comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pars minima coclear. qͦd est dimidia pars
dragine. appendens siliquas nouem: qui tri¬
plicatus conculam facit. Concula dragina u¬
na & dimidia adimplet᷑. siati pondꝰ decẽ drag¬
mis appendit᷑. Qui. etiam ã quib dam causat᷑
nominat᷑. Oxifalus fit. si quinq dragine ad¬
dunt᷑ ad decem. Accitabulus quarta pars emi¬
nȩ est: duocdecim dragnas appendeus. Cotula
emina est: habens ciatos sex. Quȩ iccirco cotula
uocat᷑: quia cõtẽ greco sermone incisio dr
Et emina sextarii in duo ęgua incidit᷑. & cotu¬
lam facit. Emina autẽ appendit librã unã:
que geminata sextariũ facit. Sextarium
duarũ librarũ est: qui bis assumptꝰ noũt᷑
cit. Adice sextum ⁊ congiũ recłdit. Nam congiꝰ
sex mecit᷑ sextariis: a quo & sextarii nomen
dederunt. Congium aut̃ ã congiendo: id est ꝑ
augmentũ crescendo uocat᷑. Unde postea pe¬
cuiia beneficii gr̃a dari cepta:. congiarium

Expanded text:
pars minima coclear, quod est dimidia pars pars minima coclear, quod est dimidia pars dragmae, adpendens siliquas novem; qui triplicatus conculam facit. Concula dragma una et dimidia adimpletur. Cyati pondus decem dragmis adpenditur, qui etiam a quibusdam cuatus nominatur. Oxifalus ut si quinque dragmae adduntur ad decem. Acitabulus quarta pars eminae est, duodecim dragmas adpendens. Cotyla emina est habens cyatos sex; quae idcirco cotyla vocatur, quia cote Graeco sermone incisio dicitur, et emina sextarii in duo aequa inciditur et cotylam facit. Emina autem adpendit libram unam, quae geminata sextarium facit. Sextarius duarum librarum est. Qui bis adsumtus nominatur cit. Adice sextum, congium reddit: nam congius sex metitur sextariis, a quo et sextarii nomen dederunt. Congium autem a congiendo, id est per augmentum crescendo, vocatur. Unde et postea pecunia beneficii gratia dari coepta congiarium
Abbreviated transcription (Latin):
Talentũ summũ esse pond̾ ꝑhibet᷑ in grecis.
Nam nichil est calco minꝰ : talento maius. suiꝰ
uariũ apud diuersas gentes pondꝰ habetur.
Apud romanos enim talentũ est septuaginta
duo talenta eẽ. centũ quadraginta qͥtuorli¬
bras. Est autẽ triplex : id est minoi. mediꝰ.¬
& summꝰ. Minor qͥnquaginta. medius. sep¬
tuaginta duarũ librarum: summꝰ centũ
uiginti constat. Centenarium num̃i. nom̃
est: co quod centũ librarũ ponderis sit. Id̾
pondus ꝓpter ꝑfectionẽ numeri centenarii
instituerunt romani. De mensuris.
Densura est res aliqͦ modo suo uel tempore
circumscͥpta. Hec aut corporis est. aut tem¬
poris. Corpous est: ut hominũ. lignoꝵ. & co¬
lumpnarũ. longitudo. & breuitas. S & solem
istum ꝓpriam sui oibis habere mensurã. quod
geomẽtrici ꝑscrutari audent. Temporis:. ue
mensura horarũ. dierum. & annoꝵ. Unde &
frumentũ. id est huntida & sicca: ut modioᷤ.
serrabones. urnas. & amphoias. Mensurarũ

Expanded text:
Talentum summum esse pondus perhibetur in Graecis; nam nihil est calco minus, nihil talento maius. Cuius varium apud diversas gentes pondus habetur. Apud Romanos autem talentum esse septuaginta duo talenta esse centum quadraginta libras. Est autem triplex; id est minor, medius, summus. Minor quinquaginta, medius septuaginta duarum librarum, summus centum viginti constat. Centenarium numeri nomen est eo quod centum librarum ponderis sit. Quod pondus propter perfectionem centenarii numeri instituerunt Romani. De mensuris . Mensura est res aliqua modo suo vel tempore circumscripta; haec autem aut corporis est aut temporis. Corporis est, ut hominum, lignorum et columnarum longitudo et brevitas. Sed et solem istum propriam sui orbis habere mensuram, quod geometrici perscrutare audent. Temporis, ut mensura horarum et dierum et annorum: unde et frumentum, id est humida et sicca, ut modios et artabones, urnas et amphoras. Mensurarum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecti ponderis genꝰ: quia tot constat unciis.
quot mensib annꝰ. Dicta aut̃ libra. qͦd sit
libera: & cuncta intra se pondera p̾dicta
ꝯcludit. eina in ponderib centũ dragmis
appendit᷑: & est nomen grecũ. Quod sunt si¬

Expanded text:
perfecti ponderis genus quia tot constat unciis perfecti ponderis genus quia tot constat unciis quot mensibus annus. Dicta autem libra quod sit libera, et cuncta intra se pondera praedicta concludat. Mina in ponderibus centum dragmis adpenditur; et est nomen Graecum quod sunt si
Abbreviated transcription (Latin):
reddit. Stater autẽ medietas unciȩ est: ap¬
pendens aureos tres. Unde & uocatus stater:
quod trib solidis stet. Hic & semuntia. qͥa
semis habet de uncia. Nic & semissis: quia
ponderis senus est. quasi semis assis. Quadran
catũ quadrantẽ. qͦd unciȩ quartã partem
appendeat. Sicel qui latine ciclus corrupte
appellatur. hebreum nom̃ est: habens apud
eos unciȩ pondus. apud latinos aut̃ & gre¬
cos quarta pars unciȩ est. & stateris medi¬
etas: draginas appendens duas. Unde cum
in litteris diuinis legitur siclus. uncia est:
cũ uͦ in gentilium. quarta unciȩ pars est. un¬
Adicta. quod unit̃sitatem nunoꝵ ponqderũ
sua unitate unciat. id est complectat. sonstat
aut̃ dragnus octo: id est scripulis itgiiti .iii.
Quod ꝓinde legitimũ pondꝰ habetur. qͥa nuine¬
rus scripłoꝵ eius horas diei noctisq incq̃t᷑:
uel quia libram efficit duodecies computata.
Libra duodecim unciis ꝑficit᷑. Et inde habet᷑

