comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
guine dictũ fuerat: uox sangui¬
nis fr̃is tui clamat ad me de terra:
Sed sanguis iħu melius loquit᷑
quã abel: quia sanguis abel mor¬
tem fr̾icidę frĩs petiitꝰ sanguis
autẽ dñi. uitã ꝑsequutoribꝰ ĩpe.¬
trauit. Ut gͦ in nobis positũ sa¬
cramentũ dñicȩ passionis non sit
otiosum: debemꝰ imitari qđ su¬
mimꝰ: & p̃dicare cȩteris qđ uene¬
ramur. Locũ uͦ latendi clamor
eius in nobis inuenit: si hoc quod
mens credidit. lingua tac&. Sed
ne in nobis clamor eius lateat:
restat ut unꝰquisq iuxta mocu¬
dulũ suũ. uiuificationis suȩ my¬
steriũ ꝓximis innotescat. Lib&
mentis oculos ad dnĩcȩ passionis
horam rediicere: cũ iudei ꝑsequen¬
tes seuirent: discipuli timenteᷤ
fugerent. Qui enĩ carne mori
uidebat᷑: nequaquam deus esse
credebatur. Unde hic apte sub¬
ditur. Ecce enĩ in cęlo testis
meus: & conscius meus in excel¬
sis. Cum enĩ fides labefactaret᷑

Expanded text:
guine dictum fuerat: Vox sanguiguine dictum fuerat: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Sed sanguis Iesu melius loquitur quam Abel, quia sanguis Abel mortem fratricidę fratris petiit, sanguis autem domini vitam persecutoribus impetravit. Ut ergo in nobis scramentum dominicae passionis non sit otiosum, debemus imitari quod sumimus, et praedicare caeteris quod veneramur. Locum enim latendi clamor ejus in nobis invenit, si hoc quod mens credidit lingua tacet. Sed ne in nobis clamor ejus lateat, restat ut unusquisque juxta modulum suum vivificationis suae mysterium proximis innotescat. Libet mentis oculos ad dominicae passionis horam reducere, cum Judaei persequentes saevirent, discipuli timentes fugerent. Qui enim carne mori videbatur nequcredebatur. Unde hic apte subditur: Ecce enim in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis. Cum enim fides labefactaretur
Abbreviated transcription (Latin):
potest: quam cũ & illis miscđia in¬
tercessionis tribuit᷑. a quibꝰ dolor
toleratur: Unde factũ. ẽ: ut re¬
demptoris nr̃i sanguinẽ quẽ ꝑ¬
sequutores sȩuientes fuderant ÷¬
postmodũ credentes biberent:
eumq esse dei filiũ p̃dicarent
De quo uidelic& sanguine. apte
dicit᷑. Terra. ne oꝑias sanguinẽ
meum: neq inueniat locum in
te latendi clamor meus. Peccan¬
ti homini dictũ. ẽ. Terra es: &
in terrã ibis. Quȩ scilicae terra.¬
nr̃i redemptoris sanguinẽ non
abscondit: quia unusquisq pec¬
cator. redemptionis p̃ciũ sumens.
confitet᷑ ac laudat: & quibꝰ ualee
ꝓximis innotescit. Terra enĩ san-¬
guinẽ eius non oꝑuit: qͥa scã
eccła redemptionis suȩ myste̾¬
mundi partibus p̾dicauit. No.¬
niat in te latendi locũ. clamor
meus. Ipse enĩ sanguis redemptio¬
nis qui sumit᷑: clamor nr̃i redẽ¬
ptoris. ẽ. Unde etiã paulus dicit.
& sanguinis asꝑsionẽ : meliꝰ lo.¬
quentem quã abel. De abel san¬

Expanded text:
tari, quam cum et illis misericordia intercessionis impenditur a quibus dolor toleratur? Unde factum est ut Redemptoris nostri sanguinem quem persecutores saevientes fuderant postmodum ceumque esse Dei Filium praedicarent. De quo sanguine apte subjungitur: Terra ne operias sanguinem meum, neque inveniat locum in te latendi clamor meus . Peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis. Quae scilicet terra redemptoris nostri sanguinem non abscondit, quia unusquisque peccator / redemptionis suae precium sumens confitetur ac laudat, et quibus valet proximis, innotescit. Terra etiam sanguinem eius non operit, quia sancta ecclesia redemptionis suae mystemundi partibus praedicat. Nnit in terra latendi locum clamor eius. Ipse enim sanguis redemptionis, qui sumitur, clamor nostri redemptoris est. Unde etiam Paulus dicit: et sanguinem aspersionis melius loquentem quam Abel. De Abel san
Abbreviated transcription (Latin):
de eisdem scĩs scriptũ. ẽ. Cȩli e¬
narrant głam dei. Qui ꝑ naturã
om̃s in sem& ipsis ꝓpriã mutabi¬
litatẽ habent: sed dum ĩmutabi¬
li ueritati studiose semꝑ inherere
desiderant: inherendo agunt. ut
ĩmutabiles fiant. Cumq ad hanc
toto affectu se tenent: quandoq
accipiunt. ut suꝑ sem&ipsos du¬
cti. uincant hoc quod in sem& ipsis¬
mutabiles extiterant. Quid enĩ
mutabilitas: nisi mors quȩdã. ẽ:
Quȩ dũ rem qualib& in aliud im¬
mutat. quasi occidit qđ fuerat:
ut incipiat. eẽ. qđ non erat. Ee
de auctore omniũ scriptum est
qui solus hab& immutabilitatẽ:
quia uidelic& in sem& ipso solus
ĩmutabilis . ẽ. De quo ꝑ iacobum
dicit᷑ Apud quẽ non . ẽ. trans¬
mutatio: nec uicissit udinis obũ¬
bratio. Ipsa enĩ mutabilitas um¬
bra. ẽ: quȩ quasi obscurar& lucẽ.
si hanc ꝑ aliquas uicissitudines
ꝑmutar&. Sed quia in dõ muta-¬
bilitas non uenit: nulla eiꝰ lum̃
umbra uicissitudinis int̾cidit. Be¬

Expanded text:
is scriptum est: Coeli enarrant gloriam Dei . Qui per naturam omnes in semetipsis propriam mutabilitatem habent; sed dum immutabili veritati studiose semper inhaerere desiderant, inhaerendo agunt, ut immutabiles fiant. Cumque ad hanc toto affectu se tenent, quandoque accipiunt ut super semetipsos ducti mutabiles exstiterunt. Quid enim mutabilitas nisi mors quaedam est, quae dum rem quamlibet in aliud immutat, quasi occidit quod fuerat ut incipiat esse quod non erat? Et de auctore omnium scriptum est: Qui solus habet immutabilitatem , quia videlicet in semetipso solus immutabilis est. De quo per Jacobum dicitur: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Ipsa enim mutabilitas umbra est, quae quasi obscuraret lucem, si hanc per aliquas vicissitudines permutaret. Sed quia in Deo mutabilitas non venit, nulla ejus lumen umbra vicissitudinis intercidit. Be
Abbreviated transcription (Latin):
ne capiat. Unde & sequit᷑. Con
tatem: & uterus eius p̃parat
dolos. Dolorẽ quippe concipit.
cũ ꝑuersa cogitat: iniquitatẽ
parit. cũ explere cȩperit quod
cogitauit. Inuidendo. dolorem
concipit: derogando. iniquitatẽ
parit. Grauis quippe. ẽ. iniqui¬
tas. quando is qui ꝑuersus. ẽ . o¬
stendẽ alios ꝑuersos molit᷑: ut in¬
de ipse quasi sanctus appareat.
quo alios scõs ñ. ẽẽ. docuerit. dei.¬
endum uͦ: qđ in sacro eloqͥo. uen¬
tris. uel uteri nomine. mens so¬
l& intelligi. Hinc ẽ. enĩ quod ꝑ
salomonem dicit᷑. Lucerna dñi
spiraculum hominis: quȩ inue

Expanded text:
nem capiat. Unde et sequitur: nem capiat. Unde et sequitur: tatem, et uterus ejus praeparat dolos. - Dolorem quippe concipit, dum perversa cogitat; iniquitatem parit, cum explere coeperit quod cogitavit. Invidenconcipit, derogando iniquitatem parit. Gravis quippe est iniquitas quando is qui perversus est ostendere alios perversos molitur, ut inde ipse quasi sanctus appareat, quod alios sanctos non esse docuerit. Sciendum vero quod in sacro eloquio ventris vel uteri nomine mens solet intelligi. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Lucerna Domini 417 spiraculum hominis, quae i
Abbreviated transcription (Latin):
ap̾petit: cũ ultra meritũ lau¬
dari desiderans: munꝰ ab ore que¬
rit. Et quia in ipso laudis ap¬
petitu. nimio cor ardore suc¬
cendit᷑: dicat᷑ recte. E ignis de¬
uorabit taber nacula eoꝵ: qui
munera libent᷑ accipiunt. Sin¬
uͦ eoꝵ tabernacula. corpora de.¬
bemus accipere. in quibꝰ illoꝵ
animȩ habitantꝰ: ignis eoꝵ ta¬
bernacula deuorat: qͥa qͥ hic
in mente ardent igne auariciȩ:
illic etiã in carne concremant᷑
ignibus gehennȩ. Quia mens
hy pochritȩ: nunquã uacat a ma-¬
la cogitatione. Nam siue t̾rena
quȩq. seu laudem appetatꝰ: hec
aliis inuid&. quȩ sibi tribui an¬
helat: & tanto cȩteros ostende
puersos molit᷑: quanto uideri
sanctior omnibꝰ appetit: ut ex
eo quod alii despicabiles fiunt.
ipse reuerentior semꝑ appareat.
Unde fit. ut de opinione ꝓximi
ante humana iudicia linguęsiȩ
laqueos p̃tendat: ut eoꝵ quisꝰ
placere ap̃petit. solus estimatio¬

Expanded text:
appetit, cum, ultra meritum lauappetit, cum, ultra meritum laudari desiderans, munus ab ore quaerit. Et quia in ipso laudis appetitu nimio cor ardore succenditur, dicatur recte: Et ignis devorabit tabernacula eorum qui munera libenter accipiunt. um tabernacula corpora debemus accipere, in quibus illorum animae habitant, ignis eorum tabernacula devorat, quia qui hic in mente ardent igne avaritiae, illic etiam in carne concremantur ignibus gehennae, et quia mens hypocritae nunquam vacat a malitiae cogitatione; nam sive terrena quaeque, seu laudem appetat, haec aliis invidet quae sibi tribui anhelat; et tanto caeteros ostendere perversos molitur, quanto videri sanctior omnibus appetit, ut ex eo quod alii despicabiles fiunt, ipse reverentior semper appareat. Unde fit ut de opinione proximi ante humana judicia, linguae suae laqueos praetendat, ut eorum quibus placere appetit solus aestimatio
Abbreviated transcription (Latin):
des in suis oꝑibus. humanis oculis
uident᷑: sed in conspectu occulti
iudicis. infecundi. & aridi appa-¬
si. eo maiora de se oꝑa humanis
oculis ostendunt: quo ampliora
sibi ab hominibus offerri mine¬
naculo: sic mens habitat in cogi¬
tatione. Sed ignis tabernacula
deuorat: cũ ȩstus auariciȩ co¬
gitationes deuastat. Et fit ple¬
runq ut hipochrita aurũ. uel
quȩq bona corporalia. ab homi-¬
nibus accipere contempnat: sed
quia hȩc non accipit. maiores
ab eis recipere laudes querit. Et
fortasse munꝰ se accepisse non ȩsti¬
mat: quia bona corporalia acci¬
pere recusat. Unde sciendum. ẽ:
quia aliquando munꝰ a manu. a¬
liquando uͦ ab ore porrigit᷑. Mã
qͥ nũmũ tribuit. munꝰ ex manu
dedit: qui autẽ uerbũ laudis
impendit: munꝰ ab ore ꝓtulit
Hypochrita itaq & si exteriora
dona quȩ terrenȩ forsitan neces¬
sitati congruunt. accipere recu¬
sat: plus est quod sibi retribui

Expanded text:
des in suis operibus humanis oculis des in suis operibus humanis oculis videntur, sed in conspectu occulti Judicis in fecundi et aridi appasi, eo majora de se opera humanis oculis ostendunt, quo ampliora sibi ab hominibus offerri munenaculo, sic mens habitat in cogitatione. Sed ignis tabernacula devorat cum aestus avaritiae cogitationes devastat. Et fit plerumque ut hypocrita aurum vel quaeque bona corporalia ab hominibus accipere contemnat, sed quia haec non accipit, majores ab eis recipere laudes quaerat; et fortasse munus se accepisse non aestimat, quia bona corporalia recipere recusat. Unde sciendum est quia aliquando munus a manu, aliquando vero ab ore porrigitur. Nam qui nummum tribuit, munus ex manu dedit; qui autem verbum laudis impendit, munus ab ore protulit. Hypocrita itaque etsi exteriora dona, quae terrenae forsitan necessitati congruunt, accipere recusat, plus est quod sibi retribui
Abbreviated transcription (Latin):
pe uidemus terrena quȩ possede-¬
rant reliquisse: & nil iam tran-¬
sitorium querere: nullis ꝓ hac
uita iurgiis admisceri. Cũ itaq
hoc in se fidelis anima ostendit.
quasi oliua florem ꝓtulit: sed
cum qͥdam ex talibus rursus cȩ¬
ꝑint mundi głam quã contempse¬
rant querere: & terrenis rebꝰ quas
spreuisse uidebant᷑ insatiabiliter
inhiare: uacare iurgiis: ꝓximoꝵ
lesiones exquirere: nimirũ ꝑicit
oliua florẽ quẽ ꝓposuit: quia ru¬
dimenta boni studii. ad ꝑfecta o¬
pera ñ ꝑduxit. Sed sciendum. ẽ.
quia hȩc semꝑ eis eueniunt: qui
deũ puro ac simplici studio non
sequunt᷑. Unde recte subditur
Congregatio enĩ hypochritȩ ste-¬
rilis. Cepta enĩ bona ñ amit¬
ter&: si hypochrita non fuissoe
Congregant uͦ hipochritȩ bona
oꝑa. sed eoꝵ sterilis. ẽ. ipsa congre¬
gatio: quia ꝑ hoc quod agunt. fru-¬
ctũ recipere in ęt̾na retributione
non appetunt. Fęcundi ac uiri¬

