comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Bene ipsum oraculũ in quo archa ꝑcherubin
głe tegebat᷑. xxͦ. cubitos longitudinis. la¬
titudinis & altitudinis habebat. Qui nu¬
merus ꝑfectionẽ. ut diximꝰ geminȩ dilec¬
tionis insinuat. quia quicquul in hac pere¬
grinatione pro do gerit᷑ : totũ hoc in illa
mansione patriae cȩlestis ubi magnificentia
eius continua beatox sp̃uum laudatione.
sustollit᷑. in sola dilectioniᷤᷤ aplitudine. ꝑficit᷑
E rat & porticus ante. templũ.xiͥ cubitorũ
longitudinis iuxta mensurã latitudiniꝰ tẽpli
& decẽ cubitoꝵ. latitudinis. habens ostiũ
contra ostiũ templi ab oriente. Quȩ uide¬
licet porticꝰ illam sc̃ȩ aeccłȩ plebẽ desig¬
nat. quȩ. dnicę incarnationis tempora prȩ¬
cessit. nec tamen ab eiusdẽ incarnationis
fide uacua remansit. Hoc est enim ostiũ
porticus contra ostiũ templi esse. ad ortũ
solis. fidem popłi prioris de xp̃o eandẽ esse

Expanded text:
aculum, in quo arca per cherubin aculum, in quo arca per cherubin gloriae tegebatur, viginti cubitos longitudinis, latitudinis et altitudinis habebat, qui numerus perfectionem, ut diximus, geminae dilectionis insinuat, quia quidquid in hac peregrinatione pro Deo geritur, totum hoc in illa mansione patriae perennis, ubi magnificentia ejus continua beatorum spirituum laudatione sustollitur, in sola dilectionis amplitudine perficitur. Erat et porticus ante templum viginti cubitorum longitudinis, juxta mensuram latitudinis templi, et decem cubitorum latitudinis, habens ostium contra ostium templi ab oriente: quae, videlicet, porticus illam sanctae Ecclesiae plebem designat, quae dominicae incarnationis tempora praecessit, nec tamen ab ejusdem incarnationis fide vacua remansit. Hoc est enim ostium porticus, contra ostium templi esse ad ortum solis, fidem populi prioris de Christo eamdem esse
Abbreviated transcription (Latin):
fulgent ꝑ munditiã sanctitatis. aromatib
sunt referta desiderioꝵ sp̃ualium. incendio
ubi xp̃c est in dextera dĩ sedens. quem aꝑ¬
tissime. archa testamenti quȩ erat intra ue¬
lum designat. in qua urna erat aurea habenᷤ
manna. & uirga aaron quȩ fronduerat et
tabulȩ testamenti. Ipsa namq archa na¬
turam humanitatis eius. urna mannae
plenitudinẽ. diuinitatis. uirga aaron po¬
tentiã sacerdotu eiꝰ inuiolabilem. tabulȩ.
testamenti euangeliũ designant. quia ipse
est qui legẽ dedit. quiq etiã benedictionẽ.
his qui legem faciunt dabit. Bene autem
templum pro forib oraculi xł cubitorum¬
erat longitudinis. qm̃ in hac adhuc uita
ieiuniis & continentia nos castigari oportet.
ut ad internȩ. dulcedinis sacietatẽ. ꝑuenire
meream᷑ Namq hoc numero castigationẽ
uitae. presentis significari intelligit om̃is qui
quadragenariũ numerũ moysi uel helyȩ

Expanded text:
fulgent per munditiam sanctitatis. Aromatibus fulgent per munditiam sanctitatis. Aromatibus sunt referta desideriorum spiritualium, incendio ubi Christus est in dextera Dei sedens, quem apertissime arca Testamenti, quae erat intra velum, designat; in qua Urna erat aurea habens Manna, et Virga Aaron, quae fronduerat, et Tabulae testamenti. Ipsa namque Area naturam humanitatis ejus; Urna mannae plenitudinem divinitatis: Virga Aaron potentiam sacerdotii ejus inviolabilem; Tabulae testamenti designant, quia ipse est qui legem condidit, quique etiam benedictionem his, qui legem faciunt, dabit. Bene autem Templum prae foribus Oraculi XV erat longitudinis, quando in hac adhuc vita jejuniis et continentia nos castigari oportet, ut ad internae dulcedinis satietatem pervenire mereamur. Namque hoc numero castigationem vitae praesentis significare intelligit omnis qui quadragenarium Moysi, vel Eliae,
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitate. gaudebunt. Factus est autem
medius paries in templo de. tabulatis cedrinis
Xxͦ cubitoꝵ altitudinis. qui diuideret ora
Habebatq oraculũ xxcubitos longitudinis.
& xx cubitos latitudinis. &.xxͦ cubitos alti¬
tudinis. Porro ipsũ templũ pro forib ora¬
culi xl cubitoꝵ erat. in quo erant mense &
candelabra de. auro. sed & altare. aureum
ꝓpe ostium oraculi. quatinꝰ incenso in eo thi¬
miamate uapor sumi ascendens operiret ora¬
Prior ergo domꝰ prȩsentis aeccłȩ statũ. inte.¬
rior uero uitae cȩlestis ingressũ designat.
Inde recte in priori. mensę & candelibra st̃
facta. quia nimirũ in hac uita lumme. sc̃a.¬
rum scripturarũ & sacramentoꝵ celestium
refectione opus habemꝰ. in futuro autẽ talib
non egemꝰ subsidus. ubi iuxta psalmistȩ. uocẽ.
quicumq apparuerint cũ iustitia satiabunt᷑
manifestata gła xp̃i In hac quoq uita corda
iustoꝵ quasi altare incensi aureũ splendida

Expanded text:
mortalitate gaudebunt. Factus est autem mortalitate gaudebunt. Factus est autem medius paries in templo de tabulatiXX cubitorum altitudinis, qui divideret orachabebat XX cubitos longitudinis, et XX cubitos latitudinis, et XX cubitos altitudinis. Porro ipsum templum prae foribus oraculi XV cubitorum erat, in quo erant mensae, et candelabrum de auro. Sed et altare aureum prope ostium Oraculi, quatenus incenso in eo thymiamate vapor fumi ascendens operiret oraiatorium. Prior ergo domus prioris Ecclesiae statum: interior vitae coelestis ingressum designat. Unde recte priori mensae et candelabra sunt facta, quia nimirum in hac vita lumine sanctarum Scripturarum, et Sacramentorum coelestium refectione opus habemus: In futuro autem talibus non egebimus subsidiis, ubi juxta Psalmistae vocem quicumque apparuerint cum justitia, satiabuntur manifesta gloria Domini. In hac ergo vita corda justorum, quasi altare incensi aureum, splendida
Abbreviated transcription (Latin):
singula hȩc multiplicant᷑: multiplex eiusdẽ
ꝑfectionis augmentũ figurate denuntiat
N otandũ sane quod triginta cubiti altitudi¬
nis non usq ad suprenũ templi fastigium sed
usq ad laquearia ꝑtingebant. deinde ad
laquearia medu cȩnaculi alii xxx cubiti al¬
titudinis assurgebant. Porro tertiũ cȩna¬
culũ quod supererat sexaginta habebat
cubitos in altitudine. ac sic om̃is altitudo do¬
mus in centũ uiguti erat cubitos extenta
Prima igit᷑ domus xxͣt cubitis alatudine sur¬
git. quia prȩsens aeccła ad uidendam speciẽ
scẽ trinitatis tota intentione. suspenditur
attollit. quia solutȩ corporib animȩ ꝑfecto
usq ad diem uniuersalis iudicii. eiusdẽ beatȩ
& indiuiduȩ trinitatis presenti uisione fruunt᷑
Suprema domꝰ bis trigenis alta est cubitis. quia
resuscitati a mortuis om̃s electi in cont̾ẽplatio¬
ne eiusdẽ sui conditoris qui in tribus ꝑsonis
unus est ads̃. Aeterna sp̃s simul & carnis im¬

Expanded text:
singula haec multiplicantur, multiplex ejusdem perfectionis augmentum figurate denuntiatur. Notandum sane quod triginta cubiti altitudinis non usque ad supremum templi fastigium, sed usque ad laquearia pertingebant; deinde ad laquearia medii coenaculi alii triginta cubiti altitudinis assurgebant. Porro tertium coenaculum quod supererat sexaginta habebat cubitos in altitudine, ac sic omnis altitudo domus in centum viginti erat cubitos extenta. Prima igitur domus triginta cubitis in altitudinem surgit, quia praesens Ecclesia ad videndam speciem sanctae Trinitatis tota intentione suspenditur:  altum attollit, quia solutae corporibus animae perfectorum, usque ad diem universalis judicii, ejusdem beatae et individuae trinitatis praesenti visione fruuntur. Suprema domus bis tricenis alta est cubitis, quia resuscitati a mortuis omnes electi, in contemplatione ejusdem sui Conditoris, qui in tribus personis unus est Deus, aeterna spiritus simul et carnis im
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Quȩ prȩdico uobis sicut prȩdixi.
qm̃ qui talia agunt regnũ dĩ ñ consequent᷑
Bone quoq arboris fructus subsequent᷑ enu¬
merat cum ait Fructus autẽ sp̃s est. ca¬
ritas. gaudiũ. pax. patientia. bonitas.
benignitas. fides mansuetudo continentia
De quib & alias admonens ait. Ut filui
lucis ambulate. fructꝰ enĩ lucis est in om̃i
bonitate & iustitia & ueritate. Qui ni¬
mirum fructus cum arborib e quibus
ꝓdeunt . & hic ad domũ fidei & illic ad
habitationem suꝑnȩ. beatitudinis ueraciter
ꝑtinent. Audiamus deniq arborẽ bonã.
de bonoꝵ fructuũ ꝓuentu lȩtantẽ. Ego
autẽ sicut oliua fructifera in domo dĩ.

Expanded text:
e praedico vobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non consequentur. Bonae quoque arboris fructus subsequenter enumerat, dicens: Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia, bonitas, benignitas, fides, mansuetudo, continentia, de quibus et alias admonens, ait: Ut filii lucis ambulate. Fructus enim lucis est in omni bonitate, et justitia, et veritate . Qui nimirum fructus cum arboribus e quibus procedunt, et hic ad domum fidei, et illic ad habitationem supernae beatitudinis veraciter pertinent. Audiamus denique arborem bonam de bonorum fructuum proventu laetantem: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
& captiui ducti fuerint in terrã inimicoꝵ
longe uel prope. & egerint pęnitentiam
in corde suo in loco captiuitatis & conuer¬
si deprecati te fuerint in captiuitate sua
dicentes. peccauimꝰ. inique egimꝰ. impie
gessimus. & reuersi fuerint ad te. in uni¬
uerso corde suo & tota anima sua in
terra inimicoꝵ suoꝵ ad quã captiui fue
rint. & orauerint te contra uiã terrae
sude quã dedisti patribus eoꝵ & ciuitatiᷤ
quã elegisti. & templi qđ edificaui nomi¬
ni tuo: exaudies in cęlo in firmamento
qui peccauit tibi. & om̃ib iniquitatibus
eorũ quib prȩuaricati sunt inte. & dabiᷤᷤ

Expanded text:
et captivi ducti fuerint in terram inimicorum et captivi ducti fuerint in terram inimicorum longe vel prope, et egerint poenitentiam in corde suo in loco captivitatis, et conversi deprecati te fuerint in captivitate sua dicentes: Peccavimus, inique egimus, impie gessimus; et reversi fuerint ad te in universo corde suo et tota anima sua in terra inimicorum suorum, ad quam captivi ducti sunt, et adoraverint te contra viam terrae suae, quam dedisti patribus eorum, et civitas, quam elegisti, et templi, quod aedificavi nomini tuo, exaudies in coelo, in firmamento qui peccavit tibi, et omnibus iniquitatibus eorum quibus praevaricati sunt in te, et dabis
Abbreviated transcription (Latin):
faciem terrę quam dedisti patrib nr̃s¬
nsuper & alienigena qui non est de poplo
tuo isrł cum uenerit de terra longinqua
propter nomen tuũ. Audiet᷑ enĩ uomen
tuum magnũ & manus tua fortis et
brachium tuum extentũ ubiq. cũ ue¬
nerit ergo & orauerit in locohoc: tu
exaudies in cęlo in firmanento habita¬
culi tui . &. facies om̃a pro quib inuocl¬
uerit te alieuigena. ut discant uniuersi
popłi terrarum nomen tuũ tunere sicut
popłs tuus ifrł. & ꝓbent quia nonen tuum
inuocatũ est suꝑ domum hanc qũa ȩdificaui
Si egressus fuerit popłs tuus ad bellũ con¬
tra inimicos suos per uiam quocumq mi¬
seris eos: orabunt te contra uiã ciuitatis
quã elegisti & contra domũ quam edificau
nomini cuo. et exaudies orationem eorũ a
preces eoꝵ. & facies iudiciũ eorum. Quod
si peccauerit tibi non est enĩ homo qui ñ
peccet. & iratꝰ tradideris eos inimiciꝰ suis.

Expanded text:
faciem terrae quam dedisti patribus nosfaciem terrae quam dedisti patribus nosinsuper et alituo Israel, cum venerit de terra longinqua propter nomen tuum audietur enim nomen tuum magnum, et manus tua fortis, et brachium tuum extentum ubique, cum venerit ergo, et oraverit in hoc loco, tu exaudies in coelo, in firmamento habitaculi tui, et facies omnia pro quibus invocaverit te alienigena, ut discant universi populi terrarum nomen tuum timere sicut populus tuus Israel, et probent quia nomen tuum invocatum est super domum hanc quam aedificavi. Si egressus fuerit populus tuus ad bellum contra inimicos suos, per viam, quocunque miseris eos, et orabunt te contra viam civitatis quam elegisti, et contra domum quam aednomini tuo, et exaudies in coelo orationem eorum, et preces eorum, et facies judicium eorum. Quod si peccaverint tibi non est enim homo qui non peccet, et iratus tradideris eos inimicis suis
Abbreviated transcription (Latin):
peccata eoꝵ. &. orantes in loco isto pęnui¬
tentia egerint nomini tuo & a peccatis
suis conuersi fuerint: propt̾ afflictionẽ
suam exaudi eos in celo & dimitte pec¬
cata seruo tuoꝵ & popłi tui isrł. &¬
ostende. eis uiam bonã per quã ambulent
& da pluuiã super terrã tuam quam
dedisti popło tuo in possessionẽ. Names
si oborta fuerit in terra. aut pestilenta
aut corruptꝰ aes. Aut erugo. locusta¬
uel rubigo. & afflixerit eum. & in inicꝰ
eius portas obsidens. om̃is plaga. uniuer¬
sa infirmitas. cuncta deuotatio & im¬
precatio quȩ acciderit om̃i homini de
populo tuo isrł: siquis cognouerit plagã
cordis sui & expanderit manus suas
in domo hac: tu exaudies in cęlo in loco
habitationis tuȩ & reppitiaberis & facieᷤᷤ
ut des unicuiq scđin om̃es uias suas si¬
cut uideris cor eius. quia tu nosu solus
cor om̃ium filiorum hominum. ut time¬
ant te cunctis dieb quib uiuunt supes

Expanded text:
peccata eorum, et orantes in loco isto poenipeccata eorum, et orantes in loco isto poenitentiam egerint nomini tuo, et a peccatis suis conversi fuerint propter afflictionem suam, exaudi eos in coelo, et dimitte peccata servorum tuorum, et populi tui Isrnam, per quam ambulent, et da pluviam super terram, quam dedisti populo tuo in possessionem. Fames si oborta fuerit in terra, aut pestilentia, aut corruptus aer, aut aerugo, locusta, rubigo: et afflixerit eum inimicus ejus, portas obsidens, omnis plaga, universa infirmitas, cunctaque devoratio et imprecatio, quae acciderit 264 omni homini de populo tuo Israel; si quis agnoverit plagam cordis sui et expanderit manus suas in domo hac, tu exaudies in habitationis tuae et repropitiaberis et facies ut des unicuique secundum omnes vias suas sicut videris cor eius quia tu nosti solus cor omnium filiorum hominum ut timeant te cunctis diebus quibus vivunt super
Abbreviated transcription (Latin):
die. suꝑ domũ de qua dixisti erit nomen
meũ ibi. ut exaudias orationẽ quam seruus
cuus orat ad te in loco isto. ut exaudias
deprecationẽ serui tui & popłi isrł. quod¬
cumq orauerint in loco isto . &. exaudies
in loco habitaculi tui in celo. & cũ exau¬
dieris ꝓpitius eris Si peccauerit homo
in ꝓximum suũ. & habuerit Aliquod iura¬
mentũ quo teneat᷑ adstrieias . & uenerit
ꝓpter iuramentũ coram altari tuo in do¬
mum tuã: tu exaudies in çęlo & faciesa
iudicabis seruos tuos condẽpuans impiũ
& reddens uiã suam suꝑ caput eius. ius¬
tificansq iustum. & retribuens ei seđm
iusticiam suam. Si fugerit popłs tuus
isrł inimicos suos quia peccaturus est tibi
&. Agens penitentiam & consitentes nontuni
tuo uenerint & orauerunt & deprecati
fuerint in domu hac: exaudi in celo et
dimitte peccata popłi tui isrł. & reduc
eos in terram quam dedisti patrib eorũ
Si dausum fuerit çelũ &e non pluerit ꝓpt̃

Expanded text:
a dixisti erit nomen meum ibi ut exaudias orationem qua orat te servus tuus in loco isto ut exaudias deprecationem servi tui et populi tui Israhel quodcumque oraverint in loco isto et exaudies in loco habitaculi tui in caelo et cum exaudieris propitius eris si peccaverit homo in proximum suum et habuerit aliquod iuramentum quo teneatur adstrictus et venerit propter iuramentum coram altari tuo in domum tuam tu exaudies in caelo et facies et iudicabis servos tuos condemnans impium et reddens viam suam super caput eius iustificansque iustum et retribuens ei secundum iustitiam suam si fugerit populus tuus Israhel inimicos suos quia peccaturus est tibi et agentes paenitentiam et confitentes nomini tuo venerint et oraverint et deprecati te fuerint in dpeccatum populi tui Israel, et reduces eos in terram quam dedisti patribus eorum. Si clausum fuerit coelum, et non pluerit propter
Abbreviated transcription (Latin):
resulsit. orbisq uniuersus ad ȩdificationẽ
domꝰ illius lecepta ab eo ꝓmissione donꝙ
celestiũ gdudens accucurrit. Quid ergo
ipse conditor &. redẽptor nr̃ de construc
nobis modo recitata est scĩ euangelii lecti
one dicat audiamꝰ. Non est arbor bona
quȩ. facit fructus mabos. neq arbor mala
faciens fructũ bonum Bonas ergo arbores
& bonos harũ fructus in constructionem
sui templi rex sapiens quęrit. At uero
malȩ arboris qui fit finis. idẽ alibi docet
dicens. Om̃is arbor quȩ non facit fructũ
bonum. excidet᷑ & in ignẽ mittet᷑. Ar¬
bores namq homines. fructus autẽ opera
dicit ipsoꝵ. Uubtis enĩ nosse qui sint ar¬
boris bonȩ. qui malȩ fructus: Apłs doc&
dicens. Manifesta autẽ sunt opera carnis
Quȩ sunt: Fornicatio. immunditia. luxu¬
ria. idoloꝵ seruitꝰ. ueneficia. inimicitiae.

Expanded text:
rbisque universus ad aedificationem domus illius, accepta ab eo promissione donorum coelestium, gaudens accurrit. Quid ergo ipse Conditor et Redemptor noster de constrnobis modo recitata est lecti dicat, audiamus. Non est arbor bona, quae facit fructus malos: neque arbor mala faciens fructum bonum. Bonas ergo arbores, et bonos harum fructus in constructionem sive ministerium sui templi rex sapiens quaerit. At vero malae arboris quis sit finis, idem alibi docet, dicens: Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . Arbores namque hdicit ipsorum. Vultis autem nosse qui sint arboris bonae, qui malae fructus? Apostolus id docet: Manifesta autem sunt opera carnis, quae sunt fornicatio, immunditia, luxuria, i
Abbreviated transcription (Latin):
magnificentiora ꝑspiciet. quã ei sunt in
hac terra ꝑ sacra eloquia. per ꝓphetas atq
apłos nuntiata. Nunc enĩ tamquã in
speculo & in enigmate. t unc autẽ oculis
suis uidebit. id est facie. ad faciẽ Tunc
beata & illustris anima inter stupendas
remunetoris constituta diuitias. meffabi¬
libus reginȩ huus uerbis ad dm̃ poterit¬
uti dicens Uerus est sermo quẽ. audiui
in terra mea super sermonib tuis. maiora
sunt opera tua quã rumor quẽ. audiui
Et reuera id qđ parat đs diligentib se
fide non comprehendit᷑. spe. non attingit᷑
caritate ñ capitur. desideria & uota tranᷤ¬
gredit᷑. Adquiri potest. estimari ñ potest
Habebit de ꝑceptione fructũ. non habebit
de sacietate fastidiũ. Ad quȩ uos bona
ꝑducat. qͥ uiit & regnat in scła scłoꝵ aõi

Expanded text:
magnificentiora perspiciet, quam ei sunt in magnificentiora perspiciet, quam ei sunt in hac terra per sacra eloquia, per Prophetas atque Apostolos nuntiata. Nunc enim tanquam in speculo et in aenigmate, tunc autem oculis suis videbit, id est, facie ad faciem. Tunc beata et illustris anima inter stupendas remuneratoris sui constituta divitias, ineffabilibus reginae hujus verbis uti ad Deum poterit, dicens: Verus est sermo quem audivi in terra mea super sermonibus tuis. Majora sunt opera tua, quam rumor quem audivi. Et revera id quod parat Deus diligentibus se, fide non comprehenditur, spe non attingitur, charitate non capitur, desideria et vota transgreditur: acquiri potest, aestimari non potest. Habebit de perceptione fructum, non habebit de satietate fastidium. Ad quae vos bona perducat, qui vivit et regnat
Abbreviated transcription (Latin):
cibus est ut faciam uoluntatẽ enuis qͥ misit¬
me patris. Cabus enĩ xp̃i est. salus nostra
Reficitur cȩlestibus epulis. profectib nr̃is
Cibus eiuis sumꝰ. dum adquisiti aecdẽ in nĩ¬
bra eius corpusq transimus. Uel cibus
quib dicit᷑. Panẽ cęli dedit eis. panẽ ange¬
lorum manducauit homo. Clidit & holo¬
causta eiꝰ. rationũ sine dubio supplicatio¬
numq mysteria. & obstupuit ubi uidit in¬
estimabiles diuitias dñi sui. Dixitq ad regẽ.
Uerus est sermo quẽ audierã in terra mea.
super sermonibus tuis & suꝑ sapientia tua
Et non credebã narrantibus. donec ipsa
ueni & uidi oculis meis & ꝓbaui qđ media
pars nuntiata mihi non fiusset. ALaiora
sunt sapientia & opera tua. quã rumor
quẽ audiui Cũ ergo ꝑuenerit regina
ꝑuenerit in ȩternã herusalẽ id est uisionẽ
pacis & ingressa fuerit beatã requiem &
głam cȩlestiũ ꝓmissorum: multo plura et

Expanded text:
cibus est ut faciam voluntatem ejus qui me misitcibus est ut faciam voluntatem ejus qui me misit Patris . Cibus enim Christi est salus nostra; reficitur coelestibus epulis, profectibus nostris. Cibus ejus sumus, dum acquisiti Ecclesiae in membra ejus corpusque transimus. Vel cibus citur: Panem coeli dedit eis, panem angelorum manducavit homo . Vidit et holocausta ejus, orationum sine dubio supplicationumque ministeria, et obstupuit ubi vidit inaestimabiles divitias Domini sui; dixitque ad regem: Verus est sermo quem audieram in terra mea super sermonibus tuis et super sapientia tua, et non credideram narrantibus donec ipsa veni ac vidi oculis meis, et probavi quod media pars nuntiata mihi non fuisset; majora sunt sapientia et opera tua quam rumor quem audivi . Cum ergo pervenit regina ncta in aeternam Jerusalem, id est, visionem pacis, et ingressa fuerit beatam requiem et gloriam coelestium promissorum; multo plura et
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiã salomonis & domũ quã ȩdificaue¬
rat & cibos mensȩ eius & holocausta quae
offerebat in domo dñi: non habebat ult̾ra
sp̃m. Quid erat rationis. ut prȩpotens re¬
gina. domũ. expensas. & cibos regios tanto¬
pere miraret᷑. Eirgo hoc loco aliqua
maiora nos oportet inquirere. Ulidit ergo
aeccła ex gentibus congregata sapientiã xp̃i
idest post carnalia instituta gentiliũ. post
humanã & animalẽ doctrinã philosophoꝵ.
accepit intellectum salutis & uitȩ. inspexitq
spũalium mirabilia bonoꝵ. Agnouit uirũ
fabricatorẽ cęli & terrȩ & potentissimum
humani generis conditorem. de cuiꝰ sapien¬
cia dicitur Om̃a in mensura & pondere
& numero consticiusti. Uidit & domũ quã
ȩdificauerat. idest incarnationẽ assumpti
hominis. in quo habitat om̃is plenitudo di¬
uinitatis corporaliter Uidit & cibos salo¬
monis idest illos de quib dicebat. Meus

Expanded text:
sapientiam Salomonis, et domum quam aedificavesapientiam Salomonis, et domum quam aedificaverat, et cibos mensae ejus, et holocausta quae offerebat in domo Domini, non habebat ultra spiritum. Quid erat rationis, ut praepotens regina domum, expensas, et cibos regios tantopere miraretur? Ergo hoc loco aliqua majora nos oportet inquirere. Vidit ergo Ecclesia ex Gentibus congregata sapientiam Christi: id est, post carnalia instituta Gentilium, post humanam et animalem doctrinam philosophorum, accepit intellectum salutis et vitae, inspexit spiritualium mirabilia bonorum, agnovit verum fabricatorem coeli ac terrae, et potentissimum humani generis Conditorem; de cujus sapientia dicitur, Omnia in mensura et pondere et numero constituisti . Vidaedificaverat, id est, incarnationem hominis, in quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Vidit et cibos Salomo
Abbreviated transcription (Latin):
& iudicio futuro. de Aniniȩ immortali¬
tate de spe. resurrectionis & głe. Uenitꝰ
ergo in hierłm cum multo comitatu. id est
synagoga solos habuit hebreos. sed totus
mundi gentibus diuersisq nationibus
Ceuit ergo exhibens munera digna xp̃o.
aurũ & gẽmas pretiosas. & hoc camelis
portantibus id est ex gentili popło uenien¬
tibus qui prius fuerant uitio fȩditate
distorti & ialoꝵ. onere curui. ac peccatoꝵ.
prauitate deformes. Cum his tamquam
ĩtuneribus regina hȩc ingredit᷑ ad pacificũ
regeas dxp̃m. exhibens secum fidei aurum.
puritatis incensa preciosa splendoresq gẽ¬
marum. morũ scilicet insignia. uel ornam̃ta
uircutũ. Et locuta est ei unniuersa quae
habebat in corde suo. idest aperuit ei cor
sitũ. manifestauit ei occulta conscientiȩ sude
in confessione & pęnitudine prȩcedentium
delictorum Uideamus uero quidagat hȩc
regina. Clidens in quã regina saba omẽm

Expanded text:
et judicio futuro, de animae immortaliet judicio futuro, de animae immortalitate, de spe resurrectionis et gloria. Venit ergo in Hierusalem cum multo comitatu, id est,Synagoga solos habuit Hebraeos, sed totius mundi gentibus diversisque nationibus. Venit ergo exhibens munera digna Christo, aurum et gemmas pretiosas; et hoc camelis portantibus aromata, id est, ex gentili populo venientibus, qui prius fuerant vitiorum foeditate distorti, et malorum onere curvi, ac peccatorum pravitate deformes; cum his tamquammuneribus regina haec ingreditur ad pacificum regem Christum, exhibens secum fidei aurum, puritatis incensa pretiosa, splendoresque gemmarum, scilicet insignia ornamenta virtutum. Et locuta est ei universa quae habebat in corde suo, id est aperuit ei cor suum, manifestavit ei occulta conscientiae suae in confessione et poenitudine praecedentium delictorum. Videamus quae agat haec regina
Abbreviated transcription (Latin):
one. quã ex uniuersis mundi partib reges
paritura conuenit. Sic etiam eudngłista
cõmemorat. Regina austri uenit a finib
terrȩ: Audire. sapientiam salomonis Ulenit
leccła ad redimptorem & eruditorẽ suũ
ut de. stulatia et roris doctrinã ꝑciperet
ueritatis. De. qua plenius sicut audiuimꝰ
regnoꝵ. scribit historia. ita dicens. Et
ingressa regina hierłm cum multo comi¬
tatu & diuitus. cũ c melis portantib ara¬
mata &. aurũ infinitũ nimis & genimas
precios. s. uenit ad salomonẽ. & locuta
est ei unuersa quę habchit in corde. suo
Ergo in figura reginȩ huius decła uenit ex
gentibus. & a finib terrȩ. imponons finem
cupiditatibus uitiisq terrenis. ut audiret
sapientiam salomonis. idest ueri pacifici dñi
nr̃i iħu xp̃i qui fecit utraq unũ. soluenᷤ
inunicitias inter dm̃ & hominẽ in caruesua
Ueuit post ueteres & ꝓfanas suꝑstitiones.
audire & discere de fidei illum inatione

Expanded text:
one quam ex universis mundi partibus reges one quam ex universis mundi partibus reges quaesitura convenit. Sicut et evangelista commemorat , Regina Austri venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis. Venit Ecclesia ad redemptorem et eruditorem suum, ut de stultitia erroris doctrinam perciperet veritatis; de qua plenius, sicut audivimus, Regnorum scripsit historia, ita dicens: Et ingressa regina Jerusalem cum multo comitatu et divitiis, cum camelis portantibus aromata, et aurum infinitum nimis, et gemmas pretiosas, venit ad Salomonem, et locuta est ei universa quae habebat in corde suo. Ergo in figura reginae hujus Ecclesia venit ex Gentibus et a finibus terrae, imponens finem cupiditatibus vitiisque terrenis; ut audiret sapientiam Salomonis, id est, veri pacifici Domihristi, qui fecit utraque unum, solvens inimicitias inter Deum et hominem in carne sua; venit post veteres et profanas superstitiones audire et discere de fidei illuminatione
Abbreviated transcription (Latin):
ecte festa eccłae colunt. dicat̃ excłe¬
qui se aeccleside. filios esse cognoscunt
Hȩc enĩ omnium credentium ma¬
ter est: quȩ natos ad mortem
regenerat ad salutem. Hec est post sy¬
nagogam quidẽ uocata. sed ante syna¬
gogam promissa. Nȩc enim iã in prino
homine presigurata est. Nam sicut ex
ade latere fabricata est eua. ita ex. xp̃i
corpore & uulnere redẽpta creuit ȩcła
Dec intra archam diluuio exundante ser¬
uata. crucis beneficiũ & baptismaas my¬
sterium prȩsignauit. Hanc sara sterilis
& desperata seuectute. unico pignore. fe¬
cunda prȩceciit. Aeccła euim uiucum
idest dilectissimum dõ popłm scło ⁊am sene¬
scente ꝓenuit. Hec est regina illa de qua
Ad dñm dicit᷑ Adstitit regina l dextris
tuis in uestitui deaurato circuma nucta uari¬
etate. id est diuersarũ circumdata pretioso
decore iurtutũ. Hȩc est regina ilb. quae.
uenit a pdrtib etdnopide. audire. sapicatiã
salomonis Sed hec non tam ex una regi¬

Expanded text:
ecte festa Ecclesiae colunt, qui se Ecclesiae filios esse recognoscunt. Haec enim omnium credentium mater est, quae natos ad mortem, regenerat ad salutem. Haec est post Synagogam quidem gogam promissa. Haec enim jam in primo homine praefigurata est. Nam sicut ex Adae latere fabricata est Eva; ita ex Christi corpore et vulnere redempta crevit Ecclesia. Haec intra arcam diluvio exundante servata crucis beneficio, et baptismatis mysterium praesignavit. Haec Sara sterilis, et desperata in senectute unico pignore fecunda praescivit. Ecclesia enim unicum, id est dilectissimum Dei populum saeculo jam senescente progenuit. Haec est regina illa de qua a Davide dicitur: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato circumamicta varietate ; id est diversarum circumdata pretioso decore virtutum. Haec est illa regina quae venit a partibus Aethiopiae audire sapientiam Salomonis. En haec non tam ex una regi
Abbreviated transcription (Latin):
dicamꝰ uobis qđ d̾o inspirante sentimus:
non qualescũq aninȩ sed tales ammae
quȩ habent catholicam fidẽ & habere
uident᷑ bona opera in ȩccła dĩ. Et tamen ex
ipsis quinq sunt prudentes & quinq fatuȩ

Expanded text:
dicamus vobis, quod Deo inspirante sentimus, non qualescumque animae, sed tales animae quae habent catholicam fidem, et habere videntur bona opera in Ecclesia Dei: et tamen ex ipsis quinque sunt prudentes, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
atq in conclusione subiungit. Ideo doctus
lias ꝓferenti de thesauro suo nona acuetera
Acsi aꝑte diceretus. Ille in scã deccła doct
prȩdicator est. qui & noua scit ꝓferre de
suauitate regni & uetusta dicere de ter¬
rore supplicu. ut uel poenȩ terreant quoᷤᷤ
premia non inuitant Audiat de regno qđ
Anet. audiat de supplicio unusquisq quod
timeat. ut torpentẽ. animum & terrae
uehement̃ inherentem si amor ad regnumi
non trahit. timor minet. Ecce enim dde
gehenne. expressione dicit᷑. ibi erit fletus
& stridor dentium. Sed quia presentia gau¬
dia sequuntꝰ ꝑpetua lamenta: hnc fr̃s km̃i
uanam lecitiam fugite. si illic flere formi¬
datis. Nemo eteiĩ potest hic gaudere. cum
scđ̃o & illic regnare. cumdõ Temporalis itaq
loetitie. fluxa restringite. carnis uolupta¬
tes edomate. Quicquid animo ex prȩsenti
sđo arridet: ex consideratione. ȩterni ignis
Amarescat. Quicquid in mente. pueriliter

