comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tio mea. Numqͥd nam lucet aurum infor¬
nace aurificis: In monili lucebit. mor¬
namento lucebit. Patiatur tam̃ fornacẽ:
ut purgatũ asordibus ueniat adlucem.
Fornax ista. ibi palea ibi aurum. ibi igniꝰ.
Ad hanc flat aurifex. Infornace ardet palea.
& purgatur aurum. Illa incinere̾ uertitur.
asordibus illud exuitur. Fornax mundus.
palea iniqui. aurum iusti. ignis tribulatio.
aurifex ds̃. Qđ uult gͦ aurifex facio. ubi
me ponit artifex tolero.Iubeor ego tole¬
rare. nouit ille purgare. Ardeat licet
palea ad incendendum me & quasi con¬
sumendum me. illa incinerẽ uertitur.
ego sordibus careo. Quare: quia deo subi¬
cietur anima mea. qm̃ ab ipso ẽ patientia
uocat me. Et salutaris m̃s. gͦ iustificat me.
Et susceptor m̃s. gͦ glorificat me. Hic enim
uocor & iustificor. ibi autẽ glorificor. Et in¬
de ubi glorificor. non emigrabo. Neq enim
inꝑegrinatione mea remanebo. Est hic unde
enugrem. sed ueniam unde ñ emigrabo

Expanded text:
tio mea. Numquidnam lucet aurum in fortio mea. Numquidnam lucet aurum in fornace aurificis? In monili lucebit, in ornamento lucebit: patiatur tamen fornacem, ut purgatum a sordibus veniat ad lucem. Fornax ista; ibi palea, ibi aurum, ibi ignis, ad hanc flat aurifex: in fornace ardet palea, et purgatur aurum; illa in cinerem vertitur, a sordibus illud exuitur. Fornax mundus, palea iniqui, aurum justi, ignis tribulatio, aurifex Deus: quod vult ergo aurifex, facio; ubi me ponit artifex, tolero: jubeor ego tolerare, novit ille purgare. Ardeat licet palea ad incendendum me, et quasi consumendum me: illa in cinerem vertitur, ego sordibus careo. Quare? Quia Deo subcietur anima mea: quoniam ab ipso est patientia vocat me: et salutaris meus; ergo justificat me: et susceptor meus; ergo glorificat me. Hic enim vocor et justificor, ibi autem glorificor; et inde ubi glorificor, non emigrabo. Neque enim in peregrinatione mea remanebo: est hic unde emigrem; sed veniam unde non emigrabo.
Abbreviated transcription (Latin):
rigene sapiunt tesrã. & sunt terra serpen¬
tis cib. Quid tu int̾ hȩc : Ueruntam̃ qͣm¬
uis hȩc faciant. quanuis hȩc cogitent.
quamuis impellant. quamuis quasi ineli-¬
nato instent. quamuis iã erectũ sentiañ.
& honorem meũ repellere cogitent. quã¬
uis ore suo benedicebant. & corde suo ma¬
ledicebant. quam us insidient᷑ ubi possuÑ.
calumnientur ubi posst̃: UeRUITAMeN
põ sosicietor anioa mea. Et qͥs tanta
toleret. uel aꝑta bella: uł occultas insidiasͤ
Quis tanta toleret int̾ aꝑtos hostes. in ter
falsos fr̃se. Quis tanta toleret e Nũqͥd homo:
Et si homo. numqͥd ase ipso homo: Nonsic
transiliui. ut extollar & cadã. Dõ subiciet᷑
anima mea : ꝯo̾a abipso patientia oea.
Quȩ patientia int̾ tanta scandala. nͥ qͥasi
id qͦd ñ uidemus sꝑamꝰ. ꝑpatientiã expecta-¬
mus ÷ Uenit dolor m̃s. ueniet & requies
mea. Senit tribulatio mea. ueniet & purga-¬

Expanded text:
rigenae sapiunt terram, et sunt terra, serpenrigenae sapiunt terram, et sunt terra, serpentis cibus. Quid tu inter haec? Verumtamen quamvis haec faciant, quamvis haec cogitent, quamvis impellant, quamvis quasi inclinato instent, quamvis jam erectum sentiant, et honorem meum repellere cogitent; quamvis ore suo benedicant et corde suo maledicant; quamvis insidientur ubi possunt, calumnientur ubi possunt: Verumtamen Deo subjicietur anima mea. Et quis tanta toleret, vel aperta bella, vel occultas insidias? quis tanta toleret inter apertos hostes, inter falsos fratres? quis tanta toleret? Numquid homo? et si homo, numquid a seipso homo? Non sic transilivi ut extollar et cadam: Deo subjicietur anima mea: quoniam ab ipso est patientia mea. Quae patientia inter tanta scandala, s, per patientiam exspectamus ? Venit dolor meus; veniet et requies mea: venit tribulatio mea; veniet et purga
Abbreviated transcription (Latin):
mirati discipuli. Turbȩ tẽ premunt. &
dicis quis me tetigit : Et ille. Tetigit me
aliquis. Tanquam diceret. Una tetigit.
turbȩ premunt. Qui solennitatibus ierłm
implent ȩccłas: solennitatib habiloniȩ
implent theatra. & tam̃ seruiunt. hono¬
rant. obsequunt᷑. Nonsolũ ipsi qͥportant
sacram̃ta xp̃i. & oderunt prȩcepta xp̃i: uerũ
etiam illi qui nec sacram̃ta ipsa portant.
pagani licet sint. iudei licet sint. honoraÑ.
laudant. p̃dicant. S ore suo henedicebañ.
Non attendo ados. nouit ille qͥme instruxit.
Corde suo maledicebant qbi maledicebañ.
quid tu inter hȩc om̃ia. qͥd tu: Deficies :
Non ꝑseuerabis usq infinem : Non audies.
qui per seuerauerit usq infinem hic saluus
erit. quã uis qm̃ abundat iniqͥtas. refri¬
gescit caritas multoꝵ Et ubi ÷ qͦd tran¬
siluisti eos: Ubi ÷ qͦd conuersatio tua incelis
÷. illi aũt inherent terrenis. tanquã ter¬

