comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eunti inqͥt ad synagogam: duodecĩ uiri manꝰ
obuias obtulerunt dicentes. Qe uadis: Leo il¬
lic est. Cum ergo audito leonis noĩe trepida¬
re cepissem: Locũ tam̃ dum fugam paro unde
introspicerem repperi: & uidi monachos illic
mira suauitate psallentes. Maior ilico t̾ror mͥ
adiectus est. Q uisi in cuiꝰdam iudei nomine
ruben ingressus fuissem domũ: ꝙ inde ad
matrẽ ꝓpinquã cursu p̾cipiti conuolassem:
neqͣqͣm uim mortiferi terroris euaserã. Illa¬
inqͣm me exanimẽ sinu suo confouens: ꝙ a
discrimine pariter & a metu eripuit. Hoc
eiꝰ sõnium clarum est : & int̾pretatõe non
indiget. Quis enĩ leo. insi ille de tͥbu iuda
radix dauid: Qͤ propinqua: inisi illa de qua
scriptũ est. una est ꝓpinqͣ mea: Illud ergo so¬
lum uidebat᷑ obscurum : qd in domo ruben
iudei cũ a leone terreret᷑ ingressus est. Qd̃
qͥdem nobis postmodum ab ipso leone qui
terrint ut saluaret: euidentisse expositũ
est. Qd̃ de hinc suo explicabimꝰ loco: nunc au¬

Expanded text:
uit in synagogam, duodecim viri manus obvias obtulerunt, dicentes: Quo vadis? leo illic est. Cum ergo, audito leonis nomine, trepidare coepissem; locum tamen, dum fugam paro, unde introspicerem, reperi, et vidi monachos illic mira suavitate psallentes: major mihi pavor illico adjectus est; et nisi in cujusdam nomine Ruben ingressus fuissem domum, et inde ad matrem propinquam cursu praecipiti convolassem, nequaquam curam mortiferi terroris evasissem. Illa me exanimem sinu suo confovens, a discrimine pariter et a metu eripuit. Hoc ejus somnium valde clarum est, et interpretatione non indiget. Quis enim leo, nisi ille de tribu Juda radix David ? Quae propinqua illa, nisi de qua scriptum est: Una est propinqua mea ? Illud ergo solum videbatur obscurum, quod in domum Ruben Judaei, a leone cum terreretur, ingressus est: quod quidem nobis postmodum ab ipso leone, qui terruit, ut salvaret, evidentissime expositum est: quod dehinc suo explicabimus loco. Nunc au
Abbreviated transcription (Latin):
auit: Hoc sõnium utriꝰq unum est. Ante tri¬
ginta ferme qm ĩplerentur dies. & iudisse nos.
& licet absolutionem eiꝰ ignoraremꝰ : tam̃ fratͥb
indicasse manifestũ est. Apud iudeos qͦ miro
diuine dispensationis ordine. ut & nõis the¬
odore & officii mei in uno homine societas con¬
ueniret: theodorus qͥ sũmus sacerdos ꝑfidi
popłi erat. sõnium qd̾ uiderat ñ solum iudeis s
etiam ꝓpinquȩ cuidam matrifamilias prima¬

Expanded text:
avit? Hoc somnium utriusque unum est. Ante triavit? Hoc somnium utriusque unum est. Ante triginta ferme quam impleretur dies, et vidisse nos, et licet absolutionem ejus ignoraremus, tamen fratribus indicasse, manifestum est. Apud Judaeos quoque miro divinae dispensationis ordine, ut et nominis Theodori, et officii mei in uno homine societas, conveniret, Theodorus qui summus sacerdos perfidi populi erat, somnium, quod viderat, non solum Judaeis, sed etiam propinqu
Abbreviated transcription (Latin):
celare noluit: Igit᷑ breuitatis causa ne bea¬
titudini ur̃ȩ fastĩdiũ fortasse gignat᷑. duo tan¬
tum sõnia inseram. Apud nos deuota quedã¬
ac religiosissa. noĩe theodora. quȩ & uͥginitate cor¬
poris & religione ꝓpositi & noĩs etiã int̾pretati¬
one typum portare ȩccłiȩ meret᷑ : uidit in uisio¬
ne noctis uiduam qͣndam nobilissimã ad me
qͥ ñ pro merito s ꝓ diuini muneris largitate
sacerdotio fungor. insertas luteras premisisse:
ter offerret. Simili etiã sõnio me qͦ ultimum¬
oĩum peccatoꝵ ad seminandũ precingere xp̃e.¬
& cõmonere dignatꝰ est. Uidua enĩ quedam al¬
tera nobilissima qͣm synagoge speciem habu¬
isse ñ lubium est : me ut agros suos incultos
susciꝑem. eosq qm̃ tẽpus sementis urgeret di¬
ligenter excolerem. deprecabat᷑. Quȩ est autẽ
altera nobilissima uidua: nisi illa quȩ xp̃m
impie perimendo. semet ipsam crudelisse iudu¬

Expanded text:
celare noluit! Igitur brevitatis causa, ne beacelare noluit! Igitur brevitatis causa, ne beatitudini vestrae fastidium fortasse gignatur, duo tantum somnia inseram. Apud nos devota quaedam religiosissima, nomine Theodora, quae et virginitate corporis, et religione propositi, et nominis interpretatione typum portare Ecclesiae mereretur, vidit in visione noctis viduam quam nobilissimam ad me, qui non pro merito, sed pro divini muneris largitate sacerdotio fungor, insertas litteras per se misiter offerret. Simili etiam somnio me quoque ultimum peccatorum ad seminandum praecingere et commonere dignatus est. Vidua enim quaedam altera nobilisssima, quam synagogae speciem habuisse non dubium est, me, ut agros suos incultos susciperem, eosque quando tempus sementis urgeret, diligenter excolerem, deprecabatur. Quae est autem altera nobilissima vidua, nisi illa, quae Christum impie perimendo, semetipsam crudelissime vidu
Abbreviated transcription (Latin):
concessisse. Iudei igit᷑ exemplis se machabei tem¬
poris cohortantes: mortem qͦ pro defendendis
legitimis suis desiderabant. Itaq ñ solum lib̾s
reuoluere. s etiam sudes. saxa. iacula. omĩa¬
q teloꝵ genera ad synagogam conferre ceꝑe:
siita res posceret etiam corporeis uiribꝰ ꝓpul¬
sarent. Int̾ea dum hi apparatꝰ gerunt᷑. magno¬
.q altrinsecꝰ studio futurum instruit᷑ bellum :
ut̃q exercitꝰ innumerabilibꝰ atq absolutissimis
sõniis cõmonentur. Quoꝵ si nullam penitꝰ fece¬
ro mentionẽ: ñ minimã uidebor partẽ diuinȩ
głȩ oꝑuisse. Si enĩ scĩ apłi pauli sõnium lucas
sacrȩ hystoriȩ inseruit dicens uirũ macẽdonẽ
astitisse ĩ uisione noctis orantẽ ut adiuinaretur
ab eo: & hac apłm uisione p̾monitum itineris
alio destinati cursũ ad macedoniã ꝯuertisse:
minimis atq indignis famulis reuelare dig¬
natꝰ est. q̃d etiã beato apło demonstratũ scͥptura

Expanded text:
concessisse. Judaei igitur exemplis se Machabaei temporis exhortantes, mortem quoque pro defendendis legitimis suis desiderabant. Itaque non solum libros revolvere, sed etiam saxa, sudes, jacula omniaque telorum genera ad synagogam conferre coepersi ita res posceret etiam corporis viribus propulsarent. Interea dum hi apparatus gererentur, magnoque altrinsecus studio futurum instituitur bellum: utrinque exercitus inenarrabilibus et absolutissimis somniis commoventur: quorum si nullam penitus facerem mentionem, non minimam videbor partem divinae gloriae operuisse. Sic enim S. Apostoli Pauli somnium Lucas sacrae historiae inseruit, dicens, virum Macedonem astitisse in visione noctis, orantem ut juvaretur ab eo; et hac Apostolum visione praemonitum, itineris alio destinati cursum ad Macedoniam convertisseminimis atque indignis famulis revelare dignatus est, quod etiam beato Apostolo demonstratum Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
goga diriꝑe concupiscit: ĩ lapidem offensio
capitis sui id est xp̃i meminisset admonuit.
Qd̃ uulnꝰ licet ꝑiculosum ñ fuerit: tamen
& illum rapinȩ suȩ confiteri concupiscentiam
compulit. & cunctos ne similiter laberent᷑. pre¬
senti terruit ultione:

Expanded text:
offensioncapitis sui, id est, Christi, meminisset, admonuit: quod vulnus, licet periculosum non fuerit, tamen et illum rapinae suae confiteri concupiscentiam compulit: et cunctos, ne similiter laberentur, praesenti terruit ultione
Abbreviated transcription (Latin):
ne in uacuũ uł ꝑiculose curreret. si suo fer¬
retur iudicio. & se sibi magistrũ ostitueret:¬
Ue uob̃ qͥ sapientes estis in ocłis ur̃is: & corã
uob̾ met ipsis prudentes. Cui in scola uir¬
tutũ desudanti cũ iuberet᷑ a magistro celsi¬
orẽ leuitici ordinis gradũ ascend̾e: ipse in
augm̃tũ ꝓfectus sui in infimo exorciste offi¬
cio eo securiꝰ quo humiliꝰ eodẽ tandẽ magistro
suo concẽdente & mirante subsedit.

Expanded text:
ne in vacuum vel periculose curreret, si suo ferne in vacuum vel periculose curreret, si suo ferretur judicio, et se sibi magistrum constitueretVae vobis qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobis ipsis prudentes . Cui cum in schola virtutum desudanti juberetur a magistro celsiorem Levitici ordinis gradum ascendere, ipse in augmentum profectus sui, in infimo exorcistae officio, eo securius quo humilius, eodem tandem magistro suo concedente et mirante, subsedit.
Abbreviated transcription (Latin):
ed ut ab his iã ad suscepte narrationis
seriẽ recurramꝰ: martinꝰ uet̾i exũtus
&̃ nouo ꝑbaptismũ indutꝰ hõieꝰ tribuni
sui quẽ tantoꝑe lucrari xp̃o satagebat. q
euoluto tͥbunatus sui tempore. mutatu
uita & habitu seruiturũ se deo pollicebat᷑.¬
& euictꝰ supꝑlicatione & dilectione qͣsi ligatꝰ:
ꝑbienniũ ñ rapinis s scĩs ut ceꝑat insisten᷑
oꝑib in comitatu moratꝰ ẽ. Qua expectatio¬
repugnante & indignante cesare. abiura¬
ta scłari militia. abdicatis parentib. p̃diis
& patria in qua natꝰ & notꝰ. uiues & inclitꝰ.
& ob hoc reu̾endꝰ & magnificꝰ hr̃i pot̾at : cdõ
nob̾ illũ in patronũ destinante. in exteras
has regiones diffugiens. uͥ incognitꝰ & inglo¬
bius reputaret᷑. exul & pauꝑ laudabilis.
in argum̃tũ sue magne humilitatis: do¬
ctrina & exemplis p̃stantissimi. & expecta¬
bilis iuiri hẏlarii. qui in dieb illis ecclesie
apparebat. erudiendũ se subdidit disciplinis:

Expanded text:
 ad susceptae narrationis seriem recurramus, Martinus veteri exutus, et novo per baptismum indutus homine, tribuni sui, quem tantopere lucrari Christo satagebat, qui evoluto tribunatus sui tempore, mutatum vita et habitu, serviturum se Deo pollicebatur, revictus supplicatione, et dilectione quasi ligatus, per biennium non rapinis, sed sanctis, ut coeperat, insistens operibus in comitatu moratus est. Qua exspectatiorepugnante et indignante Caesare, abjurata saeculari militia, abdicatis parentibus, praediis et patria in qua natus et notus, dives et inclytus, et ob hoc reverendus et magnificus haberi poterat, Deo nobis illum in patronum destinante, in exteras has regiones diffugiens, ubi incognitus et inglorius reputaretur, exsul et pauper laudabilis, in argumentum suae magnae humilitatis, doctrina et exemplis praestantissimi et spectabilis viri Hilarii, qui in diebus illis Ecclesiae apparebat, erudiendum se subdidit, discipulis,
Abbreviated transcription (Latin):
uolumꝰ: qͥppe qua penitꝰ egemꝰ. & qͣm a beatitu¬
dine ur̃a magis speramꝰ : s ut animaduerti pos¬
sit ñ minimam nos sollicitũdinẽ sod̾m mo¬
dulum possibilitatis nr̃e suscepti habuisse
certamins: xp̃m uero cuiꝰ regnũ ñ in sermo¬
ne s in uͥtute est. nobis ne u̾bum qͥdem ꝓferen¬
tibꝰ suis oĩa uiribꝰ consũiasse: & absq ullo sudo¬
re certaminis exercitui suo. hanc qͣm nemo aut
optare audebat aut sperare poterat udoriam

Expanded text:
voluimus quippe quia ea penitus egemus, et quam a beatituvoluimus quippe quia ea penitus egemus, et quam a beatitudine vestra magis speramus, sed ut animadverti possit, non minimam nos sollicitudinem secundum modulum possibilitatis nostrae suscepti habuisse certaminis; Christum vero, cujus regnum non in sermone, sed in virtute est, nobis ne verbum quidem proferentibus, suis omnia viribus consummasse, et absque ullo sudore certaminis exercitui suo hanc, quam nemo aut optare audebat, aut sperare poterat, victoriam
Abbreviated transcription (Latin):
diem certaminis condixissent. datis tunc indu¬
ciis discesserunt: uuideis ĩo in agnopere erpe¬
tentib. ut scilicet theodorus in cuiꝰ se omnis
sẏnagoga iurib acclinabat. ex imnoricensi
insula reuerteret᷑: ad qmͣ tunc forte uisende
possessionis gr̃a ꝑrexerat. Q qͥdem statim ut ad
eũ missa legatio est remeans. autoritate sua
multos terruit: & ñ extinxit. sed paululũ¬
sopiuit ꝯtentionis incendium. Maiore siqͥdem
ilico ex ardescens uiolentia: etiã uicinũ opidũ
fidei flãma corripuit. Q ut illa salomonis im¬
pleret᷑ sententia. frater frat᷑m adiuuans exalta¬
bit᷑ sicut ciuitas firma et alta: statuerunt inł¬
ti famuli xp̃i laborem itineris mimine recu¬
santes. cunctas anime uires huic bello tradere.
Pendente igit᷑ prelio: nos qͥdem qͣlia preparaue¬
rimꝰ arma. subditũ huic epistolȩ cõmonitoriũ
ꝓbat. Qd̃ quidem ñ ꝓ qͦrũdam instructione edi

