comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
casibusq diuersitas. autplus &iam
ual& quam ẽ geminorum uel humilitas
generis eadem uel nobilitas. cuius ma¬
ximã diuersitatem non nisi inhora qua
quisq nascitur ponunt. Ac perhoc si
tam celeriter alter post alterum nas¬
citur ut eadem pars horos scopimaneat.
paria cuncta quaero quae innullis
possunt geminis inueniri : Si autem se¬
na quentis tarditas horoscopummutat
parentes diuersos quaero quos gemini
habere non possunt. Prustra itaq af
rota quod respondisse ferunt nigri¬
dium hac quaestione turbatum.
Vnde & figulus appellatus est. Dum
enim rotam figuli ui quanta potuit
intor siss& currente illa bis numero
dea tramento tam quam uno eius loco
sum maceleritate percus sit. De inde
inuenta sunt signa quae fixerat desis¬
tente motu non paruo inter uallo in
rotae illius extremitate distantia.
Sic inquit intanta rapacitate caeli
&iam si alter post alterum tanta cele¬
ritate nascatur quanta rotam bis

Expanded text:
casibusque diuersitas, aut plus etiam casibusque diuersitas, aut plus etiam ualet, quam est geminorum uel humilitas generis eadem uel nobilitas, cuius maximam diuersitatem non nisi in hora, qua quisque nascitur, ponunt. Ac per hoc si tam celeriter alter post alterum nascitur, ut eadem pars horoscopi maneat, paria cuncta quaero, quae in nullis possunt geminis inueniri; si autem sequentis tarditas horoscopum mutat, parentes diuersos quaero, quos gemini habere non possunt. CAPUT III. De rota, quod respondisse ferunt Nigidium hac quaestione turbatum, unde et Figulus appellatus est. Dum enim rotam figuli ui quanta potuit intor?isset, currente illa bis numero de atramento tamquam uno eius loco summa celeritate percussit; deinde inuenta sunt signa, quae fixerat, desistente motu, non paruo interuallo in rotae illius extremitate distantia. <Sic, inquit, in tanta rapacitate caeli, etiamsi alter post alterum tanta celeritate nascatur, quanta rotam bis
Abbreviated transcription (Latin):
simi generis diuersissimorum affec¬
tuum & euentorum eodem tempore
in unius regionis terrae idem caelo
subdita potuerint concipi& nasci.
nescio cuius sit insolentiae. Nos aut̃
nouimus geminos non solum actus &
peregrinationes habere diuersas.
uerum &iam dispares aegritudines
perp&i dequare facillimam quan¬
tũ mihiuid&ur rationem redder &
ippocrates diuersis alimentis & ex¬
ercitationibus quae non decorporis
tem peratione sed de animiuo luntate
ueniunt dissimiles eis accidere potu¬
isse ualitudines. Porro autem pos¬
sidonius uel quilib& fatalium siderũ
assertor mirum si potest hic inuenire
quid dicat si nolit imperitorũ mentib
in eis quas nesciunt rebus in ludere
quod enim conantur efficere deintor¬
uallo exiguo temporis quod interse
gemini dumnascerentur habuerunt.
proptercaeli particulam ubi ponitur
horae notatio quem horo scopumuocaNt
aut non tantum ual& quanta inuenitur
in geminorum uoluntatibus moribus

Expanded text:
simi generis diuersissimorum effecsimi generis diuersissimorum effectuum et euentorum eodem tempore in unius regionis terra eidem caelo subdita potuerint concipi et nasci, nescio cuius sit insolentiae. Nos autem nouimus geminos non solum actus et peregrinationes habere diuersas, uerum etiam dispares aegritudines perpeti. De qua re facillimam, quantum mihi uidetur, rationem redderet Hippocrates, diuersis alimentis et exercitationibus, quae non de corporis temperatione, sed de animi uoluntate ueniunt, dissimiles eis accidere potuisse ualetudines. Porro autem Posidonius uel quilibet fatalium siderum adsertor mirum si potest hic inuenire quid dicat, si nolit inperitorum mentibus in eis quas nesciunt rebus inludere. Quod enim conantur efficere de interuallo exiguo temporis, quod inter se gemini dum nascerentur habuerunt, propter caeli particulam, ubi ponitur horae notatio, quem horoscopum uocant: aut non tantum ualet, quanta inuenitur in geminorum uoluntatibus actibus moribus
Abbreviated transcription (Latin):
possidonids stoicus multum astro¬
solebat asserere. Ita quod medicus
pertinere credebat adsimilla mam
temperiem ualitudinis hocphylosophus
astro logus aduim constitutionemq
siderum quae fuerat quo tempore
concepti natiq sunt. In hoc multo ẽ
acceptabilior & deproximo credibilior
coniectura medicinalis : qm̃ parentes
uterant corpore affectidum concum¬
berent ita primordia conceptorum
affici potuerunt ut consecutis ex
materno corpore prioribus incre¬
mentis paris ualitudinis nascerent᷑
Do in de inunad omo eisdem alimentis¬
nutriti ubi aerem & loci positionem
&iuim aquarum plurimum ualere
ad corpus uel bene uel male accipien¬
dum medicina testatur : Eisdem &iã
exercitationibus assue facti tam
similia corpora gererent ut &iam
ad aegro tandum uno tempere eisdẽq
causis similiter mouerentur : Cons¬
titutionemuero caeli ac siderum
quae fuit quando concepti siuenatis
uelle trahere adistam aegrotandi
parilitatem cumtã multa diuersis.¬

Expanded text:
Posidonius Stoicus, multum astroPosidonius Stoicus, multum astrosolebat adserere. Ita quod medicus pertinere credebat ad simillimam temperiem ualetudinis, hoc philosophus astrologus ad uim constitutionemque siderum, quae fuerat quo tempore concepti natique sunt. In hac causa multo est acceptabilior et de proximo credibilior coniectura medicinalis, quoniam parentes ut erant corpore adfecti, dum concumberent, ita primordia conceptorum adfici potuerunt, ut consecutis ex materno corpore prioribus incrementis paris ualetudinis nascerentur; deinde in una domo eisdem alimentisnutriti, ubi aerem et loci positionem et uim aquarum plurimum ualere ad corpus uel bene uel male accipiendum medicina testatur, eisdem etiam exercitationibus adsuefacti tam simi lia corpora gererent, ut etiam ad aegrotandum uno tempore eisdemque causis similiter mouerentur. Constitutionem uero caeli ac siderum, quae fuit quando concepti siue nati sunt, uelle trahere ad istam aegrotandi parilitatem, cum tam multa diuersis
Abbreviated transcription (Latin):
non agens : Non enim mediocriter
doctorum hominũ fuit ista sententia.
Non quidem ita solent loqui mathema¬
tici ut uerbi gratiadicant mars
ita positus homicidam significat sed
homicidam facit. Verum tamen
ut concedamus non eo sutdebent lo¬
qui & aphylosophrs accipere opor¬
tere sermonis regulam adea prae¬
nunti anda quae in siderum positione
reperire seputant. quid fit quo d nihil
um quam dicere potuerunt cur in
uita geminorum in actionibus in euen¬
tis in professionibus artibus honorib
c&erisq rebus adhuma nã uitam per¬
tinentibus atq in ipsamorte sit plerũq
tanta diuersitas ut similiores eis sint
quantum adhaee attin& multi ex¬
tranei quam ipsi interse gemini per¬
exiguo temporis interuallo innas¬
cendo separati. in conceptu autem per
unum concubitum uno &iam mom̃to
quisse quosdam fr̃s cumsimul aegro¬
tare coepissent & eorum morbus eo¬
dem tempore in grauescer& eodem
laeuar&ur. geminos suspicatum. quos