Expanded text:
mirati discipuli: Turbae te comprimunt, et mirati discipuli: Turbae te comprimunt, et dicis, Quis me tetigit? Et ille: Tetigit me aliquis . Tanquam diceret: Una tetigit; turbae premunt. Qui solemnitatibus Jerusalem implent Ecclesias, solemnitatibus Babyloniae implent theatra: et tamen serviunt, honorant, obsequuntur, non solum ipsi qui portant sacramenta Christi, et oderunt praecepta Christi, verum etiam illi qui nec sacramenta ipsa portant, Pagani licet sint, Judaei licet sint; honorant, laudant, praedicant, sed ore suo benedicebant. Non attendo ad os; novit ille qui me instruxit, corde suo maledicebant. Ibi maledicebant, Quid tu inter haec omnia? quid tu? deficies? non perseverabis usque in finem? non audies, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit, quamvis quoniam abundat iniquitas, refrigescet charitas multorum ? Et ubi est quod transilisti eos? ubi est quod conversatio tua in coelis est ? Illi autem inhaerent terrenis; tanquam ter
Abbreviated transcription (Latin):
credentẽ. & in cruce positus sitio dixit.
quam uis illi hoc non dederint qͦd sitiebat.
Ipsos eni ille sitiebat. illi acetũ dederunt.
Nonuinum nouum quo implentur utreᷤᷤ
noui: sed uinum uetꝰ. sed malũ uetꝰ. Dicit᷑
enim &acetũ uetꝰ ueteres homines. deqͥb
dictum erat. non eñi ÷ illis cõmutatio.
rit insiti. Et quasi ei diceret᷑. qͥd insiti: ꝗͣd
nore. in tanta sullimitate. intanta celsi-¬
tudine etiam in hoc scło constituta. qͥd
tͥ de est ÷ Impletur dete qͦd p̃dictum÷.¬
& ad orabunt eum om̃s reges terre. om̃s
gentes seruient illi. Quid ͦgͦ sitis: quid sitis
Tantis popłis non satiaris : Quos popłos
dicis: Ore soo Benedicesant. et cõroe
SUO male dicesant. Multi uocati. pauci
electi. Mlulier fluxum sanguinis patiens
uestiᷤᷤ fimbriam tetigit. & sanata. ẽ. Et cũ
miraret᷑ dñs tangentẽ. qͦd dese senserat
exisse uirtutem scilicet ad sanandam
mulierem: dixit. Quisme tetigit : Et ad¬

Expanded text:
credentem. Et in cruce positus, Sitio, dixit ; credentem. Et in cruce positus, Sitio, dixit ; quamvis illi non hoc dederint quod sitiebat. Ipsos enim ille sitiebat: at illi acetum dederunt; non vinum novum quo implentur utres novi , sed vinum vetusenim et acetum vetus, veteres homines de quibus dictum est, Non enim est illis commutatio ,rit in siti. Et quasi ei diceretur, Quid in siti? quid nore, in tanta sublimitate, in tanta celsitudine etiam et in hoc saeculo constituta, quid tibi deest? Impletur de te quod praedictum est, Adorabunt eum omnes reges terrae; omnes gentes servient illi . Quid ergo sitis? quid sitis? tantis populis non satiaris? Quos populos dicis? Ore suo benedicebant, et corde suo maledicebant. Multi vocati, pauci autem electi . Mulier fluxum sanguinis patiens, vestis ejus fimbriam tetigit, et sanata est: et cum miraretur Dominus tangentem, quod de se senserat exisse virtutem, scilicet ad sanandam mulierem, dixit, Quis me tetigit? Et ad
Abbreviated transcription (Latin):
eñi quid facimus. nͥ humorẽ foris positũ
in mẽbra mittimꝰ. in corpꝰ nr̃m ducimꝰe
Hoc fecit moyses in illo capite uituli
Magnum sacram̃tũ. Caput eni uituli.
corpus erat impioꝵ. insimilitudinem
uituli manducantis fȩnũ. terrena quę¬
rentiũ. quia om̃is caro fenum. Erat gͦ
ut dixi. corpꝰ impioꝵ. Iratus moysesm
ignem misit. cõminuit. in aquã sparsit.
igne̾ mittit᷑ tribulationũ. & uerbo dĩ cõ¬
minuitur. Paulatim enĩ desistunt ab
unitate corpͦsis eius. Sicut enim uesti
quasi amassa cõminuit᷑. Conspirati ode¬
runt. minutatĩ credunt. Et quid iam
traiciendi erant homines : Ideo in aqͣ
sparsum ÷. ut in potũ daretur. hoc
usq infinẽ sitit iste. Currit & sitit.
Multos eñi bibit. sed nunquã erit
sine siti. Inde ÷ eni sitio mulier da
michi bibere. Samaritana illa ad puteũ
sitientem dñm sensit. & asitientẽ satiata
est. Sensit pͥor illa sitientẽ. ut biberet ille

Expanded text:
enim quid facimus, nisi humorem foris positum enim quid facimus, nisi humorem foris positum in membra mittimus, et in corpus nostrum ducimus? Hoc fecit Moyses in illo capite vituli. Caput vituli, magnum sacramentum. Caput enim vituli corpus erat impiorum, in similitudine vituli manducantis fenum , terrena quaerentium: quia omnis caro fenum . Erat ergo, ut dixi, corpus impiorum. Iratus Moyses in ignem misit, comminuit, in aqua sparsit, ignem mittitur tribulationum, et verbo Dei comminuitur. Paulatim enim desistunt ab unitate corporis ejus. Sicut enim vestimquasi a massa comminuitur. Conspirati oderunt; comminuti credunt. Et quid jam trajiciendi erant homines? Ideo in aqua sparsum est, ut in potum daretur. Hoc usque in finem sitit iste; currit, et sitit. Multos enim bibit; sed nunquam erit sine siti. Inde est enim, Sitio, mulier, da mihi bibere . Samaritana illa ad puteum sitientem Dominum sensit, et a sitiente satiata est: sensit prior illa sitientem, ut biberet ille
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm. & ampliꝰ obsequioꝵ exhibentib.
quam siciues essent ex ipsa babilonia.
tamquã implentib qui te angariauerit
mille passus. uade cum illo &alia duo.
hanc totã ciuitatẽ disꝑsam. diffusamn
mixtam: alloquitur his uerbis & dicit.
Quousq apponitis suꝑ hominẽ : Int̾ficite
om̃s. Et qͥ foris estis tãquam spinȩ insepib
aut tãquã ligna infructuosa insiluis. qͥq
intꝰ estis uel tamquã zizania uel tãquam
palea. om̃s quot. quot estis separati ꝑmixi
tolerandi. separandi: int̾ficite oms. łam¬
quam parieti in clinato. & maceriȩ im¬
pulse. Ueruntam̃ honorẽ meũ cogita¬
uerunt repellere. Non dixerunt. sedtam̃
cogitauerunt. Cogitauert᷑ repellere ho¬
norem meu̾. EUcOrRi iISITI. Retribue¬
bant enĩ mala ꝓbonis. Illi int̾ficiebant.
illi repellebant. ego eos sitiebam.: Illi ho¬
norem meum cogitabant repellere. ego
in corpꝰ meũ sitiebam traicere. Bibendo

Expanded text:
Jerusalem, et amplius obsequiorum exhibentibus, Jerusalem, et amplius obsequiorum exhibentibus, quam si cives essent ex ipsa Babylonia; tanquam implentibus, Qui te angariaverit mille passus, vade cum illo alia duo . Hanc totam civitatem dispersam, diffusam, permixtam, alloquitur his verbis et dicit: Quousque apponitis super hominem? Interficite omnes: et qui foris estis tanquam spinae in sepibus, aut tanquam ligna infructuosa in silvis; quique intus estis tanquam zizania, vel tanquam palea; omnes quotquot estis, separati, permixti, tolerandi, separandi, interficite omnes: tanquam parieti inclinato et maceriae depulsae. Verumtamen honorem meum cogitaverunt repellere. Non dixerunt, sed tamen cogitaverunt. Cogitaverunt repellere honorem meum. 9. Cucurri in siti. Retribuebant enim mala pro bonis . Illi interficiebant, illi repellebant; ego eos sitiebam: illi honorem meum cogitaverunt repellere; ego eos in corpus meum sitiebam trajicere. Bibendo
Abbreviated transcription (Latin):
bonȩ ciuitatis administrant quosdam
actus malȩ ciuitatis. Terrena respublica
quandoq utiq ꝑitura. cuiꝰ regnũ transi¬
turum ÷ cum ueniet illud regnũ de quo
oramus. adueniat regnũ tuum. & unde
predictum ÷ & regni eius nonerit finis.
terrena gͦ res publica: habet ciues nr̃os
ad ministrantes res eiꝰ. Quam multi eni
fideles. quã multi boni. & magistratus
sunt inciuitatibus suis. & iudices sunt.¬
& duces sunt. & comites sunt. & reges
transitura. & illic adoctorib ciuitatissc̃ȩ
iubentur seruare fidem p̃positis suis. siue¬
regi tanquã precellenti. siue ducib tãqͣm
ad eo missis ad uindictã maloꝵ. laudem¬
uͦbonoꝵ siue seruis ut dominis suis sub¬
diti sint. & xp̃iani paganis. & seruent fidẽ
meliores deteriorib ad tẽpꝰ seruituri. in
ȩternum domini᷑turi. Fiunt en̾i ista.
donec transeat iniquitas. Iubentur serui
ferre dños & iniquos & difficiles. ciues
babiloniȩ iubentur toleraria ciuibus

Expanded text:
bonae civitatis administrent quosdam bonae civitatis administrent quosdam actus malae civitatis. Terrena omnis respublica, quandoque utique peritura; cujus regnum transiturum est, cum veniet illud regnum de quo oramus, Veniat regnum tuum , et de quo praedictum est, Et regni ejus non erit finis : terrena ergo respublica habet cives nostros administrantes res ejus. Quam multi enim fideles, quam multi boni et magistratus sunt in civitatibus suis, et judices sunt, et duces sunt, et comites sunt, et reges transitura, et illic a doctoribus civitatis sanctae jubentur servare fidem praepositis suis, siregi tanquam praecellenti, sive ducibus tanquam a Deo missis ad vindictam malevero bonorum; sive servi, ut dominis suis subditi sint , et Christiani Paganis; et servet fidem melior deteriori, ad tempus serviturus, in aeternum dominaturus. Fiunt enim ista donec transeat iniquitas . Jubentur servi ferre dominos iniquos et difficiles: cives Babyloniae jubentur tolerari a civibus
Abbreviated transcription (Latin):
randi. ñ nisi addiabolum ꝑtinent. Rur¬
sum inuenimꝰ ciues deierłm. ad ministrasse
res quasdam ꝑtinentes adbabiloniã. Nã
tres illos pueros uictus miraculo nabucho¬
donosor. regni sui ad ministratores fecit.
& constituit cos suꝑ satrapas suos & ad mi¬
nistrabant res babiloniȩ ciues deierłm.
Respicite nunc impleri hoc. & agi in eła¬
& his temporib Om̃s dequibus dictum
est. quȩdicunt facite. quȩ autẽ faciunt
facere nolite: ciues st̃ babiloniȩ. admini¬
strantes rem publicam ciuitatis ierłm.
Sienĩ nichil administrarent ciuitati ierłm.
unde quȩ dicunt facite: Unde cathedrã
moysi sedent: Rursus siciues sunt ipsius
ierłm qͥ regnabunt inȩternum cum xp̃o.
unde quȩ faciunt facere nolite. nͥqͥa & au¬
dituri sunt. recedite ame om̃s qui oꝑamini
iniquitatem Notũ ÷ gͦ uob̃ ciues malȩ
ciuitatis. ad ministrare quosdam actus
bonȩ ciuitatis. Sideamus si & nunc ciues

Expanded text:
randi, nonnisi ad diabolum pertinent. Rurrandi, nonnisi ad diabolum pertinent. Rursus invenimus cives de Jerusalem administrasse res quasdam pertinentes ad Babyloniam. Nam tres illos pueros victus miraculo Nabuchodonosor regni sui administratores fecit, et constituit eos super satrapas suos; et administrabant res Babyloniae cives de Jerusalem . Respicite nunc impleri hoc et agi in Ecclesiet his temporibus. Omnes de quibus dictum est, Quae dicunt facite; quae autem faciunt facere nolite, cives sunt Babyloniae, administrantes rempublicam civitatis Jerusalem. Si enim nihil administrarent civitatis Jerusalem, unde, Quae dicunt facite? unde, super cathedram Moysi sedent? Rursus si cives sunt ipsius Jerusalem qui regnabunt in aeternum cum Christo, unde, Quae faciunt facere nolite , nisi quia et audituri sunt, Recedite a me, omnes qui operamini iniquitatem ? Notum est ergo vobis, cives malae civitatis administrare quosdam actus bonae civitatis. Videamus si et nunc cives
Abbreviated transcription (Latin):
& gr̃e luce fulgentib dr̃. su̾istis enim ali¬
quando tenebrę. nunc aut̃ lux in dño. Mala
gͦ ciuitas. abinitio usq infinẽ currit. & bona
ciuitas mutatione maloꝵ c̃ditur. Et sunt
istȩ duȩ ciuitates ꝑ mixtȩ interim. infine
separande. aduersus inuicẽ confligentes.
Una ꝓmiquitate. altera ꝓiustitia. u̾na ꝓuani¬
tatẽ. altera ꝓueritate. Et aliquando ipsa
cõmixtio temporalis facit. ut quidã ꝑtinen.¬
tes ad ciuitatẽ babiloniã. ad ministrent reᷤᷤ
ꝑtinentes ad ierłm. Etrursus qͥdam ꝑtinenteᷤᷤ
deor. patientes estote. donec demon¬
stretur exemplis. Omĩa eñi inueteripo-¬
pulo sicut scribit apłs. infigura c̾tingebatĩ
illis. Scripta sunt aut̃ ad correctionẽ nr̃am.
in quos fine̾s scłoꝵ obuenit. Respicite gͦ po¬
pulum illum pͥmum. positũ etiam acl signi¬
ficandum populum posteriorẽ. & uidet̾ẽ
ibi qͦd dico. Fuerunt reges magni mierłm.
bant res inierłm. Om̃s infinẽ inde sepa¬

