comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nagnistici fidem secututus ⁊ suaui oratiouis sapore ꝓ¬
uocatus. pene iuitiũ ẽẽ. eredidim uirtutis. & dum plus
csermonum diademata credo ualłe quam ꝯscia̾m: culpan quã
mens non cognoscebat incurri. Non sic cerius sibilo artificib in¬
sidiis blandus uenator illudit. Non ita pumar̃ nĩcita formidiue
dis colorib fuscis ultro expetenda retia: manꝰ magr̃ai cõporit
Quem admodum me captum. ⁊ fpõte capistris ora porrigentem.
maguitudis ui tenuere sermones. cõmissi nesciꝰ uob ĩpugnãtib
dui litrum eem̃ innocens inquisuii. Aliud sentiebam s epła tua
aluio de ꝓposito meo Quis rogo fuit patrandi scełis tam uetustꝰ
adimissor qui purgationẽ ⁊ cederet si alieno se fateret᷑ p̃ cipto.
suo militare flagitio. cũ nemo d̾se ꝯfesso. crede iuste possit eͥmen
alienũ. S credo uiris ⁊ legum exꝑtem fiusse ꝑ sonam ⁊ sola calli
ditate ⁊ positam. sui ⁊ imitandi iscͥtione aliena imaginẽ uitatiᷤ

Expanded text:
nagnostici fidem secutus et suadae orationis sapore prouocatus, pene uitium esse credidi rem uirtutis et dum plus sermonum diademata credo ualere quam conscientiam, culpam quam mens non agnoscebat incurri. non sic ceruis sibilo artificibus insidiis blandus uenator inludit, non ita pinnarum mentita formidinem discoloribus fucis ultro expetenda retia manus magistra conponit, quemadmodum me captum et sponte capistris ora porrigentem magnitudinis uestrae tenuere sermones. commissi nescius uobis inpugnantibus diu utrum essem innocens inquisiui. aliud sentiebam de epistula uestra, aliud de proposito meo. quis rogo fuit patrandi sceleris tam uenustus admissor, qui purgationem crederet, si alieno se fateretur praecepto suo militare flagitio, cum nemo de se confesso iuste credere possit crimen alienum ? sed credo iuris et legum expertem fuisse personamditate compositam: cui etiam imitandi in scriptione aliena imaginem veritati
Abbreviated transcription (Latin):
examinis turba dũ studiis rapitur amat in cognitos. S Ait̾i
tributor patͥmonii. alti d sciris recte parta seruare. Id studii
sumpsit uniu̾sitas ut cumd̾ proposita laude unius qͥsq uĩcẽt.
Tuydonis nescisti time seuitiam: tu blandim̃toꝵ q̃ ĩmali¬

Expanded text:
examinis turba dum studiis rapitur amat incognitos. Alteri quexaminis turba dum studiis rapitur amat incognitos. Alteri qutributor patrimonii, alteri quod scis recte parta servare. Id studii sumit universitas, ut cum de proposita laude unusquisque vinceret,Tu praedonis nescisti timere saevitiam, tu blandimentorum quod in mali
Abbreviated transcription (Latin):
ł quȩ intͣ tunicam natura occultauerat. frondium decora
soluuntur. Cum auiũ cantilena comit᷑ sopore modulato
cum uita segetum glebis sepulta hiemalib qͣsi algoris
reptigula emissa. ⁊ tepore fota concipitur. Nc̃ incano flore.
sꝑem fructuum mecitur agͥcola. c̃mutuis palmitũ bra
chiis uinear̃ texitur apͥca formositus. ⁊ añ maturitatis
tempiis uultum frugiferũ cultura ꝯponit. Dans uenustatẽ
domitrice. & luxuriam infecundam ferro fructificante con¬
pescent̾. Cum ꝙ fundi gurgitis rabies. blandũ trsit insibilũ. ⁊eneruat
dum fractura ꝓcellaꝵ quo nauitas hactenus terrebat. T̃utat
⁊ ꝑunda eqͦris spatia sominũ gub̾nantis admittit. Cũ colore
distincta gẽmato ũnis opibꝰ pͣta ditescunt ¶te ad pontificalẽ
apicem. gͣuitas. pudor. pudicicia. uenustas ad duxit. Statuat
istaloco laudis cui ñ suppetit. qͥ possit p̃dicare d̾morib mom̃tis

Expanded text:
uel quae intra tunicam natura artauerat frondium decora uel quae intra tunicam natura artauerat frondium decora soluuntur, cum auium cantilena comitur sapore modulato, cum uita segetum glebis sepulta hiemalibus quasi repagula algoris emissa et tepore fota concipitur, nunc cum in cano flore spechiis vinearum texitur aprica formositas, et ante maturitatis tempus frugiferum vultum cultura componit, dans venustatem falce domitrice, et luxuriam infecundam ferro fructificante compescens. Cum profundi gurgitis rabies blandum transit in sibilum, et enervDum fractura procellarum quae navitas hactenus terrebat, invitat, et per uda aequoris spatia somnum gubernantis admittit. Cum colore distincta gemmato vernis opibus prata ditescunt. Te ad pontificalem apicem gravitas, pudor, pudicitia, venustas adduxit, statuat ista loco laudes, cui nunc suppetit, quod possit praedicare de moribus. Momentis
Abbreviated transcription (Latin):
Gurerum uenit intͣ homines. ut quantũ
fame de cerpit᷑ ꝑ audutiam: suꝑfluũ ñ minꝰ
pereat ꝑtimorẽ. Suꝑflua scribere: res iac tantiȩ est. Nece ᷤᷤ¬
saria retice̾. contẽptus. Sepe uituꝑationis mat̾ ÷. docꝰtoriᷤ
occulti laudatio. S̾ boꝵ abundantiam trans mittit affec¬
tio: amor suggerit. qđ negat ingenium. Facessat formido.
uenando ꝓposito inimica fugitiua głe est mens subiecta
terrori. Sñ culpa uincitur onis inm̃sitate: qui ad portan¬
dam sarcinam. ⁊ sĩpar. tam̃ deuotus occurrit. Martida
ẽ. sine sermone hỹ laritas. ⁊ simulacrũ memioris occultare
qđ gaudeas. ⁊ afflictionis imitatio uocẽ inleticiam non
renascentis infantia: florulenta si ualeo dictione uernare.
Nunc cum t̾re succus. ꝑ uenas arentiũ uirgultoꝵ currit
ingͥmina. ⁊ aluus sicci fomitis. humore maritatus turgesc̃.
Cum inblandam lucẽ nouelli p̃ segnunis comȩ explicant᷑
explicantur arboreȩ & om̃is ramoꝵ plectura diffunditur.

Expanded text:
rerum venit inter homines, ut quantum famae decerpitur per audaciam, superfluum non minus pereat per timorem. Superflua scribere, res jactantiae est; necessaria reticere, contemptus. Saepe vituperationis mater est, doctoris occulti laudatio. Verborum abundantiam transmittit affectio, amor suggerit quod negat ingenium. Facessat formido venerando proposito inimica. Fugitiva gloria est mens subjecta errori. Sine culpa vincitur oneris immensitate, qui ad portandam sarcinam etsi impar, tamen devotus occurrit. Marcida est sine sermone hilaritas et simulacrum maeroris occultare quod gaudeas et adflictionis imitatio uocem in laetitia nonrenascentis infantia florulenta, si ualeo, dictione uernare, nunc cum terrae susus per uenas arentium uirgultorum currit in germina et aluus sicci fomitis umore maria. turgescit, cum in blandam lucem nouelli. praesegminis comae explicantur arboreae et omnis ramorum plectura diffunditur
Abbreviated transcription (Latin):
Nd̾ patri th: hugo. Munusculũ hoc dilectionis
inee ea uos p̃cor benignitate suscipite qua me
illud scio deuotione obtulisse. Dictatum breuem
de uirtute orationis. inelimato sermone lic& conscͥtum misi
caritati urẽ : in quo distinetum habetis. quib modis orantis
animus int̾ precũ uerba ꝑ conpuncꝰtionẽ accenlitur. d̃mo̾sttũ
& cur ille a nobis scͥpture qͥ peciõnis formã ñ habent ꝓ nr̃a siue¬
feccuis gustatis: tanto libentius donũ accipere & donũ impende

Expanded text:
 Patri charissimo H. Munusculum hoc dilectionis meae ea vos precor benignitate suscipite, qua me illud scio devotione obtulisse. Dictatum brevem de virtute orationis inelimato licet sermone conscriptum misi charitati vestrae, in quo distinctum habetis quibus modis orantis animus inter precum verba per compunctionem accenditur; demonstratum etiam cur illae a nobis Scripturae, quae petirfectius gustastis, tanto libentius donum accipere et donum impende
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniam. Itinã abillo ñꝗͣ recedam. Adiuuanie deus meuo.
Asfectus gͥ iste dilectionis ÷ surgens exlaudatione. Itẽ exeplũ
Item exemplum alt̾us. Cogitati mecum quanta eẽt po¬
tentia dĩ acdeinde ãmirari cepi uesaniã hominũ qui
Exhac gͥ ãmiratione conpissus sũ exclamare & dicere. Ere
fremuerunt gentes. Et̃ est ãmiratio in ista indignatione
qr uesaniam ãmiramur. ꝑ̃sũptioni indignamur. Uel
certe ii nobis met ipsis dum foris assultus uitioꝵ crebroᷤ.
& importunos aspicimus. & intrinsecus de dĩ ad iutorio
summna totuis psalmi adhoc tendeiis ut ꝑdĩ potentiam
confirmato in solentes adu̾sitates contẽpnamus. ⁊ tanito
nos ad uersariiᷤ nr̃is fortiores. qͣnto dõ uiciores sinus
psumamus. Illoꝵ interitum festinũ adtendaniu. dei
mag dificertiam cont̾ coꝵ suꝑ biam frangeudã opponaoꝰ
cii om̃i reuerentia animũ nr̃m ad euis obsequium

Expanded text:
perveniam, utinam ab illo nunquam recedam: Adjuva me, Deus meus . perveniam, utinam ab illo nunquam recedam: Adjuva me, Deus meus . Affectus igitur iste dilectioniItem exemplum alterius. Cogitavi mecum quanta esset potentia Dei, ac deinde admirari coepi vesaniam hominum, qui Ex hac itaque admiratione compulsus sum exclamare et dicere: Quare fremuerent gentes . Et est admiratio mista indignationi, quia vesaniam admiramur, praesumptioni indignamur, vel certe in nobismetipsis dum foris assultus vitiorum crebros et importunos aspicimus, et intrinsecus de Dei adjutorio summa totius psalmi ad hoc tendens, ut per Dei potentiam confirmati, insolentes adversitates contemnamus, et tanto nos adversariis nostris fortiores, quanto Deo viciniores sumus, praesumamus. Illorum interitum festinum attendamus. Dei magnificentiam contra eorum superbiam frangendam opponamus, cum omni reverentia animum nostrum ad obsequium
Abbreviated transcription (Latin):
his om̃ib ÷ laudatio. Ex affectu humilitatis: canit̾ p̃s. In te
dep̃catio. Ex affectu indignationis: canit᷑ pͣs. Quidgloriaris.¬
inomibꝰ psalmis ñ eẽ. ut ꝑtotam seriem. unus affectus ex¬
tendatur: s sepe de alio affectu transit᷑ inaliũ: scłm qđ
nĩtes orantiũ cliuersis modis affici solent. Hoc aut̃ qualit̃
ꝑ singłos psalmos cognosci possit. explanare ꝓlixioris oꝑis
tractatu expedit. Uolumus tam̃ inaliquibꝰ hoc exempli
causa d̾ monstrare. Forte cogitare cepi. quanta felicitas sit eẽ.
semꝑ cruciari ininferno. Et ex hac meditatione mea subito
curro. Beatus uir qui ñ habut inconsilio impiorum & iri¬
intimꝙ̃ ꝯpunctionis sensum inquibimus: quid alut nͥ
ħ ubiq dicentẽ inuenimus : Felices qui nũꝙͣ adõ recesserunt.
infelices & miseri sunt qui abillo se elongauerunt. ⁊ cum
ꝑseuerare noluerunt. ł qui pꝰ ad illum ñ redierunt. Grãs
elongare nolo: qͣnͣtũ ꝓ be sum : redire cupio. Utinã ad illum

Expanded text:
his omnibus est laudatio. Ex affectu humilitatis canitur psalmus: Indeprecatio. Ex affectu indignationis canitur psalmus: Quid gloriarisin omnibus psalmis non esse, ut per totam seriem unus affectus extendatur, sed saepe de alio affectu fit transitus in alium, secundum quod mentes orantium diversis modis affici solent. Hoc autem qualiter per singulos cognosci possit explanare, prolixioris operis tractatum expetit. Volumus tamen hoc in aliquibus exempli causa demonstrare. Forte cogitare coepi quanta sit felicitas esse semper cruciari in inferno, et ex hac meditatione mea subito curro. Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum , intimum compunctionis sensum inquirimus, quid aliud nisi hoc ubique dicentem invenimus: Felices qui nunquam a Deo recesserunt, infelices et miseri illi sunt, qui se ab illo elonseverare noluerunt, vel qui post ad illum non redierunt. Gratiauantum prope sum elongare nolo, quantum longe sum redire cupio, utinam ad illum
Abbreviated transcription (Latin):
pecci. s caro. ñ qđ i carne sit illd̃ illd̃ pecc̾m s ex corrup¬
cione carnis illd̃ contͣx̃ anima. Hisi enĩ caro ĩ ꝯcupis¬
cencia tͣlucet᷑. illo pece̾o aiã nõ teneret᷑. Sñ inuenit᷑
qd̃ xͥ ñ huit carnẽ peccati. s similẽ carni peceatͥ ci
Qm̃ illa caro xͥ ñ ex ꝯcupiscẽcia carnis demat re fuit
gerent sine libidine ñ ẽ. parẽtũ ꝯcubitꝰ. Ob hoc filioꝵ
ex eoꝵ carne nasceciũ ñpot̾ sine pecc̾o. eẽ. ꝯceptꝰ uͥ pecca¬
tũ ĩparuulos ñ tͣmittit ꝓpagacio s libiclo. apparet itaq
ñ ꝯtraheret. Si querat᷑ quid sit illa corrupcio qͣm inear¬
ne diximꝰ. eẽ. utrũ peccm sit łñ: pot̾ dici pecc̾m .i. pe

Expanded text:
etiam caro, non quod in carne sit illud peccatum, sed ex corruptione carnis illud contrahit anima; nisi enim caro in concupiscentia traduceretur, illo peccato anima non teneretur. Unde in non habuit carnem peccatricem, sed similem carni peccati ; quia illa caro non ex concupiscentia viri de matre fuit nerent, sine libidine non est parentum concubitus: et ob hoc filiorum eorum ex carne nascentium non potest sine peccato esse conceptus, ubi peccatum in parvulos non transmittit propagatio, sed libido. Apparet itaquenon contraheret. Si quaeratur quid sit illa corruptio quam in carne diximus esse, utrum peccatum sit an non? potest dici peccatum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
dif. ficultas. Ex ignorãcia error. ut ꝓbet falsa ꝓueris. Ex
difficultate cruciatꝰ. ut resistente ⁊torquẽte dolore carna¬
lis ñcłi. ñ possit alibidine cẽpcerare. S pot̾ opponi. Cũ
aia pueri ñ clũ aliqͥd uelit ł nolit qͦmͦ ꝯcupiscenciã ma¬
li ħt : Siciũ ẽ. ĩ ea ñ actꝰ. ꝗd̾ ꝓbat᷑ c̃ ad cliscrecionis annoᷤ
uenit᷑. Du̾senĩ ꝯcupisẽ malũ ⁊limitit bonũ. Simili
opponir̾. ꝯñdũ aliqͥd debeat scire qͦmͦ ignorãciã ħt. S
sic̾ ĩ occło ceci ĩ nocte uiciũ cecitatis.ẽ. s nͥ apparet nec
disc̾nit᷑ ĩ t̾ uidentẽ ⁊ cecũ nͥ luce ueniente. sic i̾ inpuero

