comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rit iherłm. Et parum est memunisse. Nam &
hostes meminerunt eius: uolentes eam euerte¬
re. Que est ista ciuitas: Dicunt. Qui sunt
xp̃iani: Et quales sunt xp̃iani: Osi non es¬
sent xp̃iani. Uioit iam captua turba captiua¬
tores suos. et tamen murmurant et seuiunt:
et uolunt interficere apud se ꝑegrinantem
scãm ciuitatem : sicut uoluit ipsum popłin
interficere pharao. quando masculos occide¬
bat natos. et feminas relinquebat. Uirtutes
p̃focabat: concupiscentiam nutriebat. Parum
est ergo meminisse: uide quomodo memine¬
ris. Quedam enim cum odio meminmus:
quedam cum amore. Cum ergo dixisset si
nisi tui meminero: addidit statum. Si non
preposuero iherłm: in principio iocundita¬
tis mee. Ibi est enim summa iocunditas ubi
dõ frumur : ubi de fraternitate coherente
et ciuica societate securi sumus. Nullus ibi nos¬
illecebram ꝑcellere poterit. Hichil ibi delec¬
tabit nisi bonum. Morietur ibi om̃is necessi¬

Expanded text:
rit Jerusalem. Et parum est meminisse; nam et rit Jerusalem. Et parum est meminisse; nam et hostes meminerunt ejus, volentes eam evertere. Quae est civitas ista, dicunt? qui sunt Christiani? et quales sunt Christiani? O si non essent Christiani! Vicit jam captiva turba captivatores suos, et tamen murmurant, et saeviunt, et volunt interficere apud se peregrinantem sanctam civitatem: sicut voluit ipsum populum interficere Pharao, quando masculos occidebat natos, et feminas relinquebat; virtutes praefocabat, concupiscentias nutriebat. Parum ergo est meminisse: vide quomodo memineris. Quaedam enim cum odio meminimus, quaedam cum amore. Cum ergo dixisset, «Sbus meis, nisi tui meminero;» addidit statim, «Si non praeposuero Jerusalem in principio jucunditatis meae.» Ibi est enim summa jucunditas, ubi Deo perfruimur, ubi de fraternitate cohaerente et civica societate securi sumus. Nullus ibi tenillecebram percellere poterit, nihil ibi delectabit nisi bonum. Morietur ibi omnis necessi
Abbreviated transcription (Latin):
rłm. ne obliuiscat᷑ te dex t̾a tua: ecce illi qͥ locuti st̃ ua¬
nitatem. beatum dixerunt popłm cui hec st̃:
dic michi tu canticum syon. Beatus inquit
popłs: cuius est dñs ds̃ ipsius. Interrogate
corda ur̃a fr̃s. si desideratis bona dĩ:si desi¬
deratis ouutatem illam iherłm: si concupis¬
citis uitam ȩternam. Omis ista terrena felici¬
tas sinistra uobis sit: illa sit dextera quam
semꝑ habebitis. Et si habueritis siistram:
nolite de sinistra presumere. Nonne corripis
eum: qui de sunstra uoluerit manducare : Si
mense tuȩ inuiriam putas fieri manducante
conuiua de suustra: quomodo non fit inuiria
mense dei si quod deatrum est suustrum fece¬
ris: et quod sunstrum est dexxtrum feceris: Quid
inquit nisi tui meminero. Ut quid enim loqui¬
tur: Ut quid sonat : qui canticum syon non
sonat: Ipsa est lingua nr̃a: canticum iherłm.
Canticum dilectionis huus scłi. lingua aliena.
ligua barbara est: quam in captiuitate didi¬
cimus. Ergo mutus erit deo: qui oblitus fue¬

Expanded text:
scatur te dextera tua; ecce illi qui locuti sunt vanitatem, beatum dixerunt populum cui haec sunt: dic mihi tu canticum Sion. «Beatus,» inquit, «populus cujus Dominus Deus ipsius» . Interrogate corda vestra, fratres, si desideratis bona Dei, si desideratis civitatem illam Jerusalem, si concupiscitis vitam aeternam. Omnis ista terrena felicitas sinistra vobis sit; illa sit dextera quam semper habebitis: et si habueritis sinistram, nolite de sinistra praesumere. Nonne corripis eum qui de sinistra voluerit manducare? Si mensae tuae injuriam putas fieri manducante conviva de sinistra; quomodo non fit injuria mensae Dei, si quod dextrum est, sinistrum feceris, et quod sinistrum est, dextrum feceris? Quid inquit, nisi tui meminero. Utquid enim loquitur, utquid sonat, qui cantica Sion non sonat? Ipsa est lingua nostra, canticum Jerusalem. Canticum dilectionis saeculi hujus, lingua aliena, lingua barbara est, quam in captivitate didicimus. Ergo mutus erit Deo, qui oblitus fue
Abbreviated transcription (Latin):
deatera eorum dextera iniquitatis. Non gͦ
eos arguo quia filii eoꝵ uelut nouellȩ cons¬
tabilitȩ a uiuentute sua: nec quia filiȩ eoꝵ
ornate sicut similitudo templi: nec quia ce¬
tera habundantia. et pax terrena aderat eis.
S quare arguo: Beatum dixerunt popłm
cui hec sunt. O loquentes homines uanitatẽ:
beatum diaerunt popłm cui hec sunt. Per¬
diderunt ueram deateram. maligni. ꝑuer¬
si. beneficia dei: uniuersi se uestierunt.
Omaligni: o uaniloqui: o filii alieni. Beatum
diccerunt popłm cui hec sunt. Quod ad
B eatum dixerunt popłm cui hec sunt. Quid
sinstram erat: ad dexteram posuerunt.
menbra xp̃i: Quid uos non filii alieni.
s dei: Qm̃ uamiloqui filii alieni. Beatum
dixerunt popłm cui hec sunt. Uos quid di¬
citis: Beatus popłs cuius dñs ds̃ ipsius.
Apud quos esuriuit. et dederunt ei mandu¬
care: sitiuit. potum dederunt: hospes fuit.
susceꝑunt: nudus fuit. uestierunt. hoc totũ
de sinstra abstulerunt: et ad dextera oꝑa

Expanded text:
dextera eorum dextera iniquitatis.» Non ergo eos arguo; quia filii eorum velut novellae constabilitae a juventute sua, nec quia filiae eorum ornatae sicut similitudo templi, nec quia caetera abundantia et pax terrena aderat eis: sed quare arguo? «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.» O loquentes homines vanitatem! «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.» Perdiderunt veram dexteram; maligni, perversi, beneficia Dei inverse vestierunt. O maligni, o vaniloqui, o filii alieni! «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.» Quod adBeatum dixerunt populum cui haec sunt.» Quod ad sinistram erat, ad dexteram posuerunt: membra Christi? quid vos, non filii alieni, sed Dei? Quoniam vaniloqui filii alieni «beatum dixerunt populum cui haec sunt:» vos, quid dicitis? «Beatus populus cujus Dominus Deus ipsius.» apud quos esurivit, et dederunt ei manducare; sitivit, potumi dederunt; hospes fuit, susceperunt; nudus fuit, vestierunt . Hoc totum de sinistra abstulerunt, et ad dexterae opera
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissionem habens uitę presentis et future.
Qud inpresenti s Sinistra sub capite. Quid in
futuro: dex tera eius complectetur me. Tem¬
pori necessaria queritis: querite primum
regnum dĩ. id est deateram : et hec omnia
apponentur uobis. Habebitis hic inquit et
diuitias et głam: et in futuro scło uitam eter¬
nam. Et sinistra continebo infirmitatem ur̃am:
et dextera coronabo ꝑfectionem ur̃am. An
forte apłi relinquentes omnia sua. aut pauꝑi¬
bus quod habebant distribuentes: sine diuiciis
in hoc scło remanserunt: Et ubi est illa ꝓ¬
missio sinistre: accipiont in hoc scło septies
tantum: Multiplicationem ꝓmisit. Et reuera
quid desit homini dĩ: Si quis forte infide.¬
lis est. unam domum. aut paucas habet: fide¬
lis hominis totus mundus diuitiarum est.
Uides sinistram eius plenam sub capite: accipi¬
et in hoc scło septies tantum. Uide dexterã

Expanded text:
«Promissionem habens vitae praesentis et futurae» «Promissionem habens vitae praesentis et futurae» Quid in praesenti? «Sinistra sub capite.» Quid in futuro? «Dextera ejus complectetur me.» Tempori necessaria quaeritis? «Quaerite primum regnum Dei,» id est, dexteram; «et haec omnia apponentur vobis» . Habebitis hic, inquit, et divitias et gloriam, et in futuro saeculo vitam aeternam: et sinistra continebo infirmitatem vestram, et dextera coronabo perfectionem vestram. An forte Apostoli relinquentes omnia sua, aut pauperibus quod habebant distribuentes, sine divitiis in hoc saeculo remanserunt? Et ubi est illa promissio sinistrae: «Accipiet in hoc saeculo septies tantum»? Multiplicationem promisit. Et revera, quid desit homini Dei? Si quis forte infidelis est, unam domum aut paucas habet: «Fidelis hominis totus mundus divitiarum est» . Vide sinistram ejus plenam sub capite: «Accipiet in hoc saeculo septies tantum.» Vide dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
D iucie si fluant ne apponatis cor: si enuim diui¬
tis fluentib cor apposueritis. quod sinistrum
est dextrum facietis. Corrigite uos: agnoscite
sapientiam amplectentem uos. cui dictum est
sinstra eius sub capite meo. et dextera eius com¬
plectetur me: uidete amatoria scã cantica.⁊
iudete cantica canticoꝵ. nuptiarum cęlestium
ap̃i et eccłiȩ. Quid dicit sponsa de sponso:
Sinistra eius sub capite meo: et deatera eius am¬
plectetur me. Sinistra sub capite: deatera suꝑ
capiit. amplectentes enim desuꝑ brachium
suꝑ caput : sinistra aut̃ subter caput. Sinistra
inquit eiis sub capite meo. Non enum me
deseret et in temporib necessariis: s tamen
ipsa sinistra sub capite erit. Non capiti prepo¬
netur. s erit sub capite. ut dextera illius com¬
plectatur me: pollicens uitam ȩternam. Ita
onim sinistra sub capite: si dextera suꝑ capud
amplectetur. Quod ad timotheum scriptum ẽ:

Expanded text:
Divitiae si fluant, ne apponatis cor . Si enim diviDivitiae si fluant, ne apponatis cor . Si enim divitiis fluentibus cor apposueritis, quod sinistrum est, dextrum facietis. Corrigite vos, agnoscite sapientiam amplectentem vos; cui dictum est, «Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me» . Videte amatoria sancta cantica; videte Cantica canticorum, nuptiarum coelestium Christi et Ecclesiae. Quid dicit sponsa de sponso? «Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me.» Sinistra sub capite, dextera super caput. Amplectentis enim desuper brachium super caput, sinistra autem subter caput. «Sinistra,» inquit, «ejus sub capite meo.» Non enim me deseret in temporalibus necessariis: sed tamen ipsa sinistra sub capite erit; non capiti praeponetur, sed erit sub capite; ut dextera ejus complectatur me, pollicens vitam aeternam. Ita enim sinistra sub capite, si dextera super caput; impleturque quod ad Timotheum scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne iacob scs patriarcha fugiens a facie esau
fr̃is sui. in mesopotamiam seriuens ditatus
regressus est. et egit gr̃as dño deo suo. quia in
urga sua transi it fluuium ÷ et regressus est cũ
canta habundantia pecorum. atq filiorum:
Q id dicimus: hon est ista felicitas: Sit licet:
s sinistra. Quid est sinistra: Temporalis. morta¬
ls corporalis. Nolo illam iam difugias: s neq
deateram putes. Non enim isti ideo maligni
ideo uani quia his habundabant: s quia id
quod sinistrum eẽ debuit in deatro ponebat̃.
I deo et dextera eoꝵ: dextera inquitatis. Ideo os
eoꝵ locutum est uanitatem: quia hoc in dex¬
tora posuerunt. quod in simstra habere debue¬
runt. Quid enim in dextera ponere debuerunt:
Dm̃. eternitatem. annos dĩ non deficientes: de
quib dr̃. et anni tui non deficient. Ibi dextera:
ibi eẽ debet desiderium nr̃m. Sinutra utam᷑
ad tempus: dexteram desideremus in eternum.

Expanded text:
Nonne Jacob sanctus patriarcha fugiens a facie Esau Nonne Jacob sanctus patriarcha fugiens a facie Esau fratris sui in Mesopotamiam, serviens ditatus, regressus est, et egit gratias Domino Deo suo, quia in virga sua transiit fluvium, et regressus est cum tanta abundantia pecorum atque filiorum ? Quid dicimus? non est ista felicitas? Sit licet, sed sinistra. Quid est, sinistra. Temporalis, mortalis, corporalis. Nolo illam jam diffugias, sed neque dexteram putes. Non enim isti ideo maligni, ideo vani, quia his abundabant; sed quia id quod sinistrum esse debuit, in dextera ponebant. Ideo «et dextera eorum dextera iniquitatis;» ideo «os eorum locutum est vanitatem:» quia hoc in dextera posuerunt, quod in sinistra habere debuerunt. Quid enim in dextera ponere debuerunt? Deum, aeternitatem, annos Dei non deficientes, de quibus dicitur, «Et anni tui» «non deficient» : ibi dextera, ibi esse debet desiderium nostrum. Sinistra utamur ad tempus, dexteram desideremus in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
uelut nouellȩ constabilitȩ: a uiuentute sua.
Filiȩ eoꝵ compositȩ et ornatȩ: sicut similitudo
templi. Cellaria eorum plena: eruetantia eax
hoc in hoc. Oues eorum fecundę. multiplicã¬
tes in egressib suis. boues eorum crassȩ. Hon
est ruina sepis. nec eaitus: neq clamor in
plateis eorum. Ergo non est ista felicitas:
Interrogo filios regni cęloꝵ: in terrogo proge¬
mem resurrectionis in gternum: in terrogo
corpus xp̃i. menbra xp̃i. templum dei : ergo
non est ista felicitas. habere filios incolumes.
filias ornatas. plena cellaria. habundantia
pecora. nullam ruinam non dico parietis
s nec sopis. nullum tumultum. et clamorẽ
in plateis: s quietam pacem. habundantiam.
copiam rerum. in domib. in cutatibus:
Ergo non est ista felicitas: Aut debent eam
iusti diffugere : Aut non inuenis sic domũ
iusti habontem : reb his omnib plonam:
Ista felicitate non erat domus habrahe habũ¬
dans: auro argento. familia. filiis. peccorib

Expanded text:
ovellae constabilitae in juventute sua. Filiae eorum compositae et ornatae velut similitudo templi. Cellaria eorum plena, eructantia ex hoc in hoc. Oves eorum fecundae, multiplicantes in exitibus suis; boves eorum crassae. Non est ruina sepis, nec exitus, neque clamor in plateis eorum.» Ergo non est ista felicitas? Interrogo filios regni coelorum, interrogo progeniem resurrectionis in aeternum, interrogo corpus Christi, membra Christi, templum Dei: Ergo non est ista felicitas, habere filios incolumes, filias ornatas, plena cellaria, abundantia pecora, nullam ruinam, non dico parietis, sed nec sepis; nullum tumultum et clamorem in plateis, sed quietem, pacem, abundantiam, copiam rerum in domibus, in civitatibus? Ergo non est ista felicitas? aut debent eam justi defugere? aut non invenis et domum justi abundantem rebus his omnibus, plenam ista felicitate? Non erat domus Abrahae abundans auro, argento, filiis, familia, pecoribus ?
Abbreviated transcription (Latin):
ipsoꝵ uelut nouellȩ constabilitȩ: in uiuentu¬
te sua. felicitatem ipsorum uult enumerare.
Aitendite filis lucis. filis pacis: atcendite filii
ȩccłiȩ. menbra xp̃i: attendite quos dicat alien¬
genas. quos dicat filios alienos. quos dicat aquas
contradictionis: quos dicat gladium malignũ
Attendite obsecro. quia inter istos ꝑiditammi.
inter horum linguas aduersus carius ur̃ȩ desi¬
deria dimicatis: inter horum linguas positas
in manu diaboli de quib pugnat colluctati¬
onem habetis: non aduersus carnem et sangui¬
nem. s aduersus principes et potestates. et
rectores mundi tenebrarum harum hoc est
inquoꝵ. Attondite: ut discernatis uos. Atten¬
dite ne putetis ueram felicitatem eẽ quam
sibi optant homines: aut infirmi aut maligni
Ecce fr̃s certe filios alienos dixit: certe aquas
multas. certe gladium malignum. Uidete ua¬
nitatem quam locuntur: et cauete ne talia
loquamim. Cauete ne talia loquentes inutemi¬
ni quoꝵ os locutum est uanitatem: et deate¬

Expanded text:
ipsorum velut novellae constabilitae in juventute sua.» Felicitatem ipsorum vult enumerare. Attendite, filii lucis, filii pacis; attendite, filii Ecclesiae, membra Christi; attendite quos dicat alienigenas, quos dicat filios alienos, quos dicat aquas contradictionis, quos dicat gladium malignum. Attendite, obsecro; quia inter istos periclitamini, inter horum linguas adversus carnis vestrae desideria dimicatis: inter horum linguas positas in manu diaboli, de quibus pugnat, colluctationem habetis, «non adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates, et rectores mundi tenebrarum harum» , hoc est, iniquorum. Attendite, ut discernatis vos; attendite, ne putetis veram felicitatem esse, quam sibi optant homines aut infirmi aut maligni. Ecce, fratres, certe filios alienos dixit, certe aquas multas, certe gladium malignum. Videte vanitatem quam loquuntur, et cavete ne talia loquamini, cavete ne talia loquentes imitemini. «Quorum os locutum est vanitatem, et dexte
Abbreviated transcription (Latin):
Quando inuenit seruum uenalem: carius
emit. Tanquam hominem ille te quanti esti¬
met uide : ut possis dicere. Si ds̃ pro nobis.
quis contra nos: Et quanti te estimauit qui
ꝓprio filio non pepercit: s ꝓ nobis om̃ib
tradidit eum: Quomodo non et cum illo oĩa
nobis donauit: Qui hanc annonam dedit
pugnanti: quid seruat uincenti: Ego sum
inquit panis uiuus : qui de cęlo descendi.
hec est annona preliantium de horreis inuecta
dñicis. unde pascuntur angłi: quia panem
angłoꝵ manducauit homo. Post prelia uero
et hanc annonam. quid seruat: Quid dabit
uictorib. nisi quod in alio psalmo dicitur. unã
petii adño hanc requiram. ut inhabitem in
domo dñi ꝑ om̃s dies uite mee: ut contempler¬

Expanded text:
quando invenit servum venalem, carius quando invenit servum venalem, carius emit equum, quam hominem. Ille quanti te aestimet vide, ut possis dicere: «Si Deus pro nobis, quis contra nos?» Et quanti te aestimavit, «qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum? Quomodo non et cum illo omnia nobis donavit» ? Qui hanc annonam dedit pugnanti, quid servat vincenti? «Ego sum,» inquit, «panis vivus, qui de coelo descendi» . Haec est annona praeliantium, de horreis invecta dominicis, unde pascuntur Angeli: quia, «Panem Angelorum manducavit homo» . Post praelia vero et hanc annonam quid servat? quid dabit victoribus, nisi quod in alio psalmo dicitur: «Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae me
Abbreviated transcription (Latin):
nas: quere pacem et sequere eam. disce. dio
Misccłia mea et refugium meum: susceptor m̃s
et erutor iñs. P rotector ms. et susceptor m̃e:
ne cadam. Erutor ne heream: protector ne
feriar. P rotector m̃s: et in ipso sꝑaui. In his
om̃ib. in toto labore meo. in om̃ib preliss
meis. in om̃ib difficultatib meis: in ipso sꝑaui.
Qui subdis popłm meum sub me. Ecce caput
quia innotiusti ei. Quid est homo qm̃ inno¬
tiusti ei: aut filius hominis qm̃ estimas eũ:
Estimas eum: tanti facis tanti pendis. Ordinas:
nosti sub quo ponas: supra quid ponas. Esti¬
matio enim est: quanti precii sit quidq.
Q uanti estimauit hominem: qui pro eo uicit.
sanguinem fudit. Quid est homo qm̃ inno¬
tiuusti ei : Cui quis innotiusti: Quid est filius
dis. tanti eum estimas: preciosum quiddam
esse ostendis. Non enim sic ds̃ estimat homi¬
nem: quomodo homo estimat hominem.

Expanded text:
nas. «Quaere pacem, et sequere eam» . Disce, dic, nas. «Quaere pacem, et sequere eam» . Disce, dic, «Misericordia mea et refugium meum, susceptor meus et erutor meus, protector meus. Susceptor,» ne cadam; «erutor,» ne haeream; «protector,» ne feriar. «Protector meus, et in ipso speravi.» In his omnibus, in toto labore meo, in omnibus praeliis meis, in omnibus difficultatibus meis in ipso speravi. «Qui subdit» «populum meum sub me.» Ecce caput«quoniam innotuisti ei. Quid est homo, quoniam innotuisti ei? aut filius hominis, quoniam aestimas eum?» Aestimas eum, tanti facis, tanti pendis: ordinas, nosti sub quo ponas, supra quid ponas. Aestimatio enim est, quanti pretii sit quidque. Quanti aestimavit hominem, qui pro eo Unici sanguinem fudit? «Quid est homo, quoniam innotuisti ci?» Cui, quis innotuisti Quid est «filius dis, tanti eum aestimas, pretiosum quiddam esse ostendis. Non enim Deus sic aestimat hominem, quomodo homo aestimat hominem:
Abbreviated transcription (Latin):
docebo uos. In prelio estis. in contentione con¬
fugitis: et tamen quandam requiem deside.¬
ratis. Quis est homo qui uult uitam: et dilig̃
uidere dies bonos: Quis est qui non dicat ego:
Ibi uita ibi dies boni. ubi nichił concupiscit¬
caro aduersus sp̃m: ubi non dicitur pugna
s gaude. S quis est qui os dies uelit : Omis
homo certe dicit ego. Audi quid sequitur Ui¬
deo quia laboras: uideo quia in pugna. in pe¬
riculo diuersaris. Audi quid sequitur: doceat
manus ad prelium: digitos in bellum. Contine
linguam tuam a malo: et labia tua ne loquã¬
tur dolum. Declina a malo: et fac bonum. Quo¬
modo enim poteris facere bonum: nisi dedi¬
naueris a malo: Quid quero ut uestias: qͣndo
adhuc expolias: Quid quero ut dones: qͣndo
adhuc rapis: dedina a malo: et fac bonum.¬
ua mercede Non sub te ploret primo pauper:
ut gaudeat de te pauꝑ. dechina a malo: et
fac bonum. Qua mercede: Nam modo pug¬

Expanded text:
docebo vos.» In praelio estis, in contentione condocebo vos.» In praelio estis, in contentione confligitis; et tamen quamdam requiem desideratis. «Quis est homo qui vult vitam, et diligit videre dies bonos?» Quis est qui non dicat: Ego? Ibi vita, ibi dies boni, ubi nihil concupiscit adversus spiritum: ubi non dicitur, Pugna; sed Gaude. Sed quis est qui hos dies velit? Omnis homo certe dicit: Ego. Audi quid sequitur. Video quia laboras, video quia in pugna, in periculo diversaris: audi quid sequitur; docet manus in praelium, digitos in bellum. «Contine linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum; declina a malo, et fac bonum.» Quomodo enim poteris facere bonum, nisi declinaveris a malo? Quid quaero ut vestias, quando adhuc exspolias? quid quaero ut dones, quando adhuc rapis? «Declina a malo, et fac bonum.» Non sub te ploret primo pauper, ut gaudeat de te pauper. «Declina a malo, et fac bonum.» Qua mercede? Nam modo pug
Abbreviated transcription (Latin):
in mensuram eiusdem generis est: s adhoc eadẽ
mensura ignosce et ignosco. Est apud te mensu¬
ra ueniȩ dandȩ: inuenies apud me mensuram
uemiȩ accipiende. Est apud te mensura tri¬
buendi quod habes: inuenies apud me men
mis. Multum laborat preliator: hic tenes con¬
cupiscentem sp̃m aduersus carnem. Tene quod
tenes. Tunc erit plene quod uis cum absorta
fuerit mors in uictoria: quando resuscitatũ
mortale hoc corpus transferetur inhabitudinem
angłicam: et in cȩlestem subuolabit qualitatem
Mortu inquit in ap̃o resurgent primi. deinde
et nos uiuentes qui reliqui sumus. in aduentu
absorbebitur mors in uictoriam. Ibi dicetur.
U bi est mors contentio tua: Ubi est mors aculeus
tuus: Non enim relinquetur nec in animo nec
incorpore quod rebellet aduersus amorem di:
plena uictoria. plena pax. de hac nobis prelian¬
tib dr̃: uenite fili audite me. timorem dñi

Expanded text:
 mensura ejusdem generis est; sed ad hoc eadem  mensura ejusdem generis est; sed ad hoc eadem mensura, Ignosce, et ignosco. Est apud te mensura veniae dandae; invenies apud me mensuram veniae accipiendae: est apud te mensura tribuendi quod habes; invenies apud me mensrutor meus.» Multum laborat praeliator hic, tenens concupiscentem adversus spiritum carnem. Tene quod tenes. Tunc erit plene quod vis, cum absorpta fuerit mors in victoriam; quando resuscitatum mortale hoc corpus transfertur in habitudinem angelicam, et in coelestem subvolat qualitatem. «Mortui,» inquit, «in Christo, resurgent primi: deinde et nos viventes qui reliqui sumus, in adventu absorbebitur mors in victoriam: ibi dicetur, «Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus» ? Non enim relinquetur, nec in animo, nec in corpore, quod rebellet adversus amorem Dei. Plena victoria plena pax. De hac nobis praeliantibus dicitur: «Venite, filii, audite me; timorem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
habemus etiam ut misericordes simus Iudioiũ
dicere. Attendite primo sententiam istam de
sc̃a scriptura deꝓmptam: quam modo comine¬
moraui. ludicium enim sine miscdia: illi qui
non fecit miscđiam. Sine miscđia udicabitur
qui miscdiam non fecit antequam uidicaret᷑.
Qiuid deinde: Quid sequitur: Suꝑexaltat aut̃
inuentum fuerit opus miscđie. Et si habuerit
aliquid forte in udicio quo pumatur: tanꝗ
unda miscđie peccati ignis extinguitur. Suꝑ¬
exaltat enim miscđia uidicio. Quid aut̃: Cum
talib subuenit. et cum tales liberat. et oum
talib ignosoit: inuistus est ds: Absit. Et ibi
uistus est. Non em̃ tollit miscdia iusticiam: nec
iusticia miscdiam. Uide enim si non iustus ẽ.
almutte et dimicto. da et do. U ide si no uitise
In qua mensura mensi fueritis: in ea remetietur
uobis. Adhoc enim inquit mensura: non enim¬

