comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nus ciuus carnes putri¬
Daᷤ lambebant canes. ⁊ uix de
micis mensȩ locupletis mise. da¬
rabi lem sustentabat animam.
in si nu abrahȩ suscipit᷑. ⁊ taz¬
to pa triarcha parente letat᷑.
Diffici le immo impossibile.
atur bonis: ut ⁊ uentr̃e hic. et
ibi mentẽ impleat: ut de delitiis
transeat ad delitias: ut in utroq
scło primꝰ sit. ut ⁊ in t̾ra ⁊ in celo
appareat głosus. Quod si tͥ tacita
cogitatio scrupulũ mouerit. cur
monitor ipse non talis sim. qualẽ
te ẽe desidero: ⁊ ñnullos uideriᷤᷤ in
medio itinere corruisse: illud bre¬
uiter respondebo. ñ mea ẽe quȩ di¬
co s dñi saluatoris: non monere qͥd
ipse possim. s qͥd debeat uelle uł¬
facere. qui seruus futuruᷤ e̾ xͥ
Et athletȩ suis unctorib fortiores
sunt: ⁊ tñ monet debilior ꝓͣugnet
ille qͥ fortior ẽ. Noli respicere iodã
negantẽ: s paulũ respice confiten¬
tem. Iacob ditissimi patͥs filiꝰ: soli

Expanded text:
bus, cuius carnes putribus, cuius carnes putridas lambebant canes et uix de micis mensae locupletis miserabilem sustentabat animam, in sinu Abrahae recipitur et tanto patriarcha parente laetatur. difficile, immo inpossibile, atur bonis, ut et hic uentrem et ibi mentem inpleat, ut de deliciis transeat ad delicias, ut in utroque saeculo primus sit, ut et in terra et in caelo appareat gloriosus. Quodsi tibi tacita cogitatio scrupulum mouerit, cur monitor ipse non talis sim, qualem te esse desidero, et nonnullos uideris in medio itinere conruisse, illud breuiter respondebo: non mea esse, quae dico, sed domini saluatoris, non monere, quid ipse possim, sed, quid debeat uelle ufacere, qui seruus futurus est Christi. et athletae suis unctoribus fortiores sunt et tamen monet debilior et pugnat ille, qui fortior est. noli respicere ludam negantem, sed Paulum respice confitentem. Iacob, ditissimi patris filius, solus
Abbreviated transcription (Latin):
ralitatẽ tuã ⁊ elemosinas tuas: s
qd̾ nolim te int̾ scłares ẽẽ monachu.
& int̾ monachos scłarem. totũq
a te expetam. euiꝰ audio mentẽ exl¬
tui diuino deditã. Si huic consilio
nr̃o uel amicus. uł assecla. uł ꝓpi¬
quus renitit᷑. ⁊ te ad delitias et¬
spendentes mensas reuocat. intel¬
ligito eũ non de tua anima s de
suo uentre cogitare. ⁊ om̃s opesi
lauta q conuiuia subita morte.
Octo ⁊ sex annoꝵ intra .xx. dies
duas filias amisisti: ⁊ arbitraris
senem dui posse uiuere.: Cuiꝰ ut
etas longa tenditur. audi adauid.
Dies uitȩ nr̃e octoginta anni. et¬
ampliꝰ eoꝵ labor ⁊ dolor. Felix et
om̃i dignꝰ beatitudine. quẽ senec¬
tus occupat xp̃o seruientẽ: quem
extrema dies saluatori inuenerit
militantẽ. qui ñ confundet᷑ cũ lo¬
quetur inimicis suis in porta: cui
in introitu paradysi dicetur. re¬
cepisti mala in uita tua. ñc aũ
hic letare. Nec enĩ ulciscet᷑ dñs
bis in id ipsum. Diiitẽ purpura

Expanded text:
t elemosynas tuas, sed quod nolim te inter saeculares esse monachum et inter monachos saecularem totumque a te expetam, cuius audio mentem diuino cultui deditam. si huic consilio nostro uel amicus uel adsecula uel propinquus renititur et te ad delicias splendentis mensae reuocat, intellegito eum non de tua anima, sed de suo uentre cogitare et omnes opes lautaque conuiuia subita morte finiri. octo et sex annorum intra uigmti dies duas filias amisisti et arbitraris senem diu posse uiuere ? cuius ut aetas longa tendatur, audiet Dauid: dies uitae nostrae septuaginta anni; supra est, labor et dolor est. felix et omni dignus beatitudine, quem senectus Christo occupat seruientem, quem extrema dies saluatori inuenerit militare, qui non confundetur, cum loquetur inimicis suis in porta, cui in introitu paradisi dicetur: \'recepisti mala tua in uita tua, nunc autem hic laetare\'. nec enim ulciscetur dominus bis in eadem re. diuitem purpurat
Abbreviated transcription (Latin):
torias panegericis ꝓsequant᷑. qͣd
leto uultu mortes tuleris filidor:
qd̃ in quadragesimo die dormitio¬
nis earũ. lugubrẽ uestẽ mutaue¬
ris. ⁊ dedicatio ossiũ martyris ti¬
bi candida indum̃ta reddiderit.
ut ñ sentires dolorẽ orbitatis tuȩ
que ciuitas uniu̾sa sentiret. s ad
triũphũ martyris exultares. qđ
sc̾issim̃a conuigẽ tuã ñ quasi mor¬
tuã s quasi ꝓficiseentẽ deduxe¬
ris. ego te nẽquaqũa adulatione
decipiã. ne lubrica laude supplas¬
tem: loquar q illud potiꝰ qd te
audire condecet. Fili accedens ad
seruitutẽ dñi: prepara animã
tuã ad temptationẽ. Et cũ oĩa
feceris. dicito. seruus inutilis
sũ: feci qd̃ facere debui. Tulisti
liberos: quos ipse dederas. Rece¬
pisti ancillam: quã ad breue
solatiũ cõmodaueras. Non con¬
tristor qđ recepisti:. s ago gr̃as qͥ
dedisti. Quod quondã diues ado¬
lescens om̃ia quȩ in lege p̾cepta st̃

Expanded text:
torias panegyricis prosequantur, quod torias panegyricis prosequantur, quod laeto uultu mortes tuleris filiarum, quod in quadragesimo die dormitionis earum lugubrem uestem mutaueris et dedicatio ossuum martyris candida tibi uestimenta reddiderit, ut non sentires dolorem orbitatis, quem ciuitas uniuersa sentiret, sed ad triumphum martyris exultares, quod sanctissimam coniugem tuam non quasi mortuam, sed quasi proficiscentem deduxeris; ego te nequaquam adulatione decipiam nec lubrica laude subplantem loquarque illud potius, quod tibi audire conducit : fili, accedens ad seruitutem dei.praepara animam tuam ad temptationem. et, cum omnia feceris, dicito: \'seruus inutilis sum; feci, quod facere debui. tulisti liberos, quos ipse dederas; recepisti ancillam, quam mihi ob breue solacium commodaueras. non contristor, quod recepisti, sed ago gratias, quod dedisti\'. quondam diues adulescens omnia, quae in lege praecept
Abbreviated transcription (Latin):
riũ obtulerit filioꝵ: deposuerit
marsupiũ. ⁊ fruatur corporis sa¬
nitate. Unde intelligat pruden
tia usq ad h̾c t̾minũ ꝑuenisse
temptationes tuas: ⁊ dedisse te eo¬
rium ꝓ corio. pellẽ ꝓpelle. om̃iaq
quȩ habes parũ ẽẽ. dare ꝓ aĩa tua:
necdũ aũ extentã in te manũ di.
nec tactas earnes. nec ossa confra¬
taaqͣ dolore difficile e ñ ingemisce¬
re. ⁊ in faciẽ deo bñdicere. ꝓ eo qd̃
est maledicere. Unde ⁊ nabutha
in libris regũ bñdixisse dicit᷑ deũ
& regem: ⁊ iecireo lapidat᷑ apopło.
Sciens aũ dñs athletam suũ. ĩmo
uirũ fortissimũ etiã in isto extre
ce inquit trado illũ t: tam̃ aĩam
illius custodi. Caro uiri sc̃i datur
in diaboli potestatẽ. ⁊ animȩ sani¬
tas reseruatur. Si illud ꝑcussisset
in quo sensus ẽ mentisq uidiciũ:
non esset culpa peccantis. s eiꝰ qui
statũ mentis auerterat. Laudent
te gͦ alii. tuasq cont diabolũ uic¬

Expanded text:
ria obtulerit filiorum, et deposuerit ria obtulerit filiorum, et deposuerit marsupium, ut fruatur corporis sanitate. Unde intelligat prudentia tua usque ad hunc terminum pervenisse tentationes tuas, et dedisse te corium pro corio, pellem pro pelle, omniaque, quae habes paratum esse dare pro anima tua: necdum autem extentam in te manum Dei, nec tactas carnes, nec ossa confracta, ad quorum dolorem difficile est non ingemiscere; et in faciem Deo benedicere, pro eo quod est, maledicere. Unde et Nabutha in Regum libris benedixisse dicitur deum et regem et idcirco lapidatur a populo. sciens autem dominus athletam suum, immo uirum fortissimum etiam in isto extremce, inquit. trado illum tibi; tantum animam ipsius custodi. caro uiri sancti datur in diaboli potestatem et animae sanitas reseruatur, ne, si illud percussisset, in quo sensus est mentisque iudicium, non esset culpa peccantis, sed eius, qui statum mentis euerterat. Laudent te alii tuasque contra diabolum uic
Abbreviated transcription (Latin):
quisqũa similis illi suꝑ t̾ram᷑. ho
innocens. uerus dei cultor.Abfi
nens se ab om̃i pͣeccato. ⁊ adhuc ꝑse¬
uerat in innocentia: Pulchre ad di¬
dit. ⁊ adhuc ꝑseuerat in innocentia:
qr difficile est pressam malis inno¬
centiã non dolere: ⁊ hoc ipso fide ꝑi¬
clitari qd se uideat iniuste sustiͣ¬
nere quod patit᷑ Ad quȩ respon¬
dens diabolus dño ait. Coriũ ꝓ corio
⁊ om̃ia quȩ habuerit homo dabit
ꝓ aĩa sua. S extende manũ tuã ⁊
tange ossa etꝰ & carnes eius: nͥ in fa¬
ciem benedixerit tͣ. Callidissimꝰ ad¬
uersariꝰ & inueteratꝰ dierũ malo¬
rum. nouit alia ẽẽ quȩ extrinsecꝰ
sunt. ⁊ ꝓhilosophis quoq mundi
adiofora. hoc e indifferentia . ineoꝵ¬
q amissione atq contẽptu ꝑfectã
non eẽ uirtutẽ: alia quȩ int̾rinse¬
cus ⁊ desiderata cogant dolere
perdentẽ. Unde audacter dei renu
tũ extra se dederit. qͥ ꝓ corio suo co¬

Expanded text:
quisquam similis illi super terram? homo quisquam similis illi super terram? homo innocens, uerax dei cultor, nens se ab omni malo et adhuc perseuerat in innocentia. pulchre addidit: et adhucperseuerat in innocentia, quia difficile est pressam malis innocentiam non dolere et in hoc ipso fide periclitari, quod se uideat iniuste sustinere quod patitur. Ad quae respondens diabolus Domino, ait: Corium pro corio, et omnia, quae habuerit homo, dabit pro anima sua. Sed extende manum tuam, et tange ossa, et carnes ejus, nisi in faciem benedixerit tibi. callidissimus aduersarius et inueteratus dierum malorum nouit alia esse, quae extrinsecus sint et a philosophis quoque mundi ddtdpoQa, hoc est indifferentia, no amissione atque contemptu perfectam non esse virtutem: alia quae intrinsecus et desiderata cogant dolere perdentem. Unde audacter Dei renuitum extra se dederit, qui pro corio suo co
Abbreviated transcription (Latin):
dñs abstulit sicut dño placuit ita
factũ est sit nom̃ dñi benedictũ:
tu ut parcissime dic̃a int̾ multoꝵ
officia ꝓpinquoꝵ ⁊ consolantes
amicos. tuoꝵ exequias ꝓsecutus
es. ꝑ didit ille simul om̃s diuitia ᷤ:¬
⁊ succedentib sibi maloꝵ nunti¬
is. ad singulas plagas ferebat᷑ immo¬
bilis: cõplens illud in se de sapien¬
te p̾coniũ. si fractꝰ illabat᷑ orbis.
imꝑauidũ ferient rumnȩ. Tibi ma
ior substantiȩ pars derelicta ẽ: ut
tantũ tempteris quantũ ferre
potes. Necdũ ad eũ ꝑuenisti gra¬
dum. ut totis aduersũ te cuneis
dimicetur. Diues quondã dñs ⁊ di¬
tior pat̾: subito orbus ⁊ nudus ÷
Cũq in om̃ib his quȩ contigerat
ei non peccasset coram dño. nec
quicꝗͣ locutꝰ esset insipiens: ex¬
ultans dñs in uictoriã famuli sui.
⁊ illius patientiã suũ dicens tri¬
umphum. dicit diabolo. Animad¬
uertisti famulũ meũ iob. qr ñ t̾

Expanded text:
dominus abstulit; sicut domino placuit, ita dominus abstulit; sicut domino placuit, ita factum est. sit nomen domini benedictum. tu, ut parcissime dicam, inter multorum officia propinquorum et consolantes amicos tuorum exequias prosecutus es. perdidit ille simul omnes diuitias et succedentibus sibi malorum nuntiis ad singulas plagas feriebatur inmobilis conplens in se illud de sapiente praeconium: si fractus in inlabatur orbis, inpauidum ferient ruinae. tibi maior pars substantiae derelicta est et tantum temptaris, quantum ferre potes. necdum enim ad eum peruenisti gradum, ut totis aduersum te cuneis dimicetur. Diues quondam dominus et ditior pater subito orbus et nudus est. cumque in omnibus his, quae contigerant ei, non peccasset coram domino nec quicquam locutus esset insipiens, exultans deus in uictoria famuli sui et illius patientiam suum ducens triumphum dixit ad diabolum: animaduertisti famulum meum Iob, quia non est
Abbreviated transcription (Latin):
possessionũ rumas.: abactos arm̃¬
toꝵ ac pecoꝵ greges. uinctos oe¬
cisosq seruulos: ⁊ in unica filia
qũa tibi tã crebrȩ orbitat es
fecerant cariorẽ. electũ nobilis¬
simũ generũ. ex quo ut om̃ia ta¬
ceam. plus meroris quã suauita¬
tis suscepisti. Hic ẽ catalogus tẽp¬
tationũ tuarũ: ⁊ cũ uiliano ti¬
runculo xp̃i. pugna hostis anti¬
qui. Quȩ si ad te respicias. gras¬
dia st̃: si ad bellatorẽ fortissimũ
ludus ⁊ umbra certaminis. Bea¬
to iob pꝰ maloꝵ examina uxor
pessima reseruata ẽ. ut ꝑ eam
disceret blasfemare: tibi sublata
est optima. ut miseriarũ solatiũ
ꝑderes. Aliud ẽ aũ sustinere quam
nolis: aliud desiderare qua diligas.
Iue in tot mortib filioꝵ. domꝰ suȩ
ruinam unũ habuit sepulchrum:
⁊ scissis uestib ut parentis monstͣ¬
ret affectũ. ꝓcidens in t̾rã adorauit
& dixit. nudus exiui de uentre ma¬
tris meȩ. nudus ⁊ redeã. dñs dedit

