comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
antiqui hostis pedib substernatur. ex terre¬
na cupiditate. Unde & nunc cũ quisq sapi¬
entiũ atq doctoꝵ. pro cõmodo uel gloria ui¬
te temporalis. ꝑ adulationis lapsum terre¬
nis se potestatib. praue agentib subicit qͣsi
sub uestigiis uenientis antixp̃i solis se radiꝰ
ostendit ⁊ ce uelut celi lucem sibi behemoth
humiliat: dum ꝑ pestiferũ assensum. sapi¬
entium mentes calcat. Totiens etiã leuia¬
than istius ꝑedib se radii solis subdunt: qͦti¬
ens hi qui doctrine uidentur lumine res¬
plendere.immoderato acumine praua in
sacro eloquio sentiunt ⁊ ꝑuersisq sensib
eius se errore substernunt: quia dũ contra
fidella ueritatis predicamenta seerigunt.
leuiachan istius uestigiis falsa sentiendo
famulant᷑. Totiens radii solis sub ipso st̃.
quotiens docti quiq &̾ intelligentie lu
ce pollentes. uel despectis oeteris in elatio¬
ne se erigunt. uel summa que sapuint

Expanded text:
antiqui hostis pedibus substernatur ex terreantiqui hostis pedibus substernatur ex terrena cupiditate. Unde et nunc cum quisque sapientium atque doctorum pro commodo vel gloria vitae temporalis per adulationis lapsum terrenis se potestatibus prave agentibus subjicit, quasi sub vestigiis venientis Antichristi solis se radiis sternit. Et velut coeli lucem sibi Behemoth humiliat, dum per pestiferum assensum sapientium mentes calcat. Toties vero Leviathan istius pedibus se radii solis subdunt, quoties hi qui doctrinae videntur lumine resplendere, immoderato acumine prava in sacro eloquio sentiunt, perversisque sensibus ejus se erroribus substernunt, quia dum contra fidelia veritatis praedicamenta se erigunt, Leviathan istius vestigiis falsa sentiendo famulantur. Toties radii solis sub ipso sunt, quoties docti quippe, et intelligentiae luce 1128 pollentes, vel despectis caeteris in elatione se erigunt; vel summa quae sapiunt
Abbreviated transcription (Latin):
natur: ꝑ comparationẽ quoq a salomone
dicitur. Sapiens ut sol permanet: stultus
monstrantur: Quia enim multi qui in sc̃a
eccłia. luce sapientie resplendere uidebant᷑.
tunc uel ꝑsuasionib capti. uel minis terri¬
ti. uel cruciatib fracti. leiuathan istius diti¬
om subiciuntur: recte dicitur. Sub ip̃o ert̃
radii solis. Ac si aperte diceretur. hi qui intͣ
scãm ecołiam ꝑ acumina sapientie quasi ra¬
dios uidebantur lucis asꝑgere. & ꝑ auctorita¬
tẽ rectitudinis desuꝑ resplendere ⁊ potestati
leiuathan istius. iniqua se oꝑatione subster¬
nunt̾. ut non iam recta predicando desuꝑ
luceant: s ei ꝑuerse obsequendo famulent᷑.
Solis ergo radii sub ip̃o sunt. cũ sinulli etiã
docti uiri sapientie sue acumina non libere
agendo subleuant: s ad uestigia leiuachan
istius. & ꝑuersitate operis & blandimento
adulationis inclinant: ut intelligentia que
illis sicut sol desuꝑ fuit excellenti munere:

Expanded text:
natur, per comparationem quoque a Salomone natur, per comparationem quoque a Salomone dicitur: Sapiens ut sol permanet, stultus monstrantur? Quia enim multi in sancta Ecclesia lucere sapientiae fulgore videbuntur, tunc vel persuasionibus capti, vel minis territi, vel cruciatibus fracti, leviathan istius se ditioni subjiciuntur, recte dicitur: Sub ipso erunt radii solis. Ac si aperte diceretur: Hi qui intra sanctam Ecclesiam per acumina sapientiae quasi radios videbantur lucis aspergere, et per auctoritatem rectitudinis desuper resplendere, potestati Leviathan istius iniqua se operatione substernunt, ut non jam recta praedicando desuper luceant, sed ei perverse obsequendo famulentur. Solis ergo radii sub ipso sunt, cum nonnulli etiam docti viri sapientiae suae acumina non libere agendo sublevant, sed ad vestigia Leviathan istius et perversitate operis, et blandimento adulationis inclinant, ut intelligentia, quae illis sicut sol desuper fuit ex coelesti munere,
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentũ in lumine manifeste uisioni
ostendet. Et sicut eidẽ ꝓph̃e diuina uoce ꝑ
nathan dicitur. Tu fecisti in abscondito: ego
uero faciã uerbũ istud in conspectu omnis
israel &e in conspectu solis. Quid enim per
conspectum solis. nisi cognitionẽ insinuat
manifeste uisionis: Rursum solis nomine
sapientiũ intellectus exprimitur: sicut in
apocalipsi scriptũ est. Quartus angelus e¬
fudit fialam suam in sole: & datum est il
estu afficere homines ce igni. fialã uideli¬
cet in sole effundere est:ꝑsecutionis sup¬
plicia uiris sapientie splendore fulgentib
itrogare. Et datum est illi ut afficeret hoĩes
estu & igne: quia dum sapientes urricrucia-¬
tib uicti. male agendi errore tangunt᷑: illoꝵ
exemplo ꝑsuasi infirmi quiꝙ temporalib
desideriis inardescunt. Quine namq forti¬
um: augmenta prestant perditionib in-¬
firmoꝵ. Quia sole acumen sapientiũ desig¬

Expanded text:
sacramentum in lumine manifestae visionis sacramentum in lumine manifestae visionis ostendit. Et sicut eidem Prophetae divina voce per Nathan dicitur: Tu fecisti in abscondito, ego vero faciam verbum istud in conspectu omnis Israel, et in conspectu solis . Quid enim per conspectum solis, nisi cognitionem insinuat manifestae visionis? Rursum solis nomine, sapientium intellectus exprimitur, sicut in Apocalypsi scriptum est: Quartus angelus effudit phialam suam in solem, et datum est illi aestu afficere homines et igni . Phialam videlicet in solem effundere est persecutionis supplicia viris sapientiae splendore fulgentibus irrogare: Et datum aestu et igne, quia dum sapientes viri cruciatibus victi, male agendi errore tanguntur, illorum exemplo persuasi infirmi quique temporalibus desideriis inardescunt. Ruinae namque fortium augmenta praestant perditionibus infirmorum. Quia sole acumen sapientiae desig
Abbreviated transcription (Latin):
usticie non luxit nobis: & sol ñ ortus est
nobis. Ac si aperte dicant: interni nobis lu¬
minis radius non refulsit. Unde ce iohes
ait. Mulier amicta sole: &e luna sub pedib
eius. In sole enim illustratio ueritatis: in lu¬
na autẽ que menstruis suppletionib deficit.
mutabilitas temporalitatis accipitur. Sc̃a
autẽ eccłia quia suꝑni luminis splendore
protegitur: quasi sole uestitur. Quia uͦcunc¬
ta temporalia despicit: lunam sub pedib
premit. Rursũ sole ꝑcussio designatur: si¬
cut in euangelio ueritas dicit. quod nata
sine radicib semina orto sole aruerunt: qͥa
uidelicet uerba uite in corde terrenoꝵ homi¬
nũ. temporali momiento urrentia. suꝑueni¬
ente ꝑcussionis ardore siccantur. Rursum
sole manifeste uisionis ostensio designatur:
sicut propħa dñm. cunctoꝵ oculis apparentẽ
denunciat dicens. In sole posuit tabernacu¬
lum suũ. Ac si diceret. humanitatis assũpte