Expanded text:
habemus etiam ut misericordes simus. «Judiciuhabemus etiam ut misericordes simus. «Judiciudicere. Attendite primo istam sententiam de sancta Scriptura depromptam, quam modo commemoravi: «Judicium enim sine misericordia illi qui non fecit misericordiam.» Sine misericordia judicabitur qui misericordiam non fecit antequam judicaretur. Quid deinde? quid sequitur? «Superexaltat auinventum fuerit opus misericordiae, etsi habuerit aliquid forte in judicio quo puniatur, tanquam unda misericordiae peccati ignis exstinguitur. «Superexaltat» enim «misericordia judicio.» Quid autem? et cum talibus subvenit, et cum tales liberat, et cum talibus ignoscit, injustus est Deus? Absit. Et ibi justus est: non ei tollit misericordia justitiam, nec justitia misericordiam. Vide enim si non justus est: Dimitte, et dimitto; da, et do. Vide si non justus est: «In qua mensura mensi fueritis, in ea» «remetietur vobis» . Ad hoc enim, «In qua mensura:» non enim
Abbreviated transcription (Latin):
humana fragilitas. Sequatur in confessione opꝰ
tatis: omnia delentur cum ex uero corde et plena
sidutia dicamus illi qui uidet. dimitte nob sic̃ onos
dimittimꝰ. dic toto cord̾. dic tota fiducia. dio securꝰ dimute
nob̵̾sic̃ i nos dimittimꝰ: aut noli dimitt̾e si ũ dimittimꝰ. qd a
siñ dixeris noli dimitt̾e si ñ dimittunꝰ: ꝓrs ñ dunittit siuñ
dmuttimꝰ Neq em̃ u tusis ĩpunitꝰ peccator: erit ille m̃dar ꝓmuso¬
U is inquit ut dimittam: dimitte. Et aliud opus
miscđie. Uis ut dem: da. Uno loco positum est
in euangłio: dimittite et dimittetur uobis. date
et dabitur uobis. Aliquid inquit et contra te
teneo: aliquid et tu contra alterum tenes. dimit¬
te: et dimitto. Aliquid petis a me: aliquid alter
mus nisi haritatem haberemus: Raritas aut̃ no
cet manus meas in prelium. digitos meos ad
bellum. Ili recte dicimus miscđia mea: a quo

Expanded text:
humana fragilitas, sequatur in confessione opushumana fragilitas, sequatur in confessione opusae et pietatis. Omnia delentur, cum ex vero corde et plena fiducia dicimus illi qui videt: «Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus» . Dic toto corde, dic tota fiducia, dic securus, «Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus;» aut noli dimittere, si non dimittimus. Quod etsi non dixeris, Noli dimittere, si non dimittimus; prorsus non dimittit, si non dimittimus. Neque enim ut tu sis impunitus peccator, erit ille mendax promissor. Vis, inquit, ut dimittam? Dimitte. Est aliud opus misericordiae: Vis ut dem? Da. Uno loco positum est in Evangelio, «Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis» . Aliquid, inquit, contra te teneo, aliquid et tu contra alterum tenes; dimitte, et dimitto. Aliquid petis a me, aliquid petit mus, nisi charitatem haberemus; charitas autem nobcet manus nostras in praelium, et digitos nostros ad bellum; illi recte dicimus, «Misericordia mea,» a quo
Abbreviated transcription (Latin):
torqueris a seruo. Nunquid si non prius tu dõ.
ut deinde tibi caro. poteris dicere hec uer¬
ba. benedictus dñs ds̃ m̃s qui docet manus
meas in prelium: et digitos meos a bellum:
P reliari uis in doctus: dampnaberis uictus. Pri¬
mo ergo te subdas dõ: deinde illo docente
et adiuuante prelieris et dicas: qui docet ma
ris : dic que secuntur in prebando ꝑiculo
constitutus. Miscdia mea. Non uncar: miscdia¬
chi ut ipse sim misericors: De nulla enim re
sic uincitur inimicus : quam cum miseri cordes
sumus. Omnino parat calumpnias ad udiciũ.
et non potest falsa obicere. quia non est apd̾
quem. Si onim apud hominem udicem no.¬
biscum ageret: posset eum fallere mentien¬
do. et nos grauare criminib falfis. Quia uero
apud talem iudicem causa nr̃a cum illo est
qui falli non potest: ideo ambit ut ad pecca¬
tum seducat. ut habeat uera que obiciat. St
ubi: forte aliquib eius fraudib : succumbit

Expanded text:
torqueris a servo. Numquid si non prius tu Deo, torqueris a servo. Numquid si non prius tu Deo, ut deinde tibi caro, poteris dicere haec verba, «Benedictus Dominus Deus meus, qui docet manus meas in praelium, et digitos meos ad bellum?» Praeliari vis indoctus, damnaberis victus. Primo ergo te subdas Deo; deinde illo docente te et adjuvante praelieris, et dicas, «Qui docet maris, dic quae sequuntur, in praeliandi periculo constitutus. «Misericordia mea.» Non vincahi ut et ipse sim misericors? De nulla enim re sic vincitur inimicus, quam cum misericordes sumus. Omnino parat calumnias ad judicium, et non potest falsa objicere, quia non est apud quem. Si enim apud hominem judicem nobiscum ageret, posset eum mentiendo fallere, et nos gravare criminationibus falsis: quia vero apud talem judicem causa nostra cum illo est, qui falli non potest; ideo ambit ut ad peccatum seducat, ut habeat vera quae objiciat. Et ubi forte aliquibus ejus fraudibus succumbit
Abbreviated transcription (Latin):
euis in uobis. Ibi iam nec quod pugnet erit:
nec quod titillet. Tocum cadit in pace. Non em̃
contraria natura contra aliam naturam pug¬
nat: s tanquam in domo maritus et uxor
si aduersus se dissentiant. molestus et ꝑioulo¬
sus labor: si maritus uincatur et uaxor dñet᷑.
paa ꝑuersa: si aũt uxor marito dominanti
subiciatur. pax recta: non tamen aliud ex
alia natura: quia ex homine facta mulier
uro. caro tua coniux tua. famula tua. Quod¬
libet deputa: opus est ut subicias. Et si pug¬
nas : ut ꝓsit pugnas. Hoc enim expedit infe¬
rius subici suꝑiori: ut et ille qui sibi subici
uult quod est inferius. subiciatur suꝑiori se.
Agnosce ordinem: quere pacem. Tu dõ: tibi caro.
Quid iustius: Quid pulchrius: Tu maiori: tibi
minor. Serui tu ei qui fecit te: ut tibi serui¬
at quod factum est ꝓpterte. Non enim huno
ordinem nouimus neq hunc ordinem com¬
tu deo. Si aut̃ contempnis tu dõ: nunquam
effioies ut tibi caro. Qui non obtemꝑas dño:

Expanded text:
ejus in vobis» . Ibi jam nec quod pugnet erit, nec quod titillet; totum cedet in pace. Non enim contraria natura contra aliam naturam pugnat, sed tanquam in domo maritus et uxor. Si adversus se dissentiant, molestus et periculosus labor; si maritus vincatur et uxor dominetur, pax perversa: si autem uxor marito dominanti subjiciatur, pax recta; non tamen aliud ex alia natura, quia ex homine facta mulier viro. Caro tua, conjux tua, famula tua: quodlibet deputa, opus est ut subjicias; et si pugnas, ut prosit pugna. Hoc enim expedit, inferius subjici superiori; ut et ille qui sibi subjici vult quod est inferius se, subjiciatur superiori se. Agnosce ordinem, quaere pacem. Tu Deo, tibi caro. Quid justius? quid pulchrius? Tu majori, minor tibi: servi tu ei qui fecit te, ut tibi serviat quod factum est propter te. Non enim hunc ordinem novimus, neque hunc ordinem comtibi caro. Si autem contemnis Tu Deo, nunquam efficies ut Tibi caro. Qui non obtemperas Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum suꝑius dixit aquas multas. Erue me
de aquis multis. Quas dixi aquas multas:
ipsum dico gladium malignum. deniq de
aquis multis oum dixisset: secutus est. de
manu filiorum alienorum. quorum os locutũ
est uanitatem. Et ut noueris ipsos dici:
cum et hic dixisset de gladio maligno erue
me. secutus est. Et exime me de manu filio¬
rum alienorum: quoꝵ os locutum est uani¬
tatem. Similiter sicut ibi: et quod sequitur.
Et deatera eorum deatera iniquitatis. Hoc et
supra posuerat: quando eos dixcerat aquas
multtis. Tu enim ne aquas multas bonas
putares: ex posuit eas in gladio maligno.
N unc ergo erponat quid dixit. quorum os
locutum est uanitatem: et dextera eorum
deatera iniquitatis. Quam uanitatem locu

