui
missi erant a rege
antiocho.ut cogerent eos
qui confugerant in eiita¬
dem modin immolare et
accende thira: et a lege dĩ
discede. Eẜ multi de ppło ifrł
consentientes: accesserunt
ad eos. Sed mathathias et
filii eius constanter steter̃.
W respondentes qui missi e¬
rant ab antiocho: dixeruiis
mathathiȩ. Princeps et cla-¬
rissimus et magnus es in
hac eruitate: et ornatus fi¬
liis et fr̃ib Ergo accede pͥor
et fac iussum regis. sicut fe¬
cerunt omnes gentes et ui¬
ri iuda. et qui remansert̃
in iberłm: et eris tu et filii
tui inter amicos regis: et
amplificatus argento et
auro. et mun̾ib multis. Eẜ
respondit mathathias: et
dixit magna uoce. O si
omnes gentes regi antio¬
cho obediunt. ut discedãt
unusquisq a seruitute

Expanded text:
 venerunt illuc qui missi erant a rege Antiocho ut cogerent eos qui confugerant in civitate Modin immolare et accendere et a lege Dei discedere et multi de populo Israhel consentientes accesserunt ad eos sed Matthathias et filii eius constanter steterunt et respondentes qui missi erant ab Antiocho dixerunt Matthathiae princeps et clarissimus et magnus es in hac civitate et ornatus filiis et fratribus ergo accede prior et fac iussum regis sicut fecerunt omnes gentes et viri Iuda et qui remanserunt in Hierusalem et eris tu et filii tui inter amicos regis et amplificatus argento et auro et muneribus multis et respondit Matthathias et dixit magna voce et si omnes gentes regi Antiocho oboediunt ut discedat unusquisque a servitute
Abbreviated transcription (Latin):
ropter hoc optam. et datꝰ
ẽ michi sensus: et inuo¬
caui et uenit in me sp̃s sa¬
pientiȩ. Eẜ p̃posu illam reg¬
nis et sedib: et diuitias m¬
illius: nec comparatni illi
lapidem preciosum: qm̃ õe
aurum in comparatione
illius harena ẽ exigua: et
tanquam lutum estimabi¬
tur argentum in conspectu
illius. Suꝑ salutem et spe
sui ꝓ luce habere illam: qͦ¬
niam in extinguibile ẽ lum̃
illius. Tenerunt acitem mͥ
omma bona partter cum
illa: et innumerabilis bo¬
nestas ꝑmanus illitis. ꝙ
letatus sum in omnib: qm̃
antecedebat me ista sapien¬
nium mater ẽ: quam sine
fictione didici: et sine in¬
uidia communico: et ho¬
nestatem illitis ñ abscondo.
Infinitus enim thesaurus
ẽ hominib : quo qui usi ft̃
participes facti sunt ami¬
cicie di: ꝓpter discipline do

Expanded text:
ropter hoc optavi, et datus est mihi sensus; et invocavi, et venit in me spiritus sapientiae; et praeposui illam regnis et sedibus, et divitias nillius, non comparavi illi lapidem preciosum, quoniam omne aurum in comparatione ipsius arena est exigua, et tanquam lutum aestimabitur argentum in conspectu illius: super salutem et specsui pro luce habere illam quoniam inextinguibile est lumen illius venerunt autem mihi omnia bona pariter cum illa et innumerabilis honestas per manus illius et laetatus sum in omnibus quoniam antecedebat ista sapiennium mater est quam sine fictione didici et sine invidia communico et honestatem illius non abscondo infinitus enim thesaurus est hominibus quod qui usi sunt participes facti sunt amicitiae Dei propter disciplinae do
Abbreviated transcription (Latin):
dum erartum: etiam hic
statim aduemiens flagel¬
latus et repulsus utq fu¬
isset ab audacia. ¶erum
ñ ꝓpter locum gentem: s
ꝓp̾ter gentem locum dñs
elegit. Ideoq et ipse locus
particeps factus ẽ ppłi ma-¬
lorum: pꝰea autem fiet so¬
cius et bonorum. Oẜ qui
derelictus ẽ tntra dĩ omni¬
potentis: iterum in mag¬
na domini reconciliatioe.
cum summa gła exaltabi¬
gitur antiochus mille oc-
ftingentis ablatis de teplo
talentis. uelociter antio¬
chiam regressus ẽ: existi-¬
mans se pre suꝑbia ter

