comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bñdictõnẽ .s. sac̃dotis filio nr̃o lothario eitisti.¬
sse ꝯuĩctã. suggerite ui ut ñ moleste ferat le¬
gitimã sibi.si ip̃a ĩ nocens apparũit reconcili
głioso q̃sta ẽ ĩ iuste fuisse deiectã niu coactã
fassũ ccͣ se ꝯposuisse piaculũ. Nam eo temꝑe ad
apłicã sedem libellũ appłłõnis sue musit in quo
cogi se se ĩnotuit. insuꝑ iniũgens qd̾ si ampliꝰ
dpuisa fũo. scitote ñ uĩtatẽ. s timore mortis ⁊

Expanded text:
scilicet sacerdotis, filio nostro Lothario exstitisse conjunctam, suggerite illi, ut non moleste ferat legitimam sibi si ipsa innocens apperuerit reconciliaglorioso questa est injuste fuisse dejectam, et vi coactam falsum contra se composuisse piaculum. Nam eo tempore ad apostolicam sedem libellum appellationis suae misit, in quo cogi sese innotuit. Insuper subjungens, Quod si amplius compulsa fuero, scitote non veritate, sed timore mortis, et
Abbreviated transcription (Latin):
diligenti inuestigatõ e inqͥtite. ⁊ si eũdẽ głiosũ
regẽ p̃dictam gualdradrã p̃missis dotibꝰ corã testi¬
bꝰ scd̾m legẽ ⁊ ritũ qͦ nuptie celebrari solent ꝑ
omĩa ĩueneritis accepisse ⁊⁊ publica maoĩfestatõe
eamd̾ gualdrada ĩ matͥmoniũ ipiꝰ admissa ẽ
restat ut ꝑscrutemun cut illa repudiata sit uł
filia bosanis admissa. S qr idem głiosus per
ostñdit in qͦ amorẽ d̾i amori mũdi pꝰposuit. cũ
nͨ ⁊̃ occisores corꝑis sint timendi ccͣ iusticiã hõiẽ
impellentes. Nichil itaq uob̃ aliud p̃cipimus.
manifestatione sua eod̾ rege diuto nͥ ut scd̃m¬

Expanded text:
diligenti investigatione inquirite, et si eundem gloriosum regem praedictam Gualdradam praemissis dotibus, coram testibus, secundum legem, et ritum, quo nuptiae celebrari solent, per omnia inveneritis accepisse, et publica manifestatione eadem Gualdrada in matrimonium ipsius admissa est, restat ut perscrutemini cur illa repudiata sit, vel filia Bosonis admissa. Sed quia idem gloriosus rex ostendit, in quo amorem Dei amori mundi postposuit, cum nec etiam occisores corporis sint timendi, contra justitiam hominem impellentes. Nihil itaque vobis aliud praecipimus, manifestatione sua eodem rege convicto, nisi ut s
Abbreviated transcription (Latin):
duosuiras ⁊⁊ si anꝰ ẽ ⁊ dec̃pita ⁊ egens eccłie
stipes ñ mẽt᷑ acciꝑe. si ã panis illi tollitur
postis in qͥbꝰ idius ꝯcedit᷑ ut si uelint denuo
nubãt guidã int̃p̃tant᷑ suꝑ hiis uiduis qͣs
ãmissis maritis sic fides xͥ ĩuenerat

Expanded text:
si anus sit, et decrepita, et egens, Ecclesiae stipes non meretur accipere. Si autem panis illi tollitur posui, in quibus viduis conceditur, ut si velint, denuo nubant, quidam interpretantur super his viduis, quas, amissis maritis, sic invenerit
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipis rettuleĩt. ẜ qd̾ ip̃ẽ coactus ⁊ dolens filiã
suã infantulã. nolentẽ. flentẽ. ⁊ ꝓ uitibꝰ renitẽ¬
tentẽ ñ assentientibꝰ s ualde dolentibꝰ nrẽ ⁊ pa¬
reatela reinaldo redelli filio desponsauĩt qũ
ostũdit᷑ ñ ꝯꝓpbat ne ignorantibꝰ leges  cano¬
nes nimis ducã qd̾ dm̃s indeat᷑ ita suiãm tẽ¬
ꝑanlꝰ. ut si pͥnceps cũ filie ⁊ mr̃s ⁊ parentele

Expanded text:
 dolens filiam suam infantulam nolentem, flentem, et pro viribus renitentem, non assentientibus, sed valde dolentibus matre et parentela, Rainaldo Rodeli filio desponsaverit, quostenditur non approbat, ne ignorantibus leges et canones nimis durum quod dicimus videatur, ita senteamus, ut si princeps cum filiae, matris, et parentelae
Abbreviated transcription (Latin):
ex testam̃to instituit. Inde suoꝵ ĩ a¬
micoꝵ patͥtimo in eundem ep̃atũ
ligitur. Post electionẽ ꝓ indẽpnita¬
te eccde canoniciᷤᷤ uiram̃tũ p̾buit.
accusatur de simonia. tanꝙͣ mnuniuᷤ
ab obsequio p̾stitit añ tẽpꝰ senten¬
tie aclicis sius derelinquit᷑. Sñ lit¬
ttriᷤ apłici adeccliam suã reu̾titur.
Qr̃ an liceat ep̃o successorẽ sͥ institu¬
electione debeant ꝯualescere. Teruo
an hñdus sit simoniacꝰ. qui pꝰ electi¬
onẽ huiꝰ ᷤ uoi uiram̃tũ canonitis prãt.
Quarto an liceat clicis. añ sũcentie tp̃s ab ep̃o
tuere. qui ei defuncto inplenitudinẽ poresta¬
tiᷤ succederet. Itẽ ex uerbis simachi pp̃ dicentiᷤᷤ
Si tͣnsituᷤᷤ ppmopinatuᷤᷤ euenĩt ut¬

Expanded text:
ex testamento instituit; inde suorum amicorum patrocinio in eundem episcopatum eligitur; post electionem pro indemnitate ecclesiae canonicis juramentum praebuit; accusatur de simonia, tanquam munus ab obsequio praestiterit; ante tempus sententiae a clericis suis derelinquitur; sine literis apostolicis ad ecclesiam suam revertir, an liceat episcopo sibi successorem instituelectione debeant convalescere? Tertio, an sit habendus simoniacus qui post electionem hujusmodi juramentum canonicis praestat? Quarto, an liceat clericis ante sententiae tempus ab episcopo tuere, qui ei defuncto in plenitudinem potestatis succederet. § 1. Item ex verbis Symmachi Papae dicentis: Si transitus Papae inopinatus even
Abbreviated transcription (Latin):
Apłica auctoritate ꝓhibemus nequis eccłias
⁊ pbetidas. pposit᷑as cappellanias. aut aliq̃ eccłiasti¬
ca offã hereditario iuire audeat uendicare. aut
expostulare p̃sũmat. Quod siquis imꝑb aut ami¬
bitionis reus attẽptare. p̃sũpserit debita pen¬
na mulctabitur ⁊ postulatis carebit. His
om̃ib auctoritatib phibentur ep̃i successores
sͥ instituert. S aliud ÷ de sui successoris electi¬
one c̃ fr̾ibi deliberare: ⁊ aliud ẽ extestam̃to tãꝙ̃
sue dignitatis heredem sͥ q̃rere. Illad fiem ꝑ¬
mititim. hoc aut̾ penitꝰ phibetur. Hauã aũ¬
qui tales sͥ substitiuint. qutalem sͥ successo¬
officiũ nͥ uite.s. sangͥni cepit deferri: atq: ad ep̃a¬
tum tales quisq successores sͥ q̃rere cep̃. qͥ uel
odiosi ppłis. uel aplebe docendi in uenirent᷑ sa¬
querat successorem s ppłi electione queratux.
qͥ eoꝵ utilitati digne desertuat qͥ eoꝵ utilita¬
temi nec sua lucra querat: qͥ xͦ sem̃ uelit susci¬