Expanded text:
non agens non enim mediocriter non agens non enim mediocriter doctorum hominum fuit ista sententia: non quidem ita solent loqui mathematici, ut uerbi gratia dicant: \'Mara ita positus homicidam significat\', sed: \'homicidam facit\'; uerumtamen ut concedamus non eos ut debent loqui et a philosophis accipere oportere sermonis regulam ad ea praenuntianda, quae in siderum positione reperire se putant: quid fit, quod nihil umquam dicere potuerunt, quur in uita geminorum, in actionibus, in euentis, in professionibus, artibus, honoribus ceterisque rebus ad humanam uitam pertinentibus adque in ipsa morte sit plerumque tanta diuersitas, ut similiores eis sint, quantum ad haec adtinet, multi extranei quam ipsi inter se gemini perexiguo temporis interuallo in nascendo separati, in conceptu autem per unum concubitum uno etiam momento quisse, quosdam fratres, cum simul aegrotare coepissent et eorum morbus eodem tempore ingrauesceret, eodem leuaretur, geminos suspicatum; quos
Abbreviated transcription (Latin):
sit & quid ei proueniatboni quid ue
mali accidat ex dĩuoluntate suspen¬
dunt sie asdem stellasputant habere
hancpotes tatem traditam sibi a sũma
illius potestate ut uolentes ista decer¬
nant. magnam caelo faciunt in iuriã.
incuius uelut clarissimo senatu ao
splendidissima curia opinantur sce¬
lera facienda decerni. qualia si aliqua
terrena ciuitas decreuiss& genere
humano decernente fuerat euerten¬
da quale deinde iudicium de hominũ
factisdõ relinquitur quibus caelestis
necessitas adhib&ur : Cum dñs ille
sit &siderum & hominum : dut si
non dicunt stellas accepta quidem po¬
testate a summodõ arbitriosuo ista
decernere sed intalibus netessitatib:
ingerendis illius omnino iussa comple¬
re It anedeipso dõ sentiendum est
quod indignissimum uisum ẽ destella¬
rum uoluntate sentire : quod sidi¬
cuntur stellae significare potius ista
quam facere ut quasi locutio quae¬
dam sit illa positio praedicens futura

Expanded text:
sit et quid ei proueniat boni quidue sit et quid ei proueniat boni quidue mali accidat ex Dei uoluntate suspendunt, si easdem stellas putant habere hanc potestatem traditam sibi a summa illius potestate, ut uolentes ista decernant: magnam caelo faciunt iniuriam, in cuius uelut clarissimo senatu ac splendidissima curia opinantur scelera facienda decerni, qualia si aliqua terrena ciuitas decreuisset, genere humano decernente fuerat euertenda. Quale deinde iudicium de hominum factis Deo relinquitur, quibus caelestis necessitas adhibetur, cum dominus ille sit et siderum et hominum? Aut si non dicunt stellas, accepta quidem potestate a. summo Deo, arbitrio suo ista decernere, sed in talibus necessitatibus ingerendis illius omnino iussa conplere: itane de ipso Deo sentiendum est, quod indignissimum uisum est de stellarum uoluntate sentire? Quod si dicuntur stellae significare potius ista quam facere, ut quasi locutio quaedam sit illa positio praedicens futura,
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam teneat. linguam corrigat
Curenim non hoc primumdicit quod
postea dicturus est cum ab illo quis¬
quam quaesierit quid dixerit fatum :
Nam id homines quando audiunt usitata
loquendi consu&udine non intelleguaT
nisi uimpositionis siderum qualis est
quando quis nascitur siue concipitur
quod aliqui alienant adiuoluntate
aliqui exilla hoc pendẽre confir¬
mant. Sed illi quis ine diuoluntate
decernere opinantur sidera quid
agamus uel quid bonorum habeamꝰ
malorumue patiamur: ab auribus
omnium repellendi sunt. Non solũ
eorum quiueram religionem tenent.
sed quideorum qualium cumquelic&
falsorum uolunt es secultores. Hlaec
enim opinio quid agit aliud nisi ut
nullus omnino colatur autrog&᷑ ds̃:
Contra quos modo nobis disputatio non
est instituta. sed contrahos qui pro
defensione eorum quos deosputant
xp̃ianae religioni aduersantur
Illi uero qui positionem stellarum quo¬
dam modo decernentium qualisquisq

Expanded text:
tentiam teneat, linguam corrigat. tentiam teneat, linguam corrigat. Quur enim non hoc primum dicit, quod postea dicturus est, cum ab illo quisquam quaesierit quid dixerit fatum? Nam id homines quando audiunt. usitata loquendi consuetudine non intellegunt nisi uim positionis siderum, qualis est quando quis nascitur siue concipitur; quod aliqui alienant a Dei uoluntate, aliqui ex illa etiam hoc pendere confirmant. Sed illi, qui sine Dei uoluntate decernere opinantur sidera quid agamus uel quid bonorum habeamus malorumue patiamur, ab auribus omnium repellendi sunt, non solum eorum qui ueram religionem tenent sed qui deorum qualiumcumque, licet falsorum, uolunt esse cultores. Haec enim opinio quid agit aliud, nisi ut nullus omnino colatur aut rogetur Deus? Contra quos modo nobis disputatio non est instituta, sed contra hos qui pro defensione eorum, quos deos putant, Christianae religioni aduersantur. Illi uero, qui positionem stellarum quodam modo decernentium qualis quisque
Abbreviated transcription (Latin):
TAT OMNIUM
RERUM OPTAN¬
DARUM PLENITUDI¬
NEMTS S̃T̃ FELICITATEM QUAE
non est dea sed donumdĩ. & ideo nul¬
lumdm̃ colendum esse ab omnibus
nisi qui potest eos facere felices
Vnde si illa de a ess& solacolenda me¬
rito dicer&ur : lam consequenter
uideamus qua causa ds̃ quipatest
&illabona dare quaeh aberepossunt
&iam nomboni. acperhoc &iam non
felices romanum imperium tã mag¬
num tamq duturnum esseuoluerit
Quia enim hoc deorum falsorum illa
quam colebant multitudo non fecit.
multa lam diximus & siui sum fuerit
oportunum essedicemus. Causa
ergo magnitudinis imperu romani
nec fortuita est nec fatalis secundum
eorum sententiam siue opinionem
quiea dicuntes se fortuita. quae uel
nullas causas habent uelnon ex aliquo
rationabili ordine uenientes. & ea
fatalia quae pra&erdĩ & hominum
uoluntatem cuiusdam ordinis nec essi¬
tate contingunt. Prorsus diuina
prouidentia regnã constituuntur
humana. Quaesi propterea quis¬
quam fato tribuit. quia ipsamdĩ

Expanded text:
tat omnium rerum optandarum plenitudinem esse felicitatem, quae non est dea, sed donum Dei, et ideo nullum deum colendum esse ab hominibus, nisi qui potest eos facere felices unde si illa dea esset, sola colenda merito diceretur: iam consequenter uideamus, qua causa Deus, qui potest et illa bona dare, quae habere possunt etiam non boni ac per hoc etiam non felices, Romanum imperium tam magnum tamque diuturnum esse uoluerit. Quia enim hoc deorum falsorum illa quam colebant multitudo non fecit, et multa iam diximus, et ubi uisum fuerit opportunum esse dicemus. ergo magnitudinis imperii Romani nec fortuita est nec fatalis secundum eorum sententiam siue opinionem, qui ea dicunt esse fortuita, quae uel nullas causas habent uel non ex aliquo rationabili ordine uenientes, et ea fatalia, quae praeter Dei et hominum uoluntatem cuiusdam ordinis necessitate contingunt. Prorsus diuina prouidentia regna constituuntur humana. Quae si propterea quisquam fato tribuit, quia ipsam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
quam ueritas. sed considerent
omnia diligenter &si forte sine
studio partium iudicantes talia
esse perspexerint quae potius ex¬
agitari quam conuelli possint
garrulitate inpudentis sima &
quasi satrrica uel mimica leuita¬
te cohibeant suas nugas. & potius
a prudentibus emendari. quam
ab in prudentibus eligant Nam
sinon ad libertatem ueradicendi
sed ad licentiam maledicendi tem¬
pus expectant. absit ut eis eueniat
quod ait tullius dequodam qui
peccandi licentia felix appella¬
batur. Omiserum cui peccare
licebat. Vnde quisquis est qui
maledicendi licentia felicem se
putat multo erit felicior sihoc
illi omnino non liceat. cum possit
deposita in anitate lactantiae.
&i amisto tempore tam quam stu¬
dio consulendi. quic quiduoluerit
contradicere . & quantũ possunt
ab eis quos consulit amica disputa¬
tione honeste grauiter libere
quod oport& audire¬
UINOUE
SUPIRIORIBUSLIBRIS

Expanded text:
quam ueritas. Sed considerent quam ueritas. Sed considerent omnia diligenter, et si forte sine studio partium iudicantes talia esse perspexerint, quae potius exagitari quam conuelli possint garrulitate inpudentissima et quasi satyrica uel mimica leuitate, cohibeant suas nugas et potius a prudentibus emendari quamab inpudentibus eligant. Nam si non ad libertatem uera dicendi, sed ad licentiam maledicendi tempus expectant, absit ut eis eueniat quod ait Tullius de quodam, qui peccandi licentia felix appellabatur:s o miserum, cui peccare licebat! Unde quisquis est, qui maledicendi licentia felicem se putat, multo erit felicior, si hoc illi omnino non liceat, cum possit deposita inanitate iactantiae etiam isto tempore tamquam studio consulendi quidquid uoluerit contradicere et, quantum possunt, ab eis quos consulit amica disputatione honeste grauiter libere quod oportet audireuinque superioribus libris
Abbreviated transcription (Latin):
uideo quimani festissimis docu¬
mentis quibus ostenditur quod
ad ista temporalia quaesola
stulti habere concupiscunt
nihil deorum falsorum nume¬
rositas prosit. confutati atq
conuicti conantur asserert non
propteruitae praesentis utilita¬
tem. sed propter eam quae post
mortem futura est colendosdeos¬
u Namistis qui propter amicitias
mundihuius uolunt uana colere
& non sepermitti ꝑuerilibus sen¬
sibus conqueruntur his quinque
libris satis arbitror esse respon¬
sum quorum trespriores cum
edidissem & inmultorum manib:
esse coepissent. audiui quosdam
nescio quam aduersuseosres¬
ponsionem scribendo praeparare.
deinde adme perlatum est quod
iam scripserint sed tempus quae¬
rant quosine periculo possint
edere. Quos ad moneo nonop¬
tent quodeis non expedit : facile ẽ
enim cuiquam uideri respondisse
quitacere noluerit. Aut quidest
lo quacius uanitate: quae non ideo
potest quodueritas quia si uolue¬
rit &iamplus potest clamare

Expanded text:
uideo, qui manifestissimis docuuideo, qui manifestissimis documentis, quibus ostenditur, quod ad ista temporalia, quae sola stulti habere concupiscunt, nihil deorum falsorum numerositas prosit, confutati adque conuicti conantur adserere non propter uitae praesentis utilitatem, sed propter eam, quae post mortem futura est, colendos deos. Nam istis, qui propter amicitias mundi huius uolunt uana colere et non se permitti puerilibus sensibus conqueruntur, his quinque libris satis arbitror esse responsum. Quorum tres priores cum edidissem et in multorum manibus esse coepissent, audiui quosdam nescio quam aduersus eos responsionem scribendo praeparare. Deinde ad me perlatum est, quod iam scripserint, sed tempus quaerant, quo sine periculo possint edere. Quos admoneo, non optent quod eis non expedit. Facile est enim cuiquam uideri respondisse, qui tacere noluerit. Aut quid est loquacius uanitate? quae non ideo potest quod ueritas, quia, si uoluerit, etiam plus potest clamare
Abbreviated transcription (Latin):
indĩ ueriesse posita potestate
quid autem fuit eius religiosa hu¬
militate mirabilius. quando in
thes salonicensium grauissimum
scelus cui iam episcopis interceden¬
tibus promiserat indulgentiam
tumultu quorundam qui ei cohȩ¬
rebant uindicare conpulsus &
ecclesiastica coercitus discipli¬
na sic egit paenitentiam ut impe¬
ratoriam celsitudinem proillo
populus orans magis fler& ui¬
dendo prostratam quam peccan¬
do timer& iratam. Haec ille
secum & siqua similia quae com¬
memorare longum est. bon a
operatulit existo temporali
uapore cuius lib& culminis
nafelicitas cuius dator est ds̃ solus
ueraciterpius. C&e ra uero ui¬
tae huius uel fastigia uel subsi¬
dia sicut ipsum mundum. lucem
auras. terras. aquas fructus
ipsius que hominis animam cor¬
pus sensus mentem uitam bonis ma¬
lisque largitur In quibus est
&iam quae lib& imperii magni¬
tudo quam protemporum guber¬
natione dispensat. Pro inde
lã &iam illis respondendum esse

Expanded text:
in Dei ueri esse posita potestate. in Dei ueri esse posita potestate. Quid autem fuit eius religiosa humilitate mirabilius, quando in Thessalonicensium grauissimum scelus, cui iam episcopis intercedentibus promiserat indulgentiam, tumultu quorundam, qui ei cohaerebant, uindicare conpulsus est et ecclesiastica cohercitus disciplina sic egit paenitentiam, ut \'imperatoriam celsitudinem pro illo populus orans magis fleret uidendo prostratam, quam peccando timeret iratam? Haec ille secum et si qua similia, quae commemorare longum est, bona opera tulit ex isto temporali uapore cuiuslibet culminis itas, cuius dator est Deus solis ueraciter piis. Cetera uero uitae huius uel fastigia uel subsidia, sicut ipsum mundum lucem auras, terras aquas fructus ipsiusque hominis animam corpus, sensus mentem uitam, bonis malisque largitur; in quibus est etiam quaelibet imperii magnitudo, quam pro temporum gubernatione dispensat. Proinde iam etiam illis respondendum esse
Abbreviated transcription (Latin):
cuiquam nocere uoluit termina¬
ta. Inter haec omnia exipso
initio imperii sui non quieuit lus¬
tissimis  miseri cordissimis le
diderat & praedixerat. louis si¬
mulacra quae aduersus eum fue¬
rat nescio quibus ritibus uelut
consecrata inalpibus constituta
deposuit eorumq fulmina quđ
aurea fuissent locantibus quod
illa la&itia permittebat curso¬
ribus & seabeis fulminari uelle
dicentibus hilariter benigneque
nondum xp̃i anos ad ecclesiam
confugientes xp̃ianos hac occa¬
sione fieri uoluit & xp̃iana ca¬
ritate dilexit. Nec priuauit
rebus sed auxit honoribus. IN
neminem post uictoriam priua¬
tas inimicitias ualere permisit:
bella ciuilia non sicut cinna &
marius & silla & alii tales
nec finita finire uoluerunt
Sed magis doluit exorta quam
gibus aduersus impios laboran¬
ti ecclesiae subuenire. quam
ualens hereticus fauens arri
gis quam interris regnare gau¬
debat simulacra gentilium
ubique euertenda praecepit.
satis intellegens nec terrena
munera indaemoniorum sed

Expanded text:
cuiquam nocere uoluit terminata. Inter haec omnia ex ipso initio imperii sui non quieuit iustissimis et misericordissimis legdiderat et praedixerat, Iouis simulacra, quae aduersus eum fuerant nescio quibus ritibus uelut consecrata et in Alpibus constituta, deposuit, eorumque fulmina, quod aurea fuissent, iocantibus quod illa laetitia permittebat cursoribus et se ab eis fulminari uelle dicentibus hilariter benigneque nondum Christianos ad ecclesiam confugientes, Christianos hac occasione fieri uoluit et Christiana caritate dilexit, nec priuauit rebus et auxit honoribus. In neminem post uictoriam priuatas inimicitias ualere permisit. Bella ciuilia non sicut Cinna et Marius et Sylla et alii tales nec finita finire uoluerunt, sed magis doluit exorta quamgibus aduersus inpios laboranti ecclesiae subuenire, quam Valens haereticus fauens Ariangis quam in terris regnare gaudebat. Simulacra gentilium ubique euertenda praecepit, satis intellegens nec terrena munera in daemoniorum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tales uerum &iambeatos deorũ nomine
sacris & sacrificiis propt̃ uitã beatam
postmortẽ a dipiscendã colendosputant :
qualescũq illisint & quolib& uocabulo
dignisint : Non eos uelle ꝑtale religionis
obsequium nisi unũ dm̃ coli. a quocreati
&cuius participatione beatis. adiuuante
ipso insequenti libro diligentius disseremus¬

Expanded text:
tales, uerum etiam beatos deorum nomine tales, uerum etiam beatos deorum nomine sacris et sacrificiis propter uitam beatam post mortem adipiscendam colendos putant, qualescumque illi sint et quolibet uocabulo digni sint, non eos uelle per tale religionis obsequium nisi unum Deum coli, a quo creati cuius participatione beati sunt, adiuuante ipso in sequenti libro diligentius disseremus
Abbreviated transcription (Latin):
daemones fieri credunt quos immortales
tantum non &iam beatos audent dicere
dut certe staimmortales & beatos ut
tamen demones bonos non dõ sublimiter
collocatos & abhumana contrectatione se¬
motos quãuis nomini contro uersia uideat᷑
tamen ita d& estabileest nom̃ de monum
ut hoc modis omnibus a scis angelis nos remo¬
uere debeamus. Nuncergo italiber iste
daudatur ut sciamus immortales & bea¬
tos quod lib& uocentur qui tam̃ facti & crea¬
tisunt medios non esse adimmortalẽ beati¬
tudinẽ perducendis mortalibus miseris
aquibus ut raq differentia separantur.
Qui autẽ mediis cõmunẽ habendo immorta¬
litatem cũ superioribus miseriã cum inferi¬
oribus qm̃ merito malitiae miseri sunt
beatitudinem quam non habent in uidere
amicidȩ monum quod nobis dignũ afferant
cur eos tãquã ad iutores coleredebeamus
quos potius ut deceptores uitare debemus
Quos autembonos & ideonon solum immor¬

Expanded text:
daemones fieri credunt, quos inmortales daemones fieri credunt, quos inmortales tantum, non etiam beatos audent dicere, aut certe ita inmortales et beatos, ut tamen daemones bonos, non deos sublimiter conlocatos et ab humana contrectatione semotos, quamuis nominis controuersia uideatur, tamen ita detestabile est nomen daemonum, ut hoc modis omnibus a sanctis angelis nos remouere debeamus. Nunc ergo ita liber iste claudatur, ut sciamus inmortales et beatos, quodlibet uocentur, qui tamen facti et creati sunt, medios non esse ad inmortalem beatitudinem perducendis mortalibus miseris, a quibus utraque differentia separantur. Qui autem medii sunt communem habendo inmortalitatem cum superioribus, miseriam cum inferioribus, quoniam merito malitiae miseri sunt, beatitudinem, quam non habent, inuidere amici daemonum quod nobis dignum adferant, quur eos tamquam adiutores colere debeamus, quos potius ut deceptores uitare debemus. Quos autem bonos et ideo non solum inmor
Abbreviated transcription (Latin):
nobis constituere dm̃ infidelis auder&
infirmitas qđ in homine facile est euitare
& euidentius dicidebuer̃ homines du
in populodĩ ut certiacfidentes fierent
eum eẽ dm̃ suum quidictus est ds̃ deorum
Quia & si appellantur du immortales illi
& beati qui h caelis sunt non tam̃dictis
deideorum id est dei hominũ in populodĩ
constitutorum quibus dictũ est ego dixi
duestis & filii ex celsiom̃s Hincest qđ ait
apłs Et si sunt quidicuntur dii siue incȩlo
si ue in terra sicuti sunt dumulti & dñimulti:
omnia & nos peripsum. Non multum
Fergo de nomine disceptandumest cũ resipsa
ita dareat ut abscrupulo dubitationis
aliena sit. Illud uero qđ nos exeorũ im¬
mortalium beatorum numero missos eẽ
angelos dicimus quidĩ uoluntatẽ hominib:
annuntiarent illis autẽ non plac& quia
hoc ministerium nomperillos quos deos
appellant Idest immortales & beatos sed ꝑ

Expanded text:
nobis constituere Deum infidelis auderet nobis constituere Deum infidelis auderet infirmitas. Quod in homine facile est evitare. Et evidentius dici debuerunt homines dii in populo Dei, ut certi ac fidentes fierent eum esse Deum suum, qui dictus est Deus deorum. Quia etsi appellantur dii immortales illi, et beati, qui in coelis sunt, non tamen dicti sunt dii deorum, id est, dii hominum in populo Dei constitutorum, quibus dictum est: Ego dixi: dii estis, et filii excelsi omnes. Hinc est quod ait Apostolus: Etsi sunt qui dicantur dii, sive in coelo, sive in terra, sicuti sunt dii multi, et domini multi omnia et nos per ipsum. Non multum ergo de nomine disceptandum est, cum res ipsa ita clareat, ut ab scrupulo dubitationis aliena sit. Illud uero, quod nos ex eorum inmortalium beatorum numero missos esse angelos dicimus, qui Dei uoluntatem hominibus adnuntiarent, illis autem non placet, quia hoc ministerium non per illos, quos deos appellant, id est inmortales et beatos, sed per
Abbreviated transcription (Latin):
sub quo terrore dnõ dicebant uenisti
ꝑderenos. Illud uero dicitur ds̃ deorũ
Non potest intellegi ds̃ de moniorum
et rexmagnus superom̃s deos ab sit ut
dicatur rexmagnus suꝑ omã dȩ monia.
Sed homines quoq in populodĩ eadem
scriptura deos appellat. Ego inquit
dixi duestis & filii excelsioms. sotest
itaq intellegihorũ deorũ ds̃ quidictus est
ds̃ deorum Et super hos ds̃ rexmagnus
quidictus est rexmagnus superoms deos
uerum tamen cum a nobis quaeritur si
homines dictis dii qđ inpopulodĩ sunt
quẽ ꝑangelos uel perhomines allo quit᷑ ds̃
quantomagis in mortales eo nomine
digni sunt quiea fruunturbeatitudine
ad quã colendo dm̃cupiunt homines per¬
uenire : quid respondebimus nisi nonfrus
tra hscripturis scis ex pressius homines
nuncupatos deos quã illos immortales
& beatos quibus nos aequales futuros in
resurrectione promitatur : Nescilic&
propter illorũ excellentiã aliquẽ eorum

Expanded text:
sub quo terrore Domino dicebant, Venisti sub quo terrore Domino dicebant, Venisti perdere nos ? Illud vero ubi dicitur, Deus deorum, non potest intelligi Deus daemoniorum: et Rex magnus super omnes deos, absit ut dicatur Rex magnus super omnia daemonia. Sed homines quoque in populo Dei, eadem Scriptura deos adixi, di estis et filii Excelsi omnes. Potest itaque intellegi horum deorum deus, qui dictus est deus deorum, et super hos deos rex magnus, qui dictus est rex magnus super omnes deos. Verum tamen cum a nobis quaeritur: si homines dicti sunt di, quod in populo Dei sunt, quem per angelos uel per homines adloquitur Deus, quanto magis inmortales eo nomine digni sunt, qui ea fruuntur beatitudine, ad quam Deum colendo cupiunt homines peruenire: quid respotra in Scripturis sanctis expressius homines nuncupatos deos, quam illos immortales et beatos, quibus nos aequales futuros in resurrectione promittitur; ne scilicet propter illorum excellentiam aliquem eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tione & contẽplationo ꝑfruuntur. Hos
si platonicimalunt deosquam daemones
dice re eisq annumerare. quos a sũ modõ
conditos deos scribit eorũ auctor & ma¬
gisterplato : dicant quod uolunt. Non
enim cum eis de uerborũ controuersia
laborandum est sienim sic immoreales
ut tamen a sum modõ factos & si non per
seipsos sed ei aquo facti sunt adhȩrendo
beatos essedicunt hoc dicunt qđ dicimus
quolib& eos nomine appellent. Hanc
autẽ platonicorum esse sententiam
siue omnium siue meliorũ litteris
qđ huius modiimmortalem
beatamq creatu rã deos appellant:
ideo inter nos & ipsos pene nulla dissen
temini dõdeorum. & alibi. Rexmagnus
suꝑom̃s deos. Illud autẽ ubi scriptum ẽ
Terribilis est super om̃s deos. Curdictũ
sit de incepsostenditur. Sequitur enĩ
cȩlos fecit. Superomnes ergodeos dix̃
sed gentium idẽ quos gentes prodiis ha¬
bent quaes dȩmonia Ideo terribilis

Expanded text:
tione et contemplatione perfruuntur. tione et contemplatione perfruuntur. si Platonici malunt deos quam daemones dicere eisque adnumerare, quos a summo Deo conditos deos scribit eorum auctor et magister Plato: dicant quod uolunt; non enim cum eis de uerborum controuersia laborandum est. Si enim sic inmortales, ut tamen a summo Deo factos, et si non per se ipsos, sed ei, a quo facti sunt, adhaerendo beatos esse dicunt: hoc dicunt quod dicimus, quolibet eos nomine appellent. Hanc autem Platonicorum esse sententiam, siue omnium siue meliorum, in eorumquo hujusmodi immortalem beatamque creaturam deos appellant; ideo inter nos et ipsos pene nulla dissenstemini Deo deorum . Et alibi, Rex magnus super omnes deos . Illud autem ubi scriptum est, Terribilis est super omnes deos; cur dictum sit, deinceps ostenditur. Sequitur enim,minus autem coelos fecit . Super omnes ergo deos dixit, sed gentium, id est, quos gentes pro diis habent, quae sunt daemonia: ideo terribilis,
Abbreviated transcription (Latin):
non a&ernas tẽporum causas & quod¬
ammodo cardinales indi sapientia con¬
tẽplantur sed quorundã signorum
nobis occultorũ malore experientia
multo pluraquam homines futura
prospiciunt. Disponitiones quoq suas
aliquando p̃nuntiant. deniq sȩpeisti
nus quã illi omnino falluntur. aliudẽ
enim tẽporalibus tẽporalia & mutabi¬
libus mutabilia conlectare eisq tẽpo¬
ralem &mutabilem motũ suae uolun¬
tatis & facultatis inserere qđ dȩ monib
certaratione permissumest. aliud autẽ
in a&ernis atq in cõmutabilibus dĩ legib
quȩ h eius sapientia uiuunt mutationes
tẽporum p̃uidere dĩq uoluntatẽ quȩ tã
certissima quã potentissima est omniũ
sps eius participati one cognoscere qđ scis
angelis recta dis cr&ione donatũ est. Itaq
non solum &erni uerũ &iãbeatis Bonũ
autẽ quobeati sunt ds̃ illis est a quo creatis.
Illius quippe in declinabiliter participa¬

Expanded text:
non aeternas temporum causas et quodnon aeternas temporum causas et quodam modo cardinales in Dei sapientia contemplantur, sed quorundam signorum nobis occultorum maiore experientia multo plura quam homines futura prospiciunt; dispositiones quoque suas aliquando praenuntiant. Denique saepe isti, numquam illi omnino falluntur. Aliud est enim temporalibus temporalia et mutabilibus mutabilia coniectare eisque temporalem et mutabilem modum suae uoluntatis et facultatis inserere, quod daemonibus certa ratione permissum est; aliud autem in aeternis adque incommutabilibus Dei legibus, quae in eius sapientia uiuunt, mutationes temporum praeuidere Deique uoluntatem, quae tam certissima quam potentissima est omnium, spiritus eius participatione cognoscere; quod sanctis angelis recta discretione donatum est. Itaque non solum aeterni, uerum etiam beati sunt. Bonum autem, quo beati sunt, Deus illis est, a quo creati sunt. Illius quippe indeclinabiliter participa
Abbreviated transcription (Latin):
tionis tẽperar& exemplum. postillã
uero tẽptationem cũ angelisicut scrip¬
tum est ministrarentei : boniutique
& sci ac perhoc spiritibus inmundis
m&uendi & tremendi magis magisq
in notescolat dae monibus quantus ess&
ut ei iubenti quãuis in illo contẽgibilis
uider&ur carnis infirmitas resistere
nullus auder&. his igitur angelis bonis
in flantur daemones uilis est
non quod carum ignarisint sed quod illis
dĩ quascĩficantur caritas cara est. p̃cu¬
ius non tantũ incorporali uerum &iam
in cõmutabili & ineffabili pulchritudine
cuius scõ amore in ardescunt omnia.
quȩ in fra sunt & qđ illud est non sunt
seque ipsos inter illa contẽnunt ut extoto
quodboni sunt eobono ex quoboni sunt
perfruantur. Et ideo certius tã tẽpora¬
lia & mutabilia ista nouerunt quieorũ¬
principales causas in uerbodĩ conspiciunt
perqđ factus estmundus. quibus causis
quaedam probantur quȩdam reprobant᷑
cuncta ordinantur. Dae mones autẽ

Expanded text:
tionis temperaret exemplum. Post illam tionis temperaret exemplum. Post illam uero tentationem, cum angeli, sicut scriptum est, ministrarent ei, boni utique et sancti ac per hoc spiritibus inmundis metuendi et tremendi, magis magisque innotescebat daemonibus quantus esset, ut ei iubenti, quamuis in illo contemtibilis uideretur carnis infirmitas, resistere nullus auderet. CAPUTinflantur daemones, uilis est: non quod earum ignari sint, sed quod illis Dei, qua sanctificantur, caritas cara est, prae cuius non tantum incorporali, uerum etiam incommutabili et ineffabili pulchritudine. cuius sancto amore inardescunt, omnia, quae infra sunt et, quod illud est, non sunt seque ipsos inter illa contemnunt, ut ex toto, quod boni sunt, eo bono, ex quo boni sunt, perfruantur. Et ideo certius etiam temporalia et mutabilia ista nouerunt, quiprincipales causas in Verbo Dei conspiciunt, per quod factus est mundus; quibus causis quaedam probantur, quaedam reprobantur, cuncta ordinantur. Daemones autem
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uoluit quantũ oportuit. Sed in no¬
tuit non sicut angelisscĩs quieius se¬
cundum id quoddĩ uerbum est parti¬
cipata a&ernitate perfruuntur sed
sicut cis terrendis in notescendũ fuit.
exquorũ trrannica quodam modo
potestate fuerat liberaturus p̃distina
tos in suum regnum & gloriã sẽper
ueracẽ & ueraciter sempiternam
Innotuit ergo daemonibus non perid
quod est uita a &erna & lumen in com¬
mutabile qđ inluminat pios cui uidendo
ꝑfidẽ que in illo est cordamundantur
sed perquȩdam tẽporalia suae uirtutis
effecta & occultissima signa sapientiae
qua e angelicis sensibus &iam maligno¬
rum spirituum potius quam in firmi¬
tati hominum possentesse conspicua
Deniquequando ea paululum subpri¬
menda iudicauit & aliquanto altius
latuit dubitauit de illo dȩmonum prin¬
ceps euq tẽptauit anxp̃s ess& explo¬
rans quantũ setẽptari ipse permisit
ut hominem quẽ gerebat ad nr̃ȩ imita¬

Expanded text:
autem uoluit, quantum oportuit. Sed innoautem uoluit, quantum oportuit. Sed innotuit non sicut angelis sanctis, qui eius, secundum id quod Dei Verbum est, participata aeternitate perfruuntur, sed sicut eis terrendis innotescendum fuit, ex quorum tyrannica quodam modo potestate fuerat litos in suum regnum, et gloriam semper veracem, et veraciter sempInnotuit ergo daemonibus non per id. quod est uita aeterna et lumen incommutabile, quod inluminat pios, cui uidendo per fidem, quae in illo est, corda mundantur, sed per quaedam temporalia suae uirtutis effecta et occultissimae signa praesentiae, quae angelicis sensibus etiam malignorum spirituum potius quam infirmitati hominum possint esse conspicua. Denique quando ea paululum subprimenda iudicauit et aliquanto altius latuit, dubitauit de illo daemonum princeps eumque tentauit, an Christus esset explorans, quantum se tentari ipse permisit, ut hominem, quem gerebat, ad nostrae imita
Abbreviated transcription (Latin):
aedificat. Qđ recte aliter non intellegit᷑.
nisi scientiam tunc prodesse. cũ caritas
In est sinehac autem in flare Id est
in superbiam in anissimȩ quasi uento¬
sitatis extollere. Est ergo indȩ monib:
scientia si ne caritate & ideotã inflati
hocest tã superbi sunt ut honores di¬
uinos & religionis seruitutẽ quã uero
dõ deberisciunt sibi satis egerint ex hi
Contra superbiam porrodaemonum
qua promeritis possidebaturgenus
humanum dĩhumilitas quae informa
serui a pparuit quantã uirtutẽ habeit
animȩ hominũ nesciunt . inmunditia
elationis inflati dae mones &iam hoc¬
ita sciunt ut eidem dño in firmitate
carnis indito dixerint : quid nobis &
tibi ihũnararene uenisti perderenos
clarum est in his uerbis qđ in eis & tanta
scientia erat & caritas nonerat. pęnã
suam qui ppe formidabant ab illo
non in illo iustitiã diligebant Tantũ
uero eis in notuit quantũ uoluit. tantũ

Expanded text:
aedificat; quod recte aliter non intellegitur, aedificat; quod recte aliter non intellegitur, nisi scientiam tunc prodesse, cum caritas inest; sine hac autem inflare, id est in superbiam inanissimae quasi uentositatis extollere. Est ergo in daemonibus scientia sine caritate, et ideo tam inflati, hoc est tam superbi sunt, ut honores diuinos et religionis seruitutem, quam uero Deo deberi sciunt, sibi satis Contra superbiam porro daemonum, qua pro meritis possidebatur genus humanum, Dei humilitas, quae in forma servi apparuit, quantam virtutem habeat, animae hominum nesciunt immunditia elationis inflatae, daemonita sciunt, ut eidem Domino infirmitate carnis induto dixerint: Quid nobis et tibi, Iesu Nazarene? Venisti perdere nos? Clarum est in his uerbis, quod in eis et tanta scientia erat, et caritas non erat. Poenam suam quippe formidabant ab illo, non in illo iustitiam diligebant. Tantum uero eis innotuit, quantum uoluit; tantum
Abbreviated transcription (Latin):
si uedae monia dicantur non nisi
maligni significantur spiritus. &
hancloquendi consu&udinem in tan¬
tũ populius quequaq secuti sunt ut
eorum &iam qui pagani appellantur
&deos multos acdaemones colendos
esse contendunt. Nullus fere sit tam
litteratus & doctus quiaudeat in lau¬
de uel seruosuo dicere dae monẽ habes
sed cuilib& hoc dicere uoluerit non se
aliter accipiquam maledicere uoluisse
dubita renon possit. Quialgiturnos
causa conpellit ut postoffensionẽ auriũ
tã multarum ut lam penesint omniũ
quȩ hoc uerbum non nisiin malã partẽ
audi reconsuerunt qđ diximus coga¬
mur ex ponere cum possimus angelorũ
nomine adhibito eandemoffensionem
quae nominedaemonum fieri poterat
huius nominis sidiuinos intucamur
libros aliquid ad fert cognitione dignis¬
simum. Dȩ mones enimdicuntur qm̃
uocabulum grȩcum est abscientia no¬
minati. A postolus autem spũ scõlocu¬
tus ait. Scientia in flat caritas uero

Expanded text:
siue daemonia dicantur, non nisi siue daemonia dicantur, non nisi maligni significantur spiritus. Et hanc loquendi consuetudinem in tantum populi usquequaque secuti sunt, ut eorum etiam, qui pagani appellantur et deos multos ac daemones colendos esse contendunt, nullus fere sit tam litteratus et doctus, qui audeat in laude uel seruo suo dicere: \'Daemonem habes\'; sed quilibet hoc dicere uoluerit, non se aliter accipi, quam maledicere uoluisse, dubitare non possit. Quae igitur nos causa conpellit, ut post offensionem aurium tam multarum, ut iam paene sint omnium, quae hoc uerbum non nisi in malam partem audire consuerunt, quod diximus cogamur exponere, cum possimus angelorum nomine adhibito eandem offensionem, quae nomine daemonum fieri poterat, huius nominis, si diuinos intueamur libros, aliquid adfert cognitione dignissimum. Daemones enim dicuntur quoniam uocabulum Graecum est ob scientiam nominati. Apostolus autem spiritu sancto locutus ait: Scientia inflat, caritas uero
Abbreviated transcription (Latin):
credunt. & deos ipsos contamin ari
potuisse nisi locialtitudine munirent᷑
Quistam infelix est ut ista uiamun¬
darise existim& ubi homines contami¬
nantes daemones contaminati dui
contamin abiles p̃dicantur : Et non
potius eligat uiam ubi contaminan¬
tes magis daemones euitentur. &
ab incontaminabilideo ad in eundã
soci& atẽ in contaminatorũ angelorũ
homines a contaminatione mundent᷑¬
Sed nede uerbis &iam nos certare
uideamur. qm̃ non nulli istorũ ut ita
dixerim dȩ monicolarũ in quibus
& labeo est eosdem perhibent ab aliis
angelos dici quosipsidaemones nun¬
cupant : lammihi debonis angelis
aliquid uideo disserendum quosisti
essenon negant sed deos bonos dȩ mones
uocare quã angelos malunt. Nos
autẽ sicut scripturalo quitur secundũ
quã xp̃i ani sumus angelos quidem
partimbonos partimmalos nũ quã
uero bonos dȩ mones legimus sed ubi¬
cumq illarum litterarum hoc nom̃¬
positum reperitur si ued a emones

Expanded text:
credunt, et deos ipsos contaminari credunt, et deos ipsos contaminari potuisse, nisi loci altitudine munirentur. Quis tam infelix est, ut ista uia mundari se existimet, ubi homines contaminantes, daemones contaminati, di contaminabiles praedicantur, et non potius eligat uiam, ubi contaminantes magis daemones euitentur et ab incontaminabili Deo ad ineundam societatem incontaminatorum angelorum homines a contaminatione mundentSed ne de uerbis etiam nos certare uideamur, quoniam nonnulli istorum, ut ita dixerim, daemonicolarum, in quibus et Labeo est, eosdem perhibent ab aliis angelos dici, quos ipsi daemones nuncupant, iam mihi de bonis angelis aliquid uideo disserendum, quos isti esse non negant, sed eos bonos daemones uocare quam angelos malunt. Nos autem, sicut scriptura loquitur, secundum quam Christiani sumus, angelos quidem partim bonos, partim malos, numquam uero bonos daemones legimus; sed ubicumque illarum litterarum hoc nomepositum reperitur, siue daemones,
Abbreviated transcription (Latin):
factus est similis non hiclocus est ut
cõp&enter pronra faculta tedicamus
dȩ mones quicũ persps̃ inmunditiam
miseri acmalignimultis effectibus
careant percorporalium tam̃ locorũ
interualla & ꝑ aeriorum corporum
leuitatẽ a prouectu animorũ nos auo¬
care atq auertere moliuntur.
nonuiam p̃bent addm̃ sed neuia
teneatur impediunt. quando quidẽ
& in ipsauia corporali quae falsissima
est & plenissima erroris quanon iter
agit iustitia qm̃ non percorporalẽ
altitudinẽ sed perspiritalem hoc est
incorporalem similitudinẽ addm̃
debemus ascendere : In ipsatamen
uia cor porali quã daemonũ amici
ꝑelementorum gradus ordinant
intera& herios deos & terrenos
homines aeriis daemonibus medus
constitutis hoc deosopinantur habere
p̃cipuum ut propter hoc inter uallum
locorum contrectatione non contami¬
nen turhumana. itad aemones con¬
tamin ari potius abhominibus quam
homines mundari adaemonibus

Expanded text:
factus est similis, non hic locus est ut factus est similis, non hic locus est ut conpetenter pro nostra facultate dicamus. daemones, qui, cum per spiritus inmunditiam miseri ac maligni multis effectibus r clareant, per corporalium tamen locorum interualla et per aeriorum corporum leuitatem a prouectu animorum nos auocare adque auertere moliuntur, non uiam praebent ad Deum, sed. ne uia teneatur, inpediunt. Quando quidem et in ipsa uia corporali quae falsissima est et plenissima erroris, qua non iter agit iustitia; quoniam non per corporalem altitudinem, sed per spiritalem, hoc est incorporalem, similitudinem ad Deum debemus ascendere — in ipsa tamen uia corporali. quam daemonum amici per elementorum gradus ordinant inter aetherios deos et terrenos homines aeriis daemonibus mediis constitutis, hoc deos opinantur habere praecipuum, ut propter hoc interuallum locorum contrectatione non contaminentur humana. Ita daemones contaminari potius ab hominibus, quam homines mundari a daemonibus
Abbreviated transcription (Latin):
inimo sunt mortalia & in munda con¬
uenire non poss opus est quidẽ media¬
tore non tam̃ tali qui corpus quidem
habeat immortale propinquũ sũmis.
animum autẽ morbidum similem
infimis. Quomorbo nobis inuideat
potius nes anemur. quã adiuu& ut sa¬
nemur. Sed taliqui nobis infimis ex
corporis mortalitate coaptatus immor¬
talis sp̃s iustitia perquã non locorum
distantia sed similitudinis excellentia
mansit in summis mundandislibe¬
randisq nobis uere diuinũ prȩbeat
adiutorium qui profecto in contami¬
nabilis ds̃ absit ut contaminationem
timer& ex homine quo indutus est aut
ex hominibus interquos homo con¬
uersatus est None nĩ parua sunt hȩc
interim duo quaesa lubriter sua in¬
carnatione monstrauit. nec carne
posse contam in ariuerã diuinitatẽ :
Nec ideo putandos daemones nobis cẽ
meliores quia non habent carnem
Hic est sicut eum scã scriptura p̃dicat
dequalis & humanitate quanobis

Expanded text:
in imo sunt mortalia et inmunda conin imo sunt mortalia et inmunda conuenire non possunt, opus est quidem mediatore; non tamen tali, qui corpus quidem habeat inmortale propinquum summis, animum autem morbidum similem infimis quo morbo nobis inuideat potius ne sanemur, quam adiuuet ut sanemur; sed tali, qui nobis infimis ex corporis mortalitate coaptatus inmortali spiritus iustitia, per quam non locorum distantia, sed similitudinis excellentia mansit in summis, mundandis liberandisque nobis uere diuinum praebeat adiutorium. Qui profecto incontaminabilis Deus absit ut contaminationem timeret ex homine quo indutus est, aut ex hominibus inter quos in homine conuersatus est. Non enim parua sunt haec interim duo, quae salubriter sua incarnatione monstrauit, nec carne posse contaminari ueram diuinitatem, nec ideo putandos daemones nobis esse meliores, quia non habent carnem. Hic est, sicut eum sancta scriptura praedicat,aequalis, et humanitate, qua nobis
Abbreviated transcription (Latin):
contaminat. negent abistis clarissimis
mundiluminibus quos deosopinant᷑
uideri homines cum radios suos terras
us que pertendant qui tamen eorum
radu perquȩque inmunda diffusi
non contaminantur. & dii contami¬
narentur si hominibus miscerentur
&iam siess& necessarius in subueni¬
endo contactus. Nam radiis solis & lunȩ
terra contingitur nec istam contaminat
doctos homines quicuncta corporea &
sensibilia prae incorporalibus & intelle¬
gibilibus postponenda iudicauerunt
cu agitur debeatauita corporalium
contrectationum facerementionem
ubiest illud plotini ubiait. ÷ fugiendũ
estigitur ad carisimam patriam &ibi
similior tanto fit quisque propinquior
nulla est ab illo alia longinquitas quã
eius dissimilitudo incorporali uero
illia&erno & in cõmutabili tanto est
animo hominis dissimilior quanto
rerũ corporalium mutabiliũ que
cupidior hocut san&ur qm̃ immor¬
tali puritati quae in sũ moest eaquae

Expanded text:
contaminat, negent ab istis clarissimis contaminat, negent ab istis clarissimis mundi luminibus, quos deos opinantur, uideri homines, cum radios suos terras usque pertendant. Qui tamen eorum radii per quaeque inmunda diffusi non contaminantur, et di contaminarentur, si hominibus miscerentur, etiamsi esset necessarius in subueniendo contactus? Nam radiis solis et lunae terra contingitur, nec istam contaminat doctos homines, qui cuncta corporalia et sensibilia prae incorporalibus et intellegibilibus postponenda iudicauerunt, cum agitur de beata uita, corporalium contrectationum facere mentionem. Ubi est illud Plotini, ubi ait: Fugiendum est igitur ad carissimam patriam, et isimilior, tanto fit quisque propinquior, nulla est ab illo alia longinquitas quam eius dissimilitudo. Incorporali uero illi aeterno et incommutabili tanto est anima hominis dissimilior, quanto rerum temporalium mutabiliumque cupidior. Hoc ut sanetur, quoniam inmortali puritati, quae in summo est, ea quae