comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuius igne intellegibili correptus ar¬
debat & eius ineffabilem incorporeũq
conplexum scõdesiderio ferebatur
Porro autem simultorũ deorum cultores
qualescumq deos suos esse arbi trentur
ab eis facta es semiracula uel ciuilium
rerum histori ae uellibris magicis siue
quodhonestius putanttheurgicis
credunt quid causae est cur illis litte¬
ris nolint credere ista facta esse quibus
tantomalor deb&ur fides quanto suꝑ
om̃s est magnus cuiuni soli sacrificandũ cẽ
praccipiunt : quiautem putant haec
uisibilia sacrificiadiis alienis congru¬
ereilli uero tam quam in uisibili inuisi¬
bilia & malora maiori melioriq me¬
liora qualia sunt purȩmentis & bonȩ
uoluntatis officia. profecto ne sciunt
haecita signa esseillorum. sicut uerba
sonantia signa suntrerum. quocirca
ficut orantes atq laudantes ad eum
dirigimus significantes uocescui res
ipsas incordequas significamus offer¬
rimus ita sacrificantes non alterius

Expanded text:
cuius igne intellegibili correptus arcuius igne intellegibili correptus ardebat, et in eius ineffabilem incorporeumque conplexum sancto desiderio ferebatur. Porro autem si multorum deorum cultores qualescumque deos suos esse arbitrentur ab eis facta esse miracula uel ciuilium rerum historiae uel libris magicis siue, quod honestius putant, theurgicis credunt: quid causae est, quur illis litteris nolint credere ista facta esse, quibus tanto maior debetur fides, quanto super omnes est magnus, cui uni soli sacrificandum esse praecipiunt? uisibilia sacrificia dis aliis congruere, illi uero tamquam inuisibili inuisibilia et maiori maiora meliorique meliora, qualia sunt purae mentis et bonae uoluntatis officia: profecto nesciunt haec ita signa esse illorum, sicut uerba sonantia signa sunt rerum. Quocirca sicut orantes adque laudantes ad eum dirigimus significantes uoces, cui res ipsas in corde quas significamus offerimus: ita sacrificantes non alteri
Abbreviated transcription (Latin):
conditori scȩ̃ & gloriosissimȩ ciuitats
deos suos praeferunt. nescientes eum
ipsumesse &iam mundihuius ui sibilis
& mutabilis inuisibilem & in comuta¬
bilem conditorem & uitaebeate non
de his quae condidit sed descipso ueris¬
simum largitorem eius enimproph&a
ueracissimus ait . Mihi autẽ adherere
dõ bonumest. De fineboninamq: inter
philo sophos quaeritur adipiscendum
omnia officia referenda sunt. nec dixit
iste mihi autem diuitus habundare
bonum est dut insigniri purpura &
sceptro ueldiademate excellere aut
quod non nulli&iam philosophorũ dicere
non crubuerunt mihi uoluptas cor¬
poris bonum est aut quod melius uel
meliores dicereuisi sunt mihi uirtus
animi mei bonum est sed mihi inquit
adhereredõbonũ ẽ. hoc eum docuerat
cui uni tantum modo sacrificandum
scĩ quoque angeli eius miraculorum
&iam contestatione monuerunt.
unde & ipse sacrificium eius factus erat

Expanded text:
conditori sanctae et gloriosissimae ciuitatis conditori sanctae et gloriosissimae ciuitatis deos suos praeferunt, nescientes eum ipsum esse etiam mundi huius uisibilis et mutabilis inuisibilem et incommutabilem conditorem et uitae beatae non de his, quae condidit, sed de se ipso uerissimum largitorem. Eius enim propheta ueracissimus ait: Mihi autem adhaerere Deo bonum est. De fine boni namque inter philosophos quaeritur, ad quod adipiscendum omnia officia referenda sunt. Nec dixit iste: Mihi autem diuitiis abundare bonum est, aut insigniri purpura et sceptro uel diademate excellere, aut, quod nonnulli etiam philosophorum dicere non erubuerunt: Mihi uoluptas corporis bonum est; aut quod melius uelut meliores dicere uisi sunt: Mihi uirtus animi mei bonum est; sed: Mihi, inquit, adhaerere Deo bonum est. Hoc eum docuerat, cui uni tantummodo sacrificandum sancti quoque angeli eius miraculorum etiam contestatione monuerunt. Unde et ipse sacrificium eius factus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
ciorum tempora Imperata praefiniens
eaq permeliorem sacerdotẽ in melius
mutanda praedicens. non ista seappe¬
tere sed perhaecalia potiora signifi¬
care testatur. Nonut ipsehis honorib
sublim&ur sedut nos ad eum colendũ
eiq coherendum igne amoris eius
accensi quod nobis non illibonum est
excitemur. dndic& aliquis ista falsa¬
essemi racula nec fuisse facta sed men¬
daciter scripta: quis quis hocdicit
si de his rebus negat omnino ullis litte¬
ris essecredendum potest &iam dicere
nec deos ullos curaremortalia. Non enĩ
sealiter colendos esseper sua serunt
nisimirabilium operum effectibus quo¬
rum & historiagentium testis est quarũ
dii seostentare mirabiles potius quam
utiles ostenderepotuerunt. unde hoc
opere nr̃o cuius hunc lam decimũ librũ
habemus inmanibus non eos suscepi¬
mus repellendos quiuel ullam esseuim
diuinam negant uelhumana non cu¬
rare contendunt sed eos qui nr̃o dõ

Expanded text:
ciorum. tempora imperata pr aefiniens ciorum. tempora imperata pr aefiniens eaque per meliorem sacerdotem in melius mutanda praedicens non ista se adpetere, sed per haec alia potiora significare testatur, non ut ipse his honoribus sublimetur, sed ut nos ad eum colendum eique cohaerendum igne amoris eius accensi, quod nobis, non illi, bonum est, excitemur. CAesse miracula nec fuisse facta, sed mendaciter scripta? Quisquis hoc dicit, si de his rebus negat omnino ullis litteris esse credendum, potest etiam dicere nec deos ullos curare mortalia. Non enim se aliter colendos esse persuaserunt nisi mirabilium operum effectibus, quorum et historia gentium testis est, quarum di se ostentare mirabiles potius quam utiles ostendere potuerunt. Unde hoc opere nostro, cuius hunc iam decimum librum habemus in manibus, non eos suscepimus refellendos, qui uel ullam esse uim diuinam negant uel humana non curare contendunt, sed eos, qui nostro Deo
Abbreviated transcription (Latin):
&eas quo uellenti resiuerunt. Etiam
hic uim diuinam explorare cupientes.
at illȩ si neduce homineatq rectore ad
hebreo suam pertinaciter gradientes
nec reuocatȩ mugitibus esurientium
filiorũ magnum sacramentũ suis culto¬
ribus reportarunt. haecatq huius modi
dõ parua sunt sed magna terrendis salu¬
briter erudiendisq mortalibus : Si enĩ
philo sophi praecipuaeq platonici rectius
c&eris sapuis se laudantur sicut paulo
ante commemoraui quod diuinam pro¬
uidentiam haecquoq rerum infima
atque terrena administrare docuerunt
numerosarum testimonio pulchritudi¬
num quae non solum incorporibus
animalium uerum in herbis &i ã fenoq
gignuntur. quanto euidentius haec
ad testantur diuinitati quae adhoram¬
praedicationis eius fiunt ubi ea feligio
cõmendatur qua eomnibus caelestibus
terrestribus in fernis sacrificari u&at
unidõ tantum iubens qui solus diligens
& dilectus beatos faciteorumq sacrifi¬

Expanded text:
eas quo uellent ire siuerunt, etiam eas quo uellent ire siuerunt, etiam inde uim diuinam explorare cupientes. At illae sine duce homine adque rectore ad Hebraeos uiam pertinaciter gradientes nec reuocatae mugitibus esurientium filiorum magnum sacramentum suis cultoribus reportarunt. Haec adque huius modi Deo parua sunt, sed magna terrendis salubriter erudiendisque mortalibus. Si enim philosophi praecipueque Platonici rectius ceteris sapuisse laudantur, sicut paulo ante commemoraui, quod diuinam prouidentiam haec quoque rerum infima adque terrena administrare docuerunt numerosarum testimonio pulchritudinum, quae non solum in corporibus animalium, uenim in herbis etiam faenoque gignuntur: quanto euidentius haec adtestantur diuinitati, quae ad horampraedicationis eius fiunt, ubi ea religio commendatur, quae omnibus caelestibus, terrestribus, infernis sacrificari uetat, uni Deo tantum iubens, qui solus diligens et dilectus beatos facit eorumque sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
cum terra promissionis intrantibus exe¬
ademarca transi r& lordanis fluuius
ex parce superiore subsistens & ex inferi¬
ore decurrens & ipsi & populo siccũ p̃buit
transeundilocum. De in deciuitaus quae
prima hostilis occurrit moregentium
deos plurimos colens septies eadem arta
circum acta muri repentececiderint
nulla manu oppugnati. nullo ari&e
percussi. posthaec &iam cũ iam int̃ra
promissionis essent & eadem arca propt̃
eorum peccata fuiss& ab hostibus capta
hi qui ceperant intẽplo eamdĩ sui quem
praec&eris colebant honorifice collo car̃
ab euntesq dauser̃ a pertoq posttri¬
duo simulacrum cui supplicabant inue¬
nerunt conlapsum deformit̃q confrac¬
tum. De inde ipsi prodigiis actide formi¬
us que puniti arcamdiuini testimonii
populo unde ceperant reddiderunt
Ipsa autẽ redditio qualis fuit. in posuer̃ cã
plaustro eique iuuencas a quibus uitulos
sugentes abstraxerant sub iunxerunt

Expanded text:
cum terram promissionis intrantibus ecum terram promissionis intrantibus eadem arca transiret. Iordanes fluuius ex parte superiore subsistens et ex inferiore decurrens et ipsi et populo siccum praebuit transeundi locum. Deinde ciuitatis, quae prima hostilis occurrit more gentium deos plurimos colens, septiens eadem arca circumacta muri repente ceciderunt, nulla manu oppugnati, nullo ariete percussi. Post haec etiam cum iam in terra promissionis essent et eadem arca propter eorum peccata fuisset ab hostibus capta. hi, qui ceperant, in templo eam dei sui, quem prae ceteris colebant, honorifice conlocarunt abeuntesque clauserunt, apertoque postridie simulacrum, cui supplicabant, inuenerunt conlapsum deformiterque confractum. Deinde ipsi prodigiis acti deformiusque puniti arcam diuini testimonii populo, unde ceperant, reddiderunt. Ipsa autem redditio qualis fuit! Inposuerunt eam plaustro eique iuuencas, a quibus uitulos sugentes abstraxerant, subiunxerunt et
Abbreviated transcription (Latin):
tis data est angelorum inquaunus ds̃
deorum religione s acrorũ iussus est
coli: alii uero quilib& prohibiti in arc aentpsta
queratestimonii nuncupata est. quo nomine
satis significatur non dm̃ quiperilla
omnia colebatur circumdudi solere
uel contineri loco cum responsa eius &
quaedam humanis sensibus darentur
signa ex illius arcȩloco seduoluntatis eĩ
hinc testimonia perhiberi quod &iam
ipsalex erat in tabulis conscripta lapi¬
deis arcaut dixiposita quã tempore
peregrinationis inheremocũ taberna¬
culo qđ similiter appellatũ est taber¬
naculum testimonii. cum debita sacer¬
dotes ueneratione portabant. signũq.
erat quod perdiem nubes apparebat
quae sicut ignis nocte fulgebat quȩ nubes
cum mouer&ur castra mouebantur
Et ubi star& castra ponebantur. reddita
sunt autẽ illi legi magnimi raculi testimo¬
nia pr&erista quaed ixi & pr&eruoces
quae exillius arcȩloco edebantur. nam

Expanded text:
tis data est angelorum, in qua unus Deus tis data est angelorum, in qua unus Deus deorum religione sacrorum iussus est coli, alii uero quilibet prohibiti, in arca erat posita, quae arca testimonii nuncupata est. Quo nomine satis significatur non Deum, qui per illa omnia colebatur, circumcludi solere uel contineri loco, cum responsa eius et quaedam humanis sensibus darentur signa ex illius arcae loco, sed uoluntatis eius hinc testimonia perhiberi; quod etiam ipsa lex erat in tabulis conscripta lapideis et in arca, ut dixi, posita, quam tempore peregrinationis in eremo cum tabernaculo, quod similiter appellatum est tabernaculum testimonii, cum debita sacerdotes ueneratione portabant; signumque erat, quod per diem nubes apparebat, quae sicut ignis nocte fulgebat; quae nubes cum moueretur, castra mouebantur, et ubi staret, castra ponebantur. Reddita sunt autem illi legi magni miraculi testimonia praeter ista, quae dixi, et praeter uoces, quae ex illius arcae loco edebantur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
eis sunt qui non sibi sed dõ creatori
omnium cui seruiunt. hincenĩ osten¬
dunt quã sincero amorenos diligunt
quando persacrificium non sibi sed ei
nos subdereuolunt cuius & ipsi contẽ¬
plationebeati sunt & ad eum nosper¬
uenire a quo ipsi non recesser̃. Si autẽ
angeli quinonuni sed plurimis sacri¬
ficia fieriuolunt non sibi sed eis dus
uolunt quorũ deorũ angeli sunt &iã sic
eis praeponendi sunt illi qui unius dĩ
deorum angelisunt cui sacrificari sic
iubent ut alicui alteri u&ent cũ eorum
nullus huic uet cui uni istis acrificari
iubent. porro siquod magis indicateorũ
superba fallacia necboni nechonorum
deorum angelisunt sed dȩ mones mali
qui nonunum solum ac summũ dm̃ sed
scipsos sacrificiis coliuolunt quod maius
quam uniusdĩ contraeos eligendum est
praesidium cui seruiunt angeliboni.
qui non sibi sed illi iubent ut sacrificio
seruiamus cuius nos ipsi sacrificium

Expanded text:
eis sunt, qui non sibi, sed Deo creatori eis sunt, qui non sibi, sed Deo creatori omnium, cui seruiunt. Hinc enim ostendunt quam sincero amore nos diligant, quando per sacrificium non sibi, sed ei nos subdere uolunt, cuius et ipsi contemplatione beati sunt, et ad eum nos peruenire, a quo ipsi non recesserunt. Si autem angeli, qui non uni sed plurimis sacrificia fieri uolunt, non sibi, sed eis dis uolunt, quorum deorum angeli sunt: etiam sic eis praeponendi sunt illi, qui unius Dei deorum angeli sunt, cui sacrificari sic iubent, ut alicui alteri uetent, cum eorum nullus huic uetet, cui uni isti sacrificari iubent. Porro si, quod magis indicat eorum superba fallacia, nec boni nec bonorum deorum angeli sunt. sed daemones mali, qui non unum solum ac summum Deum, sed se ipsos sacrificiis coli uolunt: quod maius quam unius Dei contra eos eligendum est praesidium, cui seruiunt angeli boni, qui non sibi, sed illi iubent ut sacrificio seruiamus, cuius nos ipsi esse sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
impl&o cribro d&iberi neque perflu¬
ente abstulit controuersiam. hȩc ergo
& alia huius modi nequaquam illis
quae inpopulodĩ facta sunt uirtute
ac magnitudine conferenda sunt.
quantominus ea quae illorum quoque
populorum quitales deos coluerunt
legibus iudicata sunt prohibendaatq
plectenda magica scilic& theurgica
quorum pleraq sp&ietenus mortaliũ
sensus imaginaria ludificatione decipi¬
unt qualeest lunam deponere donec
suppositas ut lucanus propior despum&
inherlus quaedam uero & si non nul¬
lis piorum factis uideantur opere
coaequari finis ipse quodiscernuntur
inconparabiliter haec ntã ostendit
excellere illienim multi tan tominus
sacrificiis colendi quanto magis hat ex¬
p&unt. his uero unus commendatur
ds̃ qui scnullis talibus indigere & scrip¬
turarum suarum testificatione &
eorundem postea sacrificiorum remo¬
tione demonstrat. siergo angeli sibi
ex p&unt sacrificium praeponendi

Expanded text:
inpleto cribro de Tiberi neque perfluinpleto cribro de Tiberi neque perfluente abstulit controuersiam — haec ergo adque huius modi nequaquam illis, quae in populo Dei facta legimus, uirtute ac magnitudine conferenda sunt; quanto minus ea, quae illorum quoque populorum, qui tales deos coluerunt, legibus iudicata sunt prohibenda adque plectenda, magica scilicet uel theurgica! quorum pleraque specie tenus mortalium sensus imaginaria ludificatione decipiunt, quale est lunam deponere, donee subpositas, ut ait Lucanus, propior despumet in herbas;\' quaedam uero etsi nonnullis piorum factis uideantur opere coaequari, finis ipse, quo discernuntur, incomparabiliter haec nostra ostendit excellere. Illis enim multi tanto minus sacrificiis colendi sunt, quanto magis haec expetunt; his uero unus commendatur Deus, qui se nullis talibus indigere et scripturarum suarum testificatione et eorundem postea sacrificiorum remotione demonstrat. Si ergo angeli sibi expetunt sacrificium, praeponendi
Abbreviated transcription (Latin):
gentilium quȩ cõmendat historia non ea
dico quae inter uallis temporũ occultis.
ipsius mundi causis uerum tamen sub
diuina prouidentia constitutis & ordi¬
natis monstruosa contingunt qualess
inusitati partus animalium &caelo
terrȩq rerum insolita facies siue
tantum terrens si ue&iam nocens quȩ¬
procurari atq mitigari dae monicis
ritibus fallacissima eorum astutia
phibentur sede adico quaeui & potestate
eorum fieri satis euidenter appar&
ut est quod effigies duorum penatium
quas de troia aeneas fugiens ad uexit
deloco in locummigasse referuntur
quotem pore tarquinius nouacula
secuit quod epid aurius serpens aesco¬
lapio nauiganti roma comes adhesit
quod nauem quasimulacrum matris
frrgie uehebatur tantis hominum
boumque conatibus immobilem red¬
ditam una muliercula zona alligatã
ad suaepuditiciae testi moniũ mouit¬
& traxit quod uirgo uestalis decuius
corruptione questio uertebatur a qua

Expanded text:
gentilium, quae commendat historia non ea gentilium, quae commendat historia non ea dico, quae interuallis temporum occultis ipsius mundi causis, uerum tamen sub diuina prouidentia constitutis et ordinatis monstrosa contingunt; quales sunt inusitati partus animalium et caelo terraque rerum insolita facies, siue tantum terrens siueprocurari adque mitigari daemonicis ritibus fallacissima eorum astutia perhibentur; sed ea dico, quae ui ac potestate eorum fieri satis euidenter apparet, ut est quod effigies deorum Penatium, quas de Troia Aeneas fugiens aduexit, de loco in locum migrasse referuntur; quod cotem Tarquinius nouacula secuit: quod Epidaurius serpens Aesculapio nauiganti Romam comes adhaesit; quod nauem, qua simulacrum matris Phrygiae uehebatur, tantis hominum boumque conatibus inmobilem redditam una muliercula zona adligatam ad suae pudicitiae testimonium mouit et traxit; quod uirgo Vestalis, de cuius corruptione quaestio uertebatur, aqua
Abbreviated transcription (Latin):
car&ur. alii uero id u&arent sed uni.
tantũ iuberentdõ : satis deber& pi&as
ipsa discernere quidhorum defastu
superbiȩ quid deuera religione descen
der& plus &iam dicam sitantũ mirabi¬
libus factis humanas permouerent
mentes quis acrificia sibi exp&unt
illiautem qui hoc prohibent & unitantũ
dõ sacrificari iubent nequaquã ista
uisibilia miracula facere dignarent᷑
profecto non sensu corporis sed ratione
mentis prȩponendaeorũ ess& aucto¬
ritas. Cum uerods̃ idegerit ad cõmen¬
danda eloquia ueritatis suae ut ꝑistos
immortales nuntios non sua facta
sed inalestatem illius p̃dicantes facer&
malora certiora clariora miracula
ne in firmis illi quis acrificia sibi expe¬
tant falsam religionem facilius persu¬
aderent eo quod sensibus eorumquȩ dã
stupenda monstrarent quem tandem
ita desi pere libeat ut non ueraeligat
quae sectaetur ubi &amplioralnuenit
quȩ mir&ur : illa qui ppemiraculadeorũ

Expanded text:
caretur, alii uero id uetarent, sed uni caretur, alii uero id uetarent, sed uni tantum iuberent Deo: satis deberet pietas ipsa discernere, quid horum de fastu superbiae, quid de uera relderet. Plus etiam dicam: si tantum hi mirabilibus factis humanas permoverent mentes, qui sacrificia sibi expetunt, illi autem qui hoc prohibent, et uni tantum Deo sacrificari iubent, nequaquam ista uisibilia miracula facere dignarentur: profecto non sensu corporis, sed ratione mentis praeponenda eorum esset auctoritas. Cum uero Deus id egerit ad commendanda eloquia ueritatis suae, ut per istos inmortales nuntios non sui fastum, sed maiestatem illius praedicantes faceret maiora, certiora, clariora miracula, ne infirmis piis illi, qui sacrificia sibi expetunt, falsam religionem facilius persuaderent, eo quod sensibus eorum quaedam stupenda monstrarent: quem tandem ita desipere libeat, ut non uera eligat quae sectetur, ubi et ampliora inuenit quae miretur? Illa quippe miracula deorum
Abbreviated transcription (Latin):
pi&ate p̃cipiunt cuius &ipsi contẽ¬
plationebeati sunt & nos futuros eẽ
tanto amore dignissima ut sinehac
quibus lib& aluis bonis prȩditũ atq
habundantem non dubit& plotinus
infelicissimum dicere. Cũ ergo adhunc
unũ quidam angeli quidam uero ad
seipsos latria colendos signis mirabi¬
libus excitent & hocita ut illi istos coli
prohibeant istiautem illum prohibere
non audeant quibus potiussit creden¬
dum respondeant platonici. respon¬
de antquicũq philosophi respondeant:
teurgi uel potius pertergi. hoc enĩs
om nes illȩ artes uocabulo digniores
postremo respondeant homines siullus
naturȩ suae sensus quod rationales
creati sunt exaliqua parte uiuit in eis.
Respondeant inquam eis nesa crifican¬
dum sit diis uel angelis qui & sibi sacri¬
ficari lubent: an illi unicui iubenthi
qui & sibi &istẽ prohibent. Si nec isti
nec illi ulla miracula facerent sed tantũ
p̃ciperent aliiquidem ut sibi sacrifi¬

Expanded text:
pietate praecipiunt. cuius et ipsi contempietate praecipiunt. cuius et ipsi contemplatione beati sunt\' et nos futuros esse tanto amore dignissima, ut sine hac quibuslibet aliis bonis praeditum adque abundantem non dubitet Plotinus infelicissimum dicere. Cum ergo ad hunc unum quidam angeli. quidam uero ad se ipsos latria colendos signis mirabilibus excitent, et hoc ita, ut illi istos coli prohibeant, isti autem illum prohibere non audeant: quibus potius sit credendum, respondeant Platonici, respondeant quicumque philosophi, respondeant theurgi uel potius periurgi; hoc enim sunt omnes illae artes uocabulo digniores; postremo respondeant homines, si ullus naturae suae sensus, quod rationales creati sunt, ex aliqua parte uiuit in eis; respondeant, inquam, eisne sacrificandum sit dis uel angelis, qui sibi sacrificari iubent, an illi uni, cui iubent hi qui et sibi et istis prohibent? Si nec isti nec illi ulla miracula facerent, sed tantum praeciperent, alii quidem ut sibi sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
quieius ueritate in cõmutabili perfru¬
untur in mortali terbeati & qđ facien¬
dummodis ineffabilibus audiunt &usq
in ista uisibilia ac sensibilia perducendũ
incunc tanteratq indifficulter efficiunt
Haec autem lex distributione tẽporum
data est quae prius haber& ut dictũ est
promissa terrena. quibus tamen signi¬
ficarentur a&erna quae uisibilibus
sacram̃tis celebrarent multi. intelle¬
gerent pauci. unius tamendĩ cultus
apertissima illic& uocum & rerũ omniũ
contestatione p̃cipitur non unius d&ur¬
ha sed qui fecitcelũ & terrã & omnem
animam & omnẽ sp̃m qui non est qđ ipse
illeenim fecit. haec facta sunt atque ut sint¬
& benesehabeant eius indigent a quo fac¬
& sẽpiternauita credendũ esse censemus
utrũ eis qui sereligionis ritib coliuolunt
sibi sacra & sacrificia flagitantes a
mortalibus ex hiberi aneis qui hunc
omnẽ cultũ unidõ creatori omnium
delibari dicunt eiq reddendũ uera

Expanded text:
qui eius ueritate incommutabili perfruqui eius ueritate incommutabili perfruuntur inmortaliter beati: et quod faciendum modis ineffabilibus audiunt et usque in ista uisibilia adque sensibilia perducendum, incunctanter adque indifficulter efficiunt. Haec autem lex distributione temporum data est, quae prius haberet, ut dictum est, promissa terrena. quibus tamen significarentur aeterna, quae uisibilibus sacramentis celebrarent multi, intellegerent pauci. Unius tamen Dei cultus apertissima illic et uocum et rerum omnium contestatione praecipitur, non unius de turba, sed qui fecit caelum et terram et omnem animam et omnem spiritum, qui non est quod ipse. Ille enim fecit, haec facta sunt, adque ut sint et bene se habeant, eius indigent, a quo facet sempiterna uita credendum esse censemus? Utrum eis, qui se religionis ritibus coli uolunt sibi sacra et sacrificia flagitantes a mortalibus exhiberi, an eis, qui hunc omnem cultum uni Deo creatori omnium deberi dicunt eique reddendum uera
Abbreviated transcription (Latin):
ria & prȩillius uitȩ sempiternis bene¬
ficiis contemnenda non tamennisi
ab unodõ exspectare consuescit ut ab
illius cultu &iam inistorum desiderio
non recedat adquem contẽtu eorum
& ab eis euersione perueniat. Sic itaq¬
diuinȩ prouidentiȩ placuit ordinare
temporum cursum ut quẽ ad modumdixi
in actibus a postolorum legitur lex
in edictis angelorum dar&ur deunius
ueridĩ cultu inquibus & personã ipsius
dĩ non quidem persuam substantiam
quae semper corruptibilibus oculis in ui¬
sibilis perman& sed certis indiciis per
subiectam creatori creaturam uisibiliter
apparer& & fillabatim pertransitorias
tẽporum morulas humanȩ linguae
uocibus loquer&ur qui insua natura
non corporaliter sed spiritaliter non
sensibiliter sed intellegibiliter non tem¬
poraliter sed ut itadicam a&ernaliter
nec incipitloqui nec desinit. quod apud
illum sincerius audiunt non corporis
aure sedmentis ministrieius & nuntu

Expanded text:
ria, et prae illius vitae sempiternis beneria, et prae illius vitae sempiternis beneficiis contemnenda, non tamen nisi ab uno Deo expectare consuescit, ut ab illius cultu etiam in istorum desiderio non recedat, ad quem contemtu eorum et ab eis auersione perueniat. CAdiuinae prouidentiae placuit ordinare temporum cursum, ut, quem ad modum dixi et in actibus apostolorum legitur, lex in edictis angelorum daretur de unius ueri Dei. cultu, in quibus et persona ipsius Dei, non quidem per suam substantiam, quae semper corruptibilibus oculis inuisibilis permanet, sed certis indiciis per subiectam creatori creaturam uisibiliter appareret et syllabatim per transitorias temporum morulas humanae linguae uocibus loqueretur, qui in sua natura non corporaliter, sed spiritaliter, non sensibiliter, sed intellegibiliter, non temporaliter, sed, ut ita dicam, aeternaliter nec incipit loqui nec desinit; quod aput illum sincerius audiunt, non corporis aure sed mentis, ministri eius et nuntii,
Abbreviated transcription (Latin):
uel homines possunt in unius esse omni¬
potentis potestate quis quis diffit& ur
insanit. De prouidentia cerceplutinus
platonis disputat eamq sum modõ ciuus ẽ
intellegibilis atq in effabilis pulchritu¬
do usquead haec terrena & imaꝑtin¬
gere flosculorum atq foliorum pulchri¬
tudine conprobat. qua eomnia quasi
ab iecta & uelocissi me pereuntia de¬
centissimos formarũ suarũ numeros
habere non posseconfirmat nisi inde
formentur ubi forma intellegibilis
& in commutabilis simulhabens omã
ꝑseuerat. Hoc dñs ds̃ ibi ostendit ubi
ait. considerate lilia agri non laborant
nequenent. Dico autẽ uobis quia nec salo¬
mon intantagloria sua sicamictus est
sicut unum exeis. qđ si fenum agri quod
hodie est & cras inclibanũmittitur
ds̃ sicuestit quanto magisuos modicȩ fidei
Optimelgitur animahumana adhuc
terrenis desideriis infirma eaipsa que
tẽ poraliter exoptatbona infima atq
terrena uitȩ huic transitoriae necessa¬

Expanded text:
uel homines possunt, in unius esse Omniuel homines possunt, in unius esse Omnipotentis potestate quisquis diffitetur, insanit. De prouidentia certe Plotinus Platonicus disputat eamque a summo Deo, cuius est intellegibilis adque ineffabilis pulchritudo, usque ad haec terrena et ima pertingere flosculorum adque foliorum pulchritudine conprobat; quae omnia quasi abiecta et uelocissime pereuntia decentissimos formarum suarum numeros habere non posse confirmat, nisi inde formentur, ubi forma intellegibilis et incommutabilis simul habens omnia perseuerat. Hoc Dominus Iesus ibi ostendit, ubi ait: Considerate lilia agri, non laboneque nent. Dico autem vobis, quia nec Salomon in tanta gloria sua sic amictus est sicut unum ex eis. Quod si fenum agri, quod hodie est et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit; quanto magis vos, modicae fidei ? Optime igitur anima humana adhuc terrenis desideriis infirma, ea ipsa quae temporaliter exoptat bona infima atque terrena vitae huic transitoriae necessa
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine m&uenda & tremenda
quae fiebant Nonenim populus is rł
sic mossi credidit quemad modũ suo
irgurgo lacedȩ monii qđ aioue seu a pol¬
line leges quas condidit accepiss& quã
enim lex dabatur populo quacoliunus
iubebatur Ds̃ in conspectu ipsius populi
quantũ sufficere diuina prouidentia
ludicabat mirabilibus rerum signis
& motibus apparebat ad eandem legem
dandamcreatori serui re creaturam
Sicut autem unius hominisitahumani
generis quod addĩ populum ꝑtin& recta
eruditio perquosdam articulos tẽporũ
tã quã & atum profecit accessibus ut atẽ¬
poralibus ad a&ernacapienda & auisi¬
bilibus ad inuisibilia surger&ur. Ita sa ne
ut &iam illo tẽpore quo ui sibilia promit¬
tebantur diuinitus prȩmia unus tam̃
colendus cõm̃oda r&cur ds̃ ne menshumana
uel proipsis terrenis uitȩ transitoriae
beneficus cuiquam nisi uero animȩ cre¬
atori &d ño subder&ur. Omnia quippe
quae prestare hominibus uel angeli

Expanded text:
multitudine metuenda et tremenda multitudine metuenda et tremenda quae fiebant. Non enim populus Israel sic Moysi credidit, quem ad modum suo Lycurgo Lacedaemonii, quod a Ioue seu Apolline leges, quas condidit, accepisset. Cum enim lex dabatur populo, qua coli unus iubebatur Deus, in conspectu ipsius populi, quantum sufficere diuina prouidentia iudicabat, mirabilibus rerum signis et motibus apparebat ad eandem legem dandam creatori seruire creaturamSicut autem unius hominis, ita humani generis, quod ad Dei populum pertinet, recta eruditio per quosdam articulos temporum tamquam aetatum profecit accessibus, ut a temporalibus ad aeterna capienda et a uisibilibus ad inuisibilia surgeretur; ita sane ut etiam illo tempore, quo uisibilia promittebantur diuinitus praemia, unus tamen colendus commendaretur Deus, ne mens humana uel pro ipsis terrenis uitae transitoriae beneficiis cuiquam nisi uero animae creatori et domino subderetur. Omnia quippe, quae praestare hominibus uel angeli
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplosuo sic in humilibus scis suis eiusq
tẽporalibus fiunt ius sa&erna eius
lege conspecta. Nec moueredeb& qđ cũ
sit in uisibilis sepe ui sibiliter patribus
apparuisse memoratur. Sicut enim
sonus quo duditur sententia insilentio
intellegentiȩ constituta non est hoc qđ
ipsa : ita & species quauisus est ds̃ inna¬
tura uisibili constitutus nonerat qđ
ipse uerum tamen ipsel neadẽ specie
corporali uidebatur sicut illa sententia
ipsa in sono uocis auditur. necilliigno¬
rabant inuisibilem dm̃ inspecie corpo¬
rali qđ ipsenonerat seuidere Nã&lo
queba turcum loquente mosse sedei tam̃
dicebat si in uenigratiam ant&e os¬
tende mihi tem & ipsum scienter ut
uideamte. Cum igitur oporter&
dilegem in edictis angelorũ terribiliter
dari non unihomini paucisue sapientib
sed uniuersȩgenti populo ingenti coram
eodem populo magna facta sunt in monte
ubil ex perunum dabatur conspiciente

Expanded text:
templo suo, sicut in omnibus sanctis suis, ejusque templo suo, sicut in omnibus sanctis suis, ejusque temporaliter fiunt jussa aeterna sine lege conspecta. Nec movere debet, quod cum sit invisibilis, saepe visibiliter patribus apparuisse memoratur. Sicut enim sonus qui auditur, sententia in silentio intelligentiae constituta, non est hoc quod ipsa, ita et species qua visus est Deus in natura invisibili constiipse. Verumtamen ipse in eadem specie corporali videbatur, sicut illa senteipsa in sono uocis auditur; nec illi ignorabant inuisibilem Deum in specie corporali, quod ipse non erat, se uidere. Nam et loquebatur cum loquente Moyses et ei tamen dicebat: Si inueni gratiam ante te, ostende mihi temet ipsum, scienter ut uideam te. Cum igitur oporteret Dei legem in edictis angelorum terribiliter dari, non uni homini paucisue sapientibus, sed uniuersae genti et populo ingenti: coram eodem populo magna facta sunt in monte, ubi lex per unum dabatur, conspiciente
Abbreviated transcription (Latin):
fit in hoc mundo profectominus est quã
totus hic mundusidestcȩlũ & terra & om̃a
quae heis sunt quaecerteds̃ fecit sicut
autem ipse qui fecit ita modus quo fecit
occultus est & in conp̃hensibilis homini
quãuis itaq miracula uisibilium natu¬
rarum uidendi assiduitate iuluerint
tamen cum ea sapienter hi tuemur
in usitatissimis rarisque malora sunt
Nam & omnimiraculo quod fit ꝑ hominẽ
maius miraculum est homo qua propt̃ ds
qui fecit ui sibilia caclum & terrã non
dedignatur facere uisibilia miracula
incaclo uelterra quibus ad seinui sibilẽ
colendum excit& animam adhuc uisibi¬
libus deditam ubi uero & quando faciat
incommutabile consilium penes ipsuẽ
incuius dispositione lam tẽpora factas
quactumq futura sunt. Nã tẽporalia
quã facta nec aliter in uocantes ex au¬
dit quam inuocaturos uid& Namcum
exaudiunt angelieius ipsel neis exau¬
dit tam quã in uero nec manu facto

Expanded text:
fit in hoc mundo, profecto minus est quam fit in hoc mundo, profecto minus est quam totus hic mundus, id est caelum et terra et omnia quae in eis sunt, quae certe Deus fecit. Sicut autem ipse qui fecit, ita modus quo fecit occultus est et inconprehensibilis homini. Quamuis itaque miracula uisibilium naturarum uidendi adsiduitate uiluerint, tamen, cum ea sapienter intuemur, inusitatissimis rarissimisque maiora sunt. Nam et omni miraculo. quod fit per hominem, maius miraculum est homo. Quapropter Deus, qui fecit uisibilia caelum et terram, non dedignatur facere uisibilia miracula in caelo uel terra, quibus ad se inuisibilem colendum excitet animam adhuc uisibilibus deditam; ubi uero et quando faciat, incommutabile consilium penes ipsum est, in cuius dispositione iam tempora facta sunt quaecumque futura sunt. Nam temporalia quam facta, nec aliter inuocantes exaudit quam inuocaturos uidet. Namexaudiunt angeli, Deus exaudit tanquam in vero nec manufacto
Abbreviated transcription (Latin):
manũ omne cõmentũ. uerũ quia tanta¬
& talia geruntur. his artibus ut uni¬
uersumodũ humane facultatis excedant¬
quid restat nisi ut ea quae mirifice tã quã
diuinitus p̃dici uel fieri uidentur nec
tam̃ ad unius dicultũ referuntur
cui simpliciter in herere fatentibus
quoq platonicis & permulta testantib
solum beatificum bonum est malignorũ
daemonum iudibria & seductoria im¬
pedimenta quae uera pi&ate cauendas
prudenter intellegantur. porro autẽ
quaecumq miracula siue perangelos
si ue quocumq modo ita diuinitus funt
ut dĩ unius in quosolobeata est cultum
religionẽq cõmendent eauere abeis
uel pereos quinos socundum ueritatẽ
pi&atẽq diligunt fieri : ipsodõ in illis
operante credendum est neque enim
audiendũ est quid eum in uisibilem
ui sibilia miracula operarinegant
qui ipse&iam secundum ipsos fecerit
mundum quem certe ui sibilem negare
non possunt. quicquid igitur mirabile

Expanded text:
manum omne commentum. CAPUT XII. manum omne commentum. CAPUT XII. et talia geruntur his artibus, ut universum modum humanae facultatis excedantquid restat, nisi ut ea quae mirifice tanquam divinitus praedici vel fieri videntur, nec tamen ad unius Dei cultum referuntur, cui simpliciter inhaerere, fatentibus quoque Platonicis et permulta testantibus, solum beatificum bonum est, malignorum daemonum ludibria et seductoria impediprudenter intellegantur? Porro autem quaecumque miracula siue per angelos siue quocumque modo ita diuinitus fiunt, ut Dei unius, in quo solo beata uita est, cultum religionemque commendent, ea uere ab eis uel per eos, qui nos secundum ueritatem pietatemque diligunt, fieri ipso Deo in illis operante credendum est. Neque enim audiendi sunt, qui Deum inuisibilem uisibilia miracula operari negant, cum ipse etiam secundum ipsos fecerit mundum, quem certe uisibilem negare non possunt. Quidquid igitur mirabile
Abbreviated transcription (Latin):
dephilos ophosuspicemur eomodo uolu¬
it hominem aegyptium talibus erro¬
ribus deditũ & aliqua magna sescire
opinantem non superluquasi aueto¬
ritatedoctoris offendere nec aperte
aduersantis altercatione turbare
sed quasi quȩrentis & dicere cupientis
humilitate adea cogitanda conuertere
& quã sint contẽnenda uel &iam de¬
uitanda monstrare. Denique prope
a depistolȩ finem p&it seabeo doceri
quae sit adbeatitudinem uia exegyptia
sapientia. c&erum illos quibus conuer¬
satiocumdus ad hocess& ut ob inueni¬
endum fugitiuum uel p̃dium conpa¬
randum aut propter nuptias uel mer¬
caturam uel quidhuius modi mentem
diuinam inqui&arent frustra eos
uideridicit coluissesapientiam. illa
&iam ipsa numina cum quibus conuer¬
sarentur & sidec&eris rebus uera p̃di¬
carenttamen qm̃ debeatitudine nihil
cautum nec satis idoneum monerent
nec deos illos esse nebenignos de mones
sed aut illum quidicitur fallax duthu¬

Expanded text:
de philosopho suspicemur, eo modo uolude philosopho suspicemur, eo modo uoluit hominem Aegyptium talibus erroribus deditum et aliqua magna se scire opinantem non superba quasi auctoritate doctoris offendere, nec aperte aduersantis altercatione turbare, sed quasi quaerentis et discere cupientis humilitate ad ea cogitanda conuertere et quam sint contemnenda uel etiam deuitanda monstrare. Denique prope ad epistulae finem petit se ab eo doceri, quae sit ad beatitudinem uia ex Aegyptia sapientia. Ceterum illos, quibus conuersatio cum dis ad hoc esset, ut ob inueniendum fugitiuum uel praedium conparandum, aut propter nuptias uel mercaturam uel quid huius modi mentem diuinam inquietarent, frustra eos uideri dicit coluisse sapientiam; illa etiam ipsa numina, cum quibus conuersarentur, etsi de ceteris rebus uera praedicerent, tamen quoniam de beatitudine nihil cautum nec satis idoneum monerent, nec deos illos esse nec benignos daemones, sed aut illorum quod dicitur fallax, aut hu
Abbreviated transcription (Latin):
causas rerum talium requirentis dat in¬
tellegi illos haec agere sp̃s quorũ genus
superius sub aliorũ opinatione descripsit
non ut ipseposuit natura sed uitio fallaces
qui simulant deos & animas de functorũ
Demones autẽ non utait ipsesimulant
qui plane sunt & quod ei uid &ur herbis
& lapidibus & animantibus & soniscertis
quibusdam acuocibus & figurationibus
atq figmentis quibusdã &iam obser¬
uatis inceli conuersione motibus siderũ
fabricari in terra ab hominibus potestates
idon eas uariis effectibus exequendis
totum hoc ad eosdem ipsos demones ꝑtin&
ludificatores animarum sibim& subdi¬
tarum & uoluptaria sibi ludibriade ho¬
minum erroribus exhibentes autergo
reuera dubitans & in quirens ista porphr¬
rius ea tam̃ cõme morat quibus conuincantur
&redarguantur nec adeas potestates
quae nobis adbeatamuĩam capessendã
fauent sed ad deceptores dȩ mones per¬
tinere monstrantur autut meliora

Expanded text:
causas rerum talium requirentis dat incausas rerum talium requirentis dat intellegi illos haec agere spiritus, quorum genus superius sub aliorum opinatione descripsit, non, ut ipse posuit, natura, sed uitio fallaces, qui simulant deos et animas defunctorum, daemones autem non, ut ait ipse. simulant, sed plane sunt. Et quod ei uidetur herbis et lapidibus et animantibus et sonis certis quibusdam ac uocibus et figurationibus adque figmentis, quibusdam etiam obseruatis in caeli conuersione motibus siderum fabricari in terra ab hominibus potestates idoneas uariis effectibus exsequendis, totum hoc ad eosdem ipsos daemones pertinet ludificatores animarum sibimet subditarum et uoluptaria sibi ludibria de hominum erroribus exhibentes. Aut ergo re uera dubitans et inquirens ista Porphyrius ea tamen commemorat, quibus conuincantur et redarguantur, nec ad eas potestates, quae nobis ad beatam uitam capessendam fauent, sed ad deceptores daemones pertinere monstrentur; aut, ut meliora
Abbreviated transcription (Latin):
minas eosq territat: falso ut eis extor¬
Nã & caclum seconlidere comminatur &
c&era similia homini in possibilia ut illi
dutamquam insipientissimi pueri falsis
&ridiculis comminationibus territiqđ
imperatur efficiant. Dicit &iã scripsisse
caerimonẽ quendã talium sacrorum
uel potius sacrilegiorum peritũ eaquae
apud aegr̃ptios sunt celebrata rumorib
uel dei side uel deo siride marito eius
maximamuim habere cogendideos ut
faciant imperata quando ille qui carmi¬
nibus cogit ea se prodere ueleuertere
cõminatur ubi se&iam osiridis mebra
dissipaturum terribiliterdicit si facere
iussa neglexerint. hȩcatq huius modi
uesana & in sanahominẽ dus minari
nec quibus lib& sed ipsis celestibus & si¬
derea luce fulgentibus nec sineeffectu
sed uiolenta potestate cogentem atq
his terroribus ad facienda uoluerit ꝑ¬
ducentem meritoporphrrius ammi¬
ratur. immo uero subspecie mirantis &

Expanded text:
minas eosque territat falso, ut eis extorminas eosque territat falso, ut eis extorNam et caelum se conlidere comminatur et cetera similia homini inpossibilia, ut illi di tamquam insipientissimi pueri falsis et ridiculis comminationibus territi quod imperatur efficiant. Dicit etiam scripsisse Chaeremonem quendam, talium sacrorum uel potius sacrilegiorum peritum, ea, quae aput Aegyptios sunt celebrata rumoribus uel de Iside uel de Osiri marito eius, maximam uim habere cogendi deos, ut faciant imperata, quando ille, qui carminibus cogit, ea se prodere uel euertere comminatur, ubi se etiam Osiridis membra dissipaturum terribiliter dicit, si facere iussa neglexerint. Haec adque huius modi uana et insana hominem dis minari, nec quibuslibet, sed ipsis caelestibus et siderea luce fulgentibus, nec sine effectu, sed uiolenta potestate cogentem adque his terroribus ad facienda quae uoluerit perducentem, merito Porphyrius admiratur; immo uero sub specie mirantis et
Abbreviated transcription (Latin):
talium sacrorũ p̃cdarissimũ antistitem
& alios talium operũ tãquã diuinorum
& addeos colendos pertinentium ammi
ratores uerecundatur offendere. sequit᷑
tamen & eauelut in quirendo commemo¬
rat quae sobrie conserata tribui non poss
nisi malignis & fallacibus potestatibus
quȩritenim curtam quã melioribus
inuocatis quasi peloribus imper&ur
ut iniusta p̃cepta hominis exequantur
cur ad trectatum reueneria non exau¬
diant in p̃cantẽ cũ ipsiad incestos quosq
concubitus quos lib& ducere non mo¬
rentur. curanimantib suos antistites
oportere abstinere denuntient neuapo¬
ribus profecto corporeis polluantur
ipsi uero & aliis uaporibus inliciantur
& nidoribus hostiarũ cũq acadaueris
contactu prohibeatur inspectos plerũq
illa cada ueribus celebrentur. quid sit
qđ non dȩ moni uelalicui animȩ defuncti
sed ipsi soli autlune dutcuicũq celestiũ
homo uitio cuilib& obnoxius intendit

Expanded text:
talium sacrorum praeclarissimum antistitem talium sacrorum praeclarissimum antistitem et alios talium operum tamquam diuinorum et ad deos ratores verecundatur offendere. 2. Sequitur tamen, et ea velut inquirendo commemorat, quae sobrie considerata tribui non possunt nisi malignis et fallacibus potestatibus. Quaerit enim cur tanquam meliinuocatis quasi peioribus imperetur, ut iniusta praecepta hominis exsequantur; quur adtrectatum re Veneria non exaudiant inprecantem, cum ipsi ad incestos quosque concubitus quoslibet ducere non morentur; quur animantibus suos antistites oportere abstinere denuntient, ne uaporibus profecto corporeis polluantur, ipsi uero et aliis uaporibus inliciantur et nidoribus hostiarum, cumque a cadaueris contactu prohibeatur inspector, plerumque illa cadaueribus celebrentur; quid sit, quod non daemoni uel alicui animae defuncti, sed ipsi soli et lunae aut cuicumque caelestium homo uitio cuilibet obnoxius intendit
Abbreviated transcription (Latin):
genus cui ex audiresit propriũ natura
fallax omni formȩ multimodũ simu¬
lans deos & demones & animas de func¬
torum & hocesse qđefficiat hȩ comnia
quae uidentur bonaesse uel praua.
C&erum circaea quȩ uerabona sunt.
nihilopitulari. Immouero ista nec nosso
sed dõmale conciliare & insimulare
ad quẽ impedire nonnũ quã uirtutis
sedulos sectatores & plenũ esse temeri¬
tatis & fastus gaudere nidoribus
adulationibus capi& c&era quaede hoc
genere fallacium malignorũq spirituũ
qui extrinsetus in animam ueniunt
humanosq sensus sopitos uigilante sue
deludunt non tã quã sibi persuasa
confirmat sed tã tenuiter suspicatur
aut dubitat ut haecalios asseratopinari:
difficilequippe fuit tanto philosopho
cunctã diabolicam soci&atẽ uel nosse
uel fidenter arguere quã quȩ lib&
aniculax pĩana neccunctatur esse
& liberrime d&estatur. nisi forte iste
& ipsum ad quẽ scribit anubontẽ tã quã

Expanded text:
genus, cui exaudire sit proprium, natura genus, cui exaudire sit proprium, natura fallax, omniforme, multimodum, simulans deos et daemones et animas defunctorum, et hoc esse quod efficiat haec omnia quae uidentur bona esse uel praua; ceterum circa ea, quae uere bona sunt, nihil opitulari, immo uero ista nec nosse, sed et male conciliare et insimulare adque inpedire nonnumquam uirtutis sedulos sectatores, et plenum esse temeritatis et fastus, gaudere nidoribus, adulationibus capi, et cetera, quae de hoc genere fallacium malignorumque spirituum, qui extrinsecus in animam ueniunt humanosque sensus sopitos uigilantesue deludunt, non tamquam sibi persuasa confirmat, sed tam tenuiter suspicatur aut dubitat, ut haec alios adserat opinari. Difficile quippe fuit tanto philosopho cunctam diabolicam societatem uel nosse uel fidenter arguere, quam quaelibet anicula Christiana nec cunctatur esse, et liberrime detestatur. Nisi forte iste et ipsum, ad quem scribit, Anebontem tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
& ineptias quibus meritomouer& ur
omnibus dae monibus dare. Quosdã
nãq benignos dȩ mones more appellat
aliorũ cũ om̃s generaliter in pudentes
esse fateatur. Mliratur autẽ qđ non
solum dii alliciantur uictimis sed &iã
compellanturatq cogantur facere
qđ homines uolunt & sicorporea in¬
corporalitate du adȩmonibus distin¬
guntur quomodo deos esso existiman¬
dum sit solem & lunam & iuisibilia
c&era incȩlo quae corporaesse nondu¬
bitat : & sidisunt quomodo alii
benefici alii maleficies sedicantur.
& quomodo incorporalibus cũ sint
corporei conlungantur : quaerit
&iam uelut dubitans utrum indiui¬
nantibus & quaed ã mira facientibus animȩ
sint passiones analiqui sp̃s extrinsecus
ueniant perquos haec ualeant & potius
uenire extrinsecus conicit eo quod lapi¬
dibus & herbis exhibitis & alligent
quosdam &aperiant clausa hostia uel
aliquid eius modi mirabiliter operent᷑
undedicit aliosopinari esse quoddam

Expanded text:
et ineptias, quibus merito mouetur, et ineptias, quibus merito mouetur, omnibus daemonibus dare. Quosdam namque benignos daemones more appellat aliorum, cum omnes generaliter inprudentes esse fateatur. Miratur autem quod non solum di adliciantur uictimis, sed etiam conpellantur adque cogantur facere quod homines uolunt; et si corpore et incorporalitate di a daemonibus distinguuntur, quo modo deos esse existimandum sit solem et lunam et uisibilia cetera in caelo, quae corpora esse non dubitat; et si di sunt. quo modo alii benefici, alii malefici esse dicantur; et quo modo incorporalibus, cum sint corporei, coniungantur. Quaerit etiam ueluti dubitans, utrum in diuinantibus et quaedam mira facientibus animae sint passiones an aliqui spiritus extrinsecus ueniant, per quos haec ualeant; et potius uenire extrinsecus conicit, eo quod lapidibus et herbis adhibitis et adligent quosdam, et aperiant clausa ostia, uel aliquid eius modi mirabiliter operentur. Unde dicit alios opinari esse quoddam
Abbreviated transcription (Latin):
taris audiendi doctrina. qđ enĩ quihas
sordidas purgationis sacrilegis ritibus
operantur quasdam mirabilit̃ pulchras
sicutiste cõmemorat uel angelorũ ia¬
gines uel deorũ tãquam purgato spũ
uident si tamen ueltale aliquid uident :
illud qͣuod a postolus dicit qm̃ satanas
trans figurat se uelut angelũ lucis.
eius illas enĩ phantas mata quaemi seras
animas multorũ falsorũq deorũ falla¬
cibus sacriscupiens in r&ire & a uero
tere sicut deproteo dictum est formasse
uertit in om̃s hostiliter insequens
fallaciter subueniens ut robiq nocens
Velius sapuitiste porphrriuscum ad
anubontem scripsit aegrptium. ubi
consulenti similis & quaerenti & prodit
artes sacrilegas & euertit. Et ibi quidẽ
oms dȩ mones reprobat quos dicit ad in¬
prudentiam traherehumidum uaporẽ
&ideo in ahere sed inaere ẽẽ subluna
at que in ipso lunȩglobo Uerũ tamen
non aud & om̃s fallacias & malitias

Expanded text:
taris audienda doctrina. Quod enim qui has taris audienda doctrina. Quod enim qui has sordidas purgationes sacrilegis ritibus operantur quasdam mirabiliter pulchras, sicut iste commemorat, uel angelorum imagines uel deorum tamquam purgato spiritu uident si tamen uel tale aliquid uident, illud est, quod apostolus dicit: Quoniam satanas transfigurat se uelut angelum lucis. Eius enim sunt illa phantasmata, qui miseras animas multorum falsorumque deorum fallacibus sacris cupiens inretire et a uero tere, sicut de Proteo dictum est, formas se uertit in omnes, hostiliter insequens, fallaciter subueniens, utrobique nocensMelius sapuit iste Porphyrius, cum ad Anebontem scribit Aegyptium, ubi consulenti similis et quaerenti et prodit artes sacrilegas et euertit. Et ibi quidem omnes daemones reprobat, quos dicit ob inprudentiam trahere humidum uaporem et ideo non in aethere, sed in aere esse sub luna adque in ipso lunae globo; uerum tamen non audet omnes fallacias et malitias