comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dere quȩcũq contra eum dicuntur.
ad hereticorũ referenda ꝑsonam.
toni: qd̃ & capite careat & fine. Pie¬
rii quoq legi tractatum longissi¬
mũ: quẽ in exordio huiꝰ ꝓpħȩ die
uigiliarũ dñicȩ passionis extem¬
ꝑali & diserto sermone ꝓfudit.
Et eusebuis cesariensis in octauo
⁊ eoc: quȩdam de osee ꝓpb̃a dispu¬
tat.Uude ante annos circiter
uiginti & duos cũ rogatu sc̃e et
uenerabilis socrus immo matris
tuȩ paulȩ. illud eñi nom̃ carnis.
hoc sp̃s ẽ. que monasterioꝵ & scrip¬
turarũ semꝑ amore flagrauit. es¬
sem alexandrie. uidididimum.
& eũ frequent̾ audiui. uirũ sui
temꝑis eruditissimũ: rogauiq
ut qd̾ origenes ñ fecerat. ipse c̾o¬
pleret & scriberet in osẽe com̃ta¬
rios. Qui tres ad me me petente
dictauit ⁊ qͥnq quoq alios in
zachariam: nam & in ipsum
duo tantũ origenes scripsit uo¬
lumina. uix t̾ciam partẽ a pͥncipio

Expanded text:
dere quaecumque contra eum dicuntur, dere quaecumque contra eum dicuntur, ad haereticorum referenda personam. ν, quod et capite careat et fine. Pierii quoque legi tractatum longissimum, quem in exordio hujus prophetae die vigilarium Dominicae passionis extemporali et diserto sermone profudit. Et Eusebius Caesariensis in octavo ίξεως, quaedam de Osee propheta disputat. Unde ante annos circiter viginti duos, cum rogatu sanctae et venerabilis socrus, immo matris tuae Paulae illud enim nomen carnis, hoc spiritus est: quae monasteriorum et Scripturarum semper amore flagravit essem Alexandriae, vidi Didymum, et eum frequenter audivi, virum sui temporis eruditissimum, rogavique eum, ut quod Origenes non fecerat, ipse compleret, et scriberet in Osee Commentarios: qui tres libros, me petente, dictavit, quinque quoque alios in Zachariam. Nam et in ipsum duo tantum Origenes scripsit volumina, vix tertiam partem a principio
Abbreviated transcription (Latin):
nisi qd̃ honestum ẽ: nec iubendo
turpia. facit honesta quȩ turpia
sunt. S quia scimꝰ nchil dm̃ uelle
nisi qd̃̾ honestum ẽ. hoc p̾cepit qd̾
honestum ẽ. Hȩc in pͥncipio pro¬
lixius sum locutus: ut difficillimã
primũ soluerẽ questionẽ. & oppo¬
sitũ in ipso exitu scopulum dĩ au¬
xilio pret̃grediens. ad tuta decur¬
rerẽ. Cȩterum ñ ignoro pamnia¬
chi carissime a multis eccłiasticis
pret̾missam: & qui exponere sunt
conati apud grecos repꝑi apolli¬
narẽ laodicenum. Qui cũ in ado¬
lescentia sua breues & in hunc &
in aliosꝓpħas cõmentariolos re¬
liquisset. tangens magis sensus
qͣm explicans: rogatus ẽ postea ut
in osee plemꝰ scriberet. Qui liber
uenit in nr̃as manus. S &e ipse ni¬
mia breuitate. ad ꝑfectam intelli¬
gentiã lectorẽ ducere ñ potest.
O rigenes paruũ de hoc ꝓpħa scrip¬
sit libellum ⁊ cui hunc titulum
tur in oseẽ effraim:uolens osten¬

Expanded text:
nisi quod honestum est, nec jubendo nisi quod honestum est, nec jubendo turpia, facit honesta quae turpia sunt. Sed quia scimus nihil Deum velle nisi quod honestum est, hoc praecepit quod honestum est. Haec in principio prolixius sum locutus, ut difficillimam primum solverem quaestionem, et obsitum in ipso exitu scopulum Dei auxilio praetergrediens, ad tuta decurrerem. Caeterum non ignoro, Pammachi charissime, a multis Ecclesiasticis praetermissam: et qui exponere sunt conati, apud Graecos reperi Apollinarem Laodicenum, qui cum in adolescentia sua breves et in hunc et in alios prophetas commentariolos reliquisset, tangens magis sensus, quam explicans, rogatus est postea, ut in Osee plenius scriberet: qui liber venit in nostras manus; sed et ipse nimia brevitate ad perfectam intelligentiam lectorem ducere non potest. Origenes parvum de hoc propheta scripsit libellum, cui hunc titulum pellatur in Osee Ephraim, volens osten
Abbreviated transcription (Latin):
contra quã aaron & maria carnale
quȩ dicit in cantico. fusca sum & for¬
mosa filiȩ ierłm. Alioqͥn si omĩa quȩ
precipiunt᷑ ob causas ut in similitu¬
dinẽ fiant. uere facta contendimꝰ.
ergo & ieremias accinctꝰ lumbari
uestim̃to mulȩbri. int̾ innumera¬
biles nationes & assyrios atq chal¬
deos gentes inimicissimas iudeoꝵ
iuit ad eufraten. & ibi abscondit
lumbare suũ ÷ & post multa tem¬
ꝑa reu̾sus. imienit illud cõputru¬
isse. qd̾ nulli esset usui aptum.
Quomͦ exire poterat &ire tam longe
obsessa ierłm. extructis ꝑ circuitũ
mumtionib. fossa. uallo. atq castel¬
lise Qͥ cũ semel ad anathot uiculũ
suũ in tercio miliario ab urbe si¬
& reductus ad pͥncipes. quasi ꝓditor
u̾beratus in rarcerẽ mittit᷑. Si illud
in typo quia fieri ñ potuit. gͦ & hoc
in tẏpo: quia si fiat. turpissimũ ẽ.
S respondebis. deo iubente nil turpe
esse. Et nos dicemꝰ. Nichil d̾s p̾cepit

Expanded text:
contra quam Aaron et Maria, carnale contra quam Aaron et Maria, carnale Cantico Canticorum: Fusca sum et formosa, filiae Jerusalem . Alioquin si omnia quae praecipiuntur ob causas, ut in similitudinem fiant, vere facta contendimus: ergo et Jeremias accinctus lumbari, vestimento muliebri, inter innumerabiles nationes et Assyrios atque Chaldeos, gentes inimicissimas Judaeorum, ivit ad Euphratem, ut ibi absconderet lumbare suum, et post multa tempora reversus, invenit illud computruisse quod nulli esset usui . Quomodo exire poterat, et ire tam longe obsessa Jerusalem, exstructis per circuitum munitionibus, fossa, vallo, atque castellis? Qui cum semel ad Anatoth viculum suum in tertio milliario ab urbe si reductus ad principes, quasi proditor verberatus in carcerem mittitur. Si illud in typo, quia fieri non potuit: ergo et hoc in typo, quia si fiat, turpissimum est. Sed respondebis, Deo jubente, nihil turpe est: et nos dicimus, nihil Deus praecipit
Abbreviated transcription (Latin):
nardum pisticum id est unguentũ
fidelissimum ad aliud quid. & non
ad eccłam referendũ ẽẽ: dat nobis oc¬
casionẽ intelligentiȩ. & magne fidei
deos. Am̃ dico uobis: meretrices et
publicani p̃cedent uos in regno di.
Uos em̃ missũ ad uos filiũ patrisfami¬
lias & dñm uineȩ qͥ plantauit eã: sus¬
ciꝑe noliuistis. Ista meretrix explorato¬
res meos duos fortissimos iuuenes.
quoꝵ alterũ in circũcisionẽ misi. al¬
terũ ad gentes. humanitate suscepit.
abscondit studio. leuauit in tectum.
oꝑuit lim stipula: quȩ cesa ꝑsecuti¬
onib. & lota in baptismate mutarat
colorem. & de tetro in album u̾titur.
Nec intrũ si in figura dñi saluatoris
& eccłiȩ de peccatorib congregatȩ hȩc
facta memoremꝰ: cũ ipse in hoc eodem
dicat ꝓpħa. Loquar ad ꝓpħas ⁊ ego iu¬
siones multiplicaui. & in manib pro¬
iubent᷑ oꝑari. ad meã referatur simi¬
litudiñe: cuius uxor echiopissa est.

Expanded text:
nardum pisticum, id est, unguentum nardum pisticum, id est, unguentum fidelissimum, ad aliud quid, et non ad Ecclesiam esse referendum, dat nobis occasionem intelligentiae et magnae fidei,daeos: Amen dico vobis, meretrices et publicani praecedent vos in regno Dei . Vos enim missum ad vos Filium patris familiae et Dominum vineae, qui plantavit eam, suscipere noluistis. Ista meretrix exploratores meos duos fortissimos juvenes, quorum alterum in circumcisionem misi, alterum ad gentes, humanitate suscepit, abscondit studio, levavit in tectum, operuit lini stipula . Quae caesa persecutionibus, et lota in baptismate, immutat colorem, et de tetro in album vertitur. Nec mirum si in figura Domini Salvatoris, et Ecclesiae de peccatoribus congregatae, haec facta memoremus, cum ipse in hoc eodem dicat propheta: Loquar ad prophetas; ego visiones multiplicavi, et in manibus projubentur operari, ad meam referatur similitudinem. Cujus uxor Aethiopissa est,
Abbreviated transcription (Latin):
de raab meretrice generarit. qui
ruth moabiten pinna pallii sui
oꝑiens. & iacentem ad pedes ad ca-¬
put euangłii transtulerit: qͥd cau¬
se sit. ut cũ dauid tot habuerit
uxores. nullũ aliũ regni sui fecerit
successorẽ. insi eũ qͥ de bethsabee ꝓ¬
creatus ẽ: ut ñ solum meretrices.
s etiam adulterȩ deo placere uide¬
ant᷑. Unde & in hoc ipso ꝓpħa le¬
gimus qd̾ iunctus primu̾ meretri¬
ci. sed̾o adultere copulet᷑: dicente
ad eum dño. Adhuc uade dilige
mulierẽ dilectam amico. siue di
mulier meretrix & adultera. quȩ
in euangłio pedes dño lauit lacri
mis. crine detersit. & confessionis
suȩ honorauit unguento: indig¬
nantibq discipłis maxime ꝓdito¬
re quod ñ fuisset uenditũ. & preci¬
um illiꝰ in alim̃ta pauꝑum distri¬
butum. dñs respondit. Quid mole¬
si estis mulierie Opus bonũ oꝑata
cum: me autem ñ semꝑ habebitis.
Et ne putaremꝰ leue eẽ qd̾ fecerat. &¬

Expanded text:
de Raab meretrice generarit, qui de Raab meretrice generarit, qui Ruth Moabiten pinna pallii sui operiens, et jacentem ad pedes, ad caput Evangelii transtulerit . Quid causae sit ut cum David tot habuerit uxores, nullum alium regni sui fecerit successorem nisi eum qui de Bethsabee procreatus est : ut non solum meretrices, sed etiam adulterae Deo placere videantur. Unde et in hoc ipso propheta legimus, quod junctus primum meretrici, secundo adulterae copuletur, dicente ad eum Domino: Adhuc vade, dilige mulierem dilectam amico , sive dimulier meretrix et adultera, quae in Evangelio pedes Domini lacrymis lavit, crine detersit, et confessionis suae honoravit unguento, indignantibusque discipulis, et maxime proditore, quod non fuisset venditum, et pretium illius in alimenta pauperum distributum, Dominus respondit: Quid molesti estis mulieri, opus bonum operata cum: me autem non semper habebitis . Et ne putaremus leve esse quod fecerat, et
Abbreviated transcription (Latin):
noscet ea: Unde & nobis dicendũ ẽ
cũ dauid: reuela ocłos meos & con¬
siderabo mirabilia de lege tuar ut
introducat nos rex in cubiculum
suũ. & uelam̃ qd̾ ante ocłos moysi
positũ ẽ in lectione ueteris testamti.
tollat a nobis. Statim enĩ ut locu¬
tus ẽ dñs. pater in manus tuas com¬
mendo sp̃m meũ. & hec dicens ex¬
pirauit ⁊ uelũ templi scissum ẽ. &
om̃a iudeoꝵ secreta patuerunt. &¬
fons qui egrediebatur de domo
les atq mortiferas sapientie suȩ con¬
diuit sale. & fecit ẽẽ uitales: myrraq
legis quȩ int̾pretatur amaritudo.
ligno patibuli dulcorata ẽ. Intelligi¬
mus eñi qui sit iudas patͥarcha electꝰ
in regem. nec miramur cur ad tha¬
mar quasi ad meretricẽ uir sc̃s in¬
troeat ⁊ quare sanson qui int̾pretat᷑
sol. dalilam amauerit quȩ trans¬
fert᷑ in pauꝑem. & ꝓpt̾ eam irrisus
& mortuus adu̾sarioꝵ milia truci¬
darit: cur salmon uirũ iustũ boor

Expanded text:
noscet ea? Unde et nobis dicendum est noscet ea? Unde et nobis dicendum est cum David: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua ; ut introducat nos rex in cubiculum suum , et velamen quod ante oculos Moysi positum fuit in lectione veteris Testamenti , tollat a nobis . Statim enim ut locutus est Dominus: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum, et haec dicens exspiravit , velum templi scissum est, et omnia Judaeorum secreta patuerunt. Et fons qui egrediebatur de domo les atque mortiferas sapientiae suae condivit sale, et fecit esse vitales : Maraque Legis, quae interpretatur amaritudo, ligno patibuli dulcorata est . Intelligimus enim quis sit Judas patriarcha electus in regem, nec miratur cur ad Thamar quasi ad meretricem vir sanctus introierit ; quare Samson, qui interpretatur sol, Dalilam amaverit, quae transfertur in pauperem; et propter eam irrisus et mortuus adversariorum millia trucidarit ; cur Salmon virum justum Booz
Abbreviated transcription (Latin):
uideat᷑ inuitus. s exequit᷑ letus
imꝑiũ. quasi optauerit. quasi
multo temꝑe eum pudicitiȩ ua¬
casse peniteat ⁊ cũ honestiora et
absq peccato scõs uiros renuisse
ad pharaonẽ. & dux isrłitici popłi
constituit᷑: et tam̃ ĩrimbecillitate
s humilitate respõndet. ꝓuide a-¬
lium quẽ mittas. Ierem̃ias pue¬
rũ ẽẽ se dicit: ne peccantẽ arguat
ierłm. Iezechiel iubetur de om̃i
genere leguminis ac sem̃tis unum
subcinericiũ facere. & coquere illum
cipe uxore formcariã: ñ frontẽ rugat.
ñ merorẽ pallore testatur ⁊ ñ uerecim
strat: s ꝑgit ad lupanar & scortum
ducit ad lectulum. & ñ illã pudici
tia matronali sibi sociat. s se luxu¬
riosũ ac nepotẽ ꝓbat. Qͥ eñi adheret
meretͥci: unũ cum ea corpus efficit᷑.
Hec gͥ audientes qͥd possumꝰ respon¬
dere. nisi illud ꝓpħicũ ⁊ quis sapiens
& intelliget ista̾. intelligens. & cog¬

