comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deri: ȩt̾na miseria sẽꝑ uiuentẽ seqͥt᷑: si sẽꝑ p̃ma-¬
nens amor ñ inuenit᷑: Nemo enĩ sine amore ẽte bea-¬
tus pot̾: qr uel in hoc sło miserũ eẽ constat qđ ñ
diligit id qcł ẽ: Inmo uͦ qͥs illũ ñ clicobeatũ s uel
hõem diceret: qͥ humanitatis oblitꝰ ⁊ societatis
pacẽ respuens. solitaria q̃dã ⁊ nuisera clilectiõe
se solũ amaret: Necesse ẽ g̾. ut aut eoꝵ quȩ unidẽ¬
t amorẽ approbes: aut si hc̃ tollis. alia quȩ salu¬
briꝰ atq iocundiꝰ ament᷑ demonstresH
I teporalia ista ⁊ usibilia iccirco amari deb̾e
existimas. qͥa illis quẽtlã sui gen̾is decorem
inesse conspicaris: quur teipsã potiꝰ ñ diligis.
quȩ specie tua. om̃iũ uisibiliũ decorẽ ⁊ pulchri¬
tudinẽ uincis: O si terpsã aspiceres: o si faciem
tuã uides: Agnosceres certe qͣnta rep̃hensione
digna fueras: cũ aliquid extra te amore tuo
dignum existimabas
culus cuncta indet. seipsũ ñ uidet:⁊ eo

Expanded text:
erna miseria semper viventem sequitur, si semper permanens amor non invenitur. Nemo enim sine amore esse beatus potest, quia vel in hoc solo miserum esse constat, quod non diligit id quod est. Imo vero quis illum non dico beatum, sed vel hominem diceret, qui humanitatis oblitus, et societatis pacem respuens, solitaria quadam et misera dilectione se solum amaret? Necesse est igitur, ut aut eorum quae videntur amorem approbes, aut si hunc tollis, alia quae salubrius atque jucundius amentur, demonstres. HOMO. Si temporalia ista et visibilia idcirco amari debere existimas, quia illis quemdam sui generis decorem inesse conspicaris, cur teipsam potius non diligis, quae specie tua omnino visibilium decorem et pulchritudinem vincis? O si teipsam aspiceres! O si faciem tuam videres, agnosceres certe quanta reprehensione digna fueras, cum aliquid extra te amore tuo dignum existimabas! ANIMA. Oculus cuncta videt, seipsum non videt, et eo
Abbreviated transcription (Latin):
Infelicior esses si de exilio patriã faceres: nc̃ uͦ qͥa
in exilio erras. ad uiã reuocanda es De exilio
patriã faceres: si m ista uita transitoria. et̾num
amor̾e hab̾e uelles Nc̃ uͦ in exilio erras: qͥa lũ

Expanded text:
Infelicior esses, si de exsilio patriam faceres; nunc vero, quia Infelicior esses, si de exsilio patriam faceres; nunc vero, quia in exsilio erras, ad viam revocanda es. De exsilio patriam faceres, si in ista vita transitoria aeternum amorem habere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcõꝑbare possis Dic gͦ obsecro mͥ. qͥd de bis om̃ibꝰ
unicũ tͥ feceris: qđ singularit̾ ãplecti. qͦ sẽꝑ ꝑfrui
uelis: Certꝰ enĩ sũ. qͦd aut hoꝵ quȩ uident᷑ aliqͥd
amas: aut si ĩã pposiusti uniu̾sa hȩc. aliud habes
quod pre omnibus bis diligas A
icut amare ñ possũ qł nũqu̾a uidi: sic de
his om̃ibꝰ quȩ uident᷑. nicħ adhuc amare ñ
potui: et tam̃ de bis om̃ibꝰ qͥd suꝑ oĩa amandũ sit
ũcdũ inueni Qultis enĩ ĩã exꝑim̃tis didici fallacẽ
eẽ.⁊ fugacẽ amorẽ huiꝰ scłi: que sẽꝑ uel cũ perit
id qđ mͥ elegerã ꝑtłe. uel cũ alud qđ magis pla-¬
ceat suꝑuenerit. cogor cõmutare Sic adhuc desi.¬
diis incerta fluctuo: dũ nec sine amore ẽẽ possũ:
nec uerum amorem inuenio¬
audeo. qđ salt̾e in amore t̾ẽporaliũ ñ figeris:
s doleo qđ in amore ȩt̾noꝵ ñdũ requiescis

Expanded text:
et comprobare possis. Dic ergo obsecro mihi, quid de his omnibus et comprobare possis. Dic ergo obsecro mihi, quid de his omnibus unicum tibi feceris, quod singulariter amplecti, quo semper perfrui velis? Certus enim sum, quod aut horum quae videntur aliquid amas, aut si jam postposuisti universa haec, aliud habes quae prae omnibus his diligas. ANIMA. Sicut amare non possum quod nunquam vidi, sic de his omnibus quae videntur, nihil adhuc amare non potui, et tamen de his omnibus quid super omnia amandum sit nondum inveni. Multis enim jam experimentis didici fallacem esse, et fugacem amorem hujus saeculi, quem semper, vel cum perit id quod mihi elegeram perdere, vel cum aliud, quod magis placeat, supervenerit, cogor commutare; sic adhuc desideriis incerta fluctuo, dum nec sine amore esse possum, nec verum amorem invenioaudeo quod saltem in amorem temporalium non figeris, sed doleo quod in amore aeternorum nondum requiescis.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enĩ nec mͥ timor erit occulta querere: nec illi
pudor uera respondẽ: Dic mͥ queso anima mea÷
qͥd ẽ qrł suꝑ oĩa diligis: Ego scio qđ uita tua chi¬
lectio ẽ: n scio qł sine dilectiõe eẽ ñ potes: s uelimn
mͥ sine uerecundia confitearis. qͥd int̾ oĩa diligen¬
dũ elegeris: Dicã adhuc: ut i anifestiꝰ intelligas
qͥel te iterrog̃e Aspice mundũ: ⁊ oĩa quȩ in eo st̃
Multas ibi species pulehras ⁊ illecebrosas inuenis.¬
quȩ humanos affectꝰ illiciunt: ⁊ sccłm uarias u-¬
tentiũ tlelectationes. ad fruendũ se ilesicłia accen-¬
dunt: Habet aurũ. habent lapiles p̃ciosi fulgore
suũ: habet decor carnis speciẽ: picta tapecia et
uestes fucatȩ colorẽ Infinita sunt talia S hȩc cur
tͥ enumerẽ: Ecce ⁊ tu nouisti oĩa: uicdisti pene
singula: exꝑta plurima: Multa ĩã te uidisse reco.¬
lis: ⁊ alhuc multa uides. in qͥbꝰ qł dico experiri

Expanded text:
Sic enim nec mihi timor erit occulta quaerere, nec illi Sic enim nec mihi timor erit occulta quaerere, nec illi pudor vera respondere. Dic mihi, quaeso, anima mea, quid est quod super omnia diligis? Ego scio, quod vita tua dilectio est et scio quod sine dilectione esse non potes. Sed velim mihi sine verecundia confitearis, quid inter omnia diligendum elegeris? Dicam adhuc, ut manifestius intelligas quid te interrogem. Aspice mundum, et omnia quae in eo sunt; multas ibi species pulchras et illecebrosas inveniequae humanos affectus illiciunt, et secundum varias utentium delectationes ad fluendum se desideria accendunt. Habet aurum, habent lapides pretiosi fulgorem suum, habet decor carnis speciem, picta tapeta et vestes fucatae colorem. Infinita sunt talia. Sed haec cur tibi enumerem? Ecce et tu novisti omnia, vidisti pene singula, experta plurima. Multa jam te vidisse recolis, et adhuc multa vides, in quibus quod dico experiri
Abbreviated transcription (Latin):
ilecto fr̃i.s. cet̾isq seruis xp̃i hame
y acd unã requiẽ ꝑuenire Soliloqͥũ cilectiõis qͦt
de arra aĩȩ intitulatũ ẽ. misi caritati ur̃ȩ⁊ ut disca.¬
tis ubi uos oporteat uerũ amore querere: ⁊ quem¬
admoclũ debeatis corda ur̃a sp̃ualiũ studio medi.¬
tationũ. ad suꝑna gaudia excitare: Hoc gͦ frat̃¬
ħñe rogo. ut uos cũ cet̾is in memoriã mei suscipi.¬
atis: nec qͦd specialit̾ uob̾ mittit. ceteros excludat:
nec qđ cõmunit̾ omĩbꝰ dat̾. muneris p̃rogatiu̾a
ĩminuat: Nolo uos hic ꝓuocare colore dictaminis:
s qͥa celare ñ potui meȩ erga uos affectũ deuoti.¬
onis Salutate frẽm. B. ⁊ fr̃ẽm .a. ⁊om̃s alios: quo¬
rũ nõa ysi ego in p̃senti singillatĩ enumerare ñ
ualeo: oĩa tam̃ in libro uitȩ conscribi exopto:
Ualete
oquar secreto aĩȩ meȩ: ⁊ amica confabu.¬
latione exig̾a ab ea qtł scire cupio: Nemo alienus
aclmittet᷑: s aꝑta conscientia. soli u̾ba conseremꝰ:

Expanded text:
ilecto fratri G. caeterisque servis Christi Hameret ad unam requiem pervenire. Soliloquium dilectionis, quod de Arrha animae inscriptum est, nisi charitati vestrae, ut discatis ubi vos oporteat verum amorem quaerere, et quemadmodum debeatis corda vestra spiritualium studio meditationum ad superna gaudia excitare. Hoc ergo, frat rogo, ut cum caeteris in memoriam mei suscipias, nec quod specialiter tibi mittitur, caeteros excludat, nec quod communiter omnibus datur, muneris praerogativam imminuat. Nolo vos hic provocare colore dictaminis, sed quia celare non potui meae erga vos affectum devotionis. Salutate fratrem B. et fratrem A. et omnes alios, quorum nomina, etsi ego in praesenti sigillatim enumerare non valeo, omnia tamen in libro vitae conscribi exopto. Valete.. Loquar secreto animae meae, et amica confabulatione exigam ab ea quod scire cupio. Nemo alienus admittetur, sed aperta conscientia soli verba conferemus.
Abbreviated transcription (Latin):
malignus sp̃c̃ ante mentis eiꝰ
oculos reduxit. Tantoq igne
serui dei animum ĩspecie illiꝰ
accendit. ut se in eius pectore.
amoris flãma uix caꝑe. et¬
iam pene deserere h̾emũ uo¬
luptate uictus delib̾aret. Cũ
subito suꝑna gracia respectꝰ
ãsemetip̃m reuersus est atq
uticaꝵ et ueprium iuxta dẽ¬
sa succresc̾e̾ frutecta conspi¬
ciens exutus indum̃to quo
lutatus toto exeis corꝑe nul¬
neratus exii: ⁊ percutis uul¬
nera eduxit atarꝑe uulnus
mentis quia uõluptatẽ tra¬
xit indolorẽ. Merula igitur
uolitans ẽ suggestio uolup¬
tate temptans. S.aii igit᷑ abi¬
cere cupiuunt uoluptatẽ me¬
rule: oꝑtet ut exemplo beati
benedicti transeant ad correp¬
tionẽ discipline: ⁊ sic delectatõ¬
nem mentis extrrhant ꝑ afflic¬
tionẽ carnis. In regionib acha¬
ie sũt. sicut ysidorus testat᷑. can¬
dide merule. Candida merula
ẽ uoluptaᷤ mũda. Achaia u̾o
soroer laborãs int̾pretat᷑. Dues

Expanded text:
malignus spiritus ante ejus mentis malignus spiritus ante ejus mentis oculos adduxit, tantoque igne servi Dei animum in specie illius accendit, ut se in ejus pectore amoris flamma vix caperet, ut etiam pene deserere eremum voluptate victus deliberaret; cum subito superna gratia respectus, ad semetipsum reversus est, atque urticarum et veprium juxta densa succrescere fruticeta conspiciens, exutus indumento quo lutatus, toto ex eis corpore vulneratus exiit, et per cutis vulnera eduxit a corpore vulnus mentis, quia voluptatem traxit in dolorem. » Merula igitur volitans est suggestio voluptate tentans. Qui igitur abjicere cupiunt voluptatem merulae, oportet ut ad beati Benedicti transeant correctionem disciplinae, et sic delectationem mentis extrahant per afflictionem carnis. In regionibus Achaiae sunt, sicut Isidorus testatur, candidae merulae. Candida merula est voluntas munda. Achaia vero soror laborans interpretatur. Duae
Abbreviated transcription (Latin):
sẏdorus de merula. Merula
tur: eo quod modulet᷑. Alii me¬
la uolat quasi mera uolans.
hec cum in om̃ib locis sit nigͣ.
inachaia tũ candida ẽ. Merula
est auis ꝑua sednigra. Illos ãt
munit quos pecc̃i nigredo tin¬
git. Merula dulcedine ꝓpͥe uo¬
cis mentẽ mouet in affectu de¬
lectationis. Illos aũt figurate
demonstrat: quos uoluptas
carnis ꝑ sugestionẽ temptat.
uolitans occurit quałrq nir
tantus post discessum uolucͥs
temptatus fu̾it ardore libidĩs.
Ait enĩ. Quadã u̾o die dum solꝰ
ẽet b̃s̃ benedictus temptator ad¬
fuit. Nam nigra ꝑuaq auis
que uulgo metula uocatur
cͥca eius faciẽ uolitare cepit.
eiusq nultu importune. in sis¬
tere. ita ut capi manu possit.
si hanc uir sc̃s tenere uoluiss
S signo crucis edito recesit a¬
uis. Tanta aut̃ carnis tempta¬
tio aui eadẽ recedente secuta ẽ¬
quantã uir sanctꝰ nũqͣm fue¬
rat experitꝰ. Quadam nam¬
q aliq̃n femĩam uiderat : ꝙͣ

Expanded text:
sidorus de merula: « Merultur, eo quod moduletur. » Alii mela volat, quasi mera volans. Haec cum in aliis locis nigra sit, in Achaia tamen candida est. Merula est avis parva et nigra. Illos autem innuit, quos peccati nigredo tingit. Merula dulcedine propriae vocis mentem movet in affectum delectationis. Illos autem figurate demonstrat, quos voluptas carnis per suggestionem tentat. volitans occurrerit, qualiter vir tantus post discessum volucris tentatus fuerit ardore libidinis. » Ait enim. « Quadam vero die dum solus esset beatus Benedictus, tentatio adfuit. Num nigra parvaque avis, quae vulgo merula vocatur, circa ejus faciem volitare coepit, ejusque vultui importune insistere, ita ut capi manu posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset; sed signo crucis edito recessit avis, tanta autem carnis tentatio avi eadem recedente secuta esquantam vir sancturat expertus. » Quamdam namque aliquando feminam viderat, quam
Abbreviated transcription (Latin):
carnalibus illecebris. Cum
aut̃ pulli uocẽ ꝓpͥe genitricis
audiunt quodam naturali ĩ¬
sinctu eam recognoscunt. Si¬
milit̾ cum aliquis diabolo sb¬
iectus fu̾it et uocem eccłiastice
predicationis audit ad eccłiã
quasi ad genitricẽ propriam
relicto diabolo transuolat. ut
sb̾alis diuine ꝓtectõnis ulte¬
rius inpaceuinat. Ecce quali
siquos male congregat dẏabo¬
lus iudicio u̾itatis ꝑdat. In no¬
uissimis gͦ suis diabolus in¬
sipiens erit.quia indie iudi¬
cii et̾na bñdc̃one carebit. ⁊ tũc
audiet ꝑ dix cum ꝑditis .i. dia¬
bolus cũ sb̾iectis. Ite maledc̃i¬

Expanded text:
carnalibus illecebris. Cum carnalibus illecebris. Cum autem pulli vocem propriae genitricis audiunt, quodam naturali instinctu eam recognoscunt. Similiter cum aliquis diabolo subjectus fuerit, et vocem ecclesiasticae praedicationis audit, ad Ecclesiam quasi ad genitricem propriam relicto diabolo transvolat, ut sub alis divinae protectionis ulterius in pace vivat. Ecce qualitsi quos male congregaverat diabolus, judicio veritatis perdat. In novissimis ergo suis diabolus insipiens erit, quia in die judicii aeterna benedictione carebit, et tunc audiet perdix cum perditis, id est diabolus cum subjectis:
Abbreviated transcription (Latin):
rit: faciens sͥ nõ cum iuditio¬
diuitias. In medio enĩ dierũ
suoꝵ dereliquet eas. et inn¬
uissimis suis erit insipiens.
Unde ysidorus. ꝑdix deucel.
nomẽ habet auis dolosa. adeo aũt
fraudulenta ut alt̾ius oua diripi¬
ens foueat. sed fraus fructũ nõ ht.
Nam cum pulli propͥe uocem gẽi¬
tricis audierint naturali quodã
instinctu hãc que fouet relinqũt
etad eãdem quẽ genuit reuertũt᷑.
Inde rabanꝰ. Dyabolus per prin¬
cipes hereticoꝵ congregauit po¬
pulos quos non peperit et decep¬
coꝵ sibi multitudinẽ consocia¬
uit ques postea climisit: et om̃i
iuditio esse stultissimꝰ conproba¬
tur. Possumꝰ ergo intelligere
diabolum ꝑ perdicem. per omĩ
eccłia ꝓculdubio intelligitur
In ꝑdice gͥ scriptura diabolum
in nuit nob̾: qui ona alt̾ius per¬
dicis .i. habentes spem salutis
furatur fouet ⁊ nutͥt. Furatur
dum spem salutis eis subtrahiti
fonet ocio. deł̾ctatiõe nutrit. Fo¬
net t̾renis desideriis. nutrit

Expanded text:
rit, faciens sibi non cum judidivitias: « In medio enim dierum suorum derelinquet eas, et in novissimis suis erit insipiens . » Unde Isidorus: « Perdix de voce nomen habet, avis est dolosa, adeo autem fraudulenta, ut alterius ova diripiens foveat. » Sed fraus fructum non habet. Nam cum pulli vocem proprie genitricis audierint, naturali quodam instinctu hanc, quae eos fovit relinquunt, et ad eam, quae genuit, revertuntur. Unde Rabanus: « Diabolus per principes haereticorum congregavit populos, quos non peperit, et deceptorum sibi multitudinem consociavit, quos postea dimisit, et omnium judicio stultissimus esse comprobatur. » Possumus ergo intelligere diabolum per perdicem, per ovum Ecclesia procul dubio intelligitur. In perdice igitur Scriptura diabolum nobis innuit, qui ova alterius perdicis, id est habentes spem salutis furatur, fovit et nutrit. Furatur, dum spem salutis eis subtrahit, fovet otio, et delectatione nutrit, fovet terrenis desideriis, nutrit
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩ cantica tanticoꝵ. Conu̾¬
tere fratruelis m̃s et similis
esto capree hynmiloq c̾uorũ
suꝑ montes conualliuni. Sͦ¬
niam igitur accutissimã ht :¬

Expanded text:
t in Canticis Canticorum: Conuertere fratruelis meus, et similis esto capreae hinnuloque ceruorum super montes conuallium. Quoniam autem acutissimam h
Abbreviated transcription (Latin):
st uolatile quod dicit᷑ hy¬
bis. Hoc scd̃m legem in¬
mundũ ẽ pre omĩb uolatilib
qm̃ morticinis cadauerib semꝑ
uescitur. ⁊ suꝑ litora maris uł
fluminũ. uel stagntor die noc¬
tuq moratur querens mortu¬
os pisciculos aut aliquod cadau̾
quod ab aqua iam putridũ ⁊ ma¬
didum electum fu̾it foras. nam
inaquam ingrecli timet qr nata¬
re nescit. nec dat operã ut cdiscat.
rantur ut inde sͥ capiat cibum.
sed semꝑ deforis oberrans circuit
refugiens puriores ⁊ altissimas
aquas unde possit mũdus uiuere.
Tu igitur xp̃iane homo qui ex
dere ad intelligibiles ⁊ sp̃ales aqͣs

Expanded text:
st uolatile quod dicitur ibis; hoc secundum legem immundum est prae omnibus uolatilibus, quoniam morticinis cadaueribus semper uescitur et iuxta littora maris, uel fluminum, uel stagnorum, die noctuque ambulat, quaerens aut mortuos pisciculos aut aliquod cadauer, quod ab aqua iam putridum uel marcidum eiectum fuerit foras. Nam in aquam ingredi timet, quia natare nescit; nec dat operam ut discat, drantur, ut inde sibi capiat cibum; sed semper foris oberrans circuit, refugiens puriores et altissimas aquas, unde possit mundus uiuere. Tu igitur, christiane homo, qui ex dere ad intelligibiles et spiritales aquas,
Abbreviated transcription (Latin):
mine. Nam et sol ip̃e nisi ex¬
tend̾it radios suos nõ lucet.
uolucres nͥ expanderint alas
suas uolare nõ possunt. Na¬
ues nisi leuauerĩt uela sua
uento flante nõ mouebunt᷑.
Deniq dum moyses lenabas
manus suas suꝑabat ifrl. Cũ

Expanded text:
mine . Nam et sol ipse, nisi exmine . Nam et sol ipse, nisi extenderit radios suos, non lucet, et volucres, nisi expanderint alas suas, volare non possunt. Naves nisi levaverint vela sua, vento flante non movebuntur. Denique dum Moyses levabat manus suas, superabat Israel, cum
Abbreviated transcription (Latin):
longanimitas. bonitas. mansue¬
tudo. fides. modestia. continen¬
tia. castitas. Quod si nolueris
et sumere sed circuiens deforis
et oberrans. mortius et fetidis¬
simis cadauerib saginari. uo
nifesta aũt sunt oꝑa carnis q̃
sunt in mũditia. adult̾i̾a. for
tem ꝑuenies. Hee sunt carna¬
les et mortifere esce. quibus
ĩfelices anime nutriunt᷑ ad
penam. Disce igit᷑ natare sr̃
hoc mare. magnũ ⁊ spatiosũ
manib. Sunt illic reptĩlia
quoꝵ nõ est numerꝰ. nec ei
alit̾ suꝑabis nͥ ꝑ signum cru¬
cis. Sancti igit᷑ tanꝙͣ aues
per transeuntes ꝑueniunt
ad regna celorum uelut quie¬
tissimũ portum. Ascientes ãt
spiritalit̾ natare excludent᷑
a regno celoꝵ et mortui cum
mortuus ꝓ ibũt. sicut clicit¬
dñs in enãgłio. Dimitte mor¬
tuos sepelire moriuos suos.
physiologus dicit. et quod serp̾¬
tes uiolent̾ fugat. Et tu cum
oras extende manus tuas ad
celos. quia uirtus crucis sen
defendit orantes et dicentes.

