comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ se. Sufficit diei malitia sua.
uos de crastino non cogitatis.⁊
instar auiũ p̾sentib contenti
tant transflumina ethiopiȩ.
ut int̾ simias ⁊ pauos nouo
de ophyr salomoni dona mittas¬
tur : uis audire facilitatẽ p̾ceꝑ¬
toꝵ dei: Ausculta quod dicit᷑
ducit ad uit̃a: ⁊ pauci sunt qui
inueniunt eã. Non dixit qͥ gra¬
ꝗdiuntur ꝑ eã. hoc enĩ uł difficil¬
limũ ẽ: s qui inuenuint. Pauci
enim inueniunt: ⁊ multo pau¬
ciores ing̾diunt᷑ ꝑ eã. Filiꝰ inqͥt
hõis ñ ht̃ ubi caput suũ recli¬
net: qui dic̃ in ysaia. suscipite
lassum. ⁊ hȩc ẽ requies mea. Si
non ht̾ ubi caput suũ reclinet¬
⁊ quo requiescat. dicens in alio
loco. suꝑ quẽ requiescã nisi suꝑ
humilem ⁊ qͥetũ ⁊ trem̃tẽ u̾bã
mea: ubi ẽ mandatoꝵ facilita:

Expanded text:
pro se. Sufficit diei malitia sua . pro se. Sufficit diei malitia sua . Vos de crastino non cogitatis, et instar avium praesentibus contenti? tant trans flumina Aethiopiae, 755 ut inter simias et pavos, nova de Ophir Salomoni dona mittantur. Vis audire facilitatem praeceptorum Dei? ausculta quod dicitur: ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam ! Non dixit, qui gradiuntur per eam: hoc enim difficillimum est, sed qui inveniunt eam. Pauci enim inveniunt, et multo pauciores ingrediuntur per eam. Filius, inquit, hominis non habet ubi caput suum reclinet , qui dicit in Isaia, Suscipite lassum, et haec est requies mea . Si non habet ubi caput suum reclinet, et quo requiescat, dicens in alio loco: Super quem requiescam nisi super humilem, et quietum, et trementem verba mea : ubi est mandatorum facilita
Abbreviated transcription (Latin):
etiã palliũ concedendũ ẽ. Anga¬
rianti se mille passib: duob mi¬
libus colla p̾benda sunt. Petent
los habuero ⁊ aliꝰ poposcerit.
aut dabo ⁊ ipsi mͥ mendicandũ
erit:aut si non dedero:transg̾s¬
sor legis inueniar. Illud aũ qđ
dicitur. diligite inimicos ur̃os
benefacite his qui oderunt uoˢ
atorib uris : forsitan in ur̃o ce¬
tu repperiat᷑ Apud nos rara a¬
uis e̾ qui peecata simplicit̾ coi¬
fitentes. meremͣ humilitate cle¬
mentiã saluatoris. Quodq se¬
quit᷑ cauete ne iustitiã ur̃am
faciatis corã hõib ut iudeami¬
ni ab eis: nescio quis possit im¬
plere. Ad largiendũ crustã pa¬
nis. ⁊ binos nũmulos. p̾eo eon¬
ducitur: ⁊ extendentes manũ
huc illuc q circũspicimꝰ. Quȩ si
nullus uiderit: contractior fit.
esto. Unꝰ de mille inueniat᷑: qui
ubi sunt facilia mandata:. No¬
lite inquit solliciti eẽ de crasti¬
no. Crastinꝰ enĩ dies: sollicitꝰ erit

Expanded text:
etiam pallium concedendum est. Angaetiam pallium concedendum est. Angarianti se mille passibus, duobus millibus colla praebenda sunt. Petentilos habuero, et alius poposcerit, aut dabo ipsi, et mihi mendicandum erit, aut si non dedero, transgressor legis inveniar. Illud autem quod dicitur: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, antibus vos : forsitan in vestro coetu invenitur, apud nos rara avis est. Qui peccata simpliciter confitentur, merentur humilitate clementiam Salvatoris: quodque sequitur, Cavete, ne justitiamfaciatis coram hominibus, ut videamini ab eis : nescio quis possit implere. Ad largiendum frustum panis et binos nummulos praeco conducitur, et extendentes manum, huc illucque circumspicimus, quae si nullus viderit, contractior fit. Esto unus de mille inveniatur, qui ubi sunt facilia mandata? Nolite, inquit, solliciti esse de crastino. Crastinus enim dies sollicitus erit
Abbreviated transcription (Latin):
Et quȩ ẽ maior inimicitia quã
amicitias necessitate sociare: Ne¬
q enim dixit. roga eũ ut tͥ conci¬
lietur: s reconciliare pͥmũ fr̃i tuo:
⁊ sic offeres munꝰ tuũ ad altare
non quod impossibilia dñs p̾cepe¬
ritꝰ: s in tantũ patientiȩ culmen
ascendit: ut ꝓpe impossibilia ꝓ
difficultate nimia p̾cepisse uide¬
atur. Ad destruenda sententiã
tuã qͣ scribis facilia dei ẽe manda¬
ta: scandalizantẽ oculũ. ⁊ pedem.¬
⁊ manũ. iubemͣ abscidere. Esto.
Per tropologiã dictũ sit. ꝓ amici¬
simis. i consanguineis. ⁊ fr̾no
nobis uł conuigali amore sociati:
facilene arbitam᷑ ob quasda of¬
fensas tantã subito abscide cari¬
tatem: Quodq d̾r. sit sermo ur
est. ẽ. non .ñ. quod aũ ampliꝰ est
ex malo e̾.forsitan de ura scolare¬
periat᷑. qui nũꝗͣ m̃titꝰ sit. nec au
os quod m̃titur occidit animam.
uerberanti maxillam: alter̃ã iu¬
bemͣ opponere. Tollenti tunicã:

Expanded text:
Et quae est major inimicitia, quam Et quae est major inimicitia, quam amicitias necessitate sociare? Neque enim dixit: Roga eum ut tibi concilietur; sed, Reconciliare primum fratri tuo, et sic offeres munus tuum ad altare. Non quod impossibilia Deus praeceperit; sed in tantum patientiae culmen ascendit, ut prope impossibilia pro difficultate nimia praecepisse videatur : ad destruendam sententiam tuam, qua scribis, Facilia esse Dei mandata. Scandalizantem manum, oculum et pedem jubemur abscindere. Esto per tropologiam dictum sit, pro amicissimis, et pro consanguineis, et fraterno nobis et conjugali amore sociatis; facilene arbitramur ob quasdam offensas 754 tantam subito abscindere charitatem? Quodque dicitur: Sit sermo vester, est est, non non, quod autem amplius est, a malo est : forsitan de vestra schola reperiatur, qui numquam mentitus sit, nec audOs quod mentitur, occidit animam . Verberanti maxillam, alteram jubemur opponere. Tollenti tunicam,
Abbreviated transcription (Latin):
cerebro reus erit concilio: haub
dubiũ quin sc̾oꝵ ⁊ angłici sena¬
tus. Qͥ autẽ dixerit fatue: reu
erit gehennȩ ignis. Quis nr̃m
potest non huie uicio subiace¬
re: cũ etiã ꝓ ocioso u̾bo redditu¬
ri simꝰ rationem in die uidicii :
Si ira ⁊ sermonis inuiria. atq
int̾dum iocus. uidicio concilio¬
q ⁊ gehennȩ ignib delegatur:
quid merebitur turpiũ rerũ
apetitio. ⁊ auaritia quȩ radix
fers donũ tuũ ad altare. ⁊ ibi
fueris recordatꝰ qr fr̃ tuus h̾t
aliquid adu̾sũ te. dimite ibi
donũ tuũ ante altare:. ⁊ uade
primũ reconciliari fr̃i tuo.
t̾c ueniens offeres munꝰ tuũ.
Meȩ e̾ potestatis ut ñ habeã
aliquid contra frẽm meũ: ut
autẽ ille adu̾sum me habeat
aut ñ habeat: in illiꝰ uolunta¬
te consistit. Quid gͥ faciã si il¬
le reconciliari noluerit: Obse¬
crem: flectã genua: s audire
contemnet. An oborto collo no¬
lentem. in ius amicitiȩ traham:

Expanded text:
cerebro reus erit concilio: haud cerebro reus erit concilio: haud dubium quin Sanctorum et Angelici senatus. Qui autem dixerit fatue, reus erit gehennae ignis . Quis nostrum potest huic vitio non subjacere, cum etiam pro otioso verbo reddituri simus rationem in die judicii? Si ira et sermonis injuria atque interdum jocus judicio, concilioque, et gehennae ignibus delegatur; quid merebitur turpium rerum appetitio, et avaritia, quae radix fers donum tuum ad altare, et ibi fueris recordatus, quia frater tuus habet aliquid adversus te, dimitte ibi donum tuum ante altare, et vade primum, reconciliare fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum . Meae est potestatis, ut non habeam aliquid contra fratrem meum. Ut autem ille adversus me habeat, aut non habeat, in illius voluntate consistit. Quid ergo faciam, si ille reconciliari noluerit? Obsecrem? flectam genua? Sed audire contemnet. An obtorto collo nolentem in jus amicitiae traham?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcurro.ut ostendam a nullo le¬
gem ẽẽ completã: ⁊ ꝑlegẽ. mai¬
data om̃ia quȩ continent᷑ in le-¬
ge. Deus est enĩ qui oꝑatur in
nobis ⁊ uelle ⁊ ꝑficere. Laborat
apłs:. ⁊ iuxta iustitiã quȩ in le¬
ge ẽ sine querimonia conu̾satꝰ.
om̃ia ꝓ xp̃o dłeit quisquilias:
ut inueniatur in xp̃o non habeis
suã uistitiã quȩ exlege. s quȩ
ex fide xp̃i e̾ a deo. Unde scribit
ad thessalonicenses. Fidelis aũ
est deus. qui seruabit uos ⁊ eu¬
stodiet a malo.Ergo ñ liberi ar¬
bitrii potestate: s dei clem̃tia
conseruamͣ. Ac ne putes argu
mothee depositũ custods: deui¬
tans ꝓfanas uocũ nouitates.
⁊ contra dictiones falsi nominiᷤ
pulcherrimo aplicȩ doctrinȩ
prato carpsimꝰ: ut durȩ frontis
impudentia conteratur. Transe
los clarissima xp̃i xp̃i lampade
compleamꝰ. Om̃is ait qui irascit᷑
fr̃i suo sine causa reus erit udi¬
cio: qui aũ dixerit fr̃i suo racha
quod int̾pretatur uanꝰ ⁊ absq

Expanded text:
curro, ut ostendam a nullo legem esse completam, et per legem mandata omnia quae continentur in lege. Deus est enim qui operatur in nobis, et velle et perficere. Laborat Apostolus , et juxta justitiam quae in lege est, sine querimonia conversatus, omnia pro Christo ducit quisquilias, ut inveniatur in Christo, non habens suam justitiam, quae ex lege, sed quae ex fide Christi est a Deo. Unde scribit ad Thessalonicenses: Fidelis autem est Dominus, qui servabit eos, et custodiet a malo . Ergo non liberi arbitrii potestate, sed Dei clementia conservamur. Ac ne putes argummothee, depositum custodi, devitans prophanas vocum novitates et contradictiones falsi nominis pulcherrimo Apostolicae doctrinae prato carpsimus, ut durae frontis impudentia conteratur. 11. Ex los clarissima Christi lampade compleamus. Omnis, ait, qui irascitur fratri suo sine causa, reus erit judicio. 753 Qui autem dixerit RACA quod interpretatur vanus et absque
Abbreviated transcription (Latin):
uare animã suã: ꝑdet eã. Et
qui ꝑdiderit anima suã ꝓꝑt̾
me: saluã faciet eã. Iterũ dicã.
Hȩc sunt facilia mandata: ue
mundo ab scandalis: necesse est
enim ut ueniat scandala. Et
ꝓpterea in alio loco scriptũ ẽ.
In multis offendimꝰ siue erramꝰ
om̃s. Non pauca peccata s mul¬
ta. nec quoꝵda s om̃iũ posuit.
Om̃s enĩ quȩ sua st̃ quer̾t: ⁊ ñ
ea quȩ dei ft̃. Unꝰ bonꝰ deus dicit᷑:¬

Expanded text:
vare animam suam, perdet eam: et qui perdiderit animam suam propter me, salvam faciet eam . Iterum dico: Haec sunt facilia mandata? Vae mundo a scandalis, necesse est enim ut veniant scandala . Et propterea in alio loco scriptum est: In multis offendimus, sive erramus, omnes . Non pauca peccata, sed multa, nec quorumdam, sed omnium posuit: Omnes enim quae sua sunt quaerunt, et non ea quae Dei sunt . Unus bonus Deus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
iustos uocare s peccatores ad pe¬
nitentiã. simplicit̾ accipiunt:
iuxta illũ sensũ. ñ indigent sa¬
ni medico. s hi qͥ male habent.
Alii uero int̾pretant᷑ coactiꝰ. ñ
ueni uocare uistos. nullus enĩ
ad ꝑfectũ iustꝰ est. s ex aliqua
parte peccator: s peccores.quib
mundus refertꝰ est.dicente da¬
uid. saliũi me fac dñe q̃m defe¬
cit sc̃s :⁊. corrupti sunt ⁊ abomi¬
nabiles facti sunt in adinuen

Expanded text:
ustos, sed peccatores ad poenitentiam , simpliciter accipiunt, juxta illum sensum: Non indigent sani medico, sed hi qui male habent . Alii vero interpretantur coactius. Non veni vocare justos , nullus enim ad perfectum justus est, sed ex aliqua parte peccator; sed peccatores, quibus mundus refertus est, dicente David: Salvum me fac, Domine, quoniam defecit sanctus, et, Corrupti sunt, et abominabiles facti
Abbreviated transcription (Latin):
esse si uelit: Ecce apłs. om̃sq cre¬
manente caritate peccemꝰ. Qũa¬
obrem demuliere peccatrice di¬
citur. Dimittentur ei peccata
multa: quia dilexit plurimũ
Ex quo intelligimꝰ. non nr̃e solũ
esse potestatis facere quod ueli¬
mus: s ⁊ dei clem̾̃tiȩ si nr̃am ad¬
iuuet uoluntatẽ. Deus lux appel
latur: ⁊ tenebrȩ in eo non st̃ ul¬
lȩ. Qñ dicit nullas in dei lumine¬
tenebras repperiri: ostendit oĩa
alioꝵ lumina aliqua sorde ma¬
culari. Deniq ⁊ apłi appellant᷑
lux mundi: s ñ est scriptũ qđ̵ in
apłoꝵ luce nullȩ sint tenebrȩ.
Et de ioħe scribitur. hie uenit

Expanded text:
esse, si velit? Ecce Apostolus, omnesque creesse, si velit? Ecce Apostolus, omnesque cremanente charitate, peccemus. Quamobrem de muliere peccatrice dicitur: Dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit plurimum . Ex quo intelligimus non nostrae solum esse potestatis facere quod velimus, sed et Dei clementiae, si nostram adjuvet voluntatem latur, et tenebrae in eo non sunt ullae. Quando dicit nullas tenebras in Dei lumine reperiri, ostendit omnia aliorum lumina aliqua sorde maculari. Denique et Apostoli appellantur lux mundi. Sed non est scriptum, quod in Apostolorum luce nullae sint tenebrae. Et de Jo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ rursũ si cupiamꝰ ea quȩ arbi¬
tram᷑ bona. hereditates. honores.
ris sanitatem. ⁊ cet̾a. quoꝵ p̾¬
sentiũ gaudio fruim᷑. ⁊ metu¬
amꝰ illa quȩ putamꝰ adu̾sa. qͥb
ad ꝑfectum carere uixta stoi¬
cos. ⁊enonem uidelicet ⁊ crisip¬
pum.possibile: uixta ꝑipate¬
ticos autẽ ⁊ difficile ⁊ impos¬
sibile e̾. sui sententiȩ: om̃is scͥp¬
turȩ sc̃ȩ consentit auctoritas.
Unde ⁊ iosephus machabeorũ
scriptor hẏstoriȩ. frangi ⁊ re¬
gi posse dixit ꝑturbationes ãi:
non eradicari. Et quinq tusco
lanarũ ciceronis libri: his dis¬
putationib referti ft̃. Pugnat
enĩ uixta apłm adu̾sum nos fra¬
gilitas corporis: ⁊ sp̃italia neqͥ¬
tiȩ in celestib manifesta sunt:
dicentẽ oꝑa carnis ⁊ oꝑa sp̃c.¬
Et hȩc sibi inuicẽ adusantur:
ut non quȩ uolumꝰ illa faciamꝰ.
Sinon quod uolumꝰ facimꝰ. s qđ
nolumꝰ illud oꝑamur: quom di
citis posse hõiem sine peccato

Expanded text:
et rursum si cupiamus ea quae arbitramur bona, haereditates, honores, rum sanitatem, et caetera quorum praesentia gaudio fruimur: et metuamus illa, quae putamus adversa; quibus ad perfectum carere juxta Stoicos, Zenonem videlicet, et Chrysippum, possibile est: juxta Peripateticos autem et difficile et impossibile est: cui sententiae omnis scripturae sanctae consentit auctoritas. Unde et Josephus Machabaeorum scriptor historiae, frangi et regi posse dixit perturbationes animi, non eradicari, et quinque Tusculanarum quaestionum Ciceronis libri, his disputationibus referti sunt. Pugnant enim, juxta Apostolum, adversum nos fragilitas corporis, et spiritalia nequitiae in coelestibus . Manifesta sunt, dicente eodem, opera carnis et opera spntur , ut non quae volumus, illa faciamus. Si non quod volumus, facimus, sed quod nolumus, illud operamur: quomodo dicitis, Posse hominem sine peccato
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est. uetera transieruit¬
& ecce facta st̃ om̃ia noua. Nũ¬
quid ⁊ de eũgelio hoc poteris
approbare: ut puniatur qͥspi¬
am ꝓ eo quod nesciat: & ante
penas luat quã reus sit con
mus. manicheus nobis repen¬
te consurgit: qui legem dicat
abolitã ⁊ solos noui testam̃ti
legendos libros. Cr̃ Ouid eñĩ

Expanded text:
scriptum est: Vetera transierunt: ecce facta sunt omnia nova . Numquid et de Evangelio poteris hoc approbare, ut puniatur quispiam pro eo quod nesciat, et ante poenas luat, quam reus sit consmus, Manichaeus nobis consurgit repente, qui Legem dicit abolitam, et solos novi Testamenti legendos libros. C. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
stib sordidis: qͥ peccatõ ñ fecit.
& tñ nr̃a peccata portauit: ad cu¬
uis dexterã stabat sathanas ut ad¬
uersaretur ei. dicit᷑q ad eũ post
pugna atq uictoriã. auferte ue¬
stem sordidam ab eo. & ecce abstu¬
li a te iniquitatẽ tuã: ⁊ heres
iouiniani loquit᷑ sine õi om̃ino pec¬
cato sum. sordida uestim̃ta ñ ha¬
beo. ꝓprio regor arbitrio. maior
apło sum: Ille facit quod ñ uult.
⁊ qd uult non facit: ego facio qd
uolo. ⁊ qđ nolo non facio. Prepa¬
rata sunt mͥ regna celoꝵ: immo
ipse ea mͥ meis uirtutib prepara¬
ui. In quo adam tenet᷑ obnoxius.
⁊ alii qui reos se putant in simi¬
litudinẽ p̾uaricationis adȩ: ego
solus cũ mea catua non teneor.
Alii clausi cellulis ⁊ feminas ñ
uidentes. qr miseri sunt ⁊ u̾ba
mea non audiunt torquent᷑ desi¬
deriis: ego autẽ si mulierũ ual¬
ler agminib nullam habeo con¬
cupiscentiã. De me enĩ dictũ est.
Lapides sc̃i uoluunt᷑ suꝑ t̾rã: &

Expanded text:
dis, qui peccatum non fecit, et tamen nostra peccata portavit, ad cujus dextram stabat Satanas, ut adversaretur ei. Diciturque ad eum post pugnam atque victoriam: Auferte vestem sordidam ab eo: Et, Ecce abstuli a te iniquitatem tuam, et haeres Joviniani loquitur: « Sine omni omnino peccato sum, sordida vestimenta non habeo, proprio regor arbitrio, major Apostolo sum. Ille facit quod non vult, et quod vult non facit, ego facio quod volo, et quod nolo non facio, praeparata sunt mihi regna coelorum, immo ipse ea mihi meis 773 virtutibus praeparavi. » In quo Adam tenetur obnoxius, et alii qui reos se putant in similitudinem praevaricationis Adae, ego solus cum mea caterva non teneor. Alii clausi cellulis, et feminas non videntes, quia miseri sunt, et verba mea non audiunt, torquentur desideriis: ego etiam si mulierum vallor agminibus, nullam habeo concupiscentiam. De me enim dictum est: Lapides sancti volvuntur super terram ; et
Abbreviated transcription (Latin):
pendere iudicio: ueniã in qͥt
cctiꝰ ad uos si dñs uoluerit. Qͥ
enĩ dicit ueniã ad uos: ostendit
se uelle.monstrat cupere:pro¬
mitit aduentũ: s ut cautiꝰ
hoc loquat᷑. infert. si dñs uolu¬
erit. Si quis enĩ se putat quid
nosse: needũ nouit sicut nosse
fragilitatis suȩ: loquit᷑. Ego sũ

Expanded text:
pendere judicio: Veniam, inquit, pendere judicio: Veniam, inquit, citius ad vos, si Dominus voluerit . Qui enim dicit, veniam ad vos, ostendit se velle, monstrat cupere, promittit adventum. Sed ut cautius haec loquatur, infert, si Dominus voluerit. Si quis enim putat se quid nosse, necdum novit, sicut nosse fragilitatis suae loquitur: Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i: qui t̾c nos in om̃ib confir¬
mabit ⁊ ostendłt sine crimine:
di finis aduenerit᷑. ut ñ głetur
om̃is caro in conspectu dei. Pau¬
lus plantauit. apollo rigauit:
s dñs increm̃tũ dedit. Ergo ne-¬
q qui plantat neq qͥ rigat est
aliquid: s qui increm̃tũ dat
deus. Ipsiꝰ enĩ agricultura: ip¬
sius edificatio sumꝰ. Iuxta gr̃am
dei:quasi sapiens architectus
ponit fundam̃tũ. Nolite inqͥt
uosmetipsos deciꝑe. Si quil la¬
piens ẽ in uobis in scło isto: fa¬
tuuis fiat ut sit sapiens.Sap̃ia
enĩ mundi. stultitia ẽ apud de¬
um. Dñs cognoscit cogitationes
hominũ: qm̃ uanȩ sunt. Et ite¬
rũ. In nullo enĩ michi conseuis
sum s nec in hoc iustificatꝰ sũ:
quia qͥ me uidicat dñs ẽ. Dicit᷑
⁊ uobis: qui sine peccato esse
uos dicitis. Quid habetis quod
non accepistis: Si aũ accepistiᷤ:
quid głamini quasi ñ accepe¬
ritis: Iam saturati estis: iam
diuites facti estis. Et ut sciamꝰ
non ex nobis s ex dei cunct a

Expanded text:
i, qui tunc nos in omnibus confirmabit, et ostendet sine crimine, di finis advenerit, ut non glorietur omnis caro in conspectu ejus. Paulus plantavit, Apollo rigavit , sed Dominus incrementum dedit: ergo neque qui plantat, neque qui rigat, est aliquid; sed qui incrementum dat, Deus. Ipsius enim agricultura, ipsius aedificatio sumus. Juxta gratiam Dei, quasi sapiens architectus ponit fundamentum. Nolite, inquit, vosmetipsos decipere. Si quis sapiens est in vobis, in saeculo isto, fatuus fiat, ut sit sapiens. Sapientia enim mundi, stultitia est apud Deum . Dominus cognoscit cogitationes hominum, quia vanae sunt . Et iterum: In nullo enim mihi conscius sum, sed nec in hoc justificatus sum, quia qui me judicat, Dominus est . Dicitur et vobis, qui sine peccato vos esse dicitis, quid habetis quod non accepistis? Si autem accepistis, quid gloriamini, quasi non acceperitis? Jam saturati estis, jam divites facti estis . Et ut sciamus non ex nobis, sed ex Dei cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
querat a te.Itiq facere uidiciũ
& diligere miscđiam: ⁊ sollicitũ
ambulare cũ đo tuo. Numqͥd di¬
xit habeto ȩqualitatẽ dei. ⁊ noz
cor tuũ. ut consides qm in medio
laqueoꝵ ambulas. ⁊ sub muroꝵ
pinnis ing̾diaris: ut illud cotidie¬
corde mediteris. uixta semitam
scandalum posuert̾ mͥ: Suꝑbis
enĩ resistit deus: humilib aũt
pugnat deo: illiꝰq auxilio desti¬
tutꝰ. insidiis hostiũ patet. Cõpu¬
trescant inquit abbacuc ossa mea.
⁊ subt̾ me uermes scateant: tm̃.
ut requiescam in die angustiȩ:
ut ascendam ad popłm fortẽ
meũ . Hic tͥbulationeᷤᷤ ⁊ angusti¬
as afflictionemq animi dep̾ca¬
ꝑspicuũ ẽ hic pugnã atq certa¬
men: ⁊ in futuro ẽẽ uictoriã.
Iesus filiꝰ iosedech qui int̾

Expanded text:
quaerat a te: utique facere judicium, et diligere misericordiam, et sollicitum ambulare cum Deo tuo . Numquid dixit, habeto aequalitatem Dei, et non cor tuum, ut consideres, quoniam in medio laqueorum ambules, et sub murorum pinnis ingrediaris, ut illud quotidie mediteris: Juxta semitam scandalum posuerunt mihi . Superbis enim resistit Deus, humilibus autem pugnat Deo, illiusque auxilio destitutus, insidiis hostium patet. Computrescant, dicit Abacuc, ossa mea, et subter me vermes scateant, tantum ut requiescam in die angustiae, ut ascendam ad populum fortem meum . Hic tribulationes et angustias afflictionemque animi deprecaperspicuum est, his pugnam atque certamen, et in futuro esse victoriam. Jesus filius Josedec, qu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is caro. Si enĩ ex lege iustiti¬
a: ergo xp̃c sine causa gratis mor¬
tuus est. In lege maledictio est.
Scriptũ e̾ enĩ. M aledictus om̃iˢ
qui non ꝑmanet in om̃ib quȩ
scripta sunt in libro legis: ut
faciat ea. Xp̃c nos redemit de ma

Expanded text:
omnis caro . Si enim ex lege justitia, ergo Christus sine causa mortuus est . In lege maledictio est; scriptum est enim, Maledictus omnis, qui non permanet in omnibus quae scripta sunt in libro Legis, ut faci
Abbreviated transcription (Latin):
lum manuũ suarũ dicunt bonũ.
Et iterũ. Ꝙ optimꝰ int̾ eos. quasi
paliurus e̾. Et qui rectꝰ. quasi spi
amico. nec conuigi. nec filiis sit
credendum: qr inimici hõis dome¬
stici eiꝰ. Qũa sententiã etiã sermo
dñicus cõꝑbauit. Unde dat᷑ consili

Expanded text:
lum manuum suarum dicunt bonum . Et iterum: Qui optimus inter eos est, quasi paliurus est, et qui rectus, quasi spinamico, nec conjugi, nec filiis sit credendum, quia inimici hominis domestici ejus . Quam sententiam etiam sermo Dominicus comprobavit . Unde datur c
Abbreviated transcription (Latin):
nis hȩc uitia cõpensarit: ⁊ salua¬
tus sit misedia dei. cuiꝰ udiciũ
est in ponderib: ⁊ ad quẽ asaph
loquitur. cibabis nos pane lacri¬
marũ: ⁊ potũ dabis nob̃ in lacri
mis in m̃sura. Neq enĩ iniustꝰ e̾̃
dñs: ut tm̃ peccata condẽ net
& bonoꝵ operũ non meminerit.
linde ⁊ in alio loco idem dauid
canit. Ego dixi in abundantia
mea: non mouebor in ȩt̾num.
Dñe in uoluntate tua. p̾sticisti
decori meo uirtutẽ. Au̾tisti faci

Expanded text:
nis haec vitia compensarit, et salvanis haec vitia compensarit, et salvatus sit misericordia Dei, cujus judicium est in ponderibus, et ad quem Asaph loquitur: Cibabis nos pane lacrymarum, et potum dabis nobis in lacrymis 765 in mensura . Neque enim injustus est Dominus, ut tantum peccata condemnet, et bonorum operum non meminerit. Unde et in alio loco idem David canit: Ego dixi in abundantia mea, non movebor in aeternum: Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem. Averti
Abbreviated transcription (Latin):
um. ⁊ tanti criminis reus es:uͥ
in ꝑpetuũ peccatoꝵ fuga: unde¬
bella: ⁊ unde rixȩ int̾ uos: Nos¬
ne ex uoluptatib quȩ militart
in menbris ur̃is:Aut menbra
non habetis humana: Aut si h̾o
riam in ur̃is artubus militare:
Dauid qui dixerat confidenter.
ꝓba me dñe ⁊ temꝑta me. ure
renes meos ⁊ cor meũ. qr misedia
est.⁊ cõplacui in ueritate tua.
⁊ iterũ. ego autẽ in innocentia
mea ingressus sum.⁊. pes meus
stetit in directo: quãquã iudi¬
cii ueritatẽ dei miscbia mitiga¬
rit. tn qr hoc ausus est dicere. re¬
linquitur parũꝑ fragilitati suȩ
& ut uos dicitis arbitrii liberta¬
ti. ⁊ ꝑ adulterium lapsus in homi¬
cidium. postea loquitur. misere¬
re mei deus scdm magnã miseri¬
cordiã tuã: & scdm multitudine
miserationũ tuarũ dele iniqͥta¬
tem mea. Nec hoc dico quo ui¬
rum sc̃m accusem. de quo scͥptũ
est quod fecerit om̃s uolun¬
tates dei: s quod multis aliis bo¬

Expanded text:
um, et tanti criminis reus es, ubi um, et tanti criminis reus es, ubi in perpetuum peccatorum fuga? bella, et unde rixae inter vos? Nonne ex voluptatibus, quae militant in membris vestris? Aut membra non habetis humana, aut si homoriam in vestris artubus militare. David qui dixerat confidenter: Proba me, Domine, et tenta me, ure renes meos, et cor meum, quia  complacui in veritate tua . Et iterum: Ego autem in innocentia mea ingressus sum; et, Pes meus stetit in directo , quamquam judicii veritatem Dei misericordia mitigaret, tamen quia hoc ausus est dicere, relinquitur parumper fragilitati suae, et ut vos dicitis, arbitrii libertati, et per adulterium lapsus in homicidium, postea loquitur: Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam. Et secundum multitudinem miserationum tuarum, dele iniquitatem meam . Nec hoc dico, quod virum sanctum accusem, de quo scriptum est, quod fecerit omnes voluntates Dei; sed quod multis aliis bo
Abbreviated transcription (Latin):
Sequit᷑. Tempora inquit igno¬
rantiȩ respiciens deus. nc p̾ce¬
pit hominib ubiq penitentiã
agere: significans p̾terita in lege
tempora. tempora ignorantiȩ de¬
monstrari. Rursumq ait. ueni¬
am ad uos deo uolente. Cur int̾po¬
suit uoluntatẽ dei: si habebat
sui arbitrii potestatẽ: Iacobus
apłs. si quis ait. seruauerit totã
legem. offenderit autẽ in uno.
factus est om̃ium reus. Quiᷤ nr̃m
in nullo aliq̃n peccauit: Si aũ
peccauit quod negari non potest.
⁊ ꝑ unũ peccatũ om̃iũ reus est
peccatoꝵ. non suis uirib s mise¬
ricordia dei saluat᷑. Si quis in u̾¬
bo non peccauit: hic ꝑfectꝰ est
uir.Si aliq̃n in sermone pecca¬
sti: ubi ẽ apud te p̾sũpta ꝑfectio.
maxime cũ sequatur. lingũa
autẽ hominũ nullus potest do¬
mare: incontinens malum ple¬
na ueneni mortiferi: Rogo te
ut michi respondeas.Si lingua
incontinens est malum. ⁊ ple¬
na ueneni mortiferi. ⁊ nullus

Expanded text:
Sequitur: Tempora, inquit, ignoSequitur: Tempora, inquit, ignorantiae respiciens Deus, nunc praecepit hominibus 764 ubique poenitentiam agere . Significanter praeterita in Lege tempora, tempora ignorantiae demonstravit. Rursum ait: Veniam ad vos, Deo volente. Cur interposuit voluntatem Dei, si habebat sui arbitrii potestatem? Jacobus Apostolus: Si quis, ait, servaverit totam legem, offenderit autem in uno, reus est omnium factus . Quis nostrum in nullo aliquando peccavit? Si autem peccavit quod negari non potest et per unum peccatum, omnium est reus peccatorum, non suis viribus, sed Dei misericordia salvatur. Si quis in verbo non peccavit, hic perfectus est vir . Si aliquando in sermone peccasti, ubi est apud te praesumpta perfectio, maxime cum sequatur: Linguam autem hominum nullus potest domare, incontinens malum, plena veneni mortiferi . Rogo te ut mihi respondeas, si lingua incontinens est malum, et plena veneni mortiferi, et nullus
Abbreviated transcription (Latin):
inquit in mundo cũ eis:ego
seruabam eos in nõie tuo qd̃
dedi eis. ⁊ custodiui:.⁊ nullus
ex eis periit. nisi unꝰ filiꝰ ꝑdit¬
onis. Non dixit dedi eis liberi
arbitrii potestatẽ. ut iꝑsi de
suo labore seruarent:s ego
custodiui eos: ego seruaui. Deniq
infert. Non peto ut auferas eos¬
de mundo:s ut custodias illos a
malo. In actib apłoꝵ scriptũ ẽ.
int̾ paulum ⁊ barnaban ꝓpter
ioħem qui cognominatꝰ est mar¬
cus ortam dissensionẽ. ita ut se¬
pararentur: barnabasq marcũ
paulus sylam assumerent. in eũ¬
głii ministeriũ. Paulus seueri¬
aliquid humanȩ fragilitatis. In
eodem uolumine legitur. Transi
plurimos repperiri.Cũq uenis¬
sent ait in asiam. tẽptabant
ire bithiniam:s ñ dimisit eos
⁊ ꝓhibent᷑ a sp̃u sc̃o. Temptant
ire bithiniam: ⁊ non eos ꝑmitcit
sp̃s iħu. Satis importune. si eis
faciendi ul ñ faciendi semel de¬
derat liberi arbitrii potestatẽ.

Expanded text:
inquit, in mundo cum eis, ego inquit, in mundo cum eis, ego servabam eos in nomine tuo, quos dedisti mihi, custodivi, et nullus ex eis periit, nisi unus filius perditionis . Non dixit, dedi eis liberi arbitrii potestatem, ut ipsi se suo labore salvarent, sed, ego custodivi eos, ego servavi. Denique infert, Non peto, ut eos auferas de mundo, sed ut custodias illos a malo. In Actibus Apostolorum scriptum est , inter Paulum et Barnabam propter Joannem, qui cognominatus est Marcus, ortam dissensionem, ita ut separarentur; et Barnabas Marcum, et Paulus Sylam assumeret in Evangelii ministerium. Paulus severialiquid humanae fragilitatis. In eodem volumine legitur: Transieplurimos reperiri. Cumque venissent, ait, in Mysiam, tentabant ire in Bithyniam, sed non dimisit eos et prohibentur a Spiritu sancto. Tentant ire in Bithyniam, et non eos permittit Spiritus Jesu. Satis importune, si eis faciendi, vel non faciendi semel dederat liberi arbitrii potestatem. 18.
Abbreviated transcription (Latin):
sine peccato ẽ ur̃m: primꝰ mit¬
tat suꝑ eam lapibe. Hoc quod
dicitur sine peccato: grece scͥp
cum sermonem nouo uerbo
exprimant: aut si exp̾ssum
est a latinis ut int̾pretationiᷤ
ueritas habet: ꝑspicuũ ẽ ana¬
si absq pecc̃o. Et qr accusa
uerecundiȩ eoꝵ clem̃tissimꝰ ui¬
dex spaciũ recedendi. rursum
in t̾ra scribens t̾ramq despici¬
ens: paulatim discedere. ⁊ o¬
culos illiꝰ declinare ceperunt:
solusq remansit cũ muliere.
ait. Nullus dñe. Respondit
nabo. Uade.⁊ amodo noli pecca
caret. sicuti ⁊ alia. Similit̾ in
lege mandauit. S utrũ ea fe-¬
cerit necne: scriptura non dic̃.
Om̃s inquit qui uenerunt
ante me:fures fuerunt ⁊ la¬
trones. Si om̃s: nullus excipi¬
tur. Qi uenerunt inquit: noy
qui missi sunt. De quib ꝓpha
ait. Ipsi ueniebant a se:⁊ ego
non mitcebã eos. Quo uerbo so¬
lius xp̃i potentia reseruat᷑:
qui ad sua uenerat ⁊ sui eum
non receperunt.Dum essem

Expanded text:
sine peccato est vestrum, primus mitsine peccato est vestrum, primus mittat super eam lapidem . Hoc quod dicitur sine peccato, Graece scricum sermonem novo verbo exprimat, aut si expressum est a Latinis, ut interpretationis veritas habet, perspicuum est ἀνsi sine peccato. Et quia accusatverecundiae eorum clementissimus judex spatium recedendi rursumque in terra scribens, terramque despiciens: paulatim discedere, et oculos 763 illius declinare coeperunt: solusque remansit cum muliere, ait: Nullus, Domine. Respondit nabo. Vade, et amodo noli peccarcaret, sicuti et alia similiter in Lege mandavit. Sed utrum ea fecerit, necne, Scriptura non dicit. Omnes, inquit, qui venerunt ante me, fures fuerunt et latrones . Si omnes, nullus excipitur. Qui venerunt, inquit, non, qui missi sunt, de quibus Propheta ait: Ipsi veniebant a se, et ego non mittebam eos . Quo verbo solius Christi potentia reservatur, qui ad sua venerat, et sui eum non receperunt. Dum essem,
Abbreviated transcription (Latin):
euis. t̾e ⁊ ipse ascendit ad sollẽ¬
nitatem. non manifeste. s qua-¬
si in abscondito. Iturũ se nega¬
uit: ⁊ postea fecit quod negaue¬
rat. Latrat porphiriꝰ: inconstan¬
tiȩ ac mutationis accusat: ne¬
sciens om̃ia scandala ad carnẽ
esse referenda. Moyses inquit
dedit uobis legen: ⁊ nemo ex
uobis facit legẽ. utiq possibilẽ:
& tn quod erat possibile nemo
cõpleuerat. Neq enim culpa
imperantis est s fragilitas au¬
dientis: ut om̃is mundus sub¬
ditus fiat deo. In eugłio scõm
ioħem in multis ⁊ g̾cis ⁊ latinᷤ
codicib inuenit᷑ de adultera
muliere quȩ accusata ẽ apud
dñm: accusabant aũ ⁊ uehem̃¬
ter urgebant scribȩ ⁊ pharisei:
uix talegẽ eã lapidare cupien¬
tes. At iħc inclinis digito
scribebat in t̾ra: eoꝵ iudelicet
qui accusabant ⁊ om̃iũ pecca
mortalium: scõm quod scrip¬
tum ẽ in ꝓpħa. relĩquentes aõ
q caput eleuans: dixit eis. Q

Expanded text:
ejus, tunc et ipse ascendit ad solemejus, tunc et ipse ascendit ad solemnitatem, non manifeste, sed quasi in abscondito . Iturum se negavit, et fecit quod prius negaverat. Latrat Porphyrius, inconstantiae ac mutationis accusat, nesciens omniesse referenda. Moyses, inquit, dedit vobis legem, et nemo ex vobis facit legem, utique possibilem, et tamen quod erat possibile, nemo impleverat, neque enim culpa imperantis est, sed fragilitas audientis, ut omnis mundus subditus fiat Deo. In Evangelio secundum Joannem in multis et Graecis et Latinis codicibus invenitur de adultera muliere, quae accusata est apud Dominum. Accusabant autem et vehementer urgebant Scribae et Pharisaei, juxta legem eam lapidare cupientes. At Jesus inclinans, digito scribebat in terra : eorum videlicet qui accusabant, et omnium peccata mortalium, secundum quod scriptum est in Propheta: Relinquentes autem caput elevans dixit eis: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Apparuit illi angłs dñi de cȩlo
confortans eũ. haud dubiũ qͥn
dñm saluatorẽ. Et factus in a¬
gonia. ꝓlixius orabat. F actus¬
q est sudor eiꝰ sicut guttȩ sai¬
guinis: decurrentis in t̾ram.
Saluator in passione ab angło
confortat᷑: & critobolus meus
non indiget auxilio dei.habeis
liberi arbitrii potestatem.
Et tam uehem̃ter orabat. ut gut
rus. Quid inquit dormitis: Sur¬
gite ⁊ orate: ne intretis in temꝑ¬
tationem. Debuit iuxta uos di¬
cere. Qd dormitis: Surgite ⁊ re¬
sistite. liberũ enĩ habetis arbitͥ¬
um: ⁊ semel uobis concessa a dño
potestate. nullius alteriꝰ indige¬
tis auxilio. Si enĩ hoc feceritis:
non intrabitis in tẽptationẽ.
s respondet eccłia. ex ꝑsona hõis
hoc dici qui assumptꝰ est: tu ecos¬
trario loqueris. possum sine pec¬
cõ esse si uoluero. Ille nichil ex¬
se potest facere.ut hõis indicet
ueritatẽ: tu potes om̃ia peccata
se ad scenophegiã: ⁊ postea scrip¬
tum ẽ. ut aũ ascenderunt fr̃s

Expanded text:
illi Angelus de coelo confortans eum , haud dubium quin Dominum Salvatorem. Et factus in agonia 761 prolixius orabat, factusque est sudor ejus sicut guttae sanguinis decurrentis in terram . Salvator in passione ab Angelo confortatur; et Critobulus meus non indiget auxilio Dei, habens liberi arbitrii potestatem: et tam vehementer orabat, ut guttrus. Quid, inquit, dormitis? surgite et orate, ne intretis in tentationem . Debuit juxta vos dicere: Quid dormitis? surgite et resistite, liberum enim habetis arbitrium, et semel vobis concessa a Domino potestate, nullius alterius indigetis auxilio. Si enim hoc feceritis, non intrabitis in tentationem. 1sed respondet Ecclesia, ex persona hominis haec dici qui assumptus est. Tu e contrario loqueris; Possum sine peccato esse, si voluero. Ille nihil potest ex se facere, ut hominis indicet veritatem. Tu potes omnia peccata se ad scenopegiam. Et postea scriptum est: Ut autem ascenderunt fratres
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ: demoluint᷑ atq corrũpuit
suauitatẽ olei. Quis mortaliũ
aliquo errore ñ capit᷑: Qũe he¬
reticoꝵ ⁊ falsoꝵ dogmatũ ue-¬
nena non maculant: Tempus
inquit est ut incipiat udiciũ
de domo dei.Si autẽ primũ a
nobis: quis finis eoꝵ qui ñ ere¬
dunt eugłio: Et si iustus iux
saluabitur: impiꝰ ⁊ peccator ubi
parebunt:serte iuistꝰ est: qui
in die uidicii iux saluat᷑. S alua¬
retur aũ facile. si nichil in se
haberet maculȩ. Ergo iustꝰ est
in eo qd̃ multis floret uirtuti¬
bus: ⁊ iux saluat᷑ in eo qđ in qͥb¬
dam dei indiget miscdia. Qua
sentes. ⁊ duȩ futurȩ: duȩ bono¬
rum ⁊ duȩ maloꝵ. E gritudo

Expanded text:
tuae, demoliuntur atque corrumpunt tuae, demoliuntur atque corrumpunt suavitatem olei. Quis mortalium aliquo errore non capitur? quem haereticorum et falsorum dogmatum venena non maculant? Tempus, inquit, est ut incipiat judicium a domo Dei. Si autem primum a nobis, quis finis eorum qui non credunt Evangelio? Et si justus vix salvabitur, impius et peccator ubi parebunt ? Certe justus est, qui in die judicii vix salvatur. Salvaretur autem facile, si nihil in se haberet maculae. Ergo justus est in eo, quod floret multis virtutibus, et vix salvatur in eo, quod in quibusdam Dei indiget misericordia.aesentis, et duae futuri: duae bonorum, et duae malorum. Aegritudo,
Abbreviated transcription (Latin):
dei sapientiꝰ est hõib. In eccłiaste
quoq scriptũ est. In multitudi¬
ne sap̃iȩ multitudo scientie: et
qui addit scientiã addit dolorẽ:
intelligens quod ꝑfectione care-¬
at: ⁊ ex eo quod nouit. quanta ñ
nouerit. Et odio inquit habui ui¬
tã: qm̃ malũ e̾ suꝑ opꝰ quod oꝑor
suꝑ t̾ram. Om̃ia eni uanitas:⁊
p̾sumptio sp̃c. Nemo scit qͥd fu¬
turũ sit: qm̃ sicut ẽ. quis annũ¬
tiabit ei: Sunt iusti ad quos ꝑ¬
uenit quasi opus impioꝵ: ⁊ ft̃
impii. ad quos ꝑuenit quasi opꝰ
uistoꝵ. Hoc iccirco dicitur: qr
certũ iudiciũ soliꝰ dei est. Et qͦs
putamꝰ uistos sepe peccatores
inueniuntur: ⁊ quos econt᷑rio
peccatores.apud dei scientiam
iusti sunt. Quantũ cũq labora¬
uerit homo. ut requirat:non
inueniet. Et si dixerit sapiens
nosse se: inuenire non pot̾it.Oi̾¬
um enĩ unꝰ occursus ẽ. Corda fili¬
oꝵ hominũ repleta st̃ malitia
ria dicitur. Muscȩ moriturȩ
siue ut inhebraico habet mor¬

Expanded text:
Dei, sapientius est hominibus . In Ecclesiaste quoque scriptum est: In multitudine sapientiae, multitudo scientiae: et qui addit scientiam, addit dolorem : intelligens quod perfectione careat, et ex eo quod novit, quanta non noverit. Et odio, inquit, habui vitam, quoniam malum est opus quod operor super terram. Omnia enim vanitas, et praesumptio spiritus. Nemo scit quid futurum sit, quia sicuti est, quis annuntiabit ei? Sunt justi ad quos pervenit quasi opus impiorum. Et sunt impii, ad quos pervenit quasi opus justorum . Hoc idcirco dicitur, quia certum judicium solius Dei est, et quos putamus justos, saepe peccatores inveniuntur, et quos e contrario peccatores, apud Dei scientiam justi sunt. Quamtumcumque laboraverit homo, ut inquirat, non reperiet. Et si dixerise se, invenire non poterit. Omnium enim unus occursus est, cordaque filiorum hominum repleta sunt malitia, εια dicitur. Muscae moriturae, sive, ut in Hebraico habetur, mor
Abbreviated transcription (Latin):
rum squalore cooꝑtus: ut su¬
spitionem magis quã intelli¬
gentiã lectori tͥbuat. Ad extͣ¬
mum infert. Ego aũ ad hȩc qͥd
respondebo: Manũ ponã suꝑ
os meũ. Semel locutus sum:
in scð̃o non addam.Ecce iob nr̃
immaculatꝰ ⁊ ustꝰ ⁊ sine que¬
rela. ⁊ abstinens se ab oĩ malo.
quali fine iustitiȩ coronat᷑. ut
miscdia dei indigeat. Hoc ẽ illđ̃
quod in ꝓuerbiis legimꝰ. Quis
gloriabitur castũ se habere
cor: Aut quis confidet mundũ
se ẽẽ a peccatis: Fac quod ⁊ hieqͥs
non ꝓ impossibili. s ꝓ difficili
dixerit. Tolle ergo sencentiã.
ta eiꝰ non sunt grauia. ⁊ de eu¬
gelio. iugũ enĩ meũ suaue e̾
⁊ onꝰ meũ leue: facile reuince¬
ris. leuia eũ eugłii dixisse mai
data ad cõparationẽ suꝑstitio¬
nis udaicȩ in qua uaria ceri¬
moniarũ genera querebant᷑:
quȩ iuxta literã ⁊ apłi petri
sententiã nullus potuit exple¬
re. Unde ⁊ in actib apłoꝵ scri¬

Expanded text:
rum squalore coopertus, ut surum squalore coopertus, ut suspicionem magis quam intelligentiam lectori praebeat. Ad extremum infert: Ego autem ad haec quid respondebo? Manum meam ponam super os meum, semel locutus sum, in secundo non addam . Ecce Job noster vir immaculatus et justus, et sine querela, et abstinens se ab omni malo, quali fine justitiae coronatur, ut misericordia Dei indigeat? Hoc est illud, quod in Proverbiis legimus: Quis gloriabitur castum se habere cor? Aut quis confidet se mundum esse a peccato ? Fac quod et hic, quis, non pro impossibili, sed pro difficili dixerit. Tolle ergo sententiam, ta ejus non sunt gravia , et de Evangelio: Jugum meum suave est, et onus meum leve ; facillime revincerationem superstitionis Judaicae, in qua varia caeremoniarum genera quaerebantur, quae juxta litteram, et Apostoli Petri sententiam, nullus potuit explere. Unde et in Actibus Apostolorum scri
Abbreviated transcription (Latin):
nocentem. Et si impie egero ue
michi: ⁊ si fuero uistꝰ non pote¬
ro respirare: plenꝰ enĩ sum igno¬
miniȩ. Ntterũ. Qͥs enĩ erit mun¬
dus a sorde:Ne unꝰ quiðe. etiã
si uniꝰ diei fuerit uita eiꝰ suꝑ t̾¬
ram: ⁊ numerabiles m̃ses illius.
Quod si dixeris ꝓ nom̃ quis. ñ ꝓ ĩ¬
possibili. s int̾dũ ꝓ difficili acci¬
pi: respondeo tͥ. ⁊ ubi ẽ illud qd̃
temere ꝓtulisti. facilia di esse
mandata. ⁊ ea facile posse cõple¬
ri. dicente scriptura. uir in dolo¬
rib laborat sibi. ⁊ uim facit ꝑdi¬
tioni suȩ ut opp̾ssa ⁊ subiuiga¬
ta. ⁊ moriente carne uiuat u
eo sp̃s: Ridiculamq illam ex¬
positionẽ demostenis ur̃i. non
dixisse iob. quis erit mundus a
peccato.s quis mundus a sorde.
p̾tereo: qua ꝓbare conat᷑ sordes
pannoꝵ significari in infan¬
tia ñ uicia peccatoꝵ. Aut cer¬
te si non sic intelligit: dicite
uos quid sentiat. Tam enim
inuolutꝰ dictor ẽ. ⁊ nimio u̾bo¬

Expanded text:
nocentem . Et: Si impie egero, vae nocentem . Et: Si impie egero, vae mihi . Et: Si fuero justus, non potero respirare. Plenus enim ego sum ignominiae . Et iterum: Quis enim erit mundus a sorde? Ne unus quidem, etiam si unius diei fuerit vita ejus super terram, et numerabiles menses illius . Quod si dixeris pronomen quis, non pro impossibili, sed interdum pro difficili accipi, respondebo tibi: Et ubi est illud, quod temere protulisti, Facilia Dei esse mandata, et ea facile posse compleri? dicente Scriptura: Vir in dolore laborat sibi, et vim facit perditioni suae , ut oppressa et subjugata et moriente carne, vivat in eo spiritus. Ridiculamque illam expositionem Demosthenis vestri, non dixisse Job: Quis erit mundus a peccato; sed quis erit mundus a sorde, praetereo, qua probare conatur, sordes pannorum significari in infantia, non vitia peccatorum. Aut certe si non sic intelligit, dicite vos quid sentiat. Tam enim involutus dictor est, et nimio verbo
Abbreviated transcription (Latin):
lumine iob scriptũ est. nũquid
mundꝰ erit ho corã deo. aut u
oꝑib sius irrep̾hensibilis uir:
Si adu̾sus famulos suos ñ credit¬
⁊ contra angelos praũu qͥd reppe¬
rit: quantomagis in his qͥ habi¬
tant domus luteas. e quib ⁊ noᷤ
de eodem luto sumꝰ:Quod si asse¬
rueris hoc dici ex ꝑsona eliphaz
themanitȩ: intellige non ab eo di¬
ci. s ab illo qui sub ꝑsona angeli ĩuisiõe ⁊ ĩ
reuelatiõe loquitur ei sententi¬
as dei. S esto. ut loquat᷑ elipha⁊.
quod ꝑspicue angłs loquitur:
nũquid ñ hoc ex ꝑsona ꝓprie iob
dicitur. temptatio ẽ uita hõis
suꝑ t̾rã. &. si ego peccaui. qͥd pos¬
sum facere:Et quare oblitꝰ es
nec fecisti iniquitatis meȩ obli¬
uonẽ.⁊ emundationẽ peccati
cio eiꝰ indigebo. Et rursũ. Quia
sum impiꝰ. cur frustra laboro:
Si lotꝰ fuero nue. ⁊ mundꝰ mun¬
dis manib: satis me sorde tinxi¬
sti. Si peccauero custodies me:
ab iniquitate aũ me ñ facies in¬

Expanded text:
ne Job scriptum est: Numquid mundus erit homo coram Deo, aut in operibus suis irreprehensibilis vir? Si adversus famulos suos non credit, et contra Angelos pravum quid reperit; quanto magis in his, qui habitant domos luteas ! e quibus et nos de eodem luto sumus. Quod si asserueris hoc dici ex persona Eliphas Themanitae, intellige non ab eo dici; sed ab illo, qui sub persona Angeli in visione et revelatione loquitur ei sententias Dei. Sed esto ut loquatur Eliphas, quod perspicue Angelus loquitur, numquid non hoc ex persona Job proprie dicitur: Tentatio est vita hominis super terram ? Et: Si ego peccavi, quid possum facere ? Et: Quare oblitus es, nec fecisti iniquitatis meae oblivionem, et emundationem peccati cio ejus indigebo . 746 Et rursum: Quia sum impius, cur frustra laboro? Si lotus fuero nive, et mundis manibus, satis me sorde tinxisti. Si peccavero, custodies me. Ab iniquitate autem me non facies in
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ. Ne glorieris in crastinũ:
nescis enĩ quid adueniens pari¬
at dies. Unde scriptũ e̾. Ne bea¬
tũ dicas quẽpiã ante mortem.
Qu̾adui enĩ uiuimꝰ : in certami¬
ne sumꝰ. Et quãdui in certami¬
ne. nulla ẽ certa uictoria. quȩ
etiã apło fortissime p̾lianti in
futuro scło reseruat᷑. Dñs atq
saluator. suꝑ ꝑsona assumpti
hõis loquitur. Insipientissimꝰ
enĩ om̃ium hominũ sum: ⁊ nos
sexagesimo octauo psalmo. B̃s

Expanded text:
iterum: Ne glorieris in crastinum, iterum: Ne glorieris in crastinum, nescis enim quid adveniens pariat dies . Unde scriptum est: Ne beatum dixeris quempiam ante mortem. Quamdiu enim vivimus, in certamine sumus, et quamdiu in certamine, nulla est certa victoria, quae etiam Apostolo fortissime praelianti in futuro saeculo reservatur. Dominus atque Salvator sub persona assumpti hominis loquitur: 748 Insipientissimus enim omnium hominum sum, et non se
Abbreviated transcription (Latin):
bere peccatum. ⁊ frustra of¬
ferri ictimas ꝓ errore: qd̃ pec¬
cati non habeat conscientiam.
Neq enĩ in lege ratio querit᷑:
s auctoritas. Idem in eaðe scri¬
bit epła. Ira uiri: iustitiã dei ñ
oꝑatur. Et quis nr̃m ira care¬
re potest᷑. de qua scriptũ ẽ ira
ꝑdit etiã sapientes: Significas¬
ter non iram dei s iram uiri po¬
suit. Ira enĩ dei iusta ẽ: ira aũt
iuri de ꝑturbata m̃te ꝓcedit.
Unde ⁊ in psalmo dicitur. Irasci¬
mini: ⁊ nolite:peccare. Qͥ uersi¬
culus quẽ sensum habeat: apłs
docet. Sol non occidat suꝑ iracun¬
no uel leuit̾ irasci: iustitia aũ
iram celeri penitudine mitiga¬
re. Unde ⁊ ꝓ ocioso u̾bo redditu¬
ri sumꝰ rationẽ in die udicii.
& in eode eugłio legimꝰ. Qͥ irasci¬
tur fr̃i suo reus erit iudicio:
bus. sine causa. additũ sit. ut
scilicet ne cũ causa quide debe¬
amꝰ irasci. Quis hominũ potest
dicere qd ira quȩ absq iustitia
est. in sempit̾num careat:Et

Expanded text:
bet peccatum; et frustra offerri victimas pro errore, quod peccati non habet conscientiam. Neque enim in lege ratio quaeritur, sed auctoritas. Idem in eadem dicit Epistola: Ira viri justitiam Dei non operatur ; et quis nostrum carere potest ira, de qua scriptum est: Ira perdit etiam sapientes ? Significanterque non iram Dei, sed iram viri posuit. Ira enim Dei justa est: ira autem viri de perturbata mente procedit. Unde et in Psalmo dicitur: Irascimini, et nolite peccare : qui versiculus quem sensum habeat, Apostolus docet: Sol non occidat super iracunt vel leviter irasci: justitia autem, iram celeri poenitudine mitigare. Unde pro otioso verbo reddituri sumus rationem in die judicii. Et in eodem Evangelio legimus: Qui irascitur quis, sine causa, additum non sit, ut scilicet ne cum causa quidem debeamus irasci. Quis hominum poterit dicere, quod ira, quae absque justitia est, in sempiternum
Abbreviated transcription (Latin):
futuri: uł certe statĩ ut de pes¬
utero uirginali natꝰ est. xp̃e. de
quo scriptũ ẽ. om̃is qui aperit
tes myst̾ium natiuitatis eiuis:
magisq ad specialem natiuita¬
tem saluatoris. quã ad om̃ium
hominũ referri potest hoc qđ di¬
citur qui aperit uulũa sc̃s uo¬
cabitur dño. Solus enĩ xp̃e clau¬
sas portas uuluȩ uirginalis ape¬
serunt. Hȩc e̾ porta orientaliᷤ clau

Expanded text:
futuri; vel certe statim ut de futuri; vel certe statim ut de utero virginali natus est Christus, de quo scriptum est: Omnis qui aperit tes mysterium nativitatis ejus. Magisque ad specialem nativitatem Salvatoris, quam ad omnium hominum reterri potest hoc quod dicitur, Qui, aperit vulvam, sanctus vocabitur Domino . Solus enim Christus clausas portas vulvae virginatis apeserunt. Haec est porta orientalis clau
Abbreviated transcription (Latin):
re: saltem hoc michi concede:ui
stos in scripturis plurimos appel¬
lari. At̃ Non solum plurimos:
s ⁊ innumerabiles. sñ S iinnu¬
merabiles uisti sunt.⁊ hoc nega¬
ri non potest: quid mali locutꝰ
sum. posse hõiem sine peccato
bis dicere:posse uistũ sine pec¬
cato esse in eo quod iustus est.
at̾ Iustos esse concedo: sine
or. Etenĩ absq uitio qđ g̾ce dici¬
titꝰ. om̃isq creatura peccato sub
dam in sc̃is uiris uidear ꝑscruta
ca ꝓferam quȩ ñ ad singulos. s
ad om̃s in cõmune ꝑtineant. In
tͥcesimo pͥmo psalmo scriptũ ẽ.
Dixi ꝓnuntiabo adu̾sũ me mni¬
impietatẽ cordis mei. Stat̃q
sequit᷑. Pro hac hoc impietate si¬
ue iniquitate: utrũq eñi intel¬
ligi potest. orabit ad te om̃is sc̃s
in tẽpore oportuno.Si sc̾s e̾. quo¬
modo orat ꝓ iniquitate:: Si ini¬
quitatẽ habet: qua ratione sc̃s
appellatur: Iuxta illum uide
iacuere peccato. in similitudinẽ
p̾uaricationis adȩ qui ẽ forma

Expanded text:
 Saltem hoc mihi concedes, justos in Scripturis plurimos appellari. ATT. Non solum plurimos, sed et innumerabiles. CRIT. Si innumerabiles justi sunt, et hoc negari non potest; quid mali locutus sum, posse hominem sine peccato rbis dicere, posse justum sine peccato esse, in eo quod justus est. A. Justos esse concedo, sine or. Etenim absque vitio, quod Graece dicitit, omnisque creatura peccato subjdam in sanctis viris videar perscrutarca proferam, quae non ad singulos, sed ad omnes in commune pertineant. In tricesimo primo psalmo scriptum est: Dixi, pronuntiabo adversum me inimpietatem cordis mei. Statimque sequitur: Pro hac, hoc est, impietate, sive iniquitate utrumque enim intelligi potest orabit ad te omnis sanctus in tempore opportuno. Si sanctus est, quomodo orat pro iniquitate? Si iniquitatem habet, qua ratione sanctus appellatur? Juxta illum videljacuere peccato in similitudinem praevaricationis Adae, qui est forma
Abbreviated transcription (Latin):
detur sibi iustꝰ. deus aũ corda
hominũ dirigitꝰ. iccirco sententiã
temperat. ne forte ꝑ ignorantiã
deliquisset: maxime cũ scriptu¬
ra testetur. ẽ iustꝰ qui perit i
iustitia sua. ⁊ alibi. uiste qđ ui¬
stum ẽ sectaberis: ne opinione
ueritatis a iustitia declinemis:
recordantes saulis ⁊ agag. CR¬

Expanded text:
sibi justus, Deus autem corda hominum dirigit ; idcirco temperabat sententiam, ne forte per ignorantiam deliquisset, maxime cum Scriptura testetur: Est justus, qui perit in justitia sua . Et alibi: Juste quod justum est sectaberis , ne opinione veritatis a justitia declinemus, recordantes Saulis et Agag.