Expanded text:
videatur invitus; sed exsequitur laetus videatur invitus; sed exsequitur laetus imperium, quasi optaverit, quasi multo tempore eum pudicitiae vacasse poeniteat: cum honestiora et absque peccato sanctos viros renuisse,ad Pharaonem, et dux Israelitici populi constituitur: et tamen non imbecillitate, sed humilitate respondet: Provide alium quem mittas . Jeremias puerum esse se dicit, ne peccantem arguat Jerusalem . Ezechiel de omni genere leguminis ac sementis unum subscinericium panem facere, et coquere illum cipe uxorem fornicariam , non frontem rugat, non moerorem pallore testatur, non verecundstrat; sed pergit ad lupanar, et scortum ducit ad lectulum. Et non initiae matronali; sed se luxuriosum ac nepotem probat. Qui enim adhaeret meretrici, unum cum ea corpus efficitur . Haec igitur audientes quid possumus respondere nisi illud propheticum: Quis sapiens et intelliget ista, intelligens et cog
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s indigemꝰ aduen¬
tu. ut cuiꝰ instinctu
scͥpti st̃. illiꝰ reuelati¬
one pandantur. et
legimus librũ quẽ
scͥbȩ & pharisei qui legis litteras
uosse se iactant. ñ possunt legere
quia signatus ẽ. nullusq imieni¬
ri potuit insi leo de tribu iuda
quẽ signauit deus pater. qui eiꝰ pos¬
set reserare misteria:quantomagis
in explanatione osee ꝓpħȩ orandus
ẽ dñs & cum petro dicendũ. edissere
nobis parabolam istam. p̾sertim
cũ obscuritatẽ uoluminis in fine
testetur ipse qui scͥpsit. quis sapiens
& intelliget ista. intelligens. & cog¬
noscet ea: Quod ñ ꝓ impossibili. s
ꝓ difficili debemus acciꝑe: iuxta il¬
lud euangelii. Quis putas ẽ sermis
fidelis & prudens : quẽ constituet
dñs suꝑ familiã suame Qͥs eñi non
statim in fronte libri scandalize¬
tur & dicat ⁊ osee pͥmus omniũ ꝓpħ̾a¬
rũ meretricẽ acciꝑe iubet᷑ uxorem.
& ñ contradicit: Non saltem nolle
se simulat. ut rem turpẽ facere

Expanded text:
s indigemus adventu, ut cujus instinctu scripti sunt, illius revelatione pandantur: et legimus librum, quem Scribae et Pharisaei, qui Legis litteras nosse se jactant , non possunt legere, quia signatus est, nullusque inveniri potuit, nisi leo de tribu Juda, quem signavit Deus Pater, qui ejus posset reserare mysteria: quanto magis in explanatione Osee prophetae orandus est Dominus, et cum Petro dicendum: Edissere nobis parabolam istam . Praesertim cum obscuritatem voluminis in fine testetur ipse, qui scripsit: Quis sapiens et intelliget ista, intelligens et cognoscet ea ? Quod non pro impossibili, sed pro difficili debemus accipere, juxta illud Evangelii: Quis putas est servus fidelis et prudens quem constituit Dominus super familiam suam ? Quis enim non statim in fronte libri scandalizetur, et dicat: Osee primus omnium prophetarum meretricem accipere jubetur uxorem, et non contradicit? Non saltem nolle se simulat, ut rem turpem facere
Abbreviated transcription (Latin):
tur iniuriam: aqͥla & theodotio
agens contra dm̃. uł in iniuriam
creatoris ydola uenerans ⁊ respon-¬
dit in facie eiꝰ. ut ñ habeat᷑ impumi¬
tꝰ s humiliet᷑ eiꝰ contumelia: & po¬
płs & reges mn iniquitate sua parit̃
corruant siue insirm̃tur ⁊ ut qui
fortes erant inscelere: infirmi. ad
dñm redire cogant᷑. Et hoc non
solum euemiet isrłi. & ephraum id est
decem tribub & regib earum ut du¬
cant᷑ in captiuitatẽ: s etiã iudas. id
ẽ due trib que regnabant in ierłm.
sequent᷑ uestigia captiuoꝵ ⁊ ut quoꝵ
imitant᷑ scelera. imitent᷑ & penam.
Heretici mnatr̃e habent iniquitatis
sue suꝑbiã. dum semꝑ altiora se scire
iactitant: & in eccłiȩ contumeliã de¬
bachant᷑. S infirmabit᷑ arrogantia
eoꝵ: & popłs ac magistri pariter cor¬
ruent. Iudas quoq qui uidetur esse
ticis in errore sententiã: frustra nom̃
eccłiasticũ reꝓmitct: quia & ipse cũ
hereticis pumendus ẽ. Manifesta tͣnͣs¬

Expanded text:
tur injuriam, Aquila et Theodotion agens contra Dominum, vel in injuriam Creatoris idola venerans, respondebit in facie ejus ut non abeat impunitus, sed humilietur ejus contumelia, et populus et reges in iniquitate sua pariter corruant, sive infirmentur, ut qui fortes erant in scelere, infirmi ad Dominum redire cogantur. Et hoc non solum eveniet Israeli et Ephraim, id est, decem tribubus et regibus earum, ut ducantur in captivitatem; sed etiam Judas, id est, duae tribus quae regnabant in Jerusalem, sequentur vestigia captivorum, ut quorum imitantur scelera, imitentur et poenam. Haeretici matrem habent iniquitatis suae superbiam, dum semper altiora scire se jactitant, et in Ecclesiae contumeliam debacchantur. Sed infirmabitur arrogantia eorum et populus ac magistri pariter corruent: Judas quoque qui videtur esse ticis in errore sententiam; frustra nomen ecclesiasticum repromittit, quia et ipse cum haereticis puniendus est. Manifesta trans
Abbreviated transcription (Latin):
creature potius quã creatori qui est
benedictus in scła. am̃. Ut aut̃ sciamꝰ
uisitationẽ quasi uulneratoꝵ & languen¬
tium ido inferri ado. ut ueluti caute¬
rio & a marissimis potionib recipiant
sanitatẽ & morbis careant: ꝑ ꝓpħam
loquentẽ audiamꝰ dm̃. Uisitabo in¬
uirga in uirga iniquitates eoꝵ & in
uerberib peccata eoꝵ: miscdiam autẽ
meã ñ disꝑgam ab eo. Qͥ gͥ amatur:
corripitur. Qui negligitur: suis pec¬
catis dimittitur. Tantusq numerus¬
fit formcationũ in isrł: ut cesset ułtio
desꝑans em̃dationẽ. Qd eñi turpius
quã uiros meretricũ cultib copula¬
ri ⁊ & cũ effeminatis ĩ molare hostias
libidinis suȩe Qd̃ aut̃e iungit. popłs
ñ intelligens uapulabit. ꝓ quo .lxxͦ.¬