Expanded text:
onitas, benignitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas. Quod si nolueris et sumere; sed circumiens de foris et oberrans mortuis et fetidissimis cadaueribus saginaris. De nifesta autem sunt opera carnis, quae sunt immunditia, adulteria, forntem pervenies. Hae sunt carnales et mortiferae escae, quibus infelices animae nutriuntur ad poenam. Disce igitur natare super hoc mare magnum, et spatiosum manibus, sunt illic reptilia quorum non est numerus . Nec eos aliter superabis, nisi per signum crucis. Sancti igitur tanquam naves pertranseuntes perveniunt ad regna coelorum, velut quietissimum portum. Nescientes autem spiritualiter natare excludentur a regno coelorum, et mortui cum mortuis peribunt, sicut dicitur in Evangelio: Dimitte mortuos sepelire mortuos . physiologus dicit et quod serpentes violenter fugat. Et tu, cum oras, extende manus tuas ad coelos, quia virtus crucis semper defendit orantes et dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
hysiologus. de caladrio
dicit quod totus albus
sit. Cuius pars int̾ior femoris¬
caliginẽ au fert aboculis. Natꝰ
ducatur utrum in firmus mori
aut uiuere debeat astantos cer¬
tos reddit. Si enĩ faciẽ insirmi
hominis respicit nec oculos auer¬
tit sed infirmi faciem cliligent
consid̾at signũ est quod uinai.
Si aũt oculos au̾tat a facie in fir¬
driũ intelligimꝰ xp̃m qui uenit
faceret genus humanũ qui d᷑
ẽẽ niuei coloris. quia ab omni
peccato fuit inmumis. Cuius
oculis obscuritatem caligĩs.
Per femur ꝓpagatio generis
telligitur. Int̾ior igit᷑ pars fend¬
ris est in carnatio saluatoris.
Int̾ior siquidẽ et. ecculta inci¬
natiõ saluatoris fuit queeta
dẏabolum latuit. uenit xp̃cĩ
mundum ut saluũ faceret ge¬
nus humanũ. Eaciem suam
a iudeis auertit gentiles respe¬
xit iniquitates nr̃as sustinuit.
et qui pec̃cm nõ fecerat in ligno
crucis pecc̃a nr̃a portauit. Sed
et cotidie predc̃s caladrins infir¬
mitates nr̃as uisitat. mentes¬

Expanded text:
hysiologus de caladrio dicit quod totus albus sit, cujus femoris pars interior caliginem aufert ab oculis. Natura ducatur, utrum infirmus mori, an vivere debeat, astantes certos reddat. Si enim faciem hominis respicit, nec oculos avertit, sed infirmi faciem diligenter consideret, signum est quod vivet. Si autem oculos a facie infir intelligimus Christum, qui venit faceret genus humanum. Qui dicitur esse nivei coloris, quia ab omni peccato fuit immunis. Cujus oculis obscuritatem caliginis. Per femur propagatio generis intelligitur. Interior igitur pars femoris est incarnatio Salvatoris. Interior siquidem et occulta fuit incarnatio Salvatoris, quae etiam diabolum latuit. Venit Christus in mundum, ut salvum faceret genus humanum. Faciem suam a Judaeis avertit. Gentiles respexit, iniquitates nostras sustinuit, et qui peccatum non fecerat, in ligno crucis peccata nostra portavit. Sed et quotidie praefatus caladrius infirmitates nostras visitat, mente
Abbreviated transcription (Latin):
adusũ corporis ꝑtinenent exercere conueniat
Quã timoratũ. quã sollicitũ. quã deuotũ ac
religiosũ in dĩ seruitio hõ exhib̾e se debeat: quã
spontaneũ. qu̾a hylarẽ. ⁊ quã paratũ offerre in
subleuantlis necessitatibꝰ ꝓocimoꝵ: Qũã parcum.
quã modestũ.⁊ qu̾a nulli importunũ in his quȩ
ad se ꝑtinent querendis ac ꝑficiendis p̾stare:
Qualit̾ assuescat suas in om̃ibꝰ uoluntates fran-¬
gere. ⁊ alienis se uoluntatibꝰ qͣntũ fas ⁊ decens ee̾
constiterit. ꝑ oĩa discat inelinare: Qualis sedens.
qͣlis iacens. qͣlis stans. qͣlis abulans. qͣlis loquens.
qͣlis tacens. qͣlis comedens. qͣlis ieiunans. qͣlis de-¬
niq aliqͥd agens: ⁊ qͣlis uacans eẽ debeat:¬

Expanded text:
ere conveniat. Quam timoratum, quam sollicitum, quam devotum ac religiosum in Dei servitio homo exhibere se debeat, quam spontaneum, quam hilarem, et quam paratum offerre in sublevandis necessitatibus proximorum. Quam parcum, quam honestum, et quam nulli importunum in iis quae ad se pertinent quaerendis ac perficiendis praestare, o devotus! Qualiter assuescat suas in omnibus voluntates frangere, et alienis se voluntatibus quantum fas et decens esse constiterit per omnia discas inclinare. Qualis sedens, qualis jacens, qualis ambulans, qualis loquens, qualis tacens, qualis comedens, qualis jejunans, qualis denique aliquid agens, et qualis vacans esse debeat
Abbreviated transcription (Latin):
lus dicit. Scitis quoniam
angelos iudicabimus: Et
in uobis iudicabitur hie mũ¬
dus. ⁊ anta enim gloria. tan¬
co honore remuneratus est a¬
postoloꝵ chorꝰ ut q̃ in hoc scło
ad huc positus legittimus ille
athleta paulus preuid̾it ĩ celis
iusticie sue coronã sic̃ exł̾rãs ait.
Somin c̾amen c̾taui. cursum

Expanded text:
lus dicit: Nescitis quoniam angelos judicabimus? et a nobis judicabitur hic mundus . Tanta enim gloria, tanto honore remuneratus est apostolorum chorus, ut in hoc saeculo adhuc positus legitimus ille atheleta Christi Paulus praeviderit in coelis justitiae suae coronam, sicut exsultans ait: Bonum certamen certavi, cursu
Abbreviated transcription (Latin):
mittigare. Uiola est humilis
herba que dum deterra nasci¬
tur. nõ pr ocul a terra ꝓcerita¬
te separatur. Oleum igitur
humilitatis. placat suꝑbiã
mentis. C aue tamen ne
oleum peccatoris impinguet
caput tuum. Oleum aũt¬
peccatoris est blandimentũ¬
adnlat dris. Hoc autem ole¬
uni tumorem capitis nõ des¬
cruist sed auget et nutrit.
ut aũt ad plenm sanare pos¬
sis tumoris morbum: habe
tetum salomoĩs oleum. de qͦ¬
ait. Oleum de capite tuo nõ
deficiat. Unde gregorius.
Non deficiat oleum decapi

Expanded text:
mitigare. Viola est humilis mitigare. Viola est humilis herba, quae dum de terra nascitur, non procul a terra proceritate separatur. Oleum igitur humilitatis sedabit superbiam mentis. Cave tamen ne oleum peccatoris impinguet caput tuum . Oleum peccatoris est blandimentuadulationis. Hoc autem tumorem capitis non destruit, sed auget et nutrit. Ut autem ad plenum sanare possis tumoris morbum, habe tecum Salomonis oleum. Ait enim: Oleum de capite tuo non deficiat . Unde Gregorius: « Non deficiat oleum de capi
Abbreviated transcription (Latin):
cuilibet homini dat uires sal¬
uandi. Ip̃e est refugium et
uirtus ad iutor intribulatiõi¬
bus que in uenerunt nos
nimis. O bumbrasti super
caput meum in die belli. Di¬
es belli ẽ ꝓsperitas mundi.
Que dies belli ẽẽ dr᷑: quia
caro ad uersus spm̃ meo co¬
tidie pugnat. et multociens
alt̾ ab altero suꝑatur. Calor
diei est ardor mali desiderii.
Supponit igitur capiti.i. mẽ
ti sũmus medicus umbrã
l. pacientie perseuerantis
sustinentiam. ne nimius
calo mali desiderii grauet. ne
a desiderio suo iustum peccato¬
ri conformet. Dolor etiã capi¬
tis extumore nascitur: quo¬
ciens exabundatia boni ope¬
ris animus gloriatur. Tumor
siquidem capitis est elatio mẽ¬
tis. Et qui oderunt te extu¬
lerunt caput. Extollentia
capitis est superbia mentis.
Qui oderunt te inquit. Qui
oderunt nõ obediunt. Qui
igitur operis est in dicum o
cdilectionis. Oportet autem
oleo uiolatico caput ungere
ut possit calorem tumoris:

Expanded text:
cuilibet homini dat vires salcuilibet homini dat vires salvandi. Ipse enim est refugium, et virtus adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis . Obumbrasti super caput meum in die belli. Dies belli est prosperitas mundi. Quae dies belli esse dicitur, quia caro adversus spiritum in eo quotidie pugnat, et multoties alter ab altero superatur. Calor dici est calor mali desiderii. Superponit igitur capiti, id est, menti summus medicus umbram, id est, patientiae perseverantis sustinentiam, ne nimius calor mali desiderii mentem gravet, ne a desiderio suo justum peccatori conformet. Dolor etiam capitis ex tumore nascitur, quoties ex abundantia boni operis animus gloriatur. Tumor siquidem capitis est elatio mentis. Et qui oderunt te extulerunt caput . Extollentia capitis est superbia mentis. Qui oderunt te, inquit, qui odiunt non obediunt. Qui autem operis indicium est dilectionis. Oportet autem oleo violaceo caput ungere, ut possis calorem tumoris
Abbreviated transcription (Latin):
citur extumore. aliquando
excalore. Calor est niuue.
cupuditatis ardor. Ut igitur
sanus fieri debeas. morbi ma¬
teriam subtrahere nõ obmit¬
tas. Dispersit inquit dedit
di retributionẽ querit. Si gͥ
largiendo que possides contẽp¬
seris mundum. anxie cupi¬
ditatis minnes appetitum.
Rec tm̃ morbi materiam
sb̾trahes: set etiam oleo rosea¬
ceo caput unges. Huiusmo¬
di siquidẽ oleum. frigide na¬
ture dicit᷑ ẽẽ. Roseaceũ n̾o
oleum est cruor mr̃m. Dũ
oleo roseaceo caput ungis.
Sed ante quã oleum infim¬
das. oportet caput radere .i.
suꝑflua resecare. Et sic ma
teriam morbi destruis. et fo¬
mento frigidi olei feruorem
caloris p̾mis. Fuge igitur
estum carnis: quere umbrã
diuine protectionis. Roga
sũmum medicum et dic.
Domine dñe uirtus saluris
mee obumbrasti suꝑ caput
meñ in die belli. Ne tradas
me a desiderio meo peccatori.
Repeticio nominis. affectũ
suscitat pietatis. Uirtus in¬
quit salutis mee. Ip̃e enim

Expanded text:
citur ex calore, aliquando citur ex calore, aliquando ex tumore. Calor est nimiae cupiditatis ardor, ut igitur sanus fias, morbi materiam subtrahere non omittas. Dispersit, inquit, deditdi retributionem quaerit. Si igitur largiendo quae possides, contempseris mundum, anxiae cupiditatis minues appetitum. Nec tantum materiam morbi subtrahes, sed etiam oleo rosaceo caput unges, hujusmodi siquidem oleum frigidae naturae dicitur esse. Rosaceum vero oleum est cruor martyrum. Dum oleo rosaceo caput ungis. Sed antequam oleum infundas oportet caput radere, id est, superflua resecare, et sic faciens simul materiam morbi destruis, et fomento frigidi olei fervorem calorum premis. Fuge igitur aestum carnis, quaere umbram divinae protectionis. Roga summum medicum, et dic: Domine, Domine, virtus salutis meae, obumbrasti super caput meum in die belli. Ne tradas me a desiderio meo peccatori, etc. Repetitio nominis affectum suscitat pietatis. Virtus, inquit, salutis meae. Ipse enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ obstinationẽ str̃igit.
pale mentis. Dolor uero capi
tis est appetitus mundane feli¬
citatis. Ome ideo dolor ẽẽ dr᷑.
quia querit᷑ cũ labore possidet᷑
cum timore. anintitur cũ me¬
rore. Per puerum possumus¬
intelligere puritatẽ cuinslibet
penitentis anime. Puer igit᷑
caput sum̃ dolet. dum puritas
aĩe detransgressic̃e mentis pe¬
nitet. S predc̃s puer bis ca¬
put suũ doluit dum puritas
aĩe de delectatione consensu
peccati fleuit. Conu̾tetur do¬
lor eins inquit dauid incaput
eiꝰ. Dolor capitis est appetitus
nimie cupiditatatis. Qui
dolor incaput eius conu̾tit᷑:
qñ mens desiderio rerum tem¬
poralium anxie cruciatur.
Ecce inquit parturit ĩ insti¬
ciam. et concepit dolorẽ. et pe¬
perit iniquitatẽ. Concepit
dolorem mali desiderii incogi¬
tatione. parturit ĩ insticiam cir¬
cumueniendo fr̃em in locutõ¬
ne. male possidendo. peperit
imquitatem inoperatione.
Hic aũt dolor aliquando nas¬

Expanded text:
per obstinationem stringit. per obstinationem stringit. ptis est appetitus mundanae felicitatis. Quae ideo dolor esse dicitur, quia quaeritur cum labore, possidetur cum timore, amittitur cum moerore. Per puerum intelligimus puritatem cujuslibet poenitentis animae. Puer igitur caput suum dolet, cum puritatem animae de transgressione mentis poenitet. Sed praedictus puer bis caput suum doluit, dum puritas animae de delectatione et consensu peccati flevit. Convertetur dolor ejus, inquit David, in caput ejus . Dolor item capitis est morbus nimiae cupiditatis. Qui dolor in caput convertitur, quando mens desiderio rerum temporalium anxie cruciatur. Ecce, inquit, parturit injustitiam, concepit dolorem, et peperit iniquitatem . Concepit dolorem mali desiderii in cogitatione, parturit injustitiam circumveniendo fratrem in locutione, male possidendo peperit iniquitatem in operatione. Hic autem dolor aliquando nas
Abbreviated transcription (Latin):
rie per recordatiõem: in calore
epatis per dilectionẽ. inceteris
membris per oꝑationẽ. tune
fortitudo uirtutis est. in loco
decoctionis. Si uero sequit᷑
debilitas nirtutis: signũmẽ
uurgatio ꝑsudorem. Sicut ĩ
quolibet infirmo aperiunt᷑
carnis pori. ut ꝑsudorem fiat
purgatio morbi: sic perconfes¬
sionem peccati. fit laudabilis
purgatio animi. Landatur
etiam sudor mediocris. si habe
membroꝵ fortitudinẽ. quod
ẽ signũ boni designat. Simiłr
oportet ut sudor confessionis
fiat de peccato cuinslibet oꝑatõ¬
nis. Cum aũt sudor fittm̃ ĩ
quadam corporis ꝑte. uelut ĩ
capite contigit ex membroꝵ
gimus animñ : ꝑ caput intẽ¬
tionẽ. ꝑsudorẽ reliquũ corpꝰ.
actionum sequentium distri¬
butionẽ ꝑ sudorem. confessio¬
nẽ. Cum aliquids intentio¬
nem suam laudat. et ꝑhec
quod male gessit conscius ex¬
huius purgatio sudoris. quia
sudor confessionis poros nõ
aperit. quos excusatio clausos

Expanded text:
riae per recordationem, in calore riae per recordationem, in calore hepatis per dilectionem, in coeteris membris per operationem, tunc fortitudo virtutis est in loco decoctionis. Si vero sequitur debilitas virtutis, signum estpurgagatio per sudorem. Sicut enim in quolibet infirmo aperiuntur carnis pori, ut per sudorem fiat purgatio morbi, sic per confessionem peccati fit laudabilis purgatio animi. Laudatur etiam sudor mediocris si habeamembrorum fortitudinem quod est signum boni designat. Similiter oportet ut sudor confessionis fiat de peccato cujuslibet operationis. Sed cum sudor fit tantum in quadam corporis parte, velut in capite, id contingit ex membrorugimus animum, per caput intentionem, per reliquum corpus actionum sequentium distributionem, per sudorem confessionem. Cum igitur aliquis intentionem suam laudat, et hoc quod male gessit sibi conscius exsse hujus purgatio sudoris, quia sudor confessionis poros non aperit, quos excusatio clausos
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tp̃r ꝯgruo facti infirmo:
nocentis. Tempore congruo
dormit. qui dormit in nocte
.i. qui transquille mentis ẽ
in aduersitate. In hac quie¬
te dm̃ somniat. et huin si¬
di sominus in firmum iu¬
uat. Dormit u̾o in nõ cõ¬
gruo tempore. qui dormit
in die .i. qui delectat᷑ in mũ¬
dana prosperitate. Hic enĩ
somnus quantomagis pla¬
cet. tantomag̃ infirmo no
consolatorius. ut cum leni¬
tate peccantem corripiat fra
sermo durus de quo dicit᷑.
uos aũt cum austeritate im¬
qualitas pulsus na¬
turali similantis. uł ieqͣli¬
tas pulsus. ut modo sit perr¬
uus. modo magnus. modo
fortis. modo debilis. Arthe¬
rie procedunt acorde. equa¬
litas pulsus inartheriis est
identitas uite procedens ex
affectu cordis. Cum aũt
mens incontrarium u̾tit᷑.
tunc ꝑdiusos motus meqͣli¬
equalitas mentis designat
periculum mortis.
in leco decoctionis. Primus
decectionis locus est stomacꝰ.
epar scd̃s. cetera membra ter¬
cius. Cum enim cibus aĩme
cequitur instomacho memo¬

Expanded text:
o tempore facti, et infirmo nocentis. Tempore congruo dormit, qui dormit in nocte, id est, qui tranquillae mentis est in adversitate. In hac quiete Deum somniat, et hujusmodi somnus infirmum juvat; dormit vero in non congruo tempore, qui dormit in die, id est, qui delectatur in mundana prosperitate. Hic enim somnus quanto magis placet, tanto magis infirmo nocconsolatorius, ut cum lenitate peccantem corripiat, et sermo durus, de quo dicitur: Vos autem cum austeritate imaequalitas pulsus naturali similantis, vel inaequalitas pulsus, ut modo sit magnus, modo parvus, modo fortis, modo debilis. Arteriae procedunt a corde, aequalitas pulsus in arteriis est identitas vitae, procedens ex affectu cordis. Cum autem mens in contrarium vertitur, tunc per diversos motus iequalitas mentis designat periculum mortis. in loco decoctionis. Primus decoctionis locus est stomachus, hepar secundus, caetera membra tertius. Cum autem cibus animae decoquitur in stomacho memo
Abbreviated transcription (Latin):
tremitatis leuium habent agilio¬
res et leuiores sunt ut aquila. q̃
mediũ minus ut grnes. que in¬
iuferius grauiores. ut anseres
mediocria sunt ut maiora quadeu¬
pedia sunt quoꝵ que superiores
habent illius medii extremitates
sunt leuiora. que medium minꝰ
que ultimũ tardiora. In qui bus¬
dam uero leniũ extremitates in¬
ferior preualet et grauiora sunt
ut reptilia. Quorum que supe¬
riora illius extremitatis inferio¬
ris leuium habent agiliora sunt.
ut serpens que modicum minus
ut buffones que inferiora. tardi¬
ora. ut testudo. In quib uero gra¬
uiora preminent. supradictis mͣ¬
gis pondõsa sunt. in quib tam̃
pͥme gͣuiũ extremitatis p̾minet̃
minꝰ sunt gͣuiora. ut pisces. Qꝰ¬
rum qui pͥorem suꝑioris extre¬
mitatis grauiũ hñt extremita¬
tem. agiliores sũt. qui mediũ
mum tardiores. In quib u̾o
grauiũ p̾minet mediũ. terre
semꝑ coherent et crescũt. ut ar¬

Expanded text:
tremitatis levium habent, agiliotremitatis levium habent, agiliores et leviores sunt, ut aquila, quae medium, minus, ut grues, quae inferiores graviores, ut anseres,mediocriter levia sunt, ut majora quadrupedia, quorum quae superiores habent illius medii extremitates, sunt leviora, quae medium minus, quae ultimum tardiora. In quibusdam vero levium extremitas inferior praevalet, et graviora sunt, ut reptilia. Quorum quae superiora illius extremitatis inferioris levium habent, agiliora sunt, ut serpentes; quae medium minus, ut bufones, quae inferiora tardiora, ut testudo. In quibus vero graviora praeeminent, supradictis magis ponderosa sunt. In quibus vero primae gravium extremitatminus sunt gravia, ut pisces. Quorum primam superioris extremitatis gravium qui habent extremitatem; agiliores sunt, qui medium mum, tardiores. In quibus vero gravium praeeminet medium, terrae semper cohaerent et crescunt, ut ar
Abbreviated transcription (Latin):
ta uulneratur sponsa. Ułnera
uia. duo grauia. quorum unũ¬
quodq duas habet extremitates
et unum medium. Ut ignis qui
superiorẽ habet extremitatem.
que agilior et subtilior et lenior
est. aliam inferiorem que iun¬
gitur aeri. que minus agilis ẽ.
minus leuis. et minus subtilis.
temꝑamentum est. sic ⁊ aer. Sic
et superior extremitas a que que
iungitur aeri minus grauis
est. minus mobilis. minus ob¬
tusa. inferio magis. medium in
mixtiones fiunt incorporibus
grania leuibus. calida frigidis.
hunnda siccis comisceantur fi¬
unt inde quetumq fieri necc̃e
est. pro ut eoꝵ diu̾sitas expetit.
In quibusdam aũt preualent
leuia. in quibusdam grauia.:
Sunt tamen quedam que omi¬
modo sunt ignee nature. ut stel¬
le. Alioꝵ uero preualent inqui¬
busdam superiores extremitates
ieuium et hee sunt agiliora et le¬
uiora. et inde peraerẽ ferunt᷑
ut uolucres. Quarum que su¬
perioꝵ extremitates. suꝑioris ex¬

Expanded text:
ta vulneratur Sponsa. Vulneratta vulneratur Sponsa. Vulneratvia, duo gravia, quorum unumquodque duas habet extremitates et unum medium. Ut ignis unam superiorem habet extremitatem, quae agilior, et subtilior, et levior est; alteram inferiorem, quae jungitur aeri, quae minus est agilis, minus levis, minus subtilis; peramentum, sic et aer. Sic et superior extremitas aquae, quae jungitur aeri, minus gravis est, minus mista, minus obtusa, inferior magis. Medium intcommistiones fiunt in corporibus. a levibus, calida frigidis, humida siccis commiscentur, fiunt inde quaecunque fieri necesse est, prout eorum diversitas expetit. In quibusdam autem praevalent levia, in quibusdam gravia. Sunt tamen quaedam quae omnino sunt igneae naturae, ut stellae. Aliorum vero praevalent superiores extremitates levium, et haec sunt agiliora et leviora, et inde per aerem feruntur, ut volucres. Quarum quae superiores extremitates superioris ex
Abbreviated transcription (Latin):
homini inferior assimilat᷑ aĩali.
Qui enim rationabilit̾ uinñt
arcus diaboli. Illi mittunt᷑ spi¬
rituales. isti aĩales. Intendunt
enim arcum suum peccatores.
latum. Quos enim religioĩs
locus et habitus inmaculatos o¬
cultat: occultis insidiis diabo¬
lus infestare nõ cessat. Habẽt
igitur peccatores arcum occul¬
te malicie cordam nequitie. Ha¬
bent etiã pharethram .i. secula¬
rem scientiam. inqua portant
sagittas. cogittationes uidelic
puersas. Quoniam peccato¬
res intenderunt arcum paraue¬
runt sagittas suas in pharetra.
Sagittas parant. quia ad hoc stu¬
dent peru̾si: ut subu̾tant. Sed
dñs arcum conteret et sagittas
confringet. Est aũt iustorum
arcus. spiritalis intelligentia
corda: doctrina. sagite u̾ba doc¬
trine. pharetra. memoria. Hũc
arcum cedendit dominus et pa¬
rauit illum. Arcum dñs parat.
ut corda tranffigant. Nouit eĩ
dñs ut ait beatus angustinus
ut amantem reddat. Hac sagit¬

Expanded text:
homini, inferior fero assimilatur animali. homini, inferior fero assimilatur animali. Qui enim rationabiliter vivuntaboli. Illi innituntur spirituales, isti animales. Intendunt enim arcum suum peccatores, latum . Quos enim religionis locus et habitus immaculatos occultat, occultis insidiis diabolus infestare non cessat. Habent etiam peccatores arcum occultae malitiae, et chordam nequitiae. Habent et pharetram, id est thecam, in qua portant sagittas, cogitationes videlicet perversas, quoniam peccatores intenderunt arcum suum, paraverunt sagittas suas in pharetra . Sagittas parant, quia ad hoc student perversi ui subvertant. Sed Dominus arcum conteret, et sagittas confringet . Est autem justorum arcus spiritalis intelligentia, chorda doctrina, sagittae verba doctrinae, pharetra memoria. Hunc arcum tetendit Dominus, et paravit illum. Arcum Dominus parat, ut corda transfigant. « Novit enim Dominus, ut ait Augustinus, ut amantem efficiat. Hac sagit
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit ad conseruandam aĩe
sanitatem. siccari ab humore
uoluptatũ. refrigerari ab estu
uitiorum. nisi etiam ꝑfunda¬
ris suꝑne contemplationis ro¬
re. et sancti spiritus simisl ac¬
cendaris amore. Solet in antũ¬
no sol tria obtinere signa. Librã
indelicet in pͥncipio. scorpium
in medio. sagittarium infine.
Nosti kañe quia autũnus ad
extremũ maturos colligat fruc¬
tus. Nosti etiam quod in hoc tẽ¬
pore contingat equinoctiũ ẽẽ.
Si igitur ad maturitatẽ ꝑue¬
nisti. si sponte nõ renius ex pͥ
saporis. si incellarium sumii
regis peruenire desideras ut di¬
cas. cupio dissolui et ẽẽ cum xp̃o.
equali lance pond̾at noctes ⁊
dies .i. bonas et malas oꝑatio¬
nes. Scorpius uero canda mi¬
natur. aculeo pungit. Aculeꝰ
siquidẽ in cauda dolor est infine.
Cum aũt ad senectutẽ peruene
scorpii siquidem signum. intrat
sol sagitarium. Sagntarius ex
duabus naturis constat ferma
scilicet et humana. Suꝑior parꝰ

Expanded text:
sufficit ad conservandam animae sufficit ad conservandam animae sanitatem siccari ab humore voluptatum, et refrigerari ab aestu vitiorum, nisi etiam infundaris supernae contemplationis rore, et sancti Spiritus amore simul accendaris. Solet in autumno sol tria obtinere signa, Libram videlicet in principio, Scorpium in medio, Sagittarium in fine. Nosti, charissime, quod autumnus ad extremum maturos colligat fructus. Nosti etiam quod in hoc tempore contingat aequinoctium esse. Si igitur ad maturitatem pervenisti, si sponte non renuis ut botsaporis, si in cellarium summi regis pervenire desideras, ut dicas: Cupio dissolvi et esse cum Christo , aequali lance ponderat noctes et dies, id est bonas et malas operationes. Scorpius vero cauda minatur, aculeo pungit. Aculeus siquidem in cauda dolor est in fine. Cum autem in senectutem pervenerScorpium autem signum intrat sol Sagittarium. Sagittarius ex duabus naturis constat, ferina scilicet et humana. Superior pars
Abbreviated transcription (Latin):
quia beatus homo qui semꝑ est
panidus. Aliquando somnolẽ
grauatos curis. aliquando uigilã¬
te intentos celestibus desideriis
Similis est antũno terre. et senec
Purgationẽ habet per oculos. Ab
his enĩ uitiis proquibus tristes
efficimur si per confessionẽ eiet¬
ta fu̾t per lacrimas purgam᷑.
Crescit in autumno .i. insensu
maturo. In quantũ enim plus
attendit maturitatẽ sensus et e¬
tatis. intantum debet crescere im¬
mensitas doloris. de pettati ꝓpetra¬
tione. In hoc tempore melius se
habent sangͥnei. peius melanco¬
lici. peius senes melius. habiuis¬
ti per sangͥnem dulcedinẽ carita¬
tis habes nunc ꝑcolcram nigrã.¬
maturitatẽ ꝑfectionis. et senex
recogitet quam feruens fiunt ĩ
initio conuersionis. Si igitur
sic inuere et autunino. etates
et humores alt̾nando consideraᷤ.
in contrariis temporibus utrorũ¬
q naturas in columes na seruaᷤ.
Oportet etiam in hoc tempore
uti calidis et humidis. Non eĩ

Expanded text:
quia beatus homo qui semper est quia beatus homo qui semper est pavidus . Aliquando somnolentndoque gravatos curis, aliquando vigilanter intentos coelestibus desideriis. Similis est autumno, terrae et senectPurgationem habet per oculos. Ab his enim vitiis, pro quibus tristes efficimur, si per confessionem ejecta fuerint, per lacrymas purgamur. Crescit in autumno, id est, in sensu maturo. In quantum enim plus attendis maturitatem sensus et aetatis, in tantum magis debet crescere immensitas doloris de peccati perpetratione. In hoc tempore melius se habent sanguinei, pejus melancholici. Pejus senes, melius pueri. Habuisti per sanguinem dulcedinem charitatis. Habes nunc per choleram nigramaturitatem perfectionis, et senex recogitet quam fervens fuerit initio conversionis. Si igitur sic in vere et autumno aetates et humores alternando consideras, in contrariis temporibus utrorumque naturas incolumes servas. Oportet etiam in hoc tempore uti calidis et humidis. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
q rideant. quandoq fleant. Frigi¬
da est et sicca. frigus et siccitas a¬
liquando in bona significatione. ac¬
opiunt᷑. aliquando in mala. In
mala significatione frigus acci¬
pitur cum dicitur. hyemps abiit
et recessit. ut infrigore hyemis at¬
tendatur torpor temptationis.
In bona significatione ponitur.
ubi dicitur. Transiuimꝰ per ig¬
nem et aquam. et deluxisti nos
inrefrigeriũ. ut post estum et
dissolutionem: transeamius ad
requiẽ. Ignis enĩ urit. aqua dis¬
soluit. Urit enĩ tribulatioĩs ad¬
uersitas. dissoluit blandientis
mundi prosperitas. Uas aũt ig¬
ne solidatũ aquam nõ timet.
post transitum uero temptati¬
onis educet nos ad refrigerium
mentis. Similit̾ et siccum duob
modis accipit᷑. Unde et psal mista
runt. Siocam uocat cordis nr̃i
terram. a malis humoribus de¬
siccata. Sed et alit̾ sicũ intelligi pͭ.
quando mentis ariditas. rore ce
cimini et nolite peccare. Timidos

Expanded text:
que rideant, quandoque fleant. Frigique rideant, quandoque fleant. Frigida est et sicca, frigus et siccitas aliquando in bona significatione accipiuntur, aliquando in mala. In mala significatione frigus accipitur, cum dicitur: Jam hiems abiit, et recessit . Ut in frigore hiemis attendatur torpor devotionis. In bona significatione ponitur, ubi dicitur: Transivimus per ignem et aquam, et eduxisti nos in refrigerium . Ut post aestum et dissolutionem transeamus ad requiem. Ignis siquidem urit, aqua dissolvit. Urit enim tribulationis adversitas, dissolvit blandientis mundi prosperitas. Vas autem igne consolidatum aquam non timet. Post transitum vero tentationis ducet nos Dominus ad refrigerium mentis. Similiter et siccum duobus modis accipitur. Unde et Psalmista: ejus . Siccam vocat cordis nostri terram a malis humoribus desiccatam. Sed et aliter siccum intelligi potest, quando mentis ariditas coelesti,cimini, et nolite peccare . Timidos,
Abbreviated transcription (Latin):
breuitate. Ipa eñ dominatur in
sinistro latere habet aũt sedem ĩ
splene. frigida et sicca facit hoĩes
nacundes. timidos. somniculo¬
sos. aliquando iugilantes. Pur¬
gationẽ habet per oculos. crescit
inautumno. In hoc tempore me¬
lius se habent sanguinei. peins
melancolici. peius senes. meliꝰ
pueri. Pessima est infirmitas
que nascitur ex melancolia. mi¬
nus mala que est ex sanguine.
In hoc etiam tempore utendũ e
calidis et humidis. In colera ni¬
gra sic alibi diximus intelligi
põt tristicia ut pro his que male
gessimus tristes simus. Sed et
alia species tristicie dicit᷑ eẽ. dũ
mens transeundi ad deum desi¬
derio cruciatur. Dominatur
in sinistro latere quia uiciis nõ¬
subicitur que sunt in sinistra
parte. Insplene sedem habet. qr
tis contristetur. tamen insplene
quasi inspe gaudet. Ut enĩ legis¬
se me recolo. testant᷑ physici in
splene risum generari. Ex hac
igitur uitinitate satis congru¬
um reor ẽẽ. ut melancolici qͣndo¬

Expanded text:
. Ipsa enim dominatur in sinistro latere. Habet autem sedem in splene, frigida est et sicca, facit homines iracundos, timidos, somniculosos, aliquando vigilantes. Purgationem habet per oculos. Crescit in autumno. In hoc tempore melius se habent sanguinei, pejus melancholici; pejus senes, melius pueri. Pessima est infirmitas quae nascitur ex melancholia, minus mala quae est ex sanguine. In hoc etiam tempore utendum est calidis et humidis. In cholera nigra, sicut alibi diximus, intelligi potest tristitia, ut pro his quae male gessimus tristes simus. Sed et alia species tristitiae dicitur esse, dum mens transeundi ad Deum desiderio cruciatur. Dominatur in sinistro latere, quia vitiis subjicitur, quae sunt in sinistra parte. In splene sedem habet, quia triae contristetur, tamen in splene quasi in spe gaudet. Ut enim legisse me recolo, testantur physici in splene generari risum. Ex hac igitur vicinitate satis congruum esse reor ut melancholici quando
Abbreviated transcription (Latin):
uota signant᷑. Qͥ dum in eccłie
sinũ recipere ppłos ambiunt ma¬
gno ardore succensi. nũc ad hos.
nunc ad illos colligendos mittunt.
Quasi quedam ꝓprie nagano ẽ:
ip̃a cogitatõnis estuatio. Et ue¬
lut ad loca uaria mutatis mitib
transeiuit dum adiuuandis ãĩ¬
mab in modis in numeros. in
ꝑtes diu̾sas esurienti mente dis¬
exponi. ut ꝑ coruũ intelligant᷑
quidã eccłaꝵ p̾lati. pecc̃orum
fuligine nigri. Qui nõ tm̃ escã
suam sibi parant. set eriam p̃pa¬
rant. ut p̃cet̾is delicatiꝰ niuant.
quoꝵ pulli sunt eoꝵ discipuli.
Qui ad deum clamant. et tamẽ
murmant. quod eoꝵ magr̃i
incibũ delicatiori sumant.
uagantes a claustris exeunt.
et sic habundantia uictualium
sibi querunt. Sunt et alii ma¬
iore ᷤᷤ corui potestate maiores ⁊
dignitate sublimes qui qͣndoq
pples in eccliis congregant.ie¬
iunia p̃licant: ip̃i tñ in dieb
ieinioꝵ carnes edunt. et sic

Expanded text:
vota signantur. Qui dum in Ecclesiae vota signantur. Qui dum in Ecclesiae sinum recipere populos ambiunt, magno ardore succensi, nunc ad hos, nunc ad illos colligendos desiderium mittunt. Quasi quaedam quippe vagatio est ipsa cogitationis aestuatio; et velut ad loca varia mutatis nutibus transeunt, dum pro adunandis animabus in modos innumeros ac in partes diversas esurienti mente disexponi, ut per corvum intelligantur quidem Ecclesiae praelati peccatorum fuligine nigri, qui non tantum escam suam sibi parant, sed etiam praeparant, ut prae caeteris delicatius vivant. Quorum pulli sunt eorum discipuli, qui ad Deum clamant, et inde murmurant, quod eorum magistri in cibum delicatiora sumant, vagantes a claustris exeunt, et sic abundantiam victualium sibi quaerunt. Sunt et alii corvi, potestate majores, dignitate sublimiores, qui quandocunque populos in Ecclesiis congregant, jejunia praedicant, ipsi tamen in diebus jejuniorum carnes edunt, et sic