Expanded text:
reddit. Stater autem medietas unciae est, adreddit. Stater autem medietas unciae est, adpendens aureos tres; unde et vocatus stater quod tribus solidis stet. Haec et semuncia, quia semis habet de uncia. Haec et semissis, quia ponderis semis est, quasi semis assis. Quadrantem catur quadrans quod unciae quartam partem adpendeat. Sicel, qui Latino sermone siclus corrupte appellatur, Hebraeum nomen est, habens apud eos unciae pondus. Apud Latinos autem et Graecos quarta pars unciae est et stateris medietas, dragmas adpendens duas. Unde cum in litteris divinis legatur siclus, uncia est; cum vero in gentilium, quarta pars unciae est. Uncia dicta quod universitatem minorum ponderum sua unitate vinciat, id est conplectat. Constat autem dragmis octo, id est scripulis viginti quattuor. Quod proinde legitimum pondus habetur, quia numerus scripulorum eius horas diei noctisque metitur, vel quia libram efficit duodecies conputatus. Libra duodecim unciis perficitur; et inde habetur
Abbreviated transcription (Latin):
grecos gramma uocat᷑. Scripulus autẽ dictꝰ
ꝑ diminutionẽ A lapillo breui qͥ scrupulus uo¬
catur. Bragina octaua pars uncie est: & de¬
narii pondus argenti trib constans scripu¬
lis. id est decem s octo siliquis. Denariũ autẽ
dictum. quod ꝓ decem numinis imputat᷑. So¬
lidum nuncupatum: quia nichil illi deeẽ ui¬
detur. Solidum enĩ ueceres integrũ dicebant
& totũ. Ipse quoq nimmisma uocat᷑: ꝓ eo qͦd
nominib pͥncipum esfigiisq signet᷑. Ab inicio
uero unũ nummisma unꝰ argenteus erat. ħ
enim ap̃ assyrios cepit. Dicunt autẽ iudei qd̃
abraham in terracanaan pͥmus hanc aduexe¬
rit formã. Solidum apud latinos alio nomine
sȩxcula dicitur ⁊ quodhis sex uncia cõpleat᷑.
Hunc ut diximꝰ uulgus aureũ solidũ uocatł
Cuiꝰ terciam partẽ ideo dixerunt tremisseni:
eo qͦd solidum faciat ter missus. Sextula bis
assumpta. duellam facit : ter posita. staterẽ

Expanded text:
Graecos gramma vocatur: scrupulus autem dictus Graecos gramma vocatur: scrupulus autem dictus per diminutionem a lapillo brevi, qui scrupus vocatur. Drachma autem octava pars unciae est, et denarii pondus argenti, triblis, id est decem et octo siliquis. Denarium autem dictum quia pro decem nummis inputatur. Solidum nuncupatum, quia nihil illi deesse videtur; solidum enim veteres integrum dicebant et totum. Ipse quoque nomisma vocatur pro eo quod nominibus principum effigiisque signetur. Ab initio vero unum nomisma unus argenteus erat; hoc enim ab Assyriis coepit: dicunt autem Iudaei quod Abraham in terram Chanaan primus hanc advexerit formam. Solidum apud Latinos alio nomine sextula dicitur, quod his sex uncia conpleatur. Hunc, ut diximus, vulgus aureum solidum vocant; cuius tertiam partem ideo dixerunt tremissem, eo quod solidum faciat ter missus. Sextula bis adsummata duellam facit; ter posita staterem
Abbreviated transcription (Latin):
ubi pͥmum cius usus reꝑtus est. Hec duas
lances ñ habet: s uirga est signata libris &
tnciis. & unde uago pondere mensurata.
Exumen est filum mediũ quo trutinę statera
regitur: & lances ȩquant᷑. Unde & in lancib
amentũ dicit᷑. Inicuiq autem ponderi cer¬
tus est mod̃: nominib ꝓpriis designat᷑. Calc̃
minima pars ponderis quarta pars oboli est:
constans lentis geminisq granis. Appellatur
autẽ calcus quod sit paruulus. sicut & lapis
calculus: quia adeo minimꝰ est. ut sine molestia
sui calcet᷑. Diliqua incesima pars q̃tiarta pars
solidi est ab arboie cuiꝰ semen est uocabulum
tenens. Ceratim oboli pars media est: habens
siliqͦm unam semis. Hunc latinitas sencobolũ
uocat. Ceratin autẽ grece. latine siliqua cor¬
nuum interp̃tat᷑. Obolus siliquis trib appen¬
ditur: habens ceratim duos. calculos quatuor.
F iebat enim olim ex ere ad instar sagictȩ

Expanded text:
ubi primum ejus usus repertus est. Haec duas ubi primum ejus usus repertus est. Haec duas lances non habet; sed virga est signata libris et unciis, et vago pondere mensurata.Examen est filum medium, quo trutine statera regitur et lances equantur: unde et in lanceis amentum dicitur. Unicuique autem ponderi certus est modus, nominibus propriis designatus. Calcus minima pars ponderis, quarta pars oboli est, constans lentis geminis granis; appellatur autem calcus, quod sit parvulus sicut et lapis calculus, qui adeo minimus est, ut sine mosui calcetur. Siliqua vicesima quarta pars solidi est, ab arbore, cujus semen est, vocabulum tenens. Ceratum oboli pars media est, habens siliquam unam et semis: hunc latinitas semiobolum vocat: ceratum autem Graece, Latine siliqua cornu interpretatur. Obolus siliquis tribus appenditur, habens ceratia duo, chalcos quatuor: fiebat enim olim ex aere adinstar sagittae:
Abbreviated transcription (Latin):
ac mensurarũ uiuat cognoscere mo¬
dum. Nam omĩa corporalia sicut scͥptum
est a suminis usq ad ima. in mensura &s
nunero & pondere disposita sunt atq
formata. sunctis enim corporeis rebusa:
pondus natura dedit .⁊. suũ quoq regit
oniua pondus. Primꝰ moyses qͥ oms an¬
teredit gentilium phylosophos tempore⁊
nobis & numeros & mensuras & pondus
diuersis ui scripturȩ suȩ locis uarrauit.
Primꝰ. ficdon argiuus ponderũ rationem
uii grecia consticuit. & licet alii antiqͥo¬
res exstiterint. s iste hac arce exꝑienti¬
or fuit. Londus dictum. eo quod in sta¬
tera libratũ pendeat. Hinc & pensum.
Abusiue autẽ pondꝰ libra una est. Und̃¬
etiam dipondium dictumest: quast duo
pondera. Euod nomen adhtic in usti retinet᷑.
Trutina est gemina ponderũ lances. ȩquali
examine pendens: facta ꝓpter talenta appen¬
tera. nomen ex numero habens: qͦd duobus
lancib & uno in medio stilo librata ȩqualiter
stet. Campana ã regione ytalie nom̃ accepit:

Expanded text:
ac mensurarum juvat cognoscere modum: nam omnia corporalium sicut scriptum est a summis usque ad vina ima, in mensura et numero et pondere disposita sunt atque formata . Cunctis enim corporeis rebus pondus natura dedit. Suum quoque regit omnia pondus. Primus Moyses, qui omnes antecedit gentilium philosophos tempore, nobis, et numeros, et mensuras, et pondera diversis scripture sue locis enarravit. Primus Sydon argivus ponderum rationem in Grecia constituit. Et licet alii antiquiores extiterunt, sed iste hac in arte experientior fuit. Pondus dictum, eo quod in statera librarum pendeat; hinc et pensum. Abusive autem pondus, libra una est undetiam dipondium dictum est, quasi duo pondera: quod nomen adhuc in usu retinetur. Trutina est gemina ponderum lances aequali examine pendens, facta tera, nomen ex numero habens, quod duobus lancibus et uno in medio stilo librata, equaliter stet.
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis & lixe antẽus auctor est: quẽ
hercules fertur luctȩ certamine suꝑa¬
tum iuterfecisse. Lix aut̃ ã lixo flumine
mauritamȩ nuncupata. ubi antei regia fu¬
itꝰ. & sala quod inmineat salȩ flumini.
Cesaream mauritanie oppidum iuba rex
mauroꝵ in houorem cęsaris augusti ꝯdi¬
dit. quam ex eius noĩe cesaream appellauit:
sicut herocdes aliam cȩsaream in palestiua
quȩ nunc urbs est clarissima. Hycosium
cesariensis mauritanie oppidum. hercule
illic transeunte uiginti a comitatu eiꝰ des¬
cendentes construxerunt. Hanc ne quis
inuposito a se nomine pͥuatim glaretur:
de condentiũ numero urbi hicosio nom̃ datũ
Cyrene regina fuit lybiȩ : quȩ ex suo nomi¬
ne ciuitatẽ cyrenen condidit. ã qua & lybiã
cyrenensem uocauit. De edificiis rusticis.