Expanded text:
diem certaminis condixissent, datis tunc indudiem certaminis condixissent, datis tunc induciis discesserunt, Judaeis id magnopere exspectantibus, ut scilicet Theodorus, in cujus se omnis synagoga viribus acclinabat, ex Majoricense insula reverteretur, ad quam, forte visendae possessionis gratia, perrexerat. Qui quidem, statim ut ad eum missa legatio est, remeans, auctoritate sua multos terruit, sed non exstinxit, sed consopivit contentionis incendium: majore siquidem illico exardescens violentia, etiam vicinum oppidum fidei flamma corripuit. Et ut illud Salomonis impleretur: Frater fratrem adjuvans exsultabitur sicut civitas firma et alta ; statuerunt multi famuli Christi, laborem itineris minime recusantes, cunctas animi vires huic bello tradere. Pendente igitur praelio, nos quidem qualia praeparaverimus arma, subditum huic epistolae commonitorium probat; quod quidem non pro quorumdam instructione edi
Abbreviated transcription (Latin):
& factum est cor nostrũ sicut scͥptum est ardens
in uia. Nunc enĩ illud fidei adurebat zelus :¬
nc̃ spes saluande inultitũdinis erigebat: Deniq
statĩ intercisa. sunt etiã salutationis officia :
& ñ solum familiaritatis consuetudo diuulsa:
s etiã noxia inueterate species caritatis ad odi-¬
um tẽporale. s pro et̾nȩ salutis amore trans¬
lata est. In oĩbus plateis aduersũ iudeos pug¬
ne legis : in om̃ib domibꝰ fidei p̾lia gerebant᷑.
Iudeoꝵ popls mariie cuiusdã theodori autorita¬
te atq ꝑitia nitebat᷑ : qͥ ñ solum int̾ iudeos. ue-¬
rum etiam int̾ xp̃ianos eiꝰd̃ opidi. & censu & ho¬
nore scłi precipuus erat. Siqͥdem apd̃ illos le-¬
gis doctor: & ut ipsoꝵ utar uerbo. pater pa-¬
trũ fuit. In ciuitate autẽ cunctis curiȩ muni¬
is exolutis. & defensor iam extiterat: & etiam
nc̃ patronꝰ mumpii haberet᷑. Xp̃ĩani autem
auxilium dep̾cabant᷑ : donͨ utͥq exercitꝰ cũ iam

Expanded text:
 factum est cor nostrum, sicut scriptum est, ardens in via . Tunc enim ille in fide jam ardebat zelus, tunc spe salvandae multitudinis erigebat. Denique statim intercisa sunt etiam salutationis officia, et non solum familiaritatis consuetudo divulsa, sed etiam noxia inveteratae species charitatis ad odium temporale, sed pro aeternae salutis amore translata est. In omnibus plateis adversus Judaeos pugnae Legis, in omnibus domibus fidei praelia gerebantur. 4. Judaeorum populus maxime cujusdam Theodori auctoritate et potentia nitebatur, qui non solum inter Judaeos, verum etiam inter Christianos ejusdem oppidi et sensu et honore saeculi praecipuus erat: siquidem apud illos legis doctor, et ut ipsorum utar verbo pater patrum fuit; in civitate autem cunctis Curiae muniis exsolutus, et Defensor jam exstiterat, et jam nunc patronus municipium habebat. Christiani autem patrocinium deprecabantur: donec utrique exercitus, cum jam
Abbreviated transcription (Latin):
indignꝰ ad eptus sũ: presbiter qͥdam sc̃itate
p̃cipuus ab ierosolima ueniens. magone ñ
longo tẽpore ĩ moratus est. Qui postqͣm tͣns¬
uehi ad hispanias sicut desiderabat neqͥuit :
remneare denuo ad affricã statuit. Hic bea¬
ti stephani martyris reliqͥas qͤ nuꝑ reuela¬
te sunt. cũ ad hyspanias portare ꝯstituiss :
ipso sine dubio martyre inspirante. in me¬
morati opidi ȩccłia collocauit. Q facto: ꝓtinꝰ
ille ignis quẽ dñs uenit mittere in terrã:
& qͣui ualde ardere cupit. caritatis eiꝰ accen¬
sus est. Statim qͥ ppe tepor uoster incaluit:¬

Expanded text:
indignus, adeptus sum, presbyter quidam sanctitate indignus, adeptus sum, presbyter quidam sanctitate praecipuus a Jerosolyma veniens, Magonae non longo tempore moratus est: qui postquam transvehi ad Hispanias, sicut desiderabat, nequivit, remeare ad Africam denuo statuit: tunc beati Stephani reliquias, quae nuper revelatae sunt, cum ad Hispanias portare constituisset, ipsas, sine dubio Martyre inspirante, in memorati oppidi ecclesia collocavit. Quo facto, protinus ille ignis, quem Dominus venit mittere in terram et quem valde ardere cupit , charitate ejus accensus est. Statim siquidem tepor noster incaluit
Abbreviated transcription (Latin):
Multos siqͥdẽ id temere audentes aut egri¬
tudine p̾uentos ac repulsos. aut morte su¬
bita extinctos. aut etiã fulimine trucida¬
tos trãdit uetustas : adeo ut celebris huiꝰ
rei fama ipsis qͦ iudeis ne id ultra tẽptare
auoleant. metũ fecerit. Nec hoc fiode indig
noxia aĩalia deesse uideamꝰ: cũ earum quȩ
ad uescendum bone sunt feraꝵ magna co¬
pia sit. Illud etiã magis mirũ est. qd̾ colubri
atq scorpiones sunt qͥd̃ plurimi : s amisert̃
omĩem uocendi iuolentiam. Cũ igit᷑ iamona
mullꝰ iudeoꝵ qͥ lupis ac uulpibꝰ feritate atq
neqͥtia merito cõparaut᷑. ne hospitii qͥdem
iure succed̾e audeat: magona tantis uideoꝵ
tiquũ illud beneficium carnale. nuꝑ nobis
spiritalit̾ renouatum ẽ : ut illa sicut scͥptũ
est. gen̾atio uꝑarũ quȩ uenenatis ictibꝰ seui¬
ebat. subito diuina uirtute cõpulsa. mortife¬
rum illud uirus incredulitatis abiceret. Nlãq

Expanded text:
Multos siquidem id temere audentes, aut aegriMultos siquidem id temere audentes, aut aegritudine praeventos, aut repulsos, aut morte subitanea exstinctos, aut etiam fulmine trucidatos tradit vetustas: adeo ut celebris hujus rei fama ipsis quoque Judaeis, ne id ultra temere audeant, metum fecerit. Nec hoc fide indignuia noxia animalia deesse videamus: cum earum quae ad vescendum bonae sunt, ferarum copia magna sit. Illud etiam magis mirum est, quod colubri et scorpiones sunt quam plurimi, sed amiserunt omnino nocendi violentiam. Cum igitur Jammonam nullus Judaeorum, qui lupis ac vulpibus feritate atque nequitia merito comparantur, ne hospitii quidem jure accedere audeat; Magona tantum veluti tiquum illud beneficium carnale, nuper nobis spirituale renovatum est; ut illa, sicut scriptum est, generatio viperarum , quae venenatis ictibus saeviebat, subito divina virtute compulsa mortiferum illud virus incredulitatis abjecerit. 3. Na
Abbreviated transcription (Latin):
ni ac sĩplici sermone referant᷑. Celatur enĩ qͦdã¬
mͦ speciosissima pulcͥtudo uͥtutis: si abundanti¬
ore eloqͥo circũlita fuerit ac fucata. Eꝓpter ego
qͦ magnalia quȩ apua nos xp̃c oꝑatꝰ est. beatitu
aggrediar: Insula minorica una ex balearib
insulis est: qͥrũ nom̃ cunctis popłis scłarium
qͦ autoꝵ literis ꝑuulgatũ est. Hȩc int̾ mau¬
ricuniam cesariensem. & hẏspamam mẽdio
ꝓpemõdũ eqͦris spacio sita angustis ad modum
terminis claudit᷑: longitudine . xxx. latitũdi¬
ne uero .x. fere milia passuum habens. Qeͤ nẽ
iccireo cõmemoraui: ut agnosci possit contẽp¬
tibilia mundi a dño ñ solum in hominib
ritate postrema est: duo parua opida ã
gione fundata est. Iamona ad occasum:
magona ad orientem spectat. In his mi¬
chi omium mortaliũ. ultimo nuꝑ sacer¬
dotalis officii pondꝰ impositũ est. S iamo¬
na antiquũ adeo munꝰ etiam nc̃ retinet:
unudei habitare in ea nequaqͣm possint.