Expanded text:
possessionum ruinas, abactos armepossessionum ruinas, abactos armentorum ac pecorum greges, uictos occisosque seruulos et in unica filia, quam tibi tam crebrae orbitates fecerant cariorem, electum nobilissimum generum, ex quo, ut omnia taceam, plus maeroris quam gaudii suscepisti. hic est catalogus temptationum tuarum, haec cum Iuliano, tirunculo Christi, pugna hostis antiqui. quae, si ad te respicias, grandia sunt, si ad bellatorem fortissimum, ludus et umbra certaminis. beato Iob post malorum examina uxor pessima reseruata est, ut per eam disceret blasphemare; tibi sublata est optima, ut miseriarum solacium perderes. aliud autem est sustinere, quam nolis, aliud desiderare, quam diligas. ille in tot mortibus filiorum domus suae ruinam unum habuit sepulchrum et scissis uestibus, ut parentis monstraret affectum, procidens in terram adorauit et dixit: nudus exiui de utero matris meae, nudus et redeam. dominus dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
luctu. intẽpestiua narratio. U̾n
⁊ nos leporem artis rethoricȩ coi-¬
tenr nentes. ⁊ puerilis atq plau¬
sibisis eloquii uenustatẽ: ad sc̃a¬
rũ scripturarũ grauitatẽ con¬
fugimꝰ: ubi uulnerũ uera medi¬
cina est. ubi doloꝵ certa reme¬
dia: in quib recipit unicũ fili¬
um mater in feretro:. ubi turbȩ
dicitur circũstanti. ñ est mortua
puella s dormit. ubi quattridu¬
anꝰ mortuus ad uoc̃e inclaman-¬
tis dñi ligatꝰ egredit᷑. Audio te
in breui tẽpore duas uirguncu¬
las filias iunctis pene extulisse
funerib: ⁊ pudicissima ac fideliᷤ¬
simam coniugẽ tuã faustinam.
immo fidei calore germanã. in qͣ
sola post amissos liberos acquiesce¬
bas. subita tͥ dormitione subtrac¬
tam: quasi naufragus in littore
dens q manũ ad parietẽ a colubͦ
mordearis. cu secuta rei familia¬
ris dampna uastatione totiꝰ bar¬
baro hoste ꝓuinciȩ. ⁊ in cõmuni
depopulatione pruatas tuarũ

Expanded text:
luctu intempestiua narratio. unde luctu intempestiua narratio. unde et nos leporem artis rhetoricae contemnentes et puerilis atque plausibilis eloquii uenustatem ad sanctarum scripturarum grauitatem confugimus, ubi uulnerum uera medicina est, ubi dolorum certa remedia, in quibus recipit unicum filium mater in feretro, turbae dicitur circumstanti: non est mortua puella, sed dormit, et quadriduanus mortuus ad uocem inclamantis domini ligatus egreditur. Audio te in breui tempore duas uirgunculas filias iunctis paene, extulisse funeribus et pudicissimam ac fidissimam coniugem tuam Faustinam, immo fidei calore germanam, in qua sola post amissos liberos adquiescebas, subita tibi dormitione subtractam, quasi si naufragus in litore densque manum ad parietem a colubro mordeatur. consecuta rei familiaris damna uastationem totius barbaro hoste prouinciae et in communi depopulatione priuatas tuarum
Abbreviated transcription (Latin):
tuus axsoniꝰ in ipso iam ꝓfecti¬
onis articulo. cũ michi p̾sentiam
sui tarde dedisset. ⁊ cito abstulis¬
set. atq in puncto temporis. salue
parit̾ ualeq dixisset. uacuũ se
Tredire arbitratꝰ est. nisi mearũ ad
te aliquid nugarũ tumultuario
sermone portaret. Iam demisso sin¬
Ithemate equus publicus sterne¬
batur.: ⁊ nobilem uiuenẽ punicea
indutũ tunica. baltheus ambie¬
bat. & t̃n ille apposito notario co¬
gebat loqui. quȩ uelocit edita.
uelox consequeret᷑ manꝰ: ⁊ linguȩ
celeritatẽ prenderent signa uer¬
boꝵ. Itaq ñ scribentis diligentia
s dictantis temeritate longũ ad te
silentiũ rumpo: offerens tibi nu¬
dam officii uoluntatẽ. Ex tẽpora¬
lis est gła epła. absq ordine sen¬
suũ. sine lenocinio ⁊ cõpositione
uerboꝵ:. ut totũ in illã amicũ.
nichil de oratore reperias: in pro¬
cinctu effusam putes. ⁊ habire
cupienti ingestum uiaticũ. Loqͥ¬
tur scriptura diuina. Musica in

Expanded text:
tuus Ausonius in ipso iam profectionis articulo, cum mihi praesentiam sui tarde dedisset, cito abstulisset atque in puncto temporis salue pariter ualeque dixisset, uacuum se redire arbitratus est, nisi mearum ad te aliquid nugarum tumultuario sermone portaret. iam dimisso synthemate equus publicus sternebatur et nobilem iuuenem punicea indutum tunica balteus ambiebat et tamen ille apposito notario cogebat loqui, quae uelociter edita uelox consequeretur manus et linguae celeritatem prenderent signa uerborum. itaque non scribentis diligentia, sed dictantis temeritate longum ad te silentium rumpo offerens tibi nudam officii uoluntatem. extemporalis est epistula absque ordine sensuum, sine lenocinio et conpositione sermonum, ut totum in illa amicum, nihil de oratore repperias. in procinctu effusam putes et abire cupienti ingestum uiaticum. diuina scriptura loquitur: musica in
Abbreviated transcription (Latin):
nolis. in morte dimissurus es. Iud̃
offer qd̃ nullus tͥ possit hostis au¬
ferre. nulla eripere t rannides. qd̃
tecũ ꝑgat ñ ad inferos. immo ad
regnã celoꝵ ⁊ paradysi delicias.
Extruis monasteria. multus a te
ꝑ insulas dalmatiȩ sc̃oꝵ numerus
sustentatur: s meliꝰ faceres si et
ipse sc̃s int̾ seõs iuiue. res. Sc̃i esto¬
te qr ⁊ego sc̃s sũ: dic̃ dñs. Apłi

Expanded text:
s es; illud offer, quod nullus tibi possit hostis auferre, nulla eripere tyrannis, quod tecum pergat ad inferos, immo ad regna caelorum et ad paradisi delicias. extruis monasteria, multus a te per insulas amatae sanctorum numerus sustentatur; sed melius faceres, si et ipse sanctus inter sanctos uiueres. sancti estote, quia ego sanctus sum, dicit d
Abbreviated transcription (Latin):
cit ñ libent̾ audiri. Sollicita satis
ori tuo custodiã pone. Non ẽ enĩ¬
quicquã in nob̃: quo faciliꝰ pecca¬
re possimꝰ quã lingua. Unde sc̃s ia¬
cobus illũ asserit ꝑfectũ. qui nõ
offendit in u̾bo. & scriptura dic̃.
Mors n uita in manib linguȩ
Mentri atq maledicere. aut ui
rare lingua tua nesciat: qr ⁊ os
quod m̃tit᷑ occidit animã: ⁊ qͥ ma¬
ledicunt. regnũ di ñ possidebunt
prohibuit qͥ dixit. Ego aũ dico uo¬

