comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deinde ab infirmitate curauit aꝑ
dicit. Neq hic pec̾cauit neꝙ parentes esꝰ ut cecꝰ
nasceretur. sed ut larificetur filtus di ꝑeũ. His
uerbis aꝑte demonstrat: quod idõ ceciis nats
lat ut hic incipiant tormenta sustinere. quȩ post¬
modu sine fine sustinebunt. Q solũ modo ad
malos ꝑtinet. sicut antiochus & herodes inchõ¬
auerunt pati. quod postmodũ in infernopas¬
suri erant. De hisscriptũ est. Duplici contrici
circo uero in cognitũ ÷ quomodo exhis
unus quisꝙ flagellatur ut unus quis que
flagellatus timeat & emendet flendo
qđ fecit. quatinus flagellũ¬

Expanded text:
deinde ab infirmitate curavit, apcavit, neque parentes ejus, ut caecus nasceretur, sed ut clarificetur Filius Dei per eum . His verbis aperte demonstrat, quod ideo caecus natuslat, ut hic incipiant tormentum sustinere, quod postmodum sine fine sustinebunt, quod solummodo ad malos pertinet. Sicut Antiochus et Herodes inchoaverunt pati hic, quod postmodum in inferno passuri erant. De his scriptum est: Duplici contritiocirco vero incognitum est, quomodo ex his unusquisque flagellatur, ut unusquisque flagellatus timeat, et emendet, flendo, quod fecit; quatenus flagellu
Abbreviated transcription (Latin):
ciam sacerddotis: oboe dientiã regis.
Illius zeli feruorem. huuis sidei pu¬
dote. sidei puritatem inrege. Igitur exi¬
mirm opus iam nunc narratum est
quod te potest exercitare osanctissime
uir titum. Haec enim theo dosii xpͣi¬
anissimi principis & beati ambrosu

Expanded text:
ciam sacerdotis, obedientiam regis, ciam sacerdotis, obedientiam regis, illius zeli fervorem, hujuidei puritatem. Igitur eximium opus nunc narratum est, quod te potest excitare, o sanctissima virtutum. Haec enim Theodosii christianissimi principis, et beatissimi Ambrosii
Abbreviated transcription (Latin):
undum uerbum tuum.
s autem capillos euellens fron¬
s pes cuciens & pauimentum la¬
Simarum gurtis aspergens ue niã
impetrare poscebat. Cumq te pus
accederet quominus adaltare so¬
lebat offerre. surgens cum lacrimis
est ingressus. Cum uero obtulisset.
sicut solitus erat intra cancellos stetit.
Rursus autem ambrosius nͣquieuit.
sed differentiam locorum e docuit.
Et primo quesiuit. quid ibidem ex pectare.
Imperatore dicente sustinere se sacrorũ
diaconum remandauit. Oinperator.
in teriora. loca tantum sacer dotibus
collata sunt. quar ceteris nec ingredi
nec contingere permit tuntur.
Egre dere igitur. & hanc expectati¬
gne cum ceteris habe con
tanti suscipiens. remandauit fa
uidatiae causa intra canc losnte
seqd inconstantinopolitana urbi. hanc
consur tudine̾ esse cognoui. Unde
gratias ago. ꝓ huius modi medicina.
Lali ergo & tanta uit tute: et pͣsul
& imperator clarebant. Ego nãq
utriusq opus admiror. illius fiduciã.
huius autem oboe dientiam. idest sidu¬

Expanded text:
undum verbum tuum . Manibus autem capillos evellens, frontemque percutiens, et pavimentum lacrymarum guttis aspergens, veniam impetrare poscebat. Cumque tempus accederet quo munus ad altare solebat offerre, surgens cum lacrymis est ingressus. Cum vero obtulisset, sicuti solitus erat, intra cancellos stetit. Rursus autem Ambrosius non quievit, sed differentiam locorum edocuit. Et primo quidem requisivit quid ibidem exspectaret: imperatore dicente sustinere se sacrorum diaconum remandavit: O imperator, interiora loca tantum sacerdotibus sunt collata, quae caeteri nec ingredi, nec contingere permittuntur. Egredere igitur, et hanc exspectationem cu animo gratanti suscipiens, remandavit: Non audaciae causa intra cancellos mansi, sed in Constantinopolitana urbe hanc consuetudinem esse cognovi; unde gratias ago pro hujuTali ergo et tanta virtute et praesul et imperator clarebant. Ego namque utriusque opus admirari soleo illius fiduciam, hujus obedientiam, id est fidu
Abbreviated transcription (Latin):
re quod nullũ peccatũ sine iundiita relua
purgat. aut postmortẽ igne purgatorio pur¬
gaibitur. Qđ si his modis peccatũ hominis non
suerit deletũ. posthanc uitam inignẽ de¬
sendet et̃num. Hec uͦ audiens nequa quã
de tua debes desperare salute. nequaquam
cũ desperatione dicere multa sunt mea muala.¬
& iniiumeribilia peccata mea. Scito ꝓcerto
quod nullus tantũ potest peccare. quantũ
enĩ pietas ualet dimittere. Tantũ enĩ÷ si pe¬
niteat peccans. si ad illũ conuerto stude¬
at. Et quia sermo se intulit de uenia pec¬
catoruni speranda uolo factũ theodosi

Expanded text:
credere, quod nullum peccatum sine vindicta relinquatflagellum purgat, aut post mortem igne purgatorio expiabitur. Quod si his modis peccatum hominis non fuerit deletum, post hanc vitam in ignem descendet aeternum. Haec vero nequaquam de tua debes desperare salute, nequaquam cum desperatis dicere: multa sunt mala mea, et innumerabilia peccata mea. Scito pro certo, quod nullus tantum possit peccare, quantum Dominus valet dimittere: tantum si poeniteat peccantem, et si ad illum converti studeat. Et quia sermo se intulit de venia peccatorum speranda, volo factum Theodosi
Abbreviated transcription (Latin):
morc patient̃ tolerarestuduerunt
baartas hoc legens. hoc menti cõmen
llos uirilxs ex totis imitari studeas
UROR IOITUR Utsi infirmitas uel alia
contrarietas tibi acciderit. quatenus ꝑfecte
ualeas scire qualit̃ tribulationes om̃sꝙ infir¬
mitates tolerare debeas. lectioni esto dedit
ibi enĩ inuenies scriptum. Ego quol amo¬
& castigat: ergo & tu fr̃ama argur& castiga¬
ri ab illo Qualis cumque infirmitas tibi uene¬
rit: gratanti animo suscipe illã. Uolotibi
uiã rem de historia tripertita narrare:
quã sub inde uolo ut legas & memoriȩ cõmen¬
des. Fuit beniamin senor qui ualde clarus
habebat dono dĩ ditatus ut sine medicam in e
tactu manus aut olei facta oratione sanabat
egrotos. Hc fertur incidisse in hidropica
passionẽ: &. tantuepꝰ corpus intumuisse: ut
non posset ꝑianius celuule sa¬

Expanded text:
more patienter tolerare studuerunt, ut tua charitas hoc legens, hoc menti commendans, illud viribus ex totis imitari studeasor igitur, ut si vel infirmitas, vel alia contrarietas tibi accidet, quatenus perfecte valeas scire, qualiter tribulationes, omnesque infirmitates tolerare debeas, lectioni esto dedita. Ibi enim invenies scriptum: Quet castigat . Ergo tu, mater, ama argui, et castigari ab illo. Qualiscunque infirmitas venerit, gratanti animo suscipe illam. Unam rem volo tibi de historia Tripartita narrare, quam subinde volo ut legas, et memoriae commendes. Fuit Benjamin senior, qui valde clarus habebatur, dono Dei ditatus, ut sine medicamine tactu manus aut olei facta oratione sanaret aegrotos. Hic fertur incidisse in hydropicam passionem et in tantum corpus ejus intumuisse, ut non per januas cellulae su
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ flagellati sunt sut ꝓbati gr̃te & heguse¬
tati aliis obcausẽ exempli e imitandis et
em cognoscentes patientiam: illos imitaristu.¬
Diussemus. Scđo modo ds̃ homines flagellat.
ne se extollant insuꝑbiã: uel insecuritatem
ponant qua ad scos specialit̃ ꝑtinet. sicut
carnis meȩ̨ angłs satanę qui me colaficet.
Lui pꝰqua cognouit quodsalubre illi fusset
illu flagelluꝰ dixit. Libent̃ gͦ cłabor
gellat ꝓpt peccata. sicut parabitico cui
dixit Remit tuntur tͥ peccata tua.¬

Expanded text:
enim flagellati sunt, ut probati essent et manifesti aliis ob causam exempli imitandi, ut eorum cognoscentes impatientiam illos imitari studeamus. Secundo Deus homines flagellat, ne se extollant in superbia, vel in securitate ponant, quod ad sanctos specialiter pertinet, sicut carnis meae angelus Satanae, ut me colaphizet . Qui postquam cognovit, quod salubre illi fuisset illud flagellum, dixit: Libenter igitur glgellat propter peccatum, sicut paralyticum, cui dixit: Remittuntur tibi peccata tua
Abbreviated transcription (Latin):
Lames qriconis eueniunt: Et melius: hic
penas soluerei quã post mortem ꝑpetua sup¬
plitia sus tinere. Stude gͦ & tu similit dicere:
quando tͥ infirmitas aut alia contrarietas
uenłt Considerare ꝗꝗ sumopere debemusssi
illi qui scĩ & iusti erant dño ꝓinfirmitate
gras agebant: quanto magis nos qͥ peccato¬
ressumus: infirmitates & tribulationes.
inregnũ di Si igitur ꝑmultas tribulatio¬
nes intratur in regnũ dĩ : amandę sunt xri¬
bulationes cum graciaru accine a nobis: lole¬
rande sunt tribulationesꝰ quatenus heredes
regni cęlestis effici mereamur. Peccator eni
qͥ in hoc nundo flagellari nmeretur: in in¬
ferno torquebaur¬

Expanded text:
atis meis eveniunt, et melius est hic poenas solvere, quam post mortem perpetua supplicia sustinere. Stude ergo et tu similiter dicere, quando tibi infirmitas aut alia contrarietas evenit. Considerare quoque summopere debemus, si illi, qui sancti et justi erant, Domino pro infirmitate gratias referebant, quanto magis nos, qui peccatores sumus, infirmitates et tribulationes aregnum Dei . Si igitur per multas tribulationes intratur in regnum Dei, amandae sunt tribulationes cum gratiarum actione, a nobis tolerandae sunt infirmitates, quatenus haeredes regni coelestis effici mereamur. Peccator enim, qui in hoc mundo flagellari non meretur, in inferno torquebitur
Abbreviated transcription (Latin):
cȩloꝵ ierearis conscendere. Lugendu hic ÷ quia
scriptum est. Beati qui lugentꝰ. qm̃ ipsi csola¬
bantur. Nequaqua hoc de om̃i luc tu dicit
adipisq ñ possunt. qui ꝓsuo luctu ñst beati.
Solumodo illi lugentes sunt beati. qui sua ł alioꝵ
peccata deflent. sicut samuhel deflebat saul.
& paulus deflebat eos qͥ non egerunt pęniten¬
tiã afornicatione & inmunditia sua. Deflea¬

Expanded text:
dere. Lugendum hic est, quia scriptum est: Beati, qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Nequaquam haec de omni luctu dicit, adipisci non possunt, qui pro luctu suo non sunt beati. Solummodo illi lugentes sunt beati, qui sua aliorumque peccata deflent, sicut Samuel deflebat Saul, et Paulus deflebat eos, qui non egerant poenitentiam a fornicatione et immunditia sua. Defle
Abbreviated transcription (Latin):
odium ꝑgudiũ. occide tristicia Epattifi
extingue diss. ensionem. ꝑpatientia mortifi¬
ca in patientiam ꝑbonitati occide malitiã
ꝑmansuerudinem. extingue ferotitatẽ ꝑ conti¬
nentiã mortifica intemperantiam. ꝑcastit¬
tem occide inpudititiam. Sinsto modo uetꝰ
carnis mortificare curaueris. sine dubio phenni
leticia cũ angelis incęlo per frueris
IoN⁊ in his diu inmorandũ quia tranldui¬
to Raritatẽ tuã ad latissimũ campa diui¬
nirũ scripturarũ. ut quod hic deesse tibi cernis

Expanded text:
odium; per gaudium occide tristitiam; per pacem exstingue dissensionem; per patientiam mortifica impatientiam; per bonitatem occide malitiam; per mansuetudinem exstingue ferociam; per continentiam mortifica intemperentiam; per castitatem occide impudicitiam. Si isto modo actus carnis mortificare curaveris, sine dubio perenni laetitia cum angelis  in his diu morandum, quia transmitto charitatem tuam ad latissimum campum divinarum Scripturarum, ut quod hic tibi cernis
Abbreviated transcription (Latin):
sibi untc mortem insella latislia
inquit eẽm nihil ꝓfuit mihi Hunc benamun¬
tuis dño semꝑ grãs stude referre Adiat di
lestio tua debeato tephano mona cho qualit¬
aũt circa mare ocçeanum habitauit: ꝑfecta
tium consolabatur animos &alacritatẽ re¬
uocabat. Licet necessaria tribulatio ꝓueni¬
re talis erant incladibus ꝓpriis. Denique¬
dum infirmitatem incurabilem incurri.set:
heque aliud cogitarent nisi.¬

Expanded text:
sibus ante mortem, in sella latissimainquit, esset, nihil profuit mihi. Matuis, Domino semper gratias stude referre. Audiat etiam dilectio tua de beato Stephano monacho, qualitautem circa mare Oceanum habitavit, perfecta t tristes consolabatur animos, et alacritate revocabat, licet necessaria tribulatio praeveniret, talis etiam erit in cladibus dum infirmitatem incurabilem incurriset, ei non dolerent, neque aliud cogitarent nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Ce Qedof seniꝑ hicere debemas. Aꝑtissime uͦ in his
brbistposstris cognoscer quare nobis semper
panc adtempꝰ ddeplorare. quia hȩc uita breiuis est
Elabens & misera. citoq transitura. Illa alia uita
nullum t̾minũ ht̃. numquã finetur. Et sicnt sc̃i
sne fine gaudebunt cũ angłis incęlo. sic & peccateres
inp̃cibus: quia dns nobis facile potest lacrimas da
icut audio senes lacrimantes x nomn ueniunt mibi
& tribulatur anima mea Et dixit q senex.

