comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗumnicus gͥ iusticie ẽ qui pene timore ñ peccat. Amicus autꝰ erit. si et
tuit. qui peccatũ ipsum sicut gehennas odit. Ipse est timor dñi castus ꝑ.¬
matiens in scłm scłi. Nam ille timor pene tormentũ haba.& nou est
incaritate eumq ꝑfecta caritas fotas mittit. Tantum porro quisq pecca¬
tum odit: quantum iustitiani diligit qđ non poterit lege terrente ꝑ litterã
sed sp̃u sanantte ꝑ grãm. Quno fit̾ qđ apłs admonet. humanum dico ꝓpt̃
insirmitatẽ carnis ur̃ȩ. Sicut enim exhibiustis menbra ur̃a deseruire.
inmunditie & iniquitati ad iniusticiam sic nunc exhibrte menbra urã
Aisruure iusficiꝑ in scĩficatione Quidẽ. enim sicut illud ita & hoc. nisi
quemadiodum ad precandum nullus uos cogebat timor sed ipsius libido
uoluptasq preccati. sic adiuste uiuendum non uos suppliecu metus urgeat
sed ducat delectatio caritasq. iusticiȩ e&hȩc quidẽ quantũ mibi uidetur

Expanded text:
micus ergo iustitiae est, qui poenae timore non peccat, amicus autem erit, si eius tuit, qui peccatum ipsum sicut gehennas odit. ipse est timor domini castus, permanens in saeculum saeculi; nam ille timor poenae tormentum habet et non est in caritate eumque perfecta s caritas foras mittit. Tantum porro quisque peccatum odit, quantum iustitiam diligit, quod non poterit lege terrente per litteram sed spiritu sanante per gratiam. tunc fit, quod apostolus admonet: Humanum dico propter infirmitatem carnis uestrae; sicut enim exhibuistis membra uestra deseruire inmunditiae et iniquitati ad iniustitiam, sic nunc exhibete membra uestra deseruire iustitiae in sanctificationem. quid est enim \'sicut illud ita et hoc\' nisi quem ad modum ad peccandum nullus uos cogebat timor sed ipsius libido uoluptasque peccati, sic ad iuste uiuendum non uos supplicii metus urgeat, sed ducat delectatio caritasque iustitiae? et haec quidem, quantum mihi uidetur,
Abbreviated transcription (Latin):
tollatur impius ne uideat claritatem dni: sed digni de qualib dixit
ipse dñs. cum prȩsens ñ uideretur. Qui diligit me mandata mea cus.¬
todit. & qui diligit me. diligetur apatre meo. & ego diligam eum. &

Expanded text:
Tollatur impius, ne uideat claritatem domini, sed digni, de qualibus dixit Tollatur impius, ne uideat claritatem domini, sed digni, de qualibus dixit ipse dominus, cum praesens non uideretur: Qui diligit me, mandata mea custodit, et: Qui diligit me. diligetur
Abbreviated transcription (Latin):
cogitare ualtat esse aliquid magisq ẽẽ. quam om̃ia quȩ ꝑ corpus sentiunt᷑
quod trec in loco uideatur: nec quȩrendum sit oculis. nec audiatur affat
nec tactu tenratur. nec sentiatur incessu: & uideatur tamen. sed corde
mundo. Neq enim de hac uita ille loquebatur cum hoc diceret: qͣndo
quidem ab hoc scło in quo ds̃ apparuit ñ sicuti ẽ. sed in specre qua uoluit
quib uoluit: satis discreuit sȩculi futuri uitam discretione aꝑtissima ubi
ait. Et quid mirũ si in prȩsenti scło. nisi quando uult dñs non uidetur.¬
In ipsa quoq resurrectione non facile ẽ. dm̃ uidere. nisi hoc qui corde
sint mundo. & ido beati mundo corde qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Hinc iam¬
de illo scło dicere exorsus ẽ. ubi dm̃ uidebunt. non om̃s qui resurgent.
sed qui resurgent ad uitam aeternã. Non indigni de quib dictum est.

Expanded text:
cogitare ualeat esse aliquid magisque esse quam omnia, quae per corpus sentiuntur, cogitare ualeat esse aliquid magisque esse quam omnia, quae per corpus sentiuntur, quod nec in loco uideatur nec quaerendum sit oculis nec audiatur affatu nec tactu teneatur nec sentiatur incessu et uideatur tamen sed corde mundo? neque enim de hac uita ille loquebatur, cum hoc diceret, quando quidem ab hoc saeculo, in quo deus apparuit non sicuti est, sed in specie qua noluit, quibus uoluit, satis discreuit saeculi futuri uitam discretione apertissima, ubi ait: \'Et quid mirum, si in praesenti sin ipsa quoque resurrectione non facile est deum uidere nisi his qui corde sint mundo. et ideo beati mundo corde; ipsi enide illo saeculo dicere exorsus est, ubi deum uidebunt non omnes, qui resurgent, sed qui resurgent ad uitam aeternam, non indigni, de quibus dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
euisione dĩ loquens. cuis amator & desiderator Ambrosius. non in
loco inquit ds̃ uidetur. et sicut adilicem mambrę.ficut in monte
sẏna sed mundo cotde. Et sequitur: screns quid desider&. & quid
estuet : & quid speret. Nec corporalib inquit ꝯculis ds̃ quęxitur. quib se
ostendit abrahȩ isaac iacob. & aliis in hoc scło: nec circumscribitur uisu ꝓpt̃
illud qđ dictum ẽ. posteriora mea uidebis: nec tactu tenetor. sicut & iam
luctatus ẽ. cum iacob: nec Auditur affatu : sicut non solum atot sc̃is. uerũ
&iam adiabolo auditus est. Nec fentitur incessu. ficut aliquando cũ in para¬
dẏso deambular& aduesꝑam. Uides quemadmodum uir sc̃s enitatur m̃te
nr̃as ab om̃ib carnis sensib cuocare. ut aptas faciat aduidendum dm̃.
Et tanten quid agit. talis extrinsecus plantator & rigator: nisi intrinfecus
operetur. qui dat in crementum ds̃. Quis enim fire ad uitorio sp̃s dĩ

Expanded text:
isione ejus loquens etiam ipse amator et desiderator Ambrosius, non in loco, inquit, Deus videtur et sicut ad ilicem Mambre, sicut in monte Sina; sed mundo corde, et sequitur, sciens quid desideret, et quid aestuet et quid speret. Nec corporalibus, inquit, oculis Deus quaeritur, quibus se ostendit Abrahae, Isaac, Jacob et aliis in hoc saeculo, nec circumscribitur visu, propter illud quod dictum est, Posteriora mea videbis; nec tactu tenetur, sicut etiam luctatus est cum Jacob, nec audietiam a diabolo auditus est, nec sentitur incessu sicut aliquando, cum in paradiso deambularet ad uesperam. Vides, quem ad modum uir sanctus enitatur mentes nostras ab omnibus carnis sensibus seuocare, ut aptas faciat ad uidendum deum. et tamen quid agit talis extrinsecus plantator et rigator, nisi intrinsecus operetur, qui dat incrementum, deus? quis enim sine adiutorio spiritus dei
Abbreviated transcription (Latin):
tis inuenire. cum generalit̾ apłs dicat. Ilolo uos socios fieri demoniorũ:
Et iterũ. Quȩ enim consonantia xp̃i ad belial. Misi forte quiabelial
nominauit. & generalem societatem dȩmoniorum prohibuit. Lic&
xp̃ianis sacrificare neptuno. quia nihil proprre de neptino uetitũ legimꝰ
meantur interim miferi: ut si obtemperare nolunt prȩceptis salubri.¬
oribus. saltem sacrilegia sua non defendant. ne maiori se scelere impli¬
cent. Quid autẽ cum eis agendum sit si soluere in aures timent &
corpus xpi cum signo diaboli accipere non timeq¬

Expanded text:
ris inuenire, cum generaliter apostolus dicat: Nolo uos socios fieri daemoniorum ris inuenire, cum generaliter apostolus dicat: Nolo uos socios fieri daemoniorum et iterum: Quae enim consonantia Christi ad Belial? nisi forte, quia Belial nominauit et generalem societatem daemoniorum prohibuit, licet Christianis sacrificare Neptuno, quia nihil proprie de Neptuno uetitum legimus. moneantur interim miseri, ut, si obtemperare nolunt praeceptis salubrioribus. saltem sacrilegia sua non defendant, ne maiore se scelere implicent. quid autem cura eis agendum sit. si soluere inaures timent et corpus Christi cum signo diaboli accipere non time
Abbreviated transcription (Latin):
olo de ornamentis auti uł uestis preꝓperã
habtas in prohibendo sententiam. nisi eos qui urq conuigati. neq
conuigari cupientes. cogitare debent quomꝰ placeant dõ. Illi autem
cogitant quȩ sunt mundi quomͦ placeant uł uiri uxorib uł mulieres
maritis. nisi qđ capillos nudare feminas quas &iam caput uelare apl
iub&. nec maritatas dec&. Fucari aut̃ fignientis quo uel rubicundior
uł candidior appareat. ad ulterina fallacia ẽ: qua non dubito & iam ipsos
maritos se nolle decipi: quib solis ꝑmittendȩ sunt feminȩ ornari. fecundũ
narum. non tantũ nullus fucus mendax: uerum ne auri quidẽ uestis q
ompa sed mores boni sunt. Execranda autẽ suꝑstitio ligaturarũ: inquib
&iam in autes quȩ uirorõ sunmis exuna parte auriculis suspense deputant᷑
non ad placendum hominib sed ad seruiendum demonib adhibentur.
Quis autẽ ñ possit speciales nefariarum suꝑstitionum ꝓhibitiones inscriptu.¬

Expanded text:
 de ornamentis auri uel uestis praeproperam habeas in prohibendo sententiam nisi eos, qui neque coniugati neque coniugari cupientes cogitare debent. quo modo placeant deo. illi autem cogitant, quae sunt mundi, quo modo placeant uel uiri uxoribus uel mulieres maritis, nisi quod capillos nudare feminas, quas etiam caput uelare apostolus iubet, nec maritatas decet; fucari autem pigmentis, quo uel rubicundior uel candidior appareat, adulterina fallacia est, qua non dubito etiam ipsos maritos se nolle decipi, quibus solis permittendae sunt feminae ornari secundum narum non tantum nullus fucus mendax uerum ne auri quidem uestisque pompa sed mores boni sunt. Execranda autem superstitio ligaturarum, in quibus etiam inaures uirorum in summis ex una parte auriculis suspensae deputantur: non ad placendum hominibus sed ad seruiendum daemonibus adhibentur. quis autem possit speciales nefariarum superstitionum prohibitiones in scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
utrum& iam sicutti ẽ aliquando possit uideri. respondeo filus hoc eẽ. ꝓmisfum
lequib dictum ẽ scimus quia cum apparuerit similes ei erimus. qm̃ uidebim̃
quib tunc erimus atquales. Sicut enim uidentur ista quȩ iuisibilia nomuant.
Iñ nemo uidit umqua nec uideri potest: qm̃ lucem habitat inaccessibilem a
est natura inuisibilis sicut incorruptibilis. quȩ contextim apłs posuit dicen
eg̃ Autẽ scłorum inuisibili incorraptibili: quia sicut nunc incorruptibi¬
ls nec postea corruptibilis. ita ñ solum nc̃ sed &im semꝑ inuisibilis. Nee in
filius qui est in sinu patris. deitatis naturam atq substantiã in sonabilte riot
nuristra ido dignis idoneis q tanto conspectu oculis & iam iniusibiliter mors¬
teat. Ipsi eñi sunt oculi dequib apłs dicit. illuminatos oculos cordis ur̃i: Et
sequib dicitur : illumina oculos ieos. ne umꝗ obdormiã in morte. Dñs¬

Expanded text:
utrum etiam, sicuti est, aliquando possit uideri, respondeo filiis hoc esse promissum, utrum etiam, sicuti est, aliquando possit uideri, respondeo filiis hoc esse promissum, de quibus dictum est: Scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quo- Diam quibus tunc erimus aequales. Sicut enim videntur ista quae visibilia nominantur,  nemo vidit unquam , » nec videri potest, « quoniam lucem habitat inaccessibilem, » et est natura invisibilis sicut incorruptibilis quae contextim Apostolus posuit dicens, « Regi autem saeculorum invisibili, incorruptibili , » quia sicut nunc incorruptilis nec postea corruptilis, ita non solum nunc, sed etiam semper invisibilis. Nec in filius, qui est in sinu patris, deitatis naturam atque substantiam insonabiliter narrat et ideo dignis idoneisque tanto conspectu oculis etiam inuisibiliter monstrat, ipsi enim sunt oculi, de quibus apostolus dicit: Inluminatos oculos cordis uestri et de quibus dicitur: Inlumina oculos meos, ne um
Abbreviated transcription (Latin):
cordes qm̃ ipsi dm̃ uidebunt & cȩtera
talia: Si quę̧ris quomͦ
dictus sit inuisibilis si uideri potest.
respondeo inuisibibẽ
esse naturã. Wideri aut̃ cũ uult
sicut uult. plurimis
enĩ usus ẽ. non ficuti es. sed quali specie
illi placuit apparere:
Si quȩris quomodo eum uidit uł cain sceleratus. quando de suo scelere ab
illo interrogatus & iudicatus ẽ. uł & iam ipse diabolus quando uenit
cũ angelis. ut coram illo assistera. si beati mundi cordes qm̃ ipsi dm̃
uidebunt. respondeo ñ quidẽ esse consequens. ut &iã iudtant dm̃ qui
uoces ab eo factas aliquando dudiunt. Neq eñi uiderunt eũ qui audierunt. quando
lixit ad filium & clarificaui. & iterũ darificabo: Uerumptamen ñ ẽẽ. miran¬
dum si aliqui & iam non mundi cordes uident am̃ inspecie quam uoluntas eius
fecerit latente inuisibili. & apud se incommutabili manente natara siquruis

Expanded text:
corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et cetera corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et cetera talia. si quaeris, quo modo dictus sit inuisibilis, si uideri potest, respondeo inuisibilem esse natura, uideri autem, cum uult, sicut uult; plurimis enim uisus est, non sicuti est, sed quali specie illi placuit apparere. si quaeris, quo modo eum uidit uel Cain sceleratus, quando de suo scelere ab illo interrogatus et iudicatus est, uel etiam ipse diabolus, quando uenit cum angelis, ut coram illo adsisteret, si beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, respondeo non quidem esse consequens, ut etiam uideant deum, qui uoces ab eo factas aliquando audiunt; neque enim uiderunt eum, qui audierunt. quando dixit ad filium: Et clarificaui et iterum clarificabo; uerum tamen non esse mirandum, si aliqui etiam non mundi corde uident deum in specie, quam uoluntas eius fecerit, latente inuisibili et apud se incommutabili manente natura. si quaeris,
Abbreviated transcription (Latin):
eñi uerba sicut recognoscis apłs posuit italoquens. cognoscere &iam super¬
eminentẽ scientiȩ caritatẽ xp̃i. ut impleamini in omẽm plenitudure
dĩ. Quapropt̃ si aliquid inquiunt minus quã ds̃ habebimus & in aliqͦ
minores erimus. quomodo implebimur in omem plenitudinem dĩ :
Sed qm̃ implebimur: profecto erimus aequales Auersaris istum utiq &
decestaris humanȩ mentis errorẽ. scio recte facis: fed quomͦ intelligen¬
da sit ista plenitudo qua dictum ẽ. implendos nos esse in omẽm pleni¬
tudinem dĩ. postea si ds̃ uoluerit prouirib quas dederit disferemus.
Nunc autẽ quod mͥ proposueras & ad explicandum difficibe uidebat᷑.
utrum explicatum sit diligenter attende. recolendo quȩ dicta sunt.
Si en̾i quȩris utrũ possit ds̃ uideri. respondeo potest. si quęxis unde
sciam : respondeo quia inueracissuna scriptura legitur. btati mundi

Expanded text:
enim uerba, sicut recognoscis, apostolus posuit ita loquens: Cognoscere etiam superenim uerba, sicut recognoscis, apostolus posuit ita loquens: Cognoscere etiam supereminentem scientiae caritatem Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem dei. quapropter si aliquid, inquiunt, minus quam deus habebimus et in aliquo minores erimus, quo modo implebimur in omnem plenitudinem dei? sed, quoniam implebimur, profecto erimus aequales. auersaris istum utique et detestaris humanae mentis errorem, scio; recte facis. sed quo modo intellegenda sit ista plenitudo, qua dictum est implendos nos esse in omnem plenitudinem dei, postea, si deus uoluerit, pro uiribus, quas dederit, disseremus. Nunc autem, quod mihi proposueras et ad explicandum difficile uidebatur, utrum explicatum sit, diligenter adtende recolendo, quae dicta sunt. si enim quaeris, utrum possit deus uideri, respondeo: potest. si quaeris, unde sciam, respondeo: quia in ueracissima scriptura legitur: Beati mundo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ̃ uidit & xp̃m uidit & patrem. Ne alicui tardissimo de corporali uisi¬
one dicere uideretur : nos enim inquit iam scđm carnem ñ nouimꝰ xp̃m.¬
mus. scđm fidem dixit quȩ nc̃ ẽ. non scđm contemplationẽ quȩ tunc erat
quia & illud nouimus quicquid fide non ficta &iam si nondum ꝑspeciẽ
contuendo. iam tamen in concusse credendo retineinus. Deniq cum dixissae
nos in om̃em plenitudinem dĩ misericordia sua implere dignetur. ut ui¬
deri possit auobis. Eterte manifestum ẽ. quod illam noticiam ubi dixerat
nouius exfide posuit. ex quamͦ iustus uiuit. non ex contemplatione qua
lm̃ uidebimꝰ sicuti ẽ. Hanc enim sibi & nobis consequent̃ optauit. futurãq
significauit dieendo. qui nos in omẽm plenitudinẽ dĩ miscđia sua implere
dignetur. ut uideri possit a nobis. Hanc plenitudirem dĩ quidã in fermore
ipłi sic intellexerunt. ut putarent nos hoc futuros om̃ino qđ ds̃. ẽ. Hȩc

Expanded text:
 uidit et patrem\', ne alicui tardissimo de corporali uisione dicere uideretur, \'nos enim\', inquit, iam secundum carnem non nouimm fidem dixit, quae nunc est, non secundum contemplationem, quae tunc erit, quia et illud nouimus, quicquid fide non ficta etiamsi nondum per speciem contuendo iam tamen inconcusse credendo retinemus. denique cum dixisset plenitudinem dei misericordia sua implere dignetur, ut uideri possit a nobis\'. certe manifestum est, quod illam notitiam, ubi dixerat \'nouimus\', ex fide posuit, ex qua modo iustus uiuit, non ex contemplatione, qua deum uidebimus, sicuti est. hanc enim sibi et nobis consequenter optauit futuramque significauit dicendo: \'Qui nos in omnem plenitudinem dei misericordia sua implere dignetur, ut uideri possit a nobis\'. Hanc plenitudinem dei quidam in sermone apostoli sic intellexerunt, ut putarent nos hoc futuros omnino, quod deus est. haec
Abbreviated transcription (Latin):
Ueqi enĩ quomodo dictum ẽ neq uolentis neq currentis sed miscrentis ẽ dĩ
lr aiam dictã c̃ non uolentis ueq contepnentis sed obdurantis ⁊ẽ di Ende
datur intelligi. qd infra utrũq posuit  rgo cuius uult mniseretur & quẽ uult
obdurit Pra spteleti superori posse congruere ut obauseteo qi st Nollemise¬
nelionat uor abillo in rogetur. Aliquio quo possit homo diterio se st melie moset
melior nora erogetur. Q uod si sit milla distinetiono mertrio q lis honei qiuost

Expanded text:
tum est, Non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei; sic etiam dictum est, non nolentis neque contemnentis, sed obdurantis est Dei. Unde datur intelligi, quod infra utrumque posuit, Ergo cujus vult miseretur, et quem vult obdurat, ita sententiae superiori posse congruere, ut obduratio Dei sit nolle misereri: ut non ab illo irrogetur aliquid quo sit homo deterior, sed tantum quo sit melior non erogetur. Quod si fit nulla distinctione meritorum, quis non eru
Abbreviated transcription (Latin):
fucrimus. Iuius languoris & infirmitatis unde inlicita desidria cõmouentꝰ
qs̃ pecentũ appodat apls. uniuersus reatus sacram̃to baptismatis ẽ solutis cum
omĩbi gue illi obedienter fecimꝰ. diximꝰ: cogitauim. Mec nob deincesosiransg aum
iste obess& quãuis mess&. si desiderus eiꝰ ilicitis nullis umquã oboedientiam
preberemus siue oꝑatione. siue loquutione siue tacita assensione : doner &iam

Expanded text:
us. Languoris hujus et infirmitatis, unde illicita desideria commoventur, quod peccatum appellat Apostolus, universus reatus sacramento baptismatis est solutus, cum omnibus quae illi obedientes fecimus, diximus, cogitavimus. Nec nobis deinceps languor iste obesset, quamvis inesset, si desideriis ejus illicitis nullis unquam obedientiam praeberemus sive operatione, sive locutione, sive tacita assensione, donec etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ab ei caritate nos separat qł eẽ. non solũ melius sed &iam certius hoc bono potesi
Nemo uos separat inde. minando mortẽ. Idipsũ enũ qđ diligimꝰ dm̃. mori ñ potest.
nemo ent̃ ab ipso fonte reparat aquã pollicendo: Non separatꝰ angli. ñ enĩ est
angłs cũ inheremꝰ dõ urã mente potentior. Nonseparat uirt. Su illa uirtꝰ hic
nominata ẽ. quȩ aliquã potestatẽ in hoc mundo ten&. toto mundo ẽ omĩno subli¬
mior mens inherens dõ. Sin illa uirt dicta ẽ. quae ipsius animi nri rectissima
affectio ẽ. si in alio ẽ. fau& ut conuingamur dõ. si in nobis ẽ. ipsa coniungit
Non separant instantes molestiȩ. Noc eiũ leuiores eas sentimuf quo ei aquo nos sepo¬
rare moliuntur. artuis inheremus. Nonseparat ꝓmissio futuroꝵ Nã & quicquid boni
futurũ ẽ cercius ꝓmittit ds̃. & nichil ẽ. ipso do melius: quiiã ꝓfecto bene sibi in he¬
rentib p̃sens ẽ. Non potest excidere uerbũ dĩ: Non enĩ om̃s qui exisrł iii sunt

Expanded text:
ab eius caritate nos separat, quid esse non solum melius sed etiam certius hoc bono potest? nemo nos inde separat minando mortem; id ipsum enim quod diligimus deum mori non potest, nemo enim ab ipso fonte separat aquam pollicendo. non separat angelus; non enim est angelus, cum inhaeremus deo, nostra mente potentior. non separat uirtus; si illa uirtus hic nominata est, quae aliquam potestatem in hoc mundo tenet, toto mundo est omnino sublimior mens inhaerens deo; sin illa uirtus dicta est, quae ipsius animi nostri rectissima affectio est, si in alio est, fauet ut coniungamur deo; si in nobis est, ipsa coniungit. non separant instantes molestiae; hoc enim leuiores eas sentimus, quo ei a quo nos separare moliuntur artius inhaeremus. non separat promissio futurorum; nam et quidquid boni futurum est, certius promittit deus et nihil est ipso deo melius, qui iam profecto bene sibi inhaeenter dicit: non potest autem excidere uerbum dei. non enim omnes, qui ex Israhel hi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ntentio igitur intuenda ẽ. apłi. quomodo propter gram cõmendandã. nolit eũ de quo
dietĩ ẽ. ⁊acob dilexi. nisi in dño glãri. ut cũ ex eodẽ patre eadẽ matre uno concu¬
bitu. ante quã aliquio egissent boni aut mali. alterũ diligit ds̃. alterũ odit : int elli¬
gat ucob ex illa massa originalis iniquitatis ubi stẽm̃ cũ quo habuit cõmunemi
causa. uidet ꝑiustitiã meruisse dãpnari. non nisi ꝑ grãm se potiuisse discerni
Nondũ enĩ nuscentib inquit nec aliqud agentib. bomi aut mali. ut sodm̃ elistionem
ꝓpositũ dĩ maner& i non ex oꝑib sed exuocante dictũ ẽ ei maior serui& mmnori
Pletronẽ autẽ grãc nullis fieri oꝑum p̃cedentib merits alio loco aptissimt ⁊dẽ

Expanded text:
ntentio igitur intuenda est apostoli. quo modo propter gratiam commendandam nolit eum, de quo dictum est: Iacob dilexi. nisi in domino gloriari, ut. cum ex eodem patre. eadem matre, uno concubitu. antequam aliquid egissent boni aut mali, alterum diligit deus, odit alterum, intellegat Iacob ex illa massa originalis iniquitatis, ubi fratrem, cum quo habuit communem causam, uidet per iustitiam meruisse damnari, nonnisi per gratiam se potuisse discerni. nondum enim nascentibus. inquit, nec aliquid agentibus boni aut mali. ut secundum electionem propositum dei maneret, non ex operibus sed ex uocante dictum est ei: Maior seruiet minori.\' Electionem autem gratiae nullis fieri operum praecedentibus meritis alio loco apertissime idem
Abbreviated transcription (Latin):
totes autt calũ & terra & mare & omĩa quȩ in cis sunt : sediquia om̃is creatumi parcĩ
cor pore mouetut. Omũs itaq creatura in homine congenisait & dola Te pꝰ PAUCa¬
ste ao bius recte doxit quia &iam si sunt aliquisiã in sinu ab iahe. & latro ille
eũ dnõ in paridyso consitutus ipso die quo credidit dolere destitertt : uan uido¬
⁊ ꝯbiue omĩs ereaturi congemiscit & dol& quia in his qui nondũ liberati sunt om̃ĩs

Expanded text:
ra, et mare, et omnia quae in eis sunt; sed quia omnis creatura partim corpore movetur. Omnis itaque creatura in homine congemiscit, et dolet. Usque adhuc autem recte dixit, quia etiamsi sunt aliqui jam in sinu Abrahae, et latro ille cum Domino in Paradiso constituturus ipso die quo credidit, dolere destiterit; tamen usque adhuc omnis creatura congemiscit et dolet, quia in his qui nondum liberati sunt, omni
Abbreviated transcription (Latin):
peceatĩ nolentib nobis. nisi sola inlicita desideria: Quib si uoluntatis ñ adhibeat᷑
assensus mouetur quidtꝰ non nullus affectus. sed nullus ei relaxatur effectrs:
Metũ porro in liciti desiderii cui non oboediendo non id nos optran ideo &
nos a gener abicimur. Qui non ẽ naturȩ uigor alienȩ sedlanguor ẽ nrac¬

Expanded text:
peccatum nolentibus nobis nisi solum licita desideria, quibus si voluntatis non adhibeatur peccatum nolentibus nobis nisi solum licita desideria, quibus si voluntatis non adhibeatur assensus, movetur quidem nonnullus affectus, sed nullus ei relaxatur effectus. Motum porro illiciti desiderii cui non obediendo non id nos operamur, ideo et nos agere dicimur, quia non est naturae vigor alienae, sed languor est n
Abbreviated transcription (Latin):
omodo iniuis dnĩ ambulabas si malũ qđ nolebas hoc agebas. cũ psalmus sẽs
insona dicens: non enĩ qui oꝑantur iniquitatẽ. iniuis eiꝰ ambulauer: A udi
continuo respondentẽ. ꝑsententiã consequentẽ:. Si qđ nolo inquit ego facio iam
non egi operor. uluo. sed qđ habitat in me peccatũ. Eece quẽ ad modtũ qui ambulad imnnuus
Inĩ. non operantur peccatũ & tam̃ non sunt sine peccato: & uia iam non ipsi ope¬
rntu illuo: sec quoo in eis habitat peccatũ Nic dic& aliquis. Quomodo agebat
qd nolebat malũ. & quomodo illuos non agebat. sed qd habitat in illo pereatumi
Ostrũq eñĩ dixit & non qđ uolo ago & non ego operor illuo. sed qđ habitat inme
peccatũ. Qnde iuttelligere debemus quando peccatũ qd habitat in nobis operat
in nobi s tunc nos id non operari: quando nequaquã ei uoluntas nr̃a consentit
nec ten& &iam corporis membra : ut oboediant desiderus euis. Quio enĩ oꝑatur

Expanded text:
o in viis Domini ambulabas, si malum quod nolebas hoc agebas. Cum psalmus sanctus insonet dicens. Non enim qui operantur iniquitatem in viis ejus, ambulaverunt. Audi continuo respondentem per sententiam consequentem. Si quod nolo inquit ego hoc facio, jam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. Ecce quemadmodum qui ambulant in viis Domini non operantur peccatum, et tamen non sunt sine peccato, quia jam non ipsi operantur illud, sed quod in eis habitat peccatum. Hic dicet aliquis, quomodo agebat quod nolebat malum, et quomodo ipse illud non agebat, sed quod habitat in illo peccatum? Utrumque enim dixit et non quod volo ago, et non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. Unde intelligere debemus quando peccatum quod habitat in nobis operatur in nobis, tunc nos id non operari, quando nequaquam ei voluntas nostra consentit, et tenet etiam corporis membra ne obediant desideriis ejus, quid enim operatur
Abbreviated transcription (Latin):
Iumquis ubernus laudari potest paula ante uerbo illo qđ dixit. absit. Defen¬
derat acrimine. nondũ laudauerat. Modo autẽ lex quidẽ scã & mandatum
lex sed peccatum ẽ Mors peceatũ inquit ut appareat petcatũ. Nondoxut ui scen
quia erat: & quando non apparcluat. Quid ẽ ut appareat peccatũ : quia coneupiseei¬
tura nesciebã nusi lex dicer& non concupisces. Non ait concupiscentiã non habebam
sed coneupiscentiã nescieba. Sic & iam & hic non ait. ut sit peccatũ: sedut apparea
nec p̃uaricatio. Uidete gͦ fũs uidete genus humanũ. a prima illius primi hominis
morte fluxisse. Et enĩ peccatũ a primo homine intrauit in hunc mundũ. & per
peccatũ mors: & ita mom̃s homines ꝑtransut. inquo orñs petcauerunt: se gx uiii

Expanded text:
unquid uberius laudari potest? paulo ante verbo illo quod dixit absit, defenderat a crimine, nondum laudaverat modo autem lex quidem sancta et mandatum lex, sed peccatum est mors: peccatum, inquit, ut appareat peccatum, non dixit, ut sit, quia erat et quando non apparebat. Quid est ut appareat peccatum? quia concupiscentiam nesciebam nisi lex diceret, Non concupisces. Non ait, concupiscentiam non habebam, sed concupiscentiam nesciebam: sic etiam et hic non ait, ut sit peccatum, sed, ut appareat ne tractum. Videte ergo, fratres, videte genus humanum a prima illius primi hominis morte fluxisse. Etenim peccatum a primo homine intravit in hunc mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit . Pert
Abbreviated transcription (Latin):
ist ds̃ filiũ suũ in similitudmẽ carnis peccati ut de peccato dãpnar& pecaetii in.
Nonergo eet illa caro peccati quia nonde traduce mortalitaris in mariã ꝑmascu¬
lũ uenerat. Sedtam̃ quia  de peccnto ẽ mors illa aute car quã ins ete pimaset
tane mortalis fuit eoipso quo mortilis erat similitudinẽ hibebat carnis peccati. hoc
ppellat &iam peccatũ consequenter dicens: Et de peccato dãpnarae peccatũ ⁊ carne
stẽ i alio loco. Fum inqut qui non nonerat peccatũ ꝓ nob̾ peccatũ fecit. ut nos susꝰ

Expanded text:
it, filium suum in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne. non ergo erat illa caro peccati, quia non de traduce mortalitatis in Maria per masculum uenerat; sed tamen quia de peccato est mors, illa autem caro quamuis ex uirgine, tamen mortalis fuit, eo ipso quo mortalis erat similitudinem habebat carnis peccati. hoc appellat etiam peccatum consequenter dicens: ut de peccato damnaret peccatum in carne. ite
Abbreviated transcription (Latin):
Ion ergo regn& peccatũ in ur̃o mortali corpore ad obȩdiendũ desiderus ciꝰ. neq
ex hibeatis membra urã arma iniquitatis peccato. Non ait nonsit. sedñ regna&
Quãdiu peccatiẽ nece sse e esse in membris tuissisaltẽ illi regnũ auferatn fi&
pedub a feriendũr Non surger& iraista in rationabilis nisi pecetũ etẽe undor si
Sed tolle illi regnũ. non habeat arma unde contra te pugn&. Diseit &iam consa
gere cũ arima non eeperit inuenire. Non exhibeatis membra urã arma imqͥ¬
tatis peccato & lioquin. captiui eritis. & non erit mente seruio legi dĩ

Expanded text:
ro mortali corpore ad obediendum desideriis ejus, neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato . Non ait, Non sit; sed, Non regnet. Quamdiu peccatum necesse est esse in membris tuis, saltem illi regnum auferatur, nopedem ad feriendum. Non surgeret ira ista irrationabilis, nisi peccatum esset in membris: sed tolle illi regnum, nrgere, cum arma non coeperit invenire: Non exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato, alioquin toti captivi eritis, et non erit dicere, mente servio legi
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ: Habetis fructũ urm̃ in scĩficationẽ. finẽ uero uitam arternã. Liberos dixr
iustitiȩ. non liberatos. Apeccato autẽ non liberos. ne sibi hoc tribuerent. sed uigr¬
lantissime maluit dicere liberatos: referens hoc ad illã dñi sententiã. si uos filius
liberauerit : tunc uere liberi eritis. ET ITEO POSt oreuiexm¬
ed haec uoluntas quȩ libera ẽ in malis. quia delectatur ã malis. ideo libera in
bonis non ẽ: quia liberata non ẽ. Nec potest homo aliquia boni uelle. nisi
ad uiuetur ab eo. qui malum non potest uelle. Incaxce polor est cortesso¬

Expanded text:
deo habetis fructum uestrum in sanctificationem, finem uero uitam aeternam. liberos dixit iustitiae, non \'liberatos\', a peccato autem non liberos, ne sibi hoc tribuerent, sed uigilantissime maluit dicere \'liberatos\' referens hoc ad illam domini sententiam: si uos filius liberauerit, tunc uere liberi eritis. cum itaque non uised haec uoluntas, quae libera est in malis, quia delectatur malis, ideo libera in bonis non est, quia liberata non est. nec potest homo boni aliquid uelle, nisi adiuuetur ab eo, qui malum non potest uelle, hoc est gr
Abbreviated transcription (Latin):
r& : ecce nos peccando auctori nr̃o terga infatiẽ dedimus. & tam̃ sustinemur. suꝑbe auersos be¬
nigne reuocat. & qui ferire nos auersos potuit. ut reuertamur munera ꝓmittit. Lanta ergo con
saltẽ exspectatus erubescat. Habete gͦ fr̃s mei fidutiã demiscdia conditoris nñ. cogitate quȩ facitis.
recogitate quȩ fecistis. largitatẽ suꝑne pietatis aspicite. & ad misericordẽ iudicẽ dũ adhuc exspectat
cũ lacrimis uenite. Considerantes nãq qͦd iuistus sit. peccata urã nolite negligere. Considerantes
uero qͦd pius sit. nolite desperare. Preb& apud am̃ homini fidutiã dẽ homo. est nob̾ spes magna
penitentibus . quia aduocatus nr̃ factus est uidex nr.¬

Expanded text:
ret? Ecce nos peccando auctori nostro, terga in faciem dedimus, et tamen sustinemur. Superbe aversos beret? Ecce nos peccando auctori nostro, terga in faciem dedimus, et tamen sustinemur. Superbe aversos benigne revocat: et qui ferire nos aversantes potuit, ut revertamur munera promittit. Tanta, obsecrsaltem exspectatus erubescat. Habete ergo, fratres mei, fiduciam de misericordia conditoris nostri, cogitate quae facitis, recogitate quae fecistis, largitatem supernae pietatis aspicite, et ad misericordem judicem, dum adhuc exspectat, cum lacrymis venite: considerantes namque quod justus sit, peccata vestra nolite negligere; considerantes vero quod pius sit, nolite desperare. Praebet apud Deum homini fiduciam Deus homo, est nobis spes magna poenitentibus, quia advocatus noster factus est judex n
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Pensemꝰ suꝑnas diuitias conditoris nr̃i. Peccare nos uidit & ꝑtulit. qͥ nos ante culpam
peccare ꝓhibuit. &iã post culpã exspectare adueniã ñ desistit. Ecce ipsi nos quẽ despexi¬
mus uocat. auersi ab illo sumus. & tam̃ ñ auertit᷑. Unde bene ꝑis aiã dicit᷑. & erunt
oculi tui uidentes p̾ceptorẽ tuũ. & aurts tuȩ audient uocẽ postergũ monentis. Quasi in
fatie homo ẽ monitus. quando ad iusticiã conditꝰ. precepta rectitudinis accepit. Sed cũ hȩc
cadẽ p̾cepta contẽpsit. quasi conditori suo dorsũ m̃tis infatiẽ dedit. Sed ecce adhuo
postergũ seqͥtur & monet. quia iã & anobis contẽptꝰ ẽ & tam̃ nos adhuc uocare nͣ ces¬
sat. Quasi dorsũ oi infatiẽ dedimꝰ. ciuus uerba despicimꝰ. cuiꝰ pͣcepta calcamꝰ. Sed

Expanded text:
mus. Pensemus supernas divitias conditoris nmus. Pensemus supernas divitias conditoris npeccare prohibuit, etiam post culpam exspectare ad veniam non desistit. Ecce ipse nos quem despeximus vocat, aversi ab illo sumus et tamen non avertit. Unde per Isaiam dicitur: « Et erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum, et aures tuae audient vocem post tergum monentis . Quasi in faciem homo monitus est, quando ad justitiam conditus praecepta rectitudinis accepit; sed cum haec eadem praecepta contempsit, quasi conditori suo dorsum mentis in faciem dedit. Sed ecce adhuc post tergum sequitur et monet; quia jam et a nobis contemptus est, et tamen nos adhuc vocare non cessat. Quasi dorsum ei in faciem dedimus, cujus verba despicimus, cujus praecepta calcamus: sed
Abbreviated transcription (Latin):
rexit. Qui cũ longe post contra hostiũ cuneos seder& aquã libere de eoꝵ cistna ex desiden
noluit. Cuiꝰ eleoti milites int̾ cat᷑uas aduersantiũ medias crũpentes aquã quã rex desiderane¬
uilesi detulert᷑. Sed ur flagellis eruditꝰ sem& ipsũ ꝓtinꝰ cũ periculo militũ aquã de¬
siderasse rep̾hendit. eãq dño fundens libauit. sic̃ illic soriptũ est. libauit eã dño. Insacrifi¬
tio qͥppe dm̃ effusa aqua conuersa ẽ. quia culpã cͥ cupiscentiȩ mactauit. ꝑpenitentiã rep̃hensio¬
nis suȩ. Qui ergo quondã õcupiscere alienã coniugẽ neqͣquã timuit. post &iã quia
aquã c̃cupiss& exp uit. Qua enĩ se in licita ꝑ paerasse meminerat. contra semae ipsũ iã
rigidus &iã alicitis abstinebat. Sic sio agamꝰ penitentiã. si ea que cõmisimꝰ ꝑ feote deplora¬

Expanded text:
rexit. Qui cum longe post contra hostium cuneos sederet, aquam bibere / ex eorum cisterna ex desiderio rexit. Qui cum longe post contra hostium cuneos sederet, aquam bibere / ex eorum cisterna ex desiderio voluit. Cuius electi milites, inter catervas adversantium medias erumpentes, aquam, quam rex desideraillaesi detulerunt. Sed vir flagellis cruditus semetipsum protinus cum periculo militum aquam desiderasse reprehendit, eamque Domino fundens libavit. Sicut illic scriptum est: Libavit eam Domino . In sacrificium quippe Domini eflusa aqua conversa est, qui culpam concupiscentiae mactavit per poenitentiam reprehensionis suae. Qui ergo quondam concupiscere alienam conjugem nequaquam timuit, post etiam, cum aquam concupisset expavit. Quia enim se illicita perpetrasse meminerat, contra semetipsum jam rigidus, etiam a licitis abstinebat. Sic sic agimus poenitentiam, si ea quae commisimus perfecte deplora
Abbreviated transcription (Latin):
sed minus ẽ ualde qͦd dicimꝰ. ut qͥ peccata deplorat. ploranda mininte cõmittat. & qui
plangit uitiũ. ꝑ paerare uitia timeat. Nã cogitandũ sumopere est. ut qui se inlicita meminu
cõmisisse aqͥb dã &iã licitis studeat abstinere. qͣtenꝰ ꝑ hoc conditori suo satis fatiat. ut qͥ cõmusit
ꝓhibita. sibi m& ipsi abscidere debeat &iã cͣcessa. & se rep̃hendat inminimis. quẽ meminit inmaximis
deliqͥsse. Nimia et̃ quȩ loquor sĩ hȩc sacri eloquu testimonio ñ adfirmo. Lex certe ueteris testa¬
mͣti alienũ uxorẽ o̾cupisci ꝓhibet. arege uͦ fortia iuberi militib uel desiderari aquã ñ penali
uetat. Et cuncti nouimꝰ qͦd dauid c̃ cupiscentiȩ muorone transfixus. alienã coniugẽ & appetiuto
& abstulit. Cuius culpã digna uerbera st̃ secuta. & malũ qͦd ꝑpaerauit ꝑ penitentiȩ lam̃ta cor¬

Expanded text:
Sed minus est valde quod dicimus, ut qui peccata deplorat, ploranda minime committat, et qui Sed minus est valde quod dicimus, ut qui peccata deplorat, ploranda minime committat, et qui plangit vitium perpetrare vitia timeat. Nam cogitandum summopere est, ut qui se illicita meminit commisisse, a quibusdam etiam licitis studeat abstinere, quatenus per hoc Conditoriprohibita, sibimetipsi abscidere debeat etiam concessa, et se reprehendat in minimis, quem meminit in maximis deliquisse. Nimia sunt, quę loquor, si hęc ex sacri eloquii testimonio non adfirmo. Lex certe veteris testamenti alienam uxorem concupisci prohibet, a rege vero fortia iuberi militibus vel desiderari aquam non poenaliter vetat. Et cuncti novimus, quod David, concupiscentię mucrone transfixus, alienam coniugem et appetivit et abstulit. Cuius culpam digna verbera sunt secuta, et malum, quod perpetravit, per paenitentię lamenta cor
Abbreviated transcription (Latin):
ensemus fr̃s si possumꝰ dispensationẽ suꝑne pietatis. Stantib si ceciderint minat᷑ penam
lapsis uͦ ut surgere appetant ꝓmittit miscdĩam. lllos t̾r& ne p̾sumant inbonis. istos re¬
fouet ne desperentꝰ in malis. lustus es. irã ꝑtimesce ne corruas. peccator es. p̃sume demi¬
cedia ut surgas. Ecce aut̃ iã lapsi sumꝰ. starę neqͣquã ualuimꝰ. Inp̾ius nr̃is desiderus iacemus.
sed qͥ nos rectos condidit. adhuc expectat & ꝓuocat. ut surgamꝰ. Sinũ suȩ pietatis aperit. nos
adse recipere ꝑ penitentũ quent: sed penitentiã agere digne ñ possumꝰ: nisi modũ qͦq ei dẽ
penitentie recognoscam̃. Penitentiã quippe agere ẽ & ꝑp&tata mala plangere. & plangenda
nͣ ꝑpaerare. Nã qͥ sic alia deplorat uttam̃ alia cõmttat. adhuc penitentiã agere aut ignora¬
estib anhel& : aut qͥd ꝓdest si ux culpas iã lugeat. & tam̃ adhuc inuidie facib tabescat:

Expanded text:
ensemus, si possumus, dispensationem supernae pietatis. Stantibus, si ceciderint, minatur poenam; lapsis vero, ut surgere appetant, promittit misecricordiam. Illos terret, ne praesumant in bonis; istos refovet, ne desperent in malis. Justus es, iram pertimesce, ne corruas; peccatos es, praesume de misericordia, ut surgas. Ecce autem jam lapsi sumus, stare nequaquam valuimus, in pravis nostris desideriis jacemus. Sed qui nos concidit rectos, adhuc exspectat, et provocat ut surgamus. Sinum suae pietatis aperit, nosque ad se recipere per poenitentiam quaerit . Sed poenitentiam agere digne non possumus, nisi modum quoque ejusdem poenitentiae cognoscamus. Poenitentiam quippe agere est et perpetrata mala plangere, et plangenda non perpetrare. Nam qui sic alia deplorat, ut tamen alia committatestibus anhelet? aut quid prodest si irae culpas jam lugeat, et tamen adhuc invidiae facibus tabescat.
Abbreviated transcription (Latin):
. u. Salomon loquitur inꝑiugrbus. Sicut enĩ sagita si matatur eontra durã
matene ñ nũqua au mitentẽ reuertitur. & uilnerat uulnerantẽ: illudq cõpletur facti sunit
m tmareũ p aui u&e alibin qui mitet in atiũ lapidsꝰ recid&e incaput ciuis ita detrietor cũ tasstem
ratie iuiderte audientis inmo nec audientis quidẽ sed obdurantis aures suas ne audiat uiditiũ son¬
giuims. ilico conticiscit. pallent uultus. herent labia. salua siccatur.: Unde idẽ uit sapiens cũ letracto¬
silii in qͥs ne miscciris: qm̃ repente uenĩ perlitio cox. &̃ runã utrusq qͥs nouit i silẽ seilice
e qͥ loqͥtur. quã illius qui auclit loquentẽ. Ueritas angulos ñ amat. neo querit susurrones. li¬
mothes dicitur aduersus prłm iiconsationẽ cito ne receperis. peecantẽ autẽ corã om̃ib argue.
i et hies. anetũ hubeunit. Non cͣ facile aepsecti p̧tate cresendũ quĩ & uta pͣtenta aefendit: xꝰ homi

Expanded text:
uas detrahentium. sicut enim sagitta, si mittatur contra duram materiam, nonnumquam in mittentem reuertitur et uulnerat uulnerantem illudque conpletur: facti sunt mihi in arcum prauum et alibi: qui mittit in altum lapidem, recideuiderit audientis, immo ne audientis quidem, sed obturantis aures suas, ne audiat iudicium sanguinis, ilico conticescit, pallet uultus, haerent labia, saliua siccatur. unde idem uir sapiens: cum detracttio eorum; et ruinam utriusque quis nouit? tam scilicet eius, qui loquitur, quam illius, qui audit loquentem. ueritas angulos non amat nec quaerit susurrones. Timotheo dicitur: aduersus presbyterum accusationem cito ne receperis. peccantem autem coram omnibus argue, ut et ceteri metum habeant. non est facile de perfecta aetate creden
Abbreviated transcription (Latin):
Nempe.Xerses ille rex porentissimꝰ. licet paganus. qui sub uertit montes. maria constrauit. cũ desublimi
loco infinitã hominũ multitudinẽ & innumerabilẽ uidisset exercitũ : flesse dr̃ qͦd post centũ annos null
eorũ quos tunc cernebat suꝑ futurꝰ esset. O sipossemus intale̾ ascendere speculũ de qua uniuersã terrã
sub nr̃is pedib cemeremus. iã tibi ostendere totius mundi riunas. gs gentib. & regnis regna conlisa.
alios torqueri. alios necari. alios absorbi fluctib . alios ad seruitutẽ trahiꝰ. hic nuptias. ibi planctum:
illos nasci. istos mori. alios fluere diuitus. alios mendicari: & non exeises tantũ exercitũ. sed to¬
tius mundi homines qui nc̃ uiuunt inbreui spatio defuturos.
ordinabiliter factũ. sed iniuste asserit se condẽpnatũ: diligentet querendũ est. Primo si iuditiũ orama¬
biliter ẽ. habitũ. si alu accusatoresi alii testes fuegnt .⁊ ae inde causatũ qualitas. si aigni cxilio uel

Expanded text:
mus. Xerxes, ille rex potentissimus, qui subuertit montes, maria constrauit, cum de sublimi loco infinitam hominum multitudinem et innumerabilem uidisset exercitum, flesse dicitur, - quod post centum annos nullus eorum, quos tunc cernebat, superfuturus esset. o si possemus in talem ascendere speculam, de qua uniuersam terram sub nostris pedibus cerneremus! iam tibi ostenderem totius mundi ruinas, gentes gentibus et regnis regna conlisa; alios torqueri, alios necari, alios obrui fluctibus, alios ad seruitutem trahi; hic nuptias, ibi planctum; illos nasci, istos mori; alios affluere diúitiis, alios mendicare; et non Xerxis tantum exercitum, sed totius mundi homines, qui nunc uiuunt, in breui spatio defuturos.ordinabiliter factum, sed injuste se asserit condemnatum, diligenter quaerendum est primo si judicium ordinabiliter est habitum, si alii accusatores, alii testes fuerunt. Deinde causarum q
Abbreviated transcription (Latin):
nãq contra nos utitur uoluntate. De consensu aduersariuꝰ uires accepit: nr̃oq nos ut dici
olet iugulat gladio. Infirmꝰ hostis ẽ. qͥ ñ potest uincere nisi uoluntate. ł oul anob̾ despera¬
tio. ꝓcul om̃is ab animo recedat pauor aduersarioꝵ. ñ adiuuemꝰ. sed uncamꝰ aduersarios.
Uant illi qͥdẽ consiliũ. sed nrmꝰ ẽ. uel eligete uel respuere qͦd suggert᷑. Non enĩ cogendo
bed suadendo nocent. nec extorquent a nob̾ consensũ. sed expetunt:

Expanded text:
nostraque contra nos utitur voluntate. De consensu nostro adversarius vires accipit, nostroque nos, ut dici nostraque contra nos utitur voluntate. De consensu nostro adversarius vires accipit, nostroque nos, ut dici solet, jugulat gladio. Infirmus hostis est, qui non potest vincere nisi volentem. Procul a nobis desperatio, procul omnis ab animo recedat pavor adversariorum. Non adjuvemus, sed vincamus adversarios. Dant illi quidem consilium, sed nostrum est vel eligere vel respuere quod suggerunt. Non enim cogendo, sed suadendo nocent; non extorquent a nonis consensum, sed expetunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nidens: addit & dixit. State gͦ succincti lũbos ur̃os inueritate. & indinti lorica iusticiȩ. & ca¬
uiati pedes in p̃paratione euuangelu pãcis. in om̃ib: ad sumentes scutũ fidei. inquo possitis omĩa tela
obsecrationẽ. &̾ qm̃ de hoo bello lic& &iam feminis triumphare: suscipe hȩc arma pauli. & tanti hor¬
nationuis ducis certã p̾sume uictoriã. Hȩc enĩ si tu omĩa instrum̃ta possideas. securi ꝓcedis ad prȩliũ
pitale. neo pauebis diabolũ cũ toto exercitu suo. Cadent enĩ alatere tuo mille. & decẽ milia adex¬
ris tius. adte aut̃ ñ adppinquabunt. Beatꝰ qͦq iacob̾ ille xpĩ mules ementꝰ. nͣ minore nobis
uctoritate dehoo bello uictoriã pollicetur. Subditi inquit estote dõ. resistite aut̃ diabolo. &
ĩ aꝑta contra nos pugnat aciȩ. nec publica nob̾ cũ fronte congreditur. sed dolo uincit ac fraude.¬

Expanded text:
dens, addidit et dixit, State ergo succincti lumbos vestros in veritate, et induti lorica justitiae, et cadens, addidit et dixit, State ergo succincti lumbos vestros in veritate, et induti lorica justitiae, et calceati pedes in praeparationeobsecrationem. Et quoniam de hoc bello licet etiam feminis triumphare, suscipe haec arma Pauli, et tanti hortatione ducis certam praesume victoriam. Haec enim si tu omnia instrumenta possideas, secura procedes ad praelium spirituale, nec pavebis diabolum cum toto exercitu suo. Cadent enim a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis: ad te autem non appropinquabunt . Beatus quoque Jacobus ille Christi miles emeritus non minor nobis auctoritate de hoc bello victoriam pollicetur: Subditi, inquit, estote Deo: resistite autem diabolo, et stamus. Neque vero aperta contra nos pugnat acie, nec publica nobiscum fronte congreditur, sed dolo
Abbreviated transcription (Latin):
quanto aliquẽ apud eũ uideat clariorẽ. Qui iniudit aeuȩ paradisũ. quanto magis iniudet tͥ reg¬
u cȩloꝵ : Cuncta mͥ crede ille nunc cirxũut ut beatꝰ parus ait. deuorandite cupid̃ inmodũ ru¬
entis leonis ingreditur. uel more dolosi hostis uniuersa per lustrans. explorat om̃s aditus animȩ
nȩ. ansit aliꝗd infirmũ & minus tutũ ꝑ qͦd possit in repere. Rimatur nc̃ ille omĩa. & singula
iuęq ꝑ tẽptans querit uulneri locũ. Cuius tu insicuas sollicite debes p̾udere. ut cũ paulo ñ
gores astutias eius. Qui cũ terribiles diaboli potestates principatusq describat. nos nihilominus
atatur adpugnã. hostiũq iũ pandit ut augeat sollicitudinẽ militũ. Non uult ce nos timidos
ad paratos. Neniq ñ fugã suad&. sed arma suggent. oꝓpterea inquit accipite arma di. ut pos¬
itis resistere indie malo. & inom̃ib ꝑfecti stare. Ac statim singula spĩtalis pugnȩ instrum̃ta¬

Expanded text:
eum viderit clariorem. Qui invidit Evae paradisum, quanto magis invidet tibi regnum coelorum? Cuncta, mihi crede, ille nunc circumit, ut beatus Petrus ait , devorandi te cupidus: in modum rugientis leonis ingreditur, vel more dolosi hostis universa perlustrans, explorat omnes aditus animae tuae, an sit aliquid infirmum, et minus tutum, per quod possit irrepere; rimatur nunc ille omnia, et singula quaeque pertentans, quaerit vulneri locum. Cujus tu insidias sollicite debes praevidere, ut quae cum Paulo non ignores astutias ejus . Qui cum terribiles diaboli potestates principatusque describat, nos nihilominus hortatur ad pugnam, hostiumque vim pandit, ut augeat sollicitudinem militum. Non enim vult nos esse timidos, sed paratos; denique non fugam suadet, sed arma suggerit. Propterea, inquit, accipite arma Dei, ut possitis resistere in die malo, et in omnibus perfecti stare. Ac statim instrumenta singula spiritualis pugnae tra
Abbreviated transcription (Latin):
q aliud penitentiȩ aptare potuiss&. Sed qui penitenti ueniam spondit. peccanti
em crastinũ non promisit. Semꝑ ergo extremũ drem debemus metuere. quem
um quã possumus preuidere. Eoce hunc ipsum diem in quo loquimur ad inducias
inuersionis accepimus. & tamen mala quȩ fecimus. flere recusamus. Non solũ cõmissa
on plangimus. sed &ciam quȩ defleantur augemus. At si alioria nos egritudo corripiat
signa egritudinis uicinam mortẽ denuntient. inducias uiuendi querimus. ut peccata
r̃a defleamus. Et eas cum magno aestu desiderii petimus. quas acceptas modo pro
achilo habemus.

Expanded text:
atque aliud poenitentiae aptare potuisset. Sed qui poenitenti veniam spopondit, peccanti atque aliud poenitentiae aptare potuisset. Sed qui poenitenti veniam spopondit, peccanti diem crastinum non promisit. Semper ergo extremum diem debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Ecce hunc ipsum diem, in quo loquimur, ad inducias nversionis accepimus, et tamen mala quae fecimus flere recusamus. Non solum commissa non plangimus, sed etiam quae defleantur augemus. At si aliqua nos aegritudo corripiat, si signa aegritudinis vicinam mortem denuntient, 1480 inducias vivendi quaerimus, ut peccata nostra defleamus, et eas cum magno aestu desiderii petimus, quas acceptas modo pro nihilo habemus.