comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i qd̾ nͨ ultra ꝓtendit᷑ nͨ infra subsistit uinto
qͦui gͣdus osangͥnitatis dputandi sũt ⁊ exto
qui iuire uirando ꝓpinqͥtatẽ firmare deb̾ant
Septimo an iui qͥ de incestuosis natisũt filii
reputent᷑ Octauo sugnorant̃ de ꝯsangͥni¬
tate uł de asfinctate aliqͣ inuorẽ ducta est
tiis hinc iñ celebratis dep̃hñdit᷑ ñ fuisseꝯ san¬
guinea pͥoris anscdã oiugia suit rescindũda
⁊ pͥora sint redintegͣnda Hecimo si relicta ali¬
cꝰ de ꝓpͥa cognatione ad scd̾as nuptias tͣnsient
anples exeis suscepta possit ꝑtingẽ ad ꝯscitium
alicꝰ de cognatione pͥorisiuri Modꝯ sangui

Expanded text:
uinto, quomodo gradus consanguinitatis computandi sunt? Sexto, qui jurejurando propinquitatem firmare debeant? Septimo, an illi, qui de incestuosis nati sunt, filii reputentur? Octavo, si ignoranter de consanguinitate vel affinitate aliqua in uxorem ducta est,tiis hinc inde celebratis deprehenditur non fuisse consanguinea prioris, an secunda conjugia sint rescindenda, et priora sint redintegranda? Decimo, si relicta alicujus de propria cognatione ad secundas nuptias transierit, an proles ex eis suscepta possit pertingere ad consortium alicujus de cognatione prioris vi
Abbreviated transcription (Latin):
tione corripit᷑. hec dicit dñs. occidisti ⁊ possedisti ⁊
tcm̃. In loco qͣ liyrert̃ canes sanguinẽ nabithe ibi
lingent sanguiuẽ tuũ ⁊ iezabei canes comedent
añ muris iezabel. qd̾ cũ audisset a chaph. scidit
uestim̃ta sua ⁊ posuit sactũ suꝑ cͤnẽ suã ⁊ eieuina

Expanded text:
corripitur: haec dicit dominus: occidisti et possedisti. et iterum: in loco, quo linxerunt canes sanguinem Nabuthae, ibi lingent sanguinem tuum et: Iezabel canes comedent ante muros Hiezrahel. quod cum audisset Achab, scidit uestimenta sua et posuit saccum super carnem suam iei
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis cũ mr̃e ⁊ filia fornicatꝰ fuĩt ignorante mt̃e
de filia ⁊ silia de mr̃e. uic nũꝗͣ accipiet uxoiem
ille uͦ si uolũnt accipiant maritos. si ã ħ scieñt
ipẽ femine absq mantis ꝑpetuo ꝑmaneãt Itẽ
in eodem. Quidã fornicatꝰ ẽ cũ qͣdã muliere
⁊ p̾ca filiꝰ nesciens pũs ftm̃ stupͣuit eandem. qd̾ ẽ¬

Expanded text:
it, ignorante matre de filia et filia de matre, ille numquam accipiat uxorem. Ille vero si voluerint accipient maritos. Si autem hoc scierint ipse femine, absque maritis perpetuo maneant. Idem in eodem: Quidam fornicatus est cum quadam muliere et postea filius nesciens patris factum, stupravit eandem. Q
Abbreviated transcription (Latin):
uidam iur ĩ captiuttate duc¬
tus ẽ. pꝰ ea uxor eiꝰ andiens
illũ mortuũ ipsit alii.
demũ ille de captiuitate re¬
diens repetit uxoiẽ suã. Illa
postĩoris amore capta asꝑnat᷑ thor̃ pͥoris UUnc¬

Expanded text:
uidam vir in captivitatem ductus est; postea uxor ejus, audiens illum mortuum, nupsit alii; demum ille, de captivitate rediens, repetit uxorem suam; illa, posterioris amore capta, aspernatur torum prioris
Abbreviated transcription (Latin):
telligi due sũt p̃ordinatões. una. qͦ qͥsꝙ p̃ordi¬
nat᷑ hic ad iusticiã ⁊ remissionẽ pcc̃or ꝑcipien¬
dam. altã qͣ aliquis p̃destinat᷑ ad uitã ec̃tiã in
futuro obtinẽdã. harũ effectꝰ sũt p̃sens iustifica¬
tio ⁊ futura głificatio q̃ omĩa ĩ p̃missa aue cõ¬

Expanded text:
telligi, duae sunt praeordinationes; una, qua quisque praeordinatur hic ad justitiam et remissionem peccatorum percipiendam; altera, qua aliquis praedestinatur ad vitam aeternam in futuro obtinendam. Harum effectus sunt praesens justificatio, et futura glorificatio, quae omnia in praemissa auc
Abbreviated transcription (Latin):
unũ fontẽ gn̾is hũani. iõ ñ duo apͥncipio fc̃i
uir ⁊ mulier nͥ duo uurrneq due malieres. s
pͥm̃ uir. demũ ex eo mulier. unã enĩ natam uo¬
lens hoĩñ ꝯsfimere deus ab uno pͥncipio c̃ature
ħ incipiens multar ⁊ dispatiũ narirar̃ en puit
ligiose ꝯũsatõis liceat sibi sñ eiꝰ licentia d̾o offr̾e
⁊̃ si uiro ꝑmutente reꝓmissa fũt ñ licet ei uotũ

Expanded text:
is humani. Ideo non duo a principio facti vir et mulier, neque duo viri, neque duae mulieres; sed primum vir, deinde ex eo mulier. Unam enim naturam volens hominum constituere Deus, ab uno principio creaturae hujus incipiens, multarum et disparium naturarum eripuit ligiosae conversationis liceat sibi sine ejus licentia Deo offerre; etiamsi viro permittente repromissa fuerit, non licet ei votum
Abbreviated transcription (Latin):
pata utilitate deposita subito nouã inductus ẽ
dignitatẽ i sit̃ hocqd̾ dcꝰ lesa uite curauit. infec¬
ulꝰ saciandꝰ ascendis sacrũ dĩ tui corpꝰ ⁊ sangͥnẽ
fido tespice. honora mitare. mente otingei cor¬
dis manu suscipe ⁊ maxime torũ haustu intĩoris

Expanded text:
ta vilitate deposita, subito novam indutus es dignitatem: et sicut hoc quod Deus laesa vitae curavit, infectualibus satiandus ascendis, sacrum Dei tui corpus, et sanguinem fide respice, honora, mirare, mente continge, cordis manu suscipe, et maxime totum haustu interioris
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ẽ incipit et qͦ cũ alieno sciens eubaui̾t sic̃ iiure
p̃dioi. tamdiuqͥsq bone fidĩ possessor recte dt᷑
Ab aliena possessione recessit tũc male fidĩ possessor¬
ꝑhibet᷑ tũc iusteñiustꝰ uocabit᷑. Sic ñ ignorã¬
uxoris s ĩ cõcilio tͥburiensi legit᷑ Non cogit᷑ de se¬

Expanded text:
e incipit, ex quo cum alieno uiro sciens cubauerit. sicut in iure praediorum tamdiu quisque bonae fidei possessor rectissimero scierit nec ab aliena possessione recesserit, tunc malae fidei perhibetur, tunc iuste iniustus uocatur. absit ergo, uuxoris sue. Unde in concilio Triburiensi legitur: In
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ obedientie malo ꝗͣ illiꝰ abstinẽne bono. guid
etũ ẽ absurdiꝰ ꝗͣ mulierẽ de hũili ueste suꝑ
bire. cui de pociꝰ sapeduet obtemꝑare candidis
marito obsuato etorato q sumo qͣm illo ĩẽ¬
ret quid tuo ꝓpõito deꝑiret. absit ut huicdis¬
plicens łõ qd̾ diuge tuo nũdũ defundto ñ ĩdu¬
etas sic̃ anna s sĩc susainna I d em¬

