comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum etiam multi simile ꝓpħie¬
tie donum legant᷑ hũisse: sic̃
balaam ille reprobus quẽ
ñ tacet scͥptura. iudicio diui¬
ꝓpħiam habebat. Nec illa uer¬
ba parum attestantur huic
sententie. que in eungłio scpta
sunt. multos dicturos in illa
diez duẽ dñe in tuo nomine mã¬
ducauimꝰ ⁊ bibumus:⁊ in no¬
mine tuo uirtutes multas
fecimus. Quib dicturus ẽ. ñ
noui uos: discedite ame oꝑa¬
rii iniquitatis. Alistice autẽ
exemplum huius saul nunci¬
orumq: eius. in hac sententia
figurat nonnullos hereticos
qui aliquid boni demun̾ib
gis ⁊ euñgłii. sicut baptismi
sacram̃tum. Qui cum ad ec¬
cłiam catholicam uenunt. ñ e
in eis ullo modo iuolandum.
aut quasi ñ ħant tradendum.
S tam̃ eos ñ idõ debere salu¬
tem confiteri: quia ñ impto¬
bamus qͦt illos accepise cte¬
dimus. S oportet eos cognos¬
cere uintatẽ.:⁊ societatẽ in uin¬
culo caritatis. sine qua omĩo
quicquid habere poterunt.
quamuis sit scm atq: ueneraz¬

Expanded text:
dum etiam multi similes prophetiae donum legantur habuisse , sicut Balaam ille reprobus, quem non tacet Scriptura judicio divihetiam habebat. 3. Nec illa verba parum attestantur huic sententiae, quae in Evangelio scripta sunt, multos dicturos in illa die: Domine, Domine, in tuo nomine manducavimus, et bibimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus; quibus tamen dicturus est: Non novi vos, discedite a me, operarii iniquitatis . 4. Mystice autem exemplum hujus Saul nuntiorumque ejus in hac sententia figurat nonnullos haereticos, qui aliquid boni de muneribgis et Evangelii, sicut baptismi sacramentum. Qui cum ad Ecclesiam catholicam veniunt, non est in eis ullo modo violandum, aut, quasi non habeant, tradendum; sed tamen eos non ideo debere saluti confidere, quia non improbamus quod illos accepisse credimus. 5. Sed oportet eos cognoscere unitatem, et societatem vinculi charitatis, sine qua omnino quidquid habere potuerunt, quamvis sanctum sit atque veneran
Abbreviated transcription (Latin):
sig̃cat: fortissimã ad omẽm to¬
lerantiam passiois. Hec inlitore
maris habitat.:⁊ instatione na¬
uium: ut credentib sit refugũ
⁊ ꝑiclitantib demonstret fidĩ
portum. Hec contra omes tur¬
bines scł̃i. immobili ⁊ inconcuᷤ¬
sa firmitate solidata. expectat
naufragiũ iudeorũ ⁊ heretico¬
rum ꝓcellam: que çircũ ferun¬
tur om̃i uento doctͥne. Quorũ
⁊ si tunditur fluctibus: frang̃
tam̃ ip̃a fluctus:⁊ ñ frangitur.
Nec ullius hereseos tempesta¬
tib cedit. nec ulli uento scisma¬
tum cõmota succumbit. Ler¬
tendit aut̃ usq: ad sydonẽ. hoc
eusq: ad gentes ꝑuenit. Leg̃r̃
scriptum ẽ. Terra zabulon ⁊
terra neptalim: uia maris
trans iordanẽ galilee gñtiũ.
Populus qui sedebat in tene

Expanded text:
icat fortissimam ad omnem tolerantiam passionis. Haec in littore maris habitat, et in statione navium, ut credentibus sit refugium, et periclitantibus demonstret fidei portum. 31. Haec, contra omnes turbines saeculi immobili et inconcussa firmitate solidata, spectat naufragium Judaeorum et haereticorum procellas, qui circumferuntur omni vento doctrinae, quorum etsi tunditur fluctibus, frangit tamen ipsa fluctus, non frangitur, nec ullis haeresum tempestatibus cedit, nec ulli vento schismatum commota succumbit. 32. Pertendit autem usque ad Sidonem, hoc est, usque ad gentes pervenit. Legitur scriptum est: Terra Zabulon, et terra Nephthalim, via maris trans Jordanem Galilaeae gentium, populus q
Abbreviated transcription (Latin):
hebreos. ꝑfectorũ aut̃ est so¬
ltous cibus. Et bñ candidioreᷤ
perfecti sunt:i qui scripturarũ
cibos explanantes.subtilem :⁊
miniitum intellectum. qui
sp̃ualis dr̃. eccł̃ie corpori sum¬
ministnt:candidi ẽẽ debñt .⁊ pu¬
rri atq: ab om̃i macula libeti.
sachar asinus
fortis. ysachar qui uiter¬
pretatur merces. refertur ad
populum gñtium: quẽ dñs sa¬
guinis sui precio ẽ mercatus.
Hic ysachar asinus fortis scri¬
bitur: quia prius gñtilis po¬
pulus. quasi brutum aĩal.⁊
luxuriosum erat. nullaq ratiõe
⁊ uigum discipline eungłice
perferens. Hic accubans int̾
terminos uidit requiẽ qd̃ eẽt
bona:⁊ terrã qd̃ optima. Inter
terminos uanq: accubare est:
prestolato mundi fine requiesce¬
reꝰ nichilq: dehiis que nunc
uersantur in medio querere.s
ultima desiderare. E t fortis
asimis requiem uidet. ⁊ tetrã
optimam: cum simplex gñtili¬
tas. iccirco se ad robur boni o¬
peris erigit: quia ad eternam

Expanded text:
Hebraeos : Perfectorum autem solidus cibus. Et bene candidiores perfecti sunt, et qui Scripturarum cibos explanantes, subtilem et minutum intellectum, qui spiritualis dicitur, Ecclesiae corpori, subministrant, candidi esse debent et puri, atque ab omni macula liberi. Issachar asinus fortis. Issachar, quod interpretatur merces, refertur ad populum gentium, quem Dominus sanguinis sui pretio est mercatus. Hic Issachar, asinus fortis scribitur, quia prius gentilis populus quasi brutum et luxuriosum animal erat, nullaque ratione o, jugum disciplinae evangelicae perferens. Hic accubans inter terminos vidit requiem quod esset bona, et terram quod optima. Inter terminos namque accubare est praestolato mundi fine requiescere, nihilque de his quae nunc versantur in medio quaerere, sed ultima desiderare. Et fortis asinus requiem et terram optimam vidit, cum simplex gentilitas idcirco se ad robur boni operis erigit, quia ad aeternae
Abbreviated transcription (Latin):
nutam angustiorẽ ẽẽ quam
uiã: fit gͦ dan coluber inuia:
quia inpresentis uite latitu¬
die eos ambulare ꝓuocat.
quib quasi parcendo blandi¬
tur. Sedinuia mordet: quia
fideles repꝑit:⁊ sepe se ad p̃cepti
celestis angusta itinera constͥn¬
gñtes. ñ solum nequitia calli¬
de ꝑsuasiõis impetit: sed etiã
t̃rore potestatis p̃mit: ut inper¬
secutioĩs angore post bñficia
ficte ilulcedinis. exerat cornu¬
a potestatis. Quo in loco equuᷤ.
hunc mundum insinuat: qui
ꝑ elationẽ suam. in cursu labũ¬
tium temporum spumat. Et
quia antixp̃c. extrema mundi
app̃hendere nititur: cerastes
iste equi ungulas mordere ꝑ¬
hibei. tur. Ungulam quippe
equi mordere ẽ. extrema scł̃i fe¬
riendo contingere. Ut cadat
ascensor eiꝰ retro. Ascensor equi
ẽ: quisquis extollitur indigni¬
tatib mundi.  Qui retroca¬
dere dr̃ ⁊ ñ infaciẽ. sicut sauluᷤ
cecidisse memoratur. In faciẽ
eium cadere ẽ: in hac uita. su¬

Expanded text:
mitam angustiorem esse quam mitam angustiorem esse quam viam? Fiat ergo Dan coluber in via, quia in praesentis vitae latitudine eos ambulare provocat, quibus quasi parcendo blanditur: sed in via mordet, qfideles reperit, et sese ad praecepti coelestis angusta itinera constringentes, non solum nequitia callidae persuasionis impetit, sed etiam terrore potestatis premit, et in persecutionis angore post beneficia fictae dulcedinis exercet cornua potestatis. Quo in loco equus hunc mundum insinuat, qui per elationem suam in cursu labentium temporum spumat, et quia Antichristus extrema mundi apprehendere nititur. Cerastes iste equi ungulas mordere perhibetur, ungulam quippe equi mordere, est extrema saeculi feriendo contingere, ut cadat ascensor ejus retro. Ascensor equi est, quisquis extollitur indignationis mundi. Qui retro cadere dicitur, et non in faciem sicut Saulus cedidisse dicitur. In facie enim cadere, est in hac vita su
Abbreviated transcription (Latin):
tribus in isrł. Fiat dan colu¬
ber in uia:⁊ cerastes insemi¬
per hec uerba p̃dicr:i de ista
tribu futurum. Clii de iuda
cepta. designare uolunt. Re¬
trorsum autẽ cadere ut in
terra reuerteret᷑ unde sũptus
ẽ. Sed qm̃ die tercia resurcex̃
idẽq: ait salutare tuũ expec
Non derelinques aiãm meã
in inferno. Hec quidam ita
exponunt. C lu uͦ hanc ꝓphe¬
tiam ad antixp̃m tnͣs ferunt.
De tribu enun dan uenire an¬
tixpm ferunt. ꝓ eo qd̃ hoc loco
dan. ⁊ coluber asseritur ⁊ mor¬
deus. Uñ ⁊ ñ umerito ifrłiticꝰ
populus. dum terram incastͤ
rum participatõe susciperet:
pͥmus dan ad aquilonẽ cast᷑
bo in moute testam̃ti. in late¬
rib aquilonis: ascendain srr̃
altitudinẽ nubium: similis¬
solum coluber. sed etiam cera¬
stes uocatur. Cerasta enim
grete: latine cornua dũr. Ser¬
pens hic cornutus perhibet᷑¬
antixp̃i asseritur: quia contͣ
uitam fideliũ nonsolum mor¬
su pestifere p̃dicatioĩs arma¬
testatis. Quis aut̃ nesciat se¬

Expanded text:
. Fiat Dan coluber in via, et cerastes in semiper haec verba praedici de ista tribu futurum; alii de Juda, cepta designare volunt. Retrorsum autem cadere, ut in terram reverteretur unde sumptus est. Sed quoniam die tertia resurrexit, ideoque ait: Salutare Non relinques animam meam in inferno , haec quidam ita exponunt. Alii vero hanc prophetiam ad Antichristum transferunt. De tribu enim Dan venire Antichristum ferunt, pro eo quod hoc loco Dan et coluber asseritur et mordens. Unde et non immerito Israeliticus populus, dum torum partitione susciperet, primus Dan ad aquilonem castrabo in monte testamenti in lateribus aquilonis. Ascendam super altitudinem nubium, et ero similissolum coluber, sed etiam cerastes vocatur. Cerastes enim Graece, cornua dicuntur. Serpens hic cornutus esse perhibetadventus asseritur, quia contra vitam fidelium, cum morsu pestiferae praedicationis, armatestatis. Quis autem nesciat se
Abbreviated transcription (Latin):
maiores natu. ducesq: ac ctionib¬
udices p̃cedebant hinc ⁊ inde
archam: steteruntq: sicut prece¬
perat moyses in deuteronomio
sex tribus in monte garizim.
ut bndicerent populum:i ip̃e
tribrbꝰ qͦ nobiliores sunt. syme
⁊ beniamin. Alie uͦ sex ignobi
liores steterunt e regione inmoz¬
te gebal: ut maledicerent. Int̾
quos ⁊ rubenqͥ macłau̾at tho¬
rum parentis:⁊ zabulon ultrmꝰ
filius lie: ⁊i ancillarum filii.
Et hec quidem ueceris historie
referunt gesta. S inspiciendũ
ẽ: quid in narratione mistice
intelligñtie referatur. Quisunt
isti qui racedunt uixta montẽ
garizim. ⁊ qui sunt qui incedẽ
uixta montem gebal: Illi itaq
qui in hoc loco uixta montem
garizim incedunt electi ad bñ¬
dictionẽ: eos figuraliter indicał.
qui ñ metu pene. s celestis ꝓ¬
missionis amore suocensi ue
siõis i sangͥne remi̾siõi. Ista eñi m̾etͥe
in iericho. tanquã in hoc mortali
seculo moratur: que ut saluari
possit. ꝑ feuestram domus sue.

Expanded text:
majores natu, duces ac judices praecedebant hinc et inde arcam, steteruntque, sicut praeceperat Moyses in Deuteronomio, sex tribus in monte Garizim, ut benedicerent populum, et ipsae tribus quae nobiliores sunt, id est, et Benliores steterunt e regione in monte Hebal, ut maledicerent, inter quos et Ruben, qui maculaverat torum parentis, et Zabulon ultimus Liae filius, et ancillarum filii. » Et haec quidem veteres historiae referunt gesta; sed inspiciendum est quid in narrationem mysticae intelligentiae referatur. Qui sunt ergo isti qui incedunt juxta montem Garizim, et qui sunt qui incedunt juxta montem Hebal? Illi itaque qui hoc in loco juxta montem Garizim incedunt electi ad benedictionem, eos figuraliter indicant qui non metu poenae, sed coelestis promissionis amore succensi vesionis, in sanguine remissionis. Ista enim meretrix in Jericho tanquam in mortali hoc saeculo moratur, quae ut salvari possit, per fenestram domus su
Abbreviated transcription (Latin):
ficiis uł sacram̃tis
mitiçid deputata. tx quo¬
dam babilonius. deierłm ab¬
stulisse. parit̾q cum captius
abduxis se:⁊ sius usibr depu¬
tasse legit᷑. miserante autem
dõ post solutam captiuitatẽ
uasa illa relata sunt ñ confia¬
ta. ⁊ diuino rursum cultiu
mancipata: rex babilonius
diabolus ẽ: qui infelicem po¬
eccłia. in babiloniã. id confu¬
sionẽ heretice prauitatis ab¬
duxit. Sed & partrem uaso¬
rum. id sacramentorũ. simł
cum captuus asportauit.
Nam uasa sacramentorũ ip¬
sa sacram̃ta sigc̃ant. per que
diuini cultus perfectio adĩ.¬
pletur. Detulerunt nanq:
ex hiis non nulla heretici. in
m̃ulli secum ex nr̃is here¬
tici: in prano nomen ip̃m:
xp̃iani nanq dicuntur. Aspor¬
tauerunt legem euͣngłium
apłm. psalterium: baptis¬