Expanded text:
ipsas superius dixit aquas multas: «Erue me ipsas superius dixit aquas multas: «Erue me de aquis multis.» Quas dixi aquas multas, ipsum dico gladium malignum. Denique de aquis multis cum dixisset; secutus est, «De manu filiorum alienorum, quorum os locutum est vanitatem.» Et ut noveris ipsos dici; cum et hic dixisset, «De gladio maligno erue me,» secutus est, «Et exime me de manu filiorum alienorum, quorum os locutum est vanitatem:» similiter sicut ibi. Et quod sequitur, «Dextera eorum dextera iniquitatis;» hoc et supra posuerat, quando eos dixerat aquas multas. Tu enim ne aquas multas bonas putares, exposuit eas in gladio maligno. Nunc ergo exponat quod dixit, «Quorum os locutum est vanitatem,» «et dextera eorum dextera iniquitati
Abbreviated transcription (Latin):
tradictiones. ut obmutescat psalterium me
montibus. Qui redemit dauid seruum suũ.
Agnoscitis dauid: Estote dauid. Unde rede¬
mit dauid seruum suum : Unde redemit
xp̃m: Unde redemt corpus ap̃i: de gladio
maligno erue me. De gladio non suffioit:
Addit maligno. ł roculdubio est gladius be¬
nignus. Quis est gladius benignus: De quo
dicit dñs: non ueni pacem mittere in terrã.
s gladium. Separaturus enim erat fideles
ab infidelibus. filios a parentib: et ceteras
necessitudines direpturus gladio putredinẽ
abscidenti: menbra aut̃ xp̃i sananti. Est gͦ
benignus gladius bis acutus utroq acumine.
prepotens ueteris et noui testamenti: narra¬
tione preteritoꝵ. ꝓmissione futurorum. Est
ergo iste gladius benignus. Ille aut̃ malig¬
nus est quo illi locuntur uanitatem: quia
benignus est quo ds̃ loquitur ueritatem.
Srgo de gladio maligno erue me. Filii quip
no erue me. Quem dirit modo gladium:

Expanded text:
tradictionis, ut obtumescat psalterium meutradictionis, ut obtumescat psalterium meumontibus. «Qui redimit David servum suum.» Agnoscitis David, estote David. Unde redimit David servum suum? unde redimit Christum? unde redimit corpus Christi? «De gladio maligno erue me. De gladio,» non sufficit; addit, «maligno.» Procul dubio est gladius benignus. Quis est gladius benignus? De quo Dominus dicit: «Non veni pacem mittere in terram, sed gladium» . Separaturus enim erat fideles ab infidelibus, filios a parentibus, et caeteras necessitudines dirempturus, gladio putredinem abscindente, membra autem Christi sanante. Est ergo benignus gladius bis acutus, utroque acumine praepotens, Veteris et Novi Testamenti, narratione praeteritorum et promissione futurorum. Est ergo iste gladius benignus: ille autem malignus est quo illi loquuntur vanitatem; quia benignus est, quo Deus loquitur veritatem. Ergo, «A gladio maligno erue me. Filii» quipno erue me. Quem dixit modo gladium,
Abbreviated transcription (Latin):
tas uanitates audiretis: Quoꝵ os locutum est
uanitatem. Quando deniq loquentes illi ua
Q uoꝵ os locutum est uanitatem: et deatera eoꝵ
uase pastorali habente quinq lapides: Dic
michi aliter. Sandem legem quam significas.¬
ti quinq lapidib: significa et aliter ds canti¬
cum nouum cantabo tibi. Canticum nouum :
grã est. Canticum nouum : hominis noui ẽ.
Canticum nouum: testamenti noui est Gan¬
tabo inquit tibi canticum nouum. S ne
putes gr̃am a lege discedere. cum magis por
gr̃am lex impleatur: in psalterio inquit de-¬
cem cordarum psallam tibi. In psalterio decẽ
cordarum. in lege decem preceptoꝵ: ibi tibi
psallam. lbi tibi gaudeam: ibi tibi cantem
canticum nouum : quia plenitudo legis ha¬
ritas est. Ceterum qui non habent karitatẽ:
psalterium portare possunt. cantare non
possunt. Ergo itaq inquit inter aquas con¬
et nunquam strepitu suo facient aque con¬

Expanded text:
retis, quantas vanitates audiretis! «Quorum os locutum est retis, quantas vanitates audiretis! «Quorum os locutum est vanitatem.» Quando denique loquentes illi vanuorum os locutum est vanitatem, et dextera eoruvase pastorali, habente quinque lapides? Dic mihi aliter: eamdem Legem quam significasti quinque lapidibus, significa et aliter. «Deus, canticum novum cantabo tibi.» Canticum novum, gratiae est; canticum novum, hominis novi est; canticum novum, Testamenti Novi est. «Cantabo tibi» inquit, «canticum novum.» Sed ne putes gratiam a Lege discedere, cum magis per gratiam Lex impleatur: «In psalterio decem chordarum psallam tibi. In psalterio decem chordarum,» in Lege decem praeceptorum: ibi tibi psallam, ibi tibi gaudeam, ibi tibi cantem canticum novum; quia plenitudo Legis charitas est . Caeterum qui non habent charitatem, portare psalterium possunt, cantare non possunt. Ego itaque, inquit, inter aquas conet nunquam strepitu suo facient aquae con
Abbreviated transcription (Latin):
et in tuba dĩ descendet de cȩlo ipse saluator¬
corporis manus dñ. Emitte manum tuam
en alto: et exime me et erue me do aquis
niultis. Quid est de aquis multis : do populis
multis. Quibus populis : Abie nigenis in fidelibus:
siue foris oppugnantib. siue intus insidiantib
Exime me de aquis multis in quib me exerce¬
bas: in quib me ad exuendum a sotdib uolue¬
aqua contradictionis. Exine me inquit : et
erue me de aquis multis. Audianius iam de istis¬
aquis multis a quib eruit ds corpus ap̃i fui:
a quib eruit ds̃ humilitatem dauid. Quid
est de aquis multis: Quid dixisti: Ne aque
aliter intelligantur: quid dixisti aquas mul¬
tas: Quid dixisti: dudi. De manu filiorum
alienoꝵ. Audite fr̃s inter quos simus. inter
quos uiuamus: a quib erui desideramus. Quo¬
rum hos locutum est uanitatem. hodie uos
om̃s si non adhec diuina spectacula uerbi dei
congregati eẽtis. et eis hac hora ꝑmiati: quã

