comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
effabilis. & creator om̃iũ sp̾̃c. ut ad
intellectũ suũ carne̾ ꝑtrahatꝰ: in se.
ipso carnis sermonẽ format: In
scriptura gͥ sacra dũ nota astroꝵ.
nomina audimꝰ: de quibus astris
ex eoꝵ motibus ad sp̃italis intel¬
ligentiȩ archana surgamus. Neq
enĩ iuxta lit terã mirũ aliquid dr̃.
quod deus arccurum. oriona. et
yadas fecit: de quo nimirũ constat.
quia omnino in mundo nichil sit.
hec fȩcisse dñm dicit: ꝑ quȩ signa¬
ri ꝓprie ea quȩ spiritalit̃ gerunt᷑
intelligit. Quid nanq arcturi no-¬
mine. qui in celi axe constitutus.
septẽ stellarũ radiis fulg&. nͥ ȩccła
uniuersalis expͥmit᷑ : q in ioħis apo¬
calipsi per septẽ ȩccłas. septemq
candelabra figuratur : Quȩ dum
tin&: claritate sũmȩ uirtutis ir¬
radians. quasi ab axe ueritatis
luc&. Pensandum quoq est. qđ
arcturus semꝑ uersatur. & nũꝗͣ
ones iniquoꝵ sine cessatione to¬

Expanded text:
effabilis et creator omnium Spiritus, ut ad effabilis et creator omnium Spiritus, ut ad intellectum suum carnem pertrahat, in se ipso carnis sermonem format. In Scriptura igitur sacra, dum nota astrorum nomina audimus; de quibus astris ex eorum motibus, ad spiritualis intelligentiae arcana surgamus. Neque enim juxta litteram mirum aliquid dicitur, quod Deus Arcturum, et Oriona, et Hyadas fecit, de quo nimirum constat, quia omnino in mundo nihil sit, ir haec fecisse Dominum dicit, per quae signari propriae ea quae spiritualiter geruntur, intelligit. Quid namque Arcturi nomine, qui in coeli axe constitutus septem stellarum radiis fulget, nisi Ecclesia universalis exprimitur, quae in Joannis Apocalypsi per septem Ecclesias, septemque candelabra figuratur? . Quae dum tinet, claritate summae virtutis irradiata, quasi ab axe veritatis lucet. Pensandum quoque est, quod Arcturus semper versatur, et nunquam ones iniquorum sine cessatione to
Abbreviated transcription (Latin):
minans. extrẽmã stellarũ sept̾ẽ.
caudam urse suspicẽt᷑: & quasi
orion gladium teneat. amator in¬
sanus: Hec quippe astroꝵ nomi¬
na. a cultoribus sapientiȩ carnalis
inuenta sunt: sed scriptura sacra
iccurco eisdem uocabulis utit᷑: ut
res quas insinuare ap̃petit. noticia
usitatȩ appellationis expͥmant᷑:
Nam si astra quȩ uell&. ꝑ ignota
nobis nõmina dicer&: homo ꝓ quo
hec eadem scriptura facta ẽ nescir&
ꝓculdubio quid audirae. Sic gͥ in
sacro eloquio sapientes dei sermonẽ
trahunt a sapientibus scłi᷑ sic̃ in
eo pro utilitate hominis. uocem in
se humanȩ passionis ipse conditor
hominũ sumit deus: ut uidelic&
dicat. pęnit& me fȩcisse hominem
suꝑ terrã: cum ꝓfecto constae. qͥa
is qui cuncta priusquã ueniant con-¬
spicit: nequaquã postquã aliquid
fȩcerit. penitendo resipiscit. Quid
ergo mirũ si spiritales uiri utunt᷑
uerbis carnalium: quando ipse in-¬

Expanded text:
minans, extremam stellarum septem, minans, extremam stellarum septem, caudam ursae suspicetur, et quasi Orion gladium teneat, amator insanus. Haec quippe astrorum nomina a cultoribus sapientiae carnalis inventa sunt. Sed Scriptura sacra idcirco eisdem vocabulis utitur, ut res, quas insinuare appetit, notitia usitatae appellationis exprimantur. Nam si astra, quae vellet, per ignorata nobis nomina diceret; homo pro quo haec eadem Scriptura facta est, nesciret procul dubio, quid audiret. Sic igitur in sacro eloquio sapientes Dei sermonem trahunt a sapientibus saeculi; sicut in eo pro utilitate hominis vocem in se humanae passionis ipse conditor omnium sumit Deus; ut videlicet, dicat: Poenitet enim me fecisse homines super terram ; cum profecto constet, quia is, qui cuncta priusquam veniant, conspicit, nequaquam postquam aliquid fecerit, poenitendo resipiscit. Quid ergo mirum, si spirituales viri utantur verbis carnalium, quando ipse in
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ꝑ iheremiã dñs ex teriora nar-¬
rans: interiora denuncians: dicit
Posui harenã terminũ mari: p̃cep¬
tũ sempit̾num quod non p̃teribit.
Et cõmouebunt᷑ & non poterunt :¬
& intumescent fluctus eius. & ñ
transibunt illud. Harenã qͥppe
dñs mari t̾minũ posuit: quia ad
frangendam mundi głam. abiec-¬
tos & pauperes elegit. Cuiꝰ nimi¬
rũ maris fluctus intumescunt: cũ
potestates scłi ad cõmotionẽ ꝑsecu¬
tionis exiliunt. Sed transire hare¬
nã nequeunt: quia despectoꝵ mi¬
raculis: & humilitate. frangunt᷑.
Bed dum mare sȩuit: dũ ꝑ insa-¬
niȩ suȩ fluctus erigit᷑ : quia tam̃
uirtutis uitimȩ ostensione calcat᷑:
scã ȩccła ꝓficit: atq ad statũ sui
ordinis. per tempoꝵ incrementa
consurgit. Unde & apte mox sub.¬
austri. Nequaquã sermo uerita¬
tis uanas hesiodi. arati. & calimar¬
ci fabulas sequiturꝰ: ut arcturũ no-¬

Expanded text:
etiam per Jeremiam Dominus exteriora naretiam per Jeremiam Dominus exteriora narrans. interiora denuntians, dicit: Posui arenam terminum mari, praeceptum sempiternum, quod non praeteribit; et commovebuntur, et non poterunt; et intumescent fluctus ejus, et non transibunt illum . Arenam quippe Dominus mari terminum posuit, quia ad frangendam mundi gloriam abjectos et pauperes elegit. Cujus nimirum maris fluctus intumescunt, cum potestates saeculi ad commotionem persecutionis exsiliunt. Sed transire arenam nequeunt, quia despectorum miraculis et humilitate franguntur. Sed dum mare saevit, dum per insaniae suae fluctus erigitur, quia tamen virtutis intimae ostensione calcatur, sancta Ecclesia proficit, atque ad statum sui ordinis per temporum incrementa consurgit. Unde et apte mox subius: « Nequaquam sermo veritatis vanas Hesiodi, Arati, et Callimachi fabulas sequitur, ut Arcturum no
Abbreviated transcription (Latin):
uesaniȩ mitigat: quasi erectas in
cumulo undas calcat. Nam cũ
morẽ suũ gentilitas destrui. nouę
conuersationis p̃dicatione conspi.¬
cer&: cũ mundi huiꝰ diuites ela
peru̾ꝰ cũ sapientes scłi aduersa.¬
ri sibi. imperitoꝵ uerba pensa¬
rent: in ꝑsequutiõnis ꝓtinꝰ tem¬
pestate tumuerunt. Sed qͥ uer.¬
boꝵ aduersitate cõmoti. ad ꝑse¬
quutionis ꝓcellas insiliunt: sig.¬
noꝵ ut diximus ãmiratione t̾e¬
ꝑantur. Tot gͦ in his fluctibus
dñs gressus posuit: quot suꝑbis
ꝑsequutoribus miracula osten.¬
dit. Unde bene rursum ꝑpsalmi¬
stam dr̃: mirabiles elatiõnes ma-¬
ris. mirabilis in excelsis dñs: qͥa
contra electoꝵ uitam. ad ꝑsequu¬
tionis undas mundus se mirabilit̃
extulit: sed has suꝑnoꝵ conditor
subleuata uirtute p̾dicantium.
mirabilius strauit. Ministros &¬
enĩ suos plus ostendit posse ꝑ mi-¬
racula: quã potestates terrenȩ
tumuerant ꝑ iram. Quod bene

