comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ma addm̃ uiuu : quando ueniã ⁊ appare¬
bo ante faciẽ dei : Helui itaq inbeato
iob temꝑalia uerbera ȩternoꝵ uolens re-¬
tributione consolari: qđ uire ei debebat᷑
ex meritis: ex semet ipso quasi gratuita
ꝓmit tit dicens. Requies aut̃ m̃se tuȩ:
erit plena pinguedine. Sequit᷑. Causa
tua quasi impii iudicata est. causã uidi¬
amplior uigilantia nonsolũ p̃ceptione
manclatoꝵ. sed etiã uerberũ ꝑcussione
doceatur. S causã uiditiũq recipi¬
unt: quia exea iusticia quamͦ uiuunt.
tunc inculmine iudiciari & potestatis
enitescunt. Ut tanto tune potentuis
cuncta uidicent. quanto nunc ineis
subtilius euncta iuidicant᷑. Hec helui
quasi noua spondendo intulit: quȩ
beatus iob semꝑ credendo stabilit̾ tenuit.
qđ forsitan bonũ dicunt: hoc uelut in¬
cognitũ ꝓferant. Unde sit ut etiã doc¬
hores se docerr audeant: qͥa udelica&e
scire se talia solos putant. Cũ ueru ad
aliqua consolationis uerba descendunt:

Expanded text:
 quando veniam, et apparebo ante faciem Dei ? Eliu itaque in beato Job temporalia verbera aeternorum volens retributione consolari, quod jure ei debebatur ex meritis, ex semetipso quasi gratuito promittit, dicens: Requies autem mensae tuae erit plena pinguedine. Sequitur: CAtua quasi impii judicata est, causam judiampliorem vigilantiam non solum praeceptione mandatorum, sed etiam verberum percussione doceantur. Sed causam judiciumque recipiunt, quia ex ea justitia qua modo vivunt tunc in culmine judiciariae potestatis enitescunt, ut tanto tunc potentius cuncta judicent, quanto nunc in eis subtilius cuncta judicantur. Haec Eliu quasi nova spondendo intulit, quae beatus Job semper credendo stabiliter tenuit.quod forsitan bonum dicunt, hoc velut incognitum proferant. Unde fit ut etiam doctiores se docere audeant, quia videlicet se scire talia solos putant. Cum vero ad aliqua consolationis verba descendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
etẽ. contenta: dũ cotidie ad deteriora de¬
icitur: quasi inputeo quo cecidit. fundũ
non inuenit quo figatur. Ess& enĩ fundꝰ
putei: si fuiss& m̃sura peccati. Unde bene
alias dr̃. Peccator cũ uenerit in ꝑfundũ
maloꝵ : contẽpnit. Redire nãq dissimu¬
lat: quia miserrri sibi posse disperat.
Sedcũ disperando ampluis peccat: quasi
puteo suo fundũ subtrahit. ne ubi reti¬
neri possit inueniat. Sequit᷑. Requies¬
aut̃ mensȩ tuȩ : erit plena pinguedine.
Requies m̃sȩ est: refectio satietatis in¬
t̃nȩ. Quȩ pinguedine plena dr̃: quia
Huiꝰ m̃sȩ epulaf esuriebat ꝓpħa: cũ dicer&.¬

Expanded text:
esse contenta, dum quotidie ad deteriora deesse contenta, dum quotidie ad deteriora dejicitur, quasi in puteo quo cecidit fundum non invenit quo figatur. Esset enim fundus putei, si fuisset mensura peccati; unde bene alias dicitur: Peccator cum venerit in profundum malorum, contemnit . Redire namque dissimulat, quia misereri sibi posse desperat. Sed cum desperando amplius peccat, quasi puteo suo fundum subtrahit, ne ubi retineri possit inveniat. Sequituautem mensae tuae erit plena pinguedine. - Requies mensae est refectio satietatis internae, quae pinguedine plena dicitur, quia Hujus mensae epulas esuriebat Propheta cum dicer
Abbreviated transcription (Latin):
fundam̃tũ subterse. Quẽ enĩ rapit in¬
quitas: infernus ab sorb&. Infernus
uero recte fundũ non habere dr̃: qr
uolens ꝓpħa ait. Dilatauit infernus
animã suã : ⁊ aperuit os suũ absq ull
t̃ mino. Sicut gͦ sine tm̃uno dilatatis
dr̃. qͥadse plurimos trahit : ita sine
fundo altus non incongruȩ creditur.
quia eos quos inse fuscipit : quasi in
quadã abysso suȩ inm̃sitatis absorbet.
Itaq cũ dicerre saluabit te de ore angisto
latissime : apte sub iunx̃. & non habel¬
tis fundam̃tũ subt̃ se. desi diceret.
De ore angusto saluabit: qd subse fund̃
non habce. Quia enĩ ꝑ peccatũ tendsꝰ
ad infernũ : quẽ apeccato saluat. deoss
angusto liberat. Quẽ uero deore an¬
gisto eripit: ab inferni ꝓfundo subducit.
netur: Ita corruens quasi in quodã fun¬
di loco consister& anuna. si semel lapsa
in aliqua se peccati mensura retiner&.
Sed cũ peccato inquo labitur non potest

Expanded text:
fundamentum subter se. Quem enim rapit inifundamentum subter se. Quem enim rapit iniquitas, infernus absorbet. Internus vero recte fundum non habere crediturvolens propheta, ait: Dilatavit infernus animam suam, et aperuit os suum absque ullo termino . Sicut ergo sine termino dilatatus dicitur qui ad se plurimos trahit, ita sine fundo altus non incongrue creditur, quia eos quos in se suscipit, quasi in quadam abysso suae immensitatis absorbet. Itaque cum diceret: Salvabit te de ore angusto latissime, apte subjunxit: Et non habente fundamentum subter se. Ac si diceret: De ore angusto salvabit quod sub se fundum non habet, quia enim per peccatum tenditur ad infernum, quem a peccato salvat, de ore angusto liberat. Quem vero de ore angusto eripit, ab inferni profundo subducit. netur, ita corruens quasi in quodam fundi loco consisteret anima, si semel lapsa in aliqua se peccati mensura retineret. Sed cum peccato in quod labitur non potest
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ flagellatũ credidit: ⁊ideirro eũ
in os angustũ cecidisse iudicauit. Quo
enĩ ualidioribꝰ iudit eũ plagis affici:
eo detertoribꝰ credidit iniqͥtatibꝰ pre¬
grauari. Profecto nesciens qđ flageli
eius augm̃tũ essent meria: non pęna
peccati. Cũ uero eũ ios angustũ ceci¬
disse fateatur : adhuc quasi latuis ex¬
sequit᷑. in quanta iob ꝓfunditate tene¬
hab&e: quia non expropria natura in¬
sistit. Malũ quippe sine substantia est:
qđ tam̃ ut cũq sit inbono nature eo¬
alescit. Igitur os angustũ nullũ subẽ
se dicitur habere fundam̃tũ: qͥa pec¬
cati inquinatio subsistendi uis ñ habas
ꝓpriũ. Qiuia uͦ a fiuido dicimꝰ funda¬
m̃tũ : possumꝰ etiã fundam̃tũ ꝓfundo
positũ non inconuenient̃ accipere. fic̃
auditꝰ ab aure dr̃: ⁊ tam̃ plerũq ipsa
auris auditꝰ nomine de signat᷑. Cũgͥ
diceret os angustũ explere ꝓfundi uo¬
raginẽ uolens: subdidit. & non habentis

Expanded text:
agellatum credidit, et idcirco eum in os angustum cecidisse judicavit. Quo enim validioribus vidit eum plagis affici, eo deterioribus credidit iniquitatibus praegravari, profecto nesciens quod flagella ejus augmentum essent meriti, non poena peccati. Cum vero eum in os angustum cecidisse fateatur, ad huc quasi latius exsequitur in quanta Job profunditate tenehabet, quia non ex propria natura subsistit. Malum quippe sine substantia est. Quod tamen, utcunque sit, in boni natura coalescit. Igitur os angustum nullum subter se dicitur habere fundamentum, quia peccati inquinatio subsistendi jus non habet proprium. Quia vero a fundo dicitur fundamentum, possumus etiam fundamentum pro fundo positum non inconvenienter accipere, sicut auditus ab aure dicitur, et tamen plerumque ipsa auris auditus nomine designatur. Cum ergo diceret os angustum, explere profundi voraginem volens, subdidit: Et non habente
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiã. laceretur uita iustoꝵ. Scit
quod meius crim̃ extendit᷑: quicqͥd ta¬
liũ prauitate peccatur. Sed notã aliem
eriminis sustinere tantominꝰ metuit:
quanto ⁊ capud suũ talia toleras se cag¬
noscit. De illo quippe scriptũ ÷ ⁊ cũ ini¬
quis de putatus est. De illo rur sũ dr̃.
Langores nr̃os ipse tulit : ⁊ dolores nrõs
ipse portabit. Ergo arrogantes aestima¬
tione. prauoꝵ: uitã mordeant innocen¬
tiũ. Scit electoꝵ xccła ⁊ illoꝵ facta
&̾ eoꝵ uerba tolerare. scit prauoꝵ mentiᷤ
tolerando conuertere. Qui &e si conuer¬
ti nequiuerint: eoꝵ tam̃ ignominiã
& qͣniiit̃ suffert. ꝑpendit quippe quid
duplex eius p̃miũ ꝓficit: qđ ex eoꝵ¬

Expanded text:
biam laceretur vita justorum, scit quod in ejus crimen extenditur quidquid talium pravitate peccatur, sed notam alieni criminis sustinere tanto minus metuit quanto et caput suum talia tolerasse cognoscit. De illo quippe scriptum est: Et cum iniquis deputatus est . De illo rursum dicitur: Languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Eant ergo arrogantes, et aestimatione pravorum vitam mordeant innocentum. Scit electorum Ecclesia et illorum facta, et horum verba tolerare, scit pravorum mentes tolerando convertere. Qui etsi converti nequiverint, eorum tamen ignominiam aequanimiter suffert. Perpendit quippe quia ad duplex e
Abbreviated transcription (Latin):
rũpitur: sirebus transitoriis delectat᷑.
gitur simulatoꝵ uita int̾ effeminatos
moritur: quia laudis luxuria corrup¬
ta reperitur. Iranlatione uero alia
non habetur uita eoꝵ int̾ effeminatoᷤ:
s uita eoꝵ uulneretur ab angłis. Utrũ¬
q tam̃ ⁊ si sermone discrepat ratione
concordat: quia effeminatoꝵ uitã an¬
głi uulnerant. dũ nuntii ueritatis eã
iaculis sc̃ę p̃dicationis inpugnant.
Quia igitur de dãpnatione reꝓborũ qͥd
agatur audiuimꝰ: de ereptione hu
de hac ꝑegrmationis suȩ afflictione. li¬
beratur. Nam ⁊ assiduis hic tribula¬
tionibꝰ p̃mitur: ut ad requirendũ uere
consolationis gaudiũ ꝓuocetur. Unde¬
& sequitur. Et reuelabit intribulatiõe
aurẽ eiꝰ. Aurẽ intribulatione reuelare
est: auditũ cordis uerberũ plagis aꝑire.
Cũ enĩ p̃cepta despicimꝰ. pia districtione
nob̾cum agitur. ut flagella tuneamꝰ.¬

Expanded text:
rumpitur, si rebus transitoriis delectatur. rumpitur, si rebus transitoriis delectatur. Igitur simulatorum vita inter effeminatos moritur, quia laudis luxuria corrupta reperitur. Translatione vero alia non habetur: Vita eorum inter effeminatos, sed, Vita eorum vulneretur ab angelis. Utramque tamen etsi sermone discrepat, ratione concordat, quia effeminatorum vitam angeli vulnerant, dum nuntii veritatis eam jaculis sanctae praedicationis impugnant. Quia igitur de damnatione reproborum quid agatur audivimus, de ereptione humde hac peregrinationis suae afflictione liberatur. Nam et assiduis hic tribulationis premitur, ut ad requirendum verae consolationis gaudiu Sequitur: Et revelavit in tribulatione aurem ejus. - Aurem in tribulatione revelare est auditum cordis verberum plagis aperire. Cum enim praecepta despicimus, districtione nobiscum agitur, ut flagella timeam
Abbreviated transcription (Latin):
eãq insu delectatione ꝓsternat. ⁊quę
ad iim̃tũ deb& eẽ. angendi operis. iã
retributio sit laboris. Cũ enĩ fua p̃conia
indei laudẽ tendere sentiunt: ea etiã
desiderabilit̾ amplectuntur. Scriptum
cent patrẽ ur̃m qui incelis est. Uiam
segͦ hominibꝰ faciunt : quoties inse ali¬
qͥd qđ ds̃ cognoseat᷑ ostendunt. Quia ñ
student inse humanã laudẽ fieri: s
quer̃ eã ꝑ se medios. ad auctorẽ głe ꝑtran¬
sire. Arrogantes aut̃ humanis laudibꝰ
mollia corda ꝓstituunt: quia sius amo¬
ribus corrũpuntur. Dequibꝰ alias dr̃.
uero hic dehac eoꝵ corruptione sub¬
Sienĩ uirilit̾ uiuerent: laus transitoria
nulla eos corruptione uitiaret. Unde
electis: ꝓpħa ꝑsuadet dicens. Uirilit̃
agite : ⁊ confortetur cor ur̃m. Dicens
enĩ uirilit̾ agite. dũ confortet᷑ cor ur̃m
ilico subdidit: quasi sexũ cordis munire
curauit. Luxuriosi quippe mens cor¬

Expanded text:
eamque in sui delectatione prosternat; et quae eamque in sui delectatione prosternat; et quae adjumentum debet esse augendi operis, jam retributio sit laboris. Cum vero sua praeconia in Dei laudem tendere sentiunt, ea etiam desiderabiliter amplectuntur. Scriptum ficent Patrem vestrum qui in coelis est . Viam se ergo hominibus faciunt, quoties in se aliquid quo Deus cognoscatur ostendunt, quia non student in se humanam laudem figere, sed quaerunt eam per se medios ad auctoris gloriam pertransire. Arrogantes autem humanis laudibus mollia corda prostituunt, quia suis amoribus corrumpuntur. De quibus alias dicitur: EIII, 2. Apte vero hic de hac eorum corruptione subSi enim virditer viverent, laus transitoria nulla eos corruptione vitiaret. Unde electis Propheta persuadet, dicens: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum . Dicens enim Viriliter agite, et confortetur cor vestrum, illico subdidit, quasi sexum cordis munire curavit. Luxuriosi quippe mens cor
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. Quasi tranquillũ nãq uidebantꝰ
iuuere: cũ de scĩtatis curarent laude
gaudere. Sed tempestate subita eoꝵ
anima moritur: quȩ humane laudis
pessima tranquillitate letabatur. P le¬
rũq subito in opinata tempestas om̃e
qđ aer serenũ blandit᷑ in mutat: et eo
periculũ uitari non potest. quo nec po¬
tuit p̃ iuderi. Unde ⁊ simulatores
qͥ uitȩ suȩ custodiã neglegunt: intẽ¬
pestate mori referuntur. Hinc qͥppe
eos turbo subitus internȩ ꝑcussionis
ei cit: quos arrogantia extremi fa¬
uoris extollit. Etdũ amplectunt᷑ in
laude qđ non sunt: repente inueniis
argentũ. ⁊ infornace aurũ : sic ꝓbat᷑
homo ore laudantis. Laus quippe su
ustos crutiat: iniqͦs exaltat. Sed iusbs
dũ eruciat purgat: ini qͦs dũ leaficis
rxꝓbos monstrat. Isti enuĩ sua lauds
pascuntur : quia auctoris sui głan
non querunt. Illi aut̃ qͥ auctoris glal
querunt: sua laude cruciant᷑. ne ñs
humana laus robur mentis emolliatue

Expanded text:
Quasi tranquille namque videbantur vivere, cum de sanctitatis curarent laude gaudere. Sed tempestatesubita eorum anima moritur, quae humanae laudis pessima tranquillitate laetabatur. Plerumque subito inopinata tempestas omne quod aer serenum blanditur immutat; et eo periculum vitari non potest, quo nec potuit praevideri. Unde simulatores, qui vitae suae custodiam negligunt, in tempestate mori referuntur. Hinc quippe eos turbo subitus internae percussionis ejicit, quos arrogantia externi favoris extollit; et dum amplectuntur in laude quod non sunt, repente inveniunt argentum, et in fornace aurum, sic probatur homo ore laudantis . Laus quippe sua justos cruciat, iniquos exaltat. Sed justos dum cruciat purgat, iniquos dum laetificat reprobos monstrat. Isti enim sua laude pascuntur, quia auctoris sui gloriam non requirunt. Illi autem qui auctoris gloriam quaerunt, sua laude cruciantur, ne non sit humana laus robur mentis emolliat,
Abbreviated transcription (Latin):
Nox quippe ꝓtrahit᷑ : cũ sub orta de temp¬
tatione tristicia. consolatione concita
non finitur. Nox ꝓtrahit᷑: quia meror
animi confusis cogitationibꝰ elongatur
Nã dũ mens posita intẽptatione consicđat
qdđ auirtutis suę pristina soliditate repd¬
litur: suꝑductis meroribꝰ quasi quibus tã
tenebris cȩcatur. Atq abomĩ luce
gaudii eius occłs clauditur: dũ sollicita
trepidat. ne hoc qđ eẽ. dudũ cȩperat
funditus amittat. Unde ⁊ bene dr̃. Qđ
in hac nocte ꝓrobustis ꝓͦpłi ascendant:
quia uidelic& in hoc merore tẽptatimi.
⁊ mulciplices incorde ꝓsiliunt. Nãdũ
se incogiratione conspicit iã pene ami¬
sisse qͦd fuerat: fluctꝰ inse innumeros
tumultusq coaceruat. Modo tranqͥlli¬
oꝑa corruat᷑ ꝑtimescit. x lodo in quo
culmine steterat meminit: mͦ inquo
uitioꝵ. ꝓfundo ꝑdelectationẽ iaceat
ad tendit. Uodo adresum̃das uiresse
reparat. mͦ se eas posse resumere qͥ
uictus iã fractusq desperat. Cũ ergo¬

Expanded text:
Nox quippe protrahitur, cum suborta de tentatione tristitia consolatione concita non sinitur; nox protrahitur, quia moeror animi confusis cogitationibus elongatur. Nam, dum mens posita in tentatione, considerat quod a virtutis suae pristina soliditate repellitur, superductis moribus, quasi quibusdam tenebris caecatur, atque ab omni luce gaudii ejus oculus clauditur, dum sollicita trepidat ne, hoc quod esse dudum coeperat, funditus amittat. Unde et bene dicitur quod in hac nocte pro robustis populi ascendunt, quia videlicet in hoc moerore tentationis  et multiplices in corde prosiliunt. Nam dum perturbatione conspicit jam pene amisisse quod fuerat, fluctus in se innumeros tumultusque coacervat, modo tranquilliopera corruat pertimescit; modo in quo culmine steterat meminit; modo in quo vitiorum profundo per delectationem jaceat attendit; modo ad resumendas vires se reparat; modo se eas posse resumere quasi victus jam fractusque desperat. 84.
Abbreviated transcription (Latin):
eã ad p̃hendere non potest: studet ple¬
rũq głam tenerr fugiendo. Hec itaq
simplicibꝰ minime congruint : quia
si congruunt. iã simplices non sunt. Bene¬
aut̃ cũ dicer& simulatores ⁊ callidi: ñ
subdidit merent᷑. s prouocant iramdĩ.
Irã quippe dei mereri est : etiam nescien¬
do peccare. Pro uocare ueroꝵ: mandatiᷤᷤ
illius sciendo contra ire: Scire bonũ s
despicere. facere posse nec uelle. Hinc
enĩ ꝑ petratione nequiti& intrinsecus
tenebrascunt: ⁊ ostentatione iusticia
suꝑficietenus dealbantur. Quibꝰ uoce

Expanded text:
eam apprehendere non potest, studet pleeam apprehendere non potest, studet plerumque gloriam tenere fugiendo. Haec itaque simplicibus minime congruunt, quia si congruunt, jam simplices non sunt. autem cum diceret: Simulatores et callidi, non subdidit, merentur, sed provocant iram Dei. Iram quippe Dei mereri, est etiam nesciendo peccare. Provocare vero est mandatis illius sciendo contraire; scire bonum, sed despicere; facere posse, nec velle. Hi enim perpetratione nequitiae intrinsecus tenebrescunt, et ostentatione justitiae superficie tenus dealbantur. Quibus voce
Abbreviated transcription (Latin):
iustȩ retributionis supplicia non eua¬
dunt. Fatuitas quippe stulticiȩ est:
quia illos sic iniquitas obligat. ut acul¬
pa eos nec pęna conpescat. Sequit᷑.
s Si mulatores ⁊ callidi: ꝓuocant iradi
Cũ simulatores diceret : apte sub iunx
⁊ callidi. Quia nisi ingenio calledi.
qđ uideri appetunt. congruȩ simular
non posst̃. Sunt enĩ non iualla urad.
quȩ etiã a sensu cardioribus facile ꝑ¬
petrantur. E latione nãq intumescere.
auariti& estibꝰ inhiare. luxuria pul¬
santi succũbere: etiã quilib& obtunsis
sensibus potest. Simulationis uero
falsitatẽ ex sequi : nͥ quisubtilioris in-¬
nua obseruatione diuidit᷑. Ut callide
nouerit ⁊ occultare qđ est. ⁊ ostentare
quid non÷. Et uera mala p̃mere: ⁊ bona
falsa monstrare. Flec se aꝑte in hoc quod¬
uidet᷑ extollerr: atq ut maiorẽ głam
teneat. sepe simulat głam declinare.
Quia enĩ ante occłos hominũ sequendo