Expanded text:
difficultas. Ex ignorantia error, ut probet falsa pro veris; ex difficultate cruciatus, ut resistente et torquente dolore carnalis vinculi non possit a libidine temperare. Sed potest opponi: cum anima pueri nondum aliquid velit vel nolit, quomodo concupiscentiam mali unc concupiscit malum et dimittit bonum. Similiter opponitur: Cum nondum aliquid debeat scire, quomodo ignorantiam habet? Sed sicut in oculo caeci in nocte vitium caecitatis est, sed non apparet, nec discernitur inter videntem et caecum nisi luce veniente; sic et in puero
Abbreviated transcription (Latin):
boñ. q̃ ꝑracionẽ uidicare illd̃ boñ. eẽ. sicuti aliqͥs cirãnꝰ
dic̃. Ego uellẽ. eẽ bonꝰ monacꝰ. exire de scło. ⁊ similia.
Iste nacturalit̾ appetit bonũ. s eĩ ñ delectat bonũ. Un̾
nec ppͥe dici pot̾. uult boñ. Nec ħt mi̾tũ illud tale uel¬
le s illdꝰ qd ÷ ẽ delectacione boni. qñ .s. placet ei boñ ⁊ ̃

Expanded text:
dicare illud esse bonum. Sicuti aliquis tyrannus dicit: Ego vellem esse bonus monachus, exire de saeculo, et similia. Iste naturaliter appetit bonum; sed eum non delectat bonum. Unde nec proprie dici potest velle bonum, nec habet meritum illud tale velle; sed illud quod est cum delectatione
Abbreviated transcription (Latin):
in enchericlion. homale utens lib̾o arbitͥo: i se ꝑ di¬
dit npsũ. Widendũ ÷ itaq qͥd sit liberũ arbitͥũ. ⁊ qͣle
qͣ bonũ eligit᷑ gra cooꝑante ł malũ ea cleserente¬
nãq dicit᷑ qͣntũ ad uolũtatẽ arbitͥũ: qͣntũ ad rõnẽ.
Ronis eniꝰ ÷ uidere quid sit eligendũ ꝓñ. uolũtatis :
appet̾e. ⁊ ita rõ tanꝗͣ pedisseca monstͣ uiã consulendo illd̃
quod uidet faciendũ disuadendo cõtͣriũ. Solũ cas tãꝙͣ.
dña duc secũ rõnẽ. ad qd ꝯq fuerit inclinata. Nõ enĩ trah¬
it᷑ uolũtas arõne. s solũ mͦ monst᷑ro quid appet̾e debeat

Expanded text:
in Enchiridion : Homo male utens libero arbitrio, et se perdidit et ipsum. Videndum est itaque quid sit liberum arbitrium, et quale quia bonum eligitur gratia cooperante, vel malum ea deserentenamque dicitur quantum ad voluntatem; arbitrium quantum ad rationem. Rationis est videre quid sit eligendum vel non; voluntatis est appetere. Et ita ratio tanquam pedissequa monstrat viam consulendo illud quod videt faciendum, dissuadendo contrarium; voluntas tanquam domina, ducit secum rationem ad quodcunque fuerit inclinata. Non enim trahitur voluntas a ratione, sed solum monstrat ratio quid appetere debeat
Abbreviated transcription (Latin):
cõpellebat. Tue sine errore rõ uidicabat. sine difficul
sit reparatũ p̾mr a cõscupiscẽcia ⁊ ineit᷑. Post repara¬
cionẽ ante confirmacionẽ que erit infuturo. p̾mit᷑
mi. Est itaq tͥplex libertas. ane cessitate. apeccato. a
miseria. a necessitate. ⁊ ante peccatũ equalit̾ lib̾m¬

Expanded text:
ompellebat: tunc sine errore ratio judicabat; sine difficult gratiam sit reparatum premitur a concupiscentia et vincitur. Post reparationemi. Est namque triplex libertas: a necessitate, a peccato, a miseria. A necessitate et ante peccatum et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs ꝑ eos hausit secum catͣuatĩ. ⁊ multiplicit᷑ u̾sat. ⁊
hoc totum ẽ. Sonnꝰ & sonnia. Sepe ñ gestiendo ⁊ ua¬
gando facilitute motus delectatur. ⁊ sine labore or¬
dinat menbroꝵ ꝯ cordiam. ꝓ ꝯpulsatioe. sexꝰ agit qd
pot̃. atq induplici nata sociecate atq amore molit̾
sustentatur. quȩ ꝯsuetudinis uis cõiuncciõe rerum

Expanded text:
quas per eos hausit, secum catervatim et multipliciter versat. Et hoc totum est somnus et somnia. Saepe etiam gestiendo ac vagando facilitate motus delectatur, et sine labore ordinat membrorum concordiam. Pro copulatione sexus agit quod potest, atque in duplici natura societate atque amore moliturseparatur: quae consuetudinis vis etiam sejunctione rerum
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ utit᷑ accepta uolũtate. ⁊ cooꝑat᷑ gr̾e ĩ qͦ meritũ hoĩs
ẽ. Non enĩ ÷ meritũ hoĩs ĩ eo qͦ accipit bonã uolũtatẽ qr
ibi nichil fac̃. s ĩ hoc qd̃ accepta utit᷑. Wn apłs. Grã dĩ¬
sũ id qd̃ sũ. ⁊ gr̾a eiꝰ ĩme uacua ñ fuit. ħ nĩ simili pot̾
faciat. qd̾ ñ ꝑse incidit. s ducente manu artificiᷤᷤ. ita
uolũtas pͥꝰ erigit᷑ oꝑante grã q̃ erecta ad bonũ oꝑandũ

Expanded text:
utitur accepta voluntate et cooperatur gratia, in quo meritum hominis est. Non enim est meritum hominis in hoc quod accipit bonam voluntatem, quia ibi nihil facit; sed in hoc quod accepta utitur. Unde Apostolus: fuit . Et hoc in simili potest faciat, quod non per se incidit, sed ducente manu artificis. Ita voluntas prius erigitur operante gratia, quae erecta ad bonum operandum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cibꝰ pactẽ placari posse dicat. Causã tñ rei se suscepturam
asserat. ⁊ adbonũ finẽ re omẽm ꝑductirã ꝓmictat. ui¬
dete qͦ sin ita causa ur̃a agat᷑. queso: peccantẽ filiũ os¬

Expanded text:
precibus patrem placari posse dicat, causam tamen rei se suscepturam precibus patrem placari posse dicat, causam tamen rei se suscepturam asserat, et ad bonum finem rem omnem se perducturam promittat. Videte, quaeso, si non ita causa nostra agitur.
Abbreviated transcription (Latin):
nec p̾arũ s. qdͥ reddo. e quã suauis uocũda cłĩ nr̃i miseracio
Et tu bonĩ nrm ipse ĩ nob̾ oꝑat᷑. iuelut pat̾ alludens i filiis
sic totũ fac: ut qͣsi nicħ face̾ uideat᷑. Ecce peccor copuctꝰ gemit
suspirat lae̾mat. confitet᷑ raeatũ ueniã postulat. flagitat᷑ hco¬
ieor hoĩs adħ faciendũ mouet : obsecro ut ñ fit honerosu si
breue qͥdda huiꝰ rei exemplũ ꝓposuero. pat̾ qͥda ꝯtumacẽ filiu
qͣsi eũ magno furore expulit. ut ł afflictꝰ humiliari discet.
S: ilo i ꝯcumacia sua ꝑsistente qͣda sec̾ta dispensacione cõ¬
silii apatre ꝑͥat miteit᷑. ut n qͣsi apatre missa. s qͣsi mat̾na ꝑ
ꝑse pietate ducta ueniens muliebri lenitate obstinatũ de¬
mulceat. ꝯtumacẽ adhumilicatẽ ĩ fiectat. uehem̃t̾ patrẽ
iratũ nũciet. s tñ int̾uenturam spõdeat. ueniã ꝓmittat
ꝯsiliũ salutis suggat. int̾ cessores qͥrere suadeat ñ nͥ magnis

Expanded text:
quam suavis et jucunda Dei nostri miseratio! Totum bonum nostrum ipse in nobis operatur, et velut pater alludens in filiis sic totum facit ut quasi nihil facere videatur. Ecce peccator compunctus gemit, suspirat, lacrymatur, confitetur reatum suum, postulat veniam, cor hominis ad hoc faciendum movet? Obsecro ut non sit onerosum si breve quoddam hujus rei exemplum proposuero. Pater quidam contumacem filium quasi cum magno furore expulit, ut ita afflictus humiliari disceret. Sed illo in contumacia sua persistente quadam secreta dispensatione consilii, a patre mater mittitur, ut non quasi a patre missa, sed quasi materna per se pietate ducta veniens muliebri lenitate obstinatum demulceat, contumacem ad humilitatem flectat, vehementer patrem iratum nuntiet, se tamen interventuram spondeat, veniam promittat, consilium salutis suggerat, intercessores quaerere suadeat, non nisi magnis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnass. qd siqͥs ħ de cͦlibet delicto uelit acciꝑe: Sciat tã
cati ipsa rectissime obduracio cordis accipt̃. qͥ pͥmũ in cõ¬
punctione soluir. ut pꝰ modũ ĩ ꝯfessione pecem ipsiĩ ⁊¬
p̾dicte auctoricates exponãt᷑: nos u̾ssime ꝯficem᷑ sacͥdo¬
tes cłi ĩ eccłia potestat ħre ligandi atq soluendi. ñ ꝑ fũe

Expanded text:
quinasset. Quod si quis hoc de quolibet delicto velit accipere: sciat tacati ipsa rectissime obduratio cordis accipitur, quae primum in compunctione solvitur, ut postmodum in confessione peccatum ipsum, idictae auctoritates exponantur: nos verisimile confitemur sacerdotes Dei in Ecclesia potestatem habere ligandi atque solvendi, non pe
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ possit intua redemptione. Mõstrat itẽ tibs.
quã formidãdũ expectare possis iudicẽ. sinolueris
hr̃e redemptorẽ. Nemo resistere ei pot̾. ꝗa orpotens:¬
nemo fallere eũ pot̾. quia sapientissimꝰ ẽ. nemo eũ
corriiꝑe pot̃. qr optimus ẽ. nemo eũ declinare pot̃
quia ubiq ẽ. nemo eum tolerare pot̾. ꝗa ec̃nus ẽ.
slemo eum fleceere pot̃ quia in cõmutabilis ẽ.Sigͦ
nolumus talem sentire iudioẽ. ipsiĩ queramꝰ redeptorẽ.
quo p̾dẽ duisibilibꝰ ad inuestiganda inuisibilia ꝓ¬
gredi cepimus. pͥmo a corporea creatura ad in corꝑoeã
lioc ÷ rationalẽ creaturã tnͣsiuimus. ac deind arõnali
pͥmo asapientia di adrationalẽ creaturã. Sind̾ arõnali

Expanded text:
quantum possit in tua Redemptione. Monstrat tibi idem, quantum possit in tua Redemptione. Monstrat tibi idem, quam formidandum possis exspectare judicem, si nolueris habere Redemptorem. Nemo ei resistere potest, qui omnipotensuia sapientissimus est; nemo eum corrumpere potest, quia optimus est; nemo eum declinare potest, quia ubique est; nemo eum tolerare potest, quia aeternus est; nemo eum flectere potest, quia incommutabilis est. Si ergo nolumus talem sentire judicem, ipsum quaeramus redemptorem. de visibilibus ad investiganda invisibilia progredi coepimus, primo a corporea creatura ad incorpoream, hoc est rationalem creaturam transivimus; ac deinde a rationali redeuntes primo a sapientia Dei ad rationalem creaturam; deinde a rationali
Abbreviated transcription (Latin):
psũ audite. Ipse ẽ. forma. ⁊pse ẽ. medicina. ipse ẽ.¬
exemplũ. ipse ẽ. remediũ. Ipsũ audite. feliciꝰ fuiss
sẽꝑ tenuisse eius similitudinẽ. s iam mrinꝰ gloriosũ
ñ erit ad eius redire imitationẽ. Ipsũ audite . Ohõ
quid causaris ignorantiã tuã. ecce ipsa te tua
natura arguit. ipsa cõuinc̃. Nosti qͣlis sis. un de
uenias. quẽ factorẽ habeas. qͦ mediatore egea s.
⁊ tu adhuc impudent̃ te defendendo c̃tra dmĩ clamꝰ
Nosti qr maluis es ⁊ quia abono ꝯpifice malꝰ factꝰ
s̃. es. ⁊ rocĩ as ⁊ nclamas. ad eum quite fec̃. ut ueniat¬
⁊ reficiat. qui creauit ut redimat: Noli dubitare
de potentia eius. uide oꝑa illius qnͣta sunt. noli
dubitare d̾ sapientia. uide oꝑa eius ꝙͣ.pulcra sũt
noli dubitare d beniuolentia. uid oꝑa eius qͦmodo
adutilitatẽ tͥ seriiunt. Monstrat gͦ tibi insuo oꝑe.

Expanded text:
Ipsum audite. Ipse est forma, ipse medicina, ipse Ipsum audite. Ipse est forma, ipse medicina, ipse exemplum, ipse et remedium. Ipsum audite. Felicius fuisset semper tenuisse ejus similitudinem, sed jam minus gloriosum non erit, ad ejus redire imitationem. Ipsum audite. O homo, quid causaris ignorantiam tuam? Ecce ipsa natura tua te arguit, ipsa te convincit. Nosti qualis sis, unde venias, quem factorem habeas, quo mediatore egeas, et tu adhuc impudenter te defendendo contra Deum clamas. Nosti quod malus es, et quod a bono opifice malus factus non es, et cessas, et non clamas ad eum, qui te fecit ut veniat et reficiat, qui creavit ut redimat. Noli dubitare de potentia ejus, vide opera illius quanta sint. Noli dubitare de sapientia, vide opera ejus quam pulchra sint. Nolad utilitatem tibi serviunt. Monstrat ergo tibi in suo opere,
Abbreviated transcription (Latin):
feci. ⁊ tanto amplius inrũ qđ q̃ opus ineũ diligo. quãto
ꝑfectius illud pͥme difpositiomi cõ cordare uideo. Nolite
putare qd̾ tpse tantũ sit mediator in rec̃ciliacioe hõiũ.
qr ꝑ ipsum ⁊ cõm̃dabił ⁊ placita sit aspectui c̃ ditio o̾iũ
amare neqõ. qd̾ intueor simile illi quẽ amo Soł ille
me offendit. ꝗ abeiꝰ similitudine recedit. Sigͦ uultis
mͥ placẽ. ei similes estote. ipsũ audite. ⁊ siforte ab euiᷤ
similitudine recedit male agendo discessistis. ipsum
imitando redite. In ipso dat᷑ p̃ceptũ. intpso dat᷑ ꝯ siliũ.
p̃ceptũ ut ꝑsistatis. c̃siliũ ut redeatis. Ytinã tenuissas
p̃ceptũ s ꝗa tͥnsgressi estis p̃ceptũ: saltẽ auditeꝯ siliũ.
psũ audite. Magni cõsilu angłs uobis mutit᷑. ut ꝗ
conditus datꝰ fuit ad głam. idẽ ꝑditis ueniat admedel.
Ipsũ audite. Ipse cõditor. ipse ẽ. ⁊ redemptor. Ipse deus
mecũ uos c̃didit. qui uohiscũ homo solus aduosueñ.

Expanded text:
feci. Et tanto amplius unumquodque opus meum diligo, quanto perfectius illud primae dispositioni concordare video. Nolite putare quod ipse tantum sit mediator in reconciliatione hominum, r ipsum etiam commendabilis et placita fit aspectui meo conditio omnium amare nequeo quod intueor simile illi quem amo. Solus ille me offendit, qui ab ejus similitudine recedit. Si ergo vultis mihi placere, ei similes estote, ipsum audite. Et si forte ab ejus similitudine male agendo discessistis, ipsum imitando ad ipsum redite. In ipso datur praeceptum, in ipso datur consilium. Praeceptum ut persistatis, consilium ut redeatis. Utinam tenuissetis praeceptum, sed quia transgressi estis praeceptum, saltem audite consilium, ipsum audite! Magni consilii Angelus nobis mittitur, et qui conditis datus fuit ad gloriam, idem perditis veniat ad medelam. Ipsum audite. Ipse conditor, ipse est et redemptor; ipse Deus mecum vos condidit, qui vobiscum homo, solus ad vos venit.
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendi arte domuerit. ⁊ p̃ceptoꝵ falce celestium erratico.
palnites de ꝯu̾sationis suȩ radice sustulerit uitali tͣditurꝰ
incencho fructuosa plantaria ad suꝑnum fouere ualitura
ꝯpendium. Uñ amicas diiinas iuissa capiunt. pensiones.
⁊ eum sic̃ sinc̃itatȩ innocentiȩ. ita opinionis luce gͣtulari
Nec bonũ face̾ mĩtoꝵ maledicũtis credendum ẽ. extirigui
posse ꝯflatu. Qm̃ & sidente tangat᷑ nuidi. splendore¬
⁊ exorlis ur̃i diuitus ac quisitas dicendi opes intelligo Ad
sensu hebetes ꝑitiȩ lima comꝑone. Est nobis quioda cuane
homanũ fuetore colleguim. Ille finx̃ exnichiso uds eitaite
umeluis brãs gͦ refero de suscepto carimine ali des repte
meneam. bñsicio. Ad camenalẽ ignominã quib ñquam gla¬

Expanded text:
uiuendi arte domuerit et praeceptorum falce caelestium erraticos palmites de conuersationis suae radice sustulerit uitali traditurus incendio fructuosa plantaria ad supernum fouere ualitura conpendium, unde annuas diuina iussa capiant pensiones, et eum sicut sinceritate innocentiae ita opinionis luce gratulari. nec bonorum facem meritorum maledicentis credendum est extingui posse conflatu, quoniam, etsi dente tangatur inuidi, splendor oris diuitiis adquisitas dicendi opes intellego! adisensu hebetes peritiae lima conponere. est uobis quoddam cum hominum factore collegium. ille finxit ex nihilo, uos reparatis in melius. gratias ego refero de suscepto carmine, cum de dilato maeream beneficio. ad Camenalem tamen ignominiam, quibus numquam Glu
Abbreviated transcription (Latin):
humana conditione ostendet nouũ exẽplũ et̾ne uniõis
q̃ ẽ. int̾ sp̃m ⁊ dñ. Uidebat᷑ enĩ creat̾e qd ñ posset uni.¬
ri suo creatori: S cũ sp̃s qui ẽ. excellentior creat᷑a tam
uifime creat᷑e sic̃ ẽ. corpꝰ in tanta dilectiõe uniatur ut
ñ possit coartari ad hoc ut uelit eã relinquẽ: patet
sp̃m c̾atũ eod mͦ tã sũmo bono uniri posse Idõ aetiam
aĩe s̃ associate corꝑibꝰ: ut in eis dõ famulẽt᷑. ⁊ uerum
⁊ sumũ bonũ ꝓm̾eant᷑. Cũ itaq in angłos ⁊ in hõies¬

Expanded text:
humana conditione ostenderet novum exemplum aeternae unionis, humana conditione ostenderet novum exemplum aeternae unionis, quae est inter spiritum et Deum. Videbatur enim creaturae quod non posset uniri suo Creatori. Sed cum spiritus qui excellentior creatura est tam infimae creaturae sicut est corpus in tanta dilectione uniatur, ut non possit coarctari ad hoc ut velit eam relinquere; patet spiritum creatum eodem modo tam summo bono uniri posse. Ideo etiam animae sunt associatae corporibus; ut in eis Domino famulentur, et verum et summum bonum promereantur. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
ERtractatis partibꝰ fide :
aditiendũ uidet᷑ de pͥma rerũ creatione: Cũ
plato dixerit tria ẽẽ. principia. materiã. formani.
opificẽ : fides catholica unũ pͥncipiũ credit ẽẽ. om̃iũ¬
rerũ. dm̃ scilicet cuiꝰ bonitas om̃iũ rerũ causa fuit.
Cũ enĩ sũme bonꝰ ⁊ ꝑfecte beatꝰ et̾nalit̾ esset: uoluit
alios participes ẽẽ. sue beatitudinis Et quia ñ potest
eiꝰ beatitudo participari nͥ ꝑ intellectũ: ⁊ quãto magis
in telligit᷑. tanto magis haberet᷑ : fecit rationabilẽ cre¬
aturã ut intelligẽt. intelligendo amaret: amando¬
possidet. possidendo frueret᷑: ⁊ eã hoc mͦ distinxit. ut
pars in sui puritate ꝑmanẽt: scilicet ãgłi. pars corpori
iungẽt᷑ ut anime. Quer̃ cur ita factũ sit. cũ maioris
dignitatis esset anima si in sui puritate ꝑmansisset.
Ad quod potest dici. quod licet anima dignior esset
sine corpore. tam̃ eã corpori uoluit ds̃ sociari: ut in

Expanded text:
Tractatis partibus fidei adjiciendum videtur de prima rerum creatione. Cum Plato dixerit tria esse principia, materiam, formam et opificem, fides Catholica unum principium omniucilicet bonitas omnium rerum causa fuit. Cum enim summe bonus et perfecte beatus aeternaliter esset, voluit alios participes esse suae beatitudinis; et, quia non potest ejus beatitudo participari nisi per intellectum, et quanto magis intelligitur, tanto magis habetur, fecit rationalem creaturapossideret, possidendo frueretur; et eam hoc modo distinxit, ut pars in sui puritate permaneret scilicet angeli; pars corpori jungeretur ut animae. Quaeritur cur ita factum sit; cum majoris dignitatis esset anima si in sua puritate et simplicitate permansisset. Ad quod potest dici quod licet anima dignior esset sine corpore; tamen corpori voluit Deus eam sociari, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
Ui michi ministrat¬
me scquatur. id÷ me iutetur. Quo fructum. ut
ubisum ego inquid: ibi sit ⁊ minister mͣs fructus itaq
huius uitationis: mansio ẽ. ene beatitudinis.
yi uult uenire post nie ꝑme adme. Post me. quia
ueritas sum. ꝑmȩ quia uia sum. adme: qr uita
sum. Qui uult uenure pꝰtme ab nog& semet ipsũ : tollat
crucẽ suam & sequaturme Tria ꝓposuit xp̃e. dĩ uittus
erdĩ sapientia. Augls magni consilii aĩȩ raonali ad nnagi¬
nẽ trmitatis facte. scilic& seruitute uilitatẽ. afꝑitatem

