comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
duro simul ext̾minare. sed partib dabas locũ nidican
penitentie: non ignorans qm̃ nequã ẽ natio
eoꝵ. & naturalis malicia ipsoꝵ. Et. qm̃ non po¬
terat inutiri cogitatio cordis illoꝵ in ꝑpetuũ
semen enĩ erat maledictũ ab initio. nec timens
aliquẽ: ueniã dalias peccatis illoꝵ. Quis enĩ di¬
cet tib qͥd fegisti: Aut qͥs stabit contra udi¬
cium tũum: Aut quis in conspectu tuo ue
niet. uindex iniquoꝵ hominũ:: Aut qͥs tibi im¬
putabit. si ꝑierint nationes quas tu fecisti:
Nec enĩ ẽ alius ds̃ quã tu: cui cura ẽ de om̃ib.
ut ostendas qm̃ non iniuste. iudicasti iudiciũ:¬
neq rex neq tyrannus in conspectu tuo inqui¬
rent de his quos ꝑdidisti. Lum sisgͦ iuste. omĩa iustꝰ
disponens. ipsum qͦq qui non debet puniri ẽ¬
dẽpnas: & exterũ estimas a tua uirtute. Uirt
enĩ tua iusticie initium ẽ: & ob hoc qd̾ omĩũ

Expanded text:
duro simul exterminare; sed partibus judicans dabas locum duro simul exterminare; sed partibus judicans dabas locum poenitentiae, non ignorans, quoniam nequam est natio eorum, et naturalis malitia illoterat mutari cogitatio illorum in perpetuum semen enim erat maledictum ab initio nec timens aliquem veniam dabas peccatis illorum quis enim dicet tibi quid fecisti aut quis stabit contra iudicium tuum niet iudex iniquorum hominum? Aut quis inputabit tibi, si perierint, nationes quas tu fecisti? nec enim est alius Deus quam tu cuius cura est de omnibus ut ostendas quoniam non iniuste iudicasti neque rex neque tyrannus in conspectu tuo inquirent de his quos perdidisti cum sis ergo iustus iuste omnia disponis ipsum quoque qui non debet puniri condemnastitiae initium est et ob hoc quod omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanere. nisi tu uoluis ͣ  aut quod a te uoca¬
tũ non eet conseruaret᷑:: Pare̾is aut̃ omĩb: qm̃i
tua sunt dnẽ. qui animas amas.¬
ideoq hes qui exerrant partib corripiᷤ. &
d hisib peccant admones. & alloqueris: ut
relicta malicia eredant in te. dnẽ. Illos en ĩ an¬
tiquos in habitatores sc̃e tuȩ terre quos exhor
ruisti. qm̃ odibilia tibi opera facielant ꝑ me¬
dicamina & sacrificia iniusta. filioꝵ suoꝵ neca¬
tores sine miscđia. ꝙ comestores uiscerũ homi¬
nũ. & deuoratores sanguinis a medio sacram̃¬
to tuo. & auctores parentes animarũ mauxi¬
liatarũ uoliusta ꝑdere ꝑ manus parentũ nr̃oꝵ.
ut digne ꝑciperent ꝑegrinationẽ pueroꝵ dei
quȩ tibi om̃ium carior ẽ terra. Sed & his tam
quã hominib peꝑcisti: & misisti antecessores
exereitus tui uespas. ut illos paulatĩ ext̾mina¬
rent. Non enĩ qr ĩpotens eras in bello subia¬
re imꝓios iustis. aut bestiis seuis. aut uerbo

Expanded text:
manere, nisi tu uoluisses, aut quod a te uocatum non esset, conseruaretur? parcis autem omnibus, quoniam tua sunt, domine, qui animas amas.od hos qui exerrant partibus corripis et de quibus peccant admonens adloqueris ut relicta malitia credant in te Domine et illos enim antiquos inhabitatores sanctae tuae terrae odiens quoniam odibilia tibi opera faciebant per medicamina et sacrificia iniusta et filiorum necatores sine misericordia et comestores viscerum hominum devorationem et sanguinis a medio sacramento tuo et auctores parentes animarum inauxiliatarum voluisti perdere per manus parentum nostrorum ut dignam perciperent peregrinationem puerorum Dei quae tibi omniisti, et misisti antecessores exercitus tui vespas, ut illos paulatim exterminarent. Non quia impotens eras in bello subjicere impios justis, aut bestiis saevis, aut verbo
Abbreviated transcription (Latin):
tie. Si enĩ mimicos seruoꝵ tuoꝵ & debitos mor¬
ti cum tanta eruciasti attentione & liberasti.
dans tempus & locũ ꝑ quȩ possũ in utari na
licia: eũ quanta diligentia iudicas filios t̾uos
quoꝵ parentib iuramenta & conuentiones

Expanded text:
i. Si enim inimicos servorum tuorum et debitos morti cum tanta cruciasti attentione, et liberasti, dans tempus et locum per quae possint mutari a malitia, cum quanta diligentia judicas filios tuos, quorum parentibus juramenta et conversationes
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓmittebant timores & turbationes ex pe¬
llere se ab anima languente: hi cũ derisii ple¬
ni timore languebant. Nam ꝙ si uil illos er
monstris ꝑturbabat. transitu animalium &
serpentium sibilatione cõmoti. tremebundi
ꝑiebant: & aerẽ quẽ nulla quis effugere pos¬
set ratione negantes se uidere. frequent᷑ enĩ¬
p̃eccupant pessima. redarguenda conscientia.
Cum sit enĩ timida nequicia. data ẽ in omĩum

Expanded text:
qui promittebant timores turbationes expequi promittebant timores turbationes expellere se ab anima languente hi cum derisu pleni timore languebant nam et si nihil illos ex monstris perturbabat transitu animalium et serpentium sibilatione commoti tremebundi peribant et aerem quem nulla ratione quis effugere posset negantes se praeoccupant vessima redarguente conscientia, cum sit enim timida nequitia, dat testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
re. Ingrati enĩ spes. tamꝗͣ. hibernalis glacies tabes¬
agna enĩ sunt iudicia tua dñe: & menarrabi¬
lia uerba tua. Propt̃ hoc indisciplinatȩ animȩ
errauerunt. Dũ enĩ ꝑsuasũ habent iniqui pos¬
se dominari nationi scẽ: uinculis tenebraruim
& longe noctis cõpediti. inclusi subrectis fugi¬
se latere in obseuris peccatis tenebroso obliui¬
onis uelamento disꝑsi sunt. pauentes horren¬
de. & cum admiratione numa ꝑturbati. ne¬
que enĩ quȩ continebat illos spelunca sine ti¬
more custodiebat. qm̃ sonitus descendens per¬
turbabat illos. & ꝑsone tristes apparentes pa¬
terat lumen p̃bere. nec syderũ limpide. flam¬
mȩ illuminare poterant illã noctẽ horrendã.¬
pparebeit aut illis subitaneus ignis timore
plenus. & timore ꝑcussi illiꝰ quȩ non uidelit᷑
faciei estimabant deteriora ẽẽ quȩ uidebant᷑:
& magice artis appositi erant derisus. & sapi¬
entiȩ głe correptio cum contumelia. Illi enĩ

Expanded text:
tabesagna enim sunt iudicia tua et inenarrabilia verba tua propter hoc indisciplinatae animae erraverunt dum enim persuasum habent iniqui posse dominari nationi sanctae vinculis tenebrarum et longae noctis conpediti inclusi sub tectis fugise latere in obscuris peccatis, tenebroso oblivionis velamento dispersi sunt, paventes 237 horrende, et cum admiratione nimia perturbati. Neque enim quae continebat illos spelunca, sine timore custodiebat eos: cum sonitus descendens perturbabat illos, et personae tristes apparentes paterat illis lumen prebere nec siderum limpide flamme illuminare poterant illam noctem horrendarebat autem illis subitaneus ignis timore plenus et timore percussi illius quae non videbatur faciei aestimabant deteriora esse quae videbantur et magicae artis adpositi erant derisus et sapientiae gloriae correptio cum contumelia illi enim
Abbreviated transcription (Latin):
filios tuos ꝑ quos incipiebat incorruptũ legi
lumen scło dari. Cũ cogitarent iustoꝵ occidere
infantes. & uno exposito filio & liberato. in tra¬
ductionẽ illoꝵ multitudinẽ filioꝵ abstulisti:
& parit᷑ illos ꝑdidisti in aquã ualidã. Illa enĩ
nox ante cognita ẽ a parentib nr̃is: & uere sei¬

Expanded text:
corruptum legis lumen saeculo dari. Cum cogitarent justorum occidere infantes; et una exposito filio et liberato, in traductionem illorum multitudinem filiorum abstulisti, et pariter illos perdidisti in aqua valida. Illa enim nox ante cognita est a patribus nostris, ut vere sci
Abbreviated transcription (Latin):
sermotuus dñe de cȩlo a regalib sedib uenit
durus bellator. in mediam ext̾minii terrã ꝓsili¬
uit. Gladius acutus insimulatũ imꝑium tuũ
portans. & stans repleuit omĩa morte: &usq
ad glũ attingebat stans in terra. Tunc ẽtinuo
uisus sõmioꝵ maloꝵ turbauert̃ illos. & timoreᷤ
Uctigit aũt tunc & iustos tẽptatio mortis. & cõ¬
motio in heremo facta ẽ multitudinis: sed ñ
diu iri tua ꝑmansit. Proꝑans enĩ homo sine
querela ꝓpugnauit. ꝓferens seruitutis suȩ scu¬
tu oratione: & ꝑ incensũ dep̃cationẽ allegans.
Restitit ire  finẽ ĩ posuit necessitati: ostendenꝰ
qm̃ tiuus ẽ famulus. Hicit aut turbas ñ in ur¬
tute corporis. nec armatura tuȩ potentiȩ. sed
uerbo illum qui uęrator ẽ subiecit: iuramen¬
ta parentũ. & testamentũ cõmemorans. Cũ e

Expanded text:
s de caelo a regalibus sedibus durus debellator in mediam exterminii terram prosilivit gladius acutus insimulatum imperium tuum portans et stans replevit omnia morte et usque ad caelum adtingebat stans in terra tum continuo visus somniorum malorum turbaverunt illos et timores tetigit autem tunc et iustos temptatio mortis et commotio in heremo facta est multitudinis sed non diu permansit ira properans enim homo sine querella propugnavit proferens servitutis suae scutum orestitit irae, et finem imposuit necessitati, ostendens quoniam tuus est famulus. Vicit autem turbas, non in virtute corporis, nec armaturae potentia, sed verbo illum qui se vexabat subjecit, juramenta parentum, et testamentum commemorans. Re
Abbreviated transcription (Latin):
dõs estimantes quȩ in animalib sunt suꝑua¬
eua. infantũ insensatoꝵ more uiuentes: ꝓpt̾
hoc tamꝗͣ ꝓueris insensatis iudicium in derisũ
dedisti. Qui aut̃ ludibriis & increpationib
non correpti sunt: dignũ dĩ iudicium exꝑti
sunt. In his etiam quȩ patiebant᷑ moleste fere¬
bant: in qͥb patientes indignabant᷑ ꝑ hec qͦs

Expanded text:
in animalibus sunt supervacua infantum insensatorum more viventes propter hoc tamquam pueris insensatis iudicium in derisum dedisti qui autem ludibriis increpationis non correpti sunt dignum Dei iudicium experti sunt in his enim quae patiebantur moleste ferebant in quibus pati
Abbreviated transcription (Latin):
ostqua aũt loquutꝰ ẽ dñs uerba hec ad iob:
dirit ad eliphat themaniten. Iratꝰ ẽ furor
meus in te. & in duos amicos tuos: qm̃ non
estis loquuti corã me rectũ. sic̃ seruus m̃s iob.
Sumite gͥ uobis septẽ tauros. & septẽ arietes
& ite ad seruũ meum iob: & offerte holocaus

Expanded text:
ostquam autem loquutus est deus verba hec ad Iob, dixit ad Eliphan Temaniten: "Iratus est furor meus in te et in duos amicos tuos, quoniam non estis loquuti coram me rectum sicut se rvus meus Iob. Sumite ergo vobis septem tauros et septem arietes et ite ad servum me
Abbreviated transcription (Latin):
se sorores suȩ. & cuncti qui nouerant eũ pru.
& comederunt cũ eo panẽ in domo eius. &
mouerunt suꝑ eum caput: & consolati sunt
eum suꝑ om̃i malo. qͦd intulerat dñs fuꝑ eum.
Et dederunt ei unusqͥsq ouẽ unã: & inaurem
auream unã. Dñs aũt benedixit nouisimis iob
magis quã principio eiꝰ. & facta funt ei quatuor deẽ
milia ouium: & sex milia cameloꝵ. & mille iuga
boum. & mille asinȩ. Et fuerunt ei septẽ filii.¬
& tres filiȩ. & uocauit nomen uniul. & nomen¬

Expanded text:
i qui noverant eum prius, et comederunt cum eo panem in domo ejus: et moverunt super eum caput, et consolati sunt eum super omni malo quod intulerat Dominus super eum; et dederunt ei, unusquisque ovem unam, et inaurem auream unam. Dominus autem benedixit novissimis Job magis quam principio ejus. Et facta sunt ei quatuordecim millia ovium, et sex millia camelorum, et mille juga boum, et mille asinae. Et fuerunt ei septem filii, et filiae tres. Et vocavit nomen unius Die
Abbreviated transcription (Latin):
eum manum tuam: memento belli. nec ultra
addas loqui. Ecce spes enis frustrabit᷑ eum: &
uidentibus cunctis p̃cipitabit᷑ ¶Non quasi cru¬
delis suscitabo eum:. Qͥs enĩ potest resistere uul¬
tui meo: Quis ante dedit michi: ut reddã ei:
Omĩa quȩ sub cęlo sunt mea sunt. Non parcã
ei: & uerbis potentib ad dep̃candum cõpositi.
Quis reuelabit faciẽ indumenti eꝰ: & mediũ
oris eius qͥs intrabit : Portas uultꝰ eius qͥs ape¬
riet : ꝑ girum dentium eiꝰ formido. Corpus e¬
ius quasi seuta fusilia: & cõpactũ squamis se
p̃mentib. Una uni coniungit᷑: & ne spiraculũ
quidẽ incedit ꝑ eas. Una alteri adherebunt : &
tenentes se nequaquã separabunt᷑. Sternuta¬
tio enus splendor ignis: & oculi eiꝰ ut splendor