Expanded text:
justae retributionis supplicia non evajustae retributionis supplicia non evadunt, fatuitas quippe stultitiae est, quod illas sic iniquitas obligat, ut a culpa eos nec poena compescat. Sequitur: VERS. 13. Simulatores et callidi provocant iram Dei. - Cum simulatores diceret, apte subjunxit, et callidi, quia nisi ingenio calleant, quod videri appetunt, congrue simulare non possunt. Sunt enim nonnulla vitia quae etiam a sensu tardioribus facile petrantur. Elatione namque intumescere, avaritiae aestibus inhiare, luxuriae pulsanti succumbere, etiam quilibet obtusis sensibus potest. Simulationis vero falsitatem exsequi, nisi qui subtilioris innua observatione dividitur, ut callide noverit et occultare quod est, et ostentare quod non est; et vera mala premere, et bona falsa monstrare; nec se avidetur extollere, atque, ut majorem gloriam teneat, saepe se simulare gloriam declinare. Quia enim ante oculos hominum sequendo
Abbreviated transcription (Latin):
signatur. Qui uero obędire p̃ceptis cę¬
lestibꝰ student. dies suos inbono conplent
annos ingła: qr ⁊ cursũ p̃sentis temꝑis
in recto oꝑe. ⁊ consũmationẽ suã ꝑfici¬
unt felici retributione. Siuero non
audierint. transibt̃ ꝑ gladiũ ⁊ confu¬
mentur stulticia: qt̾ uundicta eos
intribulatione ꝑcutit. & finis infacui¬
tate concludit. Sunt enĩ non nulli:
qͦs aꝑditis moribꝰ nec torm̃ta conpescunt.
acciꝑe disciplinã. Et de quibꝰ sub babilonis
specie dr̃. Curauimꝰ babilonẽ : et ñ. ẽ. sanata.
Et de quibꝰ rursũ dicitꝰ. Int̾fẽci et ꝑdidipo¬
pulũ meũ : ⁊ tam̃ a uns suis ñ sunt reuers.
Hii ñnunquã deteriores existunt ex uerliꝰ.
quia pulsati doloribꝰ aut contumaci
ꝑ tinatia duriores existunt: aut quod
peuis est inblasphemia etiã exasꝑati¬
transeunt. ⁊ stulticia consumunt᷑: qr
peccata quȩ flagellis emendare debi¬
erant. flagellis exaggerant. Et hic
iã pęnas ꝑcussionis sentiunt : ⁊ illic

Expanded text:
signatur. Qui vero obedire praeceptis coelestibus student, dies suos in bono complent, annos in gloria: quia et cursum praesentis temporis in recto opere, et consummationem suam perficiunt felici retributione. Si vero non audierint, transibunt per gladium, et consumentur stultitia: quia et vindicta eos in tribulatione perculit, et finis in fatuitate concludit. Sunt enim nonnulli, quos a perditis moribus nec tormenta compescunt: accipere disciplinam et de quibus sub Babylonis specie dicitur: Curavimus Babylonem, et non est sanata . Et de quibus rursum dicitur: Interfeci et pulum meum, et tamen a viis suis non sunt reversi . Hi nonnunquam deteriores existunt ex verbere, quia pulsati doloribus, aut contumaci pertinacia duriores existunt, aut, quod pejus est, in blasphemiae etiam exasperatitranseunt, et in stultitia consumentur , quia peccata quae flagellis emendare debuerant, flagellis exaggerant. Et hic jam ejus percussiones sentiunt, et illic
Abbreviated transcription (Latin):
ligationis st̃: ipsa adhuc retentio pe
regrinationis. Ligatũ se his cathenis
paulus aspexerat: cũ dicebat. Desi¬
deriũ habens dissolui: ⁊ cũ xp̃o esse.
Pauꝑtatis funibꝰ iunctũ se eẽ. cernebat:
quando neras diuitias intuens. eas etiã
disciplis exorabat dicens. Ut sciatis
quȩsit spes uocationis eius: quȩ diui¬
ti& głe hereditatis eius inscĩs. Bene
aut̃ post ista subditur. Indicabut eis
fuerint. Cũ enĩ suꝑnã głam magis
amando cognosrimꝰ : tc̃ mala quȩ egi¬
mͦ grauiora fuisse sentimꝰ. Unde
& paulus post ꝑceptã grãm suꝑnoꝵ:
ea quȩ inse studia uircutũ crede̾de¬
rat fuisse. iã scelera cognoscebat
dicens. Qui prius fui blasphemꝰ & ꝑ
secutor ⁊ con tumeliosus: s miscđiam
consecutꝰ sũ. quia ignorans feci inmere

Expanded text:
ligationis sunt ipsa adhuc retentio 839 peregrinationis. Ligatum se his catenis Paulus aspexerat, cum dicebat: Desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse . Paupertatis funibus vinctum se esse cernebat, quando veras divitias intuens, eas etiam discipulis exorabat, dicens: Ut sciatis quae sit spes vocationis ejus, quae divitiae gloriae haereditatis ejus in sanctis . Bene autem post ista subditur: Indicabit eis fuerint. Cum enim supernam gloriam magis amando cognoscimus, tunc mala quae egimus graviora fuisse sentimus. Unde et Paulus post perceptam gratiam supernorum ea quae in se studia virtutum crediderat fuisse jam scelera cognoscebat, dicens: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dicit. Qui uicerit: dabo ei sedere
mecũ inthrono meo sic̃ ⁊ ego uei. &
sedeo cũ patre meo inthrono eius. Uin¬
cens dñs introno cũ patre se disse se as¬
serit: quia post passionis certamina
post resurrrctionis palmã. clarius se
omibꝰ qd potestati patris esset & quał¬
indicanit : eiq se non disparẽ calcato
aculeo mortis in notuit. Onde &
mariȩ necdũ secredenti patri similẽ:
dicit. Nolime tangere: nonduĩ enĩ
ascendi ad patrẽ: Nob̾ enĩ inthrono
filii sedere estͣ. ex eus uirtute ꝑcipi
mꝰ : uelut ineiꝰ throno residemus. Nec
ab horret auero qđ alias suꝑ duodeci
thronos uenturos testatur ex̃. discipłos:
hic uero inthrono suo ꝑhib& esse seffu¬
ros. ꝑ thro nos quippe duodecĩ: uniuer¬
sale iuditiũ. ꝑ thronũ uerofilii: sin¬
gulare̾ culmen iudiciaria& potestatis
ostenditur. Hoc gͦ duodeci thronis
qđ uno throno filii de signatur: quia
udelic& uniuersale iuditiũ exmedi¬
atoris nrĩ int̾uentione ꝑcipitur. Dicat᷑¬

Expanded text:
e mecum in throno meo, sicut et ego vici, et sedi cum Patre meo in throno ejus . Vincens Dominus in throno cum Patre sedisse se asserit, quia post passionis certamina, post resurrectionis palmam, clarius se omnibus quod potestati Patris esset aequadicavit, eique se non disparem, calcato aculeo mortis innotuit. Unde et Mariae, necdum se credenti Patri similem, dicit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem . Nobis enim in throno Filii sedere est, ex ejusdem Filimus, velut in ejus throno residemus. Nec abhorret a vero quod alias super duodecim thronos sessuros testatur esse discipulos : hic vero in throno suo perhibet esse sessuros; per thronos quippe duodecim universale judicium, per thronum vero Filii, singulare culmen judiciariae potestatis ostenditur; hoc ergo duodecim thronis quod uno throno Filii designatur, quia videlicet universale judicium ex Mediatoris nostri interventione percipitur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
labit quoq aurẽ eoꝵ ut corripiat : &
loquitur ut reuertantur ab inqͥtate.
Aurẽ reuelare est: intellectũ cogitati¬
onis aperire. Reuelata uero aure
unꝰ quisq corripitur : quando intrin¬
secꝰ aet̃noꝵ bonoꝵ desideriũ ꝑcipit.
& quȩ mala extrinsecus perpetrauit
agno scit. Po test uero incate¬
nis ⁊ funibus pauꝑtatis: pęna etiam
temporalis afflitionis intellegi. Luia
sepe qͥ uibentis uerba non audiunt:
ferientis uerberibꝰ ad monentur: ut
abona desideria saltĩ pęne trahant.
quos p̃mia non in uitant. Unde

