comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tione mandauimꝰ : quatinus eiꝰ instantia
& que st̃ legib canonicis placita decer¬
Relectis eptis quaᷤᷤ ad nos ꝑ marinũ lato¬
rem presentiũ transinisistis. gratã nob
sollicitudinẽ urãm fiusse rescripsimꝰ. qđ¬
io qui a nob̃ ita ẽ nominandus ꝑuener̃t:
dissimulare minime ꝑtulistis. S qualis
fuit in requisitione cura. si talis fuisset in
discussione subtilitas. nicħ ex hoc qđ de
eo diclũ ẽ fuisset ambiguũ: s utrũ uerũ
an esset compositũ patuisset: qr ĩã contra
ipsum dudũ in sicilia apđ reuerende me¬
moriȩ frẽm nr̃m maximianũ ep̃m talis
questio ut cognouimꝰ mota ẽ. S qr cau¬
sa ipsiꝰ subtili om̃ino inuestigatione quesi¬
ta ẽ : iuentꝰ ẽ innocens. qͥ fuerat accu
satus in crimine. Nunc igitur qm̃ illa quȩ con¬
tra eũ dicta st̃. ñ sub illa qua decuit distric¬
tione quesita st̃. & gesta quȩ exinde apd fr̃¬

Expanded text:
tione mandavimus, quatenus ejus instantia tione mandavimus, quatenus ejus instantia et quae sunt legib« Relectis epistolis quas ad nos per Marinianum latorem praesentium transmisistis, gratam nobis sollicitudinem vestram fuio, qui adhuc a nobis ita est nominandus, pervenerunt, dissimulare minime pertulistis. Sed qualis fuit in requisitione cura, si talis fuisset in discussione subtilitas, nihil ex hoc quod de eo dictum est fuisset ambiguum, sed utrum verum an esse compositum patuisset. Quia jam contra ipsum dudum in Sicilia apud reverendae memoriae fratrem nostrum Maximianum, episcopum, talis quaestio, ut cognovimus, mota est. Sed quia causa ipsius subtili omnino investigatione quaesita est, inventus est innocens, qsatus in crimine. Nunc igitur, quoniam illa quae contra eum dicta sunt, non sub illa qua decuit districtione quaesita sunt, et gesta, quae exinde apud fra
Abbreviated transcription (Latin):
ne ciuitatis ep̃m a quibuscła fuisse in
causis criminalib accusatũ: & nullis
canonicis ꝓbationib ex quisitis. nec
sacerdotalis concilii ꝓuemiente iudicio:
eum honoris officio. ñ autoritate. s¬
iuire depositũ. Qͥa gͦ ñ potest quẽquã
ab epãtꝰ gradu nisi iustis ex causis con¬
cors sacerdotũ submouere sententia :
hortamur fr̃nitatẽ ur̃am. ut prefatũ
uirũ ex eode in quo detrusus ẽ eici fa¬
ciatis exilio. causamqz eiꝰ ep̃ali discep¬
tatione ꝑquiri : & si in his in quibꝰ ac¬
cusatꝰ ẽ. canonica fuerit ꝓbatione
conuictꝰ: canonicꝗ pculdubio ẽ ultio¬
ne plectendus. Qđ si alias quã de eo estima¬
tum ẽ sẏnodali fuerit inquisitione cõꝑtũ:
necesse ẽ ut & criminatores iusti distric¬
tionẽ iuris ex horreant: & incriminatis
innocentiȩ suȩ seruent᷑ illibata suffra¬
gia. Executionẽ uero antefat negocii
antonino subdiacono nr̃o ex nr̃a precep¬

Expanded text:
tanae civitatis episcopum, a quibusdam fuisse in tanae civitatis episcopum, a quibusdam fuisse in causis criminalibus accusatum, et, nullis canonicis probationibus exquisitis, nec sacerdotalis consilii praeveniente judicio, eum honoris officio non jure, sdepositum. Quia ergo non potest quemquam episcopatus gradu, nisi justis ex causis, concors sacerdotum summovere sententia, hortamur fraternitatem vestram ut praefatum virum ex eodem in quo detrusus est ejici faciatis exsilio, causamque ejus episcopali disceptatione perquiri. Et si in his in quibus accusatus est canonica fuerit probatione convictus, canonica procul dubio est ultione plectendus. Quod si alias quam de eo aestimatum est synodali fuerit inquisitione compertum, necesse est ut et criminatores justi districtionem juris exhorreant, et incriminato innocentiae suae serventur illibata suffragia. Exsecutionem vero ante fati negotii Antonino subdiacono nostro ex nostra praecep
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Unide ioħi ep̃o calliopolitano pꝰ aliqua
andreas tarentinꝰ ep̃s fecit fustib castiga¬
ri. quãuis exine post octo menses hanc
obisse ñ credamꝰ : tñ qr eam contra ppo¬
sici sui ordinẽ. huiusinodi fecit affligi. du¬
obus hunc mensib a missarũ sollemin¬
tate suspende: ut uł hec eũ uerecundia
qualẽ se de cetero ex hibere possit instituat.
iquando suꝑ sacerdotũ criminib erat
Ialiquid uentilandũ : cũ sũma distric¬
tione grandi q cautela gregoriꝰ iinus¬
cuuusq capituli modulos querens. senten¬
tiã suã magis difficulter quã faciliter
ꝓmulgabat. Unde natali salonitano
ep̃o scribens ait. Dum cuncta negotia
indagande sollicitudine ueritatis in¬
digeant: tum que ad deiectionẽ sacer¬
dotaliũ ꝑtinent graduũ. st̃ districhꝰ
trutinanda: in quib ñ tã de humilib
constitutis. quã de diuine quodamͦ bñ¬
dichonis refragatione tẽꝑtat᷑. Nunc ia¬
tum si quide nob̃ ẽ florentiũ epydaure¬

Expanded text:
anni episcopo Calliopolitano inter alia Andreas Tarentinus episcopus fecit fustibus castigari, quamvis exinde post octo menses hanc obiisse non credamus, tamen quia eam contra propositi sui ordinem hujusmodi fecit affligi, duobus hunc mensibus a missarum solemnitate suspende, ut vel haec eum verecundia qualem se de caetero exhibere possit, instituat.Si quando super sacerdotum criminibus erat aliquid ventilandum, cum summa districtione, grandique cautela Gregorius uniuscujusque capituli modulos quaerens, sententiam suam magis difficulter quam faciliter promulgabat. Unde Natali, Salonitano episcopo, scribens, ait: « Cum cuncta negotia, indagandae sollicitudine veritatis indigeant, tum quae ad dejectionem sacerdotalium pertinent graduum, sunt districtius trutinanda; in quibus non tam de humanis constitutis quam de divinae quodam modo benedictionis refragatione tractatur. Nuntiatum siquidem nobis est Florentium, Epidauri
Abbreviated transcription (Latin):
prefatũ adrianũ consacerdotẽ nr̃m
potuerit euenire. uł ꝑ eos qui nr̃i sunt.
uł fuerint in urbe regia responsales.
si mediocris ẽ questio cognoscat᷑: uel
huc ad apłicã sedem si ẽ ardua deduca¬
tur: quatinꝰ nr̃e audientie sententia
decidat᷑. Qđ si contra hȩc quȩ statui¬
mus. quo libet tempore. qualibet occa¬
sione. uł surreptione. uenire tẽptaue¬
ris: sacra te cõmunione pͥuatũ. nec eã
te excepto ultimo uite tue tempore.
nisi concessa romani pontificis decer¬
nimꝰ iussione reciꝑe. Hȩc eñ consona
sc̃is patrib diffinitione sancimꝰ: ut qͥ sacͥs¬
Itẽ ioħi ep̃o pͥme iustimane. Post longas
tribulationes quas adrianꝰ thebane ciui¬
tatis ep̃s. a consacerdotib suis uelut ab
hostib ẽ ꝑpessus. in romanã ciuitatem

Expanded text:
praefatum Hadrianum consacerdotem nostrum praefatum Hadrianum consacerdotem nostrum potuerit evenire; vel per eos qui nostri sunt vel fuerint in urbe regia responsales, si mediocris est quaestio, cognoscatur; vel huc ad apostolicam sedem, si est ardua, deducatur: quatenus nostrae audientiae sententia decidatur. Quod si contra haec quae statuimus, quolibet tempore seu qualibet occasione vel surreptione venire tentaveris, sacra te scias communione privatum; nec eam te, excepto ultimo vitae tuae tempore, nisi concessa Romani pontificis decernimus jussione recipere. Haec enim consona sanctis Patribus definitione sancivimus, ut qui saci episcopo primae Justinianae. Post longas tribulationes, quas Adrianus Thebanae civitatis episcopus a consacerdotibus suis, velut ab hostibus pertulit, in Romanam civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ioħe larisseo ep̃is iniuste depositũ. ñ
romano iure defendens. a larissei ep̃i pote¬
state subduxit: int̃ cet̾a dicens. Adrianũ
ep̃m repperimꝰ ex tuo contra sacerdotales
mores odio laborasse: & nullo iure pecu¬
mariis in causis eũ fr̃ntatis tue condemi¬
natũ fuisse sententia. Qͥa igitur & ab an¬
tefato ioħe pͥme iustiniane ep̃o. contra
ius canones q depositꝰ. honoris sui gra¬
du carere ñ potuit: in suã eũ reformari
eccłam. atq in ꝓpͥe dignitatis ordinem
decreuimꝰ reuocari. & cũ oportuisset
te ex eo diñci corꝑis cõmunione priuari.
qđ aminonitione sc̃e memorie decessoris
eis aliquid tibi iuris & ditionis seruare
presumpseris: tñ nos humaniꝰ decernen¬
tes. cõmunionis q tibi sacramentũ inte¬
rim conseruantes. decernimꝰ ut fr̃nitas
tua ab eo eccła q eiꝰ omñe ante habitam
potestatẽ iuris ditione abstineat: s scđm
scͥpta decessoris nr̃i. si qua causa uł fidei
uł criminis. uł pecumaria. aduersus

Expanded text:
Larissaeo episcopis, injuste depositum, non Romano jure defendens, a Larissaei episcopi potestate subduxit, inter caetera dicens: « Hadrianum episcopum reperimus, et tuo contra sacerdotales mores odio laborasse, et nullo jure pecuniariis in causis eum fraternitatis tuae condemnatum fuisse sententia. Quia igitur et ab antefato Joanne, primae Justinianae episcopo, contra jus canonesque depositus, honoris sui gradu carere non potuit, in sua eum reformari ecclesia, atque in propriae dignitatis ordinem decrevimus revocari. Et cum oportuisset te ex eo Dominici corporis communione privari, quod, admonitione sanctae memoriae decessoris eis aliquid tibi juris et ditionis servare praesumpseris, tamen nos humanius decernentes, communionisque tibi sacramentum interim conservantes, decernimus ut fraternitas tua ab eo ecclesiaque ejus omnem ante habitae suae potestatem jurisdictionis abstineat, et secundum scripta decessoris nostri, si qua causa vel fidei vel criminis vel pecuniaria, adversus
Abbreviated transcription (Latin):
uante dño seueriꝰ punenda. Prefatũ
tua sententia ut diximꝰ nequaꝗͣ cano¬
nib atq legib subsistente damnatũ.
in suo loco atq ordine reuerti xꝑo co¬
mitante disponimꝰ : ut nec illi fr̃nta¬
tis tuȩ noceat contra iusticie tramitẽ ꝓla¬
ta sententia: nec caritas tua ꝓ placan¬
da futuri indignatione udicis incorrep¬

Expanded text:
ante Domino, severius puniendam. Praelatum tua sententia, ut diximus, nequaquam canonibus neque legibus existente damnatum, in suum locum atque ordinem reverti Christo comitante disponimus, ut nec illi fraternitatis tuae noceat contra justitiae tramitem prolata sententia, nec charitas tua, pro placanda futuri indignatione judicis, incorr
Abbreviated transcription (Latin):
tas & suꝑbia ultionẽ. Legimꝰ in sc̃o
eugłio: ꝙr gabriel archangłs qui astat
ante dm̃ eugłizans tacharie qm̃ habi¬
turꝰ esset filiũ in senectute sua de uxo¬
re quȩ ꝓcesserat iam in dieb suis. qm̃
ñ credidit eidẽ archangło. ꝑmansit
mutis. usq quo ea que nunciauerat
archangłs completa sunt in tempore
suo. Completis aũ angli ꝓmissionib
aꝑtũ ẽ os zacharie: & ꝓpħauit. Et
teste malachia ꝓpha : sacerdos
angłs dñi exercituũ ẽ. Angłico igitur
officio male sentienti ac ꝑ hoc incre¬
dulo beatꝰ remigiꝰ uirtute diuina uo¬
cem abstulit: & eugłi zando qr xꝑc

Expanded text:
tas et superbia ultionem. Legimus in sancto tas et superbia ultionem. Legimus in sancto euangelio, quia Gabrihel archangelus, qui adstat ante Deum, euvangelizans Zachariae, quoniam habiturus esset filium in senectute sua de uxore, que processerat iam in diebus suis; quoniam non credidit eidem archangelo, permansit mutus, usquequo ea que nuntiaverat archangelus completa sunt in tempore suo. Completis autem angeli promissionibus, apertum est os Zachariae, et prophetavit. Et teste Malachia propheta sacerdos angelus Domini exercituum est. Angelico igitur officio male sentienti ac per hoc incredulo beatus Remigius virtute divina vocem abstulit et euvangelizando, quia C
Abbreviated transcription (Latin):
absoluit. Qd̃ itẽ dñs figurate in lege
p̃cipit. Ne accipias inquiens loco pig¬
noris suꝑiorẽ uł inferiorẽ molã. Pig¬
nus ut p̃misimꝰ debitoris: ꝯfessio ẽ pec¬
catoris. Superior & inferior mola: ẽ
spes & timor. Spes quippe ad alta
subleuat: timor aũ cor ad ima p̃mit.
S mola suꝑior & inferior ita sibi ne¬
cessario iunguntur. ut una sine al¬
tera mutiliter habeatur: qr incas¬
sum miscđia sꝑatur. si ñ etiã iusti¬
cia timeatur. Incassũ iusticia metui¬
tur: si ñ etiã de miscdia confidatur.
Mola ergo suꝑior aut inferior tolli¬
tur: si ꝑ p̃dicantis linguã uł actio¬
ne. in peccatoris pectore aut timor
ab spe aut spes a timore diuidatur.
Legimꝰ in sacra hystoria: qr transe¬
unte apło petro. umbra eiꝰ sana¬
bantur egroti. Quocontra suꝑbus
hereticus obmutuit: secus eũ tran¬
seunte sc̃o remigio.Illic meruerunt
fides & humilitas sanitatẽ: hic infideli¬

Expanded text:
absolvit. Quod item Dominus figurate in lege absolvit. Quod item Dominus figurate in lege precipit: Ne accipias, inquiens, loco pigneris superiorem vel inferiorem molam. Pignus, ut premisimus , debitoris confessio est peccatoris. Superior et inferior mola est spes et timor; spes quippe ad alta sublevat, timor autem cor ad ima premit. Sed mola superior et inferior ita sibi necessario iungitur, ut una sine altera inutiliter habeatur; quia incassum misericordia speratur, si non etiam iustitia timeatur, incassum iustitia metuitur, si non etiam de misericordia confidatur. Mola ergo superior aut inferior tollitur, si per predicantis linguam vel actionem in peccatoris pectore aut timor ab spe, aut spes a timore dividatur. Legimus in sacra historia, quia, transeunte apostolo Petro, umbra eius sanabantur aegroti; quocontra superbus hereticus obmutuit, secus eum transeunte sancto Remigio. Illic meruerunt fides et humilitas sanitatem, hic infideli
Abbreviated transcription (Latin):
efficitur: cum in nos aliquid deli¬
quisse monstratur. A quo pignus
accipimꝰ: quando ab eo qui in nob̃
peccasse cognoscitur. peccati eiꝰ iã
ꝯfessionẽ tenemꝰ : ꝑ quã relaxare
peccatũ qđ in nob̃ ꝑpetratũ ẽ ꝑo¬
stulamur. Qui enĩ peccatũ qđ com¬
misit fatetur. & ueniã petit: iam¬
quasi ꝓ debito pignus dedit. Qđ nimirũ
pignus ante solis occasũ reddere iube¬
mur: quia priusquã in nob̃ ꝑ dolorẽ cor¬
dis sol iusticie occidat. debemꝰ ei ꝯfessi¬
onẽ uenie reddere. a quo ꝯfessionẽ acci¬
pimꝰ culpe: ut qui se deliquisse in nos
meminit: a nob̃ mox relaxatũ sentiat
qđ commnisit. Sic beatꝰ remigiꝰ iuxta p̃¬
ceptũ legis. iuste qđ iustũ fuerat ẽ exe¬
cutus: quia in assertione. iusticie uel
in autoritatis executione ñ aliud quã
eande querens iusticiã. hereticũ male
sentientẽ obmutescere uirtute dñi
faciendo. corã om̃ib redarguit: &
nutib postulantẽ ueniã indulgendo

Expanded text:
efficitur, cum in nos aliquid deliquisse monstratur: a quo pignus accipimus, quando ab eo, qui in nobis peccasse cognoscitur, peccati eius iam confessionem tenemus; per quam relaxare peccatum, quod in nobis perpetratum est, postulamur. Qui enim peccatum quod commisit fatetur et veniam petit, iaquasi pro debito pignus dedit; quod nimirum pignus ante solis occasum reddere iubemur, quia, priusquam in nobis per dolorem cordis sol iustitiae occidat, debemus ei confessionem veniae reddere, a quo confessionem accipimus culpae: ut, qui se deliquisse in nos meminit, a nobis mox relaxatum sentiat quod commisit. Sic beatus Remigius iuxta preceptum legis iuste quod iustum fuerat est executus, quia in assertione iustitiae vel in auctoritatis executione non aliud quam eandem querens iustitiam, hereticum male sentientem obmutescere virtute Domini faciendo coram omnibus redarguit et nutibus postulando veniam indulgendo
Abbreviated transcription (Latin):
de sepulchro ꝓpͥo ut fłamas expellat:
Uellẽ adhuc insatiatꝰ sacratissimi uiri
miracula quasi peculiariter decanta¬
ueniã in textus huiꝰ paruitate. da ca¬
bros implerẽ. ne dũ hominis cupio ui¬
tare fastidia. uidear incurrere con¬
fessoris offensã: s presumo plurima
de te minꝰ dicere. ut de te legere po¬
pulũ breuitas plꝰ inuitet. ꝑhec uisi¬

Expanded text:
de sepulcro proprio ut flammas expellat? 13. de sepulcro proprio ut flammas expellat? 13. Vellem adhuc insatiatus sacratissimi viri miracula quasi peculiariter decantaveniam de textus hujus parvitate, da cabros implerem, ne dum hominis cupio vitare fastidia, videar incurrere confessoris offensam. Sed praesumo plurima de te minus dicere, ut de te legere populum brevitas plus invitet. VITA S
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ sepulchrũ eiꝰ qui intercessione sua ui
uificat. ardens corruit: ita ut suꝑ ma¬
fortẽ qua cecidit. sine lesione aliqua ꝑar¬
deret. Nã in quantũ fuit cere longitu¬
do. cera iacens inuenta ẽ papyro consũp¬
to: tanꝗͣ. si confimũ certũ ipsa fecisset
inter ignẽ & palliũ: ut ab ipsa inuenire¬
tur defendi. ꝑ quã potuisset exuri. At
ex pauit. Quã ad ardendi auxiliũ sũꝑ¬
serat: ipsa uisa ẽ repugnare. S inter
hec illud admonet potiꝰ. ut dicat᷑ in
uirtute confessoris. quas didicit arde¬
re cera fłamas extinxit: & conuerso
ordine illud qđ uorari potuit prefocauit.
Diuerse species suã uise sunt naturã mu¬
tasse: nũquid incendia lederent: Palli¬
um ꝓ marinore: cera fuit ꝓ flumine. Ss
quantũ ẽ apd illũ cerei lumen extingue¬
re : qui cecorũ lumen accendit: Auit
cũ alteriꝰ caclaueris sepulturã ocłorũ
igne redintegret: quã facile credimus

Expanded text:
 sepulcrum ejus, qui intercessione sua mortuos  sepulcrum ejus, qui intercessione sua mortuos vivificat, ardens corruit: ita ut super mafortem, quo cecidit, sine laesione aliqua perarderet. Nam in quantum fuit cerei longitudo, cera jacens inventa est papyro consumpto: tanquam si confinium cera ipsa fecisset inter ignem et pallium, ut ab ipsa inveniretur defendi, per quam potuisset exuri. Attexpavit, et quam in ardendi auxilium sumpserat, ipsa ei visa est repugnare. Sed inter haec illud admonet potius ut dicatur, in virtute confessoris, quas deducit cera flammas extinxisse, et converso ordine illud a quo vorari potuit, praefocasse. Diversae species suam visae sunt naturam mutasse: et ne quid incendia laederent, pallium pro marmore, cera fuit pro flumine. Sed quantum est apud illum cerei lumen extinguere, qui caecorum lumen accendit? Aut cum ad alterius cadaveris sepulturam oculorum ignem redintegrat, quam facile credimus
Abbreviated transcription (Latin):
concurrit remensiũ popłs ad sc̃i sepul¬
chrũ. congruũ huiꝰ cause flagitare re¬
mediũ. Aecensis cereis. lichnisqz ñ paucis:
ymnis. psalmisq cȩlestib ꝑ totã excu¬
bat noctẽ. Mane aũ facto. quid adhuc
precatui desit: in tractatu rimatur.
Reppererunt et enĩ reuelante đdo qui
scm suũ mirificari apđ homines uolu¬
it. quẽ apd se mirificatũ habebat: qua¬
liter oratione p̃missa adhuc maiori ꝓ¬
pugnaculo urbis ꝓpugnacula muni¬
rentur. Assumpta igitur palla de suꝑ
beati sepulchro: componunt eam in
modũ feretri. Accensisq suꝑ cruces
cereis. atq suꝑceroferariis: dant uo¬
ces in canticis: circueunt urbẽ cũ ui¬
cis: nec pretereunt ullũ hospicium.
qđ ñ hac circuitione concludant. Qͥa
plura: Non post multos dies: fines
huiꝰ ciuitatis lues agg̃ditur memo¬
rata. Uerumtñ usq ad eũ locũ acce¬
dens quo beati ꝑignus accessit. ac si
constitutũ cerneret terminũ. intro

Expanded text:
concurrit Remensium populus ad sancti sepulconcurrit Remensium populus ad sancti sepulchrum, congruum huius causae flagitare remedium. Accensis cereis lichnisque non paucis, ymnis psalmisque caelestibus per totam excubat noctem. Mane autem facto, quid adhuc precatui desit, in tractatu rimatur; reppererunt etenim, revelante Deo, qui sanctum suum mirificari apud homines voluit, quem apud se mirificatum habebat, qualiter, oratione premissa, adhuc maiori propugnaculo urbis propugnacula munirentur. Assumpta igitur palla desuper beati sepulchro, componunt eam in modum feretri; accensisque super cruces cereis atque super ceroferariis, dant voces in canticis, circumeunt urbem cum vicis. Nec pretereunt ullum hospicium, quem non hac circuitione concludant. Quid plura? Non post multos dies fines huius civitatis lues aggreditur memorata. Veruntamen usque ad eum locum accedens, quo beati pignus accessit, acsi constitutum cerneret terminum, intro
Abbreviated transcription (Latin):
parua ecclesiola erat in honore beati
mr̃is xꝑofori. s nullũ corpus nomi¬
nati sc̃i in ea iacebat. & in qua ei q
circumiacentib atriis ex antiquo erat
cymiteriũ remensis eccłe: petierunt
ut dñs declararet si in eadẽ ecclesiola
sic tanta facilitate motũ ẽ feretrũ:
ut mullũ omis portantes sentirent. Sepul¬
tum ẽ aũ illud uenerabile corpus in eadem
ecelesiola in loco ubi altare ẽ in honore sc̃e
geuouefe: que familiarissima ex crcit be¬
ato remigio. Qđ manifestũ ẽ actũ fuisse
diuina dispositione. atq ipsius uoluntate:
ut sic̃ res suo nomine acquisite iuxta sa¬
cras leges episcopio ȩccłȩ remensis erant¬
unite: ita & que ipsiꝰ meritis erant de ce¬
tero acquirende. remensi eccłe in euiꝰ ia¬
ceret territorio unirent᷑. Post euiꝰ obitũ
cũ lues inguinaria popłm pͥme germa¬
me deuastaret. & om̃s remensis ꝓuintie
incole huiꝰ cladis terrerentur auditu:

Expanded text:
parva aecclesiola erat in honore beati parva aecclesiola erat in honore beati martiris Cristofori, sed nullum corpus nominati sancti in ea iacebat, et in qua eique circumiacentibus atriis ex antiquo erat cimiterium Remensis aecclesiae, petierunt, ut Dominus declararet, si in eadem aecclesiola sic tanta facilitate motum est feretrum, ut nullum onus portantes sentirent: sepultum est autem illud venerabile corpus in eadem ecclesiola, ubi altare est in honore sanctae Genovefae, quae familiarissima exstitit beato Remigio. Quod manifestum est actum fuisse divina dispositione, atque ipsius voluntate, ut sicut res, suo nomine acquisitae, juxta sacras leges episcopio eccleunitae, ita et que ipsius meritis erant de cetero adquirende, Remensi aecclesiae, in cuius iaceret territorio, unirentur. Post cuius obitum cum lues inguinaria populum primae Germaniae devastaret, et omnes Remensis provinciae incole huius cladis terrerentur auditu,
Abbreviated transcription (Latin):
De miraculo qđ ostensum ẽ cũ eiꝰ scm̃ corpus ad se¬
pulturã ferret᷑: & de miraculo qđ ꝑ pallam sepul¬
chri eius contra luem inguinariam est ostensum:
sed & de miraculo qđ actum ẽ in homine qui olcã
sibi datam presmpsit.
Ueterũ cum funus sc̃issimũ¬
beati remigii deferretur ad sepul¬
turã uersus eccłam scõrũ martyrum
timothei & apollinaris. secus eccłam sc̃i
crux ẽ posita. & ubi multa miracula
đs postea ꝓ sc̃o remigio ostendit: ita fe¬
retrũ ẽ aggrauatũ. ut mllo modo quo¬
cumq ingenio uel a quantiscumq ho¬
minib posset ioueri. & stupentibꝰ om̃i¬
bus ac petentib di om̃ĩpotentiã. ut
dignaretur ostendere in quo loco eiusde
sc̃i sui corpus uellet reponi: designauer̃t
ad basilicã p̃fatorũ martyrũ. & fere¬
trum moueri ñ potuit: Pposuerunt ut
ferretur ad eccłam sc̃i nichasii: & moue
ii ñ potuit: ꝓposuerunt ut ferretur
ad eccłam scõrũ sixti & simeii: & nec
sic moueri potuit. Tandẽ coacti qm̃

Expanded text:
De miraculo, quod ostensum est, cum eius sanctum corpus ad sepulturam ferretur, et de miraculo, quod per pallam sepulchri eius contra luem inguinariam est ostensum, sed et de miraculo, quod actum est in homine, qui olcam sibi datam presumpsit.eterum cum funus sanctissimum deferretur ad sepulturam versus aecclesiam sanctorum martyrum Timothei et Apollinaris, secus aecclesiam scrux est posita, et ubi multa miracula Deus postea pro sancto Remigio ostendit, ita feretrum est aggravatum, ut nullo modo quocumque ingenio vel a quantiscumque hominibus posset moveri. Et stupentibus omnibus ac petentibus Dei omnipotentiam, ut dignaretur ostendere, in quo loco eiusdem sancti sui corpus vellet reponi, designaverunt ad basilicam prefatorum martirum, et feretrum moveri non potuit; proposuerunt, ut ferretur ad aecri non potuit; proposuerunt, ut ferretur ad aecclesiam sanctorum Sixti et Sinicii, et nec sic moveri potuit. Tandem coacti, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
tenter ostendit: & consũmato feli¬
rum consortiũ confessor dñi p̃ciosus
post mortẽ corꝑis głose ꝑuenit: sic̃
attestatur apłica illi collata gratia.
gens uidelicet francica ad fidẽ xꝑi
ꝑ eum conuersa. & baptismi gratia
consecrata: martẏrii palma. longanimitas
patientie in longeuitate ipsius uite. con¬
fessionis gła. orthodore fidei p̃dicatio:
& uirtutũ tam in uita ipsius corꝑis. quã¬

Expanded text:
tenter ostendit, et consummato felitenter ostendit, et consummato felirum consortium confessor Domini pretiosus post mortem corporis gloriose pervenit, sicut attestatur apostolica illi conlata gratia, gens videlicet Francica ad fidem Christi per eum conversa et baptismi gratia consecrata, martyrii palma, longanimitas patientiae in longevitate ipsius vitae, confessionis gloria, orthodoxe fidei predicatio et virtutum tam in
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qr duo sunt martyrii genera. u¬
num in occulto oꝑe. aliud in publico:
testatur ueritas que zebedei filios re¬
quirit dicens. Potestis bibere calicẽ quẽ
ego bibiturꝰ sum: Cui cũ ꝓtinꝰ res¬
ponderent. possumꝰ: ilico dñs respon¬
dit dicens. Calicẽ quidẽ meũ bibetis.
Qͥd enĩ ꝑ calicẽ: nisi dolorẽ passionis
accipimꝰ: De quo alias dicit. Pater si fie¬
ri potest:transeat a me calix iste. Et
debedei filii idest iacobus & ioħs non
uterq ꝑ martyriũ occubuit: & tñ
qđ uterq calicẽ biberet audiuit.
Ioħs namq ñ ꝑ martyriũ uitã fini¬
uit: sed tñ martyr extitit: qr passio¬
nẽ quã ñ suscepit in corpore. serua¬
uit in mente. Sic & beatꝰ remigiꝰ hoc
exemplo sine ferro martyr extitit.
qr patientiã in animo ueraciter custo¬
diuit: & in se illicita desideria occi¬
dit. Sic q moribus & uita. uerbo
& exemplo. uiã salutis humane om¬
nib se audientib & uidentibꝰ ꝑa¬

Expanded text:
Nam quia duo sunt martyrii genera, uNam quia duo sunt martyrii genera, unum in occulto opere, aliud in publico, testatur veritas, quae Zebedei filios requirit, dicens: Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum? Cui cum protinus responderent: Possumdit, dicens: Calicem quidem meum bibetis. Quid enim per calicem, nisi dolorem passionis accipimus, de quo alias dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Et Zebedei filii, id est Iacobus et Iohannes, non uterque per martirium occubuit, et tamen, quod uterque calicem biberet, audivit. Iohannes namque non per martirium vitam finivit, sed tamen martir extitit, quia passionem, quam non suscepit in corpore, servavit in mente. Sic et beatus Remigius hoc exemplo sine ferro martir extitit, quia patientiam in animo veraciter custodivit et in se illicita desideria occidit. Sicque moribus et vita, verbo et exemplo viam salutis humanae omnibus se audientibus et videntibus pa
Abbreviated transcription (Latin):
aduersa tolerant. quanto & ꝑ tole¬
rantiã suã animarũ cõmoda locuple¬
tius reportant: sic̃ fecit sc̃s remigiꝰ.
triumphator in gentib eg̃gius: con¬
fessor officio. martyr quoq studio:
inuictus certamine: palmã que¬
rens sanguine. Beatꝰ athleta dei.
quẽ & si gladius ꝑsequentiũ ñ teti¬
git: dignitate martyrii ñ amisit.
Quẽ qr du contigit in corpore uiue¬
re: necesse fuit etiã longiora carnis
& diaboli ac prauorũ hominũ temp¬
tamenta tolerare. Qa enĩ adiuuan¬
te se dño uirtute patientie fortiter
seruare contendit: & in pace eccłe
uixit: & tñ martyrii palmã tenu¬
it. Duo guippe sunt martyrii gene¬
ra: unũ in mente. aliud in mente simul
& actione. Itaq martyr etiã sine fer¬
ro ꝑcutientiũ extitit. Mori quippe a
ꝑsequente. martyriũ in aꝑto oꝑe est:
ferre uero contumelias. odientẽ dilige¬
re. illicita desideria in se mactare.
martyriũ ẽ in occulta cogitatione.

Expanded text:
adversa tolerant, quanto et per toleadversa tolerant, quanto et per tolerantiam suam animarum commoda locupletius reportant. Sicut fecit sanctus Remigius triumphator in gentibus egregius, confessor offitio, martyr quoque studio, invictus certamine, palmam querens sanguine, beatus athleta Dei, quem etsi gladius persequentium non tetigit, dignitatem martyrii non amisit. Quem quia diu contigit in corpore vivere, necesse fuit etiam longiora carnis et diaboli ac pravorum hominum temptamenta tolerare; quia enim, adiuvante se Domino, virtutem patientiae fortiter servare contendit, et in pace aecclesiae vixit et tamen martyrii palmam tenuit. Duo quippe sunt martyrii genera, unum in mente, aliud in mente simul et actione: itaque martyr etiam sine ferro percutientium extitit. Mori quippe a persequente martyrium in aperto opere est; ferre vero contumelias, odientem diligere, illicita desideria in se mactare martyrium est in occulta cogitatione.
Abbreviated transcription (Latin):
diu desiderauit. anima cȩlos pene¬
trans terre corpus reddidit: acci¬
piens stolã albã. anime scilicet bea¬
titudinẽ sempit̾nã: donec in resurrec¬
tione alterã accipiat stolã: beatã ui¬
delicet una cũ anima resumpta głifi¬
candi corꝑis immortalitatẽ. Nam quia
patrũ antiquorũ uita quȩ usq ad
septingentos & octingentos adhuc eti¬
am & ampliꝰ ꝓtrahebat᷑ annos. ꝓpter
peccata in nob contracta ẽ in septua¬
ginta uł si multũ in annis octoginta.
ita ut septuagenarii longeui. & octoge¬
narii dicant᷑ decrepiti. & qđ amplius
fuerit in iam silicernis occupet labor &
dolor: de illiꝰ etatis eiꝰ q similiũ plixi¬
tate canit psalmista. Adhuc multipli¬
cabunt᷑ in senecta uberi. Qͥa cũ eor
uita differtur. semꝑ in melius fortitu¬
do ꝓducitur: eisq ꝑ augmenta tem¬
porũ crescunt etiã lucra meritorũ.
Bñ aũ patientes sunt. ut annuntient:
qr cȩlestia p̃dicantes tanto robustius

Expanded text:
diu desideravit, anima caelos penediu desideravit, anima caelos penetrans, terrae corpus reddidit, accipiens stolam albam, animae scilicet beatitudinem sempiternam, donec in resurrectione alteram accipiat stolam, beatam videlicet una cum anima resumpta glorificandi corporis immortalitatem. Nam quia patrum antiquorum vita, que usque ad septingentos et octingentos, adhuc etiam et amplius protrahebatur annos, propter peccata in nobis contracta est in septuaginta, vel, si multum, in annis LXXX, ita ut septuagenarii longevi et octogenarii dicantur decrepiti, et quod amplius fuerit, in iam silicerniis occupet labor et dolor, de illius aetatis eiusque similium prolixitate canit psalmista: Adhuc multiplicabuntur in senecta uberi: quia cum eorum vita differtur, semper in melius fortitudo producitur, eisque per augmenta temporum crescunt etiam lucra meritorum. Bene autem patientes sunt, ut adnuntient, quia caelestia praedicantes tanto robustius
Abbreviated transcription (Latin):
ad que toto desiderio anhelabat. con¬
templari ualeret. Is aũ studebat in
suȩ ⁊ bationis temptatione semper
grãs agere. ymnis dĩ & laudib die¬
bus ac noctibus uacare: fideli men¬
te intelligens. qm̃ qui humilicer
flagella suscipiunt: post flagella
sublimiter ad requiẽ suscipiuntur.
Qđ & in eo dñs in p̃senti uolens osten¬
dere. quasi ꝑignꝰ et̃ nȩ lucis antequã
decederet. usum ei restituit: unde
sicut & de amissione luminis nomen
ens adesse diẽ sui transitus. post mis¬
sarũ celebrationẽ. ac sacrȩ com¬
munionis largitionẽ. ualefaci¬
ens & dans pacẽ filiis suis. post quã
ꝑ iuginti & duos annos in clericali
ordine. in episcoꝑatu uero septua¬
ginta quatuor. continentissime ac
religiosissime fidelis seruus & pru
dens dño ministrauit. non agesimo
sexto etatis sue anno. idus ianuari¬
as. sc̃ĩ certaminis cursu consũmato.
fide seruata. cum multiplici bonorũ
oꝑum fructu & animarũ lucro. ut

Expanded text:
ad quae toto desiderio anhelabat, conad quae toto desiderio anhelabat, contemplari valeret. Is autem studebat in suae probationis temptatione semper gratias agere, ymnis Dei et laudibus diebus ac noctibus vacare, fideli mente intellegens, quoniam qui humiliter flagella suscipiunt, post flagella sublimiter ad requiem suscipiuntur. Quod et in eo Dominus in presenti volens ostendere, quasi pignus aeternae decederet, visum ei restituit: unde, sicut et de amissione luminis, nomen ens adesse diem sui transitus, per missarum celebrationem, ac sacrae communionis largitionem, valefaciens et dans pacem filiis suis, postquam per viginti et duos annos in clericali ordine, in episcopatu vero 74 septuaginta et quatuor continentissime ac religiodens Domino ministravit, nonagesimo sexto aetatis suae anno Idus Ianuarias, sancti certaminis cursu consummato, fide servata, cum multiplici bonorum operum fructu et animarum lucro, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nox ꝓ scłi diuersitate ponuntur:
qr siue in ꝓsꝑis rebus siue in aduer¬
sis desiderii sui lacrimas dm̃ deside¬
rans anima fundit: sciens scͥꝑtum.
Uanũ ẽ uob ante lucẽ surgere: sur¬
gite postquã sederitis qui manduca¬
tis panẽ doloris. Ante lucẽ quippe
surgere ẽ:priusquã claritas et̃ne
retributionis appareat. in p̃sentis
iute nocte gaudere. Sedendũ gͦ pͥ¬
us ẽ. ut post recte surgamꝰ: qr qͥs¬
qͥs nunc se sponte humiliat: hunc
sequens gła exaltat. Manducat aũ
panẽ doloris.q gemit in hac ꝑegri¬
natione: & celesti desiderio ad eter¬
nam anhelat patriã. Caridito si
ris qui illud legere uoluerint. huic opus¬
culo subiungere utile duximꝰ. & dis¬
positis om̃ib suis. qr ut scͥptũ ẽ uerꝰ
agricola omnẽ uitis uere palmitem
fructũ ferente purgat. ut fructũ
plus afferat. ocłor corporaliũ lumi¬
ne aliquandui ẽ priuatꝰ: quatinus
mentis ocłis intentius que suꝑna sunt

Expanded text:
nox pro seculi diversitate ponuntur; nox pro seculi diversitate ponuntur; quia sive in prosperis rebus sive in adversis desiderii sui lacrimas Deum desiderans anima fundit, sciens scriptum: Vanum est vobis ante lucem surgere; surgite, postquam sederitis, qui manducatis panem doloris. Ante lucem quippe surgere est, priusquam claritas aeternae retributionis appareat, in praesentis vitae nocte gaudere. Sedendum ergo prius est, ut post recte surgamus; quia, quisquis nunc se sponte humiliat, hunc sequens gloria exaltat. Manducat autem panem doloris, quia gemit in hac peregrinatione et caelesti desiderio ad aeternam anhelat patriam Ͻ. Condito siqris, qui illud legere voluerint, huic opusculo subiungere utile duximus, et dispositis omnibus suis –, quia, ut scriptum est, verus agricola omnem vitis verae palmitem fructum ferentem purgat, ut fructum plus afferat, – oculorum corporalium lumine aliquandiu est privatus, quatinus mentis oculis intentius quae superna sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
piria illiꝰ exaudiens. quib dicebat.
quando ueniã & parebo ante faciẽ
di. saciabor dum manifestabit᷑ gła
eiꝰ: reuelauit ei dñs consolans illũ
imminere diẽ obitus sui. Qua de re
scđm sacros canones testamentũ re¬
rum suarũ condidit: ad hereditatẽ
illã festinans de qua ꝓpħa dicit. Cũ
dederit dilectis suis somnũ: hec ẽ he¬
reditas dñi. Omnis qui dormit in
morte: ꝑdit hereditatẽ. S cũ dede¬
rit dilectis suis somnũ. hec ẽ heredi¬
tas dñi: qr electi dĩ postquã ꝑuene¬
rint ad morte. tunc inuenient here¬
ditate: sic̃ sc̃s remigiꝰ terrenã de¬
relinquens hereditate. accepit ȩt̃¬
nam: qr oliua fructifera ꝑ lucida
miscđie oꝑa excitit. in domo uide¬
licet eccła dĩ: unde sꝑauit iure
in miscłia dĩ sui : ueraciter dicens.
fuerunt michi lacrime mee panes
die ac nocte : qr sic̃ corpus saciatur
de pane. ita de lacrimis reficitur
anima: qm̃ exinde sperat remissi¬
oñe peccatorũ habere. Dies uero &

Expanded text:
ebat: 'Quando veniam et parebo ante faciem Dei? Satiabor, dum manifestabitur gloria eius', revelavit ei Dominus, consolans illum, imminere diem obitus sui. Qua de re secundum sacros canones testamentum rrum suarum condidit, ad hereditatem illam festinans, de qua propheta dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est hereditas Domini. Omnis qui dormit in morte perdit hereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est hereditas Domini, quia electi Dei, postquam pervenerint ad mortem, tunc inveniunt hereditatem. Sicut sanctus Remigius terrenam derelinquens hereditatem accepit aeternam, quia oliva fructifera per lucida misericordiae opera extitit in domo, videlicet aecclesia Dei. Unde speravit iure in misericordia Dei sui, veraciter dicens: Fuerunt mihi lacrimae meae panes die ac nocte; quia sicut corpus satiatur de pane, ita de lacrimis reficitur anima, quoniam exinde sperat remissionem peccatorum habere. Dies vero et
Abbreviated transcription (Latin):
ab interno iudicio ñ discordant. Hinc
ẽ qđ petrꝰ in offerentẽ sibi pecunias
symonẽ : sententiã maledictionis in¬
torsit dicens. Pecuna tua tecũ sit in
ꝑditione. Qͥ enĩ ñ ait. est. sed sit: ñ
indicatiuo s optatiuo modo se hec
dixisse signauit. Nnic helyas duobus
quinquagenariis ad se uenientib
rũ utrorumq sententia quanta ue¬
ritatis ratione conualuit : terminus
cause monstrauit. Nam & symon et̃na
ꝑditione interiit: & duos quinquage¬
narios desuꝑ ueniens fłama consũpsit.
Uirtus gͦ subsequens testificatur: qua
mente maledictionis sententia ꝓmitur.
Cum enĩ & maledicentis innocentia
ꝑmanet. & tñ eum qui maledicitur
usq ad interitũ maledictio absorbet:
ex utriusq partis fine colligitur. qr
a bono & intimo iudice in reũ senten¬
tia sumpta iaculatur. xxiii.
Quomodo ds beato remigio reuelauit diẽ obitus sui.
& de testamento ab eo condito: & quomodo oculo¬

Expanded text:
ab interno iuditio non discordant. Hinc ab interno iuditio non discordant. Hinc est, quod Petrus in offerentem sibi pecunias Symonem sententiam maledictionis intorsit, dicens: Pecunia tua tecum sit in perditione. Qui enim non ait est, sed sit, non indicativo modo, sed obtativo modo se haec dixisse signavit. Hinc Helias duobus quinqurum utrumque sententia quanta severitatis ratione convaluit terminus causae monstravit. Nam et Simon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur qua mente maledictionis sententia promitur. Cum enim et maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur quia ab uno et intimo judice in reum sententia sumpta jaculatur. CAP.Quomodo Deus beato Remigio revelavit diem obitus sui, et de testamento ab eo condito, et quomodo oculo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ iam parentũ culpas s quas ipsi cõmi¬
simꝰ habemus: nisi eas ꝑ penitentiã di¬
luamꝰ: sicut dauid qui post confessio¬
nem audire meruit. dñs transtulit
peccatũ tuũ: tñ multis post crucia¬
tib afflictꝰ. ac fugiens reatũ culpe
quã ꝑpetrauit ex soluit: qr peccata
siue parua siue magna impunita
esse ñ possunt: qm̃ aut homine peni¬
tente aut deo iudicante plectun¬
tur. Cessat aũ uindicta diuina:
si conuersio precurrat humana.
Amat enim ds confitentib parcere:
& eos qui semet ipsos udicant ñ ni¬
dicare. Sciendũ quoq ẽ de illata a
beato remigio in celtenses uindicte¬
sententia: qr cum scĩ uiri maledicti¬
onis sententiã ꝓferunt. ñ ad hanc
ex uoto ultionis uł liuore uindicte:
s ex iusticie examine erumpunt.
Intus enim subtile di iudiciũ aspici¬
unt: & mala foris exurgentia quia
maledicto debeant feriri cognoseunt.
Et eo in maledicto ñ peccant: quo

Expanded text:
non iam parentum culpas, sed quas ipsi comminon iam parentum culpas, sed quas ipsi commisimus habemus, nisi eas per penitentiam diluamus. Sicut David, qui post confessionem audire meruit: Dommus transtulit peccatum tuum, tamen multis post crutiatibus afflictus ac fugiens, reatum culpe quam perpetravit exsolvit; quia peccata sive parva sive magna impunita esse non possunt, quoniam, aut homine penitente, aut Deo iudicante, plectuntur. Cessat autem vindicta divina, si conversio precurrat humana; amat enim Deus confitentibus parcere et eos qui semet ipsos iudicant non iudicare. Sciendum quoque est de illata a beato Remigio in Celtenses vindictiri maledictionis sententiam proferunt, non ad hanc ex voto ultionis vel livore vindicte, sed ex iustitiae examine erumpunt. Intus enim subtile Dei iuditium aspitiunt et mala foris exurgentia, quia maledicto debeant feriri, cognoscunt et eo in maledicto non peccant, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuerbiũ dicitis. patres comederunt
uuam acerbã &e dentes filiorũ ob¬
stupuerunt. inuo ego dicit dñs. si
erit nob̃ ultra parabola hec in pro¬
uerbiũ in isrł. ut auima patris ita
& anima filii mea ẽ. anima que pec¬
caueritlipsa morietur: dum simi¬
lis sensus inuenitur. auditoris ani¬
mus ut discretionis uiã subtiliter
requirat instruitur. Peccatũ quippe
originale a parentib traximꝰ: &
nisi ꝑ grãm baptismatis soluatur.
etiã parentũ peccata portamꝰ: qr unũ
adbuc uidelicet cum illis sumꝰ. Reddit
gͦ iniquitatẽ patrũ in filios: dũ ꝓ cul¬
pa parentũ ex originali peccato pollu¬
itur ꝓles. & licet unda salutis a culpa
pͥmi parentis soluamur: tñ reatum
eiuscde culpe luentes iuxta sententiã
domini iure depromptã. morte uide¬
licet corporis que ẽ pena peccati ex
iusticie retributione illata adhuc car¬
naliter obimus. Et rursum ñ reddit
parentũ iniquitatẽ in filios: cum ab ori¬
ginali culꝑa ꝑ baptismũ liberamur: et

Expanded text:
mederunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt? Vivo ego, dicit Dominus, si erit vobis ultra parabola hec in proverbium in Israhel. Ut anima patris, ita et anima filii mea est; anima quae peccaverit, ipsa morietur, dum similis sensus invenitur, auditoris animus, ut discretionis viam subtiliter requirat, instruitur. Peccatum quippe originale a parentibus traximus, et nisi per gratiam baptismatis solvatur, etiam parentum peccata portamus, quia unum adhuc videlicet cum illis sumus. Reddit ergo iniquitatem patrum in filios, dum pro culpa parentum ex originali peccato polluitur proles; et licet unda salutis a culpa primi parentis solvamur, tamen reatum eiusdem culpae luentes, iuxta sententiam Domini iure depromptam morte, videlicet corporis, que est pena peccati ex iustitiae retributione illata, adhuc carnaliter obimus. Et rursum non reddit parentum iniquitatem in filios, cum ab originali culpa per baptismum liberamur et
Abbreviated transcription (Latin):
tricis sobolem diriauit in culpã: sic
& ad genitas de hac stirpe ꝓpagare¬
tur ignominiosa hereditas: ueluti
ꝑ moysen dño dicitur. Qͥ reddis ini¬
quitate patrũ filiis ac nepotibus.
Qđ ne cuilibet contrariũ uideatur.

Expanded text:
tricis sobolem dirivavit in culpam, sic tricis sobolem dirivavit in culpam, sic et ad genitas de hac stirpe propagaretur ignominiosa hereditas. Veluti per Moysen Domino dicitur: Qui reddis iniquitatem patrum filiis ac nepotibus. Quod ne cuili
Abbreviated transcription (Latin):
ita uiri & femine multati ꝑman¬
serunt : sicut sc̃i uiri sententia ꝓ¬
mulgauit. Quosdã etiã de eors ꝓ¬
genie qui tunc fuga lapsi cum alii
disꝑgebant᷑ remanserunt. & ad ean¬
dem uillã redierunt. nos hanc uin¬
dicte sustinentes sententiã uidimꝰ: siẽ
& gyezi cũ domo sua maledictione
helysei lepra multatꝰ ẽ. Ayte quidem
sententia uiri di sꝑu sc̃o repleti. quo
sicut p̃sentes uidit. ita posteros eoꝵ
rebelles ac seditiosos p̃uidit. iundictã
huiusmodi presumptores ñ solũ in se.
uerũ & in genere contraxerunt: ut sic̃
peccato primi parentis ꝑ tradueem
seminis cuncti ex eo geniti ꝑeccatũ
eius & mortẽ corporis ꝓ peccato illatã
traxerunt : ita & genitalibus horũ
p̃sumꝑtorũ generati. uindictã illatã
generantibus sustinerent. Ee qr in
femineo sexii ñ erat ubi iundicta
similis in membris similib monstra¬
retur: sic̃ ꝑ guttur pͥme matris gu¬
stus illicitus transiens. ad preuarica¬

Expanded text:
ita viri et feminae multati permanita viri et feminae multati permanserunt, sicut sancti viri sententia promulgavit. Quosdam etiam de eorum progenie, qui tunc fuga lapsi, cum alii dispergebantur, remanserunt et ad eandem villam redierunt, nos hanc vindictae sustinentes sententiam vidimus, sicut et Giezi cum domo sua maledictione Helisei lepra multatus est. Apte quidem sententia viri Dei spiritu eius repleti, quo sicut presentes vidit, ita posteros eorum rebelies ac sediciosos previdit, vindictam huiusmodi presumptores non solum in se, verum et in genere contraxerunt, ut, sicut peccato primi parentis per traducem seminis cuncti ex eo geniti peccatum eius et mortem corporis pro peccato illatam traxerunt, ita et genitalibus horum presumptorum generati vindictam illatam generantibus sustinerent, et quia in femineo sexu non erat, ubi vindicta similis in membris similibus monstraretur, sicut per guttur prime matris gustus illicitus transiens, ad prevarica
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinqua iulla que basilice curtis di¬
citur. consistenti. celeri nuncio ẽ le¬
latũ. ascendit equũ: ut ad tantam
p̃sumptionẽ compescendã ad celtũ
ueniret. Quo cum ꝑuenit: iam ip¬
se mete ardebant. Deatꝰ aũ re¬
migiꝰ & etãte & uesꝑtino frigore
sicut in autumno fieri solet frigi¬
dus. de equo descendit: & alonge
se calefacere cepit.tranquillo corde
& ore dicens. Semꝑ ẽ bonus focus:
si ñ suꝑ pocest. Ueruumtñ om̃s qui
hoc egerunt. & qui de eor germi¬
ne nati fuerint. uiri ponderosi fi¬
ant: & femine gut turnose fient. Qd
ita impletũ ẽ. Nam usq ad tempo¬
ra karoli magni imperatoris qui
eosdem homines de celto qm̃ ucedo¬
minũ in eadẽ uilla morte crudelis¬
sima occiderunt. exterminauit. au¬
torib interfeblis. & consentientes
ꝑ diuersasi ꝓuintias disꝑgi. atq
ꝑpetuo ex ilio condemnari fecit.
& de ceteris uillis episcopii remen¬
sis eandẽ iullã restaurari p̃cepit.

Expanded text:
propinqua villa quae Basilicae - curtis dipropinqua villa quae Basilicae - curtis dicitur consistenti celeri nuntio est delatum, ascendit equum, ut ad tantam presumptionem compescendam ad Celtum veniret. Quo cum pervenit, iam ipsae metae ardebant. Beatus autem Remigius et aetate et vespertino frigore, sicut in autumno fieri solet, frigidus de equo descendit et a longe se calefacere cepit, tranquillo corde et ore dicens: 'Semper est bonus focus, si non super potest; veruntamen omnes qui hoc egerunt et qui de eorum germine nati fuerint, viri ponderosi fiaut et feminae gutturnosae sient. Quod ita impletum est. Nam usque ad tempora Karoli Magni imperatoris, qui eosdem homines de Celto, quoniam vicedominum in eadem villa morte crudelissima occiderunt, exterminavit, auctoribus interfectis, et consentientes per diversas provincias dispergi atque perpetuo exilio condempnari fecit et de ceteris villis episcopii Remensis eandem villam restaurari precepit,
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. xxii. De uindicta in celtenses ꝗͥ
metas beati remigii incender̃t. ab ipso illata.
enescente aũ sc̃o
remigio. & di sꝑu sibi reuelante
qm̃ abundantiã ipsiꝰ anni secutura
esset fames. secutꝰ sc̃i ioseph ꝓuiden¬
tiã. de annona quȩ in uillis episcopii
nata fuerat. uł quã ab aliis comꝑa¬
rauerat. aceruos quos metas dicimꝰ
fecit: ut populo fame in postmodũ
laboraturo inde subuenire ualeret.
Unde & in uilla quȩ celtus dicitur:
plures metas fieri iussit. Ipsi aũ ho¬
mines celtenses: semꝑ rebelles & se¬
ditiosi fuerunt. Qͥ quadã die dñica
mebriati: ceperunt inter se dicere.
quid ille iubeleus. sic enĩ appellaba¬
tur ꝑꝑ etatis ꝓlixitatẽ sc̃s remigiꝰ
facere uellet de illis metis quas con¬
gregauerat. an ciuitatẽ inde facere
uellet: qr sicut turres ꝑ muros ciuita¬
tis. ita ꝑ circuitũ curtis mete habe¬
bantur. & suadente diabolo se mu-¬
tuo adhortati sunt: ut focũt in eas
mitterent. Qđ cum sc̃o remigio in

Expanded text:
epit. 22. De vindicta in Celtenses, qui metas beati Remigii incenderunt, ab ipsoa illata. enescente autem sancto Remigio et Dei spiritu sibi revelante, quoniam habundantiam ipsius anni secutura esset fames, secutus sancti Ioseph providentiam, de annona, quae in villis episcopii nata fuerat, vel quam ab aliis comparaverat, acervos quos metas dicimus fecit, ut populo fame in postmodum laboraturo inde subvenire valeret. Unde et in villa que Celtus dicitur plures metas fieri iussit. Ipsi autem homines Celtenses semper rebelles et sediciosi fuerunt. Qui quadam die dominica inebriati ceperunt inter se dicere, quid ille iubeleus, – sic enim appellabatur propter aetatis prolixitatem sanctus Remigius, – facere vellet de illis metis quas congregaverat, an civitatem inde facere vellet, quia, sicut turres per muros civitatis, ita per circuitum curtis mete habebantur; et, suadente diabolo, se mutuo adhortati sunt, ut focum in eas mitterent. Quod cum sancto Remigio in