comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur sp̃s quia d̾s cuiusfides ẽ. sp̃c ẽ. Cdiscernẽde
sunt hic tres leges ⁊ saus neccĩa ẽ ista disc̾tio. lex
inquid sp̃e inte. Ette unalex. alege pet̾er⁊ mortis
ecce alt̾alex ⁊ sequitur ꝗd̾ impossibile erat legi.
Ecce t̾cia lex. ħ ẽ lex ꝑmoysen data numnonte sy¬
na. due ergoleges hic bone sunt .s. lex fid̾i q̃ poc

Expanded text:
s, quia Deus, cujus fides est, spiritus est. Discernendae hic sunt tres leges, et satis necessaria est ista discretio. Lex, inquit, spiritus vitae; ecce una lex; a lege peccati et mortis, ecce altera lex; et quod impossibile erat legi, ecce tertia lex. Haec est lex per Mosen data in monte Sina. Duae ergo leges hic bonae sunt, scilicet lex fidei quae pec
Abbreviated transcription (Latin):
rem qucie sustinenssichĩet m̾bra distenta incruce
⁊ fixa nẽ ad priores actus mou̾entim a quib etiamse¬
pultus quienit humanis subtractus aspectib. ꝑhec
iusticie clauis confixa hab̾amus. ne ad pͥora mala
uisio nec eoꝵ memona habeatur. ⁊ sicadbona resur¬
gentes umouitate uite ambulomus. deuirtute niuͥ¬
rum. insepultura reqiues absolutoꝵ. inresuriõne

Expanded text:
rem crucis sustinens sic haberet membra distenta in cruce et fixa, ne ad priores actus moverentur, a quibus etiam sepultus quievit, humanis subtractus aspectibus, per haec justitiae clavis confixa habeamus, ne ad priora malavisio nec memoria habeatur; et sic ad bona resurgentes in novitate vitae ambulemus, de virtute in virum, in sepultura requies absolutorum, in resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
tismo cumillo .i. ad simi¬
litudiẽ eius. nosdico du
ccatoꝵ abolitionẽ. ad hoc
simus conmortur ⁊ cõse¬
pulti ur quomodo xp̃c su¬
a ambulemus debono
tate uite. ꝑuisciciam fi¬
possumus. sienmmi nos
explantati ad smulitudi¬
nem arboris de malater
t̃ ħemus bono. do faciẽ¬

Expanded text:
tismo cum illo, id est ad similitudinem ejus. Nos, dico, duccatorum abolitionem. Ad hoc enim sumus commortui et consepulti, ut quomodo Christus resua ambulemus, de bono tate vitae, per justitiam fipossumus. Si enim nos explantati, ad similitudinem arboris, de mala terhaeremus bono Deo facien
Abbreviated transcription (Latin):
tẽdo. futura ũo nĩ ea remitrẽdo tulit. s gr̃am qua ui¬
tarẽtur conferẽdo. ergo futura tulit. quia ut ñ fierẽt
feciti penam quoq similit̾ ꝯsumpsit. ẽ aut̃ penadu¬
plex. gehenuał. ⁊ temporalis. gehennalẽ pisus dele¬
uitit eam nõ sentiant u̾epũtẽtes temporalẽ u̾o nõ¬
s regnũ ⁊ dñtum eius deiecit. ⁊ tand̾ inuouissimo eã¬
dẽpenitus ext̾minabit. S c̃ aliquis capiens hostẽ at᷑¬
cissimũ. ñ statim int̾feͣcit eum s patitur eum cũ de¬
decorei dolore aliqͣntulum uiũe.ita ⁊ xp̃epen ã pui.¬

Expanded text:
tendo; futura vero non ea remittendo tulit, sed gratiam qua vitarentur conferendo. Ergo futura tulit, quia ut non fierent fecit. Poenam quoque similiter consumpsit. Est autem poena duplex, gehennalis et temporalis. Gehennalem prorsus delevit, ut eam non sentiant vere poenitentes; temporalem vero no regnum et dominium ejus dejecit, et tandem in novissimo eamdem penitus exterminabit. Sicut aliquis capiens hostem atrocissimum non statim interficit eum, sed patitur eum cum dedecore et dolore aliquantulum vivere, ita et Chri
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣ moriendo exutus ẽ car¬
nemortali. simili peccat᷑¬
similitũdimi pẽcci mortiuis pdicatum ita quiẽq ñ uullo
to usq ad decrepit̃ sene̾. si c̃ millus phibendus ẽ ab apo
ita nullus ẽ qui pec̃co ñmoriatur inbap̃o. S ꝑunlitã

Expanded text:
 moriendo exutus est carne mortali simili pecsimilitudini peccati mortuus praedicatur, ita quicunque in illoto usque ad decrepitum senem, sicut nullus est prohibendus a baptismo, ita nullus est, qui no
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ bñficium dareñt
accedentes ad fidem.
ñ acciꝑentri exẽplo
corum cet̾e gentes¬
uocaiẽturadfidem.I¬
bebãt elatione uanitatis. qrͣ sup̃i n̾o obedirent
u̾bis fid̾i nemo cred̾et. sequitur. Siquis ⁊ ẽ.q.
itẽ iõ mea p̾cepta tenẽ debetis: quia q̃ scubo uob̾

Expanded text:
i beneficium darent accedentes ad fidem, n acciperent, et exemplo eorum caeterae gentevocarentur ad fidem. Iaebebant elatione vanitatis, quasi si ipsi non obedirent verbis fidei, nemo crederet. Si quis Item ideo mea praecepta tenere debetis, quia quae scribo vo
Abbreviated transcription (Latin):
mortuoꝵ. hac utiq c̃a
qr cum ip̃o docẽte recte¬
credidissent deea. pꝰea
is corrupti abbac fidere¬
cesserant. ip̃am gͦ futu

Expanded text:
mortuorum. Hac utique causa, quia cum ipso docente rectecredidissent de ea, postea is corrupti ab hac fide recesserant. Ipsam ergo futu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħas quos repletiuł p̃p
plura dona eius subiee
phitonicus clamare a¬
liqua ub subtic̾e. unsi
pͥorñ cedit uidr̃ ñ esse
sp̃c d̾i sub̾tus etiã dici

Expanded text:
ophetas quos replet, vel plura dona ejus: subjecthonicus, clamare aliqua vel subticere. Unde non cedit, videtur non esse Spiritus Dei. Subjectus etiam dici
Abbreviated transcription (Latin):
tatib ppłi meiduc̃tus
ẽ ad mortẽti eti anitra¬
didi quia sepultus ẽ ih̾
datur nos posse suscitare. ⁊ ħ dixi
tumẽ. Nonne ego .xii. uos elegr: cumtam̃ uidas
deelectis nõ eẽtri hic ita dicitur. hunc enĩ numeꝵ
hñt qd̾ credo ꝑtur batos hominex em̃dasse. neutr̾
tam̃ u̾itati repugnat
eindeuisus

Expanded text:
tatibus populi mei . Ductus est ad mortem; et etiam tradidi quia sepultus est: Hdatur nos posse suscitare. Et hoc dixitum est: Nonne ego vos duodecim elegi , cum tamen Judas de electis non esset: ita et hic dicitur. Hunc enim numeruhabent, quod credo perturbatos homines emendasse. Neutrum tamen veritati repugnat. Deinde visus
Abbreviated transcription (Latin):
oranti intemplo. micbi
dico tamqͣm abortiuo .i.
simili abortiuo. qr coae¬
abortiuus cogiturnas
iaru xp̃o incelum assump¬
extra tempus legitimũ
⁊ congruum nascitur .i.
abortuius. qui a tarduis
natus e in xp̃o qͣm debu¬
isset. uł simił ab ortiuo
dicitur. qr iminor aliis

