comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ligno qd̾ tenetur sub pede. Hec eñt
caruem mortificant ⁊ domant.
Labor tidelic obodientie ⁊ corredõ
discipline. Lignum sisb pede pͥmit᷑
uirga desuꝑ minatur. quia ad obe¬
dientiam. cogim᷑. dũ discipłine le¬
gib coartamur. Aduob ferri a¬
duo ponitur unum ne ad scłm re¬
deas. aliud rit ad regnum tnͣseas.
Timor eñi cõpellit: amor uͦ tͣhit.
Inter hec itaq uoltntur qͥ ĩ torno
spũali ponitur. ⁊ dicit paratum
cor meum. deris ꝑatũ cor meum.
His dicit paratum id interius
in mente. ⁊ ext̾ius in oꝑatione:
tutus ad cogitandum recta. foris
uin. inꝑietib templi mistici:dũ
quoslib fideles scripture sacre pre¬
cepta in qua est scientie multi¬
tudo docet imitari. Cherubin
facit dum fieri docet in t̾ris qd̾
angłi tenent in celis dũ docet
humanam creaturã angłicã.
possidere iutam. Dñ etiã cet̾os
in mundo multitudĩe scientie
p̾cellunt: qui deum preceteris

Expanded text:
ligno quod tenetur sub pede: haec enim ligno quod tenetur sub pede: haec enim carnem mortificant, et mentem domant, labor videlicet obedientiae et correctio disciplinae. Lignum sub pede premitur, virga desuper minatur, quia ad obedientiam cogimur, dum disciplinae legibus coarctamur. A duobus acuminiduo ponitur: unum, ne ad saeculum redeas; aliud, ut ad regnum transeas. Timor enim compellit, amor vero trahit. Inter haec itaque volvitur, qui in torno spirituali ponitur, et dicit: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum . Bis dicit paratum, id est interius in mente, et exterius in operatione, intus ad cogitandum recta, foris bin in parietibus templi mystici, dum quoslibet fideles Scripturae praecepta, in qua est scientiae multitudo, docet imitari. Cherubin facit, dum fieri docet in terris, quod angeli tenent in coelis, dum docet humanam creaturam, angelicam possidere vitam, dum etiam caeteros in mundo multitudine scientiae praecellunt, qui Deum prae caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
corrigia mortui animalis morti¬
ficatio carnis intelligitur. in qͣ
animus spũał inuolutꝰ detinet᷑.
Dlignum uͦ qid̾ mouet᷑ sub pede
designari potest uelocitas obedi¬
entie. Cita em̃i debet. eẽ. obedien¬
tia. ⁊ quasi sub pedib posita ut
fiat cũ humilitate ⁊ sine tardi¬
tate. Unde ⁊ in canticis canti¬
tiles. auree płene iacinctis ¶uĩt
manus tornatiles. dum ãffec̃tꝰ
antmi facile diuertuntur. ad
qͣssib oꝑationes. Srint auree.i
dum affectiones aniii ab om̃i
appetitu carnalis desiderii red
ferri in quib ponit᷑ qͥcquid in
torno uoluttur: sunt timor et
amor. Timor pene. ⁊ amor be¬
atitudinis eterne. Int̾ hec gͥ
habemus animum fixum. nõ
ita tñ qum teneat uolribilita.¬
tis sue turfimi. Nota quoq qd̾
doctrine uerbo tielut tornato¬
ris ferro suꝑflua docendo resecã¬
tur. Uirga uero desuꝑ ĩclinãs
se ⁊ eleuans ꝑcutientus discipli¬
nam minatur. Corrigia autem
ligatur. in sũmitate uirge. ⁊ in

Expanded text:
i mortificatio carnis intelligitur, in qua animus spiritualis involutus detinetur. Per lignum vero quod movetur sub pede designari potest velocitas obedientiae. Cita enim debet esse obedientia et quasi sub pedibus posita, ut fiat cum humilitate et sine tarditate. Unde et in Canticis cantitiles, aureae plenae hyacinthis . Fiunt manus tornatiles, dum affectus animi facile divertuntur ad quaslibet operationes. Sunt aureae dum affectiones animi ab omni appetitu carnalis desiderii reddferri, in quibus ponitur quidquid in torno volvitur, sunt timor et amor: timor poenae, et amor beatitudinis aeternae. Inter haec igitur animum habemus fixum, non ita tamen quin teneat volubilitatis suae cursum. Nota quoque quod doctrinae verbo velut tornatoris ferro, superflua docendo resecantur. Virga vero desuper inclinans se et elevans percutientis more disciplinam minatur. Corrigia autem ligatur in summitate virgae, et
Abbreviated transcription (Latin):
tatis restringas. Fecit qͦq ĩ in¬
teriort atrio lit̾es ad abluẽdas
hostiarum carnes. Sicut .Ni. sa¬
cerdotes. lauabantur in mari
eneo: sic in lutterib ablue bat᷑¬
hostiaꝵ caro. ut q̃ offerebant᷑
⁊ qui offerrent mũdi essent.
It mari eneo manus ⁊ pedes
sacerdotum mundabantur a pulu̾¬
e. inlut̾ib uero hostiarum carnes
exp̾mebautur a sangume a pulu̾e
uanitatis et sangitine uoluptatis
In mari gͥ eneo ⁊ in lut̾ib duas cõ

Expanded text:
tatis restringas. CAP. XXVII. tatis restringas. CAP. XXVII. teriori atrio decem luteres ad abluendas hostiarum carnes . Sicut enim sacerdotes lavabantur in mari aeneo, sic in luteribus hostiarum caro, ut quae offerebantur, et qui offerebant mundi essent. In mari aeneo manus et pedes sacerdotum mundabantur a pulvere, in luteribus vero hostiarum carnes exprimebantur a sanguine, a pulvere vanitatis, a sanguine voluptatis. In mari igitur aeneo, et in luteribus duas c
Abbreviated transcription (Latin):
bitum sue format. Lauat.Nͥ. la¬
crima sordes criminis.ita dico si
ponatur infra atͥum uexe cõfessi¬
onis. Et erat rotundũ ĩ circuitu.
ri fletit. Notunditas siquidem
maris designat ambitũ discrete
circum spectionis. que cum ea
que ante ⁊ retro a dextris ⁊ a Si¬
nistris sunt respicit. ⁊ nichil
absꝙ conpunctoĩs a maritudie.
transire ꝑmittit. quid aliud agit᷑
nisi quod mari eneo rocũditas
circumspectoĩs imponitur. Et
altitudo eius erat quinq cubi¬
toꝵ ipsa est sublimitas quiq sẽ¬
suum corporeoꝵ. S qͥa f̾ritas
sensuum ꝑ diu̾sa mundi oblec¬
tamenta defluit. conuenienter
auctoritas subiungit. ⁊ resticula
tͥginta cubitoꝵ cingebat illud
ꝑ circuitum. Restitula est pre¬
ceptoꝵ disciplina. qua fluxa re¬
stringinis quotiens a nrĩs uo¬
luptatib oꝑa ⁊ cogitationes re¬
ligamus. Que nimirum resti
eras: saltem crim ad ꝑfectam.
etatem ꝑueneris. Fltixa uolup¬

Expanded text:
ambitum format. Lavat enim laambitum format. Lavat enim lacryma sordes criminis, ita dico si ponatur intra atrium verae confessionis. Et erat rotundum in circuitu, ri fletu. Rotunditas, siquidem maris designat ambitum discretae compunctionis, quae cum, ea, quae ante et retro, a dextris et a sinistris sunt, respicit, et nihil absque compunctionis amaritudine transire permittit, quid aliud agitur, nisi quod mari aeneo rotunditas circumspectionis imponitur? Et altitudo ejus erat quinque cubitorum. Ipsa est sublimitas quinque sensuum corporeorum. Sed, quia varietas sensuum per diversa mundi oblectamenta defluit, convenienter auctoritas subjungit: Et resticula triginta cubitorum cingebat illud per circuitum Resticula est praeceptorum disciplina, qua fluxa restringimus, quoties a nostris voluptatibus opera et cogitationes religamus. Quae nimirum resticeras, saltem cum ad perfectam aetatem perveneris, fluxa volup
Abbreviated transcription (Latin):
natur tonfessio: ita ꝑ mare ene¬
um designari potest cordis coni¬
punctio. Sicut et eñi in marie¬
neo. lauari so lebant sacerdotes.
ita ⁊ in amaritudine conpunctõ¬
nis lacrantur cotidie fidetium
mentes.Hot aũt uas maris
noĩe merint apellari. quia ꝑ
amaritudinem delictoꝵ cõꝑa
aut uelut plangentis more
conqueritur. Dum eñi tias
conptĩctionis manti proprie
dit tinttum dum muunitit q̃¬
stum Erat autem uas illud fu¬
sile. qd̾ fit dum mat̾iali metalli
potiitur in igne. defluens ꝑ duc¬
tum ca nal ad ꝑfectionem forme.
Ignis et ardor tribulationis me¬
talli mat̾ies est pecc̃i spẽs. quod ꝑ
recordatoĩs tractum quasi ꝑ ca¬
nał ductum in formam uasis
tͣhicitur. cum mens emollita
ꝑ ardorem scĩ sp̃c ad efficiendum
uas conpunctionis eliquatur.⁊
Erat etiam cubitoꝵ decem a la¬
bio usꝙ ad labium In denͣrio
intelligitur. que laborantib in¬
sepationis ueniam spat qͥcumꝙ
uas conpunctionis infͤ mentis ã

Expanded text:
ssio, ita per mare aeneum designari potest cordis compunctio. Sicut enim in mari aeneo lavari solebant sacerdotes, ita in amaritudine compunctionis lavantur quotidie fidelium mentes. Hoc autem vas, maris nomine meruit appellari, quia propter amaritudinem delictorum compac velut plangentis more conqueritur. Dum enim vas compunctionis tangitur manu propriae dit tinnitum, dum emittit questum. Erat autem vas illud fusile, quod sit dum materia metalli ponitur in ignem defluens per ductum canalis ad perfectionem formae. Ignis, est ardor tribulationis; metalli materies est peccati species: quod per recordationis tractum, quasi per canalis ductum in formam vasis trajicitur, cum mens emollita per ardorem sancti Spiritus, ad efficiendum vas compunctionis eliquatur. Erat etiam decem cubitorum a labio usque ad labium. In denario intelligitur, quae laborantibseparationis veniam sperat, quicunque vas compunctionis intra mentis suae
Abbreviated transcription (Latin):
stiterit etiam sepe subtrabat. Pre¬
terea etiam iccirco non inutrĩe. ẽ.
⁊ infirmitatis nostre magnitudi¬
nem. ⁊ reꝑationts modum agno¬
scere:quia qui qͣmta sibi gr̃a colla¬
ta. est nescit qnͣtas largitori gͣtes
debeat. non intelligit.
Nimus itaq ho ad hoc con

Expanded text:
stiterit saepe subtrahat. Praeterea etiam idcirco non inutile est, et infirmitatis nostrae magnitudinem, et reparationis modum agnoscere, quia qui quanta sibi gratia collata sit nescit, quantas largitori grates debeat non intelligit. Primus itaque ho
Abbreviated transcription (Latin):
rationes. in altero uͦ carnis delecta¬
tiones. Sit hostie lote in lut̾e com¬
punctionis ⁊ exp̾sse manu rocte
oꝑatõis: deferuntur a sacerdote:
ut accendantur super contͥtonis
contritioni cordis simile dicitur¬
esse. quia incontritione cordis.
accenduntur. Hoc altare quod
eneum fc̃m fu̾at magnitudĩe sui.
spem metalli. positione loci aliquid
designat. Erat eñt amplũ. erat¬

Expanded text:
 carnis delectationes. Sic hostiae lotae in lutere compunctionis, et expressae manu rectae operationis, deferuntur a sacerdote, ut accendantur super contritionicontritioni cordis simile esse dicitur, quod in contritione cordis accenduntur. Hoc autem altare aeneum, magnitudine sui, specie metalli, positione loci aliquid designat. Erat enim amplum,
Abbreviated transcription (Latin):
seu rosam martyrii. Hales igit᷑.
in templo spũali uarias celaturas.
dum intrmsetus in aĩo uͥtutum
diu̾sitates locas. Sculpunt᷑ etiam
morali torno. dum ĩ uolubilitate
obedientie ruirtutes amini uͥ dis¬
ponuntur sub p̾dicatois ferro.
Doctrine et enim u̾bum potest
appellari tornatoris ferrumm. Tor¬
nator ẽ. in mente. discretionis iri¬
gor qui ante se dicitur hr̃e tormim.
.I. rationabilem iutellectũ. In tor¬
no autem gumq considerantur.
ferrum. uirga. corgia. ⁊ lignũ.
sub pede ꝑ quod instrumentũ mo¬
uetur. Nuo etiam acumina ferri

Expanded text:
seu rosam martyrii. Habes igitur seu rosam martyrii. Habes igitur in templo spirituali diversas caelaturas, dum intrinsecus in animo virtutum diversitates locas. Sculpuntur etiam morali torno, dum in volubilitate obedientiae virtutes animi disponuntur sub praedicationis ferro. Doctrina enim verborum, potest appellari tornatoris ferrum. Tornator est in mente discretionis vigor, qui ante se dicitur habere tornum, id est, rationalem intellectum. In torno autem quatuor considerantur, ferrum, virga, corrigia, lignum sub pede per quod instrumentum movetur. In
Abbreviated transcription (Latin):
donationes aitribinntur: ita ut
detur alii sermo sapientie. alii grã
num. Sculpuntur etiam ꝑietescũ
scripturas p̾cipit: millus fidelium.
contradicit. S ex animo unsquisq¬
ꝓclamat cum psalmista. parat᷑ sum
⁊ non sum turbatus ut custodiam
mandata tua. Et alius ꝓpha. Ecce⁊
ego mitte me. In torno igitur sut¬
qui mandatis diunis obedrunt Mo¬
raliter uero uariis celaturis scul¬
puntur templi ꝑietes. dũ ꝑ diu̾sa
loca diu̾sarum rerum ĩprimunt᷑
ymagines ut habeant singłe uͥtutes
uixͣ moralitatis intuitum formas
sibi conuenientes. Attende igitur
in quolib loco intelligibił tẽpli.i
bouis ymagniem id mansuetudi¬
nem. Imprime ⁊ alibi figurã les¬
nis. rigorem indelicet seuere difft¬
tionis. Impͥme columbam simpli¬
citatis formam adde ⁊ turturem .i.
castitatem. Adiunge arietẽ omũ
scilitet ducem id magr̃m uerbo ⁊
exemplo p̾cedentem turbam dis¬
cipuloꝵ. Int̾pone munditiã liliꝑ