Expanded text:
atque in conclusione subjungit: Ideo omnis atque in conclusione subjungit: Ideo omnis lias proferenti de thesauro suo nova et vetera. Ac si aperte diceretur: Ille in sancta Ecclesia doctus praedicator est, qui et nova scit proferre de suavitate regni, et vetusta dicere de terrore supplicii, ut vel poenae terreant, quos praemia non invitant. Audiat de regno quod amet, audiat de supplicio unusquisque quod timeat ut torpentem animum et terrae vehementer inhaerentem, si amor ad regnum non trahit, vel timor minet. Ecce enim de gehennae expressione dicitur: Ibi erit fletus et stridor dentium. Sed quia praesentia gaudia sequuntur perpetua lamenta, hic, fratres charissimi, vanam laetitiam fugite, si illic flere formidatis. Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Temporalis itaque laetitiae fluxa restringite, carnis voluptates edomate. Quidquid animo ex praesenti saeculo arridet, ex consideratione aeterni ignis amarescat. Quidquid in mente pueriliter
Abbreviated transcription (Latin):
Sed in eo qđ ueritas dicit om̃is scriba doct
in regno çȩlorũ similis est homuu patrifami¬
lias intelligi ualet. quia non de his qui fuert̃
sed de Ins qui in ȩcđa esse poterant lo¬
quebat᷑. Qui tunc noua & uetera ꝓferunt
cum utriusq testamenti prȩdicamenta uo¬
cibus & moribus loquuntur. Quod tamen
intelligi &. Aliter potest. Vetustum quippe
humani generis fuit ad inferni claustra
descendere. ꝓ peccatis suis supplicia ȩt̃na
tolerare: Cui per mediatoris aduentum
nouũ aliquid accessit. ut si hic recte stu¬
trare. & homo in terra editꝰ a corruptibili
uita moriat᷑ in cęlo collocandus. Et uetus
itaq est ut ꝓ culpa humanum genus in
ȩterna pena intereat. & nouum ut con¬
uersus in regno uiuat. Quod ergo in con¬
clusione locutionis suȩ dñs subdidit: hoc
eEt utiq quod prȩmisit Prius enim de regni
similitudine. thesaurum inuencũ ac bonam
margaritã protulit. postinodum uero infer¬
ni pęnas de malo combustione enarrauit.

Expanded text:
eritas dicit: Omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias, intelligi valet, quia non de his qui fuerant, sed de his qui esse in Ecclesia poterant loquebatur. Qui tunc nova et vetera proferunt cum utriusque Testamenti praedicamenta vocibus et moribus loquuntur. Quod tamen intelligi et aliter potest. Vetustum quippe humani generis fuit ad inferni claustra descendere, pro peccatis suis supplicia aeterna tolerare. Cui per Mediatoris adventum novum aliquid accessit, ut si hic recte stutrare: et homo in terra editus, a corruptibili vita moriatur, in coelo collocandus. Et vetus itaque est, ut pro culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno vivat. Quod ergo in conclusione locutionis suae Dominus subdidit, hoc est utique quod praemisit. Prius enim de regni similitudine thesaurum inventum, ac bonam margaritam protulit, postmodum vero inferni poenas de malorum combustione narravit,
Abbreviated transcription (Latin):
auferetur de te uir corã me qui sedeat
suꝑ thronũ isrł: ita camen si custodie¬
rint filii tui uia suam ut ambulent cor̃a
me. sicut tu ambulasti in conspectu meo
Ergone putandũ est: quod uere ds̃ habi¬
tet suꝑ terram: Si enĩ celum & cęli
celorum te capere non possunt. quanto
magis domus haec qu̾a edificaui: Sed
respice ad orationẽ serui tui & Ad preceseiꝰ¬

Expanded text:
auferetur de te vir coram me, qui sedeat super thronum Israel, ita tamen, si custodierint filii tui viam suam, ut ambulent coram me, sicut tu ambulasti in conspectu meo.Ergone putandum est quod vere Deus habitet super terram? Si enim coelum et coeli coelorum te capere non possunt, quanto magis domus haec, quam aedificavi? Sed respice ad orationem servi tui, et ad preces
Abbreviated transcription (Latin):
cui dixit in psalmis. excita me & reddam
illis. Ergo pater eũ resuscitauit. ñ seipse
Quid autem facit pater sine uerbo: Quid
facit pater. sine unico suo: Nam audi.
quia & ipse ds̃ erat. Soluite templum hoc.
& in trib diebus excitabo illud. Numquid
dixit. soluite templũ. qđ triduo patei re¬
suscitet: Sed quomͦ cum pater suscitat. N
citat filius: sic cũ filius suscitat & pat̾ suscitat
quia filius dicit. ego & pater unum sumus
Quid ergo sibi uult iste numerus qua dragena
rius senarius: Interĩ adam ipse qui ꝑ totũ
orbem terrarũ est. audistis iam hesterna die¬
in quattuor litteris grecis quattuor uerboꝵ
subinuicẽ. idest nomina quattuor partium
mundi. orientis. occidentis. aquilonis & meri
ani quod est totus orbis. unde dicit
dñs a quattuor uentis collecturũ se elec¬
tos suos cum uenerit ad iudiciũ. si emi
facias ista quattuor nomina greca. ana

Expanded text:
cui dixit in Psalmis, Excita me, et reddam cui dixit in Psalmis, Excita me, et reddam illis. . Ergo Pater eum resuscitavit. Non se ipse? Quid autem facit Pater sine Verbo? quid facit Pater sine Unico suo? Nam audi quia et ipse Deus erat: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud. Numquid dixit, Solvite templum, quod triduo Pater resuscitet? Sed quomodo cum Pater suscitat, et Filius suscitat; sic cum Filius suscitat, et Pater suscitat: quia Filius dixit, Ego et Pater unum sumus . 12. Quid ergo sibi vult numerus quadrarius senarius? Interim ipse Adam quia per totum orbem terrarum est, audistis jam hesterno die quatuor litteris Graecis verborum sub invicem, id est nomina quatuor partium mundi, Orientis, Ocani, quod est totus orbis — unde dicit dominus a quattuor uentis collecturum se electos suos, cum uenerit ad iudicium — si ergo facias ista quattuor nomina graeca ava
Abbreviated transcription (Latin):
hoc interĩ dicimꝰ fr̃s. Diximus iã nͥ fallor
hesterna die adam unũ hominem fuisse.
& ipsũ esse totũ genus humanũ. Iam ita
sus colligit᷑. & quasi conflat᷑ in unũ socie¬
tate atq concordia sp̃uali. Eit gemit unꝰ
pauꝑ modo ipse adam. sed in xp̃o innouat᷑.
quia sine peccato uenit adã. ut peccatum
adam solueret in carne sua. & ut redinte.¬
graret sibi adã imaginẽ dĩ. Adam uero
caro. xp̃i. De. adã ergo templũ quod des¬
truxerunt iudei. & resuscitauit triduo
dñs. resuscitauit enĩ carnẽ suã. Videte
quia ds̃ erat ȩqualis patri. Fr̃s mei. dicit
apł̃s. qui eũ excitauit a moraus. De. quo
dicit. De patre. Factus inquit obediens¬
patri usq ad mortem. mortẽ. autẽ crucis.
propter quod & ds̃ illum exaltauit & exci¬
tauit amortuis. & dedit ei nom̃ qđ est
suꝑ om̃e nomen Resuscitatꝰ & cialtatus
est dñs Resuscitauit eũ. Quis: Pater.

Expanded text:
hoc interim dicimus. Fratres, diximus jam, nisi fallor, hoc interim dicimus. Fratres, diximus jam, nisi fallor, hesterno die, Adam unum hominem fuisse, et ipsum esse totum genus humanum. Nam ita sus colligitur, et quasi conflatur in unum societate atque concordia spirituali. Et gemit unus pauper modo ipse Adam, sed in Christo innovatur: quia sine peccato venit Adam, ut peccatum Adam solveret in carne sua, et ut redintegraret sibi Adam imaginem Dei. De Adam ergo caro Christi: de Adam ergo templum quod destruxerunt Judaei, et resuscitavit Dominus triduo. Resuscitavit enim carnem suam: videte, quia Deus erat aequalis Patri. Fratres mei, dicit Apostolus, Qui eum excitavit a mortuis. De quo dicit? De Patre: « Factus, » inquit, « obediens usque ad mortem, mortem autem crucis: propter quod et Deus illum excitavit a mortuis, et dedit ei nomen quod est super omne nomen » . Resuscitatus et exaltatus est Dominus. Resuscitavit eum, quis? Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat: Sed non multũ quęrimus. per
euangelistã nobis aperuit. Dixit de quo
templo diceret. soluite templũ hoc. & in
trib diebus excitabo illud. Quadraginta
annis ȩdificatũ est templũ hoc. & in triduo
suscitabis illud: Dicebat autẽ ait enange¬
lista de templo corporis sui. Et manifestum
est occisum dñm post triduũ resurrexisse
Hoc modo om̃ib notũ est. Et si udeis clausũ
est quia foris stant: nobis tamen apertum est.
quia nouimꝰ inquẽ credimus Ipsius templi
solutionẽ & rededificationẽ annuersaria
sollẽpnitate celebraturi sumꝰ. ad quam uos
exhortam᷑ ut prȩparetis uos. siqui estis cathe¬
cumini. ut accipiatis gr̃am. Iam tempus est¬
nune. iam parturiatur quod tune nascatur
Ergo illud nouimꝰ. Sed forte hoc erigit᷑
a nobis. utrũ aliquod habeat sacramentum
quadraginta & sex annis ȩdificatũ templũ
Sunt quidem multa quȩ hinc dici possunt
sed qđ breuiter dici potest & facile intelligi

Expanded text:
dicebat? Sed non multum quaerimus; per dicebat? Sed non multum quaerimus; per Evangelistam nobis aperuit, dixit de quo templo diceret: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud. Quadraginta et sex annis aedificatum est templum, et triduo suscitabis illud? Dicebat autem, ait Evangelista, de templo corporis sui. Et manifestum est, occisum Dominum post triduum resurrexisse. Hoc modo omnibus nobis notum est: et si Judaeis clausum est, quia foris stant; nobis tamen apertum est, quia novimus in quem credimus. Ipsius templi solutionem et reaedificationem, anniversaria solemnitate celebraturi sumus: ad quam vos exhortamur, ut praeparetis vos, si qui estis catechumeni, ut accipiatis gratiam; jam nunc tempus est, jam nunc parturiatur quod tunc nascatur. Ergo illud novimus. 11. Sed forte hoc exigitur a nobis, utrum habeat aliquod sacramentum quadraginta sex annis aedificatum templum. Sunt quidem multa quae hinc dici possint; sed quod breviter dici potest et facile intelligi,
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. quid mͥ est curare. aliena peccata. suf¬
ficit mihi amina mea. ipsam integrã seruem
dõ: eia non tibi uenit in mentẽ seruus ille
qui abscondit talentũ. & noluit erogare :
N umquid enĩ acctisatꝰ est quia ꝑdidit. & ñ
quia sine. lucro seruauit: Sic ergo audite
fr̃s mei. ut non quiescatis. Eigo uobis consi¬
liũ daturus sum. det ille qui intꝰ est. quia
& si per me dederit ille dat. Nostis quid
agatis. unusquisq in domo sua cum amico
cũ inquilino. cum maiore cũ minore. cum
dicente suo. quomͦ dat ds̃ aditũ. quomodo
aperit ianuã uerbo suo. nolite quiescere.
lucrari xp̃o. quia lucrati estis axp̃o. Duxe
hoc. & in trib diebus excitabo illud. Dire¬
runt ergo iudȩi. Quadraginta & sex anmꝰ
edificatũ est templũ hoc. & tu dicis tribus
dieb excitabo illud: Caro erant. carnalia
sapiebant. ille. uero loquebat᷑ sp̃ualiter
Quis autẽ possit intelligere de quo templo

Expanded text:
tuo, Quid mihi est curare aliena peccata? suftuo, Quid mihi est curare aliena peccata? sufficit mihi anima mea; ipsam integram servem Deo: eia, non tibi venit in mentem servus ille qui abscondit talentum, et noluit erogare? Numquid enim accusatus est quia perdidit, et non quia sine lucro servavit ? Sic ergo audite, fratres mei, ut non quiescatis. Ego vobis consilium daturus sum: det ille qui intus est; quia etsi per me dederit, ille dat. Nostis quid agatis unusquisque in domo sua cum amico, cum inquilino, cum cliente suo, cum majore, cum minore: quomodo dat Deus aditum, quomodo aperit januam verbo suo, nolite quiescere lucrari Christo; quia lucrati estis a Christo. 1hoc, et in tribus diebus excitabo illud. Dixerunt ergo Judaei: Quadraginta et sex annis aedificatum est templum hoc, et tu dicis, In tribus diebus excitabo illud? » Caro erant, carnalia sapiebant: ille vero loquebatur spiritualiter. Quis autem posset intelligere de quo templo
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ menbrũ est Non enĩ magis est domus
tua. quã domꝰ ubi habes salutẽ sempiternã
Domũ tuam intras propter requiẽ tempo¬
ralem. domũ dĩ intras propt̃ requiẽ sem¬
piternam. Sienĩ indomo tua nequid per¬
uersũ fiat satagis: in domo dĩ ubi salus ꝓpo¬
sita est & requies. finẽ debes pati quantũ
inte est siquid forte ꝑuersum uides:
Uerbigr̃ã:Uules fratrem currere ad
theatrũ. ꝓhibe. mone. contristare. si
telus di comedit te. Uides alios currere
& inebriari uelle. & hoc uelle in lociᷤᷤscis
qdđ nusquã decet. ꝓhibe quos potes. tene
quos potes. quib p̾otes blandire. noli ta¬
men quiescere: Amicus est. admoneatur
leniter Uxor est. seuerissime: refrenetur
Ancilla est. etiam uerberib compescatur
Fac quicquid potes pro ꝑsona quã portas. &
ꝑficis. telus domꝰ tuȩ comedit me. Si dutẽ
sueris frigidus. marcidus. ad te solũ expec¬
tans & quasi tibi sufficiens & dicens in corde

