comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a. Paulo suꝑius dictum fuerat:
apud ipsum ẽ sapientia ⁊ fortitudo.
Nunc autẽ dicitur: apud ipsum ẽ for¬
titudo ⁊ sapientia. Quia enĩ omp̃s ds̃
mansuetudinis doctrinã ꝓtulit. ⁊ post¬
modũ in uiditio quantȩ sit fortitudi¬
nis ostendit recte suꝑuis sapientia
ante fortitudinẽ memorat᷑: cum de
patris unigenito dicit᷑. apud ipsum
est sapientia ⁊ fortitudo. Quia uͦ ad.
iudicandũ ueniens. in terrore suę uͥ¬
tutis apparebit. ⁊ & repulsis reꝓbis ele-¬
ctis suis in regno ꝑpetuo qualiter sit
sapientia patris indicabit: recte in sub¬
sequenti sententia. apd̃ ipsum eẽ priꝰ
fortitudo ⁊ post sapientia dicitur. In
uerbis itaq pͥorib quib ait. apud ip¬
sum ẽ. sapientia ⁊ fortitudo. aꝑte in¬
dicat: quia hoc qd̾ mansuetus edocu¬
it. qualiter credendũ fuerit. in uͥtute
iuditii terribilis ostendit. In uerbis uͦ
subsequentib quib ait. apud ipsum
est fortitudo ⁊ sapientia. luce clarius

Expanded text:
r. --Paulo superius dictum fuerat: Apud ipsum est sapientia et fortitudo; nunc autem dicitur: Apud ipsum est fortitudo et sapientia. Quia enim omnipotensmansuetudinis doctrinam protulit, et postmodum in judicio quantae sit fortitudinis ostendit, recte superius sapientia ante fortitudinem memoratur, cum de Patris Unigenito 373 dicitur: Apud ipsum est sapientia et fortitudo. Quia vero ad judicandum veniens in terrore suae virtutis apparebit, et repulsis reprobis, electis suis in regno perpetuo, qualiter sit sapientia Patris indicabit, recte in subsequenti sententia apud ipsum esse prius fortitudo, et post sapientia dicitur. In verbis itaque prioribus, quibus ait: Apud ipsum est sapientia et fortitudo, aperte indicat, quia hoc quod mansuetus edocuit qualiter credendum fuerit, in judicii virtute terribilis ostendet. In verbis vero subsequentibus, quibus ait: Apud ipsum est fortitudo et sapientia, luce clarius
Abbreviated transcription (Latin):
enm suã aperuit: & afflixit me. sd
ꝑ pharetrã dei÷ nsi occultũ consil¬
um designat᷑. Sagittam uͦ de pha¬
retra dñs eicit: quando de occulto
Quia enĩ fagellatur quisq eognos¬
etinus s qua ex causa flagellũ ueni¬
at. ignoramꝰ. Cum uͦ post flagellaui¬
te correctio sequit᷑: etiam ipsa consi¬
lii uirtus aꝑitur. Pharetra gͥ elau¬
sa est: consiliũ occultũ. S aꝑta pha¬
retra affligimͦ: quando ꝑid qd̃ post
flagellum sequit᷑. quo consilio fia-¬
gellam᷑ uidemus. Cum peceata dñs
u det:⁊ tam̃ manum ad uindictam
ñ commouet: quasi elausã phare¬
tram tenet. S feriendo indicat:.
quantum ei in nobis displicuit. ho
quod dui uiuendo dolerauit. Deã ita

Expanded text:
m suam aperuit, et afflixit me . » Quid per pharetram Dei, nisi occultum consilium designatur. Sagittam vero de pharetra Dominus ejicit, quando de occulto Quod enim flagellatur quisque, cognoscimus, sed ex qua causa flagellum veniat ignoramus? Cum vero post flagella vitae correctio sequitur, etiam ipsa consilii virtus aperitur. Pharetra igitur clausa est consilium occultum, sed aperta pharetra affligimur, quando per id quod post flagellum sequitur, quo consilio flagellamur videmus, cum peccata Dominus videt, et tamen manum ad vindictam non commovet: quasi clausam pharetram tenet, sed feriendo indicat quantum ei in nobis displicuit hoc quod diu videndo toleravit. Alia
Abbreviated transcription (Latin):
insolentes sustinens. dũ cernit quod
euis predieatio ñ admittit᷑: quorum¬
dã : duriciam deserens. p̃dicatiõĩs
tacere. Cumq indignos qui audiãt
conspicit predicationẽ suam obdu-¬
eto silentio astringit. Unde apte sub¬
iungitur. Et frenũ posuit os meũ.

Expanded text:
insolentes sustinens, dum cernit quod ejus praedicatio non admittit, quorumdam duritiem deserens, praedicationis tacere; cumque indignos qui audiunt conspicit, praedicationem suam obducto silentio astringit. Unde apte subjungitur: Et frenum posuit in os meum.
Abbreviated transcription (Latin):
tatib morũ. Konge fugiunt. ñ loeo
s merito: dũ crescente suꝑbia. aꝑta
eam exꝓbratione contẽpnunt. faciẽ
namq eiꝰ comspuere ẽ : non tantum
in absentra bonis detraħe: s unũ¬
quẽq iustũ etiam in p̃sentia confu¬
tare. Quos tẽ prau dum aꝑte irridẽ¬
do despitiunt: in eorũ contumeliis flu¬
ara uerba. quasi defluentes saliuas mit¬
erescere: atq int̾ obꝓbria. uitã hono¬
rabilẽ tenere. Scit nec adu̾sis deici:
mentem suã indeiectionẽ sternere:
nouit contra adu̾sa. animũ ad spem
suꝑni culminis exaltare. Scit bona
sua mised̾iȩ redemptoris.: scit mala
sua iusticiȩ tribuere iudicis: quod i
bona illo largiente habeat: ⁊ mala
illo ꝑmittende patiat᷑. Unde i⁊ mor

Expanded text:
tatibus morum; longe fugiunt, non loco, tatibus morum; longe fugiunt, non loco, sed merito, dum crescente superbia aperta etiam exprobatione contemnunt; faciem namque ejus conspuere est, non tantum in absente bonis detrahere, sed unumquemque justum etiam in praesentia confutare. Quos tunc pravi dum aperte irridendo despiciunt, in eorum contumeliis fluxa verba quasi defluentes salivas mitcrescere, atque inter opprobria honorabilem vitam tenere scit, nec de adversis dejici, mentem suam in dejectione sternere, novit contra adversa animum ad spem superni culminis exaltare; scit bona sua misericordiae redemptoris, scit mala sua justitiae retribuere judicis, quod et bona illo largiente habeat, et mala illo permittente patiatur. He « R
Abbreviated transcription (Latin):
Une in eorum cantieũ uersus
sum: ii factus sum eis ꝓuerbi¬
um. Quib iudelicet uerbis. illud
sẽẽ eccłiȩ tempus expͥmitur: quo
publiee a repbis irridet᷑: quando¬
iniquis crescentib in obprobriumfi¬
pe despectior unusqͥsq erit: quanto
iustior eẽ potuerit. Canto abhomina¬
bilis: quanto laudabilis. Scã itaq e¬
lectorum eccłia. afflictionis tẽꝑe ꝓu̾¬
bium pͣuis efficitur: quia cũ bonos
mori ꝑ torm̃ta conspiciunt: ab eis
simlitudinẽ maledictionis sumũt.
Quo enĩ transitoriam mortẽ uident.
s ꝑmanentẽ uitam non uident: tan¬
tomagis cleridendo mala p̾sentia fu¬
guint: quanto ꝑ uitellectũ intrinse¬
eus. ad bona ꝑmanentia ñ ꝑtingunt.
S ea quȩ subuincta st̃. quia obscuri¬
orib sententiis implicata ñ sunt. de¬
bemus sub breuitate transcurrere:
ut ad ea in quib laborandũ est. uale
⁊ faciem meã conspuere non ueren
tur. Longe a scã eccłia fugiunt om̃s
iniqui: non passib gressuũ. s quali¬

Expanded text:
unc in eorum canticum versus sum, et factus sum eis proverbium. - Quibus videlicet versibus, illud sanctae Ecclesiae tempus exprimitur, quod publice a reprobis irridetur, quandoiniquis crescentibus in opprobrium fipe despectior unusquisque erit, quanto justior esse potuerit; tanto abominabilis, quanto laudabilis. Sancta itaque electorum Ecclesia afflictionis tempore proverbium pravis efficitur, quia cum bonos mosimilitudinem maledictionis sumunt. Qui enim transitoriam mortem vident, sed permanentem vitam non vident: tanto magis deridendo mala praesentia fugiunt, quanto cus ad bona permanentia non pertingunt. Sed ea quae subjuncta sunt, quia obscurioribus sententiis 658 implicata non sunt, debemus sub brevitate transcurrere, ut ad ea in quibus laborandum est valeaet faciem meam ctur. - Longe a sancta Ecclesia fugiunt omnes iniqui, non passibus gressuum, sed quali
Abbreviated transcription (Latin):
do toleremꝰ tacendo quod st̃. quati¬
nus in nobis discant uidendo qd̾ non
sua semꝑ ꝑ caritatẽ exerit. ea non nũ¬
quam etiam ex caritate restringit: di¬
eat. frenum posuit inos meũ. Aesi a-¬
ꝑte fateat᷑ dicens. Quia in quibdam
ꝓuectum ñ uidi: predicationis ab e¬
is impetũ temꝑatui: ut uitã meam
saltem ꝑ pacientiã discerent: cum
uerba mea admitt̾e̾ ꝑ oblatam p̃di¬
cationẽ nollent. S plus nobis hoc
plerumq in tͥbulationib dolet: qd
eas ab illis patim᷑. in quib germano
amore fidebamꝰ. Unde ⁊ subditu

Expanded text:
do toleremus tacendo quod sunt, quatedo toleremus tacendo quod sunt, quatenus in nobis discant bene vivendo quod non ssua semper per charitatem exerit, ea etiam nonnunquam ex charitate restringit, dicat: Frenum posuit in os meum. Ac si aperte fateatur, dicens: Quia in quibusdam provectum non vidi praedicationis, ab eis impetum temperavi, ut vitam meam saltem per patientiam discerent, cum verba mea admittere per oblatam praedicationem nollent. plerumque in tribulationibus dolet, quod eas ab illis patimur, in quibus germano amore confidebamus. Unde et subditu
Abbreviated transcription (Latin):
positum. scĩ uiri apd̃ dura repborum
corda conspiciunt: qui ꝑ ꝓpham di¬
cunt. Quomͦ cantabimꝰ eanticum
dm̃ in terra aliena: fpenum poni
etiam paulus ammonuit: qui disez-¬
pulo precepit dicens. Hereticũ post pͥ¬
mam ⁊ sed̾am correptionẽ deuita.⁊ sci¬
ens quia subu̾sus est qu euismodi est:¬
⁊ delinquit ꝓprio iuditio condẽpnatꝰ.
Scĩ quippe doctores plerumq alta con¬
sideratione resistentiũ corda conspi¬
ciunt: ⁊ dũ ea derelicta diuinitus
uident⁊ afflicti gem̃tesq conticescũt.
An non aliqn̈do frenum salomon do¬
ctorib imponit. qͥ dicit: ñ arguere
derisorem: ne oderit te. S si ab inere¬
patione iccireo reticemꝰ qui a contra
nos insurgere derisoris odia formidamꝰ:
noniam luera dĩ s nr̃a querimus. Qa
inre sciendũ est: quod ñ nunqͣm eum
redarguunt᷑ praui. deteriores exis¬
tunt. Ipsis gͦ ⁊ non nobis parcimus:
si ab eoꝵ redargutione ꝓ eorũ amo¬
re cessamus. Unde necesse ẽ. ut aliqnͣ¬

Expanded text:
 viri apud dura reproborum corda conspiciunt, qui per Prophetam dicunt: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena ? Frenum poni etiam Paulus admonuit, qui discipulo praecepit, dicens: Haereticum post primam et secundam correptionem devita, sciens quia subdemnatus . Sancti quippe doctores 659 plerumque alta consideratione resistentium corda conspiciunt, et dum ea derelicta divinitus vident, afflicti gementesque conticescunt. An non aliquando frenum Salomon doctoribus imponit, qui dicit: Noli arguere derisorem, ne oderit te . Sed si ab increpatione idcirco reticemus, quia contra nos insurgere derisoris odia formidamus, non jam lucra Dei, sed nostra quaerimus. Qua in re sciendum est quod nonnunquam cum redarguuntur pravi, deteriores existunt. Ipsis ergo et non nobis parcimus, si ab eorum redargutione pro eorum amore cessamus. Unde necesse est ut aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
uis non abluitur. inuñsitate huius eri
ne eui tam̃ si ꝑuerso ordine caro dñat᷑
igne iuxurie: omĩa bene ꝓlata eonere¬
mant᷑. Nulla quippe ante onũpoten¬
tis dei oelos. iusticiȩ pietatisq st̃ oꝑa:
quȩ corruptionis contagio monstrant᷑
necessitati compatitur ꝓrim⁊ quan¬
do impie in semetipso destruit habi¬
tationẽ dei : Si gͦ ꝑ cordis munditiam.
libidins slamma non extinguit᷑. in cas¬
sum quelibet lͥitutes oriuntur: sic̃ ꝑ mo

Expanded text:
us non abluitur, inmensitate huius crimus non abluitur, inmensitate huius crimnae. Cui tamen, si perverso ordine caro dominatur, igne luxuriae omnia bene prolata concremantur. Nulla quippe ante omnipotentis dei oculos iustitiae pietatisque sunt opera, quae corruptionis contagio monstrantur necessitati compatitur proximi, quando impie semetipsum destruit habitationem Dei? Si ergo per cordis munditiam libidinis flamma non exstinguitur, incassum quaelibet virtute
Abbreviated transcription (Latin):
quod faciendo ñ ꝑpendimꝰ. quam gra¬
ue sit patiendo pensamus: eiusdem
itim facinoris. quod se pati fi reus sit
aebere denuntiat. exprim̃do mnanife
deuorans: ⁊ omĩa eradieans genum¬
na. Hoc inter peecatũ distat .⁊ erim̃:
quod omẽ erimen peceatũ est. non
tamen om̃e peceatum erum̃. Et in hae
sine peceatis ualet. Unde ⁊ p̃dicator
scs. cum uirum dignũ grã sacerdo¬
tali deseribet: nequaqͣm dixit. si qͥs
sine peccato. s si quis sine cͥmine est.
Quis uͦ esse sine peccato ualeat. eum
ioħs dicat. si dixerimꝰ quia peccatũ
non habemꝰ. nos ipsos seducimus. ⁊ ui¬
tas in nobis non est. In qua uidelicet
peccatorũ ⁊ criminum distinetione
ta animã polluunt: ñ nulla crui¬
na extingunt. Unde beatus iob erim̃
luxuriȩ definiens: ait. Ignis est usꝙ
ad ꝑditionẽ deuorans. Quia nimi¬
rum reatus huius facmoris. ñ usꝙ
ad inquinationẽ maculat. s usq
ad ꝑditionẽ uorat. Et quia quelibet
aua fuerint bona oꝑa. siluxuriȩ see¬

Expanded text:
quod faciendo non perpendimus quam grave sit, patiendo pensamus ejusdem vim facinoris quod se pati, si reus sit, debere denuntiat, exprimendo manifesdevorans, et omnia eradicans genimina. 688 Hoc inter peccatum distat et crimen, quod omne crimen peccatum est, non tamen omne peccatum crimen est. Et in hac sine peccatis valet. Unde et praedicator sanctus cum virum dignum gratia sacerdotali describeret, nequaquam dixit, si quis sine peccato, sed « si quis sine crimine est . » Quis vero esse sine peccato valeat, cum Joannes dicat: « Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est? » In qua videlicet peccatorum, et criminum districtione ta animum polluunt, nam crimiro extingunt. Unde beatus Iob crimen luxuriae diffiniens ait: Ignis est usque ad perditionem devorans, quia nimirum reatus facinoris non usque ad participationem maculat, sed usque ad perditionem devorat. Et quia quaelibet alia fuerint bona opera, si luxuriae sce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑib concurrisse manifestat: necesse
est. ut queramꝰ. ne lumen miscd̾iȩ. da¬
tionis tarditate fuscau̾it. Unde sub¬
iuugit. Et si ocłos uiduȩ expectare fe-¬
ei. Petentẽ se uiduam expectare nolu¬
it: ut ñ solum ex munere. s etiã ex
celeritate muni̾s. bonoꝵ oꝑum meri¬
ta augeret. Unde alias scriptum est.
Ne dicas amieo tuo. uade ⁊ reuertere.
ieras dabotͥ: cum statim possis dare.
S ñ nulli solent ext̾ius multa largi¬
ri: cõmunis autem uitȩ grãm repel¬
lentes. hab̃e pauꝑes sotios. in domesti¬
ca conu̾satione refuguint. Unde be¬
atus iob ut ñ solum se insinuet extĩ¬
us multa p̃buisse: s apd̾ se quosq in¬
opes. etiani in domestica conu̾satio¬
ne recepisse: ꝓtinꝰ adiungit. Si come¬

Expanded text:
peribus concurrisse manifestat, necesse peribus concurrisse manifestat, necesse est ut quaeramus ne lumen misericordiae dationis tarditate fuscaverit. Unde subjungit: Et oculos viduae expectare feci. Petentem se viduam exspectare noluit, ut non solum ex munere, sed etiam ex celeritate muneris, bonorum operum merita augeret. Unde alias scriptum est: Ne dicas amico tuo, vade et revertere, cras dabo tibi, cum statim possis dare . Sed nonnulli solent exterius multa largiri, communis autem vitae gratiam repellentes habere pauperes socios in domestica conversatione refugiunt. Unde beatus Job, ut non solum se insinuet exterius multa praebuisse, sed apud se quosque inopes etiam in domestica conversatione recepisse, protinus adjungit: C
Abbreviated transcription (Latin):
ad habendi desideriũ deseruisse. S
quid. si ipsa uellent pauꝑes. que for¬
tasse acciꝑe ñ expediret: An quia in
seriptura saera dici pauꝑes humiles
solent. ⁊ ea sola estimanda st̃. quȩ acci¬
ꝑe pauꝑes uolunt. quȩ humiles pe¬
tunt. Et ꝓeuldubio oportet. ut in¬
cunctanter det᷑. quicquid eũ uera
humilitate requirit᷑ idest qd̾ non ex
desid̾io. s ex necessitate postulatur
Nam ualde iam suꝑbire ẽ: extͣ me¬
tas inopiȩ. aliquid desiderare. Unde ⁊ su¬
ꝑbe petentib dicit᷑. Petitis ⁊ ñ accipitis:
eo quod male petatis. Qͥa gͦ illi st̃ ue-¬
raciter pauꝑes. qui inflati suꝑbiȩ spũ
rum dicitur. Si negaui qd̾ uolebãt
fectoliquet qd̃ eis ñ expediunt: eo ip¬
so quod suꝑbie habundant sp̃u. iam
pauꝑes non st̃. S beatus iob dũ pau¬
ꝑes humiles appellat: quieqͥd ab eo
acciꝑe pauꝑ uoluit ñ negauit: quia
ueraciter quisq humił. quod ñ potuit

Expanded text:
bus, sed etiam ad habendi desiderium deseruisse. Sed bus, sed etiam ad habendi desiderium deseruisse. Sed quid, si ipsa vellent pauperes quae fortasse accipere non expediret, an, quia in Scriptura sacrafici pauperes humiles solent, ea sola aestimanda sunt, quae accipere pauperes volunt, quae humiles petunt? Et procul dubio oportet ut incunctanter detur quidquid cum vera humilitate requiritur, id est, quod non ex desiderio, sed ex necessitate postulatur. Nam valde jam superbire est, extra metas inopiae aliquid desiderare. Unde be petentibus dicitur: Petitis et non accipitis, ec quod male petatis . Quia ergo illi sunt veraciter pauperes, qui inflati per superbiaerum dicitur: Si negavi quod volebant rofecto liquet quod eis non expediunt, eo ipso quod superbiae abundant spiritu, jam pauperes non sunt. Sed beatus Job dum pauperes humiles appellat, quidquid ab eo accipere pauper voluit, non negavit, quia veraciter quisque humilis quod non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
pheta eum adudenda sublunia rapit᷑.:
filius hominis uocat᷑: ut ductus ad cele¬
stia. hoĩem se esse meminerit. Ac si eum
diuina uox uerbis aꝑtiorib ãmoneat
dicens. Mem̃to quid sis. ne de his ad q̃
raꝑis excollaris: s altitudinẽ reuela¬
tionis. tẽpora memoria conditionis.
Ex eo gͦ colligendũ est. quanta cõmu¬
nis nature memoria. in corde depͥmi
debeat terrenȩ potestatis tumor: si ex
humanitatis uocabulo agit᷑: ne cogita¬
tionis elatio. ex secretis celestib genere¬
tur. Cunis uidelicet humanitatis. bene
beatus iob semꝑ recordationẽ tenuit:
quiait. Nũquid non inutero fecit me
qui ⁊ illum oꝑatus ẽ. ⁊ formauit in
uulua unus: Ac si aꝑte dieat. Cur ñ
eque debeamꝰ in euiuslibet negotii
iuditio discuti. qui ꝑ conditoris po¬
tentiam. sumus equalit̾ facti. S qͥa
castitatis eius atq humilitatis acta
cognouimus: nẽ liberalitatis oꝑa cog¬
bant pauꝑib. ⁊i oculos uiduȩ expecta¬

Expanded text:
pheta, cum ad videnda sublimia rapitur, filius hominis vocatur , ut ductus ad coelestia, hominem se esse meminerit. Ac si eum divina vox verbis apertioribus admoneat dicens: Memento quid sis, ne de his ad quae raperis extollaris, sed altitudinem revelationis tempera memoria conditionis. Ex eo ergo colligendum est quanta communis naturae memoria in corde deprimi debeat terrenae potestatis tumor, si ex humanitatis vocabulo agitur, ne cogitationis elatio ex secretis coelestibus generetur. Cujus videlicet humanitatis bene beatus Job semper recordationem tenuit, qui ait: Nunquid non in utero fecit me, qui et illum operatus est, et formavit in vulva unus? Ac si aperte dicat: Cur non aeque debeamus in cujuslibet negotii judicio discuti, qui per conditoris potentiam sumus aequaliter facti? Sed quia castitatis ejus atque humilitatis acta cognovimus, nunc liberalitatis opera cogbant, pauperibus, et oculos viduae exspecta
Abbreviated transcription (Latin):
perit. quia concupiuerat: s potius
ideo concupuut. quia incaute respexit
fit uͦ recte retributionis examine: ut
qui extior negligenter utit᷑. interio¬
ri ocło non inuste cecet᷑. Sepe autẽ¬
iam intͥnsecus concupiscentia dñat᷑ ⁊
⁊ illecebratꝰ animus. ad usus suos sen¬
sus corꝑeos famulari more tyrannidis
exigit: suisq uoluptatib ocłos serui¬
re compellit: atq ut ita dicã. fene¬
stras luminis ad tenebras aꝑit cecita¬
tis. Unde scĩ uixi cũ sinistra pulsari.
delectatione se sentiunt: ipsa ꝑquȩ
formȩ speties ad mentẽ ingreditur.
discipline magistĩo lumina restrin-¬
gunt: ne prauȩ cogitationi. uisiole¬
nocinata famulet᷑. Quȩ si umꝙͣ. sub¬
tiliter eustodiri negligit᷑ cogitationis
inmunditia ꝓtinꝰ ad oꝑationẽ tran¬
sit. Unde ⁊ mox subditur. Et in ma

Expanded text:
pexit, quia concupierat, sed potius pexit, quia concupierat, sed potius ideo concupivit, quia incaute respexit. Fit vero rectae retributionis examine, ut qui exteriori negligenter utitur, interiori oculo non injuste caecetur. Saepe autem intrinsecus concupiscentia dominatur, et illecebratus animus ad usus suos sensus corporeos famulari more tyrannidis exigit, suisque voluptatibus oculos servire compellit, atque, ut ita dicam, fenestras luminis ad tenebras aperit caecitatis. Unde sancti viri cum sinistra pulsari delectatione se sentiunt, ipsa, per quae formae species ad mentem ingreditur, disciplinae magisterio lumina restringunt, ne pravae cogitationis visio lenocinata famuletur. Quae si unquam subtiliter custodiri negligitur, cogitationis immunditia protinus ad operationem transi
Abbreviated transcription (Latin):
carnis corruptibilis pondere gra¬
uati. nequaquã ualemus sic uiue¬
re: ut nilla nos possit culpe dele¬
ctatio pulsare. S aliud ẽ nolentem
tangi : aliud consentientẽ animũ
ꝑui. Sancti autẽ uiri tanto ui¬
gilantiori se circũspectione eustodi¬
unt: quanto se pulsari sinistris mo¬
tib uel transitoriȩ dedignantur¬
Unde adhuc subditur. Si secutus est.
oculus meus cormeum. Sece iterũ
ꝑ interiors iugoris custodiã. ad exterio¬
rum menbroꝵ disciplinã redit: ut
si quid fortasse eor illieitum concupis¬
ceret: pressus ꝑ disciplinȩ magisteri¬
um. ocłs uidere recusarẽt. Sicut e¬
nim sepe temptatio ꝑ ocłos trahitur:
sicͥ numqͣm concepta intͥusecus. com¬
pellit sibi extrinsecꝰ oculos deseruire.
Nam plerũq res quelibet. innocenti
mente respicit᷑: s ipso conspectu. ani¬
mus concupiscentiȩ gladio confodit᷑.
Non enĩ ut exempli causa iã diximꝰ.
daiduriȩ conugẽ ideo studiose res¬

Expanded text:
carnis corruptibilis pondere gracarnis corruptibilis pondere gravati, nequaquam valemus sic vivere, ut nulla nos possit culpae delectatio pulsare. Sed aliud est nolentem tangi, aliud consentientem animum perimi. Sancti autem viri tanto vigilantiori se circumspectione custodiunt, quanto se pulsari sinistris motibus vel transitoriae delectaterimi. Sequitur: Si secutus est oculus meus cor meum. - Ecce iterum r interioris vigoris custodiam, ad exteriorum membra disciplina redit, ut si quid fortasse cor illicitum concupisceret, pressus per disciplinae magisterium oculus videre recusaret. Sicut enim saepe tentatio per oculos trahitur, sic nonnunquam concepta intrinsecus compellit sibi extrinsecus oculos deservire. Nam plerumque res quaelibet innocenti mente respicitur, sed ipso conspectu animus concupiscentiae gladio confoditur. Non enim, ut exempli causa dicamus, David Uriae conjugem ideo studiose res
Abbreviated transcription (Latin):
satus agnosceret: si uitã simplicẽ
uere tenuisset. Dicat gͦ a ppendat
me in statera iustar ꝙ seiat ds̃ sim¬
plicitatem meã: quod est seire me
faciat. Ae si patenter fateatur dicẽs.
Quantum ad humanȩ uite modũ:
nulla in me reprehendenda iure ui¬
deo. S nisi mediator dĩ ⁊ hominũ.
cum subtilioris uite p̃ceptis appa¬
reat: quantũ adhuc auera simpli¬
citate discrepem ñ eognoseo. Rectꝰ
uͦ ordo seruatur: si prius in uanita¬
te. ⁊ postinodũ pes in dolo festinas¬
se dicitur. Uanitas quippe ad leui
tatem: dolus uͦ ad malieiã ꝑtinet.
Et plerumq ñ nulli ad quẽdã post
maliciosa ꝑueniunt: quia pruus
leuia ñ declinant. Sequitur:.
i declinauit gressus meus de
elinat: quotiens nr̃a eogitatio iter
rectitudinis ꝑ consensũ relinquit
erroris. Quasi uͦ tot gressus extra
uam ponimꝰ: quot ꝑuersis deside¬
tis. a cȩlestis uitȩ delectatione seꝑa¬
mur. Ut enĩ prefati sumus. ad hue

Expanded text:
satus agnosceret si vitam simplicem satus agnosceret si vitam simplicem vere tenuisset. Dicat ergo: Appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Quod est scire me faciat. Ac si patenter fateatur, dicens: Quantum ad humanae vitae modum, nulla in me reprehendenda jam video; sed nisi Mediator Dei et hominum cum subtilioris vitae praeceptis appareat, quantum adhuc a vera simplicitate discrepem, non cognosco. Rectus vero ordo servatur, si prius in vanitate, et postmodum pes in dolo festinasse dicatur. Vanitatatem, dolus vero ad malitiam pertinet. Et plerumque nonnulli ad quaedam post malitiosa perveniunt, quia prius levia non declinant. Sequitur: VERS. i declinavit gressus meus de clinat, quoties nostra cogitatio iter rectitudinis per consensum relinquit erroris. Quasi vero tot gressus extra viam ponimus, quot perversis desideriis a coelestis vitae delectatione separamur. Ut enim praefati sumus, adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
non comminabat᷑. Hinc ꝑ paulũ dicit᷑.
Per pacientiã curramus ꝓpositũ nobis
certam̃. aspicientes in auctorẽ fidei .i
consummatorem iħm: qui ꝓposito sibi
gaudio sustinuit crueẽ. confusione
contempta. Ad hoc itaq dñs apparuit
in earne: ut humanã uitam ammo¬
nendo excitaret: exempla p̃bendo ac¬
cenderet: mouendo redimeret: resur¬
gendo reꝑaret. Cum gͦ nulla in se
beatus iob uire redarguenda reppe¬
rit: ad excedentẽ omĩa redemptoris
uitam. mentis oculos tendit: ut in il¬
la cognoseat. ipse quid muius habeat
eum dicit. Si ambulaui in uanitate.
⁊ festinauit in dolo pes meus: appendat
me in statera iusta. ⁊ sciat deus simn¬
plicitatẽ meam. Ac si aꝑte dicat. Si
qua uniqͣm leuiter. si qua ꝑuiciose ꝑ¬
petraui: dei.i hominũ mediator ap¬
pareat: ut in eius uita eognoseam.
anego ueraciter simplex fui. Qui
enim ut diximꝰ suorum temporum
iures excesserat: mediatorẽ dei et
hominũ querebat: ut in illo pen¬

Expanded text:
Paulum dicitur: Per patientiam curramus ad propositum nobis certamen, aspicientes in auctorem fidei, et consummatorem Jesum: qui proposito sibi gaudio, sustinuit crucem, confusione contempta . Ad hoc itaque Dominus apparuit in carne, ut humanam vitam admonendo excitaret, exempla praebendo accenderet, moriendo redimeret, resurgendo repararet. Cum ergo nulla in se beatus Job jure redarguenda reperit, ad excedentem omnia Redemptoris vitam mentis oculos tendit, ut in illa cognoscat ipse quid minus habeat, cum dicit: Si ambulavi in vanitate, et festinavit in dolo pes meus, appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Ac si aperte dicat: Si qua unquam leviter, si qua perniciose perpetravi, Dei et hominum Mediator appareat, ut in ejus vita cognoscam an ego veraciter simplex fuerim. Qui enim, ut diximus, suorum temporum viros excesserat, Mediatorem Dei et hominum quaerebat, ut in illo pen
Abbreviated transcription (Latin):
ditium fac̾ẽ estimans: si solus comed̾et.
quod dñs omnium cõmuniter ereasset.
Quȩ ꝓfecto cõmunio conu̾sationis. esse
cum talib intra domesticos parietes
debet: ex quib et̾ne ꝓficiant m̾ta
retributionis. Unde sc̃s uir. non quẽ¬
libet: s ad manducandũ sotium pu¬
pillum habuisse se ꝑhibet. Sed tanta hee
pietatis uscera. utrũ a semetipso habu¬
erit. anconditoris sui grã sit conseeu¬
tus. innotescat. Sequit᷑. Quia ab in¬

Expanded text:
dicium facere aestimans, si solus comederet quod Dominus omnium communiter creasset. Quae profecto communio conversationis esse cum talibus intra domesticos parietes debet, ex quibus aeternae proficiant merita retributionis. Unde sanctus vir non quemlibet, sed ad manducandum socium pupillum se habuisse perhibet. Sed tanta haec pietatis viscera utrum a semetipso habuerit, an conditoris sui gratia sit consecutus, innotescat. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enim leue se ꝑpeti. dãpnum hu¬
militatis credunt: si ab eis ꝓmerito
fortasse ordinis pluris estiment᷑. Hinc
est enĩ quod primus pastor eccłiȩ. eũ
adorante se cornelio. suꝑ se fibi hono¬
rem uid̾et oblatum: ad equalitaten
conditionis suȩ citius recurit dicets.
Surge:⁊ ego ipse homo sũ. Quis enĩ
neseiat: qd̾ conditori suo homo le¬
beat. ⁊ non homim ꝓsterni. Quiagͦ
humiliari sibi plusqͣm debuit ꝓci¬
mum udit. ne ultra humanitatis
metas mens intumesceret. ẽẽ se ho¬
minem recognouit: quatinꝰ illati
sibi honoris elationem frangeret ex con¬
siderata equalitate conditionis. Hine
a iohe angłs adoratus: ereaturam se
esse cognoseit. dicens. Uide ne feceris:
cum seruus tuus sũ ⁊ frm̃ tuorum ha¬

Expanded text:
Neque enim leve se perpeti damnum huNeque enim leve se perpeti damnum humilitatis credunt, si ab eis pro merito fortasse ordinis pluris aestimentur. Hinc est enim quod primus pastor Ecclesiae, cum, adorante se Cornelio, super se sibi honorem videret oblatum ad aequalitatem conditionis suae citius recurrit, dicens: Surge, et ipse ego homo sum . Quis enim nesciat quod conditori suo homo debeat et non homini prosterni? Quia ergo humiliari sibi plus quam debuit proximum vidit, ne ultra humanitatis metas mens intumesceret, esse se hominem recognovit, quatenus illati sibi honoris elationem frangeret ex considerata aequalitate conditionis. Hinc a Joanne angelus adoratus, creaturam se esse cognovit, dicens: Vide ne feceris; conservus tuus su
Abbreviated transcription (Latin):
lia terrȩ. Homo qͥꝑe anmalib irra¬
tionabilib ñ autem ceteris hõĩb na¬
tura prelatus ẽ: ⁊ iccireo ei dlcitur
ut ab animalib. ⁊ non ab ab homine
timeat᷑. Quia contra naturã suꝑbi-¬
re est: ab equali uelle timeri. Quã-¬
uis plerumq a subditis etiã sancti
uiri timeri appetunt: s quando ab
eisdem subditis dm̃ minime timeti
deprehendunt: ut humana saltim
formidine peccare netuant: qui
diuina iuditia ñ formidant. Neqͣ¬
qm gͦ prepositi ex hoc quesito timo¬
re suꝑbiunt: in quo ñ suam głam.s
subditorũ iusticiam querunt. In eo e¬
nim quod metũ sibi a ꝑuerse uuien¬
tib erigunt: quasi non hoĩb s bru¬
tis animalib dnãntur. Quia uideli¬
cet ex qua parte bestiales st̃ subditi:
ex ea debent etiam formidini iacere
gatur: non de excellentia potestatis.
s de ȩqualitate conditionis gaudent.
Et non solum ab eis mẽtui: s etiã plus
qͣm necesse ẽ. honorari refugiunt.

Expanded text:
Homo quippe animalibus irrationabilibus, non autem caeteris hominibus natura praelatus est; et idcirco ei dicitur, ut ab animalibus et non ab homine timeatur, quia contra naturam superbire est, ab aequali velle timeri, quamvis plerumque a subditis etiam sancti viri timeri appetunt, sed quando ab eisdem subditis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam tamen praepositi ex hoc quaesito timore superbiant, in quo non suam gloriam, sed subjectorum justitiam, quaerunt. In eo enim quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi non hominibus, sed animalibus dominantur, quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere gatur, non de excellentia potestatis, sed de aequalitate conditionis gaudent; et non solum ab eis metui, sed etiam plus quam necesse est honorari refugiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nec eogitasse uit sc̃s de fornicationis
macula demonstrat᷑. Per hoc autẽ
quod subicit. ⁊ si ad hostiũ amei
mei insidiatus sum: patenter inno¬
tescit. quod areatu adulterii liber fu¬
it S ad hec fortasse aliquis dieat.
Quid de se mirum sẽs uit asserit.
si non solum ab adulterii crimine.
uerum etiã a forneationis inquina¬
tione se liberum seruauit: Hec au¬
tem paruipendimus: si uͥtutum eius
tempora minime pensamꝰ. Needum
enim ad restrictionẽ carnis. reuela¬
te grẽ districtior censura ꝓcesse-¬
rat: quȩ non solum eorꝑis. s ⁊ cor¬
dis lasciuiam reprehendit. Needũ mul¬
torum continentiũ castitatis bonaims¬
tanda ꝓdierant: ⁊ tam̃ beatus iob exẽ¬
pla munditiȩ. quȩ ñ acceꝑat tradebat.
Amultis autem nunc. etiam ꝓost ꝓhibi¬
tionem dĩ: carnis inmunditia ꝑpetͣ¬
tur. Hinc gͦ colligendũ est. quia cũ
tanta culꝑa nunc etiam post p̃ceptũ
in grauib delinquit᷑: cum quanta

Expanded text:
neque cogitasse vir sanctus de fornicationis neque cogitasse vir sanctus de fornicationis macula demonstratur. Per hoc autem quod subjicit: Et si ad ostium amici mei insiditatus sum, patenter innotescit quod a reatu adulterii liber fuit. Sed ad haec fortasse aliquis dicat: Quid de se mirum sanctus vir asserit, si non solum ab adulterii crimine, verum etiam a fornicationis inquinatione se liberum servavit? Haec autem parvipendimus, si virtutum ejus tempora minime pensamus. Necdum enim ad restrictionem carnis revelatae gratiae districtior censura processerat, quae non solum corporis, sed et cordis lasciviam reprehendit. Necdum multorum continentium castitatis bona imitanda prodierant, et tamen beatus Job exempla munditiae, quae non acceperat, tradebat. A multis autem nunc etiam post prohibitionem Dei carnis immunditia perpetratur. Hinc ergo colligendum est, cum tanta culpa nunc etiam post praeceptum in gravibus delinquitur, cum quanta
Abbreviated transcription (Latin):
quam areatu adulterii. nequaꝙͣ disere¬
pet culpa fornicationis. eũ ueritas di¬
eat. qui uid̾it mulierem ad eoncu¬
piscendum eã. iam mecatus ẽ eam in
corde suo: quia enĩ greco uerbo me¬
chus adulter dieitur. cũ non aliena
comux sed mulier uideri ꝑhibet᷑: aꝑ¬
te ueritas ostendit: quia etiã solo ui¬
su eum turpit̾ uel uinupta concupis¬
citur. adulteriũ ꝑpetratur. Qd̃ tam̃
plerumq ex loeo uel ordine concupis
ero ordine studiosa eoncupiscentia. si¬
cut illum adulteri inquinat culpa.
In ꝑsonis tam̃ non ddissimilib. isdemlu¬
xuriȩ distinguit᷑. reatus. In quib for¬
nieationis eulpa. quia ᷤ adulterii reatu
discernit᷑. predicatoris egregii lingua
testatur: quȩ int̾ cetera asserit dicẽs.
Neq formearii. neq y dolis seruientes.
neq adulteri. regnum dĩ possidebt̃.
Quod enĩ disumete reatu sententiã
subdidit: qm̃ non ualde a se dissidat
ostendit. Per hoc uͦ quod dicit᷑. si de¬
ceptum ẽ eor meum suꝑ mulierem:

Expanded text:
quam a reatu adulterii nequaquam discrepat culpa fornicationis, cum Veritas dicat: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Quia enim Graeco verbo moechus adulter dicitur, cum non aliena conjux, sed mulier videri prohibetur, aperte Veritas ostendit quia et solo visu, cum turpiter vel innupta concupiscitur, adulterium perpetratur. Quod tamen plerumque ex loco vel ordine concucro ordine studiosa concupiscentia, sicut illum adulterii inquinat culpa. In personis tamen non dissimilibus idem luxuriae distinguitur reatus, in quibus fornicationis culpa, quia ab adulterii reatu discernitur, praedicatoris egregii lingua testatur, qui inter caetera asserit, dicens: Neque fornicarii, neque idolis servientes, neque adulteri, regnum Dei possidebunt . Quod enim disjuncto reatui sententiam subdit, quam valde a se dissideat ostendit. Per hoc ergo quod dicitur: Si deceptum est cor meum super muliere,
Abbreviated transcription (Latin):
Miseratio ⁊ enĩ ⁊ si eius fuit arbitrii.
ut cum ipso ꝓficeret: liquet tamen
quia eius arbitrii non fuit. ut eũ ip¬
so de utero exiret. Constat gͦ quia
suȩ u̾ͥtuti. nil tribuit qͥ ꝓfecto testa¬
tur. quia hoc ex conditionis munẽ
accepit. Bonum igit̾ quod a condi¬
tione habuisse se intimat. liquet ꝓ¬
culdubio quia ad laudẽ conditoris
narrat: indicans ab ipso se accepisse
ut pius eẽt. a quo accepit ut eẽt. Qͥa
sicut suo oꝑe in ut̾o conditus ñ fuit:
ita nec sua uͥtute abutero pius fuit.
S pensandũ nobis ẽ quod asserit:
creuit mecũ. Non nulli enĩ quode¬
tatem crescunt. abumnocentia de-¬
crescunt. Electisuͦ. cum foris etas cor¬
poris: intus si dici liceat. erescit etas

Expanded text:
Miseratio etenim etsi ejus fuerit arbitrii, ut cum ipso proficeret, liquet tamen quia ejus arbitrii non fuit ut cum ipso de utero exiret. Constat ergo quia suae virtuti nil tribuit, qui profecto testatur quia hoc ex conditionis munere accepit. Bonum igitur quod a conditione habuisse se intimat, liquet procul dubio quia ad laudem conditoris narrat, indicans ab ipso se accepisse ut pius esset, a quo accepit ut esset, quia sicut suo opere in utero conditus non fuit, ita nec sua virtute ab utero 692 pius fuit. Sed pensandum nobis est, quod asserit: Crevit mecum. Nonnulli enim quoad aetatem crescunt, ab innocentia decrescunt. Electis vero cum foris aetas corporis, intus, si dici liceat, crescit aetas
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Nunc uͦ ait. Si contẽpsi iuditiũ
subire eum seruomeo ⁊ ancalla me¬
a: cum disceptarent aduersũ me.
Quis digne considerare ualeat. Hiꝰ
uiri tam sublimia uͥtutum modera¬
mina: in quo tanta ẽ auctoritas re¬
giminis. ut ad silentium restriugã¬
tux duces. tanta humilitas eordis. ut
ex eqͦ ad iuditiũ uenire ꝑmittant᷑ ancille
Eece apparet miromͦ ĩ potestate pͥncipib po¬
tior in certamine seruis eqͣlis: in cetu pͥncipũ
meinor regiiiis. uie̾tamine famuloꝵ memor
cõditionis. Se quippe sub uͦ dño famulũ
conspieit: i deo coidis altitudine. se suꝑ
famulos ñ extollit. Unde ꝓtinꝰ subdit.¬

Expanded text:
 Nunc vero ait: Si contempsi judicium subire cum servo meo et ancilla mea, cum 689 disceptarent adversum me. Quis digne considerare valeat hujus viri tam sublimia virtutum moderamina? In quo tanta est auctoritas regiminis, ut ad silentium restringantur duces: tanta humilitas cordis, ut ex aequo ad judicium venire permittantur ancillae. Ecce apparet miro modo in potestate principibus potior, in certamine servis aequalis; in coetu principum memor regiminis, in certamine famulorum memor conditionis. Se quippe sub vero domino famulum conspicit, ideoque cordis altitudine se super famulos non extollit. Unde et protinus subdit
Abbreviated transcription (Latin):
recte ẽ diuinis iuditiis ordinata: ut
quia om̃is homo iter uitȩ eque ñ gͣ¬
ditur: alter ab altero regat᷑. Sancti
autem uiri eum presunt. ñ in se po¬
testatẽ ordinis. s equalitatẽ condi¬
tionis atcendunt. Nec p̃esse gauden
hominib: sed ꝓdesse. Sciunt enĩ quod
antiqu patres nr̃i. non tam reges ho
minum qm pastores peceoꝵ fuisse
memorant᷑. Q cum. noe dñs filiisq

Expanded text:
recte est divinis judiciis ordinata; ut recte est divinis judiciis ordinata; ut quia omnis homo iter vitae aeque non graditur, alter ab altero regatur. Sancti autem viri cum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendunt; nec praeesse gaudent hominibus, sed prodesse: sciunt enim quod antiqui patres nostri, non tam hominum reges, quam pastores pecorum fuisse memorantur. Et cum N
Abbreviated transcription (Latin):
sierit. quid respondebo illi: Qui ut sẽ¬
ꝑ eor in humilitate depͥmat: nequaꝙͣ
in eisdem famulis conspicit. qͥ sibi sta-¬
tus est dispar: s qd̾ natura cõmunus. Un¬
magna ẽ uirtus humilitatis: eonsi¬
derata equalitas conditionis. Om̃s nãq
homines natura equales sumꝰ: s ac¬
cessit dispensatorio ordine. ut quib¬
dam p̃lati uideam᷑. Si igitur hoc am̃¬
te deprimimꝰ. quod temꝑalit̾ accessit:
inuenimus citius. qd̾ naturaliter su¬
mus. Plerumq enĩ se anmo accepta
potestas obicit: eumq tumidis eogi¬
tationib fallit. Manu gͦ hunullimȩ
consid̾ationis: depͥmendus ẽtumor
elationis. Si enim apud semetipsam
mens descendit de uertice culminis:
citius planiciẽ inuenit naturalis
equalitatis. Nam ut p̃fati sumꝰ om̃s
homines natura equales genuit. s
uariante meritorũ ordine. alios aliis
dispensatio oeculta postponit. Ipsa au¬
tem aiuersitus quȩ accessit ex uitio:

Expanded text:
sierit, quid respondebo illi? Qui ut semsierit, quid respondebo illi? Qui ut semper cor in humilitate deprimat, nequaquam in eisdem famulis conspicit, quod sibi status est dispar, sed quod natura communis. Unmagna est virtus humilitatis, considerata aequalitas conditionis. Omnes namque homines natura aequales sumus; sed accessit dispensatorio ordine, ut quibusdam praelati videamur. Si igitur hoc a mente deprimimus quod temporaliter accessit, invenimus citius quod naturaliter sumus. Plerumque enim se animo accepta potestas objicit, eumque tumidis cogitationibus fallit. Manu ergo humillimae considerationis deprimendus est tumor clationis. Si enim apud semetipsam mens descendit de vertice culminis, citius planitiem invenit naturalis aequalitatis. Nam, ut praefati sumus, omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine, alios aliis dispensatio occulta postponit. Ipsa autem diversitas, quae accessit ex vitio,
Abbreviated transcription (Latin):
cem cogitat: indesinenter cotidie
rationũ suarum in meliꝰ eausas pa¬
rat. Qui eternum dñm tremore
cordis intuet᷑: iura temꝑalis dñiz.
suꝑ subiectos moderari cõpellitur. ꝑ¬
pendit enĩ nil esse. quod tẽꝑaliter p̃¬
est ceteris: qnͣdo illi ad reddendã ra¬
tionem subest. qui sine fine dñatur.
Sepe namq transitoria potestas: a¬
nimũ ꝑ abrupta elationis rapit. Et
quia eo quisq extollit᷑. quo se ẽẽ. su¬
ꝑ aliquos uidet: illum oportet qͥ suꝑ
se est semꝑ aspitiat: ut ex eius metu
qui supͣ omĩa est. crescentẽ intrinse¬
cus animi tumorẽ premat. Intuet᷑
enim qui sub ipso sint. s consid̾et ipse
decreseat tumor falsȩ dñationis. Un¬
de beatus iob. quia eius iuditiũ qui
suꝑ omĩa est metuit: hic ad tẽꝑale iudi¬
tium famulis equalis uenit dicens. Si
contempsi iuditiũ subire eũ seruo me¬
o. i ancilla mea: cum disceptarent ad¬
uersum me. Quid enĩ fatiam cũ sur¬
rexerit adiudicandũ dñs ⁊⁊ cum que¬

Expanded text:
cem cogitat, indesinenter quotidie rationum suarum in melius causas parat; qui aeternum Dominum tremore cordis intuetur, jura temporalis dominii super subjectos moderari compellitur. Perpendit enim nil esse quod temporaliter praeest caeteris, quando illi ad reddendam rationem subest qui sine fine dominatur. Saepe namque transitoria potestas animum per abrupta elationis rapit. Et quia eo quisque extollitur, quo se esse super aliquos videt, illum oportet qui super se est semper aspiciat, ut ejus metu qui supra omnia est crescentem intrinsecus animi tumorem premat. Intuetur enim qui sub ipso sint, sed consideret subdecrescat tumor falsae dominationis. Unde beatus Job, quia ejus judicium qui super omnia est metuit, hic ad temporale judicium famulis aequalis venit, dicens: Si contempsi judicium subire cum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me. Quid enim faciam cum surrexerit ad judicandum Deus? et cum quae
Abbreviated transcription (Latin):
meo &e ancilla mea: eũ disceptarent
adnersum me. Qui enim iudieari eum
seritis ancillisꝙ ñ renint. liquido in¬
dicat. quod contra nullũ uinqͣm ꝓxi¬
mim. apd̾ se tumidus fuit. Inter hec
autẽ libet intueri. uitam suã in om̃i¬
b quanta uir sẽs discretione custo¬
dit. Non enĩ longe suꝑtus duxit: ui

Expanded text:
 ancilla mea, cum disceptarent adversum me. - Qui enim judicari cum servis ancillisque non renuit, liquido indicat quod contra nullum unquam proximum apud se tumidus fuit. Inter haec autem libet inquiri vitam suam in omnibus quanta vir sanctus discretione custodit. Non enim lon
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑem ñ despexit. uirtutẽ humi¬
litatis ex hibuit: qd̾ autem oꝑuit pie¬
tatis. Duȩ quippe istȩ uͥtutes. ita sibi¬
met ẽẽ conexe debent: ut uicaria o¬
pese fulciant: quatinꝰ nee humilitaᷤᷤ
ctim uenerat᷑ ꝓximum. largitatis
grãm deserat᷑ꝰ nec pietas cũ largit᷑¬
intumescat. Erga indigentiã itaq ꝓ
.xiiiii. humilitatẽ pietas fulciat. hu¬
militas pietatẽ: ut cum indigentẽ
reb necessariis. naturȩ tue consor
tegere. nec ꝑ suꝑbiam negligas ue¬
nerari quẽ tegis. Nam sunt non

Expanded text:
perem non despexit, virtutem humilitatis exhibuit, quod autem operuit, pietatis. Duae quippe istae virtutes ita sibimet esse connexae debent, ut vicaria semper ope fulciantur, quatenus nec humilitas, cum veneratur proximum, largitatis gratiam deserat, nec pietas, cum largitintumescat erga indulgentiam. Itaque proximi humilitatem pietas fulciat, humilitas pietatem, ut cum indigentem rebus necessariis naturae tuae consorttegere, nec per superbiam negligas venerari quem tegis. Nam sunt non
Abbreviated transcription (Latin):
re nos facere⁊ usitato nr̃e loquuti¬
ons mͦ. qu letum diem dicimꝰ ex
quo contigit ut letem᷑. Hinc est enĩ
quod ad abraham dñs dicit. Nunc
cognoui. quod timeas dm̃. Neq enim
ereator tempoꝵ. quicqmͣ cognouit ex
tempore: s cognoseere eus ẽ. ex euiꝰ¬
libet cause emergentis articulo. no¬
bis cognitionẽ prebere. Quis uͦ state¬
rȩ nomine. nisi mediator dĩ ⁊ homi¬
num designat᷑: in quo equa lance
omĩa merita nr̃a pensantur. ⁊ in eu¬
ius preceptis agnoscimꝰ. quid in nostra
uita minus habeamus: In hac autẽ
statera appendim᷑: quotiens ad uitȩ
eius exempla ꝓuocam᷑. Hine namq

Expanded text:
re nos facere, usitato nostrae locutionis modo, qui laetum diem dicimus, ex quo contingit ut laetemur. Hinc est enim quod ad Abraham Dominus dicit: Nunc cognovi quod timeas Deum . Neque enim creator temporum quidquam cognovit ex tempore; sed cognoscere ejus est ex cujuslibet causae emergentis articulo nobis cognitionem praebere. Quis vero staterae nomine nisi Mediator Dei et hominum designatur? In quo aequa lance omnia merita nostra pensantur, et in cujus praeceptis agnoscimus quid in nostra vita minus habeamus. In hac autem statera appendimur, quoties ad vitae ejus exempla provocamur. Hinc namque
Abbreviated transcription (Latin):
greditur. sententia explet. Quia
igitur humanoꝵ auctuũ dñs sub¬
tili exanune gressus enumerat:
ira sine uoce iuditio: ira in uoce
concilio: ira uͦ in uoce atq sermone.
gehenne ignib mancipat᷑. Hane-
subtilitatẽ considerationis eiꝰ ꝓpħa
magne. potens. dñs exercititũ nom̃
tibi: magnus consilio. meõprehensi¬
bilis cogitatu. cuius oculi aꝑti sunt
suꝑ om̃s uias filiorũ adam: ut red¬
das uniciuq scd̾m uias suas. ⁊ sed̾m
fructum adinuentionũ suarum.
natione confid̾at. ⁊ ut in uno quoq
nr̃m. nec ea quȩ reniineret bona
pretereat: nec mala quȩ uidelicet
displicent. sine inerepatione dere-¬
ubi habitas: ubi sedes ẽ sathanȩ :⁊ ⁊ te¬
nes nom̃ meumꝰ & ñ negasti fidem
meam. Et paulopost. Sed habeo aduersũ
te pauea: quia habes illic tenentes do¬
ctrinam balaam. Hinc angłõ thyatire
dicitur. Noui oꝑa tua. ⁊ caritatẽ. ⁊ fidem
⁊ minist̾ium. ⁊ pacientiã tuam. ⁊oꝑa¬

Expanded text:
reditur sententia expletur. Quia reditur sententia expletur. Quia igitur humanorum actuum Dominus subtili examine gressus enumerat, ira sine voce, judicio; ira in voce, concilio; ira vero in voce atque sermone, gehennae ignibus mancipatur. Hanc subtilitatem considerationis ejus propheta magne potens Dominus exercituum nomen tibi magnus consilio et inconprehensibilis cogitatu cuius oculi aperti sunt super omnes vias filiorum Adam ut reddas unicuique secundum vias suas et secundum fructum adinveni considerat, ut in unoquoque nostrum, nec ea quae remunerat bona praetereat, nec mala quae videlicet displicent sine increpatione dereubi habitas, ubi sedes est satanae: et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Et paulo post: Sed habeo adversum te pauca, quia habes illic tenentes doctrinam Balaam. Hinc angelo Thyatirae dicitur: Novi opera tua, et charitatem, et fidem, et ministerium, et sapientiam tuam, e
Abbreviated transcription (Latin):
aroebit usq ad inferos deorsũ. Comedit
terrã: ⁊ nascentia enus. Ignis qͥppe terrã
atq eius nascentia comedit: cũ libido
carnem. atꝙ ꝑ hanc omĩa bene acta cõ¬
sumit. Nam quicquid ꝓdit ex fruge
rectitudinis. hoc nimitũ conegemat
slamma corruptionis. Bieat gͦ⁊ ignis
est usq ad ꝑditionẽ deuorans. ⁊ omĩa
eradieans genimina: quia si corrupti¬
onis malo ñ resistitur⁊ ⁊ illa ꝓculdu¬
bio ꝑeunt. quȩ bona uidebantur. S so¬
lent ñ nullos ad humilitatẽ uitia ster
atus iob in tanta eastitatis munditia.
etiam humił fuit. S sanctus uir cũ al¬
ta uirtutũ teneat: quã de se humi¬
na sentiat repente aꝑit eũ subuingit.¬

Expanded text:
rdebit usque ad inferos deorsum; comedet terram, et nascentia ejus . Ignis quippe terram atque ejus nascentia comedit, cum libido carnem, atque per hanc omnia bene acta consumit. Nam quidquid prodit ex fruge rectitudinis, hoc nimirum concremat flamma corruptionis. Dicat ergo: Ignis est usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina, quia si corruptionis malo non resistitur, et illa procul dubio pereunt quae bona videbantur. Sed solent nonnullos ad humilitatem vitia sternatus Job in tanta castitatis munditia etiam humilis fuit. Sed sanctus vir cum alta virtutum teneat, quam de se humilia sentiat, repente aperit, cum subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
si in manib meis adhesit macula Qnͣ-¬
do enĩ macła in manib. idest etlpa ac-¬
tionib inhereret. quã censura disci-¬
plinȩ. non sinebat in cogitatione ꝓfice¬
re: Neq enĩ culpa ad opus ꝓdire ꝑmit¬
titur: si intus ubinascitur extinguat᷑.
Si autẽ temptatiomi in corde nascenti. fe¬
stine non resistit᷑. hac eadẽ qua nutrit᷑
mora roboratur. Et exiens foras in oꝑib
uinei uix p̃ualet: quia ipsam intꝰ m̃¬
brorum dnãm mentem captiuã te¬
net. Quia uͦ uir sẽs suꝑiora omĩa sub
conditione intulit: si hȩc umꝙͣ ꝑpe¬
trauerit. sententia se maledictionis

Expanded text:
si in manibus meis adhaesit macula. Quansi in manibus meis adhaesit macula. Quando enim macula in manibus, id est culpa actionibus inhaeret, quam censura disciplinae non sinebat in cogitatione proficere? Neque enim culpa ad opus prodire permittitur, si intus ubi nascitur exstinguatur. Si autem tentationi in corde nascenti festine non resistitur, hac eadem qua nutritur mora roboratur; et existens foris in operibus, vinci vix praevalet, quia ipsam intus membrorum dominam mentem captivam tenet. Quia vero vir sanctus superiora omnia sub conditione intulit, si haec unquam perpetraverit, sententia se maledictionis