Expanded text:
vesaniae mitigat, quasi erectas in vesaniae mitigat, quasi erectas in cumulo undas calcat. Nam cum morem suum gentilitas destrui novae conversationis praedicatione conspiceret, cum mundi hujus divites elatperum, cum sapientes saeculi adversari sibi imperitorum verba pensarent, in persecutionis protinus tempestatem tumuerunt. Sed qui, verborum adversitate commoti, ad persecutionis procellas insiliunt, signorum, ut diximus, admiratione temperantur. Tot ergo in his fluctibus Dominus gressus posuit, quot superbis persecutoribus miracula ostendit. Unde bene rursum per Psalmistam dicitur: Mirabiles elationes maris, mirabilis in excelsis Dominus , quia contra electorum vitam ad persecutionis undas mundus se mirabiliter extulit, sed has supernorum conditor sublevata virtute praedicantium mirabilius stravit; ministros etenim suos plus ostendit posse per miracula, quam potestates terrenae tumuerant
Abbreviated transcription (Latin):
fecit in mundi cardines inde dila¬
tari. Sed neq hȩcipsa presenti de¬
dita mundo gentilitas. cũ culpas
eius apłoꝵ lingua corripuit: uet¬
ba uitȩ libenter accȩpit. Nã pĩ
in elatione contradictionis intu¬
muit: atq ad crudelitatẽ se ꝑse¬
quutionis excitauit. Sed quȩ p̃¬
dicationis uerbis contraire nitt᷑.
signoꝵ citiꝰ ãmiratione temꝑatꝰ
Unde apte quoq in auctoris lau
de subiungit᷑. Et gradit᷑ super
fluctus maris. Quid enĩ maris
nomine: nisi in bonoꝵ nece sẽui¬
ens mundi huiꝰ amaritudo sig¬
natur . De quo &e ꝑ psalmistã dr̃
Congregans quasi in utre aquas
maris. Aquas & enĩ maris. quasi
in utre dñs congregat: cũ miro
moderamine cuncta disponens.
in suis clausas cordibus carnaliũ
minas frenat. Suꝑ fluctus gͦ ma¬
ris dñs grãditur: quia cũ se ꝓcellȩ
ꝑsequutionis erigunt: miracu¬
loꝵ eius obstupefactione frangun¬
tur. Qui enĩ tumores humanę

Expanded text:
fecit in mundi cardines inde dilafecit in mundi cardines inde dilatari. Sed neque ipsa haec praesenti dedita mundo gentilitas, cum culpas ejus apostolorum lingua corripuit, verba vitae libenter accepit. Nam protinus in elationem contradictionis intumuit, atque ad crudelitatem se persecutionis excitavit. Sed quae praedicationis verbis contraire nititur, signur. Unde quoque in actoris laude apte subjungitur: Et graditur super fluctus maris. Quid enim maris nomine nisi in bonorum necem saeviens mundi hujus amaritudo signatur. De quo per Psalmistam dicitur: Congregans sicut in utre aquas maris . Aquas enim maris quasi in utre Dominus congregat, cum miro moderamine cuncta disponens, in suis clausa cordibus carnalium minas frenat. Super fluctus ergo maris Dominus graditur, quia cum se procellae persecutionis erigunt, miraculorum ejus obstupefactione franguntur. Qui enim tumores humanae
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestis p̾dicantiũ uita signatur:
De quibus ꝑ psalmistam dr̃. Cȩli
enarrant głam dei. Ipsi gͥ celi. ipsi
sol esse memorantur: celi scilicoe. qͥa
int̾cedendo ꝓteguntꝰ sol autẽ. qͥa
p̃dicando uim luminis ostendunt
Cõmota gͥ terra. cęli extensi sus:
quia cũ iudȩa ad uim ꝑsequutio¬
cunctarũ gentium cognitione dila¬
tauit. Et illa ꝑ iudicium in mun¬
dum captiua disꝑgit᷑: isti ubiq ꝑ
grãm in honore tendunt᷑. Angu¬
sti quippe cȩli fuerant: cum una
plebs tot egregios p̾dicatores tene¬
bat. Quis enĩ gentilium. petrũ
noss&: si in solius isrłitici populi
p̃dicatione remaner&e: Quis pau¬
li uirtutes agnoscer&: nisi hunc
iudȩa ad nr̃am noticiam ꝑsequen¬
do transmit ter&: Eoce iã qͥ fla¬
gris & contumeliis. ab ifrłitica ple¬
be repulsi sunt: ꝑ mundi fines ho.¬
norantur. Solus ergo dñs celos te¬
tendit: qui secreti mira dispensa¬
tione consilii. p̾dicatores suos un¬
de ꝑmisit in una gente oppͥmi.

Expanded text:
coelestis praedicantium vita designatur? De quibus per Psalmistam dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei . Ipsi igitur coeli, ipsi sol esse memorantur; coeli scilicet, quia intercedendo protegunt; sol autem, quia praedicando vim luminis ostendunt. Commota igitur terra, coeli extensi sunt, quia cum Judaea ad vim persecutiocunctarum gentium cognitionem dilatavit; et dum illa per judicium in mundum captiva dispergitur, isti ubique per gratiam in honorem tenduntur. Angusti quippe coeli fuerant, cum una plebs tot egregios praedicatores tenebat. Quis enim gentilium Petrum nosset, si in solius Israelitici populi praedicatione remaneret? Quis Pauli virtutes agnosceret, nisi hunc Judaea ad nostram notitiam persequendo transmisisset? Ecce jam qui flagris et contumeliis ab Israelitica plebe repulsi sunt per mundi fines honorantur. Solus ergo Dominus coelos tetendit, qui secreti mira dispensatione consilii praedicatores suos unde permisit in una gente opprimi,
Abbreviated transcription (Latin):
lutis unda. a culpa pͥmi parentis
absoluim᷑: sed tam̃ reatũ eiusdẽ cul¬
pę diluentes. absoluti quoq adbuc
carnalit̾ obimus. Bene gͦ dr̃. scienᷤ
quod non parceres delinquenti:
quia delicta nr̃a siue ꝑ nos seu ꝑ
sem& ipsum resecat. etiã cũ relaxat
Ab electis enĩ suis. iniquitatũ ma¬
culas stud& temporali afflictione
tergere: quas in eis in ꝑpetuũ non
uult uidere. Sed sepe mens dũ plus
iusto trepidat: dũ pauore quatit᷑:
dum sinistris suspicionibus urget᷑ ⁊
ted& hanc uiuere: quȩ se ad uitã
uł ꝑ labores ambigit uenire. Un¬
de & subsequent᷑ adiungit᷑. Si au.

