comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
interes t̾omae i terum seditiones inter populum. & mi¬
lites orte ut nec tum maxime in aedicto cum preponẽt
eudiretur Ueterani se in castra pratoria contulerunt
cum pretorianis ip̃is. quos coepit populus obsidere
nec unquam ad amicitiam essent reducti nisi fistulas
aquarias populus incidisset. Manipulumq uarro ex ẽ¬
erat reuerentia foeno. Quantam nunc aquilas cer¬
nis habere tuas. Pertica suspensos portabat longa
maniplos. Unde manipusaris nomina miles habet

Expanded text:
Inter haec Romae iterum seditiones inter populum et milites ortae sunt. et cum mille edicta Balbinus proponeret nec audiretur, veterani se in Castra Praetoria contulerunt cum ipsis praetorianis, quos coepit populus obsidere, nec umquam ad amicitiam essent redacti, nisi fistulas aquarias populus incidisset, in urbe autem, perat reverentia foeno, quantam nunc aquilas cernis habere tuas. pertica suspensos portabat longa maniplos, unde maniplaris nomina miles habet
Abbreviated transcription (Latin):
dum est enim quod sentio: rei militaris uirtuis p̃¬
stat caeteris omnibuo: hac popuso ÷ omano. ły
huic urbi & ternam gloriam peperit. hȩc orbem
terrarum parere huic imꝑio ccrgit. oinnes urba¬
nȩ res omnia uostra praellara stucdia & hac forẽ¬
sis laus: & industria latent intuttia. ac prasi¬
dio bellicae uirtutio simuiat increpuit susgcio
tumuitus artec illico nostrȩ conticescunt. E t in¬
fra quaꝑꝑ non solum illa głori amilitanis nostrio
formulis: atq actionibue ante poneuda est. Ue¬
rum etiam dicendi consuetusmi quae longe
& multum uuiis eccrcitationi adhonorem ant¬
cellit. Itaꝗ iibi uidentur płeriq unitio multo
hoc maluisse. posecum id assequi non ualuissi t̃¬
ad muitiam potissunum sunt c̾elapsi. quods
um misitiae. stilus gladio umbra sosi. Unde ẽ¬

Expanded text:
dum est enim quod sentio — rei militaris virtus praestat ceteris omnibus. haec nomen populo Romano, haec huic urbi aeternam gloriam peperit, haec orbem terrarum parere huic imperio coegit; omnes urbanae res, omnia haec nostra praeclara studia et haec forensis laus et industria latet in tutela ac praesidio bellicae virtutis. simul atque increpuit suspicio tumultus, artes ilico nostrae conticiscunt. et r non solum illa gloria militaris vestris formulis atque actionibus anteponenda est verum etiam dicendi consuetudo longe et multum isti vestrae exercitationi ad honorem antecellit. itaque mihi videntur plerique initio multo hoc maluisse, post, cum id adsequi non potuissent, istuc potissimum sunt delapsi. Vt um militiae, stilus gladio, umbra soli; sit
Abbreviated transcription (Latin):
equitum corrusstelis: adulterus ꝙ famosum. nihil
amplius monuit quam Ut: aut ꝑt̾ius ae taculȩ indis¬
qui in expeditione arctissima annona residua ciba¬
riorum tritici mnodium centum denariis uendidis¬
se arguebatur uetuit simul ac cibo indigere coepis¬
set aquoquam opem ferri. & is famae ex tabuit
Auidius Cassius multis desertoribus manus absci
miserabiliter criminosi: ꝗͣ ociosi. Et poscennius ni¬
manipulares: qui raptum abuno comederant securi

Expanded text:
ium corruptelis adulteriisque famosum nihil amplius quam monuit, ut aut parcius aetatulae indulqui per expeditionem artissima annona residuum cibariorum tritici modium centum denariis uendidisse arguebatur, uetuit, simul atque indigere cibo coepisset, a quoquam opem ferri; et is fame extabuitidem multis desertoribus manus excidimiserabiliter criminosi quam occisi, eum exercitum dumanipulones, qui raptum ab uno comederant, securi
Abbreviated transcription (Latin):
militari. Militabit uero qui cum uno testiculo na¬
neque inludo: neque ꝑ lamstas. sed indomibus ꝑeꝗ
tes Romanos arꝙ etiam ꝑsenatorios armorum ꝑitos
die cum processisset leuerus ad campum inturba exul¬
tantem more barbarico maximinum uidit. lussicoo
statun tribuno militum. ut coberceret ad Romanam
disciolinam: & imbueret. Nec tamen in necessitatibue
Pancus Ciceroni. In castris nostris legione sunt ne¬
terane tres. Tironum uel luculentissima ex omnibus
una. in castris Bruti uua ueterana legio. alterabi¬

Expanded text:
mo de re militari.Qui cum uno testiculo naneque in ludo neque per lanistas, sed in domibus per equites Romanos atque etiam per senatores armorum peritos die cum processisset Severus ad campum, in turba exultantem more barbarico Maximinum vidit iussitque statim tribuno, ut eum coherceret et ad Romanam disciplinam inbueret.Tuncarbitror. in castris meis legiones sunt veteranae . . tres, tironum vel luculentissima ex omnibus una, in castris Bruti una veterana legio, altera bi
Abbreviated transcription (Latin):
trium uiros binos creari iussit. alteros: qui citra. alte¬
ros qui ultra quinquagesimum lapidem inplateis: fo¬
risq & conciliabulis omnem copiam ingenuorum
inspicerent. & siqui roboris satis ad ferenda arma
habere uiderentur: etiam si nondum militari etate
essent: milites facerent. Tribuni plebis si eis uideret
adpopulum ferrent. ut qui minores se septem. & de¬
cem aunis sacramento dixissent. his ꝑinde stipen¬
dia procederent: ac si decem annorum aut maiores
ita ut inbis duae partes socium latini nominis. ter¬
tia ciuium Romanorum. idem suplementi ad caumm
ta proditum ciuium Romanorum tria milia equitũ
centum. & socium latini nominis quinque milia
citus decretus: duae legiones Romanae. & sociñ
latinimi nominis quindecim milia pedites equites
tu uenerat in mentem praesidio firmiori opus esse
ad istam prouinciam: censebant enim omues fore
ut in italia supplementum mĩs & bibuli legionib

Expanded text:
triumuiros binos creari iussit, alteros qui citra, alteros qui ultra quinquagesimum lapidem in pagis forisque et conciliabulis omnem copiam ingenuorum inspicerent et, si qui roboris satis ad ferenda arma habere uiderentur, etiamsi nondum militari aetate essent, milites facerent; tribuni plebis, si iis uideretur, ad populum ferrent ut, qui minores septendecim annis sacramento dixissent, iis perinde stipendia procederent ac si septendecim annorum aut maiores ita ut in iis duae partes socium Latini nominis, tertia civium Romanorum esset. idem supplementi ad C. ta peditum civium Romanorum tria milia, equites centum, et socium Latini nominis quinque milia, citus decretus, duae legiones Romanae et socium Latini nominis quindecim milia peditum, equites tui venerant in mentem, praesidio firmiore opus esse ad istam provinciam; censebant enim omnes fere, ut in Italia supplementum meis et Bibuli legionibus
Abbreviated transcription (Latin):
equite scire nisi Romani latimq nominis non uti po¬
pulum Romanum leuium armatorum auxisia etiã
externa uidisse incastris Romanis. Itaq misisse mis¬
le sagittariorum: ac funditorum: Et xxxiiii Ciuius
Si tum ultus in hispania esset: placere ut tumultuarui
tini nominis: & exterarum gentium missa populo

Expanded text:
equite scire nisi Romano Latinique nominis non uti populum Romanum: leuium armorum auxilia etiam externa uidisse in castris Romanis. itaque misisse mille sagittariorum ac funditorum, aptam manum aduerssi tumultus in Hispania esset, placere tumultuarios tini nominis et exterarum gentium missa populo
Abbreviated transcription (Latin):
quibus est apliorem rusticam esse plebem quae di
urno labore nutritur. solis patiens. umnbre negli¬
gens balnearum nescia. desitiarum ignara. ꝑuodo¬
ure. poudus & solem puluerem ferre discant. par¬
uouictu utantur. & rustico interdum subdiuo. ĩ¬
terdum sub papilionibus commorentur.Tirones¬

Expanded text:
iorem armis rusticam plebem, quae sub divo et in labore nutritur, solis patiens, umbrae neglegens, balnearum nescia, deliciarum ignara, tare pondus et solem pulveremque ferre condiscant, parvo victu utantur et rustico, interdum sub divo interdum sub papilionibus commorentur. Tun
Abbreviated transcription (Latin):
ego autem non tam ueteranos nutriendos uobis
arbitror: quam quid tirones milites flos italia
quid nouae legiones adliberandam patriam pa¬
ratissime: quid cuncta italia de uestra grauitate
sentiat tentandum: nihil enim semper floret etas

Expanded text:
entio—non tam veteranos metuendos nobis arbitror quam quid tirones milites, flos Italiae, quid novae legiones ad liberandam patriam paratissimae, quid cuncta Italia de vestra gravitate sentiat. nihil enim semper floret; aetas
Abbreviated transcription (Latin):
haste ualido praefigitur ferro: Inter cuius tubã
& bastile sulphur rbesina. bitumen. stuppa conuol¬
uuntur infusa oleo: quod incendiarium uocant. q̃¬
falarica balista impetu destinata prerupto inunimi¬
ne ardens figitur ligno: turritamq machinam in¬

Expanded text:
hastae valido praefigitur ferro; inter tubum etiam et hastile sulphure resina bitumine stuppisque convolvitur infusa oleo quod incendiarium vocant; quae ballistae impetu destinata perrupto munimine ardens figitur ligno turritamque machinam
Abbreviated transcription (Latin):
ficium est uel eorum: qui exercitin praesunt.mi¬
lites in castris continere. adexercitationes pro¬
ducere claues portarum susciꝑe. uigilias inter¬
dun cucumire. frumentationibus commilitonum inter¬
esse. frumentum probare. mensure fraude coercere de¬
licta secundum auctoritatem suam castigare. princi¬
pus frequenter interesse: quaerelas commilitonum¬
audire: ualitudinarios inspicere Tribunorum que
duo fuisse genera scribit. primum eorum. qui rutu¬
li dicuntur. hiꝙ in exercitu creari solent. alii sunt

Expanded text:
rum est uel eorum, qui exercitui praesunt, milites in castris continere, ad exercitationem producere, claues portarum suscipere, uigilias interdum circumire, frumentationibus commilitonum interesse, frumentum probare, mensorum fraudem coercere, delicta secundum suae auctoritatis modum castigare, principiis frequenter interesse, quaudire, ualitudinarios inspicere. Tribuni a duo genera esse, primum eorum qui Rusulei dicuntur et in exercitu creari solent, alterum
Abbreviated transcription (Latin):
neq unam alam dici: Sed numeros multos militum
Nam exercitui praeesse dicitur ille. qui legionem:
uel legiones cum suis auxilus commissas administrat
officium regentis exercitum non tantum indanda
sed etiam in obseruanda disciplina consistit. Pater¬
nus quoq scribit debere eum qui se meminerit ar
mato praeesse parcissime comineatum dare: equum
Nam indiscipsina augusti ita cauetur. Et si seio fabri¬
libus oꝑibus exerceri milites non esse alienum. Ue¬
reor tamen si quicquam ꝑinisero quod usummeum.
aut tuum fiat. ne modus in eare adhibeatur. qui
mihi sit tollerandus sribuni militares adeorum e

Expanded text:
neque unam alam dicimus, sed numeros multos militum: nam exercitui praeesse dicimus eum, qui legionem uel legiones cum suis auxiliis ab imperatOfficium regentis exercitum non tantum in danda, sed etiam in observanda disciplina constitit. Paternus quoque scripsit debermato praeesse, parcissime commeatum dare, equum nam in disciplina Augusti ita cauetur: 'Etsi scio fabrilibus operibus exerceri milites non esse alienum, uereor tamen, si quicquam permisero, quod in usum meum aut tuum fiat, ne modus in ea re non adhibeatur, qui mihi sit tolerandus'.Officium tribunorum est
Abbreviated transcription (Latin):
eo dictus est: quod nibil molle. sed potius asperũ
gerat: sicut ludum ꝑantiphrasii dicimus in qͣuo mi¬
appellari uult: uel amilitia idest duritia: ꝗͣ pro rep
sustinet: aut amustitudine: aut amalo: quod accere
milites: aut a numero misse hominum. agreco uerbo

Expanded text:
t, eo, quod nihil molle, sed potius asperum quid gerat; sic ludum dicimus, in quo miappellatur uel a militia, id est duritia, quam pro nobis sustinent, aut a multitudine, aut a malo, quod arcere milites solent, aut a numero mille hominum, ductum a Graeco uerbo
Abbreviated transcription (Latin):
Liuius.xxii. Magister equitum delectu edicto mi¬
nores ab annis decem & septem: & quosdam pretex¬
tatos scribit quattuor ex his legiones: & mille eꝗ¬
tes confecti. Item xxiiii. Et Statorius ex multa iui
uentute pedites conscripsit: orinatos ꝙ proxime
morem romanum decurrendo signa sequi. & consẽ¬
uare ordines docuit. & operi aliisq institutis milita¬