Expanded text:
us quam creatori, qui est benedictus in saecula. Amen. Ut autem sciamus, visitationem quasi vulneratorum et languentium ideo inferri a Deo, ut veluti cauterio et amarissimis potionibus recipiant sanitatem, et morbis careant, per prophetam loquentem audiamus Dominum: Visitabo in virga iniquitates eorum, et in verberibus peccata eorum: misericordiam autem meam non dispergam ab eo . Qui igitur amatur, corripitur: qui negligitur, suis peccatis dimittitur. Tantusque fuit numerus fornicatorum Israel, ut cesset ultio, desperans emendationem. 43 Quid enim turpius quam viros meretricum cultui copulari, et cum effeminatis immolare hostias libidinis suae? Quod autem jungit: populus non intelligens vapulabit, pro quo
Abbreviated transcription (Latin):
lumen. insidias posuerint: ut decep¬
tos quosq ꝑtraherent in ꝓfundum.
& immolarent demonib : & in bara¬
trum uictimas declinarent. ne ali¬
quando resipiscerent. nec domũ dĩ
eccłiam suspirarent. Quida tabor in¬
t̃pretari putant lacum. id ẽ cisternã:
& p̃senti sensui conuenire: quod he¬
retici foderint lacum. & inciderint
in foueã quã fecerunt. Et ego eru
ditor omniũ eoꝵ. Ego scio ephraim:.
& isrł ñ est absconditus a me. Quia ñc
fornicatus ẽ ephraim. contaminatꝰ
ẽ isrł: ñ dabunt cogitationes suas ut
tionũ in medio eoꝵ: & dũm ñ cogno

Expanded text:
lumen, insidias posuerunt, ut deceplumen, insidias posuerunt, ut deceptos quosque pertraherent in profundum, et immolarent daemonibus, et in barahrum victimas declinarent, ne aliquando resipiscerent, ne domum Dei Ecclesiam suspirarent. Quidam Thabor interpretari putant lacum, id est, cisternam, et praesenti sensui convenire, quod haeretici foderint lacum, et inciderint in foveam quam fecerunt . Et ego editor omnium eorum. Ego scio Ephraim, et Israel non est absconditus a me: quia nunc fornicatus est Ephraim, contaminatus est Israel. Non dabunt cogitationes suas ut tionum in me
Abbreviated transcription (Latin):
culatores & pͥncipes quam uenatores
ne. ut hebrea nomina greco sermone
declinent ⁊ sic̃ edom hoc est esau & se¬
yr. semꝑ idumeã int̾pretant᷑. Est au¬
tẽ thabor mons in galilea. situs incã¬
pestrib. rotundus atq sublimis. &
ex om̃i parte finitur equalit̃. De hoc
monte & iu psalmo legimꝰ. Thabor et
hermon in nomine tuo exultabunt.
pisolent. Et uictimas in quit declina¬
stsin ꝓfundum: ut nullus ageret
penitentiã. nec occisus eleuaret caput.
Prohibuer̃t reges & sacerdotes ire po¬
płm ad templum ierłm: iccirco in ꝓ¬
sundum uictimas declinasse dicunt᷑.
Uxta tropologiam accusatur popłs.
ne se alienũ arbitret᷑ acrimine si in¬
ductus sit a regib & sacerdotib: quos
hereticoꝵ pͥncipes intelligimꝰ. Ipsi
quoq pͥncipes accusantur. quod qͣsi
laqueus ceperuit popłm : & positi
speculatores in eccłia. eos duxerint
in errorem. & in mnonte excelso atq
pulcherrimo qui int̾pretat᷑ ueniens

Expanded text:
culatores et principes, quam venatores culatores et principes, quam venatores nem, ut Hebraea nomina Graeco sermone declinent, sicut Edom, hoc est, Esau, et Seir, semper Idumaeam interpretantur. Est autem Thabor mons in Galilaea, situs in campestribus, rotundus atque sublimis, et ex omni parte finitur aequaliter. De hoc monte et in psalmo legimus: Thabor et Hermon in nomine tuo exsultabunt .pi solent. Et victimas, inquit, declinastis in profundum , ut nullus ageret poenitentiam, nec occisus elevaret caput. Prohibuerunt et reges, et sacerdotes ire populum ad templum Jerusalem: idcirco in profundum victimas declinasse dicuntur. Juxta tropologiam, accusatur populus ne se alienum arbitretur a crimine, si inductus sit a regibus et a sacerdotibus, quos haereticorum principes intelligimus. Ipsi quoque principes accusantur, quod quasi laqueus, ceperint populum, et positi speculatores in Ecclesia, eos duxerint in errorem. Et in monte Thabor excelso atque pulcherrimo, qui interpretatur veniens
Abbreviated transcription (Latin):
fundum. Lxxͣ. Nudite hȩc sacer¬
dotes. & attendite domꝰ isrł: & domus
regis aurib ꝑcipite. Ad uos eñĩ ẽ iudi¬
cium: quia laqueus facti estis specu¬
lationi⁊ & sic̃ rete expansum suꝑ itha¬
biriũ. qd̾ qui capiunt uenationem.
confiuxert. Esacerdotes decẽ tribuũ
ad iudicium uocant᷑ & reges. ñ quo
sacerdotes sint de tribu leui. s quo
sacerdotes uocentur apopło. Unde
&e sacexdotes baal & ꝓpħȩ quadrin¬
gentiꝰ qͥnquaginta quos inĩfecit he¬
lyas. & postea iheu silius nansi: p̃sente
ionathan filio rechab. appellati sunt
sacerdotes. S & isrł id ẽ popłs uocat᷑
ad iudicium. & nullus excipitur:
ut & sacerdotes. & popłs. & reges. qͥ
induxerant popłm. & constituerant
sacerdotes simul audiant qͥd feceriñ
& cur tradantur immicis. Speculato¬
res inqͥt uos posui & pͥncipes in popło
&e in excelso dignitatis culmine consti¬
tui uosut popłm regeretis errantem.
Uos aut̃ẽ facti estis laqueus: & ñ tam spe¬

Expanded text:
Audite haec, sacerdotes, et attendite domus Israel, et domus regis, auribus percipite, ad vos enim est judicium, quia laqueus facti estis speculationi, et sicut rete expansum super Itabyrium, quod qui capiunt, venationem confixerunt. Sacerdotes decem tribuum ad judicium vocantur, et reges, non quod sacerdotes sint de tribu Levi, sed quod sacerdotes vocentur a populo. Unde et sacerdotes Baal, et prophetae quadringenti quinquaginta quos interfecit Elias , et postea Jehu filius Namsi , praesente Jonadab filio Rechab, appellati sunt sacerdotes; sed et Israel, id est, populus, vocatur ad judicium, et nullus excipitur, ut et sacerdotes et populus et reges, qui induxerant populum, et constituerant sacerdotes, simul audiant quid fecerint, et cur tradantur inimicis. Speculatores, inquit, vos posui, et principes in populo, et in excelso dignitatis culmine constitui, ut populum regeretis errantem. Vos autem facti estis laqueus, et non tam spe
Abbreviated transcription (Latin):
captiua. Et iccirco illo regnante
dñm nescier̃t: immo obliti sunt cre¬
atoris sui. Unde & pͥncipes dogiatũ¬
eiꝰ noticia digni ẜint s quo eũ nichil
lateat eoꝵ quȩ occulte faciunt : quoꝵ
alii deceper̃t. alii sunt decepti. Nec
dabunt cogitationes suas ut agant
penitentiã: qͥ semꝑ in ꝑdicionẽ ꝓfici¬
unt. Sp̃s eñi forncationis qui form¬
cati sunt in eccł̃ia. & auero matͥmo¬
nio recesser̃t. uersat᷑ in medio eoꝵ:¬
& ideo dñm ñ cognouer̃t. Et res¬
pondebit arrogantia isrł in facie
eiꝰ: & isrł̃ & ephraii ruent in iniqui¬
tate sua : ruet etiam iudas cũ eis.
Lxxͦ. Et humiliabit᷑ in imuria
isrł in facie eiꝰ: & isrł et ephraum in¬
firinabunt᷑ mimqͥtatib suis ⁊ infir