Expanded text:
lutis unda a culpa primi parentis lutis unda a culpa primi parentis absolvimur; sed tamen, reatum ejusdem culpae diluentes, absoluti quoque adhuc carnaliter obimus. Bene ergo dicitur: Sciens quod non parceres delinquenti, quia delicta nostra sive per nos, sive per semetipsum resecat, etiam cum relaxat. Ab electis enim suis iniquitatum maculas studet temporali afflictione tergere, quas in eis in perpetuum non vult videre. Sed saepe mens dum plus justo trepidat, dum pavore quatitur, dum sinistris suspicionibus urgetur, taedet hanc vivere, quae se ad vitam vel per labores ambigit pervenire. Unde et subsequent
Abbreviated transcription (Latin):
delinquenti non parcit᷑: quis ab ȩ¬
t̾na morte eripit᷑. cũ a delicto mun¬
dus nemo reperitur: An peniten¬
ti parcit. & delinquenti ñ parcit:
quia cũ delicta plangimꝰ. nequãꝗͣ
iam delinquentes sumꝰ: Sed quid
est qđ petrus cũ negat respicitur:
& redemptoris negati respectu. ad
lacrimas uocatur: Quid qđ pau¬
lus cũ redemptoris nom̃ conaretur
in terra extinguere: eius uerba me
dem quȩ hunc uocauit ueritas dicit.
Ego ostendam ei. quanta eũ oporte¬
at pro nomine meo pati. Delinq̃nti
gͦ dñs nequaquã parcit: qͥa delictũ
sine ultione non deserit. Aut enim
ipse hoc homo in se penitens punit.
aut hoc deus cũ homine uindicanᷤ
ꝑcutit. Nequaquã gͥ peccatũ parcit᷑:
quia nullatenꝰ sine uindicta laxat᷑.
Sic dauid audire post confessionẽ
meruit. dñs transtulit pecratũ tuũ:¬
& tam̃ multis post cruciatibꝰ affli¬
ctus. ac fugiens. reatũ culpȩ quã
perpetrauerat exoluit. Sic nos sa-¬

Expanded text:
delinquenti non parcitur, quis ab aedelinquenti non parcitur, quis ab aeterna morte eripitur, cum a delicto mundus nemo reperitur? An poenitenti parcit et delinquenti non parcit? Quia cum delicta plangimus, nequaquam jam delinquentes sumus. Sed quid quod Petrus cum negat respicitur, et Redelacrymas vocatur? Quid quod Paulus cum Redemptoris nomen in terra conaretur exstinguere, ejus verba de dem quae hunc vocavit Veritas dicit: Ego ostendam ei quanta eum oporteat pro nomine meo pati . Delinquenti ergo Dominus nequaquam parcit, quia delictum sine ultione non deserit. Aut enim ipse hoc homo in se paut hoc Deus cum homine vindicans percutit. Nequaquam igitur peccato parcitur: quia nullatenus sine vindicta laxatur. Sic David audire post confessionem meruit: Dominus transtulit peccatum, et tamen multis post cruciatibus afflictus, ac fugiens reatum culpae quam perpetraverat, exsolvit. Sic nos sa
Abbreviated transcription (Latin):
ab omni munere manꝰ ex̃cutit: qͥa
in eo quod recte agit nec ab huma¬
no corde inanẽ głam. nec ab ore
laudem. nec a manu reciꝑe datio¬
nẽ querit. Solus gͦ in dei opere
fraudem non facit: qui cũ ad stu¬
dia bonȩ actionis inuigilat. nec
ad corporalis rei p̾mia. nec ad lau-¬
dis uerba. nec ad humani iudicii
gram anhelat. Ipsa gͥ bona nr̃a.
quia insidiantis culpe euade gla¬
diũ nequeunt. nͥ sollicito cotidie
mea. Ac si humili confessione dice-¬
ret᷑. Quȩ aꝑte egerĩ uideo: l. s. qͦ
in his latenter ꝑtulerim ignõro
cinanti fraude depereunt: quia
rectis se nr̃is actibus concupiscentiȩ
terrenȩ subiungunt. Sepe desidia
int̾ueniente deficiunt: quia afer¬
uore quo cepta sunt. frigescente
amore tabefiunt. Quia ergo cul¬
pę surreptio. uel in ipso uirtutis
actu uix uincitur: quid ad secu¬
ritatẽ suꝑest. nisi ut studiose semꝑ.
obicit: quod subiungit. Sciens qđ
non parceres delinquenti. Si enĩ

Expanded text:
ab omni munere manus excutit, quia ab omni munere manus excutit, quia in eo quod recte agit, nec ab humano corde inanem gloriam, nec ab ore laudem, nec a manu recipere dationem quaerit. Solus ergo in Dei opere fraudem non facit, qui cum ad studia bonae actionis invigilat, nec ad corporalis rei praemia, nec ad laudis verba, nec ad humani judicii gratiam anhelat. Ipsa igitur bona nostra, quia insidiantis culpae evadere gladium nequeunt, nisi sollicito quotidie mea. Ac si humili confessione diceretur: Quae aperte egerim video, sed quid in his latenter pertulerim ignoro. cinanti fraude depereunt, quia rectis se nostris actibus concupiscentiae terrenae subjungunt. Saepe desidia interveniente deficiunt, quia a fervore quo coepta sunt frigescente amore tabefiunt. Quia ergo culpae subreptio vel in ipso virtutis actu vix vincitur, quid ad securitatem superest, nisi ut studiose semperobjicit quod subjungit: Sciens quod non parceres delinquenti. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
apud uetustã translationẽ dicit᷑:
Maledictus om̃is qui facit opꝰ dñi
fraudulent̃. & desidiose. Sed sci¬
endum magnoꝑe. ẽ. qͥa desidia
ꝑ torporẽ nascitur: fraus ꝑ pͥua¬
tam dilectionẽ. Illam nãq minor
dei amor exaggerat: hanc audẽ
male mentẽ possidens. ꝓprius
amor creat. Fraudem quippe in
dei oꝑe ꝑ̃petrat. quisquis sem& ir¬
sum inordinate diligens. ꝑ hoc
quod recte egerit. ad remunera¬
tionis transitoriȩ bona festinat.
Sciendum quoq est. qđ tribus
modis fraus ipsa cõmitcit᷑. qͥa ꝑ
hanc ꝓcul dubio. aut tacita cor¬
dis humani grã. aut fauorisau¬
ra. aut res quȩlib& exterior desi¬
deratur. Quo contra recte de iu
solum fraus in acceptione pecu¬
niȩ. ẽ: munus ꝓculdubio unũn
est. Tres uͦ sunt acceptiones mũ¬
nerũ: ad quas ex fraude festinat᷑
Munus nãq a corde. ẽ: captata
grã a cogitatione. Munꝰ ab ore ẽ
gła ꝑ fauorẽ. Munus ex manu ẽ.
p̾miũ ꝑ dationẽ. Sed iustus quisq

Expanded text:
apud vetustam translationem dicitur: Maledictus omnis qui facit opus Dei fraudulenter et desidiose . Sed sciendum magnopere est, quia desidia per torporem nascitur, fraus per privatam dilectionem. Illam namque minor Dei amor exaggerat, hanc autem male mentem possidens proprius amor creat. Fraudem quippe in Dei opere perpetrat quisquis, semetipsum inordinate diligens, per hoc quod recte egerit, ad remunerationis transitoria bona festinat. Sciendum quoque est quod tribus modis fraus ipsa committitur, quia per hanc procul dubio aut tacita cordis humani gratia, aut favoris aura, aut res quaelibet exterior desideratur. Quo contra recte de jussolum fraus in acceptione pecuniae est, munus procul dubio unum non est. Tres vero sunt acceptiones munerum, ad quas ex fraude festinatur. Munus namque a corde est captata gratia a cogitatione. Munus ab ore est gloria per favorem. Munus ex manu est praemium per dationem. Sed 313 justus quisque
Abbreviated transcription (Latin):
nime deserit: erubescit confiteri
qđ facit. Cum uͦ iam toto iudicio
carnis delectationẽ p̃mit: audã¬
ci uoce in accusationis suȩ confes¬
sione se erigit. Unde recte nc̃ dr̃:
dimit tã aduersum me eloquium
meũ: quia fortis mens relaxare con¬
tra se uerba detestationis inchoatꝰ
quȩ apud sem& ipsam priꝰ infirme
uerecundata retinebat. Sed sunt
non nulli qͥ aꝑtis uocibus culpas fa.¬
tent᷑: sedtam̃ in confessione gẽme¬
re nesciunt: & lugenda gaudentes
git᷑. Loquar in amaritudine
animȩ meȩ. Qui culpas suas dete-¬
stans loquit᷑⁊ restat necesse. ẽ ut
has in amaritudine animȩ loqua¬
tur: ut hȩc ipsa amaritudo pimi.¬
at: quioquid lingua ꝑ m̃tis iudi¬
ciũ accusat. Sciendum uͦ ẽ: qͥa ex
pȩna pęnitentiȩ quã sibi mens ir.¬
rogat. aliquatinꝰ securitatẽ ꝑcipit¬
atq ad interrogationẽ superni
iuidicis fidentior exurgit: ut sem&¬
ipsam subtilius inueniat: & erga se

Expanded text:
nime deserit, erubescit confiteri, nime deserit, erubescit confiteri, quod facit. Cum vero toto iam iudicio carnis delectationem premit, audaci voce in accusationis suae confessione se eDimittam adversum me eloquium meum, quia fortis mens relaxare contra se verba detestationis inchoat, quae apud semetipsam prius infirme verecundata retinebanonnulli, qui apertis vocibus culpas fatentur, sed tamen in confessione gemere nesciunt et lugenda gaudentes io fiat in amaritudine animae. --Qui culpas suas detestans loquitur, restat necesse est ut has in amaritudine animae loquatur, ut haec ipsa amaritudo puniat quidquid lingua per mentis judicium accusat. Sciendum vero est quia ex poena poenitentiae, quam sibi mens irrogat, aliquatenus securitatem percipitatque ad interrogationem superni judicis fidentior exsurgit, ut semetipsam subtilius inveniat, et erga se
Abbreviated transcription (Latin):
racit̾ rectus. ẽ: qui adhuc a praui¬
tatis desidĩo liber non. ẽ. Bene itaq
dr̃. neq enĩ possum mȩtuens res¬
pondere: quia uera obsequia deo
non reddimꝰ: si ex timore mandã¬
tis illiꝰ. & non potiꝰ ex amore serui¬
mus. Sed cũ menti nr̃ȩ eius dulce¬
dinis amor accendit᷑: om̃e deside¬
riũ p̾sentis uitȩ leuigat᷑. In tediũ
delectatio uertit᷑: atq hanc cum
merore mens tolerat: cui uicta
priꝰ rȩꝓbo amore seruiebat. Un¬
lescere. cũ conditoris amor dulces¬
cere ceperit: sese contra se animus
accendit: ut accusare se de culpis
debeat: in quibus se ante suꝑnoꝵ
nescius defendebat. Unde adhuc
eloquio suo utit᷑: qui praua quȩ
gessit defendẽ excusationibꝰ conat᷑
Sed aduersum se eloquiũ dimit¬
tit: qui accusare hoc in se incipit
quod errauit. Sȩpe uͦ & cũ delinqͥ¬
mus: ea quoq quȩ agimꝰ diiudica¬
mus. Accisat mens ipsa qđ ꝑpe
Itrat: sed quia hoc ex desiderio mi¬

Expanded text:
raciter rectus est, qui adhuc a praviraciter rectus est, qui adhuc a pravitatis desiderio liber non est. Bene itaque dicitur: Neque enim possum metuens respondere, quia vera obsequia Deo non reddimus, si ex timore mandatis illius, et non potius ex amore servimus. Sed cum menti nostrae ejus dulcedinis amor accenditur, omne desiderium praesentis vitae levigatur, in taedium dilectio vertitur, atque hanc cum moerore mens tolerat, cui victa prius reprobo amore serviebat. Unlescere, cum conditoris amor dulcescere coeperit, sese contra se animus accendit, ut accusare se de culpis debeat, in quibus se ante supernorum nescius defendebat. Unde adhuc eloquio suo utitur, qui prava quae gessit defendere excusationibus conatur. Sed adversum se eloquium dimittit, qui accusare in se hoc incipit quod erravit. Saepe vero et cum delinquimus 319 ea quoque quae agimus dijudicamus. Accusat mens ipsa quod petrat; sed quia hoc ex desiderio mi
Abbreviated transcription (Latin):
tuens respondere. Respondere
quippe cuilib& dicim᷑: cũ factis
illiꝰ digna oꝑa repensamꝰ. Deo gͦ
respondere est: donis eiꝰ p̃ceden¬
tibus. nr̃a obseqͥa redđe. Unde &
psalmi qͥdam in qͥbus sc̃a oꝑatio
imitanda p̾ponitur: ad respon¬
dendũ scripti p̃notant᷑. Rectum
itaq ds̃ hominẽ condidit: eumq
ad ꝑuersa defluentẽ cũ longani¬
mitate tolerauit. Cotidie culpas
aspicit: & tam̃ uiuendi spacia non
citius abscidit. Dona largitꝰ᷑. beni¬
gnitate sua & erga malos utitur:
deb& sed tam̃ respondere mȩtuens
ñ ualce: quia humani generis con¬
ditorẽ qui adhiic seruilit̾ formi¬
dat. ꝓculdubio ñ amat. Nam t̾c
solũ dõ uera obsequia reddimus:
cũ eum ꝓpt̾ amoris fiduciã non ti¬
memꝰ: cum nos ad bona oꝑa affe¬
ctus non mȩtus dirigit: cũ malũ
nr̃ȩ menti iam ñ plac&. etiã silicoe
Nam qui a ꝑuersitatis oꝑe ex ti¬
more restringit᷑: ꝑuersa libent᷑
ager&. si licer&. Nequaquã gͦ ue¬

Expanded text:
n reddit. --Respondere quippe cuilibet dicimur cum factis illius digna opera repensamus. Deo ergo respondere est donis ejus praecedentibus nostra obsequia reddere. Unde et psalmi quidam, in quibus sancta operatio imitanda proponitur, ad respondendum scripti praenotantur. Rectum itaque Deus hominem condidit, eumque ad perversa defluentem cum longanimitate toleravit. Quotidie culpam aspicit, et tamen vivendi spatia non citius abscidit; dona largitur benignitate sua, et erga malos utitur pdebet; sed tamen respondere metuens non valet, quia humani generis conditorem qui adhuc serviliter formidat, procul dubio non amat. Nam tunc solum Deo vera obsequia reddimus, cum eum propter amoris fiduciam non timemus; cum nos ad bona opera affectus, non metus dirigit; cum malum nostrae menti jam non placet, etiam si licet. Nam qui a perversitatis opere ex timore restringitur, perversa libenter ageret, si liceret. Nequaquam ergo ve
Abbreviated transcription (Latin):
ambulans. & in ore mortui septieᷤᷤ
aspirans: hunc ad rediuiuã lucẽ
ꝓtinus ꝑ ministeriũ cõpassionis
animauit. Auctor quippe huma¬
ni generis deus. quasi mortuum
puerũ doluit : cũ extinctos nos in¬
iquitatis aculeo miseratus aspex̃
Et quia ꝑ moysen terrorẽ legis ꝓ̃¬
tulit: quasi ꝑ puerũ uirgã misit:
Sed puer cũ baculo mortuũ susci¬
tare non ualuit: quia paulo at.¬
testante. nichil ad ꝑfectũ ad du¬
xit lex. Ipse autẽ ꝑ sem& ipsum
ueniens. & suꝑ cadauer se humilit̾
sternens: ad exęquanda sibi mor¬
tui membra se collegit: quia cũ
in forma dei essae. non rapinã ar-¬
bitratus. ẽ. esse se ȩqualem dõ: sed
sem&ipsum exinaniuit formam
serui accipiens: in similttudine ho¬
minũ factus. & habitu inuentus
ut homo. Huc illucq deambu¬
lat: quia & iudȩam iuxta. & lon¬
ge positas gentes uocat. Suꝑ mor¬
tuũ septies oscitat: quia ꝑ aꝑtio¬
nẽ diuini mineris. grę septiformis

Expanded text:
ambulans, et in ore mortui septies ambulans, et in ore mortui septies aspirans, hunc ad redivivam lucem protinus per ministerium compassionis animavit. Auctor quippe humani generis Deus, quasi mortuum puerum doluit, cum exstinctos nos iniquitatis aculeo miseratus aspexit. Et quia per Moysen terrorem legis protulit, quasi 318 per puerum virgam misit. Sed puer cum baculo mortuum suscitare non valuit, quia, Paulo attestante: Nihil ad perfectum adduxit lex . Ipse autem per semetipsum veniens, et super cadaver se humiliter sternens, ad exaequanda sibi mortui membra se collegit: Quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo; sed semetipsum servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . » Huc illucque deambulabat, quia, et Judaeam juxta et longe positas gentes vocat. Super mortuum septies spirat, quia per operationem divini muneris gratiae septiformis
Abbreviated transcription (Latin):
Timeri qͥppe quasi deus noluit: s
quasi pater ut amaret᷑ inspirauit:
Quod liquido paulus dicit. Non
enĩ accepistis spm̃ seruitutis iterũ
in timore: sed accepistis spm̃ adop¬
tionis filioꝵ. in quo clamamꝰ abba¬
Nir & enĩ sc̃s. quia humani gene¬
ris redemptorẽ uenire mitem con¬
spicit: ñ mȩtũ ad dñm. sed affectr̃
ad patrẽ sumit. Et timorẽ despicit:
quia ꝑ adoptionis grãm. ad amorẽ
surgit. Hinc ioħs ait. Timor ñ est
in caritate: sed ꝑfecta caritas foras
miteit timorẽ. Hinc zacharias
ait. Ut sine timore de manu ini¬
micoꝵ nr̃orũ liberati: seruiamus
illi. A peccati gͥ morte. timor nos
suscitare ñ ualuit: sed ad statũ ui¬
tȩ aspirata mansuetuidinis gr̃a ere¬
xit. Quod bene heliseo filiũ suna
mitis suscitante signat᷑. Qui cum
baculo puerum mittens. extin.¬
cto filio uitã minime reddidit: ꝑ
sem&ipsum uͦ ueniens. seq suꝑ
mortuũ sternens. atq ad eius se¬
membra colligens: huc illucq de¬

Expanded text:
Timeri quippe quasi Deus noluit, sed quasi pater ut amaretur inspiravit. Quod liquido Paulus dicit: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filioVir etenim sanctus, quia humani generis Redemptorem venire mitem conspicit, non metum a Domino, sed affectum a Patre sumit, et timorem despicit, quia per adoptionis gratiam ad amorem surgit. Hinc Joannes ait: Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem . Hinc Zacharias dicit: Ut sine timore de manu inimicorum nostrorum liberati serviamus illi . A peccati igitur morte timor nos suscitare non valuit, sed ad statum vitae aspirata mansuetudinis gratia erexit. Quod bene Elisaeo Sunamitis filium suscitante signatur , qui cum baculo puerum mittens, exstincto filio vitam minime reddidit; per semetipsum vero veniens, seque super mortuum sternens, atque ad ejus membra se colligens, huc illucque de
Abbreviated transcription (Latin):
si aꝑte dicat. Si degustas gaudi.¬
um quod intus ꝑman&: leue
fit om̃e ꝓtinꝰ quod foris dolet
bene autẽ p̃sentis uitȩ miserias.
aquis p̃tereuntibus comparat:
quia calamitas transiens. electi
ment̾ẽ nequaquã ui concussio¬
nis subruit: sedtam̃ tactu mero¬
ris infundit. Nam madoe qͥdem
ꝑcruoiẽ uulneris: & si asue certi¬
in uniuscuiꝰq iusti animo. malig¬
noꝵ quoq spũũ temptam̃ta gras¬
sant᷑: ut exterius ex ꝑcussione do¬
leat: & intus aliquatenꝰ ex tem¬
ptatione frigescat. Sed nequaquã
gr̃ã deserit: quȩ quo nos duriꝰ ex
dispensatione ꝑcut it: eo amplius¬
& ex pietate custodit. Nam cum
tenebrescere ꝑ temptationẽ &pe¬
rit: sese iterum lux interna suc¬
cendit. Unde & subdit᷑. Et quasi¬

Expanded text:
si aperte dicat: Si degustas gaudisi aperte dicat: Si degustas gaudium quod intus permanet, leve fit protinus omne quod foris dolet. Bene autem praesentis vitae miserias aquis praetereuntibus comparat, quia calamitas transiens, electi mentem nequaquam vi concussionis obruit, sed tamen tactu moeroris infundit. Nam madet quidem per cruorem vulneris, etsi a suae certiin uniuscujusque justi animo malignorum quoque spirituum tentamenta grassantur, ut exterius ex percussione doleat, et intus aliquatenus ex tentatione frigescat. Sed nequaquam gratia deserit, quae quo nos durius ex dispensatione percutit, eo amplius ex pietate custodit. Nam cum tenebrescere per tentationem coeperit, sese iterum lux interna succendit. Unde et subditur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitꝰ Miseriȩ quoq obli¬
uisceris: & quasi aquarũ quȩ
p̃terierint non recordãberis
Mala uitȩ p̾sentis tanto duriꝰ
animus sentit: quanto pensare
honũ qđ sequit᷑ negligit. Cũꝙ
p̾mia non uult considerare quȩ
restant: grauia estimat. ẽẽ. q̃ to¬
lerat. Unde & contra flagelli ie¬
tũ. cogitatio cȩca conquerit᷑. e
quasi infinita calamitas credt᷑.
quȩ diebus cursu labentibꝰ coti¬
die finit᷑. At si semel quisq ad
ȩt̃na se erigat: atq in his quȩ in¬
cõmutabilit̾ ꝑmanent. oculũ cor¬
dis figat: ꝓpe nil. ẽẽ. hic conspi¬
cit. quicquid ad fine̾ currit. Pre¬
sentis uitȩ aduersa tolerat: sed
quasi nichil. eẽ. om̃e qđ labitur
pensat. Quo enĩ se int̾nis gaudi.¬
is robustius inserit: eo minꝰ exte¬
rius dolores sentit. Unde sophar
nequaquã ueritus ausu temera¬
rio docere meliorẽ. exhortat᷑ ad
iusticiã: & demonstrat quã nul.¬
la iusti oculis uideat᷑ pęna. Ac

Expanded text:
SequitSequitvisceris et quasi aquarum que preterierint non recordaberisMala vitae praesentis tanto durius animus sentit, quanto pensare bonum quod sequitur, negligit; et quo non vult praemia considerare quae restant, gravia aestimat esse quae tolerat. Unde et contra flagelli ictum cogitatio caeca conqueritur, et quasi infinita calamitas creditur, quae diebus cursu labentibus quotidie finitur. At si semel quisque ad aeterna se erigat, atque in his quae incommutabiliter permanent oculum cordis figat, prope nihil esse hic conspicit quidquid ad finem currit. Praesentis vitae adversa tolerat, sed quasi nihil esse omne quod labitur pensat. Quo enim se internis gaudiis robustius inserit, eo minus exterius dolores sentit. Unde Sophar nequaquam veritus ausu temerario docere meliorem, exhortatur ad justitiam, et demonstrat quam nulla justi oculis videatur poena. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. & minime redeunt: aliqͣn¬
do uadunt. & ꝓtinꝰ reuertunt᷑:
quia electoꝵ mentes cũ ꝑ collatã
sibi actiuȩ uitȩ grãm erroris ui¬
as deserunt: redire ad mala mun¬
di nesciunt. quȩ reliquerunt:
Cũ uͦ ꝑ contemplationis aciem.¬
& ab hac se eadem actiua uita
suspendunt. eunt. & redeunt:
quia ꝑ hoc qđ diu ꝑsistere mini¬
me in contemplatione sufficiuq̃:
sese iterũ ad oꝑationẽ funduã:
ut in his quȩ iuxta sibi sunt se
exercendo refoueant: & suꝑ se
rursũ surgere contemplando con¬
ualescant. Sed dum hȩc eadẽ con¬
templatio more debito ꝑ tẽpoꝵ
inter ualla repetit᷑: indeficient̃
ꝓculdubio & in eius soliditate
ꝑsistit᷑: qͥa & si infirmitatis suȩ
ponde suꝑata mens deficitꝰ: hãc
tam̃ iterũ continuis conatib
reparata comp̃hendit: nec stabi¬
litatẽ suã in ea ꝑdidisse dicendi
est. aqua & si semꝑ deficit. hãe
& cũ ꝑdiderit semꝑ inquirit

Expanded text:
dunt, et minime redeunt; aliquandunt, et minime redeunt; aliquando vadunt, et protinus revertuntur, quia electorum mentes cum per collatam sibi activae vitae gratiam erroris vias deserunt, redire ad mala mundi nesciunt quae reliquerunt; cum vero per contemplationis aciem ab hac se eadem activa vita suspendunt, eunt et redeunt, quia per hoc quod diu persistere minime in contemplatione sufficiunt, sese iterum ad operationem fundunt; ut in his quae sibi juxta sunt se exercendo refoveant, et super se rursum surgere contemplando convalescant. Sed dum haec eadem contemplatio more debito per temporum intervalla repetitur, indeficienter procul dubio et in ejus soliditate persistitur, quia etsi infirmitatis suae pondere superata mens deficit, hanc tamen iterum continuis conatibus reparata comprehendit. Nec stabilitatem suam in ea perdidisse dicenda est, a qua etsi semper deficit, hanc et cum perdiderit semper inquirit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑagere qđ mansuete conditor
imperat: securus cogitat etiã
quod terribilit̾ intentat. Scien¬
dũ p̃terea. ẽ. qm̃ nonnulla bona
sunt. ad quȩ indefessi ꝑsistimꝰ:
& rursum nonnulla sunt. a qͥbꝰ
continue deficientes lãbim᷑: atq
ad hȩc magnis conatibus ꝑ int̾
figitur: a contemplatiua autẽ
infirmitatis suȩ ponde uicta
lassatur. Illa quippe tanto fir.¬
miꝰ durat: quanto ad uicina se
erga utilitatẽ ꝓximi dilatat:
Hec tanto celeriꝰ labit᷑: quanto
& carnis claustra transgrediens.
suꝑ seme ipsam ire conat᷑. Illa
ꝑ pͥlana se dirigit & iccirco pe-¬
dem oꝑis robustiꝰ figit : hȩc aut̃
quo suꝑ se alta appetit: ad se ci¬
tius fessa descendit. Qđ bene
ac bręuit̃ ihezechiel insinuat:
cũ eoꝵ quȩ uiderat motus ani¬
maliũ narrat dicens. Non reu̾¬
tebant᷑ cum incedent. Ac paulo
post subicit. adiungens. E ani¬
malia ibant. & reuercebant᷑. Sc̃a
quippe animalia. aliquando ua-¬

Expanded text:
peragere quod mansuete conditor peragere quod mansuete conditor imperat, securus etiam cogitat quod terribiliter intentat. dum praeterea est quod nonnulla bona sunt ad quae indefessi persistimus, et rursum nonnulla sunt a quibus continue deficientes labimur, atque ad haec magnis conatibus per intfigitur, a contemplativa autem infirmitatis suae pondere victa lassatur. Illa quippe tanto firmius durat, quanto ad vicina se erga utilitatem proximi dilatat; haec tanto celerius labitur, quanto et carnis claustra transgrediens, super semetipsam ire conatur. Illa per plana se dirigit, et idcirco pedem operis robustius figit; haec autem quo super se alta appetit, ad se citius fessa descendit. Quod bene ac breviter Ezechiel insinuat, cum eorum quae viderat motus animalium narrat, dicens: Non revertebantur cum incederent. Et paulo post subjicit, adjungens: Et animalia ibant, et revertebantur . Sancta quippe animalia aliquando va
Abbreviated transcription (Latin):
tite siquid habetis aduersus
aliquẽ. Hinc rursus ait. Date:
& dabit᷑ uobis. Dimitcite : et
dimitcet᷑ uobis. Hinc constitu¬
tioni postulationis. conditionẽ
posuit pietatis dicens: dimit¬
te nobis debita nr̃a. sicut & noᷤᷤ
dimit cimꝰ debitoribus nr̃is: ut
ꝓfecto bonũ quod a dõ cõpun¬
cti petimꝰ: hoc pͥmũ cũ ꝓximo
conuersi faciamus. Iunc gͦ uere
sine macula faciem leuamus: cũ
nec nos ꝓhibita mala cõmitcimꝰ:
nec ea quȩ in nobis cõmissa sui.
ex ꝓprio zelo retinemꝰ. Graui
nanq mens nr̃a orationis suae
tempore confusione deprimit᷑:
si hanc aut sua adhuc oꝑatio in¬
quinat. aut alienȩ neqͥciȩ ser¬
uatus dolor accusat. Quȩ duo
quisq dum terserit: ad ea quȩ
subnexa sunt ꝓtinꝰ liber exur¬
gitꝰ: & eris stabilis & ñ timebis:
quia nimirũ tanto minus uidi¬
cem trepidat᷑: quanto in bonis
actibus solidius stat. Timorem
quippe superat. qui stabilitatẽ
seruat: quia dũ sollicitꝰ stud&

Expanded text:
e si quid habetis adversus alterum . Hinc rursum ait: Date, et dabitur vobis; dimittite, et dimittetur vobis . Hinc constitutioni postulationis conditionem posuit pietatis, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ; ut profecto bonum quod a Deo compuncti petimus, hoc primum cum proximo conversi faciamus. Tunc igitur vere sine macula faciem levamus, cum nec nos prohibita mala committimus, nec ea quae in nos commissa sunt ex proprio zelo retinemus. Gravi namque mens nostra orationis suae tempore confusione deprimitur, si hanc aut sua adhuc operatio inquinat, aut alienae malitiae servatus dolor accusat. Quae duo quisque dum terserit, ad ea quae subnexa sunt protinus liber exsurgit. Et eris stabilis, et non timebis; quia nimirum tanto minus judicem trepidat, quanto in bonis actibus solidius stat. Timorem quippe superat, qui stabilitatem servat, quia dum sollicitus studet
Abbreviated transcription (Latin):
amico imus: quotienscũq cũ quo¬
lib& ꝓximo ad intuenda delicta
nr̃a conuertim᷑. Et simplicit᷑ lig¬
na succidimꝰ: cũ delinquentiũ ui¬
cia. pia intentione resecamꝰ. Sed