Expanded text:
civitatis et Lix Antaeus auctor est, quem civitatis et Lix Antaeus auctor est, quem Hercules fertur luctae certamine superatum interfecisse. Lix autem a Lixo flumine Mauretaniae nuncupata, ubi Antaei regia fuit, et Sala, quod inmineat Salae flumini. Caesaream Mauretaniae oppidum Iuba rex Maurorum in honorem Caesaris Augusti condidit, quam ex eius nomine Caesaream appellavit; sicut Herodes aliam Caesaream in Palaestina, quae nunc urbs est clarissima. Icosium Caesariensis Mauretaniae oppidum, Hercule illuc transeunte, viginti a comitatu eius discindentes construxerunt. Hanc ne quis inposito a se nomine privatim gloriaretur, de condentium numero urbi Icosio nomen datum. Cyrene regina fuit Libyae quae ex suo nomine civitatem Cyrenen condidit, ex qua et Libyam Cyrenensem vocavit. De aedi
Abbreviated transcription (Latin):
subuersa: atq in desolationẽ redacta est.
Saguntum greci ex insula iacincto ꝓfectiin
hyspaniam condiderunt: quã affri postea
bello impetitam deleuerunt. e̾meritam ce¬
sar augustus edificauit. postqͣm lisitaniã
& quascdam occeani insulas cępit ⁊ dans ei
nomen ab eo quod ibi milites ueteranos asti¬
tuisset. Nam emeriti dicunt᷑ ueteran. so¬
lutiq milicia. Ulisipona. ab ulixe est con¬
dita & nuncupata. Quo loco sicut hystorio¬
grapli dicunt: celum ã terra. & maria
distinguntur ã terris. Ispalim iuliꝰ cȩsar
bulo iuliam romulam nuncupauit. Ispa¬
lim aut̃ ã situ cognominata est: eo qͣd in so¬
lo palustri subfixis in ꝓfundum palis lo¬
cata sit : ne lubrico atq instabili funda
mento cederet. Gades oppidum ã penis
conditum: qui ȩciam & kartaginem spar¬
tariam condiderunt. Deptem oppidum.
a montib septẽ. qui ã similitudine fr̃s
uocati: gaditano unminent frȩto. Tingis

Expanded text:
subversa, atque in desolationem redacta est. subversa, atque in desolationem redacta est. 68. Saguntum Graeci ex insula Zacyntho profecti in Hispaniam condiderunt, quam Afri postea bello impetitam deleverunt. 69. Emeritam Caesar Augustus aedificavit, postquam Lusitaniam, et quasdam Oceani insulas cepit, dans ei nomen ab eo quod ibi milites veteranos constituisset. Nam emeriti dicunt veterani, solutique militia. 70. Olyssipona, ab Ulysse est condita, et nuncupata: quo loco, sicut historiographi dicunt, coelum a terra, et maria distinguuntur a terris. 71. Hispalim Caesar Julius is vocabulo Juliam Romulam nuncupavit. Hispalis autem a situ cognominata est, eo quod in solo palustri suffixis in profundo palis locata sit, ne lubrico atque imento cederet. Gades oppidum a Poenis conditum, qui etiam et Carthaginem Spartariam condiderunt. Septe oppidum a montibus septem, qui a similitudine Fratres vocati Gaditano inminent fretu. Tingis
Abbreviated transcription (Latin):
galliȩ sinꝰ nauib ꝓfecti. armisqͣ aduersꝰ
gallicam feritatem tuentes. massiliam con¬
diderunt: & ex noĩe qucis nuncupauert̃
Hos uarro trilingues eẽ ait⁊ quod & grece
loquant᷑. latine: & gallice. Narbonamꝰ. & are¬
latum. & pictauis. coloni ꝓprii condiderun.
Burdigalim appellatos ferunt. quod burgos
gallos pͥmum colonos habuerint: quibus
antea cultorib adimpleta est. Tarraconã
in hyspania scipiones construxerunt ⁊ ideo
caput est tarraconensis ꝓuinciȩ. sȩsar au¬
gusta tarraconensis hyspaniȩ oppidum.
ã cesare augusto & situm & nominatusi:
loci amenitate. & deliciis prestantiꝰ ciui¬
tatib hyspaniȩ cunctis atꝙ islustriꝰ flo¬
rens scõꝵ martyrum sepulturis Afri sub
annibale maritima hyspaniȩ occupantes:
kartaginem spartariã construxerunt. Quȩ
mox a romanis capta. & colonia facta: nom̃
exiam ꝓuinciȩ dedit. Nunc aut̃ a gothis

Expanded text:
Galliae sinus navibus profecti, armisque se adversus Galliae sinus navibus profecti, armisque se adversus Gallicam feritatem tuentes, Massiliam condiderunt et ex nomine ducis nuncupaverunt. Hos Varro trilingues esse ait, quod et Graece loquantur et Latine et Gallice. Narbonam et Arelatum et Pictavis coloni proprii condiderunt. Burdigalim appellatam ferunt quod Burgos Gallos primum colonos habuerit, quibus antea cultoribus adimpleta est. Terraconam in Hispania Scipiones constcaput est Tarraconensis provinciae. 66. Caesaraugusta Tarraconensis Hispaniae oppidum a Caesare Augusto et situm et nominatum, loci amoenitate, et deliciis praestantius civitatibus Hispaniae cunctis, atque illustrius, florens sanctorum martyrum sepulturis. 67. Afri sub Hannibale maritima Hispaniae occupantes, Carthaginem 207 Spartariam construxerunt, quae mox a Romanis capta, et colonia facta, nomen etiam provinciae dedit. Nunc autem a Gothis
Abbreviated transcription (Latin):
nomen calabriȩ: quã in exordio oenotroi sũt¬
rater peucetiꝰ peucetiam noĩauerat. Mlanto tyresiȩ
filia post interitũ thebanoꝵ dicit᷑ delata
in ytaliam mantuã condidisse. Est autem
in uenetia: quȩ gallia cis alpina dicitur.
Et dicta mantua. qͦđ manes tuet᷑ Parceno¬
pia ã partenope quadã uirgine illic sepul
ta appellata. Quod oppictum postea augustꝰ
ueapolim esse maluit. Ad ꝓmunctorium leu¬
caten in quo actii appollinis templũ fuit:
bellum augustꝰ contra antonium gessit. Quo
uicto urbem in actico sinu condidit: quã
ã uictoria nicopolim appellauit. Dalantus
paternioꝵ dux paternios constituit. Taras
ueptuni filius fint : ã quo tarentũ ciuitas
& condita & appellata est. sum cirus mari¬
timas urbes grecie occuparet. & focenses ab
es expugnati omnib angustiis premeren¬
gissimeᷤ ab imꝑio ꝑsarum. ubi ne nomen
quidem eoꝵ audirent : atq ita in ultimos