Expanded text:
ficiis vel sacramentis mysticis deputata, rex quondam Babylonis de Jerusalem abstulisse, pariterque captivos abduxisse, et suis usibus deputasse, miserante autem Deo post solutam captivitatem vasa illa relata sunt, non conflata, et divino rursum cultui mancipata, rex Babylonius diabolus est, qui infelicem poesiam, in Babyloniam, id est, confusionem haereticae pravitatis, abduxit. 2. Sed et partem vasorum, id est, sacramentorum simul cum captivis asportavit. Nam vasa sacramentorum ipsa sacramenta significant, per quae divini cultus perfectio adimpletur. Detulerunt namque ex eis nonnulla secum haeretici. In nonnulli secum ex nostris haeretici in primo nomen ipsum, Christiani utique dicuntur: asportaverunt legem, Evangelium, Apostolum, Psalterium, baptis
Abbreviated transcription (Latin):
irga autem aaron. que
post siccitatẽ floruit. caro
insinuatur xp̃i: que postea qͣn
de iesse radice succisa ẽ. uiua¬
cius mortificata reuuiuscit. Ita¬
q: uirga post ariditatẽ uires cẽs:
xp̃c est post mortem resurgenꝰ.
Ipsum eiuim uirgã. ip̃m eñ
florem intelliginus. ut in uix¬
ga reguantis potũtider⁊ in flo¬
re pulchritudo eius monstret᷑
Unde ⁊ in canticis canticorũ
idem dicit. Ego sum flos cam¬
ꝑr. ⁊ lilium conualliũ. Alii
uirgam hanc. que sine humo¬
re florẽ ꝓtulit. mariam uirgi¬
nẽ putant: que sine coitu edi¬
to fitei lumine ⁊ passionis saz¬
guine purpurabat. flos uirgi¬
num corona martirũ: gr̃a conti¬
estat interea uitula rufa

Expanded text:
irga autem Aaron, quae post siccitatem floruit, caro insinuatur Christi, quae postquam de Jesse radice succisa est, vivacius mortificata reviviscit. Itaque virga post ariditatem virescens Christus est post mortem resurgens. Ipsum enim virgam, ipsum florem intelligimus, ut in virga regnantis potentia, et in flore pulchritudo ejus monstretur. Unde et in Canticis canticorum idem dicit: Ego sum flos campi, et lilium convallium . 19. Alii virgam hanc, quae sine humore florem protulit, Mariam virginem putant, quae sine coitu edido fidei lumine et passionis sanguine purpurabat flos virginum, corona martyrum, gratia contiestat interea vitula rufa
Abbreviated transcription (Latin):
ille allophilorũ archam dĩ ge¬
stantes. figuram scõrum renun¬
ciantium scł̃o designauerunt:
qui nullum delicti iugũ trax¬
erunt. Nam ille sicut pignoꝵ
affectib. a recto itinere mini¬
me digresse sunt: ita sc̃i mun¬
do renunciantes. parentele ob¬
les affectus odio debemus ħre:
ita nec ꝓximi odio a nob̃ hñdi
sunt. s eorum impedim̃ta: qͥb
a recto itinere nobis impediũt:
sicut ⁊ moyses ait. Qui dñt
patri suo ⁊ matri nescio uos.
⁊ fr̃ib suis ignoro illos ⁊ nes¬
cierunt filios suos. hii custo¬
dierunt testam̃tum dei:⁊ pre
cepta eius seruauerunt. Iu¬
dicia tua iacob: ⁊ legẽ tuam
o isrł. Ille eum scire deum
familiarius appetit: qui pro
amore pietatis eiꝰ nescire de¬
siderat. qͦd cunq carnałr scunt.

Expanded text:
illae allophylorum arcam Dei geillae allophylorum arcam Dei gestantes, figuram sanctorum renuntiantium saeculo designaverunt, qui nullum delicti jugum traxerunt. Nam sicut illae pignorum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, ita sancti mundo renuntiantes parentelae obales affectus odio debemus habere, ita nec proximi odio a nobis habendi sunt, sed eorum impedimenta, quibus a recto itinere nos impediunt, sicut et Moyses ait: Qui dicunt patri suo et matri: Nescio vos; et fratribus suis: Ignoro illos, et nescierunt filios suos, hi Testamentum Dei ecepta ejus servaverunt. Judicia tua, Jacob, et legem tuam, o Israel . Ille enim scire Deum famularius appetit, qui pro amore pietatis ejus nescire desiderat quodcunque carnaliter scivit.
Abbreviated transcription (Latin):
membris. Dorsum quippe fugã
sig̃cat. Quicumq enim fugiũt:
perseqͤntib dorsum daut. Uñ¬
i scriptum ẽ de hostib: qm̃ po¬
nes eos dorsum. Ubi sunt ydo¬
la; Pierunt. Et si aliqua re¬
manentia ab aliquib abscon¬
duntur: fugerunt. Quod aũ
ꝑcussi sunt inpost̾iora hii qui
archam dĩ captiuauerunt:
hec pena signum uidetur. qͥa
siqui susceꝑint testam̃tum dĩ
⁊ post̾iora uite dilexint. ex ip¬
sis iustissime cruciabuntur: q̃
sicut apls dicit. existimare de¬
bent sicut stercora. Qui enim
sic assumunt testam̃tum diui¬
num. ut in postiora respicien¬
tes. ueteri se uanitate ñ exu¬
ant̾. similes sunt hostib ilł
qui archam testam̃ti captiuã
iuxta ydola sua posuerunt.
Et illa quidem uetera etiam
nolentib cadunt: qui a om̃is
caro feniun .⁊ clarttas hoĩs
ut flos feni. Aruit fenum
flos decidit: archa autẽ manet
inet̾num: secretum scił testam̃¬
tum regni celorum: ubi ẽ eter¬
num dei uerbum. Uacce autem

Expanded text:
ejus membris; dorsum quippe fugam ejus membris; dorsum quippe fugam significat: quicumque enim fugiunt, persequentibus dorsum dant: unde scriptum est de hostibus, Quoniam pones eos dorsum ; ubi enim idola perierunt, et si aliqua remanentia ab aliquibus absconduntur, fugerunt. Quod autem percussi sunt in posteriora ii qui arcam Dei captivaverunt, hac poena significatum videtur: quia si qui susceperint testamentum Dei, et posteriora vitae dilexerint, ex ipsis justissime cruciabuntur, quae, sicut Apostolus, existimare debent sicut stercora: qui enim sic assumunt testamentum divinum, ut in posteriora respicientes veteri se vanitate non exuant, simiqui arcam testamenti captivam juxta idola sua posuerunt. Et illa quidem vetera etiam nolentibus cadunt: quia « omnis caro fenum, et claritas hominis ut flos feni. Aruit fenum, flos ejus decidit , » arca Domini manet in aeternum, secretum scilicet testamentum regni coelorum, ubi est vernum verbum Dei . Vaccae autem
Abbreviated transcription (Latin):
illi carnaliter adherentem.
Prostrato heli de sella. pontifi¬
ces iudeorũ sedem hũere uacuã:
⁊ głam sacerdocii regniq: ex¬
tinctam. S quid ẽ quod dũ
posuissent philistiim archã
intemplo dagon dei sui. intra¬
uerunt templum:⁊ inuener̃t
dm̃ suum prostratum atq: cõ¬
fractum: caput quoq: eius
ac duas manus abscisas: Sta¬
tun enin ut testam̃tum dm̃i ꝑ
uenit in gentib confestim ydo¬
la. que deceptum possidebant
orbem destructa sunt: om̃isq:
error simulacrorũ corruit:pre¬
sentiami dĩ ferre ñ sustinens.
Nam in manib dagon p̃scisiᷤ.
opus ydolatrie ampntabat᷑.
Et in capite eius suꝑbia dia¬
boli abscisa sig̾cabatur: aquo
inicium pecc̃i fuit. Qd̃ uͦ in li:¬
mine: ut certum scilicet pre¬
agnosceret. bimes enum finẽ
itũus sig̾cat. E tiam ⁊ illud ad
magnam pertinet sigcationẽ.
in ipãm rumam dagon d̃i sui
atq: fractura: quod dorsum illiꝰ
solum inuenerunt fractis omĩb

Expanded text:
illi carnaliter adhaerentem; illi carnaliter adhaerentem; prostratoque Heli de sella pontificis, Judaeorum sedem habere vacuam, et gloriam sacerdotii regnique exstinctam. Sed quid est quod dum posuissent Philisthiim arcam Domini in templo Dagonis dei sui, intraverunt templum, et invenerunt deum suum prostratum atque confractum; caput quoque ejus ac duae manus abscisae erant? Statim enim ut Testamentum Domini pervenit in gentibus, confestim idola, quae deceptum possidebant orbem, destructa sunt, omnisque error simulacrorum corruit, praesentiam Dei ferre non sustinens. Nam in manibus Dagon praecisis opus idololatriae amputatur, et in capite ejus superbia diaboli abcissa significabatur, a quo initium peccati fuit. Quod vero in limine, ut certum scilicet praeagnosci: limen enim finem itineris significat. Etiam et illud, ad magnam pertinet significationem in ipsa ruina Dagon dei sui atque fractura, quod dorsum illius solum invenerunt, fractis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m ordinem aaron: sed scd̃m
mutationis ueteris testam̃ti.
aꝓpħa illo p̾nunciata sunt ad
hely: offenso dũo iscł. instruxe¬
runt aciem philistei contra eoᷤ.
Tollunt autẽm isrłite. archam
ad stationẽ suam: ⁊ capta est
ab hostib archa. Ip̃i quoq: ñ
solum uicti sunt.:⁊ infugam
uersi: immo etiã magna stra¬
ges fcã ẽ occisorũ. Non nichil
tam̃ futurorũ. hec sigc̃at res ge¬
sta. Sropħice enun archa illa
ab alienigenis capta: indicat
testam̃tum mundi tͣnsiturum
ad gentes. Quando enim nun¬
ciatum ẽ heli sacerdoti. captã
fuisse archain domini: cecidit
de sella ⁊ mortuus ẽ. Trause¬
unte archa dñi ad gentes: pe¬
riit atq interiit sacerdotiũ ii¬
deorum. Duo quoq: filii heli
corruerunt: quorum unius
rꝯcor iiduata.⁊ mox in par¬
tu mortua ẽ. ꝓpter eandẽ per¬
turbationẽ. Quo euidñti sig¬
no prefiguratũ ẽ. post extinc¬
tum sacerdocium iudeorum.
carnalem int̾isse synagogam:

Expanded text:
secundum ordinem Aaron, sed secundsecundum ordinem Aaron, sed secundmutationis Veteris Testamenti a propheta illo praenuntiata sunt ad Heli, offenso Domino ab Israel instruxerunt aciem Philisthaei contra eos: tollunt autem Israelitae arcam ad stationem suam, et capta est ab hostibus arca. Ipsi quoque non solum victi sunt, et in fugam versi, imo etiam magna strages facta est occisorum. Nonnihil tamen futurorum hoc significat res gesta. Prophetice enim arca illa ab alienigenis capta, indicabat testamentum Dei transiturum ad gentes. Quando enim nuntiatum est Heli sacerdoti captam fuisse arcam Domini, cecidit de sella, et mortuus est: transeunte arca Domini ad gentes, periit atque interiit sacerdotium Judaeorum. Duo quoque filii Heli corruerunt, quorum unius uxor viduata, et mox in partu mortua est, propter eamdem perturbationem. Quo evidenti signo praefiguratum est, post exstinctum sacerdotium Judaeorum, carnalem interiisse synagogam,
Abbreviated transcription (Latin):
eo: profecto quia credidit in
ex ip̃a gente pͥmi uenerunt.
i crediderunt. Neq: nunc deft̃
qui licet rarissime tam̃ cre¬
dant: ut impleatur in hiis
qd̾ hic homo dĩ loquutus ẽ.
Qd uͦ continuo secutus adĩ¬
xit. & offeret nummũ argen¬
teum ⁊ tortam panis. quid ꝑ
numinũ argenteum nisi oris
confessio designatur: que fit
credentib ad salutẽ: Argentũ
enim ꝓ eloquio poni solet. psal¬
mista testante ubi canitur.
E loquia dñi eloquia casta: ar¬
g̃utum igne examinatũ: pro¬
batum terre. purgatum sep¬
tuplum. Ergo dicit iste qui
ueuit.dimitte me obsecro ad
unam partem sacerdotalem.
ut comedam bucellam pamiˢ
Sacerdotalem partẽ corpus
plebis ille sacerdos ẽ:media
Plebs sc̃a. regale sacerdotium.
In hac parte sacerdotali: po¬
stulat comedere bucellam ꝑa¬
nis. Quib uerbis ipsum sa¬
crificiũ xpĩanorũ eleganten
expressum ẽ. De quo dicit sa¬
cerdos ip̃e. Panis quem ego da¬
bo: caro mea ẽ pro mundi uita.
Ipsum ẽ quippe sacrificiũ non

Expanded text:
credit in ex ipsa gente plurimi venerunt et crediderunt. Neque nunc desunt qui, licet rarissimi, tamen credant, ut impleatur in his quod hic homo Dei locutus est. Quod vero continuo secutus adjungit: « Offeret nummum argenteum, et tortam panis , » quid per nummum argenteum, nisi oris confessio designatur, quae fit credentibus ad salutem? Argentum enim pro eloquio poni solet, Psalmista testante, ubi canitur: Eloquia Domini, eloquio casta: argentum igne examinatum. probatum terrae, purgatum septuplum . Ergo dicit iste qui venit, Dimitte me, obsecro, ad unam partem sacerdotalem, ut comedam buccellam panis. Sacerdotalem partem corpus plebis ille sacerdos mediator Plebs sancta, regale sacerdotium . In hac parte sacerdotali, postulat comedere buccellam panis. Quibus verbis ipsum sacrificium Christianorum eleganter expressum est; de quo dicit Sacerdos ipse: Panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita . Ipsum est quippe sacrificium, non
Abbreviated transcription (Latin):
głi ficau̾it me glorificabo eũ
qui autẽ contempnunt me erͣt
iguobiles: ecce isti sunt dies
qui prenunciati sunt. iam e¬
nuim uenerunt. Nullus enĩ
sacerdos ẽ scd̃m ordinẽ aaror.
Nam ⁊ illud quod ibi sequit᷑.
suscitabo michi sacerdotẽ fide¬
lem: de xp̃o niũ noui testam̃¬
ti uero sacerdote dr̃. Quod uͦ
serit in domo tua ueniet ut
aaron: de quo usq: ad aduũ¬
tum xp̃i hoiẽs remauserunt.
alius ꝓpħa dixc̃. Reliquie sal¬
ue fient. Unde ⁊ apłs. Sic¬

Expanded text:
ificaverit me, glorificabo eum: qui autem contemnunt me, erunt ignobiles; ecce isti sunt dies qui praenuntiati sunt, jam enim venerunt. Nullus enim sacerdos est secundum ordinem Aaron. Nam et illud quod ibi sequitur, Suscitabo mihi sacerdotem fidelem, de Christo Jesu Novi Testamenti vero sacerdote dicitur. Quod vero serit in domo tua, veniet utAaron, de quo usque ad adventum Christi homines remanserunt. alius propheta dixit: « Reliquiae salvae fient . » Unde Apos
Abbreviated transcription (Latin):
aute reliquerant rursus festi¬
nent intrare.
icesima mansio ẽ. in mon¬
te sepher. qui interpretat᷑
quid prosint frena. Auiciis
nos retrahunt. introducunt
ad uirtutum choros: & in xͥ
monte pulcherrimo. Habitare
faciunt. De quo scͥptum est.
Nenite ascendamus ad mon¬
tem dñi.
icesima prima mansio ẽ¬
miraculum. Et uide quãpul¬
cher ẽ ordo iurtutũ. Post fre¬
nos: in eccl̃iam intromittuͣ.
Post habitationẽ ad xp̃i mor¬
tẽ ascũduus: in quo positi mi¬
ramur. quod nec oculus ui¬
dit nec audiuit. uec incor
hõis ascũdit.
icesuna secunda mansio ẽ¬

Expanded text:
ante reliquerant rursus festinent intrare. Vicesima mansio est in monte Sepher, qui interpretatur quid prosint frena: a vitiis nos retrahunt, introducunt ad virtutum choros, et in Christo monte pulcherrimo habitare faciunt. De quo scriptum est: Venite ascendamus ad montem Domini . Vicesima prima mansio emiraculum; et vide quam pul ordo virtutum: post frenos in Ecclesia intromittuntur. Post habitationem ad Christi montem ascendimus, in quo positi miramur in eo quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit igesima secunda mansio e
Abbreviated transcription (Latin):
scribe ⁊ sacerdotes iudaici popłi
intlłiguntur. De symeone enim:
scribe erant iudeorum. De tribu
uͦ leui: pͥncipes sacerdotũ. De qui
De quo consilio iste patriarcha:
quia iam mente deum uidebat
dicit. In consilio eorũ ñ uenit
anima mea:⁊ reliqua. Horrebat
enum iam illo tp̃r sc̃s iste patri¬
archa uidere tanta scelera: que¬

Expanded text:
saei et Sacerdotes Judaici populi intelliguntur. De Simeone enim Scribae erant Judaeorum, de tribu vero Levi principes sacerdotum, qui De quo consilio iste patriarcha, qui jam mente videbat Deum, dicit: In consilium eorum non veniat anima mea, et reliqua. Horrebat enim jam illo tempore sanctus iste patriarcha videre tantorum sceleru
Abbreviated transcription (Latin):
lantis aduersum se filii. Et
qm scͥptum ẽ de populo ierłm.
filios enutriui &x exaltaui. ip̃i
autem spreuerunt me. per fili¬
um gͦ eius impium. sig̃catur
tropice idem populus iudai¬
cus. qui eum tradidit. Absa¬
lon aut̾ sicut quidam int̾pre¬
tantur: intelligitur patris
historia quemadinodum pa¬
tris pax possit itelligi: qui pa¬
trem bello psequutus ẽ. S qui
diligñter allegoria itñdt̃ ĩspici¬
unt absalon ẽe ierłm: que etiã
⁊ ip̃a pax interpretat᷑. A ciuius
facie xp̃c fugit: qͣndo eam pati¬
endo deserens. ingentib per fidẽ
secessit: Alii absalon iudam
traditorem accipiunt: quem
tanta &r tam miranda patiẽ¬
tia xp̃c ꝑtulit tanquã bonũ.
cum eius cogitationes ñ igno¬
raret:cum adhibuit ꝯiuino.
inquo corporis & sanguinis
sui figuram discipulis cõmen¬
dauit & tradidit: quod demq:
in ip̃a traditione ex osculum
ex hibuisse traditorisuo: qͦm

Expanded text:
lantis adversum se filii. Et lantis adversum se filii. Et quoniam scriptum est de populo Hierusalem: Filios enutrivi, et exaltavi, ipsi autem spreverunt me: per filium ejus impium significabatur tropice idem populus Judaicus, qui eum tradidit. Absalon autem, sicut quidam interpretantur, intelligitur patris videtur, quemadmodum patris pax possit intelligi, qui patrem bello persecutus est. Sed qui diligenter allegoriam intendunt, inspiciunt Absalon esse Jerusalem, quae etiam et ipsa pax interpretatur: a cujus facie Christus fugit, quando eam patiendo deserens, in gentibus per fidem secessit. Alii Absalon Judam traditorem accipiunt, quem tanta et tam miranda patientia Christus pertulit tanquam bonum, cum ejus cogitationes non ignoraret, cum adhibuit convivio, in quo corporis et sanguinis sui figuram discipulis commendavit, et tradidit. Quod denique in ipsa traditione et osculum Christum exhibuisse traditori suo, q
Abbreviated transcription (Latin):
litatis confessione sanauit.
S fortasse quis dicat. Sida¬
uid imaginem xp̃i gerebat.
quomͦ multas uxores ⁊ concu¬
binas ħuisse sccibitur. cum ha
res xp̃c. ⁊ horrescat ee dapnere
Hoc enum ꝓ figura fiebat. At¬
te enĩ uxores bauid multarũ
gũtium & nationũ iagmẽ
indicabant: que per fidem .xͥõ
sorcio iungerent. Concubine
uͦ eius sig̾cabant hereticorũ
eccłias: que sub xp̃i nominis
titulo manere se glantur.S
quia ꝓpter carnalia lucta ses¬
tantur xp̃i: ñ conuiges sed
concubine uocantur. Deniq
nunc reges siplures hant ux¬
ores uł concubinas crunenẽ
quia iam transierunt figͣe.
pro quib uicorũ uł concubi¬
narum uenia ꝯcedebatur. Et
nunc quia figure tͣnsierunt:
uenia nulla datur. De absalos ii
da filius absalon patrem rile¬
quens. pͥmo pater eius decli¬
nans fugit ante faciem eius
securus de uictoria: quia scie¬
bat impium ꝑire: Quem etiã
fieuit magno luctu: ⁊ deplora¬
uit exitum parricide. Scrba¬

Expanded text:
litatis confessione sanavit. Sed fortasse quis dicat: Si David imaginem Christi gerebat, quomodo multas uxores et concubinas habuisse scribitur, cum has res Christus et horrescat et damnet? Hoc enim pro figura fiebat. Multae enim uxores David multarum gentium et nationum imaginem indiconsortio jungerentur: concubinae vero ejus significant haereticorum ecclesias, quae sub Christi nominis titulo manere se gloriantur: sed quia propter carnalia lucra sectantur Christum, non conjuges, sed concubinae vocantur. Denique nunc reges si plures habeant uxores, vel concubinas, crimen est, quia jam transierunt figurae, pro quibus uxorum vel concubinarum venia concedebatur. At nunc quia figurae transierunt, venia nulla datur. CAPUT III. De da filius Absalon, patrem insequens, primo pater ejus declinans, fugit ante faciem ejus, securus de victoria, quia sciebat impium perire? Quem etiam flevit magno luctu, et deploravit exitum parricidae. Scrib
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ malipunici diuisio: que
sig̃cat eccł̃iam. Que quasi mł¬
tagrana uno cortice contegit:
dui omnẽ turbam credenti

Expanded text:
r mali Punici divisio, quae significat Ecclesiam, quasi multa grana uno cortice contegit, dum omnem turbam credenti
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Nemo enu potest ꝑuenite
ad dm̃i: nisi ꝑ caritatẽ. y lenitu¬
do enum legis ẽ dilectio. Alii ea¬
dem duo cherubin. duo intlłi

Expanded text:
tur; nemo enim potest pervenire ad Deum, nisi per charitatem. Plenitudo enim legis dilectio . Alii eadem duo cherubin, duo intelli
Abbreviated transcription (Latin):
ut calciamento pedis unius
exuatur: ne sit in eorum sorte.¬
de quib ip̃e apłs ait. Et calci¬
ati pedes. in preparatione eu᷑m¬
głii pacis. Et de quibus com¬
memorat ꝓph̾a. Quam specio¬
si pedes qui annunciant ꝑacẽ:
qui anuiinciant bona. Qui
enim sic eungłicam fidem te
ligitur utroq pede calciatus.
Qui autẽ sibi putat. ideo qͥa
crelit satis e consultum. cũa
uͦ lucͣudorum aliorum refug̃:
quasi unius pedis caltiaũitum

Expanded text:
ut calceamento pedis unius ut calceamento pedis unius exuatur, ne sit in eorum sorte quibus ipse Apostolus ait: Et calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Et de quibus commemorat per Prophetam: Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona ! Qui enim sic Evangelicam fidem tenligitur utroque pede discalceatus. Qui autem sibi putat ideo quia credit satis esse consultum, curam vero lucrandorum aliorum refugit, quasi unius pedis calceamentum
Abbreviated transcription (Latin):
llud uͦ qd̾ ucorem frĩs ad hoc
frater uissuᷤ est ducere. ut non
sibi. s illi sobolem suscitaret.
eiusq uocaret nomine.quod
inde eidem nasceretur: quid
alud in figura p̃monstrat. in¬
si quia uiisquisq eriͣgelii p̾¬
dicator.ita debet in eccl̃ia labo¬
rare. ut defuncto fr̃i hoc ẽ xp̃o.
suscitet semen quia pro nobis
mortuus ẽ. ⁊ quod suscitatum
fuerit. eiꝰ nomen accipiat: De¬
niq hoc implens apłs. ñ car¬
naliter in p̾missa sig̃catione
s spũaliter in completa ueri¬
gelium se cõmeniorat genuis¬
se suscitans eos ⁊ increpaus
corrigit uolentes ẽẽ ꝑauli.
Nunquid paulus inquit pro
uobis crucificus ẽ. aut in no¬
mine pauli baptizati estisͦ
Tamquam dr̃et. Defuncto
fr̃i uos genui. xp̃iani uoca¬
mimi. ñ pauliam. At uͦ qui
electus ab eccl̃ia minist̾ium
eungłiz andi renu̾it: ab ip̃a ec¬
clesia merito digneq contẽpni¬
tur. Hoc ẽ enu quod in eiu̾s
facie iubetur exspuere: non sa¬
ne sine signo huius opprobrii.

Expanded text:
llud vero quod uxorem fratris ad hoc frater jussus est adducere ut non sibi, sed illi sobolem suscitaret, ejusque vocaret nomine quod inde eidem nasceretur: quid aliud in figura praemonstrat, nisi quia unusquisque Evangelii praedicator ita debet in Ecclesia laborare, ut defuncto fratri, hoc est Christo, suscitet semen, quia pro nobis mortuus est, et quod suscitatum fuerit ejus nomen accipiat. Denique hoc implens Apostolus non carnaliter in praemissa significatione, sed spiritaliter in completa verigelium se commemorat genuisse suscitans eos, et increpans corrigit, volentes esse Pauli. Nunquid Paulus, inquit, pro vobis crucifixus est, aut in nomine Pauli baptizati estis ? tanquam diceret: Defuncto fratri vos genui, Christiani vocamini, non Pauliani: at vero qui electus ab Ecclesia ministerium evangelizandi renuerit, ab ipsa Ecclesia merito digneque contemnitur: hoc est enim quod in ejus faciem jubetur exspuere, non sane signo hujus opprobrii,
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ aliter ur̃is fr̃ib dispense¬
mus: recte increpamur a do¬
mino: eo qͦd stateras diuersas
salomonis qua dicitur. Abho¬
iinatio ẽ domino pondus
duplex: ⁊ statera dolosa non
unus testis: sed inore triũ
duorũ aut trium testium sta¬
bit om̃e uerbum. Licet histon¬
aliter hec sit diuina seruanda
sentñtia: tam̃ cum contra qͦs li¬
bet impios uł hereticos agim̃.
necesse nob̃ ẽ scripturas scãs
ad testunonium uocare. Seus
quippe nr̃i atcestatio. sine hiis
testib Hãbet fidem̃. Uude ma¬
gis conuenit ad probationẽ &¬
adhibeam duos testes nouũ
scił ⁊ uetus testam̃tum. Adhi¬
beam etiam ⁊ tres. eunͣgłium

Expanded text:
nobis, aliter nostris fratribus dispensenobis, aliter nostris fratribus dispensemus, recte increpamur a Domino, eo quod stateras diversas m Salomonis, qua dicitur: Abominatio est Domino pondus duplex et statera dolosa, nonunus testis, sed in ore duorum aut trium testium stabit omne verbum. Licet historialiter haec sit divina servanda sententia, tamen et cum contra quoslibet impios vel haereticos agimus, necesse nobis est Scripturas sanctas in testimonium vocare. Sensus quippe nostri et attestatio sine his testibus non habent fidem. Unde magis conadhibeam duos testes, Novum scilicet et Vetus Testamentum: adhibeam etiam tres, Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
minus: nec erit in domo tua
modius maior ⁊ minor. Son¬
dus habebis iustũ ⁊ uerum:
⁊ modius equał ⁊ uerus enit
tibi: ut multo uiuas tempo¬
re suꝑ t̾ram. Hoc ⁊ idem legis¬
lator etiam in leurtico idem¬
dicit: salomone quoq: parẽ
suꝑ hoc sententiam proferñte.
Pondus magnũ ⁊ pusillũ.
⁊ m̃sute duplices. inimun¬
da sunt utraq ante dũm.
qui facit ea in adinuentiõib
suis compedietur. Proide ñ
solum illo corporali. s etiam
spũali modo studendum ẽ no¬
bis. ut nec diuersa pondera in
cordib nr̃is. nec in domo con¬
scientie nr̃e mensuras dupliceᷤ
habeamus: id ne ip̃i ea que
districtiori regula moliuitur.
remissiore indulgentia p̾su¬
mentes: eos quib uerbum
Qi predicamus districtiorib
p̾ceptis. ⁊ grauiorib qͣm ip̃i
perferre possimus ponderib
obruamus. Qd̃ cum facimus.
quasi diuerso pondere atq:
mensura. p̾ceptorum dñi mer¬
cedem frugẽq: uł appendimꝰ.
uel metimur. Si enim alitͤ

Expanded text:
n erit in domo tua modius major et minor. Pondus habebis justum et verum; et modius aequalis et verus erit tibi, ut multo vivas tempore super terram. Hoc et idem legislator etiam in Levitico interdicit, Salomone quoque parem super hoc sententiam numero proferente: Pondus magnum et pusillum, et mensurae duplices, immunda sunt utraque ante Deum: et qui facit ea, adinventionibus suis compedietur . Proinde non solum illo corporali, sed etiam spiritali modo studendum est nobis ut nec diversa pondera in cordibus nostris, nec in domo conscientiae nostrae mensuras duplices habeamus, id est, ne ipsi ea quae districtiori regula moliuntur, remissiore indulgentia praesumentes eos, quibus verbum Domini praedicamus, districtioribus praeceptis et gravioribus, quam ipsi perferre possumus, ponderibus obruamus. Quod cum facimus, quasi diverso pondere atque mensura praeceptorum Domini mercedem frugemque vel appendimus vel metimur. Si enim aliter ea
Abbreviated transcription (Latin):
egiptũ: eo quod fu̾is nando
incola nterra euis. Qmͣuis egye
enim mundo renuntiantes.
egyptiam terram. id pristinã
seculi conuersationẽ uł conũ¬
declinemus: tamen dum pre¬
sentis seculi necessitatib sub¬
dimur: quasi egiptiam natio¬
nem nequaqͣm extingumus.¬
E t licet ab ip̃a quadam discre¬
tione separemur. ñ de suꝑflu
indum̃toq ꝯtenti. Hoc enun
figuralit mandabatur in lege:
ĩ abhominab̾is egiptium

Expanded text:
egyptium, eo quod fuisti incola in terra ejus; quamvis enim mundo renuntiantes Aegyptiam terram, id est, pristinam saeculi conversationem, declinemus, tamen, dum praesentis saeculi necessitatibus subdimur, quasi Aegyptiam nationem nequaquam exstinguimus, licet ab ipsa quadam discretione separemur, non de superfluiindumentoque contenti. Hoc enim singulariter mandabatur in lege: Non abominaberis Aegyptium
Abbreviated transcription (Latin):
in diuinis libris sqͥpta uiderẽ¬
tur: nisi magne alicuius rei
imagiiẽ. earum rerum gesta
ꝑ typos ⁊ figuras ostenderẽt.¬
Gedeon igitur ut suꝑus dc̃m
ẽ: Tẏpum dñi precendebat.
Plurime uxores eius multe stͥ
nationes: que per fidem xp̃o
ad heserunt. Septuaginta uͦ
fidem filios sibi dominus ge¬
neraturus erat. Concubinam¬
uͦ hoc in loco synagogam uo¬
cat: que nouissimis temporib
antixp̃o ẽ creditura. De qua
ioħes apł̃s: in apocalipsira ait.

Expanded text:
in divinis libris scripta viderenin divinis libris scripta viderentur, nisi magnae alicujus rei imaginem earum rerum gesta per typos et figuras ostendereGedeon igitur, ut superius dictum est, typum Domini protendebat. Plurimae uxores ejus, multae sunt nationes quae per fidem Christo adhaeserunt. Septuaginta verfidem filios sibi Dominus generatus erat. Concubinam hoc loco Synagogam vocat, quae novissimis temporibus Antichristo est creditura, de quo Joannes apostolus in Apocalypsi ait:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ magno pensamus: ꝓ sistͣ¬
Bñ ergo illic scͥptum ẽ. qͦd in
dextera tubaᷤ. & insinistͣ legenaᷤᷤ
tenuer̃t. quia xp̃i martyres ꝓ
magno habñt p̃dicatioĩs gra¬
tiã. corpoꝵ uͦ utilitatẽ ꝓ minimo.
Quiꝰqͥs enĩ corporiꝰ utilitatẽ plus
facit. qͣm gr̃am p̃dicatiõisIn sim¬
stra tubã. atq: in dext̃a lagenã te¬
net Sienĩ pͥori loco gr̃a p̃dicatio¬
nisattendit᷑. & poffiori utilitaᷤ
corporiꝰ: cercũ est qͥa dextͥs tube.
e sinistͥs lagene tenent᷑. De abimelec.
oritur gecleon. ⁊i reliquit
septuaguita filios: ⁊ n¬
num nomine abimelech. natũ
exconcubina. Qui conduxit
sibi uiros uagos: ⁊ abierũt
post illum. Et intrauit in
domum patris sui. ⁊ occidit
lapidem unum: ⁊ remansit
opus erat. utͣ magnopere
scriberetur utrum gedeon.
hũisset. s ⁊ concubinam de qͣ
unum ⁊ malum filium suscepiꝰ¬
set: Et quod cum turpe fc̃m
sit. tunc etiam turpius esset.
si hec posterius ad exemplum

Expanded text:
 magno pensamus; pro sinistrBene ergo illic scriptum est quod in dextera tubas et in sinistra lagenas tenuerunt, quia Christi martyres pro magno habent praedicationis gratiam; corporum vero utilitatem pro minimo; quisquis enim corporis utilitatem plus facit quam gratiam praedicationis, in sinistra tubam atque in dextera lagenam tenet. Si enim priori loco gratia praedicationis attenditur, et posteriori utilitas corporis, certum est quia in dextris tubae, et in sinistris lagMoritur Gedeon, et reliquit septuaginta filios, et unum nomine Abimelech, natum ex concubina, qui conduxit sibi viros vagos, et abierunt post illum, et intravit in domum patris sui, et occiditlapidem unum, et remansit uid opus erat, ut magnopere praescriberetur utrum Gedeon habuisset, sed et concubinam, de qua unum et malum suscepisset? 499 2. Quod cum turpe factum sit, tunc etiam turpius esset si haec posteris ad exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
urbs. que in extrenus fi¬
nib egipti erat: in qua popłs
congregatus exiit in deserto. Sie¬
altera post pascha in conspec¬
tu egiptiorum. R amesses. Qdã¬
truum putaueruntͥ utiq: quia
cũ moti fuerimus. ad eungłicã
tubam. ⁊ excitati tonitruo: cũ
gaudio exunus in mense pri

Expanded text:
urbs, quae in extremis finibus Aegypti erat, in qua populus congregatus exiit in deserto altera die post Pascha in conspectu Aegyptiorum. Rameses itruum putaverunt, utique quia cum commoti fuerimus ad Evangelicam tubam, excitati tonitru cum gaudio eximus in mense pri
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec iubentur. de uͦ.¬
etiam fieri due tube: q¬
rum clangore populi moue.¬
tur ad p̃lium. Sic enm scͥptũ
ẽ de hiis ad moisen. Fac tibi
duas tubas argũteas. ductiles.
Et paulo post. Cum contisus
clangor increpu̾it: mouebunt᷑
castra. ꝑ duas enim tubas exer¬
citus ducitur: quia ꝑ duo testa¬
m̃ta. siue ꝑ duo p̾cepta carita¬
tis. ad ꝓcinctum fidei populus
euocatur. Que iccirco argentee
fieri p̃cipiuntur. ut predicato¬
rum uerba eloquii nitore reful¬
geant: ⁊ auditorum mentem
nulla sui obscuritate confun¬
dant. Iecirco autẽ ductiles: qͥa
necesse ẽ. ut hii qui uenturam

Expanded text:
ost haec jubentur etiam fieri duae tubae, quarum clangore populi moverentur ad praelium. Sic enim scriptum est de 439 his ad Moysen: Fac tibi duas tubas argenteas ductiles. Et pauclangor increpuerit, movebuntur castra. Per duas enim tubas exercitus ducitur, quia per duo testamenta sive per duo praecepta charitatis ad procinctum fidei populus evocatur. Quae idcirco argenteae fieri praecipiuntur, ut praedicatorum verba eloquii nitore refulgeant, et auditorum mentem nulla sui obscuritate confundant. Idcirco autem ductiles, quia necesse est ut hi qui vitam
Abbreviated transcription (Latin):
significauert. qui dĩ traditione
contẽp̃ta alienaᷤ doctnaᷤ appetũt.
ti magistia humane instituti¬
onis inducunt. Quos incre¬
pat dominus: ⁊ obuirgat in
eiiͣgłio dicens. Reicitis man¬
darum dei: ut traditiomi ur̃e
studeatis. Uidetur ⁊ ignem a¬
lienũ accendere. quis quis cor¬
poree uł secularis alicuius
cupiditatis ignẽ in sacrario
sui cordis accendens. audet
altariis dñi appropinquare:
que ñ recipiunt nisi illius ig¬
nis accũsionẽ dequo ait dñs.
Ignem ueni mittere interram.
Noc igne nos dñs ur̃e semꝑ
incendit: ut illuminemur in
sensib ne flagremus in iuicus . ix.
dis ⁊ immundis. quedam ani

Expanded text:
icaverunt qui, Dei traditione contempta, alienas doctrinas appetunt, et magisteria humanae institutionis inducunt. Quos increpat Dominus et objurgat in Evangelio, dicens: Rejecistis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis. 2. Videtur et ignem alienum incendere, quisquis, corporeae vel saecularis alicujus cupiditatis ignem in sacrario sui cordis accendens, audet altaribus Domini appropinquare. Quae non recipiunt, nisi illius ignis accensionem de quo ait Dominus: Ignem veni mittere in terram. Hoc igne nos Dominus Jesus semper incendat, ut illuminemur in sensibus, ne flagremus in vitiis. CAPUTdis et immundis loquen
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli machinationib fcãm.
Qm ꝑpt̾ea scͥpt᷑a noĩe samuelis
appellat:quia solent imagine
earum terum nominib appel¬
lari. quarum imagines sunt:
Sic ⁊ omĩa que puigunt᷑ atq
fingunt᷑: earum rerũ quar
unagines sunt nominib ap¬
pellant᷑. Sicut hominis pictu¬
ra cum fingit᷑: propriũ quod¬
q nom̃ incunctant̃ adhibet᷑
i dicit᷑. Iule cicero ẽ ille salustẽ¬
ille achilles. ille hector. hoc
flumen symois. illa roma:. cũ
imagines. Uñ & cherubin cũ
sint celestes iurtutes: ficti tam̃
ex metallo qͦimꝑauit deus
suꝑ archam testimonii mag¬
ne rei eͥ sigc̃ande gr̃a: non ali¬
ud qͣm cherubm illa quoq:
figmnenta uoiabant᷑. Item dũ
quisq: uidet sompniũ. non
dicit uidi imaginẽ augustim
s uidi augustinũ: cum eo
t̃p̃re quo aliquid tale aliqͥs
iudit.ignoraret hoc augusti¬
nus. Usq: adeo manifestũ
ẽnon ip̃os homines s eorũ
imagines uidere. Et pharao
um imagines. Si igitur liqͥ¬

Expanded text:
diaboli machinationibus factam, diaboli machinationibus factam, quam propterea Scriptura nomine Samuelis appellat, quia solent imagines earum rerum omnium lari, quarum imagines sunt. Sicut omnia quae pinguntur atque finguntur, earum rerum quarum imagines sunt, nominibus appellantur: sicut hominis pictura cum pingitur, proprium quodque nomen incunctanter adhibetur, et dicitur: Ille Cicero est, ille Salustille Achilles, iste Hector, hoc flumen Simois, illa Roma, cum imagines. Unde cherubim cum sint coelestes virtutes, facti tunc ex metallo, quo imperavit Deus super arcam testamenti, magnae rei significandae gratia, non aliud quam Cherubin, illa quoque figmenta vocabantur. Item dum quisque videt somnium, non dicit, Vidi imaginem Augustini: sed vidi Augustinum: cum eo tempore quo aliquid tale aliquis vidit, ignoraret hoc Augustinus. Usque adeo manifestum est, non ipsos homines, sed eorum imagines videre. Et Pharao um imagines. Si igitur cons
Abbreviated transcription (Latin):
iusti:⁊ tanquam de abditis
mortuorũ receptaculis euosa¬
re: ut uideretur ⁊ loqueretur
cuin saul. Nonne magis mir̃a¬
dum sit. quod sathanas ip̃m
dñm assumpsit. ⁊ ofticituit
supra pumain templi: Qno¬
libet enim modo fecerit factũ
ẽ: ita ut ⁊ samuel suscitaret᷑
Similiter latet: uisi forte quis
dixit faciliorem diabolo fiuis¬
se liceutiam ad dum uiuum
u uoluit assum̃dum. ⁊ ubi
uoluit ostituendũ: quam ad
samueł defuncti sp̃m esuis
sedib excitandum. Quodsi
illud in eungelio nos contur¬
bat. quia dominus uoluit
atq ꝑmisit. nulla sue dimi¬
nutione potestatis ⁊ duuinta¬
tis id fieri. sicut ab ip̃is uide¬
is quamquã ꝑuersis atq: im¬
mundis.⁊ facta diaboli faci¬
entib ⁊ teneri se:i uinciri.
te magica potũtia. si uolens
atq: obtemꝑans occulte dis¬
peusationi dĩ: que phitonissã
illam ⁊ saulem latebat. sp̃c
muelis. excitatũ a requie sua
credamus: sed aliquod fantas¬
ma. & imaginariam illusionẽ

Expanded text:
usti, et tanquam de abditis mortuorum receptaculis evocare, ut videretur et loqueretur cum Saul. Nonne magis mirandum sit quod Satanas ipsum Dominum assumpsit, et constituit supra pinnam templi? Quolibet enim modo fecerit, factum est: ita ut et Samuel suscitaretur, sidixerit faciliorem diabolo fuisse licentiam ad Dominum vivum, unde voluit assumendum, et, ubi voluit, constituendum, quam ad Samuelis defuncti spiritum a suis sedibus excitandum. Quod si illud in Evangelio nos ideo non perturbat, quia Dominus voluit atque permisit nulla diminutione suae potestatis et divinitatis id fieri, sicut ab ipsis Judaeis, quamquam perversis atque immundis, et facta diaboli facientibus, et teneri se, et vinciri, et te magica potentia, sed volens, atque obtemperans occultae dispensationi Dei, quae pythonissam illam, et Samuelem latebat, consemuelis excitatum a requie sua credamus, sed aliquod phantasma et imaginariam illusionem
Abbreviated transcription (Latin):
solum oꝑe perpetrans ho¬
micidium facit: sed etiam qui
intutrit in eum esurientẽ. uł nu¬
dum qui mori possit nisi indu¬
m̃tum cibũq porrigñdo subue¬
niat:. ⁊ idem homicidatenetur.

Expanded text:
solum opere perpetrans homicidium facit, sed etiam et qui incurrit in eum esurientem, vel nudum, qui mori possit, nisi indumentum cibumque porrigendo subveniat, et idem homicida tenebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
cesserat: nundum propter
hominem qui est t̾ra. dñs¬
nis assumpserat. ꝑ qd ym¬
brem sci euuangelii largis
ram: quia nullus homo o¬
peratus est in uirgine. uñ
lapis abscisus de monte si¬
ne manib. idest absq coi¬
tu & humano semine: de
uirginali ut̾o quasi de mõ¬
te humane naturȩ. & sub¬
stantia humane carnis ab¬
scisus. S fons ascendebat
e t̾ra: irrigans uniuersam
suꝑficiem t̾rȩ. Terra mat̾
dñi uirgo maria rectissime
accipitur. de qua scͥptum
est: aꝑiatur derra ce germi¬
net saluatorem: quam t̾rã
irrigauit sp̃e sanctus qui
fontis ce aque nomine in
euangłio significatur. for¬
mauit gͥ dõ hominem de
carnem. tanqͣ. de li¬
mo t̾re: ce inspirauit in
faciem eius spiraculum u

Expanded text:
cesserat; nondum propter cesserat; nondum propter hominem, qui est terra, Domnis assumpserat: per quam imbrem sancti Evangelii largissram, quia nullus homo operatus est in Virgine unde lapis de monte sine manibus abstu et humano semine, de virginali utero, quasi de monte humanae naturae et substantia carnis abscisus. Sed fons ascendebat e terra, irrigans universam superficiem terrae. Terra mater virgo Domini Maria rectissime accipitur, de qua scriptum est: Aperiatur terra et germinet Salvatorem . Quam terram irrigavit Spiritus sanctus, qui fontis et aquae nomine in Evangelio significatur. Formavit igitur Deus hominem de carnem , tanquam de limo terrae. Et inspiravit in faciem ejus spiraculum vitae,