comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ita ut scđm antiquũ ꝓuerbiũ merito dicat᷑. qd̾ e saulinit̾¬
tradidit uel tantũ in ecclesia fuisse numerũ ministroꝵ.
uel tam uiliter congregatũ. Unde religiom & doct᷑ne
xp̃iane graue obꝓbriũ nascitur. qd̾ sac̾dotia uel mini
steria ambitione potiꝰ & ad gr̃ãm. quã meritoꝵ iudicio
deferunt᷑. Om̃s itaq currunt. s cũ eouentum ẽ unus
accipit brauiũ. Ille qui incursu ambitionis aliis ue¬
locior extitit: & qui p̃cuturrit ciciꝰ petro. & quouis
discipuloꝵ xp̃i. Ascendit enĩ ilico & omnẽ celeritatẽ
festinate uocationis p̃uenit. Hi st̃ qui crebris mun̾ib
uisitant potestates. lat̾ales & familiares eoꝵ sollicitant.
ecclesiarũ pͥmis se cõmendant applaudunt om̃ib: &
etiã magnarũ domuũ ñ modo officiales s citufiones
rogant. ut cũ locũ uideruit meminerint sui. Hi st̃
amici om̃iũ: & qui non se s amicos inse desidetant
ꝓmoueri. Hii sunt qui uitã serutant᷑ alienam. negli¬

Expanded text:
uerbium merito dicatur quod et Saul in prtradidit uel tantum in ecclesia fuisse ministrorum numerum uel tam uiliter congregatum. unde et religioni ac doctrinae nostrae obprobrium nascitur quod sacer­ dotia uel misteria ambitione potius, et ad gratiam, quam meritorum judicio deferuntur. Omnes itaque currunt, sed cum eo ventum est, unus accepit bravium. Ille qui in cursu ambitionis aliis velocior exstitit, et qui praecucurrit citius Petro, et quovis discipulorum Christi. Ascendit enim illico, et omnem celeritatem festinatae vocationis praevenit. Hi sunt qui crebris muneribus visitant potestates, laterales et familiares eorum sollicitant, ecclesiarum primis se commendant, applaudant omnibus, et etiam magnarum domuum non modo officiales, sed ciniflones rogant, ut, cum locum viderint, meminerint sui. Hi sunt amici omnium, et qui non se, sed amicos in se desiderant promoveri. Hi sunt qui vitam scrutantur alienam, negli
Abbreviated transcription (Latin):
uictoris respondente dignaq cui tercia sicut euit
tribueret᷑. Liberũ gͦ fuit & semꝑlicitũ libertati pit¬
cendo ꝑsonis. dicere de uiciis: qm̃ & ius est quollat
ueras expromere uoces. & qd̃ etiam seruis aduetsis
dños dũ uera loquuntur. decembrẽ iudulget libet¬
tatẽ. Tunc gͦ ñ impetrata uenia que ipso uire ari¬
petit linguas acuunt. & quicqͥd eos toto annourt
impune redarguunt. palam detegentes & crimu
dũ tam̃ expletis saturnalib citra ueniã nequaquã
ad accusationẽ dñoꝵ patronoꝵ. ue ꝓsiliant. Utrsͦ
libertate decembris. & iussis tuis obtemꝑans qdre
& te urit beneficio uiris cõmuni fidenter argi. ũ
necesse ratus ueniam impetrare. in his q̃ bublce
serutunt utilitati & tue sunt placita uoluna¬

Expanded text:
victoriis respondente, dignaque cui tertia, sicut evenit, victoriis respondente, dignaque cui tertia, sicut evenit, tribueretur. Liberum ergo fuit, et semper licitum libertati, parcendo personis, dicere de vitiis, quoniam et jus est, quo licet veras expromere voces, et quod etiam servis adversus dominos, dum vera loquuntur, Decembrem indulget libertatem. Tunc ergo non impetrata venia, quae ipso jure competit, linguas acuunt, et quidquid eos toto anno urit, impune redarguunt, palam detegentes, et crimina, dum tamen expletis Saturnalibus, citra veniam nequaquam ad accusationem dominorum patronorumve prosiliant. Utor ergo libertate Decembris, et jussis tuis obtemperans, quod me et te urit, beneficio juris communi fidenter arguo, non necesse ratus, veniam impetrare, in his quae publicae serviunt utilitati, et tuae sunt placita volun
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ flamines diales: modo consules diales habenũ
Et ineundem. Uigilantissimꝰ est consul nr̃ cauius
qui in consulatu suo somnũ non uidit. Eidẽq exo¬
branti sibi qd̾ ad eũ consulẽ non uenisset: uenieran
inquit. s nox me cõprehendit. At de usu ledoue is
scomatis & ciuilitate dic̃tur in sequentib. Hunc
ostendisse sufficiat. quia arguere licitũ est. quad
equũ ẽẽ est correctũ. Unũ tam̃ de scomatib alexo¬
dri quasi in calce libelli huiꝰ suꝑiorib ad nectã. Cum
ei rex dariuis uno & altero p̃lio uirtutẽ eiꝰ expertꝰ
partẽ regni tauro monte tenus & filiã in matino
ũ cũ decies centũ milib talentis pollicerẽt. enq
parmenion uir magnus iiter alexandrines has¬
set se si alexander esset usurũ hac conditione. in¬
pondit. & si ego parmenion essẽ. eadẽ uterer. tac
quidẽ consiliarii timiditatẽ arguens. uoce duabus

Expanded text:
esse flamines diales, modo consules diales habemus. » esse flamines diales, modo consules diales habemus. » Et in eumdem: « Vigilantissimus est consul noster Camus, qui in consulatu suo somnum non vidit. » Eidemque exprobranti sibi quod ad eum consulem non venisset: « Veniebam, inquit, sed nox me comprehendit. » At de usu loedoriae, vel scommatis, et civilitate, dicetur in sequentibus; nunc ostendisse sufficiat, quia arguere licitum est, quod aequum est esse correctum. Unum tantum de scommatibus Alexandri, quasi in calce libelli hujus, superioribus annectam. Cum enim rex Darius uno et altero praelio virtutem ejus expertus, partem regni, Taum, cum decies centum millibus talentum polliceretur, eique Parmenion, vir mugnus inter Alexandrinos, dixisset se, si Alexander esset, usurum hac conditione, respondit: « Et ego si Parmenion essem, eadem uterer: » tacite quidem consiliarii timiditatem arguens, voce duabus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocatido Nam sicut in p̃cipiti stantẽ uł leuis
tactus impellit: ita uino uel infusũ uel asꝑsũ.
paruus quoq dolor incitat infurorẽ. Ergo cau¬
tius in conuiuio abstinendũ scomate: qd̾ tectũ
intra se habet iniuriam. Tanto enĩ p̃ssius he¬
rent dicta talia quã directe ledorie: ut hanu
angulosi quã directi mucrones tenatiꝰ infigun¬
tur. Maxime quia dicta huiꝰmodi risũ p̃sen¬
tibus mouent: quo uelud assensus gen̾e con¬
firmatur iniuria. Est autẽ ledoria huiꝰmodi.
Oblitus ne es quia salsamata uendebas: Scoma
autẽ qd̾ dictũ est contuineliã esse celatã: tale ẽ.
Memiminus quando brachio te emungebas. Nã
cũ res eadẽ utrobiq dicta sit: illud tam̃ ledoria ẽ
qd̾ aꝑte obiectũ exꝓbatũq est. Hoc scoma. qd̃
figurate. Sunt scomata muinus asꝑa quae qͣsi
edentate belue sunt morsus. Ut tullius in consuls
qui unotantũ die consulatũ peregit. Solent in