Expanded text:
Dei membrum est. Non enim magis est domus Dei membrum est. Non enim magis est domus tua, quam domus ubi habes salutem sempiternam. Domum tuam intras propter requiem temporalem; domum Dei intras propter requiem sempiternam. Si ergo in domo tua ne quid perversum fiat satagis; in domo Dei ubi salus proposita est et requies sine fine, debes pati quantum in te est, si quid forte perversum videris? Verbi gratia, vides fratrem currere ad theatrum? prohibe, mone, contristare, si zelus domus Dei comedit te. Vides alios currere et inebriari velle, et hoc velle in locis sanctis, quod nusquam decet? prohibe quos potes, tene quos potes, terre quos potes, quibus potes blandire; noli tamen quiescere. Amicus est? admoneatur leniter. Uxor est? severissime refrenetur. Ancilla est? etiam verberibus compescatur. Fac quidquid potes, pro persona quam portas; et perficis, Zelus domus tuae comedit me. Si autem fueris frigidus, marcidus, ad te solum spectans, et quasi tibi sufficiens, et dicens in eo de
Abbreviated transcription (Latin):
tent se & non sint negotiatores. Nam si se.
non mutauerint : audient in sine Ligate
illis manꝰ & pedes. & ꝓicite in tenebras exte¬
riores Tunc dictum est. Telus domus
tuȩ comedit me. Recordati sunt discipuli.
quia zelo domꝰ dĩ eiecit istos de tẽplo dñs
Fratres. unusquisq xp̃ianꝰ in menbris xp̃i zelo
domꝰ dĩ comedat᷑. Quis comedit᷑ zelo domꝰ
dĩ: Qui om̃a quȩ forte ibi uidet ꝑuersa
satagit corripi. cupit emendari. ñ quiescit
Si emendare non potest : tolerat. gemit. non
excutit᷑ de. area granũ. Sustinet paleam.
ut intret in horreũ. Et cũ palea fuerit
separata: tu ante horreũ si granũ es noli
excuti de area. ne. prius ab auib colligari
quã in horreũ congregeris. Aues enim
cęli idest acreae potestates expectant ali¬
quid rapere de area. & non rapiunt nisi
qđ inde fuerit excussum Eirgo zelus
domus dĩ comedat te. unumquẽq xp̃ia¬
nũ telus domꝰ dĩ comedat. in qua domus

Expanded text:
tent se, et non sint negotent se, et non sint negonon mutaverint, audient in fine, Ligate illis manus et pedes, et projicite in tenebras exteriores. 9. Tunc scriptum esse, Zelus domus tuae comedit me, recordati sunt discipuli: quia zelo domus Dei ejecit istos de templo Dominus. Fratres, unusquisque christianus in membris Christi zelo domus Dei comedatur. Quis comeditur zelo domus Dei? Qui omnia quae forte ibi videt perversa, satagit corrigi, cupit emendari, non quiescit: si emendare non potest, tolerat, gemit. Non excutitur de area granum, sustinet paleam; ut intret in horreum, cum palea fuerit separata. Tu ante horreum, si granum es, noli excuti de area; ne prius ab avibus colligaris, quam in horreum congregeris. Aves enim coeli aeriae potestates exspectant aliquid rapere de area, et non rapiunt nisi quod inde fuerit excussum. Ergo zelus domus Dei comedat te: unumquemque christianum zelus domus Dei comedat, in qua domo
Abbreviated transcription (Latin):
colunba de cęlo descendit. Ego inquit
plantaui. apollo rigauit. sed d̾s incremen¬
tũ dedit. Neq qui plantat est aliquid
neq qui rigat. sed qui incrementũ dat ds̃
Et dicant semꝑ magnificet᷑ dñs. qui uolunt
pacẽ serui eius. Isti autẽ de scripturis ipsis
fallunt popłos ut accipiant ab ipsis hono¬
res & laudes. & non conuertant᷑ homines
ad ueritatẽ. Quia uero ipsis scripturis
fallunt popłos a quib querunt honores:
uendunt boues. Uendunt & oues. id est
ipsas plebes. Et cui uendunt. nͥ diabolo:
est: quicquid inde prȩcidit᷑. quis tollit nisi
ille leo rugiens & circuiens quęrens quem
deuoret: Ue hns qui prȩcidunt᷑. nam
illa integra ꝑmanebit. Nouit enũ qui sunt
eius dñs. Tamen quantum in ipsis est. uendt̃
boues & oues. uendunt & columbas. Obseruent
flagellum peccatoꝵ suorũ Certe quando
aliquid tale patiunt᷑ propter istas iniquita¬
tes suas: agnoscant quia dns fecit flagellum¬

Expanded text:
columba de coelo descendit. « Ego, » inquit, columba de coelo descendit. « Ego, » inquit, « plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui plantat est aliquid, neque quEt dicant semper, Magnificetur Dominus, qui volunt pacem servi ejus. » 8. Isti autem de Scripturis ipsis fallunt populos, ut accipiant ab ipsis honores et laudes, et non convertantur homines ad veritatem. Quia vero ipsis Scripturis fallunt populos, a quibus quaerunt honores; vendunt boves, vendunt et oves, id est ipsas plebes. Et cui vendunt, nisi diabolo? est; quidquid inde praeciditur, quis tollit, nisi leo ille rugiens et circumiens, quaerens quem devoret ? Vae his qui praeciduntur! nam illa integra permanebit. Novit enim Dominus qui sunt ejus . Tamen quantum in ipsis est, vendunt boves et oves, vendunt et columbas: observent flagellum peccatorum suorum. Certe quando aliquid tale patiuntur propter istas iniquitates suas, agnoscant quia D
Abbreviated transcription (Latin):
non seruũ. & dicant semꝑ magnificet᷑ dñs
Qui dicent: Qui uolunt pacem serui eius
psius popłi. ipsius serui. uox est illa euidenꝰ.
quã in lamentationib audistis. Audistis
in psalmo & mouebamini cũ audiretiꝰ. quia
inde estis. Quod cantabat᷑ ab uno. de om¬
niũ cordib resonabat. Felices. qui se in illis
uocib tamquã in speculo cognoscebant
Qui ergo uolunt pacẽ serni eius. pacẽ popłi
eius. pacẽ unius illius quã dicit unicã. &
quã uult erui a leone. erue de manu
canis unicã meam Qui dicunt semper
magnificet᷑ dñs. Ergo boues illi dñm
magnificarunt non se Uidete. bouem
magnificantẽ dnm suũ. quia agnouit bos
possessorẽ. suum Attendite bouẽ timen¬
tem ne deserat᷑ possessor bonus. & in bouẽ
presumat᷑. quomodo expauescit eos qui
uolunt in illo ponere spem. Nunquid
paulus ꝓ uobis crucifixus est. Aut in nomi¬
ne pauli baptitati estis: Qđ dedi: non
ego dedi. Cratis accepistis. gratis date.¬

Expanded text:
non servum; et dicant semper, Magnificetur Dominus. Qui dicant? Qui volunt pacem servi ejus. Ipsius populi, ipsius servi vox est illa evidens, quam in lamentationibus audistis in Psalmo, et movebamini cum audiretis, quia inde estis. Quod cantabatur ab uno, de omnibus cordibus resonabat. Felices qui se in illis vocibus tanquam in speculo cognoscebant. Qui ergo volunt pacem servi ejus, pacem populi ejus, pacem unius quam dicit unicam, et quam vult erui a leone, Erue de manu canis unicam meam ? Qui dicunt semper, Magnificetur Dominus. Ergo boves illi Dominum magnificaverunt, non se. Videte bovem magnificantem Dominum suum, quia agnovit bos possessorem suum : attendite bovem timentem ne deseratur possessor bovis, et in bove praesumatur; quomodo expavescit eos qui volunt in illo ponere spem: « Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis » ? Quod dedi, non ego dedi: gratis accepistis,