comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiã dĩ : Nonne &ꝑiti . nͥ illo subueniente
utiq ꝑ ituri: Crescit ad huc ȩtate corporis. uenit
adfluuiũ baptitandus. Baptizator dñm igno¬
scit. indignũ se soluende calciam̃ti coiriie
confitet᷑. lã in de ceci illuminant᷑. surdis aꝑit᷑
auditꝰ. loquunt᷑ muti. minidant᷑ lepsi strin

Expanded text:
Sapientiam Dei? Nonne et periti, nisi illo subveniente, Sapientiam Dei? Nonne et periti, nisi illo subveniente, utique perituri? Crescit adhuc aetate corporis: venit ad fluvium baptizandus; baptizator Deum agnoscit, indignum se solvendae calceamenti corrigiae confitetur . Jam inde caeci illuminantur, surdis aperitur auditus, lo
Abbreviated transcription (Latin):
uacans sed om̃ia ꝑipsũ facta sunt: cinerẽ sicut
panẽ manducauit. & potũ suũ cũ fletu miscuit:
Metuendũ ÷ netantis diuitiis nr̃a pauꝑtas fa-¬
ciat in iuriã. Quere adhuc tam̃. ne ipse sit
pauꝑ iste. qm̃ uerbũ caro factũ ÷ & habitauit
in nob̾. Respice & illã uocem. ego seruus tuus
& filius ancillȩ tuȩ. Attende ancillã istã. castã
& uirginẽ matrẽ. Ibi eni accepit pauꝑtatẽ nr̃am.
ubi serui forma indutꝰ ÷ semet ipsũ exinaniens
pauꝑauit. ibi nos ditauit. Iã gͦ ꝓpinquamus
de illo hec intelligere. ueruntam̃ adhuc ñ est¬
tã temere ꝓnuntiandũ. Partus uirginalis ÷ lapiꝰ
sine manib de monte p̾cisus. ubi nullus homi-¬
num oꝑatus ÷ nulla transfusa c̃cupiscentia.
sed sola fides accensa. & uerbi caro concepta.
regẽ magos traxit. simeon repletꝰ sp̃u. infantẽ
dm̃ in manib matris agnouit. Accessit ȩtas. ñ di¬
uinitati sed carni. horrent. mirant᷑q sapientiã

Expanded text:
Deum;» et non vacans, sed «omnia per ipsum facta sunt?» Cinerem sicut panem manducavit, et potum suum cum fletu commiscuit? Metuendum est ne tantis divitiis nostra paupertas faciat injuriam. Quaere adhuc tamen ne ipse sit pauper iste; quoniam «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Respice et illam vocem: «Ego servus tuus et filius ancillae tuae» . Attende ancillam illam castam, et virginem, et matrem: ibi enim accepit paupertatem nostram, ubi servi forma indutus est, semetipsum exinaniens;pauperavit, ibi nos ditavit. Jam ergo propinquamus de illo haec intelligere: verumtamen adhuc non est temere pronuntiandum. Partus virginis est lapis sine manibus de monte praecisus , ubi nullus hominum operatus est, nulla transfusa concupiscentia, sed sola fides accensa, et Verbi caro concepta. regem magos traxit , Simeon impletus Spiritu infantem Deum in matris manibus agnovit. Accessit aetas, non divinitati, sed carni. Horrent, miranturque sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
quando in solo abel ȩccła erat. & expu¬
gnatus ÷ afr̃e malo & ꝑdito cam. Ali¬
noe ȩccła erat. & ꝑtulit om̃s qͥ diluuo
ꝑierunt. & sola arca natauit influchib
& euasit ad sic cũ. Aliquando insolo aba¬
ham ȩccła erat. & quanta ꝑtulitab
iniquis nouimꝰ. In solo filio fris eiꝰ loh
& indomo eiꝰ in sodomis eccła erat.&
ꝑtulit sodomoꝵ iniquitates & ꝑue¬

Expanded text:
quando in solo Abel Ecclesia erat, et expugnatus est a fratre malo et perdito Cain . AliNoe Ecclesia erat, et pertulit omnes qui diluvio perierunt, et sola arca natavit in fluctibus, et evasit ad siccum . Aliquando in solo Abraham Ecclesia erat, et quanta pertulit ab iniquis, novimus. In solo filio fratris ejus Lot, et in domo ejus in Sodomis Ecclesia erat, et pertulit Sodomorum iniquitates et perversi
Abbreviated transcription (Latin):
contẽnuꝵꝑ sic̃ uia. aut qui ad horam gau¬
dent. & facta tribulatione sic̃ estu solsꝰ
arescunt. aut qui cogitationib & curis
& sollicitudine huiꝰ mundi. tanꝗͣ spinis
auaritie suffocant qđ in illis ceꝑat ger¬
minare. Est aut̃ etiam terrã bona:
quo sem̃ cumceciderit affert fructum.
aluid tricenũ alir d sexagenũ aliud cen¬
tenum. Siue parum siue multui oni
forte aliud sunit hodie aliud eras. Nesor
mutent᷑ audiendo. aut arent uiã. aut
lapides purgent. aut spinas euellant
Dicat sp̃s dĩ dicat nob̾. cantet nob. Suie
uelimus saltare siue nolimꝰ: cantet ipse
Sic̃ enim qui saltat m̃bra mouet accanis
sic qui sallant ad p̃ceptũ dĩ. oꝑib obtẽ¬
perant sono. Idõ qui noluer̃t hoc facem
quia er̃ deqͥb nos consoletur. Nam qui
audiant uerbũ dĩ. scandalis cotide tur¬
bant eccłam dĩ. Detalib eñi dic̃iste¬

Expanded text:
contemnunt sicut via, aut qui ad horam gaucontemnunt sicut via, aut qui ad horam gaudent, et facta tribulatione, sicut aestu solis, arescunt; aut qui cogitationibus et curis et sollicitudine hujus mundi, tanquam spinis avaritiae offocant quod in illis coeperat germinare. Est autem etiam terra bona, quo semen cum ceciderit, affert fructum, aliud tricenum, aliud sexagenum, aliud centenum : sive parum, sive multum, omnes forte aliud sint hodie, aliud cras; ne forte mutentur audiendo, aut arent viam, aut lapides purgent, aut spinas evellant. Dicat Spiritus Dei, dicat nobis, cantet nobis; sive velimus saltare, sive nolimus, cantet ipse. Sicut enim qui saltat, membra movet ad cantum; sic qui saltant ad praeceptum Dei, operibus obtemperant sono. Ideo qui noluerunt hoc facerequia erunt de quibus nos consoletur. Nam qui audiant verbum Dei, scandalis quotidie perturbant Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
Salmes ouron
CUNTAGIMUS: BREUIS ÷
Sed sic̃ scriptum
⁊cheo. statura breuis
& magnus in oꝑe.
sicut scriptũ ÷ de
illa uidua quȩ duo mi¬
nuta misit in gazophilatium. breuis
pecunia sed magna caritas: sic & iste
psalmus. si uerba numeres breuis ÷.
si sententias appendas magnꝰ: Nongͦ
nos poterit diutiꝰ usq ad fastidium de¬
tinere. Qua re aduertat prudentia
corda ubi requiescat. inuenit terram
ubi germinet & fructum ferat. Naqͥa
musti mali sunt & iniqͥ qͦs portat eccła
usq infinem: manifestum ÷. Et hi st̃
quib uerbum dĩ suꝑfluum ÷ aut sic in
illos cadit. qͦmͦ semen inuia c̃culcatur
& auolatilib colligit᷑. aut sic in illos cadit
qͦm sem̃ inpetrosa loca. ubi ñ habet t̾rã
multã. statĩ exut & calefacto sole arescit.
quia ñ habebat radicẽ aut sic̃ int̾ spinas.
qd & si germinet & conetur inauras sur¬
gere : suffocatur tam̃ multitudine.
spinarum. Tales aut̃ st̃ qui uerbũ dei

Expanded text:
salmus quem cantavimus, brevis est: sed sicut scriptum cchaeo, statura brevis, et magnus in opere ; sicut scriptum est de illa vidua quae duo minuta misit in gazophylacium, brevis pecunia, sed magna charitas : sic et iste psalmus, si verba numeres, brevis est; si sententias appendas, magnus est. Non ergo nos poterit diutius usque ad fastidium detinere. Quare? Advertat prudentia corda ubi requiescat, invenit terram ubi germinet et fructum ferat. Nam quia multi mali sunt et iniqui quos portat Ecclesia usque in finem, manifestum est: et hi sunt quibus verbum Dei superfluum est; et aut sic in illos cadit, quomodo semen in via conculcatur, et a volatilibus colligitur; aut sic in eos cadit, quomodo semen in petrosa loca, ubi non habet terram multam, statim exit, et calefacto sole arescit, quia non habet radicem; aut sicut inter spinas, quod etsi germinet et conetur in auras surgere, offocatur tamen multitudine spinarum. Tales autem sunt qui verbum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
hic scriptum est fiant dies eius pauci¬
& episcopatũ eius accipiat alter. quan¬
do mathias in locum uidȩ ordinatus.
numero apłoꝵ duo decimus adiunctꝰ
est: euidenter apparet. Sed si de
illo uno homine om̃ã quȩ hic in illo
maledicta sunt in telligere conem᷑:
ex positionis ratio non om̃im aut uix
ualebit occurrere. Si autem. de
tali genere hominum malorum.¬

Expanded text:
hic scriptum est, «Fiant dies ejus paucpiscopatum ejus accipiat alter,» quando Matthias in locum Judae ordinatus, numero Apostolorum duodecimus adjunctus est , evidenter apparet. Sed si de illo uno homine omnia quae hic in malo dicta sunt intelligere conemur, expositionis ratio non omnimodo, aut vix valebit occurrere; si autem de tali genere hominum malorum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc factum ÷ michi. Ut cum quȩsieris
quid illud sit: respondeat quod supra
dixerat. ut custodirem legem dĩ. Sed qͥr
iste in longum sermo ꝓcessit: ea quȩ
sequuntur dño donante ab alio melius
tractabuntur ex ordio.
magni. nunc aggredim᷑
indei uoluntatẽ tractandos.

Expanded text:
Hoc factum est mihi: ut cum quaesieris quid illud sit, respondeat quod supra dixerat, Ut custodirem legem Dei. Sed quia iste in longum sermo processit, ea quae sequuntur, Domino donante, ab alio melius tractabuntur exordio. Smagni nunc aggredimur in Dei voluntate tractandos
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiã dĩ : Nonne & ꝑiti. nͥ illo subueniente
utiq ꝑituri: Crescit ad huc ętate corporis. uenit
agfluuiũ baptitandus. Baptizator dñm igno¬
scit. indignũ se soluendę calciam̃ti corr ieͦ
confitit᷑. lã in de ceci illuminant᷑. surdis aꝑit᷑
auditꝰ. loquunt᷑ muti. mundant᷑ lepsi. strin¬

Expanded text:
Sapientiam Dei? Nonne et periti, nisi illo subveniente, Sapientiam Dei? Nonne et periti, nisi illo subveniente, utique perituri? Crescit adhuc aetate corporis: venit ad fluvium baptizandus; baptizator Deum agnoscit, indignum se solvendae calceamenti corrigiae confitetur . Jam inde caeci illuminantur, surdis aperitur audit
Abbreviated transcription (Latin):
uacans sed omĩa ꝑipsũ facta sunt: cinerẽ sicut
panẽ manducauit. & potũ suũ cũ fletu miscuit:
Metuendũ ÷ netantis diuitiis nr̃a pauꝑtas fa-¬
ciat in iuriã. Quere adhue tam̃. neipse sit
pauꝑ iste. qm̃ uerbũ caro factũ ÷ & habitauit
in nob̾. Respice & illã uocem. ego seruus tuus
& filius ancillȩ tuȩ. At tende ancillã istã. castã
& uirginẽ matrẽ. Ibi enĩ accepit pauꝑtatẽ nr̃am.
ubi serui forma indutꝰ ÷ semet ipsũ exmnaniens
pauꝑauit. ibi nos ditauit. Lã qͦ ꝓpinquamus
de illo hec intelligere. ueruntam̃ adhuc ñ est¬
tã temere ꝓnuntiandũ. Partus uirginalis ÷ lapiꝰ
sine manib de monte p̾cisus. ubi nullus homi¬
num oꝑatus ÷ nulla transfusa c̃cupiscentia.
sed sola fides accensa. & uerbi caro concepta.
regẽ magos traxit. si meon repletꝰ sp̃ũ. infantẽ
dm̃ inmanib matris agnouit. Accessit ętas. ñ di¬
uinitati sed carni. horrent. mirant᷑q sapientiã

Expanded text:
Deum;» et non vacans, sed «omnia per ipsum facta sunt?» Cinerem sicut panem manducavit, et potum suum cum fletu commiscuit? Metuendum est ne tantis divitiis nostra paupertas faciat injuriam. Quaere adhuc tamen ne ipse sit pauper iste; quoniam «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Respice et illam vocem: «Ego servus tuus et filius ancillae tuae» . Attende ancillam illam castam, et virginem, et matrem: ibi enim accepit paupertatem nostram, ubi servi forma indutus est, semetipsum exinaniens;pauperavit, ibi nos ditavit. Jam ergo propinquamus de illo haec intelligere: verumtamen adhuc non est temere pronuntiandum. Partus virginis est lapis sine manibus de monte praecisus , ubi nullus hominum operatus est, nulla transfusa concupiscentia, sed sola fides accensa, et Verbi caro concepta. regem magos traxit , Simeon impletus Spiritu infantem Deum in matris manibus agnovit. Accessit aetas, non divinitati, sed carni. Horrent, miranturque sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
huc ne illȩ tantȩ diuitiȩ ꝑuenert̃: Multũ ilłud
excelsum. multũ hoc abiectũ. Quid faciemꝰ: Quẽ¬
admodũ ista ima illis sũmis c̃tẽꝑabimꝰ: Nimis
ab inuicẽ longe sunt. Nondũ agnosco istũ pauꝑẽ.
Alius ÷ fortasse. Sed adhuc que ramus. Unde
enĩ nob̾ ñ idet᷑ ipse : mirũ si interrogas. & non
expauescis diuitias in pͥncipio erat uerbũ &

Expanded text:
Hucne illae tantae divitiae pervenerunt? Multum illud excelsum, multum hoc abjectum. Quid faciemus? quemadmodum ista ima illis summis contemperabimus? Nimis ab invicem longe sunt. Nondum agnosco istum pauperem; alius est fortasse: sed adhuc quaeramus. Unde enim nobis non videtur ipse, mirum si interrogas et non expavescis divitias: «In principio erat Verbum,
Abbreviated transcription (Latin):
odio hasui. et lesẽ ⁊bam
oilexi. Non ait iniquos odio
habui. & iustos dilexi : aut iniquitatem
odio habui & legem tuam dilexi. Sed cũ
dixisset inquos odio habui. exposuit
quare. addendo. & legem tuam dilexi:
ut demonstraret non se in hominibus
iniquis odisse naturam qua homines st̃:
sed iniquitatem qua legi quam diligit

Expanded text:
odio habui, et legem tuam dilexi.» Non ait, Iniquos odio habui, et justos dilexi; aut, Iniquitatem odio habui, et legem tuam dilexi: sed cum dixisset, «Iniquos odio habui,» exposuit quare, addendo, «et legem tuam dilexi,» ut demonstraret, non se in hominibus iniquis odisse naturam, qua homines sunt; sed iniquitatem, qua legi quam diligit,
Abbreviated transcription (Latin):
UIUs pauper orai. E⁊ NoN ORAI IN SIUIIIIO.
Dicet gͦ audire eũ & uidere quis nã sit: neforte
mini. Si gͦ ipse ÷ quomͦ pauꝑ: Nã quomͦ diues.
quis ñ uidet: Unde enĩ homines st̃ diuites :
Puto auro. argento. familia. terra. sed om̃a ꝑ
ipsũ facta sunt. Quid gͦ illo ditius ꝑquẽ factȩ
sunt diuitiȩ. etiã illȩ quȩ ñsunt uerȩ diuitie:
Per illũ eni &illȩ diuitiȩ. ingeniũ. memoria uita.
ipsius corporis sanitas. sensus c̃formatioq mẽ¬
brorum. & eñi cũ hȩc salua sunt. & pauꝑes diui¬
tes sunt ꝑillũ: & ille maiores diuitiȩ. fides. pietaᷤᷤ.
iusticia. caritas. castitas. mores boni. Nemo eñi
& has habet. nͥ ꝑeũ qui iustificat impiũ. Ecce ꝗͣ
diues. Quis eñi diues. qui habet qđ uult alio
faciente. an qͥ facit qđ uult & alio habente : Puto
qͥa ditior ille qͥfecit qͦd habes. qͥa qđ ille habet.
tu ñ habes. Ecce quã diues. In hoc ta diuite.
unde agnituri sumus hȩc uerba. cinerẽ sicut

Expanded text:
unus pauper orat, et non orat in silentio. Licet ergo audire eum, et videre quisnam sit: ne forte mini» . Si ergo ipse est, quomodo pauper? Nam quomodo dives, quis non videt? Unde enim homines sunt divites? Puto auro, argenipsum facta sunt . Quid ergo illo ditius, per quem factae sunt divitiae, etiam illae quae non sunt verae divitiae? Per illum enim et illae divitiae, matioque membrorum: etenim cum haec salva sunt, et pauperes divites sunt. Per illum et illae majores divitiae, fides, pietas, justitia, charitas, castitas, mores boni: nemo enim et has habet, nisi per eum qui justificat impium . Ecce quam dives. Quis enim dives, qui habet quod vult alio faciente, an qui facit quod vult et alio habente? Puto quia ditior ille qui fecit quod habes; quia quod ille habet, tu non habes. Ecce quam dives. In hoc tam divite unde agnituri sumus haec verba: «Cinerem sicut
Abbreviated transcription (Latin):
mini. Sigͦ ipse ÷ quomͦ pauꝑ: Nã quomͦ diues.
quis ñ uidet: Unde enĩ homines st̃ diuites ÷
Puto auro. argento. familia. terra. sed om̃a ꝑ
ipsũ facta sunt. Quid gͦ illo ditius ꝑquẽ factȩ
sunt diuitiȩ. etiã illȩ quȩ ñsunt uerȩ diuitię
Per illũ enĩ & illȩ diuitiȩ. ingeniũ. memoria uita.¬
ipsius corporis sanitas. sensus c̃formatioq mẽ¬
brorum. & eñi cũ hȩc salua sunt. & pauꝑes diui¬
tes sunt ꝑ illũ: & ille maiores diuitiȩ. fides. pietaᷤᷤ.
iusticia. caritas. castitas. mores boni. Nemo eñi
& has habet . nͥ ꝑ eũ qui iustificat impiũ. Ecce ꝗͣ
diues. Quis eñĩ diues. qui habet qđ uult alio
faciente. an qͥ facit qđ uult & alio habente : puto
qͥa ditior ille qͥfecit qͦd habes. qͥa qđ ille habet.
tu ñ habes. Ecce quã diues. In hoc ta diuite.
unde agnituri sumus hȩc uerba. cinerẽ sicut
panẽ manducaui. & potũ meũ cũ fletu miscebã:¬

Expanded text:
mini» . Si ergo ipse est, quomodo pauper? Nam quomodo dives, quis non videt? Unde enim homines sunt divites? Puto auro, argenipsum facta sunt . Quid ergo illo ditius, per quem factae sunt divitiae, etiam illae quae non sunt verae divitiae? Per illum enim et illae divitiatioque membrorum: etenim cum haec salva sunt, et pauperes divites sunt. Per illum et illae majores divitiae, fides, pietas, justitia, charitas, castitas, mores boni: nemo enim et has habet, nisi per eum qui justificat impium . Ecce quam dives. Quis enim dives, qui habet quod vult alio faciente, an qui facit quod vult et alio habente? Puto quia ditior ille qui fecit quod habes; quia quod ille habet, tu non habes. Ecce quam dives. In hoc tam divite unde agnituri sumus haec verba: «Cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu misceba
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ errantes. & uera miserta falsam
beatitudinem requirentes: reuocat
aduam si audiatur uox ista diuina.
beati immaculati inuia qui ambulant
in lege dñi: tanquam dicens. Quo
itis: pergitis & nescitis. Non illac
itur qua pergitis. quo ꝑuenire

Expanded text:
igitur errantes, et vera miseria falsam igitur errantes, et vera miseria falsam beatitudinem requirentes, revocat ad viam, si audiatur, vox ista divina, «Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini:» tanquam dicens, Quo itis? Peritis, et nescitis. Non illac itur qua pergitis, quo pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
multi pigri sunt. id ÷ immaculatos am¬
bulare inuia quȩ lexest dñi: sic ostendit᷑
cum beatos ẽẽ qui hoc faciunt indicatur.
ut propter illud qđ om̃s uolunt. etiam
hoc fiat qđ plurimi nolunt. Beatum
quippe ẽẽ tam magnum ÷ bonum: ut
hoc & boni uelint & mali. Nec mirum
÷ qđ boni propterea sunt boni: sed illud
est mirum. qđ etiam mali ꝓpterea sunt
mali. ut sint beati. Nam quisquis libidi¬
nibus deditus. luxuria stuprisq corrũpit᷑:
in hoc malo beatitudinem quęrit. & se
miserum putat. cum ad suȩ concupiscen¬
tiȩ uoluptatem. lȩtitiamq non ꝑuenit.
beatum uͦ non dubitat iactare cũ ꝑuenit.
Et quis quis auaritiȩ facibus in ardescit:
ad hoc congregat quocunq modo diui¬
tias. ut beatus sit. Inimicorum sanguinẽ
fundere quicunq desiderat. dñatiõnẽ
quis quis affeetat. crudelitatem suam
quis quis alienis cladibus pascit: in õnib
scelerib beatitudinem quęrit. Hos

Expanded text:
multi pigri sunt, id est, immaculatos ammulti pigri sunt, id est, immaculatos ambulare in via, quae lex est Domini, sic ostenditur, cum beatos esse qui hoc faciunt, indicatur, ut propter illud quod omnes volunt, etiam hoc fiat quod plurimi nolunt. Beatum quippe esse, tam magnum est bonum, ut hoc et boni velint et mali. Nec mirum est quod boni propterea sunt boni; sed illud est mirum, quod etiam mali propterea sunt mali, ut sint beati. Nam quisquis libidinibus deditus, luxuria stuprisque corrumpitur, in hoc malo beatitudinem quaerit, et se miserum putat, cum ad suae concupiscentiae voluptatem laetitiamque non pervenit, beatum vero non dubitat jactare cum pervenit. Et quisquis avaritiae facibus inardescit, ad hoc congregat quocumque modo divitias, ut beatus sit: inimicorum sanguinem fundere quicumque desiderat, dominationem quisquis affectat, crudelitatem suam quisquis alienis cladibus pascit, in omnibus sceleribus beatitudinem quaerit. Hos
Abbreviated transcription (Latin):
ex hortatur nos adbeati¬
tudinem. quam nemo
est qui non expetat.
Quid igitur exhortatione opus ÷ ad eam
rem quam sua sponte appetit animꝰ:
Nam profecto qui ex hortatur: id agit
ut excitetur uoluntas eius cum quõ
agit᷑. ad illud ꝓpter qđ exhortationis
adhibetur auloquium:. Ut quid ergo
nobiscum agitur ut uelimus qđ nolle
non possumus. nisi quia om̃s quidem
beatitudinem concupiscunt. sed quomodo
ad eam perueniatur plurimi nesciunt :
Ideoq hoc docet iste qui dicit.
Seati ioꝯoacolati iNUia. Quiacos ulañ
in lece oni. Tanquam diceret:
Scio quid uelis. beatitudinem quęri.
Si gͦ eẽ uis beatus: esto immaculatus. Illud
enim om̃s. hoc autem pauci uolunt̾: sine
quo non peruenitur ad illud qđ om̃s uolunt.
Sed ubi erit quisq immaculatus. nisi in
uia: In qua uia. nisi inlege dñi: Ae ꝑ hoc
beati immaculati inuia. qui ambulant
in lege domini. Non superfluo dr̃ nobis:
sed exhortatio necessaria nr̃is mentibus
ad hibetur. Quid enim boni sit ad quod

Expanded text:
exhortatur nos ad beatitudinem, quam nemo est qui non expetat. Quid igitur exhortatione opus est ad eam rem quam sua sponte appetit animus humanus? Nam profecto qui exhortatur, id agit, ut excitetur voluntas ejus cum quo agit, ad illud propter quod exhortationis adhibetur alloquium. Utquid ergo nobiscum agitur, ut velimus quod nolle non possumus; nisi quia omnes quidem beatitudinem concupiscunt, sed quonam modo ad eam perveniatur, plurimi nesciunt? Ideoque hoc docet iste, qui dicit: «Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini.» Tanquam diceret: Scio quid velis, beatitudinem quaeris; si ergo vis esse beatus, esto immaculatus. Illud enim omnes, hoc autem pauci volunt, sine quo non pervenitur ad illud quod omnes volunt. Sed ubi erit quisque immaculatus, nisi in via? In qua via, nisi in lege Domini? Ac per hoc, «Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini,» non superfluo nobis dicitur, sed exhortatio necessaria nostris mentibus adhibetur. Quid enim boni sit ad quod
Abbreviated transcription (Latin):
omelias uocant. Hoc enim iustius ẽẽ
arbitror. ut conuentus ecclesiasticiñ
fraudentur. etiam psalmi huius in¬
telligentia: cuius ut aliorum delectari
solent cantilena. Sed sit huc usq proe-¬¬
mium. Iam de ipso ÷ loquendum. de
quo istud uisum est prȩloquendum.

Expanded text:
 vocant. Hoc enim justius esse arbitror, ut conventus ecclesiastici non fraudentur etiam psalmi hujus intelligentia, cujus, ut aliorum, delectari assolent cantilena. Sed sit huc usque prooemium: jam de ipso est loquendum, de quo istuc visum est praeloquendum.
Abbreviated transcription (Latin):
graduum e̾ẽ canticũ
ascensionis nr̃e. ean¬
demq ascensionem
non corporis pedib
fieri. sed cordis af¬
fectibus. Hoc sepis-¬
sime insinuauimꝰ
uobis. nec eadẽ sepiꝰ
repetenda sunt: ut sit
locus dicendi quȩ nondum dicta sunt.
t iste gͦ psalmus quem nc̃ uob̾ cantatum
audistis. canticum graduũ suꝑ scribit᷑.
pse ÷ titulus eius. Cantant gͦ ascenden-¬
esuriens dñs. non ibi inuenit qđ man¬
ducet : quia fidem nr̃am & facta bona
esurit dñs. Pascamꝰ aut̃ illum bene ui¬
uendo. & pascet inȩternum nob̃ iuiuere
donando.¬

Expanded text:
graduum esse canticum ascensionis nostrae, eamdemque ascensionem non corporis pedibus fieri, sed cordis affectibus. Hoc saepissime insinuavimus vobis; nec eadem saepius repetenda sunt, ut sit locus dicendi quae nondum dicta sunt. Et iste ergo psalmus, quem nunc vobis cantatum audistis, «Canticum graduum» superscribitur. Ipse est titulus ejus. Cantant ergo ascendenesuriens Dominus non ibi invenit quod manducet; quia fidem nostram et facta bona esurit Dominus. Pascamus illum bene vivendo, et pascet nos in aeternum nobis vivere donando.
Abbreviated transcription (Latin):
BREUIS
CARLATI UESTRE. SEDTIEUIUO
haset aliouaNTyLUoꝯ Neootiosy.
Patienter ergo sustinete nos. donec
illũ enodemus ut possumus. quantũ
adiuuerit dñs. Neq enim passim p̃t̾-¬

Expanded text:
brevis Charitati Vestrae: sed titulum habet aliquantulum negotiosum. Patienter ergo sustinete nos, donec illum enodemus, ut possumus, quantum adjuverit Dominus. Neque enim passim p
Abbreviated transcription (Latin):
Profbiidi. Et non ÷ Suss tairtia. Quid dicit
limũ ÷ Anipsos qͥ per secuti sunt : Delimo
enim factꝰ ÷ homo. sed isti cadendo a ui¬
stitia. limꝰ ꝓfundi facti sunt. quibus
ꝑsequentib & ad iniqͥtatẽ trahere cupi¬
entibus. quis quis non consenserit : de
luno suo aurum facit. Merebitur eñi
limus ipsius conuerti in habitudinẽ
cum limus ꝓfundi essent. hȩsi in illis

Expanded text:
profundi, et non est substantia. Quid dicit limum? an ipsos qui persecuti sunt? De limo enim factus est homo . Sed isti, cadendo a justitia, limus profundi facti sunt; quibus persequentibus et ad iniquitatem trahere cupientibus quisquis non consenserit, de limo suo aurum facit. Merebitur enim limus ipsius converti in habitudinem cum limus profundi essent, haesi in illis
Abbreviated transcription (Latin):
matrẽ. ñ c̃cupisces rernĩ ꝓximituu n̾c̃¬
cupisces uxorẽ ꝓximitui. unũ dm̃ ado¬
rabis. & ipsi soli seruies: Om̃ia ista ad
uinũ ꝑtinent. Illa uͦ carnalia qͣsi rese¬
derunt. ut Imanerent apud illos: &
funderet᷑ inde om̃is spualis intellectus
Calix uͦ in manu dñi id÷ inpotestate
dñi. u̾ni meri id ÷ legis sincerȩ plenus
⁊ mixto. id÷ cũ fece corporaliũ sacra¬
ꝗͥ siuc exaltat c̃fitentẽ gentile̾: inelina
aeX Hoe in hune. id ÷ aiuidaico popło in

Expanded text:
matrem, Non concupisces rem proximi tui, Non comatrem, Non concupisces rem proximi tui, Non concupisces uxorem proximi tui, Unum Deum adorabis, et ipsi soli servies ? Omnia ista ad vinum pertinent. Illa vero carnalia quasi resederunt, ut remanerent apud illos, et effunderetur inde omnis spiritualis intellectus. Calix vero in manu Domini, id est in potestate Domini; vini meri, id est Legis sincerae; plenus est mixto, id est cum faece corporalium sacraet hunc exaltat, confitentem Gentilem, inclinavit ex hoc in hunc, id est a Judaico populo i
Abbreviated transcription (Latin):
dicturos. Calix uini meri plenꝰ mixto
nis illa scriptura ueteris qđ dr̃ testam̃¬
ti. Ibi stͣ pondera om̃iũ sententiarum
Nã ibi nouu̾ testam̃tũ absconditũ la¬
tet. tanquã infece corporaliũ sacra¬
m̃toꝵ. Circũcisio carnis. magni sacra¬
m̃ti res ÷. & intelligit᷑ inde circucisio
cordis. Teplũ illud in ierłm magai saera¬
mͣti res÷. & intelligit᷑ ex eo corpꝰ dñi.
Terra ꝓmissionis magnũ habet sacra¬
m̃tũ. & intellit᷑ ex ea regnũ cęloꝵ Sacri¬
ficiũ uictimarũ & pecoꝵ magnũ habet
sacram̃tũ. s in om̃ib illis generib sacri¬
ficioꝵ intelligit᷑ unũ illud sacrificium
& umca uictima in cruce dñi ꝓqͥbus
om̃ib sacrificiis unũ nos habemꝰ. qr &
illa figurabant hȩcad ÷ hȩc illis figura-¬
bant᷑. Accepit popłs ille lege̾. accepit
mandata iusta & bona. Quid tã iustum
quã ñ occides. ñ mechab̾is. ñ furab̃is ñfal¬
sum testimoniũ dices. honora patr̾e &

Expanded text:
igam . Calix vini meri plenus mixto nis illa Scriptura Veteris quod dicitur Testamenti, ibi sunt pondera omnium sententiarum. Nam ibi Novum Testamentum absconditum latet, tanquam in faece corporalium sacramentorum. Circumcisio carnis magni sacramenti res est, et intelligitur inde circumcisio cordis. Templum illud Jerusalem magni sacramenti est res, et intelligitur ex eo corpus Domini. Terra promissionis inntelligitur regnum coelorum. Sacrificium victimarum et pecorum magnum habet sacramentum: sed in omnibus illis generibus sacrificiorum intelligitur unum illud sacrificium, et unica victima in cruce Domini: pro quibus omnibus sacrificiis unum nos habemus, quod illa figurabant, et haec ex illis figurabantur. Accepit populus ille legem, accepit mandata justa et bona. Quid tam justum, quam Non occides, non moechaberis, non furaberis, non falsum testimonium dices. Honora patrem et
Abbreviated transcription (Latin):
cistis. Qui eñi ñ confitetur & iniquus ÷: ex¬
altat cornu. Dixi iniqͥs nolite iniq agere.
& delinquentib nolite exaltare cornu
neloquamini aduersus dm̃ iniqͥtatem.
Audite iã uoces multorũ. Audiat unus¬
quisq pungat᷑. Quid solent homines di¬
cere : Uere iudicat ds̃ derebus humani
& ÷ illud iudiciũ dĩ. aut uͦ curat qͥdagat᷑
int̾ra : Tam multi in iqͥ redundant felici¬
tatib innocentes premunt᷑ laboribus.
S illi accidit nescio qͥd mali. castigante
dõ & admonente. & nouit c̃scientiam sua̾.
nouit promerito peccatoꝵ suoꝵ aliqͥd
se ꝑpeti posse. Unde argum̃tat᷑ ad uersus
dm̃ qr ñ potest dicere iustꝰ sũ: Quid pu¬
tamꝰ eũ dicere: Sunt peiores iniqͥ. & tam̃
ista ñ patiunt᷑. Hȩc ÷ iniqͥtas. quã loquunt᷑
homines aduersus dm̃. Sidete aut̃ quam

Expanded text:
cistis. Qui enim non confitetur, et iniquus est, excistis. Qui enim non confitetur, et iniquus est, exaltat cornu. Dixi iniquis: Nolite inique facere; et delinquentibus: Nolite exaltare cornu ne loquamini adversus Deum iniquitatem. Audite jam voces multorum; audiat unusquisque, et pungatur. Quid solent homines dicere? Vere judicat Deus de rebus humanis? et est illud judicium Dei? aut vero curat quid agatur in terra? Tam multi iniqui redundant felicitatibus; innocentes premuntur laboribus! Sed illi accidit nescio quid mali, castigante Deo et admonente, et novit conscientiam suam; novit pro merito peccatorum suorum aliquid se perpeti posse: unde argumentatur adversus Deum? Quia non potest dicere, Justus sum; quid putamus eum dicere? Sunt pejores iniqui, et tamen ista non patiuntur. Haec est iniquitas quam loquuntur homines adversus Deum. Videt
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ȩ istȩ uoces delectare debent. quã uos
ista terrere. dixi iniquis nolite iniq facere.
S iã fecerunt: & rei sunt. Iã defluxit
terra & om̃s in habitantes in ea. Cõpuncti
sunt corde. qui xp̃m crucifixert᷑. Agno-¬
uerunt peccatũ suũ didicert̃ aliqͥdꝰ ab
apłis ne desperarent de indulgentia pec¬
catores. Medicꝰ eñi uenerat. &ideo non
ad sanosuenerat. Non÷ inqͥt opꝰ sanis me¬
dicus. s male habentib Hon ueni uocare¬
iustos. s. peccatores inpęnitentiã. frgo dixi
iniqͥs. nolite iniq facere. Non audięrunt.
Olim eñĩ nob̾ dictũ ÷ ñ audiuimꝰ. lapsi
sumꝰ mortales facti mortales geniti. Ne-¬
fluxit t̾ra. Audiant ułmͦ ut surgant me¬
dicũ. qͥuenit adlanguidũ. Quẽ noluerunt
audire sani ut ñ gaderent: audiant ia¬
centes ut surgant. Dixi iniqͥs. nolite iniq̃
Si fecistis iniquitatẽ ꝑcupiditate̾. nolite
eã defendere ꝑelationẽ. Confitemini sife¬

Expanded text:
vestrae istae voces delectare debent, quam vos vestrae istae voces delectare debent, quam vos istae terrere. Dixi iniquis: Nolite inique facere. Sed jam fecerunt, et rei sunt; jam defluxit terra, et omnes inhabitantes in ea. Compuncti sunt corde qui Christum crucifixerunt; agnoverunt peccatum suum, didicerunt aliquid ab Apostolis, ne desperarent de indulgentia praedicatoris . Medicus enim venerat, et ideo non ad sanos venerat: Non est, inquit, opus sanis medicus, sed male habentibus; non veni vocarejustos, sed peccatores ad poenitentiam . Ergo, Dixi iniquis: Nolite inique facere. Non audierunt. Olim enim nobis dictum est; non audivimus, lapsi sumus, mortales facti, mortales geniti: defluxit terra. Audiant vel modo, ut surgant, medicum qui venit ad languidum: quem noluerunt audire sani, ut non caderent; audiant jacentes, ut surgant. Dixi iniquis: Nolite inique  est hoc? Si fecistis iniquitatem per cupiditatem, nolite eam defendere per elationem: confitemini, si fe
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Resurrexi ostendi ꝯstendi mortẽ
ñ ẽẽ. metuendã. ostendi tim̃tib nec ipsũ
corpꝰ ꝑire inmorientib Terruerunt
eos uulnera. firmauert̃ cicatrices. Pos
surgere. Quid eñi illi potestati magnũ
erat᷑. ad tantã in tegritatẽ compagem
corporis reuocarẽ. ut nullũ om̃inoue¬
stigiũ p̃teriti uulneris appareret : ha¬
beb̾at potestatẽ. unde illud etiã sine
cicatrice sanaret: s hab̾e uoluit unde
nutantes colũnas firmaret. Audiuimꝰ¬
iã fr̃s qr cotidie ñ tacet᷑. audiamꝰ qͥd cla¬
mauerit ꝑcolũnas has Tempꝰ audiendi
÷ ꝓpt̾ t̾rorẽ illũ. ego iustitias iudicabo.
cum acceꝑo teͣpꝰ Ile accepturꝰ ÷ tẽpus
iuistitias iudicandi. uos iam nc̃ hab̾etis
tẽpus iustitias faciendi. Sitaceret non
hab̾etis qd facere. s c̃firmatis colũnis
clamat. Quid: Dixi inqͥs. Nolite itiꝙ̃
facege. C̃lamat fr̃s mei. Certe clamatiꝰ.
delectat nos dudite clamantẽ. ꝑ ipsũ
obsecro t̾reat uos ista uox. Nontam nos

Expanded text:
ejus: resurrexi; ostendi mortem non esse metuendam, ostendi timentibus nec ipsum corpus perire in morientibus. Terruerunt eos vulnera; firmaverunt cicatrices. Posssurgere: quid enim illi potestati magnum erat, ad tantam integritatem compagem corporis revocare, ut nullum omnino vestigium praeteriti vulneris appareret? Habebat potestatem unde illud etiam sine cicatrice sanaret; sed habere voluit unde nutantes columnas firmaret.  quod quotidie non tacetur; audiamus quid clamaverit per columnas has. Tempus audiendi est propter terrorem illum: Ego justitias judicabo, cum accepero tempus. Ille accepturus est tempus justitias judicandi; vos jam nunc habetis tempus justitias faciendi. Si taceret, non haberetis quid facere; sed confirmatis columnis clamat. Quid clamat? Dixi iniquis: Nolite inique facere. Clamat, fratres mei; certe clamatis, delectat vos, audite clamantem. Per ipsum obsecro, terreat vos ista vox: non tam nos
Abbreviated transcription (Latin):
recurramꝰ ad caput. Exultate dõ adiutori
uos ñ solum ad appetenda quȩdam:
sed adquȩdam etiam fugienda. Ista
sunt spectacula utilia. salubria ȩdifi¬
Destruentia recentes dõs. ȩdificantia
fidem inuerũ & et̾nũ dm̃. Etiam in
crastinũ diem inuitamus caritatẽ urãm.
Eras illi habent ut audiuimꝰ mare in
non possumꝰ ad m̃sa̾ scĩcipriani c̃uenire.
quia festiuitas ÷ sc̃oꝵ martẏrũ: crastino
ad ipsam m̃sa conueniamus. Exꝑ¬

Expanded text:
recurramus ad caput: exultate deo adiutorirecurramus ad caput: exultate deo adiutorivos, non solum ad appetenda quaedam, sed ad quaedam etiam fugienda. Ista sunt spectacula utilia, salubria, aedifidestruentia recentes deos, aedificantia fidem in verum et aeternum Deum. Etiam in crastinum diem invitamus Charitatem vestram. Cras illi habent, ut audivimus, mare in non possumus ad mensam Cypriani convenire, quia festivitas est sanctorum Martyrum; crastino ad ipsam mensam conveniamus.
Abbreviated transcription (Latin):
frum̃ti cibauit. & mimicꝰ dñi m̃titus
est ei. & erit tẽpꝰ eiꝰ in et̾nũ. Et cibauit
eos exadipe frum̃ti. et oe petra oelle
SATURAUIT Eos. O ingratos cibauit ex
ñmel. Mel sapientia ÷: pͥmatũ dulcoris
tenens in escis cordis. Quã gͦ multi in imici
dñi m̃tientes domino. cibant᷑ ñ solum
adipe frumenti: s etiã de petra melle.
de sapientia xp̃i. Quã multi delectant᷑
uerbo eius. & cognitione sacram̃torũ
eiꝰ solutione parabolarũ eiꝰ. Quã multi
delectant᷑. quã multi clamant. & ñ ÷ hoc
mel dequolibet homine s depetra.
petra aut̃ erat xp̃c. Quam multi gͦ
satiantur de melle isto.clamant. dicunt.
suaue ÷. dicunt nichil meliꝰ. nichil dulciꝰ¬
uł intelligi uł dici potuit. & tam̃ inimici
dñi m̃titi st̃ ei. Nolo ampliꝰ immorari reb
dolendis. Ouanquã t̾ribilit᷑ psalmus
adhoc finitꝰ sit: tam̃ afine eiꝰ obsecro uos.

Expanded text:
frumenti cibavit: et inimicus Domini mentitus frumenti cibavit: et inimicus Domini mentitus est ei, et erit tempus ejus in aeternum. «Et cibavit illos ex adipe frumenti; et de petra melle saturavit eos.» O ingratos! «Cibavit euxit , non mel. Mel sapientia est, primatum dulcoris tenens in escis cordis. Quam multi ergo inimici Domini mentientes Domino cibantur, non solum ex adipe frumenti, sed etiam de petra melle, de sapientia Christi! quam multi delectantur uerbo eius et cognitione sacramentorum eius, solutione parabularum eius! quam multi delectantur! quam multi clamant! et non est hoc mel de quolibet homine, sed de petra: petra autem erat Christus. quam multi ergo satiantur de melle isto! clamant, dicunt: "suaue est." dicunt: "nihil melius, nihil dulcius intellegi uel dici potuit." et tamen inimici domini mentiti sunt ei. nolo amplius immorari in rebus dolendis: quamquam terribiliter psalmus ad hoc finitus sit, tamen a fine eius, obsecro uos,
Abbreviated transcription (Latin):
ñꝓpt̾ illã falsum uras. ñ ꝓpt᷑ illã xp̃m¬
bes infundam̃to. S tam̃ qr diligis illam.
& contristaris siꝑdas illã: suꝑ fundam̃tũ
posuisti. ñ aurum. aut argentũ. aut lapi¬
des p̾ciosos: s ligna. fenũ stipulam. Saluus
gͦ eris cũ ardere cȩꝑit qđ edificasti. sic
m̃tũ hoc ȩdificet adulteria. blasphemias.
sacrilegia. idolatria. ꝑiuria. & putet
se saluũ futurũ ꝑ ignẽ. quasi ista sint
ligna. fęnum. stipula. S qui ȩdificat
tẽporaliũ. & ipse saluus erit ꝑ idoneũ
fundam̃tũ. Inimici dñi m̃tit̾i sunt ei:
dicendo eo ad uinea̾ & nͣ eundo. & erit
tẽpꝰ eoꝵ ñ ad tẽpꝰ s mȩt̾nũ. Et qͥ sunt isti:
Etcisauit eos exaripe sruaq̃ti. Nostĩ
adipem frum̃ti. unde cibantur multi¬
inimici qͥm̃titi sunt ei. Et cibauit eos ex
adipe frum̃ti. Miscuit eos sacrantissuis.
Et iudȩ quando dedit bucellã: exadipe

Expanded text:
non propter illam falsum iurasnon propter illam falsum iurasbes in fundamento. Sed tamen quia diligis illam, et contristaris si perdas illam; super fundamentum posuisti, non aurum, aut argentum, aut lapides pretiosos, sed ligna, fenum, stipulam. Salvus ergo eris, cum ardere coeperit quod aedificasti; sic mentum hoc aedificans adulteria, blasphemias, sacrilegia, idololatrias, perjuria, putet se salvum futurum per ignem, quasi ista sint ligna, fentemporalium et ipse saluus erit per idoneum fundamentum. Inimici domini mentiti sunt ei dicendo: eo ad uineam et non eundo; et erit tempus non ad tempus, sed in aeternum. et qui sunt isti? et cibauit illos ei adipe frumenti. nostis adipem fruminimici qui mentiti sunt ei. «Et cibavit illos ex adipe frumenti» miscuit eos Sacramentis suis. Et Judam, quando dedit buccellam , ex adipe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥas: grauit c̃turbant᷑ Fenũ & stipula
& ligna ardent. habent gͦ ligna fęnũ.
stipulam. suꝑ fundam̃tum: sed rerum
concessarum : ñ illicitarũ. Dico eñi fr̃s.
Possides fundam̃tũ. hȩre cȩlo. calcat᷑rã.
Sitalis es: ñ edificas nisi aurũ. argentũ
& lapides p̃ciosos. Cũ autẽ dixeris amopoᷤᷤ.¬
sessionẽ istam. timeo neꝑeat. & imminet
dãnum & tu contristaris. non qͥdem p̃¬
ponens eã xp̃o. ñ sic amans possessionẽ
sitristis eam ꝑdis. plus tam̃ amplecteriꝰ
xp̃m quẽ posuisti infundam̃to: saluus
eris tanquam ꝑigne̾. Audi aliud. Non
potes tenere possessionẽ istã: nͥ dixeris
falsum testimoniũ. Et hoc ñ facere:
xp̃m infundam̃tũ ponere ÷. Ueritas enĩ
dixit. Os qđ m̃tit᷑ occidit anima. Ergo si
possessionẽ tuam diligis. ñ tam̃ ꝓpter
illam facis rapinã. ñ ꝓpt̾ ilłã dicĩs falsũ
testimoniũ ñ ꝓpt᷑ illam facis homicidiũ

Expanded text:
proprias, graviter conturbantur; fenum, et stipula, proprias, graviter conturbantur; fenum, et stipula, et ligna ardent. Habent ergo ligna, fenum, stipulam super fundamentum; sed rerum concessarum, non illicitarum. Dico enim, fratres: possides fundamentum; haere coelo, calca terram. Si talis es, non aedificas nisi aurum, argentum, et lapides pretiosos. Cum autem dixeris, Amo possessionem istam, timeo ne pereat; et imminet damnum, et tu contristaris: non quidem praeponis eam Christo; nam sic amas possessionem ristum? etsi tristis eam perdis, plus tamen amplecteris Christum, quem posuisti in fundamento: salvus eris tanquam per ignem. Audi aliud: non potes tenere possessionem istam, nisi dixeris falsum testimonium. Et hoc non facere, Christum in fundamento ponere est. ueritas enim dixit: os, quod mentitur, occidit animam. ergo si possessionem tuam diligis, non tamen propter illam facis rapinam, non propter illam dicis falsum testimonium, non propter illam homicidium,
Abbreviated transcription (Latin):
iusti fortassis & om̃ia sua uendentes & pau¬
ꝑib distribuentes. aut possidentes tanqͣm
ñ possidentes. &utentes hoc mundo tan¬
quam nutentes. Sunt aut̃ alii qͥreb in¬
firmitati c̃cessis. in hęxent aliquantum
dilectione. Non rapit uillã aliena̾: s sic
amat suã. ut siꝑ diderit contͣbet᷑. Non
appetit uxorẽ alienã. s sic inheret suȩ.
sic miscet᷑ suȩ: ut modũ ibi ñtłneat p̾scri¬
ptũ tabulis. libͤroꝵ ꝓcreandoꝵ causam.
Hontollit aliena. s repetit sua. & habet
eccła iubet agi: ñ adforũ trahi. Tam̃
delicta ẽẽ. dicit. Contendit eñi xp̃ianꝰ
ꝓreb ꝓrebus terrenis. amplius quam
decet eum: cui ꝓmissũ ÷ regnũ cęlorum.
Non totum cor sursũ leuatꝰ. sed aliquam
eius partem trahit int̾rã. Deniq siueniat
opportunitate : Bonũ ÷ mͥ dissolui. & eẽ.
cum xp̃o. Alacres currunt. aut nichil
aut modice de terrena fragilitate contri¬
stantur. Illi autẽ amantes resꝓpͥas. domoᷤ

Expanded text:
iusti, fortassis et omnia sua uendentes et pauperibus distribuentes aut possidentes tamquam non possidentes et utentes hoc mundo tamquam non utentes. sunt autem alii qui rebus infirmitati concessis inhaerent aliquantum dilectione: non rapit uillam alienam, sed sic amat suam, ut si perdiderit conturbetur; non appetit uxorem alienam, sed sic haeret, sic miscetur suae, ut modum non ibi teneat praescriptum tabulis liberorum procreandorum causa; non tollit aliena, sed repetit sua et habet ecclesia iubet agi, non ad forum trahi; tamen delicta esse dicit. contendit enim christianus pro rebus terrenis amplius quam decet eum cui promissum est regnum caelorum; non totum cor sursum leuat, sed aliquam eius partem trahit in terram. denique si ueniat opportunitate? Bonum est mihi dissolvi, et esse cum Christo : alacres currunt, aut nihil aut modice de terrena fragilitate contristantur. Illi autem amantes res proprias, domos
Abbreviated transcription (Latin):
colligauit ut dicere ceꝑam caudas uul¬
pium. & ibi ignẽ alligauit. Ignẽ ad in¬
cendendũ : s messes alienigenarũ ꝓinde
tales consentientes in posteriorib tanqͣm
dñs qͥst̃ eiꝰ & recedat ab inqͥtate on
qui inuocat nom̃ dñi. Inmagna ar
domo ñsolũ sunt uasa aurea & arc¬
erit uas in honorẽ utile dño adom
opꝰ bonũ paratũ. & ideo nec caudu
uulpiũ nec faces uulpiũ ꝑtimesctts
uideamꝰ de popło isto. Sime audiers.
qͥt: ñ erit inte ds̃ recens. Mouet nt
tui. indeceptione erroris tui tecun
portab̾ dm̃ tuũ recentẽ. remaneni
tustus. Si gͦ me audieris: me inqt a
nec adorabis dm̃ alienũ. Siem̃ intei
sit: ñ adorabis dm̃ alienũ. Si tuncotꝰ
dm̃ falsum: ñ ad orab dm̃ fabricatin¬

Expanded text:
colligavit, ut dicere coeperam, caudas vulcolligavit, ut dicere coeperam, caudas vulpium, et ibi ignem alligavit; ignem ad incendendum, sed messes alienigenarum. Proinde tales consentientes in posterioribus, tanquam tate omnis qui invocat nomen Domini. In magna autem domo non solum sunt vasa aurea et argerit vas in honorem, utile Domino, ad omne opus bonum paratum» ; et ideo nec caudas vulpium, nec faces vulpium pertimescet. Sed videamus de populo isto: «Si me audieris,» inquit, «non erit in te deus recens.» Movet me, tui, in deceptione erroris tui tecum portabis deum tuum recentem, remanens vetustus. «Si» ergo «me audieris; me,» inquinec adorabis deum alienum.» Si enim in te non sit, «non adorabis deum alienum:» Si tu non cogites deum falsum, non adorabis deum fab
Abbreviated transcription (Latin):
dõ ñ recenti. soli ab eo qđ÷ solus. ñ ab eo
qđ ÷ sol ne nos ipsi uulꝑi fugienti aliã
cauernã aꝑuisse uideam̃. Quanquam
nec nom̃ solis formidabinꝰ. Est eni in
scripturis nr̃is soliustitiȩ. & sanitas in
pennis eiꝰ. Ab estu. solis huiꝰ umbra appetit᷑.
sub alas aut̃ solis huiꝰ ab estu fugit᷑  qntr¬
tas enĩ inpennis eiꝰ. Ipse ÷ sol dequo dicturi
ñ ortꝰ ÷ nob̾: qr cũ adorant solẽ quẽ facit
oriri suꝑ bonos & malos. ñ÷ eis ortꝰ sol.
qͥsolos illuminat bonos. faciunt gͦ sibi
deos recentes qͥq: quales uolunt. ꝯ denĩ
impedit officinã decepti cordis. fabri¬
care fantasma quale libuerit: S om̃s
hi inposteriorib c̃sentiunt. id÷ simili
uanitate detinent᷑. Unde sanson nr̃
qͥetiam int̾p̃tatur sol ipsorũ. eorum
scilicet quib lucet. ñ om̃iũ sicuti est
oriens suꝑ bonos & malos. s solquorun¬
dã sol iustitiȩ. figurã eñi habebat xp̃i:

Expanded text:
Deo, non recenti; soli, ab eo quod est solus, non ab eo Deo, non recenti; soli, ab eo quod est solus, non ab eo quod est sol, ne nos ipsi vulpi fugienti aliam cavernam aperuisse videamur. Quanquam nec nomen solis formidabimus. Est enim in Scripturis nostris: «Sol justitiae, et sanitas in pennis ejus» . Ab aestu solis hujus umbra appetitur: sub alas autem solis hujus ab aestu fugitur; sanitas enim in pennis ejus. Iste est sol de quo dicturi n ortus est nobis;» quia cum adorent solem quem facit oriri super bonos et malos , non est eis ortus sol qui solos illuminat bonos. Faciunt sibi ergo deos recentes quique quales volunt: quid enim impedit officinam decepti cordis fabricare phantasma quale voluerit? Sed omnes hi in posterioribus consentiunt, id est, simili vanitate detinentur. Unde Samson noster, qui etiam interpretatur Sol ipsorum, eorum scilicet quibus lucet; non omnium, sicuti est oriens super bonos et malos, sed sol quorumdam, sol justitiae figuram enim habebat Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
ñdico quod queritis. Quia exnulla parte
exire ausi estis: inuestris tenebris reman¬
sistis. Obtẽperemꝰ gͦ & nos sipossumus
dicenti uerbo dĩ. capite nob̾ uulpes
pusillas exterminantes uineas. Uideamꝰ
d& si nos quasdã uulpeculas caꝑe possumꝰ
ꝓponamꝰ ad foram̃ utrunq: unde uulpe¬
dum exire uoluerit: capiat᷑. Uerbi
gr̃ã. manicheo facienti sibi dm̃ recentẽ.
& iN corde suo ponenti qͦd ñ ÷: dicamꝰ
& in terrogemꝰ eum. Substantia dei
corruptibilis ÷ an incorruptibis: Elige
qđ uis. & exi quauis s effugies. Si dixeris
corruptibilis : ñ apopło seo ate ipso lapi¬
daberis. Si dixeris incorruptibilem
dm̃: incorruptibilis qͦmͦ timuit gentẽ
tenebrarũ : Quid factura erat incoꝵ¬
ruptibili. gens corruptionis: Quid
restat nͥ ut dicat᷑ nescimꝰ : Sedtamen
si hoc ñdolo s ignorantia dr̃. n rema¬
neat intenebris. ex uulpe fiat ouis
Credat in uisibili. incorruptibili soli

Expanded text:
non dico quod quaeritis: quia ex nulla parte non dico quod quaeritis: quia ex nulla parte exire ausi estis, in vestris tenebris remansistis. Obtemperemus ergo et nos, si possumus, dicenti verbo Dei «Capite nobis vulpes pusillas, exterminantes vineas:» videamus si et nos quasdam vulpeculas capere possumus; proponamus ad foramen utrumque, ut unde vulpes exire voluerit, capiatur. Verbi gratia, manichaeo facienti sibi deum recentem, et in corde suo ponenti quod non est, dicamus et interrogemus eum: Substantia Dei corruptibilis est, an incorruptibilis? Elige quod vis, et exi qua vis, sed non effugies. Si dixeris, Corruptibilis; non a populo, sed a teipso lapidaberis: si autem dixeris incorruptibilem Deum; incorruptibilis quomodo timuit gentem tenebrarum? quid factura erat incorruptibili gens corruptionis? Quid restat nisi ut dicatur, «Nescimus?» Sed tamen si hoc non dolo, sed ignorantia dicitur, non remaneat in tenebris: ex vulpe fiat ovis, credat invisibili, incorruptibili soli
Abbreviated transcription (Latin):
incauernis tortuosis. Capite nob̾. c̃uin¬
cite nob̃. Capis enĩ eũ. quẽ de falsitate
conuincis. Contradicentib deniq uul¬
peculis dño. & dicentib inqua potestate
ista facis: respondete mͥ inqͥt & uos unũ¬
sermonẽ. Baptismꝰ iohannis unde ÷:
Decȩlo an ex hominib: Uulpes autẽ
solent hab̾e tales foueas: ut exuna parte
intrent. & exalia exeant. Adutrunq
foram captor uulpiũ. retia posuit. Dicite
mͥ. decęlo ÷ an exhominibus: Sentiunt
illũ exutraq parte tetendisse unde
caꝑet. & aiunt apud se. Sidixerimus
inquiunt decelo: dicturꝰ÷ nob̃. Quase
gͦ ñ ei credidistis: Ille enĩ testimoniũ
xpo ꝑhibuit. Si dixerimꝰ det̾ra: lapidat
Sentientes g hac atq hac ẽẽ. unde
caperent᷑: respondert᷑. Nescimꝰ. Et dñs.
Nec ego dico uob̾ inqͣ potestate hȩc facio.
Uos dicitis uos nescire qđ scitis: ego uob

Expanded text:
in cavernis tortuosis» . «Capite nobis,» convinin cavernis tortuosis» . «Capite nobis,» convincite nobis; capis enim eum quem de falsitate convincis. Contradicentibus denique vulpeculis Domino, et dicentibus, «In qua potestate ista facis? Respondete mihi et vossermonem: Baptismus Joannis unde est de coelo, an ex hominibus?» Vulpes autem solent habere tales foveas, ut ex una parte intrent, et ex alia parte exeant: ad utrumque foramen captor vulpium retia posuit. Dicite mihi, «de coelo est, an ex hominibus?» Sentiunt illi eum ex utraque parte tetendisse unde caperet; et aiunt apud se: «Si dixerimus,» in quiunt, «De coelo; dicturus est nobis, Quare ergo non credidistis?» ille enim testimonium Christo perhibuit. «Si dixerimus, De terra; lapidat Sentientes ergo hac atque hac esse unde caperentur, responderunt, «Nescimus.» Et Dominus: «Nec ego vobis dico in qua potestate ista facio» . Vos dicitis vos nescire quod scitis; ego vobis
Abbreviated transcription (Latin):
entes. ipsamq fidem falsitate uarianteᷤ.
uidentur dissentire : s om̃s a terrenis
cogitationib ñ recedunt. intͣrenis cogi¬
tationib consentiunt sibi. Opinio di¬
uersa ÷. uanitas una ÷. De illis in alio
psalmo dr̃. Ipsi deuanitate inunum.
Quamius opinionum uarietate discor¬
dent: simili tam̃ uanitate colligant᷑.
Et nostis qr uanitas retro ÷. posferior
est. Ideo ille quȩ retro oblitus. id÷
uanitatẽ oblitꝰ: in ea quȩ ante sunt. id ÷
inueritatẽ extensus. seqͥt᷑ ad palmam
suꝑnȩ uocationis dĩ in xp̃o ihũ. Ergo
inpeius sibi isti c̃sentiunt: quãuis dis-
sentire abse inuicẽ uideant᷑. Ideo san-¬¬
son caudas uulpiũ colligauit. Uulpes
in sidiosos maximeq hereticos significaNT.
dolosos. fraudulentos. cauernosis anfractib
latentes & decipientes. odore etiam te-¬
tro putentes. Contra quẽ odorẽ dicit
corum. ubi dicit᷑. Capite nob̾ uulpes
pusillas exterminantes uineas. latenteᷤ

Expanded text:
entes, ipsamque fidem falsitate variantes, entes, ipsamque fidem falsitate variantes, videntur dissentire; sed omnes a terrenis cogitationibus non recedunt, in terrenis cogitationibus consentiunt sibi: opinio diversa est, vanitas una est. De illis in alio psalmo dicitur, «Ipsi de vanitate in unum» : quamvis opinionum varietate discordent, simili tamen vanitate colligantur. Et nostis quia vanitas retro est, posterior est: ideo ille quae retro oblitus, id est vanitatem oblitus, in ea quae ante sunt, id est in veritatem extentus, sequitur ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu . Ergo in pejus sibi isentire a se invicem videantur. Ideo Samson caudas vulpium colligavit . Vulpes insidiosos, maximeque haereticos significant; dolosos, fraudulentos, cavernosis anfractibus latentes et decipientes, odore etiam tetro putentes. Contra quem odorem dicit corum, ubi dicitur: «Capite nobis vulpes pusillas, exterminantes vineas, latentes