Expanded text:
provocatio. Nam sicut in praecipiti stantem, vel levis provocatio. Nam sicut in praecipiti stantem, vel levis tactus impellit, ita vino vel infusum, vel aspersum, parvus quoque dolor incitat in furorem. Ergo cautius in convivio abstinendum scommate, quod tectam intra se habet injuriam. Tanto enim pressius haerent dicta talia, quam directae loedoriae, ut hami angulosi, quam directi mucrones, tenacius infiguntur. Maxime quia dicta hujusmodi risum praesentibus movent, quo velut assensus genere, confirmantur injuriae. Est autem loedoria hujusmodi: « Oblitusne es, quia salsamenta vendebas? » Scomma autem, quod dictum est, contumeliam esse relatam, tale est: « Meminimus, quando brachio te emungebas. » Nam cum res eadem utrobique dicta sit, illud tamen loedoria est: quod aperte objectum exprobratumque est: hoc scomma, quod figurate. Sunt scommata minus aspera, quae quasi edentatae belluae sunt morsus. Ut Tullius in consulem, qui uno tantum die consulatum peregit: « Solent, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
prestantiores. ita & reprehensionis patientiores
extiterunt: a deo quidẽ ut dũ modo in ouiuis
& locis minus sobriis caueatur. quisqͥs eã iustam
tamen horret ac iefugit. sobrietatis uideat᷑ ignarꝰ.
Nam &e si otumeliam habeat euidentẽ uel abs¬
conditam: patientia rep̃hensionis apud sapientes
longe głosior est. quã pena. Inde ledoriarum &
scomatũ etiã adu̾sus uiros sũma potestate pre¬
ditos exerciciũ licentiosũ magis quã licitum ẽ.
Est autẽ ut in libro saturnalioꝵ eustachius do¬
cet ledoria: que exꝓbrationẽ & directã ꝯtume¬
liam otinet. Scoma quidẽ morsus est. figuratꝰ.
quia sepe uel fraude uel urbanitate tegitur.
ut aliud sonet aliud intelligas. Nec tam̃ semꝑ
ad amaritudinẽ ꝑgit: sed ñnunquã his in quos
iacitur & dulce est. Quod genus maxime uel
sapiens uel alias urbanus exercet: p̃cipue int̾
mensas & poculas ubi facilis est ad iracundiã

Expanded text:
praestantiores, ita et reprehensionis patientiores praestantiores, ita et reprehensionis patientiores exstiterunt, adeo quidem, ut dummodo in conviviis et locis minus sobriis caveatur, quisquis eam justam tamen horret ac refugit, sobrietatis videatur ignarus. Nam, etsi contumeliam habeat evidentem, vel absconditam, patientia reprehensionis apud sapientes longe gloriosior est, quam poena. Inde loedoriarum et scommatum, etiam adversus viros summa potestate praeditos, exercitium, licentiosum magis quam licitum est. Est autem, ut in libro Saturnaliorum Eustachius docet, loedoria, quae exprobrationem et directam contumeliam continet. Scomma quidem morsus est figuratus, quia saepe vel fraude, vel urbanitate tegitur, ut aliud sonet, aliud intelligas; nec tamen semper ad amaritudinem pergit, sed nonnunquam his, in quos jacitur, et dulce est. Quod genus maxime vel sapiens, vel alius urbanus exercet, praecipue inter mensas et pocula, ubi facilis est ad iracundiam
Abbreviated transcription (Latin):
mi ebriũ resipiscere causaq diligentiꝰ in specta
coegit iustiorem ferre sententiam. Siracusana
quedam sola cotidie tempore matutino uotis ex¬
petentib adiis salutẽ grauissimi & importabiliᷤᷤ
tẏranni dyonisũ deuotissime exorabat. Quod ut
is cognouit non debitam sibi admiratus beniuo¬
lentiã: ad se uocatam cur aut quo suo merito hoc
faceret interrogauit. Tũ illa. Certa est ratio in¬
quit ꝓpositi mei. Puella enĩ cũ grauẽ tyrannũ
haberemꝰ: carere eo cupiebam. Quo interfecto:
aliquanto tetrior arcẽ occupauit. eiꝰ quoq finiri
dñationẽ: magni estimabam. Terciũ te suꝑiorib
importuniorẽ cepimus habere rectorẽ. Timens
itaq ne si e tu assumptꝰ fueris etiamtibi succe¬
dat deterior: caput meũ ꝓ salute tua deuoueo.
punire tam̃ erubuit. Quid enĩ securũ erit. si
etiam uirtutes inter quã precipĩ fere locum
libertas obtinet. puniuntur: Romani gͦ si c̃ alus

Expanded text:
mi ebrium resipiscere, causaque diligentius inspecta, mi ebrium resipiscere, causaque diligentius inspecta, coegit justiorem ferre sententiam. Syracusana quaedam sola, quotidie tempore matutino, votis expetentibus, a diis salutem gravissimi et importabilis tyranni Dionysii devotissime exorabat. Quod ut is cognovit, non debitam sibi admiratus benevolentiam, ad se vocatam, cur, aut quo suo merito hoc faceret, interrogavit. Tum illa: « Certa est ratio, inquit, propositi mei. Puella enim cum gravem tyrannum haberemus, carere eo cupiebam. Quo interfecto, aliquanto tetrior arcem occupavit: ejus quoque finiri dominationem, magni aestimabam. Tertium te, superioribus importuniorem, coepimus habere rectorem. Timens itaque ne si et tu assumptus fueris, etiam tibi succedat deterior, caput meum pro salute tua devoveo. »  tamen punire erubuit. Quid enim securum erit, si etiam virtutes, inter quas praecipuum fere locum libertas obtinet, puniuntur? Romani ergo, sicut aliis
Abbreviated transcription (Latin):
maiorib quo urbem tuerentur relictum esse
respondit. non aurũ quo ab imperatore auaro
emerent libertatẽ. Paschelius iumus uir sũma
libertate multaq scientia. & domi forisq clarus
sed in solo philosophandi studio: interrogatꝰ quid
sibi tantã daret que uellet dicendi licentiã. duo
respondit . que homines horrent senectutem &
orbitatẽ. Quid enĩ timet senex orbus : Pirrus
ꝑcunctatus est eos qui in conuuuo tarentinoꝵ
parũ hororatũ sermonẽ de se habuerant. anq̃
audierat uera essent. Tũ ex his unus nisi in qͥt
uinũ nobis defecisset: ista que tibi relata sunt
p̃his que dicturi eramus ludus ac iocus fuissẽt.
Tam urbana crapule excusatio. tamq simaplex
confessio ueritatis: iram tyranni conuertit in
risũ. Inserit se uris liberi sp̃s mulier barbaci
sanguinis. que a philippo rege tumultui merens
Sic gͦ excussit crapulam oscitanti: & p̃sentis ani¬

