comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q. quã terribilis: inquit est lo¬
cus iste. Non est hic aliud ni-¬
si domus dei: et porta celi. Sur-¬
gens ergo mane tulit lapidẽ
quem supposuerat capiti suo:
et erexit in titulum: fundens
oleum desuꝑ. Appellauitq no¬
men urbis bethel: que prius
luza uocabatur. Uouit etiam
uotum : dicens. Si fuerit d̃s̃dĩ
mecum. et custodierit me in
uia ꝑ quã ambulo: et dederit
michi panem ad uescendũ. et
uestimentũ ad induendum:
reuersisq fuero ꝓspere ad do-¬
mum patris mei: erit michi
dñs in d̃m: et lapis iste quem
erexi in titulum. uocabit᷑ domꝰ
dei. Cunctorũq que dederis mͥ:¬
offeram tibi. Profectus ergo ia-¬
cob: uenit ad terrã orientalem:
Et uidit puteum in agro: tres¬
q greges ouium accubantes
iuxta eum. Nam ex illo ada-¬
quabant᷑ pecora: et os eiꝰ gran-¬
di lapide claudebat᷑. Morisq
erat: ut cunctis ouibus con¬
gregatis. deuoluerent lapidẽ:¬
et refectis gregibus rursũ suꝑ

Expanded text:
que, Quam terribilis, inquit, est loque, Quam terribilis, inquit, est locus iste! non est hic aliud nisi domus Dei et porta coeli. Surgenquem subposuerat capiti suo et erexit in titulum fundens oleum desuper appellavitque nomen urbis Bethel quae prius Luza vocabatur vovit etiam votum dicens si fuerit Deus mecum et custodierit me in via per quam ambulo et dederit mihi panem ad vescendum et vestem ad induendum reversusque fuero prospere ad domum patris mei erit mihi Dominus in Deum et lapis iste quem erexi in titulum vocabitur Domus Dei cunctorumque quae dederis mofferam tibi profectus ergo Iacob venit ad terram orientalem et vidit puteum in agro tresque greges ovium accubantes iuxta eum nam ex illo adaquabantur pecora et os eius grandi lapide claudebatur morisque erat ut cunctis ovibus congregatis devolverent lapideet refectis gregibus, rursum super
Abbreviated transcription (Latin):
duxit uxorem absq his quas
prius habebat: mahelech fi-
sabee : pergebat haran. Cumq
uenisset ad quendam locum.
et uellet in eo requiescere post
solis occubitum: tulit de lapi¬
dibus qui iacebant. et subpo-¬
nens capiti suo: dormiuit in
eodem loco. Uiditq in somnis
scalam stantem suꝑ terrã. et
cacumen illius tangens celũ:
anglõs quoq dei ascendentes
et descendentes ꝑ eam: et do¬
minum innixum scale: dicen¬
temq sibi. Ego sum dñs d̃s
abraham patris tui: et deus
ysaac. Terram in qua dormis
tibi dabo. et semini tuo: eritq
germen tuũ sicut puluis t̾re:
Dilataberis ad occidentem et
orientem. et septemtrionẽ et
meridiem: et benedicent᷑ in te
et in semine tuo cuncte tribus
terre. Et ero custos tuus quo¬
cumq ꝑrexeris:: et reducam te
in terram hanc ÷ nec dimittã.
nisi compleuero uniuersa que
dixi. Cumq euigilasset racob de
somno: ait. Uere dñs est in lo¬
co isto: et ego nesciebam. Pauens¬

Expanded text:
duxit uxorem, absque iis quas duxit uxorem, absque iis quas prius habebat, Mahelath, filsabee pergebat Haran. Cumque venisset ad quemdam locum, et vellet in eo requiescere post solis occubitum, tulit de lapidibus qui jacebant, et supponens capiti suo, dormivit in eodem loco. Viditque in somnis scalam stantem super terram, et cacumen illius tangens coelum: angelos quoque Dei ascendentes et descendentes per eam, et Dominum innixum scalae dicentem sibi: Ego sum Dominus Deus Abraham patris tui, et Deus Isaac: Terram, in qua dormis, tibi dabo et semini tuo. Eritque semen tuum quasi pulvis terrae: dilataberis ad Occidentem, et Orientem, Septentrionem, et Meridiem: et benedicentur in te et in semine tuo cunctae tribus terrae. Et ero custos tuus quocumque perrexeris, et reducam te in terram hanc: nec dimittam nisi complevero universa quae dixi. Cumque evigilasset Jacob de somno, ait: Vere Dominus est in loco isto, et ego nesciebam. Pavens
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Noli acciꝑe coniugem
de gente chanaan. sed uade
et ꝓficiscere in mesopotamrã
syrie. ad domum bathuel pa¬
tris matris tue: et accipe tibi
inde uxorem ex filiabꝰ laban
auunculi tui. Deus autem
omnipotens benedicat tibi. et
crescere te faciat atq multi-¬
plicet: ut sis in turbas ppłõꝵ.
et det tibi benedictionẽs abra-¬
h̾am. ⁊ semini tuo post te:
ut possideas terrã ꝑegrinatio¬
nis tue. quam pollicitus est
auo tuo. Cumq dimisisset eũ
ysaac. ꝓfectus uenit in mesopo¬
tamiam syrie:Lad laban filiũ
batuhel syri: frem rebecce ma¬
tris sue. Uidens autẽ esaii qͦd
benedixisset pater suus iacob.
et misisset eum in mesopotami-¬
am syrie. ut inde duceret uxo¬
rem : et quod post benedictionẽ
precepisset ei dicens. non accipi¬
as conugem de filiabus cha-¬
naan: quodq obediens iacob
parentibus isset in syriam: ꝓ¬
bans quoq: quod non libenter
afpiceret filias chanaan pater
suus: iuit ad hismahelem. et

Expanded text:
dicens noli accipere coniugem dicens noli accipere coniugem de genere Chanaan sed vade et proficiscere in Mesopotamiam Syriae ad domum Bathuel patrem matris tuae et accipe tibi inde uxorem de filiabus Laban avunculi tui Deus autem omnipotens benedicat tibi et crescere te faciat atque multiplicet ut sis in turbas populorum et det tibi benedictiones Abraham et semini tuo post te ut possideas terram peregrinationis tuae quam pollicitus est avo tuo cumque dimisisset eum Isaac profectus venit in Mesopotamiam Syriae ad Laban filBathuel Syri, fratrem Rebeccae matris suae. Videns autem Esau quod benedixisset pater suus Jacob, et misisset eum in Mesopotamiam Syriae, ut inde uxorem duceret; et quod post benedictionem praecepisset ei, dicens: Non accipias conjugem de filiabus Chanaan: quodque obediens Jacob parentibus isset in Syriam: probans quoque quod non libenter aspiceret filias Chanaan pater suus: ivit ad Ismaelem, et
Abbreviated transcription (Latin):
benedictio tua. Uiues gladio: et
fr̃i tuo seruies. Tempusq ueni¬
et. cum excutias et soluas iu¬
gum eius de ceruicibus tuis:
Oderat ergo semper esaii iacob:
ꝓ benedictione qua benedixerat
ei pater. Dixitq in corde suo:
Uenient dies luctus patris me-¬
i: ut occidam iacob frẽm meũ:
Nunciata sunt hec rebecce.qe
mittens et uocans iacob filrũ
suum: dixit ad eum. Ecce esaii
frat̃ tuus minatur: ut occidat
te. Nunc ergo fili audi uocem
meam: et confurgens fuge ad
laban frẽm meũ in haran. Ha¬
bitabisq dies paucos cum eo:¬
donec quiescat furor fr̃is tui.
et cesset indignatio eius: obli¬
uiscaturq eoꝵ que fecisti in eũ:
Postea mittam: et aducam te
inde huc. Cur utroq orbabor
filio una die : Dixit quoq re-¬
becca ad ysaac. Tedet me uite
mee : ꝓpter filias heth. Si acce¬
perit racob uxorem de stirpe
huius terre: nolo uiuere. Lix¬
ocauit itaq ysaac iacob.
et benedixit᷑ : p̃cepitq ei

Expanded text:
benedictio tua. Vives gladio, et benedictio tua. Vives gladio, et fratri tuo servies: tempusque veniet, cum excutias et solvas jugum ejus de cervicibus tuis. Oderat ergo semper Esau Jacob pro benedictione, qua benedixerat ei pater: dixitque in corde suo: Veniat dies luctus patris mei, ut occidam Jacob fratrem meum. Nunciata sunt haec Rebeccae, quae mittens, et vocans Jacob filium suum, dixit ad eum. Ecce, Esau frater tuus minatur ut occidat te nunc ergo fili audi vocem meam et consurgens fuge ad Laban fratrem meum in Haran habitabisque cum eo dies paucos donec requiescat furor fratris tui et cesset indignatio eius obliviscaturque eorum quae fecisti in eum postea mittam et adducam te inde huc cur utroque orbabor filio in una die dixit quoque Rebecca ad Isaac taedet me vitae meae propter filias Heth si acceperit Iacob uxorem de stirpe huius terrae nolo vivere vocavit itaque Isaac Iacob et benedixit praecepitque ei
Abbreviated transcription (Latin):
menti: et ultra quã credi po¬
test admirans: ait. Quis igit᷑
ille est. qui dudum captam ue¬
nationem attulit michi: et co¬
medi ex omnibus prius quã
tu uenires: benedixiq ei: et
erit benedictus. Nuditis esau
sermonibus patris. irrugiit cla-
pater mi. Qui ait. Uenit germa¬
nus tuus fraudulenter: et ac¬
cepit benedictionem tuam. At
ille subiunxit. Iuste uocatũ ẽ
nomen eius iacob. Supplanta¬
uit enim me: en altera uice:
Primogenita mea ante tulit:
et nunc scd̃o sub̃ripuit bene¬
dictionem meã. Rursumq ad
patrem. numquid non reserua¬
sti ait et michi benedictionẽ:
Respondit ysaac. Dñm tuũ illũ
constitui: et om̃s fratres eius ser-
uituti illius subiugaui. frum̃¬
to et uino stabiliui eum: et ti¬
bi post hec fili mi ultra quid
faciam: Cui esaii. num unam
inquit tantum benedictionem
habes pater : michi quoq ob¬
secro: ut benedicas. Cumq eiu¬
latu magno fleret: motus ysa
ac dixit ad eum. In pinguedi-¬
ne terre. et in rore celi desuꝑ: erit

Expanded text:
edi potest, admirans, ait: Quis ille igitur est, qui dudum captam venationem attulit mihi, et comedi ex omnibus priusquam tu venires? benedixique ei, et erit benedictus. Auditis 170 Esau sermonibus patris, inrugiit clamopater mi. Qui ait: Venit germanus tuus fraudulenter, et accepit benedictionem tuam at ille subiunxit iuste vocatum est nomen eius Iacob subplantavit enim me en altera vice primogenita mea ante tulit et nunc secundo subripuit benedictionem meam rursumque ad patrem numquid non reservasti ait et mihi benedictionem respondit Isaac dominum tuum illum constitui et omnes vituti illius subjugavi. Frumento et vino stabilivi eum; et tibi post haec, fili mi, ultra quid faciam? Cui Esau: Num unam, inquit, tantum benedictionem habes, pater? Mihi quoque obsecro ut benedicas. Cumque ejulatu magno fleret, motus Isac, dixit ad eum: In pinguedine terrae, et in rore coeli desuper, erit
Abbreviated transcription (Latin):
ethei: et basemath filiã helom
eiusdem loci. Que ambe offen¬
derant animũ ysaac ⁊ rebecce.
enuit autem ysaac.nt.
et caligauerunt oculi eius:
et uidere non poterat. Uocauitq
esau filium suum maiorem: et
dixit ei. fili mi. Qui respondit.
Adsum. Cui pater. uides inquit
quod senuerim ÷ et ignorem diẽ
mortis mee. Sume arma tua.
pharetram et arcum: et egredere
foras. Cumq uenatu aliquid
apprehenderis. fac michi inde
pulmentum sicut uelle me no-¬
str: et affer ut comedam: et be¬
nedicat tibi anma mea ante
quã mortar. Quod cũ audisset
rebecca. et ille ab̃isset in agrũ
ut iussionem patris expleret:

Expanded text:
Hethaei, et Basemath, filiam Elon Hethaei, et Basemath, filiam Elon ejusdem loci, quae ambae offenderant animum Isaac et Rebeccae.enuit autem Isaac et caligaverunt oculi eius et videre non poterat vocavitque Esau filium suum maiorem et dixit ei fili mi qui respondit adsum cui pater vides inquit quod senuerim et ignorem diem mortis meae sume arma tua faretram et arcum et egredere foras cumque venatu aliquid adprehenderis fac mihi inde pulmentum sicut velle me nosti et adfer ut comedam et benedicat tibi anima mea a 6.-- Quod cum audisset Rebecca, et ille abisset in agrum, ut jussionem patris expleret,
Abbreviated transcription (Latin):
um abraham. Itaq edificauit
ibi altare dño. Et inuocato no¬
mine dñi extendit tabernacu-¬
lum : precepitq seruis suis ut
foderent puteum. Ad quem lo¬
cum cũ uenissent de geraris
abimelech. et ochozath amicus
illius. ⁊ phichol dux militum:
loquutus est eis ysaac. Quid
uenistis ad me hominẽ quẽ
odistis:: et expulistis a uobis:
Qui responderunt. uidimus
non facias nobis quicquam
mali: sicut ⁊ nos niehil tuoꝵ
attigimus. neq fecimus quod
te lederet: sed cum pace dimi¬
simus. auctum benedictione
dñi. Fecit ergo eis conuiurum:
Et post cibum et potum sur¬
gentes mane: iurauerunt si¬
bi mutuo. Dimisitq eos ysaac
pacifice: in locum suum. Ecce
autem uenerunt ipsa die ser-¬
ui ysaac. annunciantes ei de
puteo quem foderant: atq di-¬
centes. Inuenimus aquã. Unde
appellauit eum abundantiam:
Et nomen urbi impositum est
bersabee : usq in p̃sentem diem:
Esaii uero quadragenarius du¬
xit uxores. iudith filiam beeri

Expanded text:
um Abraham. Itaque aedificavit um Abraham. Itaque aedificavit ibi altare, et invocato nomine Domini, extendit tabernaculum: praecepitque servis suis ut foderent puteum. Ad quem locum cum venisset de Geraris, Abimelech, et Ohuzath  Vulg. Ohozath amicus illius, et Phichol, dux militum, locutus est eis Isaac: Quid venistis ad me, hominem quem odistis, et expulistis a vobis? Qui responderunt: Vidimus non facias nobis quidquam mali, sicut et nos nihil tuorum attigimus, nec fecimus quod te laederet: sed cum pace dimisimus auctum benedictione Domini. Fecit ergo eis convivium, et post cibum et potum, surgentes mane, juraverunt sibi mutuo, dimisitque eos Isaac pacifice in locum suum. Ecce autem venerunt in ipso die servi Isaac, annuntiantes ei de puteo quem foderant, atque dicentes: Invenimus aquam. Unde appellavit eum, Abundantiam, et nomen urbi impositum est Bersabee, usque in praesentem diem. Esau vero quadragenarius duxit uxores, Judith, filiam Beeri
Abbreviated transcription (Latin):
ac. Recede a nobis: q̃m po¬
Et ille discedens. ut ueniret
ad torrentem gerare habita-¬
retq ibi: rursum fodit alios
puteos. quos foderant serui
patris sui abraham: et quos
illo mortuo olim obstruxe-¬
rant philistuim: Appellauitq
eos hisdem nominibus: quibꝰ
ante pater uocauerat. Fode¬
runt in torrente : et repere¬
runt aquam uiuam.Sed et
ibi iurgium fuit pastorũ ge¬
rare aduersum pastores ysaac:
dicentium: Nr̃a est aqua Quã
obrem nomen putei ex eo qͦd
acciderat : uocauit calumniam:
foderunt et alium. Et ꝓ illo
quoq rixati sunt. Appellauit¬
q eum inimicicias. Profectus
inde fodit alium puteum. ꝓ
quo non contenderunt. Itaq
uocauit nom̃ illius latitudo:
dicens. Nunc dilatauit nos
dñs : et fecit crescere suꝑ t̾ram.
bersabee: ubi apparuit ei dñs
in ipsa nocte dicens. Ego sum
ds̃ abraham patris tui. Noli
metuere: quia tecum sum. Be
nedicam tibi et multiplicabo
semen tuum: ꝓpter seruũ me¬

Expanded text:
ac: Recede a nobis, quoniam poac: Recede a nobis, quoniam poEt ille discedens, ut veniret ad torrentem Gerarae, habitaretque ibi: rursumque fodit alios puteos, quos foderant servi patris sui Abraham, et quos, illo mortuo, olim obstruxerant Philisthiim: appellavitque eos iisdem nominibus quibus ante pater vocaverat. Foderuntque in Torrente et repererunt aquam vivam. Sed et ibi jurgium fuit pastorum Gerarae adversum pastores Isaac, dicentium: Nostra est aqua: quam ob rem nomen putei ex eo quod acciderat, vocavit Calumniam. Foderunt et alium, et pro illo quoque rixati sunt, appellavitque eum, Inimicitias. Profectus inde fodit alium puteum, pro quo non contenderunt, itaque vocavit nomen ejus, Latitudo, dicens: Nunc dilatavit nos Dominus, et fecit crescere super terraBersabee, ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte, dicens: Ego sum Deus Abraham patris tui, noli metuere, quia tecum sum, et benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum propter servum me
Abbreviated transcription (Latin):
Timuerat enim confiteri quod
ibidem moraret᷑ : ꝓspiciens
abimelech palestinoꝵ rex per
fenestram. uidit eum iocantẽ
cum rebecca uxore sua: et ac¬
cersito ait. ꝑspicuum ẽ: quod
uxor tua sit. Cur mentitus
es sororem tuam esse: Respon
dit. Timui ne morerer ꝓpter
eam. Dixitq abimelech. Quare
imposusti nobis: Potuit coi¬
re: quispiam de ppło cũ uxore
tua: et induxeras suꝑ nos
grande peccatum. Precepitq
omni ppło : dicens. Qui teti¬
gerit hominis huius uxorem:
morte morietur. Seminauit
autem ysaac in terra illa: et
muenit. in ipso anno centu¬
plum. Benedixitq ei dñs. et
locupletatus est homo: et
ibat ꝓficiens atq succrescens:
donec magnus uehementer
effectus est. Habuit quoq po¬
ssessiones ouium et arm̃toꝵ:
et familie plurimum. Ob hec
inuidentes ei palestim. om̃s
puteos quos foderant serui
patris illius abraham. illo
tempore obstruxerunt imp-¬
lentes humo: in tantum ut
ipse abimelech diceret ad ysa¬

Expanded text:
timuerat enim confiteri quod timuerat enim confiteri quod ibi demoraretur prospiciens Abimelech Palestinorum rex per fenestram vidit eum iocantem cum Rebecca uxore sua et accersito ait perspicuum est quod uxor tua sit cur mentitus es sororem tuam esse resdit: Timui ne morerer propter eam. Dixitque Abimelech: Quare imposuisti nobis? potuit coire quispiam de populo cum uxore tua, et induxeras super nos grande peccatum. Praecepitque omni populo, dicens: Qui tetigerit hominis hujus uxorem, morte morietur. Sevit autem Isaac in terra illa, et invenit in ipso anno centuplum: benedixitque ei Deus. Et locupletatus est homo, et ibat proficiens atque subcrescens, donec magnus vehementer effectus est: habuitque possessiones ovium et armentorum, et familiae plurimum. Ob hoc invidentes ei Palaestini, omnes puteos, quos foderant servi patris illius Abraham, illo tempore obstruxerunt, implentes humo: in tantum, ut ipse Abimelech diceret ad Isa
Abbreviated transcription (Latin):
cob. Iura ergo michi. Iurauit
esaii. et uendidit primogenita:
et sic accepto pane. et lentis
edulio. comedit ⁊bibit: et abiit.
paruipendens quod primoge¬
Rta autem fame suꝑ terrã.
post eam sterilitatem que
acciderat in diebus abraham.
abiit ysaac ad abimelech regẽ
palestinoꝵ in gerarara: Apparu¬
itq ei dñs: et ait. Ne descendas
in egyptum : sed quiesce in t̾ra
quam dixero tibi: ⁊ ꝑegrinare
in ea. Er̃oq tecum et benedicam
tibi. Tibi enim et semini tuo
dabo umuersas regiones has:
complens iuramentũ quod spo¬
pondi abraham patri tuo. et
multiplicabo semen tuũ sicut
stellas celi. Daboq posteris tuis
uniuersas regiones has. Et be¬
nedicent᷑ in semine tuo omnes
gentes terre: eo quod obedierit
abraham uoci mee. ⁊ custodie-¬
rit precepta et mandata mea.
et ceri̾monias: legesq seruaue¬
rit. Mansit itaq ysaac in ge-¬
raris. Qui cum interrogaret᷑
a uiris loci illius suꝑ uxore
sua: respondit. Soror mea ẽ:

Expanded text:
cob iura ergo mihi iuravit cob iura ergo mihi iuravit Esau et vendidit primogenita et sic accepto pane et lentis edulio comedit et bibit et abiit parvipendens quod primogerta autem fame super terram post eam sterilitatem quae acciderat in diebus Abraham abiit Isaac ad Abimelech regem Palestinorum in Gerara apparuitque ei Dominus et ait ne descendas in Aegyptum sed quiesce in terra quam dixero tibi et peregrinare in ea eroque tecum et benedicam tibi tibi enim et semini tuo dabo universas regiones has conplens iuramentum quod spopondi Abraham patri tuo et multiplicabo semen tuum sicut stellas caeli daboque posteris tuis universas regiones has et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae eo quod oboedierit Abraham voci meae et custodierit praecepta et mandata mea et caerimonias legesque servaverit mansit itaque Isaac in Geraris qui cum interrogaretur a viris loci illius super uxore sua respondit soror mea est
Abbreviated transcription (Latin):
suleret dñm. Qui respondens:
ait. Due gentes in utero tuo
sunt: et duo ppłi ex uentre
uiet. Iam tempus pariendi ad¬
uenerat: et ecce gemini in u¬
tero reperti sunt. Qui primꝰ
egressus est rufus erat: et to-¬
tus in morem pellis ispidus:
Uocatumq est nomen eiꝰ esau
Protinus alter egrediens: plan.¬
tam fr̃is tenebat manu. Et id¬
circo appellauit eũ iacob.bes¬
exagenarius erat ysaac:
quando nati sunt ei par¬
uuli. Quibus adultis. factus
est esau uir gnarus uenandi:
et homo agricola. Iacob autẽ
uir simplex : habitabat in ta¬
bernaculis. Ysaac amabat esaii:
eo quod de uenationibꝰ illius
uesceret᷑. Et rebecca diligebat
iacob. Coxit autẽ iacob pubm̃¬
tum. Ad quem cũ uenisset e¬
saii de agro lassus: ait. Da
michi de coctione hac rufa: qͥa
oppido lassus sum Quãob cau¬
sam: uocatum est nomen eius
edom. Cui dixit iacob. Uende
michi primogenita tua. Ille
respondit. En morior. Quid mͥ
ꝓderunt primogenita: Iit ia-¬

Expanded text:
suleret Dominum. Qui respondens, suleret Dominum. Qui respondens, ait: Duae gentes in utero tuo sunt, et duo populi ex ventre minori. Jam tempus pariendi advenerat, et ecce gemini in utero ejus reperti sunt. Qui prior egressus est, rufus erat, et totus in morem pellis hispidus: vocatumque est nomen ejus Esau. Protinus alter egrediens, plantam fratris tenebat manu, et idcirco appellavit eum Jacob. Sexagenarius erat Isaac, quando nati sunt ei parvuli. Quibus adultis, factus est Esau vir gnarus venandi, et homo agricola: Jacob autem vir simplex habitabat in tabernaculis Isaac amabat Esau eo quod de venationibus illius vesceretur et Rebecca diligebat Iacob coxit autem Iacob pulmentum ad quem cum venisset Esau de agro lassus ait da mihi de coctione hac rufa quia oppido lassus sum quam ob causam vocatum est nomen eius Edom cui dixit Iacob vende mihi primogenita tua ille respondit en morior quid mihi proderunt primogenita ait Ia
Abbreviated transcription (Latin):
peꝑit ei agar egyptia. famula
sare. Et hec nomina filioꝵ eius:
in uocabulis et generationibus
siuis. Primogenitus hismahelis.
nabaioth. Deinde cedar. et ab¬
dehel: et mabsam. Masma quo¬
et cedina. Isti sunt filii hisma¬
hel: et hec nomina ꝑ castella et
oppida eoꝵ: duodecim princi-¬
anni uite hismahelis centum
triginta septem: deficiensq mor¬
tuus est: et appositus ad ppłm
suum. Habitauit autẽ ab euilã
usq sur: que respicit egyptum:
introeuntibus assirios. Coram
cunctis fr̃ibꝰ suis obiit. R¬
e quoq sunt generationes
ysaac: filii abraham. Abra¬
ham genuit ysaac. Qui cum
quadraginta esset annoꝵ. du-¬
xit uxorem rebeccam filiam
bathuebsyri de mesopotamia:
sororem laban. Deprecatusq ẽ ysaae
dñm ꝓ uxore sua: eo quod eẽt
sterilis. Qui exaudiuit eum:
et dedit conceptum rebecce:
Sed collidebant᷑ in utero eius
paruuli. Que ait. Si sic mi
hi futurum erat: quid necesse
fuit conciꝑe: Perrexitq ut con-¬

Expanded text:
peperit ei Agar Aegyptia famula peperit ei Agar Aegyptia famula Sarrae et haec nomina filiorum eius in vocabulis et generationibus suis primogenitus Ismahelis Nabaioth dein Cedar et Abdeet Cedma. Isti sunt filii Ismael, et haec nomina per castella et oppida eorum duodecim princiAnni vitae Ismaelis centum triginta septem deficiens mortuus est et adpositus ad populum suum habitavit autem ab Evila usque Sur quae respicit Aegyptum introeuntibus Assyrios coram cunctis fratribus suis obiit hae quoque sunt generationes Isaac filii Abraham Abraham genuit Isaac qui cum quadraginta esset annorum duxit uxorem Rebeccam filiam Bathuel Syri de Mesopotamiam sororem Laban deprecatusque est Dominum pro uxore sua eo quod esset sterilis qui exaudivit eum et dedit conceptum Rebeccae sed conlidebantur in utero eius parvuli quae hi futurum erat, quid necesse fuit concipere? Perrexitque ut con
Abbreviated transcription (Latin):
ei zamram. et iexan.⁊ madan.
et madian. ⁊ iesboch: et sue:
Iexan quoq : genuit saba et
dadan. filii dadan fuerunt asu¬
rim et latusim: et laomin. Et
uero ex madian ortus est epha.
heldaa. Omnes hi : filii cethuire.
Deditq abraham cuncta que
possederat ysaac. filiis autem
concubinaꝵ largitus ẽ mune¬
ra: et seꝑauit eos ab yfaac fi¬
lio suo. dum adhuc ipse uiueret:
ad plagam orientalem.
centum septuaginta quinq
anni: et deficiens mortuus ẽ
in senectute bona: ꝓuecteq eta-¬
tis et plenus dierum: congre-¬
gatusq est ad ppłm suum. Et
sepelierunt eum yfaac et is-¬
mahel filii sui. in spelunca du¬
plici. que sita est in agro eph
ron filii soͤor hethei. e regione
mambre: quem emerat a filiis
hech. Ibi sepultus est ipse: et
sara uxor eius E post obitum
illius benedixit d̃s ysaac filio
enus: qui habitabat iuxta pu-¬
teum noĩe uiuentis ⁊ uidentis:
e sunt generationes Eat¬
hismahel filii abraham: quẽ

Expanded text:
ei Zamran et Jecsan, et Madan, ei Zamran et Jecsan, et Madan, et Madian, et Jesboc, et Sue. Jecsan quoque genuit Saba, et Dadan. Filii Dadan fuerunt, Asurim, et Latusim, et Laomim. At vero ex Madian ortus est Epha, Eldaa: omnes hi filii Ceurae. Deditque Abraham cuncta quae possederat, Isaac: filiis autem concubinarum largitus est munera, et separavit eos ab Isaac, filio suo, dum adhuc ipse viveret, ad plagam orientalem. centum septuaginta quinque anni. Et deficiens mortuus est in senectute bona, provectaeque aetatis, et plenus die rum: congregatusque est ad populum suum. Et sepelierunt eum Isaac et Ismael, filii sui, in spelunca duplici, quae sita est in agro Ephron filii Soor Hetthei e regione Mambre quem emerat a filiis Heth ibi sepultus est ipse et Sarra uxor eius et post obitum illius benedixit Deus Isaac filio eius qui habitabat iuxta puteum nomine Viventis et videntis hae sunt generationes Ismahel filii Abraham quem
Abbreviated transcription (Latin):
abraham et comites eius: im¬
precantes ꝓsꝑa sorori sue. att
dicentes. Soror nr̃a es: crescas
in mille milia: et possideat se
men tuum portas inimicoꝵ
suoꝵ. Igitur rebecca ⁊ puelle
illius ascensis camelis: secute
sunt uirum. Qui festinus re¬
uertebatur ad dñm suum. Li¬
o tempore ysaac deambu¬
labat ꝑ uiam que ducit
ad puteum: cuius nomen ẽ
uiuentis et uidentis. Habita¬
bat enim in terra australi. Et
egressus fuerat ad meditandũ
in agro : inclinata iam die:
Cumq leuasset oculos: uidit
camelos uenientes ꝓcul. Re-¬
becca quoq conspecto ysaac.
descendit de camelo: et ait ad
puerum. Quis est ille homo:
qui uenit ꝑ agrum in occur
sum nobis: Dixit ei. Ipse est
dñs meus. At illa tollens cito
pallium: oꝑuit se. Seruus au¬
tem cuncta que gesserat̃: nar-¬
rauit yfaae. Qui introduxit
eam in tabernacutũ sare ma¬
tris sue: et accepit᷑ uxorem. Et
in tantum dilexit eam: ut
mine cethuiram. Que peꝑit

Expanded text:
Abrahae, et comites ejus, imAbrahae, et comites ejus, imprecantes prospera sorori suae, atque dicentes: Soror nostra es, crescas in mille millia, et possimen tuum portas inimicorum suorum igitur Rebecca et puellae illius ascensis camelis secutae sunt virum qui festinus revertebatur ad dominum suum eo tempore Isaac deambulabat per viam quae ducit ad puteum cuius nomen est Viventis et videntis habitabat enim in terra australi et egressus fuerat ad meditandum in agro inclinata iam die cumque levasset oculos vidit camelos venientes procul Rebecca quoque conspecto Isaac descendit de camelo et ait ad puerum quis est ille homo qui venit per agrum in occusum nobis? Dixitque ei: Ipse est dominus meus. At illa tollens cito pallium, operuit se. Servus autem cuncta, quae gesserat, narravit Isaac. Qui introduxit eam in tabernaculum Sarae, matris suae, et accepit eam uxorem, et in tantum dilexit eam, ut mine Ceturam, quae peperit
Abbreviated transcription (Latin):
Sin autem aliud placet: et
hoc dicite : ut uadã ad dexte¬
ram siue ad sinistram. Respon¬
derunt laban et bathuel. A do¬
mino egressus est sermo. Non
possumus extra placitũ eius
quicquã aliud tecum loqui:
En rebecca coram te est. Tolle
eam et ꝓficiscere: et sit uxor
filii dñi tui: sicut loquutus
est dñs. Quod cum audisset
dedit ea rebecce ꝓ munere:
Fr̃ibus quoq eius et matri:
dona obtulit. Initoq conuiui-¬
o. uescentes parit̃ ⁊ bibentes:
manserunt ibi. Surgens aut̃
mane : loquutꝰ est puer. Dini¬
ttite me ÷ ut uadam ad dñm
meum. Responderunt fr̃s eius
et mater. Maneat puella saltẽ
decem dies apud nos: et postea
ꝓficiscetur. Nolite ait me re-¬
tinere: quia dñs direxit uiã
meam. Dimittite me: ut ꝑgã
ad dñm meũ. dixerunt. Uoce¬
mus puellam: et queramus
ipsius uoluntate. Cumq uoca¬
ta uenisset: sciscitati sunt. Uis
ire cum homine isto: Que ait:
Uadam. Dimiserunt ergo eam.
et ntricem illius: seruumq

Expanded text:
sin autem aliud placet, et sin autem aliud placet, et hoc dicite mihi, ut vadam ad dexteram, sive sinistram. Responderunt Laban et Bathuel: A Domino egressus est sermo: non possumus extra placitum ejus quicquam aliud loqui tecum. En Rebecca coram te 165 est, tolle eam, et proficiscere, et sit uxor filii domini tui, sicut locutus est Dominus. Quod cum audisset dedit ea Rebeccae pro munere; fratribus quoque ejus et matri dona obtulit. Inito convivio, vescentes pariter et bibentes manserunt ibi. Surgens autem mane, locutus est puer: Dimitte me, ut vadam ad dominum meum. Responderuntque frater ejus et mater: Maneat puella saltem decem dies apud nos, et postea proficiscetur. Nolite, ait, me retinere, quia Dominus direxit viam meam: dimittite me ut pergam ad dominum meum. Et dixerunt: Vocemus puellam, et quaeramus ipsius voluntatem. Cumque vocata venisset, sciscitati sunt: Vis ire cum homine isto? Quae ait: Vadam. Dimiserunt ergo eam, et nutricem illius, servumque
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta fontem aque: ⁊ uirgo
que egrediet᷑ ad hauriendam
aquam. audieritq a me. da
michi pauxillum aque ad bi¬
bendum ex hydria tua: et di-¬
xerit michi et tu bibe et ca-¬
melis tuis hauriam: ipsa est
mulier quã p̃parauit dñs filio
dñi mei. Dums hec mecũ taci¬
tus uoluerem : apparuit re-¬
becca ueniens cũ hydria quã
portabat in scapula. Descendit¬
q ad fontem: et hausit aquã:
Et aio ad eam. Da michi pau¬
lulum bibere. Que festinans
deposuit hydriam de humero:
et dixit michi Q tu bibe: et ca¬
melis tius potum tribuã. Bibi:
et adaquauit camelos. Inter¬
rogauiq eam: et dixi. Cuius es
filia: Que respondit. Filia ba¬
thuelis fum. filii nachor: quẽ
peꝑit ei melcha. Suspendi ita¬
q mnaures ad ornandam faci-¬
em eius. et armillas posui
dñi mei abraham: qui ꝑdu¬
xit me recto itinere. ut su-¬
merem filiam fr̃ĩs dñi mei
filio eius. Quãobrem si faci¬
tis miscd̃iam et ueritatem
cum dño meo: indicate mͥ:

Expanded text:
juxta fontem aquae; et virgo, juxta fontem aquae; et virgo, quae egredietur ad hauriendam aquam, audierit a me: Da mihi pauxillum aquae ad bibendum ex hydria tua, et dixerit mihi: Et tu bibe, et camelis tuis hauriam, ipsa est mulier quam praeparavit Dominus filio domini mei. Dum haec mecum tacitus volverem, apparuit Rebecca veniens cum hydria, quam portabat in scapula, descenditque ad fontem, et hausit aquam. Et aio ad eam: Da mihi paululum bibere. Quae festinans deposuit hydriam de humero, et dixit mihi: Et tu bibe, et camelis tuis potum tribuam. Bibi, et adaquavit camelos. Interrogavique eam, et dixi: Cujus es filia? Quae respondit: Filia Bathuelis sum, filii Nahor, quem peperit ei Melcha. Suspendi itaque inaures ad ornandam faciem ejus, et armillas posui domini mei Abraham, qui perduxit me recto itinere, ut sumerem filiam fratris domini mei filio ejus. Quamobrem si facitis misericordiam et veritatem cum domino meo, indicate mihi:
Abbreviated transcription (Latin):
comedam : donec loquar ser¬
mones meos. Respondit ei:
Loquere. At ille. seruus inquit
abraham sum. et dñs benedi¬
xit dño meo ualde : magni¬
ficatqͦ: ẽ. Et dedit ei oues et
boues : argentum ⁊ aurum:
seruos et ancillas : camelos ⁊
asmos. Et peꝑit sara uxor do¬
mini mei filium dño meo in
senectute sua: deditq illi om¬
nia que habuerat: Et adiura¬
uit me dñs meus dicens. Nõ
accipies filio meo uxorem de
filiabus chananeoꝵ. in quoꝵ
terra habito: sed ad domum
patris mei ꝑges: et de cogna¬
tione mea accipies uxorem
filio meo. Ego uero respondi
dño meo. Quid. si noluerit ue¬
nire mecum mulier: Dñs ait
in cuius conspectu ambulo.
mittet angelum suũ tecum:
et diriget uiam tuã accipies¬
q uxorem filio meo de cogna¬
tione mea : et de domo patris
mei. Innocens eris a maledicti¬
one mea. cũ ueneris ad ꝓpin¬
quos meos : et non dederint
tibi. Ueni ergo hodie ad fontẽ
in qua nunc ambulo: ecce sto

Expanded text:
comedam, donec loquar sercomedam, donec loquar sermones meos. Respondit ei: Loquere. At ille: Servus, inquit, Abraham sum: et Dominus benedixit domino meo valde, magnificatusque est: et dedit ei oves et boves, argentum et aurum, servos et ancillas, camelos et asinos. Et peperit Sara, uxor domini mei, filium domino meo in senectute sua, deditque illi omnia quae habuerat. Et adjuravit me dominus meus, dicens: Non accipies uxorem filio meo de filiabus Chananaeorum, in quorum terra habito: sed ad domum patris mei perges, et de cognatione mea accipies uxorem filio meo: ego vero respondi domino meo: Quid si noluerit venire mecum mulier? Dominus, ait, in cujus conspectu ambulo, mittet angelum suum tecum, et diriget viam tuam; accipiesque uxorem filio meo de cognatione mea, et de domo patris mei. Innocens eris a maledictione mea cum veneris ad propinquos meos, et non dederint tibi. Veni ergo hodie ad fontem in qua nunc ambulo, ecce sto
Abbreviated transcription (Latin):
mum est apud nos: et locus
spaciosus ad manendum. Incli¬
nauit se homo: et adorauit
dñm : dicens. Benedictus dñs
d̃s dñi mei abraham. qui nõ
abstulit miscd̃ram et ueritatẽ
suam a dño meo: et recto me
itinere ꝑduxit in domũ fr̃is
dñi mei. Cucurrit itaq puella:
et nunciauit in domũ matris
sue omnia que audierat. Ha-¬
bebat autẽ rebecca frẽm: no¬
mine laban. Qui festinus e¬
gresfus est ad hominem: ubi
erat fons. Cumq uidisset in¬
aures et armillas in manibꝰ
sororis sue. et audisset cuncta
uerba referentis. hec michi lo¬
quutus est homo: uenit ad
uirum qui stabat iuxta ca-¬
melos. et ꝓpͣt fontem aque:
dixitq ad eum. Ingredere be-¬
nedicte dm̃i. Cur foris stas:
Preparaui domum: et locum
camelis. Et introduxit eũ in
hospitium. ac destrauit came-¬
los: deditq paleas et fenum.
et aquã ad lauandũ pedes ca-¬
meloꝵ: et uiroꝵ qui uenerant
cum eo. Et appositus est in con¬
spectu eius panis. Qui ait. Nõ

Expanded text:
mum est apud nos et locus mum est apud nos et locus spatiosus ad manendum inclinavit se homo et adoravit Dominum dicens benedictus Dominus Deus domini mei Abraham qui non abstulit misericordiam et veritatem suam a domino meo, et recto me itinere perduxit in domum fratris domini mei. Cucurrit itaque puella, et nunciavit in domum matris suae omnia quae audierat. Habebat autem Rebecca fratrem nomine Laban, qui festinus egressus est ad hominem, ubi erat fons. Cumque vidisset inaures et armillas in manibus sororis suae, et audisset cuncta verba referentis: Haec locutus est mihi homo: venit ad virum, qui stabat juxta camelos, et prope fontem aquae: dixitque ad eum: Ingredere, benedicte Domini: cur foris stas? praeparavi domum, et locum camelis tuis. Et introduxit eum in hospitium: ac destravit camelos, deditque paleas et foenum, et aquam ad lavandum pedes camelorum, et virorum qui venerant cum eo. Et appositus est in conspectu ejus panis. Qui ait: Non
Abbreviated transcription (Latin):
uirgoq pulcherrima: et inco-¬
gnita uiro. Descenderat autẽ
ad fontem: et impleuerat hy¬
driam: ac reuertebat᷑. Occurrit¬
q ei seruus: et ait. Pauxillũ aqua¬
michi ad sorbendum prebe a¬
que  de hydria tua. Que res¬
pondit. Bibe dñe mi. Celerit̃qp
deposuit hydriam suꝑ ulnam
suam: et dedit ei potum. Cũq
ille bibisset: adiecit. Quin et
camelis tuis hauriã aquam:
donec cuncti bibant. Effundẽs¬
q hẏdriam in canalibꝰ recucu¬
rrit ad puteum ut hauriret
aquam: et haustam omnibus
camelis dedit. Ille autẽ contẽ¬
plabat᷑ eam tacitus: scire uo-¬
lens. utrum ꝓsꝑum fecisset it
suum dñs. an non. Postquam
ergo biberant cameli. ꝓtulit
uir maures aureas appenden¬
tes siclos duos: et armillas
totidem: pondo sicloꝵ decem:
Dixitq ad eam. Cuius es filia :¬
Indica michi. Est in domo pa¬
tris tui locus ad manendum:
Que respondit. Filia bathue¬
lis sum. filii melche: quem
peꝑit᷑ nachor.  addidit dicen.
Paleaꝵ quoq et fem pluri-¬

Expanded text:
irgoque pulcherrima et incognita viro descenderat autem ad fontem et impleverat hydriam ac revertebatur occurritque ei servus et ait pauxillum mihi ad sorbendum praebe aquae de hydria tua quae respondit bibe domine mi celeriterque deposuit hydriam super ulnam suam et dedit ei potum cumque ille bibisset adiecit quin et camelis tuis hauriam aquam donec cuncti bibant effundensque hydriam in canalibus recurrit ad puteum ut hauriret aquam et haustam omnibus camelis dedit ille autem contemplabatur eam tacitus scire volens utrum prosperum fecisset iter suum Dominus an non postquam ergo biberunt cameli protulit vir inaures aureas adpendentes siclos duos et armillas totidem pondo siclorum decem dixitque ad eam cuius es filia indica mihi est in domo patris tui locus ad manendum quae respondit filia Bathuelis sum filii Melchae quem peperit Nahor et addidit dicens palearum quoque et faeni pluri
Abbreviated transcription (Latin):
i mortuus fuerit qͥs habens uxorẽ
sine filiis. accipiet eã frat̃ eiꝰ.
i noluerit h̃o acciꝑe uxorẽ fr̃is sui.
i rixauerint duo hoĩes in se.

Expanded text:
i mortuus fuerit quis habens uxorem sine filiis, accipiet eam frater ejus. CXXXIV. Si noluerit homo accipere uxorem fratris sui. i rixaverint duo homines in se.
Abbreviated transcription (Latin):
et familias ac domos cognati¬
onum suaꝵ. ꝑ nomina singu-¬
loꝵ a uicesimo anno ⁊ supra:
om̃s qui poterant ad bella ꝓce¬
dere: recensiti sunt septuagin¬
ta quatuor milia sexcenti. De
filiis ysachar: ꝑ generationes
et familias ac domos cognati¬
onum suaꝵ ꝑ nomina singloꝵ
a uicesimo anno ⁊ supͣ. omnes
qui ad bella ꝓcederent: recen¬
siti sunt quinqͣginta quatuor
milia quadringenti. De filiis
zabulon: ꝑ generationes ⁊ fa¬
milias ac domos cognationũ
suaꝵ. recensiti sunt ꝑ nomina
singuloꝵ a uicesimo anno et¬

Expanded text:
os cognationum suarum, per nomina singulorum a vigesimo anno et supra, omnes qui poterant ad bella procedere, recensiti sunt septuaginta quatuor millia sexcenti. De filiis Issachar, per generationes et familias ac domos cognationum suarum, per nomina singulorum a vigesimo anno et supra, omnes qui ad bella procederent, recensiti sunt quinquaginta quatuor millia quadringenti. De filiis Zabulon per generationes et familias ac domos cognationum suarum recensiti sunt per nomina singulo
Abbreviated transcription (Latin):
nec reuertaris in terrã de qua
sumptus es: quia puluis es. et
in puluerem reuerteris. Et uo¬
cauit adam nomen uxoris sue
eua: eo quod mater esset cunc
induit eos: et ait. Ecce adam
factus est quasi unus ex nobis:
seiens bonum et malum. Nunc
ergo uidete: ne forte mittat
manum suam. ⁊ sumat etiã de
ligno uite. et comedat: ⁊ uiuat
in eternũ Q emisit eum dñs de

Expanded text:
nec reuertaris in terram de qua nec reuertaris in terram de qua sumptus es. quia puluis es, et in pulverem reverteris. Et vocavit Adam nomen uxoris suae Eva: eo quod mater esset cunctinduit eos, et ait: Ecce Adam factus est quasi unus ex nobis, sciens bonum et malum: nunc ergo ne forte mittat manum suam, et sumat etiam de ligno vitae, et comedat, et vivat in aetern
Abbreviated transcription (Latin):
bi quod nudus esses: nisi quod
ex ligno de quo tibi p̃ceꝑam ne
comederes comedisti: Dixitq a¬
dam. Mulier quã dedisti michi so
ciam. dedit michi de ligno: et
respondit. Serpens decepit me:
tem. Quia fecisti hoc : maledictus
es inter omĩa animantia ⁊ besti¬
as terre. Suꝑ pectus tuũ gradi-¬
eris: et terrã cõmedes cunctis
diebꝰ uite tue. Inimicicias ponã
inter te ⁊ mulierem: et sementu¬
um et semen illius. Ipsa conteret
caput tuum: ⁊ tu insidiaberis
calcaneo ens
ulieri quoq dixit. Multi¬
plicabo erumnas tuas: et
conceptus tuos. In dolore parieͤ
filios: et sub uiri potestate eris:
et ipse domina bit᷑ tui. Ade
uero dixit. Quia audisti uocem
uxoris tue. ⁊ comedisti de ligno
ex quo preceꝑam tibi ne comede-¬
res: maledicta terra in oꝑe tuo. In
laboribus comedes eam: cunctis
diebus uite tue. Spinas ⁊ tri-¬
bulos germinabit tibi: et come¬
des herbas terre. In sudore uul
tus tui uesceris pane tuo: do-¬

Expanded text:
bi, quod nudus esses, nisi quod bi, quod nudus esses, nisi quod ex ligno, de quo tibi praeceperam ne comederes, comedisti? Dixit Adam: Mulier, quam dedisti sociam mihi, dedit mihi de lignSerpens decepit me, tem quia fecisti hoc maledictus es inter omnia animantia et bestias terrae super pectus tuum gradieris et terram comedes cunctis diebus vitae tuae inimicitias ponam inter te et mulierem et semen tuum et semen illius ipsa conteret caput tuum et tu insidiaberis calcaneo eius mulieri quoque dixit multiplicabo aerumnas tuas et conceptus tuos in dolore paries filios et sub viri potestate eris et ipse dominabitur tui ad Adam vero dixit quia audisti vocem uxoris tuae et comedisti de ligno ex quo praeceperam tibi ne comederes maledicta terra in opere tuo in laboribus comedes eam cunctis diebus vitae tuae spinas et tribulos germinabit tibi et comedes herbas terrae in sudore vultus tui uesceris pane tuo, do
Abbreviated transcription (Latin):
lier. De fructu lignorum que sunt
in paradiso uescimur: de fructu
uero ligni quod est in medio pa¬
radisi. precepit nobis d̃s ne come
deremus:: et ne tangeremꝰ illud:
ne forte moriam᷑. Dixit autẽ ser¬
pens ad mulierem. Nequaquã
morte moriemini. Scit enim d̃s
quod in quocũq die comederitis
ex eo. aperient᷑ oculi ur̃i: ⁊eritis
sicut dii: scientes bonum et ma¬
lum. Uidit igitur mulier quod
bonum eẽt lignũ ad uescendum.
et pulchrum oculis. aspectiiq de¬
lectabile: et tulit de fructu illius
et comedit : deditq uiro suo:
Qui comedit aꝑti sunt oculi
amboꝵ. Cumq cognouissent se
esse nudos: consuerunt folia ficus:
et fecerunt sibi perizomata.x
t cum audissent uocem dñi
dei deambulantis
in paradiso ad auram post me¬
ridiem: abscondit se adam et
uxor eius a facie dñi dei in me¬
dio ligni paradisi. Uocauitq dñs
d̃s̃ adam: et dixit ei. Edam ubi
in paradiso: et timui eo quod nu¬
dus essem : et abscondi me. Cui
dixit d̃s Quis enim indicauit ti¬

Expanded text:
“De fructu lignorum que sunt in paradiso vescimur; de fructu vero ligni quod est in medio paradisi precepit nobis Deus ne coderemus, et ne tangeremus illud, ne forte moriamur. Dixit autem serpens ad mulierem: Nequaquam morte moriemini. Scit enim Deus quod in quocumque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii, scientes bonum et malum. Vidit igitur mulier quod bonum esset lignum ad vescendum, et pulchrum oculis, aspectuque delectabile, et tulit de fructu illius, et comedit: deditque viro suo, qui comedamborum: cumque cognovissent se esse nudos, consuerunt folia ficus, et fecerunt sibi perizomata. Et cum audissent vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem, abscondit se Adam et mulier ejus a facie Domini Dei in medio ligni paradisi. Vocavitque Dominus Deus Adam, et dixit ei: Adam, Ubi, audivi in paradiso: et timui eo quod nudus essem, et abscondi me. Cui dixit: Quis enim indicavit ti
Abbreviated transcription (Latin):
tero. Cumq finitus esset sermo
loquentis cũ eo: ascendit deus
ab abraham. Tulit autẽ abra¬
ham hismaelem filiũ suũ. et
om̃s uernaculos domus sue.
uniuersosq quos emerat. cunc¬
tos mares ex omnibꝰ uiris do¬
mus sue: et circũcidit carnẽ
prepucii eoꝵ statim in ipsa die:
sicut p̃ceꝑat ei d̃s. Ebraham no¬
naginta nouem erat annoꝵ.
quando circumcidit carnem
pore circũcisionis sue. Eadem
die circumcisus est abraham
et hismael filius ens: et om̃s
uiri domus illius. Tã uernaculi
quã empticii: et alienigene pa¬
riter circumcisi sunt. xlit Cap¬
ꝓparuit aut̃ ei dñs in con-¬
ualle mambre. sedenti in
ostio tabernaculi sui: in ipso fer-¬
uore diei. Cumq eleuasset ocu¬
los. apparuerunt ei tres uiri:
stantes ꝓp̾ter eum. Quos cũ ui¬
disset. cucurrit in occursũ eoꝵ
de ostio tabernaculis : et addorauit
in terra et dixit. Dñe si inueni
gr̃am in oculis tuis. ne transe¬
as seruum tuũ: sed afferã pau-

Expanded text:
tero. Cumque finitus esset sermo tero. Cumque finitus esset sermo loquentis cum eo, ascendit Deus ab Abraham. Tulit autem Abraham Ismaelem, filium suum, et omnes vernaculos domus suae, universosque quos emerat, cunctos mares ex omnibus viris domus suae, et circumcidit carnem praeputii eorum statim in ipsa die, sicut praeceperat ei Deus. Abraham nonaginta et novem erat annorum quando circumcidit carnem pore circumcisionis suae. Eadem die circuet Ismahel filius eius et omnes viri domus illius tam vernaculi quam empticii et alienigenae pariter circumcisi sunt apparuit autem ei Dominus in convalle Mambre sedenti in ostio tabernaculi sui in ipso fervore diei cumque elevasset oculos apparuerunt ei tres viri stantes propter eum quos cum vidisset cucurrit in occursum eorum de ostio tabernaculi et adoravit in terra et dixit Domine si inveni gratiam in oculis tuis ne transeas servu
Abbreviated transcription (Latin):
eternum. Masculus cuius pre¬
pucii caro circumcisa ñ fuerit.
delebit᷑ anima illa de ppło suo:
quia pactum meũ irritũ fecit.
ixit quoq d̃s adxli¬
abraham.Sarai: uxorem
tuam non uocabis sarai sed sa¬
ram. Et benedicam ei : et ex
illa dabo tibi filium cui bene¬
dicturus sum. Eritq in natio¬
nes: et reges ppłoꝵ orient᷑ ex eo:
Cecidit abraham in faciẽ suã:
et risit. dicens in corde suo. Pu¬
tasne centenario nascet᷑ filius:
et sara nonagenaria pariet:
Dixitq ad d̾̃m. Utinam hisma-¬
el uiuat coram te. Et ait d̃s
ad abraham. Sara uxor tua
pariet tibi filium: ⁊ uocabis
nomen eius yfaac. Et constitu¬
am pactum meũ illi in fedus
sempitnum: et semini eius post
eum. Suꝑ hifmael quoq exau¬
diui te. Ecce benedicam ei: et
augebo. et multiplicabo eum
ualde. Ouodecĩ duces generabit:
et faciam illum in gentẽ mag¬
nam. Pactum uero meũ statu¬
am ad ysaac. quẽ pariet tibi
sara tempore isto: in anno al¬

Expanded text:
aeternum masculus cuius praeaeternum masculus cuius praeputii caro circumcisa non fuerit delebitur anima illa de populo suo quia pactum meum irritum fecit dixit quoque Deus adAbraham: Sarai uxorem tuam non vocabis Sarai, sed Saram. Et benedicam ei, et ex illa dabo tibi filium cui benedicturus sum, eritque in nationes, et reges populorum orientur ex eo. Cecidit Abraham in faciem suam, et risit, dicens in corde suo: Putasne, centenario nascetur filius? et Sara nonagenaria pariet? Dixitque ad Deum: Utinam Ismael vivat coram te. Et ait Deus ad Abraham: Sara, uxor tua, pariet tibi filium, vocabisque nomen ejus Isaac, et constituam pactum meum illi in foedus sempiternum, et semini ejus post eum. Super Ismael quoque exaudivi te: ecce, benedicam ei, et augebo, et multiplicabo eum valde, duodecim duces generabit, et faciam illum in gentem magnam. Pactum vero meum statuam ad Isaac, quem pariet tibi Sara tempore isto in anno al
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ constitui te. Faciamq
te crescere uehementissime:
et ponam te in gentibꝰ. reges¬
q ex te egredient᷑. E statuam
pactum meũ inter me ⁊ te.
et int̃ semen tuũ post te in
generationibꝰ suis federe sempi¬
terno: ut sim d̃s tuus ⁊ se¬
minis tui post te. Daboq tibi
et semini tuo terrã ꝑegrinati¬
onis tue: omnẽ terram cha-¬
naan in possessionem eternam:
eroq deus eorum.x
ixitq iterũ d̃s ad abraham.
Et tu ergo custodies pactũ
meum. et semen tuũ post te:
in generationibꝰ suis. Hoc est¬
tis inter me ⁊ uos: et sem̃ tuũ
post te. Circumcidet᷑ ex uobis
omne masculinũ: et circũcide-¬
tis carnem p̃pucii ur̃i: ut sit
in signum federis inter me ⁊
uos. Infans octo dierũ circũci¬
detur in uobis. Onme masculi¬
num: in generatiomibꝰ ur̃is. tã
uernaculus quã empticius cir-¬
cumcidet᷑ : et quicũq ñ fuerit
de stirpe ur̃a. Eritq pactum
meum in carne ur̃a: in fedus

Expanded text:
gentium constitui te. Faciamque gentium constitui te. Faciamque te crescere vehementissime, et ponam te in gentibus, regesque ex te egrediepactum meum inter me... etc., et inter semen tuum post te in generationibus suis foedere sempiterno; ut sim Deus tuus, et seminis tui post te. Daboque tibi et semini tuo terram peregrinationis tuae, omnem terram Chanaan in possessionem aeternam, eroque Deus eorum. T. XI. Dixit iterum Deus ad Abraham: Et tu ergo custodies pactum meum, et semen tuum post te in generationibus suis. Hoc estis inter me et uos, et semen tuum post te. Circumcidetur ex uobis omne masculinum, et circumcidetis carnem praeputii uestri: ut sit in signum foederis inter me et vos infans octo dierum circumcidetur in vobis omne masculinum in generationibus vestris tam vernaculus quam empticius circumcidetur et quicumque non fuerit de stirpe vestra eritque pactum meum in carne vestra in foedus
Abbreviated transcription (Latin):
tuã. Hic erit ferus homo. Ma-¬
nus eius contra om̃s: et ma-¬
nus omniũ contra eũ: et e re¬
gione uniuersoꝵ fr̃m suoꝵ fi¬
get tabernacula. Uocauit aut̃
nom̃ dñi qui loquebat᷑ ad eã :¬
tu deus qui uidisti me. Dixit
enim. Profecto hic uidi posteri¬
ora uidentis me. Propterea ap¬
pellauit puteum illũ: puteũ
uiuentis et uidentis. Ipse est
int̾ cades et barad. Peꝑiti agar
abre filium. Qui uocauit nom̃
eius hismahel. Octoginta ⁊ sex
annoꝵ erat: quando peꝑit ei
ostquã uero nonaginta et
nouem annoꝵ ẽẽ ceꝑat.
apparuit ei dñs: dixitq ad eũ.
Ego deus omnipotens. Ambu¬
la corã me: et esto ꝑfectus.
Ponamq fedus meũ int̾ me
et te: et multiplicabo te ue¬
hementer nimis. Cecidit abrã
ꝓnus in faciem. Dixitq ei d̃s:
Ego sum.⁊ pactum meũ tecũ:
exisq pater multaꝵ gentiũ:
Nec ultra uocabit᷑ nom̃ tuũ
abram. sed appellaberis abra¬
ham : quia patrẽ multarum

Expanded text:
tuam. Hic erit ferus homo, matuam. Hic erit ferus homo, manus ejus contra omnes, et manus omnium contra eum, et e regione universorum fratrum suorum figet tabernacula vocavit autem nomen Domini qui loquebatur ad eam Tu Deus qui vidisti me dixit enim profecto hic vidi posteriora videntis me propterea appellavit puteum illum puteum Viventis et videntis me ipse est inter Cades et Barad peperitque Abrae filium qui vocavit nomen eius Ismahel octoginta et sex annorum erat quando peperit ei ostquam vero nonaginta et novem annorum esse coeperat apparuit ei Dominus dixitque ad eum ego Deus omnipotens ambula coram me et esto perfectus ponamque foedus meum inter me et te et multiplicabo te vehementer nimis cecidit Abram pronus in faciem dixitque ei Deus ego sum et pactum meum tecum erisque pater multarum gentiuNec ultra vocabitur nomen tuum Abram: sed appellaberis Abraham, quia patrem multarum