Expanded text:
justitiae non luxit nobis, et sol non est ortus justitiae non luxit nobis, et sol non est ortus nobis . Ac si aperte dicant: Interni nobis luminis radius non refulsit. Unde et Joannes ait: Mulier amicta sole, et luna sub pedibus ejus . In sole enim illustratio veritatis, in luna autem, quae menstruis suppletionibus deficit, mutabilitas temporalitatis accipitur. Sancta autem Ecclesia, quia superni luminis splendore protegitur, quasi sole vestitur, quia vero cuncta temporalia despicit, lunam sub pedibus pre mit. Rursum sole persecutio designatur, sicut 1127 in Evangelio Veritas dicit, quod nata sine radicibus semina orto sole aruerunt , quia videlicet verba vitae in corde terrenorum hominum temporali momento virentia, superveniente persecutionis ardore, siccantur. Rursum sole manifestae visionis ostensio designatur, sicut Propheta Dominum cunctorum oculis apparentem denuntiat, dicens: In sole posuit tabernaculum suum . Ac si diceret: Humanitatis assumptae
Abbreviated transcription (Latin):
minaduersione preparare. S apostata sp̃s.
auctorẽ uite etiam cum sua morte despici¬
ens hastam iubrantẽ deridet: quia ex distͥc
pati non timuit. S quo se eterna torm̃ta
non posse euadere conspicit: eo in exerden¬
da nequicia durior assurgit. Quẽ cũ pleriq
huius mundi sapientes. in cunctis que ap¬
petit tanta ꝑtinacia. tanta fortitudine stringi
considerant : corda sua ad famulatũ eiꝰ tiran¬
nidis inclinant: & omne quod deo largien¬
te sapunt. hoc contra eum. ad seruitiũ hos¬
tis illius inflectunt. Unde &e recte subdit᷑¬
sacra cũ figurate sol ponitur aliqñ dñs: ali¬
quando ꝑcussio ⁊ aliqñ de re qualibet mani¬
feste uisionis ostensio: aliquando autẽ in¬
delligentia sapientium designatur. ꝑ solẽ
quippe dñs figuratur. sicut sapientie libro
perhibetur: quod omnes impii in extrema
die iudicii cognita sua damnatione dicturi
surit. Errauimus a uia ueritatis &e lumen

Expanded text:
nimadversione praeparare. Sed apostata spiritus nimadversione praeparare. Sed apostata spiritus auctorem vitae etiam cum sua morte despiciens, hastam vibrantem deridet, quia ex districpati non metuit; sed quo se aeterna tormenta non posse evadere conspicit, eo in exercenda nequitia durior assurgit. Quem cum plerique hujus mundi sapientes in cunctis quae appetit tanta pertinacia, tanta fortitudine stringi considerant, corda sua ad famulatum ejus tyrannidis inclinant, et omne quod Deo largiente sapiunt, hoc contra eum ad servitium hostis illius inflectunt. Unde et recte subditsacra cum figurate sol ponitur, aliquando Dominus, aliquando persecutio, aliquando de re qualibet manifestae visionis ostensio, aliquando autem intelligentia sapientium designatur. Per solem quippe Dominus figuratur, sicut Sapientiae libro perbibetur, quod omnes impii in extremi die judicii cognita sua damnatione dicturi sunt: Erravimus a via veritatis, et lumen
Abbreviated transcription (Latin):
ta. In domo autẽ nulli ictus audiunt᷑: qͥa
in eterna patria omnes iam ꝑcussionũ stre¬
pitus conticescunt. Nequaqͣm ibi malleus
ꝑcutit: quia nulla ammaduersio affligit.
Nequaquã securis incidit: quia receptos in¬
terius nulla foras seueritatis sententia ꝓi¬
cit. Nequaquã ferramenta ꝑstrepunt: quia
nec quelibet minima ultra iam flagella sen¬
tiuntur. Quia ergo ꝑ malleum desuꝑ ueni¬
entẽ celestis pondus ꝑcussionis exprimitur:
quid est quod leuiathan iste malleũ despi¬
cit nisi quod superne anmadsiersionis ictꝰ.
formidare contemnit: Et quasi stipulã mal¬
leum deputat: quia ad tuste ire se pondera.
uelut contra leuissimos terrores parat. Uñ
&e adhuc expressius subditur. Et deridebit ui
brantẽ hastã. Contra leuiaithan enim dñs
hastam uibrat: quia in eius interitu distͥc¬
tam minatur sententiã. Hastam quippe
iubrare. est: eternam ei mortẽ ex districta a¬

Expanded text:
ta. In domo autem Dei nulli ictus audiuntur, quia ta. In domo autem Dei nulli ictus audiuntur, quia in aeterna patria omnes jam percussionum strepitus conticescunt. Nequaquam ibi malleus percutit, quia nulla animadversio affligit. Nequaquam securis incidit, quia receptos interius nulla foras severitatis sententia projicit. Nequaquam ferramenta perstrepunt, quia nec quaelibet minima ultra jam flagella sentiuntur. Quia ergo per malleum desuper venientem coelestis pondus percussionis exprimitur, quid est quod Leviathan iste malleum despicit, nisi quod supernae animadversionis ictus formidare contemnit? Et quasi stipulam malleum deputat, quia ad justae irae se pondera velut contra terrores levissimos parat. Unde et adhuc expressius subdbrantem hastam. - Contra leviathan enim Dominus hastam vibrat, quia in ejus interitum disttam minatur sententiam. Hastam quippe vibrare est aeternam ei mortem ex districta a
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Quomͦ confractus est & contritꝰ mal¬
leus uniuerse derre:Ac si diceret. Eum per
quẽ uascula sua dñs in minsterii usu for¬
manda ꝑcutit ⁊ quis ꝑpendat quo turbine
ueniente extremo iudicio in eterna dam¬
natione confringet: Rursũ ꝑ malleũ per¬
cussio celestis exp̃rimitur. quod salomone
demplũ edificante signatur cũ dicit᷑. Domꝰ
autem cum edificaretur lapidib de dola¬
tis atꝙ ꝑfectis edificata est: ce malleus & se¬
curis &e omne ferramentũ. non sunt audi¬
ta in domo cũ edificaretur. Quid enĩ domꝰ
inhabitat figurabat: ad cuius edificatio
feruntur: Que cũ edificatur in celis. nullus
illic iam discipline malleus resonat: quia
dolati atq ꝑfecti illuc lapides adducimur.
ut locis iuxta meritũ congrius disponam.
hic enim foris tundimur: ut illuc sine rep̃¬
hensione ueniamus. Hic malleus hic secu¬
ris: hic omnia tunsionũ resonant ferram̃¬