Expanded text:
majoribus, quo urbem tuerentur, relictum esse majoribus, quo urbem tuerentur, relictum esse respondit, non aurum, quo ab imperatore avaro emerent libertatem. Paschelius Junius, vir summa libertate, multaque scientia, et domi forisque clarus, sed in solo philosophandi studio, interrogatus quid sibi tantam daret, quae vellet dicendi licentiam: duo respondit, quae homines horrent: senectutem et orbitatem. Quid enim timebit senex orbus? Pyrrhus percunctatus est eos, qui in convivio Tarentinorum parum honoratum sermonem de se habuerant, an, quae audierat, vera essent. Tum ex his unus: « Nisi, inquit, vinum nobis defecisset, ista quae tibi relata sunt, prae his quae dicturi eramus, ludus ac jocus fuissent. » Tam urbana crapulae excusatio, tamque simplex confessio veritatis, iram tyranni convertit in risum. Inserit se viris, liberi spiritus mulier, barbari sanguinis, quae a Philippo rege temulento damnat» Sic ergo excussit crapulam oscitanti, et praesentis ani
Abbreviated transcription (Latin):
mulentie sputo in os eiꝰ eiecto resꝑserit. filios &
familiam abultione retraxit. posteroq die suppli¬
cem & uoluntariã de se mortẽ exigentẽ. data fi¬
de in pristine gradũ anucicie recepit. Nobilissi¬
mis ciuib fortune tam̃ disparis a senatu hispa¬
iua ꝓuncia delegabatur: audiente seruio sulpi-¬
cio humili uiro. sed liberrimi sp̃s. Cũ gͦ senatui
etiam popłs p̾̃stitisset assensũ: neutrũ micti m̾
placet inquit sulpiciꝰ. qm̃ alter nichil habet. alt̾i
nichil ẽ satis. eque malam licentis imꝑii magistr̃a
iudicans inopiam atq auariciã. Romanũ quoq
consulem brutũ lusitanie imꝑatorẽ legatus
cinmioꝵ. adũsus romanũ imperiũ arma tͣctan¬
tiũ u̾bi grauitate mouisse potuerat nͥ romanꝰ
esset : qm̃ huic populo p̃ceteris moderatio semꝑ
amica fuit. Cũ enũ cunnii ad redemptionem li¬
bertatis inuitarentur: legatus ferrũ sibi a

Expanded text:
mulentiae sputo in os ejus injecto resperserit, filios et mulentiae sputo in os ejus injecto resperserit, filios et familiam ab ultione retraxit, posteroque die supplicem, et voluntariam de se mortem exigentem, data fide, in pristinae gradum amicitiae recepit. Nobilissimis civibus, fortunae tamen disparis, a senatu Hispania provincia delegabatur, audiente Servio Sulpitio humili viro, sed liberrimi spiritus. Cum ergo senatui etiam populus praestitisset assensum, neutrum mitti mihi placet, inquit Sulpitius, quoniam alter nihil habet, alteri nihil est satis; aeque malam licentis imperii magistram judicans inopiam atque avaritiam. Romanum quoque consulem, Brutum, Lusitaniae imperatorem, legatus Cinniorum, adversus Romanum imperium arma tractantium, verbi gravitate movisse potuerat, nisi Romanus esset, quoniam huic populo prae caeteris moderatio semper amica fuit. Cum enim Cinnii ad redemptionem libertatis invitarentur, legatus ferrum sibi a
Abbreviated transcription (Latin):
pompeio ob ligatus cũ in foro conueniret᷑: gai in¬
Quit cesae ꝓ pompeio genero quondam tuo tercio
ca ponsulatu pecram spepondi. quo nomine nune
appebo. Quo agam: anepend an : plam ans
aperte ei bonorũ pompeii uenditionẽ exꝓbrando ut
atribunali submoueretur meruerat. sed illud ipsa
mansuetudine initiꝰ pectus es alienũ pompeii. ex suo
fisco solui iussit. Pisistratus atheniensiũ tẏrannus
cũ eũ uicor hortaretur ut capitale suppliciũ sume¬
ret de adolescente qui filie eiꝰ amore succensus eã
in uia publica obuiã fuerat osculatus: respondit.
Si eos qui nos amant interficimus: quid faciemꝰ
hiis quibus odio sumus: Uox quidem ciue digni¬
or quã tiranno: que &e filie laudabilit̾ tulit inui¬
riam. & laudabilius suam. Idem atrasippo amico
conuiciis in cena sine fine laceratus. & animũ &
uocẽ ab ira cohibuit: & licet eũ trasippꝰ impetu te¬

Expanded text:
Pompeio obligatus, cum in foro conveniretur: « Cai, inPompeio obligatus, cum in foro conveniretur: « Cai, inquit, Caesar, pro Pompeio genero quondam tuo, tertio ejus consulatu pecuniam spopondi, quo nomine nunc appellor. » Quid agam? An dependam? Palam atque aperte ei bonorum Pompeii venditionem exprobrando, ut a tribunali submoveretur meruerat, sed illud ipsa mansuetudine mitius pectus, aes alienum Pompeii, ex suo fisco solvi jussit. Pisistratus Atheniensium tyrannus, cum eum uxor hortaretur, ut capitale supplicium sumeret de adolescente, qui filiae ejus amore succensus, eam in via publica obviam fuerat osculatus, respondit: « Si eos qui nos amant interficimus, quid faciemus his quibus odio sumus? » Vox quidem, cive dignior, quam tyranno, quae et filiae laudabiliter tulit injuriam, et laudabilius suam. Idem a Thrasippo amico conviciis in coena sine fine laceratus, et animum et vocem ab ira cohibuit: et licet eum Thrasippus impetu te
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfiteri irrideretur. Idem cũ heluio. formiano liber¬
tini filio imꝓperans qd̃ redierat abinferis ut luciũ
libonẽ amicũ pompeii accusaret: ab inferis inquit
heluus in libonẽ uenio accusator: sed dũ illic mo¬
ratus sum. uidi quã plurimos in diuersa etate
e sexu in nocentes ibidem de te grauissime con¬
querentes. qd̵ ipsos ꝑ hanc importabilẽ bonis potẽ¬
tam tuam nequit̾ condeinnaueris: & om̃ia pom¬
peũ pu̾sa & rephendenda audientib cunctis expo¬
suit. Itaq eodẽ tempore & fortissimũ erat põpeio
maledicere & tutissimũ. Unde & deiphilus tragedꝰ
inter agendũ popło directa in pompeiũ manu:
misera inquit nr̃a magnus est. Item gaio carbo¬
ne consule iubente sibi obsides dari a placentinis:
mareus castritiꝰ libertate inssãmatus. nec nunis
hec urib cessit. immo consuli dicenti se habere gla¬
dios. respondit & ego annos. Seruuis galba pro

