comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cinancipatus sit p̾teritus ⁊ ne¬
potes exemancipato filio ab
ex quo nepotes erant natip̾ter¬
retento ex co nepote emancipa¬
uit. ⁊ einancipatus ꝓcreau̾it fi¬
lium. ⁊ heres uterꝙ nepos in¬
stitutus fu̾it pater corum exħ¬
edatus aluifilius prct̾itus so

Expanded text:
emancipatus praeteritus sit et nepotes ex emancipato filio ab ex quo nepotes erant nati, praeterretento ex eo nepote emancipaverit et emancipatus procreaverit filium et heres uterque nepos institutus fuerit, pater eorum exheredat
Abbreviated transcription (Latin):
bo pos. iungi pr̃i suo nepos nõ
poterit s uelud exͣncusexeli¬
oetur. qui a non suo nomine
ex co fu̾it nepos consuanda uli
erit portio. s quanta id̾amꝰ
finge enim patruo scripto hr̃¬
di coheredemdatum nuncne¬
potem pr̃em. autem eiu sd̃ p̾t̾i¬
tum accepisse contra ta .bo. pꝰ
semisses bonorum fient nũc
u̾o post restitucionem diui pii
antonii sic ẜuatur psncpoti
utrum uirilis an quarta de¬
beat ẜuari naminauinatus

Expanded text:
onem, iungi patri suo nepos non poterit, sed ut extraneus excludetur, quia non suo nomine ex eo fuerit nepos, conseruanda illi erit po‹r›tio, sed quanta, uideamus. finge enim patruo scripto heredi coheredem datum hunc nepotem, patrem autem eiusdem praeteritum accepisse contra tabulas bonsemisses bonorum fient: nunc uero post constitutionem diui Pii si conseruatur pars nepoti, utrum uirilis an quarta debeat seruari? nam si in aui natus
Abbreviated transcription (Latin):
cipitus exhrdatus sit nepotio
exeop̾t̾ins qui erant in põtate
retenti nepotes admittuntũr.
brdato ñ admittiss ⁊ si patruꝰ
eoꝵ qui erant inpo̾tate fit p̾t̾it᷑

Expanded text:
cipatus exheredatus sit nepotibus ex eo praeteritis qui erant in potestate retenti, nepotes admittuntur: aexheredato non admitti. Sed et si patruus eorum, qui erat in potestate, sit
Abbreviated transcription (Latin):
tos acccp̃ nepos e⁊ cod̾ in fa¬
miuaretentus scmissemm¬
dicutis cͥ emolumtu coilonis
metoit id nepos si postta qͣm¬
possõm incestati pr̃is accipiat
fripost emancipacom pr̃is qĩ¬

Expanded text:
 accepit. nepos ex eodem in familia retentus semissem hereditatis cum emolumento collationis habebit. idem nepos si postea possessionem intestati patris accipiat, fratri post emancipationem patris q
Abbreviated transcription (Latin):
qui ex hrdatus sit qm̃eum quiñ
sit exhrdatus fame necari ratu
is nascatur qui iepellitur id er
dñdum ⁊ si mułr que fuit in pꝰ¬
sonc abortum feciss ¶ Sz ei si sb̃
condõñe postumus sit ex pr̃datꝰ
pendente condone pedii sm̾am
admittumi sexistimantis pos
Suent̾. ab institatis ex brdatus
C̃ a substitutis p̾t̾itus marcus
negat in possõm cum mittipoᷤᷤ
uent̾ a subscitutis ex brdatus
uiui sinstitutis mittendus ẽ
mutend̃ qr ad eumgrid̃ deuo¬

Expanded text:
qui exheredatus sit, quam eum qui non sit exheredatus fame necari: ratumis nascatur, qui repellitur. Idem erit dicendum et si mulier, quae fuit in possessione, abortum fecisset. Sed et si sub condicione postumus sit exheredatus, pendente condicione Pedii sententiam admittimus existimantis possSi uent‹er› ab institutis exheredatus sit, a substitutis praeteritus, Marcellus negat in possessionem eum mitti possuenter, a substitutis exheredatus, uiuis institutis mittendus estmittendum, quia ad eum gradum deuo
Abbreviated transcription (Latin):
cautione o pus erit ut tunc ⁊¬
ferit mul dotem cum dota¬
taeẽ cepit. ¶Finam q̃ ab in¬
testat᷑õ prĩ hr̃s sit con ferre
quid̃ dotem o conseq̃ns a¬

Expanded text:
cautione opus erit, ut tunc conferat mulier dotem, cum dotata esse coeperit. Filiam, quae ab intestato patri heres sit, conferre quidem dotem oportet: consequens a
Abbreviated transcription (Latin):
sit s hoc accipiendum ẽ ut hoc¬
ĩ demũ ꝯferatur ꝙ eiusc̃cdesiit
colo .in. cet̾um si iotg̾it neqd
acqrerẽt ñ uenit incollone
nam nica siẽĩ insidiatus est.
Portiones colonũita erunt fi¬
aende ut puta duo sunt fiu in
potate uisemancipatꝰ nñs

Expanded text:
ipiendum est, ut hoc demum conferatur, quod eius esse desiit dolo malo: ceterum si id egit, ne adquireret, non uenit in collationem: nam hic et sibi insidiatus est Portiones collationum ita erunt faciendae: ut puta duo sunt filii in potestate, unus emancipatus
Abbreviated transcription (Latin):
c̾tum sit aliquo tnͣcau possit ex¬
istere quo qui elicum suus fut᷑¬
ussit mietrẽ mittemus. eqiͣtiꝰ¬
n c̃ uel frustranon numꝙ̃ impẽ¬
dia si quam cenegari añn ali¬
m̃ta ei qui dñs conoꝵ anquoca¬

Expanded text:
tum sit, aliquo tamen casu possit existere, quo qui editur suus futurus sit, uentrem mittemus: aequius enim est uel frustra nonnumquam impendia fieri quam denegari aliquando alimenta ei, qui dominus bonorum aliquo ca
Abbreviated transcription (Latin):
in põtate sua uãt ꝯseqͥnter erit
dñdum sincpos pr̾is fui cmiaci¬
adcolionem amis ꝯpellatur
insi forte auusiste nlłm exhis
bonis fructum acqurre uuit ꝑ¬
atusꝙ t̾ depõtate nepotem di
mancipa cõmnata pr̃i pr̃sex¬
ticit iuste qͥripot̾it mioͦꝙ co¬

Expanded text:
in potestate sua, consequenter erit dicendum, si nepos patris sui emanciad collationem auus compellatur. sic: 'nisi forte auus iste nullum ex his bonis fructum adquirere uult paratusque est de potestate nepotem dimmancipationem nata patri heres exstitit, iuste queri poterit',
Abbreviated transcription (Latin):
titur t̾ int̾peliatus cum alico
spatio quo conferre potuit. ñ
ficit maxime c̃ romum aroit᷑¬
tu collonem fi̾ cocõ p̾toris in¬
ẜtumẽ. siue ergo in totum
ne siue colo .m. conferat quoi

Expanded text:
titur, cum interpellatus cum aliquo spatio, quo conferre potuit, non facit, maxime cum boni uiri arbitratu collationem fieri edicto praetoris insertum est. Siue ergo in totum ne siue dolo fecerit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ñom̃s simuluocat pͥtor s gra¬
datim roc ẽ eos qui sui sunt
s. nepotes si sunt. si minꝰ eos
qui st̃ infioris gradus neccos
miscebimus. ¶ Planesi sit ex
emançiꝑatonepos c⁊ exnepote

Expanded text:
n omnes simul uocat praetor, sed gradatim, hoc est eos, qui sui sunt, scilicet nepotes, si sunt, si minus, eos qui sunt inferioris gradus: nec eos miscebimus. plane si sint ex emancipato nepos et ex nepote
Abbreviated transcription (Latin):
si non enut ita obseruabr ut
tota nr̃ditas. ip̃ cum ꝙ in rõta¬
te fu̾it irmaneat.emancipa¬
tũs filius ꝯtron̾siam facit ĩpu
cipatus conferet deb̾at pauł no¬
tat putoconfendum ẽẽ exac¬
ta cantioneut inctus sicut
ferre derẽt hiis solis qui ⁊ in
expechiri oporitat q̃ri solet. nam
sibonã. apr̃e relicta ⁊ emancip¬
atorum remedium ꝯferantur
erut cmancipatis quocono ab
ne ꝯmodissim̃ sit tmancipatoᷤ
ex siust̾ciam ꝙ dico exemplo
mamfestius fiet ponamus patrẽ
te filios ⁊ duos emancipatosex

Expanded text:
si non cauerit, ita obseruabitur, ut tota hereditas apud cum, qui in potestate fuerit, remaneat. Emancipatus filius controuersiam facit impubcipatus conferre debeat. Pautat: puto conferendum esse exacta cautione, ut uictus sicut nferre debent his solis, qui in expediri oporteat, quaeri solet: nam si bona a patre relicta et emancipatorum in medium conferantur ut et emancipatne commodissimum sit emancipatos ex suis tertiam: quod dico, exemplo manifestius fiet. ponamus patrem n potestate filios, duos emancipatos, ex
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpõtate duos nemmr̃ pret̾ca ex
libis hapcbit emancipatus dim¬
am duo nepotes ut qͣ drantes
ferant. ¶ S si sit p̃terea aliusfi¬
uus euemret ut filuis hãt dum¬
diam ꝑtem mrditatis exquo ne¬
potes non sunt alius scinisscm
quadñ temhrditatis ip̃e ferat in¬
D si ambo fitii sinteman cipati
ses cum nepotibo suis diuidẽt

Expanded text:
tate duos, neminem praeterea ex liberis: habebit emancipatus dimam duo nepotes, ut quadrantes ferant. sed si sit praeterea alius filius, eueniet, ut filius habeat dimidiam partem hereditatis, ex quo nepotes non sunt, alius filius quadrantem hereditatis ipse ferased si ambo filii sint emancipati ses cum nepotibus suis diuidant
Abbreviated transcription (Latin):
ipõtate ẽ denegnit᷑ eiactõnes.
¶Si ꝑ iopiam emancipatꝯ eau̾e
possit in uenire ficeuissores
ut tm̃ dehus quem morade¬
tiora futura sunt hnisqui ĩ
põtate sint actio datur. ip̃iꝙͦ
caueant sim mediũ couatu¬
ros si gutum eis fint.¬

Expanded text:
in potestate est denegantur ei actiones. Si per inopiam emancipatus cauerpossit inuenire fideiussores, ut tamen de his, quae mora deteriora futura sunt, his qui in potestate sunt actio detur ipsique caueant in medium collaturos, ‹s›i cautum eis f
Abbreviated transcription (Latin):
entes n nepotes uire põtatis
obiciant᷑ pr̃i suo ⁊ in adopcõm
datus finus ⁊ hr̃s institutus
adhoc et̾cm ꝑtinet ut eiiuga¬
t̾ nepos qr inaui suinatural¬

Expanded text:
entes, neque nepotes iure potestatis obiciantur patri suo. Et in adoptionem datus filius et heres institutus ad hoc edictum pertinet, ut ei iungatur nepos, qui in aui sui natural
Abbreviated transcription (Latin):
neptis sit i filis ñ pr̾ eorum n¬
cptis omñ dotem son fr̾icolla¬
tum ẽ. emancipata & neptis do¬
tem ⁊ bona sua solinepoti nom ĩ
pr̃uo confecret ¶S si sit neptis

Expanded text:
ptis, sit et filius non pater eorum: neptis omnem dotem soli fratri collatura est. emancipata autem neptis dotem et bona sua soli nepoti, non etiam patruo conferet. Sed si sit neptis
Abbreviated transcription (Latin):
cautione facienda colło ẽ gͥm
si q̃dam duudat de quimoa ei
urat eq̃ dicimus eñ sat̾ fecisie
ẜ c̃ possĩt eẽ q̃dam inecculto ñ
sat̃ conft̾ qui non cunt ꝙͣuis
diuidat ¶Sugr constet int̾
ptesquid sit in bons emancip¬
dacta tunc pp̃ inc̾tum eautio
er̃ int̾ponenda. s ⁊ si qñforte
in bons pris emancipatus
remittat qͣtum ex collonc su

Expanded text:
cautione facienda collatio est.si quaedam diuidat, de quibusdam caueat, aeque dicimus eum satisfecisse. sed cum possint esse quaedam in occulto, non satis confert qui non cauit, quamuis diuidat. si igitur constet inter partes, quid sit in bonis emancipdacta, tunc propter incertum cautio erit interponenda. Sed et si tantum forte in bonis paternis emancipatus remittat, quantum ex collatione su
Abbreviated transcription (Latin):
tem uonrepeilit ⁊ consinimu
tantisũ asꝑnatur. unde quidã
fiium emancipat᷑ qui detonis
conferendis cau̾c fr̾̃ioo noniui
audientĩ postea putaunt siuel¬
iet obiata cautione bnfm bo.¬

Expanded text:
tem non repellit et consilium mutantis non aspern‹a›tur. unde quidam filium emancipatum, qui de bonis conferendis cauere fratribus noluit, audiendum postea putauerunt, si uellet oblata cautione b
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗs ex̃ncũs rem prditariam qiͣ
sbripiens. ł expilami tenet ñ ꝓ
p̃rde gerit. nam adii ssum
sit. ¶ Sisi ita demũ ꝓ nr̾te
g̾endo acꝗret pr̃ditatem si ĩa
nt eicelata.cet̾mex quib cai
repudiante nch̾ ag̾e dixiꝰ¬

Expanded text:
s extraneus rem hereditariam quasi subripiens uel expilans tenet, non pro herede gerit: nam admissum csit. Sed ita demum pro herede gerendo adquiret hereditatem, si iam sit ei delata: ceterum ex quibus causis repudiantem nihil agere dixi
Abbreviated transcription (Latin):
uit qõnrs an ꝓprde ger̾e uid̾at᷑
qui p̾cium hr̃ditatis omittẽ¬
de camortis capit ̃ coptinint
minc prirde quid nongrere
qui ideo accepit ne h̾s sitͣ ĩ
edc̃m tñp̾toris incid̾e. ¶Sũ
igitur a substituto pr̃s acq
episse udetur ¶ Id̾ꝙ erit ⁊ si
non accep̾ s ꝓm̃issa sit eipec¬
umanam ⁊ stipuando mor¬

Expanded text:
de gerere uideatur, qui pretium hereditatis omittendae causa capit, et optinuit hunc pro herede quidem non gerere, qui ideo accepit, ne heres sit, in edictum tamen praetoris incidere. siue igitur a substituto non heresepisse uidetur. idemque ‹e›rit et si non accepit, sed promissa sit ei pecunia: nam et stipulando mor
Abbreviated transcription (Latin):
tanqm̃ exbonis mr̃is cui mrdi¬
catiin suscepit agr̃ ad hroitatẽ
pr̃ĩs ꝑtinentem ut m̃rnu ign¬
orans possechit.abstiuendi qsi¬
liumꝙ in boms pr̃ĩs cenuitami

Expanded text:
tamquam ex bonis matris, cuius hereditatem suscepit, agrum ad hereditatem patris pertinentem ut maternum ignorans possedit, abstinendi consilium, quod in bonis patris tenuit, ami
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ mic a deundo unam porcõe
ip̃m comutari.omma npa
ait̾uis porcionis ꝯdõ extet.ut
acquirat᷑ ei cui prior porcõ acꝗ¬
sita egoquid̃ puto ⁊ si adhuc
in põtate sit. it̾um adeundam

Expanded text:
 hic adeundo unam portionemipsum comitari: omnia enim alterius portionis condicio exstet, ut adquiratur ei, cui prior portio adquisita est. Ego quidem puto et si adhuc in potestate sit, iterum adeundum
Abbreviated transcription (Latin):
S̾uus mumcipii e couegii ł¬
curie alicꝰ hr̃s institutus ma¬
numissꝰ uł auenatꝰ adut ñr¬
tus sit iissu ꝓcitoris cesaris
adibit hrdititem̃ ut ẽ seper¬
ias ⁊inmetauu dampnatus
si fiuithr̃s institutus ꝓ ñ scͥp¬
tõħ h̾ebitur id dius pnsre¬
scͥpst ¶Iussum̃ eius ꝙĩ põta¬
te b̃t non ẽ simile tutoris auc¬
toritati q̃ int̾p̾tatur ꝑsto ne¬

Expanded text:
uus municipum uel collegii uel decuriae heres institutus manumissus uel alienatus adibit herus sit, iussu procuratoris Caesaris adibit hereditatem, ut est saepe rin metallum damnatus, si fuerit heres institutus, pro non scripto hoc habebitur: idque diuus Pius rescripsit. Iussum eius qui in potestate habet non est simile tutoris auctoritati, quae interponitur perfecto ne
Abbreviated transcription (Latin):
mus pr̃s esto. fino adcunte
iussuprĩs suostitutus exclu¬
ditur ¶ Si silius priusqmͣ sci
hr̃ditatt. quia ⁊ prĩeuis id trb¬
extitit qiͣticiohrs fint ticio¬

Expanded text:
ronius heres esto' filio adeunte iussu patris substitutus excluditur. Si filius prius quam scirhereditate, quia et patri eius idem tribexstitit, qui Titio heres f
Abbreviated transcription (Latin):
Smł ẽ hinc statu lib̾ quiuis¬
sus abh̾rde. adiretyrditutem pͦ
condonem ub̃tatis existente
c̃ hoc ignoraret adiit. ¶ De co
qui heres: institutus. aoauo
aditam an adeundopr̃s fiat

Expanded text:
s est huic statuliber, qui iussus ab herede adire hereditatem post condicionem libertatis existentem, cum hoc ignoraret, adiit. De eo, qui heres institutus ab aliquo aditam, an adeundo heres fiat
Abbreviated transcription (Latin):
diando sme patre nep pater
smne fino alteri nocet utiꝙ¬
inputat se neccͣium
c̃ sit uoluntarms ñ potit re¬
pudiarẽ nam plus in opĩs¬

Expanded text:
diando sine patre neque pater sine filio alteri nocet: uti putat se necessarium, cum sit uoluntarius, non poterit repudiare: nam plus est in opini
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbide gessisse. ¶ IS̾uos nrditari¬
os pauit ium̾ta aut pauit aut
distyit si hoc ut hr̃s gessit ꝓhr̃de
aut si non ut hr̃s gesserit. set
ut custocliat aut putquit sua
aut dum delib̾at quid fecit. ꝯ su¬
lensut saluesint res nrditaric
si forte ei ñplacũit ꝓhr̃de ger̾e
apparet ñ uid̾i ꝓhrde gesiisse
¶Dro inde si fundos ant edes
locauit ne fuisit. aił siquidalid̃

Expanded text:
de gessisse. seruos hereditarios pauit iumenta aut pauit aut distraxit: si hoc ut heres, gessit pro herede: aut si non ut heres, sed ut custodiat, aut putauit sua, aut dum deliberat, quid fecit, consulens ut saluae sint res hereditariae, si forte ei non placuerit pro herede gerere, apparet non uideri pro herede gessisse. proinde et si fundos aut aedes locauit uel fu
Abbreviated transcription (Latin):
post scriptam eplam tutormo
adiret nemo dictus: obligari
põstei pupulum urditat᷑i᷑.
ris prs scnbi cum oubitet utnũ
postius fłm fit ex neutro eoru
posse ad ire prditatem placet
t̾r eum diugentius expioraro

Expanded text:
subscriptam epistulam tutor moadiret, nemo dicturus est obligari postea pupillum hereditati.ris heres scribitur, cum dubitet, num posterius falsum sit, ex neutro eorum posse adire hereditatem placet.bere eum diligentius explorare
Abbreviated transcription (Latin):
tatioctarrit. qui omissa eatistĩd̾
ab intestatohrditatẽ ꝑtem ue ei
possidet aoroc ut eos cirtuem tĩ¬
at quior quidexuido defuncti
dcd̾i potint. siñ ab intestato pos¬
sidetur b̾rditas. cun eosactione

Expanded text:
tati occurrit, qui omissa causa testamenti ab intestato hereditatem partemve eius possident ad hoc, ut eos circumveniant, quibus quid ex iudicio defuncti deberi potuit, si non ab intestato possideretur hereditas, e
Abbreviated transcription (Latin):
N finus qui mansit in prĩspo¬
testate. Item finia nrdes institu¬
ti pt̾ito fr̃e emancipato qui ctͣ
niis pr̃ditas ei acquisita sĩt qͥd
n si cum ano possid̾at hr̃dita¬
adiss hr̾dnatem Csus

Expanded text:
i filius qui mansit in patris potestate, item filia heredes instituti praeterito fratre emancipato, qui contra nus hereditas ei adquisita est. quid enim, si cum alio possideat hereditaadisset hereditatem. Cels
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ prim̾ legata pr̃are. mordim¬
issis legatis siquid̃ suꝑfi̾t ex
dodran te tunc fideiomissa co¬
gi orare. cet̾m ut legata assu¬
mant dodnͣtem tt̃ incħ fidei cõ¬

Expanded text:
dum primum legata praestare, mox dimissis legatis si quid superfuerit ex dodrante, tunc fideicommissa cogi praestare: ceterum si legata absumant dodrantem, tunc nihil fideicom
Abbreviated transcription (Latin):
ñ contim̾ ca que indotem da¬
ta cẽnt insi maritus eas que
postea qm̃ ip̃ius factere̾nt in
uxoris usum ꝯũtiss ¶ Reb̃q̃
infindo sunt legatis accedt
⁊̃ en que tunc nonsunt. si eẽ
solent nec que ca su ibi fu̾nt
legata existimantur.

Expanded text:
n contineri ea, quae in dotem data essent, nisi si maritus eas res, posteaquam ipsius factae essent, in uxoris usum conuertisset. Rebus quae in fundo sunt legatis accedunt etiam ea, quae tunc non sunt, si esse solent: nec quae casu ibi fuerunt, legata existimantur.
Abbreviated transcription (Latin):
arͣ mĩmos ad diem̃ex actos a
deduorib utatiis nominibui
collarent᷑ non putolegaios c̃e.
⁊ labons distrctionem ualdeꝓ
toqui scripat necquocñi ates¬
set minus eẽt legatum nec ꝙ
cau ibi sit magis ee legatinn¬

Expanded text:
mos ad diem exactos a debitoribus, ut aliis nominibus collocarentur, non puto legatos esse et Labeonis distinctionem ualde probo, qui scripsit nec quod casu abesset, minus esse legatum nec quod casu ibi sit, magis esse legat
Abbreviated transcription (Latin):
bri legatisint ancontmeant᷑ ñ¬
dum ꝑscripti ⁊ ñ pnto contim̾ ñ
mag̃quam uestis applłone non¬
dum detextã ꝯ tinctur s scr̃ipti¬
ꝯtinebunt᷑. ¶ Cirtis iegitis neq¬

Expanded text:
bri legati sint, an contineantur nondum perscripti. et non puto contineri, non magis quam uestis appellatione nondum detexta continetur. sed perscripttinebunt
Abbreviated transcription (Latin):
ti det qnͣtas summas dic̃tano
deco̾. nistoresquor corpales cõ¬
tmñi ait ut p̾ctia mancipia ue¬
stem agentum qr ⁊ hoc ũbu
qñtas non ad nũatampec. tũ¬

Expanded text:
ti det, quantas summas dictauero dedero.' Aristo res quoque corporales contineri ait, ut praedia mancipia uestem argentum, quia et hoc uerbum 'quantas' non ad numeratam dum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ u̾m puto. qr ouas statuas legã o
do põt ud̾i ñ putasse ininarmo¬
re scstatuas iegare. ¶Uxorimee
uestemm̃dum munebrẽ orna¬
m̃ta omnia aurum argentu
omne colego trebatius hccu̾ba
aur̃ ⁊ argentum dimitarat ief¬
n pitat ꝓculus ad om̃iaꝙ ⁊ue¬

Expanded text:
um puto, quia duas statuas legando potest uideri non putasse in marmore se statuas legare. 'Uxori meae uestem, mundum muliebrem, ornamenta omnia, aurum argentum omne do lego.' Trebatius haec uerba aurum et argentum dumtaxat referri putat, Proculus ad omnia, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓm̃ ⁊ siquedam ꝓmiscuiusus
sint solitustam fuit ad ea qiͣ
usum mutuari dñdum er ipiꝰ
pp̃ cam empta fecit maritus
unde ñ continebunt᷑ emptis soł¬

Expanded text:
 si quaedam promiscui usus sint, solitus tamen fuerit ab ea quasi usum mutuari, dicendum erit ipsius propter eam empta fecit maritus. unde non continebuntur emptis so
Abbreviated transcription (Latin):
uos alebat ibi cos nimcrari.
TMunones dc urbano mĩsti¬
osunt. insi pp̃ opus rurestre te¬
stator eos cestinatos habebat
Eum quinatus ẽ exurtima ã
ant̃. uidcamus ne m urbamsẽt
intelligantur ꝙ magisplacet¬
¶¶S̾uis iecticariis legatis fidem
iecticaus sit ⁊cocus accetit ie¬
gatõ ¶ Si alii ĩm̃e aui cursores
sores sint̃ cursorim cede̾nt. sem¬
ꝑ enim spẽs gm̾ derrͣgat. si in spe¬
cie. aut ingn̾c utriq sint płm¬

Expanded text:
et hos alebat, ibi eos numerari. Muliones de urbano ministerio sunt, nisi propter opus rurestre testator eos destinatos habebat. Eum, qui natus est ex ancilla ant: uideamus, ne in urbanis esse intellegatur, quod magis placet. Seruis lecticariis legatis si idem lecticarius sit et cocus, accedet legato. Si alii uernae, alii cursores sores sint, cursoribus cedent: semper enim species generi derogat. si in specie aut in genere utrique sint, p
Abbreviated transcription (Latin):
feste appar̾e quid dep̾clus sensis¬
pret ut hus iegatarie datis ꝓpͥe¬
tas pͥdiorum praerur possede
quas ce sigillarib emi uolo da¬
nonem̃at. lances a empt̃as hẽ¬
bat ut dcãuerat testĩn ante
triduum qm̃ moreretur. qĩ¬
tum ẽ an hec lancesquas emp¬
tas desi giliaril hint iegato ce¬
dent. cum millas anas desigil¬

Expanded text:
s sensishaberet, ut his legatariae datis proprietas praediorum praestaretur, posse dequas de sigillaribus emi, danon emerat, lances autem emptas habebat, et dictaverat testamentum ante triduum quam moreretur: quaesitum est, an hae lances, quas emptas de sigillaribus habuit, legato cederent, cum nullas alias de sigil
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ibi mobilia st̃ineacrunt do
lego ñmos ibirepoitos ut
mutui curentur non eẽ iega¬
tos ꝓculus ait. at cos quos pri¬
bellis ciumb factitass ⁊̃ cos leg
senes ira dñtes pecumam siue
petuno fragilẽ ct̾ retuuiu appel¬
Ara iegata si medificata me¬
dio temꝑe fu̾it. ac rursus area
sit. quam qm̃ tunc petiñpõtat

Expanded text:
quae mobilia mea erunt, do, lego nummos ibi repositos, ut mutui darentur, non esse legatos Proculus ait, at eos quos prabellis civilibus factitassent, eos legasenes ita dicentes: pecuniam sine peculio fragilem esse, pecuniam appelArea legata si inaedificata medio tempore fuerit ac rursus area sit, quamquam tunc peti non poterat,
Abbreviated transcription (Latin):
pareat. ¶ Eum qui uenalici¬
eiudens uoluutas fu̾it ⁊ de uas
fentientis ¶Dam quos quis
ĩo compauit ut illico distraħꝰ¬
hiusse credendum c̾ uicaos¬

Expanded text:
pareat. Eum, qui uenalicieuidens uoluntas fuit etiam de his sentientis: nam quos quis ideo comparauit, ut ilico distrahehabuisse credendus est. Uicarios
Abbreviated transcription (Latin):
In su̾bis iegaui uxori mee
uascina iatiamea uiatoria er
quicqd inhiiscoditum critͥq
m̃branulis meamanu scriptaᷤᷤ
ꝯtmebunt᷑ nec e⁊ sint ceacta cu
moriari i rones incas tñslata
sint ⁊cautiones ad auctorem me

Expanded text:
is uerbis legauit: 'uxori meae latera‹l›ia mea uiatoria et quidquid in his conditum erit, quae membranulis mea manu scriptis continebuntur nec ea sint exacta cum moriar, licet in rationes meas translata sint et cautiones ad actorem
Abbreviated transcription (French):
Duc statue mãmorer cuidã
noĩatim i temom̃e marmor
erat legatum ullam statuam
marmoream p̾t̾ ouãs cascelliꝰ¬
scribit debi. offilus ⁊ trebatius

Expanded text:
Duae statuae marmoreae cuidam nominatim, item omne marmor erat legatum: nullam statuam marmoream praeter duas Cascellius putat deberi: Ofilius Trebatius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ c̃ in regione. a relata. item fim d̾
c̃ tab̾na darinolo. qitum ẽ cu
int̾ fundos quos sup̃iegauit sit
quid̾ fundus uocioulo satrianꝰ
in regione tñnephaua nõ sit.mn
uis ẽt sau̾mus in iigione nep¬
nana ⁊ de co sensisse testõrem
c̃tum sit qui alibi cẽt non ideroco
mimis ocb̾i qr in regione desig
ꝙ scitis bameum iuuañiune¬

Expanded text:
gione Atellata, item fundum cum taberna dari uolo'. quaesitum est, cum inter fundos, quos ‹s›upra legauit, sit quidem fundus uocabulo Satrianus, in regione tamen Niphana non sit, an set Satrianus in regione Niphana et de eo sensisse testatorem certum sit, qui alibi esset, non idcirco minus deberi, quia in regione designque scitis balineum Iulian
Abbreviated transcription (Latin):
cassuis demimoranii purissc¬
rip̃sit ĩm ẽ. nam nec garte pu¬
luntas ut puta si quisforte
cartas sic relio̾rit. ¶Cartasme¬
as unũsas qui inchul auudꝙͣ
libros habebat studiosus studi¬
oso Remon dubitabit ubros

Expanded text:
Cassius de membranis puris scripsit, uerum est: nam nec chartae puc nos urserit uoluntas: ut puta si quis forte chartas sic reliquerit 'chartas meas uniuersas', qui nihil aliud quam libros habebat, studiosus studioso: nemo enim dubitabit libros
Abbreviated transcription (Latin):
Quippe or quetalis nature sint uͭ
sepius in sua retligipossint mui¬
ta acea mat̾ie potentia iuncta
ñ qm̃iures eus effugiant.
Coctum ꝙ ꝓprionomme appel¬
latur quin ũ si colorib cederet
nemo dubitaiut qn mmus cor
racinũ aut isgmum aut me¬
lim̃ suo nomine qm̃ cocum

Expanded text:
quippe ea, quae talis naturae sint, ut saepius in sua redigi possint initia, ea materiae potentia uicta numquam uires eius effugiant. Coccum quod proprio nomine appellatur quin uersicoloribus cederet, nemo dubitauit. quin minus porto coracinum aut hysginum aut melinum suo nomine quam coccum
Abbreviated transcription (Latin):
auis prediis uel domib ectao
eofundo auis legtint ixnsum ẽ
niñ mamfeste dehus quorleg¬
andis uoluntas cefimicte aꝓpͦ¬
barctur ¶ Seruos exhiisdem
fundis alii sdatos diñnuisse
filii legatum ¶ De argento ⁊
suꝑlettili que atibubi eẽt eum
cunisnotio ẽ estimacõne id op¬
tineat ꝙ testõri placuisse. ue

Expanded text:
is praediis uel domibus esseteo fundo aliis legauit? responsum est nisi manifeste de his quoque legandis uoluntas defunctae adprobaretur. seruos ex isdem fundis aliis datos deminuisse filii legatum. de argento et suppellectili quae alibi esset eum cuius notio est aestimaturum, ut id optineat, quod testatori placuisse
Abbreviated transcription (Latin):
lino a legato tam fcmͣ qm̃ in¬
fectum ꝯrinetur quodq netũ
decextum. ¶ Ergo aliud in li¬
no qm mͣiana est ⁊ quio si tĩc¬
tum timui sit credo uno cortai¬

Expanded text:
Lino autem legato tam factum quam infectum continetur quodque netum detextum. ergo aliud in lino quam in lana est. et quidem si tinctum linum sit, credo lino conti
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ testõris uoluntatemom̃s
aduiriles ꝑtes uocantis ¶Mm¬
pubem finum nrdem institu¬
a quibꝰ ĩ leganit. quec̾q p̾¬
mis cabuł dedi ead omnna
abhrdib quor hrdis mei indu¬
dĩ de dotis legato dupplicato
testõrem senisse. ¶ Item q̃ro ẽ
corꝑa legata ⁊ mic ex iuc̃ti¬
ua ca possidantur an a substi¬
pnungaii seii postea cedicuris
uetuit a seio erigi ⁊ ab hrde pe¬
ciit ut ex aitius debitoris debi¬
to ꝙ̃ codicilis nominauit eã¬
ẽ si post̾ĩor ydoncus non eẽt. in¬

Expanded text:
esse testantis uoluntatem omnes ad uiriles partes uocantis. Impuberem filium heredem institua quibus ita legauit: 'quaecumque primis tabulis dedi, eadem omnia ab heredibus quoque heredis mei in dupondi non uideri de dotis legato duplicando testatorem sensisse. item quaero, cum corpora legata etiam nunc ex lucratiua causa possideantur, an a substiphum Gaii seii': postea codicillis uetuit a Seio exigi et ab herede petit, ut ex alterius debitoris debito, quem codicillis nominauit, easi posterior idoneus non e
Abbreviated transcription (Latin):
n saltuarium iegatũ nd̾i
ait.¶ Topiarumi n oroma¬
di saltuarium a tuen dł ⁊̃ custo¬
dien di fundi magis qm̃ colen¬
di ꝑatum eẽ. asium machi¬
nanum legatum uidi. ¶Item
oues q̃ stercorandi funditã ꝑa
rentur: tem opilionẽm si eius.
gñis oues curaret. ¶ Item ubro

Expanded text:
neque saltuarium legatum videri ait: topiarium enim ornandi, saltuarium autem tuendi et custodiendi fundi magis quam colendi paratum esse: asinum machinarium legatum videri: item oves, quae stercorandi fundi causa pararentur: item opilionem, si eius generis oves curaret. Idem libro
Abbreviated transcription (Latin):
destinauit sutroq. x legato etine¬
bunt᷑ ⁊ qutmaritus emi manda
Paruia referͣt uxoriaut concu¬
cã empta ꝑatasunt .sancenim
insidignitatem̃ inch̾ interest

Expanded text:
destinauit: utroque autem legato continebuntur et quae maritus emi mandauParui autem refert, uxori an concucausa empta parata sunt: sane enim nisi dignitate nihil intere
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. Si quid earum ir̃ añ ⁊par¬
poris uxoris ꝙ̃ fitic neptis uel
ninus fu̾int continint᷑. ¶ Int̾
emꝑtum ꝑatum quid int̾ẽ
q̃ritur. ⁊ reniumi ẽ inempio p¬
emptum ꝯtin̾i. ueluti siquis
q̃ prioris uxor̃is cã emiss postĩ¬
ori uxori tradidiss ihas res ẽ
postioris uxoris cã parusset
nͥ cmisse constat ideo qmͣuis
maritus post̾ĩori suxoris cũ m
chileñnt tñ tradendo que pͥor

Expanded text:
. Si quid earum rerum ante comparprioris uxoris quaeque filiae neptis uel nurus fuerunt continentur. Inter emptum et paratum quid interest, quaeritur: et responsum est in empto pemptum contineri: ueluti si quis quae prioris uxoris causa emisset, posteriori uxori tradidisset, eas res eum posterioris uxoris causa parauisse, non emisse constat. ideoque quamuis maritus posterioris uxoris causa nihil emerit, tamen tradendo quae prior
Abbreviated transcription (Latin):
tute ⁊ incet᷑i que diuisio nem
ñ retipumt id̃ onius martus
idem fi uolu̾it ñ auoͣietur ⁊
ĩ omusmarcus rpsit.¬
fici a diectum non eẽt. s p̾tor
aut arbit̾ ex nouintãte defu¬
ingemoq euscui relictum
ẽ. statuet quod potissimũ arti

Expanded text:
ceterisque, quae diuisionem non recipiunt, idem diuus Marcus id fieri uoluerit, non audietur: et ita diuus Marcus resficii adiectum non esset: sed praetor aut arbiter ex uoluntate defuingenioque eius, cui relictum erit, statuet, quod ‹po›tiss
Abbreviated transcription (Latin):
iuri arbitratu legatumͣ fit.
Labeo q̾rit q̃madmnod.aparer
qñtam dotem cuiusq filie uo
it id non er̾ difficae ex dignita¬
te ex facuitatib. ex nuo ulrroꝵ¬

Expanded text:
boni arbitratu legatum sit. Labeo quaerit, quemadmodum apparet, quantam dotem cuiusque filiae boni ait id non esse difficile ex dignitate, ex facultatibus, ex numero
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾it hr̃s causari non eẽ cum¬
n̾titum.si alius uirtonus et
ñ in festus m̾itum potuit ad¬
mitre. ¶ Hec ũba te fili rego u
p̾clia que adte ꝑuen̾int ꝓ tua
cdiligencia diugas ⁊ cum eoꝵ
agas ut possint ad finostu¬

Expanded text:
poterit heres causari non esse meritum, si alius uir bonus et non infestus meritum potuit admittere. Haec uerba: 'te, fili, rogo, ut praedia, quae ad te peruenerint, pro tua diligentia diligas et curam eorum aga
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtõne que ex fidei ꝯmissopr̾at.
qitumẽ agnata exhiis andefñt
sint post mortem legatane ã
ins fine suc ex testõ mariti cius
ficcirm̃ssi cebitorerat cum ca

Expanded text:
one, quae ex fideicommisso praestatur. quaesitum est, adgnata ex his an defunctsint post mortem legatariae an is filiae suae ex testamento mariti eius fideicommissi debitor, cum ea
Abbreviated transcription (Latin):
ad accedet alt̾is decedet.
sit N̾des sexchiliam supstitu¬
it martio ⁊ marctum sexchi¬
co certas species marturs par¬
tem nrditatis ex qua scriptus
erat omisti ⁊ co intestato defũc

Expanded text:
id accedet, alteris decedet. psit heredes: Sextiam substituit Marcio et Marcium Sexticio certas species: Marcius partem hereditatis, ex qua scriptus erat, omisit et eo intestato defunc
Abbreviated transcription (Latin):
adiectis si anas fecit ex pr̃s esto ⁊
pdat legatum qĩtum ẽ si non
adoptauit anti qui adoptus ñ
sagriplagam que ẽ i regione
tĩmolo p̾cio scõ uiribom. arbitͣtu

Expanded text:
as fecerit, exheres esto' uel 'perdat legatum'. quaesitum est, si non adoptauerit, an ei qui adoptatus non 'Agri plagam, quae est in regione bi uolo, pretio facto uiri boni arbitratu
Abbreviated transcription (Latin):
itrebatns ¶Q ortos puolicos
arep. conductõs hacerat eorũ
ortorum fructus usq ad lustr
quo conducti eẽnt. iifidio lega¬
u̾at ⁊ hrdem eam condõm̃ eorũ
ortorum ei dampnau̾at dare

Expanded text:
et Trebatius. Qui hortos publicos a re publica conductos habebat, eorum hortorum fructus usque ad lustrum, quo conducti essent, Aufidio legauerat et heredem eam conductionem eorum hortorum ei dare damnauerat
Abbreviated transcription (Latin):
Si edes auenas ut dares camp¬
natus sis n tas uua condoͥne
eme possis estimare uidi cem o¬
portere adeins scribit qnͣti e¬
des sint ut p̾cio iusto soluto
hĩs libctur. idemq uir ẽ ⁊ si
cum potiusses em̃e ñ em̃is.

Expanded text:
Si aedes alienas ut dares damnatus sis neque eas ulla condicione emere possis, aestimare iudicem oportere Ateius scribit, quanti aedes sint, ut pretio soluto heres liberetur. idemque iuris est et si potuisses emere, non emeres.
Abbreviated transcription (Latin):
tuam circa eos bñ ꝑspectam hẽ
o q̾ro an u̾bis sup̃scriptis pan¬
liis defunctis. restituat .i. ẜ¬
qñtum aduba testoris ꝑtinet fi
tͥmine iute constitutum pinfꝰ¬
mitatem accer sitis muiis gaio
seio contubuãli dixisse ꝙ uellet

Expanded text:
tuam circa eos bene perspectam habeo.' quaero, an uerbis supra scriptis Pamliis defuncti centum restituat. rquantum ad uerba testatoris pertinet, ficrimine uitae constitutum per infirmitatem arcessitis amicis Gaio Seio contubernali dixisse, quod uellet
Abbreviated transcription (Latin):
quidad eum̃ in uestipiũatũ
cius concesnim ⁊ ħimplus
incenos aurcos aminiosq̃itũ
ẽ an hos.c. aurcos hrdes uri
ab uxore uł hcrelioreus re
petentes excepcione sb̃moinꝙ¬

Expanded text:
 inue stipulatum eius concessit et hoc amplius uicenos aureos annuos: quaesitum est, an hos centum aureos heredes uiri ab uxore uel ab heredibus eius reppetentes exceptione summo
Abbreviated transcription (Latin):
cibi reliquero dem̾ postra. ati¬
ud fat̾e non iure. in quo fidcis
tum uidendum ẽ in mens ma
ñ fueri facientis postea testm ut
nolm ratim̃ sitꝙ t̾ sit priori
testõ relictum qr nudauolim¬
rate fideis in firmarent᷑. s
un id ootiñe po̾t fortassis ĩo¬

Expanded text:
tibi reliquero, deinde postea aliud fecero non iure, in quo fide‹i›tum, uidendum est, mens mea haec fuerit facientis postea testamentum, ut nolim ratum tibi sit priore testamento relictum, quia nuda uoluntate fideicommissa infirmarentur. sed uix id optinere potest, fortassis i
Abbreviated transcription (Latin):
atur fidei cõmissario restitũe
pato pr̃are qnͣtitatem uł fund̾
¶Siquis ita scripsit sufficuit
tibi unce uel fundus fideia
sum c̃⁊ primam uoluntatem
exigit. ⁊ ioq post prima uolũ¬
tatem non erit arbitͥum hr̾ois

Expanded text:
fideicommissario restituere parato praestare quantitatem. Si quis ita scripserit: 'sufficiunt tibi uineae uel fundus', fideisum est et primam uoluntatem exigit: ideoque post primam uoluntatem non erit arbitrium heredis
Abbreviated transcription (Latin):
fideiemissum post mortem ui¬
del ciuis qui pͥmitus clectus ẽ
udeosi clerto uno fidei comims¬
sum mextͥum non conferatur
non ał ei qui riectusẽ fiteiꝗ.¬
prandum erit. qm̃ int̾positis
cautiorib fundum c̃ morent᷑
si  in familia cum effectu renĩ¬
queretur restitiũ. ¶ Rcgo fũ
fundum c̾moriens restituas
ex libertis cuiuoles quo adũba
attinet ip̃uis erit clectio nec ħ¬
pet̾e quisqmͣ potĩt quamdiu p̾¬
ferri alurs pot. definicto co priꝰ

Expanded text:
fideicommissum post mortem uidelicet eius qui primo electus est. Et ideo si electo uno fideicommissum in exterum non conferatur, non alias ei qui electus est fideiandum erit, quam interpositis cautionibus: 'fundum, cum morietur, si non in familia cum effectu relinqueretur, restitui'. 'Rogo, fundum cum morieris restituas ex libertis cui uoles.' quod ad uerba attinet, ipsius erit electio nec petere quisquam poterit, quamdiu praeferri alius potest: defuncto eo prius
Abbreviated transcription (Latin):
eten non lceat. s hoc ita demũ¬
locumh̾eoit si specianter dix̾it
dͥoris nouuntatis se pentuisse. ⁊
uoluisseut legatarius plura
iegata accipiat. ¶ oiesm cu
ex militan dencto capitan dõa¬

Expanded text:
ere non liceat. sed hoc ita locum habebit, si specialiter dixerit prioris uoluntatis sibi paenituisse et uoluisse, ut legatarius plura legata accipiat. Miles in eum ex militari delicto capita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ panphilo quos testõ manum¬
ifat fundum dedit᷑. itaut post
morcem suam̃ filiis suis resti¬
tũent. eo testõ peciit ab hro¬
ib suis ut panphilamanum¬
ut̾etur que panphila filia:
naturalis erat panphili . Idem
panphilus post diem legati sui
cedentem̃ testõ h̾rdem institu¬
ut hrditatem suam .⁊. fundi
supͣscripti ꝑtem dimidiam

Expanded text:
 Pamphilo, quos testamento ma numiserat, fundum dedit ita, ut post mortem suam filiis suis restituerent: eodem testamento petiit ab heredibus suis, ut Pamphilam manumitterent, quae Pamphila filia naturalis erat Pamphili: idem Pamphilus post diem legati sui cedentem testamento heredem instituut hereditatem suam, id est fundi supra scripti
Abbreviated transcription (Latin):
mibbi relictum fu̾it sup̃ quodi
arpe possim aui restituam pos
eiuestem pͥoris concubine uten¬
dam dedat. dem̃ iti legauit ues¬
tem qͥ curs cã empta pata eẽt. cᷤ¬
scunis trebatius negauit ei deb̾¬
i priorisconcubine cã ꝑata qr¬
auacondõ eẽt imuxore. iabeo

Expanded text:
mihi relictum fuerit supra quod capere possum, alii restituam, possei uestem prioris concubinae utendam dederat, deinde ita legauit: 'uestem, quae eius causa empta parata esset'. Cascellius Trebatius negant ei deberi prioris concubinae causa pa
Abbreviated transcription (Latin):
mediotempe climinuta supp¬
icatur adlegatariũ ꝑtinebit.
¶T iciostichus legatus post mor¬
tem ticii uõtatem accepit. uega¬
cum̃ adita hr̃ditatẽ ⁊ ubtas poꝰ
mortem ticii competit. Idẽq t̃

Expanded text:
medio tempore deminuta suppleatur, ad legatarium pertinebit. Titio Stichus legatus post mortem Titii libertatem accepit: et legatum adita hereditate et libertas post mortem Titii competit. idemq
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuo gn̾aliter legãtostichum
tradid̾it. isq ate euictus fuis¬
set posse te ex testo agelabo scri¬
bit. quia non uidetur hr̃s dedis¬
se. ꝙ ita ced̾at ut pr̾e non possis

Expanded text:
servo generaliter legato Stichum tradiderit isque a te evictus fuisset, posse te ex testamento agere Labeo scribit, quia non videtur heres dedisse, quod ita dederat, ut habere non possis
Abbreviated transcription (Latin):
huc habiui ap̾fectisũo p̾tori¬
o uei eoqui uice p̃fc̃cti ex m̾a¬
dato principis agnoscit. Itẽ
ap̃ fecto urbis deportatosqr ei
statim amitt̾e cuutatẽ. ũo
nec testĩ ius facien di. nec rꝰ
Si quis planemin suiam de¬
portatus cocdi cillos ibi feu̾it ⁊ ĩ¬
duigentia ipris restitucus
do decesẜit põt defimcti fideis¬

Expanded text:
huc habuit. A praefectis uero praetorio uel eo, qui uice praefectis ex mandatis principis cognoscet, item a praefecto urbis deportatos quiastatim amittere ciuitatem et ideo nec testamenti faciendi ius nec Si quis plane in insulam deportatus codicillos ibi fecerit et indulgentia imperatoris restitutus bus decesserit, potest defendi fidei
Abbreviated transcription (Latin):
mum. ¶ Queritur c̃ filius
defuncti mutuam pec. a fla¬
uia dionissa accepit.⁊ locatis
ecuibo ꝓ ꝑte sua pensiones sͥ
uixore hr̃dios institutis ĩ
cuit. ate uxor haia petone
quid post mortem tuam fñ¬
b cuis relmquas he̾s filios so¬
rorum tuar qui brrelin quas
Scis unum fr̾em tuum fiuiũ
nrm octidĩsse dum ei rapinã
fac̾et s ⁊ aua mͥ det̾iora fecit.
¶Quero cum uxor intestata de¬
cesẜit ułima ciuis prditas ad
lfrẽm ꝑtineat. an sororii fun¬

Expanded text:
. quaeritur, cum filius defuncti mutuam pecuniam a Flauia Dionysia acceperit et locatis aedibus pro parte sua pensiones sibuxore heredibus institutis ita cauit: 'a te, uxor carissima, peto, ne quid post mortem tuam fratribus tuis relinquas: habes filios sororum tuarum, quibus relinquas. scis unum fratrem tuum filium nostrum occidisse, dum ei rapinam facit: sed et alius mihi deteriora fecit'. quaero, cum uxor intestata decessit et legitima eius hereditas ad fratrem pertineat, an sororis f
Abbreviated transcription (Latin):
uon uno pluribrue in m̃mo
Morieris. cos ad cos ꝑucmat pꝰ
mortem prĩs decessit maritus
ante qi renonaret᷑ cautio dota¬
listipostea ani irpta oecessit
nitno liborum relictouino ad¬
huc ticio uno ex fr̃ibr. ¶ Quesi¬
tum ẽ anticius peticõmibr̾et rr̃¬

Expanded text:
 uno pluribusue in matrimonio morieris, dos ad eos perueniat'. post mortem patris decess‹it› maritus, antequam renouaretur cautio dotalis, et postea alii nupta decessit nullo liberorum relicto, uiuo adhuc Titio uno ex fratribus. quaesitum est, an Titius petitionem
Abbreviated transcription (Latin):
is mitu relinquat qui eloqui
pot insi suꝑueniens morpus
ei impedim̃to sit. ¶ Fidcia. re¬
uctum sit iapuo eim cuire¬
uctum e. ex oausaluitratiua ĩ¬
uentum ertingui placuit nͥ
lictis ea tm̃mo amplissimꝰ
orco pran uolurt nuã estima¬
coms fcã menit̾e. que a te sñ
donnis ĩugria aufer posst̃.

Expanded text:
is nutu relinquat, qui et loqui potest, nisi superueniens morbus ei impedimento sit. Fideicommissum relictum et apud eum, cui relictum est, ex causa lucratiua inuentum extingui placuit, nilictis ea tantummodo amplissimus ordo praestari uoluit nulla aestimationis facta mentione, quae sine domus iniuria aufer
Abbreviated transcription (Latin):
p̾titum quam infut᷑um. nec
ñ ⁊ si quid post mortem ti¬
q̃ro an siquid soluiss post i¬
ortem mariticum ip̃a fructꝰ
cepiss oecdiss ãdhomis coru¬

Expanded text:
praeteritum quam in futurum, nec non etiam si quid post mortem Tiquaero, an si quid soluisset post mortem mariti, cum ipsa fructus cepisset dedisset, ad onus eoru
Abbreviated transcription (Latin):
truncuł ousessus. te
ꝙ se perrorem qui a latromboca¬
ptus ẽ seruum ee ueludhostium
uel relegatũs qui nich̾ se acapti¬
uo differre putat. non posse fi
quenit non ualet.si tñ manu¬
missi decessisse ꝓponantur ctͥ¬
sidei cõmissum reliq̾rit ¶ni
quibo princeps insula sanno

Expanded text:
trunculis obsessus, tesque se per errorem, quia a latronibus captus est, seruum esse uelut hostium, uel legatus qui nihil se a captiuquerit, non ualet: si tamen manumissi decessisse proponantur, confideicommissum quis reliquerit. quibus princeps insulas adno
Abbreviated transcription (Latin):
łidiem pp̃ fructum mectii
at exstipuiatu ei qͣ iei lega¬
tit. ucet exlegato ꝯmodum sẽ¬
ciscitur statim᷑nec expectet. ac¬
tionem exstipulatu actõm
fortassis quis dicat ⁊ sumptu
litis quem sustm̃etur ⁊ si exsti

Expanded text:
diem, propter fructum medii at ex stipulatu ei cui rem legaterit, licet ex legato commodum senciscitur statim nec exspectat ex stipulatu actionem: fortassis quis dicat et sumptus litis, quem sustiner
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sa pide cominito utͣ eumi
fund̾̃ uendatĩs. eumq qui ex
uobis ultimus cecesẜit tmori¬
atur iestituat semꝓnio ub̾to
meo ⁊ succori ineo. ⁊ uero lo ⁊
sapido quos infra manuri¬
si qui ut exhus tũc suꝑuiũet¬

Expanded text:
t Sapide, committo, ne eum fundum uendatis eumque qui ex uobis ultimus decesserit, cum morietur, restituat Symphoro liberto meo et Successori et Beryllo et Sapido, quos infra manumisi, quiue ex his tunc superuiue
Abbreviated transcription (Latin):
cunt ⁊ modicum sibi residu¬
um refuauit. unnũ soslibos
rum uxore scripsit hr̾des in
eod̃ testõ duas possõnes quas
retimu̾at cid̃ gaio seio pͥlegan¬
it ⁊ aoto peciit ut exrectłicib¬
menie filie tot iureos daret
uentus ameua sorore sua
legem fucictiam implorat
donantis ea que donata sunt re¬
uocari p̾cepit.an ganis seins
pris exdona comoo fidere. pr̃a

Expanded text:
ntulit et modicum sibi residuum seruauit et uniuersos liberos cum uxore scripsit heredes: in eodem testamento duas possessiones, quas retinuerat, eidem Gaio Seio praelegauit et ab eo petit, ut ex reditibeviae filiae tot aureos daret, ventus a Maevia sorore sua legem Falcidiam implorat.donantis ea quae donata sunt revocari praeceperit, an Gaius Seius patris ex donationi
Abbreviated transcription (Latin):
icia seio thessaram fru¬
ñ tariam compari uoluit post
c̃ seius uiua testatrice mhessaram
frum̃tariam excã uicratiua
nr̃e ceꝑit nec possit id q. hab
pet̾e᷑. iactio competat pauł¬

Expanded text:
itia Seio tesseram frumentariam comparari uoluit post cum Seius uiua testatrice tesseram frumentariam ex causa lucratiua habere coepit nec possit id quod habet petere, an ei actio competat. Paul
Abbreviated transcription (Latin):
misse eeñt. sicadem fiĩã heres
non ee̾t suostituit ei casdem
trm. post auiqñtum temporis
de hoc existimes rescribas. i
non ͣ pctitum iudi in hunc ca¬
melius &ͣ dicimeund̾ casu
substitutas uid̾i inq̾mcaum

Expanded text:
ssent, et, si eadem filia heres non esset, substituit ei easdem tem. post aliquantum temporis de hoc existimes rescribas. respondi nec repetitum uideri in hunc camelius autem dici in eundem casum substitutas uideri, in quem
Abbreviated transcription (Latin):
peuatur.  ñ compelli. s nec ip¬
sum iegatiium iegatum ret̾e
posse ¶ Insuiam lib̾tisutriusq
sexus iegauit. itaut ex rectnitu
eis masculi duplum.frmĩe
simplu papiant.camꝙ alie¬
nari uetint. exconsensuoium
abhrde uenundatã ẽ. ¶Que¬

Expanded text:
pondi non compelli: sed nec ipsum legatarium legatum petere posse. Insulam libertis utriusque sexus legauit ita, ut ex reditu eius masculi duplum, feminae simplum percipiant, eamque alienari uetuit: ex consensu omnium ab herede uenumdata est: quae
Abbreviated transcription (Latin):
cõscuntati reuctosqui ꝓpos
fines non hñt. ex cũ fideiomns¬
si non iõ minus placuit debi
quod testor fines eoꝵ se signi¬
ficat᷑um ẽ ⁊ certaminis for̃m
q̃ celebrari singur amnisuo¬
luit alia scͥptima se declaratu¬
rum ꝓmisit. ac postea mor
ciente si partem int̾im solui
moram passũ in telligit᷑.
Cum põst morte emptorie¬

Expanded text:
cos ciuitati relictos, qui proprios fines habebant, ex causa fideicommissi non ideo minus deberi placuit, quod testator fines eorum significaturum et certaminis formam, quam celebrari singulis annis uoluit, alia scriptura se declaraturum promisit ac postea mortciente, si partem interim solui moram passus intellegitur. Cum post morte
Abbreviated transcription (Latin):
nullam qiͣ ex debito actõmẽe
s ex fid̃ĩ comm̃isso. ¶ Lutius .t.
camam ⁊ panphilu uocos su¬
os ante bicinnũ mortis suc de
domoclum̃sit ⁊ citrria q̃ dabat
prare desut mox fco testõ ita
cainit legauit qiusquism nr̃s

Expanded text:
nullam quasi ex debito actionem esse, sed ex fideicommisso. Lucius Titius Damam et Pamphilum libertos suos ante biennium mortis suae de domu dimisit et cibaria quae dabat praestare desiit: mox facto testamento ita legaui
Abbreviated transcription (Latin):
go sicumbrdem exꝑte institu¬
uiset. ita iocutus ẽ peto ut ꝓꝑte
ureis. pet̾e pot̾unt cohrtes ptẽ
hroitatis retinente siue pcipiẽ¬
te quocontentum ẽt uoluit
defunctusaine dubio facunis ẽ¬

Expanded text:
go si, cum heredem ex parte instituisset, ita locutus est: 'peto pro parte ureis'? petere poterunt coheredes partem hereditatis, retinente siue praecipiente quo contentum esse uoluit defunctus. sine dubio facilius e
Abbreviated transcription (Latin):
conscquinon possint. attñle¬
gatum ⁊ hereditatera possũt
acquire domino ¶Ex illo
igitur p̾cepto quod dm̃s ẜui
tur ẜuo eius pure legari possit
qmͣiuis dñocuis non possint᷑ ⁊̃¬
Nͥ utiiter iegari.

Expanded text:
consequi non possunt, attamen legatum et hereditatem possunt adquirere domino. ex illo igitur praecepto, quod dicimus serui tur seruo eius pure legari possit, quamuis domino eius non possent haec utiliter legari.
Abbreviated transcription (Latin):
inter fitios diuisione fet̾it
arbt̃. comectũ uotuntatis no
patietur cumptes cohrdib
p̾legatas restitũe. isi ꝑati fũ¬
int up̃i pris iud̾m fratri cõ¬
ẜuare. ¶Pater certam pet. ex¬
missireliquit. camq imipte
dotis nominedari uoluit fi¬
uo dotem stipulañte. c̾ filius
minorẽ dotem dediss suꝑ fi¬
num ẽẽ fine recldendum cõ¬
statat. enuorcio quor secuto
fideiꝯ missum filiam recte po¬
tituramut actio stipulonis
uoluisse quo finia post pͥmas
inpcias in dotata ꝯstitũet:
cetum sipostea nuib̾et ad se¬
cundas npcias cantionem

Expanded text:
inter filios diuisionem fecit, arbiter coniectura uoluntatis non patietur eum partes coheredibus praelegatas restituere, nisi parati fuerint et ipsi patris iudicium fratri conseruari. Pater certam pecuniam exmissi reliquit eamque nupturae dotis nomine dari uoluit filio dotem stipulante. cum filius minorem dotem dedisset, superfluum esse filiae reddendum constabat. diuortio quoque secuto fideicommissum filiam recte petituram, ut actio stipulationis uoluisse, quo filia post primas nuptias indotata constitueretur: ceterum si postea nuberet, ad secundas nuptias cautionem