comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ex his autem monasteriis quat in eodem loco
construxerat. tria sursum in rupib montis e¬
rant. & ualde erat fratrib laborosum semꝑ
ad lacum descendere ut aꝗam aurire debuis¬
sent. maxune quia exde uexo montis latere
erat graue descendentib intimore periculũ:
Tunc collecti fratres exeisdem tribus monaste¬
rus addĩ famulum benedictum urnerunt
dicentes. Laboriosum nobis ẽ propter aquã
cotidie usque ad lacũ descendere. & idcirco
necesse ẽ exeodem loco monasteria mutari.
Quos blande consolatus dimisit. & nocte cadem
cũ paruo puerulo nomine placido cuius supe¬
rius meinoriã feci eiusdem montis ascendit.¬
rupem. ibique diutius orauit. Et oratione
completa. tres petras in eodem loco ꝓsigno
posuit. atque ad suum cunctis illic nescienti¬
bus monasteriũ rediit. Cũque dir alio ad eũ
ꝓ necessitate aquae praedicti fratres redissent.
dixit. Ite. & rupem illam inqua tres suꝑ inui¬
cem positas petras inurneritis. in modico cauate.

Expanded text:
Ex his autem monasteriis quae in eodem loco construxerat, tria sursum in rupibus montis erant, et valde erat fratribus laboriosum, semper ad lacum descendere, ut aquam haurire debuissent: maxime quia e devexo montis latere erat grave descendentibus in timore periculum. Tunc collecti fratres ex eisdem tribus monasteriis, ad Dei famulum Benedictum venerunt, dicentes: Laboriosum nobis est propter aquam quotidie usque ad lacum descendere, et idcirco necesse est ex eodem loco monasteria mutari. Quos blande consolans dimisit, et nocte eadem cum parvo puerulo nomine Placido, cujus superius memoriam feci, ejusdem montis rupem ascendit, ibique diutius oravit. Et oratione completa, tres petras in loco eodem pro signo posuit, atque ad suum cunctis illic nescientibus monasterium rediit. Cumque die alia ad eum pro necessitate aquae praedicti fratres rediissent, dixit: Ite, et rupem illam in qua tres super invicem positas petras inveneritis, in modico cavate:
Abbreviated transcription (Latin):
sent. aspexit. eundem monachum qui manere¬
in oratione non poterat. quidam niger purru¬
lus ꝑ uestimenti fimbriam foras trahebat.
Tunc eidem patri monasterii. pompei ano nomine
& mauro dĩ famulo secreto dixit. Num quid ñ
aspicitis quis ẽ qui istum monachum foras trahit.
Qui respondentes dixerunt. Non. Quibus ait.
Oremus. ut & uos &iam uideatis quem iste monachus
sequitur. Cum que ꝑbiduum esset oratũ maurus
monachus uidit. pompeianus autem eiusdem mo¬
nasterii pater uidere non potuit. Pie igitur
alia expl&a oratione. uir dĩ oratorium egressus.
stantem foris monacu repperit: quem ꝓcaecita¬
te cordis sui uirga ꝑ cussit. Qui exillo die nil per¬
suasionis ulterius anigro puerulo ꝑtulit. sedad
orationis studium immobilis ꝑmansit. Sic que

Expanded text:
sent, aspexit quod eumdem monachum qui in oratione manere non poterat, quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam foras traheret. Tunc eidem Patri monasterii Pompeiano nomine, et Mauro Dei famulo secreto dixit: Nunquid non aspicitis quis est qui istum monachum foras trahit? Qui respondentes dixerunt: Non. Quibus ait: Oremus ut vos etiam videatis quem iste monachus sequitur. Cumque per biduum esset oratum, Maurus monachus vidit; Pompeianus vero ejusdem monasterii Pater videre non potuit. Die igitur alia, expleta oratione vir Dei oratorium egressus, stantem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil persuasionis ulterius a nigro jam puerulo pertulit, sed ad orationis studium immobilis permansit: sicque
Abbreviated transcription (Latin):
ad proximũ itaq quamuis longe positũ longrq
disiunctũ mente irr. eiq animu subdere. hu¬
militate illũ acbrniuolentia placerr. Et scilic&
conditor nr̃ dunr tale placitũ nrar mentis aspe¬
xerit: apeccato nos soluit. quia munus ꝓculpa¬
sumit. Ueritatis autrͣ uoce attestante didici¬
mus. quia seruus qui deeem milia talenta de¬
brbat cũ pornitentiã facer&. absolutionem
denarios debrnti debitũ non dimisit: & hoc ẽ
iussus xigi. qđ ei fuerat iam dimissũ. Hequib
uidelic& dictis constat. quia si hoc qđ innos de¬
linquitur excorde non dimittimus. & illud rur¬
sus exigitur. qđ nobis iam ꝑpornitentiã dimis¬
sum fuis se gaudebamus. Igitur dumꝑ indulti
temporis spatium lic& dum iudex sustinet.
dum conuersionr̃ nrãm is qui culpas exami¬
nat exprctat. conflemus cum lacrimis duritiã
mentis. formemus in proximis grãm brnigni

Expanded text:
ad proximum, quamvis longe positum, longeque distinctum, mente ire, eique animum subdere, humilitate illum ac benevolentia placare; et ita scilicet conditor noster, dum tale placitum nostrae mentis aspexerit, a peccato nos solvit. Veritatis sumit. Veritatis autem voce attestante, didicimus quia servus qui decem millia talenta debebat, cum poenitentiam ageret, absolutionem denarios debenti debitum non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fuerat iam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat, quia, si hoc, quod in nos delinquitur, ex corde non dimittimus, et illud rursus exigimur, quod nobis iam per paenitentiam dimissum / fuisse gaudebamus. Igitur dum per indultum temporis spacium licet, dum iudex sustinet, dum conversionem nostram is, qui culpas examinat, expectat, conflemus in lacrimis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benigni
Abbreviated transcription (Latin):
hie sciendũ est quia ille recte sui delicti urniã
postulat. qui prius hoc qđ in ipso delinquitur
rrlaxat. Munus enĩ non accipitur: nisi ante
discordia ab animo pellatur. dicente ueritate.
Si offers munus tuũ ante altare & recordatus
furris quia frater tuus hab& aliquid adũsũ te:
relinque ibi munus tuũ ante altare &uade pri

Expanded text:
haec sciendum est, quia ille recte sui delicti veniam haec sciendum est, quia ille recte sui delicti veniam postulat, qui prius hoc quod in ipso delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo pellatur, dicente Veritate: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, relinqu
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enĩ fideliũ habere dubiũ possit in ipsa
immolationis hora ad sacerdotis uocrm celos
aprrirr. in illo iħu xp̃i misterio angłorũ cho¬
rõs ad ẽẽ. summis ima sociari. terram celes¬
tib uingi. unu̾ quiddã exuisibilib atq iniu¬
sibilib ficri  Sed necesse ẽ ut cũ hrx agimus.
nos in &ipsos dõ incordis contritione mactemꝰ.
quia qui passionũ dnicar misteria crlebramꝰ.
debemus inutari qđ agimus. Tunc ergo uere
ꝓnobis dõ hostia erit. cum nos ipsos hostiã fece¬
rimus. Sed studendum nobis e̾ ut &iam post
orationis tr̃pora inquantũ dõ largiente possu¬
mus. in ipso animũ suo pondere &uigore ser¬
urmus. ne post cogitatio fluxa dissoluat. ne
uana menti letitia surrepat. & luerũ compunc¬
tionis anima ꝑ iniuriã fluxar cogitationis ꝑdat.
Sic quippe qđ poposerrat anna obtinere meruit.
quia se post lacrimas inrodem mentis iuigore
ñ ẽ priuata munere qđ poposcit. Sed in ter¬

Expanded text:
Quis enim fidelium habere dubium possit in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem coelo aperiri; in illo Jesu mysterio angelorum choros adesse; summis ima sociari, terrena coelestibus jungi? unum quidem ex visibilibus atque invisibilibus fieri? Sed necesse est ut, cum haec agimus, nosmetipsos Deo in cordis contritione mactemus, quia, qui passionis Dominicae mysteria celebramus, debemus imitari quod agimus. Tunc ergo vera pro nobis Deo hostia erit, cum nos ipsos hostiam fecerit. Sed studendum nobis est, ut etiam post orationis tempora, in quantum Deo largiente possumus, in ipso animum suo pondere et vigore servemus, ne post cogitatio fluxa dissolvat, ne vana menti laetitia subrepat, et lucra compunctionis anima per incuriam fluxae cogitationis perdat. Sic quippe quod poposcerat Anna obtinere meruit, quia se post lacrymas in eodem mentis vigore snon est privata munere quod poposcit. » Hae
Abbreviated transcription (Latin):
dit. respexit. parte que iam lucis exiguam
uidit. Cui tantũ hoc obstupescenti mira¬
culũ. uir dĩ ꝑ ordin̾e que fuerant gesta
narrauit. Statimq in casinũ castrũ religio¬
so uiro theõprobo mandauit. ut ad capuanã
urbem sub celeritate transmitter&. & quid
de germano xp̃o ageretur agnoscer&. & in¬
dicar& Factũq ẽ : & reuerenus simũ uirũ
germanũ ep̃m is qui missus fuerat iam
defunctũ repperit. Etrequirens subtiliter.
agnouit eodem momento fuisse illius obitũ.
quo uir dñi eius cognouit ascensũ.

Expanded text:
dit, respexit, partemque jam lucis exiguum dit, respexit, partemque jam lucis exiguum vidit. Cui tantum hoc obstupescenti miraculum, vir Dei per ordinem quae fuerant gesta narravit, statimque in Cassinum castrum religioso viro Theoprobo mandavit ut ad Capuanam urbem sub eadem nocte transmitteret, et quid de Germano episcopo ageretur agnosceret et indicaret. Factumque est, et reverentissimum virum Germanum episcopum is qui missus fuerat jam defunctum reperit, et requirens subtiliter agnovit eodem momento fuisse illius obitum quo vir Domini ejus cognovit ascensum.
Abbreviated transcription (Latin):
dictus ad huc quiescentib fratrib instans
uigiliis nocturne orationis tr̃pora prar¬
uenis set. ad fenestr̃a stans & omnipotente
dñm deprecans. subito intempesta noctis
hora respieiens. uidit fusã luc̃ẽ desuꝑ cunc¬
tas noctis trnebras effugasse. tantoque splẽ¬
dore clarescere. ut diem uincer& lux illa
que int̾ tenebras radiasset. Mira aut̾e ual.
de res in hac speculatione secuta ẽ: quia si¬
cut post ipse narrauit om̃is &iam mundus
urlut sub uno solis radio collectus ante eius
oculos adductus ẽ. Qui uenenibilis pater
dũ intent̾a oculorũ aciem in hoc splendõre
coruscae lucis infigeret. uidit germani ca¬
puam ep̃i anim̾a inspera ignea ab angelis
incaelũ ferri. Tunc tanti sibi testẽ uolens
adhibere miraculi. seruandũ diaconũ inui¬
tauit: terque eũ nomine cũ clamoris mag¬
nitudine uocauit. Cũque ille fuisset in¬
solito tanti uiri clamore turbatus: ascen.¬

Expanded text:
dictus, quiescentibus adhuc fratribus, instans dictus, quiescentibus adhuc fratribus, instans vigiliis, nocturnae orationis tempora praevenisset, ad fenestram stans, et omnipotentem Deum deprecans, subito intempesta noctis hora respiciens, vidit fusam lucem desuper cunctas noctis tenebras effugasse, tantoque splendore clarescere, ut diem vinceret lux illa quae inter tenebras radiasset. Mira autem res valde in hac speculatione secuta est: quia, sicut post ipse narravit, omnis etiam mundus velut sub uno solis radio collectus, ante oculos ejus adductus est. Qui venerabilis Pater, dum intentam oculorum aciem in hoc splendore coruscae lucis infigeret, vidit Germani Capuani episcopi animam in sphaera ignea ab angelis in coelum ferri. Tunc tanti sibi testem volens adhibere miraculi, Servandum diaconum iterato bis terque ejus nomine, cum clamoris magnitudine vocavit. Cumque ille fuisset insolito tanti viri clamore turbatus, ascen
Abbreviated transcription (Latin):
ugit. ut quorũ mens una semꝑ in dõ fuerati
eorũ quoque corpora nec sepultura se para
ret. Alio quoque tẽpore seruandus di¬
aconus atque abbas eius monasterii quod
incampanie partib aliberio quondam pa¬
tricio fuerat constructũ. ad eũ uisitationis
graua exmore conuenerat. Eius quippe
monasteriũ frequentabat. ut quia idem
quoque uir doctrina gratiar cedestis influ-¬
ebat dulcia sibi inuiẽẽ uite uerba trans¬
funderent. & suauem cibũ carlestis patriar
quia adhuc ꝑ fecte gaudendo ñ potrrant.
salte suspirando gustarent. Cũ uero hora
iam quirtis exiger&. in cuius turris su¬
periorib se uenerabilis benedictus. in eiꝰ
quo que inferiorib se seruandus diaconꝰ
collocauit. Quo indelicet in loco inferio¬
ra suprriorib ꝑuius continuabat ascen¬
sus. Ante eandem uero turrim largis
erat habitaculũ. in quo utriusque disci¬
puli quiescebant. Cũque uir dñi bene¬

Expanded text:
tigit ut quorum mens una semper in Deo fuerat, tigit ut quorum mens una semper in Deo fuerat, eorum quoque corpora nec sepultura separa. Alio quoque tempore Servandus diaconus atque abbas ejus monasterii quod in Campaniae partibus a Liberio quondam patricio fuerat constructum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat, dulcia sibi invicem vitae verba transfunderent, et suavem cibum coelestis patriae, quia adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, in cujus turris superioribus se venerabilis Benedictus, in ejus quoque inferioribus se Servandus diaconus collocavit: quo videlicet in loco inferiora superioribus pervius continuabat ascensus. Ante eamdem vero turrim largius erat habitaculum in quo utriusque discipuli quiescebant. Cumque vir Dei Bene
Abbreviated transcription (Latin):
descenderat ꝑ manere. Sed contra hec quod
uoluit. inuirtute ommipotentis dĩ exfemine
pectore miraculũ inuenit. Nec mirũ quod
plus illo femina qui diu fratr̃e uidere cu¬
piebat. in xodem tr̃pore ualuit. Quia enim
iuxta iohannis uocẽ ds̃ caritas e̾̃. iusto ualde
iudicio. illa plus potuit. quar amplius amauit.
ETRUIS. Fatror multũ plae& qđ dicis.
Re GORIIS Cumque die altero ẽadem ue¬
nerabilis femina adeellã propriã rrerssisset.
uir dĩ ad monasteriũ redut. Cũ ecer post tri¬
duũ incella consistens. eleuatis in arra oculis.
uidit eiusdem sororis suae animã de rius
corpore egressã in colũbe specie celi secreta
penetrare. Qui tante xius gloriar congaudens.
omnipotenti dõ in hymnis & laudib gratias
reddidit. eiusq obitũ fratrib denuntiauit.
uos &iam protinus misit. ut eius corpus ad¬
monasteriũ deferrent. atque in sepulero qđ
sibi ipse parauerat ponerent. Quo facto con¬

Expanded text:
descenderat permanere; sed contra hoc quod descenderat permanere; sed contra hoc quod voluit, in virtute omnipotentis Dei ex feminae pectore miraculum invenit. Nec mirum quod plus illo femina, quae diu fratrem videre cupiebat, in eodem tempore valuit: quia enim juxta Joannis vocem, Deus charitas est , justo valde judicio illa plus potuit, quae amplius amavit. Petr. Fateor, multum placet quod dicis.regorius. Cumque die altero eadem venerabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare. Qui tantae ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam protinus misit, ut ejus corpus admonasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto con
Abbreviated transcription (Latin):
dationis. ut de mensa caput iam cũ tonitruo
leuaret. quatinus unũ idemq esset momẽ¬
tũ. & leuare caput & pluuiã deponere.
Tune uirdĩ int̾ coruscos & tonitruos atque
ingentis pluuiar inundationes uidens se
admonasteriũ non posse remeare : coepit
coñqueri contristatus dicens. Parcat tibi
omnipotens ds̃ soror. quid ẽ qđ frcisti as
Cui illȩa respondit. Ecee te rogaui. & audire
me noliusti. rogaui dñm mrũ & audiuit
nit. Modo ergo si potes egredere. & me
dimissa ad monasteriũ rreede. Ipst autem
extra tretũ exire non ualens. qui remanere
sponte noluit. in loco mansit inuitus. Sicq
factũ ẽ ut tot᷑a noctẽ ꝑuigilẽ ducerent. at¬
que ꝑ sacra uitar spiritualis colloquia sese ui.¬
caria rrlatione satiarent. Qua de re dixi eũ
uoluisse aliquid sed minime potuisse: quia si
uenerabilis uiri ment̾e aspicimus. dubiu̾ non
ẽ quod eandem serenitatr uoluerit inqua

Expanded text:
dationis, ut de mensa caput jam cum tonitruo dationis, ut de mensa caput jam cum tonitruo levaret: quatenus unum idemque esset momentum, et levare caput, et pluviam deponere. Tunc vir Dei inter coruscos et tonitruos atque ingentis pluviae inundationem videns se ad monasterium non posse remeare, coepit conqueri contristatus, dicens: Parcat tibi omnipotens Deus, soror; quid est quod fecisti? Cui illa respondit: Ecce te rogavi, et audiri me noluisti; rogavi Dominum meum, et audivit me. Modo ergo si potes, egredere, et me dimissa ad monasterium recede. Ipse autem exire extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, in loco mansit invitus. Sicque factum est ut totam noctem pervigilem ducerent, atque per sacra spiritalis vitae colloquia sese vicaria relatione satiarent. Qua de re dixi eum voluisse aliquid, sed minime potuisse: quia si venerabilis viri mentem aspicimus, dubium non est quod eamdem serenitatem voluerit in qua
Abbreviated transcription (Latin):
ne inista nocte me deseras. ut usque ma¬
ne aliquid de celestis uite gaudiis loqua¬
mur. Cui ille respondit. quid ẽ quod lo¬
queris soror& Manere extra cellã nul¬
latenus possũ. Tanta uero trat caeli sert¬
nitas ut nulla inaere nubes apparer&.
cĩ monialis autr̃ frmina cũ uerba fratris
negantis audiss& insertas digitis manus
suꝑ mensã posuit. & caput inmanib om̃i¬
potentẽ dñm rogatura declinauit. Cũq
leuar& demensa caput. tanta coruscatio.¬
nis & tonitrui uirtus. tantaque inunda¬
tio pluuiar erupit. ut neque uenerabilis
benrdictus neque fratres qui cũ eo aderant.
extra loci li men quo cũ sederant. pede̾ mo¬
urre potiussent. Sc̃i monialis quippe femi¬
na caput inmanib declinans. lacrimarum
fluuium inmensã fuderat. ꝑquas serenitatẽ
aeris ad pluuiã traxit. Ptec paulo tardius
post orationẽ inundatio illa secuta est. Sed
tanta fuit conurnientia orationis &inun¬

Expanded text:
ne ista nocte me deseras, ut usque mane ista nocte me deseras, ut usque mane de coelestis vitae gaudiis loquamur. Cui ille respondit: Quid est quod loqueris, soror? Manere extra cellam nullatenus possum. Tanta vero erat coeli serenitas, ut nulla in aere nubes appareret. Sanctimonialis autem femina, cum verba fratris negantis audisset, insertas digitis manus super mensam posuit, et caput in manibus omnipotentem Dominum rogatura declinavit. Cumque de mensa levaret caput, tanta coruscationis et tonitrui virtus, tantaque inundatio pulviae erupit, ut neque venerabilis Benedictus, neque fratres qui cum eo aderant, extra loci limen quo consederant, pedem movere potuissent. Sanctimonialis quippe femina caput in manibus declinans, lacrymarum fluvios in mensam fuderat, per quas serenitatem aeris ad pluviam traxit. Nec paulo tardius post orationem inundatio illa secuta est, sed tanta fuit convenientia orationis et inun
Abbreviated transcription (Latin):
&cuncta inpetrant quae desiderant obtinere.
GRE GORIUS Quisnã erit petre in hac
uita paulo sublimior qui de carnis suat stimu.¬
lo ter dñm rogauit. & tamen quod uoluit
obtinere non ualuit . Ex quare necesse est.
ut tibi de urnrrabili patre benedicto narrẽ.
quia fuit quiddam quod uoluit. sed non ua.¬
luit implere. Soror namque rius scolas¬
tica nomine. omnipotenti dño abipso infan.¬
tiar tẽpore dedicata. ad rũ semel ꝑ annum
urnire consueuerat. ad quã uir dĩ non lon¬
ge extra ianuam in possessione monasterii
descendebat. Quadam uero die uenit exmo¬
re. atque ad tam cũ discipulis urnerabilis
eius descendii frat̃. Qui totũ diem in dĩ
laudibus sacrisque colloqui is duerntes. in¬
eũbentib iam noctis tenebris simul acce¬
perunt cibos. Cumq ad huc ad mensam
sederent. & in ter sacra colloquia tardior
sr hora ꝓtraher&. eadem sc̃ĩ monialis femi¬
na soror rius cũ rogauit dicens. Queso te

Expanded text:
et cuncta impetrant quae desiderant obtinere.et cuncta impetrant quae desiderant obtinere.Gregorius. Quisnam erit, Petre, in hac vita Paulo sublimior, qui de carnis suae stimulo ter Dominum rogavit , et tamen quod voluit, obtinere non valuit? Ex qua re necesse est ut tibi de venerabili Patre Benedicto narrem, quia fuit quiddam quod voluit, sed non valuit implere. Soror namque ejus. Scholastica nomine, omnipotenti Domino ab ipso infantiae tempore dedicata, ad eum semel per annum venire consueverat. Ad quam vir Dei non longe extra januam in possessione monasterii descendebat. Quadam vero die venit ex more, atque ad eam cum discipulis venerabilis ejus descendit frater: qui totum diem in Dei laudibus sacrisque colloquiis ducentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunt cibos. Cumque adhuc ad mensam sederent, et inter sacra colloquia tardior se hora protraheret, eadem sanctimonialis femina soror ejus eum rogavit, dicens: Quaeso te
Abbreviated transcription (Latin):
Cui ille respondit. Ecee corpus rius ad ianuã
monasterii iac&. Ubi dũ uir dĩ cũ fratribus
ꝑ urniss&. flexit grnu. & suꝑ corpusculũ in¬
fantis incubuit. se seque erigens ad eaelum
palmas tetendit. dicens. Dñe non aspicias
peccata mea. sed fidem huius hominis qui ro¬
gat resuscitari filiũ suũ. & redde in hoc
cor pusculo animã quã abstulisti. Uyc inora¬
tione uerba compleuerat. & regrediente a¬
nima. ita corpusculu̾ pueri omnt contremu¬
it. ut sub oculis omniũ qui aderant appa¬
ruerit coneussione mirifica tremepa do
palpitasse. Cuius mox manũ tenuit. & eũ
patri uiuent̾e atque in columem reddidit.
iquet petre quia hoc miraeulũ in potestate
non habuit. quod ꝓstratus petiit ut exibe¬
re potusset. PF TRUS Sic cuncta ẽt
ut asseris constat patent̃ : quia uerba que
proposueras reb probas. Sed quaeso te in¬
dices. si scĩ uiri om̃a que uolunt possunt.

Expanded text:
Cui ille respondit: Ecce corpus ejus ad januam Cui ille respondit: Ecce corpus ejus ad januam monasterii jacet. Ubi cum vir Dei cum fratribus pervenisset, flexit genua, et super corpusculum infantis incubuit, seseque erigens, ad coelum palmas tetendit dicens: Domine, non aspicias peccata mea, sed fidem hujus hominis, qui resuscitari filium suum rogat, et redde in hoc corpusculo animam quam abstulisti. Vix in oratione verba compleverat, et regrediente anima ita corpusculum pueri omne contremuit, ut sub oculis omnium qui aderant, apparuerit concussione mirifica tremendo palpitasse. Cujus mox manum tenuit, et eum patri viventem atque incolumem dedit. Liquet, Petre, quia hoc miraculum in potestate non habuit, quod prostratus petiit, ut exhibere potuisset. Petr. Sic cuncta esse, ut asseris, constat patenter: quia verba quae proposueras, rebus probas. Sed quaeso te, ut indices si sancti viri omnia quae volunt possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
patrem quesiuit. Cui cũ dictũ ess& quia idẽ
pat̃ cũ fr̃airibus in agro moraretur. ꝓtinus
ante monasterii ianuam corpus exstincti
filii ꝓircit. & dolore turbatus adinurnien¬
dũ uenrrabilem patre sese concitus in cur¬
sũ dedit. Eadrm uero hora uir dĩ abagri
opere iam cũ frib reuertebatur. Quem
mox ut orbatus rusticus aspexit. elamare
corpit. Redde filiũ meũ. redde filiũ meũ¬
U ir aute dĩ in hac uoer sũbstitit dicens
Num quid ego tibi filiũ tuũ abstuli: Cui
ille respondit. Mortuus ẽ: ueni &resus¬
cita eum. Quod mox ut dĩ famulus au¬
diuit. ualde contristatus ẽ dicens. Rece¬
de frat̃ recede. Harc nr̃a non sunt: sed
scõrũ apostolorũ sunt. Quid nobis onera
uultis inponere. quae non possumus por¬
tare a Atille quem nimius cogebat dolor
in sua petitione perstitit. iurans quod ñ
receder& nisi ris filium resuscitar&. quẽ
mox dĩ famulus inquisiuit dicens. Ubi est e

Expanded text:
patrem quaesivit. Cui cum dictum esset quia idem patrem quaesivit. Cui cum dictum esset quia idem Pater cum fratribus in agro moraretur, protinus ante monasterii januam corpus exstincti filii projecit, et dolore turbatus, ad inveniendum venerabilem Patrem sese in cursum concitus dedit. Eadem vero hora vir Dei ab agri opere jam cum fratribus revertebatur. Quem mox ut orbatus rusticus aspexit, clamare coepit: Redde filium meum, redde filium meum. Vir autem Dei in hac voce substitit, dicens: Nunquid ego filium tuum tibi abstuli? Cui ille respondit: Mortuus est, veni, resuscita eum. Quod ut mox Dei famulus audivit, valde contristatus est, dicens: Recedite, fratres, recedite; haec nostra non sunt, sed sanctorum apostolorum. Quid nobis onera vultis imponere, quae non possumus portare? At ille, quem nimius cogebat dolor, in sua petitione perstitit, jurans quod non recederet, nisi ejus filium resuscitaret. Quem mox Dei famulus inquisivit, dicens: Ubi est?
Abbreviated transcription (Latin):
Uir aut̾e sc̃s alectione minime surrexit. sed
uocatis fratrib eum in trorsus tulit. ut be¬
nedictionẽ acciper&. praecepit. Quem ad se
reductum. ut a tante crudelitatis insania
quiescere deber& ad monuit. Qui fractus re¬
cedens. nil ulterius petere arustico p̃sumpsit.
quẽ uir dĩ non tangendo. sed respicundo sol¬
urrat. Soct t̃ petre quod dixi quia hi qui
omnipotenti dõ familarius seruiunt. aliquan¬
do mira facere &iam expotestate possunt.
Qui eñ ferocitatẽ gothi terribilẽ repraessit.
lora uero nodosque ligature quae in nocen¬
tis brachia adstrinxerant oculis dissoluit. ip¬
usa miraculi celeritate indicat. quia ex
potestate accrperat habere quod fecit.
Rursum uero quale quantumque miracclii
orando ualuit obtinere subiungam .XXXII¬
Quadam die cũ fr̾ĩb adagri opera furrat
egressus. quidam urro rustieus defuncti
filii corpus in ulnis ferens orbitatis luctu
arstuans ad monasteriũ uenit. benedictñ

Expanded text:
Vir autem sanctus a lectione minime surrexit, sed Vir autem sanctus a lectione minime surrexit, sed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, ut benedictionem acciperet, praecepit. Quem ad se reductum, ut a tantae crudelitatis insania quiescere deberet, admonuit. Qui fractus recedens, nil ulterius petere a rustico praesumpsit, quem vir Domini non tangendo, sed respiciendo solverat. Ecce est, Petre, quod dixi: quia hi qui omnipotenti Deo familiarius serviunt, aliquando mira facere etiam ex potestate possunt. Qui enim ferocitatem Gothi terribilis sedens repressit, lora vero nodosque ligaturae quae innocentis brachia astrinxerant, oculis dissolvit, ipsa miraculi celeritate indicat, quia ex potestate acceperat habere quod fecit. Rursum quoque quale quantumque miraculum orando voluit obtinere, subjungam.Quodam die cum fratribus ad agri opera fuerat egressus. Quidam vero rusticus defuncti filii corpus in ulnis ferens, orbitatis luctu aestuans, ad monasterium venit, Benedictum
Abbreviated transcription (Latin):
repperit. & legentem. Eidem aut̾e sub se¬
quenti & feuienti zallar. rusticus dixit.
Ecce iste ẽ de quo dixerã benedictus pat̾:
Quemt dũ frriuido sp̃ũ eũ ꝑ uerse mentis in¬
sania fuisset intatus. eo terrore quo con¬
sueuerat acturũ se rxistanans. magnis
corpit uocib clamare dicens. Surge surge.
& res istus rustici redde quas accepisti. Ad
cuius uocem uir dĩ protinus oculos leuauit
alestione. eumque in tuitus. mox &iam rus¬
ticum qui ligatus tenebatur attendit. Ad
cuius brachia dum oculos deflexiss&. mipo
modo
tanta se celeritate corperunt
inligata brachiis lora dissoluere. ut dis solui
tã coñcite nulla hominũ̃ festinatione potu¬
issent. Cumque is qui ligatus uenerat cor¬
pisset subito adstare solutus. ad tante potesta¬
tis uim tremefactus z alla. ad terrã corruit.
& ceruict̾ crudelitatis rigidae adrius uestigia
inelians. orationib se illius commendauit᷑.

Expanded text:
reperit et legentem. Eidem autem subsereperit et legentem. Eidem autem subsequenti et saevienti Zallae rusticus dixit: Ecce iste est de quo dixeram tibi Benedictus Pater. Quem dum fervido spiritu cum perversae mentis insania fuisset intuitus, eo terrore quo consueverat, acturum se existimans, magnis coepit vocibus clamare, dicens: Surge, surge, et res istius rustici redde quas accepisti. Ad cujus vocem vir Dei protinus oculos levavit a lectione, eumque intuitus, mox etiam rusticum qui ligatus tenebatur, attendit: ad cujus brachia dum oculos deflexisset, miro modo tanta se celeritate coeperunt illigata brachiis lora devolvere, ut dissolvi tam concite nulla hominum festinatione potuissent. Cumque is qui ligatus venerat, coepisset subito adstare solutus, ad tantae potestatis vim tremefactus Zalla ad terram corruit, et cervicem crudelitatis rigidae ad ejus vestigia inclinans, se orationibus illius commendavit.
Abbreviated transcription (Latin):
horus  quea ⁊ alla ꝑomineꝰ ꝑfidio fuit artians
qui totile regis eoꝵ tẽporib contra eatholi¬
c acclesiat religiosos uiros ardore in ma¬
nissimae crudelitatis exarsit: ita ut quis¬
quis eiclericus monachisur ante faciem eius¬
uenis set. ab eius manibus uius nullomodo ex¬
ir& Quadam uero du auaritie suar arstu
sue census inrapinã rerum in hians dum quen¬
dam rusticũ tormentis crudelib affligeret.
tumque ꝑ supplicia diuersa laniar&. uictus
pornis rusticus se res suas benedicto dĩ famu¬
lo commendasse ꝓfessus os atdũ hoc a torquen¬
it creditur. suspensa m̾itrim crudelitate
aduitam horar raperentur. Tunc isdem⁊ al¬
la cessauit rusticũ tormentis affligere. srd
eius brachia loris fortibus adstringeis. ante
equum suũ corpit inpellere. ut quis essei
benedictus qui nius res susceperat demans¬
trar&.. Quem ligatis brachiis rusticus ante¬
cedens. duxit ad scĩ uiri monasterium. eũ¬
que ante ugressum cellar solũ sedentem

Expanded text:
nomine perfidiae fuit Arianae, qui Totilae regis eorum temporibus, contra catholicae Ecclesiae religiosos viros ardore immanissimae crudelitatis exarsit; ita ut quisquis ei clericus monachusve ante faciem venisset, ab ejus manibus vivus nullo modo exiret. Quadam vero die avaritiae suae aestu succensus, in rapinam rerum inhians, dum quemdam rusticum tormentis crudelibus affligeret, eumque per supplicia diversa laniaret, victus poenis rusticus, sese res suas Benedicto Dei famulo commendasse professus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad vitam horae raperentur. Tunc idem Zalla cessavit rusticum tormentis affligere, sed ejus brachia loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad sancti viri monasterium, eumque ante ingressum cellae solum sedentem
Abbreviated transcription (Latin):
cessitas ereposcit exhibtre sigua moa eet facd
esi ts ue pmira qurq aliquando exprece faciani
are sunt. uiuia enim utroqui miraril a en lre¬
bi int. testatur prtrus qui tabita mortuã orando
sus cututs anna nia utro er safferam omentirte l¬
fusi taun re pando tiadidit. Neque erumo dt. ste p

Expanded text:
cessitas exposcit, exhibere signa duobus modis solent, ut mira quaeque aliquando ex prece faciant,ate valeant? Quia enim utroque modo miracula exhibeant testatur Petrus, qui Tabitham mortuam orando suscitavit, Ananiam vero et Saphiram mentientes morti increpando tradidit. Neq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ inquisitionẽ mouentur. atq alia quae ꝑ ratione̾ satis faci
unt. alia quȩ extemptato profert animo atq ad huc hu¬
ius mundi delectationib dedito. alia urro inquib raqui
rationis sunt disserat. atq animũ adelectatione cõpescat.
Ibi namq ait. hoc itaq mihi uisum ẽ bonũ ut comedat¬
quis & bibat & fruatur lartitia exlabore suo. & longe in¬
ferius subiungit. melius ẽ ire addomũ luctus quã ad
domum conuiuii. Si enim bonum ẽ manducart & bibere. me¬
luis fuisst uidebatur addomum conuiuii ꝑgere quã ad domũ
luctus. Ex quarr ostenditur. quia illud exinfirmantiũ ꝑsona
intulit. hoc uero txerationis diffinitione subiunxit. Nam ipsas
ꝓtinus rationis causas edisserit. & dedomo luctus quat sit
utilitas ostendit dicens. In illa enim finis cunctorũ ad mo-¬
netur hominum. & uiurns cogitat quid futurus sit. Rur¬

Expanded text:
per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satper inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satunt; alia quae ex tentati profert animo, atque adhuc hujus mundi delectationibus dediti; alia vero, in quibus ea quae rationis sunt, disserat, atque animum a delectatione compescat. Ibi namqquis et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo . Et longe inferius subjungit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii . Si enim bonum est manducare et bibere, melius fuisse videbatur ad domum convivii pergere quam ad domum luctus. Ex qua re ostenditur quia illud ex infirmantium persona intulit, hoc vero ex rationis definitione subjunxit. Nam ipsas protinus rationis causas edisserit, et de domo luctus quae sit utilitas ostendit, dicens: In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurus sit . Rur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducuntur. Hic igitur liber idcirco contionator dicitur.
quia salomon in eo quasi tumultuantis turbat suscepit sen¬
sũ. ut ea ꝑ in quisitionẽ dicat. que fortasse ꝑ temptationr̃
inperita mens sentiat. Nam quot sententias quasi ꝑ inqui¬
sitionẽ mou&. quasi tot inse ꝑsonas diuersorũ suscepit. Sed
contionator uerax uelut extensa manu om̃ium tumultus
sedat. rosq adunã sententiã reuocat. cum in riusdem libri
termino ait. finem loquendi om̃s pariter audiamus. Dm̃ ti¬
me. & mandata rius obserua. hoc ẽ enim omĩs homo. Si enĩ
in libro eodem ꝑ locutionẽ suã multorũ ꝑsonas ñ susceperat.
cur adaudirndũ loquendi finem secũ om̃s pariter ammone¬
bat : Qui igitur infine libri dicit om̃s pariter audiamus.
ipsr sibi testis ẽ quia inse multorũ ꝑsonas suscipiens. quasi
solus locutus non ẽ. Vnde & alia sunt qui inlibro rodem

Expanded text:
perducuntur. Hic igitur liber idcirco concionator dicitur, perducuntur. Hic igitur liber idcirco concionator dicitur, quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat, quae fortasse per tentationem imperita mens sentiat. Nam quot sententias quasi per inquisitionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax velut extensa manu omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus: Deum time, et mandata ejus observa; hoc est enim omnis homo . Si enim in libro eodem per locutionem suam multorum personas non susceperat, cur ad audiendum loquendi finem secum pariter omnes admonebat? Qui igitur in fine libri dicit: Omnes pariter audiamus, ipse sibi testis est quia in se multorum personas suscipiens, quasi solus locutus non est. Unde et alia sunt quae in libro eodem
Abbreviated transcription (Latin):
cent cuncta que dicis. Sed queso te dum sp̃s hominum
atq umentorũ tanta distintione discernas. quid ẽ qđ
salomon ait. dixi incorde meo de filiis hominũ ut ꝓbar&
ros ds̃ & ostender& similes rẽ bestus. id circo unus in teri¬
tus ẽ hominis & iumentorũ. & e qua utriusq conditio
Qui adhuc randem sententiã suã subtiliter exstquens ad¬
iungit. sicut moritur homo. sic & illa moriuntur. simi¬
liter spirant omĩa. & nihil hab& homo iumentis ãpliuis
cens. cuncta subiacent uanitati. & omĩa ꝑgunt adunũ
locum. De terra facta sunt: & in terra parit᷑ reũtuntur.
EGORIIS. Salomonis librr inquo hec scripta sunt:¬
proprie ecclesiastes appellatus ẽ. Ecclesiastes autẽ proprie.
contionator dicitur. In contione uero sententia promitur. ꝑ
quã tumultuose turbi seditio comprimatur. Et cum multi
diurrsa sentiunt. ꝑ contionantis rationẽ adunã sententiã

Expanded text:
cent cuncta quae dicis. Sed quaeso te, dum spiritus hominum cent cuncta quae dicis. Sed quaeso te, dum spiritus hominum atque jumentorum tanta distinctione discernas, quid est quod Salomon ait: Dixi in corde meo de filiis hominum, ut probaret eos Deus, et ostenderet similes esse bestiis; idcirco unus interitus est hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio ? Qui adhuc eamdem suam sententiam subtiliter exsequens, adjungit: Sicut moritur homo, sic et illa moriuntur, similiter spirant omnia, et nihil habet homo jumentis amplius cens: Cuncta subjacent vanitati, et omnia pergunt ad unum locum. De terra facta sunt, et in terram pariter revertentur EGORIUS. Salomonis liber in quo haec scripta sunt, Ecclesiastes appellatus est. Ecclesiastes autem proprie concionator dicitur. In concione vero sententia promitur, per quam tumultuosae turbae sedi io comprimatur. Et cum multi diversa sentiunt, per concionantis rationem ad unam sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
demptionem unigenituis ratris uenir&. & sem sp̃mm adcor
da nr̃a mitter&. quatinus ꝑrum uiuificati crederemus
ergo hunc sp̃m hereditatis nr̃t pignus accepimus. de uita
in uisibilium non dubitamus. Quisquis autẽ in hac ereduli
iatt adhuc solidus nonẽ: deb& proculdubio maiorũ dictis
tum habentib credere. Nam stultus ẽ puer si matre idro
estimat de luce mentiri. quia ipse nihil aliud quã tenebras
carceris agnouit. PETRUS : Plac& ualde quod dicis std
qui esse inuisibilia non credit: ꝓfecto infidelis ẽ. Qui uero
infidelis t̃ in to quod dubitat. fidem non quęrit sed rauonẽ.

Expanded text:
demptionem unigenitus Patris veniret. Unigenitus Patrdemptionem unigenitus Patris veniret. Unigenitus Patrda nostra mitteret, quatenus per eum vivificati crederemus,ergo hunc spiritum haereditatis nostrae pignus accepimus, de vita invisibilium non dubtate adhuc solidus non est, debet procul dubio majorum dictis tum habentibus credere, quia et stultus est puer si matrem ideo aestimet de luce mentiri, quia ipse nihil aliud quam tenebras carceris agnovit. PETR. Placet valde quod dicis. Sed qui esse invisibilia non credit, profecto infidelis est; qui vero infidelis est, in eo quod dubitat, fidem non quaerit, sed rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
utilitati preximorũ & inquantũ dõ largiente ualurro
qẽ ania post carnt uiuat. sub sequenti hoc quarto uolu¬
OSTCIAΑDΙΡΑΝΑDΥSΙ gaudus culpa exigen¬
tt expulsus c̾ primus humani generis parens
nã uenit quia precando extra sem&ipsum fusus iam
illa eelestis patrit gaudia qui prius contemplabatur
uidert non potuit. In paradiso quippe homo ad suruerat
uerbis dĩ ꝑfrui bratorũ angłorũ spiritib cordis mun¬
ditia & erlsitudint uisionis inter rẽ. Sed postquam
hue eccidit abillo quo impleatur menus lumie rcenst.
rxcunis uidelie& carne nos in huius palu cedtatis cant
audinus quidem eẽ et lestem patriã audimus eius eues
angtos di : audimus torundem anglorum socros ss iustor
ꝑstctoru. sedͥ curmales quig quua illa inusibila seoreõ
ualent ꝑ ex perimontũ. dubitant utrum ne st qdł orpora¬
udi orulis non uident. qut nimirũ dlubigas primo paren¬

Expanded text:
utilitati proximorum, et, in quantum Deo largiente valuero, utilitati proximorum, et, in quantum Deo largiente valuero, quod anima post carnem vivat subsequenti hoc quarto voluostquam de paradisi gaudiis, culpa exigente, expulsus est primus humani generis parens, aerumnam, quia peccando extra semetipsum fusus, jam illa coelestis patriae gaudia, quae prius contemplabatur, videre non potuit. In paradiso quippe assueverat homo verbis Dei perfrui, beatorum angelorum spiritibus cordis munditia et celshuc cecidit, ab illo, quo implebatur, mentis lumine recessit. Ex cujus videlicet carne nos in hujus exilii caecitate nati, audimus quidem esse coelestem patriam, audimus ejus cives angelos Dei, audimperfectorum, sed carnales quique: quia illa invisibilia scire non valent per experimentum, dubitant utrum ne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas primo paren
Abbreviated transcription (Latin):
Est plane. sedsisit qui uelit imitari. Ego enim uirtutẽ
patientiae. signis & miraculis maiorẽ credo: quadam
namq die is qui post urnerabilis honorati exitũ monaste¬
ri regimen tenebat contra eundẽ uenerabilẽ libertinũ¬
in graui iracundia exarsit. ita ut eum manib cederet
Et quia uirgam quarũ ferire posset minime inuenit.:
comp̃henso scabello subpedaneo ei caput acfaciem tutudit.
totumque illius uultum tumentẽ acluidũ reddidit.
Qui uehement̾ cesus. adstratũ propriũ tacitus recessit.
Die uero altera erat ꝓutilitate monasterii causa consti¬
uita. Expletis igitur hrmnis matutinalib libertinus
adlectũ abbatis uenit. orationẽ sibi humilit̾ petut
Sciens uero ille quantũ acunctis honoraretur. quan¬
tũque diligeretur: ꝓinuiria quam ingesserat. re¬
cedere eum uelle ex monastrrio putabat. at que
requi siuit dicens. Vbi uis ire & Cui ille respondit.

Expanded text:
Est plane, sed si sit qui velit imitari. Ego enim virtutem Est plane, sed si sit qui velit imitari. Ego enim virtutem patientiae signis et miraculis majorem credo. Quadam namque die is qui post venerabilis Honorati exitum monasterii regimen tenebat, contra eumdem venerabilem Libertinum gravi iracundia exarsit, ita ut eum manibus caederet. Et quia virgam qua eum ferire posset, minime invenit, comprehenso scabello suppedaneo, ei caput ac faciem tutudit, totumque illius vultum tumentem ac lividum reddidit: qui vehementer caesus, ad stratum proprium tacitus recessit. Die vero altera erat pro utilitate monasterii causa constituta. Expletis igitur hymnis matutinalibus, Libertinus ad lectum abbatis venit, orationem sibi humiliter petiit. Sciens vero ille quantum a cunctis honoraretur, quantumque diligeretur, pro injuria quam ei ingesserat, recedere eum a monasterio velle putabat, atque requisivit, dicens: Ubi vis ire? Cui ille respondit:
Abbreviated transcription (Latin):
nostensione tam ad mirabilis signi cũ fide femine.
uirtus conue̾nit utrorũque. atq libertinũ existi¬
mo ista potuisse. quia plus didicerat de magistri. quã
de sua uirtute confidere. Cuius enim caligulam
inpectore extincti corpusculi posuit. eius nimirũ
animam optinere quod petebat arstimauit. Nã
heliseus quoque magistri palliũ ferens atq ad
iordanem ueniens ꝑcussit semel. & aquas minime
diuisit. Sed cũ rrpentt dicer& ubi est ds̃ helie &iam
nunc ꝑcussit fluuiũ magistri pallui. &iter inter
aquas fecit. Perpendis pet̾re quantũ inxibendis
uirtutib: humilitas ualet  tunc exhibere magistri
uirtut̾ẽ potuit. quando magistri nomen ad memoriam
reduxit. Quia enim adhumilitatẽ sub magistro reduit.
quod magister fecerat. & ipse fecit. Pe TRUS. Libet
quod dicis: Sed quarso te ẽ ne aliquid aliud. quod adhuc
de ipso ad nrãm aedificationẽ narres GREGORIUS

Expanded text:
n ostensione tam admirabilis signi cum fide feminae n ostensione tam admirabilis signi cum fide feminae virtus convenit utrorumque; atque ideo Libertinum existimo ista potuisse, quia plus didicerat de magistri, quam de sua virtute confidere. Cujus enim caligulam in pectore exstincti corpusculi posuit, ejus nimirum animam obtinere quod petebat aestimavit. Nam Elisaeus quoque magistri pallium ferens, atque ad Jordanem veniens, percussit semel, et aquas minime divisit. Sed cum repente diceret: Ubi est Deus Eliae etiam nunc ? percussit fluvium magistri pallio, ac iter inter aquas fecit. Perpendis, Petre, quantum in exhibendis virtutibus humilitas valet? Tunc exhibere magistri virtutem potuit, quando magistri nomen ad memoriam reduxit. Quia enim ad humilitatem sub magistro rediit, quod magister fecerat et ipse fecit. PETR. Libet quod dicis; sed, quaeso te, estne aliquid aliud quod adhuc de ipso ad nostram aedificationem narres? GREGOR.
Abbreviated transcription (Latin):
le inusitatũ habens tale miraculũ: expauit petitionis
illius iuramentũ. Declinare mulierem uoluit. sed
nequaquã preualens haesit. Animo considerare libet.
quale quantũq in rius pectore certamen fuerit. Ibi
quippe pugnabat inter se humilitas conuersationis.
& pietas matris: timor ne inusitata p̾sumeret. dolor
ne orbatae mulieri non subueniret. sed ad maiorẽ
dĩ gloriã uicit pietas illud pectus uirtutis. quod
ideo fuit ualidum. quia deuictũ. Uirtutis enim pec¬
tus non esset. si hoc pietas non uicisset. Itaque des¬
cendit. genu flexit. ad caelũ manus tetendit. cali.¬
gulam desinu ꝓtulit. & suꝑ extincti pueri pectus
posuit. Quo orante anima pueri ad corpus rediit.
Quem manu cõprehendit. & flenti matri uiuentem red¬
didit. atque iter quod corperat ꝑegit. PETRUS.
Quidnam hoc esse dicimus o uirtut᷑e tanti miraculi ho¬
norati egit meritũ. anpetitio libertini : GREGORIUS¬

Expanded text:
le inusitatum habens tale miraculum, expavit petitionis le inusitatum habens tale miraculum, expavit petitionis illius juramentum: declinare 160 mulierem voluit, sed nequaquam praevalens, animo haesit. Considerare libet quale quantumque in ejus pectore certamen fuerit. Ibi quippe pugnabat inter se humilitas conversationis, ac pietas matris: timor ne inusitata praesumeret, dolor ne orbatae mulieri non subveniret. Sed ad majorem Dei gloriam vicit pietas illud pectus virtutis, quod ideo fuit validum, quia devictum; virtutis enim pectus non esset, si hoc pietas non vicisset. Itaque descendit, genua flexit, ad coelum manus tetendit, caligulam de sinu protulit, et super exstincti pueri pectus posuit. Quo orante, anima pueri ad corpus rediit: quem manu comprehendit, ac flenti matri viventem reddidit, atque iter quod coeperat peregit. PETR. Quidnam hoc esse dicimus? virtutem tanti miraculi Honorati egit meritum, an petitio Libertini? GREGOR. I
Abbreviated transcription (Latin):
partibus bucellinus cum francis uenit. de monaste¬
rio uero p̃fati dĩ famuli rumor exierat quod mul¬
tas pecunias haberet. Ingressi oratorium franci. cor¬
perunt seuientes libertinum querere. libertinum
clamare ubi ille in oratione prostratus iacebat. Mira
gredientes inpingebant. & ipsum uidere ñ poterant.
Sicque sua caecitate frustrati. amonasterio uacui¬
sunt regressi. Alio quoq tr̃pore pro causa monas¬
terii abbatis iussu qui honorato eius magistro sue¬
cesserat. rauennam pergebat. Pro amore uero
eiusdem uenerabilis honorati. quo cũque libertinꝰ
ibat. eius semꝑ caligulam insinuportare con¬
suruerat. Itaquedum pergeret. accidit ut que¬
dam mulier extincti filii corpusculũ ferr&. Ques
dum seruum dĩ esfet in tuita. amore filii succrnisa.
iumentũ eius ꝑfrenũ tenuit. atq cũ utramento
dixit. Nullatenus reerdes. nisi filiũ mrũ suscitaueris. Atil¬

Expanded text:
partibus Buccellinus cum Francis venit. De monastepartibus Buccellinus cum Francis venit. De monasterio vero praefati Dei famuli rumor exierat, quod multas pecunias haberet. Ingressi oratorium Franci, coeperunt saevientes Libertinum quaerere, Libertinum clamare, ubi ille in orationem prostratus iacebat. Mira gredientes in ipso impingebant, et ipsum videre non poterant; sicque sua caecitate frustrati, a monasterio sunt vacui regressi. Alio quoque tempore pro causa monasterii, abbatis jussu, qui Honorato ejus magistro successerat, Ravennam pergebat. Pro amore vero ejusdem venerabilis Honorati, quocunque Libertinus ibat, ejus semper caligulam in sinu portare consueverat. Itaque dum pergeret, accidit ut quaedam mulier exstincti filii corpusculum ferret. Quae dum servum Dei fuisset intuita, amore filii succensa, jumentum ejus per frenum tenuit, atque cum juramento dixit: Nullatenus recedes, nisi filium meum suscitaveris. At il
Abbreviated transcription (Latin):
bus cruentare. Sed tamen qui uerberib cesi. calcari¬
bus cruentati. fatigari poterant. moueri ñ poterant
Sicque aquã fluminis tangere quasi mortale prece¬
pitiũ ꝑtimescebant. Cũque diucar dendo sessores
singuli fatigarentur. unus eoꝵ intulit. quia excul¬
ƿa quam seruo dĩ inuia fecerant. illa sui uineris
dispendia tolerabant. Qui statim reuersi post se
libertinũ reperiunt in oratione ꝓstratũ: Cui cum
dicerent surge tolle caballũ tuum : ille respondit
te cũ bono: ego opus caballo non habeo. Descenden¬
tes uero in uitũ eum in caballũ de quo de posuerant.
leuauerunt: & ꝓtinus abscesserunt. Quorum equi
tanto cursu illũ qu̾ẽ prius transire non poterant
fluuiũ transierunt : ac si ille fluminis alurus aquã
minime haberet. Sicque factũ est: ut dum seruo
dĩ unus suus caballus redditur. omnes asingulis re¬
ciperentur. Eodem quoq tempore incampanie

Expanded text:
bus cruentare. Sed tamen equi verberibus caesi, calcaribus cruentare. Sed tamen equi verberibus caesi, calcaribus cruentati, fatigari poterant, moveri non poterant; sicque aquam fluminis tangere quasi mortale praecipitium pertimiscebant. Cumque diu caedendo sessores singuli fatigarentur, unus eorum intulit, quia ex culpam, quam servo Dei in via fecerant, illa sui iteneris dispendia tolerabant. Qui statim reversi post se, Libertinum reperiunt in orationem prostratum. Cui cum dicerent: 'Surge, tolle caballum tuum', ille respondit: 'Ite cum bono, ego opus caballi non habeo'. Discendentes vero, invitum eum in caballo, de quo deposuerant, levaverunt et protinus abscesserunt. Quorum equi tanto cursu illum quem prius transire non poterant fluvium transierunt, acsi ille fluminis alveus aquam minime haberet. Sicque factum est, ut, dum servo Dei unus suus caballus redditur, omnes a singulis receperentur. Eodem quoque tempore in Campaniae