Expanded text:
captiva, et idcirco illo regnante, captiva, et idcirco illo regnante, Dominum nescierunt, immo obliti sunt Creatoris sui . Unde et principes dogmatuejus notitia digni sint, sed quia nihil eum lateat eorum quae occulte faciunt, quorum alii deceperunt, alii sunt decepti. Nec dabunt cogitationes suas ut agant poenitentiam, qui semper in perditione proficiunt. Spiritus enim fornicationis quo fornicati sunt in Ecclesiadio eorum: ideo Dominum non cognoverunt. Et respondebit arrogantia Israel in facie ejus, et Israel et Ephraim ruent in iniquitate sua, ruet etiam Juda cum eis. LXX: Et humiliabitur injuria Israel in faciem ejus: et Israel et Ephraim infirmabuntur in iniquitatibus suis, infir
Abbreviated transcription (Latin):
cationis ẽ in eis ⁊ dñm aut̃e ñ cogno¬
uer̃t. O sacerdotes & reges qui meũ
popłm decepistis. & tu popłe qui de-¬
ceptus es: tan grauit̃ deliquistis.
ut ñ solum occideretis uictimas. s
in ꝓfundum eas miseritis inferm:
nolite arbitrari magnitudine. scele¬
ris. uos ame penitus recessisse. Ego
sũ magister ur. immo eruditoꝵ: qͥ
em̃dare cupiã ñ punire. & saluare
ñ ꝑdere. Ego in qͥt scio ephraim id ẽ
ieroboam. a quo seductus ẽ popłł:
& om̃s reges qui eum & dignitate.
& scelere sunt secuti. Et ifrł ñ ẽ ab¬
sconditus a me: id ẽ decem tribuum
popłs ⁊ quia fornicante rege conta-¬
iminatus est isrł. Rex pͥmo cepit ã
dĩ cultu forncari uitulos aureos
cupiens adorare. & uolens secutus ẽ
popłs: paremq ĩpietatẽ pari studio
cõpleuer̃t. Deniq ñ reuertent᷑ ad do
minũ. quia quod uoluer̃t inuener̃e:
& sp̃s fornicationis qͥ iuxta apłm oꝑat᷑
in filiis diffidentie. possidet eoꝵ corda

Expanded text:
icationis est in eis: Dominum autem non cognoverunt. O sacerdotes et reges, qui meum populum decepistis; et tu, popule, qui deceptus es, tam graviter deliquistis, ut non solum occideritis victimas, sed et in profundum eas miseritis inferni: nolite arbitrari magnitudine sceleris vos a me penitus recessisse. Ego sum magister vester, immo eruditor, qui emendare cupiam, non punire; et salvare, non perdere. Ego, inquit, scio Ephraim, id est, Jeroboam, a quo seductus est populus, et omnes reges qui eum et dignitate et scelere sunt secuti, et Israel non est absconditus a me, id est, decem tribuum populus, quia fornicante rege, contaminatus est Israel. Rex primo 49 cepit a Dei cultu fornicari, vitulos aureos cupiens adorare, et volens secutus est populus, paremque impietatem pari studio compleverunt . Denique non revertentur ad Dd voluerant, invenerunt, et spiritus fornicationis, qui juxta apostolum operatur in filiis diffidentiae, possidet eorum corda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ singulos imñses hostis adueniet: & cunc̃¬
lauastabit. Legamꝰ regum & paraly¬
pomenon libros: & inueniemꝰ sub re¬
ge faceẽ qui regnabat suꝑ decemtri-¬
bus. uenisse teglatphalasar regem
assyrioꝵ: & magnam partem popłi
samarie in assyrios tͣnstulisse. Quo
temꝑe apud grecos scd̃s annus pͥmȩ
olimpiadis fuit: & apud latinos nec
dum roma condita. albȩ uicesimo
anno amulius imꝑabat. Quẽ postea
romulus regno pepulit. Heretici
suspicantur qd̃ in sacͥficioꝵ multitu¬
ꝑmaneͥt: cũ omne sacrificium p̃teri¬
ta scelera deleat ñ presentia. Ideo ñ
inueniunt dñm: quia aufertur ata¬
dicta sunt oꝑa eoꝵ ⁊ & cuncta quȩ faci¬
unt. cruenti coloris rubigo popłatur.
quia sanguini & int̾fectioni ꝓxima
sunt. Rubigo autẽ ꝓpͥe descendere
dicit᷑ in rore nocturno: & lactentia in
spicis frum̃ta. maculare colore minii.
uł synopidis. S congrue iuxta ana

Expanded text:
per singulos menses hostis adveniet, et cunctper singulos menses hostis adveniet, et cuncta vastabit. Legamus Regum et Paralipomenon libros, et inveniemus sub rege Phasee, qui regnabat decem tribubus, venisse Teglathphalasar regem Assyriorum, et magnam partem populi Samariae in Assyrios transtulisse, quo tempore apud Graecos secundus annus primae Olympiadis fuit; et apud Latinos nec dum Roma condita Albae vicesimo anno Amulius imperabat, quem postea Romulus regno pepulit. Haeretici suspicantur quod in sacrificiorum 52 multitupermanent: cum omne sacrificium praeterita scelera deleat, non praesentia; ideo non inveniunt Dominum, qui aufertur a tadicta sunt opera eorum, et cuncta quae faciunt, cruenti coloris rubigo populatur, quia sanguini et interfectioni proxima sunt. Rubigo autem proprie descendere dicitur in rore nocturno, ac lactantia in spicis frumenta maculare colore minii, vel sinopidis, et congrue juxta
Abbreviated transcription (Latin):
putant hoc significari qd in ezra mul¬
to post temꝑe dicit᷑ qͣndo uxores alieni¬
genas assumpser̃t creantes ex eis libe-¬
ros: & postea eas repudiare cõpulsi sunt.
S hic melius ẽ alienos filios acciꝑe. qui
in ydoloꝵ errore generati st̃: siue quos
ducentes ꝑignẽ ydolis consecrarunt.
Quia gͥ hoc fecerunt: ñ multo post tem¬
ꝑe. ñ annoꝵ spatiis infiiitis. & ut soli¬
tus eram pͥus longe post futura p̃dice¬
re: s ñc & inp̃sentiarũ aduemet assy¬
rius atq chaldeus: & deuorabt̃ eos cũ
partib siue cleris suis. id ẽ cũ possessio¬
nib quas in diuisione t̾re ad m̃suram
funculi susce pͤrt. Deo qd̾ nos diximꝰ.¬
ẽpisibẽasil. appelletur. ut ipsi quoq
dixer̃t in ꝓpħa iohel. reliquias bruci
comedit rubigo. id ẽ ãsilͥ. mnsis aut̃e
õdẽs dicit᷑. Deniq aquila. neonieniã
idẽ kalendas int̾pretatus ẽ. symina¬
chus & theodotio m̃sem. Et ẽ sensus.

Expanded text:
putant hoc significari quod in Esdra mulputant hoc significari quod in Esdra multo post tempore dicitur, quando uxores alienigenas assumpserunt, creantes ex eis liberos, et postea repudiare compulsi sunt. Sed hic melius est alienos filios accipere, qui in idolorum errore generati sunt, sive quos ducentes per ignem, idolis consecrarunt. Quia igitur hoc fecerunt, non multo post tempore, non annorum spatiis infinitis, et ut solitus eram prius, longe post futura praedicere; sed nunc et in praesentiarum adveniet Assyrius, atque Chaldaeus, et devorabunt eos cum partibus, sive cleris suis, id est cum possessionibus quas in divisione terrae ad mensuram funiculi susceperunt. Pro eo quod nos diximHASIL 51   appelletur, ut ipsi quoque dixerunt in Propheta Joel: Reliquias bruchi comedet rubigo , id est, HASIL. Mensis autem HODES   dicitur: denique Aquila neomenias, id est, Kalendas interpretatus est: Symmachus et Theodotion mensem; et est sensus,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uaricati sunt: quia filios alienos ge¬
nuer̃t. Nunc deuorabit eos m̃sis cum
partib suis. Ixxͣ. Cum ouibe
uitulis ibunt. ut querant dñm: et
ñ inuenient eũ. Declinauit ab illis.
quia dñm dereliquer̃t: quia filios a¬
lienos genuert sibi. Nunc deuorabit
eos rubigo: & cleros eoꝵ. Non solũ
isrł & epħrami ibunt cum gregib
& arm̃itis ad dñm requirendũ ⁊ sed
etiã iudas de quo supͣ scͥptum ẽ. ruet
etiã iudas cũ eis ⁊ hoc habentes om̃e
certam̃. ut quẽ p̃uaricationib offen¬
derant. hostiis placare nitantur. Et
ñ inuement quẽ reqͥrt: quia a re¬
cedentib & ipse discessit. p̃sertim cũ
& alibi loquatur. Numquid mandu¬
cabo carnes tauroꝵ ⁊ aut sanguinẽ hyr¬
coꝵ bibam: Et iterum. Non suscipiam
de domo tua uitulos: neq de gregibus
tius hẏrcos. Et in ysaia. Holocaustum
arietũ. & adipem agnoꝵ. & sanguinẽ
hẏrcoꝵ atq tauroꝵ nolo. Preuaricati st̃
eñi in dño: quia fornicantes cũ ydolis.

Expanded text:
aricati sunt, quia filios alienos genuerunt, nunc devorabit eos mensis cum partibus suis. LXX: Cum ovibus et vitulis ibunt et quaerent Dominum, et non invenient eum, declinavit ab illis, quia Dominum reliquerunt: quia filios alienos genuerunt sibi, nunc devorabit eos rubigo, et cleros eorum. Non solum Israel et Ephraim ibunt cum gregibus et armentis ad Dominum requirendum, sed etiam Judas, de quo supra scriptum est: Ruet etiam Judas cum eis, hoc habentes omnes certamen, ut quem praevaricationibus offenderant, hostiis placare nitantur; et non invenient quem requirunt, quia a recedentibus et ipse discessit. Praesertim cum et alibi loquatur: Numquid manducabo carnes taurorum aut sanguinem hircorum bibam? Et iterum: Non accipiam de domo tua vitulos, neque de gregibus tuis hircos . Et in Isaia: Holocausta arietum, et adipem agnorum, et sanguinem hircorum atque taurorum nolo . Praevaricati sunt enim in Domino; quia fornicantes cum idolis,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ conuiuiũ eoꝵ. Semel forncati st̃:
& pͥncipes eoꝵ infelicẽ popłm decepe¬
runt ⁊ & ꝓ dĩ cultu imbuer̃t eos ido¬
boli sp̃s in alis suis: qui circumfe¬
runtur om̃i uento doctrine. & sta¬
bili in ȩccła pede ꝑ manere ñ possuis.
Qui uere in suis sacrificiis confundentur:
quia panis eoꝵ panis luctus ẽ. Quodq
dicit᷑. ꝓuocauit chananeos. eodem sen¬
su referri potest & ad hereticos: quod
tam spurca pleriq hereticoꝵ & nefan¬
da confinxerint. habeant ĩmunda sa¬
crifica. ut ẏdolatria inferior sit. Uel
certe quia chananeus int̃pretat᷑ nego¬
tiator. siue mẽtabolos idẽ translator:
om̃is qui domũ patris faciunt domum
negotiationis. & luchra querunt de
popłis. & eccłiȩ ueritatẽ transferunt
in m̃datium. chananei appellandi st̃.

Expanded text:
est convivium eorum, semel fornicati sunt, est convivium eorum, semel fornicati sunt, et principes eorum infelicem populum deceperunt; et pro Dei cultu imbuerunt eos ignoboli spiritus in alis suis, qui circumferuntur omni vento doctrinae; et stabili in Ecclesia pede permanere non possunt. Qui vere in suis sacrificiis confundentur, quia panis eorum panis luctus est. 47 Quodque dicitur, provocavit Chananaeos, eodem sensu referri potest ad haereticos, quod tam spurca plerique haereticorum et nefanda confinxerint, habeantque immunda sacrificia, ut idololatria inferior sit. Vel certe quia Chananaeus interpretatur, negotiator, sive μετάβολος, id est, translator, omnes qui domum Patris faciunt domum negotiationis , et lucra quaerunt de populis, et Ecclesiae veritatem transferunt in mendacium, Chananaei appellandi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
płs suscepit cultum ydoloꝵ. Quoꝵ¬
immundus sp̃s ligauit ierłm in alis
suis: & eũ libere uolitare ñ patitur.
Confundent᷑ gͥ in sacͥficiis suis. & ig¬
nominiã pͥncipũ in sua confusione
suscipient. Sẏminachus ꝓ eo quod
int̃pretati
sumꝰ. ligauit
sp̃s eum in
alis suis: hoc
modo uertit in greco. ue¬
lut si quis liget uentũ in alis uen¬
tirut scilicet pͥncipes & popłm. im¬
& inanibꝰ inanes asserat copulatos.
Uentus eñi & sp̃s apud hebreos uno
int̃pretari potest. ut dicamꝰ tantũ
studium habuisse isrłem in idoloꝵ
cultu. ut ñ imitatus sit chananeos
id ẽ ethncos: s ad imitationẽ sui
eos ꝓuocarit erroris. Hoc ipsum
& ad hereticos referri ñ potest: &
dicit᷑ ad iudam idẽ aduirum eccłia¬
sticũ. Quia effraim qui int̾pretat᷑¬
tatẽ & frugifera doginata reꝓmit¬
tit. & semel amicus ẽ demonum:
dimitte eũ atq condemne. p̃sertim
cum sacͥficia eoꝵ a tuis sint sacͥficiis
seꝑata. Hoc ẽ eñi qd̾ dicit: seꝑatum

Expanded text:
suscepit cultum idolorum, quorimmundus spiritus ligavit Israelem in alis suis, et eum libere volitare non patitur. Confundentur igitur in sacrificiis suis, et ignominiam principum in sua confusione suscipient. Symmachus pro eo quod nos interpretati sumus, ligavit spiritus eum in alis suis, hoc o vertit in Graeculut si quis liget ventum in alïs venti, ut scilicet et principes et populum, im inanibus inanes asserat copulatos. Ventus enim et spiritus apud Hebraeos uno interpretari potest, ut dicamus tantum studium habuisse Israelem in idolorum cultu, ut non imitatus sit Chananaeos, id est, ethnicos; sed ad imitationem sui eos provocarit erroris. Hoc ipsum et ad haereticos referri potest, et dicitur ad Judam, id est, ad virum ecclesiasticum, quia Ephraim qui interpretatutatem, et frugifera dogmata promittit, et semel amicus est daemonum, dimitte eum atque contemne: praesertim cum sacrificia eorum a tuis sint sacrificiis separata. Hoc est enim quod dicit separatum
Abbreviated transcription (Latin):
galgalis: & in qua saul unctus in
regem ẽ: in qua exiens popłs de de¬
serto. pͥmũ castra metatus. scd̾a cir¬
cumcisione purgatus ẽ. Ex quo tem¬
ꝑe religionis adu̾se in loco celebri
error inoleuit. Et ne ascendas in
bethauen. id ẽ quȩ qͦndam uocaba¬
tur bethel: quia postꝗͣ. aurei ibi ui

