comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caute considerat inquantis noluptatibꝰ
sua delectatione peccauit. Bene gͦ dr̃
Post eũ rugiae sonitus: quia cũ mentem
ds̃ ingreditur. constat procul dubio
qđ mox penitentia gemitus sequatur.
Ut ei iã salubrit̾ flere libeat: quȩ priꝰ
debat. S quo uberiꝰ culpa fletur. eo
altior agnitio ueritatis ad tingitur: qr
adudendũ int̾nũ lum̃ polluta dudũ
conscientia lacrimis baptizata renouat᷑.
Unde post penitentiae rugitũ : apte
dinis suae. Uoce enĩ magnitudinis suę
ds̃ tonat: cũ se nob̾ beneiã ꝑlam̃ta p̃pa-¬
ratis: quãsit magnus insuꝑnis insinuat.
Quasi enĩ decȩlo tonitruus ꝓcedit: cũnos
incuria neglegentiaq torpentes respectꝰ
gr̃ȩ pauore subito ꝑcutit. Atq int̾ra
positi sonũ de superioribꝰ audimꝰ: quia
t̾rena cogitantes: suꝑni t̾roris senten¬
tiã repente ꝑ timescimꝰ: ⁊ mens bene
iã de sũmis sollicita trepidat. quȩ priꝰ

Expanded text:
caute considerat in quantis voluptatibus caute considerat in quantis voluptatibus sua delectatione peccavit. Bene ergo dicitur: Post eum rugiet sonitus, quia cum mentem Deus ingreditur, constat proculdubio quod mox poenitentiae gemitus sequatur, ut ei jam salubriter flere libeat, quae prius d quo uberius culpa fletur, eo altius cognitio veritatis attingitur, quia ad videndum internum lumen polluta dudum conscientia lacrymis baptizata renovatur. Unde post poenitentiae rugitum apte similis.---Voce enim magnitudinis suae Deus tonat, cum se nobis bene jam per lamenta praeparatis quam sit magnus in supernis insinuat. Quasi enim de coelo tonitrusprocedit cum nos incuria negligentiaque torpentes respectus gratiae pavore subito percutit, atque in terra positi sonum de superioribus audimus, quia terrena cogitantes superni terroris sententiam repente pertimescimus, et mens bene jam de summis sollicita trepidat, quae prius
Abbreviated transcription (Latin):
conuertitur. ⁊ ab actioniĩ suarũ te¬
nebris iuxta finẽ aliquando reuocat᷑:
recte nunc dictũ ÷. & lĩ illius suꝑ
t̃minos trx. S graui luctu afficit eam¬
dẽ grã: quȩ post facinora iñtẽ replet.
Nã male gesta admenioriã reducit:
sibiq hominẽ quã sit uste damnandus
ostendit. Undefit: ut peccatũ omẽ
qđse egasẽ reminiscit᷑: cotidianis fletibꝰ
in sequat᷑. & quomagis ualet iã qđ iustũ
est cernere: eo ardentius appetit. iniustũ
se gemitibꝰ punire. Unde apte sub ungit᷑.¬
P ost eũ rugiae̾ sonitus. Quẽ enĩ dñs in¬
lustrando repleuerit: eiꝰ uitã ꝓcul du¬
bio in lam̃tũ uerait. Atq inluminatȩ
m̃ti. quomagis at̾na supplitia insinuat:
eo hanc durius de transacta nequitia ge¬
mitibꝰ fatigat. Et dol& homo qđ fuit :¬
quia bonũ iam incipit uidere qͦd ñ fuit.
Odit qualẽ fuisse se memiit: amat qͣlẽ
se eẽ. debuisse cognoscit. Et solã iam pę¬
nitentia& amaritudinẽ diligit: quia

Expanded text:
tenebris juxta finem aliquando revocatur, recte nunc dicitur: 871 Et lumen illius super terminos terrae. Sed gravi luctu afficit eadem gratia, quae post facinora mentem replet. Nam male gesta ad memoriam reducit, sibique hominem quam sit juste damnandus ostendit. Unde fit ut peccatum omne quod se egisse reminiscitur, quotidianis fletibus insequatur; et quo magis valet jam quod justum est cernere, eo ardentius appetit injustum sese gemitibus punire. Unde apte subjungitPost eum rugiet sonitus. - Quem enim Dominus illustrando repleverit, ejus vitam procul dubio in lamentum vertit, atque illuminatae menti, quo magis aeterna supplicia insinuat, eo hanc durius de transacta nequitia gemitibquia bonum jam incipit videre quod non fuit; odit qualem se fuisse meminit, amat qualem se esse debuisse cognoscit, et solam jam poenitentiae amaritudinem diligit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ carnaliubꝰ corruptionibꝰ deditũ nec
ab eisdẽ carnalibꝰ corruptionibꝰ redẽptũ
quo ab iectiorẽ nouerant. iustuis contẽp¬
nebant: Post modũ uero humanã na¬
turã eo iã substratã habere ñ poterant:
quo hanc ihauetore suo. &iam super
semet ipsos ductã uidebant. Neq enĩ
debebat inm̃bris iã sub iecta dispici:
quȩ inipso m̃broꝵ capite meruit p̾lata
uenerari. Is gͦ quipropt̾ nos minor an¬
głis extitit: aquales nos angłis uirtutis
suȩ minoratione fecit. Unde ⁊ moriendo
docuit mortẽ non metui: resurgendo
de uita confidi. ascendendo de cȩlestis
patria hereditate głari. Ut qͦ capud
p̃isse conspitiunt. illuc se subseqͥ ⁊m̃bra
gratulentur. Vnde bene ⁊ ab eodẽ nr̃o
capite dr̃. Ubicũq fuerit corpꝰ: ibi con¬
gregabuntur ⁊ aquile. Vnde paerusait.

Expanded text:
nem carnalibus corruptionibus deditum, nec nem carnalibus corruptionibus deditum, nec ab eisdem carnalibus corruptionibus redemptum, quo adjectiorem noverant, justius contemnebant; postmodum vero humanam naturam eo jam subjectam habere non poterant, quo hanc in auctore suo etiam super semetipsos ductam videbant? Neque enim jam debebat in membris subjecta despici, quae in ipso membrorum capite meruit praelata venerari. Is ergo qui propter nos minor angelis exstitit aequales non angelis virtute suae minorationis fecit. Unde docuit mortem non metui, resurgendo de vita confidi, ascendendo de coelestis patriae haereditate gloriari, ut quo caput praeisse conspiciunt, illuc se subsequi et membra gratulentur. Unde bene ab eodem nostro capite dicitur: Ubicunque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae ; unde Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
sub ipsis exibuit. sic̃ de illo patri ꝑ pro
pħam dr̃. Mimusti eũ paulominꝰ ab
angłis. & quia int̾ nos ⁊ cosdẽ sp̃s discor¬
dantes uitȩ scandalũ repperit: mira
potentia mirabiliori etiã piȩtate sũma
creans. ima suscipiens. inia cũ sũmis
uinx̃. Hinc ÷ enĩ qͦd eodẽ rege nato:
angłoꝵ chori ieus ad ñtiacione pro¬
deunt. hymnũ dicunt. & de iucta
pͣuȩ uitȩ discordia. hosqͦs dudũ despe¬
xerant : ciues agnoscunt. consono ore
p̃dicantes. Gła in excelsis deo ⁊ interra
pax homnubꝰ bonȩ uoluntatis. Acsi
aꝑte dicant. Quos a nob̾ malitia dis uin-¬
xerat: iam nc̃ int̾ra nata bonitas iun¬
gat. Hinc ÷ qđ ante incarnationẽ eiꝰ
intestam̃to ueteri. ad orasse homo an¬
głm legitur : nec tam̃ ad orare ꝓhibet᷑.
S post mediatoris aduentũ: cũ se ioħs
ad orare angłm prostrauiss& audiuit.
nunit̾ concedebant ad orari post ab ho¬
mine angłi recusant. nisi qͦd priꝰ homi¬