Expanded text:
profiteri videretur. Idem cum Helvio Formiano liberprofiteri videretur. Idem cum Helvio Formiano libertini filio improperans, quod redierat ab inferis, ut Lucium Libonem, amicum Pompeii, accussaret: « Ab inferis, inquit, Helvius in Libonem venio accusator; sed dum illic moratus sum, vidi quamplurimos in diversa aetate, et sexu innocentes, ibidem de te gravissime conquerentes, quos ipsos per hanc importabilem bonis potentiam tuam nequiter condemnaveris, » et omnia Pompeii perversa et reprehendenda, audientibus cunctis exposuit. Itaque eodem tempore et fortissimum erat Pompeio maledicere, et tutissimum. Unde et Deiphilus tragoedus inter agendum populo, directa in Pompeium manu: « Miseria, inquit, vestra Magnus est. » Item C. Carbone consule jubente obsides dari a Placentinis, Marcus Castutius libertate inflammatus, nec minis, nec viribus cessit, imo consuli dicenti se habere gladios, respondit, et ego annos. Servius Galba pro
Abbreviated transcription (Latin):
pnice te si postulatus fueris cuule bellũ non exer¬
araturũ. & ego etiã de tuo priusquã de mallii ca¬
pite in consiliũ iudices mittam. Ita eodem iudicio
duos sustinuit reos accusatione malliũ. libertate
pompeiũ: & eoꝵ alterũ lege ꝑegit. alterũ ꝓfessio¬
ne qua solũ poterat. Gneius lentulus marcellinꝰ.
consul cũ in concione de magni pompeii nunia po¬
tentia quereret᷑: assensusq ei clara uoce populus
licet. Iam enĩ uobis intumescente pompeio: id fa
cere non licebit. Impune tam̃ tẽ eximũ ciuis pul¬
sata potentia est: Hinc inuidiosa querela. hinc la¬
mentatione miserabili. Eidem candida fascia cru
alligatũ habenti: fauoniꝰ non refert inquit qua
in parte corporis sit diadema. Res eiꝰ regias expro¬
brans. cauillatione panni exigui: sed is neutra in
puete mutato uultu utrũq cauit: ne aut hilari
fronte libent̾ agnoscere potentiã. aut tristi irã

Expanded text:
blicae te, si postulatus fueris, civile bellum non excblicae te, si postulatus fueris, civile bellum non excitaturum, et ego etiam de tuo, priusquam de Mallii capite, in consilium judices mittam. » Ita eodem judicio duos sustinuit reos, accusatione Mallium, libertate Pompeium, et eorum alterum lege peregit, alterum professione, qua solum poterat. Cn. consul, cum in contione de Magni Pompei nimia potentia quereretur, adsensusque ei clara uoce uniuersulicet: iam enim ucere non licebit: impune tamen tam eximii civis pulsata potentia est, hinc invidiosa querela, hinc lamentatione miserabili. » Eidem candida fascia crus alligatum habenti, Favonius: « Non refert, inquit, qua in parte corporis sit diadema. » Res ejus regias exprobrans cavillatione panni exigui. Sed is neutra in parte mutato vultu, utrumque cavit, ne aut hilari fronte libenter agnoscere potentiam, aut tristi iram
Abbreviated transcription (Latin):
nã dederitis. ꝑpetuã. si malam. non dutatiobl
Qua uoce libertatis non modo ueniã rebellit
obtinuerunt priu̾nates. s etiã beneficũ u¬
tis romane: quia sic in senatu loqui priud
ausus est. Phipppus quidam adu̾sus orail
senatoꝵ libertatẽ exereuit. segnitiemꝓ f̃
ostis ixprobrans. alio sibi senatu opus eẽ dixit.
er tamen senatoria grauitas moueri potuit: sic̃
e peudentia philippi consulis cũ ei reodiceret᷑.
a lictoris p̃ceperat inici manũ. non es inquit mi
upe michi consul. quia nec ego tibi senator
M. Magni pompeii inter ceteros in hac parte
atus enituit. Cũ enĩ gneiꝰ piso malliũ crispum
nũ ageret. eũq euidenter nocentẽ pompeii gr̃a
impi uideret: iuuenili impetu ac studio ad accusa¬
tonẽ ꝓuectus. multa & grauia crimina p̃potenti
xfensor obiecit. Interrogatus deinde ab eo cur se
p̃des quoq ñ accusaret: da inquit & tu p̃d̾es rei pu¬

Expanded text:
bonam dederitis, perpetuam, si malam, non diuturnam. bonam dederitis, perpetuam, si malam, non diuturnam. Qua voce libertatis, non modo veniam rebellionis obtinuerunt Privernates, sed etiam beneficium civitatis Romanae, quia sic in senatu loqui Privernas ausus est. Philippus quidam adversus ordinem senatorum libertatem exercuit, segnitiemque pro rostris exprobrans, alio sibi senatu opus esse dixit, nec tamen senatoria gravitas moveri potuit, sicut nec prudentia Philippi consulis, cum ei a reo diceretur, cui lictoris praeceperat injici manum: « Non es, inquit, mi Philippe, mihi consul, quia nec ego tibi senator sum. » Magni Pompeii inter caeteros in hac parte virtus enituit. Cum enim Cneius Piso, Mallium Crispum reum ageret, eumque evidenter nocentem, Pompeii gratia eripi videret, juvenili impetu ac studio ad accusationem provectus, multa et gravia crimina praepotenti defensori objecit. Interrogatus deinde ab eo cur se praeses quoque non accusaret: « Da, inquit, et tu praeses reipu
Abbreviated transcription (Latin):
eripuerunt eliso guiture. ne seruirent aut pe¬
dicicie dispendiũ paterentur. Si singula huuti¬
modi referre uoluero: tempꝰ ante quã exenrli
deficient. Libertatis itaq usus eximius est. tgli
displicet. qui morib seruilib uiuit. Que laer
dicuntur aut fiunt sicut timoris. ita & tem̾itl
exꝑtia sunt: & dũ recta uia inceditur lauden
inerent᷑ & gr̃am. At cũ sub imagine libertanle¬
meritas sp̃s sui ꝓfudit uehementiã. rep̃henlã
incurrit. uulgi quidẽ aurib gratior. qua saa¬
tissinte cuiꝰq animo ꝓbabilior: ut pote ftequens
tuta uenia aliena quã ꝓuidentia sua uiritam
optimi & sapientissimi ẽ habeuas laxare libta
&e quesibet dicta eiꝰ patient̾ excipere. Sedir
oꝑibib se opponit: dũ uirtutis iacturã ñ ite.
uernatiũ quidã cũ interrogaret᷑ qualł p al
habituri essent captiui priuernates sibi t¬
nitate donata: respondit consuli romanit ls

Expanded text:
eripuerunt eliso gutture, ne servirent, aut pueripuerunt eliso gutture, ne servirent, aut pudicitiae dispendium paterentur. Si singula hujusmodi referre voluero, tempus, antequam exempla, deficiet. Libertatis itaque usus eximius est, eique soli displicet, qui moribus servilibus vivit. Quae libere dicuntur aut fiunt, sicut timoris, ita et temeritatis expertia sunt, et dum recta via inceditur, laudem merentur et gratiam. At cum sub imagine libertatis, temeritas spiritus sui profudit vehementiam, reprehensionem incurrit; vulgi quidem auribus gratior, quam sapientissimi cujusque animo probabilior, utpote frequentius tuta venia aliena, quam providentia sua. Viri tamen optimi, et sapientissimi est, habenas laxare libertati, et quaelibet dicta ejus patienter excipere. Sed nec operibus se opponit, dum virtutis jacturam non incuvernatium quidam, cum interrogaretur qualem pacem habituri essent captivi Privernates, sibi impunitate donata, respondit consuli Romanorum, si
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ miserior est. Quid ẽ itaq amabiliꝰ libertatt.
fauorabiliꝰ ei qui iurtutis aliquã reuerentiã haber
Cam ꝓmouisse om̃s egregios pͥncipes legimꝰ. nec ui
calcasse libertatẽ. nisi manifestos uirtutis hostes.
Que fauore libertatis sunt introducta. nouerius
uiris ꝑiti: & que ob illiꝰ amorẽ magnifice gesta srs
historicoꝵ testimonio ꝑcelebre est. Cato uenenut
bibit. asciuit gladiũ: & ne qua mora ꝓtend̾et ud̃
ignobilẽ: iniecta manu dilatauit uulmus. sangͥea
generosũ effudit. ne regnantẽ uideret cesarem
Brutus arma mouit ciuilia: ut urbẽ eximerit
seruituti. Ipsaq sedes imperii miserabili maliut
bello semꝑ affligi:. quã dum̃ licet initissimũ susti¬
nere. T ranseo ad infirmiorẽ sexũ coniuges thea¬
thonoꝵ ob amorẽ pudicicie rogantes uictorẽ matũ
ut dono imutterentur ueste uirginib: se quoq pes¬
mittentes concubitus futuras expertes. cũ num¬
me audirentur. ꝓxima nocte laqueis sibi sp̃m