Expanded text:
ntiae bono. quid est enim absurdius quam mulierem de humili ueste uiro superbire, cui te potius expediret obtemperare candidis marito obseruato exoratoque sumi quam illo incoret. quid tuo proposito deperiret? absit, ut hinc displiceres deo. quod coniuge tuo nondum defuncto non induereri# sicut Anna sed sicut Susanna. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ deftit̾ãt ĩmo tanto sanctiꝰ int̃ uos diuges
manebatis qͣnto sanctiora ꝯ cordit̃ placita
ĩnabatis. Nichil gͦ de tua ueste. nͥl de auro
uł argento uł ꝙͣ q pecunia uł rebꝰ ullis t̃renis
tius sñ arbitͥo ci᷑ facẽ debuistis ⁊ infui Est

Expanded text:
esse destiterat; immo uero tanto sanctius inter uos coniuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita seruabatis. nihil ergo de tua ueste, nihil de auro uel argento uel quacumque pecunia, rebus ullis terrenis tuis sine arbitrio eius facere debuisti
Abbreviated transcription (Latin):
ac pꝰtulatione ep̃m fortinũ habetote. nettũ e ta
ꝯstituere ut dep̃camini ⁊ nrãm ĩ meił oatã¬
Eustaciũ uͦ a me sepissime ⁊pbatũ nolite et pic¬
tare ut diacomi gradu eipoliet᷑ Sallicitos ꝑ
libent admitto. cui manũ portigitis uobcũ por¬
rigo cui porrigo mecũ porrigite. ł tam ti¬

Expanded text:
ac postulatione episcopum Photinum habetote. Licitum est ita constituere ut deprecamini; et nostram in melius converEustathium vero a me saepissime comprobatum nolite exspectare, ut diaconi gradu exspolietur. Sollicitos enim admitto; cui manum porrigitis, vobiscum porrigo; cui porrigo, mecum porrigite. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
dicio iͦq cordis considãnda ẽ elemosina tͥbuen¬
tis. Nec iã ꝯsidãndũ ẽ qͣtitũ s qͣ m̃te qͣ affectione
dat qd̾ pͭ. uidua. it duobꝰ q̃ huerat minietis lar¬
cautꝰ sit neuẽꝯdia ductꝰ diuidat ap se ꝯfessionẽ
ut diũsa diũlis sac̃dotitꝰ uelit manifestare
q̃dã enĩ uni celat q̃ alii manifestanda resuat
qd̾ ẽ se laudare zad ypoc̾sim tend̾e ⁊ semꝑ
uenia carere ad qͣm frustra ꝑuenire putat¬

Expanded text:
judicio itaque cordis consideranda est eleemosyna tribuentis. Nec jam considerandum est quantum, sed qua mente, qua affectione dat quod potest. Vidua enim duobus quae habuerat minutis laritens ne verecundia ductus dividat apud se confessionem, ut diversa diversis sacerdotibus velit manifestare. Quidam enim uni celant, quae alii manifestanda reservant: quod est se laudare, et ad hypocrisim tendere, et semper venia carere, ad quam per frusta totam puta
Abbreviated transcription (Latin):
tinã olaq̃antes ⁊ in lib̾catẽ ĩuantes I abhi¬
cohibinsset int̃ suos remãsisset. ab extͣneo
maptore corrupta ñ eẽt. tano ĩqꝙ magis
sibi aueat ⁊ cohibent se aĩa q̃ sepeuł setrł rapta
⁊ corrupta ẽ. timeat iã docta exꝑim̃to qd̵ ignorauit

Expanded text:
tivam elaqueantes, et in libertatem servantes. Cohicohibuisset, si inter suos remansisset, ab extraneo raptore corrupta non fuisset . Tanto igitur magis sibi caveat et cohibeat se anima quae saepe vel semel rapta est et corrupta: ti
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ꝑiculũ uat uitate dãpnabit. Nos enĩ ĩ nullo
uoluttꝰ seiũtatẽ uttionis ex̃c̃e s qͥ ĩ causis dei
nł ꝯtumacia uł aliqͦ excessu deliq̃rit aut ip̃e qͥ
ꝑꝑetã fat̃ abolere nouũt in se quiaso i auo n resoca¬
iũt iueniet. qd̾ ut deinceps possit tenatiꝰ custodĩ¬

Expanded text:
periculum vult vitare, damnabit. Nos enim in nullo volumus severitatem ultionis exercere; sed qui in causis Dei vel contumacia, vel quo excessu deliquerit, aut ipse quod perperam fecit abolere noluerit, in se quicquid in alio non resecaverit, inveniet. Quod ut deinceps possit tenacius custodi
Abbreviated transcription (Latin):
tia nĩtis ñ recordatione pcc̃i lacͥmas fundunt
nũc uͦ teuuiscente usu ea q̃ fleuer̃t itãndo¬
cõmitũt¶saias de peccatoribꝰ ait. I aua¬
mini. mũdi estote. lauat᷑ ⁊ mũdꝰ ẽ qui ⁊ p̃cĩta
plangit ⁊ flenda itm̃ ñ admitat. lauat᷑ ⁊ ñ¬

Expanded text:
tia mentis nunc recordatione peccati lacrymas fundunt, nunc reviviscente usu, ea quae fleverunt iterando. Isaias de peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote. Lavatur et mundus est qui et praeterita plangit, et flenda iterum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ãtirabile ẽ qd̾ añgelo ferienti plebem se
obtulit dicens. Grex iste qͥd fecit .. fiat manus
cio dignꝰ iudicat᷑ ẽ qͥ absolutõe estimabatur
indignꝰ. Nec mir̃ si tali sua obłone ꝓ ppło poc̃i
t̃ iniͥtates. tegant᷑ pcc̃a ñ impicient᷑ a dño. de¬

Expanded text:
m mirabile est, quod angelo ferienti plebem se obtulit David, dicens: Grex iste quid fecit? fiat manus sacrificio judicatus est, qui absolutione aestimabatur indignus. Nec mirum si tali sua oblatione pro populotur iniquitates, tegantur peccata, non imputentur a Do
Abbreviated transcription (Latin):
uidam mortua uxmresua
aliã sibi matͥmonio co¬
pulauit q̃ uxori defuncte
uͦ lib̃is ex ea susceptis accꝰatur apud eccłiam
Iste p̃tendit ignorantiã. Hinc pͥmũ qͣrͣ silice¬
at aͣm ex ꝓpͥa cognatõne duci in uxorẽ Scd̾o
si et ꝯsangninitate uroris alꝗͣ possit ĩ diugem du¬

Expanded text:
vir mortua uxore sua aliam sibi in matrimonio copulavit, quae uxori defunctae vero, liberis ex ea susceptis, accusatur apud ecclesiam; iste praetendit ignorantiam. Hic primum quaeritur, si liceat aliquam ex propria cognatione duci in uxorem? Secundo, si ex consanguinitate uxoris aliqua possit in conjugem du
Abbreviated transcription (Latin):
lsꝰ ẽ ab ip̃o dissimisꝰ sepe sanaret ⁊ aiãm digno¬
rẽ ⁊ redẽptã ñ taciens libaret : medicũ seuocat.
⁊ñ sanis s male htitibꝰ oportuã. s qͣlis hic medi¬
sibilia ignoraret. Memor ẽ sui qͥ ꝓmisit. Nolo
mortẽ pccõris s ut conũtat᷑ ⁊ uiuat. quẽ enĩ per¬
aliis ꝓmissionibꝰ declarat. gui confessus suĩt me

Expanded text:
st et ab ipso dissimilius, saepe sanaret, et animam digniorem et redemtam non toties liberaret? Medicum se vocat, et non sanis, sed male habentibus opportunum. Sed qualis hic medisibilia ignoraret. 13. Memor est sui, qui promisit, Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Quem enim pecaliis promissionibus declarat: Qui me confessus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
aliis donet᷑ aliis ñ donet᷑. ignorat᷑ tñ ĩd donũ
dei eẽ in bono ꝑseñantia scd̾m scͥpturas de qͥbꝰ
testimonia multa iã posui. fateant᷑ nob̃cũ ⁊
cur aliis dec᷑ aliis ñ det᷑. sine murmure adñsus
d̾m dignent᷑ ignorare nob̃cũ. Nec nos moueat
qiͣd̾ fuiis siuis qͥbꝰdã deus non dat ꝑseuerantiã¬

Expanded text:
etur, ignorant: ita donum Dei esse in bono perseverantiam secundum scripturas de quibus testimonia multa jam posui, fateantur nobiscum, et cur aliis detur, aliis non detur, sine murmure adversus Deum dignentur ignorare nobiscum. § 1. Nec nos moveat, quod filiis suis quibusdam Deus non dat ista
Abbreviated transcription (Latin):
tetiet ⁊ sepuiãm agẽ ꝑhibet. Ignis alienꝰ. libi¬
do. anaricia .⁊ om̃is piaua cupiditas. hic ignis
xtutit ñ mũdat. In qͥl ꝰ ñ ẽ si offerant in cõ¬
specta dñi. Ignis eos celestis absimut sicut nadab
rat qͥ culpã exurit ñ hoĩnẽ hic ignis siccauit
s inpec tore hũit ignẽ alictũ qͦ ĩfłãmante cuc̃¬

Expanded text:
enitentiam agere perhibet. Ignis alienus libido, avaritia, et omnis prava cupiditas. Hic ignis exurit, non mundat. In quibus enim est, si offerant in cospectu Domini, ignis eos coelestis absumit, sicut Nadab rat, qui culpam exurit, non hominem. Hic ignis siccavit s in
Abbreviated transcription (Latin):
dimenta ꝯtẽpsero. si me penitendo uehem̃tius
qͣm pͥus eitruciaũo. si misãbiliꝰ ingemueto. si
fleuero ub̃ius. si uicõ meliꝰ. si pauꝑes sustentaũo
ardentiꝰ. quis nr̃m itadesipit. ut huic hoĩ dioit
suanitatie fruere aũtat deus tã inanẽ sacle¬

Expanded text:
essa subtraxero, si me paenitendo uehementius quam prius excruciauero, si miserabilius ingemuero, si fleuero uberius, si uixero melius, si pauperes sustentauero ardentius>, quis nostrum ita desipit, ut huic homini dicasuauitate perfruere\'? auerterit deus tam immanem sacrile
Abbreviated transcription (Latin):
.r qͥ uocaiũt eũ ad se ⁊ s̃iuendo ⁊ ñ cͣrcdicendo ut
tes in tenebris ⁊ umbra mortis nullã extipiens aiãm
hunc magisttũ uttellexit discipulus ile qͥ corntthi¬
os ꝑ epłac suas uoluit cortigete uit ip̃e testat᷑
ter inlitt̾is eos corrent. oportebat enĩ ut ꝯͦciens u¬
debat eos cad̾e. tociens inuaret resargẽ. Memor

Expanded text:
 invocaverit eum ad se serviendo, et non contradicendo, ut tes in tenebris et umbra mortis, nullam excipiens animam. Hunc magistrum intellexerat discipulus ille, qui Corinthios per Epistolas suas voluit corrigere, et, ut ipse testatur, ter in Litteris suis eos correxit . Oportebat enim ut quoties videbat eos cadere, toties adjuvaret eos surgere. Memor
Abbreviated transcription (Latin):
conditionis extirit. quem bñ extenteum acꝓtegẽ¬
tem dixit. omẽ eni qd̾ extenti ꝓtegimꝰ obũbaamꝰ
qr comꝑatione claritatis sue obumbrasse cẽt̃or
magnitudinẽ excellentia maiore tͣnscendit. ꝯuod
gͦ illic speciosus in multis frondibꝰ qd̾ illic signa¬
pͥncipiũ uocat᷑. de qͦ idcͥco tammini in qͥbꝰ fuit
endo illi parcẽ noluit ut qͣm c̾atido in głia
tante claritatis eleuauit. sonsid̾et gͦ homo elatꝰ¬
quid int̃ra mẽat᷑ isi angelus p̃latꝰ incelo ꝓst̃¬

Expanded text:
conditionis exstitit. Quem bene extentum ac protegenconditionis exstitit. Quem bene extentum ac protegentem dicit. Omne enim quod extenti protegimus, ob comparatione claritatis suae obumbrasse caeterormagnitudinem excellentia majore transcendit. Quod ergo illic speciosus in multis frondibus, quod illic signaprincipium vocatur. De quo idcirco tam mira in quibus fuit endo illi parcere noluit, quem creando in gloria tantae claritatis elevavit. Consideret ergo homo quid elatus in terra me
Abbreviated transcription (Latin):
clantate canduit. qͣm bñ c̾atus accepit. forami
ti compõne iũgant᷑. ⁊ neqͣqͣm a se discedat. qͦs in¬
t̃fusũ antũ repletis foramnibꝰ ligat. ħꝰ g lapidis¬
in die conditõnis sue foramina p̃parata sunt qr
uidelicet nullus capax caritatis ẽ conditꝰ qͣͣ reple¬
ri uoluisset stantibꝰ angłis tamꝗͣ posttis in regis
ornamento lapidibꝰ potuisset in ħere. Si enĩ ca¬
ritas auro penet᷑biẽ sese p̃buisset scĩs angłis so¬
ciatꝰ ornam̃ta ut diximꝰ regio lapis suus maneret
hũit gͦ lapis iste foramina. s suꝑbie uicio carita¬
tis auro ñ sunt repleca. Nam qr id cͥco ligantur
inuicẽ cari ligati sunt atq hoc ĩ nunẽ isto ca¬
dente meruet ut neqͣqm iam de ornam̃to regio
adhut idem ptopheta intuens a diungit.
uichetub extentꝰ ⁊ ptegens in monte scõ dei ĩ
medio lapidũ ignitoĩ ꝑfcũs ambulasti che
medio ignitor̃ lapidũ ꝑfectus ambulauit qr uit
angłor corda caritatisigne succensa. clarꝰ glia

Expanded text:
claritate canduit quam bene creatus accepit. Foraminnti compositione jungantur, et nequaquam a se dissideant quos interfusum aurum repletis foraminibus ligat. in die conditionis suae foramina praeparata sunt, quia videlicet capax caritatis est conditus, qua si repleri voluisset, stantibus angelis tanquam positis in regis ornamento lapidibus potuisset inhaerere. Si enim caritatis auro sese penetrabilem praebuisset, sanctis angelis sociatus in ornamento, ut diximus, regio lapis fixus maneret. Habuit ergo lapis iste foramina; sed superbiae vitio caritatis auro non sunt repleta. Nam quia idcirco ligantur invicem caritate ligati sunt, atque hoc in munere, isto cadente, meruerunt, ut nequaquam jam de ornamento regio adhuc idem Propheta intuens adjungit: Tu Cherub extensus, et protegens in monte sancto Dei, et in medio lapidum ignitorum perfectus ambulasti. Chemedio ignitorum lapidum perfectus ambulavit, quia inter angelorum corda caritatis igne succensa clarus gloria
Abbreviated transcription (Latin):
Ssĩtiare c̃tarũ piũ gestuĩt ⁊ cͤͣrere cursũ salitis
sicubi forte ut hoĩes ut hoĩes corriũit nature
magis fragilitate qͣm peccandi libidine accio¬
tes ad carrendũ resurgũt pudoris stimulo ma¬
iora reꝑantes c̃taminaut ñ solũ nullũ attulisso
estimetur lapsiis impedĩtũ. s ⁊̃ uelo citatis
ĩ centura cumulasse. Ergo si currentiũ ñ solut᷑
c̃sus cũ aliqui forte cecidert̃ ñluctantiũ contentio
s mosfensa manent c̃tamina. giuĩ ⁊̃ pleriq pꝰ uñ
uł attm̃ lapsã grã maiore iicet̃t qͣiiomag̃ agonẽ
piecatis ingressi ñ debent uniꝰ ꝓlapsionis offensio

Expanded text:
summare certamen pium gestiunt et currere cursum salutis, sicubi forte ut homines corruerunt naturae magis fragilitate quam peccandi libidine, acriores ad currendum resurgunt pudoris stimulo maiora reparantes certamina, ut non solum nullum adtulisse aestimetur lapsus inpedimentum, sed etiam uelocitatis incentiua cumulasse. ergo si currentium non soluitur cursus, cum aliqui forte ceciderunt, non luctantium contentio, sed inoffensa manent certamina, quin etiam plerique post unum aut alterum lapsum gratia maiore uicerunt: quanto magis agonem pietatis ing
Abbreviated transcription (Latin):
tonsurã. uł religionis uestẽ suscipiat
nulli in laicali habitu scĩssum ⁊ deo dilec¬
ti inueniant᷑. Quo ꝗtẽplo euident̃. dat᷑ ui¬
telligi. qͦciẽs aliqͥs se curat ñ fcũrũ aliqͥd
ex quo expeditior sibi uia p̃paret᷑ ad bea¬
titudinẽ dũ mͦ siue eo salutẽ ualeat in¬
uenire qd̾ iuram̃tũ ñ ꝓhibet᷑ seruare.