Expanded text:
ica auctoritate prohibemus, ne quis ecclesias et praebendas, praeposituras, capellanias, aut aliqua ecclesiastica officia hereditario jure valeat vendicare aut expostulare praesumat. Quod si quis improbus aut ambitionis reus attentare praesumserit, debita poena mulctabitur et postulatis carebit. Gratian. His omnibus auctoritatibus prohibentur episcopi successores sibi instituere. Sed aliud est de sui successoris electione cum fratribus deliberare, aliud est ex testamento tanquam suae dignitatis heredem sibi quaerere. Illud fieri permittitur: hoc autem penitus prohibetur. Illud auunt, qualem sibi successoofficium non vitae, sed sanguini coepit deferri, atque ad episcopatum tales quisque sibi successores quaerere coepit, qui vel odiosi populis, vel a plebe docendi invenirentaerat successorem, sed populi electione quaeratur qui eorum utilitati digne deserviat, qui illorum utilitatem, non sua lucra quaerat, qui Christo semen velit susci
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. hec p̃sũptio nunꝗ̃ fiat. Que dei sunt ab homi¬
ẽ deus. Potuit itaq successores pͥncipatus filios
suos facere. ⁊ post̾is ꝓpͥam reluq̃re dignitatem.
sed ex traneus de alia tribu eligit᷑ ihc. ut sciremꝰ¬
pͥncipatum in ppło. non sangͥni deferenditm ẽẽ
ẜ uitt. Ac nunc certumꝰ plurimos hanc rem bñfi¬
cium facere. Ut querant eos in eccłia colũpnas¬

Expanded text:
est: Haec praesumtio nunquam fiat. Quae Dei sunt ab homius est, potuit utique successores principatus filios suos facere, et posteris propriam relinquere dignitatem; sed extraneus de alia tribu eligitur Jesus, ut sciremprincipatum in populos non sanguini deferendum esse, sed vitae. At nunc cernimus plurimos hanc rem beneficium facere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ri sublimiorib potestatib debent᷑ cẽ subiecti
Incquis ꝯstitutionẽ t̾reu regis putet ec soluendã
Osi enĩ censũ filiꝰ dei soluit quis cu tantꝰ es. qui ñ¬
putat cẽ soluendũ. Item apłus. Oitũs aĩa potestib¬
sublimniorib subdita sit. Item petrꝰ apłus gn̾alit̾
om̃ib sidelib scribit. Estote subditi dm̃s urĩs
sicte regi quasi p̃cellenti. siue ducib tamqͣ ab eo
inissis: ab iuuudictam inale factoꝵ. laudẽ uͦ bonoꝵ

Expanded text:
ri sublimioribus potestatibus docentur esse subiecti, ne quis constitutionem terreni regis putet esse solvendam. Si enim censum Filius Dei solvit, quis tu tantus es, qui putas non solvendum? item statibus subdita sit. Item Petrus Apostolus generaliter omnibus fidelibus scribit: Estote subditi dominis vestris sive regi, quasi praecellenti, sive ducibus, tanquam ab eo missis ad vindictam malefacto
Abbreviated transcription (Latin):
atholica etcłia ꝑ cebẽ diffusa crib m̾is ꝓbat᷑ ex¬
istere. qͥcquid in ea tenet᷑. aut auctoritas est
scͥpturaꝵ. aut traditio unuu̾salis. aut certe ꝓp̾a et
particularis instructio s auctoritate tota ostru¬
git᷑ timũsali traditione maioꝵ nicbominꝰ cota. Pͥua¬
tis uͦ ꝯstitutionib ⁊ ppͥis inforitationib una q̃q¬

Expanded text:
atholica per orbem diffusa tribus modis probatur exsistere i quidquid in ea tenetur, aut auctoritas est scripturarum aut traditio uniuersalis aut certe propria et particulam instructio. Sed auctoritate tota constrmgitur, uniuersali traditione maiorum nihilo-minus tota, priuatis uero constitutionibus et propriis informationibus unaq
Abbreviated transcription (Latin):
leat nequid iu mobilen alienet᷑. uel distrahat᷑
penis scibiacet. que reb inmobitib ꝑdite sunt
Si aut̾ cdebitũ ex mobilib solui ñ ualet. pͥmo reᷤ
in mobiles spetiali dent᷑ pignori cuiꝰ frtictꝰ credi¬
tor s̃ reputet. tamĩ sortem ꝙͣ musuras usꝙ ad
quartam centesime. Quod si nolit tũt orclina
p̃cio moĩs oĩb ꝑ cdebito daudaͦ. Alit̾ it res ẽp¬
tori ñ ꝯcedit᷑. Et̃ uil tuscribat᷑ nil eẽ fcm in ea
re ad dapuũ diuine domꝰ. smptore ñ uuien¬
to tes hestimata districte credicori i solutũ

Expanded text:
let, ne quid immobile alienetur vel distrahatur, subjaceat, quae in rebus immobilibus proditae sunt. Si autem debitum ex mobilibus solvi non valet, primo res immobiles specialiter dentur pignori, quarum fructus creditor sibi reputet tam in sortem quam in usuras usque ad quartam centesimae. Quod si nolit creditor itapretio modis omnibus pro debito dando. Aliter enim res emtori non conceditur, et hoc inscribatur, nihil esse factum in ea re ad damnum divinae domus. Emtore vero non invento, res aestimata districte creditori detur in solutum,
Abbreviated transcription (Latin):
ro mͥ deposite habitationis: ut pensio minu¬
atur ui t̾ciam partẽ ab ea que stantib: ad huc
habitationib colligebatur aut pͥus eo hedifi¬
cante ex additis illic ꝑ hestimationẽ pensicxib:
sormã legis accep̃. rem quid̃ cũ oĩ crem̃to me¬
dii tpr̃is restituat eirs aut̃ qd̾ dedit uullã ht̾

Expanded text:
sitae domus, ut pensio diminuatur in tertiam partem ab ea, quae stantibus adhuc aedificiis colligebatur, aut, prius eo reaedificante, ex additis illis per aestimationem pensionibus formam legis accepit rem quidem cum omni incremento medii temporis restituat: ejus autem quod dedit nullam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃ acceꝑit qͦmͦ darictũ eẽt didic̾ nescio an
quisꝙͣ dixit pie eẽ repeteudũ. Nulla erũ ne
cessitate cogente. si fiat alieni mum̾s usur¬
pasio Si a necessitaᷤ urgeat. aut nullũ au
ueniale delictũ ÷ Sed si nulla nect̾itate usur¬
pet̃: ⁊ aquolib cͥlib det᷑ ꝙ datũ fu̾it ñ pͣdici¬
Illiciti gͦ usurpationẽ corrig̾. rerauiscentiᷤ
⁊ perutentis affectꝰ ꝙ si nͥ correx̾it manebit ad
dedit: uł eiꝰ qͥ illicite accepͥ. Non tñ ꝓ ñ dato ha¬
indulgentia lib̾atis coguitũ regale signũ
ta uenia mili̾re iã ceꝑit: nũꝗͥ hoĩe ub̾ato: atꝙꝑ
correcto caract᷑. ille repetit᷑. ac ñ potiꝰagnitus

Expanded text:
 ipse acciperet dandum esse addidicit, nescio an quisquam dixerit pie est repetendum. Nulla enim cogente necessitate, si fiat, alieni muneris usurpatio est. Si autem necessitas urgeat, aut nullum aut veniale delictum est. Sed, etsi nulla necessitate usurpetur, et a quolibet cuilibet detur quod datum fuerit noIllicitam autem usurpationem corrigit reminiscentis et poenitentis affectus. Quod si non correxerit, manebit ad dedit, vel ejus qui illicite accepit: non tamen pro non dato haindulgentia liberatis, cognitum regale signum ta uenia militare iam coeperit, numquid homine liberato atque correcto character ille repetitur ac non potius agnitus
Abbreviated transcription (Latin):
debeant sac̃dotes. Qui agͥ cumani castͥ sa¬
c̃dotes cursũ uite eiꝰ huiꝰ expleuit. utͦsq
nos eccłias p̃sñtis aucboritatis paginaunis¬
de earũ patmonio. uł clici ordinatione. pro¬
motione ue. iuxta canonũ instituta ui¬
sa fu̾int ordinare atq dispon̾e. habebis
ut ꝓpͥᷤ reu̾a ut sac̃dos. lib̾am ex nr̃e aucto