Expanded text:
ilius libertate? Quid favorabilius ei, qui virtutis aliquam reverentiam habet? Eam promovisse omnes egregios principes legimus, nec unquam calcasse libertatem, nisi manifestos virtutis hostes. Quae favore libertatis sunt introducta, noverunt jurisperiti, et quae ob illius amorem magnifice gesta sunt, historicorum testimonio percelebre est. Cato venenum bibit, ascivit gladium: et ne qua mora protenderet vitam ignobilem, injecta manu dilatavit vulnus, sanguinem generosum effudit, ne regnantem videret Caesarem. Brutus arma movit civilia, ut Urbem eximeret servituti. Ipsaque sedes imperii, miserabili maluit bello semper affligi, quam dominum, licet mitissimum, sustinere. Transeo ad infirmiorem sexum. Conjuges Teutonorum, ob amorem pudicitiae rogantes victorem Marium, ut dono mitterentur Vestae virginibus, se quoque promittentes concubitus futuras expertes; cum minime audirentur, proxima nocte laqueis sibi spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
uero iudicio intueri. sed phantasticas dũtaxat
uane opinionis sequuntur ũbras. Siquidẽ
alios sꝑnunt p̃se: & aspirant ad impossibilia de
fallaci rerũ p̃sumentes imagine. Sic narcisus
infabulis. dũ uana sui imagine capitur abit
inflorem. & dũ seipsũ impudenter asꝑicit.
flos sine fructu ꝑueriliter euanescit. Multoꝵ
quoq fuit opinio. & eoꝵ qui in uet̾i philosophia
p̃oeteris floruerunt: alexandrũ. aristotilẽ. anu¬
minibus ẽẽ ꝓgenitos. eo qd̾ in om̃ib ꝓpriã quere¬
bant głam. Platonẽ quoq ꝓpter diuinã quodã¬
modo qua eminuit sapientiã. & augustũ ꝓpter
potentiã fortunãq tranquillã: adiis tranxisse
originẽ tradiderunt. Et. quidẽ in contrariũ rectiꝰ¬

Expanded text:
vero judicio intueri; sed phantasticas duntaxat vero judicio intueri; sed phantasticas duntaxat vanae opinionis sequuntur umbras. Siquidem alios spernunt prae se, et aspirant ad impossibilia, de fallaci rerum praesumentes imagine. Sic Narcissus in fabulis, dum vana sui imagine capitur, abit in florem, et dum se ipsum, imprudenter aspicit, flos sine fructu pueriliter evanescit. Multorum quoque fuit opinio, et eorum qui in veteri philosophia prae caeteris floruerunt, Alexandrum, et Aristotelem, a numinibus esse progenitos, eo quod in omnibus propriam quaerebant gloriam. Platonem quoque propter divinam quodammodo, qua eminuit, sapientiam, et Augustum propter potentiam fortunamque tranquillam, a diis traxisse originem tradiderunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
q est deo similior: quanto & ab hac ĩmundicia
mundior. Que in hac uita & si ñ funditus
eradicatur ex corde. quia bene & ꝓficientes
animos temptare ñ cessat. saltẽ cupiditas
głẽ suꝑetur dilectione iusticie. Nam saniuᷤ
uidet. qui & amorẽ laudis uiciũ ẽẽ cognos¬
cit. Nec solus id aũo. sed etiã gentiliũ senten¬
tia est: głam hanc nichil aliud eẽ ꝗͣ uetitosi
quodãmodo sp̃s tumorẽ fumo simillimũ. Nã
&e fumꝰ oculoꝵ obtundit aciẽ. & quo magis
ascendit. cicuis deficit: & quo magis deieitur.
ampliꝰ solidatur. Cũ enĩ ad excelsa ꝑuen̾̃it.
euanescit. Recte quidẽ eo qd̾ a principe tocꝰ
uanitatis: traxit originẽ. Nimio sui capiun¬
tur amore. qui dũ nubes & in ania captant. &
nescio quid inani solidũ apprehendere moli¬
untur. obluuscunt᷑ sui. cũ tam̃ nichil aliud
quã se oculis contuant᷑ iniquis. Nolunt enĩ
apphendere qd̾ sunt e illud ad eindationem

Expanded text:
que est Deo similior, quanto et ab hac immunditia que est Deo similior, quanto et ab hac immunditia mundior. » Quae in hac vita, etsi non funditus eradicatur ex corde, quia beatos et proficientes animos tentare non cessat, saltem cupiditas gloriae superetur dilectione justitiae. Nam sanius videt, qui et amorem laudis vitium esse cognoscit. Nec solius Augustini, sed etiam gentilium sententia est, gloriam hanc nihil aliud esse, quam ventosi quodammodo spiritus tumorem, fumo simillimum. Nam et fumus oculorum obtundit aciem, et quo magis ascendit, citius deficit; et quo magis dejicitur, amplius solidatur. Cum enim ad excelsa pervenerit, evanescit. Recte quidem, eo quod a principe totius vanitatis traxit originem. Nimio sui capiuntur amore, qui dum « nubes et inania captant, » et nescio quid in manu solidum apprehendere moliuntur, obliviscuntur sui, cum tamen nihil aliud quam se oculis contueantur iniquis. Nolunt enim apprehendere quod sunt, et illud ad emendationem
Abbreviated transcription (Latin):
quã cõmemorat cato: ut erariũ eẽt opulentũ.
tenues res pͥuate. Uñ corruptis morib. tuciũ
econtrario posuit publice egestatẽ. priuatim
opulentiã. Ipse tulliꝰ hoc dissimulare ñ potu¬
it in eisdẽ libris quos de re publica scripsit.
ubi loquitur de instituendo principe ciita¬
tis quẽ dicit alendũ ẽẽ gła: & consequenter
cõmemorat. maiores suos multa mira atq p̃¬
clara głe cupiditate fecisse. Huic gͦ uicio non
solũ non resistebant: uerũ etiã id excitandũ
xaccendendũ ẽẽ censebant. putantes hoc rei¬
publice expedire. In libris quoq philosophie
idem tulliꝰ hanc intulit uniu̾salẽ genetalẽq
sententiã: honos alit artes. & gła accẽdunt᷑
om̃s ad studia iacentii ea semꝑ que apud qͦsq
imꝓbant᷑. Hiuic gͥ cupiditati. meliꝰ ẽ resistere
sine dubitatione quã cedere. Ut enĩ ait beatꝰ
augustinus in librode ciuitate dei tanto qͥs¬