Expanded text:
Sic et nos semper dicere debemus. Aptissime vero in his possumus cognoscere, quare nobis semper est, hic ad tempus deplorare, quia haec vita brevis est, labens est, misera est, cito transitura est; illa alia vita nullum terminum habet, nunquam finietur: et sicut sancti sine fine gaudebunt cum angelis in coelo, sic et peccatores in precibus, quia Dominus nobis facile potest lacrymas daracrymas habere, sicut audio senes lacrymantes, et non veniunt mihi, et tribulatur anima mea. Et dicit ei senex:
Abbreviated transcription (Latin):
piu  soose nisi cito dimit teret manussuas
rapiebatur in contemplationẽ. Quare gͦ repente
incontemplatione rapiebatur: Sine dubio. qui¬
⁊ mortificatꝰ erat. Audiat gͦ dilestio tua.
rogo quale studui habuit beatꝰ paulus mona¬
chus orandi quod ineccłastica historia scrip¬
tũ habetur. Fuit paulus delibia inscithi ñ
minus quingentos Monachos habuit᷑. Nihil
aut op rabatur uel ꝑcipiebat. nisi quod cõme¬
dGit tantum Orabat aut solumodo & ue¬
biti quoddam tributũ habens in positum
recentas orationes. do unaqaq die reddebat.
nium. Ex pensis uꝰ lapidib. oret iones scict ar¬

Expanded text:
ius non cito dimitteret manus suas, rapiebatur in contemplationem. Quare ergo repente in contemplationem rapiebatur? sine dubio, quia mortificandus erat. Audiat etiam dilectio tua, rogo, quale studium beatus Paulus monachus habuit orandi, quod in ecclesiastica historia scriptum habetur. Fuit Paulus de Libya in Scythi non minus quam quingentos monachos habens. Nihil autem operabatur neque percipiebat; non quod comederet tantum, orabat autem solummodo, et veluti quoddam tributum habens impositum, trecentas orationes Deo unaquaque die reddebat, num. Expensis vero lapidibus orationes scieba
Abbreviated transcription (Latin):
ialiquã molestiã patiaris ab aliquo
scatere poteris. Hec meditando hȩc mente
discutiendo poteris iram uincere poteris om̃s
ailigere poteris implere dni pceptũ. Diligite
iumicos urõs. bene fatite his qui uos oderunt.
& orate ꝓꝑsequentib & calũ pniantib uos:
Si tibi uenit uoluntas uagands recole qͥd iam
mortuus es. quod crucifixus es Numquid
erucifixo homini. uenit uoluntas uagandi:
non quia cogitat nisi de morte sua. Et tuiã
mortuus es huic mundo uide ne aut tu ib:
aut ille ł reuiusseat. Dic potius cũ apło panlo
Mihi mundus crucifixuse¬

Expanded text:
aliquam molestiam patiaris ab aliquo,mittere poteris. Haec meditando, haec mente discutiendo poteris iram vincere, poteris omnes diligere, poteris implere Dei praeceptum: Diligite inimicos vestros, benefacite his, qui vos oderunt, et orate pro persequentibus et calumniantibus vos . Si tibi venerit voluntas vagandi, recole quod jam mortua es, quod crucifixa es. Nunquam crucifixo homini venit voluntas vagandi; non, quia nihil cogitat nisi de morte sua. Et tu jam mortua es huic mundo. Vide autem ne tu illi, aut ille tibi reviviscat: dic potius cum apostolo Paulo: Mihi mundus crucifixus
Abbreviated transcription (Latin):
rus in montẽ ascendit ut & tumorat oran ad aen
scendus nequaquã enĩ omnis qui orat inmontẽ¬
ascendit Ille uͦ qui moratione mortẽ inim
sui querit aut res mundi huius: ut honorabil¬
or in hoc mundo ee possit. nequaquã in montẽ
orando ascendit. At contra qui moratione ꝓ
remedio animȩ sue siue ꝓalioꝵ peccatis dñm
dep̾catur is te absq dubio inmontẽ oraturus
ascendit. Uide ut hȩc legas attente dõ dicatus.
ut orduatim de mortificatione uenias ad con¬
punctionẽ. ẽ punctionẽq habendo nosse modu
uirtutib restat utmente ꝑpendas quanta
luita sit uitio aduersus uirtutes. Magnũ aꝗ¬

Expanded text:
rus in montem ascendit, ut et tu orando in montem conscendas. Nequaquam enim omnis, qui orat, in monteascendit. Ille vero, qui in oratione mortem inimici sui quaerit, aut res mundi hujus, ut honorabilior in hoc mundo esse possit, nequaquam in montem ascendit orando. At contra, qui in oratione pro remedio animae suae, sive pro aliorum peccatis, Dominum deprecatur, iste sine dubio in montem oraturus ascendit. Vide ut haec legas attente, Deo dicata, ut ordinate de mortificatione venias ad compunctionem, compunctionemque habendo nosse queasvirtutibus, restat ut mente perpendas, quanta lucta sit vitiorum adversus virtutes. Magnum
Abbreviated transcription (Latin):
aiscessit amc quantu iactꝰ: lapidis se fata
inciuitita lico &uenimus ad abbatie iohan¬
cende sedientes cepimus loqui deuisions eqrn
uderaia Bicebant etiam de solres sus
quia nisi eito deponer et manues si as qmer¬
uos tabis a dorationem rapiebat ur menl
cus insuperioribus Siergo corringeb

Expanded text:
ssit a me, quantum est jactus lapidis, et facta in civitatem illico, et venimus ad abbatem Joannde sedentes coepimus loqui de visione quam viderat. Dicebant etiam de abbate Sysoio, quia non cito deponeret manus suas; quando stabat ad orationem, rapiebatur mens ejus in superioribus. Si autem contingeb
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens in sapientia sua. et non glorietur
fortis in fortitudine sua. et non glorietur
diues indiuitiis suis sed in hoc glorietur
qui gloriatur : scire & intellegere et
nosseme. Per hȩc enim uerba om̃is om̃ino
aufertur suꝑbia. quia sapientia huuis mun¬
di & fortitudo & om̃s opes reputantur
innihilum. Et ista est solagloriatio ut
sciat & intellegat. quod ipsrͦ sit d ñs qui
facit misericordiam & uidicium & usti¬
tiam interra. Ex isto quoq loco supsit
rint hus scripsit. Frẽs. qui gloriatur
ĩdño briccur. Uibi sunt gͦ illi quidiẽt
ut quod a nobis bonum incho
mus ne quaquam illis credere
iniis. quia neo cogitare quanto
asso donante Ergo si dñi gr̃a largien¬
it bonum opus perꝰ egeris et ea que bra¬
titudini tuȩ sripsi cancta per feceris.
non tuis iuribus. non tuis merits imputare:
sed illi qui inte operatur & uelle & per¬
ficere. probona uoluntate grãsage cuũ
honor. potestas . & imperium ꝑ insinita se