Expanded text:
debeant sacerdotes. Quia igitur Cumani castri sacerdos cursum vitae hujus explevit, utrasque nos ecclesias praesentis auctoritatis pagina unisde earum patrimonio vel cleri ordinatione promotioneve juxta canonum statuta visa fuerint ordinare atque disponere, habebis, ut proprius revera sacerdos, liberam ex nostrae aucto
Abbreviated transcription (Latin):
tiis irestib in tẽplo clm̃ sacerdotesornati legunt᷑
quia multimolis uͥtutib debet spletiłe uita
pontisicis ut gradiri ꝯferat ecorem quẽ ab eo ũ
accepit. Non caĩ loca. s uitai ⁊ mores stm̾ faciunt
facuuit sacerdotẽs. Uñ ex offitio susceptou̾ licen

Expanded text:
tibus ex praecepto Domini sacerdotes ornati leguntur, quia multimodis virtutibus debet splendere vita pontificis, ut gradui conferat decorem, quem ab eo non accepit. Non enim loca, sed vita et mores sanctum faciunt sace
Abbreviated transcription (Latin):
alienigenã hat̾ matrẽ cẽ si sornicatione pol¬
lut ã. uel quolib huiꝰ moĩ de decore sordi¬
cdatã nich tñ de eiꝰ aut uilitate fuscabit᷑
aut cͥmine polluet᷑. Quod si fornicatorẽ ip̃m
ad meliora ꝯu̾sũ. ne quaꝗͣ pͥor uita ꝯmacu¬
lat: multo mag̃ ex meret̾ce irat̾ e adultera
si ꝓp̾a u̾ͥtute decoret᷑ parentũ suor ñ de de¬

Expanded text:
am quis habeat matrem, etiamsi fornicatione pollutam vel quolibet ejusmodi dedecore sordidatam, nihil tamen de ejus aut vilitate fuscabitur, aut crimine polluetur. Quod si fornicatorem ipsum ad meliora conversum nequaquam prior vita commaculat, multo magis ex meretrice natus et adultera, si propria virtute decoretur, parentum suorum non dede
Abbreviated transcription (Latin):
cdũ ÷ de illis qui pat̾ne in ꝯtinentie inita¬
tores fuerinit. Uerũ si moꝵ honestas eos
ꝯm̃clabiles fec̾it. exemplis ⁊ auctoritate. non
solũ sacerdotes. s ⁊ sũmi sacerdotes fieri
possunt telix ent̃ t̾tiꝰ natione romañ ex pa
tre felice pbro fuit. Itẽ gelasiꝰ natione afer
one romanꝰ ex partẽ gorcdiatio ep̃o pbr̃o ori¬
ginẽ duxit. Quam plures ⁊̃ ali inueniun¬
tur. qui de sacerdotib nati apłice secli p̾¬
fuerunt. hinc augnstinꝰ ait. uicia pa¬
sectãtur. honesti & salui erunt. Sem̃ enĩ ho¬
minis ex qualicũꝙ homine dĩ creat᷑a ÷ ⁊ eo
male utentib male erit non ip̃m aliqñ ma¬
lũ erit. Sicut aut̾ bomi filii ad tilt̾oꝵ nulla¬
ẽ defensio ad ult̾ioꝵ sic mali filii ꝯuigatoꝵ

Expanded text:
dum est de illis, qui paternae incontinentiae imitatores fuerint. Verum si morum honestas eos commendabiles fecerit, exemplis auctoritatibus non solum sacerdotes, sed etiam summi sacerdotes fieri posstre Felice presbytero fuit. Item Gelasius, natione Afer, one Romanus, ex patre Gordiano presbytero originem duxit. Complures etiam alii inveniuntur, qui de sacerdotibus nati apostolicae sedi praefuerunt. » Hinc Augustinus ait libro colant, honesti et salui erunt. semen enim hominis ex qualicumque homine dei creatura est, et eo male utentibus male erit, non ipsum aliquando malum erit. sicut autem filii boni adulterorum nulla defensio est adulteriorum, sic mali filii coniugatorum
Abbreviated transcription (Latin):
muasis. ita qͥsq utat᷑ ut eoꝵ frucli¬
b largas elemosinas faciat. iõ rapinã
iustificat. Heq s alius ruri pat̾no uł
iustee q̃sito auarꝰ incũbat: iõ culpan¬
da ẽ iuris cuuł regula. qͣ pꝰsessor legiti¬
mꝰ factꝰ ẽ. Neq tirãnice factionis ꝑũsi¬
tas iaudabił erit. si regia clem̃tia tyrã¬
noͣs subditos tͣcet. Nec uituꝑet᷑ ordo
regie potestatis: si rex crudelitate ty¬
rannica seiuat. Aliud ÷ nãq iniꝰta po

Expanded text:
asis ita quisque utatur, ut ex eorum fructibus largas eleemosynas faciat, ideo rapinam justificat: neque si alius ruri paterno vel juste quaesito avarus incumbat, ideo culpanda est juris civilis regula, qua possessor legitimus factus est. Nec tyrannicae factionis perversitas laudabilis erit, si regia clementia tyrannus subditos tractet; nec vituperabilis ordo regiae potestatis, si rex crudelitate tyrannica saeviat. Aliud est namque injusta po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsiteuerant. hisem̃ enĩ maxĩt utile: nosse. Ita
cẽ p̃ponenclas uerbis sententias ut p̃pornt᷑ anunꝰ
corꝑi. Ex quo fit ut ita malle debeant u̾iores ꝙͣ
distitiores auidire sermoneᷤᷤ sit̃ malle deberit prit¬
cdentiores ꝙͣ sormosiores br̃e amicos Nonernt ⁊̃
non eẽ uocẽ acdaures ctei nͥ animi affectũ. Ita enĩ
non itridebunt si aliquos antistites ⁊ ministroͤ
eccłie fcete animadu̾terint. uel cũ barbarisimᷤ
⁊ soloecismis dm̃ inuocare uel eadẽ uerba q̃
ꝓnuntiant non in telligere ꝑturbateq distin¬
guert non quia istaminime corrigenda sunt
ut ppłus ad iciquod plane intelligit. dicat acqͣ
S qiria pie tolłancla funt ab eis. qui didic̾int. it
sono trforo. sic noto in eccłia bñdicinqͥtaq so¬
tensis illa non nũꝙͣ forte illa bona dictionũqͣ
tẽ gn̾ts aparuulis uel minis eruditͥis siq̾ ep̃
forte est utititatis aut saltitis inquirere negli¬
gat. Om i rebellit̾ uttuit idisce̾ atq ag̾e bona

Expanded text:
itur. his enim maxime utile est nosse ita esse praeponendas uerbis sententias, ut praeponitur animus corpori. ex quo fit, ut ita malle debeant ueriores quam disertiores audire sermones, sicut malle debent prudentiores quam formonsiores habere amicos. nouerint etiam non esse uocem ad aures dei nisi animi affectum. ita enim non irridebunt, si aliquos antistites et ministros ecclesiae forte animaduerterunt uel cum barbarismis et soloecismis deum inuocare uel eadem uerba, quae pronuntiant, non intellegere perturbateque distinguere: non quia ista minime corrigenda sunt, ut populus ad id quod plane intellegit dicat amen, sed tamen pie toleranda sunt ab eis qui didicerint ut sono in foro sic uoto in ecclesia benedici. itaque forensis illa nonnumquam forte bona dictio numquam generis a parvulis et minus eruditis, si quid forte enim utilitatis aut salutis, inquirere negligat. Qui enim rebelliter vivit, et discere atque agere bona
Abbreviated transcription (Latin):
dam ⁊ noᷤ sdiuino succensi relo sub anatħatis
attestatione canonice ꝑtułamꝰ publice una
uoce se uiolasse ꝯfitentes. in quib om̃ib i¬
ueiu̾mꝰ eos aplicas atq canonicas sanctioneᷤ
in płib excessisse: ⁊ equitatis normã nequit