Expanded text:
cerit non libenter audiri. Sollicitam satis cerit non libenter audiri. Sollicitam satis ori tuo custodiam pone. Non est quidquam enim in nobis, quo facilius peccare possimus, quam lingua. Unde sanctus Jacobus illum esse perfectum dicit, qui non offendit in verbo . Et Scriptura dicit: Mors et vita est in manibus linguae . Mentiri autem, maledicere atque jurare lingua tua nesciat. Quia et os quod mentitur, occidit animam: Et qui maledicunt, regnum Dei non possidebunt, prohibuit, qui dixit: Ego autem dico vo
Abbreviated transcription (Latin):
apło docente restituas. Nũquã
detractio ex ore uirginis ꝓcẽdat.
uiliũ satis hominum ẽ. ñ suam
laude querentiũ alios uiles fa¬
cere q alterius uituperatione
se laudari putant. ͥ qui suo meri¬
to placere ñ possunt. placere uolua
in cõparatione peioꝵ. Parũ diximꝰ:
ñ solũ ipsa ñ detrahas: s ne detra¬
henti quide aliquando credas. Pes¬
simũ hoc ẽ uitiũ: qd alterũ ulẽ
facit uideri. Non minꝰ aurib quã
lingua fugias detractionẽ. Scrip¬
turȩ memor esto quȩ dic̃. Non eriᷤ
consentaneus cũ derogantibu ad¬
uersus ꝓximũ tuũ: ⁊ ñ accipias
suꝑ illo peccatũ. Et alibi. Sepi au¬
res tuas spinis: ⁊ noli audire lin¬
gũa neqũã. Accusator e̾ enĩ audi¬
tor. qui facit detractorẽ. Qͥ si au̾¬
tat aures. uultũ contrahat. ocu¬
los abnuendo contineat. male lo¬
quentẽ etiã tacens arguit: ut
discat ñ libent̾ dicere. quod didi¬

Expanded text:
pro malis restituas. Nunquam pro malis restituas. Nunquam detractio ex ore virginis procedat. Vilium satis hominum est, et suam laudem quaerentium, alios viles facere, quia alterius vituperatione se laudari putant; et qui suo merito placere non possunt, placere volunt in comparatione pejorum. Parum diximus: non solum ipsa non detrahas, sed ne detrahenti quidem aliquando credas. Pessimum est hoc vitium, quod alterum vilem facit videri. Non minus auribus quam lingua fugias detractionem. Scripturae memor esto, quae dicit, Non eris consentaneus cum derogantibus adversus proximum tuum, et non accipies super illo peccatum. Et alibi, Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam . Accusator est enim auditor, qui facit detractorem: qui si avertat aures, et vultum contrahat, ac oculos abnuendo contineat, male loquentem etiam tacens arguit; ut discat non libenter dicere, quod didi
Abbreviated transcription (Latin):
dei sumꝰ: ⁊ nondũ apparuit qͥd eri¬
mus. Scimꝰ qm̃ cũ apparuerit si¬
miles ei erimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eum
sicuti est: ut qui ht hanc spem
in eo scĩficet se. sic̃ ⁊ ille sc̃s est.
celestis qua donati sumꝰ. frequen¬
ter ingerere: ⁊ honore nr̃m pec¬
candi pudorẽ facere. Unde etiã
ipse dñs ad ꝑfectã nos benignita¬
tem uocais: ait. Biligite inimicoᷤ
ur̃os: benefacite his qͥ oderunt
uos: ⁊ orate ꝓ ꝑsequentib ⁊ ca¬
lum: niantib uos. ut sitis filu
patris ur̃i qui in celis est. Nos
est enĩ quod sic hõies deo faciat
amabiles. ut pietas m̃tis ⁊ boni¬
tas: quȩ tanta in xp̃iano ẽe de¬
bet. ut etiã in malis abundet.
deiq imitet᷑ beniuolentiã. qͥso¬
lem suũ oriri facit suꝑ bonos n
malos. ⁊ pluit suꝑ iustos ⁊ inui¬
stos. Hoc itaq uł in primis adsit
ut neminẽ uel in uerbo saltem
noceas: ut om̃ib quib cũq pote¬
ris ꝓdesse studeas. ⁊ ne uicẽ mali
quidem reddens. ꝓ malis bona

Expanded text:
sumus, et nondum apparuit quid erimus. Scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est : ut qui habet hanc spem in eo, sanctificet se, sicut et ille sanctus est. ignitatem qua donati sumus, frequenter ingerere, et honorem nostrum peccandi pudorem facere. Unde etiam Dominus ipse ad perfectam nos benignitatem vocans ait: Diligite inimicos vestros, benefacite iis ntibus, et calumniantibus vos, ut sitis filii patris vestri, qui in coelis est . Non est enim quod sic homines Deo faciat amabiles, ut pietas mentis, et bonitas, quae tanta in Christiano esse debet, ut etiam in malis abundet. Deique imitetur benevolentiam, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et instos . Hoc itaque vel in primis absit, ut nemini vel in verbo etiam noceas, ut in omnibus quibuscumque poteris prodesse studeas, et, ne vicem quidem mali reddens, bona
Abbreviated transcription (Latin):
na. ante superauerat. rursus to¬
lerando supplicia uincat. De qͦ ta¬
le ipsiꝰ dñi testimoniũ ẽ. Nũ quid
considerasti puerũ meũ iob: Non
est enĩ similis ei quisꝗͣ in t̾ris: hõ si¬
ne querela. uerus dei cultor. absti¬
nens se ab om̃i malo. Nec unmeri¬
mentes suꝑ se fluctus timebat
dñm. ⁊ p̾sentiȩ eiꝰ pondus ferre nõ
poterat: nec audebat aliq̃n contẽ¬
nere. quẽ ita semꝑ adesse credebat:
dicebatq. Securus sũ. ñ enĩ rep̾¬
hendet me cor meũ in oĩ uita mea.
Qͥ anteqũa dñs inimicos p̾ciperet
ẽe diligendos: dicere poterat. Si ĩ
malis inimici mei gauisus sũ: si
dixi in corde meo. bene factũ est.
Necdũ eugłicũ illud sonuerat.
om̃i petenti te tribue. & ĩa illud.
dicebat. Si exire passus sũ in opẽ

Expanded text:
na ante superaverat, rursus tona ante superaverat, rursus tolerando supplicia devincat. De quo tale ipsius Domini testimonium est: Numquid considerasti puerum meum Job? Non est enim similis ei quisquam in terris, homo sine querela, verus Dei cultor, abstinens se ab omni malo . Nec immerimentes super se fluctus, timebat Dominum, et praesentiae ejus pondus ferre non poterat: nec audebat aliquando contemnere, quem semper adesse credebat; dicebatque: Securus sum, non enim reprehendit me cor meum in omni vita mea . Qui antequam Dominus inimicos praeciperet esse diligendos, dicere poterat: Si in malis inimici mei gavisus sum: si dixi in corde meo, Bene factum est . Necdum Evangelicum illud sonuerat: Omni petenti te tribue , et jam ille dicebat: Si exire passus sum inopem j
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. Et cũ uideret fr̃s suos immo
inimicos ex fr̃ib. cũq ab eis cogno¬
sci uellet: dilectionis affectũ pio do¬
lore testatꝰ est. Deosculabat᷑ singu¬
los: ⁊ irrigius fletib pauentium
colla ꝑfundens. odiũ fr̃m caritatiᷤ
lacrimis abluebat: quos tã uiuo
patre qua mortuo germano semꝑ
in quo ad necẽ fuerat deiectꝰ lacũ. ñ
cogitauit addictã germanitatẽ pͥ
cio: s ꝓ malis bona restituens. apłi
cũ p̃ceptũ sub naturȩ adhuc lege
mosissimo illo athleta di: qui pꝰ di¬
reptas opes ⁊ funditꝰ deleta patr¬
monia. pꝰ filioꝵ ac filiarũ unũ su¬
bito interitũ. ad ultimũ ꝓprio cos¬
tra diabolũ corpore dimicauit: Au¬
ferunt᷑ om̃ia quȩ ex trinsecus pos¬
sidebat. extranea bona repente de¬
cidunt. ut magis ꝓpria clarescant.
Om̃ib ꝓrsus uelut indum̃tis exii¬
itur. ut expeditiꝰ ac fortiꝰ nudus tͥ¬
umphet: ⁊ hostẽ que ferendo dã¬