Expanded text:
donationes attribuuntur, ita ut donationes attribuuntur, ita ut detur alii sermo sapientiae, alii sermnum . Sculpuntur etiam parietes cum Scriptura praecipit, nullus fidelium contradicit, sed ex animo clamat cum Psalmista: Paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua ; et alius propheta: Ecce ego, mitte me . In torno sunt, qui mandatis divinis obediunt. Moraliter vero variis caelaturis sculpuntur templi parietes, dum per diversa loca diversarum rerum imprimuntur imagines, ut habeant singulae virtutes juxta moralitatis intuitum formas sibi convenientes. Attende igitur in quolibet loco intelligibilis templi, bovis imaginem, id est, mansuetudinem. Imprime, et alibi figuram leonis, rigorem videlicet severae districtionis. Imprime columbam, simplicitatis formam. Adde et turturem, id est, castitatem. Adjunge arietem, ovium scilicet ducem, id est, magistrum verbo et exemplo praecedentem turbam discipulorum. Interpone munditiam lilii,
Abbreviated transcription (Latin):
uita:. S a primo nisto nsq ad ulti¬
mum iustum sub tutela spet insu¬
dare debet eccłia bonis oꝑib ⁊ stu¬
dio uirtutum. Moraliter aut
in spũali templo structura parie¬
tum: est ꝓcessus uirtutum. Fit gͦ
marmore porio. uestitur cedro. de¬
coratur auro. Marmor porium
candidum esse disnoscitur. cedrus
odore suo serpentes fugat. aurũ
puritate sua metalloꝵ omnes
emꝑat spẽs. In marmore itaꝙ
pano candorem. in cedro reꝑiimis
odorem. In auro splendorem. cau¬
dorem iidelicet munditie. odorẽ
bone fame. splendorem pure con¬
scientie. Candor gͥ in marmore ẽ.
quasi munditia in mente. odor
in cedro: suauitas fame ꝓcedenser
bone oꝑationis exempło. Splendor uͦ
in auro est: uelut puritas consci¬
entie in animo  & ⁊ om̃s parietes
templi ꝑ circintũ scuspsit uariis ce
laturit ⁊ torno. Mistice parietes
tẽpli uariis celaturis sculpuntur.
dum diu̾sis fidelib ꝑ spm diuerse

Expanded text:
vita, sed a primo justo usque ad ultivita, sed a primo justo usque ad ultimum justum, sub tutela spei insudare debet Ecclesia bonis operibus, et studio virtutum. Moraliter autem in spirituali templo structura parietum est processus virtutum. Fit igitur de marmore Pario, vestitur cedro, decoratur auro. Marmor Parium candidum esse dignoscitur, cedrus odore suo serpentes fugat, aurum puritate sua metallorum omnes exsuperat species. In marmore itaque puro candorem, in cedro reperimus odorem, in auro splendorem; candorem videlicet munditiae, odorem bonae famae, splendorem bonae conscientiae. Candor igitur in marmore est quasi munditia in mente; odor in cedro, suavitas famae procedens ex bonae operationis exemplo; splendor vero in auro est quasi puritas conscientiae templi per circuitum sculpsit caelaturis variis, et torno . Mystice parietes templi variis caelaturis sculpuntur, dum diversis fidelibus per spiritum diversae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ipãm siquidem oritur in mente
plet luce sapientie. secretum cordis
nostri. Audi fenestrarum obliqut¬
tatem: audi diffusi luminis clari¬
tatem. Nichil emͣ latet occultũ.
in abscondito mentis qd ñ appareat
in luce uere confessionis. Et edifica
atis cedrinis a paumento domus
usq ad sũmitatem parietũ ⁊ super
tabulas cedrinas induxit aurum.
Mistici templi parietes sunt pplłi
fideles. qui ad similitudines parietũ
ꝑ successionem temporis sese inuicẽ
subsequentes. qͣ si ordines lapidum.
diriguntur in altum. Fiunt autẽ
ex marmore decorantur tabulis
cedrmnis auro desuꝑ uestiuntuꝵ.
In fortitudine siquidem marmoris
fides. in altitudine cedrispes. in p̾¬
ciositate auri que uirtutes sr̃emi¬
net. ceteras intelli potest caritas.
Subst̾nitur itaq firmitas fidei. ut
uestiatur sublimitate spei ut decore¬
tur auri p̾ciositate .i. caritate. Te¬
guntur autom parietes templi. ce
nullum debet habere finem in hac

Expanded text:
per ipsam siquidem oritur in mente per ipsam siquidem oritur in mente plet luce sapientiae secretum cordis nostri. Audi fenestrarum obliquitatem, audi diffusam luminis claritatem. Nihil enim latet occultum in absconso mentis, quod non appareat in luce verae confessionis. CAP. XX. latis cedrinis, a pavimento domus usque ad summitatem parietum, et super tabulas cedrinas induxit aurum . Mystici templi parietes sunt populi fideles, qui ad similitudinem parietum per successionem temporis sese invicem subsequentes, quasi ordines lapidum diriguntur in altum. Fiunt autem ex marmore, decorantur tabulis cedrinis, auro supervestiuntur. In fortitudine siquidem marmoris, fides; in altitudine cedri, spes; in pretiositate auri, quae virtutes supereminet caeteras, intelligi potest charitas. Substernitur itaque firmitas fidei, ut vestiatur sublimitate spei, ut decoretur auri pretiositate; id est charitate. Teguntur autem parietes templi cedrnullum debet habere finem in hac
Abbreviated transcription (Latin):
uerso uita morib. Ab equi noctio i¬
taq u̾nali crescunt dies usq ad per¬
fectum diem et̾ue deatitudinth ab
autumpnali uero crescunt noctes
usꝙ ad continuam noctẽ perpetue.
dampnationis. Hanc diem nulla nox
iut̾polat. illam noctem nulliꝰ lucis
fenestre sunt doctores ecclesie. qͥ dumi
fideles in eccłia nerbo p̾dicationis do¬
cent. qͣsi suscepto solis lumine tẽpli.
penetracula claritate replent. Hii si¬
quidem oblique fenestre dicuntur
esse: quia sinum mentis dilatant in
dilectione dilatant ad cõpaciendum
pximo extendunt in cõtemplando
deo. Sunt ꝗ intemplo ciulib fidelis
anime septem alie fenestre: septem
spiritus timoris dm̃i. Per fenestrã.
men circuispectionis. ꝑ fenestram
fortitudinis exemptũ bone oꝑatõis.
ꝑ fenestram consilii: radiꝰ deuibera¬
tionis. ꝑ fenestiam uͦ intellectus:
lumen discretionis. ꝑ fenestram sapi¬
entie: lux edificationis. Sapientia¬
et enim dum edificat illuminat

Expanded text:
verso vita moribus. Ab aequinoctio iverso vita moribus. Ab aequinoctio itaque vernali crescunt dies usque ad perfectum diem aeternae beatitudinis; ab autumnali vero crescunt noctes usque ad continuam noctem aeternae damnationis. Hunc diem nulla nox interpellat, illam noctem nullius lucisfenestrae sunt doctores Ecclesiae, qui, dum fideles in Ecclesia verbo praedicationis docent, quasi suscepto solis lumine, templi penetralia claritate replent. Hi siquidem obliquae fenestrae dicuntur esse, quia sinum mentis dilatant in dilectionem, dilatant ad compatiendum proximo, extendunt in contemplando Deo. Sunt etiam in templo cujuslibet fidelis animae septem aliae fenestrae, septem spiritus timoris Domini. Per fenestram men circumspectionis. Per fenestram fortitudinis, exemplum bonae operationis. Per fenestram consilii, radius deliberationis. Per fenestram intellectus, lumen discretionis. Per fenestram sapientiae lux aedificationis. Sapientia enim aedificat, illuminat:
Abbreviated transcription (Latin):
eme ⁊ enim torporis crescunt cali¬
gines temptationis. In estate uero.
feruoris multiplicantur illumtnatõ¬
nes contemplationis. In quoꝵdã ant̃
mente fit equi noctium autumpna¬
le. Sunt namꝙ multi qͣmuis tepi¬
di. qui attendunt misoriã mundi.
defectũ carnis. beatitudinẽ eternita
supͣdcã hostia radtis considerationis
illuminat archam conscientie. Ad hoc
crescunt. quia tepidi licet hec om̃ia
considerent: tameti tempore temp¬
tationis recedunt. Comitat᷑ etiam
multiplicantur temptationes. Has
noctes ꝑcurrit luna negligentie co¬
operta oblimionis nibe. obtenebra¬
ta. nubulo ignorantie. Sunt autem
alii in frigore hyemis egressi qͣsi
in equinoctio nernali constituti.
in quib uer oritur: in qͥb estas
sequitur. De quib etiam dicitur.
Estatem et uer tu plantastiea. In
uere enim omnia reuouantur.ĩ
estate autem maturant᷑. In uere or¬
natur terra florib. ⁊ in nouit̾ con¬

Expanded text:
eme enim torporis crescunt calieme enim torporis crescunt caligines tentationis; in aestate vero fervoris multiplicantur illuminationes contemplationis. In quorumdam autem mente fit aequinoctium autumnale. Sunt namque multi quamvis tepidi, qui attendunt miseriam mundi, defectum carnis, beatitudinem aeternitasupradicta ostia radiis considerationis, illuminat arcam conscientiae. Ab hoc crescunt; quia, tepidi licet haec omnia considerent, tamen tempore tentationis recedunt. Comitatur etiam multiplicantur tentationes. Has noctes percurrit luna negligentiae, cooperta oblivionis nube, obtenebrata nubilo ignorantiae. Sunt autem alii frigore hiemis egressi quasi in aequinoctio vernali constituti, in quibus ver oritur, in quibus aestas sequitur, de quibus etiam dicitur: Aestatem et ver tu plasmati ea . In vere enim omnia renovantur, in aestate vero maturantur. In vere ornatur terra floribus, et in noviter con
Abbreviated transcription (Latin):
A sole enim intelligentie directꝰ
radius considerationis nubes co¬
gitationum. penetrans que dis¬
currunt ꝑ aerẽ meditationts.
ꝑ supra dicta tria ostia illirmi¬
nat archam id conscientiam
Hoc autem fit quotiens eqͥ noc¬
tium euenire contingit. Fit
autem equinoctiim cum̃ dies
noctib ⁊ noctes dieb equales
frunt. Habet anintus noctes.¬
et dies morales ꝓspera scilicet ⁊ aduer¬
sa. dampna ⁊ iucra. tristia et leta m̃¬
tis. puritatem. ⁊ turbationẽ lucem.
contẽplationis ⁊ caliginem temptatõ¬
nis. Dum hec aninus deliberat. quasi
sub oquali mensura. dies ⁊ noctesli¬
brat. Quo sunt aut̃ equinoctia u̾na¬
le scilicet. ⁊ autũpuale. Sũt ⁊ qͣtuor
⁊ hiemps. In uere gͥ intelligitur tẽ¬
ꝑantia mentis. in estate feruor. ca¬
ritatis in autũpno tepor. in hyeme
torpor. tepor in mente. torpor ĩ opere.
Ab autũpnali equinoctio inciptũt
crescere noctes. a uernali dies. In hy¬

Expanded text:
A sole enim intelligentiae directus A sole enim intelligentiae directus radius considerationis, nubes cogitationum penetrans, quae discurrunt per aerem meditationis, per supradicta tria ostia illuminat arcam, id est, conscientiam. Hoc autem fit quoties aequinoctium, evenire contingit. Fit autem aequinoctium, cum dies noctibus et noctes diebus aequales fiunt. Habet animus nocteset dies morales, prospera scilicet et adversa, damna et lucra, tristia et laeta, mentis puritatem et perturbationem, lucem contemplationis et caliginem tentationis. Dum haec animus deliberat, quasi sub aequali mensura dies et noctes librat. Duo sunt autem aequinoctia, vernale scilicet et autumnale. Sunt etiam et hiems. In vere intelligitur temperantia mentis; in aestate fervor charitatis; in autumno tepor; in hieme torpor: tepor in mente, torpor in opere. Ab autumnali aequinoctio, incipiunt crescere noctes, a vernali dies. In hi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. ostium oraculi. prũe celestis
introitus. In porticu uero renũ¬
tiationis moraliter est ostium.
cognitio mundi. In templo con¬
tiersionis cognitio sui. ĩ oraculo
contemplationis cognitio. Dum
enim in te casimm intindi atten¬
dis. Uidelicet qd̾ sis positus ĩ incer¬
to. druitiarum. in lapsu uolup¬
tatum. in ꝑiculo dignitatum.
tunc ad porticus ostium accedis.
Dum uero ꝓprie carnis attẽdis
defectũ. ortum pueritie. iuuẽtu¬
tis momentum. uesꝑam senec¬
tutis. dum hec consideras: ꝑ osti¬
uni templi transne festinas Cũ
autẽ bonitatem dei attendis. loni-¬
tatem cui nichil deest. bonitatẽ
ane millo indiget. ⁊ accedis ad
uidendum in bonitate electoꝵ
suoꝵ. ad letandum in leticia gen¬
tis srie. dum hec facis: ꝑ ostium.
Nota quoꝙ ut legnñ qd soleqͥ¬
noctialis dtrectis radioꝵ suorũ
li neis ꝑ illa tria ostia uidelicet
porticus templi. ⁊ otaculi. archã
tostamenti illuminare solebat.

Expanded text:
Christus; ostium oraculi, patriae coelestis Christus; ostium oraculi, patriae coelestis introitus. In porticu vero renuntiationis moraliter est ostium cognitio mundi; in templo conversionis, cognitio sui; in oraculo vero contemplationis, cognitio Dei. Dum enim in te casum mundi attendis, videlicet quod sis positus in incerto divitiarum, in lapsu voluptatum, in periculo dignitatum, tunc ad ostium porticus accedis. Dum vero propriae carnis attendis defectum, ortum pueritiae, juventutis momentum, vesperam senectutis, dum haec consideras, per ostium templi transire festinas. Cum autem bonitatem Dei attendis, bonitatem cui nihil deest; beatitudinem quae nullo indiget, et accedis ad videndum in bonitate electorum suorum, ad laetandum in laetitia gentis suae : dum haec facis, per ostiuNota quoque, ut legimus, quod sol aequinoctialis directis radiorum suorum lineis per illa tria ostia videlicet porticus, templi et oraculi, arcam testamenti illuminare solebat.
Abbreviated transcription (Latin):
debis. Oraculum moraliter. ẽ. cõ¬
templationis secretum. tnisticã
uero significat celeste regnum.
in quo seraphin ponit᷑ qͣsi lapis
primus. quia fundamento diui¬
ne marestatis ꝑ amorem heret
ꝓpmquus. Seraphin incendẽtia
siue incensa dicuntur. incensa
ab illo igne de quo dicitur qͥ aꝓp¬
xtinant michi. approximãt ĩg¬
ni. Hic ignis accenditur ĩ aqua.
ardet in turbine. lucet ĩ occulto.
Hic tguis est ardor dilectionis.
accenditur tn aqͣ conpũctionis.
ardet int̾ turbines tribulatoĩs.
lucet in occulto contẽplationis.
Uides ne quomodo lapis iste ĩ or¬
dine suo concordet. scd̾o lapidi ⁊
prrmo. Abel enim designat mo¬
raliter penitentie luctum. ste¬
phanus patientiam. tribulatõ¬
num. Seraphyn amoris incen¬
dium. Hic est incipientium do¬
lor. ꝓficienti labor. ꝑfectoꝵ amor.
Fecit etiam salomon hostium.
in porticum in templo ⁊ t̃ oraculo
beda sermo ꝓpheticus. ostrũ tẽpli

Expanded text:
debis. Oraculum moraliter est condebis. Oraculum moraliter est contemplationis secretum, mystice vero significat coeleste regnum. In quo seraphin ponitur quasi lapis primus, quia in fundamento divinae majestatis per amorem haeret propinquus. Seraphin incendentia sive incensa dicuntur incensa ab illo igne, de quo dicitur: Qui approximant mihi, approximant igni . Hic ignis accenditur in aqua, ardet in turbine, lucet in occulto. Hic ignis est ardor dilectionis, accenditur in aqua compunctionis, ardet inter turbines tribulationis, lucet in occulto contemplationis. Videsne quomodo lapis iste in ordine suo concordet secundo lapidi et primo? Abel enim designat moraliter poenitentiae luctum. Stephanus patientiam tribulationum, seraphin amoris incendium. Hic est incipientium dolor, proficientium labor, perfectorum amor. Fecit enim Salomon ostium in porticu, in templo, in oraculo Beda, sermo est propheticus; ostium templi,
Abbreviated transcription (Latin):
ponenda sunt suꝑ fundamentũ
hũilitatis disposita in latitudinẽ
caritatis. ut om̃ia in caritate
fiant. Habes nunc moraliter
porticum que est ante tẽplum
renuntiationem mundi musti¬
cam uero patres uet̾is testam̃ti.
Cor autem ad deũ contersimi
est morale templum ecclesia mi¬
sticum. In hoc templum qͣsi pͥmꝰ
beatus stephanus ponitur. nt
ab ipso regula iusticie dirigatur.
Stephantis enim int̾p̾tat᷑ norma
nostra. Norma nr̃a est regula ĩti¬
cie. in qua dirigitur eqͣlitas lapi¬
dum. id ordo nirtutum. Scd̾m
rectitudinem huius regule ĩ edi¬
fitio cordis tui uirtutes dispone.
Hoc aũt̃ facis dum tͥbulatioues
libenter pateris. dum inimicum
diligis. dum pro ꝑsequentib fũdis
preces ⁊ cum stephano oculo con¬
templationis iam ꝓpximꝰ oraculo
filitim prĩs ad dexteram stantem
tudes Uides enim stantẽ nõ qͣsi
sedentem. S uelud edificanti eiu¬
xilium p̾bere nosentem. Si enim
oraculum intͣueris: quietũ ui¬

Expanded text:
ponenda sunt super fundamentum ponenda sunt super fundamentum humilitatis, disposita in latitudinem charitatis, ut omnia in charitate fiant. Habes nunc moraliter porticum, quae est ante templum, renuntiationem mundi; mysticam vero, patres Veteris Testamenti. Cor autem ad Deum conversum, est morale templum; Ecclesia, mysticum. In hoc templo quasi primus beatus Stephanus ponitur, ut ab ipso regula justitiae dirigatur. Stephanus autem interpretatur norma nostra, sed norma nostra est regula justitiae, in qua dirigitur aequalitas lapidum, id est ordo virtutum. Secundum rectitudinem hujus regulae in aedificio cordis tui virtutes dispone; hoc autem facis, dum tribulationes libenter pateris, dum inimicum diligis, dum pro persequentibus fundis preces. Unde cum Stephano oculo contemplationis, jam proximus oraculo: Filium Patris ad dexteram stantem vides . Vides enim stantem non quasi sedentem, sed velut aedificanti auxilium praebere volentem. Si enim oraculum intraveris, quietum vi
Abbreviated transcription (Latin):
spiciat. ut ip̃ius moralitatis
diu̾sitas ad bene oꝑandum men¬
tem cogat Uanitas enĩ respi¬
cit ad mundum. luctꝰ ad pecc̃m.
uapor ad te ip̃m. miserabilis ad
deum. Fuge gͥ. luge. attende. et
dep̾care. fuge mundum quia ua¬
nitas est. luge pec̃cm qͥa miqui¬
tas est. attende carnem tuã quia
fragilis est. ⁊ quasi uapor ad mo¬
dicum parens est. Dep̾care deum
quia miserabilis es tu: et ip̃e mi¬
sericors ⁊ clemens est. Hic lapis
pͥmus ponitur in porticu tẽpli.
primor enim extitit int̾ patres
ueteris testamenti. Pomt᷑ etiam
lapis iste in porticu morali. porticꝰ
etitm templi designat moraliter
ronuntiationem mundi. Si hanc
igitur porticum edificas cõgru¬
tm est ut ad significatoẽm supra¬
dicti noĩs. accedas. ⁊ sic in pͥmis
placeat tibi uanitatem mũ¬
di fugere. miquitatẽ peccati
deflere. fragilitatom misere car¬
nis attendere. ⁊ quia sic mise¬
rabilis es ad ip̃m misericordem.
deuim questum dirige. Hoc gͥ

Expanded text:
spiciat, ut ipsius moralitatis spiciat, ut ipsius moralitatis diversitas ad bene operandum mentem cogat. Vanitas enim respicit ad mundum, luctus ad peccatum, vapor ad teipsum, miserabilis ad Deum. Fuge igitur, luge, attende et deprecare. Fuge mundum, quia vanitas est; luge peccatum, quia iniquitas est; attende carnem tuam, quia fragilis est, et quasi vapor ad modicum parens est . Deprecare Deum, quia miserabilis es tu, et ipse misericors et clemens est . Hic lapis primus ponitur in porticu templi, primus enim exstitit inter patres Veteris Testamenti. Ponitur enim lapis iste in porticu morali, porticus enim templi designat moraliter renuntiationem mundi. Si hanc igitur porticum aedificas, congruum est ut ad significationem nominis supradicti accedas; et sic in primis tibi placeat vanitatem mundi fugere, iniquitatem peccati defflere, fragilitatem miserae carnis attendere; et quia sic miserabilis es, ad ipsum misericordem Deum questum dirigere. Haec igitur
Abbreviated transcription (Latin):
cepimus: idcirco ad edificationẽ
aaustralium tut̾ponentes aliqͥd
de mistico que restant aliqnͣtu¬
lum latius exponendo moralit̾
transcurramus. Edifice mus gͥ
spũale templum .i. cor nostrum
ad deum conu̾sum. Habemus gͥ
ut suꝑius diximtis. montẽ ĩ ie¬
rłm. lo cum uidelicet edifitii pa¬
tificam mentem. Habemꝰ mate¬
riam. ligna ⁊ lapides .⁊. du̾sas
uirtutes. Habemus ⁊ artificem.
intellectum rationabilit̾ singła
discernentem. Habemus etiam
mensuras longitudinis. latitudĩs
do signidem lapidum est ꝑcessus
uirtutum qui in altum dirigit᷑.
dum mens de uirtute ĩ nirtutẽ.
ad ꝑfectionis culmen sub leuatur.
Ex his eriguntur itempli parie¬
tes. recte tudelicet opationenes.
In edificio mistici templi pintis
lapis abel tn ordine ponitirr. a cͦ
usꝙ ad ultimum iustum linca
iusticie protendat᷑. Abel interp̃
luctus siue uanitas. uł uapor seu
miserabilis. Attendamus igitur
int̾p̾tatio hominis adt quid re¬

Expanded text:
cepimus, idcirco ad aedificationem cepimus, idcirco ad aedificationem claustralium interponentes aliquid de mystico, quae restant aliquantulum latius exponendo moraliter transcurramus. Aedificemus igitur spirituale templum, id est cor nostrum ad Deum conversum. Habemus enim, ut supra diximus, montem in Jerusalem, locum videlicet aedificii, pacificam mentem. Habemus materiam, ligna et lapides, id est diversas virtutes. Habemus et artificem, intellectum rationabiliter singula discernentem. Habemus etiam mensuras longitudinis, latitudinisdo siquidem lapidum est processus virtutum qui in altum dirigitur, dum mens de virtute in virtutem ad perfectionis culmen sublevatur. Ex his eriguntur templi parietes, rectae videlicet operationes. In aedificio mystici templi primus lapis Abel in ordine ponitur, a quo usque ad ultimum justum linea justitiae protenditur. Abel interpretatur luctus sive vanitas, vel vapor seu miserabilis. Attendamus igitur interpretationem nominis ad quid re
Abbreviated transcription (Latin):
bont oꝑis in exilto huiꝰ ꝑegͥnatoĩs.
Latitudo est caritas que non tantũ
de ꝓsꝑttate gaudet amici: s ⁊ dãp
na compatitur mimici. Celsitudo
altitudinis: est spes de pͥmio eterne
retributionis. Sic fit ut sis mora¬
liter in bona oꝑatione longus. in
misericordia largus. in desiderio
altus. ita scilicet ut ꝑseuerantia
duret usꝙ ad ultimum uite fi¬
nem. Misericordta dilatet ma¬
nus tisꝙ ad pauperem. altitudo
uero desiderii gustet et̾nitatis
drilcedinein In hac gͥ longitudiẽ.¬
latitudine.⁊ altitudine parietum
disponuntur diu̾si ordines lapidũ.
In mistico siquidem disponutur
homines: in morali uir. tutes
Tria enim assignauimus tem¬
pla. indelicet mat̾iale. misticum.
⁊ moraie. Primum in monte.⁊
secundum in mente. Tertiũ ĩ con¬
gregatione. unum de lignis et
loci templum ⁊ mat̾iam artifi¬
cem ⁊ menstiram. S qm̃ de mo¬
rali templo spũaliter loqui sus¬

Expanded text:
egrinationis. egrinationis. Latitudo est charitas, quae non tantum de prosperitate gaudet amici, sed etiam damno compatitur inimici. Celsitudo altitudinis est spes de praemio aeternae retributionis. Sic fit ut moraliter sis in bona operatione longus, in misericordia latus, in desiderio alius; ita scilicet ut perseverantia duret usque ad ultimum vitae finem, misericordia dilatet manus usque ad pauperem, altitudo vero desiderii gustet aeternitatis dulcedinem. In hac igitur longitudilatitudine, altitudine parietum disponuntur diversi ordines lapidum. In mystico siquidem disponuntur homines, in morali virtutes. Tria enim assignamus templa, videlicet materiale, mysticum et morale. Primum in monte, secundum in mente, tertium in congregatione. Unum de lignis et ue templi locum et materiam, artificem et mensuram. Sed quoniam de morali templo et spirituali loqui sus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in monte.i. in pacificata mẽte
in emmentiori uidelicet hominis
parte. Qui mons moria .i. uisionis
nuncupatur. qͥa in monte pacifi¬
ca. dñs hĩtat. ⁊ in eadem oculo cõ
abeodẽ ꝑ desiderium. In area ornã
iebusci que mundanda est tientil a¬
bro. discretionis. palea uane cogitatõ¬
nis. ornan illimimatus. iebuseuscõ¬
culcatus int̾ptatur. Habet enim¬
culcatur aspiritib ĩmundis ⁊ im¬
plicatur secularib curis. Cum uͦ
iebuseus locum aree sue dauid uen
deret in qua salomon templum dñi
edificet: non iam iebus dicitur. S¬
ierłm nuncupatur. Nens enim
que renuntiat om̃ib que possidet.⁊
conculcatore diabolo suꝑato: deutm
quem desiderat in pace uidet. Necipat
gͥ pro loco aree: regnum felicitatis
eterne. Quia uͦ secundum situnrbo¬
ci mensurari. solet qͣntitas edificii.
ideo congrinim indetur subiungi.
de trib dimensionib templi. Ha¬
bebat enim sexaginta cubitos. in
longitudine. uiginti ĩ latitudine:

Expanded text:
 id est, in pacifica mente, in eminentiori videlicet hominis parte. Qui mons Moria vel visionis nuncupatur, quia in mente pacifica Dominus habitat, et in eadem oculo contab eodem per desiderium. In area Ornam Jebusaei quae mundanda est ventilabro discretionis a palea vanae cogitationis. Ornam illuminatus; Jesubaeus, conculcatus interpretatur. Habet enimculcatur a spiritibus immundis, et implicatur saecularibus curis. Cum vero Jebusaeus locum areae suae David regi venderet, in qua templum Domiedificaret, non jam Jebus, sed Jerusalem nuncupatur. Mens enim, quae renuntiat omnibus quae possidet, conculcatore diabolo superato, Deum quem desideraverat, in pace videt. Recipit ergo pro loco areae, regnum felicitatis aeternae. Quia vero secundum situm loci mensurari solet quantitas aedificii: ideo congruum videtur subjungi de tribus dimensionibus templi. Habebat enim sexaginta cubitos in longitudine, viginti in latitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
in noluntate uidelicet dissolute crͣ¬
nis. Homo siquidem interior in¬
dutus uestib egreditur: qͣndo ꝑ
plateas ciittatum scłartũ medi¬
tando. delectatur. Ad hoc forsitã
ꝑtinet qd̃ scriptura satra quosdã
dormite dicit in puluere. quosdã
in pesluere. Sanson in gremio mu¬
lieris: petriis in ꝓfundo carceris ꝑa¬
liticus in gralato. iacuisse ferũ¬
tur. Ait beãtus iob. Ecce nunc
in pulu̾e dormio. Dormit ĩ pri¬
uere: qui gaudet leuittate. De san¬
sone tiero dr̃ qd̾ in greinio muli¬
eris. dormiens amiserat effectũ
uirtutis. Nichil enim mentẽ citiꝰ
enarrat. qmͣ cum aliquis ad luxti¬
riam affectum cordis inclinat. Pe¬
trus uero dormit in carcere .i. in
sut oblunone ⁊ in innorantie. ceci¬
tate. Inter duos uͦ milites dormit.
tia mentis. que adt̾suis antmam
militant: quia cont᷑ nirtutes
semꝑ uicia pugnant. Paralititꝰ¬
siquidem iacet in gͣbat̃o dissolntꝰ

Expanded text:
in voluptate videlicet dissolutae carin voluptate videlicet dissolutae carnis. Homo siquidem interior indutus vestibus egreditur, quando per plateas civitatem saecularium meditando delectatur. Ad hoc forsitan pertinet, quod Scriptura sacra quosdam dormire dicit in pulvere, quosdam in pulvere , Samson in gremio mulieris , Petrus in profundo carceris . Paralyticus in grabbato jacuisse refertur . Ait enim beatus Job: Ecce nunc in pulvere dormiam . Dormit in pulvere, qui gaudet levitate. De Samsone vero dicitur, quod in gremio dormiens mulieris amiserit affectum virtutis. Nihil enim mentem citius enervat, quam cum aliquis ad luxuriam affectum cordis inclinat. Petrus vero dormit in carcere, id est, in oblivione sui et ignorantiae caecitate. Inter duos autem milites dormit, tia mentis, quae adversus animam militant, quia contra virtutes semper vitia pugnant. Paralyticus jacet in grabato dissolutus
Abbreviated transcription (Latin):
dormit. qui q̃libet sibi adu̾santia.
.i. meritis suis ascribeus peccata.
que fecerat. ⁊ elationem que de
contemptu uitioꝵ nascitur: p̾¬
mat. Dum aruos iniquitatis
sub certo numero dierũ portat.
Licet diu pec̃co serrrierit: tamen
post laborem penitentre ueniã
sperat. Audi gͥ quod sequitur.
Et cum cõpleueris hec: dormies
suꝑ latus tuum dextrũ. Cũ enĩ
uttia succũbunt dum uirtutes
latere. in dextum se uertit. ⁊ cut
ultia prius resistebant amanti
quietem. uirtutes obsequia pre¬
stant. Felix aĩa cu tritia succũ¬
bunt. cui uirtutes obediunt.
que in dormitorio tũquillitatis.
ordinauit lectum mentis: ut sõpno
frueretur. pacis que non egreditur sb̾
obscuritate noctis .i. non recedit
tempore temptatõis Que non disc̃¬
nit ꝑ plateas leuitatis. nec intrat
lupanar libidinose uoluptatis que
capta non tͣhitur ad obscuritatẽ
carceris .i. ad oblutionem mentis.
nec iacet in grabato dissolutoĩs:

Expanded text:
dormit, qui quaelibet sibi adversantia dormit, qui quaelibet sibi adversantia ortat, et meritis suis ascribens peccata quae fecerat, elationem quae de contemptu vitiorum nascitur premit, dum annos iniquitatis sub certo numero dierum portat, licet diu peccato servierit, tamen post laborem poenitentiae veniam sperat. Audi igitur quod sequitur; et cum compleveris haec, dormies super latus tuum dextrum. Cum enim vitia succumbunt, dum virtutes latere in dextrum se vertit, et cui vitia prius resistebant, amanti quietem virtutes obsequia praestant. Felix anima, cui vitia serviunt, virtutes obediunt, quae in dormitorio tranquillitatis ordinavit lectulum mentis, ut somno frueretur pacis, quae non egreditur sub obscuritate noctis, id est, non recedit tempore tentationis, quae non discurrit per plateas civitatis, nec intrat lupanar luxuriosae voluptatis, quae capta non trahitur ad obscuritatem carceris, id est, ad oblivionem mentis, nec jacet in grabbato dissolutionis,
Abbreviated transcription (Latin):
tulus petulantie. qui dum p̾cedit.
aufert a nobis rectitridinẽ uie.
Non enim gͣuiter incedit. Sed
ludendo discurrit. Cum aliqui
de seculo ad domum religionis
tientunt. ⁊ hec inueniunt. do¬
mum miche. se reꝑisse credunt.
Michas . N. interpretatur: qͥs
est hic. Dum autem inuoniunt
qnͣdoꝙ ⁊ recedunt. ⁊ adintrantes hu¬
ius modi conu̾sionem: quis est hic di¬
cunt. Multi siqutdem istoꝵ societa¬
te. peiores fiunt multi uero ab eis
discedentes ad meliora tnscendunt
torii spũalis sollicitant. qui tran¬
quillitatem quiete mentist᷑bant.
Inciptentem eñi dormire rumor
exagitat. curiositas excitat. ⁊ sic de
uno latere in aliud latus dormiẽs
uertitur: dum curiositatib sollici¬
iositasib mundi: quietus dormit.
De his igitur ez echiel ꝓpha dicit.
Et tu dormies suꝑ latus tirum sini¬
strum cum hec ꝓpħa dicit: ꝑsonã
cinꝰsibet nouiter conu̾st moraliter
inducit. Suꝑ latus enim sinistrũ

Expanded text:
tulus petulantiae, qui si praecedat, tulus petulantiae, qui si praecedat, aufert a nobis rectitudinem viae. Non enim graviter incedit, sed ludendo discurrit. Cum igitur aliqui de saeculo ad domum religionis veniunt, et haec inveniunt, domum Michae se reperisse credunt. Michas enim interpretatur, quis est hic? dum autem inveniunt quandoque, et recedunt, et admirantes hujusmodi conversionem, quis est hic, dicunt. Multi quidem istorum societate pejores fiunt, multi vero ab eis discedentes ad meliora transcenduntorii sollicitant, quia tranquillitatem quietae mentis turbant. Incipientem etenim dormire rumor exagitat, curiositas excitat, et sic de uno latere in alterum latus dormiens vertitur, dum curiositatibus diiositatibus mundi, quietus dormit. De his igitur Ezechiel propheta dicit: Et tu dormies super latus suum sinistrum . Cum hoc propheta dicit, personam cujuslibet noviter conversi moraliter inducit. Super latus enim sinistrum
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam de scło ꝓuidentes sibi ad
habitandum domũ comu̾sionis.
Inueniunt gͥ ibi qͣndoq ephot.
.I. habitum religionis⁊ cum eo
sculptile ꝑuersi oꝑis. ⁊ conflatile
confabulationis. Nostis frẽs
qd̾ cum fieri debeat conflatile me¬
talli spẽs circumpositis follib po¬
nitur in igne. Eit tuimultus fol¬
lrum. atracto ⁊ emisso aere cõ¬
tnouentur cineres. crescit Flãma.
uolant scintille. Sic in quib dã
ecclesiis euenire solet dũ simul ĩ
aliquo loco conuenutnt ociosi
rem folles attrahunt ⁊ emittũt
cum ritmores audiunt fratres ⁊
dicunt. Auditur gͥ tuultꝰ fol¬
lrum .t. dissensio impacientium.
Commouentur cineres quia cito
turbantur leuiores. cresçit flã-¬
ma dum succenditur ira. uolãt
scintille .t. uerba discordie. Siccũ
aa ron fecisset uitulum conflati¬
lemi: a filiis isrẜ pocut in aures.
In aures sunt rumores. qtita sic̃
in aurts imponitur auri: sic ru¬
mor auditui. Ex his gͥ ꝓcedit ui¬