Expanded text:
dam, et nos divino succensi zelo sub anathematis obtestatione canonice protuleramus, publice viva voce se violasse confitentes; – in quibus omnibus invenimus eos apostolicas atque canonicas sanctiones in pluribus excessisse et aequitatis norm
Abbreviated transcription (Latin):
x coĩcatos quoq asacerdotib nullus recipiat
ante utͥusq partis examinationẽ. iustã. nec
cũ eis in oe̾one: aut cibo uel poti. aut osculo coĩcet
nec auc eis dicat. Quia quic̃ꝙ in his uel aliis ꝓhi¬
bitis scient̾ ex coĩcatis coĩcauerit uixta apłcꝵ cõ
stitutioniẽ. ⁊ ip̃ simul excoĩcationi subiacebit. tẽ¬
cũ excoĩcato. si laicꝰ ẽ excoĩcet᷑. si cłicꝰ deponat᷑. Itẽ
sius partochiisanis parit̾ udicare. eaq incelebri
loco posita p̃forib eccłe cutictis ꝯuenientib cõ¬
culcare. quatinꝰ in utraq diligencia excoĩcatiᷤ uͥq
eccłasticꝰ aditꝰ. excludat᷑ ⁊ ex coĩcacionis cã. oĩbus

Expanded text:
icatos quoque a sacerdotibus nullus recipiat ante utriusque partis examinationem justam, nec cum eis in oratione, aut cibo, vel potu, aut osculo communicet, nec ave eis dicat: quia quicunque in his vel aliis prohibitis scienter excommunicatis communicaverit, juxta apostolorum institutionem et ipse simili excommunicatione subjaceat. cum excommunicato, si laicus est, excommunicetur, si clericus, deponatur. Item suis parochianis pariter indicare, eaque in celebri loco posita prae foribus ecclesiae cunctis convenientibus inculcare, quatenus in utraque diligentia excommunicatis ubique ecclesiasticus aditus excludatur, excommunicationis causa omnibu
Abbreviated transcription (Latin):
turbas ꝯcitandi ues si andalũ sollicitandi uel
tͥbitimꝰ facustat̃. suantũ aut̃ ad ep̃ale munsti¬
ũ specialit᷑ ꝑtunit nulla eis sit licencia ꝯtingen¬
di sic̃ nos cũ scã sinodo detreuisse iam ꝯstat.
rem clemens. Cuici ⁊ laici qui ñ obediunt ep̃i¬
Tñ obedicrint. om̃s pbr̃i. ⁊ reliqui clici. omũs¬
ꝙ pͥncipes tam maioris ordinis ꝗͣ in fi̾oris. auͥ
reliqͥ ppłi non solum in fames. s ⁊̃ ex ortes. a reg¬
no. dei ⁊ aꝯsorcio fideliũ ⁊ alimitub scẽ dei eccłe̾
alicni erunt. Item petrꝰ ui ordinatione clem̃tiᷤ¬

Expanded text:
el scandalum sollicitandi illis tribuimus facultatem. Quantum autem ad episcopale ministerium specialiter pertinet, nulla eis sit licentia contingendi, sicut nos cum sancta synodo jam decrevisse constat. C. XI. Clerici et laici, qui non obediunt epn obedierint, omnes presbyteri et reliqui clerici omnesque principes tam maioris ordinis quam inferioris atque reliqui populi, non solum infames, sed etiam extorres a regno dei et consortio fidelium et de liminibus sancte dei ecclesie alieni erunt. Item Petrus in ordinatione Cleme
Abbreviated transcription (Latin):
gͣciam minime debiussent. Suma enĩ p̃fixa fu¬
erit uob̾ ut audio ꝯsencientib q̃ ab eis sacerdo¬
tib ꝓ labore cłicoꝵ dari debiuss atꝙ hoc quod
tunc placuit ⁊ sicut nunc dicit᷑ minime custo¬
ditur. uñ fr̾nitatẽ itrãm amoneo ut subiectiᷤᷤ

Expanded text:
fixa fuerat, vobis, ut audio, consentientibus, quae ab eisdem sacerdotibus pro labore clericorum dari debuisset. Atque hoc quod tunc placuit, nunc, sicut dicitur, minime custoditur. Unde fraternitatem vestram admoneo ut subjectis
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃diis agitauit
q̃ ad cuulem iudicẽ
ꝓduce uoluit. reus
cũ c̃stare uolebat.
ctor uͦ potentia ci¬
iitis tũ dicis illum apossessione sua deiecit. Quo
audito ep̃t cum ab officio suspendit. Ille cõtẽp¬
ta ep̃i siti sentencia offm̾ sciũ aministraũ hoc
aꝑto ep̃c ñ sine sp̃e restitutionis in eũ sententiã

Expanded text:
ediis agitavit, quem ad civilem judicem roducere voluit reus cum stare volebat; actor vero potentia civilis judicis illum a possessione sua dejecit. Quo audito episcopus eum ab officio suspendit; ille contemta episcopi sententia officium suum administravit. Hoc comperto episcopus sine spe restitutionis in
Abbreviated transcription (Latin):
dotib nati in sũmos pontifices supͣ legunt᷑
et̃ ꝑmoti. non st̾ intelligendi de ftenica¬
cione. s de legitinus ꝯuigiis natr q̃ sacer¬
dotib ante ꝓhidicioriẽ uͥꝙ licita erant. et
negat᷑. uidet᷑ eẽ ꝯtrariũ illi sententie ad¬
ultoꝵ fili ab hominatio ĩ dño. S sic̃ sitpͣ
dictũ est de pbrt̾ filiis. ita ⁊ hoc de filiis
ad ult̾oꝵ intelligenttũ uidet᷑ ut illi dican¬
tur eẽ abhominatio. dño. ad quos pat̾nia
flagitia herectitaria successione descen¬
dunt. Similit̾ & ulud urbani itelligẽ¬
dũ ÷ quod ip̃ scribit patͦno legionensi ep̃o¬
iua simplicit̾ ad sedem aplicã ueniẽs
numilit̾ pecc̃m ꝯfessus es qd̾ pontificii trii
uidebatur officiũ impedire uideł qd̾ ex ma¬
tre non legitima ꝑc̾at᷑ sis: ꝙͣ uiuente ꝓpͥa
uxore pat̾ cuus cognouisse cognoscit᷑ nos
apłice manisuetudnus gr̾a ad monente a¬

Expanded text:
rdotibus nati in summos Pontifices supra legantur esse promoti, non sunt intelligendi de fornicatione, sed de legitimis conjugiis nati, quae sacerdotibus ante prohibitionem ubique licita erant, et negatur videtur, esse contrarium illi sententiae: Adulterorum filii abominatio sunt Domino. Sed sicut supra dictum est de presbyterorum filiis, ita et hoc de filiis adulterorum intelligendum videtur, ut illi dicantur esse abominatio Domino, ad quos paterna flagitia hereditaria successione descendunt. Similiter et illud Urbani intelligendum est, quod ipse scribit Petronio Legionensi epia simpliciter ad sedem apostolicam veniens humiliter peccatum confessus es, quod pontificii tui videbatur officium impedire, videlicet quod ex matre non legitima procreatus sis, quam vivente propria uxore pater tuus cognovisse dignoscitur, nos apostolicae mansuetudinis gr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ monachos hꝰmͦi hr̃ bñficiũ sancimꝰ
qͥ ad sac̾fãs eccłias uł monast̾ia ꝑmanent
ñ deuagãtes neq cura diuma inmist̾ia
minist̾is. Et ħ ñ solũ inuet̾iroma uł
ihac regia ciuitate. s moĩ t̾ra u̾cũq¬

