comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Usqͦ paruuli diligitis infantiam. & stulti ea quȩ sibi stͣ
noxia cupient. & inprudentes odibunt scientiã:Con¬
uertimini ad correptionẽ meam. en ꝓferam uobis sꝑm
meũ: & ostendam uerba mea. En qualib uerbis expres¬
sa est dulcedo uocantis. uideamus ncͣ quib insinu łtur
modis seueritas increpantis: ut in fine quandoq se
exerceat districtio punientis. Quia uocaui inquit & reniustis: exten¬
di manũ meam & non fuit qui aspiceret: despexistis omne consi¬
lium meũ & increpationes meas neglexistis: dicat iam qualit̾ feriat.
quos ad se nullatenus reuertentes. tanta longanimitate sustentat.
Ego qͦ in interitu ur̃o ridebo: & subsannabo cũ uob̃ quod timeba¬
tis aduenerit. Cum irruerit repentina calamitas. & interitus qua
si tempestas ingruerit. quando uenerit suꝑ uos tͥbulacio & an¬
gustia. tẽ inuocabunt me & non exaudiam: mane consurgent

Expanded text:
Usquequo parvuli diligitis infantiam, et stulti ea quae sibi sunt Usquequo parvuli diligitis infantiam, et stulti ea quae sibi sunt noxia cupiunt, et imprudentes odibunt scientiam ? Convertimini ad correptionem meam; en proferam vobis spiritum meum, et ostendam verba mea . En qualibus verbis expressa est dulcedo vocantis. Videamus nunc quibus insinuatur modis severitas increpantis, ut in fine quandoque se exerceat districtio punientis. Quia vocavi, inquit, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret; despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis . Dicat jam qualiter feriat, quos ad se nullatenus revertentes tanta longanimitate sustentat. Ego quoque in interitu vestro ridebo et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit repentio venerit super vos tribulatio et angustia. Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent,
Abbreviated transcription (Latin):
contempnunt. extremo se tempore ad peticionis uerba conuer¬
tunt: dicit. Numqͥd clamorẽ eius audiet ds̃: Quib ꝓfecto uer¬
bis uocib nr̃i redemptoris obsequit᷑: qui ait. Nouissime ueni¬
unt fatuȩ uirgines dicentes. Dnẽ dñe. aꝑi nob̃. Et respondet᷑.
illif. Amen dico uob̾ nescio uos. Quia tanto magna tc̃ exercet᷑
seueritas: quanto nẽ maior miscdia prȩrogat᷑. Et districte tc̃
iudicium ñ correctis exerit: qui pietatem nc̃ delinquentib
patienter impendit. hinc ecenĩ ꝓpħa ait. Quȩrite dnm dũ
inueniri potest: inuocate eum dum ꝓpe ẽ. Alodo enĩ non
uidetur & ꝓpe est: tc̃ uidebitur & ꝓpe non erit. Necͦ in iuidi¬
cio apparuit: & si querit᷑. inuenitur. Nam miro modo eum in
hinc salomon sapientiam refert & suauiter blandientẽ. &
terribiliter iudicantẽ dicens. Sapientia foris prȩdicat: in pla¬
teis dat uocem suam. Cuius uocem qͦ insinuat subdens.

Expanded text:
contemnunt extremo se tempore ad petitionis verba convercontemnunt extremo se tempore ad petitionis verba convertunt, dicit: Nunquid clamorem ejus audiet Deus? Quibus profecto verbis vocibus nostri Redemptoris obsequitur, qui ait: Novissime veniunt et fatuae virgines, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Et respondetur eis: Amen dico vobis, nescio vos ; quia tanto magna tunc exercetur severitas, quanto nunc major misericordia prorogatur; et districte tunc judicium non correctis exerit, qui pietatem nunc delinquentibus patienter impendit. Hinc etenim propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . Modo enim non videtur, et prope est; tunc videbitur, et prope non erit. Necdum in judicio apparuit, et si quaeritur, invenitur. Nam miro modo cum in Hinc Salomon sapientiam refert et suaviter blandientem, et terribiliter judicantem, dicens: Sapientia foris praedicat, in plateis dat vocem suam . Cujus vocem quoque insinuat, subdens:
Abbreviated transcription (Latin):
dicta imitantur ypocritȩ. sed dictoꝵ sensus penitus igno¬
rant: quia quod iusti agunt adutilitatẽ ꝓximi. hoc ipsi fa¬
ciunt ad extensionem nominis sui. Sc̃s autem i pocritas
intuens nequaquã gloriam futuram appetere. sed cuꝑe prȩ¬
sentem tenere: ait. Quȩ enim spes est ypocritȩ.⁊ Quia dũ
presentia diligit: futura minime sꝑat. Scriptum namq
est. Quod enim uidet quis quid sꝑat. Iccirco gͦ ab ypo¬
crita ad ecerna pręmia ꝑ sp̃e minime tenditur: quia
quod alio querendum fuerat. hic se tenere gloriatur. Cuius quia cul¬
pa ꝓlata est: etiam pęna subiungit᷑. cum ꝓtinus subinfert᷑. Numqͥd¬
eius angustiȩ tempore dñs non audit: quia tranquillitatis tempore
in preceptis suis ipse clamantẽ dñm non audiuit. Seriptum quip¬
pe est. Qui auercit aurẽ suam ne audiat legẽ: oratio eius erit
ex secrabilis. Sc̃s itaq uir intuens quia om̃s qui nc̃ oꝑari recta

Expanded text:
dicta imitantur hypocritae, sed dictorum sensum penitus ignodicta imitantur hypocritae, sed dictorum sensum penitus ignorant, quia quod justi agunt ad utilitatem proximi, hoc ipsi faciunt ad extensionem nominis sui. Sanctus autem vir hypocritas intuens, nequaquam gloriam futuram appetere, sed cupere praesentem tenere ait: Quae enim spes est hypocritae? quia dum praesentia diligit, futura minime sperat. Scriptum namque est: Quod enim videt quis, quid sperat ? Idcirco ergo ab hypocrita ad aeterna praemia per spem minime tenditur, quia quod alio quaerendum 563 fuerat, hic se tenere gloriatur. Cujus quia culpa prolata est, etiam poena subjungitur, cum protinus subinfertuejus angustiae tempore Deus non audit, quia tranquillitatis tempore in praeceptis suis ipse clamantem Dominum non audivit. Scriptum quippe est: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Sanctus itaque vir intuens quia omnes qui nunc operari recta
Abbreviated transcription (Latin):
ore laudemur. ꝑ scripturam sacram laudes suas loquitur: non
quia ipse eis indiget qui ꝓficere laudib nescit: sed dum suam
nobis maguitudinẽ narrat. nram ad se imꝑitiam subleuat.
Eo bona sua loquendo nos edocet: quem omnino homo non cog¬
uosceret. si de se tacere uoluisset. Iccirco gͦ laudes suas indicat
urt ualeamus eum audientes cognoscere. cognoscentes amare. a¬
mantes sequi. sequentes adipisci: adipiscentes uero. eius uisione
ꝑfrui. Unde psalmista ait. Uircutem oꝑum suoꝵ adñtiabit
Iccirco fortitudinem suȩ oꝑationis insinuat: ut eam qui audi¬
erit donis ditescat. Morẽ gͦ sui creatoris imitantes scĩ uiri.
non numquã quȩdam de se ut audientes instruant. non ut
ipsi ꝓficiant manifestant: & tamen in his alta se consiłatione
custodiunt. ne dum alios a terrena intentione erigure.
ipsi in terrenȩ laudis appeticione mergant᷑. Quoꝵ plerumq

Expanded text:
ore laudemur, per Scripturam sacram laudes suas loquitur, non ore laudemur, per Scripturam sacram laudes suas loquitur, non quia ipse eis indiget, qui proficere laudibus nescit, sed dum suam nobis magnitudinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat; et bona sua loquendo nos edocet, quem omnino homo non cognosceret, si de se tacere voluisset. Idcirco ergo laudes suas indicat, ut valeamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Unde Psalmista ait: Virtutem operum suorum annuntiabit si aperte dicat: Idcirco fortitudinem suae operationis insinuat, ut eam qui audierit donis ditescat. Morem ergo sui creatoris imitantes sancti viri, nonnunquam quaedam de se, ut audientes instruant, non ut ipsi proficiant, manifestant; et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitione mergantur. Quorum plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
moraret. ubi tanta cognoscere potusset. quamta loqui omnino
non posset: erat de se adhuc fortasse ãmirabiliora loquuturus:
sed ab humana laude alta consideratione se temꝑans. subdit.
Patco aut̾ ne quis me existimet supͣ id qͦd uidet inme: aut au¬
dit ex me aliquid. Habebat gͦ adhuc dicendum aliquid dese:¬
qui parcit tdicere. Sed egit utrumq doctor egregius. ut & lo¬
quendo quȩ egerat. discipulos instrueret: & tacendo se intra
hunuilicrts limitẽ custodiret. Nimis namq eẽt ingratus: si de
se diseipulis tota reciceret. Et fortasse nimis in eautus. si de se tota uel di¬
scipulis ꝓderet. Sed mirabiliter ut dictum ẽ egit utrumq : ut loquen
do erudiret uitam audientium: tacendo custodiret suam. Sciendum¬
uero est quod scĩ uiri quotiens de se aliquid sequentib innotescunt.
morem sui creatoris innetesennt. Nam deus qui nos ꝓhibet ne ꝓpͥo

Expanded text:
moraret; ubi tanta cognoscere potuisset, quanta loqui omnino moraret; ubi tanta cognoscere potuisset, quanta loqui omnino non posset: erat de se adhuc fortasse admirabiliora locuturus, sed ab humana laude alta consideratione se temperans, subdit: Parco autem ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Habebat ergo adhuc dicendum de se aliquid qui parcit dicere, sed egit utrumque doctor egregius, ut et loquendo quae egerat discipulos instrueret, et tacendo se intra humilitatis limitem custodiret. Nimis namque esset ingratus, si de se discipulis tota reticeret; et fortasse nimis incautus, si de se tota vel discipulis proderet; sed mirado erudiret audientium vitam, et tacendo custodiret suam. « Evero est quod sancti viri quoties de se aliquid sequentibus innotescunt, morem creatoris sui imitantur. Nam Deus, qui nos prohibet ne proprio
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ipocritarum solet. ut &e qͦd sunt subprimant. & hoc qđ non st̃
cẽ. se hominib innotescant: quatinus mensurã suã. ꝑ ęstimationẽ
transeant: & preire se cȩteros actionis nomine ostendant. Refugiun
uideri quod sunt: & ante oculos hominũ suꝑducta quadã inno¬
centiȩ honestate se uestiunt. Unde recte ꝑ ȩugłiũ uoce nr̃i redep
facti estis sepulchris dealbatis: quȩ foris quidẽ apparent hominib
speciosa. intus uero plena sunt ossib mortuoꝵ & omĩ spurcitia.
głam supͣ modũ suũ omnino non appetunt: sed etiam hoc ipsũ
uideri refugiunt. quod eẽ meruerunt. Uinde ille predicator egre¬
gius ueritatis. contra pseudo apostolos loquens. dum uirtutes
eximias oꝑationis suȩ. ꝓ discipuloꝵ eruditione narraret: dum
tot se ꝑicula tolerasse coaceruata ꝑsequutione describ̾et. & ptꝰ¬
hec usq ad tercium cȩlum rursumq in paradiso raptum se. eẽ. me¬

Expanded text:
sse hypocritarum solet, ut et quod sunt supprimant, et quod non sunt sse hypocritarum solet, ut et quod sunt supprimant, et quod non sunt esse hominibus innotescant. Quatenus mensuram suam per aestimationem transeant, et praeire se caeteros actionis nomine ostendant. Refugiunt hypocritae videri quod sunt, et ante oculos hominum superducta quadam innocentiae honestate se vestiunt. Recte per Evangelium voce nostri Redemptfacti estis sepulcris dealbatis, quae foris quidem apparent hominibus speciosa, intus vero sunt plena ossibus mortuorum, et omni spurcitia. gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum videri refugiunt quod esse meruerunt. Unde ille praedicator egregius veritatis, contra pseudoapeximias operationis suae pro discipulorum eruditione narraret, dum tot se pericula tolerasse coacervata persecutione describeret, et posthaec usque ad tertium coelum, rursumque in paradisum raptum se esse me
Abbreviated transcription (Latin):
alios sub pretextu fidei intus positos in prauis oꝑib patitur:
iniquũ suũ aduersarium detestat᷑. Si aut̃ sicut & quasi opor¬
tet magis ut ꝓ similitudine positum sentiamus: scã ęccłia
eos quos iuuentes carnalit̾ intra se tolerat. de similitudine
impioꝵ notat. Intus quippe ei inimicꝰ est. qui fidelem se dum
affirmat uocib. morib negat. Et quia eum uelut fidelem
estimat. qui illam specietenus intus positus uicio prauȩ acdi¬
onis impugnat: recte dicit. Sicut impius inimicꝰ meus: &
aduersarius meus quasi iniquus. Ac si aꝑte dicat. Ame etiã
fide discrepat: qui mͥ oꝑe non cõcordat. Sequit᷑. Quȩ enĩ¬
spes est ypoeritȩ. si auare rapiat: & non lib̾et deus animã eius.
sed uideri. Et iccirco auarus raptor est: quia dum iniquȩ agens de¬
siderat de scĩtate uenerari: laudem uitȩ rapit alienȩ. Studiũ uero

Expanded text:
alios sub praetextu fidei intus positos in pravis operibus patitur, alios sub praetextu fidei intus positos in pravis operibus patitur, iniquum suum adversarium detestatur. Si autem sicut, et quasi, oportet magis ut pro similitudine positum sentiamus, sancta Ecclesia eos quos viventes carnaliter intra se tolerat de similitudine impiorum notat. Intus quippe ei inimicus est, qui fidelem se dum affirmat vocibus, moribus negat. Et quia eum velut infidelem aestimat qui illam specie tenus intus positus vitio pravae actionis impugnat, recte dicit: Sicut impius inimicus meus, et adversarius meus quasi iniquus. Ac si aperte dicat: A me etiam fide discrepat, qui mihi opere non concordat. Sequitur: spes est hypocritae, si avare rapiat, et non liberet Deus animam ejus? sed videri. Et idcirco avarus raptor est, quia dum inique agens desiderat de sanctitate venerari, laudem vit
Abbreviated transcription (Latin):
tur: quia & si qua illicita fortasse cogitando. defuit umqͣm recticu¬
diui: forti tam̃ mentis cercamine restitit cogitacioni. Sequitur
Sicut impius inimicus meus: & aduersarius meus quasi iniquus.
In sacro eloquio. sicut & quasi aliquando non ꝓsimilitudine ponit᷑:
sed ꝓueritate. Unde est illud. Uidimus głam eius: głam quasi un¬
geniti a pdcre. Unde hic qͦ sicut & quasi. ꝓ affirmatione potius
quã ꝓsimilitudine dictũ uidetur. Int̾ impium uero & iniquum
hoc distare non numquã solet. quia omĩs impius iniquus: non
tamen om̃is iniquus. ẽ impius. Impius namq ꝓ infideli ponitur.
id est a pietate religionis alienus. Iniquus uͦ dicit᷑. qui prauitate
oꝑis ab ȩquitate discordat: uel si fortasse xꝑianȩ fidei nomen
portat. Seati gͥ iob uoce typica scã ȩccłia quia alios rectȩ fidei
contra dicentes tolerat: impium se fatet᷑ hab̾e inimicũ. Quia uͦ

Expanded text:
tur, quia etsi qua illicita fortasse cogitando defuit unquam rectitutur, quia etsi qua illicita fortasse cogitando defuit unquam rectitudini, forti tamen mentis certamine restitit cogitationi. SequiturSicut impius inimicus meus, et adversarius meus quasi iniquus. - In sacro eloquio sicut et quasi, non aliquando pro similitudine ponitur, sed pro veritate. Unde est illud: « Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi Unigeniti a Patre , » unde et hic sicut et quasi pro affirmationequam pro similitudine dictum videtur. Inter impium vero et iniquum, hoc distare nonnunquam solet, quia omnis impius iniquus, non tamen omnis iniquus est impius. Impius namque pro infideli ponitur, id est a pietate religionis alienus; iniquus vero dicitur, qui pravitate operis ab aequitate discordat, vel si fortasse Christianae fidei nomen portat. Beati igitur Job voce typica sancta Ecclesia, quae alios rectae fidei contradicentes tolerat. impium se habere fatetur inimicum. Quia vero
Abbreviated transcription (Latin):
faciã tͥ o custos hominum.lel certe si iustificare me uoluero: os
meũ condempnabit me. Sed sciendum est quod sunt peccata quȩ
a iustis uitari possunt : & sunt non nulla quȩ etiam a iustis uita¬
ri non possuit. Cuius enim cor in hac corruptibili carne consisten
in sinistra cogitacione non labit᷑. uel si usq ad consensus foueã
non mergatur. Et tamen hȩc ipsa praua cogitare. peccare ẽ.
Sed dum eogitacioni resistitur. a confusione sua animꝰ lib̾at᷑.¬
Mens gͦ iustoꝵ & si lib̾a est a ꝑuerso oꝑe: aliquando tamen incurrit
in ꝑuersam cogitacionẽ. Et in peccatum gͦ labit᷑. quia saltẽ in cogita¬
cione declinat᷑. & tam̃ unde semetipsam postmodũ flendo rep̃hen¬
dat. non habet: quia ante se reꝑͣat. qmͣ ꝑ consensum cadat. Recte gͦ
his qui peccatorẽ se fatus.ẽ. nequaqͣm se a suo corde rep̾hendi confice¬

Expanded text:
faciam tibi, o custos hominum? Vel certe si justificare me voluero, os faciam tibi, o custos hominum? Vel certe si justificare me voluero, os meum condemnabit me. - Sed sciendum esa justis vitari possunt, et sunt nonnulla quae etiam a justis vitari non possunt. Cujus enim cor in hac corruptibili carne consistens in sinistra cogitatione non labitur, vel si usque ad consensus foveam non mergatur? Et tamen haec ipsa prava cogitare peccare est. Sed dum cogitationi resistitur, a confusione sua animus liberatMens ergo justorum etsi libera est a perverso opere, aliquando tamen corruit in perversa cogitatione. Et in peccatum ergo labitur, quia saltem in cogitatione declinatur; et tamen unde semetipsam postmodum flendo reprehendat, non habet, quia ante se reparat, quam per consensum cadat. Recte ergo is qui peccatorem se confessus est, nequaquam se a suo corde reprehendi confite
Abbreviated transcription (Latin):
Ae si diceret. Si id quod precipit facimus: id quod petimus optimus
Ualde namq apud dnm utraq hȩc sibi necessario congruunt: ut &
oratione oꝑatio. & oꝑatione fulciatur oratio. hinc etenim hieremias
ait. Scrutemur uias nr̃as & quęramus. & reuertamur ad dñm: leuemꝰ
corda nrã. eum manib ad deum incȩlum. Alias etenĩ nras scrurari est:
cogitacionũ interna discutere. Corda uero cum manib leuat: quiora
tionem suam oꝑib roborat. Nam quisquis orat sed oꝑari dissimulat.
cor leuat & manus non leuat. Quisquis uero oꝑatur & non orat: manꝰ
leuat & cor non leuat. Iuxta gͦ ioħis uocem tc̃ eor fiduciam in oratio¬
ne accipit: cũ sibi uitȩ prauitas nulla contradicit. De qua recte fidu¬
uia a scõ uiro nunc dicitur. Neq enim rep̾hendit me cor meũ: iomĩ
uita mea. Ac si aꝑte dicat. Nequaqͣm se fecisse reminiscitur: unde in

Expanded text:
ac si diceret, si id quod precipit facimus, id quod petimus obtinemus. ac si diceret, si id quod precipit facimus, id quod petimus obtinemus. Valde namque apud Deum utraque haec sibi necessario congruunt, et ut oratione operatio, et operatione fulciatur oratio. Hinc etenim Hieremias ait: Scrutemur vias nostras et queramus et revertamur ad Daminum. Levemus corda nostra cum manibus ad Deum in celis. Vias etenim nostras scrutari est cogitationum itionem suam operibus roborat. Nam quisquis orat, sed operari dissimulat, cor levat, et manus non levat. Quisquis vero operatur, et non orat, manus levat, et cor non levat. Juxta ergo Joannis vocem, tunc cor fiduciam in oratione accipit, cum sibi vitae pravitas nulla contradicit. De qua recte fiducia a sancto viro nunc dicitur: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea. Ac si aperte dicat: Nequaquam se fecisse reminiscitur unde in s
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ laude declinaret. Sed quia tc̃ uerius a peccatis alienis absistimꝰ
cum prius nos a ꝓpriis custodimus: cur de eis peccare ꝑtimescat
rationis causas insinuat: cum subiungit. Neq enim reprehendit¬
me cor meum in omi uita mea. Ac si aꝑte dicat. suob non debeo
ad culpam ꝑtrahi: qui peccare in ꝓpriis formidaui. Sciendũ uero ẽ
quod quisquis a preceptis dominicis discordat oꝑe: quotiens ea
audit corde suo reprehendit᷑. atq confundit᷑: quia id qđ non fecerit
memorat᷑. Nam in qͦ se errasse considerat: ipsa se latenter conscientia
accusat. Uinde dauid ꝓpħa deprecat᷑ dicens. Te non confundar: dum
respicio in omĩa mandata tua. Grauit̾ namq unusquisq confundit᷑:
quando mandatu dei uel legendo uel audiendo respicit: quȩ uiuendo
contempsit. Hinc enim ioħis uoce dicitur. Si eor nrm non rep̾hendĩt
nos: fiduciam habemus ad deum. & quicquid petierimꝰ ab eo accipiemui

Expanded text:
tium laudem declinaret. Sed quia tunc verius a peccatis alienis absistimus, tium laudem declinaret. Sed quia tunc verius a peccatis alienis absistimus, cum prius nos a propriis custodimus, cur de eis peccare pertimescat, rationis causas insinuat, cum subjungit: CAPUT V Reme cor meum in omni vita mea. - Ac si aperte dicat: Pro vobis non debeo ad culpam pertrahi, qui peccare in propriis formidavi. Sciendum vero est quod quisquis a praeceptis Dominicis discordat opere, quoties ea audit, corde suo reprehenditur atque confunditur, quia id quod non fecerit memoratur. Nam in quo errasse considerat, ipsa se conscientia latenter accusat. Unde David propheta precatur dicens: « Tunc non confundar, dum respicio in omnia mandata tua . » Graviter namque unusquisque confunditur, quando mandata Dei vel legendo, vel audiendo respicit, quae vivendo contempsit. Hinc Joannis voce dicitur: « Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus apud Deum: et quicquid petierimus ab eo accipiemus,
Abbreviated transcription (Latin):
puliullos sub omi cubito manus: & faciunt cerincalia sub capice
uniuersȩ ȩtatis. Ad hoc quippe puluillus ponit᷑: ut mollit̾ quies¬
catur. Quisquis gͦ male agentib adulatur. puluillum sub capite
uel cubito iacentis ponit: ut qui corripi exculpa debuerat. in ea
fultus laudib mollit̾ quiescat. Hinc rursus scriptum ẽ. Ipse edifi¬
cabat parietem : illi aut̃ liniebant eum. Pariecis quippe nomine
peccati duricia designatur. Edificare gͦ est parietem: eontͣ se quẽ¬
piam obstacula peccati construere. Sed parietẽ liniunt. qui peccata
ꝑpetrantib adulantur: ut quod illi ꝑuersȩ agentes ȩdificant. ips
adulantes quasi nitidum reddant. Sed sẽs uir sicut mala de bo¬
nis non ȩstimat: rta uidicare bona de malis recusat dicens. Ab¬
sit a me ut iustos uos iudicem. Donec deficiam non recedã ab inno¬
tenere. non deseram. Cȩptam namq iustificationẽ desereret: si in peecan¬

Expanded text:
pulvillos sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite pulvillos sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis . Ad hoc quippe pulvillus 560 ponitur, ut mollius quiescatur. Quisquis ergo male agentibus adulatur, pulvillum sub capite, vel cubito jacentis ponit, ut qui corripi ex culpa debuerat, in ea fultus laudibus molliter quiescat. Hinc rursum scriptum est: Ipse aedificabat parietem, illi autem liniebant eum . Parietis quippe nomine peccati duritia designatur. Aedificare ergo parietem est contra se quempiam obstacula peccati construere. Sed parietem liniunt, qui peccata perpetrantibus adulantur, ut quod illi perverse agentes aedificant, ipsi adulantes quasi nitidum reddant. Sed sanctus vir sicut mala de bonis non aestimat, ita judicare bona de malis recusat, dicens: Absit a me ut justos vos judicem, donec deficiam, non recedam ab innoquam coepit tenere, non deseram. Coeptam namque justificationem desereret, si in peccan
Abbreviated transcription (Latin):
iustumq est. ut facta quedam quȩ in illo populo umbrȩ uerita¬
dicat necesse est rerum alienarũ raptum: dicat retributionẽ inui¬
riȩ. que infirmis illic coneessa sunt. sibi nocere non posse: quȩ
omĩa cunctis liquet quanta animaduersione ueritas insequit᷑:
quȩ nob̾ iam significationis suȩ umbra postposita. in uera carne
declaratur. Sed quia sẽs uir nec loqui se nec meditari mendacium spon¬
det: hȩc ipsa inquib ueritati congruit. ex sequendo subiungat. Absit
a me ut iustos uos iudicem : donec deficiam non recedam ab innocen¬
tia mea. Ab innocentia quippe recederet: si bona de malis ȩstimaret.
salomone attestante qui ait. Qui iustificat impium. & qui cõdẽp¬
nat iustum: uterq abhominabilis aute dñm. Sunt namq no¬
nulli qui dum malefacta hominu laudib efferunt. augent quȩ
increpare debuerunt. Hinc enim ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Uȩ qui consuunt

Expanded text:
justumque est ut facta quaedam quae in illo populo umbrae veritajustumque est ut facta quaedam quae in illo populo umbrae veritadicat necesse est rerum alienarum raptum, et retributionem injuriae, quae infirmis illic concessa sunt, sibi nocere non posse. Quae omnia cunctis liquet quanta adnimadversione Veritas insequitur, quae nobis, jam significationis suae umbra postposita, in vera carne declaratur. Sed quia sanctus vir nec loqui se, nec meditari mendacium spondet, haec ipsa in quibus veritati congruit exsequendo subjungit: CAPUTa me ut justos vos esse judicem, donec deficiam non recedam ab innocentia mea. - Ab innocentia quippe recederet, si bona de malis aestimaret, Salomone attestante qui ait: « Qui justificat impium et qui condemnat justum, uterque abominabilis est ante Deum . » Sunt namque nonnulli, qui dum malefacta hominum laudibus efferunt, augent quae increpare debuerunt. Hinc per prophetam dicitur: « Vae qui consuunt
Abbreviated transcription (Latin):
merces quȩ eis in ȩterna potuit uita retͥbui: ꝓ admixta culpa men¬
dacũ. in terrena est recõpensatione declinata: ut in uita sua quam
mentiendo tueri uoluerunt. ea quȩ fecerunt bona recipent: & alte¬
rius quod exspectarent merredis suȩ prȩmiũ non hab̾ent. Nã &e si
subtiliter ꝑꝑendatur. amore uitȩ prȩsentis mencitȩ sunt: non inter¬
tione mercedis. Parcendo quippe conatȩ sunt. infantũ uitã regere.
repperiri : pene numquã tamen. hoc uel tale genus mendacii. a ꝑfectis
admissum. studiosus ibi lector inueniet : quamuis mendaciũ tenere
quamdã ueritatis imaginẽ uideatur. Et sub ueteri forsitan testam̃co
minoris culpe ẽe. potuit: in pͦtauroꝵ hircoꝵ q inctimas sacrificiũ
non fuit ipsa ueritas. sed umbra ueritatis. Nam in testamento no¬
uo preceptis altiorib manifestata ꝑ carnem ueritate ꝓficimus.

Expanded text:
merces, quae eis in aeterna potuit vita retribui, pro admissa culpa menmerces, quae eis in aeterna potuit vita retribui, pro admissa culpa mendacii in terrenam est recompensationem declinata, ut in vita sua quam mentiendo tueri voluerunt, ea quae fecerunt bona reciperent, et ulterius quod exspsubtiliter perpendatur, amore vitae praesentis mentitae sunt, non intentione mercedis. Parcendo quippe conatae sunt infantium vitam tegere; reperiri, pene nunquam tamen hoc vel tale genus mendacii a perfectis admissum studiosus ibi lector inveniet, quamvis mendacium quamdam tenere veritatis imaginem videatur, et sub veteri forsitan testamento minoris culpae esse potuit, in quo per taurorum hircorumque victimas sacrificium non fuit ipsa veritas, sed umbra veritatis. Nam in testamento novo praeceptis altioribus manifestata per carnem Veritate proficimus;
Abbreviated transcription (Latin):
ueritati: nec studiose ꝑhibet. nec p̾cipitacione mentiri. Sũmoꝑe
enim cauendum ẽ omne mendatium : quãuis nonnũꝗͣ sit aliqͦd
mendacii genus culpȩ leuioris. si quisqͣm prestando mentiat᷑.
Sed quia scriptũ oͣs quod mentitur occidit animã. & ꝑdes eos
qui loquunt᷑ mendacium. hoc qͦ mendacii genus ꝑfecti uiri sũ¬
moꝑe fugiunt: ut nec uita cuiuislibet ꝑ eoꝵ fallaciã desendat᷑. ne suȩ
animȩ noceant. dũ prestare carni nitunt᷑ alienȩ. Quãqͣm hoc ipsum pec¬
cati genus facillime credimus relaxari. Nã si quȩlibet culpa sequenti so¬
let pia oꝑatione purgari: quãtomagis hȩc facile abstergit᷑. qͣm mater bo¬
aserere. hoc mendacii genus non eẽ peccatum : maxime qͦd illis menti
entib scriptum. ẽ. quia ȩdificauit eis dñs domus. In qua magis recõpen¬
satione cognoscit᷑: quid mendacii culpa mereat᷑. Nã benignitatis eaꝵ

Expanded text:
veritati, nec studio se perhibet, nec praecipitatione mentiri. Summopere veritati, nec studio se perhibet, nec praecipitatione mentiri. Summopere enim cavendum est omne mendacium, 559 quamvis nonnunquam sit aliquod mendacii genus culpae levioris, si quisquam praestando mentitur. Sed quia scriptum est: Os quod mentitur, occidit animam . Et: Perdes omnes qui loquuntur mendacium , hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vita cujuslibet per eorum fallaciam defendatur, ne suae animae noceant, dum praestare vitam carni nituntur alienae; quanquam hoc ipsum peccati genus facillime credimus relaxari. Nam si quaelibet culpa , sequenti solet pia operatione purgari; quanto magis haec facile abstergitur, quam mater boaentibus scriptum est: Quia aedificavit eis Dominus domos . In qua magis recompensatione cognoscitur, quid mendacii culpa mereatur. Nam benignitatis earum
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit deus qui abstulit iudicium meum. & omp̃s qui ad amari¬
tudinẽ adduxit animã meam: quia & si hostis seuit qui ferire
appetit. creator tamen est. qui eum ad aliquid p̾ualere ꝑmiccit.
Sed quiꝰ sc̃s uir ad aliquid inuocata dei uitu restrinxit: a udiamus
tus inme. & sꝑs dei innarib meis. non loquent᷑ labia mea iniqui¬
tatẽ: nec lingua mea meditabitͣ mendacium. Quod prius iniquita¬
tẽ: hoc postmodum repetens mendaciũ dirit. Nã & omne mendaciũ
iniquitas est: & omĩs iniquitas mendacium: quia ꝓfecto ab ȩquita¬
te discrepat. quicquid a ueritate discordat. Sed inter hoc quod ait
loqui. & postmodum subdidit meditari: magna distantia ẽ. Non
nũquã enim peius est mendatium medituri quã loqui. Nã loqui plerũs
precipitacionis est : meditari uero studiosȩ prauitatis. Et quis ig¬
noret in quanta distantia culpa distinguit᷑: utrũ precipitatione
aliquis. an studio mentiatur.Sed sc̃s uir ut ꝑfecte adhereat

Expanded text:
 qui abstulit judicium meum, et Omnipotens qui ad amaritudinem adduxit animam meam, quia etsi hostis saevit, qui ferire appetit, creator tamen est qui eum ad aliquid praevalere permittit. Sed quia sanctus vir ad aliquid invocat a Dei vita se constrinxit, audiamus tus in me, et Spiritus Dei in naribtatem, nec lingua meditabitur mendacium. - Quod prius iniquitatem, hoc postmodum repetens mendacium dixit. Nam et omne mendacium iniquitas est, et omnis iniquitas mendacium, quia profecto ab aequitate discrepat quidquid a veritate discordat. Sed inter hoc quod ait loqui, postmodum subdinunquam enim pejus est mendacium meditari, quam loqui. Nam loqui plerumque praecipitationis est, meditari vero studiosae pravitatis. Et quis ignoret in quanta distantia culpa distinguitur utrum praecipitatione aliquis, an studio mentiatur? Sed vir sanctus, ut perfecte adhaereat
Abbreviated transcription (Latin):
le fuerant prȩlati: apte subiungit᷑. Et uidyȩ illius non plorabt̃.¬
Quas uiduas eius accipimus. nisi subiectas plebes morte illius
feliciter destitutasuia sepe ut dictum est dum predicator er¬
roris ad ȩterna supplicia rapitur. subiect̾ȩ plebes illius ad cogni¬
tionis uerȩ grãm reuertunt᷑. his enĩ plebib ꝑuersus predicator

Expanded text:
le fuerant praelati, apte subjungitur: IBID.---Et viduae illius non plorable fuerant praelati, apte subjungitur: IBID.---Et viduae illius non plorabQuas viduas ejus accipimus, nisi subjectas plebes morte illius feliciter destitutas? Quia saepe, ut dictum est, dum praedicator erroris ad aeterna supplicia rapitur, subjectae plebes illius ad cognitionis verae gratiam revertuntur. His enim plebibus perversus praedicator
Abbreviated transcription (Latin):
dantib liquet. quia & si a seipsis habuerunt iniuste agere.
suꝑnȩ tamen ȩquitati suppetit. iniuste acta iuste iudicare
ut diuina sententia ordineo in pęna. quos in ordinata sua
actio traxit adculpam. De quib apte subiungit᷑. Et nepo¬
tes eius non saturabunt᷑ pane. Nepotes quippe hereticoꝵ¬
sunt. qui de errantium filioꝵ prȩdicatione nascunt᷑. Quos
nequaqͣm panis satiat. qr dum in sacri uerbi pabulo plus
querunt sentire quam capiunt. semꝑ a ueritatis cognitione
ieiunant: & prȩdicamenta doctrinȩ quȩ student ad quȩsti¬
onem querere. habere non ualent ad refectionẽ. Quia uͦ non
ꝑfecto inpena ꝑꝑetua intelligentia terrena deprimunt᷑. Et quia non¬
numquã dũ auctor errantiũ plebium rapitur ad pęnam: seduc¬
tȩ plebes reformant᷑ adueritatis scientiã. et tc̃ ad ueram cogniti¬
onẽ redeunt subditi. cũ ad ȩcerna supplicia ꝑueniunt hi qui ma¬

Expanded text:
derantibus liquet quia etsi a seipsis habuerunt injuste agere, derantibus liquet quia etsi a seipsis habuerunt injuste agere, supernae tamen aequitati suppetit injuste acta juste judicare, ut divina sententia ordinet in poenam quos inordinata sua actio traxit ad culpam. De quibus apte subjungitur: Et nepotes ejus non saturabuntur pane. sunt, qui de errantium filiorum praedicatione nascuntur, quos nequaquam panis satiat, quia dum in sacri vequaerunt sentire quam capiunt, semper a veritatis cognitione jejunant; et praedicamenta doctrinae quae student ad quaestionem quaerere, 566 habere non valent ad refectionem. Quia vero noprofecto in poena perpetua, intelligentia terrena deprimuntur. Et quia nonnunquam dum auctor errantium plebium rapitur ad poenam, seductae plebes reformantur ad veritatis scientiam, et tunc ad veram cognitionem redeunt subditi, cum ad aeterna supplicia perveniunt hi qui ma
Abbreviated transcription (Latin):
non saturabuit᷑ pane. Non absurde impii uocant᷑ heretici: qui
ꝑ errorẽ praui dogmatis. a cognitione sunt ueritatis alieni.
Quos sequenti uerbo eciam uiolentos appellat: quippe qui scͥp¬
turȩ sacrȩ sententias recta dogmata continentes. ad intellectũ
prauũ conantur uolenter inflectere. luolenti gͦ sunt &e si
non reb hominũ. certe sensib preceptoꝵ. filii aut̃ iuolen¬
toꝵ sunt sequaces hereticoꝵ: qui dum eoꝵ errori consentiunt.
quasi ex eoꝵ predicatione generant᷑. Sed multiplicati in
gladio erunt: quia quamus modo immensa multitudine
in ꝑdita libtate succrescunt. uenturi tamen uidicis sententia
feruint᷑. Vnde ꝑ moysen dñs dicit. Gladius meus manduca¬
bit carnes. Dei enĩ gladius carnes comedit: quia in extremo
iudicio eius sententia eos qui carnalit̾ sapiunt occidit. Qua
in re quȩrendũ est cur dicatur qđ hanc parcẽ atq heredi-¬
tatem suam praui ab omĩpotente ꝑcipiunt: sed recte consi¬

Expanded text:
o feriendi.---Non absurde impii vocantur haeretici, qui per errorem pravi dogmatis a cognitione sunt veritatis alieni, quos sequenti verbo etiam violentos appellat, quippe qui Scripturae sacrae sententias recta dogmata continentes ad intellectum pravum conantur violenter inflectere. Violenti ergo sunt, et si non rebus hominum, certe sensibus praeceptorum. Filii autem violentorum sunt sequaces haereticorum, qui dum eorum errori consentiunt, quasi ex eorum praedicatione generantur. Sed multiplicati in gladio erunt, quia quamvis modo immensa multitudine in perdita libertate succrescant, venturi tamen judicis sententia feriuntur. Unde per Moysen Dominus dicit: Gladius meus manducabit carnes . Dei enim gladius carnes comedit, quia in extremo judicio ejus sententia eos qui carnaliter sapiunt occidit. Qua in re quaerendum est cur dicatur quod hanc partem atque haereditatem suam pravi ab Omnipotente percipiunt. Sed recte consi
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlos. Quos cęlos. nisi eos de quib scriptum est. cęli enarran
głam dei Quos tunc or. nauit sp̃c cum repleuit. Qđ
luca referente didicimus: qui ait. factus .ẽ. repente de celo
sonus. tanquam aduenientis sp̃c uehementis : & repleuit totã do

Expanded text:
coelos. - Quos coelos, nisi eos de quibus scriptum est: « Coeli enarrant coelos. - Quos coelos, nisi eos de quibus scriptum est: « Coeli enarrant gloriam Dei? » Quos tunc ornavit Spiritus, cum replevit quod Luca referente, didicimus qui ait: « Factus est repente de coelo sonus tanquam advenientis spiritus vehementis, et replevit t
Abbreviated transcription (Latin):
statẽ dominicȩ carnis occidendȩ : inde interior potestas eius qua
nos tenebat occisa ẽ. Ipse namq interius uictus est: dum qua
si uicit exterius. Et qui nos iure debitores mortis tenuit. iure
in nob̾ ius mortis amisit: quia ꝑ satellites suos eius carnem ꝑi¬
noceret. Bene itaq dictum est. prudentia eius ꝑcussit suꝑbũ:¬
quia antiquus hostis ꝑ excessum presumptionis suȩ. eũ etiã
ꝑdidit. quẽ iniquȩ ꝑsuasionis lege possedit. Et dum audact
eũ in quo nil sibi competebat appetiit: iure illũ quẽ quasi
iuste tenebat amisit. Prudentia itaq non uirtute ꝑcussus
est: qui dũ ad temptandũ deũ soluitur. ab homine possi¬
dendo religatur: ut inde eum qui sub ipso erat ꝑderet
unde cum illo qui suꝑ ipsum ẽ. congredi prȩsumpsisset
Occiso aut̃ carne dño. quȩ prȩdicatores eius uirtutũ gła
sit secuta. narrat᷑ cum subditur. Spiritus eius. or nauit¬

Expanded text:
statem Dominicae carnis occidendae, inde interior potestas ejus, qua statem Dominicae carnis occidendae, inde interior potestas ejus, qua nos tenebat, occisa est. Ipse namque interius victus est, dum quasi violenter egit exterius: et qui nos jure debitores mortis tenuit, juste in nobis jus nortis amisit, quia per satellites suos ejus carnem perinoceret. Bene itaque dictum est: « Prudentia percussit suquia antiquus hostis per excessum praesumptionis suae eum etiam perdidit quem iniquae persuasionis lege possedit; et dum audacter eum in quo nihil sibi competebat appetiit, jure illum quem quasi juste tenebat amisit. Prudentia itaque non virtute percussus est, qui dum ad tentandum Deum solvitur, ab homine possidendo religatur, ut inde eum qui sub ipso erat perderet, unde cum illo qui super ipsum est congredi praesumpsisset. Occiso autem carne Domino, quae praedicatores ejus virtutum gloria sit secuta, narratur, cum subditur: CAPUT XXXI R
Abbreviated transcription (Latin):
descenderet.ꝓinde uenit ꝓpter nos in uterũ uirginis filiꝰ
dei: ibi ꝓ nob̾ factus est homo. Fumpta est ab illo natu¬
ra. non culpa. fecit ꝓ nob̾ sacrifium. corpus suũ: exibu¬
it ꝓ peccatorib uictimã sine peccato: quȩ & humantta¬
eAmori. && iusticia mundare potuisset. Hunc gͥ
cũ post baptisma uidit antiquus hostis. mox temptacionib
impetiit : & ꝑ diuersos aditus ad interiora eius molitꝰ irreꝑe.
uictus est: atq ipsa in expugnabilis mentis eiꝰ integritate
ꝓstratus. Sed quia ad interiora non ualuit. ad eius se exteri¬
ora conuertit: ut quia mentis uirtute uictus est : eum quẽ
deciꝑe temptatione non ualuit. carnis saltĩ uideret᷑ morte
suꝑare: atq ut ante nos dictum est. ꝑmissus. ẽ. in illud. qđ
ex nob̾ mortalib mediator acceꝑat. Sed ubi potuit aliquid fa¬
cere: ibi ex om̃i parte deuictꝰ. ẽ. Et unde accepit exterus pote¬

Expanded text:
descenderet? Proinde venit propter nos in utero Virginis Filius descenderet? Proinde venit propter nos in utero Virginis Filius Dei, ibi pro nobis factus est homo. Sumpta est ab illo natura non culpa, fecit pro nobis sacrificium corpus suum, exhibuit pro peccatoribus victimam sine peccato, quae et humanitate mori, et justitia mundare potuisset. Hunc ergo, cum post baptisma vidit antiquus hostis, mox tentationibus impetiit, et per diversos aditus ad interiora ejus molitus irrepere, victus est, atque ipsa inexpugnabilis mentis ejus integritate prostratus. Sed quia ad interiora non valuit, ad ejus se exteriora convertit, ut quia mentis virtute victus est, eum quem decipere tentatione non valuit, carnis saltem videretur morte superare, atque, ut ante nos dictum est, permissus est in illud quod ex nobis mortalibus Mediator accecere, ibi ex omni parte devictus est; et unde accepit exterius pote
Abbreviated transcription (Latin):
ab soluendis hominib inueniri. Neq etenĩ iustũ fuit. ut
ꝓ rationabuli homine. brutoꝵ animaliũ uictimȩ cędentur
Unde ait apłs. Necesse est gͦ exemplaria cȩlestium his muͥdi¬
ri: ipsa aut̃ cȩlestia meliorib hostiis quam istis. Ergo si bruta
animalia ꝓpter rationale animal id est ꝓ homine. dignȩ
uictimȩ non fuerunt: requirendus erat homo. qui ꝓ homi¬
nib offerri debuisset: ut ꝓ rationali peccante. rationalis
hostia mactaret᷑. Sed quid quod homo sine peccato inueniri
non poterat. & oblata ꝓ nob̾ hostia quando nos a peccato
inundare potuisset. si ipsa hostia peccati contagio non care¬
ret.Inquinata quippe. inquinatos mundare non posset.
Ergo ut rationalis eẽt hostia. homo fuerat offerendus: ut
uero a peccatis mundaret hominẽ. homo & sine peccato.
Sed quis eẽt homo sine peccato. si ex peccati cõmixtione

Expanded text:
absolvendis hominibus inveniri? Neque enim justum fuit ut absolvendis hominibus inveniri? Neque enim justum fuit ut pro rationali homine brutorum animalium victimae caederentur. Unde ait Apostolus: Necesse est ergo exemplaria coelestium his mundari; ipsa autem coelestia melioribus hostiis quam istis. Ergo si bruta animalia propter rationale animal, id est, pro homine, dignae victimae non fuerunt, requirendus erat homo qui pro hominibus offerri debuisset, ut pro rationali peccante rationalis hostia mactaretur. Sed quid quod homo sine peccato inveniri non poterat, et oblata pro nobis hostia, quando nos a peccato mundare potuisset, si ipsa hostia peccati contagio non careret? Inquinata quippe inquinatos mundare noErgo ut rationabilis esset hostia, homo fuerat offerendus: ut vero a peccatis mundaret hominem, homo et sine peccato. Sed quis esset homo sine peccato, si ex peccati commixtione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa concordat dicens. Tu humiliasti sicut uulneratũ suꝑbũ.
Sed quamius simplici naturȩ diinitatis non sit aliud ẽẽ: ali¬
ud sapere. nec aliud saꝑe & aliud fortem eẽ. quippe quia ipsa for¬
titudo quȩ sapientia. & ipsa sapientia quȩ diuinitatis essen-¬
tia est: uigilanter tamen intuendum puto. qđ uir iste ꝓpħico
plenus sꝑu. suꝑbum diabolũ prudentia dei potus maluit
dicere. quã fortitudine eẽ ꝑcussum. Non enĩ ait fortitudo. sed
prudentia eitis ꝑcussit suꝑbum. Nam quamuis sie x ut
dictum est ppter naturam simplicem. dei fortitudo sapientia sit:
mi radice supplantans. sub captuuitate sua quasi iuste tenu¬
ti consensit. Ad uitã namq conditus in lib̃tate ꝓpriȩ uo¬
luntatis. sponte sua factus est debitor mortis. Delenda gͦ
erat talis culpa: sed nisi ꝑ sacrificiũ deleri non poterat.
Quęrendũ erat sacrificium: sed quale sacrificium poterat ꝓ

Expanded text:
vid propheta concordat, dicens: Tu humiliasti, sicut vulneratum, superbum . vid propheta concordat, dicens: Tu humiliasti, sicut vulneratum, superbum . Sed quamvis simplici naturae divinitatis non sit aliud esse, et aliud sapere, nec aliud sapere, et aliud fortem esse, quippe quia ipsa fortitudo quae sapientia, et ipsa sapientia quae divinitatis essentia est, vigilanter tamen intuendum puto quod vir iste prophetico plenus spiritu superbum diabolum prudentia Dei potius maluit dicere quam fortitudine esse percussum. Non enim ait forprudentia ejus percussit superbum. - Nam quamvis sicut dictum est, propter naturam simplicem Dei, fortitudo sapientia sit, mi radice supplantans, sub captivitate sua hominem quasi juste tenuti consensit. Ad vitam namque conditus in libertate propriae voluntatis, sponte sua factus est debitor mortis. Delenda ergo erat talis culpa, sed nisi per sacrificium deleri non poterat. Quaerendum erat sacrificium, sed quale sacrificium poterat pro
Abbreviated transcription (Latin):
ctissit suꝑbũ. Quid aliud maris nomine quã prȩsens sȩculum de¬
fignat᷑: In quo corda hominũ terrena quȩxentiũ. diuersis cogitacio¬
num fluctib in cumescunt. Qui elatione suꝑbiȩ concitati. dũ
alterna coge se impeciuit. quasi aduersantes se undȩ
collidunt. Sed iam in fortitudine illius maria congregata sunt.
quia incarnato dño discordantia sȩculariũ corda. concorditer
eredunt. lam petrus in mari ambulat: quia nimirũ xꝑi prȩ¬
dicatorib illa quondam tumida. humili auditu corda substrata
funt: ut recte etiam in ȩugłio huiꝰ mundi mansuetudinẽ figuraue¬
rit. qł ꝓcellosa maris aqua dni pedib pręsso tumore calcata est.
Sed quo nam modo id actum sit: aꝑitura dũ dicit᷑. Et prudentia
dixit. ascendam suꝑ altitudinẽ nubiũ. similis ero altissimo. Et
de quo uoce dei dicit᷑. Qui factus est ut nullũ timeret: & ipse ẽ
rex suꝑ om̃s filios suꝑbiȩ. De quo eriam huic sententiȩ dauid

Expanded text:
itus.---Quid aliud maris nomine quam praesens saeculum designatur, in quo corda hominum terrena quaerentium diversis cogitationum fluctibus intumescunt? qui elatione superbiae concitati, dum alterna intentione se impetunt, quasi adversante se unda collidunt. Sed jam in fortitudine illius maria congregata sunt, quia incarnato Domino discordantia saecularium corda concorditer credunt. Jam Petrus in mari ambulat, quia nimirum Christi praedicatoribus illa quondam tumida humili auditu corda substracta sunt ut recte etiam in Evangelio hujus mundi mansuetudinem figuraverit, quod procellosa maris aqua Domini pedibus, presso tumore, calcata est. Sed quonam modo id actum sit aperitur, dum dicitur: Et prudentia dixit: Ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo ? Et de quo voce Dei dicitur: Qui factus est ut nullum timeret, et ipse est rex super omnes filios superbiae . De quo etiam huic sententiae 552 Da
Abbreviated transcription (Latin):
in libris regum de diabolo scriptum ẽ: Quia sp̃s dñi malus irruebat
insaul. Uibi iuste quęxitur. si dñi cur malus: si malus cur dñi dicit᷑.
Sed duob uerbis comp̃hensa est. & potestas iusta in diabolo. & uo¬
luntas iniusta. Nam & ipse dicitur sp̃s malus. ꝑ nequissimã uolun

Expanded text:
Unde etiam in libris Regum de diabolo scriptum est: Quia spiritus Domini malus irruebat Unde etiam in libris Regum de diabolo scriptum est: Quia spiritus Domini malus irruebat in Saul . Ubi juste quaeritur: si Domini, cur malus; et si malus, cur Domini dicatur? Sed duobus verbis comprehensa est et potestas justa in diabolo, et voluntas injusta. Na
Abbreviated transcription (Latin):
nec intelliget deus iacob. Uir gͦ iste scẽ eccłiȩ tẏpum gestans.
in ipsa afflictionis suȩ amaritudine constitutus: contͣ utrosq
respondit. Nã quia essentiam uita habet. mors non habet: ut
deũ fateret᷑ ẽẽ ait. Auuit ds̃. Ut uero eum res humanas curare
ꝑhib̾et. subdidit: Qui abstulit iudicium meũ. & ad amiritu¬
dinem adduxit animã meã. Ista enim quȩ patit᷑. non casu
se ꝑpeti. sed deo omĩa disponente testatur. Nec temptatori suo.¬
amaritudinis suȩ potestatẽ tribuit: sed auctori. Scit namq¬
quia diabolus licet afflictionẽ iustoꝵ semꝑ appetat: tamen
si ab auctore nr̃o potestatẽ non accipit. ad temptacionis
articulum nullatenus conualescit. Unde. ⁊ om̃is uoluntas
diaboli iniusta est: et tamen ꝑmittente deo. omĩi pocestas iusta. Ex
se enĩ temptare quoslibet iniuste appetit: sed eos qui temptandi st̃.

Expanded text:
nec intelliget Deus Jacob . Vir ergo iste sanctae Ecclesiae typum gestans nec intelliget Deus Jacob . Vir ergo iste sanctae Ecclesiae typum gestans in ipsa afflictionis suae amaritudine constitutus, contra utrosque respondit. Nam quia essentiam vita habet, mors non habet, ut Deum esse fateretur, ait: Vivit Deus. Ut vero eum res humanas curare perhiberet, subdidit: Qui abstulit judicium meum, et ad amaritudinem adduxit animam meam. Ista etenim quae patitur, non casu se amaritudinis suae potestatem tribuit, sed auctori. Sequia diabolus licet afflitionem justorum semper appetat, tamen si ab auctore nostro potestatem non accipit, ad tentationis articulum nullatenus convescit. Unde et omnis voluntas diaboli injusta est, et tamen permittente Deo omnis potestas justa. Ex se enim tentare quoslibet injuste appetit, sed eos qui tentandi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ anlmã meam. Quib nimirũ uerbis beatus iob & sua nar-¬
rat. & sc̃ẽ eccłiȩ tempora afflicte significat: in quib aꝑta infide¬
lium ꝑuicatia premitur. & ꝑsequittionis amaritudine ꝑtur¬
batur. Duob namq modis temptari ȩccłia ab aduersarus solet:
ut udelicet ꝑsequutionẽ. aut uerbis patiat᷑ aut gladiis. Sc̃a uͦ
ȩccłia sũmoꝑe hab̾e sapientiã & scientiã studet: sed exercetur
eius sapientia. cum temptat᷑ uerbis: exercet᷑ eius patientia. eũ
temptat᷑ gladiis. Nc̃ uero de ea ꝑsequittione loquit᷑. in qua non
gladiis. sed falsis assertionib lacessitur. AAultos aut̃ nouimus.
qui eũ in hac uita aliqua aduersa patiunt᷑. deũ eẽ non credun
Nonnulli uͦ eẽ deum ȩstimant: sed res humanas minime cura¬
re. De illis quippe ꝑ dauid dicit᷑. Dixit insipiens in corde suo
non est deus. Isti uͦ apud eum dicunt. Quomͦ scit deus: & si¬
est scientia in excelso: & rursus. & dixerunt non uidebit dũs

Expanded text:
essaria.---3. Quibus nimirum verbis beatus Job et sua narrat, et sanctae Ecclesiae tempora afflictae significat, in quibus aperta infidelium pervicacia premitur, et persecutionis amaritudine perturbatur. Duobus namque modis Ecclesia tentari ab adversariis solet, ut videlicet persecutionem aut verbis patiatur, aut gladiis. Sancta vero Ecclesia summopere habere sapientiam et patientiam studet. Sed exercetur ejus sapientia cum tentatur verbis, exercetur ejus patientia cum tentatur gladiis. Nunc vero de ea persecutione loquitur, in qua non gladiis, sed falsis assertionibus lacessitur. Multos autem novimus qui cum in hac vita aliqua adversa patiuntur, Deum esse credunt. Nonnulli vero Deum esse aestimant, sed res humanas minime curare. De illis quippe per David dicitur: Dixit insipiens in corde suo, Non est Deus . Isti vero apud eum dicunt: elso ? Et rursus: Et dixerunt, non videbit Dominus,