Expanded text:
tatem; et cum videret fratres suos, imo tatem; et cum videret fratres suos, imo inimicos ex fratribus, cumque ab eis cognosci vellet, dilectionis affectum pio dolore testatlos, et irriguis fletibus paventium colla perfundens, odium fratrum charitatis lacrymis abluebat, quos tam vivo patre quam mortuo, germano sempein quo ad necem fuerat dejectus lacum; non cogitavit addictam pretio germanitatem; sed pro malis bona restituens, jam cum praeceptum sub naturae adhuc lege b dicam, famosissimo illo athleta Dei, qui post direptas opes et funditus deleta patrimonia, post filiorum ac filiarum unum subito interitum, ad ultimum proprio contra diabolum corpore dimicavit? Auferuntur omnia, quae extrinsecus possidebat; et extranea bona repente decidunt, ut magis propria clarescant. Omnibus prorsus velut indumentis exuitur, ut expeditius et fortius nudus triumphet, et hostem, quem ferendo dam
Abbreviated transcription (Latin):
dera. Concupiscit᷑ a dña femina
adolescens: nec ad concupiscentiã
ꝓuocat᷑ rogat᷑. ⁊ effugit. Una hac
in re ⁊ blandit᷑ ⁊ supplicat. quȩ ce¬
teris imperabat. Amator di. mu¬
lieris amore ñ uincit᷑. Castũ ani¬
mum: nec etas adolescentiȩ ꝑ mo¬
uet. nec diligentis auctoritas. sor¬
tẽpta frequent̾ dña ꝓpiores adole
scenti insidias tendit: in secreto
ac sine testib manu impudens
apphendit: ꝓcaciorib uerbis hor¬
tatur ad crimen. Nec quide hinc
uincitur: s ut u̾ba uerbis. ita reᷤ
rebus refert. Nam qui frequent̾
diceretur. qui uiderit mulierẽ
ad concupiscendũ eã iã mechatꝰ
est in corde suo: ille ñ aspectu so
lum s ipso pene cõplexu ꝓuocatꝰ
a femina. feminã non concupiuit.
Castitatis urtutẽ huc usq mirata
es: nc respice benignitatẽ. Prius¬
qũa ꝓpħa diceret. unꝰ quisq mali¬
cie ꝓximi sui ñ reminiscatur in
corde suo. ille ꝓodio reddidit cari¬

Expanded text:
dera. Concupiscitur a domina femina dera. Concupiscitur a domina femina adolescens, nec ad concupiscentiam provocatur; rogatur et fugit: una hac in re et blanditur et supplicat, quae in caeteris imperabat. Amator Dei, mulieris amore non vincitur; castum animum nec aetas adolescentiae permovet, nec diligentis auctoritas. Contempta frequenter domina propiores adolescenti insidias tendit. In secreto ac sine testibus, manu impudens apprehendit: ac procacioribus verbis hortatur ad crimen. Ne hic quidem vincitur, sed ut verba verbis, ita res rebus refert. Nam qui frequenterdiceretur: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corlum, sed ipso pene complexu provocatus a femina, feminam non concupivit. Castitatis virtutem hucusque mirata es; nunc respice benignitatem. Priusquam Propheta diceret, Unusquisque malitiam proximi sui non reminiscatur in corde suo, ille pro odio reddidit chari
Abbreviated transcription (Latin):
uersabatur ⁊ aurib: atq ideo si¬
mili exẽplo. ut ille diluuio. ita ħ
est ereptꝰ incendio. Quid abraã
amicũ dei. qͥd ysaac ⁊ iãcob memo¬
morẽ: Qua ꝑfecte impleuerint
dñi uoluntatẽ. uel hinc possumꝰ
estimare. qd̵ familiari quada ⁊ p̾¬
cipua dignitate. eoꝵ se deũ uolu¬
it nominari. Ego sũ inquit deus abͣ¬
ham. ⁊ ds ysaac. ⁊ ds iacob. hoc nom̃
meũ est sempit̾nũ. ⁊ memoriale in
generationes generationũ. Losepͭ
fidelis dñi famulus ⁊ ꝑfectus a
puero. tribulationib magis uistꝰ
ostenditur: qui pͥmũ a fr̃ib isma
helitis in serũi addictꝰ est. ab eis¬
q uenditꝰ a quib se uiderat ado¬
randũ. Peinde egyptio dño tradi¬
tus. semꝑ tñ ingenuȩ aĩe tenuit
dignitatẽ: docuitq exẽplo suo
seruos ⁊ liberos in ñ peccando nos
conditionẽ ciuiꝗͣ obesse s m̃tem.
Hic queso remorare paulisꝑ.⁊ ca
stũ animũ sollicite uirgo consi¬

Expanded text:
versabatur et auribus: atque ideo siversabatur et auribus: atque ideo simili exemplo, ut ille diluvio, ita hic est ereptus incendio. Quid Abraham amicum Dei, quid Isaac et Jacob memorem? Quam perfecte impleverint Domini voluntatem, vel hinc possumus aestimare, quod familiari quadam et praecipua dignitate, eorum se Deum voluit nominari: Ego sum, inquit, Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob: hoc nomen meum sempiternum, et memoriale in generationes generationum . Joseph fidelis Domini famulus a puero tribulationibus magnis justus ostenditur, qui primum a fratribus in servum Ismaelitis addictus est, ab eisque venditus, a quibus se viderat adorandum; deinde Aegyptio domino traditus, semper tamen ingenuae animae tenuit dignitatem; docuitque exemplo suo et servos liberos in non peccando, et non conditionem cuiquam obesse, sed mentem. Hic, quaeso, remorare paulisper, et castum animum sollicite virgo consi
Abbreviated transcription (Latin):
generatione ista cora me. Ante dm
autẽ ille iustꝰ ꝓbat᷑. qui ⁊ corpore
iustꝰ scͥs est & corde. Melchi sedech
sacerdos dei legit᷑. cuiꝰ meritũ exħ¬
facile intelligi potest. qd multo pꝰ
futurũ dñi sacram̃tũ ante signa
uit. ac sacrificio panis ⁊ uini my¬
steriũ corporis & sanguinis expreᷤ¬
sit. ac sacerdotii sui typo sacrifici
um xp̃i figurauit. cui a patre dicit᷑.
Tu es sacerdos in et̾nũ. scdm ordinẽ
me lchisedech. Nam ⁊ qđ̵ benedicit
abraham principẽ patriarcharũ qͥ
fide. gentiũ. illiꝰ signantissime ostẽ¬
dit figurã. qui ꝑ fide suã ⁊ iudeis
donauit benedictionẽ ⁊ gentib.
Loth quoq sc̃i noe uirtutẽ secutꝰ.
int̾ tot peccantiũ exempla iustiti¬
am ñ reliquit. Et ut illũ totiꝰ mun¬
cante. contra multitudinis uicia. te¬
nuit scitatẽ. Qͥ ut beatꝰ petrus ait.
iusu ⁊ auditu iustꝰ erat: ⁊ int̾ pes
simos positꝰ. mala eoꝵ ⁊ oculis a-¬