Expanded text:
dum aerarium etiam hic dum aerarium etiam hic statim adveniens flagellatus et repulsus utique fuisset ab audacia verum non propter locum gentem sed propter gentem locum Dominus elegit ideoque et ipse locus particeps factus est populi malorum postea autem fiet socius et bonorum et qui derelictus in ira Dei omnipotentis iterum in magni Domini reconciliatione cum summa gloria exaltabigitur Antiochus mille et octingentis ablatis de templo talentis velociter Antiochiam regressus est existimans se prae superbia ter
Abbreviated transcription (Latin):
is ita gestis: suspicatꝰ
ẽ rex societatem deser¬
turos iudeos. E ob hoc
ꝓfectus ex egypto: effera¬
tis animis ciuitatem qͥ¬
dem armis cepit. Iussit
autem militib interfice¬
re. nec parcere oceursan¬
tib: et ꝑ domos ascen¬
dentes trueidare. Flebãt
ergo cedes iuuentm ac
semorum: mulierum et
natorum exterminia :¬
uirgiumq et partiulo¬
rum neces. Erant autẽ
toto triduo octoginta mi¬
lia interfecti: quadragin¬
nec ista suffictunt. Ausuᷤᷤ
ẽ intrare demplum tim¬
uersa terra sanctius. me¬
nelao dtctore. qui legum
et patrie fuit ꝓditor: et
scelestis manib sumens
scã uasa. quȩ ab aliis regi¬
bus et ciuitatib erant po¬
sita ad ornatum loci et
głam: contrectabat indi¬
gne et contaminabat. Ita
alienatus mente antiochꝰ:
ñ considabat quod ꝓpter
peccata habitantium. ci¬
quod et accidit cirea locũ
despectio. Alioquin nisi
contigisset eos multis pec¬
catis ẽẽ inuolutos: sicuit
heliodorus qui missus ẽ
a seleuco rege ad expolian¬

Expanded text:
is ita gestis suspicatus est rex societatem deserturos Iudaeos et ob hoc profectus ex Aegypto efferatis animis civitatem quidem armis cepit iussit autem militibus interficere nec parcere occursantibus et per domos ascendentes trucidare fiebant ergo caedes iuvenum ac seniorum mulierum et natorum exterminia virginumque et parvulorum neces erant autem toto triduo octoginta milia interfecti quadraginnec ista sufficiunt ausus est intrare templum universa terra sanctius Menelao ductore qui legum et patriae fuit proditor et scelestis manibus sumens sancta vasa quae ab aliis regibus et civitatibus erant posita ad ornatum loci et gloriam contrectabat indigne et contaminabat ita alienatus mente Antiochus non considerabat quod propter peccata habitantium ciquod et accidit circa locum despectio alioquin nisi contigisset eos multis peccatis esse involutos sicut Heliodorus qui missus est a Seleuco rege ad expolian
Abbreviated transcription (Latin):
ad uinibatos centum: et
usq ad frumenti choroᷤ
centum: et usq ad batos
olei centum: Sal uͦ absq
mensura. Omne quod ad
ritum dĩ cȩli ꝑtinet. tribu¬
atur diligenter in domo
dĩ celi: ne forte irascatur
contra regnum regis et
filiorum eius. Uobisq no¬
tum facimus de uniuersiᷤ
sacerdotib et leuitis. can¬
torib. iantorib. nathin¬
neis. et ministris domus
dĩ hinus: ut uectigal. et
tributum. et annonas. ñ
habeatis potestatem im¬
ponendi suꝑ eos. Cu autẽ
erra scđm sapientiam dĩ
tui quȩ ẽ in manutua. con¬
stitue iudices et presides.
ut iudicent omni ppło qͥ
ẽ trans flumen: his uide¬
licet qui nouerunt legem
dĩ tui: s et imꝑitos doce

Expanded text:
ad vini batos centum et ad vini batos centum et usque ad frumenti choros centum et usque ad batos olei centum, sal vero absque mritum Dei coeli pertinet, tribuatur diligenter in domo Dei coeli: ne forte irascatur contra regnum regis et filiorum ejus. Vobisque notum facimus de universis sacerdotibus, et Levitis, et cantoribus, et janitoribus, Nathinaeis, et ministris domus Dei hujus, ut vectigal, et tributum, et annonas, non habeatis potestatem imponendi super eos. Tu autem, Ezdra, secundum sapientiam Dei tui, quae est in manu tua, constitue iudices et presides, ut iudicent omni populo, qui est trans flumen, his videlicet, qui noverunt legem Dei tui, sed et imperitos doce
Abbreviated transcription (Latin):
tab̃nactilum ẽ E omne
argentum et aurum qđ¬
cunq inuen̾is in uniu̾sa
ꝓuincia babylonis. et po¬
pulus offerre uoluit: et
de sacerdotib qui sponte
obtulerint domui di sin
quȩ ẽ in iherłm. libere acci¬
pe: et studiose eme de hac
pecuma. intulos. arietes.
agnos. et sacrificia. et liba¬
mina eorum:. et offer ea
suꝑ altare dempli dĩ ur̃i.
quod ẽ iniherłm. Sed et
siquid tͥ et fr̃ib tuis pla¬
euerit de reliquo argento
et auro ut faciatis: iuxta
uoluntatem di ur̃i facite.
Uasa quoq que dantur
t in minist̾io domus dĩ
tui: trade in conspectu dĩ
iherłm. Sed et cetera qͥb
opus fint in domo di tui.
quantumeũq necesse ẽ
ut expendas: dabis de
thesauro. et de fisco regis.
et ame. Ego artarxerxis
rex statui atq decreti om¬
nib custodib arce publi¬
ce. qui sunt transflumen:
ut quodeũq petierit a
uobis etras sacerdos.scri¬
ba legis d̃i cȩli. absq mo-¬
ra detis: usq ad argenti
talenta centum: et usq

Expanded text:
tabernaculum est. Et omne argentum et aurum quodcumque inveneris in universa provincia Babylonis, et populus offerre voluerit, et de sacerdotibus quae sponte obtulerint domui Dei sui, quae est in Jerusalem, libere accipe, et studiose eme de hac pecunia vitulos, arietes, agnos et sacrificia et libamina eorum, et offer ea super altare templi Dei vestri, quod est in Jerusalem. Sed et si quid tibi et fratribus tuis placuerit, de reliquo argento et auro ut faciatis, juxta voluntatem Dei vestri facite. Vasa quoque, quae dantur tibi in ministerium domus Dei tui, trade in conspectu Dei em. Sed et caetera, quibus opus fuerit in domo Dei tui, quantumcumque necesse est ut expendas, dabis de thesauro et de fisco regis et a me. Ego Artarxersis rex statui atque decrevi omnibus custodibus archae publicae, qui sunt trans flumen, ut quodcumque petierit a vobis Ezdras sacerdos, scriba legis Dei coeli, absque mora detis usque ad argenti talenta centum et usque
Abbreviated transcription (Latin):
trecenta talenta. O consen¬
sit rex. C scripsit ionathe
epłas debis omnib: hunc
modum continentes. Rex
demetrtus ionathe fr̃i sa¬
lutem: et genti iudeorum.
Exemplum epłȩ quam scͥp¬
simus lastem parenti nr̃o
de uob̃: misimus ad uos
ut sciretis. Rex demetrtus
lastem parenti salutem.
Genti iudeorum amicis
nr̃is. et conseruantib quȩ
iusta sunt apud nos: de¬
creuimus benefacere ꝓpt̃

Expanded text:
talenta trecenta et consentalenta trecenta et consensit rex et scripsit Ionathae epistulas de his omnibus hunc modum continentes rex Demetrius Ionathae fratri salutem et genti Iudaeorum exemplum epistulae quam scripsimus Lastheni parenti nostro de vobis misimus ad vos ut sciretis rex Demetrius Lastheni parenti salutem genti Iudaeorum amicis nostris et conservantibus quae iusta sunt apud nos decrevimus benefacere p