comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
isaiam prophetã significauerat: llȩc
ergo quȩ annuntiauit per prophetas.
in euangłio manifestauit. & quod ipse
loquutus est ꝑ prophetas. in euangło
ipse compleuit. Ipsius ergo sermoerat.
propheticus sermo. sicut habes scriptũ.
audi cȩlum & percipe aurib terra. qm̃
dñs locutus est. Intellectus ergo datus
est. etiam his qui perfectã sapientiam
non haberent: dũ muti loquunt mortui
resuscitant᷑. His enĩ signis intellectũ est
abhis qui rudes erant & adhuc quasi in
cunabulis fidei constituti ut erat płs
nationum. ipse uenisse qui expectabat᷑.
Illuminat igitur fidei claritatẽ resur¬
rectionis suȩ gła. & diuinoꝵ operum
potestate. Et intellectũ dat paruui¬
lis. Quibus utiq nisi de quibus in
euangłio gratias agit patri in eo qđ
ipse operabatur filius. quod mysteria
sua ds̃ abscondisset a sapientibus. &
paruiilis: euel asset: õstendens citius
plebem ex gentibus uel status infe¬

Expanded text:
Esaiam prophetam significauerat. haec Esaiam prophetam significauerat. haec ergo quae adnuntiauit per prophetas in euangelio manifestauit et quod ipse locutus est per prophetas in euangelio ipse conpleuit. ipsius ergo sermo erat propheticus sermo, sicut habes scriptum: audi, caelum, e t percipe auribus, terra. quoniam dominus locutus est. Intellectus ergo datus est etiam his qui perfectam sapientiam non haberent, dum muti locuntur, mortui resuscitantur. his enim signis intellectum est ab his qui rudes erant et adhuc quasi in cunabulis fidei constituti, ut erat populus nationum, ipsum uenisse qui expectabatur. inluminat igitur fidei claritatem resurrectionis suae gloria, diuinorum operum potestate, et intellectum dat paruulis. quibus utique nisi de quibus in euangelio gratias agit patri in eo quod ipse operabatur filius, quod mysteria sua deus abscondisset a sapientibus et paruulis reuelasset, ostendens citius plebem ex gentibus uel status infe
Abbreviated transcription (Latin):
naue ducem sibi cȩlestis militię uenisse
cognouit. te populus trumphator
ut madian sibi dominaret᷑ offenderat.
te ut madian uinceret᷑ orabat. tibi in
saul rege non obtemperauit. ut de eo
alienigenȩ triumpharent. tibi dauid
preeunte seruuitt. ut de alienigenis
uictoriã reportaret. ego qͦq pecator
malignũ seci. & confessione peccati
ueniam reportaui. Pulcherruus
itaq uersiculus ad martyrũ cohorta¬
tionem. Deniq prophetica anima
sic proficit in melus. dũ mirabile
credit di testimoniũ. & quia eredidit
diligenti indagine quęsiuit. Profec¬
tum quęris. agnosce ex his uersiculis
qui sequuntur. Manifestatio ser¬
monũ tuorum illuminat me. &.
intellec᷑ tum dat paruulis:
N euangłio cum mitteret discipulos
suos iohannes ad dñm ihm̃. dicebat. Tu
es qui uenturꝰ es. analiũ expectamus :
Respondit ihc̃ cȩcos uidere. claudos
ambulare. audire surdos. Hoc enim
aduentus sui testimonium fore per

Expanded text:
Naue ducem sibi caelestis militiae uenisse Naue ducem sibi caelestis militiae uenisse cognouit. te populus triumphator, ut Madian sibi dominaretur, offenderat. te, ut Madian . uinceretur, orauit. tibi in saul rege non obtemperauit, ut de eo alienigenae triumpharent, tibi Dauid praeeunte seruiuit, ut de alienigenis uictoriam reportaret. ego quoque pastor malignum feci et confessione peccati ueniam reportaui\'. pulcherrimus itaque uersiculus ad martyrum cohortationem. denique prophetica anima sic proficit in melius, dum mirabile credit dei testimonium et, quia credidit, diligenti indage quaesiuit. profectum quaeris? agnosce ex his uersiculis qui secuntur. Manifestatio sermonum tuorum inluminat me e t intelle ectum d a t par u u l i s. in euangelio cum mitteret discipulos suos Iohannes ad dominum Iesum, dicebat: tu es qui uenturus es. an alium expectamus? respondit Iesus caecos uidere, claudos ambulare. audire surdos; hoc enim aduentus sui testimonium fore per
Abbreviated transcription (Latin):
irabilia testimonia tua. pro¬
Epterea serutata ẽ ea anima inea.
Moralis oratio. ut quoniã eum puder&
erroris. dm̃ tamen propriȩ miserati¬
onis testimonus conueniret. Hoc
est dicere. Ego in exordio sermonis
loquens mea peccata. non audeo leua¬
re oculos ad te dm̃ uiuum. sedtu dñe
me ad sperandam ueniam tantarũ
indulgentiarũ titulis prouocas ti.
Mirabilia testimonia tua: cũ abrahã
non lapsu incuriȩ uiuenalis offensum
esse dm̃ ꝑmisisti. sed ut chaldeoꝵ errores.
patrũ cognationẽ relinqueret. & euo¬
catũ uirtutis exercitus erudisti. cũ
hebreoꝵ populũ a paternȩ studio no¬
bilitatis euersum. & uiles escas egyp¬
ti super diuina munera preferentem
non solũ solidatis rubriraris fluctib
liberasti. uerũ etiam triumphis plu¬
rimis euexisti ad głam & uberis terrȩ
possessione donasti ad quietẽ. te fotus
securitate deseruit te bellorũ acerbi¬
tate de pressus inuocauit. & ut inuirias
tuas obliuiscereris emeruit. te ihesus

Expanded text:
irabilia testimonia tua, propterea s crutata est ea anima mea. moralis oratio, ut, quoniam eum puderet erroris, deum tamen propriae miserationis testimoniis conueniret. hoc est dicere: \'ego in exordio sermonis loqui mea peccata non audeo. leuare oculos meos ad te deum uiuum. sed tu, domine, me ad sperandam ueniam tantarum indulgentiarum titulis prouocasti. mirabilia testimonia tua, cum in Abraham non lapsu incuriae iuuenalis offensus es, sed eum permouisti, ut Chaldaeorum errores. patrum cognationem relinqueret, et euocatum uirtutis exercitiis erudisti, cum Hebraeorum populum a paternae studio nobilitatis auersum et uiles escas Aegypti super diuina munera praeferentem non solum solidatis Rubri Maris fluctibus liberasti, uerum etiam triumphis plurimis euexisti ad gloriam et uberis terrae possessione donasti ad quietem. te fotus securitate deseruit, te bellorum acerbitate depressus inuocauit et ut iniurias tuas obliuiscereris emeruit. te Iesus
Abbreviated transcription (Latin):
legem dñi. Asancto uero. plusculpa
quam erumna defletur. Peuit itaque
quando nathan ei de huriȩ morte in¬
dignationem dñi nuntiauit. & pecca¬
tum suũ de preuaricatione legis ag¬
nouit Denq filio in egritudine cons di¬
tuto. neq cibum sũpsit. neq regium
thronũ aut cubile conscendit: seds tra¬
tus in terra ieiuna ora lacrimis dilue.¬
bat. non tam filui mortem quã peccati
pęnã in illo lauare desiderans: Fleuit.
quando nunerato populo repente coꝵ:
peccaui stulte. fleuit igitur pͥmo. qͥa
elatus regia potestate. quęrendo nume¬
rum plebis. mensuram egressus ẽ condi¬
tionis humanȩ: deinde quia sui erro¬
ris prȩcio uindicabatur in plebem. sed
ad ño hȩc proposita pęna fuerat non a
rege est postulata. dñi tamen se cõmit¬
tendo misericordiȩ. elec̃tionis causam
probauit: simul quia proptereũ płs
laborabat. ipse se offerendo propopło
elationis soluit inuiriam. pietatis pro¬

Expanded text:
legem domini. a sancto uiro plus culpa legem domini. a sancto uiro plus culpa quam aerumna defletur. fleuit itaque, quando Nathan ei de Uriae morte indignationem domini nuntiauit, et peccatum suum de praeuaricatione legis agnouit. denique filio in aegritudine constituto neque cibum sumpsit neque regium thronum aut cubile conscendit, sed stratus in terra ieiuna ora lacrimis diluebat, non tam filii mortem quam peccati poenam in illo lauare desiderans. fleuit, quando numerato populo repente corde grauiter r, peccaui stulte. fleuit igitur primo, quia elatus regia Potestate quaerendo numerum plebis mensuram egressus est condicionis humanae, deinde quia sui erroris pretio uindicabatur in plebem. sed a domino haec proposita poena fuerat, non a rege est postulata. domini tamen se committendo misericordiae electionis causam probauit, simul, quia propter eum populus laborabat, ipse se offerendo pro populo elationis soluit iniuriam, pietatis pro
Abbreviated transcription (Latin):
crimas oculi mei: oculi mei caligaue¬
runt Tamquã descendunt oculi. qui
deficiunt in lacrimis: Et alibi. Oculus
meus absortus est. Sed plus est aquam
lacrimis uincere. quam oculos absorbe¬
ri fletibus. Et alibi idem iheremias. Ex¬
clamauit cor eorũ addñm muri filiae
syon deducunt torrentes. fluent lacri¬
mas die ac noc̃te. Noli dare łͥ requiẽ:
non sileat pupilla oculi tui. Oculi gͥ
qui torrentes deducunt lacrimiᷤᷤ suis.
ipsi ductus aquarum descendunt hoc
est cumulantur. ut faciant eos suis
augentes fletibus impetu exundare
torrentiũ. Sunt tamen co dices qui
rum direxerunt oculi mei: sedego in
greco codice meo katebesañ legi. hoc
est descenderunt: In quo potest fieri.
ut in utramlibet partem duarũ ad ie¬
ctione aut diminutione litterarũ
scriptor errauerit. Et habuit quidẽ
multa quȩ fleret. uel incestum filiae:
uel interitũ filiorum. Sed hic nͣ hoc
fleuisse se dicit. sed quia ñ custodiuit

Expanded text:
crimas oculi mei; oculi mei caligauecrimas oculi mei; oculi mei caligauerunt. tamquam descendunt oculi qui deficiunt in lacrimis. et alibi: oculus meus absortus est. sed plus est aquam lacrimis uincere quam oculos absorberi fletibus. et alibi idem Hieremias: exclamauit cor eorum ad dominum: muri filiae Sion deducant torrentes, fluant lacrimas die ac nocte; noli dare tibi requiem, non sileat pupilla oculi tui. oculi igitur, qui torrentes deducunt lacrimis suis, ipsi ductus aquarum descendunt, hoc est cumulant, ut faciant eos suis augentes fletibus impetu exundare torrentium. Sunt tamen codices qui rum deuexerunt oculi mei. sed ego in Graeco codice meo κατέβηϭαν legi, hoc est: descenderunt. in quo potest fieri, ut in utramlibet partem duarum adiectione aut deminutione litterarum scriptor errauerit. Et habuit quidem multa quae fleret, uel incestum filiae uel interitum filiorum. sed hic non hoc fleuisse se dicit, sed quia non custodiuit
Abbreviated transcription (Latin):
Aut inanes & uacuos ductus solis repleuit
fletibus: An quod elocutionis moralis
quidam sensus ostendit. desçendit in aqͣ¬
rum ductus. transiuit eos. Ei possemuᷤ
dicere transcendit eos & suꝑ gressus est.
sed minuitur uis eloquii. quo uismaior
affluentiȩ descendentis quam ascenden¬
tis expͥmitur: Vide rogo quid de usu
uerba habeant. impetum suum sermo
ꝓpheticꝰ non amittat. licet usus ipse scri¬
ptorũ sensui seruire maiore decore con¬
sueuerit Diuerse hoc & sepe significa¬
uit. & propemodũ incrementa semper
assumpsit. Dixit enĩ primo. lauaboper
singulas noctes lectum meum: in lacri¬
mis stratum meum rigabo Dix̃ iterũ
fuerunt michi lacrinȩ meȩ panis. Dixit
etiam: & potum meum cũ fletu misce¬
bam. Hic addidit dicens. decursus aqua¬
rum descenderunt oculi mei Hoc secu¬
tus in threnis iheremias affectum doloris
expressit. ium oculi descendentis imita¬
tus. Sic enim habes. Defecerunt in la¬

Expanded text:
aut inanes et uacuos ductus solis repleuit aut inanes et uacuos ductus solis repleuit fletibus. an, quod elocutionis moralis quidam sensus ostendit, descendit in aquarum ductus, transiuit eos et possemus dicere: \'transcendit eos et supergressus est\\ sed minuitur uis eloquii, quo uis maior afluentiae descendentis quam ascendentis exprimitur. uide, rogo, quid de usu uerba habeant, ut impetum suum sermo propheticus non amittat, licet usus ipse scriptorum sensui seruire maiore decore consueuerit. diuerse hoc et saepe significauit et propemodum incrementa semper adsumpsit. dixit enim primo: lauabo per singulas noctes lectum meum, in lacrimis stratum meum rigabo. dixit iterum: fuerunt mihi lacrimae meae panis. dixit etiam: et potum meum cum fletu miscebam. hic addidit dicens: decursus aquarum descenderunt oculi mei. Hoc secutus in Threnis Hieremias affectum doloris expressit, uim oculi descendentis imitatus; sic enim habes: defecerunt in la
Abbreviated transcription (Latin):
ubera. neq nix alibano. neq aqua
quȩ fertur ualido uento Uirgini
iherusalem descendit impetu alibano.
quando collectis in unum apostolis &
plurimis credentibꝰ. factus ẽ subito
de celo sonus tanquã ui magna spiri¬
tus ferretur. & repleti sunt om̃s spiri¬
tu sc̃o diuersitates donante lingua¬
rum. Bonus impetus qui ledere ne¬
sciat. norit implere. Siquis igitur
hunc impetum suꝑuenientis e cȩlogr̃ȩ
uult mereri. descendat etiam ipse
oculis in decursus aquarum. Iui hẽ
primum impetum fuderit. illum me¬
rebitur Descendit oculis suis in hos
duc̃tus aquarũ quȩ lacrimis irriga¬
uit in euangelio dñi pedes. & ideo
fidei suȩ p̾cio emit animȩ suȩ & cor¬
poris sanitatem. iam ñ sanguinis pro¬
fluam. sed gr̃ȩ sp̃ualis. Descendit gͦ
dauid propheta. ideo depeccato grãm
retulit: descendit in aquarũ ductus.
hoc ẽ deleuit eos: & decurrentium
aquarũ lacrimissuis fluenta cumulauit.

Expanded text:
ubera, neque nix a Libano, neque aqua ubera, neque nix a Libano, neque aqua quae fertur valido vento virgini Hierusalem. 49. Descendit impetus a Libano, quando collecplurimis credentibus factus est subito de caelo sonus. tamquam ui magna spiritus ferretur, et repleti sunt omnes spiritu sancto dinersitates donante linguarum. bonus impetus qui laedere nesciat, norit inplere. Si quis igitur hunc impetum superuenientis e caelo gratiae uult mereri. descendat etiam ipse oculis in decursus aquarum. qui hunc primum impetum fuderit, illum merebitur. descendit oculis suis in hos ductus aquarum. quae lacrimis inrigauit in euangelio domini pedes, et ideo fidei suae pretio emit animae suae et corporis sanitatem iam non sanguinis proflua, sed gratiae spiritalis. Descendit ergo Dauid propheta; ideo de peccato gratiam rettulit. descendit in aquarum ductus, hoc est: repleuit eos et decurrentium aquarum lacrimis suis fluenta cumulauit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfluuium. siue quod ipsi descenđint
oculi. Habet enĩ hoc uis summi dolo¬
ris. ut cum lacrimis oculi quodammͦ
ipsi uideantur descendere. eo quod
tanta uis lacrimarum sit. ut putent᷑
oculi in fletus resolui. & in lacrimas
effundi. Oculi ergo ipsi. tanquã in
decursus descendunt aquarũ. Quo
uerbo impetus deplorantium uehe mets
expressius declaratur. sȩcundũ illud
quod in canticis scriptum ẽ Fons or¬
torum. puteus aquȩ uiuȩ. & impetꝰ
descendens alibano. Hos impetus ȩc¬
clesia deduxit alibano. hoc imperu¬
diluuntur peccata : hoc impetu puri
fontis sp̃e scĩ affuit alibano sponsa.
& a principio fidei transiuit sȩculũ.
& pertransiuit ad regnũ. Alus fons ẽ:
alus puteus pro captu nr̃o gr̃a spͣua¬
lis: alus ortus clausus. fonssignatus:
alus ortorũ fons. qui in ęccłȩ dote
numeratur: aliis inipetꝰ descendens
a libano. & magnus impetus. qͥ nũꝗͣ.
deficit Non enim deficiunt de petra

Expanded text:
profluvium: sive quod ipsi descenderint profluvium: sive quod ipsi descenderint oculi. Habet enim hoc vis summi doloris, ut cum lacrymis oculi quodammodo ipsi videantur descendere; eo quod tanta vis lacrymarum sit, ut putentur oculi in fletus resolvi, et in lacrymas effundi. 31. Oculi ergo ipsi tamquam in decursus descenderunt aquarum, quo verbo impetus deplorantium vehemens expressius declaratur, secundum illud quod in Canticis scriptum est: Fons hortorum, puteus aquae vivae, et impetus descendens a Libano . Hos impetus Ecclesia deduxit a Libano: hoc impediluuntur peccata, hoc impetu puri fontis Spiritus sancti adfuit a Libano Sponsa, et a principio fidei transivit saeculum, et pertransivit ad regnum. Aliis fons est, aliis puteus pro captu nostro gratia spiritalis: aliis hortus clausus, fons signatus, aliis hortorum fons, qui in Ecclesiae dote numeratur: aliis impetus descendens a Libano, et magnus impetus qui numquam deficit. Non enim deficiunt de petra
Abbreviated transcription (Latin):
id fi eri potuisse. cognoseat & enĩ uisu
solis quod multis etiam pallore confectiᷤ
totius corporis figura mutatur: & igniᷤᷤ
uapore calefectis species uultus rutilan¬
tis offunditur. Oriente die. rubent
terrȩ croceo colore ꝑfusȩ. imaguiem
de beneficio mutuatȩ. Gemmnarũ qͦq
ionialia coruscantia. transfundunt
finitimis quodipsa radiauerint. & mi¬
raris: si moysi uultus diuinȩ infectꝰ est
claritate prȩsentiȩ: Miraris: si reful¬
gente di gr̃a iusti uaporet᷑ ingeniũ :
Non dubitauit propheta. qui popos¬
cit illuminari prius. ut iusticias dñi
possit ad discere. Descensus aquarũ
descenderunt oculi mei. quia
Anon custodiui legeni tuani.
Oranditer affectum pęnitentiã geren¬
tis expressit dicens. quod aquarum
decursus oculi sui descenderint Siue
quia ꝑ eos tanquã meatus undantiũ
fluentorũ. ita exuberantiũ lacrimarũ
se quidam ductus effuderit. & fletus
irrigui continuũ quoddam & iuge

Expanded text:
m fieri potuisse. cognoscat. etenim usu m fieri potuisse. cognoscat. etenim usu solis multis etiam pallore confectis totius corporis figura mutatur et ignis uapore calefactis species uultus rutilantis offunditur; oriente die rubent terrae croceo colore perfusae, imaginem de beneficio mutuatae; gemmarum quoque monilia coruscantia transfundunt finitimis quod ipsa radiauerint: et miraris, si Moysi uultus diuinae infectus est claritate praesentiae, miraris, si refulgente dei gratia iusti uaporetur ingenium? non dubitauit propheta, qui poposcit inluminari prius, ut iustitias domini posset addiscere. Decursus aquarum descenderunt oculi mei quia non custodiui legem tuam. granditer affectum paenitentiam gerentis expressit, dicens quod aquarum decursus oculi sui descenderint, siue quia per eos tamquam meatus undantium fluentorum ita exuberantium lacrimarum se quidam ductus effuderiirrigui continuum quoddam et juge
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. Faciem xp̃i uidere cupiebat:
ut mens euis illuminari possit Et sȩ¬
cundum incarnationẽ potest accipi
Multi enĩ prophetȩ & iusti uidere uo¬
luerunt. ut ipse dñs declarauit. Quod
autẽ negatum moysi fuerat. ñ quere¬
bat ut corporaliter dđi uultũ in corpo¬
Irei uideret. si tamen et moyses tam sa¬
piens & eruditus hoc potuerit simpli¬
eiter magis quam in mysterio postula¬
re. humanum tamen ẽ desideria supra
nos extendere Nec inmerito faciem
eus aduenientis ex uirgine quȩ rebat
uidere. ut illuminaretur in corde. sic̃
illuminabantur etiam illi qͥ dicebant.
nonne cor nr̃m ardebat in nobis cum
aperiret nobis scripturas. Quod si qui ᷤᷤ
addm̃ patrem dictũ uult uideri. po¬
test accipi uultus patris filius: qui
enim uidet filiũ uidet & patrem: illu¬
minat tam̃ uultus dĩ. sȩcundũ quod
oculi eius suꝑ iustos habentur. Iuod
cũ sp̃ualiter sit probandũ. tam̃ quia
incidit illuminationis uultus moysi.
historia. nequis non putet corporaliter

Expanded text:
tuum. faciem Christi uidere cupiebat. ut mens eius inluminari posset. et secundum incarnationem potest accipi; m u 11 i enim prophetae e t iusti uidere uoluerunt, ut ipse dominus declarauit. quod autem negatum Moysi fuerat, non quaerebat, ut corporaliter dei uultum incorporei uideret, si tamen et Moyses tam sapiens et eruditus hoc potuerit simpliciter magis quam in mysterio postulare. humanum tamen est desideria supra nos extendere, nec inmerito faciem eius aduenientis ex uirgine quaerebat uidere, ut inluminaretur in corde, sicut inluminabantur etiam illi qui dicebant: nonne cor nostrum ardebat in nobis. cum aperiret nobis scripturas ? quod si quis ad deum patrem dictum uult uideri, potest accipi uultus patris filius; qui enim uidet filium, uidet et patrem. Inluminat tamen uultus dei secundum quod oculi eius super iustos habentur. quod cum spiritaliter sit probandum, tamen, quia incidit inluminationis uultus Moysi historia, ne quis non putet corporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
pientẽ auditorẽ populũ xpianũ:
qui nouit ea quȩ leguntur audire.
Ille enĩ audit. qui ea quȩ audit intel¬
ligit. Lex sp̃ualis est. non illam audit
uidȩus qui audit corporalit̃: sed ille
audit qui audit in sp̃u. Habent illi
libros. sed sensũ libroꝵ non habent.
Habent ꝓphetas. seo ñ habent quẽ illi
ꝓphetauert. Quomͦ enĩ habent. quem
non receperunt: ideo cũ moyse & he¬
lia mͥ apparuit. quia ab illis recessit
Multa habet spolia. qͥhabet di uerbũ.
Habet resurrectionẽ. habet usticiã.
uirtutẽ atq sapientiã. habet omnia.
qr om̃a in ipso constant. Hebrei spo¬
liauert ȩgyptios. & uasa eoꝵ abstu¬
nesciebant Iili aurũ &s. argentum
materiale abstulerunt. nos aurũ mentis
accepimꝰ. nos ad quisuumꝰ cȩlestissermo¬
nis argentũ. S earitxarinsos:¬

Expanded text:
pientem auditorem populum christianum, pientem auditorem populum christianum, -qui nouit ea quae leguntur audire; ille enim au:iit, qui ea quae audit intellegit. lex spiritalis est; non illam audit Iudaeus qui audit corporaliter, sed ille audit qui audit in spiritu. habent illi libros, sed sensum librorum non habent; habent prophetas, sed non habent quem illi prophetauerunt. quomodo enim habent quem non receperunt? ideo cum Moyse et Helia mihi apparuit, quia ab illis recessit. multa habet spolia qui habet dei uerbum; habet resurrectionem, habet iustitiam, uirtutem atque sapientiam, habet omnia, quia omnia in ipso constant. Hebraei spoliauerunt Aegyptios et uasa eorum abstunesciebant. illi aurum et argentum materiale abstulerunt, nos aurum mentis accepimus. nos adquisiuimus caelestis sermonis argentum. Sequitur uers
Abbreviated transcription (Latin):
serat uindicauit. & sabain uiri ex¬
celsi ad dñm iħim alligati uinculis
transiert atq ipsum ad orare cȩpert.
quia captiuã duxit captiuitatem:
ideo caput eiꝰ abstulit. ut ipse caput
ee̾t corporis interempti. Merito nunc
gentes toto orbe caput regale circũ fer̃
quia menbra sunt xp̃i. Cognouisti de na¬
tionibꝰ. cognosce etiã de iudȩis quibus
& dedit genti facienti fructum eiꝰ. Ab¬
stulit uirtutẽ panis & uirtutẽ aquae:
ꝓphetam & ad mirabilem c̃siliariũ. &
prudentẽ architectũ. & sapientẽ au¬
ditorẽ. Iilis abstulit. nobis dedit: Meri¬
to exulto sicut qui inuenit spolia mul¬
ta: Sine labore meo mueni spolia quȩ
non habebã. Inueni eptaticũ. inueni
regnoꝵ libros. inueni ꝓphetarũ scri¬
pta. inueni hesora. in ueni psalmos.
inueni ꝓuerbia. inueni ȩcclesi asten.
inueni cantica canticoꝵ. inueni ã mi¬
rabilem c̃siliariũ xp̃m. inueni pau¬
lũ prudentẽ architectũ. inueni sa¬

Expanded text:
serat, uindicauit, et Sabain uiri exserat, uindicauit, et Sabain uiri excelsi ad dominum Iesum alligati uinculis transierunt atque ipsum adorare coeperunt, quia captiuam duxit captiuitatem. ideo caput eius abstulit, ut ipse caput esset corporis interempti. merito nunc gentes toto orbe caput regale circumferunt, quia membra sunt Christi. Cognouisti de nationibus. cognosce etiam de Iudaeis, quibus  abstulit et dedit genti facienti fructum eius. abstulit uirtutem panis i s et uirtutem aquae, prophetam et admirabilem consiliarium et prudentem architectum et sapientem auditorem illis abstulit, nobis dedit; merito exulto. sicut qui inuenit spolia multa. sine labore meo inueni spolia quae non habebam, inueni Heptateuchum, inueni Regnorum libros, inueni prophetarum scripturam, inueni Esdram, inueni Psalmos, inueni Prouerbia, inueni Ecclesiasten, inueni Cantica canticorum, inueni admirabilem consiliarium Christum, inueni Paulum prudentem architectum, inueni sa
Abbreviated transcription (Latin):
ex secuit: ita uerus dauid humiliᷤ atq
mansuetꝰ dñs iħc. intelligibilis goliȩ
caput ipsus armis amputauit. Ar¬
ma enĩ diaboli gentes erant. fide aũt
gentiũ uulneratꝰ. caput qđ habebat
amisit. Distracta sunt spolia ꝓstrato.
uasa etꝰ direpta. quia alligatus ẽ for¬
tis. Uas diaboli. caro erat hominis
peccatoris. Sed postea qu̾a in xp̃m cre¬
oidimꝰ. caro nr̃a cępit eẽ uas electioniᷤᷤ.
ut habes de apło paulo qui ad gentes
missus ẽ. dic̃tum ẽ ad ananiam ad ño
iħu. Uade: quo uas electionis michi ẽ.
Merito gͦ uocatũ nomen ẽ xp̃i. ueloci¬
ter spolia detrahe. cito diuide. qr priꝰ¬
quã sciat puer uocare patr̃e aut ma¬
trẽ. accipiet uirtutẽ damasci. & spo¬
lia samariȩ contra rege̾ assirioꝵ. Ergo
rex assẏrioꝵ. eoꝵ scilicet quos uanos
ꝑfidia fecerat. amisit spolia quȩ tene¬
bat. Et ut iterũ cognoscas qr spolia
xp̃c a diabolo quȩ in adam ille inua¬

Expanded text:
exsecuit, sic uerus Dauid, humilis atque exsecuit, sic uerus Dauid, humilis atque mansuetus dominus Iesus, intellegibilis Goliae caput armis ipsius amputauit. arma enim diaboli gentes erant, fide autem gentium uulneratus caput quod habebat amisit. detracta sunt spolia prostrato, uasa eius direpta, quia alligatus est fortis. uas diaboli caro erat hominis peccatoris; sed posteaquam in Christum credidimus. caro nostra coepit esse uas electionis, ut habes de apostolo Paulo, qui ad gentes missus est, dictum ad Ananiam a domino Iesu: uade, quoniam uas electionis mihi est. merito ergo uocatum nomen est Christi uelociter spolia detrahe, cito diuide, quia, priusquam sciat puer uocare patrem aut matrem, accipiet uirtutem Damasci et spolia Samariae contra regem Assyriorum. ergo rex Assyriorum, eorum scilicet quos uanos perfidia fecerat. amisit spolia quae tenebat. et ut iterum cognoscas, quia spolia Christus a diabolo, quae in Adam ille inua
Abbreviated transcription (Latin):
udicauerit. Uideat magis licet ꝑ mo¬
tum corporaliũ terrore pęnarũ. pluᷤ
tam̃ trepidantẽ futura iudicia. Et si
dixerit michi. modicȩ fidei quare du¬
bitasti: porrigit tam̃ dex terã: & insur¬
gentis fluctus scłaris huiꝰ mole turba¬
Stũ fida mentis statione firmabit. St
bis dĩ. si exultationẽ generat. Iui
enĩ trepidat a uerbis d̾i. postea ex ul¬
tat in d̾i uerbis. Ergo qͥ habet in aula
sua. corde uidelicet suo uerba di. ex¬
cludit sermones pͥncipũ a corde suo.
excludit timor timorẽ. Si enim quis
ingressus balneas solis deponit ȩstus.
& calor excludit calorẽ: quanto magis
diuini uidicii terror hc̃ terrorem ex¬
cludit humanũ. feruorẽ gr̃ȩ scłaris
gr̃ȩ feruor ȩternȩ : ex ultat gͦ qui ha¬
bet uerbum dĩ. Habet enĩ spolia mul¬
ta quȩ iudȩis abstulit. habet ꝓstrati
hostis ex uuias. Sicut dauid abstulit
goliȩ gladiũ & ipsius gladio caput eiꝰ

Expanded text:
iudicauerit, uideat magis, licet permoiudicauerit, uideat magis, licet permotum corporalium terrore poenarum, plus tamen trepidantem futura iudicia! etsi dixerit mihi: modicae fidei, quare dubitasti?, porriget tamen dexteram et insurgentis fluctus saecularis huius mole turbatum fida mentis statione firmabit. Seqbis dei, si exultationem generat; qui enim trepidat a uerbis dei, postea exultat in dei uerbis. ergo qui habet in aula sua, corde uide- Licet suo uerba dei, excludit sermones principum a corde suo, excludit timor timorem. si enim quis ingressus balneas solis deponit aestus et calor excludit calorem, quanto magis diuini iudicii terror hunc terrorem excludit iit humanum. feruorem gratiae saecularis gratiae feruor aeternae ! Exultat ergo qui habet uerbum dei; habet enim spolia multa quae Iudaeis abstulit, habet prostrati hostis exuuias. sicut Dauid abstulit e gladium et ipsius gladio caput eius
Abbreviated transcription (Latin):
assistat. pone inquã circũspec tantẽ om̃a
plena supplicus. deinde cogitantẽ man¬
data diuina. illũ ignẽ ꝑpetuũ. illud si¬
ne fine ucendiumꝑfidoꝵ. illam pęnȩ
recrudescentis ȩ̨rumnã. trepidare cor¬
de: nedũ pręsentib cedit. ꝑpetuis se de¬
dat exitiis. ꝑ turbari animo dũ futuri
iudicii rumpheã illam terribilẽ quadã
c̃spectus specie contuet᷑. Nonne. hanc
trspidationẽ fiduciȩ uiri c̃stantiᷤᷤ ȩ qua¬
bis : in eundẽ concurrit effectũ confi¬
dentia cupientis ȩterna. & diuina tre¬
pidantis. Sit tamen fortior ille qͥ spe¬
rat. sit fortior qui p̾sumit. Utina ego
talis e̾e merear. ut si forte ꝑsecutor in¬
gruerit. ñ considerẽ supplicioꝵ meoꝵ
acerbitates. ñ metiar torm̃ta. non
pęnas. ñ cogitẽ ulliꝰ atrocitatẽ dolo¬
ris. s hȩc om̃a leuia ducã. trepidan¬
cludat. ne me repellat de concilio
sacerdotũ si in dignũ me eoꝵ collegio

Expanded text:
adsistat: pone, inquam, circumspectantem omnia adsistat: pone, inquam, circumspectantem omnia plena suppliciis. deinde cogitantem mandata diuina. illum ignem perpetuum, illud sine fine incendium perfidorum. illam poenae recrudescentis aerumnam, trepidare corde, ne, dum praesentibus cedit, perpetuis se dedat exitiis, perturbari animo, dum fu- turi iudicii romphaeam illam terribilem quadam conspectus specie contuetur. nonne hanc trepidationem fiduciae uiri constantis aequabis? in eundem concurrit effectum confidentia cupientis aeterna et diuina trepidantis. sit tamen fortior ille qui sperat, sit fortior qui praesumit. Utinam ego talis esse merear, ut, si forte persecutor ingruerit, non considerem suppliciorum meorum acerbitates, non metiar tormenta, non poenas, non cogitem ullius atrocitatem doloris, sed haec omnia leuia ducam, trepidcludat, ne me repellat de concilio sacerdotum, si indignum eo collegio
Abbreviated transcription (Latin):
loquebar illis inpugnabant me gratiᷤ
Coratis eni ꝑsecutionẽ patitur qͥ inpu¬
gnat᷑ sine crimine. inpugnat᷑ ut noxiꝰ
cũ sit in tali confessione laudabilis.
lupugnat᷑ quasi ueneficꝰ qr in nomine
dñi głatur. cũ pietas uirtutũ om̃iỹ
fundamentũ sit. Uere frustra inpu¬
gnat᷑ qui apud impios & infidos ini¬
pietatis accersitur. cũ fidei sit ma¬
gister. Uerũ qui gratis mnpugnat᷑:
fortis eẽ debet & constans. Quomͦ gͦ
subtexuit. &s a uerbis tuis trepida¬
uit cor meũ : trepidare infirmita¬
tis est. timoris atq foriidinis. Sed
ẽ etiã infirmitas ad salutẽ. est etiam
beatus : quia in mandatis eiꝰ cupiet.
nimis. Pone gͦ martyrem int̾ pericula
constitutũ. eũ inde inmanitas bestia¬
rũ ad incutiendũ terrore infremat.
aliunde stridor candentiũ lamina¬
rũ & flamma fornacis ardentis ex¬
estuet. ex parte alia ꝑsonent tractus gra¬
uium catenarũ. hinc carnifex cruentꝰ

Expanded text:
loquebar illis, inpugnabant me gratis. loquebar illis, inpugnabant me gratis. gratis igitur persecutionem patitur qui inpugnatur sine crimine, inpugnatur ut noxius, cum sit in tali confessione laudabilis, inpugnatur quasi ueneficus, quia in nomine domini gloriatur, cum pietas uirtutum omnium fundamentum sit. uere frustra inpugnatur, qui apud impios et infidos impietatis accersitur. cum fidei sit magister. Uerum qui gratis inpugnatur fortis esse debet et constans. quomodo ergo subtexuit: et a uerbis tuis trepidauit cor meum? trepidare infirmitatis est, timoris atque formidinis; sed est etiam infirmitas ad salutem, est etiam \'beatus\' ? quia i n mandatis eius cupiet nimis. pone ergo martyrem inter pericula constitutum, cum inde inmanitas bestiarum ad incutiendum terrorem infremat, aliunde stridor candentium laminarum et flamma fornacis ardentis exaestuet, ex parte alia personent tractus grauium catenarum, hinc carnifex cruentus
Abbreviated transcription (Latin):
in tuo pectore conant᷑ oppͥmere. et
ꝑsecutionũ sȩua intꝰ operant᷑. ꝓmiten¬
tes regna terrarũ. honores atq diuitiaᷤᷤ
si fragili mente succũbas. & obȩdien¬
dũ eoꝵ imperus arbitreris. Isti pͥnci¬
pes interdũ gratis ꝑsecunt᷑. inter dũ
ñ gratis. Gratis ꝑsecunt᷑. apud quem
nichil suum inueniunt. & eum sub iuga
re contendunt. Hongratis ꝑsecunt᷑ eũ
qui se eoꝵ dederit potestati. & in posses¬
sionẽ scłi totus intrauerit. In suos enĩ
iure sibi dominatũ uindicant. atq
abhis mercedẽ iniquitatiᷤ effiagitant.
Bene hoc martyr dicit qđ inuiste ꝑ¬
secutionũ tormenta sustineat. qͥ nihil
rapuerit. nullũ uolentꝰ oppresserit:
nulliꝰ sanguinẽ fuderit: nulliꝰ thorũ
putauerit ee̾ uiolandũ: qͥ nichil le¬
gib debeat. & grauiora latronũ susti¬
nere cogat᷑ supplicia: qͥ loquat᷑ uiste
& ñ audiat᷑: qui lo quat᷑ plena salu¬
tis & inpugnetur ut possit dicere. cũ

Expanded text:
in tuo pectore conantur obprimere et in tuo pectore conantur obprimere et persecutionum saeua intus operantur, promittentes regna terrarum, honores atque diuitias, si fragili mente subcumbas et oboediendum eorum imperiis arbitreris. isti principes interdum gratis persecuntur, interdum non gratis. gratis persecuntur apud quem nihil suum inueniunre contendunt, non gratis persecuntur eum. qui se eorum dederit potestati et in possessionem saeculi totus intrauerit. in suos enim iure sibi dominatum uindicant atque ab his mercedem iniquitatis efflagitant. Bene hoc martyr dicit, quod iniuste persecutionum tormenta sustineat, qui nihil rapuerit, nullum uiolentus oppresserit. nullius sanguinem fuderit, nullius torum putauerit esse uiolandum, qui nihil legibus debeat et grauiora latronum sustinere cogatur supplicia. qui loquatur iusta et non audiatur, qui loquatur plena salutis et inpugnetur, ut possit dicere: cum
Abbreviated transcription (Latin):
unusquisq descendit. & meritis ascen¬
dit. Aut quia fragiles sumꝰ. qͥ descendit
currat ad illum samaritanũ custodẽ
operis sui. custodem legis & gr̃ȩ. ut uul¬
neri suo possit inuenire medicinã. qui
alligaturã uerboꝵ cęlestiũ suꝑ uulnꝰ
imponat dicens. Pȩnitentiã agite. ad ꝓ¬
pinquauit enĩ regnũ cęloꝵ. Bona al¬
ligatura quȩ fracta animȩ tuȩ ossa co¬
necꝰtat. & soliditate reparata in pͥstina ᷤᷤ
uires reformet. ac discissos artꝰ sineulla
sibi cicatricis offensione restituat. De
litterȩ int̃prȩtatione satis ꝓ captu nr̃o
dictũ putamꝰ. adoriam᷑ scĩ prophetȩ̨
uersus considerare. quos sp̃u scõ reue¬
lante subiecit: Principes ꝑsecuti
sunt me gratis: &
a uerbis tuis tre¬
pidauit cor meuͣ
mus historiã: & saul
les abi salon & multi
alienigenȩ principes
scm dauid ꝑsecuti sunt. sed nemo de eo
potuit triumphare. Sunt & principeᷤ
mundi rectoresq tenebrarũ. qui te

Expanded text:
unusquisque descendit et meritis ascenunusquisque descendit et meritis ascendit. aut, quia fragiles sumus, qui desccurrat ad illum Samaritanum, custodem operis sui, custodem Legis et gratiae; ut vulneri suo possit invenire medicinam: qui alligaturam verborum coelestium super vulnus imponat, dicens: Poenitentiam agite; appropinquavit enim regnum coelorum . Bona alligatura, quae tracta animae tuae ossa connectat, et soliditate reparata, in pristinas vires reformet, ac discissos artussibi cicatricis offensione restituat. De litterae interpretatione satis pro captu nostro dictum putamus. adoriamur sancti prophetae uersus considerare, quos spiritu sancto reuelante subiecit: principes persecuti sunt me gratis, et a uerbis tuis trepidauit cor meum. mus historiam, et Saul et Abessalon et multi alieni- genae principes sanctum Dauid persecuti sunt, sed nemo de eo potuit triumphare. sunt et principes mundi rectoresque tenebrarum, qui te
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Gaude & laetare filia idumeȩ quae
habitas in geth. et quidem ad te transiuit
calix. bibes & inebriaberis: adhuc super
uulnꝰ est. Calix enĩ dñi remissio peccatoꝵ
est. quo sanguis effunditur qͥ totius re¬
demit peccata mundi. Hic calix in ebri¬
auit gentes ne ꝓprii meminissent doloriᷤ.
sed ueterem obliuiscerent᷑ errorẽ. Bona
igitur ebrietas sp̃ualis. quȩ turbare cor¬
poris nescit incessum. leuare mͣtis nouit
uestigiũ. Bona ebrietas poculi salutariᷤ.
quȩ mesticiã peccatricis abolet c̃scientię.
iocunditatẽ uitȩ infundit ȩternę. Ideo
scriptura dicit. & poculũ tuũ in ebrianᷤᷤ
quã prȩclarũ est. Medicamentum igit᷑
suꝑuulnus ẽ. qr medicꝰ ipse dñis ihe qui
uulnera nr̃a curauit infundens oleũ &
uinũ & alligans uulnera adȩ illius qui
descendens ab iherusalem a latronibus
uulneratus ẽ. Caueat gͦ unusquisq nede¬
scendat ab iherusalem. Peccatis eñi suis

Expanded text:
ait:gaude et laetare, filia Idumaeae quae ait:gaude et laetare, filia Idumaeae quae habitas in Geth, et quidem ad te transibit calix, bibes et inebriaberis adhuc; super uulnus est. calix enim domini remissio peccatorum est, quo sanguis effunditur, qui totius redemit peccata mundi. hic calix inebriauit gentes, ne proprii meminissent doloris, sed ueterem obliuiscerentur errorem. bona igitur ebrietas spiritalis, quae turbare corporis nescit incessum, leuare mentis nouit uestigium. bona ebrietas poculi salutaris. quae maestitiam peccatricis abolet conscientiae. iucunditatem uitae infundit aeternae. ideo scriptura dicit: et poculum tuum inebrians quam praeclarum est! Medicamentum igitur super uulnus est, quia medicus ipse dominus Iesus, qui uulnera nostra curauit, infundens uinum et oleum et alligans uulnera Adae illius, qui descendens ab Hierusalem a latronibus uulneratus est. caueat ergo unusquisque, ne descendat ab Hierusalem; peccatis enim suis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ corporis uulnꝰ sed etiã m̃tis.
quod oleo quodã mollioris alloquis & paci¬
fici sermonis suauitate mitescit. Sunt
fomenta uerboꝵ. sunt medicam̃ta cęlesti¬
um p̃ceptoꝵ. quib omne nequitiȩ uiruᷤᷤ
aboletur. Sunt legis uincula quȩ ñ ad¬
urant sed magis liberent alligatos. & ma¬
lagnia sp̃uale quo collisa animȩ quȩdã
m̃bra solident᷑. Consideremꝰ igitur quid
sit uulnꝰ. quid supra uulnꝰ. Principes ꝑ¬
secuti sunt gratis. uulnꝰ esł. Ex ulto ego
inuerba tua sicut qͥ inuenit spolia multa.
superuulnꝰ est: quia uerbis dominicie
uulnera dura curant᷑. In threnis quoq
iheremiȩ habes subhac littera scriptum
Audisti obpbriũ eorũ dñe. om̃a consilia
eoꝵ aduersumme. labia insurgentuĩ ad
rec̃tionẽ eoꝵ. uulnꝰ est. Subiecit. Aspice
in oculis eoꝵ. redde illis retributionem
est: qr uindicta plerũq dolorẽ solet uul¬
neris mitigare. Et infra idem iheremias

Expanded text:
non solum corporis vulnus, sed etiam mentis, non solum corporis vulnus, sed etiam mentis, quod oleo quodam mollioris alloquii, et 1239 pacifici sermonis suavitfomenta uerborum, sunt medicamenta caelestium praeceptorum. quibus omne nequitiae uirus aboletur. sunt legis uincula quae non adurant. sed magis liberent alligatos, et malagma spiritale, quo conlisa animae quaedam membra solidentur. Consideremus igitur quid sit uulnus, quid supra uulnus: principes persecuti sunt me gratis uulnus est, exuito ego in uerba tua, sicut qui inuenit spolia mult a, super uulnus est, quia uerbis dominicis uulneris dura curantur. In Threnis quoque Hieremiae habes sub hac littera scriptum: audisti obprobrium eorum, domine, omnia consilia eorum aduersum me, labia insurgentium mihrectionem eorum; uulnus est. sed subiecit: aspice in oculis eorum, redde d e illis retrib utionem, est. quia uindicta plerumque dolorem solet uulneris mitigare. et infra idem Hieremias
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a examinemꝰ omnia. In uero uis to
graue ẽ detrimentũ. graue operis ali¬
cuiꝰ incendis. in impio pȩna miserabiliᷤᷤ.
Sint magis om̃a uidicia plena gratiȩ.
plena florentiũ coronarũ. ne forte
quo uulneris a cerbi¬
tas mitigatur Suꝑ uuliiꝰ oleũ in¬
funditur. ut om̃is uulneris mollia¬
tur asperitas. Suꝑ uulnꝰ malagma.
suꝑ uulnꝰ alligatura. quibus omne
uulnꝰ fouetur. Ubi gͦ spes refunden¬
dȩ ẽ sanitatis. ibi adhibent᷑ inedica¬
menta uulneribꝰ: ubi aũt omne
caput in dolore .&. omne cor in mes¬
ticia. ñ est uuluꝰ neq eicatrix: non
plaga cũ feruore. hoc ẽ ubi ñ portio
sed uniuersitas periclitat᷑. &. quada
corruptio totius corporis tabe con¬
sumitur. ibi non ẽ malagia impone¬
re. neq oleũ neq alligaturã. Multo
igit᷑ commodius ut sit uulnꝰ quod
foueas atq c̃stringas. quã sine uul¬
nere mors serpat interior. Sed es ⁊

Expanded text:
nostra examinemus omnia. in uiro iusto nostra examinemus omnia. in uiro iusto graue est detrimentum graue operis alicuius incendium, in impio poena miserabilis. sint magis omnia iudicia plena gratiae. plena florentium coronarum, ne forte,quo uulneris acerbitas mitigatur? super uulnus oleum infunditur, ut omnis uulneris molliatur asperitas; super uulnus malagma, super uulnus alligatura, quibus omne uulnus fouetur. ubi ergo spes refundendae est sanitatis, ibi adhibentur medicamenta uulneribus. ubi autem omne caput in dolore et omne cor in maestitia, non est uulnus neque cicatrix, non plaga cum feruore, hoc est: ubi non portio. sed uniuecorruptio totius corporis tabe consumitur: ibi non est malagma imponere, neque oleum, neque alligaturam. Multo igitur commodius, ut sit vulnus quod foveas atque constringas, quam sine vulnere mors serpat interior. 2. Sed est
Abbreviated transcription (Latin):
o cessisti. Fides principiũ xp̃iani es t.
aplenitudo aũt xp̃iani iusticia es ⁊.
tĩdes in confessione populoꝵ. iusticia
in martyrũ passione. Scientes igit᷑ in
ȩternũ mansura uidicia om̃a usticiȩ
dĩ: caueamꝰ ne opera nr̃a displiceant.
&s ȩternũ incipiamꝰ subire uidicium:
nec si aliquid boni fecimꝰ. resupino sol¬
uam᷑ affectu. Om̃s oportet nos ante
tribunal xp̃i asistere. ut recipiat unꝰ¬
quisq quod gessit siue bonũ siue malũ.
Uides quia & paulus asistet. ut ipse
cõmemorat : caue ne ligna. caue ne
stipulam ad uidiciũ d̾i tecũ deferas.
quȩ ignis exurat. Caue. ne. cum in uno
aut duob habeas quod ꝓbetur. in plu¬
ribꝰ operibꝰ defera  quod offendat: Si
cuuis opus arserit de trimentũ patiet᷑.
potest tam̃ ꝑ ignẽ & ipse saluari. Unde
colligitur quia idem homo &. saluat᷑
ex parte .&. condẽpnatur ex parte. Co¬
gnoscentes itaq multa ẽe̾ iudicia. o ꝑa

Expanded text:
ocessisti. Fides principium christiani est: ocessisti. Fides principium christiani est: plenitudo autem christiani justitia est. Fides in confessione populorum, justitia in martyrum passione. 58. Scientes igitur in aeternum mansura judicia omnia justitiae dei caueamus, ne opera nostra displiceant et aeternum incipiamus subire iudicium nec, si aliquid boni fecimus, resupino soluamur affectu. omnes oportet nos ante tribunal Christi adsistere, ut recipiat unusquisque quod gessit, siuebonum siue malum. uides quia et Paulus adsistet, ut ipse commemorat. calle ne ligna, caue ne stipulam ad iudicium dei tecum deferas, quae ignis exurat. caue ne, cum in uno aut duobus habeas quod probetur, in pluribus operibus? deferas quod offendat. si, cuius opus arserit, detrimentum patietur, potest tamen perignem et ipse saluari. unde colligitur, quia idem homo et saluatur ex parte et condemnatur ex parte. cognoscentes itaque multa esse iudicia opera
Abbreviated transcription (Latin):
Primũ etenĩ oportet ut credamꝰ uera e̾e
pleniore cognitione discamꝰ. Sicut enĩ
initium sapientiȩ timor dñi. plenitu¬
do aut̃ sapientiȩ dilec̃tio. lex eñi sapi¬
entia. plenitudo aũt legis dilectio:
ita plenitudo uerboꝵ dĩ sapientia co¬
gnitioq iusticiȩ. Namq sicut atimore
dñi ꝓcessus quidã ẽ ad gr̃am caritatis.
ita aueritate ad iudiciũ iusticiȩ diui¬
nȩ quidam uidetur fieri ꝓcessus. Ueni¬
sti ad eccłam. audistiunũ dm̃ dici.
ceperis legere dñm iħm dĩ filium in
carne uenisse ꝓptͣ totiꝰ mundi redem¬
ptionẽ: distingue sapient᷑ unũ dm̃
patre ẽẽ ex quo om̃a &. nos in illũ: & u
ipsum. Cognosce qr ideo uenit ut uir¬
tutis semitis nrͣ uiformaret᷑ affectus:
ut morũ mansuetudine̾ conuersatio¬
nis eius disceremꝰ exemplo. ut abolere¬
tur culpa ꝑ gr̃am: & tunc aueritatis
confessione ad cognitionẽ iusticiȩ ꝓ¬

Expanded text:
primum etenim oportet ut credamus uera essprimum etenim oportet ut credamus uera esspleniore cognitione diseamus. sicut enim initium sapientiae timor domini, plenitudo autem sapientiae dilectio — lex enim sapientia, plenitudo autem legis dilectio —, ita plenitudo uerborum dei sapientia cognitioque iustitiae. namque sicut a timore domini processus quidam est ad gratiam caritatis, ita a ueritate ad iudicium iustitiae diuinae quidam uidetur fieri processus. Uenisti ad ecclesiam, audisti unum deum dici, coeperis legere dominum Iesum dei filium in carne uenisse propter totius mundi redemptionem, distingue sapienter unum deum paipsum. Cognosce quia ideo venit, ut virtutis semitis noster informetur affectus, ut morum mansuetudinem conversationis ejus disceremus exemplo, ut aboleretur culpa per gratiam: et tunc a veritatis confessione ad cognitionem justitiae pr
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. Aliqui eium colices habent. ãsine¬
tõintas. hoc ẽ insipientes ñ intelligentes.
Ergo qui ñ intelligunt nͣ sapiunt. hi qui
ñ custodiunt. Qui aũt perfectus ẽ in¬
tellectu. ꝑfec tus sapientia. diliget: qđ
est amplius qua custodire. Custodire
enĩ necessitatis plerumq & timoris. di¬
ligere caritatis. Custodit qͥ euangeli¬
lat. sed qui uolens euangelizat mercedẽ
accipit: quantomagis qui diligit mer¬
cede donatur: possumꝰ eiũ non amare¬
a quod uolumꝰ. ñ possumꝰ nolle qđ ama¬
mus. Sed quãuis mercedem perfec tȩ
caritatis ex pecꝰt&: et miserationiᷤᷤ diuinȩ
suffragiũ poscit. ut in ea uiuificet᷑ adño.
Non ergo arrogans debitȩ mercedis ex¬
actor. sed uerecundus misc diȩ duung
licterȩ Nrios. Principium uerboꝵ
tuorum ueritas. in ęternum omnia
iudicia uis ticiae tuae
Uum pͥncipiũ uerboꝵ dĩ uerita ᷤᷤ sit.
ueritas utiq fidei fundamentũ est.

Expanded text:
domini. aliqui enim codices habent άσυdomini. aliqui enim codices habent άσυντούντας, hoc est insipientes, non intellegentes. ergo qui non intellegunt non sapiunt hique non custodiunt. qui autem perfectus est intellectu, perfectus sapientia, diligit, quod est amplius quam custodire; custodire enim necessitatis plerumque est et timoris, diligere caritatis. custodit qui euangelizat, sed qui uolens euangelizat mercedem accipit; quanto magis qui diligit mercede donatur! possumus enim non amare quod uolumus, non possumus nolle quod amamus. sed quamuis mercedem perfectae caritatis expectet, et miserationis diuinae suffragium poscit, ut in ea uiuificetur a domino. non ergo adrogans debitae mercedis exactor, sed uerecundus misericordiae diuinae litterae huius: principium uerborum tuorum uer itas, in aeternum omnia iudicia iustitiae tuae. cum principium uerborum dei ueritas sit, ueritas utique fidei fundamentum est.
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ fructus est sp̃e sc̃i. ꝙ sicut
de plenitudine uerbi nos om̃s accepi¬
mus quẽ ammodũ dixit iohannes. ita
etiã sp̃c sc̃s deplenitudine sua reple¬
uit orbẽ terrarũ. Non erat uacuus
phetabat aduentũ dñi iħu. Non erat
paulus uacius qͥ euangelizabat in
abundantia. & repletus erat accipi¬
ens odorẽ bonȩ suauitatis ab ephesi¬
is. placentem do hostiã. Non erant
chorinthii. in quib abundabat dei
gr̃a uixta eiusdem apłi testimoniũ. Of¬
ferebat se gͦ dauid cotidie dõ. & ñ ua¬
cuus offerebat qui poterat dicere.
Os meum aperui. & duxi spm̃. Ideo ergo
dicebat. uide quia p̃cepta tua dilexi.
Audi in quo te offerre debeas xp̃o. Non
in his quȩ uidentur sed in occultis. sed in
abscondito: ut pater tuus qui uidet in
abscondito reddat tibi & fidelẽ remune¬
ret affectũ. Prȩcepta inquit tua dilexi.
Non dixit seruaui. ñ dixit custo diui:
nã in prudentes ñ custodierunt p̾cepta

Expanded text:
gaudium fructus est spiritus sancti. et sicut gaudium fructus est spiritus sancti. et sicut de plenitudine uerbi nos omnes accepimus, quemadmodum dixit Iohannes, ita etiam spiritus sanctus de plenitudine sua repleuit orbem terrarum. non erat uacuus  et prophetabat aduentum domini Iesu. non erat Paulus uacuus, qui euangelizabat in abundantia et repletus erat, accipiens odorem bonae suauitatis ab Ephesiis placentem deo hostiam. non erant Corinthii. in quibus abundabat dei atia iuxta eiusdem apostoli testimonium. Offerebat se ergo Dauid cotidie deo et non uacuus offerebat. qui poterat dicere: os meum aperui et duxi spiri tum; ideo ergo dicebat: uide quia praecepta tua dilexi. audi in quo te offerre debeas Christo, non in his quae uidentur, sed in occultis, sed in abscondito, ut pater tuus qui uidet in abscondito reddat tibi et fidelem remuneretur affectum. praecepta, inquit, tua dilexi. non dixit \'seruaui\', non dixit \'custodiui\'; nam inprudentes non custodierunt praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
gestiebat obsequiũ. Tabescit gͦ uir pacifi¬
cus quando alios uidet pactũ rescindere.
consensum: abolere concordiam: iurgia
de pace reparare: ĩn tumultꝰ redire de
gr̃a. Quod utiq ñ facit quĩ dñi p̃cepta
custodit: non facit qui audit dicentem.
pacẽ meam do uobis. pace̾ meã relinquo
uobis. Ergo quĩ pactum seruat. is xp̃i
obȩdit imperiis: qui aũt non seruat.
cepta tua dilexĩ dñe: in misericor¬
dia tua uĩ uĩ fica me.:
Nic quoq inuitat dñm. ut plenũ ca¬
ritatis suȩ expectet affectum. Neno
dicit uide. nisi qui uidicat sĩ uideatur
ee̾ placiturũ. Et pulchre dixit uide
& scd̾m legem dicit. quia lex p̾cepit ut
unusquisq ter in anno se offerat in c̃¬
spec tu dñi. Cotidie sẽs se offert. coti¬
die apparet. & ñ uacuus apparet. Non
est eni uacuus. qui de plenitudine eiꝰ
accepit Non erat uacuus dauid qui
ait. repletum ẽ gaudio os nr̃m: quia

Expanded text:
gestiebat obsequium. Tabescit ergo uir pacifigestiebat obsequium. Tabescit ergo uir pacificus, quando alios uidet pacta rescindere, consensuum abolere concordiam, iurgia de pace reparare. in tumultus redire de gratia. quod utique non facit qui domini praecepta custodit, non facit qui audit dicentem: pacem meam do. uobis, pacem meamrelinquo uobis. ergo qui pactum seruat, is Christi oboedit imperiis, qui autem non seruat, cepta tua dilexi, domine; in misericordia tua uiui fica m e. hic quoque inuitat dominum, ut plenum caritatis suae spectet affectum. nemo dicit \'uide\'nisi qui iudicat se, si uideatur, esse placiturum. et pulchre dicit \'uide\' et secundum leg-em dicit, quia lex praecipit. ut unusquisque ter in anno se offerat in conspectu domini. cotidie sanctus se offert, cotidie apparet et non uacuus apparet; non est enim uacuus qui de plenitudine eius accepit. non erat uacuus Dauid, qui ait: repletum est gaudio os nostrum, quia