Expanded text:
sapiens in potentia sua, et non glorietur sapiens in potentia sua, et non glorietur fortis in fortitudine sua, et non glorietur dives in divitiis suis, sed in hoc glorietur, qui gloriatur: scire et intelligere et nosse me . Per haec enim verba cum fumo auferetur superbia; quia sapientia et fortitudo et omnes opes reputantur in nihilum, et ista et sola gloriatio, ut sciat et intelligat quod ipse sit Dominus, qui facit misericordiam, judicium et justitiam nostram. Ex isto quoque loco sumpsit Corinthios scripsit: Fratres, qui gloriatur, in Domino glorietur . Ubi sunt illi, qui dicunt  quod a nobis bonum inchoare possimus? Nequaquam illud credere debemus, quia nec cogitare, quanto Domino donante. Ergo, si Domini gratia largiente bonum opus peregeris, et ea, quae beatitudini tuae scripsi, perfeceris, non tuis viribus, non tuis meritis hoc tribuas, sed illi qui in te operatur et velle et perficere pro bona voluntate, cui est honor et potestas, et imperium per infinit
Abbreviated transcription (Latin):
aritatem humilitatem. oboedien¬
iamq sectandam. quas iurtutes in grin¬
cipio huius ad monitionis tue dilectio¬
ni cominendare curaui. De quib igit᷑
uirtutibus te in principio huius exorta¬
tionis ad monui. De ipsiste & insine co¬
moneo. quatinus bonum quo. coepisti
ꝑseueranti fine per ficias. Prouocat
&iam durũ & lapideucor ad lacrimas
profluendas. inuitat & ad zeliferuorẽ:
Ne p̾cor uero dilectionẽ tuam ut hunc
legas quia magnuis animi profectus inealatet.
Si itaq ea quae tuae scitati scripsi pruden¬
tissime frater perficere potueris opera.
ide̾ si prosusa att omnia uitia repuleris.
et quax inhac admonitione narrantur
bonia custodire uolieris. setro quo ł nux¬
iius uiribus hoc facias sed ilo faltirante
ꝙadiuuante quidicit in euuapgilio
Sineme nihil potestis facere. N¬
facere. sed nec cogiiare quidem al
lonante. aquo omne bonum procedit. At
quoq & ad tende quid dñs dͤ hac causa.
ꝑhieremiam ꝓphetã dicit. Nonglorietur

Expanded text:
ad charitatem, humilitatem, obedientiamque sectandam, quas virtutes in principio hujus admonitionis tuae dilectioni commendare curavi. De quibus ergo virtutibus te in principio hujus exhortationis admonui, de ipsis te et in fine admoneo, quatenus bonum quod coepisti, perseveranti fine percipias. Provocat etiam durum et lapideum cor ad lacrymas profluendas, incitat ad zeli fervorem. Deprecor vero dilectionem tuam, ut hunc ontificis crebro legas, quia magnus animi profectus in ea latet. Si itaque ea, quae sanctitati tuae scripsi, prudentissima mater, perficere potueris opere, id est, si prorsus a te omnia vitia repuleris, et quae in hac admonitione narrantur bona, custodire volueris, scito, quod tuis viribus hoc non facias, sed inspirante et adjuvante, qui ducit in Evangelio: Sine me nihil potestis facere . Sed nec cogitare quidem aliquid donante, a quo omne bonum procedit. Audi quoque attente, quid Dominus de hac causa per Jeremiam prophetam dicat: Non glorietur
Abbreviated transcription (Latin):
ad miscđiã ꝓuocatur. Perueras et enĩ lacri¬
mas ea quȩ dicta sunt complentur. Ueras
deflet. hoc ÷ etiam docte plangere. Doi te
plangit: qͥ plangens malũ quod fecit ñ ꝑpe¬
trat qđ iterumꝰ plangere debeat. Picit

Expanded text:
c vitia superantur. Per veras etenim lacrymas, ea quae dicta sunt complentur. Veras defleat. Hoc est etiam docte plangere: docte plangit, qui plangendo malum, quod fecit, non perpetrat, quod iterum plangere debeat. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
scrunt aliquando senes demont uttr
dine adse ẽẽ uenturam. eo qđ desi derareite
eũ uidere antequã migraret ad anin. Quicu
uenisset in montẽ congregata ÷ om̃is multitado
frm adeum. Rogabant aut̃ senes cũ ut faceret
uerbĩ adfrs. Ille aũt lacrimans. ait. Plore
eamus hunc ubi lacrime nr̃e corpora nr̃a c̃bu¬

Expanded text:
serant aliquando senes de monte Nitultitudinem ad se venturam, eo quod desiderant eum videre, antequam migraret ad Dominum. Qui cum venisset in montem, congregata est omnis multitudo fratrum ad eum. Rogabant autem eum senes ut faceret verbum ad fratres. Ille autem lacrymans ait: Ploremeamus hinc, ubi lacrymae nostrae corpora combu
Abbreviated transcription (Latin):
Aeal ara periculo te inmunẽ cus todias.
udelicet ut curam corporis ndĩpponas seruo
ris necessaria illi minis trare ñ neglegas. Ad mo¬
quã tuũ bonũ mibi notũ sit studium. sed et nc̃
admoneo. ut in scđo loco pꝰ continentiã. discre¬
tionis uirtutem memoriȩ com mendes
ria ÷ cõmendanda est etiã tib ipsa uirtꝰ
quatuius mortificationi iungatur conpunc¬
Lio. Puto enĩ quod uera mortificatio abaliqͥ
possideri ñ posseit. nisi cũ compunctione. Ideuto

Expanded text:
e periculo te immunem custodias, videlicet ut curam corporis non Dei servitio ris necessaria illi ministrare non negligas. Admoquam tuum bonum mihi notum sit studium. Sed et nunc admoneo, ut secundo loco continentiam, et discretionis virtutem memoria commendes. Cria, commendanda est etiam ipsa virtus, quatenus mortificationi jungatur compunctio. Puto enim, quod vera mortificatio ab aliquo non possit possideri, nisi cum compunctione. Idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
discretione facias ut nẽc addex teram uel adsinistra
corruas De hac discretionis uirtute. habes etiam
quidã conterentes corpora sua in abstinentia et
quia non habuerunt diseretionẽ longe facti sunt
do. Suꝑ uenit aut̃ quidã uenationẽ faciens in
silua agrestium animalium. & uiden̾abbatem:

Expanded text:
discretione facias, ut nec ad dextram vel ad sinistram corruas. De hac discretionis virtute habes etiam quidam gerentes corpora sua in abstinentia, et quia non habuerunt discretionem, longe facti sunt a Deo. Supervenit autem quidam venationem faciens in silva agrestium animalium. Et vidit abbatem
Abbreviated transcription (Latin):
am cuis auferetur abeo. Et sicut ille qui:
tardus: adintellegendũ ꝓsua bona intenti¬
ono recipit głam: ita ille qui talentui sibi da¬
ad monedegor t̃ dempnabitur. Qua ꝓpter
ad moneo caritatẽ tuã : utstudĩ habeas m¬
tellegeadi: quia om̃is ꝓfectꝰ exlectiont ꝓiedr
ene etũ uescimus: lectione discinus. Dicitꝰ
enim isydorus : quod orationib: mundamur
estionib ins triumur. Utrumꝙ bonñ est
si liceat: sinon liceat: melius orare quã
legeri. Quiuult cũ dõ semꝑ ee frequent᷑
debit oart: frequent᷑ ꝗ & cse

