comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meas & pedes meos. dinuierauerunt
circiundabit te. & ꝓpt̾ hanc in altum
regredere. Superiꝰ pecĩit ut ueniret.
nunc aut̃ quid in aduentu eiꝰ emer¬
gere possit ostendit. Ac si diceret.
Tu quidẽ uenturꝰ es ad liberandũ. s
popłi uideoꝵ insanis te mentib ꝑ-¬
sequent᷑. Synagoga hic. collectionem
significat improboꝵ. non religiosarũ
uniuersa uideoꝵ plebs deuotis mentib
utiq suscepisset. Et ꝓpt̾ hanc in altũ
regredere. Propt̾ hanc. id est synago¬
gam. que tam̃ suit obstinatis morib
indeuiota. in qua habitare ñ potuit.
dum se ab eiꝰ infidelitate subduxit. In
alium regredere. ꝓpt̾ illud euũgłicum
Nemo ascendit in celum nͥ qͥ descendit de¬
celo. Regredi enim est. unde ueneris
iterata uia reuerti. Nam de hac ascensio¬
ne głosa. malio psalmo dicturus  est
Et ascendit suꝑ cherubin & uolauit. uola¬
uit suꝑ pennas uentoꝵ. & posuit tenebra

Expanded text:
meas et pedes meos, dinumeraverunt meas et pedes meos, dinumeraverunt circumdabit te: et propter hanc in altum regredere. Superius petiit ut veniret, nunc autem quid in adventu ejus emergere possit, ostendit; ac si diceret: Tu quidem venturus es ad liberandum, sed populi Judaeorum insanis te mentibus persequentur. Synagoga hic collectionem significat improborum, non religiosarum universa Judaeorum plebs, devotis mentibus utique suscepisset. Et propter hanc in altum regredere. Propter hanc, id est synagogam, quae tamen fuit obstinatis moribus indevota: in qua habitare non potuit, dum se ab ejus infidelitate subduxit. In altum regredere: propter illud Evangelii: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit . Regredi enim est, unde veneris iterata via reverti. Nam de hac Ascensione gloriosa, in alio psalmo dicturus est: Et ascendit super cherubim et volavit, volavit super pennas
Abbreviated transcription (Latin):
ta que dicit᷑ ira in diabolum poci debet
auerti. qͥ tociens punit᷑. quocies ab eo
peccator subiugatꝰ eripit᷑. Exaltare in
sinib inimicoꝵ meoꝵ. id est in possessio¬
ne diaboli magnificare. quã in pecca¬
torib tenet. In ipsis enĩ exaltat᷑ dñs. qͣndo
a conuertentib confessio laudis offert᷑.
Scd̾s gradus est. exurge dñe ds m̃s in
precepto quod mandasti. Ipsum est
enĩ qd suꝑiꝰ dixit in ira. ut cognoscas
undictam. ẽẽ. pociꝰ non furorem:
Mancdauit enĩ dñs in pͣcepto. quando
in enũgło dixit discipłis sius. Tercia
die resurgam. & p̃cedam uos in galilea:
Hec dum facta sint: exaltatꝰ est in toto
orbe terraꝵ quẽ potestas diaboli pos¬
sidebat. & undicauit in cũ quando
ab eo abstulit qd̾ tenebat. Et intue¬
re quia more ꝓpħie futura ꝓ p̾teritis
dicit. in p̃cepto qd̾ mandasti. utiq qd̃
adhuc mandaturꝰ erat. ut est illud
uigesimi pͥmi psalmi. foderunt manꝰ

Expanded text:
ta quae dicitur ira, in diabolum potius debet ta quae dicitur ira, in diabolum potius debet adverti, qui toties punitur quoties ab eo peccator subjugatus eripitur. Exaltare in finibus inimicorum, id est in possessione diaboli magnificare, quam in peccatoribus tenet. In ipsis enim exaltatur Dominus, quando a convertentibus confessio laudis offertur. Secundus gradus est: Exsurge, Domine Deus meus, in praecepto quod mandasti: ipsum est enim quod superius dixit, in ira, ut cognoscas vindictam esse potius, non furorem. Mandavit enim Dominus in praecepto, quando in Evangelio dixit discipulis suis: Tertia die resurgam, et praecedam vos in Galilaeam . Haec dum facta sunt, exaltatus est in toto orbe terrarum, quem potestas diaboli possidebat; et vindicavit in eum, quando ab eo abstulit quod tenebat. Et intuere quia more prophetiae futura pro praeteritis dicit: In praecepto quod mandasti, utique quod adhuc mandaturus erat; ut est illud vicesimi primi psalmi: Foderunt manus
Abbreviated transcription (Latin):
animã meã & cõprehendet eã. ñ concul¬
cabit in terra uitã meã. ñ głam meã ĩ
puluerẽ deducet. Hanc uͦ assumptionẽ
nos summatim atq simplicit̾ causa bre¬
uitatis aitigimꝰ. Siqͥs aut̃ siue de sche¬
matib siue de modis sylogismoꝵ. siue
qͥd sint simplices siue compositi plenis¬
sime nosse desid̾at. aristotilẽ in grecis.
uictorinũ aut̃ mariũ lectitet in latinis:
& facile sibi quisq talia conformat.
quȩ nc̃ difficilia fortasse diuidicat.
xurge dñe in ira tua. & exaltare in fini¬
nĩs in p̃cepto qd̾ mandasti. Uenit ad
scd̃am diuisionẽ in qua transitum facit
ad illam similitudinẽ. quã fecerat dñi
saluatoris. S trib gradib ascendit ista
peticio. Primꝰ est ut in ira id est in uin¬
dicta consurgat. s ñ ad iram ꝓuocat
dm̃ quẽ sciebat. eẽ. initissimũ. maxime
cũ suꝑiꝰ de se dixerit. si reddidi retͥbuen¬
tib mͥ mala. s humanis & translaticũs
uerbis talia referunt᷑. Uerũ hec undic̃¬

Expanded text:
animam meam, 32 et comprehendet eam; non conculcabit in terra vitam meam; non gloriam meam in pulverem deducet. Hanc vero assumptionem nos summatim atque simpliciter causa brevitatis attigimus. Si quis autem, sive de schematibus, sive de modis syllogismorum, sive quid sint simplices, sive compositi plenissime nosse desiderat, Aristotelem in Graecis, Victorinum autem Marium lectitet in Latinis, et facile sibi quisque talia confirmat, quae nunc difficilia fortasse dijudicat.in finimeus, in praecepto quod mandasti. Venit ad secundam divisionem, in qua transitum facit ad illam similitudinem quam fecerat Domini Salvatoris. Sed tribus gradibus ascendit ista petitio. Primus est, ut in ira, id est in vindicta consurgat; sed non ad iram provocat Deum, quem sciebat esse mitissimum; maxime cum superius de se dixerit: Si reddidi retribuentibus mihi mala: sed humanis et translatitiis verbis talia referuntur. Verum haec vindic
Abbreviated transcription (Latin):
norẽ. qͥ ad imaginẽ & similitudinẽ dei
constat effectꝰ. deducat in illũ puluerẽ
quẽ ꝓicit uentꝰ a facie terre. ita dũ sibi
condicionem ponit. peccantiũ ruinam
mirabili narratione describit. His gͥ
suꝑiorib trib uersib explanatis. dicen¬
dum nob̾ quemadmodũ in eis hypothe¬
tici sylogismi scd̃s modus appareat. qui
hoc mͦ fieri posse dinoscit᷑. Hypotheticꝰ
aut̃ id est condicionalis sylogismꝰ est. qͥ
ex condicionali aut condicionalib ꝓposi¬
uonib accipiens assumptionẽ. colligit
conclusionem. Cuiꝰ ꝓpositio talis est:
qͣntũ ad istam ꝑtinet dictionẽ. Dñe ds
mĩs si feci istud. si est iniquitas in manib
meis. Si reddidi retribuentib mͥ mala.

Expanded text:
norem, qui ad imaginem et similitudinem Dei norem, qui ad imaginem et similitudinem Dei constat effectus. Deducat in illum pulverem quem projicit ventus a facie terrae. Ita dum sibi conditionem ponit, peccantium ruinam mirabili narratione descripsit. His igitur superioribus tribus versibus explanatis, dicendum nobis est quemadmodum in eis hypothetici syllogismi secundus modus appareat, qui hoc modo fieri posse dignoscitur. Hypotheticus autem, id est conditionalis syllogismus est, qui ex conditionali, aut conditionalibus propositionibus accipiens assumptionem, colligit conclusionem. Cujus propositio talis est, quantum ad istam pertinet dictionem: Domine Deus meus, si feci istud; si est iniquitas in manibus meis; si reddidi retribuentibus mihi mala,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecte beniuolentiȩ se condicione consten¬
git. ut si malũ ꝓ malo reddidit: decidus
ab immicis inanis: idest fructu mansu¬
tudinis magne uacuatꝰ. nec de hoc cepta¬
mine referat qd̾ dñs illi applicuit ada
rona. Que si altius intendas. dominis
passionis declarant᷑ indicia. cum ꝑfidꝰ
uideus mala retͥbuit. quamuis meffabi-¬
la bona ã suo uigit̃ auctore perceperit.
ersequat᷑ inimicꝰ animã meã. cõp̾hendat
cim & conculcet in terra uitã meã. & głr̃
meã in puluerẽ deducat. Inimicũ diãbo¬
lum dicit. qͥ animas quas cõp̾hendit con¬
terit. Suꝑior enĩ factꝰ dat interitum.
non salutẽ. Sic enĩ de animab efficit.
quas crudelissimꝰ uincit : ut actꝰ earum
terrena faciat contagione macularr Q¬
ꝓpt̾ congruus est positꝰ ordo uerboꝵ.
Prius enĩ fuit ut comp̃henderet. postea
ut conculcaret. Et głam meã in pulue¬
rem deducat. id est suscepti hominis ho-¬

Expanded text:
perfectae benevolentiae se conditione constrinperfectae benevolentiae se conditione constringit, ut si malum pro malo reddidit, decidat ab inimicis suis inanis; id est, fructu mansuetudinis magnae vacuatus; nec de hoc certamine referat, quod Dominus illi applicet ad coronam. Quae si altius intendas, dominicae passionis declarantur indicia, cum perfidus Judaeus mala retribuit, quamvis ineffabilia bona a suo jugiter auctore perceperit.uatur inimicus animam meam, et comprehendat eam, et conculcet in terra vitam meam, et gloriam meam in pulverem deducat. Inimicum diabolum dicit, qui animas quas comprehendit conterit. Superior enim factus dat interitum, non salutem. Sic enim de animabus efficit, quas crudelissimus vincit, ut actus earum terrena faciat contagione maculari. Quapropter congruus est positus ordo verborum: prius enim fuit ut comprehenderet, postea ut conculcaret. Et gloriam meam in pulverem deducat; id est suscepti hominis ho
Abbreviated transcription (Latin):
istud a ꝑsecutione absalon dicit᷑ filii. a
quo ꝓpħa iniuste uidebat᷑ affligi. Nam
quemadmodũ uel inimicũ tractauerit
regũ textꝰ ostendit. ut tempore qͦ cont̾
eum exercitũ destinabat. ducib suis p̾ce¬
perit. ut maxime abesalon saluti ꝓspit¬
re debuissent. quẽ etiã mortuũ grauissi¬
mo dolore defleuit. Merito gͦͣ dicit
iniquitatẽ in hac causa dum taxat i
siuis manib ñ fuisse. cũ sibi eum etam
suꝑstitem relinquere uoluisset. Si
reddidi retribuentib mͥ mala. decidam
merito ab inunicis meis manis: Dcc̾m
caput est ante fatę pacientiȩ. quia de
ꝑsequentib se noluit iundicare. Nam
& saulẽ summa pierate tractauit. ut ni¬
ditũ sibi sepiꝰ in mortẽ. ille remiserit
ad salutem. Quod idem. lectio ante fact
testat᷑. R etribuebant enĩ Saul atq
abesalon malũ. qͥ ab ipso priꝰ acceperans
pietatis officium. Nemo enĩ retribuit.
nͥ qui aliquid ante ꝑcepit. S iste uir
do plenꝰ & pacientiȩ uirtute firmissius

Expanded text:
istud ad persecutionem Abessalom dicitur filii, a quo propheta injuste videbatur affligi. Nam quemadmodum vel inimicum tractaverit, Regum textus ostendit ; ut tempore quo contra eum exercitum destinabat, ducibus suis praeceperit ut maxime Abessalom saluti prospicere debuissent; quem etiam mortuum gravissimo dolore deflevit. Merito ergo dicit iniquitatem in hac causa duntaxat in suis manibus non fuisse, cum sibi eum etrelinquere voluisset. Vers. 4. Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis. Secundum caput est antefatae patientiae: quia de persequentibus se noluit vindicare. Nam et Saulem summa pietate tractavit, ut traditum sibi saepius in mortem, ille remiserit ad salutem. Quod idem lectio antefata testatur. Retribuebant enim Saul atque Abessalom malum, qui ab ipso prius acceperant pietatis officium. Nemo enim retribuit, nisi qui aliquid ante percepit. Sed iste vir Deo plenus, et patientiae virtute firmissimus,
Abbreviated transcription (Latin):
diabolꝰ rapere. cum nob̾ peccatis nr̃is
obstantib creator distulerit subuenire.
Ipse enim fideles redemit. qͥ suũ filium
ꝓ humano genere mestimabile p̾cium
dedit. Nec ab alio potest sabꝰ uenire. nͥ
relucentia uerba declarauit. D n̾e
nib meis. Hic quidẽ dicit si feci istud.
s inferiꝰ quid sit istud exponit cũ ait
Si est iniquitas in manib meis. Quȩ fi¬
gura dicit᷑ efexegesis . explanatio dicti su¬
ꝑioris. S hoc non debet generalit̾ in

Expanded text:
diabolus rapere, cum nobis peccatis nostris diabolus rapere, cum nobis peccatis nostris obstantibus Creator distulerit subvenire. Ipse enim fideles redimit, qui suum Filium pro humano genere inaestimabile pretium dedit. Nec ab alio potest salus venire, nisi relucentia verba declaravit. Vers. quitas in manibus meis. Hic quidem dicit: Si feci istud: sed inferius quid sit, istud, exponit cum ait: Si est iniquitas in manibus meis. Quae figura dicitur epexegesis, id est explanatio dicti superioris
Abbreviated transcription (Latin):
causa uideat᷑. eẽ. ꝓposita. de uniuersis ta¬
men inimicis se supplicat deb̾e lib̾ari. ab
spiritalib maxime nequitiis. quas con¬
uenit studiosissume p̾caueri. quia carna¬
les hostes corpꝰ impediunt. spiritales uͦ
animas necare contendunt. Libera a
peccato. & eripe ãdiabolo. Ab ipsiꝰ enĩ
potestate tollim᷑. quando miscdia dñi
delictoꝵ sordib expiamur. S cur debe¬
at a ꝑsequentib erui. p̃missa racione
demonstrat. qm̃ se in ipso sperasse confir¬
mat. Ne quando rapiat ut leo ani¬
mã meã. dũ ñ est qͥ reduat neq qui
saluũ faciat . L eoni confert᷑ diabolꝰ. leo¬
ni frequent̃ cõparat᷑ &. xp̃c. Ille qd̾ ad
interitũ rapit. iste qd̾ eripit ad salutem
Pulchre uͦ ꝓpria uerba sius auctorib
dedit. Dnm̃ rogat ut cripiat. ne leo
rapiat. Subunxit. dũ ñ est qͥ redimat
neq qͥ saluũ faciat. id est dũ tua subueni¬
endo cefsaueris. Illo enĩ tempore p̃ualet

Expanded text:
causa videatur esse proposita, de universis tacausa videatur esse proposita, de universis tamen inimicis se supplicat debere liberari, ab spiritualibus maxime nequitiis, quas convenit studiosissime praecaveri: quia carnales hostes corpus impetunt, spirituales vero animas necare contendunt. Libera a peccato, eripe a diabolo. Ab ipsius enim potestate tollimur, quando misericordia Domini delictorum sordibus expiamur. Sed cur debeat a persequentibus erui, praemissa ratione demonstrat: quoniam se in ipso sperasse confirmat. Vers. 2. Nequando rapiat ut leo animam meam, dum non est qui redimat, neque qui salvum faciat. Leoni confertur diabolus, leoni frequenter comparatur et Christus: ille quod ad interitum rapiat, iste quod eripiat ad salutem. Pulchre vero propria verba suis auctoribus dedit: Dominum rogat ut eripiat, ne leo rapiat. Subjunxit: Dum non est qui redimat, neque qui salvum faciat; id est, cum tu a subveniendo cessaveris, illo enim tempore praevalet
Abbreviated transcription (Latin):
ausam suã ꝓpħa trahens Diuisio¬
in futurũ mysteriũ dñi saluatoris.
cũi etiã nonĩ ipsum dauid mysticis int̾¬
p̾tationib congruent̃ ascribit᷑. in pͥma
diuisione exsua ꝑsona dñm dep̃catur:
ut ab om̃ib ꝑsecutionib eiꝰ uirtute li¬
beret᷑. Persona uͦ hominis est substan¬
ta rationalis indiuidua suis ꝓpͥetatib
a consubstantialib cet̾is segregata. Sed̾a
sectione idẽ ꝓpħa rogat. ut resurrectio¬
nis eiꝰ gła manifesta subueniat. Tercia
ipsum introducit loquentẽ ꝑ id quod
factꝰ est humilis. ut scd̾m iusticiã suã
ueritatemq uidicetur. malos ultione
deterrens. bonis gratuita p̾mia cõpmit¬
tens. In quarta parte iterũ ꝓpħa loquit᷑
cõmonens uideos. ut metu futuri iudicii
a ꝓposita iniquitate discedant. ne possins
sustinere meritas ultiones. Hoc nc̃ con
diuino munere introspicere meream᷑¬
Ne ds m̃s in te sꝑaui. lib̾a me ab
om̃ib ꝑsequentib me & eripe me
Quamus ꝓpħe absalon filii sui

Expanded text:
Causam suam propheta trahens in futurum mysterium Domini Salvatoris, cui etiam nomen ipsum David mysticis interpretationibus congruenter ascribitur: in prima divisione ex sua persona Dominum deprecatur ut ab omnibus persecutoribus ejus virtute liberetur. Persona vero hominis est substantia rationalis, individua, suis proprietatibus a consubstantialibus caeteris segregata. Secunda sectione idem propheta rogat, ut resurrectionis ejus gloria manifestata subveniat. Tertia ipsum introducit loquentem per id quod factus est humilis; ut secundum justitiam suam veritatemque judicetur: malos ultione deterrens, bonis gratuita praemia compromittens. In quarta parte iterum propheta reloquitur, commonens Judaeos, ut metu futuri judicii a proposita iniquitate discedant: ne possint sustinere meritas ultiones. Hoc nunc conem psalmi divino munere introspicere mereamne Deus meus, in te speravi, libera me ab omnibus persequentibus me et eripe me. Quamvis propheta, Abessalom filii sui
Abbreviated transcription (Latin):
uamuis hec causa in scđo libro re¬
gum latiꝰ indicet᷑. ꝓpt̾ explanatio¬
nem tam̃ tituli breuit᷑ exponenda cog¬
noscitur. cum dauid afilio suo abesalon
crudeli bello premeret᷑. amicũ suum
chusi fecit ꝓ dinoscendo consilio ad eiꝰ
castra migrare. ut quicquid aduersꝰ cũ
ageret᷑. sibimet secretiꝰ indicaret. Nã
& ipsum nom̃. p̃dictam indicat causa.
Chusi enĩ patre augustino dicente. int̾̃¬
pretat᷑ silentiũ. Quod reuera fidelis eiꝰ
exercuit. quando illis secretiꝰ ꝓfutura
mandauit. Filii aut̃ gemini. filiꝰ dex¬
tere int̃pretat᷑. Quod bene ad ipsum
refert᷑. quia saluti eiꝰ necessaria ꝓdicione
consuluit. Sic dñs nr̃ in medio iudeoꝵ
silentiũ misit. cũ mysteria sc̃ẽ incarnati¬
onis assumpsit. Perfidis enim tamquã.
silentiũ fuit. qd̾ fidelib ꝓbat᷑. eẽ. p̃dictũ.
Hunc gͦ psalmũ ad similitudinẽ chusi
de futuro mysterio dñi ꝓpħa cantauit.
quia sicut dauid filii sui absalon a se geni¬

Expanded text:
uamvis haec causa in secundo libro Regum latius indicetur, propter explanationem tamen tituli breviter exponenda cognoscitur. Cum David a filio suo Abessalom crudeli bello premeretur, amicum suum Chusi fecit pro dignoscendo consilio ad ejus castra migrare: ut quidquid adversus eum ageretur, sibimet secretius indicaret. Nam et ipsum nomen praedictam indicat causam. Chusi enim, Patre Augustino docente , interpretatur silentium: quod revera fidelis ejus exercuit, quando illi secretius profutura mandavit. Filius autem Jemini, filius dexterae interpretatur. Quod bene ad ipsum refertur, quia saluti ejus necessaria proditione consuluit. Sic Dominus noster in medio Judaeorum silentium misit, cum mysteria sanctae incarnationis assumpsit. Perfidis enim tanquam silentium fuit, quod fidelibus probatur esse praedicatum. Hunc ergo psalmum ad similitudinem Chusi de futuro mysterio Domini propheta cantavit, quia sicut David filii sui Abessalom a se geni
Abbreviated transcription (Latin):
Egressi st̃ aut̃ de isto arcu tamꝗͣ. sagite
id ẽ apłi. qͥ ardentib hoc ẽ desidantib
animis in modũ sagutaꝵ p̃cepta saluta¬
ria transmisert̃. unde & impii sauciaren¬
tur. & fidelib efficax cura ꝓueniret. Ef¬

Expanded text:
Egressae sunt autem de isto arcu tanquam sagittae, Egressae sunt autem de isto arcu tanquam sagittae, id est apostoli, qui ardentibus, hoc est, desiderantibus animis in modum sagittarum praecepta salutaria transmiserunt: unde et impii sauciarentur, et fidelibus efficax cura proveniret.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidis tenebras. fidelib aut̃ lum̃ sue dĩ¬
tatis ostendit. Gladiũ uͦ uerbũ &
uerbum d̃i. Arcũ itaq. scripturam no¬
ui & uet̾is testam̃ti congruent̃ accipimꝰ.¬
qͥ duob quodãm curuatis flexib deuotoꝵ
colla complectit᷑. Hic fidelib suaue ui¬
gum ostendit᷑. contumacib aut̃ arma
terribilia declarant᷑. Tetendit dictumẽ.
ne eiꝰ pacientia remissa putaret᷑:d pos¬
tremum posuit parauit illũ. ut mosip¬
se sagittantiũ plenissime uideret᷑ exp̃ssꝰ.
Qui pꝰꝗͣ tetenderint arcũ. contͣ signũ ma¬
num collocant. insagittandi oꝑa brachia
p̃parantes. S uideamꝰ arcꝰ iste p̃paratus.
quas sagittas emiserit. Et in ipso pa¬
rauit uasi mortis. sagntas suas ardentib
effecit. Hic distributio diuinȩ maiestatis
ostendit᷑: quia ꝑ arcũ id est ꝑ uetꝰ & no¬
uũ testamentũ sic̃ iam dictũ est. & effectꝰ
mortis uenit. & sagittis ipsiꝰ uita p̾stat᷑.

Expanded text:
perfidis tenebras, fidelibus autem lumen suae Deiperfidis tenebras, fidelibus autem lumen suae Deitatis ostendit. Gladium vero verbum Verbum Dei . Arcum itaque scripturam Novi et Veteris Testamenti congruentqui duobus quodammodo curvatis flexibus devotorum colla complectitur: hic fidelibus suave jugum ostenditur. Contumacibus autem arma terribilia declarantur: tetendit adjectum est, ne ejus patientia remissa putaretur, ad postremum posuit: paravit illum, ut mos ipse sagittantium plenissime videretur expressus, qui, postquam tetenderint arcum contra signum, manum collocant, in sagittandi opere brachia praeparantes. Sed videamus arcus iste praeparatus quas sagittas emiserit: Et in ipso paravit vasa mortis; sagittas suas ardentibus effecit . Hic distributio divinae majestatis ostenditur, quia per arcum, id est per Vetus et Novum Testamentum, sicut jam dictum est, et effectus mortis venit, et sagittis ipsius vita praestatur.
Abbreviated transcription (Latin):
gulos dies:  Uentum ẽ ad quartã nichi¬
lominꝰ sectionẽ. in qua ꝓpħa ex sua ꝑsona
laudẽ concinens patͥ. ut uehem̃t᷑ iudeos
terrificat obstinatos. & spẽ eis qͥ ad eũ
redire cupiunt pollicet᷑. Iustꝰ dicit᷑ ds.
qr tribuit unicuiq in fine qd̃ gesserit
Fortis. quia nullꝰ potest resistere uolun¬
tati eiꝰ. Longanimis. ut hodieq ad pe
iudicũ more dicitur. qͥ quando uindi¬
feruida uindicta. ñ ẽ temꝑata iusticia.
Per singłos dies. id est cunctis mom̃tis.
quẽ admodũ & peccatũ om̃e cominitut᷑.
Nã ubi. ẽẽt. głosa pacientia. si pena mox
gladiũ suũ uibrabit. arcũ suũ tetendit
& parauit illum. Contumaces terret
uideos. qui dñĩ lege contempta. idoloꝵ
culturis nefandissimis seruiebant. Ip¬
sis enĩ dicit᷑. Nisi conuertamuni gladiũ
suũ iubrabit. id ẽ unic̃ filiũ suñ sublu¬
cente claritate missurꝰ est. Uibrare enĩ
illud dicimꝰ. qd̾ mͦ lum̃. mͦ umbras tre¬
mulas ꝓbatur ostendere. Hoc constat

Expanded text:
gulos dies? Ventum est ad quartam nihilominus sectionem, in qua propheta ex sua persona laudem concinens Patri, et vehementer Judaeos terrificat obstinatos, et spem eis, qui ad eum redire cupiunt, pollicetur. Justus dicitur Deus, quia tribuit unicuique in fine quod gesserit. Fortis, quia nullus potest resistere voluntati ejus. Longanimis, ut hodieque ad pojudicum dicitur, qui quando vindifervida vindicta, non est temperata justitia. Per singulos dies; id est, cunctis momentis, quemadmodum et peccatum omne committitur. Nam ubi esset gloriosa patientia, si poena mox gladium suum vibrabit: arcum suum tetendit et paravit illum. Contumaces terret Judaeos qui, Domini lege contempta, idolorum culturis nefandissimis serviebant. Ipsis enim dicitur: Nisi convertamini, gladium suum vibrabit; id est, unicum Filium suum sub lucente claritate missurus est. Vibrare enim illud dicimus, quod modo lumen, modo umbras tremulas probatur ostendere. Hoc constat
Abbreviated transcription (Latin):
uligati. Sequit᷑. Et retribuet his qͥ
abundant̃ faciunt suꝑbiã. Ido̾ enĩ dis¬
cutit ut uindicet. id̾o requirit ut puni¬
at. Et bene addidit abundant̃. quia illis
ñ retribuet. qui se celeri em̃datione con¬
uertunt. Illis aut̃ suꝑbis qͥ copiose delin¬
qunt. & p̃cepta dñi iniqua p̃sũptione
despiciunt: in ipsis ẽ sine dubitatione
resecandum. S hic suꝑbiam ñ unum
uicium debemꝰ acciꝑe: qm ex suꝑbia nas¬
citur quicquid morũ prauitate peccit᷑.

Expanded text:
illigati. Sequitur, et retribuet his qui illigati. Sequitur, et retribuet his qui abundanter faciunt superbiam. Ideo enim discutit ut vindicet, ideo requirit ut puniat. Et bene addidit, abundanter: quia illis non retribuet qui se celeri emendatione convertunt: illis autem superbis qui copiose delinquunt, et praecepta Domini iniqua praesumptione despiciunt, in ipsis est sine dubitatione resecandum. Sed hic superbiam, non unum vitium debemus accipere, quoniam ex superbia nascitur quidquid morum pravitate peccat
Abbreviated transcription (Latin):
climarẽ ad te. A dño se id̃o dicit eraudi¬
tum. qr humilit̾ ñ desꝑant̃ more hu¬
manitatis dicebat. ẽẽ. contemptũ. cui ñ
poterat tardari gr̃ã: de qͦ uox pat̾na dic̃¬
tura erat. Hic est filiꝰ m̃s dilectꝰ. in quo
mͥ bene complacui. Dum clamarẽ ad te.
quando in passione uoce magna dixit.
Os m̃s ds m̃s. quare me dereliquisti.d
Constat enim his clamorib exauditũ
fusse. quando & resurrectionis głam
consecutꝰ. & ad patris ẽ udelicet dext̾am
Pro collatis sibi beneficiis hymno de¬
curso sc̃os commonet ut ament diũn.
quatinꝰ auctorem tanti beneficii m̃bra
diligant. cum sibi in capite p̾stitũ fuisse
nĩ ẽ fornuidare. amicoꝵ diligere. sicut
ipse in ȩuũgło dicit. Si feceritis quȩ
ego p̾cipio uobis. iã ñ dicã uos seruos s
amicos. S hoc p̃cipit scĩs. quia ipsoꝵ ẽ
putaretur hereticoꝵ blasphemias dñm
posse negligere. dicit ueritatem reqͥrit
dñs. quam illi nesciunt falsis errorib

Expanded text:
se dicit exauditum, quia humiliter, non desperanter more humanitatis dicebat esse contemptum: cui non poterat tardari gratia, de quo vox paterna dictura erat: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Dum clamarem ad te, quando in passione voce magna dixit: Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti ? Constat enim his clamoribus exauditum fuisse, quando et resurrectionis gloriam consecutus, et ad Patris est videlicet dexteramPro collatis sibi beneficiis hymno decurso, sanctos commonet ut ament Dominum; quatenus auctorem tanti beneficii membra diligant, cum sibi in capite praestitum fuisse enim formidare, amicorum diligere; sicut ipse in Evangelio dicit: Si feceritis quae ego praecipio vobis, jam non dicam vos servos, sed amicos . Sed hoc praecipit sanctis, quia ipsorum est putaretur haereticorum blasphemias Dominum posse negligere, dicit: Veritatem requiret Dominus, quam illi nesciunt falsis erroribus
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Numerꝰ qͦ psalmi erectȩ suppu¬
tationis culm̃ ostendit. Prcinia quoq
fideli coniugio comꝓmittit. ut cum se
anima huic p̃dicationi beata conuer¬
satione sociauerit. tricenaria remune¬
ratione ditescat. Huic etiam numero
& alia sacramenta conueniunt. Trigin¬
ta siquidẽ annoꝵ ioseph dñs legit᷑ ĩn
caypto constitutꝰ. xxxͣ. etiã annoꝵ salua¬
tor nr̃ uitale baptẏsma intinctꝰ aquis
iordanicis consecrauit. Est qͦ in his
decadib sc̃a trinitas. quȩ fidĩ nr̃e inuio¬
labilem regulam tribuit & salutem.
dauid intellecꝰ tus:

Expanded text:
cat. Numerus quoque psalmi erectae suppucat. Numerus quoque psalmi erectae supputationis culmen ostendit, praemia quoque fideli conjugio compromittit; ut cum se anima huic praedicationi beata conversatione sociaverit, trigenaria remuneratione ditescat. Huic etiam numero et alia sacramenta conveniunt. Triginta siquidem annorum Joseph dominus legitur in Aegypto constitutus. Triginta etiam annorum Salvator noster vitale baptisma intinctus, aquis Jordanicis consecravit. Est quoque in his decadibus sancta Trinitas, quae fidei nostrae inviolabilem regulam tribuit et salutem. David intellectus
Abbreviated transcription (Latin):
bonorũ ẽ. ne se a recto ꝓposito carnis un¬
becillitate subducant. Uirilit̾ agite.
idẽ in bonis oꝑib constantissime ꝑ¬
durate. Nec feminea mollicie desicia¬
tis. qui corda ur̃a dño constant̃ offer¬
tis. Sic enim sustinentiũ pectora robo¬
rantur. si spem suã in dñi uirtute con¬
firment. Hoc autẽ p̃ceptum: uiris
feminisq commune ẽ. Uirilit̾ enim
om̃is sexus agit. qui nesc̾it mollissinus
facilitatib immutari. Et respice quẽ¬
admodum partes illas passionis sue in
toto psalmo seruauerit. Priꝰ dixit orati¬
onẽ. inde secuta passio ẽ: ad postremũ
leticiam fideliũ constantiãq cõmonuit.
ne tali munere suscepto. ulteriꝰ inimica
fidi possit p̾ualere cunctatio. Conclus.¬
cracta ẽ tam magni psalmi salubris
& decora contextio. ubi & imbecillitas
humanitatis expͥmitur. & beneficia di¬
uina monstrant᷑. ut considerans fragili¬
tatẽ suã nemo supbiat. respiciens autem
niscdiam diuinã. nullatenꝰ expaues¬

Expanded text:
roposito carnis imbecillitate subducant. Viriliter agite, id est in bonis operibus constantissime perdurate, nec feminea mollitie deficiatis, qui corda vestra Domino constanter offertis. Sic enim sustinentium pectora roborantur, si spem suam in Domini virtute confirment. Hoc autem praeceptum viris feminisque commune est, viriliter enim omnis sexus agit, qui nescit mollissimis facilitatibus immutari. Et respice quemadmodum partes illas passionis suae in toto psalmo servaverit. Prius dixit orationem, inde secuta passio est; ad postremum laetitiam fidelium constantiamque commonuit: ne tali munere suscepto, ulterius inimica fidei possit praevalere cunctatio. ConclusPeracta est tam magni psalmi salubris et decora contextio, ubi et imbecillitas humanitatis exprimitur, et beneficia divina monstrantur, ut considerans fragilitatem suam nemo superbiat; respiciens autem misericordiam divinam nullatenus expaves
Abbreviated transcription (Latin):
ibi & pati ꝓ hominũ salute dignatꝰ est.
ibi qͦ głam suȩ resurrectionis ostendit.
ut merito dictum sit qr in ierłm poten¬
nam suã mirã fecit. ubi declarare tam in
dixi in pauore meo: ꝓiectꝰ sum a uultu
ocłoꝵ tuoꝵ. Patri dicit fili a forma serur
Spaui. quia me gr̃a tua descreret: cum
passionis tristicia p̃ualeret. in pauore
utiq mortis. A uultu oculoꝵ tuoꝵ. idẽ¬
a conspectu miscđ̾ie tuȩ. Et pulchre iul¬
tum dedit ocłis. quia ipsi quam marine
significant uoluntates animoꝵ. Uultus
enim digit᷑. ab eo qd̾ cordis uelle per sua
signa demonstret. Sic oculi diuinitatis
cum respiciunt. suam gram pollicent᷑.¬

Expanded text:
ibi et pati pro hominum salute dignatus est. ibi et pati pro hominum salute dignatus est. Ibi quoque gloriam suae resurrectionis ostendit, ut merito dictum sit quia in Jerusalem potentiam suam miram fecit, ubi declarare tam ingdixi in pavore meo, projectus sum a vultu oculorum tuorum. Patri dicit Filius a forma servi, speravi: quia me gratia tua desereret, cum passionis tristitia praevaleret, in pavore utique mortis. A vultu oculorum tuorum, ida conspectu misericordiae tuae. Et pulchre vultum dedit oculis, quia ipsi quam maxime significant voluntates animorum. Vultus enim dicitur ab eo quod cordis velle per sua signa demonstret. Sic oculi Divinitatis, cum respiciunt, suam gratiam pollicent
Abbreviated transcription (Latin):
S ne tantũ futuri p̾mũ ꝓmissio frag¬
lia corda turbaret. scdo capite dicit eos̃
esse ꝓtegendos. Nã tab̾naculũ sepe ha¬
mus hic eccłiam catholicam sigrifiarl.
que in isto mundo certamina sustino
expedicionalis habitaculi noĩe uocitõ
Su ꝑus enĩ dixit abscondes. Hic ꝓteges.
Ibi enĩ abscondent᷑. ubi ab impiis nori
uidebunt᷑. Hic uͦ ꝓtegunt᷑. ubi maloꝵ
imꝓbitas minime nocere ꝑmittitur.
quando illese animȩ iustoꝵ sub qualib&
corꝑis afflictione seruantur. Tercio:
uerbi mundo salutaria dona ꝓuenert̃.
Ciuitatem circũstantie. ierłm localem
debemꝰ aduertere. quȩ in medio gentiũ
constituta quasi templũ ficdi ꝓbabatur
existere. Ab bac enĩ circumiecte nationes
xp̃iani dognatis regulas susciꝑe merue¬
runt. & uelud purissimo fonte patefacto.
celestis uitȩ st̃ munerib irrigati. In hac
gͦ cuuitate mirificauit dñs miscdiã suã.
quando ibi & docere ibi miracula facere

Expanded text:
Sed ne tantum futuri praemii promissio fragiSed ne tantum futuri praemii promissio fragilia corda turbaret, secundo capite dicit eos esse protegendos. Nam per tabernaculum saepe diximus Ecclesiam catholicam significari, quae in isto mundo certamina sustinens, expeditionalis habitaculi nomine vocitatur. Superius enim dixit, abscondes; hic proteges. Ibi enim abscondentur, ubi ab impiis non videntur; hic vero proteguntur, ubi malorum improbitas minime nocere permittitur, quando illaesae animae justorum sub qualibet corporis afflictione servantur. Tertio Verbi mundo salutaria dona provenerunt. Civitatem circumstantiae, Jerusalem localem debemus advertere, quae in medio gentium constituta, quasi templum fidei probabatur existere. Ab hac enim circumjectae nationes Christiani dogmatis regulas suscipere meruerunt; et velut purissimo fonte patefacto, coelestis vitae sunt muneribus irrigatae. In hac ergo civitate mirificavit Dominus misericordiam suam, quando ibi et docere, ibi miracula facere,
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate circum stantie. Nunc ad expo¬
nenda uerba ueniamꝰ. In abdito
uultꝰ dñi dicit. id est in illa resurrectio¬
ne. qͣndo om̃s iusti contemplationis es
p̃mia consequent᷑. sicut legit᷑. Beati
mundo corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt.
Aconturbatione hominũ maloꝵ siliait.
Dicit etiam fidelissimos occulendos.
quando iã in et̾na beatitudine locabunt᷑
ubi purissimã ueritatẽ nemo fecilenta
uoluntate conturbat. s bonitas rerum
in sius splendorib ꝑseuerat. Et quam
pulchre regalem conspectum. cẽ. diat
in abdito. reuera qr contemplationem
eiꝰ qua iusti ꝑfruent̾. impii ñ uidebr̾
Homines cnim hic: om̃s ꝑsecutores
& schisinatici significant᷑. qui hic consia¬
uerunt terrere popłm xp̃ianum. d
cũ illuc ꝑuentũ suerit. sup̃ dĩ famules
sceleratoꝵ conturbationes locũ dicit ul¬
teriꝰ ñ habere. quippe qͦs a se ꝯstat. et.
diuidendos. Illi enĩ mittunt᷑ in emi
penã. iusti uocant᷑ ad requiẽ sempĩtiuĩ

Expanded text:
ad exponenda verba veniamus. In abscondito vultus Domini dicit, id est in alia resurrectione, quando omnes justi contemplationis ejus praemia consequentur; sicut legitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . A conturbatione hominum, malorum scilicet, dicit etiam fidelissimos occulendos, quando jam in aeterna beatitudine locabuntur, ubi purissimam veritatem nemo faecilenta voluntate conturbat, sed bonitas rerum in suis splendoribus perseverat. Et quam pulchre regalem conspectum esse dicit in abdito, revera, quia contemplationem ejus, qua justi perfruentur, impii non videbunt. Homines enim hic omnes persecutores et schismatici significantur, qui hic consueverunt terrere populum Christianum. Sed cum illuc perventum fuerit, supra Dei famulos sceleratorum conturbationes, locum dicit ulterius non habere, quippe quos a se constat esse dividendos. Illi enim mittuntur in aeternam poenam, justi vocantur ad requiem sempiternam.
Abbreviated transcription (Latin):
mirificauit miscdĩam suã in ciuitate
circum stantie. Uenit ad enumerationes
beneficioꝵ. que scĩs suis dñs copiosa
miseratione largitur. Quod schema
nobilissimũ dicit᷑ sẏnatrismos. latine
congregatio. ubi in unum aut multa
crimuia. aut multa beneficia colligunt᷑.
Quod int̾ uolentissimas siguras accipiꝰ
quia congregatio: rerum cause p̃stat
augm̃tum. In expositione quippe dĩce
dulcedinis ꝑseuerans. pͥmo dicit abscon¬
des eos in abdito uultꝰ tui a conturbati¬
one hominũ. scd̃o. ꝓteges cos in tab̾na¬
culo tuo a contradictione linguarum.

Expanded text:
mirificavit misericordiam suam in civitate circumstantiae. Venit ad enumerationes beneficiorum quae sanctis suis Dominus copiosa miseratione largitur. Quod schema nobilissimum dicitur synatroesmos, Latine congregatio, ubi in unum, aut multa crimina, aut multa beneficia colliguntur. Quod inter violentissimas figuras accipitur, quia congregatio rerum causae praestat augmentum. In expositione quippe dominicae dulcedinis perseverans, primo dicit: Abscondes eos in abscondito vultus tui a conturbatione hominum; secundo, Proteges eos in tabernaculo tuo a co
Abbreviated transcription (Latin):
uice ut illi pociꝰ erubescant qͥ inuocant
idola. & cet̾i qui se simili impietate com¬
maculant. Ipsos enĩ conuenit erubescere.
qͥs habet et̃na pena torquere. Nã cũ hic
ñ credunt ꝓmissum iudiciũ di. dolosi
lbi. blasp̾hema & garrula sunt. Quan¬
do autẽ manifestationẽ resurrectionis
agnouerint. seq respexerint in graui
periculo constitutos. uelocit̾ obmutes¬
eunt. nec iam in ꝓcacia dicta ꝓsiliunt.
que numio terrore clauduntur. Que
hit dolosa. quȩ suꝑiꝰ obmutescere di-¬
Noscentiȩ uirtute p̃dixit. que in hoc
sło loquunt᷑ aduersꝰ ustũ. id ẽ xp̃m

Expanded text:
vice, ut illi potius erubescant qui invocant vice, ut illi potius erubescant qui invocant idola, et caeteri qui se simili impietate commaculant. Ipsos enim convenit crubescere, quos habet aeterna poena torquere. Nam cum hic non credunt promissum judicium Dei, dolosa labia blasphema et garrula sunt. Quando autem manifestationem resurrectionis agnoverint, seque respexerint in gravi pericula constitutos, velociter obmutescunt; nec jam in procacia dicta prosiliunt, quae nimio terrore clauduntur. Versnit dolosa, quae superius obmutescere dignoscentiae virtute praedixit, quae in hoc saeculo loquuntur advers
Abbreviated transcription (Latin):
dicere nolunt in dño saluatore. Mi
quemadmodũ alit̾ sibi ꝯuenire potest
ista diuersitas. ut una cadẽq ꝑsona &
dñm intelligas celi. & obnoxiũ passioni.
t siluũ me fac in tua miscdia. dñe nors
confundar qm̃ inuocaui te. Dicendo in
tua miscđia saluum me fac. negat meri¬
tum suũ. Adinstruendos enĩ nos semꝑ
eadẽ repetit. nec de amabili confessione
saciat᷑. qr fastidiũ ñ habet dulcedo ueri¬
tatis. Subiungit etiã. Dñe ñ confun¬
dar. qm̃ inuocaui te. Mirabilis ac ꝑfec̃¬
ta p̾dicatio. quȩ habet & humilis suppli¬
cationem. & credentis inuiolabilẽ firmi¬
tatem . R.ogat gͦ. ne p̃t̾missus confun¬
datur. S quom̃ se credit audirrꝰ qm̃ iii.¬
uocaui te. Dñm siquidẽ fidelit̾ in uo¬
care. mereri ẽ. ñ iniuria. quando nul¬
latenꝰ potest decipi. qui ab ipso se p̾su
dolosa. Suꝑiore uersu dixit ñ confun¬
dar qm̃ inuocaui te. hic optat conuersa

Expanded text:
dicere nolunt in Domino Salvatore? Nam dicere nolunt in Domino Salvatore? Nam quemadmodum aliter sibi convenire potest ista diversitas, ut in una eademque persona et D Salvum me fac in tua misericordia: Domine, non confundar, quoniam invocavi te. Dicendo, In tua misericordia salvum me fac, negat meritum suum. Ad instruendos enim nos semper eadem repetit, nec de amabili confessione satiatur, quia fastidium non habet dulcedo veritatis. Subjungit etiam, Domine, non confundar, quoniam invocavi te. Mirabilis ac perfecta praedicatio, quae habet et humilis supplicationem, et credentis inviolabilem firmitatem. Rogat ergo ne praetermissus confundatur. Sed quomodo se credit audiri? Quoniam invocavi te. Dominum siquidem fideliter invocare, mereri est, non injuria; quando nullatenus potest decipi, qui ab ipso se praesumdolosa. Superiore versu dixit: Non confundar, quoniam invocavi te: hic optat conversa
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ quemadmodũ inimici putalus
eoꝵ ꝑsecutione uitã suã finiendã. ẽẽ. com¬
memorat. s in potestate ponit dñi tem¬
pora uite sue. Ipso enĩ creante existimꝰ.
ipso disponente uegetam᷑. eodẽ etiã iubcn¬
te transimꝰ. Unde necesse erat. ut spem
fixam haberet in dño. qui uitam morte̾
suã in eiꝰ. ẽe. potestate noscebat. Liberi
suꝑ seruũ tuiũ. Ipsum rogat qͥ potest ad¬
uersantiũ uitã confringere. hominũꝙ
corda ꝓ sua mirabili dispensatione conũ¬
fraudulentis machinationib insequid
Sequit᷑. Illumina faciem tuam suꝑ ser¬
uum tuũ. id ẽ fac uideri. quia supra
me dignaris intendere. Ut sicut de mo¬
riente desꝑant. ita de resurgente confi¬
dant. Nec offendaris. qd̾ audis a dño
dici seruũ tuũ. Om̃ia siquidẽ uerba talłꝰ
humanitati st̃ specialit̾ applicanda. sicit
in alio loco dicit. ego seruus tuus & silꝰ
ancillȩ tue. Ubi sunt qui duas naturũ

Expanded text:
Non enim, quemadmodum inimici putabant, Non enim, quemadmodum inimici putabant, eorum persecutione vitam suam finiendam esse commemorat, sed in potestate ponit Domini tempora vitae suae. Ipso enim creante existimus, ipso disponente vegetamur, eodem etiam jubente transimus. Unde necesse erat ut spem fixam haberet in Domino, qui vitam mortemque suam in ejus esse potestate noscebat. Vers. 1super servum tuum. Ipsum rogat qui potest adversantium vitam confringere, hominumque corda pro sua mirabili dispensatione convefraudulentis machinationibus insequuntur. Sequitur, illumina faciem tuam super servum tuum, id est fac videre, quia super me dignaris intendere; ut sicut de moriente desperant, ita de resurgente confidant. Nec offendaris quod audis a Domino dici servum tuum. Omnia siquidem verba talia humanitati sunt specialiter applicanda, sicut in alio loco dicit: Ego servus tuus et filius ancillae tuae . Ubi sunt qui duas naturas
Abbreviated transcription (Latin):
nalit̾ aduertere maluerunt. Sic ꝑ hȩc
uerba lucentia tenebrosa facinora iudaici
gregarent᷑ om̃s simul aduersum me. ut
acciperent animã meã consiliati sunt:
ego aut̃ in te sꝑaui dñe. Reddamꝰ ordi¬
nem uerboꝵ. ut planiꝰ intelligant᷑ sibi
dicta coherentia. Dũ simul om̃s ꝯgrega¬
rentur aduersum me: in eo consiliati st̃.
ut acciperent animam meã. In eo consili¬
atam dicit partẽ maximã uideoꝵ ut
dñm neci traderent. quando om̃e scelꝰ
grauiꝰ ẽ. qd̾ consilio geritur plurimoꝵ.
Nam dicendo om̃s simul. ñ uult pau¬
cos intelligi. ut sceleratã turbã ultio de¬
bita subsequatur. Ut acciperent animã.
significat ut adimerent. siue tollerent.
irabilis & sc̃issimꝰ ordo dictoꝵ. cum
inimici circumhabitarent synagogam
& spem suã haberent in uirib suis. se
dicit sperasse de dño. sciens quia potestas
eoꝵ nulla erat. & insidiis talib semetip
inferiꝰ. & tempori subiacebat & morti.

Expanded text:
naliter advertere maluerunt. Sic per haec naliter advertere maluerunt. Sic per haec verba lucentia, tenebrosa facinora Judaici gregarentur omnes simul adversum me, ut acciperent animam meam consiliati sunt: ego autem in te speravi, Domine. Reddamus ordinem verborum, ut planius intelligantur sibi dicta cohaerentia. Dum simul omnes congregarentur adversum me, in eo consiliati sunt, ut acciperent animam meam. In eo consiliatam dicit partem maximam Judaeorum, ut Dominum neci traderent, quando omne scelus gravius est quod consilio geritur plurimorum. Nam dicendo, omnes simul, non vult paucos intelligi, ut sceleratam turbam illam ultio debita subsequatur. Ut acciperent animam meam, significat ut adimerent, sive tollerent. Mirabilis et sanctissimus ordo dicendi. Cum inimici circumhabitarent synagogam, et spem suam haberent in viribus suis, se dicit sperasse de Domino, sciens quia potestas eorum nulla erat, et insidiis talibus semetipsinferius, et tempori subjacebat et morti.
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ. Uas ꝑditum ẽ. qd fractum & ad nul¬
los usus necessarium semꝑ abicit᷑. Ita &
iħc mortuus: quasi fractũ uas abiciendꝰ
putabat᷑ a ꝑfidis. Quid eium dici potest
mediocriꝰ. quã ut illa maiestas om̃ps.
testis fragilib equaret᷑.  S hec sic a de¬
mentib putata ꝓpende. Ceterũ in illo
semꝑ fuit ompotentia singularis. & diui¬
na plenitudo mirabilis. sicut apłs dicit.
In quo habitat om̃is plenitudo diuini¬
tatis corꝑalit̃. idẽ substantialit̃ & mani¬
feste. Diuinitas enim. ẽẽ. ñ potest cor¬
poralis. Sequit᷑. Qm̃ audiui uituꝑatio¬
nẽ multoꝵ circũhabitantiũ. Significat
ꝑfidos uideos. qͥ synagogam circumbabi¬
tant. ñ in habitant. Circum enĩ a cir¬
cuitu. peccatores uult intelligi. De quib
in alio loco dicit. In circuitu impii ambu¬
lant. Merito gͦ tales circum habitantes
dicuntur. qͥ legem dñi ñ spiritalit̾ s car¬

Expanded text:
tium. Vas perditum est quod fractum et ad nultium. Vas perditum est quod fractum et ad nullos usus necessarium semper abjicitur: ita et Jesus mortuus quasi fractum vas abjiciendus putabatur a perfidis. Quid enim dici poterat mediocrius quam ut illa majestas omnipotens testis fragilibus aequaretur? Sed haec sic a dementibus putata perpende. Caeterum in illo semper fuit omnipotentia singularis et divina plenitudo mirabilis, sicut Apostolus dicit: In quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter , id est substantialiter et manifeste. Divinitas enim esse non potest corporalis. Sequitur, quoniam audivi vituperationem multorum circumhabitantium; significat perfidos Judaeos, qui synagogam circumhabitant, non inhabitant. Circum enim a circuitu, peccatores vult intelligi, de quibus in alio loco ait: In circuitu impii ambulant . Merito ergo tales circumhabitantes dicuntur, qui legem Dei non spiritualiter, sed car
Abbreviated transcription (Latin):
debant me foras fugiebant ã mẽ. excidi
tamnꝙͣ in ortuis a corde. Et in isto alt̾oq
uersu qͥ sequitur. figura ẽ metriasmos.
quȩ latine dicit᷑ mediocritas. quocies rẽ
magnam mediocri relatione ꝓferims.
Dicit enĩ & nc̃ qui uidebant me foras
fugierunt ame. scilicet qui minꝰ scrip¬
turis credentes dñm uiderunt in cruce
positum. foras aditate ipsiꝰ exierunt.
spantes spem suam morte ipsiꝰ fuisse
finitã. Siue hereticos significat. qui au¬
dientes in eccłia scripturas diuinas. ui¬
dentesq magnalia. fõras exeunt ad iniqͣs
p̾dicationes. fugientes ueritatẽ. in qua
minime ꝑseuerare patiunt᷑. Bene aut̃
sequit᷑. Excidi tamquã mortuus a corde.
enim a fidelib mortuus dr̃. cui d̾itas
impassibilis ueracit̾ estimat᷑. Excidi
solet illis contingere qͥ defunctos homi¬
nes obruendo. cũ corꝑe simul eoꝵ memo¬
riam recordationemq sepeliunt. Ea c̃
tus sum sicut uas ꝑditum. qm̃ audiui
uituꝑationem multoꝵ circum habitan¬

Expanded text:
debant me foras fugiebant a me: excidi tanquam mortuus a corde. Et in isto alioque versu qui sequitur, figura est metriasmos, quae Latine dicitur mediocritas, quoties rem magnam mediocri relatione proferimus. Dicit enim: Qui videbant me foras fugiebant a me: scilicet qui minus Scripturis credentes, Dominum viderunt in cruce positum, foras a deitate ipsius exierunt, sperantes spem suam morte ipsius fuisse finitam. Sive haereticos significat, qui audientes in Ecclesia Scripturas divinas, videntesque magnalia, foras exeunt ad iniquas praedicationes, fugientes veritatem, in qua minime perseverare patiuntur. Bene autem sequitur, excidi tanquam mortuus a corde. enim a fidelibus mortuus dicitur, cujus deitas impassibilis veraciter aestimatur. Excidi solet illis contingere qui defunctos homines obruendo, cum corpore simul eorum memoriam recordationemque sepeliunt. Vers. 16. Factus sum sicut vas perditum, quoniam audivi vituperationem multorum circumhabitan
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu filioꝵ hominũ. Dulaedinẽ
illam quã abscond̾at tim̃itib se ꝑficit eã
in illis. qͥ constanti anuno eim desidant̃
exquirunt. Hoc ẽ enim uere sꝑare. si
nos contingat aliquid firma mentis
integritate p̾sumere. Adiecit etiam iN
conspectu filioꝵ hominũ. idẽ in illa re¬
surrectione generali. qͣndo scĩs suis p̃

Expanded text:
Dulcedinem illam quam absconderat timentibus se, perficit illam in eis qui constanti animo eam desideranter exquirunt. Hoc est enim vere sperare, si nos contingat aliquid firma mentis integritate praesumere. Adjecit etiam, in conspectu filiorum hominum, id est in illa resurrectione general
Abbreviated transcription (Latin):
uicia ñ habebat. In loco spacioso. id ẽ libe¬
ro. & a potestate diaboli semꝑ excepto. Ipse
enĩ liber locꝰ ẽ: quẽ hostis ille ñ insidet.
Ipse spaciosꝰ. quẽ ille ñ occupat. Et inten¬
de quia ñ dixit in uia. s in loco spacioso.
id ẽ in patria uͥtutũ. in regione beatoꝵ.
Uia enĩ legit᷑ angusta iustoꝵ. Pedes autẽ
suos dicit uirtutes morales. ꝑ qͦs hunc
mundũ fixis gressib anibulauit. quib
diaboli aduersitas impedire ñ potuit.
S quamuis mundũ inculpabilit̾ am¬
bularet. necessariũ fuit ut eiꝰ infirmi¬
tatib diuina gr̃a subueniret. ne imbe¬
cilla caro a celestis ꝓpositi integritate dis
qm̃ tribulor. Lege eiũ humani corꝑis
tribulationi sue postulat subueniri. sic̃
& in eu̾ugło dicit. Tristis ẽ anima mea

Expanded text:
vitia non habebat. In loco spatioso, id est libevitia non habebat. In loco spatioso, id est libero et a potestate diaboli semper excepto. Ipse enim liber locus est quem hostis ille non insidet; ipse spatiosus quem ille non occupat. Et intende quia non dixit in via, sed in loco spatioso, id est in patria virtutum, in regione beatorum; via enim legitur angusta justorum. Pedes autem suos dicit virtutes morales, per quas hunc mundum fixis gressibus ambulavit, quos diaboli adversitas impedire non potuit. Sed quamvis mundum inculpabiliter ambularet, necessarium fuit ut ejus infirmitatibus divina gratia subveniret, ne imbecilla caro a coelestis propositi integritate discine, quoniam tribulor. Lege enim humani corporis tribulationi suae postulat subveniri, sicut et in Evangelio dicit: Tristis est anima
Abbreviated transcription (Latin):
sit posita. id ẽ in mortis angustiis constitu¬
ta. Nam quando peccatoꝵ laqueis innodam᷑.
nec ab eis possumꝰ nr̃a uirtute dissolui. ne¬
cessitas appellatur. Ergo tunc de neces¬
sitatib lib̾ata ẽ anima dñi saluatoris
cũ a peccatis reddita ẽ modis om̃ib aliena.
Sequitur. Nec ꝯclusisti me in manus
inimici. Ipsa erat necessitas quã suꝑius
dixit. si potestati diabolice delictis trade¬
ret᷑ obnoxiꝰ. Conclusi sunt enĩ quasi
carcere penali. qui illiꝰ seuissimis mani¬
b ambiunt᷑. Nec ꝯclusisti gͥ dicit. quia
liber effẽctꝰ est a potestate diaboli. sicut
ipse in euũgło ait. Ecce ueniet pͥnceps
mundi huiꝰ. & in me ñ inueniet quicꝗͣ¬
onis sue decursam exultationẽ. ad scđm
uenit ingressum. ubi de passione sua mul¬
ta dicturus est. ut eam frequenti memo
suscepit. Statiusti. hoc est firmastr Quia
lapsum sustinere ñ poterat. qui mundi

Expanded text:
sit posita, id est in mortis angustiis constitusit posita, id est in mortis angustiis constituta. Nam quando peccatorum laqueis innodamur, nec ab eis possumus nostra virtute solvi, necessitas appellatur. Ergo tunc de necessitatibus liberata est anima Domini Salvatoris, cum a peccatis reddita est modis omnibus aliena. Sequitur, nec conclusisti me in manus inimici. Ipsa erat necessitas quam superius dixit, si potestati diabolicae delictis traderetur obnoxius. Conclusi sunt enim quasi carcere poenali, qui illius saevissimi manibus ambiuntur. Nec conclusisti ergo dicit, quia liber effectus est a potestate diaboli, sicut ipse in Evangelio ait: Ecce veniet princeps mundi hujus, et in me non inveniet quionis suae decursam exsultationem, ad secundum venit ingressum: ubi de passione sua multa dicturus est, ut eam frequenti memorum salute suscepit. Statuisti, dicit, hoc est firmasti; quia lapsum sustinere non poterat, qui mundi