Expanded text:
cens: Quomodo confractus est et contritus malcens: Quomodo confractus est et contritus malleus universae terrae? Ac si diceret: eum, per quem vascula sua Dominus in ministerii usu formanda percutit, quis perpendat, quo turbine, veniente extremo judicio, in aeterna damnatione confringat. Rursum per malleum percussio coelestis exprimitur: quod Salomone templum aedificante signatur cum dicitur: Domus autem cum aedificaretur, lapidibus dedolatis atque perfectis aedificata est, et malleus, et securis, et omne ferramentum, non sunt audita in domo, cum aedificaretur. Ostium inhabitat, figurabat? Ad cujus aedificatioferuntur. Quae cum aedificatur in coelis, nullus illic jam disciplinae malleus resonat, quia dolati atque perfecti illuc lapides ducimur, ut locis juxta meritum congruis disponamur. Hic enim foris tundimur, ut illuc sine reprehensione veniamus. Hic malleus, hic secucuris, hic omnia tunsionum resonant ferramen
Abbreviated transcription (Latin):
quippe tunc fortitudinẽ sue iniquitatis ex¬
ercens. quanto se ab eis uinci spiritaliter
dolet: tanto contra eos. atrocius corporalit̾
preualet. Et quia nil se contra eoꝵ sp̃m p̃
ualere considerat: in eoꝵ carne crudelitatiᷤ
sue omnia argumenta consummat. S qͥd
etiam suꝑni in se iudicii eterna tormenta
estimabit malleũ. Ac si diceret. Etiã pondꝰ
eius animaduersionis despicit:que se per
supplicium desuꝑ ueniens ferit. In scriptu¬
ra sacra mallei nomine. aliqũ diabolus
designatur. ꝑ quẽ nunc delinquentiũ culpe
feruintur: aliqñ uero ꝑcussio celestis accipit᷑:
qua uel electi suꝑnos ictus sentiunt. ut a pra¬
iuis itinerib corrigantur: uel iusta ira reꝑ¬
bos ꝑcutit. ut iam supplicia eterna p̃ueni¬
ens. quid etiam in posterũ mereant᷑ osten¬
dat.slam quia appellatione malłei antiquriˢ
hostis exprimit᷑ propħa testatur: cũ suꝑ
eum iuim extremi iudicii contemplat᷑ di¬

Expanded text:
quippe tunc fortitudinem suae iniquitatis exquippe tunc fortitudinem suae iniquitatis exercens, quanto se ab eis vinci spiritaliter dolet, tanto atrocius contra eos corporaliter praevalet. Et quia nil se contra eorum spiritum praevalere considerat, in eorum carne crudelitatis suae omnia argumenta consummat. Vet. Vetiam superni in se judicii aeterna tormenta emnit.---Ac si diceret: Etiam pondus ejus animadversionis despicit, quae se per supplicium desuper veniens ferit. In Scriptura designatur, per quem nunc delinquentium culpae feriuntur: aliquando vero percussio coelestis accipitur: quia vel electi supernos ictus sentiunt, ut a pravis itineribus corrigantur: vel justa ira reprobos percutit, ut jam supplicia aeterna praeveniens, quid etiam in posterum mereantur, ostendit. Nam quia appellatione mallei antiquus hostis exprimitur, Propheta testatur, cum super eum vim extremi judicii contemplatur, di
Abbreviated transcription (Latin):
quib quasi lapideis ictib iniquoꝵ corda tun¬
dantur. Unde &e ꝑ propham de bonis doc¬
torib dñs dicit. Deuorabunt ce subicient la¬
pidib funde. Sc̃i quippe doctores. qui ad
uirtutẽ & alios instruunt hostes deuorant:¬
dum eos intra corpus suũ ꝑ ium conuersa¬
tionis ĩmutant. Quos lapidib funde subi¬
ciunt: quia dũ fortes quosꝙ in sc̃a ecclesia
iuros instituunt ⁊ ꝑ eos aduersarioꝵ suꝑbi¬
entiũ pectora dura confringunt. Unde et
golias ĩmanissimꝰ saxo funde moritur: qͥa
singulari sce eccłie lapide. diabolica celsitu¬
do superatur. Lemathan itaq iste quia
damnato illo homine assumpto. quos libet
fortes eccłie uelut infirmos despicit. eoꝵq
uires temporaliter premit: recte nunc dicit᷑.
in stipulam uersi sunt ei lapides funde. Ac
si aperte diceretur. Sc̃oꝵ robur quasi in sti¬
pule molliciem redigit: quoꝵ lingua prius
pectus illius. duris ictib tũtudit. Omnem

Expanded text:
quibus quasi lapideis ictibus iniquorum corda tunquibus quasi lapideis ictibus iniquorum corda tundantur. Unde ad prophetam de bonis doctoribus Dominus dicit: Devorabunt, et subjicient lapidibus fundae . Sancti quippe doctores qui ad virtutedum eos intra corpus suum per vim conversationis immutant; quos lapidibus fundae subjiciunt, quia dum fortes quosque in sancta Ecclesia viros instituunt, per eos adversariorum superbientium pectora dura confringunt. Unde et Golias immanissimus saxo fundae moritur , quia singulari sanctae Ecclesiae lapide diabolica celsitudo superatur. Leviathan itaque iste quia, damnato illo homine assumpto, quoslibet fortes Ecclesiae velut infirmos despicit, eorumque vires temporaliter premit, recte nunc dicitur: In stipulam versi sunt ei lapides fundae. Ac si aperte diceretur: Sanctorum robur quasi in stipulae mollitiem redigit, quorum lingua prius pectus illius duris ictibus tutudit. Omnem
Abbreviated transcription (Latin):
cordib eum sci predicatoris saguta ñ excutit:
quia quisquis ãb illo apprehenditur: uerba
iam predicantiũ audire contemuit. Unde
bene peccatis precedentib irascens. de his qͦs
in manu antiqui hostis deserit. ꝑ propħam
dñs dicit. Immittam uobis serpentes regu¬
los: quib non est incantatio. Ac si diceret. Iu¬
sto uidicio talib uos ĩmundis sꝑiritib tilam:
qui a uobis excuti exhortatione predicantium.
quasuncantantium sermone non ualeant.
Quia uero leuiathan iste. a cordib reproboꝵ
sce predicationis spiculis ñ mouetur: ipsi¬
etiam sc̃oꝵ uiroꝵ contemptus adicitur.
cũ ilico subinfertur. In stipulam uersi st̾¬
eccłia figuratur: funda nãq dum in grrũ
intititur: sic de illa lapides exeunt. quib
aduersarioꝵ pestora feriantur. Ita sc̃a eccłia
dum uolubilitate tempoꝵ ꝑ tribulationũ
circuitũ ducitur. fortes ex illa uiri ꝓdeunt:

Expanded text:
cordibus eum sancti praedicatoris sagitta non excutit, cordibus eum sancti praedicatoris sagitta non excutit, quia quisquis ab illo apprehenditur, verba jam praedicantium audire contemnit. Unde bene peccatis praecedentibus irascens, de his quos in manu antiqui hostis deserit, Dominus per prophetam dicit: Immittam vobis serpentes regulos, 1125 quibus non est incantatio . Ac si diceret: Justo judicio talibus vos immundis spiritibus tradam, qui a vobis excuti exhortatione praedicantium quasi incantantium sermone non valeant. Quia vero Leviathan iste a cordibus reproborum sanctae praedicationis spiculis non movetur, ipsetiam sanctorum virorum contemptus adjicitur, cum illico subinfertur: CAPUEcclesia figuratur? Funda namque dum in gyrum mittitur, sic de illa lapides exeunt quibus adversariorum pectora feriantur; ita sancta Ecclesia dum volubilitate temporum per tribulationum circuitum ducitur, fortes ex illa viri prodeunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicationis se uerba constringent. Qui tam̃
ita reproboꝵ mentes possidet:ut eas nulla
ꝯfossas ueritatis iaculatione derelinquat.
dicatoꝵ accipimus. que dũ ex uoce bene ui¬
uentium distringuntur. audientium corda
transfigunt: his sagittis sc̃a eccłia ꝑcussa
fuerat: que dicebat. Uulnerata caritate ego
sũ. De his sagitis psalmiste uoce narrat᷑.
Sagitte paruuloꝵ sunt plage eoꝵ: quia sci¬
licet uerba humiliũ. penetrauert̃ animos
suꝑboꝵ. De his sagittis uenienti ꝓpugnatori
dicitur. Sagitte tue acute: potentissum popłi
sub te cadent in corde. Uir itaq est sagittartꝰ.
qui ꝑ sc̃e intentionis arcũ. audientiũ cordi¬
b uẽrba recte exhortationis infigit. Qa gͥ le¬
iuathan iste uerba predicantiũ despicit ⁊ et
cũ reproboꝵ mentes. male suadendo momor¬
derit̃. durus inter iacula eas omnim non re¬
linquit: recte dicitur. Non fugabit eum uir
sagittarius. Ac si aperte diceretur. A reproboꝵ

Expanded text:
dicationis se verba constringunt. Qui tamen dicationis se verba constringunt. Qui tamen ita reproborum mentes possidet, ut eas nulla confossus veritatis jaculatione relinquat. dicatorum accipimus? Quae dum voce bene viventium distinguntur, audientium corda transfigunt. His sagittis sancta Ecclesia percussa fuerat, quae dicebat: Vulnerata charitate ego sum . De his sagittis Psalmistae voce narratur: Sagittae parvulolicet verba humilium penetraverunt animos superborum. De his sagittis venienti propugnatori dicitur: Sagittae tuae acutae, potentissime, populi sub te cadent in corde . Vir itaque est sagittarius qui per sanctae intentionis arcum audientium cordibus verba rectae exhortationis infigit. Quia ergo Leviathan iste verba praedicantium despicit, et, cum reproborum mentes male suadendo momorderit, durus inter jacula omnimodo eas non relinquit, recte dicitur: Non fugabit eum vir sagittarius. Ac si aperte dicatur: A reproborum
Abbreviated transcription (Latin):
acumen gͥ ferri & eris fortitudo deficiet: dũ ꝑ
uiolentiam uircutis illiuis. ce predicationis
sensus obtunditur ⁊ & patientie longaurmi
o diuina roboret ⁊ ubi tunc infirmi erunosi
fortes uelut palee repittantur: Qd tunc le¬
iuathan iste de paleis faciet ⁊ siferrũ qͣsi
paleas estimabit: Quid de putridis ligniᷤ
acturus est. si quasi lignũ putridũ eris fortitu¬
dinẽ soluet: S o qͣm multi qui suis uiribus
fertum se uel es esse estimant: in illo tunc tͥbu¬
lationis igne paleas se ẽẽ deprehendent.Et
qͣm multi qui ꝑ infirmitatem ꝓpriã esse se
paleas metuunt. ꝑ diuinũ adiutoriũ fulti.
in ferri atq eris soliditate roborantur ⁊ ut dtͣ
aduersarium suũ tantomagis in deo fortes
sint: quanto de se amplius infirmos se esse
meminert̃ S quanto altius behemoch iste
contra electos dei ꝑ miracula erigetur: tan¬
to contra eum sci quiq uehementius ad pre-¬

Expanded text:
acumen igitur ferri, et aeris fortitudo deficit, dum per acumen igitur ferri, et aeris fortitudo deficit, dum per violentiam virtutis illius et praedicationis sensus obtunditur, et patientiae longanimitio divina roboret, ubi tunc infirmi erunt, si fortes sicut paleae reputantur? Quid tunc Leviathan iste de paleis faciet, si ferrum quasi paleas aestimabit? Quid de putridis lignis acturus est, si quasi lignum putridum aeris fortitudinem solvet? Sed o quam multi, qui suis viribus ferrum se vel aes aestimant, in illo tunc tribulationis igne se paleas esse deprehendunt; et quam multi, qui per infirmitatem propriam se esse paleas metuunt, per divinum adjutorium fulti, in ferri atque aeris soliditate roborantur, ut contra adversarium suum tanto magis in Deo fortes sint, quanto de se amplius infirmos se esse meminerunt. Sed quanto altius Behemoth iste contra electos Dei per miracula erigitur, tanto contra eum sancti quique vehementius ad prae
Abbreviated transcription (Latin):
clesia ꝑ moysen dicitur. ferrũ &e es calciam̃tũ
eius. Calciam̃tũ quippe in sacra scriptura mu¬
nimen predicationis accipitur: sicut scriptũ
est. Calciati pedes inpreparatione euangeliip¬
cis. Quia ergo ꝑ fectum uirtus. ꝑ es autẽ ꝑsene¬
rantia exprimitur: ferrum ce es calciam̃tũ eiꝰ
dicitur: dum predicatio illius acumine simul
ce constantia munitur. ꝑ ferrũ enĩ mala ad¬
uersantia penetrat: ꝑ es autẽ bona que ꝓpo¬
suit longanimiter seruat. Cuiꝰ ꝓfecto ꝑseue¬
rantiã illic apertius insinuat᷑ subdens. Si¬
cut dies iuuentutis eius: ita erit &e senectus
quẽ sacra eloquia antixp̃m uocant. in exerci¬
tatione sue iniquitatis assumpserit. & ferrũ
uelut paleas. & es uelut lignum putridum
reputabit: quia nisi duina gr̃a protegat: &
predicantium uires uelut paleas nequicie
sue igne consumet: &e patientiũ constantiã
quasi lignũ putridũ in puluerem rediget. Et