Expanded text:
algalis , in qua Saul unctus est in regem: in qua exiens populus de deserto, primum castrametatus, secunda circumcisione purgatus est. Ex quo tempore religionis adversae, in loco celebri error inolevit. Et ne ascendas in Bethaven, id est, quae quondam vocabatur Bethel, quia postquam aurei ibi vi
Abbreviated transcription (Latin):
ut qd̾ filii & uxor uero parenti fecerant¬
& marito ⁊ hoc in liberis suis & uxorib
sentiant: & exꝓpͥo dolore intelligant
dolorem di. Qui in tantũ iratus ẽ: ut
nequaꝗͣ ꝑcutiat delinquentes. Qd &
apłs ad romanos scribens mystico ser¬
mone testat᷑. Dicentes eñi se esse sapien¬
tes. stulti facti sunt: & mutauer̃t głam
incorruptibilis di. insimilitudinẽ ima

Expanded text:
ut quod filii et uxor vero parenti fecerant etut quod filii et uxor vero parenti fecerant et marito, hoc in liberis suis et uxoribus sentiant, et ex proprio dolore intelligant dolorem Dei, qui intantum iratus est, ut nequaquam percutiat delinquentes. Quod et Apostolus ad Romanos scribens, mystico sermone testatur: Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt, et mutaverunt gloriam incorruptibi
Abbreviated transcription (Latin):
simũ. & combussit in torrente cedron.
Excelsa autẽ ñ abstulit. Uerumtam̃ cor
asa ꝑfectum erat cũ dõ cunctis diebus
suis. Sciendũ autẽ qd̾ inp̃senti cãdes¬
õth. meretͥces ĩepeẽ. id est sacerdotes pͥa¬
po mascipatos uocent. In aliis aut̃e locis
uiros ex sectos libidine. cãdẽsim legimꝰ.
Proquo in hebreo scͥptum ẽ & cãdẽsim̃
dñabunt᷑ eoꝵ: qd̾ nos in effeminatos
nosc. int̾̃pretans id ẽ mutatos. hoc osten¬
ddere uoluit. qd̃ suã naturã mutaueriÑ.
& de uiris facti sunt feminȩ. Symina¬
chus etapilac ꝓprie meretͥces appel
tos & initiatos ⁊ ut cultores ydoloꝵ
tur a uulgo aliquid plus habere. De
uerbo breuiter disseruimꝰ: nc̃ ad sen¬
sum capituli reũtam᷑. Grandis offen¬
sa ẽ. postꝗͣ peccaueris. iram dĩ ñ mere¬
ri. forncatus fuerat isrł a dño dõsuo:
& sp̃u fornicationis ab ductus. Ido for¬
nicant᷑ & filiȩ eiꝰ. & sponsȩ. & absq ul¬
la uindicta suo sceleri relinquistur:

Expanded text:
ssit in torrente Cedron. Excelsa autem non abstulit: verumtamen cor Asa perfectum erat coram Deo cunctis diebus suis . Sciendum autem quod in praesenti CADESOTH, meretrices, ἱερείας, id est, sacerdotes, Priapo mancipatas vocet. In aliis autem locis viros exsectos libidine, CADESIM   legimus, pro quo in Hebraeo scriptum est: Et CADESIM dominabuntur eorum, quod nos in effeminatos interpretans, id est, mutatos, 42 hoc ostendere voluit, quod suam naturam mutaverint, et de viris facti sint feminae. Symmachus ἐταιρίδας proprie meretrices appeltos, et initiatos, ut cultores idolorum tur a vulgo aliquid plus habere. De verbo breviter disseruimus, nunc ad sensum capituli revertamur. Grandis offensa est postquam peccaveris, iram Domini non mereri. Fornicatus fuerat Israel a Domino Deo suo, et spiritu fornicationis seductus: ideo fornicantur et filiae ejus et sponsae, et absque ulla vindicta in suo scelere relinquuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ut ñ sacrificetur dño nisi in loco
quẽ elegerit dñs ds ⁊ & iuxta altare
lucus & arbores ñ plantent᷑: ne scilicet
passiua & uoluptuosa religio austeri¬
tatem uniꝰ & uere religionis euertat.
E contrario isrł sacrificabat in montib.
& in collib adolebat incensum. excel¬
sa t̾rȩ diligens loca. quia excelsum re-¬
liquerat dm̃: & umbrã querens. ꝑdi¬
derat ueritatẽ. Hoc ẽ qd̾ legimꝰ de sin¬
gulis regib Uerũtam̃ excelsa ñ ab¬
stulit ⁊ adhuc popłs ĩmolabat & sa¬
crificabat in excelsis: qͦd hebraice ap¬
pellat᷑ bãma. Heretici sublimitatem
sibi dogiatũ reꝓmittunt : & sacrifi¬
cant subter quercũ. & popłm & tere¬
bintũ. infructuosas arbores: ficum &
uineam ñ habentes. sub quib sc̃s reqͥ¬
escere dicit᷑. Assumunt autẽ sibi in¬
t̃dum terebintũ. quȩ iuxta ysaiam folia
ñ habet: ut abraham uideant᷑ imitari

Expanded text:
est ut non sacrificetur Domino, nisi in loco est ut non sacrificetur Domino, nisi in loco quem elegerit Dominus Deus: et juxta altare lucus et arbores non plantentur, ne scilicet passiva et voluptuosa religio austeritatem unius et verae religionis evertat. Econtrario Israel sacrificabat in montibus, et in collibus adolebat incensum, excelsa terrae diligens loca, quia excelsum reliquerat Deum, et umbram quaerens perdiderat veritatem. Hoc est quod legimus de singulis regibus: Verumtamen excelsa non abstulit: adhuc populus immolabat et sacrificabat in excelsis , quod Hebraice appellatur BAMA  . Haeretici sublimitatem sibi dogmatum repromittunt, et sacrificant subter quercum et populum et terebinthum, infructuosas arbores, ficum et vineam non habentes, sub quibus Sanctus requiescere dicitur. Assumunt autem sibi interdum terebinthum, quae juxta Isaiam folia non habet, ut Abrahae imitari
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ est reuersa in toto corde. s in men¬
datio. Et rursum. Me dereliquisti:
& dixisti. Uadam suꝑ omnẽ collem ex-¬
celsum: & diffundar in fornicatione
mea subter omne lignũ frondosum.
Et in psalmo dicit᷑. Pdidisti om̃s qui
fornicant᷑ abs te. Principiũ eñi form¬
cationis. ydoloꝵ inuentio. Numꝗͣ
heretici suo errore satiant᷑. nec̃ cessant
a fornicationis turpitudine: & cotidie
ñ custodiendo legem & scripturas sc̃ãs.
dñm derelinquunt ⁊ insaniunt & in¬
ebriant᷑: & ꝑdito m̃tis iudicio. ad orañ
ydola quȩ de suo corde finxerunt ⁊for¬
nicationis q sp̃u possidentur. Su¬
pra capita montiũ sacrificabant: & suꝑ
colles accendebant tymiama subtus
quercũ & popłm & therebintũ: quia
bona erat umbraeiꝰ. Lxͣx. Suꝑ
uertice montiũ sacrificabant: & suꝑ col¬
les immolabant. subt̃ quercũ & popu¬
lũ. & nemorosas arbores: quia bonum
erat umbraculũ. N lege p̃ceptum

