comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
priusquam liniretur. Titulus iste sumptiis est de¬
historra libri regum ubi legitur dauid. ⁊ex fuisse
in unctus. srimo in bechleem a famuele. in do¬
mo patris sui ysai. non utiq in regem. s in sig¬
num futuri regni.⁊ ab illa die directus est sp̃e do
mortuo faule. ⁊ regnauit suꝑ tribum tucta. sc¬
ciso autem isbosech filio saul. qui suꝑ altas tͥbus
regnabat. Tercio unctus est ibid̾. ut regnaret sr̃
uniũsum isrł. ⁊ ascendens in ierłm in pate regna¬
uit. s due extreme ꝓ una reputant᷑. Post pͥmam

Expanded text:
priusquam liniretur. Hier. Titulus iste sumptus est dhistoria libri Regum, ubi legitur David ter fuisse inunctus. Primo in Bethlaeem a Samuele in domo patris sui Esai, non utique in regem, sed in signum futuri regni . Et ab illa die directus est in eum smortuo Saüle, et regnavit super tribum Juda . Occiso autem Hisboset filio Saül, qui super alias tribus regnabat, tertio inunctus est ibidem, ut regnaret super universum Israel . Et ascendens in Jerusalem, in pace regnavit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit pͥmũ hominẽ. tribus modis pecea¬
sse. peccatur .ia. egiratcione. accu. uerbis.
docendo. uumnc que ordine creuerunt in
pͥmo homine. remoueri debent a secundo.
ac si dicat. Primꝰ homo infeli x. qui habit.
stecit. sedit. Sed secundꝰ est beatꝰ.¬

Expanded text:
ostendit primum hominem tribus modis peccasse. Peccatur enim cogitatione, actu, verbis, docendo. Nunc quo ordine creverunt in primo homine removeri debent a secundo. Ac si dicat: Primus homo infelix, qui abiit, stetit, sedit, sed secundus est beat
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ: & da seruis tius cũ omĩ fiducia loqͥ uerb
tuum. hȩ enĩ apłicȩ doct̾rinȩ omniũ infi¬
delitatũ & peccaminũ laqueos abrũpunt.
Ꝙ qr suꝑiꝰ duplex ꝑsona seruata ẽ eũ ait.
aduersus dñm & aduersus xꝑm eiꝰ: gemi¬
na quoq nẽ ridentis & subsannantis signi¬
ficatio con secuta ẽ. Non enĩ discernit᷑ contu¬
melia alteriꝰ ab altero: neq discretꝰ honor est¬
religionis adutrũq. Qͥ enĩꝑgeminã patris
& filii sedm se legitimã q naturã in głam diui¬
nitatis unũ sunt: unũ etiam st̃ uel in cont̃e¬
ptus inuiria uł in honore reuerentiȩ: & alt̾
in alt̾o aut honorificat᷑ aut sꝑnit᷑. Atq id i¬
psum dñs testat᷑ dicens. Sicut pat̾ suscitat
mortuos & uiificat: sic & filiꝰ quos uult ui¬
iuficat. Nec enĩ pat̃ uidicat quẽquã: sed
omẽ iudiciũ dedit filio : ut om̃s honorifi¬
eent filiũ sicut honorificant patrẽ. Qui ñ

Expanded text:
is cum omni fiducia loqui uerbum tuum. hae enim apostolicse doctrinae omnium infidelitatum et peccaminum laqueos abrumpunt. Et quia superius duplex persona seruata est, cum ait: aduersus dominum et aduersus Christum eius gemina quoque nunc ridentis et subsannantis significatio consecuta est. non enim discernitur contumelia alterius ab altero. neque discretus est honor religionis ad utrumque. qui enim per genuinam patris et filii secundum se legitimamque naturam in gloria diuinitatis unum sunt, unum etiam sunt uel in eontemptus iniuria, uel in honore reuerentiae, et alter in altpsum Dominus testatus est dicens, sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Nec enim Pater judicat, quemquam, sed omne judicium dedit Filio, ut omnes honorificent Filium sicut honor
Abbreviated transcription (Latin):
untꝰ: secutꝰ adiunx̃: & om̃a eradicans genimi¬
na: Genimina qͥppe sunt animȩ : oꝑationes bonȩ
Cui tam̃ si ꝑ uerso ordine caro domũinat᷑: igne
luxurie om̃abene prolata coneremantũr
N ulla quippe ante om̃ipotentis dĩ oculos. iusti¬
tie pietatisq sunt oꝑa: que corruptionis con¬
tigio monstrant᷑ inmunda: Quid enĩ ꝓdest
si p̾ie quisꝗͣ nec essitati conpatit᷑ pximi qͣndo
impie in semetipso destruit habitationem di:
Si gͦ ꝑ cordis mũdiciã libidinis flãma ñ extin¬
gultur: in cassũ quȩ libet uirtutes oriuntꝰ :
sic̃ ꝑ morsen dicit᷑: Ignis ex arsit ab ira mea.
&e ardebit usq ad inferos deorsũ: comedt
eiꝰ nascentia comedit: cũ libido carnẽ atq p
hanc om̃a bene acta consumit: Nam quicqͥd
ꝓdit exfruge rectitudinis: hoc nimiru con¬
cremat flãma corruptionis: Dicat gͦ. lgnis ẽ.
usq ad ꝑditionẽ deuoraus. &e om̃a eradicans

Expanded text:
untur, secutus adjunxit: Et omnia eradicans genimiuntur, secutus adjunxit: Et omnia eradicans genimina. Genimina quippe sunt animae operationes bonae. Cui tamen si perverso ordine caro dominatur, igne luxuriae omnia bene prolata concremantur. Nulla quippe ante omnipotentis Dei oculos justitiae pietatisque sunt opera, quae corruptionis contagio monstrantur immunda. Quid enim prodest si pie quisquam necessitati compatitur proximi, quando impie semetipsum destruit habitationem Dei? Si ergo per cordis munditiam libidinis flamma non exstinguitur, incassum quaelibet virtutesio: Quia ignis exarsit ab ira mea, et ardebit usque ad inferos deorsum: comedit ejus nascentia comedit, cum libido carnem, atque per hanc omnia bene acta consumit. Nam quidquid prodit ex fruge rectitudinis, hoc nimirum concremat flamma corruptionis. Dicat ergo: Ignis est usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans
Abbreviated transcription (Latin):
genimina Hoc int̾ peccatũ distat &e erim̃
quod om̃e crim̃ peccatũ ẽ: ñ tam̃ om̃e pecca¬
tũ crim̃. D in hac uita multi sine crimine:
nullꝰ uͦ eẽ. sine peccatis ualet nde & p̃di¬
cator ses̃. cũ uirũ dignũ gratia sacerdo tali
describeret: nequaꝗͣ dixit. si qͥs sine pecca¬
to: sed siqͥs sine crimine ẽ Quis uͦ ẽẽ sine pec¬
cato ualeat. cũ ioħs dicat. si dixerimꝰ qr pec¬
catũ ñ habemꝰ. nos ipsos seducimꝰ & ueritas
in nob̾ ñ est: In qua uidelicet peccatorũ &
criminũ distinctione. pensandũ ẽ: qr ñ nulla
peccata animã polliuint: nã crimina extin¬
guunt. Ainde beatꝰ iob crim̃ luxuriȩ definieis:
ait ignis ẽ. usq ad ꝑditionẽ deuorans : quia
nimirũ reatus huĩ facinoris. ñ usq adinqui¬
nationẽ maculat: sed usq ad ꝑditionẽ uorat
& qr que sibet alia fuerint bona oꝑa. siluxurie
scelus ñ abliutꝰ. inm̃sitate hui criminis obrũ¬