Expanded text:
clesia per Moysen dicitur: Ferrum et aes calceamentum clesia per Moysen dicitur: Ferrum et aes calceamentum ejus . Calceamentum quippe in Scriptura sacra munimen praedicationis 1124 accipitur, sicut scriptum est: Calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Quia ergo per ferrum virtus, per aes autem perseverantia exprimitur, ferrum et aes calceamentum ejus dicitur, cum praedicatio ejus acumine simul et constantia munitur. Per ferrum enim mala adversantia penetrat, per aes autem bona quae proposuit longanimiter servat. Cujus profecto perseverantiam illic apertius insinuat, dicens: Sicut dies juventutis ejus, ita erit et senectus quem sacra eloquia Antichristum vocant in exercitationem suae iniquitatis assumpserit, et ferrum velut paleas, et aes velut lignum putridum reputabit, quia nisi divina gratia protegat, et praedicantium vires velut paleas nequitiae suae igne consumet, et patientium constantiam quasi lignum putridum in pulverem rediget. Et
Abbreviated transcription (Latin):
natur. apprehendi a gladio dicitur: nam ꝑ
ostensiones immense tunc fortitudinis exhi¬
bet. quicquid nequiter potest. Et neq hasta
neq thorax subsistere poterit : quia in anti¬
xp̃m ueniens tante uirtutis apparebit: utt si
suꝑnũ adiutoriũ desit. & predicantiũ acumen
obtundat. & longanunitatẽ patientiũ destru¬
at. Nisi enim iustoꝵ uitam suꝑna gr̃a solidet.
ñ subsistit hasta: quia predicãtoꝵ uirtus fran¬
gitur. Non subsistit thorax: quia constantia pa¬
tien tiũ dirupta penetratur. Unde & sub
lignũ putridum es. Quod superius hastã di¬
xit. hoc inferius ferri appellatione replicauit:¬
& quod thoracẽ protulit. hoc rursũ eris cõme¬
moratione signauit. Ferrum nãq acuit᷑ ut
aduersarius uulneretut: es autem rubigine
pene nulla consumit᷑. Ferro ergo predicatio¬
nis iacula: ere autẽ longanimitatis dstantia
designatur. Unde cł sub aser specie de sc̃a ec¬

Expanded text:
natur, apprehendi a gladio dicitur. Nam per natur, apprehendi a gladio dicitur. Nam per ostensionem immensae tunc fortitudinis exhibet quidquid nequiter potest. Et neque hasta neque thorax subsistere poterit, quia in Antichristum veniens, tantae virtutis apparebit, ut si supernum adjutorium desit, et praedicantium acumen obtundat, et longanimitatem patientium destruat. Nisi enim justorum vitam superna gratia solidet, non subsistit hasta, quia praedicatorum virtus frangitur; non subsistit thorax, quia constantium patientia dirupta penetratur. Unde et sublignum putridum aes. xit, hoc inferius ferri appellatione replicavit; et quod thoracem protulit, hoc rursum aeris commemoratione signavit. Ferrum namque acuitur ut adversarius vulneretur, aes autem rubigine pene nulla consumitur. Ferro ergo praedicationis jacula, aere autem longanimitatis constantia designatur. Unde et sub Aser specie de sancta Ec
Abbreviated transcription (Latin):
hunc ergo leuiathan gladius apprehendit:
cum eum suus damnatus homo susceꝑit.
Si autẽ nomine gladii eius ira signatur: rec¬
te ñ apprehenderẽ gladium. s agladio appre¬
hendi describitur. In tanta quippe tunc in¬
sania uertitur: ut dominari omnib appe¬
tens. nequaquam ire sue dominetur. Nos
nãq cum iram inusu iusticie assumimus.
gladiũ tenemus: quia eam sub equitate iu¬
dicii possidendo moderamur. Ille autem qui
ꝑ abrupta furoris rapitur: non app̃hendere
gladium s a gladio apprehendi pethibetur.
Non enim iram possidens tenet:s ab ira seuz¬
sta aduersariũ ꝑcutimus: thorace uͦ ab aduer¬
sario munimur. ꝑhastam uulnera inferimꝰ:
ꝑthoracẽ deginur᷑ ne uulneremur. Qͥd igit᷑
ꝑ hastam nisi predicationis iaculũ ⁊ qͥd per
thoracem nisi fortitudo patientie designat᷑:
Lemachan ergo iste. quia ꝑ assumptũ reꝓbũ
hominẽ. in ira omnimode crudelitatis effre¬

Expanded text:
Hunc ergo Leviathan istius gladius apprehendit, Hunc ergo Leviathan istius gladius apprehendit, cum eum suus damnatus homo susceperit. Si autem gladii nomine ejus ira signatur, recte non apprehendere gladium, sed a gladio apprehendi describitur. In tantam quippe tunc insaniam vertitur, ut dominari omnibus appetens, nequaquam suae irae dominetur. Nos namque cum iram in usu justitiae assumimus, gladium tenemus, quia eam sub aequitate judicii possidendo moderamur. Ille autem quia per abrupta furoris rapitur, non apprehendere gladium, sed a gladio apprehendi perhibetur. Non enim iram possidens tenet, sed ab ira saevista adversarium percutimus, thorace vero ab adversario munimur. Per hastam vulnera inferimus, per thoracem tegimur ne vulneremur. Quid igitur per hastam nisi praedicationis jaculum, quid per thoracem nisi fortitudo patientiae designatur? Leviathan ergo iste, quia per assumptum reprobum hominem in ira omnimodae crudelitatis effre
Abbreviated transcription (Latin):
ira uel ꝑsuasio designatur. Gladius enim
gladium sp̃s: quod est uerbum dei. Gladii
nomine eterna damnatio designatur: sicut
de predicante heretico scriptum est.Si multi¬
plicati fuerint filii euis in gladio erunt: quia
quantalibet hic numerositate germinent.e¬
terna damnatione consumentur. Gladius
tribulatio temporalis accipitur: sicut marie
secuturis tribulationib dicitur. Et tuã ipsiꝰ
anumam ꝑtransibit gladius. Rursum per
gladiũ ira uł ꝑsuasio maligni hostis exprimi¬
tur: sicut psalmista ait. qui liberasti daiud
seruũ tuum de gladio maligno. Benignꝰ
quippe sc̃e predicationis est gladius: quo
ꝑcutimur ut a culpa moriamur. Malignꝰ
uero est diabolice ꝑsuasionis gladius: q̃uo
male quisq ꝑcutitur. ut a uita rectitudinis
extinguatur. Antiqui ergo hostis est gladius
ille tunc damnatus homo: in usũ ministe¬
rii eius assumptus. Ip̃m quippe ꝑ maliciam
frandis exacuit: ce infirmoꝵ corda transfigit.

Expanded text:
ira vel persuasio designatur. Gladius enim ira vel persuasio designatur. Gladius enim gladium spiritus, quod est verbum Dei . Gladii nomine aeterna damnatio designatur, sicut de praedicante haeretico scriptum est: Si multiplicati fuerint filii ejus, in gaudio erunt , quia quantalibet hic numerositate germinent, aeterna damnatione consumuntur. Gladius tribulatio temporalis accipitur, sicut Mariae de secuturis tribulationibus, dicitur: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius . Rursum per gladium ira vel persuasio maligni hostis exprimitur, sicut Psalmista ait: Qui liberasti David servum tuum de gladio maligno . Benignus quippe sanctae praedicationis est gladius, quo percutimur ut a culpa moriamur. Malignus vero est diabolicae persuasionis gladius, quo male quisque percutitur ut a vita rectitudinis exstinguatur. Antiqui ergo hostis est gladius, ille tunc damnatus homo, in usum ministerii ejus assumptus. Ipsum quippe per malitiam fraudis exacuit, et infirmorum corda transfigit.
Abbreviated transcription (Latin):
in eis aliquo modo tremor letus. & tuor
securus: quia & celesti regno se remunera¬
ri cetti sunt: & ꝑ tanti turbinis metũ. pro
carnis infirmitate contremiscunt. Consi¬
deremus ergo quom tunc iniquoꝵ ꝯsci¬
entia concutitur: qnͣdo etiã iustoꝵ uita
turrbatur. hi qui odetunt aduentũ iudi¬
cis quid facient ⁊ si terrorem tanti iudicii
etiam qui diligunt expauescunt: Et qͥã
in scĩs predicatorib hoc pauore excoquit᷑
si qua eis messe potuit leuium rubigo
uitioꝵ: postquã dixit. cũ sublatus fuerit
timnebunt angeli. apte mox subdidit:
&e  terrti purgabuntur. S quia hec de
leuiathan istius fine cognouimꝰ: interim
prius quã pereat. quid agat audiamꝰ. Seqͥt᷑¬
Cum apprehenderit eũ gladius subsistere
non poterit: neq hasta. neq thorax. In scͥp¬
tura sacra aliquando ꝑ gladium sancta p̃¬
dicatio: aliqñ eterna damnatio : aliqͣn tri¬
bulatio temporalis: aliqñ antiqui hostis

Expanded text:
in eis aliquo modo tremor laetus, et timor in eis aliquo modo tremor laetus, et timor securus, quia et coelesti regno se remunerari certi sunt, et per tanti turbinis metum pro carnis infirmitate contremiscunt. deremus ergo quomodo tunc iniquorum conscientia concutitur, quando etiam justorum vita turbatur. Hi qui oderunt adventum judicis, quid facient, si terrorem tanti judicii etiam qui diligunt expavescunt? Et quia in sanctis praedicatoribus hoc pavore excoquitur, si qua eis inesse potuit levium rubigo vitiorum, postquam dixit: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, apte mox subdidit: Et territi purgabuntur. Sed quia haec de Leviathan istius fine cognovimus, interim priusquam pereat quid agat audiamus. SeqCum apprehenderit eum gladius, subsistere non poterit neque hasta, neque thorax. - In Scriptura aliquando per gladium sancta prdicatio, aliquando aeterna damnatio, aliquando tribulatio temporalis, aliquando antiqui hostis
Abbreviated transcription (Latin):
sublatus fuerit. timebunt angeli. & derriti
purgabuntur. ad futurũ tempus refertur:
adueniente districto iudice. extrema hic le¬
iuathan istius damnatio designatur. qua
de hoc mundo ꝑ iram iudicii tollitur: qui
nunc mira mansuetudinis longammita¬
te doleratur. Tanto autẽ hinc pondere terro¬
ris excutitur: ut sc̃oꝵ etiam predicatoꝵ forti¬
tudo turbetur. Cũ enim sublatus fuerit
timebunt angeli ⁊quia cum iudicii turbi¬
ne rapitur: hi qui in corporib reperiri po¬
tulerint. ĩmenso terrore concussi. etiã suꝑne
patrie nuncii contremiscunt. Quãuis enĩ
in carne sunt positi. non possunt in tanti
terroris turbine. nulla formidine concitt
S cũ leuiathan iste rapitui: cumq omĩa
in eius inderitu elementa quatiantur pre¬
dicatores scõs. quos ut dixi adhuc in suis
corporib illud tempus inuenerit. spes de
regni propinquitate letificat: &e carnis in¬
firmitas de ire ostensione ꝑturbat. Erit gͦ

Expanded text:
sublatus fuerit, timebunt angeli, et territi sublatus fuerit, timebunt angeli, et territi purgabuntur, ad futurum tempus refertur, adveniente districto judice, extrema hic istius Leviathan damnatio designatur, quia de hoc mundo per iram judicii tollitur, qui nunc mira mansuetudinis longanimitate toleratur. Tanto autem hinc pondere terroris excutitur, ut sanctorum etiam praedicatorum fortitudo turbetur; Cum enim sublatus fuerit, timebunt angeli, quia cum judicii turbine rapitur, hi qui in corporibus reperiri potuerint, immenso terrore concussi, etiam supernae patriae nuntii contremiscunt. Quamvis enim in carne sunt positi, non possunt in tanti terroris turbine nulla formidine concuti. Sed cum Leviathan iste rapitur, cumque omnia in ejus interitu elementa quatiuntur, praedicatores sanctos, quos, ut dixi, adhuc in suis corporibus illud tempus judicii invenerit, spes de regni propinquitate laetificat, et carnis infirmitas de irae ostensione perturbat. Erit ergo
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie pro eo quod gloriam patrie celestis an¬
nunciant.angeloꝵ solet nomine designare:
possumus hoc loco angelos etiã sc̃os predica¬
tores accipere.Hinc est quod iohannes in apo¬
calipsi septem ecclesiis scribens. angelis eccle¬
siarum loquitur: idest predicatorib popłoꝵ.
hinc propħeta ait. Et angeli pacis amare fle¬
bunt. hinic tursũ malachias propha loquit᷑
dicens. Labia sacerdotis custodiunt scien¬
tiam. & legem requirunt ex ore eiꝰ: quia
angelus domini exercituũ est. Hinc pautꝰ
ait. Magnum est pietatis sacramentũ qͦd
manifestatum est in carne: iustificatum est
in sp̃u. apparuit angelis: predicatũ est gen
tib.creditum est in mundo: assumptũ est
ingloria. Qui gͥ dispensationis mysteriũ
postquam apparuisse angelis dixit. predica¬
tum gentib subdidit: profecto angeloꝵ no¬
mine predicatores sc̃os. Ioest ueritatis nunci¬
os designauit. Si ergo hoc quod dicitur. cũ