Expanded text:
amico imus, quoties cum quolibet proximo ad intuenda delicta nostra convertimur; et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione reseca
Abbreviated transcription (Latin):
tis dei potentiã & infirmitatem
suã: dedux̾ ante oculos se & deu̾:
pensauit quis cũ quo ad iudiciũ
ueniat. Uidit hinc hominẽ. inde
conditorẽ: id est puluerẽ &e dm̃:
& recte ait. Et dignũ dicis suꝑ
huiꝰcemodi aꝑire oculos tuos ⁊
Om̃ĩpotenti dõ oculos aperire. ẽ:
iudicia exerere: quȩ feriat uidẽ¬
re.Nam quasi clausis oculis non as
picere. ẽ: quod non uult ferire.
Unde mor de ipso quoq iudicio
adiungit᷑. Et ad diicere eũ tecum
in iudicium: Sed quia contempi¬
tus. ẽ. ad iudiciũ uenientẽ deu
rur sum considerat infirmitatẽ
suã. Nid& quia mundus ꝑ seme

Expanded text:
ntiam, et infirmitatem suam; deduxit ante oculos se et Deum, pensavit quis cum quo ad judicium veniat. Vidit hinc hominem, inde conditorem, id est pulverem, et Deum; et recte ait: Et dignum ducis super hujuscemodi aperire oculos tuos? Omnipotenti Deo oculos aperire 392 est judicia exercere, quem feriat videre. Nam quasi clausis oculis non vult aspicere quem non vult ferire. Unde mox de ipso quoque judicio adjungitur: Et adducere eum tecum in judicium? Sed quia contemplatus est ad judicium venientem Deum, rursum considerat infirmitatem suam. Videt quia mundus pe
Abbreviated transcription (Latin):
meruit flagella sustinere: iãq
se in iudicio iustũ inueniri gau¬
d&ꝰ qui ante iudiciũ ꝑcussum
uid&. Unde & cũ longe post
dicat. signasti quasi in sacculo
delicta mea: statĩ subdidit. sed
morat: nequaquã sei uste fla-¬
gellatũ negat: quãuis in flagel¬
lo eius dñs non peccata studuit
t̾gere: sed merita augere. Seqͥt᷑¬

Expanded text:
meruit flagella sustinere. Jamque meruit flagella sustinere. Jamque se in judicio justum inveniri gaudet, qui se ante judicium percussum vidit. Unde et cum longe post dicat: Signasti quasi in sacculo delicta mea, statim subdit: IBID.-morat, nequaquam se juste flagellatum negat; quamvis flagello ejus Dominus non peccata studuit tergere, sed merita augere. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ suꝑ terrã: Ee quidem idem uir
ualde. ẽ. inferiꝰ quod de se memo¬
rat: quã quod de illo dñs dixit:
Aliud. ẽ. enĩ iustum. ẽe̾: aliud . ẽ.
ei similem non. ẽẽ. Humiliter gͥ
de semceipso sensit: qui dũ iustꝰ
sine cõparatione extitit: ñ se p̃
modo inueniri posse memorauit:¬
Hoc tam̃ in eius uerbis uidet᷑
haberi questionis: quod qͥ suꝑiꝰ
dix̾̃. uias meas in conspectu eiꝰ ar¬
guã. & inferiꝰ dicit. consumere
me uis peccatis adolescentiȩ meȩ.
& peccata sua subtilit̾ agnoscens.
adhuc longe inferiꝰ adiungit
signasti quasi in sacculo delic¬
ta mea: nunc ait si fuero iudi¬
catus. scio qđ iustus inueniar:
Neq enĩ simul conuenire que¬
unt: peccata & iusticia. Sed
sc̃s uir sibi iniquitatẽ tribuens
& om̃ipotenti dño purgationẽ
suã: & peccatore̾ se cognoscit ex
se. & iustũ se factũ non ignorat
ex minere: qui in recto opere
positus. ex habundantia gr̃ae.

Expanded text:
lis super terram . Et quidem idem vir lis super terram . Et quidem idem vir valde inferius est quod de se memorat quam quod de illo Dominus dixit. Aliud est enim justum esse, aliud est ei similem non esse. Humiliter igitur de semetipso sensit, qui dum justus sine comparatione exstitit, non se prae modo inveniri posse memoravitrbis videtur habere quaestionis, quod qui superius dixit: Vias meas in conspectu ejus arguam ; et inferius dicit: Consumere me vis peccatis adolescentiae meae; et peccata sua subtiliter agnoscens, adhuc longe inferius adjungit: Signasti quasi in sacculo delicta mea; nunc ait: Si fuero judicatus, scio quia justus inveniar. Neque enim simul convenire queunt peccatum et justitia. Sed sanctus vir sibi iniquitatem tribuens, et omnipotenti Domino purgationem suam, et peccatorem se cognoscit ex se, et justum se factum non ignorat ex munere. Qui in recto quoque opere positus ex abundanti gratia
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ offendant: nil de eius distric¬
tione mȩtuunt: quia sic placu-¬
isse se ei sicut & hominibꝰ credt̃.
Quisi terrorẽ eius ad mentem
reducerent: hocipsũ qđ in mala
intentione positi placent homi¬
uibus. plus timerent. Bene itaq
dicit᷑. non enĩ ueni& in conspe¬
ctu eius om̃is hipochrita: quia di¬
strictionẽ dei ante oculos non
ponit: dũ placere humanis o¬
culis concupiscit: qͥa si mentem
suam discuitiens. sem& ipsũ in
conspectu dei poner&ͥ ꝓfecto
iam hipochrita non essoe̾. Sequit᷑.¬
Audite sermonẽ meum: & enig¬
mata ꝑcipite auribꝰ ur̃is. P hoc
quod enigmata nõminat: figu.¬
ratas se habere loquutiones de¬
monstrat. Unde quoq apte uo¬
ce fidelis populi subdit᷑. Si fue
ueniar. Quod ab eiusdem etiam¬
beati iob ꝑsona non discrepat:
quando hoc ipse foris de sem&ip¬
so loquit᷑ : quod de illo ueritas.
hosti eius interiꝰ dixerat. Nidisti
seruũ meũ iob. qđ non sĩt sim̃ilis¬