Expanded text:
quam Cato commemorat, ut aerarium esset opulentum, quam Cato commemorat, ut aerarium esset opulentum, tenues res privatae. Unde corruptis moribus vitium econtrario posuit, publice egestatem, privatim opulentiam. Ipse Tullius hoc dissimulare non potuit in eisdem libris, quos de republica scripsit, ubi loquitur de instituendo principe civitatis, quem dicit alendum esse gloria, et consequenter commemorat majores suos multa mira atque praeclara gloriae cupiditate fecisse. Huic ergo vitio non solum non resistebant, verum etiam id excitandum et accendendum esse censebant, putantes hoc reipublicae expedire. In libris quoque philosophiae idem Tullius hanc intulit universalem generalemque sententiam: « Honos alit artes, et gloria accenduntur omnes ad studia, jacentque ea semper, quae apud quosque improbantur. » Huic ergo cupiditati melius est resistere sine dubitatione, quam cedere. Ut enim ait beatus Augustinus in Libro De civitate Dei: « Tanto quis
Abbreviated transcription (Latin):
armis tem publicã ex parua magnam fecisse.
Siita esset. multo pulcherrimã eam nos habere
mus nunc. Quppe socioꝵ atq ciuiũ. preterea
grmor & equoꝵ maior copia nobis quã illis ẽ.
Ses alia suere que illes uiros magnos fecerunt.
que nobis nuilla sunt. Domi in adusteia. forie
iustũ imꝑiũ. animꝰ in consulendo liber. neq de¬
licto neq libidini obnoxius. Pro his nos habemꝰ
luxuriã atq auariciã. publice egestatẽ. pͥuatã
opulentiã. Laudamus diuicias: sequim᷑ inerciã
Inter bonos & malos: discrien nullũ. Om̃ia
uirtutis p̃mia: ambitio possidet. Neq mirum
ubi uos seꝑatim sibi quisq consilia capitis. uͥ¬
domi uoluptatib: hic pecunie aut gr̃e seruitu¬
tis. Eofit ut impetus fiat inuacuam rẽ publi¬
cam. Paucoꝵ igitur uirtus ad głam. honorem.
imꝑiũ. u̾a. uia .i. ipsa uirtute nitentiũ : etiã
a catone laudata est. Hinc erat domi indust̾a

Expanded text:
armis rempublicam ex parva magnam fecisse. armis rempublicam ex parva magnam fecisse. Si ita esset, multo pulcherrimam mus. Quippe sociorum adque ciuium, praeterea armorum et equorum maior copia nobis quam illis est. Sed alia fuere quae illos magnos fecerunt, quae nobis nulla sunt: domi industria, foris iustum imperium, animus in consulendo liber, neque delicto neque libidini obnoxius. Pro his nos habemus luxuriam adque auaritiam, publice egestatem, priuatim opulentiam; laudamus diuitias, sequimur inertiam; inter bonos et malos discrimen nullum; omnia uirtutis praemia ambitio possidet. Neque mirum: ubi uos sedomi voluptatibus, hinc pecuniae aut gratiae servitis. Eo fit ut impetus fiat in vacuam rempublicam. » Paucorum igitur virtus ad gloriam, honorem, imperium, vera via, id est ipsa virtute nitentium, etiam a Catone laudata est. Haec erat domi industria,
Abbreviated transcription (Latin):
i docet & cõmendat historia: laudis auidi pe¬
iunie liberales erant. Ingentẽ głam appetebant
diuiciis spretis: & honestatẽ utilitati quante¬
libet p̃ferebant. Hanc quidẽ głam ardentissi¬
me dilexerunt: eo totam referentes uitã & mor¬
tem. Ceteras cupiditates huiꝰ uniꝰ ingente cupi¬
ditate. p̃sserunt. Ipsã deniq patriã suam q̃ in
seriure uidebatur ingloriũ. dñari uͦ atq ĩꝑare
gloriosũ: prius om̃i studio liberarẽ. deinde dñam
eẽ concupierunt. Priꝰ enĩ ꝓlibertate: deide pro
diuo c̃tatũ est. fuerunt tam̃ quib iusticia quã¬
tũ gentili dabatur sufficiebat: cupiditate de¬
ducta. Aliis nichil satis erat. sed sub imagine
magnanimitatis. uel impossibilia presum̃tes.
laudẽ maximã consequebant᷑ & głam. Longe gͥ
uirtus catonis. ueritati uidet᷑ ꝓpinquior fuisse:
quã cesaris. Quod exipsa sententia eiꝰ: facillime
liquebit. Nolite inquit existimare maiores nr̃os

Expanded text:
eorum docet et commendat historia, laudis avidi, peeorum docet et commendat historia, laudis avidi, pecuniae liberales erant. Ingentem gloriam appetebant divitiis spretis, et honestatem utilitati quantaelibet praeferebant. Hanc quidem gloriam ardentissime dilexerunt, eo totam referentes vitam et mortem. Caeteras cupiditates hujus unius vigente cupiditate presserunt. Ipsam denique patriam suam, quoniam servire videbatur inglorium, dominari vero atque imperare gloriosum, prius omni studio liberam, deinde dominam esse concupierunt. Prius enim pro libertate, deinde pro dominio certatum est. Fuerunt tamen quibus justitia, quantum gentili dabatur, sufficiebat, cupiditate deducta. Aliis nihil satis erat, sed sub imagine magnanimitatis vel impossibilia praesumentes, laudem maximam consequebantur, et gloriam. Longe igitur virtus Catonis videtur veritati propinquior fuisse, quam Caesaris. Quod ex ipsa sententia ejus facile liquebit. « Nolite, inquit, existimare majores nostros
Abbreviated transcription (Latin):
i que dei sunt: alter in ꝓpria utilitate u̾satur.
post ponens que dei sunt. aut ꝓximoꝵ. Ab
hoc duplici fonte mores oruntur: recti quidẽ.
sifaciat quis alii qd̃ sibi uult fieri. & ab eo ab¬
tineat alii inferendo. qd̃ sibi ab alio nollet irro¬
pari. Distorti uero. siquis aliũ ledat uel non
psit cũ possit: que quidẽ utrũq multipliciter
funt. A priore quidẽ amor libertatis. amor pa¬
trie. & tandẽ extraneoꝵ amor. Nam libertatẽ
non amare non potest. qui seipsũ &e patriam
amat: & in gradu suo extraneũ quicũq sinc̃a
aritate diligit ꝓximũ. Si quidẽ in eo consistit
caritas ordinata. Ab altero uero cupiditas domi¬
nationis ꝓcedit & laudis & głe: & adeo inua¬
lesct. ut exopinione multoꝵ res tam̃ parũ
considerate examinantiũ. uirtutib contiume¬
retur. Nam qui rectũ sapiunt. hoc uiciis
maiorib aggregant: licet ei ab imꝑitis qͥ tam̃
sapientũ censẽtur nomine. uirtutes subesse
uideantur. Unde & ueteres pͥmiq romani ꝓut