Expanded text:
sub ipsis exhibuit. Sicut de illo Patri per Prosub ipsis exhibuit. Sicut de illo Patri per Pror: Minuisti eum paulo minus ab angelis . Et quia inter nos et eosdem spiritus discordantis vitae scandalum reperit, mira potentia, mirabiliori etiam pietate, summa creans, ima suscipiens, ima cum summis junxit. Hinc est enim quod eodem rege nato, angelorum chori in ejus annuntiatione prodeunt, hymnum dicunt, et devicta pravae vitae discordia, hos quos dudum despexerant cives agnoscunt, consono ore praedicantes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ac si aperte dicant: Quos a nobis malitia disjunxerat, jam nunc in terra nata bonitas jungat. Hinc est quod ante incarnationem ejus in Testamento Veteri adorasse homo angelum legitur, nec tamen adorare prohibetur, sed post Mediatoris adventum, cum se Joannes adorando angelo prostravisset, audiviiter se concedebant adorari, post ab homine angeli recusant; nisi quod prius homi
Abbreviated transcription (Latin):
amator actionis. Vnde upsa ueritas
discipuł dic̃. Uos amici mei estis: sifi¬
ceritis quȩ ego p̃cipio uob̾. Anicꝰ quipps
animi custos dr̃. Unde ñ inmerito
qui custodire uoluntatẽ dei inp̃cepas
illius nititur. euis amicꝰ uocatur. Hinc.
qđ rursũ eisdẽ discipłis ueritas dicit
Uos aut̃ dixi amicos: quia omĩa quȩcĩis¬
audini apatre meo: nota feci nob̃. Dehac
igitut suce xternȩ patriş. amico suo ds
adnuntiat qđ possessio eius sit: ut nequa¬
quã se infirmitatis suȩ fragilitate despe¬
est penset. S tanto certius sciat quia
illius lucis claritatẽ possideat: quanto
nune uitioꝵ pulsantiũ tenebras ueriꝰ
calcat. Bene aut̃ in repromissione sub¬
uingitur. & ad eam possit ascendere. Ed
enĩ difficiluis quã homini int̾ra adito
t̾rena ⁊ fragilia m̃bra gestanti. cęlorũ
alta conscenderr. suꝑnoꝵ sp̃ituũ archa¬
na penetrare: S eoꝵdẽ spuũ ad nos
conditor uenit: seque hominẽ eti ã

Expanded text:
psa Veritas discipulis dicit: Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Amicus quippe animi custos dicitur. Unde et non immerito qui custodire voluntatem Dei in praeceptis illius nititur ejus amicus vocatur. Hinc est quod rursum eisdem discipulis Veritas dicit: Vos autem dixi amicos: quia omPatre meo, nota feci vobis . » De hac igitur luce aeternae patriae amico suo Deus annuntiat quod possessio illius sit, ut nequaquam in infirmitatis suae fragilitate despeest penset; sed tanto certius sciat, quia illius lucis claritatem possideat, quanto nunc vitiorum pulsantium tenebras verius calcat. Bene autem in promissione subjungitur: « Et ad eam possit ascendere. » Quid enim difficilius quam homini, in terra edito terrena et fragilia membra gestanti, coelorum alta conscendere, supernorum spirituum arcana penetrare? Sed eorumdem spirituum ad nos Conditor venit, seque hominem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cutit : ⁊ post modũ ꝑspẽ consolans nu¬
trit. Si enĩ diuina dispensatio ꝑ has
nubes uiditiũ mͦ non agera: nequaqͥ
eisdẽ nubibꝰ dixiss&. Accipite sp̃m sen
quoꝵ remiseritis peccata remit tunit᷑
eis: ⁊ quoꝵ retinueritis retenta sunt.
Et rursũ siꝑeas ieuina corda nr̃a non
pascer&: ne quaꝗͣ de esurientibꝰ popłis
discipłis dñs dicerae. Date illis uosman¬
ducare. Iđ sic tunc eoꝵ manibꝰ factũ

Expanded text:
cutit, et postmodum per spem consolans nucutit, et postmodum per spem consolans nutrit. Si enim divina dispensatio per has nubes judicium modo non ageret, nequaquam eisdem nubibus dixisset: Accipite um remiseritis peccata, remittuntur eis, et quorum retinueritis, retenta sunt . Et rursum si per has jejuna corda non pasceret, nequaquam de esurientibus populis Dominus diceret: Date illis vos manducare . Quod sic tunc eo
Abbreviated transcription (Latin):
natur. Ut praua agere metuat. ac totis
de sideriis ad at̾nitatis grãm ꝑuenire
concupiscat. Unde hic quoq conueni¬
icdat escas multis mortalibus. ꝑ haec
nimirũ uerba p̃dicatoꝵ id ÷ guttas nu¬
biũ. ꝑhec fulgura miraculoꝵ ds̃ po¬
płos uidicat. quia eoꝵ corda territa
adpenitentiã uocat. Nãdũ suꝑna au-¬
diunt. dũ mira oꝑa adtendunt: mox
ad corda sua redeunt. ⁊ sese deante actiᷤ
prauitatibꝰ affligentes. & t̾̃na torm̃ta ꝑ¬
timescunt. S ꝑ easdẽ nubes ꝑ quas tror
infligitur etiã esca datur : quia mag¬
na p̃dicatoꝵ dispensatio ẽ. ut sic sciant
suꝑbientiũ m̃tes affligerr. ut etiã afflic¬
tas nouerint consolationis eloquio
nutrire. Quatenus ⁊ peccantes de xt̾nis
suppliciis t̾reant: ⁊ penitentes de suꝑni
regni gaudiis pascant. Unde bene ipse
dispensationis ordo seruatus est: ut ordi¬
nate helui dicerte. qđ ꝑhas nubes priꝰ
priꝰ nos de praua actione corripiens con

Expanded text:
natur, ut prava agere metuat, ac totis natur, ut prava agere metuat, ac totis desideriis ad aeternitatis gratiam pervenire concupiscat. Unde hic quoque conveniet dat escas multis mortalibus. - Per haec, nimirum verba praedicatorum, id est, guttas nivium, per haec, fulgura miraculorum, Deus populos judicat, quia eorum terrore ad poenitentiam vocat. Nam, dum superna audiunt, dum mira opera attendunt, mox ad corda sua redeunt, et sese de anteactis pravitatibus affligentes, aeterna tormenta pertimescunt, sed per easdem nubes per quas terror affligitur, etiam esca datur, quae magna praedicatorum dispensatio est, ut sic sciant superbientium mentes affligere, ut etiam afflictas noverint consolationis eloquio nutrire, quatenus et peccantes de aeternis suppliciis terreant, et poenitentes de supernis regni gaudiis pascant. De hoc quippedispensationis ordo servatus est, ut ordinate Eliu diceret quod per has nubes priusprius nos de prava actione cor
Abbreviated transcription (Latin):
Id fiendũ quidẽ helui uocibꝰ audimꝰ:
s auctore deo iã factũ cernimꝰ. Omp̃s
enĩ dñs coruscantibꝰ nubibꝰ cardines
maris operuit : quia micantibꝰ p̃dica¬
toꝵ miraculis adfidẽ ȩtiã t̾minos mun-¬
di ꝑdix̃. Ecce enĩ pene cunctarũ
iã gentiũ corda penetrauit : ecce in
una fide orientis limitẽ. occidentisq
con iunxit. Ecce lingua brittannica
quȩ nichil aluid nouerat quã barbarũ
frendere: iã dudũ in diumis laudibus
ebrrũ cȩpit alleliua resonare. Ecce qͦn¬
dã tumidus iã substratus scõꝵ pedibꝰ
seruit oceanus: eiusq barbaros motus
quos t̾reni principes edomare ferro ne¬
qͥuerant: hos prodiuina formidine sa¬
cerdotũ ora simplicibꝰ uerbis ligant.
Et qͥcateruas pugnantiũ infidelis nequa¬
quã metuerat : iã nunc fidelꝰ humi¬
liũ linguas timet. Quia enĩ ꝑceptis
celestibꝰ uerbis clarescentibus quoq mi¬
raculis uirtꝰ ei diumȩ cognitionis infun¬
ditur : eiusdẽ diunitatis t̾rore refre¬