Expanded text:
ui mihi ministratme sequatur, id est, me imitetur. Quo fructu? Ut ubi sum ego, inquit, ibi sit et minister meus . Fructus itaque hujus imitationis mansio est aeternae beatitudinis.i vult, veniat post me, per me, ad me. Post me, quia veritas sum; per me, quia via sum; ad me, quia vita sum. Qui vult venire post me, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me. Tria proposuit Christus, Dei virtus et Dei sapientia, angelus magni consilii, animae rationali ad imaginem Trinitat
Abbreviated transcription (Latin):
radat. quia postiruam ceciderit ñ adicia̾t ut resurgat s nec
ut se uertat. Qua uͦ casura sit arbor siscire uolueris: ramos
euis attende. uñ maior ẽ. copia ramorũ & ponderosior: inde
casuram ne dubites. si tam̃ fuerit excisa. Rami nr̃i: desideria
nra sunt. quib ad austrum excendimur: si spualia fuerint.
Si carnalia: ad aquilonẽ. Que uͦ p̃ponderent: mediũ corpus in¬
dicat. Ea namq p̃pond̾ant que secũ traxerit corpus. Sic enim
ẽ corpus nr̃m inter spm cui seruire debet. & carnalia desidia
que militant aduersus aĩam. siue potestates tenebrarum.
ac si uacca sit int̾ raptorem ⁊ rusticũ constituta. Quic quid
ille minetur. quic quid intendat. si uacea nduxerit. rustie
uieit. Sic quantũcumq seuiat malignus. quantũeũq pͣua
desideria crucient si uas suũ sibi uendicat aĩa uicisse cre¬
denda est. ut quẽ admodum ait apłs ñ regnet peccatũ in

Expanded text:
cadat; quia postquam ceciderit, non adjiciet ut resurgat, sed nec cadat; quia postquam ceciderit, non adjiciet ut resurgat, sed nec ut se vertat. Quo vero casura sit arbor, si scire volueris, ramos ejus attende. Unde major est copia ramorum et ponderosior, inde casuram ne dubites, si tamen fuerit tunc excisa. Rami nostri, desideria nostra sunt: quibus ad austrum extendimur, si spiritualia fuerint; si carnalia, ad aquilonem. Quae vero praeponderent, medium corpus indicat. Ea namque praeponderant, quae secum traxerint corpus. Sic enim est corpus nostrum inter spiritum cui servire debet, et carnalia desideria quae militant adversus animam, sive potestates tenebrarum, ac si vacca sit inter raptorem et rusticum constituta. Quidquid ille minetur, 1206 quidquid intendat, si vaccam non duxerit, rusticus vicit. Sic quantumcunque saeviat malignus, quamtumcunque prava desideria crucient: si vas suum sibi vindicat anima, vicisse credenda est, ut, quemadmodum ait Apostolus, Non regnet peccatum in
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc sit ditplex. Manifestum defestis. occultum de occultis.
uñ ait apłs. Sinosinet ipsos di udicaremus: ñ utiq uidi¬
caremur. Contͣ recordationẽ delectationẽ q̃ ꝓcedit de re¬
cordatione ptitoꝵ peccatorũ: frequentia lectionis. sontra
instantiã tep̃tationis instantia supplicis orationis. sontͣ
frm̃ inquietudinẽ: pacientia &. cõpassio. Aduersus obedi¬
eutium frm. feruorem: cõgͣtulatio & discrectio. Cõgculatio
enĩ expellit inuidiam: discrecit nuiã emulationem:¬
iue ad austrum. siue ad aqͥlonẽ
arbor cecidit. ibi erit. Austrum calor ⁊ leratas in
sacra scͥptura bonam solet hr̃e siguificationẽ. Ab aqͥlone
uͦ panditur om̃e malũ. Porro homines sic̃ arbores uidit
aliquis. Excidit᷑ gͦ arbor in morte & quacũq cecideris ibi
erit: qr ibi te iudicabit deus ubi inuenerit. Ibi inꝗͣ erit in¬
mutabit᷑ & in retractabilit᷑. Uideat quo casura sit antequã

Expanded text:
et hoc sit duplex, manifestum de manifestis, occultum de occultis. et hoc sit duplex, manifestum de manifestis, occultum de occultis. Unde ait Apostolus: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Contra delectationem, quae procedit de recordatione praeteritorum peccatorum, frequentia lectionis: contra instantiam tentationis, instantia supplicis orationis: contra fratrum inquietudinem, patientia et compassio: adversus obedientium fratrum fervorem, congratulatio et discretio. Congratulatio enim expellit invidiam, discretio nimiam aemulationemive ad austrum, sive ad aquilonem arbor ceciderit, ibi erit . Austri calor et lenitas in sacra Scriptura bonam solet habere significationem: ab aquilone vero panditur omne malum . Porro homines sicut arbores vidit aliquis . Exciditur autem arbor in morte: et quocunque ceciderit, ibi erit; quia ibi te judicabit Deus ubi invenerit. Ibi, inquam, erit immutabiliter et irretractabiliter. Videat quo casura sit antequam
Abbreviated transcription (Latin):
exipso ꝓcedit S castruĩ istud int̾ra inunicoꝵ sitũ. undiq im¬
pugnatur. &e iccͥco om̃i custodia id ÷ exom̃ĩ parte uigilanti
sollierudine ẽ mnuniendũ infertꝰ. siꝑius. ante ⁊ retio. adext̾s.
s asinistris. Inferius impugnat concupiscentia caruis. quȩ
militat aduersus aĩãm. quia caro concupiscit aduersu
spm. Supus inmin& iuditium dĩ. horrendũ ẽ emicide
uimanus dĩ uiuentis. Sollicite satis hac parce cor suum¬
custo dierat qui dicebat. Semꝑ enĩ quasi tum̃tes suꝑme fluct.
tunu dm̃. Recro mortifera delactutio est. que oritur exrecorda¬
tione pͣteritoꝵ peccatoꝵ. Ante: instantia tep̃tationũ. Asmistͥs
uero arrogantium frͣm & murmurantiũ inquietudo. ad extͥs
obedientiũ feruor atq deuocio. Pot̃ enĩ hic quoq nisi caueat᷑
duob nocẽ modis aut honis eorum actib inuidendꝰ. aut
siigłarem grãm emulando. Uigilet qͦ aduersus carnem.
rigor discipline. Cont᷑ uiditiũ dĩ: uiditiũ ꝓpͥe confessionis.

Expanded text:
trum istud in terra inimicorum situm undique impugnatur; et idcirco omni custodia, id est ex omni parte, vigilanti sollicitudine est muniendum, inferius, superius, ante et retro, a dextris et sinistris. Inferius impugnat concupiscentia carnis, quae militat adversus animam; quia caro concupiscit adversus spiritum. Superius imminet judicium Dei: horrendum est enim incidere in manus Dei viventis . Sollicite satis hac parte cor suumcustodierat, qui dicebat: Semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Deum . Retro mortifera delectatio est, quae oritur ex recordatione praeteritorum peccatorum: ante, instantia tentationum: a sinistris vero arrogantium fratrum et murmurantium inquietudo: a dextris obedientium fratrum devotio. Possunt enim hi quoque, nisi caveatur, duobus nocere modis: aut bonis eorum actibus invidendo, aut singularem gratiam aemulando. 3. Vigilet ergo adversus carnem rigor disciplinae: contra judicium Dei, judicium propriae confessionis;
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quando hõ inoculis suis magnus ẽ. Contͣꝗͣ. sapiens orat dicẽs.
Extollentiam oculoꝵ meoꝵ ne dederis michi. &. alibi. Ne qͥsapiẽteᷤᷤ
eftis inoculis uris. Suꝑbia oris uł lingue quę & iactantia dr
ẽ. quando hõ ñsolum magna dese sentit: sed ⁊ loquit᷑. Unde
agit. Dequa idem psalmꝰ ait. Nõ h abitabit uimedio domꝰ mee.
qui fac̃ suꝑbiam. Sitꝑbia habitus ẽ. quando hõ ut gloriosus
Sunt quinq que adremediũ tam mortifere pestis adnõ roͣali
aĩe sunt posita. locus. corpus. temptatio diaboli. p̃dicatio xͥ.
Temptatio quia inquictat. xpͣi p̃dicatio qr edificat: Ieuiss
coniersatio que informat. his quasi quinq sensib ds̃ hum¬

Expanded text:
est, quando homo in oculis suis magnus est. Contra quam Sapiens orat, dicens: est, quando homo in oculis suis magnus est. Contra quam Sapiens orat, dicens: Extollentiam oculorum meorum ne dederis mihi . Et alibi: Vae qui sapientes estis in oculis vestris! Superbia oris vel linguae, quae et jactantia dicitur, est quando homo non solum magna de se sentit, sed etiam loquitur. Unde agit. De qua idem Psalmista ait: Non habitabit in medio domus meae qui facit superbiam . Superbia habitus est, quando homo, ut gloriosus quinque, quae ad remedium tam mortiferae pestis a Domino rationali animae sunt posita, locus, corpus, tentatio diaboli, praedicatio Chtentatio, quia inquietat; Christi praedicatio, quia aedificat, et ejus conversatio, quia informat. His quasi quinque sensibus Deus humi
Abbreviated transcription (Latin):
bonitatem ꝑtinere. & de malis bene facẽ ꝗͣ. mala eẽ. ñ sin̾e̾:
sic ordinasse angłoꝵ & hominũ uitam. ut in ea pꝰ ostendec
quid posset eoꝵ libeꝵ arbitrium. dinde quid poss sue grẽ
benefitium iustitieq iuditium
ue Maria grã plena.
bene plena qr & dõ ⁊ angłis & hominib grata.
hominib ꝑ fecunditatẽ. angłis ꝑ uirgiitatẽ. dõ ꝑhumuilitate
In hoc solo achĩo se respectam testatur. qr ipse est qui humiliat
refpiẽ ⁊ alta a longe cognoscit. Sic eni oculi sathane om̃e sublime
iuident. ita oculi dñi omem humilẽ ituentur. Unde ait irs
cantico canticorũ Reuertere reuertere simamitis. rel̾itere reu̾te̾.
ut intueainur te. Quat᷑ dic̃ reuertere. ꝓꝑtͣ qͣdriplicẽ suꝑbiam.¬
ꝑꝗͣ aduersa adno ñuidebatur. Est enĩ suꝑbia cordis. suꝑbia
cordis. sitꝑbia oris. suꝑbia oꝑis. suꝑbia habitus. Suꝑbia cordiᷤ

Expanded text:
bonitatem pertinere, etiam de malis bene facere, quam mala esse non sinere, bonitatem pertinere, etiam de malis bene facere, quam mala esse non sinere, sic ordinasse Angelorum et hominum vitam, ut in ea prius ostenderet quid posset eorum liberum arbitrium, deinde quid posset suae gratiae beneficium justitiaeque judicium Maria, gratia plena. Bene plena; quia Deo, et angelis, et hominibus grata. Hominibus per fecunditatem, angelis per virginitatem, Deo per humilitatem. In hoc tertio a Domino se respectam testatur , qui humilia respicit, et alta a longe cognoscit . Sicut enim oculi Satanae omne sublime vident, ita oculi Domini omnem humilem intuentur. Unde ait in Cantico canticorum: Revertere, revertere, Sunamitis; revertere, revertere, ut intueamur te . Quat aversa a Domino non videbatur. Est enim superbia cordis, superbia oris, superbia operis, superbia habitus. Superbia cordis
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrium. ⁊ ad mabũ & adbonum faciendũ confitendum est
nos habere. Sed in malo faciendo liber ẽ. quisq iustitie seruiuꝰq
peccati. In bono autem nullus lib̃ eẽ. pot̃. nisi fuerit liberatus
abeo qui dix̃. siuos filius liberauit tc̃ uere liberi eritis. Non se
itaq fallant qui dicunt. ut quid nobis p̃dieatur atq p̃cipteur.
ut declinemus amalo ⁊ faciamus bonũ. si hoc nos nõ agunus
s id uelle & oꝑari deus oꝑatur innobis: Sod potsꝰ intelligant
si filii dĩ sunt. spũ dĩ se agi. ut qđ agendũ ẽ agant ⁊ etĩ eg̾it
nota nota ñfacis ⁊ corripi ñuis: etiam ꝓpt̾ea corripiendus es.
quia corripi nius.Nõ uiᷤᷤ enĩ tibi tua uitia clemonsirarẽ. Non
uis ut feriantur. fiatq tibi utilis dolor. quo medicũ queras.¬
Saluberrime confitemur qđ rectissime credunus. dm̃ dit̃mq
rerum om̃iũ qui cratuit om̃ia bona ualde ⁊ mala exbonis
exortura eẽ pͣsciuit. ⁊ seuut magis ad suam omipotissimam

Expanded text:
arbitrium et ad malum et ad bonum faciendum confitendum est nos habere. Sed in malo faciendo liber est quisque justitiae servusque peccati; in bono autem liber esse nullus potest, nisi fuerit liberatus ab eo qui dixit: Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Nec  fallant qui dicunt: Ut quid nobis praedicatur atque praecipitur ut declinemus a malo et faciamus bonum, si hoc nos non agimus, sed id velle et operari Deus operatur in nobis? Sed potius intelligant, si filii Dei sunt, spiritu Dei se agi, ut quod agendum est agant; et cum egerint, nota non facis, et corripi non vis, etiam propterea corripiendus es, quia corripi non vis. Non vis enim tibi tua vitia demonstrari: non vis ut feriantur, fiatque tibi utilis dolor, quo medicum quaerassaluberrime confitemur, quod rectissime credimus, Deum Dominumque rerum omnium, qui creavit omnia bona valde, et mala ex bonis exoritura esse praescivit, et scivit magis ad suam omnipotentissimam
Abbreviated transcription (Latin):
ot felicissimũ electorum numerum ꝓmeritis iustissime
iidicantur. Aut enĩ iacent sub peccato qd̾ originalit᷑ gn̾atiõe
traxerunt. ⁊ cum illo hereditario debito hinc exeunt. qđ ñ est
regenatione dimissũ aut ꝑlibeꝵ arbitriũ alia insuꝑ abdidert̃.
Arbitrium inꝗͣ lib̾um. s ñ lib̾atum. Libeꝵ iustitie. peccati autem
serium. quo utluunt᷑ ꝑdͥiuersas ⁊ noxias cupiditates. alii
magis. alui minus. s om̃s mali & ꝓipsa diuersitate diuersis
suppliciis iudicandĩ aut grãm dĩ suscipiunt. s tꝑales sunt.
nec ꝑ seuerant desert̃ ⁊ deserunt᷑. Nimissi enĩ sunt lib̾o arbitͥo