Expanded text:
rit quae Dei sunt: alter in propria utilitate versatur, postponens quae Dei sunt, aut proximorum. Ab hoc duplici fonte mores oriuntur. Recti quidem, si faciat quis alii, quod sibi vult fieri, et ab eo abstineat alii inferendo, quod sibi nollet ab alio irrogari. Distorti vero, si quis alium laedat, vel non prosit, cum possit, quae quidem utrinque multipliciter fiunt. A priore quidem amor libertatis, amor patriae, et tandem extraneorum amor. Nam libertatem non amare non potest, qui se ipsum et patriam amat: et in gradu suo extraneum, quicunque sincera charitate diligit proximum. Siquidem in eo consistit charitas ordinata. Ab altero vero cupiditas dominationis procedit, et laudis et gloriae, et adeo invalescit, ut ex opinione multorum, res tamen parum consideratae examinantium virtutibus connumeretur. Nam qui rectum sapiunt, hoc vitiis majoribus aggregant, licet ab imperitis, qui tamen sapientum censentur nomine, virtutes subesse videantur. Unde et veteres primique Romani, prout
Abbreviated transcription (Latin):
urũ ardentior appetitus: uicinus insanie est.
Qucqͥd sensus qui libet moliat᷑. ludus ac iocus ẽ.
enuis que affert in u̾bo comici utar. huiꝰ ut rabi
¶Hinc enĩ cupimus. trascim. gestimꝰ emulam᷑.
salliciti sumus: & expleta uoluptate ꝑ quandã¬

Expanded text:
narum ardentior appetitus, vicinus insaniae est. narum ardentior appetitus, vicinus insaniae est. Quidquid sensus quilibet moliatur, ludus ac jocus est, prae his quae affert, ut verbis comici utar, hujus rabies. Hinc enim cupimus, irascimur, gestimus, aemulamur, solliciti sumus, et expleta voluptate,
Abbreviated transcription (Latin):
uestiũ. metalloꝵ. alioꝵq quib libertis anim
captiuatur. Rursus si auditus uario eganrũ
cantu uocũq flexionib mulceatu. adaemiri
poetarũ comediarũ & tragediarũ actul o¬
rũ urbanitates. & strophas. & quicqͥd huitadi
ꝑaurẽ incedit: urilitatẽ mentis effemitũ
Odoris autẽ suauitas &e diu̾sa thimiamata &
amonũ muscus. pegrini muris pellicula: qo
dissolutis morib faciant. nemo dissolutus nes
Nam ꝑegrinas odores. nisi dissolutus & amatt
conuenire: comicus &e cocus docent. Porro cide
auiditas au̾aricie mater ẽ: & animũ qͣi qͥb d̃
compedib degrauatũ tenet in t̾ra. Ergo pris̃
breuẽ gule uoluptatẽ t̾re lustrant᷑ & marib
&e ut mulsũ uinũ. p̾ciosus &̧ cibus fauces ꝑ
s uideantur in petra solidati: tandẽ ruunt. &
qlanant᷑ equati solo. nabutardan cocoꝵ principe
merante. Cactus autẽ alienoꝵ corporũ. & femi¬

Expanded text:
vestium, metallorum, aliorumque quibus libertas animae vestium, metallorum, aliorumque quibus libertas animae captivatur. Rursus si auditus vario organorum cantu, vocumque flexionibus mulceatur ad carmina poetarum, comoediarum et tragoediarum actus, mimorum urbanitates, et strophas et quidquid hujusmodi per aurem incedit, virilitatem mentis effiminat. Odoris autem suavitas, et diversa thymiamata, et amomum, et muscus, peregrini muris pellicula, quod dissolutis moribus faciant, nemo nisi dissolutus negat. Nam peregrinos odores non nisi dissolutis et amatoribus convenire, comicus et coquus docent. Porro ciborum aviditas avaritiae mater est, et animum quasi quibusdam compedibus degravatum tenet in terra. Ergo propter brevem gulae voluptatem, terrae lustrantur et maria, et ut mulsum, vinum, pretiosusque cibus fauces pelem, etsi videantur in petra solidati, tandem ruunt et complanantur aequati solo, Nabuzardan coquorum principe imperante. Tactus autem alienorum corporum, et femi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait ualerius luxuria malũ: quã accusat
aliquanto faciliꝰ est. quã uitare. Nam & uoli¬
men qd̾ ꝓpħa uorare p̃cipitur. in ore quidẽ ius¬
cescit ut mel: s amaricat᷑ uent̾. cũ ipsa dulem
u̾boꝵ. digerenda ẽ in usũ operũ. Est auten
libido cognata & comuncta luxurie:. ciuꝰsenl
inmundicia. finis indubitatus confusioẽ le¬
oedat gͦ sermone: que origine & cã priort
Licet autẽ ꝑ quinq sensuũ portas lenocinu
luxus eque introeant. uoluptas auriũ ꝓtũ¬
diciã magis uidetur accedere: & que exgulues
tactu ꝓuenit sordidior est. & olfaciendi a ũ¬
di delectatio. mediũ locũ tenet. Nam neq hl
interdũ ht̃ mundicie: nec ad sordes ꝑrctibluli¬
mas usq ꝓlabitur. Siquidẽ mors poculorun
fenestras ingreditur: cũ quispiam desectatur
circensib. cretamine alletarũ histrionũ mi¬
bilitate. mulierũ formis. splendore gemiatũ

Expanded text:
ut ait Valerius, luxuria malum, quam accusare ut ait Valerius, luxuria malum, quam accusare aliquanto facilius est, quam vitare. » Nam et volumen quod propheta vorare praecipitur, in ore quidem dulcescit ut mel, sed amaricatur venter cum ipsa dulcedo verborum digerenda est in usum operum. Est autem libido cognata et conjuncta luxuriae, cujus sequela immunditia, finis indubitatus confusio est. Praecedat ergo sermone, quae origine et causa prior est. Licet autem per quinque sensuum portas lenocinia luxus aeque introeant, voluptas aurium ad munditiam magis videtur accedere, et quae ex gustu, vel tactu provenit, sordidior est, et olfaciendi et videndi delectatio medium locum tenet. Nam neque satis interdum habet munditiae, nec ad sordes perniciosissimas usque prolabitur. Siquidem mores per oculorum fenestras ingreditur, cum quispiam delectatur circensibus, certamine athletarum, histrionum mobilitate, mulierum formis, splendore gemmarum,
Abbreviated transcription (Latin):
orbẽ diffunderet᷑ furorẽq suũ detexit im¬
positus eculeo⁊ &. uisi theopompi magne facund.
ingeniũ eũ suis cõprehendisset historus: bene e¬
suluerant ephesu decreto cõi statuentes. ut tete¬
rumi hominis memoria aboleretur silentio. d¬
li quidẽ uident᷑ głam affectare. immo maiori i¬
nia qui ñ ephesine diane templũ religionis mo¬
biis excidendũ: sed templũ sp̃s sc̃i. homines tr
atuimas .s. & corpora. ut ꝑ hoc hominib inuotes
luxurie uastant incenduis. Nam ab eo laudem
appetunt. & plerũq assequuntur honorẽ. un
equus fuerat ignominiã sustinere & pena
atenus iam sermo ꝓcessit:ui
ut aut uirtutẽ aut publicã fere opii¬
onẽ oporteat impugnari. Imminet eñ
iam colluctatio aduersus carnẽ & sanguinẽ. ⁊
fores uidem liberalitati precludere. & iocun¬
tatẽ aufere deuita: cũ gemine uias luxur
cureis reclamantib coartamꝰ. Est enĩ blanot