Expanded text:
e luce fulgentibus, dicitur: Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . Mala ergo civitas ab initio usque in finem currit; et bona civitas mutatione malorum conditur. 8. Et sunt istae duae civitates permixtae interim; in fine separandae: adversus se invicem confligentes; una pro iniquitate, altera pro justitia; una pro vanitate, altera pro veritate. Et aliquando ipsa commixtio temporalis facit, ut quidam pertinentes ad civitatem Babyloniam, administrent res pertinentes ad Jerusalem; et rursum quidam pertinentes deor. Patientes estote, donec demonstretur exemplis. Omnia enim in vetere populo, sicut scribit Apostolus, in figura contingebant eis: scripta sunt autem ad correctionem nostram in quos finis saeculorum obvenit . Respicite ergo populum illum primum, positum etiam ad significandum populum posteriorem; et videte ibi quae dico. Fuerunt reges magni in Jerusbant res Jerusalem: omnes in finem inde sepa
Abbreviated transcription (Latin):
inter ficiens morte mortẽ. p̃bens patientiȩ
documentum: premittens resurrectionis
exemplum. Quanta bona facta sunt iusti
demalo iiusti: Hoc ÷ magnũ dĩ. quia
& bonum qͦd facis. ipse tͥ dedit. & de malo
pondere ꝑmittit. apud illum ñ est ini¬
quitas. Tũ tantum ad illum ꝑtinerȩ. in
ipso spem pone. ipse sit ad iutor tuus.
salutare tuũ in illo sit locus munitus.
turris fortitudinis. Refugium tuũ ipse
sit & non te sinit tẽptari supͣ quã potes
ferre: sed faciet cum testatione etiam ex.¬
itum ut possis sustinere. Ut qͦd te sinit
pati temptationẽ. potestas eius sit. quod
non sinit ultra inte fieri quam potes fer-¬

Expanded text:
interficiens mortem morte, praebens patientiae interficiens mortem morte, praebens patientiae documentum, praemittens resurrectionis exemplum. Quanta bona facta sunt justi malo injusti! Hoc est magnum Dei, quia et bonum quod facis ipse tibi dedit, et de malo pondere permittit. Apud illum non est iniquitas. Tu tantum ad eum pertine, in ipso spem pone; ipse sit adjutor tuus, salutare tuum; in illo sit locus munitus, turris fortitudinis; refugium tuum ipse sit, et non te sinet tentari supra quam potest ferre, sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possis sustinere : ut quod te sinit pati tentationem, potestas ejus sit; quod non sinit ultra in te fieri quam potes fer
Abbreviated transcription (Latin):
impn int̾rogatio erit. Discutit ds quidqͥsq
uoluerit. non qͥd potuerit. Ergo siuolius sens
& non potuissent & noccidissent: iniqͥ illi
remanerent. tͥ xp̃i passio ñ prestaretur.
Uoluit gͦ facere impius ut damnaretur.
ꝑmissus ÷ ut tͥ prestaretur. Eduoluit impu¬
tatur iniqͥtati impii. qͦd ꝑ missus ÷ imputat᷑
potestati dĩ Alle gͦ iniq uoluit. ds̃ iuste per-¬
misit.: Itaq fr̃s mei. & iudas malignus tra
impii om̃s: iniqui om̃s. damnandi om̃s.
distingue si potes. redde dõ uota tua. quȩ
distinxerunt labia tua. Uide quid ibi fece¬¬
rit iniquus. quid iustus. Ille uoluit. ille ꝑ¬
misit. Ille in iuste uoluit. ille iuste ꝑmisit.
Uoluntas in iusta damnetur. ꝑmissio iusta
glorificetur. Quid enim mali accidit xp̃o.
quia mortuus ÷ xp̃c᷑. Et illi mali sunt qui
mala facere uoluerunt. & nichil mali pas-¬
sus ÷ cui fecerunt. Occisa ÷ caro mortalis

Expanded text:
impii interrogatio erit . Discutit Deus quid quisque impii interrogatio erit . Discutit Deus quid quisque voluerit, non quid potuerit. Ergo si voluissent, et non potuissent, et non occidissent, iniqui illi remanerent; tibi Christi passio non praestaretur. Voluit ergo facere impius ut damnaretur; permissus est ut tibi praestaretur: quod voluit, imputatur iniquitati impii; quod permissus est, imputatur potestati Dei. Ille ergo inique voluit; Deus juste permisit. Itaque, fratres mei, et Judas malignus tradimpii omnes, iniqui omnes, damnandi omnes:distingue, si potes: redde Deo vota tua, quae distinxerunt labia tua : vide quid ibi fecerit iniquus, quid justus. Ille voluit; iste permisit: ille injuste voluit; iste juste permisit. Voluntas injusta damnetur; permissio justa glorificetur. Quid enim mali accidit Christo, quia mortuus est Christus? Et illi mali sunt, qui male facere voluerunt; et nihil mali passus est, cui fecerunt. Occisa est caro mortalis
Abbreviated transcription (Latin):
consilium quale tͥ placeat. quale tͥ si iustus
es displicere non possit: eredas qͥa & in aliis
consilio id agat ds̃. sed latet te. ꝑia fr̃s.
opus erat sanguine iusti. ad delendũ cyro¬
graphum peccatoꝵ. Opus erat exemplo
p̾atientie exemplo humilitatis. Opus erat
signo crucis. addiabolum & eiꝰ angłos de¬
hellandos. Opus nob erat passione dñinr̃i.
Nam passione dñi redẽptus : orb. Quanta
bona egit passio dñi. & tam̃ passio iusti huiꝰ
non esset. nisi dm̃n miqͥ occidissent. Quid
g bonũ hoc qͦd nob̾ p̃stitũ ÷ de dñica passi¬
one. imputandũ ÷ iniquis int̾fectoribus xp̃i:
Absit Illi uoluerunt. ds̃ ꝑmisit. Illi nocente ᷤᷤ
essent & sitantũmͦꝰ uoluis sent. ds̃ aũt ñ per¬
misisset nͥ iustũ esset. Uoluerunt occidere.
pone quia ñ potuerunt Aniqͥ essent. homi¬
cide essent. Quis dubitaret: Dñs enim in¬
ter rogat ustum & impiũ. & incogitationib