Expanded text:
dem Eliu vocibus audivimus, sed auctore Deo jam factum cernimus. Omnipotens enim Dominus coruscantibus nubibus cardines maris operuit, quia emicantibus praedicatorum miraculis, ad fidem etiam terminos mundi perduxit. Ecce enim pene cunctarum jam gentium corda penetravit; ecce in una fide Orientis limitem Occidentisque conjunxit; ecce lingua Britanniae, quae nil aliud noverat, quam barbarum frendere, jam dudum in divinis laudibus Hebraeum coepit Alleluia resonare. Ecce quondam tumidus, jam substratus sanctorum pedibus servit Oceanus, ejusque barbaros motus, quos terreni principes edomare ferro nequiverant, hos pro divina formidine sacerdotum ora simplicibus verbis ligant; et qui catervas pugnantium infidelis nequaquam metuerat, jam nunc fidelis humilium linguas timet. Quia enim perceptis coelestibus verbis, clarescentibus quoque miraculis, virtus ei divinae cognitionis infunditur, ejusdem divinitatis terrore refre
Abbreviated transcription (Latin):
corãte ut des nob̾ famuł tuis eã inpossessi¬
onẽ. nec facias transire iordanẽ. Qui gͥ
ium̃ta pluruna possident iordanẽ transire
refugiunt : qͥa qͦs multa mundi inplica¬
m̃ta occupant. habitationẽ cęlestis patria
non reqͥrt̃. S ipsa eos quã specietenus
tenent fides increpat: neotii delectatio¬
ne torpescant. atq exemplo suo alios ala¬
boris tolerantia ⁊ studio longanimitatis
frangant. Vnde eis ꝑ moy sen dr̃. Hũqͥd¬

Expanded text:
 tuis eam in possessionem, nec facias nos transire Jordanem . Qui igitur jumenta plurima possident, Jordanem transire refugiunt, quia quos multa mundi implicamenta occupant, habitationem coelestis patriae non requirunt. Sed ipsa eos quam specie tenus tenent, fides increpat, ne otii delectatione torpescant, atque exemplo suo alios a laboris tolerantia, et studio longanimitatis frangant. Unde eis per Moysen dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
A quo nemoriat᷑ trepidat. ⁊ tam̃ ne ei
dñs irascat᷑ rogat. Ipse quippe cũ mit
teretur: ait. Audi&e saul. & int̾ ficiae
me. Q ei ꝑ semetipsã ueritas dicit.
Quousq culeges saulẽ cũ ego ab iecerim
eũ: Quidgͦ isto uiro dici benignius
potest. qui ⁊ hunc non iuilt diuinitꝰ
ꝑcuti a quo formidat occidi: Cũ adpi¬
etatis atq humilitatis celsitudinẽ ten¬
dimꝰ: p̃cedentiũ exemplis leuanur.
Quid enĩ dauid misericordiuis. qͦhumilius
dici potest. quia rege reꝓbo pro uictorus
contumelias recepit. qͥ demanu hostili is¬
raeliticã gentẽ foris eripuit: Q tam̃ ipse
nemoriatur. qͣsi debilis fugit. Iui & se
electũ diuino uiditio. ⁊ ꝑ seentorẽ suũ re¬
ꝓbĩ agnoscit: ⁊ tam̃ eidẽ ꝑsecutori suo
erebrę satisfactionis humilitate se subic
Qiuiꝑsecutoris lanceã tollit. orã clamidis
detruncat : atq ad cacum̃ montis ꝓtin
ꝓperat. ⁊ mo eodẽq tempore qͥo ceidendi

Expanded text:
A quo ne moriatur, trepidat: et tamen ne ei A quo ne moriatur, trepidat: et tamen ne ei Dominus irascatur, rogat. Ipse quippe cum miteretur ait: Audiet Saul, et interficiet me . Et ei per semetipsam Veritas dicit: Quousque tu luges Saulem, cum ego abjecerim eum ? Quid ergo isto viro dici benegnius potest, qui et hunc non vult divinitus percuti, a quo formidat occidi? Cum ad pietatis atque humilitatis celsitudinem tendimus, praecedentium exemplis levamur . Quid enim David misericordius, quid humilius dici potecontumelias recepit, qui de manu hostili Israeliticam plebem fortis eripuit, et tamen ipse, ne moriatur, quasi debilis fugit, qui et se electum divino judicio et persecutorem suum reprobum agnoscit , et tamen eidem persecutori suo crebrae satisfactionis humilitate se subjecit, qui persecutoris lanceam tollit, oram chlamidis detruncat, atque ad cacumen montis protinus properat, et uno eodemque tempore, quia occidendi
Abbreviated transcription (Latin):
repleri concupiscimꝰ : p̃cedentiũ exẽplis
adiuiuam᷑. Quid enĩ moyse mansuetius.
qͥ cõmissi sibi popłi seditionẽ tolerat:
& tam̃ irascentẽ dm̃ proeisdẽ suis ꝑsecu¬
toribꝰ rogat. seq pro illis diuino furori
obicit. quia inscõ eus pectore etiam
exꝑsecutione caritas ignescit. Cũ cont᷑
aduersa mundi firmare m̃tis constan¬
tiam nitimꝰ: p̃cedentiũ consideratione
fulcimꝰ. Quidenĩ iosu& constantuis. qͥ
adexplorandã qualitatẽ gentiũ missus.
nec ꝓceritatis magnitudinẽ. nec nume¬
rositatis multitudinẽ expauit: Unde
⁊ easdẽ gentes quas explorando non
timuit: etiã p̃liando prostrauit. Cũ
benignitatis culm̃ adp̃hendere conamꝰ:
p̃cedentiũ exemplis instruim᷑. Quidenĩ
samuhele benignius. qͥde principatu
regendi popłi deiectis. successorẽ sibi
humilit̃ requirit. Inuentũq ungit
in regẽ. unctũ mox tolerat ꝑsecutorẽ :