Expanded text:
beneficium sancimus, qui ad sacrosanctas ecclesias vel monasteria permanent, non devagantes neque circa divina ministeria ministeriis. Et hoc non solum in vetere Roma vel in hac regia civitate, sed in omni
Abbreviated transcription (Latin):
seu monast̾i̾ũ qd̾ in eod̾ francoꝵbet᷑.
regno ꝯstitutũ ẽ. qr ꝑ ambitiones
⁊ cõtũtiones quoꝵdã ñ canonicetͣc¬
tabat᷑ ac ꝑũsitate maloꝵ lib̾are cu¬
piens. p̃cepit ut sine regali ꝓuidũtia ⁊
monachoꝵ electione nulł abbas ibi

Expanded text:
e monasterium, quod in eodem Francorum regno constitutum est, quia per ambitiones et contentiones quorundam non canonice tractabatur, a perversitate malorum liberare cupiens praecepit; ut sine regali provisione, et monachorum electione nullus ibi
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. in quoꝵ. num̃o sumꝰ. cũ aliqũdo
⁊̃ bonꝰ monachꝰ. uix bonũ cłicũ faciat.
si assit ei sufficiẽs ꝯtineutia. ⁊ tñdesit in
tua ꝗd̾ nr̃a uolũtate ut suis potiꝰ cũ¬
regionalib utiles eẽnt de monast̾io re¬
cessirent. s falsũ ÷ sponte abiert. spõ

Expanded text:
o sumus, quum aliquando etiam bonus monachus vix bonum clericum faciat, si adsit ei sufficiens continentia, et tamen desit instua, nostra voluntate ut suis potius corregionalibus utiles essent de monasterio recessisse. Sed falsum est; sponte abierunt, spo
Abbreviated transcription (Latin):
putẽt se eligi ad aliqͥd meliꝰ. si fcĩ fu̾it̾
det̾iores. ⁊.N. ilł. facilior lapsus. ⁊ ordi¬
ni cłi coꝵ. fit indignissima inuiria
res incłm assum̃e soleauiꝰ. nͥ forte
si c̃ uulgares du̾t mał cor aule. bonꝰ
smphoniacꝰ. ẽ. id̾ ipi uulgares. de nob̾

Expanded text:
putent eligi ad aliquid melius, si facti fuerint deteriores. Et ipsis enim facilis lapsus, et ordini clericorum fit indignissima injuria, res in clerum assumere solemus. Nisi forte sicut vulgares dicunt: Malus choraula, bonus symphoniacus est, ita iidem vulga
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃a ꝯmedunt. quia sius p̃tib ⁊ oblationib ca
delent atq ꝯsumunt. Et in fra. Quiaut̃ exur̃o
susmaticus q̃ sacerdos eẽ ꝓbabitur. Ecce inquit
in sacerdotib sius ꝑ secunt᷑. quia criu acruciatu
dr᷑. Magnum uͦ crnciatum sustinet qͥium patit᷑¬

Expanded text:
peccata comedunt, quia precibus suis et oblationibus ea delent atque consumunt. Et infra: Qui autem ex veschismaticus quam sacerdos esse probabitur. Ecce, inquit in sacerdotibus suis persequuntur, quia crux a cruciatu dicitur. Magnum vero cruciatum sustinet qui vim patit
Abbreviated transcription (Latin):
extra ꝓuinciam reus sit ꝓducendꝰ. Septimo an
sit audienda eiꝰ sententia quem cũ reo inficit
cem ꝯccusationis uel testificationis excidere
ualeant. Derimo an deficientes inpͥmo capitu¬
lo: sint admittendi ad sequentia. undemno an
accusato liceat accusationem in accusacorẽ
multis auctoritatib ꝓbatu. ait n gauis ppͣ¬
p̃is suis rebꝰ expoliatis uł appͥis granda.
sedibꝰ ciectis: omĩa que eis ablata sunt:
legib ĩ iedintegranda. Quia pͥus quam ħ fcm¬

Expanded text:
extra provinciam reus sit producendus? Septimo, an extra provinciam reus sit producendus? Septimo, an sit audienda ejus sententia, quem cum reo par inficit cem accusationis vel testificationis exhibere valeant? Decimo an deficientes in primo capitulo sint admittendi ad sequentia? Undecimo, an accusato liceat accusationem in accusatorem multis auctoritatibus probatur. Ait enim Caius Pappis suis rebus exspoliatis vel a propriis sedibus ejectis omnia, quae eis ablata sunt, legibus sunt redintegranda, quia priusquam hoc
Abbreviated transcription (Latin):
appͥa sede deiectus ẽ. petit resticui post resti¬
tutionem oucitur in cãm inducias postulat
tandem ad eiꝰ accusationẽ ꝑcedit quilara nõ
iegitune ꝯuictus ⁊ duoifames ⁊ tres religio¬
si accusatores: testes de domo sua ꝓducunt
⁊ alios dͥ mumicos extͣ suam ꝓuintiam reus
iͥminoso iudici offertur ab umo tm̃ audient̾
⁊ iudicandꝰ. Quidam ot accusatorib ⁊ cestib
ab sentes ꝑepłam illum accusare ⁊ in cum tes¬
tificari ꝯtendunt. Cum multa capła ei obic¬
ceruit inpͥmo accusatores desiciunt demum
accusatio in accusationem uertituꝵ hic pͥmũ
qa an resco restitutio danda sit. qutiblibet
cxpoliatis. Scdõ de in ducuis anpꝰ restitutionẽ
tm̃. an ⁊̃ post uocationem ad cãm quib lib⁊
ꝯcedende suit. lercio quo spacio m̃sim utͥq
sint ꝯccdende. Quarto au in fames ⁊ non ligi¬
time ꝯuicti. ad accusationẽ sint admittendi
Quinto an testes de domo accusatoꝵ suit ꝓdu¬
cendi uel inimnicoꝵ uox sit audienda. Sexto an

Expanded text:
pria sede dejectus est, petit restitui; post restitutionem ducitur in causam, inducias postulat, tandem ad ejus accusationem procedit quidam non legitime conjunctus, et duo infames, et tres religiosi; accusatores testes de domo sua producunt, et alios sibi inimicos extra suam provinciam; reus criminoso judici offertur ab uno tantum audiendus et judicandus. Quidam de accusatoribus et testibus absentes per epistolam illum accusare, et in eum testificari contendunt; quum multa capitula ei objicerentur, in primo accusatores deficiunt; demum accusatio in accusatorem vertitur. Hic primum quaeritur, an restitutio danda sit quibuslibet exspoliatis? Secundo, de induciis, an post restitutionem tantum, an etiam post vocationem ad causam quisium utrique sint concedendae? Quarto, an infames et non legitime conjuncti ad accusationem sint admittenti Quinto, an testes de domo accusatorum sint producendi; vel inimicorum vox sit audienda? Sexto, an
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib deferunt neꝙ aut̃ diem. neꝙ: horam in¬
uiciis ꝯp̃hendatur. quod si libelłi inscͥptionũ
legitunt ordinati ñ fu̾int rei nom̃ ab oletur: ⁊
ex integro repetendi rerum potestas fuit. Ittm
subsc̾pere debebit qui dat libellum se ꝓfessũ
et̃: nł. aliꝰ ꝓ eo si litt̾as nesciat. S si aliuo cͥm̃
obiciat: ueluti qd̾ qͥomum suiam p̃buit: ut
sũ: dimiserit qd̾ p̃tium quo ꝯꝑto stitpro acce¬
ꝑit ⁊ si qt̾ suule id ip̃m libellim ꝯp̃hendendũ
simile nom̃ rei aboletror postulante reo. Idꝙ
⁊ lege uilia de ui ⁊ senatus ꝯsulto cautum ẽ
itaut liceat alii ex integro reppet̾e eum reum
s intra qb̾ tempꝰ nidebimꝰ. ⁊ utiꝙ x diesiti¬
les obseruandi sunt

Expanded text:
em deferunt: neque autem diem neque horam inuitus conprehendet.Quod si libelli inscriptionum legitime ordinati non fuerint, rei nomen aboletur et ex integro repetendi reum potestas fiet.Item subscribere debebit is qui dat libellos se professum esse, uel alius pro eo, si litteras nesciat.Sed et si aliud crimen obiciat, ueluti quod domum suam praebuit, ut sum dimiserit, quod pretium pro comperto stupro acceperit, et si quid simile, id ipsum libello comprehendendum simile est, nomen rei aboletur postulante reo, idque et lege Julia de vi, et senatusconsultis cautum est, ita ut liceat alii ex integro repetere reum. Sed intra quod tempus, videbimus, et utique XXX dies utiles observandi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdigna accusationis ꝑsona fu̾it p̃sente nidelic¬
eo quem accusare desiderat quia tuillum ab¬
sens accilsare pot̾: net ab aliquo accusart.
accusat inscͥptis accusationem iudici offerat ⁊
ꝓpͥa uoit litt̾as sue accusation̾s legat. Sitphanꝰ

Expanded text:
na fuerit, presente eo videlicet quem accusare desiderat, quia nullus absens accusare potest nec ab aliquo accusari. e eo quem accusat in scriptis accusationem iudici offerat et propria voce literas sue accusationis legat. Stephanus
Abbreviated transcription (Latin):
eͥs dicimꝰ que ꝓ aliqua culpa notant᷑ in famia .i.
⁊ om̃s qͥ aduersꝰ prt̃s armant᷑ ⁊ qui ĩ om̃i mũdo
in famia notant᷑. Similit̾ ⁊ in cestuosos homici¬
das ꝑ uroᷤ. raptores. maleficos ueneficoᷤ. ad ul¬
teros de bellis publicis fugienteᷤ:. ⁊ qui ĩ digna
petunt loca sͥ tenere aut facultates eccłe au
ferunt inuste. ⁊ qui ĩ frẽs calũpiuant᷑ aut
accusant ⁊ ñ ꝓbarit. ⁊ qui contra in nocente̾ pͥn
cipum auĩtiũ ad iraocdiam ꝓuocant ⁊ om̃s ana¬
thematitato ᷤ. uł ꝓsius scełib ab eccłĩa pulsoᷤᷤ
⁊ om̃s quo eccłastice uel scłi leges. in fames ꝑ¬
niitiant. hii ni mirũ om̃s nec sui añ legiti¬
mari pocestatẽ nec penitentes nec bigami nec
illi qui curie deseruiunt. uel non sunt ĩtegͥ
corꝑe: aut sanã ñ hũt m̃tem. uelĩ tellectũ. aut
in obedienteᷤ scõꝵ decretis existunt: aut furi

Expanded text:
dicimus, quae pro aliqua culpa notantur infamia, id et omnes qui adversus patres armantur, qui in omni mundo infamia notantur, similiter et incestuosos, homicidas, perjuros, raptores, maleficos, veneficos, adulteros, de bellis publicis fugientes, et qui indigna sibi petunt loca tenere, aut facultates ecclesiae abstrahunt injuste, et qui fratres calumniantur aut accusant et non probant, vel qui contra iocant, et omnes anathematizatos vel pro suis sceleribus ab ecclesia pulsos, et omnes quos ecclesiasticae vel saeculi leges infames pronunciant. Hi nimirum omnes, nec servi ante legitimam libertatem, nec poenitentes, nec bigami, nec illi qui curiae deserviunt, vel non sunt integri corpore, aut sanam non habent mentem vel intellectum, aut inobedient
Abbreviated transcription (Latin):
illuo de infamiũ accusatione dehis in telligen¬
dum quoᷤᷤ ꝯstat cẽ heteticoᷤ ñ de his se negant
in heresi lapsos. hic aut̃ in oiũb religios ap¬
parens dum se negat heretice coĩonis aliqũ
macula infectum. iufames. atq alio̾ huĩ mõi
asua accusations ip̃ reppellit. ħ licet rõne niti¬

Expanded text:
illud ae iufamium accusatione, de his intelligendum est quos constat esse haereticos, non de his qui se negant in haeresim lapsos. Hic autem in omnibus religiosus apparens, dum se negat haereticae communionis aliquando macula infectum, infames atque alios hujusmodi a sua accusatione ipse repellit. § 1. Haec li
Abbreviated transcription (Latin):
dib plebiũ suadere ut doctorib atq pastorib
sius. detractiones irrogent. uel accrisent: ut
plebes languescentes non tenentib pastorib
frena eaꝵ lascuuant atꝙ: in iia ruant: ut sal¬
tim sic ꝑrelitari possint. Multũ uͦ distant dãp¬
na nioꝵ ad ampnis rerum tẽꝑaluĩ: cũ ista eit᷑
nos sint: illa uͦ in nobrs. Et infra. Peĩ malũ fore

Expanded text:
dibus plebium suadere ut doctoribus atque pastoribus suis detractiones irrogent, vel eos accusent, ut plebes languescentes non tenentibus pastoribus frena eorum lasciviant, atque in ima ruant, ut saltem sic periclitari possint. Multum vero distant damna morum a damnis rerum temporalium, quum ista extra nos sint, illa vero in nobis. Et infra: Pejus malum fore
Abbreviated transcription (Latin):
qui uitã bonoꝵ fortasse ampliꝰ ꝗ̃ debent
laudant. ⁊ ne qua elatio de laude subripiat
ꝑmuttit om̃ip̃c ds̃: malos in obtrectationem
i obugationẽ obrtĩꝑe: ut siqua culpa abore
laudantiũ in corde nascitur ab ore uicuꝑantiũ
tione currere testatur int̾ i famiã ⁊ bonama
famã. Qui i dic̃ ut seductores iueraces.

Expanded text:
qui vitam bonorum fortasse amplius quam debent laudant; et ne qua elatio de laude subripiat, permittit omnipotens Deus malos in obtrectationem et objurgationem prorumpere, ut si qua culpa ab ore laudantium in corde nascitur, ab ore vituperantium in praedicatione currere testatur per infamiam et bonam famam. Qui etiam dicit: Ut seductores et veraces.
Abbreviated transcription (Latin):
uts pastorẽs suũ nõ rep̃hendnt de codẽ
guat: quia ñ ẽ discipłs suꝑ magistrũ. sp̃i¬
enĩ adeo sunt iudicandi qui eõ sͥ oculõ ele¬
uenire fidelis hõ ut dicat aut faciat ca que
pati non uult. quia omĩs suspicio pociuꝰ ẽ rep¬
pellenda ꝗ̃ aꝓpbanda uel recipienda. sp̃a autͥ
centẽ dñc tu scisquia amo te. Et .n. quia t̾tio
negauat t̾tio ꝯfitet᷑. S negauit in nocte ꝯfitet᷑
it die. hec aut̃ iõ dicta sunt. ut sciam̃ neminẽ¬
se iactare cdebere. Nam sipetrus lapsus ẽ. quia
dixit ⁊ si alii scandalirati fu̾int ego nũꝗͣ scanda¬
luabor. quis alius uire de sc p̃sumat. Deniq &
damel quiaclitãt. sgo dixi in habundantia mea¬
ñ mouebor met̾nuiti. eam sͥ iactantiã obfuisse

Expanded text:
s pastorem suum non reprehendant, plebs vulgus, quia non est discipulus super magistrum . Episcopi a Deo sunt judicandi, qui eos sibi oculos elevenire fidelis homo, ut dicat aut faciat ea quae pati non vult? Quia omnis suspicio est potius repellenda, quam approbanda vel recipimine, tu scis quia diligo t e. etenim quia tertio negauerat, tertio confitetur, sed negauit in nocte, confitetur in die. haec autem ideo scripta sunt, ut sciamus neminem iactare se debere; nam si Petrus lapsus est, quia dixit: etsi alii scandalizati fuerint, ego non scandalizabor, quis alius iure de se praesumat? denique et Dauid, quia dixerat: ego dixi in mea abundantia: non mouebor in aeternum, eam sibi iactantiam obfuiss
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ nã ⁊ ip̃i pars ur̃i corꝑis st̃. ut cuiꝰlib postre¬
mo qui nob̃ militat: cogitauit: eadẽ i seiũ¬
tate uoluntatem scełis q̃ effectũ piniri iura
uoluerunt ip̃ quid ut pote magestatiᷤᷤ reũ gla¬
dio fertret᷑. bonis eiꝰ om̃ib fisco nro ad dictis.¬

