comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
głatur: ipsa uirtutes suas ei doc tri¬
ne subiciat ꝓuehendas quȩ dicit:
Siquis uidetur int̃ uos sapiens eẽ :¬
stultus fiat ut sit sapiens. et ꝗa in
sapientia dei ñ cognouit hic mun¬
dus ꝑ sapientiã dm̃: placuit deo

Expanded text:
riantur, ipsas virtutes suas ei doctrinae subjiciant provehendas, quae dicit, Si quis videtur inter vos sapiens esse, stultus fiat, 342 ut sit sapiens ? et, Quia in sapientia Dei non cognovit hic mundus per sapientiam Deum, placuit Deo
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ conferatur gratuitũ donũ.
istis uõ debitũ p̃mium rependat᷑
illi nullius sint laudis et meri¬
ti qui nil bonhabeant nisi quod
acciꝑint. Isti autẽ et gła abim¬
dent. et remimeratione ditescanT
qui ꝓpria facultate deuoti quod
nerit. alios liberaret: et ñ ad
om̃s ꝑtineat qđ ait. N on uos
me elegistis. sed ego elegiuos.

Expanded text:
quidem conferatur gratuitum donum, istis vero debitum praemium rependatur; illi nullius sint laudis ac meriti, qui nihil boni habeant, nisi quod acceperint; isti autem et gloria abundent, et remuneratione ditescant, qui propria facultate devoti, quodnerit, alios liberarit; et non ad omnes pertineat quod ait , Non vos me elegistis, sed ego elegi vos,
Abbreviated transcription (Latin):
ni.Non eñ uos estis qui loquimi¬
ni. sed sp̃s patris uri qui loquit᷑
in uob̃. Quicũ idem sẽs ineptis
consolatorib respondẽt. ñne
indei fidebat auxilio dicens.
Qui deridetur ab anico suosi¬
cut et ego. inuocabit dñm et
exaudiet eũ. aut nesciebat ex il¬
lose habere qđ habebat de quo
ait. Apud ipsum sapientia. et for¬
titudo. ipse hab ẽsiliũ et intelle¬
gentiã. et quȩ dicit in cuĩ manu

Expanded text:
ni: non enim vos estis qui loquimini: non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis . Quid? cum idem sanctus ineptis consolatoribus responderet, nonne in Dei fidebat auxilio, dicens, Qui deridetur ab amico suo, sicut ego, invocabit Dominum, et exaudiet eum? Aut nesciebat ex illo se habere quod habebat, de quo ait, Apud ipsum est sapientia et fortitudo, ipse habet consilium et intelligentiam: et de quo dicit, In cujus manu
Abbreviated transcription (Latin):
ac pacis. nequeat arbitrii obti¬
nere libertas quã in tantifine
certaminis de suis uirib coro¬
nasti.Quero igitur abste. uidea¬
tur ne tibi uir iste cũ illis quȩ
legimus suplicns ꝓbaretur ha¬
buisse in se sp̃m scm̃. si em̃ habu¬
ticus te eiusdem sermone con¬
uincit dicentis. Scio enĩ quod
redẽptor m̃s uiuit. et in nouis¬
simo die de terra surrecturus
sim et rursum circũdabor pel¬
le mea.et incarne mea uidebo
dm̃. Qũe uisurus sum ego ipse
cturi sunt. Reposita ẽ hec spes
mea insinu meo.Quod si de incar
rectione eius qui ẽ primitiȩ dor¬
mientiũ. et de spe redẽptionis
quȩ in ipso reposita ẽ õib scĩs.
Recte intelligitur ꝓpħatũ ma¬
nifeste apparet non discessisse
a tẽplosuo gr̃a dei. et fecisse iam
tunc dñm in hoc sco suo que post¬
ea in apłis et martyrib suis spon¬
debat ẽẽ faciendo dic̃s. Cum aũĩ
tradent uos nolite cogitare qͦmͦ
aut quid loquammi. dabitur enĩ

Expanded text:
et pacis nequeat arbitrii obtiet pacis nequeat arbitrii obtinere libertas, quam in tanti fine certaminis de suis viribus coronasti? 2. Quaero igitur abs te, videaturne tibi vir iste, cum illis quae legimus suppliciis probaretur, habuisse in se Spiritum sanctum? Si habuticus te ejusdem sermo convincit, dicentis, Scio enim quod Redemptor meus vivat, et in novissimo die de terra surrecturus sim, et rursus circumdabor pelle mea, et in carne mea videbo Deum, quem visurus sum ego ipse, us: reposita est haec spes mea in sinu meo . Quod si de incarnrectione ejus qui est primitiae dormientium, et de spe redemptionis, quae in ipso reposita est omnibus sanctis, recte intelligitur prophetatum; manifeste apparet non discessisse a templo suo gratiam Dei, et fecisse jam tunc Dominum in hoc sancto suo, quod postea in apostolis et martyribus suis spondebat esse faciendum, dicens, Cum autem tradent vos, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini: dabitur enim
Abbreviated transcription (Latin):
tum et totius simul familiȩ ac ne¬
cessitudinũ aceruissimũ finem
constanter equammiterq susci.¬
piat. sed ipsius quoq ꝓpriicor
poris in effabiles cruciatus pro¬
posito nude uoluntatis euincat.
Et dubitarihunc disputante te
nequeat sc̃i iob c̃stituisse exẽplũ
qui aduersus illã insignẽ diabo¬
lice seuitiȩ crudelitatẽ sine dĩ
presidio decertaret. et argum̃to
inimicus ẽfessus sit. Non dñi sed
sob uirtute suꝑatũ. In eo quod s
grauiore conflictũ grã dei obsti¬
tisse non dixit. quasi uir ille
indamnis atq orbitatib debu¬
erit suꝑna ꝓtectione circũ tegi
in carnis autẽ suȩ aĩȩꝙ torm̃tis
ñ eguerit adiuuari. Si gͦ hac ma¬
gnitudine animi quã illata per
singulos om̃sq artus tot morti¬
um pena ñ suꝑat. Nichil inter
scõrũ palmas memorabilius. ni¬
chil inuenitur illustrius . Eaq̃
asseris ex humana tantũ uirtute
subsistere quod erit. Laudis ac
meriti quod inter studia ꝗetis

Expanded text:
tum, et totius simul familiae ac necessitudinum acerbissimum finem constanter aequanimiterque suscipiat; sed ipsius quoque corporis proprii ineffabiles cruciatus proposito nudae voluntatis evincat. Et ut dubitari hinc disputante te nequeat, sancti Job constituis exemplum, qui adversus illam insignem diabolicae saevitiae crudelitatem sine Dei praesidio decertarit: et argumentoinimicus confessus sit, non Domini, sed Job se virtute superatum, in eo quod sibi in graviore conflictu gratiam Dei obstitisse non dixit: quasi vir ille in damnis atque orbitatibus debuerit superna protectione circumtegi, in carnis autem suae animaeque tormentis non eguerit adjuvari. Si ergo hac magnitudine animi, quam illata per singulos omnesque artus tot mortium poena non superat, nihil inter sanctorum palmas memorabilius, nihil invenitur illustrius, eamque asseris ex humana tantum virtute subsistere: quid erit laudis ac meriti, quod inter studia quietis
Abbreviated transcription (Latin):
quasi apłs ex naturali affectu
et non ex gr̃e dono bonã habe¬
at uoluntatẽ. Qui profitetur
ex dõsibi ẽẽ sufficientia etiã co¬
gitandi.
uinta definitione dictũ ẽ. Et ita
sunt hec quodã modo indisere¬
te ꝑmixta atq confusa. ut quid
exquo pendeat inter multos
magna questione uoluatur.
idest utrũ quia initiũ bone uo¬
luntatis prebuerimus misereat᷑
nri dñs. an quia ds̃ misereatur
consequamur bone uoluntatĩs
initiũ. Multi enĩ singula hec ere¬
dentes aiuisto amplius asseren¬
tes. uarus sibiq contrarii sunt
errorib inuoluti. Si enĩ dixeri¬
mus esse ñr̃e bone principium
uoluntatis. quid fuit inꝑsecuto¬
re paulo quid in publicano ma¬
theo quorũ unus cruori ac supli¬
cus innocentũ. alius uiolentis
ac rapinis publicis incubans

Expanded text:
Quasi Apostolus ex naturali affectu, et non ex gratiae bono, bonam habeat voluntatem, qui profitetur ex Deo sibi esse sufficientiam cogitandi. Quinta diffinitione dictum est: « Et ita sunt haec quodammodo indiscrete permista atque confusa, ut quid ex quo pendeat inter multos magna quaestione volvatur, id est, utrum, quia initium bonae voluntatis praebuerimus, misereatur nostri Deus; an, quia Deus miseretur, consequamur bonae voluntatis initium. Multi enim haec singula crerentes ac justo amplius asserentes, variis sibique contrariis sunt erroribus involuti. Si enim dixerimus nostrum esse bonae principium voluntatis, quid fuit in persecutore Paulo, quid in publicano Matthaeo, quorum unus cruori ac suppliciis innocentum, alius violentiis ac rapinis publicis incuba
Abbreviated transcription (Latin):
eni cũ uoluerit quis sanitate ꝑ¬
fruatur. aut de egritudinis mor¬
bo ꝓ arbitrii sui desiderio lib̾at᷑.
quasi medicus nr̃ non etiã hoc
donet morbidis ut uerã desidẽt¬
rent sanitatẽ.
Iuarta definitionẽ dictumẽ.
Ut autẽ euidentius clareat
etiã ꝑ nature bonũ. quod be.¬
neficio creatoris indultũ est.

Expanded text:
um voluerit quis sanitate perfruitur, aut de aegritudinis morbo pro arbitrii sui desiderio liberatur. Quasi medicus noster non etiam hoc donet morbidis, ut et veram desiderent sanitatem. QUARTA DEFINITIONE DICTUM EST: Ut autem evidentius clareat, etiam per naturae bonum, quod beneficio Creatoris indul
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ueniet me qui cũ in nob̾ ortum
ouendã bonȩ uoluntatis inspe
et incitat ad salutẽ. increm̃tũ
tribuens ei quã uel ipse plantaũ.
uel ñr̃o conatu uiderit emer¬
sisse. Iam hic apremissa defini
tione disceditur et quod totũ
gr̃e datum fuerat ex parte nẽ
ubero arbitrio deputatur..ATI.¬
Erua definitione dictũ ẽ nisi qđ¬

Expanded text:
ueniet me. qui cum in nobis ortum quendam bonae nolotatis inspexconfortat et incitat ad salutem, incrementum tribuens ei quam uel ipse plantauit uel nostro conatu uiderit emersisse. nam et atione disceditur, et quod totum gratiae datum fuerat, ex parte nunc libero arbitrio deputatur. TERTIA DEFINITIONE DICTUM EST: Nisi q
Abbreviated transcription (Latin):
recta. caritate accensa. liberał
susceꝑit seruitutẽ. et seruile
gͥ definitionib quas actenus
quedã p̃termittendo discussimꝰ.
non obscurũ neq ambiguum ẽ
quod de gr̃a deisentiãt quod
sincerissimis eius defensorib
obloquii tui. et partẽ uictricis
eccłȩ resumptis de dãnatorũ
seola questiunculis inquietañ.
quas sicut audiumus retexamꝰ.
fiet sermonis nr̃i. immodera¬
ta ꝓlixitas. Cum de his quȩ
ipsorũ scola innotuert̃ facile
pius lector intellegit. ad quȩ
precipitia ꝑueniatur his celli
b in ista lutulentorũ librorũ
cenosam molligine cuius uora¬
gini humor exudet. Necessari¬
um sane̾ existimo ante c̃clusi¬
onẽ uoluminis ea quȩ ostendi¬
mus non ẽgruere catholice
ueritati breuiter c̃iunctimq
digerere. ut quȩ interiectis
responsionib ñris possunt
recordationẽ legentis effugire
fidelius decursa recolantur.
rima gͦ definitione.
dictũ est. Non solũ actuum

Expanded text:
erecta, charitate accensa, liberalem erecta, charitate accensa, liberalem susciperet servitutem, et servilem  definitionibus, quas hactenus quaedam praetermittendo discussimus, non obscurum atque ambiguum est, quid de gratia Dei sentiant, qui sincerissimis ejus defensoribus obloquuntur; et pacem victricis Ecclesiae, resumptis de damnatorum schola quaestiunculis, inquietant; quas si, ut audivimus, retexamus, fiet sermonis nostri immoderata prolixitas: cum de his quae de ipsorum stilo innotuerunt, facile pius lector intelligat, ad quae praecipitia perveniatur his callibus, et in istam lutulentorum rivorum coenosam uliginem cujus voraginis humor exsudet. Necessarium sane aestimo, ante conclusionem voluminis, ea quae ostendimus non congruere catholicae veritati, breviter conjunctimque digerere: ut quae interjectis responsionibus nostris possint recordationem legentis effugere, fidelius simul decursa recolantur. Prima ergo definitione dictum est: « Non solum actuum,
Abbreviated transcription (Latin):
usq infinẽ dei dona ẽẽ dicant᷑.
Qm̃ opitulationes diuinȩ gr̃e
stabilimta sunt uoluntatis
humanȩ. Uolentes oramus:
et tam̃ misit ds̃ sp̃m in corda
nr̃a clamantẽ abba pat̃. Uolen¬
tes. sed sp̃s patris nr̃i qui loꝗt᷑
in nob̃. Uolentes oꝑamur salu¬
tẽ nr̃am et tam̃ ipsum uelle atq.
oꝑari : ds̃ ẽ qui oꝑatur in nobis.
Volentes diligimus dm̃ et ꝓximũ:
et tam̃ karitas ex dõẽ diffusa ẽ¬
ẽ nob̃. hoc de fide. hoc de tole¬
rantia passionũ. hoc de pudici¬
tia c̃iugali. hoc de c̃tinentia uir¬
ginali. oĩbꝙ uirtutib sine ex¬
ceptione ꝓfitemur. Quod ñ
donata essent nobis non inue¬
nirentur innob̾. et quod libe¬
rũ arbitriũ naturaliter hoũm
inclitũ maneat innatura. sed
qualitate et c̃ditione mutata.
ꝑmediatorẽ dei et hoũm.hõem
xp̃m iħm. qui ipsam uoluntat
abeo quod ꝑuerse uolebat auer¬
tit. Et nos id quod bonũ ẽet¬
ei. uelle conuertit. ut delecta¬
tione affecta. fide munda. spe

Expanded text:
in finem Dei dona esse dicantur. Quoniam OPITULATIONES DIVINAE GRATIAE STABILIMENTA SUNT VOLUNTATIS HUMANAE. Volentes oramus; et tamen misit Deus Spiritum in corda nostra clamantem: Abba, Pater . Volentes, sed Spiritus Patris nostri qui loquitur in nobis . Volentes operamur salutem nostram; et tamen id ipsum velle atque operari Deus est qui operatur in nobis . Volentes diligimus Deum et proximum; et tamen charitas ex Deo est , diffusa  nobis . Hoc de fide, hoc de tolerantia passionum, hoc de pudicitia conjugali, hoc de continentia virginali, omnibusque virtutibus sine exceptione profitemur; quod nisi donatae essent nobis, non invenirentur in nobis: et quod liberum arbitrium naturaliter homini inditum maneat in natura; sed qualitate et conditione mutata per Mediatorem Dei et 357 homm: qui ipsam voluntatem ab eo quod perverse volebat, avertit, et in id quod ei bonum esset velle, convertit; ut delectatione affecta, fide mundata, spe
Abbreviated transcription (Latin):
rit. in ierłm quandose obtulerit.
et diem et horã ex presserit. ti¬
midior̾ intra conclauia reuisant᷑
fortiores ad montẽ conuenerĩt.
Deniq intra conclauia hostus
clausis in ducit ioħ̃s discipulos
congregatos propter metũ uidõꝵ.
quos non .xl. lucas. sed plures scri¬
psit fuisse. Istos autẽ matheus
undecĩ solos. ingalilea conuenis¬
se nonsiluit. Deniq: sic habes.
Vndecim autẽ discipłi abierũt
in galileã. in montẽ ubi constitu¬
erat illis is. Et uidentes eũ ad.¬
orauerunt: quidã autẽ dubita¬
uerunt. Quib docendi et bati.¬
zandi tribuit potestatẽ. Vndecĩ
q̃q discumbentib discipulis.
et marcus infine apparuisse scri-¬
bit. quando similiter predicandi.
his per totũ orbẽ mandat offici¬
ũ. Unde hoc conuenientius arbi¬
tror. quod dominus quidẽ man¬
dauerat discipulis. ut in galilea
se uiderent. sed ilł metu intra ẽ¬
claue residentib. primũ se ob¬
tulisse. Postea uero confirmatis

Expanded text:
rit, in Hierusalem quando se obtulerit, rit, in Hierusalem quando se obtulerit, et diem et horam expresserit, timidiores intra conclauia reuisantur, fortiores ad montem conuenerint. denique intra conclaue ostiis clausis inducit Iohannes discipulos congregatos propter metum Iudaeorum, quos non undecim Lucas, sed plures scripsit fuisse. istos autem Matthaeus undecim solos in Galilaea conuenisse non siluit. denique sic habes: undecim autem discipuli abierunt in Galilaeam in montem, ubi constituerat illis Iesus, et uidentes eum adorauerunt, quidam autem dubitauerunt. quibus docendi et baptizandi tribuit potestatem. undecim quoque discumbentibus discipulis et Marcus in fine apparuisse scribit, quando similiter praedicandi his per totum orbem mandat officium. unde hoc conuenientius arbitror quod dominus quidem mandauerit discipulis ut in Galilaea se uiderent, sed illis metu intra conclaue residentibus primo se obtulisse, postea uero confirmatis
Abbreviated transcription (Latin):
guis. prout sp̃s sẽs dabat eloqui
ħis. Diuersitas autẽ uisionum.
frequentiã famulantium signi¬
ficat angelorũ. Iuxta quod dñs
ipse promiserat dicens. Et uide¬
bitis angelos descendentes et a¬
scendentes ad filium hominis.
atq ut ĩa cũ eugłii fine nr̃ q̃q̃
sermo claudatur : cur secundum
matheũ. et marcũ mandat disci.¬
pulis. precedã uos ingalileã. ibi
me uidebitis. scđm lucã uero et
ioħm. etiam in tra con claue ob¬
tulit se uidendũ: Et quidẽ
quod se uidendum frequenter
obtulerit. et plusquã quingentiᷤᷤ
fr̃ib. et petro. et ia cobo. etiam
apłico probabimus testimonio.
Et lucas in actib apłorũ docuit.
quod discipulis manifestauerit
se uiuere post passionẽ suã. mul¬
tis argumentis apparens his. et
disputans de regno dei. Ergo ꝗa
sepius et diuersis apparuit. cũ
in galilea quando sit uisus : ne¬
quaquam descriptum ac defini-¬
tum tempus scriptura signaue¬

Expanded text:
guis quomodo spiritus dabat eloqui guis quomodo spiritus dabat eloqui his. diuersitas autem uisionum frequentiam famulantium significat angelorum iuxta quod dominus ipse promiserat dicens: e t uidebitis angelos descendentes et ascendentes ad filium hominis. atque utinam cum euangelii fine noster quoque sermo claudatur! Cur secundum Matthaeum et Marcum mandat discipulis: praecedam uos in Galilaeam, ibi me uidebitis, secundum Lucan uero et Iohannem etiam intra conclaue obtulit se uidendum? et quidem quod se uidendum frequenter obtulerit et plus quam quingentis fratribus et Petro et lacobo etiam apostoli co probauimus testimonio et Lucas in Actibus apostolorum docuit quod discipulis manifestauerit se uiuere post passionem suam in multis argumentis apparens his et disputans deregno dei. ergo quia saepius et diuersis apparuit, cum in Galilaea quando sit uisus nequaquam praescriptum ac definitum tempus scriptura signaue
Abbreviated transcription (Latin):
improinsus infunderet. Lucas
ergo historice cuncta persecutuᷤᷤ
est. Et ille finẽ expectanit. hic
pulos credidisse profitetur. Sp̃m
si profectioribus in sufflauit.
et reliquis postea tribuendum
promittit. uel isdẽ ibi insuffla¬
uit. hic spopondit. Nec uidet᷑
ẽẽ contrarium. cũ diuisiones sĩt
gratiarum. Alui enimdatur ser¬
mosapientiȩ. alii sermoscientiȩ.
secundum eundẽ sp̃m. Alteri
fides. in eodẽ spũ. Alii gratia
curationum alii genera lingua¬
rũ. Ergo aliam in sufflauit ibi
operationẽ. hic aliam pollicet᷑.
Ibi enim remittendorum gr̃a
tributa est peccatorum : quod
ẽẽ uidetur augustius. Et idõ
in sufflatur axp̃o: ut credas sp̃m¬
Ds̃ enĩ solus peccata dimittit.
Lucas autẽ. linguarũ gratiam
discribit effusã. Deniq ibi ha¬
bes. Accipite spm̃ scm̃. quorũ
remiseritis peccata remittuntur¬
eis. At uero in actib apłorũ sic
habes. Et repletisunt om̃s spũ
sc̃o. et ceperunt loqui uarus lin¬

Expanded text:
inprouisus infunderet. Lucas inprouisus infunderet. Lucas ergo historice singula prosecutus est; ille finem spectauit, hic pse discipulos credidisse profitetur. Spiriasi perfectioribus insufflauit et reliquis postea tribuendum esse promittit uel isdem ibi insufflauit, hic spopondit. nec uidetur esse contrarium, cum diuisi ones sint gratiarum; alii enim datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eundem spiritum, alteri fides in eodem spiritu, alii gratia curationum, alii genera linguarum. ergo aliam insufflauit ibi operationem, hic aliam pollicetur; ibi enim remittendorum gratia tributa est peccatorum, quod esse uidetur augustius, et ideo insufflator a Christo, ut credas spirdeus enim solus peccata dimittit. Lucas autem linguarum gratiam describit effusam. denique ibi habes : accipite spiritum sanctum; quorum remiseritis peccata, remissa erunt. at uero in actibus apostolorum sic habes: et repleti sunt omnes spiritu sancto et coeperunt loqui uariis lin
Abbreviated transcription (Latin):
neris. Nam quis martirium non
eligeret. si libenter mori posset:
Ergo et petrus indetur nolle. sed
parat iuncere. Et quid mirum
sipetrus nolit: cũ dñs dicat. pa¬
ter si fieri potest. transfer ame
calicẽ hunc uerũtamen ñ mea
uoluntas sed tua fiat : Deniq
post tẽptationẽ presũptionis
suȩ. petrus iã non audet uolun¬
tatis perseuerantiam polliceri.
sed quasi ad solatiũ sui. consortiũ
querit alterius. Tot igitur ad¬
ductis uirtutũ exemplis. petrũ
credimus non potuisse dubitare.
Ioħm quoq credidisse manife¬
qui im tunc credidit. postea¬
quã uacuũ corporis uidit sepul¬
chrum. Cur ergolucas inducit
fuisse turbatos: Ptimo om̃iũ
quia paucorũ opinionẽ. senten¬
tiam maioris partis in cludit.
Deinde. quia et si petrus de re¬
surrectione crediderat. turbari
tamen potuit cum uideret. qđ
se dominus cũ corpore. et in ea
quȩ uestibuli s obseratis. et con¬
structis erant septa parietibus.

Expanded text:
neris. nam quis martyrium non neris. nam quis martyrium non eligeret, si libenter mori posset? ergo et Petrus uidetur nolle, sed parat uincere. et quid mirum si Petrus nolit, cum dominus dicat: pater, si fieri potest, transfer a me calicem hunc; uerum tamen non mea uoluntas, sed tua fiat? denique post temtationem praesumtionis suae Petrus iam non audet uoluntatis perseuerantiam polliceri, sed quasi ad solacium sui consortium quaerit alterius. Tot igitur adducti uirtutis exemplis Petrum credimus nOli potuisse dubitare. Iohannem quoque credidisse manifequi iam tunc credidit posteaquam uacuum corporis uidit sepulchrum. cur ergo Lucas inducit fuisse turbatos? primo omnium quia paucorum opinionem sententia maioris partis includit, deinde quia etsi Petrus de resurrectione crediderat, turbari tamen potuit, cum uideret quod se dominus cum corpore et in ea quae uestibulis obseratis et constructis erant saepta parietibus
Abbreviated transcription (Latin):
nis corona decernitur. Cũ eẽs in¬
quit iunior cingebas te et ambu¬
labas ubi uolebas. Cũ autẽ senu¬
eris extendes manus tuas. et a-¬
lius te cinget. et ducet quo tuñ
ins. Bona senectus. non uitȩ lon¬
ginquitate imbecilla adusum.
sed maturitate uirtutis ad mar-¬
tirium preparata. Quȩ lascruiã
corporalium reprimat uolupta.¬
tum: nec indulgeat cupiditati.¬
bus. dulcia quȩq declinet. speci¬
osa non appetat. Caro enĩ con¬
cupiscit ad uersus spiritum et tran̾¬
uersarios tramites gradiendi q̃
uelit. diuersariũ sibi inuenit
uoluptatum. Bona uero mer¬
tis senectus. quȩ non id quod
suaue corporis. sed quod mentiᷤ
utile putat eligit. nec uolunta¬
rio corporis capitur appetitu.
sed repugnandi moderamine
quasun uita reuocatur. Ergo et
petrus. et si paratus erat animo
subire martirium. tamen ubi
periculum ad uenit. constantiã
mentis inflexit. Capit em̃ nos
suauitate sui. celestis usus mu¬

Expanded text:
nis, corona decernitur. cum esses innis, corona decernitur. cum esses inquit iunior, cingebas te et ambulabas ubi uolebas; cum autem senueris, extendes manus tuas et alius te praecinget et ducet quo tu non uis. bona senectus, non uitae longaeuitate inbecilla ad usum, sed maturitate uirtutis ad martyrium praeparata; quae lasciuiam corporalium reprimat uoluptatum nec indulgeat cupiditatibus, dulcia quaeque declinet, speciosa non adpetat; caro enim concupiscit aduersum spiritum et transuersarios tramites gradiendi qua uelit diuersarum sibi inuenit uoluptatum. bona uero mentis senectus, quae non id quod suaue corpori, sed quod menti utile putat eligit nec uoluntario corporis capitur appetitu, sed repugnanti moderamine quasi inuita reuocatur. ergo et Petrus etsi paratus erat animo subire martyrium, tamen ubi periculum aduenit, constantiam mentis inflexit; capit enim nos suauitate sui caelestis usus mu
Abbreviated transcription (Latin):
ei iħs. Pasce agnos meos. Bene c̃¬
sciuis sui. non ad tẽpus assũptũ.
sed iã dudum deo cognitũ: petruᷤᷤ
testificatur affectũ. Quis . ẽ. alius
quide se hoc facile profiteri posit.
Et ideo quia solus profitetur ex
om̃ibus: ante fertur. Maior cnĩ
omibris caritas. Iuud quoq dili¬
gentius intuendũ: cur cũ dñs
dixerit diligis me. ille respondit.
Tuscis domine quia amote. In
quo uidetur michi dilectio habe¬
re armi caritatẽ. amor quendã¬
estum conceptum corporis. ac m̃¬
tis ardorẽ. Et petrũ opinor non
solum animi. sed etiam corporis
sui. circa dei cultũ signare flagrã¬
tiam. Deniq tertio dominus ñ
iãm diligis me. sed amas me in¬
terrogauit. Non agnos ut primo
quodam lacte uescendos. nec o¬
uiculas ut secundo. sed oues pasce¬
re iubetut. per fectiores ut perfe¬
ctior gubernaret. Et ideo quasi
perfecto in omibus. quẽ caro iã
reuocare non posset agła. passio¬

Expanded text:
et Iesus: pasce agnos meos. bene coet Iesus: pasce agnos meos. bene conscius sui non ad tempus adsumtum, sed iamdudum deo cognitum Petrus testificatur affectum. quis est enim alius, qui de se hoc facile profiteri possit? et ideo quia solus profitetur ex omnibus, omnibus antefertur; maior enim omnibus caritas. Illud quoque diligentius intuendum, cur cum dominus dixerit: diligis me? ille respondit: tu scis, domine, quia amo t e. in quo uidetur mihi dilectio habere animi caritatem, amor quendam aestum conceptum corporis ac mentis ardore, et Petrum opinor non solum animi sed etiam corporis sui circa dei cultum signare flagrant iam. denique tertio dominus non iam diligis me? sed amas me? interrogauit et iam non agnos, ut primo, quodam lacte uesceudos nec ouiculas, ut secundo, sed oues pascere iubetur perfectiores ut perfectior gubernaret. et ideo quasi perfecto in omnibus, quem caro iam reuocare non posset a gloria passio
Abbreviated transcription (Latin):
cũ .lxͭx. uidet et quando thomaᷤ
credidit. uidet cũ piscaretur. Sed
non uidisse contentus. impatienᷤ
desiderii: negligens captionis.
immemor periculi. non tamen ĩ¬
memor reuerentiȩ: ubi dominũ
uidit in litore. ueste se texit.
serũ estimans. si cũ ceteris nauigi¬
o per uenaret. Siccũ in mare dñs
ambularet superundas maris na¬
turȩ suȩ oblitus occurrit. Sic cũ
turbas gladiũ solus exeruit. Sic
et nunc cũ dominus stetisset inli¬
tore. periculoso cõpendio. religio¬
sum maturauit obsequiũ. Non ẽ
igitur dubium credidisse petrũ.
et credidisse quia dilexit: dilexis¬
se quia credidit. Unde et contri-¬
statur. quia tertio in terrogatur
amas me. Is enĩ in terrogatur. de
quo dubitatur. Sed dominus non
dubitabat qui in terrogabat.
non ut disceret. sed ut doceret.
que eleuandus in celũ. amoris sui
nobis uelut uicariũ relinquebat.
Sic eñi habes.
imon iohis diligis me: Utiq
tuscis dñe quia amote. Dicit

Expanded text:
cum septuaginta, uidet et quando Thomas cum septuaginta, uidet et quando Thomas credidit, uidet cum piscaretur, sed non uidisse cdesiderii, negligens captionis, immemor periculi, non tamen immemor reverentiae; ubi Dominum vidit in littore, veste se texit, serum aestimans si cum caeteris navigio perveniret. Sic cum in undis Dominus ambularet, super undas maris naturae suae oblitus occurrit : sic cumturbas gladium solus exeruit : sic et nunc cum Dominus stetisset in littore periculoso, compendio religiosum maturavit obsequium . 175. Non est igitur dubium credidisse Petrum, et credidisse quia dilexit, dilexisse quia credidit. Unde et contristatur quia et tertio interrogatur: Amas me ? Is enim interrogatur, de quo dudubitat, qui interrogabat, non ut disceret, sed ut doceret quem eleuandus in caelum amoris sui nobis uelut uicarium relinquebat. sic enim habes: Simon Iohannis, diligis me? utique tu scis, domine, quia amo te. dicit
Abbreviated transcription (Latin):
succinctius scripsisse non dubi¬
um est. Quomodo enim soli ce¬
phȩ uisum dicerent: si ab om̃ib
erat uisus : Sed sicut exmulie¬
ribus. mariȩ. et aliȩ mariȩ mag¬
dalenȩ. ita ex uiris. petro uisus
est primo mane. Et paulus sic
ait. Tradidi enim uobis in pri
mis quod et accepi. quia xp̃s
mortuus ẽ scđm scripturas. et ꝗa
sepultus ẽ. et quia resurrexit die
tertia scđm sꝑ̃ scripturas . et quia¬
uisus ẽ. cephȩ. Et ideo marcus
specialiter in ducit uiuenẽ man¬
dantẽ. ut petro et discipulis di-¬
cerent mulieres. quia surrexit
dominus. Petrus ergosolus ui¬
dit dominũ. Deuotio enĩ parata
semper et prompta credebat.
Et ideo studebat frequentiora
fidei signa colligere. alibi cum
ioħe. alibi solus. Ubiq tamen ĩ¬
piger currit. ubiq aut solus aut
primus. non contẽptus uidisse
quȩ uiderat. repetit intuenda.
Et querendi deum amore succen¬
sus. non satiatur uidendo. Hidet
solus. uidet cũ undecim. Nidet

Expanded text:
succinctius scripsisse non dubisuccinctius scripsisse non dubium est. quomodo enim soli Cephae uisum dicerent, si ab omnibus erat uisus? sed sicut ex mulieribus Mariae et aliae Mariae Magdalenae ita ex uiris Petro uisus est primo mane. et Paulus sic amis, quod et accepi, quia Christus mortuus est secundum scripturas et quia sepultus est et quia resurrexit die tertia secundum scripturas et uisus est Cephae. et ideo Marcus specialiter inducit iuuenem mandantem ut Petro et discipulis dicerent mulieres quia surrexit dominus. Petrus ergo uidit solus dominum; deuotio enim parata semper et promta credebat et ideo studebat frequentiora fidei signa colligere. alibi cum Iohanne, alibi solus, ubique tamen inpiger currit, ubique aut solus aut primus, non contentus uidisse quae uiderat repetit intuenda et quaerendi domini amore succensus non satiatur uidendo. uidet solus, uidet cum undecim, uidet
Abbreviated transcription (Latin):
locuntur. ipse stetit in medg̃o e¬
orum. et dicit eis. Pax uobis. Ego
sum. nolite timere. Conturbati
quoq et conteriti. existimabãt
se spiritũ uidere. Et potest uide.¬
ri hic plures fuisse. sed quia et
hic sero resurrectionis die. Nam
uespera scente iã die. qui fuerãt
ingressi manere cũ dño. ubi ille
sese repente sub duxit. eadẽ ho¬
ra ad discipulos hu duo remeas.¬
se produntur. quando palpandũ
illa unasabbatorũ inducitur ap¬
paruisse discipulis. et uulnera ob¬
tullisse palpanda. Nequid ambi
gutatis afferret. putauimus di¬
ligentius requirendũ. Uidetur
enim separatĩ istis undecĩ de¬
monstrasse: sicut se ammoni et
cleophȩ seorsum iam uespere de¬
monstrauerat. Et quẽ admodũ
isti duo.ita etiam uidentur illi
undecim ad confirmandos reli¬
quos conuenire potuisse. Deniq
et conturbatisunt. ut habes scđm
lucã. Et ideo aperuit illissensum.
ut in telligerent ea quȩ scripta
sunt. Hunc autẽ latius. illum

Expanded text:
loquuntur, ipse stetit in medio eloquuntur, ipse stetit in medio eorum et dixit his: pax uobis; ego sum, nolite timere. conturbati quoque et conterriti existimabant se spiritum uidere. et possent uideri hic plures fuisse; sed quia et hic sero resurrectionis die - nam aduesperescente iam die qui fuerant ingressi manere cum domino, ubi ille sese repente subduxit, eadem hora ad discipulos hi duo remeasse produntur, quando palpandum illa, una sabbatorum inducitur apparuisse discipulis et uulnera obtulguitatis afferret, putavimus diligentius requirendum. 173. Videtur enim separatim se istis undecim demonstrasse, sicut se Ammaoni et Cleophae seorsum jam vespere demonstraverat: et quemadmodum isti duo, ita etiam videntur illi undecim ad confirmandos reliquos conuenire potuisse. denique et conturbati sunt, ut habes secundum Lucan, et ideo aperuit illis sensum, ut intellegerent ea quae scripta sunt. hunc autem latius, illum
Abbreviated transcription (Latin):
rico usus circuitu. ille cõpendio.
Quia et de illo dubitari nõpotest.
quia testimoniũ perhibet dehiᷤᷤ
quibus ipse in terfuit. et uerũ
est testimonium eius. Ab hoc qq̃
nẽ. equũ ẽ propulsari. Et ideo
utrũq uerũ putamus. non sentẽ¬
tiarum uarietate. nec personaꝵ
diuersitate distinctum. Nam
sun pͥmo lucas eos non credidisse
dicat. postea tamen credidisse¬
e demonstrat. Et si prima con¬
sideremus. con traria sunt.Sise¬
quentia. certũ ẽ conuenire: Ipsa
igitur scripture uerba conside¬
remus. Ioħs sic ait. Et gauisi sũt¬
S discipuli. uiso domino. Dicit gͦ
Neis iterũ. Pax uobis. Sicut misit¬
N me pater. et ego mitto uos. Et¬
II cũ hoc dixisset. insufflauit his¬
N et dixit. Accipite spiritũ scm̃.¬
I Quorũ remiseritis peccata remit.¬
s tuntur eis: et quorũ retinueritis.
Nrecenta sunt. lucas autẽ dicit
NEt quomodo cognouerunt eũ¬
N in fractione panis. Cũ hȩc autẽ

Expanded text:
rico usus circuitu, ille conpendio, rico usus circuitu, ille conpendio, quia et de illo dubitari non potest qui testimonium perhibet de his quibus ipse interfuit, et uerum est testimonium eius. ab hoc quoque, nem aequum est propulsari. et ideo utrumque uerum putamus, non sententiarum uarietate nec personarum diuersitate distinctum. nam etsi in primo Lucas eos non credidisse dicat, postea tamen credidisse demonstrat. et si prima consideremus, contraria sunt, si sequentia, certum eat conuenire. ipsa igitur scripturae uerba consideremus. Iohannes sic ait: et gauisi sunt discipuli uiso domino. dicit ergo his iterum:pax uobiscum; sicut misit me pater, et ego mitto uos. et cum hoc dixisset, insufflauit his et dixit: accipite spiritum sanctum. quorum remiseritis peccata, remittuntur his et quorum retinueritis retenta sunt. Lucas autem dicit: et quomodo cognouerunt eum in fractione panis. cum haec autem
Abbreviated transcription (Latin):
tur enim corpus animale. resur¬
git spirituale. Sed illud subtili¬
us. hoc crassuis. ut p̾ote adhuc t̃¬
renę labis qualitate con cretũ.
Nar quomodo non corpus. in
quo manebant in signa uulnerũ
uestigia cicatricum . que dominuᷤ
palpando obtulit: in quo nonso
lum fidẽ firmat. sed etiam deuo¬
tionẽ acuit. quod uulnera susce¬¬
pta pronobis cȩlo inferre maluit.
abolere noluit. ut deo patri. nr̃e
pretia libertatis ostenderet. Talẽ
sibi pater ad dexterã locat. trophea
nr̃ȩ salutis amplectens. Tales illic
martires.: nobis cicatricis suȩ coro¬
nã monstrauit. Et qm̃ sermo huc
noster euasit. consideremus qua
gratia scđm ioħm crediderint a¬
p̾li qui gauisi sunt. secundũ lucã
quasi in creduli redarguuntur.
Ibi spiritũ acceperint scm. hic se¬
dere in cuutate iubeantur. quo ad
induantur uirtutẽ exalto. Et ui.¬
detur michi quasi apłs maiora
et altiora tetigisse. hic sequentia
et humanis proxima. Hic ysto¬

Expanded text:
tur enim corpus animale, surtur enim corpus animale, surgit corpus spiritale, sed illud subtilius, hoc crassius, utpote adhuc terrenae labis qualitate concretum. nam quomodo non corpus, in quo manebant insignia uulnerum, tibus, et ipsi custodes terrentur amplius, quod usu uenit somno lum fidem firmat, sed etiam deuotionem acuit, quod uulnera suscepta pro nobis caelo inferre maluit, abolere noluit, ut deo patri nostrae pretia libertatis ostenderet. talem sibi pater ad dexteram locat tropaea nostrae salutis amplectens, tales illic martyres nobis cicatricis suae corona monstrauit. Et quoniam sermo huc noster euasit, consideremus qua gratia secundum Iohannem crediderint apostoli, qui gauisi sunt, secundum Lucan quasi increduli redarguantur, ibi spiritum acceperint sanctum, hic sedere in ciuitate iubeantur, quoadusque induantur uirtute ex alto. et uidetur mihi quasi apostolus maiora et altiora tetigisse hic sequentia et humanis proxima: hic histo
Abbreviated transcription (Latin):
detur qualitate dubitasse. Et ta¬
ctu suo debuit me docere. sicut
docuit et paulus. O portet enim
hoc corruptibile induere incorru
ꝑtiõem. ⁊ hoc mortale ĩduere imm
Facilius enĩ credimus quod uide¬
mus. Habuit autẽ ad mirandi ca¬
usam thomas. cũ uideret clausiᷤ
om̃ibus per in ina septa corpori¬
bus. in offensa cõpage corpus in¬
sertum. Et ideo mirũ. quomodo
se natura corporea per impenet̾ra¬
bile corpus infuderit. In uisibili
aditu. uisibili conspectu. tangifa¬
cilis. difficili estimari. Denq
conturbati discipuli. estimabãt
se spm̃ uidere. Ideo dominus ait
speciemi resurrectionis nobis osten¬
deret. palpate in quit et uidete.
quia sp̃s carnẽ et ossa non habet.
sicut me uidetis habere. Non gͦ
per incorpoream naturã sed per
resurrectionis corporeȩ aequalita¬
tẽ ĩper uia usu elausa penetraũ.
Nam quod tangitur corpus ẽ
quodpalpatur corpus ẽ. In cor-¬
pore autẽ resurgimus. Semina¬

Expanded text:
detur qualitate dubitasse; et tadetur qualitate dubitasse; et tactu suo debuit me docere, sicut docuit et Paulus: Oportet enim hoc corruptibile induere incorruptionem, et hoc mortale induere immofacilius enim credimus quod videmus. Habuit autem admirandi causam Thomas, cum videret clausis omnibus per invia septa corporibus, inoffensa compage, corpus insertum; et ideo mirum quomodo se natura corporea per impenetrabile caditu uisibili conspectu, tangi facilis difficilis aestimari. Denique conturbati discipuli aestimabant se spiritum uidere, et ideo dominus, ut speciem nobis resurrectionis ostenderet, palpate inquit et uidete quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me uidetis habere. non ergo per incorpoream naturam, sed per resurrectionis corporeae qualitatem in peruia usu clausa penetrauit. nam quod tangitur corpus est, quod palpatur corpus est; in corpore autem resurgimus; semina
Abbreviated transcription (Latin):
ipse mneus frater. soror. et mater
si aperfectioribus caprpotest
Fundatioribus. huius fider pre¬
rogatiua seruatur. mulieribus
autẽ docere in eccła non permit¬
to. Domi uiros suos interrogent.
Ad eos ergo mittitur qui domestici
sunt. et accepit prescriptũ man¬
dati. Neo fugit hoc loco sensisse
quosdã. iddeo xp̃m noluisse tan¬
gi. quia nondũ receperat tipũ
quẽ cõmendauerat patri. quasi
adhuc cũ tangere nondeberet.
Ascendo adipatrẽ meũ et patr̃e
ur̃m. deũ meũ. et deũ uestrum.
Bene distinxit. quia mulieri lo¬
quebatur. Non em̃ cõmunis no¬
bis natura cũ xp̃o. nisi conditioniᷤᷤ
humanȩ. Illi paterna generatio
propria. nobis ac optione uolun¬
taria. Illi pernaturã nobis per
gratiã. Illi untate misterit. no¬
bis potestate cȩlesti. Dicit̾ aliꝗs.
Quomodo ergo thomas cũ ad huc
nor crederet. tetigit tam̃ xp̃m:
Sed ile non de resurrectione
domini. sed de resurrectionis ui¬

Expanded text:
ipse meus et frater et soror et mater ipse meus et frater et soror et mater si a perfectioribus capi potest, fundatioribus hujus fidei praerogativa servatur: Mulieribus autem docere in Ecclesia non permitguento uespere sabbati. istarum Ad eos ergo mittitur, qui domestici sunt: et accepit praescripta mandata . 166. Nec fugit hoc loco sensisse quosdam ideo Christum noluisse tangi, quia nondum receperat typum quem commendaverat Patri, quasi adhuc eum tangere non deberet. 167. Ascendo ad Patrem meum, et Patrem vestrum, Deum meum, et Deum vestrum . Bene distinxit, quia mulieri loquebatur; non enim communis nobis natura cum Christo, nisi conditionis humanae. Illi Pater generatione propria, nobis adoptione voluntaria: illi per naturam, nobis per gratiam: illi Deus unitate mysterii, nobis potestate coelesti. 168. Dicit aliquis: Quomodo ergo Thomas cum adhuc non crederet, tetigit tamen Christum ? Sed ille non de resurrectione Domini, sed de resurrectionis vi
Abbreviated transcription (Latin):
ne tamen fidei. nuntia destina.¬
tur. Prohibetur autẽ tangere.
quia non dũ in habitare in xp̃o
corꝑoraliter plenitudinẽ dunm.¬
tatis sicut paulus acce̾perat. non¬
dũ cuacuauerat lubricã scłi. car¬
nis ambiguũ. nondum uita ui-¬
xerat xp̃i. Demiq ista nec ad orat
dominũ. nec pedes tenet. ficut
illa maria. in quau̾tiq non tam¬
obsequium corporale quã plene
fidei designatur affectus. quod
qui tenetur. Nonergo tangi da.¬
minus fastidit afemina. cuius
et maria pedes unxit unguento.
nec tactũ designatur. sed profe¬
ctum docet. quia non om̃s xp̃m
possunt tangere resurgentẽ.
quẽ tetigerunt in hac uita et
corpore cõmorantẽ. Qui uult
xp̃m tangere. sua menbra mor¬
tificet. et resurrecturo similis. in¬
renuntiare terrenis. Quid ẽ igit̃
nolime tangere Noli manum
ad hibere maidribus. sed uade
ad Pr̃s meos. hoc est ad perfectio¬
res. Quicunq em̃ fecerit uolun¬
tatẽ patris mei qui incelis est:

Expanded text:
nae fidei, tamen nuntia destinanae fidei, tamen nuntia destinatur. prohibetur autem tangere, quia nondum inhabitare in Christo corporaliter plenitudinem diuinitatis sicut Paulus acceperat, nondum euacuauerat lubricum saeculi, carnis ambiguum; nondum uitam uixerat Christi. denique ista nec adorat dominum nec pedes tenet, sicut stae dixisse contraria, tamen diobsequium corporale quam plenae fidei designatur affectus, quod qui tenetur. Non igitur tangi dominus fastidit a femina, cuius et Maria pedes unxit unguento, nec tactum dedignatur, sed profectum docet, quia non omnes Christum possunt tangere resurgentem, quem tetigerunt in hac uita et corpore conmorantem. qui uult Christum tangere sua membra mortificet et resurrecturo similis inrenuntiare terrenis. quid est igitur: noli me tangere? noli manum adhibere maioribus, sed uade ad fratres meos, hoc est ad perfectiores - quicumque enim fecerit uoluntatem patris mei qui in caelis est
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s: que ad modum queritur.
Nescitur ergo quiqueritur. quã¬
do non agnoscltur cum uidetur.
Deniq xp̃m uidebat. et ortula¬
num putabat. Sic enĩ habes. Iua
existimans quia ortulanus eẽt.
dicit ei. Dñe. si tu sustulisti eũ.
dicito michi ubi posuisti cũ. et
ego eũ tollã. Et si fide incerta.
tamen sermone non lubrica. Et¬
si ortulanũ putauit: tamen deifi¬
lium designauit. Et si adhuc ñ
credat : tamen affectat ut credat.
Ipse enim corpus tulit. qui susci¬
tauit. Ergo ueniabilis error mu¬
ueris. quȩ licet dubitare non de¬
buit. Xp̃i corpus per głam resur¬
rectionis assũptum. doceri tam̃
gestit axp̃o. et fidẽ suã iam de-¬
uotam promittit. ut et ipsa il¬
ludim tollat de terris. et ad dex¬
terã dei querat. Deniq post haec
uerba. non mulier. sed maria iã
udeatur. Aliud c̃ eñ cõmue uul¬
gi nomen. aluid speciale per so¬
ne xpm̃ sequentis. Et ad disci¬
pulos licet non dir arbitra. ple¬

Expanded text:
Christus, quemadmodum quaeritur? Christus, quemadmodum quaeritur? nescitur ergo qui quaeritur, quando non agnoscitur, cum uidetur. denique Christum uidebat et hortulanum putabat: sic enim habes: illa existimans quia hortulanus est dixit ei: domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi, ubi posuisti eum, et ego tollam e u m. etsi fide incerta, tamen sermone non lubrica; etsi hortulanum putauit, tamen dei filium designauit; etsi adhuc non credat, tamen adfectat ut credat; ipse enim corpus tulit qui suscitauit. ergo ueniabilis error mulieris, quae licet dubitare non debuit Christi corpus per gloriam resurrectionis adsumtum, doceri tamen gestit a Christo. et fidem suam iam deuota promittit, ut et ipsa illud iam tollat e terris et ad dexteram dei quaerat. denique post haec uerba non mulier, sed Maria iam uocatur; aliud est enim conmune uulgi nomen, aliud speciale personae Christum sequentis. et ad discipulos, licet nondum arbitra ple
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. et nonsciebat quia iħs eẽt. Me¬
rito tangere non potuit : quȩ uide¬
re non poterat. Nam qui uidet.
tangit. Itaq quid in tersit in ter
illam et hanc mariam. scriptura
distinguit. Illa occurrit. ut iħm
uideat. hec retrorsum conuertit᷑.
Illa salutatur. hȩc redarguitur.
Demiq sic habes. Dicit ei iħs.
Mulier : Quȩ non credit muli¬
er est: et adhuc corporei sexus
appellatione signatur. Nã quȩ
credit occurrit inuirũ perfectũ.
in mensuram aetatis plenitadimᷤ
xp̃i. Carens iam nomine sccull.
corporis sexu. lubrico iuuentutiᷤ.
multilo quiosenectutis. Dicit
ergo iħs. Mulier. quid ploras.
Quasi dicat. Non lacrimas deus
nudas. sed fidẽ exigit. Bone lacri¬
me. si xp̃m agnoseas. Quẽ queri
inquit. Moliminaenm sera do¬
minus condẽnat. Sed bene ad¬
didit. quẽ queris. non quo iste du¬
bitet quẽ requirat. sed quia ilia
qũe quente ignorat. Non enĩ xp̃m
querit. quẽ putat raptũ. Ad est

Expanded text:
tem et non sciebat quia Iesus est. metem et non sciebat quia Iesus est. merito tangere non potuit, quae uidere non potuerat; nam qui uidet tangit. Itaque quid intersit inter illam et hanc Mariam, scriptura distinguit. illa occurrit, ut Iesum uideat, haec retrorsum conuertitur; illa salutatur, haec redarguitur. denique sic habes: dicit e i Iesus: mulier. quae non credit mulier est et adhuc corporei sexus appellatione signatur; nam quae credit occurrit in uirum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi carens iam nomine saeculi, corporis sexu, lubrico iuuentutis. multiloquio senectutis. dicit ergo Iesus: mulier, quid ploras? quasi dicat: non lacrimas deus nudas, sed fidem exigit. bonae lacrimae, si Christum agnoscas. quem quaeris? inquit; molimina enim dominus sera condemnat. sed bene addidit quem, non quo iste dubitet quem requirat, sed quia illa quem quaerat ignorat; non enim Christum quaerit, quem putat raptum. adest
Abbreviated transcription (Latin):
contentus solus te sequi. nos qq̃¬
docuit. quẽ ad modũ tesequa m̃.
et ubi te reperire possimus. dic̃s.
Si ergo con surrexistis cũ xp̃o.
quȩ sursum sunt quęrite. ubi xp̃s
est ad dexterã dei sedens. Et ne
oculorum magis hȩc quã ammo-¬
tum putaremus officiũ. ad didit.
Quȩ sursum sunt sapite. non quȩ
super terrã. Ergo non super terr̃a
neq in terra. nec scđm carnẽ te
querere debemus. si uolumus in¬
uenire.Nunc enim scđm carnem
iam non nouimus xp̃m. Deniq
stephanus nonsupra terrã quȩsiũ.
quistantẽ te addexterã dei uidit.
Mana autẽ quȩ querebat in terra
tangere non potuit. stephanus
tetigit. qui quesiuit incęlo. Stepha¬
nus in ter iudȩos uidit absentem.
maria inter angelos non uidit pre¬
sentẽ. Sed quare non potuerit illa
tangere. eugłista ipse nos docuit.
dicens: quia cũ te uideret. nescie¬
bat quia tues. Sic eñi habes. Conũ¬
sa est retrorsum. et uidit iħm stan¬

Expanded text:
monumentum Ioseph. non habemonumentum Ioseph. non habedocuit quemadmodum te sequamur et ubi te repperire possimus dicens: si ergo consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est ad dexteram dei sedens. et ne oculorum magis hoc quam animorum putaremus officium, addidit: quae sursum sunt sapite, non quae super terram. ergo non supra terram nec in terra nec secundum carnem te quaerere debemus, si uolumus inuenire; nunc enim secundum carnem iam non nouimus Christum. denique Stephanus non supra terram quaesiuit, qui stantem te ad dexteram dei uidit, Maria autem, quae quaerebat in terra, tangere non potuit. Stephanus tetigit, quia quaesiuit in caelo, Stephanus inter Iudaeos uidit absentem, Maria inter angelos non uidit praesentem. sed quare non potuerit illa tangere, euangelista ipse nos docuit dicens, quia cum te uideret, nesciebat quia tu es. sic enim habes: conuersa est retrorsum et uidit I esum stan
Abbreviated transcription (Latin):
nientibus mercedem pia largita.¬
te soluentem. Namet qui sexta
hora uenit. non ẽ mercede frau¬
datus. et qui undecima. plenitu.
bieras. qui in manus patris cõmen¬
daueras sp̃m: Aut quando ab eẽ
potes. qui semper in patre es. et¬
cumpatre semper: Deniq: ipse
dixisti. Si descendero adinfernũ
ades. Si sũpsero pennas meas dilu
culo. et habitauero in ex tremis
maris. et enĩ illuc manus tua de-¬
ducet me. Aut quomodo ascen¬
dis. qui ubiq sẽper es : Descendi¬
sti quidẽ filius hominis. nec pa¬¬
tricũ descenderes ab fuisti. Sed
descendisti nobis. ut te oculis ac-
mentibus uideremus. ut in te
crederemus. Ergo ascendisti nob.
ut te sequeremur mentibus. quẽ
oculis uidere nonpossumus. ascẽ¬¬
disti apostolis quibus dixisti
Qui me uidet. uidet et patrẽ m̃m.
Deniq ioħs ubi te quereret. sciũ.
Apud patrẽ quȩ siuit. et repperit.
Et ideo ait. Et uerbũ erat apud
deũ. Ascendisti et paulo: qui ñ

Expanded text:
nientibus mercedem pia largitanientibus mercedem pia largitate solventem; nam et qui sexta hora venit, non est mercede fraudatus: et qui undecima, plenitberas, qui in manus Patris commendaveras spiritum? Aut quando abesse potes, qui semper in Patre es, cum Patre semper? Denique ipse dixisti: Si descendero in infernum, ades: si sumsero pinnas meas ante lucem et habitem in extremo maris, etenim illo manus tua deducet me. aut quomodo ascendis, qui ubique semper es? Descendisti quidem filius hominis nec patri, cum descenderes, afuisti, sed descendisti nobis, ut te oculis ac mentibus uideremus, ut in te crederemus. ergo et ascendisti nobis, ut te sequeremur mentibus, quem oculis uidere non possumus. ascendisti apostolis, quibus dixisti: qui me uidit uidit et patrem. denique Iohannes ubi te quaereret sciuit. aput patrem quaesiuit et repperit et ideo ait: et uerbum erat aput deum. ascendisti et Paulo, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
tuum credis. operi tamen diuini¬
tatis plenitudine suȩ. Ungue
illud mirra et aloe. ut bonus
odor xp̃isis. Bonum linteum.
misit ioseph: ille uir iustus. Et
fortasse illud quod uidit petrus
e cȩlo adse esse dimissum: in quo
erant genera quad rupedum: et
ferarum. et uolucrum. adsimili¬
tudinem gentilium figurata.
Mistico igitur unguento illopi¬
stico consepelitur acdesia. quȩ
diuersitatem populorum fidei su¬
ȩ commumone sociauit. De hoc
ioseph. in ioħe solo in uenio. quod
occultus uenerit ad pilatum. pro¬
pter metum uideorum. Quomo¬
do iustuslatebram periculi timo¬
re quȩ siuit : Ego autem puto.
quod ideo occulte petierit. ut
corpus impetraret. non ut peri.¬
culum caueret. Et tamen quid
mirum si occultabatur iustus:
quando quidẽ occultabantur
et apostoli iuistorũ magistri.
Uem et tuuel sero. uel nocte. uel
quacũq hora. Quacũq ueneris.
iħm inuenies ad suscipiendum
paratum. nec minorem seruis ue¬

Expanded text:
tuum credis, operi tamen diuinituum credis, operi tamen diuinitatis plenitudine suae. ungue illud murra et aloe, ut bonus odor Christi sis. bonum linteum misit Ioseph ille uir iustus, et fortasse illud quod Petrus uidit e caelo ad se esse demissum, in quo erant genera quadrupedum et ferarum et uolucrum ad similitudinem gentium figurata. mystico igitur unguento illo pistico consepelitur ecclesia, quae diuersitatem populorum fidei suae conmunione sociauit. 25 De hoc Joseph in Johanne solo inuenio quod occultus uenerit ad Pilatum propter metum Iudaeorum. quomodo iustus latebram periculi timore quaesiuit? ego autem puto quod ideo occulte petierit, ut corpus inpetraret, non ut periculum caueret. et tamen quid mirum si occultabatur iustus, quando occultabantur et apostoli iustorum magistri? ueni et tu. uel sero uel nocte, uel quacumque hora ueneris, Iesum inuenies ad suspiparatum, nec minorem serius ve