Expanded text:
labit quoque aurem eorum ut corripiat, et loquetur ut revertantur ab iniquitate. - Aurem revelare est intellectum cognitionis aperire; revelata vero aure unusquisque corripitur, quando intrinsecus aeternorum bonorum desiderium percipit.et quae mala extrinsecus perpetravit agnoscit Potest vero in catenis et funibus paupertatis poena etiam temporalis afflictionis intelligi, quia saepe qui jubentis verba non audiunt, ferientis verberibus admonentur, ut ad bona desideria saltem poenae trahant, quos praemia non invitant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
pauperibꝰ & habebis thes aurũ incelo:
& ueni sequere me. Sienĩ sub hoc p̃¬
cepto cunctos uissio generalis adstrin¬
ger&: culpa ꝓ fecto eẽt aliqͥd nos
de hoc mundo possidere. Sed aliud est
imperatur. Hi gͦ recte subgenerali u¬
ditio continentur: qͥ ⁊p̃cepta generalu
u uendo uicerunt. Sic̃ enũ non uidi¬
cantur ⁊ pereunt qͥ suadente ꝑfidia¬
lege teneri contẽpnunt: ita ñ uidicant᷑
⁊ regnant. qͥsuadente piȩtate etiam
ultra generalia diuinȩ legis p̃cepta
ꝓficunt. Hinc est qđ paulus etiam
specialia p̃cepta transcendens : plus
oꝑe exhibuit. quã institutione ꝑmis¬
sionis accepit. Cũ enĩ accepisset ut
euangeliũ p̃dicans de euangłio uiuere:

Expanded text:
pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni et sequere me . Si enim sub hoc praecepto cunctos jussio generalis astringeret, culpa profecto esset aliquid nos de hoc mundo possidere. Sed aliud est imperatur. Hi ergo recte sub generali judicio non tenentur, qui et praecepta generalia vivendo vicerunt. Sicut enim non judicantur et pereuntlege teneri contemnunt; ita non judicantur et regnant qui, suadente pietate, etiam ultra generalia divinae legis praecepta perficiunt. Hinc est quod Paulus etiam specialia praecepta transcendens, plus opere exhibuit, quam in constitutione permissionis accepit. Cum enim accepisset ut, Evangelium praedicans, d
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimas luctusq p̾cipiunt : lam̃ta¬
tiones ineo scripta̾ referuntur. Carm̃
quoq &ue continent : quia ⁊ sic gau¬
diũ de spe p̃dicant: ut in p̃senti tam̃
p̃ssuras atq angustias indicent. Carm̃
& ue continent : quia ⁊si illuc dulcia
appetimꝰ. prius necesse est ut amara
toleremꝰ. Carm̃ ce̾ue discipłis p̃dicabat
dñs: eũ dicebat. Hec lo cutussũ uobis
ut inme pacẽ habeatis : quia in mun¬
do p̃ssurã habebitis. Aesi aꝑte dicer&.
Sit uob̾ deme inderius qͦd consolendo
reficiat : quia erit de mundo exteriꝰ
qͦd seuiendo grauit̾ p̃mat. Quia gͦ
infirmus quisq cũ p̃mit᷑. ab spe gau¬
dii nunia pusillanimitate lassatur:
⁊ dũ foris aduersa tolerat. intus obli¬
Nondix̃ ubiest ds̃ quifecit me : qͥcledit
carmina in nocte. Sienĩ ista dicer&:

Expanded text:
lacrymas luctusque praecipiunt, lamentalacrymas luctusque praecipiunt, lamentationes in eo scriptae referuntur. Carmen quoque et vae continent, quia sic de spe gaudium praedicant, ut in praesenti tamen pressuras atque angustias incident. Carmen et vae continent, quia etsi illic dulcia appetimus, prius necesse est ut hic amara toleremus. Carmen et vae discipulis praedicabat Dominus, cum dicebat: Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis; in mundo pressuram habebitis . Ac si aperte diceret: Sit vobis de me interius quod consolando reficiat, quia erit de mundo exterius quod saeviendo graviter premat. Quia ergo infirmus quisque cum premitur, a spe gaudii nimia pusillanimitate lassatur, et dum foris adversa tolerat, intus obliNon dixit, Ubi est Deus qui fecit me, qui dedit carmina in nocte
Abbreviated transcription (Latin):
innocte est : leticia intribulatione.
Quia ⁊ sip̃ssuris temꝑalitatis ad fligim᷑:
spe tam̃ iam de aet̾nitate gaudemus.
Carmina paulus innocte p̃dicabat.
dicens. Spe gaudentes: intribulatio¬
ne pacientes. Carm̃ in nocte dauid
sũpserat : quidicebat. Tum̾es refugi¬
ũ ap̃ssura quȩ circundedit me: exul¬
tatio mea redimeme acircundantibꝰ
me. Ecce de nocte p̃ssurã nominat:
⁊ tam̃ liberatorẽ suũ int̾ angustias ex-¬
ultationẽ uocat. Foris quidẽ nox erat
incirrundatione p̃ssurȩ: sed intus car-¬
mina resonabant de consolatione lȩ¬
ticiȩ. Quia enĩ ad xt̾̃na gaudia redire
non possumꝰ nisi ꝑ temporalia detrim̃ta:
tota scripturȩ sacrȩ intentio est. ut spe ᷤᷤ
manentis lȩticiȩ nos int̾ hec transi¬
toria aduersa corroboret. Unde ete¬
chiel ꝓpħa librũ se accepisse destatur:
inquo scripte erant lam̃tationes. carm̃
&ue. Quid enĩ in libro hoc. nisi diuina
eloquia figurant᷑: Quȩ quia nobis

Expanded text:
est, laetitia in tribulatione, quia et si pressuris temporaliter affligimur, spe jam tamen de aeternitate gaudemus. Carmina Paulus in nocte praedicabat, dicens: « Spe gaudentes, in tribulatione patientes . » Carmen in nocte David expresserat, qui dicebat: « Tu es refugium a pressura quae circumdedit me, exsultatiome . Ecce noctem pressuram nominat, et tamen liberatorem suum inter angustias exsultationem vocat. Foris quidem nox erat in circumdatione pressurae, sed intus carmina 823 resonabant de consolatione laetitiae. Quia enim ad aeterna gaudia redire non possumus, nisi per temporalia detrimenta, tota sacrae Scripturae intentio est ut spes manentis laetitiae nos inter haec transitoria adversa corroboret. Unde et Ezechiel propheta librum se accepisse testatur, in quo scriptae erant lamentationes, carmen et vae . Quid enim libro hoc, nisi divina eloquia figurantur? Quae quia nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ci& temperant. mͦ głam elationis in¬
clinant. mͦ suggestiones liuoris obru¬
unt. mͦ ignẽ furoris extingunt. Reges
gͦ sunt : quia tẽptationũ suarũ motibꝰ
nonconsentiendo succũbere. s regendo
p̃esse nouerunt. Quia igitur ab hac
potestate regiminis ad potestatẽ transe¬
unt retributionis : dicat᷑ recte. Regeᷤᷤ
insolio collocat imꝑpauũ. Semet¬
ipsos enĩ regendo ad tempꝰ fatigati sunc:
s in regni erectionis ꝓ terno solio imꝑ
pae̾iũ conlocantur. Et eo illic accipuit̃
alios digne iudicare: quohic nesciũt
sibi mae̾ipsist eqͥter parrere. Hinc enĩ
alias dicitur. Donec iusticia conuertat᷑
in uditiũ. Paulus dese suisq consortibꝰ