Expanded text:
consilium quale tibi placeat, et quale tibi, si justus consilium quale tibi placeat, et quale tibi, si justus es, displicere non possit, credas quia et in aliis consilio id agat Deus, sed latet te. Eia, fratres, opus erat sanguine justi ad delendum chirographum peccatorum; opus erat exemplo patientiae, exemplo humilitatis; opus erat signo crucis ad diabolum et ejus angelos debellandos ; opus nobis erat passione Domini nostri: nam passione Domini redemptus est orbis. Quanta bona egit passio Domini! Et tamen passio hujus justi non esset, nisi Dominum iniqui occidissent. Quid ergo, bonum hoc quod nobis praestitum est de dominica passione, imputandum est iniquis interfectoribus Christi? Absit. Illi voluerunt; Deus permisit. Illi nocentes essent, etiamsi tantummodo voluissent; Deus autem non permisisset, nisi justum esset. Voluerunt occidere: pone quia non potuerunt: iniqui essent, homicidae essent; quis dubitaret? Dominus enim interrogat justum et impium ; et, In cogitationibus
Abbreviated transcription (Latin):
centẽ: & non fieret nͥ ꝑmitteret ds̃. Et qͣm¬
anis ille miq fecerit: ñtam̃ hoc iniq ꝑmi¬
serat ds̃. Lateat causa inisto nescio quo
de qͦ moueris. cuiꝰ innocentia te ꝑmouet.
possum eñi tͥ cito respondere. non oçcide¬
retur nͥ nocens eẽt. s tu eũ innocentẽ putaᷤ.
Possum tͥ hoc cito dicere. Non en̾i tu scruta¬
reris coreius. discuteres facta eiꝰ. ex aminareᷤᷤ
cogitationes eius. ut posses mͥ dicere. miꝰte
occisus ÷. Posũ eͦ facile respondere. S oppo-
nitur mͥ quidam iustꝰ. sine contre uersia
iustꝰ. sine dubitatione iustus. qͥñ habebat
peccatum. occisus apeccatorib. traditus
ñ rapuit exoluebat. obiciet᷑ mͥ. Et quid dicã
de xp̃o: Tecum ago inqͥs. & ego tecum.
De illo ꝓponis questionẽ. de illo soluo
questionem. Ibi eni consilium dĩ nouimꝰ.
quod non nͥ ipso reuelante nossemꝰ. St
cum tu inueneris consilium dĩ. quo ꝑmisit
in nocentẽ filium occidi ab in nstis. &etale

Expanded text:
centem, et non fieret nisi permitteret Deus; et quamvis ille inique fecerit, non tamen hoc inique permisit Deus. Lateat causa in isto nescio quo, de quo moveris, cujus innocentia te permovet. Possem enim tibi cito respondere, Non occideretur nisi nocens esset: sed tu eum innocentem putas. Possem tibi hoc cito dicere. Non enim tu scrutareris cor ejus, discuteres facta ejus, examinares cogitationes ejus, ut possis mihi dicere: Injuste occisus est. Possem ergo facile respondenitur mihi quidam justus, sine controversia justus, sine dubitatione justus, qui non habebat peccatum occisus a peccatoribus, traditus non rapuit exsolvebat , objicitur mihi. Et quid dicam de Christo? Tecum ago, inquis. Et ego tecum. De illo proponis quaestionem; de illo solvo quaestionem. Ibi enim consilium Dei novimus, quod nonnisi ipso revelante nossemus: ut cum tu inveneris consilium Dei quo permisit innocentem Filium occidi ab injustis, et tale
Abbreviated transcription (Latin):
sunt om̃ia ñ diuersa ñ separata. non in ȩ¬
qualia. Non em̃ ds qͦd ꝑ uerbũ faciebat. ipse
ñ nouerat. Siaũt qđ faciebat nouerat: in
illo erat antequã fieret qͦd fiebat. Si eñi ñ
in illo erat qͦd fiebat antequã fieret. ubi no-¬
uerat qͦd fiebat: Non enim potes dm̃ dicere.
ignorata fecisse. Sciuit itaq ds̃ qđ fecit.
Et ubi sciuit antequam faceret. s isciri nͥ
facta ñ possunt e S a factis sciri nͥ facta ñ
possunt. ate scilicet ab homine in imo facto.
& in imo posito. Antequã aut̃ fierent hȩc
omĩa sciebant᷑ ab illo aqͦ facta sunt. & quod
sciuit fecit. Ergo in uerbo illo ꝑ qͦd fecit omĩa.
ante quã fierent erant omĩa. & cũ facta suñ
ibi st̃ om̃ia. S alit̾ hic. alit̾ ibi. Alit̾ in ꝓpͥa
natura in qͣ facta st̃. alit̾ in arte ꝑ quãm
facta sunt. Quis hoc explicet: Conaripos¬
sumꝰ. Ite cum idithim. & uidete. Iam eͦ ut

