comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nisi penes quem om̃is potestas
ẽ. et qui pleni et ꝑfecti tẽporis
sublimen sibi uindicat digni¬
tatem: Ad quẽ bonorum opm
fretus conscientia. ñtimens
aduersarium. sc̃s ꝓpħa festi¬
nat dicens. Sitiuit anima
mea ad dm̃ uiuum: quando
ueniam et appasabo ante faci¬
em dĩ: Hic enim magistratus
tradet reum iudici: eiscilicet
cuiuiuorum et mortuorum
tribuit potestatem. Tribuit
Nonenim quam non habebat
accepit. sed quam ex substan¬
tia patris cumgeneraretur
assumpsit. Hunc magistratũ
tibiet iudicem monstrat: qui
mon strauit accusatorem. et
ostendit quandosit reuelan¬
dus. Indie inquid. quando
iudicabit ds̃ occulta hõm

Expanded text:
nisi penes quem omnia potestas nisi penes quem omnia potestas est et qui pleni et perfecti temporis sublimem sibi uindicat dignitatem, ad quem bonorum operum fretus conscientia non timens aduersarium sanctus propheta festinat dicens: sitiuit anima mea ad deum uiuum, quando ueniam, et parebo ante faciem dei? hic enim magistratus tradet reum iudici, ei scilicet, cui uiuorum et mortuorum tribuit potestatem et tribuinon enim quam non habebat accepit, sed quam ex substantia patris, cum generaretur, adsumsit. hunc magistratum tibi et iudicem monstrat, qui monstrauit accusatorem, et ostendit quando sit reuelandus. in die, inquit, qua indicabit deus occulta hominum
Abbreviated transcription (Latin):
si conscientia unumquemq
prodit. quanto magis gestoꝵ
nr̃orum opus ante dm̃ p̃sto ẽ.
quod expressum in nr̃o corpo¬
re ultimo tp̃r recensebit᷑. et
secretum cogitationis scͥptũ
in cordib nrĩs legetur: De¬
mus igitur oꝑam. ut dum in
hoc sumus uite curriculo con¬
stituti. tam qũa amalo ad ũsa
rio.ita ab improbo liberemur
actu. ne dum imus cũ aduer¬
sario ad magistratum inuia.
nr̃m condemnet errorẽ. Idõ
autem grecus dixit. hoc est
beneuolens. Sienim dũ sumꝰ
in hac uita. ex soluamus nos
auinculis diaboli. nec ille ꝓ¬
pter nos damnabit̃. et nos
auin culis eius erimus alieni
Unde et proassirio psalmus¬
inscribitur .lxx uiiii. Bene
enim consulis adu̾sario. et ꝓ
illo assirio. hoc ẽ uano pacis.
si cius la queis exutus p̃stes
hanc beniuolentiam. ut penam
tui lapsus et mortis euadat
Quodsi uinculis eius hereas
tradet te tamquam reum ma¬
gistratui. idem accusator et
pditor. Quis ẽ magistratus.

Expanded text:
si conscientia unumquemque si conscientia unumquemque prodit, quanto magis gestorum nostrorum opus ante deum praesto est, quod expressum in nostro corpore ultimo tempore recensebitur et secretum cogitationis scriptum in cordibus nostris legetur! demus igitur operam, ut dum in hoc sumus uitae curriculo consrio, ita ab improbo liberemur actu; ne dum imus cum adversario ad magistratum, in via nostrum condemnet errorem. 153.  autem Graecus dixit, hoc est benevolens; si enim dum sumus in hac vita, exsolvamus nos a vinculis diaboli, nec ille propter nos damnabitur, et nos a vinculis ejus erimus alieni. Unde et pro Assscribitur LXX VIllI,. bene enim consulis aduersario et pro illo Assyrio, hoc est uano, facis, si eius laqueis exutus praestes hanc beniuolentiam, ut poenam tui lapsus et mortis euadat. quodsi uinculis eius haereas, tradet te tamquam reum magistratui, idem accusator et proditor. quis est magistratus
Abbreviated transcription (Latin):
tutis usus. et apłicus et ꝓpħi¬
cus sermo: quinos adasꝑiora
precepta et durioris uite do¬
cumenta constringit. Cui c̃¬
sentire nos conuenit. ut eũ
operib emulemur. ne aliqua
nr̃i contu macia abeo dissces¬
sisse prodatur. Iuxtalucam
autem nemo nõbis magis ad¬
uersarius. qua nr̃ ẽ lapsus :
quinos uite nr̃e accusat in¬
diciis. Non quod accusationi
illius iudex futurus querat
officium. sed quod aput õiũ
cognit orem nos nr̃ actus ac-¬
cusat. dum abusu uirtutis.
apłicisq preceptis inuenit᷑
alienus. Itaq adũsarius nob
om̃is uitiorum usus. aduer¬
saria nobis libido. ad uͦsaria
auaritia. aduersaria om̃is im¬
ꝓbitas. ad uersaria õis inqua
cogitanio om̃is denq mala ẽ
conscientia. quȩ nos et hic afficit.
et infuturum accusabit et pro¬
det. sicut testat᷑ apłs dicens.
Testimonium reddente illis
conscientia illorum: et inuicẽ
cogitationib accusantib aut
etiam defendentib. Quod¬

Expanded text:
tutis usus et apostolicus et prophetitutis usus et apostolicus et propheticus sermo, qui nos ad asperiora praecepta et durioris uitae documenta constringit, cui consentire nos conuenit, ut eum operibus aemulemur, ne aliqua nostri contumacia ab eo desciuisse prodatur. iuxta Lucan autem nemo nobis magis aduersarius quam noster est lapsus, qui nos uitae nostrae accusat indiciis, non quod accusationis ullius iudex futurus quaerat officium, sed quod aput omnium cognitorem noster nos actus accusat, dum ab usu uirtutis apostolicisque praeceptis inuenitur alienus. itaque aduersarius nobis omnis uitiorum usus, aduersaria nobis libido, aduersaria auaritia, aduersaria omnis inprobitas, aduersaria omnis iniqua cogitatio, omnis denique mala est conscientia, quae nos et hic adficit et in futurum accusabit et prodet, sicut testatur apostolus dicens: testimonium reddente illis conscientia illorum et inuicem cogitationibus accusantibus aut etiam defendentibus. quod
Abbreviated transcription (Latin):
exies inde donec etiã reddas
Noc eciam matħs posuit.
Ised ille specialiter. iste
generalit̃. Ille enim de re¬
concilianda pace dissidenti¬
um fr̃m dicendum putauit.
hic depenitentia. et om̃is em̃¬
datione delicti. Discutiamꝰ
igitur qui sit aduersarius. ꝗ
magistratus. quiiudex. qui
exactor. quid ue putemus
et̃ quadrantem. quem nͥ quis
exsoluerit. mittatur incas¬
cerem. Et ucta matħm qui¬
dam aduersarius ẽ.cũ quo
minime tibi inhac uita
conuenisse uideatur : qui
aput iudicem futurum ui¬
uorum atq: mortuorum.
manentis simultatis te cri¬
mine ꝑsequatur. Iuxta lu¬
cam autem. ad uersarius ẽ ñr̃
ille precipue. qui serit illecebras
delictorum. ut habeat insuppli¬
cio participes. quos habuit in
errore consortes.Atq ideo so¬
cios querit ad culpam. ut ob¬
noxios prodat adpenam.Quẽ
nobis cauendum. petrus apłs
monet dicens.Aduersarius
ur̃ diabolus tamquã leo ru¬
deuoret. Est et aduersarius

Expanded text:
exies inde, donec etiam nouisexies inde, donec etiam nouishoc etiam Matthaeus posuit, sed ille specialiter, iste generaliter; ille enim de reconcilianda pace dissidentium fratrum dictum putauit, hic de paenitentia et omnis emendatione delicti. discutiamus igitur qui sit aduersarius, qui magistratus, qui iudex, quiue exactor, quidue putemus esse quadrantem, quem nisi quis exsoluerit mittatur in carcerem. et iuxta Matthaeum quidem aduersarius est, cum quo minime tibi in hac uita conuenisse uideatur, qui aput iudicem futurum mortuorum atque uiuorum manentis simultatis te crimine persequatur, iuxta Lucan autem est aduersarius noster ille praecipue, qui serit inlecebras delictorum, ut habeat in supplicio participes. quos habuit in errore consortes, atque ideo socios quaerit ad culpam, ut obnoxios prodat ad poenam. quem nobis cauendum Petrus apostolus monet dicens: aduersarius uester diabolus tamquam leo radeuoret. Est aduersarius
Abbreviated transcription (Latin):
rit ad salutem. Ergo pecca¬
tum irtiguo fontis ablutũ
abea unde generatum est
carne cernitur. Et dum unꝰ¬
quisq cupit redimere de¬
lictum. fit exserie culpe stu¬
dium discipline. Con cupi¬
scentia quoq rerum malarũ.
et quidam motus feruidior
cupiditatis. dei uerbo in ap¬
petitum trans funditur di¬
uine caritatis et amoris. atq
meadem natura fit uaria di¬
sciplina. multoq meliorem
quam antea uoluptatẽ sibi
misteriorum celestium ille
corporis atq anime appetit
adquirit. Alitur enim animꝰ
cognitione rerum. et com¬
ꝑta futurorum repromissioe
sublimior anima oꝑa uetusta
fastidit. Animalis em̃ non ꝑ¬
cipit quȩ spiritus dĩ sunt. stul¬
aitia erum illiẽ. Spiritalis aũ
diuidicat om̃ia. ipse aũt ane¬
mine diiudicatur.
um uadis cum aduersario
tuo ad magistratum inuia.¬
da operam liberari ab illo. ne
forte condemnet te apud
iudicem. et iudex tradat te
ex actori. et exactor mittat
te incarcerem. Dico tibi. nõ

Expanded text:
rit in salutem. Ergo peccarit in salutem. Ergo peccatum irriguo fontis ablutum, ab ea unde generatum est carne secernitur: et dum unusquisque cupit redimere delictum, fit ex serie culpae studium disciplinae. 148. Concupiscentia quoque rerum malarum, et quidam motus fervidior cupiditatis Dei verbo in appetitum transfunditur divinae charitatis et amoris, atque in eadem natura fit varia disciplina, multoque meliorem quam antea voluptatem sibi mysteriorum coelestium ille corporis atque animae appetitus acquirit. Alitur enim animus cognitione rerum, et comperta futurorum repromissione sublimior, animae opera vetusta fastidit: Animalis enim homo non pcipit quae sunt spiritus dei, stultitia enim illi est; spiritalis autem diiudicat omnia, ipse autem a nemine diiudicatur. Dum uadis cum adueraario tuo ad magistratum, in uiada operam liberari ab illo, ne forte condemnet te aput iudicem et iudex tradat te exactori et exactor mittat te in carcerem. dico tibi, non
Abbreviated transcription (Latin):
mortem supplicii corporalis eẽ
de fectum: penam uero animȩ
metuendum.cuius potestati
non natura prescribat. sed ea¬
dem natura subiaceat. Mor¬
tem uero non ẽẽ terribilem.
quam locupletiore fenore
sit im mortalitas redẽptura
Inspirauerat enim dominũ
simplicitatis affectum: uir¬
tutẽs mentis erexerat. fides
sola nutabat. bene eam de
uiliorib roborauit. Nam
sids̃ obliuionem passerum
non habet. hominum hab̃e¬
altiorem interpretationem.
quia decarne peccatum na¬
scitur. et uelut in ut̃o carnis
oꝑatur. De quoait apłs. Siaũt
quod nolo hoc ago. um non
ego illud oꝑior. sed quod ha¬
bitat in me peccatum. Cũ enĩ
ꝓuita mundi huius effusus
dñi sangnis aboleuerit uitia
ingrãm ex offensione c̃uͣtit᷑
Suꝑ abundauit enĩ peccatũ
ut suꝑ abundaret gratia
Fitq ut ex peccato orta peni¬
tentia. ad conuersionem mei¬
ꝓpositi. et ad cupiditate gr̃e
spiritalis impellat. Itaq qđ
erat michi admortem. hoc e¬

Expanded text:
mortem supplicii corporalis esse mortem supplicii corporalis esse defectum, poenam uero animae metuendum, cuius potestati non natura praescribat, sed eadem natura subiaceat, mortem uero non esse terribilem, quam locupletiore faenore sit inmortalitas redemtura. inspirauera dominus simplicitatis adfectum, uirtutem mentis erexerat, fides sola nutabat; bene eam de uilioribus roborauit; nam si deus obliuionem passerum non habet, hominum habealtiorem interpretationem, quia de carne peccatum nascitur, et velut in utero carnis operatur, de quo ait Apostolus: Si autem quod nolo hoc ago, jam non ego illud operor: sed quod habitat in me peccatum . Cum pro vita mundi hujus effusus Domini sanguis aboleverit vitia, in gratiam ex offensione convertitur: Superabundavit enim peccatum, ut superabundaret gratia ; fitque ut ex peccato orta poenitentia ad conversionem propositi, et ad cupiditatem gratiae spiritalis impellat. Itaque quod erat mihi ad mortem, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
ut diuidantur parentes in
filios. dum intemperans mo¬
tus temperantia corporis
ab dicatur. et anima declinat
consortium culpe. ne extͣriȩ
illi et foris sumpte locus re¬
maneret uoluptatis. Filii qͦq
inparentes diuiduntur. dũ
renouati hominis censuram
senilem uitia uetusta decli¬
nãt. pietatisq normam uo¬
luptas adulescentior. tã quã
serie domus refugit discipli¬
nam. Non in congruũ quoq
ẽ. siputemus quod et isti idõ
se diuidant. ut meliores fi¬
ant parentib: maxime cũ
inposteriorib dixerit. Siꝗs
uenit adme. et non oderit pa¬
tremsuum: aut matrem. aut
filios. aut fratres: aut sorores:
etiam et animam suam. non
potest m̃s discipłus ẽẽ. Et idõ
scđm simplicem intellegendi
formam gentilib parentib
qui xp̃m sequit̃ filius ante¬
fertur. Religionis enim metu¬
tantum formidabile ẽẽ sup¬
plicium: penam corporis ñ eẽ
me tuendam. Mors enim na¬
ture finis. nonpena ẽ. Et idõ