Expanded text:
generatione ista coram me. Ante Deum generatione ista coram me. Ante Deum autem ille justus probatur, qui et corpore sanctus est et corde. Melchisedec sacerdos Dei legitur : cujus meritum facile ex hoc intelligi potest, quod multo post futurum Domini sacramentum ante signavit, ac sacrificio panis et vini mysterium corporis et sanguinis expressit, ac sacerdotii sui typo Christi sacerdotium figuravit, cui a Patre dicitur, Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec . Nam et quod benedixit Abraham principem patriarcharum , qui fidem Gentium, illius signantissime ostendit figuram, qui per fidem suam Judaeis donavit benedictionem et gentibus. Lot quoque, sancti Noe virtutem secutus, inter tot peccantium exempla, justitiam non reliquit. Et ut illum totius muncante, contra multitudinis vitia tenuit sanctitatem. Qui ut beatus Petrus ait visu et auditu justus erasimos positus, mala eorum et oculis a
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s quos int̾ adam atq moysen
sc̃e uxisse & placuisse deo scriptu¬
ra cõmemorat. quoꝵ tͥ exẽpli cau¬
sa aliqͥ proponendi st̃. ut facile in¬
stram secutꝰ. itã dñm ꝓmeruit: ut cũ
ei offerret hostiã. tã grate sacrifici¬
um eiꝰ acceptũ deo sit. ut fr̃em in
inuidiã concitaret. Qũe uistũ in
eugłio dñs ipse cõmemorans: breui¬
ter ꝑfectionẽ eiꝰ exposuit. Om̃s enĩ
uirtutũ species: uno iusticiȩ nõie
continentur. Deatũ enoch ita pla¬
cuisse do legimꝰ. ut eũ e medio mor¬
taliũ raperet: ⁊ in mundo consum¬
matũ de mundi habitatione tͣns¬
ferret. Noe uistꝰ in generatione
sua & ꝑfectus asserit᷑: cuiꝰ sc̾itas
eo magis est admirabilis. qͦ totoꝓr¬
sus a iustitia declinante mundo.
soluis iustꝰ inuentꝰ est: nec ab alio
sc̃itatis quesiuit exemplũ. s ipse
prebuit: ⁊ ideo totiꝰ orbis immi¬
nente naufragio. solus ex om̃ib
meruit audire. Intra tu ⁊ domus
tua in archam. qr te uidi ustũ in

Expanded text:
omnes, quos inter Adam atque Moysen sancte vixisse, atque placuisse Deo, Scriptura commemorat. Quorum tibi, exempli causa, aliqui proponendi sunt: ut facile instram secutus, ita Dominum promeruit, ut dum ei offerret hostiam, tam grate sacrificium ejus acceptum Deo fuerit, ut fratrem in invidiam concitaret . Quem justum in Evangelio Dominus ipse commemorans , breviter perfectionem ejus exposuit. Omnis enim virtutum species, uno justitiae nomine continetur. Beatum Enoch ita placuisse Deo legimus, ut eum e medio mortalium raperet: et in mundo consummatum, de mundi habitatione transferret . Noe justus in generatione sua, et perfectus, asseritur: cujus sanctitas eo magis est admirabilis, quod, toto prorsus a justitia declinante mundo, solus justus inventus est: nec ab alio sanctitatis quaesivit exemplum, sed ipse praebuit. Et ideo, totius orbis imminente naufragio, solus ex omnibus meruit audire: Intra tu et domus tua in arcam: quia te vidi justum in
Abbreviated transcription (Latin):
q uentoꝵ. Dũq in om̃i labore ac pe¬
riculo lucrũ cogitat: ⁊ lassitudinẽ
simul obliuiscitur ⁊⁊ timorẽ. Con¬
sidera queso magnitudine p̾mii tui:
si tam̃considerari potest. quicqͥd
imm̃sũ est. Post abscessũ animȩ. pꝰ
carnis interitũ. post fauillas ⁊ cine¬
rem. in meliorẽ statũ uirgo reparas¬
da es: mundatũ t̾renũ corpꝰ in celo
nanda consortio. regnũ acceptu¬
om̃ib quȩ retͥbuit tͥ: Quid tanto
remuneratore dignũ facies: aut
quẽ laborẽ durũ putabis. cuiꝰ tas¬
ta sunt p̾mia: Unde beatus apłs.
nullȩ inquit sunt condigne passio¬
nes huiꝰ temporis: ad futuram glo¬
riam quȩ reuelabit᷑ in nobis. Qͥd
enĩ dignũ uel facere. uel pati pos¬
sumꝰ in breui hoc tẽpore uite nr̃e
cũ id immortalitate sit repensan

Expanded text:
que ventorum; dumque in omni labore ac peque ventorum; dumque in omni labore ac periculo lucrum cogitat, et lassitudinem simul obliviscitur et timorem. Considera, quaeso, magnitudinem praemii tui, si tamen considerari potest quidquid immensum est. Post abscessum animae, post carnis interitum, post favillas et cinerem, in meliorem statum virgo reparanda es; mandatum terrae corpus in coelum nanda consortio, regnum acceptuomnibus quae retribuit tibi ? quid tanto remuneratore dignum facies? aut quem laborem durum putabis, cujus tanta sunt praemia? Unde beatus Apostolus, Nullae, inquit, sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Quid enim dignum vel facere, vel pati possumus in brevi hoc tempore vitae nostrae: cum id immortalitate sit compensan
Abbreviated transcription (Latin):
uas electionis. qui ita xp̃m indutus
erat ut diceret. uiuo aũ iam non
ego. uiuit uero in me xp̃c. ad huc
tam̃ se tendit. adhuc crescit ⁊ ꝓfi¬
cit. quid nos facere debemꝰ quib
optandũ est. ut in fine nr̃o pauli
principio cõparem᷑: Ergo tu hunc
imitare qui dicit. Imitatores mei
estorte: sicut ⁊ ego xp̃i. Obliuisce¬
re om̃e preteritum. ⁊ cotidie incho¬
are te puta: ne ꝓ p̾senti die qͦd de¬
bes seruire d̾o: p̃teritũ imputes.
Optime quesita custodies: si semper
inquiras. Dam nũ parata sentient:
grandu labor ẽ: s respice qđ ꝓmis¬
sum est. Om̃e opus leue fieri solet.
cum euis p̾ciũ cogitatur: ⁊ spes p̾¬
mu solatiõ fit laboris. Sic durus
agricola maratũ dui campũ. ⁊ pin¬
guiores ocio glebas. iolento uome¬
re scidisse se gaudet: ⁊ mirũ in mo¬
dum ipsa operis difficultate letꝰ
spem segetis de labore metitor.:
Sic negotiator auidus maria contẽ¬
nit: spectare ausus pugnas rabiem¬

