comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtra demetriũ. ⁊ fugit exercitꝰ deme¬
trii. ⁊ cecidit demetriꝰ in illa die. Tẽ
misit alexander ad ꝑtolomeũ regẽ
egypti dicens. Da mͥ filiã tuã uxorẽ.
Et acqͥenit ptolomeꝰ. significans ut
occurreret ei ptolomaide. Et exiuit
ptolomeꝰ de egypto. ⁊ filia eiꝰ cdeopat᷑.
⁊ occurrenti sͥ alexandro in ꝑtolo¬
maide dedit ei urorẽ. Tc̃ alexãder
uocauit ad se ionathan. Et uenieis
ionathas ptolomaidem: inuenit
gr̃am in ꝯspectu duoꝵ regũ. Q uene¬
runt quidã pestilentes ex isrł pꝰ eũ.
⁊ accusabant eũ. s ñ attendit ad eos
rex s magnificauit ionathan. ⁊ ĩdu¬
it eũ p᷑pura. ⁊ scripsit eũ int̾ primos
amicos. Sunt aũt quatuor insignia
regalia. pͣpura. fibula aurea. diadema.
patre in p̃lio. fugit ad cretenses pa¬
rentes maternos. ⁊ resũptis uiribus
rediit in maritiniã phylisteoꝵ. ⁊ iu
syriã celes. ⁊ ꝯstituit apolloniũ ducẽ
exercitꝰ. qui ꝓuocauit ionathan in p̃¬

Expanded text:
fugit exercitus Demetrii, et cecidit Demetrius in illa die. Tunc misit Alexander ad Ptolemaeum, regem Aegypti, dicens: « Da mihi filiam tuam uxorem. Et acquievit Ptolemaeus significans, ut occurreret ei Ptolemaide. Et exivit Ptolemaeus de Aegypto, et filia ejus Cleopatra, et occurrenti sibi Alexandro in Ptolemaide, dedit ei uxorem. » Tunc Alexander vocavit ad se Jonatham, et veniens Jonathas Ptolemaidem invenit gratiam in conspectu duorum regum. Et venerunt quidam pestilentes ex Israel post eum, et accusabant. Sed non attendit ad eos rex, sed magnificabat Jonathan, et induit eum purpura, et scripsit eum inter primos amicos. Sunt autem quatuor insignia regalia, purpura, fibula aurea, diadema epatre in praelio, fugit ad Cretenses parentes maternos. Et, resumptis viribus, rediit in maritimam Philisthaeorum, et in Syriam Coeles. Et constituit Apollonium ducem exercitus, qui provocavit Jonathan in pr
Abbreviated transcription (Latin):
sit ad ionathan in hec uerba. Mane¬
te in amicitia nr̃a: & nc̃ absoluo õs
iudeos a tributis. ⁊ potestatẽ arcis q̃
est in ierłm do sũmo sac̾doti. ⁊ omnẽ
animã iudeoꝵ que ẽ in regno meo
captira relinqͦ liberã gratis. ⁊ qͦd õs
dies sollemnes sint dies ĩmunitatis.:⁊
remissionis. ⁊ dies decreti circa illos.
id ẽ tres ante solleminitatẽ. ⁊ tres post.
Ptoloniaidẽ ⁊ duas ciuitates ꝯfines eiꝰ
do sũmo sac̾doti ad necessarios sũptus
scõꝵ. ⁊ singłis anns qͥndeci nalia sicloꝵ
argenti. ad instauranda oꝑa sc̃oꝵ. ⁊ ad
ĩnouandos muros in ierłm. ⁊ in iudea
sũptus dabunt᷑ de regis rationibꝰ Io
nathas aũt ⁊ ppłs ñ credider̃t ei. ⁊ cõ¬
placuit eis in alexandrũ. ⁊ ferebant

Expanded text:
sit ad Jonatham in haec verba: Manesit ad Jonatham in haec verba: Manete in amicitia nostra, et nunc absolvo omnes Judaeos a tributis, et potestatem arcis, quae est in Jerusalem, do summo sacerdoti, et omnem animam Judaeorum, quae est in regno meo captiva, relinquo liberam gratis, et quod omnes dies solemnes sint dies immunitatis et remissionis, et dies decreti circa illos, » id est tres ante solemnitatem, et tres post. Ptolemaidem, « et duas civitates confines ejus do summo sacerdoti ad necessarios sumptus sanctorum, et singulis annis quindecim millia siclorum argenti ad instauranda opera sanctorum, et ad innovandos muros in Jerusalem, et in Judaea sumptus dabuntur de rationibus regis. Jonathas autem et populus non crediderunt ei. » Et complacuit eis in Alexandro, et fer
Abbreviated transcription (Latin):
o tp̃r ascendit alerander filius
anthiochi epyphanes. ⁊ oceupauit
ptolomaidã. ⁊ regnauit in ea. Quod
audiens demetriꝰ. ꝯgregauit exercitũ.
Q misit ad ionathan. ut secũ facerce
pacẽ: ⁊ ñ cũ alexandro. Insuꝑ decdit
ei potestatẽ ꝯgregandi exercitũ: ⁊ ob¬
sides qͥ erant in arce iussit ei reddi:
uenit ionathas in ierłm. ⁊ cepit ĩno¬
uare ciuitatẽ. ⁊ muniuit montẽ syon
in circuitu. ⁊ fuger̾t custodes qͦs posue¬
rat bachides in iudea. tñ in bethsura
aliqͥ remanser̾t. que erat eis refugnĩ.
Et audiuit alexander ꝓmissa q̃ fece¬
rat demetriꝰ ionathe. ⁊ p̃lia ⁊ uͥtutes
qͣs ipse fecerat ⁊ fr̃s eiꝰ: ⁊ scripsit ad
ionathan dicens. Audiuimꝰ de te qͦd
iuir potens es. ⁊ aptus ut sis amicꝰ ñr.
Et misit ei pͤpuram. ⁊ cororiã auream
⁊ iuduit se ionathas stola scã. in die sol¬
lemini scenophegie. ⁊ ꝯgregauit erer¬
citũ. ⁊ fecit arna copiosa. Quod audi¬
ens rex demetriꝰ ꝯtristatꝰ est. ⁊ remi¬

Expanded text:
o tempore ascendit Alexander, filius Antiochi Epiphanes, et occupavit Ptolemaidem, et regnavit in ea . » Quod audiens Demetrius congregavit exercitum, et misit ad Jonathan, ut secum faceret pacem, et non cum Alexandro. Insuper dedit ei potestatem congregandi exercitum, et obsides qui erant in arce, jussit ei reddi. Et venit Jonathas in Jerusalem, et coepit innovare civitatem, munivit montem Sion in circuitu, et fugerunt custodes, quos posuerat Bacchides in Judaea. Tamen in Bethsura aliqui remanserunt, quae erat eis ad refugium. Et audivit Alexander promissa, quae fecerat Demetrius Jonathae, et praelia, et virtutes, quas ipse fecerat, et fratres ejus, et scripsit ad Jonatham dicens: « Audivimus de te quod vir potens es, et aptus ut sis amicus nostEt misit ei purpuram, et coronam auream, et induit se Jonathas stola sancta in die solemni Scenopegiae, et congregavit exercitum, et fecit arma copiosa. Quod audiens rex Demetrius contristatus est, et remi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯspectu eiꝰ. ⁊ licet multi accusarent
eũ. magnificauit eũ rex in ꝯspectu
omniũ. ⁊ statuit ei pͥncipatũ sacer¬
dotii. ⁊ quecũq habuerat pri. Et
iudit demetriꝰ qͦd siluit t̾ra in ꝯspec¬
tu suo dimisit exercitũ in loca sua.
⁊ retinuit secũ exercitũ ꝑegrinũ⁊
inimici erant ei om̃is ex̾citꝰ pats eiꝰ.
Riphon aut erat quidã
partiũ alexandri priꝰ. E uidens qͦd
omĩs exercitꝰ mmurabat ꝯtra deme¬
triũ. iuit in arabiã ut reduceret in
antiochũ filiũ alexand̾ in terram
patris sui. Eo tp̃r dũ demetrius erat
offensꝰ suis. misit ad eũ ionathas. ut
eiceret ees qui erant in arce ĩ iersm
⁊ qͥ in p̾sidiis erant. qͥ impugnabars
ifrł. ⁊ rescripsit demetriꝰ dic̃s. Hec ⁊
uaiora faciã. cũ fuerit oportunum.
Nc̃ gͦ recte feceris. si miseris mͥ uiros
in auxiliũ. qr discessit exercitꝰ meus
a me. Et misit ei ionathas tͥa nilia
electoꝵ in antiochiã: ⁊ delectatus ẽ
rex in aduentu eoꝵ. E surrexerunt

Expanded text:
arent eum, magnificavit eum rex in conspectu omnium, et statuit ei principatum sacerdotii, et quaecunque habuerat prius. Et vidit Demetrius quia siluit terra in conspectu ejus, et dimisit exercitum in loca sua, et retinuit secum exercitum peregrinum, et inimici erant ei omnis exercitus patris ejus. Tryphon autem erat quidam partium Alexandri prius, qui videns quod omnis exercitus murmurabat contra Demetrium, ivit in Arabiam, ut reduceret inde Antiochum filium Alexandri in terra patris sui. Eo tempore dum Demetrius erat offensus suis, misit ad eum Jonathas, ut ejiceret eos, qui erant in arce in Jerusalem, et qui in praesidiis erant quia impugnabant Israel. Et rescripsit Demetrius dicens: « Haec et majora faciam tibi, cum fuerit opportunum. Nunc autem recte feceris, si miseris mihi viros in auxilium, quia discessit exercitus meus a me: Et misit ei Jonathas tria millia electorum in Antiochiam, et delectatus est rex in adventu eorum. Et surrexerunt
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd int̾pretat᷑ es eoꝵ. Quasi diceret.
Dicebat᷑ d̾s: s ñ erat. Scripsit qͦq
filiis isrł: ut redirent ad cultũ dei.
Quoꝵ quidã nuncios eiꝰ neglerer̃t:
quidã quosdã int̾fecer̃t. Uñ etiã
postea ut p̃dictũ est meruerunt
captiuari. Necessit ꝙͦ a rege assy¬
rioꝵ ne seruiret ei. Ipse ꝑcussit phy¬
listeos usq ad gazam. ⁊ om̃s t̾minos
eoꝵ a turre custodũ. usq ad ciuitatẽ
muuitã: idẽ ⁊ p̃sidia ⁊ ciuitates.
Anno qͣrtodecimo regni ezechie a¬
scendit sennacherib rex assyrioꝵ
in terrã iida. ⁊ cepit ciitates eoꝵ.
Et misit ad eũ ezechias in lachis.
dicens. Recede a me: ⁊ qͦd iposu¬
eris mͥ feram. E indixit ei rex assy¬
rioꝵ trecenta talenta argenti ⁊ tri¬
ginta auri: ⁊ iurauit qͦd ñ noceret
erechias in thesauris domꝰ dñi ⁊
sius: recepit lãminas aureas qͣs
ipse affixerat in ualus templi. Cũq
misiss regi assyrioꝵ p̃dictã pecunã.

Expanded text:
quod interpretatur, os eorum. Quasi dicat: quod interpretatur, os eorum. Quasi dicat: Dicebatur deus, sed non erat. Scripsit quoque filiis Israel, ut redirent ad cultum Dei, quorum quidam nuntios ejus neglexerunt, quidam quosdam interfecerunt. Unde etiam postea, ut praedictum est, meruerunt captivari. Recessit quoque a rege Assyriorum ne serviret ei. « Ipse percussit Philisthaeos, usque ad Gazam, et omnes terminos eorum, a turre custodum usque ad civitatem munitai Ezechiae ascendit Sennacherib, rex Assyriorum, in terram Juda, et cepit civitates eorum, et misit ad eum Ezechias in locis, dicens: « Recede a me, et quod imposueris mihi feram. Et induxit ei rex Assyriorum trecenta talenta argenti, et triginta auri, et juravit quod non noceret c summam in thesauris domus Domini et suis, recepit laminas auri, quas ipse affixerat in valvis templi. Cumque misisset regi Assyriorum praedictam pecuniam,
Abbreviated transcription (Latin):
Higintiqͥnq annoꝵ erat cũ regna¬
re cepiss. & igintinoue anniis reg¬
nauit. Nom mats ei abysa de ieru¬
salem. filia zacharie postumi. filii¬
racharie lapidati. Qui ꝯuocatis
sacerdotibꝰ ⁊ leuitis aꝑuit templũ
pͥmo anno ⁊ pͥmo m̃se regni sui. et
uasaᷤ reparauit. ⁊ restituit sacrificia
int̾missa. Ipse de ꝯsilio sacerdiotum
fecit phase scdo m̃se. ñ in tp̃r suo.¬
ñ potuit ppłs pͥmo m̃se ꝯuenire in
ierłm: nec sac̾dotes purificati erant
Tam̃ tanta fuit multitudo. quod
multi ñ purificati comederunt pa¬
scha: ⁊ tanta fuit copia uictunarũ
qͦd in multis leuite suppleuer̃t offi¬
ciũ sacerdotũ. & post pascha sollem¬
nitauer̃t aliis septẽ dieb. Nic dissi¬
pauit excelsa. ⁊ ꝯtriuit statuas ⁊
lucos succidit. ⁊ ꝯfregit serpentem
eneũ quẽ fecit moyses. cui usq ad
tempꝰ illud filii ifrł adolebant incen¬
sũ. ⁊ puluerẽ eiꝰ sparfit in torrentẽ
cedron: & uocauit nom̃ eiꝰ noestan.

Expanded text:
inti quinque annorum erat cum regnare coepisset, et viginti novem annis regnavit. Nomen matris ejus Abi de Jerusalem, filia Zachariae, » posthumi Zachariae lapidati . Qui convocatis sacerdotibus et levitis aperuit templum primo anno, et primo mense regni sui, et vasa Dei reparavit, et restituit sacrificia intermissa. Ipse de consilio sacerdotum fecit phase secundo mense non in tempore suon potuit populus primo mense convenire in Jerusalem, nec sacerdotes purificati erant. Tamen tanta multitudo fuit, quod multi impurificati comederunt Pascha, et tanta copia victimarum, quod in multis levitae suppleverunt officium sacerdotum. Et post Pascha solemnizaverunt aliis septem diebus. « Hic dissipavit excelsa, et contrivit statuas, et lucos succidit, et confregit serpentem aeneum, quem fecit Moyses, cui usque ad illud tempus filii Israel adolebant incensum, » et pulverem ejus sparsit in torrentem Cedron, « et vocavit nomen ejus Noestam, »
Abbreviated transcription (Latin):
piosus ⁊ altiꝰ facit fructũ. ⁊ ẽ sensus.
Multitudo ppłi que fugit de iudea
ante faciẽ hostiũ. ⁊ recepit se in ierłm
ut saluaret᷑. fugato hoste redibit in
extra urbẽ. ⁊ exitus aquaꝵ in iudea.
ne redeuntes assyrii inuenirent a¬
quaꝵ abundantiã. Tc̃ obturauit e¬
rechias suꝑiorẽ fontẽ aquar gyon.
⁊ auertit eas subt̾ ad occidentem
urbis dd̾. ut influerent piscinam
int̾iorẽ. Fecit etiã ante fontẽ syloe
qͣi stagnũ in quo colligerent᷑ aque.
& reseruarent᷑ ciuib in usũ obsidio

Expanded text:
piosius et altius facit fructum. Et est sensus: piosius et altius facit fructum. Et est sensus: Multitudo populi, quae fugit de Judaea ante faciem hostium et recepit se in Jerusalem, ut servaretur, fugato hoste, redibit in extra urbem, et exitus aquarum in Judaea, ne redeuntes Assyrii invenirent aquarum abundantiam. Tunc obturavit Ezechias superiorem fontem aquarum Gehon, et avertit eas subter ad occidentem urbis David, ut influerent piscinam inferiorem. Fecit etiam ante fontem Siloe, quasi stagnum in quo colligerentur aquae, et reservarentur civib
Abbreviated transcription (Latin):
Imminente messione irruerant assy¬
rii ⁊ uastauerant segetes. uineas. et
oliueta: s quedã int̾ ungulas equoꝵ
calcantiũ euaserant. Unde dicunt
Etiã de ꝯculcatis quedã sponte ger¬
minauer̃t: de quibꝰ dicit ysaias. co¬
mede que sponte nascunt᷑. Etiã cũ
p̃scissent aduentũ sennacherib. con¬
gregauerant sibi undecũq uictua¬
lia ⁊ reposuerant in ierłm: de quibꝰ
dicit liber regũ. comede qͦd repꝑeriᷤ.
Porro sccdo anno comede que sponte
qͦd idẽ est. Sodo enĩ anno dũ mora¬
retͣ sennacherib in egypto. qr defu¬
erant eis p̾dicta niictualia. multi¬
plicauit eis dñs abundant̾ q̃ spon¬
te gignit humꝰ. Porro in t̾cio anno
fugato hoste securi seminate. meti¬
te. ⁊ comedite. & tẽ de ierłm egredi¬
ent᷑ reliquie. ⁊ qͦd saluatũ est de mos¬
te syon. ⁊ qͦd reliquũ de domo iuda.
mittet radicẽ deorsũ. ⁊ faciet fructũ
sursũ. ꝑsimile arboris loquit᷑. que
qͣnto ꝓfundiꝰ figit radicẽ. tanto co¬

Expanded text:
» Imminente messione irruerant Assyrii et vastaverant segetes, vineas, et oliveta, sed quaedam inter ungulas equorum calcantium evaserant. Unde dicunt etiam de conculcatis quidam sponte germinaverunt. De quibus dixit Isaias: « Comede quae sponte nascuntur. » Et jam cum praescissent adventum Sennacherib, congregaverant sibi undecunque victualia, et reposuerant in Jerusalem, de quibus dicit hic liber Regum: « Comede quod repereris. Porro secundo anno comede quae sponte quod idem est. Secundo enim anno dum moraretur Sennacherib in Aegypto, quia defuerant eis praedicta victualia, multiplicavit eis Dominus abundanter, quae sponte gignit humus. « Porro in tertio anno, » fugato hoste, « securi seminate, metite et comedite. Et tunc de Jerusalem egredientur reliquiae, et quod salvatum est de monte Sion, et quod reliquum est de domo Juda mittet radicem deorsum, faciet fructum sursum. » Per simile arboris loquitur, quae quanto profundius fudit radicem tanto co
Abbreviated transcription (Latin):
& rapsacen ⁊ castra metati st̃ iuxta
aqueductũ piscine suꝑioris. que ẽ
in uia agri fullonis. ⁊ abstulerunt
aquã ciuibꝰ ext̾ioris piscine. Cumq
uocassent regẽ ad colloquiũ noluit
exire. s misit ad eos elẏachun pontificẽ
⁊ sobnam scribã. ⁊ ioachim acõm¬
m̃tariis. Aloquebat᷑ ad eos rap̃sa¬
ces hebraice. Erat enĩ samarites ut
quidã uolunt. Fuer̃t qui dicerent
eũ filiũ ysaie. qͥ tͣnfierat ad assyrioᷤᷤ.
⁊ susceꝑat ritũ gentiũ. ⁊ factus est
cyliarchꝰ. Nait. Hec dicit rex magnꝰ
assyrioꝵ ad te o ezechia. In qͦ ꝯfidis.
ut audeas rebellare: Si ꝯfidis in re-¬
ge egyptio: inniteris baculo harun¬
dineo. Si spem ponis in dõ tuõ. nũ¬
dabo tͥ duo nulia equoꝵ. nec poteriᷤᷤ
apud te inuenire ascensores. Et ro¬
gabant nuncii rapsacen ut loque¬
ret᷑ eis syriace. ⁊ ñ iudaice. audiente
ppło qui erat suꝑ murũ. Tc̃ excla¬
nr̃a. ⁊ bibatis urinã ur̃am. Egredi¬
mini ad me. ⁊ utinini bonis ur̃is

Expanded text:
t juxta aquaeductum piscinae superioris, quae est in via agri Fullonis, et abstulerunt civibus aquam exterioris piscinae. Cumque vocassent regem ad colloquium, noluit exire, sed misit ad eos Eliacim pontificem, et Sobnam scribam, et Joachin a commentariis, et loquebatur ad eos Rapsaces Hebraice, erat enim Samarites, ut quidam volunt. Fuerunt qui dicerent eum filium Isaiae, qui transierat ad Assyrios, et susceperat ritum gentium, et factus erat chiliarchus, et ait: « Haec dicit rex magnus Assyriorum ad te. O Ezechia, in quo confidis, ut audeas rebellare? Si confidis in rege Aegyptio, inniteris baculo arundineo. Si spem ponis in Deo tuo, nundabo tibi duo millia equorum, nec poteris apud te invenire ascensores. » Et rogabant nuntii Rapsacem, ut loqueretur eis Syriace, et non Judaice, audiente populo, qui erat super murum. Tunc exclavestra, et bibatis urinam vestram. Egredimini ad me, et utimini bonis vestris,
Abbreviated transcription (Latin):
misit ezechie litteras t̾ribiles ⁊ cõmi¬
nationis plenas. dicens qͦd deus isrł
ñ posset eũ liberare de manu sua.
Tunc ascendit ezechias in domũ
diũ: ⁊ expandens litteras corã dũo
orauit dicens. Dñe d̃s isrł audi u̾¬
ba sennacherib. quibꝰ exꝓbrauit te
nob̾: salua nos obsecro de manu eiꝰ
Tc̃ misit ysaias ad erechiã. signifi¬
cans ei uerba dñi ad sennacherib
in hc̃ modũ. Spernet te sennache¬
rib uirgo filia syon: mouebit caput
post tergũ tuũ cũ fugeris. Ex ꝓbra
est. ego qͥ ab eterno dispofuerã qͦd
sic flagellar̾e peccantes nc̃ impleul.
Ego autor fui: tuminister. Ponam
itaq circulũ in naribꝰ tuis. sic̃ fit
bubalo. ⁊ chamũ in labiis tius sicut
fit equo. ⁊ reducã te in terrã tuan.
Qunc ad didit ysaias uerba sua
ad ezechiã dicens. Tibi aũt o erechia
hoc erit signũ liberationis tue. Ter¬
cio anuo recedet a te sennacherib. nĩ

Expanded text:
misit Ezechiae litteras terribiles, et commimisit Ezechiae litteras terribiles, et comminationis plenas, dicens quod Deus Israel non posset eum liberare de manu sua. Tunc ascendit Ezechias in domum Domini, et expandens litteras coram Domino, oravit, dicens: « Domine Deus Israel, audi verba Sennacherib, quibus exprobravit te nobis, salva nos, obsecro, de manu ipsius. Tunc misit Isaias ad Ezechiam, significans ei verba haec Domini ad Sennacherib in hunc modum: « Spernet te, Sennacherib, virgo filia Sion, movebit caput post tergum tuum cum fugeris; exprobraest ego qui ab aeterno disposueram, « quod sic flagellarem peccantes, nunc implevi, ego auctor fui, tu minister, ponam itaque circulum in naribus tuis sicut fit bubalo, et camum in labiis tuis sicut fit equo, et reducam te in terram tuam. » Tunc addidit Isaias verba sua ad Ezechiam, dicens: « Tibi autem, Ezechia, hoc erit signum liberationis tuae. Tertio anno recedet a te Sennacherib, non
Abbreviated transcription (Latin):
diuine. Ora ꝓ reliquiis isrł. si forte
d̃s audiat blasphemiã rapsacis &
uindicet. Et respondit ysaias. Hec
dicit dñs ezechie. Noli timere. Ecce
ego mttã regi assyrioꝵ sp̃m. ⁊ audi¬
et nunciũ ⁊ reuertet᷑ in terrã suã
⁊ deiciã eũ gladio in terra sua. Ire¬
cessit rapsaces a ierłm: ⁊ uiuenit re¬
gem assyrioꝵ expugnantẽ lobnam
Transiuit aũt rex ad egyptũ expus
nandã: ut triũphans rediret ad eu̾¬
tendã ierłm. Cũq obsediss pelusĩ.
auduit tharacham regẽ ethyopie
cũ multo exercitu uenire in auxi¬
lũ egyptioꝵ. Et turbatꝰ rex: dixit
tharacham sacerdotẽ ẽẽ uulcani: &
ideo ñ dimicaret cũ eo. Lrediit in
nideã: ⁊ obsedit ierłm. Herodotus
te namq rege egyptioꝵ ad deum:
multitudo soricũ in una nocte come¬
dit cordas arcuũ in castris eiꝰ: & fac¬
ti st̃ assyrii inermes: ⁊ dicit rapsa¬
cen cũ ex̾citu remansisse cira ierłm.
⁊ sennacherib rediisse ad eũ de egyp¬

Expanded text:
divinae. Ora pro reliquiis Israel, si forte Deus audiat blasphemiam Rapsacis, et vindicet . » Et respondit Isaias: « Haec dicit Dominus Ezechiae, noli timere. Ecce ego immittam regi Assyriorum spiritum, et audiet nuntium et revertetur in terram suam, et dejiciam eum gladio in terra sua. » Et recessit Rapsaces a Jerusalem, et invenit regem Assyriorum expugnantem Lobnam. Transivit autem rex ad pugnandam Aegyptum, ut triumphans rediret ad evertendam Jerusalem. Cumque obsedisset Pelusium, audivit Tharacam regem Aethiopiae, cum multo exercitu venire in auxilium Aegyptiorum, et conturbatus rex dixit Tharacam esse sacerdotem Vulcani, et ideo non dimicaret cum eo. Et rediit in Judaeam, et obsedit Jerusalem. Herodotus te namque rege Aegyptiorum ad Deum, multitudo soricum in una nocte comedit chordas arcuum in castris ejus, et facti sunt Assyrii inermes, et dicit Rapsacem cum exercitu remansisse circa Jerusalem, et Sennacherib rediisse ad eum de Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptũ: ait. Ale ⁊ patriã cassiꝰ ꝯser¬
uauit incolumẽ: amiboꝵ insidia¬
tore ꝑempto. N multopost cum
egrotaret herodes damasci. phenix
xilio. Cũq ꝯualuiss herodes. hyrca¬
nũ aggredi attẽtabat: s ꝑ affinitatẽ¬

Expanded text:
eptum, ait: « Me et patriam Cassius servavit incolumem, amborum insidiatore perempto. » Non multo post cum aegrotaret Herodes Damasci, Phenix, xilio. Cumque convaluisset, Herodes Hircanum aggredi attentabat; sed propter affinitate
Abbreviated transcription (Latin):
questꝰ aũt herodes ꝑ epłam de patͥs
morte ap̃ cassiũ rescriptũ ipsiꝰ accep̃.
rit dolo dolũ uindicaret. Scripsit ̃
cassiꝰ ciliarchis. ut in ista causa herodi
opẽ ferrent. Uocauit itaq herodes
hyrcanũ ⁊ malichũ ad cenã. Qͥ dñ
irent. circũseptũ malicũ ciliarche
int̾secer̃t. hyrcanꝰ aũt stupore disso¬
ltꝰ. ꝯcidit. Uix q recepta anima:¬

Expanded text:
quaestus autem Herodes per epistolam de patris morte apud Cassium rescriptum ipsius accepit, ut dolum dolo vindicaret. Scripsit etiam Cassius chiliarchis, ut in ista causa Herodi opem ferrent. Vocavit itaque Herodes Hircanum et Malicum ad coenam: qui, dum irent, circumseptum Malicum chiliarchae interfecerunt. Hircanus autem stupore dissolutus concidit, vixque recepta anima
Abbreviated transcription (Latin):
Habuit siqͥdẽ uxores nouẽ. ex quar
septẽ numerosã suscepit sobolẽ. sed
de his paucos num̾are sufficiat. Pri¬
mogenitꝰ eiꝰ antipat᷑ ex doside. alexã¬
cder ⁊ aristobolꝰ ex marianne. arche¬
laus ex matheca samaritide. herodeᷤᷤ
antipas qͥ pꝰ tetrarcha fuit. ⁊ philippꝰ
ex cleopatra ierosolimitide. Herodẽ
tñ hc̃ qͥdã marianne filiũ putant.

Expanded text:
Herodes uxores novem: ex quarum septem numerosam suscepit sobolem, sed de his paucos numerare sufficiet. Primogenitus ejus Antipater ex Doside, Alexander et Aristobulus ex Marianne, Archclaus ex Mathaca Samaritide, Herodes Antipas, qui post tetrarcha fuit, et Philippus ex Cleopatra Jerosolymitide. Herodem tamen hunc quidam Marianne filium putant.
Abbreviated transcription (Latin):
rat eo tp̃r cũ hyrcano quidam
de amicis suis noĩe malichus.
aspirans ad sacerdotiũ. Cũq decre¬
uiss hẏrcanũ ueneno appet̾e. statuit
priꝰ appet̾e antipatrũ. ĩ menior bene¬
ficioꝵ eiꝰ. Suscepto itaq ꝑ ministrũ

Expanded text:
rat eo tempore cum Hircano quidam de amicis suis, nomine Malicus, aspirans ad sacerdotium. Cumque decrevisset Hircanum veneno appetere, statuit prius appetere Antipatrum, immemor beneficiorum ipsius. Suscepto itaque
Abbreviated transcription (Latin):
in flurer̃t. ⁊ mortuus ẽ aggeus. et
sepultꝰ est iuxta sacerdotũ monu¬
m̃ta. Quener̃t aũt filii isrł ad de¬
dicationẽ templi. ⁊ dedicauerunt
illud mense duodecimo qͥ apud la¬
tinos martiꝰ dr̃. uicesina t̾tia die
m̃sis. Et hec ẽ scd̾a templi dedicatio
uernalis.  celebrauer̃t filii israel
phase scdm legẽ dm̃. De archa uero
quomͦ ł q̃n receper̃t eã incertũ est.
S si uerũ est qͦd epyphani dicit eã¬
latibulo petre. certũ est qͦd hebrei
instar prioris edificauer̃t alteram.
Nam int̾ manubias quas tulert
romaui de iudea. legunt᷑ tͣnslata
archa dñi. candelabrũ. ⁊ mensa.
Et mortuus ͤ Racharias in senectu¬
te bona: ⁊ sepultꝰ est iuxta aggeũ.
Porro dariꝰ cũ discessiss ab eo egyptꝰ.
mortuus ẽ. Rome pꝰ exactos reges.¬
pͥmo ꝯsules a bruto ẽẽ ceper̃t. ⁊ uix
usq ad qͥntũ decimũ lapidẽ roma
tenebat imperiũ. Inde tͥbun pleb̾.
⁊ dictatores. ⁊ rursũ ꝯsules rẽ pu¬

Expanded text:
i fluxerunt. Et mortuus est Aggaeus, et sepultus juxta sacerdotum monumenta. Convenerunt autem filii Israel ad dedicationem templi, et dedicaverunt illud mense duo decimo qui apud Latinos Martius dicitur, vicesima tertia die mensis . Et haec est secunda templi dedicatio vernalis. Et celebraverunt filii Israel Phase, secundum legem Domini. De arca vero quomodo, vel quando receperunt eam incertum est. Sed si verum est quod Epiphanlatibulo petrae, certum est quod Hebraei, instar prioris, aedificaverunt alteram. Nam inter manubias quas tulerunt Romani de Judaea, leguntur translata arca Domini, candelabrum et mensa. Et mortuus est Zacharias in senectute bona, et sepultus juxta Aggaeum. Porro Darius, cum discessisset ab eo Aegyptus, mortuus est. primum consules a Bruto esse coeperunt, et vix usque ad quintum decimum lapidem Roma tenebat imperium. Inde tribuni plebis, et dictatores, et rursum consules rempu
Abbreviated transcription (Latin):
peũ obtulit in anathema obliuio¬
nis. ⁊ sollẽnizauit om̃is ppłs. et
diẽ hanc in num̾o scaꝵ dierũ re¬
ceper̃t. uocantes cambisẽ. scdm
nabuchod̾. Mrediit iudith filia
merari rubenite in betuliam. ex
matre fuit de symeon. ⁊ fuit in ui¬
duitate om̃ibꝰ diebꝰ uite sue. Et cõ¬
pletis centũ qͥnq anus mortua ẽ
⁊ sepulta cũ uiro suo mauasse. &
dimisit abram suã liberã. ⁊ plaux̃ eã
oĩs ppłs septẽ diebꝰ. Porro cãbyses
ingressus ẽ in egyptũ ⁊ uastauit
eã. ⁊ abhominatꝰ religionẽ eiꝰ ceri¬
monias ⁊ templa deposuit. ⁊ ec.si¬
cauit babylonẽ in egypto. Cumq
reuerteret᷑ ab egypto. egrotabat. ⁊
ferebat᷑ ceruicibꝰ regũ. ⁊ mortuus ẽ

Expanded text:
in anathema oblivionis, et solemnizavit omnis populus. » Et diem hanc in numero sanctorum dierum receperunt, vocantes Cambysem secundum Nabuchodonosor. Et rediit Judith filia Merari, Rubenitae in Bethuliam. Ex matre fuit de tribu Simeon, et fuit in viduitate omnibus diebus vitae suae. Et completis centum quinque annis, mortua est, et sepulta cum viro suo Manasse, et dimisit abram suam liberam, et planxit eam omnis populus septem diebus. Porro Cambyses ingressus est Aegyptum, et vastavit eam, et abominatus religionem ejus, et caeremonias, templa deposuit, et aedificavit Babylonem in Aegypto. Cumque reverteretur ab Aegypto aegrotabat, et ferebatur cer
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo die pͥmi m̃sis. ⁊ ꝯuener̃t ad
fluuiũ qͥ decurrit ad auia. Iosephꝰ
dicit iuxta eufraten. ⁊ potest ẽẽ auia
fluuiꝰ decurrens in eufraten. ł eufra¬
tis riuulꝰ. ⁊ manser̃t ibi tribꝰ diebꝰ.
⁊ p̾dicauit eis esdras ieiuniũ ut af¬
fligerent se corã dño. ⁊ peterent ab
eo uiã rectã ⁊ securã. Prubuit enĩ
esdras pet̾e a rege ducatũ in uia di¬
cens. Manus dñi dĩ nr̃i ẽ suꝑ onĩs
qͥ quer̃t eũ. & seꝑauit esdras de sa¬
cerdotibꝰ duodecĩ. quibꝰ cõmisit ua¬
sa dñi. ⁊ mun̾a que mittebat rex
runt in ierłm m̃se qͥnto ⁊ siluert
tribꝰ diebꝰ. Quarta die obtuler̾t in
domo dñi que secũ tulerant. offeren¬
tes holocausta in gr̃aꝵ actionẽ. De¬
der̃tq epłam regis ducibꝰ tͣns flum̃:

Expanded text:
enerunt ad fluvium, qui decurrit ad Ahava. Josephus dicit juxta Euphraten. Et potest esse Ahava fluvius decurrens in Euphraten, vel Euphratis rivulus. Et manserunt ibi tribus diebus, et praedicavit eis Esdras jejunium, ut affligerent se coram Domino, et peterent ab eo viam rectam et securam. Erubuit enim Esdras petere a rege ducatum in via, dicens: « Manus Dei nostri est super omnes qui quaerunt eum. » Et separavit Esdras de sacerdotibus duodecim, quibus commisit vasa Domini, et munera quae mittebat rex runt in Jerusalem mense quinto, et siluerunt tribus diebus. Quarta die intulerunt in domum Domini, quae secum tulerant, offerentes holocausta in gratiarum actionem, dederuntque epistolam regis ducibus trans flumen,
Abbreviated transcription (Latin):
D pat̾ue uoluntatis honorãdi
dm̃ heres apparuit. Eo tp̃r pͥnceps
fuit sacerdotũ elyachim. siue ioa¬
chini filiꝰ iũu. ⁊ erat in iudea cura
rerũ gerendarũ penes sac̾dotes. q̃
priꝰ sub regibꝰ ⁊ indicibus fuerat.
Recepit aũt xerses egyptũ. que a
patre dissenserat. greciã uastauit
de cui fortitudine multa refert
grecoꝵ hẏstoria. Sub hoc dic̃ iosephꝰ
esdram uenisse in iudeã. s fub arta¬
xerse ipse dicit seip̃ni uenisse. Post
gẽ succensã a chaldeis reparauit.
nouos qͦ apices litt̾arũ excogitauit.
qͥ faciliores ad scribendũ fierent. ⁊ a
psalteriũ ⁊ librũ ymuoꝵ. ⁊ plures
libros huimodi deletos scirent re¬
parare. Addidit etiã quedã d sus
sic̃ titulos psalmoꝵ. ⁊ plura que
legunt᷑ in pentath euco. sic q ueri¬
simile ẽ. quedã que suꝑflua inteler̾
ipsũ subtraxisse. Tradt̃ ⁊̃ quida mo¬
dũ scribendi a dextera in sinstram
eũ iudeis tradidisse. cũ priꝰ ad mod

Expanded text:
 paternae voluntatis, honorando eres apparuit. Eo tempore princeps fuit sacerdotum Eliachim, sive Joachim filius Jesu, et erat in Judaea cura rerum gerendarum penes sacerdotes, quae prius sub regibus et judicibus fuerat. Recepit autem Xerxes Aegyptum, quae a patre discesserat, et Graeciam vastavit. De cujus fortitudine multa refert Graecorum historia. Sub hoc dicit Josephus Esdram venisse in Judaeam, sed sub Artaxerxe ipse dicit seipsum venisse. Post gem succensam a Chaldaeis reparavit. Novos quoque apices litterarum excogitavit, qui faciliores ad scribendum fierent, et aPsalterium, et librum Hymnorum, et plures libros hujusmodi deletos, scirent reparare. Addidit etiam quaedam de suo, sicut titulos psalmorum, et plura quae leguntur in Pentateucho. Sicque verisimile est quaedam, quae superflua intellexit, ipsum subtraxisse. Tradunt etiam quidam modum scribendi a dextra in sinistram eum Judaeis tradidisse, cum prius ad modum
Abbreviated transcription (Latin):
buchod̾̃. Tẽ pͥncipes t̾re qͥ impedie
tiũ. ⁊ alii qͥ iudicabant syriam &
phenicẽ. ⁊ õs regiones ultͣ eufraten
scripser̃t cambise qͦd iudei reedifi¬
cabant ierłm urbẽ pessinã ⁊ sẽꝑ
regibꝰ ꝑsarũ rebellẽ. ⁊ templũ ad
similitudinẽ castri. que ob rebelli¬
onẽ pridẽ destructa fuerãt. quibꝰ
reedificatis. statĩ negarent regi tͥ¬
buta ⁊ annonas. nͨ etiã pateret
regi transitꝰ in syriã. Hec aũt dice¬
bant se cõmemorare. qr memores¬

Expanded text:
buchodonosor. Tunc principes terrae, qui impediebtium. Et alii qui judicabant Syriam, et Phoenicem, et omnes regiones ultra Euphraten, scripserunt Cambysi regi, quod Judaei reaedificabant Jerusalem urbem pessimam, et semper regibus Persarum rebellem, et templum ad similitudinem castri, quae ob rebellionem pridem destructa fuerat, quibus reaedificatis, statim negarent regi tributa, et annonas, nec etiam pateret regi transitus in Syriam. Haec autem dicebant se commemorare e
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c i d ip̃m qͦd mͦ significat᷑ in nussa ꝑ
tͣnslationẽ libri de dextra in sinistr̃a.
Porro esdras inuenit gr̃am in oculis
arthaxersis. ⁊ petiit ab eo licentiam
ascendendi in ierłm. ut in lege quã
rex licentiã redeundi. ⁊ tͣdidit ei epi¬
stolã suã ad pͥncipes suos trans flum̃.
⁊ ad custodes arche publice. ut tra¬
derent esdre absq mora quecumq
peteret ab eis. usq ad argenti talẽta
centũ. ⁊ ad frum̃ti choros centũ. ⁊ ad
batos olei centũ. sal uͦ sine m̃sura. Mi¬
nistros uͦ templi. sac̾dotes. leuitas.
cantores. lanitores. ⁊ nathynneos ab
om̃i uectigali tͥbuto ⁊ annonis ab¬
soluit. Dedit qͦ esdre potestatem
amouendi ⁊ ꝯstituendi iudices et
p̃sides tͣns flum̃. scd̾m sapientiã suã.
⁊ puniendi ꝯtumaces. siue in mortẽ.
siue in exiliũ. siue in ꝯdẽnationẽ
substantie. ł certe in carcerẽ. Haic
epłam legit esdras iudeis in baby¬
lonia ꝯstitutis. Exemplũ uͦ eiꝰ misit

Expanded text:
s idipsum, quod modo significatur in missa, per translationem libri de dextera in sinistram. Porro Esdras invenit gratiam in oculis Artaxerxis, et petivit ab eo licentiam ascendendi in Jerusalem, ut in lege quam rex licentiam redeundi, et tradidit ei epistolam ad principes suos trans flumen, et ad custodes arcae publicae, ut traderent Esdrae absque mora quaecunque peteret ab eis, usque ad argenti talenta centum, et ad frumenti coros trecentos ac batos olei centum, sal vero sine mensura . Ministros vero templi sacerdotes, levitas, cantores, janitores, et Nathinaeos ab omni vectigali, tributo et annonis absolvit. Dedit quoque Esdrae potestatem amovendi et constituendi judices, et praesides trans flumen, secundum sapientiam suam, et puniendi contumaces, sive sive in exsilium, sive in condemnationem substantiae, vel certe in carcerem. Hanc epistolam Esdras legit Judaeis in Babylonia constitutis. Exemplum vero ejus misit
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃hendiss eũ aures ñ habere: in¬
dicauit hoc patri. Qui cũ reliquis
gi cũ tractarent uit̾ se. qͥs eoꝵ duc̾et
filiã regis. ⁊ regnaret ꝓ eo: cõplacuit
eis ut tali uaticinio unꝰ ex eis elige¬
ret᷑. Diliculo uenirent suꝑ equos
soli ui atrio palatii. ante fores tẽpłi:
&e cuiꝰ equus prior hinnitũ daret.
scđm oracłm doꝵ rex ꝯstitueretuꝵ.
Erat iuiꝰ eoꝵ dariꝰ filiꝰ ythaspis. qui
secretiꝰ loquens cũ custode equorũ
suoꝵ. mandauit ei. ut in loco adqͥ
in crastino ꝯuenire debebant. eqͦ
suo de nocte suppon̾et equã. Quo
facto. cũ in crastino septẽ magi ad
eundẽ locũ deuenissent: statĩ ad eqͦ
memoriã equꝰ darii hinuitũ dedit.
⁊ sine cunctatione in regẽ sublimat
est. Et regnauit anno tͥcesimo nono
regni ꝑsarũ. Huic famuliaris erat
zorobabel. Cum enĩ int̾dixiss cam
re. s ñ potuit. I tẽ ꝑsuasit dario
secretiꝰ. ut uoueret uotũ dõ israel

Expanded text:
deprehendisset eum aures non habere, indeprehendisset eum aures non habere, indicavit hoc patri. Qui cum reliquis gi cum tractarent inter se quis eorum duceret filiam regis, et regnaret pro eo, complacuit eis ut tali vaticinio unus ex eis eligeretur: diluculo venirent super equos soli in atrio palatii ante fores templi, et cujus equus prior hinnitum daret, secundum oraculum deorum rex constitueretur. Erat unus eorum Darius filius Hystaspis, qui secretius loquens cum custode equorum suorum, mandavit ei, ut in loco ad quem in crastino convenire debebant, equo suo de nocte supponeret equam. Quo facto, cum in crastino septem magi ad eumdem locum devenissent, statim ad equae memoriam, equus Darii hinnitum dedit, et sine cunctatione in regem sublimatus est, et regnavit annis triginta novem regni Persarum. Huic familiaris erat Zorobabel. Cum enim interdixisset Care, sed non potuit, et tunc persuasit Dario secretius, ut voveret votum Deo Israel;
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ de septẽ magis qͥ iudica
pantheym filia cambyse in uxorẽ.
simulans se ñ uelle regnare. s con¬
seruare regnũ mergi fri cambyse.
qr puer erat. hc̃ tñ mergim cam¬
byses priꝰ occiderat in penet᷑balibꝰ
templi. solo isto ereneide conscio.
huiꝰ sacrilegu ⁊ parricidii. Cumq
pꝰ septẽ menses regni sui moreretur
ereneides. substituit sͥ frẽm iuuenẽ
elegantẽ forma ⁊ uiribꝰ. diceus hc̃
ẽẽ mergini cyri filiũ. ⁊ cambyse
fr̃em. Nec aũt occultatio regũ de
facili potuit fieri in ꝑside. qr ad re¬
gem fere nullus intrabat. preter
domesticos eiꝰ. Unus aũt de septẽ
magis cepit illũ habere suspectũ.
suspicans ñ esse mergun. Hic mag̾¬
nus int̾ ꝯcubinas regis filiã habe¬
bat. qͥ secretiꝰ loquens cũ ea. monuit
eã ut de nocte attentiꝰ palparet ca¬
put regis. ⁊ dep̃henderet utrũ au¬
riculas haberet. Hc̃ enĩ fr̃em erene¬
idis quondã sͥ offensũ cambyses
mutilauerat auribꝰ. Cũq puella

Expanded text:
us de septem magis, qui judicabPanthaei, filiam Cambyse, in uxorem, simulat se non velle sibi regnare, sed conservare regnum Mergi fratri Cambyse, quia puer erat. Hunc tamen Mergum Cambyses prius occiderat in penetralibus templi, solo isto Smerde conscio hujus sacrilegii et parricidii. Cumque post septem menses regni sui moreretur Smerdes, substituit sibi fratrem, juvenem elegantem forma et viribus, dicens hunc esse Mergum Cyri filium, et Cambysis fratrem. Haec autem occultatio regum de facili fieri potuit in Perside, quia ad regem nullus fere intrabat praeter domesticos ejus. Unus autem de septem magis coepit illum habere suspectum, suspicans non esse Mergum. Hic magus inter concubinas regis filiam habebat; qui secretius loquens cum ea, monuit eam, ut de nocte attentius palparet caput regis, et deprehenderet utrum auriculas haberet. Hunc enim fratrem Smerdis, quondam sibi offensum, Cambyses mutilaverat auribus. Cumque puella
Abbreviated transcription (Latin):
parũ. Principes uͦ regis ꝑsarũ qui
erant trans flum̃: uit̾dicebant reedi¬
ficationẽ. Cũq respondissent semores
iuda. qͦd ds̃ suus hoc eis p̃ceꝑat. cui
nefas ẽ ꝯtradicere: placuit utsq ut
res ad dariũ referret᷑. Lascendit
rorobabel cũ nuntus principũ ad
regẽ. ⁊ honoratꝰ est ab eo. supͣ quam
speraret. Nam in cubicło regis dor¬
nniebat: cũ aliis cubicłariis duobꝰ.

Expanded text:
sarum, qui erant trans flumen, interdicebant reaedificationem. Cumque respondissent seniores Juda, quod Deus suus hoc eis praeceperat, cui nefas est contradicere, placuit utrisque ut res ad Darium referretur. Et ascendit Zorobabel cum nuntiis principum ad regem, et honoratus est ab eo, supra quam speraret. Nam in cubiculo regis dormiebat cum aliis duobus cubiculariis. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ. Bibitq uinũ: qͣtũ nunqͣ
biberat in uita sua. Et cũ sero eẽt
festinauer̃t serui ad hospitia sua:
&e erat iudich sola in cubicło. Porro
holofernes iacebat iu lecto: niimia
ebrietate sopitus. Dirit q iudith

Expanded text:
factus est, bibitque vinum quantum nunquam factus est, bibitque vinum quantum nunquam biberat in vita sua. » -- « Et cum sero esset, festinaverunt servi ad hospitia sua, et erat Judith sola in cubiculo. Porro Holofernes jacebat in lecto nimia ebrietate sopitus . Dixit
Abbreviated transcription (Latin):
bus ñ est pastor. Et ait holofernes.
ubi erant thesauri eiꝰ. Cũq dispo¬
neret qͥd daret᷑ ei de ꝯuiuio suo:
ait iudith. Ex his que mͥ detuli
manducabo: ne ueniat suꝑ me tra
dei. Cui holofernes. Cũ defuerint
ista qͥd faciemꝰ tibi: Que respõdit.
Niuit aĩa tua: qm̃ ñ expendet oĩa
hec ancilla tua donec faciat d̃s
in manu mea hec que cogitaui.
Petiitq sͥ dari copiã egrediẽdi
Et ita ꝑ triduũ noctibꝰ exibat. ⁊
baptizabat se in aquis. ⁊ orabat
dm̃ ifrł. Quarto die fecit holo¬
fernes cenã seruis suis: ⁊ dixit
ad uagao eunuchũ. ꝑsuade hebret
illi: ut sponte ꝯsentiat mͥ. Fedũ
est enĩ apud assyrios. ut mulier
illudens uiro: ĩmunis tͣnseat ab eo.
& ait ad eã uagao. Ne uereat᷑ bo¬
na puella intͣre ad dñm neũ. Que
respõdit.. Quicqͥd illi placuerit:
hoc mͥ erit optimũ om̃ibꝰ diebꝰ
uite mee. Et cũ ornasset se: stecit
ante faciẽ holofernis. Qͥ iocundus

Expanded text:
ibus non est pastor. Et ait Holofernes: ibus non est pastor. Et ait Holofernes: ubi erant positi thesauri ejus . Cumque disponeret quod daretur ei de convivio suo, ait Judith: « Ex his quae mecum detuli, manducabo, ne veniat super me ira Dei. Cui Holofernes: Cum defuerint ista, quid faciemus tibi? Quae respondit: Vivit anima tua, quoniam non expendet omnia haec ancilla tua, donec faciat Deus in manu mea haec quae cogitavi. » Petiitque sibi dari copiam egrediendi et ita per triduum noctibus exibat, et baptizabat se in aquis, et orabat Deum Israel. Quarto die fecit Holofernes coenam servis suis, et dixit ad Vagao eunuchum: « Persuade Hebraeae illi, ut sponte consentiat mihi. Foedum est enim apud Assyrios, ut mulier illudens viro, immunis transeat ab eo. Et ait ad eam Vagao: Non vereatur bona mulier intrare ad dominum meum. Quae respondit: Quidquid illi placuerit, hoc mihi erit optimum, omnibus diebus vitae meae. Et cum ornasset se, stetit ante faciem Holofernis. Qui jucundus
Abbreviated transcription (Latin):
ruit ꝓ ea. Cũq descend̾et montẽ.
tenuer̃t eã exploratores : ⁊ duxer̃t
eã ad tab̾naculũ holofernis. Qui
statĩ captus ẽ in ocłis suis. Sedebat
aũt holofernes in conopeo. pͣꝑura
⁊ auro ⁊ gẽmis ꝯtexto. hoc ẽ seri¬
cũ reticłm muscarũ. dictum sic a
canopo opido egypti. in qͦ inuer¬
tũ est. Alii dicunt conopeũ. qͣm
instar coni a lato ascendit in acu¬
tũ. ⁊ dixer̃t assyrii. Qͥs ꝯteminet
ppłm hebreoꝵ. qui tã pulchras
mulieres ht̃: ut ꝓ his merito pug¬
nemꝰ ꝯtra eos ͦ Cũq ad orass iudith:
dixit ad eã holofernes. Cur placuit
tibi ut ad nos uenires: Que re¬
nant ut bibant sanguinẽ pecoꝵ
suoꝵ. quẽ lex dĩ om̃ino ꝓhibet gu¬
stari. Nam ⁊ fame ⁊ siti iã int̾ mor¬
tuos cõputant᷑: & misit me dñs ħ
ipsa annuntiare tͥ. qui dicet mͥ
qͣndo reddet eis peccm̃ suũ. ⁊ tunc
uenieus intͦducã te usq in ierłm
⁊ habebis omnẽ ppłm sicut oues qͥ¬

Expanded text:
runt pro ea. Cumque descenderet montem, tenuerunt eam exploratores, et duxerunt eam ad tabernacula Holofernis, qui statim captus est in oculis suis. Sedebat autem Holofernes in canopoeo purpura, et auro et gemmis contexto, hoc est sericum reticulum muscarum, dictum sic a Canopo oppido Aegypti in quo inventum est. Alii dicunt conopoeum, quoniam instar coni a lato ascendit in acutum. Et dixerunt Assyrii: « Quis contemnet populum Hebraeorum, qui tam pulchras mulieres habet, ut pro his merito pugnemus contra eos? » Cumque adorasset Judith, dixit ad eam Holofernes: « Cur placuit tibi, ut ad nos venires? » Quae renant, ut bibant sanguinem pecorum suorum, quem lex Dei omnino prohibet gustari. Nam et fame et siti jam inter mortuos computantur. Et misit me Dominus haec ipsa annuntiare tibi, qui dicet mihi, quando reddet eis peccatum suum, et tunc veniens introducam te, usque in Jerusalem, et habebis omnem populum, sicut oves qu
Abbreviated transcription (Latin):
Miserant quidẽ de ierłm in bechu¬
lã duos sac̾dotes. ⁊ principẽ otiã
de tribu symeon. Cumq exposuiss
eis achior quare tͣnsmissus eẽt ab
holoferne ad eos. recepit eũ otias
ebibebant aquã de alueo ꝑ latenteᷤᷤ
rimulas aqueductꝰ. ⁊ int̾rupto aq̃¬
ductu. abstulit eis aquas. Erant
aũt ñ longe a muris fonticuli. qͥbꝰ
ciues furtĩ utebant᷑. ad refocillan¬
dũ potiꝰ ꝗͣ ad bibendũ. dixeruis
ãmonite ad holofernẽ. Si uis eos
obtinere sine bello ⁊ sanguine. aꝑ¬
pone fontibꝰ custodes. Et appofuit.
Et defecit aqua de cist̾nis. pꝰ uigin¬
ginti dies. & clamauit ppłs ad eos
qͥ uenerant de ierlm. Iudicet dñs
int̾ nos ⁊ uos. Meliꝰ erat nob̾ serui¬
re holoferni. ꝗͣ siti ꝑire. ⁊ dixer̃t
sac̾dotes. Sustineamꝰ ad huc ꝑ qͥnq
dies. si forte faciat nob̾cũ d̃s mise¬
ricordiã. Erat aũt in cuiitate iu¬
dich uidua tribꝰ annis mulier
pulcra nimis. s casta. de tribu
ruben. que adscitos sacerdotes

Expanded text:
nt quidem de Jerusalem in Bethuliam duos sacerdotes et principem Oziam de tribu Simeon. Cumque exposuisset eis Achior, quare transmissus esset ab Holoferne ad eos, recepit eum Ozias ebibebant aquam de alveo, et per latentes rimulas aquaeductus, et interrupto aquaeductu abstulit eis aquas . Erant autem non longe a muris fonticuli, quibus cives furtim utebantur ad refocillandum potius quam ad bibendum. Et dixerunt Ammonitae ad Holofernem: « Si vis eos obtinere sine bello et sanguine, appone fontibus custodes. » Et apposuit, et defecit aqua de cisternis per viginti dies. Et clamavit populus ad eos, qui venerant de Jerusalem: « Judicet Dominus inter nos, et vos. Melius erat nobis servire Holoferni, quam siti perire. » Et dixerunt sacerdotes: « Sustineamus adhuc per quinque dies, si forte faciet Deus nobiscum misericordiam. » Erat autem in civitate Judith, vidua tribus annis, mulier pulchra nimis, sed casta, de tribu Ruben, quae accitos sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Confitemini dño qͥ dedit uob̾
uictoriã in manu mea: ⁊ reduxis
me ĩmaculatã  uocatꝰ ẽ achior
⁊ iuso capite holofernis p̃ pauore
cecidit in terrã: ⁊ resũpto sp̃u ado¬
rauit iudich. Que dixit ad popłm.
Suspendite caput hoc suꝑ muroᷤ:
& diluculo facite impetũ in hostes:
qui turbati ꝓ nece dñi sui uerteg᷑
in fugã. Tẽ achior circũeidit carnẽ
p̃putii sui: ⁊ appositꝰ est ad ppłm ifrł.
Misit q ozias nuntios ꝑ ciuitateᷤᷤ
iude: ut egrederent᷑ pꝰ illos. Porro
egressi st̃ hebrei mane: ⁊ dixerins
assyrii. Egressi st̃ mures de cau̾niᷤᷤ
suis. Cumq intͣsset uagao ut exci¬
taret holofernẽ. uidit cadau̾ sine
capite: & ingressus tab̾naculum
iudith ñ uiuenit eã: ⁊ exclamauit
ad ppłm. Una mulier hebrea: fec̃
ꝯfusionẽ in domo nabuchodonosor.
Eece caput holofernis ñ est in eo.
& turbati st̃ ualde: fuge p̃sidium
querentes. Et insecuti st̃ eos filui is¬
rael: ⁊ ꝑcusser̃t eos usq ad extrems¬

Expanded text:
onfitemini Domino, qui dedit nobis victoriam in manu mea, et reduxit me immaculatam. » Et vocatus est Achior, et viso capite Holofernis, prae pavore cecidit in terram, sed resumpto spiritu adoravit Judith. Quae dixit ad populum: « Suspendite hoc caput super muros, et diluculo facite impetum in hostes, qui turbati pro nece domini sui, vertentur in fugam . » Tunc Achior circumcidit carnem praeputii sui, et appositus est ad populum Israel. Misitque Ozias nuntios per civitates Judae, ut egrederentur post eos. Porro egressi sunt Hebraei mane, et dixerunt Assyrii: « Egressi sunt mures de cavernis suis. » Cumque intrasset Vagao, ut excitaret Holofernem, vidit cadaver sine capite. Et ingressus tabernaculum Judith, non invenit eam. Et exclamavit ad populum: « Una mulier Hebraea fecit confusionem in domo Nabuchodonosor. Ecce caput Holofernis non est cum eo. » Et turbati sunt valde fugae praesidium quaerentes . Et insecuti sunt eos filii Israel, et percusserunt eos, usque ad extremi
Abbreviated transcription (Latin):
replicans ei. quomͦ primo ueniss
ppls ille de chaldea ꝑ mesopotami¬
am in terrã chanaan. Cũq descen¬
dissent in egyptũ. reduxit eos d̃s
eoꝵ in terrã ꝓmissã. Qͥ cũ placatꝰ
erat eis. nemo poterat eiᷤ refistere.
cũ uͦ irritabant eũ flagellabat eos.
⁊ nc obtinebͥant hec. Q ad didit
achior. Pscrutare si d̃s̃ eoꝵ offen¬
sus ẽ eis. ⁊ poteris eos expugnare.
alioqͥn ñ p̃ualebis eis. Liratꝰ holo¬
fernes dixit. Ut ostendã tͥ qr ñ est
ds̃ nͥ nabuchod̾. ex hac hora illoꝵ
ppło sociaberis. ut cũ illis parit̾
pereas. Tẽ p̃cepit holofernes ser¬
uis siuis ut duc̾ent eũ in bethuli¬
am. ante ꝗͣ castra metatꝰ fuerat
Cũq traherent eũ. fundibalarii
egressi st̃ aduersꝰ eos. ⁊ timentes
ligauer̃t achior ad arborẽ. ⁊ reces¬
sert. Fundibalarii uͭ soluentes ei

Expanded text:
n respondit, replicans ei quomodo primo venisset populus iste de Chaldaea, per Mesopotamiam, in terram Chanaan. Cumque descendissent in Aegyptum, reduxerat eos Deus eorum in terram promissam, cum placatus erat eis, nemo poterat eis resistere; cum vero irritabant eum, flagellabat eos, et nunc obtinent montana haec. Et addidit Achior: « Perscrutare si Deus eorum offensus est eis, et poteris eos expugnare, alioquin non praevalebis eis. » Et iratus Holofernes dixit: « Ut ostendam tibi, quia non est Deus nisi Nabuchodonosor ex hac hora populo illorum sociaberis, ut cum illis pariter pereas . » Tunc praecepit Holofernes servis suis, ut ducerent eum in Bethuliam, ante quam castrametatus fuerat. Cumque traherent eum, fundibularii egressi sunt adversus eos. Et timentes ligaverunt Achior ad arborem, et recesserunt. Fundibularii vero solventes
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ carmelo. galylea ⁊ samaria. ⁊ usc
in ierłm. exigens ab eis tͥbuta lon¬
ge grauiora ꝗͣ patres sui. qui om̃s
uno animo ꝯtradixer̃t. Tẽ iratꝰ rex.
iurauit ꝑ thronũ suũ. qͦd defend̾et
se de om̃ibꝰ. Igit᷑ anno t̾ciodecuno

Expanded text:
et Carmelo, Galilaea et Samaria, et usque et Carmelo, Galilaea et Samaria, et usque in Jerusalem exigens ab eis tributa longe graviora quam patres sui. Qui omnes uno animo contradixerunt. Tunc iratus rex juravit per thronum suum, quod defenderet se de omnibus. Igi
Abbreviated transcription (Latin):
apocripha. Qͦd dicit ieroñ in ꝓlo¬
go qͥ sic iichoat. Uiginti ⁊ duas
litteras. ⁊ ceta. Si gͦ in ꝓlogo super
iudith alicubi legit᷑ int̾ agyogͣpha.
uiciũ ẽ scriptoris. qͦd in ipso titulo
dep̃hendi potest. quẽ synod̾ nicena
in numero sc̃arũ scͥpturaꝵ recepit.
Transtulit aũt eũ ꝓpt̾ uarias ⁊ cor¬
ruptas editiones. magis sensum ex
sensu ꝗͣ uerbũ ex u̾bo sequens. Mor
ecbathanis surrexit ⁊ reparauit eã.
⁊ munruit eã inexpugnabilit̾. qͣs¬
dam partes medie s̃ͥ ꝯcilians. ut
tandẽ toti medie imꝑaret. Nabu¬
in niniue anno duodecimo regni
sui obtinuit arphaxath ĩ campo
ragau. qui ẽ int̾ eufraten ⁊ tygr̃i.
niniuen ⁊ regnũ asfyrioꝵ ꝯcessit.
&e nabuchoñ cognoĩauit. Hic mor¬
tuo patre duodecimũ illiꝰ regni
annũ agebat. Nã in regno monar¬
chie ñ nisi octo annis regnauit. Q
postꝗͣ factus ẽ monarchꝰ. exaltatũ
ẽ cor eiꝰ. ⁊ misit ad om̃s qui habita¬
bant in cylicia. ⁊ damasco.:⁊ libano.

Expanded text:
 quod dicit Hieronymus in prologo, qui sic inchoat: « Viginti et duas litteras, » etc. Si ergo in prologo super Judith, alicubi legitur inter apocrypha, vitium est scriptoris, quod in ipso titulo deprehendi potest, quem synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum recepit. Transtulit autem eum propter varias, et corruptas editiones magis sensum ex sensu, quam verbum ex verbo sequens. MortEcbatanis surrexit, et raparavit eam, et munivit eam inexpugnabiliter, quasdam partes Mediae sibi concilians, ut tandem toti Mediae imperaret . Nabuin Ninive, anno duodecimo regni sui obtinuit Arphaxad in campo Ragau, qui est inter Euphraten et Tigrim. Ninivem et regnum Assyriorum concessit, et Nabuchodonosor cognominavit. Hic mortuo patre duodecimum illius regni annum agebat. Nam in regno monarchiae, non nisi octo annis regnavit. Qui postquam factus est monarchus, exaltatum est cor ejus. Et misit ad omnes, qui habitabant in Cilicia, et Damasco, et Libano,