comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lutem corꝑis. dignitatem scłi. Attende
quaminulti mali habent. hoc est to¬
tum ꝓpter quod eum colis. Nutabunt
pedes tui. Putabis sine causa colere.
quando in eis uides ista qui eum ñ colt᷑.
Ergo ista omĩa dat eciam malis. se so¬
lum seruat bonis. Uiuificabis nos. Nã
mortui eramus. quando terrenis rebus
inherebamꝰ. Mortui eramus quando t̃¬
ren hominis imaginem portabamus.
Tunficabis nos. innouabis nos uitam
interioris hominis dabis nobis. Et nom̃
tuum inuocabimus. id est te diligemus.
Tu nob dulcis eris remissor peccatoꝵ no-¬
stroꝵ. tu eris totum premium iustifica
torum. Qm̃ sapientia carnis inmiea ẽ.¬
inmica est in dm̃. legi enim dei non
subicitur. nec enim p̾otest. Nec ilsd̃
quisꝗͣ ꝓ impossibilitate non peccandi & gi
obiecerit quod dictum est. Sapientia
carnis ininnca ẽ in dm̃. Legi enim dei
non est subiecta. nec enim potest. Qui
autem in carne sunt. deo placere non
possunt. Sapientiam quippe carnis

Expanded text:
lutem corporis, dignitatem saeculi? Attende lutem corporis, dignitatem saeculi? Attende quam multi mali habent. Hoc est totum propter quod eum colis? Nutabunt pedes tui, putabis te sine causa colere, quando in eis vides ista qui eum non colunt . Ergo ista dat omnia etiam malis; se solum servat bonis. Vivificabis nos: nam mortui eramus, quando terrenis rebus inhaerebamus; mortui eramus, quando terreni hominis imaginem portabamus. Vivificabis nos: innovabis nos; vitam interioris hominis dabis nobis. Et nomen tuum invocabimus: id est, te diligemus. Tu nobis dulcis eris remissor peccatorum nostrorum; tu eris totum praemium justitorum. Quoniam sapientia carnis inimica est in Deum, legi enim Dei non subjicitur, nec enim potest. Nec illud tis pro inpossibilitate non peccandi similiter obiecerit, quod dictum est : sapientia carnis inimica est Deo. legi enim Dei non est subjecta, nec enim potest. qui autem in carne sunt, Deo placere. non possunt. sapientiam quippe carnis
Abbreviated transcription (Latin):
non ames. d Dic michi. Ama si po¬
tes aliquid quod ille non fecit. Circum¬
siee uniuersam creaturam. Nide utrũ
alicubi cupiditatis uisco tencaris. & a
diligendo creatore impediaris. nisi ea
re quam ipse creauit quam negligis.
Quare autem amas ista. nisi quia pul¬
ehra sunt ⁊ Possunt ẽẽ tam pulchra.
ilam ille a quo facta sunt. Miraris
liec auia istum ñuides. Sed ꝑ ea quȩ
miraris ama quem non uides. Inter¬
roga creaturam. Si a se ipsa est. rema¬
ne in illa. Si autem ab illo est. non ob
aliud ꝑniciosai est amatori. nisi quia pre¬
ponit᷑ creatori. Quare hoc dixi &s Propter
uersum istum fr̃s. Mortui gͦ erant. quia
ꝓpterca dm̃ colebant. ut eis scdm̃ car¬
nem bene esset. Sapere autẽ scdm̃ car¬
nem mors est. & mortui sunt quia ñ
gratis dm̃ colunt. id ẽ quia ipse bonꝰ ẽ.
non quia dat alia bona. que dat &¬
non bonis. Pecuniam uis a deo. hab
& latro. Uxorem feconditem filiors. sa¬

Expanded text:
non ames? dic mihi. Ama, si ponon ames? dic mihi. Ama, si potes, aliquid quod ille non fecit. Circumspice universam creaturam; vide utrum alicubi cupiditatis visco tenearis, et a diligendo Creatore impediaris, nisi ea re quam creavit ipse quem negligis. Quare autem amas ista, nisi quia pulchra sunt? Possunt esse tam pulchra, quam ille a quo facta sunt? Miraris haec, quia illum non vides: sed per ea quae miraris, ama quem non vides. Interroga creaturam; si a seipsa est, remane in illa: si autem ab illo est, non ob aliud perniciosa est amatori, nisi quia praeponitur Creatori. Quare hoc dixi? Propter versum istum, fratres. Mortui ergo erant, qui propterea Deum colebant ut eis secundum carnem bene esset: sapere enim secundum carnem mors est ; et mortui sunt qui non Deum gratis colunt, id est, quia ipse bonus est, non quia dat talia bona quae dat et non bonis. Pecuniam vis a Deo? Habet et latro. Uxorem, fecunditatem filiorum, sa
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. Natus est enim mortalis mor¬
cailbus. Quare mortalis: qͥuia in simili¬
tudme carnis peccati. Non in carne
pacat. s in similitudine carnis peccati.
Quid babet caro peccati ÷ Mortem &
pectatũ. Quid habuit similitudo car¬
nis peccati. Morte m sine peccato. Si
haberet peccatum. caro esset peccati.
Si mortem non haberet. non esset si¬
mitudo carnis peccati. Talis uenit
saluator. uenit mortuus est. s mortẽ
iccidit. finunt in se quam timebamꝰ.
Suscepit illam & occidit illam. Quomͦ
summus uenator leonem suscepit &
necauit. Nam prudentia carnis mors
est. prudentia autem sp̃s uita & pax.
Uuificabis nos & nomen tuum muc¬
cabimus. Tu nobis dulcis eris. Niuf¬
cabis nos. Nam prius amauimus ter¬
ram non te. S mortificasti menbra
nr̃a que sunt suꝑ terram. Illud enim
uetus testamentum habens ꝓmissa t̃¬
rena hoc uidetur suadere ne gratis
alatur ds̃. Sed quia dat aliquid in
tera: ideo diligat᷑. Quid amas ut dm̃

Expanded text:
cepit. Natus est enim mortalis morcepit. Natus est enim mortalis mortalibus. Quare mortalis? Quia in similitudinem carnis peccati. Non in carne peccati, sed in similitudinem carnis peccati. Quid habet caro peccati? Mortem et peccatum. Quid habuit similitudo carnis peccati? Mortem sine peccato. Si haberet peccatum, caro esset peccati; si mortem non haberet, non esset similitudo carnis peccati. Talis venit Salvator. Venit, mortuus est, sed mortem occidit. Finivit in se quam timebamus. Suscepit illam, et occidit illam, quomodo summus venator leonem suscepit et necavit. Nam prudentia carnis mors est; prudentia autem spiritus, vita et pax. Vivificabis nos et nomen tuum invocabimus. Tu nobis dulcis eris, eticabis nos. Nam prius amabamus terram, non te; sed mortificasti membra nostra quae sunt super terram . Illud enim Vetus Testamentum habens promissa terrena, hoc videtur suadere, ne gratis colatur Deus; sed quia aliquid dat in terra, ideo diligatur. Quid amas, ut Deum
Abbreviated transcription (Latin):
lier pietate currens cum paruulo fli
dicit. Baptirctur ut saluet᷑. Pelaguis
contra. Quid saluet᷑; Non est quod nco
saluetur. Nichil habet uicii nichil exti¬
duce dampnationis attraxit. si ȩquabs
est xp̃o quare querit xp̃m d Ecce dico
tibi. Sponsus filius dĩ qui uenit i ear¬
ne saluator est & maioꝵ & minoꝵ. sa¬
uator est & grandium & infantium. a
ipse est. xp̃c. Tu autem dicis saluatorẽ
xp̃m maiorũ non minorum. Non esty
se. Si non ẽ ipse. negas & tu xp̃m mer
ne uenisse. Magnum quid huc at¬
tulit mercator iste. De regione uences¬
sua iste mercator. iuenit in regione
nr̃a quod hic habundat. Quid habui¬
dat. Nasci & mori. Piena est terrals
mercib nasci ꝙ mori. Natus est. & mi¬
tuus est. Sed qua uia natus est ad s
centiam carnis. ille autem non piplis
Maria enim iuirgo sine urali amplol
sne concupiscentiȩ estu: qm̃ ne patere¬
au hunc estum. ideo ei dictum est. Sỹc
concubut & concepit. s credidit & con¬

