comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stu diũ diligentis smũ suã uttã latere.  non
sic̾ plurimi nunc hominũ elati ꝑ alim semetipsos exponpend
e cuncbis insimiant: fuerunt itaq probatissimi discipuli quos ꝑe¬
pimus antonu. alii quidẽ multi: nec nen & paulus apellatione
simpleꝵ Po nc aunnt cũ iusticus essehona specie coniugẽ I.¬
buisse :& ea in iplo facinore. adulteru dep̾benla. tacite subrissise.
& iure iurando firmasse. nũquã se cũ ea esse miscendũ: E unc
ad ad ulteriũ habe inquit ea. Et repentę discessit adherems
aput antoniũ: Dicunt enim eũ mansucessimũ. & pacientẽ ualđe
fuissey  eniq. eu io sener esset. a aduca monachicȩ ꝑdurationis.
in suetus om̃ib eũ antonuis erꝑ mentis exercens. in nullo inue̾nit
inferiorẽ : ꝑfectęq eũ philosophię esse testatus. seorsu pͥcepit ha¬
bitare: aquã non egente doctori. Confirmabat aut̃ ds̃ autoiua
testimoniũ & operib ast ndebat iurũ esse gloriosũ: ipsoq doch¬

Expanded text:
studium diligentissimum suam vitam latere, et non sicut nunc plurimi hominum elati per gloriam, semetipsos expompant, et cunctis insinuant? Fuerunt itaque probatissimi discipuli, quos percepimus, Antonii, alii quidem multi, nec non et Paulus appellatione Simplex. Hunc aiunt, cum rusticus esset, bona specie conjugem habuisse, et eam in ipso facinore adulterii deprehensam tacite subrisisse, et jurejurando firmasse nunquam se cum ea esse miscendum. Tum ad adulterum: Habe, inquit, eam; et repente discessit ad eremum apud Antonium. Dicunt enim eum mansuetissimum et patientem valde finsuetus, omnibus eum Antonius experimentis exercens, in nullo invenit eum inferiorem, perfectaeque eum philosophiae esse testatus, seorsum praecepit habitare, tanquam non egentem doctore. Confirmabat autem Deus Antonii testimonium, et operibus ostendebat virum esse gloriosum, ipsoque doct
Abbreviated transcription (Latin):
scienciã de clarante: U acare aut̃ nec ipse ꝑaciebat᷑. & bene uictu¬
rũ seꝑ operarip eipiebat. Ac sema ipsũ disciere. & secũ ponere ra¬
iane tece quȩ gessit adie noctũq. Siquid aut in decens agerar. con¬
iberatut de cetero parcere: indelicto sem& ipsũ scilica erubescens.
si plurinia sui delista coperissg. simul &ia metuens. ne ꝑ conscriptionis
mdiciũ fiera alus manifestus sfaat eium laboriosis: & maxime ꝗ¬
prosolacus ꝓpressa: ius a em̃ alt sic feruentissime ꝰ fuit studiosus
quo grã sepe ueniebat ad ciuitates. Plurimi naq uicopellente. coge¬
hant eũ legatione sungi apid uih es & magistratus: quꝙ singuliueh
uidete eũ iudicabant ninis cereuũ loquentoq audire. E peipiena¬

Expanded text:
aescientia declarante. Vacare autem nec ipse patiebatur, et bene victurum semper operari praecipiebat, ac semetipsum discutere, et secum ponere rationem eorum quae gessit die noctuque; si quid autem indecens ageret, conscriberet, ut de caetero parceret in delicto, semetipsum scilicet erubescens, si plurima sui delicta comperisset: simul etiam metuens ne per conscriptionis indicium fieret aliis manifestussolatiis oppressorum. Quis etenim alter sic ferventissime fuit studiosus, quorum gratia saepe veniebat ad civitates? Plurimi namque vi compellente cogebant 213 eum legatione fungi apud judices et magistratus; quorum singuli vel videre eum judicabant nimis
Abbreviated transcription (Latin):
endo libidinẽ: sacrę uͦ sapiencię uoluntate.p alsionib ammȩ repug¬
nando: Ea rat enim eiꝰ esca solus panisa sal: Potus aqua prandi¬
q tẽpus. solis oecasus E requert enmi. luos & amplius de s.sine cibo ma¬
nebat Uigilabat ut rea dicat᷑ semꝑ q uidẽ iugi nocte & orationibus
contingebat quidẽ diemꝰ & uero sonus incuber&. staudo pauludũ

Expanded text:
endo libidinem, sacrae vero sapientiae voluntate passionibus animae repugendo libidinem, sacrae vero sapientiae voluntate passionibus animae repugnando. Erat enim ejus esca solus panis, et sal, potus aqua, prandiique tempus solis occasus. Frequenter enim duos et amplius dies sine cibo manebat. Vigilabat, ut ita dicatur, semper quidem jugi nocte, et orationibus contingebat quidem diem; si vero somnus incumberet, stando paululum
Abbreviated transcription (Latin):
tacionibusq decentab monachorũ conuersationẽ ꝑaurit. Antonius
marimus monachorũ: quẽ indesertis egypti morantẽ. propt̃ glãm iurtu¬
tis eiꝰ inperator constantinus amicũ fecerat. Litteris honorabat: & ut pro
quibus uell& eire scriber& expetebat Fuit aut̃ iste uir egẏpaus
generȩ: orcus in signi uico in loco heraclię: aput egyptios conticito ls
puer relictus orphanus: pat̾ nos donauit agos. conuicaneis suis: Aliam
uͦ substanciã disponens. p̃ciũ pauperib erogauit studiose: estimans esse
philosophi. non solũ seme ipsũ spoliare pecunus. sed eas dispensare proficue:
unctul aut̃ studiosis secundũ se uiris. uirtutes ⁊ elabat̾ uniuersorũ: ꝓbans
bonã uitã suauẽ fieri ipsa consuetudine lic& fiterit primo difficilis:
Iodos adinueniebat abstinencię pdcions. & cotidie exercitatione crescebat:
amq semꝑ incipiens. aliquid innouabatmaaflictionib corporis: puni¬

Expanded text:
ionibusque decentibus, hanc in conversationem usque perduxit Antonius maximus monachorum; quem tunc in desertis Aegypti morantem propter gloriam virtutis ejus, imperator Constantinus amicum fecerat, litteris honorabat; et ut pro quibus vellet ei rescriberet, expetebat. Fuit autem iste vir Aegyptius genere, ortus in insigni vico, in loco Heracliae apud Aegyptios constituto. Is puer relictus orphanus, paternos donavit agros convicaneis suis; aliam vero substantiam disponens, pretium pauperibus erogavit: studiosi existimans esse philosophi, non solum semetipsum spoliare pecuniis, sed eas dispensare proficue. Junctus autem studiosis secundum se viris, virtutes zelabatur universorum: probans bonam vitam suavem fieri ipsa consuetudine, licet fuerit primo difficilis. Modos adinveniebat abstinentiae potioris, et quotidie exercitatione crescebat. Tanquam semper incipiens aliquid innovabat, afflictionibus corporis puni
Abbreviated transcription (Latin):
repperissa: siã enĩ de hac luce migrauerat: Tmporib: uͦ gratiam ut ritn
redeã cũ ad pritorium machidonũ tunc magistri ossitio. ꝓ quadã btercrden¬
dum ꝑ rexiss&. atq ix procepto sup̾clicti uiri fores inuiniss&: clausas.
ne copiã ingrodi adiptus ess&: ait Et cuquidẽ uenies ad ecdãm huec clausas
ianius inuerius qua ingrediaris: Qđ factũ est miortuo gratianonconfuguanꝰ¬
& is in iachedonius ad ȩccłon patentib: ianus. aditũ repperire non potera

Expanded text:
rrredeam, cum ad praetorium Macedonii tunc magistri officiorum pro quodam intercedendum perrexisset, atque ex praecepto supradicti viri fores invenisset clausas, nec copiam ingrediendi adeptus esset, ait: Et tu quidem venies ad ecclesiam nec clausis januis invenies, qua ingrediaris. Quod factum est; mortuo enim Gratiano, confugiens Macedonius ad ecclesiam, patentibus januis, aditum reperire non potera
Abbreviated transcription (Latin):
altare cdñi : factũ diufluuit: Siid intempor. cum reuertissint. & renun¬
tiassent his aquib: furrant distinati milites : dimissi leo pardi.saltucrliri.
adrundẽ locũ inquo sitlebant. qui de eccła trium phabant. asaendentis:
grauit᷑ laniatos reliquerunt: Qđ ubi uidit cunc stilico comes. pynititu
motus ist: ita ut ꝑmultosdus sat facer& sacer doti: & in lesũ quidĩ illum
non poterat ad exiliũ distinar &.ꝰ non multo post indulgentia ꝓsequinto:¬
Enotario. qui postea sumona cũ gr̃a mittininsem rexit eccłam. cũ casiquidã
suũ doluit : Pir idẽ tẽpꝰ fridigil quȩdã rigina marchomanno:. eũ aquo dam
ꝓp̃iano uiro qui ad illã focte dritaliȩ paotib: ad unerat. referenat sibi. audir&
munerib: adeccłam ꝑ legatos postularit. ut scriptis ipsuis qualit̃ crederi
muluer suasit uiro ut cũ populo suo serumanis trader&: Qui̧ cũ adueniss&
media lanũ. plurimũ doluit. qđ scm̃ sacerdotẽ adquẽ fustinanerat minime

Expanded text:
re Domini factum diu flevit. Sed in tempore cum revertissent, et renuntiassent iis, a quibus fuerant destinati milites, dimissi leopardi saltu celeri ad eumdem locum, in quo sederant qui de Ecclesia triumphabant, ascendentes graviter laniatos reliquerunt. Quod ubi vidit tunc Stilico comes, poenitentia motus est, ita ut per multos dies satisfaceret Sacerdoti, et illaesum quidem illum liter emendari non poterat, ad exsilium destinavit, non multo post indulgentia prosequentnotario, qui postea summa cum gratia Mutinensem rexit ecclesiam, cum casu quisuum doluit. 36. Per idem tempus Frigitil quaedam regina Marcomannorum, cum a quodam Christiano viro, qui ad illam forte de Italiae partibus advenerat, referente sibi audiret muneribus ad Ecclesiam per legatos postulavit, ut scriptis ipsius qualiter crederemulier suasit viro, ut cum populo suo se Romanis traderet. Quae cum venisset Mediolanum, plurimum doluit quod sanctum Sacerdotem, ad quem festinarat, minime
Abbreviated transcription (Latin):
iustitie stabilis. longanimtato lurgus. patunitia robustus. humilitate mansuq
caritate sollicit : Eeita in co om̃um uirtutũ decorũ. sapenita adornabat. ut
suffitriit̃ istructas. monasteriũ in quodã construrit. leco uibi undiq Beligiosis
confluentib: nuiris aliquos ptiã deparentib: sius pia solliatudime uuocare curaus
Hac ex causa dũ patriã parentesq iusitarr ꝓperat. &c intur illos sacri uerbi
tenrbrarũ caligr circũdotũ uidissas. quat tuor manꝰ desuꝑ adse extinsas consprẽ
cinentisq illũ ꝑ brachia niuris subuolabant pennis. Mlanꝰ quixpi sabpinnis¬

Expanded text:
iustitiae stabilis, longanimitate largus, pacientia robustus, humilitate mansuetus, iustitiae stabilis, longanimitate largus, pacientia robustus, humilitate mansuetus, caritate sollicitus, et ita in eum omnium virtutum decorem sapientia adornabat, ut sufficienter instructus, monasterium in quodam construxit loco, ubi undique religiosis confluentibus viris, aliquos etiam parentum pia sollicitudine evocare curavit. Hac ex causa dum patriam parentesque visitare properaret et inter illos sacri verbi tenebrarum caligine circumdare vidisset, quattuor manus desuper ad se extensas conspexit, tenentesque illum per brachia niveis subvolabant pennis. 3. Conspeci
Abbreviated transcription (Latin):
supirius memorati: qđ ille dialio dictũ dise oraculũ matiro sm exitu conꝓbauit
Nã ac uodẽ loco in quo racebat cũ subito uubiere ingenti uss& ꝑcussus. alienis
imanib adlictũ usq ad portatus ist : atq: inde addomũ in qua hospitabatirꝰ
onẽ uite quã cũ di trahintib: subire suplitiũ : qud nuli sapins non declin&:
ut quia in ad ipis cenda gr̃a. cũ tanto uiro nonsum dignꝰ habere consortiũs adipi
mtor uiniã petratoꝵ sit mahi prȩmiũ figissi supplitium: Ex Puaeit uita¬
scłi dignitate int̃ suos clarus. seclindiuinor. munirũ gr̃a ubiq p̃cipuus huiꝰ
uiri mfantia sacris quib: dam miraculor. presagus apparentib: fulgebat Sũmis
etiã sacerdotib: ꝑ duunã grãm pridentib sacris irudielat᷑ disciplinis: Crisante uim¬
precipuus corpore castus. menti deuotus. asfabilis conlogo amabilis aspittu.
prudentia precitus. temperantia clarꝰ. inxterna sbiti tudine fi .mꝰ. censura

Expanded text:
raculum maturo sui exitu comprobavit. Nam de eodem loco in quo jacebat, cum subito vulnere ingenti esset percussus, alienis manibus ad lectum usque portatus est, atque inde ad domum in iqua hospitabatur done vitae, quam cum detrahentibus illis subire supplicium, quod nullus sapiens non declinat. 56. ut quia in adipiscenda gratia cum tanto viro non sum dignus habere consortium, adeptus meorum veniam peccatorum, sit mihi praemium fugisse suppliciumculi dignitate inter suos clarus, sed in divinorum munerum gratia ubique praecipuus. Huius viri infantia sacris quibusdam miraculorum praesagiis apparentibus fulgebat; summis etiam sacerdotibus per divinam gratiam providentibus, sacris litteris et monasticis erupraecipuus, corpore castus, mente devotus, affabilis conloquio, amabilis aspectu, prudentia praeditus, temperantia clarus, in interna fortitudine firmus, censura
Abbreviated transcription (Latin):
inquanuc positi scripsimꝰ plurimis hoc ipsum rrtulimꝰ sacer dotib quib etiã
insmrintib: securius hȩx ante nobis cognita. huic libro adiungire arbitrati sumꝰ
an brosumna naduni partib ꝑserquontib: gintibo: uiris martgni coronã alixtis:¬

Expanded text:
in qua nunc positi haec scribimus, plurimis hoc ipsum retulit sacerdotibus, quibus etiam in qua nunc positi haec scribimus, plurimis hoc ipsum retulit sacerdotibus, quibus etiam referentibus, securlus haec nobis cognita huic libro adjungere arbitrati sumusAmbrosii in Anauniae partibus, persequentibus genti
Abbreviated transcription (Latin):
uisiꝰ cuidã apparuit & pimiit alio dir salutẽ illis adfuturã: Quo riftrente
quũ anmi sunt rrecti : Nsã altero die aduenientor stillicone tunc comiar.cũ
exercitu factatse de hostib: uictoria: Hec pansofia religiosa fimina matre
fuer pansõs referenite. cognouimꝰ: A ascegili etiã disperanti desalute sua.
ił pcircitꝰ quen ducrbat coritra gallonẽ. baculũ tenens manu. in uisu noctis
aparuit atq cũ ꝓ uolurrrtur ad prdes sc̃ĩ urs. masce el. ꝑcutiens interrã sene
baculo quor uigebat᷑ tertia. Hac rni illispeti apparurrat ait Hc . hic hic
signans locũ dedit intellictũ uiro. quim iusitatione dignũ fuerat arbitratꝰ.
ut agnoscer& sr ipso loco in quo scm d̃i uiderat saceredotẽ. die tertia uictoriã
adipturũ atq: itascrus: bellũ & incoauit & cmsummauit : Nos tam̃ ta apu
mediolanũ positi apso mascẽ gile irferrnte cognouimꝰ : Nã & in hac ꝓurnitia

Expanded text:
visum cuidam apparuit, et promisit alio die salutem illis adfuturam. Quo referente, visum cuidam apparuit, et promisit alio die salutem illis adfuturam. Quo referente, civium animi sunt erecti; nam altero die, adveniente Stilicone tunc comite cum exercitu, facta est de hostibus victoria. Haec Pansophia religiosa femina, matre pueri Pansophii referente, cognovimus. 51. Mascezeli etiam desperanti de salute sua, vel exercitus quem ductabat contra Gildonem, baculum tenens manu in visu noctis apparuit, atque cum pro volveretur ad pedes sancti viri Mascezel, percutiens terram senex baculo quo regebatur, tertio hac enim illi specie apparuerat ait: Hic, hic, hic, signans locum; deditque intellectum viro, quem visitatione dignum fuerat arbitratus, ut agnosceret se in ipso loco in quo sanctum Domini viderat Sacerdotem, die tertia victoriam adepturum: atque ita securus bellum inchoavit et consummavit. Nos tamen ea ani positi ipso Mascezele referente, cognovimus; nam et in hac provincia,
Abbreviated transcription (Latin):
rus ꝑactis sacramintis diuuus deexcłã liuaret᷑. portardũ adbasilicã ãbrosianã
inqua positus ist : ita ibi dymonũ turba clamabat se ab illo torqueri : ut hrulit
ioꝵ ferri non possent: Qui̧ gr̃a sacerdotis. non solũ in illo loco. hurũ itiã in
plurimis piuntus usq: in hodurnũ man&: Iactabant etiã turbȩ uiroꝵ ac
muliurũ oraria. uł semicicia sua : ut corpꝰscm̃ aliquatenꝰ ab ipsis contingii
Piceũ ixx quiarum turba innumer abilis : totius dignitatis: tetiusq sixus:
ttxcus ipłȩ loqͥtur quȩ asucassort e iplius uenerabili turo simplitiaxio
susceptaest departib oruntis ad ipsũ. tanꝰ ꝗ adhuc nobiscũ uiuentẽ diritta qu
iusitaturũ : sepunt᷑ ad alitiri qđ ist in basilica amibrosiana. quȩ ibnar eꝑ pso
Nradẽ etiã donio inqua declinans iugeniũ. mansit : tempore quo ragaisus
supͣdictã ciuitatẽ obsidebat . cũ iã penitꝰ disperassent iuri ciuitatis ipsius. Per

Expanded text:
de Ecclesia levaretur, portandum ad basilicam Ambrosianam, in qua positus est, ita ibi daemonum turba clamabat se ab illo torqueri, ut ejulatus eorum ferri non possent. Quae gratia Sacerdotis non solum in illo laco, verum etiam in plurimis provinciis usque in hodiernum manet: jactabant etiam turbae virorum ac mulierum oraria, vel semicinctia sua, ut corpus Sancti aliquatenus ab ipsis contingeretur. Erat enim exsequiarum turba innumerabilis totius dignitatis, totiusque sexus, epistolae loquitur, quae a successore ejus venerabili viro Simpliciano suscepta est de partibus Orientis ad ipsum tamquam adhuc nobiscum viventem directa, quso imus. In eadem etiam domo, in qua declinans Eugenium mansit, tempore quo Radagaisus supradictam civitatem obsidebat, cum jam de se penitus desperassent viri civitatis ipsius, per
Abbreviated transcription (Latin):
in sa xerdotiũ nisi is que ille bonũ sinem trina utce signaalerd:
Cui simplitiano utnerius qũ supra dixinꝰ. suc cessor fuit. folix uͦnunc usq: bonos¬
ensim rrgit eccłam : Castus autẽ uel polemuis. laudonsleriti ab ambrusio e¬
bone arboris boni fructꝰ in rccła mediolaninsi dia conii funguit᷑ ossicio
ab rodẽ audierat dicimꝰ cum orar&una cũ sup̃dicto sacerdote : uidit ipsui in
ad illã horã quarmisit sp̃m sexpansis manib: in modũ crucis orauit : Nosui
labia illius tantũ mo ueriui debamꝰ. uocũ autẽ non audubamꝰ: Honoratus
rtiã sacurdos iccłi uircellinsis. cũ insuperiora domꝰ si ad quutẽ cõposuiss&
tirtio uocẽ uocantisse audiuit : dicintisq: sibi: Surgri fistia: quia modo est

Expanded text:
nisi is quem ille bonum senem trina voce signaverat. Cui Simpliciano Venerius, quem supra memoravimus, successor fuit: Felix vero nunc usque Bononiensem regit Ecclesiam: Castus autem et Polemius nutriti ab Ambrosio bonae arboris boni fructus, in Ecclesia Mediolanensi diaconii funguntur officioab eodem audierat, didicimus cum oraret una cum supradicto sacerdote, viderat Dominum ad illam horam, in qua emisit spiritum, expansis manibus in modum crucis oravit: nos atus etiam sacerdos Ecclesiae Vercellis cum in superioribus domus se ad quiescendum composuisset, tertio vocem vocantis se audivit, dicentisque sibi: Surge, festina, quia modo est
Abbreviated transcription (Latin):
st nPostea uͦ quã medio lanũ reuertitur. posito imperatore ineda de
cadem sausa tractauit inpopulo: inquo tractatu. introdurii dñi pes
sonanisłoquentis imperatorisgote. exultimo. imporatore fcersgo tibi
xercitũ inunicitiu tradidi : egotib copias quas ulle aduersum te
erxerxitui suo parauerat. dediꝰ ego inunicũ tuum in potestate tua
pedeg.ego ile semine tuo supra solium regni constitu: ego tiumm¬
phare suie labore feci: ortume in imicis mis donasta diuubor
uo descendenti de excilra: imiperator ait: Contra nos proposius qp̃e.
Tunc umperatede euera inquit dure preceperam contra comcnt n

Expanded text:
sset. Postea vero cum Mediolanum revertitur, posito imperatore in ecclesia, de sset. Postea vero cum Mediolanum revertitur, posito imperatore in ecclesia, de eadem causa tractavit in populo. in quo trsonam loquentis imperatori: Ego te ex ultimo imperatorem feci, ego tibi exercitum inimici tui tradidi, ego tibi copias quas ille adversum te exercitui suo praeparaverat, dedi, ego inimicum tuum in potestatem tuam redegi, ego de semine tuo supra solium regni constitui, ego te triumphare sine labore feci: et tu de me inimicis meis donas triumphos! Cui descendenti de exhedra imperator ait: Contra nos proposuisti hodiTunc imperator: Re vera, inquit, dure praeceperam contra episcopum
Abbreviated transcription (Latin):
quod iudei uel ualentiniani insultarent monachis xp̃ianis :llen¬
truano dñ here es. triginta deos colit: sed de hui modi facib : ani
orientis. ad imperatorẽ. relationẽ direxit sua accepta imperatos
eceperat.ut sinagoga. ab epo loci illius reedificaretur. in mona die
uͦ undicaretur: ded̃ huiꝰ p̃cepti tenor.cũ ad aures ꝑueniset uine¬
rabilis um ambrosii ep̃i: direx it ad imporatorẽ epłam. quia ipse
intempore excurrere non poterat. quaillũ conuenit ut ia quod ab
eodem statutu fuerat reuocaretur: seruariq sibi debere ab illo an¬
dientiam: Quisi dignꝰ non eẽt qui ab illo audiretur. dignꝰ etiam non cit
quipro illo audiretur uel cui suas p̾ces. aut cuisua uota committerit.
Paratũ etiam b̾e̾ protali negotio mortẽ subire. nedissimulatione sui pre¬
uarcatorẽ faceret imperatore: qui tam in iusta. contra eccłam pcepi¬

Expanded text:
quod Judaei vel Valentiniani insultarent monachis christianis; Valenquod Judaei vel Valentiniani insultarent monachis christianis; Valentinianorum enim haeresis triginta deos colit. Sed de hujusmodi facto comes Orientis ad imperatorem relationem direxit: qua accepta, imperator praeceperat ut synagoga ab episcopo loci reaedificaretur, in monachos vero vindicaretur. Sed hujus praecepti tenor cum ad aures pervenisset venerabilis viri Ambrosii episcopi, direxit ad imperatorem epistolam , quia ipse in tempore excurrere non peo statutum fuerat invocaretur, servarique sibi debere ab eo audientiam. Qui si dignus non esset qui ab eo audiretur, dignus etiam non esset qui pro illo audiretur, vel cui preces suas aut cui sua vota committeret. Paratum etiam se esse pro tali negotio mortem subire, ne dissimulatione sui praevaricatorem faceret imperatorem, qui tam injusta contra Ecclesiam praecepi
Abbreviated transcription (Latin):
fosui urorentur atiita cessasse artes suas quib aduersus anisa¬
urdotem se aluiuid posse arbitrabatur Aluis etiam gladiui
ferens adcubiculũ usq peruenit : ut interfioadautedonus
lanc scneussit aiusanui postquam confestus e bradu quedani pua
grauiter uexabatur. direxissa ad p̃m. egrassum urbe dinus
ubi egressus .e. di mediolano & prope urbẽ peruenit: dem sp̃e qur ilii
antua habuerat. uexare eoepit: Qui cũ introgaretur ab exoreists i
timunse ambrosium & idõ necessisse ad tẽpus: atq ex poctasie in uio
loco ubi ab illo recesserat. donec reuerteretur : quo reuertente uas
quod deseruerat repetisse : Exrincto itaq maximo positos thea¬
dosio imperatore mediolani. ambrosio uͦ epo constituto aquileie
in partib orientis inquodam castello. axp̃ianis uiris sinagoga u¬
dex aducus ualentinia nox incendio concremata sunt. propta

Expanded text:
positi urerentur: atque ita cessasse artes suas, quibus adversus Domini Sapositi urerentur: atque ita cessasse artes suas, quibus adversus Domini Sacerdotem se aliquid posse arbitrabatur. Alius etiam gladium ferens ad cubiculum usque pervenit, ut interficeret Sacerdotem: Tunc se missum a Justina postquam confessus est, brachium quod inique graviter vexabatur, direxisset ad Episcopum, egressum ex Urbe ubi egressus Mediolano est, et prope Urbem pervenit, idem spiritus qui illum antea habuerat, vexare eum coepit. Qui cum interrogaretur ab exorcistis, timuisse se Ambrosium, et ideo recessisse ad tempus, atque exspectasse in illo loco, ubi ab illo recesserat, donec reverteretur: quo revertente, vas quod deseruerat, repetisset. 22. Exstineto Maximo, posito Theodosio imperatore Mediolani, Ambrosio vero episcopo constituto Aquileiae, in partibus Orientis in quodam castello a christianis viris synagoga Judaeorum et lucus Valentinianorum incendio concremata sunt, propterea
Abbreviated transcription (Latin):
probabit : Iobis enĩ alienũ apromassione iusum est. illam inserere. sne
sed etiam pͥsentẽ salutẽ ammisit: Regnũq quod male artipugrat.
femineo quodamtimore deposuit: at procuratore suei p¬
arustecin noci itius nomine non tam̃ opert incausa maleficinun
anistiee tonqueretur. aliud quã interrogabatur fatericorpitelam¬
bat enĩ ab angło maiora sibi tormenta ad hiberi eo qui custediror am¬
brosiu. qnĩ tẽporib iustinȩ. ad excitanda odia populoru ipm
cacumen tecti ȩcołe conscendens medio ncotis sacrificauerten
sed quanto instantius & sollicitius opera maligna exercebat. canto
magis amor populi circa fidem cathelicam & diũ sacerdotẽ cor¬
uolescebat: Ahisisse etiam se demones qui illũ intnecarent fateba
ud denones rnimtiasse se minime nonsol̃ ad ipsum ad proruiqua
re posse. uerũ et iam nec adfores donius iria manebat epl ñ

Expanded text:
approbabit; nobis enim alienum a promissione visum est illam inserere, ne approbabit; nobis enim alienum a promissione visum est illam inserere, ne sed etiam praesentem salutem amisit, regnumque quod male arripuerat, femineo quodam modo, timore deposuit, ut procuratorem se haruspex Innocentius nomine, non tamen opere, cum in causa maleficiorum a judice torqueretur aliud quam interrogabatur fateri coepit; clamabat enim ab angelo majora tormenta sibi adbiberi eo qui custodiret Ambrosium; quoniam temporibus Justinae ad excitanda odia populorum in Episcopum cacumen tecti ecclesiae conscendens, medio noctis sacrificaverit. Sed quanto instantius et sollicitius opera maligna exercebat, tanto magis amor populi circa fidem catholicam et Domini Sacerdotem convalescebat. Misisse se etiam et daemones, qui illum internecarent, fatebatur: sed daemones renuntiasse se non solum ad ipsum appropinquare minime posse, verum etiam nec ad fores domus, in qua manebat Episcop
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdote ipsius. nec plebis expectantis considerantes ii uiriam.
inmenores etiam dictorũ dominicoꝵ. qm̃ qui scandaligouerit
unũ ex pusillis istu opota ut mela asinaria collo etus alliget᷑
& demergatur in profundũ maris: Conscendentes redam ꝓia¬
si gratia gestandi ciuitat: egressi sunt. ex pectant: sacerdo¬
re. uł plebe in ȩcđa constituta: sed horũ contumaciȩ quisiniꝰ
fuerit horreseo referre: Subito & enĩ p̃cipitati de reda aru¬
atq corpora eorũ sepulturȩ sunt tradita: dc̃s u ambrosius. cũ ignorarae quod
cactũ eĩt. nec diutius possae plebẽ tenere.: ascendens progribunali de eado ques¬
hone quȩ fuerat proposita sermonẽ adorsus ẽ dicens. Debitu soluendu
ratore. recipiendi corporis eius causa secundam admaximũ iusceri
legationẽ: apudquẽ. quã constant᷑ egerit. qui uoluerit cognoscero:
usuis legationis epłam. ad ualentinianũ uniorẽ datam aulegntas

Expanded text:
Sacerdote ipsius, nec plebis exspectantis considerantes injuriam, Sacerdote ipsius, nec plebis exspectantis considerantes injuriam, immemores etiam dictorum Dominicorum, quoniam qui scandalizaverit unum ex minimis et demergatur in profundum maris , ascendentes in rhedam, quasi gratia gestandi, civitatem egressi sunt, exspectante Sacerdote et plebe in Ecclesia constituta. Sed hujus contumaciae quis finis fuerit, horresco referens; subito enim praecipitati de rheda, aniatque corpora illorum sepulturae sunt tradita. Sanctus vero Ambrosius cum ignoraret quid factum esset, nec diutius posset plebem tenere, ascendens pro tribunali, de eadem quaestione quae fuerat proposita, sermonem adorsus est, dicens: Debitum, fratreso itaque Gratiano imperatore, recipiendi corporis ejus causa secundam ad Maximum suscepit legationem. Apud quem quam constanter egerit, qui voluerit cognoscere, ipsius legationis epistolam ad Valentinianum juniorem datam cum legerit ,
Abbreviated transcription (Latin):
tem. quã docet ambrosius :Atilli hac uoce confusi. qui conuerti
debuorant .&. dignã tali contessioni agere poenitentiã i piscinã
demersum homine necauerunt. ꝑfidis̨. horidiũ adingentes. de¬
bat: crescebatq. cotidie fide: & amore. coram dõ &corar homini¬
acce Irrimus disputator. & durus atq in conuertibilis adsde
catholicam: Is consttutus in ecđa tractante ep̃o udiatu
tem: ut uerba angłi populo ep̃s renuntiare indererr:
Suo uiso. conuersus a fide: quã expignabat. coepit ipse lesen¬
dere: Puerunt etiam duo cubicularu .tunc teporis gracia¬
ni im peratoris. de heren arrianorũ. qui tractanti epo
questionẽ proponerent: adquã audiendam altero die ad
basilicam portianam.se. ad futuros promiserant: Erat eni ques¬
to dde in carnatione diũ : sed alio die. miserandi homines suꝑbiae
tuniore cõpleti nec memores promissorũ contẽprentos dñur

Expanded text:
tem, quam docet Ambrosius. At illi hac voce confusi, qui converti tem, quam docet Ambrosius. At illi hac voce confusi, qui converti debuerant, et dignam tali confessione agere poenitentiam, in piscinam demersum hominem necaverunt, perfidiae homicidium adjungentes; debat, crescebatque quotidie fide et amore coram Deo et hominiacerrimus disputator et durus et inconuertibilis ad fidem catem; ut verba angeli populo Episcopus renuntiare videretur. Quo viso conversus, fidem quam expugnabat, coepit ipse defendere. 18. Fuerunt etiam duo cubicularii tunc temporis Gratiani imperatoris de haeresi Arianorum, qui tractanti Episcopo quaestionem proponerent, ad quam audiendam altero die ad basilicam Portianam se adfuturos promiserant; erat enim quaestio de incarnatione Domini. Sed alio die miserandi homines superbiae tumore completi, nec memores promissorum, contemnentes Deum in
Abbreviated transcription (Latin):
ambrosiũ narrabat pecuma cõparasie homines. qui se uexari
ab in mundis spiritib mentirentur: atq ita ab illo sieut ꝙ
a martiribus se torqueri dicerent. sed hoc iudaico ote loqunt¬
bantnr atmasu subpares scilic ae eorũ Iiliem̃ de dño dicebant.
am̃ ubeet tebub principe demoniorũ hic eicit demonia: isti de
martirib: uel de dñi sacerdote loquebantur quod non digra¬
ue per ipsos operabatur. inmundi sps pellerentur: sed accepta pecu¬
nua se terqueri mentirentur: Clamabant enã demones. scimus uos.¬
Sed non hc testimoniũ accipitur dȩmonũ. sed confessios unde miserio¬
res arriani ut iudei: ut quod confitentur de mones. illi negent: Dr̃ tamo
dis. sis suis: Uniis itaq ex ipsa multitudine. subito arreptus aspũ¬
ii.mundo clamare coepit: Ita torqueri eos ut ipse torquebatur
qui negarent martires: uł qui noncrederent intrinitatis unita¬

Expanded text:
Ambrosium narrabat pecunia comparasse homines, qui se vexari Ambrosium narrabat pecunia comparasse homines, qui se vexari ab immundis spiritibus mentirentur; atque ita ab illo, sicut et a martyribus se torqueri dicerent. Sed hoc Judaico ore loquebantur Ariani, suppares scilicet eorum; illi enim de Domino dicebant, quoniam in Beelzebuth principe daemoniorum ejicit daemonia : isti de martyribus, vel de Domini Sacerdote loquebantur, quod non Dei graquae per ipsos operabatur, immundi spiritus pellerentur; sed accepta pecunia se torqueri mentirentur. Clamabant enim daemones: Scimus voSed non hic testimonium accipitur daemonum, sed confessio; unde miseriores Ariani vel Judaei, ut quod confitentur daemones, illi negent. 16. Deus dis sanctis suis. Unus itaque ex ipsa multitudine subito arreptus a spiritu immundo, clamare coepit ita torqueri eos, ut ipse torquebatur, qui negarent martyres, vel qui non crederent in Trinitatis unita
Abbreviated transcription (Latin):
&felicis martirũ. ab in iuria sepulchra. defendebant᷑ seu ubi scorũ
martorũ corpora sunt leuata & in lecticis posita: multorũ ibi
sanatȩ egritudines perdocentur ecus qui ineadem basilica quȩ¬
dicit᷑ ambrosiana quo martirũ corpora it̃ tranlata retigiosȩ sers¬
iuuit subi uestem martirũ adtigit. statim lum̃ ricepit: Obses¬
sa etiam corpora. abspiribus unnundis curata: summa cũgratia
domũ repetebant: sed his benefioius martirũ in quantu emsetu¬
bat sides ȩccłȩ catholiee in tantũ arrianorũ ꝑfidia minueba¬
tur: Deniq ex hoc tẽpore sedari coepit persequao quȩ uusta¬
ne furore accendebatur. ut sacerdos de ecda pellereturat
tam intra palatiũ multitudo arrianorũ eum iustina con¬
fituta derideba tantam di grãm qua eccłȩ suȩ cathdice ihic
ans meritis mnart pru conferre dignatus est: uenerabilẽq iuru

Expanded text:
et Felicis martyrum ab injuria sepulcra defendebantur. Sed ubi sanctorum et Felicis martyrum ab injuria sepulcra defendebantur. Sed ubi sanctorum martyrum corpora sunt levata, et in lecticis posita, multorum ibi satanae aegritudines perdocentur. Caecus etiam Sedicitur Ambrosiana, in quam Martyrum corpora sunt translata, religiose servit; ubi vestem martyrum attigit, statim lumen recepit. Obsessa etiam corpora a spiritibus immundis curata, summa cum gratia domum repetebant. Sed iis beneficiis martyrum in quantum crescebat fides Ecclesiae catholicae, in tantum Arianorum perfidia minuebatur. 15. Denique ex hoc tempore sedari coepit persecutio, quae Justinae furore accendebatur; ut Sacerdos de Ecclesia pelleretur. Tamen intra palatium multitudo Arianorum cum Justina constituta deridebat tantam Dei gratiam, quam Ecclesiae catholics meritis martyrum suorum conferre dignatus est: venerabilemque virum
Abbreviated transcription (Latin):
diregt : ut nemo auder& catholicam eccłam in gredi S ed dñs. qui deaduer.¬
dunitterent sed ingredi ȩccłam plebẽ catholicam minine proq¬
berent: Nec hoc satis erat. nussis militibus: nisi ut etiam procatholica fidi
cum lebe parit̾ ad clamarent: hoc intẽpore. primũ. antyphonȩ hri nin
aiugiliȩ. in eccła mediolanensi celebrari coeperunt: Euius celebtatis
deuotio usq in hodiernũ. non solũ in eadẽ eccła. uerũ per om̃s pęne¬
Meridem tẽpus scĩ martires. Prota sius & Geruasuis. se sacerdoti re¬
ielauerunt Erant enĩ inbanlica positi inqua sunt horbie corpora
naboris & felicis martirũ: Sed scĩ martires nabor &felia. celeberra¬
me frequentabant᷑. Erotasu uͦ & geruasu martirũ. ut nomina ita etum
sepulchra incognita erant: intantũ ut supra eoꝵ seprilahra ambu¬
lent om̃s. qui uellent ad cancellos ꝑuenere: quibus scorũ naboris

Expanded text:
directus, ut nemo auderet catholicam ecclesiam ingredi. Sed Dominus qui de adversdirectus, ut nemo auderet catholicam ecclesiam ingredi. Sed Dominus qui de adversdimitterent, sed ingredi ecclesiam plebem catholicam minime prohiberent. Sed nec hoc satis erat missis militibus, nisi etiam pro catholica fide cum plebe pariter acclamarent. Hoc in tempore primum antiphonae, hymni, ac vigiliae in ecclesia Mediolanensi celebrari coeperunt. Cujus celebritatis devotio usque in hodiernum diem non solum in eadem ecclesia, verum per omnes peneidem tempus sancti martyres Protasius et Gervasius se Sacerdoti revelaverunt. Erant enim in basilica positi, in qua sunt hodie corpora Naboris et Felicis martyrum: sed sancti martyres Nabor et Felix celeberrime frequentabantur, Protasii vero et Gervasii martyrum ut nomina, ita etiam sepulcra incognita erant, in tantum ut supra ipsorum sepulcra ambularent omnes, qui vellent ad cancellos pervenire, quibus sanctorum Naboris
Abbreviated transcription (Latin):
unus infelicior ceteris. nomine euthimius. in tanto furore excitat᷑
ẽ: ut uixta eccłam sibi doniũ comparar&e. atq. in eadẽ carrũ coniti¬
tueret.: quo facilius raptũ.suꝑ positũs capento. ad exiliũ deduoe¬
ret. sed iniquitas eius. in uerticẽ eius descendit: Post annũ & enĩ
eodẽ die quo illũ rapere se arbitrabatur. in eͦdem carpente in po¬
situs. de eadẽ domo ipse ad exiliũ destinatus. ẽ. reputans sibi iusto
uidicio dĩ id inse esse conuersũ: ut in eo carpento dirigeretur adexi¬
lium. qud ipse parauerat sacerdoti Cui non minimũ sacerdos
p̃buit ĩolati dando sumptus. ł alia que erant necessaria ¶ Sedęc
confessio homiinis. on mulieris furores. nec uesanoꝵ arriãnorũ
dementiam repressit: Maiori & eñ accensi amentia. basilicam portianam
inuaderȩ nitebant᷑ exercitꝰ etiam armat. ad custodiendas fores ee łȩ s

Expanded text:
unus infelicior caeteris, nomine Euthymius, in tantum furorem excitatus unus infelicior caeteris, nomine Euthymius, in tantum furorem excitatus est, ut juxta ecclesiam sibi domum pararet, atque in eadem carrum constitueret, quo facilius raptum, superpositum carpento ad exsilium perduceret. Sed iniquitas ejus in verticem ipsius descendit ; post annum etenim eodem die quo illum rapere se arbitrabatur, in eodem carpento impositus, de eadem domo ipse ad exsilium destinatus est, reputans sibi justo judicio Dei id in se esse conversum; ut in eo carpento dirigeretur ad exsilium, quod ipse paraverat Sacerdoti. Cui non minimum solatii Sacerdos praebuit, dando sumptus, vel alia quae erant necessaria. 13. Sed haec confessio hominis nec mulieris furorem, nec vaesanorum Arianorum dementiam repressit; majore etenim accensi amentia, basilicam Portianam invadere nitebantur: exercitus etiam armatus ad custodiendas fores ecclesiae est
Abbreviated transcription (Latin):
una deuirginib arrianorũ inpudentior ceteris. tribunal eon.scen¬
dens ad p̾henso uestim̃to sacerdotis. cũ illũ ad trahere uell& ad
partẽ mulierũ. ut ab ipsis cęsus de eccła pelleret᷑. Ait ei. ut ipse
solitꝰ eiat referre : Et si ego indignus tanto sacerdotio sum: tam̃ te
non conuenit. uł professionẽ tua̾. in qualẽcũq sacerdete̾ manꝰ miceres
unde debera uereri di udicium. ne ei aliquid eueniret. Qquod
dictũ. exitꝰ confirmauit : Nam alio die mortuam ad sepulchrũ usq
deduxit. gram pro contumelia rependers: sed hoc factũ. non leuem
sidias sustinuit: Quȩ. munerib atq honorib aduersus sen uirũ obla¬
eoccitabat. sed infirmoꝵ animi.talib pro¬
mmussis decipietant᷑: Promtebat enĩ tribunatus. & diuersas
alias dignitates: his. qui illum de eccła raptum. ad exiliũ perduaxis¬
sent uod cũ multi conarentur. sed dõ p̃sule perficere non ualerent.

Expanded text:
una de virginibus Arianorum impudentior caeteris, tribunal conscenuna de virginibus Arianorum impudentior caeteris, tribunal conscendens, apprehenso vestimento Sacerdotis, cum illum attrahere vellet ad partem mulierum, ut ab ipsis caesus de ecclesia pelleretur; ait ei, ut ipse solitus erat referre: Etsi ego indignus tanto sacerdotio sum, tamen te non convenit vel professionem tuam in qualemcumque sacerdotem manus injicere; unde deberes vereri Dei judicium, ne tibi aliquid mali eveniret. Quod dictum exitus confirmavit; nam alio die mortuam ad sepulcrum usque deduxit, gratiam pro contumelia rependens. Et hoc factum non levem sidias sustinuit, quae muneribus atque honoribus adversus sanctum virum oblaexcitabat. Sed infirmorum animi talibus promissis decipiebantur; promittebat enim tribunatus, et diversas alias dignitates iis, qui illum de ecclesia raptum, ad exsilium perduxissent. Quod cum multi conarentur, sed Deo praesule, perficere non valerent,
Abbreviated transcription (Latin):
indono offerret: quȩdam balneatria. quę paralitica in lecto iaceba
cũ cognouissot ibidem oise dni sacerdotẽ. insellula se adconden domuni
Adqiã ille inuitatus aduenerat portari secit.: atq. orantiꝰ & in penentꝰ mo¬
nuis uestinita atrigit. Quȩ cũ exoscularet᷑. statim sanitate recepta ambu¬
lare coepit: ut impleret᷑ illud dominicũ dictũ ad apłos. &iam maiora
his facictis credentes in nomine meo: quod tam̃ signũ sanitatis ut mirabile
sut. itactiam nec occultum: Ham ego hoc in eadẽ regione. post annos
xlurimos sc̃ĩs uiris referentib positus inurbe cognoͤui: Sirmiũ uero
cũ adordinandũ epm anemiĩ perrexisset. ibiq u̾̾stine tunc temporis
regine potentia &e multitudine coadunata. de eccła pelleretur. ut non
ab ipso sed abhereticis arrianis ep̃s in eadem eccła ordinaret᷑. essetq. con¬
ticutus intribunali. nihil curans eorũ quȩ amuliere excitabantur:

Expanded text:
in domo offerret, quaedam balneatrix quae paralytica in lecto jacebat, in domo offerret, quaedam balneatrix quae paralytica in lecto jacebat, cum cognovisset ibidem esse Domini Sacerdotem, in sellula se ad eamdem domum, ad quam ille invitatus venerat, portari fecit, atque orantis et imponentis manus vestimenta attigit. Quae cum exoscularetur, statim sanitate recepta, ambulare coepit; ut impleretur illud Dominicum dictum ad apostolos: Etiam majora his facietis, credentes in nomine meo . Quod tamen signum sanitatis ut mirabile fuit, ita etiam nec occultum; nam ego hoc in eadem regione post annos plurimos, sanctis viris referentibus, positus in Urbe cognovi. 11. Sirmium vero cum ad ordinandum episcopum Anemium perrexisset, ibique Justinae tunc temporis reginae potentia et multitudine coadunata de Ecclesia pelleretur; ut non ab ipso, sed ab haereticis arianus episcopus in eadem ecclesia ordinaretur: essetque constitutus in tribunali, nihil curans eorum, quae a muliere excitabantur;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficiendis: quĩ iniuncta sibi cũ uelletimplere. proposut edicto. alloqͥtur
om̃slit siuellent sib corsilere. rebusq sius proderent
uirũ : sroditus itaq:a  duuctus nteđiolanũ cũ intelligeret einoasaa
se dĩ uoluntatẽ. nec se ditius posse resistere: postulauit nonse. nisiacot¬
holico epo bapti tari : sollicite tam̃ cauebat ꝑfidiam arrianorũ: Pap¬
tiratus itaq fertur omĩa ecclesiastica officia implesse: atq oc tauo die
ordinationis sue: ad urbe romam hoc e ad propritm solũ precit :lbiq
sam pueliam dequa supra memorauimus. cui manũ offerre solitus
erat indomo propria eũgermana sicut reliquerat inuenita Iani ma¬
tre defuncta: ati cũ illa dexẽtam illuis oscularetur. subridens ait
illi tuncto dicilam cibi : sacerdotis manus oscularis: Peridem tu¬
pus eu trans tiberim. apud quandam carissimã inuitatus. sacrificiũ

Expanded text:
perficiendis: qui injuncta sibi cum vellet implere, proposito edicto, convenit perficiendis: qui injuncta sibi cum vellet implere, proposito edicto, convenit omnes, ut si vellent sibi consulere, rebusque suis, proderent virum. Proditus itaque et adductus Mediolanum, cum intelligeret circa se Dei voluntatem, nec se diutius posse resistere, postulavit non se nisi a catholico episcopo baptizari; sollicite enim cavebat perfidiam Arianorum. Baptizatus itaque fertur omnia ecclesiastica officia implesse, atque octava die ordinationis suae ad urbem Romam, hoc est, ad proprium solum perrexit, ibique sanctam puellam, de qua supra memoravimus, cui manum offerre solitus erat, in domo propria cum germana, sicut reliquerat, invenit, jam matre defuncta. Atque cum illa dexteram illius oscularetur, subridens ait illi: Ecce ut dicebam tibi, sacerdotis manum oscularis. 10. Per idem tempus cum trans Tiberim apud quamdam clarissimam invitatus, sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
populi intentio reuocaretur: at uero populus magii magisa clama-¬
bat: peccatũ tuũ super nos: At ille cũ uider&. nihil suã intentionẽ
piam se ꝑgere putar&. mane ad portam puatatis mediolanensis. quȩ¬
aduersus inimicos suos. & turrim erigebat dauid contra faciem
tus cũ custodiretur apopulo: missa rełatio .e adclementi abroumi perie¬
terẽ tunc ualentinanũ: ̃ ũmo gaudio accepit: qdđ iideuase direc-¬
tus. Adsacerdotiũ peteretur Letabatur etiam probus p̃fectus. quia uer¬
bum eius impleretur in ambrosio Dixerat : proficiseenti. eũ mandata ab
ecdẽ darentur ut moris e: uade age. non ut iudex: sed ut ep̃s: Penden¬
te itaq relatione. iterũ fugam parauit : atq in possessionẽ cuiꝰdam
leont clarissimi uiri. aliquandiu delituit: sel ubi relationi responsũ
est ab eodẽ łeontio proditur: P receptũ enĩ erat urcario. ut insisteret reb

Expanded text:
populi intentio revocaretur. At vero populus magis magisque clamapopuli intentio revocaretur. At vero populus magis magisque clamabat: Peccatum tuum super nos. 8. At ille cum videret nihil intentionem cinum se pergere putaret, mane ad portam civitatis Mediolanensis quadversus inimicos suos, et turrem erigebat David contra faciem tus, cum custodiretur a populo, missa relatio est ad clementissimum imperatorem tunc Valentinianum, qui summo gaudio accepit quod judex a se directus ad sacerdotium peteretur. Laetabatur etiam Probus praefectus, quod verbum ejus impleretur in Ambrosio; dixerat enim proficiscenti, cum mandata ab eodem darentur, ut moris est: Vade, age non ut judex, sed ut episcopus. 9. Pendente itaque relatione, iterum fugam paravit, atque in possessione cujusdam Leontii clarissimi viri aliquamdiu delituit. Sed ubi relationi responsum est, ab eodem Leontio proditur; praeceptum enim erat vicario ut insisteret rebus
Abbreviated transcription (Latin):
uiicis comes: quia ab illo iuro diligeris. qui dicit soli.sta. & stat Qđego idõ
posiu : ut cuiꝰ fam& suerit ui sc̃s etiã apud harbaros gentes: ligintis agoscris

Expanded text:
vincis, Comes, quia ab illo viro diligeris, qui dicit soli: Sta, et stat. Quod ego ideo vincis, Comes, quia ab illo viro diligeris, qui dicit soli: Sta, et stat. Quod ego ideo posui, ut cujus famae fuerit vir sanctus etiam apud barbaras gentes, legentes agnos
Abbreviated transcription (Latin):
tis suis non cõmemorauit: sed quo affectu declinauerit cõmemorare.
non est nr̃um udicare: In eadem &iam ciuitate. basilicã constituit. inqua
deposuit reliquias martiruĩ uitalis & agricole: quoꝵ corpora in bononiensi
ciuitate leuauerat: Posita enĩ erant corpora martirũ. ant̾ corpora uideoꝵ
rec elat eognitũ populo xp̃iano nisi seipsi scĩ martires aacerdot ipsi
reurlarent᷑: Quȩ cũ deponerent᷑ sub altare quod in eadẽ basilica con-¬
mtont̃. eest magna illic totius plebis sc̃ȩ letitia atq ex ultatio fuit: pena de¬
monũ consitentiũ. martiru meruta : Peridem tempus arbo gistesi comes.
aduersus gentẽ suã hoc est francorũ. bellũ parauit : atq pugnando. non par¬
uã multitudinẽ manu fudit : cũ residuis uͦ. pacẽ firmauit: Sedcũ in con¬
uiuio. arrgibus gentis sue interrogarrgur utrũ scira ambrosium & respor

Expanded text:
tis suis non commemoravit: sed quo affectu declinaverit commemorare, tis suis non commemoravit: sed quo affectu declinaverit commemorare, non est nostrum judicare. 29. In eadem etiam civitate basilicam constituit, in qua deposuit reliquias martyrum Vitalis et Agricolae, quorum corpora in Bononiensi civitate levaverat ; posita enim erant corpora Martyrum inter corpora Judaeorum: nec erat cognitum populo christiano, nisi se sancti mrevelassent. Quae cum deponerentur sub altari, quod est in eadem basilica constitutum, magna illic totius plebis sanctae laetitia atque exsultatio fuit, poena daemonum confitentium martyrum merita. 30. Per idem tempus Arbogastes comes adversum gentem suam, hoc est, Francorum, bellum paravit, atque pugnando non parvam multitudinem manu fudit, cum residuis vero pacem firmavit. Sed cum in convivio a regibus gentis suae interrogaretur, utrum sci
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate florentinoꝵ cũ in domo elarissimi cuiusdam uiri decent. & quod
est amplius xp̃iani. maner& filius ipsuis. pansõfius nominerad modum par¬
uulus. cum sp̃ñ in mundo laboraret: frequenti oratione. & in positione man
sacerdot s ipsus. est sanatus: sed post aliquantos dies sub ita infirmitate cor¬
reptus infantulus. ex alauit sp̃m: Cuius mat ualde religiosi & plenafide ac
tunore di. ablato illo de superiore parte domus. ad inferiora descendit.: atq
in lecto sacerdotis apso absente conposuit: Quem cum reuertens sicerilos
matrẽ & fidem ipsuis contẽplatus. heliseo similis. supra corpus infantis ipse
se conposur: atq orandomeruit. ut uiuũ redder& matri quẽ mortuui
iuenent atq &iam infintulo libellum conscripsit. ut quod ꝑ etatis
infantia̾ scire non poterat: legendo eognosteret: Uerũ a iã ase factum scrip.¬

Expanded text:
civitate Florentinorum, cum in domo clarissimi quondam viri Decentis, et quod civitate Florentinorum, cum in domo clarissimi quondam viri Decentis, et quod est amplius, christiani, maneret, filius ipsius, Pansophius nomine, admodum parvulus, cum spiritu immundo laboraret, frequenti oratione et impositione manus Sacerdotis ipsius est sanatus: sed post aliquantos dies subita infirmitate correptus infantulus exhalavit spiritum. Cujus mater valde religiosa, et plena fide ac timore Dei, ablato illo de superiore parte domus, ad inferiora descendit, ac in lecto Sacerdotis, ipso absente, composuit. Quem cum revertens Sacerdos matrem et fidem ipsius contemplatus, Elisaeo similis supra corpus infantis se ipse composuit, atque orando meruit ut vivum redderet matri, quem mortuum invenerat: ad quem etiam infantulum libellum conscripsit, ut quod per aetatis infantiam scire non poterat, legendo cognosceret. Verumtamen factum scrip
Abbreviated transcription (Latin):
ubi cũ aliquantis deger& diebus. inuitatus aflorentinis ad tusciam usq ꝑ¬
uenit: declinans magis aspectũ sacrilegi uiri. non formidans imperantis inli¬
riam: Nam & epłam ad eundem dedit. inqua conue̾nit conserentiã illius: deqͣ
pauea de multis. ponenda duxi: Et si imperatoria potestas. indugtia sit: tamen
considera imperator. quantus sit ds̃ qui omniũ corda uid&: conscientiã in terio¬
rem interrogat: nouit om̃ia antequã fiant: nouit interna pectoris tui:
ip̃si falli non patimini. & dño uultis celare: Hoc non cecidit in animumti
ꝓrẽ. ꝑuerfa. quã ut̃ ꝑũsi quidã agebant tam ꝑseuerant᷑: nonne tuum fuit imperatr.
pro dĩ summi & ueri. & uiui ueneratione. ꝑseuerantius obsistere: & negare. q đ
om̃s horunes silere timeo: aliud mͥ non licere intellexi: aliud non oportere:
nusi ut: declinando. consũlerẽ michi: quia non potui tibi: In supradicta itaq

Expanded text:
Ubi cum aliquantis degeret diebus, invitatus a Florentinis, ad Tusciam usque dUbi cum aliquantis degeret diebus, invitatus a Florentinis, ad Tusciam usque descendit, declinans magis sacrilegi viri aspectum, non formidans imperantis injuriam; nam et epistolam ad eumdem dedit , in qua convenit conscientiam illius, de qua pauca de multis ponenda duxi. Et si imperatoria potestas magna sit, tamen considera, Imperator, quantus sit Deus, Corda hominum videt, conscientiam interiorem interrogat, novit omnia antequam fiant, novit interna pectoris tui. Ipsi falli vos non patimini, et Deum vultis celare? Non cecidit in animum tuum quidquam? Si illi agebant tam perseveranter, nonne tuum fuit, Imperator, pro Dei summi et veri et vivi veneratione perseverantius obsistere, et negare quodomnes homines teneor: aliud mihi non licere intellexi, aliud non oportere, nisi ut consulerem mihi, quia non potui tibi. 28. In supradicta itaque