Expanded text:
pe vidimus terrena quae possedepe vidimus terrena quae possederant reliquisse, et nil jam transitorium quaerere, nullis pro hac vita jurgiis immisceri. Cum itaque hoc in se fidelis anima ostendit, quasi oliva florem protulit. Sed cum quidam ex talibus rursus coeperint mundi gloriam quam contempserant quaerere, et terrenis rebus quas sprevisse videbantur insatiabiliter inhiare, vacare jurgiis, proximorum laesiones exquirere, nimirum projecit 416 oliva florem quem proposuit, quia rudimenta boni studii ad perfecta opera non perduxit. Sed sciendum est quia haec semper eis eveniunt qui Deum puro ac simplici studio non sequuntur. Unde recte subditur: Congregatio enim hypocritae sterilis. Coepta enim bona non amitteret, si hypocrita non fuisset. Congregant vero et hypocritae bona opera, sed eorum sterilis est ipsa congregatio, quia per hoc quod agunt fructum recipere in aeterna retributione non appetunt. Fecundi ac
Abbreviated transcription (Latin):
in flore. ẽ. si immoderata nebula
tangit᷑: a plenitudine fructuũ
uacuatur. Et quotiens inchoan¬
tes quiq bona oꝑa. laudari ab
aspicientibus cęperint. atq in su-¬
is laudibus delectari. fit caligo
intelligentiȩ in cogitatione: ut
iam discernere nequeat. qua inten¬
tione quid faciat: & fructũ ꝑdit
oꝑis: uelut foris ex nebula fauoris:
Unde bene ꝑ salomonẽ dicitur:
Mane surgamꝰ ad uineas: uide¬
amus si floruit uinea: si flores
fructus parturiunt. Hlorent qͥp¬
pe uineȩ. cũ mentes fideliũ bona
opera. ꝓponunt: sed fructus non
pariunt᷑: si ab eo qđ ꝓposuerint
aliquibus uicti erroribus infirman.¬
tur. Non gͦ intuendum. ẽ. si ui-¬
neȩ floreant. sed si flores ad par-¬
tum fructuum conualescant: qͥa
mirũ non. ẽ. siquis bona incho&:
sed ualde mirabile. si intentione
recta. in bono oꝑe ꝑdur&. Unde
fit plerũq. ut si in bono opere
recta intentio non tenet᷑: etiã

Expanded text:
in flore est, si immoderata nebula in flore est, si immoderata nebula tangitur, a plenitudine fructuum vacuatur. Et quoties inchoantes quique bona opera laudari ab aspicientibus coeperint, atque in suis laudibus delectari, fit caligo intelligentiae in cogitatione, ut jam discernere nequeant qua intentione quid faciant, et fructum perdant operis, velut ex nebula favoris. Unde bene per Salomonem dicitur: Mane surgamus ad vineas, videamus si floruit vinea, si flores fructus parturiunt . Florent quippe vineae cuopera proponunt. Sed fructus non pariunt, si ab eo quod proposuerint, aliquibus victi erroribus, infirmantur. Non ergo intuendum est si vineae floreant, sed si flores ad partum fructuum convalescant; quia nil mirum est si quis bona inchoet, sed valde mirabile est si intentione recta in bono opere perduret. Unde fit plerumque ut si in bono opere recta intentio non teneatur  Ed.
Abbreviated transcription (Latin):
uel ad locũ regiminis. uel ad ex¬
teriora agenda retrãhit᷑᷑: quo
quasi extra se ducit᷑. eradicatur:
quia & arbor quȩ radices prius
in altum ñ mittit. citiꝰ uentoꝵ
impetu sternit᷑. si se ad altũ uer¬
ticem extollitꝰ eoq citiꝰ ad ima
corruit: qͦ altius in aere sine ra-¬
dicibus excreuit. Nonnũquã¬
uͦ florentẽ uineam: non frigus.
sed ȩstus arefacit. Cumq immo¬
derato calore tangit᷑:. discusso flo¬
re. botrus tabescit. Et plerunq
contingit. ut hi qui ad bona o¬
pera. recta intentione non ueni-¬
unt. cũ placere se hominibus ui¬
dent. ad exercenda hȩc eadem
opera uehementius accendant᷑.
humanis placitura oculis agere
anxie studeant: & quasi cũ sco
studio feruescant. Quid itaq istoᷤᷤ
nisi in flore ȩstus contingitꝰ qͦs
humanȩ laudis appetitio. a fru-¬
ctu alienos facit: Unde & bene
subditur. Et quasi oliua ꝓiciens
florem suũ. Oliua quipꝰpe cum

Expanded text:
vel ad locum regiminis, vel ad exvel ad locum regiminis, vel ad exteriorquasi extra se ducitur, eradicatur; quia et arbor quae radices prius in altum non mittit, citius ventorum impetu sternitur, si se ad altam verticem extollit; eoque citius ad ima corruit, quo altius in aere sine radicibus excrevit. Nonnunquam florentem vineam non frigus, sed aestus arefacit. Cumque immoderato calore tangitur, discusso flore botrus tabescit. Et plerumque contingit, ut hi qui ad bona opera recta intentione non veniunt, cum placere se hominibus vident, ad exercenda haec eadem opera vehementius accendantur, humanis placitura oculis agere anxie studeant, et quasi in sancto studio fervescant. Quid itaque istos, nisi in flore aestus contigit, quos humanae laudis appetitio a fructu alienos fecit? Unde et bene subditur: Et quasi oliva projiciens florem suum. Oliva quippe cum
Abbreviated transcription (Latin):
ferat. Sed nunc pensandũ nob
est qualit̾ hypochrita sic̃ uinea
in pͥmo flore: uel sicut oliua flo¬
rem ꝓiciens ledatur. Si florentẽ
uineam ꝑ in ȩqualitatẽ aeris im¬
moderatum frigus attigerit: ꝓ¬
tinus ab omni humore uiridi¬
tatis arefacit. Et sunt ñnulli
qui post ꝑuersa itinera scãs ui¬
as sectari appetunt: sed priꝰquã
in eis ut diximus desideria bona
roborentur: quȩdam illos p̃sentiᷤ
scłi ꝓsperitas accipit. quȩ eos rebꝰ
exterioribus implicat: & eorũ
mentẽ dum a calore intimi amo¬
ris retrahit. quasi ex frigore ex.¬
tinguit: & quicquid in eis de uir.¬
titũ flore apparere uidebatur
interficit. In terrenis quippe
actibus ualde frigescit animus:
si necdum fuerit ꝑ intima dona
solidatus. Unde necesse. ẽ. ut loca
maiora. uel exteriora oꝑa. quȩ
humanis sunt necessitatibꝰ ꝓfu¬
tura. illi exercenda suscipiant: qͥ
hȩc duiudicare atq sub sem&e ip¬
sis p̾mere. ex uirtute intima no¬
uerunt. Nam cũ infirmꝰ quisq

Expanded text:
ed 415 nunc pensandum nobis est qualiter hypocrita sicut vinea in primo flore, vel sicut oliva florem projiciens laedatur. Si florentem vineam per inaequalitatem aeris immoderatum frigus attigerit, protinus ab omni humore viriditatis arefacit. Et sunt nonnulli qui post perversa itinera sanctas vias sectari appetunt, sed priusquam in eis, ut diximus, desideria bona roborentur, quaedam illos praesentis saeculi prosperitas accipit, quae eos rebus exterioribus implicat, et eorum mentem dum a calore intimi amoris retrahit, quasi ex frigore exstinguit, et quidquid in eis de virtutum flore apparere videbatur, interficit. In terrenis quippe actibus valde frigescit animus, si necdum fuerit per intima dona solidatus. Unde necesse est ut loca majora vel exteriora opera, quae humanis sunt necessitatibus profutura, illi exercenda suscipiant, qui haec dijudicare, atque sub semetipsis premere ex virtute intima noverunt. Nam cum infirmus quisque
Abbreviated transcription (Latin):
dare p̃cium uidentur. Sed tẽ
helemosine p̃cium. nos a culpis
liberat: cum perpetrata plangi¬
mus. & abdicamꝰ. Nam qui et
semꝑ peccare uult. & quasi semꝑ
helemosinam largiriꝰ: frustra p̃¬
cium tribuit: quia non redimit
animã. quã a uiciis ñ cõpescit:
Unde nunc dicit᷑. non credit fru¬
stra errore deceptus. qđ aliquo
p̃cio redimendus sit: quia hele¬
mosina suꝑbi diuitis eũ redime
re ñ ual&: quã ꝑpetrata simul
rapina pauperis. ante dei oculos
ascendere non ꝑmittit. Quod
fortasse intelligi & alit̾ potest:
lemosinam tribuunt. ñ hanc ꝓ
ȩt̾nȩ uitȩ desiderio: sed ꝓ exten¬
denda uita temporali largiunt᷑:
mortẽ se posse defende dationibꝰ
credunt. Sed non credit frustra
errore deceptus. qđ aliqͦ p̃cio
recdimendus sit: quia optinere
ex impenso munere non ualet.
ut finẽ debit ũ euadat: cuiꝰ etiã
nequicia int̾cidit uitã. Unde &¬

Expanded text:
dare pretium videntur. Sed tunc dare pretium videntur. Sed tunc eleemosynae pretium nos a culpis liberat, cum perpetrata plangimus, et abdicamus. Nam qui et semper peccare vult, et quasi semper eleemosynam largiri, frustra pretium tribuit, quia non redimit animam, quam a vitiis non compescit. Unde nunc dicitur: Non credat frustra errore deceptus, quod aliquo pretio redimendus sit. Quia eleemosyna sre non valet, quam perpetrata simul rapina pauperis ante Dei oculos ascendere non permittit. Quod fortasse intelligi et aliter potest. leemosynam tribuunt, non hanc pro aeternae vitae desiderio, sed pro extendenda vita temporali largiuntur. Mortem se posse differre dationibus credunt. Sed non credat frustra errore deceptus, quod aliquo pretio sit redimendus, quia obtinere ex impenso munere non valet, ut finem debitum evadat, cujus etiam nequitia intercidit vitam. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis suis mȩtuat: istos contu¬
meliis feriat: illos maledictionibꝰ
iaculet᷑. Nonnũquã uͦ in blasphe¬
miã contra conditorem raptt᷑: sic̃
de talibus ꝑ psalmistã dr̃. Posuer̾
in cęlum os suu̾: & lingua eorum
transiuit in terra. Unde & diues
in igne positus: stillari sibi aquam.
ex digito lazari in lingua postulat:
Qua ex re intelligit᷑: quia ubi am¬
plius peccauerat. ibi atrocius ardẽ.
spũ oris sui: quia eo ꝑcussionis
sententiam accipit : quo oris sui
spm̃ sub diuina formidine non re¬
culpa helemosinas facimꝰ: quasi ꝓ
prauis actibus p̃ciũ damꝰ. Unde
dicitur. Non dabit deo de ꝓpiti¬
atione sua: nec p̃cium redemp¬
tionis animȩ suȩ. Nonnũquã uͦ
diuites elati. inferiores oppͥmuñ:
aliena rapiunt: & tam̃ quasi quȩ¬
dam aliis largiunt᷑. E cũ multoᷤᷤ
deprimant: aliquando quibꝰdã
opem defensionis ferunt: & ꝓ ini¬
quitatibus quas nũquã desert̾.

Expanded text:
verbis suis metuat, istos contuverbis suis metuat, istos contumeliis feriat, illos maledictionibus jaculetur. Nonnunquam vero in blasphemiam contra conditorem rapitur, sicut de talibus per Psalmistam dicitur: Posuerunt in coelum os suum, et lingua eorum transivit super terram : Unde et dives in igne positus, stillari sibi aquam ex digito Lazari in linguam postulat . Qua ex re intelligitur quia ubi amplius peccaverat, ibi atrocius ardebatretur Spiritu oris sui, quia eo percussionis sententiam aspiritum sub divina formidine non reculpam eleemosynas facimus quasi pro pravis actibus pretium damus. Unde dicitur: Non dabit Deo propitiationem suam, nec pretium redemptionis animae suae . Nonnunquam vero divites elati inferiores opprimunt, aliena rapiunt, et tamen quasi quaedam aliis largiuntur; et cum multos deprimant, aliquando quibusdam opem defensionis ferunt, et pro iniquitatibus quas nunquam deserunt
Abbreviated transcription (Latin):
dum indigenti ꝓximo tendimus:
quasi radicem deor sum mit timus:
ut retributionis fructũ suꝑiꝰ fa¬
ciamus. Sequit᷑. Non recedet
pa. ad iusticiam redire uoluisse÷
de tenebris receder&: sed qͥa lu¬
cem iusticiȩ non querit: de dene¬
bris non recedit. Cuiꝰ etiã exem¬
plo. hi qui ei adhȩrent in terrẽ¬
nis ꝓfectibus anhelant: auariciȩ
facibus accendunt᷑: desidiorum
carnaliũ ignibus urunt᷑. Unde
ci& flãma. Si enĩ sibi quoscdam
ȩt̾nã patriã querentes adiunge¬
r&e: ramos in se uirides haberet
Sed quia ipsi quoq qui ei con¬
iuncti sunt. terrenis desideriis
ȩstuant: dũ desidioꝵ flamma
clientũ eius animos accendit. se¬
lic& ramos eius arefacit: ut fru.¬
ctum boni oꝑis non ferant: quia
ad appetenda infima. ꝑ nequi¬
ciam anhelant. Bene autẽ sub¬
Suꝑbus & enĩ quisq quo in hac
uita plus ual&. eo sibi linguȩ
frena audãcius relaxat: ut lo¬
quat᷑ ꝑuersa quȩlib&: nullũ de

Expanded text:
dum indigenti proximo tendimus, 413 dum indigenti proximo tendimus, 413 quasi radicem deorsum mittimus, ut retributionis fructum superius faciamus. Sequitur: CAPUTpa ad justitiam redire voluisset, de tenebris recederet. Sed quia lucem justitiae non quaerit, de tenebris non recedit. Cujus etiam exemplo hi qui ei adhaerent in terrenis profectibus anhelant, avaritiae facibus accenduntur, desideriorum carnalium ignibus uruntur. Unde is uritur. --Si enim sibi quosdam aeternam patriam quaerentes adjungeret, ramos in se virides haberet. Sed quia ipsi quoque qui ei conjuncti sunt terrenis desideriis aestuant, et dum desideriorum flamma clientium ejus animos accendit, scilicet ramos ejus arefacit, ut fructum boni operis non ferant, quia ad appetenda infima per nequitiam anhelant. Bene autem subbus etenim quisque quo in hac vita plus valet, eo sibi linguae frena audacius relaxat, ut loquatur perversa quaelibet, nullum de
Abbreviated transcription (Latin):
rius. transit: & illud qđ transi¬
re non poterat. interius ñ hab&e
Unde apte adiungit᷑. Nec mit¬
t& in terra radicem suã. Qđ
si de hac terra dictũ accipimꝰ: li¬
quet ꝓculdubio. quia arbor quȩ
in terra radicẽ non hab&. uel
tenuissimis cõmota flatibꝰ cadit
Et suꝑbus quisq dũ contra om¬
nipotentẽ dnm roborat᷑. dum
currit erecto collo. & pingui cer¬
uice. contra auctorẽ erigit᷑. stare
quasi arbor uidet᷑: sed statꝰ eius
sine radice. ẽ: quia uelut ad lenẽ
flatũ. sic ad motum occultȩ sen¬
tentiȩ uita eius seruat᷑. Sinuͦ hoc
loco terrã. ȩt̾nę uitȩ retributio¬
nẽ accipimꝰ. de qua ꝓpħa ait. por¬
tio mea in terra uiuentiũ: ini¬
quus iste in terra radicẽ suã non
hoc unicuiq hominu̾̃ cogitatio
sua. ẽ: quia in hoc quod ex terius
uidetur: ꝑ illud tenet᷑ qđ interiꝰ
non uidetur. Unde & ꝑ ꝓphetã
dr̃. Mitt& radicẽ de orsum: &
faci& fructũ sursum. Cum enim
cogitationẽ nr̃am ad compatien¬

Expanded text:
transire non poterat interius non habet. Unde et apte subjungitur: Nec mittet in terra radicem suam. Quod si de hac terra dictum accipimus, liquet procul dubio quia arbor quae in terra radicem non habet, vel tenuissimis commota flatibus cadit. Et superbus quisque dum contra omnipotentem Dominum roboratur, dum currit erecto collo, et pingui cervice contra auctorem erigitur, stare quasi arbor videtur. Sed status ejus sine radice est, quia velut ad lenem flatum, sic ad motum occultae sententiae vita ejus eruitur. Sin vero hoc loco terram aeternae vitae retributionem accipimus, de qua Propheta ait: Portio mea in terra viventium , iniquus iste in terra radicem suam non hoc unicuique hominum cogitatio sua est, quia in hoc quod exterius videtur, per illud tenetur quod exterius non r: Mittet radicem deorsum, et faciet fructum sursum . Cum enim cogitationem nostram ad compatien
Abbreviated transcription (Latin):
quasi in signũ. Constat nimi¬
rũ quia iccirco signũ ponit᷑. ut
sagit tarũ emissione feriat᷑. fide¬
lis itaq populus in signũ hosti
suo. ẽ. positus: quia eũ semꝑ suiᷤ
ictibus impetit: cũ suis ꝑsequu¬
tionibus affligit. Qui enim in
hac uita assidue mala tõlerat:
uelut in signũ. ẽẽ. positus dicit᷑.¬
tem. de suis afflictionibꝰ consolanͤ
ait. Ipsi enĩ scitis: quod in hoc
positi sumus. Ac si eis aꝑte dicat.
Quid in hoc tempore uulnera
nr̃a miraminiꝰ qui si ęt̾na gau¬
dia querimꝰ hic ad hoc uenimꝰ

Expanded text:
quasi in signum. Constat nimiquasi in signum. Constat nimirum quia idcirco signum ponitur, ut sagittarum emissione feriatur. Fidelis itaque populus in signum hosti suo est positus, quia 424 eum semper suis ictibus impetit, eumque suis persecutionibus affligit. Qui enim in hac vita assidua mala tolerat, velut in signum positus, icttem de suis afflictionibus consolatus ait: « Ipsi enim scitis quia in hoc positi sumus. » Ac si eis aperte dicat: « Quid in hoc tempore vulnera nostra miramini? Qui si aeterna gaudia quaerimus, huc ad hoc venimus
Abbreviated transcription (Latin):
la nũquã habuissent. Sequitur:
Tenuit ceruicẽ meam: confregit
me. & posuit sibi quasi in signu
Sicut in malis ceruix suꝑbiã: sic
in bonis libertatis erectionẽ signat:
Nnde non nũquã ipsa quoq suꝑ-¬
bia pro erectionis auetoritate po-¬
nit᷑: sicut ꝑ propħam dñs sanctȩ
eccłe pollicens dicit. Ponam te in
suꝑbiam scłoꝵ. Et quia ꝑsequu¬
tionis tempore infirmi quidam
uera quȩ sentiunt p̾̃dicare libe¬
re non presumunt: recte de hos
hoc hoste dicit᷑. Tenuit ceruicem
meam: confregit me. fortasse aut̃
bic ceruicis appellatione signati
sunt. qui pacis eius tempore plus
quã dec& erigunt᷑: & sub occasi¬
one defendendȩ rectitudinis. ui-¬
cio deseruiunt elationis. Qui ꝑ.¬
sequutionis tempore. iccirco ad¬
uersa plus sentiunt: qͥa de ꝓsꝑis
extollunt᷑. De quibꝰ bene dicit.
tenuit ceruicẽ meã. confregit
me: id.ẽ. elationẽ quã infir mͦ
tionis inclinauit. E posuit sibi

Expanded text:
lum nunquam habuissent. Sequitur: lum nunquam habuissent. Sequitur: Tenuit cervicem meam, confregit me, et posuit quasi in signum. - Sicut in malis cervix superbiam, sic in bonis libUnde nonnunquam ipsa quoque superbia pro erectionis auctoritate ponitur, sicut per prophetam Dominus sanctae Ecclesiae pollicens dicit: Ponam te in superbiam saeculorum . Et quia persecutionis tempore infirmi quidam vera quae sentiunt praedicare libere non praesumunt, recte de hoc hoc hoste dicitur. Tenuit cervicem meam, confregit. - Fortasse autem hi cervicis appellatione signati sunt, qui pacis ejus tempore plus quam decet eriguntur, et sub occasione defendendae rectitudinis vitio deserviunt elationis. Qui persecutionis tempore idcirco adversa plus sentiunt, quia de prosperis extolluntur. De quibus bene dicitur: Tenuit cervicem meam, confregit me. Id est, elationsionis inclinavit. Et posuit me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequutionibꝰ temporalit̾ datur
Qui non spũi. sed manibus ĩpioꝵ
tradit᷑: quia quo hunc in mente
capere nequeunt: eo contra car¬
nẽ illiꝰ crudeliꝰ in ardescunt. Sed
sc̃s eccłȩ populus. cũ aduersa ꝑpe¬
ti grauit̃ cȩperit. & infir mos suos
conspexerit ad deteriora diła-¬
bi: pacis suȩ tempora ad mentẽ
reuocat: quando fideles suos p̾di¬
cationis suę opulentia pascat:
quondam opulentus: repente
te contritũ asseruit. infirmoꝵ
mentem imp̃uidam desiguuit:
qui dũ mala quȩ uentura
p̃uidere nesciunt: tanto eis gra-¬
uiora fiunt. quanto & ab eis ino¬
pinata tolerant᷑. Firmis aut̃ẽ m̃¬
tibus. repente aduersa ñ ueniuñ:
quia priusquã ueniant p̃uident᷑
Quod tam̃ nunc quoq sc̃a ȩccła
in quibusdam retro labentibus
pãtit᷑: qui post doctrinȩ opulen-¬
tiam subitis aliquando uiciis
conterunt᷑: ut sic in quibꝰdam
malis corruant: ac si uerbi pabu¬

Expanded text:
persecutionibus temporaliter datur. persecutionibus temporaliter datur. Qui non sptraditur, quia quo hunc in mente capere nequeunt, eo contra carnem illius crudelius inardescunt. Sed sanctae Ecclesiae populus cum adversa perpeti graviter coeperit, et infirmos suos conspexerit ad deteriora dbi, pacis suae tempora ad mentem revocat, quando fideles suos praedicationis suae opulentia pascebatquondam opulentus repente cte contritum asseruit, infirmorum mentem improvidam designavit. Qui dum mala quae ventura sunt praevidere nesciunt, tanto eis graviora fiunt, quanto et ab eis inopinata tolerantur. Electus quisque mrepente adversa non veniunt, quia, priusquam veniant, praevidentur. Quod tamen nunc quoque sancta Ecclesia in quibusdam retro latentibus patitur, qui post doctrinae opulentiam, subditis aliquando vitiis conteruntur, ut sic in quibusdam malis corruant, ac si verbi pabu
Abbreviated transcription (Latin):
ens in sua membra conuertit
Unde ipsi quoq primo p̃dicato¬
ri. uelut maxillȩ eccłȩ dicitur:
Occide & manduca. Hinc. ẽ. etiã
quod samson maxillam asini tenu
it. & hostes perentit: quia redẽp¬
tor noster simplicitatẽ atq pati¬
entiã p̃dicãtium suȩ manu uir-¬
tutis tenens a uiciis suis carna¬
les interficit. Et maxilla in ter-¬
rã ꝓiecta post modũ aquas fudit:
quia data morti p̃dicatoꝵ cor¬
pora. magna populis monstra¬
uere miracula. A axillam gͦ
ȩccłȩ ꝑuersi feriunt: cũ bonos
p̾dicatores insequunt᷑. Et quia
tunc reprobi grande se aliqͥd
fȩcisse estimant. cũ uit̾ã p̃dicatoꝵ
necant : post ꝑcussionem maxillȩ.
nis meis. Illa quippe eos pęna sã¬
tiat: quȩ mentẽ eccłȩ. p̾cipue
castigat. Sequit᷑. Conclusit
me deus apud iniquũ: & mani-¬
bus impioꝵ me tradidit. Electoꝵ
populus apud iniquũ concludi-¬
tur: cum eius caro antiqͥ hostis

Expanded text:
ens in sua membra convertit. ens in sua membra convertit. Unde ipsi quoque primo praedicatori velut maxillae Ecclesiae dicitur: Occide et manduca . . Hinc est etiam quod Samson maxillam asini tenuit, et hostes peremit , quia Redemptor noster simplicitatem atque patientiam praedicantium suae manu virtutis tenens, a vitiis suis carnales interfecit. Et maxilla in terram projecta postmodum aquas fudit, quia data morti praedicatorum corpora magna populis monstravere miracula. Maxillam ergo Ecclesiae perversi feriunt, cum bonos praedicatores insequuntur. Et quia tunc reprobi grande se aliquid fecisse aestimant cum vitam praedicatorum necant, post percussionem maxillae anis meis. Illa quippe eos poena satiat quae mentem Ecclesiae praecipue castigat. Sequitur: Cme Deus apud iniquum, et in manus impiorum me tradidit. - Electorum populus apud iniquum concluditur, cum ejus caro antiqui hostis
Abbreviated transcription (Latin):
ergo papyri: sunt corda doctõꝵ
secularium. In uasis gͥ papyri su¬
ꝑ aquas legatos mittere. ẽ: p̃di¬
cationẽ suam in sapientiũ carna¬
lium sensibus ponere: & defluen¬
tes ad culpã populos uocare. Qui
gͦ illic ꝑ uasa papyri: ipsi hic qͥa
carnalit̾ uident. ꝑ oculos desig
roris sui mala predicare ñ mę¬
tuunt: & p̃dicamenta rectȩ fidei
irrident. De quibus sciendum. ẽ.
quia illos p̃cipue in scã ȩccła ꝑse¬
quunt᷑. quos multis conspiciunt
esse ꝓfuturos: qͥ uitã carnalium
uerbo correptionis conterunt.
cusserunt maxillam meã: satia.¬
ti sunt pęnis meis. Maxilla qͥp
pe ȩccłȩ sc̃i p̃dicatores sunt: sic̃
sub iudeȩ specie ꝑ iheremiã dr̃
Plorans plorauit in nocte & la¬
crimȩ eius in maxillis eiꝰ: quia
in aduersitate ȩccłȩ. illi ampliꝰ
plangunt: qͥ uitã carnaliũ con-¬
fringere p̃dicando nouer̃. ꝑ ip¬
sos quippe sc̃a ȩccła iniquos a
uiciis conterit: & quasi gliiti¬

Expanded text:
ergo papyri sunt corda doctorum ergo papyri sunt corda doctorum saecularium. In vasis igitur papyri super aquas legatos mittere est praedicationem suam in sapientum carnalium sensibus ponere, et defluentes ad culpam populos vocare. Qui ergo illic per vasa papyri, ipsi hic, quia carnaliter vident, per oculos designroris sui mala praedicare non metuunt, et praedicamenta rectae fidei irrident. De quibus sciendum est quia illos praecipue in sancta Ecclesia persequuntur quos multis conspiciunt esse profuturos, qui vitam carnalium verbo correpticusserunt maxillam meam, satiati sunt ppe Ecclesiae sancti praedicatores sunt, sicut sub Judaeae specie per Jeremiam dicitur: « Plorans ploravit in nocte, et lacrymae ejus in maxillis ejus , quia in adversitatibus Ecclesiae illi amplius plangunt qui vitam carnalium confringere 423 praedicando noverunt. Per ipsos quippe sancta Ecclesia iniquos a vitiis conterit, et quasi gluti
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ mundi scientiã habentes ele¬
Nȩ terrȩ. cymbalo alarũ quȩ. ẽ.
trans flumina ȩchiopiȩ: quȩ mit¬
tit in mari legatos. & in uasis pa¬
pyri superaquas. Terra quippe
cui uȩ dr̃: ille principalit̾ damp
balum uocat᷑: quia hi qui ꝑ sup̃¬
biam in altitudin̾ẽ cogitationis
euolant: eundem ꝑuersum ho¬
minẽ p̾dicando sonant. Quȩ sci¬
lic& terra recte tranfflumina ȩchi¬
nem mundus iste quia peccatorẽ
ꝓfert: quasi nigrũ ȩthiopiȩ popu¬
lum parit. Sed terra cui ue dicit᷑
trans flumina ȩthiopiȩ. eẽ. ꝑhibet᷑.
quia dampnatus ille homo. tanta
immensitate iniquus. ẽ. ut om̃iũ
peccantiũ peccata transcendat.
Qui mittit in mari legatos: qͥa
p̃dicatores suos in scło spargit. De
quibus recte subdit᷑. qualit̾ imitan¬
tur: dum dicit᷑. in uasis papyri
suꝑ aquas. Ex papyro quippe car¬
ta .ẽ. Quid itaq ꝑ papirũ: nͥ se¬
cularis scientia designat᷑: Uasi

Expanded text:
hujus mundi scientiam habentes elehujus mundi scientiam habentes eleymbalo alarum quae est trans flumina Aethiopiae, qui mittit in mare legatos et in vasis papyri super aquas . Terra quippe cui vae dicitur, ille principaliter homo balum vocatur, quia hi qui per superbiam in altitudinem cogitationis evolant, eumdem perversum hominem praedicando sonant. Quae videlicet terra recte trans flumina Aethim hominem mundus iste quia peccatorem profert, quasi nigrum Aethiopia populum parit: sed terra cui Vae dicitur trans flumina Aethiopia esse perhibetur, quia damnatus ille homo tanta perversitate iniquus est, ut omnium peccatorum peccata transcendat. Qui mittit in mapraedicatores suos in saeculum spargit. De quibus recte subditur qualiter mittantur, dum dicitur: In vasis papyri super aquas. Ex papyro quippe charta est. Quid itaque per papyrum nisi saecularis scientia designatur? Vasa
Abbreviated transcription (Latin):
libus oculis me intinitus. ẽ. Ille
quippe antiquus hostis ecclesiȩ
mit. eamq terribilibus oculis
intuet᷑: quia & ꝑ alios crude.¬
lia exerc&: & ꝑ alios que exer¬
hostis iunt uonoꝵ ꝑsequutores.
atq carnifices: qui eius membra
laniant: dum electos illiꝰ. suis ꝑ¬
sequutionibus affligunt. Oculi
uͦ huiꝰ hostis. sunt hi qui contra
eam ꝓ̃uident mala quȩ fiant: su¬
isq consiliis. per secutoꝵ eius
crudelitates inflãmant. Anti¬
quus gͦ eius aduersarius fremit
contra eam dentibꝰ suis: dum ꝑ
crudeles reꝓbos. in ea insequitur
uitã bonoꝵ. Intuet᷑ hanc terri¬
bilibus oculis: quia prauoꝵ con¬
siliis non cessat mala exquirere.
in quibus hanc semꝑ deteriꝰ af¬
fligat. Nam sicut incarnata ue¬
ritas in p̾dicatione sua pauꝑes
idiotas. & simplices elegit: sic e
contra ille dampnatus homo. quẽ
in fine mundi apostata angelus
assum&. ad p̃dicandam falsitatẽ
suam astitos. ac duplices. atq

Expanded text:
libus oculis me intuitus est. - Ille libus oculis me intuitus est. - Ille quippe antiqumit, eamque quasi terribilibus oculis intuetur; quia per alios crudelia exercet, et per alios quae exerhostis sunt bonorum persecutores atque carnifices, qui ejus membra laniant, dum electos illius suis persecutionibus affligunt. Oculi vero hujus hostis sunt hi qui contra eam provident mala quae faciant, suisque consiliis persecutorum ejus crudelitates inflammant. Antiquus ergo ejus adversarius fremit contra eam dentibus suis, dum per crudeles reprobos in ea insequitur vitam bonorum. Intuetur hanc terribilibus oculis, qui pravorum consiliis non cessat mala exquirere, in quibus hanc semper deterius affligat. Nam sicut incarnata Veritas in praedicatione sua pauperes idiotas et simplices elegit, sic e contrario damnatus ille homo, quem in fine mundi apostata angelus assumet, ad praedicandam falsitatem suam, astutos ac duplices atque
Abbreviated transcription (Latin):
Collegit furorẽ suũ in me : et
comminans mͥ. infremuit cont᷑
me. dentibus suis. Hostis meus
terribilibus oculis me intuitus
est. Quid aliud om̃s iniqͥꝰ quã¬
membra sunt diaboli: Ipsi itaq
ꝑ eos agit: quicquid in eoꝵ cor-¬
sus eius furor. ẽ: quia occultas
temptationes ꝑ singulos mou&e
Cum uͦ contra eam in aꝑta ꝑse¬
quutione ꝓruperit. furor̾ẽ suũ
in eam colligit: quia in afflicti-¬
one illius tota se intentione con¬
stringit. Membra autẽ eius hoc
pacis tempore. iccirco contra ele¬¬
ctos collectũ furorẽ non habent:
quia maliciã suã minꝰ se sentiuã
posse implere quã uolunt. Cũ
uͦ sibi suppetere licentiã praui¬
tatis appetunt: tantõ hancau.¬
dacius feriunt: quantõ & contͣ
illam ex unanimitate glomeran-¬
tur. Recte itaq nẽ dr̃ collegit
furorẽ suũ in me. Cuiꝰ ad huc
furor. ut latius exponat᷑: dr̃:
Et comminans mͥ. infremuit
contra me dentibus suis. De quo
& subdit᷑. Hostis meus terribi¬

Expanded text:
Collegit furorem suum in me, et comminans mihi, infremuit contra me dentibus suis: hostis meus terribilibus oculis me intuitus est. membra sunt diaboli? Ipse itaque per eos agit quidquid in eorum corsus ejus furor est, quia occultas tentationes per singulos movet. Cum vero contra eam in aperta persecutione proruperit, furorem sum in eam colligit, quia in afflictione illius tota se intentione constringit. Membra autem ejus hoc pacis tempore idcirco contra electos collectum furorem non habent, quia malilitiam suam minus se sentiunt posse implere quam volunt. Cum vero sibi suppetere licentiam pravitatis aspexerint, tanto hanc audacius feriunt, quanto et contra illam ex unanimitate glomerantur. Recte itaque nunc dicitur: Collegit furorem suum in me. Cujus adhuc furor ut latius exponatur dEt comminans mihi, infremuit contra me dentibus suis. - De quo et subditur: Hostis meus terribi
Abbreviated transcription (Latin):
saccus suꝑ cutẽ consuit᷑. & cine¬
re caro oꝑit᷑: quia culpa carnis.
ꝑ penitentiã tegit᷑: ne in distri.¬
cti iudicis exãmine. ad ultionẽ
uideat᷑ Infirma autẽ membra
sua. sc̃a eccła cum a peccatis retͣ.¬
hit. atq ad pęnitentiȩ remedi ũ
ducit: hȩc ꝓculdubio fletibꝰ ad¬
iuuat÷ ut ad recipiendã auctoris
sui grãm conualescant: & ꝑ fortes
plangit. qđ ñ fȩcit: qđ in m̃ebris
suis debilibus quasi ipsa fecit. Un¬
de bene adhiic addit᷑. Cacies mea¬
sc̃ẽ eccłȩ. sunt hi qͥ in locis regimi¬
nũ positi apparent primi: ut ex
eoꝵ specie sit honor fidelis popłi:
etiã siqͥd in corpore lat& defor.¬
me. Qui nimiru̾ p̾lati plebibꝰ.
plangunt culpas infirmantiũ:
iic cie alienis lapsibꝰ. acu
si de ꝓpriis affligunt. Et sepe
in iniquitate ꝑsistere: occulta
om̃ipotentis dei iudicia mirant᷑.
sed penetrare nequeunt. Ob¬
stupescunt enĩ quȩ ñ intelligt̃.¬

Expanded text:
saccus super cutem consuitur, et cinesaccus super cutem consuitur, et cinere caro cooperitur, quia culpa carnis per poenitentiam tegitur, ne in districti judicis examine ad ultionem videatur. Infirma autem membra sua sancta Ecclesia cum a peccatis retrahit, atque ad poenitentiae remedium ducit, haec procul dubio fletibus adjuvat, ut ad recipiendam auctoris sui gratiam convalescant, et per fortes plangit quod non fecit, quod in membris suis debilibus quasi ipsa fecit. Unde bene adhuc subditur: CAPUT sanctae Ecclesiae sunt hi qui, in locis regiminum positi, apparent primi, ut ex eorum specie sit honor fidelis populi, etiam si quid in corpore latet deforme. Qui nimirum praelati plebibus plangunt culpas infirmantium, seque sic de alienis lapsibus ac si de propriis affligunt. Saepe rein iniquitate persistere, occulta omnipotentis Dei judicia mirantur, sed penetrare nequeunt. Obstupescunt enim quae non intellig
Abbreviated transcription (Latin):
uulnꝰ uulneri addit᷑. uires contͣ
nos antiqui hostis uehementiꝰ
excrescunt: recte subiungitur
Erruit in me quasi gigas. Facile
quippe in imico resistit᷑: si ñ ei
uel in multis lapsibus. uel in
uno duuitiꝰ consentiat᷑. Si u̾ eiꝰ
suasionibus anima subesse consu¬
euerit: quanto se ei crebriꝰ sibi¬
cit. tanto eũ sibi intolerabiliorẽ
facit: ut ei reluctari ñ ualeat:
quia nimirũ malignꝰ aduersariꝰ
contra hanc ex praua consuetu¬
dine deuictã. quasi more gigan¬
tis pugnat. Sed tam̃ plerũq sc̃a
ȩccła etiã post ꝑpetratã culꝑam.
mentes fideliũ ad penitentiam
reuocat: & peccata oꝑis. uirtu¬
te spontaneȩ afflictionis mun¬
dat. Unde bene subdit᷑. Sac¬
cũ consui suꝑ cutem meã. & o¬
ꝑui cinere carnẽ meã. Quid in
sacco & cĩnere: nisi pęnitentia:
Quid in cute & in carne: nͥ pec¬
catũ carnis deb& intelligi: Cũ
ergo quidam post lapsum carnis
ad pęnitentiã redeunt: quasi

Expanded text:
vulnus vulneri additur, vires contra vulnus vulneri additur, vires contra nos antiqui hostis vehementer excrescunt, recte subjungitur: « Irruit in me quasi gigas. » Facile quippe inimico resistitur, si non ei vel in multis lapsibus, vel in uno diutius consentiatur. Sin vero ejus suasionibus anima subesse consueverit, quanto se ei crebrius subjicit, tanto eum sibi intolerabiliorem facit, ut ei reluctari non valeat; quia nimirum malignus adversarius contra hanc ex prava consuetudine devicta, quasi more gigantis pugnat. Sed tamen plerumque sancta Ecclesia etiam post perpetratas culpas mentes fidelium ad poenitentiam revocat, et peccata operis virtute spontaneae afflictionis mundat. Unde bene subditur: « Saccum consui super cutem meam, et operui cinere carnem meam. » Quid in sacco Quid in cute et in carne, nisi peccatum carnis debet intelligi? Cum ergo quidam post lapsum carnis ad poenitentiam redeunt, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
cera debemꝰ accipere. nisi eorũ
mentes. qui eius quȩdã in se my¬
steria continent: qͥ ad intima
sacramenta deseruiunt: Sed an¬
tiquus aduersariꝰ. cũ fideles qͦs¬
dam qͥ interioribus sacram̃tis
deseruire uidebant᷑ ad secula¬
ria negocia ꝑtrahit: eius ꝓcul
dubio uiscera in terra fundit:
quia illos in rebus infimis concul¬
cat: qui priꝰ in occultis. atq spi¬
ritalibus actibus latebant. Seqt᷑
Concidit me uulnere. suꝑ uulnꝰ:
In infirmis suis scã ȩccła uulnere
suꝑ uulnus concidit᷑: quando
peccatũ peccato addit᷑. ut cul¬
pa uehementiꝰ exaggeretur:
Quẽ enĩ auaricia ꝑtrahit ad
rapinã: rapina ducit ad fallaciã.
ut ꝑpetrata culpa ex falsitate¬
tetigit. Sol& enĩ sanguinis no¬
mine. signari peccatũ. Unde is
qui a peccatis liberari desiderat:
ꝑ penitentiã clamat. Lib̃a me
de sanguinibus. Sanguis ergo
sanguinẽ tangit: cũ culpa cul¬
pa cumulauerit. Et qͥa cum

Expanded text:
cera debemus accipere, nisi eorum cera debemus accipere, nisi eorum mentes, qui ejus quaedam in se mysteria continent, qui ad intima sacramenta deserviunt? Sed antiquus adversarius cum fideles quosdam, qui interioribus sacramentis deservire videbantur, ad saecularia negotia pertrahit, ejus procul dubio viscera in terram fundit, quia illos in rebus infimis conculcat qui prius in occultis ac spiritalibus actibus latebant. SeqConcidit me vulnere super vulnus . In infirmis suis sancta Ecclesia vulnere super vulnus conciditur, quando peccatum peccato additur, ut culpa vehementius exaggeretur. Quem enim avaritia pertrahit ad rapinam, rapina ducit ad fallaciam, ut petetigit . » Solet enim sanguinis nomine signari peccatum. Unde et is qui a peccatis liberari desiderat, per poenitentiam clamat: « Libera me de sanguinibus. » Sanguis ergo sanguinem tangit, cum culpa culpam cumulaverit. Et quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
re querimꝰ quod tribuamꝰ. Quia
gͦ antiqui hostis iacula. ubiq
nos impetunt: recte nc̃ dr̃. cir¬
cũdedit me lanceis suis. E quia
omne peccatũ hostis quidem
callidus suad&. sed nos eiꝰ suasio¬
nibus consentiendo ꝑpetramus:
apte subiungit᷑. conuulnerauit
lumbos meos. In lumbis quippe
luxiiria. ẽ. Unde & is qͥ cupiebat
uoluptatẽ libidinis a corde ex
ad luxuriã ꝑtrahit: hc̃ ꝓculdu¬
bio in lumbis ferit. Ubi notan¬
dum quoq est quod non ait uul¬
nerauit: sed conuulnerauit lũ¬
bos meos. Sicut enĩ aliquando lo¬
fortasse multoꝵ: sicantiquus ho¬
stis. quia nos ad culpa sine nr̃a
uoluntate ñ rapit: nequaquam
lumbos nr̃os uulnerare. sed con¬
ꝙuulnerare dicit᷑: qͥa hoc qđ nob̃
Aille male suggerit. nos sequentes
ex uoluntate ꝓpria implemus:
& quasi cũ ip̃so nos parit᷑ uul¬
neramꝰ: quia ad ꝑpetrandũ ma-¬
lũ. ex libero arbitrio ducimur:
ra mea. Quid aliud sc̃e eccłȩ uis¬

Expanded text:
re quaerimus qre quaerimus qergo antiqui hostis jacula ubique nos impetunt, recte nunc dicitur: « Circumdedit me lanceis suis. » Et quia omne peccatum hostis quidem callidus suadet, sed nos ejus suasionibus consentiendo perpetramus, apte subjungitur: « Convulneravit lumbos meos. » In lumbis quippe luxuria est. Unde et is, qui cupiebat voluptatem libidinis a corde expad luxuriam pertrahit, hominem procul dubio in lumbis ferit. Ubi notandum quoque est, quod non ait, « vulneravit, » sed, « convulneravit lumbos meos. » Sicut enim loqui alifortasse multorum; sic antiquus hostis, quia nos ad culpam sine nostra voluntate non rapit, nequaquam lumbos nostros vulnerare sed convulnerare dicitur; quia hoc quod nobis ille male suggerit, nos sequentes ex voluntate propria implemus, et quasi cum ipso nos pariter vulneramus; quia ad perpetrandum malum ex libero simul arbitrio ducimur. ra mea. » Quid aliud sanctae Ecclesiae vis
Abbreviated transcription (Latin):
re posse uidebant᷑. ꝑ hoc qđ dicit᷑
circuindedit me lanceis suis. con¬
uulnerauit lumbos meos. ñ pep¬
cit: nisi subderet᷑ qđ de eo scrip¬
tũ minime legit᷑: effudit in t̾ra
uiscera mea. Ex qua re necesse est.
ut dum hoc iuxta litterã inueni¬
re non possumꝰ: & ea quȩ in uer¬
bis eius scđ̾m historiã sonant. iu¬
xta spm requiramꝰ. Sc̃a eccła lan¬
ceis ab hoste suo circundat᷑ qͣn¬
do in membris suis ab impugna¬
tore callido. temptationũ iacu¬
lis impetit᷑. Bene autẽ circun¬
dari lanceis dicimur: qͥa antiqꝰ
hostis temptationis suȩ uulnere.
ab om̃i parte nos im̃petit. Sȩ¬
pe enĩ dum gula restringitur
ut libido subigat᷑: in anis głȩ
acuileus mentẽ pulsat: si autẽ
corpus abstinentiȩ afflictione
non at terit᷑: contra mentẽ. li¬
bidinis flãma se excitat. Sepe
dũ seruare parsimoniã nitim᷑.
ad tenaciã labim᷑ : & sepe dum
possessa effuse tribiumꝰ. ad aua¬
riciã ducim᷑: qͥa rursum collige.¬

Expanded text:
e posse videbantur, per hoc quod dicitur: Circumdedit me lanceis suis, convulneravit lumbos meos, non pepercit, nisi subderetur quod de eo minime scriptum legitur: Effudit in terram viscera mea. Ex qua re necesse est ut dum hoc juxta litteram invenire non possumus, ea quae in verbis ejus secundum historiam sonant juxta spiritum inquiramus. Sancta Ecclesia lanceis ab hoste suo circumdatur quando in membris suis ab impugnatore callido tentationum jaculis impetitur. Bene autem circumdari lanceis dicimur, quia antiquus hostis tentationis suae vulnere ab omni parte nos impetit. Saepe enim dum gula restringitur, ut libido subigatur, inanis gloriae aculeus mentem pulsat. Si autem corpus abstinentiae afflictione non atteritur, contra mentem libidinis flamma se excitat. Saepe dum servare parcimoniam nitimur, ad tenaciam labimur. Et saepe dum possessa effuse tribuimus, ad avaritiam ducimur, quia rursum collige