Expanded text:
nomen Calabriae, quam in exordio Oenotri nomen Calabriae, quam in exordio Oenotri rater Peucetius Peucetiam nominaverat. Manto Tiresiae filia post interitum Thebanorum dicitur delata in Italiam Mantuam condidisse: est autem in Venetia, quae Gallia Cisalpina dicitur: et dicta Mantua quod manes tuetur. Parthenope a Parthenope quadam virgine illic sepulta Parthenope appellata; quod oppidum postea Augustus Neapolim esse maluit. Ad promuntorium Leucaten, in quo Actii Apollinis templum fuit, bellum Augustus contra Antonium gessit. Quo victo, urbem in Actiaco sinu condidit, quam a victoria Nicopolim appellavit. Phalantus Partheniorum dux Parthenios constituit. Taras Neptuni filius fuit, a quo Tarentum civitas et condita et appellata est. Cum Cyrus maritimas urbes Graeciae occuparet, et Phocaeenses ab eo expugnati omnibus angustiis premerengissime ab imperio Persarum, ubi ne nomen quidem eorum audirent; atque ita in ultimos
Abbreviated transcription (Latin):
put urbiũ campaniȩ. inter tres maximaᷤᷤ
romam. Kartaginẽq numerata: ex qua
& ꝓunicia ytaliȩ campania dicta ẽ. Romu¬
lus cum interfecto apud albam amilio.
auũ munitorem in regnũ restituisset. in
eum locũ ubi nune roma est deuenit.
ibiq sedes posuit. menia construxit:
urbemꝙ ex noĩe suo romã uocauit.
Hauc autẽ antea euander dictt᷑ ꝯgidisse
numȩ pompilii natꝰ. hic urbem in exicu
tyberis condidit. quȩ & ꝑegrinas mer¬
ces exciꝑet. & hosteni moraret᷑ : qͣm ab
ipso situ hostiã appellauit. Galli quidã
intestina discordia. & assiduis dissensioni¬
bus suoꝵ ꝑmoti. sedes nouas querentes
iu ytaliam ꝓfecti sunt: sedibꝙ ꝓpriis
tuscis expulsis. mediolanũ. atq alias condi¬
derunt urbes. Nocatum aut̃ mediolanũ:
ab eo quod ibi sus medio lanea ꝑhibetur in¬
uenta. Hystoriis placet ã messapo greco mes¬
sapiȩ datam originem: uersa postmodũ in

Expanded text:
put urbium Campaniae, inter tres maximas put urbium Campaniae, inter tres maximas Romam Carthaginemque numerata; ex qua et provincia Italiae Campania dicta est. Romulus cum interfecto apud Albam Amulio avum Numitorem in regnum restituisset, in eum locum ubi nunc Roma est devenit, ibique sedes posuit, moenia construxit, urbemque ex nomine suo Romam vocavit. Hanc autem antea Evander dicitur condidisse,Numae Pompilii natus: hic urbem in exitu Tiberis condidit quae et peregrinas merces exciperet et hostem moraretur, quam ab ipso situ Ostiam appellavit. Galli quidam intestina discordia et assiduis dissensionibus suorum permoti, sedes novas quaerentes Italiam profecti sunt, sedibusque propriis Tuscis expulsis, Mediolanum atque alias urbes condiderunt. Vocatum autem Mediolanum ab eo quod ibi sus medio lanea perhibetur inventa. Historiis placet a Messapo Graeco Messapiae datam originem, versam postmodum in
Abbreviated transcription (Latin):
tum grece. quod brunda caput cerui dica¬
tur. Sic est enim ut & cornua uideant᷑ &
caput: & lingua impositione ipsiꝰ eiuitatiꝰ.
In ytalia aut̃ ã iano ianiculũ. a saturno
saturnia. atq latium conditũ ⁊ eo qͦd ibi
fugiens latuisset cognominatũ. ab her¬
cule in campania pompeiã. qui uictor ex
spania pompam bouni duxerat. Eneas au¬
tem post excidium troiȩ ni eandem ytaliã
ueniens. ab uxoris noĩe lauiniũ conclidit.
Ascannis uero relicto latunȩ nouercȩ suę
regno. albam longani ȩcłificauit. Alba autẽ
uocata ꝓpter colorem suis: longa. qͥa lon¬
gum oppidum. ẽ: iuxta ꝓlixitatem collis
in quo sita est. Ex hac etiam urbe reges
albanoꝵ appellari ceꝑunt. sapuam capis
siliiꝰ rex albanoꝵ cõnstruxit. appellatam
noĩe conditoris : licet sint qͥ dicant a ca¬
pacitate eam capuã dictam. quod eiꝰ terra
omnẽ uite fructum capiat. Alii a locis
campestrib in quib sita est. Est aut̃ ca¬

Expanded text:
tum est Graece quod brunda caput cervi dicatum est Graece quod brunda caput cervi dicatur: sic est enim ut et cornua videantur et caput et lingua in positione ipsius civitatis. In Italia autem a Iano Ianiculum, a Saturno Saturnia atque Latium conditum, eo quod ibi fugiens latuisset cognominatum. Ab Hercule in Campania Pompeia, qui victor ex Hispania pompam boum duxerat. Aeneas autem post excidium Troiae in eadem Italia veniens, ab uxoris nomine Lavinium condidit. Ascanius vero relicto Laviniae novercae suae regno, Albam Longam aedificavit. Alba autem vocata propter colorem suis; Longa, quia longum oppidum est, iuxta prolixitatem collis in quo sita est. Ex hac etiam urbe reges Albanorum appellari coeperunt. Capuam Capys Silvius rex Albanorum construxit, appellatam a nomine conditoris; licet sint qui dicant a capacitate eam Capuam dictam, quod eius terra omnem vitae fructum capiat: alii a locis campestribus in quibus sita est. Est autem ca
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & mineruã greci inuentͥoem multarũ
artiũ asserunt : quia & litcere & artes diuer¬
soꝵ studioꝵ. & ipsa phylosaphia ueluti templũ
athenas habuerunt. Toritũ in achaia condi¬
dit corinthꝰ orestis filius. Hanc greci choun¬
thiam uocant ⁊ hoc est administrationẽ rei¬
publicȩ Thebas boetiȩ cadmꝰ ueniens a feni¬
cibus condidit. thebis egyptiis pͥꝰ ab eo con-
cedemone semelȩ filio. Sparcha ab sparto
filio foronei uocata: qui fuit filius in achi.
Ipsam aut̃ esse sparchã. quã & lacedemoni¬
am ciuitatẽ: atq inde lacedemonios spar¬
thanos dici. Achaia. ab acheo constructa.
Pelops qui apud argos regnauit ⁊ pelopo¬
nensem urbem condidit. Secrops in insula ro¬
do. rodum ȩdificauit. Carpatus choum.
heos tyfonis filius pafum. angeus ligur¬
gi filiꝰ samum. Dardanꝰ autem conclidit dar¬
daniam. thessalonicam thessalus greci filiꝰ¬
edificauit : in qua & regnauit. Brundistũ
construrerunt greci. Brundisium aut̃ die¬