Expanded text:
orbem diffunderetur, furoremque suum detexit imorbem diffunderetur, furoremque suum detexit impositus eculeo: et nisi Theopompi magnae facundiae ingenium eum suis comprehendisset historiis, bene consuluerant Ephesii, decreto communi statuentes, ut teterrimi hominis memoria aboleretur silentio. Simili quidem videntur gloriam affectare, imo majori insania, qui non Ephesinae Dianae templum religiosis moribus excidendum, sed templum Spit et corpora, ut per hoc hominibus innotescant, luxuriae vastant incendiis. Nam ab eo laudem appetunt, et plerumque assequuntur honorem, unde aequius fuerat ignominiam sustinere et poenaatenus jam sermo processit, ut aut virtutem aut publicam fere opinionem oporteat impugnari. Imminet enim jam colluctatio adversus carnem et sanguinem, et fores videmur liberalitati praecludere, et jucunditatem auferre de vita, cum geminae vias luxuriae, Epicureis reclamantibus, coarctamus. « Est enim blandum,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ domicilio sufficit. Sedtam̃ licet appetitꝰ
głe semꝑ uideatur in culpa: error eoꝵ ꝑnitio¬
sior est. qui uel scełib innotescere magni duxe¬
runt. Pausanias cũ hermoclea ꝓcunctatus
esset. quonã modo subito clarus posset euade̾.
atq is respondisset si occidisset aliquẽ uitũ
illustrẽ. futurũ ut ingłam eiꝰ idipsũ redun¬
daret: continuo philippũ interemit. & qͥdẽ
qd̾ pecierat assecutꝰ est. Nam ce se parricidio
notũ posteris reddidit: & celebri supplicio
patibuli cui affixus ẽ. corona aurea quam
mirtalis que & olimpias dicta ẽ capiti eius
pendentis imposuit. nullũ dante solacium
Inundictã tam̃ pudicicie ꝑ inuiriã ꝓstitute.
philippo ñ puniente sed deridente inuriã.
potest auctore trogo aliquatenꝰ crim̃ sacri¬
legii exousari. Inuentus est qui diane ephe¬
sine templũ uellet inoendere. ut pulcher¬
rimo opere consũpto. nom̃ eiꝰ ꝑ totũ t̾rarũ

Expanded text:
omnium domicilio sufficit. Sed tamen licet appetitus omnium domicilio sufficit. Sed tamen licet appetitus gloriae semper videatur in culpa, error eorum perniciosior est, qui vel sceleribus innotescere magni duxerunt. Pausanias cum Hermoclea percunctatus esset, quonam modo subito clarus posset evadere, atque is respondisset, si occidisset aliquem virum illustrem, futurum ut in gloriam ejus id ipsum redundaret, continuo Philippum interemit, et quidem quod petierat assecutus est. Nam et se parricidio notum posteris reddidit, et celebri supplicio patibuli cui affixus est, corona aurea, quam Myrtalis, quae et Olympias dicta est, capiti ejus pendentis imposuit, nullum dante solatium. In vindictam tamen pudicitiae per injuriam prostitutae Philippo non puniente, sed deridente injuriam, potest, auctore Trogo, aliquatenus crimen sacrilegii excusari. Inventus est qui Dianae Ephesinae templum vellet incendere, ut pulcherrimo opere consumpto, nomen ejus per totum terrarum
Abbreviated transcription (Latin):
or filios ẽẽ degen̾es: tuisi quia di gentiũ demonia
sunt. & incubi demones uanitatis & malicie sue
c̃ta indicia si quẽ tam̃ gignunt. relinquunt in
sobole. Nam a&e uerꝰ dei filiꝰ ds̃ homo ꝓpriam non
querit głam in om̃ib que głose fuint ab eo. sed pa¬
tris: eoq illustrat᷑ gła ampliori. qd̾ ad eũ ex qͦ sunt
om̃ia bonoꝵ operũ głam refert.Sic & u̾e sapi¬
ens om̃is. uere potens. & uere bonus. ad unicũ
bonoꝵ omniũ fontẽ sua om̃ia laudabilia refert:
sũmam scił creatricẽ & in diuiduam temitatẽ.
Alexandri pectꝰ laudis insaciabile. qui anacar¬
so comiti suo ex auc̃toritate democriti p̃ceptoris
in numerabiles mundes eẽ referenti: heu me
inquit miserũ. qd̾ nec uno quidẽ adhuc potituᷤ
sũ. Plane miser dignusq misera: cuiꝰ uirtutes
om̃s absorbuerat laudis in saciata & in saciabi¬
lis fames una. Insultant ei tragedie antiquoꝵ
eo qd̾ angustia homini possessio fuit: que deoꝵ

Expanded text:
os esse degeneres, nisi quia dii gentium daemonia sunt, et incubi daemones vanitatis et malitiae suae certa indicia, si quem tamen gignunt, relinquunt in sobole. Nam et verus Dei Filius Deus homo, propriam non quaerit gloriam in omnibus quae gloriose fiunt ab eo, sed Patris, eoque illustratur gratia ampliori, quod ad eum, ex quo sunt omnia, bonorum operum gloriam refert. Sic et vere sapiens omnis, vere potens, et vere bonus, ad unicum omnium bonorum fontem, sua omnia laudabilia refert, summam scilicet creatricem, et individuam Trinitatem. Alexandri pectus laudis insatiabile, qui Anacharsi comiti suo, ex auctoritate Democriti praeceptoris, innumerabiles mundos esse referenti: « Heu me, inquit, miserum, quod nec uno quidem adhuc potitus sum! » Plane, miser, dignusque miseria, cujus virtutes omnes absorbuerat laudis insatiata et insatiabilis fames una. Insultant ei tragoediae antiquorum, eo quod angusta homini possessio fuit, quae deorum
Abbreviated transcription (Latin):
Honestatẽ aut solam aut p̃ceteris expetendam &
in eatota libalitati locũ ẽe p̃cipuũ. & econtra auari¬
ciam glorie plurimum aduersari.
unt᷑ epicureis faciuntq diluuiũ quo fere mundus
mergat᷑ & de aquis contrariis & de uestibus esau.

Expanded text:
Honestatem aut solam, aut prae caeteris expetendam, et in ea tota liberalitati locum esse praecipuum, et econtra avaritiam gloriae plurimum adversari. untur Epicureis, faciuntque diluvium, quo fere mundus mergatur: et de aquis contrariis, et vestibus Esau.
Abbreviated transcription (Latin):
ne quid subtraham ueritati aut ꝓbabilitati. Dico ergo
qd indubitant᷑ credo. qm̃ hi qui efferente suꝑbia huiꝰ¬
modi emantipationes querunt: a ceruice sua iugum
xp̃i & patris eiꝰ si fieri posset excuterent. Plus dico. ĩ mo
& quantũ in ipsis est excutiunt: & diuine ordinationi
fallacit contradicunt. Nusquã gͦ illud apłi. Non om̃s

Expanded text:
ne quid subtraham veritati, aut probabilitati. Dico ergo ne quid subtraham veritati, aut probabilitati. Dico ergo quod indubitanter credo, quod hi, qui efferente superbia, hujusmodi emancipationes quaerunt, a cervice sua jugum Christi, et patris ejus, si fieri posset, excuterent. Plus dico, imo et quantum est in ipsis excutiunt, et divinae ordinationi fallaciter contradicunt. Nusquam ergo i