Expanded text:
et non est reversa in toto corde sed in menet non est reversa in toto corde sed in mendacio. Et rursum: Me dereliquisti et dixisti: Vadam super omnem collem excelsum, et diffundar in fornicatione mea subter omni ligno frondoso . Et 40 in Psalmo dicitur: Perdidisti omnes qui fornicantur abs te . Principium enim fornicationis, idolorum inventio. Numquam haeretici suo errore satiantur, nec cessant a fornicationis turpitudine, et quotidie non custodiendo Legem et Scripturas sanctas, Dominum derelinquunt, insaniunt et inebriantur, et, perdito mentis judicio, adorant idola, quae de suo corde finxerunt, fornicationisque spiritu possidentur. Super capita montium sacrificabant, et super colles accendebant thymiama: subtus quercum et populum et terebinthum, quia bona erat umbra ejus. LXX: Super verticem montium sacrificabant, et super colles immolabant: subter quercum et populum et nemorosas arbores, quia bonum erat umbraculum. In Lege praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
Dñm dm̃tuũ adorabis: & ipsi soli serui¬
tio & uinũ. & ebrietas aufert cor. Sicut
em̃ uinũ & ebrietas eũ qui biberit.
mentis suȩ impotẽ facit: ita formcatio
ac uoluptas ꝑuertit sensum. animũq
debilitat. & de rationali homine bru¬
tum efficit anmal⁊ ut ganeas. & lu¬
panaria. & libidinũ lustra sectet᷑. Cũq
ita cor loco suo motũ fuerit: ligna &
lapides deos putat. & adorat oꝑa tna¬
miũ suarũ. Unde ꝓpħa quasi stupens
&e inirabundus eloquit᷑. Popłs meus
qui quondã meo uocabat᷑ nomine:
lignũ int̾rogauit & uirgas. Qd genus
cant. Unde & in ierechiel legimꝰ. quod
uirgas suas miscuerit nabuchodono¬
sor contra ammon & ierłm: & exierit
uirga contra ierłm. Causaq huiꝰ am̃¬
tiȩ formcationis ẽ sp̃s: qui decepit eos.
ut fornicarent᷑ adeo suo. Fornicatio aũt
ydolatriã sonat. iuxta illud quod in
ieremia leginꝰ. Et mechabant᷑ in lig¬
no & lapide: & dixi. postquã forncati
sunt cũ his omuib. Reuertere ad me:

Expanded text:
m tuum adorabis, et ipsi soli servitio et vinum et ebrietas aufert cor. Sicut enim vinum et ebrietas eum qui biberit, mentis suae impotem facit: ita et fornicatio ac voluptas pervertit sensum, animumque debilitat: et de rationali homine, brutum efficit animal, ut ganeas et lupanaria et libidinum lustra sectetur. Cumque ita cor loco suo motum fuerit, ligna et lapides deos putat, et adorat opera manuum suarum. Unde et propheta quasi stupens et mirabundus eloquitur: Populus meus qui quondam meo vocabatur nomine, lignum interrogavit et virgas: quod genus cant. Unde in Ezechiel legimus, quod virgas suas miscuerit Nabuchodonosor contra Ammon et Jerusalem, et exierit virga contra Jerusalem : causaque hujus amentiae fornicationis est spiritus, qui decepit eos, ut fornicarentur a Deo suo. Fornicationem autem idololatriam nominat, juxta illud quod in Jeremia legimus: Et moechabantur in ligno et lapide, et dixi: postquam fornicati sunt cum his omnibus, revertere ad me,
Abbreviated transcription (Latin):
aic uor int̃pretati sunt: nos effemi¬
natos uertimꝰ ⁊ ut sensum uerbi nr̃oꝵ
aurib panderemꝰ. Hi sunt quos hodie
entes gallos uocant: eo qd̾ de hac gen¬
te romani truncatos libidine. in hono¬
rẽ attis quẽ eunuchum dea meretrix
fecerat. sacerdotes illius manciparint.
Propt̾ea autẽ galloꝵ gentis homines
effeminant᷑: ut qͥ urbem romanã ce¬
ꝑant. hac feriant᷑ ignomima. Istiꝰmo¬
di ydolatria erat i isrł. colentibus
maxiine feminis beelphegor. ob ob¬
scem membri magnitudine: quem
nos priapum possumꝰ appellare.
Unde & asa rex tulit excelsa de popło
& huiꝰcemodi sacerdotes: & matrem de
atigusto deposuit imꝑio. sic̃ scriptura
testat᷑ dicens. Et fecit asa rectum ante
conspectum dm̃i. sic̃ dauid pat̾ eiꝰ: & ab¬
stulit effeminatos de t̾ra. Purgauitq
om̃s sordes ydoloꝵ quȩ fecerant patres¬

Expanded text:
ισμένων interpretati sunt, nos effeminatos vertimus, ut sensum verbi nostrorum auribus panderemus. Hi sunt quos hodie rum servientes, Gallos vocant, eo quod de hac gente Romani truncatos libidine, in honorem Atys quem eunuchum dea meretrix fecerat sacerdotes illius manciparint. Propterea autem Gallorum gentis homines effeminantur, ut qui urbem Romanam ceperant, hac feriantur ignominia. Istiusmodi idololatria erat in Israel, colentibus maxime feminis Beelphegor ob obscoeni magnitudinem, quem nos Priapum possumus appellare. Unde et Asa rex tulit excelsa de populo, et hujuscemodi sacerdotes, et matrem de augusto deposuit imperio, sicut Scriptura testatur, dicens: Et fecit Asa rectum ante conspectum Domini, sicut David pater ejus, et abstulit effeminatos de terra, purgavitque omnes sordes idolo
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ accipient anunas eoꝵ. Et erit sic̃
popłs sic & sacerdos: & ulciscar suꝑ
eum uias eiꝰ. & cogitationes illius
reddam ei. Quot homines habu¬
it isrł. tot aras extruxit demonib.
in quoꝵ uictimis peccauit mͥ. Ppt̾ea
głam eoꝵ. in qua głabant᷑ sibi & do
y dola p̃ferebant. in ignominiã cõ¬
mutabo: ut & sacerdotes capiantur
& popłi. Si quidem sacerdotes pecca¬
ta popłi mei comedunt: de qͥb scrip¬
tum ẽ. Qͥ deuorant plebem meam
sic̃ escam pauis. Et iccirco peccata po¬
płi mei deuorant. consentientes sce¬
lerib delinquentiũ: quia cũ eos pec¬
care ꝑspexerut. ñ solum ñ arguunt.
s laudant atq sustollunt. & beatos
p̾dicant. De quib & ysais loquit᷑.
Popłs meus qui beatos uos dicunt. se¬
ducunt uos: & semitas pedum ur̃oꝵ
supplantant. De his & psalmista con
clamat. Qm̃ laudatur peccator in
desideriis anmȩ suȩ: & iniquus bene¬
dicit᷑. Unde equalit̾ & popłs & sacer¬

Expanded text:
 animas eorum, et erit sicut populus, sic et sacerdos, et ulciscar super eum vias ejus, et cogitationes illius reddam ei. Quot homines habuit Israel, tot aras exstruxit daemonibus, in quorum victimis peccavit mihi. Propterea gloriam eorum, in qua gloriabantur sibi, et Deo idola praeferabant, in ignominiam commutabo, ut et sacerdotes capiantur et populi. Siquidem 38 sacerdotes peccata populi mei comedunt, de quibus scriptum est: Qui devorant plebem meam, sicut escam panis . Et idcirco peccata populi mei comedunt, consentientes sceleribus delinquentium: quia cum eos peccare perspexerint, non solum non arguunt, sed laudant atque sustollunt, et beatos praedicant. De quibus et Isaias loquitur: Populus meus, qui beatos vos dicunt, seducunt vos, et semitas pedum vestrorum supplantant . De his et per Psalmistam clamat: Quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicit