comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
chab̾is ⁊ q̃tũq nõ uibentꝰ s sp̃uali ꝯsilioi
monẽt᷑ ex qͥb unũ est bonũ est hõi ml¬
erem nõ tang̾e tunc recte fiunt ꝯ restit
ad diligend̾ deũ. ⁊ ꝓximũ propt̾ deũ tĩ
illiũ abit deus abscondita tenebraꝵ et
manifestabit cogitatõnes cordis tunc⁊
laus erit unicuiq a deo qr id landabiͦ
⁊ biligetur a ꝓximo in proximo qd̾ ne
lateat ab ip̃o illiĩabit ͦ teo minutꝰ ait
cupiditas caritate crescente tues ue¬
mat hic ad tantam magnitudinẽ qua i¬
maior eẽ non possit maiorem aũt carita¬
tem nemo habet quã ut aĩam suam po
uat pro amicis suis. Ibi aũt quis expli¬
cet canta caritas erit ubi cupiditas qͣm
uł coh̾cendo suꝑet mulla erit. qr sũma sa¬
nntas exit qũ ꝯtentõ mortis nulla erit
ed sit aliqñ huiꝰ uolu¬
innus fus qd̾ ip̃e inderis utrũ
ench̾idion uł appellare debeas uł hẽre. e
putarem bona de te credens in adiutori¬
o nr̃i redemptoris ꝯfidens ac sperans te¬

Expanded text:
que non jubentur, sed spirituali consilio monentur, ex quibus unum est, Bonum est homini mulierem non tangere : tunc recte fiunt, cum referuntur ad diligendum Deum, et proximum propter Deum, et in illuminabit Dominus abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et laus erit unicuique a Deo : quia id laudabitur et diligetur a proximo in proximo, quod ne lateat, ab ipso illuminabitur Deo. Minuitur autem cupiditas charitate crescente, donec veniat hic ad tantam magnitudinem, qua major esse non possit: Majorem enim charitatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis . Ibi autem quis explicet quanta charitas erit ubi cupiditas quam vel coercendo superet nulla erit? quoniam summa sanitas erit, quando contentio mortis nulla erited sit aliquando hujus voluminis finis, quod ipse videris utrum Enchiridion vel appellare debeas, vel habere.ia non putarem, bona de te credens in adjutorio nostri Redemptoris ac sperans, te
Abbreviated transcription (Latin):
uelut etatũ singulũ quẽq hõiem grã rege¬
n̾atõnis ĩuen̾it ibi ei remitũt᷑ pret̾ita um¬
u̾sa pctã ⁊ reatꝰ ille nascendo ꝯtractus rena¬
scendo dissoluit᷑. tam q̃ młtũ ualet qd̾ spt̃ uͥ
ułt spirat ut quid̾ scd̃m illã ẜuitutẽ suble
ge eẽ nõ nou̾int. s ꝯmandato incipiant di¬

Expanded text:
velut aetatum singulum quemque hominem gratia regenerationis invenerit, ibi ei remittuntur praeterita universa peccata; et reatus ille nascendo contractus, renascendo dissolvitur. Tamque multum valet quod Spiritus ubi vult spirat. , ut quidam secundam illam servitutem sub Lege non noverint, sed cum mandato incipiant
Abbreviated transcription (Latin):
sblimia desideramꝰ scire. Non est res ꝑegri¬
na nͨ longe q̃renda animꝰ qͦ ista saꝑimꝰ sed
nascitur. Datũ est. ⁊̃ illi tã ingentiũ reꝵ se¬
eri aut̃ ñ potest qͣdam diuina ꝓuidẽtia ut ĩue¬
me mͥ ĩmo dõ meo cui maxime me debõ. ⁊ ui¬

Expanded text:
ire desideramus. Non est res peregrina, nec longe quaerenda: animus est quo ista sapimus. Sed versatur. Datum est illi tam ingentium rerum seeri autem non potest quadam divina providentia, ut inveme mihi, imo Deo meo, cui maxime me debeo, et vi
Abbreviated transcription (Latin):
ignorat meminit. oblunscit. mͦ uult. mͦ ñõ
uult. diffusis cogitatõib. atq ꝯsilus huc
atq illuc uagat᷑ ꝯsidando spͣtat omĩa. uid
absencia. tͥnsmaria uisu ambit ⁊ ꝑtrit as¬
pͤtu. abdita scrutatꝰ ⁊ uno mom̃to sensus su¬
os ꝑ totiꝰ orbis fines ⁊ mũdi secreta cirꝯfert.
descendit ad ĩferua. ascendit uide. u̾satꝰ ĩ telo.

Expanded text:
ignorat, meminit et obliviscitur; modo vult, modo non vult. Diffusis cogitationibus atque consiliis, huc atque illuc vagatur: considerat, spectat omnia. Videt absentia; transmarina visu ambit, et percurrit aspectu, abdita scrutatur: et uno momento sensus suos per totius orbis fines et mundi secreta circumfert. Descendit ad inferna, ascendit inde, versatur in coelo,
Abbreviated transcription (Latin):
incepi. qͥd effeti. qͦ teuebã. qͦ deueni. ad qͥd as¬
pirabã. ĩ qͥb suspiro. q̃siui bona. ⁊ ecce tur¬
dio mẽtis mee ⁊ cogor redur a gemitu cordis
niei. sꝑabat᷑ leticia ⁊ ecte ũde densent᷑ suspi¬
ria. ⁊ otu dñe usqͦ. usqͦ obliuist̾is nos us
qͦ au̾tis faciem tuam anobis. Qͣudo respi¬
ties ⁊ exaudies nos qñ illiũabis ocłõs urõs
⁊ ostendens nobis faciem tuã. qñ restitues te
nob̾. respice dñe ⁊ exaudi illũia nos osten¬
de nobis te ip̃m restitue te nob̾ ut bñ sit nob̾
sũ qͦ tã male ẽ nob̾. nuẜare labores ⁊ conatꝰ

Expanded text:
 Quid effeci? Quo tendebam? Quo deveni? Ad quid aspirabam? In quibus suspiro? Quaesivi bona, et ecce turdio mentis meae, et cogor rugire a gemitu cordis mei. Sperabatur laetitia, et ecce unde densentur suspiriquo avertis faciem tuam " a nobis? Quando respicies et exaudies nos? Quando illuminabis oculos nostros, et ostendes nobis " faciem tuam "? Quando restitues te nobis? Respice, domine, exaudi, illumina nos, ostende nobis teipsum. Restitue te nobis, ut bene sit nobis, sine quo tam male est nobis. Miserare labores et conatus
Abbreviated transcription (Latin):
si dicat᷑ hõib siue curratis sine tormiatis qd̵
nos p̃scunt qui falli nõ potest ħ eritis dolosi
⁊̃ utile medicam̃tũ sic alligare ut aut nõ ꝓ¬
sit aut obsit s dicend̾ est sic turrite ut ꝯp̃hẽ¬
datis atq in ip̃o cuarsu nr̃o ita nos ẽẽ p̃cogni¬
tos nou̾tis ut legutĩẽ curratis ⁊ si quo alio mͦ
dei p̃scĩa p̃dicari potest ut hoĩs segnicies re¬
pellat ᷑ nõ aũt dicend̾ est audientib multis ira

Expanded text:
si dicatur hominibus, « Sive curratis, sive dormiatis, quod vos praescivit qui falli non potest, hoc eritis. » Dolosi m utile medicamentum sic alligare, ut aut non prosit, aut obsit Sed dicendum est, Sic currite, ut comprehendatis , atque ut ipso cursu vestro ita vos esse praecognitos noveritis, ut legitime curreretis: et si quo alio modo Dei praescientia praedicari potest, ut hominis segnitia repel
Abbreviated transcription (Latin):
t̾e erige me ut possun sur sum tend̾e iniqui¬
tates mee suꝑ gresse sunt capd̾ meũ obuol¬
uñt me ⁊ sicut graue honꝰ grauant me e¬
uolue me exhonera me ne urgeat puteus
aqͣꝵ os suũ suꝑ me. liceat mͥ suspice lucem
tuam uł de lenge uł de profundo. doce me
te de sid̾ando. desid̾em querendo ĩuẽiam amã¬
do. amẽ muẽĩendo. ¶fateor dũe ⁊ grãs ago
qr creasti hanc ymaginẽ om̃ia ut tui sun¬
memior. te cogitẽ te amẽ. s ẽ illa ymago¬
formes eam. ñ tẽpto dũe penetͣre altitudinẽ
tuam qr nullatenꝰ ꝯparo illi ĩtellcm̃ meuin
s desidero aliqͣtenꝰ intellige̾ u̾itaten tuam
ꝙͣ credit ⁊ amat cor meũ neq .ii. q̃ro intel¬
ug̾e ut credam s credo ut intelligam. nam
⁊ credo hoc qd̾ nisi credido̾ nõ intelligam.

Expanded text:
iquitates meae supergressae caput meum " obvolvunt me, " et sicut onus grave " gravant me. Evolve me, exonera me, ne " urgeat puteus " earum " os suum super me ". Liceat mihi suspicere lucem tuam, vel de longe, vel de profundo. Doce me te desiderando, desiderem quaerendo. Inveniam amando, amem inveniendo. Fateor, domine, et gratias ago, quia creasti in me hanc imaginem tuam, ut tui memor te cogitem, te amem. Sed formes eam. Non tento, domine, penetrare altitudinem tuam, quia nullatenus comparo illi intellectum meum; sed desidero aliquatenus intelligere veritatem tuam, quam credit et amat cor meum. Neque enim quaero intelligere ut credam, sed credo ut intelligam. Nam et hoc credo: quia " nisi credidero, non intelligam
Abbreviated transcription (Latin):
iste tuus longuitꝰ exul. qͥd faciet ẜuus tuus
auxiꝰ amore tui ⁊ longiꝰ piectꝰ a facie tua ane¬
lat uidere te ⁊ nuis abest illi tua facies
acced̾e ad te desid̾at ⁊ inaccessibilis ẽ hĩtatõ
tua ĩueĩre tetupit ⁊ nescit locũ tuũ q̃re te af
fetisti. ⁊ omĩa mea bona tu m̃ ꝯtulisti ⁊ ñd̃ no¬
uite deniq ad te uidend̾ fc̃s sum ⁊ nũdum
feti ꝓpt̾ qd̃ fc̃s sum. O miẜa sors hõis cum
hoc ꝑdidit ad qd fc̃s est. O durꝰ ⁊ dirꝰ casus
ille. heu qͥd ꝑdidit ⁊ qͥd ĩuẽit. qͥd abcessit
⁊ qͥd remansit. ꝑdidit beatitudinẽ ad ꝙͣ fc̃s̃
est ⁊ inuenit imiẜiã ꝓpt̾ qd̾ fcõ nõ est. ab¬
cesit sũ quo nichꝰ felit ẽ ⁊ remãsit ꝙ ꝓse ĩ¬

Expanded text:
nquus exsul? Quid faciet servus tuus anxius amore tui et longe proiectus " a facie tua "? Anhelat videre te, et nimis abest illi facies tua. Accedere ad te desiderat, et inaccessibilis est habitatio tua. Invenire te cupit, et nescit locum tuum. Quaerere te afffecisti, et omnia mea bona tu mihi contulisti, et nondum novi te. Denique ad te videndum factus sum, et nondum feci propter quod factus sum. O misera sors hominis, cum hoc perdidit ad quod factus est. O durus et dirus casus ille! Heu, quid perdidit et quid invenit, quid abscessit et quid remansit! Perdidit beatitudinem ad quam factus est, et invenit miseriam propter quam factus non est. Abscessit sine quo nihil felix est,
Abbreviated transcription (Latin):
doloꝵ ꝙ̃tũt nestiebat. ¶ Hen puiblicuo luct
hõĩnũ. uniu̾salis planctꝰ filioꝵ ade. ile uit¬
tabat saturitate nos suspianꝰ ecurire. ilt¬
le habundabat nos m̃dicamꝰ ille felicit̾ tene¬
bat. ⁊ nos misere de seruit. uos infelicit̾ e¬
gemꝰ ⁊ miẜabilit̾ desidamꝰ ⁊ heu uacui re
abstulit uitam ⁊ inflixit mortẽ. erũpnosi
unde sumꝰ ⁊ expulsi ⁊ qͦ sumꝰ inpulsi. Uñ p̃¬
cipitati. ⁊ qͦ obruri aprĩa mexiliũ auisione
uis dolor. gͣne totum. s hen me miẜũ. nnũ

Expanded text:
 tunc nesciebat. Heu publicus luctus hominum, universalis planctus filiorum Adae! Ille ructabat saturitate, nos suspiramus esurie. Ille abundabat, nos mendicamus. Ille feliciter tenebat et misere deseruit, nos infeliciter egemus et miserabiliter desideramus, et heu, vacui remabstulit vitam, et inflixit mortem? Aerumnosi, unde sumus expulsi, quo sumus impulsi! Unde praecipitati, quo obruti! A patria in exsilium, a visione avis dolor, grave totum. Sed heu me miserum, un
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsensio mͦ ⁊̃ te reb hũanis int̾ nos nlła di¬
sensio est qͥ eas reꝵ diumaꝵ cogitatõe pẽ¬
samꝰ ne plus eis tribuamꝰ ꝙͣ modus eaꝵ
nistissime postulet ne eas in aliqͦ ꝯtẽptu
aiicos nõ rerũ ꝯsensio diuinaꝵ nͨ hñaua¬
oportet hũana extunz qͥ diuina ꝯtempuit.
uͭ hoĩem recte dilig̾e̾ nouit qͥsqͥs eũ ñ di¬

Expanded text:
uero etiam de rebus humanis inter nos nulla dissensio est, qui eas rerum diuinarum cognitione pensamus. ne plus eis tribuamus. quam modus earum iustissime postulat, nec eas iniquo contemptu amicos non est rerum consensio diuinarum, nec humanaoportet humana aestimet qui divina contemnit, nec hominem recte diligere noverit quisquis eum non di
Abbreviated transcription (Latin):
magis at magis uolenti ⁊ deffendẽti se fus¬
cepit ꝯ ĩportuntare qͣdã ing̾ere. Cũ igit᷑
qͣdam die uehem̃t̾ eius ĩportunitati resi¬
stendo fatigarer ĩ ip̃o cogitatõnẽ ꝯflictẽs
sic se obtulit ꝙ desꝑau̾ani ut studiose cogi¬
tatõem amplecterer qͣ sollicitꝰ repellebam
estimãs gͥ qd̾ me gaudebam ĩuẽisse si scͥptũ
eẽt alici legenti placiturũ de hoc ip̃o ⁊ de
qͥbusdã aliis sub ꝑsona conãtis erig̾e̾ m̃tẽ
suã ad ꝯtẽpland̾ deum ⁊ q̃rentis intellige̾
ꝙ credit subditũ scripsi opuscłm. ⁊ qm̃ n
nõie aut cui auctoris p̃pon̾etur nom̃ uidi¬

Expanded text:
enti et defendenti se coepit cum importunitate quadam ingerere. Cum igitur quadam die vehementer eius importunitati resistendo fatigarer, in ipso cogitationum conflictu sic se obtulit quod desperaveram, ut studiose cogitationem amplecterer, quam sollicitus repellebam. Aestimans igitur quod me gaudebam invenisse, si scriptum esset, alicui legenti placiturum: de hoc ipso et de quibusdam aliis sub persona conantis erigere mentem suam ad contemplandum deum et quaerentis intelligere quod credit, subditum scripsi opusculum. Et quonomine aut cui auctoris praeponeretur nomen iudi
Abbreviated transcription (Latin):
dix̾at sathanã appellauit. redi inqͥt post me
sarhana. scãdalũ m̃ es. nõ.n. sapis q̃ dei sũt¬
s que sũt hõinũ. qͥd nos nult face ex hoc
qd sumꝰ q̃ si culpat exħ qd̃ hoĩes sumꝰ uul¬
tis scire quid nos uelit fat̾e audite. phal
ego dixi. dii estis ⁊ filii excelsi om̃s s hũa¬
na sapiendo uos sicut hõies morlemini qͥd
nuraris petre qr paulo ante beatꝰ postea