Expanded text:
vas electionis, qui ita Christum indutus vas electionis, qui ita Christum indutus erat, ut diceret, Vivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus , adhuc tamen se extendit, adhuc crescit, et proficit; quid nos facere debemus, quibus optandum est ut in fine nostro Pauli principio comparemur? Ergo tu hunc imitare qui dixit, Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Obliviscere omne praeteritum, et quotidie inchoare te puta, ne pro praesenti die, quo debes servire Deo, praeteritum imputes. Optime quaesita custodies, si semper inquiras; damnum parata sentient, Grandis labor est: sed respice quod promissum est. Omne opus leve fieri solet, cum ejus pretium cogitatur; et spes praemii solatium est laboris. Sic durus agricola inaratum diu campum et pinguiores otio glebas violento vomere scidisse se gaudet, et mirum in modum ipsa operis difficultate laetus, spem segetis de labore metitur. Sic negotiator avidus maria contemnit, spectare ausus fluctuum spumas, rabiem
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie ardore renouandus. Oratio¬
nis instantia. illuminatio lectioni.
sollicitudo uigiliarũ ⁊ diurna ⁊
nocturna: eius incitam̃ta st̃. Ni¬
chil enĩ in hoc ꝓposito ocio deteriꝰ
uite ratio ꝓcessu gaudet ⁊ crescit:
cessatione torpescit ⁊ deficit. Coti¬
dianis ac recentib uirtutũ incre¬
uendi hoc iter ñ de transacto. s de
reliquo metiendũ. Qndui in hoc so
mus corpore: nũqũa nos ad ꝑfectõ
uenisse credamꝰ. Sic eñĩ melius ꝑue¬
nitur. Tamdu ñ relabimͣ retro. qͣn¬
du ad priora contendimꝰ. Atubi ee¬
perimꝰ stare descendimꝰ nr̃mꝙ nos
progredi. iam reuerti est. Cesset oĩs
ignauia. ⁊ inutilis de p̾terito labo¬
re securitas. Si uolumꝰ non redire.
currendũ ẽ. beatus apl̃s de die in di¬
em uiuens deo. nec quid añ fecisset.
cõprehendisse aliquid: unũ aũ q̃
quid̾e retro st̃ obliuiscens. ad ea ue¬
ro quȩ st̃ priora extendens me ad
cationis dei. Si beatus paulus ille

Expanded text:
quotidie ardore renovandus. Oratioquotidie ardore renovandus. Orationis instantia, illuminatio lectionis, sollicitudo vigiliarum, et diurna et nocturna ejus incitamenta sunt. Nihil enim in hoc proposito otio deterius vitae ratio processu gaudet et crescit: cessatione torpescit, et deficit. Quotidianis ac recentibus virtutum increnobis hoc iter, non de transacto, sed de reliquo metiendum. Quamdiu sumus in hoc corpore, numquam nos ad perfectum venisse credamus: sic enim melius pervenitur. Tamdiu non relabimur retro, quamdiu ad priora contendimus. At ubi coeperimus stare, descendimus: nostrumque non progredi, jam reverti est. Cesset omnis ignavia, et inutilis de praeterito labore securitas. Si volumus non redire, currendum est. Beatus Apostolus de die in diem vivens Deo non quid ante fecisset, conprehendisse; adhuc unum autem, quae quidem retro sunt obliviscens, ad ea vero quae sunt priora extendens me, ad cat
Abbreviated transcription (Latin):
natur adño. ut illud in eugłio le¬
gimꝰ. Qui uiderit mulierẽ ad con¬
cupiscendũ eã: iam mechatus est
eam in corde suo. Apud deũ cui
nota st̾ om̃ia etiã antequã fiañ:
uoluntas ꝑfecta faciendi ꝓ ope¬
re reputatur facti. Qua dere de¬
bes. sepe enĩ repeto quod fieri semel
uolo. sc̃as scripturas sine int̾missio¬
ne meditari. hisq tuã re plere m̃tẽ
⁊ malis cogitationib locum aufe¬
rens. diunis animũ sensib occu¬
pare: quantũ q deũ diligas ex di¬
lectione legis euis ostendere. Unde
scriptura dic̃. Qͥ timent dñm. inqͥ¬
runt quod bene placitũ ẽ illi: ⁊ qͥ
diligunt eũ replebunt᷑ lege eiꝰ. Tc̃
senties quantum te ad ipsiꝰ amo¬
rem aduiiet sapientia. quantũ
sit in te diuinȩ legis auxiliõ: ⁊ dño
cũ dauid leta cantabis. In corde
meo abscondi eloquia tua: ut nõ
pecc̃e tibi. Excitandus est eñi sp̃s¬
alib stimulis semꝑ animꝰ: ⁊ maiore

Expanded text:
natur a Domino, ut illud in Evangelio lenatur a Domino, ut illud in Evangelio legimus: Qui viderit, inquit, mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Apud Deum, cui nota sunt omnia etiam antequam fiant, voluntas perfecta faciendi reputatur pro opere facti. Qua de re debes saepe enim repeto quod fieri semper volo sanctas Scripturas sine intermissione meditari, hisque tuam replere mentem, et malis cogitationibus locum auferens, divinis animum sensibus occupare, quantumque Deum diligas, ex dilectione legis ejus ostendere. Unde Scriptura dicit: Qui timent Dominum, inquirent quod beneplacitum est illi; et qui diligunt eum, replebuntur lege ejus . Tunc senties quantum ad ejus amorem adjuvet te sapientia, quantum sit in te divinae legis auxilium, et Domino cum David laeta cantabis, In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Excitandus est enim spiritualibus stimulis semper animus, et majore
Abbreviated transcription (Latin):
gitationes quib uoluntas fauet.
quas cũ dilectione cõplectitur. er
int̾ eas cogitationes quȩ tenuis ũ¬
brȩ modo pret̾uolare mentem so¬
lent. seseq tantũ modo uel tran¬
seundo monstrare. quas greci tĩ¬
p̃os uocant: uel certe inter illas
suggeruntur. quib mens cũ hor¬
rorẽ quod̾a renititur ac resistit: qui¬
bus ut contristat᷑ admissis. ita gau¬
det expulsis. In illis quide que se
leuit̾ m̃ti ostendunt. ⁊ quasi fugi¬
endo demonstrant se. nec peccatũ
om̃ino nec pugna ẽ in his aũ cũ
quib aliquandui aĩa luctat᷑. qui¬
b resistit uoluntas. equale certa¬
men ẽ. Aut consentimꝰ ⁊ uncimͣ:
aut respumꝰ ⁊ uncimꝰ. ⁊ acquiri¬
mus de expugnatione iuctoriam.
In illa gͦ tantũ modo cogitatione
peccatũ est. quȩ suggestioni con¬
suũ blande fouet. quȩ in factũ
gestit irrũpere. Huiꝰ modi cogita¬
tio etiã si ex aliquo impedita ca¬
su. ñ impleat uoluntatẽ nichilo¬
minꝰ actione criminis condem¬

Expanded text:
as favet, quas cum dilectione amplectitur, et inter eas cogitationes quae tenuis umbrae modo praetervolare mentem solent, seseque tantummodo vel transeundo monstrare, quas Graeci τύπους vocant; vel certe inter illas suggeruntur, quibus mens cum horrore quodam renititur ac resistit, quibus ut contristatur admissis, ita gaudet expulsis. In illis quidem quae se leviter menti ostendunt, et quasi fugiendo demonstrant se, nec peccatum omnino nec pugna est; in iis autem cum quibus aliquandiu anima luctatur, quibus resistit voluntas, aequale certamen est. Aut enim consentimus et vincimur; aut respuimus et vincimus, et acquirimus de pugnatione victoriam. In illa ergo tantummodo cogitatione peccatum est, quae suggestioni consuum blande fovet, quae in factum gestit irrumpere. Hujusmodi cogitatio, etiamsi ex aliquo impedita casu non impleat voluntatem, nihilominus actione criminis condem
Abbreviated transcription (Latin):
NTeR om̃s materias
quas ab adolescentia usq ad hac
etatem uł mea uł notarioꝵ ma¬
nu scripsi: nichil p̾senti opere
difficilius. Scripturus enĩ ad de¬
metriadem uirginẽ xp̃i. quȩ et
nobilitate ⁊ diuitus prima est in
urbe romana. si cuncta uirtuti¬
bus eius congrua dixero. adula¬
ri putabor: si queda subtraxero.
ne incredibilia uideant᷑. dã nũ
laudib eiꝰ mea faciet uerecundia.
Quid gͥ faciã: Qd implere ñ pos¬
sum: negare ñ audeo. Lanta est¬
est auie euis ⁊ matris insignium
feminarũ in iubendo auctoritaᷤ.:
in petendo fides: in extorquendo
terus sepe detritũ ẽ. s ne uocis
meȩ ꝓ uirili parte desit testimo¬
nium in etꝰ uirtutib explicandeᷤ:¬