Expanded text:
inventricem multarum artium asserunt, quia et litterae et artes diversorum studiorum et ipsa philosophia veluti templum Athenas habuerunt. Corinthum in Achaia condidit Corinthus Orestis filius. Hanc Graeci Corintheam vocant, hoc est administrationem reipublicae. Thebas Boeotiae Cadmus veniens a Phoenicibus condidit, Thebis Aegyptiis prius ab eo constcedaemone Semelae filio. Sparta ab Sparto filio Phoronei vocata, qui fuit filius Inachi. Ipsam autem esse Spartam quam et Lacedaemoniam civitatem, atque inde Lacedaemonios Spartanos dici. Achaia ab Achaeo constructa: Pelops, qui apud Argos regnavit, Peloponnensem urbem condidit: Cecrops in insula Rhodo Rhodum aedificavit: Carpathus Coum: Aeos Typhonis filius Paphum: Angeus Lycurgi filius Samum: Dardanus autem condidit Dardaniam: Thessalonicam Thessalus Graeci filiuaedificavit, in qua etiam et regnavit. Brundisium construxerunt Graeci: Brundisium autem dic
Abbreviated transcription (Latin):
pollucis fabricauerunt : ex eoꝵ nomine
eam cogno minantes. Lam cãstor & pollixe
grece dioscori appellant᷑. Nichomedia ã in¬
chomedo rege bithinie edificata est. By¬
thinia condita ã fenicȩ: quȩ pͥmum mi¬
randina uocabat᷑. Constantinopolim urbẽ
traciȩ constantinꝰ ex suo nomine institu¬
it: solam romȩ meritis & potentia adeqͣ¬
tam. Hanc ꝯlitam pͥmũ a pausima rege
spartanoꝵ: & uocatam bizantiũ. uel qͦd̃
tantũ patet inter adriaticũ mare & ꝓponti¬
dem. uł quod sit receptaculum terrȩ ma¬
risq copiis. Unde & eam ostantinꝰ aptissi¬
mam condere iudicauit: ut receptaculũ
sibi terra mariq fieret. Unde & nunc
romani imꝑii sedes. & totius est caput ori¬
entis. sicut roma occidentis. Epirus ciuitas
traciȩ condita est ã pirro. & cognominata.
Athenas in elladas cecrops cõdidit: & ex suo
noĩe cecropiam noĩauit. Hanc anfixionides
qui in grecia terciꝰ post cicropem regnauit.

Expanded text:
Pollucis fabricaverunt, ex eorum nomine Pollucis fabricaverunt, ex eorum nomine eam cognominantes; nam Castor et Pollux Graece Διόσκουροι appellantur. Nicomedia a Nicomedo rege Bithyniae aedificata est. Bithynia condita a Phoenice, quae primum Mariandyna vocabatur. Constantinopolim urbem Thraciae Constantinus ex nomine suo instituit, solam Romae meritis et potentia adaequatam. Hanc conditam primum a Pausania rege Spartanorum, et vocatam Byzantium, vel quod tantum patet inter Adriaticum mare et Propontidem, vel quod sit receptaculum terrae marisque copiis. Unde et eam Constantinus aptissimam condere iudicavit, ut et receptaculum sibi terra marique fieret. Unde et nunc Romani imperii sedes et totius caput est orientis, sicut et Roma occidentis. Epirum civitas Thraciae condita est a Pyrrho et cognominata. Athenas in Hellade Cecrops condidit, et ex suo nomine Cecropiam nominavit. Hanc Amphictyon, idem qui in Graecia tertius post Cecropem regnavit,
Abbreviated transcription (Latin):
importuosa. Hȩc est urbs egypti: postea uer¬
sa in alexandriã. Thebas egyptias odidit
cathinꝰ. Quȩ inter egyptias urbes numero
portarum nobiliores habent᷑: ad quaᷤᷤ cõ¬
mertia arabes undiq subuehunt. Hinc re¬
gio egypti thebaida dicta est. Thebȩ autẽ &
boctie sunt egyptiȩ : uno tam̃ auctire con¬
ditȩ. Etholomais & beronice ã regibi egrp¬
tiis nominatȩ: ã quib & edificatȩ fuert̃.
Cesaream capadocie. tarsum cilicię danaes
ꝓles ꝑseus edificauit. De qua ciu̾itate fuit
Quidam etiã locus indiȩ tharsus uocat᷑.
Seleuciam isaurie condidit seleucꝰ ⁊ quiꝙ
antiochiã. Ilus aut̃ apollinis filiꝰ in frigia
ylium odidit. Amarones effesum in asia
construxerunt. Teseus uͦ sinirnã constru¬
xit:. quȩ omero poetȩ. patria exstitit gło¬
sa. Et uocata smirna : quod eius cãpos
erinus fluuiꝰ secat. Dioscoriam colcoꝵ ur¬
bem ainficus & circiꝰ aurige castoris et

Expanded text:
inportuosa. Haec est urbs Aegypti Noo, postea verinportuosa. Haec est urbs Aegypti Noo, postea versa in Alexandriam. Thebas Aegyptias condidit Cadmus, quae inter Aegyptias urbes numero portarum nobiliores habentur, ad quas conmercia Arabes undique subvehunt. Hinc regio Aegypti Thebaica dicta est. Thebae autem et Boeotiae sunt et Aegyptiae, uno tamen auctore conditae. Ptolomais et Berenice a regibus Aegyptiis nominatae, a quibus et aedificatae fuerunt. Caesarea Cappadociae . . . Tarsum Ciliciae Danaes proles Perseus aedificavit. De qua civitate fuit Quidam etiam locus Indiae Tarsus vocatur. Seleuciam Isauriae condidit Seleucus, qui et Antiochiam. Ilus autem Apollonis filius in Phrygia Ilium condidit. Amazones Ephesum in Asia construxerunt. Theseus vero Smyrnam construxit, quae Homero poetae patria extitit; et vocata Smyrna quod eius campos Ermus fluvius secat. Dioscoriam Colchorum urbem Amphitus et Cercius aurigae Castoris et
Abbreviated transcription (Latin):
deleuit. Quȩ aut̃ nunc est: postea ã ro¬
manis condita est. Carthago aut̃ autea
byrra. postea tyrus dicta est: deinde car¬
thago. Menfim ciuitatẽ egypti ȩdifica¬
uit epaftis iouis filiꝰ: cumin soda egypto
regnaret. Hec est urbs ubi cartha nasci¬
tur: ubiȩtiam optimi mathematici fuert̃.
N am hanc urbem magicis artib deditãi p̾sti¬
niusq ad presens tempꝰ uestigia errori os¬
tendunt. Tanis metropolis egypti. uͥ pha¬
rao fuit. & moyses cuncta signa fecit. quȩ
in exodo scribunt᷑. Hanc consfruxisse ꝑhi¬
bent᷑ tytanes. id est gigantes: & ex scio no
mine nuncupauerunt. Euopolis urbs e¬
gypti. quȩ latine interp̃tat᷑ solis ciuitas:
fuit: cuiꝰ memunt erechiel. Urbem alex¬
andriã condidit alexander magnꝰ: cuius
& nomen decinet. Hanc enim idem in ter¬
minis affricȩ & egypti condidit: & capd̃
esse regionis egypti iussit. Interiacet aut̃
inter egyptum & mare: quasi claustrum

Expanded text:
delevit. Quae autem nunc est, postea a Rodelevit. Quae autem nunc est, postea a Romanis condita est. Carthago autem antea Byrsa, post Tyrus dicta est, deinde Carthago. Memphin civitatem Aegypti aedificavit Epaphus Iovis filius, cum in secunda Aegypto regnaret. Haec est urbs ubi charta nascitur, ubi etiam optimi mathematici fuerunt. Nam hanc urbem magicis artibus deditam pristini usque ad praesens tempus vestigia erroris ostendunt. Tanis metropolis Aegypti, ubi Pharao fuit, et Moyses cuncta signa fecit quae in Exodo scribuntur. Hanc construxisse perhibentur Titanes, id est gigantes, et ex nomine suo nuncupaverunt. Heliopolis urbs Aegypti, quae Latine interpretatur solis civitas, fuit, cuius meminit Ezechiel. Urbem Alexandriam condidit Alexander Magnus, cuius et nomen detinet. Hanc enim idem in terminis Africae et Aegypti constituit, et caput esse regionis Aegypti iussit. Interiacet autem inter Aegyptum et mare, quasi claustrum,
Abbreviated transcription (Latin):
purpura tinguit᷑. Unde & tyria dicit᷑
nobilis purpura. Fenices ã rubro ꝓfecti
mari sẏdonẽ urbem opulentissimã condi¬
derunt: quã ã piscium copia sydon ap
pellauerunt. Nam piscem: fenices sydon
uocant. Ipsi etiam tyrum in syria. ipsi uti¬
cam in affrica. ypponem. leptĩ: aliasꝙ
urbes in ora maritima ꝯdiderunt. Ipsi the¬
bas in boctiam duce cathino. ipsi postremo
in ultima orbis tendentes. urbem in occeano
construxerunt ⁊ eamq lingua sua gacdes
nomunauerunt. Nam mos erat antiquus
fencum gentis. multos simul mercancti
causa ã domo ꝓficisci: & cum incolarũ ani¬
nios cõmercio rerum his incognitarũ an¬
te sibi conciliassent. loca que condendis ur
bibus idonea uidebant᷑ capere. Ex his ꝓ¬
fecta & dido in litus affricȩ urbem condi¬
dit. & cartadam noĩauit : quod fenica
lingua expͥmit ciuitatem nouã. mox ser¬
mone uerso carthago est dicta. Hanc scipio

Expanded text:
purpura tinguitur: unde et Tyria dicitur purpura tinguitur: unde et Tyria dicitur nobilis purpura. Phoenices a Rubro profecti mare Sidonem urbem opulentissimam condiderunt, quam a pispellaverunt. Nam piscem Phoenices sidon vocant. Ipsi etiam Tyrum in Syria; ipsi Uticam in Africa, Hipponem, Leptim, aliasque urbes in ora maritima condiderunt. 29. Ipsi Thebas in Boeotia, duce Cadmo; ipsi postremo in ultima orbis tendentes, urbem in Oceano construxerunt, eamque lingua sua Gades nominaverunt. Nam mos erat antiquus Phoenicum gentis, multos simul, mercandi causa, a domo proficisci, et cum incolarum animos, commercio rerum iis ante incognitarum, sibi conciliassent, loca, quae cbibus idonea videbantur capere. Ex his profecta et Dido in litus Africae urbem condidit, et Carthadam nominavit; quod Phoenica lingua exprimit civitatem novam; mox sermone verso Carthago est dicta: hanc Scipio
Abbreviated transcription (Latin):
condita est a gigantib aute septẽ annos
qͣm ab eis tanis urbs egypti conderetur.
Ipsa est arbe. Anumero ita uocata. qͦd ibi
tres patriarchȩ sepulti sint: & quartꝰ adã
Ipsa est & mambre: uocata ex uno ami¬
co abrahȩ. Samaria a qua omĩs regio
quȩ circa eam fuit nom̃ accepit. semna¬
cherib rex assirioꝵ construxit. uocauit¬
q samariam. id est custodem : quia qͣndo
isrł transtulit in medos. ibi custodes osti¬
tuit. Hanc obsidione captã antiochꝰ solo
coequauit. Quam postea herodes a fun¬
damentis instaurans: in honorem augus¬
ti. augustani id est sabastiam greco sermo¬
ne uocauit. lbi siti sunt helyseus & abdraᷤᷤ
ꝓphete. & quo maior uit̃ natos mulierũ
ñ fuit baptista ioħes. Tyberiadem uͦ be¬
rodes aliꝰ in iudea in nomine tyberii cȩsa¬
ris candidit. Tyrus urbs fenicũ: condi¬
ta a fenicib fuit. Hȩc est ciuitas ex qͥ aurỹ
regi salomoni deferebat᷑. in qua optima

Expanded text:
condita est a gigantibus ante septem annos condita est a gigantibus ante septem annos quam ab eis Tanis urbs Aegypti conderetur. Ipsa est Arbe a numero ita vocata, quod ibi tres patriarchae sepulti sunt et quartus Adam. Ipsa est et Mambre vocata ex uno amico Abrahae. Samariam, a qua omnis regio quae circa eam fuit nomen accepit, Sennacherib rex Assyriorum construxit vocavitque Samariam, id est custodiam, quia, quando Israel transtulit in Medos, ibi custodes constituit. Hanc obsidione captam Antiochus solo coaequavit. Quam postea Herodes a fundamentis instaurans in honorem Augusti Augustam, id est Sebastiam Graeco sermone, vocavit. Ibi siti sunt Heliseus et Abdias Prophetae, et, quo maior inter natos mulierum non fuit, Baptista Iohannes. Tiberiadem vero Herodes alius in Iudaea in nomine Tiberii Caesaris condidit. Tyrus urbs Phoenicum condita a Phoenicibus fuit. Haec est civitas ex qua aurum regi Salomoni deferebatur; in qua optima
Abbreviated transcription (Latin):
S: & hȩc eo tempore quo ierłm oppugnabat᷑
ã romanis ꝓpter ꝑfidiam ciuium capta atq
destructa est. Propͥt᷑ qͥm tercia edificata est
urbs: quȩ hodieq ꝑmanet. Sichem sama¬
riȩ urbem quȩ latine & grece sicima uoca¬
tur. edificauit emor: appellauitq eam uo¬
minẽ sichem filii sui. Ipsa est ueapolis ciui¬
tas samaritanoꝵ. Dethel urbem samarie
condiderunt iebusei:. quȩ pͥus uocabatur
lura. S postqͣm dormiens ibi iacob uidit
scalam innttentem cȩlo. & dixit. uere hic
bricati sunt. uocata est bethanen. id ẽ do¬
nius ydoli : quȩ antea uocabat᷑ domꝰ dei.
Bethleem uita ciuitas dauitł quȩ mundi
genuit saluatorem. a iebuseis condita
fertur: & uocata pͥmum eufrate. Qnͣdo
autem ibi iacob pecora sua pauit. eidẽ loco
bethleem nomen quodam uaticino futuri
imposuit. quod domꝰ panis interp̾tat᷑:
ꝓpter eum panem qͥibi de celo descendit. E bron
ciuitas iudee quȩ quondã uocabat᷑ arbe

Expanded text:
Sed et haec eo tempore quo Hierusalem obpugnabatur Sed et haec eo tempore quo Hierusalem obpugnabatur a Romanis, propter perfidiam civium capta atque destructa est; propter quam tertia aedificata est urbs, quae hodieque permanet. Sichem Samariae urbem, quae Latine et Graece Sichima vocatur, aedificavit Emor, appellavitque eam nomine Sichem filii sui. Ipsa est nunc Neapolis, civitas Samaritanorum. Bethel urbem Samariae condiderunt Iebusaei, quae prius vocabatur Luza; sed postquam dormiens ibi Iacob vidit scalam innitentem caelo et dixit Genes. 28bricati sunt, vocata est Bethaven, id est domus idoli, quae antea vocabatur domus Dei. Bethleem Iuda, civitas David, quae mundi genuit salvatorem, a Iebusaeis condita fertur et vocata primum Euphrata. Quando autem ibi Iacob pecora sua pavit, eidem loco Bethleem nomen quodam vaticinio futuri inposuit, quod domus panis interpretatur, propter eum panem qui ibi de caelo descendit. Chebron civitas Iudaeae, quae quondam vocabatur Arbe,
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ condiderunt euẽi: in qua habitauert
capadoces. pͥstinis cultorib interfectis. Uo¬
cata aut̃ gara. eo quod ibi cambises rex
ꝑsarum thesauros suos posuit: cum bellỹ
egyptiis intulisset. ꝑsarum enĩ lingua theᷤᷤ¬
aurus gara nominat᷑. Phylistim urbem
condiderunt allofili. Ipsa est ascalon: de
qua suꝑius memoiauimꝰ. nuncupata ex
nomine ceslomn qͥ fuit nepos cham. & filiꝰ
merrain. Dor. urbs fuit quondã poten¬
tissimã. & uersa uce stratonis turris. pꝰea
ab herode rege iudeȩ in honoiem cesa¬
ris augusti &̧sarea nuncupata. In quã cor
rum. Ioppe oppidum palestinȩ maritimũ
idem palestim edificauerunt: ubi saxum
ostenditur. quod uinculoꝵ audromedȩ ues¬
tigia adhuc retinet. Cuiꝰ belue forma emi¬
neutior elepliantis fuit. Iherico ã iebuseis
condita tradit᷑: a quib & nom̃ traxisse ꝑhi¬
betur. Hanc subuertit iħic. Post quã instru¬
xit aliamioram de betel ex tribu effraim.