Expanded text:
sunt omnia, non diversa, non separata, non inaesunt omnia, non diversa, non separata, non inaequalia. Non enim Deus quod per Verbum faciebat, ipse non noverat; si autem quod faciebat noverat, in illo erat antequam fieret quod fiebat. Si enim non in illo erat quod fiebat antequam fiebat, ubi noverat quod faciebat? Non enim potes Deum dicere ignorata fecisse. Scivit itaque Deus quod fecit. Et ubi scivit antequam faceret, si sciri nisi facta non possunt? Sed a factis sciri nisi ante facta non possunt; a te scilicet, ab homine in imo facto, et in imo posito: antequam autem fierent haec omnia, sciebantur ab illo a quo facta sunt, et quod scivit fecit. Ergo in Verbo illo per quod fecit omnia, antequam fierent erant omnia; et cum facta sunt, ibi sunt omnia: sed aliter hic, aliter ibi; aliter in propria natura in qua facta sunt, aliter in arte per quam facta sunt. Quis hoc explicet? Conari possumus: ite cum Idithun, et videte. 19. Jam ergo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mel locutus ÷ ds̃. Rcce breuiter dixi cari¬
tati ur̃e. hic̃ int̾ om̃s homines sepe mult
modis. multis partibus ꝑ multi formem
creaturã locutus ÷ ds̃. Apud se semel locutꝰ
a quia unum uerbũ genuit ds̃. Iste gͦ
idichun transiliens eos transilierat aciẽ
mentis forti & ualida & prefidenti. tͣn-¬
sliesat terrã & quicqͥd in terra aerem.
nuibes om̃s ex quibus locutꝰ ÷ ds̃ multa &
sede & multis. Transilierat etiam om̃s an-¬
guos acie fidei Frat enim iste transiliens
netentꝰ terrenis. sed uelut aqͥla uolans. p̃ter¬
aestus omnẽ nebulã qͣtegitur om̃is terra:
Acit enim sapientia & nebula texi omnẽ
arram ꝑuenit ad aliqͥd liqͥdum. uniuersa
transiliens creaturã. & querens dm̃ effundeas
suꝑ se animã suã ꝑuenit ad pͥncipiũ & uerbũ
uerbum & uidit qͥa semel locutus ÷ ds̃. Uidit
uerbum ꝑ qͦd facta st̃ om̃ia. & in qͦ simul

Expanded text:
mel locutus est Deus. Ecce breviter dixi Charimel locutus est Deus. Ecce breviter dixi Charitati Vestrae. Hic inter homines, hominibus saepe, multis modis, multis partibus, per multiformem creaturam locutus est Deus: apud se semel Deus locutus est, quia unum Verbum genuit Deus. Iste ergo Idithun transiliens eos, transiliverat acie mentis forti, et valida, et praefidenti, transiliverat terram, et quidquid in terra est; aerem, nubes omnes ex quibus locutus est Deus multa, et saepe, et multis: transiliverat etiam omnes Angelos acie fidei. Erat enim iste transiliens non contentus terrenis, sed velut aquila volans praetervectus omnem nebulam qua tegitur omnis terra. Dicit enim Sapientia: Et nebula texi omnem terram . Pervenit ad aliquid liquidum, universam transiliens creaturam, et quaerens Deum, et effundens super se animam suam; pervenit ad principium, et Verbum Verbum; et vidit quia semel locutus est Deus; vidit Verbum per quod facta sunt omnia , et in quo simul
Abbreviated transcription (Latin):
cutus ÷ ds̃. Quid dicis idithun. situlo qͦͣris
qͥ transilisti eos. semel locutus ⁊: Egoscri¬
pturã aliam consulo. & dicit mͥ. Multis par¬
tibus & multis modis olim ds̃ patribus
locutus ÷ ꝑpropħas. Quid ÷ semel locutis
÷ ds̃ Nonne ipse ÷ ds̃ qͥ in pͥmordio ipsiꝰ¬
generis humani locutus ÷ ad adam: hon¬
ne idem ipse locutꝰ ÷ ad cam. & ad noe. &¬
ad abrahã adisaac. ad iacob ad ꝓphetas
om̃s ad morsen : Unus erat moyses. & qͦt¬
ens ad eum locutus ÷ ds̃: Ecce etiã uni
non semel sed sepius locutus ÷ ds̃. Deinde
locutus ÷ ad filium hic positũ tues filius
m̃s dilectus. Locutus ÷ ds̃ apłis. locutus :
om̃ib sc̃is. etiam si non uoce sonante pes
nubem in corde tam̃ ubi ipse magister
est. Onde ille dicit. Audiam qͥd loquatur
inme dñs ds̃ quia loquetur pacẽ in populo
suo. Quidꝰ gͦ semel locutꝰ ÷ deus : Multum
transilierat iste ut ꝑueniret illuc. ubi se¬