Expanded text:
r omnes materias, quas ab adulescentia usque aa hanc aetatem uel mea uel notariorum scripsi manu, nihil praesenti opere difficilius. scripturus enim ad Demetriadem, uirginem Christi, quae et nobilitate et diuitiis prima est in orbe Romano, si cuncta uirtutibus eius congrua dixero; adulari putabor, si quaedam subtraxero, ne incredibilia uideantur, damnum laudibus eius mea faciet uerecundia. quid igitur faciam ? quod inplere non possum, negare non audeo: tanta est auiae eius et matris, insignium feminarum, in iubendo auctoritas, in petendo fides, in extorquendo teriis saepe detritum est, sed ne uocis meae pro uirili parte desit testimonium in eius uirtutibus explicand
Abbreviated transcription (Latin):
dam quã hõies esse se putabant.
exitu suo tande docusse nos qͥd
fuerint. Quid enĩ in hoc mundo
stabile.: Qd uero firmũ est: Quid
porro non breue.⁊ incertũ. ⁊casui
non seruiens: Quale illud bonũ ÷
quod semꝑ timeas amittere . qd uł
auferendũ abste metuas. uel a te
relinquendũ scias: Nã ⁊ si nullo
id eripiatur casui. uel morte certe¬

Expanded text:
putabant, exitu tandem suo docuisse nos quid fuerint. Quid enim in hoc mundo stabile? Quid vero firmum est? Quid porro non breve et incertum, et casui non serviens? Quale istud bonum est, quod semper timeas amittere? quod vel auferendum abs te metuas, vel a te relinquendum scias? Nam et si nullo id eripiatur casu
Abbreviated transcription (Latin):
in p̾senti scło est. mom̃taneũ ac le¬
ue tͥbulationis nr̃e. supra modum
in sublimitate et̾num głȩ pondus
operatur in nob̃. Respuantur ho¬
nores. despiciant᷑ diuitiȩ: ipsa quo¬
q uita nr̃a martirii amore contẽ¬
natur. Et hec om̃ia etiã si ꝓ et̾ni¬
tatis p̾mio non darent᷑. essent t̃n
quandoq peritura. amitent
etiã heo illi qui semꝑ cupuint
possidere. Qũa multos memoria nr̃a
retinet. in maximis honorib ac di

Expanded text:
taneum ac leve tribulationis nostrae: supra modum in sublimitate, aeternum gloriae pondus operatur in nobis . Respuantur honores, despiciantur divitiae. Ipsa quoque vita nostra martyrii amore comtemnatur. Et haec omnia etiam si pro aeternitatis praemio non darentur, essent tamen quandoque peritura. Amittunt etiam hoc illi qui semper cupiunt possidere. Quam multos memoria nostra retinet in maximis honori
Abbreviated transcription (Latin):
malũ. Dicit itaq figm̃tũ ei qͥ se
finxit: qͥd me fecisti sic: Et im ꝑ¬
bissimi hominũ dũ dissimulant
bene id ipsũ administrare qd̾ facti
st̃. alit̾ se factos fuisse malunt.
ut qui uitã suã emendare nolunt.
iudeant᷑ em̃dare uelle naturã. ciuus
bonũ ita generalit̾ cunctis institu¬
phylosophoꝵ. ⁊ audiuimꝰ. ⁊ legimꝰ.
& ipsi uidimꝰ castos. patientes. mo¬
destos. liberales. abstinentes. benig¬
nos: ⁊ honores simul ⁊ delicias re
cent: Unde aũ illis bona: nisi de
naturȩ bono: & cũ ista quȩ dixi
uel om̃ia in uno. uel singula in
singulis haberi uideamꝰ: cũ om̃iũ
una natura sit. exemplo suo inui¬
cem sibi ostendunt. om̃ia in om̃i¬
b ẽe posse. quȩ uel om̃ia in om̃i¬
buis. uel singula in singulis inue¬
niant᷑. Qd̃ si etiã sine deo hõies ostẽ

Expanded text:
malum. Dicit itaque figmentum ei, qui se malum. Dicit itaque figmentum ei, qui se finxit: Quid me fecisti sic ? Et improbissimi hominum, dum dissimulant idipsum bene administrare quod facti sunt: aliter se factos fuisse malunt, ut qui vitam suam emendare nolunt, videantur emendare velle naturam. Cujus bonum ita generaliter cunctis instituphilosophorum et audivimus et legimus, et ipsi vidimus castos, patientes, modestos, liberales, abstinentes, benignos, et honores mundi simul, et delicias rescent? Unde autem  Al. haec illis bona nisi de naturae bono? Et cum ista quae dixi, vel omnia in uno, vel singula in singulis haberi videamus, cum omnium natura una sit, exemplo suo invicem sibi ostendunt, omnia in omnibus esse posse, quae vel omnia in omnibus, vel singula in singulis inveniant
Abbreviated transcription (Latin):
ralit̾ utrũq posset. ⁊ ad alterutrũ
uoluntate deflecteret. Neq enĩ
alia spontaneũ habere poterat
luit optimꝰ creator: s unũ facere.
bonũ scilicet quod imperauit. ma
liq facultatẽ ad hoc tantũ dedit.
ut uoluntatẽ eiꝰ ex nr̃a uoluntate
faceremꝰ. Qd cũ ita sit. hoc quoq
ipsũ qđ mala facere possum. bonũ
est. Bonũ inquã. qr boni partẽ me¬
liorẽ facit. Facit enĩ ipsam uolun¬
tariã sui iuris: non necessitate de¬
uictã. s iudicio liberã. Licet quip¬
pe nobis eligere. refutare. ꝓbare.
respuere: nec est quo magis ratio¬
nabilis creatura ceteris p̾feratur.
nisi qd cũ om̃ia alia conditionis
tantũ ac necessitatis bonũ habe¬
ant̾ hec sola habet etiã uoluntatiᷤᷤ.
S pleriq impie ñ minꝰ quã impe¬
rite. cũ suꝑ statu hõis querit᷑. ue¬
reor dicerẽ quasi rep̾hendentes
opus dñi. talem illũ auint debu¬
isse fieri. qui oĩo facere ñ posset

Expanded text:
raliter utrumque posset, et ad alterutrum raliter utrumque posset, et ad alterutrum voluntatem deflecteret. Neque enim aliter spontaneum habere poterat luit optimus Creator, sed unum facere, bonum scillique facultatem ad hoc tantum dedit, ut uoluntatem eius ex nostra uoluntate faceremus. Quod cum ita sit, hoc quoque etiam mala facere possumus, bonum est. Bonum, inquam, quia boni partem meliorem facit. Facit enim ipsam voluntariam sui juris: non necessitate devinctam, sed judicio liberam. Licet quippe nobis eligere, refutare, probare, respuere. Nec est quo magis rationabilis creatura caeteris praeferatur, nisi quod cum omnia alia conditionis tantum, ac necessitatis bonum habeant, haec sola habeat etiam voluntatis. Sed plerique impie, non minus quam imperite, cum super statu hominis quaeritur vereor dicere, quasi reprehendentes opus Domini, talem illum aiunt debuisse fieri, qui omnino facere non posset