Expanded text:
tonsuram vel religionis vestem suscipiat, nulli in laici habitu sanctissimi et deo dilecti inveniantur. Quo exemplo evidenter datur intelligi, quoties aliquis se iurat non facturum aliquid, ex quo expeditior sibi via preparetur ad beatitudinem, dummodo sine eo salutem valeat invenire, hoc iuramentum non prohibetur ser
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnitiosũ ÷ hoc aũ iuramt̃ ⁊ si illicitũ
sit ñ tũ ꝓhibet᷑ seruari. s deiuiolatio¬
ne uoti pñitñtia iubet᷑ sibi indici. Ex
modo uirandi tunc ẽ. illicitũ iuiramentũ
ualet. Neluti dũ aliqͥs aparentib coactꝰ
ut cłicatꝰ tonsurã uł religionis uestem

Expanded text:
Hoc autem iuramentum, etsi illicitum sit, non tamen prohibetur servari, sed de violatione voti penitentia iubetur sibi indici. Ex modo iurandi tunc est illicitum iuramentum valet, veluti dum aliquis a parentibus coactus, ut clericatus tonsuram vel religionis vest
Abbreviated transcription (Latin):
sit. post hec. nͨ ad sacͣm̃tũ accedat nͦ ĩ sua
cã uł alt̾ius uirator existat. Item excõcił¬
sita indonio patͥs sui illo nesciente se¬
uiram̃to cõstrinx̾it. ⁊ pat̃ eĩ ut audierit
statĩ ccͣdix̃it. uota eiꝰ ⁊ iuramenta irrita

Expanded text:
ad sacramentum accedat, nec in sua causa vel alterius jurator existat. C. XV. Antsita in domo patris, illo nesciente, juramento se constrinxerit, et pater ejus, ut audierit, statim contradixerit, vota ejus et juramenta irrita
Abbreviated transcription (Latin):
quo audiente iurat aliqͥs falsũ. ⁊scit eñ
falsũ iurare ⁊ tacet. Tunc aũ scit si euis
rei de qͣ uirat᷑. testis fuit. aut uidẽs aut
ꝯscius fuit .i. aliqͦ mͦ cognou̾it. aut ocux
suis ꝯsperit. aut ille ip̃e qͥuirat illi in¬
dicauit. ita .N. potuit eẽ. ꝯsciꝰ. S nt̾ timo¬
rẽ huiꝰ peccati. ⁊ timorẽ huiꝰ ꝓditionis.
hominũ ñ parua existit. płniq tẽptacio
possumꝰ.N. paratũ ad ꝑuriũ admonẽdo ł
prohibendo. graui peccato reuocare. S
si ñ audierit ⁊ corã nob̾ de re ꝙͣ nouumꝰ¬
falsũ falsũ iuraũit. utrũ ꝑdendꝰ sit. ita
cillima q̃o ẽ. S qr hic ñ exp̃ssit eui hoc
indicand̾ sit. utrũ illic urat᷑. an sac̃do
ticuipiã qͥ ñ solũ eũ ꝑseqͥ ñ pot̃ irrogando
lib qͥmagis posst̃ ꝓdesse qmͣ obesse ꝑui¬

Expanded text:
quo audiente iurat aliquis falsum, et scit eum falsum iurare et tacet. tunc autem scit, si ei rei de qua iuratur testis fuit aut uidit aut conscius fuit, id est aliquo modo cognouit aut oculis suis conspexit aut ipse qui iurat illi indicauit; ita enim potuit esse conscius. sed inter timorem huius peccati et timorem proditionis hominum non parua existit plerumque tentatio. possumus enim paratum ad periurium admonendo uel prohibendo a tam graui peccato reuocare; sed si non audierit et coram nobis de re quam nouimus falsum iurauerit, utrum prodendus sit, si cillima quaestio est. Sed quia non expressit cui hoc indicandum est, utrum illi cui juratur, an sacerdoti, vel cuipiam qui non solum eum persequi non potest irrogando libus, qui magis possunt prodesse quam obesse per
Abbreviated transcription (Latin):
tiçẽsi. Nusq ad exitũ uite ñ coĩcet. qͥ alios¬
alios ad falsa testimonia uł ad ꝑuiria
ad tͣxisse uł qͣcũq corruptione sollicitas
se. ip̃ ꝙ. usq ad exitũ uite ñ cõmunicet.
hii uͦ qui ei in ꝑuirio ꝯsensisse ꝓbant᷑. pꝰea
ab omni testimonio st̃ remouendi. ⁊ scd̃

Expanded text:
C. VII. Usque ad exitum vitae non communicet qui alioalios ad falsa testimonia vel perjuria attraxisse, vel quacunque corruptione sollse, ipse quidem usque ad exitum non communicet. Hi vero qui ei in perjurio consensisse probantur, postea ab omni testimonio sunt removendi, et secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti cum quispiã post uotũ austatis¬
castitatis. duc̃ uxorẽ iuram̃to. firmans
nẽ uiris uirandi seruari aĩadũtat. Ga¬
deẽ. qd̾ eiꝰ p̃cepto ꝯtͣiũ inuenit᷑. Iudiciũ
quoq aliqñ iuram̃to. ꝯstat deẽ. ueluti
cũ ꝓpͥa tem̃itate aliqͥs ductus iurat se
manducatur̃ ⁊bibiturũ. hoc qmͣuis
leuitate indiscreta illicitũ ꝓ hibetur

Expanded text:
veluti cum quispiam post votum castitatis duxit uxorem, iuramento firmans nem iurisiurandi servari, animadvertat, Gadeesse, quod eius precepto contrarium invenitur. Iudicium quoque aliquando iuramento constat deesse, veluti cum propria temeritate aliquis ductus iurat se manducaturum et bibiturum. Hoc quamvis levitate indiscreta illicitum probetur,
Abbreviated transcription (Latin):
fcĩ. Aliud. ẽ .i. si alic̾ copła creda᷑. eẽ. lici¬
eẽ. iudua. aliud si iõ putat᷑ lieita q ꝯsan¬
guinearũ ꝯiunctio. uł relictatrũ copu¬
la nullo iure credat᷑. ꝓhibita. huic ẽ .Nl.
ignorantia uiris q̃ neminẽ excusat.
n cui ꝑmittit᷑ ius ignorare. uͥ uͦ igno¬
rantia fc̃i. qͣ qͥs ᷤc̃ fere exusat᷑. Semores
añ isrł ñ ignorabant gñs. t̃̾re ꝓmissiõis
ex p̃cepto dñi. eẽ. delendas. s ignorabãt
cabaonitas. eẽ incholas t̃re ꝓmissioĩs.
Ignorabant siqͥd fcm̃. s ignorabant uis¬

Expanded text:
Aliud est enim si alicuius copula credatur esse liciesse vidua. Aliud si ideo putatur licita, quia consanguineorum coniunctio vel relictarum copula nullo iure credatur prohibita. Hic enim est ignorantia iuris, que neminem excusat, nisi cui permittitur ius ignorare; ii, qua quisque vere excusatur. Seniores autem Israel non ignorabant gentes terrae promissionis ex praecepto Domini esse delendas; sed ignorabant Gabaonitas esse incolas terrae promissionis. Ignorabant siquidem factum, sed non i
Abbreviated transcription (Latin):
uł adult̾io ꝑ seuerare uł ad pacẽ cũ ad¬
ũsario ñ redire uiramentũ p̃stando
uł ꝑmiserit salubriori ꝯsilio illicita
uota obseruare ñ ꝑmittunt᷑. Est aũ
id qd urat᷑ aliqñ uitiosũ ñ in nͦ sui. s
ex causis exͣ ueniẽtib. Neluti cũ aliqͥs
post uotũ castitatis uirat alicui se ha

Expanded text:
vel in adulterio perseverare vel ad pacem cum adversario non redire, iuramentum prestando promiserit, salubriori consilio illicita vota observare non permittunt. Est autem id quod iuratur aliquando vitiosum, non in natura sui, sed ex causis extra venientibus, veluti cum aliquis post
Abbreviated transcription (Latin):
Neluti cũ inimico ad pacẽ ñ redire in¬
digenti misericordit̾ ñ subuenire. Ista
m̃to firment᷑. tñ feruari ñ debent. Cir¬
ca hoc itaq uiram̃ta in delligñda st̃
q̃ de illicitis uiram̃tis. ñ obseruandi ᷤ
supͣ statuta legunt᷑ qͥsqͥs gͦ se uiram̃to
firmau̾it aliqd̾ fc̃urũ qd̾ uł corꝑał¬

Expanded text:
veluti cum inimico ad pacem non redire, indigenti misericorditer non subvenire. Ista, mento firmentur, tamen servari non debent. Circa haec utique juramenta intelligenda sunt quae de illicitis juramentis non observandis supra statuta leguntur. Quisquis ergo se juramento firmaverit aliquid facturum, quo vel cor
Abbreviated transcription (Latin):
bile. qͣi destimoniũ iuste. ⁊ hũane peti¬
cionis adducit᷑. Foueat itaq ubaldꝰ ma¬
trẽ ⁊ fres. ⁊ lugeat si coactione ⁊ timo¬
re iuram̃ti. aliqͥd defuit matri. qͥ uͦ
eũ iurare coegert᷑. qd̾ ñ debuit reatu
ꝑ urũ impliciti teneant᷑. Inuria qͥꝑ¬
pe in iꝰte irrogata ẽ. eiꝰ infamia qͥ facit.
nec .N. ullomͦ adopprobriũ coacte uo¬
luntatis trahit᷑ qd̾ illicita ꝯditio ne ꝯ

Expanded text:
bile, quasi testimonium justae et humanae petitionis adducitur. § 2. Foveat itaque Hubaldus matrem et fratres, et lugeat, si coactione et timore juramenti aliquid defuit matri. Qui vero eum jurare coegerunt quod non debuit, reatu perjurii impliciti teneantur. Injuria quippe injuste irrogata ejus est infamia, qui facit. Nec enim ullo modo ad opprobrium coactae voluntatis traditur quod illicita conditi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eisiuram̃to pacẽ firmaũat. Si notã¬
dũ ẽ. qd seniores isrł ⁊ si cirent. ad nõ
eẽ. imꝑatũ. ut delerent gentes t̃re ꝑ
missionis decepti tñ agabaonitis. nes¬
ciebant eos eẽ. incolas t̾re dͥ ꝓmisse
uenert̃ aut in historia refestert. attͥ¬
tis calciam̃tis. ⁊ cũ aridis panib dicen¬
tes. Iii patifici ueninꝰ de t̾ra longinqͣ
calcram̃ta st̃ atcͥta inpedib ꝓpanis de¬

Expanded text:
um eis pacem firmaverant. Sed notandum est, quod seniores Israel, etsi scirent a Domino esse imperatum, ut delerent gentes terrae promissionis, decepti tamen a Gabaonitis nesciebant eos esse incolas terrae promissae. Venerunt enim ut historia refert attritis calceamentis, et cum aridis panibus, dicentes: Viri pacifici, venimus de terra longinqua, calceamenta sunt attrita in pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
utiq mala ẽ. sinec adult̃o peior. porrosi
cã flagicii peniteat ad castitatẽ rediẽs
coniugalẽ. pacta ac placita adult̾ina
recuidat miro ͭ si eam fidei iolatͥcem.
mentũ ñ seruaũit ut in aluid malum

Expanded text:
utique mala est, sed si nec adultero, pejor est. Porro si eam fiagitii poeniteat, et ad castitatem rediens conjugalem, pacta ac placita adulterina rescindat, miror si eam fidei violatricem ment
Abbreviated transcription (Latin):
dencas res eccłie postulanit. Rarolus uͦ
romã ueniens papiam obseclit. ibiꝙ relicto
excertitu in scã resurrectione abaclriano
pp̃ rome honorisice susceptꝰ÷. Post scãm uͦ
resutrectionẽ reu̾s papiã cep̃ desid̾iũ re¬
ge. De iñ romã romã reu̾sus ꝯstituit ibi

Expanded text:
dendas res ecclesie postulavit. Karolus vero Romam veniens Papiam obsedit, ibique relicto exercitu in sancta resurrectione ab Adriano pape Rome honorifice susceptus est. Post sanctam resurrectionem reversus Papiam cepit Desiderium regem. Deinde Romam
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ qui in orclinate ordinatꝰ ÷ ꝓtinꝰ misi ut
.omĩno missaꝵ sollemꝑnia celebrare millo
mͦ p̾sũmeret nͥ pͥus aserenissimis dñis cog¬
noscerem si ħ fieri iussissent qd̾ ei sub ex coĩ¬
cationis int̾ positione manclaur. ꝰ ui cõ¬
tẽpto me adq despecto in anclacia quoꝵ¬
dam scłariũ hominũ quib denudata
sua eccłia p̾mia multa p̾bere drͣ. nunc
usꝙ missas fac̾e p̾sũmit atꝙ ad me ueni¬
re scdm uissionẽ dñoꝵ noluit. Ego aut̃
p̾ceptione pietatis eoꝵ obediens eidem
in aximo qui me nesciente orcdinatꝰ. ħ
lem meũ p̃t̾ mitte̾ p̾sũpsit. ita ex
corde relaratu ac si me auctore

Expanded text:
inordinate ordinatus est, protinus misi, ut omnino missarum solennia celebrare nullo modo praesumeret, nisi prius a serenissimis dominis cognoscerem, si hoc fieri ipsi jussissent; quod ei sub excommunicationis interpositione mandavi. Qui contempto me atque despecto, in audaciam quorumdam saecularium hominum, quibus denudata sua ecclesia praemia multa praebere dicitur, nunc usque missas facere praesumit, atque ad me venire secundum jussionem dominorum noluit. Ego autem praeceptioni pietatis eorum obediens, eidem Maximo, qui me nesciente ordinatus estlem meum praetermittere praesumpsit, ita ex corde laxavi, ac si me auctore
Abbreviated transcription (Latin):
la ꝑu̾sitate clantis. uel accipientiꝰ posse ut¬
olari. S qi aliuds sacram̃tũ ab effectu sacram̾ti
remissionẽ peccatoꝵ nͦ dare. nec hr̃e posse qi nõ
maligius s bonis filiis dectũ ẽ si cui ddimiseri¬
tis pecĩa dimittent᷑ cui tenueritis tenebunt᷑

Expanded text:
la perversitate dantis vel accipientis posse violari. Sed quia aliud sacramentum ab effectu sacramenti remissionem peccatorum nec dare, nec habere posse, quia non malignis, sed justis dictum est: Si cui dimiserit
Abbreviated transcription (Latin):
solo ñ mͦ ꝓheresi uelꝓqualib maiori culpa s
⁊̃ ꝓ negligencia remouent᷑. In qͥb õib sol¬
uł accipiendũ ÷ qi nͥ ita collatũ fu̾i̾t eo de¬
sinet cr̃ ratũ qͦ ñ su̾it rite ꝑfectũ. Cet̾a enĩ
sacram̃ta unitiuq ꝓpt̾ se dant᷑. ⁊ uni cuiꝙ
talia firint qͣli corde uł ꝯsciã accipiunt᷑

Expanded text:
odo pro haeresi vel pro qualibet majori culpa, sed etiam pro negligentia removentur. In quibus omnibus solvel accipiendum est, quia nisi ita collatum fuerit, eo desinet esse ratum, quo non fuerit rite perfectum. Cetera enim sacramenta unicuique propter se dantur, et unicuique tal
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmunioĩs ꝯtagiõe se maculau̾it: hoc poss
inmagno bn̾ficio ħat. si adempta oĩ spe ꝓ¬
motionis in quo inuenit̃ ordine ꝑmane¬
at ¶ E cce si clicꝰ. uł orcłmatione. uł qͦli¬
intnuta mundicie sue uel ext̾nsece. uł in¬
int̾nsece ꝑfectionis p̾rogatiua ut bigamiᷤᷤ
uł uidue maritis uł ilit̾atis uł corꝑis qͣ¬
lib parte uitiatis denegaf᷑. iuib tñ bap̾s

Expanded text:
munionis contagione se macularit, hoc in magno beneficio habeat, si adempta omni spe promotionis, in quo invenitur ordine permaneat. » Ecce si clericus vel ordinatione vel quoliimminuta munditiae suae, sed eintrinsecae perfectionis praerogativa, ut bigamis, vel viduae maritis, vel illiteratis, vel corporis qualibet parte vitiatis denegatur, quibus tamen baptismus
Abbreviated transcription (Latin):
de marito. ⁊ seriũ dño. ⁊ colonũ de possesso¬
re. ⁊ reũ de udice. ⁊ militẽ uł ꝑuicialẽ
de duce uł rege cumilli płmq ordinatis¬
sima potestate hoĩes sibi subditos ꝑ t̾rores
leuiũ penarũ agͣuiorib mał ꝑhibeant atq
ꝯpescant. pler̃q aũ abona uita ⁊ abonis
fcĩs seiuendo minaudo de terreant. s cum
amalo ⁊ illicito ꝓhibeant. corettores ⁊ cõ¬
sultores st̃. Cũ aũ abono ⁊ licito ꝑsecutores.

Expanded text:
marito et seruum de domino et colonum de possessore et reum de iudice et militem uel prouincialem de duce uel rege, cum illi plerumque ordinatissima potestate sibi homines subditos per terrores leuium poenarum a grauioribus malis prohibeant atque compescant, plerumque autem a bona uita et a bonis factis minando et saeuiendo deterreant. sed cum a malo et illicito prohibent, correctores et consultores sunt, cum autem a bono et licito, persecutores
Abbreviated transcription (Latin):
alios deqͥb dicit. Quos tradidi sathane ut dis¬
cant ñ blasphemare. Et dñs flagellatos ex¬
pulit de tẽplo in ꝓbos m̃catores uͥ ⁊̃ ꝯnexũ
ẽ. testimoniũ scͥpt᷑e dicñtis. Telus domꝰ cue
xxp̃m ꝑsecutorẽ. Quare ꝑuolentissimas
cis. ubi potuitis aũtere qd̾ innum̃abilib
gͥ . res ip̃a indicat. S dicitis uos loca ur̃a de¬
fend̾e. ⁊ resistitis fustib ⁊ cedib qͥb cũq po¬
tũitis. Qr̃ ñ audistis ibi uocẽ dm̃ dicentis.
Ego aũ uob̾ dico ñ resistẽ malo. aut si fĩ

Expanded text:
alios, de quibus dicit: Quos tradidi satanae, ut discant non blasphemare. Et Dominus Christus flagellatos expulit de templo improbos mercatores, ubi etiam connexum est testimonium scripturae dicentis: Zelus domus tuae postremo quare per uiolentissimas cis ubi potueritis, quod innumerabilibus exemplis res ipsa indicat? sed dicitis uos loca uestra defendere et resistitis fustibus et caedibus quibuscumque potueritis. quare ibi non audistis uocem domini dicentis: ego autem dico uobis non resistere malo? aut si fieri
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ ꝙͣ hec suoᷤ cłicos ciscrisserint: uel docui¬
eruit ep̃i alia die ꝯuocata plebe ipsiꝰ ec¬
cłie doceant illos ut errores fugiant. ido¬
ꝑ iuriũ. falsũ testimoniaĩ ⁊ reliq̃ pecc̃a
mortifera ⁊ qui sͥ nolunt fieri. alt̾i ue fa

Expanded text:
 in his suos clericos discusserint vel docuerint episcopi, alia die, convocata plebe ipsius ecclesiae, doceant illos, ut errores fugiant idoperjurium, falsum testimonium et reliqua peccata morti
Abbreviated transcription (Latin):
parrochiã ꝙ sciam ꝑ singłos auno̾ ue opor¬
tet ut ex quirat quo una queq basilica ĩ
reparatione sua ñ indigeat. Quod si pse
aut languore de tentꝰ. aut aliis occupati
pbrõs ꝓbabiles aut cliacones mittat: qui¬
⁊ reditꝰ bafilicaꝵ: ⁊ reꝑationeᷤᷤ unuustran¬

Expanded text:
parochiasque suas per singulos annos ire oportet, ut exquirat quo unaquaeque basilica in reparatione sui indigeat. Quod si ipse aut languore detentus aut aliis occupatio, presbyteros probabiles aut diaconos mittat, qui reditus basilicarum, et reparationes, et
Abbreviated transcription (Latin):
obłones de sacratissimo ⁊ reu̾entissimo altario cib
beati petͥ ⁊ saluatoris ⁊ scẽ marie rotiuide aut¬
de aliꝑ eccłaꝵ altarib siue crucib alaicis aufer¬
ti penit᷑ int̾ dicimꝰ. ⁊ sub districtione anatħatis
phibein᷑. Et eccłias alaicis in castellisri. arit in
seruitutẽ redigi auctoritate apłica ꝑhibeanꝰ

Expanded text:
ones de sacratissimo et reverendissimo altari B. Petri, et Salvatoris, et S. Mariae rotundae, aut aliis ecclesiarum altaribus sive crucibus, a laicis auferri penitus interdicimus et sub districtione anathematis prohibemus, et ecclesias a laicis incastellari aut in servitutem redigi auctoritate apostolica
Abbreviated transcription (Latin):
di pͥpͥ. Mꝯonachꝰ aũ usq ad tẽpꝰ eusebi ⁊¬
osimi. ⁊ siritii monachos simpłr: rũcłi
cos fuisse eccłiastica testat᷑ historia. Idẽ
se inunũ ut sac̃dotẽ sibi inuenirent
qͥ eis missarũ sollẽpnia celebraret.

Expanded text:
§ 3. Monachos vero usque ad tempus Eusebii, Zosimi et Siricii, monachos simpliciter, et non clericos fuisse, ecclesiastica testatur historia. Idem se in unum, ut sacerdotem sibi invenirent, qui eis missarum solemnia celebraret.
Abbreviated transcription (Latin):
regno ꝯstitutũ ẽ. qr ꝑ ambitiones
⁊ cõtũtiones quoꝵdã ñ canonicetͣc¬
tabat᷑ ac ꝑũsitate maloꝵ lib̾are cu¬
piens. p̃cepit ut sine regali ꝓuidũtia ⁊
monachoꝵ electione nulł abbas ibi

Expanded text:
regno constitutum, quia per ambitiones et contentiones quorumdam, non canonice tractabatur, a perversitate malorum liberare cupiens praecepit, ut sine regali providentia et monachorum electione nullus ibi
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ ñ pb̾ros. seudiaconos ⁊ subdiaco¬
nos. ⁊ p̾cipue monachos. licet ñ sint cłi¬
ci inmunitatẽ ipõ uire. omĩs ht̃ tute¬
le siue testam̃tarie siue legitime. siue
datiue. ⁊ñ solũ pupilloꝵ tudele. eẽ.

Expanded text:
presbyteros seu diaconos et subdiaconos et praecipue monachos, licet non sint clerici, immunitatem ipso iure omnes habere tutelae sive testamentariae sive legitimae sive dati
Abbreviated transcription (Latin):
qui eccłiis qͦqͦ mͦ militant. abbates per
monast̾ia. eẽ. ñ ꝑmittas. s aut admis¬
sa cłicatꝰ militia monasticis ũ ꝓmo¬
ueant᷑ ordinib. audsi abbatis loco
ꝑman̾e decreu̾int cłicatꝰ nullatenꝰ. ꝑ¬

Expanded text:
qui ecclesiis quoquo modo militant, abbates per monasteria esse non permittas; sed aut admissa clericatus militia monasticis non provehantur ordinibus, aut, si in abbatis loco permanere decreverint, clericatus nullatenus p
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ñ eẽ. uiã dandã serius dĩ. ut faciliꝰ
putẽt se eligi ad aliqͥd meliꝰ. si fcĩ fu̾it̾
det̾iores. ⁊.N. ilł. facilior lapsus. ⁊ ordi¬
ni cłi coꝵ. fit indignissima inuiria
si desertores monast̾ĩoꝵ. admilitiã
res incłm assum̃e soleauiꝰ. nͥ forte
si c̃ uulgares du̾t mał cor aule. bonꝰ
smphoniacꝰ. ẽ. id̾ ipi uulgares. de nob̾

Expanded text:
 istam viam dandam servis Dei, ut se facilius putent eligi ad aliquid melius, si facti fuerint deteriores. Et ipsis enim facilis lapsus, et ordini clericorum fit indignissima injuria, si dres in clerum assumere solemus. Nisi forte sicut vulgares dicunt: Malus choraula, bonus symphoniacus est, ita iidem vulga
Abbreviated transcription (Latin):
dicos suos eo iuito ad iudiciĩ tuũ uenire cõ¬
pellas. ⁊ de reb eccłiam suam ꝑtinentibꝰ eo ui¬
ꝯsulto qiͣ uire pat̾archat᷑ tui disponas cũ ħ nec
antiquitaᷤᷤ cui patres sanxere reuentiam hãt. ⁊
auctoritas sacroꝵ canonũ penitꝰ int̾dicat. Nisi
forte ꝓ caĩs que ap̃ se t̾minari non possunt. adte
decesserit res ecdẽ sue u tuo iudicio dispensare
uoluit. pͥmates i. uel pat̾archas. nicħ pͥuilegii

Expanded text:
udicium tuum venire compellas, et de rebus ad Ecclesiam suam pertinentibus, eo inconsulto quasi jure patriarchatus tui disponas, cum hoc neque antiquitas, cui sancti Patres sanxere reverentiam, habeat, et auctoritas sacrorum canonum penitus interdicat, nisi forte pro causis quas apud se terminare non possunt, ad te decesserit, res Ecclesiae suae judicio suo dispensare voluerint. Primates enim vel patriarchas nihil privilegii
Abbreviated transcription (Latin):
chiam suꝑ eus dispositionẽ nͥ uocatus ab eo
cuiꝰ uiris eẽ cognoscit᷑. ut qͥcquã ibi dispo¬
nat. uel ordinet aut iidicit si gradu ho¬
nore pͥotiri uoltu̾t. Si alit̾ p̃sũpserit d̃t¬
ordiuare ñ pot̾it quomͦ iuditabit millatenꝰ
ꝓcul dubio iudicabit: aut iudicare poterit

Expanded text:
am ejus dispositione, nisi vocatus ab eo cujus juris esse dignoscitur, ut quidquam ibi disponat vel ordinet, aut judicet, si sui gradus honore potiri voluerit. Sin aliter praesumpserit damordinare non poterit, quomodo judicabit? Nullatenus procul dubio judicabit, aut judicare poterit
Abbreviated transcription (Latin):
Alt̾ius eccłie parrochianũ nullꝰ iudicare
nos usurpet. nec alt̾us parrochianũ u¬
dicare uel ordinare aut excoĩcatisit p̃siat.
Qura talis uiditatio. uel ordinatio aut excoĩta¬
tio uel dampnatio nec rata erit. nec iures ullã
habebit: qm̃ nullus alt̾rus uidicis nͥ sui sec¬
ientia tenebif᷑. aut telampnabit᷑. Uñ ⁊ dñs¬

Expanded text:
Alterius ecclesiae parochianum nullus judicare nos usurpet, nec alterius parochianum judicare, vel ordinare aut excommunicare praesumat, quia talis judicatio, vel ordinatio, aut excommunicatio vel damnatio nec rata erit, nec vires ullas habebit, quoniam nullus alterius judicis, nisi sui, sententia tenebitur aut damnabitur. Und
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ ep̃i amet᷑ politano in partẽ sollicitudimĩ
non in plenitudinẽ potestatis. Sic quippe ui¬
ces sitas eis imꝑtit. ut potestatem suãs ñ ad¬
unat. Uñ ⁊ stne etus ꝯsilio nicħ eis ag̾e licet.
sicut in ꝯsilio martini p̃p legͥ. Nec ep̃i sũ metͦ¬

Expanded text:
pi a metropolitano in partem solicitudinis, non in plenitudinem potestatis. Sic quippe vices eis impertit, ut potestatem suam sibi non adimat. Unde et sine ejus consilio nihil eis agere licet, sicut in Concilio Martini Pap
Abbreviated transcription (Latin):
b excoĩcatis qͦndam tñ catholicis tollerattẽ:¬
ep̃is orcdinatoᷤᷤ siquidẽ non simoniace ordi¬
nes ep̃os acceperunt. ⁊ su põs ep̃os simouiacoᷤ ñ
fuisse ꝯstiterit. ad hoc si eoꝵ religiosior uita.
⁊ doctͥne p̃rogatiua uisa fu̾it ꝓm̾eri peniten¬
cia indicta q̃ ꝯgruam duxͥis in ip̃is quoᷤ acceper̃
ordinib ꝑmane ꝑmittas ad suꝑiores aut̾ ꝯscen¬
drre non dcedinꝰ nͥ necessitas ⁊ utilitas inaxͣ
Ced illuo g̃g̃ii de noĩatum excoĩcatis ĩ telligͥ
qlłoꝵ ordinationes sunt irrite: si eoꝵ dãpna¬
tio non erat ordinandis in cognita. uñ idem
r sedes iniiadunt. alios ordinare ñ poss.
dinationes que ab heresi archis noĩatun
ex coĩcatis fcẽ sunt: ⁊ ab eis qui catholicoꝵ ad¬
huc uiuentiũ ep̃oꝵ sedes inuaserunt: irritaᷤᷤ
catholice ordinatis. s ui scismate aromana
eccła seꝑatis ꝯsecrati sunt. eos nimirũ ẽ ad
ecłe unit atem redierint seruatis ꝓpi ordi¬

Expanded text:
b excommunicatis quondam tamen catholicis episcopis ordinatos, si quidem non simoniace ordines ipsos acceperunt, et si ipsos episcopos simoniacos non fuisse constiterit, ad haec, si eorum religiosior vita et doctrinae praerogativa visa fuerit promereri, poenitentia indicta, quam congruam duxeris, in ipsis, quos acceperunt, ordinibus permanere permittas. Ad superiores autem conscendere non concedimus, nisi necessitas vel utilitas maxima et illud Gregorii de nominatim excommunicatis intelligitur, quorum ordinationes sunt irritae, si eorum damnatio non erat ordinandis incognita. Unde idem  sedes invadunt, alios ordinare non possunt. Ordinationes, quae ab haeresiarchis nominatim excommunicatis factae sunt, et ab eis, qui catholicorum adhuc viventium episcoporum sedes invaserunt, irritas catholicę ordinatis, sed in hoc scismate a Romana aecclesia separatis, consecrati sunt, eos nimirum, cum ad aecclesiae unitatem redierint, servatis proprii
Abbreviated transcription (Latin):
non debeui alienam irruere ciuitatẽ q̃
illi ꝓbatur non eẽ sub iecta neq in regionẽ
que ad eius curam minime nostit᷑ ꝑrini̾e ad
aliꝗͥ orclinandum: neq pbrõs aut draconoᷤᷤ
ꝯstituere ad alios ep̃os ꝑtiuentes nͥ forte cũ
uoluntait ⁊ testimonio ppͥe regionis ep̃i.
luod si quispiam eor tale facere uoluerit
irrita quidem erit. huiꝰ odinatio: ⁊ que ma¬
lt usurpauerit asinodo arguant᷑ Nam si
ordinare non potu̾it. uonullatenꝰ ad alio̾ ꝑ¬
diocesim sunt. ad eccłias q̃ ext̃ t̾minos
eoꝵ sunt nõ accedant neꝙ ꝯfunclant ⁊ ꝑ¬
mis ceant eccłas. scłm regłas ꝯstitutaᷤ. Alex¬
entis c curam gerant. seruatis honorib
pͥmatis eccłie antiotene qui in regulis
nicene sinodi ꝯtinent᷑. S: ⁊ asiane dioce¬
sis ep̃i: ea q̃ ̾ sunt masia ⁊ que ad asiam¬

Expanded text:
non debere in alienam irruere civitatem, quae illi probatur non esse subjecta, neque in regionem, quae ad ejus curam minime noscitur pertinere, ad aliquid ordinandum, neque presbyteros aut diaconos constituere ad alios episcopos pertinentes, nisi forte cum voluntate et testimonio propriae regionis episcopi. Quod si quispiam horum quid tale facere voluerit, irrita quidem erit hujusmodi ordinatio, et quae male usurpaverit a synodo arguantur. Nam si ordinare non potuerit, nullatenus ad alios pcesim sunt, ad ecclesias quae extra terminos eorum sunt, non accedant, neque confundant et permisceant ecclesias. Secundum regulas statutas Alexentis curam gerant, servatis tamen honoribus primatus ecclesiae Antiochenae, qui in regulis Nicaenae synodi continentur. Sed et Asianae dioecesis episcopi ea, quae sunt in Asia et quae ad Asia
Abbreviated transcription (Latin):
libet illi eccłie ꝯpetentes qui ad se minime
ꝑtinent usur pare tẽptaitĩt uacua quidẽ
unania erͣ omĩa que gesserit. Ipse uͦ huiꝰ
in discipliuati ausꝰ. ⁊ in rõnabił cepti dig¬
nas causas expendat. tamꝗͣ depositus ascã

Expanded text:
 illi ecclesiae competentes, qui ad se minime pertinent, usurpare tentaverit, vacua quidem et inania erunt omnia, quae gesserit, ipse vero hujus indisciplinati ausus et irrationabilis coepti dignas causas expendat, tanquam depositus a sancta
Abbreviated transcription (Latin):
ũ yconomios quos ep̃c hre neglex̾it.
Lsimꝰ debitores om̃s sacras regłas custodire
ꝯstituerit ycononiũ bñ utiꝙ ẽ. Sit aut̃ ex
auctoritate ꝓpͥa ꝯstantinopoleos ep̃i. licencia
ẽ ĩponendi yconomos in eius eccłia. Similit̾
⁊ metꝰpolitanis: si ep̃i qui sub eis sunt. ñ sata¬

Expanded text:
oeconomos, quos episcopus habere neglexerit. Quum simus debitores omnes sacras regulas custodire, constituerit oeconomum, bene utique est. Sin autem, ex auctoritate propria Constantinopoleos episcopis licentia est praeponendi oeconomos in ejus ecclesia. Similiter et metropolitanis, si episcopi, qui sub eis sunt, non sate
Abbreviated transcription (Latin):
s. qͣrͣ si ꝯtingat eos aliquib sacroᷤ cediues distͥ¬
buere. an cedinati ab ep̃is suis in ꝓpͥis ordinib
canonum ab altius partochie ep̃is ordinatos.
utt̾aꝵ tuaꝵ significatione monstrasti cũ gͣdu¬
um suoꝵ honore ꝑciꝑe religionis tue prudentia
dam cłicos ordinasse. Quod sc̃s iir om̃oñ feci¬
sit si eis detͥmĩtũ fore ꝑpenderet. Quos gͥ recipi¬
endos modatio tua arbitrata fu̾it in iũcta sa¬

Expanded text:
r, si contingat eos aliquibus sacros ordines distribuere, an ordinati ab episcopis suis in propriis ordinibus canonum ab alterius parochiae episcopis ordinatos literarum tuarum significatione monstrasti, cum graduum suorum honore recipere religionis tuae prudentia dam clericos ordinasse, quod sanctus vir omnino non fecisset, si ei detrimentum fore perpenderet. Quos igitur recipiendos moderatio tua arbitrata fuerit, injuncta sa
Abbreviated transcription (Latin):
ut om̃s nr̃e dicioni subiecti tam romani ꝙͣ
franci. allematini. baionarii. Saxone. Toringi
frixones. Galli. burgundioneᷤ. britoneᷤ. longo¬
bardi. uaiascones. beuentam. Gothi. hyspani
cet̾iꝙ: om̃s subiecti nob̃. quocũꝙ uideant᷑ legiᷤᷤ
iunculo stricti uel ꝯsuetudinario conexi more
hanc sententiã ꝗͣ. cxxui. theodosii unꝑris lib¬

Expanded text:
uxiliante Deo subiecti, tam Romani quam Franci, Alamanni, Bauguerii, Saxones, Lothoringi, Rixones, Galli, Burgundiones, Brittones, Longobardi, Guascones, Beneventani, Gothi, Hyspani ceterique omnes subiecti nobis, quocunque legis vinculo constricti vel consuetudinario more connexi, hanc sententiam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tia. si uidiciũ ctigͥ sacro scẽ legis antistitiᷤᷤ illico
sine aliq̃ dilatione. ⁊̃ si aliqua pars refragat᷑.
ad ep̃oꝵ iudiciũ cũ sermone lig litigantiũ di¬
cuuili uire tractant᷑. ep̃oꝵ sententiis t̾minate
ppetuo stabilitatis uire firm̃t᷑. nec ult̾iꝰ lice
dices indubitant̾ acctpiant. nec aliꝰ audiatur
cũ testimoniũ ep̃i aqualib parte fit̾it exꝓ¬
missũ. Illud enĩ u̾itatis auctoritate firmatũ
firmamꝰ ⁊ ꝑpetua lege tenendũ censemꝰ.

Expanded text:
tia, si judicium elegerit sacrosanctae legis antistitis, illico sine aliqua dubitatione etiam si aliqua pars refragatur, ad episcoporum judicium cum sermone litigantium dicivili tractantur episcoporum sententiis terminatae perpetuo stabilitatis jure firmentur, nec ulterius liceadices indubitanter accipiant, nec alius audiatur, cum testimonium episcopi a qualibet parte fuerit repromissum. Illud enim veritatis auctoritate firmatum, firmamus, et perpetua lege tenendum censemus.
Abbreviated transcription (Latin):
los non fructum. qͣnto mag̾ qui eccłie dei p̾ẽ
Aliena non rapiat. aliena nontangat. equalẽ
Certeut ip̃e nostis qui in sibilit̾ in ħ mundo
ius alienũ inuadit accusatur in paupere
dãpnatur auidice. ita in eccłia dei cũ quisqꝙ
bonitate sua saluari. Si nonconũtim᷑ si duri
colli sumꝰ si in pecc̃is usq ad mortẽ illicite
ꝑduramꝰ assidue peccantiũ ñ miseret᷑ deus.
Moc capitło sac̃dotũ auaritia rep̾henditar.
cdiaconoꝵ chtutas siue officiũ cõmendat᷑. S qr
ut supͣdictũ ẽ cliaconi in solescentes. cẽ quasi¬
pb̃ris se p̾ferendos arbitratis̃. contͣ illoꝵ suꝑ¬

Expanded text:
los, non fructus; quanto magis qui ecclesiae Dei praeest los, non fructus; quanto magis qui ecclesiae Dei praeest alieCerte, ut ipse nosti, qui visibiliter in hoc mundo jus invadit alienum, accusatur a paupere, damnatur a judice: bonitate salvari. Sed si non convertimur, si duri corde sumus, si in peccatis usque ad mortem illicite perduramus, assidotum avaritia reprehenditur, diaconorum dignitas sive officium commendatur. Sed quia ut supra dictum est diaconi insolescentes etiam presbyteris se praeferendos arbitrati sunt, contra eorum sup