Expanded text:
ni et simplici sermone referantur. Celatur enim quodammodo speciosissima pulchritudo virtutis, si abundantiori eloquio circumdata fuerit atque fucata. Quapropter ego quoque magnalia, quae apud nos Christus aggredior. Insula Minorica, una ex Balearibus insulis est, quarum nomen cunctis populis, saecularium quoque auctorum litteris, pervulgatum est. Haec inter Mauritaniam Caesariepropemodum aequoris spatio sita, angustis admodum terminis clauditur, longitudinem triginta, latitudinem vero tria millia passuum habens. Quae nunc idcirco commemoravi, ut agnosci possit, contemptibilia mundi a Domino non solum in hominibus, ritate postrema est, duo parva oppida, gione fundata sunt: Jammona ad occasum, Magona ad orientem spectat. In his mihi omnium mortalium ultimo nuper sacerdotalis officii pondus impositum est. Sed Jammona antiquum a Deo munus etiam nunc retinet, ut Judaei habitare in ea nequaquam possint.
Abbreviated transcription (Latin):
respectũ considerant᷑ dissimilit̾ se habẽt. cũ
tñ indo̾ unũ sit Prescientia enĩ & ad mala &
ad bona se ht̃. p̾destinatio adbona tm̃. Omĩa
qͥppe futura p̃sciuit. electos aũt tantũ p̃de¬
stinauit. Similit̾ ⁊ p̃destinatio qñ pro disposi¬
tione accipit᷑ in respectu tñ p̃scientie pari¬
ficari ñ potest quia p̃seientia di & ad ea que

Expanded text:
 dissimiliter se habent, cum tamen in Deo unum sint. Praescientia enim et ad mala et ad bona se habet. Praedestinatio ad bona tantum. Omnia quippe futura praescivit, electos autem tantum praedestinavit. Similiter et praedestinatio, quando pro dispositione accipitur, in respectu tamen praescientiae parificari non potest, quia praescientia Dei et ad ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
dit sp̃o inferiꝰẽ spũ Sed ⁊ ipsa corpoia ñ om̃ia
eiusd̾e qͦlitatis st̃. s facta sũt alia suꝑiora ala
ĩferiora alia sup̃ma ⁊ & corpo reã naturã pene
naturã plapsi: ut in hunc modũ ima cũ sũ¬
mis copulent᷑. Ascendit moyses ĩmontẽ. &
ds descendit ĩ mont̾e Nisi gͦ moyses ascendis

Expanded text:
 inferius est spiritu. Sed et ipsa corpora non omnia ejusdem qualitatis sunt, sed facta sunt alia superiora, alia inferiora, alia suprema, et corpoream naturam pene naturam prolapsi, ut in hunc modum infima cum summis copulentur. Ascendit Moyses in montem, et Deus descendit in montem. Nisi ergo Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
pura supͣ imaginationem. in qͦ ratione supremũ
est animȩ a corꝑe sursum. Qñ autem ab aĩa
sursum itur ad deũ. prima ẽ intelligñtia qͤ ẽ
ratio ab interiori formata : qr rationi concur¬
rens ꝯiungitur p̾sentia diuina. quȩ sursũ
informans rationẽ facit sapientiam siue in¬
celligentiam. sicut imaginatio deorsũ infor

Expanded text:
pura supra imaginationem, in qua ratione supremum pura supra imaginationem, in qua ratione supremum est animae a corpore sursum. Quando autem ab anima sursum itur ad Deum, prima est intelligentia, quae est ratio ab interiori formata, quia rationi concurrens conjungitur praesentia divina, quae sursum informans rationem facit sapientiam, sive intelligentia
Abbreviated transcription (Latin):
corpore manenti in heserit. tanto difficilius
a corpore discedentẽ deserit: et ñ tollit᷑ passio
etiam cũ tollit᷑ causa passioĩs. Iꝓsa qͥppe ani¬
ma inquantũ delectatiõe corporis afficitur:
qͣsi quandã corpulentiã trahens in eadẽ fan¬
tasiis imaginationũ corporaliũ deformass
eisdemq alte imp̃ssis. etã soluta a corpore
ñ eriuit᷑. Que uͦ in hac uita se ab eiꝰmodi fecu¬
lentia munclare studuerĩt. hĩc exeuntes.
qr nichil corporeũ secum trahunt. a corporali
passione ĩmunes ꝑsistunt Sic itaq ab infi¬
mis ⁊ extremis corpo. ribs sursũ usq ad spi¬
ritũ incorporeũ quedam ꝓ gressio est ꝑ sen¬
sum et imaginationẽ: que duo ĩ spũ corpo¬
reo st̃. Nostea in spũ incorporeo pxima post
corpꝰ est affectio ĩmaginaria qͣ anima ex cor¬
poris oiunctione afficit᷑. supra qͣm est ra¬
tio in imaginationẽ agens. Demde ratio

Expanded text:
corpore manenti inhaeserit, tanto difficilius corpore manenti inhaeserit, tanto difficilius a corpore discedentem deserit: et non tollitur passio, etiam cum tollitur causa passionis. Ipsa quippe anima, inquantum delectatione corporis afficitur quasi quamdam corpulentiam trahens, in eadem phantasiis imaginationum corporalium deformatur, eisdemque alte impressis etiam soluta corpore non exuitur. Quae vero in hac vita se ab ejusmodi faeculentia mundare studuerint, hinc exeuntes quia nihil corporeum secum trahunt, a corporali passione immunes persistunt. Sic itaque ab infimis et extremis corporibus sursum usque spiritum incorporeum, quaedam progressio est per sensum et imaginationem; quae duo in spiritu corporeo sunt. Postea in spiritu incorporeo proxima post corpus est affectio imaginaria, qua anima ex corporis conjunctione afficitur, supra quam est ratio in imaginationem agens. Deinde ratio
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝯtegit S si qͥdem ratio ipsa sola contempla¬
tione eam susceꝑit quasi uestimentũ ei est
ipsa imaginatio: extra eã et circa eã qͦ facile
adheserit qͣsi pellis eifit ipsa imaginatio:
ita ut non sine dolore exui possit cui cũ amo¬
re inhesit. Nuic ẽ qd̾ anime corporib exu¬
tȩ corporalibꝰ adhuc passio nibus teneri pos¬
stͣ: qr uidelicet a corruptione corporahum
affectionũ nondũ mundate sũt. Habet nã¬
q et ipse sp̃c qͣndam. in sua natura muta¬
bilitatẽ. scͥđm quam coipori uiuificando ap¬
propinqͣt inqua illa spiritalis et in corpo¬
rea substantia ñ nicbil suȩ puritatis depo
nit⁊ qͣdam grossiori ꝓprietate corpori
assimendo oecurrit᷑. Que qͥdem coapta
corruptionẽ non habet. Siaũt uiciosa est. ĩ
hoc ipso puriorẽ natura corrumpit qd eã ad
consortium ignobilious terminos nature tͣnsi¬
re cõpellit. Et hoc uiciũ quanto altiꝰ amime in

Expanded text:
et contegit. Et siquidem ratio ipsa sola contemplaet contegit. Et siquidem ratio ipsa sola contemplatione eam susceperit quasi vestimentum, ei est ipsa imaginatio extra eam, et circa eam quo facile adhaeserit, quasi pellis ei fit ipsa imaginatio, ita ut non sine dolore exui possit, cui cum amore inhaesit. Hinc est quod animae corporibus exutae, corporalibus adhuc passionibus teneri possunt, quia videlicet a corruptione corporalium affectionum nondum mundatae sunt. Habet namque et ipse spiritus quamdam in sua natura mutabilitatem, secundum quam corpori vivificando appropinquat, in qua illa spiritualis et incorporea substantia nonnihil suae puritatis deponit, et quasi quamdam grossiori proprietate corpori assumendo occurrit. Quae quidam coaptatcorruptionem non habet. Sin autem vitiosa est, in hoc ipso puriorem naturam corrumpit, quod eam ad consortium ignobilioris terminos naturae transire compellit. Et hoc vitium quanto altius animae in
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad rationalẽ ꝓgredit᷑. ubi ipsam in corpo¬
ream anime substantiam intingit & exci¬
tat discretionẽ. Ergo imagmatio nichil ali¬
ud ẽ ꝙͣ similitudo corporis ꝑ sensus qͥdem
corporeos ex corpoꝵ contactu concepta ex¬
trinsecꝰatq ꝑ eosdem sensus introrsũ ad
partẽ puriorẽ corporei sp̃c reducta eiq
imp̃ssa. Hec aut̃ in rationabilibꝰ puriorfit.
ubi usq ad rationalẽ & incorp oreã aĩe
substanciã ꝯtingendã defecat᷑. tñ illic
qͦq exf᷑ sub stantiã illiꝰ manens qr simi¬
litudo corporis est effundat᷑ in corpore.
Rationalis aũt substantia coporea lux
ẽ. imagmatio uͦ in qͣntũ corporis imago
est. umbra est ⁊ iccirco postꝙͣ. imaginatio usq
ad rationẽ ascendit qͣsi umbra in lucẽ ueni¬
ens & luci suꝑ ueniens in quantũ ad eã uenit
manifestatur & circũscribit᷑. inqͣntũ illi suꝑ¬
uenit. obnubilat eã & obumbrat. & inuoluit

Expanded text:
usque ad rationalem progreditur, ubi ipsam incorpousque ad rationalem progreditur, ubi ipsam incorpoream animae substantiam contingit, et excitat discretionem. Ergo imaginatio nihil aliud est quam similitudo corporis, per sensus quidem corporeos ex corporum contactu concepta extrinsecus, atque per eosdem sensus introrsum ad partem puriorem corporei spiritus reducta, eique impressa. Haec autem in rationalibus purior fit, ubi ad rationalem et incorpoream animae substantiam contingendam defecatur; tamen illic quoque extra substantiam illius manens, quia similitudo corporis est et fundatur in corpore. Rationalis autem substantia corporea lux est; imaginatio vero, inquantum corporis imago est, umbra est. Et idcirco postquam imaginatio usque ad rationem ascendit, quasi umbra in lucem veniens, et luci superveniens, inquantum ad eam venit, manifestatur, et circumscribitur; inquantum illi supervenit, obnubilat eam, et obumbrat, et involvit,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ex spũ corpꝰ non nascit᷑. sic etiã de corpore sp̃c
non ꝓcreat᷑. Qmiuis enĩ corpus usq ad fp̃m: sub¬
limetur & sp̃c usq ad coipus humiliet᷑. nec sp̃c
tam̃ in corpus nec corpus in spm̃ transmutat᷑
in corpore ꝓpinquum est spiritui. Nin ipso uis
imaginandi sundat᷑ supͦ quam est ratio Quod
enim imaginatio extra substantiã animȩ rati¬
onalis sit argumentũ est qͥd bruta animalia
uim imaginandi haberez ꝓbant᷑ que rationẽ
omĩo non habẽt. Est itaq imnaginatio similitu¬
ipsamq formã ex corporis contactii conceptam.
intrinsecus reducens ꝑ meatꝰ singłis sensibꝰ emit¬
tendis & reuocandis introrsũ dispositos. ad cellã
fantasticã colligit: eamq illic parti purior cor¬
porei sp̃c imprimẽs imaginationẽ facit Que
quidẽ imaginatio inbrutis animalibꝰ fantasti¬
cam cellã non transcendit: in rationabilibꝰ aũ

Expanded text:
enim de spiritu corpus non nascitur, sic etiam de corpore spiritus enim de spiritu corpus non nascitur, sic etiam de corpore spiritus non procreatur. Quamvis enim corpus usque ad spiritum sublimetur, et spiritus usque ad corpus humilietur, nec spiritus tamen in corpus, nec corpus in spiritum transmutatur. in corpore, propinquum est spiritui, et in ipso vis imaginandi fundatur, supra quam est ratio. Quod enim imaginatio extra substantiam animae rationalis sit, argumentum est quod bruta animalia vim imaginandi habere probantur, quae rationem omnino non habent. Est itaque imaginatio similituipsamque formam ex corporis contactu conceptam intrinsecus reducens per meatus singulis sensibus emittendis et revocandis introrsum dispositos ad cellam phantasticam colligit, eamque illi parti puriori corporei spiritus imprimens imaginationem facit. Quae quidem imaginatio in brutis animalibus phantasticam cellam non transcendit; in rationalibus autem
Abbreviated transcription (Latin):
supra sensũ uis imaginandi concipit᷑. qd qͥdẽ
uitantũ sublime est ut qͥcqͥd supra illud est
aliud non sit ꝙͣ. ratio. Ipsa itaq uis ignea qͦ
extrinsecus formata sensus dicit᷑ eadem for¬
ma usq ad intimũ transducta: unaginatio
uocat᷑ fõima namq rei sensibilis ꝑ radios ui¬
sionis foris concepta operante natura adocłoᷤᷤ
usꝙ retrahit᷑ atq ab eisde suscepta uisio no¬
minatur: deinde ꝑ septẽ ocłeꝵ tunicas & tres
humores transiens nouissime purificata &
colata. introsũ ad cerebrũ usq transducit᷑ ⁊ una¬
ginatio efficit᷑ Postea eadẽ imaginatio ab anteri¬
ore parte capitis ad mediã tͣnsiens. ipsam animȩ
rationalis substantiã ꝯtingit & exeitat discreti¬
onem intantũ iã purificata ⁊ subtilis effecta ut
corporis retinens& proprietatẽ ut ostet qđ
scͥpͥtũ est qͥa qͦd natum est ex carne caro ẽ Sicut

Expanded text:
supra sensum vis imaginandi concipitur. Quod quidem, supra sensum vis imaginandi concipitur. Quod quidem, in tantum sublime est, ut quidquid supra illud est, aliud non sit quam ratio. Ipsa utique vis ignea, quae extrinsecus formata sensus dicitur, eadem forma usque ad intimum traducta imaginatio vocatur. Forma namque rei sensibilis per radios visionis foris concepta, operante natura, ad oculos usque retrahitur, atque ab eisdem suscepta visio nominatur. Deinde per septem oculorum tunicas et tres humores transiens, novissime purificata et collata introrsum ad cerebrum usque traducitur, et imaginatio efficitur. Postea eadem imaginatio ab anteriore parte capitis ad mediam transiens, ipsum animae rationalis substantiam contingit, et excitat discretionem, in tantum jam purificata et subtilis effecta, utcorporis retinens et proprietatem, ut constet quod scriptum est: Quod natum est ex carne caro est . Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tilisest qͦdammꝰ magis sp̃c est: quia ĩ eo qd ma¬
gis incorporeȩ naturȩ approximat nomen
parit̾ & ꝓprietatẽ illuis usurpat. Nõ tam̃
propͥe. quia ĩ eo ipso qd sp̃c dicit᷑: corporeȩ
naturȩ ꝓprietatẽ neqͦquã excedere cõpro¬
batur Infimũ gͦ & in arime corpus est illude
qđ per se omnino moueri non potest. Iost
hos primum & minus corpus est illud qd ꝑ
se quidẽ moueripotest: & tñ extra se ad statũ
cohiberi potest. Peinde sequit᷑ illud qͦd in natu¬
ra corporis iam sp̃c nomen sortit᷑ quod ꝑ se
moueri pot̾ & extra seꝙͣ. uis ad p̃sentiam ad
statũ tamen teneri non potest. qd non uidet᷑
⁊ semꝑ mouet Sũmum est corpus & sp̃uali
naturȩ ꝓximum qͥ per se semꝑ moueri ht̃.
in qͣntum imaginationẽ format: uitalem sapien¬
tiã. Nichil aũt in corpore altiꝰ uł spũali naturȩ
uicinius esse potest ꝙͣ id ubi post sensum &

Expanded text:
tilis est, quodammodo magis spiritus est, quia in eo quo matilis est, quodammodo magis spiritus est, quia in eo quo magis incorporeae naturae approximat, nomen pariter et proprietatem illius usurpat; non tamen propriae, quia in eo ipso quod spiritus dicitur, corporeae naturae proprietatem nequaquam excedere comprobatur. Infirmum vero et maxime corpus est illud quod per se omnino moveri non potest. Post hoc proximum et minus corpus est illud quod per se quidem moveri potest, et tamen extra se ad statum cohiberi potest. Deinde sequitur illud quod in natura corporis jam spiritus nomen sortitur; quod per se moveri potest et extra se quamvis ad praesentiam, ad statum tamen teneri non potest, quod non videtur et semper movetur. Summum est corpus et spirituali naturae proximum, quod per se semper moveri habet,  vitam, in quantum imaginationem, format vitalem sapientiam. Nihil autem in corpore altius, vel spirituali naturae vicinius esse potest quam id ubi post sensum et
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c appellat᷑ cum corpꝰ sit⁊ qm̃ in ea parte qͣ
sensũ coporis ercedit tm̃ spũali naturȩ ap¬
ꝓpinqͣt uit ĩ appellatiõe etiã nom̃ usurpet
Sed ignisqͥ ipso aere longe subtilior ẽ & mo¬
bilior & non sicut aer extrinsecus terrena
corpora afflando mouet sed interiꝰ uegetando ui¬
idest ignis aliꝰ est in his corporibꝰ que tantum
uegetat ñ sensisicat: alius inhis que ⁊ uege¬
tat & sensificat Uegetat enĩ quedã ⁊ ñ sensifi¬
catt sicut arbores & plantas & unuiersa ĩ ter¬
ra germinantia. quedã aũt uegetat .s. sensi¬
ficat sicut bruta animantia omĩa ⁊ ĩ qͥbus
quedã sũt que sensũ tm̃ habẽt imaginationẽ
non habent. quedã aũt & sensũ & imagina¬
tionẽ habẽt. Eu̾m itaq sensificari magis sit
qͣm uegetari tm̃ constat ꝓfecto hãc uim sub¬
tiliorẽ esse ubi sensum prestat ꝗͣ. illic ubiso¬
lam uegetationẽ confert. Ybiaũt magis sub¬

Expanded text:
spiritus appellatur, cum corpus sit quoniam in ea parte qua spiritus appellatur, cum corpus sit quoniam in ea parte qua sensum corporis excedit, tantum spirituali naturae appropinquat, ut in appellatione etiam nomen illius usurpet. Sed ignis qui ipso aere longe subtilior est et mobilior, et non sicut aer, extrinsecus terrena corpora afflando movet, sed interius vegetando vi spiritus, id est ignis alius est in iis corporibus, quae tantum vegetat, non sensificat; alius in iis quae et vegetat et sensificat. Vegetat enim quaedam, non sensificat sicut arbores et plantas, et universa in terra germinantia; quaedam autem vegetat et sensificat, sicut bruta animantia omnia, in quibus quaedam sunt quae sensum tantum habent, imaginationem non habent; quaedam quae sensum et imaginationem habent. Cum itaque sensificari majus sit quam vegetari tantum, constat profecto hanc vim subtiliorem esse ubi sensum praestat, quam illic ubi solam vegetationem confert. Ubi autem magis sub
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ repunt. uł si ampliꝰ ambulãt humana ra¬
tiõe. Ego ñ puto angłos scalã quesiuisse ꝓpt̾
se: sed ut hoies docerẽt qͥd facere debeant ipsi.
Ascensus est ab infimis ad sup̃ma. Ponegͦ pͥ¬
mũ qͣ infima st̃. ut ab his incipiens ordine ad
suꝑiora conscendas. St̃ gͥ in hoc mundi corpo
nisi ex trinsecꝰ impellat᷑. Reliqͣ tria mobilia st̃.
qr per se mouentur sine ĩpulsu extruiseco.
Hoc tñ int̾est qd̾ aqua teneri potest ut non
moueat᷑taer& ignis ñ potest. Rursũ aer ad
statũ teneri ñ potest: ad p̃sentiã potest. Igniᷤ
uͦ nec ad statũ tenet᷑ ut non in oueat᷑. nec ad
p̃sentiã ut ñ elabat᷑. Quecũq gͦ extrinsecꝰ¬
siue ad p̃sentiã siue ad statũ teneri possũt
extrinsecꝰ etiã moueri posst̃. uł ut moueant᷑
iacẽt. magis corpora dicuntur: qͦ uͦ a sen¬
su plus longe sũt magis a naturã coipoꝵ re¬
ced̾unt. & ad naturã spĩum accedt̃. Hinc ẽ
qd ipse aer quia p̃ sui subtilitate uideri ñ pot̃.

Expanded text:
t humana ratione. Ego non puto angelos scalam quaesivisse propter se, sed ut homines docerent quid facere debeant ipsi. Ascensus est ab infimis ad suprema. Pone ergo primum quae infima sunt, ut ab illis incipiens ordine ad superiora conscendas. Sunt igitur in hoc mundi corpornisi extrinsecus impellatur. Reliqua tria mobilia sunt, quia per se moventur sine impulsu extrinseco. Hoc tamen interest quod aqua teneri potest, ut non moveatur, aer et ignis non possunt. Rursum aer ad statum teneri non potest, ad praesentiam potest. Ignis vero nec ad statum tenetur, ut non moveatur, nec ad praesentiam, ut non elebatsive ad praesentiam, sive ad statum teneri possunt, extrinsecus etiam moveri possunt, vel ut moveantur, jacent, magis corpora dicuntur: quae vero a sensu plus longe sunt, magis a natura corporum recedunt, et ad naturam spirituum accedunt. Hinc est quod ipse aer, quia prae sui subtilitate videri non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtute sc̃ȩ crucis signati. & armati. ultũ ire pa¬
minis: & qͣnco qͥsq hactenꝰ ad exercendam mũ¬
di maliciam erat ꝓnior. tauto ultͦ ad execran¬
dam munoli malitiam fit ꝓincior: firmissima

Expanded text:
sanctae crucis signati et armati, ultum ire paminis: et quanto quisque hactenus ad exercendam mundi militiam erat pronior, tanto nunc ad exercendam ultro Dei militiam fit promptior, firmissimaque
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ in potestate st̃ dilatat᷑ c̾ria sc̃. affectꝰ & effe¬
ctꝰ. ⁊ respectꝰ. Uoluntas gͦ & potestas indo ⁊ af¬
fectur ⁊ effectu unũ sunt. sed respectu ad um̃̃
nonst̃. Qͦ mͦ hec duo ĩdo affectu unũ st̃:  ĩ
ipso nec uoluntas sine potestate ẽt nec pote¬
stas sine uoluntate. Potestas sine uoluntate es¬
set. si aliqͣm haberet potentiã qͦm habere nol¬
let Rursus uoluntas sine potestate e̾e̾t si aliq̃n
ñ ex uirtute sed ex infirmitate aliqͥd uellet
nec uoliuitas sine potestate. Similit̾ in effe¬
ctu nec uoluntas a potestate: nec potestas a
uosuntate ullatenꝰ separari potest. Qͥcqͥd enĩ
ds uoluntate facit facit ⁊ potestate & rursũ
qͥeqͥd facit potest̾. fac̃ uolunt̾ qͥa omĩa qͤ facit¬
⁊ uoluntate & ꝓotesteͣ fac̃ Gͦ in om̃i oꝑe suo d̾s
& uoluntatẽ ⁊ potestat̾ẽ exercet. Nec se diuidũt
ꝑ ipsũ indiuisa ꝑseuerãt: respectu extͣ ipsum
dissimilit̾ se demonstrant Quia enĩ ds uera¬

Expanded text:
e sunt dilatatur. Tria sunt, affectus, effectus et respectus. Voluntas ergo et potestas in Deo et affectu et effectu unum sunt, sed respectu ad unum non sunt. Quomodo haec duo in Deo affectu unum sunt? Quia in ipso nec voluntas sine potestate est, nec potestas sine voluntate. Potestas sine voluntate esset, si aliquando haberet potentiam, quam habere nollet. Rursus voluntas sine potestate esset, si aliquando non ex virtute, sed ex infirmitate aliquid vellet. nec voluntas sine potestate est. Similiter in effectu nec voluntas a potestate, nec potestas a voluntate ullatenus separari potest. Quidquid enim Deus voluntate facit, facit et potestate; et rursum quidquid facit potestet voluntate et potestate facit. Ergo in omni opere suo Deus et voluntatem et potestatem exercet; nec se dividunt per ipsum indivisa perseverant, respectu extra ipsum dissimiliter se demonstrant. Quia enim Deus vera
Abbreviated transcription (Latin):
sonam quia ex eo unita qđ assũpta sũt. sic & ani¬
ma rationalis ido assumꝑta non ẽ personas
qͥa ante unionẽ uerbi sicut per se esse ñ habu¬
it ita ꝑsona esse ñ habuit. Ex qͦ enim ceꝑit uni¬
ri. cepit: & ex qͦ fuit unita: fuit. Ex qͦ aũt unita
fuits una cũ eo cui uniebat᷑ ꝑsona fuit Uide
qͥd seqͥtur. Siex qͦ fuit unita fuit. ⁊ ex qͦ fuit imi¬
ta ꝑsona fuit. gͦ ex qͦ fuit. persona fuit Si aut
ex qͦ fuit ꝑsona fuit ⁊ qͦmodo ꝑsona assumpta
non est. que ꝑsona fuit qñ assũpta est: Sed con¬
sidera. Hon te ꝑertͣbet sermonis inuolucrũ.
fides querit᷑ sermo multa ꝑturbat. Intende
t̾ Ex qͦ fuit ꝑ ersona fuit: qr ex qͦ fuit. unita
suit. Ore gͦ non dicimꝰ ꝑsonã assumptã. In¬
tende. Quando assumebat᷑ uniebatur. Ex
qͦ cepit uniri. cepit. & ex qͦ uniri ceꝑit perso¬
na esse cepitͥ ñ tñ in quantũ erat. s in qͣntũ

Expanded text:
sonam, quia ex eo unita sunt quod assumpta sunt, sic et anisonam, quia ex eo unita sunt quod assumpta sunt, sic et anima rationalis ideo assumpta non est persona, quia ante unionem Verbi sicut per se esse non habuit, ita persona esse non habuit. Ex quo enim coepit, uniri coepit; et ex quo fuit, unita fuit. Ex quo autem unita fuit, una cum eo cui uniquid sequitur. Si ex quo fuit unita fuit, et ex quo unita fuit persona fuit, ergo ex quo fuit persona fuit? Si autem ex quo fuit persona fuit, quomodo persona assumpta non est quae persona fuit, quando assumpta est? Sed considera. Non te perturbet sermonis involucrum: fides quaeritur. Sermo multa perturbat. Intende tibi. Ex quo fuit persona fuit, quia ex quo fuit unita fuit. Quare ergo non dicimus personam assumptam? Intende. Quando assumebatur, uniebatur. Ex quo coepit uniri coepit et ex quo uniri coepit persona esse coepit, non tamen inquantum erat, sed inquantum
Abbreviated transcription (Latin):
personam assummptũ au̾bo. Qͥa est homo: ᷤᷤ¬
Anima i corpꝰ. Propterea homo assumptus ẽ¬
qr anima & corpus assumptum est Propterea
ꝑsona assumꝑta non est. qͥa aĩa & corpus an¬
teꝗͣ uerbo unirent᷑ in person̾a: non erãt in¬
ter se unita ad personam. Iccirco: quia assũp¬
ta nonsunt unita: non sunt assumꝑta ꝑsona.
Qͥa uͦ meo qd assumpta sc̃ unita sunt. in per¬
sonam assumpta sunt S dicis. Si anima & cor¬
pus anteꝗͣ. unirent᷑ uerbo. ido ꝑesona non
erant qͥa inter se unita non erant ⁊ nonne
tñ anima etiã per se ꝑ ersona erat in qͣntũ
spiritꝰ rationalis erat: Siaũt anima etian
sola ꝑsona erat. inqͣntum spiritus rationalis erat:
quomͦ persona assumpta non est. qñ anima rati¬
onalis assumpta ẽ. Sed sicut anima rationalis
⁊ caro ideo ñ sunt assumpta ꝑ sonã qͥa ante. ssũp¬
tionem ñ habuerũt unionẽ. sed assumpta inper¬

Expanded text:
personam, assumptum a Verbo. Quid est homo? personam, assumptum a Verbo. Quid est homo? Anima et corpus. Propterea homo assumptus eest. Propterea persona assumpta non est, quia anima et corpus antequam Verbo unirentur in personam, non erant inter se unita ad personam. Idcirco quia assumpta non sunt, unita non sunt, assumpta persona, quia vero in eo quod assumpta sunt unita sunt, in personam assumpta sunt. Sed dices: Si anima et corpus antequam unirentur Verbo, ideo persona non erant, quia inter se unita non erant, nonne tamen anima etiam sola per se persona erat, inquantum spiritus rationalis erat? Si autem anima etiam sola persona erat inquantum spiritus rationalis erat, quomodo persona non assumpta est quando anima rationalis assumpta est? Sed sicut anima rationalis et caro ideo non sunt assumpta persona, quia ante assumptionem non habuerunt unionem, sed assumpta in per
Abbreviated transcription (Latin):
bum cordis ꝗͣ ipsũ cor sic uerbũ di aliud esse
ñ pocest ꝙͣ ds̃ Sapientia est uerbũ cordis qͣ
decorde nascit᷑ & a corde ñ separat᷑. Ipsũ cor
sapientia est & de corde ipso sapientia ẽ &
una sapientia cor & sapientia sua Sic deus
sapientia est & de ipso deo sapientia ẽ et est
una sapientia deus et sapientia sua. Sapien¬
tia druerbũ dĩ est. Iꝑsũ uerbũ caro factũ ẽ
Qͥa est caro: homo. factũ ẽ caro. factũ ẽ ho¬
Qͦ modo factũ est homo: Assumendo hominem
Uerbũ qͥꝑpe homuĩe assumpsit: naturam ñ
ꝑsonã. Non enĩ assupsit hominem ꝑersonam:
s assumpsit hominẽ in ꝑsonam. Incellige qͥd
dico. firma est fides catholica Ybum persona
assumpsit homine non personã s naturã.
Quare non dicimus personam assumꝑta. siciut
dicimꝰ personã assumentẽ; Ne duas ꝑsonas p̃¬
dicemus in xp̃orine quaternitatẽ inducere
udeamur & confundat᷑ trinitatis confessio.
Propterea dicimus hominem naturam non

Expanded text:
bum cordis quam ipsum cor, sic verbum Dei aliud esse non potest quam Deus. Sapientia est verbum cordis; quae de corde nascitur, et a corde non separatur. Ipsum cor sapientia est, et de corde ipso sapientia est, et una sapientia cor et sapientia sua. Sic Deus sapientia est, et de ipso Deo sapientia est, et est una sapientia Deus et sapientia sua. Sapientia Dei verbum Dei est. Ipsum Verbum caro factum est. Quid est caro? Homo. Factum est caro, factum est hoQuomodo factum est homo? Assumendo hominem. Verbum quippe hominem assumpsit naturam, non personam. Non enim assumpsit hominem personam, sed assumpsit hominem in personam. Intellige quod dico. Firma est fides catholica; Verbum persona assumpsit hominem non personam, sed naturam. Quare non dicimus personam assumptam, sicut dicimus personam assumentem? Ne duas personas praedicemus in Christo, et ne quaternitatem inducere videamur, et confundatur Trinitatis confessio. Propterea dicimus hominem naturam, non
Abbreviated transcription (Latin):
cit pocestas eiꝰ ad qͣ non respicit uoluntaseiꝰ.
ad omĩa aũt ad que respicit uoluntas eius:
respicit potestas eiꝰ Sicgͣ potestas diuina
respectu aliqñ ad alia se ħabet ꝗͣ uoluntas.
sed inse aliud non habet ꝙͣ uoluntas. qͥa contͣ
uoluntatẽ nichil habet. S ed dicut̃ Si d̾s̾ ali¬
qͥd fac̾e̾ potest qd̾ non uult aliqͥd face̾ potest
contͣ uoluntatẽ suã Siaũt contra uoluntatẽ¬

Expanded text:
t voluntas ejus. Ad omnia autem ad quae respicit voluntas ejus, respicit potestas ejus. Sic igitur potestas divina respectu aliquando ad alia se habet quam voluntas, sed in se aliud non habet quam voluntas, quia contra voluntatem nihil habet. Sed dicunt: Si Deus aliquid facere potest quod non vult, aliquid facere potest contra voluntatem suam. Si aut
Abbreviated transcription (Latin):
ĩferiꝰ est dõ. Corpꝰ sensuascendit: sp̃c sensuali¬
tate descendit. Itẽ sp̃c ascendit cont̾ẽplatio¬
nes deus descendit reuelatiõe ueophania
est in reuelatione. intelligentia ĩ ꝯtẽplatiõe una¬
ginatio insensualicate. ĩ sensu instrum̃tum sen¬
sualitatif & origo imaginatiõis. Uide scalã iacob.
Int̾ra stabat: ⁊ summitas eiꝰ cȩlos tangebat Ter¬
ra corpꝰ. celũ deus. Ascendt̃ animi ꝯtẽplatiõe
ab ĩfimis ad sũma. a corpore ad spm mediante
sensu ⁊ sensualitate: aspũ addm mediante ꝯ¬
tẽplatiõe & reuelatiõe Dñsaũt scale ĩnitit᷑ ut
ad infima sup̃ma ĩcliuent᷑ Ascendamꝰ gͦ & nos
consideratiõe qͣntũ possum᷑ qr & si totũ non pos¬
sumꝰ forte aliquid possumꝰ Siñ sumꝰ angli uo

Expanded text:
itus sensualitate descendit. Item spiritus ascendit contemplatione, Deus descendit revelatione. Theophania est in revelatione, intelligentia in contemplatione, imaginatio in sensualitate, in sensu instrumentum sensualitatis, et origo imaginationis. Vide scalam Jacob, in terra stabat, et summitas ejus coelos tangebat. Terra corpus, coelum Deus. Ascendunt animi contemplatione ab infimis ad summa. A corpore ad spiritum, mediante sensu et sensualitate. A spiritu ad Deum, mediante contemplatione et revelatione. Dominus autem scalae innititur, ut ad infima suprema inclinentur. Ascendamus igitur et nos consideratione, quantum possumus, quia etsi totum non possumus, forte a
Abbreviated transcription (Latin):
sicut om̃e qđ facit potest & uust sic om̃e
qđ ꝓotest uult sicut om̃e qd uult pocest
Sed si hoc recipit᷑ qͣd ds aliud uł aliter nichil
fac̾e possit ꝙ̃ facit ex necessitate operat᷑ om̃ia
⁊ alligat᷑ atap constringit᷑ lege operũ suoriit
dnetur ei conditio oꝑis sui S hoc nefas est con

Expanded text:
sicut omne quod facit, potest et vult. Sic omne quod potest vult, sicut omne quod vult potest. Sed si hoc recepitur quod Deus aliud vel aliter nihil facere possit quam facit, necessitate operatur omnia, et alligatur atque constringitur lege operum suorum ut dominetur ei conditio operis sui; sed hoc nefas est con
Abbreviated transcription (Latin):
humana natura in xp̃o ex eo qdđ fuit ꝑsona non
fuit qr ꝑ se non fuit ⁊ sed ex eo qđ unita fuit una
cũ illo cui uniebat᷑ ꝑsona fuit. Isona enĩ notat
discretionẽ Ipterea qđ per se non fuit ex se per¬
sona ñ fuit. Iccirco ñ est assumpta ꝑsona sed natu¬
ra: qr qđ assumꝑtũ est rationalis naturȩ. sicut
extͣ assũptionẽ per se esse ñ habuit. ita ꝑsona
esse ñ habuits ed dicis. Qre gͦ homo assũptus
esse dicit᷑ si ꝑsona assup̃ta ñ dr̃. cũ illud ratio¬
nalis naturȩ qđ assup̃cum ẽ ante ipsam unio¬
nẽ nec hõ nec ꝑsona fuit qͥa extͣ unionẽ ꝑ se
nunꝙͣ. fuit qͣm assũptũ est ex qͦ fuut S ed consit¬
dera quia id rationalis naturȩ qđ assũp̃tum
ẽ ereo qđ fuit hõ idest humana natura. esse
habuit. Qa gͦ assumꝑtuñ in eo qđ fuit ex qͦ
homo fuit. ido homo assũptus est. Id enĩ assũp¬
tũ est qđ hõ fuit: in eo ⁊ ex eo qđ assũptũ est
Qͥa aũt id qđ assũp̃tum ẽ rationalis nature

Expanded text:
on fuit, quia per se non fuit. Sed ex eo quod unita fuit, una cum illo cui uniebatur, persona fuit. Persona enim notat discretionem. Propterea quod per se persona fuit, ex se persona non fuit. Idcirco non est assumpta persona, sed natura, quia quod assumptum est rationalis naturae, sicut extra assumptionem per se esse non habuit, ita personam esse non habuit. Sed dices: Quare ergo assumptus esse dicitur, si persona assumpta non dicitur, cum illud rationalis naturae quod assumptum est, ante ipsam unionem nec homo nec persona fuit, quia extra unionem per se nunquam fuit, quoniam assumptum est ex quo fuit? Sed considera quia id rationalis naturae quod assumptum est ex eo quod fuit homo, id est humana natura, esse habuit. Quia ergo assumptum est in eo quod fuit, ex quo homo fuit, ideo homo assumptus est. Id enim assumptum est quod homo fuit in eo et ex eo quod assumptum est, quia autem id quod assumptum est rationalis naturae