Expanded text:
oranti in templo. Mihi, dico, tanquam abortivo, simili abortivo, quia coacabortivus cogitur nasChristo in coelum assumpextra tempus legitimum et congruum nascitur, id abortivus, quia tardius natus est in Christo quam debisset. Vel similis abortivo dicitur, quia minor aliis
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid falsi dedo dicere
⁊̃ si adlaudem eiꝰ uideat᷑
ꝑtin̾e. quia ñminori. s
maiori fortassis scełe in
d̾o laudatur falsitas qm
nam ñ resurrexit si il¬
lud ẽ qd̾ ita dicit. Nam

Expanded text:
aliquid falsi de Deo dicere, et si ad laudem ei videant pertinere, quia non minori, sed majori fortassis scelere in Deo laudatur falsitas, qunam non resurrexit, si illud est, quod ita dicit: Nam
Abbreviated transcription (Latin):
rant qui negabant ue¬
nisse incarnem. nͨ passũ
nͨ resurrexisse. Si aut̃.
nequis neget resirõnem¬
.i. mutilis. cum nulla re¬
n̾uultis. Iuueniemur
aũ. ⁊ nõ solum hoc incon

Expanded text:
rant, qui negabant venisse in carnem, nec passum, nec resurrexisse. Si autem. Ne quis neget resurreinutilis, cum nulla renon vultis. Invenimur autem, et non solum hoc incon
Abbreviated transcription (Latin):
loquatur.i adhono
rem d̾iq̃m laudat uł
honorat ꝓpħeetiam
qui linguis locuntur.
uo uł tres qr sufficit sermo
hominũ. ⁊ more duoꝵ uł trum
teslium steͣt omne u̾bũ
det̾ aut̃ tacite diiulicet.
uddicant.an accipiendimm sit uł tion.¬
Quod si aliqͥd¬

Expanded text:
loquatur, id est rem Dei, quem laudat vel honorat. Prophetae etiam qui linguis loquuntur. vel tres, quia sufficit sermo tot hominum. Et in ore duorum vel trium stat omne verbum . Caeteri autem tacite dijudicent, quid dicant, an accipiendum sit Quod si aliq
Abbreviated transcription (Latin):
sola gr̃a datd̾s cũ ñ p̃
cedunt nisi mala me¬
unt bona mĩta. Me
recdlinmẽ ei bonum
ꝓmalo qd̾ ostẽdit cum
ait. gr̃a d̾i sum id quos¬

Expanded text:
sola gratia dat Deus, cum non cedant nisi mala meunt bona merita. Merredditum est ei bonum malo, quod ostendit cum ait: Gratia Dei sum id quo
Abbreviated transcription (Latin):
tt̃a. qrͣ qͣmuis dix̾am ut sp̃u feruentositis. tam̃
u̾baloquamini uł dando ꝓximo sitis dño ser
ris gaudent qr sꝑant c̃tissime se accepturos. ũo¬
la ocuirunt. sitis panientes in tubułonib uit
possins mala pati: siris instantes or̃om. qr ad¬

Expanded text:
t: Quamvis dixerim, ut spiritu ferventes sitis, tamen verba loquamini. Vel dando proximo sitis Domino seris gaudent, quia sperant certissime se accepturos, la occurrunt, sitis patientes in tribulationis: et ut possitis mala pati, sitis instantes ora
Abbreviated transcription (Latin):
sit smne admixtione a¬
maritudinis⁊ etiã de¬
bens cum gaudentib
gaudere depuectu ⁊ de¬
betis cum flentib flere
deeo im̃ flendum sit: ut

Expanded text:
sit sine admistione amaritudinis. Et etiam debetis cum gaudentibus gaudere de profectu, et debetis cum flentibus flere; de eo unde flendum sit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
scieures qm̃ sicut modo
estis socu ꝑassiomĩsie
⁊̃ nifuturo eritissocu cõ¬
sołonis et̃ne quia equa
gła laboriuto retubue¬
tur. Nonenum. hex
ponit rribulatõee suas
ut cum se admagñ sui
consołone dołe desistãt

Expanded text:
scientes quoniam sicut modo estis socii passionum, sic et in futuro eritis socii consolationis aeternae, quia aequa gloria labori nostro retribuetur. Non enim, hic exponit tribulationes suas, ut cum se ad magistri consolatione dolere desistant
Abbreviated transcription (Latin):
grauat sumus pond̾e
lum alii denobis hu̾¬
musuł accepimus res¬
ponsum .i ẽtitudinem
mortis ⁊ hoc innob̾ ĩp̃is
mortẽ ꝓmittebat ł de¬
sectum. Tantam inso¬
lentiã iniquitaris sig¬
nificat insurexissecõ
affligiut ñ simus fi¬
dentes innobis. ¶la¬
ledictus enini qui cõ¬
fidit in homine. s in
dõ tm̃ in quosecure consĩ¬
d̾e possumus. qi ip̃e ẽ qui¬
suscitat mortuos qui mi

Expanded text:
gravati sumus ponderelum alii de nobis, habuimus, vel, accepimus responsum, id est certitudinem mortis, et hoc in nobis ipsis, mortem promittebat, vel defectum. Tantam insolentiam iniquitatis significat insurrexisse coamen nos affligi, ut non simus fidentes in nobis. Maledictus enim qui confidit in homine; sed in m, in quo secure confidere possumus, quia ipse est quisuscitat mortuos, cui mi
Abbreviated transcription (Latin):
cioꝵ dei deinde quare ꝓ eisp̃cipue ułante omĩa gra¬
ciasagat ostendit subdens. quia fi des ur̃a. qr any
gr̃as ago quia fides ur̃a ⁊ si ñ ꝑfc̃a annũciatur mu
nuso mundo. qr roma caput mundi erat. ⁊ iõ fid̾i
illorum fama om̃em locum ꝑagrabat. im̾iꝓfice̾nt
multi. ⁊ nota qd̾ ñ laũdat apłs fidem illorum tã qͣm
ꝑscãt s facilitatẽ fid̾i quia manditu auris credid̾ũt
habebant. sequitur. ¶ e

Expanded text:
ciorum Dei. Deinde quare pro eis praecipue vel ante omnia gratias agat, ostendit subdens: Quia fides vestra, quasi gratias ago, quia fides vestra, etsi non perfecta, annuntiatur in universo mundo, quia Roma caput mundi erat, et ideo fidei illorum fama omnem locum peragrabat, unde proficerent multi. Et nota quod non laudat Apostolus fidem illorum, tanquam perfectam, sed facilitatem fidei, quia in auditu auris crediderunt, et habebant
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itatis. tam̃ qr qd̾ deimo d̾o audier¬
ant nit̃posito nomine xp̃i. copant uen̾ari gͣtulatur
om̃ia ago gr̃as d̾o ꝓuob̾ om̃ib. qd̾ uios ip̃i faciatis.
ħ aut̃ om̃ia se age dicitiquia fidex illotum multis
ꝑficit. slan ⁊ illiqui credid̾ant roborati sunt uidentes
principes suos fintreᷤsibi factos infide. et qui nõ credi¬
rant facilepot̾ant cred̾e eommeremplo. ꝓmpte.¬

Expanded text:
itatis, tamen, quia quod de uno Deo audierant, interposito nomine Christi coeperant venerari, gratulatur os ipsi faciatis. Haec ante omnia se agere dicit, quia fides illorum multis proficit. Nam et illi qui crediderant roborati sunt, videntes principes suos fratres sibi factos in fide, et qui non crediderant, facile poterant credere eorum exemplo, prompte
Abbreviated transcription (Latin):
iimicosur̾os. ⁊ bñfacite his qui od̾unt uos. u lld̃
nõ reddentes malum ꝓmalo. Nonne hoc ẽ reds̾e
malum ꝓmalo: ⁊ nõ diligit. nec bonum  fa
lus demimicissiuisuelint a dn̾o uindicari: in qͦ
disemũtur s bonusmagiscupit corrigimi¬
micum qͣm punx ⁊ cum ds pimit nõ delecta¬
cio d̾i q̃ͣm diligir qr dm̃ diligit. ħei placet ꝙ ido