Expanded text:
cem offendant, nihil de ejus districcem offendant, nihil de ejus districtione metuunt, quia sic se placuisse ei sicut hominibus credunt. Qui si terrorem ejus ad mentem reducerent, hoc ipsum quod in mala intentione positi placent hominibus plus timerent. Bene itaque dicitur: Non enim veniet in conspectu ejus omnis hypocrita, quia districtionem Dei ante oculos non ponit, dum placere humanis oculis concupiscit. Qui si, mentem suam discutiens, semetipsum in conspectu Dei poneret, profecto jam hypocrita non esset. SequitAudite sermonem meum, et enigmata percipite auribus vestris. - Per hoc quod enigmata nominat, figuratas se habere locutiones demonstrat. Unde apte quoque voce fidelis populi subditur: VERS. veniar. - Quod ab ejusdem beati Job persona non discrepat, quando hoc ipse foris de semetipso loquitur, quod de illo Veritas hosti ejus interius dixerat: « Vidisti servum meum Job, quod non sit ei simi
Abbreviated transcription (Latin):
ditoris nr̃i potentiã ad sensum re¬
ducimꝰ: totiens in conspectu illꝰ
stamus. Vnde recte quoq ꝑ uirũ
in cuiꝰ conspectusto. Alio quoq
modo in conspectu dñi uenimus
cũ in extremo iudicio. ante i¬
bunal eius assistimꝰ. Hipochrita
igit᷑ ꝑ examen ultimũ ante con-¬
spectum iudicis uenit: sed quia mͦ
culpas suas considerare & deflẽ¬
re dissimulat: in conspectũ dñ
uenire reciisat. Sicut enĩ iusti ui¬
ri. cũ districtionẽ uenturi iudiciᷤ
contemplant᷑. peccata sua ad me¬
moriam reducunt. deflent q̃ cõ¬
miserunt: districte se iudicant.
ne iudicent᷑: ita hipochritȩ quo
exterius hominibus placent. eo
se interiꝰ aspicere negligunt. to¬
tosq se in uerbis ꝓximoꝵ fundt᷑.
& scos. eẽ. se estimant: quia sic se
haberi ab hominibus pensant
Cumq mentẽ ꝑ uerba suȩ lau.¬
dis sparserint: nũquã hanc ad
cognitionẽ reducunt culpȩ: nũ¬
quã considerant ubi int̾nũ iudi¬

Expanded text:
ditoris nostri potentiam ad sensum reditoris nostri potentiam ad sensum reducimus, totiens in conspectu illius stamus. Unde recte nunc per virum in cujus conspectu sto . Alio quoque modo in conspectu Domini venimus, cum in extremo judicio ante tribunal ejus assistimus. Hypocrita igitur per examen ultimum ante conspectum judicis venit; sed quia modo culpas suas considerare ac deflere dissimulat, in conspectu Domini venire recusat. Sicut enim justi viri, cum districtionem venturi judicis contemplantur, peccata sua ad memoriam reducunt, deflent quae commiserunt, et districte se judicant, ne judicentur; ita hypocritae quo exterius hominibus placent, eo se interius aspicere negligunt; totosque se in verbis proximorum fundunt, et sanctos se esse aestimant, quia sic se haberi ab hominibus pensant. Cumque mentem per verba suae laudis sparserint, nunquam hanc ad cognitionem reducunt culpae, nunquam considerant ubi internum judi
Abbreviated transcription (Latin):
Cum paulus apłs dicat. si nosm&¬
ipsos diiudicaremꝰ: non utiq iu¬
dicarem᷑: eo tc̃ dñs saluator inue¬
nitur: quo nc̃ ꝓ timore dñi. pec¬
catũ nr̃m a nõbism&eipsis redar¬
giut᷑. Unde electi quiq culpis
suis nunquã sciunt parcere: ut
possint culparũ iudicem placatũ
inuenire. Et uere eum postmodũ
inuenire saluatorẽ credunt: quẽ
districte mͦ iudicẽ mętuunt. Nã
qui sibi nc̃ in culpa parcit: ei post¬
modũ in pena non parcit᷑. Dicat
ergo. Ueruntam̃ uias meas in con¬
spectu eius arguã. Quȩ uͦ utilitas
de hac argutione sequat᷑: adiun-¬
gat. Et iꝑse erit saluator meus
constae quod iudex ueniens ag¬
nos ad dexterã. hedos uͦ ad sin¬
strã ponat: qua nc̃ ratione diet̾
in conspectu eius hipochritã nͥ
esse uenturũ : Qui scilic& si int̾
hedos erit: ad sinistrã iudicis ap
uenimus. Uno qͥdem. quo hic pa¬
cata nr̃a subtilit᷑ ꝑpendentes in
eius nos conspectui punimꝰ: & flen¬
do diiudicamꝰ. Nam quotiens con

Expanded text:
Cum Paulus apostolus dicat: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur , eo tunc Dominus salvator invenitur, quo nunc pro timore Dei peccatum nostrum a nobismetipsis redarguitur. Unde electi quique culpis suis nunquam sciunt parcere, ut possint culparum judicem placatum invenire. Et vere eum postmodum invenire salvatorem credunt, quem districte modo judicem metuunt. Nam qui sibi nunc in culpa parcit, ei postmodum in poena non parcitur. Dicat ergo: Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam. Quae vero utilitas de hac argutione sequatur adjungat: Et ipse erit salvator meus. constet quod judex veniens agnos ad dexteram, haedos vero ad sinistram ponat , qua nunc ratione dicitur in conspectu ejus hypocritam non esse venturum, qui scilicet si inter haedos erit, ad sinistram judicis appvenimus. Uno qccata nostra subtiliter perpendentes in ejus nos conspectu punimus, et flendo dijudicamus, nam qu
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusdam significatione dr̃. Et
nomen illi mors. Et plerũq eius
maligna cogitatio mentes homi¬
nũ latae: atq ꝑ hoc qđ nescitur
ampliꝰ p̃ual&. Umbra gͦ mortis
maligna oꝑatio antiqui hostis ut
destrui possit aꝑitur. Dequitur.¬

Expanded text:
cujusdam significatione dicitur: Et cujusdam significatione dicitur: Et nomen illi mors . Et plerumque ejus maligna cogitatio mentes hominum latet, atque per hoc quod nescitur amplius praevalet. Umbra ergo mortis maligna operatio antiqui hostis, ut destrui possit, aperitur. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui oppressi fuerant releuat
E qm̃ cum hec agunt᷑. ex occultis
dei consiliis suꝑ unũquẽq senten¬
tia aꝑta ꝓdicit᷑: recte subi ungit᷑:
funda enim de tenebris dñs reue-¬
lat: quando aꝑtã sententiã ex
occultis suis consiliis indicat: ut
de unoquoq quȩ sentiat osten¬
dat. Quia & enĩ uid& nunc crea¬
tor om̃ia. & ipse in consiliis non
uidetur: recte de illo ꝑ psalmistã
dicit᷑. Posuit tenebras latibulũ suũ
Sed quasi de istis tenebris ad lu¬
men exit: quando quid de unius-¬
cuiꝰq actibus sentiat ostendit. &
quia cũ is qui peccatoꝵ suorum
ponde p̃mebatur ad rectitudinis
statũ ducit᷑. priꝰ ipsam mortẽ con¬
spicit. in qua & deficere consueue¬
rat : & hanc considerare nesciebat:
recte addit᷑. & ꝓducit in lucẽ um-¬
brã mortis. Umbra enĩ mortis. ẽ.
praua oꝑatio: quȩ de imitatione
antiqui hostis quasi de corporis
liniam̃tis expͥmit᷑. De qͦ etiã sub

Expanded text:
eos qui oppressi fuerant relevat. eos qui oppressi fuerant relevat. Et quoniam cum haec aguntur ex occultis Dei consiliis super unumquemque sententia funda enim de tenebris Dominus revelat quando apertam sententiam ex occultis suis consiliis indicat, ut de unoquoque quae sentiat ostendat. Quia enim videt nunc Creator omnia, et ipse in consiliis non videtur, recte de illo per Psalmistam dicitur: Posuit tenebras latibulum suum . Sed quasi de istis tenebris ad lumen exit, quando quid de uniuscujusque actibus sentiat ostendit. Et quia cum is qui peccatorum suorum pondere premebatur ad rectitudinis statum ducitur, prius ipsam mortem conspicit, in qua et deficere consueverat, et hanc considerare nesciebat, recte additur: Et producit in lucem umbram mortis. Umbra enim mortis est prava operatio, quae de imitatione antiqui hostis, quasi de corporis lineamentis exprimitur. De quo etiam sub