comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meũ: ñ imperat malũ fac̾e
repbos. s libertate arbitrii
sui ꝑmittit urti ut uolent
Dotest ipse & ex malis eoꝵ acti¬
bus facere bona quȩ uult.¬
& eis in districto examine
reddere quȩ meruerint tor¬
menta ꝓ malis. Deniq indu¬
rauit dñs cor pharaonis ut
affligeret ppłm suũ. sed
post modicũ liberatis eis
qui affligebant᷑. puniuit
in ȩt̾num eũ qui afflixerat.
Et iniquoꝵ omniũ capiti eũ
dixisset de beato iob. ecce
in manu tua ẽ. egressusq
ille. maxima eũ plaga per¬
cussisset. an non tͥ uidetur
qr uentoꝵ tͣbulentissimo
ac durissimo dixerit. ꝑfla
hortũ meũ. & fluent aroma¬
ta illiꝰ: Fluxerunt enĩ aro¬
mata de horto uentis con¬
eusso. eñ pulsatꝰ aduersis
uir sc̃s. tantã in uirtute
constantiã miri odoris. lon¬
ge late q dispersit. qua
etiã nos in ultimo fine &
mundi & scł̃i positos. mẽnar¬
rabili suauitatis suȩ fraglan¬
tia satiauit. Audiens autẽ
eccłia flatib temptationũ

Expanded text:
rat malum facere reprobos, sed libertate arbitrii sui permittit uti ut volunt, potens ipse et ex malis eorum actibus facere bona quae vult et eis in districto examine reddere quae meruerint tormenta pro malis. Denique induravit dominus cor pharaonis ut adfligeret populuum suum, sed post modicum, liberatis eis qui adfligebantur, punivit in aeternum eum qui adflixerat. Et iniquorum omnium capiti cum dicit de beato Iob: Ecce in manu tua est egressusque ille maxima eum plaga percussisset, an non tibi videtur quia ventorum turbolentissimo ac durissimo dixerit: perfla hortum meum et fluant aromata illius? Fluxerunt enim aromata de horto ventis concusso cum pulsatus adversis vir sanctus, tantum in virtute constantiae miri odoris longe lateque dispersit, quo etiam nos, in ultimo fine et mundi et saeculi positos, inenarrabili suavitatis suae flagrantia satiaverit. Audiens autem ecclesia flatibus temptationum
Abbreviated transcription (Latin):
tus a nobis si possint. exelu¬
dere satagant. At nos contͣ
sollerti industria. quȩ illos
iminisisse nob̃ tẽptamenta
ac uigiliis extrudere curemꝰ:
qͣtinꝰ capaces inuisibilium
ualeamꝰ ẽẽ charismatũ. Seil
qͥa dñs hortũ suũ conclusũ.
qr fonte uiuo irriguũ. quia
odoriferis & pigmentis & ar-¬
borib dixerat ẽẽ consitũ. qr
aquas sapientiȩ qͥb irrigare¬
tur. & puteales ꝑhibuerat
ẽẽ ꝓpt̃ abdita mysterioꝵ. &
ad q̃ potando ꝑducuntur.
qͥa easdẽ impetu ꝑtinaci at
ꝓrsus inuincibili ꝓfluentes
asseruerat. restabat ut oĩb
firmĩt & ordinate cõpositis.
nequaꝗͣ adu̾sariis ullus tẽp¬
tandi negaret᷑ accessus. señ
potiꝰ monstraret᷑ quia neo
multis hinc inde t̾rentibus
ullatenꝰ posset ledi. uerũ qͦ
magis temptaret᷑ adu̾sitat
flatib. eo ampliꝰ interna fri¬
ctuũ illiꝰ suauitas panderet᷑

Expanded text:
tus a nobis, si possint, exclutus a nobis, si possint, excludere satagant. At nos contra solerti industria, quae illos immisisse nobis tentamenta ac vigiliis extrudere curemus, quatenus capaces invisibilium valeamus esse charismatum. Sed quia Dominus hortum suum conclusum, quia fonte vivo irriguum, quia odoriferis et pigmentis et arboribus dixerat esse consitum, quia aquas sapientiae quibus irrigaretur, et puteolos perhibuerat esse propter abdita mysteriorum, et ad quae potanda perducit, quia easdem impetu pertinaci ac prorsus invincibili profluentes asseruerat, restabat ut omnibus firmiter et ordinate compositis, nequaquam adversariis ullius tentandi negaretur accessus, sed potius monstraretur quia nec multis hinc inde torrentibus ullatenus posset laedi; verum quo magis tentaretur adversitatum flatibus, eo amplius interna fructuum illius suavi
Abbreviated transcription (Latin):
lo possit impediri. Potest
etiã puteus aquarũ uiuen¬
tiũ in illoꝵ significationẽ
ñ inconuenient̃ acciꝑi. qui
omne qͥeqͥd t̃renȩ cogitatio¬
nis suo incorde repperint.
hoc soliti eruere. ac deuota
confessione foras ꝓferre atq
reicere contendunt. ut me¬
rito castitatis & humilita¬
tis in abdito sui pectoris
habitacłm deo dignũ p̃pa¬
rent. aditũq in se aquis
uiuentib id ÷ donis cȩle¬
stib ꝑ uenas occultȩ inspi¬
rationis sedula sui ꝑmun¬
datione faciunt. in exẽplũ
beati patͥarchȩ ysaac. qui
retardantib lic& palestiniᷤ.
puteos sibi suisq utiles fo¬
dere solebat. quosq illi in¬
uidentes obruere certabail.
hos ipse casto labore repur¬
gare. & usq dũ sibi uiua
aqua responderet. in altũ
fodere ꝑstabat. Tale namq
nob̾ est eũ malignis sp̃ibus
certamen. ut illi quidem
rudera uicioꝵ nr̃is sensib
ingerendo. aquã sapientiȩ
uel turbare in nob̃. uł fundi¬

Expanded text:
lo possit impediri. Potest lo possit impediri. Potest etiam puteus aquarum viventium in illorum significationem non inconvenienter accipi, qui omne quidquid terrenae cogitationis suo in corde repererint, hoc soliti eruere, ac devota confessione foras proferre atque rejicere contendunt: ut merito castitatis et humilitatis, in abdito sui pectoris habitaculum Deo dignum praeparent, aditumque in se aquis viventibus, id est donis coelestibus per venas occultae inspirationis seduli sui permundatione faciant: in exemplum beati patriarchae Isaac, qui, retardantibus Palaestinis, puteos sibi suis utiles fodere solebat, quosque illi invidentes obruere certabant, hos ipse casto labore repurgare, et usque dum sibi viva aqua responderet, in alta fodere perstabat. Tale namque est nobis cum malignis spiritibus certamen, ut illi quidem rudera vitiorum nostris sensibus ingerendo, aquam sapientiae vel turbare in nobis, vel fundi
Abbreviated transcription (Latin):
Toc aũ dixit de spũ: quem
accepturi erant credentes
in eũ. Eluunt enĩ aqͥ uine
de uentre eiꝰ qͥ credit: cum
de corde fideliũ sc̃e predica¬
tiones defluunt. Que flu¬
unt inqͥt impetu de liba¬
no. Recte addidit. impetu:
ut ñ solũ descensum ad nos
uiuentiũ designaret aqua-¬
rum: s & uirtutẽ uenien¬
tiũ insuperabilẽ esse demon¬
straret. Quom enĩ decur¬
rentia de monte alto flumi¬
na nemo retinere ualet.
sic ꝓfluxus apłiei sermoniᷤ
quia de cȩlesti uena ꝓcedȩ¬
bat. quia diuinitꝰ urgebat᷑
ut curreret. nullo resisten¬
tium potentiarũ ualuit
cer tamine superari. & a
suo tͣmite reflecti. qͥn poti
anumas priꝰ dedere. qͣm a
doctrinȩ uitalis irrigatio¬
ne cessarent. Quale est in
psalmo. Fluminis impetus
letificat ciuitatẽ di. Merito
eccłiam letificat. qͦd ñ solũ
flumen a dño uiuarum
ꝑcipit aquarũ. s qͦd idem
qͦq flum̃ tanto gr̃ȩ cȩlestis
impetu uenit. qui nullo
contrariȩ uirtutis obstacu¬

Expanded text:
oc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum . Fluunt enim aquae vivae de ventre ejus qui credit, cum de corde fidelium sanctae praedicationis defluunt. Quae fluunt, inquit, impetu de Libano: recte addidit impetu, ut non solum descensum ad nos viventium designaret aquarum, sed et virtutem venientium insuperabilem esse demonstraret. Quomodo enim decurrentia de monte alto flumina nemo retinere valet, sic profluxus apostolici sermonis, quia de coelesti vena procedebat, quia divinitus urgebatur ut curreret, nullo resistentium potentiarum valuit certamine superari, et a suo tramite reflecti; quin potius animas prius dedere, quam a doctrinae vitalis irrigatione cessarent. Quale est illud in Psalmo, Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Merito Ecclesiam laetificat, quae non solum flumen a Domino vivarum percepit aquarum, sed quae idem quoque flumen tanto gratiae coelestis impetu venit, qui nullo contrariae virtutis obstacu
Abbreviated transcription (Latin):
In aqͥlone & enĩ uel austro.
ꝓcellas insinuat tẽptationũ
frequentiũ. qͥb erat eccłia
pulsanda. ut qͣntũ ei gr̃e
sp̃alis. qͣntum int̾nȩ uir tutis
messet innotesceret. Si qͥd
aũ distare int̃ aquilonis
nom̃ & austri putamꝰ. qͦrũ
unũ frigidũ. alterũ constat
uentũ esse calidũ. potest ñ
absurde in aqͥlone austeritaᷤ
mundi terrentis. in austro
blanditia fallentis accipi.
tione hortũ dñi temptari
ꝓbat ipse: cum exponens
parabolã boni seminis. dicit
Qui aũ supͣ petrosa seminat
est: hic ẽ. qui u̾bum audit:
e continuo eũ gaudio acci¬
pit illud. Non ht aũ radi

Expanded text:
In aquilone etenim vel austro procellas insinuat tentationum frequentium, quibus erat Ecclesia pulsanda, ut quantum ei gratiae spiritualis, quantum internae virtutis inesset, innotesceret. Si quid autem distare inter aquilonis nomen et austri putamus, quorum unum frigidum, alterum constat ventum esse calidum, potest non absurde in aquilone austeritas mundi terrentis, in austro blanditia fallentis accipi: tione hortum Domini tentari probat ipse, cum exponens parabolam boni seminis dicit: Qui autem super petrosa seminatus est, hic est qui verbum audivit, et continuo cum gaudio accipit illud
Abbreviated transcription (Latin):
simi ac summi. Unde lig¬
nũ ipsius antiqui. tymia¬
matũ uice adolebant alta¬
rib. At sucũ manat ama¬
rissimũ: s medicamentis
congruũ qͣplurimis. Sic
&enĩ continentia. carnali¬
umq restrictio uolupta¬
tum. ipso quidẽ actu acer¬
ba est: s uirtutis merito
gloriosa: atq interno arbi¬
horto dm̃ concluso inter
alia nascit᷑ : quia de pͥmiti¬
ua eccłia ꝓcessit in mun¬
dum doctrina cȩlestis. ꝗ
plures dño eccłias. scilic&
hortos spiritales ꝓcrearet
De qͦ fonte bñ subinfertur.
Duteus aquarũ uiuentiũ¬
qͣd puteus semꝑ in alto ẽ.
fons aũ & in altũ sepe de¬
mersus ẽ. & in suppremo
uertice potest e̾e telluris.
Una gͦ eademq doctrina. eccle¬
siȩ fons ẽ hortoꝵ. qͥa sp̃ales
gignit fructꝰ in his quos in¬
stituit. & puteus ẽ aquarũ
iiiuentiũ. puteus qͥdem. qͥ a
ñ omnib patet. ñ in ꝓmꝑ¬
tu fita. s imo in corde scõꝵ¬

Expanded text:
simi ac summi unde ligsimi ac summi unde lignum ipsius antiqui vice thimiamatum adolebant altaribus, at sucum amarissimum manat, sed medicamentis congruum quam plurimis. Sic etenim continentia carnaliumque restrictio voluptatum ipso quidem actu acerba est, sed virtutis merito gloriosa atque interno arbihorto Domini concluso inter alia nascitur, quia de primitiva Ecclesia processit in mundum doctrina coelestis, quae plures Domino ecclesias, scilicet hortos spirituales, procrearet. De quo fonte bene subinfertur, Puteus aquarum viventiquod puteus semper in alto est, fons autem et in altum semper demersus est, et in supremo vertice potest esse telluris. Una ergo eademque doctrina Ecclesiae, fons est hortorum, quia spirituales gignit fructus in his quos instituit, et puteus est aquarum viventium: puteus quidem, quia non omnibus patet; non in promptu sita, s
Abbreviated transcription (Latin):
mortuis: in hereditatẽ incoꝵ¬
ruptibilẽ & incontaminatã
& immarcescibilẽ conserua¬
tã in celis. Spinȩ aũ merito
confert᷑: quia ut mentem
ꝓpetuo saluet. corpꝰ laborũ
punctionib temporaliter
affligit. S & hoc qͦd gutta
eiꝰ sponte manans p̃ciosior
ẽ. elicita aũ corticis uuln̾e
uilior iudicat᷑: qͥs ñ uideat
maioris ante dm̃ uirtutis ee.¬
cũ qͥs sanũ corpꝰ suum ac
uegetũ. arridente etiam
foris rerũ copia. castigare
ac seruituti subieere conten¬
dit: quã cũ pressus egritu¬
dine uel aliis scłi aduersis
inuitꝰ a lasciuia carnem
cõpescit. atq ad abstinen¬
tiȩ remediũ coartat: Quã¬
ius & hoc int̾ uirtutes
magnas iure annumera¬
ri debeat: cũ flagella qͥs
paternȩ correptionis pati¬
enter humilit̾. & gͣtanter
suscipiens. ad dona ꝑ hec
ꝓmisse hereditatis castigatꝰ
ꝑuenerit. Aloes quoq si
consideret᷑ intentiꝰ: aꝑte &
ipsa continentib assimilat᷑.
Est enĩ arbor odoris suauis¬

Expanded text:
hereditatem incorruptibilem et incontaminatam et inmarciscibilem conservatam in caelis . Spinae autem merito confertur quia ut mentem perpetuo salvet, corpus laborum punctionibus temporaliter affligit. Sed et hoc, quod gutta eius sponte manans pretiosior est, elicita autem corticis vulnere vilior indicatur, quis non videat maioris ante Deum esse virtutis cum quis sanum corpus suum ac vegetum arridente etiam foris rerum copia castigare ac servituti subicere contendit quam cum pressus aegritudine vel aliis saeculi adversis invitus a lascivia carnem compescit atque ad abstinentiae remedium coartat? Quamvis et hoc inter virtutes magnas iure adnumerari debeat cum flagella quis paternae correptionis patienter humiliter gratanter suscipiens ad dona per haec promissae hereditatis castigatus pervenerit. Aloaes quoque, si consideretur intentius, apte et ipsa continentibus assimilatur. Est enim arbor odoris suavis
Abbreviated transcription (Latin):
sa eccłia dicit: quȩ & can¬
dida ẽ. altaq ꝑ uitã. Libanꝰ
enĩ int̃pretat᷑ candor. & au¬
ditorib suis quasi subiectis
sibi campis. sapientiȩ saluta¬
ris fluenta ꝓfundit. Sicut
& dñs in euglio. Qui eredit
inqͥt in me. sicut dicit
scriptura flumina de uen¬
tre eiꝰ fluent aquȩ uiuȩ. Et

Expanded text:
sa Ecclesia dicit, quae et candida est, altaque per vitam. Libanus enim interpretatur candor; et auditoribus suis, quasi subjectis sibi campis, sapientiae salutaris fluenta profundit: sicut et Dominus in Evangelio: Qui credit, inquit, in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventr
Abbreviated transcription (Latin):
fectiua ꝓdeunt: atq in
uitã ducunt qͦscũq dilu¬
tes solent appellari quȩ de
uena fontana ȩt̃naliter ma¬
nant: ad distinctionẽ nimi¬
rũ illarũ. quȩ uel copia pħu¬
uiarũ in cisternis colligun¬
tur aut stagnis: uł solutio¬
ne niuium in torrentibus
magno ad tempꝰ imꝑetu
labunt᷑. s sereno redeunte
dispereunt. Quib merito
breuis ac tumida iactantia
mundanȩ doctrinȩ confert᷑:
quȩ infinita seꝑe ac ꝓfunda
eloquentiȩ atq eruditionis
multifarie uidet᷑ flumina
fundere: s hȩc cuncta mox
uͥ sol iusticie & estas euglicȩ
claritatis illuxerit. qͣsi nunꝗͣ
fuerint arescunt. De quib
dicens. Me dereliquert fon¬
tẽ aque uiuȩ: & fodert̃ sibi
cisternas dissipatas. q̃ conti¬
nere ñ ualent aquas. E ysa¬
ias. Ecce inqͥt dñs ascendet
suꝑ nubẽ leuẽ : & ingrediet᷑
in egyptũ. C paulopost. Et
arescet aqua de mari: & fliꝑ¬
uius desolabit᷑ atq siccabit᷑.
Duteus inqͥt aquarũ uiuen¬

Expanded text:
deunt, atque in vitam ducunt, quoscunque dilutes solent appellari, quae de vena fontana aeternaliter manant, ad distinctionem nimirum illarum quae vel copia pluviarum in cisternis colliguntur, aut stagnis, vel solutione nivium in torrentibus magno ad tempus impetu labuntur, sed sereno redeunte dispereunt. Quibus merito brevis ac tumida jactantia mundanae doctrinae confertur, quae infinita saepe ac profunda eloquentiae atque eruditionis multifarie videtur flumina fundere; sed haec cuncta mox, ubi Sol justitiae et aestas evangelicae claritatis illuxerit, quasi nunquam fuerint, arescunt. De quibusm queritur, dicens: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi cisternas dissipatas, quae continere non valent aquas . Et Isaias: Ecce, inquit, Dominus ascendet super nubem levem, et ingredietur in Aegyptum; et paulo post: Et arescet aqua de mari, et fluvius desolabitur et siccabitur . Puteus, inquit, aquarum viven
Abbreviated transcription (Latin):
conueniat. quoꝵ sensu sp̃ua¬
li scriptura sc̃a confecta est
quȩ nulla hereticoꝵ astutia
nec tianseat glũ et terra
iota unũ aut unus apex ñ
p̃tereat a lege. donec omnia
fiant : Qd cum dixerit dñs
de lege: quantomagis de
eugłio suo intelligendũ reli¬
quit: Cypressus etiã in eo
qđ medendis apta ẽ corporũ
passionib. qͦd suȩ uenustatẽ
comȩ nullo uentoꝵ imꝑulsu
deponit. constantiã expͥmit
eorũq actionẽ. qui altiorib
uirtutũ ornatib scãm eccłiã
uelud laquearia decorant.
Miratur gͦ sponsa idest sancta
ȩccłia uel anima qͣq electa
dilecti sui pulchritudinem:
laudat mollitiem ac mundi¬
ciã lectuli florentis: ꝑ̃dicat
internã domoꝵ suarũ uenu¬
statem. quȩ dilectũ decenter
excipiat. Sed quia presentis
temporis statui. labor ampliꝰ
quã requies conuenit. & potiꝰ
in hac uita electi xp̃o auxili¬
ante piis exercentur actib
qͣ quieto fruunt᷑ otio cũ xp̃o:¬

Expanded text:
conveniat, quorum sensu spirituaconveniat, quorum sensu spirituali Scriptura sancta confecta est, quae nulla haereticorum astutia nec transeant coelum et terra, iota unum aut unus apex non praetereat a lege, donec omnia fiant ? Quod cum dixerit Dominus de lege, quanto magis de Evangelio suo intelligendum reliquit? Cypressus etiam in eo quod medendis apta est corporum passionibus, quod suae venustatem comae nullo ventorum impulsu deponit, constantiam exprimit, eorumque actionem qui altioribus virtutum ornatibus sanctam Ecclesiam velut laquearia decorant. Miratur ergo sponsa, id est, sancta Ecclesia, vel anima quaeque electa, dilecti sui pulchritudinem; laudat mollitiem ac munditiam lectuli florentis; praedicat internam domorum suarum venustatem, qua dilectum decenter excipiat. Sed quia praesentis temporis statui labor amplius quam requies convenit, et potius in hac vita electi, Christo auxiliante, piis exercentur actibus, quam quieto fruuntur otio, spo
Abbreviated transcription (Latin):
patrũ dictis atq exemplis qͥb
a terrenoꝵ ambitu suspendant᷑
tota mente inhereant. Et bñ
tigna hȩc cedrina. & laqͥaria
dicuntur ẽẽ cypressina: quia
utramq hanc arborẽ impu¬
tribilis omnino nature. alti¬
tudinis eximiȩ. & odoris
constat ẽẽ precipui: qd eis
aptissime conuenit qui eũ
odor sumꝰ deo: et. nr̃a conuer
satio in celis est: &. quis nos
separabit a caritate xp̃i :
tribulatio. & reliqua S et
hoc qͦd odor cedri serpentes
interim fugare solet. uixta
illud poetȩ. disce & odoratã
stabulis accendere cedrum
galbanoq agitare graues
nidore chelydros: eis dem
tignis altis. id est doctori¬
bus congruenter aptatͣ: qui
uirtute uerbi cȩlestis solent
uenenata hereticoꝵ dogmata
repellere: eosq a simplicium
seductione fugare. Noc qͦq
in conseruandis libris adeq
ẽ utilis ut ꝑliniti ex ea. neq
tineas patiant᷑. nec tempore
conseneseant. quis ñ uideat
qͣntũ eisdẽ predicatorib scĩs

Expanded text:
patrum dictis atque exemplis, quibus patrum dictis atque exemplis, quibus a terrenorum ambitu suspendantur, tota mente inhaereant. Et bene tigna haec cedrina et laquearia dicuntur esse cypressina: quia utramque hanc arborem imputribilis omnino naturae, altitudinis eximiae, et odoris constat esse praecipui. Quod eis apte conenit, qui cum odor sumus Deo ; etsatio in coelis est , et, Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio? et reliqua . Sed et hoc, quod odor cedri serpentes interim fugare solet, juxta illud poetae, Disce et odorantem stabulis accendere cedrum, Galbanoque agitare graves nidore chilindros: ejusdem laquearibus altis, id est, doctoribus congruenter aptatur, qui virtute verbi coelestis solent venenata haereticorum dogmata repellere, eosque a simplicium seductione fugare. Hoc quoque in conservandis libris adeo est utilis, ut perliniti ex ea, nec tineas patiantur, nec tempore consenescant, quis non videat, quantum eisdem praedicatoribus sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
Gigna domoꝵ nr̃arũ cedrina:
laquearia nr̃a eypressina.
Domos quippe suas. uaria ꝑ
mundũ fideliũ conuenticła
nominat: e quib omnibus
ipsa uniu̾salis ęccłia constat.
Ligna aũ & laquearia: diu̾sos
in eisdẽ domib eccłiȩ fideliũ
ordines clesignant. Namq
utraq in alto solent pom. s
tigna ad munitionẽ fiunt:
laquearia uͦ magis decori do¬
morũ ꝗͣ. munitioni ꝓficiunt.
Significent gͦ tigna p̾redicato¬
res scõs. quoꝵ & uerbo & exẽplo
structura eiusdẽ eccłiȩ ut
subsistere possit continetur:
qui suȩ robore doctrine turbi¬
nes hereticȩ impulsionis. ne
eã deiciant. arcent. Assimilent᷑
laquearia simpliciorib xp̃i
famulis: qui ꝓpriis ecclesiam
uirtutib potius exornare. ꝙͣ
doctrinȩ uerbis defendere: &
contͣ puersoꝵ dogmatũ impetꝰ
norunt munire. Dependent
autẽ affixa tignis laquearia:
quia necesse ẽ ut quicũq in
scã eccłia sublimes uirtutib
splendere desiderant: summoꝵ