Expanded text:
imicos vestros, benefacite illis qui oderunt vos , et illud, Non reddentes malum pro malo? Nonne hoc est reddere malum pro malo? et non diligit, nec bonum facilus de inimicis suis velint a Domino vindicari, in quo discernuntur. Sed bonus magis cupit corrigi inimicum quam puniri, et cum Deus punit non delectacio Dei, quia Deum diligit. Hoc ei placet
Abbreviated transcription (Latin):
punctionẽ hrc signi¬
ficat. qua sepefitut
⁊̃ bonun sit homini
molestum. sic̃phari¬
seis cdlisplicebat doct᷑¬

Expanded text:
punctionem hic significat, qua saepe fit ut etiam bonum sit homini molestum, sicut Pharisaeis displicebat doct
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ gr̾a. s debitum. Con¬
stat autẽ gr̃am ẽẽ gͣ¬
ciam. Quidergo: au¬
dito qd̾ reliquie sals¬
ue fcẽ sunt gr̃a exoꝑi

Expanded text:
gratia, sed debitum. Constat autem gratiam esse gratiam. Quid ergo? Audito quod reliquiae salvae factae sunt grati
Abbreviated transcription (Latin):
apre regnabit. s mtim
ꝯportet.il. reg̃. occulte.
quia alit̾ scripture fal¬
serẽnti qui modoreg
uat pot̾it suos suscitare.
opporcet regnaredico

Expanded text:
aperte regnabit, sed interim, oportet illum regnare occulto, quia aliter Scripturae falsae essent; et qui modo  poterit suos suscitare. Oportet regnare, dico
Abbreviated transcription (Latin):
uos ab offendiculis debetis¬
abstin̾e. atẽde qd̾ dereb
nõ laudandis trahrntim¬
multe similitudmes. ut ĩ
qui incantat ut educat aspĩdem de tenebrosa caũna
ita s hic ñ conmñdantur agonistica. ⁊ ludie̾. ⁊ tñ indetra
hitur similitudo sequidur. Et illi. qru̾e debemꝰ ab¬

Expanded text:
os ab offendiculis debetisbstinere. Attende quod de rebus non laudandis trahunte similitudines, ut in qui incantat ut educat aspidem de tenebrosa caverna. Et ita hinc non commendatur agonistica, et ludrica, et tamen inde similitudo trahitur. Et illi. Quasi dica
Abbreviated transcription (Latin):
na industria confonet illos. ⁊ cõpatitur. fac̃tus ẽ gͦui
thimorheũ. ⁊ pimficatus ascendit intẽplũ ne accasi¬
onẽꝑeum acciꝑent blasphemãdi ⁊ħĩo ut iud̃os lueͥ¬
noysi recipiũt. quib ñ coutũtur uid̾i
fc̃y sum qiͣ eẽm sublege
dum ñ negat legem ẽe
sicut mulier sa marita¬
lege. seruilit̾. ⁊ qͣrͣ itae
is factussum ut lucͥfa¬
c̃em eosqui sublege .e.
qui sublege erant sama
ritam intelligũtur. St̃
adincolũda loca sama
sũ lege erant .i. gentib¬

Expanded text:
na industria confovet illos, et compatitur. Factus est ergo Timotheum, et purificatus ascendit in templum, ne occasionem per eum acciperent blasphemandioysi recipiunt, quibus non coutuntur Judaei, factus sum quasi essem sub lege, dum non negat legem esse sicut mulier Samaritalege serviliter. Et quare eis ita factus sum? ut lucrifacerem eos qui sub lege erant. Qui sub lege erant Samaritani intelliguntur. Suntad incolenda loca Samarsine lege erant, id est
Abbreviated transcription (Latin):
torona suatur. Igrtur ego sic
damsꝑare. ex aliis possit desꝑ¬
are. hor aũ se ñ fecisse dic̃ apłe.
in quo poit se aliis in exẽplũ¬
steferit aerem. Sed casti¬
alio rend̾et seruiruti en ĩ sub¬
icitur dũ ñ suam s sp̃e ꝑfiẽ¬

Expanded text:
corona servatur, igitur ego sic, dam sperare, ex aliis possit desare. Hoc autem se non fecisse dicit Apostolus, in quo ponit se aliis in exemplste ferit aerem, sed castialio tenderet. Servituti enim subjicitur, dum non suam, sed spiri
Abbreviated transcription (Latin):
ħ simulate fec̃it. ꝙ si absurdissimũ atq falsissimũ ẽ. gͦ ulla
in quib ind̾oꝵ consuetudim cõgruebat lib̾tate prudñti. nõ
neccĩtate suili. ułdispñsatõne fallaci agebat. Cur enĩ olea¬
stroist᷑o u̾itatẽsu̾auit. ⁊ naturalib ramis nescio ꝙ disꝑen¬
lego ñ infirmor᷑ ñ infirmtatẽ alt̾uis simulauit. s doluit
ꝑuisubidixit. ⁊ sibisũptus deb̾i.⁊ tñ abstinuit neiudetur
einigłii uẽditor.⁊ ne ũbi d̾icursũ ap̃ imꝑitos inmalã suspitõ¬
nẽ decidens ipediret. noluit acciꝑe ꝙ ei uire qd ñico debe¬
bat᷑ nec iõ qi uoluit unq m̃tituse. Non enĩ dixit ñ sibi de

Expanded text:
 simulate fecerit, quod si absurdissimum atque falsissimum est, ergo et illa in quibus Judaeorum consuetudini congruebat, libertate prudenti, non necessitate servili, vel dispensatione fallaci agebat. Cur enim oleastro inserto veritatem servavit, et naturalibus ramis nescio quod dispenfirmatur, et ego non infirmor? Non infirmitatem alterius simulavit, sed doluitbi dixit, et sibi sumptus deberi; et tamen abstinuit ne videretur Evangelii venditor, et ne verbi Dei cursum apud imperitos in malam suspicionem decidens impediret. Noluit accipere quod ei jure Dominico debebatur: nec ideo quia noluit utique mentitus est. Non enim dixit non sibi de
Abbreviated transcription (Latin):
cime suum omĩum. ut con¬
modis omĩ suirem. Suũ¬
omĩumi se factum dicit dũ
seꝑhumilitatẽ similẽ omĩ¬
um inbecilliũ exhibuit. ũ
eos ꝑpanĩam firmaret ad sa

Expanded text:
ci me servum omnium, ut commodis omnium deservirem. Somnium se factum dicit, dum se per humilitatem similem omnm imbecillium exhibuit, ut eos per patientiam firmaret ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
qui ministrat egroto fit qi eger: nõ tñ se febaes hĩe mentit᷑
S cum aĩo condolentis cogitat quomodo suar sibi uelit
sicur aiti cucumcisus quis uocatus e̾. ñ adducat p̾pucui¬
ligẽtib ⁊ paꝵ atcẽdentib fuixisse putatus ẽ. Iud̾s enĩ erat
⁊ curumcisus uocatus noluit adducẽ pp̃uciũ i noluit ita ui¬
u̾e ac si ecimicisus ũ eẽt. hec enĩiã mporestate habebatri sb̾

Expanded text:
i aeger; non cum se febres habere mentitur, sed cum animo condolentis cogitat quomodo serviri sibi velit sicut ait: Circumcisus quis vocatus est, non adducat plegentibus et parum adtendentibus finxisse putatus est; iudaeus enim erat et circumcisus uocatus; noluit adducere, id est noluit ita uiuere, ac si circumcisus non esset. hoc enim iam in potestate habebat. et sub
Abbreviated transcription (Latin):
Onmib omnia
sit. ꝓpositum tñ ũe religi¬
oms nõ excessit.qi ubioe
ssit adhoc cessit ut ꝓfic̾et
im̃ subdit. ut om̃s facẽm
saluos. attende qd̾ mhis
iud̾us. ⁊ c̃ dissentire uid̾ur¬

Expanded text:
im sit, propositum tamen verae religionis non excessit, quia ubi si cessit, ad hoc cessit ut proficeret. Unde subdit: Ut omnes facerem salvos. Attende quod in his Judaeus, etc., dissentire vid
Abbreviated transcription (Latin):
ssaria a subditis. ut quis¬
quis uellet eo utẽtur qd̃¬
sibilic̾et ex dñ. coustitutõe.
Siquis u̾outi nollet ñ con
tr uissum fac̾ct.s de suo
iureced̾et. potestas enim¬

Expanded text:
ssaria a subditis, ut quisquis vellet eo uteretur qsibi liceret ex Domini constitutione; si quis vero uti nollet, non jussum faceret, sed de suo jure cederet. Potestas
Abbreviated transcription (Latin):
seruicia. sie ⁊ saluarorem secute sunt. ministrantes ei de
facultatib suis. Dominus eñnr̃ cui angłi nunistrabant
infirmis compatiẽs loculos hĩut quib mitĩetur pecunia afi¬
delib d ara uictui neccĩa quos cõm̃ dauit uide. ut ⁊̃ fures
siñ possemus uitare disc̾emis inecłia tołare. ⁊ mulieres
niuistraturas sequise uoluiti ostendens quid aplebibus
ne uidẽntir aliene. asalute q̃ ministrabant ei sicut ⁊ apłi.

Expanded text:
servitia, sicut et Salvatorem secutae sunt ministrantes ei de facultatibus suis. Dominus enim noster cui angeli ministrabant infirmis compatiens loculos habuit, in quibus mitteretur pecunia a fidelibus data victui necessaria, quos commendavit Judae, ut etiam fures, si non possemus vitare, disceremus in Ecclesia tolerare. Et mulieres ministraturas sequi se voluit, ostendens quid a plebibus ne viderentur alienae a salute, quae et ministrabant ei sicut et apost
Abbreviated transcription (Latin):
num qd̾ appetitur. s neccĩum ꝙ adicitur ut illud imple¬
atur. Querite prinũ regnum d̾i uusticiã eł ⁊ ħomĩa
adicient᷑ uobis. Non dixit pͥmũ q̃rite .R. d̾i ⁊ iustici ͫ ⁊i de¬
q̃ritis illinc au̾tamini. aut ne duosfies constituatis
ut ⁊ regnũ p̃p se appetatis. ⁊ ista neccĩa ꝓpt̾ illuo. gͦ ꝓpr̃¬

Expanded text:
uod adjicitur, ut illud impleatur: Quaerite primum regnum Dei, et haec omnia adjicientur vobis . Non dixit primum quaerite regnum Dei, et dequaeritis, illinc avertamini. Aut ne duos fines constituatis, ut et regnum propter se appetatur, et ista necessaria propter illud. Ergo pr
Abbreviated transcription (Latin):
sum lib̾. Incipit seꝑpon̾e mex¬
emplum ut sicut ip̃e abstiuet
alicitis ꝓscandalo fr̃m uitan¬
do ata ulli abstineant. Ip̃e onĩ
apłica dignitare potestatẽ ha¬

Expanded text:
sum liber? Incipit se proponere in exemplum, ut sicut ipse abstinet a licitis pro scandalo fratrum vitando, ita et illi abstineant. Ipse enim apostolica dignitate potestatem ha
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑem głam suam dicit qͣm ht̃ ap̃t dm̃ infirmis comapat¬
ens. Qisquis enim eo qd̾ sibi debetur uti ñ uult ampliuᷤ
lalorib transigẽdo condianũ uictũ. hcc ẽ qd̾ stabulano ad
q̃m uulũatusille qui inadit inlarrones ꝑductus ẽ dñsait.
pseudo apłis rapacib Ham si qi q̃reret aliquis an

Expanded text:
iam suam dicit, quam habet apud Deum infirmis compatiens. Quisquis enim eo quod sibi debetur uti non vult, amplius laboribus transigendo quotidianum victum. Hoc est quod stabulario, ad quem vulneratus ille qui incidit in latrones perductus est, Dominus ait: pseudo apostolis rapacibus. Nam si. Quasi quaereret aliquis: An
Abbreviated transcription (Latin):
citurenim d̾e trib modis
M substantiue adoptiue. iĩ¬
cupatiue. Substantiue dicitur d̾s trmnitas adoptine sc̃ĩ
ꝑricpatone de aluis adoytius dictume.i sisint qui
dicant᷑ du siue incelo.si. unt̃ siquid̾ du st̃ mł ⁊ dm̃mił.

Expanded text:
citur enim tribus modis Deus, substantive, adoptive, nuncupative. Substantive dicitur Deus Trinitas; adoptive, sancparticipatione. De diis adoptivis dictum est, etsi sint qui dicantur dii, sive i
Abbreviated transcription (Latin):
le cm insimilitudinem
hominũ ininutarẽt. ut
minis d̾s ab eis uocetur¬
ħẽ siniulacrũ hominis.
ut quosuios hoc noĩe¬
donare nõ audeant mor¬
tuoꝵ imagines ingła
go qͣm u̾itas ⁊ potioree st̃
mortu qͣmuim: Auiuo enĩ deo recedentes mortus

Expanded text:
inem hominum immutarent, ut uptibilis, Deus ab eis voceturest simulacrum hominis, ut quos vivos hoc nodonare non audeant, mortuorum imagines in glogo quam veritas! et potiores sunt mortui quam vivi! A vivo enim Deo recedentes, mortuis
Abbreviated transcription (Latin):
horiorificentiam darent. hic gͦ dampnat simulacra
impioꝵ in quib alii solem alii t̾ram. alii homines
mortuos ihuiusmodi plira uen̾ abantur. Iõ autẽ
simulacra diu̾sis remporib aromaniscolebant᷑. Mos
enim fuit abantiquo romanis adoraresimulacca
simulacra coluerint. exquo alexandria ab augusto
uicta eꝰ. ⁊ rome subiugata. sequtur. PRopi¬

Expanded text:
honorificentiam darent. Hic ergo damnat simulacra impiorum in quibus alii solem, alii terram, alii homines mortuos, et hujusmodi plura venerabantur. Ideo autem simulacra diversis temporibus a Romanis colebantur. Mos enim fuit ab antiquo Romanis adorare simulacrat serpentium simulacra coluerunt, ex quo Alexandria ab Augusto victa est, et Romae subjugata. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
Ẽ id̾oq stulti sunt. si enmniħ laudanda sunt quanto
magis croator illorum: iud̾u̾nt ergo quo ueniend̾
c̃ẽti s ingrati ei quullis p̃stititit ut uid̾ent sibi uolu¬
erunt tribũe qd̾ uidebant. ifcĩ suꝑbi aminiserunt
otiam qd̾ iudebant. elisi sumtuł ceci sunt. qr suꝑbi
erant. supbĩa caput peccati. de quo dictum eꝰ. Iniciũ
om̃ispeceat suꝑbia ẽ. Suꝑbierunt aut̃ dicentes se ẽe sa¬
pientes. non debebant sibi arrogare qd̾ d̾s donauerat.
necseiactare exeo qd̾ nõ aseip̃iss ab illo habebant. qd̾
itaq illis credendum fuit ut ad hoc tenendum qd̾ ui

Expanded text:
 Ideoque stulti sunt. Si enim haec laudanda sunt, quanto magis Creator illorum? Viderunt ergo quo veniendum esset, sed ingrati ei qui illis praestitit ut viderent, sibi voluerunt attribuere quod videbant; et facti superbi, amiserunt etiam quod videbant; elisi sunt, vel caecati sunt, quia superbi erant. Superbia caput peccati est, de qua dictum est: Initium omnis peccati superbia est . Superbierunt autem dicentes se esse sapientes. Non debebant sibi arrogare quod Deus donaverat, nec se jactare ex eo quod non a se ipsis, sed ab illo habebant. Quod utique illis credendum fuit, ut ad hoc tenendum quod
Abbreviated transcription (Latin):
s deurt gratis tulit migratis ⁊ comũsi suĩt au̾itate
a didola i simulacra.⁊ ad culturas demonioꝵ. ⁊ adora¬
iu̾unt c̾atinim contempto c̃atore. ⁊mn subdit Et mu¬
d̾i. ecc̃e quomodo obsce¬
cͣaͣtͣum ẽ cor eorũ. ut uide¬
licet maiestarẽ inuisibi¬
lis d̾i qͣm ex c̃aturis ag

Expanded text:
Deus dederat gratis, tulit ingratis. Et conversi sunt a veritate, ad idola et simulacra, et ad culturas daemoniorum: et adoraverunt creaturam, contempto Creatore. Unde subdit: Et m. Ecce quomodo obscuratum est cor eorum, ut videicet majestatem invisibilis Dei, quem ex creatur
Abbreviated transcription (Latin):
obsciatum ẽ tumore su¬
ꝑbre obumbrante. ita ut
paulatimusq ad insiprẽ¬
DCoꝵ deductum ẽ. nebula
nium errons contexit corilloꝵ. qr
coꝵ łcce exhac suꝑbra. dicentes enĩ ore uł corde. se
oe sapientes. ase nõ adeo stulti facti sunt indmñ. Ce¬
&e illa duo que dixerat hic aꝑte assignat .s. quomodo
culpamonstratur. ⁊ quomodo obscuratum ẽ cor eoꝵ¬

Expanded text:
obscuratum est, tumore superbiae obdurante, ita ut paulatim usque ad insipienum deductum est. Nebula enim erroris contexit cor illorum, eorum? Ecce ex hac superbia, dicentes ore vel corde, se esse sapientes a se non a Deo, stulti facti sunt in Deum. Ecce illa duo quae dixerat, hic aperte signat, scilicet quomodo culpa monstratur; et quomodo obscuratum est cor eo
Abbreviated transcription (Latin):
mĩam quia nõ uidet eosext̾iori pn̾̃ia affligi ait. sme
quia uocatõ d̾i quauocat ad fidem. ⁊ dona .i. remis
uł planctum. ułopus aliqd̾ nisi solam fidem ⁊ cordis
contritõnẽ.⁊ omĩa gratis cõdonatihoc iõdicit nepu¬
icut enimi

Expanded text:
iam, quia non videt eos exteriori poenitentia affligi, ait: Sinquia vocatio Dei qua vocat ad fidem et dona, id esvel planctum, vel opus aliquod, nisi solam fidem et cordis contritionem; et omnia gratis condonat. Haec ideo dicit, ne puicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
occultum d̾i iudiciũ mis
t̾ium dico ut nõsitis uo¬
bis ip̃is sapientes .i. ideo
donee plenitudo gñtiũ¬
um intraret.
intraretu. ut intraret.
⁊ donecintraret.ut c̃a¬

Expanded text:
occultum Dei judicium, rium dico, ut non sitis ipsis vobis sapientes, id donec plenitudo gentium intraret, id est ut intraret, et donec intraret ut ca
Abbreviated transcription (Latin):
tis ilib̾ati abm: ad̃ qd dicimus. Qd̃ m̃a d̾i: qui cum tuns¬
quillitare iudicat nichil aliud e qm iusta iundicta. si
ergo iusta diuina uindicta taleniom̃ accepit recõci¬
liatõ d̾i recte intellig̾ncum talisira fintur .s. cum are¬
atupene absolumur. ũ ẽm̃ inimici eramus d̾õ nͥ q̃m
quosip̃e iuistificat pec̃sa enim nr̃a di abolus tenebat
tꝑilla nos m̾ito agebat inmortẽ s tantĩ ualuit ille
sangnis ut homines abet̾na morte debita lib̾au̾it
Uñ recte sequit¬

Expanded text:
liberati? Ad quod dicimus, quod ira Dei, qui cum tranquillitate judicat, nihil est aliud quam justa vindicta. Si ergo justa divina vindicta tale nomen acceperit, reconciliatio Dei recte intelligitur, cum talis ira finitur, scilicet cum a reatu poenae absolvimur. Non enim inimici eramus Deo, nisi ququos ipse justificat. Peccata enim nostra diabolus tenebat, et per illa nos merito agebat in mortem; sed tantum valuit ille sanguis ut homines ab aeterna morte debita liberaveriUnde recte sequit
Abbreviated transcription (Latin):
dat ⁊̃ sui sp̃c occultissimaᷤ fidelib gr̾̃am qͣm latent᷑ eti¬
plum. occultatabe carualis concupiscentiesue tabifi¬
cauit omnes desuastir ꝑe nnturoe uñ recte subdit in
quo .s. adam om̃s peccau̾unt. ut minat᷑ia. ñ solum e¬
origo ⁊ mat̾ia fint exquo scđm ꝓpaginis sucressionẽ
ꝑcarnis ꝯupiscentiam descendumus. uł inquo peccato
oñs peccau̾unt ꝓprie.⁊ cͥconspecte ⁊ sine amibiguitate:
dixt hoc apłc. in quo om̃s peccau̾unt siue enĩ intłsiga¬

Expanded text:
cccultissimam fidelibus gratiam, quam latenter etiplum, occulta etiam tabe carnalis concupiscentiae suae tabificavit in se omnes de sua stirpe venturos. Unde recte subdit: In  Adam, omnes peccaverunt, ut in materia, non solum eorigo et materia fuit, ex quo secundum propaginis successionem per carnis concupiscentiam descendimus. Vel in quo peccato omnes peccaverunt proprie et circumspecte, et sine ambiguitate, dixit Apostolus hoc, in quo peccaverunt, sive enim intelliga
Abbreviated transcription (Latin):
homine. quia nec lex ponint aufr̾epeccatũ s auxit. sine
n aturalis inqua quispł am ratione utens incipit pec̃co
origiali add̾eꝓprum ꝓpͥa siue scͥpta q̃ ꝑmoysen data
iõ dicit apłe nsq ad legẽ peccatũ fuisse inmũdo qd̾ de¬
incepsimiomine fu̾it. s qui a ñ pot̾at ꝑlut̾am legis au
ret lib̾o arbitrio legem potuisse sufficẽ.⁊ xp̃i grãm deri

Expanded text:
homine. Quia nec lex potuit auferre peccatum, sed auxit, sive naturalis in qua quisque jam ratione utens incipit peccato originali addere propria; sive scripta, quae per Mosen datao dicit Apostolus, usque ad legem peccatum fuisse in mundo quod deinceps in nemine fuerit, sed quia non poterat per litteram legis aufret libero arbitrio legem potuisse sufficere, et Chri
Abbreviated transcription (Latin):
gis ꝑunam mulierẽ. dicat apłe peccatũ introisse in
nũdum cum amuliere inicupec̃ei fũit. ⁊ añ aser¬
ne que pecc̃o ⁊ morti exoo uenienti succubuit ñ mu¬
lier. s uiro attͥbuit. ñ enĩ exmuliere post̾itas s exui
uł quia mulier deiuro e t iuitriusq imacaro ẽ ⁊ iõ siue
amuliere siue abadam dicatur iaũq adpͥmum ho¬
minẽ ꝑtiuet. pret̾ea sciendumẽ ħeticos quosdam qͥ¬

Expanded text:
per unam mulierem, dicat Apostolus peccatum introisse in mundum, cum a muliere initium peccati fuerit, et ante a sernae quae peccato et morti ex eo venienti succubuit, non mulieri, sed viro attribuit. Non enim ex muliere posteritas, sed l, quia mulier de viro est, et utriusque una caro. Sive ergo ab Eva, sive ab Adam dicatur, utrumque ad primum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
legistis inprima epła
demusq infinem̃ ui¬
te. ognosceris dico si¬
cut bognoiustis nosex
parte. ñ extoto. qr isi
scitis qd abstinu. nõ

Expanded text:
legistis, in prima Epistola, dem usque in finem vitae. Cognoscetis dico sicut et cognovistis nos ex parte, non ex toto, quia etsi sc
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ita ait. Nam gła no
pura abomĩ simulatõ¬
ne. ñ remordeus nos s
testificans qd̾ conũsati
sumus mnħmũdo uͥ tot
mala sunt isimplici¬
tate .s. ñ aliud incorde

Expanded text:
d ita ait, nam gloria pura, ab omni simulatione non remordens nos, sed testificans quod conversati sumus in hoc mundo, ubi tot mala sunt, in simplicitate, scilicet non aliud in corde
Abbreviated transcription (Latin):
nosatur qnͣtum ualeat salus fũtris. debes gͦ illum
confirm arembonũ. nõ seandali z are. ñ ꝓrefriuol¬
face̾ illi scrupulum. ⁊ qñqui d̾ frat̃ contristatur uł
ꝑditur tibomo: Non ergo blasphemetur bonum
p̃hendaturiuremini¬
ma bonũ suũ obfusca¬
tur. u ncipit bonũ eiꝰ
blaspheman ꝑmalũ.¬
um̃ merechiele iustici

Expanded text:
noscitur quantum valeat salus fratris. Debes ergo illum confirmare in bonum, non scandalizare, nefacere illi scrupulum; et quandoquidem frater constristatur, vel perditur cibo tuo. Non ergo blasphemetur bonumehendatur in re minima, bonum suum obfuscat incipit bonum ejus blasphemari per malum. Ezechiel: Justiti
Abbreviated transcription (Latin):
iõ absimne. qi esca ⁊ potus
ñ ẽ regnum d̾i .i. usuho
ñ acquiritur regnũ dey
usus ciboꝵ s cõcupiscẽcia
ẽ refrenanda. nõ enim
ciat ꝓcongruentia homi¬

Expanded text:
o, abstine, quia esca et potus non est regnum Dei, id est non acquiritur regnum Dei usus ciborum, sed concupiscentia est refrenanda. Non enim ciat, pro congruentia homi
Abbreviated transcription (Latin):
trus nõ dico scandalirã¬
tur s qd̾ minus ẽ saltẽꝯ
tristaturiam exhoc so¬
lo patet qd̾ ñ ambulas
scłm caritatẽ. in quo pe

Expanded text:
tuus, non dico scandalizatur, sed, quod minus est, tristatur, jam ex hoc solo patet quod non ambulas charitatem. In quo pe
Abbreviated transcription (Latin):
tum solum incultum der
⁊abeluxor eius psendo y¬
phetis credentes ꝓpħas di
ꝑsequebantur. qui inspe¬
limcisse occultabant up̃i

Expanded text:
tum solum in cultu Dei. zabel uxor ejus pseudoprophetis credentes, prophetas Dei persequebantur, qui in speluncis se occultabant, et i
Abbreviated transcription (Latin):
t̃pellat dm̃ad¬
ũsus israel:
domineꝓphe¬
tas tuos occi¬
d̾unt altaria
tua suffode¬
runt.⁊ ego re¬
lictussum so¬
mmã meam

Expanded text:
pellat Deum adversum Israel? Domine Prophetas tuos occiderunt, altaria tua suffoderunt: & ego relictus sum sonimam meam
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatib confura¬
uit uid̾os. insultare po
incredulum ostẽdit.
ne om̃emisrł diffiden¬
dẽ dixisse putaretur.os¬
tẽdit dm̃ nõ repulisse

Expanded text:
auctoribus confutavit Judaeos, insultare posincredulum ostendit, ne omnem Israel diffidentem dixisse putaretur, ostendit Deum non repulisse
Abbreviated transcription (Latin):
non repulitde¬
usplebem suã
quam p̾scuit.
nnescitis in
helia quid dic̃
scriptura: quẽ¬
admodum in

Expanded text:
NON REPULIT DEUS PLEBEM SUAM, QUAM PRAESCIVIT. AN NESCITIS IN HELIA QUID DICIT SCRIPTURA: QUEMADMODUM IN
Abbreviated transcription (Latin):
bit ⁊ mortalia
ait mortua q̃ modo st̃.¬
cum ⁊ supͣdixisset corpꝰ
mortuũ.s. ait morta¬
lia. Quale fuit corpue
hominis etiam ante¬
peccatum. tuc enim
mortale enit. s ñ mo
bis. tuum. qr pot̾at mori sipecraret homo ẜ no
habebat inse necc̾itarẽ moriẽdi. sicut hoccorpus nõm

Expanded text:
et immortalia ait mortua, quae modo scum et supra dixisset corpus mortuum; sed ait mortlia, quale fuit corpus hominis etiam antpeccatum. Tunc enim mortale erat, sed non mortuum, quia poterat mori si peccaret homo, sed non habebat in se necessitatem moriendi, sicut hoc corpus nost
Abbreviated transcription (Latin):
um ĩ pot̾ si medicus ad ħuenit ut pellar uicium
uenit enim saluator ad genus humanũ. nullũ
sanĩ inuenit. iõ magnus medicus uenit ad sanã¬
dum uiciũ. Quo sanato reparata ẽ natura ⁊ dici¬
tur h contra manicheos qui uolebant aliam con
confrrmantes erorẽ.S unus homo ẽ eadẽq na¬
tura abono dõ cõdira bona. queher sapiebat
scd̾m carnem hodie sapit scd̾m sp̃m quedum¬
subici recte ambulatõni. Colle u̾o elaudicatõnẽ et¬

Expanded text:
est. Sed medicus ad hoc venit ut pellat vitium. Venit enim Salvator ad genus humanum, nullum sanum invenit, id est magnus medicus venit, ad sanandum vitium, quo sanato, reparata est natura, et dicitur hoc contra Manichaeos qui volebant aliam conconfirmantes errorem. Sed unus homo eademque natura, a bono Deo condita bona, quae heri sapiebat secundum carnem, hodie secundum spiritumsubjici le
Abbreviated transcription (Latin):
bare alege pẽcer imor
etiam ille qui ẽ scd̾m
camnẽ. ⁊ hoc ẽ. Qui enĩ
scdm̃ carnẽ sunt .i. qui
menre cõsentiunt car
ni. ñ sunt iusti. cur
lib. carnalia ꝓsim
miis bonis ꝯcupiscẽtes
qd̾ repugnat iusticie.
Qui uero ꝓbat. elund

Expanded text:
are a lege peccati et mortetiam ille qui est secundum eam. Et hoc est, qui enim secundum carnem sunt, id est qui mente consentiunt carni, non sunt justi. Cur libus, carnalia pro summis bonis concupiscentes; quod repugnat justitiae. Qui vero: Probat quod
Abbreviated transcription (Latin):
siũa ut ñ expositore s lectore indigeat. et notatur
hiequartus actus homuis. Inhac nãq apłi serie
quatuor hominis actiis designantur. prima fuit
naẽ cum uoluptatib huiusseculi. In scd̾asub lege
pugnamus s uinennur. Int̾cia pugnamnis ⁊ uincimꝰ
Inquarta nec ẽ pugna s quies. ⁊ pax et̾na quia sul
iugatur. nob̾nrm̃n inferius. qd̾ iõ nõ subdebatur qi
suꝑiorẽ nob̾ dm̃ deserueramus. atrẽde etiam qd̾ sp̃e
Sicut ergo filius nõ ẽ ase ip̃o s abillo dequonatus est
ꝓcessionẽ nescio ñ ualco ñ sufficio. quia ulla ⁊stam
tionẽ eius quis enarrabit. Ita de spũ scõ u̾issime chc¬
tim. ꝓcessionẽ eius quisenarrabit ħ ergo trinitas u¬
qua mat̾ia uł denichilo. s in de ẽ uñ ꝓcedit. sequi¬

Expanded text:
ia, ut non expositore, sed lectore indigeat. Et notatur hic quartus actus hominis. In hac namque Apostoli serie quatuor hominis actiones designantur. Prima fuit na est cum voluptatibus hujus saeculi; in secunda sub lege, pugnamus, sed vincimur; in tertia, pugnamus et vincimus; in quarta, non est pugna sed quies, et pax aeterna, quia nobis subjugatur nostrum inferius, quod ideo non subdebatur, quia superiorem nobis Deum deserueramus. Attende etiam quod SpirSicut ergo Filius non est a seipso, sed ab illo de quo natus est: processionem nescio, non valeo, non sufficio, quia et illa, ettionem ejus quis enarrabit? ita de Spiritu sancto verissime dicitur: Processionem ejus quis enarrabit? Haec ergo trinitas qua materia e
Abbreviated transcription (Latin):
d̾omtedit carnalibus
pit scdm̃ carnẽ mimi¬
cusẽd̾o q̃m sibi finem
nõ constituit. uł qr ni
chil pritatd̾m posse. p̃¬

Expanded text:
adeo intendit carnalibus, pit secundum carnem, inimicus est Deo, quem sibi finem non constituit, vel quia nil putat Deum posse pr
Abbreviated transcription (Latin):
nꝙͣ ñ possĩdentes ut .s. ñ apponant corpetitims re¬
bus. s sic hant ur amore illis nõ hereant ⁊ ut uniũ¬
boms eius faciant bona ñmali fiant. que bona ne
putẽtur mala bonis dantur. Itemq tolluntur ut
pbentur: neũo purẽtur magna uł sũma dantur

Expanded text:
non possidentes, scilicet non apponant cor perituris rebus; sed sic habeant, ut amore illis non haereant. Et ut univebonis ejus faciant bona, non mali fiant: quae bona ne putentur mala, bonis dantur. Itemque tollentur ut probentur, ne vero putentur magna vel summa, dantur
Abbreviated transcription (Latin):
ne carnali ꝓpagandus ẽ po¬
pulus d̾i. s regen̾atõne sp̃u¬
ali colligendus. ⁊ qi tẽpus
hoc solum restat agendũ
ut qui hñt uxores sint rã¬
hñs uxorem reddit ñ exi¬
git debitum:i qui pp̃ infu¬
mitatẽ ꝓpͥam ducit uxorẽ.
plangens potius qr sineu¬
xore eẽ ñ potuit. qͣm gau¬
dens quia duxit. ⁊ maxi¬
me qui pari consensu cõ¬
tinenti am suant. beati¬
oa sane coniugia uidi¬

Expanded text:
ne carnali propagandus est populus Dei, sed regeneratione spirituali colligendus. Et quia tempus hoc solum restat agendum, ut qui habent uxores sint tahabet uxorem; reddit, non exigit debitum. Et qui propter infirmitatem propriam ducit uxorem plangens potius, quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens, quia duxit, et maxime qui pari consensu continentiam servant. Beatiora sane conjugia judi
Abbreviated transcription (Latin):
estius gñalis honesti noĩe
ẽ nisi qd̾ magis ẽ honestũ᷑
Sicut ergo bonomelius ib̾a¬
robatuis ẽ. sic honestohone¬
stius qd̾ honestum uoluit

Expanded text:
estius, generalis honesti nomine est, nisi quod magis honestum. Sicut ergo bono melius, et beato beatius est, sicut honesto honestius est, quod honestum voluit
Abbreviated transcription (Latin):
i siinstet necc̃itas. s sisolu¬
tuses abuxore noliq̃rere
uxorem. si potes contin̾e.
dñi constrmgentis imꝑio
in potestatedimissa sunt.
Inhis audiendus ẽ apłus

Expanded text:
i instat necessitas. Sed si solutus es ab uxore, noli quaerere uxorem, si potes continere.Domini constringentis imperio, in potestate dimissa sunt. In his audiendus est Apos
Abbreviated transcription (Latin):
ratis melus facit qr ⁊ a¬
put dm̃ m̃itũ illi collo¬
catri a seculi sollicitudi¬
bñeutitur ymomalo. ibiuero bñ utitur bono. duoe
utitur aliquis bono continẽciam delicans d̾. malenti
uiꝰ malo concupisdẽtiam restringens cõnubio. Sicut gͦ
meluis ẽ bñuti bono qͣm bñe uti malo cum utrumq
sit bonũ. Ira quidat uirginẽsuam nuptui bñe facit. ⁊
qui nõ dat meluis facit. bonũ ẽ enĩ pudicicia cõuigalis

Expanded text:
 Melius facit. Quia apud Deum, meritum illi colloa saeculi sollicitudibene utitur homo malo, ibi vero bene utitur bono. Duo eutitur aliquis bono continentiam dedicans Deo. Male ut malo concupiscentiam restringens connubio. Sicut ergo melius est bene bono, quam bene uti malo, cum utrumque sit bonum, ita qui dat virginem suam nuptui bene facit; et qui non dat, melius facit. Bonum est enim pudicitia conjugalis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedentib m̃itis. quia inde incipiu̾t bona q̃cũ
q sint m̃ita. Oꝑa quippe bona fumt ab homine
fides aut sir nihomine. snĩqua illa a nullo fiunt
papinus munus tanto amplus. quto ilũ pci¬
pimuł ampliuł iõq ñ solum ño hñti uerũ etiam
ñhñti ñ incassum ꝓmutitur. Non hñti quidẽ ut
habatur. hñti au̾ ut ampluis hãtur. Namsi ab
alionimus. abalio amplius non haberetur. sc̃s
helẏseusscõ helye nõ dic̾er. sp̾e qui ẽ inte duplo
sit inie. xp̃o aut̃ qui ẽ d̾i filius ñ adm̃suram da

Expanded text:
praecedentibus meritis, quia inde incipiunt omnia bona quaecunque merita. Opera quippe bona fiunt ab homine, fides autem fit in homine, sine qua illa a nullo fiunt percipimus minus; tanto amplius, quanto illum percipimus amplius. Ideoque non solum non habenti, verum etiam habenti non incassum promittitur; non habenti quidem ut habeatur; habenti autem ut amplius habeatur. Nam si ab alio minus, ab alio non plus haberetur, sanctus Eliseus sancto Eliae non diceret: Spiritus qui est in te duplo sit in me . Christo autem, qui est Dei Filius, non ad mensuram da
Abbreviated transcription (Latin):
dico ñ om̃ib nob̾ s om̃i¬
qr ñ om̃s hoc agebant
s quidã int̾ illos ¶Et¬
¶E scĩendran ẽ qui a hoc ẽ sacͥficiũ ip̃ianoꝵ
tis granis conficit ita ex multisfideliũ mbris sc̃a
constat eccłia qui ẽatoris sin participarõne ꝯgau¬
tunicuiq si
mut ne depriori statu
suꝑbiant. ita nec dedo¬
nis q̃ infide recipiunt᷑.¬

Expanded text:
dico non omnibus vobis, sed omninec omnes hoc agebant, sed quidam inter illos. Et sciendum quia hoc est sacrificium Christianorum, tis conficitur granis, ita ex multis fidelium membris sancta constat Ecclesia, qui Creatoris sui participatione congauunicuique. Sicut monuit ne de priori statu superbiant, ita nenis quae in fide recipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
lux ẽ exobscuris coapta¬
paribus formalie ẽ.to
Ponhumano mo¬
doexcomposins d̾e ẽ ut
ineo aliudsit qd̾ ab eo¬

Expanded text:
lux est, ex obscuris coaptaparibus formalis est: ton humano mdo ex compositis Deus in eo aliud sit, quod ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
iurabilit̾ scuũtur ad̾o̾. Ille ⁊gitur meffabilis qui¬
dam complexus pat̾s. ⁊ ymaginis ñ ẽ sine ꝑfruitio¬
ne. sine caritate. site gaudio. Illa gͦ dilectio delec¬
tatõ felicitas uł batitudo. si tam̃ humana lingua
nitons genitiq suauitas. ingenti largitate atq
ub̾tate ꝑfundens om̃s c̾aturas ꝓcaptu eaꝵ ut or¬
amẽ suum teneant. ¶Pec gͥ omĩa que arte diii¬
na fc̃a sũt. ⁊ inutatẽ qndam inseostẽdunt. ⁊ speci¬
em iordinẽ. Namquidq horum c̾atoꝵ ⁊ iniũ ali¬
quidẽ.⁊ aliqua specie formatur. ⁊ ordinẽ aliq̃m
rãm sũmibom simplicẽ ẽe dicius. qr ẽpat̾ in
ea solus aut filiusmea solusaut sp̃e sẽy iquia sola¬
adq̃m relatiue dicitur.

Expanded text:
a Deo sciuntur? Ille igitur ineffabilis quidam complexus Patris et imaginis, non est sine perfruitione, sine charitate, sine gaudio. Illa igitur dilectio, delectatio, felicitas, vel beatitudo, si tamen humana lingnitoris genitique suavitas, ingenti largitate atque ubertate perfundens omnes creaturas pro captu earum ut ordinem suum teneant. Haec igitur omnia quae arte divina facta sunt, et unitatem quamdam in se ostendunt et speciem et ordinem. Nam quodque berum creatorum et unum aliquid est, et aliqua specie formatur, et ordinem aliquem ram summi boni simplicem dicimus, quia est Pater in ea solus, aut Filiusrelative dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
seruitus illa debetur q̃lata greco uocabulo nucupa¬
tur patͥ enĩ ⁊ filio ⁊ spm̃ scõ latͥa debetim pat̾ nõ
ht̃ patrem dequo sit. filus aũ ẽ depatre ut siti at
q ut illi coet̾missit.
Imago enĩ siꝑfc̃e ĩplet¬
illud curus miago est.¬

Expanded text:
servitus illa debetur, quae latria Graeco vocabulo nuncupatur. Patri, enim et Filio et Spiritui sancto latria debetur. Pater non habet Patrem, de quo sit; Filius autem de Patre est, ut e ut illi coaeternus sit. Imago enim si perfecte impletlud cujus imago est
Abbreviated transcription (Latin):
sumus ꝑ q̃m sumus. in quosurus. a quo discessimus
cui dissimiles fcĩ sumꝰ. a quo ꝑire nõ ꝑmissi sumus. pͥ
mus ⁊ smulitudinẽ eius ꝑ quam ad diuinitatẽre¬
formamur: ⁊ ꝑacẽ qua unitati adħemus. s dm̃ qͥ¬
cuit icõciliatumẽ auctorisuout nõ int̾iret qd̾ ab eo ꝑ¬
ma res ẽ ꝯmunis om̃ib fruentib ea. Si tñ res dici de¬
le nom̃ ꝙ tante excellentie conueniat mueniripo

Expanded text:
sumus, per quem sumus, in quo sumus; a quo discessimus, cui dissimiles facti sumus, a quo perire non permissi sumus: primus, et similitudinem ejus, per quam ad unitatem reformamur, et pacem qua unitati adhaeremus. Haec cuit et conciliatum est auctori suo, ut non interiret quidquid ab eo ma res est, communisque omnibus fruentibus ea; si tamen res dici dele nomen, quod tantae excellentiae conveniat, inveni
Abbreviated transcription (Latin):
men reperitum identitatẽ sub̾e insinuat. sicut illd̾ ⁊̃¬
qd̾ subdit. ꝓp̃i gła. nõ dicir ip̃is. Non enim duos au
tres d̾os fides catholica p̾dicar. s ip̃am tͥnitatẽ u¬
num dm̃ nõ ut eadem trimiras simul possit dici.
credit. s ut par̾ sĩ sit nsi pat᷑ ⁊ filius nõ nsi filius. ⁊ sp̃ẽ¬

Expanded text:
men repetitum identitatem substantiae insinuat, sicut et illud quod subdit, ipsi gloria, non dicit ipsis. Non enim duos, aut tres deos fides Catholica praedicat, sed ipsam Trinitatem, unum Deum, non ut eadem Trinitas simul possit dici acredit; sed ut Pater non sit, nisi Pater; et Filius non sit, nisi Filius; et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
filius eiꝰ. qur i angłs ma¬
gni cõsilu applłatur. s¬
ex horinib i angłis
nullus fuit eiꝰ cõsiliariꝰ.
dicia d̾i ñ possumus sci¬
re. saltẽ hoc constat qd̾¬
sola gr̃a dat bona. ñ ex

Expanded text:
ilius ejus, qui et Angelus maconsilii appellatur. Sex hominibus et angelis nullus fuit ei consiliarius. udicia Dei non possumus scire, saltem hoc constat qsola gratia dat bona, et
Abbreviated transcription (Latin):
.i. iusti fient a d̾o ut suit fc̃ores. Non enĩ ita ẽ intellig¬
gñdum ut dicat eos qui ante erant fcõres logis ptea
factores iuslificats̃ p̃cedat. ut si dic̾etur. hommines creab¬
buntur nõ posps intelligi eos creari: qui anteerantho¬
miness ip̃a crdatione fu̾it sint homines. sic gͦ intelli
uradimpleant legẽ qui a ñfaciunt ut iustificẽturs
mines lib̾abuntur. Intellig̾r equidẽ honor acced̾e i ã
bonis i lib̾atio illis quii amerant homines. s nõ ita
hic accipiendum ẽ pͥotiussicut supͣdictum ẽ sequit᷑¬

Expanded text:
 justi fient a Deo, ut sint factores. Non enim ita est intelligendum ut dicat eos qui ante erant factores legis, postea factores lbuntur, non possit intelligi eos creari, qui ante erant homines, sed ipsa creatione fieri ut sint homines. Sic ergo intellut adimpleant legem, quia non faciunt ut justificentur, mines liberabuntur. Intelligitur equidem honor accedere jam bonis, et liberatio illis qui jam erant homines, sed non ita hic accipiendum est, sed potius sicut supra dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
cionũ inuice accusantiu¬
cos ⁊ dicitur hoc de nͣ cre
decredentib nõ credẽtes¬
enim accusabunt cogita¬
tõnesmale. credentesue¬
ro deffendunt bone.⁊ ħ
int̾se. quia ille illos ac

Expanded text:
tionum invicem accusantit dicitur hoc de non crede credentibus. Non credentesenim accusabunt cogitationes malae; credentes defendent bonae. Et hoc, inter se, quia illae illos ac
Abbreviated transcription (Latin):
icor suũ pec. ħenini ꝓpͥe s̾uit anima corpori i tm̃ ut
flagicii cogitarehõiliceat aut intẽd̾e qr mñdẽ captiuã
suboit ip̃a subm̾sio ⁊ ab sorbitio libidinis. qr libid mif
ardore quo maior nullus ẽ uoluptasip̃uis corporis a¬
nimu̾suum tenet efficito captiuum. lib̾um enĩẽ a¬

Expanded text:
inus Hic enim proprie servit anima corpori, in tantum, ut flagitii cogitare homini liceat, aut intendere, quia mentem captivam subdit ipsa submersio et absorbitio libidinis quia libidinis ardore quo nullus major est; voluptas ipsius corporis animum servum tenet, efficitque captivum. Liberum enim est a
Abbreviated transcription (Latin):
emplum. Dequib autẽ
scͥpsistis michi occone¬
fornicationis qͣm ꝓhib
denupciis continuat de¬
nupcias iꝓbarent. isꝑ¬
nendas dicerentiqi ħ nõ
placebat cormihiis qͥd̾ nõ
oblectabant᷑ haesm̃a hoc solum ab apło q̃sierant p̃t̾mis¬
siscet̾is. quib h R̾det tractans de coniugio fidelumi.iĩ¬

Expanded text:
eat. De quibus autem scripsistis mihi. Occfornicationis quam prohibet, de nuptiis continuat, denuptias improbarent, nendas dicerent, quia hoc non placuit Corinthiis, qui non delectabantur hac sententia, hoc solum ab Apostolo quaesierunt per Epissis caeteris, quibus hic respondet tractans de conjugio fidelium et in