Expanded text:
repleri concupiscimus, praecedentium exemplis repleri concupiscimus, praecedentium exemplis adjuvamur. Quid enim Moyse mansuetius, qui commissi sibi populi seditionem tolerat, et tamen irascentem Dominum pro suis persecutoribus rogat, seque pro illis divino furori objicit; quia in sancto ejus pectore etiam ex persecutione charitas ignescit? Cum contra adversa mundi firmare mentis constantiam nitimur, praecedentium consideratione fulcimur. Quid enim Josue constantius , qui ad explorandam qualitatem gentium missus, nec proceritatis magnitudinem, nec numerositatis multitudinem expavit? Unde et easdem Gentes, quas explorando non timuit, etiam praeliando prostravit. Cum benignitatis culmen apprehendere conamur, praecedentium exemplis instruimur. Quid enim Samuele benignius, qui de principatu regendi populi dejectus , successorem sibi humiliter requirit, inventumque ungit in regem: unctum mox tolerat persecutorem?
Abbreviated transcription (Latin):
pacientius qͥ ligna portat. de holocausto
int̾rogat atq post paululũ ligatur
⁊ nonloquitur. ara suꝑ ponitur ⁊ non
reluctatur.  Quid gͦ isto uiro dici paci¬
entius potest. quiquasi adsolatium
ducitur. & requirit adferiendũ ligat᷑
⁊ conticescit. & oblaturꝰ holocaustũ in¬
t̾rogat offerendus holocaustũ tac&e:
Cũ accingi ad laboꝵ tolerantiã nitimur:
exemplis p̃cedentibꝰ informam᷑. Quid
enĩ iacob laboriosius : qͥ apud laban tã
longo temꝑe ꝓpinquis iure cognationiꝰ
oꝑa exercuit seruitutis. ⁊ uice obsecutus
est famuli ut ꝑfrueretur p̃mus heredis:
Cũ arcẽ continenti& castitatis ascendere
Nitiñ: exemplis p̃cedentibꝰ subleuamur.
Quidenĩ ioseph castius. qͥ ad desideriũ petu¬
lantis dñe uigo luxuria p̃mi ñ potuit
etiã captiuis : & quidẽ hominibꝰ seruus
extitit: sed contra dominantẽ neqͥtiã
& inseruitio lib fuit. Cũ mansuetudine

Expanded text:
patientius, qui ligna portat, de holocausto patientius, qui ligna portat, de holocausto rogat, atque post paululum ligatur, et non loquitur : arae superponitur, et non reluctatur? Quid ergo isto viro dici patientius potest? Qui quasi ad solatium ducitur, et requirit: ad feriendum ligatur, et conticescit: et oblaturus holocaustum interrogat, offerendus in holocaustum tacet. Cum accingi ad laborum tolerantiam nitimur, exemplis praecedentium informamur. Quid enim Jacob laboriosius, qui apud Laban tam longo tempore propinquus jure cognationis ra exercuit servitutis , et vice obsecutus est famuli, ut perfrueretur praemiis heredis? Cum arcem continentiae et castitatis ascendere nitimur, exemplis praecedentium sublevamur. Quid enim Joseph castius, qui ad desiderium petulantis dominae, jugo luxuriae premi non potuit, etiam captivus ? Et quidem hominibus servus exstitit, sed contra dominantem nequitiam, et in servitio liber fuit. Cum mansuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ montibꝰ nos ds̃ inluminat: quia ꝑ ad¬
miratã uitã patrũ p̃cedentiũ. radio noᷤᷤ
suȩ claritatis inlustrat. Ecce instudio
de uotionis dominicȩ ⁊ caritatis accendi¬
mur : s inhac de uotione atq caritate
melus harũ nubiũ contemplatione
formam᷑. Quidenĩ de uotius petro: Quid
caruis ioħe : Ile ꝑdeuotionẽ fluuida
maris dorsa calcare nontimuit: iste ꝑ
amorẽ in ipso auctoris nr̃i pectore re
quieuit. & quia adcorporalis cene re¬
fectionẽ uenerat: spiritale pabulũ de
pla deducamꝰ. Ecce eũ p̃ceptis cęlestibꝰ
subdi ꝑ obędientiã cupimꝰ : consideratis
antiquoꝵ pat̾um uestigiis uiuam᷑. Quid
enĩ abraham obedientuis. qͥ ad unã uocẽ
dĩcã cognatos ⁊ patriã de serit. ⁊ pro
adipiscenda xt̾na hereditate ipsũ ferire
nontrepidat. quẽ senex iã ⁊pene mori¬
turꝰ acceperat heredẽ : cũ pacienti &
ad prehendere uirtutẽ conam᷑ : p̃ce¬
dentiũ exempla conspicimꝰ. Quid enĩ isaac

Expanded text:
ontibus nos Deus illuminat, quia per admiratam vitam Patrum praecedentium, radio nos suae claritatis illustrat. Ecce in studio devotionis dominicae et charitatis accendimur, sed in hac devotione atque charitate melius harum nubium contemplatione formamur. Quid enim devotius Petro ? Quid charius Joanne ? Ille per devotionem fluida maris dorsa calcare non timuit, iste per amorem in ipso auctoris nquievit : et qui ad corporalis coenae refectionem venerat, spirituale pabulum de pla deducamus. Ecce cum praeceptis caelestibus subdi per obedientiam cupimus, consideratis antiquorum patrum vestigiis juvamur. Quid enim Abraham obedientius, qui ad unam vocem Dominicam cognatos et patriam deserit , et pro adipiscenda aeterna hereditate ipsum ferire non trepidat, quem senex jam et pene moriturus acceperat heredem? Cum patientiae apprehendere virtutem conamur, praecedentium exempla conspicimus. Quid enim Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
texunt Suncelo occłos attollimꝰ : non
cęlũ s ipsas intuemur. Nec uisus nr̃
aetherras plagas penetrat̾: quia ei illas
ipsa sua infirmitas occultat. & cũ de
cęlo sol rutilat: pruis int̾fuso aere pas¬
citur. ut post incęlũ solis radus con¬
templetur. Quia gͦ carnales homines
sum. cũ suꝑna appetere nitim᷑ : quasi
incȩlũ occłos leuamꝰ. Et ueluc incęlũ
aciem tendimꝰ : quia p̃ssi usurrruĩ cor¬
ꝑaliũ. docerr spiritalia conamur. S qͥa
transire intellectus nr̃ adiuina ñsinit᷑.
metur: quasi iã cęlũ nr̃ occłs suspicit
ẜ nubes uidet. quia cõprehendere quȩ
dĩ st̃ appecit. s uix mirari eaquȩ ho¬
minibus collata st̃ potest. Unde ⁊ alias

Expanded text:
aetexunt, si in coelum oculos attollimus, non coelum, sed ipsas intuemur; nec visus noster aethereas plagas penetrat, quia ei illas ipsa sua infirmitas occultat; et cum de coelo sol rutilat, prius interfuso aere pascitur, ut post in coelo solis radios contempletur. Quia ergo carnales homines sumus, cum superna ain coelum oculos levamus, et velut in coelum aciem tendimus, quia pressi usu eorum corporalium, doceri spiritualia conamur. Sed quia transire intellectus ad divina non sinitur,metur, quasi jam coelum noster oculus suspicit, sed nubes videt, quia comprehendere quae Dei sunt, appetit; sed vix mirari ea quae hominibus collata sunt potest. Unde et alia
Abbreviated transcription (Latin):
Uende imipsa quoq scã eccła plurimi
fidẽ tenent: ⁊ uitã fidei non tenent.
Humilitatis dñicȩ sacram̃ta ꝑcipiunt:
s humiliari dnĩca imitatione contepll
Blanda diuini eloqͥi p̃dicam̃ta conmu¬
nicant s apud se in manes intumorł
ꝑ scuerant. Unde hic qͦq postqua pes
cardines maris ad gregate eccłȩ latitudo
signatae. apte sub iuingitur. Immanibus¬

Expanded text:
Unde in ipsa quoque sancta Ecclesia plurimi fidem tenent, et vitam fidei non tenent; humilitatis dominicae sacramenta percipiunt, sed humiliari dominica imitatione contemnunt; blanda divini eloquii praedicamenta communicant, sed apud se immanes in tumore perseverant. Unde hic quoque, postquam per cardines maris aggregatae Ecclesiae latitudo signata est, apte subjungitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
culũ suũ. Quia enĩ inuniꝰ popłi cultu
tunc dñs int̾ homines latuit: eundẽ
sibi popłm tentoriũ uocauit. Unde
irecte nunc nubes istȩ eius tentoriũ
dicunt᷑ : qr adnos ds̃ ꝑ grãm ueniens.
intra p̃dicatoꝵ suoꝵ m̃tes operitur.
An paulus euis tentoriũ nonerat. cũ ab
hierusalẽ ꝑcircuitũ usq ad illiricũ ad
corda mortaliũ ueniens. meiꝰ m̃te diis
quiescebat: Nubes quippe erat homi¬
nibꝰ. tentoriũ deo: quia quẽ p̃dicando
infundebat audientibꝰ. hunc inuisi¬
bilit̾ inmĩte retinebat. Isdem rursus
cũcatenis iunctus romani peter& pau¬
lus occupaturꝰ mundũ: latens ineiꝰ
pectore. quasi subtentoriũ ibat dĩ.
Qui &̾ occultꝰ uideri non poterat: iꝑ ũba¬

Expanded text:
a enim in unius populi cultu tunc Dominus inter homines latuit, eumdem sibi populum tentorium vocavit. Unde et recte nunc nubes istae ejus tentorium dicuntur, quia ad nos Deus per gratiam veniens, intra praedicatorum suorum mentes operitur. An Paulus ejus tentorium non erat, cum a Jerusalem per circuitum usque ad Illyricum ad corda mortalium veniens, in ejus mente Dominus quiescebat ? Nubes quippe erat hominibus, tentorium Deo, quia quem praedicando, infundebat audientibus, hunc invisibiliter in mente retinebat. Idem rursus dum catenis vinctus Romam peteret Paulus occupaturus mundum, latens in ejus pectore quasi sub tentorio ibat Deus , quia et occultus videri non poterat
Abbreviated transcription (Latin):
laboribꝰ de fendunt: ⁊cȩlestẽ patriam
uindicant nectam̃ amant. Quos bene
apud moisen filii ruben & gad: ⁊ dimidia
missionis t̾ra hereditatis habere noluer̃
dicentes. Ierra quã ꝑcussit dñs inconspec

Expanded text:
clamoribus defendunt, et coelestem patriam clamoribus defendunt, et coelestem patriam vindicant, nec tamen amant. Quos bene apud Moysen filii Ruben et Gad et dimidia missionis terra haereditatem habere noluerunt, dicentes: « Terra quam percussit Dominus in conspec
Abbreviated transcription (Latin):
& relie. Sapientes ⁊ prudentes uidelic&
suꝑbientes uocans. Qui enĩ ñ subiunx it
reuelasti ea stultis ⁊ pariilis: tumorẽ
se cdamnasse innotuit. ñ acumen. Unde
⁊ alias dr̃. Custodiens paruulos dñs.
Atq ut ostendat᷑ hec eadẽ paruitas qͥd
E rauit me. Quia gͦ st̃ multi in aeccła qͥ
paruuli eẽ. despitiunt: etiã humilitatiᷤᷤ¬
Iloco inmanes apd se eẽ. minime desis¬
tunt. Hos plerũq uideas honoribus
extolli. uoluptatibꝰ ꝑfrui: rerũ multiplici¬
tate delatari. Hi sępe nil p̃cipue nisi p̃¬
ẽẽ. ceteris appetunt: amultis timeri gra¬
tulantur. Recte uiuere negligt: ⁊rectȩ
uitȩ famã habere concupiscunt. ad ula¬
tiones quȩr̃: fauoribꝰ intumescunt. Quia
mrebꝰ sibi copiose p̃sentibꝰ prompti st̃ :
uentura gaudia non requir̃. Cumq eos
multiplex actio occupat : ętiam asemetip¬
sis alienos de monstrant. & tam̃ siqua
fidei temptatio exsurgat. quia iea saltĩ
specietenus continent᷑. hanc uerb. hanc

Expanded text:
 : sapientes et prudentes videlicet superbientes vocans. Qui enim non subjunxit: Revelasti ea stultis, sed parvulis, tumorem se damnasse innotuit, non acumen. Unde et alias dicitur: Custodiens parvulos Dominus . Atque ut ostendatur haec eadem parvitas quid Sunt multi in Ecclesia qui parvuli esse despiciunt, etiam humilitatis immunes apud se esse minime desistunt. Hos plerumque videas honoribus extolli, voluptatibus perfrui, rerum multiplicitate dilatari. Hi saepe nihil praecipue nisi praeesse caeteris appetunt, a multis timeri gratulantur, recte vivere negligunt, et rectae vitae famam habere concupiscunt, adulationes quaerunt, favoribus intumescunt: et quia rebus sibi copiose praesentibus prompti sunt, ventura gaudia non requirunt. Cumque eos multiplex actio occupat, etiam a semetipsis alienos demonstrat. Et tamen si qua fidei tentatio exsurgat, quia in ea saltem specie tenus continentur, hanc verbis, hanc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fulgdrare lumine suo desuꝑ. Quid
eiũ sentire fulgura. nͥ miracula de¬
bemꝰ. De quibꝰ ꝑ psalmistã dr̃. Fulgura
multiplicabis ⁊ conturbab̾ eos. ꝑ has
gͦ nubes lumine suo desuꝑ fulgurat:¬
quiꝑ p̃dicatores scõs insensibilitatis nr̃ ȩ
tenebras ȩtiã miracuł inlustrat. Cũq
nubes istȩ uerb̾ pluunt. cũq miraculis
ium coruscȩ lucis aperiunt : extre¬
mos ȩtiã mundi t̃ minos indiuino a¬

Expanded text:
 fulgurare lumen suum desuper. - Quid enim sentire fulgura, nisi miracula debemus? De quibus per Psalmistam dicitur: « Fulgura multiplicabis, et conturbabis eos . » Per has ergo nubes lumine suo fuquia per praedicatores sanctos insensibilitatis nostrae tenebras etiam miraculis illustrat. Cumque nubes istae verbis pluunt, cumque miraculis vim coruscae lucis aperiunt, extremos etiam mundi terminos in divinum a
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Unde ⁊ alias. meuisdẽ sp̃s significati¬
one scriptum ÷. F actus ẽ. repente decȩlo
sonus : tanquã aduenientis sp̃s uehem̃tis.
Sonus igitur ab ore dnĩ procedit: cũ cũsubs¬
tancialis ei sp̃s adnos ꝑfiliũ ueniens: sur¬
ditatẽ nr̃e insensibilitatis sũpsit. sic̃ de
eodẽ sono incircũ scripto atq incorporeo:
os dni loquit᷑ dicens. De meo accipia : ⁊
solationis intelligi. Iuia quos sp̃s sc̃s
replae : priꝰ eos de t̾rena actione t̾rificat.
⁊ post modũ spe cęlestiũ consolatur. Ut
tanto post confidendo de p̃mio gaudeant:
quanto prius sola supplitia conspiciendo
metuebant. Hinc ÷ qđ de unigeniti spũ:
quasi dehoc oris sono paulus dic̃. Non
enĩ accepistis spm seruitutis iterũ inti¬
more : s accepistis sp̃m adoptionis filioꝵ.
inquo clamamꝰ abba pat̾. Hinc ꝑsemce

Expanded text:
s significatione scriptum est: Factus est repente de coelo sonus tanquam advenientis spiritus vehementis . Sonus igitur de ore Domini procedit, cum consubstantialis ei Spiritus ad nos per Filium veniens, surditatem nostrae insensibilitatis rumpit, sicut de eodem sono incircumscripto atque incorporeo os Domini loquitur, dicens: De meo accipiet, etsolationis intelligi, quia quos Spiritus sanctus replet, prius eos de terrena actione terrificat, et postmodum spe coelestium consolatur, ut tanto post confidendo de praemiis gaudeant quanto prius sola supplicia conspiciendo metuebant. Hinc est quod de unigeniti Spiritu quasi de hoc oris sono Paulus dicit: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timorem, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in
Abbreviated transcription (Latin):
ille sit tanti uiditii aduentꝰ. quȩ tunc
illa sit hominũ angłoꝵq frequentia.
Quanta ui contra reprobos ⁊ ardentia
pugnent alemĩta. quã terribilit̾ & terna
ꝓdeat districti udicis ore sententia: qͣ
rrꝓbis dicit. Discedite ame maledicti
inignẽ & t̾nũ: qͥp̃paratus ÷ diabolo & an¬
głis eius. Eorũdẽ pęna repborũ ante oc
cũ graui amaritudinis obscuritate pensan¬

Expanded text:
ille sit tanti judicis adventus, quae tunc ille sit tanti judicis adventus, quae tunc illa sit hominum angelorumque frequentia, quanta vi contra reprobos et ardentia pugnent elementa, quam terribiliter aeterna prodeat de districti judicis ore sententia, qua reprobis dicitur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejucum gravi amaritudinis obscuritate pensen
Abbreviated transcription (Latin):
auduii auditũ tuũ ⁊ timiui. Unde hie
quoq dr̃. dudice auditionẽ int̾rore uociꝰ
cus. Flotanchũ uero est qđ uox dei ñ ingau¬
dio s int̾rore audiri ꝑhibetur. Quia ni¬
mirũ peccator quisq dũ sola quȩ t̾renast᷑
cogitat. dũcor oppressũ ininfimis cogita¬
tionibꝰ gestat. sirepente diunȩ grã ad
spiratione tangitur. hoc ante omĩa in¬
telligit: qͦd cuncta quȩ agit districti ater¬
ni udicis anĩaduer. one puniantur.
Auclitio gͥ uocisdei prius int̾rore fit:
ut post uertatur indulcedinẽ. Quia ante
nos districti uiditi tumore castigat : ut
iam castigatos suꝑnȩ dulcedinis consola¬
tione reficiat. Nã cũ nos iuolenta rerũ
temꝑaliũ delectatio possidet. ⁊m̃tis nr̃ȩ
otłos insomno torporis p̾mit: si manu
subito suꝑni respectꝰ excitam᷑. dui clau¬
sos mox eodẽ adueritatis lucẽ occłos m̃tis
aperimus. Quȩ ȩgimꝰ mala meminimus:
quã districtis uidex contra hec ueniat
uidemꝰ. Uersantur in m̃te: quantus

Expanded text:
timui . Unde hic quoque dicitur: Audiet auditionem in terrore vocis ejus. Notandum vero est quod vox Dei non in gaudio, sed in terrore audiri perhibetur, quia nimirum peccator quisque dum sola quae terrena sunt cogitat, dum cor oppressum infimis cogitationibus gestat, si repente divinae gratiae aspiratione tangitur, hoc ante omnia intelligit, quod cuncta quae agit districta aeterni judicis animadversione puniantur. Auditio igitur vocis Dei prius in terrore fit, ut postea vertatur in dulcedinem, quia ante nos districti judicii timore castigat, ut jam castigatos supernae dulcedinis consolatione reficiat. Nam cum nos violenta rerum temporalium delectatio possidet, et mentis nostrae oculos in somno torporis premit, si manu subita superni respectus excitamur, diu clausos mox eosdem ad veritatis lucem oculos mentis aperimus, quae egimus mala meminimus, quam districtus judex contra haec veniat videmus: versatur mente quantus
Abbreviated transcription (Latin):
finis tam̃ inferior non constringat. Et
lic& eẽ. incipiant : eẽ inꝑpauũ non
desistant. Hoꝵ uero xt̾nitas idcirco
sũmȩ ẽ. at̾nitati dissimilis. quia at̾na
eẽ. cȩperunt. Cũ ad extrema ꝓ spicimus :
hoꝵ finẽ qͥomĩno de est nonconphendimꝰ.
Eoꝵ tam̃ mitia cernuꝰ: cũ mentẽ retro
re uocamꝰ. & dũ ineis infra supraq ani¬
mũ ducimꝰ: noncapimꝰ omĩno quousq
dã eo ꝑ at̾nitatẽ longum ÷ qđ nec mitio
oritur nec fine t̾minat᷑ nec exqͦ insem&¬
ipso recipit nec quousq dicat᷑ gͦ. Numerꝰ
annoꝵ eius in astimabilis. ꝑ hoc gͦ qđ
annoꝵ illius numerꝰ dr̃: duitinũ eiꝰ esse
ostenditur. ꝑ hoc gͦ qđ inestimabilis me¬
moratur: hoc ipsũ eẽ. infinitũ ⁊incon¬
p̃hensibile de monstrat᷑. S quia huma¬
nis m̃tibꝰ in notescat agnouimꝰ. dũ om̃s
homines uident eũ. ⁊ quia eiꝰ magnitu¬
dinẽ ad mirantur cernimus: dũ annoꝵ

Expanded text:
finis tamen inferior non constringat; et finis tamen inferior non constringat; et licet esse incipiant, esse in perpetuum non desistant. Horum vero aeternitas idcirco summae est aeternitati dissimilis, quia aeterna esse coeperunt. Cum ad extrema prospicimus, horum finem, qui omnino deest, non comprehendimus; eorum tamen initia cernimus, cum mentem retro revocamus; et dum in eis infra supraque animum ducimus, non capimus omnino quousque dam in eo per aeternitatem longum est, quod nec initio oritur, nec fine terminatur, nec ex quo in semetipso recipit, nec quousque, dicatur ergo: Numerus annorum ejus inaestimabilis. Per hoc ergo quod annorum illius numerus dicitur, diutinum ejus esse ostenditur. Per hoc vero quod inaestimabilis memoratur, hoc ipsum esse infinitum et incomprehensibile demonstratur. Sed quia humanis mentibus innotescat agnovimus, dum omnes homines vident eum; et quia ejus magnitudinem admirantes cernimus, dum annorum
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit: u psã aet̾nitatis longitudinem
annos uocauit. Cũ enĩ breuitatẽ temꝑis
dilatare uolumꝰ : mom̃ta ꝑhoras. horaᷤᷤ
ꝑdies. dies ꝑmenses: menses aut̃ ꝑ annos
extendimꝰ. Quia gͦ amplum quidẽ dicere
uoluit. s quid dicer& latius non inuenit:
i deo annos sine astimatione numeri
multiplicauit dicens. Numerus annoꝵ
euis in astimabilis. Utdũ ea quȩ apud
se st̃ ꝓlixa multiplicat : at̾nitatis lon¬
gitudinẽ se metiri nonposse. infirmitaᷤᷤ
humana cognoscat. Iende ^ occłm in
axt̾̃nitate. ut uideas dm̃: uł quando ẽ.
a principio. uł quousq. ⁊ nusquã finis
superior: Q uia eẽ. non incipit. nusquã
finis inferior : quia eẽ. non desinit. Intͣ
ipsũ omĩa co angustantur. Ipse uero circa
omĩa sine spatio extenditur. sine loco
dilatatur. Ecce cuncta quę facta st̃:
ea ipsa circũ scriptione qua creaturae st̃
superiori ⁊inferiori fine cinguntur. Le¬
ge enĩ sua quia dũ eẽ. incipiunt. festi¬

Expanded text:
inem annos vocavit. Cum enim brevitatem temporis dilatare volumus, momenta per horas, horas per dies, dies per menses, menses autem per annos extendimus. Quia ergo peramplum quiddam dicere voluit, sed quid diceret latius non invenit, in Deo annos sine aestimatione numeri multiplicavit, dicens: Numerus annorum ejus inaestimabilis, ut dum ea quae apud se sunt prolixa multiplicat, aeternitatis longitudinem se metiri non posse infirmitas humana cognoscat. Tende itaque oculum in aeternitatem, ut videas Deum, vel quando est a principio, vel quousque; et nusquam finis superior, quia esse non incipit; nusquam finis inferior, quia esse non desinit. Intra ipsum omnia coangustantur, ipse vero circa omnia sine spatio extenditur, sine loco dilatatur. Ecce cuncta quae facta sunt, ea ipsa circumscriptione qua creata sunt, superiori et inferiori fine cinguntur. Lege enim sua, quia a non esse incipiunt, festi
Abbreviated transcription (Latin):
ponit. &̾ qui considerat nubes non metit:
quia isqͥante humane mutabilitatis t̾ro¬
rẽ trepidat. mercede &ternȩ retributi¬
onis se priuat. ꝑ nubes ꝓpħe figurant᷑.
sic̃ ꝑ psalmistã dr̃. Ienebrosa aqua:¬

Expanded text:
roponit. Et qui considerat nubes, non metit, roponit. Et qui considerat nubes, non metit, quia is qui ante humanae mutabilitatis terrorem trepidat, mercedis aeternae retributione se privat. Per nubes prophetae figurantur, sicut per Psalmistam dicitur: Tenebrosa aqua
Abbreviated transcription (Latin):
se eisdem apłis expositores inscientia
prefert̃: cũ exponendo latius loquumᷤ
Meminisse quippe incessant̃ debent:
quos euisdẽ scientia inuentiones aee¬
perunt. Unde ⁊ apte sub iuingitur.¬
ꝯ Qui denubibꝰ fluunt. Hi qͥppe gurgits
denubibꝰ fluunt: quia si exscĩs apłis iuis
in telligentiae non inciperae. nequa quã
ꝑ ora doctoꝵ largior manar&. Inscrs¬
tura enĩ saera aliquando ꝑnubes mo¬
biles quiq homines. aliqͣndo ꝓphȩ:
aliqͣndo aut̃ apłi de signãtur. Pernibes
quippe mobilitas humane m̃tis expͥ¬
mitur: sic̃ salomon ait. Qui obserua
uentũ non seminat: ⁊ qͥconsiderat nibes
nũ quã metit. Uentũ ꝓcul dubio in¬
mundũ sp̃m: nubes uero subiectos ei
homines appellat. Quos tocies hic ilis¬
qr impellit ⁊ rruocat: quoties emus¬
tiones eius meoꝵ cordibꝰ suggestioni
flatibꝰ alternant. Qui igit uenti ob¬
seruat nonseminat: quia qͥtẽptationes
uenturas metuit. cor adbona oꝑa non ꝑ¬

Expanded text:
se eisdem apostolis expositores in scientia se eisdem apostolis expositores in scientia praeferant, cum exponendo latius loquuntur. Meminisse quippe incessanter debent, per quos ejusdem scientiae inventiones acceperunt. Unde et apte subjungitur Qui de nubibus fluunt. Hi quippe gurjites de nubibus fluunt, quia a sanctis apostolis vis intelligentiae, si non inciperet, nequaquam per ora doctorum largior emanaret. In Scriptura enim sacra aliquando per nubes mobiles quique homines, aliquando prophetae, aliquando apostoli designantur. Per nubes quippe mobilitas humanae mentis exprimitur, sicut Salomon ait: Qui observat ventum non seminat; et qui observat nubes, nunquam metit . Ventum procul dubio immundum spiritum, nubes vero subjectos ei homines appellat; quos toties huc illucque impellit et revocat, quoties tentationes ejus in eorum cordibus suggestionum flatibus alternant. Qui igitur ventum observat, non seminat, quia qui tentationes venturas metuit, cor ad bona opera non p
Abbreviated transcription (Latin):
instar gurgitũ ymbres fudit: quia cũ
de uidȩa p̃dicantes apłos abstulit. doctri¬
na noue grẽ mundũ rigauit. Qđ
utrũq factũ in accła potest ñ incon¬
uenient̃ intelligi: qͥa cũ solutiꝰ corporibꝰ¬
mas reculit. quasi cęli faci& stellas plu¬
inmore gurgitũ ꝙnibres reddit: quia
etiã reductis ad suꝑna apłis. ꝑ expostoꝵ
sequentiũ lingas fluenta diuinȩ scien¬
ti& diu abscondita largiore effusione
pate fecit. Nam qđ illi sub breuitate
locutist̃: hoc exponendo isti multipler̃
auxerunt. Unde ⁊ non ĩmerito ipsa
expositoꝵ p̃dicatio gurgitibus conparit᷑.
quia dũ multoꝵ p̃cedentiũ dicta colli¬
gunt. ipsi ineo qͦd astruunt ꝓfunduis
dilatantur. Nãdũ testimonia testimo
niis uingunt: quasi exguttis gurgites
faciunt. Quoꝵ uerbis dũ cotidie gen¬
tilitas docetur. qͥa peccatoꝵ mens cȩ¬
lestẽ scientiã accipit: quasi stans int̾ra
aqua gur gites ostendit. S nequaquã

Expanded text:
instar gurgitum imbres fudit, quia cum instar gurgitum imbres fudit, quia cum de Judaeae praedicantes apostolos abstulit, doctrina novae gratiae mundum rigavit. Quod utrumque factum in Ecclesia potest convenienter intelligi; qmas transtulit, quasi a coeli facie stellas pluin more gurgitum imbres dedit, quia etiam, reductis ad superna apostolis, expositorum sequentium linguas fluenta divinae scientiae diu abscondita largiori effusione patefecit. Nam quod illi sub brevitate locuti sunt, hoc exponendo isti, multipliciter asserunt. Unde et non immerito ipsa expositorum praedicatio gurgitibus comparatur; quia dum multorum praecedentium dicta colligunt, ipsi in eo quod astruunt, profundius dilatantur. Nam dum tesniis jungunt, quasi ex guttis gurgites faciunt. Quorum verbis dum quotidie gentilitas docetur, quia peccatorum mens coelestem scientiam accipit, quasi stans in terra aqua gurgites ostendit. Sed nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
libere increpare ausist̃. quasi uerboꝵ
guttis occecationis humane puluerẽ
rigando p̃sserunt : Quoꝵ udelic&
animas ab hac corruptibili carne suscep
quasi accli faciȩ stellȩ pluiuę subtra¬
huntur: ⁊ ad occultũ astra redeunt. dũ
ꝑactis suis cursibꝰ scõꝵ animȩ inthes¬
auris dispositionis intimȩ recondunt᷑.
S quia t̾ra arescer&. si subductis stelliᷤ
pluuia suꝑna funditus fluenta ces¬
sarent: recte dicitur. Qui aufert stellaᷤᷤ¬
pliuua : ⁊effundit ymbres ad instar
gurgitũ. Nã cũ ꝓphetas abstulit : eoꝵ
uice dñs appostolos misit: qͥ insimilitu¬
dine gurgitũ embres pluerent: post¬
quã sub ductis antiqͥs patribus exterio¬
ra legis p̃dicam̃ta tacuissent. Stellas
cͦ pluuia ab scondit. & ad instar gurgitũ
Smbres fundit: quia dũ p̃dicatores
legis ad secreta ⁊ intima retulit: ꝑ dicta
sequentiũ uberior uis p̃dicationis ema¬
Scellas gͦ pluua dñĩs abstraxit. atq ad

Expanded text:
libere increpare ausi sunt, quasi verborum libere increpare ausi sunt, quasi verborum guttis obcaecationis humanae pulverem rigando presserunt? Quorum videlicet animas ab hac corruptibili carne susceptquasi a coeli facie stellae pluviae subtrahuntur. Et occulte astra redeunt, dum peractis suis cursibus sanctorum animae in thesauris dispositionis intimae reconduntur. Sed quia terra aresceret, si, subductis stellis, pluviae superna funditus fluenta cessarent, id est sipluviae, et effundit imbres ad instar gurgitum. Nam cum prophetas abstulit, eorum vice Dominus apostolus misit, qui in similitudinem gurgitum pluerent, postquam subductis antiquis Patribus exteriora legis praedicamenta tacuissent. Stellas ergo pluviae abscondit, et ad instar gurgitum imbres fudit, quia dum praedicatores legis ad secreta et intima retulit, per dicta sequentium uberior vis praedicationis emaStellas ergo pluviae Dominus abstraxit, atque ad
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ ⁊ inceli facie alia stellę ꝓdeunt qua ᷤ
nullȩ pluiia sub sequuntur : ali& pro¬
deunt quippe. quȩ ⁊ arentẽ t̾ram magnis
ymbribꝰ infundunt. Igitur quoties in
dicare eandẽ rectitudinẽ nesciunt:
stellȩ quidẽ st̃. s insiccitate aris natę.
Quia ꝑ exemplũ bene uiuendi lucere
re nequeunt. Cũ uero mea qͥdã ⁊recte
uiuunt. ⁊ aliis eandẽ rectitudinẽ uerb̾
p̃dicationis influunt : quasi ad ꝓ ferendas
pluuias incelũ stellȩ ꝓducuntur. quȩ
sit uitȩ suȩ meritis luceant : ut gĩam
sermone. p̃dicationis pluant. At non
tiũ quasi arentẽ inferus crã scȩ̃ exor¬
tationis pluua adub̾tantẽ germinis
infudit: Annon ysaias astrũ pluuiae
ostensus :. qui meo qđ lucẽ ueritatis prȩ¬
udens tenuit. siccitatẽ infideliũ ꝓphe¬
tando adnuntians rigauit : Annon
hieremias ⁊ ꝓpħe ceteri uelut incęlo
positt astra pluua fuer̃. qͥin p̃dicationis
culmine erecti dũ prauitatẽ peccantiũ

Expanded text:
unt quas nullae pluviae subsequuntur, aliae prodeunt quae arentem terram magnis imbribus infundunt. Igitur quoties in dicare eamdem rectitudinem nesciunt, stellae quidem sunt, sed in siccitate aeris natae; quia per exemplum bene vivendi lucere re nequeunt. Cum vero in ea quidam et recte vivunt, et aliis eamdem rectitudinem verbis praedicationis influunt, quasi ad proferendas pluvias in coelo stellae producuntur, quae sic vitae suae meritis luceant, ut etiam sermone praedicationis pluant. An non tium quasi arentem inferius terram sanctae exhortationis pluvia ad ubertatem germinis infudit? An non Isaias astrum pluviae ostensus est, qui in eo quod lucem veritatis praevidens tenuit, siccitatem infidelium prophetando annuntians rigavit? An non Jeremias et prophetae caeteri, velut in coelo positi astra pluviae fuerunt, qui in praedicationiculmine erecti, dum pravitatem peccantium
Abbreviated transcription (Latin):
petrus cũ ꝑ epłas loquit᷑. nisi ut uerbi
rantur. nͥ ut m̃tes nr̃e cęlestia alim̃ta
ꝑcipiant. & inȩdia suȩ fastidiũ quo mo¬
extende nubes quasi tentoriũ siũ: &
fulgurare lumine suo de suꝑ: cardines
quoq maris operiet. ꝑhaec enĩ iudicat
popłos: ⁊ dat aescas multis mortalibꝰ.¬
Aesi aꝑte dicat. Sic scõs suos inmihiste¬
rio sue p̃dicationis extendit. eoꝵq uerla
miraculis ad uiuat: totius mundi linitis
ad fidẽ uocat. ꝑquȩ ⁊ priꝰ suꝑbientes
udicat: ⁊ post ꝑuerbũ consolationis
nutriens inspe humiles roborat. S cũ
qđ nonait om̃ibꝰ s multis. quia uidelica¬
ut scriptũ est. Non om̃iũ ÷ fides. ẜt qͥᷤ

Expanded text:
Petrus, cum per Epistolas loquitur, nisi ut verbi rantur, nisi ut mentes nostrae coelestia alimenta percipiant, et inediae suae fastidium, quo moextendere nubes quasi tentorium suum et fulgurare lumine suo desuper cardines quoque maris operiet per haec enim iudicat populos et dat escas multis mortalibAc si aperte diceret: Si sanctos suos in ministerium praedicationis extendit, eorumque verba miraculis adjuvat, totius mundi limites ad fidem vocat, per quae et prius superbientes judicat, et post per verbum consolationis nutriens in spe humiles roborat. Vet. Iquod non ait, omnibus, sed multis, quia vid licet scriptum est: Non omnium est fides
Abbreviated transcription (Latin):
tendit nubes dñs dũ ministris siuis ua
p̃dicationis aperiens: eos in mundi la¬
titudinẽ cirrũqͣq diffundit. Bene auĩ
dictũ ÷ quasi tentoriũ suũ. Ientoruĩ
qͥppe nuitmere poni solet. & cũ pduel
tores scĩ in mundo mittuntur: ũ d̃¬
fatiunt. Unde ⁊scriptũ ÷: Ecce mnts
angłm meũ ante faeiẽ tuã: qͥp̃panls
miaꝰ tui. & unde mursũ ꝑ psalmstã.d.

Expanded text:
tendit nubes Dominus, dum ministris suis viam praedicationis aperiens, eos in mundi latitudinem circumquaque diffundit. Bene autem dictum est: Quasi tentorium suum. Tentorium quippe in itinere tendit nubes Dominus, dum ministris suis viam praedicationis aperiens, eos in mundi latitudinem circumquaque diffundit. Bene autem dictum est: Quasi tentorium suum. Tentorium quippe in itinere p
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta desuꝑ. More enĩ nubiũ extensa
suꝑnos patrũ uita tegim᷑ : ut ad fructũ
fecundi germinis infundam᷑. Et quass
intuentłs cęlũ priꝰ nubes aspicimꝰ: qͥa
ante bonoꝵ facta admirando cernimꝰ.
⁊ post illa quȩ st̃ cȩlestia exꝑiendo pe¬

Expanded text:
amur. More enim nubium extensa super nos patrum vita tegimur, ut ad fructum fecundi germinis infundamur; et quasi intuentes coelum, prius nubes aspicimus, quia ante bonorum facta admirando cernimus: et post, illa quae sunt coelestia, experiendo pe
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sens est: cũ de illo ecce dr̃. etiã nol
uidentibus adeẽ memoratur. Bene al
eũ iuncere nram seientiã narrat. qul̃
uideri ab hominibꝰ dixerat: Qui as
ex ratione conspicitur: magntue
tam̃ illius e nulla nr̃i sensus suba¬
tate penetrat᷑. Q uicqͥd nãq decdard
cius magnitudinis scimꝰ. infra ipsum::
& tanto ab eius srientia longe repellimꝰ.
quanto eus potentiã nos conp̃hendisse
suspicam᷑. Nã quantũ uis in altũ mens
nr̃a rapiatur: eius tam̃ magnitudinis
inm̃sitate transcenditur. Cuius tunc ali¬
quid quasi exparte cognoscimꝰ: quando
eũ nos digne cognoscere non posse sen¬

Expanded text:
praesens est, cum de illo ecce dicitur, etiam non praesens est, cum de illo ecce dicitur, etiam non videntibus adesse memoratur. Bene autem eum vincere scientiam nostram narrat, quem videri ab omnibus dixerat, quia etsi ex ratione conspicitur, magnitudo tamen illius nulla nostri sensus subtilitate penetratur. Quidquid namque de claritate ejus magnitudinis scimus, infra ipsum est; et tanto ab ejus scientia longe repellimur, quanto ejus potentiam nos comprehendisse suspicamur. Nam quamvis in altum mens nostra rapiatur, ejus tamen magnitudinis immensitate transcenditur. Cujus tunc aliquid quasi ex parte cognoscimus, quando eum nos digne cognoscere non posse sen