Expanded text:
tiae temperant, modo gloriam elationis intiae temperant, modo gloriam elationis inclinant, modo suggestionem livoris obruunt, modo ignem furoris exstingnunt. Reges ergo sunt, quia tentationum suarum motibus non consentiendo succumbere, sed regendo praeesse noverunt. Quia igitur ab hac potestate regiminis ad potestatem transeunt retributionis, dicatur recte: Reges in solio collocat in perpetuum. Semetipsos enim regendo, ad tempus fatigati sunt, sed in regni erectionis aeternae solio in perpetuum collocantur; et eo illic accipiunt alios digne judicare, quo hic nesciunt sibimetipsis nequiter parcere. Hinc enim alias dicitur: Donec justitia convertatur in judicium . P
Abbreviated transcription (Latin):
qđ seruarte accepit. s magis qđ uiue¬
r& inuenit. dicat᷑ igitur recte. Iu¬
ditiũ pauperibꝰ tribuit. Qa quanto
huic mundo magna humilitate d̃s¬
pecti sunt: tanto tunc acceptis sedibꝰ
maiore culmine potestatis exereses.¬
enĩ aiustis occłos suos fortasse dñs
creditur: quia in iustoꝵ erudelitatꝰ
sine uindicta lacerant᷑. Sed famulos
suos tunc magis respicit: cũ in uisti
eos nequitia ꝑsequentis adfligit. Uid a
enĩ qͦd hic humilit̾ tolerent : nimiri
iã p̃uidet qd illie eis misericordito
repenset. Plon gͦ aufera auisto ocebs
suos. Ecce iste humilit̾ ingemescit:
ale suꝑbit ⁊ neqͥter floret. Iste cor
conterit: ille se de gła iniquitatis ex¬
tollit. hoꝵ gͦ qͥs diuinis obtutibꝰ lon¬
ge est. qͥ in iusticiã ꝑculit. anqͥ eam pa¬
tientibꝰ in rogauit: Qui suꝑnã grãm
int̾ meroris tenebras tenuit. anqͥ inex¬
teriora gaudia lum̃ iusticie intus
p̃lati cunctis motibus carnis. mͦ luxu¬
riȩ appetitũ frenant. mͦ aestũ auari¬

Expanded text:
 servaret accepit, sed majus, quod viveret, invenit. Dicatur igitur recte: Judicium pauperibus tribuit , quia quanto huic mundo magna humilitatate despecti sunt, tanto tunc acceptis sedibus majore culmine potestatis excresenim a justis oculos suos fortasse Dominus creditur, quia injustorum crudelitatibus hic sine vindicta lacerantur; sed famulos suos tunc magis respicit, cum injuste eos nequitia persequentis affligit. Videns enim quid hic humiliter tolerent, nimirum jam praevidet quid illic eis misericorditer recompenset. Non ergo aufert a justo oculos suos. Ecce iste humiliter ingemiscit, ille superbit et nequiter floret. Iste cor conterit, ille se de gloria iniquitatis extollit. Horum ergo quis divinis obtutibus longe est, qui injustitiam pertulit, an qui eam patientibus irrogavit; qui supernam gratiam inter maeroris tenebras tenuit, an qui inter exteriora gaudia lumen justitiae intus praelati cunctis motibus carnis, modo luxuriae appetitum frenant, 838 modo aestum avari
Abbreviated transcription (Latin):
res suos ad audiendi sollicitudinẽ ac¬
cendant. Ut dũ eoꝵ uoce ꝓferunt᷑ :
abilloꝵ cordibus ardentiore affectu
rapiant᷑. Unde paulus cũ mira corin¬
thiis ⁊ multa dixiss&e: ad iunx̃. Os
nr̃m patet aduos ocorinchii : cor nr̃m
dilatatũ est. Sed arrogantes dũ cor
bonoꝵ nesciunt ⁊ solas aliquando uo¬
ces imitant᷑: efferunt laudando quȩ
dicunt. Nonqđ eis torpor audientiũ dis¬
plicet : s qͦd sibi uihiant̃ placent.
ustoꝵ uocẽ imitantes simulant: s uĩ
uocis ignorant. Uident qͦd iusti ꝓfer̃:
s nesciunt qͥd requir̃. Cũ enĩ scĩ doc¬
tores laudẽ p̃dicationis exaltant.
quasi manu uocis abimis cogitationibꝰ¬
corda audientiũ leuant. Ut excussa
uelocit̾ dictis sequentibꝰ uelut initine¬
re occu̾rant. Et tanto ea intelligentiȩ
amplexu constringant: quanto illa
⁊ priusquã cernerent. in uoce laudan¬
tis aͬmauerant. S hac ut dixi arro¬
gantes nescuint. Quia enĩ foris est

Expanded text:
res subaudiendi sollicitudine acres subaudiendi sollicitudine accendant, ut dum eorum voce praeferuntur, ab illorum cordibus ardentiore affectu rapiantur. Unde Paulus, cum mira Corinthiis et multa dixisset, adjunxit: « Os nostrum patet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatatum est . » Sed arrogantes, dum cor bonorum nesciunt, et solas aliquando voces imitantur, efferunt laudando quae dicunt, non quod eis torpor audientium displicet, sed quod sibi inhianter placent. Justorum vocem imitantes simulant, sed vim vocis ignorant. Vident quod justi proferunt, sed nesciunt quod requirunt. Cum enim sancti doctores laudem praedicationis exaltant, quasi manu corda audientium levant, ut excussa velociter dictis sequentibus velut in itinere occurrant, et tanto ea intelligentiamplexu constringant, quanto illa et quasi priusquam cernerent in voce laudantis amaverant. Sed haec, ut dixi, arrogantes nesciunt. Quia enim foris est
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ꝓferunt : auditũ sibi exreuereu¬
tia eius exigentes student ostendere.
nũquã doctores scĩ crebra repecunt
siqua obscuruis dicunt. ut quȩ occulta
p̃dicant auditorũ cordibꝰ uoce hȩc
iterationis infundant: plerũq hoc
appetunt etiã arrogantes imitari.
& in solent̃ ea quȩ dixerint replicast
Non quo auditoꝵ cordibꝰ insinuare qp̾
tunt: s quo eoꝵ uiditio uideri eloquel
inuocȩ claruerat: arrogans aꝑte cog¬
noscit᷑. si ñcitius aliqͦ uelamine̾ pallie¬
turꝰ. Unde mox in occultatione sua&
arrogantiȩ: diũ iusticiã sub inferens
ait. & oꝑatorẽ meũ ꝓbabo iustũ.
Ut dũ quasi ꝓdei iustitia loqͥt᷑: apud
humana uidicia. qͥcqͥd arroganter
effluit exeusetur. Sequit᷑. Uere eni
infirmis auditoribꝰ se intelligi nonpos¬
se conspitiunt: solent plerũq etiam
iusti laucdare bona quȩdict̃. Nonqͦ
ipsi sius laudibꝰ inhiant : s qͦ audito¬

Expanded text:
Deum proferunt, auditum sibi ex reverenDeum proferunt, auditum sibi ex reverentia ejus exigentes, se student nunquam doctores sancti crebro repetunt, si qua obscurius dicunt, ut quae occulta praedicant auditorum cordibus voce haec iterationis appetunt etiam arrogantes imitari, et insolenter ea quae dixerint replicant, non quo auditorum cordibus insinuare res appetant, sed quo eorum judicio videri eloquentin voce claruerat; arrogans aperte cognoscitur, si non citius aliquo velamine pallietur. Unde mox in occultatione suae arrogantiae Domini justitiam subinferensbato justum. - Ut, dum quasi pro Dei justitia loquitur, apud humana judicia quidquid arroganter affluit excusetur. Sequitur: VERS. 4.infirmis auditoribus se intelligi non posse conspiciunt, solent plerumque etiam justi laudare bona quae dicunt, non quod ipsi suis laudibus inhiant, sed quod audito
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ de locutione illius quiã amicis
responderat. causã inuectionis inuent:
ut sibi exhibere latuis eiꝰ silentiũ possit.
Atq ut ipse multa respondeat: illũ u¬
ba multiplicasse confirmat. Nã ⁊ino
mitia ꝓlixe locutionis exorit᷑: ⁊ quasi
ad huc nichil dixerit inchoare conat᷑.¬
÷ Unde subdit᷑. Addens quoq helui: etiã¬
Nhec locutus est. Sustine me paululũ:
uindicabotͥ. Multa iã dixerat. ⁊ susti¬
neri adhuc paululũ sperat. Quia ui¬
delic& arrogantes graue se dampnũ
ꝑ peti iudicant: si scientiã suã loquendi
breuitate constringant. Ianto enĩ se¬
met ipsos credunt doctiores ostendere:
quantose potuerint multiplicitate lo¬
quacitatis aperire. S quia sȩpe sibi
sentiunt silentii reuerentiã non defer¬
ri: dnĩ non nũquã potentiã de quo
quasi loquunt᷑ insiuant. ac sub prȩ¬
textu illius sibi silentiũ exigunt. qͦd
minime merentur. Etdũ specietenus

Expanded text:
tamen de locutione illius, qua amicis tamen de locutione illius, qua amicis responderat, causam invectionis invenit, ut sibi exhibere latius ejus silentium posset, atque ut ipse multa respondeat, illum verba multiplicasse confirmat. Nam et mox initia prolixae locutionis exorditur; et quasi adhuc nil dixerit, inchoare conatur. Unde subdithaec locutus est: Sustine me paululum, et indicabo tibi. - Multa jam dixerat, et sustineri adhuc paululum sperat, quia videlicet arrogantes grave se damnum perpeti judicant, si scientiam suam loquendi brevitate constringant; tanto enim semetipsos credunt doctiores ostenderquanto se potuerint multiplicitate loquacitatis aperire. Sed quia saepe sibi sentiunt silentii reverentiam non deferri, Domini nonnunquam potentiam de quo quasi loquuntur insinuant, ac sub praetextu illius sibi silentium exigunt, quod minime merentur; et dum specietenus
Abbreviated transcription (Latin):
iustis uiris sol& occasio ẽẽ uirtutũ
elatio suꝑboꝵ: occulto uiditio cũ beato
iob agitur. ut post flagella pęnarũ
ȩtiam ꝑuerba arrogantiũ crescat. Ee¬
ce enĩ tanto magis asuꝑbiȩ ministro des
Nam helui post quã tot fortia se dixisse
cognouit. qͥd elationis gestar& aperuit:
atq beatũ iob alta dese sentiendo des¬
ossuũ: ⁊ absq scientia uerba multiplicat.
hec nimirũ infereus: beatũ iob ⁊nil scis¬
se asserit. & multa dixisse. Et cũ ipse quȩ
sentit loquacit̃ inferat: hunc deuitio
loquacitatis accusat. S hoc quoq eẽ.
ꝓpriũ arrogantiũ uitiũ sol&. ut ⁊ pauca
credant quȩ ipsi multa dixerant: ⁊ mul¬
ta credant ꝙ̃ in ipsis pauca dicuntur.
Q uia enĩ sua dicere semꝑ uolunt: aliena
audire non possunt. Uim sepati exis¬
timant: siea quȩ in moderate sentiun
in moderatius ñ effundant. Uꝰ quã uis
beatus iob adeiꝰ uerba tacuerit: helui

Expanded text:
justis viris solet occasio esse virtutum justis viris solet occasio esse virtutum elatio superborum, occulto judicio cum beato Job agitur, ut post flagella poenarum etiam per verba arrogantium crescat. Ecce enim tanto magis a superbiae ministro despNam Eliu postquam tot fortia se dixisse cognovit, quid elationis gestaret aperuit, atque beatum Job alta de se sentiendo desos suum, et absque scientia verba multiplicat. - Haec nimirum inferens, beatus Job, et nihil scisse asserit, et multa dixisse; et cum ipse quae sentit loquaciter inferat, hunc de vitio loquacitatis accusat. Sed hoc quoque esse proprium arrogantium solet, ut et pauca credant quae ipsi multa dixerint, et multa credant, quae ipsis pauca dicuntur.Quia enim sua dicere semper volunt, aliena audire non possunt; vim se pati existimant, si ea quae immoderate sentiunt immoderatius non effundant. Et quamvis beatus Job ad ejus verba tacuerit, Eliu
Abbreviated transcription (Latin):
tandũ uero est: qđ sub intulit ualde.
Quia ⁊ si quedã longanimit̃ tolerat. quę¬
cdã tam̃ inhac etiã uita flagellat.
ethic ñ nũquã feriri inchoat. quod
&terna dãpnatione consumat. Ergo
ti non nulla ꝑcutit: & non nulla inulta
derelinquid Quia si nulla resecarte.
qͥs dm̃ derebꝰ humanis curare credidis¬
s& : Etrursũ si hic cuncta ꝑcuterit.
extremũ uiditiũ unde restaret :
Quȩdã gͥ feriunt᷑. ut rectoris nr̃i suꝑ
nos sollicitudinẽ formidemꝰ: Quȩdã
uero inulta seruant᷑. ut adhuc uiditiũ
restare sentiamꝰ. Bene gͦ dr̃. Nec ul¬
ciscitur ualde scelus. Quia dũ exignũ
qͥddã de iniquitate ꝑcutit᷑. inconuer¬
sis m̃tibꝰ & terni iã uditĩ sententia¬
tũ dr̃. si recte diceretur. Scit enĩ qͦd
loqͥdebeat: s cui loquat᷑ ignorat. Uera
sunt namq quȩdix̃ : s ab eato iob
inerepationibꝰ aliena. Quia tanto hac
correptione ñ eguit: quanto nec aliqͣ
pus illanimitate peccauit. S quia¬

Expanded text:
est quod subintulit, Valde, quia etsi quaedam longanimiter tolerat, quaedam tamen etiam in hac vita flagellat et hic nonnunquam ferire inchoat, quod eterna damnatione consummat. Ergo et nonnulla percutit, et nonnulla inulta derelinquit, quia si nulla resecaret, quis Deum res humanas curare crederet? Et rursus, si hic cuncta percuteret, extremum judicium unde 830 restaret? Quaedam igitur feriuntur, ut rectoris nostri super nos sollicitudinem formidemus; quaedam vero inulta servantur, ut adhuc judicium restare sentiamus. Bene ergo dicitur: Nec ulciscitur valde scelus, quia dum exiguum quiddam de iniquitatepercutitur, inconversis mentibus aeterni tum dicitur, si recte diceretur. Scit enim quid loqui debeat, sed cui loquatur ignorat. Vera sunt namque quae dixit, sed a beati Job increpationibus aliena, quia tanto hac correptione non eguit, quanto nec aliqua pusillanimitate peccavit.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptate cecider̃: sub clidit diccns¬
I radidit illos ds̃ indesideria cordis
eoꝵ: inin munditiã. Ecce caro mer
quos fuꝑba scientia sub leuauit. Et
auolatu uoluerũ. ultra appetitum
ꝓstratisunt: unde suꝑse ire uideban¬
tur. Curandũ itaq est : ⁊omĩ custo¬
dia mens asuꝑbiȩ tumore seruandł
Non enĩ ante occłos dei uacuȩ tra¬
uolant cogitationes nr̃e: ⁊ulla
mom̃ta temꝑis ꝑ animũ transoendisis
sinie stati retributionis. Intꝰ ergo
uidet ds̃ quod mentẽ eleuat. ⁊ideir¬
ponat. Int prius extollit᷑ qđ foras post¬
modũ luxuriae corruptione feriatur.
Occultã idelic& culpã seqͥt᷑ aꝑta ꝑ¬
cussio: ut malis exterioribꝰ interiora
puniant᷑ : ⁊ cor publice corruat. qđ
latent̃ tumebat. Hinc quippe ꝑoseȩ

Expanded text:
voluptatem deciderint, subdidit dicens: Tradidit eos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam . Ecce caro mersit quos superba scientia sublevavit, et a volatu volucrum ultra appetitum prostrati sunt, unde super se ire videbantur. Curandum itaque est, et omni custodia mens a superbiae tumore servanda. Non enim ante oculos Dei vacuae transvolant cogitationes nostrae; et nulla momenta tnis. Intus ergo videt Deus quod mentem elevat, et idcirponat. Intus prius extollitur, quod foris postmodum luxuriae corruptione feriatur. Occultam videlicet culpam sequitur aperta percussio, ut malis exterioribus interiora puniantur et cor publice corruat, quod latenter tumebat. Hinc quippe per Osee
Abbreviated transcription (Latin):
Quibꝰ iudex ueniens indextera consis¬
tentibꝰ dic̃. Esurnii : ⁊ dedistiᷤᷤ mͥ man¬
ducare. Sitiui : ⁊ dedistis mͥbibere.
Hospes erã : ⁊ collegistis me. Nudus: &
operuistis me. Infirmꝰ: ⁊uisitastis me.
Incarrere erã: & uenistis adme. Quibꝰ
pͣ nuttit dicens. Uenite benedicti pa¬
tris mei possidete paratũ uob̾ regnũ
a constitutione mundi. Alii autem
non uidicantur ⁊ regnant: qͥ etiam
p̃cepta legis ꝑ fectione uirtutũ trans¬
cendunt. Quia neqͣquã hoc solũ qͦd
cuictis diuina lex p̃cipit implere con¬
tenti sunt: sed prestantiori desiderio pluᷤᷤ
exhibere appetunt. quã p̃ceptis gene¬
ralibus audire potuer̃. Quibꝰ diuina

Expanded text:
Quibus judex veniens in dextera consisQuibus judex veniens in dextera consistentibus dicit: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere: hospes eram, et collegistis me; nudus, et operuistis me; infirmus, et visitastis me. In carcere eram, et venistis ad me; quibus praemittit dicens: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . Alii autem non judicantur et regnant, qui etiam praecepta legis perfectione virtutum transcendunt; quia nequcunctis divina lex praecipit implere contenti sunt, sed praestantiori desiderio plus exhibere appetunt quam praeceptis generalibus audire potuerunt. Quibus Dominica
Abbreviated transcription (Latin):
lege positi peccauer̃. Istis inꝑlitione
sua de lege nil dicit᷑ : quia nil legis
habere conatist̃. Princeps nãq t̾renã
rem publicã regens: alit̾ punit ciuẽ
interuis delinquentẽ. atq alit̃ hostẽ
exterius rebellantẽ. In illo iura sua
consulit: eumq sub uerbis dignȩ in¬
uectionis addicit. Contͣ᷑ hostẽ uero
bellũ mouet: instrum̃ta ꝑditionis
exerc&. dignaᷤ eiꝰ malitię corm̃ta re¬
tribuit. De malo uero eius. qͥd lex ha¬
beat non requirit. Neq enĩ lege
illũ in uectio ꝑcutit: qͥ abeo qͦd ꝓfessi¬
one tenuit. actione declinauit. Q iste
sine uiditii inuectione perimitur:
qͥlege fidii nontenetur. Ex electorũ
uero ꝑarte: alii uidicantur & reg¬
nut : qui uite maculas lacrimis cer¬
gunt. Quimala p̃cedentia factis seq̃n¬
tibus redimentes: quicqͥd inlicitũ ali¬
quando fecerunt ab occłis uidicis aele¬
mosinarũ suꝑ cluctione cooperiunt.

Expanded text:
lege positi peccaverunt; istis in perditione lege positi peccaverunt; istis in perditione sua de lege nihil dicitur, quia nihil legis habere conati sunt. Princeps namque terrenam rempublicam regens aliter punit civem interius delinquentem, atque aliter hostem exterius rebellantem; in illo jura sua consulit, eumque sub verbis dignae invectionis addicit; contra hostem vero bellum movet, instrumenta perditionis exercet, dignaque ejus maitiae tormenta retribuit; de malo vero ejus quae al., quid lex habeat non requirit. Neque enim lege illum invectio percutit, qui ab eo quod professione tenuit, actione declinavit, et iste sine judicii invectione perimitur, qui lege fidei non tenetur. Ex electorum vero parte alii judicantur et regnant, qui vitae maculas lacrymis tergunt, qui, mala praecedentia factis sequentibus redimentes, quidquid illicitum aliquando fecerunt ab oculis judicis eleemosynarum superductione cooperiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ledicti uignẽ & ternũ: qͥ p̃paratus est
diabolo ⁊ angłis enuis. Alii uero inextre¬
mo
uiditio non uidicant᷑ ⁊ pere unt: de
de qͥbꝰ paulus ait. Quisine lege pecca¬
uer̃ : sine lege peribunt. Resurgunt
uero etiã om̃s infideles. sed ad torm̃ta:
non adiuditiũ. Non enĩ eoꝵ tunc causa
discutitur : qͥ ad conspectũ districti iu¬
dicis iã cũ dãpnatione suę infidelitatiᷤᷤ
accendunt. Professionẽ uero fidei re¬
tinentes. s ꝓfessionis oꝑa non habentes:
redarguunt᷑ ut pereant. Qui uero nec
fidei sacram̃ta tenuer̃. increpationẽ
udicis in extrema examinatione non
audiunt: qr̾ p̃udicati infidelitatis
suȩ tenebris. eiꝰ quẽ despexerant inuec¬
tione redargui nonmerent᷑. Illi saltĩ
uerba uidicis audiunt: quia eiꝰ fidei
salutẽ uerba tenuer̃. Isti indãpnatione
sua at̃ni udicis nec uerba ꝑcipiunt:
quia eiꝰ reuerentiã nec uerbotenꝰ seruare¬
maluer̃. Illi legalit̾ pereunt: qi sub

Expanded text:
 ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Alii in extremo judicio non judicantur et pereunt; de de quibus Paulus ait: Qui sine lege peccaverunt, sine lege peribunt . Resurgent vero etiam omnes infideles, sed ad tormentum, non ad judicium; non enim eorum tunc causa discutitur qui ad conspectum districti judicis jam cum damnatione suae infidelitatis accedunt. Professionem vero fidei retinentes, sed professionis opera non habentes, redarguuntur ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in extrema examinatioaudiunt, quia praejudicati infidelitatis suae tenebris, ejus quem despexerant invectione redargui non merentur. Illi saltem verba Judicis audiunt, quia ejus saltem fidei verba tenuerunt; isti in damnatione sua aeterni Judicis nec verba percipiunt, quia emaluerunt. Illi legaliter pereunt, quia sub