Expanded text:
tur ab eo. Et sicut ille, qui tardus est ad intelligendum pro sua bona intentione recipiet gloriam, ita ille qui talentum sibi datum negligit, condemnabitur. Quapropter admoneo charitatem tuam, ut studium habeas legendi; quia omnis profectus ex lectione procedit. Quae enim nescimus, lectione discimus. Dicit enim Isidorus, quod orationibus mundamur, lectionibus instruimur: utrumque bonum est, si liceat; si vero non liceat, melius est orare quam legere. Qui vult cum Deo semper esse, frequenter debet orare, frequenter de
Abbreviated transcription (Latin):
cialit̃ ordinem. Permedullã uͦ holo causti. e pune¬
tio designatur. Holocaustũ namꝙ sine medulla
bonũ opus sine c̃punctione. Holo caustũ aut̃
medullatũ dño offerimus. quando bonũ opꝰ cũ con¬
punc tione ꝑficimus. Hanc medulla ipse psalmis¬
ta alib pinguedinẽ nominat. holocaustũ inquid¬
tuũ pingue fiat. Magna est uirtꝰ ẽpunctionis.
dequa inuitꝰ: patrum scriptũ est. Fr̃ quidã in¬
terrogauit aliu senẽ dicens. Pater quidfatiam :
Dixit qrsenex. flere debemus semꝑ. Contigit enĩ¬

Expanded text:
ter pertinet ordinem; per medullam vero holocausti compunctio designatur. Holocaustum namque sine medulla est bonum opus sine compunctione. Holocaustum autem medullatum offerimus, quando bonum opus cum compunctione perficimus. Hanc medullam ipse Psalmista alibi pinguedinem nominat: Holocaustum tuum pingue fiat . Magna enim virtus compunctio, de qua in vita patrum scriptum est: Frater interrogavit alium senem dicens: Pater, quid faciemus? dicit ei senex: Flere debemus semper. Contigit
Abbreviated transcription (Latin):
& locustas edebatꝰ. Siei qui inte peccat.
qͥ tͥ detrabit aut maledicit uel in aliquo
ledit ũ potes igna seere sicut ius. ueniant
ad mnemoriã quanta & qualia passus fuit
rruptibilis. passibilis. qui erat in morta¬
lis & in passibilis: Assumpsit ꝓte carnem

Expanded text:
et locustas edebat. Si ei, qui in te peccat, qui tibi detrahit, aut maledicit, aut in aliquo laedit, non potes ignoscere, sicut vis, veniant ad memoriam quanta et qualia passus fueriortalis, corruptibilis, passibilis, qui erat immortalis, impassibilis. Assumpsit pro te carnem
Abbreviated transcription (Latin):
uunto magis nos qui peccatores sumus flere &lugere
lebemus: Fensare enim debemus diem mortis nr̃e
& diem uditii. pensare etiam qualis discusio ibi erit.
udiamꝰ quidbeatus ammonfrĩ se interroganti resp̃¬
derit. Fr̃ interrogauit abbatem ammon dicens.
Dic mihi aliquod uerbui. Nicit e senex. Uade talem fac
cogitati onẽituã. quem ad modũ fatiunt iniqui qui
sunt in carcere. Illi enĩ interrogant ubi sit iudexet
quando uenturus sit. & in ipsa exspectatione sua¬
pęnas suas deplorant. ita & monachus debet semꝑ¬

Expanded text:
uanto magis nos, qui peccatores sumus, flere et lugere debemus? Pensare debemus diem mortis nostrae, et diem judicii. Pensare etiam, qualis discussio ibi erit. Audiamus, quid beatus Ammon fratri se interroganti respondit. Frater interrogavit abbatem Ammonem dicens: Dic mihi aliquid verum. Dicit ei senex: Vade, talem fac cogitationem tuam, quemadmodum faciunt iniqui, qui sunt in carcere. Illi enim interrogant, ubi sit judex, et quando sit venturus, et in ipsa exspectatione poenas suas deplorant. Ita et monachus debet e
Abbreviated transcription (Latin):
debeito arsenio. quia uespere sabbati lu¬
Fescente in dominica relinquebat post sc
solem. & stans ex tensis manib ad celuar
arans donec mane die domini co ascenders¬
ident iginir osẽissime sr̃ cariras tua quã
Spts ste ur fuerit in orationis offitio
qui de uespera usq mane extensis manib
oraliar. Nou ido hoc tib scripss ut tu¬
staro tancite facere temptes sed ut

Expanded text:
de abbate Arsenio quia vespere sabbati, lucescente Dominica, relinquebat post se solem, et extendebat manus suas ad coelum orans, donec mane die Dominico igitur, o sanctissima mater, charitas tua, quam fortis iste vir fuit in orationis officio, qui de vespera usque mane extensis manibus orabat. Non ideo hoc tibi scripsi, ut tu ita facere tentes; sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
prefertur ercesi diuitiis. Facile contemꝑiit om̃a.¬
Icce duo iuiri stete runt in matheo. NIAI¬
unus angelus in marco. ado lescens in ioh anue.
duo angeli inluca: duouirt dicuntur. idest multa
gelistarum. Linteamina sola posita: ostendit¬

Expanded text:
praefertur Croesi diuitiis. facile contemnit ompraefertur Croesi diuitiis. facile contemnit omecce duo viri steterunt, in Matthaeo unus angelus, in Marco adolescens, in Joanne duo angeli, in Luca duo viri dicuntur, id est, multa gelistarum. Linteamina sola posita, ostend
Abbreviated transcription (Latin):
siliceat: melius est enim conferre. quã legeri .
Quod enim obscurum est aut dubium. conse¬
Diuinui. inquo narratur et t̃dicatũr uita futura.
Historia. inqua narrantur gesta rerũ Numer.
inquo facta futurorum: et solnempnta tes
duun: enumerantur. Grammatica. inqua sci¬
PIemo renuntiaturius scło. bene patest idere
qu̨ R remosit ut uidereͭ: quic quid insũp
de tuo tuleriplucgo conputa. Antiquun
Etum est: auaro tin de est quod habet. quã
qđ non haba. Cre denti totus mundus di¬
uamu quasi iuhil ha bentes. ⁊ omĩi possidentẽ.
Ulictus atq uestitui: diuitię xp̃ianorũ sunt:
Si babes in potestatem rem tuam uende. sinon
habes ꝑice. Tollenti tunic̃a et palliũ relinquen¬
dũ est. Scilicet nisi tusem pͥer crastinas & diem
dedie trahens caute & pede temptim tuas
possessiunculas uendideris. non habet x p̃sunde
alat pauperes suos. Lotumse dedit. quise obtulit.
⁊postoli. nauim tantum et retia reliquerunt.
Vidua duo aera misit ingazo filatium: et

Expanded text:
et. Melius est enim conferre quam legere. Quod enim obscurum est aut dubium, confedivinus, in quo narratur et praedicatur vita futura; Historia, in qua rerum gesta narrantur; Numerus, in quo facta futurorum et solemnitates divinae dinumerantur; Grammatica, in qua veremo renuntiaturus saeculo bene potest uendere, quae contempsit, ut uenderet. quidquid in sumptus de tuo tuleris, pro lucro conputa. antiquum dictum est: auaro tam deest, quod habet, quam quodnonhabet-credenti totus mundus di omnia possidentes. uictus atque uestitus diuitiae Christianorum. si habes in potestate rem tuam, uende; si non habes, proice. tollenti tunicam et pallium relinquendum est. scilicet, nisi tu semper recrastinans et diem de die trahens caute et pedetemptim tuas possessiunculas uendideris, non habet Christus, unde alat pauperes suos. totum deo dedit, qui se obtulit. apostoli tantum nauem et retia reliquerunt: uidua duo aera mittit in gazophylacium et
Abbreviated transcription (Latin):
tas glora sacerdotis & patrie leticia a ror
hostium iusibilium siue in uisibilium. Om̃ibuis
quidebeat agere populiest inhumibiente
nonlire qi d monent sacer dotis. Quio quid
non licet pastoris est prohubere nefiat pł bis
t̃ oboedire nefaciat.
homo semet ipsum agnoscere. cur creatus sit.
Q clehis uoluerit que commisit intempore ne¬
glegentie sue. sic de mum benignus ds̃ dat illi
iristitim propeccitsua ⁊ postꝰ iterũ uer
per
salas sufferat. & odio habeat
cfrigerium corporale. & diligat
me tumͦ magis quam risum. Pn ost
se tribuet illi desiderium et fle tums
ut trabem oculisus consideret mon alterius
festucam nitatur auferre. & dicat semper.
Qm iniquitatem meam ego agnosco. et
delictum meum contrame estꝰ sempẽr
Etut diei exitus sui memor sit. et quo modo
et honores quidandi sunt sc̃ĩs. Siautẽ cognoue¬
rit: quia cor illius firmum est intimore chñiꝰ
et non dinitttit locũsiui sedfortiter resistit

Expanded text:
tas, gloria sacerdotis, et patriae laetitia, et terror hostium sive visibilium, sive invisibilium. 131 Omnibus quid debeat agere: populi est in humilitate audire quae monet sacerdos. Quidquid non licet, pastoris est prohibere ne fiat: plebis est audire, ne faciat. homo semetipsum agnoscere cur creatus sit, t poenitere de iis quae commisit in tempore negligentiae suae. Et sic demum benignus Deus dat illi tristitiam pro peccatis. Et post haec iterum per as sufferat, et odio habeat omne refrigerium corporale, et ut diligat planctum magis quam risum. Post haec Deus tribuet illi desiderium et fletum etm, ut trabem oculi sui consideret; non alterius festucam nitatur eruere, et dicat semper: Quoniam iniquitatem meam ego cognosco, et delictum meum contra me est semper . Et ut diei exitus sui memor sit, et quomodo os honores qui dandi sunt sanctis. Qui autem cognoverit quod cor suum firmum est in timore Domini; et non titubaverit ad locum suum, sed fortiter restiterit
Abbreviated transcription (Latin):
oinamenta. muribilitera lio loco ostendit dicenꝰ
dĩ incipit uocari. qui pacisicus esse iã cȩpit.
Non uult filius dici qui pacem noluerit am¬
plecti. Negit sibi patrem dm̃. qui pacisi cus
ess contempnit. Sed hȩc pax cum bonis & dĩ
precepta siruantibus custodienda est. non
cum iniquis & serleratis. qui pacem interse
habent inpeccatis suis. Pax xp̃i idsalutem
ad per petuam peruiniet ꝓdicionem.
Pax cum bonis. & bellum cum uicussẽ ꝑ
habendum est. Mala quidem hominũ¬

Expanded text:
ornamenta mirabiliter alio loco ostendit dicens:Dei incipit vocari qui pacificus esse jam coepit, non vult filius dici qui pacem noluerit amplecti, negat sibi patrem Deum, qui pacificus effectus. Sed haec pax cum bonis et Dei praecepta servantibus custodienda est, non cum iniquis et sceleratis, qui pacem inter se habent in peccatis suis. Pax Christi ad salutem ad perpetuam venit perditionem. Pax cum bonis, et bellum cum vitiis semper habendum est: mala siquidem i
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis solis ⁊ non factis renuntiantes. quando
nec uerbis renuntiare diaboli opͣib uolunt.
cũ se in adulterio ꝑ mansuros uoce aꝑtissima
ꝓfitentur. Siquid abeis dici solet qđ forte
disputando ñ attigi. tale. eẽ. arbitratussũ
cui mea responsio necessaria non fuisset.
siue qđ ad rem dequa agit᷑ ñ ꝑtineret. siue
qatã leue eet᷑ ut aquolibet redargui facillimȩ¬

Expanded text:
uerbis solis et non factis renuntiantes, quando uerbis solis et non factis renuntiantes, quando nec uerbis renuntiacum se in adulterio permansuros voce apertissima profitentur. Si quid ab eis dici solet, quod forte disputando non attigi, tale esse arbitratus sum, cui mea responsio necessaria non fuisset; sive quod ad rem de qua agitur, non pertineret, sive quod tam leve esset, ut a quolibet redargui facillime
Abbreviated transcription (Latin):
licet peccata intamtur. quib nescio quom̃
salus aetͣna ꝓmittitur. ꝓptͣ fidẽ siner
oꝑib mortuam. Dehis trib questioni
satis quantũ existinio disputaui. de mens¬
trauiꝙ sic tolerandos in ȩccła. malos ut non
neglegatur ecclesi astica disciplina si
catecizandos eos quibaptismũ petunt
ut non solũ audiant atꝙ suscipiant quid
credere. ueru &iam qualiter uiuere debeant.
Sic ꝓmiti fidelib uitã acternã. ut non etiam
ꝑfide moruuã quȩ sine oꝑib saluare ñ potest
adeam sequisq ꝑ uenire poiie arlatretur sed
ꝑ illã fidẽ gr̃e. que ꝑdilectionẽ op̃atur. Non
itaq culpentar dispensatores fideles. ñsua
neglegentia uł pigritia. sed quorundã potiais
cͣtumatia. qui pecuniã dominicã recusant
accipere. ⁊ adulterina suã cogunt seruos do¬
minicos erogare. Dũ nolunt saltẽ tales esse.
mali quales scs cẏprianus cõmemorat scło

Expanded text:
licet peccata uitantur, quibus nescio quomodo licet peccata uitantur, quibus nescio quomodo salus aeterna promittitur propter fidem sine operibus mortuam. de his tribus quaestionibus satis, quantum existimo, disputaui demonstrauique sic tolerandos in ecclesia malos, ut non neglegatur ecclesiastica disciplina; sic catecizandos eos qui baptismum petunt, ut non solum audiant atque suscipiant quid credere, uerum etiam qualiter uiuere debeant; sic promitti fidelibus uitam aeternam, ut non etiam per fidem mortuam, quae sine operibus saluare non pottretur, sed per illam fidem gratiae, quaeperdilectionem operatur. non itaque culpentur dispensatores fideles, non sua neglegentia uel pigritia, sed quorundam potius contumacia, qui pecuniam dominicam recusant accipere et adulterinam suam cogunt seruos dominicos erogare, dum nolunt saltem tales mali esse, quales sanctus Cyprianus commemorat, saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
baptit audis eẽtadendã postea u̾ iam bap¬
de mos docendos eẽ demorib Sed sati
domonstratũ est nisi fallor tunc magis
ꝑtinere ad curã speculatoris. cũ om̃s qui sideliũ
cõpetunt sacramentũ om̃a que dicuntur.
intentius ⁊ sollicitius audiunt. nͣtacere de
pena quã male urgentib dñs cõminatur.
ne impso baptismo reisunt grauissi morum
criminũ. quouenunt ut remittatur reatus
om̃ium peccatoꝵ. Tertia questio ẽ periculo¬
sissima qua parũ c̃siderata. ⁊ñscđm diui¬
nũ eloquium ꝑtracta. tota illa opinio
uidetur exhorta. in qua ꝓmittitur sceles¬
tissime turpissimeq uiuentib &iam sieo
modo uiuere ꝑseuerent. itantũ modo
credant inxpm̃ eiusq sacram̃ta ꝑcipi ant
eos ad salutẽ uitãꝙ aetͣnam eẽ uenturos.
Contra aꝑtissima dnĩ sententiam. quide¬
sideranti uitã aeternã respondit. Si
uis uenire aduitã. serua mandat Et
cõmemorauit quȩ mandta. Ubi ea sci¬

Expanded text:
baptizandis esse tradendam, postea uero iam bapbaptizandis esse tradendam, postea uero iam baptizatos docendos esse de moribus. sed satis demonstratum est, nisi fallor, tunc magis pertinere ad curam speculatoris, cum omnes, qui fidelium competunt sacramentum, omnia quae dicuntur intentius et sollicitius audiunt, non tacere de poena, quam male uiuentibus dominus comminatur, ne in ipso baptismo rei sint grauissimorum criminum, quo ueniunt, ut remittatur reatus omnium peccatorum. tertia quaestio est periculosissima, qua parum considerata et non secundum diuinum eloquium pertractata tota illa opinio mihi uidetur exorta, in qua promittitur scelestissime turpissimeque uiuentibus, etiam si eo modo uiuere perseuerent et tantummodo credant in Christum eiusque sacramenta percipiant, eos ad salutem uitamque aeternam esse uenturos, contra apertissimam domini sententiam, qui desideranti uitam aeternam respondit: si uis uenire ad uitam, serua mandata; et commemorauit, quae mandata, ubi ea sci
Abbreviated transcription (Latin):
tiones domus eius. sed ut ñeo usq ꝓgre¬
diatur. dem̃tiȩ potius temeritas quã seueritas
diligentie. ut quasi bonos amalis ꝑ nefaria
scis mata separare pͣsumat. Neq enĩ phas
similitudines ⁊ p̃nuntiatoones consiliũm desi¬
die bonis datũ est. qua neglegant qđ ꝓhibere
debent. sed patientiȩ qua ꝑferant salua
doctrina ueritatis. qđ em̃dare nͣualent
nec quia scriptũ est introisse ad noe in aroã
&iam in munda animalia ideo pͣpositi uetare
ñ debent siqui inmundissimi adbaptis mũ
uelint intrare saltantes. qđ est corte mitius
quã mechantes. sed ꝑhanc figurã rei geste pre¬
nuntiantes in mundos mȩccła futuros ꝓp̾ter
tolerantiȩ rationẽ. ñ ꝓptͣ doctrinȩ corrup¬
tionẽ uł discipline dissolutionẽ. Non enim
anẽ enpage confracta. sedea integra ꝑ.
unũ atq idẽ hostiũ qđ artifex fecerat.
Ulaera questio ẽ inqua eis iusũ est. fidẽ solã

Expanded text:
tiones domus eius, sed ut non eo usque progretiones domus eius, sed ut non eo usque progrediatur dementiae potius temeritas quam seueritas diligentiae, ut quasi bonos a malis per nefaria schismata separare praesumat. neque enim per has similitudines et praenuntiationes consilium desidiae bonis datum est, qua neglegant, quod prohibere debent, sed patientiae, qua perferant salua doctrina ueritatis, quod emendare non ualent. nec quia scriptum est introisse ad Noe in arcam etiam inmunda animalia, ideo praepositi uetare non debent, si qui inmundissimi ad baptismum uelint intrare saltantes, quod est certe mitius quam moechantes; sed per hanc figuram rei gestae praenuntiatum est inmundos in ecclesia futuros propter tolerantiae rationem, non propter doctrinae con-uptionem uel disciplinae dissolutionem. non enim areae compage confracta, sed ea integra per unum atque idem ostium, quod artifex fecerat. altera quaestio est, in qua eis uisum est fidem solam
Abbreviated transcription (Latin):
tauerant hoc eẽ libere uiuere. ut ta̾quam
detanta redẽptione securi. quicquid liberet.
licere sibi arbitrarentur. ñ intuentes qđ dic¬
tũ est. Uos inlibertatẽ uocati estis fr̃s tantũ
ne libertatẽ inoccasionẽ carnis detis. Vnde
⁊ ipse petrus dicͣ liberi. Nonsicͣ uelam̃tũ
malitiȩ habentes libertatẽ. Ait deillis. in
aturbine exagitate quib caligo tenebrarũ
reseruataẽ. suꝑ bia enĩ uanitatis loquentes
mnitiunt. inc̃cupiscentiis carnis impudici¬
tiȩ eos quipaululũ effuger̾ merrore con¬
uersati libertatẽ illis ꝓmittentes cũ ipsi
serui sint corruptionis. Aquo enĩquis deuic¬
tus ẽ. huic ⁊ seruus addictusẽ. sienĩ refugi

Expanded text:
tauerant hoc esse libere uiuere, ut tamquam tauerant hoc esse libere uiuere, ut tamquam de tanta redemptione securi, quidquid liberet, licere sibi arbitrarentur, non intuentes, quod dictum est: uos in libertatem uocati estis, fratres; tantum ne libertatem in occasionem carnis detis. unde et ipse Petrus dicit: liberi, non sicut uelamentum malitiae habentes libertatem, ait de illis et a turbine exagitatae, quibus caligo tenebrarum reseruata est. superba enim uanitatilliciunt in concupiscentii carnis impudicitiae eos qui paululum effugerunt, in error conversati, libertatem illis promittentes, cum ipsi serv sint corruptionis. A quo enim quis devictus est, huic et servus
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ faciunt contrase ipsos ueniunt. qui eos
grauis simo infidelitatis crimine obstrictos
eẽ. dicunt. Ut quid trans fer̾ ad infideles &
fideles meo qđ ad fide̾ xp̃i attinet illud
qđ dictũ eͣ dehis qͥsine lege. & his qui in
lege pec cauer. cum deuideis ⁊ gentib
ageret᷑ ut ad xp̃i gram utriq inuitarentuꝵ
Ueq enĩ dictũ est quisine fide peccauer
sed sine lege dictũ ẽ ⁊ inlege. ut satis ap¬
parereret illã causa tangi. quȩ int̾ gentes
⁊ udeos agebatur. Neꝙ enĩ intͣ bonos.
malosq apĩanos. quãquã si illo loco legem
ꝓfide accipi uolunt. qđ nimis inportunum
& absurdũ est. Itiã hinc aꝑtissimã possunt
legere sententia̾ apłi petri. qui cũ loqueret᷑
de his qui inoccasione carnis acceperant. ut
inuel am̃tũ malitiȩ qđ scriptũ est nos ad nouu
testam̃tũ ꝑtinentes ñ ancille filios eẽ sed
libere. qualibertate xp̃c nos liberauit. & pu¬

Expanded text:
si non faciunt, ne contra se ipsos ueniant, qui eos si non faciunt, ne contra se ipsos ueniant, qui eos grauissimo infidelitatis crimine obstrictos efideles in eo quod ad fidem Christi attinet, illud quod dictum est de iis qui sine Lege et iis qui in Lege peccaverunt, cum de Judaeis et de Gentibus ageretur, ut ad Christi gratiam utrique inuitarentur?. Neque enim dictum est: qui sine fide peccauerused \'sine lege\' dictum est et \'in lege\' ut satis adpareret illam causam tangi, quae inter gentes et iudaeos agebatur, non quae inter bonos malosque Christianos. Quamquam si illo loco legem pro fide accipi uolunt, quod nimis inportunum et absurdum est, etiam hinc apertissimam possunt legere sententiam apostoli Petri, qui cum loqueretur de his, qui in occasionem carnis acceperant et in uelamentum malitiae, quod scriptum est, nos ad nouum testamentum pertinentes non ancillae filios esse, sed liberae, qua libertate Christus nos liberauit, et pu
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid intellegendũ. deqͥb dictũ est.
uii inlege peccauer̾ ꝑlegem uidicabuntur.¬
Nec ꝓpena transitoria hoc loco dictũ iudi¬
cium. sed ꝓea qua etiam nͣcredentes iudica¬
buntur. Nam qui ac utantur sententia ad
ꝓ mittendã salutẽ. ꝑ ignẽ illis qui etiam
credentes pessime uiuunt. ut eis dicant.
Quisine lege peccauer sine legȩ peribt᷑
Quiaut̃ in lege peccauer. ꝑ legẽ iudicabunt᷑.
tamquã dictũsit ñperibt̾. sed ꝑignem
saluier̃. Nec illud adtendere potuerͣ hoc
apłm deillis qͥsine lege & illis qui inlege
pecca ier dixisse. cũ degentib ⁊ denideis
ageret. ut non tantũ gentib sedutrisq gram̃
xp̃i qua liberentur necessariam demonstrar&:
qđ tota ipsa epła adromanos euident᷑ ostendit
Iamgͦ &iam iudeis inlege petcantib dequib
dictũ ẽ ꝑiegẽ iudicabuntur. ñ eos liberante
dehis dictuest. ꝑ lege̾ iudicabuntur. Qđ

Expanded text:
aliquid intellegendum, de quibus dictum est: aliquid intellegendum, de quibus dictum est: qui in lege peccauerunt, per legem iudicabunturnec pro poena transitoria hoc loco dictum judicium, sed pro ea qua etiam non credentes judicabuntur. 44. Nam qui hac utuntur sententia ad promittendam salutem per ignem, illis qui etiam credentes pessime vivunt, ut eis dicant, Qui sine Lege peccaverunt, sine Lege peribunt; qui autem in lege peccauerunt, per legem iudicabuntur, tamquam dictum sit non peribunt, sed per ignem salui erunt\', nec illud adtendere potuerunt, hoc apostolum de illis, qui sine lege, et illis, qui in lege peccauerunt, dixisse, cum de gentibus et iudaeis ageret, ut non tantum gentibus, sed utrisque gratiam Christi, qua liberentur, necessariam demonstraret: quod tota ipsa epistula ad Romanos euidenter ostendit. iam ergo etiam iudaeis in lege peccantibus, de quibus dictum est: per legem iudicabuntur, non eos liberante de his dictum est: per legem iudicabuntur. quod
Abbreviated transcription (Latin):
catusẽ. Nã hic ꝓculdubio aut iudiciũ ꝓpoena
aetͣna positũ intellegunt. aut ꝑ igne saluos
futuros &iam incredulos dicere audebunt.
qm quiñcredit inquid iã iudicatus ẽ. hocẽ
beneficio polliceant᷑ credentib nequiterq
sediudicandi. qđ dicere nͣaudent. Nonau¬
deant aliquid mitius polliceri eis. dequib
dictũ ẽ. ꝑlegẽ iudicabunt᷑. qͥa cͣstat iudiciũ
etiã ꝓaetͣna dãpnatione solere nominari.
Quot quot in uenimꝰ nͣsolũ minime mitioris.
uerũ etiã deterioris cͣditionis eẽ illos qͥscientes
peccant. Hisenĩ maxime qͥlegẽ acceperͣ
itaq accepta. peccatũ ꝑ mandatũ oꝑatũ est
inme omẽm concupiscentiã. & alia multa
que dehac re Idẽ apłsait. Ab hoc reatu gra¬
donat iustitię dilectionẽ qua moderatio
concupiscentiȩ superetur. Hinc itaq con¬
firmatur ñsolũ nichil mitius. sed grauius

Expanded text:
catus est. nam hic procul dubio aut iudicium pro poena catus est. nam hic procul dubio aut iudicium pro poena aeterna positum intellegunt -aut per ignem saluos futuros etiam incredulos dicere audebunt, quoniam qui non credit, inquit, iam iudicatus est, hoc est  pro magno beneficio polliceantur credentibus nequiterquesed iudicandi. quod si dicere non audent, non audeant aliquid mitius polliceri eis, de quibus dictum est: per legem iudicabuntur, quia constat iudicium etiam pro aeterna damnatione solere nominari. quid? quod inuenimus non solum minime mitioris, uerum etiam deterioris condicionis esse illos, qui scientes peccant? hi sunt enim maxime, qui legem acceperunt; itaque accepta peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam et alia multa, quae de hac re idem apostolus dicit. ab hoc reatu gradonat iustitiae delectationem, qua inmoderatio concupiscentiae superetur. hinc itaque confirmatur non solum nihil mitius, sed grauius
Abbreviated transcription (Latin):
afide que ꝑ dilectionẽ oꝑatur. fmmo uero
ea ipsae̾ bona uita. Uidem itaq resurrecti¬
onẽ iudicu dixisse dñm. ꝓresurrectione
dãpnationis aeterne. de om̃ib quippe resur¬
recturis. ubi ꝓculdubio erant hi qui om̃ino
ñcredunt. Neq enĩ ipsi ñ sunt in monum̃tis.
duas partẽs fecit. alios in resurrectionẽ uitȩ.
alios in resurrectionẽ iudicii. resurrecturos
eẽ. declarans. Qđsi dicunt nonibi intelle¬
gendos. & iam illos qui om̃ino ñcredunt. sed
eos qui ꝑigne̾ salui er̃. quia crediderunt.¬
&iam simale uixer. ut eoꝵ transitoriam
pęnã iudici nomine significatã arbitrent᷑
qu̾aquã hoc inpudentissime dicatur. cũ om̃ino
Ita iudiciũ uolens & aeternũ intellegi quãuis
hoc ñ addiderit. sic̃ ⁊ uita. Neq en̾im ait
in resurrectionẽ uite aeternȩ. cũ aliud intel¬
lłgi utiq noluerit. Uideant tam̃ quidres¬
ponsurisint. Ubiait. Qui aut̃ ncredit iã iudi¬

Expanded text:
a fide, quae per dilectionem operatur; immo uero a fide, quae per dilectionem operatur; immo uero ea ipsa est bona uita. uidemus itaque resurrectionem iudicii dixisse dominum pro resurrectione damnationis aeternae, de omnibus quippe resurrecturis — ubi procul dubio erunt etiam hi, qui omnino non credunt; neque enim ipsi non sunt in monumentis — duas partes fecit, alios in resurrectionem uitae, alios in resurrectionem iudicii resurrecturos esse declarans. Quodsi dicunt non ibi intellegendos etiam eos qui omnino non credunt, sed eos, qui per ignem salui erunt, quia crediderunt, etiamsi male uixerunt, ut eorum transitoriam poenam iudicii nomine significatam arbitrentur, quamquam hoc inpudentissime dicatur, cum omnino ita iudicium uolens aeternum intellegi, quamuis hoc non addiderit, sicut et uitam — neque enim ait: in resurrectionem uitae aeternae, cum aliud intellegi utique noluerit — uideant tamen quid responsuri sunt, ubi ait: qui autem non credit iam iudi