Expanded text:
Ecclesiae pro eo quod gloriam regni coelestis anEcclesiae pro eo quod gloriam regni coelestis annuntiant, angelorum solet nomine designare, possumus angelos etiam sanctos praedicatores accipere. Hinc est enim quod Joannes in Apocalypsi I, 4 septem Ecclesiis scribens, angelis Ecclesiarum loquitur, id est praedicatoribus populorum. Hinc per prophetam ait: Et angeli pacis amare flebunt . Hinc rursum Malachias propheta loquitur, dicens: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est ; hinc Paulus ait: Magnum est pietatis sacramentum quod manifestatum est in carne, justificatum est in Spiritu, apparuit angelistibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in gloria . Qui igitur dispensationis mysterium postquam apparuisse angelis dixit, praedicatum esse gentibus subdidit, profecto angelorum nomine praedicatores sanctos, id est veritatis nuntios designavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ex illoꝵ numero suꝑbie lapsus eiceret: illo ᷤ
ad robustiuis standum timor ip̃e solidaret.
gati sunt enĩ: quia nimirũ isto cũ reprobis
legionib exeunte. soli in celestib sedib qui be¬
it ne conditorẽ suũ suꝑbi despicerent: pur¬
gauit uero. quia exeuntib reprobis. actum
est ut electi soli remanerent. Et quia cunctoꝵ
opifex d̃s scit ad bonoꝵ custodiam bene uti eti¬
am mala actione reproboꝵ: lapsũ cadentium
uertit in prouectũ manentiũ: & unde punita
est culpa suꝑbienttũ ÷ in de humilib angelis.
& inuenta & solidata sunt augmenta meritoꝵ.
Istis nãꝙ cadentib illis in munere datũ est.
ut cadere omnino ñ possint. Sc̃i enim angeli
dũ in istis nature sue damna conspiciunt:
in se ip̃is iam cautius. robustiusꝙ ꝯsistunt.
liter ordinante. ut illi electoꝵ sp̃nũ patrie etiã
rume sue damna ꝓficiant: dum inde firmtꝰ
constructa est: unde fuerat ex parte destruc¬

Expanded text:
ex illorum numero superbiae lapsus ejiceret, illos ex illorum numero superbiae lapsus ejiceret, illos ad robustius standum timor ipse solidaret. gati enim sunt; quia nimirum isto cum reprobis legionibus exeunte, soli in coelestibus sedibus qui beit, ne Conditorem suum superbe despicerent; purgavit vero, quia exeuntibus reprobis, actum est ut electi soli remanerent. Cunctorum opifex Deus, qui scit ad bonorum custodiam bene uti etiam mavertit in profectum manentium; et unde punita est culpa superbientium, inde humilibus angelis et inventa et solidata sunt augmenta meritorum. Istis namque cadentibus, illis in munere datum est ut cadere omnino non possent. Sancti enim angeli, dum in istis naturae suae damna conspiciunt, in seipsis jam cautius robustiusque consistunt. ta mirabiliter ordinante, ut illi electorum spirituum patriae etiam ruinae suae damna proficiant, dum inde 1122 firmius constructa sit unde fuerat ex parte destruc
Abbreviated transcription (Latin):
Scriptura sacra ita ñnuĩquã tempus preteti¬
tum futurũq ꝑmiscet: ut aliqñ futuro ꝓ pre¬
terito: aliquando uͦ utatur preterito ꝓ futuro
futuro namq pro preterito urttur: cũ iohan¬
i mulier paritura masculũ. qui regat geml
in uirga ferrea demonsitat᷑. Quod quia in¬
carnato dño ueniende iam tunc factũ fue¬
rat: res gesta nunciabat᷑. Rursũ preterito u¬
titur pro futuro: sicut ꝑ psalmistam dñs lo¬
quitur dicens. foderunt manus meas &e̾ pe¬
des meos: dinumeratiert̃ onĩa ossa mea.
Quib uidelicet uerbis species dñice passioniᷤᷤ
quasi iam transacta describitur:s tamen ad¬
huc longe post futura nunciatur. hoc ergo
loco quod dicitur. cum sublatus fuerit time¬
bunt angeli nil obstat intelligi: quia sub
futuri temporis modũ. preterita describun¬
tur. Nec recte intelligentie sensũ relin¬
quimus: sicredamus leuiathan is to
ab arce beatitudinis cadente. in riuna etꝰ
etiam electos angelos expauisse ⁊ ut cũ istũ

Expanded text:
Scriptura sacra ita nonnunquam tempus praeteritum futurumque permiscet, ut aliquando futuro pro praeterito, aliquando vero utatur praeterito pro futuro. Futuro namque pro praeterito utitur cum Joanni mulier paritura masculum, qui regat gentes in virga ferrea, demonstratur . Quod quia incarnato Domino veniente jam tunc factum fuerat, res gesta nuntiabatur. Rursum praeterito utitur pro futuro, sicut per Psalmistam Dominus loquitur, dicens: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea . Quibus videlicet verbis species dominicae passionis quasi jam transacta describitur, sed tamen adhuc longe post futura nuntiatur. Hoc ergo loco quo dicitur: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, nil obstat intelligi quia sub futuri temporis modo praeterita describuntur. Nec rectae intelligentiae sensum relinquimus, si credamus Leviathan istab arce beatitudinis cadente, certum est in ruina ejus etiam electos angelos expavisse. Ut cum istum
Abbreviated transcription (Latin):
aliud faciunt. nisi suis contra deũ donis pus¬
nant: Quia gͥ behemoch iste in suꝑboꝵ men-¬
tib sua sempet desideria recognoicit. quasi
herbas in montib inuenit: quib rectũ sue
malicie uentrem tendit. Bene autẽ subdit᷑¬

Expanded text:
aliud faciunt, nisi suis contra Deum donis pugaliud faciunt, nisi suis contra Deum donis pugnant? Quia igitur Behemoth iste in superborum mentibus sua semper desideria recognoscit, quasi herbas in montibus invenit, quibus refectum suae malitiae ventrem tendit. Bene autem subdit
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt: quia ex eo illũ reficiunt quod nequi¬
ter oꝑantur. Huic behemoth herbas ferunt:
quia suas illi offerunt fluxas & lubricas
uoluptates. Erunt enim ait apłs: homines
seipsos amandes. Quoꝵ descriptionẽ com¬
plexus est dicens: uoluptatũ amatores ma¬
gis qͣm dei. Que est ergo herba montium :
nisi uoluptas fluxa que ex corde gignitur
suꝑboꝵ: Qui msi deum superbiendo ꝯtem¬
nerent: nequaqm tot lubrica lascuuendo
ꝑpetrarent. Quib minirũ herbis behemoch¬
iste pascitur: quia in eis penam eterne mor¬
prauoꝵ opetũ cessant:⁊ praua tamen ĩ co¬
gitatione multiplicant: modo ut se poten¬
tiores ceteris reb ce honorib ostendant. mͦ
ut eandem suam potentiã in studio alient
lesionis exerceant: modo ut lubricis motib
ducti ꝑ facta se leuia. uoluptatesꝙ dissoluãt.
Qui dum rebus diuinitus acceptis nequaꝙͣ
recta. s praua semꝑ agere cogitant : quid

Expanded text:
ferunt, quia ex eo illum reficiunt, quod nequiferunt, quia ex eo illum reficiunt, quod nequiter operantur, Huic Behemoth herbas ferunt, quia suas illi offerunt fluxas et lubricas voluptates. Erunt enim, ait Apostolus, homines seipsos amantes . Quorum descriptionem complexus est, dicens: Voluptatum amatores magis quam Dei . Quae est ergo herba montium, nisi voluptas fluxa, quae ex corde gignitur superborum? Qui nisi Deum superbiendo contemnerent, nequaquam tot lubrica lasciviendo perpetrarent. Quibus nimirum herbis iste Behemoth pascitur, quia in eis poenam aeternae morpravorum operum cessant, prava tamen in cogitatione multiplicant, modo ut se potentiores caeteris, rebus et honoribus ostendant, modo ut eamdem suam potentiam in studio alienae laesionis exerceant, modo ut, lubricis motibus ducti, per levia se facta voluptatesque dissolvant. Qui dum rebus divinitus acceptis nequaquam recta, sed prava semper agere cogitant, quid
Abbreviated transcription (Latin):
dei in ip̃o. Uel sicut iterũ uoce sperantis ec¬
clie psalmista ait. Leuaui. oculos
meos ad montes: unde ueniet auxiliũ
michi. Rursum ꝑ mondes seculariũ potes¬
tatũ tumor exprimitur: de quib psalmi¬
sta ait. Montes sicut cera fluxerunt a facie
dñi: quia multi qui prius alta rigiditate
tumuerant: deo incarne apparente. mag¬
no sunt ꝑ penitentiam timore liquefacti.
Uel sicut idem ꝓpha iterum dicit. Ascendunt
montes ce descendunt campi. Pleriq enim
ꝑsecutores dñi suꝑbi contra eum ueniunt:
s ab eo humiles reuertuntur. Qui montes
ascendunt ꝑ tumorẽ potentie: s campi des¬
cendunt. płani uidelicet facti ꝑ cognitionẽ
tudinem remanent. & ad diuma obsequia
flecti humiliter dedignantur: ꝑ eo qͦd iuxta
desideriũ antiqui hostis praua cogitare ac
ꝑpetrare non desinunt. recte hoc loco de be¬
hemoch dicitur. huic montes herbas fect̃.
Elati namq seculi huic behemoch herbas

Expanded text:
Dei in ipso . Vel sicut iterum vore sperantis EcDei in ipso . Vel sicut iterum vore sperantis Ecclesiae Psalmista ait: Levavi 1076 oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi . Rursum per montes saecularium potestatum tumor exprimitur, de quibus Psalmista ait: Montes sicut cera fluxerunt a facie Domini , quia multi qui prius alta rigiditate tumuerant. Deo in carne apparente, magno sunt per poenitentiam timore liquefacti. Vel sicut idem Propheta iterum dicit: Ascendunt montes, et descendunt campi . Plerique enim persecutores Domini superbi contra eum veniunt, sed ab eo humiles revertuntur. Qui montes ascendunt per tumorem potentiae, sed campi descendunt, plani videlicet facti per cognitionem tudine remanent, et ad divina obsequia flecti humiliter dedignantur, eo quod juxta desiderium antiqui hostis prava cogitare ac perpetrare non desinunt, recte hoc loco de Behemoth dicitur: Huic montes ferunt herbas. Elati namque saeculi huic Behemoth herbas
Abbreviated transcription (Latin):
pondit: quasi inde uenit. unde uelut sub ꝓ¬
missione se tenuit. Quod idelicet destamen¬
tum bene mons umbrosus ce condensus d̾r:
quia spissis allegoriarum obscuritatib oꝑa¬
catur. Rursũ per montẽ angelus apostata
designatur: sicut sub babilonis regis specie.
de antiquo hoste precdicatorib dicitur. Suꝑ
montem caliginosum leuate signũ. Predi¬
signum. Predicatores quippe sc̃i suꝑ caligosũ
montẽ signũ eleuant: quando contra sacha¬
ne suꝑbiam. qui sepe sub nebula simulationiꝰ
absconditur: uirtutem crucis exaltant. Rur¬
sum ꝑ montẽ hereticus quilibet exprunit᷑:
sicut uoce ecclie psalmista ait. In dño ⁊
fido.quomodo dicitis anime nee:trans¬
migra in montẽ sicut passer. Cũ enĩ fideli
anime unitate derelicta. in tumenti doctri¬
na confidere heretici predicatoris dicitur:
deserto dño. quasi in montẽ transingrare
pauli dicitur. Ut nos efficeremur iusticia

Expanded text:
pondit, quasi inde venit, unde velut sub ppondit, quasi inde venit, unde velut sub promissione se tenuit. Quod videlicet testamentum bene mons umbrosus et condensus dicitur, quia spissis allegoriarum obscuritatibus opacatur. Rursum per montem angelus apostata designatur, sicut sub Babylonis regis specie de antiquo hoste praedicatoribus dicitur: Super montem caliginosum levate signum . Praedisignum . Praedicatores quippe sancti super caliginosum montem signum elevant, quando contra Satanae superbiam qui saepe sub nebula simulationis absconditur, virtutem crucis exaltant. sum per montem haereticus quilibet exprimitur, sicut ex voce Ecclesiae Psalmista ait: In Domino confido, quomodo dicitis animae meae, Transmigra in montem sicut passer ? Cum enim fideli animae unitate relicta, in tumenti doctrina confidere haeretici praedicatoris dicitur, deserto Domino quasi in montem transmigrare Pauli dicitur: Ut nos efficeremur justitia
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. aliqñ sc̃a eccłia. aliqñ testamentum dei.
aliqũ apostata angelus: aliqñ quilibet he¬
reticus designatur. Cũ uero montes plurali
numero nominantur : aliqñ celsitudo apo¬
stoloꝵ atq propħarũ: aliqñ uero seculariũ
potestatum tumor exprimitur. Cons nãq
dñm signat: sicut scriptũ est. Et erit in nouuis¬
simis dieb preparatus mons domus dñi:
in uertice montium. Chons quippe est in uer¬
tice montium incarnatus dñs: transcendenᷤ
celsitudines propħarũ. Rursũ ꝑ montem
sc̃a designatur eccłia: sicut scriptũ est. Qui
confidunt in dño sicut mons syon. Syon nã¬
q speculatio dicitur: ꝑ quam scilicet speculati¬
onem contemplans deum eccł̃ia figuratur.
Rursũ ꝑ montem destamentum dei exprui¬
tur: sicut abacuch ait. Deus a libano ueniet:
& sc̃s de monte umbroso ce condenso. Qui e¬
nuim uenturũ se ꝑ testamenti sui paginas spo¬

Expanded text:
Dominus, aliquando sancta Ecclesia, aliquando testamentum Dei, Dominus, aliquando sancta Ecclesia, aliquando testamentum Dei, aliquando apostata angelus, aliquando quilibet haereticus designatur. Cum vero montes plurali numero nominantur, aliquando celsitudo apostolorum atque prophetarum, aliquando vero saecularium potestatum tumor exprimitur. Mons namque Dominum designat, sicut scriptum est: Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium . Mons quippe est in vertice montium incarnatus Dominus, transcendens celsitudinem prophetarum. Rursum per montem sancta designatur Ecclesia, sicut scriptum est: Qui confidunt in Domino, sicut mons Sion . Sion namque speculatio dicitur, per quam scilicet speculationem contemplans Deum Ecclesia figuratur. Rursum per montem testamentum Dei exprimitur, sicut Habacuc ait: Deus a Libano veniet, et sanctus de monte umbroso et condenso . Qui enim venturum se per testamenti sui paginas spo