Expanded text:
nae condiderunt Evei, in qua habitaverunt nae condiderunt Evei, in qua habitaverunt Cappadoces pristinis cultoribus interfectis. Vocata autem Gaza eo quod ibi Cambyses rex Persarum thensauros suos posuit, cum bellum Aegyptiis intulisset; Persarum enim lingua thesaurum 'gaza' nominatur. Philistim urbem condiderunt Allophyli; ipsa est Ascalon, de qua superius memoravimus, nuncupata ex nomine Cesloim, qui fuit nepos Cham et filius Mesraim. Dor urbs fuit quondam potentissima; et versa vice Stratonis turris, postea ab Herode, rege Iudaeae, in honorem Caesaris Augusti Caesarea nuncupata. In qua Cornerum. Ioppe oppidum Palaestinae maritimum idem Palaestini aedificaverunt; ubi saxum ostenditur quod vinculorum Andromedae vestigia adhuc retinet; cuius beluae forma eminentior elephantis fuit. Iericho a Iebusaeis condita traditur, a quibus et nomen traxisse perhibetur. Hanc subvertit Iesus. Post quam instruxit aliam, Ozam de Bethel ex tribu Ephraim.
Abbreviated transcription (Latin):
in ea regnauit ⁊ qͤ antea arec cognoĩata est.
Ipse construxit & calanne: quȩ postea uer¬
so noĩe ã seleuco rege dicta est seleucia. Fĩ¬
ladelphiam urbem arabiȩ condidit rãfaym.
gens antiqͥssima : qͦm interfecerẽ filii loth.
Seleucus unꝰ ex pueris alexandri. post mortẽ
eruscdem alexandri occupato regno orien¬
tis urbem in syria ꝯdidit. eamq ex antio¬
chi patͥs sui noĩe antiochiã mincupauit:
& syriȩ caput instituit. Ipse quoq lao¬
diciam & seleuciã : ipse apamiã. & edissam
urbes construxit. Damascum syriȩ condi¬
tam & nuncupatã a dasmaco dispensatoris
abrabe filio. Hec antea in omni syria tenu¬
it principatũ. Necdum enĩ efflorebant ibi
antiochia. laodicia. & apamia: quas urbeᷤ
post alexandrũ constructas esse dognosci¬
mus. Hic est damascus quem abraham
futurũ sibi heredem dixerat ⁊ anteqͣm c̃ẽc
illi ꝓmissus ysaac. Garam oppidum palesti¬

Expanded text:
qua et regnavit; quae antea Arach cognominata est. qua et regnavit; quae antea Arach cognominata est. Ipse construxit et Chalannen, quae postea verso nomine a Seleuco rege dicta est Seleucia. Philadelphiam urbem Arabiae condidit Raphaim, gens antiquissima, quam interfecerunt filii Loth. Seleucus, unus ex posteris Alexandri, post mortem eiusdem Alexandri occupato regno orientis urbem in Syria condidit, eamque ex Antiochi patris sui nomine Antiochiam nuncupavit, et Syriae caput instituit. Ipse quoque Laudiciam et Seleuciam, ipse Apamiam et Edessam urbem construxit. Damascum Syriae conditam et nuncupatam a Damasco dispensatoris Abrahae filio. Haec antea in omni Syria tenuit principatum; necdum enim florebant ibi Antiochia, Laudicia et Apamia, quas urbes post Alexandrum constructas esse cognoscimus. Hic est Damascus quem Abraham futurum sibi heredem dixerat, antequam esset illi promissus Isaac. Gazam oppidum Palaesti
Abbreviated transcription (Latin):
regio enis mediȩ nom̃ sortita est. ꝑsepolun
urbem caput ꝑsici regni ꝑseus athei filiꝰ
condidit. famosissimã confertissimamq opi¬
bus: a quo & ꝑsida dicta est. Hic thesifon¬
tem quoq parchi apud parchiam odide¬
runt: in emulationẽ babiloniȩ urbis.
Susis oppidum ꝑside auint menuonis pa¬
trem constituisse. Dictũs autem susis:
quod immineat suse fluuio. Ibi est re¬
gia ciri lapide candido & uario. cum co¬
lumpnis aͥureis. & lacunarib. gẽmisq
distincta: continens ȩciã symulachrũ
cȩli stellis micantib presignatũ. & cȩtera
humanis mentibꝰ incredibilia. Bactrum op¬
pidum bactriani condiderunt: ex ꝓprio
amne eum cognoiantes. qui bactros uocat᷑.
Carra ciuitas mesopotamie trans edissam
condita ã parthis : ubi quondã romanꝰ est
cesus exercitus. & crassus dux captꝰ. Ecdissam
urbem mesopotinuȩ ꝯdidit nembrothi
filius chꝰ post qͣm d babilone miguit. &

Expanded text:
regio eius Mediae nomen sortita est. Persepolim regio eius Mediae nomen sortita est. Persepolim urbem caput Persici regni Perseus †Adeae† filius condidit famosissimam confertissimamque opibus; a quo et Persida dicta est. Ctesiphontem quoque Parthi apud Parthiam condiderunt in aemulationem Babyloniae urbis. Susis oppidum Persidae aiunt Memnonis fratrem constituisse. Dicta autem Susis quod inmineat Susae fluvio. Ibi est regia Cyri, lapide candido et vario cum columnis aureis et lacunaribus gemmisque distincta, continens etiam simulacrum caeli stellis micantibus praesignatum, et cetera humanis mentibus incredibilia. Bactrum oppidum Bactriani condiderunt, ex proprio amne eum cognominantes, qui Bactros vocatur. Carra civitas Mesopotamiae trans Edessam condita a Parthis, ubi quondam Romanus est caesus exercitus, et Crassus dux captus. Edessam urbem Mesopotamiae condidit Nembroth, filius Chus, postquam de Babylone migravit, in
Abbreviated transcription (Latin):
filium noe quem dicunt melchisedech. pͥ¬
mum post diluuium in syria condidisse
urbem salem: in qua regnũ fuit eiꝰtem
melchisedech. Hanc postea tenuerunt iebu¬
sei: ẽ quib & sortita est uocabulũ iebꝰ.
Sicq cluob nominib copulatis iebus & sa¬
lem: uocata est ierłm. Que postea ã salo¬
inone iherosolima: quasi ierosolomonia
dicta est. Hec & corrupte ã poetis solima
nuncupata: & postiodum ab helio adria¬
no helia uocitata est. In ipsa est & syon gͤ
hebraice interp̃tat᷑ speculatio: eo quod
in sublimi constructa sit : & cdelonge ue¬
nientia contemplet᷑. Ierłm autem pacifica
in ur̃o sermone tranffert᷑. Oppida autẽ¬
nobilia qui uel que constituerunt. Dioni¬
sius qͥ & liber pater cum in indiam uictor
ꝑambulasset nisan urbem ex suo nomine
iuxta indum fluuium condidit : & qͥnqua¬
guita milia hominũ adimpleuit. Medus
autẽ egei filiꝰ mediam ꝯstruxit: unde ꝙ

Expanded text:
filium Noe, quem dicunt Melchisedech, prifilium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum post diluvium in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit eiusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Iebusaei, ex quibus et sortita vocabulum est Iebus; sicque duobus nominibus copulatis Iebus et Salem vocata est Hierusalem, quae postea a Salomone Hierosolyma quasi Hierosolomonia dicta est. Haec et corrupte a poetis Solyma nuncupata estno vocata est Helia; in ipsa est et Sion, quae Hebraice interpretatur spin sublimi constructa sit, et de longe venientia contempletur. Hierusalem autem pacifica in nostro sermone transfertur. Oppida nobilia, qui vel quae constituerunt. Dionysius, qui et Liber pater, cum Indiam victor perambulasset, Nysam urbem ex suo nomine iuxta Indum fluvium condidit, et quinquaginta milibus hominum adimplevit. Medus autem Aegei filius Mediam construxit; unde et
Abbreviated transcription (Latin):
E auctorib conditarum
urbium plerumq dis¬
Isensio inuenit᷑ : adeo. ut
ne urbis quid̃ rome
origo possit diligenter
agnosci. Ilam salustius
inelita roma. Si gͥ tantȩ ciuitatis certa ratio
ñ apparet : non mirũ. si in aliarum opini¬
oneꝰ dubitatur. Uncde nec hystoricos. nec
cõmentatores uaria dicentes imꝑitiȩ condẽp¬
nare debemꝰ: quia antiquitas ipsa creauit
errorem. Sane quaslam de quib aut scͥp
turȩ scȩ. aut hystoriȩ gentium certã ori¬
gniem referunt: paucis admodũ uerbis
retexere oporcet. Primus aute diluuium
cain cuttatem ȩnoch ex noĩe filii sui in in¬
dia condidit: quã urbem sola multitudine
sue posteritatis impleuit. Primus post
diluuium nembroth gigas babilonem ur¬
bem mesopotamiȩ fundauit. Hanc semira¬
mis regina assirioꝵ ampliauit: murumq
urbis bitumine & cocto latere fecit. No¬
cabulum aut̃ sumpsit ã confusione : eo
quod ibi confuse sint atq ꝑmixtȩ lingͥ
edificantium turrem. Iudei asserunt sem

Expanded text:
e auctoribus, conditarum urbium plerumque dissensio invenitur, adeo ut nec urbis quidem Romae origo possit diligenter agnosci. Nam Sallustius inclita Roma. Si igitur tantae civitatis certa ratio non apparet, non mirum si in aliarum opinione dubitatur. Unde nec historicos nec commentatores varia dicentes imperite condemnare debemus, quia antiquitas ipsa creavit errorem. Sane quasdam, de quibus aut sanctae Scripturae aut historiae gentium certam originem referunt, paucis admodum verbis retexere oportet. Primus ante diluvium Cain civitatem Enoch ex nomine filii sui in Naid condidit, quam urbem sola multitudine suae posteritatis implevit. Primus post diluvium Nembroth gigans Babylonem urbem Mesopotamiae fundavit. Hanc Semiramis regina Assyriorum ampliavit, murumque urbis bitumine et cocto latere fecit. Vocabulum autem sumpsit a confusione, eo quod ibi confusae sint atque permixtae linguae aedificantium turrem. Iudaei asserunt Sem,
Abbreviated transcription (Latin):
usica est ꝑicia modu¬
lationis: sono cantuq
consistens. & dicta mu
ꝑsica: ꝑ diriuationem ã
musis. Muse aut̃ appel¬
a querendo: quodꝑ eas sicut antiqui uo¬
luerunt uis carminũ. & uocis modula¬
res est : & pret̾fluit in preceritũ tempꝰ.
inpͥmiturq memoriȩ. Inde a poetss iouis
& memouȩ filias musas ẽẽ confictum. ẽ
Nisi enim ab homine memoria teneantur
musice artis fuisse tubal: qui fuit
de stirpe cam ante diluuium. Greciu
pythagoram dicunt huiꝰ artis inuenisse
primordia ex malleoꝵ sonitu: & corcdaꝵ
extensione ꝑcussa. Alii lynum thebeum.
& recum. & amphion. in musica arte pri¬
mos in musica arte claruisse ferunt. Pt
quos paulatim directa est p̾cipue hȩc

Expanded text:
usica est peritia modulationis, sono cantuque consistens. Et dicta etiam musica per derivationem a musis. Muse autem appela querendo, quod per eas, sicut antiqui voluerunt, vis carminum et vocis modulares est, et praeterfluit in praeteritum tempus, inprimiturque memoriae. Inde a poetis Iovis t Memoriae filias Musas esse confictum est. Nisi enim ab homine memoria teneantur musicae artis fuisse Tubal, qui fuit de stirpe Cain ante diluvium. Graeci vero Pythagoram dicunt huius artis invenisse primordia ex malleorum sonitu et cordarum extensione percussa. Alii Linum Thebaeum et Zetum et Amphion in musica arte primos claruisse ferunt. Post quos paulatim directa est praecipue haec
Abbreviated transcription (Latin):
cumen consurgit. Ignis enim apud grecos
hunc circulum. omnis figurarũ ꝯcludit᷑
ambitus. ꝑrima autẽ figura huius artis
punctus est: cuiꝰ pars nulla est. Scd̾a line¬
a p̾ter latitudinem longitudo. rectalinea
est. quȩ ex equo in suis punctis iacet du¬
ꝑficies uero. quod longitudines & lacitu¬
dines solas habet. Suꝑficies uero fines¬
lineȩ sunt. Quoꝵ formȩ ideo in suꝑioribꝰ
decem figuris posite ñ sunt: quia intͣ
umeros autẽ scđm geometriã ita qͦris.
Extrema quippe eius multiplicata tan¬
tum faciunt. qͣntum & media dupplicata:
ut᷑ puta sex & duodecim multiplicata fa¬
ciunt septuagies. Dispondiꝰ. media octo¬

Expanded text:
cumen consurgit; ignis enim apud Graecoshunc circulum omnium figurarum concluditur ambitus.o Prima autem figura huius artis punctus est, cuius pars nulla est. Secunda linea, praeter latitudinem longitudo. Recta linea est, quae ex aequo in suis punctis iacet. Superficies vero, quod longitudines et latitudines solas habet. Superficiei linee sunt, quarum forme ideo in superioribus decem figuris posite non sunt, quia intra meros autem secundum geometriam ita queris. Extrema quippe eius multiplicata tantum faciunt, quantum et media duplicata, utputa VI et XII. Multiplicata, faciunt septuagies dipondo dipo
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum tegat: c littera. ꝓgposita. Aliĩ greco
nonune tbecam uocari asserunt: quod ibi re¬
ponat᷑ aliquid. Inde & bybliotheca. libroꝵ re¬
positio dicit᷑. Dolones sunt uaginȩ ligncȩ:
intra quas latet pugio sub baculi specie. do¬
lones autẽ a dolo dicti sunt: quod fallant

Expanded text:
ceptum tegat, C littera pro G posita. Alii Graeco ceptum tegat, C littera pro G posita. Alii Graeco nomine thecam vocari adserunt, quod ibi reponatur aliquid. Inde et bibliotheca librorum repositio dicitur. Dolones sunt vaginae ligneae, intra quas latet pugio sub baculi specie. Dolones autem a dolo dicti sunt, quod fallant