Expanded text:
ut diuidantur parentes m ut diuidantur parentes m filios, dum intemperans motus temperantia corporis abdicatur et anima declinat consortium culpae nec extrariae illi et foris sumtae locus remanet uoluptati. filii quoque m parentes diuiduntur, dum renouati hominis censuram senilem uitia uetusta declinant pietatisque normam uoluptas adulescentior tamquam seriae domus refugit disciplinam. non incongruum quoque est, si putemus quod et isti ideo se diuidant, ut meliores fiant parentibus maxime cum m posterioribus dixerit: si quis uenit ad me et non odit patrem aut matrem et filios et fratres et sorores, etiam animam suam, non potest meus discipulus esse. et ideo secundum simplicem intellegendi formam gentilibus parentibus qui Christum sequitur filius antefertur; religio enim tantum formidabile esse supplicium, poenam corporis non esse metuendam — mors enim naturae finis, non poena est — et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ipsa generauit. tamquã
sentib mundi doluit eẽ
confixam. ueterem hominẽ
festinat exuere. ut se sibi au¬
ferat. ne inprouida parentẽ
successio parituram destituat
Rursus cupiditatum irratio¬
nabiles motus.quasi cuius-¬
dam formȩ decore fucato.
lenociniis uoluptatis illec¬
tans. eam sibi tamquam in
usum societatis asciuit. Ita
uelud quedam corporis atq
anime nurus uoluptas. et
motui praue cupiditatis in¬
nubit. Ergo quandiu mansit
inuna domo conspirantib
uitus indiuidła inseꝑabi¬
lisq consensio. nulla inde¬
batur ẽẽ diuisio. Ubi uero x̾
ignem quo delicta cordis ex¬
ureret. uel gladium qui signi¬
ficat exerte aciem potestatis.
quo sp̃s medullarumq secta
penetrant᷑ misit interras. tc̃
caro atq anima regeneratioĩs
innouata misteriis. oblita
quod erat. incipit ẽẽ quod ñ
erat : ac se ueteris uitii qua uiꝰ
sibi ante dilecti societate se¬
cernit. et quasi prodige copu¬
lam posteritatis eliminat.

Expanded text:
sibi ipsa generauit, tamquam sibi ipsa generauit, tamquam sentibus mundi doluit esse confixam, ueterem hominem festinat exuere, ut se sibi auferat, ne inprouidam parentem successio peritura destituat. rursus cupiditatum inrationabilis motus quasi cuiusdam formae decore fucato lenociniis uoluptatis inlectans eam sibi tamquam in usum societatis adsciuit. ita uelut quaedam corporis atque animae nurus uolup\' tas motui prauae cupiditatis innubit. Ergo quamdiu mansit m una domo conspirantibus uitiis indiuidua inseparabilisque consensio, nulla uidebatur esse diuisio. ubi uero Christus ignem quo delicta carnis exureret uel gladium qui significat exsertae aciem potestatis, quo spiritus medullarumque secreta penetrantur, misit in terras, tunc caro atque anima regenerationis innouata mysteriis oblita quod erat incipit esse quod non erat ac se ueteris uitii quamuis sibi ante dilecti societate secernit et quasi prodigae copulam posteritatis eliminat.
Abbreviated transcription (Latin):
sacrilegam famen sciret.diui¬
norumq memoriã preceptoꝵ
anime sensib inherentem.
edacitatis studio preteriret.
hinc peccatum ma nasse pro¬
ditur. tamqũa corpore aĩaq
genitorib. dum corporis na¬
tura tẽptat᷑. anima male sa-¬
na compatit᷑. Que si ad peni¬
tentiam corpus refrenasset.
in ipso ortu eẽ extincta origo
peccati. quam uelut uirili in¬
fusa corporis motu made¬
facta anima: etiam sui uigo¬
re corrupto alienis grauis o¬
nerib parturiuit. Et eñille
molentior et fortior sexus
quodam ualido impetu. ue¬
lut uirilis fertur affectus
hec molliorem qũa uehem̃¬
tiorem studet tenere ratio¬
nem. Exhis itaq diuersarũ
cupiditatum motus in ole¬
uit. Sed ubiq inse anima
redit. de formis partus pu-¬
dore conuenta. degeneres
abiurat heredes. abdicans et¬
motus exosa peccatum. Caro
quoq grauium laborum
defenerata sorte. et usura in¬
urie miserabilis fatigata.
ubi se cupiditatib suis quas

Expanded text:
sacrilegam famem sciret diuisacrilegam famem sciret diuinorumque memoliam praeceptorum animae sensibus inhaerentem edacitatis studio praeteriret. Hinc peccatum manasse proditur tamquam corpore animaque genitoribus. dum corporis natura temtatur, anima male sana conpatitur. quae si adpetentiam corporis refrenasset, in ipso ortu esset exstincta origo peccati, quam uelut uirili infusam corporis motu madefacta anima etiam sui uigore corrupto alienis grauis oneribus parturiuit. etenim ille uiolentior et fortior sexus quodam ualido inpetu uelut uirilis fertur adfectus, haec molliorem quam uehementiorem studet tenere rationem. ex his itaque diuersarum cupiditatum motus adoleuit. sed ubi in se anima redit, deformis partus pudore conuenta degeneres abiurat heredes abdicans motus, exosa peccatum. caro quoque grauium laborum defaenerata sorte et usura iniuriae miserabilis fatigata ubi se cupiditatibus suis, quas
Abbreviated transcription (Latin):
na uitiorum. sed emula quȩ¬
dam. et quasi pedissequa uir¬
tutis. Et rursus quando aĩa
corporis non comuet ille ce¬
bris. nec carnalium uolup¬
tatum delectatione uincit᷑.
sed mens pura. mundiq hui
exuta famulatu. sensus corponꝰ
in suas illicit attrahitq uolup¬
tates. ut audiendi legendiq
usu in crementa uirtutis epu¬
letur : atq interioris suci sp̃alib
ne scitura famen satiet᷑ alim̃tis
Et enimratio cib mentis: est
pleclaraq alimonia suaui¬¬
tatis. quȩ menbra ñ oneret.
neq: innature pudenda:
sed inornamenta conuertat
cum libidinum uolutabrũ
commutatur intemplumdĩ
diuersorumq: uitiorum: sa¬
crarium incipit ẽẽ uirtutũ.
Quod utiq tunc fit. cũ caro
innaturã regressa. igorissui
agnoscit abericem. atq ausu
deposito contumacie. mode¬
rantis anime con iugatur
arbitrio. Qualis fuit cumin¬
habitanda paradisi secreta su¬
scepit: ante quam ueneno
pestiferẽ serpentis infecta.

Expanded text:
na uitiorum, sed aemula quaena uitiorum, sed aemula quaedam et quasi pedissequa uirtutis, et rursus quando anima corporis non coniuet inlecebris nec carnalium uoluptatum delectatione uincitur, sed mens pura mundique huius exuta famulatu sensus corporis in suas inlicit et adtrahit uoluptates, ut audiendi legendique usu incrementa uirtutis epuletur atque interioris suci spiritalibus nescitura famem satietur alimentis; etenim ratio cibus mentis est praeclaraque alimonia suauitatis. quae membra non oneret neque in naturae pudenda, sed ornamenta conuertat, cum libidinum uolutabrum conmutatur in dei templum deuersoriumque uitiorum sacrarium incipit esse uirtutum. quod utique tunc fit, cum caro in naturam regressa uigoris sui agnoscit altricem atque ausu deposito contumaciae moderantis animae coniugatur arbitrio, qualis fuit, cum inhabitanda paradisi secreta suscepit, antequam ueneno pestiferi serpentis infecta
Abbreviated transcription (Latin):
urtutem studiis conuenirenł.
tamen ꝑ crucem dñi saluatoriᷤ
tam inimicitiis qua etiam
mandatorum lege uacuatis
insocietatis concordiã ẽgruert̃.
postea quam xp̃s ecȩlo pax nr̃a
descendens fecit utraq unum.
et medium parietem maceriȩ
soluit immicitias incarne sua
legem mandatorum in decͬtis
euacuans: ut duos conderet
corpore deo. Qui ẽ uterq. nisi
unus interior alter exterior:
Aterum anime spectat uigorẽ.
alterum refert adcorporis sen¬
sum: quamquam inseparabiliꝰ
affectus con spiratione con¬
cordent. cum caro subiecta me¬
liori. salutarib obebit imꝑus.
Non quo innaturã animȩ
subtilitate materiȩ trans¬
fusa demigrat. sedquia deli-¬
ciis abdicatis ab omĩ defecata
labe uitiorum: ꝑcȩlestis con¬
uersationis tramitem. obedi¬
entie affectione gradiatur.
Iam non ut antea legimentĩ
repugnans. sed ꝑlegem m̃tis
et spiritum uitȩ liberata ale¬
ge peccati. ut anime carofiat
appendix.anima non iam le¬

Expanded text:
uirtutem studiis conuenirent, uirtutem studiis conuenirent, tamen per crucem domini salutaris tam inimicitiis quam etiam mandatorum lege uacuatis in societatis concordiam congi-uerunt, posteaquam Christus e caelo pax nostra descendens fecit utraque unum et medium parietem maceriae soluit inimicitias in carne sua lege man evacuans ut duos conderet corpore deo. quis est uterque nisi unus interior, alter exterior? alterum animae spectat uigorem, alterum refert ad corporis sensum, quamquam inseparabilis adfectus conspiratione concordent, cum caro subiecta meliori salutaribus oboedit inperiis, non quo ia naturam animae subtilitate materiae transfusa demigret. sed quia deliciis abdicatis ab omni defaecata labe uitiorum caelestis conuersationis tramitem oboedientiae adfectione gradiatur iam non ut antea legi mentis repugnans, sed per legem mentis et spiritum uitae liberata a lege peccati, ut animae caro fiat adpendix, non iam le
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑfluas corporis uolupta¬
tes. quȩ gustu tactuq et o¬
dore pariunt᷑. duas intres diui¬
dimus: eo quod mentis habitus
uitiorum non capiat᷑ illecebris
sed emulatione uirtutis. aleno¬
cinus se uoluptatis abdicat nec
fiat om̃ium una consensio. quȩ
precipitet in errorem. sed diui¬
dendose separent desideria
cordis. et officia uirtutis. Aut
siquinq sensus accepimus cor¬
porales. uitia iam corporis. et
peccata se separent. Et fortasse
euangłio diues luxuriosus ap¬
pellat qui cruciari describit᷑
aput inferos.Quib mandari
rogat. ut nouerint in hoc scło
delitias abdicandas. ut pos¬
sint requiem habere post sc łm.
studio uirtutis. Possunt etiã
odore. tactu. gustuq luxuriȩ
separata. inuna domo se aduͣ¬
sus incursantia uitia diuiden-¬
tes. caro et anima subicientes
se legidĩ. remouentes alege
peccati. Quorumlicet dis¬
sensio ꝑ preuaricationẽ pͥmi
hominis innatura uerterit
ut nequa quam sibi parib ad

Expanded text:
superfluas corporis uoluptasuperfluas corporis uoluptates, quae gustu tactuque et odore pariuntur, duos in tres diuidimus, eo quod mentis habitus uitiorum non capiatur inlecebris, sed aemulatione uirtutis a lenociniis se uoluptatis abducat nec fiat omnium una consensio, quae praecipitet in errorem, sed diuidendo se separent desideria cordis et officia uirtutis. aut si quinque sensus accipimus corporales, uitia iam corporis. et peccata se separant. et fortasse euangelio diues luxuriosus adpellat qui cruciari describitur aput inferos, quibus mandari rogat ut nouerint in hoc saeculo delicias abdicandas, ut possint requiem habere post saeculum studia uirtutis. possunt etiam odore tactu gustuque luxuriae separatae in una domo se aduersus incursantia uitia diuidentes, caro et anima subicientes se dei legi, remouentes a lege peccati. quorum licet dissensio per praeuaricationem primi hominis in naturam uei\'terit, ut nequaquam sibi paribus ad
Abbreviated transcription (Latin):
in duo diuidunt᷑. Duos legim
frequenter. animam et corpus.
Quodsiduob interra conue¬
nerit. efficit utraq unum. Et
alibi. Castigo corpus meum:
it inseruitutem redigo. Aliud
ẽ quod serurt. aliud cui subicit᷑
Siduos agnouimus. etiam trẽ
agnoscamus: quod prodiue
ecillis duob ẽ in tellegere.
Tres enim anime incorpore
affectiones sunt. Una rationa¬
bilis. alia con cupiscibilis. t̾tia
Non ergo duo in duos. sed
duo intres. et tres in duos di¬
induntur. Et enim per ad¬
uentum xp̃i. homo qui erat
in rationabilis. rationabilis
factus ẽ. Ante eramus similẽ
bestiarum: que rationem ne¬
sciunt. eramus carnales. era-¬
mus terren. iuxta sententiã
terraes. et interramibis: ue¬
nit dei filius. misit spm suũ
incorda nr̃a. factisumus sp̃a
les filii. Possumus dicere.
quia in hac domosunt alii
quinq .i. odor. tactus. gustꝰ.
uisus. auditus. Ergo siscđm
ea quȩ audiuimus aut legi¬
mus. separato sensu: uisus
atq auditus. excludamus

Expanded text:
in duo diuiduntur. duo legimus in duo diuiduntur. duo legimus frequenter animam et corpus. quodsi duobus in terra conuenerit, effecit utraque unum. et alibi: castigo corpus meum et seruituti redigo. aliud est quod seruit, aliud cui subicitur. si duos agnouimus, etiam tres agnoscamus, quod procliue ex illis duobus est intellegere. tres enim animae in corpore adfectiones sunt. una rationabilis, alia concupiscibilia, tertia υμικόν. non ergo duo in duo. sed duo in tres et tres in duo diuidentur; etenim per aduentum Christi homo qui erat inrationabilis rationabilis factus est. ante eramus similes bestiarum, quae rationem nesciunt, eramus carnales, eramus terreni iuxta sententiam: terra es et in terram ibis. uenit dei filius, misit spiritum suum in corda nostra, facti sumus filii spiritales. Possumus dicere quia in hac domo sunt alii quinque, id est odor tactus gustus uisus auditus. ergo si secundum ea quae audimus aut legimus separato sensu uisus atque auditus excludamus
Abbreviated transcription (Latin):
expositio religiosa non de ẽ
sub ẽ tamen quo altius refe¬
rendum putemus hunc sen¬
sum: quia ad didit. Erunt
exhoc quinq in domo una
diuisi. Tres in duos. et duom
tres diuidentur. Qui sunt eñ
quinq. cum seac ꝑsonarum
uideatur facta subiectio: pa¬
tris. et filii. matris et filiȩ.
socrus et nurus: Quam quã
eadem mater quȩ socrus acci¬
pi possit. Quȩ enim mater ẽ
filii socrus eius uxoris ẽ. At
iuxta litteram quoq numeri
non absurda sit ratio. liqui¬
doq clareat fidem uinculis
nexam eẽ naturȩ: quia licet
offitio pietatis obnoxii. fide
tamen liberi sunt. Non in cõ¬
gruum quoq uidet᷑. symisti¬
ca interpretatione enodemꝰ
hũc sensum. Domus una:
homo unius ẽ.Unusquisq
enim: domus aut dei est.
aut diaboli. Itaq domus spi¬
ritalis. homo ẽ spiritalis: sic̃
habemus inepła beati petri.
Et uos tam quam lapides uiui
edificaminidomos spiritales
in sacerdotium scc̃o. In hac
ergo domo. duo intres.tres

Expanded text:
expositio religiosa non deest, expositio religiosa non deest, subest tamen quo altius referendum putemus hunc sensum, quia addidit: erunt ex hoc quinque in domo una diuisi. tres in duo et duo in tres diuidentur. qui sunt enim quinque, cum sex personarum uideatur facta subiectio, patris et filii, matris et filiae, socrus et nurus? quamquam eadem mater quae socrus accipi possit; quae enim mater est filii socrus eius uxoris est, ut iuxta litteram quoque numeri non absurda sit ratio liquidoque clareat fidem uinculis nexam non esse naturae, quia licet officio pietatis obnoxii fide tamen liberi sunt. Non incongruum quoque uidetur, si mystica interpretatione enodemus hunc sensum. domus una homo unus est; unusquisque enim domus aut dei est aut diaboli. itaque domus spiritalis homo est spiritalis, sicut habemus in epistula Petri: et uos tamquam lapides uiui aedificamini domus spiritalis in sacerdotium sanctum. in hac ergo domo duo in tres, tres
Abbreviated transcription (Latin):
relinquouobis. siparentes a
filiis. filios aparentib. disci¬
dio necessitudinis scparaturu̾
aduenit : Quomodo maledi¬
ctus. qui non honorat patrem¬
siredigiosus qui deserit: Sed
si auertamus. quiaprima cau¬
sa religionis. scda pietatis ẽ
enodem etiam hane estimabims
questionem. Oportet enim. ut
diunis humana post habeas.
Nam si officium parentib exi¬
bendum ẽ. quanto magis au¬
ctori parentum: cui grãm etiã
ꝓparentib tis debes: Aut si
illi om̃ino non recognoscunt
parentem. que admodum tu
recognoscas: Non igit᷑ dicit
renuntiandum eẽ pignerib.
sed deum om̃ib preferendũ.
Demq habes in alio libro.
Qui diligit patrem aut ma¬
trem plus quam me: non ẽ me
dignus. Non diligere paren¬
tes. sed deo preferre ꝓhiberiᷤᷤ
Et enim nature pignera. dñi
bene ficia sunt: nec quisquam
debet plus habere beneficiũ
quod accepit: quam dm̃. aquo
acceptum. Ergo etiam scđm
litteram pie intellegentib

Expanded text:
relinquo uobis, si parentes a relinquo uobis, si parentes a filiis, filios a parentibus discidio necessitudinis separatm-us aduenit? quomodo maledictus qui non honorat patrem, religiosus qui deserit? sed si aduertamus quia prima causa religionis, secunda pietatis est, enodem etiam hanc aestimabimus quaestionem; oportet enim ut diuinis humana posthabeas. nam si officium parentibus exhibendum est, quanto magis auctori parentum, cui gratiam etiam pro parentibus tuis debes! aut si illi omnino non recognoscunt parentem, quemadmodum tu recognoscas? non igitur dicit renuntiandum esse pignoribus, sed deum omnibus praeferendum. denique habes in alio libro: qui diligit patrem aut matrem plus quam me non est me dignus. non diligere parentes, sed deo praeferre prohiberis; etenim naturae pignora domini beneficia sunt nec quisquam debet plus amare beneficium quod accepit quam deum a quo acceptum. ergo etiam secundum litteram pie intellegentibus
Abbreviated transcription (Latin):
peranda ẽ. Pre sertim cũ sacͦ¬
scã religio moralib disciplini
et mitib pietatis. exemplis.
etiam fidei exules. adreueren¬
tiam tamen sui cdementer
inuitet: ut preuia fidei disci¬
plina. mansuetudine sui suꝑ¬
stitionum dura dissoluat. et
obnoxias errorib mentes
cogat etiam fide credere. qͥs
potuit pietate mulcere. Et¬
enim cum fidei alta pectõib
non capiuntur infirmis.per
ea que precepta sunt. ea que
ueneranda sunt estimantur.
ut iusta de iusto. scã de scõ.
bonorum suorum bonumte¬
stentur auctorem. Ergo dñm
illum qui simul & diuinita¬
tis reuerentiam. et pietatis
grãm suadere complexus ẽ
dicens. diliges dñm dm̃tuũ
et diliges ꝓximum tuum.
ita nunc mutatum ẽẽ opina¬
bimur. ut aboler et. necessi¬
tudinum nomina. collidẽt
pietatis affectus. Karissimoꝵ
pignerum discidia mandãse
credamus : Et quomodo ipse
ẽ pax nr̃a qui fecit utraq unũ:
Quomodo ipse dicit. pacem
meam douobis. pacem meam

Expanded text:
peranda est, praesertim cum sacrperanda est, praesertim cum sacrosancta religio moralibus disciplinis et mitibus pietatis exemplis etiam fidei exules ad reuerentiam tamen sui clementer inuitet, ut praeuia fidei disciplina mansuetudine sui superstitionum dura dissoluat et obnoxias erroribus mentes cogat etiam fide credere, quas potuit pietate mulcere. etenim cum fidei alta pectoribus non capiuntur infirmis. per ea quae praecepta sunt ea quae ueneranda sunt aestimantur. ut iusta de iusto, sancta de sancto bonorum suorum bonum testentur auctorem. ergo dominum illum, qui simul diuinitatis reuerentiam et pietatis gratiam suadere conplexus est dicens: diliges dominum deum tuum et diliges proximum tuum, ita nunc mutatum esse opinabimur, ut aboleret necessitudinum nomina, conlideret pietatis affectus? carissimorum pignorum discidia mandasse credamus? et quomodo ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum? quomodo ipse dicit: pacem meam do uobis. pacem meam
Abbreviated transcription (Latin):
anima mea. usq ad mortẽ.
Non propter mortem. sed
usq admortem trist is ẽ dñs.
Quiaeum conditio corpora¬
lis affectus. non formido et¬
mortis offendit. Nam qui
corpus suscepit: om̃ia debure
subire quȩ corporis sunt:
ut esuriret et sitiret. et ange¬
retur. & contristaret᷑. Diui¬
nitas aũt commutari. ꝑhos
nescit affectus.Simul osten¬
dit: quod incertamine pas¬
sionis. mors corporis abso¬
lutio anxietudinis. non co¬
asceruatio sit doloris. Puta¬
tisquod pacem ueni dare
in terram: Non: dico uobis
Ised separationem. Er̃t enĩ
ex hoc quinq indomo una
diuisi. Tres induos. duo in
tres diuidentur. Pater infi¬
Ilium. et filius inpatrem di¬
uidentur. Mater in filiam.
et filiam inmatrem suam.
Socrus innurum suam. et
nurus in socrum suam. Cum
in om̃ib fere. euangłicis locis
spiritalis intellectus operet᷑
tum in presenti maxime. ne
quem duritia nude expositi-¬
onis offendat: spiritali alti¬
tudine sensus seriens ad tem¬

Expanded text:
anima mea usque ad mortem. anima mea usque ad mortem. non propter mortem, sed usque ad mortem tristis est dominus, quia eum condicio corporalis adfectus, non formido mortis offendit. nam qui corpus suscepit omnia debuit subire quae corporis sunt, ut esuriret sitiret angeretur contristaretur, diuinitas autem conmutari per hos nescit adfectus. simul ostendit quod in certamine passionis mors corporis absolutio anxietudinis, non coaceruatio sit doloris. Putatis quod pacem ueni dare in terram? non dico uobis, sed separationem. erunt enim ex hoc quinque in domo una diuisi, tres in duo et duo in tres diuidentur. pater in filium et filius in patrem diuidentur, mater in filiam et filia in matrem, socrus in nurum suam et nurus in socrum suam. cum in omnibus fere euangelicis locis spiritalis intellectus operetur, tamen in praesenti maxime ne quem duritia nudae expositionis offendat, spiritali altitudine sensus series tem
Abbreviated transcription (Latin):
phas adño missum ẽẽ testant᷑
dicentes. Nonne cor nr̃m
ardens erat in nobis. dumlo¬
nobis scripturas: Euident̃
itaq docuerunt. qualis isti
sit ignis oꝑatio. qui secreta cor¬
dis illuminat. Ideo fortasse
dominus in igne uenturũ
ẽ. ut resurrecuonis tẽpora
uitia uniuersa consumat.
suiq conspectu desideria
compleat singulorum. me¬
ritorumq et misteriorum
lumen accendat. Tantaitaq
domini dignatio ẽ. ut in in¬
fundende nobis deuotionis
et consumande ꝑfectionis
innobis: et maturande pro
nobis studium passionis.
sibi in ẽẽ testetur. Qui cum
in se nichil habuerit quod
doleret. nr̃is tam̃ angebat᷑
crumnis: Et sub tempore
mortis mestitiam pretendebat:
Quam non exmetu mortissuȩ.
sed exmora nr̃e redemptionis¬
sue assumpserat: iuxta quod
scriptumẽ. Et quomͦ angor.
usq dum ꝑficiatur. Utiq
quiusq ad ꝑfectionem angit᷑.
de perfectione securus ẽ. Sed
etiam alibi. Tristis in quid ẽ

Expanded text:
pas a domino missum esse testantur pas a domino missum esse testantur dicentes: nonne cor nostrum ardens erat in uia, nobis scripturas? euidenter itaque docuerunt qualis istius sit ignis operatio, qui secreta cordis inluminat. ideo fortasse dominus in igne uenturus est, ut resurrectionis tempore uitia uniuersa consumat suique conspectu desideria conpleat singulorum meritorumque et mysteriorum lumen accendat. Tanta itaque domini dignatio est, ut infundendae nobis deuouonis et consummandae perfectionis in nobis et maturandae pro nobis studium passionis sibi inesse testetur. qui cum in se nihil habuerit quod doleret, nostris tamen angebatur aerumnis et sub tempore mortis maestitiam praetendebat, quam non ex metu mortis suae, sed ex mora nostrae redemtionis adsumserat iuxta quod scriptum est: et quomodo angor, usquedum perficiatur? utique qui usque ad perfectionem angitur de perfectione securus est. sed etiam alibi: tristis inquit est
Abbreviated transcription (Latin):
raendam sui grãm studia nr̃a
acuit. et ad querende cupidi¬
tatẽ diuinitatis in flammat
dicens. Ignẽ ueni mitere in
terrã. Non utiq illũ ignem
consuptorem bonorũ. sed bo¬
nȩ uoluntatis auctorẽ : qui
aurea dñicȩ domus uasa me¬
liorat. fenũ uero consumit
et stipulam. ac scłaria omĩa
mundi uoluptate conercta.
periturȩq carnis opus exurit.
Ille ignis diuinus.quiflam¬
migerabat in ossib propħarũ.
sicut sc̃s ieremias dicit. Quia
factus est sicut ignis ardens.
flammigerans in ossib meis.¬
Est enim ignis dni. de quo
dictum ẽ.: Ignas ante cũ arde¬
bit. Est et idẽ dñs ignis. sic̃
ipse dixit. Egosũ ignis ar¬
dens. et non consumens. Igni
enim dñi. lumen aeternũ ẽ.
Quo igne illȩ accenduntur
lucernȩ. de quib supradix̃.
Sint autẽ lũbi uñ precincti
et lucernȩ ardentes. Et idõ
quia nox ẽ huius dies uite. lu¬
cerna ẽ necessaria. Hunc igñe
inse etiam emmaus et cleo¬

Expanded text:
rendam sui gratiam studia nostra rendam sui gratiam studia nostra acuit, et acquirendae cupiditate divinitatis inflammat dicens: Ignem veni mittere in terram. Non utique illum ignem consumptorem bonorum, sed bonae voluntatis auctorem, qui aurea Dominicae domus vasa meliorat, fenum vero consumit et stipulam, ac saecularia omnia mundi voluptate concreta, perituraeque opus carnis exurit ignis ille divinus, qui flammigerabat in ossibus prophetarum, sicut sanctus Hieremias 1442 dicit: Quia factus est sicut ignis ardens, flammigerans in ossibest enim ignis domini, de quo dictum est: ignis ante eum ardebit. est et idem dominus ignis, sicut ipse digit: ego sum ignis ardens et non consu- . mens; ignis enim domini lumen aeternum est. quo igni illae accenduntur lucernae, de quibus supra dixit: sint autem lumbi uestri praecincti et lucernae ardentes. et ideo quia nox est huius dies uitae, lucerna est necessaria hunc ignem in se etiam Ammaus et Cleo
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ in dño. et ipse te enutriet. fi¬
Gñe ueni mittere in
terrã. et quid uolo nisi ut ac¬
cendatur: Baptismo habeo
baptitari: et quomodo angor.
usq dũ perficiatur. In supe¬
riorib uigilare nos uoluit.
per om̃ia expectantes mom̃ta
dñi saluatoris aduentũ. nedũ
aliquis remittit et negle̾git.
de die indiem oꝑa sua diffe¬
tens. iudicii futur die. uelꝓ
pria morte pre uentus. meritũ
suȩ commendationis amittat.
Et illius quidẽ in om̃s p̃cepti
forma generalis. Uerũ scries se¬
quentis exempli. dispensato¬
ribus : hoc ẽ sacerdotib uidet̃
ẽẽ proposita. quosciant sibi gͥ¬
uẽ in futurũ penam sub eun¬
dã. si scłarib intenti delicus.¬
familiam dñi. plebẽq cõmiᷤ¬
sam sibi gubernare neglexerĩt.
Sed quia exiguus profectus.
et parua meritorũ gr̃a. suppli¬
cii metu aberrore reuocari. ma¬
iorq pre rogatiua caritatis et
amoris est: eo dñs ad prome¬

Expanded text:
tuum et ipse te enutriet. Ituum et ipse te enutriet. Ignem ueni mittere in terram et quid uolo nisi iam accendatur? baptisma habeo baptizari et quo- modo angor, usquedum perficiatur? in superioribus uigilare nos uoluit per omnia exspectantes momenta domini salutaria aduentum, ne dum aliquis remittit et neglegit de die in diem opera sua differens, iudicii futuri die uel propria morte praeuentus meritum suae conmendationis amittat. et illa quidem in omnes praecepti forma generalis, uerum series sequentis exempli dispensatoribus, hoc est sacerdotibus uidetur esse proposita, quo sciant sibi grauem in futurum poenam esse subeundam, si saecularibfamiliam Domini plebemque commissam sibi gubernare neglexerint. 132. Sed quia exiguus est profectus, et parva meritorum gratia, supplicii metu ab errore revocari, majorque praerogativa charitatis et amoris est, Dominus ad prome
Abbreviated transcription (Latin):
trũ sanguis. ibi xp̃s qui ẽ
flos sublimis. immaculatꝰ
innoxius. in quonon spina.¬
rum offendat asperitas. sed
gr̃a circum fusa clarescat.
Sunt enim spine rosarum.
quia tormenta sunt martyrũ
Non habet spinas in offensa
diuinitas. quȩ tormenta ñ
sensit. Ego sililia uel angłi
supra hominum gła uestun¬
sperare debemus. quib per re¬
surrectionis grãm. dñs similẽ
angłorum speciem pollicet᷑.
Quoloco etiã illã uidentur ꝑ¬
stringere questionẽ. quam
etiã apłs non omisit. Quia
gc̃s huius mundi querunt
quomodo resurgant mortui.
et quali corpore ueniant.
Namcũ dicat querite regnũ
dei. et hȩc omĩa adicientur uo¬
bis. nec ad presens. nec in reli.¬
cum fidelib ostendit grãm
defuturã. si modo quidiuina
desiderant. terrena nonquȩ¬
rant. Indec orũ quippe ẽ
homines curare decibo. qui
militant dei regno. Nouit
rex. que ad modũ familiam
suã pascat. alat. uestiat. Et
idõ dixit. Iacta cogitatum

Expanded text:
tyrum sanguis, ibi Christus, qui est tyrum sanguis, ibi Christus, qui est flos sublimis, immaculatus, innoxius; in quo non spinarum offendat asperitas, sed gratia circumfusa clarescat. Sunt enim spinae rosarum, quia tormnon habet spinas inoffensa diuinitas, quae tormenta non sensit. ergo lilia. uel angeli supra hominum gloriam uestiunsperare debemus, quibus per resurrectionis gratiam dominus similem angelorum speciem pollicetur. quo loco etiam illam uidetur praestringere quaestionem, quam etiam apostolus non omisit, quia. gentes huius mundi quaerunt, quomodo resurgant mortui et quali corpore ueniant. nam cum dicat: quaerite regnum dei et haec omnia adicientur uobis, nec ad praesens nec in reliquum fidelibus ostendit gratiam defuturam, si modo qui diuina desiderant terrena non quaerant. indecorum quippe est homines curare de cibo, qui militant regno. nouit rex quemadmodum familiam suam pascat alat uestiat, et ideo dixit: iacta in deum cogitatum
Abbreviated transcription (Latin):
deas aruisse. floris tamen na¬
tura uiuescat. Absconditur
enim uiriditas. non amitttt᷑.
at ubi uernas fuerit prouaca¬
ta branditiis. indumentum
germinis. comã floris. lilii ue
re sumit oratus. Quemlo¬
cum nunc qm̃ alibi uberius
tactatus ẽẽ reminiscimus.
perstrinxisse satis ẽ. ne in
eadem sit recursus. Illud tã¬
quia non in aspiritatibus
montium. incultisq lilia
siluarum. sed inhortorum
amenitate generantur.
Sunt enĩhorti ꝗdam. diuersa¬
rũ pomiferi feti uirtutũ. iuxta
quod scriptum est. Hortus
clausus soror mea sponsa.hor¬
tꝰclausus fons signatꝰ. Eo q ubi
integritas. ubi castitas. ubi
religio. ubi fida silentia se¬
cretorum. ubi claritas an¬
głorum est illic confessorũ
malȩ. lilia uirginũ. rose mar¬
trũ sunt . Nec in congruũ
quisquam putet: quod an¬
głis lalia comparentur. cũ
liliũ se xp̃s ipse memoraue¬
rit dicens. Ego flos cãpi. et
lilium conuallium. Et be¬
ne lilium xp̃s. quia ubi mar¬

Expanded text:
deas aruisse. floris tamen nadeas aruisse. floris tamen natura uiuescit; absconditur enim uiriditas, non amittitur\'. at ubi uernis fuerit prouocata blanditiis. indumentum germinis comam floris liliiue resumit ornatus. quem locum nunc, qtractatum esse reminiscimur, perstrinxisse satis est; ne in eadem sit recursus. . 128. Illud quoquia non in asperitatibus montium, incultisque sylvarum lilia, sed in hortorum amoenitate generantur. Sunt enim horti quidam diversarum pomiferi virtutum, juxta quod scriptum est: Hortus clausus, soror mea sponsa, hortus clausus, fons signatus ; eo quod ubi integritas, ubi castitas, ubi religio, 1441 ubi fida silentia secretorum, ubi claritas Angelorum est, illic confessorum violae, lilia virginum, rosae martyrum sunt. Nec incongruum quisquam putet quod angelis lilia comparentur, cum lilium se Christus ipse memoraverit dicens: Ego flos campi, et lilium convallium . Et bene lilium Christus; quia ubi mar
Abbreviated transcription (Latin):
operum gła uestiebat. Angłi
uero. quorum natura diim¬
or expers ꝑmanet iniurie
corporalis. recte licet maximo
uiro. consideratione tamen
nrȩ̃ iniuriȩ preferunt᷑. Ergo
qm̃ ꝑ resurrectionẽ erunt ho¬
mines sicut angłi in cęlis. nos
quoq exemplo angłorum.
głȩ cȩlestis augmertum. dñs
qui et eam illis tribuit sperare
precepit. quoad obsorbeatur
hoc mortale auita. Oportet
enim corruptibile hoc indu¬
ere incorruptelã et mortale
hoc induere in mortalitatẽ.
scđm naturam floris. et usum
putant propositi germinis ap¬
tiorem. eo quod lilia nullius
annin usus cultum requirãt.
nec sicut erga pro uectum fru¬
ctuum ceterorum. ita etiam
erga generationem istius flo
ris. sollicitis morbe redeat la¬
bor actus agricolis. Quibus¬
libet enim siccitatib agri.
om̃e illud qd alitur inflorem.
quadam uirtute genitalis
ex sese atq inse suci semper
manentis animatur. ita ut cũ
foliorum puberum caulem ui¬

Expanded text:
operum gloria uestiebat. angeli operum gloria uestiebat. angeli uero, quorum natura diuinior expers manet iniuriae corporalis, recte licet maximo uiro consideratione tamen nostrae iniuriae praeferuntur. ergo quoniam per resurrectionem erunt homines sicut angeli in caelis, nos quoque exemplo angelorum gloriae caelestis augmentum dominus, qui et illis eam tribuit, sperare praecepit, quoad absorbeatur hoc mortale a uita; oportet enim con corruptibile hoc induere incorruptelam et mortale hoc induere inmortalitatem. secundum naturam floris, et usum putant propositi germinis aptiorem; eo quod lilia nullius annui usus cultum requirant, nec sicut erga proventum fructuum caeterorum, ita etiam erga generatioris sollicitis in orbem redeat labor actus agricolis. quibuslibet enim siccitatibus agri omne illud quod alitur in florem quadam uirtute genitali ex sese atque in se suci semper manentis animatur. ita cum foliorum puberum caulem ui
Abbreviated transcription (Latin):
studio nutandi uiolet fidẽ
numqũa egere posse. eo qđ
iure presumpserit de fauore
diuino.Sed tamen ut etiam
altius ista pendamus. quia
non otiosum uidetur:quod
flos uel om̃i con fertur. uel
certe plus pene qũa hominib
insalomone prefert᷑. qui tan¬
tum meruit. ut uł inspecie
templum deo conderet. uel
in ministerio xp̃i eccłam fi¬
guraret. non alienum idet᷑.
ut ꝑ claritatem coloris. angło¬
rum cȩlestium głam putemꝰ
ex pressam.Qui uere mundi
istius flores sunt. quod eorũ
claritatib mundus ornat᷑.
Et bonum odorem scĩficatio¬
nis asspirant. quorum p̃sidio
fulti. possumus dicere. Bonꝰ
odor xp̃i sumus deo. inhis
quisalui fiunt. Qui nulla
sollicitudine prepediti. nul¬
lo usu laboris exerciti. diui¬
ne in se liberalitatis grãm
et cȩlestis seruant dona nat᷑e
Vnde bene ethic uestitꝰ gła
sua salamon. et alibi co oꝑtus
ostendit᷑ : quod infirmitatem
corporeȩ nature ueluti uir¬
tute quadam mentis ad optã

Expanded text:
studio nutandi uiolet fidem, studio nutandi uiolet fidem, numquam egere posse, eo quod iure praesumserit de fauore diuino? sed tamen ut etiam altius ista pendamus, quia non otiosum uidetur quod flos uel homini confertur uel certe plus paene quam hominibus in Salomone praefertur, qui tantum meruit ut uel in specie templum deo conderet uel in mysterio Christi ecclesiam figuraret, non alienum uidetur ut per claritatem coloris angelorum caelestium gloriam putemus expressam, qui uere mundi istius flores sunt, quod eorum claritatibus mundus ornatur, et bonum odorem sanctificationis adspirant. quorum praesidio fulti possumus dicere: bonus odor Christi sumus deo in his qui salui fiunt, qui nulla sollicitudine praepediti, nullo usu laboris exerciti diuinae in se liberalitatis gratiam et caelestis seruant dona naturae. unde bene et hic uestitus gloria sua Salomon et alibi coopertus ostenditur, quod infirmitatem corporeae naturae ueluti uirtute quadam mentis adopertam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetuum nichil ẽ. nec certa
copia. ubi in certus euentus.
Cur enĩ diuitias tuas estimes
cum tibi ds̃ etiam inctum cũ
ceteris animantib uoluerit
ẽẽ communem: Aues celi spe¬
ciale sibi nichil uendicant
et ideo pabulis indigere ne¬
sciunt. quia non norunt aliis
inuidere.Considerate lilia¬
agri. quo moᷤ crescunt. Et in¬
fra. Si aũt fenũ quod hodie ẽ
et cras inclibanum mittitur.
ds̃ sic uestit. Bonus quidem
sermo atq moralis. quod ad
de uel iuxta litteram. quia
ad staturam corporis nr̃i. uł
spiritaliter. quia supra m̃surã
stature nr̃e sine dĩ fauore ni¬
chil ualeamus ad iungere.
comparatione nos floris et
feni sermo dominicus ꝓuo¬
cauit. Quid enim ta morale
ad ꝑsuasionẽ : quam uideas.
quod etiam quȩ sunt irrati¬
onabilia sic dĩ ꝓspicientia
uestiant᷑. ut nullo usu uel
ad grãm egeant. uel ornatũ :
Multo magis credas ratio¬
nabilem hominem.si oẽm
sui usum indeo collocet. nec

Expanded text:
perpetuum nihil est, nec certa perpetuum nihil est, nec certa copia, ubi incertus euentus. cur enim diuitias tuas aestimes, cum tibi deus etiam uictum cum ceteris animantibus uoluerit esse conmunem ? aues caeli speciale sibi nihil uindicant et ideo pabulis indigere nesciunt. quia non norunt aliis inuidere. cocsiderate lilia quomodo crescunt; et intra: si autem faenum, quod hodie est et cras in clibanum mittitur, deus sic uestit. bonus quidem sermo atque moralis, quod ad ae conferendae uel iuxta litteram, quia ad staturam corporis nostri, uel spiritaliter, quia supra mensuram staturae nostrae sine dei fauore nihil ualemus adiungere, conparatione floris et faeni sermo dominicus prouocauit. quid enim tam. morale ad persuasionem, quam cum uideas quod etiam quae sunt inrationabilia sic dei prospicientia uestiuntur, ut nullo usu uel ad gratiam egeant uel ornatum, multo magis credas rationabilem hominem, si omnem sui usum in deo conlocet nec
Abbreviated transcription (Latin):
uro quid uestiamini. Anima
ralius ad faciendam fidẽ. oĩa
credentibus adeo posse c̃ferri.
quam quod aere ꝰ ille sp̃s uita¬
le collegium animȩ corporisq:
contubernio federatum. sine
nr̃o labore perpetuat. nec salu.¬
taris de fecit usus alimenti.ni¬
si cumuenerit diessupprema
moriendi. Cumgͥ anima indu¬
mento corporis uestiatur. et
uigore animȩ corpus animet᷑.
absurdum est. ut uictus nobiᷤᷤ
copiamdefuturam putemus.
qui uiuendi iugẽ substantiã
et aptum quod fide sequam̃
exemplum. Namsiuolatilib
celi quib nullũexercitium
cultionis. nullus de messiũ
fecunditate prouentus est:
indeficientem tam̃ prouiden¬
tia diuma largitur alimoniã.
uerecundum est. causam in¬
opiȩ nr̃ȩ auaritiam uideri.
Et enim illis ideirco inelabo¬
rati pabuli usus exuberat. ꝗ
fructus sibi comune ad escã
datos. speciali quodã nesci.¬
unt uendica dominatu. Noᷤ
communia amisimus. dum
propria uendicamus. Nã nec¬
proprium quicquamẽ. ubi

Expanded text:
ri quid vestiamini. Anima ralius ad faciendam fidem omnia credentibus a Deo posse conferri, quam quod aerius ille spiritus vitale collegium animae, corporisque contubernio foederatum, sine nostro labore perpetuat, nec salutaris deficit usus alimenti, nisi cum venerit dies suprema moriendi. Cum igitur anima indumento corporis vestiatur, et vigore animae corpus animetur, absurdum est ut victus nobis copiam defuturam putemus, qui vivendi jugem substantiam et aptum quod fide sequamur exemplum. Nam si volatilibus coeli quibus nullum exercitium cultionis, nullus de messium fecunditate proventus est, indeficientem tamen providentia divina largitur alimoniam, uerum est causam inopiae nostrae auaritiam uideri. etenim illis idcirco inelaborati pabuli usus exuberat, quod fructus sibi conmunem ad escam datos speciali quodam nesciunt uindicare dominatu, nos conmunia amisimus, dum propria uindicamus; nam necproprium quicquam est, ubi