comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non aginta nouẽ iustos : quibz nõ est opus pemi¬
tencia. Qd cicius ex ip̃o usu colligimus insi nr̃e mẽ¬
tis iudicia pensemus. Plus namq texrã diligimus
que post spinas exarata fouctes uberes producit
ꝙͣ que nullas spinas habuit s tãm exculta steri
les gignit. Aimonẽdi sũt pct̃a carnis ignorãtes
ne suꝑioris ordimis celsitudine se ceteris p̾ferant
cũ ab infexiorib quanta melius agantur ignorãt.
In ex amme naqz recti iudicis: mutat mexita ordi¬
num qualitas actionũ. Quis eñ considerantis ip̃is
rerum ymaginib nesciat qd̾ innatura geminaꝵ
carbunculus preferatur iacincto. S tãm cerulei
coloris qualitas fedat. Sic exgo in humano gene¬
re et quidam in meliori ordine deteriores sunt et
quidã in det̾iori meliores: qr et isti sortem extre¬
mi hĩtus bñ uiuendo transcendũt: et ille suꝑiori
loci m̾itũ morib nõ exequẽdo deminuurit. xxx.

Expanded text:
nonaginta novem justis, quibus non opus est poenitentia . Quod citius ex ipso usu colligimus, si nostrae mentis judicia pensemus. Plus namque terram diligimus quae post spinas exarata fructus uberes producit, quam quae nullas spinas habuit, sed tamen exculta sterilem segetem gignit. Admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ne superioris ordinis celsitudine se caeteris praeferant, cum ab inferioribus quanta se melius agantur ignorant. In examine namque recti judicis mutat merita ordinum, qualitas actionum. Quis enim consideratis ipsis rerum imaginibus, nesciat quod in natura gemmarum carbunculucoloris qualitas foedat. Sic ergo in humano genere et quidam in meliori ordine deteriores sunt, et quidam in deteriori meliores, quia et isti sortem extremi habitus bene vivendo transcendunt, et illi superioris loci meritum moribus non exsequendo dimin
Abbreviated transcription (Latin):
putent. Cũ eñ fornicacionis paulus uiciũ tot cri¬
minibz execrandis inseruit : cuius sit reatus indica¬
uit dicens. Neq fornicatores. neq ydolis seruientes
neqz adulteri. neqz molles neqz masculoꝵ cõcubitore
neqz fures. neqz auari. neqz ebriosi. neqz maledici
neqz rapaces regnũ dei possidebũt. Et rur sum. For¬
intatores aũt et adultores iudicabit deus. Ammonẽ¬
di sunt itaq ut si temptacionũ pro cellas cũ diffi¬
cultate tolerant salutis cõiuigii portũ petant. Scrip¬
tum quippe est. Melus est mibere ꝙͣ uri. Sine
culpa scilicet adcõiugiũ uemiunt: si tamen ne dũ
tũ quippe est. Nemo mictens manuĩ suã suꝑ ara¬

Expanded text:
putent. Cum enim Paulus fornicationis vitium tot criputent. Cum enim Paulus fornicationis vitium tot criminibus exsecrandis inseruit, cujus sit reatus indicavit, dicens: Neque fornicatores, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces regnum Dei possidebunt . Et rursum: Fornicatores autem et adulteros judicabit Deus . Admonendi itaque sunt, ut si tentationum procellas cum difficultate salutis tolerant, conjugii portum petant. Scriptum namque est: Melius est nubere, quam uri . Sine culpa scilicet ad conjugium veniunt, si tamen necdum tum quippe est: Nemo mittens manum suam ad ara
Abbreviated transcription (Latin):
gii non grauat nequaꝙͣ pondus illicitũ terrene
sollicitudinis p̾miat. s canto eos paraciores dies
ulcionis. quanto et expediciores muemat: ne quo
meliora accere uacantes possunt sz tamen negligũt
eosupplicia det̾iora mereantur. Audiant qd̾ pulus
cum quosdam ad celibatus grãm in strueret nõ cõiu¬
grum spreuit. s curas mũdi nascentes ex cõiugio
reppulit dicens. Doc adutilitatem nr̃am dico non ut
laqueum uobis iniciũ: s ad id quod honestũ est. et
quod facultatẽ p̾beat sine ĩpedimento dño seruiendi
Ex coniugiis quippe terrene solli citudines prodeũt.
et id cipco magister genciũ auditores suos ad meliora
ꝑsuasit : ne sollicitudine terrena ligarentur. Quẽ
igitur celibem uitã curaꝵ secularium ĩpedimẽto
preposuit. et cõuigio se nequaqmͣ subdidit et tãm
comugii on̾ci non euasit. Amonendi funt celibes; ne
sine iudicio dampnationis misceri se feminis uacãtib

Expanded text:
gii non gravat, nequaquam pondus illicitum terrenae gii non gravat, nequaquam pondus illicitum terrenae sollicitudinis premat; sed tanto eos paratiores dies ultimus, quanto et expeditiores inveniat; ne quo meliora agere vacantes possunt, sed tamen negligunt, eo supplicia deteriora mereantur. Audiant quod Apostolus cum quosdam ad caelibatus gratiam instrueret, non conjugium sprevit, sed curas mundi nascentes ex conjugio repulit, dicens: Hoc ad utilitatem vestram dico, non ut laqueum vobis injiciam; sed ad id quod honestum est, et quod facultatem praebeat sine impedimento Domino observiendi . Ex conjugiis quippe terrenae sollicitudines prodeunt; et idcirco magister gentium auditores suos ad meliora persuasit, ne sollicitudine terrena ligarentur. Quem igitur caelibem curarum saecularium impedimentum praepedit, et conjugio se nequaquam subdidit, et tamen conjugii onera non evasit. Admonendi sunt caelibes, ne sine damnationis judicio misceri se feminis vacantibus
Abbreviated transcription (Latin):
Est ciuitas hic ixͣ ad quã possum fugere parua
et saluabor in ea. Nũquid nõ modica est et uiuet
salutem tuta ꝑhibetur quia cõuigalis uita. nͨ
amũdo longe diuisa est. nec tamen a gaudio sa¬
lutis aliena. S cũc in actione hac uitã suã con¬
iuges qiͣ inꝑua ciuitate custodiunt. q̃n pro se as¬
sidius deprecacionibz int̾cedũt. Unde recte et ꝑ ange¬
lum ad eũdem dicitur loth. Ecre etiam in hoc suscepi
preces tuas et non subuertam uobem pro qua lo¬
cutus es: quia uidelicet cũ deo de p̾cacio funditur
nequaꝙͣ talis cõiugũ uita dãpnatur. De q̃ depre¬
cacione quoq quoq paulus ãmonet dicens. noliti
fraudare miritem in si forte ex consensu adcẽpus
ut uacetis oraciomi. At cõtrri ãmonẽdi sũt qui
ligati cõuigiis nõ sũt ut preceptis celestib e recti
seruiant: quo eos ad cuyã mũdi nequaqmͣ iugũ
culpe carnalis inclinat: ut quos onus licitũ cõiu¬

Expanded text:
Est civitas hic juxta, ad quam possum fugere, parva; Est civitas hic juxta, ad quam possum fugere, parva; et salvabor in ea. Nunquid non modica est, et vivet salutem tuta perhibetur; quia conjugalis vita nec a mundo longe divisa est, nec tamen a gaudio salutis aliena. Sed tunc in actione hac vitam suam conjuges quasi in parva civitate custodiunt, quando pro se assiduis deprecationibus intercedunt. Unde et recte per angelum ad eumdem Lot dicitur: Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas, ut non subvertam urbem pro qua locutus es. Quia videlicet cum Deo deprecatio funditur, nequaquam tais conjugii vita damnatur. De qua precatione quoque Paulus admonet, dicens: Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi . At contra admonendi sunt qui ligati conjugiis non sunt, ut praeceptis coelestibus eo rectius serviant, quo eos ad curas mundi nequaquam jugum copulae carnalis inclinat; ut quos onus licitum conju
Abbreviated transcription (Latin):
s extra suscipiende prolis ammixionẽ debitã nulla
carnis uoluptate soluuntur. In monte quippe stare¬
quid est nisi fructũ propaginis in carne querere
Unmonte stare est carm carnaliter nõ adherere. S
quia multi sũt qui scelerei quidem carnis deferant
ne tñ in cõuigio positi. insi solũ modo debiti iura cõ¬
seruent: exiit quidẽ loch sodomam. s tãm mox ad
montana non peruemt; qui a dãpnabilis uita re¬
Iinquitur. s adhuc celsitudo coniugalis continẽcie
subtiliter non tenetur. Et uero in mediũ segor ci¬
uitatis que fugientem saluat infirinum qr ui¬
delicet cũ sibi per incontinenciã miscentur cõiuges
et lapsus scelerũ fuguint. et tam en uemia saluã¬
cur. Quasi ꝑuam quippe ciuitatem inuemũt in
qua ab ignib defendentur. qz cõnigalis hec iura¬
est. uita non quidẽ inuiotutib mira est s cãm
a suppliciis secura. Uñ idem loch ad angłm dicit

Expanded text:
, sed tamen extra suscipiendae prolis admistionem debitam, nulla , sed tamen extra suscipiendae prolis admistionem debitam, nulla carnis voluptate solvuntur. In monte quippe stare est, nisi fructum propaginis in carne non quaerere. In monte stare, est carni carnaliter non adhaerere. Sed quia multi sunt qui scelera quidem carnis deserunt, nec tamen in conjugio positi usus solummedo debiti jura conservant, exiit quidem Loth Sodomam, sed tamen mox ad montana non pervenit, quia jam damnabilis vita relinquitur, sed adhuc celsitudo conjugalis continentiae subtiliter non tenetur. Est vero in medio Segor civitas, quae fugientem salvet infirmum, quia videlicet cum sibi per incontinentiam miscentur conjuges, et lapsus scelerum fugiunt, et tamen venia salvantur. Quasi parvam quippe civitatem inveniunt in qua ab ignibus defendantur, quia conjugalis haec vita non quidem in virtutibus mira est, sed tamen a suppliciis secura. Unde idem Loth ad angelum dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
nem aũt unusquisqz suã uxorẽ hẽat. Qui em̃ form¬
cacionis metum p̾misit : profecto nõ stantib precep¬
tum contulit. Sz ne fortasse interram reuerent ⁊
lectũ. cadentib ostendit. Unde adhuc infirmantib
subdit. uxori uir debitũ reddat: similiter aũt et yxor
uiro. Quibz dũ magna honestate cõiugii aliqͥd
de uoluptate largiretur paulo post subdit. Noc aũt
dico scd̃m indulgentiã: nõ scd̃m ĩꝑiũ. Culpa quippe
est inuititur : qd̾ indulgere prehibetur. S que tãto
cicius uelaxetur : qnͣto non ꝑhanc illicitũ quid agi¬
tur. si hoc quod est licitũ sub moderamine nõ tene¬
tur. Qd̾ bene loch insemetip̃o expͥmit qui ardentem
sodomam fugit. sz tam sector inueniens : nequaꝙͣ mox
montana conscendit. Ardentẽ quippe sodoniam fu¬
gere est ⁊ illicita carnis incendia declinare. Alti¬
tudo uero est mociũ : mũdicia cõtientiũ. Uel certe

Expanded text:
nem autem unusquisque suanem autem unusquisque suaicationis metum permisit, profecto non stantibus praeceptum contulit; sed ne fortasse in terram ruerent, lectum cadentibus ostendit. Unde adhuc infirmantibus subdit: Uxori vir debitum reddat: similiter autem et uxor viro . Quibus dum in magna honestate conjugii aliquid de voluptate largiretur, paulo post adjungit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium . Culpa quippe esse innuitur, quod indulgere prohibetur. Sed quae tanto citius relaxetur, quanto non per hanc illicitum quid agatur, sed hoc quod est licitum, sub moderamine non tenetur. Quod bene Loth in semetipso exprimit, qui ardentem Sodomam fugit; sed tamen Segor inveniens, nequaquam mox montana conscendit . Ardentem quippe Sodomam fugere, est illicita carnis incendia declinare. Altitudo vero montium, est munditia continentium. Vel certe
Abbreviated transcription (Latin):
namqz est. Inuicem onera ur̃a portate: et sic ad¬
implebitis legem xp̃i. Legem quippe xp̃i caritatem
dicit. qua ille nobis et largiter sua bona cõtulit
equaminiter mala nr̃a portauit. Tũc exgo legem
xp̃i iitando cõplemus. qñ et nostra bona benigne
conferimus et nr̃oꝵ mala pie sustinemus. Anmo¬
nendi nãq sunt ut eoꝵ quisqz non cam q̃ ab alto¬
sustinet leuius portat. Amonendi sunt conuges
ut in suscipiende prolis se memmerint causa cõũcto
Et cõ mimoderate ammixcioni seruientes propaga¬
cionis articulum musum tnͣsferũt uoluptatis ppe¬
dant quod licet extra exeant in ip̃o comugio cõuigii
mia transcendunt. Uñ nc̃te est ut crebris oracioil
deleant quã pulchram copule spetiem ãmixtis uolupta¬
tibz fedant. Hinc est em̃ qd ꝑitus medicine celestis apłs
non tam sanis instituit ꝙͣ in firmis medi camenta
monstrauit dicens. Dequib scripsistis mͥ. bonum
est homini mulierẽ non tangere. Propt formcacio¬

Expanded text:
em onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Lex quippe Christi charitas est; quia ex illo nobis et largiter sua bona contulit, et aequanimiter mala nostra portavit. Tunc ergo legem Christi imitando complemus, quando et nostra bona benigne conferimus, et nostrorum mala pie sustinemus. Admonendi quoque sunt, ut eorum quisque non tam quae ab altsustinet, levius portat. Admonendi sunt conjuges, ut suscipiendae prolis se meminerint causa conjunctos, et cum immoderatae admistioni servientes, propagationis articulum in usum transferunt voluptatis, perpendant quod licet extra non exeant, in ipso tamen conjugio conjugii jura transcendunt. Unde necesse est ut crebris exorationibus deleant quod pulchram copulae speciem admistis voluptatibus foedant. Hinc est enim quod peritus medicinae coelestis Apostolus non tam sanos instituit, quam infirmis medicamenta monstravit, dicens: De quibus scripsistis mihi: Bonum est homini mulierem non tangere; propter fornicatio
Abbreviated transcription (Latin):
totũ se ad hoc quod agit conferat ne ab eo qd robu-¬
ste sperare debiut funditus cadat. Qd bene at bre¬
uiter paulus exprimit dicens. Qui hñt uxores tã¬
ꝙ non hñtes sint et qui flent tanꝙͣ non flentes
et qui gaudent tanꝙͣ non gaudentes. uxorem qͥppe
qi non hñdo ht̃. qui sic ꝑ illam carnali considemcõe
utitur: Ut tãm nũꝙͣ ad pͣua oꝑa a melioris intencionis
rectitudine eius amore flectatur. Uxorem qͣi nõ hñdo
ht. qui tnͣsitoria cũcta esse cõspiciens curã carnis
ex nctitate tolerat: s eterna gaudia sp̃t ex desiderio
expectat. Non flendo aũt flere est sic exteriora ad¬
uersa plangere; ut tãm nouit eterne spei cõsola¬
Et camen non gaudendo gaudere est. sic de infimis
ammũ actollere ut camen nũꝙͣ desinat sũma formi¬
stanter mũdum diligere. qñ et sp̃e nõ per quẽ diligi¬
tis stare. Incassum ergo qiͣ amantes fugitis: dũ

Expanded text:
totum se ad hoc quod agit conferat, ne ab eo quod robutotum se ad hoc quod agit conferat, ne ab eo quod robuste sperare debuit funditus cadat. Quod bene ac breviter Paulus exprimit, dicens: Qui habent uxores, tanquam non habentes sint; et qui flent, tanquam non flentes; et qui gaudent, tanquam non gaudentes . Uxorem quippe quasi non habendo habet, qui sic per illam carnali consolatione utitur, ut tamen nunquam ad prava opera a melioris intentionis rectitudine ejus amore flectatur. Uxorem quasi non habendo habet, qui transitoria esse cuncta conspiciens, curam carnis ex necessitate tolerat, sed aeterna gaudia spiritus ex desiderio exspectat. Non flendo autem flere, est sic exteriora adversa plangere, ut tamen noverit aeternae spei consolaEt rursum non gaudendo gaudere est, sic de infimis animum attollere, ut tamen nunquam desinat summa formistanter mundum diligere, quando et ipse non potest, quem diligitis, stare. Incassum ergo cor quasi manens figitis, dum
Abbreviated transcription (Latin):
liter ammonendi sunt pcc̃oꝵ carnis con
scii: atq aliteo ignari. Ammonendi
post naufragiũ metuant. et ꝑdicionis sue disco¬
mina nel cognita per horrescant : ne qui pie post
perpetrata mala sernati sũt. hec impie repetendo
dicitur. Froris mulieris meretricis facta est
tibi. noluisti exubescere. Ammonendi nãq sunt
ut studeant qt̃s si accepta nature bona integra
sernare noluerũt saltem scissa resarciant. Quibz
niniꝵ ncce est ut ꝑpendant uitã magno fideliũ
nimero qua multi ad se illibatos custodiant et
alios ab eurore conu̾tant. Quid igitur isti dictu¬
yi sũt. si aliis integritate stãtib ip̃i nec post
dampna resipiscunt: Qui dicturi sũt si cum
multi et alios secũ ad regnũ deserũt. hii expectã¬
te dño. nec semetip̃os reducũt. Ammonendi sũt
ut preterita cõmissa considerent : et imminẽcia
tis in hoc mũdo mentibz transactas culpas ad me
moriam renocat : qt̃s pollui in futuris exubescãt

Expanded text:
liter admonendi sunt peccatorum carnis conscii, atque aliter ignari. Admonendi post naufragium metuant, et perditionis suae discrimina vel cognita perhorrescant; ne qui pie post perpetrata mala servati sunt, haec improbe repetendo dicitur: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Admonendi itaque sunt ut studeant quatenus si accepta naturae bona integra servare noluerunt, saltem scissa resarciant. Quibus nimirum necesse est ut perpendant 82 in tam magno fidelium numero quam multi et se illibatos custodiant, et alios ab errore convertant. Quid ergo isti dicturi sunt, si aliis in integritare stantibus, ipsi nec post damna resipiscunt. Quid dicturi sunt, si cum multi et alios secum deferunt ad regnum, hi exspectanti Domino nec semetipsos reducunt? Amonendi sunt, ut praeterita commissa considerent, et imminentia dtis in hoc mundo mentibus trmoriam revocent, et pollui in futuris erubescant
Abbreviated transcription (Latin):
am ceteros inuitare. Erant aũt ip̃ius eloquia nõ
in ama nec risu digna: sz uirtute scĩ spũs plena:
erant medulas cordis penetnͣcia: ut in uehementẽ¬
lum in sermonis exordio salutabat. Hanc quippe salu¬
raret plimos uere paci: qui discordes a xp̃o prius exti¬
terant a salute longniqui. In notescente itaqz apd
multos iuxi dei tam doctrine simplicis u̾itate quã

Expanded text:
a proponere. Erant autem ipsius eloquia non inania nec risu digna, erant virtute sancti Spiritus plena, erant medullas cordis penetrantia et in vehementelum in sermonis exordio salutabat. Subiraret plurimos verae paci, qui discordes a Christo prius exstite rant a salute longinqui. 17 Innotescente igitur apud multos beati Francisci tam doctrinae simplicis veritate quam
Abbreviated transcription (Latin):
in quodam solitario loco annos snos in amaritudi¬
ne recogitans deploraret: sc̃i spus in eum suꝑuem¬
ente letitia certificatus est de remissione plenaria
omnium delictoꝵ. Raptus deinde supͣ se ac in qd̾dam
mirandum lumen totus ab sortus: dilatato mentis
sni que circa se et filios suos futura erant lucu¬
ficiamim tristes neqz uos terreat mea uel ur̃a
simplicitas. qm̃ sicut michi adño in uitate osten¬
sum est. in magnam multitudĩez faciet nos cresce¬
re deus sueqz benedicionis gr̃a mulcipliciter dila¬

Expanded text:
in quodam solitario loco annos suos in amaritudine recogitans deploraret, Sancti Spiritus in eum superveniente letitia, certificatus est de remissione plenaria omnium delictorum. Raptus deinde supra se ac in quoddam mirandum lumen totus absortus, dilatato mentis sinu, que circa se et filios suos future erant lucuficiamini tristes; neque vos terreat mea vel vestra simplicitas, quoniam, sicut michi a Domino in veritate ostensum est, in magnam multitudinem faciet nos crescere Dominus, sueque benedictionis gratia multipliciter dila
Abbreviated transcription (Latin):
liter ãmonendi sũt leti: atqz aliter tristes
letis iudelicet infeyenda sunt tristicia q̃
sequñtur ex supplicio tristibz uero inferenda
sunt leta. que promictũtur ex regno. Discant leti
ex minaꝵ aspitate quod timeant audiant tristes p̾¬
mioꝵ gaudia de quibz p̾sumant. Illis quippe dicit᷑
ue uobis qui redetis minc: qm̃ flebitis. Isti uero
eodem magistro dicente audiant. Iterũ gaudebit ui¬
debo uos et gandebit cor uestrũ: et gaudiũ nr̃m ne¬
mo tollet auobis. Nonilli aũt leti uel cristes nõ
reb fiunt: s cõsparsionib existĩt. Quib profecto
incimꝰ ndum est: ꝯd̾ quedã uicia quibzdã cõsparsio¬
nibz iuxͣ sũt. Hñt em̃ leti expropinquo luxuriam tr¬
stes iram. Uñ ncc̃e est: ut nõ solũ quisquis cõside¬
ret quod ex cõsparsione sustinet s etiã qd̾ exuitino
deterius purehet : ne dum nequaqmͣ pugnat contra
hoc qd̃ tolerat ei quoqz aquo se liberum estimat. uiciõ¬

Expanded text:
liter admonendi sunt laeti atque aliter tristes . Laetis videlicet inferenda sunt tristia quae sequuntur ex supplicio; tristibus vero inferenda sunt laeta, quae promittuntur ex regno. Discant laeti ex minarum asperitate quod timeant; audiant tristes praemiorum gaudia, de quibus praesumant. Illis quippe dicitur: Vae vobis qui ridetis nunc, quoniam flebitis . Isti vero eodem Magistro dicente audiunt: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis t. Quibus profecto intimandum est quod quaedam vitia quibusdam conspersionibus juxta sunt. Habent enim laeti ex propinquo luxuriam, tristes iram. Unde necesse est ut non solum quisque consideret quod ex conspersione sustinet, sed etiam quod ex vicino deterius perurget; ne dum nequaquam pugnat contra hoc quod tolerat, ei quoque a quo se liberum aestimat,
Abbreviated transcription (Latin):
cacionis ĩ fundere. In plateis aũt aquas diuidere
est. in magna auditoꝵ amplitudine iuxta unius¬
cuiusqz qualitatem diuina eloquia dispensare.
Et quia plerũqz manis głie appetitus subripit
dũ sermo dei ad multoꝵ noticiam currit: postꝙͣ
dictũ est ĩplateris aquas diuide recte subiungitur
Habeto eas solus: ne sint aliem particeps tui. Ali¬
enos quippe sp̃s malignos uocat : de quib ꝑ pro¬
ph̾am uoce temptati hominis dicitur. Aliem in suy¬
rexeyũt in mer et fortes quesierũt aĩam meã. Ait

Expanded text:
cationis infundere. In plateis autem aquas dividere, cationis infundere. In plateis autem aquas dividere, est magna auditorum amplitudine juxta uniuscujusque qualitatem divina eloquia dispensare. Et quia plerumque inanis gloriae appetitus subrepit, dum sermo Dei ad multorum notitiam currit, postquam dictum est, In plateis aquas tuas divide, recte subjungitur: Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Alienos quippe, malignos spiritus vocat, de quibus per Prophetam tentati voce hominis dicitur: Alieni insurrex
Abbreviated transcription (Latin):
qui predicacionis uerbũ et quia adeo accepit intel¬
ligit. et placere per illud deo ñ hominib querit.
ludiant qd̾ scriptũ est. Ab hominacio dñi est om̃is
arrogans: qr uidelicet dũ inu̾bo dei głiam propriã
querit ius dantis in uadit eũqz laudi sue post pon̾e
nequa ꝙͣ metuit. aquo hoc ip̃m quod laudatur acce¬
pit. Audiant qd̃ predicatori ip̃i ꝑ salomonem dicitur
Bibe aquam de cisterna tua: et fluenta putei tui
Diriuentur fontes tui foras et in plateis aquas
diuide. Haibeto eas solus. nefunt aliem ꝓticipes tiui
Aquam quippe predicator de cisterna iua bibit: cũ ad
cor suũ rediens. prius audicip̾e qd̾ dicit. Bibit sui
fluenta putei: si sui iorigatione in funditur uerbi¬
unde bene sub uigitur. Dixiuentur fontes tui foras
et ĩplateis aquas diuide. Rectũ quippe est ut princ
ip̃e bibat : et cũc predicando aliis in fluat. Fontes
quippe diriuare est foras : ex terus aliis uimi predi¬

Expanded text:
qui praedicationis verbum et quia a Deo accepit intelqui praedicationis verbum et quia a Deo accepit intelligit, et placere per illud Deo non hominibus quaerit. Audiant quod scriptum est: Abominatio Domini est omnis arrogans .--Quia videlicet dum in verbo Dei gloriam propriam quaerit, jus dantis invadit; eumque laudi suae postponere nequaquam metuit, a quo hoc ipsum quod laudatur accepit. Audiant quod praedicatori per Salomonem dicitur: Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui. Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide. Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui . Aquam quippe praedicator de cisterna sua bibit, cum ad cor suum rediens, prius 74 audit ipse quod dicit. Bibit sui fluenta putei, si sui irrigatione verbi infunditur. Ubi bene subjungitur: Diriventur fontes tui foras, et in plateis aquipse bibat, et tunc praedicando aliis influat. Fontes namque foras derivare, est exterius aliis vim praedi
Abbreviated transcription (Latin):
non loquuntur ut in diuinis sermonibz priusꝙͣ eos
aliis pro ferant. semetipos requirant ne insequentes
alioꝵ facta se deserant. et cũ recte cũcta de sacra scrip¬
tura senciuint: hoc solum quod per illã contra elatos
dicitur nõ accẽdant. Improbz quippe et ĩꝑitus est me¬
dicus qui alieñ mederi appetit et ip̃e uuinus quod pa¬
aitur nescit. Qui igitur uerba dei hũilit̾ non locũtur
pro fecto ãmonendi sũt : ut cũ medicamenta egris appo¬
nunt pͥus iurus sue pestis inspiciãt ne alios medẽdo
moriantur. Ammoneri debent ut cõsiderent ne uirtu¬
te dicti. adicendi qualitate discordent ne loquẽdo aliud
et ostendendo aliud predicent. Audiant itaqz quod
quasi seymones dei. Qui ergo uerba que proferũt
exproprii non hñr : cur quasi de propriis tument
Audiant quod scriptũ est. Sicut ex deo em̃ coram
deo in xp̃o loquimup. Ex deo eñ corã deo in x̃p̃o loquitꝰͣ

Expanded text:
non loquuntur; ut in divinis sermonibus prius quam non loquuntur; ut in divinis sermonibus prius quam aliis eos proferant, semetipsos requirant, ne insequentes aliorum facta, se deserant; et cum recte cuncta de sacra Scriptura sentiunt, hoc solum quod per illam contra elatos dicitur, non attendant. Improbus quippe et imperitus est medicus, qui alienum mederi appetit, et ipse volnus quod patitur nescit. Qui igitur verba Dei humiliter non loquuntur, profecto admonendi sunt, ut cum medicamina aegris apponunt, prius virus suae pestis inspiciant, ne alios medendo ipsi moriantur. Admoneri debent, ut considerent ne a virtute dicti, dicendi qualitate discordent, ne loquendo aliud, et ostendendo aliud praedicent. Audiant itaque quod quasi sermones Dei . Qui ergo verba quae proferunt, ex propriis non habent, cur quasi de propriis tument? Audiant quod scriptum est: Sicut ex Deo coram Deo in Christo loquimur . Ex Deo enim coram Deo loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
chane sacrificium utant. Unde ꝑ propħam dñs q̃uitͣ
dicens. Dedi eis frumentũ uiruimi. et oleum : et argẽ¬
terna sentimus. Uimĩ suũ nobis dñs prestat: cum
scripture sue alta predicacione non debriat. Oleũ
quoq suũ nobis tribuit: cũ p̾ceptis apciorib uitã
ñrim blanda leuitate disponit. Argeritũ multipli¬
cat cũ nobis luce capitatis plena eloquria subim
fulgoris ioradiat. Que cuncta heretici brial offeru
quia apud auditoꝵ suoꝵ corda corrupte omia in¬
telligendo perutũt. Et de frumento dei uino atq
oleo argento pariter et auro sathane sacrificiũ ĩmo¬
lant quia ad exrorem discordie ũba pacis inclinant
uonde ãmonendi sũt ut ꝑpendant quia dum ꝑuisa
mente depceptis pacis discordiã Iaciũt: iusto dei ex amine
ip̃i de uerbis uite morumtur. At cõtra ãmonẽdi sunt
qui recte quidẽ u̾ba legis intelligũt. s hec humiliter

Expanded text:
tanae sacrificium vertant. Unde per prophetam Dominus queritur, tanae sacrificium vertant. Unde per prophetam Dominus queritur, dicens: Dedi eis frumentum, vinum et oleum, et argenterna sentimus. Vinum suum Dominus nobis praestat, cum Scripturae suae alta praedicatione nos debriat. Oleum quoque suum nobis tribuit, cum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate disponit. Argentum multiplicat cum nobis luce veritatis plena eloquia subminifulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt, quia apud auditorum suorum corda corrupte omnia intelligendo pervertunt. Et de frumento Dei, vino atque oleo, argento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quia ad errorem discordiae verba pacis inclinant. Unde admonendi sunt ut perpendant, quia dum perversa mente de praeceptis pacis discordiam faciunt, justo Dei examine ipsi de verbis vitae moriuntur. At contra admonendi sunt qui recte quidem verba legis intelligunt, sed haec humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
pregnantes aut galaad uocantur amme que intel¬
lectũ nerbi ex diuino amore concipuĩt: et si ad ꝑfectũ
tempus aduemant c̃ceptã intelligenciã bom oꝑis o¬
stensione ꝑiture sunt. Termimĩ uao saũ dilatare
est. opimionis sue nomen extendere Secuerũt ergo pre¬
gnantes galaad: ad dilatandũ terminum suũ qr
inmirum heretici mentes fidelium que iam aliquid de
ueritatis intellectu conceperant ꝑuersa p̾dicacione
ꝑimunt. et sciencie sibi nomen extendunt. Puuloꝵ
corda iam de u̾bi conceptione grauienda exroris gla¬
dio scindũt: et qĩ doctrine sibi opimonem faciunt. Hos
ergo cũ conamur in struere. ne ꝑu̾sa senciant ammo¬
neamus prius ncc̃e est ne mariem głiam querant.
Si em̃ radix elacionis absciditur cõsequẽter rami pͣue
assercionis arefiũt. Amonendi sũt eciã ne exrores
discordiasqz generando lettem dei que id circo data est
ut sacrificia sathane prohibeat: eandam ip̃am insa¬

Expanded text:
Praegnantes autem vocantur animae, quae intelPraegnantes autem vocantur animae, quae intellectum verbi ex divino amore tempus veniant, conceptam intelligentiam operis ostensione pariturae. Terminum vero suum dilatare, est opinionis suae nomen extendere. Secuerunt ergo praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum; quia nimirum haeretici mentes fidelium quae jam aliquid de veritatis intellectu conceperant perversa praedicatione perimunt, et scientiae sibi nomen extendunt. Parvulorum corda jam de verbi conceptione gravida, 73 erroris gladio scindunt, et quasi doctrinae sibi opinionem faciunt. Hos ergo cum conamur instruere ne perversa sentiant, admoneamus prius necesse est, ne inanem gloriam quaerant. Si enim radix elationis absciditur, consequenter rami pravae assertionis arefiunt. Admonendi sunt etiam, ne errores discordiasque generando, legem Dei quae idcirco data est ut sacrificia Satanae prohibeat, eamdem ipsam in Sa
Abbreviated transcription (Latin):
mum uim potũ inueneni sibi poculum u̾tunt ⁊ ac
per medicinale ferrum uulnere mortali se ferĩt
dũ per hoc in se sana ꝑimũt. per qd salubriter ab¬
scidere saucia ta debuerant. Ammonendi sũt perpen¬
nobis lucerna sit posita cuius niinirũ uerba dũ
non recte intelligũt delumine cenebrescunt. Quos
iudelicet ad intellectũ prauũ intencio ꝑuersa non
raperet. insi prius suꝑbia in flaret. Dum em̃ se pre
ceteris sapientes aybitrantur sequi alios ad meluis
intelligendum despiciunt : atq ut apud imꝑitũ uulgꝰ
sciencie sibi nomen extorqueant studeant summopere
et ab aliis recte intellecta destruere et sua peru̾sa robo
rare. Unde bene ꝑ propham dicitur. Secuerũt pregnã¬
tes galaad ad dilatandũ terminũ suũ. Galaad naq
aceruus testimonii int̾pretatur. Et quia cuncta simł
congregacio eccłie per confessionem seruit tescimonio
u̾itatis: non incongrue per galaad exp̾mitur ecclia
que ore cunctoꝵ fidelium de deo que sunt nera cestatur

Expanded text:
mum vini potum in veneni sibi poculum vertunt, ac per medicinale ferrum vulnere se mortali feriunt, dum per hoc in se sana perimunt, per quod salubriter abscindere sauciata debuerunt. Admonendi sunt ut perpenuasi quaedam nobis lucerna sit posita, cujus nimirum 440 verba, dum non recte intelligunt, de lumine tenebrescunt; quos videlicet ad intellectum pravum intentio perversa non raperet, nisi prius superbia inflaret. Dum enim se prae caeteris sapientes arbitrantur, sequi alios ad melius intellecta despiciunt: atque ut apud imperitum vulgus scientiae sibi nomen extorqueant, student summopere, et ab arare. Unde bene per prophetam dicitur: Secuerunt praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum . Galaad namque acervus testimonii interpretatur. Et quia cuncta simul congregatio Ecclesiae per confessionem servit testimonio veritatis, non incongrue per Galaad Ecclesia exprimitur, quae ore cunctorum fidelium, de Deo quaeque vera sunt testatur.
Abbreviated transcription (Latin):
constoui et priusꝙͣ ab eis ualeant suꝑna cogros¬
a ut hii scuz quos contra dilectionẽ dei malicia
sue ĩpietatis ex aspenit : saltem ex proximi amori¬
mausuescant. et qiͣ euicino ad melius ad inelius tnͣs¬
eat. ut ad illam que longe est pacem cõnditoris as

Expanded text:
construi et priusquam ab eis valeat superna cognosconstrui et priusquam ab eis valeat superna cognosci; ut hi scilicet quos contra dilectionem Dei malitia suae impietatis exasperat, saltem ex proximi amormansuescant; et quasi e vicino ad melius transeant, ut ad illam quae a se longe est, pacem Conditoris as
Abbreviated transcription (Latin):
ceoꝵ qz ꝑ secucione dẽphen sus in ter semetip̃os diuidere
studuit : quos cõtra se unitos grauit iudit cũ clama¬
uit dicens. uiri fres ego phariseus sum filius pha¬
riseoꝵ : despe et resurrectione mortuoꝵ etto iudicor
Dum q saducei spem resurrectionẽq mortuoꝵ ege
esse de negarent ꝙͣ pharisei uxͣ sacra eloquii pre¬
cepta tredebant facta inꝑsecutoꝵ unammitate dissen¬
sio est. et diuisa turba illesus paulus exiit: que
hũc unita prius ĩ maniter pressit. Ammonendi nã¬
qz sũt qui faciende pacis studiis occupantur: ut p̃uor
mentib pͥus amorem debeant int̾ne pacis infundẽ
quatimis eis postinodũ ualeat ext̾ior pax prodesse
ut dum eoꝵ cor millius cognicione suspenditur ne¬
quaꝙͣ ad nequiciam ex huius percepcione rapiat᷑
dũqz superna prouident. terrena nullo modo ad
dsum suũ det̾ioracionis inclinent. Cum u̾o perũsi
quiqz tales sunt ut nocere bonos neq̃ant. et eciã¬
si concupiscãt. inter hos miniꝵ debet terrena pae

Expanded text:
e persecutione deprehensus, inter semetipsos dividere studuit, quos contra se graviter unitos vidit, cum clamavit, dicens: Viri fratres, ego Pharisaeus sum, filius Pharisaeorum, de spe et resurrectione mortuorum ego judicor . Dumque Sadducaei spem resurrectionemque 72 mortuorum esse denegarent, quam Pharisaei juxta sacri eloquii praecepta crederent, facta in persecutorum unanimitate dissensio est, et divisa turba illaesus Paulus exivit, quae hunc unita prius immaniter pressit. Admonendi itaque sunt qui faciendae pacis studiis occupantur, ut pravorum mentibus prius amorem debeant internae pacis infundere, quatenus eis postmodum valeat exterior pax prodesse; ut dum eorum cor in illius cognitione suspenditur, nequaquam ad nequitiam ex hujus perceptione rapiatur; dumque supernam provident, terrenam nullo modo ad usum suae deteriorationis inclinent. Cum vero perversi quique tales sunt, ut nocere bonis nequeant, etiamsi concupiscant, inter hos nimirum debet terrena pax
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quia quo sibi inmalicia cõgruũt tanto se ro¬
bustius bonoꝵ afflicionib illudũt. Hinc nãq ẽ
quod cõtra dampnati illuis uasis iudelicet antix̃
predicatores diuina noce iob bc̃o dicitur. Mẽ bra
carmum eius cobencia sibi. Hinc sub sequamaꝵ spece
de eius sa tellitib perhibetur. una uni conungitur
et ne spiraculum quidem incedit per eas. Sequaces
quippe illius quo nulla inter difcordie au̾sitate diui¬
si sunt ȩo in bonoꝵ grauius nece glomerãtur. Qui
ertto iniquos pace sociat iiquitati uires ãmim stra
qr bonos deterius depͥmũt quos et inanimiter ꝑ¬
sequuntur. Uñ p̾dicator egredius graui phariseoꝵ¬

Expanded text:
tur; quia quo sibi in malitia congruunt, eo se rotur; quia quo sibi in malitia congruunt, eo se robustius bonorum afflictionibus illidunt. Hinc namque est quod contra damnati illius vasis, videlicet Antichristi praedicatores, divina ' voce beato Job dicitur: Membra carnium ejus cohaerentia sibi . Hinc sub squamarum specie de ejus satellitibus perhibetur: Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per eas . Sequaces quippe illius quo nulla inter se discordiae adversitate divisi sunt, eo in benorum gravius nece glomerantur. Qui ergo iniquos pace sociat, iniquitati vires administrat, quia bonos deterius deprimunt, quos et unanimiter persequuntur. Unde praedicator egregins gravi Pharisaeo
Abbreviated transcription (Latin):
con fundũtur. Omnes em̃ qui ꝑ discordiã seꝑant᷑
amriditate dilectiomis arefuint qr et si bõm oꝑis
fouctus insuis actionib proferunt: profecto nilli
sunt: quia non excaritatis unitate oriuntur. Hinc
crgo perpendant seĩantes iurgia quã multiplicit᷑
peccant. quia dum unã nequiciã perpetrant. abhũa¬
nis cordib cũctas simul uirtutes eradicant. In uno
eñ malo inmimera pagunt: quia seminando discor
tinctione caritatis. Quisquis igitur semmando
iurgia de lectionem proxĩoꝵ premit. hosti dei famili¬
arius seruit: quia qua ille amissa cecidit hanc iste
abscidit. At cõtra amonendi sunt pacifia. ne tante
actioms pondus leuigent : si inter : si inter quos
fundare pacem debeant ignorant. Nam sicut no¬
cet multũ si unitas de sit bonis ita ualde est noxi¬
um si non desit malis. Si ergo ꝑu̾soꝵ nequitia inpa¬
ce iungitur. profecto eoꝵ malis actibz robur auge¬

Expanded text:
confundunt. Omnes autem qui per discordiam separantur confundunt. Omnes autem qui per discordiam separantur a viriditate dilectionis, arefiunt. Qui etsi boni operis fructus in suis actionibus proferunt, profecto nulli sunt, quia non ex unitate charitatis oriuntur. Hinc ergo perpendant seminantes jurgia, quam multipliciter peccant: qui dum unam nequitiam perpetrant, ab humanis cordibus cunctas simul virtutes eradicant. In uno enim malo innumera peragunt, quia tinctione caritatis. Quisquis igitur seminando iurgia dilectionem proximorum perimit, hosti dei familiarius servit, quoniam qua ille amissa cecidit, hanc iste abscidit. At contra admonendi sunt pacifici, ne tantae actionis pondus levigent, si inter quos fundare pacem debeant, ignorent. Nam sicut multum nocet si unitas desit bonis, ita valde est noxium si non desit malis. Si ergo perversorum nequitia in pace jungitur, profecto eorum malis actibus robur auge
Abbreviated transcription (Latin):
liter ãmonendi sũt semmantes iurgia.
acq aliter pacifici. Amonendi nãq sũt
qui iurgia seĩant: ut cuius sint sequace
agnoscant. De apostata qiuiꝑpe angelo scriptũ est
homo hoc fecit. De cuius eciam etiam membro ꝑ sal¬
monem dicitur. Homo apo stata uir nitulis gradit᷑
ore ꝑu̾so. annuit oculis. terit pede. digito loquitur
Prauo corde machina malũ et momm tp̃re iuria
seminat. Ecce quem seminantem urogia dicere uo¬
luit priuis apostatã nominarut. quia nsi more si¬
perbientis angli a conspectu conditoris prius int̾
ausione mentis caderet foras post modum risq
ad seminanda iurgia nõ uemret. Qui recte descoi¬
bitur. qd̾ ãnuit oculis: digito loquitur. terit pede.
Int̾ior nãqz est custodia que ordinate seruat extiꝰ
membra. Qui ergo statũ mentis ꝑdidit: sub seq̃n¬
ter foras in inconstancia mocionis fluit. ach
cxteriore mobilitate indicat quod nulla int̾ius ra
pacem faciunt proculdubio sathane sunt fuln qui

Expanded text:
monendi sunt seminantes jurgia, atque aliter pacifici. Admonendi namque sunt qui 71 jurgia seminant, ut cujus sint sequaces agnoscant. De apostata quippe angelo scriptum est, homo hoc fecit . De cujus etiam membro per Salomonem dicitur: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede; digito loquitur, pravo corde machinatur malum, et omni tempore jurgia seminat . Ecce quem seminantem jurgia dicere voluit, prius apostatam nominavit: quia nisi more superbientis angeli a conspectu Conditoris prius intus aversione mentis caderet, foras postmodum usque ad seminanda jurgia non veniret. Qui recte describitur quod annuit oculis, digito loquitur, terit pede. Interior namque est custodia, quae ordinata servat exterius membra. Qui ergo statum mentis perdidit, subsequenter foras in inconstantiam motionis fluit, atque exteriori mobilitate indicat, quod nulla interius rapacem faciunt, proculdubio Satanae sunt filii qui
Abbreviated transcription (Latin):
lescat impressa ex conspersione formido. Quid
autẽ mirũ si mẽciũ medici ista custodĩt dum
tanta discretionis arce se temperant qui nõ corda
s corpa medent᷑ plerũq enĩ dellẽ corpꝰ dep̾mit
langor ĩmanis. Cui languori scilz adiutorns
sit se super existentem morbũ substrahat ut neqͣꝙͣ
suppoĩta corꝑis deblĩtas cre scat ne fortasse languor
cũ uita deficiat. Tanta ergo aduitoriũ discretione
cõpoint ut uno eodemqz tempore et languori obiuet
et debilitati. Si igitur medtina corporis indiuise
est qñ sic per eam uitio super existenti sucturritur
ut ecꝭ suppoĩte conspersioni seruiat᷑ Cur mediciã
mentis una eademq predicatione oppõita morũ
morbis diuerso ordine obiuiare nõ ualeat q̃ tanto
subtilior agitur ꝙͣto de ĩuisiblib tractat Quod¬

Expanded text:
lescat impressa ex conspersione formido. Quid lescat impressa ex conspersione formido. Quid autem mirum si mentium medici ista custodiunt, dum tanta discretionis arte se temperant, qui non corda sed corpora medentur? Plerumque enim debile corpus opprimit languor immanis, cui languori 98 scilicet obvis sic superexistentem morbum subtrahat, ut nequaquam supposita corporis debilitas crescat, ne fortasse languor cum vita deficiat. Tanta ergo adjutorium discretione componit, ut uno eodemque tempore et languori obviet et debilitati. Si igitur medicina corporis indivise est, quando sic per eam vitio superexistenti succurritur, ut etiam suppositae conspersioni serviatur, cur medicina mentis una eademque praedicatione apposita, morum morbis diverso ordine obviare non valeat, quae tanto subtilior agitur, quanto de invisibilibus tractatu
Abbreviated transcription (Latin):
Tgrauis quidem p̾dicatori labor est cõmunis
predicacionis uoce ad occultos singuloꝵ mo¬
tus causas qz uigilare: et palestraꝵ more
in diu̾si lateris arce se bertere. Multo tãm acriori la¬
bore fatigatur. quando uni cõtrariis uiciis seruienti
predicare cõpellitur. Plerũq eñĩ quis lete niinis
cõspercionis exiscit: s tam̃ eum repente oborta tristi
tia immnaniter deprimit. Curandũ igitur predica¬
tori est qt̃s sic tergatur tristicia que uenit extẽpore
ut non augeatur leticia que suppetit exconspercione
et sic frenetur leticia que ex cõspercione est: ut tãm
non crescat tristicia que uenit ex tempore. Iste graua¬
tur usu ĩmoderate p̾cipitationis et aliqͣndo tamen ab
eo quod festine agendũ est. eũ us prepedit subito
nate formidinis. Ille grauiter usu ĩmodenite p̾cipi
formidinis: et aliqͣndo tamen in eo quod appetit temeyi¬
cate ĩpellitur precipitacionis. Sic itaqz misto repri¬
matur subito aborta formido ut tñ non excre¬

Expanded text:
gravis quidem praedicatori labor est, in communis praedicationis voce, ad occultos singulorum motus causasque vigilare, et palaestrarum more in diversi lateris arte se vertere; multo tamen acriori labore fatigatur, quando uni e contrariis vitiis servienti praedicare compellitur. Plerumque enim quis laetae nimis conspersionis existit; sed tamen eum repente tristitia oborta immaniter deprimit. Curandum est itaque praedicatori quatenus sic tergatur tristitia quae venit ex tempore, ut non augeatur laetitia quae suppetit ex conspersione; et sic frenetur laetitia quae ex conspersione est, ut tamen non crescat tristitia quae venit ex tempore. Iste gravatur usu immoderatae praecipitationis, et aliquando tamen ab eo quod festine agendum est, eum vis praepedit subito natae formidinis. Ille gravatur usu immoderatae formidinis, et aliquando tamen in eo quod appetit, temeritate impellitur praecipitationis. Sic itaque in isto reprimatur subito oborta formido, ut tamen non excre
Abbreviated transcription (Latin):
pͣua ad hut uelle agere. aut de actione recta hũane
laudis retributione gaudere, ait. uis nõ tumere
ptãtem. bonũ fac et hẽbis laudẽ ex illa. Neq
eñ ideo bona agenda sũt ut ptãs hꝯ mũdi nulla
timeat᷑ aut per het głia transitorie laudis sumat᷑
S cũ infirmã mẽtem ad tantũ robur ascende̾ non
Concedendo enĩ leuia subtraxit atriora ut qz
ad deserenda tinicta simul nõ assurge̾t. dũ ĩ quodẽ
suo uicio anni familiariter uelinquit᷑ a quode
suo dolore tolleret
no non debeant alta pͬdicari.

Expanded text:
prava adhuc velle agere, aut de actione recta humanae prava adhuc velle agere, aut de actione recta humanae laudis retributione gaudere, ait: Vis non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa . Neque enim ideo bona agenda sunt ut potestas hujus mundi nulla timeatur, aut per haec gloria transitoriae laudis sumatur. Sed cum infirmam mentem ad tantum robur ascendere non Concedendo enim lenia, subtraxit acriora; ut quia ad deserenda cuncta simul non assurgeret, dum in quodam suo vitio animus familiariter relinquitur, a quodam sine labore tolleretuno non debent alta praedicari.
Abbreviated transcription (Latin):
quod festine ad interitũ tendit᷑: Et si hoc auicina
morte ⁊estomgi non pt insi illud ecꝭ quod existit
cõtuiriũ trescat curandũ predicatori est ut exlor¬
tationem suam artificioso moderamĩe unũ paciat᷑
crescere quatinꝰ possit aliud uicina morte retinere
Qiuod cũ agit. morbũ non exaggerat. s uulnerati
sui tui medicamẽtũ adhibet utã ẜuat ut exquirẽ¬
de salutis concruũ tpũs inueniãt. Sepe eñ quis
a ciborũ se ingluiue mĩme temperans iamqz pene
superatus luxurie stimulis premitur. Qui hꝯ
ꝑ metuterritus dum seper abstinenciã restrĩ¬
gere intit᷑ manis gliẽ temptatione fatigat᷑. In
quo niniꝵbnũ uitiũ nullatenus extinguit ᷑
insi aliud nitriat᷑. Que iitur pestis ardenciũ
inse ꝙ̃da est insi que periculofius premit᷑ Tolle¬
randum est namq ut per uirtutẽ abstinẽtie interĩ
arrogantia contra iuuẽtẽ crescat. Hint est ꝙ
paulus tũ infirmũ auditorẽ suũ ꝓpenderet aut

Expanded text:
quod festine ad interitum tenditur. Et si hoc a vicina morte restringi non potest, nisi illud etiam quod existit contrarium crescat tolerandum praedicatori est, ut per exhortationem suam artificioso moderamine unum patiatur crescere, quatenus possit aliud a vicina morte retinere. Quod cum agit, non morbum exaggerat, sed vulnerati sui, cui medicamentum adhibet, vitam servat, ut exquirendae salutis congruum tempus inveniat. Saepe enim quis a ciborum se ingluvie minime temperans, jamjamque pene superantis luxuriae stimulis premitur, qui hujus pugnae metu territus, dum se per abstinentiam restringere nititur, inanis gloriae tentatione fatigatur: in quo nimirum unum vitium nullatenus extinguitur, nisi aliud nutriatur. Quae igitur pestis ardentius insequenda est, nisi quae periculosius premit? Tolerandum nunquam est ut per virtutem abstinentiae interim arrogantia contra viventem crescat, ne Paulus, cum infirmum auditorem suum perpenderet, aut
Abbreviated transcription (Latin):
et ad usum scmũ aurib oris lingna cõcurrat. dus¬
fragetur manibz uenter: uentri opentur inamis
Impsa igitur corporis posicione accepimius quod
mnaccione seruemus. Numis itaqz turpe est non
imitari quod sumus. Nr̃i sũt mini ꝵ que et si
mitari non possumus amanius maliis et etiã aman¬
aum fuint que amãtur in nobis. Hinc ergo iniuidi
aliuore minime cuscodiũt in antiꝙͣ u̾suti hostis ne¬
quiciam se demergũt. De illo namq scriptũ est. Inui¬
dia dyaboli mors introuut in orbem terraꝵ. Quia eĩ
ip̃e celũ perdidit cõdito hoc homini inuidit et ꝑdcĩpna¬
cionem suam ꝑditus adhuc et alios ꝑdendo cumulat
Ammonendi sũt inuidi ut cognoscant qnͣtis lapsib
succrescentis riine subiaceant. qz dũ luiore acorde
nõ proitiũt ad aꝑtas oꝑum nequitias deuolũtur
Nisi em̃ cayn inuuidiss acceptã frĩs hostiã miminę¬

Expanded text:
et ad usum suum auribus oris lingua concurrat; sufet ad usum suum auribus oris lingua concurrat; suffragetur venter manibus, ventri operentur manus. In ipsa igitur corporis positione accipimus, quod in actione servemus. Nimis itaque turpe est non imitari quod sumus. Nostra sunt nimirum, quae etsi imitari non possumus, amamus in aliis; et amantium fiunt quaeque amantur in nobis. Hinc ergo pensent a livore minime custodiunt, in antiquam versuti hostis nequitiam demerguntur. De illo namque scriptum est: Invidia autem diaboli mors intrarit in orbem terrarum . Quia enim ipse caelum perdidit, condito hoc homini invidit, et damnationem suam perditus adhuc alios perdendo cumulavit. Admonendi sunt invidi ut cognoscant quantis lapsibus succrescentis ruinae subjaceant, quia dum livorem a corde non projiciunt, ad apertas operum nequitias devolvuntur. Nisi enim Ca
Abbreviated transcription (Latin):
unt ad suũ cor redeant. et de alienis actib nõ p̾sumãt
ne bona laudent et a gere recusent. Grauius quip¬
pe extrema ulcione feriendi sũt quibz placuit qd
imitari uoluerũt. Ammonẽdi sunt muidi. ut ꝑ¬
pendant qͣnte cecitatis sint qui alieno profectũ
deficiũt aliena exaltacione contabescũt. qnͣte in fe¬
licitatis sint qui melioracione proximoꝵ deteriores
fuint dũq augmenta aliene prospitatis aspiciũt
apud semetipsos anxii afflicti cordis sui peste mori¬
untur. Quid istis infelicius: Quos dũ cõspectu fe
licitas afficit: pena nequiores reddit. Alioꝵ uero
bona que hr̃e nõ possũt si diligerent sua fecissent
Sic quippe sũt uniu̾si consistentes in fide sicuit nl¬
ta membra uno cõtinẽtur incorpore. Que per offi¬
cium quidẽ diu̾sa sũt s quo sibi uicissim cõctru¬
unt. unũ fiũt. Unde fit. ut pes per oculũ uideat
ut per pedes oculi gliantur. ori auditus seruiat

Expanded text:
unt, ad suum cor redeant, et de alienis actibus non praesumant; unt, ad suum cor redeant, et de alienis actibus non praesumant; ne bona laudent, et agere recusent. Gravius quippe extrema ultione feriendi sunt, quibus placuit quod imitari noluerunt. Admonendi sunt invidi, ut perpendant quantae cdeficiunt, aliena exaltatione contabescunt: quantae infelicitatis sint, qui melioratione proximi deteriores fiunt: dumque augmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud semetipsos anxie afflicti, cordis sui peste moriuntulicitas afficit, poena nequiores reddit? Aliorum vero bona quae habere non possunt, si diligerent, sua facerent. Sic quippe sunt universi consistentes in fide, sicut multa membra uno in corpore: quae per officium quidem diversa sunt, sed eo quo sibi vicissim congruunt, unum fiunt. Unde fit ut pes per oculum videat, et per pedes oculi gradiantur; ori auditus aurium serviat,