Expanded text:
ius magister equitum dilectu edicto iuniores ab annis septendecim et quosdam praetextatos scribunt. quattuor ex his legiones et mille equites effecti. item ad uentute regi pedites conscripsit ordinatosque proxime morem Romanum instruendo et decurrendo signa sequi et seruare ordines docuit, et operi aliisque iustis milita
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Cum adea bella consules delectum edixissent
fauore plebis non iuniores modo: sed emerit ẽt̃
stipendus pars magna uosuntariorum ad nomina
danda presto fuere. Eoq non copia modo: sed et¬
genere misitum ueteranis admixtis firmior exer¬

Expanded text:
e. cum ad ea bella dilectum edixissent, fauore plebis non iuniores modo sed emeritis etiam stipendiis pars magna uoluntariorum ad nomina danda praesto fuere, eoque non copia modo sed genere etiam militum, ueteranis admixtis, firmior exer
Abbreviated transcription (Latin):
ducturus esset: delectum haberi: non extoͭ populo
placuit.x. tribus sorte ducte sunt ex his scris¬
tos iuniores duo tribuni adbostes duxerunt. & quĩ¬
res quoque quibus aliquid roboris suꝑesset in sua uer
ba iuiratos centuriaret. Et septimo consulibus appio¬

Expanded text:
unt gerant'. dilectum haberi non ex toto passim populo placuit; decem tribus sorte ductae sunt; ex iis scriptos iuniores duo tribuni ad bellum duxere. coepres quoque, quibus aliquid roboris superesset, in uerba sua iuratos centuriaret. exercitum conscriptum a
Abbreviated transcription (Latin):
tironio fuisse conscriptas. Cum deessent naute cõ¬
sules ex senatus consulto ediocerunt ut qui. ł ami¬
lio .C. Flamminio consubibus: milibus eris quinqua¬
ginta ip̃e aut pater eius census finsset usq ad eẽ¬
tum mulia: anc cui totestas tantum esset facta nautã
unum. cum sex mensium stipendio daret: qui sup
centum milia usque adducenta milia. tres nautas
uatas. cum annuo stipendio darent᷑ Exhoc edicto
datinaute armati. Instructiq ab dominis triginta
dierum coctis cibariis naues conscenderunt. sum
primum est factum ut classis Romana socus naua¬
sibus priuata impensa paratis compleretur. Et

Expanded text:
cisci iussus est. cum deessent nautae, consules ex senatus consulto edixerunt ut, qui L. Aemilio C. Flaminio censoribus milibus aeris quinquaginta ipse aut pater eius census fuisset usque ad centum milia aut cui postea tanta res esset facta, nautam unum cum sex mensum stipendio daret; qui supra centum milia usque ad trecenta milia, tres nautas nautas cum annuo stipendio darent. ex hoc edicto dati nautae, armati instructique ab dominis, cum triginta dierum coctis cibariis naues conscenderunt. tum primum est factum ut classis Romana sociis naualibus priuata impensa paratis compl
Abbreviated transcription (Latin):
diffinit. Appellandi usus: ꝗͣ sit frequens: ꝗͣq necessa¬
rius: qui nesciat nemo est: quippe cum iniquitatẽ
iudicantium: uel imꝑitiam corrigat. Licet non nũꝙ
bene latas sententias impeius reformet: neq enim
utiq melius pronuntiat: qui nouissimus sententiã

Expanded text:
ionibus.Appellandi usus quam sit frequens quamque necessarius, nemo est qui nesciat, quippe cum iniquitatem iudicantium uel imperitiam recorrigat: licet nonnumquam bene latas sententias in peius reformet, neque enim utique melius pronuntiat qui nouissimus sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
Peius sic habet. centum uiralia iudicia acentum¬
uiris dicta sunt. Namcum essent Romae irigii
taquinq tribus. que & curie dic̃te sunt. ter¬
ni& singulis tribubus sunt electi adudicandum
qui centum uiri appellati sunt: licet quinque plu¬

Expanded text:
is ascenditur. Centumviralia iudicia a centumviris sunt dicta. Nam cum essent Romae triginta et quinque tribus, qua et curiae sunt dictae, terni ex singulis tribubus sunt electi ad iudicandum, qui centumviri appellati sunt: et, licet quinque ampl
Abbreviated transcription (Latin):
Turpilianum sic docet. Accusatorum temeritas
tribus modis detegitur: & tribus poenis subicit
aut enim calumniantur: aut preuaricantur: aut
tergi uersantur. Calumniari est fassa crimina in¬
tendere. Praeuaricari est uera crimina abscondẽ
Tergiuersari in uniuersum ab accusatione desistẽ¬

Expanded text:
Turpillianum.Accusatorum temeritas tribus modis detegitur et tribus poenis subicitur: aut enim calumniantur aut praeuaricantur aut ‹t›ergiuersantur.Calumniari est falsa crimina intendere, praeuaricari uera crimina abscondere, tergiuersari in uniuersum ab accusatione d‹e›siste
Abbreviated transcription (Latin):
laese status legibus: ac moribus comprobatus: qui
ex delicto nostro auctoritate legum aut minuit
titur: sicuti cum relegatur quis: uł cum ordine mo¬
uetur: uel cum prohibetur hononoribus ꝑ ublicis fũ¬
gi: uel cum plebei fustibus caeditur poenę tamen p̃¬

Expanded text:
inlaesae status, legibus ac moribus comprobatus, qui ex delicto nostro auctoritate legum aut minuitur timur: sicuti cum relegatur quis uel cum ordine mouetur uel cum prohibetur honoribus publicis fungi uel cum plebeius fustibus caeditur uel in
Abbreviated transcription (Latin):
capitalem fraudem admittere est tale aliquid. de¬
linquere: ꝑꝑ quod capite puniendus sit. Ueteres
enim fraudem pro pena ponere solebant. Capitale
fraudem adinisisse accipiemus: dolo malo: & ꝑneꝗ¬
tiam. caterum siquis errare: siquis casu fecerit ces¬
sabit delictum Unde Pomponius ait neq puerum
neq for mosum capitalem fraudem uideri admisisse
Et calistratus de penis capitalium poenarum fereis¬
łi gracius. summum supplicium uidetur esse ad furcã
damuatio. Uiui crematio: item capitis amputatio: de
inde proxima morti poena. Metasli coertio: post de¬
inde in insulam de portiato cetere ꝑ poenę ad exis¬
timationem ab capitis piculum ꝑtinent ueluti relega¬
tio adtempus. uel inꝑpetuum uel in insulam: uel cum
in opus quis publicum datur ad tempus: uł cum fus¬

Expanded text:
capitalem fraudem admittere est tale aliquid delinquere, propter quod capite puniendus sit: ueteres enim fraudem pro poena ponere solebant. capitalem fraudem admisisse accipiemus dolo malo et per nequitiam: ceterum si quis errore, si quis casu fecerit, cessabit edictum. unde Pomponius ait neque impuberem neque furiosum capitalem fraudem uideri admisissee cognitionibus.Capitalium poenarum fere isti gradus sunt. summum supplicium esse uidetur ad furcam damnatio. item uiui crematio: inde proxima morti poena metalli coercitio. post deinde in insulam deportatio. Ceterae poenae ad existimationem, non ad capitis periculum pertinent, ueluti relegatio ad tempus, uel in perpetuum, uel in insulam, uel cum in opus quis publicum datur, uel cum fus
Abbreviated transcription (Latin):
tum: qua&e eoxlegibus publicorum iudiciorum ue¬
niunt: ut lulia maiestatis: Inlia de adusteriis. cor
cidus. Cornelia de testamentis: Iulia de ui pruia¬
ta: lulia de ui publica: lulia ambitus. iulia repe¬
tuncdarum. lulia de anpona. & Paulus item iure¬
consuitus publicorum iudiciorum: quaedam capitalia
sunt: quaedam non capitalia. capitalia sunt.exqui¬
& igni interdictio. Per has enim poenas eximitur
caput: ddeciuitate. Nam caetera non excilia sed re¬
legationes proprie dicuntur. tunc enim ciuitas
retinctur. Non capitalia sunt ex quibus pecunia¬
ria aut incorpus aliqua cohertio poena est.Hec¬

Expanded text:
tum, quae ex legibus iudiciorum publicorum ueniunt, ut Iulia maiestatis, Iulia de adulteriis, Corn, Iulia peculatus, Cornelia de testamentis, Iulia de ui priuata, Iulia de ui publica, Iulia ambitus, Iulia repetundarum, Iulia de annona. 2 Paulus librur. Publicorum iudiciorum quaedam capitalia sunt, quaedam non capitalia. capitalia diciet ignis interdictio: per has enim poenas eximitur caput de ciuitate. nam cetera non exilia, sed relegationes proprie dicuntur: tunc enim ciuitas retinetur, non capitalia sunt, ex quibus pecuniaria aut in corpus aliqua coercitio poena est.
Abbreviated transcription (Latin):
legis actiones: quae formam agendi continẽt. aut ple¬
biscitum: quod sine auctoritate patrum est constitu¬
tum: aut magistratuum edictum. Unde ius. honorariũ
nascitur: aut senatus consulta: quod solum senatu cõ¬
sentiente inducitur: sine lege aut est principalis cõ¬
stitutio: ut quid ip̃e princeps constituit pro lege aut¬
est principalis constitutio: ut quid ip̃e princes con¬
stituit prolege seruetur. Et Martianus legum lator

Expanded text:
legis actiones, quae formam agendi continent, aut plebi scitum, quod sine auctoritate patrum est constitutum, aut est magistratuum edictum, unde ius honorarium nascitur, aut senatus consultum, quod solum senatu constituente inducitur sine lege, aut est principalis constitutio, id est ut quod ipse princeps constituit pro lege est principalis constitutio, id est, ut quod ipse princeps constituit pro lege seruetur.Post originem iuris
Abbreviated transcription (Latin):
ti atheuas: iussiq inclinatas leges Solonis describere
& aliarum graecie ciuitatum instituta. moresꝙ iura¬
lata est: ut quod tribunus plebis iussisset. populus
esset occidi: neue ea caedes capitalis noxe haberet¬
tribunis plebis:. edilibus iudicibus nocuisset eius
caput ioui sacrum esset: familia ad aedem cęreris
liberi. libereq uenum irẽt. Et de ambitu a c. Peti
lio tribuno plebis auctoribus patribus tum primũ
ad popusum latum est. eaq rogatione nouorum
hominum ambitionem: qui nundinas & conciliab ua
obire soliti erant compressam credebant. Pghilo¬
dissimas tulit: tulit ut plebiscita omnes quirites te
nerent. Legum: quae comitus centuriatis ferrent̃
ante initum suffragium patres auctores fierent
pro rege ciuium lata: quae grauem poenam: siquis
uerberasset nec asset ue ciuem Romanum sanxit.¬
cum uiris: & iustitiae ꝑtium declaratione dicendum est

Expanded text:
inus , iussique inclitas leges Solonis describere et aliarum Graeciae ciuitatium instituta mores iuralere ut quod tributim plebes iussisset populum tesset occidi, neue ea caedes capitalis noxae haberettribunis plebis aedilibus iudicibus decemuiris nocuisset, eius caput Ioui sacrum esset, familia ad aedem Cereris Liberi Liberaeque uenum iret. lio tribuno plebis auctoribus patribus tum primum ad populum latum est; eaque rogatione nouorum maxime hominum ambitionem, qui nundinas et conciliabula obire soliti erant, compressam credebant. htulit: unam, ut plebi scita omnes Quirites tenerent; alteram, ut legum quae comitiis centuriatis ferrentur ante initum suffragium patres auctores fierent;pro tergo ciuium lata uidetur, quod graui poena, si quis uerberasset necassetue ciuem Romanum, sanxitcu
Abbreviated transcription (Latin):
titia. Iure gentium introducta sunt bella: discretae
gentes regna condita: dominia distincta. agris ter¬
mini positi: adificia collata comertia: emptiones. ue¬
ditiones: locationes: conductiones: obligationes
institute exceptis quibusdam: quae aiure ciuili in¬
troducta sunt. Ulpianus lus ciuise est quod ex le
gibus plebiscitis:senatus consultis: decretis princi¬
pum: auctoritate prudentium uenit. Ius praetorũ
autem quod praetores introduxerunt: adiuuancsi
tatem publicam: quod & honorarium dicitur ab

Expanded text:
hoc iure gentium introducta bella, discretae hoc iure gentium introducta bella, discretae gentes, regna condita, dominia distincta, agris termini positi, aedificia collocata, commercium, emptiones uenditiones, locationes conductiones, obligationes institutae: exceptis quibusdam quae iure ciuili introducta‹e› sunt. 6 Ulpianus libro gibus, plebis scitis, senatus consultis, decretis principum, auctoritate prudentium uenit.Ius praetorium est, quod pretores introduxerunt adiuvandi ropter utilitatem publicam. Quod et honorarium dicitur, ab
Abbreviated transcription (Latin):
nos non solum maetu poenarum: uerum etiam praemio¬
rum quo ex hortatione efficere cupientes. uerã
nisi fallor philosophiam non simulatam affectantes: publi¬
cum ius insacris: & sacerdotibus: & in magistratibuo
consistit. Primarium ius tripartitum est: collectum ẽ¬
enim exc naturalibus praeceptis aut gentium: aut ciui¬
libus. ius naturale est: quod natura omnia auimalia
docuit: namius istud non solum humani generis pro¬
prium est: sed omnium animasium: quae interra ma
riq nascuntur: Auium quoq commune est: Ius gen¬
tium est: quo gentes humanae utuntur. quod a na¬
turali procedere facile intelligere licuit: quia ilt&
omnibus animalibus: hoc solis hominibus interse cõ
Nam iure hoc conuenit: ut quod quisq ob tutelam
corporis sui fecerit: iure fecisse existimetur: & cum
inter eos coniunctionem quandam natura constitue
rit: consequens est hominem homini insidiari nefas

Expanded text:
nos non solum metu poenarum, uerum etiam praemionos non solum metu poenarum, uerum etiam praemiorum quoque exhortatione efficere cupientes, ueram nisi fallor philosophiam, non simulatam affectantes.Hucum ius in sacris, in sacerdotibus, in magistratibus constitit. priuatum ius tripertitum est: collectum etenim est ex naturalibus praeceptis aut gentium aut ciuilibus. Ius naturale est, quod natura omnia animalia docuit: nam ius istud non humani generis proprium, sed in mari nascuntur, auium quoque commune est. hinc detium est, quo gentes humanae utuntur. quod a naturali recedere facile intellegere licet, quia illud omnibus animalibus, hoc solis hominibus inter se comnam iure hoc evenit, ut quod quisque ob tutelam corporis sui fecerit, iure fecisse existimetur, et cum inter nos cognationeit, consequens est hominem homini insidiari nefas
Abbreviated transcription (Latin):
rum concordat. Est enim lex nil aliud nisi recta:
& auumine deorum tracta ratio ĩpans honesta probi¬
corpora nostra sine mente sic ciuitas sine lege suis
patribus partibus & ueruis: ac sanguine & membris
uti non potest. Legum minisni magistratus segum i¬
ter pretes uidices. legum deniq idcirco omnes serui
sumes ut liberi esse possimus. Et quando alegibus ius¬
ciule contemnendum putat. is uincula refellit non mõ
iudiciorum sed etiam utilitatis. uirȩq communis. Est¬
enim iusciuile. quod neq iflecti gratia. neꝙ ꝑfrigi
potentia: neq adulterari pecunia possit: quod si non
modo oppressum. sed etiam desertur: aut negligenti
asseruatum erit: nihil est quod quisquam sese habere
certum aut a patre acceptum: aut relicturum siberis
diffinit. Ius est ars equi & boni: cuius merito. quis
nos sacerdotes appellat. iustitiam namq colunus:
& boni & ȩqui notitiam profitemur: aquum abini¬
quo separantes: licitum ab illicito discernentes: bo¬

Expanded text:
rentur. est enim lex nihil aliud nisi recta et a numine deorum tracta ratio, imperans honesta, prohicorpora nostra sine mente, sic civitas sine lege suis partibus ut nervis ac sanguine et membris uti non potest. legum ministri magistratus, legum interpretes iudices, legum denique idcirco omnes servi sumus ut liberi esse possimus. quid est, Qcivile contemnendum putat, is vincula revellit non modo iudiciorum sed etiam utilitatis vitaeque communis;  ius civile? quod neque inflecti gratia neque perfringi potentia neque adulterari pecunia possit; quod si non modo oppressum sed etiam desertum aut neglegentius adservatum erit, nihil est quod quisquam sese habere certum aut a patre accepturum aut relicturum liberis definit, ius est ars boni et aequi.Cuius merito quis nos sacerdotes appellet: iustitiam namque colimus et boni et aequi notitiam profitemur, aequum ab iniquo separantes, licitum ab illicito discernentes, bo
Abbreviated transcription (Latin):
sic habet Extemplo nouos tribunos misitares creatos
esse: qui kalendis octobris magistratum acciperent
Inquam sententiam cum pedibus iretur: & infra: cũ¬
omnes laudibus modo prosequentes eorum insente¬
tiam pedibus irent. Item post praelium cannense &¬

Expanded text:
sed extemplo novos tribunos militum creandos esse, qui kalendis Octobribus magistratum occiperent. in quam sententiam cum pedibus iretur, ceteri omnes laudibus modo prosequentes virum in sententiam eius pedibus irent, temptata paulisper
Abbreviated transcription (Latin):
prouinciarum acciꝑent argenti pondo uicena: sellas
tenos. Et si uxores non haberent singulas concubi¬
nas quod sine his esse non possunt: reddituri posita
ad ministratione musas equos & muliones: & coquos
catera sibi habituri: si bene gesserant inqua druplo
reddituri: simale praeter condemnationem aut
peculatus: aut repetundarum: & de imnitatione ue¬
ta in uerrem actione. Neminemꝗ cum potestate
ex legatione inprouinciam esset profectus tam amẽ¬
tem fore putarunt: ut emeret argentum: dabatur
enim de publico ut noscis. prebebatur etiam legib

Expanded text:
provinciarum acciperent argenti pondo vicena, mulas slos, muliones singulos et, si uxores non haberent, singulas concubinas, quot sine his esse non possent, reddituri deposita administratione mulas, mulos, equos, muliones et cocos, cetera sibi habituri, si bene egissent, in quadruplum reddituri, si male, praeter condemnationem aut peculatus aut repetundarum. Leges innuvidebant. neminem qui cum potestate aut legatione in provinciam esset profectus tam amentem fore putaverunt ut emeret argentum, dabatur enim de publico; ut vestem, praebebatur enim legibus;
Abbreviated transcription (Latin):
dicit patrocinia appellari cepta sunt cumplebo
distributa est inter patres. ut eorum opibus tuta
ad uocatos accipe debemus omnes omnino: qui cau
sis agendis quoquo studio oꝑantur: non tamen ꝗ
pro tractu non affuturi causis acciꝑe quid solent¬
in aduocatorum numero erunt. Et Cicero pro aulo¬
cluentio. Erat enim Romae summa copia patrono¬
rum hominum eloquentissimorum: ato amplissiõ¬

Expanded text:
. Patrocinia appellari coepta sunt, cum plebs distributa est inter patres, ut eorum opibus tuta asis agendis quoque studio operantur: non tamen qui pro tractatu, non adfuturi causis, accipere quid solent, aduocatorum numero erunt.Si cui cauet. erat enim Romae summa copia patronorum, hominum eloquentissimorum atque amplissimo
Abbreviated transcription (Latin):
uris de plebiscitis sic habet cum esset inciuitate lex
duodecim tabularum: & ius ciuile esset. & leges¬
& actiones euenit ut plebs indiscordiam cum patri¬
bus ꝑueniret. & secederet. sibiq iura conscitueret
quae iura plebiscita uocantur. Mox cum reuocata
est plebs: quia multe discordię nascebantur dehis
ita factum est: ut inter plebiscita: & iegem species
conficiendi interesset. potestas autem eadem esset¬
potestas autem. De inde quia difficile plebs conue¬
nire coepit. populus caerte difficilius: prę tanta
turba hominum necessitas ip̃a curam reip ad sena¬
tum deduocit. Ita coepit senatus se in terponere
& quicquid constituisset obseruabatur. Idq ius
appellabatur senatus consultum. Rogationem esse
uno pluribus ue hominibus: quod non adomnes
ꝑtinet: & de una pluribus ue rebis: de quibus nõ¬
de omuibus sanciatur. Nam quod iuomnes homines
resue populus sancit lex appeilatur. Liuius sers¬
mo insequenti anno.E. Martio. E. Manlio consuli¬

Expanded text:
elianum.Deinde cum esset in ciuitate lex duodecim tabularum et ius ciuile, essent et legis actiones, euenit, ut plebs in discordiam cum patribus perueniret et secederet sibique iura constitueret, quae iura plebi scita uocantur. mox cum reuocata est plebs, quia multae discordiae nascebantur de his ita factum est, ut inter plebis scita et legem species constituendi interesset, potestas autem eadem esset. Deinde quia difficile plebs conuenire coepit, populus certe multo difficilius in tanta turba hominum, necessitas ipsa curam reipublicae ad senatum deduxit: ita coepit senatus se interponere et quidquid constituisset obseruabatur, idque ius appellabatur senatus consultum. Eodem teuno pluribusve hominibus, quod non ad omnes pertineat et de una pluribusve rebus, de quibus non omnibus sanciatur. Nam quod in omnes homines resve populus scivit, lex appellatur. Romulus e insequenti anno C. Marcio Cn. Manlio consuli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtotam noctem uigilare debere: & cohercere cal¬
ciatum cum armis & dolabris ut curam adhibeat
omnes inquilinos admouere: ne ꝑ negligentiam
asiquam incendii casus oriatur: praeterea ut aquã
unusquisq inquilinus incęnaculo suo haberet iubet
clictatoribus ad tempus sumina potestas traderet
& magistri equitum sibi adiungerentur: qui asso¬
ciati principali curiae militiae gratia. sec undam
post eos potestatem gererent regimentis reip. ad
impatores ꝑpetuo translatis ad sunilitudinem ma¬
gistri equitum praefecti praetorio aprincipibus
electi sunt: data eis plenĩore licentia ad discipli¬
uae publice emendationem. His cunabulis prae¬
fectorum auctoritas initiata intantum meruit au¬
geri: ut appellaria praefectis praetorio non possit.

Expanded text:
per totam noctem uigilare debere et coerper totam noctem uigilare debere et coerciatum cum hamis et dolabris, ut curam adhibeant omnes inquilinos admonere, ne neglegentia aliqua incendii casus oriatur. praeterea ut aquam unusquisque inquilinus in cenaculo habeat, iubetur dictatoribus ad tempus summa potestas crederetur et magistros equitum sibi eligerent, qui adsociati participales curae ad militiae gratia secundam post eos potestatem gererent: regimentis rei publicae ad imperatores perpetuos translatis ad similitudinem magistrorum equitum praefecti praetorio a principibus electi sunt. data est plenior eis licentia ad disciplinae publicae emendationem.His cunabulis praefectorum auctoritas initiata in tantum meruit augeri, ut appellari a praefectis praetorio non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
tea uero latinarum feriarum causa introductus est
dis prȩfectis sic habet praefectus annone & uigilum
non sunt magistratus: sed extra ordinem utilitatis
causa constituti sunt. Et paulo post idem Pomponiꝰ¬
de tertio praefecto multa sic dicit̾. pręfectus uigilum
ribus receptatoribus apud uetustiores incendus
arcendis trium uiri preerant. qui de eoꝰ excubias
agebant nocturni sunt dicti: Interueniebant uero¬
nonnunquam aediles & tribuni plebis. Erant aũt̃
familie publice circa portam. & muros dispositȩ
unde si opus esset euocabantur. Fuerunt & pri¬
uate familia quae incendia ues mercede uel grã¬
exxtinguerent. De inde Diuus Augustus maluit
cdie exxortis. Nam salutem reip. tueri nulli mag̃
credidit conuenire: neq alium sufficere ei rei ꝗͣ cae¬
sarem. Itaq septem cohortes cportuuis locis consti¬
tuit: ut binas regiones urbis unaquaeq cohors tue¬
retur: praepositis eis tribunis: & suꝑ omnes specta¬
bili uiro preposito. qui praefectus uigilum appel¬

Expanded text:
tea fere Latinarum feriarum causa introductus est is obseruatur. nam praefectus annonae et uigilum non sunt magistratus, sed extra ordinem utilitatis causa constituti sunt. et tamen hi, quoICIO PRAEFECTI VIGILVM raefecti vigilum Apud vetustiores incendiis arcendis triumviri praeerant, qui ab eo, quod excubias agebant nocturni dicti sunt: interveniebant nonnumquam et aediles et tribuni plebis. erant autem familia publica circa portam et muros disposita, unde si opus esset evocabatur: fuerant et privatae familiaextinguerent. deinde diuus Augustus maluit cti vigilum nam salutem rei publicae tueri nulli magis credidit convenire nec alium sufficere ei rei, quam Caesarem. itaque septem cohortes opportunis locis constituit, ut binas regiones urbis unaquaeque cohors tueatur, praepositis eis tribunis et super omnes spectabili viro qui praefectus vigilum appel
Abbreviated transcription (Latin):
nitus aedilis edem concordie in arca uulcani summa no
censor locauerat dictator dedicauit. Idem xxini¬
duumuiri creati sunt. Fabius inaximus. ł attilius
crassus. aedibue dedicandis. Menti Attilius tabi
ueneri ericynae utraq incapitolio est & in fra on.

Expanded text:
tur; aedem Concordiae in area Volcani summa invcensor locaverat, dictator dedicavit . duumuiri creati sunt Q. Fabius Maximus et T. Otacilius Crassus aedibus dedicandis, Menti Otacilius, Fabius Ueneri Erycinae; utraque in Capitolio est, canali uno
Abbreviated transcription (Latin):
to paulo ante Pompei magni bella ciuilia paucis ramis¬
ma uictoriam triumphosꝙ portendit. quae tempes¬
tatibus prostrata: eodemq loco ficus enata est in mes¬
sale: & ũ. cassi censorum lustro a quo tempore pudi¬
citiam prostratam piso grauis auctor est. Monstra
festus monstrum dictum uelud monestrum: quod mo¬
neat aliquid futurum: prodigium uelut predicium:
quod predicat: portentumq portendat: Ostentum ẽ¬