Expanded text:
dixerat, satanam appellat. Redi, inquit, post me, satana; scandalum mihi es: nosed quae sunt hominum . Quid nos vult facere ex hoc quod sumus, qui sic culpat quod homines sumus? Vultis scire quid nos velit facere? Audite Psalmum: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes. Sed humana sapiendo: Vos autem sicut homines moriemini . Idem ipse Petrus paulo ante beatus, postea
Abbreviated transcription (Latin):
neq impulit in quib deum ad iracondiã
prouocantes salutis fidem sibi p̃dicatã ac
ciꝑe nolũt aut deo uidice nõ possũt uł accep¬
ta male utiuit᷑. ⁊ ob hoc tradunt᷑ in repro¬
bũ sensum ut faciant que nõ ꝯuẽñt. hiis
penam p̃destinatam eẽ rite fatem᷑. qd̾ ut
auaricia ardente p̃tio uideis dñm tͣditurũ.
penã ei p̃destinanit ex m̾ito dicente ꝑ dauid
sp̃u scõ. deus laudẽ meã ne taciu̾s qr os pt̃o¬

Expanded text:
impulit: in quibus Deum ad iracundiam provocantes, salutis fidem, aut praedicatam sibi accipere nolunt, aut Deo judice non possunt, vel accepta male utuntur, et ob hoc traduntur in reprobum sensum ut non faciant ea quae conveniunt, his poenam praedestinatam esse rite fatemur. Cum avaritia ardentem pretio Judaeis Dominum traditurum, poenam ei praedestinavit ex merito, dicente per David Spiritu sancto: « Deus, laudem meam ne tacueris, quia os p
Abbreviated transcription (Latin):
sicut gͦ rette dici potuit dñs głe crucifixus
cũ ad solã tarnẽ sola passio ꝑtineret. ita i ͤ¬
te dici potuit hodie metũ eris ĩ ꝑadiso tñ
uixͣ humanã hũilitatẽ ꝑ carnẽ ĩ sepulcro
ꝑ aĩam in inferno. illo die futurus eẽt

Expanded text:
it recte dici Dominus gloriae crucifixus, cum ad solam carnem illa passio pertineret: ita recte dici potuit, Hodie mecum eris in paradiso, cum juxta humanam humilitatem, per carnem in sepulcro, per animam in inferno illo die futurus esset;
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. ¶ Nuptiaꝵ .n. bonũ non extinguit sed
modificat ĩobedientiũ m̃broꝵ malũ. ut lum¬
tata qͦdã modo ꝯcupiscentia carnalis fiat sal¬
tẽ pudicicia ꝯuigalis. uirgo .n. maria cui dic
tũ ẽ uirtus altissim obũbrabit tͥ ⁊c̾. nlło

Expanded text:
dei. nuptiarum enim bonum non extinguit, sed modificat inoboedientium membrorum malum, ut limitata quodam modo concupiscentia carnalis fiat saltem pudicitia coniugalis?. uirgo autem Maria, cui dictum est: Et uirtus altissimi obumbrabit tibi, in co
Abbreviated transcription (Latin):
cariẽ xp̃ deserere potuerũt qñ ĩ dumitatis
unras manserunt. ¶ Cytharaui respice ut
micũ melox sons dulcib reddat. tͥa ꝑiterad
ars dictat manꝰ tangit resonat corda. tͥa ꝑit̾¬
cãt᷑ s sola corda resonat qd̾ auditꝰ nͨ ars ĩ ma¬

Expanded text:
Christi deserere non potuerunt, quando in divinitatis unitate manserunt. Ad hoc, citharam respice, ut musicum melos sonis dulcibus reddat: tria pariter adesse Ars dictat, manus tangit, resonat chorda. Tria operantur, sed sola chorda resonat quod auditur. Nec ars nec ma
Abbreviated transcription (Latin):
tõe ĩpedienda ẽ p̃dicatõ fidei ꝑseu̾entis ⁊ pro¬
ficientis ut qd̾ oportet audiant qͥb datũ est
obediant. qͦ mͦ. n: audirent sũ p̃dicante. nͨͦ
rursus p̃dicatõne fidei ꝓficientis usq ad ulti¬
mũ ꝑmanẽtis ĩpedienda est p̃dicatis p̃destĩa

Expanded text:
tione impedienda est praedicatio fidei perseverantis et proficientis, ut quod oportet audiant, quibus datum est ut obediant: quomodo enim audient sine praedicante ? Nec rursus, praedicatione fidei proficientis et usque ad ultimum permanent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatõ bñficioꝵ dei qͥb cͤtissiẽ lib̾ant  qͥcũq li¬
b̾ant᷑. cet̾i aũt ubi nisi iñ massa perdicionis
iusto dei iudicio relinqũt᷑ ubi tyrii relicti st̃
⁊ sydoni q̃ t̃ cred̾e potuerũt. si mira illa xp̃i
signa uidissent s qñi ut credent nõ erat eis
danĩ ⁊̃ unde crederẽt ẽ negatũ. ex qͦ appa¬

Expanded text:
atio beneficiorum Dei, quibus certissime liberantur quicumque liberantur. Caeteri autem, ubi, nisi in massa perditionis justo divino judicio relinquuntur, ubi Tyrii relicti sunt et Sidonii, qui etiam credere potuerunt, 251 si mira illa Christi signa vidissent : sed quoniam ut crederent non eis erat datum, etiam unde crederent est negatum. RESP
Abbreviated transcription (Latin):
lii locum sic exposuit ut dic̾et p̃sciuisse dñm
tyrios ⁊ sidonios si fide fuisse post ea retessuroᷤ
ꝯftĩs apd̾ se miraculis credidissent ⁊ mĩa pocꝰ
rent si fidem ꝙͣ tenuerãt reliq̾ssent ꝙͣ si eam
nlło tẽpore renuissent ĩqͣ sentẽtia q̃ sũt ad hs¬

Expanded text:
lii locum sic exposuit, ut diceret praescisse Dominum Tyrios et Sidonios a fide fuisse postea recessuros, cum factis apud se miraculis credidissent, et misericorent, si fidem quam tenuerant reliquissent, quam si eam nullo tempore tenuissent. In qua sententia docti h
Abbreviated transcription (Latin):
nã ꝙͣuis ingentia specła sint ñ reddũti
maiores ymagi nes ꝙͣ sunt corpora i
breuissima obiecta. in ꝑis aũt spetulis
sit̃ ĩpupilis ocłoꝵ ⁊ si magna faces seis
opponat breuissima ymago pronͦ seal
format᷑ͦ ergo ⁊ ymagines corpoꝵ minil

Expanded text:
nam quamuis ingentia specula sint, non reddunt maiores imagines, quam sunt corpora etiam breuissima obiecta. in paruis autem specillis sicut in pupillis oculorum etsi magna facies sese opponat, breuissima imago pro modo speculi formatur. ergo et imagines corporum minui
Abbreviated transcription (Latin):
tor annoꝵ prolapsos in ultimo uite sue ⁊
⁊ dampnabilitate usq ad decrepitã etatẽ
ꝑdurasse ⁊ repente celitꝰ inspirata salute
⁊̃ ꝑuulos quib usus lib̾i arbitrii nõ ẽ ut de
bonis aut de malis eoꝵ m̾itis uidicemꝰ ꝑent̃
mãib ad grãm satͥ baptismatis deportatos

Expanded text:
ltorum annorum, prolapsos in ultimo vitae suae et damnabilitate usque ad decrepitam aetatem perdurasse, et repente coelitus inspirata salute s etiam parvulos, quibus usus liberi arbitrii non est, ut de bonis aut malis eorum meritis judicemus, parentum manibus ad gratiam sacri ba
Abbreviated transcription (Latin):
quid dicam qͥ quidẽ in ꝑuulis latet l
ip̃is exordiis naturalib ducta apparit.
in gradib qͦꝵ ñ ulłi tam tardi ⁊ oblino¬
si sunt ut nͨ primo qͥdã diste litaꝵ elem̃¬
ta potuerunt. qͥdam uͦ sunt tante fatiuta¬
tis ut ũ mułtũ a pettorib differant qͥs non¬

Expanded text:
quid dicam? quae quidem in paruulis latet, sed ab ipsis exordiis naturalibus ductum apparet in grandibus, quorum nonnulli tam tardi et obliuiosi sunt, ut ne prima quidem discere litterarum elementa potuerint, quidam uero tantae sunt fatuitatis, ut non multum a pe
Abbreviated transcription (Latin):
um opifice ordinatos ut ꝑirent tanꝙͣ ip̃e ilł¬
illis mores male uite creau̾it ⁊ ip̃e ad om̃e
opus mortis ĩnitos p̃cipitau̾it. absit hoc a
diũ ꝓpõito. nõ .n. uolens iniquitatẽ deus est
nͨ mandauit cuiꝙͣ impie ag̾e. nͨ alicui dedit

Expanded text:
um opifice ordinatos ut perirent, tanquam ipse illis mores malae vitae creaverit, ipse ad omne opus mortis invitos praecipitaverit. Absit hoc a divino proposito. Non enim volens iniquitatem est Deus, nec mandavit cuiquam impie agere, nec alicui dedit
Abbreviated transcription (Latin):
gredit᷑ dissipat. qr ad ĩgressũ ⁊ egressũ spe¬
cular integrũ ꝑseu̾at. spetular gͦ nõ rũpt ͦ
raduis solis integ̾tatẽ uͥginis ĩgressus aut
egressus muolare potuit deitatis. qr gͦ ħ uͥga¬
poꝑit ymago dñici torporis fuit. nux .ni. tͥa st̃
ĩ uno corpore sub̾e̾ unionẽ coriũ ⁊ testã ⁊ mi¬
del. incorio taro ĩtesta ossa ĩ nudes itior aia¬
ꝯꝑatiue ĩtelligũt᷑. in corio nucis carnẽ signifi¬
cat saluatoris q̃ hũit in se asꝑitatẽ uł amari¬
nidinẽ passionis ĩ nucleo ĩt̾iorẽ declarat dulce¬
dinẽ teitatis q̃ tͥbuit pastũ ⁊ lũs subminsttͣ

Expanded text:
greditur dissipat; quia ad ingressum et egressum ejus specular integrum perseverat. Specular ergo non rumpit radius solis: integritatem Virginis ingressus aut egressus vitiare potuit deitatis? Sed quporis fuit; nux enim trinam habet in suo corpore substantiae unionem, corium, testam et nucleum. In corio, caro; in testa, ossa; in nucleo, interior anima comparatur. In corio nucis carnem significat Salvatoris, quae habuit in se asperitatem vel amaritudinem passionis. In nucleo interiorem declarat dulcedinem deitatis, quae tribuit pastum, et luminis subministrat
Abbreviated transcription (Latin):
dissent si ea audissent. s nͨ illis profunit cy po¬
t̾ant tred̾e qr predestinati nõ erant ab eo cuiꝰ
instrutabilia sunt uidicia ⁊ uie ĩuestigabiles
nͨ istis obfuiss ꝙ nõ pot̾ant cred̾e si ta p̃desti¬
nati eẽnt ut eos cetos deus illĩass. hp̃desti¬

Expanded text:
isti signa vidissent. Sed nec illis profuit quod poterant credere, quia praedestinati non erant ab eo, cujus inscrutabilia sunt judicia, et investigabiles viae; nec istis obfuisset quod non poterant credere, si ita praedestinati essent, ut eos caecos Deus illuminaret, et
Abbreviated transcription (Latin):
sophi in reb intelligibilib diuicies pormit
insensibilib egestatẽ. quid .n. erũpnonꝰ
ꝙͣ minꝰ atq minꝰ semper posse fieri qͥd diꝰ
pot̾at .n. ẽẽ uł maior uł breuior: nescio.
tale ẽ .n. tur hoc loco pocuis ꝙͣ alio. nͨ ĩ ea

Expanded text:
ebus intellegibilibus diuitias ponunt, in sensibilibus egestatem. quid enim aerumnosius quam minus atque minus semper posse fieri? quid dipoterat enim esse uel maior uel breuior. nescio; tale est enim. et cur hoc loco potius quam illo? nec in ea
Abbreviated transcription (Latin):
est qm̃ tale quid amina uon est. porrou
maiora sui parte maiorem locum ꝑtinet
octupet. ⁊ breuiore breniorẽ minꝰ q sit mn
ꝑte qͣm intoto. nõ est corpus aĩa. ꝑ totum
quippe corpus qd̾ animat non locali diffu
sione s qͣdam uitali intensione aĩa porri¬
gitur. nã ꝑ corporis om̃s ꝑticulas tota si¬
mul a dest nͨ minor in mĩorib nͨ ĩ maiori¬
bus maior s alicubi intensius alicubi re
tit nam cum exiguo puncto ĩ carne uiua
ꝑ corporis cuncta discurrit s ibi tantũ sẽ¬
in toto fit uisi qr ibi tota est. ubi fit ⁊ꝙͣ¬

Expanded text:
e aliquid ipsa non est. porro, maiore sui parte maiorem locum occupet et breuiore breuiorem minusque sit in parte quam in toto, non est corpus anima. per totum quippe corpus, qsione, sed quadam vitali intentione porrigitur. Nam per omnes ejus particulas tota simul adest, nec minor in minoribus, nec in majoribus major, sed alicubi intensius, alicubi remtit. Nam cum exiguo puncto in carne vivaer corporis cuncta discurrit, sed ibi tantum senin toto fit, nisi q
Abbreviated transcription (Latin):
rore iu̾tas. sine ꝑturbatõe felititas neqͣ¬
qͣm dubitare debemꝰ reꝵ q̃ ad nos ꝑtinẽt.
bonarũ causam nõ eẽ nisi bonitatẽ dei ma¬
larũ ub ab ĩmutabilis bono deficiẽtem bo¬
ni mutabilis uolũtatẽ prus angeli ho¬
mies post ea.

Expanded text:
tas, sine perturbatione felicitas: nequaquam dubitare debemus, rerum quae ad nos pertinent bonarum causam non esse nisi bonitatem Dei; malarum vero ab immutabili bono deficientem boni mutabilis voluntatem, prius angeli, hominis postea.
Abbreviated transcription (Latin):
habere consueuerat. sub omi
celeritate ꝓferri iussit ĩ mecͥ
et a corde suo delectationẽ hi¬
modi auellens. gemmas al
et aurũ ꝯfringi p̃cepit ut ue¬
de̾tur: et de p̃cio eoꝵ dilectas¬
suꝑ aurũ ⁊ topazion tab̾na
funcdarent᷑. Nec desistebat ani¬
lech ab infestatione israhel secl
tib se hostibus. abbas sc̃s seq¬
ster sollicitus clamantibus
dm̃. et domi plorantib frĩbus
irrupit in acies. et in tẽpre ir¬
cundie factus est reconciliati
et allegatiomibus diuinis
currentib detumuere ꝓcel

Expanded text:
habere consueverat sub 1116 omni habere consueverat sub 1116 omni celeritate proferre jussit in medium; et a corde suo delectationem hujusmodi avellens, gemmas a et aurum confringi praecepit, ut venderetur, et de pretio eorum dilecta aurum et topazion tabernacula fundarentur. Nec desistebat Amalech ab infestatione Israel: sed Mentibus se hostibus Abbas sanctus sequester sollicitus, clamantibus ad Deum et domi plorantibus fratribus, irrupit in acies, et in tempore iracundiae factus est reconciliatio, et allegationibus divinis intercurrentibus detumuere procel
Abbreviated transcription (Latin):
nesciret: et tam de ꝑfidia refugarũ
qua de duplicitate suoꝵ propsus
maxime utebat᷑. nͨ desꝑans de cle¬
mentia dĩ. hoc ex eius responso ac¬
cepit. ut intelligeret qr flagellat
ds̃ omnẽ filium quẽ recipit. et
huiusmͦi correptioniͤs uł purgant
uł probant anmam: et głosiorẽ
fuisse iob cum sederet in sterqui¬
liuio. quam fuisset cum circunstã¬
te exercitu sedissec illesus in solio.
Ostendit ei uir sanctus salomonẽ
peccasse in otio. et abusum bono
pacis defluxisse inuitia: ꝯ dauid
pat̾ eius. absalon filio ꝑsequẽte.
et uniu̾so isrłe adu̾sus eũ anima¬
to ꝑmansisset in gratia. Intima¬
uit etiam quomͦ ip̃m sathanas
colaphizauit apłm ÷ in qua tribu
et circunspectiores adu̾sa. Aug
ens hec uen̾abilis comes mi¬
nifice animatus. duo inume
nitate corone sue rex anglori
henricus amunculus eius ad
ostentationẽ diuiciarum suar
et glorie sue in mensa corams

Expanded text:
nesciret; et tam de perfidia refugarum, nesciret; et tam de perfidia refugarum, quam de duplicitate suorum prorsus maxime utebatur, nec desperans de misericordia Dei, hoc ex ejus responsione accepit, « ut intelligeret quia flagellat Deus omnem filium quem recipit; et hujusmodi correptiones vel purgant, vel probant animam ; et gloriosiorem fuisse Job cum sederet in sterquilinio, quam fuisset, cum circumstante exercitu sedisset illaesus in solio . Ostendit ei Vir sanctus Salomonem peccasse 1115 in otio, et abusum bono pacis defluxisse in vitia: cum David pater ejus, Absalon filio persequente, et universo Israel adversus eum armato, permansisset in gratia. Intimavit etiam quomodo ipsum satanas colaphizarit Apostolum, in qua tribulet circumspectiores adversa. » 55. Audiens haec venerabilis Comes, magnifice animatus, duo immens, quae in solemnitate coronae suae rex Anglorum Henricus avunculus ejus ad ostentationem divitiarum suarum et gloriae suae in mensa coram se
Abbreviated transcription (Latin):
usus ꝯsiliario. gͣcis egenis aꝑuit
horrea ÷ nec ex hausit pecunia ppłm.
nͨ astu circũuenit afflictos. nec re
publica ad se tnͣsiata. p̾ͥuatos ĩ t̾ra
cumulauit thesauros: s in celo po¬
tius thesaurizans. infatigabilis dis¬
tributor. cum magna alacritate ⁊
pecunias clistribuit et annonas.
Nec defuit uiro inhianti celestib
magni ponderis et horrendi tẽp¬
catio s aggressus est cũ tam rex
quam pͥncipes. et ꝯmota est et ꝯ¬
tremuit t̾ra ÷ et quasi iratus eẽt ei
ds. rapinis et in cendus fere om̃ia
ad eñ ꝑcinentia depopulatoribus
exposita erant: et oꝑuit faciem t̾re
exertitus regis. et passim omnia
uastabantur: Nec erat ei tutum
resistere uł obuiare ꝑsecutoribus:
quia et sui eum deseruerant. ma
nifeste infestantes: et qui remanse¬
rant in insidiis ñ ad subsidia erant:¬
et undiq angustie graues quia nͦ
sibi domi cauere. nͦ extͣ pot̾at ꝯgrua
ꝓuidere: cũ om̃ino qui sui essent

Expanded text:
usus consiliario, gratis egenis aperuit usus consiliario, gratis egenis aperuit horrea, nec exhausit pecunia populum, nec astu circumvenit afflictos, nec re publica ad se translata, privatos in terra cumulavit thesauros; sed in coelo potius thesaurizans infatigabilis distributor, cum magna alacritate et pecunias distribuit, et annonas. 54. Nec defuit viro inhianti coelestibus magni ponderis et horrenda tentatio: sed aggressus est eum tam Rex, quam principes, et commota est et contremuit terra; et quasi iratus esset ei Deus, rapinis et incendiis fere omnia ad eum pertinentia depopulatoribus exposita erant; et operuit faciem terrae Regis exercitus, et passim omnia vastabantur. Nec erat ei tutum resistere, vel obviare persecutoribus: quia et sui deseruerant eum, manifeste infestantes; et qui remanserant, in insidiis, non ad subsidia erant. Undique angustiae graves, quia nec domi sibi cavere, nec extra poterat congrua providere, cum omnino qui sui essent,
Abbreviated transcription (Latin):
et tã ei placere quã comiti cupien¬
tes: nec magnificentiam pͥncipis
minuebant. qͥ caritatis plenitudi¬
nem de suis impleri p̃ceꝑat÷ uec
deo ingͣti ẽẽ uolebant si niueniren¬
tur desides et auari: ubi eos pro¬
mptos et munificos clispensato¬
res eẽ. tã uoluntas dĩ qũa pͥnci¬
pis sufficiens bonitas miunriss.
Erat p̃cerea horum offõ deputa¬
tum. ut monachis et religiosis uiris
quos adcuriam diu̾sa mutebant
negocia. hospicia ꝓuiclerent÷ et
de penu et horreo comitis necessa¬
ria ministrarent. Circũ ferebant
etiam rigente bruma aptatis sar¬
cinis pauꝑum inclumenta: et
pelles et birros et calciamenta. ĩ
quib nec axsungia deerat. que ꝑ
uicos inligis erogabant Nullũ
in comitatu illo dementie deerat
opus. Ad portum illũ naufragi om̃s
tutũ habebant refugium. Tempo¬
ribus famis ñ sic̃ pharao frumenta
uenundedit ppło: nec seruitutẽ gͥ
erogatis annonis subiecit egiptũ:

Expanded text:
et tam ei placere, quam Comiti cupienet tam ei placere, quam Comiti cupientes, nec magnificentiam Principis minuebant, qui charitatis plenitudinem de suis impleri praeceperat; nec Deo ingrati esse volebant, si invenirentur desides et avari, ubi eos promptos et expeditos dispensatores esse, tam voluntas Dei, quam Principis sufficiens bonitas injunxisset. Erat praeterea horum officio deputatum, ut monachis et religiosis viris, quos ad curiam diversa mittebant negotia, hospitia providerent, et de penu et horreo Comitis necessaria ministrarent. Circumferebant etiam rigente bruma, aptatis sarcinis, pauperum indumenta, et pelles, et birros, et calceamenta, in quibus nec axungia deerat, quae per vicos indigis erogabant. Nullum in comitatu illo clementiae deerat opus: ad portum illum naufragi omnes tutum habebant refugium. Temporibus famis non, sicut Pharao, frumenta venumdedit populo, nec in servitutem sibi erogatis annonis subjecit Aegyptum:
Abbreviated transcription (Latin):
et miseria constitutos: et ip̃eo¬
ta sibi octasione dementie letaiboꝰ
et altiori gr̃a amplectabat᷑. quos de
huiꝰmodi rebus uidebat magis esse
sollicitos.  qr suoꝵ neminẽ uł in
illa curia uł in causa illa uir dĩ pas¬
sus est temorari: duos uiros reli
giosos de p̃monstratensi ordine e¬
uocatos clemosine sue p̃posuit ÷ ad
quoꝵ curam spectaret circuire cal¬
tella et uicos inquib ipse mane¬
ret: et cdeꝓpria mensa languentes
et leprosos qui ibi manebant qͣm¬
diu in illis locis esset abundanter
refici iussit ÷ s et aliis pauꝑibus
largas et congruas ꝑsonis elemo¬
smas. siue in cibis. siue in uestibus
eoꝵ minist̾i̾o donari insticuit. Et
illis quidem tantũ indomo sua
uoluit esse dñiũ. ut potestatine pĩ¬
cernis et pistoribus et cocis. et re¬
liquis minist̾ialib que uellent iu¬
berent ÷ que placeret tollerent: nͦ
ad comitẽ si in aliqͦ prodigi uide¬
rent᷑. S et uiri ip̃i timentes dm̃

Expanded text:
et miseria constitutos; et ipse oet miseria constitutos; et ipse oblata sibi occasione clementiae laetabatur, et altiori gratia amplectebatur, quos de hujusmodi rebus videbat magis esse sollicitos. Et quia suorum neminem vel in illa curia, vel pro causa illa Vir Dei passus est demorari; duos religiosos viros de Praemonstratensi Ordine evocatos eleemosynae suae praeposuit, ad quorum curam spectaret circumire castella et vicos, in quibus ipse maneret: et de propria mensa languentes et leprosos, qui ibi manebant, quamdiu in illis locis esset, abundanter refici jussit. Sed et aliis pauperibus largas et congruas personis eleemosynas, sive in cibis, sive in vestibus, eorum ministerio donari instituit. Et illis quidem tantum in domo sua voluit esse dominium, ut potestative, pincernis, et pistoribus, et coquis, et reliquis ministerialibus, quae vellent juberent, quae placeret tollerent; necad Comitem, si in aliquo prodigi viderentur. Sed et viri illi timentes Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ fructificantes rediuiuis et
renascentib accessionib nouas sẽꝑ
elemosmas parturirent. Deinde
egenis quos hacatq illac quas
uespe pungentes stimuli paux
exagitant ÷ om̃imodis docuit
reri: aliis indumenta. aliis alii
clem̃tie bonum÷ si et uideret ⁊ fon
uꝑuni oppressores: defendere pup¬
lum et uiduam ÷ misereri ⁊ cõm¬
dare. sermones iniudicio dispo
ei intimans: et hoc apͥncipe ex qͥ
ex clebito. ut laudi bonoꝵ et uinal
modi salubria monita homo tat̃¬
nabilis reu̾ent̾ accipiens ÷ lixum
curie et fastũ altitudinis ĩ humll¬
tatem et honestatem ꝯu̾tit ÷ nͨ em
qͥ inp̾sentia eiꝰ auderet aliqͥd inde¬
cens uł agere uł loqui: sz in hoc
etiam ei placere studentes. fuesich
siue puro animo ea inr qͥbris dñ
suum delectari uidebant. ip̃i qu
sepius factitabant. Introduceb
gͥ ad eũ qui familiarius ei alł¬
nuntiantes languentes in pll
iacentes. & quoscũq ĩ amaritd

Expanded text:
semper fructitantes redivivis et semper fructitantes redivivis et renascentibus accessionibus novas semper eleemosynas parturirent. Deinde egenis, quos hac atque illac quasi vespae pungentes stimuli paupertatis exagitabant, omnimodis docuit misereri; aliis indumenta, aliis alimeclementiae bonum, si et videret, et fopauperum oppressores, defendere pupillum et viduam, misereri et commodare, sermones in judicio disponere, ei intimans, et hoc a principe requiri ex debito, ut laudi bonorum et vind et alia hujusmodi salubria monita homo rationabilis reverenter accipiens, luxum curiae, et fastum altitudinis in humilitatem et honestatem convertit: nec erat qui in praesentia ejus auderet aliquid indecens vel agere, vel loqui; sed in hoc etiam ei placere studentes, sive ficto, sive puro animo ea, in quibus dominum suum delectari videbant, ipsi quoque saepius factitabant. Introducebant igitur ad eum, qui familiarius ei assnuntiabant languentes in plateis jacentes, et quoscumque in amaritudine
Abbreviated transcription (Latin):
dhesit ei p̃ cet̾i̾s quidem pͥn¬
cipibus comes theobaldus:
et dilectionẽ oꝑe prosecutus. se et
sua insubsidia clare uallis exposuit÷
et in manib abb̾is posuit animã
suam. deposita altitudine prĩcipali
se int̾ seruos dei conseruũ ex hibẽs
ñ dñm: ut obediret ad omnia que
truebat domos: abbatiis nouis
p̃bebat impensas: et ubicũq serui
dĩ extendissent ꝓpagines delegabat
pecunias÷ ñ unã domũ sic̃ salomõ
ierosolimis statuens: s ubicũq huiꝰ
scematis ꝯseclissent ꝑsone. satagebat
eis ministrare necessaria ÷ quasi xp̃o
int̾ris p̃senti ꝓpriam faceret mansi¬
onemi S et hoc in arbitrio uiri dĩ
posuit: ut qͥbuscumq ogentibus eo
mandante ad opus cli sũptus prebe¬
ret. Uidens gͥ abbas ꝓmptũ prin¬
cipis animũ pietatẽ pietate accẽdit:
et maxime quidem domesticis fidiꝰ
uoluit eũ esse obnoxiũ. et inmortalia
templa fundate ꝯsuluit: et clemosi¬
nas eat sagacitate disponere ut

Expanded text:
dhaesit ei prae caeteris quidem principibus comes Theobaldus, et dilectionem opere prosecutus, et se, et sua in subsidia Clarae-Vallis exposuit, et in manibus Abbatis posuit animam suam, deposita altitudine principali, se inter servos Dei conservum exhibens, non dominum; ut obediret ad omnia, quatruebat domos, abbatiis novis praebebat impensas; et ubicumque servi Dei extendissent propagines, delegabat pecunias: non unam domum, sicut Salomon Jerosolymis, statuens; sed ubicumque hujus schematis consedissent personae, satagebat eis ministrare necessaria, quasi Christo in terris praesenti propriam faceret mansionem. Sed et hoc in arbitrio Viri Dei posuit, ut quibuscumque egentibus eo mandante ad opus Dei sumptus praeberet. Videns igitur Abbas promptum Principis animum, pietatem accendit, et maxime quidem domesticis fidei voluit eum esse obnoxium; et immortalia templa fundare consuluit, et eleemosynas ea sagacitate disponere, « ut
Abbreviated transcription (Latin):
te bonitate ⁊ malis angelis sb̾mistrare iu¬
tã uiuatẽ q potẽtiã q̃ sbmĩstratõ si aufera¬
tur int̾ibũt ⁊ hoĩm qͣmuis de ꝓpagie uicia¬
ta dãpnata q nascentiũ formare seĩare¬
tes. ꝑ teporũ spatia uegetare sensus alim̃¬
ta donare. meliꝰ.n. uidicauit demalis le¬
ne face qͣm mala uulla eẽ ꝑmitt̾e. ⁊ siqͥ¬
dem in melus hoĩm reformatoem nullã
ꝓrsus eẽ noluiss sicut impioꝵ nulla est
angeloꝵ nõ ire mi̾to fieret ut nata᷑ q̃ deũ
deseruit q̃ p̾ceptũ sui creatoris ꝙ custodire
facilime poss sua male utens potestate
calcauit atqz transgressa ẽ q̃ in se ꝯdito¬
adu̾sa muolauit q̃ salubrem seruitutẽ ab
eiꝰ legib male libero arrupit arbitrio uni¬
u̾sa ĩ et̾num deseret ᷑ ab eo ut ꝓ suo merito
penã pend̾et sempit̾nam. plane itaq face̾t

Expanded text:
te bonitate et malis angelis subministrare vitam vivacemque potentiam, quae subministratio si auferatur, interibunt; et hominum, quamvis de propagine vitiata damnataque nascentium, formare semina etes, per locorum spatia vegetare sensus, alimenta donare. Melius enim judicavit de malis bene facere, quam mala nulla esse permittere. Et si quidem in melius hominum reformationem nullam prorsus esse voluisset, sicut impiorum nulla est angelorum, nonne merito fieret, ut natura quae Deum deseruit, quae praeceptum sui Creatoris, quod custodire facillime posset, sua male utens potestate calcavit atque transgressa est, quae in se sui Coaversa violavit, quae salubrem servitutem ab ejus legibus male libero abrupit arbitrio, universa in aeternum desereretur ab eo, et pro suo merito poenam penderet sempiternam? Plane ita faceret,
Abbreviated transcription (Latin):
dampnata ꝑ ꝙͣ pettauerat ꝯuige ꝑ carnalẽ
ꝯcupiscẽtiam ĩ qua ĩobediẽ pena simł retri¬
buta ẽ nascetur t̾heret originale ꝑct̃m qͦ
trah̾etꝰ᷑ ꝑ errores dolores q diu̾sos ad illud
extrenũ cũ desertorib angłĩs uiciatorib
et possessorĩb ⁊ ꝯsortib suis. sine fine sup¬
pliciũ sic ꝑ unũ hoĩem p̾catũ int̾ͥuit ĩ mũ¬
dũ.⁊ ꝑ ꝑccm̃ mors. ⁊ ita in om̃s hoĩes ꝑtrã¬
siit in quo oñs peccauerũt. mũdũ qͥdẽ appel¬
lauit. eo loco apłs unu̾sũ genus humanum.
lis in mala p̾cipitabat᷑ totiꝰ geni̾s humam
massa dapnata ⁊ adiũcta ꝑtĩ eoꝵ qͥ pecta¬
uerũt angeloꝵ ⁊ luebat ĩpie desertõis dig

Expanded text:
peccaverat conjuge, per carnalem concupiscentiam, in qua inobedientiae poena similis retributa est, nasceretur, traheret originale peccatum, quo traheretur per errores doloresque diversos ad illud extremum cum desertoribus angelis vitiatoribus et possessoribus et consortibus suis sine fine supplicium. Sic per unum hominem peccatum intravit in muum mors, et ita in omnes homines petransiit, in quo omnes peccaverunt . » Mundum quippe appellavit eo loco Apostolus universum genus humanum.lis in mala praecipitabatur totius generis humani massa damnata; et adjuncta parte eorum, qui peccaverant, angelorum, luebat
Abbreviated transcription (Latin):
s filii de gentili matre ꝑegrinatõnio tam
gen̾ant᷑. sic .n. de moyse ꝯ primogenitũ
genuisset refert᷑ uocauit nom̃ gͥsam di¬
ꝯcupiscentia infideł ppłi ꝑs flagrans mir¬
niurauit. ⁊ manne telesti ollas carniũ

Expanded text:
ii Moysi de gentili matre peregrinationis causa generantur. Sic etenim de Moyse, cum primogenitum genuisset, refertur: Et vocavit nomen ejus concupiscentia infidelis populi pars flagrans murmuravit, et mannae coelesti ollas carnium
Abbreviated transcription (Latin):
ante nos inuenire credimꝰ qui ꝯgelantib
uentis stagnoꝵ dorsa glacie suꝑstita sepis¬
gelu obtinẽte in aquis sepe nałr efficit᷑. il¬
lud tunt dei uissu ꝑ glacialẽ uentũ subito
in pelago fcm̃ fuisse ꝯprobatur s sicut re¬
pente mare sictũ dño imꝑaute redditur
ita eodẽ uibente liq̃ftm influidas undas tã

Expanded text:
ante, nos invenire credimus, qui congelantibus undis stagnorum dorsa glacie superstrata saepiser efficitur, illud tunc Dei jussu per glacialem ventum subito urgente pelago factum fuisse comprobatur. Sed sicut repente mare siccum Domino imperante redditur, ita eodem jubente liquefactum, in fluidas undas de
Abbreviated transcription (Latin):
set manna nͥ t̾renũ aliqͥd in sua substan¬
tia hẽret. s iuide de nubib mãna pluẽs
t̾renã substantiã hẽre monstrat᷑ͦ insi
forte aeris ip̃iꝰ ꝑs inferior t̾renã aliqͣm
naturam retinere ostendat᷑. qͦ mͦ enĩ aui¬
um uolantiũ corpora sustin̾e uale̾t si nõ

Expanded text:
in sua substantia haberet? Sed unde nubibus manna pluens terrenam substantiam habere monstrabitur, nisi forte aeris ipsius inferior pars terrenam aliquam naturam retinere ostendatur? Quomodo enim avium volantium corpora sufferre valuisset, si non
Abbreviated transcription (Latin):
turam quesisse. s de t̾ra dñi uictũ hoĩia¬
p̃passe nõ qd̾ deus conidie illis panẽ ꝯmm
pastus de nubib scuz qr nõ in solo pane
tra uirga ꝑcussa produxit in hoc nanurr
inuestigator ĩ augustũ redigit᷑ quon̾ anͦ
natura in duro lapide occultatͦ te aqͣnta

Expanded text:
naturam quaesiisse, sed de terra Deus victum praeparasse. Non quod Deus quotidie illis panem illupastus de nubibus, sciret quia non in solo pane tra produxit . In hoc naturae investigator in angustum redigitur, quomodo aquae natura in duro lapide occultatur. De aqua
Abbreviated transcription (Latin):
onem usitam sibi naturalit̾ aque halent
s scelerius ꝑ p̃ceptũ conditoris illam exhi¬
bent ip̃e eñĩ creaturaꝵ conditor ⁊ gub̾ eñ¬
nator naturam occultam que ꝑ aliã dite¬
rem manifesta fieret ip̃a re sola denudat
sicut .n. aqͣ amara deilcedinẽ ꝙ̃ in occulto
sue nature ꝯtinebat ꝑ nubem ⁊ humũ ꝑ
ab amaritudine purgata ostend̾e̾t ita nssu
gub̾natoris potentissum naturã ꝑ se solam
absq alt̾us rei iuuamiine nouimꝰ exhibu¬

Expanded text:
onem insitam sibi naturaliter aquae habent; sed celerius per praeceptum Conditoris illam ipse vero creaturarum conditor et gubernator, naturam occultam, quae per aliam rem manifestanda fieret, in re ipsa sola denudat. Sicut et nunc amara aqua dulcedinem quam in occulto suae naturae continuerat, per humum aut nubem ab amaritudine purgata, ostenderet; ita jussu gubernatoris potentissimi naturarum per se solam absque alterius rei juvamine exhib
Abbreviated transcription (Latin):
turpis ꝯcupiscentie ꝑpetͣtõe exarserant
s celestiũ igniũ ĩfusione arderent. ⁊ qui
lam fec̾ant ĩ famã uitã famosa pena cõ¬
sum̾et q̃ uindcã hactenꝰ eoꝵdẽ t̾rã nõ desi¬
uit. d̾ qͣli pene qui talia agunt sub iacebt

Expanded text:
turpis concupiscentiae perpetratione exarserant, sed coelestium ignium infusione arderent: et quilam fecerant, infamem vitam famosa poena consumerent. Quae vindicta hactenus eorumdem terram non deseruit, dum quali
Abbreviated transcription (Latin):
berasset aliqñ adorare uellent que ⁊ fenit. nã
egyptiis lonis simulat᷑ upcta sepulchrũ ioseph
statuerũt. eo qd̾ bos in agricultura uiro coo
patur qͣ ⁊̃ cã fili isrł. cũ in deẜto ydolũ adora¬
re uellent nõ aliam statuam qͣm uitulũ.i. bo
ueni fecerũt. hac maxĩe tã qd̾ ip̃e in eaypto

Expanded text:
berasset, aliquando adorare vellet: quod et fecerunt. Nam bovis simulacrum juxta sepulcrum Joseph statuerunt, eo quod bos viro in agricultura cooausa filii Israel cum in deserto idolum adorare vellent, non aliam aliquam statuam quam vitulum, id est, bovem fecerunt: hac vel maxime causa quod ipse in Aegypto
Abbreviated transcription (Latin):
fontib abissi dicit᷑. rupti sũt om̃s abyssi
tente abysso ꝑ octultos meatꝰ fonciũ ue¬
nas susciperet. ⁊ idcirto abissi fontes ⁊ t̾re
fontes possũt uõtari. s si fontes illi qui ñt¬
ꝑ t̾ras fluũt ĩ dilunio aꝑti sũt quo mͦ ite¬
nõ om̃s fontes clausos eẽ demĩtient p̃t̾¬

Expanded text:
ssi.ente abysso per occultos meatus fontium venas susciperet? Et idcirco abyssi fontes, etiam terrae fontes possunt nominari. Sper terras fluunt, in diluvio aperti sunt, quomodo itenon omnes fontes clausos esse denuntient, p
Abbreviated transcription (Latin):
ptino creatura spũalis ⁊ ĩusibilis originalit̾
ra fieri cepit ĩ qͣ utiq principali rerũ uniu̾sa¬
rũ gen̾aliq dunsione duas rationales inã
in spũali alt̾am in corporali instituĩt creator ua¬
raꝵ diffe̾ntia expetit ⁊̃ hĩtatõnum loca distĩ¬

Expanded text:
is creatura invisibilis originaliter ra fieri coepit: in qua utique principali rerum universarum generalique divisione, duas rationales, unam in spirituali, alteram in corporali instituit creator nararum differentia expetit, etiam habitationum loca distin
Abbreviated transcription (Latin):
arborem ꝑ qͣm in amarach aqua salsa i¬
dulcatur. si amarum liquorem aliquis i¬
ting̾et si non deus ut primitꝰ imꝑaret ꝓ
fecto nõ illam salsugnẽ in suauẽ saporem
turalit̾ fecisse ꝓbauimꝰ restat ut qͦ modo
ꝑ naturam ftm̃ sit exponamꝰ. qd̾cunq ergo
ꝑ studiũ ꝙͣuis longi temporis in re aliqͣ ĩ¬
uenitꝰ nõ aliunde meandẽ ꝑ iudustriã ex
aliena natura ꝯducit᷑: s qd̾ in nature adi¬
to retessu occultabat᷑ͦ priꝰ ⁊ qd̾ prolxi tem¬

Expanded text:
arborem per quam in Marath aqua salsa indulcatur, si in amarum liquorem aliquis intingeret, et non idem Deus ut primitus imperaret, pro certo non illam salsuginem in suavem saporem turaliter fecisse approbavimus, restat nunc ut quomodo per naturam factum sit, exponamus. Quodcumque ergo per studium quamvis longi temporis in re aliqua invenitur, non aliunde in eamdem per industriam ex aliena natura conducitur; sed cum in naturae abdito recessu occultatur, prius hoc perplexit tem
Abbreviated transcription (Latin):
cius redditꝰ. de quo liguo sc̃s iheronimꝰ in
explanatõne altaris lignei refert ꝙ qͣi lig¬
in colorẽ hẽat tñ de huiꝰ noĩe reticuit. cũ illiꝰ
naturam indicauit. si gͦ in illius arboris lig¬
no ignis ille moysi ostensus arserat qͥd mi

Expanded text:
tius redditur. De quo ligno sanctus Hieronymus in explanatione altaris lignei, quod ii colorem habeat: attamen de hujus nomine reticuit, cum illius naturam indicavit. Si ergo in illius arboris rubo ignis ille Moysi ostensus arserat, quid mi
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥret᷑ de quib nulla nilla in principio cre¬
ature c̾ta diffiuitõ ut ͫ. ftĩ an nõ fcĩ sint o¬
stenditͦ nisi qd̾ fons ascendens de t̾ra ⁊ di¬
uisus in .iiiiͬ. capita regiones irrigabat
nͥ forte te illo fonte cet̾os ꝑ totũ t̾re spaci

Expanded text:
r: de quibus nulla in principio creaturae certa definitio, utrum facti an non facti sint ostenditur; nisi quod fons unus ascendens de terra, et divisus in quatuor capita, regiones irrigabat . Nisi forte de illo fonte caeteros per totum terrae spatium
Abbreviated transcription (Latin):
sors iet̾nũ erit. ¶Ut aũt ab ip̃o huma¬
iu gen̾s post pctĩ originale p̾mordio hoĩes
qñ prou̾ieri ueniã deus ostend̾et. paucos ho¬
nunes elegit quib noticiam sue amicicie de¬
monstraret. quos processu tẽporis paulatĩ
plures quousq ꝑ sue presenne aduẽtũ inisi¬

Expanded text:
t autem ab ipso humani generis post peccatum originale primordio homines quandoque promereri veniam Deus ostenderet, paucos homines elegit, quibus notitiam suae amicitiae demonstraret: quos processu temporis paulatim plures usque ad suae praesentiae visi
Abbreviated transcription (Latin):
suo reꝑto .s. noe. ꝑ archam ꝑ longi tẽporis
spaciũ fabritare mandauit ut uł ille ꝑ hoc
ftm̃ morte ĩminẽte ꝯdomo sua lib̾aretur
uł uidẽtes ĩmmẽtẽ exitũ ꝑtimestentes ad
delictoꝵ plenitudinẽ reuocarentͤ: s illo ui¬

Expanded text:
e arcam per longi temporis spatium fabricare commendat: ut vel ille per hoc factum morte imminente cum domo sua liberaretur, vel videntes imminens exitium pertimescentes ad delictorum poenitudinem revocarentur . Sed illo
Abbreviated transcription (Latin):
ris in hac mutatõne gub̾nat᷑. salis iatua
turã in humano corpore ẽẽ uullus anbigit
qui lacrimaꝵ salsitudinẽ cõprobauit q̃ atir¬
baro felle ut medici dicunt egredientes si¬
lis naturã quã ini retondito nature singti¬

Expanded text:
ris natura in hac mutatione gubernatur? Salis igitur naturam in humano corpore esse nullus ambigit, qui lacrymarum salsitudinem comprobavit; quae a turbato felle, ut medici dicunt, egredientes, salis naturam, quam in recondito naturae sinu conci
Abbreviated transcription (Latin):
nũ meũ ad aquilonẽ ⁊ ero similis altissio
tũ hec de rege babilonis hystoriaca expõne
facilime possunt intelligi. nͥ forte fig᷑ ali ex¬
poĩtõne de corpore ad caput u̾ba ꝑ allego¬
riam trãfferant᷑. Uñ assupta. questio ĩ hoc

Expanded text:
num meum ad aquilonem, et ero similis Altissimo ; haec de rege Babylonis historica expositione facillime possunt intelligi, nisi forte figurali expositione de corpore ad caput verba per allegoriam transferantur. Unde loco assumpta quaestio in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
rã deus pntandꝰ ẽ. s ita potẽs est gub̾nati
treature qͥ condidit ut uelut naturã nouã
creare indeat᷑ cũ ex abditis nature sunb
ꝙ in illa latebat depromit. illa gͥ inusdata
gub̾natõne cũ ꝑ nolũtatẽ res ⁊ potẽtiã gu¬

Expanded text:
 est. Sed ita potens est in gubernatione creaturae qui condidit, ut veluti naturam novam creare videatur, cum ab abditis naturae sinibus, quod in illa latebat, depromit. Illa igitur inusitata gubernatione, cum res per voluntatem potentiam gu
Abbreviated transcription (Latin):
d si ergo telum ⁊ t̾rã mmplet procul dubi¬
onullus ẽ locus ab enis presentia absens
portando nõ ponde̾ laboris. s ĩtastigabli uur¬
tute qm̃ milła creatura ab eo ꝯdita ꝑse sb̾¬
sist̾e ualet nͥ ab ip̃o sustentet᷑qui illã crea¬
uit. extra om̃ia est s nõ exclusus. rat᷑ oĩa

Expanded text:
i enim coelum et terram implet, proculdubio nullus est locus ab ejus essentia absens. portando, non pondere laboris, sed infatigabili virtute: quoniam nulla creatura ab eo condita per se subsistere valet, nisi ab eo sustentetur, qui eam creavit. Extra omnia, sed non exclus