comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
continuatione. quo studio inherere de¬
beamꝰ agnoscimꝰ : & tam̃ ab int̾nȩ consida¬
tionis culmine ad consueta nra expsa
mortalitatis huiꝰ mutabilitate relabmꝰ
&̾ imminentiũ peccatorũ male sedula
inportunitate tẽptam. Cĩ gͦ cȩcis ñis
mentibꝰ subtilia de sem&ipso insinuat
innebula uocẽ leuat. Cũ uͦ tẽptatim
uitiorũ. ipse dedeo nr̃ intellectꝰ abpn¬
mitur: quasi aquarũ impetu in uoce
sua deus operitur: Iot enĩ suꝑ illũ aqs
mittimꝰ : quot post inspirationẽ eius gr̃
cogitationes illicitas incorde uersamꝰ.
Nectam̃ nos ueloppressos deserit. Nã ilieo
adm̃tẽ redit. tẽptationũ nebulas discirat
imbrẽ cõpunctionis infundit. ⁊subtils
intelligentiȩ solẽ reducit. Atq sic osten¬
dit quantũ nos diligit. qͥnos nec cũris¬
puitur relinqͥt: ut saltẽ sic erudita hi¬
mana conscientia adse tẽptationes eru¬
bescat admittere. quã redẽp̃tor suus &

Expanded text:
continuatione, quo studio inhaerere decontinuatione, quo studio inhaerere debeamus agnoscimus, et tamen ab internae considerationis culmine ad consueta nostra ex ipsa mortalitatis hujus mutabilitate relabimur, et imminentium peccatorum male sedula importunitate tentamur. Cum ergo caecis nostris mentibus subtilia de semetipso iin nebulam vocem levat. Cum vero tentatione vitiorum ipse de Deo noster intellectus opprimitur, quasi aquarum impetu in voce sua Deus operitur. Tot enim super illum aquas mittimus, quot post inspirationem ejus gratiae, cogitationes illicitas in corde versamus. Nec tamen nos vel oppressos deserit, nam illico ad mentem redit, tentationum nebulas discutit, imbrem compunctionis infundit, et subtilis intelligentiae solem reducit; atque sic ostendit quantum nos diligit, qui nos nec cum respuitur relinquit, ut saltem sic erudita humana conscientia ad se tentationes erubescat admittere, quam Redemptor suus et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ p̃dicantes scõs loquentẽ intelligunt.
neq ꝑmorientes pacientẽ uident :
afflicti hominis mitigaretur. Aesi illi
aꝑte dicat. Mea subtilit̾ pensa : ⁊ tua
xquanimit᷑ tẽpera. Multo enĩ minus
est: te uulnera quã me humana tole
ꝑscrutari possumꝰ : si int̃ dona cęlestia.
nr̃a sollicite corda pensamꝰ. Iãquidẽ
fideles sumꝰ: iãquȩ audimꝰ suꝑna credimꝰ.
Lãquȩ credimꝰ: amamꝰ. S dũ qͥbuscdã
suꝑ uacius curis p̃mim᷑: obducta con¬
fusione caligamꝰ. Q̾ cũ nob̃ etiã calibꝰ
mira quȩdã dñs dese sentienda insinu¬
at: quasi innebula uocẽ leuat. dũ cali¬
ginosis nr̃is m̃tibꝰ semet ipsũ loquitur:
uelut innebula isqͥ noncernit᷑ audit᷑.
Sũma sunt nãq quȩ de illo cognoscimꝰ:
sedtam̃ adhuc eũ insecreta inspiratione
speciẽ: uelut innebula format uocem.
S ecce iã uerbadei intrinsecꝰ semetipsĩ
loquentis audimꝰ. iãq amori eius qua

Expanded text:
per praedicantes sanctos loquentem intelligunt, per praedicantes sanctos loquentem intelligunt, neque per morientes patientem vident. Nafflicti hominis mitigetur, ac si illi aperte dicat: Mea subtiliter pensa, et tua aequanimiter tempera. Multo enim minus est te vulnera quam me humana tolerperscrutari possumus, si inter dona coelestia nostra sollicite corda pensamus. Jam quidem fideles sumus, jam quae audimus superna credimus, jam quae credimus amamus. Sed dum quibusdam supervacuis curis premimur, obducta confusione caligamus; et cum nobis etiam talibus mira quaedam Dominus de se sentienda insinuat, quasi in nebula vocem levat. Dum caliginosis nostris mentibus semetipsum loquitur, velut in nebula is qui non cernitur auditur. Summa sunt namque quae de illo cognoscimus, sed tamen adhuc eum in secreta inspiratione speciem, velut in nebula format vocem. Sed ecce jam verba Dei intrinsecus semetipsum loquentis audimus, jamque amori ejus qua
Abbreviated transcription (Latin):
impa̾is oꝑuit: quia contͣ illũ mox seui¬
ens popłorũ turba surrex̃. Scriptũ qͥppe
est. Propt̾ea gͦ querrbant eũ iudei occi¬
dere: quia non solũ soluebat sabbatũ.
sã ⁊patrẽ suũ dicebat ẽẽ dm̃. & qualẽ
se faciens deo. Dehoc aquarũ imp&u. ꝑ
ꝓ pħam clamat. Circundederunt me sic̃
Saliũm fae ds̃ : qiñ intrauerunt aquȩ usq
adanimã meã. Quas profecto aqͣs in se¬
netipso ante mortẽ: in suis autẽ ⁊ post
ascensionẽ ꝑtulit. Hinc ÷ enĩ: qđ ⁊ de su-¬
ꝑioribus clamat. Saule saule. quidme ꝑ¬
qͥppe ÷ qͥꝑbonos recta loqͥtur: ipse qui in
bonorũ passione laceratur. Ut gͦ miri¬
fica dñs caritatis unitate monstran&: se
eẽ. qͥ indignis auditoribꝰ ꝑscõrũ suorũ
ora p̃dicar& : ait. Nũqͥd eleuabis inne¬
bula uocẽ tuã : Ut uͦ ostender& se ẽẽ
qͥuiscĩs suis omĩa aduersa pateretur:
subdidit. & impetꝰ aquarũ operia te :
subaudis ut me. quẽ iniqͥ homines neq

Expanded text:
impetus operuit, quia contra illum mox saeviens populorum turba surrexit. Scriptum quippe est: « Propterea ergo quaerebant eum Judaei occidere, quia non solum solvebat Sabbatum, sed et Patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo . » De hoc aquarum impetu per Prophetam clamat: « Circumdederunt me sicut Salvum me fac, Deus, quoniam intraverunt aquae usque ad animam meam . Quas profecto aquas in semetipso ante mortem, in suis autem et post ascensionem pertulit. Hinc est enim quod et de superioribus clamat: Saule, Saule, quid me perquippe est qui per bonos recta loquitur, ipse qui in bonorum passione laceratur. Ut ergo mirifica Dominus charitatis unitate, monstraret se esse qui indignis auditoribus per sanctorum suorum ora praedicat, ait: Nunquid elevabis in nebula vocem tuam? Ut vero ostenderet se esse qui in sanctis suis omnia adversa pateretur, subdidit: Et impetus aquarum operiet te? subaudis ut me, quem iniqui omnes neque
Abbreviated transcription (Latin):
Qui hoc loco alii galli nomine designant.
nisi mͦ alio repeaiti idẽ p̃dicatores scĩ.
quiint̃ tenebras uitȩ p̃sentis student
uenturã lucẽ p̃dicando qͣsi cantando
nuntiare: Dicunt enĩ. Nox p̃cessit
dies aut̃ appropinqͣuit. Qui uocibꝰ sus
sominũ nr̃i oꝑis excutiunt: clamantes
Hora est iã nos desomno surgere. & ruosĩ.
E uigilate iusti: ⁊nolite peccare. De hoc¬

Expanded text:
Qui hoc loco alii galli nomine designantur, nisi modo alio repetiti iidem praedicatores sancti, qui inter tenebras vitae praesentis student venturam lucem praedicando, quasi cantando, nuntiare? Dicunt enim: Nox praecessit, dies autem appropinquavit . Qui vocibus suis somnum nostri torporis excutiunt, clamantes: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate, justi, nolite peccare .
Abbreviated transcription (Latin):
dã iaculis aduersarios feriunt: armis
uero id ÷ miraculis semae̾ipsos tuentur.
ut &q̃uantũ suit audiendi. sonent ꝑ un¬
petũ iaculorũ. &quantũ sint reuerendi
clarescant ꝑ arma miraculorũ. Dicit᷑¬

Expanded text:
sdam jaculis adversarios feriunt; 958 armis sdam jaculis adversarios feriunt; 958 armis vero, id est miraculis, semetipsos tuentur, ut et quantum sint audiendi sonent per impetum jaculorum, et quantum sint reverendi clarescant per arma miraculorum. Vet
Abbreviated transcription (Latin):
quippe exnubibus exeunt: sic̃ mira
oꝑa exscis p̃clicatoribꝰ ostenduntir.
Qui ut sepȩ diximꝰ idcirco nubes uocari
solent: quia & coruschant miraculis. &
uerbis pluunt. & quia humana corda
post quã ꝑ p̃dicationẽ mota nonfuerint:
istis miracłorũ fulgoribꝰ conturbantur.
ꝓ pħa at cestante didicimꝰ : qͥait. Fulgura
multiplicab̾: ⁊ conturbabis eos Acsidi¬
cer&. Dũ uerba p̃dicationis tuȩ non
audiunt: ꝑ p̃dicantiũ mitacula con¬
mine iacula tua ibunt: insplendore
fulgoris armorũ tuorũ. Iacula dei in¬
lumine ire est: uerba eiꝰ aꝑta ueritate
resonare. S quia sepȩ homines uerba
uite etiã intellecta despitiunt: ad ui¬
guntur etiã miracula. Unde illic
subdidit. Insplendore fulgoris : armoꝵ
tuoꝵ. Fulgor qͥppe armorũ est : claritaᷤᷤ
miraculorũ. Armis nãq nos tuemur:
iaculis aduersa destriumꝰ. Armagͦ cũ
iaculis sunt. miracula cũ p̃dicamentes.
Scĩ enĩ p̃dicatores uerbis suis qͦs quibꝰ¬

Expanded text:
quippe ex nubibus exeunt, sicut mira opera ex sanctis praedicatoribus ostenduntur. Qui, ut saepe diximus, idcirco nubes vocari solent, quia et coruscant miraculis, et verbis pluunt. Et quia humana corda, postquam per praedicationem mota non fuerint, istis miraculorum fulgoribus conturbantur, Propheta attestante didicimus, qui ait: Fulgura multiplicabis, et conturbabis eos . Ac si diceret: Dum verba praedicationis tuae non audiuat, per praedicantium mist: In lumine jacula tua ibunt, in splendore fulgoris armorum tuorum lumine ire est verba ejus aperta veritate resonare. Sed quia saepe homines verba vitae etiam intellecta despiciunt, adjunguntur etiam miracula. Unde illic subdidit: In splendore fulgoris armorum tuorum. Fulgor quippe armorum est claritas miraculorum. Armis namque nos tuemur, jaculis adversa destruimus. Arma ergo cum jaculis sunt miracula cum praedicamentis. Sancti enim praedicatores verbis suis quasi quibu
Abbreviated transcription (Latin):
figunt. Reuerentia uͦ dicunt ad sumꝰ:
cũ non sibi s dei uiribꝰ tribuunt. qͥcqͥs
fortit̃ se egisse cognoscunt. Quid÷ enĩ
deo dicere ad sumꝰ: Qđdã nãq in hoc
uerbo obsequiũ declaratur. Reuerten¬
tes itaq p̃dicatores scõs. dicere ÷ ad¬
sum. illi laudẽ tribuere graẽ. aqͦ se
aecepisse sentuint uuctoriã pugne:
ne sibi tribuant qđ oꝑantur. & ĩre qͥdẽ
fulgora oꝑando possint. sedreuerti suꝑ¬
gentũ & aurũ non÷ michi: qd aut̃ habeo
hoc tibido. Innomine iħu xp̃i natareni:
surge ⁊ ambula. & apprehensa eius manu

Expanded text:
cunt, Adsumus, cum non sibi, sed Dei viribus tribuunt quidquid se fortiter egisse cognoscunt. Quid est ergo Deo dicere, Adsumus? Quoddam namque in hoc verbo obsequium declaratur. Revertentes itaque praedicatores sanctos dicere est, adsumus, illi laudem tribuere gratiae a quo se accepisse sentiunt victoriam pugnae, ne sibi tribuant quod operantur. Et ire quidem fulgura operando possunt, sed reverti supergentum et aurum non est mihi, quod autem habeo, hoc tibi do: In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula
Abbreviated transcription (Latin):
nefecerit dño
interrogante
reqͥritur: qͥlia
utiq facere
non potest ho¬
mo. Ut dũ
se ista facere
non posse dep̃¬
hendit: ad eũ
refugiat quẽ solũ talia qi facere possit
intelligit: atq ante occłos uidicis sui
magis potens apparrat. si sua uerius
infirma cognoscat. Qđ gͦ mire ad nõ
fieri non ignorat᷑: de eo diuina iobuoce
oꝑia&̾te: Uocẽ qͥppe suã innebula
dñs leuat: quando ꝑp̃dicatoꝵ suorũ
lingas ad caligosa corda infidelium
exortationẽ format. Eũq aquarũ impe¬
tus operit: dũ bene agentia m̃bra euis
turba resistentiũ popłorũ p̃mit. Hinc ÷
enĩ qđ scriptũ ÷. Factum ÷ uerbũ dñi
ad hieremiã ꝓpħam dicens. Sta inatrio
domꝰ dni: ⁊loqueris ad om̃s ciuitatesuida
de quibꝰ ueniunt ut adorent indomo

Expanded text:
umne fecerit, Domino interrogante, requiritur, qualia utique facere non potest homo, ut dum se ista facere non posse deprehendit, ad eum refugiat quem solum talia quia facere possit intelligit, atque ante oculos judicis sui magis potens appareat, si sua verius infirma cognoscat. Quod ergo mire a Domino fieri non ignoratur, de eo divina Job voce ntiatur.---Vocem quippe suam in nebula Dominus elevat, quando per praedicatorum suorum linguas ad caliginosa corda infidelium exhortationem format; eumque aquarum impetus operit, dum bene agentia membra ejus turba resistentium populorum premit. Hinc est enim quod scriptum est: Factum est verbum Domini ad Jeremiam dicens: Sta in atrio domus Domini, loquens ad omnes civitates Juda, de quibus veniunt, ut adorent in domo
Abbreviated transcription (Latin):
Q đ tanto nob̾ altuis sonat: quanto ⁊ m̃tes
nr̃as uĩ intime illustrationis penetrat.
Sublatis nãq ortis ⁊ occidentibꝰ uerbis:
quasi quidã sonus at̃ñȩ p̃dicationis fit.
ipsa imago int̾nȩ uisionis. Unde recte
nunc adbeatũ iob dñs dicit. Quis enar¬
rauit cȩlorũ rationẽ ⁊ concentũ cęli qͥs
dormire faci&: Quid enĩ cęlorũ ratio
accipitur. nisi us suꝑna secretorum:
Quid ꝑceli concentũ. nisi concors p̃dican¬
tiũ sermo signatur:: Conditor gͥ nr̃
cũ celorũ rationẽ narrare cȩperit.
dormire cęli concentũ facit: quia cũ iã
nob̾ ꝑ speciẽ ostenditur. nimirũ p̃dicar¬
tiũ uerba subtrahunt᷑. Hinc ꝑhierr¬

Expanded text:
 tanto altius sonat quanto et mentes nostras vi intimae illustrationis penetrat. Sublatis namque fortis et occidentibus verbis, quasi quidam sonus aeternae praedicationis fit ipsa imago internae visionis. Unde et recte nunc ad beatum Job Dominus dicit: Quis enarrabit coelorum rationem, et concentum coeli quis dormire faciet? Quid enim coelorum ratio accipitur, nisi vis superna secretorum? Quid per coeli concentum nisi concors praedicantium sermo signatur? Conditor igitur noster cum coelorum rationem narrare coeperit, dormire coeli concentum facit, quia cum jam nobis per speciem ostenditur, nimirum praedicantium verba subtrahuntur. Hinc e
Abbreviated transcription (Latin):
neq inhac uita omẽ qͦd bene feliciter.
N ã leo. gallus. & aries bene incedunt:
sed non hic felicit᷑. quia ꝑsecutionũ bella
patiuntur. Quartũ uͦ felicit̃. ⁊ nonbene
incedit: quia infallatia sua antixp̃s
graditur. s iuxta breue tempꝰ uitę p̃¬
sentis ipsa illi fallatia ꝓsperatur. Siẽ¬

Expanded text:
neque in hac vita omne quod bene, feliciter. neque in hac vita omne quod bene, feliciter. Nam leo, gallus et aries bene incedunt, sed non hic feliciter, quia persecutionum bella patiuntur; quartum vero feliciter, et non bene incedit, quia in fallacia sua Antichristus graditur, sed juxta breve tempus vitae praesentis ipsa illi fallacia prosperatur.
Abbreviated transcription (Latin):
A pparut enĩ xp̃s. deinde scĩ p̃dicatores
apłi: & cunc demũ spũales patres ȩccłarũ
ypositi uidelic& duces gregũ quia doc¬
tores sequentiũ popłorũ. S hec adhuc
melius affirmaniꝰ : si euisdẽ loci etiã
reliqua exponendo subicimꝰ. Nã quia
post hec alantixp̃s apparebit: hoc illic
quartũ subdidit dicens. & qͥ stultus
apparuit: postquã eleuatꝰ est insublime.
nũ. Ipse qͥppe in sublime eleuabit᷑: cũ
deũ seer̃. m̃tietur. S eleuatꝰ insublime
stultus apparebit: quia in ipsa eleuati¬
one sua ꝑaduentũ ueri uidicis deffici&.
Qd si intellexissa. ori imposuiss& manũ:
id: sisupplitiũ suũ cũ suꝑbire exorsus ẽ.
p̃uidiss&̾. bene aliquando conditꝰ. in
tanta iactatione suꝑbie ñ fuissa eleuatꝰ.
Dequo nequaquã moueat qđ superius
dictũ ÷: quartũ qđ incecidit feliciter.
Yria qͥppe incedere benedix̃: ⁊ quartũ
felicit̾. Nlonenĩ omẽ qđ felicit̃ bene:

Expanded text:
Apparuit enim Christus, deinde sancti praedicatores Apparuit enim Christus, deinde sancti praedicatores apostoli, et tunc demum, spirituales Patres Ecclesiarum praepositi, videlicet duces gregum, quia ductores sequentium populorum. Sed haec adhuc melius affirmamus, si ejusdem loci etiam reliqua exponendo subjicimus. Nam quia post haec et Antichristus apparebit, hoc illic quartum subdidit dicens, Est qui stultus apparuerit, postquam elevatus est in sublime, quippe in sublime elevabitur, cum Deum se esse mentietur. Sed elevatus in sublime stultus apparebit, quia in ipsa elatione sua, per adventum veri judicis deficiet; quod si intellexisset, ori imposuisset manum, id est, si supplicium suum, cum superbire exorsus est, praevidisset, bene aliquando conditus in tantae jactatione superbiae non fuisset elatus. De quo nequaquam moveat, quod superius dictum est, Quartum quod incedit feliciter: tria quippe incedere bene, dixit, et quartum feliciter; non enim omne quod feliciter, bene;
Abbreviated transcription (Latin):
cit̃. Leo fortissimꝰ bestiarũ: ad nullius
pauebit occursũ. Qallus suc cinctus
lũbos. & aries. nec ÷ rex qͥresistat ei.
Ipse qͥppe hoc loco leo ponitur: de quoser¬
ptum est. Uicit leo detribu uida: Qui
fortissimꝰ bestiarũ dicitur: quia inillo
hoc qd infirmũ est dei fortuis est homi¬
nibus. Qui ad nulliꝰ pau& occursũ:
inme non hab& qͥcquã. Eallꝰ succntł
lũbos. id÷ p̃dicatores scĩ int̾huiꝰ noctis¬
tenebras. uerũ mane nuntiantes. Qui
luxuriȩ fluxa restringunt. Inlũbis
etẽ accipimꝰ. nͥprimũ intra ecd̃am or¬
dinẽ sacerdotũ: Deqͥbꝰ scriptũ est.
A fferte dũo filios arietũ. Qui ꝑexẽpl
sua gradientẽ popłm quasi subseques
ouui gregẽ trahunt. Liuibꝰ spũali
recteq uiuentibꝰ muillꝰ rex suffic̃ ai
resistere: quia qͥliba ꝑsecutor obui&.
Seuint enĩ adeũ quẽ desiderant ⁊ anxie
currire: ⁊ moriendo ꝑuenire. Ponitꝰ
a primus leo: scđs gallus. t̃cius aries.

Expanded text:
fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum; gallus succinctus lumbos, et aries, nec est rex qui resistat ei . Ipse quippe hoc loco leo ponitur de quo scriptum est: Vicit leo de tribu Juda . Qui fortissimus bestiarum dicitur, quia in illo hoc quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Qui ad nullius pavet occursum. in me non habet quidquam . Gallus succinctus lumbostenebras verum mane nuntians; qui luxuriae fluxus restringit; in lumbis ietem accipimus, nisi primum intra Ecclesiam ordinem sacerdotum, de quibus scriptum est, Afferte Domino filios arietum ? qui per exempla sua gradientem populum, quasi subsequentem ovium gregem trahunt. Quibus spiritualiter recteque viventibus nullus rex sufficit omnino resistere; quia quiSciunt enim, ad eum quem desiderant, et anxie currere, et moriendo pervenire. Ponitur ergo primus leo, secundus gallus, tertius aries.
Abbreviated transcription (Latin):
obscuras allegoriarũ caligines inuestigare
despiciunt: debitũ fidei suȩ ministeriũ
ꝓpt̃̾ nebulã ꝑdiderunt. Quibꝰ ⁊ tunc
etiam aꝑta narrauit. Quid enĩ aꝑtius
quã ego ⁊ pat̾ unũ sumꝰ: Iuid aꝑtius

Expanded text:
obscuras allegoriarum caligines investigare obscuras allegoriarum caligines investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium propter nebulam perdiderunt. Quibus et tunc etiam aperta narravit. Quid est enim apertius quam: Ego et Pater unum sumus ? Quid apertius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpłaut innomine dnĩ. Fcct inmebula
dñs uocẽ leuauit: qr obsecuras m̃tes suꝑ¬
bientiũ. directo ꝓpħa corripuit. Ecce
aquarũ imp&us eũ ꝓtinꝰ operiut: quia
ab insurgentibꝰ popłis. ⁊ caus& suȩ corrrp¬
tionis instigatis. ipse inheremia cuncta
ꝑtulit. qͥ correptionis uerba mandauit.
ꝑsema ipsũ quoq dñs innebula uocẽ le¬
uauit: quando p̃sentẽ se etiã assũpto¬
corpore exhibens. multa suis ꝑsecutoribꝰ
subfiguris enigiatũ uelata p̃dicauit.
Innebula aut̃ uocẽ leuauit: qi ueritatẽ
suã non secuturis infidelibus quasi ꝑ
caliginẽ sonuit. Unde ⁊ bene inlibris
regũ scriptũ est. Nebula impleuit domũ
dei: ⁊ nonpoterant sacerdotes ministrare
ꝓpt̃ nebulã. Exigentibꝰ enĩ meritis. dũ su
ꝑbi uidȩorũ pontifices diuma misteria
ꝑ parabolas audiunt: sacerdotes indomo
diuĩ quasi ꝓpt̾ nebulã ministrare neqͥuȩ¬
runt. Qui & intestam̃to ueteri dũ sens
misticos littere uelamine cooꝑtos. int̾

Expanded text:
t in nomine Domini ? Ecce in nebula Dominus vocem levavit, quia obscuras mentes superbientium directo propheta corripuit. Ecce aquarum impetus eum protinus operuit, quia ab insurgentibus populis, et causa suae correptionis instigatis, ipse in Jeremia cuncta pertulit, qui correptionis verba mandavit. Per semetipsum quoque Dominus in nebula vocem levavit, quando psecutoribus sed figuris aenigmatum velata praedicavit. In nebula vocem levavit, quia veritatem suam non secuturis infidelibus quasi per caliginem sonuit. Unde et bene in libris Regum scriptum est: Nebula implevit domum Domini, et non poterant sacerdotes ministrare propter nebulam . Exigentibus enim meritis, dum sperbi Judaeorum pontifices divina mysteria per parabolas audiunt, sacerdotes in domum Domini quasi propter nebulam ministrare nequiverunt, qui et in Testamento Veteri dum sensus mysticos litterae velamine coopertos inter
Abbreviated transcription (Latin):
peecitis nr̃is erectũ destrux̃ ⁊ pacẽ int̃ cdm̃
ihominẽ. int̾ cęlestia ⁊ t̾restria sui aduen¬
tomctiatione reformaũ. Pontifex gͦ ȩodes¬
ant ingrediens parhiuc domui clamat
qr sc̃i doctores hoc intendũt ut ppłs qui
ado difcordauerat ꝑpeccata ei rec̃ciliet᷑¬

Expanded text:
catis nostris erectum, destruxit, et pacem inter Deum et hominem, inter terrestria et coelestia sui adventus mediatione reformavit. Pontifex ergo ecclesiam ingrediens, pax huic domui, clamat, quia sancti doctores hoc intendunt, ut populus qui a Deo discordaverat per peccata, ei reconcili
Abbreviated transcription (Latin):
& inqͥtates peccantiũ cũ querela tolera¬
re. Cũ gͦ longe dissimiles inse similitu¬
clines trahat. sollerter intuendũ ẽ. qđ q̃dã
talia aliqͥndo dicant᷑ in deo ꝓpt̃̾ effectũ oꝑis.
aliquando autem ad indicandam eius sub.¬
stantiam maiestatie. Nam euor
indeo oculus. scapulȩ. pes. atq alȩ no¬
minantur: effectus quȩdã operationis
ostenditur. Cũ uero manꝰ. brachiũ. dex¬
consubstantialis ei filius demonstratur.
Ipse quippe ẽ. manꝰ ⁊ dextera. decuius
ascensione ꝑmos sen pat᷑ loquitur dic̃s.
I ollã incęlum manũ meã: ⁊ iurabo ꝑ
dexteram meã. Ipse brachiũ: deqͦ pro¬
pħa ait. & brachiũ dnĩ eui reuela¬
tum ẽ: Ipse uox : quia eũ pat̾ gig¬
patrẽ omĩa: dauid asserit dicens. Dix̃
&e factast̃. Deo gͦ brachiũ habere est:
operantẽ filiũ gignere. Uoce tonare
est. consubstantialẽ sibi filiũ mundo
t̃ribilit̃ demonstrare. Beato gͦ iobdũ

Expanded text:
et iniquitates peccantium cum querela toleraet iniquitates peccantium cum querela tolerare. Cum ergo longe dissimiles in se similitudines trahat, solerter intuendum est quod quaedam talia aliquando dicantur in Deo propter 1051 effectum operis, aliquando autem ad indicandam ejus substantiam majestatis. Nam cum in Deo oculus, scapulae, pes atque alae nominantur, effectus quidem operationis ostenditur. Cum vero manus, brachium, dexconsubstantialis ei Filius demonstratur. Ipse quippe est et manus et dextera, de cujus ascensione per Moysen Pater loquitur, dicens: Tollam in coelum manum meam, et jurabo per dexteram meam . Ipse brachium, de quo propheta ait: Et brachium Domini cui revelatum est. ? Ipse vox, quia eum Pater gigPatrem omnia David asserit, dicens: Dixit, et facta sunt . Deum ergo brachium babere est operantem Filium gignere, voce tonare est consubstantialem sibi Filium mundo terribiliter demonstrare. Beato igitur Job
Abbreviated transcription (Latin):
dũ om̃e quod÷ ꝑ hoc illi p̾sto est qd
inipso est. Qđ si ei p̾sto non essa.
omĩno non essa. Nã non existen¬
tia uidendo creat: existentia ui¬
dendo contin&. Quic qͥdgͦ udendo creator
non uid&: essentia subfistendi cari.
Aliquando aut̃ ab auibꝰ in illũ similitu¬
do trahitur: sic̃ ꝑ mos sen dr̃. Expan¬
dit alas suas : & accepit eos. & siẽ¬
ꝓpħa ait. Subumbra alarũ duarĩ
ꝓtegeme. Quia enĩ nos paruulos
dũ ꝓtegit nutrit. & non graui atq
onerosa. sed leui ⁊blanda ꝓ tections
nos refouet. dũ suas in nos miscdias
tendit. Aliquando etiã insensatisrd̃
ꝓpt̾ infirmitatẽ nram alta condes¬
censione se cñparat. sic̃ ꝑ propħum
dicit. Ecce ego stridebo suꝑuos. sic̃ stridas
plaustrũ onustũ feno t fe enĩ feniĩ e.
uita carnaliũ sic̃ seriptum ẽ. omĩs caro
fenui : inco qd dñs intã carnaliũ patit᷑.
more plaustri fenũ seportare testatur.
Cui sub seni onere stridere ẽ: pondera

Expanded text:
hoc illi praesto est, quod in ipso est? Quod si ei praesto non esset, omnino non esset; nam non existentia videndo creat, existentia videndo continet. Quidquid ergo creator non videt, essentia subsistendi caret. Aliquando autem ab avibus in illum similitudo trahitur, sicut per Moysen dicitur: Expandit alas suas, et assumpsit eos . Et propheta ait: Sub umbra alarum tuarum protege me . Quia enim nos parvulos dum protegit nutrit, et non gravi atque onerosa, sed levi et blanda protectione nos refovet, dum suas in nos misericordias tendit. Aliquando etiam insensatis rebus, propter infirmitatem nostram alta condescensione se comparat, sicut per prophetam dicit: Ecce ego stridebo super vos, sicut stridet plaustrum onustuvita carnalium, sicut scriptum est: Omnis caro fenum , in eo quod Dominus vitam carnalium patitur, more plaustri fenum se portare testatur. Cui sub feni onere stridere est pondera
Abbreviated transcription (Latin):
una sit substantia angłi & hominis. neq
homo ex angło. neq angłs ex homine ꝓ¬
ferat᷑. ⁊ Si uero ꝓpt̃ hoc factus behemot᷑
cum beato iob dr̃. qd̃ creatura om̃is
ab auctore qui in actione sua nequaꝗͣ
temporis ꝓtelatione distendit᷑. simul cõ¬
dita non dubitat᷑: cur de behemoth
spetialiter dr̃. qd̃ cõmune cum ereatu¬
ris om̃ib generalit̃ habetuR: S si re¬
rum causas subtili discussione pulsamꝰ:
simul factum angłm hominemq cog-¬
noscimꝰ. Simul uidelic& non unitate
temporis: s cognitione rationis. Simul¬

Expanded text:
una sit substantia angeli et hominis, neque una sit substantia angeli et hominis, neque homo ex angelo, neque angelus ex homine proferatur? Si vero propter hoc factus Behemoth cum beato Job dicitur, quod creatura omnis ab auctore, qui in actione sua nequaquam temporis protelatione distenditur, simul condita non dubitatur, cur de Behemoth specialiter dicitur quod commune cum creaturis omnibus generaliter habetur? Sed si rerum causas subtili discussione pensamus, simul angelum factum hominemque cognoscimus, simul videlicet non unitate temporis, sed cognitione rationis; simul
Abbreviated transcription (Latin):
agri antequã oriretur int̾ra. omẽmq
herbam regionis & eni diuersis diebs crea¬
tũ celum & terrã. uirgultum herbamꝙ
narrauerat: nunc uno diȩ facta mau¬
nifestat. ut liquido ostend̾&s. qd̵ creatu¬
ra om̃is ssmuil ꝑ sub̾am extitit: quã¬
uis non simul ꝑspẽm ꝓcessit. hinc illic
creauit illum. mascłm & feminam fec̃
eos. Necdum enim eua facta deseribit᷑:
& iam homo masculus & femina ꝑhibet᷑.
S qr ex ade latere pͣ cͤul dubis femina
ꝓcessura: in illo iam conputat᷑ ꝑ substã
considare tam̃ hecꝰ & inminimis possu¬
mus: ut ex minimis maiora pensemus.
herba namq cum creat᷑ necdum in illa
fructus. necdum fructus sui sem̃ ostendit᷑.
In est uero ei &e iam cũ non appar& fruetus
&. sem̃: qr nimir̾ simul st̃ in radicis sub¬
tantia. quȩ non simul ꝓdeunt ꝑ tempis
incrementa. S qr hec simul creata p¬
substantiam dicimus: quȩ ꝓdire alia ex
aliis inuenimus: quo pacto cum beato
iob behemoth creatus asseritur. cum neq

Expanded text:
ri, antequam oriretur in terra, omnemque herbam regionis. Qui enim diversis diebus creatum coelum, et terram, virgultum, herbamque narraverat, nunc uno die facta manifestat, ut liquido ostenderet, quod creatura omnis simul per substantiam exstitit, quamvis non simul per speciem processit. Hinc illic creavit illum, masculum et feminam fecit eos . Necdum enim facta Eva describitur, et jam homo masculus, et femina perhibetur. Sed quia ex Adae latere erat procul dubio femina processura, in illo jam computatur per substConsiderare tamen haec et in minimis possumus, ut ex minimis majorHerba namque cum creatur, necdum in illa fructus, necdum fructus sui semen ostenditur. Inest vero ei etiam cum non apparet fructus et semen, quia nimirum simul sunt in radicis substantia quae non simul prodeunt per temporis incrementa. 17. substantiam dicimus, quae prodire alia ex aliis invenimus, quo pacto cum beato Job Behemoth creatus asseritur, cum neque
Abbreviated transcription (Latin):
sine cõparatione fuerat creatꝰ. hinc ei rursũ
tudine locuturꝰ. pͥmo uerbo cuncta cõplȩxꝰ ÷
Qd nãq boni ñ habuit. si signacłm similitu-¬
dinis dĩ fuit. Desigillo qͥppe anuli talis si-¬
militudo imaginalit̾ expͥmit᷑: quał insigil-¬
lo eodẽ essentialit̃ habet᷑. & lic& homo ad
similitudinẽ dĩ creatꝰ sit: angło tam̃ quasi
maius aliqͥd munꝰ tͥbuens. ñ eũ ad simili-¬
tudinẽ dĩ conditũ. s ipsũ signacłmꝰ simi-¬

Expanded text:
sine comparatione fuerat creatus. Hinc ei rursum sine comparatione fuerat creatus. Hinc ei rursum tudine locuturus, primo verbo cuncta complexus est. Quid namque boni non habuit, si signaculum Dei similitudinis fuit? De sigillo quippe annuli talis similitudo imaginaliter exprimitur, qualis in sigillo eodem essentialiter habetur. Et licet homo ad similitudinem Dei creatus sit , angelo tamen quasi majus aliquid tribuens, non eum ad similitudinem D
Abbreviated transcription (Latin):
qr numir̾ cũ cuncta creans ager&. hunc
pͥmũ condidit: quẽ reliqͥs angłis eminen-¬
tiorem fẽ. huiꝰ pͥmatꝰ eminentiã conspiẽ
radiso dĩ: abieces ñ adequauer̃ sũmitatẽ erꝰ
platani ñ fuer̃ eque frondib illiꝰ om̃e lig¬
nũ paradisi dei . ñ.ẽ. assimilatũ illi. ⁊ pulc̾¬
tudini eiꝰ: qͣm spetiosum fecit eũ in multis
cõdẽpsisq frondib. A nãq accipi in cedriᷤ.
abietib ⁊ platanis posst̃. n illa urtutũ cȩ¬
lestiũ ꝓcerȩ celsitudinis agmina. in et̃nȩ lȩ-¬
titiȩ uiriditate plantata : que qͣuis excel¬
sa sint condita : huic tam̃ nec p̃lata suis
nec equata.  spetiosus factꝰ mͤmultis cõ¬
onib tanta illũ spẽs pulcͥorẽ reddidit.
quanta ⁊ supposita angłoꝵ multitudo de-¬
corauit. Ista arbor in paradiso dĩ tot qͣs cõ-¬
dempsas frondes habuit: qt sub se positas
suꝑnoꝵ sp̃ium legiones attendit. & ⁊iccireo
peccans sine uenia dãpnatꝰ. ẽ: qr magnus

Expanded text:
 nimirum cum cuncta creans ageret, hunc primum condidit, quem reliquis angelis eminentiorem fecit. Hujus primatus eminentiam conspicit adiso Dei, abietes non adaequaverunt summitatem ejus. Platani non fuerunt aequae frondibus ejus; omne lignum paradisi Dei non est assimilatum ei et pulchritudini ejus, quoniam speciosum fecit eum in multis condensisque frondibus . Qui namque accipi in cedris, abietibus, et platanis possunt, nisi illa virtutum coelestium procerae celsitudinis agmina, in aeternae laetitiae viriditate plantata? Quae, quamvis excelsa sint condita, huic tamen nec praelata sunt, nec aequata. Qui speciosus factus in multis cononibus, tanta illum species pulchriorem reddidit, quanta et supposita angelorum multitudo decoravit. Ista arbor in paradiso Dei tot quasi condensas frondes habuit, quot sub se positas supernorum spirituum legiones attendit. Qui idcirco peccans sine venia damnatus est, quia magnus
Abbreviated transcription (Latin):
rebat. Qiihoc loco alii duces intelligi
uł principes possunt. nͥ hereticȩ pra¬
uitatis auctores : Deqͥbꝰ ꝑ psalmistã¬
dr̃. ẜ ffusa ÷ contentio suꝑ principes aoꝵ
& seduxer̃ eos in inuio ⁊ non inuia.
int̾ p̃tari non metuunt: ꝓfecto plebes
subditas ñ incã uiã quȩ xp̃s est. scł in
inuiũ trahunt. Suꝑquos recte quoq
effusa contentio dr̃: quia suis sibi ui¬
cissim alligationibꝰ contͣ dicunt. Arriꝰ¬
qͥppe tres ꝑsonas indiuinitate suscipienᷤ.

Expanded text:
 Qui hoc loco alii duces intelligi vel principes possunt, nisi haereticae pravitatis auctores? De quibus per psalmum dicitur: Effusa est contentio super principes eorum, et seduxerunt eos in invio, et non in via. interpretari non metuunt, profecto plebes subditas non in eam viam quae Christus est, sed in invium trahunt. Super quos recte quoque effusa contentio dicitur, quia suis sibi vicissim allegationibus contradicunt. Arius tres personas in Divinitat
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationẽ taciti cordis intendimꝰ.
redẽptoris intelligi. Quȩ uixta aquas
aꝑta ÷ dũ ds̃ inuisibilis ꝑ assũpcionẽ
humanitatis suȩ patuit̾ aspectibꝰ uisi¬
onis nr̃e. Creator quippe qui indiuini¬
tate uideri non poterat. assũpsit a nob̾
unde iuderetur a nob̾. Radix gͦ secꝰ
aquas aꝑitꝰ : quia auctor humani gene¬
ris ꝑhumanitatẽ suã hominibꝰ demonꝰ¬
tratur. Unde recte quoq ꝑ psalmista
dr̃. Eterit tanquã lignũ: qđ plantatũ
est secus decursus aquarũ. Decursus
quippe aquarũ st̃. cotidiani transitus
deficientiũ popłoꝵ. & de semet ipsa
ueritas dic̃. Si in ligno uiridi haec fa¬
ciunt: in arido quid fiet : Lignũ gͦ
secus decursus aquarũ ÷: quia fructũ
⁊ ꝓtectionẽ sui nob̾ umbraculi ꝓfermnꝰ.
aspparuit creator incarne: ut humanũ
genꝰ ꝑ resurrectionẽ figerae. quod ꝑ
defectũ cotidie ibat in mortẽ. Sequĩ.¬

Expanded text:
cogitationem taciti cordis intendimus.cogitationem taciti cordis intendimus.Redemptoris intelligi. Quae juxta aquas aperta est, dum Deus invisibilis per assumptionem humanitatis suae patuit aspectibus visionis nostrae. Creator quippe qui in divinitate videri 632 non poterat, assumpsit a nobis unde videretur a nobis. Radix ergo secus aquas aperitur, quia auctor humani generis per humanitatem suam hominibus demonstratur. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Et erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . Decursus quippe aquarum sunt quotidiani transitus deficientium populorum. Et de semetipsa Veritas dicit: Si in ligno viridi haec faciunt, in arido quid fiet ? Lignum ergo secus decursus aquarum est, quia fructum et protectionem sui nobis umbraculi proferens, apparuit creator in carne, ut humanum genus per resurrectionem figeret, quod per defectum quotidie ibat in mortem. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi incõmutabiles innouitate ꝑdurãt.¬
& qui tenues aradice inchoationis exeut:
fortes inculminis ꝑfectione conualesct̃.
D icat itaq beatꝰ iob exꝑsona sua. dicat
ad se con uersos habuerat. atq mnboniᷤᷤ
moribꝰ ꝑ seueraturos credebat. dicebãq
Innudulo meo moriar: ⁊ sic̃ palma
multiplicabo dies. Quasi eni palma
multiplicare se dies eredidit: quȩ m̃tes
fideliũ adextremũ usq robustiores
exurgere putabit. Cũ enĩ multoꝵ
corda ꝑsecutionis tꝑr ceꝑint lassata
mollescere: dolae iã inse quasi ad de¬
bilitatẽ tendere. quoᷤ mirat᷑ fortia
scientiȩ intendit: recte subiungit᷑.
aqͣs ⁊ enĩ radix aperitur: quando ad
ꝑcipienda ueritatis fluenta latent̃
cogitatio m̃tis expanditur. Ut enĩ
superiori libro iã diximus. solet in
sacro aloquio radicis nomine occulta
cogitatio de signari. Radicẽ gͥ nrãm
secus aquas aꝑimꝰ: cũ infusioni intimȩ

Expanded text:
ipsi incommutabiles in novitate perdurant; etipsi incommutabiles in novitate perdurant; et qui tenues a radice inchoationis exeunt, fortes in culminis perfectione convalescunt. Dicat itaque beatus Job ex persona sua, dicat ad se conversos habuerat, atque in bonis moribus perseveraturos credebat: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Quasi enim palma multiplicare se dies credidit, quae mentes fidelium ad extremum usque robustiores exsurgere putabat. Cum enim multorum corda persecutionibus coeperint lassata mollescere, dolet jam in se quasi ad debilitatem tendere, quos mirabatur fortia scientiae intendit, recte aquas enim radix aperitur, quando ad percipienda veritatis fluenta latenter cogitatio mentis expanditur. Ut enim in superiori libro jam diximus , solet in sacro eloquio radicis nomine occulta cogitatio designari. Radicem igitur nostram secus aquas aperimus, cum infusioni intimae
Abbreviated transcription (Latin):
firma consumant. Dũq atatis augin¬
to ꝓficiunt: quasi flexibiles crescunt.
Palna uͦ sic̃ dictũ ÷ uastioris insũmitate
sepe elec̾torũ conuersio plus finiendo
ꝑagit. quã proponit inchoando. & si
trepiduis prima inchoat: feruentuis
extrrina consũmat. Uidelic& sẽper
inchoarr se sape aestimat: ⁊idcirco
in fatigabił innouitate ꝑdurat. Hac
scilieae iustoꝵ constantiã ꝓpħa intuenᷤᷤ
ait. Quiconfidunt indño mutabunt
fortitudinẽ sua: assument pennas ut
a quilȩ: current. ⁊ non laborabunt:
ambulabunt & nondeficient. Mutant
quippe fortitudinẽ: quia fortes student
incarne. Assumunt aut̃ penuas ut aquilȩ¬
:quia contẽplando uolant. Currunt.
monlaborant: quia nelocibꝰ magna
celeritate p̃dicant. Ambulant ⁊ non
deficiunt: quia intellectꝰ sui uelocitatẽ
ritinent. ut tardioribꝰ condescendant.
Incunctis uero bona quȩ accipiunt. quan¬
to aliis libent̃ ac conmodant: tanto

Expanded text:
firma consummant, dumque aetatis augmenfirma consummant, dumque aetatis augmento proficiunt, quasi flexiles crescunt. Palma vero, sicut dictum est, vastior in summitate saepe electorum conversatio plus finiendo peragit, quam proponit inchoando, quia saepe tepidius prima inchoat, ferventius extrema consummat, videlicet quia semper inchoare se existimat, iinfatigabilis in novitate perdurat. Hanc scilicet justorum constantiam propheta intuens, ait: Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem suam, assument pennas ut aquilae, current et non laborabunt, amquippe fortitudinem, quia fortes student in carne qui contemplando volant, currunt et non laborant, quia velocibus magna celeritate praedicant. Ambulant, et non deficient, quia intellectus sui velocitatem retinent, ut tardioribus condescIn cunctis vero bona quae accipiunt quanto aliis libenter accommodant, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
tate̾ adiniquitatẽ. ita nc̃ exhibete m̃bra
urã seruire iusticię inscĩficationẽ: eoꝵ
ꝓcul dubio infirmitati condescenditur.
A csi eis aꝑtiꝰ diceret᷑. Sinequaquã ampliꝰ
potestis : saltẽ tales estote infructu bo¬
norũ operũ quales fuistis dudũ in ac¬
tione uitiorũ. Nec debiliores uos habeat
scã lib̾tas aeris: qͦsincarns ualidos ha¬
buit usus tr̃ene uoluptatis. Sunt uͦ¬
non nulli: quicũ cȩlestia appetunt atq
huiꝰ mundi noxia facta derelinquunt.
abinchoatione sua cotidie in constantia
pus illanimitate de ficiunt. Quibꝰ hos
nisi arbustis reliqͥs similes dixerĩ: qͥne
quaquã tales suꝑiꝰ surgunt. quales inferiꝰ
oriunt᷑: hiqͥppe inconuersationẽ ue¬
Et quasi more arborii minchoa.tione
uasti sunt sed tenues succrescunt : quia
paulis ꝑauginta tep̃orũ paciunt᷑ de¬
triita uirtutũ. Sensim qͥppe ineisde¬
sideria suꝑna languescunt: ⁊ qͥ rob̾ta
ac forcia proposuerant. debilia atq in¬

Expanded text:
ita nunc exhibete membra vestra servire justitiae in sanctificationem: eorum procul dubio infirmitati condescenditur, ac si eis apertius diceretur: Si nequaquam amplius potestis, saltem tales estote in fructu bonorum operum, quales fuistis dudum in actione vitiorum, ne debiliores vos habeat sancta libertas haeredes, quos in carne validos habuit usus terrenae voluptatis. CAP. nonnulli qui, cum coelestia appetunt, atque hujus mundi noxia facta derelinquunt, ab inchoatione sua quotidie inconstantiae pusillanimitate deficiunt. Quibus etiam hos nisi arbustis reliquis similes dixero, quae nequaquam tales surgunt, quales inferius oriuntur? Hi quippe, in conversationem veEt quasi more arborum in inchoatione vasti sunt, sed tenues crescunt, quia paulisper per augmenta temporum patiuntur detrimenta virtutum. Sensim namque in eis desideria superna languescunt, et qui robusta ac fortia proposuerant, debilia atque in
Abbreviated transcription (Latin):
quasi dubitat. nisi ut grauitatis nob̾ ex¬
ẽplũ ꝓponat. ne mala hominũ ante
p̃sumamꝰ credere qͣm probare: Ecce ꝑ
angłos ad cognoscenda mala descendit:
moxq facinorosos ꝑcutit. Atq ille paci¬
rursũ scriptũ ÷ dñs paciens ẽ redditor.
in tanto crimine inuolutos inueniens.
quasi pacientiã p̃t̃ misit : ⁊ diẽ extrrmi
iuditii expectare adiundictã noluit.
sed eos igne iudicii ante iudicii diẽ
p̃uenit. Ecce malũ ⁊ quasi cũ difficul¬
tate credidit cũ audiuit: & tam̃ sine
tarditate ꝑcussit. cũ uerũ cognoscendo
ripperit: ut nob̾ udelic& daret exẽplũ.
qđ maiora crimina & tarde credenda
sunt cũ audiunt᷑: ⁊citius punienda¬

Expanded text:
quasi dimittit, nisi ut gravitatis nobis exemplum proponat, ne mala hominum ante praesumamus credere quam probare? Ecce per angelos ad cognoscenda mala descendit, moxque facinorosos percutit, atque ille patirursum scriptum est: Dominus patiens est redditor , in tanto crimine involutos inveniens, quasi patientiam praetermisit, et diem extremi judicii exspectare ad vindictam noluit, sed eos igne judicii ante judicii diem praevenit: et ecce malum et quasi cum difficultate credidit, cum audivit, et tamen sine tarditate percussit, cum verum cognoscendo reperit; ut nobis videlicet daret exemplum quod majora crimina et tarde credenda sunt cum audiuntur, et citius punienda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sonã. Int̾ hos scã accła rectũ p̃dicati¬
onis suȩ tramitẽ indeclinabilit̃ tenens.
⁊ unũ dm̃ p̃dicans. tresꝑsonas contra
sabelliũ asserit. ⁊ tres ꝑsonas asserens.
unũ dm̃ contͣ arriũ confitetur. Quia¬

Expanded text:
sonam. Inter quos sancta Ecclesia rectum praedicationis suae tramitem indeclinabiliter tenens, et unum Deum praedicans, tres personas contra Sabellium asserit, et tres personas asserens, unum Deum contra Arium confitetur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Quos exortando parturit: conuertendo
parit. De hac eiꝰ atate dño dr̃. aAd oles¬
centule dilexer̃ de Uniu̾ se quippe ac¬
cłȩ. quȩ unã catholicã faciunt. ad oles
centule uocant᷑: ñ iã uetustȩ ꝑculpam.
sed nouelle ꝑgrãm : non iã senio steriles.
sedatatȩ mĩtis ad spũalẽ congruȩ fecun¬

Expanded text:
quos exhortando parturit, convertendo quos exhortando parturit, convertendo parit. De hac ejus aetate Domino dicitur: Adolescentulae dilexerunt te . Universae quippe Ecclesiae, quae unam catholicam fcentulae vocantur, non jam vetustae per culpam sed novellae per gratiam; non senio steriles, sed aetate mentis ad spiritualem congruae fecun
Abbreviated transcription (Latin):
capuđ meũ. Acsi aꝑte dicat. Karitatiᷤᷤ
pinguedine replesti m̃tẽ. Func gͦ
lucerna suꝑ capud accłȩ splendet: qͥa
saera & loquia tenebras nr̃e m̃tis ir¬
radiant. ut in hoc caliginoso uitȩ p̃¬
sentis loco. dũ uerboꝵ dei lucẽ ꝑcipimꝰ.
quȩ sunt agenda uideamꝰ. Ne adlum̃
untenebris ãbulat: qm̃ seã uniuer sał¬
accła ce si aliene occulta cogitationis
non penitrat. quia quasi faciẽ non
cognoseit in nocte. ponit tam̃ gressus
boni oꝑis. directa lumine suꝑnę lo
minis. sic sc̃ẽ accłȩ xtas describit᷑.
Paruula quippe tc̃ erat: cũ anatiuita¬
te recens. uerbũ uitȩ p̃dicare ñ pote¬
rat hinc ⁊ enĩ de illa dr̃. Soror nr̃a
paruula est: & ułu nonhabar. Q uia
ꝑ increm̃ta uirtutis. infirmis quibꝰq
auditoribꝰ p̃bere ñpotuit ubera p̾dicatio
copulata. scõ repleta spũ ł p̃dicationis
nułteriũ infilioꝵ conceptione fecatur.

Expanded text:
caput meum . » Ac si aperte dicat: Charitatis caput meum . » Ac si aperte dicat: Charitatis pinguedine replesti mentem. Nunc ergo lucerna super caput Ecclesiae splendet, quia sacra eloquia tenebras nostrae mentis irradiant, ut in hoc caliginoso vitae praesentis loco, dum verborum Dei lucem percipimus, quae sint agenda videamus. Nunc ad lumen in tenebris ambulat, quonia, etsi alienae occulta cogitationis non penetrat, quia quasi faciem non cognoscit in nocte, tamen ponit gressus boni operis, directa lumine supernae minis, sic sanctae Ecclesiae aetas describitur: parvula quippe tunc erat, cum a nativitate recens verbum vitae praedicare non poterat. Hinc enim de illa dicitur, Soror nostra parvula est, et ubera non habet, quia r incrementa virtutis, infirmis quibusque auditoribus praebere non potuit ubera praedicaticopulata, sancto repleta Spiritu, per praedicationis ministerium in filiorum conceptione fetatur,
Abbreviated transcription (Latin):
quiȩqͥd indãpno paruuloꝵ sustinet
se ꝑpeti anim ꝑfectoꝵ dolet. Infir¬
moꝵ &eñ dapna. ad corda fortiũ ꝑ
conpassionẽ transeunt. Unde ꝑ paulũ
dr. Qiuis infirmat᷑. & ego non insirmor
Quiscandalizat᷑. & ego nonurror: Ĩ anto
enĩ quisq ꝑfectꝰ ÷: quanto ꝑ fecte sentit
dolores alienos. Unde scã accła infir¬
mis tunc cadentibꝰ angustata. eũ hoꝵ
reminiscit᷑ temporũ: uirȩ dictura ÷
Scđ̃m dies. quibꝰ ds̃ custodiebat me. Ii
se tunc millis astimat cadere : quȩ se
nc̃ inistis respicit stare. Bene aut̃ dr̾:
quando splendebat lucerna eiꝰ suꝑ cap̃
meu: ⁊ ad lum̃ euis ãbulabã intenebris.
Habemꝰ firmorẽ ꝓpħicũ sermonẽ: cui
bene facits at tendentes quasi lucernȩ
lucenti incaliginoso loco. donec dies lu
psalmista ait. Lucerna pedilꝰ meis ubũ
tuũ dnẽ. Quia aut̃ principale nr̃m¬
mens ÷ apellatione capitis mens uocat᷑.¬
Unde ꝑ psalmistã dr̃. Inpingasti inoleo

Expanded text:
quidquid in damno parvulorum sustinet, se perpeti animus perfectorum dolet. Infirmorum etenim damna ad corda fortium per compassionem transeunt. Unde per Paulum dicitur: Quis infirmatur et ego non infirmor, quis scandalizatur, et ego non uror ? Tanto enim quisque perfectus est, quanto perfecte sentit dolores alienos. Unde sancta Ecclesia infirmis tunc cadentibus angustiata, cum horum reminiscitur temporum, jure dictura est: Secundum dies quibus Deus custodiebat me, quia se tunc in illis aestimat cadere, quae se nunc in istis respicit custodiri. Bene autem dicitur: Quando splendebat lucerna ejus super caput meum, et ad lumen ejus ambulabam in tenebris. Habemus firmiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loPsalmista ait: « Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine . » Quia autem principale nostrum, appellatione capitis mens vocatur, per Psalmistam dicitur: « Impinguasti in oleo
Abbreviated transcription (Latin):
sistat. Quãuis hoc intelligi ⁊ alit̾ potest.
N ã uia eiꝰ ñ inconuenient̃ accipit᷑ hoc ipsũ
qđ uenit adcor: seseq nob̾ intrinsecus
infundit. Locꝰ uero eius fit cor: ad qđ ue-¬
niens ꝑmanet. Dehac qͥppe uia illuis dr̃.
Uox clamantis in deserto. Parate uiã dño:¬
id ÷ incorde ur̃o uenienti sapientiȩ aditũ
reserate. Sic & alias dr̃. It̾ facite ei qͥascen¬
dit suꝑ occasũ. Suꝑ occasũ fuit dño as¬
cendere: ipsã mortẽ quã ꝑtulerat resur¬
gendo suꝑasse. Ait gͦ. Ei qui ascendit
suꝑ occasũ it̃ facite: id ÷ resurgenti dño
in ur̃is cordibꝰ ꝑfidẽ uiã p̃bete. Hinc
parare iuas eius. Quisqͥs ⁊enĩ p̃dicando
a sordibꝰ uitioꝵ corda audientiũ mundat:
uenienti sapientie uiã pparat. Haba gͦ¬

Expanded text:
sistat. Quamvis hoc intelligi et aliter potest. Nam via ejus non inconvenienter accipitur hoc ipsum quod venit ad cor, seseque nobis intrinsecus infundit. Locus vero ejus fit cor, ad quod veniens permanet. De hac quoque via illius dicitur: « Vox clamantis in deserto: Parate viam Doin corde vestro venienti Sapientiae aditum reserate, sicut alias dicitur: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum fuit ascendere, ipsam mortem quam pertulerat resurgendo superasse. Ait ergo: Ei qui ascendit super occasum, iter facite; id est, resurgenti Domino in vestris cordiparare vias ejus .» Quisquis etenim praedicando a sordibus vitiorum audientium corda mundat, venienti sapientiae viam praeparat. Nota
Abbreviated transcription (Latin):
dimissussũ ꝑmurũ: ⁊ sic effugi manꝰ eiꝰ.
Cui licent̾ dicã. Opaule. incęlo iã iħm
conspicis. ⁊ int̾ra adhuc hominẽ fugis:
Inparadisũ duceris. secreta dei uerba
cognoscis. & ad huc asathane angło tẽp̃¬
taris: Unde sic fortis. ut ad celestia ra¬
piaris. unde sic infirmꝰ. ut int̾ra ho¬
minẽ fugias. ⁊ ad huc asathanȩ angło
aduersa toleres. nͥ quia ipse qͥte suble¬
uat. rursũte subtilissima iñsura mo¬
deratur. ut & in miracuł tius nob p̃dices¬
uirtutẽ dei. ⁊ rursũ intimore tuo. re¬
minisci nos facias infirmitatis nr̃e:
Q uȩ tam̃ infirmitas. ne indesꝑationẽ nos
ꝑtrahit cũ pulsat. dũ deinfirmitate
tua dñm rogares. qr auditꝰ non es: nob̾
quoq locutꝰ es quid audisti. Suffic̃ tibi
grã mea: nã uirtꝰ in infirmitate ꝑficit᷑.
Aꝑta gͦ dei uoce ostenditur: quia custos est
uirtutis infirmitas. Ic̃ quippe bene in¬
terus custodim᷑: cũꝑdispensationẽ dei
tolerabilit̾ tẽptamꝰ exterus. aliqͣndo

Expanded text:
issus sum per murum; et sic effugi manus ejus . Cui licenter dicam: O Paule, in coelo jam Jesum conspicis, et in terra adhuc hominem fugis. In paradisum duceris, secreta Dei verba cognoscis, et adhuc a Satanae angelo tentaris. Unde sic fortis ut ad coelestia rapiaris; unde sic infirmus ut in terra hominem fugias, et adhuc a Satanae angelo adversa toleres; nisi quia ipse qui te sublevat, rursum te subtilissima mensura moderatur: ut et in miraculis tuis nobvirtutem Dei, et rursum in timore tuo reminisci nos facias infirmitatis nostrae . Quae tamen infirmitas ne in desperationem nos pertrahat, cum pulsat, dum de infirmitate tua Dominum rogares, quia auditus non es, nobis quoque locutus es quid audisti: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Aperta ergo voce Dei ostenditur quia custos est virtutis infirmitas corporis. Tunc interius custodimur, cum dispensatione Dei tolerabiliter tentamur exterius, aliquando