Expanded text:
to paulo ante Pompei Magni bella civilia paucis ramma victoriam triumphosque portendit. hac tempestatibus prostrata eodem loco ficus enata est M. Messalae C. Cassii censorum lustro, a quo tempore pudicitiam subversam Piso gravis auctor prodidit. modus. Monstrum dictum velut monestrum, quod moneat, aliquid futurum; prodigium velut praedicium, quod praedicat; portentum quod portendat; ostentum
Abbreviated transcription (Latin):
uius xii interim ex fatasibus libris sacrificia a¬
liquot extraordinaria facta. inter qua gallus: &
gallina grecus & graeca inforo boario subterram de
& ea maxima ex parte ex terna ciuitatem incessit. ur
mulierum turba erat: nec sacrificantium nec precan¬
tium deos more patrio. Sacrificuli: ac uates ceꝑant
hominummentes: quorum numerum auxit rustica
plebs ex incultis diutino bello. infestisꝙ agris egestate
& metu in urbem compulsa. & quaestus ex alieno errore
facilis: quem uelut ex concesse artis usu exercebant¬
cos libros omnes: litterasq ad se ferre. Maioremq in¬

Expanded text:
 interim ex fatalibus libris sacrificia aliquot extraordinaria facta; inter quae Gallus et Galla, Graecus et Graeca in foro bovario sub terram vivi et ea magna ex parte externa, ciuitatem incessit ut amulierum turba erat nec sacrificantium nec precantium deos patrio more. sacrificuli ac uates ceperant hominum mentes quorum numerum auxit rustica plebs, ex incultis diutino bello infestisque agris egestate et metu in urbem compulsa; et quaestus ex alieno errore facilis, quem uelut concessae artis usu exercebanteret eos libros omnes litterasque ad se ante kalendas A
Abbreviated transcription (Latin):
Cialli gallinacii horum sunt tripudia solistina hi
magistratus nostro quotidie regunt. doitosei ip̃i
suas claudunt. ac reserant. hi fasces romanõs pel¬
lunt: aut retinent: iubent acies: ac prohibent uic¬
toriarum toto orbe partharum auspices. himaxit
terrarum imꝑio impcritant. Similem uero huic¬
dixit. auspiciis hanc urbem conditam esse auspi¬
cus bello: ac pace: domi militiae:omnia geriquis
est qui ignoret: Quid enim est si pulli nom pascẽt¬
si ex caueis tardius exierint: si hoc cecinerit auis: ꝑua
sunt. hec sed parua ista non contemnendo maiores nos¬
tri maxuam rem hanc fecerunt. Et nono libro.I. Pa
pirius dictator apullario monitus ad auspicium re¬
pulli non pascerentur pullarius auspicia mentiri ausus
tripudium solistinum consuli nunciauit locatus inpri¬

Expanded text:
a. 49 horum sunt tripudia solistima, hi magistratus nostros cotidie regunt domusque ipsis suas claudunt aut reserant. hi fasces Romanos inpellunt aut retinent, iubent acies aut prohibent, victoriarum omnium toto orbe partarum auspices. hi maxime terrarum imperio imperant, extioquar? auspiciis hanc urbem conditam esse, auspiciis bello ac pace domi militiaeque omnia geri, quis est qui ignoret? si ex cauea tardius exierint, si occecinerit auis?" parua sunt haec; sed parua ista non contemnendo maiores uestri maximam hanc rem fecerunt; nunc nos, pirius dictator a pullario monitus cum ad auspicium repulli non pascerentur, pullarius auspicium mentiri ausus tripudium solistimum consuli nuntiauit. consul
Abbreviated transcription (Latin):
Miror uos. P.C. tamdiu de aꝑiendis sibris sibylliuis
dubitasse: proinde quasi inchristianorum ecclesia no
in templo deorum omnium tractetis: Agite igitur
& castimonia pontificum: cęrimoniuisq solemnibus
iuate principem necessitate publica laborantem in¬
spiciantur libri: quae facieuda sunt celebrentur ꝓsuit¬

Expanded text:
sancti, tamdiu de aperiendis Sibyllinis dubitasse libris, proinde quasi in Christianorum ecclesia, non in templo deorum omnium tractaretis.Agite igitur et castimonia pontificum caeremoniisque sollemnibus iuvate principem necessitate publica laborantem.Inspiciantur libri; si quae facienda fuerint, celebrentur: qu
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ magos pleraq faceret: quibus putaret odium po
nis sacris hostias immolauerunt carmina profana cã¬
tauerunt. & ea quaȩ dicunt: ad speculum fieri: in quo pii¬
et preligatis oculis: incantato uertice: qua respicere dr̃¬
ros promittentibus ueniam dedisse. Cornelius autem¬

Expanded text:
ut per magos pleraque faceret, quibus putaret vel odiumnis sacris hostias immolaverunt et carmina profana incantaverunt et ea, quae ad speculum ducunt fieri, in quod pueri praeligatis oculis incantato vertice respicere dros promittentibus ueniam dedit. In primis tue
Abbreviated transcription (Latin):
ratum sacrificiis: nos aris tumultuarias indicemus hos
tias. Hec interrogati pleriq senatores sententias dixe¬
diti uersus: Lustrata urbs: cantata carmina. amburbi¬
um celebratum: amburbana promissa: atq ita solem¬
nitas: quo iuhebatur modo expleta est. sutere autẽ¬

Expanded text:
ratum sacrificiis, nos aras tumultuarias indicemus.’ ratum sacrificiis, nos aras tumultuarias indicemus.’ Post haec interrogati plerique senatores sententias dixeroditi versus, lustrata urbs, cantata carmina, amburbium celebratum, ambarvalia promissa, atque ita sollemnitas, quae iubebatur, expleta est. E
Abbreviated transcription (Latin):
possunt qui statas. solemnesq caerimonias pontificũ
rerum bene gerendarum auctorita  augurum fato¬
rum ueteri praedicatione appollinis uatum: sibris
portentorum explanationis ethruscorum disciplina
iduum ianuarii fuluius sabinus praetor urbanus dix̃
Referimus aduos patres conscripti: pontificum sug¬
gestionem: & aureliani principis literas: quibus iu¬
bet: ut inspiciantur fatales libri:. quibus spes belli te¬
ininandi sacrato deorum animo continetur scitis .n.
ip̃i quotiencumq grauior extitit aliquis motus: eos
semꝑ inspectos. neq prius mala publice esse finica qui
ex uis sacrificiorum processit auctoritas. Tunc surrexit
prune sententiae ulpius syllanus atq ita locutus est
mundi. qui sancti. qui uestitu. aniiisq sanctis sunt¬
comodi templum ascendite subsellia saureata conster¬
nite. Ueteranis manibus libros euoluite. Uaria .r. ꝓ
quae sunt ȩterna ꝑquirite. patrimis matrimisq pue¬
ris carmen indicite: Nos sumꝑstum sacris: nos appa¬