Expanded text:
et in tuba Dei descendet de cet in tuba Dei descendet de cm tuam ex alto; et exime me, et erue me de aquis multis.» Quid est, «de aquis multis?» De populis multis. Quibus populis? Alienigenis, infidelibus, sive foris oppugnantibus, sive intus insidiantibus. «Exime me de aquis multis,» in quibus me exercebas, in quibus me ad exuendum a sordibuaqua contradidictionis . «Exime me, et erue me de aquis multis.» aquis multis, a quibus eruet Deus corpus Christi sui, a quibus eruet Deus humilitatem David. Quid est, «de aquis multis?» Quid dixisti, ne aquae aliter intelligantur? quid dixisti aquas multas? Quid dixi, audi. «De manu filiorum alienorum.» Audite, fratres, inter quos simus, inter quos vivamus, a quibus erui desideremus. «Quorum os locutum est vanitatem.» Hodie vos omnes, si non ad haec divina spectacula verbi Dei congregati essetis, et eis hac hora permixti vive
Abbreviated transcription (Latin):
uersus xp̃m cius. Conuenerunt: conspiraue¬
runt. Chorusca choruscationem: et disꝑges
cos. C robresce miraculis tuis: et solutur et sot¬
nitur conspiratio eoꝵ. Chorusca choruscatioes:
et disꝑges eos. lam miraculis territi. non aude¬
bunt aliquid contra te: et in ipsis miraculis
ex pauescentes hesitabunt. Quis est iste qui
tanta potest: Quis est iste qui sic exaltatur⁊
cuius nomen tantum ualet: Cum dicunt
quis est iste. credituri sunt choruscanti mira¬
culis: et disꝑsisti malam consensionem corum.
E mitte sagitas tuas: et conturbabis eos. Sagit¬
te potentis acutȩ. Precepta tua. dicta tua feri¬
ant cor eoꝵ. Emitte sagittas tuas: et contur.¬
babis eos. Uulnerentur male sani. ut sanentur
bene uulnerati : et dicant iam in eccłia et
in corpore xp̃i constituti: dicant cum eccłia.
tuam ex alto. Quid postea: Quid in fine:
Q uomodo hinc it corpus ap̃i: Celesti ad uito¬
rio. Uemet enim ipse dñs in uoce arcangeli

Expanded text:
versus Christum ejus . Convenerunt, conspiraveversus Christum ejus . Convenerunt, conspiraverunt. «Corusca coruscationes, et disperges eos.» Crebresce miraculis tuis, et solvetur conspiratio eorum. «Corusca coruscationes, et disperges eos.» Jam miraculis territi, non audebunt aliquid contra te, et in ipsis miraculis expavescentes haesitabunt. Quis est iste qui tanta potest? quis est iste qui sic exaltatur, cujus nomen tantum valet? Cum dicunt, Quis est iste, credituri sunt: coruscasti miraculis, et dispersisti malam consensionem eorum. «Emitte sagittas tuas, et conturbabis eos. Sagittae potentis acutae» ; praecepta tua, dicta tua feriant cor eorum. «Emitte sagittas tuas, et conturbabis eos.» Vulnerentur male sani, ut sanentur bene vulnerati; et dicant jam in Ecclesia et in corpore Christi constituti, dicant cum Ecclesia: . 7. Emitte manum tuam ex alto.» Quid postea? quid in fine? Quomodo vincit corpus Christi? Coelesti adjutorio. Veniet enim «ipse Dominus in voce archangeli,
Abbreviated transcription (Latin):
tib hoc putantes: eis etiam saorificare uoluert̃.
Tunc illi uidentes sibi deferri indebitum hono¬
rem. et ex pauentes. et detestantes. et eos qui
sic errabant corrigentes: ut ostenderent eis
motum animi siu. conscinderunt uestimenta
sua. et dixerunt. Quid hoc facitis: homines
et nos sumus: passibiles sicut et uos. Et cepe¬
runt subhis uerbis commendare excellentiã
daretur ds : quia inclinati erant cęli ut
desconderet ds̃. Inclina ergo colos tuos: et
descende. Factum est. Tange montes: et fu¬
imigabunt. Montes. suꝑbos: elationes terrenas.
tumidas granditates. cange inquit: tange
istos montes de gr̃a tua.da istis montib : fu
migabunt quia fatebuntur peccata sua.
E umiis confitentium peccatorum : eator quebit
et lacrimas humiliatorum suꝑboꝵ. Tange mõ¬
tes et fumigabunt. Quamdiu non tactiꝰ: mag¬
ini sibi uidentur. Dicturi sunt: tu magnus dñe.
conuenientes in unum aduersus dñm. et ad¬

Expanded text:
tibus hoc putantes, eis etiam sacrificare voluerunt. tibus hoc putantes, eis etiam sacrificare voluerunt. Tunc illi videntes sibi deferri indebitum honorem, et expavescentes, et detestantes, et eos qui sic errabant corrigentes, ut ostenderent eis motum animi sui, consciderunt vestimenta sua, et dixerunt, «Quid hoc facitis?» «Homines et nos sumus passibiles, sicut et vos.» Et coeperunt sub his verbis commendare excellentiam daretur Deus; quia inclinati erant coeli, ut descenderet Deus. «Inclina» ergo «coelos tuos, et descende.» Factum est. «Tange montes, et fumigabunt:» montes superbos, elationes terrenas, tumidas granditates: «Tange,» inquit, «tange» istos «montes;» de gratia tua da istis montibus: «et fumigabunt;» quia fatebuntur peccata sua. Fumus confitentium peccatorum extorquebit et lacrymas humiliatorum superborum. «Tange montes, et fumigabunt.» Quamdiu non tacti, magni sibi videntur. Dicturi sunt, Tu magnus, Domine convenientes in unum adversus Dominum, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Homo uanitati similis factus est: dies illius
tanquam umbra transeunt. Et tamen inno¬
tuos et descende: tange montes et fumigabũt.
horusca choruscationem et disꝑges eos: emitte
sagitas tuas et conturbabis eos. Emitte ma¬
num tuam ex alto: et exue me. et erue me
de aquis multis. Corpus xp̃i humilis dauid.
grã plenus. de deo presumens. pugnans in boc
scło : inuocat aduitorium dĩ. Inclina cęlos tuos
et descende. Qui sunt cęli indinati: Apłi humi¬
ati. lsti enim cęli onarrant głam dĩ: et de his
celis enarrantib głam dĩ mox dicitur. Non
sunt loquele. neq sermones: quoꝵ non audian¬
tur uoces eoꝵ. In omẽm terram exiit sonus eoꝵ:
et infines orbis terre uerba eoꝵ. Cum ergo isti
cęli emitterent uoces suas ꝑ õs t̾ras &e facerent
mirabilia. choruscante de illis et intonante dño
miraculis et preceptis: putati sunt dii descen¬
disse de cęlo ad homines. Nam quidam ex gen¬

Expanded text:
tus. Homo vanitati similis factus est; dies illius tus. Homo vanitati similis factus est; dies illius tanquam umbra transeunt:» et tamen innotuos, et descende: tange montes, et fumigabunt. Corusca coruscationem, et disperges eos; emitte sagittas tuas, et conturbabis eos. Emitte manum tuam ex alto; et exime me, et erue me de aquis multis.» Corpus Christi, humilis David, gratia plenus, de Deo praesumens, pugnans in hoc saeculo, invocat adjutorium Dei: «Inclina coelos tuos, et descende.» Qui sunt coeli inclinati? Apostoli humiliati. Isti enim «coeli enarrant gloriam Dei:» et de his coelis enarrantibus gloriam Dei mox dicitur, «Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum: in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum» . Cum ergo isti coeli emitterent voces suas per omnes terras, et facerent mirabilia, coruscante de illis et intonante Domino miraculis et praeceptis, putati sunt dii descendisse de coelo ad homines. Nam quidam ex Gen
Abbreviated transcription (Latin):
siui manib meis nocte coram eo: et non sũ
deceptus. Quam dicit diem tribulationis:
nisi quam dicit et noctem: Manib meis
nocte coram eo. Adhuc in nocte sumus: et
ad ꝓpħiȩ iucernam uigilamus. Aliquid ꝓmissũ
est: quod adhuc expectatur. S quid ait apłs
petrus: habemus certiorem ꝓpħicum sermonẽ:
cui benefacitis intendentes tanquam lucerne
lucenti in obscuro loco donec dies lucescat. et
lucifor oriatur in cordibus ur̃is. Ipse dies prem
re quamius in nocte manib tuis: id est bonis
oꝑib inquire dm̃: antequam ueniat dies ille
qui te letificet : nec ueniat qui te mestificet.
Uide enim quam securus oꝑeris: quia non dese¬
qui uidet in occulto reddat tibi: ideo corã
eo intus habes niscdiam. Laritatem: ne aliqͥd
facias quasi studio placendi hominib. Mani¬
b meis: oꝑib mois. In umbra. in hac uita
studeo. Et quid sequitur: Et non sum decep¬

Expanded text:
sivi manibus meis nocte coram eo, et non sum sivi manibus meis nocte coram eo, et non sum deceptus» . Quam dicit diem tribulationis, nisi quam dicit et noctem? «Manibus meis nocte coram eo.» Adhuc in nocte sumus, et ad prophetiae lucernam vigilamus. Aliquid promissum est quod adhuc exspectatur: sed quid ait apostolus: Habemus certiorem propheticum sermonem, cui benefacitis, intendentes quemadmodum lucernae lucenti in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris» . Ipse dies praemre, quamvis in nocte, manibus tuis; id est, bonis operibus inquire Deum, antequam veniat dies ille qui te laetificet, ne veniat qui te moestificet. Vide enim quam securus opereris, quia non desequi videt in occulto, reddat tibi ; ideo, «coram eo.» Intus habeas misericordiam, charitatem; ne aliquid facias quasi studio placendi hominibus. «Manibus meis,» operibus meis: in umbra, in hac vita: studeo. Et quid sequitur? «Et non sum decep
Abbreviated transcription (Latin):
s quia peccauit. quia recepit digna. uanitati
similis factus est. Pro iniquitate enuim erudisti
hominem dixit in alio psalmo: et tabescere
fecisti sicut araneam animam meam. Inde et
hoc: homo uanitati similis factus est. Ibi quid
ait: Ecce ueteres posiusti dies meos. Hic quid
ait: Dies eus uelut umbra pretereunt. attẽ¬
dat sibi homo in dieb umbrȩ suȩ : ut faciat
aliquid dignum desiderate lucis suȩ. Et si in
nocte umbre est: querat diem. dies huius uani
mundus arrideat. totum timendum et geme̾¬
dum est: qm̃ temptatio est uita humana suꝑ
terram. Unde enim dicitur. totadie contrista¬
tus ambulabam: Solaciis opus habemus. Et
quicquid nobis nunc exhibet ds̃ cum ꝓspere
exhibet: non est gaudium beatoꝵ. s consola¬
tio miserorum. Itaq agat aliquid in quam
homo dignum. desiderata luce in istis dieb
umbrȩ suȩ : et nocte inquirat dm̃ siout sc̃p¬
tum est. In die tribulationis meȩ dm̃ exqui¬

Expanded text:
sed quia peccavit, quia recepit digna, «vanitati sed quia peccavit, quia recepit digna, «vanitati similis factus est. Pro iniquitate» enim «erudisti hominem,» dixit in alio psalmo, «et tabescere fecisti sicut araneam animam ejus.» Inde et hoc, «Homo vanitati similis factus est.» Ibi quid ait, «Ecce veteres posuisti dies meos» . Hic quid ait? «Dies ejus sicut umbra praetereunt.» Attendat sibi homo in diebus umbrae suae, ut faciat aliquid dignum desideratae lucis suae; et si in noctis umbra est, quaerat diem. Dies enim hujus mundus arrideat, totum timendum et gemendum est, quoniam tentatio est vita humana super terram : unde dicitur, «Tota die contristatus ambulabam» . Solatiis opus habemus, et quidquid nobis nunc exhibet Deus, cum prospere exhibet, non est gaudium beatorum, sed consolatio miserorum. Itaque agat aliquid, inquam, homo dignum desiderata luce in istis diebus umbrae suae, et in nocte inquirat Deum, sicut scriptum est: «In die tribulationis meae Deum exqui
Abbreviated transcription (Latin):
tati similis factus est. Et tamen in notuisti ei:
et estimas eum. homo uanitati similis factus ẽ:
Ciii uanitati: Temporib precerlabentib: et pre¬
terfiuentib. Uanitas enim ista dicitur: in com¬
paratione cuiusdam semꝑ manentis et nunqu̾ã
deficientis ueritatis. nam et ista creatura est
loci sui. Impleuit enim ds̃ terram sicut scrip.¬
tum est: bonis sius. Quid est suis Congruenti¬
b. S hec omnia terrena. uolatica. transitoria.
si comparentur illi ueritati. ubi dictum est
ego sum qui sum: totum hoc quod transit
uanitas dicitur. E uanescit enim ꝑ tempus:
tanquam in auras fumus. Et quid dicam am¬
plius quam id quod apłs iacobus dicit: uolẽs
homines suꝑbos ad humilitatem redigere: Que
est enim inquit uita ur̃a: Uapor est ad modi¬
cum apparens: deinceps exterminabitur.
Ergo homo uanitati similis factus est: peccando
uantati similis factus est. Nam quando est
primum conditus ueritati similis factus est:

Expanded text:
tati similis factus est;» et tamen innotuisti ei, et aestimas eum. «Homo vanitati similis factus est.» Cui vanitati? Temporibus praeterlabentibus et praeterfluentibus. Vanitas enim ista dicitur in comparatione semper manentis et nunquam deficientis veritatis. Nam et ista creatura est loci sui. «Implevit» enim «Deus terram,» sicut scriptum est, «bonis suis» . Quid est, «suis?» Sibi congruentibus. Sed haec omnia terrena, volatica, transitoria, si comparentur illi veritati, ubi dictum est, «Ego sum qui sum» ; totum hoc quod transit, vanitas dicitur. Evanescit enim per tempus, tanquam in auras fumus. Et quid dicam amplius, quam id quod apostolus Jacobus dixit, volens homines superbos ad humilitatem redigere? «Quae est enim,» inquit, «vita vestra? Vapor est ad modicum apparens; deinceps exterminabitur» . Ergo, «Homo vanitati similis factus est.» Peccando «vanitati similis factus est.» Nam quando est primum conditus, veritati similis factus est;