Expanded text:
eum manum tuam memento belli nec ultra eum manum tuam memento belli nec ultra addas loqui ecce spes eius frustrabitur eum et videntibus cunctis praecipitabitur non quasi crudelis suscitabo eum quis enim resistere potest vultui meo quis ante dedit mihi ut reddam ei omnia quae sub caelo sunt mea sunt non parcam ei et verbis potentibus et ad deprecandum conpositis quis revelavit faciem indumenti eius et in medium oris eius quis intrabit portas vultus eius quis aperiet per gyrum dentium eius formido corpus illius quasi scuta fusilia et conpactum squamis se prementibus una uni coniungitur et ne spiraculum quidem incedit per eas una alteri adherebunt et tenentes se nequaquam separabuntur sternutatio eius splendor ignis et oculi eius ut palpebr
Abbreviated transcription (Latin):
quasi bos comedet. Fortitudo eiꝰ in lũbis eiꝰ: &
uirtus erus in umbilico uentris eius. Sonstringit
caudã suam quasi cedrum: nerui testiculoꝵ eiꝰ
ꝑplexi sunt. Ossa enis uelut fistulȩ ȩris: carti¬
lago illius quasi lãminȩ ferreȩ. Ip̃se principiũ
ẽ uiarũ dĩ. Qui fecit eum: applicabit gladiũ
cius. Huic montes herbas ferunt: om̃s bestiȩ
agri ludent ibi. Sub umbra dormit. in secreto
calami & locis humentib. Protegunt umbrȩ
umbram eiꝰ: cuxũdabunt eum salices torrentis.
habet fiduciam qđ influat iordanis in os eiꝰ.
In oculis eiꝰ quasi epiet eum: & in fudib ꝑfo¬
rabit nares eius. An extrahere poteris leiu
athan hamo: & fune ligabis lingũa eius:
Nũquid pones circulum in narib eiꝰ: & armilla
ꝑforabis maxillã eius: Nũquid multiplicabit
ad te p̃ces: aut loquet᷑ tibi mollia: Nũquid illu
Concident eum amici: diuident eum
negociatores. Nũqͥd implebis sagenas pelle eiꝰ:
& gurgustium piscium capite illiꝰ: Pone suꝑ

Expanded text:
comedet fortitudo eius in lumbis eius et virtus illius in umbilicis ventris eius constringit caudam suam quasi cedrum nervi testiculorum eius perplexi sunt ossa eius velut fistulae aeris cartilago illius quasi lamminae ferreae ipse principium est viarum Dei qui fecit eum adplicabit gladium eius huic montes herbas ferunt omnes bestiae agri ludent ibi sub umbra dormit in secreto calami et locis humentibus protegunt umbrae umbram eius circumdabunt eum salices thabet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus, In oculis ejus quasi hamo capiet eum, et in sudibus perforabatham hamo, et fune ligabis linguam eius? nunquid pones circulum in naribus eius, aut armilla perforabis maxillam ejus? Nunquid multiplicabit ad te preces, aut loquetur tibi mollia? Nunquid ferieconcident eum amici divident illum negotiatores numquid implebis sagenas pelle eius et gurgustium piscium capite illius pone super
Abbreviated transcription (Latin):
Iũquid qui contendit locutꝰ ẽ ad il.¬
cũ dõ: tam facile conqͥescit:ytiq qui ar¬
dere qͥd possum: Manum meam ponã
suꝑ os meum. Unum loquutꝰ sum qđ utinã ñ
dixissem: & alterum qͥb ultra nicħ addã.
Respondens aũt dñs iob de turbine au
ccinge sicut uir lũbos tuos: int̾rogabo te. &
indica michi. Nũquid irritũ facies iudicium
meum: & condẽpnabis me ut iustificeris : & si ha

Expanded text:
umquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit utique qui arspondere quid possum manum meam ponam super os meum unum locutus sum quod utinam non dixissem et alterum quibus ultra non addam respondens autem Dominus Iob de turbine ait accinge sicut vir lumbos tuos interrogabo te et indica mihi numquid irritum facies iudicium meu
Abbreviated transcription (Latin):
gestas. Menbra carnium eiꝰ. coherentia sibi. Mit¬
te contra eum fulmina: & ad locum alium ñ
feret᷑. Cor eius indurabit᷑ quasi lapis: & strin¬
get᷑ quasi malleatoris ineus. Iũ sublatꝰ fuerit
prehenderit eum gladius: subsistere non pote¬
rit neq hasta neq torax. Reputabit enĩ qua¬
si paleas ferrũ: & quasi lignũ putridũ ȩs. Non
fugabit eum uir sagittariꝰ: in stipula uersis̃
ei lapides funde. Quasi stipulã estimabit mal
leum: & deridebit uibrantẽ hastã. Sub ipso
errant radii solis: sternet sibi aurũ quasi lutr̃.
Feruescere faciet quasi ollã ꝓfundũ maris: &
ponet quasi cum unguenta ebulliunt. Post
eum lucebit semita: estimabit abyssũ quasi
senescentẽ. Non ẽ suꝑ terrã potestas quͥ̾e cõ¬
paret᷑ ei: qui factus ẽ ut nullũ timeret. Om

Expanded text:
gestas. Membra carnium ejus cohaerentia sibi: mittet contra eum fulmina, et ad locum alium non ferentur. Cor ejus indurabitur quasi lapis, et stringetur quasi malleatoris incus. Cum sublatus fueriprehenderit eum gladius, subsistere non poterit, neque hasta, neque thorax. Reputabit enim quasi paleas ferrum, et quasi lignum putridum, aes. Non fugabit eum vir sagittarius, in stipulam versi sunt ei lapidesleum, et deridebit vibrantem hastam. Sub ipso erunt radii solis; sternit sibi aurum quasi lutum. Fervescere faciet quasi ollam profundum maris, et ponet quasi cum unguenta ebulliunt. Post eum lucebit semita; aestimabit abyssum quasi senescentem; non est super terram potestas quae comparetur e
Abbreviated transcription (Latin):
quappt̃ eanes mei iccuxo me᷑ in hoc uolumine
laborasse. non ut int̾pretationẽ antiquam
rep̃henderẽ: sed ut ea quȩ in illa aut obseu¬
ra sunt aut omissa. aut certe scriptoꝵ uiel¬
o deprauata. manifestiora nr̃a int̃pretatioe
fierent: qui & hebreũ sermonẽ ex parte di
dicimꝰ. & in latino pene ab ipsis cunabulis.
int̃ grãmaticos & rethores & philosophos de¬
us aquila. & symmachus. & tbeodotion iudai¬
rantes heretici sunt recepti. qui multa meps xex¬
teria saluatoris subdola int̃pretatione cela rt̃.¬

Expanded text:
quapropter canes mei, idcirco me in hoc volumine laborasse, non ut interpretationem antiquam reprehenderem, sed ut ea quae in illa, aut obscura sunt, aut omissa, aut certe vitio scriptorum depravata, manifestiora nostra interpretatione fierent, qui et Hebraeudicimus, et in Latino pene ab ipsis incunabulis inter grammaticos et rhetores et philosophos dedaeus Aquila, Symmachus, et Theodotio, judaizantes haeretici, sunt recepti, qui multa mysteria Salvatoris subdola interpretatione celar
Abbreviated transcription (Latin):
lutis qd̾ metrici magis quã simplex lector intel¬
ligunt. a supradicto aũt uerfu usꝙ ad finẽ
libri paruũ coma qd̾̃ remanet. psa oratione
contexit᷑. Qd̾ si eui uidet᷑ incredulũ. metra

Expanded text:
solutis: quod metrici magis, quam simplex lector intelsolutis: quod metrici magis, quam simplex lector intelligunt. A supradicto autem versu usque ad fidem libri, parvum comma quod remanet, prosa oratione contexitur. Quod si cui videtur inc
Abbreviated transcription (Latin):
cõq sermone. & int̃dum syro. nunc uerba nẽ
sensus. nẽ simul utrũq resonabit. Obliquus
xenĩ etiam apud hebreos totus liber fert᷑ ꝙ
lubricus: & qd̃ grece rethores uocant. ẽ bxe¬
agit: ut si uelis anguillã aut murenula stric
tis tenere manib. quanto fortꝰ presseris. tan¬
huiꝰ uoluminis lyadeum quendã p̃ceptorem
qui ap̃ hebreos primꝰ haberi putabatur ñ
paruis redemisse nũmis. Quił doctrma an
aliquid ꝓfecerĩ nescio: hoc unũ scio non
ro a uerbis iob in quib ait ꝑeat dies in qua
natus sum. & nox in qua dictũ ẽ conceptꝰ
luminis ubi scriptũ ẽ. iccireo ipse me repre¬
hendo & ago pęnitentiã in fauilla & cinere.
exametri uersus sunt. dactilo spondeoq cur¬
rentes: & ꝓpt̃ linguȩ idioma crebro recipi.¬
entes & alios pedes. non earũdẽ sillabarum
sed eoꝵdẽ tempoꝵ. Int̾dlum quoq rithinus
ipse duleis & tinnulus fertur nuimeris lege so

Expanded text:
coque sermone, et interdum Syro, nunc verba, nunc coque sermone, et interdum Syro, nunc verba, nunc sensus, nunc simul utrumque resonabit. Obliquus enim etiam apud Hebraeos totus liber fertur et lubricus: et quod Graece rhetores vocant, agit:tis tenere manibus, quantó fortius presseris, tanhujus voluminis, Lyddaeum quemdam praeceptorem, qui apud Hebraeos primus haberi putabatur, non parvis redemisse nummis: cujus doctrina an aliquid profecerim, nescio: hoc unum scio, non ro a verbis Job, in quibus ait, Pereat dies, in qua natus sum, et nox, in qua dictum est, conceptus inis scriptum est: Idcirco ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et cinere: hexametri versus sunt, dactylo spondaeoque currentes: et propter linguae idioma, crebro recipientes et alios pedes, non earumdem syllabarum, sed eorumdem temporum. Interdum quoque rhythmus ipse dulcis et tinnulus fertur numeris lege metri
Abbreviated transcription (Latin):
ex utroq cõmirtũ. & mediȩ temꝑatũ genꝰ trans¬
lationis exp̃sserint: & omĩa ueteris instrumen¬
ti uolumina origenes obelis asteriscisq distinxe¬
rit. quos uł additos. uł de theodotione sũptos
translatione. antiquȩ inseruit : ꝓbans de fuis¬
se qđ e dditũ ẽ. Discant gͥ obtrectatores mei re¬
cipere in toto qd̵ in partib susceperunt: aut
int̃pretationẽ meam cũ asteriscis suis radere:
Neq enĩ fieri potest ut quos plura int̃mitten
tes susceꝑint. non eosdẽ in quibꝰdã etiã errasse.
fateant᷑: p̃cipue in iob. cui si ea quȩ sub asteris¬
cis addita sunt subtraxeris. pars maxima detrũ
latinos ante eam translationẽ quã sub asteris¬
cis & obelis nuꝑ edidimus. septingenti ferme
aut octingenti uersus sunt: ut decurtatꝰ & la¬
ceratꝰ corrosusq liber feditatẽ sui publior legen¬
tib p̃beat. Hex aũt transiatio nullũ de ueteri¬
b sequit᷑ int̃pretẽ: sed ex ipso hebraioo arabi¬

Expanded text:
medie temperatum genus translationis expresserint: et omnia veteris Instrumenti volumina Origenes obelis asteriscisque distinxerit, quos vel additos, vel de Theodotione sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei recipere in toto, quod in partibus susceperunt, aut interpretationem meam cum asteriscis suis radere. Neque enim fieri potest, ut quos plura intermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur, praecipue in Job: cui si ea quae sub asteriscis addita sunt, subtraxeris, pars maxima voluminLatinos, ante eam translationem, quam sub asteriscis et obelis nuper edidimus, septingenti ferme aut octingenti versus desunt; ut decurtatus et laceratus corrosusque liber, foeditatem sui publice legentibus praebeat. Haec autem translatio nullum de veteribus sequitur interpretem; sed ex ipso Hebraico, Arabi
Abbreviated transcription (Latin):
uerissũ cruens in mea fronte portans. euiꝰ. su xxiii¬
deui furt oniissa repetere. & deprauata corxrxi¬
rigere. & sacramenta ȩccłiȩ puro ac fideli a ꝑire
lermione. ut a fastidiosis. uł a malignis lect orixryi¬
b non debeo reꝓbari: habeant qͥ uolunt ue¬
teres libros uł in menbranis purpureis auro
argentoq descriptos. uł uncialib ut uulgo a¬
iunt litteris. onera magis exarata qũa codies.
dulas. & ñ tã pulchros eodices quã emendatos.
Utraq editio & septuaginta iuxta grecos. & mea
iuxta hebiros: in latinũ meo labore translata ẽ.
Eligat unusqͥsq qd̾ uult: & studiosũ magis quã

Expanded text:
exillum crucis in mea fronte portans, cujus studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae puro ac fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Habeant qui volunt veteres libros, vel in membranis purpureis auro argentoque descriptos, vel uncialibus, ut vulgo aiunt, litteris, onera magis exarata, quam codicesdulas, et non tam pulchros codices, quam emendatos. Utraque editio, et Septuaginta juxta Graecos, et mea juxta Hebraeos, in Latinum meo labore translata est. Eligat unusquisque quod vult: et studiosum me magis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ terrã. & exclamauerunt tubis signo¬
rum. & clamauerunt in celum. Cap̃ ii¬
unc ordinauit uidas uiros qui pugnaret
aduersus cos qui erant in arce: donec emũ¬
darent scã. Et elegit sacerdotes sine macula
uoluntatem habentes in lege. dĩ. & mundauert᷑

Expanded text:
super terram et exclamaverunt tubis signosuper terram et exclamaverunt tubis signorum et clamaverunt in caelum tunc ordinavit Iudas viros ut pugnarent adversus eos qui erant in arce donec emundarent sancta et elegit sacerdotes sine macula voluntatem habentes in lege Dei et mundaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
Conclude exercitũ istũ in manu popłi tui isrł:
& confundant᷑ in exercitu suo & equitib. Da
illis formidinẽ. & tabefac audaciã eoꝵ uirtutiᷤᷤ:
&e cõmoueant᷑ contritione sua. Deice eos gladi¬
o diligentium te: & collaudent te om̃s qui
nouerunt nomen tuum in hẏmnis. Et cõ¬
miserunt. & cecidert̃ de exercitu lysiȩ qͥnq
milia uiroꝵ. Uidens aũt lysias suoꝵ fugã. &
iudeoꝵ audatiã. & qm̃ parati sunt aut ui¬
legit milites: ut multiplicatꝰ rursus ueniret
in udeam. Dixit aut̃ iudas & frẽs eius. Ecce
contriti sunt inimici nr̃i: ascendamus nunc
mundare scã. & renouare. & congregatus ẽ
om̃is exercitꝰ. & ascendert̃ in montẽ syon. &
uiderunt scĩficationẽ desertã. & altare ꝓfa
natũ. & portas exustas. & in atriis uirgulta
nata. ficut in saltu uł montib & pastofo¬
ria diruta. scideruntq uestimenta sua &
planxerunt planc̾tu magno. & imposuert̃
cinerẽ suꝑ capita sua. & ceciderunt in faciẽ

Expanded text:
um istum in manu populi tui Israhel et confundantur in exercitu suo et equitibus da illis formidinem et tabefac audaciam virtutis eorum et commoveantur contritione sua deice eos gladio diligentium te et conlaudent te omnes qui noverunt nomen tuum in hymnis et commiserunt et ceciderunt de exercitu Lysiae quinque milia virorum videns autem Lysias suorum fugam et Iudaeorum audaciam et quod parati sunt aut vilegit milites ut multiplicatus rursus veniret in Iudaeam dixit autem Iudas et fratres eius ecce contriti sunt inimici nostri ascendamus nunc mundare sancta et renovare et congregatus est omnis exercitus et ascenderunt in montem Sion et viderunt sanctificnatum et portas exustas et in atriis virgulta nata sicut in saltu vel montibus et pastoforia diruta sciderunt vestimenta sua et planxerunt planctu magno et inposuerunt cinerem et ceciderunt in faciem
Abbreviated transcription (Latin):
phron. & hȩc ciuitas magna in ingressu po¬
sita munita ualde. Et non erat declinare ab e¬
a dextra uel sinistra: sed ꝑ mediam iter erat.
Et ineluserunt se qui erant in ciuitate: et
obstruxerunt portas lapidib. Et misit ad eoᷤ
udas uerbis pacificis dicens: Transcamus ꝑ
terrã ur̃am. ut camus ad terram nr̃am. & ne¬
mo uob̾ nocebit: tantũ pedib transibimus.
Et nolebant eis aperire. Et p̃cepit iudas p̃dica¬
re in castris: ut applicaret unusquisq in quo
erat loco. Et applicuerunt uiri uirtutis. &
oppugnauit ciuitatẽ illã tota die & tota no¬
cte: & tradita ẽ ciuitas in manu eiꝰ. Et ꝑeme¬
runt om̃e masculũ in ore gladii: & eradica¬
uit eam. & accepit spolia eius. Et transiit ꝑ
mediam ciuitatẽ suꝑ int̾fectos: & transgressi
sunt ordanen in campo magno contra beth¬
san. Et erat uidas congregans extremos: & ex¬
hortabat᷑ popłm ꝑ totam uiam. donee ueni¬

Expanded text:
Efron et haec civitas magna in ingressu poEfron et haec civitas magna in ingressu posita munita valde et non erat declinare ab ea dextra vel sinistra sed per mediam iter erat et incluserunt se qui erant in civitate et obstruxerunt portas lapidibus et misit ad eos Iudas verbis pacificis dicens transeamus per terram vestram ut eamus in terram nostram et nemo vobis nocebit tantum pedibus transibimus et nolebant eis aperire et praecepit Iudas praedicare in castris ut adplicarent unusquisque in quo erat loco et adplicuerunt viri virtutis et obpugnavit civitatem illam tota die et tota nocte et tradita est civitas in manu eius et peremerunt omnem masculum in ore gladii et eradicavit eam et accepit spolia eius et transiit per totam civitatem super interfectos et transgressi sunt Iordanem in campo magno contra Bethsan et erat Iudas congregans extremos et exhortabatur populum per totam viam donec vene
Abbreviated transcription (Latin):
si transierit ad nos prior. non poterimꝰ susti¬
nere eum : qr potens poterit aduersũ nos.
Si uͦ timuerit transire. & posuerit castra ex¬
tra flumen. tranffretemus ad eum & poteri¬
mꝰ aduersus illũ. Ut aut̃ appropiauit iudas
ad torrentẽ. aquȩ. statuit scribas popłi secus
torrentẽ: & mandauit eis dicens. Neminẽ homi¬
nẽ reli queritis: sed ueniant om̃s in p̃lium.
Et transfretauit ad illos prior : & om̃is popłs
post eum. Et contrite sunt ante faciẽ eoꝵ
om̃s gentes: & ꝓiecerunt arma sua & fugert᷑
ad fanũ qd̃ ẽ in carnaym. & occupauit ipsã
ciuitatẽ. & fanũ succendit igni. cũ om̃ĩb quȩ
erant in ipso. Et oppressa ẽ carnaym: & non
potuit sustinere contra faciẽ iude . Et congre¬
gauit iudas uniuersos isrłitas qui erant in
galadit̾m a minimo usq ad maximũ. & uxo¬
res eoꝵ & natos & exercitũ magnũ ualde: ut
uenirent in terrã iude. Et uenerunt usq e

Expanded text:
si transierit ad nos prior non poterimus sustisi transierit ad nos prior non poterimus sustinere eum quia potens poterit adversum nos si vero timuerit transire et posuerit castra extra flumen transfretemus ad eos et poterimus adversus illum ut autem adpropinquavit Iudas ad torrentem aquae statuit scribas populi secus torrentem et mandavit eis dicens neminem hominum reliqueritis sed veniant omnes in proelium et transfretavit ad illos prior et omnis populus post eum et contritae sunt ante faciem eorum omnes gentes et proiecerunt arma sua et fugerunt ad fanum quod est in Carnain et occupavit ipsam civitatem et fanum succendit igni cum omnibus qui erant in ipso et oppressa est Carnain et non potuit sustinere contra faciem Iudae et congregavit Iudas universos Israhelitas qui erant in Galaditiden a minimo usque ad maximum et uxores eorum et natos et exercitum magnum valde ut venirent in terram Iudae et venerunt usque
Abbreviated transcription (Latin):
iudas qr cȩpit bellũ. & clamor belli ascendit
ad cȩlũ sicut tuba. & clamor magnus de eiuita¬
uerunt tubis: & clamauerunt in oratione:
Et cognouerunt castra timothei qr macha¬
beus ẽ. & refugerunt a facie eius. & ꝑcus¬
sert᷑ eos plaga magna: & ceciderunt ex eisfe.
dit oñe masculũ in ore gladii. & sũpsit spo¬
lia ens. & succendit eã igni. Inde surrerit¬
& cepit casbon. & maged. & bosor. & reliqͣs
ciuitates galaditidis. cap̃.xu.¬
ost hec aut̃ uerba congregauit timotheus
exercitũ alium: & castra posuit contra ra¬
phon trans torrentẽ. Et misit speculari¬
iudas exercitũ: & renunciauerunt ei dicenteᷤ.
qr conuenerunt ad eum om̃s gentes quȩ
in eireuitu nr̃o sunt. exercitus multus nimiᷤᷤ.¬
& arabas condurit in auxilium: & castra po¬
suerunt trans torrentẽ parati ad te uenire
in p̃lium. Et abut uidas obiuã illis. Et ait
timotheus principib exercitꝰ sui. Cum app¬
piauerit iudas & exercitꝰ eius ad torrentẽ aquȩ

Expanded text:
das quia coepit bellum et clamor belli ascendit in caelum sicut tuba et clamor magnus de civitaverunt tubis et clamaverunt in oratione et cognoverunt castra Timothei quia Macchabeus est et refugerunt a facie eius et percusserunt eos plaga magna et ceciderunt ex eis dit omnem masculum eius et sumpsit spolia eius et succendit eam igni inde perrexit et cepit Casbon et Maged et Bosor et reliquas civitates Galaditidis post haec autem verba congregavit Timotheus exercitum alium et castra posuit contra Rafon trans torrentem et misit Iudas speculari exercitum et renuntiaverunt ei dicentes quia convenerunt ad eum omnes gentes quae in circuitu nostro sunt exercitus multus nimis et Arabas conduxit in auxilium et castra posuerunt trans torrentem parati venire ad te in proelium et abiit Iudas obviam illis et ait Timotheus principibus exercitus sui cum adpropiaverit Iudas et exercitus eius ad torrentem aquae
Abbreviated transcription (Latin):
gala ditidis tenent᷑ cõprehensi: & in crastinũ
constituerunt amouere. exercitum ciuitatib
his. & cõprehendere & tollere eos in una die:
Et conuertit iutlas & exercitus eius uiam in
desertum bosor repente. & occupauit enutatẽ:
& occidit om̃e masculũ in ore gladii. & accepit
om̃ia spolia eoꝵ. & succendit eam igni. Et sur

Expanded text:
ntur conprehensi et in crastinum constituerunt admovere exercitum civitatibus his et conprehendere et tollere eos in una die et convertit Iudas et exercitus eius viam in desertum Bosor repente et occupavit civitatem et occidit omnem masculum in ore gladii et accepit omnia spolia eorum et su
Abbreviated transcription (Latin):
multa cũ gentibꝰ: & contritę sunt gentes a facie
ciꝰ. & ꝑsequutꝰ ẽ eos usq ad portas ptholomai¬
dis. Et ccciderunt de gentib fere tria milia
uiroꝵ: & accepit spolia eoꝵ. Et supsit eos qui e¬
rant in galileam & in arbatis. cũ urorib & na¬
tis. & om̃ib quȩ erant illis: & addurit in iude¬
am cum lȩticia magna. Et uidas machabeus &
erunt uiam trium dierũ ꝑ desertũ. & oceurre¬
runt eis nabathei. & susceperunt eos pacifice:
& narrauert᷑ eis omĩa quȩ acciderant frĩb in¬

Expanded text:
multa cum gentibus et contritae sunt gentes a facie eius et persecutus est eos usque ad portam Ptolomaidis et ceciderunt de gentibus fere tria milia virorum et accepit spolia eorum et sumpsit eos qui erant in Galilea et in Arbatis cum uxoribus et natis et omnibus quae erant illis et adduxit in Iudaeam cum laetitia magna et Iudas verunt viam trium dierum per desertum. Et occurrerunt eis Nabuthaei, et susceperunt eos pacifice, et narraverunt eis quae acciderant fratri
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. & miserunt litteras ad iudã. & frẽs eiꝰ di
& occupare munitionẽ in quã confugipius:
& timotheus ẽ dux exercitus eoꝵ. Nunc gͦ ue¬
ni & eripe nos de manib eoꝵ. qr cecidit multi¬
tudo de nobis: & om̃s frẽs nr̃i qui erant in lo¬
cis thubin interfecti sunt: & captiuas abduxe¬
runt uxores eoꝵ & natos & spolia. & p̃mert̃
illic ferme mille uiros. Et adhuc epłȩ legeban¬
tur. & ecce alii nuncii uenerunt de galilea ẽ¬
scissis tunicis. nunciantes sedm uerba hȩc: di¬
centes conuenisse. aduersũ se ab ptholomaida
& thyro & sydone & omi galilea alienigenas
ut nos consumant. Ut audiuit aut̃ iuidas &
popłs sermones istos. conuenit ȩxłia magu
cogitare quid facerent frĩb suis qui in tri

Expanded text:
nem et miserunt litteras ad Iudam et fratres eius nem et miserunt litteras ad Iudam et fratres eius et occupare munitionem in quam confugimus et Timotheus est dux exercitus eorum nunc ergo veni eripe nos de manibus eorum quia cecidit multitudo de nobis et omnes fratres nostri qui erant in locis Tubi interfecti sunt et captivas abduxerunt uxores eorum et natos et spolia et peremerunt illic ferme mille viros et adhuc epistulae legebantur et ecce alii nuntii venerunt de Galilea conscissis tunicis nuntiantes secundum verba haec dicentes convenisse adversum se a Ptolomaida et Tyro et Sidone et omni Galilea alienigenas ut nos consumant ut audivit autem Iudas et populus sermones istos convenit ecclesia magna cogitare quid facerent fratribus suis q
Abbreviated transcription (Latin):
qr exdificatũ ẽ altare & scã sicut priꝰ. iratȩ
sunt ualde: & cogitabant tollere genus ia¬
cob qui erant inter eos: & cȩperunt occide¬
re de popło & ꝑsequi. Et debellabat iudaᷤᷤ
filios esau in idumea: & eos qui erant in a¬
rabathane. quia circũsedebant isrłitas: &
ꝑcussit eos plaga magna. Et recordatus ẽ ma¬
liciam filioꝵ bean. qui erant popło in laque¬
um & in scandalũ insidiantes in uia & ẽelu
si ab eo in turrib. & applicuit ad eos. & ana¬
thematirauit eos: & incendit turres eoꝵ ig¬
ni cũ omĩb qui in eis erant. Et transiuit ad
filios amon & inuenit manũ fortẽ & popłm
copiosum. & timotheum ducẽ eoꝵ : & cõmi¬
sit cũ eis p̃lia multa. Et contriti sunt in con¬
pectu enus. & ꝑcussit eos: & cepit iater eiuita¬
tẽ & filias eius. & reuersus ẽ in iudeã. Et con¬
gregatȩ sunt gentes quȩ sunt in galaad ad¬
uersus isrłitas qui erant in finib eoꝵ ut tol¬
lerent eos: & fugerent in datheman munitio¬

Expanded text:
are et sancta sicut prius et iratae sunt valde et cogitabant tollere genus Iacob qui erant inter eos et coeperunt occidere de populo et persequi et debellabat Iudas filios Esau in Idumea et eos qui erant in Acrabattene quia circumsedebant Israhelitas et percussit eos plaga magna et recordatus est malitiam filiorum Bean qui erant populo in laqueum et in scandalum insidiantes in via et conclusi sunt ab eo in turribus et adplicuit ad eos et anathematizavit eos et incendit turres eorum igni cum omnibus qui in eis erant et transiit ad filios Ammon et invenit manum fortem et populum copiosum et Timotheum ducem ipsorum et commisit cum eis proelia multa et contriti sunt in conspectu eorum et percussit eos et cepit Iazer civitatem et filias eius et reversus est in Iudaeam et congregatae sunt gentes quae sunt in Galaad adversus Israhelitas qui erant in finibus eorum ut tollerent eos et fugerunt in Datheman munitio
Abbreviated transcription (Latin):
lȩticia & salutaria laudis. Et ornauerunt fa¬
ciem templi coronis aureis & scutulis. & dedica¬
uerunt portas & pastoforia. & imposuerunt
ualde. & auersũ ẽ obꝓbrium gentium. Et sta¬
tuit iudas & frẽs eius & uniuersa ȩccłia isrł
ut ageret᷑ dies dedicationis altaris in tẽporib
suis ab anno in annũ ꝑ dies octo: a quinta
& uicesima mensis casleu. cũ lȩticia & gnidio.
Et edificauerunt tempore illo montẽ syon:
& ꝑ circuitũ muros altos. & turres firmas:
ne quando uenirent gentes & conculcarent
cam. sicut antea fecerant. Et collocauit illie
cxercitũ ut seruarent eam. & mununt eam ad¬

Expanded text:
t ornaverunt faciem templi coronis aureis et scutulis et dedicaverunt portas et pastoforia et inposuerunt valde et aversum est obprobrium gentium et statuit Iudas et fratres eius et universa ecclesia Israhel ut agatur dies dedicationis altaris in temporibus suis ab anno in annum per dies octo a quinta et vicesima mensis casleu cum laetitia et gaudio et aedificaverunt in tempore illo montem Sion et per circuitum muros altos et turres firmas nequando venirent gentes et conculcarent eam sicut antea fecerunt et conlocavit illic exercitum ut ser
Abbreviated transcription (Latin):
aritq iudas symoni frĩ suo. Elige tibiiu¬
ros: & uade libera frẽs tuos in gilileam. fgo
enĩ & frat᷑ ms ionathas ibimus in galadithin.
Et reliquit iosephũ filium rachariȩ. & acari¬
am duces popłi cum residuo exercitu in ui¬
dea ad custodiendũ: e p̾cepit illis dicens. Pre¬
estote popło huic: & nolite bellũ cõmittere

Expanded text:
das Simoni fratri suo elige tibi viros et vade et libera fratres tuos in Galilea ego enim et frater meus Ionathas ibimus in Galaditin et reliquit Iosepphum filium Zacchariae et Azariam duces populi cum residuo exercitu in Iudaeam ad custodiendum et praecepit illi dicens praeesto populo huic et nolite bellum commi
Abbreviated transcription (Latin):
domũ intrinsecus & edẽ. ꝙ scificauerunt
atria. & fecerunt uasa scã noua: & intulerunt
candelabrum. & altare incensoꝵ. & mensam in
templum. & incensũ posuerunt suꝑ altare: ꝙ
accenderunt lucernas quȩ erant suꝑ cande¬
labrũ. & lucebant in templo. Et posuerunt
suꝑ mensã panes. & appenderunt uela: & con¬
summauert᷑ om̃ia opera quȩ fecerunt. Et an¬
te matutinũ surrexerunt quinta & iuicesima¬
die mensis noui. hic mensis casleu. centesimi qua¬
dragesimi octaui anni: obtuleruntq sacrificiũ¬
runt. Scd̃m tempus & scđm diem in qua conta¬
minauerunt illud gentes: in ipsa renouatũ ẽ
popłs & adorauerunt & benedirerunt in celũ
ei qui ꝓsperauit eis: & fecerunt dedicationẽ

Expanded text:
 sanctificaverunt et fecerunt vasa sancta nova et intulerunt candelabrum et altare incensorum et mensam in templum et incensum posuerunt super altare et accenderunt lucernas quae super candelabrum erant et lucebant in templo et posuerunt super mensam panes et adpenderunt vela et consummaverunt omnia opera quae fecerunt et ante matutinum surrexerunt quinta et vicesima mensis noni hic mensis casleu centesimi quadragesimi octavi anni et obtulerunt sacrificiurunt secundum tempus et secundum diem in qua contaminaverunt illud gentes in ipsa renovatum estpopulus et adoraverunt et benedixerunt in caelum ei qui prosperavit eis et fecerunt dedicati
Abbreviated transcription (Latin):
& nunciauert᷑ lysiȩ uniuersa quȩ acci¬
derant. Quib auditis ille consternatꝰ animo
deficiebat. qđ non qualia mandauit. talia cõ¬
tigerunt in isrł: & qualia mandauit rex. Et
sequenti anno congregauit electoꝵ uiroꝵ sexa¬
ginta milia. & equitũ quinq milia: ut debel¬
saret eos. Et uenerunt in iudeam. & castra po¬
suerunt in bethoron. & occurrit illis uidas
cũ decẽ milib uiris. Et uiderunt exercitũ for¬
tẽ: & orauit & dixit. Benedictus es saluator isrł.
qui contriuisti impetũ potentis in manu ser

Expanded text:
e acciderant quibus auditis ille consternatus est animo deficiebat quod non qualia voluit talia contigerunt in Israhel et qualia mandavit rex et sequenti anno congregavit electorum virorum sexaginta milia et equitum quinque milia ut debellaret eos et venerunt in Iudaeam et castra posuerunt in Bethoron et occurrit illis Iudas cum decem milibus viris et viderunt exercitum fortem et oravit et dixit benedictus es salvator Israhel qui contrivisti impetum potentis in m
Abbreviated transcription (Latin):
citꝰ enus ꝓpe nos in monte : sed state nunc¬
cont᷑ inimicos nr̃os. & expugnate eos: & post
hȩc sumetis spolia securi. Et̃ ad huc loquente
iuda hȩc. apparuit pars quȩdã ꝓspiciens de
monte. & uidit qđ in fugã conuersi sunt. &
suocensa sunt castra: fumus enĩ qui uideba¬
tur declarabat qđ factũ ẽ. Quib illi conspee¬
tis tumuerunt ualde. aspicientes simul & iu¬
dam. & exercitũ in campo paratũ ad p̾lium:
& fugerunt om̃s in campo alienigenarũ. Et
iudas reuersus ẽ ad spolia castroꝵ: & accepe¬
runt aurũ multũ. & argentũ. & iacinctũ.
& purpurã marinã. & opes magnas. Et con¬
uersi hẏmnũ dicebant. & benedicebant in ce

Expanded text:
 sed state contra inimicos nostros et expugnate eos et post hoc sumetis spolia et adhuc loquente Iuda haec apparuit pars quaedam prospiciens de monte et vidit quod in fugam conversi sunt et succensa sunt castra fumus enim qui videbatur declarabat quod factum est quibus illi conspectis timuerunt valde aspicientes simul et Iudam et exercitum in campo paratum ad proelium et fugerunt omnes in campo alienigenarum et Iudas reversus est ad spolia castrorum et acceperunt aurum multum et argentum et hyacinthum et purpuram marinam et opes magnas et conversi hymnum canebant et benedicebant in caelum
Abbreviated transcription (Latin):
castra nocte. ut applicarent ad castra uide¬
oꝵ: & ꝑcuterent eos subito. Et de filiis qui
erant in arce. erant illi duces. Et audiuit
iudas. & surrexit ipse & potentes ꝑcutere
uirtutẽ exercituum regis qui erant in am¬
maum: adhuc enĩ disꝑsus erat exereitus ã
castris. Et uenit gorgias in castris nidȩ noc¬
te: & neminẽ inuenit. Et querebat eos in
montib: qm̃ dixit fugiunt hu a nob̾. Et cũ
dies factus eẽt apparuit iudas in campo cũ
trib milib uiroꝵ tantũ: qui tegumenta &
gladios non habebant. Et uiderunt castra
gentium ualida. & loricatos. & equitatus in
circu ͭ eͥoꝵ : & hu docti ad p̾lium. Et ait iu¬
das uiris qui secũ erant. Ne. timueritis mul¬
titudinẽ eoꝵ: & impetũ eoꝵ ne formidetis. Me¬
mentote qualit̾ salui facti sunt patres nr̃i in
mari rubro: cũ sequeret᷑ eos pharao cũ exer¬
citu. Et nunc clamemus in cęlũ. & miserebi¬
xercitũ istum ante faciẽ nr̃am hodie: & scieñ

Expanded text:
a nocte ut adplicarent ad castra Iudaeorum et percuterent eos subito et filii qui erant ex arce erant illi duces et audivit Iudas et surrexit ipse et potentes percutere virtutem exercituum regis quae erat in Ammaum adhuc enim dispersus erat exercitus a castris et venit Gorgias in castra Iudae noctu et neminem invenit et quaerebant eos in montibus quoniam dixit fugiunt hii a nobis et cum dies factus esset apparuit Iudas in campo cum tribus milibus virorum tantum quia tegumenta et gladios non habebant et viderunt castra gentium valida et loricatos et equitatus in circuitu eorum et hii docti proelium et ait Iudas viris qui secum erant ne timueritis multitudinem eorum et impetum eorum ne formidetis mementote qualiter salvi facti sunt patres nostri in mari Rubro cum sequeretur eos Pharao cum exercitu et nunc clamemus in caelum et miserebixercitum istum ante faciem nostram hodie et scient
Abbreviated transcription (Latin):
& dirit filiis suis. Nunc confortata ẽ suꝑbia
& date animas ur̃as ꝓ testamento patrũ. &¬
mementote operũ patrũ quȩ fecerunt in ge¬
nerationib suis: & accipietis głam magnã &
nomen ȩt̾num. Abraham nonne in tẽp̾tatiõe
inuentus ẽ fidelis: & reputatũ ẽ ei ad iustici¬
am. Ioseph in tempore angustiȩ suȩ custodi¬
uit mandatũ: & factus ẽ dñs egypti. finees
pater nr̃ zelando zelũ dĩ. accepit testamentũ
sacerdotii ȩterni. Hiesus dũ implet uerbũ: fa
ctus ẽ dux isrł. Caleph dum testificat᷑ in eccłia.
accepit hereditatẽ. Dauid in sua miscdia. conse¬
quutus ẽ sedem regni in scła. Helyas dũ relat
zelũ legis. receptus ẽ in oȩlum. Ananias. arariaᷤ.
imisael. credentes liberati sunt de flãma. Dani¬
el in sua simplicitate. liberatus ẽ de ore leonis.

Expanded text:
t dixit filiis suis: nunc consummata eet superbia t date animas uestmementote operum patrum quae fecerunt in generationibus suis et accipietis gloriam magnam et nomen aeternum Abraham nonne in temptatione inventus est fidelis et reputatum est ei ad iustitiam Ioseph in tempore angustiae suae custodivit mandatum et factus est dominus Aegypti Finees pater noster zelando zelum Dei accepit testamentum sacerdotii aeterni Iesus dum ctus est dux in Israel. Chaleb dum testificatur in ecclesia, accepit hereditatem. Dauid in sua misericordia consecutus est sedem regni in saecula. Helias dum zelat gelum legis, raptus est ad caelum. Ananias, Azarias et Misahel credentes liberati sunt de flamma. Danihel in sua simplicitate liberatus est d
Abbreviated transcription (Latin):
plicuerunt ammaui in terra cãpestri. Et
audierunt mercatores regionũ nomen eqꝵ
& acceperunt argentũ & aurũ multũ ualde.
& pueros. & uenerunt in castra. ut acciꝑent
filios isrł in seruos: & additi sunt ad eos exer

Expanded text:
plicuerunt Ammaum in terra campestri et plicuerunt Ammaum in terra campestri et audierunt mercatores regionum nomen eorum et acceperunt argentum et aurum multum valde et pueros et venerunt in castra ut acciperent filios Israhel in servos et add
Abbreviated transcription (Latin):
suum donec rediret. Et tradidit ei mediũ exer¬
citũ & elephantos. & mandauit ei de om̃ib quȩ
uolebat. & de inhabitantib iudeam & iherłm:
ut mitteret ad eos exercitũ ad conterandã & ex¬
tirpandã uirtutẽ isrłis & reliquias iherłm. &
auferendã memoriam de loco: & ut constitu¬
eret habitatores filios alienigenas in om̃ĩb fi¬
nib eoꝵ. & sorte distribueret terrã eoꝵ. Et rex
assũpsit partẽ exercitus residui: & exiuit ab
antiochia eruitate regni sui. Cap̃ .xi.¬
nno centesimo quadragesimo septimo trans¬
fretauit euphraten fluuium: & ꝑambulabat
suꝑiores regiones. Et elegit lysias ptholomeũ
filium dorimini. & nichanorẽ. & gorgiã ui¬
ros potentes ex amicis regis. & misit cum eis
quadraginta milia uiroꝵ. & septẽ milia equi¬
tũ ut uenirent in terrã nila: & disꝑderent
cam scđm uerbũ regis. Et ꝓcesserunt ut ireñ
cũ uniuersa uirtute sua: & uenerunt & ap¬

Expanded text:
suum donec rediret et tradidit ei medium exersuum donec rediret et tradidit ei medium exercitum et elefantos et mandavit ei de omnibus quae volebat et de inhabitantibus Iudaeam et Hierusalem ut mitteret ad eos exercitum ad conterendam et extirpandam virtutem Israhel et reliquias Hierusalem et auferendam memoriam de loco et ut constitueret habitatores filios alienigenas in omnibus finibus eorum et sorte distribueret terram eorum et rex adsumpsit partem exercitus residui et exivit ab Antiochia civitate regni sui anno centesimo et quadragesimo et septimo et transfretavit Eufraten flumen et perambulabat superiores regiones et elegit Lysias Ptolomeum filium Dorimini et Nicanorem et Gorgiam viros potentes ex amicis regis et misit cum eis quadraginta milia virorum et septem milia equitum ut venirent in terram Iuda et disperderent eam secundum verbum regis et processerunt ut irent cum universa virtute sua et venerunt et ad