Expanded text:
Tigna domorum nostrarum cedrina, laquearia cypressina . Domos quippe suas varia per mundum fidelium conventicula nominat, e quibus omnibus ipsa universalis Ecclesia constat. Tigna autem et laquearia diversos in eisdem domibus Ecclesiae fidelium ordines designant. Namque utraque in alto solent poni: sed tigna ad munitionem fiunt, laquearia vero magis decori domorum quam munitioni proficiunt. Significant ergo tigna praedicatores sanctos, quorum et verbo et exemplo structura ejusdem Ecclesiae, ut subsistere possit, continetur: quia suae robore doctrinae turbines haereticae impulsionis, ne eam dejiciant, arcent. Assimilantur laquearia simplicioribus Christi famulis, qui propriis Ecclesiam virtutibus potius exornare, quam doctrinae verbis diffundere, et contra dogmatum impetus norunt munire. Dependunt autem affixa tignis laquearia: quia necesse est, ut quicunque in sancta Ecclesia sublimes virtutibus splendere desperant, summorum
Abbreviated transcription (Latin):
fructificant: iuxta illud apłi.
Gloria nr̃a. hec est: testimoniũ
conscientiȩ nr̃e. Et sieut
ꝑsalmista: omnis inquit gła
eiꝰ filiȩ regũ abintꝰ. Sc̃s ierõ¬
nimus hos u̾siculos ita exꝑo¬
nit. Uox turturis audita ẽ
in t̾ra nr̃a. Turtur auis pu¬
dicissima. semꝑ habitans in
sublimib. typus ẽ saluatoris

Expanded text:
fructificant. Juxta illud Apostoli: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Et sicut Psalmista, Omnis, inquit, gloria ejus filiae regum ab intus . Sanctus Hieronymus hos versiculos ita exponit, « vox turturis audita est in terra nostra: Turtur avis pudicissima, semperque habitans in sublimibus, typus est Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
diffusa longe lateq harũ
fama expressa est. Quid enĩ
gratius. florentis oclore uitis:
Si quidẽ de flore earũ sucus
expressus. poculi genus con¬
ficit: & saluti & uoluptati
accõmodũ. Cui cõparandũ
bonȩ operationis rumorem
ꝗ ñ facile uideat : Exem¬
plum gͦ uinearũ quib nasci¬
tur uinũ qͦd letificat cor

Expanded text:
diffusa longe lateque harum fama expressa est. Quid enim gratius florentis odore vitis? Siquidem de flore earum succus expressus, poculi genus conficit, et saluti ac voluptati accommodum. Cui comparandum bonae operationis rumorem, quis non facile videat? Exemplum ergo vinearum, quibus nascitur vinum, quod laetificat cor
Abbreviated transcription (Latin):
ratȩ quietis. nec abnegatũ
penitꝰ gustũ: nec ꝓfruitionẽ
ȩt̾naliter datã. Sequitur.
Uox dilecti mei ꝑulsantiᷤ. Ape¬
ri mͥ soror mea: amica mea
columba mea: ummaculata
mea. Dulsat enim dilectꝰ ad
ostiũ nr̃m. eũ nos dñs ad
ꝓfectũ uirtutum excitat.
cũ de acqͥrendis promissi rec¬
ni gaudiis admonet: sicut
e nos ad eiꝰ pulsamus ostiũ.
cũ ab eo ꝓfectũ uirtutũ. eũ
ingressum regni querimus
memores nimirũ ꝓmissi ipsi
qͦ ait. Dulsate: & apietͣ uob.
Sed & ipse ad ostium nr̃m se
pulsare declarat: eũ dicit
Ego sto ad ostium & pulso. Si
quis audierit uocẽ meã &
aperuerit ianuã: introibo
ad illũ: & cenabo eũ illo. et

Expanded text:
ratae quietis, nec abnegatum ratae quietis, nec abnegatum penitus gustum, nec perfruitionem aeternaliter datam. Sequitur enim: ox dilecti mei pulsantis: aperi mihi soror mea, amica mea columba mea, inmaculata mea. Pulsat enim dilectus ad ostium nostrum cum nos dominus ad profectum virtutum excitat, cum de adquirendis promissi regni gaudiis admonet; sicut et nos ad eius pulsamus ostium cum ab eo profectum virtutum, cum ingressum regni quaerimus, memores nimirum promissi ipsius quo ait: Pulsate et aperietur vobis. Sed et ipse ad ostium nostrum se pulsare declarat cum dicit: Ecce sto ad ostium et pulso; si quis audierit vocem meam et aperuerit ianuam introibo a
Abbreviated transcription (Latin):
ac silentio contemplationis¬
dño adherere: qͣm feruore
p̃dicationis arma in se furo¬
remq accendere prauorũ¬
meũ uigilat. Ac si dicat.
Cessantib ad tempꝰ ꝑsecutio¬
nũ flatib. aliqͣntulam in
p̃senti etiã uita requiẽ in
dño cepi habere: cuius ocio¬
usa libentissime. iam toto
cordis desiderio ad eã quȩ
finẽ nescit requiẽ. uigilare
ñ cesso. Ego dormio. quia eiꝰ
donante gr̃a. aliquantula
uitȩ huiꝰ tͣnquillitate. in co¬
lendo illũ ꝑfruor. Hec tanto
uidelic& labori p̃dicationis
qͣntũ pͥmitiua ecołia subiit
mancipata. nec tot pulsata.
conflictib ꝓfidoꝵ. quot plu¬
rimo tempore innumerȩ na¬
scentis eccłiȩ ꝑtulere cateruȩ
E cor meũ uigilat: quia quo
liberiꝰ uaco ab incursib exter
dicit in eis qui in serenitate
uitȩ tẽporalis. psalmis. iei
tantis se dm̃ sentit uocẽ. atq
ad sudorem p̃dicandi coh&¬
tantis: ut meminerit sibi
in tempore huiꝰ exilii deside¬

Expanded text:
ac silentio contemplationisac silentio contemplationisino adhaerere, quam per laborem praedicationis, arma in se furoremque accendere pravorummeum vigilat. Ac si dicat, Cessantibus ad tempus persecutionum atibus, aliquantulam in praesenti etiam vita requiem in Domino coepi habere, cujus otio libentissime usa, jam toto cordis desiderio ad eam, quae finem nescit, requiem vigilare non cesso. Ego dormio, quia, donante ejus gratia, aliquantula vitae hujus tranquillitate in colendo illum, perfruor. Nec tanto videlicet labori praedicationis, quantum primitiva Ecclesia subiit, mancipata, nec tot pulsata conflictibus perfidorum, quot primo tempore innumerae nascentis Ecclesiae pertulere catervae. Et cor meum vigilat, quia quo liberius vaco ab incursibus externdicit in eis qui serenitate vitae temporalis, psalmis, jejutantis se Domini sentit vocem, atque ad sudorem praedicandi cohortantis, ut meminerit sibi in tempore hujus exsilii, deside
Abbreviated transcription (Latin):
carnis ĩmortalitate gauden¬
tes. partim resurrectionis
adhuc premia p̃stolantes. ad
uitã ȩt̾̃nam ꝑduxit: atq
una om̃s ineffabilis glorie
int̾ angłoꝵ contubernia
beatitudine subleuauit.
actenus sc̃e ȩccłiȩ decus et
uirtutes plurimo dñs ser¬
mone laudauerat: mneipiens
ab eo qͦd ait. quã pulchra
es amica mea quã plilehra
es. ocłi tui columbarũ. Quȩ
uidelic& laudatio. eo usq ꝑ¬
ducta est: ut ipsa etiam
adu̾sis ꝓbanda opponeret᷑.
Qđ ubi agi cepit: inuocat illa
unicũ eiꝰdem redemptoris au¬
xiliũ. E ipse nichil uota
moratꝰ: sub myrrȩ & aroma¬
tũ uocabulo eos qͥ uł p̾ssuriᷤ
ꝓbati uł aliis erant uirtutib
ornati suꝑnam congregauit
ad patriã: s & omnem sc̃e
eccłiȩ uitã quȩ in magistris
distinguit᷑ & auditorib sui.
noĩe faui mellis & lactis acce¬
ꝑtam sibi ẽẽ declarauit. Qͥb
expletis: sequit᷑ uox ecclesiȩ
desiderantis in abdito potius

Expanded text:
carnis immortalitate gaudencarnis immortalitate gaudentes, partim resurrectionis adhuc praemia praestolantes, ad vitam aeternam perduxit, atque una omnes ineffabilis gloriae inter angelorum contubernia beatitudine sublimavit. Hactenus sanctae Ecclesiae decus et virtutes plurimo Dominus sermone laudaverat, incipiens ab eo quod ait: Quam pulchra es, amica mea! quam pulchra es! oculi tui columbarum. Quae videlicet laudatio eo usque perducta est, ut ipsa etiam adversis probanda opponeretur; quod ubi agi coepit, invocat illa unicum ejusdem Redemptoris auxilium; et ipse nihil vota moratus, sub myrrhae et aromatum vocabulo eos, qui vel pressuris probati, vel aliis erant virtutibus ornati, supernam congregavit ad patriam. Sed et omnem sanctae Ecclesiae vitam, quae in magistris distinguitur, et auditoribus suis, nomine favi mellis et lactis acceptam sibi esse declaravit. Quibus expletis sequitur vox Ecclesiae desiderantis in abdito potius
Abbreviated transcription (Latin):
amimarũ dulcedo sc̃arum. qͣs
ad eterna in cȩlos gaudia sũb¬
leuauit. In fauo autẽ. non
minor felicitas eoꝵ qͥ in corpo¬
re simul & anima. ĩmortalia
supnȩ ciuitatis per illũ meru¬
erunt atria conscendere. De
quib eugłista manifeste te¬
stat᷑. quia moriente in cruce
dño monum̃ta aperta sunt:
& multa corpora scõꝵ qui
dormierunt. surrexerunt. ꝙ
post resurrectionem enis
uenerunt in scãm eiuitatẽ.
& apparuert̃ multis. Qui
enĩ resurgente dño resur¬
rexerunt a mortuis. etiã eo
cȩlos ascendente. simul ascen¬
disse credendi st̃: neq ulla
ratione illoꝵ temeritati fides
accõmodanda. qͥ eos postea.
reu̾sos in einerẽ. ac denuo in
monum̃tis quȩ pͥdem patefa¬
cta st̃ ab eis quib pauilo ãn
uiui apparuerunt more
mortuoꝵ putant eẽ reclusos.
Comedit itaq sponsus fauũ
cũ melle suo: eũ dñs uniu̾soᷤᷤ
qͥ sibi ab exordio ite hius
fidelit̾ seruierant. par tim

Expanded text:
animarum dulcedo sanctarum, quas animarum dulcedo sanctarum, quas ad aeterna in coelos gaudia sublevavit. In favo autem non minor felicitas eorum qui in corpore simul et anima immortali ad supernae civitatis per illum meruerunt atria conscendere. De quibus evangelista manifeste testatur, quia moriente in cruce Domino monumenta aperta sunt, et multa corpora sanctorum, qui dormierant, surrexerunt, et post resurrectionem ejus venerunt in sanctam civitatem, et apparuerunt multis . Qui enim resurgente Domino resurrexerunt a mortuis, etiam eo coelos ascendente, simul ascendisse credendi sunt. Neque ulla ratione illorum temeritati fides accommodanda, qui eos postea reversos in cinerem, ac denuo in monumentis, quae pridem patefacta sunt ab eis, quibus paulo ante vivi apparuerunt, more mortuorum putant esse reclusos. Comedit itaque sponsus favum cum melle suo, cum Dominus universos qui sibi ab exordio vitae hujus fideliter servierant, partim
Abbreviated transcription (Latin):
piger remanet. Si aũ supͣ
in sententia dñi qua ait
comedi fauũ cũ melle meo
& bibi uinũ eum lacte meo
hoc significatũ acciꝑe uolue¬
rimꝰ. qđ scõs suos de hoc scło
ad cȩlestia tͣnstulerit: & in
suꝑnoꝵ eiuium qͥ sunt utiq
corpꝰ eiꝰ societatẽ intͦduxeri
consequens erit hanc eiꝰ deq
nunc loquit᷑ admonitionẽ
ad eoscdem cȩli ciues datam
intelligi. Cum enĩ se dixisset
fauũ cũ melle suo comedisse.
id est scõs in celestis sui corpor
augmentũ collegisse: mox ad
ipsos cȩli incolas uultũ & u̾ba
conu̾tit dicens. Comedite ami¬
cimei & bibite: & mebriamini
carissimi. Qͦd ẽ aliis u̾bis dic̃e.
Congratulamini michi: qr inue¬
ni ouẽ meã q̃ perierat. Eqͥdẽ
aptissima cõparatione fauo
assimilant᷑ ae melli illi quos
a constitutione mundi. sibi
placentes dñs a mortuis re-¬
surgens secũ ablatos ab inferiᷤ
ad celestia. regna subuexit:
ut melli udelic& eqͥperetur

Expanded text:
piger remanet. Si autem supra piger remanet. Si autem supra in sententia Domini, qui ait: Comedi favum cum melle meo, et bibi vinum meum cum lacte meo, hoc significatum accipere voluerimus quod sanctos suos de hoc saeculo ad coelestia transtulerit, et in supernorum civium, qui sunt utique corpus ejus, societatem introduxerit, consequens erit hanc ejus de qua nunc loquimur admonitionem ad eosdem coeli cives datam intelligi: cum enim se dixisset favum cum melle suo comedisse, id est, sanctos in coelestis sui corporis augmentum collegisse, mox ad ipsos coeli incolas vultum et verba convertit, dicens: Comedite, amici mei, et bibite, et inebriamini, charissimi. Quod est aliis verbis dicere: Congratulamini mihi, quia inveni ovem meam, quae perierat . Et quidem aptissima comparatione favo assimilantur ac melli illi, quos a constitutione mundi sibi placentes, Dominus a mortuis resurgens, secum ablatos ab inferis ad coelestia regna subvexit: ut melli videlicet aequiparetur
Abbreviated transcription (Latin):
omedite amici mei:
rissimi. Id est. uos qͦq qui mͥ
estis amici. faciendo quȩ ꝑre-¬
cepi uobis. estis & carissimi
me integra caritate amplȩ-¬
ctendo: obsecro ita factis
scõꝵ quasi epulis precipius
p̃cordia ur̃a replete. Nec tm̃
hec in memoriã reuocare
curate: s ipsam eoꝵ memo¬
riã ad imitationis fructũ
conu̾tite. Nloc ẽ enĩ post esũ
nos faui & mellis. post ꝙ¬
potũ uini & lactis in ebriarĩ.
ñ solũ de mirandis bonorũ
uirtutib gaudere: s has qͦq
sequi. ac ꝑ earũ retractatio¬
nem torporẽ nr̃e mentis di¬
scutere: atq ad amorẽ et̾noꝵ
uiuaciꝰ accendere. Econtra
& ñ estis mebriati. Comedit
namq epulas mense. uiitalis
s ñ satiat᷑. bibit calicẽ salu¬
taris s ñ mebriat᷑: qui u̾ba
qͥdem scripturarum didicit.
iustoꝵ exempla cognouit:
nec suã tam̃ uitã mutauit.
mores ue suos correxit. Bibit
s ñ mebriat᷑: qui precepta
uitȩ lȩtabundus audit: s
ad hec implenda torpens ac

Expanded text:
omedite, amici mei, . Id est, vos quoque, qui mihi estis amici, faciendo quae praecepi vobis, estis et charissimi, me integra charitate amplectendo: obsecro itaque factis sanctorum, quasi epulis praecipuis praecordia vestra replete. Nec tantum haec in memoriam revocare curate, sed ipsam eorum memoriam ad imitationis fructum convertite. Hoc est enim post esum nos favi et mellis, post potum vini et lactis inebriari, non solum de mirandis bonorum virtutibus gaudere, sed has quoque sequi, ac per earum retractationem, torporem nostrae mentis excutere, atque ad amorem aeternorum vivacius accendere. E contraet non estis inebriati . Comedit namque epulas mensae vitalis, sed non satiatur; bibit calicem salutaris, sed non inebriatur, qui verba quidem Scripturarum didicit, justorum exempla cognovit, nec suam tamen vitam mutavit, moresve suos correxit; bibit, sed non inebriatur, qui praecepta vitae laetabundus audit, sed ad haec implenda torpens ac
Abbreviated transcription (Latin):
aperuerat: quia carnis abso¬
luta uincłis. ad illũ egredi
desiderabat: quȩ dicere ua¬
lebat. Ego dormio: & cor
meũ uigilat. Constat quia
honorabat insignib ut dice¬
ret. Soror mea: amica mea:
columba mea: immaculata
mea. Doro mea: quia regni
mei coheres effecta. Amca
mea: quia iugũ seruitutis
egressa. archanoꝵ meoꝵ con¬
scia facta es. Columba mea:
quia sp̃s mei dono illustrata.
mmaculata mea: qr segre¬
gata a negotiosis actibus.
diuinis es sublimata aspecti¬
bus. Sed eũ dicit. aperi mi¬
chi: eoꝵ proculdubio m̃tes
qui necdũ his omnib erant
digni. p̃dicando sibi aperiri
requirit: ut etiã sequentia
u̾ba declarant. quib dicit᷑.
Quia caput meũ plenũ ẽ rore:

Expanded text:
aperuerat, quia carnis absoaperuerat, quia carnis absoluta vinculis, ad illum egredi desiderabat, quae dicere valebat: Ego dormio, et cor meum vigilat. Constat quia num honorabat insignibus, ut diceret: Soror mea, amica mea, columba mea, immaculata mea: soror mea, quia regni mei cohaeres effecta; amica mea, quia jugum servitutis egressa, arcanorum meorum conscia facta es; columba mea, quia spiritus mei dono illustrata; immaculata mea, quia secreta a negotiosis actibus, divinis es sublimata aspectibus. Sed cum dicit, Aperi mihi, eorum procul dubio mentes, qui necdum his omnibus erant digni, praedicando sibi aperiri requirit, ut etiam sequentia verba declarant, quibus dicitur: Quia caput meum plenum est rore
Abbreviated transcription (Latin):
pulsanti dño aperimꝰ: quia
uł cordis nr̃i aditũ ad susci¬
piendũ feruentiꝰ amorẽ illiꝰ
quẽ iam aliqͣntisper habeba¬
mus. pandimus. uł certe ꝓxi¬
moꝵ corda ad suscipiendum
eũ quẽ necdũ habuerunt.
timorẽ suũ uł amorem eiꝰ p̃di¬
cando reseramꝰ. Est & tercia
dm̃ ad ostiũ nr̃m pusatio:
cũ nos de hac nita rapiendoᷤ
p̃missis infirmitatib admo¬
net. De qua ipse in eugłio.
Et uos inqͥt similes hominib
erpectantib dñm suũ qͣndo
reu̾tat᷑ a nuꝑtiis: ut cum
uenerit & pulsauerit. confe¬
stim aperiant ei. Confestim
autẽ dño sic pulsanti aperi-¬
mus: si mortẽ leti excipimꝰ.
Neq ad iudiciũ eiꝰ induci for¬
midamus. eui nos in bonis
oꝑib placuisse. quẽ nos semꝑ
honorasse meminimꝰ: ux ta
psalmistã. Nonor regis iudici¬
dñs. si diligent̃ considerat᷑:
illã potiꝰ apertionẽ anmȩ
fidelis quȩ in eruditione fit
ꝓximoꝵ querere uidet᷑. Con¬
stat enĩ quia suũ ipsa cor illi

Expanded text:
anti domino aperimus, quia vel cordis nostri aditum ad suscipiendum ferventius amorem illius, quem iam aliquantisper habebamus, pandimus vel certe proximorum corda ad suscipiendum eum quem necdum habuerunt timorem sui vel amorem eius praedicando reseramus. Est et tertia domini ad hostium nostrum pulsatio, cum nos de hac vita rapiendos praemissis infirmitatibus admonet, de qua ipse in evagelio: Et vos, inquit, similes hominibus expectantibus dominum suum quando revertatur a nuptiis ut, cum venerit et pulsaverit, confestim aperiant ei . Confestim autem domino sic pulsanti aperimus, si mortem laeti excipimus neque ad iudicium eius induci formidamus, cui nos in bonis operibus placuisse, quem nos semper honorasse meminimus, iuxta illud psalmistae: et honor regis iudiciDominus, si diligenter consideratur, illam potius apertionem animae fidelis, quae in eruditione fit proximorum, quaerere videtur. Constat enim quia suum ipsa cor illi
Abbreviated transcription (Latin):
t adiutores adu̾sus certamina
sp̃uum malignoꝵ cotidiana
dedi. & hominũ sp̃s iustoꝵ. qͦs
de tuo cȩtu assumens. ad uisi¬
onẽ iã meȩ głȩ ad quã total
aliqͣndo fut᷑a es. collegi. Utriꝙ
eñ ł amici st̃: utriq tua. et¬
facta speculant᷑. & u̾ba. Gau¬
dent q multũ. cũ ꝓ ꝑceptio¬
ne beatitudinis qͣ ipsi fruunt᷑
utilit̾ ag̾e conspiciunt. exul¬
tant qͦties aliqͦs de tuis fidelib
intrare ibi contig̾it. & obuii
hos ulnis excipe festinant. Qͥb
dictis. annuens statĩ eccłia: re-¬
spondit. Euge dilecte mi. &¬

Expanded text:
 adjutores adversus certamina spirituum malignorum quotidiana dedi, et hominum spiritus justorum, quos de tuo coetu assumens, ad visionem jam meae gloriae, ad quam tota aliquando futura es, collegi. Utrique enim tibi amici sunt, utrique tua facta speculantur et verba. Gaudentque multum, cum pro perceptione beatitudinis, qua ipsi fruuntur, viriliter agere conspiciunt; exsultant quoties aliquos de tuis fidelibus ibi intrare contigerit; et suis hos ulnis excipere festinant. Quibus dictis annuens statim Ecclesia respondit: XLI. Fuge, dilecte mi,
Abbreviated transcription (Latin):
multũ oꝑtando ac supplican¬
do ꝓsequit᷑. sciens hanc sibi
maximã in p̾senti uita ẽẽ fẽli¬
citatẽ. ut quia continua uisi¬
one ñ ualae. saltĩ crebra eius
uisitatione consolet᷑. Quȩ ni¬
mirũ felicitas illis solũ conce¬
dit᷑. qui contẽptu terrestriũ
& gaudioꝵ appetitu cȩlestiũ
appellari sp̃ualium merent᷑
montes aromatum: Funt¬

Expanded text:
multum optando ac supplicanmultum optando ac supplicando prosequitur, sciens hanc sibi maximam in praesenti vita esse felicitatem, ut quia continua visione non valet, saltim crebra eius visitatione consoletur. Quae nimirum felicitas illis solum conceditur qui contemptum terrestrium et gaudiorum appetitu caelestium appellari spiritalium merentur montes aromatum
Abbreviated transcription (Latin):
sũ aliquando minus iꝑsi studen¬
tes. hoꝵ copia potiam᷑. Qđ ĩn
agit᷑. nisi qr ñc fugit dilectꝰ.
nc̃ mentẽ reuisit nr̃am. pia
grãm crescamꝰ in ꝓfectu uirty¬
tũ. & ꝑ ablatã discamꝰ humil¬
tatis custodire uirtutẽ: Sub¬
trahit ad tempꝰ effectũ uirtu¬
tis desideratũ. ut redditꝰ post¬
modũ artiꝰ teneat᷑. reddit sũb¬
tractũ. ut excitatꝰ crebra inno¬
uatione anmꝰ. ardentiꝰ ad cȩle¬
stia tendat. Qđ gͦ ait. fuge di¬
lecte mi. ñ oꝑtando loquit᷑.
qͥs enĩ eũ quẽ diligit. a sua fu
noluntate fruendo. memor
indelic& consuetudinis ipsius
qͣ se in medio seꝑe sermone re¬
linquens. transierit ac declina¬
uerit. ita ut ñ nisi sollerti ac
longo quesitu posset inueniri.
memor etiã sue conditionis
qr illũ in hruꝰ tẽpore uel loco
ꝑegrinationis continue uidere
ñ possit. Qd̃ uͦ adiunxit. assi¬
milare capreȩ humulo ꝙ cer¬
uoꝵ suꝑ montes aromatum.

Expanded text:
sum aliquando etiam minus ipsi studensum aliquando etiam minus ipsi studentes horum copia potiamur. Quod unde agitur nisi quia nunc fugit dilectus, nunc mentem revisit nostram pia gratiam crescamus in profectu virtutum et per oblatam discamus humilitatis custodire virtutem? Subtrahit ad tempus effectum virtutis desideratum, ut redditus postmodum artius teneatur, reddit subtractum ut excitatus crebra innovatione animus ardentius ad caelestia tendat. Quod ergo ait: Fuge dilecte mi, non optando loquitur, quis enim eum, quem diligit, a sua fugius voluntate fruendo, memor videlicet consuetudinis ipsius, qua se in medio saepe sermone relinquens, transierit ac declinaverit ita ut non nisi sollerti ac longo quaesitu possit inveniri, memor etiam suae conditionis quia illum in huius tempore vel loco peregrinationis continuo videre non possit. Qmilare capreae hinnuloque cervorum super montes aromatum;
Abbreviated transcription (Latin):
Qcȩt̾a. usq in finẽ psalmi. ds¬
similat᷑ capreȩ humnuloq
ceruoꝵ apparentib suꝑ mon¬
tes aromatũ. cũ rursus. ut
oportunũ ipse nidicau̾it. col¬
lata sibi luce sui p̃sidii. siue
obsidentia tẽptationũ ꝑicła
tollit. sen consueta. q̃ subtra¬
xisse uidebat᷑ uirtutũ dona
restituit. Ut enĩ de magnis
magnoꝵ charismatib taceã
u̾bi gr̃a. infirmoꝵ curatione.
mortrioꝵ suscitatione. demo¬
nũ expulsione. secretoꝵ certa
agnitione. cȩlestiũ gaudioꝵ lu¬
cida contẽplatione. oet̾isq huiᷤ¬
modi. q̃ ne xximiis quidẽ eccliȩ
m̃bris semꝑ ade̾e queunt. con¬
stat etiã de. nr̃a paruitate. qͥa
nequaꝙͣ uno atq indissimili
mͦ semꝑ orationũ dulcedim
insist̾e. lacrimas uł ꝓ conscien¬
tia nr̃i reatꝰ. uł ꝑ desiderio
patͥȩ celestis fundere. dolenti
ꝓximo condolere. ingruentib
temptam̃tis obuiare. ualemꝰ.
ita ut ñ nunꝙͣ multũ conati
his uti bonis nequeamꝰ. ac rur¬

Expanded text:
a usque in finem psalmi. Assimilatur capreae hinuloque cervorum apparentibus super montes aromatum cum rursus ut opportunum ipse iudicaverit collata sibi luce sui presidii, sive obsidentia temptationum pericula tollit, seu consueta, quae subtraxisse videbatur, virtutum dona restituit, ut enim de magnis magnorum carismatibus taceam: verbi gratia, infirmorum curatione, mortuorum suscitatione, demonum expulsione, secretorum certa agnitione, caelestium gaudiorum lucida contemplatione ceterisque huiusmodi quae ne eximiis quidem ecclesiae membris semper adesse queunt. Constat enim, de nostra parvitate, quia nequaquam uno adque indissimili modo semper orationum dulcedini insistere lacrimas vel pro coscientia nostri reatus vel pro desiderio patriae caelestis fundere, dolenti proximo condolere, ingruentibus temptamentis obviare valemus, ita ut non numquam multum conati his uti bonis nequeamus at rur
Abbreviated transcription (Latin):
montes aromatũ. Ac si aꝑte
dicat. Qm̃ in carne apparens
p̃cepta mͥ ac dona uitȩ celestiᷤ q̃
seꝑ optabã. conferre dignatꝰ es
iã nc̃ pacto munere piȩ dipen¬
sationis ad suꝑna iã. ad ꝑatͥs
sinũ reu̾tere. nec mͥ tñ obsecro
penitꝰ tuȩ crebrȩ uisitationis
lucẽ subtrahe. s ut caprea
hinnulus ue ceruoꝵ. indomita
lic& animalia. neq hominũ
edib assueta. sedulo tam̃ in
montib solent uideri. ita qͣso
mecũ ag̾e memineris. ut &si
corpore manes in celestibus.
nͨ humana rursus habitacła
repetis. p̃sidiũ tñ frequens mͥ
diuine p̃sentiȩ adhibe. Sic
& enĩ solumm᷑ ꝑficere ualeo
maximũ illud̃ qͥd mͥ uelut
ultimũ uale mandatũ dedi¬
sti. ut semꝑ hortos uirtutum
inhabitẽ. semꝑ meȩ confessi¬
onis ac p̃dicationis uocẽ te
audire faciã. Potest aũ hec
sententia etiã de cotidiano
uit diximꝰ sc̃e eccłiȩ statu. ñ
inconuenient̾ accipi. Fugit¬

Expanded text:
montes aromatum. Ac si aperte montes aromatum. Ac si aperte dicat: quoniam in carne appapraecepta mihi ac dona vitae coelestis, quae semper optabam, conferre dignatus es, jam nunc peracto munere piae dispensationis, ad superna jam, ad Patris sinum revertere; nec mihi tamen, obsecro; penitus tuae crebrae visitationis lucem subtrahe; sed ut caprea hinnulusve cervorum, quae indomita licet sint animalia, neque hominum aditus assueta, sedulo tamen in montibus solent videri, ita quaeso mecum agere memineris, ut etsi corpore manes in coelestibus, nec humana rursus habitacula repetis, praesidium tamen frequens mihi divinae praesentiae adhibe. Sic etenim solummodo perficere valebo maximum illud, quod mihi velut ultimum vale mandatum dedisti, ut semper hortos virtutum inhabitem, semper meae confessionis ac praedicationis vocem te audire faciam. Potest autem haec sententia etiam de quotidiano, ut diximus, sanctae Ecclesiae statu non inconvenient
Abbreviated transcription (Latin):
potest accipi. Eugit enĩ. dilectꝰ
postꝙͣ allocutꝰ ẽ sponsã sororẽ¬
q suã. quia cõpleta dispensa¬
tione nr̃ȩ redemptionis. ad
celestia rediit. Assimilat᷑ aũt
capreȩ hinnulo q ceruoꝵ sup
montes aromatũ. qr creberrime
ꝑ grãm cõpunctionis fideliũ
suoꝵ cordib apparet. qͥ mon¬
tes st̃ aromatũ. qr despectis
cupiditatib infimis. cȩlestiũ
amore tenent᷑. expurgatis q
uicioꝵ fetorib. uirtutũ sunt
sp̃ualiũ odore referti. dicentes
Wquidẽ oportune in calce sacri
carminis. ascensionis eius ae
sequentis gr̃e mentio facta ẽ:
qr nimirũ paulo suꝑiꝰ. incar¬
nationis eiꝰ fuerant exoptata
gaudia. dicente sponsa. Qs mͥ
det te frẽm meũ sugentẽ ub̾a
matͥs meȩ: Fuerat & passiomꝰ
illiꝰ fructꝰ ad mediũ deductus:
dicente ipso. Sub arbore malo
suscitami te. E it̾m. Qͥa fortis
ẽ ut mors dilectio. Fuge gͦ di¬
lecte mi inqͥt: & assimilare
capreȩ hinnuloq ceruoꝵ suꝑ

Expanded text:
t enim dilectus postquam allocutus est sponsam sororemque suam, quia, completa dispensatione nostrae redemptionis, ad caelestia rediit. Assimilatur autem capreae hinuloque cervorum super montes aromatum, quia creberrime per gratiam compunctionis fidelium suorum cordibus apparet qui montes sunt aromatum, quia, despectis cupiditatibus infimis, caelestium amore tenentur expurgatisque vitiorum fetoribus virtutum sunt spiritalium odore referti, dicentes Et quidem opportune in calce sacri carminis, ascensionis ejus, ac sequentis gratiae mentio facta est, quia nimirum paulo superius, incarnationis ejus fuerant exoptata gaudia, dicente sponsa, Quis mihi det te fratrem meum, suggentem ubera matris meae. Fuerat et passionis illius fructus ad medium deductus, dicente ipso: sub arbore malo suscitavit te, et iterum quia fortis est ut mors dilectio. Fuge ergo dilecte mi inquit et assimilare caprae hinuloque cervorum super
Abbreviated transcription (Latin):
ti ꝑmanent. neq ullatenꝰ tibi
metuendũ ẽ. ne qͥd de his q̃
fecisti bonis oꝑib. ꝑ oblitrionẽ
sue ꝑ ignorantiã iusti iudicis
ꝑdas. Ego enĩ oꝑa & cogitati¬
ones hominũ uenio ut congre¬
gẽ. cũ õĩb gentib & linguis
ac singłis qͥbusq ꝓpria corporiᷤ
ꝓut gesserint reddã. Itẽ quia
pacifici appellant᷑ ab eo qđ̃
pacẽ facere soleant. sic̃ pacati
st̃ qͥ pacis iura eustodiunt.
pacifici st̃ scĩs argentei qͦs ꝓ
ueritate tͥbuunt. qr ad iusio¬
uit expͥmi. iter illis aꝑiunt
luerunt. E dricenti his qui
custodiunt fructꝰ eiꝰ. Subau¬
dit᷑. argentei pacifici: ut sit
plena sententia. Mille tui
argentei pacifici. & ducenti
argentei pacifici. his qͥ custo
&& ipsi sobrie & iuste ac pie
uiuendo. & eccłie fructus. ne
deficiant. ne ab hostib diri¬
piant᷑. sua p̾dicatione tutan¬
do. gemina nimirũ in futuro
dona consecunt᷑. Uñ mox ide
distributor donoꝵ eccłiã suã

Expanded text:
ti permanent; neque ullatenus tibi ti permanent; neque ullatenus tibi metuendum est ne quid de his, quae fecisti, bonis operibus per oblivionem sive per ignorantiam justi judicis perdas. Ego enim opera et cogitationes hominum venio ut congregem cum omnibus gentibus et linguis, ac singulis quibusque propria corporis, prout gesserint, reddam. Item, quia pacifici appellantur ab eo quod pacem facere soleant, sicut pacati sunt qui pacis jura custodiunt, pacifici sunt sanctis argentei quos per veritatem tribuunt, quia ad visiovit exprimi, iter illis aperiunluerunt. Et ducenti his qui custodiunt fructus ejus; subauditur, Argentei pacifici, ut sit plena sententia, Mille tui argentei pacifici, et ducenti argentei pacifici his qui custod et ipsi sobrie et juste, ac pie vivendo, et ecclesiae fructus ne deficiant, ne ab hostibus diripiantur, sua praedicatione tutando, gemina nimirum in futuro dona consequuntur. Unde mox idem distributor donorum Ecclesiam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiã erudiunt multos. qͣsi
stellȩ in ꝑpetuas ȩt̾nitates.
W hoc ẽ. qđ hic qͦq illi̾ qui pro
ȩt̾noꝵ ꝑceptione. transitoria
bona contemnunt. qui ob
firmitatẽ unanimis sꝑei. uniꝰ
iuri uocabulo censent᷑. mille
inqͥt tui pacifici. dtatĩ ꝙ qͥa
eis qͥ ampliori industria statũ
eccłiȩ custodiunt. amplioris
premii reseruet᷑ exposuit. adi-¬
ciens. & dricenti bis qͥ custodi¬
unt fructꝰ eiꝰ. E millenarius
nãq & centenariꝰ quia ut̃q
ꝑfectꝰ ẽ numerꝰ. uterq pro per¬
fectione ac plenitudine ȩt̾nȩ
retͥbutionis recte positꝰ intelli¬
git᷑. Porro ducentenariꝰ id ẽ
duplicatꝰ centenariꝰ. ampliora
dis apł̃s dic̃. Qui b̃n presunt
ꝓb̃ri. duplici honore digni
habeant᷑. maxime qͥ laborant
in u̾bo & in doctrina. Itaq
mille tui inqͥt pacifici. mil¬
le tui argentei. qͦs ꝓ fructu
attuleras ꝑcipiendo uineȩ
meȩ. pacifici apud me. id est
integro suo numero conserua¬

Expanded text:
ltos, quasi stellae in perpetuas aeternitates . Et hoc est quod hic quoque illis qui pro aeternorum perceptione transitoria bona contemnunt, qui ob firmitatem unanimis spei unius viri vocabulo censetur. Mille, inquit, tui pacifici, statimque quid eis qui ampliori industria statum Ecclesiae custodiunt, amplioris praemii reservetur, exposuit adjiciens: Et ducenti his qui custodiunt fructus ejus. Et millenarius namque et centenarius, quia uterque perfectus est numerus, uterque pro perfectione ac plenitudine aeternae retributionis recte positus intelligitur. Porro ducentenarius, id est, duplicatus centenarius ampliora dis Apostolus dicit: Qui bene praesunt presbyteri, duplici honore digni habeantur, maxime qui laborant in verbo et in doctrina . Itaque mille tui, inquit, pacifici; mille tui argentei, quos pro fructu attuleras, percipiendo vineae meae pacifici apud me, id est, integro suo numero conserva