comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ginitatis. aliud nuptiarum. Si enim cadem esser mirces
tiuptiarum & uirginum: nũꝗͣ dixissit post praeceptum
continentiat. sed unusquisq proptuim habet donũ ex deo a
quidem sic: alius autem sit. Ubi proptietas singulorum ẽ:
ibi altrinsetus diuersitas. Concedo & nuptias esse dei
donum. sed inter donum & donum. magna diuersitas.
Deniq & apostolus de quodã post incestum poenitente:
etontrario inquit donate ei: & consolamini. & si ciu ꝗ
donastis: & ego. Ac ne putatemus donum homĩs coniẽ¬
coram chr̃o. Diuersa suni dona thristi. Unde ⁊ iostph in
typo eius uariam habebat tunicam. Et in psalmo xlini
legimus. A stitit regina ad deatris tius in uestitu dcaura¬
toꝰ cirtumdata uarietate.Et petrus apłus. Sicut coheredes¬
innuptis & uiduis: bonum est tis si sic permanserint: ut
ego. Si autem non se continent: nubant. incluis estrtum
nubere: quam uri. Postqm̃ nuptis concessirat usum con

Expanded text:
ginitatis sit, aliud nuptiarum. Si enim eadem esset merces ginitatis sit, aliud nuptiarum. Si enim eadem esset merces nuptarum et virginum, numquam dixisset post praeceptum continentiae: Sed unusquisque proprium habet donum ex Deo: alius quidem sic, alius autem sic. Ubi proprietas singulorum est, ibi altrinsecus diversitas. Concedo et nuptias esse Dei 250 donum, sed inter donum et donum magna diversitas est. Denique et Apostolus de eodem post incestum poenitente, E contrario, inquit, donate ei et consolamini, et si cui quid donastis, et ego . Ac ne putaremus donum hominis esse contemcoram Christo . Diversa sunt dona Christi. Unde et Joseph in typo ejus variam habebat tunicam. Et in Psalmo quadragesimo quarto legimus: Astitit regina a dextris tuis, in vestitu deaurato, circumdata varietate . Et Petrus Apinnuptis et viduis: Bonum est eis, si sic permanserint, ut ego. Si autem non se continent, nubant. Melius enim est nube
Abbreviated transcription (Latin):
apostolus. lunge quod sequitur.Uolo autem omnes ho¬
mines esse ut meipͥm.Beatus qui pauli similis fuetit:
Fodix qui audit apłm precipientem: non ignoscentem
Hoc inquit uolo: hoc desidero: ut imitatorts inei sitis: sicut
&ego christi . Ille uirgo de uirgine: de incorrupta in cor
rupsus. Nos quia homines sumus: & natiuitatem salua¬
totis non possumus imitari: imitemur saltẽ cõuersatio¬
nem. Illud duunitatis est ⁊ beatitudinis: hoc human&
conditionis est & laboris. Uolo omnes homines similes
mei esse. ut dum inti similes sunt: similes fiant ⁊ christi
cuuis ego similis sum. Qui enim in christo tredit. debet si¬
cut ille ambulauit: & ipse ambulare.Sed unusquisq pro
prium habet donum ex deo. alius quidem sic: alius aũt
sic. Quidinquit ueli perspicuũ est. Sed quoniam in eccle¬
sia diuersa sunt dona: concedo ⁊ nuptias. ne uidear dãna¬
re naturã. Simulq considera: quod aliud donum fit u̾¬

Expanded text:
Apostolus? Junge quod sequitur: Volo autem omnes hoApostolus? Junge quod sequitur: Volo autem omnes homines esse ut meipsum . Beatus qui Pauli similis fuerit; felix qui audit Apostolum praecipientem, non ignoscentem. Hoc, inquit, volo, hoc desidero ut imitatores mei sitis, sicut et ego Christi . Ille virgo de virgine, de incorruptus. Nos quia homines sumus, et nativitatem Salvatoris non possumus imitari, imitemur saltem conversationem. Illud divinitatis est et beatitudinis, hoc humanae conditionis est et laboris. Volo omnes homines similes mei esse, ut dum mei similes sunt, similes fiant et Christi, cujus ego similis sum. Qui enim in Christum credit, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare I Joprium donum habet ex Deo: alius quidem sic, alius autem sic . Quid, inquit, velim, perspicuum est. Sed quoniam in Ecclesia diversa sunt dona, concedo et nuptias, ne videar damnare naturam. Simulque considera, quod aliud donum vir
Abbreviated transcription (Latin):
seram abstinentiam. & quod corpore non potestis: mẽ¬
te prestate. Has enim xpus duuitias & hos utę coniunctio¬
nis querit ornatus. Ucrum ne quis puit eax co quod seꝗt᷑¬
maiorem ruinam concedere. statim infert. Ne temptet uos
sathanas propter incontinentiam uestram. Pulchra ni¬
mirum in dulgentia & iterũ ad id ipsum: quod erubescit
suo uocate nomine.quod temptationi pręfert sathanȩ.
Quod causam habet incontinentiã: laboramus quasi eb¬
scurum disserere:cum exposuerit ipse qui scripsit. Hoc ã¬
dico inquit uixta indulgentiam. non uixta imptrium.
& mussitamus adhuc nuptias non uocari indulgẽtiam
sed ptaeceptum. quasi non eodem modo secunda & t̾tia
matrimonia concedantur.quasi non ⁊ fornicatoribus
per poenitentiam fores aperiantur ecdesiae. quodq his
est matus incestis. INam illum uiolatorem noucrt& quẽ
promeremur: in uenia ab utimur. Uis scire quid uelit¬

Expanded text:
seram abstinentiam, et quod corpore non potestis, menseram abstinentiam, et quod corpore non potestis, mente praestate. Has enim Christus divitias, et hos vestrae conjunctionis quaerit ornatus. Verum ne quis putet ex eo quod semaiorem ruinam concedere, statim infert: \'ne temptet uos satanas propter incontinentiam uestram\'. pulchra nimirum indulgentia: \'et iterum ad id ipsum\'! quod erubescit suo uocare nomine, quod temptationi praefert satanae, quod causam habet incontinentiam, laboramus quasi scurum disserere, cum exposuerit ipse quod scripsit: Hoc autem, inquit, dico juxta indulgentiam, non juxta imperium. Et mussitamus adhuc nuptias non vocare indulgentiam, sed praeceptum, quasi non eodem modo et secunda et tertia matrimonia concedantur, quasi non et fornicatoribus per poenitentiam fores aperiantur Ecclesiae, quodque his est majus, et incestis? Nam illum violatorem novercae, quepromeremur, in venia abutimur. Vis scire quid
Abbreviated transcription (Latin):
tis & silentis spũs.hoc est coram deo placens.Cernis quale
coniuguim inter uitos uxottsq praccipiat. Cohabiiantes
iuxta scientiam. ui nouerĩt quĩd uelit quid uesideret ds
& tribuant honorem uasculo mulithri.Si abstinernus nos
a couu:honorem tribiumus uxorib:Si non abstinemus:
pecspicuum est honori contrariam esse contumeliam. Ad
uxotes quoq:ut uideãt inquitꝯuiri castam conuersatux
uram̃ et otnatum in abscondito cordis homine. in incoru¬
ꝑtione mitis & silentis spũs.O uere digna apostolo & pe¬
tra xp̃i. Maritis uxoribusq dat legemꝰ. & damnato tarnis
ornatu castitatem ptaeditat: & ornatum interioris homĩs
in incorruptione mitis &. silintis spiritus. Quod am modo
hoc dicẽs: quoniam extenor noster homo corruptus est: &
beatitudinem in corruptionis. quae proprie uirgmum est
habere desistis: imitamini intotruptionem spũs saltem per

Expanded text:
tis et silentis spiritus. Hoc est coram Deo placens . Cernis, quale tis et silentis spiritus. Hoc est coram Deo placens . Cernis, quale conjugium inter viros uxoresque praecipiat? Cohabitantes juxta scientiam, ut noverint quid velit, quid desideret Deus, ut tribuant honorem vasculo muliebri. Si abstinemus nos a coitu, honorem tribuimus uxoribus: si non abstinemus, perspicuum est honori contrariam esse contumeliam. Ad uxores quoque, Ut videant, inquit, viri castam conversationem vestram, et ornatum in abscondito cordis hominem, in incorruptione mitis et silentis spiritus. O vere digna vox Apostolo, et Petra Christi. Maritis uxoribusque dat legem, et damnato carnis ornatu, castitatem praedicat, et ornatum interioris hominis, in incorruptione mitis et silentis spiritus, quodammodo hoc dicens: Quoniam exterior vester homo corruptus est, et beatitudinem incorruptionis, quae proprie virginum est, habere desiistis, imitamini incorruptionem spiritus saltem per
Abbreviated transcription (Latin):
non permittit: Quã diu impleo marii offictum: non im¬
pleo continentis.Iubet idem apostolus in alio loco:ut semꝑ
oremus.Si semper orandum est: nunꝗͣ ergo conuigio serui¬
endum.quoniam quotienscunq uxori debitum ueddo: ora¬
te non possum. Petrus aplus experimentum hñs coniga¬
lim uinculorum:uide quomodo instruat ecclesiam: quid
doctat christianos.Similiter uiri cohĩtantes utxta scĩam:
quasi infirmiori uasculo muliebri tribuentes honorem
& sicut coheredes multiplicis grȩ̃: ut non impediantur
otõnes uestrae: Ecce todem sensu quia eodẽ et sp̃u impedi¬
ridicit orõnes officio coniugali. Quod aut̃ au: similiter.
idcirco ad imitationem prouocauit uiros:quia supra uto¬
ribus iam praeceperat dicens: ut uideãt uiri in timoit ca
slam conuersationem uestram.Quarum sit non extius
compositio crinium & distinctio auri: & in cultu uestis
ornatus. sed absconditus cordis homo in incortuptione mni¬

Expanded text:
non permittit? Quamdiu impleo mariti officium, non imnon permittit? Quamdiu impleo mariti officium, non impleo continentis Jubet idem Apostolus in alio loco , ut semper oremus. Si semper orandum est, numquam ergo conjugio serviendum, quoniam quotiescumque uxori debitum reddo, orare non possum. Petrus Apostolus experimentum habens conjugalium vinculorum, vide quomodo informet Ecclesiam, quid doceat Christianos: Similiter viri cohabitantes juxta scientiam, quasi infirmiori vasculo muliebri tribuentes 248 honorem, et sicut cohaeredes multiplicis gratiae, ut non impediantur orationes vestrae . Ecce eodem sensu, quia eodem et spiritu, impediri dicit orationes officio conjugali. Quod autem ait, similiter, idcirco ad imitationem provocat viros, quia jam supra uxoribus praeceperat, dicens: Ut videant viri in timore castam vestram conversationem, quarum sit non exterius compositio crinium, et distinctio auri, et in cultu vestis ornatus; sed absconditus cordis homo, in incorruptione mi
Abbreviated transcription (Latin):
sthiditi frena lagatet. ut quotiens uxor moritur. totits
ducenda sit alia ne fornicemur. sed unusquisq ixorẽ
stiam habeat. Suam inquit habeat. sua utatur quam ha¬
behat anteqm̃ crederti. qͥm bonum erat non tangrit. et
post fidem thristi sororem tantrm nosse non cõiugem nͥ
fornicatio tactum cius exciisabilem faceret. Uxor pro
prii corporis non habet potestatem: sed uir. Similiter Qui
sui cotporis non habet potestatem: sed utor. Omnis hacc
questio de hiis est qui in matrimonio sunt. an cis liceat
irores dimutere. quod & dominus in riuangelio pro¬
tangere. Sed quia qui semd dixit uxotem nisi ex cõsen¬
su se non ualit abstinete: nrc dare repudium non peccan¬
trteddat cõiugi. debirum. Sponte quippe se alligauit. ut
teddete cogatur. Nolite fraudate inuicem niss forte e
consensu ad tempus:ut uacetis orõni. Oro te qualt illud
bonum est. quod orare piohitit: ꝗ cotpus chri accipete

Expanded text:
libidini frena laxasset, ut quotiescumque uxor moritur, toties libidini frena laxasset, ut quotiescumque uxor moritur, toties ducenda sit alia, ne fornicemur; sed unusquisque uxorem suam habeat. Suam, inquit, habeat, sua utatur, quam habebat antequam crederet, quam bonum erat non tangere, et post fidem Christi sororem tantum nosse, non conjugem, nisi fornicatio tactum ejus excusabilem faceret. prii corporis non habet potestatem, sed uir; similiter et uir corporis sui non habet potestatem, sed uxor, haecquaestio de his est qui in matrimonio sunt, an eis liceat uxores dimittere, quod et Dominus in Evangelio protangere. Sed quia qui semel duxit uxorem, nisi ex consensu, se non valet abstinere, nec dare repudium non peccanti, reddat conjugi debitum: sponte quippe se alligavit, ut reddere cogeretur. Nolite fraudare invicem; nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi. Oro te quale illud bonum est, quod orare prohibet? quod corpus Christi accipere
Abbreviated transcription (Latin):
tem non habete: sed bonum est mulierem non tangere:qͣs
& in tactu ꝑiculum sit: quasi qui illam tetigerit non eua¬
dat.Quȩ uirorum preciosas animas capit. Quat facit ado¬
lescentium euolare corda. Alligabit quis insinu ignem
& non comburet: Rut ambulabit super carbones iꝗtiis:
& nõ ardebit. Quomodo igitur qui ignem irtigerit. statĩ
aduritur: ita uiri taclus & forminae sentit naturam suã
& diuersitatem sexus inirlligit. Narrant & gentiliũ fabu¬
lae. mitam & trictonium: uel in lapide uel in terra: de so¬
lo estu libidinis. esse generatos. Unde & noster ioseph ꝗa
iangcur illum uolebatꝰ acgiptia: fugit emanibus eis. &
quasi ad morsum rabidissimae canis: nc paulisper uit
sẽperet: palium quod tetigerat abiccit. Proplet fornicatim ant̃
unusquisq uocorem suam habeai. & utia quatq uitum
suum habeat.Non drut ptoprer fornicationem uxorem¬
unusquisq ducat. alioquin fornicationi hac excusatuẽ

Expanded text:
rem non habere: sed, bonum est mulierem non tangere: quasi rem non habere: sed, bonum est mulierem non tangere: quasi et in tactu periculum sit: quasi qui illam tetigerit, non evadat, quae virorum pretiosas animas rapit, quae facit adolescentium evolare corda: Alligabit quis in sinu ignem, et non comburetur? aut ambulabit super carbones ignis, et non ardebit Prov. VI, 27, 28? Quomodo igitur qui ignem tetigerit, statim aduritur: ita viri tactus et feminae sentit naturam suam, et diversitatem sexus intelligit. Narrant et gentilium fabulae 247 Mithram et Erichthonium, vel in lapide, vel in terra, de solo aestu libidinis esse generatos. Unde et noster Joseph, quia tangere eum volebat Aegyptia, fugit ex manibus ejus, et quasi ad morsum rabidissimae canis, ne paulatim virus serperet, pallium quod tetigerat, abjecit. Propter fornicationem autem unusquisque uxorem suam habeat, et unaquaeque virum suum habeat. Non dixit, propter fornicationem unusquisque ducat uxorem; alioquin hac excusatione
Abbreviated transcription (Latin):
uri. Reuertamur ad caput testimonii. Porim est mꝗt
homini mulierem non tangat. Si bonim est mulierem
non tangere: malum cigo tangere eͥst nihil enim bonos
rium est nisi malũ. Si aitem malum est & ignoscitur:
ideo conceditur ne malo quid deterius fiat. Qualt aũt̃
illud bonum est quod tonditione dettrioris concelitu.
Nunꝗ̃ tnim subitcisset. unusquisq utoit̃ suam hãi.
nisi praemisisset propter fornitatice aut̃. Tolit fornica¬
tionem : & non dicit: Unusquisq uaotemi suam habtat
Uelut si quis diffiniat: bonum est triticto uescipane.¬
& edere purissimatti simulam. tamen ne quis compul¬
sus fame comtlat strrcus bubalinum: concedo ei ut ue¬
scatur & ordeo. Nũquid id cirto frumentum non halt¬
bit puritatem suam: si fimo ⁊ ordeum praeferatur. Bõ
est illud naturaliter. quod comꝑationem non habet mali
quod praclatione alterius non ohum hrattir. Simulq anĩ¬
ad uertenda apostoli prudentia.nim dixitibonum esł uxo¬

Expanded text:
. Revertamur ad caput testimonii: Bonum est, inquit, homini mulierem non tangere. Si bonum est mulierem non tangere, malum est ergo tangere: nihil enim bono contrarium est, nisi malum. Si autem malum est, et ignoscitur, ideo conceditur, ne malo quid deterius fiat. Quale autem illud bonum est, quod conditione deterioris conceditur? Numquam enim subjecisset, unusquisque uxorem suam habeat, nisi praemisisset, propter fornicationem autem. Tolle fornicationem, et non dicet, unusquisque uxorem suam habeat. Velut si quis definiat: Bonum est triticeo pane vesci, et edere purissimam similam. Tamen ne quis compulsus fame comedat stercus bubulum, concedo ei, ut vescatur et hordeo. Num idcirco frumentum non habebit puritatem suam, si fimo hordeum praeferatur? Bonum est illud naturaliter, quod comparationem non habet mali, quod praelatione alterius non obumbratur. Simulque animadvertenda est Apostoli prudentia. Non dixit, bonum est uxo
Abbreviated transcription (Latin):
telligentes sapientiam. et argumentantur. Si de semine
regioꝰ electi sunt Daniel & tres putri: De semine autẽ tegio
eunꝰuchos foit scriptura praeditit: hos esse qui cunuchꝰ
facti sunt.Si uero opposurtit quod in erechid dicitur.

Expanded text:
telligentes sapientiam Dan. I, 2, 3. Et argumentantur, si de semine telligentes sapientiam Dan. I, 2, 3. Et argumentantur, si de semine regio electi sunt Daniel et tres pueri; de semine autem regio eunuchos fore Scriptura praedixit, hos esse qui eunuchi facti sunt. Si vero et illud
Abbreviated transcription (Latin):
in spiritu eius uenit: sed &̃ corpotiscastitait. Potto illud qđ
de ezechia commemotari potest quiqmi hoc ille solita sto¬
annorum spatia protelata dixetit apamodo filios facia.
sciat in hebratis uoluminib non haberi. Sed legi pio hoc
ꝑatet filiis notam faciet ueritatem tuam. Nec mirum si
holda uxor sellum prophetissa consulatur ab losia rege
uidę iam captiuitate uicina: & ira domini stillanit sũꝑ
huerusalem cum hȩc norma sit scripturatum: ut deficũ¬
tibus uiris sanctis mulicito in uurdrum obprobria lau¬
ex illa dri sententia qua isaias loquitur ad ezechiam: &
de fili tius qui nascentur ex te tollent & facient cunu¬
chos in domo regis Rursum q in danide legimus. Et di¬
xit rex asphanez ptincipi eunuchorum ut inuoduce̾t
de filiis captuutatis istael & de seminc regio & łyp&pcop
pueros in quibus non esset matula pulchros facie & in¬

Expanded text:
in spiritu ejus venit, sed etiam in corporis castitate. Porro illud quod in spiritu ejus venit, sed etiam in corporis castitate. Porro illud quod de Ezechia commemorari potest, quamquam hoc ille solita stoquindecim annorum spatia protelata, dixerit: Amodo filios faciam; sciat in Hebraeis voluminibus non haberi, sed legi pro hoc: Pater filiis notam faciet veritatem tuam. Nec mirum si Olda uxor Sellum prophetissa consulatur ab Josia rege Judae, jam captivitate vicina, et ira Domini stillante super Jerusalem: cum haec norma sit Scripturarum, ut 276 deficientibus viris sanctis, mulieres in virorum laudentur opex illa Dei sententia, quam Isaias loquitur ad Ezechiam: Et de filiis tuis qui nascentur ex te, tollent et facient eunuchos in domo regis . Rursusque in Daniele legimus: Et dixit rex Asphanez principi eunuchorum, ut introduceret de filiis captivitatis Israel, et de semine regio, et de ppueros, in quibus non esset macula, pulchros facie, et in
Abbreviated transcription (Latin):
Unusquisq enĩ de futuris sed de pñtibus uidicator
Quod si salomonis illias exempla placent non ĩam diga¬
mus erit & trigamus. sed nisi septingentas habuetit uxo¬
res & tretentas concubinas. iypuniꝰ tius & meritum
habere non poterit. Obstito te lector & idipm̃ saepe cõmo¬
neo: ut me scias quiri loquor necessitate dicete. net detra¬
herc his qui in ligt praecesserunt: sed seruisse cos iꝑibus &
conditionibus suis et illam implesse domini sententiam
crescite & multiplicamini & replete tetram: et quod his
maius est futurorum typos prebuisse. Nobis auttin ꝗb
dicitur tempus in collecto ist. superest ut qui habent uto¬
resi sic sint ꝗuasi non habeant aluul pręcipi & uirginita¬
stulte in tathalogo posuerit maritorum me tacente mani¬
festum est. Si enim iohannes baptista uenit in spiritu
& uirtute heliae: & iohannes uirgo est:utiq non solum

Expanded text:
Unusquisque enim non de futuris, sed de praesentibus judicatur. Unusquisque enim non de futuris, sed de praesentibus judicatur. Quod si Salomonis exempla ei placent, jam non digamus erit et trigamus; sed nisi septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, typum ejus et meritum implere non poterit. Obsecro te, lector, et id ipsum saepe commoneo, ut scias me, quae loquor, necessitate dicere: nec detrahere his qui in Lege praecesserint, sed servisse eos temporibus et conditionibus suis, et illam Domini implesse sententiam: Crescite, et multiplicamini, et replete terram ; et quod his majus est, futurorum typos praebuisse. Nobis autem, quibus dicitur: Tempus in collecto est, superest, ut qui habent uxores, sic sint, quasi non habeant, aliud praecipi, et virginitastulte in catalogo posuerit maritorum, me facente, manifestum est. Si enim Joannes Baptista venit in spiritu et virtute Eliae, et Joannes virgo est: utique non solum
Abbreviated transcription (Latin):
iuris sanctis quicqm̃ detrahete audeam. sed quod ali¬
ud sit in lege uersari: aliud in euuangelio. Ille occidit
la: sed propter homitidium templum domini aedifi¬
cate prohihetut. Nos autem sunum de minimis scan¬
daliz auerimus: & fratri dixerimus racha & non recte
lum nosttum. & ta erimus gehennę. & adulterium
in solo nobis aspectu reputabitur. Iransit ad salomonem
per quem se cecinit ipsa sapientia. & cum uxorium eurri
dicat atq in illuis laudibus immoretur: miror cur non iũ¬
gat illud de cantico canticorum Sexaginta sunt teginȩ &
octoginta concubine & adolescentula quarum nont̃ nũs
Et illud de regnorum tertio: quod septingentas habueritu¬
xores: trecentas concubinas: & alias innumtrabiles. Hȩ nem¬
pe sunt quae uttterunt cor euis a domino. & tamen añ¬
ꝗ plutes hrẽt uxores & carnis uitiis laberetur in princi¬
pio regni & adolescentiat domino extruxit templum

Expanded text:
anctis viris quidquam detrahere audeam; sed quod alianctis viris quidquam detrahere audeam; sed quod aliud sit in Lege versari, aliud in Evangelio. Ille occidit la, sed propter homicidium, Templum Domini aedificare prohibetur. Nos autem si unum de minimis scandalizaverimus, et si fratri dixerimus Raca, et non rectalum nostrum, et rei erimus gehennae, et adulterium in solo nobis aspectu reputabitur. Transit ad Salomonem, per quem se cecinit ipsa sapientia: et cum uxorium eum dicat, atque in illius laudibus immoretur, miror cur non jungat et illud de Cantico canticorum: Sexaginta sunt reginae, et octoginta concubinae: et adolescentulae, quarum non est numerus . Et illud de Regnorum tertio, quod septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, et alias innumerabiles . Hae nempe sunt, quae averterunt cor ejus a Domino: et tamen antequam plures haberet uxores, et carnis vitiis laberetur, in principio regni et adolescentiae exstruit Domino templum.
Abbreviated transcription (Latin):
uocant nomen domini.Moyses & aaron insaterdotib es
& samuel inter eos qui inuocant nomen tuis.Leii enim
genuit ietoam. ierdam ꝗenuit helchana. helchana genuit
Pamuelem. Nulliq dubium est saterdotes de aaron &
helrazar & phinees stipe generatos. Qui cum & ipsi uxo¬
res habuerint:Recte nobis opponeretut:si ertote entratica¬
rum ducti contẽdereͥmus matrimonia teprobanda & nõ
esset noster pontifex secundum ordinem i elchistdech
Et reuera magnos fructus uigi ex literis samuel capit.
ut quia ipe placuit deo: tales genuerit qui domino dis¬
plicerent. Quod si booz & ruth nobis obͥicit ad cõprobã¬
dam digamiam:Sciat in euuangelio ob typum ecclesie
etiam taab meretricem in ordine maiorum domini
iactat utorem: nouerit illum & alias habusse qm̃ plu¬
rimas. & michol siliam saul quam paier alteri tradi¬
derat. postea teipisst : Et iam senem sunamitis puellu¬
lae calefactum esse complexibus. Nec hoc dito quod o¬

Expanded text:
vocant nomen Domini: Moyses, et Aaron in Sacerdotibus ejus, vocant nomen Domini: Moyses, et Aaron in Sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos, qui invocant nomen ejus . Levi enim genuit Jeroam, Jeroam genuit Helchana, Helchana genuit Samuelem. Nullique dubium est sacerdotes de Aaron et Eleazar et Phinees stirpe generatos. Qui cum et ipsi uxores habuerint, recte nobis opponerentur, si errore Encratitarum ducti, contenderemus, matrimonia reprobanda: et non esset noster Pontifex secundum ordinem Melchisedec sis. Et revera magnos fructus ex liberis Samuel capit: ut quia ipse placuit Deo, tales genuerit, qui Domino displicerent. Quod si Booz et Ruth nobis objicit ad comprobandam digamiam, sciat in Evangelio ob typum Ecclesiae, etiam Raab meretricem in ordine majorum Domini jactat uxorem, noverit, illum et alias habuisse quamplurimas: et Michol filiam Saul, quam pater alteri tradiderat, postea recepisse; et jam senem Sunamitidis puellae calefactum esse complexibus. Nec hoc dico, quod s
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit. Si tradens tradideris filips amon in manib¬
turis: omnis ⁊quicunq exderit de domo mea in oCC¬
sum mihi cum reuerti cepero in pace a filiis amon erit
domino: & offetam illud holocaustum. Si canis inꝗut̃
si asinus occurrisset:quid facetet: Ex quo dei dispensati¬
one uolunt perfectum ut qui improspecte uouerat:er¬
rorem uotorum filiȩ morte sentiret. Si autem sam uel
nutritus in thabernaculo duxit uxorẽ quid pertinet ad
praeiudicium uirginitatis:quasi non hodie plurimi sa¬
cerdotes habeanit matrimonia. et apostolus episcopũ¬
describat unius uxoris uitum habrnit̃ filios cum omni
castitate Simulq: noscendum quinl samuel ltuta nonsa¬
cerdos nec pontifta fuerit: unidt & faciebat illi mr̃ sua e¬
phodbad superhumtralt. inddelicit lineum. qui habitꝰ
proprit. ltuitatum & minoris est ordinis. Unde & in psal¬
mis non nominatut in ter sacerdotes:std inter eos qui in¬

Expanded text:
dixerit: Si tradens tradideris filios Ammon in manibdixerit: Si tradens tradideris filios Ammon in manibus meis, quicumque exierit de domo mea in occursum mihi, cum reverti coepero in pace a filiis Ammon, erit Domino, et offeram illum holocaustum . Si canis inquiunt, si asinus occurrisset, quid faceret? Ex quo volunt Dei dispensatione esse factum ut qui improspecte voverat, errorem votorum in filiae morte sentiret. Si autem Samuel nutritus in tabernaculo duxit uxorem, quid hoc ad praejudicium virginitatis? Quasi non hodie quoque plurimi sacerdotes habeant matrimonia: et Apostolus episcopdescribat unius uxoris virum, habentem filios cum omni castitate . 274 Simulque noscendum, quod Samuel Levita, non sacerdos, non Pontifex fuerit. Unde et faciebat illi mater sua Ephod bad, superhumerale videlicet lineum, qui habitus proprie Levitarum et minoris est ordinis . Unde et in Psalmis non nominatur inter sacerdotes, sed inter eos qui in
Abbreviated transcription (Latin):
hiesus autem quasi iucturus non plangitũr. Nuptiȩ
etum finiuntur in morte Urogitutas autem post
dium.nec decaluatum ꝯdam dñi nazartum a muli¬
ere considerat. Qui licet typũ tentat saluatoris : quod me¬
retritem ex gentibus adamauerit: & multo plures hosti¬
um moriens qm̃ uiuens occidu tamen coningalis pu¬
dicitiat exempla non prȩbit. Et terte iste est secundum
prophetiam iacob qui tum concitus equi pernicitate fe̾¬
ttetur: a serpẽte percussus retrorsum cecidit. Deborã at̃
non intelligo. cum aliud sit bellotum prinupes & histo¬
riae ordinem texere: aluid figuras aliquas significate
conuigu: quae mnistis omnino non camparet. Porro qđ
prefertꝰ iepte prĩs sudem lathrimis iuirginis filiae pto no¬
bis facit. & nus enim non tam uirgines seculi quam e¬
as quat poopter xpm̃ sunt uirgines predicamus. & a ple¬
risq hebtaeorum reprehenditurꝰ pater uoti trmerarii ꝗa

Expanded text:
Jesus autem quasi victurus non plangitur. Nuptiae Jesus autem quasi victurus non plangitur. Nuptiae enim finiuntur in morte, virginitas post dium, nec decalvatum quondam Domini Nazaraeum a muliere considerat; qui licet typum teneat Salvatoris, quod meretricem ex gentibus adamarit Ecclesiam; et multo plures hostium moriens, quam vivus occiderit: tamen conjugalis pudicitiae exempla non praebet. Et certe iste est secundum prophetiam Jacob , qui cum concitus equi pernicitate ferretur, a serpente percussus, retrorsum cecidit. Debboram autnon intelligo: cum aliud sit bellorum principes et historiae ordinem texere: aliud figuras aliquas significare conjugii, quae in istis omnino non comparent. Porro quod praefert Jephte patris fidem, lacrymis virginis filiae, pro nobis facit. Et nos enim non tam virgines saeculi, quam eas quae propter Christum sunt virgines, praedicamus: et a plerisque Hebraeorum reprehenditur pater voti temerarii, qui
Abbreviated transcription (Latin):
usq in diem hane. Compateitius utriusq sepulturati
Moyses in terta moab moritur. hiesus interra uidee.
Ile sepelitur in ualle contra domum phegor quod int̾¬
peclatur ignominia. proprie quippe phegor in lingua ht¬
brea priapus appellatur. Hic in motite effraim ab aqui¬
lone montis gaco. & o in uetbis simplicibus sempttdi¬
uinatum stripturarum sensus atigustior. quita apudd u¬
deos gloria erat inpartubus & in parturitioribus &
maltdicta sterilis quat non habebat semen in istacł.
et heatus cuius erat semen insion & domestic i hit
rusalem. & in benedictioe matiria ponthatur. U.tortua
in ualle describitur contta domum idoli quod proprie
libidini consecratur. Nos autem qui militamus sub hie
tus sit.Contẽpnimus etum phegor & omem̃ ignominia
cuis. Suentes qđ qui in carne sunt deo placere non
possunt.Et dominus quoq ante diluuium dixerit: nõ
Permanebit spiritus meus in hominibus istis quia ca¬
ro sunt.Quam obrem & moyses plangitut a populo isrł.

Expanded text:
ut. XXXIV, 5, 6. Comparemus utriusque sepulturam: Moyses in terra Moab moritur, Jesus in terra Judaeae. Ille sepelitur in valle contra domum Phogor, quod interpretatur ignominia proprie quippe Phogor lingua hebraea Priapus appellatur; hic in monte Ephraim ab aquilone montis Gaas. Et est in verbis simplicibus semper divinarum Scripturarum sensus augustior. Quia apud Judaeos gloria erat in partubus et parturitionibus; et maledicta sterilis, quae non habebat semen in Israel; et beatus cujus erat semen in Sion, et domestici in Jerusalem: et in benedictione maxima ponebatur, Uxoin valle describitur contra domum idoli, quod proprie libidini consecratur. Nos autem qui militamus sub Jestus. 273 Contemnimus enim Phogor , et omnem ignominiam ejus, scientes quod qui in carne sunt, Dpossunt. Et Dominus ante diluvium quoque dixerit: Non permanebit spiritus meus in hominibus istis, quia caro sunt . Quamobrem et Moyses moriens plangitur a populo Israel:
Abbreviated transcription (Latin):
manere cum xp̃o. & dormitionem tius itã sitũ eẽ ñ mortẽ.
Si auiem obnixe contenderit iohannem uirginem no fu¬
isse. nos amoris precipui causa uirginem diximus.Ixpo¬
nat illesi uirgo non fiuiticur catictis apostolis plus ama¬
tus sit.At dicis super pettum fundatur ecclesia. licet id
ipm̃ in alio loco super omnes apłos fiat.et cuncti claues
regni caelorum accipiant. & exͤ quo super tos ecclesiae
fortitudo solidetur: tamen proptea inter duodecim un
eligitur.ut capite constituto scismatis tolleret᷑ occasio
Sedcur non iohannes qui electus est uirgo: Etati dela¬
tum est quia petrus senior erat: ne ad hucꝰ adolescenis &
pene puer progressȩ actatis hominibus ꝑrarfertetur. Et
ingr̃ bonus qui occasionem iuirgii debtat auferte disca¬
pulis & dixerat eis pacem meamꝰ do uobis pacem mram¬

Expanded text:
manere cum Christo, et dormitionem ejus, transitum esse, non mortem. manere cum Christo, et dormitionem ejus, transitum esse, non mortem. Si autem obnixe contenderit, Joannem virginem non fuisse, et nos amoris praecipui causam virginitatem diximus, exponat ille, si virgo non fuit, cur caeteris Apostolis plus amatus sit? At dicis, super Petrum fundatur Ecclesia: licet id ipsum in alio loco super omnes Apostolos fiat, et cuncti claves regni coelorum accipiant, et ex aequo super eos Ecclesiae fortitudo solidetur, tamen propterea inter duodecim unus eligitur, ut capite constituto, schismatis tollatur occasio. Sed cur non Joannes electus est virgo? Aetati delatum est, quia Petrus senior erat, ne adhuc adolescens ac pene puer, progressae aetatis hominibus praeferretur, et magister bonus, qui occasionem jurgii debuerat auferre discipulis, et qui dixerat eis: Pacem meam do vobis, pacem
Abbreviated transcription (Latin):
& quem fides christi ttginem tepererat:trgo permansit
& ileo plus amatur a domino & recumbit super pectus eitis
Et quod pettus qui habuit uxorem: interrogare non audet:
illum rogat ut interroget. Et post tesurrectionem nuntiãte
maria magdalene quod dominus resurrexisset uterq cuc̃¬
rit ad sepuschrum. sed ille prȩuenit:Cunq essent in natu &
piscatentur in lacu gentsareth: itsus stabat in lutote &
nesciebant apostoli quem uidereni: solus inrgo urgint̃ re¬
cognoscit &dicit petro dominus est. Rursus post auditã
sententiam quod ab alio cingendus esset petrus: & ducen¬
dus quo nolet & crucis illi passio fussit prophetata & ille
diceret domini quid iste:nolens iohannem deserereicum
quo semper fuerat copulatus:Dicit ei dñs.Quid ad tesi uo
pulum non moriturum. Ex quo ostenditut uugmitatẽ ñ
mori. nec sordes nuptiarum abluere cruore mattiri: sed R¬

Expanded text:
t quem fides Christi virginem repererat, virgo permansit, t quem fides Christi virginem repererat, virgo permansit, et ideo plus amatur a Domino, et recumbit super pectus Jesu. Et quod Petrus, qui uxorem habuerat, interrogare non audet, illum rogat ut interroget. Et post resurrectionem, nuntiante Maria Magdalene quod Dominus resurrexisset, uterque cucurrit ad sepulcrum; sed ille praevenit. Cumque essent in navi et piscarentur in lacu Genezareth, Jesus stabat in littore, nec sciebant Apostoli quem viderent: solus virgo virginem agnoscit, et dicit Petro: Dominus est. Rursum post auditam sententiam, quod ab alio cingendus esset Petrus, et ducendus quo 279 nollet, et crucis fuisset illi passio prophetata, et ille diceret: Domine, quid iste? nolens deserere Joannem, cum quo semper fuerat copulatus, dicit ei Dominus: Quid ad te si eupulum non moriturum. Ex quo ostenditur, virginitatem non mori, nec sordes nuptiarum abluere cruore martyrii, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ficet. Et tamen ille qui nobis obicit zachariam &heli sabeth
pettum &. socrum cius: sciat de zachatia & helis abethioħm
fuisse genetatum:idest de nuptuis uirginem: de lege tuuã¬
gelium: de matrimmio casltatem. ut a propheta uingine
uirgo dominus & annuntiaretur & haptizaretur.Possum
autem de petro dicere quod huẽtit socrum eo tempore quo
credidit: & uxorem non habuerit:qm̃qm legatur in
repiodoio & uxor cius & filia: Sed nunc nobis
de canonit omne ceriamen est Ie quia ad apostolos prouo¬
duces: turgines nem fuerini:ui cos intetm toncrdamus uir¬
potest: nouerit hos esse apostolos de quibus isatas uati¬
cinatur.Nisi dominus fabaoth reliquisset nobis semen q̃i
sedoma essemus: & similes gomoͬre fuissemus.Qui ergo e¬
rant ex uideis: uirginitatem quam in uidaismo amisera t̃
in euuangelio htẽ non pottrani. Et iamen tohannes unus
de discipulis qui ininimus traditur inter apostolos filisse¬

Expanded text:
ficet. Et tamen ille qui nobis objecit Zachariam et Elisabeth, ficet. Et tamen ille qui nobis objecit Zachariam et Elisabeth, Petrum et socrum ejus, sciat, de Zacharia et Elisabeth Joannem fuisse generatum, id est, de nuptiis virginem, de Lege Evangelium, de matrimonio castitatem, ut a Propheta virgine, virgo Dominus et annuntiaretur, et baptizaretur. Possumus autem de Petro dicere, quod habuerit socrum eo tempore quo credidit, et uxorem jam non habuerit, quamquam legatur in περιόδοις et uxor ejus, et filia. Sed nunc nobis de Canone omne certamen est. Et quia ad Apostolos provoduces, virgines non fuerint, ut eos interim virpotest noverit hos esse Apostolos, de quibus Isaias vaticinatur: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrae fuissemus . Qui ergo erant ex Judaeis, virginitatem quam in Judaismo amiserant, in Evangelio habere non poterant. Et tamen Joannes unus ex discipulis, qui minimus traditur fuisse inter Apostolos, e
Abbreviated transcription (Latin):
quat uttta morem iudaicum magistris de sua substanila
ministrabant: sicut ligimus ipsi quoq domino factitaium
nam & ordo uectorum hoc significat. Nunquid non habemus
potestatem mauducandi & bibendi aut sorores mulieres cir
one sumptitum praemutitur & de mulicribus sororibus¬
sic infertur perspicuum est non uxorts intelligi dete. Sed¬
cas quat de sua substantia ministrabant. Quod & in uru
ltge de sunamite illa scribitur quae solita sit haystum
recipere & poncre ti mensam & panem & candelabrum &
cartera.Aut cerie si uxores rypor&uxores¬
non atcipimus: non inulieres. id quod additur sotores tol¬
lit uxores. & ostendit eas germanas in spiritu fuissernõ
coniuges. qm̃qm̃ excepto apło petro non sit manifeste
telatum de aliis aplis quod uxores habuerini. & cum de
tinio setipium su ac de cacteris tatitum intellugt̃ delea mꝰ¬
tos sinc uxotibus fuisse. de quibus nihiltale scriptura sigͥ¬

Expanded text:
quae juxta morem Judaicum magistris de sua substantia quae juxta morem Judaicum magistris de sua substantia ministrabant, sicut legimus ipsi quoque Domino factitatum. Nam, et ordo verborum hoc significat: Numquid non habemus potestatem manducandi, et bibendi, aut sorores mulieres circone sumptuum praemittitur, et de mulieribus sororibus infertur, perspicuum est, non uxores debere intelligi, sed e quae de sua substantia ministrabant. Quod et in veteri Lege de Sunamitide illa scribitur, quae solita sit Elisaeum recipere, et ponere ei mensam, et panem, et candelabrum, et caetera. Aut certe si γυναῖκας, uxores, accipimus, non mulieres, id quod additur, sorores, tollit uxores, et 278 ostendit eas germanas in spiritu fuisse, non conjuges. Quamquam, excepto Apostolo Petro, non sit manifeste relatum de aliis Apostolis, quod uxores habuerint; et cum de uno scriptum sit, ac de caeteris tacitum, intelligere debemus sine uxoribus eos fuisse, de quibus nihil tale Scriptura signi
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui legi seruicrint debuisse numerari. Neq enim riuã¬
geluam ante crucem christi est quod in passione illuis &. sã
quine dedicatur. Iuxta quam regulam & cacteri apostoli
sciebant. qui assumpti postea in apostolatũ telinqunt of¬
ficium conuigale. Nam tum petrus ex persona aplorũ
sccuti sumus te: Respondit ei dominus.Amen dico uobis
quoniam nemo est qui dimiserit domum aut patentes
aut fratres aut uxort aut silios propter regnum dei ꝗ nõ
recipiat multo plura insitulo isto & in scculo uenturo
uitam atternam. Si autem nobis illud opposuerit ad com¬
probandum quod omnes apostoli utotes habuerint.nũ¬
quid non habemus potestatem mulieres uel utorts circũ¬
dutendiquia spni:: apud grętos uttũq significa
sicut caritri apostoli & cephas & frattes domini. Tungat
& ulud quod in grartis ceditihus est. Nunquid non hale¬
mus potestatem sorores mulieres uel irotes tartũducen¬
dił x quo apparet de aliis cum sanctis dixisst. mulierib

Expanded text:
eos, qui legi servierint, debuisse numerari. Neque enim Evangelium ante crucem Christi est, quod passione et sanguine ipsius dedicatur. Juxta quam regulam Petrus et caeteri Apostoli, sciebant. Qui assumpti postea in Apostolatum, relinquunt officium conjugale. Nam cum Petrus ex persona Apostolorum secuti sumus te: respondit ei Dominus, Amen dico vobis, quoniam nemo est qui dimiserit domum, aut parentes, aut fratres, aut uxorem, aut filios propter regnum Dei, qui non recipiat multo plura in saeculo isto, et in saeculo futuro vitam aeternam . Si autem nobis illud opposuerit ad probandum, quod omnes Apostoli uxores habuerint, Numquid non habemus potestatem mulieres vel uxores circumducendi quia γυνὴ apud Graecos utrumque significat sicut caeteri Apostoli, et Cephas, et fratres Domini, jungat et illud quod in Graecis codicibus est: Numquid non habemus potestatem sorores mulieres, vel uxores circumducendi? Ex quo apparet eum de aliis sanctis dixisse mulieribus,
Abbreviated transcription (Latin):
tas quod nuptiae stire non poterant. Et ut breui multa¬
sermone comprehendam doctam q cuius priuilegii sit
iohannes: ĩmo in iohanne uitgiitas: a domintꝰ uirgi¬
ne mater uirgo uirgini discipulo commendatut. Uegx
licam sentẽtiam &ait. Adam primus formatus est de
inde eua, adam non est seductus: mulier autem sedu¬
cta in praeuaticatione facta est. salua autẽ fiet per fili¬
orum genetationem si permanserĩt in fide & ilectio¬
praecepta dat uitat E ait. Similitet & mulietes in ha¬
bitu ornato cum utrecundia & castitate ornantes

Expanded text:
tas, quod nuptiae scire non poterant, et ut brevi sermone multa comprehendam, doceamque cujus privilegii sit Joannes, immo in Joanne virginitas, a Domino virgine, mater virgo, virgini discipulo commendatur. Materlicam sententiam, et ait: Adainde Heva: et Adam non est seductus, mulier autem seducta in praevaricatione fuit. Salvabitur autem per filiorum generationem, si permanserit in fide, et dilectiodat praecepta vitae, et ait: Similiter et mulieres in habitu ornato, cum verecundia et cas
Abbreviated transcription (Latin):
pelete inuidiae uideretur. Ut au̾tem sciamus Iohannem
fuisse tunc pucrum manifestissime docct tcclesiasticat
historiae:quod adusq: traiani imperium uigerit. id est
nos in libro de illustribus uiris breuiter perstrinximus
Pctrus apostolus est & iohannes apostolus: maritus et¬
desiasut ingt̃ Euangilista quia librũ tuuangͥlii con¬
didit quod excepto ma̾theo alii ex .xii. apłis nonꝰ fecetũt
Propheta iudit enim in pathinos insula in qua futtat
a domitiano principe ob domini mattirium tdegatus a¬
Purior & uegctor euerit qm̃ intrarat. Sed & ipsum euã
geluim multum distat a caeteris. Matheus quasi de ho¬
mine incipit scribere. liber generationis hiesu christi filii
dauid filii abraam. Lucas a sacerdotio Zachariae. Mar̃¬
cus a prophetia malathiae & isaue. Primus habet facic̃
hominis propter gentalogiam. Secundus fatiem uituli
proptet sacetdotium. Tertius facitm leonis propter uocem¬
clamantis in destrto parate uiam domini uctas facite

Expanded text:
diae. Ut autem sciamus Joannem tunc fuisse puerum, manifestissime docent Ecclesiasticae historiae, quod usque ad Trajani vixerit imperium, id est,nos in libro de Illustribus Viris breviter perstrinximus. Petrus Apostolus est; et Joannes Apostolus, maritus, etclesias ut magister: Evangelista, quia 280 librum Evangelii condidit, quod excepto Matthaeo, alii ex duodecim Apostoli non fecerunt. Propheta: vidit enim in Pathmos insula, in qua fuerat a Domitiano principe ob Domini martyrium relegatus, Apurior et vegetior exiverit, quam intraverit. Sed et ipsum ejus Evangelium multum distat a caeteris. Matthaeus quasi de homine incipit scribere: Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham: Lucas a sacerdotio Zachariae: Marcus a prophetia Malachiae prophetae, et Isaiae. Primus habet faciem hominis, propter genealogiam; secundus faciem vituli, propter Sacerdotium; tertius faciem leonis, propter vocemclamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite
Abbreviated transcription (Latin):
tum alterius alteri teputabitur. Anima enim quat pecta
storiam libri eius cum ioachim irꝗe captum eo tempore
quo ezechid quoq ductus est iniapꝰtiuutatem. Quomodo
ergo potuit: filios qui adhuc puer erat & expleto triennio
intitductus est ad itgis obsequium. Ac ne quis piutet re¬
chidem iam uiri meminisse danielis & non pueri. factũ
et in quit in anno sexto regis. s.io achim in sexto menst
dicitur. Si fuerĩt noc daturl & iob Erat igitur danieł ad¬
huc puer & notus in populo uel ꝓꝑter interpretationem
somniorum regis uel ꝓpter susannę liberationẽ & occi¬
sionem presbutrorum & perspicuc comprobatur eo tꝑte qu
hȩc dicebantur de noc & daniel & iob adhuc puctũ fuis¬
se danielem. nec habere potuisse filios & filias quos sua
Proponit nobis Zachariam & helisaberh pitrum & soch
cius & consucta urcordia non intelligit istos quoque inter

Expanded text:
tum alterius alteri imputabitur. Anima enim quae peccavstoriam libri ejus, cum Joachim rege captum eo tempore, quo Ezechiel quoque ductus est in captivitatem. Quomodo ergo potuit habere filios, qui adhuc puer erat? et expleto triennio, introductus est ad regis obsequium. Ac ne quis putet Ezechiel jam viri meminisse Danielis, et non pueri; Factum est, inquit, in anno sexto, regis scilicet Joachim, in mense sexto, dicitur. Si fuerint Noe et Daniel, et Job. Erat igitur Daniel adhuc puer, et notus populo, vel propter interpretationem somniorum regis, vel propter Susannae liberationem, et occisionem presbyterorum. Et perspicue comprobatur, eo tempore quo haec dicebantur de Noe et Daniele et Job, adhuc puerum fuisse Danielem, nec potuisse habere filios et filias, quos sua proponit nobis Zachariam et Elisabeth, Petrum et socrum ejus, et consueta vecordia non intelligit istos quoque inter
Abbreviated transcription (Latin):
& citcum cideret eum uisus odoratus. auditus. guitus
tactusq tegnauierint. & his quasi principibus fuerint
uniuersa subiecta. quos hicsus ad speluncam corꝑis
fugientos & ad tenebio sum locum ipm̃ ingredientes
regnabant. Uerum iam tempus est ut castitatis hiesti
uexillum leuenius. Et moyses scribitur habuisse uxte.
Noysen autem & clominus noster & apłus inteptetat᷑
legem. Habent moysen & prophetas & ab adam usq ad¬

Expanded text:
et circumcideret eum, visus, odoratus, gustus, auditus, et circumcideret eum, visus, odoratus, gustus, auditus, tactusque regnaverint, et his quasi principibus fuerint universa subjecta. Quos Jesus ad speluncam corporis confugientes, et ad tenebrosum locum, ipsum ingrediens r moriens. --Verum jam tempus est, ut castitatis Jesu vexillum levemus. Moyses scribitur habuisse uxorem. Moysen autem et Dominus noster, et Apostolus interpretantur Legem: Habent Moysen et Prophetas Luc.
Abbreviated transcription (Latin):
Uideaius & consequenua. Post eiuangeli citunti sic
& consectationem duodecitu lapidum in loto reuelatio¬
nis statim pascha celebratur immolatur eis agnus/ ꝗ
terrae sanctȩ uescuntur alimentis. Egreditur hiesus
occurrit ei princeps militiae gladium tenens. idest uel
pro circumciso populo pugnate se monstrans: uel desetãs
glutitrũ nuptiarum. Sitniliterq ut moysi prarceptum
fuetat & huic dicitur. Solur cortigiam calciamenti tui
locus enim in quo stas terra sancta est Quia sic trat dñi
armatus exercitus in tubis sacerdotalibus: quasi ad
euuangelicam predicationem sub typo hiericho mund
sub uertitur. & ut infinita pręteream neque enim mh
nunc propositum est omnia ucteris instrum enti aꝑue
misteria quinq teges qui in tetra teptomissiõis ante regͣ¬
te superantur. Hoc puto intellectum esse perspicuum. ꝙ
anteqm̃ dominus populum suum educeret ex aegipto

Expanded text:
Videamus et consequentia. Post Evangelii circumcisionem, Videamus et consequentia. Post Evangelii circumcisionem, et consecrationem duodecim lapidum in loco revelationis, statim Pascha celebratur: immolatur eis agnus, et sanctae Terrae vescuntur alimentis. Egreditur Jesus, occurrit ei Princeps militiae gladium tenens, id est, vel pro circumciso populo pugnare 271 se monstrans, vel dissecans glutinum nuptiarum. Similiterque ut Moysi praeceptum fuerat, et huic praecipitur: Solve calceamentum tuum. Locus enim in quo stas, terra sancta est . Quia sic erat Domini armatus exercitus in tubis sacerdotalibus, quasi ad Evangelicam praedicationem sub typo Jericho, mundus subvertitur. Et ut infinita praeteream neque enim nunc mihi propositum est omnia veteris Testamenti aperire mysteria, quinque reges, qui in terra repromissionis ante regnitu, Jesu pugnante, superantur . Hoc puto intellectu esse perspicuum, quod antequam Dominus populum suum educeret de Aegypto,
Abbreviated transcription (Latin):
aegipto & interram tepromissionis inuoduxit. Hic hiesu
statim ut uenit ad iordanem: aquae nuptiatum quac st̃ꝑ
in lege fluxetani. arcfactę sunt. & stuerunt & siccis pedib
ac nudis populus omnis transiit & uenit ad galgala ibiqꝙ
sccunilo est circuncisus. quod si uiata lram̃ accipinus t̃¬
uuus state non potest. Si enim duplex hrẽmus prarputiũ:
uel abscisa pellicula urrum nasceretur: itde sođa cutum¬
cisio htẽt locum. nunc autem hoc significatur quul hies
cultello eiuiangelii populum qui pudesettum uentrat cir¬
cuincidit. & circuntidit cultello ptirino. ut quod in moysi
filio anit pitfigutabauit in paucis:id sub hiesu duce im¬
plerctur in ciniꝰctis. Std & ipsa prȩputia in unum tum u¬
lum coateruata & scpulta & terra obrupta & ablatum
obprobrium acgipti. & nomen loci galgala quod incer¬
pectatut reuelat̾io. ostendunt dum in pceputio ambubi¬
uerit populus per desertumnoculos cuis fuisse catcatos.

Expanded text:
Aegypto, et in terram repromissionis induxit. Hic Jesus Aegypto, et in terram repromissionis induxit. Hic Jesus statim ut venit ad Jordanem, aquae nuptiarum, quae semper in Lege fluxerant, arefactae sunt, et steterunt: et siccis pedibus ac nudis populus omnis transiit, et venit in Galgala, ibique secundo est circumcisus. Quod si juxta litteram accipimus, penitus stare non potest. Si enim duplex haberemus praeputium, vel excisa pellicula iterum nasceretur, recte secunda circumcisio haberet locum. Nunc autem hoc significatur, quod Jesus cultello Evangelii populum, qui per desertum venerat, circumcidit, et circumcidit cultello petrino, ut quod in Moysi filio praefigurabatur ante in paucis, id sub Jesu impleretur in cunctis. Sed et ipsa praeputia in unum cumulum  Mss. tumulum coacervata et sepulta, et terra obruta, et ablatum opprobrium Aegypti, et nomen loci Galgala, quod interpretatur revelatio, ostendunt, dum in praeputio ambularet populus per desertum, oculos ejus fuisse caecatos.