Expanded text:
cutus est Oeus. Quid dicis, Idithun? Si tu loqueris cutus est Oeus. Quid dicis, Idithun? Si tu loqueris qui transilivisti eos: Semel locutus est? Ego Scripturam aliam consulo, et dicit mihi: Multis partin Prophetis . Quid est, Semel locutus est Deus? Nonne ille est Deus, qui in primordio generis humani locutus est ad Adam? Nonne idem ipse locutus est ad Cain, ad Noe, ad Abraham, ad Isaac, ad Jacob, ad Prophetas omnes, et ad Moysen? Unus erat Moyses; et quoties ad eum locutus est Deus? Ecce etiam uni non semel, sed saepius locutus est Deus. Deinde locutus est ad Filium hic positum: Tu es Filius meus dilectus . Locutus est Deus Apostolis, locutus est omnibus sanctis, etiamsi non voce sonante per nubem, in corde tamen ubi ipse magister est. Unde ille dicit: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus, quoniam loquetur pacem populo suo . Quid est ergo, Semel locutus est Deus? Multum transiliverat iste, ut perveniret illuc, ubi se
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit idithun. sonuit de alto qui transili¬
uit. Audiuit ibi quiddam. &dixit nobis.
Sed aliquantum in hoc qđ nob dixit per¬
turbor fr̃s. & donec uobcum participem
uel turbationẽ uł aliquã respirationem
meam: intentos uos uolo. Et eni psalmũ
ad terminũ duximus adiuuante dño pꝰ
hȩc quȩ dicturi sumus non restat aliqͥd
qđ de hoc ulteriꝰ exponamꝰ Itaq annitimi¬
ni mecum. ut rum possimus intelligere
hoc Et si non potuero. & intelligit aliquis
urm qđ ego non possum: gaude̾bo potius
quam inuidebo. Omnino inuestigare diffi¬
cile ÷. quẽ ad modum positũ sit prius se¬
mel locutꝰ ÷ ds̃. de inde cum ille semel locutꝰ¬
est. ego duo audiui. Sienĩ diceret semel
locutus ÷ ds. unum hoc audiui. uidebat᷑
partem quęstionis huius amputasse. ut
tantũ modo quereremꝰ. qͥdsit semel locutꝰ
est ds̃. Nunc uͦ quȩsituri sumꝰ & quid sit
semel locutus ÷ ds̃. & quid sit duo hȩc au¬
diui. cum semel ille locutus sit. Semel lo¬

Expanded text:
Dixit Idithun, sonuit de alto, quo transilivit; audivit ibi quiddam, et dixit nobis: sed aliquantum in hoc quod nobis dixit perturbor, fratres; et donec vobiscum participem, vel perturbationem, vel aliquam respirationem meam, intentos vos volo. Etenim Psalmum ad terminum duximus adjuvante Domino: post haec quae dicturi sumus, non restat aliquid quod de hoc ulterius exponamus. Itaque adnitimini mecum, utrum possimus intelligere hoc: et si non potuero, et intelligit aliquis vestrum quod ego non possum; gaudebo potius quam invidebo. Omnino investigare difficile est quemadmodum positum sit prius, Semel locutus est Deus; deinde cum ille semel locutest, ego duo audivi. Si enim diceret, semel locutus est Deus, unum hoc audivi, videbatur partem quaestionis hujus amputavisse, ut tantummodo quaereremus quid sit, semel locutus est Deus. Nunc vero quaesituri sumus, et quid sit, Semel locutus est Deus; et quid sit, duo haec audivi, cum semel ille locutus sit. 18. Semel lo
Abbreviated transcription (Latin):
cium quęratis. Beatus enim cuius ÷ dñs
ds spes enus. & ñ respexit in uanitates &
in sanias mendaces. De ciꝑe uultis. frau¬
Edem uultis facere. Quid affertis ut
decipiatis stateras dolosas: Mendaces
en̾̃i inquit filii hominum instateris.
ut decipiant ꝓ ferendo stateras
dolosas. falso ex amine fallitis intuenteᷤ.
Nescitis alium. eẽ. qui appendit. alium
qui deponere iudicat: Non uidet cui
tu appendis. sed uidet qͥ & te ipsũ appen-¬
dit. Ergo ñ fraudem. ñ rapina̾ concupis¬
catis. non in his quȩ habetis spe ponatis.
monui. p̃dixi. ait iste idithun. Quid seqͥt᷑:¬

Expanded text:
cium quaeratis. Beatus enim cujus est Dominus cium quaeratis. Beatus enim cujus est Dominus Deus spes ejus, et non respexit in vanitates et insanias mendaces . Decipere vultis, fraudem vultis facere; quid affertis ut decipiatis? Stateras dolosas. Mendaces enim, inquit, filii hominum in stateris, ut decipiant proferendo stateras dolosas. Falso examine fallitis intuentes: nescitis alium esse qui appendit, alium qui de pondere judicat? Non videt cui tu appendis; sed videt qui te et ipsum appendit. Ergo non fraudem, non rapinam concupiscatis; non in his quae habetis spem ponatis: monui, praedixi, ait iste Idithun. 17.
Abbreviated transcription (Latin):
rapturo. Diues ