comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non sunt condigne passiones
huiꝰ temꝑis. ad futurã głiam
que reuelabit᷑ in nobis. Haba
horribilẽ aspectũ. cũ minat᷑
dicens. terribilis quedã ex¬
pectatio iudicii & ignis emu¬
latio. quȩ consumptura est al¬
uersarios. Qui rursus ait.
Horrendũ est incidere in mi¬
nus dñi uiuentis. Q ue om̃a
breui quoq sententia. ꝑstrin¬
git dicens. ut possitis compre¬
hendere cũ om̃ib scĩs. que
sit latitudo & longitudo. sub¬
lunitas. & ꝓfundũ. Lata qͥppe
est caritas. quȩ & inumicorũ
dailectionẽ capit. & ꝑ eã cari¬
tatem qua nos omĩps deus
ute diligit. et iam longanimirer
portat. Hoc ergo nos debemus
rabe ꝓximis. quod indignis no¬
is a creatore nr̃o conspicimus
enberi. Liatitudo itaq & longi¬
tuido ad staturã ꝑtinet. quia
ꝯamorẽ moresdilatat. ut sraterna
malacaritas longanimit̾ portet.
sublimitas autem est eternoꝵ
ila remuneratio p̃mioꝵ. de cuiꝰ
mm̃sitate dicit. quia nec ocu¬
ius uidit. nec auris audiuit:

Expanded text:
siones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Habet horribilem aspectum cum minatur, dicens: Terribilis quaedam exspectatio judicii, et ignis aemulatio, quae consumptura est adversarios . Qui rursus ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Quae omnia brevi quoque sententia stringit, dicens: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis quae sit latitudo, et longitudo, et sublimitas, et profundum . Lata quippe est charitas, quia et inimicorum dilectionem capit, et per eam charitatem qua nos Deus omnipotens late diligit etiam longanimiter portat. Hoc ergo nos debemus exhibere proximis, quod indignis nobis a creatore nostro conspicimus exhiberi. Latitudo itaque et longitudo ad staturam pertinet, quia per amorem mores dilatat, ut fraterna mala charitas longanimiter portet. Sublimitas autem est aeternorum illa remuneratio praemiorum, de cujus immensitate dicitur: Quia nec oculus vidit, nec auris audivit,
Abbreviated transcription (Latin):
deserat. laudat quidẽ in tym¬
pano. s non laudat in choro
Et sunt ñ nulli qui dũ plus
saꝑe quã necesse est student.
a primoꝵ. pace. resiliunt. dũ
eos uelut hebetes stultosq
contempnunt. Unde ꝑ se ue¬
ritas ammonet dicens. Habete
in uobis sal: & pacẽ habete
inter uos. Quis qͥs habere.
sal sapientie studet. curet
necesse est. quatinꝰ a pace
concordie numquã recedat.
Q uod uero de his duabus
uirtutib diximus. hoc est¬
de ceteris om̃ibus sentiendũ.

Expanded text:
deserat, laudat quidem 1239 in tymdeserat, laudat quidem 1239 in tympano, sed non laudat in choro. Et sunt nonnulli qui dum plus sapere quam necesse est student, a proximorum pace resiliunt, dum eos velut habetes stultosque contemnunt. Unde per se Veritas admonet, dicens: Habete in vobis sal, et pacem habete inter vos , ut quisquis habere sal sapientiae studet, curet necesse est quatenus a pace concordiae nunquam recedat. Quod vero de his duabus virtutibus diximus, hoc de caeteris omnibus sentiendum
Abbreviated transcription (Latin):
bumilem quem nobis uicissim
impendimus timet. & nimis
concordie nr̃e inuidet. quia
hanc nos tenemꝰ in terra:
quam ipse tenere nolens amisit.
in celo. Bene gͦ dicit᷑. terribilis
ut castroꝵ acies ordinata qͥa
electoꝵ. multitudinẽ eo malig¬
ni sp̃c ꝑtimescunt. quo cos ꝑ
caritatis concordiam unitos
contra se & conglobatos aspiciũt.
Quanta autẽ sit concordie
uirtus ostendit᷑. cum sine illa
uirtute reliquȩ uͥtutes ñ esse
monstrantur. Magna enim est
uirtus abstinentie. sed si quis
sic ab alim̃tis abstine̾t. ut ceteros
libus etiam dampnet. qͥd huie
uirtus abstinentie facta est.
nisi laqueus culpe: Unde¬
nentiam sine concordia de¬
signans. ait. Laudate. eum
in tympano & choro. In tẏm¬
pano enim coriũ siccũ resonat.
In choro autẽ uoces concordit᷑
cantant. Quid enĩ ꝑ tẏmpa¬
num. nͥ abstinentia: & quid
ꝑ chorũ. nͥ caritatis ꝯcordia
designat᷑: Q ui itaq sic absti¬
nentiam tenet ut concordiã

Expanded text:
humilem quem nobis vicissim humilem quem nobis vicissim impendimus timet, et nimis concordiae nostrae invidet, quia hanc nos tenemus in terra, quam ipse tenere nolens amisit in coelo. Bene ergo dicitur: Terribilis ut castrorum acies ordinata , quia electorum multitudinem eo maligni spiritus pertimescunt, quo eos per charitatis conco liam unitos contra se et conglobatos aspiciunt. 8. Quanta autem sit concordiae virtus ostenditur, cum sine illa virtutes reliquae, virtutes non esse monstrantur. Mvirtus abstinentiae, sed si quis ita ab alimentis abstineat ut caeteros libus etiam damnet, quid huic virtus abstinentiae facta est, nisi laqueus culem sine concordia designans, ait: Laudate eum in tympano, et choro. In tympano enim corium siccum resonat, in choro autem voces concorditer cantant. Quid ergo per tympanum nisi abstinentiam, et quid per chorum, nisi charitatis concordiam designat? Qui itaque sic abstinentiam tenet, ut concordiam
Abbreviated transcription (Latin):
tiliter intuenda. cimus et
constat quia castrox. acies tuic
hostib terribilis ostenditur.
quando ita fuerit. constipata
atq densata. ut in nullo loco
interrupta uideat᷑. Nam si
ita disponit᷑. ut locus uacus
ꝑ quem hostis possit ingredi
dimittatur. ꝓfecto iam suis
ponimus. summoꝑe necesse est
ut. ꝑ caritatẽ semꝑ uniti atq
constricti. & numquã interrup¬
ti ꝑ discordiã inueniam̃. Quia
quelibet bona in nobis oꝑa
fuerint. si caritas desit. ꝑ malũ
discordiȩ locus aꝑitur in acie.
uinde ad feriendos nos ualeat
nostis intrare. Antiquus uero
mimicus castitatẽ in nobis
si sine caritate fuerit non
timet. quia ipse nec carne
p̾mitur. ut in ciꝰ luxuria
aussoluat᷑. Abstinentiam ñ
timet. quia ipse cybo ñ utitur.
qui ne cessitate corꝑis non
urguetur. Distributionem
terrenarũ rerũ non timet:
si eidem oꝑi caritas desit:
quia diuitiarũ subsidiis nec
ipse eget. Ualde autẽ in nob̾
caritatẽ ueram. id est amore m

Expanded text:
tiliter intuenda. Scimus enim et tiliter intuenda. Scimus enim et constat, quia castrorum acies, tunc hostibus terribilis ostenditur, quando ita fuerit constipata atque densata, ut in nullo loco interrupta videatur; nam si ita disponitur, ut locus vacuus, per quem hostis possit ingredi, dimittatur, profecto jam suis ponimus, summopere necesse est ut per charitatem semper uniti atque constricti, nunquam interrupti per discordiam inveniamur, quia quaelibet bona in nobis opera fuerint, si charitas desit, per malum discordiae locus aperitur in acie, unde ad feriendos nos hostis valeat intrare. Antiquus vero inimicus castitatem in nobis, si sine charitate fuerit, non timet, quia ipse nec carne premitur, ut in ejus luxuria dissolvatur. Abstinentiam non timet, quia ipse cibo non utitur, qui necessitate corporis non urgetur. Distributionem terrenarum rerum non timet, si eidem operi charitas desit, quia divitiarum subsidiis nec ipse eget. Valde autem in nobis charitatem veram, id est amorem
Abbreviated transcription (Latin):
Scõꝵ ergo multitudines
castra fuint.. quia bellũ contra
potestates aereas susceꝑunt.
ita sub specie dilectȩ descri¬
bitur. ut dicat᷑. Pulera es
amica mea. suauis & decora:
sicut ierłm. terribilis ut castroy
acies ordinata Quia eñ ierłm
pacis uisio interp̃tatur. cuius
nomine. patria cȩlestis expͥmt᷑.
sc̃a ȩccłia suauis & decora ut
ierłm dicit᷑. quia ei uita et
desideriũ uisioni iam pacis
intime. comparat᷑. ut in eo qͣd
aucłorẽ suũ diligit. qd eius
speciẽ uidere concupiscit. de
quo scͥptum est. in quẽ deside¬
rant angłi ꝓspicere. ꝑ ipsa iam
amoris sui desideria angelis
similis dicat᷑. Que quantum
deo amabilis efficit᷑. tanto agn
ut malignis sp̃itibus terribus
fiat. Qualiter autẽ sit. tem¬
bilis. subiuncta comparatione
ostendit᷑. id est ut castroꝵ acies
ordinata. Quid est qͦd sca
eccłia hostib suis ut castroꝵ
acies sit tim̃da : non enim
a magno intellectu uacat. ista
comparatio. & idcirco est sub¬

Expanded text:
 ergo multitudines castra sunt; quae bellum contra potestates aereas susceperuntita sub specie dilectae describitur, ut dicatur: Pulchra es, amica mea, suavis et decora sicut Jerusalem, terribilis ut castrorum acies ordinata . Quia enim Jerusalem pacis visio interpretatur, cujus nomine patria coelestis exprimitur, sancta Ecclesia suavis et decora ut Jerusalem dicitur, quia ejus vita et desiderium, visioni jam pacis intimae comparatur, ut in eo quod auctorem suum diligit, quod ejus speciem videre concupiscit, de quo scriptum est: In quem desiderant angeli prospicere , per ipsa jam amoris sui desimilis dicatur. Quae quantum Deo amabilis efficitur, tanto agitur ut malignis spiritibus terribilis fiat. Qualiter autem sit terribilis subjuncta comparatione ostenditur, id est ut castrorum acies ordinata. Quid est quod sancta Ecclesia ab hostibus suis, ut castrorum acies, sit timenda? non enim a magno intellectu vacat ista comparatio, et idcirco est sub
Abbreviated transcription (Latin):
Sic arcensus ꝑ contemplations
grãm temet ipsũ ad celesta
suspendas: & mira atq ineffa¬
bilis sacri elogriii uirtus ag¬
noscitur. cũ suꝑno amore legen¬
tis animꝰ penetrat᷑. Quia erpo
animal ad alta se fubleuat.
rota uolat. Nequit᷑ Quocũꝙ¬
ibat sp̃c. illuc eunte sp̃u. & rote
pariter leuabant᷑ sequentes es
Quo enĩ sp̃c legentis tendit.
illuc & diuina eloquia leuant᷑
quia si in eis altũ quid uidendo
& sentiendo q̃sieris. hec eadem
sacra eloquia tecũ crescunt.
tecũ in altiorib ascendunt Be¬
ne autẽ de isdẽ rotis dicit᷑. seq̃n¬
tes eu. Legentis enĩ sp̃c si qͥd
in eis scire morale aut. histori¬
cum querit. sensꝰ hunc mora¬
lis historie sequit᷑. Si qͥd typi¬
cum. mox figurata locutio ag¬
noscitur. Si quid cõtẽplatiuũ
ftim rotȩ quasi pennas acciptunt & in
⁊ suspendunt᷑. quia ĩ uerbis sacri eloqͥi
atalientia celestis aꝑitur. Quocũq gͥ ibat

Expanded text:
si accensus per contemplationis si accensus per contemplationis gratiam temetipsum ad coelestia suspendas. Et mira atque ineffabilis sacri eloquii virtus agnoscitur, cum superno amore legentis animus penetratur. Quia ergo animal ad alta se sublevat, rota volat. Sequituibat spiritus, illuc eunte spiritu et rotae pariter levabantur, sequentes eum. 9. Quo enim spiritus legentis tendit, illuc et divina eloquia levantur, quia si in eis altum quid videndo et sentiendo quaesieris, haec eadem sacra eloquia tecum crescunt, tecum in altiora ascendunt. Bene autem de eisdem rotis dicitur: Sequentes eum. Legentis enim spiritus, si quid in eis scire morale aut historicum quaerit, sensus hunc moralis historiae sequitur. Si quid typicum, mox 1227 figurata locutio agnoscitur. Si quid contemplativum, statim rotae quasi pennas accipiunt, et in aere suspenduntur, quia in verbis sacri eloquii intelligentia coelestis aperitur. Quocunque ergo iba
Abbreviated transcription (Latin):
eleuabant᷑ simul & rotȩ. quia
diuina eloquia cũ legente
crescunt. Nam tanto illa qͥsq
altiꝰ intelligit. quanto in eis
altius intendit. Inde nec ele¬
uantur rote si ñ eleuant᷑ ani¬
malia. quia nͥ legentiũ m̃tes
ad alta ꝓfecerint. diuina dicta
uelut in imis ñ intellecta ia¬
cent. Cũ enim legenti cuilib&
sermo scripture sacrȩ si tepioꝰ
uidetur. sensiis diimi eloquii
eius mentẽ nͨ excitat. & in co¬
gitatione sua nullo intellectus
lumine emicat. rota & otiosa
& in terra est. quia animal ñ
eleuat᷑ a terra. At uero si ani¬
mal ambulet. id est bene ui¬
uendi ordines querat. & ꝑ q̃ssũ
cordis inueniat. quẽ ad mõdũ
gressũ boni oꝑis ponat. am¬
bulant. pariter & rote. quia
tantum in sacro eloquio ꝓfec
antmal se se in contemplatione¬
tenderit. rote ꝓtinꝰ a terra
subleuant᷑. quia terrena ñ esse
intelligis. que pͥus in sacro elo¬
quio iuxta terrenũ morem
dicta credidisti. sit ꝙͣ scͥpture
sacre uerba esse celestia sentias

Expanded text:
elevabantur simul et rotae, quia divina eloquia cum legente crescunt; nam tanto illa quisque altius intelligit, quanto in eis altius intendit. Unde nec elevantur rotae, si non elevantur animalia, quia nisi legentium mentes ad alta profecerint, divina dicta, velut in imis, non intellecta jacent. Cum enim legenti cuilibet sermo Scripturae sacrae si tepidus videtur sensus divini eloquii ejus mentem non excitat, et in cogitatione sua nullo intellectus lumine emicat, rota et otiosa et in terra est, quia animal non elevatur a terra. At vero si animal ambulet, id est bene vivendi ordinem quaerat, et per gressum cordis inveniat quemadmodum gressum boni operis ponat, ambulant pariter et rotae, quia tantum in sacro eloquio proveum animal sese in contemplatione tetenderit, rotae protinus a terra sublevantur, quia terrena non esse intelligis, quae prius in sacro eloquio juxta terrenum morem dicta credidisti. Fitque ut Scripturae sacrae verba esse coelestia sentias,
Abbreviated transcription (Latin):
icuruare nos ꝓhibet. redẽpto¬
ris nr̃i uocib dicens. Atrendite
ut ñ grauent᷑ corda ur̃a in cra¬
pula & ebrietate. aut in curis
hius uite. Nabet altitudinem.
cũ de eodẽ redemptore ꝓmit¬
tit dicens. Q uot quot autẽ
crediderunt in eũ. dedit eis
potestatem filios dei fieri.
Q uid enĩ hac potestate altius.
quid hac altitudine sublimius
dici potest. in qua creatꝰ qͥsq
effirit̾᷑ filiꝰ creatoris: Habet
horribilẽ aspectũ. cũ de reꝑ¬
bis loquitur dicens. Ibunt in
suppliciũ eternũ. Habet staturã
cum ueritas discipulos admo¬
net dicens. Tendite que posside¬
tis. & date elemosinã. facite uo¬
bis sacculos ñ ueterescentes.¬

Expanded text:
nos prohibet, Redemptoris nostri vocibus dicens: Attendite ut non graventur corda vestra in crapula et ebrietate, aut in curis hujus vitae . Habet altitudinem cum de eodem Redemptore promittit, dicens: Quotquot autem crediderunt in eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Quid enim hac potestate altius, quid hac altitudine sublimius dici potest, in qua creatus quisque efficitur filius creatoris? Habet horribilem aspectum cum de reprobis loquitur, dicens: Ibunt hi in supplicium aeternum . Habet staturam cum Veritas discipulos admonet, dicens: Vendite quae possidetis, et date eleemosynam. Facite vobis sacculos non veterascentes
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ñ corrumpant᷑. Altitudi¬
nem habet. quia in celesti patria
eterne uitȩ gaudia ꝓmittit.
Norribilem quoq aspectũ ht̃:
quia om̃ib reꝓbis gehenne sup¬
plicia minat᷑. Ostendit igit᷑ sta¬
turam suã in edificatione morĩ
ostendit altitudinẽ in ꝓmissiõe
p̃mioꝵ: ostendit horribilẽ aspec¬
tũ interrorib supplicioꝵ. Recta
est enim in p̃ceptis. alta in ꝑmis¬
sionib. horribilis in minis. Hab&
staturã. cũ ꝑ ꝓphetã dicit᷑. Quies¬
cite agere ꝑuerse. discite bene fa¬
cere querite iudiciũ. subuenite¬

Expanded text:
tiam non curventur. Altituditiam non curventur. Altitudinem habet, quia in coelesti patria aeternae vitae gaudia promittit. Horribilem quoque aspectum habet, quia omnibus reprobis gehennae supplicia minatur. Ostendit igitur staturam suam in aedificatione morum, ostendit altitudinem in promissione praemiorum, ostendit horribilem aspectum, in terroribus suppliciorum. Recta est enim in praeceptis, alta in promissionibus, horribilis in minis. Habet staturam cum per prophetam dicit: « Quiescite agere perverse, discite benefacere, quaerite judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
quod scripture sacre eloquiis
tria hec inesse narrant᷑. ut statu¬
ram altitudinẽ. & horribilem
aspectũ. i est terribilem habe
memorentur: querendũ no¬
bis magnoꝑe est. quȩ diume¬
septure statura. que altitudo.
qui terribilis aspectus dicitur.
Sciendũ ergo est. quia stare ad
uitã congruit bene oꝑantis.
Ynde ꝑ paulũ dicit᷑. Qui stat
uideat ne cadat. qui etiã disci¬
pulis dicit. Sic state in domino
Altitudo uero est cęlestis regni
ꝓmissio. ad quã tunc ꝑtingit᷑. qͣndo
iam mortalis uite omĩs corrup¬
tio fubiugat᷑. Horribilis uero
aspectus est terror gehenne: qui
sine fine reꝓbos cruciat. & semꝑ
in cruciatu conseruat. S tatitra¬
ergo in rectitudine p̃ceptionis
est altitudo in celfitudine suꝑ¬
ne ꝓmissionis. horribilis uͦ aspec¬
tus in minis atq terrorib sup¬
plicii sequentis. Scriptura igit᷑
sacra staturã habet. quia mores
ad standũ dirigit. ut auditorũ
m̃tes ad terrenam concupiscen¬

Expanded text:
quod Scripturae sacrae eloquiis tria haec inesse narrantur, ut staturam, altitudinem et horribilem aspectum, id est, terribilem habere memorentur? Quaerendum nobis magnopere est, quScripturae statura, quae altitudo, qui horribilis aspectus dicitur. Sciendum ergo est quia stare ad vitam congruit bene operantis. Unde per Paulum dicitur: Qui stat, videat ne cadat . Qui etiam discipulis dicit: Sic state in Domino,Altitudo vero est, coelestis regni promissio. Ad quam tunc pertingitur, quando jam mortalis vitae omnis corruptio subjugatur. Horribilis vero aspectus est terror gehennae, quae sine fine reprobos cruciat, et semper in cruciatu conservat. Statergo in rectitudine praeceptionis est. Altitudo in celsitudine supernae promissionis. Horribilis vero aspectus, in minis atque terroribus supplicii sequentis. Scriptura igitur sacra staturam habet; quia mores ad standum dirigit, ut auditorum mentes ad terrenam concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
icut nostis fratres
ꝓphetie est nunc ista
nunc illa aspicere. ꝙ
ab aliis in aliud subi¬
to uerba diriuare:
Sicut psalmista cũ de dño q̃rit᷑
dicens. a̾s iuidex iustꝰ fortis & lon¬
ganimis. numquid irascet᷑ ꝑ sin¬
gulos dies: insi conuertamini

Expanded text:
icut nostis, fratres prophetiae est nunc ista, nunc illa aspicere, et ab aliis in aliud subito verba derivare, sicut Psalmista cum de Domino loqueretur, dicens: Deus judex justus, fortis et longanimis, nunquid irascitur per sing
Abbreviated transcription (Latin):
pant. Nabet altitudinẽ. cũ fa¬
tum subdit. Et erit m̃sis ex ñs.
& sabbatũ ex sabbato. & ueniet on¬
nis caro ut adoret corã facie
mea dicit dñs. Quid est m̃sis
nisi ꝑfectio dierũ: et qͥd est sab¬
batũ. nsi requies in qua fieri os
serule ñ liceat. Mensis gͦ ex ñs
est. quia qui hic ꝑfecte ĩnuunt.
illuc ad ꝑfectionẽ głie ꝑchucin¬
tur Sabbatũ uero ex sabbato:
quia qui hic cessant a ꝓuerso
oꝑe. illic quiescunt in celesti
retributione. Habet etiã ter¬
ribilem aspectũ cũ ꝓtis adnin¬
git. Et eg̃dient᷑ & uidebunt ca¬
dauera uiroꝵ qui p̃uaricati sun
in me: uermes eoꝵ ñ morientur.
& ignis eoꝵ ñ extinguetur. Qͥd
enim horribiliꝰ dici. quid co¬
gitari potest. quam dampna.¬
tionis uulnera susciꝑe. & dolo¬
res uulnerũ numquã finirt.
De hoc horribili aspectu rota¬
rum. bene ꝑ sophoniã dicitur
cum suꝑuenire duris m̃tibus
dies iudicii denuntiatur
lurta est dies dm̃ magnus uix

Expanded text:
pant. Habet altitudinem cum stapant. Habet altitudinem cum statim subdit: Et erit mensis ex mense, et Sabbatum ex Sabbato, et veniet omnis caro ut adoret coram facie mea, dicit Dominus . Quid est mensis nisi perfectio dierum? Et quid est Sabbatum nisi requies in qua fieri opus servile non liceat? Mensis ergo ex mense est, quia qui hic perfecte vivunt, illuc ad perfectionem gloriae perducuntur. Sabbatum vero ex Sabbato est, quia qui hic cessant a perverso opere, illic quiescunt in coelesti retributione. Habet etiam horribilem aspectum cum protinus adjungit: Et egredientur et videbunt cadavera virorum, qui praevaricati sunt in me. Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Quid enim horribilius dici, quid cogitari potest, quam damnationis vulnera suscipere, et dolores vulnerum nunquam finire! De hoc horribili aspectu rotarum bene per Sophoniam dicitur, cum supervenire duris mentibus dies judicii denuntiatur: Juxta est dies Domini magnus, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ge esurienti panẽ tuũ. & egenos
uagosq induc in domũ tuam
Cum uideris nudũ oꝑi eiun:
& domesticos seminis tui ne de¬
spexeris. Habet. altitudinẽ. cũ
ꝑ eundem ꝓphetã dicit. Non
erit tibi ampliꝰ sol ad lucendũ
ꝑ diẽ. nec splendor lune illu¬
minabit te. sed erit tibi dñs
in lucẽ sempiternã. & ds tuuis
in głiam tuam Nabet horri¬
bilem aspectũ. cũ infernũ de
scribens dicit. Dies ultionis dñi.
annꝰ retributionis iudicii syon.
Et conuertent᷑ torrentes er in
picem & humꝰ ei insulphur.
Et erit terra ex in picẽ arden¬
tem nocte & die: ñ extinquetur
in sempiternũ. Quam beatꝰ ꝙͦ
iob describit dicens. Terrã tene¬
brosam & oꝑtam mortis caligine
terrã miserie & tenebrarũ. ub̃i
umbra mortis & nullꝰ ordo .s
sempiternꝰ horror inhabitat.
Habet staturã cũ ꝑ eam dñs
ꝓpitiꝰ pollicet᷑ dicens. Sicut cȩ¬
li noui & terra noua que ego
stare facio coram me dicit. dñs.
qui uitã suã in prauitate dissi¬

Expanded text:
panem tuum, et egenos vagosque induc in domum tuam; cum videris nudum, operi eum, et domesticos seminis tui ne despexeris . Habet altitudinem cum per eumdem prophetam dicit: Non erit tibi sol amptius ad lucendum per diem, nec splendor lunae illuminabit te; sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam, et Deus tuus in gloriam tuam . Habet horribilem aspectum 1221 cum, infernum tionis Domini, annus retributionis judicii Sion; et convertentur torrentes ejus in picem, et humus ejus in sulphur; et erit terra in picem ardentem, nocte et die non exstinguetur in sempiternum . Quam beatus quoque Job describit, dicens: Terram tenebrosam et opertam mortis caligine, terram miseriae et tenebrarum, ubi umbra mortisinhabitans . Habet staturam cum per eam Dominus propitius pollicetur, dicens: Sicut coeli novi et terra nova, quae ego stare facio coram me, dicit Dominuqui vitam suam in pravitate non dissi
Abbreviated transcription (Latin):
tor noster in mundũ uenit.
hoc spiritaliter fecit intelligi.
quod carnaliter inuenit tẽneri
Itaq dũ sp̃italiter littera ep
intelligitur. omĩs ineo illa car¬
nalis exhibitio uiuficat᷑ Testa¬
mentũ uero nouũ etiam ꝑ
testam̃ti ueteris paginas testa¬
mentũ eternũ appelłatũ est.
quia intellectus illi nunquã
mutatur. Bene ergo dicitur qo
ote euntes ibant. & ñ reuerte¬
suntur cũ ambularent. quia
dũ nouũ testam̃tũ non rescm¬
ditur. dum uetus iam ꝑsp̃italẽ¬

Expanded text:
tor noster in mundum venit, tor noster in mundum venit, hoc spiritaliter fecit intelligi, quod carnaliter invenit teneri. Itaque dum spiritaliter littera ejus intelligitur, omnis in eo illa carnalis exhibitio vivificat. Testamentum vero novum, etiam per testamenti veteris paginas, testamentum aeternum appellatum est, quia intellectus illius nunquam mutatur. Bene ergo dicitur quod « rotae euntes ibant, et non revertebantur cum ambularent. » Quia dum novum Testamentum non rescinditur, dum vetus jam
Abbreviated transcription (Latin):
partes euntes ibant. qͥa sẽptura
sacra ꝑlegẽ ad corda hominum
uadit signando mysteriũ ꝓ ꝑ
phetas uadit paulo aꝑtius p᷑phe¬
tando dnm̃. ꝑ euuangłium ua¬
Habent gͦ rote facies & uias.
quia ostendunt sacra eloquia
noticiam p̃ceptoꝵ cũ exhibitio¬
ne oꝑm. Et ꝑ quatuor partes
uadunt. quia distinctis ut
predirimus temꝑibus locim¬
tur. uel certe quia in cuncho
mundi regionib incarnatũ
dnm̃ p̃dicant. de quib apte
mox subditur Et ñ reuer¬
tebant᷑ cũ ambularent Hec
suꝑiꝰ de animalib dicta sunt.
sed ñ cadem intelligi de rotis
quȩ de animalib possunt.
Rotas quippe signare testa¬
menta diximꝰ. Et testam̃tũ
uetus ambulauit quidẽ ꝑ p̾ci
uenit. Sed post semet ipsum
reuersum est. quia uixta litte¬
ram in p̾ceptis suis & sacrificus
usq ad finẽ seruari ñ potuit.
Non enum sine immutatione
ꝑmansit. cũ in eo sp̃italis intel¬
ligentia defuit. Sed cũ redemp¬

Expanded text:
partes euntes ibant, quia Scriptura partes euntes ibant, quia Scriptura sacra per legem ad cor hominum vadit, signando mysterium. Per prophetas vadit, paulo apertius prophetando Dominum. Per Evangelium vaHabent ergo rotae facies et pennas, quia ostendunt sacra eloquia notitiam praeceptorum cum exhibitione operum. Et per quatuor partes vadunt, quia distinctis, ut praediximus, temporibus loquuntur, vel certe quia in cunctis mundi regionibus incarnatum Dominum praedicabant. De quibus aperte mox subditur: « Et revertebantur cum ambularent. » Haec superius de animalibus dicta sunt, sed non eadem intelligi de rotis, quae de animalibus possunt. Rotas quippe significare Testamenta diximus. Et Testamentum Vetus ambulavit quidem, cum peminum venit; sed post semetipsum reversum est, quia juxta litteram in praeceptis suis et sacrificiis usque ad finem servari non potuit. Non enim sine immutatione permansit cum in eo spiritalis intelligentia defuit. Sed cum Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
errore ignorantie eiꝰ alis uela.¬
mur. Duo uero cherubin in se
mutuo respiciunt uersis uulti¬
bus in ꝓpiciatoriũ. quia utraq
testam̃ta in nullo a se discrepant.
Et quasi ad semet ipsa uicissim
facies tenent. quia qd unum
dũ inter se positũ mediatorẽ
di a hominũ uident. Facies qͥppe¬
a semet ipsis cherubin auerte¬
rent. si qd̃ unũ testam̃tũ ꝑmit¬
terer. aluid negaret. S dum
concorditer de mediatore dei¬
&. hominum loquuntur. ut ui¬
cissim se respiciant. in ꝓpiciato¬
rium intendunt. Rota ergo in
medio rote est. quia inest᷑ testa¬
mento ueteri testam̃tũ nouũ
Et sicut sepe iam dirimo qͣs
testam̃tũ uetus ꝓmisit. hoc no¬
uum eribuit. Et quod illud
oceulte adnuntiat. hoc in isto
exhibitũ aꝑte clamat. Prophe¬
tia testam̃ti noui testam̃tum
uetus est. & expositio testam̃ti
ueteris testam̃tũ nouũ. Seqͥtur.
na eloquia. nisi ad corda homi¬
num uadunt.  Sed ꝑ quatuor

Expanded text:
errore ignorantiae ejus alis velaerrore ignorantiae ejus alis velamur. Uterque vero cherubin in se mutuo aspiciunt versis vultibus in propitiatorium, quia utraque testamenta in nullo a se discrepant, et quasi ad semetipsa vicissim faciem tenent; quia dum quod unum ndit, inter se positum mediatorem Dei et hominum vident. Facies qa semetipsis cherubim averterent, si quod unum Testamentum promitteret, aliud negaret. Sed dum concorditer de Mediatore Deiet hominum loquuntur, ut vicissim se respiciant, in propitiatorium intendunt. Rota ergo in medio rotae est, quia inest Testamento Veteri Testamentum Novum. Et, sicut saepe jam diximus, quod Testamentum Vetus promisit, hoc Novum exhibuit; et quod illud occulte annuntiat, hoc istud exhibitum aperte clamat. Prophetia ergo Testamenti Novi, Testamentum Vetus est; et expositio Testamenti Veteris, Testamentum Novum. Sequitur: na eloquia, nisi ad corda hominum vadunt? Sed per quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
tera ex auro mundissimo poni¬
piciunt. uersis uultib in ꝓpicia.¬
toriũ. nisi quod utraq testamꝰ¬
ta ita. sibi in mediatorẽ di &
hominũ congruunt. ut quod
unũ signat. hoc alterũ exibeat.
Quid enim ꝑ ꝓpitiatorium.
nisi ipse redemptor humani
generis designatur: De quo
ꝑpaulũ dicitur. ¶ uem ꝓpo¬
suit d̃s ꝓpitiationẽ ꝑ fidem:
in sanguine ipsiꝰ. Q uid uero
duo cherubin. quȩ plenitudo
scientie dicunt᷑. nisi utraꝙ
testam̃ta signata sunt.: E x
quib unũ a summitate una
propitiatorii. aliud uero a sum¬
mitate altera stat. quia quod
testam̃tũ uetus de incarnatione
nr̃i redemptoris cepit ꝓphetan¬
do ꝓmittere. hoc testam̃tum
nouũ ꝑfecte narrat expletum.
Duo autẽ cherubin ex auro
mundissimo facta sunt: quia
utraq testam̃ta pura. ac sim¬
plici ueritate describuntur.
imminentib scͥpture sacre edi¬
ficatione ꝓtegimur. Cuius dũ
sententias sollicite aspicunꝰ ab

Expanded text:
ia, ex auro mundissimo ponunia, ex auro mundissimo ponunpiciunt versis vultibus in propitiatorium , nisi quod utraque Testamenta ita sibi in Mediatore Dei et hominum congruunt, ut quod unum designat, hoc alterum exhibeat? Quid enim per propitiatorium, nisi ipse Redemptor humani generis designatur? De quo per Paulum dicitur: Quem proposuit Deus propitiationem per fidem iCherubim, quae plenitudo scientiae dicuntur, nisi utraque Testamenta signata sunt? Ex quibus unum a summitate una propitiatorii, aliud vero a summitate altera stat, quia quod Testamentum Vetus de incarnatione nostri Redemptoris coepit prophetando promittere, hoc Testamentum Novum perfecte narrat expletum. Duo autem cherubim ex auro mundissimo facta suutraque testamenta pura ac simplici veritate describuntur. imminentibus Scripturae sacrae aedificatione protegimur. Cujus dum sententias sollicite aspicimus, ab
Abbreviated transcription (Latin):
intra rotã est. testam̃tũ nouuim
sicut diximꝰ inter testam̃tim
uetus. Quia. qd̾ designauit tes¬
tam̃tum uetus. hoc̃ testam̃tũ
nouũ exhibuit. It enĩ paua
de multis loquar. quid est qd̾
adam dormiente eua ꝓducit᷑
nisi qd moriente xp̃o eccłia
format᷑ : Quid est qd̾ ysaac
ad immolandũ ducit᷑. & ligna
nitur & uiuit. nisi quod re¬
demptor nr̃ ad passionẽ ductꝰ
lignũ sibi crucis ipse porta¬
uit. & sic in sacrificio ꝓ nobis
ex humanitate est mortuus:
ut tam̃ in mortalis maneret
ex diuinitate: Quid est qd̃
homicida. post mortẽ sumii
pontificis absolutus ad ꝓpriam
terram redit. nisi quod buma¬
num genus quod peccando si¬
himet ipsi mortem intulit. pꝰ
mortem ueri sacerdotis uideli¬
cet redemptoris nr̃i. peccatoꝵ
suoꝵ uinculis soluit᷑. & in para.¬
aysi possessione reparat᷑:. Qͥo
est quod in tabernaculo ꝓpicia.¬
torium fieri iubet᷑. suꝑ quod duo
chertibin. unũ in summitate
una. & alterũ a. summitate al¬

Expanded text:
rotam est Testamentum Novum, sicut diximus, intra Testamentum Vetus, quia quod designavit Testamentum Vetus, hoc Testamentum Novum exhibuit. Ut enim pauca de multis loquar, quid est quod Adam dormiente Eva producitur , nisi quod moriente Christo Ecclesia formatur? Quid est quod Isaac ad immolandum ducitur, et ligna nitur et vivit , nisi quod Redemptor noster ad passionem ductus lignum sibi crucis ipse portavit? Et sic in sacrificio pro nobis ex humanitate est mortuus, ut tamen immortalis maneret ex divinitate. Quid est quod homicida post mortem summi pontificis absolutus ad terram propriam redit , nisi quod humanum genus quod peccando sibimetipsi mortem intulit, post mortem veri sacerdotis, videlicet Redemptoris nostri peccatorum suorum vinculis solvitur, et in paradisi possessione reparatur? Quid est quod in tabernaculo propitiatorium fieri jubetur , super quod duo cherubim, unum a summitate una, et alterum a summitate al
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a uirtutẽ. in uirtute autẽ
scientiã inscientia autẽ abstinen¬
tiam. in abstinentia autẽ pa¬
tientiam. in patientia autem
pietatẽ᷑. in pietate autẽ amor¬
rem fraternitatis. in amore au¬
tem frat̾mtatis puritatem.
Habet altitudinẽ. cũ paulopꝰ
dicit. Sic enĩ habundanter mi
xp̃i. qͥ ui rursus bonis pastoribꝰ
pollicet᷑ dicens. Cũ apparuerit
princeps pastorum: ꝑcipietis
immarcessibilem głie coronain.
Habet horribilẽ aspectũ. cũ dic̃
Adueniet autẽ dies dñi ut fur.
in qua celi magno impetu tͣn

Expanded text:
virtute autem scientiam, in scientia autem abstinentiam, in abstinentia autem patientiam, in patientia autem pietatem, in pietate autem amorem fraternitatis, in amore autem fraternitatis charitatem . Habet altitudinem cum paulo post dicit: Sic enim abundanter min Jesu Christi . Qui rursus bonis pastoribus pollicetur, dicens: Cum apparuerit princeps pastorum, percipietis immarcescibilem gloriae coronam . Habet horribilem aspectum cum dicit: Adveniet autem dies Domini ut fur, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
ppls ad fidẽ ꝑductus. ꝑ electos
suos in uniuerso mundo uirtu¬
tibus redolet. odor filii odor ẽ.
agri plemi. Aliter namq olet
flos uue. quia magna. est u̾tus
& opinio p̾dicatoꝵ qͥ debriant
m̃tes audientiũ. Aliter flos olius
quia suaue. est opus misc die.
quod more olei refouet & lucen
Alter flos rose. quia. mira. est
fraglantia que rutilat & re¬
dolet ex cruore martyrũ. Ilit
flos lylii. quia candida uita car¬
nis est. de incorruptione. uirqi¬
nitatis. Aliter flos uiolȩ. quiã
magna. est uirtꝰ humiliũ. qui
ex desiderio loca ultima tenen¬
tes. se ꝑ humilitatẽ a terra in
altũ non subleuant. x. cęlestis
aegni pur puram in mente. ser¬
unt. Auter redolet spica. cum
id maturitatẽ ꝑducit᷑. quia.
aniorũ oꝑum ꝑfectio ad sacie¬
titem eorũ qui iusticiã esuri¬
unt p̃parat᷑. Oiua igit᷑ gentilis
populꝰ in electis suis ubiq ꝑ
mundũ sparsus est. ⁊ ex eis uir¬

Expanded text:
populus ad fidem perductus, per electos populus ad fidem perductus, per electos suos in universo mundo virtutibus redolet, odor filii odor est agri pleni. Aliter namque olet flos uvae, quia magna est virtus et opinio praedicatorum quae debriant mentes audientium; aliter flos olivae, quia suave est opus misericordiae quod more olei refovet et lucet; aliter flos rosae, quia mira est fragrantia quae rutilat et redolet ex cruore martyrum; aliter flos lilii, quia candida vita carnis est de incorruptione virginitatis; aliter flos violae, quia magna est virtus humilium, qui ex desiderio loca ultima tenentes, se per humilitatem a terra in altum non sublevant, et coelestis regni purpuram in mente servant; aliter redolet spica, cum ad maturitatem perducitur, quia bonorum operum perfectio ad satietatem eorum qui justitiam esuriunt praeparatur. Quia ergo gentilis populus in electis suis ubique per mundum sparsus est, et ex eis vir
Abbreviated transcription (Latin):
ppło data fuerant. in bona oꝑa¬
tione uestitus est: Et eis mi¬
nor in domo utitur. que ma¬
ior foras exiens intus reliquit:
quia. illa. gentilis ppłs p̃cepta.
tenet in mente. quȩ uidaicus
populꝰ habere. ñ potuit. dum
solam in eis litterã adtendit.
Et quid est quod ysaac eundem
filiũ nescit quẽ benedicit. ñ hoc
qd̃ de gentili ppło dñs ꝑ psal¬
mistã dixit: populꝰ quẽ ñ cog¬
p̾sentẽ ñ uidit. & tam̃ que. ei in
futuro ueniant uidit. nͥ quod
omnip̃s d̾s cum ꝑ ꝓphetas suos
p̾dicaret gentilitati graciam
p̃rogandam. cam e in p̃senti ꝑ gra
ñ uidit. quiaͥ tunc errore. derelis
x tam̃ quia hanc quandoq cõl¬
lecturus erat. ꝑ benedictionis qri¬
ciam p̃uidit. Unde & eidẽ. iace
gentilis ppli figurã tenenti. mbs
nedictione. dicit᷑. Ecce odor
filii mei. sicut odor agri pleni en
bene dixitdũs ds̃. Sicut enim in
euuangłio ueritas dixit. ager̃
hic mundus. Et quia gentilis

Expanded text:
populo data fuerant in bona operapopulo data fuerant in bona operatione vestitus est? Et eis minor in domo utitur, quae major foras exiens intus reliquit, quia illa gentilis populus praecepta tenet in mente, quae Judaicus populus habere non potuit, dum solam in eis litteram attendit. Et quid est quod Isaac eumdem filium nescit quem benedicit, nisi hoc quod de gentili populo Dominus per Psalmistam dixit: Populus quem non cogpraesentem non vidit, et tamen quae ei in futuro veniant vidit, nisi quod omnipotens Deus, cum per prophetas suos praediceret gentilitati gratiam praerogandam, eam et in praesenti per gratiam non vidit, quia tunc in errore dereliquit, et tamen quia hanc quandoque collecturus erat, per benedictionis gratiam praevidit? Unde et eidem Jacob, gentilis populi figuram tenedictione dicitur: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni cui benedixit Dominus . Sicut enim in Evangelio Veritas dicit: Ager est hic mundus ; et quia gentilis
Abbreviated transcription (Latin):
de. maioris filii sui uenatione.
uesci concupiscit. nͥ qd om̃ip̃s
d̾s iudaici ppłi bona. oꝑatione.
pasci desiderauit. Sed illo tar¬
dante. minorẽ rebecca suppo¬
suit. quia cũ iudaicꝰ ppłs bona
oꝑa foras querit. gentilem po¬
pulũ mater gr̃a instruxit. ut
om̃ipotenti patri cibũ boni
oꝑis offerret. Benedictionem
maioris fratͥs acceꝑat. qui cosd̃
cibos ex domesticis animalibus
p̃buit. quia gentilis ppłs pla¬
cere dõ de ext̾iorib sacrisicus
non querens. ꝑ uocem ꝓphete di¬
cit. In me. sunt deus uota: quȩ
reddã laudationis tibi. Quio est
quod isdem iacob manꝰ ac bra¬
chia. ꝓcollũ hedinis pellib terit
nisi quod hȩdus ꝓ peccato offer¬
ri consueuit: Et gentilis ppłs
caruis quidem in se peccata
mactauit. sed cooꝑtum se pec¬
catis carnalib confiteri ñ eru¬
buit. Quid est quod uestim̃tis
fratris maioris induit᷑. nisi qd̃
sacrȩ scͥpture p̃ceptis q̃ maiori

Expanded text:
de majoris filii sui venatione de majoris filii sui venatione vesci concupiscit, nisi quod omnipotens Deus Judaici populi bona operatione pasci desideravit? Sed illo tardante, minorem Rebecca supposuit, quia dum Judaicus populus bona opera foris quaerit, gentilem populum mater gratia instruxit, ut omnipotenti patri cibum boni operis offerret, benedictionemque majoris fratris acciperet. Qui eosdem cibos ex domesticis animalibus praebuit, quia gentilis populus placere Deo de exterioribus sacrificiis non quaerens, per vocem Prophetae dicit: In me sunt, Deus, vota tua, quae reddam, laudationes tibi . Quid est quod idem Jacob manus ac brachia et collum haedinis pellibus texit, nisi quod haedus pro peccato offerri consuevit? Et gentilis populus carnis quidem in se peccata mactavit, sed coopertum se peccatis carnalibus confiteri non erubuit Quid est quod vestimentis fratris majoris induitur, nisi quod sacrae Scripturae praeceptis quae majori
Abbreviated transcription (Latin):
gulo a. p̃dicationis sue iua. reti¬
netur. Ex omĩ autẽ. parte. uol¬
uitur. quia. inter aduersa & ꝓsꝑa¬
& recte & humilit̾ incedit. Eir¬
culus quippe p̃ceptoꝵ illiꝰ mͦ¬
sursũ est. & que. ꝑfectiorib spĩta¬
liter dicunt᷑. infirmis iurta. litte¬
ram congruunt. & ipsa. que par¬
uuli iuxta litterã intelligunt.
docti uero ꝑsp̃iritalẽ intelli¬
gentiam in altũ ducunt. Quis
namq paruuloꝵ in facto esau
a iacob. quod alter ad uenatum
mittitur ut benedicat᷑. alter uͦ
ꝑsupplantationẽ. mai̾s a patre.
delicet historia si ad intellectũ
paulo suptili adstringat᷑. uidet
quia. iacob pͥmogeniti benedictio¬
nem ñ ꝑfraudem subripuit. sed
sibi debitã accepit. quã conce¬
dente fratre. data lentis merce.¬
de emerat. At uero siquis altiꝰ
sentiens utrorũq facta. uelit.
ꝑ allegorie archana. discutere.
ꝑtinꝰ de historia in mysterium
surgit. Quid est. enĩ qd̃ ysaac

Expanded text:
gulo a praedicationis suae via retigulo a praedicationis suae via retinetur? Ex omni autem parte velvitur, quia inter adversa et prospera recte et humiliter incedit. Circulus quippe praeceptorum illius mrsum est, quae perfectioribus spiritaliter dicuntur, infirmis juxta litteram congruunt; et ipsa quae parvuli juxta litteram intelligunt, docti viri per spiritalem intelligentiam in altum ducunt. Quis namque parvulorum in facto Esauet Jacob, quod alter ad venatum mittitur, ut benedicatur, alter vero per suppositionem matris a patre bcitur, in qua videlicet historia se ad intellectum paulo subtilius stringatur. Vide quia Jacob primogeniti benedictionem non per fraudem subripuit, sed sibi debitam accepit, quam, concedente fratre, datae lentis mercede emerat. 3. At vero si quis altius sentiens utrorumque facta velit per allegoriae arcana discutere, protinus ab historia in mysterium surgit. Quid est enim quod Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
enebrosa aqua in nu¬
bibus aeris. quia obscu¬
ra. est scientia in ꝓphetis. Sed
salomonis uoce attestante. didiei¬
mus. gloria regũ celare uerbum.
& głia. dĩ est inuestigare. sermonẽ.
Quia. & honor est hominũ eorũ
secreta. abscondere. ꝙ glia. di est
mysteria. sermonis eiꝰ aꝑire. Ipsi
aut ẽ ꝑ se. ueritas discipulis dicit.
Que. dico uobis in tenebris. dicit
in lumine. Id est aꝑte exponite.
que in allegoriarũ obscuritatibꝰ
audistis. Nagne uero utilitatis¬
t ipsa obscuritas eloquiorum
q. quia exercet sensũ. ut fitiga¬
none dilatet᷑. ⁊ exercitatus capiat
qd caꝑe ñ potest otiosus. Habet
quibusdã locis obscuriorib tan¬
to maiori dulcedine. inuenta
rificit. qͣnto maiori labore. fati¬
gat animũ quesita. Ecce enĩ
scĩ hiezechielis nunc uoce dicit᷑¬
ũq aspicerẽ ammnalna pparuit ro¬
ta una suꝑ terrã. Q uid autẽ
rota. nͥ sacrã scͥpturã signat:
que. ex om̃i parte. ad auditoꝵ
m̃tes uoluit᷑. & nullo erroris au¬

Expanded text:
enebrosa aqua in nubibus aeris , quia obscura est scientia in prophetis. Sed Salomonis voce attestante didicimus: Gloria regum celare verbum, et gloria Dei est investigare sermonem, quia et honor est hominum eorum secreta abscondere, et gloria Dei est mysteria sermonis ejus aperire . Ipsa autem per se Veritas discipulis dicit: Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine ; id est, aperte exponite quae in allegoriarum obscuritatibus auditis. Magnae vero utilitatis est ipsa obscuritas eloquiorum Dei, quia exercet sensum ut fatigatione dilatetur, et exercitatus capiat quod capere non posset otiosus. Habet quibusdam locis obscurioribus tanto majore dulcedine inventa reficit, quanto majore labore fatigat animum quaesita. Ecce enim sancti Ezechielis nunc voce dicitrem animalia, apparuit rota una super terram. 2. Quid autem rota, nisi sacram Scripturam signat, quae ex omni parte ad auditorum mentes volvitur, et nullo erroris an
Abbreviated transcription (Latin):
Sperula. autẽ quid est aliud. nͥ
uolubilitas p̃dicationis. Spera
enĩ ex om̃i parte. uoluitur.
Et p̾dicatio q̃ nec aduersitate.
retineri potest. nec ꝓsꝑitatibus
eleuat᷑ spera. est. & inter adu̾sa
fortis. & inter ꝓsꝑa. humilis. nec
timoris habet cingulum. nec
elationis. In cursũ gͦ suo sigi
ñualet. quia ꝑ cuncta se uolu¬
biliter trahit. Ut autẽ hoc qͦd
exempli causa ꝓtulimꝰ exeqͣm̃
bene post calamos scyphos & spe¬
rulas. in candelabro lylia. de.¬
scribunt᷑: Quia. post eã quam
diximꝰ p̃dicationis gram atꝙ
uolubilitatẽ. illa iirens patria
sequet᷑. que. animab scĩs id est
florib u̾nat ȩt̾nis. Sperula gͦ
ad laborẽ ꝑtinet. hlia. ad retͥ¬
butionẽ. Itaq sicut apd̾ moy¬
sen specula doctriua. p̃dicatio¬

Expanded text:
erula enim quid est aliud, nisi volubilitas praedicationis? Sphaerula enim ex omni parte volvitur, et praedicatio, quae nec adversitate retineri potest, nec prosperitatibus elevatur sphaera est, quia inter adversa fortis, et inter prospera humilis, nec timoris habet angulum, nec elationis. In cursu ergo suo figi non valet, quia per cuncta se volubiliter trahit. Ut autem hoc quod exempli causa protulimus, exsequamur, bene post calamos, scyphos, et sphaerulas, in candelabro lilia describuntur, quia post eam quam diximus praedicationis gratiam atque volubilitatem, illa virens patria sequitur, quae animabus sanctis, id est floribus vernat aeternis. Sphaerulae ergo ad laborem pertinent, lilia ad retributionem. Itaque sicut apud Moysen sp
Abbreviated transcription (Latin):
ergo qui ad eternã patriam
tendimꝰ. scͥptura sacra ꝑ q̃tu¬
or facies suas mare est. Que
crucẽ adnuntiat: quia. nos ad
terrã uiuentiũ ligno portat.
Nisi autẽ mari sẽpturã saerã.
similẽ cerneret. ꝓpheta minime
dixiss Repleta est terra scien¬
tia dñi. sicut aquȩ marss oꝑien¬
do ipsarũ quatuor. & aspectus
earũ & oꝑa. earũ quasi sit ro¬
ta in medio rotẽ Ina similitudo
ipsarum est quatuor. quia quos
p̃dicat lex. hoc etiam ꝓphete
Quod denuntiant. ꝓphete. lix
exhibet euuangłium. Quode¬
hibuit euuangłium. hoc p̾dei¬

Expanded text:
ergo qui ad aeternam patriam tendimus Scriptura sacra per quatuor suas facies mare est. Quae crucem annuntiat, quia nos ad terram viventium ligno portat. Nisi autem mari Scripturam sacram similem cerneret propheta, minime dixisset: Repleta est terra scientia Domini, sicut aquae maris operiendo ipsarum quatuor, et aspectus earum et opera, quasi si sit rota in medio rotae. 14. Una similitudo ipsarum est quatuor, quia quod praedicat lex, hoc etiam prophetae; quod denuntiant prophetae, hoc exhibet Evangelium; quod exhibuit Evangelium, hoc praedi
Abbreviated transcription (Latin):
Scit᷑ autẽ quia ibi faciẽ ten¬
dimꝰ ubi qd necesse est uidemꝰ.
Rota gͦ quatuor habet facies
quia. pri secanda. mala. in ppłis¬
indit ꝑ legẽ. post modũ uidit
głium. ad extremũ autẽ ꝑ apłos
ta que in culpis hominũ rese¬
carent᷑ aspexit. Potest quoq
intelligi. qd quatuor faciesrota
habeat. ꝓpter hoc quod scͥptura.
sacra ꝑ grãm p̃dicationis exten-¬
sa. in quatuor mundi partes in¬
notuit. Unde & bene. eadẽ rota.
una. priꝰ uixta. animalia appa¬
ruisse. & post modũ quatuor fa¬
cies habuisse descbit᷑. quia ñ lex
ȩuuangłio concordaret. in qͣtuor
mundi partib ñ innotesceret.
Sequitur. Et aspectus carũ
& opus earũ. quasi iuisio maris¬
Recte sacra eloquia. uisioͣ ma¬
ris similia narrant᷑. quia. in eis
magna. sunt sententiarũ cũ eu¬
mulis sensuũ. Nec in merito
mari similis scriptura. sacra di¬
citur. quia firmant᷑ in ca. senten¬
ciȩ locutionis sacram̃to baptis¬
matis Uel. certe. considerandũ

Expanded text:
Scitur autem, quia ibi faciem intendimus, ubi quod necesse est videmus. Rota ergo quatuor habet facies, quia prividit per legem, postmodum vidit gelium, ad extremum autem per apostolos ea quae in culpis hominum resecarentur aspexit. Potest quoque intelligi quod quatuor facies rota habeat, propter hoc quod Scriptura sacra per gratiam praedicationis extensa in quatuor mundi partes innotuit. Unde et bene rota eadem una prius juxta animalia apparuisse et postmodum quatuor facies habuisse describitur, quia nisi lex Evangelio concordaret, in quatuor mundi partibus 1218 non innotesceret. 13. Sequitur: Et aspectus rotarum, et opus earum quasi » Recte sacra eloquia visioni maris similia narrantur quia in eis magna sunt flumina sententiarum, cumuli sensuum. Nec immerito mari similis Scriptura sacra dicitur, quia firmantur in ea sententiae locutionis sacramento baptismatis. Vel certe considerandum
Abbreviated transcription (Latin):
nes corpoligat᷑. quia dũ cipit
pectus. pectori brachia. dũ bra¬
chus manꝰ digiti manib sunt
coniuncti. ac m̃bra ceteris m̃bs
inherent. corpꝰ ome. ꝑficitus
Sieut scĩ apłi quia. redemp¬
tori nr̃o ꝓpinqui steterunt.
quasi pectus capiti inhȩsit.
Q uos quia. martyres st̃ se¬
quuti. quasi conuincta bra¬
chia pectori fuerunt. Q uibꝰ
dũ pastores x doctores subiuur¬
ti sunt. ꝑ bona oꝑa manꝰ bra¬
chus inheserunt. Hoc uero
om̃e corpꝰ redẽpte ris nr̃i¬

Expanded text:
nes corpus ligatur, quia dum capiti nes corpus ligatur, quia dum capiti pectus, dum pectori brachia, dum brachiis manus, digiti manibus sunt conjuncti, ac membra caetera membris inhaerent, corpus omne perficitur, sicut sancti apostoli, quia Redemptori nostro propinqui steterunt, quasi pectus capiti adhaesit. Quos quia martyres sunt secuti, quasi conjuncta brachia pectori fuerunt. Quibus dum pastores et doctores subjuncti sunt per bona opera, manus brachiis inhaeserunt. Hoc vero om
Abbreviated transcription (Latin):
iaceret tenebris uideret: Qui
ꝓ eo quod naturã nr̃am sine.
culpa. suscepit. candelabrũ tab¬
naculiex auro purissimo fieri
iubet᷑. Ductile autẽ feriendo
ꝓducit᷑. quia ⁊ redemptor nr
qui ex conceptione. & natuu¬
tate ꝑfectus ds & homo exti¬
tit. passionũ dolores ꝑtuilit:¬
& sic ad resurrectionis głiam
ꝑuenit. Ex auro gͦ mundissi¬
mo ductile candelabrũ fuit.
quia. & peccatũ ñ habuit. et
tamen eiꝰ corpus ꝑ passionis
contumelias ad immortalitatem
fecit. Nam iurta. uirtutes amus
quo ꝑcussionib potiuss ꝓficere
om̃ino ñ habuit. In m̃bris autẽ
suis quȩ nos sumꝰ. cotidie ꝑcusi¬
onib ꝓficit. quia. dũ nos tundi¬
mur & afficim᷑ ut eiꝰ corpus ce
mereamur. ipse ꝓficit. De. cui
corꝑe scriptũ est. Ex quo ti¬
tum corpꝰ ꝑ nexũ & coniunctio¬
nes fubministratũ & constructũ
crescit in augm̃itũ dĩ. Corpus
guippe illis nos om̃s sumus
Per nerus uero & conunctio¬

Expanded text:
jaceret tenebris, videret. Qui jaceret tenebris, videret. Qui pro eo quod nostram naturam sine culpa suscepit, candelabrum tabernaculi ex auro purissimo fieri jubetur. Ductile autem feriendo producitur, quia et Redemptor noster qui ex conceptione et nativitate perfectus Deus et homo exstitit, passionum dolores pertulit, et sic ad resurrectionis gloriam pervenit. Ex auro ergo mundissimo ductile candelabrum fuit, quia et peccatum non habuit, et tamen ejus corpus per passionis contumelias ad immortalitatem profecit. Nam juxta virtutes animae quo percussionibus potuisset proficere, omnino non habuit. In membris autem suis, quae nos sumus, quotidie percussionibus proficit, quia dum nos tundimur et afficimur ut ejus corpus esse mereamur, ipse proficit. De cujus corpore scriptum est: Ex quo totum corpus per nexus et conjunctiones subministratum et constructum crescit 1216 in augmentum Dei . Corpus quippe illius nos omnes sumus. Per nexus vero et conjunctio