Expanded text:
possint; qui statas sollemnisque caerimonias pontificatu, rerum bene gerundarum auctoritates augurio, fatorum veteres praedictiones Apollinis vatum libris, portentorum expiationes Etruscorum disciplina iduum Ianuariarum Fulvius Sabinus praetor urbanus dixit : Referimus ad vos, patres conscripti, pontificum suggestionem et Aureliani principis litteras, quibus iubetur ut inspiciantur fatales libri, quibus spes belli terminandi sacrato deorum imperio continetur. scitis enim ipsi, quotiescumque gravior aliquis exstitit motus, eos semper inspectos, neque prius mala publica esse finita quam ex iis sacrificiorum processit auctoritas. tunc surrexit primae sententiae Ulpius Silanus atque ita locutus est: mundi, qua sancti, qua vestitu animisque sacris commodi, templum ascendite, subsellia laureata construite, velatis manibus libros evolvite, fata rei p. quae sunt aeterna perquirite. Patrimis matrimisque pueris carmen indicite. Nos sumptum sacris, nos appa
Abbreviated transcription (Latin):
Exurge modo & te quoq dignum finge deo: finges
autemꝰ non auro. nec argento. non potest in hac materia
imago dei exprimi: quincogita illos: cum propitii
fuissent fictiles fuisse. ꝑsius satyricus. Dicite ponti¬
fices intemplo quid facit aurum: nempe hoc qud
uenere donate a uirgine puppe.Cicero in legibus
aurum & argentum in urbibus: & priuatum infanis

Expanded text:
Exurge modo et te quoque dignum Finge deo. Finges autem non auro vel argento; non potest ex hac materia imago deo exprimi similis: cogita illos, cum propitii essent, fictiles fuisse. VALE. Senecfices: in sancto quid facit aurum? nempe hoc quod Veneri donatae a virgine pupae. quin damusautem et argentum in urbibus et privatim et in fanis
Abbreviated transcription (Latin):
ris defuit. defuit & G mario cum iminolaret uticȩ
Itemcc. principi Kalendis ianuariis: cum iniret cõ¬
sulatum: quo anno interfectus est: claudioq succes¬
sori eius: quo mense interemptus est ueneno. pirro¬
regi quo die periit praecise hostiam hostiarum capita.¬
core iacuerunt. diuo nanq augusto spoleti sacrificãti
primo potestatis suȩ die uictimarum iecinora replica¬
ta intrinsecus ab una fibra reꝑta sunt: responsumque
duplicaturum intra antum imperium siermania

Expanded text:
 defuit et C. Mario, cum immolaret Uticae, item Gaio principi kal. Ian., cum iniret consulatum quo anno interfectus est, Claudio successori eius quo mense interemptus est veneno. regi quo die periit praecisa hostiarum capitaveneno. 190 Divo Augusto Spoleti sacrificanti primo potestatis suae die sex victimarum iocinera replicata intrinsecus ab ima fibra reperta sunt responsumque duplicaturum intra annum imperium. caput
Abbreviated transcription (Latin):
luit interfectori patris sui. M. Antonio. Is enim añ
eum auidissime apprehenderat hanc ebrietatis¬
paliam: aedito etiam uolumnine de sua ebrietate
quo patrocinari sibi est ausus. Exiguo tempore¬
ante bellum actiacum id uolumen euomuĩ: quo
facile intelligatur ebrium iam sanguinem ciuium
ut bibendo consuetudo augeat auiditatem. Et

Expanded text:
luit interfectori patris sui M. Antonio. is enim ante eum avidissime adprehenderat hanc palmam edito etiam volumine de sua ebrietate, quo patrocinari sibi ausus adprante proelium Actiacum id volumen evomuit, quo facile intellegatur ebrius iam sanguine civium eut bibendi consuetudo augeat aviditatem, t
Abbreviated transcription (Latin):
uientes senatores stans excepit: semperq aut pallio tec¬
tus discubuit: aut toga summissa. inconuinioq semp
poctas poetas pro re semper exhibuit. Adquam bo¬
no. Apponitur coena non minus nitida quam frugi
in argento puro & antiquo: sunt inusu & corithia

Expanded text:
nientes senatores stans excepit semperque aut pallio tectus discubuit aut toga. summa diligentia in s poetas pro re semper exhibuit. Tibnt. Apponitur cena non minus nitida quam frugi, in argento puro et antiquo; sunt in usu et Corinthia,
Abbreviated transcription (Latin):
grecum plus octois aeris singula quadrantalia
puer patrem apud nunquam lautum conuiuium
uidit: in quo plus semel uinum graecum daretur
ip̃e cum rediit ex asia congiarium diuisit amplius
uia distribuit. Idem hispaniensi triumpho chiuin
& phalernum dedit. Epͥusum uero intertio consu¬
latu phalernum habuit chium lesbyum. cyprium

Expanded text:
umque octonis aeris singula quadrantalia puer apud patrem numquam lautum convivium vidit, in quo plus semel Graecipse cum rediit ex Asia, milia cadum congiarium divisit amplius via distribuit? idem Hispaniensi triumpho Chium et Falernum dedit, epulo vero in tertio consulatu suo Falernum, Chium, Lesbium, Mamertinum,
Abbreviated transcription (Latin):
nasset sic acidit. Sed nostro potius uitio. qui rem
rusticam peximo cuiꝙ seruorum uelut cariuficino¬
xe. dedimus: quam maiorum nostrorum optimus
omni crine caret. Superest: ut dixi. uinungenus
liberale. & ingenuum rei familiaris augendȩ qđ
plurinis monumentis scripstorum adioneor as
antiquos nostros fuisse gloriae curam rusticationis
Ex qua.q. cinrinnatus obsessi consusis: & exer¬
citus liberator ab aratro uocatus ad dictaturam.
uenit. ac rursus fascibus depositis quos festinã¬
tius uictor reddiderat: quam sumpserat ad eosđ
redierit. Item C. fabritus. & curius dentatus.
alter pyrrho finibus italie pulso domitis aster
sabinis accepta: quae uiritim diuidebantur cass¬
tiui agri septem iugera non minus industriae co¬
luit qua fortiter armis quaesierat. Et ł sinius ipso¬
rum tunc manibus triumphatorum colebantur
agri: ut fas sit credere gaudentem tunc terram

Expanded text:
obis ista, sed nostro potius accidere vitio, qui rem rusticam pessimo cuique servorum velut carnifici noxae dedimus, quam maiorum nostrorum optimus onis fugienda sunt, superest, ut dixi, unum genus liberale et ingenuum rei familiaris augendae, quod plurimis monumentis scriptorum admonear apud antiquos nostros fuisse gloriae curam rustica- tionis, ex qua Quinctius Cincinnatus, obsessi consulis et exercitus liberator, ab aratro vocatus ad dictaturam venerit ac rursus fascibus depositis, quos festinantius victor reddiderat quam sumpserat imperatoredierit, itemque C. Fabricius et Curius Dentatus, alter Pyrrho finibus Italiae pulso, domitis alter Sabinis, accepta, quae viritim dividebantur, captivi agri septem iugera non minus industrie coluerit, quam fortiter armis quaesierat; et ne singurum tunc manibus imperatorum colebantur agri, ut fas est credere, gaudente terra