comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anhint samuel ad luette admeagagꝰ regẽ
amnalocꝰ. o oblatis est eiagag pin giuissun. ege
antarã. Sicine separat amara mors. Qt ait
sanuel Sicitt fecit absq liberis mulieres gladus
tuus. sic absꝙ liberiserit initer mulieres mater
ma O infrusta coneidit samuel agag cora do¬
inmo ingalgalis.

Expanded text:
 Samuhel adducite ad me Agag regem Amalech et oblatus est ei Agag pinguissimus et dixit Agag sicine separat amara mors et ait Samuhel sicut fecit absque liberis mulieres gladius tuus sic absque liberis erittua. Et in frusta concidit Samuel Agag coram Domino in Galgalis.
Abbreviated transcription (Latin):
inloca sua.
t sauil confirmato in regno suꝑ isrł. pug¬
nabat ꝑ ceuttũ adu̾sus om̃s inimicos eius
intramoab. et fillios animon. ⁊ edom. et reges
suba et phylisteos: &x quocũq se u̾terat suꝑabat
longͥgatoq exereitu ꝑcussit amalech. ⁊ eruit
iseł de manuuastatoꝵ eiꝰ. Fuerunt aũt filii saul
ionathan. & iesui. et melchisua. Nomina duaꝵ
filiarum eiꝰ. nomen pͥmogenitȩ merob. ⁊ nom̃
minoris michol. E nom̃ ixoris saul habinoem:
filia acbimaas. Et nomen principis militiȩ eius:
abnerfilius ner patruelis saul. Porro eis fuerat
ptersaul: et ner pater abner filius abiel. Erat
aũt bellum potens adu̾sum phylistȩos omnibꝰ
Dieb saul Ham quencũq uiderat sauliurum
foraem et aptum ad prelium: sociabat eum s.
Et dit sanuel ad saul. Plemistt dñs: ⁊it unge¬
ente inrgem suꝑ populũ eius isrł. Nunc gͦ au¬
diuormd̃. Hȩc dicit dñs exerettuũ. Recensui¬

Expanded text:
in loca sua at Saul confirmato regno super Israhel pugnabat per circuitum adversum omnes inimicos eius contra Moab et filios Ammon et Edom et reges Suba et Philistheos et quocumque se verterat superabat congregatoque exercitu percussit Amalech et eruit Israhel de manu vastatorum eius fuerunt autem filii Saul Ionathan et Iesui et Melchisua nomina duarum filiarum eius nomen primogenitae Merob et nomen minoris Michol et nomen uxoris Saul Ahinoem filia Ahimaas et nomina principum militiae eius Abner filius Ner patruelis Saul Cis fuerat pater Saul et Ner pater Abner filius Abihel erat autem bellum potens adversum Philistheos omnibus diebus Saul nam quemcumque viderat Saul virum fortem et aptum ad proelium sociabat eum sibi et dixit Samuhel ad Saul me misit Dominus ut unguerem te in regem super populum eius Israhel nunc ergo audi
Abbreviated transcription (Latin):
aemius aliqd. Lon pareas eis intficea uirousq
mleame es paruulumatq lactentẽ: uouẽ et
cuen anelum et asinũ. Precepit itaq saul po¬
pibit uornsuit eos quasi agnos ducenta mibia
potum et decem milia uiroꝵ in uida. Cũꝙ lle¬
ust saul usc ad cuittatẽ amalechi tetenditi¬

Expanded text:
a ejus, non parcas ei: sed interfice a viro usque ad mulierem, et parvulum atque lactentem, bovem et ovem, camelum et asinum. Praecepit itaque Saul populo, et recensuit eos quasi agnos, ducenta millia peditum, et decem millia virorum Juda. Cumque venisset Saul usque ad civitatem Amalec, tetendit i
Abbreviated transcription (Latin):
rẽm t̾rȩ: et suit scimiphẽinuniu̾sat̾ra egẏpti. fece¬
runtqita. & extendit aaron iurgam manum
tenens: ꝑcussitq puluerem t̾re.⁊ facti sunt scini¬
phes in hominib et iumentis. Oninispuluis t̾re
u̾sus ẽ insciniphes ꝑ totam t̾ram eypti. fẽcerũt¬

Expanded text:
sa terra Aegypti. Feceruntque ita, et extendit Aaron manum virgam tenens: percussitque pulverem terrae, et facti sunt sciniphes in hominibus et in jumentis: omnis pulvis terrae versus est in sciniphes per totam terram Aegypti . E
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Constituitq dñs tempus dicens. Eras fa¬
ciet dñs u̾bum istudint̾ra. fecit gͦ dñs uerbum
hoc alteradie: mortuaq sunt omnia animan¬
tia egyptioꝵ. De animalib u̾o filioꝵ isrł nichil
ommno periit. Et misit pharao ad uidendũ:
nec er̾at quicquam mortuũ de his que posside

Expanded text:
Israhel constituitque Dominus tempus dicens cras faIsrahel constituitque Dominus tempus dicens cras faciet Dominus verbum istud in terra fecit ergo Dominus verbum hoc altero die mortuaque sunt omnia animantia Aegyptiorum de animalibus vero filiorum Israhel nihil omnino periit et misit Pharao ad videndum nec erat quicquam mortuum de his quae posside
Abbreviated transcription (Latin):
pharao. Ego dimittamuos ut sacrificetis dñodeo
ur̃o in deserto: ueruntamen longuis ne abeatis.
Rogate ꝓme. & ait moyses. Egressus ate orabo
dominum: et recedet musca apharaone.⁊ a ser¬
us. ⁊ apopulo eius cras. Ueruntamen noliultra
fallere ut ñ dimittas populum sacrificare dño.
Egressusq moyses apharaone orauit dñm: qui
fecit iuxta u̾bumillius. ⁊ abstulit muscas a pha¬
raone. ⁊ a seruis. et a populo eius. Non suꝑfuit
neç una quidem. & ingrauatum ẽ corpharao¬
nis: ita ut ne hac iuicͤe dimitteret populum.
ixit aũt dñs ad moysen. Ingredere .xx.¬
ad pharaonem. ⁊ loquere ad eum. Hec diẽ do¬
minus deus hebreoꝵ. Dimitte populum meum:
ut sacrificetm. Quod si adhuc renuis.⁊ retines
eos. ȩccȩ manus mea erit suꝑ agros tuos. ⁊ super
ȩquos. ⁊ asinos. et camelos. & boues. ⁊ oues. pestiᷤ
ualde grandis. Et faciet dñs mirabile inter pos¬
sessiones isrł: et possessiones egyptioꝵ: ut nichil
omnino intereat exhis quȩ ꝑtinent ad filios

Expanded text:
ificetis Domino Deo vestro in deserto verumtamen longius ne abeatis rogate pro me et ait Moses egressus a te orabo Dominum et recedet musca a Pharaone et a servis et a populo eius cras verumtamen noli ultra fallere ut non dimittas populum sacrificare Domino egressusque Moses a Pharao oravit Dominum qui fecit iuxta verbum illius et abstulit muscas a Pharao et a servis et a populo eius non superfuit ne una quidem et ingravatum est cor Pharaonis ita ut ne hac quidem vice dimitteret populum dixit autem Dominus ad Mosen ingredere ad Pharaonem et loquere ad eum haec dicit Dominus Deus Hebraeorum dimitte populum meum ut sacrificet mihi quod si adhuc rennuis et retines eos ecce manus mea erit super agros tuos et super equos et asinos et camelos et boves et oves pestis valde gravis et faciet Dominus mirabile inter possessiones Israhel et possessiones Aegyptiorum ut nihil omnino intereat ex his quae pertinent ad filios
Abbreviated transcription (Latin):
uniusa terra egẏpti. Tuleruntq cinerem di ea¬
mino.⁊ steteriuit coram pharaone: et sperst il¬
lum moyses in cȩlum. Fãctaq suint iuibueraus¬
sicarum turgentiũ in hominib et iuñtas. aipo¬
terant maleficistare coram moyse ꝓpter uilia
q̃ in illiserant: et in omni t̾ra egypti Induraũ
q dñs corpharaonis et ñ audiũit eos.sicut lo

Expanded text:
universa terra Aegypti. Tuleruntque cinerem de camino, et steterunt coram Pharaone, et sparsit illum Moses in coelum: factaque sunt vulnera vesicarum turgentium in hominibus, et jumentis, nec poterant malefici stare coram Mose propter vulnera, quae in illis erant, et in omni terra Aegypti. Induravitque Dominus cor Pharaonis, et non audivit eos sicut lo
Abbreviated transcription (Latin):
¶s diu̾sigeneris. et unusa crauiq̃uafuerint.
Acramꝙ mirabilemmndie illa t̾ram gessen. in
Qua populus meusest. ut ñ sint ibi musce: et sci
esquia ego dñs in medio terrȩ. Ponamq diuisi¬
onem inter populum meũ: et inter populum
dium. Eras erit signum istud. fecitq dñsita.
&uenit musca grauissima indomospharao¬
niset seruoꝵ euis: & in omnemt̾ram egypti. Cor¬
ruptaq est terra. ab huiuiscemꝰ i muscis. Socaũ q
pharao moysenet aaron: et atteis. Ite. sacrifica¬
te deo ur̃o in terra hac. & ait moyses. Hon potest

Expanded text:
cis diversi generis: et universa terra in qua fuerint: faciamque mirabilem in die illa terram Gessen, in qua populus as quoniam ego Dominus in medio terrae ponamque divisionem inter populum meum et populum tuum cras erit signum istud fecitque Dominus ita et venit musca gravissima in domos Pharaonis et servorum eius et in omnem terram Aegypti corruptaque est terra ab huiuscemodi muscis vocavit Pharao Mosen et Aaron et ait eis ite sacrificate Deo vestro in terra
Abbreviated transcription (Latin):
Sastutris eius iectan. Qͥ ieetan:
slan ontẽ ouientalẽ. Isti filii sem: sod̾ico¬
eitionis ⁊ linguas ⁊ regiones ingentib suis.
ifetnsis noe iuxta populos xxuii.

Expanded text:
atris eius Iectan qui Iectan gSephar montem orientalem isti filii Sem secundum cognationes et linguas et regiones in gentibus suis hae familiae Noe iuxta populos
Abbreviated transcription (Latin):
tantomagis est fastidiosus.
quanto magis ẽ copiosus his
gͦ supͣdictis dilectissimi di
gestoꝵ de ap̃i diuinitate &
humanitate fidem nrãm
confirmemus: & his solenni¬
tatib quas temporalit̃ cele¬
bramus morib & conuersꝗ¬
tione congruamus. ut ꝑ am¬
poralia festa quȩ agimua ꝑ.¬
tingere ad gaudia etera
mereamur sermo cuiꝰ sop

Expanded text:
tanto magis est fastidiosus, tanto magis est fastidiosus, quanto magis est copiosus. His ergo supradictis, dilectissimi, gestorum, de Christi divinitate et humanitate fidem nostram confirmemus, et his solemnitatibus, quas temporaliter celebramus, moribus et conversatione congruamus, ut per temporalia festa quae agimus, pertingere ad gaudia aeterna ereamur. SERMO XI.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s accipiens. ꝑ adoptionẽ
dĩ filius efficitur. Tercia huiꝰ
festiuitatis ẽ causa. qđ dñs
anniuersaria baptismi sui
die coram positis discipulis
aquã in uinũ mutauit. ma-¬
gnum nob̾ mysteriũ cõm̃da¬
uit. Primo ꝑ miraculi osten¬
sionem suam discipłis ad-¬
huc rudib insinuauit di¬
uinitatem. Mystice uero
aqua in uinũ in nuptiis mu.¬
tata. hoc insinuat qđ quando
ds̃ humanȩ naturȩ sociatꝰ ẽ
& facti sunt duo in carne
quȩ hactenus carnalit̾ fue¬
rat obseruata. ꝑ dispensationẽ
humanitatis xp̃i sp̃ualiter
ẽ intellecta. Nos quoq de
fatua & insipida ueteris ho-¬
minis uita ꝑ hanc xp̃i &¬
eccłe societatẽ. translati sumꝰ
infilioꝵ dĩ adoptionẽ. Posseñ
quidem de his plura & ꝓlixi¬
ora dici. &e script᷑arũ testimonii
compbari. sed ne ꝓlixiade so¬
monis onerentur audice s
nunc ista sufficiant. Mnodens
enĩ cibus tanto iuruitoi¬
tilius. quanto auidius. e

Expanded text:
Spiritus accipiens, per adoptionem Spiritus accipiens, per adoptionem Dei filius efficitur. Tertia hujus festivitatis est causa, quod Dominus anniversaria baptismi sui die, coram positis discipulis aquam in vinum mutavit , magnum nobis mysterium commendavit: primo, per miraculi ostensionem, suam discipulis adhuc rudibus insinuavit divinitatem. Mystice vero aqua in vinum in nuptiis mutata, hoc insinuat, quod quando Deus humanae naturae sociatus est, et facti sunt duo in carne quae hactenus carnaliter fuerat observata, per dispensationem humanitatis Christi spiritualiter est intellecta. Nos quoque de futura et insipida veteris hominis vita per hanc Chriesiae societatem translati sumus in filiorum Dei adoptionem. Possent quidem de his plura et prolixiora dici, et Scripturarum testimoniis comprobari; sed ne prolixitate sermonis onerentur 290 auditores, nunc ista sufficiant. Modestus enim cibum tanto sumit utilius, quanto avidius: et
Abbreviated transcription (Latin):
m scm̃ in columbe specie
pparentẽ & paterna uoce dĩ
inptismi utilitate ad fidem
unientiũ simplicitas infor¬
natur. Uita &enim xp̃i. uitã
instruit xp̃iani. Cũ gͦ credeis
quisq xp̃m ñ solũ in se mun¬
dum. sed etiam scelerũ mun¬
di mũdatorẽ uidet baptis¬
mi sacramentũ a seruo susce.¬
pisse. qua ratione quãlibet
muindus. quãlibet sc̃s̃ ne idẽ
Acramentũ a conseruo susci¬
plat se poterit excusare. his
nĩ om̃to necessaria ẽ rege¬
uratio. quoꝵ uitiosa p̃celit
smeratio. Qđ quia in co non
fuit de quo legit᷑. generationẽ
eius quis enarrabit. solũm
propter formã implenda
iusticiȩ posteris relinq̾ndam.
hoc sacramentũ accepit. Qđ
uͦ eo descendente in aquas
cȩli aꝑti sunt suꝑ eũ. & sp̃u¬
scõ descendente in eo filius dĩ
ẽ appellatus. sullimitatem
quia in aquis baptismi &e
flameus gladius paradisum
nob̾ int̾eludens extinguit᷑.
& paradysi aditus aperiturꝰ.
& unꝰquisꝙ haptitatꝰ pignꝰ

Expanded text:
m in columbae specie apparentem, et Paternam vocem, Dei baptismi utilitate ad fidem venientium simplicitas informatur. Vita etenim Christi, vitam instituit Christiani. Cum ergo credis Christum non solum in se mundum, sed etiam scelerum mundi mundatorem, videlicet baptismi sacramentum a servo suscepisse, qua ratione quilibet mundus, quilibet sanctus, ne idem sacramentum a conservo suscipiat, se poterit excusare? His enim omnibus necessaria est regeneratio, quorum vitiosa praecessit generatio. Quod quia in eo non fuit, de quo legitur: « Generationem ejus quis enarrabit ? » solummodo propter formam implendae justitiae posteris relinquendam hoc sacramentum accepit. Quod vero eo descendente in aquas, coeli aperti sunt super eum, et Spo descendente in eum, Filius Dei est appellatus , sublimitatem quia in aquis baptismi et flammeus gladius paradisum nobis intercludens exstinguitur, et paradisi aditus aperitur, et unusquisque baptizatus pignus
Abbreviated transcription (Latin):
ma cũ tribulatur ꝑ patientiam
ad meliora ꝓuehitur. & ẽ ei tri-¬
bulatio tunsio. ꝑseuerantia
ꝑductio. Unde. dicit apłs. Tri¬
bulatio oꝑatur patientiã. pati-¬
entia ꝓbationem. ꝓbatio uero
spem. Thus quoq ei in ara cordis
incendimꝰ. cũ interno eius a¬
more flagrantes. ꝑ studiũ com¬
punctȩ & lacrimosȩ orationis
ei placere contendimꝰ. Myrrã
quoq de nr̃i cordis archa ꝓferimꝰ
cũꝑ eius amiore uigilat ore¬
do. ieiunando. & auis honoui
exercitiis intendendo pedisun¬
tiam carnis edomamus Una
in canticocanticoꝵ dicit sponci
Digiti mei distillauer̃ myrram
pͥmam. Est quidem myrra pͥma
castigatio carnis cũ discretione
assũpta. c uȩ ñ laudes uenatur
popłors. sed ac uegetationem
transit animarum. Hanc distil¬
labant manꝰ pauli cũ diceret.
Castigo corpꝰ meũ &e in seri
de pͥma xp̃i epyphania siue
ad fidei siue ad moꝵ ȩafiuat¬
onem. ꝓ breuitate Er monss

Expanded text:
ma, cum tribulatur, per patientiam ma, cum tribulatur, per patientiam ad meliora provehitur: et est ei tribulatio, tunsio: perseverantia, productio. Unde dicit Apostolus: « Tribulatio operatur patientiam, patientia probationem, probatio vero spem . » Thus quoque ei in ara cordis incendimus, cum interno ejus amore flagrantes, per studium compunctae et lacrymosae orationis ei placere contendimus. Myrrham quoque de nostri cordis arca proferimus, cum pro ejus amore vigilando, orando, jejunando, et aliis honestis exercitiis intendendo, petulantiam carnis edomamus. Unde in Cantico canticorum dicit sponsa: « Digiti mei distillaverunt myrrham primam . » Est quidem myrrha prima, castigatio carnis, cum discretione assumpta, quae non laudes venatur populorum, sed ad vegetationem transit animarum. Hanc distillabant manus Pauli cum diceret: « Castigo corpus meum, et in servitutem de prima Christi Epiphania, sive ad fidei, sive ad morum aedificationem, pro brevitate sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
etiã clementa seruire. Qua in
re irdȩa minꝰ excusabił fuit.
cũ cũ ñ credens cuiꝰ ortũ ex
scripturis didicit. magos tan¬
qua n pͥmitias gentiũ uidet
ꝑ p̃sentia signa cõmotos ad¬
orare. & mysticis muneribus
honorare. Isti cenim magi ñ
nicromantici ut qͥdam pu¬
tant. sed gentiũ erant phy¬
losophi. qui usu didicerant
ex signis significata ꝑpend̾e.
&e ex circũstantiis rerũ cogna¬
tos euentus agnoscere. Unde
congrua significatione ꝑ
aurũ qđ regib in tributum
dari solet. regiam nati infan-¬
tis potentiã. ꝑ thus qͦd in dei
sacrificio adolet᷑ diuinã ciꝰdẽ
infantis essentiã. ꝑ myrrã
qua mortuors corpora condi¬
unt̾ nortalc̃ figurauere naturã
sticis munerib sed auro thure
& myrra de cordis sui apotecha
ꝓlatis honorat & adorat. Aurũ
& enĩ dõ offerimus. cũ ꝑpatientiã
ꝓbati. in tribulationib ñ deficimꝰ.
Aurũ quippe sicut cũ malleis
tunditur ꝓducitur. ita pia ani-¬

Expanded text:
etiam elementa servire. Qua in re Judaea minus excusabilis fuit, cum eum non credens, cujus ortum ex Scripturis didicit, magos tanquam primitias gentium videt per praesentia signa commotos adorare, et mysticis muneribus honorare. Isti etenim magi, non negromantici, ut quidam putant, sed gentium erant philosophi, qui usu didicerunt ex signis significata perpendere, et ex circumstantiis rerum, cognatos eventus agnoscere. Unde congrua significatione per aurum, quod regibus in tributum dari solet, regiam nati infantis potentiam; per thus quod in Dei sacrificio adoletur, divinam ejusdem infantis essentiam; per myrrham, qua mortuorum corpora condiuntur, mortalem figurare naturam. sticis muneribus, sed auro, thure et myrrha de cordis sui apotheca prolatis honorat et adorat. Aurum etenim Deo offerimus, cum per patientiam probati, in tribulationibus non deficimus. Aurum quippe sicut cum malleis tunditur, producitur: ita pia ani
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sunt filię suꝑnȩ ciuitatis
apparuisse pastorib meo loco
qui aconuentu pecorũ anci¬
quitus curris gregs uocabit᷑¬
& est uno miliario adorientẽ.¬
a bethleẽ: ubi ettã nunc tria
pastorũ illorum monum̃ta
ue iam facta cognouit: non
Ne caren pore promens. sed
dausoseruans incorde. Et reu̾¬
sisunt pastors clorificantes &
lauantes dm̃ iomnibus quȩ
audirant & uiderant: sicut

Expanded text:
quae sunt filiae supernae civitatis, quae sunt filiae supernae civitatis, apparuisse pastoribus in loco, qui a conventu pecorum antiquitus turris gregis vocabatur, et est uno milliario ad orientem Bethleem, ubi etiam nunc tria pastorum illorum monumentaquae jam facta cognovit: non haec tamen ore promens, sed clauso servans in corde suo. Et reversi sunt pastores, glorificantes et laudantes Deum in omnibus quae audierant
Abbreviated transcription (Latin):
iuda. ex te michi egredietur
quisit dominator inisrł: &
egressus euis abinitio adieb
eternitatis. Uidebat se in
bethleẽ peperisse dñatorem
isrł: qui ȩcernus expatre ds̃
ante scła natus ẽ: Udebat se
urginẽ concepisse & peꝑisie
filium & uocasse nom̃ eius
iħm. Legerat inpropheta.
Ecce uirgo concipiet & pari-¬
et filium: & uocabitur no-¬
men eus emmanuel. Lege¬
rat. cognouit bos possessorẽ
suum: & asinus presepe dñi
sui. Uidehat dñm positum
in presepe: quo bos & asinus
solet nutriendus ad ue¬
nire Meminerat sibi
dictum ab angło. sp̃s sc̃s suꝑ.¬
ueniet inte. & uirtꝰ altissirei
obumbrabit tibi. ideoq &
quod nascetur exte scm̃.
uocattur falꝰ dĩ. Legeiat mo¬
dum natiuitatis enus ñ no
angelo reuelante potuisse
cognosci: dicente isͣ ia. Gene¬
rationẽ aut̃ eiꝰ quis enarrabit
Legerat. & tu turris gregis.
nebulosa. fiaę sram usq ad te
uenient: & ueniet potestas
prima: regnũ filiȩ hierłin.
Audiebat angłicaf uiruutes

Expanded text:
uda, ex te enim egredietur qui sit dominator in Israel, et egressus ejus ab initio a diebus aeternitatis. Videbat se in Bethleem peperisse dominatorem Israel, qui aeternus ex Patre Deus ante saecula natus est; videbat se virginem concepisse et peperisse Filium, et vocasse nomen ejus Jesum. Legerat in prophetis: Ecce virgo concipiet, et pariet Filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Legerat: Bos cognovit possessorem suum, et asinus praesepe domini sui. Videbat Dominum positum in praesepi, quo bos et asinus solent nutriendi advenire. Meminerat sibi dictum ab angelo: Spiritus sin te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi. Ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Legerat modum nativitatis ejus, non nisi angelo revelante, potuisse cognosci, dicente Isaia: Generationem autem ejus quis enarrabit ? Legerat: Et tu, turris gregis nebulosa, filia Sion, usque ad te veniet, et veniet potestas prima, regnum filiae Jerusalem . Audiebat angelicas virtutes,
Abbreviated transcription (Latin):
festinantes: & inuenerunt
mariam & ioseph. & infan-¬
tẽ positũ inpresepio. Pastores
quidẽ illi felici gaudio festi¬
narunt uidere quod audi¬
erant: & quia ardenti amore
quesierunt. continuo salua¬
torẽ que querebant inuenire
meruerunt. Sed intellectu¬
alium pastores gregum.
immo cuncti fideles qua
mentis industria. xp̃m que¬
rere debeant: dictis pariter
suis ostender̃ & factis. Transe¬
amus inquiunt usq bech¬
leem. & uideamus hoc u̾bũ
qđ factũ ẽ. Transeamus ergo
usq bethleẽ ciuitatẽ dauid:
& recolamus amando ato:¬
eius incarnationẽ dignis
celebremus honorihus
Transeamus abiectis conc¬
piscentiis carna ib toto
mentis desiderio uiq beth¬
leem supernõ id est lomũ
nanis uiui. non manui factã
sed eternam in cęlis. & reco-¬
lamus amando quia uerbũ
caro factum ẽ. Illiic carne
ascencit: ibi indextera dei
patris seͥet. Illo eum tota
uitutum instantia seqͣmur.
o sollicita cordis ac corporis
castigatione procu remus.

Expanded text:
festinantes, et invenerunt Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio. Pastores quidem illi felici gaudio festinarunt videre quod audierant: et quia ardenti amore quaesierunt, continuo Salvatorem quem quaesierunt invenire meruerunt. Sed et intellectualium pastores gregum, imo cuncti fideles qua mentis industria Christum quaerere debeant, dictis pariter suis ostenderunt et factis. Transeamus, inquiunt, usque Bethleem, et videamus hoc verbum quod factum est. Transeamus ergo usque Bethleem civitatem David, et recolamus amando quoejus incarnationem dignis celebremus honoribus. Transeamus, abjectis concupiscentiis carnalibus, toto mentis desiderio usque Bethleem supernam, id est, domum panis vivi non manufactam, sed aeternam in coelis, et recolamus amando quia Verbum caro factum est. Illuc carne ascendit, ibi in dextra Dei Patris sedet. Illo eum tota virtutum instantia sequamur, et sollicita cordis et corporis castigatione procuremus,
Abbreviated transcription (Latin):
insidias seruare contendit.
Maria aut̃ consertiabat om̃ia
uerba he. conferens incorde
suo. Maria uirginalis pudici¬
cie iura custodiens. secreta xp̃i
quȩ nouerat nemini diuul¬
gare uolebat. sed ipsa hȩc qͣn¬
do uellet & quomodo uel¬
let diuulgare: reuerenter
expectabat. Ipsa aut̃ eadẽ
secreta ore tacito. uigili tam̃
corde sedula scrutabatur.
Et hoc ẽ qđ ait conferens in
corde suo. Conferebat quippe
ea quȩ acta uidebat: his quȩ
agenda legerat. Uidebat nãq
se destirpe dauid ortã: inna¬
tareth de spu scõ filiũ dĩ con¬
cepisse. Legerat in ꝓpħa. Exiet¬

Expanded text:
insidias servare contendit. insidias servare contendit. Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo. Maria virginalis pudicitiae jura custodiens, secreta Christi quae noverat nemini divulgare volebat, sed ipsum haec quando vellet, et quomodo vellet divulgare, reverenter exspectabat. Ipsa autem eadem secreta ore tacito, vigili tamen corde sedula scrutabatur. Et hoc est quod ait, Conferens in corde suo. Conferebat quippe ea quae acta videbat his quae agenda legerat. Videbat namque se de stirpe David ortam in Nazareth de Spiritu sancto Filium Dei concepisse. Legerat in prophet
Abbreviated transcription (Latin):
ad ipsos. Non celauere siln¬
tio pastores archana quȩ du¬
nitus agnouerant. sed qu¬
bus cunq potuere dicelint
quia & spiritualeᷤ ȩcclelȩ
pastores in hoc maxime
sunt ordinati. ut. ierbi
dei mysteria predicent.
& mira quȩ inscripturis
didicere. miranda suis audi¬
doribus ostendant. Non
ri. ediaconi. uel ętiam rec¬
torelmonasteriorum sunt
intellgendi: sed & omnes
fideles qui uel paruulȩ suȩ
domꝰ custodiã ger̃ pastores
recte uicantur. inquantũ
eidem suae danuur
salicita eugilantia praunt.
uit duob fr̃ib cotidiano re-¬
gunine pre est pastoris eisdẽ
debet offitiũ implere: quia
inquantũ sufficit pascere os
etiã priuatus uiuere credit᷑.
pastoris offitiũ tenet & spi¬
ritualẽ pascit gregẽ : uigili
asq noctis custodit supra
illum. si banorũ actuum
gans multitudinẽ hȩc iusto
moderainiue gubernare.
celestibus scripturarũ pascu¬
is nutrire. & per uigili soller¬
dia contra inmundorũ sp̃ũũ

Expanded text:
ad ipsos. Non celavere silenad ipsos. Non celavere silentio pastores arcana quae divinitus agnoverant, sed quibuscunque potuere dicebant; quia et spirituales Ecclesiae pastores in hoc maxime sunt ordinati, ut Verbi Dei mysteria praedicent, et mira quae in Scripturis didicerint miranda suis auditoribus ostendant. Non ri et diacones, vel etiam rectores monasteriorum sunt intelligendi, sed et omnes fideles, qui vel parvulae suae domus custodiam gerunt, pastores recte vocantueidem suae domui sollicita vigilantia praesunt. aut duobus fratribus quotidiano regimine praeest, pastoris eisdem debet officium implere; quia in quantum sufficit, pascere eos etiam privatus vivere creditur, pastoris officium tenet et spiritalem pascit greasque noctis custodit super illum, si bonorum actuum gans multitudinem, haec justo moderamine gubernare coelestibus Scripturarum pascuis nutrire, et pervigili solertia contra immundorum spirituum
Abbreviated transcription (Latin):
Hec &eni sola ac uera est
beatorũ non solũ hominũ
sed & angelorũ uita faciẽ
perpetuo sui cernere crea¬
toris. Quã desiderabat ar¬
denter psalmista. qui dice¬
bat. Sitiuit anima mea ad
dm̃ uiuũi. Quando ueniã
& apparebo ante faciẽ di:
Cuius solius uisione. ñ autẽ
ulla terrenarũ rerũ affluen¬
tia desideriũ suũ satiari
posse signauit: cũ ait. Saci¬
abor diim manifestabitur
gła tua. Uerum quia non
ociosi ac desides. sed uirtutĩr
operibus insudantes diuina
contemplatione sunt dig-¬
ni: sollicite premisit. Ego
aut̃ cũ iusticia apparebo
inconspectu tuo. Uidentes
ergo pastores cognouerun
de uerbo quod dictũ erat
illis de xp̃o: quia uisio dĩ
cognitio eius ẽ. Et hec est
sola beata hominis uita.
ipso dicente ac testante: qͥ
nos patri comiñdans dicit
int̾ alia. Hec ẽ aut̃ uita ȩt̾na:
ut cognoscant te ẽẽ uerum
& unũ dm̃. & quẽ misisti
dierunt miriti sunt
quȩ dicta erant a pasteribr

Expanded text:
Haec etenim sola ac vera est Haec etenim sola ac vera est beatorum non solum hominum, sed et angelorum vita, faciem perpetuo sui cernere Creatoris, quam desiderabat ardenter Psalmista, qui dicebat: Sitivit anima mea ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Cujus solius visione non autem ulla terrenarum rerum affluentia desiderium suum satiari posse signavit, cum ait: Satiabor dum manifestabitur gloria tua Verum, quia non otiosi ac desides, sed qui virtutum operibus insudant, divina contemplatione sunt digni, sollicite praemisit: Ego autem cum justitia apparebo in conspectu tuo. Videntes ergo pastores cognoverunt de verbo quod dictum erat illis de Christo, quia visio Dei cognitio ejus est, et haec est sola beata hominis vita, homine ipso dicente ac testante, qui nos Patri commendans dicit inter alia: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te esse verum et unum Deum, et quem misisti audierunt, mirati suntquae dicta erant a pastoribus
Abbreviated transcription (Latin):
dassibus paũ sed bonorun
ꝗorficg humanitatem:
asdem ministris dig¬
aseuitutis suȩ mercede
re siuneratis. Festinemus ui¬
dere illum indiuina patris
acsua maiestate fulgentẽ:
fetinemus inquam. Nam
taita beatitudo non cum
desidia ac torpor querenda
seđ alacrraer sunt xp̃i seqͣn.¬
da uestigia. Nam ipse cursũ
nr̃m data manu uiuare de¬
siderat: delectaturq a nobis
remus in odorẽ unguentoꝵ
tuorũ. Citis ergo uirtitũ
gressibus sequamur: u me¬
reamur consequi. Neno tar¬
det conuerti ad domium:
nemo differat dedic ndiem.
Ipsum pomĩa &e anae omnia
precantes. ut. gessus nr̃os
dirigat scđm eloquiũ suũ.
& non dominet᷑ nr̃i omnis
in iusticia. Uidentes aũt:
cognouer̃ de uerbo qđ dic¬
tã erat illis de puero hoc.
Et nos fr̃s dilectissimi quȩ
dicta sunt nob̾ cesaluato¬
re nr̃o deo uero. & homine
interim pia fide percipere
plena dilectione festinem
amplecti: ut hȩc infuturo
perfectȩ cognitionis uisu.
comp̃hendere ualeamus.

Expanded text:
passibus pedum, sed bonorum glorificatam humanitatem cum ejusdem ministris digna servitutis suae mercede remuneratis; festinemus videre illum in divina Patris ac sua majestate fulgentem. Festinemus, inquam, nam non est tanta beatitudo cum desidia ac torpore quaerenda, sed alacriter sunt Christi sequenda vestigia. Nam ipse cursum nostrum data manu juvare desiderat, delectaturque audire remus in odorem unguentorum tuorum. Citius ergo virtutum gressibus sequamur, ut mereamur consequi. Nemo tardet converti ad Dominum, nemo differat de die in diem, ipsum per omnia et ante omnia precantes, ut gressus nostros dirigat secundum eloquium suum, et non dominetur nostri omnis injustitia. Videntes autem cognoverunt de verbo quod dictum erat illis de puero hoc. Et nos, fratres dilectisimi, quae dicta sunt nobis de Salvatore nostro Deo vero et homine, interim pia fide percipere, et plena dilectione festinemus amplecti, ut haec in futuro perfectae cognitionis visu comprehendere valeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
huc natiuitate eius cognita
reuersisunt gͥ orificantes &
laudantes dm̃. inomnibus
quȩ audierant & uiderant:
quanto magis cportet nos qui
cotam incarnationis illius se¬
riemn exordine cognouimus.
qui sac⁊ mentis : ais rubiuti
sumus. inomnibus głam eiꝰ
ac laudẽ non solũ uerbo sed
etiã factis predicare. Heq
unquã obliuisci. quod ideo
d̃s homo liatus est. ut̃ nos
adimaginem & similitudi¬
nẽ suȩ diuinitatis renascen¬
do reficeret. Ideo baptitatꝰ
fecundet aquarũ Idõ tẽptatꝰ
inheremo. ut uincendo tẽp¬
catorẽ nob̾ quoq uincendi
neritiã uirtutemq tribue¬
ret. Ideo mortuus. ut mortis
destrueret imꝑium Ideo sur¬
rexit & ascendit incęlum.
ut nobis resurgendi amortu¬
is atq incelestib ꝑpetuo reg¬
nandi spem exemplumq
preberet: Proquibus singulis
mus ipsum dm̃ ac dnm̃¬

Expanded text:
ta, reversi sunt glorificantes et laudantes Deum in omnibus quae audierant et viderant, quanto magis oportet nos, qui totam incarnationis illius seriem ex ordine cognovimus, qui sacramentis illius imbuti sumus, in omnibus gloriam ejus ac laudem non solum verbo, sed etiam factis praedicare; neque unquam oblivisci quod ideo Deus homo natus est, ut nos ad imaginem et similitudinem suae divinitatis renascendo reficeret: ideo namque bapfecundaret aquarum; ideo tentatus in eremo, ut vincendo tentatorem nobis quoque vincendi peritiam virtutemque tribueret; ideo mortuus, ut mortis destrueret imperium; ideo resurrexit et ascendit in coelum, ut nobis resurgendi a mortuis, atque in coelestibus perpetuo regnandi spem exemplumque praeberet. Pro quibus singulis mus ipsum Deum ac Domi
Abbreviated transcription (Latin):
tationum indicat: a quib s
suosq subiectos om̃s qui ꝑli¬
fatȩ uigilant cust dix pon
aqisiunt. Et bene nato dño
sores suꝑ gregẽ uigilant:
llȩ & enĩ natꝰ ẽ. nuui dicit.
sgosum. pastor bonus. Bonꝰ
pastor: animã suã dat pro
ouib suis. Sed & tempus
imminebat : quo idẽ pastor
summe bonus missis inmun¬
dum paspribus. oues suas quȩ
longe loceq disꝑse errabant:
adse puirentia celestis uite
pascua ꝯeliocaret. Quorum
simmo pastori precepit.
mafr̃s tuos. Et faccũ ẽ ut
discisserunt abeis angłi incę¬
lum: pastores loquebantur
adirauicẽ Transcamus usq
behlcem: & uideamiis hoc

Expanded text:
ntationum indicat, a quibus se ntationum indicat, a quibus se suosque subjectos omnes qui perfecte vigilant, custodire non desistunt. Et bene nato Domino pastores super gregem suum vigilant. Ille etenim natus est, qui dicit: Ego sum pastor bonus: bonus pastor animam suam dat pro ovibus suis . Sed et tempus imminebat quo idem pastor summe bonus, missis in mundum pastoribus, oves suas, quae longe lateque dispersae errabant, ad semper virentia coelestis vitae pascua revocaret. Quarum curam summo pastori praecepit: fratres tuos . Et factum est: ut discesserunt ab eis angeli in coelum, pastores loquebantur adinvicem: Transeamus usque Be
Abbreviated transcription (Latin):
ato in bethleem dño
saluatore sicut sacra
euuangelii testatur histo¬
ria. pastoribus qui inregi¬
one eadem erant uigilan-
na cum luce apparuit: ex¬
ortumq mundo solẽ iusti¬
tiȩ. non solũ cęlestis uoce.
sermonis uerũ etiã clari-¬
tate diuine lucis astruxit.
Nusquã enĩ intota ueteris
instrumenti serie repperi-¬
mus. angelos quitã sedulo
apparuere pͥatrib cũ luce
apparuisse: sed hoc priui¬
legium recte hodierno
tempori seruatũ ẽ. quan¬
auccoritas: postqu̾a unue
sacramentum noue natia¬
tatis edocuit statim multi.¬
tudo cęlestiũ agminũ. quȩ
głam deo caneret. pacemq
simul omnib prȩdicaret af¬
fuit. aperte demonstrans.
quia per hanc natiuitatem
homines ad pacẽ unius fidi.
spei. & dilectionis. atq ada
głam diuinẽ laudatio
eeñt conuertendi. Significan
aut̃ mistice pastores isti graũ.
doctores quosq ac rectores
fidelium animarum. Nox
cunus uigilias custodiebant
supra gregẽ suũ. pericula E¬

Expanded text:
ato in Bethleem Domino Salvatore, sicut sacra Evangelii testatur historia, pastoribus qui in regione eadem erant vigilantena cum luce apparuit, exortumque mundo Solem justitiae non solum coelestis voce sermonis, verum etiam claritate divinae lucis astruebat. Nusquam enim in tota Veteris Instrumenti serie reperimus angelos, qui tam sedulo apparuere patribus, cum luce apparuisse; sed hoc privilegium recte hodierno tempori servatum est, quanauctoritas, postquam unus sacramentum novae nativitatis edocuit, statim multitudo coelestium agminum, quae gloriam Deo caneret, pacemque simul hominibus praedicaret, adfuit, aperte demonstrans quia per hanc nativitatem homines ad pacem unius fidei, spei et dilectionis, atque ad gloriam divinae laudationis essent convertendi. Significant autem mystice pastores isti gregum doctores quosque ac rectores fidelium animarum. Nox, cujus vigilias custodiebant super gregem suum, pericula te
Abbreviated transcription (Latin):
natura non potuit: sed ut
uideri posset uerbũ caro fac¬
tũ ẽ & haditauit in nob̾. Uii¬
ceamus ergo inquiunt hoc
uerbũ qđ factum esb: quia
antequa factũ cẽt hoc uide
nequiuimus. Quod fec̃ dñs
& ostendit nob̾. Quod incar

Expanded text:
non potuit; sed ut videri posset, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Videamus ergo, inquiunt, hoc Verbum quod factum est, quia antequam factum esset, hoc videre nequivimus. Quod fecit Dominus et ost
Abbreviated transcription (Latin):
preuidit. ut laborum
quidem tempus & agonis
non extenderet. nec longũ
facerec aut ȩternum: sed
breue & ut ita dicam mo¬
mentaneum. ut inhac
breui & exigua uita ago¬
nes. eent. & labores. iilldi
uero quȩ eterna est coro
uero premia sine fine du¬
rarent. ut post huius
mundi tenebras uisuri
essent candidissimam
passionum cundarum
acerbitatib beatiudinem
cestante hoc apło ils nei¬

Expanded text:
providit, ut laborum providit, ut laborum quidem tempus et agonis non extenderet, nec longum faceret aut aeternum; sed breve et, ut ita dicam, momentaneum: ut in hac brevi et exigua vita agones essent et labores; in illa vero quae aeterna est, corovero praemia sine fine durarent: ut post hujus mundi tenebras visuri essent candidissimam passionum cunctarum acerbitatibus beatitudinem, testante hoc Apos
Abbreviated transcription (Latin):
odie dilectis¬
simi omniũ
scõrum sub
a sacia celebramus festi¬
uitatẽ: quorum societate
celum exultat. quorum
patrocinus terra letatur.
quorum triumphis ȩcclesia
scã oronatur. Quorũ con¬
fesio quanto inpassione
fortior tanto est clarior in
honore. quia dum creuit
pugna creuit & pugnantiũ
gloria: & martyrum trium¬
phis multiplici passionũ
genere adornatur. perq
rauiora tormenta gratio¬
rafuere & premia: dum
catHica mater eclesia
lias crucis & mortẽ non
timere: magis magisq
roborata non resistendo
sed perferendo. Uniuersos
aut̃ quos agmine indito
carcer penalis inclusi. pari
& simili calore uirtutis ad
gerendum certamen gła
triumphalis inspirauit.
Ouere beata mater ecclesia
quam sic honor diuine
dignationis illuminat.
quam uincentium głosus
martyrum sanguis exor-¬
nat. quam inuiolatȩ con¬
fessionis candida induit
uirginitas. Florib eiꝰ nec ro¬
se nec lilia desunt. Certent
acies habent flores suos. qͥb
mensa bonitas etiã hoc

Expanded text:
odie, dilectissimi, omnium Sanctorum sub laetitia celebramus festivitatem, quorum societate coelum exsultat, quorum patrociniis terra laetatur, quorum triumphis Ecclesia sancta coronatur: quorum confessio quanto in passione fortior, tanto est clarior in honore; quia dum crevit pugna, crevit et pugnantium gloria, et martyrii triumphus multiplici passionum genere adornatur, perque graviora tormenta, gratiora fuere et praemia. Dum catholica mater Ecclesia lias crucis et mortem non timere, magis magisque roborata est non in resistendo, sed in perferendo. Universos autem quos agmine inclyto carcer poenalis inclusit, pari et simili calore virtutis ad gerendum certamen gloria triumphalis inspiravit. O vere beata mater Ecclesia, quam sic honor divinae dignationis illuminat, quam vincentium gloriosus martyrum sanguis exornat, quam inviolatae confessionis candida induit virginitas! Floribus ejus nec rolia nec rosae desunt. Certent acies habent flores suos, quibumensa bonitas etiam hoc
Abbreviated transcription (Latin):
proborum qua asperitate
propheta uidit amarescere:
que tot appellationib non
ualet explicare. Quanta uͦ
tunc erit electorum lȩtitia:
ne gaudere. decuius conspec¬
tu uidere & elementa cum¬
tremiscere & cum eo simul
adnupcias intrare. Qui &¬
insponsi nuptias gaudent.
&e camen ipsi sunt sponsi.
Quia in illo ȩterni regni di¬
Quȩ scilicet uisio: nunquam
iam imperpetuum ab amo¬
ris sui amplexibus euellidur.
Iunc regni ianua lugentib
tia sed fructuosa iam non
erit : quia nequaqu̾a tunc
ueniam inuenit. qui modo
aptum ueniȩ tempus ꝑdic
Hinc & enim paulus dicit.
Ecce nunc tempiis accepta¬
bile: ecce nunc dies salutis
Hinc propheta ait. Querite
dominũ dum inueniri po¬
test: inuocate eum dirꝰ

Expanded text:
proborum qua asperitate proborum qua asperitate propheta vidit amarescere, quem tot appellationibus non valet explicare. Quanta vero tunc erit electorum laetitia, ur gaudere, de cujus conspectu vident et elementa contremiscere: cum eo simul ad nuptias intrare, qui in sponsi nuptiis gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, quia in illo aeterni regni thquae scilicet visio nunquam jam in perpetuum ab amoris sui amplexibus evellatur. Tunc regni janua lugentibusoenitentia, sed fructuosa jam non erit, quia nequaquam tunc veniam invenit, qui modo aptum veniae tempus perdit. Hinc enim Paulus dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Hinc propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum
Abbreviated transcription (Latin):
nit sponsus. quid dulcedinis.
sruerunt cum eo adnup¬
qui aduentu suoꝰ cęlum¬
menta concutit in cuiꝰ conspectu
cũ terra cumtremiscit. Unde
ȩtiam per prophetam dicit.
Adhuc semel & ego mouebo:
non solum terram sedet ce¬
lum. Ad cuius examen
omne humanum genus
deducitur: cum adiundic¬
tam malorum remunera¬
tionemq bonorum. Angłi.
archangeli. chroni. princi¬
patus. & dominationes ob¬
sequuntur. Pensate fratres
km̃i : ante conspectũ tanti
iudicis quis m illo die terror
erit. quando iam inpęna
remedium non erit: quae
illa confusio. cui reatu suo
exigente continget incon¬
uentu omnium hominũ
angelorumq erubescere:
quipauor eum quem &
tranquillum mens humana¬
capere nonualet: etiã iratũ
uidere. Queͬm diem bene
propħa intuens ait. Dies irȩ
dies illa dies tribulationis
& angustię. dies calamitatis
& miseriȩ. Dies tenebrarũ
& caliginis. dies nebulȩ &
turbinis. dics tubȩ & clango¬
diem iudicii super corda re-¬

Expanded text:
nit sponsus! quid dulcedinis: nit sponsus! quid dulcedinis: Intraverunt cum eo ad nupqui adventu suo aelementa concutit, in cuius conspectu caelum cum terra contremescit. Unde etiam per prophetam dicit: Adhuc semel, ego movebo non solum terram, sed etiam caelum. Ad cuius examen omne humanum genus deducitur, cui ad vindictam malorum remunerationemque bonorum angeli, archangeli, throni, principatus et dominationes obsecuntur. Pensate, fratres carissimi, ante conspectum tanti iudicis, qui in illo die terror erit, quando iam in poena remedium non erit! Quae illa confusio cui reatu suo exigente continget in conventu omnium hominum angelorumque erubescere! / Qui pavor eum, quem et tranquillum mens humanacapere non valet, etiam iratum videre! Quem diem bene propheta intuens ait: dies irae, dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliturbinis, dies tubae et clangodiem judicii super corda re
Abbreviated transcription (Latin):
dicite de nr̃is oꝑib quia u¬
distis. Sed prudentes iurti
respondent dicentes. Nefore
non sufficiat nob̃ & uob̾. In
illo enim die: quod tamen
dequibusdam inpace eccdẽ
quiescentibus loquor. si sibn
met ipsi testimonium unꝰ¬
cuiusq uix sufficit. qu
minus sibi & proximo:
Ubi & ꝓtinus ꝑ increpationẽ
subdunt. Ite potius adum¬
dentes & emitte uob̾. Uendi¬
tores quippe olei: adulator
sunt. Qui enim accepta
qualibet grã uanis sius l¬
dibus nitorẽ glorie offsit
quasi oleum uendit. des
profecto oleo: psamista lis
Oieum aut̃ peccatoris. mul
pinguet caput mei lies
pale &enim nr̃m caput est.
lppellatione aut̃ capitis: eaꝙ̃
principatur corpori. Mens
uocatur. Inpinguat ergo ca¬
put oleum peccatoris: cum
demulcet mentem fauor
adulantis. Sed dum irent
um testis est. Quȩ autem
paratȩ erant intrauerunt
cum eo adnuptias & clausa
est ianua. O si saꝑe incordis
palato possit quid admirati¬
onis habet quod dicitur ue¬

Expanded text:
dicite de nostris operibus quid vidicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentimet ipsis testimonium uniuscujusque vix sufficit, quanto minus et sibi et proximo? ubi et protinus per increpationem subdunt: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. De quo profecto oleo Psalmista dicit: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum Pspale etenim nostrum caput est. Appellatione autem capitis ea quae principatur corpori mens vocatur. Impinguat ergo caput oleum peccatoris, cum demulcet mentem favor adulantis. Sed dum irent um testis est. Quae autem paratae erant, intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua. 4. O si sapere in cordis palato possit quid admirationis habet quod dicitur: Ve
Abbreviated transcription (Latin):
puenitur adsomnũ mor¬
tis. Media aut̃ nocte clamor
factus est: ecce sponsus uenit
exite obuiam ei. De aduen¬
tu sponsi clamor inmedia
nocte fit: quia sic dies uidi¬
cii subripit. ut preuideri
non ualeat quando uenit.
Unde scriptum est. Dies dñi
sicut fur innocte ita ueniet.
Iunc omnes uirgines surguns:
quia electi & reprobi asõno
suȩ mortis excitantur. Lã¬
pades ornant. quia sua secũ
opera numerant: proquib
eternam recipere beatitu¬
dinẽ expectant. Sed lam¬
pades fatuarũ uirginum
extinguntur: quia earũ
opera quam clara homini.¬
bus foris apparuerunt.
in aduentu udicis intus
obscurantur: & adeo recri¬
butionem non inueniunt.
quia pro eis receperunt
ab hominibus laudes quas
amauerunt. Quid ẽ. aut
quod tunc aprudentibus
oleum petunt. nisi quod
maduentu iudicis cumse
intus uacuas inuenerint
testimonium foris quer̃:
Ac si sua fiducia deceptȩ ꝓxi¬
mis dicant. Quia nos quasi
sine opere repelli conspicits.

Expanded text:
ervenitur ad somnum morervenitur ad somnum mortis. Media autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu sponsi clamor in media nocte fit, quia sic dies judicii subrepit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis,
Abbreviated transcription (Latin):
designatur. Uascula auit na
sunt corda: inquib ft
cuncta quȩ cogitamu. iia¬
aentes ergo oleum inuasis
hibent: quia nitorẽ gloriȩ
rtra conscientiam retinens.
sulo attestante qui ait. Gła
sa hec est: testimonium
conscientię nr̃ȩ. Fatuȩ autẽ
iuigines oleum secum non
sumpserunt: quia gloriam
ntra conscientiam ñhaben
dmn hanc abore ꝓximorũ
querunt. Notandum uero
qđomnes lampades habent.
sel om̃s oleum non habent:
quia plerumq bona inse
opera cum electis & reꝓbis
ostendunt. sed soli adsponsi¬
thalamum ueniunt cũ oleo:
quidehis quȩ foris egerint.
intus gloriã querunt. Un¬
de perpsamistã dicitur.¬
Omnis gła eiꝰ filiȩ regũ abintꝰ.
Qdoũ aut̃ faciente sponso:
dormitauerunt omnes &
dormierunt. Quia dũ ue¬
nire uidex adextremum
iudicium differt: electi &
reprobi inmortis somno
sopiuntur. Dormire enim
mori est. ante somnũ uero
dormitare est: ante mortẽ
a salute languescere. Quia
per pondus egritudinis :¬

Expanded text:
designatur; vascula autem nostra designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non haquia plerumque bona in se opera, cum electis et reprobis ostendunt, sed soli ad sponsum veniunt cum oleo, qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt, unde per Psalmistam quliae regis ab intus . 2. Moram autem faciente sponso, dormitaverunt omnes, et dormierunt, quia dum venire judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur. Dormire etenim mori est. 1478 Ante somnum vero dormitare est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis p
Abbreviated transcription (Latin):
stit. Geminatus aut̃ quina
rius: denarium perficit.
Et quia exutroq sexu fide¬
lium multitudo colligitur:
scã ecclesia decem uirgini¬
bus similis denuntiatur.
Inqua quia mali cũ bonis.
&e reprobi cum electis ad¬
mix ci sunt: recte similis
uirginibus prudentibus
& fatus eẽ phibetur. Sunt
namq pleriq continentes
quise abexteriorum appe¬
ticu custodiunt. & spe ad in¬
teriora rapiuntur: carnem
macerant. & toto desiderio
adsupernam patriam an¬
helant. Eternã patriam
expetunt: prolaborib suis
recipere laudes humanas no¬
lunt. Hi nimirũ głam siam
non more. hominũ ponunt.
sed intra conscientiã: Et s
tiam affligunt: sed de ipsa
sua abstinentia humanos
fauores expetunt. Doctrine
inseruiunt. indigentibus
multa largiuntur. Sed fa¬
tuȩ profecto sunt uirgines.
quia solã laudis transitoriȩ
retributionẽ querunt. Unde
& apte subditur. Quinq
Prudentesᷤ aut̃: acceꝑunt olcũ
inuasis suis cum lampa abis
Per oleũ quippe: nitor gloras

Expanded text:
i. Geminatus autem quinarius numerus denarium perficit. Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt; doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur, sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et aperte subditur. Sed quinque prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae