comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersi ⁊ cognoscunt recta quȩ seqͥ
debeant: ⁊tam̃ seqͥ despierunt quȩ
cognoscunt. Kuminis gͦ rebelles sunt:
quia sua desidia sequendo. bonũ des¬
piciunt qd̃ nouert̃. Quia gͦ non ꝑig
noiantiã. s ꝑ suꝑbiã delinquunt : ela¬
tionis scutũ. Iaculis ui̾tatis obiciunt:
ne salubriter in corde feriant᷑. Ex qua
uidelicet eoꝵ suꝑbia agitur:⁊ ut quia
nolunt facere quȩ cognoscunt. nec cog¬
noscant iam bona quȩ faciant: s sua
eos cecitas ai̾tatis limune funditꝰ
do rebelles st̃. postinodũ cecanturut
nesciant. sicut dequibdã dicitur.
quia eũ cognouissent dm̃. non sic̃
am̃ głificauerunt. aut grãs egerunt.
De quib paulopost addit᷑. Eradidit illo
in reꝓbũ sensũ: ut fatiant quȩ noncõ¬
ueniunt. Nla enĩ głifieare nolueruts¬

Expanded text:
ersi et cognoscunt recta quae sequi debeant, et tamen sequi despiciunt quae cognoscunt. Lumini ergo rebelles sunt, quia, sua desideria sequendo, bonum despiciunt quod noverunt. Qui ergo non per ignorantiam, sed per superbiam delinquunt, elationis suae scutum jaculis veritatis objiciunt, ne salubriter in corde feriantur. Ex qua videlicet eorum superbia agitur ut quia nolunt facere quae cognoscunt, nec cognoscant jam bona quae faciant, sed sua eos caecitas a veritatis lumine fundo rebelles sunt, postmodum caecantur ut nesciant, sicut de quibusdam dicitur: Quia cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt . De quibus paulo post additur: Tradidit illos Deus in reprobum sensum, ut faciant ea quae non conveniunt . Quia enim g
Abbreviated transcription (Latin):
rauerunt lucẽ. Quid nanq hoc loco
domorũ nomine. nͥ conscientiȩ desig¬
nant᷑. in quib habitamꝰ. cum trac¬
tando quid agimꝰ scimus. Unde cui¬
dam sanato dicit᷑. Sade in domũ tu¬
am ad tuos. ⁊ adnuntia illis quanta
tͥ dñs fecerit. Idest a peceati iã uitiose¬
curus ad conscientiã reuertere. ⁊ in
uocẽ predicationis excitare. Iusti itaq
cũ in p̾resenti seło die ꝓsꝑitatis clares¬
cunt. eis erroꝵ magistri ꝑuersa suade̾
metiuint: s consilia exquixt̃. deiectio¬
nem ꝓsꝑitatis eoꝵ sũmoꝑe prestolant᷑.
ut in aduersitatis tenebris eorũ mentes
suadendo ꝑfodiant.⁊ qͥb ꝓsꝑe uiuentib.
ꝑuersa loqui minime audebant. Quos
mox ut in adu̾sitate uiderint exurgt̃.
⁊ ñ nisi ex peccati merito talia illos ꝑ¬
tionem credunt. In tenebris gͦ domos
ꝑfodiunt: qͥa bonoꝵ m̃tes ex ipsa eoꝵ¬
corrumꝑe aduersitate moliunt᷑. Bene au

Expanded text:
dere tentant. --Quid namque hoc loco domorum nomine nisi conscientiae designantur, in quibus habitamus cum tractando quid agimus? Unde cuidam sanato dicitur: Vade in domum tuam ad tuos, et annuntia illis quanta tibi Dominus fecerit , id est, a peccati jam vitio securus ad conscientiam revertere, et in vocem praedicationis excitare. Justi itaque cum in praesenti saeculo die cunt, eis errorum magistri perversa suadere metuunt, sed consilia exquirunt, dejectionem prosperitatis eorum summopere praestolantur, ut in adversitatis tenebris, eorum mentes suadendo perfodiant, quibus prospere viventibus perversa loqui minime audebant, quos mox ut in adversitate viderint, exsurgant et non nisi ex peccati merito talia illos pertionem putant. In tenebris ergo domos perfodiunt, quia bonorum mentes ex ipsa eocorrumpere adversitate moliuntur. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
Siue aute heretic seu ꝑuersi quilibet.
eũ iustos in deiectione conspiciunt: gau¬
dent. Cum uͦ eos ad regendȩ potestatis
uiderint culm̃ erumꝑe⁊ ꝑturbantur.
metuunt: afflictionib tabescunt. Unde

Expanded text:
Sive autem haeretici, sive perversi quilibet, cum justos in dejectione conspiciunt, gaudent; cum vero eos ad regendae potestatis viderint culmen erumpere, perturbantur, metuunt, afflictionibus tabescunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
mala agit. nndus incẽdit: quia sine ue¬
lamine boni oꝑis. ꝑiter prauitatis ꝑ¬
git. Sunt uͦ non nulli. qu malũ suę ne¬
quitiȩ cognoscentes. satiari pane iusticiȩ
festinant: ꝑciꝑe sacri ȩloquii dicta de¬
siderant. Qui quotiens sententias pa¬
trũ. ꝓ edificandis m̃tib in cogitatioẽ
uersant: quasi de bona segete spicas
portant. Heretici gͥ nudis. uncedentib
absq uestitu. ⁊ esurientib spicas tollt̃:
quia siie quidã otiosi sint. ⁊ nullis se
bonis exerceant. seu ꝑ iter impuden¬
tiȩ absq uelamine boni oꝑis ꝑgant.
etiam si qͣndo iam ad penitentiam
redire cupiunt. ⁊ pabulũ uerbi con¬
eupiseunt: eis esurientib spicas tolluns:
quia in eoiũ mente ꝑnitiosis ꝑsuasio¬
nib. patrũ sententias destruunt.
Nec inmerito spicas signari patrum
sententias didicimꝰ. quia dũ sepe ꝑ
figurata ȩloquia ꝓferunt᷑. ab eis teg¬
men littere. quasi aristarũ paleas sub¬

Expanded text:
mala agit nudus incedit, quia sine vemala agit nudus incedit, quia sine velamine boni operis per iter pravitatis pergit. Sunt vero nonnulli qui, malum suae nequitiae cognoscentes, satiari pane justitiae festinant, percipere sacri eloquii dicta desiderant. Qui quoties Patrum sententias pro aedificandis mentibus in cogitatione versant, quasi de bona segete spicas portant. Haeretici igitur nudis et incedentibus absque vestitu et esurientibus spicas tollunt, quia sive quidam otiosi sint, et in nullis se bonis exerceant, seu per iter impudentiae absque velamine boni operis pergant, etiam si quando jam ad poenitentiam redire cupiunt, et pabulum verbi concupiscunt, eis esurientibus spicas tollunt, quia in eorum mente perniciosis persuasionibus Patrum sententias destruunt. Nec immerito spicas signare Patrum sententias dicimus, quia saepe dum per figurata eloquia proferuntur, 526 ab eis tegmen litterae quasi aristarum paleas sub
Abbreviated transcription (Latin):
scãm eccłiam constituti. Quorũ uitã
miserieors pat̾ moriendo seruauit:⁊
qui ad bonã iam intentionẽ deducti
sunt: s adhuc in bonis actib nulla uir¬
tute roborant᷑. Heretiei gͥ depredantes
pupillos uim faciunt: quia contra in¬
firmas fideliũ mentes uerborũ ⁊ oꝑũ
iuolentia grassant᷑. Sulgus autem
pauꝑ ẽ. popłs indoctus: qui si ueras
sapientiȩ diuitias hab̾et. uestimen¬
tum suȩ fide nequaqͣm amitteret. Qa¬
si quidã quippe intra scãm ȩccłiam
senatores sunt. ueri doctores: qui cũ
scientiam in corde multiplicant⁊ ue¬
ris apudse diuitiis abundant. S he-¬
retici uulgũ pauꝑem spoliant: quia
dum doctos ñ preualent. indoctos qͦs¬
q a uelamine fidei. p̃dicatione pestife¬
Qdꝰ ait nudis: hoc replicat absq uesti¬
tu. S aliud ẽ nudum eẽ: aliud nudũ
incedere. Om̃is eram qui nec bona nec
mala oꝑat̃: nuous ẽ. ⁊ otiosus. Qͥ autẽ

Expanded text:
sanctam Ecclesiam constituti, quorum vitam sanctam Ecclesiam constituti, quorum vitam misericors pater moriendo servavit, qui ad bonam jam intentionem deducti sunt, sed adhuc in bonis actibus nulla virtute roborantur. Haeretici igitur depraedantes pupillos vim faciunt, quia contra infirmas fidelium mentes verborum et operum violentia grassantur. Vulgus autem pauperum est populus indoctus, qui si verae sapientiae divitias haberet, vestimentum suae fidei nequaquam amitteret. Quasi quidam quippe intra sanctam Ecclesiam senatores sunt, veri doctores, qui cum scientiam in corde multiplicant, veris apud se divitiis abundant. Sed haeretici vulgus pauperum spoliant, quia dum doctos non praevalent, indoctos quosque a valamine fidei p- Quod ait nudis, hoc replicat, absque vestitu. Sed aliud est nudum esse, aliud nudum incedere. Omnis enim qui nec bona nec mala operatur nudus est, et otiosus: qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
los. prauitatis eius feditas oꝑiatur.
Unde scriptum ẽ. Beati quorũ remissȩ
sunt iniquitates: ⁊ quorũ tecta sunt
nisi fortes intra scãm ȩccłiam uixos acez¬
pimus: Quib ꝑ pͥmum pastorẽ dicit.
It uos tanqͣm lapides uiui suꝑ edificam
ni.Hiitaq qni de nullo suo ope consi¬
dunt. ad scorum mr̃m ꝓtectionẽ eur¬
runt: atq ad sacra eorũ corpora fleti¬
bus insistunt ꝓmereri seueniã eis in¬
tercedentib dep̃cantur. Quid gͦ istim¬
hac humilitate fatiunt: nisi quia bonȩ
actionis uelam̃ non habent. lapides am¬
plexantur: Se ꝗui tu R
Tim fecert̃ depredantes pupillos:
Cum ꝓsꝑitatẽ uitȩ p̃sentis ħetici non ha¬
bent᷑: infirinis m̃tib uerbis blandiori¬
b ꝑuersa ꝑsuadent. Si quia uͦ illis ꝓs¬
ꝑitas tẽporis p̃sentis arriserit: etiam
iuolenter trahere quos p̃ualent ñ de-¬
sistunt. Pupillorũ itaq noĩe designan¬
tur hi: qui adhuc sunt teneri. intra

Expanded text:
los pravitatis ejus foeditas operiatur. los pravitatis ejus foeditas operiatur. Unde scriptum est: « Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt nisi fortes intra sanctam Ecclesiam viros accipimus. Quibus per primum pastorem dicitur: « Et vos tanquam lapides vivi superaedifii itaque qui de nullo suo opere confidunt, ad sanctorum Martyrum protectionem currunt, atque ad sacra eorum corpora fletibus insistunt, promereri se veniam, eis intercedentibus, deprecantur. Lege hac humilitate faciunt, nisi quia bonae actionis velamen non habent, lapides amplexantur. Sequitur: VERS. 9. Vim fecerunt depraedantes pupillum, tem vitae praesentis haeretici non habent, infirmis mentibus verbis blandioribus perversa persuadent. Si qua vero illis prosperitas temporis praesentis arriserit, etiam violenter trahere quos praevalent non desistunt. Pupillorum itaque nomine designantur hi qui adhuc sunt teneri intra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uestim̃tum oꝑatio designari. Et̃
sunt pleriq qui ad huc ꝑuersis de¬
siderus estuant.⁊ s contra se spĩtali¬
ter decertantes. rectis sibi oꝑib re¬
piignant: ⁊ bonis actib tegunt. hoc
quod sinistrũ sibi resultare ꝑ tẽpta
tionẽ sentiunt. Hi itaq unde mala
desid̾ant: inde algent. Unde autẽ bo¬
na oꝑant᷑. inde uestiti sunt. Cũ uͦ he¬
retie ꝑu̾sis allegationib. recte fide
eis oꝑa subtrahunt. quid agunt. nisi
ut hi qui adhuc desiderioꝵ carnaliũ
frigora sentiunt. sine bonoꝵ actuũ
non habentes uelam̃ amplexan¬
tur lapides. Imbres sunt montium:
uerba doctorũ. De quib montibr uo¬
ce scẽ eccłiȩ dicit᷑. Leuaui ocłos meos
ad montes. Hos itaq imbres montiũ
rigant: qͥa scõrum patrũ fluenta sati¬
ant. Uelam̃ autẽ ut iam p̃diximus.
boni oꝑis tegm̃ accipimꝰ : quo quisq
tegitur. ut ante ꝯnũpotentis dĩ ocu¬

Expanded text:
per vestimentum operatio signari. Et per vestimentum operatio signari. Et sunt plerique qui adhuc perversis desideriis aestuant, sed, contra se spiritaliter decertantes, rectis sibi operibus repugnant, et bonis actibus tegunt hoc quod sinistrum tionem sentiunt. Hi itaque unde mala desiderant, inde algent; unde autem bona operantur, inde vestiti sunt. Cum vero haeretici perversis allegationibus rectae fidei eis opera subtrahunt, quid agunt nisi ut hi qui adhuc desideriorum carnalium frigora sentiunt, sine bonorum actuunon habentes velamen amplexantur lapides. - Imbres sunt montium, verba doctorum. De quibus montibus voce sanctae Ecclesiae dicitur: « Levavi oculos meos ad montes . » Hos itaque imbres montium rigant, quia sanctorum Patrum fluenta satiant. Velamen autem ut jam praediximus, boni operis tegmen accipimus, quo quisque tegitur, ut ante omnipotentis Dei ocu
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃ta corpus: sic bona oꝑa ꝓte¬
gunt anunã. Ynde euidã dicitur.
Beatus qui uigilat ⁊custodit uesti¬
m̃ta sua.ne nudus ambulet. Here¬
ticiitaq cũ in quorundã m̃tib bo¬
na oꝑa destruunt: mmirũ uela¬
mina indum̃torum tollunt. Be¬
ne autẽ dicit᷑: quib non ẽ oꝑim̃¬
tum in frigore. Oꝑimentũ quippe
ad iusticiam ꝑtinet: frigus ad cul¬
ꝑam. Et st̃ non nulli. qui in quibdã
reb peccata faciunt: inquibdam u̾
recta oꝑa secunt᷑. Qui gͦ ex aliis acti¬
b delinquit. atq ex aliis iustieiam
ꝑagit quid iste nisi in frigore ue¬
stitur: Alet ⁊ tegit᷑: quia ex alio oꝑe
calefacit ad nsticiã. qui ex alio fri¬
gescit ad eulpam. S eum hetici bo¬
na oꝑa talib subtrahunt: agunt
ne in frigore habeant qͦ uestiantur.
Recte gͦ dicitur. nudos hoiẽs dimit¬
tunt. indum̃ta tollentes. qͥb non ẽ
oꝑimentũ in frigore: ut uidelicet
solum culpȩ frigus interimat. qs
calor alterius oꝑis ex parte aliqua

Expanded text:
ic bona opera protegunt animam. Unde cuidam dicitur: Beatus qui vigilat, et custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet . Haeretici itaque cum in quorumdam mentibus bona opera destruunt, nimirum velamina indumentorum tollunt. Bene autem dicitur: Quibus non est operimentum in frigore. Operimentum quippe ad justitiam pertinet, frigus ad culpam. Et sunt nonnulli qui in quibusdam s peccata faciunt, in quibusdam vero recta opera sequuntur. Qui ergo ex aliis actibus delinquit, atque ex aliis justitiam peragit, quid iste nisi in frigore vestitur; alget, et tegitur; quia ex alio opere fervescit ad justitiam, ex alio frigescit ad culpam? Sed cum haeretici bona opera talibus subtrahunt, agunt ne in frigore habeant quo vestiantur. Recte ergo dicitur: Nudos dimittunt homines, indumenta tollentes, quibus non est operimentum in frigore, ut videlicet solum culpae frigus interimat quos calor alterius operis ex parte aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
ingeri in paruulorũ fideliũ mente eõs¬
piciunt: semꝑ ad clamorẽ ⁊ gemitꝰ re¬
deunt. Unde ⁊ recte dicitur.¬
c anima uulneratoꝵ clamabit:
i ds̃ inultum abire nĩ patitur. Nus¬
neratur qͥppe aĩa iustorũ: cum fidestur¬
ba infirmoꝵ. Quib iã hoc ipsũ clamare
est: de alieno lapsu tabescere. S dẽ in¬
ultũ abire ñ patit᷑: quia ⁊ si iusto ordine
iniustum aliquid fieri ꝑmittit.⁊ inul¬
tum tam̃ abire non sinit iniustũ. qd̾
considerat ꝑcutit electoꝵ: n tam̃ eter¬
na iusticia ferire ñ neghigit iniustici¬
am ferientium. SegiTU R..¬

Expanded text:
ingeri in parvulorum fidelium mente consingeri in parvulorum fidelium mente conspiciunt, 527 semper ad clamorem et gemitus redeunt. Unde et recte diciturEt anima vulneratorum clamavit, et Deus inultum abire non patitur. - Vulneratur quippe anima justorum, cum fides turbatur infirmorum, quibus jam hoc ipsum clamare est, de alieno lapsu tabescere. Sed Deus inultum abire non patitur, quia etsi injusto ordine injuste aliquid fieri permittit, inultum tamen abire non sinit injustum, quod percutit electorum, et tamen aeterna justitia ferire non negligit injustitiam ferientium. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
in euangłio conuiuentiũ popłorum.
etiam ꝑ locoꝵ distinctionẽ concordiam
designauit: cũ satiaturus de quinq
panib popłm. qͥnquagenos ꝑ turmaᷤ.
uel centenos discũbere p̃cepit: ut ui¬
delicet turba fideliũ. escam suã ⁊ lo¬
net᷑: ⁊ quinquagenarius bis duci-¬
tur. ut ad centenariũ ꝑducat᷑. Quia
gͦ prius a malo quiescitur oꝑe. ut pꝰ
anima plenius quiescat in cogitatio¬
ne: alii quinquageni. alii autẽ een¬
tens discumbunt. Qm̃ sunt ñ nul¬
li. qui iã a prauis actib habent reqͥ¬
em oꝑis: ⁊ st̃ ñ nulli. qu a ꝑuersis
cogitationib hñt iam requiẽ men¬
mundi potentib adherentes. bonorum
sotialẽ uitã atq concordiã ꝑsequunt᷑
recte nẽ dicitur. De ciuitatib fecert̃
uiros gemere. Quos recte beatꝰ iob mẽ¬
morat uiros: qͥa illos magis hereties ex¬
tinguere ambiunt.⁊ qͥ ꝑfectis gressib
ꝑuiam dĩ non fluxȩ ⁊ eneruiter s uiri¬
liter currunt. Qui cũ uulnus ꝑfidie

Expanded text:
inus conviventium populorum etiam per locorum distinctionem concordiam designavit, cum satiaturus de quinque panibus populum, quinquagenos per turmas, vel centenos discumbere praecepit, ut videlicet turba fidelium escam suam et lonetur, et quinquagenarius bis ducitur, ut ad centenarium perveniatur. Quia ergo prius a malo quiescitur opere, ut post anima plenius quiescat in cogitatione, alii quinquageni; alii autem centeni discumbunt, quoniam sunt nonnulli qui a pravis actibus habent requiem operis, et sunt nonnulli qui a perversis cogitationibus habent jam requiem menmundi potentibus adhaerentes, bonorum socialem vitam atque concordiam persequuntur, recte nunc dicitur: De civitatibus fecerunt viros gemere. Quos recte beatus Job memorat viros, quia illos magis haeretici exstinguere ambiunt qui perfectis gressibus per viam Dei non fluxe et enerviter, sed viriliter currunt. Qui cum vulnus perfidiae
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. Mesciert̃ uias eius: nec reuers
sunt ꝑsemitas illiꝰ. Angustior qͥpe
est semita: qmuia. Qui autẽ bona
manifestiora agere contẽpnunt: ne¬
quaqͣm ad subtiliora intelligenda ꝑ¬
ueniunt. Expectauit audẽ omp̃s ds̃:¬
itinera quȩ noluert ꝑinnocentiã saltim
ꝑpenitentiã tenerent. Qua in re. quan¬
ta sint miscd̾iȩ uscera dĩ onuĩpotentis
ostendit᷑: qui eos quos ase discedere as¬
picit. ut reu̾tantur querit. Unde pꝰ
enumeratas culpas. delinquentẽ sy¬
nagogã ꝑ uocẽ ꝓpħicam reuocat:
dicens. Ergosaltim amͦ uoca me: pa¬
ter ms̃. Dux uirginitatis meȩ tu es.¬
surgit homcida. interfecit egenũ
⁊ pauꝑem: ꝑ noctem uͦ erit quasi fur.
Cum homzcida in necẽ ꝓximoꝵ ꝑno
cturnũ maxime silentiũ soleat gͣs¬
sari: cur in hoc loco mane pͥmo consur¬
gere adinterficiendũ egenũ ⁊ pau-¬
ꝑem dicit᷑. in nocte uͦ quasi fur ẽẽ
ꝑhibet᷑ : S his uerbis littere. dũ si¬

Expanded text:
dicitur: Nescierunt vias ejus, nec reversi sunt per semitas illius. Angustior quippe est semita quam via. Qui autem bona manifestiora agere contemnunt, nequaquam ad subtiliora intelligenda perveniunt. Exspectavit autem omnipoteitinera quae noluerunt per innocentiam saltem per poenitentiam tenerent! Qua in re quantae sint misericordiae viscera Dei omnipotentis ostenditur, qui eos quos a se discedentes aspicit, ut revertantur, quaerit. Unde post enumeratas culpas delinquentium Synagogam per vocem propheticam revocat, dicens: Ergo saltem amodo voca me, pater meus, dux virginitatis meae tu essurgit homicida, interficit egenum et pauperem, per noctem vero erit quasi fur. - Cum homicida in nece proximorum per nocturnum maxime silentium soleat grassari, cur hoc in loco mane primo consurgere ad interficiendum egenum et pauperem dicitur, in nocte vero quasi fur esse perhibetur? Sed ipsis verbis litterae dum si
Abbreviated transcription (Latin):
mero ad singularẽ redit⁊ quia plerũq
unus mala inchoat: ⁊ iiitando mul¬
ti subsecunt. S eius pͥncipaliter eul¬
pa est: qui ꝑuersis sequentib exẽpla
prebuit iniquitatis. Unde i ad illũ re¬
dit crebro sententia: qui auctor ext¬
tit in culpa. Aquȩ autẽ suꝑficies huc
illueq aura impellit᷑. ⁊ nulla stabili¬
tate solida. passim mouetur. Iniqui gͥ
mens plusqm aquȩ suꝑficies leuis ẽ.:
quia quelibet hanc aura tẽptatio¬
nis attigerit: sine tarditate retra¬
ctationis aliqua trahit. Si enĩ eor flu-¬
xum cuiislbet ꝑu̾si cogitamꝰ. quid ali¬
ud qmͣ inuento positam aquȩ suꝑfici¬
em cernimꝰ. Nunc nanq illud aura
impellit irȩ: nt aura luxurie: nẽ

Expanded text:
mero ad singularem redit, quia plerumque unus mala inchoat, et imitando multi subsequuntur. Sed ejus principaliter culpa est qui perversis sequentibus exempla praebuit iniquitatis. Unde ad illum redit crebro sententia qui auctor exstitit in culpa. Aquae autem superficies huc illucque aura impellitur, et nulla stabilitate solidata passim movetur. Iniqui igitur mens plusquam aquae superficies levis est, quia quaelibet hanc aura tentationis attigerit, sine tarditate aliqua retractationis trahit. Si enim cor fluxum cujuslibet perversi cogitamus, quid aliud quam in vento positam aquae superficiem cernimus? Nunc namque illum aura impellit ire, nunc aura superbiae, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
metunt.⁊ n auctorẽ eius in m̃bris su¬
is oppͥmendo uindemiant: qͥa crea¬
toris nr̃i grãm ꝑsequentes. dũ quos¬
dam de illa qui recti uidebant᷑ rapi¬
unt: quid aliud qͣm spieas uel botros
animarũ collunt. De quib ad huc

Expanded text:
metunt, et auctorem ejus in membris sumetunt, et auctorem ejus in membris suis opprimendo vindemiant, quia Creatoris nostri gratiam persequentes, dum quosdam de illa qui recti videbantur rapiunt, quid aliud quam spicas vel botros animarum tollunt? De quibus adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
Scriptũ quippe ẽ. Ambulaus in uia m¬
maculata: hic mͥ ministrabat. Qi
gͦ non inuia iniaculata ambulãt.
panem liberis. Ad predam uigi
uersis filiis. panẽ erroris parent. Dẽqͦ
uidelicet pane: apud salomonẽ uerbis
mulieris. prauitatis heticȩ typũ ge¬
rentis dicit᷑. Aquȩ furtiuȩ dulciores
sunt: ⁊ panis absconditus suauior.
am eius quẽ in oppresserint iun¬
ci non suam demetunt: quia ex ea
sententias longe a suis sensib diu̾¬
sas tollunt. Que uineȩ quoq appel¬
latione expͥmitur: quia ꝑ uerita¬
tis sententias. botros uͥtutͥũ ꝓfert.
Cuius uineȩ dñm. idest scriptura
sacrȩ conditorẽ quasi ui oppͥmunt:
quia ad suũ sensum uerba sac̾ eloqͥi
inflectere iuolent̾ conant᷑. qui dic̃.
ex ea sententiarũ botros. ꝓ suȩ intelli¬
gentiȩ intentione coaceruant. Potest
a gri uel uineȩ noĩe: uniu̾sa ȩccłia
signari. Quã ꝑuersi p̃dicatores dẽ¬

Expanded text:
Scriptum quippe est: Ambulans in via imScriptum quippe est: Ambulans in via immaculata, hic mihi ministrabat . Qui ergo non in via immaculata ambulat, spanem liberis. 61. Haereticierversis filiis panem erroris parent. De quo videlicet pane apud Salomonem verbis mulieris pravitatis haereticae typum gerentis dicitur: « Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditur suavior am ejus quem vi oppresserint, vinci non suam demetunt, quia extra sententias longe a suis sensibus diversas tollunt. Quae vineae quoque appellatione exprimitur, quia per veritatis sententias botros virtutum profert. Cujus vineae dominum, id est Scripturae sacrae conditorem, quasi vi opprimunt, quia ejus sensum in verba sacri eloquii inflectere violeex ea sententiarum botros pro suae intelligentiae intentione coacervant. Potest agri vel vineae nomine universa Ecclesia designari, quam perversi praedicatores de
Abbreviated transcription (Latin):
heretie. qui popłis admisceri refugi¬
unt: s secessũ uitȩ secretioris petunt.
Qui plerũq eos quos inueniunt. eo ã¬
plius peste suȩ ꝑsuasionis infitiunt:
quo quasi exuitȩ m̃tis reuerentio¬
res uidentur. De quib subditur.
lii quasi onagi in deserto: e¬
grediunt᷑ ad opus suũ. Bnager
enim: agrestis ẽ asinꝰ. Et recte hoc
in loco onagris cõparantur heretie:
quia in suis uoluptatib dimiss. a
uinculis st̃ fidei ⁊ rationis alien.
Unde scriptum ẽ. Onager in solitu
quippe in solitudine assuetꝰ est: quia
dum terrã cordis sui disciplinȩ uͥtute
non excolit: ibi habitat ubi fructus
ex desiderio scientie in m̃te conce¬
pit : inflare p̃ualent ñ edificare. Quos
contra dicit᷑. Scientia inflat: caritas
edificat. Unde hic quoq congrue infer¬
tur: egrediunt᷑ ad opus suũ. Nlon enĩ
dĩ s opus suũ ꝑagunt: aũ non recta
dogniata. s ꝓpria desid̾ia secuntur.

Expanded text:
haeretici qui populis admisceri fugihaeretici qui populis admisceri fugiunt, sed recessum vitae secretioris petunt; qui plerumque eos quos inveniunt eo amplius peste suae persuasionis inficiunt, quo quasi ex vitae meritis reverentiores videntur. De quibus subditur: Alii quasi onagri in deserto egrediuntur ad opus suum. - Onager enim agrestis est asinus. Et recte in hoc loco onagris comparantur haeretici, quia in suis voluptatibus dimissi, a vinculis fidei et rationis sunt alieni. Unde in solitudine assuetus est, quia dum terram cordis sui disciplinae virtute non excolit, ibi habitat ubi fructus ex desiderio scientiae in mente concepit, inflare praevalet, non aedificare; quos contra dicitur: Scientia inflat, charitas vero aedificat . Unde hic quoque congrue infertur: Egrediuntur ad opus suum. Non enim Dei, sed suum opus peragunt, dum non recta dogmata, sed propria desideria sequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
nus quisq p̃dicator. Et sepe contingit:
ut heretiei suis ꝑuersis dogmatib.
ipsos etiam qui p̃dicatores uideban-¬
tur trahant. Douem gͦ ui duȩ aufert̃:
cũ de scã eccłia etiam p̃dicatorẽ tol-¬
lunt. Ubi recte ẽ adiunctũ: ꝓpigno¬
re. Pignus nanq eũ tollitur aliud
quidem ẽ quod tenet᷑: s tam̃ ad huc
aliud querit᷑. Et plerunq ħetie ideo
eos conant᷑ auferre qui p̃dicant: ut
eorum etiam sequaces trahant. Lig
nore gͦ bosuiduȩ tollit᷑: quando iecir¬
co ipse qui p̃dicabat rapit᷑. ut alii se¬
quant᷑. Ex cuius ruina plerunq agi¬
tur: ut hi quoq de scẽ ȩccłiȩ gremi¬
o ęxeant: qu in ea bonis morib pre¬
diti mites atq humiles esse uide¬
bantur. Unde ⁊ subditR.¬
ubuertert pauperum niã: ⁊ op¬
pressert̃ pariter mansuetos terrȩ.
designari solet. Et ñ nunqͣm hi qui
mansueti atq humiles uident᷑ : si
seruare discretionẽ nesciunt: exem¬
plis alioꝵ cadunt. Sunt u non null

Expanded text:
dicator. Et saepe contingit ut haeretici perversis suis dogmatibus ipsos etiam qui praedicatores videbantur trahant. Bovem ergo viduae auferunt, cum de sancta Ecclesia etiam praedicantem tollunt. Ubi recte est adjunctum: Pro pignore. Pignus namque cum tollitur, aliud quidem est quod tenetur, sed tamen adhuc aliud quaeritur. Et plerumque haeretici ideo eos conantur auferre qui praedicant, ut eorum etiam sequaces trahant. Pro pignore ergo bos viduae tollitur, quando idcirco ipse qui praedicabat rapiatur, ut alii sequantur. Ex cujus ruina plerumque agitur ut hi quoque de sanctae Ecclesiae gremio exeant, qui in ea bonis moribus praediti mites atque humiles esse videbantur. Unde et subditubverterunt pauperum viam, et oppresserunt pariter mansuetos terrae. designari solet. Et nonnunquam hi qui mansueti atque humiles videntur, si servare discretionem nesciunt, exemplis aliorum cadunt. Sunt vero nonnulli
Abbreviated transcription (Latin):
helare conspiciunt. de reb quas in hoc
mundo possident huiꝰ uitȩ adiutoriũ
ferunt. Et qͣmuis ipsi agere sp̃alia ne¬
queant. ad sũma tam̃ tendentib libẽ¬
ter subsidia ministrant. Portare enĩ
asinus onã hominũ solet. Quasi gͦ qͥ¬
dam asinꝰ electorum ẽ: qui t̾renis re¬
bus deseruiens. deportat onera usib
hominũ. Et sepe cũ heretic quemlibet
talem a sc̃e eccłie gremio au̾tunt. qͣsi
pupilloꝵ asinũ abigunt: quia eum¬

Expanded text:
helare conspiciunt de rebus quas in hoc helare conspiciunt de rebus quas in hoc mundo possident hujus vitae adjutorium ferunt. Et quamvis ipsi agere spiritalia nequeant, ad summa tamen tendentibus libenter subsidia ministrant. Portare enim asinus 523 onera hominum solet. Quasi ergo quidam asinus electorum est, qui, terrenis actibus deserviens, deportat onera usibus hominum. Et saepe cum haeretici quemlibet talem a sanctae Ecclesiae gremio avertunt, quasi pupillorum asinu
Abbreviated transcription (Latin):
trans grediaris t̾minos antiquos: qͦs
posuert̃ patres tui. Qui greges diripi¬
unt ⁊ pascunt ⁊⁊ qͥa imꝑitos qͦsq ꝑuer¬
sis ad se ꝑsuasionib trahunt: ⁊ doct¬
nis pestiferis ad interficiendũ nutͥ¬
unt. Nam qd̾ gregum noĩe imꝑiti
popłĩ designent᷑. sponsi uerba destan¬
tur: qui sponsã suam alloquit᷑ di¬
cens. Nisi cognouis te opulchra int̾
mulieres: egredere. ⁊ abi post uesti¬
gia gregũ. Idest nͥ honorem tuũ quo
ad similitudinẽ dei es condita. be¬
ne uiuendo cognou̾is: a conspectu
meȩ contẽplationis egredere: uim¬
nisi electos dĩ in mentis teneritudine
positos: Qui magna fidei gr̃ã nuteuin¬
tur⁊ pat̾s suiam ꝓ se mortui faciẽ nec¬
dum uident. Et sunt pleriq inȩccłia.
qui quosoã conspieiunt cȩlestia appe¬
tere terrena omĩa despectu hab̾e.
Et quamuis ipsi in huiꝰ mundi laborib
insudent. eistam̃ quos ad celestia an¬

Expanded text:
transgrediaris terminos antiquos, quos transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui . Qui greges diripiunt et pascunt, quia imperitos quosque perversis ad se persuasionibus trahunt, et doctrinis pestiferis ad interficiendum nut Nam quod gregum nomine imperiti populi designentur, sponsi verba testantur, qui sponsam suam alloquitur dicens: Nisi cognoveris te, o pulchra inter mulieres, egredere, et abi post vestigia gregum , id est nisi honorem tuum, quo ad similitudinem Dei es condita, bene vivendo cognoveris, a conspectu meae contemplationis egredere, et imnisi electos Dei, in mentis teneritudine positos, qui magna fidei gratia nutriuntur, et patris sui jam pro se mortui faciem necdum vident? Et sunt plerique in Ecclesia qui quosdam conspiciunt coelestia appetere, terrena omnia despectui habere; et quamvis ipsi in hujus mundi laboribus insudent, eis tamen quos ad coelestia an
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Dieatur gͥ recte. Qui autẽ noue¬
runt eũ. ignorant diesilliꝰ. Quia .si
iam dm̃ ꝑ fidem nouimꝰ: qualiterti¬
iñ sit eius et̾nitas: sine p̃terito ante
scła. sine futuro post scła. sine mora
longa. sine p̃stolatione ꝑpetua. ñ ui¬
demus. Beatus itaq iob sc̃ẽ eccłiȩ ty¬
pum tenens. qͥa sub magno se scien¬
tiȩ freno moderat᷑. ne plus sapiat ꝙͣ.
õportet saꝑei dies dĩ non posse com¬
prehendi testificans: ad hereticoꝵ
mox suꝑbiã aspectũ mentis reducit.
qui alta saꝑe appetunt: ⁊ qd̾ caꝑent
cumq ñ possunt. ꝑfecte se scire glo¬
riantur. Nam sequit R
lii terminos transtulert᷑: diri¬
puert̃ greges. ⁊ pauerunt eos.
Quos alioꝵ noĩe. nisi ħeticos desiguat:¬
I qui a scẽ eccłiȩ gremio extranei exi¬
stunt: Ipsi enĩ terminos transfert̃.
quia constitutiones patrũ preuari¬
cando transcendunt. De quib nuni
rum constitutionib scriptum ẽ. Ne

Expanded text:
mus. Dicatur igitur recte: Qui autem novemus. Dicatur igitur recte: Qui autem noverunt eum, ignorant dies illius, quia etsi jam Deum per fidem novimus, qualiter tamen sit ejus aeternitas, sine praeterito ante saecula, sine futuro post saecula, sine mora longa, sine praestolatione perpetua, non videmus. Beatus itaque Job sanctae Ecclesiae typum tenens, quia sub magno se scientiae freno moderatur, ne plus sapiat quam oportet sapere, et dies Dei non posse comprehendi testificans, ad haereticorum mox superbiam respectum mentis reducit, qui alta sapere appetunt, et quod capere utcunque non possunt perfecte se scire gloriantur. Nam sequiturlii terminos transtulerunt, diripuerunt greges, et paverunt eos. - Quos aliorum nomine, nisi haereticos designat? qui a sanctae Ecclesiae gremio extranei existunt. Ipsi enim terminos transferunt, quia constitutiones Patrum praevaricando transrum constitutionibus scriptum est: Ne
Abbreviated transcription (Latin):
tat in m̃te. Cumq audit eternitatẽ
dei ÷ humano more intendenti aĩõ
longa uitȩ spatia ꝓponit: in quibus
metiat᷑ semꝑ ⁊ quid abiit retro qd̾
retineat᷑ in memoria ⁊ n quid ante
restat qd̾ expectet᷑ ex intentione. B¬
eternitatẽ necdũ cognouimꝰ. Ibi qͥp¬
pe ẽ. quod nec initio incipit᷑. nec fine
terminat᷑: ubi neq expectat᷑ quod
ueniat.⁊ neq p̃currit qd̾ debeat
demus: ubi sic semꝑ sine fine ẽẽ est.
ut nunqm seanimus tendat ad se¬
quentia: ac si multiplicent᷑ quȩ st̃¬
humano mͦ sp̃c hominib ẽ locutus:
ut ibi adhuc diceret. ubi expectatioñ
inesset. Ad huc enĩ et̾nitas ñ habet. q̃ sẽꝑ
eẽ habet: in qua nulla pafssuȩ longitudins
preterit. ut pars alia succedat. s to
cernat: in qua omẽ quod est. animꝰ¬
uidet ⁊ tardũ non ẽẽ .i longum esse.
S hȩc de dieb et̾nitatis loquentes.
conam magis uidere aliqͥd quã uide¬

Expanded text:
tat in mente. Cumque audit aeternitatem tat in mente. Cumque audit aeternitatem Dei, humano more intendenti animo longa vitae spatia proponit, in quibus metiatur semper et quid abiit retro, quod retineatur in memoria, et quid ante restat, quod exspectetur ex intentione. aeternitatem necdum cognovimus. Ibi quippe est quod nec initio incipitur, nec fine terminatur, ubi neque exspectatur quod veniet, neque percurrit quod debeat demus, ubi sic semper sine fine esse est, ut nunquam se animus tendat ad sequentia, ac si multiplicentur quae sunt ethumano modo spiritus hominibus est locutus, ut ibi adhuc diceret, ubi exspectatio non inesset. Adhuc enim aeternitas non habet, quae semper esse habet, in qua nulla pars suae longitudinis praeterit, ut pars alia succedat, sed totur quod non cernat; in qua omne quod est animet tardum non esse, et longum esse. Sed haec de aeternitatis diebus loquentes, conamur magis videre aliquid quam vide
Abbreviated transcription (Latin):
habet. Eternitatẽ quippe habet: s ip¬
se ẽ eternitas. Lucem habet: s lux
sua ipse ẽ. Claritatẽ habet: s ipse ẽ
claritas sua. Non est gͦ in eo aliud ẽẽ:
⁊ aliud hab̾e. Qͥd est itaq dicẽ. qui
nouert̃ eum. ignorant dies eiꝰ. nisi
quia ⁊ qui cognoseunt eum adhuc nes¬
eiunt: Nam iqͥ eũ iam fide tenent:
ad huc ꝑ spẽm ignorant. Et cũ ipse
sibi sit eternitas quẽ ueraciter ere¬
dimus: qualiter tam̃ sit ipsa eiꝰ eter¬
nitas ignoramꝰ. In hoc nanq qd̃ de d¬
uinȩ naturȩ potentia audiuimus.
ea ñ nunqͣm cogitare consueui mꝰ.
quȩ ꝑ exꝑientiã scimus. Om̃e enum
quod cepit ⁊ desinit: initio ⁊ fine
concludit᷑. Quod si mora aliquan¬
tula differt᷑ ut finiat᷑. longũ dic¬
tur. In qua uidelicet longinquita¬
te. cũ quisq m̃tis ocłos reducit⁊ retro
ꝑ memoriã tendit: ante ꝑ expecta¬
tionẽ quasi spatiũ temporis dila¬

Expanded text:
habet. Aeternitatem quippe habet, sed iphabet. Aeternitatem quippe habet, sed ipse est aeternitas. Lucem habet, sed lux sua ipse est. Claritatem habet, sed ipse est claritas sua. Non est ergo in eo aliud esse, et aliud habere. Quid est itaque dicere: Qui noverunt eum, ignorant dies illius, nisi quia et qui cognoscunt eum adhuc nesciunt? Nam et qui jam eum fide tenent, adhuc per speciem ignorant. Et cum ipse sibi sit aeternitas, quem veraciter credimus, qualiter tamen sit ipsa ejus aeternitas ignoramus. In hoc namque quod de divinae naturae potentia audimus, ea nonnunquam cogitare consuevimus quae per experientiam scimus. Omne enim quod coepit et desinit, initio et fine concluditur. Quod si mora aliquantula differtur ut finiatur, longum dicitur; in qua videlicet longinquitate cum quisque mentis oculos reducit retro per memoriam, tendit ante per exspectationem, quasi per spatium temporis dila
Abbreviated transcription (Latin):
b omĩpotente non st̃ ab condi¬
ta tempora. Qui autẽ nouert
eum: ignorant dies illiꝰ. Quid dies¬
dei. nisi ipsa eius eternitas appellat᷑.
Quȩ ñ nunqͣm unius diei ꝓmintiati¬
one expͥmitur: sicut scriptum est.
Melior est dies una in atriis tuis su¬
ꝑ milia. Non nunqͣm uͦ ꝓ sua longi¬
tudine. dierũ multorũ appellatione
signat᷑: de quib scriptũ est. In scłm
scłi anni tui. Nos itaq intra tempo¬
rauoluim᷑: ꝑ hoc qd̃ creatura sumus.
Ds autem quia creator ẽ omnium.
eteruitate sua tẽpora nr̃a compre-¬
hendit. Ait gͦ. Ab omĩpotente non st̃
abscondita tẽpora. Qui autẽ nouerunt
eume ignorant dies illuis. Quia ipse
quidem nr̃a comprehensibilt̾ cons¬
picit: nos autẽ ea quȩ eius st̃. comp̃¬
hendere nullatenus ualemꝰ. S cum
natura dĩ simplex sit: mirandũ ual-
de cur dicit. qui nouert̃ eũ. ignorant
dies illiꝰ. Neq enĩ aliud ipse: atq ali¬
ud dies eius sunt. Dñs nanq hoc est qd̾

Expanded text:
b Omnipotente non sunt abscondita tempora. Qui autem noverunt eum, ignorant dies illius. - Quid dies nisi ipsa ejus aeternitas appellatur? quae nonnunquam unius diei pronuntiatione exprimitur, sicut scriptum est: « Melior est dies una in atriis tuis super millia . » Nonnunquam vero per suam longitudine dierum multorum appellatione signatur, de quibus scriptum est: In saeculum saeculi anni tui . Nos itaque intra tempora volvimur, per hoc quod creatura sumus. Deus autem qui creator est omnium aeternitate sua tempora nostra comprehendit. Ait ergo: Ab Omnipotente non sunt abscondita tempora; qui autem noverunt eum, ignorant dies illius. Quia ipse quidem nostra comprehensibiliter conspicit, nos autem ea quae ejus sunt comprehendere nullatenus valemus. Sed natura Dei cum simplex sit, mirandum valde est, cur dicit: Qui noverunt eum, ignorant dies illius. Neque enim aliud ipse, atque aliud dies ejus sunt. Deus namque hoc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
greditur. sententia explet. Quia
igitur humanoꝵ auctuũ dñs sub¬
tili exanune gressus enumerat:
ira sine uoce iuditio: ira in uoce
concilio: ira uͦ in uoce atq sermone.
gehenne ignib mancipat᷑. Hane-
subtilitatẽ considerationis eiꝰ ꝓpħa
magne. potens. dñs exercititũ nom̃
tibi: magnus consilio. meõprehensi¬
bilis cogitatu. cuius oculi aꝑti sunt
suꝑ om̃s uias filiorũ adam: ut red¬
das uniciuq scd̾m uias suas. ⁊ sed̾m
fructum adinuentionũ suarum.
Sic easdemuias dñs subtili exami¬
natione confid̾at. ⁊ ut in uno quoq
nr̃m. nec ea quȩ reniineret bona
pretereat: nec mala quȩ uidelicet
displicent. sine inerepatione dere-¬
linquat. Hine est enĩ. quod angłm
in quib dam redarguit dicens. Seio
ubi habitas: ubi sedes ẽ sathanȩ :⁊ ⁊ te¬
nes nom̃ meumꝰ & ñ negasti fidem
meam. Et paulopost. Sed habeo aduersũ
te pauea: quia habes illic tenentes do¬
ctrinam balaam. Hinc angłõ thyatire

Expanded text:
reditur sententia expletur. Quia reditur sententia expletur. Quia igitur humanorum actuum Dominus subtili examine gressus enumerat, ira sine voce, judicio; ira in voce, concilio; ira vero in voce atque sermone, gehennae ignibus mancipatur. Hanc subtilitatem considerationis ejus propheta magne potens Dominus exercituum nomen tibi magnus consilio et inconprehensibilis cogitatu cuius oculi aperti sunt super omnes vias filiorum Adam ut reddas unicuique secundum vias suas et secundum fructum adinvenSic easdem vias Dominus subtili examinatione considerat, ut in unoquoque nostrum nec ea quae remuneret bona praetereat, nec mala, quae videlicet displicent, sine increpatione derelinquat. Hinc est enim quod angelum in quibusdam redarguit dicens: Scio ubi habitas, ubi sedes est satanae, et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Et paulo post: Sed habeo adversum te pauca, quia habes illic tenentes doctrinam Balaam. Hinc angelo Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
sus: ut nec minutissime qͥdem cõgi¬
tationes. eius iuditio. ac uerba tenuis¬
sima. que apd̾ nos usu uiluerunt. in¬
discussa remaneant. Hinc ⁊ enĩ dieit.
Qui irascitur frĩ suo: reus erit iuditio.
Qui dixerit frĩ suo racha: reus erit
concilio. Qui autẽ dixerit fatuer re
us erit gehennȩ ignis. Racha qͥppe
in hebreo eloquio: uox interiectionis
est. Quȩ quidem animũ irascentis
ostendit: nec tam̃ plenum uerbũ ira¬
eundiȩ expͥmit. Prius gͦ ira reprehen¬
ditur sine uoce: postmodũ uͦ ira cũ
uoce. s necdũ pleno uerbo formata: ad
extremum quoq eũ dicitur fatue. ira
redarginit᷑. quȩ eum excessu uocis. ex¬
pletur etiam ꝑfectione sermonis. Et
notandũ. quod in ira ꝑhibet reum ẽẽ
iuditio: in uoce irȩ qd̾ est racha. reũ
coneilio: in uerbo uocis quod ẽ fatue.
tẽtie: qͥa inuiditio adhuc causa discutit᷑. in cõ¬
cilio autẽ iã cause sẽtentia definit᷑: in gehẽne

Expanded text:
sus, ut ne minutissimae quidem cogisus, ut ne minutissimae quidem cogitationes ejus judicio ac verba tenuissima, quae apud nos usu viluerunt, indiscussa remaneant. Hinc enim dicit: Qui irascitur fratri suo, reus erit judicio. Qui dixerit fratri suo: Racha, reus erit concus erit gehennae ignis . Racha quippe in Hebraeo eloquio vox interjectionis est, quae quidem animum irascentis ostendit, nec tamen plenum verbum iracundiae exprimit. Prius ergo ira reprehenditur sine voce, postmodum vero ira cum voce, sed necdum pleno verbo formata. Ad extremum quoque cum dicitur fatue, ira redarguitur, quae cum excessu vocis expletur etiam perfectione sermonis. Et notandum quod in ira perhibet reum esse judicio, in voce irae quod est racha, reum concilio, in verbo vocis, quod est fatue tentiae, quia in judicio adhuc causa discutitur, in concilio autem jam causae sententia definitur, in gehenna
Abbreviated transcription (Latin):
conspieiunt: quia hic eũ ꝑuersis mo-¬
rib contẽpserunt. Floreant gͥ iiqui.
eunctos gressus meos dinum̾at:¬
Quiduiarũ nomine. nͥ actiones denũ-¬
tiat. Hinc ienĩ ꝑ hieremiã dicitur.
Bonas facite uias ur̃as: ⁊ studia ur̃a.
Quid uͦ appellatione gressuũ. nisi uł¬
motus m̃tium. uel ꝓuectus accipimꝰ
meritorum. Quib ꝓfecto gressib
ad semetipsã nos ueritas uocat: dicẽs.
Uenite ad me om̃s qui laboratis:  one¬
rati estis. Ad se quippe uenire nos dñs
precipit: nimirũ non gressib corꝑis.
s ꝓuectib cordis. Ipse namq ait. U̾e¬
niet hora: quando neq in monte hoc.
neq in iherosolimis adoiabitis patrẽ.
Et paulo post. bleri adoratores adora
bunt patrem: in spũ ⁊ ueritate. Nlam
⁊ pater tales querit: qu adorent eũ.
In corde gͦ gressus infinuat: quandon
ut ueniamus uocat: ⁊ tam̃ motu cor-¬
poris. nequaqͣm nos ad alia tͣnsire de¬

Expanded text:
conspiciunt, quia hic eum perversis moconspiciunt, quia hic eum perversis moribus contempserunt. Floreant igitur iniqui, et cunctos gressus meos dinumeratQuid viarum nomine, nisi actiones denuntiat? Hinc enim per Jeremiam dicitur: « Bonas facite vias vestras, et studia vestra . » Quid vero appellatione gressuum, nisi motus mentium, vel profectus accipimus meritorum? Quibus profecto gressibus ad semetipsam nos Veritas vocat, dicens: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati estis . Ad se quippe venire nos Dominus praecipit, nimirum non gressibus corporis, sed profectibus cordis. Ipse namque ait: Veniet hora quando neque in monte hoc, neque in Jerosolymis adorabitis Patrem . Et paulo bunt Patrem in spiritu et veritate. Nam et Pater tales quaerit, qui adorent eum . In corde ergo gressus esse insinuat quando et ut veniamus vocat, et tamen motu corporis nequaq
Abbreviated transcription (Latin):
ad laboris usũ uitȩ deputatꝰ. sub iu¬
go retinet᷑. Negantur electis in hac
uita bona terrena: quia ⁊egris qͥb
spes uiuendi ẽ. nequa qmͣ a medieo eñ¬
cta quȩ appetunt concedunt᷑. Dantur
autẽ reꝓbis bona. quȩ in hac uita appe¬
tunt: qͣuia ⁊ desꝑatis egͥs. om̃e quod de¬
siderant ñ negatur. Perpendant gͥ ui
sti. quȩ sint mala quȩ iniqͥs ꝑmanent:
i nequaqͣm eorum felicitati inuide¬
ant quȩ ꝑcurrit. Quid ẽ enim qd̾ de eo¬
rum gaudiis ammirent᷑: quando up
quasi ꝑ amena pͣta ad foueam tendunt.
Dieat gͣ uir iustus. Nlumquid ñ ꝑditio
est iniquo: & alienatio oꝑantib iniqͥ¬
tatem: Quod uidelicet alienationis
uerbum durius sonaret: si hoe inter¬
pres in suȩ linguȩ uoce tenuisset.
Quod enim apd̃ nos alienatio: hoc a-¬
pud hebreos anathema dicit᷑. Tunc
gͦ alienatio erit reꝓbis: cũ ab heredi¬
tate districti iudicis. se anathema ẽẽ

Expanded text:
ad laboris usum vitae deputatus sub juad laboris usum vitae deputatus sub jugo retinetur. Negantur electis in hac vita bona terrena, quia et aegris, quibus spes vivendi est, nequaquam a medico cuncta quae appetunt conceduntur. Dantur autem reprobis bona quae in hac vita appetunt, quia et desperatis aegris omne quod desiderant non negatur. Perpendant igitur justi quae sint mala, quae iniquos manent, et nequaquam eorum felicitati invideant quae percurrit. Quid est enim quod de eorum gaudiis admirentur, quando et t? Dicat ergo vir sanctus: Nunquid non perditio est iniquo, et alienatio operantibus iniquitatem? Quod videlicet alienationis verbum durius sonaret, si hoc interpres in suae linguae voce tenuisset. Quod enim apud nos alienatio, hoc apud Hebraeos anathema dicitur. Tunc ergo alienatio erit reprobis, cum ab haereditate districti judicis se anathema esse
Abbreviated transcription (Latin):
na consolatio bonorũ est: consid̾atus
finis malor. Dum enĩ ex eorum interi-¬
tu malum conspiciunt qd̾ euadunt: le-¬
ue existimant. quicqͥd aduersũ in hac
uita patiunt᷑. Eant gͦ nunc reꝓbit &
delectationũ suarum desideria com¬
pleant: in finis su dãpnatione sensu¬
ri sunt: quia mortẽ maleuiuentes a¬
mauerunt. Transitorio autẽ uerbere
affligant᷑ electi: ut a pͣuitate flagel¬
la corrigant: quos paterna pietas ad
hereditatẽ seruat. Nunc uenĩ flagella¬
tur uistus: & uerbere disciplinȩ cor¬
rigitur: quia ad eterne ħeditatis pa¬
trimonium. p̃paratur. In suis autem
uoluptatib relaxat᷑ iniustus: quia
tanto ei tẽporalia bona suppetunt:
quanto ⁊ eterna denegantur. Inui¬
stus ad debitam mortẽ currens. ef¬
frenatis uoluptatib utit᷑: qui a ⁊ ui¬
tuli qui mactandi st̃: in liberis pasti¬
bus relinquunt᷑. At contra iustus a
delectationis tͣnsitoriȩ iocunditate
restringit᷑: quia inimirũ uitulus

Expanded text:
na consolatio bonorum est consideratus finis malorum. Dum enim ex eorum interitu malum conspiciunt quod evadunt, leve existimant quidquid adversi in hac vita patiuntur. Eant ergo nunc reprobi, et delectationum suarum desideria compleant, in finis sui damnatione sensuri sunt quia mortem male viventes amaverunt. Transitorio autem verbere affligantur electi, ut a pravitate flagella corrigant quos paterna pietas ad haereditatem servat. Nunc etenim flagellatur justus, et verbere disciplinae corrigitur, quia ad aeternae haereditatis patrimonium praeparatur. In suis autem voluptatibus relaxtur injustus, quia tanto ei temporalia bona suppetunt, quanto aeterna denegantur. Injustus ad debitam mortem currens, effrenatis voluptatibus utitur, quia et vituli qui mactandi sunt in liberis pastibus relinquuntur. At contra justus a delectationis transitoriae jucunditate restringitur, quia et nimirum vitulus
Abbreviated transcription (Latin):
aua fuerint bona oꝑa. siluxuriȩ see¬
uis non abluitur. inuñsitate huius eri
ne eui tam̃ si ꝑuerso ordine caro dñat᷑
igne iuxurie: omĩa bene ꝓlata eonere¬
mant᷑. Nulla quippe ante onũpoten¬
tis dei oelos. iusticiȩ pietatisq st̃ oꝑa:
quȩ corruptionis contagio monstrant᷑
necessitati compatitur ꝓrim⁊ quan¬
do impie in semetipso destruit habi¬
tationẽ dei : Si gͦ ꝑ cordis munditiam.
libidins slamma non extinguit᷑. in cas¬
sum quelibet lͥitutes oriuntur: sic̃ ꝑ mo

Expanded text:
alia fuerint bona opera, si luxuriae scealia fuerint bona opera, si luxuriae sceus non abluitur, inmensitate huius crimnae. Cui tamen, si perverso ordine caro dominatur, igne luxuriae omnia bene prolata concremantur. Nulla quippe ante omnipotentis dei oculos iustitiae pietatisque sunt opera, quae corruptionis contagio monstrantur necessitati compatitur proximi, quando impie semetipsum destruit habitationem Dei? Si ergo per cordis munditiam libidinis flamma non exstinguitur, incassum quaelibet virtute
Abbreviated transcription (Latin):
quod faciendo ñ ꝑpendimꝰ. quam gra¬
ue sit patiendo pensamus: eiusdem
itim facinoris. quod se pati fi reus sit
aebere denuntiat. exprim̃do mnanife
deuorans: ⁊ omĩa eradieans genum¬
na. Hoc inter peecatũ distat .⁊ erim̃:
quod omẽ erimen peceatũ est. non
tamen om̃e peceatum erum̃. Et in hae
uita multi sine crimine. nullus uͦ eẽ
sine peceatis ualet. Unde ⁊ p̃dicator
scs. cum uirum dignũ grã sacerdo¬
tali deseribet: nequaqͣm dixit. si qͥs
sine peccato. s si quis sine cͥmine est.
Quis uͦ esse sine peccato ualeat. eum
ioħs dicat. si dixerimꝰ quia peccatũ
non habemꝰ. nos ipsos seducimus. ⁊ ui¬
tas in nobis non est. In qua uidelicet
peccatorũ ⁊ criminum distinetione
ta animã polluunt: ñ nulla crui¬
na extingunt. Unde beatus iob erim̃
luxuriȩ definiens: ait. Ignis est usꝙ
ad ꝑditionẽ deuorans. Quia nimi¬
rum reatus huius facmoris. ñ usꝙ
ad inquinationẽ maculat. s usq
ad ꝑditionẽ uorat. Et quia quelibet

Expanded text:
quod faciendo non perpendimus quam grave sit, patiendo pensamus ejusdem vim facinoris quod se pati, si reus sit, debere denuntiat, exprimendo manifesdevorans, et omnia eradicans genimina. 688 Hoc inter peccatum distat et crimen, quod omne crimen peccatum est, non tamen omne peccatum crimen est. Et in hac vita multi sine crimine, nullus vero esse sine peccatis valet. Unde et praedicator sanctus, cum virum dignum gratia sacerdotali describeret, nequaquam dixit: Si quis sine peccato; sed, Si quis sine crimine est . Quis vero esse sine peccato valeat, cum Joannes dicat: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est . In qua videlicepeccatorum, et criminum districtione ta animum polluunt, nam crimiro extingunt. Unde beatus Iob crimen luxuriae diffiniens ait: Ignis est usque ad perditionem devorans, quia nimirum reatus facinoris non usque ad participationem maculat, sed usque ad perditionem devorat. Et quia quaelibet
Abbreviated transcription (Latin):
adnersum me. Qui enim iudieari eum
seritis ancillisꝙ ñ renint. liquido in¬
dicat. quod contra nullũ uinqͣm ꝓxi¬
mim. apd̾ se tumidus fuit. Inter hec
autẽ libet intueri. uitam suã in om̃i¬
b quanta uir sẽs discretione custo¬
dit. Non enĩ longe suꝑtus duxit: ui

Expanded text:
as.--- Qui enim judicari cum servis ancillisque non renuit, liquido indicat quod contra nullum unquam proximum apud se tumidus fuit. Inter haec autem libet intueri, vitam suam in omnibus quanta vir sanctus discretione custodivit. Non enim lon
Abbreviated transcription (Latin):
qui in eis. ulla uidet. quȩ uidere ip¬
sisin semetipsis ñ ualent. Et qudẽ bea¬
tus iob ꝑfectionis uitã inter ueteres
tenuit: s quia eiꝰ intentio. ad redẽp¬
toris aduentũ ꝓphetieo spũ erumpit
in illius p̃ceptis pensat. ipse qm multa
de ꝑfectione minꝰ habeat. Und̾ i subdit.¬

Expanded text:
qui in eis et illa videt quae videre ipqui in eis et illa videt quae videre ipsi in semetipsis non valent. Et quidem beatus Job perfectionis vitam inter veteres tenuit; sed quia ejus intentio ad Redemptoris adventum prophetico spiritu erumpit in illius praeceptis, pensat ipse quam multa de perfectione minus habeat. Unde et subdit