Expanded text:
nter peccatum distat et crimen, quod omne crimen peccatum est, non tamen omne peccatum crimen; et in hac vita multi sine crimine, nullus vero esse sine peccatis valet. Unde et praedicator sanctus, cum virum dignum gratia sacerdotali describeret, nequaquam dixit: Si quis sine peccato, sed: Si quis sine crimine est . Quis vero esse sine peccato valeat, cum Joannes dicat: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosipsos seducimus, et veritas in nobis non est . In qua videlicet peccatorum, et criminum distinctione pensandum est quia nonnulla peccata animam polluunt, quam crimina exstinguunt. Unde beatus Job crimen luxuriae definiens, ait: Ignis est usque ad perditionem devorans, quia nimirum reatus hujus facinoris non solum usque ad inquinationem maculat, sed usque ad perditionem vorat. Et quia quamlibet alia fuerint bona opera, si luxuriae scelus non abluitur, immensitate hujus criminis obru
Abbreviated transcription (Latin):
ait. si contempsi udiciũ subire cũ seruo meo.
& ancilla med. cum disceptarent adũsũ me
Quis digne considerare ualeat huiꝰ iuri tam sub¬
limia uirtutũ moderamina. in quo tanta ẽ.
auctoritas regiminis. ut ad silentiũ restrin¬
gant᷑ duces : tanta humilitas cordis. ut exeqͦ
adiudic iũ uenire ꝑmutantur ancillae:
Eece apparet iniro modo inpotestate pͥncipib
pauor: in certamine seruis ȩqualis: in cęcu
pͥncipũ memor regiminis: incertamine fa¬
muloꝵ. memor conditionis Se qͥppe sub ue¬
ro dño famulum conspicit: ideo cordis al¬
titudine se sup famulos non extollit:

Expanded text:
ait: Si contempsi judicium subire cum servo meo et ancilla mea, cum 689 disceptarent adversum me. Quis digne considerare valeat hujus viri tam sublimia virtutum moderamina? In quo tanta est auctoritas regiminis, ut ad silentium restringantur duces: tanta humilitas cordis, ut ex aequo ad judicium venire permittantur ancillae. Ecce apparet miro modo in potestate principibus potior, in certamine servis aequalis; in coetu principum memor regiminis, in certamine famulorum memor conditionis. Se quippe sub vero domino famulum conspicit, ideoque cordis altitudine se super famulos non extollit.
Abbreviated transcription (Latin):
at solerter intueri Tempestas quippe cũ ori¬
tur. prius lenes undȩ. & post modũ uolumina
maiora. coneitantur : ad ex tremũ fluctus
se in alta erigunt: & nauigantes quosq ipsa
sua altitudine subuertunt: Sic sic nimirũ
extrema illa properat: quȩ uniuersum
mundũ subruat tempestas animarum:
Nunc enĩ bellis & cladib quasi quibdã undis.
sua nob̾ exordia ostendit: &e quanto ad finẽ
cotidie ꝑpinquiores efficim᷑: tanto grauiora
irruere tribulationũ uolumina ĩudemus
Adextremũ uͦ cõmotis om̃ib elem̾̃tis. supnꝰ
nuidex ueniens. finem om̃iuim adportat᷑: qr
udelicet tunc tempestas fluctus in celũ leuat
U nde & dicit᷑: Adhuc modicũ : & ego mouebo
ñ solum t̾ram. sed eciã eelũ Quã scilicet tem
pestatẽ qr seĩ uiri ugilant̾ aspiciunt: qͣsi cu¬
m̃tes suꝑ se cotidie fluctus expauescunt:
atq ex his tribulationib quȩ mundũ feriunl.

Expanded text:
at solerter intueri. Tempestas quippe cum oriat solerter intueri. Tempestas quippe cum oritur, prius lenes undae, et postmodum volumina majora concitantur; ad extremum fluctus se in alta erigunt, et navigantes quosque ipsa sua altitudine subvertunt. Sic sic nimirum extrema illa properat, quae universum mundum 696 subruat tempestas animarum. Nunc enim bellis et cladibus quasi quibusdam undis sua nobis exordia ostendit, et quanto ad finem quotidie propinquiores efficimur, tanto graviora irruere tribulationum volumina videmus. Ad extremum vero commotis omnibus elementis, supernus judex veniens finem omnium apportat, quia videlicet tunc tempestas fluctus in coelum levat. Unde et dicitur: Adhuc modicum, et ego movebo non solum terram, sed etiam coelum pestatem, quia sancti viri vigilanter aspiciunt, quasi tumentes super se quotidie fluctus expavescunt, atque ex tribulationibus quae mundum feriunt
Abbreviated transcription (Latin):
Apauore tantȩ similitudinis pensem si possumꝰ
quanta in sc̃o uiro fuerit uis timoris Fluctus
eni cũ tum̃tes. desuꝑ imminent. cũq eã quã
defert̃ mortẽ minant᷑ : nulla tunc nauigantib
cura rerũ temporaliũ: nulla carnis delectatio
adinentẽ reducit᷑: Ea ipsa quoq exnaui pro¬
iciunt: ꝓ quib longa nauigia sumpserunt
Cunctȩ res in despectũ m̃tis ueniunt: amore
uuendi Quasi gͦ tum̃tes suꝑ se fluctus dm̃
mecuit: qui dũ uerã uitam desiderat: om̃a
despicit. quȩ hic possidens portat Nam ue¬
lut tempestate dep̃hensi. pondus nauis abici¬
mus: quando ab oppressa m̃te desideria ter¬
rena remouemꝰ: fitq ut subleuata nauis
enatet. quȩ mergebat̾ onerata: quia nimirũ
curę quȩ in hac uita depͥmunt. mentẽ in ꝓ¬
fundũ trahunt: Que uidelicet mens tan̾to
altius in tẽꝑ tationũ fluctus attollitꝰ: qͣnto
sollicitius ab hui scłi cogitatione uacuatur
Est ugro &e aluid: qͦd de maris concussione debe¬

Expanded text:
pavore tantae similitudinis pensemus, si possumus, quanta in sancto viro fuerit vis timoris. Fluctus etenim cum tumentes desuper imminent, cumque eam quam deferunt mortem minantur, nulla tunc navigantibus rerum cura temporalium, nulla carnis delectatio ad mentem reducitur; ea ipsa quoque ex navi projiciunt, pro quibus longa navigia sumpserunt; cunctae res in despectum mentis veniunt, amore vivendi. Quasi ergo tumentes super se fluctus Deum metuit, qui dum veram vitam desiderat, omnia despicit quae hic possidens portat. Nam velut tempestate deprehensi pondus navis abjicimus, quando ab oppressa mente desideria terrena removemus. Fitque ut sublevata navis enatet, quae mergebatur onerata, quia nimirum curae quae in hac vita deprimunt mentem in profundum trahunt. Quae videlicet mens tanto altius inter tentationum fluctus attollitur, quanto sollicitius ab hujus saeculi cogitatione vacuatur. Est vero et aliud quod de maris concussione debe
Abbreviated transcription (Latin):
qr ñimirũ cuncta nr̃a oꝑatio cũ quibꝰ lib et ui¬
deat᷑ eẽ. uirtutib soluitur: nisi ꝑcaritatis uin¬
culum pacientia conseruet᷑: Sua enim bona
ꝑdet operari : qui abaia nala re nuic perpeti
Feruore quippe iracundi spslesus quisq adileed¬
one resilit: & cũ se exterius grauari ñ colerat:
intꝰ se ꝑ amissũ huũ earitatis obscurat: Nec ui¬
det iam quo cendat pedẽ boni oꝑis: qui ocłm
ꝑdidit dilectionis Sed scĩ uiri humerus aun¬
ctura sua ñ cadit: qr uidelicet et dilectio. a so¬
cialis uitȩ c̾cordia ꝑimpacientia ñ recedit eiꝰq
brachu minime frangit᷑: qr omis eiꝰ operatio
inconiunctione bumeri id ẽ. in caritatis conexio¬
ne custodit᷑ Sed qua consideratione bona hec
tanta egerit. atq amalis om̃ib sese abstinuerit:

Expanded text:
cum quibuslibet videatur esse virtutibus, solvitur, nisi per charitatis vinculum patientia conservetur. Sua enim bona perdit operari qui aliena mala renuit perpeti. Fervore quippe iracundi spiritus laesus quisque a dilectione resilit, et cum se exterius gravari non tolerat, intus se per amissum lumen charitatis obscurat; nec videt jam quo tendat pedem boni operis, qui oculum perdidit dilectionis. Sed sancti viri humerus a junctura sua non cadit, quia videlicet ejus dilectio a socialis vitae concordia per impatientiam non recedit. Ejusque brachium minime frangitur, quia omnis ejus operatio in conjunctione humeri, id est in charitatis connexione custoditur, Sed qua consideratione bona haec tanta egerit, atque a malis omnibus sese abstinuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
me inporta suꝑio ẽ: mirã iurtutẽ pacientie
seruare se asserit qͥ grauarise aꝑsonis mini¬
mis nec cont hoc qͥd sibi iuste cõpetere poterat.
declinauit: Qued tam̃ si minime fecerit: ad iun¬
git: humerus ms auinctura sua cadat: qr ni¬
mirĩ qui pacientiã seruare contẽpnit. socialẽ
uitã ꝙtius ꝑ inpacientiã deserit Aninctura
& enĩ humer cadit: cũ aduersitatis aliqͥd ferre
animꝰ ñ ualens. frat̾ uã concordiã derelinqͥt
& quasi m̃briĩ separat᷑ acopore : cũ is qͥ opera¬
ribona poterat. ab onoꝵ om̃ium abscidit᷑ uni¬
uersitate Neq enĩ seruari umꝗͣ concordia.
nisi ꝑ solam pacientiã ualet Crebro namq
inhumana actione nascit᷑: unde m̃tes hominũ
uicissim asua unitate acdilectione separant᷑:
& nisi ad aduersa toleranda se animꝰ p̃paret:
ꝓculdubio humerus corpori non in herit:
Hinc ce enĩ paulus ait: Huucẽ onera ur̃a porta¬
te: & sit adimplebitis legem xp̃i Hinc ꝑsemet

Expanded text:
me in porta superiorem, miram virtutem patientiae servasse se asserit, qui gravari se a personis minimis, nec contra hoc quod sibi juste competere poterat, declinavit. Quod tamen si minime fecerit, adjungit: Humerus meus a junctura sua cadat. Quia nimirum qui patientiam servare contemnit socialem vitam citius per impatientiam deserit. A junctura etenim humerus cadit, cum adversitatis aliquid ferre animus non valens, fraternam concordiam relinquit; et quasi membrum separatur a corpore, cum is qui operari bona poterat a bonorum omnium abscinditur universitate. Neque enim unquam servari concordia nisi per solam patientiam valet. Crebro namque in humana actione nascitur, unde mentes hominum vicissim a sua unitate ac dilectione separentur; et nisi ad adversa toleranda se animus praeparet, procul dubio humerus corpori non inhaeret. Hinc etenim Paulus ait: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
conteri brachiũ exoptat Ac si aꝑte dicat.
Si ea que dixi operari re nun: ipsu qͥd michias
operandũ datũ est corꝑis m̃brũ ꝑdam : ut ui¬
delicet cadat acorpore qͦd exercere nolui ad uti¬
litatẽ. Si uͦ hȩc maledicti sententia ad sp̃ualẽ ẽ
incelligentiã referenda᷑. liquet ꝓfecto qđ bra¬
chiũ cõ ꝑi ꝑhumerũ iungitꝰ᷑: &e sic̃ ꝑbrachium
bona oꝑatio: ita ꝑ humerũ socialis uite coniun¬
ctio designat᷑: Unde ꝓpħa quoq intuens sc̃õs
uniusalis eccłe pepłos dõ concordit᷑ seruituros.

Expanded text:
conteri brachium exoptat. Ac si aperte dicat: conteri brachium exoptat. Ac si aperte dicat: Si ea quae dixi, operari renui, ipsum, quod mihi ad operandum datum est, corporis membrum perdam, ut videlicet cadat a corpore quod exercere nolui ad utilitatem. Si vero haec maledicti sententia ad spiritalem est intelligentiam referenda, liquet profecto quod brachium corpori per humerum jungitur, et sicut per brachium bona operatio, ita per humerum socialis vitae conjunctio designatur. Unde propheta quoque intuens sanctos universalis
Abbreviated transcription (Latin):
sonis mino ib contentionũ negotia subeunt :
dũ grauare uł iniuinimis timent. ipsi contra
iustitiam grauari nequaquam refugiunt:
Sciunt quippe quia om̃is humana iustitia inui¬
stitia ẽẽ rep̃henditur: si duuinitꝰ districte iudicet᷑.
Unde hoc quod sibi cõpetit. cauent uehement᷑ ex¬
igere: ne eoꝵ actus suꝑnã rectitudinẽ c̃tingãt
Subtilit̾ examinare sed ut inueniri iusti in diui¬
no examine ualeant : plerũq apud humana
iadicia grauari se & iniuste patiunt᷑. Deatꝰ. iuit
iob uite sus celsitudiẽ narrans. & multa sunt
r mra quȩ dixit: Sed quia plerũq humana mers
nenuit bona credere. quȩ nescit oꝑari : male.¬
dieti. sibi sententiã ꝑtinus subicit. si qua horis
qus dixerat operẽ non impleuit dicens. Hume¬
rus mẽ aiunctura sua cadat: &e brachiũ meũ
eũ si ossib conterat᷑: Quia oꝑtio corporea
ꝑhumerũ iebrichiũ agitur: bona quȩ ort ꝓ¬
tula sioꝑe ñ impleuit. cadere sibi humerũ &

Expanded text:
ersonis minoribus contentionum negotia subeunt, dum gravare vel in minimis timent, ipsi contra justitiam gravari nequaquam refugiunt. Sciunt quippe quia omnis humana justitia injustitia esse reprehenditur, si divinitus districte judicetur. Unde hoc quod sibi competit cavent vehementer exigere, ne eorum actus supernam rectitudinem contingat subtiliter examinare. Sed ut inveniri justi in divino examine valeant, plerumque apud humana judicia gravari se et injuste patiuntur. Beatus autem Job vitae suae celsitudinem narrans, et multa sunt et mira quae dixit. Sed quia plerumque humana mens renuit bona credere, quae nescit operari, maledicti sibi sententiam protinus subjicit, si qua horum quae dixerat opere non implevit, dicens: nctura sua cadat, et brachium meum cum suis ossibus conteratur. - Quia operatio corporea per humerum ac brachium agitur, bona quae ore protulit, si opere non implevit, cadere sibi humerum et
Abbreviated transcription (Latin):
dere memn porta sit periorẽ. Mos apud ueteres
fuit. ut ad portam senio es sederent. qͥ certan¬
tiũ uirgia iudiciaria examinatione dist ingue¬
rent : quatinꝰ urbẽ in qua concordit᷑ opo teret
uiuere. discordes minime intrarent Unde &
id qͦd agebat᷑ inporta. Sic̃ enĩ pugnare castra
dicimꝰ peo qͥd pugnatꝰ ex castris: ita iudiciũ
quod ĩporta agi c̃onsueuerat. porta nominatꝰ.
In porta gͦ se sẽ suꝑiorẽ uidet: qui se melioris
partis c̃e in iudicio eqͥtatis merito conspicit

Expanded text:
derem me in porta superiorem. - Mos apud veteres derem me in porta superiorem. - Mos apud veteres fuit, ut ad portam seniores sederent, qui certantium jurgia judiciaria examinatione distinguerent, quatenus urbem, in qua concorditer oportebat vivere, discordes minime intrarent. Unde etid quod agebatur in porta? Sicut enim pugnare castra dicimus, pro eo quod pugnatur ex castris; ita judicium, quod in porta agi consueverat, porta nominatur. In porta ergo se superiorem videt, qui se melioris partis esse in judicio aequitatis merito conspicit
Abbreviated transcription (Latin):
uestẽ non habet: quã qui humilitatẽ. Unde nec es¬
seE ut eu nature nr̃e consortes. exteriora ñ ha¬
Bere conspicumꝰ. quã multa nob̾ desint bona inte¬
uora pensem  quatim sese suꝑ inopes cogitatio
nur n eieuer: cu solerter uideat. qr nos tanto
uer ius quanto & interuis indigentes sumus:
usq ad incognitos nesciunt. sed solis quos ꝑ assi¬
duitatẽ noticie didicerint. miserentur: ap ud
qs nimirũ plus familiaricas quã natura ualet:
dũ quibca necessaria. ñqr homines s. qr notist̃
larguint᷑ : Bene nunc ꝑbeatũ iob dicitur: si des¬
pexi p̾tereuntẽ. eo quõd ñ habuerit indum̃tũ
gnoto enĩ pximo misertũ se indicat. quẽ p̃tere¬
untẽ uoc̾at : qr udelicet apud piam m̃tẽ plus
naturie ualet quã noticia: Nam & unꝰqͥsq qͥ in¬
diget: co ipso qͦ homo ẽ. ei iã in cognitus non est
Seqͥuit᷑. Si leuaui suꝑ pupillũ manũ meã: cũ ii¬

Expanded text:
vestem non habet quam qui humilitatem. Unde necesvestem non habet quam qui humilitatem. Unde necesse est ut cum naturae nostrae consortes exteriora non habere conspicimus, quam multa nobis desint bona interiora pensemus; quatenus sese super inopes cogitatio non elevet, cum solerter videt quia nos tanto verius quanto et interius indigentes sumus. usque ad incognitos nesciunt, sed solis quos per assiduitatem notitiae didicerint miserentur, apud quos nimirum plus familiaritas quam natura valet, dum quibusdam necessaria non quia homines, sed quia noti sunt, largiuntur, bene nunc per beatum Job dicitur: Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum. Ignoto enim proximo misertum se indicat, quem praetereuntem vocat, quia videlicet apud piam mentem plus natura valet quam notitia. Nam et unusquisque qui indiget, eo ipso quo homo est, ei jam incS. 21. Si levavi super pupillum manum meam, cum vi
Abbreviated transcription (Latin):
quando uidelicet diues eo quod pauperi
tribuit. agit ut inꝑpetuum pauꝑ ñ sit:
Deat᷑ igitꝰ iõb ut diligent̃ ostenderet᷑. humili¬
tas atq miscđa quanta meũ fuerit c̃sidera¬
tione sociata : ait si despexi p̃tereuntẽ. eo
qͦd ñ habuerit indum̃tũ: & absq operim̃to
pauꝑem: si ñ benedixert̃ mͥ latera eiꝰ: & de uel¬
lerib oiuũ mearũ calefactus ẽ: Ac si diceret:
In amore ꝑximi uno eodẽq ordine & suꝑbie
uicium & impietatis premens. prȩtere¬
untem quẽpiam. &e humiliter aspiciens
non despexi : &e misericorditer calefeci:
Iiusqͥs enĩ suꝑ eum cui aliquid tribuit fastu
se elationis extollit : maiorẽ culpam intrin¬
secus suꝑbiendo ꝑagit. quam ex trinsecus
largiendo mercedẽ: fitq. ipse bonis interiorib
nudus. cũ nudũ despicit uestiens: Eo qͦd agit.
Ut se ipso deterior fiat: quose indigenti ꝑximo
meliorẽ putat: Minus quippe mnops ẽ. qui

Expanded text:
quando videlicet dives ex eo quod pauperi quando videlicet dives ex eo quod pauperi tribuit agit ut in perpetuum pauper non sit. Beatus igitur Job ut diligenter ostenderet humilitas atque misericordia quanta in eo fuerit consideratione sociata ait: Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum, et absque operimento pauperem; si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est. Ac si aperte diceret: In amore proximi uno eodemque ordine et superbiae vitium, et impietatis premens, praetereuntem quempiam et humiliter aspiciens non despexi, et misericorditer calefeci. Quisquis enim super eum cui aliquid tribuit fastu se elationis extollit, majorem culpam intrinsecus superbiendo peragit, quam extrinsecus largiendo, mercedem, fitque ipse bonis interioribus nudus, cum nudum despicit vestiens; eoque agit ut se ipso deterior fiat, quo se indigenti proximo meliorem putat. Minus quippe inops est qui
Abbreviated transcription (Latin):
Iuos ioħes quoq apłs admonet dicens: Filioli
meiͥñ diligam uerbo nec lingua. sed opere &
ueritate: Dilectio itaq nr̃a semꝑ exhibenda ẽ:
& ueneratione sermonis. & ministeriolargitatis:
Multũ uͦ ad edomandõ dantis suꝑbiam ualet: si
cũ terrena tribuit. uerba sollicite magistri
celestis penser. qͥait F acite uob̾ amicos de
inammona iniquitatis : ut cum defeceritis.
recipiant uos in aeterna tabernacula:
ieniꝰeor amicitiis et̾na tab̾nacula adquirimꝰ
dantes ꝓculdubio pensare debemn: ꝙr patronis
poti inunera offerimꝰ. quã egenis dona largim᷑:
Hinc ꝑpaulũ dicit᷑ ur̃oe habundantia illorũ
in opiã suppleat: ut &e illoꝵ habundantia ur̃e
inopie sit supplem̃tũ: It uidelicet sollicite ꝑ¬
Qui itaq nunc temporale subsidiũ pauꝑi tribu¬
it: ab eo post modũ ppetua recepturus. ut
ita dicam. quasi ad frugẽ terram excolit :
que quod acceperit. uberius reddit:
Restat gͦ. ut nũquã elatio surgat ex munere:

Expanded text:
Quos Joannes quoque Apostolus admonet, dicens: Filioli mei, non diligamus verbo, nec lingua, sed opere et veritate . Dilectio namque nostra semper exhibenda est et veneratione sermonis, et ministerio larMultum vero ad edomandam dantis superbiam valet, si cum terrena tribuit, verba sollicite coelestis magistri penset, qui ait: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, utrecipiant vos in aeterna tabernacula . Si enim eorum amicitiis aeterna tabernacula acquirimus, dantes procul dubio pensare debemus, quia patronis potius munera offerimus quam egenis dona largimur. Hinc per Paulum dicitur: Vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum . Ut videlicet sollicite pQui itaque nunc temporale subsidium pauperi tribuit, ab eo postmodum perpetua recepturus, ut ita dicam, quasi ad frugem terram excolit, quae quod acceperit uberius reddit. Restat ergo ut nunquam elatio surgat ex munere
Abbreviated transcription (Latin):
am̃ico tuo. uade &e reuertere & cras dabo cibi:
cũ statim possis dare Sed ñnulli solent ex te¬
rius multa largiri: cõmunis autẽ uite grãm
repellentes. habere pauperes socios iudome¬
stica c̃uersatione resugiunt Unde beatꝰ iob
ut ñ solũ se insinuet exterius multa p̾buisse. sed
apud se quosq in opes etiã indomestica conuer¬
satione recepisse: ꝑ tinꝰ adiungit si comedi bu¬
cellã meã solus: & ñ comedit pupillus exea sci¬
licet pietati se p̃uidiciũ facere estimans: si sol
comederet. qͦd dñs om̃ium cõmunit᷑ ereasset.
Iue ꝑfecto cõmunio c̃uersationis. eẽ cũ talibus
ingra domesticos parictes debet: ex quib et̾ne
ꝓficiant merita retributionis Unde sẽs uir
ñ queliboe. sed admanducandũ. sociũ pupillum
habuisse se ꝑhibet. Sed tanta hec pietatis uisce¬
ra. utrũ asemet ipso babuerit. an aconditoris
sui gr̃a sit consecutus: innotescat. Seqͥt᷑ Quia ab¬

Expanded text:
amico tuo, vade et revertere, cras dabo tibi, amico tuo, vade et revertere, cras dabo tibi, cum statim possis dare . Sed nonnulli solent exterius multa largiri, communis autem vitae gratiam repellentes habere pauperes socios in domestica conversatione refugiunt. Unde beatus Job, ut non solum se insinuet exterius multa praebuisse, sed apud se quosque inopes etiam in domestica conversatione recepisse, protinus adjungit: CAPUT ccellam meam, et non comedit pupillus ex ea. - Rex scilicet pietati se praejudicium facere aestimans, si solus comederet quod Dominus omnium communiter creasset. Quae profecto communio conversationis esse cum talibus intra domesticos parietes debet, ex quibus aeternae proficiant merita retributionis. Unde sanctus vir non quemlibet, sed ad manducandum socium pupillum se habuisse perhibet. Sed tanta haec pietatis viscera utrum a semetipso habuerit, an conditoris sui gratia sit consecutus, innotescat. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ualde iam suꝑbire ẽ: ex dr̃ metas inopie
aliqͥd desiderare Unde suꝑbe pętentib dicitꝰ.
Pecitis & ñ accipitis : eo quod male petatisi
biȩ epu ñ sunt qͦs aꝑte ueritas exprimit cũ
rũ dicit᷑ : si negaui qͥd uolebant pauꝑibus: qm̃
qͥ ea uolunt que ꝑfecto liquet qͦd eis ñ expedi¬
unt: eo ipso quod suꝑbic habundant sp̃i. iam
pauꝑes non sunt Sed beatꝰ iob dũ paupes hũ¬
muiles appellat. qͥcqͥd ab eo acciꝑe pauꝑ uoluit ñ
negauit : qr ueracit̃ quisq humilis qͦd ñ potu
suȩ indicat. q aduotũ so pauꝑib ẽcurrisse ma¬
nifestat: necesse ẽ. ut queramus ne lum̃ miseđe.
dationis tarditate fuscauerit Unde subiunꝗ̃:
Et si oculos uiduȩ expectare feci. Petentẽ se ui¬
duã expectare noluit: ut ñ solũ ex inunere sed
etiã ȩceeleritate muneris bonoꝵ operũ merita
augeret: Wnde alias scriptũ ẽ. Ne dicas.

Expanded text:
Nam valde jam superbire est, extra metas inopiae Nam valde jam superbire est, extra metas inopiae aliquid desiderare. Unde et superbe petentibus dicitur: Petitis et non accipitis, ec quod maerbiae spiritu; quos aperte Veritas exprimit, cum rum dicitur: Si negavi quod volebant pauperibus, quoniam qui ea volunt quae profecto liquet quod eis non expediunt, eo ipso quod superbiae abundant spiritu, jam pauperes non sunt. Sed beatus Job dum pauperes humiles appellat, quidquid ab eo accipere pauper voluit, non negavit, quia veraciter qusuae indicat, quia ad votum se pauperibus concurrisse manifestat, necesse est ut quaeramus ne lumen misericordiae dationis tarditate fuscaverit. Unde subjungit: Et oculos viduae expectare feci. Petentem se viduam exspectare noluit, ut non solum ex munere, sed etiam ex celeritate muneris, bonorum operum merita augeret. Unde alias scriptum est: Ne dicas
Abbreviated transcription (Latin):
beat t̾rene potestatis tumor: si ex humanitatiᷤ
uocabulo agit᷑. ne cogitationis elatio ex secre¬
tis cęlestib generetur Cuiꝰ uidelicet humani¬
tatis. bene beatꝰ iob semꝑ recordationẽ tenuit
qͥait: Num qͥd ñ in uterõ fec̃ me qͥ & illũ oꝑatus
ẽ & formauit inuulua unus. Ac si aꝑte dicat:
Cur ñ ȩque debeamꝰ in eui libet negotii iudicio
discuti: qui pconditoris potentiã sumꝰ equa¬
lit facti: Sed qr castitatis erꝰ atq humilitatis
acta cognouimꝰ: Hiunc liberalitatis oꝑa cog¬
Paupibus: & oculos uiduȩ expectare feci. Perhe
qͥd si ipsa uellent paupes. que for cieser ues epere
non expediret: Anqr inscraparra sacra ducer
pauꝑes humiles solent: ea sola estimanda sunt.
qr acciꝑe pauꝑes uolunt. que humiles peturꝰ:
Et ꝓculdubio op̾ortet. ut in cunc tant᷑ decur. qͥc¬
qͦuid cũ uera humilitate reqͥritur: id ẽ. quodsi
ex desiderio sed ex nec essitate postulatu:

Expanded text:
beat terrenae potestatis tumor, si ex humanitatis beat terrenae potestatis tumor, si ex humanitatis vocabulo agitur, ne cogitationis elatio ex secretis coelestibus generetur. Cujus videlicet humanitatis bene beatus Job semper recordationem tenuit, qui ait: Nunquid non in utero fecit me, qui et illum operatus est, et formavit in vulva unus? Ac si aperte dicat: Cur non aeque debeamus in cujuslibet negotii judicio discuti, qui per conditoris potentiam sumus aequaliter facti? Sed quia castitatis ejus atque humilitatis acta cognovimus, nunc liberalitatis opera cogpauperibus, et oculos viduae exspectare feci. - Per quid, si ipsa vellent pauperes quae fortasse accipere non expediret, an, quia in Scriptura sacrafici pauperes humiles solent, ea sola aestimanda sunt, quae accipere pauperes volunt, quae humiles petunt? Et procul dubio oportet ut incunctanter detur quidquid cum vera humilitate requiritur; id est, quod non ex desiderio, sed ex necessitate postulatur.
Abbreviated transcription (Latin):
adorante se cornelio. suꝑse sibi honorẽ uideret
oblatũ: adequalitatẽ conditionis sue citius re¬
currit dicens: surge. & ego ipse homo sum:
Quis enĩ nesciat qͦd conditori suo homo debeat. &
ñ homini ꝑsternu: quia gͦ humiliari sibi plusꝗͣ
debuit pximũ uidit: ne ultra humanitatis
metas mens intumesceret. eẽ. se hominẽ reco¬
gnouit: quatinꝰ illati sibi honoris elationem
frangeret. exconsiderata equalitate c̃ditioniᷤ
Hinc aioħe angłs ad oratꝰ : creaturã se ẽẽ. cogno¬
scit dicens Side ne feceris: eq̃ seriuis tuus sũ.
lumia rapitꝰ. filiꝰ hominis uocat᷑: ut ductus ad
cȩlestia. hominẽ se eẽ. meminerit: Ac si eũ diui¬
nauox. uerbis aꝑtiorib admoneat dicens:
Mem̃to qͥd sis. ne de his ad ꝗ̃ raperis ex collaris:
sed altitudinẽ reuelationis tempera memoria
conditionis Ex eo gͦ colligendũ ẽ. quanta cõ¬
munis nature memoria. incorde deprimi de¬

Expanded text:
adorante se Cornelio, super se sibi honorem videret adorante se Cornelio, super se sibi honorem videret oblatum ad aequalitatem conditionis suae citius recurrit, dicens: Surge, et ipse ego homo sum . Quis enim nesciat quod conditori suo homo debeat et non homini prosterni? Quia ergo humiliari sibi plus quam debuit proximum vidit, ne ultra humanitatis metas mens intumesceret, esse se hominem recognovit, quatenus illati sibi honoris elationem frangeret ex considerata aequalitate conditionis. Hinc a Joanne angelus adoratus, creaturam se esse cognovit, dicens: Vidlimia rapitur, filius hominis vocatur , ut ductus ad coelestia, hominem se esse meminerit. Ac si eum divina vox verbis apertioribus admoneat dicens: Memento quid sis, ne de his ad quae raperis extollaris, sed altitudinem revelationis tempera memoria conditionis. Ex eo ergo colligendum est quanta communis naturae memoria in corde deprimi de
Abbreviated transcription (Latin):
Quia contra naturã suꝑbire ẽ. ab equali uelle
timeri quãtus plerũq asubditis etiã sc̃ĩ uiri time¬
ri appetunt: seo quando ab eisdẽ subditis dm̃mi¬
nime tuneri dep̃hendunt: ut bumana saltem
formidine peccare necuant. qui diiuina iudieia
ñ formidant: Nequaꝗͣ gͦ p̃positi ex hoc quesito
timore supbiunt: in quo ñ suã głam .s subdito¬
ru iusticiã quer̾ Ineo enĩ qͦd metũ sibi aꝑuerse
uiuentib exigunt: quasi ñ hominib seo brutis
animalib dominant᷑: qr uidelicet ex qͣ parte
bestiales sunt subditi: ex ea debent eciã for midi¬
rigatur : ñ de excellentia potestatis. sed de ȩqͦ¬
lit̾ate c̃ditionis gaudent: oe ñ solum ab eis metui:
ses etiã plusꝗͥ necesse ẽ. honorari refugiunt:
N eq enĩ leue se ꝑpeti dampnũ humilitatis ere¬
dunt : si ab eis ꝑmerito fortasse ordinis pluris
estiment᷑: Hĩc ẽ. eiũ qͦd primꝰ pastor eccłȩ. cũ

Expanded text:
quia contra naturam superbire est, ab aequali velle quia contra naturam superbire est, ab aequali velle timeri, quamvis plerumque a subditis etiam sancti viri timeri appetunt, sed quando ab eisdem subditis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam ergo praepositi ex hoc quaesito timore superbiunt, in quo non suam gloriam, sed subditorum justitiam quaerunt. In eo enim quod metum sibi a perverse viventibus eanimalibus dominantur, quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidirigatur, non de excellentia potestatis, sed de aequalitate conditionis gaudent; et non solum ab eis metui, sed etiam plus quam necesse est honorari refugiunt. Neque enim leve se perpeti damnum humilitatis credunt, si ab eis pro merito fortasse ordinis pluris aestimentur. Hinc est enim quod primus pastor Ecclesiae, cum,
Abbreviated transcription (Latin):
uariante meritoꝵ ordine. alios aliis dispen¬
satio occulta post ponit: Ipsa aut̃ diuersitas
que accessit ex uitio. recte ẽ diuinis udici is
ordinata : ut qr om̃is homo iter uite ęque ñ
gradit᷑: alter ab altero regat᷑ Sc̃i aut̃ uiri
cũ p̾sunt. ñ inse potestatem ordinis. sed ȩqua¬
litatẽ condicionis attendunt : nec pre eẽ gau¬
dent hominib sed ꝓdesse Sciunt erũ qͦd anti¬
qui patres nr̃i ñ tam reges hominũ: quã pasto¬
res pecoꝵ fuisse memorant᷑: Oe cũ noe dñs
filiisq eius diceret. crescite & multiplicamini
& implete t̾ram: subdidit: &e terror ur̃ ac
tremor sit suꝑ cuncta animalia t̾rȩ Non
enĩ ait. sit sup homines qui futuri sunt : sed
sit suꝑ cunctã animalia tre: Homo quippe
animalib irrational clibꝰ: ñ aut̃ ceteris homi¬
nib natura p̃latus est: & id circo ei dicitur.
ut ab animalib &e non ab homine timeatur:

Expanded text:
variante meritorum ordine, alios aliis dispenvariante meritorum ordine, alios aliis dispensatio occulta postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, recte est divinis judiciis ordinata, ut quia omnis homo iter vitae aeque non graditur, alter ab altero regatur. Sancti autem viri cum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendunt; nec praeesse gaudent hominibus, sed prodesse. Sciunt enim quod antiqui patres nostri, non tam reges hominum quam pecores pecorum fuisse memorantur. Et cum Noe Dominus filiisque ejus diceret: Crescite et multiplicamini, et replete terram; subdidit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae . Non enim ait, sit super homines qui futuri sunt; sed, sit super cuncta animalia terrae: homo quippe animalibus irrationabilibus, non autem caeteris hominibus natura praelatus est, et idcirco ei dicitur, ut ab animalibus, non ab h
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd respondebo illi: qui ut semꝑ cor in humi¬
litate depͥmat: nequaꝗͣ mensdẽ famulis cons¬
picit. qđ sibi status ẽ. dispar: sed qđ naturac
cõmunis Unde etiã subdidit Num qͥd ñ¬
in utero fec̾ me. qui &e illũ oꝑatus ẽ. ce forma¬
uit in uulua unus: potentib uiris. magna
ẽ. uircus humilitatis: c̃siderata equalitas con¬
ditionis: Om̃s namq homines natura equa¬
les sumꝰ : sed accessit dispensatorio ordine. ut
qubdã p̃lati uideam᷑ Si gͥ hoc am̃te de pͥmi¬
mus. qͦd temporalit̾ accessit : inuenimꝰ citius
qͦd naturalit̾ sum Plerumq enĩ se animo
accepta potestas obicit: eũq tumidis cogi¬
tationib fallit Manu gͦ humillime consi¬
derationis : deprim̃dus ẽ. tumor elationis
Si enĩ apud semet ipsã mens descendit de uer
tice culminis: citius planiciem inuenit na¬
turalis equalitatis: Nam ut p̃fati suinus.
om̃s homines natura equales genuit : sed

Expanded text:
quid respondebo illi? Qui ut semper cor in humiquid respondebo illi? Qui ut semper cor in humilitate deprimat, nequaquam in eisdem famulis conspicit, quod sibi status est dispar, sed quod natura communis. Unde etiam subdit: CAPUT in utero fecit me qui et illam operatus est, et formavit me in vulva unus? - Potentibus viris magna est virtus humilitatis considerata aequalitas conditionis. Omnes namque homines natura aequales sumus; sed accessit dispensatorio ordine ut quibusdam praelati videamur. Si igitur hoc a mente deprimimus, quod temporaliter accessit, invenimus citius quod naturaliter sumus. Plerumque enim se animo accepta potestas objicit, eumque tumidis cogitationibus fallit. Manu ergo humillimae considerationis deprimendus est tumor elationis. Si enim apud semetipsam mens desctice culminis, citius planitiem inveniet naturalis aequalitatis. Nam ut praefati sumus, omnes homines natura aequales genuit; sed
Abbreviated transcription (Latin):
indesinent̃ cotidie rationũ suarũ in melius
causas parat: Iui et̾num dñm tremore cordi
intuet᷑: uira cemporalis dominii suꝑ subiec̃to
moderari conpellit᷑: Perpendit enĩ nil ẽẽ. qͦd
temporalit̃ prȩ ẽ. ceteris : quando illi ad red¬
dendã rationẽ sub ẽ. qͥ sine fine dominatur:
Sepe namq transitoria potestas. animum p
abruptaelationis rapit : &e qr eo qͥsq extollitꝰ
qͦse ẽẽ. suꝑ aliquos uidet: illũ oportet qͥ suꝑ
se ẽ. semꝑͥ aspiciat: ut et metu qͥ supra oma
Est crescentĩ intrinsee anuni tumorem premat
Intuet᷑ enĩ qͥ subipso sint. s. consideret ipse sub qͦ.
ut ex consideratione dĩ. decrescat tumor fal¬
se dominationis Unde beatꝰ iob qr eiꝰ iudiciũ
qͥ suꝑ om̃a ẽ. metuit: hic ad tẽporale iudiciũ
famulis equalis uenit dicens: si contẽpsi udi¬
ciũ subire cũ seruo meo &e ancilla mea. cũ dis¬
ceptarent adu̾sum me Quid enĩ faciam cũ
surrexerit ad iudicandũ dñs: & cũ quęsierit

Expanded text:
indesinenter quotidie rationum suarum in melius causas parat; qui aeternum Dominum tremore cordis intuetur, jura temporalis dominii super subjectos moderari compellitur. Perpendit enim nil esse quod temporaliter praeest caeteris, quando illi ad reddendam rationem subest qui sine fine dominatur. Saepe namque transitoria potestas animum per abrupta elationis rapit. Et quia eo quisque extollitur, quo se esse super aliquos videt, illum oportet qui super se est semper aspiciat, ut ejus metu qui supra omnia est crescentem intrinsecus animi tumorem premat. Intuetur enim qui sub ipso sint, sed consideret sub quo ipse sit, ut ex consideratione veri domini, decrescat tumor falsae dominationis. Unde beatus Job, quia ejus judicium qui super omnia est metuit, hic ad temporale judicium famulis aequalis venit, dicens: Si contempsi judicium subire cum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me. Quid enim faciam cum surrexerit ad judicandum Deus? et cum quaesierit,
Abbreviated transcription (Latin):
resistit᷑. hac eadẽ qua nutrit᷑ mora robora¬
tur: &e exiens foras in oꝑib uinci uix p̃ualet :
qr ipsã intꝰ m̃broꝵ dñam m̃tẽ captiuã tenet
Iuia uͦ uir ses suꝑiora om̃a sub conditione
intulit: si hȩc umꝗͣ ꝑpetrauerit. sententia
se maledictionis astringit. dicens Seram¬

Expanded text:
resistitur, hac eadem qua nutritur mora roboraresistitur, hac eadem qua nutritur mora roboratur; et existens foris in operibus, vinci vix praevalet, quia ipsam intus membrorum dominam mentem captivam tenetus in superiora omnia sub conditione intulit, si haec unquam perpetraverit, sententia se maledictionis astringit dicens: VER
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ concupiscerẽ: nec uidendo umꝗͣ sec utus
sũ que concupiui. Dicat gͦ. si secutꝰ ẽ. oculꝰ ms
cormeũ : qr &e si qͥd umꝗͣ illicitũ mens eius
ut uidelicet humana c̃cepit: ͥ altioris discipli¬
ne magisterio ẽstrictos seqͥse ꝑ illicita sibiq
famulari oculos noluit: Pensemꝰ adhec consci¬
entias nr̃as : & quanti culminis uir iste fue¬
rit. ex nr̃i cordis deiectione uideamꝰ. Eece
siqua illicita aliquando cogitauit: qr ea ei¬
tius intra archana cordis gladio seĩ iugoris
extinx̃:. ꝑuenire illa usq ad oꝑa ñ ꝑmisit
Unde ut p̾misim: ilico subiunx̾: &e si in manib
meis adhesit macula Quando enĩ macula
in manib idẽ.culpa actionib inhereret:
quã censura disciplinȩ. ñ sinebat in cogitatio¬
ne ꝓficereꝰ Neq enĩ culpa adopus ꝑ dire ꝑ¬
mi̾ttit᷑ : siintus ubi nascit᷑ extinguatur:
Si aut̃ cẽptationi in corde nascenti festine ñ

Expanded text:
quae concupiscerem, nec videndo unquam secutus quae concupiscerem, nec videndo unquam secutus sum quae concupivi. Dicat ergo: Si secutus est oculus meus cor meum, quia et si quid unquam illicitum mens ejus, ut videlicet humana, concepit, altioris disciplinae magisterio constrictos sequi se per illicita sibique famulari oculos noluit. Pensemus ad haec conscientias nostras, et quanti culminis vir iste fuerit, ex nostri cordis dejectione videamus. Ecce si qua illicita aliquando cogitavit, quia ea citius intra arcana cordis gladio sancti vigoris exstinxit, pervenire illa usque ad opera non permisit. Unde, ut praemisimus, illico subjungit. Et si in manibus meis adhaesit macula. Quando enim macula in manibus, id est culpa actionibus inhaeret, quam censura disciplinae non sinebat in cogitatione proficere? Neque enim culpa ad opus prodire permittitur, si intus ubi nascitur exstinguatur. Si autem tentationi in corde nascenti festine non
Abbreviated transcription (Latin):
suos sensus corporeos famulari. more tiran¬
nidis exigit. suisq uoluptatib oculos serui¬
re conpellit: atq ut ita dicam. fenestras
luminis ad tenebras aperit cecitatis
Unde scĩ uiri cũ sinistra pulsari delectatione
se sentiunt: ipsa ꝑ que forme species ad nĩtẽ
ingredit᷑. discipline magisterio lumina restrin¬
gunt: ne prauȩ cõgitationi uisiole nocinata fa¬
mulet᷑ Quȩ si umꝗͣ subtilit̾ custodiri negligit᷑
cogitationis ĩmundicia ꝓtinꝰ adoꝑationẽ transit:
Unde &e mox subdit᷑: & in manib meis adhesit
macula: Sc̃s gͦ uir sciens qͦd plerũq praua
cogitatio ꝑ ocułos ueniat adm̃tẽ: paulo supius
dixit: pepigi fedus cũ oculis meis : ne cogĩtarẽ
quidẽ de uirgine ꝑpendens etiã qͦd ñnuinꝗͣ
ininte oritur.: sed huic oborte. oeuli ꝑuersẽ
famulant᷑: ait: si secutus ẽ. oculꝰ m̃s cormeũ:
desi aꝑte dicat: Nec passim uidere uolui.

Expanded text:
suos sensus corporeos famulari more tyransuos sensus corporeos famulari more tyrannidis exigit, suisque voluptatibus oculos servire compellit, atque, ut ita dicam, fenestras luminis ad tenebras aperit caecitatis. Unde sancti viri cum sinistra pulsari delectatione se sentiunt, ipsa per quae formae species ad mentem ingreditur disciplinae magisterio lumina restringunt, ne pravae cogitationi visio lenocinata famuletur. Quae si unquam subtiliter custodiri negligitur, cogitationis immunditia protinus ad operationem transit. Uus ergo vir sciens quod plerumque prava cogitatio per oculos veniat ad mentem, paulo superius dixit: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Perpendens etiam quod nonnunquam in mente oritur, sed huic obortae oculi perverse famulantur, ait: Si secutus est oculus meus cor meum. Ac si aperte dicat: Nec passim videre volui
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto se pulsari sinistris motib uł transito¬
Si secutus ẽ. ocul ms cormeũ. Eece it̃m ꝑ in¬
terioris uigoris custodiã. ad ex cerioꝵ men¬
broꝵ discĩplinã redit: ut siqͥd fortasse cor
illicitũ concupisceret. prȩssus ꝑ disciplinȩ
magisteriũ ocul uidere recusaret: Sic̃ enĩ
sepe tẽptatio ꝑ oculos trahitꝰ: sic ñ numquã
concopta intrinsec. c̃pellit sibi extrinsecus
oculos deseriure: Nam plerumq res quae¬
libet. innocenti m̃te respicit᷑  sed ipso conspe¬
cti animus concupiscentiȩ gladio confodit᷑.
Non eni ut exẽpli causa iã dixunꝰ. dauid uriȩ con¬
iugẽ idõ studiose respexit. quia concupierat:
sed potius idõ concupiuit. qr incautȩ respex̾:
Fit uero recte recributionis examine: ut qͥ
exteriori negh gent̾ utit᷑. interiori oculo ñ
iniuste cecit᷑: Sepe aut̃ iã intrinsec concu¬
piscentia dñatur: & illecebratꝰ. animꝰ adusus

Expanded text:
quanto se pulsari sinistris motibus vel transitoquanto se pulsari sinistris motibus vel transitoSi secutus est oculus meus cor meum. - Ecce iterum per interioris vigoris custodiam, ad exteriorum membra disciplina redit, ut si quid fortasse cor illicitum concupisceret, pressus per disciplinae magisterium oculus videre recusaret. Sicut enim saepe tentatio per oculos trahitur, sic nonnunquam concepta intrinsecus compellit sibi extrinsecus oculos deservire. Nam plerumque res quaelibet innocenti mente respicitctu animus concupiscentiae gladio confoditur. Non enim, ut exempli causa jam diximus, 685 David Uriae conjugem ideo studiose respexit, quia concupierat, sed potius ideo concupivit quia incaute respexit. Fit vero rectae retributionis examine ut qui exteriori negligenter utitur, interiori oculo non injuste caecetur. Saepe autem intrinsecus concupiscentia dominatur, et illecebratus animus ad usus
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ: Appendat me instatera iusta: & sciat ds̃
simplicitatẽ meã. qđ ẽ. scire me faciat: Aesi
patent̃ fateatur dicens Quantũ adhumane
uite modũ : nulla in me rẽp̃hendenda iã ui¬
deõ: sed nisi mediator di & hominũ cũ subti¬
lioris uitę p̃ceptis appareat: quantũ ad huc
auera simplicitate discrepem non cognosco:
Rectus uͦ ordo seruatꝰ : siprius inuanitate.
&e post modẽ pes in dolo festinasse dr̃ .U. ani¬
tas qͥppe ad leuitatẽ : dolus uͦ ad maliciã ꝑ¬
tinet Et plerũq ñ nulli ad quedam port
ogulicios  quemiunt: qr pͥus leuia ñ declinant
us nectitudinis. ꝑ consensũ relinquit erroris:
Iuasi uͦs cor gressus excr uiã ponim . et puer¬
sis desiderĩis. celestis uite delectatione Repa
ptibilis pondere p̃grauati. nequaꝗͣ ualem
sic uiuere: ut nulla nos possit culpȩ de lecta¬
tio pulsare: sed aliud ẽ nolentẽ tangi aliud
to uigilantiori se circũspectione custodiunt.

Expanded text:
ergo: Appendat me in statera justa, et sciat Deus ergo: Appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Quod est scire me faciat. Ac si patenter fateatur, dicens: Quantum ad humanae vitae modum, nulla in me reprehendenda jam video; sed nisi Mediator Dei et hominum cum subtilioris vitae praeceptis appareat, quantum adhuc a vera simplicitate discrepem, non cognosco. Rectus vero ordo servatur, si prius in vanitate, et postmodum pes in dolo festinasse dicatur. Vanitas quippe ad levitatem, dolus vero ad malitiam tinet. Et plerumque nonnulli ad quaedam post malitiosa perveniunt, quia prius levia non declinant.iter rectitudinis per sensum relinquit erroris. Quasi vero tot gressus extra viam ponimus, quot perversis desideriis coelestis vitae delectatione sepaptibilis pondere gravati non valemus sic vivere, ut nulla nos possit culpae delectatio pulsare. Sed aliud est nolentem tangi, et aliud to vigilantiori se circumspectione custodiunt,