comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõspicimꝰ largiri elemosinã.
afflictis cõcurrere. opp̃ssis suu¬
uenire. nil eos in hoc mundo
głe querere. nullis hui mun¬
di cõpendiis inhiare. atq alios
uidemꝰ carnẽ domare. lacͥii
infistere. uerbis cȩlestib occu¬
pari.nil. tͣnsitorii honoris ap¬
petere. qͥd aliud debemꝰ. nisi
cos ꝑfectos credere. scõs esti¬
mare: Quia gͦ ꝑ hoc qͦd as¬
picimus esse eos ꝑfectos ui¬
demus. e oꝵ uitã ꝑ centũ cu¬
bitos extͥnsecus metim. Et qͥa
multi in uidea. pleriq uero
in gentilitate positi. ad hanc
ꝑfectionis summã. uenerunt.
recte subiungit᷑. ad orientem
& aquilonẽ Iudaicꝰ etenĩ ppłs
oriens iure dictus ẽ. de cuiꝰ car¬
ne ille natꝰ est. qͥ sol iustieiȩ
uocatur: De quo ꝑ prophetam
dicitur. Y obis autem qui ti¬
metis anm. orietur sol iusti¬
cie. Per aquilonẽ uͦ gentili¬
tas figurat᷑. quȩ diu in ꝑfidie
sue frigore torpuit. Cuiꝰ cor¬
de ille regnauit. qͥ ad testante
ꝓpb̾a apd̃ semet ipsũ dixit. Po¬

Expanded text:
conspicimus largiri eleemosynam, afflictis concurrere, oppressis subvenire, nil eos in hoc mundo gloriae quaerere, nullis hujus mundi compendiis inhiare, atque alios videmus carnem domare, lacrymis insistere, verbis coelestibus occupari, nil transitorii honoris appetere: quid aliud debemus nisi eos perfectos credere, sanctos aestimare? Quia ergo per hoc quod aspicimus, esse eos perfectos videmus, eorum vitam per centum cubitos metimur. Et quia multi in Judaea, plerique vero in gentilitate positi, ad hanc perfectionis summam venerunt, recte subjungitur: Ad orientem et ad aquilonem. Judaicus etenim populus oriens jure dictus est, de cujus carne ille natus est, qui sol justitiae vocatur; de quo per prophetam dicitur: « Vobis autem qui timetis Dominum orietur sol justitiae . » Per aquilonem vero gentilitas figuratur quae diu in perfidiae suae frigore torpuit, et in cujus corde ille regnavit qui attestante propheta apud semetipsum dixit: « Po
Abbreviated transcription (Latin):
rent & eũ lapidib necarẽt.
flexo geni ꝓ eisdẽ ꝑsecuto¬
rib orauit dicens. Oñe ne
statuas illis hoc peccatum.
Que itaq ista uirtꝰ c̃. sic zelo
feruere. ut cis a quib tene¬
bat᷑ ꝑfidic suȩ inppia fidutia¬
liter diccret. & sic diligeret
ut in morte quoq ꝓ cis a
quib moriebat᷑ oraretꝰ Sic
quippe & zelo inserbuit: ac si
mansuctudinis nil haberet.
a sic mansuetꝰ in eoꝵ dilec¬
tione ꝑstitit. ac si cõtra cos
feruoris nil habuisset. Pense.¬
mus inter hec. ubi nr̃e cõscien¬
tis reatꝰ iaceat. Quis enĩ nr̃m
sisaltẽ uerbi cõtumeliã a. ꝓxi

Expanded text:
rent, et eum lapidibus necarent, rent, et eum lapidibus necarent, flexo genu pro eisdem persecutoribus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Quae itaque ista virtus est sic zelo fervere, ut eis a quibus terrebatur perfidiae suae improperia fiducialiter diceret, et sic diligere, ut in morte quoque pro eis a quibus moriebatur oraret? Sic quippe ex zelo inferbuit, ac si mansuetudinis nihil haberet, et sic mansuetus in eorum dilectione perstitit, ac si contra eos fervoris nihil habuisset. Pensemus inter haec ubi nostrae conscientiae reatus jacet. Quis enim nostrum si saltem verbi contumeliam a
Abbreviated transcription (Latin):
dũ tam̃ ẽ. qͥa habet imppi¬
um hec ipsa cõsolatio cum
dicit᷑. ab anno pͥore. Bonum
qͥdem. sed tarde fecerãt: atq
iđo hoc magister ñ sine re¬
p̃henfione laudabat Uedic̃
quippe medicam̃tũ uulne¬
ri apponit. qͦd & ea que pur¬
gata sunt refouet. ea qͥ pu¬
trida inuenunt᷑ mordet s̃ ea
hec tolerando atq p̃dicando
expleuit qͦd cepit. & mire
longanimitatis uirtꝰ discipi¬
loꝵ duritiã emolliuit admi¬
scdłie uiscera. qͥa longi tu¬
do portȩ surrexit in altitu¬
dinẽ. Sed infirmi nos adi¬
mitandũ tante mansuetudi¬
nis longanimitatẽ idonei ñ
sumꝰ. quia uideł paium̃tum
sumꝰ. & despecti in nr̃is mo¬
mlitibus loquor martyr qͥd
sephanꝰ memoriȩ occurrit.
ui tentꝰ ꝓ creatoris sui no¬
mine. & in medio ꝓsecutoꝵ
deductus inꝑterritꝰ stetit.
fducialiter dociut. & exte¬
ioueritatis ꝑsecutores suos
fortiter increpauit dicens.
cumq illi ad lapides curre¬

Expanded text:
dum tamen est quia habet improperidum tamen est quia habet improperium haec ipsa consolatio, cum dicitur: Ab anno priore. Bonum quidem, sed tarde fecerant, atque ideo hoc magister non sine reprehensione laudabat. Medicus quippe est, medicamentum vulneri apponit, quod et ea quae purgata sunt refovet et ea quae putrida inveniuntur mordet. Sed haec tolerando atque praedicando, explevit quod coepit. Et mira longanimitatis virtute discipulorum duritiam emollivit ad misericordiae viscera, quia longitudo portae surrexit in altitudinem. Sed infirmi nos ad imitandum tantae mansuetudinis longanimitatem idonei non sumus, quia videlicet pavimentum sumus, et despecti in nostris moexercitus loquor, martyr quoque Stephanus memoriae occurrit, qui tentus pro Creatoris sui nomine, et in medium persecutorum deductus, impefiducialiter docuit, et ex zelo veritatis persecutores suos fortiter increpavit, dicens:Cumque illi ad lapides curre
Abbreviated transcription (Latin):
tis di seruitiũ cõuertisset. seꝙ
egere cõspiceret. & illũ sibi uite
subsidia ñ p̃bere. ñ ꝓtinꝰ de euis
uita desꝑasset: Quis ñ incasũ
laborasse se diceret. qͥs ñ ab eus
exhortatione obmutesceret qͣm
in semet ipso pͥmũ ferre fruc¬
tũ boni oꝑis ñ uideret. Sea
paulus ꝑ mansuetudinẽ in uir¬
tutũ uertice solidatꝰ ꝑstitit.
p̃dicauit. dilexit. & bonũ quod
ceꝑat expleuit. atq portando
& ꝑsistendo discipłoꝵ corda ad
miscđiam ꝑduxit. Nam eoꝵ
ꝓfectũ post modũ scire se in¬
dicans. in eadẽ epła scribit.
De ministerio qͦd̾ fit. in scõs ex
habundantia. est mͥ scribere uo¬
bis. Scio enim ꝓp̃tĩt animum
ur̃m. ꝓ quo de uobis glorior
apd macedonas. qm̃ achaia.
parata est ab anno priore.
cauit plurimos :.de. quib rus¬
sus ait. Qui ñ solũ factre. ea
uelle cępistis ab anno pͥore
In quib enĩ ñ tantũ opa
quã pia. uota. reqͥrebat. in
eis ꝓculdubio pl laudar
pia uota quã oꝑa. Hotan¬

Expanded text:
ertisset, seque egere conspiceret, et illum sibi vitae subsidia non praebere, non protinus de ejus vita desperasset? Quis non incassum laborasse se diceret? quis non ab ejus exhortatione obmutesceret quem in semetipsum primum ferre fructum boni operis non videret? Sed Paulus per mansuetudinem in virtutum vertice solidatus perstitit, praedicavit, dilexit, et bonum quod coeperat, explevit, atque portando et persistendo discipulorum corda ad misericordiam perduxit; nam eorum profectum postmodum scire se indicans, in eadem Epistola scribit: De ministerio quod fit in sanctos, ex abundantia est mihi scribere vobis. Scio enim promptum animum vestrum, pro quo de vobis glorior apud Macedonas: quoniam Achaia parata est ab anno priore, vocavit plurimos . De quibus rursus ait: Qui non solum facere, sed velle coepistis ab anno priore. In quibus non tam opera quam pia vota reqeis procul dubio plus laudat pia vota quam opera. Notan
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant. aliis quoq patribus
tales essent Uere & in hoc pau¬
lus uere magister gentium
sua negligens. alicnã. curans
impleuit qͣd p̃dicauerat¬
nemo quod suum est querat.
sed q̃d alteris. & ñ quȩ sua sunt
singłi cogitantes. sed ea quȩ. a

Expanded text:
fuerant, aliis quoque fratribus fuerant, aliis quoque fratribus tales essent. Vere in hoc Paulus, vere magister gentilium, sua negligens, aliena curans, implevit quod praedicaveratNemo quod suum est quaerat, sed quod alterius. Et non quae sua sunt singuli cogi
Abbreviated transcription (Latin):
epłam loquit᷑ dicens. cũ esem
apd uos & egerẽ. nulli onerosꝰ
fui Nam qͦd mͥ deerat. supple¬
eccłias expoliaui. accipiens
stipendiũ ad ministeriũ ur̃m.
Pensemꝰ gͦ si possumꝰ cuiꝰ hoc
mansuetudinis suerit. panem
ter cosdẽ discipulos fideles
& habundantes fame laborare.
Inter satiatos pati inopiã. nec
tam̃ qͦd̃ patiebat᷑ dicert. quȩ
patiebat᷑ ñ dicere. nec tam̃ do¬
lere. U ideri dura erga. se cor¬
da auditoꝵ tenatiũ. nec tam̃
a p̃ddicatione desistere Nam si¬
cut apłoꝵ acta testant᷑ annũ
& sex m̃sib continue in eadẽ
ciuitate p̃dicauit. Cumq ab
eisdem corinthiis receffisset ad
cos post modũ scribit: qͦd ap̃d
cos positꝰ ꝑtulit. Q uare autẽ
um factũ ex bona uoluntate
ñ fuerat. fieret ex iussione. Et cũ
innotesceret eoꝵ miscđiam. re¬
maneret uoluntas ignorata.
Quare autẽ hoc post modũ lon¬
ge positꝰ scribit: Ne omĩ mͦ
discipłi incorrecti remanerẽt:
Et quales magistro in tenatia.

Expanded text:
sem apud vos, et egerem, nulli onerosus fui; nam quod mihi deerat suppleEcclesias spoliavi, accipiens stipendium ad ministerium vestrum . Pensemus ergo, si possumus, cujus hoc mansuetudinis fuerit, panem inter eosdem discipulos fideles et abundantes fame laborare; inter satiatos pati inopiam, nec tamen quod patiebatur dicere; quae patiebatur non dicere, nec tamen dolere; videre dura erga se corda auditorum tenacium, nec a praedicatione desistere. Nam sicut apostolorum Acta testantur, anno et sex mensibus continue in eadem civitate praedicavit . Cumque ab eisdem Corinthiis recessisset, ad eos postmodum scripsit quod apud eos positus pertulit . Quare autem um factum ex bona voluntate non fuerat, fieret ex jussione; et cum innotesceret eorum misericordia, remaneret voluntas ignota. Quare autem hoc postmodum longe positus scribit? Ne omnimodo discipuli incorrecti remanerent, et quales magistro in tenacia
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc diligimꝰ. ñ iam gau¬
dia. sed uulnera amamꝰ. Ip¬
sa autẽ que aliq̃ndo mundi
dña esse uidebat᷑. qualis re¬
manserit. roma cõspicitis.
Imm̃sis dolorib multiplicites
attͥta ẽ. desolatione ciuium.
imp̃ssione hostiũ. frequentia
ruinarũ. ita ut in ea cõple¬
tum esse uideamꝰ. qͦd contra
pone inquã. & mitit in cam
aquã. & congere frusta cius
in ea. Et paulopost. E ffer¬
buit coctio ciꝰ. & discocta st̃
ossa illiꝰ in medio eiꝰ Atq
iterũ. Congere ossa que ig¬
ni succendã. consũm̃tur car¬
nes. & coquet᷑ uniuersa cõpo¬
sitio. & ossa tabescent. Pone
quoq cam suꝑ prunas uacuã
& inualescat & liquefiat eseiꝰ
Tunc enĩ nobis olla posita .s̃.
cũ hec ẽ. ciuitas constituta
unc in eam aqua missa est.
a frusta. eꝰ congesta sunt.
quando ad eam undiq popłi
defluebant. qui uelut. aqua.

Expanded text:
adhuc diligimus, non jam gauadhuc diligimus, non jam gaudia sed vulnera amamus. Ipsa autem quae aliquando mundi domina esse videbatur, qualis remanserit Roma conspicimus, immensis doloribus multipliciter attrita, desolatione civium, impressione hostium, frequentia ruinarum: ita ut in ea completum esse videamus quod contra pone, inquam, et mitte in ea aquam, et congere frustra ejus in ea. » Et paulo post: « Efferbuit coctio ejus, et discocta sunt ossa illius in medio ejus. » Atque iterum: « Congere ossa quae igni succendam, consumentur carnes, et coquetur universa compositio, et ossa tabescent. Pone quoque eam super prunas vacuam, ut incalescat et liquefiat aes ejus. » Tunc enim nobis olla posita est, cum haec est civitas constituta, tunc in eam aqua missa est, et frusta ejus congesta sunt, quando ad eam undique populi defluebant, qui velut aqua
Abbreviated transcription (Latin):
Qui itaq hecomĩpotenti dño psal¬
lendo dicimꝰ. ipsũ erroris nr̃i
frenũ qͦd alaude di ora nr̃a li¬
gauerat. uero año canticum
fecimꝰ Bene autẽ dicit᷑. sicut.
uox scĩficate sollempnitatis. qͥa
aũ cõfessionis laudẽ do red¬
dimus. inscĩficata sollẽpnitate
gaudemꝰ. Respondeamꝰ gͦ mo
Quid ẽ. iam rogo. qͦd in hoc mun¬
do libeat: Ubiq luctus aspicimꝰ.¬
undiq gemitꝰ audimꝰ. destructȩ.
urbes. cuersa sunt. castra. depo¬
pulati agri. in solitudinẽ terra
redacta ẽ. Nullꝰ in agris in¬
cola. pene nullꝰ in urbibꝰ habi¬
tator remansit. Et tam̃ ipsȩ
parue generis humani reliqͥe
adhuc cotidie & sine cessatione
ferunt᷑. & finẽ ñ habent. fagella
celestis iustitie: qͥa. nec inter
flagella correpte sunt actionis
culpe. Alios in captiuitatem
duci alios detruncari. alios
interfici uidemꝰ. Quid est
ergo qͦđ in hac uita. libeat
fr̃s mei:  Si & talem mundũ

Expanded text:
Qui itaque haec omnipotenti Domino psalQui itaque haec omnipotenti Domino psallendo dicimus, ipsum erroris nostri frenum, quod a laude Dei ora nostra ligaverat, vero Domino canticum fecimus. Bene autem dicitur: Sicut nox sanctificatae solemnitatis , quia dum confessionis laudem Deo reddimus, in sanctificata solemnitate gaudemus. Respondeamus ergo morQuid est jam, rogo, quod in hoc mundo libeat? Ubiqubique gemitus audivimus. Destructae urbes, eversa sunt castra, depopulati sunt agri, in solitudinem terra redacta est. Nullus in agris incola, pene nullus in urbibus habitator remansit; et tamen ipsae parvae generis humani reliquiae adhuc quotidie et sine cessatione feriuntur, et finem non habent flagella coelestis justitiae, quia nec inter flagella correctae sunt actionis culpae. Alios in captivitatem duci, alios detruncari, alios interfici videmus. Quid est ergo quod in hac vita libeat, fratres mei? Si talem mundum
Abbreviated transcription (Latin):
serie nr̃e reuocant᷑. Qui reco¬
lentes qͦd fiumꝰ. intelligimꝰ cui
debemꝰ qͣd̾ sumꝰ Cantemꝰ itaq
cũ gaudio creatori nr̃o. quia.
ae seruitio creature colla m̃¬
tis excussimꝰ. Gaudeamꝰ in no¬
bis impletũ esse. qͦd ꝑ ysaiam
dictũ est Et frenũ erroris
q̃d erat. in maxillis ppłoꝵ. canti¬
cum erit uobis. sicut uox scĩfi¬
cate sollempnitatis. Frenũ qͥp¬
pe erroris maxillas popłoxcon¬
strinxerat. qͣndo idoloꝵ errore
obligata gentilitas. do uero cõ¬
fessionis laudẽ aare nesciebat.
Sed hoc ipsũ erroris frenũ iam
nobis in canticũ uersum ẽ. cũ
gaudendo psallimꝰ atq can¬
tamꝰ. om̃s dii gentiũ de monia.
añs autẽ celos fecit. Et rur¬
sum. Simulacra gentium
argentũ & aurũ. oꝑa manuũ
hominũ. Os habent & ñ loq̃nt᷑.
oculos habent & non uidebunt.
Nures ha bent. & ñ audient. na¬
res habent. & ñ odorabunt. Ma¬
nus habent. & ñ palpabunt. pe¬
des habent & ñ ambulabunt:

Expanded text:
seriae nostrae revocantur, quia, recolentes quid fuimus, intelligimus cui debemus quod sumus. Cantemus itaque cum gaudio Creatori nostro, quia de servitio creaturae colla mentis excussimus. Gaudeamus in nobis impletum esse quod 1374 per Isaiam dictum est: Et frenum erroris quod erat in maxillis populorum, canticum erit vobis, sicut vox sanctificatae solemnitatis . Frenum quippe erroris maxillas populorum constrinxerat, quando idolorum errore obligata gentilitas Deo vero confessionis laudem dare nesciebat. Sed hoc ipsum erroris frenum jam nobis in canticum versum est, cum gaudendo psallimus atque cantamus: Omnes dii gentium daemonia, Dominus autem coelos fecit . Et rursum: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum: os habent, et non loquentur; oculos habent, et non videbnon audient; nares habent, et non odorabunt; manus habent, et non palpabunt; pedes habent, et non ambulabunt .
Abbreviated transcription (Latin):
contẽplatiua. uita. simul in de¬
calogi mandatis cõiuncta est.
quia in ea & amor d̃i & amor
ꝓximi seruare iubetur. Amor
quippe di ad contẽplat̾iuam.
amor qͥppe ꝓximi ꝑtinet ad
actiuã. Sed unusqͥsq doctor
ut in actiuã uitã plene se di¬
latet. ato: in contẽplatiuã ui¬
gilanter surgat. in sc̃e tͥnitatis
fide debet esse ꝑfectus. Unde &
cadem gazofilatia rͥginta esse
memorant᷑ ut cũ denariꝰ ter
aucit᷑. uita & lingua doctoris
in tͥnitate solidetur. S ed hac in
re illud nobis c̃ uigilanter in¬
tuendũ. q̃d ꝓpheta aũ garosi¬
latia descripsisset adiunxit.
Pauim̃tũ ꝑ circuitũ. atq in¬

Expanded text:
contemplativa vita simul in decontemplativa vita simul in decalogi mandatis conjuncta est: quia in eo et amor Dei, et amor proximi servari jubetur. Amor quippe Dei ad contemplativam, amor vero proximi pertinet ad activam. Sed unusquisque doctor, ut in activam vitam plene se dilatet atque in contemplativam vigilanter surgat, in sanctae Trinitatis fide debet esse perfectus. Unde et eadem gazophylacia triginta esse memorantur, ut cum denarius ter ducitur, vita et lingua doctoris in Trinitate solidetur. Sed hac in re illud nobis est vigilanter intuendum quod propheta, cum gazophylacia descripsisset, adjunxit pavimentum
Abbreviated transcription (Latin):
porte insculptos lapides ponĩ¬
tur. quia hii ꝑ quoꝵ nos uocẽ
ad uitã eternã ing̃dimur. sc̃ã.
ꝑa que diuinitꝰ p̃cepta sunt dũ
in semet ipsos ostenderent. hec¬
quasi in se sculpta tenuieruns.
Porte et enim non sculpte¬
pmerent. & scã in se oꝑa ñ
demonstrarent. At ubi scãm
hoc se ostendunt uiuere
qͥđ loquunt᷑. & porte sunt.
qͥa intꝰ ducunt. & sculpte qͥa
iuuendo custodiũt que aliis
aesiderabiles positos uidemꝰ.
dũ in ea fideles quosq for¬
tes in fide & caritate ꝯspici¬
mus. Qui ut qͦs dixerit. la¬
pides demonstraret adiunxit.
om̃s filios tuos doctos a dño.
Quod gͦ ysaias uniuersos ecclie.
terminos lapides desiderabi¬
les uidit. hoc iezechiel paium̃¬
tum lapide stratũ ꝑ circuitũ
esse ꝑhibuit. Qui adhuc de
garosilatiis subdit. Iriginta
garofilatia. in circuitu paui¬
m̃ti. D enariꝰ numerꝰ ꝓ ꝑfec¬
tione semꝑ accipit᷑. quia in
decẽ p̃ceptis legis custodia
cõtinetur. Actiua etenim &

Expanded text:
lapides ponuntur, quia hi, per quorum nos vocem ad vitam aeternam ingredimur, sancta opera quae divinitus praecepta sunt, dum in semetipsis ostenderent, quasi in se sculpta tenuerunt. Portae etenim non sculptpromerent, sed sancta in se opera non demonstrarent. At ubi secundum hoc se ostendunt vivere quod loquuntur, et portae sunt, quia intus ducunt; et sculptae, quia vivendo custodiunt quae aliis desiderabiles positos videmus, dum in ea fideles quosque fortes in fide et charitate conspicimus. Qui, ut quos dixerit lapides demonstraret, adjunxit: Omnes filios tuos doctos a Domino . Quod ergo Isaias universos termiterminos lapides desiderabiles vidit, hoc Ezechiel pavimentum lapide stratum per circuitum esse perhibuit, quia adhuc de gazophylaciis subdit: « Triginta gazophylacia in circuitu pavimenti. » Denarius numerus pro perfectione semper accipitur, quia in decem praeceptis legis custodia continetur. Activa etenim et
Abbreviated transcription (Latin):
mundo multipliciꝰ possit.:
nia. qͥsqͥs terreno studio ter¬
ram relinqͥt. terrã ñ relinqͥt.
sea appetit. N ec qͥ unã uro¬
rem descrit. centũ recepturꝰ
est seã ꝑ centenariũ numerũ
ꝑfectio designat᷑: post qͣm etiã

Expanded text:
mundo multiplicius possit, mundo multiplicius possit, quia quisquis terreno studio terram relinquit, terram non relinquit sed appetit. Nec qui unam uxorem deserit centum recepturus est; sed per centenarium numerum perfectio designatur, postq
Abbreviated transcription (Latin):
dñi intramꝰ. porta inferior
fides ẽ atͥum uͦ interiꝰ contẽ¬
platio Habet autẽ porta inft¬
tior latitudinẽ in facie. qͥa ui¬
delicet fides ꝑ caritatis sue am¬
plitudinẽ. habet. cã quȩ uider¬
tamur. exempla ꝑ eos magne
oꝑationis accipimꝰ. & unã q̃q
scã actio. quasi quedã nobis
fit latitudo itineris. que priꝰ
angustia erat difficultatis.
habet quoq atriũ interiꝰ fron¬
tem. qͥa contẽplatiua uita. ꝑ
quedã signa desiderioꝵ & gi
mituũ. ostendit qͣntũ intus
uideat. quȩ tantũ amat. De¬
nariꝰ autẽ numerꝰ ꝑ semet ip¬
sum multiplicatꝰ. in centena¬
riũ surgit. Unde recte ꝑ cen¬
te nariũ magna. ꝑfectio desig¬
natur. sicut de electis dicit᷑.
omĩs qui n reliqͥt domũ uł
fr̃s. aut so ro res. aut patrt̃
uit matrem. aut uxorem. aut
uos aut agros ꝓpter nomen
ficũ. centuplũ accipiet. ꝙ ui¬
ram eternã possidebit. Neꝙ
rit: ut. hec possidere in hoc

Expanded text:
Domini intramus, porta inferior Domini intramus, porta inferior fides est, atrium vero interius contemplatio. Habet autem porta inferior latitudinem in facie, quia videlicet fides per charitatis suae amplitudinem habettamur, exempla per eos magnae operationis accipimus. Et unaquaeque sancta actio quasi quaedam nobis fit latitudo itineris, quae prius erat angustia difficultatis. Habet quoque atrium interius frontem, quia contemplativa vita per quaedam signa desideriorum et gemituum ostendit quantum intus videat quae tantum amat. Denarius autem numerus per semetipsum multiplicatus in centenarium surgit. Unde recte per centenarium magna perfectio designatur, sicut de electis Veritas dicit: Omnis qui relinquit domum, vel fratres, aut sorores, aut patrem, aut matrem, aut uxorem, auter nomen meum, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit . Neque rit, ut haec possidere in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nubem dicitur. In carne enĩ am¬
bulantes. ñ scđ̃m carnẽ militamꝰ
Piores etcnĩ patres cõnigus ute¬
bantur. filios ꝓcreabant. substan¬
tias possidebãt. curis rei familia¬
ris intendebant. Istos autẽ ꝓ ꝓ
tias deserere. cõiugia ñ appetere.
filios ñ ꝓcreare. nichil in terra
querere. nichil. possidere. ñ eos
ꝑ terrã uelut. homines ambu¬
lantes. sed ut nubes uolantes
appetunt. Qui & ad senestras suas
qͣsi colũbȩ sunt. qͥa ꝓ mansue¬
tudinis sue sp̃u in hoc mũ¬
do ꝑ ocłos nil cõcupiscunt.
Consideremꝰ gͦ qͣnte altitudi¬
nis iste sp̃italis edificii porte
sint. quas & sp̃itales patres am¬
mirant᷑. Quanto itaq nos in
carũ ammiratione. humiliari
necesse. ũ. qui paum̃tũ sumus:
Sa qͥa sub longitudinis porte ap¬
pellatione altitudinẽ audiuimꝰ.
est latitudinẽ a facie porte in¬
ferioris. usq ad frontẽ atrii
interioris intͥnsecus. centum
accipimꝰ quo ad cogctatione

Expanded text:
 quamdam nubem dicitur: In carne enim am quamdam nubem dicitur: In carne enim ambulantes non secundum carnem militamus ? Priores enim patres conjugiis utebantur, filios procreabant, substantias possidebant, curis rei familiaris intendebant. Istos autem per tias deserere, conjugia non appetere, filios non procreare, nil in terra quaerere, nihil possidere, non eos per terram velut homines ambulantes, sed ut nubes volantes appetunt. Qui et ad fenestras suas quasi columbae sunt, quia per mansuetudinis suae spiritum in hoc mundo per oculos nil concupiscunt. Consideremus ergo quantae altitudinis istae spiritalis aedificii portae sunt, quas et spiritales patres admirantur. Quantum itaque nos in earum admiratione humiliari necesse est, qui pavimentum sumus? Sed quia sub longitudinis appellatione altitudinem est latitudinem a facie portae inferioris, usque ad fontem atrii interioris extrinsecus, centum accipimus, quo ad cognitionem
Abbreviated transcription (Latin):
uet. non ad odium erumpit.
ñ p̃ceptũ dilectionis obliuiscit᷑:
Sea hoc stephanꝰ ex omĩpoten¬
tis di grã potuit. qͥa surgens in
altitudinẽ porta fuit. hoc nos
miseri nr̃a uirtute imitari ñ
possumꝰ. quia longe inferiꝰ sicut
pauim̃tũ iacemꝰ. Quid autem
nos in uita scoꝵ de nr̃a admira¬
tione dicimꝰ cũ ipsi quoꝙ an¬
tiqui patres p̃dicatoꝵ sc̃e ec¬
cłie uitã cõsiderantes. ualde ad¬
miranda sint: An nõ eoꝵ uitã
psalmista ammiratꝰ est cũ dice
bat. mͥ autẽ nimis honorati st̃
amicitui d̾s nimis cõfortatus
est pͥncipatꝰ eoꝵ:ᷤᷤ Quod de qͥ¬
bus ci amicis dicat. ciugłium
inter roga. in quo ueritas p̃dica¬
torib dicit: uos amici mei estis.
Usaias quoꝙ eoꝵ uitã intuens.
ait. Qui sunt isti qͥ ut nubes
uolant. & sicut colũbe ad fe¬
nestras suas: Recte autẽ p̃di¬
catores scĩ nubes appellati sunt.
quia uerbis pluunt. miracłis
choruscãt. Qui uolare quoꝙ
ut nubes aicunt᷑. quia ĩ terra

Expanded text:
m erumpit, non praeceptum dilectionis obliviscitur? Sed hoc beatus Stephanus ex omnipotentis Dei gratia potuit, quia surgens in altitudinem porta fuit. Hoc nos miseri nostra virtute imitari non possumus, quia longe inferius sicut pavimentum jacemus. 15. Quid autem nos in vita sanctorum de nostra admiratione dicimus, cum ipsi quoque antiqui patres praedicatorum sanctae Ecclesiae vitam considerantes, valde admirati sunt? An non eorum vitam Psalmista admir autem nimis honorati sunt amici tui, Deus, nimis confortatus est principatus eorum ? Quod de quibus ejus amicis dicat Evangelium interroga, in quo Veritas praedicatoribus dicit: Vos amici mei estis . Isaias quoque eorum vitam intuens, ait: Qui sunt isti qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Recte autem praedicatores sancti nubes appellati sunt, quia verbis pluunt, miraculis coruscant. Qui volare quoque ut nubes dicuntur, quia et in terra
Abbreviated transcription (Latin):
Dicturus etenim paulus. cum
uenisset petrꝰ antiochiã infa-¬
ciem ei restiti. ut de quo petͦ
loqueret᷑ ostenderet. in ipso
sue narrationis initio narra¬
uit dicens. creditũ est mͥ eũu¬
głium p̃pucii. sicut petro circũ¬
cisionis. Qui enĩ oꝑatus ẽ pe
tro in aplatũ circũcisionis. o¬
ꝑatus ẽ. & mͥ inter gentes Patet.
rat. Et fuerunt qͥdam
qͥsca̾m petri epłam. in qua e¬
płe pauli laudate. sunt. eiꝰ
dicerent ñ fuisse. Sea si eiꝰdẽ
epistole uerba pensare uoluis¬
sent. longe aliter sentire potu¬
erant. In ea qͥppe scriptũ ẽ uoce
delapsa ad cũ huiꝰcemodi a
magnifica gia. hic est filiꝯ me¬
us dilectus. in quo m̃ cõplacuit.
Atq subiungit᷑. Et hanc uocẽ
nos auduumꝰ. cũ essemꝰ cũ eo
in monte scõ Legant itaq euũ¬
uox ista de celo uenit. petiꝰ apłs

Expanded text:
Dicturus etenim Paulus: Cum Dicturus etenim Paulus: Cum venisset Petrus Antiochiam, in faciem ejus restiti ; ut de quo Petro loqueretur ostenderet, in ipso suae narrationis initio praemisit, dicens: Creditum est mihi Evangelium praeputii, sicut et Petro circumctro in apostolatum circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes. Patet rat. Et fuerunt quidam, qui secundam Petri Epistolam, in qua Epistolae Pauli laudatae sunt, ejus dicerent non fuisse. Sed si ejusdem Epistolae verba pensare voluissent, longe aliter sentire poterant. In ea quippe scriptum est: Voce delapsa ad eum hujuscemodi a magnifica gloria: Hic est filius meus dilectus, in quo mihi complacui. Atque subjungit: Et hanc vocem nos audivimus, cum essemus cum ipso in monte sancto . Legant itaque Evanvox ista de coelo venit, Petrus apos
Abbreviated transcription (Latin):
derat. non quod mortuos ora.¬
tione suscitabat. Ne igit᷑ incre¬
pationis uerba de dignarct᷑ audi¬
re. omĩa dona que acceꝑat. qͣ¬
si a memoria reppulit. ut unũ
fortiter humilitatis donũ te¬
neret. Quis rogo nrm̃ si uel
extremũ aliqͥđ signũ fecisset
a minore fratre increpatꝰ. incre¬
pationis uerba patienter au¬
diret. Nichil enĩ signi feci¬
mus. & si qͥs nos fortasse de ac¬
tione nr̃a rep̃henderit. statim
intumescimꝰ. MLagnos
quosdã nos taciti co gita¬
mus. uirtutes nobis ad ani¬
mum ducimꝰ. etiã quas ñ
habemꝰ E t contra petrꝰ cum
uirtutib humilis in rep̾hensio¬
ne ꝑmansit. sed porta sur rex¬
it in altitudinẽ. Hanc autem
tantã mansuctudinẽ nos imi¬
tari ñ possumꝰ. sea qͥa paui¬
m̃tum sumꝰ. longe inferius ia
cemꝰ. Sunt uͦ ñ nulli. qui non
dũ aliũ eo nomine qͥa paulo
est rep̃hensus accipuint. Qui
si patili apłi studiosiꝰ uerba
legissent. ista ñ duicerent.

Expanded text:
derat , non quod mortuos oraderat , non quod mortuos oratione suscitabat . Ne igitur increpationis verba dedignaretur audire, omnia dona quae acceperat quasi a memoria repulit, ut unum fortiter humilitatis donum teneret. Quis rogo nostrum, si vel extremum aliquod signum fecisset a minori fratre increpatus, increpationis verba patienter audiret? Nihil enim signi fecimus, et si quis nos fortasse de actione nostra reprehenderit, statim intumescimus, magnos quosdam nos tacite cogitamus, virtutes nobis ad animum reducimus, etiam quas non habemus. At contra Petrus cum virtutibus humilis in reprehensione permansit, sed porta surrexit in altitudinem. Hanc autem tantam mansuetudinem nos imitari non possumus; sed quia pavimentum sumed sunt nonnulli qui non dam alium eo nomine qui a Paulo est reprehensus accipiunt; qui si Pauli apostoli studiosius verba legissent, ista non dicerent.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ueritatis laudauit. etiam
qͣd rep̃hensus est. atq ei hoc
ipsũ placuit. quia. in his ñ
placuerat. quȩ aliter quã
debuerat sensit. seq etiã mi¬
nori fratri ad consensũ dedit.
atq in cadem re factus est
siquens minoris sui. ut etiuã
in hoc p̃iret. quatinꝰ qui
pͥmus erat in apłatꝰ cul¬
mine. esset. pͥmus & in hu¬
rm̃i in quo m̃tis uertice
stetit. qui illas epłas lau¬
aauit. in quib se scͥptũ ui¬
tuꝑabilem iuenit. Que il¬
la tanta esse manfuetudo
potuit. quȩ quies animi.
batio cogitationis: Scce
a minore suo rep̃hendit᷑.
& rephendi ñ deduignatur.
Son ad memoriã reuocat qͦs
pͥmus in apłatu uocatꝰ est:
ñ qͦd claues regni celestis ac¬
cepit. ñ qͦd peccata qͣcumq
in terra. solueret essent so¬
luta in cȩlo. ñ qͦd in mare pe¬
dib ambulauit. ñ qͦd parali¬
ticos in ihu nomine. iuben¬
do crexerat: ñ qͣd egros cor¬
ꝑis sui umbra sanauerat. ñ
quod m̃tientes uerbo occi¬

Expanded text:
ergo veritatis laudavit etiam ergo veritatis laudavit etiam quod reprehensus est: atque ei et hoc ipsum placuit, quia in his non placuerat quae aliter quam debuerat sensit, seque etiam minori fratrum ad consensum dedit, atque in eadem re factus est sequens minoris sui ut etiam in hoc praeiret, quatenus qui primus erat in apostolatus culmine, esset primus et in hurgo in quo montis vertice stetit qui illas Epistolas laudavit, in quibus se scriptum vituperabilem invenit. Quae illa tanta esse mansuetudo potuit, quae quies animi, batio cogitationis? Ecce a minore suo et reprehenditur, et reprehendi non dedignatur. Non ad memoriam revocat quod primus in apostolatu vocatus est: non quod claves regni coelestis acceperit, non quod peccata quaecunque in terra solveret, essent soluta et in coelo , non quod in mare pedibus ambulavit , non quod paralyticos in Jesu nomine jubendo erexerat , non quod aegros corporis sui umbra sanaverat , non quod mentientes verbo occi
Abbreviated transcription (Latin):
seruari adhuc in circũcisione
legis cõsuetudinẽ uelit. ei in fa-¬
ciem restitit. cumq hac in re
fuisse rep̾hensibilẽ dicit. Et hoc
euis studiũ discipłis loquens
non solum culpam. sed quod
lationẽ nominat dicens. cu
uenisset petrꝰ anthio chiam
in faciem ei restiti. qͥa rep̃hen¬
sibilis erat. Et paulo post
t simulationi eiꝰ cõsenserant
moneret. atq a quibusdã. de¬
trabi de. pauli scͥptis agnosci¬
ret dicit. Sicut karissimus
frater nr̃ paulꝰ scdđm datan¬
quens eis de his in quib sunt
quedã difficilia intellectu. que
indocti & instabiles deprauãt.
sicut & ceteras scͥpturas. adsu¬
am ipsoꝵ ꝑditionẽ. Ecce pau¬
lus in epłis suis scribit. pe¬
trum rep̃hensibilẽ: ecce petrꝰ
in epłis suis asserit paulum
in his que scͥpserat cõmirandũ.
Certe enĩ nͥ legisset petrꝰ pau¬
li cpłas. ñ laudasset. Si autem
legit. quia illic ipse. rep̃hen¬
sibilis diceret᷑. inuenitã micꝰ

Expanded text:
servari adhuc in circumcisione servari adhuc in circumcisione Legis consuetudinem vellet, in faciem restitit, eumque hac in re fuisse reprehensibilem dicit; et in hoc ejus studium discipulis loquens, non solum culpam sed, quod lationem nominat, dicens: Cum venisset Petrus Antin faciem ei restiti, quod reprehensibilis erat . » Et paulo post: « Et simulationi ejus consenserant scipulos admoneret, atque a quibusdam detrahi de Pauli scriptis agnosceret, dicit: « Sicut charissimus frater noster Paulus secundum datauibus sunt quaedam difficilia intellectu quae indocti et instabiles depravant, sicut et caeteras scripturas ad suam ipsorum perditionem . » Ecce Paulus in Epistolis suis scribit Petrum reprehensibilem: ecce Petrus in epistolis suis asserit Paulum in his quae scripserat, admirandum. Certe enim, nisi legisset Petrus Pauli Epistolas, non laudasset. Si autem legit, quia illic ipse reprehensibilis diceretur invenit. Amicus
Abbreviated transcription (Latin):
aũ sicut paulopost scͥptũ est.
ad portas gradibꝰ ascendebat᷑.
tanto pauim̃tũ iacet inferius
qͣnto una queq porta surgit.
in altitudine. quia quanto
sanctior est uita doctoris:
tanto fit humilior sensus au¬
dientis. & semet ipsũ despicit.
dũ p̃dicatoris sui uitã in mag¬
nam surge re altitudinẽ ꝑpendit.
Imitari etenĩ bona ei alia forsi¬
tan potest. alia ñ potest. In qͥb
p̃ualet. ꝓficit. in quib minime
p̃ualet. ad humilitatẽ crescit.
Et hoc ipsum g̾ ei in ꝓfectu est.
qͦd̾ ei imitabile ad ꝓfectũ ñ est.
mus facta & dicta pensamꝰ. in qͣn¬
tam altitudinẽ sur rexerint.
forte cognoscimꝰ Ut enim ta¬
ceamus de ostensione signoꝵ.
loquam᷑ de uirtutib cordiũ
Certe paulꝰ qui se legi mortu¬
um ꝑ legẽ dicit. qͥa ut in xp̃o
crederet. hoc ei lex ip̃sa p̃dica
p̃cepta legis tenere carnaliter
noluit. circũcisionẽ in gentibꝰ
fieri ueruit. Et cũ petrꝰ apłs

Expanded text:
dum, sicut paulo post scriptum est, dum, sicut paulo post scriptum est, ad portas gradibus ascendebatur, tanto pavimentum jacet inferius, quanto unaquaeque porta surgit in altitudine: quia quanto sanctior est vita doctoris, tanto fit humilior sensus audientis, et semetipsum despicit, dum praedicatoris sui vitam in magna surgere altitudine perpendit. Imitari etenim bona ejus alia forsitan potest, alia non potest, in quibus praevalet proficit; in quibus minime praevalet, ad humilitatem crescit, et hoc ipsum ergo ei in provectu est quod ei imitabile ad provectum non est. Emus facta, et dicta pensamus, in quantum altitudine surrexerint portae agnoscimus. Ut enim taceamus de ostensione signorum, loquamur de virtutibus cordium. e qui se Legi mortuum per Legem dicit, quia ut in Christo crederet hoc ei Lex ipsa praejudiardore, praecepta Legis teneri carnaliter noluit, circumcisionem in gentibus fieri vetuit. Et cum Petrus apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
rat inferi Si portarũ longi¬
tudinẽ ad locũ referimꝰ in quo
portȩ suerant cõstructe. scdm
longitudinẽ portarũ pauim̃¬
tum erat inferi. quia quan-¬
tũ tenere locus portarũ po-¬
terat. tantũ tenddebat᷑ & paui¬
m̃tum qͦd erat inferiꝰ Longi¬
tudo gͦ pauuũti a portis ñ
erat dissimilis. sed tam̃ equalis
pauim̃ti ñ erat. cũ portis.
Quia. est gͦ qͦđ pauim̃tũ cũ por¬
tis longũ similiter erat. sede-¬
quale ñ erat. ñ qͦđ longe dis-¬
tat uita popłoꝵ a. uita do¬
centiũ: Qui & si ad regna celes¬
tia tendentes eandẽ longanimi¬
tatem spei habent. idem tam̃ ui¬
uendi studiũ ñ habent. Tendat᷑
gͦ pauim̃tũ similiter in longũ.
quia ipsam fidẽ. ipsã spẽ in se
retinent auditores. quã habe¬
re certũ ẽ. p̃dicatores. Sea pa¬
ium̃tum interiꝰ iaceat. ut om
is meritis excellere cognoscãt.
Sin uͦ longitudinẽ portarũ ip¬
sam sicut suꝑi aiximꝰ earũ
altitudinẽ intelligere debemꝰ.

Expanded text:
longitudinem ad locum referimus, in quo portae erant constructae, secundum longitudinem portarum pavimentum erat inferius: quia quantum tenere locus portarum poterat, tantum tendebatur, et pavimentum quod erat inferius. Longitudo ergo pavimenti a portis non erat dissimilis, sed tamen aequalitas pavimenti non erat eum portis. Quid est ergo quod pavimentum cum portis longum similiter erat, sed aequale non erat, nisi quod longe distat vita populorum a vita docentium? quia etsi ad regna coelestia tendentes eamdem longanimitatem spei habent, eadem tamen vivendi studia non habent. Tendatur ergo pavimentum similiter in longum quia ipsam fidem, ipsam spem in se retinent auditores quam habere certum est praedicatores. Sed pavimentum inferius jaceat, ut omnis meritis excellere cognoscant. Sin vero longitudinem portarum ipsam, sicut superius diximus, earum altitudinem intelligere debemus,
Abbreviated transcription (Latin):
culpa animꝰ uirtutẽ pari¬
at qͥ & si se fortiter custodi¬
re noluit ne ad motũ surge¬
ret. se tam̃ in cõmotione for¬
titer uicit. Unde bene ꝑ salo¬
monẽ dicit᷑. Melior ẽ. patiens
uiro forti. & qͥ dnãtur animo
suo. expugnatore uybium.
Recte autẽ expugnatori ur¬
biũ patiens p̃fert᷑. qͥa illa ac¬
tione uictorie. homo uictor
est hominũ. In hac autẽ man¬
suetudine patientie. animꝰ uic¬

Expanded text:
culpa animus virtutem pariculpa animus virtutem pariat, quia etsi se fortiter custodire noluit ne ad motum surgeret, se tamen in commotione 1367 fortiter vicit. Unde bene per Salomonem dicitur: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo expugnatore urbiumRecte expugnatori urbium patiens praefertur, quia illa actione victoriae homo victor est hominum; in hac autem mansuetudine patientiae animus vic
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ cõtra uitia alios armaue¬
runt Quia enim quãdiu
in hac uita uiuimꝰ. contra
malignos sp̃c pugnamꝰ. quid
aliua quã in acie stamus:
Sicut p̃diximꝰ doctoris animꝰ
forsitan aliqua elatione pul¬
satur. sed siue ne ipse ꝑeat. seu
ne ꝑ exemplũ suũ alios ad
ꝑditionẽ trahat. uigilanter
se & festine circũspicit in co¬
gitationibꝰ. remordet addu¬
cta auditoꝵ suoꝵ uita ad
memoriã. semet ipsũ humi¬
liat. Et quib p̃ualet modis
Initiũ omĩs peccati suꝑbia.
ꝯuis gͦ erit ante di ocłos fru¬
ctus boni oꝑis. si ex radice
putruerit elationis: Sepe
ut p̃dictum est eius animꝰ
tẽptatur extra. sead citiꝰ se
ad se circũspitiendo colligit.
& discipline se pondere de¬
primens. agit ne motꝰ ani-¬
mi tnseat in sermonẽ. ne e¬
rumpat in uocẽ. F itq ut
ira ꝑtur bati animi. ubi ꝑ
negligentiã oritur. ibi ꝑ ui¬
diciũ suffocata moriat᷑. Q ua
ex reagitur. ut ex contẽpta

Expanded text:
qui contra vitia alios armavequi contra vitia alios armaverunt. 7. Quia enim quandiu in hac vita vivimus, contra malignos spiritus quid aliud quam in acie stamus? sicut praediximus, doctoris animus forsitan aliqua elatione pulsatur. Sed sive ne ipse pereat, sive ne per exemplum suum alios ad perditionem trahat, vigilanter se et festine circumspicit, in cogitationibus remordet; adducta auditorum suorum vita ad memoriam, semetipsum humiliat, et quibus praevalet modis Initium omnis peccati superbia . Quis ergo erit ante Dei oculos fructus boni operis, si ex radice putruit elationis? Saepe, ut praedictum est, ejus animus tentatur ex ira; sed citius se ad se circumspiciendo recolligit, et disciplinae se pondere deprimens agit ne motus animi transeat in sermone, ne erumpat in voce. Fitque ut ira perturbati animi, ubi per negligentiam oritur, ibi per judicium suffocata moriatur. Qua ex re agitur ut ex concepta
Abbreviated transcription (Latin):
tum. qͥa sepe etiam aoctoꝵ cor
uitioꝵ tẽptationib tãgitur. ut mͦ
eleuet᷑ iactatione suꝑbie. mͦ ire
stimulis inflammet᷑. S ed cũ bo¬
norũ auditoꝵ uitã considerant.
eamq ꝓfecisse suis exhortatio¬
nib pensant. erubescunt tales
non esse. quales auctore do ꝑ
se conspitiunt alios factos esse:
& ante se in m̃te restabiliũt. qͣm
plene in culpam labant᷑ Nam
cũ ipsa sua doctores uerba ad
memoriã reduc̃t. erubescunt
ñ seruare qͦa dicunt. Unde &¬
ꝑ salomonẽ dicitur. Anuma la-¬
borantis laborat sibi. qͥa cõpu¬
ut eũ os suũ. Os enĩ nr̃m noᷤ
cõpellit. ad laborẽ. qͣndo ꝑ
hoc qͦd diximꝰ a uiciis refre¬
namur. qͥa turpe nimis est
ibi nos negligendo cadere.
unde p̾dicando conati su¬
mus alios leuare. Habent.
gͦ gazofilatia in circuitu pa¬
ium̃tum. qͥa doctoꝵ magua
custodia ẽ. uita uenerabilis
auditoꝵ Et suus ei sermo
fit in adiutorio. qͥa erubesc̃t
pulsantib uiciis ñ resistere.

Expanded text:
a saepe etiam doctorum cor vitiorum tentationibus tangitur, ut modo elevetur jactationis superbia, modo irae stimulis inflammetur. Sed cum bonorum auditorum vitam considerant, eamque profecisse suis exhortationibus pensant, erubescunt tales non esse quales auctore Deo per se conspiciunt alios factos esse, et ante se in mente stabiliunt quam plene in culpam labantur. Nam cum ipsa sua doctoribus verba ad memoriam redeunt, erubescunt non servare quod dicunt. Unde per Salomonem quoque dicitur: Anima laborantis laborat sibi, quia compulit eum os suum . Os enim nostrum nos compellit ad laborem, quando per hoc quod dicimus a vitiis refrenamur, quia turpe nimis est ibi nos negligendo cadere, unde praedicando conati sumus alios levare. Habent ergo gazophylacia in circuitu pavimentum, quia doctorum magna custodia est vita venerabilis auditorum. Et suus eis sermo fit in adjutorium, quia erubescunt pulsantibus vitiis non resistere,
Abbreviated transcription (Latin):
nus & gazofilatia in circuitu
paiuim̃ti. & paium̃tũ in circuitu
gazofilatioꝵ esse uideat᷑. Pa¬
uim̃tum qͥppe & gazofilatia
co sunt ordine distincta ut &¬
gazofilatia intra pauim̃tum.
fuerit stratũ. Non hoc fr̃s
sine magno mysterio ẽ. qͦd in
cireuitu gazofilatioꝵ dicitur
esse pauim̾̃tum. & in circuitu
pauim̃ti narrant᷑ esse garofi¬
latia Habet enim pauim̃tum in
circuitu gazofilatia: qͥa uitam
audientiũ erudit cotidie & cus¬
todit lingua doctoꝵ Doctores
etenim bomi in scẽ eruditionis
uerbis. mͦ fom̃tis dulce dinis. mͦ as¬
ꝑitate increpationis inuigilant.

Expanded text:
tu pavimenti, et pavimentum in circuitu gazophylaciorum esse videatur. Pavimentum quippe et gazophylacia eo sunt ordine distincta, ut gazophylacia inter pavimentum fuerit stratum. Non hoc, fratres, sine magno mysterio est, quod in circuitu gazophylaciorum dicitur esse pavimentum, et in circuitu pavimenti narrantur esse gazolacia. Habet enim pavimentum in circuitu gazophylacia, quia vitam audientium erudit quotidie et custodit lingua doctorum. Doctores etenim boni in sanctae eruditionis verbis modo fomentis dulcedinis, modo asperitate increp
Abbreviated transcription (Latin):
quidã qui sicut dictũ ẽ. ab a¬
lim̃tis abstinent. carnẽ cruci¬
ant. sed tam̃ si pulsati fuerint¬
cognoscunt᷑ quia ad mundi
głam anhelant. Isti frontẽ atrii
interiꝰ ostendunt. sed ꝑ centũ
cubitos ñ m̃surant᷑. Hii gͦ in
numero ꝑfectionis sunt̾. de qͥ¬
bus ꝑ paulũ dicit᷑. qui carnẽ
suã crucifixerũt cũ uiciis
& cõcupiscentiis. Et notan¬
dũ quia ñ dicitur. qͦd int̾ͥn¬
secus. sed extͥnsecꝰ ista m̃suran¬
tur. qͥa uideł redẽptor ñr
cum ꝓpter nos facta homi¬
de & ꝑ euugłium dicit. Ei
fructib eoꝵ cognoscetis cie
Qui enĩ ꝑ hoc qͦd uidemꝰ agus¬
cimus oꝑantis animũ quem¬

Expanded text:
quidam qui, sicut dictum est, ab aquidam qui, sicut dictum est, ab alimentis abstinent, carnem cruciant, sed tamcognoscuntur quia ad mundi gloriam anhelant. Isti frontem atrii interioris ostendunt, sed per centum cubitos non mensurantur. Hi ergo in numero perfectionis sunt de quibus per Paulum dicitur: « Qui carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis . » Et notandum quod non dicitur quod intrinsecus, sed extrinsecus ista mensurantur, quia videlicet Redemptor noster cum per nos facta homide et per Evangelium dicit: Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Qui enim per hoc quod videmus cognoscimus o
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ m̃sura ad centũ cubitos mi¬
nime ducit᷑. quia in his que
agunt. ab humano udicio fauo¬
res requirunt. Quis gͦ est qui
ꝑcentũ cubitos msuratur. nͥ is
cuis bona oꝑatio recta inten¬
tione utitur. ut in eo qͦã agit
ñ ad terrena lucra appetenda.
aut ad laudes tͣnsitorias reflec¬
tatur: Ecce enĩ miscdiam ꝓxi¬
mis exhibere. possessa largiri.
cũ celeritate indigenti tͥbuere.:
latitudo in facie portȩ inftrioris
est. Sea si tua dans aliena. ñ
appetas & si terrenã głam de
ipso bono oꝑe ñ requiras recte¬
in centenario numero. id est in
ꝑfectione m̃suraris. Nam qͥ ui¬
huc que sit uia ꝑfectionis igno¬
rat. nec cognouit unde ad ꝑfec¬
tionẽ tendit᷑. quia nec ipsũ eius
mnitiũ inuenit. Priꝰ enĩ appeti¬
post ea querere que posset lar¬
giri. Unde scriptũ ẽ. decliua a-
malo. & fac bonũ. Quid enĩ po¬
test esse boni q̃d̃ facit. qui nec¬
dũ amalo declinauit: Et sunt.

Expanded text:
eorum mensura ad centum cubitos mieorum mensura ad centum cubitos minime ducitur, quia in his quae agunt ab humano judicio favores requirunt. Quis ergo est qui per centum cubitos mensuratur, nisi is cujus bona operatio recta intentione utitur, ut in eo quod agit non ad terrena lucra appetenda aut ad laudes transitorias reflectatur? 18. Ecce enim misericordiam proximis exhibere, possessa largiri, cum celeritate indigenti tribuere, latitudo in facie portae inferioris est. Sed si tua dans aliena non appetas, si terrenam gloriam de ipso bono opere non requiras, rectein centenario numero, id est in perfectione mensuraris. Nam qui vihuc quae sit via perfetionis ignorat, nec cognovit unde ad perfectionem tenditur, quia nec ipsum ejus initium invenit. Prius enim appetipostea quae jure possidet largiri. Unde scriptum est: Declina a malo et fac bonam . 1373 Quid enim potest esse boni quod facit, qui necdum a malo declinavit? Et sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdĩ nomine tẽꝑalia atq ter¬
sena contẽpuit. & hic ꝑfectio
nem recipit. ut iam ea ñ ap¬
petat que contẽpnit. & in se¬
quenti scło ad ȩternã uite
gam ꝑuenit. Centies itaq re¬
cipit qͥđ dedit. qͥ ꝑfecꝰtionis
sp̃m accipiens. terrenis ñ indi¬
gens ẽ. etiã si hec ñ habet.lite
enĩ pauꝑ ẽ. qui eget eo q̃ci ñ
habet. Nam qͥ & ñ habens habe¬
re ñ appetit. diues ẽ. Pauꝑtas
quippe in inopia m̃tis est.
ñ in qͣntitate possessionis. Nã
cui cũ pauꝑtato bene. cõuenit.
non est pauꝑ. ensus est. g̃
uir latitudinẽ a facie portȩ
inferioris. usq ad frontẽ atrii
interioris extͥnsecus centũ cubi¬
tos. quia redẽptor nͣr cotidie ꝑ
magistros ato doctores inm̃su¬
ra ꝑfectionis metit᷑ uitã. fideliũ.
na oꝑari. sed in centũ cubitis
ñ m̃surant᷑. quia ꝑ ipsa que fa¬
ciunt. terrenã głam querunt:
Et quidã uident᷑ ꝑ abstinentiã
cruciari. gemitib insistere. sed

Expanded text:
i nomine temporalia atque terrena contemnit, et hic perfectionem mentis recipit, ut jam ea non appetat quae contemnit, et in sequenti saeculo ad aeternae vitae gloriam pervenit. Centies itaque recipit quod dedit, qui perfectionis spiritum accipiens, terrenis non indiget, etiamsi haec non habet. Ille enim pauper est, qui eget eo quod non habet. Nam qui et non habens habere non appetit, dives est. Paupertas quippe in inopia mentis est, non in quantitate possessionis. Nam cui cum paupertate bene convenit, non est pauper. Mensus est ergo vir latitudinem a facie portae inferioris, usque ad frontem atrii interioris extrinsecus, centum cubitos, quia Redemptor noster quotidie per magistros atque doctores in mensura perfectionis metitur vitam fidelium, na operari, sed in centum cubitis non mensurantur, quia per ipsa quae faciunt terrenam gloriam quaerunt. Et quidam videntur per abstinentiam cruciari, gemitibus insistere; sed
Abbreviated transcription (Latin):
los isdẽ magister gentiũ uide¬
rat. cũ dicebat. Diuites facti
estis in illo. in omĩ uerbo. & in
omi scientia. Sunt. itaq in scẽ
eccłiȩ edificio cõstructa gato¬
filatia. qͥa habundat. diuitiis
scientie lingua doctoꝵ. Has ue¬
ras esse diuitias ipsa ꝑse ueritas
denuntiat. cũ de tͣnsitoriis dii¬
tiis dicit. Fallatia diuitiarũ.
suffocant uerbũ. Sapientia enĩ¬
atq scientia doctrine sp̃italis.
uere sunt diuitie. in quar um

Expanded text:
em magister gentium viderat, cum dicebat: Divites facti estis in illo, in omni verbo et omni scientia . Sunt itaque in sanctae Ecclesiae aedificio constructa gazophylacia, quia abundat divitiis scientiae lingua doctorum. Has veras esse divitias ipsa per se Veritas denuntiat, cum de transitoriis divitiis dicit: Fallacia divitiarum suffocat verbum . Sapientia eteatque scientia doctrinae spiritalis verae sunt d
Abbreviated transcription (Latin):
recte stratũ lapide ĩ atͥum dicitur.
qͥan latitudine caritatis uicissim
suu subiecte sunt animȩ fide¬
les. quȩ & lapides appellant᷑ ꝑfor-¬
titudine. fidei. & strate in pauim̃-¬
to sunt in cõpage humilitatis
Has fideliũ m̃tes petrꝰ apłs for¬
tes in fid̾e cõspexerat. cũ aice¬
bat. Et uos tamqͣm lapides
uiui suꝑȩdificamini in domos

Expanded text:
ide in atrium dicitur, quia in latitudinem charitatis vicissim sibi junctae sunt animae fideles. Quae et lapides appellantur in fortitudine fidei, et stratae in pavimento sunt in compage humilitatis. Has fidelium mentes Petrus apostolus fortes in fide conspexerat, cum dicebat: Et vos tanquam lapides vivi superaedifi
Abbreviated transcription (Latin):
ost quam de
contẽplationis
gr̃ã. obliquas
fenestras insinu¬
ans ꝓpheta muil¬
ta locutꝰ. est edu¬
ctum se exter̃i dicit. & gazophi¬
latia uidisse commemorat. Inqͥbis
gazophilatiis. quid aliud q̃m
doctoꝵ scientia designatur:
Sea recte hac in re queri pot̃.
cũ doctores scĩ sp̃italia. atq
interna doceant. cur ꝓpheta
auctũ se exteriꝰ dicit: & gazo¬
philatia foris uidisse. Sed sci¬
endũ est. quia alia ẽ. con tem¬
platio que tantũ uidet. qͣn¬
tũ edticere ñ ualet. alia uͦ sci¬
entia atq doctrina quȩ tantũ
uidet. qͣntũ expͥmere ꝑ linguã
possit. In cõparatione qppe il¬
luis luminis qͦđ̃ uoce expͥmi
ñ potest. quasi totũ hoc foris :
go expͥmi uoce potest. Ait itaq
tia. & pauim̃tũ stratũ lapide.
in atrio ꝑ circuitũ. Quia ser¬
mone greco filaxẽ seruare
dicitur. & gaze lingua. ꝑsica
diuitie uocant᷑. gazofilatiũ lo-¬
cus appellari solet. quo diuitiȩ
seruant᷑. Quid itaq ꝑ gazofila¬

Expanded text:
ostquam de contemplationis gratia obliquas fenestras insinuans propheta multa locutus est, eductum se exterius dicit, et gazophylacia vidisse commemorat. In quibus gazophylaciis quid aliud quam doctorum scientia designatur? Sed recte hac in re quaeri potest, cum doctores sancti spiritalia atque interna doceant, cur propheta eductum se exterius dicit, et gazophylacia foris vidisse? Sed sciendum est quia alia est contemplatio quae tantum videt quantum dicere non valet, alia vero scieidet quantum exprimere per linguam possit. In comparatione quippe illius luminis quod voce exprimi non potest quasi totum hoc foris est quod exprimi voce potest. Ait itaque: « cia et pavimentum stratum lapide in atrium per circuitum. » Quia sermone Graeco phylaxe servare dicitur, et gazae lingua Persica divitiae vocantur, gazophylacium locus appellari solet quo divitiae servantur. Quid itaque per gazophyla