Expanded text:
lier pietate currens cum parvulo filio lier pietate currens cum parvulo filio dicit, baptizetur ut salvetur. Pelagius contra. Quid salvetur? Non est quod in eo sanetur, nihil habet vitii, nihil ex traduce damnationis attraxit. Si aequalis est Christo, quare quaerit Christum? Ecce dico tibi: Sponsus Filius Dei qui venit in carne, salvator est majorum et minorum, salvator est grandium et infantium, et ipse est Christus. Tu autem dicis Salvatorem Christum majorum et non minorum, non est ipse. Si non est ipse, negas et tu Chrne nostra? Magnum quid huc attulit mercator iste de regione sua veniens: mercator iste invenit in regione nostra quod hic abundat. Quid hic abundat? Nasci et mori. Plena est terra his mercibus, nasci et mori. Natus est, et mortuus est. Sed qua via natus est? Ad istscentiam carnis, ille autem non per ipsam. Maria enim virgo sine virili amplexu, sine concupiscentiae aestu; quoniam ne pateretur hunconcubuit et concepit, sed credidit et con
Abbreviated transcription (Latin):
peccato. & enim ut celerns dicam ma¬
cata. Quid dicit pelagianista : audi
quid dicit. Hidet᷑ confiteri xp̃m in car-¬
ne uenisse. s discussus inuenitur nega-¬
re. Xp̃c enim in carne uenit. que simi¬
litudo esset carnis peccati. non esset caro
peccati. Apłi uerba sunt. Misit ds̃ fi¬
lium sinim in similitudinem carnis
peccati. Non in similitudinem carnis.
quasi caro non esset caro. s in similitu¬
dinem carnis peccati. quia caro erat s
peccati caro nonerat. Iste autem pela¬
guis & ceteram carnẽ om̃is infantis e¬
litudo carnis peccati. nisi om̃is nisi cet¬
ra caro esset caro peccati. Quid gͦ pro¬
dest quia dicis xp̃m̃ in carne uenise
om̃ium infantium carm eum conaris:
quare  & tibi hoc dico quod donatist
non est ipse. E cce uideo matrem ecsm
testimoniũ reddentem ipsis ubcribis
suis. accurrunt matres cum paruiiet
liis. ingerunt saluatori saluandos. non
pelagio dampnandos. Mat̾ quelibet m¬

Expanded text:
peccato. Etenim ut celerius dicam, Mapeccato. Etenim ut celerius dicam, Macata. Quid dicit Pelagianista? Audite quid dicit. Videtur confiteri Christum in carne venisse, sed discussus invenitur. Christus enim in carne venit: quae similitudo esset carnis peccati, non esset caro peccati. Apostoli verba sunt. Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati. Non in similitudinem carnis, quasi caro non esset caro, sed in similitudinem carnis peccati, quia caro erat, sed peccati caro non erat. Iste autem Pelagius et caeteram carnem omnis infantis Clitudo carnis peccati, nisi omnis caetera caro esset caro peccati. Quid ergo prodest quia dicis Christum in carne venisse, et omnium infantium carni eum conaris aequare? Et tibi hoc dico quod Donatistae, non est ipse. Ecce video Ecclesiam matrem testimonium reddentem ipsis uberibus suis. Accurrunt matres cum parvulis filiis, ingerunt Salvatori salvandos, non Pelagio damnandos. Mater quaelibet mu
Abbreviated transcription (Latin):
ad unitatem ꝑsone uerbum dĩ & sapien¬
tia coaptauerat. s nec in ipso corꝑe pec¬
catum erat ullum. Sed similitudo car¬
nis peccati erat in deo. quia mors non
est nisi de peccato. & utiq corpus illud
mortale crat. Nam nisi mortale esset.
demonstraret. Ergo sic dicitur. mors
peccatum quȩ facta est peccato. quomͦ
dicit᷑ lingua greca lingua latina. non
ipsum menbrum carnis. s quod fit per
menbrum carnis. Nam lingua in men-¬
bris nr̃is unum est de ceteris. sicut o¬
cłi. nasus. aures. & cet̾a. Lingua autem
greca uerba greca sunt. non quia uer¬
ba lingua. s quia uerba ꝑ linguam di¬
cis de aliquo. agnoui faciem ipsius. de
menbro corꝑis loqueris. Dicis etiam.
Agnoui & manum ipsius & absentis.
non manum in corꝑe. s scͥpturam que
facta est ꝑmanum que erat in corpore.
Sic gͦ peccatum dñi quod factum est de
peccato. quia inde carnem assumpsit de
massa ipsa quȩ mortem meruerat ex¬

Expanded text:
ad unitatem personae Verbum Dei et Sapienad unitatem personae Verbum Dei et Sapientia coaptaverat; sed nec in ipso corpore peccatum ullum erat, sed similitudo carnis peccati erat in Domino; quia mors non est nisi de peccato , et utique corpus illud mortale erat. Nam nisi mortale esset, s non demonstraret. Ergo sic dicitur mors peccatum, quae facta est peccato, quomodo dicitur lingua graeca, lingua latina, non ipsum membrum carnis, sed quod fit per membrum carnis. Nam lingua in membris nostris unum est de caeteris, sicut oculi, nasus, aures, et caetera: lingua autem graeca, verba graeca sunt: non quia verba lingua, sed quia verba per linguam. Dicis de aliquo, Agnovi faciem ipsius, de membro corporis loquens: et dicis etiam, Agnovi manum ipsius absentis, non manum in corpore, sed scripturam quae facta est per manum quae erat in corpore. Sic ergo peccatum Domini, quod factum est de peccato, quia inde carnem assumpsit, de massa ipsa quae mortem meruerat e
Abbreviated transcription (Latin):
Dicet aliquis. Si hȩc natura pura non
est s uiciosa primordia quia talis non
est creatus adam. cur. xp̃c longe excel¬
lentius & certe sine ullo peccato natus
ex uirgine. in hac tamen infirmitate
atq etate ꝓcreatus apparuit: Hiunc ꝓpo¬
sitiom respondemus. adam ꝓpterca non
talem creatum. quia nullius parentis p̃-¬
cedente peccato non est creatus in carne
peccati. nos ideo tales quia illius prece¬
dente peccato nati sumus in carne pec¬
cati. Xp̃c ideo talis quia ut de peccato
dampnaret peccatum natus in similitu¬
dine carnis peccati. Cilicium fortasse
appellauit dñs carnis suȩ mortalitatẽ.
Quare cilicium. d Propt̃ similitudinem
carnis peccati. Apls enim dicit. Misit
ałs filium suum in similitudiem car¬
nis peccati. ut de peccato dampnaret
peccatum in carne. hoc est filium suũ
induit cilicio ut de cilicio dampnaret
edos. non quia peccatum erat non di¬
C in uerbo dei. s nec ipsa quidem dico
amima scã. & mente hominis quem sibi

Expanded text:
Dicet aliquis: \'si haec naturae purae non sunt, sed uitiosae primordia, quia talis non est creatus Adam, cur Christus longe excellentior et certe sine ullo peccato natus ex uirgine in hac tamen infirmitate atque aetate procreatus apparuit?\' huic propositioni respondemus Adam propterea non talem creatum, quia nullius parentis praecedente peccato non est creatus in carne peccati, nos ideo tales, quia illius praecedente peccato nati sumus in carne peccati. Christus ideo talis, quia, ut de peccato condemnaret peccatum, natus est in similitudine carnis peccati. appellat carnis suae mortalitatem. Quare cilicium? Propter similitudinem carnis peccati. Apostolus enim dicit: Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne : hoc est, Filium suum induit cilicio, ut de cilicio damnaret hoedos. Non quia peccatum erat, non dio in Verbo Dei, sed nec in ipsa quidem dico anima sancta et mente hominis, quem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
appellat apłs cum dicit. ñ gͦ regnes pr¬
paruuloꝵ catum in ur̃o mortali corꝑe ad obedil¬
dum desideriis. non sic manet in men¬
bris corum qui ex aqua & sp̃u renali
funt. tamꝗͣ ñ sit eius facta remissis.il
om̃ino plena & ꝑfecta fic remissio pes¬
catorum om̃ib inimicis int̾fectis qll¬
bus seꝑabamur a deo. Sed manet il
uetustate carnis tamꝗ̃ supatum & pl¬
enptum si non illicitis consensionibus qͥã
uetustate carnis. in qua est lex ista
pestati uel peccatum iam remissũ usq
adeo sp̃s uita discernitur. in cuius no¬
untatem baptirati ꝑ d̃ĩ grãm renascun¬
tur: ut parum fuerit apło dicere. tales
non esse in peccato. nisi etiam diceret
in ipsa carne ilos non esse. anteqͣ ex
hae mortali carne migrarent. Qui e
nm in carne sunt inquit deo place¬
it non possunt. Nos autem non estis
in carne s in sp̃u. si tamen sp̃s dei ha-¬
hitat in uob̃.t in carne sumus.
in carne non sumus. In carne enim
sumiis co uncło qđ nondum solutum

Expanded text:
ppellat apostolus, cum dicit: non ergo regnet peccatum in uestro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius, non sic manet in membris eorum, qui ex aqua et spiritu renati sunt, tamquam non sit eius facta remissio, ubi omnino plena et perfeeta fit remissio peccatorum omnibus inimicitiis interfectis, quibus separabamur a deo, sed manet in uetustate carnis tamquam superatum et peremptum, si non inlicitis consensionibus quodauetustate carnis, in qua est lex ista peccati uel peccatum iam remissum, usque adeo spiritus uita discernitur, in cuius nouitate baptizati per dei gratiam renascuntur, ut parum fuerit apostolo dicere tales non esse in peccato, nisi etiam diceret in ipsa carne illos non esse, antequam ex hac mortali uita emigrarent; qui enim magis i m in carne sunt, inquit, deo placere non possunt; uos autem non estis in carne, sed in spiritu, si tamen spiritus dei habitat in uobiin carne non sumus in carne enim sumus eo vinculo quod nondum solutum
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ implendꝰ gradus sub grͣa. ut facuanꝰ
quod uolumus sp̃u etiam si carne non
possumus. id est non obediamus defidi¬
riis peccati. ad prebenda illi menbra ña
arma iniquitatis. etiam si non ualemuss
efficere ut cadem desideria non exstat.
ut quamiuis nondum simus in pace
illa ȩt̃ña. & ex om̃i hominis parte psticbi
iam tamen desinamus ẽẽ sub lege. ubi
ti captiuam ducit. Simus autem sib
gr̃a ubi nulla est condempnatio hil
qui sunt in xp̃o ihũ. quia ñ certantem
s uictum pena consequit᷑. ui an¬

Expanded text:
ergo implendus est gradus sub gratia, ut faciamus ergo implendus est gradus sub gratia, ut faciamus quod volumus spiritu, etiamsi carne non possumus; id est, non obediamus desideriis peccati ad praebenda illi membra nostra arma iniquitatis , etiamsi non valemus efficere ut eadem desideria non existant: ut quamvis nondum simus in pace illa aeterna ex omni hominis parte perfecta, jam tamen desinamus esse sub Lege, ubi ti captivam ducit; simus autem sub gratia, ubi nulla est condemnatio iis qui sunt in Christo Jesu ; quia non certantem, sed victum poena consequitu
Abbreviated transcription (Latin):
ad conquirenda terrena scruire. Itaq
ubi uiderit ex alia parte ip̃sam. ex alia
commodũ temꝑale. trahitur pondere
lud quod se nunc uidet amittere si il¬
lam tenuerit. Tercia est uita sub grã
quando nichil temꝑalis commodi us¬
titiȩ p̃ponitur. quod nisi caritate spã¬
li quam dñs exemplo suo docuit &
grã donauit. fieri non potest. In hac
iuta enim etiam si existant desideria
carnis de mortalitate corꝑis. mente dañ
ad consensionem peccati non subiuigai
Ita iam ñ regnat peccatum in iũo iai¬
tali corꝑe. quamuis ñ possit nisi imri¬
bitare in eo: quamdiui mortale coepis.
Primo enim non regnat cum mentest¬
uimus legi dĩ. quãins carne legi puui
u. id ẽ penali consuetudini cum set ila¬
ex illa existunt desideria quibus ton
non obedimus. postea uͦ ex om̃i parte
extinguit᷑. quia si sp̃s ihũ xp̃i habitat
in nobis. qui suscitauit. xp̃m a mortus¬
eius sp̃m qui habitat in nobis. Nine

Expanded text:
ad conquirendum terrena servire. Itaque ad conquirendum terrena servire. Itaque ubi viderit ex alia parte ipsam, ex alia commodum temporale, trahitur pondere lud quod se nunc videt amittere, si illam tenuerit. Tertia est vita sub gratia, quando nihil temporalis commodi justitiae praeponitur: quod nisi charitate spirituali, quam Dominus exemplo suo docuit, et gratia donavit, fieri non potest. In hac enim vita etiamsi existant desideria carnis de mortalitate corporis, tamen mentem ad consensionem peccati non subjugant. Ita jam non regnat peccatum in nostro mortali corpore ; quamvis non possit nisi inhabitare in eo, quamdiu mortale corpus est. Primo enim non regnat, cum mente servimus Legi Dei, quamvis carne legi peccati , id est, poenali consuetudini, cum ex illa existunt desideria, quibus tamen non obedimus. Postea vero ex omni parte exstinguitur. Quoniam si Spiritus Jesu habitat in nobis, qui suscitavit piritum qui habitat in nobis . Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
est in dm̃. Legi emim d̃i non est subiecta
nec enim potest. uelut si dicamus. iniusti¬
tia iustitia cẽ non potest. Mundum ait
hoc loco significans dilectores mundi. qͦ
dilectio non est a patre. Prudentia car¬
nis inumica est in dm̃. legienim di non ẽ.
subiecta. neq enim potest.um eñ
caritas legem impleat. prudentia uͦ car-¬
nis commoda temꝑalia sectando. sꝑali ca¬
ritati aduersatur. quomͦ potest legi dei
essc subiecta. id est libent̃ atq obsequenter
implerc iustitiam. eiq non aduersari.
Quando etiam dũconat᷑. uincat᷑ necesse . c̃.
ubi inuenerit maius commodũ temꝑa¬
le de iniquitate se posse assequi. quam si
custodiat equitatem. Sieͣmi prima ho¬
minis uita est ante legem. cum anulla
nequitia uel malitia ꝓhibet᷑. neq ulla
ex parte piains cupiditatibꝰ resistit. quia
non est qui ꝓhibeat. sic secunda. ẽ. sub le¬
ge ante grãm. quando ꝓhibet᷑ quidem
& conatur a peccato abstinere. s uncit᷑.

Expanded text:
 legi enim Dei non est subjecta, nec enim potest. Velut si dicamus: Injustitia justitia non esse potest. Mundum quippe ait hoc loco, significans dilectores mundi: quae dilectio non est a Patre. Prudentia carnis inimica in Deum: Legi enim Dei non est subjecta; neque enim potest . Cum enim charitas Legem impleat, prudentia vero carnis commoda temporalia consectando spirituali charitati adversetur; quomodo potest Legi Dei esse subjecta, id est, libenter atque obsequenter implere justitiam, eique non adversari; quando etiam dum conatur, vincatur necesse est, ubi invenerit majus commodum temporale de iniquitate se posse assequi, quam si custodiat aequitatem? Sicut enim prima hominis vita est ante Legem, cum nulla nequitia et malitia prohibetur, neque ulla ex parte pravis cupiditatibus resistit; quia non est qui prohibeat: sic secunda est sub Lege ante gratiam, quando prohibetur quidem et conatur a peccato abstinere se, sed vinc
Abbreviated transcription (Latin):
impleta id est yfecta est. quod dñs in
cuuangłio dicit. Non ueni legem sol¬
uere s adimplere. Unde & apłs qui
dixerat legem infirmatã ꝑ carnem.
quia caro non implet quod ꝑ sp̃m̃ im¬
pletur id est ꝑ grãm sp̃alem item dic̃

Expanded text:
id est impleta est; quod Dominus in Evangelio dicit: Non veni Legem solvere, sed implere . Unde et Apostolus qui dixerat Legem infirmatam esse per carnem, quia caro non implet quod per spiritum impletur, id est per gratiam spiritualem;
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi primitias habentes sp̃s. & ipsi m
nobismetipsis ingemiscimus adoptiont
expectantes redemptionem corꝑis m̃
Nimirum enim getnitu isto ingemisa¬
mus. in quo dicimus. miser ego homo
quis me lib̾abit de corpe mortis hund
Illud etiam in quo ait. quod enim ope¬
ror ignoro. quid est aliud quam nolo
non approbo. non consentio. non facr
Alioquin contrarium est his que sipi
dixit. Per legem cognitio peccati. ant
catum non cognoui nisi ꝑ legem. &
peccatũ ut appareat peccatum. ꝑ bor
michi oꝑatum est mortẽ. Quomͦ en
peccatum ꝑ legem cognouit quod igi¬
rat: Quomodo apparet peccatũ quad
ignoratur:. Sic enim dictum est igro¬
ro non facio. quia consensione idegi
ipse commnitto. quomodo dicturus
dñs impiis. non noui uos quem pri¬
cul dubio latere nichil potest. & siẽ
dictum est eum qui non nouerat pl¬
catum. quod est non fecerat. Ncgl
nim non nouerat quod arguebat. h̃
solum in sua persona uerum etuanl
hos sub gr̃ã constitutos significasse s

Expanded text:
ias habentes spiritus, et ipsi in nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri. Nimirum enim gemitu isto ingemiscimus, in quo dicimus, Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Illud etiam ubi ait, Quod enim operor, ignoro; quid est aliud, quam, Nolo, non approbo, non consentio, non facio? Alioquin contrarium est his, quae superius dixit, Per legem cognitio peccati; et, Peccatum non cognovi npeccatum, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem. quomodo enim peccatum per legem cognouit, quod ignorat? quomodo apparet peccatum, quod ignoratur? sic ergo dictum est \'ignoro\' \'non facio\', quia nulla consensione id ego ipse committo, quomodo dicturus est dominus impiis: nonouiuos, quem procul dubio latere nihil potest, et sicut dictum est: eum qui non nouerat peccatum, quod est \'uon fecerat\'; neque enim non nouerat quod arguebat. Hissolum in sua persona, uerum alios etiam sub gratia constitutos significasse, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tiuis habitat in uobis. qui suscitaiit
in uobis. Uiuificatis igit᷑ mortalibus
crpib nr̃is non solum ad peccandũ ẽ¬
sensio nulla erit. s nec ipsa cui consen¬
tiatur carnis concupiscentia. remane¬
bit. quam sp̃u resistentem non habe¬
re in carne mortali ille tantum homo
potuit. qui non yipsam ad homines ue-¬
nit. E id̃o apłos. quia homines crant.
& corpus quod corrumpit᷑ & aggrauat
animã in huius uitȩ mortalitate por¬
tabant. abfit ut dicamus sicut iste calũ¬
mat᷑ semꝑ immodata libidine fuisse
pollutos. Sed dicimus a consensione
prauarum libidinum liberos. de concu-¬
piscentia tamen carnis quam moderan-¬
di frenabant tanta humilitate & pieta¬
te gemuisse ut optarent eam non habe
nem. Segregauit itaq hanc pluuiã
uoluntariam ds hereditati suȩ. quod le¬
gem dedit. & infirmata est uel ipsa lex
uel ipsa hereditas. Lex infirmata sic ac¬
cpi potest. eo quod non impleret᷑ non
auod ipsa infirma sit. s quod infirmoᷤᷤ

Expanded text:
bis, qui suscitauit in uobis. uiuificatis igitur mortalibus corporibus nostris non solum ad peccandum consensio nulla erit, sed nec ipsa cui non consentiatur carnis concupiscentia remanebit. quam spiritui resistentem non habere in carne mortali ille tantum homo potuit, qui non per ipsam ad homines uenit. et ideo apostolos, quia homines erant et corpus, quod corrumpitur et adgrauat animam, in huius uitae mortalitate portabant, absit ut dicamus, sicut iste calumniatur, semper inmoderata libidine fuisse pollutos, sed dicimus a consensione prauarum libidinum liberos, de concupiscentia tamen carnis, quam moderando frenabant, tanta humilitate et pietate gemuisse, ut optarent eam non habere eis . Segregavit itaque pluviam hanc voluntariam Deus haereditati suae, quod Legem dedit. Et infirmata est: vel ipsa Lex, vel ipsa haereditas. Lex infirmata sic accipi potest, eo quod non impleretur: non quod ipsa infirma sit, sed quod infirmos
Abbreviated transcription (Latin):
enim condelectari non nͥ gr̃ẽ dcputas¬
da sit. uam & ilud ubi ait quis me li¬
rabit de corꝑe mortis huius. quis nige
apłm cum hȩc diceret adhuc fusse n
corꝑe mortis huius: A quo utiꝙ inpi
non liberant᷑. quib eadem corꝑa adti¬
menta et̃na reddunt᷑. Lib̾ari gͦ est ici¬
ꝑe mortis huius om̃i sanato languo-

Expanded text:
enim condelectari — non nisi gratiae deputanenim condelectari — non nisi gratiae deputanda sit. Nam et illud ubi ait: quis me liberabit de corporemortis huius? quis neget apostolum, cum haec diceret, adhuc fuisse in corpore mortis huius? a quo utique impii non liberantur, quibus eadem corpora ad tormenta aeterna redduntur. liberari ergo est a corpore mortis
Abbreviated transcription (Latin):
dnm nr̃m. Atq ita concludit. Igitur
ipse ego mente seruio legi d̃i. carne
autem legi peccati. Carne scilicet legi
peccati concupiscendo. mente autem
legi dei cidem concupiscentie : consenti¬
endo. Nulla gͦ condempnatio est nũc
his qui sunt in xp̃o ih̃u. Non enim
dampnat᷑ nisi qui concupiscentiȩ car¬
nis consentit ad malum. Lex enim sp̃c
cati & mortis. ne scilicet consensionẽ tu¬
am concupiscentia sibi uendicet carnis
& ea quȩ sequunt᷑ eundem sensũ ma-¬
gis magisq demonstrant. Sed adhiben¬
dus est modus. Hisum autem etiam a¬
liquando michi fuerat hominem sub
lege isto apłi sermone describi. s uideri
it. Nunc autem iam non ego oꝑor illud.
Ad hoc enim ꝑtinet quod ait postea
Nulla gͦ condempnatio est nunc his
qui sunt in xp̃o ih̃u. & quia non iud̾o
quomodo diceret homo sub lege. con¬
delector legi dei scd̃m interiorẽ homi¬
nem. cum ipsa delectatio boni quȩ eti¬
am non consentit ad malum non ti¬
more penȩ s amore iustitiȩ. Hoc et

Expanded text:
nostrum. Atque inde concludit, Igitur ipse ego mente servio legi Dei, carne autem legi peccati: carne scilicet legi peccati, concupiscendo; mente autem legi Dei, eidem concupiscentiae non consentiendo. Nulla ergo condemnatio est nunc his qui sunt in Christo Jesu. Non enim damnatur, nisi qui concupiscentiae carnis consentit ad malum. Lex enim spiricati et mortis : ne scilicet consensionem tuam concupiscentia sibi vindicet carnis. Et ea quae sequuntur, eumdem sensum magis magisque demonstrant: sed adhibendus est modus. 22. Visum autem aliquando etiam mihi fuerat, hominem sub lege, isto Apostoli sermone describi. Sed vim it, Nunc autem jam non ego operor illud. Ad hoc enim pertinet illud quod ait et postea, nulla ergo condemnatio est nunc his, qui sunt in Christo Iesu, et quia non uideo quomodo diceret homo sub lege: condelector legi dei secundum interiorem hominem, cum ipsa delectatio boniqua etiam non consentit ad malum non timore poenae, sed amore iustitiae — hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
in notitia pͥmi facti hominis aliquar¬
do iam uixerat. Sed quod sequit᷑ non
ita expeditum est. quomͦ de paulo
possit intelligi. Scimus enim inqut
qm̃ lex sp̃alis est: ego autem carnalis sĩ.
pus hoc dicit ⁊ Adhuc enim erat in ao¬
ꝑe mortis huis. nondum facto qued
alibi dicit. Seminat᷑ corpus animale.
surget corpus sp̃ale. Tunc enim ex to¬
to se idest ex utraq parte qua constat
sp̃alis homo erit: quando sꝑale etiam
corpꝰ erit. Neq enim absurdum est
ut sit in illa uita etiam caro sꝑalis
si potuit esse in hac uita in his qui
adhuc carnalia sapiunt. etiam sp̃s
ille carnalis. Sic gͦ ideo dixit. Ego al¬
tem carnalis sum. quia nondũ sp̃ale
corpus habebat apł̃s. sicut posset diucil
Ego autem mortalis sum. Quod ulẜ
non nisi scd̃m corpus intelligeretus
dixissit. quod nondum fuerat immal¬
talitate uestitũ. Item quod adiuxit.
uenundatus sub peccato. ne quisq̃ nol¬
xp̃i existimet. etiam hoc scđ̃m iluid ps¬

Expanded text:
in notitia primum facti hominis aliquanin notitia primum facti hominis aliquando iam uixerat. Sed quod sequitur non ita expeditum est, quomodo de Paulo possit intellegi. scimus enim, inquit, quia lex spiritalis est; ego autem carnalis sum. pus hoc dicit? adhuc enim erat in corpore mortis huius nondum facto, quod alibi dicit: seminatur corpus animale, surgit corpus spiritale. tune enim extoto se, id est ex utraque parte, qua constat, spiritalis homo erit, quando spiritale etiam corpus erit. neque enim absurdum est, ut sit in illa uita etiam caro spiritalis, si potuit esse in hac uita in his, qui adhuc carnalia sapiunt, etiam spiritus ipse carnalis. sic ergo ideo dixit: ego autem carnalis sum, quia nondum spiritale corpus habebat apostolus, sicut posset dicere: \'ego autem mortalis sum\'; quod utique non nisi secundum corpus intellegeretur dixisse, quod nondum fuerat inmortalitateuestitum. item quod adiunxit: uenundatus sub peccato, ne quisqsanguine existimet, etiam hoc secundum illud po
Abbreviated transcription (Latin):
te penam tuam. In te ex te ipso est fla¬
gellum tuum. s rixa tua tecum. Sic
uindicatur in rebellem aduersus dm̃.
ut ipse sibi sit bellum qui pacem no¬
luit habere cum deo. Quod dixerat¬
sine lege enim peccatũ mortuum est.
non intelligamus. insi tamꝗͣ non sic
latet. non apparet. penitus ignorat᷑.
tamꝗͣ in nescio quib ignorantiȩ u¬
tenebris. sit sepultũ. & quod ait. e¬
go autem uiebam aliquando sine
lege. quid ait. nisi uniere michi uide¬
bar.d & quod adiunxit adueniente
mandato peccatum reuixit. quid ẽ.
aliud quam eminuit & apparuit id
Nec tamen uixit sed reuixit. Uytrate¬
ium aliquando in padiso. quando em¬
tra datum preceptum satis apparebas
admissum. Cum autem a nascemib
trahitur tamꝗͣ mortuum sit latet. os¬
nec repugnans iustitiȩ. malum euis
ꝓhibitione sentiatur. cum aliud nibe¬
tur atq ꝓbatur. aliud delectat atq dy¬
minatur. Tunc peccatum quodam m̃
in notitia nati hominis reunuscit. qd

Expanded text:
te poenam tuam: in te ex teipso est flate poenam tuam: in te ex teipso est flagellum tuum; sit rixa tua tecum. Sic vindicatur in rebellem adversus Deum, ut ipse sibi sit bellum, qui pacem noluit habere cum Deo. Sed sine lege enim peccatum mortuum est, non intellegamus nisi, tamquam non sit, \'latet, non apparet, penitus ignoratur\', tamquam in nescio quibus ignorantiae tenebris sit sepultum. et quod ait: ego autem uiuebam aliquando sine lege, quid ait nisi \'uiuere mihi uidebar\'? et quod adiunxit: ad ueniente autem mandato peccatum reuixit, quid est aliud quam \'eminuit et apparuit\' ? nec tamen ait \'uixit\', sed \'reuixit\'. uixerat enim aliquando in paradiso, quando contra datum praeceptum satis apparebat admissum; cum autem a nascentibus trahitur, tamquam mortuum sit, latet, donec repugnans iustitiae malum eius prohibitione sentiatur, cum aliud iubetur atque adprobatur, aliud delectat atque dominatur; tunc peccatum quodammodo in notitia nati hominis reuiueseit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cati. Indicit᷑ enim tibi quedam noua
uita: ꝙ tu uetus es. Nouitatis gaudio
suspenderis. uetustatis honere pregra¬
uaris. Incipit tibi esse bellum aduer¬
sus te. Sea ex qua parte displices tibi
uingeris dõ. & ex qua parte iungeris¬
deo. idoneus eris ad uincendum te. qͥa
ille tecum est qui om̃ia suꝑat. Atten¬
de qui dicit apłs. Mente seruio legi di
carne autem legi peccati. Unde m̃te
Quia displicet tibi mala uita tua. Un
carne. Quia non desunt suggestioneᷤᷤ
& delectationes malȩ. Sed ex eo quod
mente ingeris deo. uicis quod in
te non uult sequi. Precessisti enim ex
parte: ex parte tardaris. Trahe te ipsũ
ad illum. qui te suꝑ te tollit. Pondere
quodam uetustatis deprimeris. clama
& dic. Infelix ego homo quis me libera¬
bit dde corꝑe mortis huius: Quis me
liberabit ab eo quo grauor Corpus qd̾
corrumpit᷑ aggrauat animam. Quis
strum. Quare autem ꝑmittit. ut diu
contra te litiges. donec absorbeantur
om̃s cupiditates male.d Ut intelligas in

Expanded text:
cor. Indicitur enim tibi hic nova vita, o vetus homo. Novitatis gaudio suspenderis sed vetustatis onere praegravaris. Incipit tibi bellum esse adversum te; si ex qua parte displices tibi jungeris Deo, ex qua parte Deo, idoneus eris ad vincendum te, quia ille tecum est qui omnia superat. Attende quid dicit Apostolus: Mente servio legi Dei; carne autem legi peccati. Unde mente? Quia displicet tibi vita tua mala. Unde carne? Quia non desunt suggestiones et delectationes malae; sed ex eo quod mente jungeris Deo, vincis quod in te non vult sequi. Praecessisti enim ex parte, et ex parte tardaris: trahe teipsum ad illum qui te sursum tollit. Pondere quodam vetustatis deprimeris; clama et dic: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? quis me liberabit ab eo quo gravor? corpus enim quod corrumpitur, aggravat animam . Quisstum Dominum nostrum . Quare autem permittit ut diu contra te litiges, donec absorbeantur omnes cupiditates malae? Ut intelligas in
Abbreviated transcription (Latin):
suspensus ẽ in ligno interfectus ẽ. se
e uoluit in celum ascendit illuc leua¬
uit corpus suum. Unde õ uenturꝰ ut
iudicet uiuos & mortuos. ibi c̃ mͦ scdcis
ad dexteram patris. Quomodo c̃ panis
corpiis eius. & calix uel quod habet ca¬
lix. quomͦ est sanguis eius. Ista fr̃s ideo
dicuntur sacramenta quia in eis aliud
uidet᷑. alnid intelligit᷑. Quod iudetͤ
speciem ht̃ corꝑalem. quod intelligit᷑
fructum habet spũalem. Corpꝰ gͦ. cͥ si uis

Expanded text:
suspensus est, in ligno interfectus est, desuspensus est, in ligno interfectus est, dee voluit in coelum ascendit. Illuc levavit corpus suum, unde est venturus ut judicet vivos et mortuos. Ibi est modo sedens ad dexteram Patris. Quomodo est panis corpus ejus, et calix, vel quod habet calix quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur sacramenta, quia in eis aliud videtur, aliud intelligitur. Quod videtur speciem habet corporalem, quod intelligitur fructum habet spiritalem. Corpus ergo Chris
Abbreviated transcription (Latin):
pasceret. Q uod enim sciatis fr̃s. & qui
scits & qui nescitis. scire debetis. quan¬
do xͦ factus ẽ homo. panem angłoꝵ mã-¬
ducauit homo. Unde. quomͦ : Qua ui¬
a. quibꝰ meritis. qua dignitate. panem
angłoꝵ manducaret homo. nͥ creator
tis in altare di. etiam transacta nocte
uidistis. Sed quid eẽt. quid sibi uellet.
quam magnȩ rei sacram̃tũ contineret.
nondum audistis. Quod gͦ uidistis pa¬
nis est ꝙ calix. quod uobis etiã ocłi ue¬
lri renuntiant. Q uod autem fides ues
dictum ẽ. s quod fidei forte susficiat.
Sed fides instructionẽ desiderat. Dic̃
enum ꝓpħa. nͥ credideritis non intellige¬
tis. Potestis gͦ mͦ dicere michi. Precepi-¬
sti ut credamus. expone ut intelligamꝰ.
Potest enim in animo cuiusꝗͣ cogitatio
unde acceꝑit carnem. de uirgine mari¬
a. Infans lactatus est. nutritus ẽ. cre¬
uit. ad uiuenilem etatem ꝑductus est
a uideis persecutionẽ passus est. ligno

Expanded text:
pasceret. Quod enim scitis, et qui pasceret. Quod enim scitis, et qui scitis et qui nescitis scire debetis. Quando Christus factus est homo, panem angelorum manducavit homo. Unde, quomodo, qua via, quibus meritis, qua dignitate panem angelorum manducaret homo, nisi creator tis in altare Dei, etiam transacta nocte vidistis, sed quid esset, quid sibi vellet, quam magnae rei sacramentum contineret, nondum audistis. Quod ergo videtis, panis est, et calix; quod vobis etiam oculi vestri renuntiant. Quod autem fides 227 vestdictum est, quod fidei forte sufficiat; sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis . Potestis ergo modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus; expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujuspiam cogitatio unde acceperit carnem, de Virgine Maria: infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno
Abbreviated transcription (Latin):
nocm am̃ audistis inuitantis nos: Qs
imutauit. quos inuitauit. & quid p̃pa¬
cibum se ipsum. Quis audeat mandu¬
uita manducat᷑. Nec occidit᷑ ut mandu¬
cctur. ẜ mortuos unuficat. Quando man-¬
aueat᷑ reficit. s non deficit. Non gͦ ti-¬
meamꝰ fr̾s manducare istum panẽ ne
forte fimanus illum. & postea quodmã-¬
ducemꝰ ñ inueniamꝰ. Manducet᷑. xp̃c. ui
ut manducatꝰ. quia resurrex̃ occisus.¬
Nec quando manducamꝰ partes de illo fa-¬
ciamus. & quidem in sacramento sic fit
ꝙ norunt fideles quemadmodũ mandu¬
cent carnem .xͥ. unus quisq accipit
partẽ suam. Unde & ipsa gr̃a partes uo¬
antur. ꝑ partes manducat᷑. & manet in¬
uger totus. Per partes manducat᷑ in¬
sacramento & manet integer totus in
celo. manet integer totꝰ in corde tuo.
sotus enim erat apud patrẽ quando
uenit in uirginem. Impleuit ilła. nec
recessit ab illo. Heniebat in carnem:
ut eum homines manducarent. &e ma¬
nebat integet apud patrem ut angłos

Expanded text:
omini audistis invitantis nos. Quis invitavit? quos invitavit? et quid praepacibum seipsum. Quis audeat manduvita manducatur, nec occiditur, ut manducetur, sed mortuos vivificat. Quando manducatur, reficit, / sed non deficit. Non ergo timeamus, fratres, manducare istum panem, ne forte finiamus illum et postea, quid manducemus, non inveniamus. Manducetur Christus, vivit manducatnec quando manducemus, partes de illo facimus. Et quia in sacramento sic fit, et norunt fideles, quemadmodum manducent carnem Christi. Unusquisque accipit partem suam, unde ipsa gratia partes vocantur. Per partes manducatur, et manet integer totus sacramento, et manet integer totus in coelo, manet integer totus in corde tuo; totus enim erat apud Patrem, quando venit in Virginem. Implevit illam, nec recessit ab illo; veniebat in carnem, ut eum homines manducarent; et manebat integer apud Patrem, ut angelos
Abbreviated transcription (Latin):
estis corpus. ł & menbra misteriũ urm
in mensa dñi positum ẽ. Misteriũ ur̃m
accipitis ad ia quod estis. amen res-¬
pondetis. & respondendo subscribitis.
menbrum corꝑis .xͥ. ut uerum sit am̃.
Quare gͦ in pane & Nichil hic de nr̃o
afferamꝰ. ipsum apł̃m item audiamus
gͦ de isto sacramento
loqueret᷑. ait. Unus panis. unũ cor¬
pris multi sumus. Intelligite & gau¬
dete. Unitas. pietas. ueritas. caritas.
unus panis. imum eorpus multi simꝰ.
Recolite enim quia panis non fit de uno

Expanded text:
estis corpus Christi et membra, mysterium in mensa Domini positum est; mysterium vestrum accepistis ad id quod estis, amen respondistis, et respondendo subscribitis. membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro asseramus, ipsum Apostolum item audiamus. Cum ergo de isto sacramento loqueretur, ait: Unus panis, unum corpus multi sumus. Intelligite, et gaudete. Unitas, pietas, veritas, caritas, unus panis, unum corpus multi sumus . Recolite enim quia panis non fit de uno
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑat in ei̾głio dñs uendebant om̃ia
quȩ habebant. & p̃tia rerum suarum
ante pedes apłoꝵ ponebant. ut ipsi dis¬
tribuerent unicinq sicut unicuiq o¬
pus erat. uiuentesq in xp̃iana dilecti-¬
one concordit̾ non dicebant aliquid
suum. s erant illis om̃ia cominuna.¬
ꝙ anima una & corunum in dm̃. De-¬
inde etiam ipsi a uideis carnalib cuu-¬
bus carnis suȩ ꝑsecutionem passi atq
ipsi patientiam dñi sui. quia qui ꝓpt̃¬
cos mansuetus passus fuerat man¬
suefactos ꝓ se pati iubebat. Ex ipsis scõ¬
rum ꝑsecutorib fuerat etiam apłs pau
postea credens & apłs factus missus ẽ
ra ꝑpessus ꝓ nomine. xp̃i quam fecerat
ꝓpt̾ nomen xp̃i. Eccl̃ias autem consti¬
tuens ꝑ om̃s gentes qua cuuangłiũ
p̃dicabat impenso p̃cipiebat. ut qm̃
ipsi ex idoloꝵ cultu uenientes. & ad u¬
num dm̃ colendum rudes. ñ facile po¬
terant reb suis uenditis & distributis

Expanded text:
erat in Evangelio Dominus, vendebant omnia erat in Evangelio Dominus, vendebant omnia quae habebant, et pretia rerum suarum ante pedes apostolorum ponebant, ut ipsi distribuerent unicuique sicut cuique opus erat, viventesque in Christiana dilectione concorditer, non dicebant aliquid suum, sed erant illis omnia communia, et cor unum in Dominum . Deinde etiam ipsi a Judaeis carnalibus civibus carnis suae persecutionem passi atque ipsi patientiam Domini sui: quia qui eos mansuetus passus fuerat, mansuefactos pro se jubebat pati. Ex ipsis sanctorum persecutoribus fuerat etiam apostoluspostea credens et apostolus factus missus estra perpessus pro nomine Christi quam fecerat contra nomen Christi. Ecclesias autem constituens per omnes gentes quo Evangelium seminabat, impense praecipiebat ut quoniam ipsi ex idolorum cultu vehementes ad unum Dominum colendum rudes non facile poterant rebus suis venditis et distributis
Abbreviated transcription (Latin):
ut & uiuoꝵ & mortuoꝵ dominet᷑.
Sea id̃o tantummꝰ mr̃m animas cõ¬
memorauit quia ipsi p̃cipus regnãt
mortui. quiusq ad mortem ꝓ uerta¬
te certarunt. S a parte totum etiã
ceteros mortuos intelligimꝰ ꝑtinentes
ad ȩccłam quod est regnum xp̃i. Noꝰ¬

Expanded text:
ut et uiuorum et mortuorum dominetur. Sed ideo tantummodo martyrum animas commemorauit, quia ipsi praecipue regnant mortui, qui usque ad mortem pro ueritate certarunt. Sed a parte totum etiam ceteros mortuos intellegimus pertinentes ad ecclesiam, quod est regnum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tunc regnabunt. Nec tamen cum illo
regnant rirama quamuis in ȩccłia cũ
tritico crescant. Reguant enim cum il¬
Io qui faciunt quod ait apłs. Si resur¬
rexistis cum xp̃o quȩ suisum sapite uͥ¬
xp̃s est in dextera c̃i sedens. Que fur¬
sum sunt. querite. non quȩ suꝑ terram.
De qualib item dicit quod eoꝵ conuer¬
satio in cdis est. P ostremo regnant cũ mo
illo qui eo modo sunt in regno enis
ut aint ctiam regnum eius. Quomͦ
autem sunt regnum xp̃i qui ut alia
taccam. quamuis ibi sint donec colli¬
gantur in fine scl̃i dcregno cuis om̃a
scandala. tam̃ illic sua querunt. non

Expanded text:
tunc regnabunt; nec tamen cum illo regnant zizania, quamuis in ecclesia cum tritico crescant. Regnant enim cum illo, qui faciunt quod ait apostolus: Si resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt s estin dexteraDeisedens; quae sursum sunt quaerite, non quae super terram; de qualibus item dicit, quod eorum conuersatio sit in caelis. Postremo regnant cum illo, qui eo modo sunt in regno eius, ut sint\' etiam ipsi regnum eius. Quo modo autem sunt regnum Christi, qui, ut alia taceam, quamuis ibi sint donec colligantur in fine saeculi de regno eius omnia scandala, tamen illic sua quaerunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
carere. ut illud in animo xp̃iano com¬
pleatur quod apł̃s dicit. Scio & mi¬
nus habere. scio & habundare. In om¬
nib & in om̃i imbutꝰ sum. & satiari
& esurne. & habundare & penuriam
pati. Omĩa possum in eo qui me con¬
fertat. & illud. Neq si manducaucri-¬
mus habundabimus neq si non mã¬
ducauerimus egebimꝰ. & illud. Non
est enu regnum dei esca & potus.
ħ iustitia & pax & gaudium. & quia
solent homines multum gaudere car¬
nalib epulis: addidit in sp̃u scõ. Ius¬
lisicat᷑ gͦ sapientia ab om̃ib filiis su¬
is qui intelligunt utendis terrenis
tem uͦ carendi talib & amorem fru¬
endi eternis non uariari oportere
ꝑ temꝑa: s ppetuo retinere. O mĩa¬

Expanded text:
carere: ut illud in animo christiani comcarere: ut illud in animo christiani compleatur quod Apostolus dicit, « Scio et minus habere, scio et abundare in omnibus et in omnibus imbutus sum, et satiari et esurire, et abundare et penuriam pati: omnia possum in eo qui me confortat ; et illud, « Neque si manducaverimus, abundabimus; neque si non manducaverimus, egebimus ; et illud, » Non est enim regnum Dei esca et potus, sed justitia et pax et gaudium. » Et quia solent homines multum gaudere de carnalibus epulis, addidit, in Spiritu sancto . Justificatur ergo sapientia ab omnibus filiis suis, qui intelligunt utendis terrenis tem vero carendi talibus, et amorem fruendi aeternis, non variari oportere per tempora, sed perpetuo retineri. XI
Abbreviated transcription (Latin):
abstmendo nec in manducando l
iustitiam. s in equanintate toluas¬
di mopiam & temꝑantia ꝑ habull¬
dantiam non se corrumpendi aars
portune sumendi atꝙ non sumend
ea quoꝵ non usus s concupisenl
retrenanda est. Non emm in t̃ ł
oñno quid alimentoꝵ sumas ut succu-¬
ras necessitati corꝑis. dum modo congru¬
as in generib alimentoꝵ his cum qui¬
l t̃ uiuentum est. neq quantum sumã
multum cnter est cum uideamus alio¬
rum stomachũ citius satiari. & eos ta¬
men illi ipsi paruo quo saciant᷑. arden¬
ter & intolerabilit̾ & om̃mno turpiter
inhare. alios autem plusculo quidem
satiari. s tolerabilius inopiam ꝑpeti. ꝙ
aut opus sit aut necesse sit. cumtran¬
quillitate aspicere. neq tangere. Ma.¬
gis gͦ interest. non quid. uel quanti a¬
lunentoꝵ ꝓ congruentia hominum
atꝙ ꝑsonȩ suȩ & ꝓ suȩ ualitudinis ne¬
cessitate quis capiat. s quanta faci¬
litate & serenitate anini carcat. cum
his uel oportet uel etiam necesse est

Expanded text:
bstinendo nec in manducando esse iustitiam, sed in aequanimitate tolerandi inopiam et temperantiam per abundantiam, non se corrumpendi atque opportune sumendi uel non sumendi ea quorum non usus, sed concupiscentia reprehendenda est. non enim interest omnino quid alimentorum sumas, ut succurras necessitati corporis, dummodo congruas in generibus alimentorum his cum quibus tibi uiuendum est. neque quantum sumas multum interest, cum uideamus aliorum stomachum citius satiari et eos tamen illi ipsi paruo, quo satiantur, ardenter et intolerabiliter et omnino turpiter inhiare; alios autem plusculo quidem satiari, sed tolerabilius inopiam perpeti eaut opus sit aut necesse sit, cum tranquillitate aspicere neque tangere. magis ergo interest non quid uel quantum alimentorum pro congruentia hominum atque personae suae et pro suae ualetudinis necessitate quis capiat, sed quanta facilitate et serenitate animi careat, cum his uel oportet uel etiam nec
Abbreviated transcription (Latin):
memoria eoꝵ in comiumcatione cor¬
ꝑis xp̃i. nec aliquid ꝓdesset ad cius
baptismum in ꝑicłis currere ne sine
illo fimat᷑ hec uita. nec ad reconciliti¬
tionem si forte ꝑ penitentiã malamue
conscientiam quisq ab cod̃e corꝑe seꝑa¬
tus est. Cur enim fuit ista. nisi qͥa
fideles etiam defuncti menbra eius st̃:

Expanded text:
memoria in communicatione corporis Christi; nec aliquid prodesset ad eius baptismum in periculis currere, ne sine illo finiatur haec uita; nec ad reconciliationem, si forte per paenitentiam malamue conscientiam quisque ab eodem corpore separatus est. Quur enim fiunt ista, nisi quia fideles etiam defuncti membra sunt eius?
Abbreviated transcription (Latin):
finis. Non cnim cum mortuus fueris
in hac carne desines laudare dm̃. Dic̃¬
tum: quidem. non mortui laudabunt
te dñe. scilicet illi de quib dicit᷑. a mor¬
tuo uelut qui non sit ꝑiit confessio. ñ
illi de quib ait. qui credit in me licet
moritur uiuet. quia & d̃s abraham &
d̾s ysaac. & ds iacob non ẽ mortuorum

Expanded text:
finis. Non enim cum mortuus fueris in hac carne, desines laudare Dtum est quidem: Non mortui laudabunt te, Domine, sed in illis de quibus dicitur: A mortuo velut qui non sit, periit confessio , non illis de quibus ait: Qui credit in me, licet moriatur, vivit . Quia et Deus Abraham, et Deus Isaac, et D
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ fallere non potest. Quod cui uide¬
tur ineredibile qualis sit nunc caro at-¬
tendit. qualis autem futura sit ñ confi¬
d̾at. quia illo temꝑe imimitationis an¬
glice non iam caro erit & sanguis. sca
solũmͦ corpus. Cum enĩ de carne apł̃s
loqueret᷑. alia inquit caro uolucrũ. ali¬
a pecudum. alia pisciũ. alia serpentũ. &
celestis in celestib uͦ uͥ nulla caro. s cor¬
ꝑa simplicia & lucida. quȩ appellat a¬
płs spũalia. Nonnulli autẽ uocant e.¬
therea. & id̃o ñ carnis resurrectioni
contradicit illud qd ait caro & sangus
regnum d̃i ñ possidebunt. quia in car¬

Expanded text:
nam fidem, quae fallere non potest. Quod cui videtur incredibile, qualis nunc sit caro attendit, qualis autem futura sit non considerat: quia illo tempore immutationis angelicae non jam caro erit et sanguis, sed tantum corpus. Cum enim de carne Apostolus loqueretur, Alia, inquit, caro pecorum, alia volucrum, alia piscium, alia serpentum; et est: in coelestibus vero nulla caro, sed corpora simplicia et lucida, quae appellat Apostolus spiritualia; nonnulli autem vocant aetherea. Et ideo non carnis resurrectioni contradicit illud quod ait, Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt; sed qua