Expanded text:
quosdam de saeculo providentes sibi ab quosdam de saeculo providentes sibi ab habitandum domum conversionis. Inveniunt igitur ibi quandoque ephod, id est, habitum religionis, et cum eo sculptile perversi operis, et conflatile confabulationis. Nostis, fratres, quod cum fieri debeat conflatile, metalli species circumpositis follibus ponitur in igne, fit tumultus follium attracto et emisso aere, commoventur cineres, crescit flamma, volant scintillae. Sic in quibusdam ecclesiis evenire solet, dum simul in aliquem locum conveniunt otiosi rem folles attrahunt et emittunt, cum rumores audiunt fratres et dicunt. Auditur ibi tumulus follium, id est, dissensio impatientium, commoventur cineres, quia cito turbantur leviores, crescit flamma dum succenditur ira, volant scintillae, id est, verba discordiae. Sic Aaron, ut faciat vitulum conflatilem, a filiis Israel petiit inaures . Inaures sunt rumores; quia, sicut inauris imponitur auri, sic rumor auditui. Ex his igitur procedit vi
Abbreviated transcription (Latin):
tificatur cohabitatione. Coha¬
bitatione siquidem pax faisa cog¬
noscitur: quã lingua uł habitus
exterius simulatorie locuntur.
Dicunt .N. qndoꝙ lingua ⁊ hĩtua.
pax pax si autem requitrat᷑ animꝰ:
respondeat quod non sit pax. An
uera. N. sit pax animi assidue co¬
habitationis spatrũ demonstͣbit.
ut sit pax in ore ⁊ in opere. Lingua
qnͣdoq paceni predicat. S sepius
turbat. Cum atitem hĩtus tor ⁊
lingua concordant pacẽ sertiant.
U̾ nero lingna dissoluta discur¬
rit. pacem soluit. Ad hoc ꝑ tin̾e
moraliter uidetur. qd̾ crim trib
dan possessionem sibi quereret
ut in ea habitaret usq N. ad il
lum diem int̾ ceteras trib sor¬
tem non acceperat. Tenerunt
de faiis dan. ad domum miche.
⁊ inuenerunt ibi ephat ⁊ sculꝑ¬
tile. atq confacile. Dan interpͣ¬
tatur iudicium. Iustus .N. ĩ ini¬
tio. accusator est sui. Filii dan q̃ren¬
tes sibi sortem hereditatis designant

Expanded text:
tificatur cohabitatione. Cohatificatur cohabitatione. Cohabitatione siquidem pax vera cognoscitur, quam lingua et habitus exterius simulatorie loquuntur. Dicunt enim quandoque lingua et habitus, pax pax; si autem requiratur animus, respondet quod non sit pax. An vera enim sit pax animi, assiduae cohabitationis spatium demonstrat, ut sit pax in opere non in ore. Lingua quandoque pacem praedicat, sed saepius turbat. Cum autem habitus, cor et lingua concordant, pacem servant. Ubi vero lingua dissoluta discurrit, pacem solvit. Ad hoc pertinere moraliter videtur, quod cum tribus Dan possessionem sibi quaereret, ut in ea habitaret usque ad illum enim diem inter caeteras tribus sortem non acceperat venerunt de filiis Dan ad domum Michae, et inverunt ibi ephod, et sculptile, atque conflatile . Dan interpretatur judicium. Justus enim in initio accusator est sui . Filii Dan quaerentes sibi sortem haereditatis, designant
Abbreviated transcription (Latin):
seculares pacem querimus. Dum
discordes ad concordiã reuocamus:
estimant seculares quod pacem
int̾ nos habeamus. Dum ĩ uesti¬
mentis outum foris eximꝰ ⁊ intꝰ
quasi lupi rapaces. gregem sĩpli¬
tium. frm̃ lacerando dispergimꝰ:
pacem simuiamus sed nõ habemꝰ.
Dum tero plati pacem stibditis
sed non tenent. Non enĩ suffi¬
cit. ut ait beatus gregorius ut pa¬
cem tantũmodo doceas uerbis: nͥ
adhibeas etiam manũ correctoĩs.
Tides no quomodo cum nõ sit ĩ no¬
bis estiment pacem seculares: Si¬
inuient ꝑuersi claustrales. imper¬
ent. ⁊ non teneant tepidi doctores.
Sit igitur estimatur a nescientib
simulatur a non habentib : imꝑat᷑
a non tenentib. Uere siquidem
pacis tres spẽs esse ꝑhibentur. Est
enm pax ꝓbata. pax confirmata.
pax certa. pax .N. dei homimbus
qnͣdoq datur. data probatur. pro¬
bata confirmatur. confirmata
certificatur. Probat᷑ tẽptatõne.
Confirmatur tribulatione. ter¬

Expanded text:
saeculares pacem quaerimus, dum saeculares pacem quaerimus, dum discordes ad concordiam revocamus, opinantur saeculares, quod pacem inter nos habeamus, dum in vestimentis ovium foris incedimus, et intus quasi lupi rapaces gregem simplicium fratrum lacerando dispergimus , pacem simulamus, sed non habemus. Dum vero praelati pacem subditis sed non tenent. « Non enim sufficit, ut ait beatus Gregorius, ut pacem tantum doceas verbis, nisi adhibeas etiam manum correctioni. » Videsne quomodo cum non sit in nobis, opinentur pacem saeculares, simulent perversi claustrales, imperent et non teneant tepidi doctores? Sic igitur existimatur a nescientibus, simulatura non habentibus, imperatur a non tenentibus. Verae siquidem pacis tres esse species perhibentur. Est enim pax probata, pax confirmata, pax certa. Pax enim Dei hominibus quandoque datur, data probatur, probata confirmatur, confirmata certificatur. Probatur tentatione, confirmatur tribulatione, cer
Abbreviated transcription (Latin):
etaro pacis sompnum. Uidelicet
hostis Seriuis. uxor. ⁊ uicinꝰ. So¬
stis est drabolus. seruts mundris.
Exor caro. Uistimis qͥlib pprrinus.
Cum gͦ diabolus eicitur. mundus
subicitur. caro affligitur. ꝓpxtinꝰ
diligitar. quid alitid igitur nisi qd̾
pax ex omnt parte. stabaitur. Int
hec igitur non habet animus qͥ
diuertat. Non enim ad odium
fratris non ad amorem carnis. nõ
ad suꝑbiam mitudt. ñ ad malitiã
diaboli. Ecce quomͦ salomon ht̃
pacem ex omm parte in circuitu.
In circuitu pacem ht̃. qui non tur¬
batur memoria pret̾itoꝵ delictoꝵ.
nec inquieatur desiderio futorum.
non frangitur aduersis .nͨ. eleuatur
ꝓsꝑis. Hec est uera pax. est N u̾ia
pax. ⁊ falsa pax. De falsa pace dr̃.
pax pax. ⁊ non erat pax. De uera¬
autem pace dicitur ab ysai. ad. dd̾.
paxpax dauid. ⁊ pax adiutoribus
stus. False nero pacis: tres spẽs st̃.
Est enim pax estimata. pax simł¬
ata. pax imꝑata. Bum enĩ inter

Expanded text:
etare pacis somnum, videlicet etare pacis somnum, videlicet hostis, servus, uxor et vicinus. Hostis est diabolus, servus mundus, uxor caro, vicinus quilibet proximus. Cum ergo diabolus ejicitur, mundus subjicitur, caro affligitur, proximus diligitur, quid aliud agitur, nisi quod pax ex omni parte stabilitur? Inter haec igitur non habet animus quo se divertat, non enim ad odium fratris, non ad amorem carnis, non ad superbiam mundi, non ad malitiam diaboli. Ecce quomodo Salomon habet pacem ex omni parte per circuitum . In circuitu pacem habet, qui non turbatur memoria praeteritorum delictorum, nec inquietatur desiderio futurorum, non frangitur adversis, nec elevatur prosperis. Haec est vera pax. Est enim vera pax, et falsa pax. De falsa pace dicitur: Pax, pax, et non erat pax . De pace vera dicitur ab Abisai ad David: Pax, pax tibi et pax adjutoribus tuis . Falsae vero pacis tres species sunt. Est enim pax opinata, pax simulata, pax imperata. Dum enim inter