comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rus breuitatẽ uitȩ presentis. cordis
oculũ ad exordiũ reduxit originis: ut
ex anteactis colligat. quã nulla sunt
quȩ uident᷑ aliqua ẽẽ dum surt.
Si enĩ ab ipso humani geni̾s ȩxordio.
usq ad hoc tempus quo sumꝰ mentis
ocłos ducimus: omẽ qd̾ finiri potuit.
qͣm breue fuerit uidemꝰ. Ponamꝰ enĩ
quẽlibet hominẽ a primo die mun¬
di conditi. usq ad hodiernũ diem ui¬
tam ducere: hodietam̃ eandem ui¬
tam quã quasi longam ducere ui¬
detur finire. Ecce finis adest: p̃terita
iam nulla st̃. quia cuncta transiert᷑.
futurũ in hoc mundo nichil est: quia
nullũ ad uitã uel breuissimũ restat
momĩtum. D̾bi est gͦ longũ tempus.
quod inter initiũ finemq de prehen¬
sum ita consiimit᷑ ⁊ ac si nec breue
tem uitã diligunt. in ea ꝓculdubio
elati ꝑciꝑe laudẽ querunt. ⁊ linguȩ
fauorib extollunt᷑: nec eẽ boni s di¬
ei appetunt. Quã uidelicet laudem
longan ẽẽ existimant. dũ assecunt᷑:

Expanded text:
rus brevitatem vitae praesentis, cordis oculum ad exordium reduxit originis, ut ex anteactis colligat quam nulla sint quae videntur aliqua esse dum sunt. Si enim ab ipso humani generis exortu usque ad hoc tempus in quo sumus mentis oculos ducimus, omne quod finiri potuit 470 quam breve fuerit videmus. Ponamus enim quemlibet hominem a primo die mundi conditi usque ad hodiernum diem vitam ducere, hodie tamen eamdem vitam quam sic longam ducere videbatur finire, ecce finis adest, praeterita jam nulla sunt, quia cuncta transierunt. Futurum in hoc mundo nihil est, quia nullum ad vitam vel brevissimum restat momentum. Ubi est ergo longum tempus quod inter initium finemque deprehensum ita consumitur, ac si nec breve tem vitam diligunt, in ea procul dubio elati percipere laudem quaerunt. Linguae favoribus extolluntur, nec esse boni, sed dici appetunt. Quam videlicet laudem longam esse existimant dum assequuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
licite hicͣ desideria. Et flammis ultri¬
cib traditus sẽꝑ morit᷑: quia semꝑ in
sumit᷑: quia si consumeret᷑ uita mo¬
yientis: cũ uita etiam pena finiret᷑.¬
S ut sine fine cruciet᷑. iuuere sine
fine in pena compellitur: ut euiꝰ ui¬
ta hic mortua fuit in culpa. illic eiꝰ
mors uiuat in pena. Dicat gͦ. luet
quȩ fecit omĩa. nec tamen consume¬
tur: quia eruciat᷑ ⁊ non extinguit᷑.
moritur ⁊ uiuit: deficit ⁊ subsistit:
finitur semꝑ. ⁊ sine fine ẽ. Hȩc solo au¬
ditu ualde sunt terribilia: quanto
magis passione: S quia multitudo
iniquitatis exigit. ut caiere suppli¬
cis nunqͣm possit: apte subiungitur¬

Expanded text:
it desideria, et flammis ultricibus traditus semper moritur, quia semper in sumitur; quia si consumeretur vita morientis, cum vita etiam poena finiret ut sine fine crucietur, vivere sine fine compellitur, ut cujus vita hic mortua fuit in culpa, illic ejus mors vivat in poena. Dicat ergo, « luet quae fecit omnia, » nec tamen consumetur, quia cruciatur, et non exstinguitur; moritur, et vivit; deficit, et subsistit; finitur semper, et sine fine est. Haec solo auditu valde sunt terribilia, quanto magis passione! Sed quia multitudo iniquitatis ejus exigit ut carere suppliciis nunquam possit, apte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
ebat: s dum ad fidem reducit᷑ ab e¬
odem etern ignis incendio liberat᷑:
statun de eo ilic subdit᷑. Num quid
Ñ uste est torres erutus de igne
Sicut gͦ illic ꝓ dextera plebs nidaica:
ita hoc in locoꝰ dextrȩ uocabulo. fide¬
lis popłs scẽ ecclesiȩ designat᷑. Unde
⁊ uenturus iudex: hedos ad sinstram.
agnos ad dexterã ponet. S eum scãm
eccłiam adu̾sitatis temꝑe. ipsi quoq
iacessiunt. qͥ fideles eẽ uidebantur.

Expanded text:
ebat, sed 660 dum ad fidem reducitur ab eebat, sed 660 dum ad fidem reducitur ab eodem aeterni ignistatim de eo illic subditur: Nunquid non iste est torris de igneSicut ergo illic pro dextra plebs Judaica, ita hoc in loco dextrae vocabulo fidelis populus sanctae Ecclesiae designatur. Unde et venturus judex haedos ad sinistram, agnos ad dexteram ponet . Sed cum sanctam Ecclesiam adversitatis tempore ipsi quoque lacessunt qui fideles esse vide
Abbreviated transcription (Latin):
sathan. Increpet dñs inte sathan: qͥ
elegit iherłm. Numquid ñ est iste tor¬
res erutus de igne: Et tħs indutꝰ
erat uestib sordidis. Sordidis enim
uestib iħc indutus ẽ: quia quãuis
alienus ab omi peccato. tam̃ in similitudi¬
nemuenit carnis peecati. Cui uenienti
sathan a dextͥs stetit. Ero magno nanq
dñs iudaicum popłm : ⁊ ꝓnichilo gen¬
tes habere uidebat᷑. S postqͣm incar¬
natus apparuit: gentilitas que ꝓsini¬
stro habita fuerat credidit: iudaieus
uͦ popłs ad ꝑfidiam declinauit. Sa¬
than gͦ illi a dextris stetit: quia illũ
ei popłm rapuit: qui cludũ dilectus
fuit. S quia ipse iudaicꝰ popłs mͦ ꝑ
ditus. infine ẽ quandoq crediturus:
ꝓpħa testante qui ait. reliquie sal¬
ue fient: sathan a dextͥs suis dñs re¬
mouit dicens. Increpet dñs in te
sathan. Et eiusdem popłi liberatio¬
nem indicans: subdit. qͥ elegit ihe¬
rłm. Qui rumirũ popłs quia ad ge¬
hennȩ incendia ꝑfidia diice deflu¬

Expanded text:
te, Satan, qui elegit Jerusalem. Nunquid non est iste torris erutus de igne? Et Jesus indutus erat vestibus sordidis . Sordidis enim vestibus Jesus indutus erat, quia quamvis alienus ab omni peccato, tamen in similitudinem venit carnis peccati. Cui venienti Satan a dextris stetit. Pro magno namque Dominus Judaicum populum, et pro nihilo gentes habere videbatur. Sed postquam incarnatus apparuit, gentilitas quae pro sinistro habita fuerat credidit; Judaicus vero populus ad perfidiam declinavit. Satan ergo illi a dextris stetit, quia illum ei populum rapuit, qui dudum dilectus fuit. Sed quia ipse Judaicus populus, modo perditus, in fine est quandoque crediturus, propheta testante, qui ait: Reliquiae salvae fient , Satan a dextris suis Dominus removet, dicens: Increpet Dominus in te, Satan . Et ejusdem populi liberationem indicans, subdit: Quia eligit Jerusalem . Qui nimirum populus, quia ad gehennae incendia, perfidia duce, deflu
Abbreviated transcription (Latin):
calamitates meȩ. ilico surrexe¬
runt. Ad sinistrã quippe ealamita¬
des surgerent: si a quib libet extra
religionẽ positis: ⁊ aꝑte xp̃m negan¬
tib. ꝑsecutionũ aduersa sustineret.
Cum uͦ ab aliquib quasi fidelib tẽp¬
tationẽ eruciam̃tor patitur. quasi
ad dexteram illi ealamitates oriuntur.
quia hi qui suli xp̃i nomine inilitant.
rpĩ ii ea nomen ĩpugnant. Ipso enim
loeutionis usu ꝓ dextro habere dieim᷑:
quod ꝓ magno pensamꝰ. Pro sinistro
uͦ: id quod despicimꝰ. Quod ⁊ achari¬
as aꝑte infimiat. dicens. Et ostendit
mͥ iħm sacerdotẽ magnum. stantẽ
coram angło dñi: ⁊ sathan stabat a
dextris eiꝰ ut aduersaret᷑ ei. Quint

Expanded text:
calamitates meae illico resurrexerunt. - Ad sinistram quippe calamitates surgerent, si a quibuslibet extra religionem positis et aperte Christum negantibus persecutionis adversa sustineret. Cum vero ab aliquibus quasi fidelibus tentationem cruciamentorum patitur, quasi ad dexteram illi calamitates oriuntur, quia hi qui sub Christi nomine militant, Christi in ea nomen impugnant. Ipso enim locutionis usu pro dextro habere dicimus, quod pro magno pensamus, pro sinistro vero id quod despicimus. Quod Zacharias aperte insinuat, dicens: « Et ostendit mihi Dominus sacerdotem magnum stantem coram angelo Domini, et Satan stabat a dextris ejus, ut adversa
Abbreviated transcription (Latin):
surgunt. Bene autẽ hȩc ipsa dextera:
orientis uocat᷑. De ipso quippe eiꝰ capi¬
te: striptum ẽ. Oriens est nom̃ eius.
Nam qͥa ab oriente lux surgit: recte
oriens dieit᷑. enius usticiȩ lumine nr̃e
in iusticiȩ nox illustrat᷑. Ad orientis gͦ
dexterã ealamitatis surgunt: quĩa
hi quoq ad ꝑsecutionẽ ꝓsiluint. qui e¬
lecta m̃bra redemptoris nr̃i esse crede-¬
bant᷑. Quas uidelicet calamitates recte
ilico asserit surgere: quia dũ non erãt
extranei qui ꝑsecunt᷑. ab eis repente
mala ⁊ ilico fiunt. Sinuͦ dextera hi qui
ueraciter fi deles st̃ appellantur cala-¬
mitates ad dexterã orientis surgunt.
quia erũpente ꝑseentionis articulo.
erudeles prauorũ impetꝰ iusti patiun¬
tur. SeLTUR

Expanded text:
 Bene autem haec ipsa dextra Orientis vocatur. De ipso quippe ejusdem capite scriptum est: Oriens est nomen ejus . Nam quia ab Oriente lux surgit, recte Oriens dicitur cujus justitiae lumine nostrae injustitiae nox illustratur. Ad Orientis ergo dextram calamitates surgunt, quia hi quoque ad persecutionem prosiliunt, qui electa membra Redemptoris nostri esse credebantur. Quas videlicet calamitates recte illico asserit surgere, quia dum non erant extranei qui persequuntur, ab eis repente mala et illico fiunt. Si vero dextra hi qui veraciter fideles sunt appellantur, calamitates ad dextram Orientis surgunt, quia erumpente persecutionis articulo, crudeles pravorum impetus justi patiuntur. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
queritur⁊ ut uigiliarũ labor atq anxi¬
etas tẽperetuu. S ñ nunqͣm etiam som¬
nus occidit: fames corpus aiterit: atq
ut eius necessitas repellatur. cibi requi¬
runtur. S sepe ncibi grauant: qͥ ad
repellendũ debilitatis grauam̃ quesi¬
ti fuerant. Grauis itaq ẽ sareina cor¬
ruptionis: quȩ nisi ita grauis ẽẽt. pau¬
lus nequaqͣm diceret. Uanitati enĩ ere¬
atura subiecta ẽ non uolens: s ꝓptere¬
um qui subiecit in spe. Quia ⁊⁊ ipsa eͤ¬
atura liberabitur a seruitute corrup¬
tionis: in libertatẽ głe ailiorum dei.
Scimus enim: quod omĩs creatura inge¬
miscit. ⁊ parturit usq adhuc. Sẽs gͦ
uir incorruptionis statum desi derans
dicat. Cunctis dieb quib nẽ milito:
expecto donec ueniat immutatio mea.
In qua ĩmutatione quid agat᷑ adiungit.

Expanded text:
quaeritur, ut vigiliarum labor atque anxiquaeritur, ut vigiliarum labor atque anxietas temperetur. Sed nonnunquam etiam somnus occidit. Fames corpus atterit, atque, ut ejus necessitas repellatur, cibi requiruntur; sed saepe et cibi gravant, qui ad repellendum debilitatis gravamen quaesiti fuerant. Gravis itaque est sarcina corruptionis, quae nisi ita gravis esset, Paulus nequaquam diceret: Vanitati creatura subjecta est, non volens, sed propter eum qui subjecit eam in spe, quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei. Scimus enim quod omnis creatura ingemiscit, et parturit usque adhuc . Sanctus ergo vir incorruptionis statum desiderans, dicat: Cunctis diebus, quibus nunc milito, exspecto donec veniat immutatio mea. In qua immutatione quid agatur adjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
tatib u̾bꝰ suscipienda st̃: ut ꝑ eorũ post
predicam̃ta fortia infirmoꝵ corda gra¬
tius roborent᷑. Unde beatus iob cũ qua¬
si dubitantis u̾ba ꝓtulit dicens. putas¬
ne mortuus homo rursũ uiuat: ilico
sententiam suȩ certitudinis adiunrit¬
¶ qͥ ait.¬
uictis dieb quib nunc milito:
expecto donee ueniat inmutatiome¬
a. Qui itaq immutationẽ suã tanto
desiderio expectat: qm sit de resurre¬
ctione certus insinuat. Et cursũ uitȩ p̃¬
sentis quantũ despiciat in notescit: qͥ
hunc mmiliciã apellat. Per miliciã quip¬
pe semꝑ ad finẽ tenditur: ⁊ cotidie con¬
clusionis terminꝰ expectatur. Cursum i¬
taq uite huius despicit. ⁊ statum solidi¬
tatis requirit: qui ꝑ hoc qd̵ nutabilit̾
militat. ad iminutationem suã ꝑuenire
festinat. Iustis quippe in hac uita. ipsa
sarema suȩ corruptionis onerosa est.
quam cũ iugiliȩ defatigant. somnus

Expanded text:
tatis verba suscipienda sunt, ut per eorum post tatis verba suscipienda sunt, ut per eorum post praedicamenta fortia infirmorum corda gratius roborentur. Unde beatus Job, cum quasi dubitantis verba protulit, dicens: Putasne mortuus homo rursum vivet? illico sententiam suae certitudinis adjunxit, qua aitunctis diebus quibus milito, exspecto donec veniat immutatio mea. - Qui itaque immutationem suam tanto desiderio exspectat, quam sit de resurrectione certus, insinuat; et cursum vitae praesentis quantum dehunc militiam appellat. Per militiam quippe semper ad finem tenditur, et quotidie conclusionis terminus exspectatur. Cursum itaque vitae hujus despicit, et statum soliditatis requirit, qui per hoc quod mutabiliter militat, ad immutationem suam pervenire festinat. Justo quippe in hac vita ipsa sarcina suae corruptionis onerosa est. Quod vigiliae defatigant, somnus
Abbreviated transcription (Latin):
Solent iustiuiri in eo qd̾ ipsi cer¬
tum ac solidũ sentiunt. quasi ex dubieta¬
te aliquid ꝓferre: ut infirmorũ in se u̾¬
ba transferant. S rur sum ꝑ fortẽ senten¬
tiam. infirmanti dubietati. omĩmodo
contradieunt: quatinus ꝑ hoc qd̃ dubie
ꝓferre cernunt̾. infirmis aliquatenus
condescendant: ⁊ ꝑ hoc qd̃ certam sen¬
tentiam ꝓferunt. infirmorũ m̃tes du¬
bias ad soliditatẽ trahant. Qd̃ nimirũ
dum faciunt: exemplũ nr̃i capitis se
eũtur. Passiomi quippe dñs appropinqͣns.
infirmantiũ in seuocem sũpsit dicens.
Patermi. si possibile ẽ. transeat a me ca¬
lix iste. Eorũq timorem ut abstraheret
susceyit: ⁊ rursũ ꝑ obedientiã ium forti¬
tudins ostendens ait. Neruntam̃ non si¬
cut ego uolo: s sieut tii. Ut cum hoc
imminet qd̃ fieri nolumꝰ: sic ꝑ infirmi¬
tatẽ petamus ut ñ fiat: quatinus ꝑ for¬
titudinẽ parati simus. ut uoluntas cõ¬
Hoc gͥ exemplo ñ nunqͣm a fortib infirmi¬

Expanded text:
Solent justi viri in eo quod ipsi certum ac solidum sentiunt, quasi ex dubietate aliquid proferre, ut infirmorum in se verba transferant. Sed rursum per fortem sententiam infirmantium dubietati omnimodo contradicunt, quatenus per hoc quod dubie proferre cernuntur infirmis aliquatenus condescendant, et per hoc quod certam sententiam proferunt, infirmorum mentes dubias ad soliditatem trahant. Quod nimirum dum faciunt, exemplum capitis nostri sequuntur; passioni quippe Dominus propinquans, infirmantium in se vocem sumpsit, dicens: Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste; eorumque timorem ut abstraheret suscepit. Et rursus per obedientiam vim fortitudinis ostendens, ait: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicutimminet quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus, ut voluntas conHoc igitur exemplo nonnunquam a fortibus infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
guer finis ẽ corporis. Ita uͦ durus est la
pis adamas: ut ferro ñ ualeat secari.
Per stilũ uͦ ferreum. fortis sententia:
ꝑ unguẽ uͦ ad amantinũ signatur fi¬
nis eternus. Peccatũ itaq uidȩ stilo
ferreo inungue adamantino scrip¬
tum dicitur: quia culpa iudeorum.
ꝑ fortẽ dĩ sententiã in fine seruat᷑
infinito. Recte quoq ꝑ plũbilami
nam eos accipimus. quos auariciȩ
pondus grauat: quib ꝑ inerepan¬
tem ꝓpħam dicitur. Filii hominum
usq quo graue̾corde. Per plumbũ
namq euius natura grauis ẽ ponderis. pee¬
eatum auariciȩ specialiter de signatus.
Quod mentẽ quam infecerit. ita grauem
reddit: ut ad appetenda sublimia actolli
nequaqͣm possit. Hinc enu in z acharia
seriptum est. Leua ocłos tuos: ⁊ uide. qͥd
est hoc qd egredit᷑. Et dixi. Quidnam est.

Expanded text:
gue finis est corporis. Ita vero lapis durus gue finis est corporis. Ita vero lapis durus est adamas, ut ferro non valeat secari. Per stylum vero ferreum fortis sententia, per unguem vero adamantinum finis signatur aeternus. Peccatum itaque Judae stylo ferreo in ungue adamantino scriptum dicitur, quia culpa Judaeorum per fortem Dei sententiam in finem servatur infinitnam eos accipimus quos avaritiae pondus gravat, quibus per increpantem Prophetam dicitur: « Filii hominum, usquequo graves corde? » Per plumbum namque, cujus natura gravis est ponderis, peccatum avaritiae specialiter designatur, quod mentem quam infecerit ita gravem reddit, ut ad appetenda sublimia attolli nequaquam possit. Hinc enim apud Zachariam scriptum est: « Leva oculos tuos, et vide, quid est hoc quod egreditur; et dixi. Quidnam e
Abbreviated transcription (Latin):
michi det ut exarentur in libro sti¬
lo ferreo ⁊ plũbilamina: uel certe
culpantur in silice. Cuncta quȩ
ꝑtulit. quia forti patrũ sententia
edoctus. grauis ille iudeorũ populꝰ
agnouit : stilo ferreo ⁊ plũbilami¬
na scripta sunt. Qla uͦ hȩc etiã dura
gentiliũ corda cognouerunt.⁊ quio
ea nisi culpta in silice uidemꝰ. Et no¬
tandũ. quia in plũbo qd̾ scribitur.
ipsa metalli molliciȩ citius deletur
In silice uͦ tardius quidẽ ualent lit¬
terȩ exprimi: s difficilius deleri.
Non gͦ imnierito ꝑ plumbilaminam
iudea expͥmitur: quȩ p̃cepta dĩ ⁊ sine
labore ꝑcepit. ⁊ cũ celeritate ꝑdidit.
Recte ꝑ sẏlicem gentilitas siguratur
quȩ uerba sacri eloquii uix custodi¬
enda susciꝑe potuit. s tam̃ fortiter
suscepta seruauit. Per stilum uͦ ferre¬
um. quid aliud qͣm fortis dĩ senten¬
tia designatur. Unde ⁊ ꝑ ꝓpħam di¬
citur. Peccatum uidȩ scriptum ẽ stilo
ferreo: in ungue adamantino. In un¬

Expanded text:
mihi det, ut exarentur in libro stilo ferreo, aut plumbi lamina vel certe sculpantur in silice cuncta quae pertuli? Quia forti Patrum sententia . . . . . . gravis ille Judaeorum populus agnovit, stilo ferreo et plumbi lamina scripta sunt; quia vero haec etiam dura gentilium corda noverunt, quid ea nisi sculpta in silice videmus? Et notandum, quia in plumbo quod scribitur ipsa metalli mollitie citius doletur. In silice vero tardius quidem valent litterae exprimi, sed difficilius deleri. Non ergo immerito per plumbi laminam Judaea exprimitur, quae praecepta Dei et sine labore percepit, et cum celerper silicem gentilitas figuratur quae verba sacri eloquii vix custodienda suscipere potuit, sed fosuscepta servat. Per stilum vero ferreum, quid aliud quam fortis Dei sententia designatur? Unde et per prophetam dicitur: Peccatum Judae scriptum est stylo ferreo in unque adamantino . In un
Abbreviated transcription (Latin):
quia iã quidem corpus dñi post mor¬
tem uiuit: s nr̃a ad huc corpora us¬
q in finẽ mundi a resurrectionis gła
differunt᷑. Unde caute hanc eandẽ
dilationẽ intulit dicens. Et in nouis¬
simo die de terra surrecturus sum.
Habemus gͦ spem resurrectionis nr̃e
considerata gła capitis nr̃i. Sed ne qͥs
uel cogitatione tacita forsitan dicat.
qd̾ iccirco ille surręxit a morte. qͥa u-¬
nus ideinq ds̃ ⁊ homo. mortẽ quam
ex humanitate ptulit. ex diuinita¬
te suꝑauit. nos uꝰ qu puri homines su¬
mus. a mortis surgere dãpnatione ñ
possumꝰ.⁊ recte in resurrectionis eius
tempore. etiã multorũ scõrum corpora
surrexert̃: ut & in se nobis exẽplum
ostenderet: ide aliorũ qui nobis ꝑ pu¬
ram humanitatẽ similes fuert̃ nos
resurrectione roboraret: quatinꝰ cum
se homo desꝑaret ꝑciꝑe quodse ostende¬
rat ds̃ homo: hoc in se fieri posse p̃su¬
meret. qd̾ in ipsis factũ cognosceret.

Expanded text:
quia jam quidem corpus Domini post morquia jam quidem corpus Domini post mortem vivit, sed nostra adhuc corpora usque ad finem mundi a resurrectionis gloria differuntur. Unde caute hanc eamdem dilationem intulit, dicens: Et in novissimo die de terra surrecturus sum.Habemus ergo spem resurrectionis nostrae, considerata gloria capitis nostri. Sed ne quis vel cogitatione tacita forsitan dicat quod idcirco ille resurrexit a morte, quia unus idemque Deus et homo mortem, quam ex humanitate pertulit, ex divinitate superavit, nos vero, qui puri homines sumus, a mortis surgere damnatione non possumus, recte in resurrectionis ejus tempore etiam multorum sanctorum corpora resurrexerunt, ut et in se nobis exemplum ostenderet, et de aliorum qui nobis per puram humanitatem similes fuerunt nos resurrectione roboraret, quatenus cum se homo desperaret percipere quod in se ostenderat Deus homo, hoc in se fieri posse praesumeret, quod in ipsis factum cognosceret
Abbreviated transcription (Latin):
gis duodecĩ in taberna cło positis.
demonstrat᷑. Nam cũ aaron sacer¬
dotiũ qu de tribu leui fuerat des¬
ret holocausta crederet᷑: duodecim uir¬
gȩ. iuxta duodecĩ trib intab̾naculo
poni p̃cepte st̃. Et ecce uirga leuiflo¬
ruit: & quid uͥtutis in munere a a¬
ron haberet. ostendit. Quo uideli¬
cet signo. quid inniutur. nͥ quod om̃s
qui usq ad finẽ mundi iacenius in
morte quasi uitgȩ reliquȩ in aridi¬
tate remanemꝰ: S cunctis uirgis
in ariditate remanentib. uitgale¬
ui ad florem redit : quia corpus dñi.
ueri scilicet sacerdotis nr̃i. in morti ᷤᷤ
ariditate ꝓositũ. in florem resurre¬
ctionis erupit. Quo flore aaron recte
sacerdos ẽẽ cognoscit᷑: quia hac resur¬
rectionis gła. redẽptor noster qͥ de tri¬
bu iuda ac leui ortus ẽ. intercessor ꝓ
nobis eẽ monstrat᷑. Ecce gͦ uirga aa¬
ron post ariditatẽ floret: s uirge du¬
odecim tribuũ in ariditate remanent.

Expanded text:
gis duodecim in tabernaculo positis gis duodecim in tabernaculo positis demonstratur. Nam cum Aaron sacerdotium, qui de tribu Levi fuerat, desret holocausta, crederetur, duodecim virgae juxta duodecim tribus in tabernaculo poni praecepta sunt. Et ecce virga Levi viruit , et quid virtutis munere Aaron haberet, ostendit. Quo videlicet signo quid innuitur, nisi quod omnes qui usque ad finem mundi jacemus in morte, quasi virgae reliquae in ariditate remaneamus? Sed cunctis virgis in ariditate remanentibus, virga Levi ad florem rediit, quia corpus Domini, veri scilicet sacerdotis nostri, in mortis ariditate positum, in florem resurrectionis erupit. Quo flore Aaron recte sacerdos esse cognoscitur, quia hac resurrectionis gloria Redemptor noster, qui de tribu Juda ac Levi ortus est, intercessor pro nobis esse monstratur. Ecce ergo jam virga Aaron post ariditatem floret; sed virgae duodecim tribuum in ariditate remanent,
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ: ut nos resurgere pos¬
se confidamꝰ. Unde ⁊ eandẽ mortem
ñ plusqͣm triduanã esse uoluit: ne
si in illo resurrectio differret᷑: in no¬
bis omnimͦ desꝑaret᷑. Quod bene de
illo ꝑ ꝓpħam dicit᷑. De torrente in ui¬
a bibit᷑ ꝓpterea exaltauit caput.
Quasi enim de quodã flumine nr̃ę
passionis. ñ in mansione bibere. s in
uia dignatus ẽ: qui mortẽ transito¬
riȩ idest ad triduũ contigit: atq in
ea morte quã contigit. nequaqͣm si¬
cut nos usq ad finẽ seculi remansit.
in eius corpore. idest eccłiã sequatur
ostendit. Exemplo quippe monstrauit.
qd̃ ꝓmisit in p̃mio: ut sicut ipsũ resur¬
rexisse fideles agnoscerent: ita in seip¬
sis in fine mundi resurrectionis p̃mia
sꝑarent. Eece nos ꝑ mortẽ carnis. usq
ad finẽ mundi remanemꝰ in pulue
ille autẽ die tertia ab ariditate mor¬
tis uiruit: ⁊ duunitatis suȩ nob̃ po¬
tentiam. ipsa innouatione suȩ car¬
nis ostendit. Quod bene ꝑ moysen uir

Expanded text:
resurrectionem, ut nos resurgere posse confidamus. Unde et eamdem mortem non plusquam triduanam esse voluit, ne si in illo resurrectio differretur, in nobis omnimodo desperaretur. Quod bene de illo per Prophetam dicitur: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput . Quasi enim de quodam flumine nostrae passionis non in mansione bibere, sed in via dignatus est, quia mortem transitorie, id est ad triduum contigit, atque in ea morte quam contigit, nequaquam sicut nos usque ad finem saeculi remansit. in ejus corpore, id est Ecclesia, sequatur ostendit. Exemplo quippe monstravit quod promisit in praemio, ut sicut ipsum resurrexisse fideles agnoscerent, ita in seipsis in fine mundi resurrectionis praemia sperarent. Ecce nos per mortem carnis usque ad finem mundi remanemus in pulvere, ille autem die tertia ab ariditate mortis viruit; ut divinitatis suae nobis potentiam ipsa innovatione suae carnis ost
Abbreviated transcription (Latin):
sueuerant: quid aliud qm uenturi
redemptoris consiliarii fuerunt: Qi
tam̃ dum incarnatũ dñm conspicerent.
consiliis sius multos ab eius fide diuisert̃:
qmius prius ad credendũ incarnationiᷤᷤ
eius mystĩum. ꝑ ꝓpħarum uerba mul¬
tos docusse uiderent᷑. Et qui a ille apd̃
dm̃ mauis in amore ẽ. qui ad eius amo¬
rem plurimos trahit: ad huc de eodem
legisdoctorũ ac phariseorũ ordine subdi¬
tur. Et quẽ maxime diligebam. aduer¬
satus ẽ me. Ipse enĩ ordo succedente ꝑfi
Quẽ non solũ ad non credendũ. sed usq
ad ꝑsequendũ quoq dñm popłorum
turba secuta ẽ: ⁊ usq ad passionẽ illiꝰ
seuitiȩ facib accensa. In qua uideli¬
cet passione: discipłorũ corda turbata
sunt. Unde ⁊nune subditur.¬

Expanded text:
sueverant, quid aliud quam venturi sueverant, quid aliud quam venturi Redemptoris consiliarii fuerunt? Qui tamen dum incarnatum Dominum conspicerent, consiliis suis multos ab ejus fide diviserunt, quamvis prius ad credendum incarnationis ejus mysterium per prophetarum verba multos docuisse viderentur. Et quia ille apud Deum magis in amore est, qui ad ejus amorem plurimos trahit, adhuc de eodem legis doctorum atque Pharisaeorum ordine subditur: Et quem maxime diligebam aversatus est me. Ipse enim ordo, suadente perfidquem non solum ad non credendum, sed usque ad persequendum quoque Dominum populorum turba secuta est, et usque ad passionem illius saevitiae facibus accensa. In qua videlicet passione discipulorum corda turbata sunt. Unde et nunc subditur
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit: cũ ipsi quoq qui legis do-¬
ctores eẽ uidebant᷑. qui eum uerbis
ꝓpħicis in carnandũ esse ꝑhibebant.
uncarnatũ uiderunt. ⁊ ab eotam̃ ꝑ-¬
fidiȩ interruptione diuisi sunt:
siliarii mei:⁊ quẽ maxime di¬
ligebam aduersatus ẽ me. Cunctis¬
liquet quia as̃ consiliariis ñ eget: qͥ
ipsis quoq consiliariis hominũ. sapi¬
entiȩ consiliũ prebet. De quo etiam
scriptum ẽ. Quis cognouit sensum
dñi. aut quis consiliarius eius fuit:
S quem admodũ cũ panis uel uesti¬
mentũ egenti tribuitur. se hoc dñs
accepisse testatur: ita cũ nescienti
cui libet rectum consiliũ datur: hoc
ipse accipit. cuiꝰ ille menbrũ est qui
eruditur. Om̃s ienĩ fideles. menbra
nostri redemptoris sumus:⁊ sicut ipse
in nobis. ꝑ miscd̾iam largitatis pasci¬
tur. ita ipse in nobis ꝑ doctrine consi-¬
lium iuuat᷑. Ocribe itaq ⁊ legisdocto¬
res. qui erudire popłos ad uitã con-¬

Expanded text:
, cum ipsi quoque qui legis do, cum ipsi quoque qui legis doctores esse videbantur, qui eum 457 verbis propheticis incarnandum esse perhibebant, et incarnatum viderunt, et ab eo tamen perfidiae interruptione divisi sunt? siliarii mei et quem maxime diligebam aversatus est me. liquet quia Deus consiliariis non eget, qui ipsis quoque consiliariis hominum sapientiae consilium praebet. De quo etiam scriptum est: Quis cognovit sensum Domini, aut quis ejus consiliarius fuit . Sed quemadmodum cum panis vel vestimentum egenti tribuitur, hoc se Dominus accepisse testatur , ita cum nescienti cuilibet rectum consilium datur, hoc ipse accipit, cujus ille membrum est qui eruditur. Omnes etenim fideles membra nostri Redemptoris sumus; et sicut ipse in nobis per misericordiam largitatis pascitur, ita ipse in nobis per doctrinae consilium juvatur. Scribae itaque et legis doctores, qui erudire populos ad vitam con
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ sapientia ñ cognouit mundus
ꝑ sapientiã dm̃ : placuit dõ ꝑstulti¬
ciam p̃dicationis saluos facere cre¬
dentes. Uerbum qui ppe dĩ: sapien¬
tia ẽ. S stulticia huius sapientiȩ.
dicta ẽ caro uerbi: ut quia carnales
quiq ꝑ carnis suȩ prudentiã. ꝑtin¬
gere ñ ualebant᷑ ad sapientiã dei: ꝑ
stulticiã predicationis. idest ꝑ carnem
uerbi sanarent᷑. Ait gͦ. Ttulti quoq
despiciebant me. Ac si aꝑte diceret᷑.¬
Et n ab ipsis despectus sũ: ꝓ quib stultus
estimari ueritus non sum. Et̃ quia iude¬
orũ plebs eũ miracula nr̃i redemptoris
cerneret. hunc ex siguis honorabat di
ius infirma conspiceret. eum creatorẽ
credere dedignabatur dicens. non. s
ad corda popłorũ dñs cum eis mira¬
eula demonstraret:⁊ quasi recedebat
cũ nulla signa ostenderet. S receden¬
ti dño detrahebant: cũ amiraculis
quiescenti prebere fidem nolebant.
S quid mirũ si ꝑpeti ista a plebibus¬

Expanded text:
gnovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes . Verbum quippe Dei sapientia est, sed stultitia hujus sapientiae dicta est caro Verbi; ut quia carnales quique per carnis suae prudentiam pertingere non valebant ad sapientiam Dei, per stultitiam praedicationis, id est per carnem Verbi sanarentur. Ait ergo: Stulti quoque despiciebant me. Ac si aperte diceretet ab ipsis despectus sum pro quibus stultus aestimari veritus non sum. Et quia Judaeorum plebs cum miracula nostri Redemptoris cerneret, hunc ex signis honorabat, diatis ejus infirma conspiceret, eum creatorem credere dedignabatur, dicens: Non, sed ad corda populorum Dominus cum eis miracula demonstraret, et quasi recedebat cum nulla signa ostenderet. Sed recedenti Domino detrahebant cum a miraculis quiescenti praebere fidem nolebant. Sed quid mirum eum perpeti ista a plebibus
Abbreviated transcription (Latin):
tilitas caro uocabit᷑. quamuis substan¬
tia carnis ñ sit ꝓfecto alius ẽ qui mo¬
ritur. & alius qu resurgit. S beatꝰ
iob hanc eoꝵ sententiã. ueridica uo¬
ce destruit: qui ait. Quem uisurus
sum ego ipse: oculimei conspectu¬
ii sunt: ⁊ ñ alius. Nos autẽ beati iob
fidem sequentes. ⁊ redemptoris nr̃i post
resurrectionẽ corpus palpabile uera¬
citer credentes: fatemur carnẽ nrãm
post resurrectionẽ futuram. ⁊ eandem.¬
sam ꝑ głam. Eandem ꝑ ueritatem:
diuersam ꝑ potentiã. Erit itaq sub¬
tilis. quia ⁊ in corruptibilis. Erit pal¬
pabilis: quia non amutet eẽntiam ue¬
racis naturȩ. S sẽs uir eandẽ resur¬
rectionis fiduciã qua spe teneat.
quanta certitudine prestoletur: ad
iungat. SegiTiR¬
Seposita est hec spes mea: in si¬
uiu meo. Nichil nos certius ha¬
bere eredimꝰ: qmͣ hoc quod in sinu te¬
nemus. In sinu gͦ suo sp̃e repositam
tenuit: quia uera certitudine de

Expanded text:
tilitas caro vocabitur, quamvis substantilitas caro vocabitur, quamvis substantia carnis non sit, profecto alius est qui moritur, alius qui resurgit. Sed beatus Job hanc eis sententiam veridica voce destruit, qui ait: Quem visurus sum ipse, et oculi mei conspecturi sunt, et non alius. Nos autem beati Job fidem sequentes, et Redemptoris nostri post resurrectionem corpus palpabile veraciter credentes, fatemur carnem nostram post resurrectionem futuramsam per gloriam; eamdem per veritatem, diversam per potentiam. Erit itaque subtilis, quia et incorruptibilis. Erit palpabilis, quia non amittet essentiam veracis naturae. Sed sanctus vir eamdem resurrectionis fiduciam qua spe teneat, quanta certitudine praestoletur, 468 adjungit. SequiturReposita est haec spes mea in sinu meo. - Nihil nos certius habere credimus, quam hoc quod in sinu tenemus. In sinu ergo suam spem repositam tenuit, qui vera certitudine de
Abbreviated transcription (Latin):
ramus: siuera erit resurrectio. ue¬
rumq corpꝰ in resurrectione. Bcce enĩ
iam de spe resurrectionis dubitare
ñ possumus : dũ ait. Et in nouissimo
die de terra surrecturus sim. Dubi¬
et atẽ quoq de reparatione uera cor
poris. abstulit: qui ait. Et rursũ cir¬
cuindabor pelle mea. Qͥ adhuc ad
auferendas ambages nostrȩ cogita
It in carne mea uidebo dm̃. Gcce
ducendã carnem in integrũ statũ
credidit: qu erit reatus nr̃ȩ dubi¬
tationis. si uera carnis resurrectio
nec post exemplũ creditur redẽp¬
toris. Si enĩ post resurrectionem
corpus palpabile ñ erit: ꝓfecto aliꝰ¬
quod nefas ẽ credere: quia ego mo¬
rior. ⁊ alius resurgo. Unde queso te
beate iob subiunge quȩ sentis: n hu
ius questionis nobis scrupulũ tolle.
ri sunt:. ⁊ ñ alius. Si enĩ sicut qui¬
dam errorũ sequaces arbitrantur.
quia post resurrectionẽ corpus pal¬
pabile ñ erit. s inuisibilis eorporis sub¬

Expanded text:
ramus, si vera erit resurrectio veramus, si vera erit resurrectio verumque corpus in resurrectione. Ecce enim jam de spe resurrectionis dubitare nos possumus dum ait : Et in novissimo die de terra surrecturus sum . Dubietatem quoque de reione abstulit, qui ait: « Et rursum circumdabor pelle mea. » Qui adhuc ad auferendas ambages nostrae cogitatEt in carne mea videbo Deum Salvareducendam carnem in integro statu credidit, quid erit reatus nostrae dubitationis, si vera carnis resurrectio, ne post exemplum creditur Redemptoris? Si enim post resurrectionem corpus palpabile non erit, profecto aliuictu nefas est credere, quia ego morior, et alius resurgat. Unde quaeso te, beate Job, subjunge quae sentis, et hujus nobis questionis scrupulum tolle. ri sunt, et non alius. - Si enim, sicut quidam errorum sequaces arbitrantur, quia post resurrectionem corpus papabile non erit, sed invisibilis corporis sub
Abbreviated transcription (Latin):
re in longa contentione ꝑducti. gra¬
uissima a nob̾ cepimꝰ simul ratione
resilire:⁊ cũ piȩ memoriȩ tyberius
constantinꝰ imꝑator: secreto me ⁊ il¬
lum suscipiens. quid int̾ nos discordi¬
ȩ uersaretur agnouit: ⁊ utruisq
partis allegationẽ pensans. eundẽ
librũ quem de resurrectione seripse¬
rat. suis quoq allegationib destru¬
ens. deliberauit ut flãmis cremari
debuisset. A quo ut egressi sumus
me egͥtudo ualida eundẽ uͦ euticium
egritudo ⁊ mors. ꝓtinus secuta est.
Qͦ mortuo. quia pene nullus erat. qui
eiuis dicta sequeret᷑ dissimulaui cep¬
cũ noti mei ad eũ salutationis gr̃a ꝑ
gebant: ut eorũ relatione cognoui.
ante eorũ oculos pellẽ manus suȩ te¬
nebat dicens. Confiteor: qͥa in hac ear¬
ne om̃s resurgemꝰ. Quod iꝰp̃si fate¬
bantur: omĩno prius negare consu¬
euerat. S nos ista postponentes. in
beati iob sermonib subtilit̾ exqui¬

Expanded text:
re in longa contentione perducti grare in longa contentione perducti gravissima a nobis coepimus simul ratione resilire. Cum piae memoriae Tiberius Constantinus imperator, secreto me et illum suscipiens, quid inter nos discordiae versaretur agnovit, et utriusque partis allegationem pensans, eumdem librum quem de Resurrectione scripserat, suis quoque allegationibus destruens, deliberavit ut flammis cremari debuisset. A quo ut egressi sumus, me aegritudo valida, eumdem vero Euticium aegritudo et mors protinus est secuta; quo mortuo, quia pene nullus erat qui ejus dicta sequeretur. dissimulavi coepquicunque noti mei ad eum salutationis gratia pergebant, ut eorum relatione cognovi, ante eorum oculos pellem manus suae tenebat dicens: Confiteor quia omnes in hac carne resurgemus, quod sicut ipsi fatebantur, omnino prius negare consueverat. Sed nos ista postponentes, in beati Job sermonibus subtiliter exqui
Abbreviated transcription (Latin):
desideria ñ erit: quia deuicto mortis a¬
culeo. in eterna incorruptione regna¬
bit. ¶ͥb dictis. isdem euticius consen¬
dre se ꝓtinꝰ respondit: s tam̃ adhuc
palpabile corpus resugere posse dene¬
gabat. Q etiam in libello quẽ de re¬
surrectione scripserat: pauli quoq
apłi testimoniũ indiderat dicentis.
Tu quod seminas ñ uiuificat᷑: si non
prius moriat᷑. Et quod seminas. ñ
corpus quod futurũ est seminas. s
nudũ granũ. Hoc nimirũ ostendere
festinans. quia caro uel palpabilis
futurũ est seminari dix̾i̾t. Ted ad
dicens. Noncorpus quod futurũ est
seminas: s nudũ granũ. Hoc insi¬
nuat quod uidemꝰ: quia granum
cũ culmo ⁊ foliis nascit᷑. quod sine
culmo ⁊ foliis seminat᷑. Ille itaq in
augm̃to głę resurrectionis. ñ dixit
grano seminis deesse qd̾ erat: sed
adeẽ quod ñ erat. Iste autẽ dumue¬
rum corpus resurgere denegat: ne¬
quaqͣm dicit adeẽ quod deerat. s
deesse quod erat. Tunc utiq hac de

Expanded text:
non erit, quia devicto mortis aculeo in aeterna incorruptione regnabit. Quibus dictis idem Euticius consentire se protinus respondit. Sed tamen adhuc corpus palpabile resurgere posse denegabat, qui etiam in libello, quem de Resurrectione scripserat, Pauli quoque apostoli testimonium indiderat dicentis: Tu quod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur; et quod seminas, non corpus quod futurum est, seminas, sed nudum granum . Hoc nimirum ostendere festinans, quia caro vel impalpabilifuturum est seminari dixerit; sed ad ostolus dicens: non corpus quod futurum est seminas, sed nudum granum, hoc insinuat quod videmus, quia granum cum culmo et foliis nascitur quod sine culmo et foliis seminatur. Ille itaque in augmento gloriae resurrectionis non dixit grano seminis deesse quod erat, sed adesse quod non erat; iste autem dum verum corpus resurgere denegat, nequaquam dicit adesse quod deerat, sed deess
Abbreviated transcription (Latin):
aerio corpore resurrȩxero. iam ego ñ ero
qui resurgo. Nam quomͦ uerã erit re¬
surrectio ⁊̃ si uera eẽ ñ poterit caro:
Aꝑta gͦ ratio suggerit: quia si uera ca¬
bis beate iob dubietatis nebulas tol
spe nobis loqui nr̃ȩ resurrectionis cȩ¬
pisti. aꝑte indica. si caro nr̃a ueraci¬
ter resurgat. SequIt uR
trursũ circundabor pelle mea.
Dum aꝑte pellis dicitur: om̃is du¬
bitatio uerȩ resurrectionis aufert᷑.
Qͥa non sicut euticuis constantinopo¬
litanȩ urbis ep̃c scripsit: corpus nr̃m in
illa resurrectionis gła. erit inpalpabi¬
le. uentis aereq subtilius. In illa enĩ
resurrectionis gła. erit corpus nr̃m sub¬
tile quidẽ ꝑ effectum sp̃alis potentie:
s palpabile ꝑ ueritatẽ naturȩ. Und̾
etiam redẽptor nost̾ dubitantib de

Expanded text:
aereo corpore resurrexero, jam ego non ero, aereo corpore resurrexero, jam ego non ero, qui resurgo: nam quomodo est vera resurrectio, si vera esse non poterit caro? Aperta ergo ratio suggerit, quia si vera cabis, beate Job, dubietatis nebulas tollspe nobis loqui nostrae resurrectionis coepisti, aperte judica, si caro nostra veraciter resurgat. Sequitur: Et rursum circumdabor pelle mea . Dum aperte pellis dicitur, omnis dubitatio verae resurrectionis aufertur, quia non sicut Euticius Constantinopolitanae urbis episcopus scripsit, corpus nostrum in alia resurrectionis gloria erit impalpabile, ventis, aereque subtilius; in illa enim resurrectionis gloria erit corpus nostrum subtile quidem per effectum spiritalis potentiae, sed palpabile per veritatem naturae. Unde etiam
Abbreviated transcription (Latin):
platione colligere.S quia in nobis
sensus torpuit rationis: accessit in exẽplo
grã redemptoris Uenit nanq conditor-
noster. suscepit mortẽ. ostendit resurre¬
ctionẽ: ut qui resurrectionis sp̃e ex rati-¬
one tenere noliumus: hanc ex eius ad¬
uitorio in exẽplo teneremus. Dicat gͥ
beatus iob. Scio qd̾ redemptor meus ui¬
uit: ⁊ in nouissimo die de terra sur¬
recturus sim. Et quisqͥs resurreetioĩs
in seuirtutẽ fieri posse desꝑat: uer¬
baingentilitate positi uiri fidelis eru¬
bescat: ⁊ penset quantȩ penȩ sit ponde¬
re feriendus. si ad huc non credit suam.
qui iam resurrectionẽ dñi cognouit fa¬
ctam: si ⁊ille suam credidit. qui ad hue¬
ctionẽ audio: effectũ tam̃ eiusdem re¬
surrec̃tionis ex quiro. Credo uanq quia
resurrecturis sime s uolo ut audiam
qualis. Sciendũ quippe mͥ est. utrum in
quodam alio subtili fortasse uel aerio:
anineo qrio mouar corpore resurgã. S si m

Expanded text:
platione colligere, Sed quia in nobis platione colligere, Sed quia in nobis sensus torpuit rationis, accessit in exemplum gratia Redemptoris. Venit namque conditor noster, suscepit mortem, ostendit resurrectionem, ut qui resurrectionis spem ex ratione tenere 465 noluimus, hanc ex ejus adjutorio et exemplo teneremus. Dicat igitur beatus Job: Scio quod Redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra surrecturus sum. Et quisquis resurrectionis in se virtutem fieri posse desperat, verba in gentilitate positi viri fidelis erubescat, et penset quanto poenae sit pondere feriendus, si adhuc non credit suam, qui jam resurrectionem Domini cognovit factam, si et ille suam credidit, qui adhuctionem audio, effectum tamen ejusdem resurrectionis exquiro: credo namque quia resurrecturus sum, sed volo, ut audiam qualis, sciendum quippe mihi est, utrum in quodam alio subtili, fortasse vel aereo, n eo quo moriar corpore resurgam. Quod si in
Abbreviated transcription (Latin):
humorib cõmendari: ex quib ñ lon¬
ge post aspicimꝰ arbusta magna sur¬
gere: folia. pomaq ꝓferri. Conside¬
remus gͦ paruum eunislibet arboris se¬
m̃ quod in terra iacitur. ut arbor ex il¬
io ꝓducat᷑. ⁊ comprehendamꝰ si possumꝰ.
ubi in illa tanta breuitate seminis. tã
imm̃sa arbor latuit. quȩ ex illo ꝓces¬
sit: ubi lignũ. ubi cortex. ubi uiridituᷤ
foliorũ. ubi ubertas fructuũ. Nunqͥd¬
nam in semine. tale aliquid u debat᷑
cũ in terra iaceret᷑. Et tam̃ occulto
rerũ omniũ opifice. cuncta mirabili¬
ter ordinante. ⁊ in mollicie seminis. la¬
tuit asꝑitas corticis. ⁊ in teneritudine
illius absconsa ẽ fortitudo roboris: ⁊ in
siccitate eius ubertas fructificationis.
Quid gͦ mirũ. si temussimũ puluerẽ¬
uel a nris oculis in elem̃tis redactum.
redintegrat: Qa gͦ rationales sumꝰ
conditi: spem resurrectionis nr̃e. ex
ipsa debemꝰ rerum spetiȩ. ⁊ contem¬

Expanded text:
humoribus commendari, ex quibus non lonhumoribus commendari, ex quibus non longe post aspicimus magna arbusta surgere, folia pomaque proferre. Consideremus ergo parvum cujuslibet arboris semen, quod in terram jacitur, ut arbor ex illo producatur, et comprehendamus, si possumus, ubi in illa tanta brevitate seminis tam immensa arbor latuit, quae ex illo processit, ubi lignum ubi cortex, ubi viriditas foliorum, ubi ubertas fructuum. Nunquidnam in semine tale aliquid cernebatur cum in terram jaceretur? Et tamen occulto rerum omnium opifice cuncta mirabiliter ordinante, et in mollitie seminis latuit asperitas corticis, et in teneritudine illius absconsa est fortitudo roboris, et in siccitate ejus ubertas fructificationis. Quid ergo mirum, si tenuissimum pulverem, nostris oculis in elementis redactum, redintegrat? Quia ergo rationales sumus conditi, spem resurrectionis nostrae ex ipsa debemus rerum specie et contem
Abbreviated transcription (Latin):
tis soluitur. ut nequaqͣm ab huma¬
nis oeulis uideat᷑. resurrectionẽ fieri
posse desꝑant. Et dũ arida ossa inspici¬
unt: hȩc uestiri carnib. rursũq ad
uitã uiridescere posse diffidunt. Qi¬
si resurrectionis fidẽ. ex obedientia ñ
tenent: certe hanc tenere exratione
debuerunt. Qͥd enim cotidie nͥ re¬
surrectionẽ nr̃am in elem̃tis sius mũ¬
dus imitat᷑ : ꝑ cotidiana quippe mo¬
menta lux ipse tẽporalis quasi mori¬
tur: dũ suꝑuenientib noctis tene¬
bris. ea quȩ aspiciebat᷑ subtrahitur.
Et quasi cotidie resurgit: dũ lux ab¬
iata oculis. suppressa iterũ nocte re¬
parat᷑. ꝑ momĩta quoq tẽporũ cer¬
nimus arbusta uiriditatẽ foliorum
amittere: a fructuũ ꝓlatione cessa¬
re. Et ecce subito quasi exarescente lig
no uelut quidã resurrectione ueni¬
ente uidemus folia erumꝑe. fruetꝰ
grandescere: ⁊ totã arborem rediui¬
uo decore uestiri. In desmenter cer¬
nimus parua arborũ semina. terrȩ

Expanded text:
ta solvitur ut nequaquam ab humanis oculis videatur; resurrectionem fieri posse desperant. Et dum arida ossa inspiciunt, haec vestiri carnibus rursumque ad vitam viridescere posse diffidunt, qui resurrectionis fidem ex obedientia non tenent certe hanc tenere ex ratione debuerunt. Quid enim quotidie nisi resurrectionem nostram in elementis mundus imitatur? Per quotidiana quippe momenta lux ipsa temporalis quasi moritur, dum supervenientibus noctis tenebris ea quae aspiciebatur subtrahitur; et quasi quotidie resurgit dum lux ablata oculis suppressa iterum nocte reparatur. Per momenta quippe temporum cernimus arbusta viriditatem foliorum amittere; a fructuum prolatione cessare. Et ecce quno, velut quadam resurrectione veniente, videmus folia erumpere, fructus grandescere, et totam arborem redivivo decore vestiri. Indesnimus parva arborum semina terrae
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑuerse agendo testant᷑. quia nes¬
ciunt. Qui enĩ hoc ñ formidat ut de¬
bet: necdũ cognouit cũ quanto tur¬
bine terroris adueniat. Si enĩ pen¬
sare pondus trem̃di examinis nosset:
irȩ diem utiq tũdo precaueret.
faciem quoq gladi fugere ẽ: ani-¬
madu̾sionis districtȩ sententiã. pri¬
usqͣm appareat placare. Nitari nan¬
q ira iudicis: ñ nisi ante iuditium
potest. Modo ñ cernitur: s p̃cibus
placat᷑. Cum uͦ in illo trem̃do exam¬
ne sederit.: n uideri potest.⁊ placari
iamñ potest: quia facta prauorũ
quȩ di sustinuit tacitꝰ. simul oĩa
reddet iratꝰ. Unde necesse ẽ. nc̃ tune¬
um: cum diu sustinet. eũ adhuc to¬
lerat. mala quȩ uidet: ne cũ semel
manum in retributione ultionis
excusserit. tanto in iudicio distri¬
ctius feriat.⁊ quanto ante iuditium
diutius ex pe cta uit

Expanded text:
sed perverse agendo testantur quia nessed perverse agendo testantur quia nesciunt. Quia enim hoc non formidat ut debet, necdum cognovit cum quanto turbine terroris adveniat. Si enim pensare pondus tremendi examinis nosset, irae diem utique timendo praecaveret. Faciem quoque gladii fugere est animadversionis districtae sententiam prius quam appareat placare. Vitari namque terror judicis non nisi ante judicium potest. Modo non cernitur, sed precibus placatur. Cum vero in illo tremendo examine sederit, et videri potest, et placari jam non potest, quia facta pravorum, quae diu sustinuit tacitus, simul omnia reddet iratus. Unde necesse est nunc timeet, cum diu sustinet, cum mala adhuc tolerat quae videt, ne cum semel manum in retributione ultionis excusserit, tanto in judicio districtius feriat, quanto ante judicium diutius exspectavit
Abbreviated transcription (Latin):
tote eẽ iudicium. Priori quippe sen¬
tentia. iniquorũ facta reprehendit.
sequenti autẽ ex diuino iuditio pe¬
nas innotuit. Ait enĩ. Quare gͦ nẽ
dicitis. ꝑ sequam eum. ⁊ radicẽ uerbi
inueniamꝰ contra eum: Peruersi qͥli¬
bet quia malo studio bene ꝓlata sen¬
tiunt.:⁊ in lingua uisti accusationis
aditũ. inuenire appetunt.⁊ qͥd aliud
qͣm contra eum radicẽ uerbi querunt.
ex qua uidelicet loquendi originẽ su¬
mant ⁊ ramos prauȩ loquacitatis in
accusationẽ dilatent: S sẽs ur
cum a prauis talia sustinent. ñ contͣ
eos s magis ꝓipsis dolet. ⁊ male cogi¬
tata redarguit: ac mala eis quȩ fu¬
giant. ostendit dicens. Fugite gͦ a fa¬
cie gladii. qm̃ ultor iniquitatũ gla¬
dius est.  scitote eẽ iuditiũ Omĩs qͥ
ꝑuerse agit: eoipso quo hoc despi¬
cit. esse dĩ uditium nescit. Si enĩ hoc
tim̃do sciret: quȩ in illo sunt puni¬
enda ñ ageret. Nam st̃ pleriq qui ex¬
tremũ esse iuditiũ uerbotenus sciunt:

Expanded text:
oenitentiam. --Priori quippe sententia iniquorum facta reprehendit, sequenti autem ex divino judicio poenas innotuit. Ait enim: Quare ergo nunc dicitis: Persequamur eum, et radicem verbi inveniamus contra eum? Perversi quilibet quia malo studio bene prolata audiunt, et in lingua justi accusationis aditum invenire appetunt, quid aliud quam contra eum verbi radicem quaerunt, ex qua videlicet loquendi originem sumant, et ramos pravae loquacitatis in accusatione dilatent? Sed vir sanctus cum a pravis talia sustinet, non contra eos, sed magis pro ipsis dolet, et male cogitata redarguit, ac mala eis quae fugiant ostendit, dicens: Fugite ergo a facie gladii, quia ultor iniquitatum gladius est, et scitote esse judicium. Omnis qui perversa agit, eo ipso quo hoc timere despicit, esse Dei judicium nescit. Si enim hoc timendum sciret, quae in illo sunt punienda non ageret. Nam sunt plerique qui extremum esse judicium verbo tenus sciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tra pauli ueridicã sententiã post re¬
surrectionẽ dñs rediit in mortẽ. Qd̾
quis dicere uel stultus p̃sumat: nͥ
denegat. Tunc mͥ obiecit dicens.
Cum scriptũ sit caro ⁊ sanguis regnũ
dĩ possidere ñ possunt. qua ratione
credendũ est resurgere ueraeiter car¬
nem: Cui unqͣmͣ. In saero eloqͥo aliter
caro dicitur iuxta naturã: aliter
ex ossib meis: ⁊ caro de carne mea.
Et uerbũ earo factum ẽ: ⁊ habitauit
psalmista ait. Memoratus ẽ quia ea¬
ro sunt: sp̃c uadens ⁊ ñ rediens. Hnde
⁊ discipłis paulus dicebat. Uos autẽ in

Expanded text:
tra veridicam Pauli sententiam, post retra veridicam Pauli sententiam, post resurrectionem Domini rediit in mortem; quod quis dicere vel stultus praesumat, nnem denegat? tunc mihi objecit dicens: Cum scriptum sit: Caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt , qua ratione credendum est resurgere veraciter carnem; cui, inquam, in sacro eloquio aliter caro dicitur juxta naturam, atque aex ossibus meis, et caro de carne mea . Et: Verbum caro factum est, et habitavit Psalmista ait: Memoratus est quia caro sunt, spiritus vadens et non rediens . Unde et discipulis Paulus dicebat: Vos autem in