Expanded text:
t felicissimum numerum, pro meritis justissime judicantur. Aut enim jacent sub peccato, quod originaliter generatione traxerunt, et cum illo haereditario debito hinc exeunt, quod non est regeneratione dimissum; aut per liberum arbitrium alia insuper addiderunt: arbitrium, inquam, liberum, sed non liberatum; liberum justitiae, peccati autem servum, quo volvuntur per diversas noxias cupiditates, alii magis, alii minus; sed omnes mali, et pro ipsa diversitate diversis suppliciis judicandi. Aut gratiam Dei suscipiunt, sed temporales sunt, nec perseverant; deserunt et deseruntur. Dimissi enim sunt libero ar
Abbreviated transcription (Latin):
reserat popłis: se duce ꝑuium fac̃ itꝰ ignoratum. dum
latinitate. ⁊ ut auint artifici rusticitate ꝑ duc̃. Quis talẽ
salutis ñdiligat indicem ñ sequatur: Qui necessariiᷤᷤ dul¬
cia dulcibꝰ seuera miscendo: amare uite dogmata ⁊ uelle
cog̃ inuitos. S istinc alias. cepti ꝯ pleant᷑ honesta uota ꝓ¬
positi. ap̾ scientes rer̃ loquimur. Res uirtutis ÷ gaudiũ
ꝯtinere. scde diligentie ꝑ elaboratũ tramitẽ luculente dic¬
tionis ostende. hodie maxime cumei portio lim̃ ingͣssa
facundiȩ dat parenti exultatiõe eloqñtiam. quã negat
ingenuim cum donat c̾a: qđ natura ñ p̃stitit. Macte uisig¬
niũ adolescens uirtutum. qui incano flore pomoꝵ nunt̃um
monstras. das pellere afflictionis glaciem. ⁊ adu̾num me
dicationis in uitas. Nlamdũ qd tu debes studiĩ: ego impendo le¬
titiȩ: puto ambo ꝓficimus. Similẽ ÷ enĩ rudẽ iustituere :

Expanded text:
reserat, populis se duce peruium facit iter ignoratum, dum reserat, populis se duce peruium facit iter ignoratum, dum latinitate et, ut aiunt, artifici rusticitate perducit. quis talem so salutis non diligat indicem, non sequatur, qui necessariis dulcia, dulcibus seuera miscendo amare uitae dogmata et uelle cogit inuitos? sed istinc alias. coepti conpleantur honesta uota propositi. apud scientes rerum loquimur: res uirtutis est gaudium. continere, secundae diligentiae per elaboratum tramitem luculentae dictionis ostendere, hodie maxime, cum mei portio limen ingressa facundiae dat parenti exultatione eloquentiam, quam negat ingenium, cum donat causa quod natura non praestitit. macte insignium adulescens uirtutum, qui in cano flore pomorum numerum monstras. das pellere adflictionis glaciem et ad uernum me dictionis inuitas. nam dum quod tu debes studiis, ego inpendo laetitiae, puto ambo proficimus. simile est enim rudem instituere et
Abbreviated transcription (Latin):
fessionis ⁊ ingenii ex̾citus agg̃gabo. quic quid ꝯtra accusati
mi̾tũ maledictor ingesserit. Usus ẽ. iste bñ nitentis conscĩȩ opi¬
nionis lucͦ iungere morsus emuloꝵ. & famȩ conpendia de in¬
uidis ancupari. Male ꝑtinax dens liuoris infringere.⁊ qui
oblocutionis fomitem deloco głe queris: obmutesee. Dic uñ
fructus eueniat mĩtis si iactantie deputas qͣ sudori nr̃o pla¬
cemus. Labor ẽ. discipline amicꝰ. ⁊ religiosi quadam cogna¬
tione sociatus. Uelut unda p̃ segmina peregrinis maritata
fomitibꝰ. Nobilitatẽ fructuũ ramis tribuunt. quã parturi¬
entia dui nescierunt plantaria. Ita dotatus liberalibꝰ ĩstitu¬
tis bona m̃tem cura gͣuid̃am ad spem gͣminis melioris attollit.
Delluntur animo ꝯsilioꝵ toxica humanis preꝑata necibus
humor sulco ⁊ alius ad olecur qͦtiens huiꝰmodi occupationibꝰ
ingenia se sũmittunt hic ad clariora dig̾dientibꝰ. dͥiuinoꝵ
patescunt secͤta libroꝵ. Quoꝵ ianuã sensu pulsante dum

Expanded text:
fessionis et ingenii exercitiis adgregabo quicquid contra accusati meritum maledictor ingesserit. usus est iste bene nitentis conscientiae opinionis lucro iungere morsus aemulorum et famae conpendia de inuidis aucupari. male pertinax dens sliuoris, infringere et qui oblocutionis fomitem de loco gloriae quaeris obmutesce. dic unde fructus eueniat meritis, si iactantiae deputas quod sudore nostro placemus. labor est disciplinae amicus et religioni quadam cognatione sociatus. uelut uda praesegmina peregrinis maritata fomitibus nobilitatem fructuum ramis tribuunt, quam parturientia diu nesciere plantaria, ita dotatus liberalibus institutis bona mentem cura grauidam ad spem germinis melioris adtollit. pelluntur animo consiliorum toxica humanis praeparata necibus: umor suci letalis aboletur, quotiens huiusmodi occupationibus ingenia se submittunt. hinc ad clariora digredientibus diurnorum patescunt secreta librorum, quorum ianuam sensus pulsanti dum
Abbreviated transcription (Latin):
dii.e. It. ꝑ lapideũ canale tͣnsitaqua ad areolas. ĩ canali la¬
pideo nicħ gn̾at.s ortꝰ plirimos fructꝰ affert. It̾ diciniꝰ. Iustõ
t̃ẽ. oportet tanti udicis ministros. Sint ministri iusti siuo¬
luerut. diau nolunt.ce̾. iusti qͥincathed̾ra sedent moꝯ si

Expanded text:
areolas. In canali lapideo nibil generat; sed hortus plurimos fructus affert. Item nos dicimus: Justos esse oportet tanti Judicis ministros. Sint ministri justi si voluerint; si autem noluerint esse justi qui in cathedra sedent Moysi,
Abbreviated transcription (Latin):
unc dicẽdũ.ẽ. qͥbꝰ sit ꝯcessii ł licitũ batitare. Isidoi¬
laicis fidelibꝰ pler̃q ꝑmittit᷑.Ex dictis ꝯsidori epĩ. romanus
pontifer ii hominẽ uidicat qͥ baptitat. s spm di submini¬
trare gram bapt̾. licet paganꝰ qͥ baptizet. de hisqͥ a mnili eribꝰ
baptirant᷑ qͣr utrii rebaptizari debeat. Quidã diciĩt qd̃ re.¬
bapt̃. sũt ꝓ ista auc̾toritate. Ex ꝯcilio cartaginẽsi .iiii. Mu¬
lier bapt̾. n p̾sumat. s ñ .ẽ. p̾sũpcio qd̃ necessitas cogit. Isidorꝰ¬

Expanded text:
Nunc dicendum est quibus sit concessum vel licitum baptizare. laicis fidelibus plerumque permittitur ex dictis Isidori episcopi. Romanus pontifex: Non hominem judicat qui baptizat, sed Spiritus Dei subministrat gratiam baptismi, licet paganus sitizari debeant? Quidam dicunt quod rebaptizandi sint, pro ista auctoritatate ex concilio Carthaginensi quarto: Mulier baptizare non praesumat. Sed non est praesumptio quod necessitas cogit. Isidor
Abbreviated transcription (Latin):
queri. quare creauit hominẽ cds. quẽ sp̾sciebat. ẽẽ. casu¬
rũ cũ sit sume piꝰ. Eade questio ÷ deangłis qͥ ceciderũt.
AuG. suꝑ genesĩ. Sũ ꝑ iniustos iusti. ac ꝑ impios pii ꝓfi¬
ł malos futuros. Cur enĩ ñ crearet qͦs p̾sciebat bonis ꝓfu¬
turosNiua sic̃ p̾uidit quod mali e̾e̾nt. futuri. sic eciã¬

Expanded text:
quaeri: quare creavit Deus hominem quem sciebat esse casurum, cum sit summe pius. Eadem quaestio de angelis qui ceciderunt. Augustinus super Genesim: Cum per injustos justi, per impios pii profi malos futuros. Cur enim non crearet bonis profuturos? Quia sicut praevidit quod mali e