Expanded text:
 nam et ipsi pars corporis nostri sunt, cuiuslibet postremo qui nobis militat cogitarit  eadem enim severitate voluntatem sceleris qua effectum puniri iura voluerunt, ipse quidem utpote maiestatis reus gladio feriatur, bonis ei
Abbreviated transcription (Latin):
ad successionẽ oĩũ ꝑxioꝵ aliem. Testam̃tĩ est̃¬
neoꝵ nich capiant. Suit ꝑpetuo egentẽ ⁊ pau¬
ꝑes. in famia semꝑ pat̾nia ꝯmictẽtur. ad nullo
postremo tales ut his ꝑpetua egestate sorden¬
tib sit mors solatium ⁊ uita suppliciũ.c. Deniq
iubemꝰ ⁊̃ eos notabiles cẽ sine itena qͥ ꝑ talib
umꝗͣ apud nos int̾ uenire temptauĩt. Sane si¬

Expanded text:
ac successione habeantur alieni, testamentis extraneorum nihil capiant. Sint perpetuo egentes et pauperes, infamia eos semper paterna comitetur. Ad nulloseniant. Sint postremo tales, ut his perpetua egestate sordentibus, sit et mors solatium, et vita supplicium. Denique jubemus etiam eos notabiles esse sine venia, qui pro talibus unquam apud nos intervenire tentaverint. Ad fi
Abbreviated transcription (Latin):
subas alioꝵ p̃diaq dirripiuat. saueat unꝰ¬
quisq ne aut linguã. aut aureᷤ hãt pruri¬
entes .i. ne aut ip̃ aliis de trabat: aut alioᷤ au¬
diat. detrahentes: Sedens inquit aduersꝰ
fit̾m tuũ loquebares detrahendo. ⁊ a .f. in .i.¬

Expanded text:
as aliorum praediaque diripiunt. Caveat unusquisque, ne aut linguam, aut aures habeat prurientes, id est, ne aut ipse aliis detrahat, aut alios audiat detrahentes. Sedens, inquit, adversus fratrem tuum loquebaris detrahendo, et adversus fi
Abbreviated transcription (Latin):
ne dispar & diuisa sententia : Nã si ad
aliquos forma eccłiastice uite parit̾ &
discipline q̃ ab ep̃o siricio ad om̃s ꝑtun¬
tias ꝯmeauit ñ ꝓbat᷑ ꝑ uenisse his ignio¬
rantib uenia non negabit᷑ ita ut de cet̾o
.penitꝰ incipiant abitin̾e. & ita grad̾ susͤ
non liceat ad potiora ꝯscencdẽ. Q tub in
beneficio eẽ debet qd̾ hunc ip̃m locũ ꝙͣ
retinent non admictunt. Si qͥ aut̃ scis
se formã uiuendi missã ascritio dete¬
gunt᷑. Neq statũ cupiditatis & libidinis ab¬
iecisse illi st̃ mõis om̃ib sub mouendi qͥ pꝰ
ãmonitionẽ cognitã p̃ponenclam arbit᷑

Expanded text:
ne dispar et diversa sententia est. Nam si ad aliquos forma illa ecclesiasticae vitae pariter et disciplinae, quae ab episcopo Siricio ad provincias commeavit, non probatur pervenisse, his ignorantibus venia non negabitur, ita ut de cetero penitus incipiant abstinere et ita gradus suos, non liceat ad potiora conscendere. Quibus in beneficio esse debet quod hunc ipsum locum quem retinent, non amittant. Si qui autem scire se formam vivendi missam a Siricio deteguntur, neque statim cupiditates libidinis abjecisse, illi sunt modis omnibus submovendi, qui post admoniti
Abbreviated transcription (Latin):
posuisti quid de his obseruare cle ant᷑.¬
beat quos in diaconii mi nist̾io aut u
suisse getĩati filii ꝓcdidert̃. De his ma¬
ciis talib positi om̃i honore heccłiasticõ
pͥuent᷑. nec admittant᷑ ad tale minist̾iũ
qd̾ sola ꝯtinentia opoet et impleri. Est
enĩ uet᷑ ad moctũ sacrilegis auetoritas
ut seruienteᷤᷤ sacrĩ edinat ionib puroᷤ
& ab om̃i labe purgatoᷤᷤ sibi usncdicent
durina mist̾ia. Neꝙ cos ad sacra officia
fas sit ad mitti qui exercent uel c̃ uxore
carnale ꝯsortiũ. Quia scͥptũ c̃. Sci estote

Expanded text:
posuisti quid de his observari debeat, quos in diaconii ministerio, aut ifuisse, generati filii prodiderunt. De his ciis talibus positi omni honore ecclesiastico privarentur, nec admittantur ad tale mysterium, quod sola continentia oportet impleri. Est enim vetus admodum sacrae legis auctoritas, ut servientes sacris oblationibus puros, et ab omni labe purgatos sibi vindicent divina mysteria, neque eos ad sacrificium fas sit admitti, qui exercent vel cum uxore carnale consortium, quia scriptum est: Sancti estote
Abbreviated transcription (Latin):
cũꝙ ex familia domestica ex necessitate
ẽ ant̃ ꝙͣ ordinarent᷑. iam cũ eis habita¬
bant. uel si filii eoꝵ iam ordinatis parẽ¬
tib uxores acceꝑunt aut seruis non
hñtib in domo quas ducant aliunde
duc̃e necessitas fuit. Itẽ ex ꝯcilio lau

Expanded text:
x familia domestica necessitate, etiam antequam ordinarentur, jam cum eis habitabant, vel si filii eorum jam ordinatis parentibus uxores acceperunt, aut servis non habentibus in domo quas ducant, aliunde ducere necessitas fuerit. XVIII. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
CLoliinꝰ ut sacerdotes ꝓhiberi debeant ne
cũ mulierib ꝯuersent᷑. Ex cepta dũ taxat
matre ⁊ sorore ⁊ uxore que caste regencla
ꝯsenserit dicens. Que c̃ sorore mea t̃ sororeᷤᷤ
mee ñ st̃ clocti gͦ uiri cautela magna cẽ¬
nob deb instructio. Itẽ ex .uiii. sinodo¬
¶N om̃ib obseruari ꝯuenit.
ut certꝰ quis & certo tp̾r & c̾to in loco & cer¬
tĩ ꝑsonis. uel apparete cłic̾ uel loqͥ debeat
mulierib ut excludat᷑ omĩs ne fanda suᷤ¬
picio certe solũ ad solam accede nulla reli¬

Expanded text:
lumus, ut sacerdotes prohiberi debeant, ne cum mulieribus conversentur: excepta duntaxat matre, sorore, vel uxore, quae caste regenda econsenserit, dicens: Quae cum sorore mea sunt sorores meae non sunt. Docti ergo viri cautela magna nob. In omnibus observare convenit, ut certius quis, et certo tempore, et certo loco, et certis personis vel apparere clericus, vel loqui debeat mulieribus, ut excludatur omnis nefanda suspicio. Certe solum et ad solam accedere nulla reli
Abbreviated transcription (Latin):
ur̾is. Qui uͦ salub̾rimo p̃cepto obeclire
noluerint idolat̾e peccatũ incurrent
samuele teste beato g̾gio oĩmo instru¬
ente peccatũ ariolandi nõ obeclire &
scelus idolat̾e. non ac qͥesc̾e peccat igit᷑
paganitatis incurrit. qͥs qͥs dũ. xp̃ianũ

