comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
negligis nomen dĩ: delet nomen tuum.
Quomodo autem dixi querit nomen tiũ:
Quomodo dixit discipłis uenentibus post.¬
ea quam misit eos euglirare: eum fecis¬
sent multa miracula. et in nomine xp̃i
demonia eiecissent. redeuntes dixerunt.
runt quidem in nomine tuori sed ille ui¬
dit in eis quia ipsa glorificatione gau¬
debant. et extollebant se: et ibant inde
in suꝑbiam: quia lieuit illis expellere
demonia. Uidit illos querere głam suã:
et ait illis. querens ipse. immo conseruãs
nomina eorum apud se. Nolite gaude.¬
re in hoc: gaudete autem quonam no¬
mina ur̃a scripta sunt in cȩlo. Ecce ubi
habes nomen: si tu nomen clĩ non negli¬
gas. Psalle ergo nomini chũ: ut fixum st
apud dm̃ nomen tuum. Psallere autem¬
dõ quid est fr̃s : Psalterium. organi ge¬
nus est: cordas habet. Opris nr̃m. psalte¬
rium nr̃m est. Quicumq manibus oꝑat᷑¬
oꝑatur oꝑa bona. psallit dõ: quicumꝙ

Expanded text:
tu neglexeris nomen Dei, delet et ipse nomen tuum. tu neglexeris nomen Dei, delet et ipse nomen tuum. Quomodo autem dixi, Quaerit nomen tuum? Quomodo dixit discipulis suis venientibus, posteaquam misit eos evangelizare. Cum fecissent multa miracula, et in nomine Christi daemonia ejecissent, redeuntes dixerunt: runt quidem, «in nomine tuo;» sed ille vidit in eis quia ipsa glorificatione gaudebant, et extollebant se, et ibant inde in superbiam, quia licuit illis expellere daemonia. Vidit illos quaerere gloriam suam, et ait illis, quaerens ipse, imo conservans nomina eorum apud se: «Nolite gaudere in hoc; gaudete autem quod nomina vestra scripta sunt in coelo» . Ecce ubi habes nomen, si tu nomen Dei non negligas. Psalle ergo nomini Dei, ut fixum sit apud Deum nomen tuum. Psallere autem quid est, fratres? Psalterium organi genus est; chordas habet. Opus nostrum, psalterium nostrum est: quicumque manibus operatur opera bona, psallit Deo; quicumque
Abbreviated transcription (Latin):
Queris ab illo quis fecit stellas: quis or¬
dinauit stellas: non babet quid tibi resi¬
pondeat: nisi ds̃. Restat ergo ut siue per
transennam. siue ꝑ cannam longuam.
sie ꝑ aꝓpximam. cdm̃ accuset. et eum dĩ
puniat peccata. dm̃ faciat auetorem
peccatorum suorum. Non potest enimi
fieri: ut puniat quod fecit. Punit quod
facis: ut liberet quod fecit. Aliquanlo
autem climissis om̃ibus om̃ino directe
eunt in cdm̃: et quando peecant dicunt.
Dc̃ hoc uoluit: si nollet ds̃ non peccarem.
Ad hoc monet. ut non solum non audiat
ut non pecces: sed aceusetur quia peccas.
Quid ergo nos docet psalmus iste : Bonũ
est confiteri dño. Quid est consiteri dũo:
In utraq re et in peccato tuo quia fecisti:
et in bono facto confitere dño quia ipse
fecit. Tunc psalles nomini dñi attissimi:
querens głam dĩ non tuam: nomen ipsiꝰ
non tuum. Si enim tu queris nomen
dĩ: querit ipse nomen tuum. Si autem

Expanded text:
Quaeris ab illo quis fecit stellas, quis orQuaeris ab illo quis fecit stellas, quis ordinavit stellas; non habet quid tibi respondeat, nisi Deus, Restat ergo ut sive per transennam, sive per cannam longam, sive per proximum, Deum accuset; et cum Deus puniat peccata, Deum faciat auctorem peccatorum suorum. Non potest enim fieri ut puniat quod fecit: punit quod facis, ut liberet quod fecit. Aliquando autem, dimissis omnibus, omnino directe eunt in Deum; et quando peccant, dicunt: eus hoc voluit; si nollet Deus, non peccarem. Ad hoc monet ut non solum non audiatur ut non pecces, sed accusetur quia peccas? Quid ergo nos docet psalmus iste? «Bonum est confiteri Domino.» Quid est, «confiteri Domino?» In utraque re, et in peccato tuo, quia tu fecisti, et in bono facto, confitere Domino, quia ipse fecit. Tunc psalles nomini Dei altissimi: quaerens gloriam Dei, non tuam; nomen ipsius, non tuum. Si enim tu quaeris nomen Dei, quaerit et ipse nomen tuum: si autem
Abbreviated transcription (Latin):
cogendi. Astutiam suacdendi habet. Sed
si sathanas loqueretur et taceret ds̃: habe¬
res unde de excusares. Modo aures tuȩ po¬
sitȩ sunt inter monentem dm̃: et sugge¬
rentem serpentem. Quare huc flectunture
hinc auertunture Non cessat sathanas
suadere malum: sed nec dĩ cessat monere
bonum. Sathauas autem non cogit inui¬
tum. In tua potestate est: consentire aut
non consentire. Si aliquicl ꝑsuacdente satha¬
na mali feceris chimitte sithanau. aecusa
te: ut accusatione tua dei misecliam me.¬
rearis. Expectas illum accusare qui non
habet ueniam: te accusa et accipis inchul¬
gentiam. Deinde multi non accusant.
sathanan: sed accusant fatum. fatum me¬
um me duxit. dicit. Cum dixeris illi qua¬
re fecisti. quare peccasti: et ille. Fato inalo:
ne dicat ego feci. Iam manus ad diñ ten¬
dit: lingua blasphemat. Nondum qui¬
dem hoc aꝑte dicit: sed tamen attende
et uide quia hoc clicit. Queris ab illo
quid sit fatum: et dicit. Stelle male.

Expanded text:
cogendi. Astutiam suadendi habet. Sed cogendi. Astutiam suadendi habet. Sed si satanas loqueretur, et taceret Deus, haberes unde te excusares: modo aures tuae positae sunt inter monentem Deum, et suggerentem serpentem. Quare huc flectuntur, hinc avertuntur? Non cessat satanas suadere malum; sed nec Deus cessat admonere bonum. Satanas autem non cogit invitum: in tua potestate est consentire, aut non consentire. Si aliquid persuadente satana mali feceris; dimitte satanam, accusa te, ut accusatione tua Dei misericordiam merearis. Expetis illum accusare qui non habet veniam? Te accusa, et accipis indulgentiam. Deinde multi non accusant satanam, sed accusant fatum. Fatum meum me duxit, dicit. Cum dixeris illi, Quare fecisti? quare peccasti? Et ille: Fato meo malo. Ne dicat, Ego feci, jam manus ad Deum tendit; lingua blasphemat. Nondum quidem hoc aperte dicit, sed tamen attende, et vide quia hoc dicit. Quaeris ab illo quid sit fatum; et dicit, Stellae malae.
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsum autem gaudium in tranquillitate
pei nr̃ȩ. sabbatum nr̃m est. Hoc cominen¬
datur: hoc cantatur in isto psalmo. quo.¬
nodo sit homo xp̃ianus in sabbato cordis
sur id est in uacatione et tranquillitate.
i serenitate conscientiȩ suȩ. non pturbatꝰ.
hde dicit hic. unde solent ꝑturbari homi¬
ustet docet te agere sabbatum in corde
s deo confitearis ex eo quod ꝓfecisti: quia
minera ipsius sunt. non merita cua. Huic
ncipe sabbatum non tibi tribuendo quasi
non acceꝑis quod accepisti: neꝙ excusando
t ab eo quod facis mala quia ipsa tua sunt.
seruersi enim homines et ꝑturbati. quia
non agunt sabbatum. mala sua cleo tribu¬
unt: bona sua sibi. Si quid boni fecerit:
go feci dicit. Si quid mali fecerit: querit
quem accuset i non confitetur dõ. Et quid
est querit quem accuset: Si non est ualcle
impius: ad manum habet sathanan quem
aecuset. Sathanas fecit dicit: ipse miehi
ꝑsuasit. quasi sathanas habeat potestatẽ

Expanded text:
Ipsum autem gaudium in tranquillitate Ipsum autem gaudium in tranquillitate spei nostrae, sabbatum nostrum est. Hoc commendatur, hoc cantatur in isto psalmo, quomodo sit homo christianus in sabbato cordis sui, id est, in vacatione et tranquillitate et serenitate conscientiae suae non perturbatus. Inde dicit hic, unde solent perturbari homines, et docet te agere sabbatum in corde sti, Deo confitearis ex eo quod profecisti, quia munera ipsius sunt, non merita tua. Hinc incipe sabbatum, non tibi tribuendo quasi non acceperis quod accepisti ; neque excusando te ab eo quod facis mali, quia ipsa sunt tua. Perversi enim homines et perturbati, qui non agunt sabbatum, mala sua Deo tribuunt, bona sua sibi. Si quid boni fecerit, Ego feci, dicit: si quid mali fecerit, quaerit quem accuset, ne confiteatur Deo. Et quid est, Quaerit quem accuset? Si non est valde impius, ad manum habet satanam quem accuset: Satanas fecit, dicit, ipse mihi persuasit: quasi satanas habeat potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
habet psalmi. psalmus cantiei.
in die sabbati. Ecce hodiernus
dies sabbati est. Hunc in pre¬
senti gemmpore ocio quodam corporalit᷑.
languide. et fluxe. et luxuriose: celebrant
iudei. Uacant enim ad nugas: et cum
clĩ preceꝑit sabbatum: illi in his quȩ
ds̃ ꝓhibet exercent sabbatum. Uicatio
nr̃a a malis oꝑibus: uacatio illorum a
bonis oꝑibus est. Melius est enim arare
quam saltare. Illi ab oꝑe bono uacant.
ab oꝑe nugatorio non uacant. Nobis
abatumm inclicitr cs̃. Qual e Penino ubi
Miti Intus est: in corele ent sabbatum
m Dlulti enim uacant memibras ec tu¬
instuantur conscientia. Om̃is homo
i sabbatum habere non potest. Aus¬
quumi enuim illi conquieseit conscientia:
mise est in ꝑtur bationibus uiuat. Siu
uetrs bona est conseientia tranquillus
Q ipsa cranquillitas sabbatum est cor¬
as. Attendit enim ꝓmissorem suum¬
ai: et si laborat in presenti. extenditur
se futuri: et serenatur om̃e nubilum
gisticiȩ sicut ait apłs: spe gaudentes.

Expanded text:
habet, «Psalmus cantici in diem» «sabbati.» Ecce et hodiernus dies sabbati est: hunc in praesenti tempore otio quodam corporaliter languido et fluxo et luxurioso celebrant Judaei. Vacant enim ad nugas; et cum Deus praeceperit sabbatum , illi in his quae Deus prohibet exercent sabbatum. Vacatio nostra a malis operibus, vacatio illorum a bonis operibus est. Melius est enim arare, quam saltare. Illi ab opere bono vacant; ab opere nugatorio non vacant. Nobis sabbatum indicit Deus. Quale? Primo ubi sit videte. Intus est, in corde est sabbatum nostrum. Multi enim vacant membris, et tumultuantur conscientia. Omnis homo malus, sabbatum habere non potest: nusquam enim illi conquiescit conscientia; necesse est in perturbationibus vivat. Cui autem bona est conscientia, tranquillus est; et ipsa tranquillitas sabbatum est cordis. Attendit enim promissorem Dominum; et si laborat in praesenti, extenditur spe futuri, et serenatur omne nubilum tristitiae; sicut dicit Apostolus, «Spe gaudentes» .
Abbreviated transcription (Latin):
aclest: consolationi dĩ gr̃as agat. Qun
deest: iusticiȩ dĩ gr̾̃as agat. Ubiq sit qu¬
tus: nusquam sit ingratus. Et pati con¬
solanti. blandienti. consolanti gratus st
et patri emenclanti. et flagellanti. et
disciplinam clanti gratus sit. dmat
enim ille semꝑ: siue blandiatur sie
minetur: et licat quod aucdistis in psal¬
onum est confiteri dño: et psalle.

Expanded text:
 consolationi Dei gratias agat: cum deest, justitiae Dei gratias agat. Ubique sit gratus, nusquam ingratus: et Patri consolanti et blandienti gratus sit; et Patri emendanti et flagellanti et disciplinam danti gratus sit; amat enim ille semper, sive blandiatur, sive minetur: et dicat quod audistis in Psal«Bonum est confiteri Domino, et psa
Abbreviated transcription (Latin):
est qure non tenetura quȩ acluement psa
re. non erit iam spes: quia deneonsuira
spesoumus. Paritas autem nonninit e
erescere magis magisq Si eniu arm
quem non uidemus: quo modo anatun
sirmus cum uiderimus: Desicde rinisen
nr̃m erescat. Xp̃iaui non sumis s¬

Expanded text:
est quae non tenetur; quae adveniente ipsa est quae non tenetur; quae adveniente ipsa re, non erit jam spes, quia tenebimus, non sperabimus: charitas autem non novit nisi crescere magis magisque. Si enim amamus quem non videmus, quomodo amaturi sumus cum viderimus? Desiderium ergo nostrum crescat. Christiani non sumus
Abbreviated transcription (Latin):
lis agit: quando dicitur patiens esto.
tolera: sustine: molestia est. sub qua te
uult dĩ esse fortem: tolerantem: longua¬
nimem: patientem: sed nunquam de¬
cipit qui ꝓmisit. Meclicus exerit ferrũ
ad secandum uulnera: et dicit ei quem
secturus est. Patiens esto: tolera. sustine. In
doloribus exigit patientiam: sed post do¬
lores ꝓmitit salutem. Et ille qui tolerat
dolores in ferro medici: insi sibi ꝓponat
sanitatem quam nonclum habet⁊ deficit
in dolore quem patitur. Multa ergo ma¬
la sunt in isto scło: foris intus prorsus
non cessant. Habunclant scandala: ne¬
mo illa sentit: nisi qui graditur uiam
dĩ. Ei dicitur in om̃ibus diuinis pagi¬
nis ut toleret presentia: sꝑet futura.
Amet quem non uidet: ut amplectatur
cum uiderit. Caritas enim quȩ tertia
nobis iungitur ad fidem et sꝑem. maior
est supra fidem et spem: quia fides re¬
rum est quȩ non uidentur. Erit autem
spes eum uisȩ fuerint res: Et spes rei

Expanded text:
lis agit: quando dicitur, Patiens esto, lis agit: quando dicitur, Patiens esto, tolera, sustine, molestia est, sub qua te Deus vult esse fortem, tolerantem, longanimem, patientem. Sed numquid decipit qui promisit? Medicus exserit ferrum ad secandum vulnera, et dicit ei quem secturus est, Patiens esto, sustine, tolera: in doloribus exigit patientiam, sed post dolores promittit salutem. Et ille qui tolerat dolores in ferro medici, nisi sibi proponat sanitatem, quam nondum habet, deficit in dolore quem patitur. Multa ergo mala sunt in isto saeculo, intus, foris; prorsus non cessant, abundant scandala: nemo illa sentit, nisi qui graditur viam Dei. Ei dicitur in omnibus divinis paginis, ut toleret praesentia, speret futura, amet quem non videt, ut amplectatur cum viderit. Charitas enim quae tertia nobis adjungitur ad fidem et spem, major est supra fidem et spem : quia fides rerum est quae non videntur; erit autem species cum visae fuerint: et spes rei
Abbreviated transcription (Latin):
tendite ad psalmumꝰ.
quȩ hic continentur: cum ꝓp¬
ter fastidium animorum ea¬
dem cliuerse uarieꝙ tractantur. Nam
nullum aliud canticum nos docet es̃.
nisi fidei. et spei. et caritatis. ut fides
nr̃a firma sit in ipso quamdiu non illũ
uidemus. credentes in eum quem non
uidemus. ut gauleamus eum iuderriꝰ.
et ficiei nr̃e succeclat speties lucis euis:
ubi iam non nobis dicetur crede quocl
non uides: secl gaucle quia uides. Spes
iam nr̃a incommutabilis sit: et figiur
in illo et non nutet et fluctuet⁊ non¬
agitetur sicut ipse ds̃ ui quo figitur non
potest agitari. Spes enim modo uocatur.
tunc non spes. sed res erit. Tam diu enim
uocatur spes. quaindiu non uidetur qͦi
spatur: dicente apło. Spes autem quȩ
uidetur: non est spes. Quod enim uidet
quis. quid sꝑat: Si autem quod non ui¬
demus spamus: ꝑ patientiam expecta¬
mus. Modo ergo patientia necessari a
est: quaidiu ueniat quod ꝓmissum est.
Nemo autem patiens est in bonis. Quan¬

Expanded text:
tendite ad Psalmum: quae hic continentur; cum propter fastidium animorum eadem diverse varieque tractantur. Nam nullum aliud canticum nos docet Deus, nisi fidei, spei, et charitatis: ut fides nostra firma sit in ipso, quamdiu non illum videmus, credentes in eum quem non videmus, ut gaudeamus cum viderimus, et fidei nostrae succedat species lucis ejus, ubi jam non nobis dicetur, Crede quod non vides; sed, gaude quia vides. Spes etiam nostra incommutabilis sit, et figatur in illo, et non nutet et fluctuet, nonagitetur; sicut ipse Deus in quo figitur, non potest agitari. Spes enim modo vocatur; tunc non spes, sed res erit. Tamdiu enim vocatur spes, quamdiu non videtur quod speratur, dicente Apostolo: «Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus» . Modo ergo patientia necessaria est, quamdiu veniat quod promissum est. Nemo autem patiens est in bonis. Quan
Abbreviated transcription (Latin):
plura intus apud se meditatus erupit in hoc.
fundamenta eius in montibus scĩs: quasi
iam de illa dixerit aliquid. Quomodo de
illa niehil dixerst. qui nunquam de illa corde
tacuerat: Quomodo enim dicitur eiuss de
qua nichil dietum est: Sed multa ut dixi
secum in silentio cle illa ciuitate patiriss.

Expanded text:
plura intus apud se meditatus, erupit in hoc, plura intus apud se meditatus, erupit in hoc, «Fundamenta ejus in montibus sanctis;» quasi jam de illa dixerit aliquid. Quomodo de illa nihil dixerat, qui nunquam de illa corde tacuerat? Quomodo enim dicitur «ejus,» de qua nihil dictum est? Sed multa, ut dixi, secum in silentio de illa civi
Abbreviated transcription (Latin):
nec auris aueliuit. nec in cor hominis ascen¬
dit: ambulantes ergo sic cantemus. ut desi¬
deremus. Nam qui desiderat: et si lingua
taceat. corde cantat. Qui autem non deside¬
hominum feriat: mutus est dõ. Uidete quo¬
modo erant amatores huius ciuitatis arden¬
tes: illi ipsi ꝑ quos hȩc dicta sunt. ꝑ quos hec
nobis commencdata sunt: quanto ꝑ eos affec¬
tu ista cantata sunt. Affectum istum genera¬
bat in eis amor ciuitatis: amorem autem ciu¬
tatis. infuderat sp̃s dĩ. Karitas inquit dĩ dif¬
est nobis. Hoc igitur sp̃u feruentes: audiamꝰ
quȩ dicta sunt cde hac ciuitate. Sic cȩpit. uoca
lindamenta eius in montibus seĩs. Niehil
de illa adhuc dixerat psalmus: hinc
incipit et ait. funclamenta eius in mon¬
tibus scĩs. Cuius fundamenta non dubiũ
est: quia fundamenta presertim in montibꝰ
ciuitatis alicuius sunt. Repletus ergo sp̃u
ciuis iste et multa cle amore et desiderio
ciuitatis huius uoluens secum÷ tanquam

Expanded text:
nec auris audivit, nec in cor hominis ascennec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» ; ambulantes ergo, sic cantemus, ut desideremus. Nam qui desiderat, etsi lingua taceat, cantat corde: qui autem non desidehominum feriat, mutus est Deo. Videte quomodo erant amatores hujus civitatis ardentes, illi ipsi per quos haec dicta sunt, per quos haec nobis commendata sunt, quanto per eos affectu ista cantata sunt. Affectum istum generabat in eis amor civitatis; amorem autem civitatis infuderat Spiritus Dei: «Charitas,» inquit, «Dei difs audiamus quae dicta sunt de hac civitate. 2. «vers. 1, 2. Fundamenta ejus in montibus sanctis.» Nihil de illa adhuc dixerat Psalmus; hinc incipit, et ait: «Fundamenta ejus in montibus sanctis.» Cujus fundamenta? Non dubium est quia fundamenta, praesertim in montibus, civitatis alicujus sunt. Repletus ergo Spiritu sancto civis iste, et multa de amore et desiderio civitatis hujus volvens secum, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
ismus qui modo cantatus est breuis est
numero uerborum: magnus pondere
sententiarum. Nam totus lectus est:
et iudetis quam exiguo tempore ad termi.¬
nũm usꝙ ꝑductus. Hic nobis dñs quantũ
donare dignatur. eum ur̃a caritate trac.¬
tandus modo est: ꝓpositus a beatissimo pa-¬
tre nr̃o presente. Repentina ꝓpositio me gra¬
uaret: nisi me continuo ꝓponentis oratio
subleuaret. Intendat ergo caritas ur̃a.
Ciuitas quedam in isto psalmo cantata
et commendata est: cuus ciues sumus in¬
quantum xp̃iani sumus: et unde peregei¬
namur quandiu mortales sumus: et ad
quam tendimus ꝑ eius uiam. quȩ om̃ino
quasi cdumetis et sentibus interelusa non
inueniebatur. Rex ipsius ciuitatis se fecit
uiam: ut ad ciuitatem ꝑueniremus. Ambu¬
lantes ergo in xp̃o et adhuc ꝑegrinantes. do¬
nec ꝑueniamus: et suspirantes desiderio cu¬
iusdam ineffabilis quietis. quȩ habitat in illa
ciuitate de qua ciuitate dictum est. hoc
nobis esse ꝓmissum. quod ocłs non uidit.

Expanded text:
mus qui modo cantatus est, brevis est numero verborum, magnus pondere sententiarum. Nam totus lectus est, et videtis quam exiguo tempore ad terminum usque perductus. Hic nobis, quantum Dominus donare dignatur, cum vestra Charitate tractandus, modo est propositus a beatissimo praesente patre nostro. Repentina propositio me gravaret, nisi me continuo proponentis oratio sublevaret. Intendat ergo Charitas vestra. Civitas quaedam in isto psalmo cantata et commendata est: cujus ciquantum Christiani sumus, et a qua peregrinamur, quandiu mortalquam tendimus, per cujus viam, quae omnino quasi dumetis et sentibus interclusa non inveniebatur, rex ipsius civitatis se fecit viam, ut ad civitatem perveniremus. Ambulantes ergo in Christo, et adhuc peregrinantes donec perveniamus, et suspirantes desiderio cujusdam ineffabilis quietis quae habitat in illa civitate, de qua quiete dictum est hoc nobis esse promissum «quod oculus non vidit,
Abbreviated transcription (Latin):
nos clirecta uox est. Ergo se quamlio seas
ciuitate. fundamenta eius in montdrs
scĩs: diligit dñs portas syon. lanorcons¬
locutus sum: ne putetis alia esse fundeno.¬
ta. alias portas. Quare sunt funcdandati
apli et ꝓphȩ: Quia eorum auctortas p
infirmitatem nr̃am. Quare sunt porte: oi
ꝑ ipsos initramus in regnum dĩ. Predicait es
nobis: et cum ꝑ ipsos intramuso parĩmi
tramus. Ipse est enim ianua. Et chieuntur
et duo decin portȩ xp̃c: quia in duotecin
portis xp̃c⁊ et ideo luodenarius nimeris

Expanded text:
nos directa vox est. Ergo sequamur de ista nos directa vox est. Ergo sequamur de ista civitate. 4. «Fundamenta ejus in montibus sanctis: diligit Dominus portas Sion.» Jam ideo praelocutus sum, ne putetis alia esse fundamenta, alias portas. Quare sunt fundamenta Apostoli et Prophetae? Quia eorum auctoritas portat infirmitatem nostram. Quare sunt portae? Quia per ipsos intramus ad regnum Dei: praedicant enim nobis. Et cum per ipsos intramus, per Christum intramus: ipse est enim janua. Et dicuntur det duodecim portae Christus; quia in duodecim portis Christus: et ideo duodenarius numerus
Abbreviated transcription (Latin):
ram gestabat ecclȩ. Quid est enim quadra.¬
rit. Attendite similitudinem quadrati
lapidis. similis debet esse axp̃ianus. In omm̃i
temptatione sua xp̃ianus non cadit: et¬
si impellitur et quasi mouetur et uertit᷑.
non cadit. Nam quadratum lapidem
quocumq uertis stat. Cadere uisi sunt
martyres: cum ꝑcuterentur. Sed quid
dixit quedam uex cantici: Cum ceciderit
iustus non conturbabitur: quia dñs confir.¬
mat manum eius. Sic ergo conqua ctrami¬
ni ad om̃s temptationes parati: quicquid
impulerit. non uos euertat. Stantem te in.¬
ueniat om̃is casus. Erigeris ergo in hanc
fabricam affectu pio: religione sincerat fi¬
de. spe. caritate: et ipsum edificari. ambu¬
lare est. In istis ciuitatibus alia est fabrica
ȩlificiorum: alii sunt ciues. habitantes in
fabrica. Illa ciuibus suis ȩdificatur: ipsi
sunt lapides qui sunt ciues. Lapides enun
uiui sunt: et uos inquit tanquam lapides
noii eclificamuu in lomum spratalen. aa

Expanded text:
ram gestabat Ecclesiae. Quid est enim quadraram gestabat Ecclesiae. Quid est enim quadrari? Attendite similitudinem quadrati lapidis: similis debet esse christianus. In omni tentatione sua christianus non cadit; etsi impellitur, et quasi vertitur, non cadit: nam quadratum lapidem quacumque verteris, stat. Cadere visi sunt Martyres, cum percuterentur; sed quid dixit quaedam vox Cantici? «Cum ceciderit justus non conturbabitur; quoniam Dominus confirmat manum ejus» . Sic ergo conquadramini, ad omnes tentationes parati; quidquid impulerit, non vos evertat. Stantem te inveniat omnis casus. Erigeris ergo in hanc fabricam affectu pio, religione sincera, fide, spe, charitate; et ipsum aedificari ambulare est. In istis civitatibus alia est fabrica aedificiorum, alii sunt cives inhabitantes in fabrica: illa civitas civibus suis aedificatur, ipsi sunt lapides qui sunt cives; lapides enim vivi sunt. «Et vos,» inquit, «tanquam lapides vivi aedificamini in domum spiritualem» . Ad
Abbreviated transcription (Latin):
An exꝑimentum eius uultis acciꝑe qui
eus intrant ꝑ ianuam: nonne xp̃c intrat
ꝑ ianuam: Quomodo ꝓbabimus: Quia ipsos
scõs eius ꝑsequebatur saulus nondum pau¬
lus: quandoꝙ clamauit de cȩlo. Saule. sau¬
len quid me ꝑsequeris: Ergo fundamen¬
tum et lapis angularis ipse est ab imo sur.¬
gens: si tamen ab imo surgens. Et enim ori¬
go. funcdamenti huius summitatem denet.
est: sic funclamentum spiritalis fabricȩ in
sum mo est. Si ad terram ȩlificaremur: in
imo nobis ponendum erat fundamentum.
Quia cęlestis fabrica est: ad cȩlos precessit
funcdamentum nr̃m. Ipse ergo angularis la¬
fabricam ciuitatis: faciunt unum quoddã
ȩdificium. Hoc ȩdificium modo clamat.
cde cordibus ur̃is. Hoc agit artificiosa ma-¬
nus dĩ. etiam ꝑ linguam nrãm: ut ad illiꝰ
edificii fabricam conquadremini. Non
enim frustra de lignis quadratis ȩdifica¬
ta est archa noe: quȩ nichilominus figu.¬

Expanded text:
«An experimentum ejus vultis accipere, qui«An experimentum ejus vultis accipere, quiejus intrant per januam, nonne Christus intrat per januam? Quomodo probamus? Quia ipsos sanctos ejus persequebatur Saulus, nondum Paulus, quando ei clamavit de coelo: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Ergo fundamentum et lapis angularis ipse est, ab imo surgens; si tamen ab imo. Etenim origo fundamenti hujus summitatem tenet: est; sic fundamentum spiritualis fabricae in summo est. Si ad terram aedificaremur, in imo nobis ponendum erat fundamentum: quia coelestis fabrica est, ad coelos praecessit fundamentum nostrum. Ipse ergo angularis lafabricam civitatis, faciunt vivum quoddam aedificium. Hoc aedificium modo clamat de cordibus vestris? hoc agit artificiosa manus Dei etiam per linguam nostram, ut ad illius aedificii fabricam conquadremini. Non enim frustra etiam de lignis quadratis aedificata est arca Noe , quae nihilominus figu
Abbreviated transcription (Latin):
lapis in imo et in summo. Si fuerit in imo.
in summo non erit: si fuerit in summo. in
imo non erit. Angustias enim om̃ia pene
corpora patiuntur: nec ubiꝙ possunt esse
test totum esse in similitudinibus: quia
nichil horum est in ꝓprietatibus. Nunquid
xp̾c ianua est. quemadinocdum uidemus
ianuas factas a fabro: Non utiq: et tamen
dixit ego sum ianua. Aut nunquid sic est
pastor quomodo uidemus pastores istos. pre.¬
positos pecorum: Et dixit. Ego sum pastor.
Et uno loco ambas res dixit. In eugłio di¬
axit. quia pastor ꝑ ianuam intrat: et ibi di.¬
xit. ego sum pastor bonus: et ibi dixit
ego sum ianua. Pastor intrat ꝑ ianuam.
Et quis est pastor qui intrat ꝑ ianuams
Ego sum pastor bonus. Et quȩ est ergo ia¬
nua. ꝑ quam intras tu pastor bone: Ego sũ
ianua. Quomodo ergo tu om̃ia: Quomodo
pme om̃ia. Uerbi gr̾a. Cum paulus intrat
ꝑ ianuams nonne xp̃c intrat ꝑ ianuam:
Quare: Non quia paulus xp̃e: setl quia

Expanded text:
lapis in imo et in summo: si fuerit in imo, lapis in imo et in summo: si fuerit in imo, in summo non erit; si in summo fuerit, in imo non erit. Angustias enim omnia pene corpora patiuntur; nec ubique esse possuntum potest esse in similitudinibus, quia nihil horum est in proprietatibus. Numquid Christus janua est, quemadmodum videmus januas factas a fabro? Non utique: et tamen dixit, «Ego sum janua.» Aut numquid sic est pastor, quomodo videmus pastores istos praepositos pecorum? Ex dixit, «Ego sum pastor.» Et uno loco ambas res dixit. In Evangelio dixit quia pastor per januam intrat: et ibi dixit, «Ego sum pastor bonus;» et ibi dixit, «Ego sum janua» . Pastor intrat per januam: et quis est pastor qui intrat per januam? «Ego sum pastor bonus.» Et quae est ergo janua qua intras tu, pastor bone? «Ego sum janua.» Quomodo ergo tu omnia? Quomodo per me omnia. Verbi gratia, cum Paulus intrat per januam, nonne Christus intrat per januam? Quare? Non quia Paulus Christus; sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
als quidem duo parietes compaginant᷑.
is enim angulum faciunt nisi duo pa¬
netes. in unun de diuerso uenientes: sicut
pi duo ex circumcisione et p̃pucio. ael pa.
comaxp̃ianam sibimet conexi÷ in una fide.
inaspe. una caritate. Sed si angulus sum
dimenta. et posterior lapis angularis.
rist ergo aliquis dicere quia magis xp̃e
lun: si illi sunt in fundamento. ipse in an¬
qulo. Sed cogitet qui hoc chieit. angulum
r in fundamentum esse. Neꝙ enim ibi est
npilus ubi uidetur: ut surgat in apice: a
sinclamento incipit. Nam ut noueritis
qua et fundamentum xp̃e. et primum
it maximum fundamentum: fundamen¬
tum inquit apłs nemo potest ponere. pre-¬
ter id quod positum est. quod est xp̃e ihs.
quo ulterius nichil est: Quomodo puta.¬
mus. nisi quemadimodum aꝑte dicitur
sẽs sc̃orum: sic figurate fundamentum
cogites: ap̃c pastor pastorum. Si fabricam
cogites: xp̃c fundamentum fundamen¬
doum. In ȩdificiis istis non potest esse idẽ

Expanded text:
lo quidem duo parietes compaginantur. Neque enim angulum faciunt, nisi duo parietes in unum de diverso venientes: sic et populi duo ex circumcisione et ex praeputio, ad pacem christianam sibimet connexi in una fide, una spe, una charitate. Sed si angulus summdamenta et posterior lapis angularis. Potest ergo aliquis dicere quia magis Chrisillum, si illi sunt in fundamento, ipse in angulo. Sed cogitet qui hoc dicit, angulum et in fundamento esse. Neque enim ibi est tantum angulus ubi videtur, ut surgat in apicem: a fundamento enim incipit. Nam ut noveritis quia et fundamentum Christus et primum et maximum: «Fundamentum,» inquit Apostolus, «nemo potest ponere praeter id quod positum est, quod est Chquo ulterius nihil est? Quomodo putamus, nisi quemadmodum aperte dicitur Sanctus sanctorum , sic figurate fundamentum cogites, Christus pastor pastorum: si fabricam cogites, Christus fundamentum fundamentorum. In aedificiis istis non potest esse idem
Abbreviated transcription (Latin):
quame Quia talis ibi erit iocuncitas quai¬
lem hic non noumus. Uideo hic multas
iocunditates: et multi gaudent in selo
alii hinc. alii inde: et non est quod ili gu¬
dio comparent: sed tanquam iocundi¬
tas erit. Nam si dicam iocuuditas: ⁊nept
homini occurrere talis iocunditas. qua¬
lem solent habere in poculis: in prancis
in auaricia: in honoribus scłi. Extollunt
enim homines. et leticia quadam insa.¬
niunt: sed non est gaudere impiis dieit
dñs. Est quedam iocunditas: quam nec
ocłs uidit. nec auris audiuit. nec in cor
hominis ascendit. Tanquam iocundato¬
rum om̃ium habitatio inte. Ad aliud gau¬
dium nos paremus: quia hic tanquam
simile inuenimus: et non est hoc. ne qual
paremus nos talibus ibi ꝑfrui. qualibus
hic gaudemus. Alioquin continentia
nr̃a. auaricia erit. Sunt enim homines
qui inuitantur ad cenam optunam ul
an et preciosa ponenca lant ruon pai¬
et lansi queras abens quarseinor prrm.

Expanded text:
quam?» Quia talis ibi erit jucunditas, quaquam?» Quia talis ibi erit jucunditas, qualem hic non novimus. Video hic multas jucunditates, et multi gaudent in saeculo, alii hinc, alii inde; et non est quod illi gaudio comparem, sed tanquam jucunditas erit. Nam si dicam, Jucunditas; incipit homini occurrere talis jucunditas, qualem solet habere in poculis, in prandiis, in avaritia, in honoribus saeculi. Extolluntur enim homines, et laetitia quadam insaniunt: sed «non est gaudere impiis,» dicit Dominus . Est quaedam jucunditas quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Ad aliud gaudium nos paremus; quia hic tanquam simile invenimus, et non est hoc: ne quasi paremus nos talibus ibi perfrui, qualibus hic gaudemus; alioquin continentia nostra avaritia erit. Sunt enim homines qui invitantur ad coenam opimam, ubi multa et pretiosa ponenda sunt; non prandent: jam si quaeras a
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia: ut sit dĩ om̃ia in om̃ibus. Beati ergo
qui habitant in domo tua. Unde beati:¬
Beati qui habitant in cdomo tua: in seta
scłorum laudabunt te. Hoc uno beati oti¬
oso negotio. Hoc ergo unum desideremus
fr̃s. Cum uenerimus ad hoc. nos paremus
gaudere ad dm̃: laudare dmñ. Oꝑa bona
quȩ modo nos ꝑducunt: non ibi erunt.
Diximus et hesterno die quantum potui
nuserias E gentem non inuemese nucao
non inuenies nemo tibi occurnet lanr
milus mortuus quem sepelias: nulus inai¬
toiuem uiter quos componas. Qul aet¬
rus es. An forte ꝓꝑter necessitatus eima
nt̃i nouellabimus. et arabius. et uan¬
abimur. et pegrinabimur: Maga lssoꝵ¬
es. Nam ibi om̃ia oꝑa quȩ necestar da¬
gitat. subtrabentur. Mortua necesita.
pibunt oꝑa necessitatis. Quid ergo arti
Quomodo potuit doxit lingua humau.
tanquam iocundatorum om̃ium hbti¬
tio inte. Quid est tanquam: Quar tai¬

Expanded text:
omnia, ut sit Deus omnia in omnibus . «Beati» ergo omnia, ut sit Deus omnia in omnibus . «Beati» ergo «qui habitant in domo tua.«Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . Hoc uno beati otioso negotio. Hoc ergo unum desideremus, fratres, cum venerimus ad hoc; nos paremus gaudere ad Deum, laudare Deum. Opera bona quae modo nos perducunt, non ibi erunt. Diximus et hesterno die, quantum potuimiseria: egentem non invenies, nudum non invenies, nemo tibi occurret sitienullus mortuus quem sepelias, nullus litigatorum inter quos pacem componas. Quid facturus es? An forte propter necessitates corporis nostri novellabimus, et arabimus, et negotiabimur, et peregrinabimur? Magna ibi quies: nam ibi omnia opera, quae necessitas flagitat, subtrahentur; mortua necessitate, peribunt opera necessitatis. Quid ergo erit? Quomodo potuit, dixit lingua humana: «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Quid est, «tanquam?» quare, «tan
Abbreviated transcription (Latin):
gna res: magnum gaudium: magna leticia.
Postea uenerunt in hanc ciuitatem et orato¬
res: sed non uenirent nisi precederent pisca¬
tores. Magna hȩc. Sed ubi bec nisi in illa ciui¬
tate dĩ de qua głosissima dicta sunt: Ideo
collatis om̃ibus gaudiis atꝙ conflatis. quo¬
modo clausit:anquam iocundatorum
om̃ium: habitatid in te. Canquam iocunda¬
torum. habitatio om̃ium iocundatorum
in bac ciuitate. in peregrinatione ista con¬
terimur. Habitatio nr̃a: sola. iocunditas
erit. Peribit labor et gemitus: transeunt
orationes: succedunt laudationes. Ibi
ergo habitatio iocundatorum. Non erit
gemitus desiderantium: sed leticia ꝑfru¬
entium. Aderit enim cui modo suspira¬
mus: similes ei erimus. quoniam uidebi¬
mus eum sicuti est. Ibi totum negotium
nrm non erit nisi laudare dm̃: et frui dõ.
Et quid aliud queremus: ubi solus suffi.¬
cit. ꝑ quem facta sunt om̃ia: Habitabi¬
mur: et habitabimus. Subicientur illi

Expanded text:
gna res, magnum gaudium, magna laetitia. gna res, magnum gaudium, magna laetitia. Postea venerunt in hanc civitatem et oratores; sed non venirent nisi praecederent piscatores. Magna haec; sed ubi haec, nisi in illa civitate Dei, de qua gloriosissima dicta sunt. 9. «vers.» 7. Ideo collatis omnibus gaudiis atque conflatis, quomodo clausit? «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Tanquam jucundatorum habitatio omnium jucundatorum in hac civitate. In peregrinatione ista conterimur: habitatio nostra, jucunditas sola erit. Peribit labor et gemitus; transeunt orationes, succedunt laudationes. Ibi ergo habitatio jucundatorum, non erit gemitus desiderantium, sed laetitia perfruentium. Aderit enim cui modo suspiramus; similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est : ibi totum negotium nostrum non erit, nisi laudare Deum, et frui Deo. Et quid aliud quaeremus, ubi solus sufficit, per quem facta sunt omnia? Habitabimur et habitabimus: subjicientur illi
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ista scimus. Sñs narrabit in scrip.¬
turis ppłorum. Hoc enim sequitur in psal¬
mo. Mater syon dicet homo. et homo fac¬
tus est in ea: et ipse funclauit eam altissimꝰ.
Dñs narrabit in scripturis ppłorum. et prin.¬
nam ante quam in ea fierent principes
abiecta muncdi elegit dĩ. ut confunderet
fortia. Nunquid princeps piscator: Nun¬
quid princeps publicanus: Principes
plane: sed quia facti sunt in ea. Quales isti
principes: Uenerunt de habylone princi.¬
pes: credentes de scło. Rrincipes uenerunt
ad urbem romam. quasi caput babylo¬
nis: non ierunt ad templum imꝑatoris.:
sed ad memoriam piscatoris. Unde isti pͥn¬
cipes Infirma mundi elegit dĩ ut confun¬
dat fortia: et ignobilia elegit ds̃. et ea quȩ
non sunt. tanquam quȩ sunt. ut ea quȩ
sunt euacuentur. Hoc fecit qui erigit de¬
terra inopem: et de stercore exaltat paupe.¬
rem. Ut quid erigit: Ut collocet eum cum
principibus: cum principibus ppłi sui. Ma-¬

Expanded text:
Unde ista scimus? «Dominus narrabit» «in ScripUnde ista scimus? «Dominus narrabit» «in Scriptura populorum.» Hoc enim sequitur in Psalmo: «Mater Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus. Dominus narrabit in Scriptura populorum et prinnam antequam in ea fierent principes, abjecta mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Numquid princeps piscator? numquid princeps publicanus? Principes plane; sed quia facti sunt in ea. Quales isti principes? Venerunt de Babylone principes, credentes de saeculo principes venerunt ad urbem Romam, quasi caput Babylonis; non ierunt ad templum Imperatoris, sed ad memoriam Piscatoris. Unde enim isti principes? Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia: et ignobilia elegit Deus, et ea quae non sunt tanquam quae sunt, ut quae sunt evacuentur . Hoc facit qui erigit deterra inopem, et de stercore exaltat pauperem. Utquid erigit? Ut collocet eum cum principibus, cum principibus populi sui . Ma
Abbreviated transcription (Latin):
gloriosissima dicta de te sunt ciuitas dĩ:
tce mater syon dicet homo. Quis homo:
lui homo factus in ea. In ea factus est homo:
et ipse eam funclauit. Quomodo in ea fac¬
tus est. et ipse eam fundauit: Ut in ea fie¬
ret homo: iam funclata erat. Sic intellige
ĩ potes. Et enim mater syon dicet: sed homo.
Plater sion dicet: homo autem factus est
in ea. Ipse autem fundauit eam non homo:
sed altissimus. Sic fundauit ciuitatem. in
qua nasceretur: quomodo ereauit matrem
de qua nasceretur. Quid est hoc fr̃s: Quales
ꝓmissiones:. quantam spem tenemus: Ecce
ꝓpter nos altissimus qui fundauit ciuitatem:
mater dicit ipsi ciuitati. Et homo in ea
factus est: et altissimus eam fundauit. Qua.
om̃s hȩc: et cantat homo in om̃ibus xp̃c:
homo ꝓpter nos. ds̃ ante nos. Sed quid ma¬
gnum ante nos e Ante cęlum et terram: ante
scła. Hic ergo homo ꝓpter nos factus est in
ea : idem ipse altissimus fundauit eam.

Expanded text:
oriosissima de te dicta sunt, civitas Dei.» oriosissima de te dicta sunt, civitas Dei.» Ecce, «Mater Sion, dicet homo.» Quis homo? Qui «homo factus est in ea.» In ea factus est homo, et ipse eam fundavit. Quomodo in ea factus est, et ipse eam fundavit? Ut in ea fieret homo, jam fundata erat. Sic intellige, si potes. Etenim, «Mater Sion, dicet;» sed, «homo, Mater Sion, dicet; homo» autem «factus est in ea: ipse» autem «fundavit eam,» non homo, sed «Altissimus.» Sic fundavit civitatem in qua nasceretur, quomodo creavit matrem, de qua nasceretur. Quid est hoc, fratres? Quales promissiones, quantam spem tenemus! Ecce propter nos Altissimus qui fundavit civitatem, «Mater,» dicit ipsi civitati; et «homo in ea factus est, et Altissimus eam fundavit.» 8. haec omnes, et cantat homo in omnibus Christus: homo propter nos, Deus ante nos. Sed quid magnum ante nos? Ante terram et coelum, ante saecula. Hic ergo homo propter nos factus in ea, idem ipse Altissimus fundavit eam.
Abbreviated transcription (Latin):
an sues tene est: et ppls inquit ecbiopuu
a fuetunt ibi. Si ergo ibi raab i bi ere babolo.
asluaibi aliemgene. ibi tyrus. ibi ppis echi¬
gune merito gloriosissima de te dicta sunt
nutis cĩꝰ. Iam attenclite sacramentum ma¬
quei. Fer eum illic raab: ꝑ quem illic babylon.
o mon babslon. Caret enum babyloneret in¬
ant esse iherłm. Diuiditur filia aduersus
alrem suam: erit in membris illius reginȩ
ui dicitur. Obliuiscere ppłm tuum et domũ
pitris tui: concupiuit rex spetiem tuam.
nde raab ad illa fundamenta ꝑueniret:
inde alienigenȩ. unde tꝑrus. unde ppłs
ibopum: udi unde. ater syon dicet
umo. Est quidam homo qui dicit mater sy
nt ꝑ hunc ueniunt isti om̃s. Sel iste homo
later syon dicet homo. Sequitur ibi: qua¬
siquereres ꝑ quem uenerit raab. et babylon.
alienigene. et tyrus. et ethiopes. Ecce ꝑ
quem uenerunt. Mater syon dicet homo:
et homo factus est in ea: et ipse fundauit
uam altissimus. Quid aꝑtius fr̃s: Uere quia

Expanded text:
ne terrae est: «Et populus,» inquit, «Aethiopum, hi fuerunt ibi.» Si ergo ibi Raab, ibi ex Babylone, quia ibi alienigenae, ibi Tyrus, ibi populus Aethiopum; merito, «gloriosissima de te dicta sunt 5. Jam attendite sacramentum magnum. Per eum illic Raab, per quem illic Babylon, jam non Babylon; caret enim Babylone, et incipit esse Jerusalem. Dividitur filia adversus matrem suam, et erit in membris reginae illius cui dicitur: «Obliviscere populum tuum et domum patris tui; concupivit rex speciem tuam» . m? unde Raab ad illa fundamenta perveniret? unde alienigenae, unde Tyrus, unde populus Aethiopum? Audi unde: «Materh» «Sion, dicet homo.» Est quidam homo qui dicit, «Mater Sion;» et per hunc veniunt isti omnes. Sed iste homo ater Sion, dicet homo.» Sequitur ibi, quasi quaereres, per quem venerit Raab, Babylon, alienigenae, Tyrus, Aethiopes. Ecce per quem venerunt, «Mater Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus.» Quid apertius, fratre
Abbreviated transcription (Latin):
cqute causam. Negodium uentris agie¬
n anon religionis. Quare ieuinant: De
aritem preoccupent uilia: et nonꝰ pos¬
sadmittere preciosa. Ergo negotium
pitcuis geritur in ieiunio. Magna res
on ieuinium. Contra uentrem et gutcur
agiat: aliquancio illis militat.Itaꝙ frs
insiputatis aliquid tale habituros nos in
lipatria quo nos exhortatur tuba cȩlestis.
ippterea uos a presentibus abstinetis ut
liqui ieuinant ꝓpter epulas maiores. et
ontinent se a maiore in continentia. Noli¬
⁊ rgo sic ad aliquid ineffabile preparare¬
unhus ur̃is: terrenis et secularibus. Uisu
nsimus quiddam. quo uiso beati erimus:
it hoc solum nobis sufficiet. Et quid: Non
minducabimꝰ: Inmo manducabimus:
it ipse erit cybus nr. qui et reficiat. et non
deficiat. Tanquam iocundatorum om̃ium
libitatio. Iam dictum est ubi iocundabi¬
mur: Beati qui habitant in domo tua: in scła
sĩorum lauclabunt te. Laudemus et mo
do dñm quantum possumus mixtis gemi¬

Expanded text:
negotium ventris agitur, non religionis. Quare jejunant? Ne ventrem praeoccupent vilia, et non possit admittere pretiosa. Ergo negotium gutturis gerit in jejunio. Magna res utique jejunium: contra ventrem et guttur pugnat; aliquando illis militat. Itaque, fratres mei, si putatis aliquid tale habituros nos in illa patria, ad quam nos exhortatur tuba coelestis, et propterea vos a praesentibus abstinetis, utilli qui jejunant propter epulas majores, et continent se majore incontinentia. Nolite ergo sic: ad aliquid vos ineffabile praeparatetionibus vestris terrenis et saecularibus. Visuri sumus quiddam, quo viso beati erimus, et hoc solum nobis sufficiet. Et quid? non manducabimus? Imo manducabimus; et ipse erit cibus noster, qui et reficiat, et non deficiat. «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Jam dictum est unde jucundabimur: «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te.» Laudemus et modo Dominum, quantum possumus, mixtis gemi
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ipsi siit montes: suꝑ quos fundanei¬
ta sint huius eiuitatis cuius portas dilgt
dñs. Dicat ergo alius ciuis hoc apternens
suspicari uideamur. Loquens ad gentes
et cominemorans ut redirent. et quas un¬
struerentur in fabricam sc̃am: suꝑ eclisfi.¬
cati inquit suꝑ fundamentum apłorun
et ꝓpharum. Et quia nec ipsi apłi et ꝓpħe
in quibus fundamentum est ciuitatis. se
tenerent in se: secutus ibi ait. Ipso sumino
existente lapide angulari xp̃o iħu. Ne itan
putarent gentes non se ꝑtinere ad syon.
erat enu quedam ciuitas terrena quę
ꝑ umbram gestauit imaginem cuudam
syon. de qua modo dicitur cȩlestis illius
iherłm. de qua dicit apłs. quȩ est mater
om̃ium nr̃m: ne ergo illi se non ꝑtinere
dicerent ad syon. quia non erant de ppło
iudeorum: hoc eis dixit. Igitur iam non
estis pegrini et inquilini: secd estis ciues scõul
⁊ domestiei di supeclifecat su funclamentã

Expanded text:
etiam ipsi sint montes, super quos fundamenta sunt hujus civitatis, cujus portas diligit Dominus. Dicat ergo alius civis hoc aperte ne nos suspicari videamur. Loquens ad Gentes, et commemorans ut redirent, et quasi construerentur in fabricam sanctam, «Superaedificati,» inquit, «super fundamentum Apostolorum et Prophetarum.» Et quia nec ipsi Apostoli aut Prophetae, in quibus fundamentum est civitatis, se tenerent in se; secutus ibi ait, «Ipso summo existente lapide angulari Christo Jesu.» Ne itaque putarent Gentes non se pertinere ad Sion: erat enim quaedam civitas Sion terrena, quae per umbram gestavit imaginem cujusdam Sion de qua modo dicitur, coelestis illius Jerusalem de qua dicit Apostolus, «Quae est mater omnium nostrum» : ne ergo illi non pertinere dicerentur ad Sion, quia non erant de populo Judaeorum, hoc eis dixit, «Igitur jam non estis peregrini et inquilini; sed estis cives sanctorum, et domestici Dei, superaedificati super fun
Abbreviated transcription (Latin):
ium faciunt diripiunt illucł. Ibi ennro¬
situm est. Regnum cȩlorum ium puti
et qui uim faciunt diripiunt illudiha sit
ille latro: fortior in cruce. quam in farce
Memor ero raab et babylonis. Bablon au¬
tas dicitur sedi scłm. Quomodo una cuits
Om̃s iniqui ad babyloniam ꝑtinent quon
piorum ciuitas babylon. Sed uenit ile
qui iustificat impium: quia memor ero
inquit non solum raab. secd etiam babylonis.
Sed quomodo memor erit raab et babylo¬
nis: Scientibus me. Ideo quodam loco diet
scriptura. Effuncde iram tuam in gentes ans
te non nouerunt. Hic ait. effuncle nam
tuam ingentes que te non nouerunt: et
alibi. pretende miscdiam tuam scientibꝰ
te. Et ut noueritis quia in raab et labylb¬
ne gentes significauit: quasi diceretur qud
est quod dixisti. memor ero raab et lubslous
scientibus me: Quare hoc chxisr᷑ Et en

Expanded text:
ipiunt illud. Ibi enim positum est: «Regnum coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud» . Hoc fecit ille latro, fortior in cruce quam in fauce. «Memor ero Raab et Babylonis.» Babylon civitas dicitur secundum saeculum. Quomodo una civitaomnes iniqui ad Babyloniam pertinent; quimpiorum civitas Babylon. Sed venit ille qui justificat impium; quia, «Memor ero,» inquit, non solum «Raab,» sed etiam «Babylonis.» Sed quorum memor erit Raab et Babylonis? «Scientibus me.» Ideo quodam loco dicit Scriptura: «Effunde iram tuam in gentes quae te non cognoverunt;» . Hic ait, «Effunde iram tuam in gentes quae te non cognoverunt;» et alibi, «Praetende misericordiam tuam scientibus te» . Et ut noveritis quia in Raab et Babylone Gentes significavit; quasi diceretur, Quid est quod dixisti, «Memor ero Raab et Babylonis, scientibus me?» quare hoc dixisti? «Eten
Abbreviated transcription (Latin):
tas dei diffusa est in corclibus nr̃is ꝑ spm̃ sc̃n¬
datus est nobis. In idumeam extendam ci¬
mentum meum. Eccła loquitur: ꝑueniams
in itlumeam. Seuiant tribulationes: bulue
dalis mundus: extendam calciamentumtti
usq in iduineam aisq ad eos ipsos qui terrens
uitam diligunt: quoniam idumea iuterpito
terrena: usq ad ipsos. usꝙ in iclumeam eid
calciamentum meum. Cuius rei calciamens
nisi eugłii: Quam spetiosi pedes eorum quial¬
tiant pacem: qui annuntiant bona. Et calaos
enim dei cliffusa est in cordibus nr̃is: ꝑ spima¬

Expanded text:
charitas Dei diffusa est in cordibus nostris, per Scharitas Dei diffusa est in cordibus nostris, per Sdatus est nobis . 11. In Idumaeam extendam calceamentum meum. Ecclesia loquitur: Perveniam usque in Idumaeam. Saeviant tribulationes, bulliat scandalis mundus, extendam calceamentum meum usque in Idumaeam; usque ad eos ipsos qui terrenam vitam degunt quoniam Idumaea interpretatur Terrena; usque ad ipsos, usque in Idumaeam extendam calceamentum meum. Cujus rei calceamentum, nisi Evangelii? Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona ! et, Calceati enim Dei diffusa est in cordibus nostris, per Spi
Abbreviated transcription (Latin):
ergo usq in finem: contra ollam seandalorum
Ardet olla iniquitatis: sed maior est flamnas
pitatis. Noli uinci: ꝑseuera usq in finem. Que
mes moabitas: oꝑa mala illorum qui lege mi
utuntur: Quid enim uidas rex tuus: Qui po¬
sit: nonne tales ꝑtulit: Nescis iucdeos male ut¬
do lege xp̃m occitlisse: Ergo spa: et quo prtus
rex tuis sequere. Dic. uida rex meus: et exco
iuda rex meus. moab inquit factus est ollase
meȩ. non consumptionis mee. Uide in tribus¬
nibus ollam spei. Audi apłm. Sed et głamiri
quit in tribulationibus. Olla est iam: secliud
istum si explicat ollam spei. Scientes quia tna¬
latio patientiam oꝑatur: patientia autema¬
tionem: ꝓbatio uero spem. Si tribulatio patit¬
am: patientia ꝓbationem: ꝓbatio spem. ollic
autem tribulatio quȩ oꝑatur spem: merton
ab olla spei meȩ. Spes autem non confunat
Et quid ferues contra ollam: Ita plane: quie

Expanded text:
ergo usque in finem contra ollam scandalorum. ergo usque in finem contra ollam scandalorum. Ardet olla iniquitatis, sed major est flamma charitatis. Noli vinci; persevera usque in finem. Quid times Moabitas, opera mala eorum qui lege male utuntur? Quid enim, Juda rex tuus qui praecessit, nonne tales pertulit? Nescis Judaeos male utendo lege, Christum occidisse? Ergo spera, et qua praecessit rex tuus sequere. Dic, Juda rex meus. Et ex eo quia Juda rex meus, Moab quid factus est? Olla spei meae, non consumptionis meae. Vide in tribulationibus ollam spei; audi Apostolum: Sed et gloriamur, inquit, in tribulationibus. Olla est jam; sed vide istum, si explicat ollam spei. Scientes quia tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio spem. Si tribulatio patientiam, patientia probationem, probatio spem, olla est autem tribulatio quae operatur spem; merito Moab olla spei meae. Spes autem non confundit. Et quid? Ferves contra ollam? Ita plane, quia