comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tfinis uͦ adu̾sa commemorat: hanc tñ distinctionẽ in
ycedentib ser quȩ exposuimus obseruasse sufficiar
ut cetͥa quȩ sequuntur ad gnalem potius significati¬
onem applicemus. Aliud enim ꝑ dispositionẽ notatur. atq
aliud ꝑ significationẽ erpͥmitur: qr dispositio ordinis
quasi distinctionẽ ꝑsonarum innuit: significatio u̾
ꝑ sententiã rerum tm̃mͦ ueritatẽ ostendit. Frgo id qo
ꝓ malis tm̃ uel bonis ordine dicendi commutato nar¬
ratur. sine discretione in bonis parit̾ ⁊ malis non in¬
conuenient̾ accipitur: ut &̃ nonnumꝗͣ. hoc magis ad
bonos scd̃m significationẽ ꝑtineat. quod uitã repboꝵs
quantum ad ordinem narrationis ꝑtinet demonstrat.
Possumus tñ ⁊ hoc ipsum de repbis quibq non incone¬
nient᷑ dictum accipere: qui ⁊ si aliqñ ad amorem boni
scdi quendam affectum sp̃em uirtutis habentem qͣsi
ad amplerum sapĩȩ approximare iudeant᷑: tñ qr men¬

Expanded text:
finis vero adversa commemorat; hanc tamen distinctionem in finis vero adversa commemorat; hanc tamen distinctionem in praecedentibus sex quae exposuimus observasse sufficiat, ut caetera quae sequuntur ad generalem potius significationem applicemus. Aliud enim per dispositionem notatur, atque aliud per significationem exprimitur; quia dispositio ordinis quasi distinctionem personarum innuit, significatio vero per sententiam rerum tantummodo veritatem ostendit. Ergo id quod pro malis tantum vel bonis ordine dicendi commutato narratur sine discretione in bonis pariter, et malis non inconvenienter accipitur, ut etiam nonnunquam hoc magis ad bonos secundum significationem pertineat, quod vitam reproborum, quantum ad ordinem pertinet narrationis, demonstrat. Possumus tamen et hoc ipsum de reprobis quibusque non inconvenienter dictum accipere: qui etsi aliquando ad amorem boni, secundum quemdam affectuad amplexum sapientiae approximare videntur, tamen quia men
Abbreviated transcription (Latin):
deatur: apte mar subditur. Tempus amplexandi.
Sunt enim amplexus quidam sapĩȩ ⁊ int̾ni amoris de¬
lectabiles nerus: cum mens introrsum admissa app̃hen¬
dit gaudiũ dilectionis suȩ: ⁊ quasi quibus dam bra¬
chiis desicierior suorum astringens illud fedus facit
⁊ poscit pac̾tũ ipetis mansionis. S qr mortalis uita ab
int̾ni suminis aspectu cito tenebrart suarum calige¬
ne inc̾cepta repellit᷑. ⁊ mutabilitate conditionis sue
ab ȩtne stabilitatis socie tate separat᷑ꝰ apte subiungit¬
empus longe fieri ab ampleribus. Post cempus eur
amplerandi sequitur tp̃s longe fieri abampleribus.
qr humana mens licet aliqñ ꝑ grãm subleuata ad
tactum int̾nȩ dulcedinis admittat᷑ cito infirmita¬
tis suȩ pondere pressa ad cerrena rursum ⁊ solita cogi¬
tanda relabit᷑. Hȩc sententia licet specralit̾ ad malos
ꝑtinere uideatur. ꝓ eo qͦd quasi ꝓsꝑa ⁊ bona pͥncipiũ eiuis

Expanded text:
deatur apte mox subditur: Tempus amplexandi. deatur apte mox subditur: Tempus amplexandi. Sunt enim amplexus quidam sapientiae et interni amoris delectabiles nexus: cum mens introrsum admissa apprehendit gaudium dilectionis suae, et quibusdam brachiis desideriorum suorum astringens illud, foedus facit, et poscit pactum perpetis mansionis. Sed quia mortalis vita ab interni luminis aspectu cito tenebrarum suarum caligine intercepta repellitur, et mutabilitate conditionis suae ab aeternae stabilitatis socies longe fieri ab amplexibus. Post tempus enim amplexandi, sequitur tempus longe fieri ab amplexibus; quia humana mens, licet aliquando per gratiam sublevata, ad tactum internae dulcedidinis admittatur: tamen cito infirmitatis suae pondere pressa, ad terrena rursum, et solita cogitanda relabitur. Haec sententia licet specialiter ad malos pertinere videatur, eo quod quasi prospera et bona principium ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
Sequinitur &̃ inpenitentia planctus uł lucꝰtus. cum
dolor iuiq ad carnis afflictionẽ ꝓducit᷑. sit pꝰea cum
exultationeanimi caro &̃ attrita sua consolatioe
lecificetur . Tempus spargendi lapides ⁊ tempus
colligendi. Siꝑ lapides fortia urtutum oꝑa accipi¬
mus: quid aliud indisꝑsione sapidum. nͥ multiplica¬
tionem bonor oꝑumn accipere debemus: Lapides
enim spargere. ẽ: fortium erempla oꝑum in multor
noticiam longe lace q efferre. Lapides u colligere ẽ.
post studium laboris fructũ oꝑum bonoꝵ ꝑcipere.
Tempus itaq ẽ spargendi lapides ⁊ t̃s itm lapides colli¬
gendi: qr prius debet homo initudiss actitȩ intȩ bonis
se oꝑibus erercere. ut possit postmodum fructũ operis
sui ingustu contemplationis ꝑcipere. De quo gustu
qr fruentib iocundissimus ẽ. ⁊ summa delectatione
plenus ut his quȩ amari possunt uniu̾sis p̃cellere ui¬

Expanded text:
Sequuntur etiam in poenitentia planctus, vel luctus, cum Sequuntur etiam in poenitentia planctus, vel luctus, cum dolor mentis usque ad carnis afflictionem producitur, ut postea cum exsultatione animi caro etiam attrita sui consolatione laetificetur Tempus spargendi lapides et tempus colligendi. Si per lapides fortia virtutum opera accipimus, quid aliud in dispersione lapidum nisi multiplicationem bonorum operum accipere debemus? Lapides enim spargere, est fortium exempla operum in multorum notitiam longe lateque offerre. Lapides vero colligere, est post studium laboris fructum operum bonorum percipere. Tempus itaque est spargendi lapides, et tempus iterum lapides colligendi; quia prius debet homo in studiis activae vitae bonis se operibus exercere, ut possit postmodum fructum operis sui in gustu contemplationis percipere. De quo gustu quia fruentibus jucundissimus est et summa delectatione plenus, ut iis quae amari possunt universis praecellere vi
Abbreviated transcription (Latin):
in studio uirtutum bonis oꝑibus exerceri. Sic nimit ũ
uita iustor dolorib erudit᷑ ⁊ penis p̃paratur ad gau¬
dia. ut munda ueniat ad frucꝰtũ suum: ⁊ p̃cedunt
semꝑ mala eiusut transeant: ⁊ bona differunt᷑ infi¬
nemut maneant sine fine. & possumus in hac nar¬
ratione ordinem quendam correctionis ⁊ emendatio¬
nis animȩ iustificandȩ considerare. Omũ enim õium
ẽ ut in eo qui corrigitur uoluntas praua interima¬
tur: ac deĩ bona uel sanet᷑ infirma uł mortua uiu¬
ficetur. Quod enim male uiuit bñ occiditur: ⁊ quod
male infirnum ẽ bñ sanatur. Post mutatã uolun¬
tatem prauoꝵ oꝑum moles male edificata destruit᷑
ce bonoꝵe operum studia longa negligentia dissipata
reedificantur. Dem̃ ꝓ culpa p̃cerita fletus sequicur:
qui cum lacͥmaꝵ fonte conscientiam mundauerit.
inrisum tandẽ consolationis ⁊ gaudiũ commutatir.

Expanded text:
in studio virtutum bonis operibus exerceri. Sic nimirum in studio virtutum bonis operibus exerceri. Sic nimirum vita justorum doloribus eruditur, et poenis praeparatur ad gaudia ut munda veniat ad fructum suum, et praecedunt semper mala ejus ut transeant, et bona differuntur in finem ut maneant sine fine. Et possumus in hac narratione ordinem quemdam correctionis et emendationis animae justificandae considerare. Primum enim omnium est ut in eo qui corrigitur voluntas prava interimatur, ac deinde bona, vel sanctur infirma, vel mortua vivificetur. Quod enim male vivit, bene occiditur; et quod male infirmum est, bene sanatur. Post mutatam voluntatem pravorum operum moles male aedificata destruitur, et bonorum operum studia longa negligentia dissipata reaedificantur. Deinde pro culpa praeterita fletus sequitur, qui cum lacrymarum fonte conscientiam mundaverit, in risum tandem consolationis, et gaudium commutatur.
Abbreviated transcription (Latin):
quunt᷑ p̃iusis ad malum. Deiñ sequitur uita bonoꝵ in
qua mala p̃ceclunt ut bona subsequant᷑: ⁊ mala ipsa q̃
p̃currunt in bonum cooꝑantur. Tempus occidendi et
tempus sanandi. Occidicur in electis pͥmũ uetus hõ.
& uita carnalis quȩ uiuit scd̾m carnis affectum: dem̃
malam etificationẽ facit qñ oꝑat᷑ incar ne: ⁊ malis
mala apponit cotidie ut surgat edificatio praua: quȩ
destruenda ẽ ⁊ subuertenda in his qui salui fuid ut
iusticia edificet᷑ in eis. Tempus flendi ⁊ tempustiden¬
di. Pruis flere debet homo ꝓ his quȩ praua ipse cõmi¬
sit: ut deiñ secure rideat inhis quȩ adebrbona accepit
Nisi enim p̃cetens fletus in contricione conscientiam
abluat: inuanumtisus ꝓbis quȩ forĩs leta sunt sine
int̾na iocunditateierultat. Tempus lugendi stue
plangendi: ⁊ tempus saltandi. Pus caro debet inpeni¬
tentia tormentis ꝓ praua delecꝰtatione affici: postea

Expanded text:
quuntur praevisis ad malum. Deinde sequitur vita bonorum in quuntur praevisis ad malum. Deinde sequitur vita bonorum in qua mala praecedunt ut bona subsequantur, et ipsa mala quae praecurrunt, in bonum cooperantur. Tempus occidendi, tempus sanandi. Occiditur in electis primum vetus homo, et vita carnalis quae vivit secundum carnis affectum: deinde malam aedificationem facit, quando operatur in carne, et malis mala apponit quotidie, ut surgat aedificatio prava: quae destruenda est, et subvertenda in iis qui salvi fiunt ut justitia aedificetur in eis. Tempus flendi et tempus ridendi. Prius flere debet homo pro iis quae prava ipse commisit, ut deinde secure rideat in iis quae a Deo bona accepit. Nisi enim praecedens fletus in contritione conscientiam abluat, in vanum risus pro iis quae foris laeta sunt sine interna jucunditate exsultat. Tempus lugendi sive plangendi et tempus saltandi. Prius caro debet in poenitentia tormentis pro prava delectatione affici, postea
Abbreviated transcription (Latin):
ut tempus habeant ⁊ ñ ꝑueniant ad ȩt̾nitatem.
Tempus nascendi ⁊ tempus moriendi. Tempus nas¬
cendi in bono. praiuis ẽ. cum ꝑ subitum mentis feruorẽ
recta aliqua incipiunt᷑: s sequitur eos continuo tp̃s
moriendi: qr ꝑseuerantiam boni non habentes. eadem
mentis leuitate qua ceperant cempore pressurȩ im¬
minentis cepta bona derelinquunt. Tempus plan¬
tandi ⁊ tp̃s euellendi. Nantantur in malis bona
cum ꝑ exortationẽ uel ammonitionẽ rectã aliqñ
bona suscipiunt: euellunt᷑ aut postea qñ praua
suggestione conquassati bona cepta amittunt.
Hascuntur itaq ꝑ ꝓpriam uoluntatẽ. plantantur ꝑ
alienã ammonitionẽ: moriunt᷑ aut̾ cum ꝓpͥa deside¬
riã a bono tepescunt: euellunt᷑ cum aliena supplan¬
tatione concidunt. Et in hisomũb habent mali tpra
sua: in quib iusto iudicio disponuntur sue ad hoc
siue ad illud: ⁊ ubiq p̃ueniunt bona ⁊ mala subse¬

Expanded text:
ut tempus habeant et non perveniant ad aeternitatem. ut tempus habeant et non perveniant ad aeternitatem. Tempus nascendi et tempus moriendi. Tempus nascendi in bono, pravis est, cum per subitum mentis fervorem recta aliqua incipiunt, sed sequitur eos continuo tempus moriendi; quia perseverantiam boni non habentes, eadem mentis levitate qua coeperant, tempore pressurae imminentis coepta bona derelinquunt. Tempus plantandi et tempus evellendi. Plantantur in malis bona, cum per exhortationem vel admonitionem rectam aliquando bona suscipiunt; evelluntur autem postea, quando prava sugNascuntur itaque per propriam voluntatem, plantantur per alienam admonitionem; moriuntur autem, cum propria desideria a bono tepescunt; evelluntur, cum alia supplantatione concidunt. Et in his omnibus habent mali tempora sua, in quibus justo judicio disponuntur, sive ad hoc sive ad illud: et ubique praeveniunt bona, et mala subse
Abbreviated transcription (Latin):
&e contineat bñdictionẽ suam ut iudicia sua exerce-¬
at. tunc tristia tempora succedunt: ⁊ marcent ger¬
minabona in siccitate: ⁊ tribuli & spinȩ uiciors mul¬
tiplicant᷑ ad laborem ⁊ dolorẽ homini peccatori. Lin
his om̃ib tempora sua patit᷑ anima peccatr ir cȩlum
desuꝑ quod ꝑdidit ȩt̃nitatis immobile ꝓspectans cum
ipsa deorsum uoluat᷑ temporalis. ⁊ inea ꝑtranseant
spaciis ⁊ mensuris suis quȩ stare non possunt omnia.
Et ideo om̃ia tempus habent: ⁊ suis spaciis transeunt
uniu̾sa sub cȩlo Tempus nascendi ⁊ tp̃s morendi
Hȩc ẽ sors peccatorũ intempore: ut si forte in eis bona
nascantur aliqua postea moriantur:⁊ non ꝑseuerent
in finem. Nascunt᷑ enim &̾ in malis aliqñ bona aliqua.
& incipiunt quasi ouri ⁊ germen facere: s nata mor
arescunt. qr non habent humorem. Ad cempuis
enim credunt ⁊ in tempore temptationis recedunt

Expanded text:
et contineat benedictionem suam ut judicia sua exerceet contineat benedictionem suam ut judicia sua exerceat, tunc tristia tempora succedunt, et marcent genimima bona in siccitate, et tribuli et spinae vitiorum multiplicantur ad laborem et dolorem homini peccatori. Et in his omnibus tempora sua patitur anima peccatrix, coelum desuper, quod perdidit, aeternitate immobile prospectans, cum ipsa deorsum volvatur temporalis: et in ea pertranseant spatiis, et mensuris suis quae stare non possunt omnia. Et ideo omnia tempus habent, et spatiis suis transeunt universa sub coelo. Tempus nascendi et tempus moriendi. Haec est sors peccatorum in tempore, ut si forte in eis bona nascuntur aliqua, postea moriantur, et non perseverent in finem. Nascuntur enim etiam in malis aliquando bona aliqua, et incipiunt quasi oriri et germen facere; sed nata mox arescunt, quia non habent humorem. Ad tempus enim credunt, et in tempore tentationis recedunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tantia magna. Iam enim cum mundo uisibili mun¬
dus inuisibilis uoluebatur: ⁊ ceperunt meo tempo¬
tes. sementes. ⁊ messes. pluuȩ. ⁊ siccitates. fecundi¬
tates. & sterilitates. Omĩa enim ista inspũalium na¬
tura adducta similitudine corruptibilium noxa pecc̾i
ꝑaguntur: ut natura ad ȩtnitatem facta ei quȩ tpr̃alit̾
transit praue associata similit̾ in alt̾nationẽ deficiat.
Surgunt quippe germina uirtutum ex radice pͥma
& ꝑgunt ut crescant. ⁊ ueniant in effectũ consum
nata: ⁊ extollunt se ut suffocent eaquȩ recta sunt
ne ysperentur: ⁊ fic magna expectatio. ⁊ ꝑicłm graue
spei admixtum ⁊ timori. Nam pluuiam gr̃ȩ ⁊ stillici¬
dia ueritatis suȩ si effucderit d̃s̃ in animã sicientem.
surgit messis uirtutũ ꝓuentu multiplici: ⁊ ueniunt
anni fecunditatis. ⁊ tempora serena illucescunt nubi¬
lo ignorantiȩ depulso. Si aut̃ auferat bñficia sua iratꝰ

Expanded text:
tantia magna. Jam enim cum mundo visibili muntantia magna. Jam enim cum mundo visibili mundus invisibilis volvebatur, et coeperunt in eo tempotes, sementes et messes, pluviae et siccitates, fecunditates et sterilitates. Omnia enim ista in spiritualium natura adducta similitudine corruptibilium noxa peccati peraguntur, ut natura ad aeternitatem facta, ei quae temporaliter transit, prave associata similiter in alterationem deficiat. Surgunt quippe germina virtutum ex radice prima, et pergunt ut crescant, et veniant in effectum consummia superseminata; et extollunt se ut suffocent ea quae recta sunt, ne prosperentur; et fit magna exspectatio, et periculum grave spei admistum et timori. Nam pluviam gratiae, et stillicidia veritatis suae si effuderit Deus in animam sitientem, surgit messis virtutum proventu multiplici; et veniunt anni fecunditatis et tempora serena illucescunt nubilo ignorantiae depulso. Sin autem auferat beneficia sua iratus,
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃r mutari non potuit: qr supra tempora eleuatus.
subtus se labentia cuncꝰta despexit. Postꝗͣ. cor suum
declinauit ut illud ꝑ concupiscentiam rebus mutabi¬
lib subiceret. quasi de cȩlo lapsus cepit deorsum cum
his quibus inherebat defluere: ⁊ ꝑ uolumina mut a¬
bilitatis suȩ ductus temporũ momenta sentire: Hinc
mens humana temporib obnoria facꝰta ẽ: ut inea iam
mala cum bonis uicem habeant. quã sola pruis bona
sine uicissitudine quietã ⁊ inconcussã possidebant.
Epterea omia tempus habent ⁊ suis spaciis transeunt
uniu̾sa sub cȩlo: ut ille qͦ qui se ꝑ amorẽ mutabilib
subdidit. lege alioꝵ suȩ mutabilitatis fluctib agita¬
tus quietus stare non possit. Sic gͦ tempora uenerunt
incorde humano. qñ multa desicler ia introierunt
in illud. ⁊ mutabilitas illic dominari cepit: ⁊ uener̃t
alia. ⁊ alia discesserunt: ⁊ facta ẽ flucꝰtuatio ⁊ incons¬

Expanded text:
tempore mutari non potuit; quia supra tempora elevatus, tempore mutari non potuit; quia supra tempora elevatus, subtus se labentia cuncta despexit. Postquam autem cor suum declinavit, ut illud per concupiscentiam rebus mutabilibus subjiceret, quasi de coelo lapsus coepit deorsum cum iis quibus inhaerebat defluere, et per volumina mutabilitatis suae ductus temporum momenta sentire. Hinc mens humana temporibus obnoxia facta est; ut in ea jam mala cum bonis vicem habent, quam sola prius bona sine vicissituPropterea omnia tempus habent, et suis spatiis transeunt universa sub coelo, ut ille quoque qui se per amorem mutabilibus subdidit, lege aliorum suae mutabilitatis fluctibus agitatus, quietus stare non possit. Sic ergo tempora venerunt in cor humanum, quando multa desideria introicrunt in illud, et mutabilitas illic dominari coepit: et venerunt alia, et alia discesserunt; et facta est fluctuatio et incons
Abbreviated transcription (Latin):
recte ad numerum beaticudinis transit. malor aut̃
intentio simul & uita temporalitatis laborẽ ñ excedit.
Sic una ẽ ueritas quocumq sententiam ꝑ int̾p̃tatio¬
nem intorseris. Multa sunt alia quȩ forte conueni¬
ent̾ in hac enumeratione uł distinctione dici potiuis¬
sent.S. nos fastidiũ quantum possibile ẽ eiutantes:
ad ea quȩ dicta sunt sp̃alit̾ exponenda ueniamꝰ. Om̃ia
tempus habent: & sius spaciis transeunt uniu̾sa sub
cȩlo. Simobedientia mandati ꝑstitisset homo: non
esset de numero illorũ quȩ tempus habent sub celo
⁊ transeunt. Nam si mente ꝑ iniquitatẽ ñ deflu¬
xisset: &̃ corpore stabilis maneret ꝑ immortalitatem.
Neq tunc sub celo ͤ uet cum his uolueret᷑ quȩ tp̃r transe¬
unt: s summo ⁊ uero bono inherens ñ subderetuR
momentis temporũ firus ꝑ contemplationẽ in soliditate
et̾nor. Ipsa enim ȩt̾nitas cȩlum erat᷑: uͥ mente firus

Expanded text:
recte ad numerum beatitudinis transit, malorum autem recte ad numerum beatitudinis transit, malorum autem intentio simul, et vita temporalitatis laborem non excedit. Sic una est veritas quocunque sententiam per interpretationem intorseris. Multa sunt alia quae forte convenienter in hac enumeratione vel distinctione dici potuissent. Sed nos fastidium quantum possibile est, evitantes, ad ea quae dicta sunt spiritualiter exponenda veniamus. Omnia tempus habent, et suis spatiis transeunt universa sub coelo. Si in obedientia mandati perstitisset homo, non esset de numero illorum quae tempus habent sub coelo, et transeunt. Nam, si mente per iniquitatem non defluxisset, etiam corpore stabilis maneret per immortalitatem. Neque tunc sub coelo esset, ut cum iis volveretur, quae tempore transeunt; sed summo et ver in soliditate aeternorum. Ipsa enim aeternitas coelum erat, ubi mente fixus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ septem dierum circulo ꝓuoluit᷑ usq ad finẽ suũ
Habent gͦ mali septenar iũ suum ⁊ boni similit̾ septe¬
nar iũ suum habent: qr tota hȩc uita ⁊ tota malors
ẽ de bono in malum. & tota bonoꝵ de malo in bonum
euntium. Cuius uitȩ pͥncipiũ maloꝵ ẽ inbono. ⁊ fi¬
nis in malo: bonoꝵ aut̾ pͥncipium in malo ⁊ finis in
bono mediis alt̾natim fluctuantibus. Media enum
incerta sunt: ⁊ ob hoc &̃ quod mediũ positum ẽ. dubie
ẽ ꝓnuntiatum. siue de bono inmalũ. siue de malo in
bonum. Mediũ enim fuit cempus spargendi lapides.
⁊ tp̃s colligendiꝰ. ⁊ ipsum ambiguã expositionẽ susce¬
pit siue de bello siue de pace significans: ut media
incerta relinquantur. Si enim in hoc quod prius dr
malum ẽ. ⁊ quod postea bonum. iam octo erunt illa
in quib prius mala pꝰea bona nominant᷑. ⁊ sex inqͥb
prius bona pꝰea mala cõmemorantur: qr bonorũ uita

Expanded text:
quae septem dierum curriculo provolvitur usque ad finem suum. quae septem dierum curriculo provolvitur usque ad finem suum. Habent ergo mali septenarium suum, et boni similiter septenarium suum habent; quia tota haec vita malorum est de bono in malum, et tota bonorum de malo in bonum cuntium. Cujus vitae principium malorum est in bono, et finis in malo; bonorum autem principium in malo, et finis in bono, mediis alternatim fluctuantibus. Media enim incerta sunt: et ob hoc etiam quod medium positum est, dubie est pronuntiatum, sive de bono in malum, sive de malo in bonum. Medium enim fuit tempus spargendi lapides et tempus colligendi: et ipsum ambiguam expositionem suscepit, sive de bello sive de pace significans, ut media incerta relinquantur. Si enim in hoc, quod prius dicitur, malum est, et quod postea bonum, jam octo erunt illa in quibus prius mala, postea bona nominantur: et sex in quibus prius bona postea mala commemorantur; quia bonorum vita
Abbreviated transcription (Latin):
um ⁊ finẽ multiplex uicissitudo incurrit: ut scił nc̃
pꝰbona mala nunc pꝰ mala bona. ⁊ malis parit̾ ⁊ bonis
incerta sorte contingant. Omĩa ista.dum de tempo¬
rum uolubilitate ⁊ uicissitudine eoꝵ quȩ in tp̃r
uariantur distinctionẽ quandam ꝓponeret eccłias¬
tes ꝓ exemplo uniu̾sorꝵ diligent̾ expressit : ut ⁊ bonoꝵ
⁊ maloꝵs simul sortẽ ꝓuectumq in contraria curren¬
tem ostenderet. Cum enim dixisset omĩa quȩ sub cȩ¬
lo sunt temporis rotatu uariari. ⁊ in contraria ferri:
subiunrit erempla:⁊ enumerauit multa de omnib
ut om̃ium natura padesceret. Ainhis quȩ enumera¬
spũalium parit̾ status ⁊ conditio agnoscatur. Sept̃e
enim sunt inquib bona prius commemorant᷑. p̾ea
mala᷑. ⁊ it̾m septem in quib mala prius dicunt᷑ postea
bona: ut uniu̾sitas in utraq parte usq infinẽ decur¬
rat. Septenar io quippe tota hȩc uita p̃sens expͥmit᷑:

Expanded text:
um et finem multiplex vicissitudo incurrit: ut scilicet um et finem multiplex vicissitudo incurrit: ut scilicet nunc post bona mala, nunc post mala bona, et malis pariter et bonis incerta sorte contingant. Omnia ista dum de temporum volubilitate, et vicissitudine eorum, quae in tempore variantur, distinctionem quamdam proponeret Ecclesiastes, pro exemplo universorum diligenter expressit, ut et bonorum et malorum simul sortem provectumque in contraria currentem ostenderet. Cum enim dixisset omnia quae sub coelo sunt temporis rotatu variari et in contraria ferri, subjunxit exempla, et enumeravit multa de omnibus ut omnium natura patesceret. Et in iis quae enumeraspiritualium pariter status et conditio agnoscatur. Septem enim sunt in quibus bona prius commemorantur, postea mala; et iterum septem in quibus mala prius dicuntur postea bona, ut universitas in utraque parte usque in finem decurrat. Septenario quippe tota haec vita praesens exprimitur:
Abbreviated transcription (Latin):
in iudicio ueritatis sponde supponeret. in futura
uita tormenta dampnationis non sentiret. Reꝓbi
autem quiuitã temporalem diligunt. ⁊ eius iocun¬
ditatẽ uitȩ ꝑpetuȩ gaudiis anteyonunt. bona p̃sen¬
tia toto desiderio amplectuntur: atq in eis omnem
felicitatẽ suam constituunt. Elec̾ti uͦ temporales do¬
lores patient̾ sustinent. ut ad ea quȩ ꝓmissa sunt gau¬
dia ȩt̃nitatis possint ꝑuenire: ⁊ in eor respectu quicqͥd
transitorium ẽ si amarum uicdet᷑ non metuunt. si dul¬
ce non concupiscunt. Uncle accidit ut carnalis uitȩ
amatores prius habeant bona. dem̃ mala accipiant:
spũales uͦ prius adu̾sis exerceant᷑. dem̃ ad bona ꝑtingant.
Illis pͥma bona. ultima mala: istis pͥma mala ultima bona.
Sed qr rursum onũa quȩ in t̃r transeunt confusa sunt
& ꝑmirta ut ordinẽ non seruent siue de bono in malũ
siue de malo inbonum: iccirco nunc int̾im int̾ pͥncipi¬

Expanded text:
in judicio veritatis sponte supponeret, in futura in judicio veritatis sponte supponeret, in futura vita tormenta damnationis non sentiret. Reprobi autem qui vitam temporalem diligunt, et ejus jucunditatem vitae perpetuae gaudiis anteponunt, bona praesentia toto desiderio amplectuntur, atque in eis omnem felicitatem suam constituunt: electi vero temporales dolores patienter sustinent, ut ad ea, quae promissa sunt, gaudia aeternitatis possint pervenire: et in eorum respectu quidquid transitorium est, si amarum videtur, non metuunt; si dulce, non concupiscunt. Unde accidit ut carnalis vitae amatores prius habeant bona, deinde mala accipiant: spirituales vero prius adversis exerceantur, deinde ad bona pertingant. Illis prima bona, ultima mala: istis prima mala, ultima bona. Sed quia rursum omnia, quae in tempore transeunt, confusa sunt et permista, ut ordinem non servent, sive de bono in malum, sive de malo in bonum, idcirco nunc interim inter principi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ostenderet diuitias głȩ suꝑuenturȩ inuasa miscdͥis¬
ẽ uasa irȩ insustentatione ꝑ temporalẽ miscdĩam
tra ducere: ⁊ ipsa similit̾ uasa miscdiȩ ut iusticia ⁊
ueritas adimpleatur. nunc int̾im molestiis temptatio¬
gratuitum accipiat. ne bonitas relinquat᷑ incognita
e quod de iusticia districtum sentiat ut ueritassiat
manifesta. ꝓpt̾ea itaq ꝓposuit õs homini omui ⁊ bo¬
na⁊ mala. ut utrumq demonstraret misccłiam sci¬
lic& ⁊ ueritatẽ: alt̾m quo sine merito gratis bñficium
tribiuit. alt̾m quo malo merito penã dignã rependit.
Ept̾ea disposuit ut ucrumq accipiat homo: ⁊ reli¬
quit potestatẽ homini. quid prius uelit ut accipiat.
a pposuit aut conditionem electionis inutroq. ne forte
excusabilis sit concupiscentia praua: ut si homo bona
temporalia in hac uita ad iocunditatem eligeret. ec̃n
adipisci non ualeret: ⁊ sise hic flagello castigationis

Expanded text:
ut ostenderet divitias gloriae superventurae in vasa miseriut ostenderet divitias gloriae superventurae in vasa miseri vasa irae in sustentatione per temporalem misericordiam traducere: et ipsa similiter vasa misericordiae, ut justitia et veritas adimpleatur, nunc interim molestiis tentatiogratuitum accipiat, ne bonitas relinquatur incognita; et quod de justitia districtum sentiat, ut veritas fiat manifesta. Propterea itaque proposuit Deus omni homini et bona et mala, ut utrumque demonstraret, misericordiam scilicet et veritatem: alterum, quo sine merito gratis beneficium tribuit; alterum, quo malo merito poenam dignam rependit. Propterea disposuit ut utrumque accipiat homo; et reliquit potestatem homini quid prius velit ut accipiat. Apposuit autem conditionem electionis in utroque, ne forte excusabilis sit concupiscentia prava: ut si homo bona temporalia in hac vita ad jucunditatem eligeret, aeterna adipisci non valeret; et si se hic flagello castigationis
Abbreviated transcription (Latin):
sed̃m carnẽ ambulat ⁊ uitam spũalem nondũ ataigit
uel scd̾m sp̃m ambulat. ⁊ uitã carnalem abdicauit.
Qu aꝓpt̾ omitis spũalis er carnali spũalis factus ẽ. siñ omis
carnalis ex spu̾ali carnalis ẽ effectus: Uita enim carna¬
lis semꝑ uel sola ẽ uł pͥma: ut illam omĩs homo uel solam
teneat uc spũalem uitã numquã inchoet: uel pͥus habi¬
tam spũalis uitȩ studio subsequente commutet. Utraq
hec uita sectatores suos habet. Carnalis quicdem eos
qui uitȩ p̃sentis gaudia diligunt: spũalis uͦ eos qui
futurȩ uitȩ iocunditatẽ inquirunt. Quoꝵ illi qͥd ẽ
blandimentis terrenaꝵ delectationũ carnem fouent:
hi uͭ studio iurtutum inspe ac desiderio fucuroꝵ sp̃m
erercent. Cum duob istisppłis munclus ꝑ tpr̃m muca¬
bilitatẽ ad finem decurrit: donec ueniat ut statuto
pac̾to iusticiȩ amboꝵ iudicium fiat. Pacuit enim deo

Expanded text:
secundum carnem ambulat, et vitam spiritualem nondum attigit: secundum carnem ambulat, et vitam spiritualem nondum attigit: vel secundum spiritum ambulat, et vitam carnalem abdicavit. Quapropter omnis spiritualis ex carnali spiritualis factus est: sed non omnis carnalis ex spirituali carnalis est effectus. Vita enim carnalis semper vel sola est, vel prima, ut illam omnis homo vel solam teneat, ut spiritualem vitam nunquam inchoet: vel prius habitam spiritualis vitae studio subsequente commutet. Utraque haec vita sectatores suos habet: carnalis quidem eos qui vitae praesentis gaudia diligunt; spiritualis vero eos qui futurae vitae jucunditatem inquirunt. Quorum illi quidem blandimentis terrenarum delectationum carnem fovent, hi vero studio virtutum in spe ac desiderio futurorum spiritum exercent. Cum duobus istis populis mundus per temporum mutabilitatem ad finem decurrit, donec veniat ut statuto pacto justitiae amborum judicium fiat. Placuit enim Deo
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽ illam ueram quam bellũ subsequens podest ꝑtue¬
bare q cuncta quȩ transeunt uana in hoc reputanda
sunt. quod inbono similit̾ ⁊ in malo semꝑ ꝑmanere ñ
possunt. Qͥd habet amplius homo de labore suo
fegomincerto currit labor hominis: qr amplius habe¬
re non potest de labore suo: ne contemptus sit homo
his quȩ labore suo constant qr uana surt omĩa.s
tempore transeunt. q̃i finienda. S iam terapus ẽ¬
ut post excursum temporum scđm ea quȩ foris uol¬
uunt᷑ intempore: spalis ẽ intelligentiȩ recordemiuis
Paulatim namq: ꝓmouet se sermo sapientiȩ ad spnialia
contingenda: ut erercitatũ animum adinteriora
subducat. Duas gͦ uitas sup̃ distinximus unã scadm
carnem. aliam scd̾m sp̃m. Uita aut̾ carnalis dempore
prior ẽ. ꝓ eo ꝙ om̃is homo prius in carne nascit᷑ quiã
in sp̃u renascatur: & omnis qui uiuit incar ne. uel

Expanded text:
pacem illam veram, quam bellum subsequens potest perturpacem illam veram, quam bellum subsequens potest perturbare: quia cuncta, quae transeunt, vana in hoc ipso reputanda sunt quod in bono, similiter et in malo, semper permanere non possunt. Quid habet amplius homo de labore suo? Ergo in incerto currit labor hominis: quia amplius habere non potest de labore suo, ne contentus sit homo iis quae labore suo constant: quia vana sunt omnia, et tempore transeunt, tempore finienda. HOMILIA ut post excursum temporum, secundum ea quae foris volvuntur in tempore, spiritualis etiam intelligentiae recordemur. Paulatim namque promovet se sermo sapientiae ad spiritualia contingenda, ut exercitatum animum ad interiora subducat. Duas ergo vitas supra distinximus: unam secundum carnem, alteram secundum spiritum. Vita autem carnalis tempore prior est, eo quod omnis homo prius in carne nascitur quam in spiritu renascatur: et omnis qui vivit in carne, vel
Abbreviated transcription (Latin):
dilererat. ut adu̾sarentur ⁊ affligerent illum. ⁊ factũ
ẽ homini bellũ cum omnib quȩ in mundo sunt ut
dolorem ⁊ afflictionẽ inueniat in eis donec reu̾tatur
ad pacẽ cum deo. Tunc ad pacem eius se component omia:
ut subiecta sint humili quȩ fuerant adu̾sa suꝑbo elato.
Qmũ enim cuncta pacata fuerant sic̃ in nouissimo paca¬
bunt᷑ uniu̾sa: ut in medio quȩ transeunt incerta sorte
ꝑcurrant: donec ueniat ut uł sub iudicio cadenti m
ppetuum adu̾sa sint omĩa. uł felicit̾ consummato
subiecta sint uniu̾sa. U̾ enim ȩt̃nũ odium erit illicerit
& bellũ ꝑpetuum: ⁊ uͥ erit ȩt̃na dilectio ibi pax sempitna
constabit. Neq ibi dicetur tempus pacis ⁊ tp̃s belli. sic̃
non dicetur tempus dilectionis ⁊ tp̃s odii . s. erit bellum:
paer. bellum sine fine. ⁊ sine fine par. Nong̾ estime nec
ualde metuenctũ bellum cui potest par succeclere. neq

Expanded text:
dilexerat, ut adversarentur, et affligerent illum: et factum dilexerat, ut adversarentur, et affligerent illum: et factum est homini bellum cum omnibus quae in mundo sunt, ut dolorem et afflictionem inveniat in eis donec revertatur ad pacem cum Deo. Tunc ad pacem ejus se component omnia: ut subjecta sint humili quae fuerant adversa elato. Primum enim cuncta pacata fuerant, sicut in novissimo pacabuntur universa: ut in medio quae transeant incerta sorte percurrant; donec veniant ut vel sub judicio cadenti in perpetuum adversa sint omnia, vel feliciter consummatio, subjecta sint universa. Ubi enim odium aeternum erit, illic erit et bellum perpetuum: et ubi erit aeterna dilectio, ibi pax sempiterna constabit. Neque ibi dicetur tempus pacis, et tempus belli, sicut non dicetur tempus dilectionis, et tempus odii: sed erit bellum, et pax: bellum sine fine, et sine fine pax. Non ergo existimet homo valde metuendum bellum, cui potest pax succedere: neque
Abbreviated transcription (Latin):
altimmalũ cedat. quod alteri faustum exciterat.
n quod iste. adu̾sum doluit. ille sibi felicit̾ puenisse
cognoscat. Ppt̾ea mhis om̃ib quȩ tp̃r transeunt
tempus ẽ dilectionis ⁊ tp̃s odii: ut non firmet cor
suum homo ad ea uel dilectione uł odio.quȩ possẽ
ce odio habita iterum iuste diligi. ⁊ dilecta rursũ iuste.
odio haberi. Tempus belli ⁊ tp̃s pacis. Pyt̾ tempuis occi¬
dendi dempus belli ordinat᷑: ꝓpt̾ tempus sanandi ꝙ̃s
pacis subsequitur. Serat illud pͥmum. hoc ait̾ notussi¬
me commemoratum ẽ: ut pͥncipium ⁊ finis cum mediis
om̃ib laboribꝰ ⁊ ꝑicłis concludat᷑: ut uita hominis nũquã
tuta sit quȩ ꝑtransit ut desinat. Ex iuit enim homo
ut recederet ⁊ non staret cum deo: & fecit pac̾tum
dilec tionis ad uoluptatẽ huius mundi ut requieset
in ea. Inoluit dc̃ fedus istuid sustinere. ut ꝑmaneret
i abalienationem: ⁊ suscitauit contra eum quȩ ꝑu̾se

Expanded text:
alteri in malum cedat quod alteri faustum exstiterat: alteri in malum cedat quod alteri faustum exstiterat: et quod iste adversum doluit, ille sibi feliciter provenisse cognoscat. Propterea in iis omnibus, quae tempore transeunt, tempus est dilectionis et tempus odii: ut non firmet cor suum homo ad ea vel dilectione, vel odio: quae possunt et odio habita iterum juste diligi, et dilecta rursum juste odio haberi. Tempus belli, et tempus pacis. Propter tempus occidendi, tempus belli ordinatur: propter tempus sanandi, tempus pacis subsequitur. Et erat illud primum, hoc autem novissime commemoratum est: ut principium, et finis, cum mediis omnibus laboribus et periculis concludatur: ut vita hominis nunquam tuta sit, quae pertransit ut desinat. Exivit enim homo ut recederet, et non staret cum Deo: et fecit pactum dilectionis ad voluptatem hujus mundi, ut requiesceret in ea. Et noluit Deus foedus istud sustinere ut permaneret in abalienatione: et suscitavit contra eum quae perverse
Abbreviated transcription (Latin):
& zelant sepe quȩ non debent. sepe. qñ non debent.¬
sepe quomͦ uon debent:. ⁊ confus.io fit magna amoris
n odis: i disꝑgitur inuniu̾sam uanitatẽ cor fugierl
quȩ recta sunt. ⁊ quȩ praua sunt concupiscens. ꝓpt̾ea
positum ẽ homini tempiis amoris et odiĩꝰ ut incelli¬
gat ⁊ discernat qñ ex his quȩ ꝓ tempore bona ⁊ ma¬
la esse possunt. aliquid uel appetere debeat uelde¬
clinare. Nam ertra tempora quedam surit quȩ
tempore non mutant᷑ ut aliud esse possint. ⁊ st̃
in his bona ⁊ mala: ł que bona sunt ȩt̾na st̃ ut semꝑ
suit. Nonde his tͥ dr̃. tempiis dilecꝰtionis ⁊ tp̃sodi.
Nam illic ȩtͥna dilectio ẽ ⁊ odium ȩt̃num: qm̃ quȩ di¬
ligenda sunt ibi semꝑ diligenda sunt. ⁊ quȩ odiened
sunt. semꝑsunt odienda. Int̾im autͥ nunc intempore
dum cuncta incerta sunt. ea quȩ transeuntib
nobis occurrunt ꝓ tempore se commutant: ut

Expanded text:
et zelant, saepe, quae non debent, saepe quandet zelant, saepe, quae non debent, saepe quando non debent: et confusio fit magna amoris et odii, et dispergitur cor in universam vanitatem fugiens, quae recta sunt et quae prava sunt concupiscens. Propterea positum est homini tempus amoris et odii: ut intelligat et discernat quando ex iis, quae pro tempore bona et mala esse possunt, aliquid vel appetere debeat vel declinare. Nam extra tempora quaedam sunt quae tempore non mutantur, ut aliud esse possint: et sunt in his bona et mala. Et quae bona sunt, aeterna sunt, ut semper r: Tempus dilectionis, et tempus odii. Nam illi aeterna dilectio est, et odium aeternum: quoniam quae diligenda sunt, ibi semper diligenda sunt: et quae odienda sunt, semper sunt odienda. Interim autem nunc in tempore dum cuncta incerta sunt, ea quae transeuntibus nobis occurrunt, pro tempore se commutant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tum ⁊ caligo ignorationis ꝓfunde: ut iactet᷑ homo
de tempore ad tp̃s: ⁊ non intelligat tempus suum
in omni opere suo. Tempus dilectionis ⁊ tempus
odii. Ouita sunt quȩ diligunt᷑ in hoc mundo ⁊ simi¬
liter odiunt᷑ plurima. Xm om̃ib quȩ diliguntur
pauci ueritatẽ diligunt: ⁊ inhis quȩ odiunt᷑ pauci
odiunt iniquitatem. Spt̾ hoc diligunt homines. ⁊¬
sepe putant bñ se diligere. ⁊ male diligunt: qr in
his quȩ diligunt ueritatẽ non diligunt. nec ea di¬
ligunt ꝓpt̾ ueritatem. Similit̾ odia exercent plu¬
rimi. ⁊ iactant zelũ suum ꝓiusticia ⁊ ȩquicate:⁊
latet intus rixal i furor seuus odio se pascens iniqͦ
Et ꝓpt̾ea non possunt discer nere cempus suum pͥua¬
tus amor ⁊ odium. qr ñ sequunt᷑ iudiciũ iusticiȩ
⁊ eguitatis. s suo nutu ferunt᷑ in appetitus prauos
ut faciant que uolunt. Diligunt ⁊ odiunt. amant

Expanded text:
tum, et caligo ignorationis profundae: ut jactetur homo tum, et caligo ignorationis profundae: ut jactetur homo de tempore ad tempus, et non intelligat tempus suum in omni opere suo. Tempus dilectionis, et tempus odii. Multa sunt quae diliguntur in hoc mundo, et similiter odiuntur plurima. Et in omnibus, quae diliguntur, pauci veritatem diligunt: et in iis, quae odiuntur, pauci odiunt iniquitatem. Propter hoc diligunt homines, et putant saepe bene se diligere, et male diligunt: quia in iis, quae diligunt, veritatem non diligunt: nec ea diligunt, propter veritatem. Similiter odia exercent plurimi, et jactant zelum suum pro justitia et aequitate: et latet intus rixa in corde, et furor saevus odio se pascens iniquo. Et propterea non possunt discernere tempus suum primitus amor, et odium: quia non sequuntur judicium justitiae et veritatis, sed suo nutu feruntur in appetitus pravos, ut faciant quae volunt. Diligunt, et odiunt, amant,
Abbreviated transcription (Latin):
cum desiclerio ⁊ amore suscipiunt. aliqñ uͦ sine rec¬
uerentia abiciendo contemynunt. Quappt̾ tempus
tacendi ẽ. cum auditores admonitionis omĩmodis im¬
patientes aspicimus: tp̃s aut̾ loquendi cum eos uerbum
ut desiderare ut saltem sustinere uelle uidemus: Eꝓter
hoc qͦ tempus tacendi ẽ. qr inhis quȩ discutere ñ possu¬
mus. p̃sumere non debemus: ⁊ itẽ tempus loquendi
qr alia quȩ possumus comp̃hendere ꝓpt̾ eruditionem
primoꝵ necee᷑ ẽ non reticere. Unde non solũ oꝑa homi¬
num s ⁊ uerba. fugientis uitȩ incertum sequunt᷑: ut totũ
uanitas occupet. ⁊ nichil stabile uel constans relinquat᷑
cum nec semꝑ dicere possumus quȩ scimus. nec semꝑ
que nouimus reticere: ⁊ nunc tacuisse noceat que
dicenda fuerant. nunc uͦ dixisse culpa sit que fueiat
reticenda. Item sepe non possi mꝰ cum uolumus. ⁊ se¬
pe non uelimꝰ cum possumus: sepius aut̃ utrumq
non debeamꝰ cum facimus. In hoc magnum ẽ incer¬

Expanded text:
suscipiunt, aliquando vero sine reverentia abjiciendo contemnunt. Quapropter tempus tacendi est, cum auditores admonitionis omnimodo impatientes aspicimus; tempus autem loquendi, cum eos verbum vel desiderare vel saltem sustinere velle videmus. Propter hoc quoque tempus tacendi est, quia in iis quae discutere non possumus, praesumere quia alia quae possumus comprehendere, propter eruditionem proximorum necesse est non reticere. Unde non solum opera hominum, sed et verba fugientis vitae incertum sequuntur, ut totum vanitas occupet: et nihil stabile vel constans relinquatur: cum nec semper dicere possimus quae scimus, nec semper quae novimus, retinere: et nunc tacuisse noceat, quae dicenda fuerant: nunc vero dixisse culpa sit, quae fuerant reticenda. Item saepe non possumus, cum volumus: et sapere non volumus, cum possumus: saepius autem utrumque non debemus, cum facimus. In hoc magnum est incer
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑. ⁊ ꝓfunda scrutatione dignas ñ cuncta erire
uolunt ut semꝑ intus requirant᷑. Tempus tacendi
⁊ tp̃s loquendi. Prius tempus tacendi: p̾ea tp̃s loquen¬
di. Sapĩa enim de corde exit: nec aliunde lingua ht
quod recte ꝓferre possit. nisi prius uerbum indelligen¬
tia formet. Ppt̾ea prius ẽ tempus tacendi. pꝰ tempus
loquendi: ut pͥus in silentio sagax cogitatio uise sapi¬
entiam colligat. quã lingua pꝰmodum ad audientiam
alioꝵ ꝑuerbũ emittat. ꝓpt̾ hoc &̃ tempustacendi ⁊¬

Expanded text:
dicuntur et profunda scrutatione digna; sed non cuncta exire dicuntur et profunda scrutatione digna; sed non cuncta exire volunt, ut semper intus requirantur. Tempus tacendi, et tempus loquendi. Prius tempus tacendi, postea tempus loquendi. Sapientia enim de corde exit, nec aliunde lingua habet quod recte proferre possit, nisi prius verbum intelligentia formet. Propterea prius est tempus tacendi, post tempus loquendi: ut prius in silentio sagax cogitatio in se sapientiam colligat, quam lingua postmodum ad audientiam aliorum per verbum emittat. Propter hoc etiam tempus est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scissionẽ suam intempore suo zelus iustȩ contͣdicꝰti¬
onis: ut ⁊ bñ uolentib ⁊ bona agentib assensu et
oꝑe uniamur: ab his qui praua diligunt ⁊ iniqua
operantur. animo parit̾ ⁊ operatione diuidamur.
 nei forte hȩc sententia eadem uideat᷑ cum illa qua
supra dicꝰtum ẽ tempus amplerandi ⁊ tp̃s longe fie¬
ri ab amplerib. qm̃ in illa similit̾ de coniunc̾tione
⁊ seꝑatione sotialis dilectionis tractari asseruimus
Possunt non inconuenient̾ quȩ illic dicta sunt tm̃ de
amore ⁊ dilectione sigcanda accipi: quȩ uͦ hic memo¬
rant̾ ad quamcumq sotietatẽ siue pactionẽ qũalib
inqua idem consensus ẽ ⁊ concordiȩ placitum figuran¬
da referri. Sic se similitudines rerum prestant ad
sapĩam intelligendã:. ⁊ utit᷑ ipsa sapĩa oꝑib suis. ut
se manifestet in nobis. Multa sunt quȩ in parabolis

Expanded text:
et scissionem suam in tempore suo zelus justae contradictiet scissionem suam in tempore suo zelus justae contradictionis; ut et bene volentibus et bona agentibus assensu et opere uniamur; ab his autem qui prava diligunt et iniqua operantur, animo pariter et operatione dividamur. Sed ne forte haec sententia eadem videatur cum illa qua supradictum est: tempus amplexandi et tempus longe fieri ab amplexibus: quoniam in illa similiter de conjunctione et separatione socialis dilectionis tractari asseruimus, possunt non inconvenienter quae illic dicta sunt tantum de amore ac dilectione significanda accipi: quae vero hic memorantur, ad quamcunque societatem sive pactionem quamlibet in qua idem consensus est et concordiae placitum, figurandam referri. Sic se similitudines rerum praestant ad sapientiam intelligendam: et utitur ipsa sapientia operibus suis ut se manifestet in nobis. Multa sunt quae in parabolis
Abbreviated transcription (Latin):
qui magni estimant ꝑitura: cum uͦ habita ꝑdit.
agnoscat qr omĩa quȩ inuito tolli poterant. fue¬
rant ⁊ cum possidebant᷑ extranea. Tempus custo¬
diendi. ⁊ tp̃s abiciendi. Bona temporalia tp̃r suo
custodienda sunt quantũ uitȩ temporalis necessitas
postulat: s qr in morte carnis om̃e quod aduite car¬
nalis iocunditatẽ ꝑtinet necessitate amittit᷑. dignũ
ẽ ut &̃ ante mortem ab amore cordis uoluntate abi¬
ciatur. Tempus scindendi: ⁊ tp̃s consuendi. Qͥ scindu
unita diuidit: qui aut̃ consuit diuisa ⁊ separata
coniungit. Omĩa hȩc inuita hominum quousq mu-¬
tabilitati subiacet sine cessatione agi iste ꝓspererat:
in qua societas humanȩ conu̾sationis nunc qr utili¬
tatis aliquid conferre uidet᷑ appetenda ẽ: nunc uͦ qr
sepe eadem detͥmentũ adducit fugienda. Habet gͦ
consutionẽ suam tempore suo consensus sotralis. h̃t

Expanded text:
qui magni aestimant peritura: cum vero habita perdit qui magni aestimant peritura: cum vero habita perdit agnoscat quod omnia quae invito tolli poterant, fuerant etiam cum possidebantur extranea. Tempus custodiendi, et tempus abjiciendi. Bona temporalia tempore suo custodienda sunt, quantum vitae temporalis necessitas postulat; sed quia in morte carnis omne quod ad vitae carnalis jucunditatem pertinet, necessitate amittitur, dignum est ut etiam ante mortem ab amore cordis voluntate abjiciatur. Tempus scindendi, et tempus consuendi. Qui scindit, unita dividit: qui autem consuit, divisa et separata conjungit. Omnia haec in vita hominum, quousque mutabilitati subjacet, sine cessatione agi iste prospexerat: in qua societas humanae conversationis, nunc quia utilitatis aliquid conferre videtur, appetenda est; nunc vero quia saepe eadem detrimentum adducit, fugienda. Habet ergo consutionem suam tempore suo consensus socialis; habet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdi non possint. Lerant rursum alia bona ñ simibra
adbonum. s ñ ut pͥma bona quȩ uera erant. & ista
bona non erant bona hominis ad uerũ bonum. &
uenit homo postquã uera amiserat. ⁊ aoquisiuit
falsa bona felicem se existimans in illis. Uoluit enĩ
consolari ⁊ habere in tp̃r quod ȩt̾nitas confert: ⁊ col¬
legit ꝑitura quȩ tenere non posset: ⁊ concessit hoc
d̾s ut boni distantiam agnosceret. ⁊ erudiret᷑ uam¬
tate sua ad conu̾tendum in ea quȩ uera sunt.
Ppt̾ea gͦ dimisit d̃s cor eius ut cong̃get ea quȩ stare
non possunt: ⁊ ea ipsa in tp̃r suo nunc tribuit acqͥ¬
renda nunc ac quisita subtrahit. ꝓbans hominem
incunctis oꝑibus suis. ⁊ ostendens uana om̃ia ẽẽ sub
cȩlo. ꝓpt̾ hoc dat᷑ tempus ac quirendi ⁊ tp̃s ꝑdendi.
ut dum adeptus fuerit homo quȩ concupierat. dis¬
cat exꝑiendo quid possint hȩc gaudii conferre his

Expanded text:
perdi non possint. Et erant rursum alia bona non similia perdi non possint. Et erant rursum alia bona non similia ad bonum, sed non ut prima bona quae vera erant. Et ista bona non bona erant hominis ad verum bonum: et venit homo postquam vera amiserat, et acquisivit falsa bona, felicem se existimans in illis. Voluit enim consolari et habere in tempore quod aeternitas confert: et collegit peritura, quae tenere non posset; et concessit hoc Deus, ut boni distantiam agnosceret, et erudiretur vanitate sua, ad convertendum se in ea quae vera sunt. Propterea ergo dimisit Deus cor ejus, ut congreget ea quae stare non possunt et ea ipsa in tempore suo nunc tribuit acquirenda, nunc acquisita subtrahit: probans hominem in cunctis operibus suis, et ostendens vana omnia esse sub coelo. Propter hoc datur tempus acquirendi; et tempus perdendi: ut dum adeptus fuerit homo quae concupierat, discat experiendo quod possint haec gaudia conferre iis
Abbreviated transcription (Latin):
mus delectationẽ nutriatur. Tempus amplerandi
⁊ tp̃s longe fieri ab amplexib. Qñ enim colligunt᷑
data sunt. ut caro afflicta a suis se delectationib
temperet: ut post intp̃r gaudii ⁊ consolationis secũ
timore ⁊ reuerentia ab excessu castiget. Sunt ⁊am¬
plerus caroꝵ ⁊ contubernia societatis amicȩ. inqua
p̃ter carnis exꝑientiam conuictus dulcis gratissimo
federat᷑ consensu: qui ⁊ ipsi soluunt᷑ tp̃r suo:. ne cor
hominis in homine requiescat. donec ueniat qͦo non
soluit᷑ pac̾tũ caritatis ȩt̾nȩ. Ept̾ hȩc omĩa tempus ẽ
amplerandi ⁊ tp̃s longe fieri ab amplexib. ut in t̃r
non querat homo qͦo ȩt̃num ẽ: ⁊ qͥ hominis uiuen¬
tis societatẽ diligit. cogitet semꝑ morituri seꝑationẽ.
Tempus acquitendi ⁊ tp̃s ꝑdendi. Quȩ sunt bona
quȩ pͥmũ ac quirunt᷑. ⁊ p̾ca ꝑduntur.: ꝑdita enimfue¬
rant quȩdam bona: ⁊ acquisita sunt pea. ut deinceps

Expanded text:
mus delectationem nutriatur. Tempus amplexandi mus delectationem nutriatur. Tempus amplexandi et tempus longe fieri ab amplexibus. Quando enim colliguntur data sunt, ut caro afflicta a suis se delectationibus temperet: ut post in tempore gaudii et consolationis se cum timore et reverentia ab excessu castiget. Sunt et amplexus charorum et contubernia societatis amicae, in qua praeter carnis experientiam, convictus dulcis gratissimo foederatur consensu qui et ipsi solvuntur tempore suo, ne cor hominis in homine requiescat, donec veniat quod non solvitur pactum charitatis aeternae. Propter haec omnia tempus est amplexandi, et tempus longe fieri ab amplexibus: ut in tempore non quaerat homo quod aeternum est, et qui hominis viventis societatem diligit, cogitet semper morituri separationem. Tempus acquirendi, et tempus perdendi. Quae sunt bona quae primum acquiruntur, et postea perduntur? Perdita enim fuerant quaedam bona et acquisita sunt postea, ut deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
deratius iam efferuens tu̾pius in omẽm p̃uaricationẽ
ꝓflueret. silicite nusꝗͣ laxari potiusset. Prescribitur
itaq metausquequo se sine pudicitiȩ dampno exten¬
dere possit carnis affectus: ut quod inmat̾monii casti¬
monia ꝑ concessionẽ agit᷑. ⁊ si ad infirmitatẽ ꝑtineat.
ad turpitudinẽ tñ non imputetur. S ne rursũ blan¬
dim̃ta uoluptatis au̾tant animũ in obliuionẽ condi¬
toris. salubri dispensatione: homo aliqñ ⁊ a concessis sus¬
pendit᷑: ne forte si his quȩ in p̃senti dultia uident᷑ immo.¬
deratius inhiet. ad eaquȩ ȩt̾na sunt ñ festinet. Ppt̾ea
datum ẽ tempus amplexandi ⁊ tp̃s longe fieri ab
amplerib. Tempus enim amplexandi datum ẽ ut
reparet᷑ mortalitas ⁊ ercipiatur mortalium infirmi¬
tas: tp̃s longe. fieri ab amplerib datum ẽ: ut dum
caro a carnis delectatione subtrahit᷑ ad spũalẽ ani¬

Expanded text:
deratius jam effervens turpius in omnem praevaricationem deratius jam effervens turpius in omnem praevaricationem proflueret, si licite nusquam laxari potuisset. Praescribitur itaque meta usquequo se sine pudicitiae damno extendere possit carnis affectus: ut quod in matrimonii castimonia per concessionem agitur, etsi ad infirmitatem pertineat, ad turpitudinem tamen non imputetur. Sed ne rursum blandimenta voluptatis avertant animum in oblivionem Conditoris, salubri dispensatione aliquando homo et a concessis suspenditur: ne forte si his, quae in praesenti dulcia videntur, immoderatius inhiet, ad ea quae aeterna sunt non festinet. Propterea datum est tempus amplexandi, et tempus longe fieri ab amplexibus. Tempus enim amplexandi datum est, ut reparetur mortalitas et excipiatur mortalium infirmitas: tempus longe fieri ab amplexibus datum est, ut, dum caro a carnis delectatione subtrahitur, ad spiritualem ani