Expanded text:
ero huic saluberrimo praecepto obedire noluerint, idololatriae peccatum incurrunt Samuele testante et beato Gregorio instruente: Peccatum ariolandi est, non obedire: et scelus idololatriae, non acquiescere . Peccatum igitur paganitatis incurrit
Abbreviated transcription (Latin):
Ifemint tab̾naculũ ñ accedat nec
frequent᷑ ꝓꝑet sine maioris natu sacerdo¬
tis iussione. nec solꝰ pbr̃ eũ sola femina mi̾¬
humilitatis aut officii trequent̾ intret do¬
micilia mat᷑naꝵ. aut forte ꝑcłicos. aut do¬
mesticos matͦne mãdet aliqͥ secrete. Si ag¬
nitũ fu̾it ⁊ ille deponat᷑ & illa aliminib¬
Ae suꝑ dm̃cas oueᷤ ne lupinis morsib .i.
beo qd̾ eũ gram anmi tͥsticia dico. Sac̾do¬
tes c̃ seminis habitare ꝯspicio. qd uefariũ
tio antiqͥ hostis stimuli ñ desunt. Idõq
ãmonendi s̃ ut ñ antiqͥ hostis decipiant᷑
fraude quatinꝰ uixta apłi uocẽ ñ uituꝑ¬
etͣ minist̾iũ nr̃m. Cau̾e enĩ nos oportet
st̾e̾s ab illicitis ut in tinclas ualeatꝰ ad¬
ego sc̃s sũ. Siquis uͦ p̃supserit alit̾ ag̾e sa¬
ẽdotii sui honore pͥuet᷑. Uñ omĩno cauẽ¬
pat licens. Uos o sacerdotes qͥ fallitis nom̃
meũ ⁊ clixistis in qͥre fallimꝰ nom̃ tuũ:¬
nes pollutos ñ mͥ uoluntas in uob̾ dicit

Expanded text:
feminae tabernaculum non accedat, nec properet sine majoris natu sacerdotis jussione; nec solus presbyter cum sola femina fabhumilitatis aut officii frequenter intret domicilia matronarum, aut forte per clericos aut domesticos matronae mandet aliquid secrete. Si agnitum fuerit, et ille deponatur, et illa a liminibsuper dominicas oves, ne lupinis morsibus, id beo, quod cum gravi animi tristitia dico: sacerdotes cum feminis habitare conspicio; quod nefarium tio, antiqui hostis stimuli non desunt. Ideoque admonendi sunt ut non antiqui hostis decipiantur fraude, quatenus, juxta Apostoli vocem: Non vituperetur ministerium nostrum . Cavere enim nos oportet, fratres, ab illicitis, ut ego sanctus sum . Si quis vero praesumpserit aliter agere, sacerdotii sui honore privetur. Unde omnino cavenpropheta: Vos sacerdotes, qui fallitis nomen meum, et dixistis: in qua re fefellimus nomen tuunes pollutos. non est mihi uoluntas, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ coĩone. pellant᷑. Si uͦ ꝑ reatu suo se ab
altaris coĩone sub penitentis ꝓtessione
submoi̾̃nt. his ꝙͦ si alii defu̾int ⁊ cau¬
sa certe necessitatis exorit᷑ poscentẽ bap¬
tismũ liceat baptitare. Itẽ g̾g̃ om̃ib¬

Expanded text:
ione pellatur. Si vero pro reatu suo se ab altaris communione sub poenitentis professione submoverit his quoque, si alii defuerint, et causa certa necessitatis exoritur, poscentem baptisma liceat baptizare. C. XV. Non i
Abbreviated transcription (Latin):
annis de iñ usꝙ ad finẽ decimi anni
.ui. ferrã nulla int̾ueniente redẽptio
nitentia erit sacerdoti. ⁊ de om̃ib alii
peccatis ⁊ cͥminib que eũ in depositio¬
nib acdducunt. Neꝙ ħ cuulib uideat᷑
honosũ si sacerdos post lapsũ digne
ut sup̃dictũ ⁊ penatens ad p̾stinos re¬

Expanded text:
annis, deinde usque ad finem decimi anni sextam feriam nulla interveniente redemption quoque poenitentia erit sacerdoti de omnibus aliis peccatis et criminibus, quae eum in depositionem inducunt. Neque hoc cuilibet videatur onerosum, si sacerdos post lapsum digne, ut supra dictum est, poenitens ad pristinos re
Abbreviated transcription (Latin):
caseo uixta canonicã m̃siirã uti pot̾it
finito pͥmo anno & dimidio corꝑis & sã¬
guinis dñi nr̃i ne indurescat particepᷤ
fiat & ad pacẽ ueniat psalmos cũ fr̾ĩb
ĩ choro ultimꝰ canat. ad cornu altaris
non acceclat. iuxta beati clem̾tis uocẽ
minora gerat officia. Uinde uͦ usq ad
ex pletionẽ septimi an̾ni om̃i quidẽ tp̃r
exceptis paschalib dieb tres legitimaᷤ
ferias in una quaq ebdomacda in pane &
aqua ieiunet. Expleto septimi anni cir¬

Expanded text:
caseo juxta canonicam mensuram uti poterit. Finito primo anno et dimidio, corporis et sanguinis Domini, ne indurescat, particeps fiat, et ad pacem veniat, psalmos cum fratribus in choro ultimus canat, ad cornu altaris non accedat, juxta B. Clementis vocem minora gerat officia. Deinde vero usque ad impletionem septimi anni, omni quidem tempore, exceptis paschalibus diebus, tres legitimas ferias in unaquaque hebdomada in pane et aqua jejunet. Expleto septimo anni cir
Abbreviated transcription (Latin):
b amno uicis stre intẽplo habitare uissi
deo offerent. Quib ex pleto de seruitioniᷤ¬
sue tp̃re uxoris us soliꝰ successioniᷤ causa
fũat relaxatꝰ. quia non ex alia nͥ ex tͥbu
leui quisꝙͣ ad dei minist̾iũ fu̾at p̾ceptꝰ
offõ ꝑseuerent. Si tũ pꝰ hec ꝯtinentes se

Expanded text:
bus anno vicis suae in templo habitare jussi munus offerent. Quibsuae tempore, uxoris usus solius successionis causa fuerat relaxatus, quia non ex alia, nisi ex tribu Levi quisquam ad Dei ministerium praeceptus est officio perseverent, si tamen post haec continentes se
Abbreviated transcription (Latin):
pius festis modico uino & piscicuł at¬
ꝙ leguminib recreet᷑ sine carne & sãgi¬
smine ouis. & caseo sacco indutꝰ humi
tinius exeat. tñ in publicũ nõ ꝓcedat
ne grex ficlelis in eo scandalũ patiat᷑.
Nec enĩ deb sacerdos publice penit̾e sic̃
laicꝰ pꝰ ea aliqnͣtis resũptis uirib unũ
annũ & dimnidiũ in pane & aqͣ expleat

Expanded text:
puis festis modico vino et pisciculis atque leguminibus recreetur, sine carne, et sagimine ovis, et caseo; sacco indutus humi tinuis exeat: tamen in publicum non procedat, ne grex fidelis in eo scandalum patiatur; nec enim debet sacerdos publice poenitere, sicut laicus. Postea aliquantisper resumptis viribus, unum annum et dimidium in pane et aqua expleat
Abbreviated transcription (Latin):
tendere q in uet̾i.t̾. sac̾dotib ac miniᷤ¬
tris gen̾andi facultas legit᷑ attͥbuta. Di
tor ꝙ uicioꝵ si existimet qd̾ in lege moysi
passim sacris ordinib adeo nr̃a laxatast̾
frena luxurie cur eos quib cõmit tebant᷑¬

Expanded text:
fendere: quia in veteri lege sacerdotibus ac ministris generandi facultas legitur attributa . Ditorque vitiorum, si aestimat quod in lege Moysi passim sacris ordinibus a Deo nostro laxata sunt frena luxuriae, cur eos quibus commitebant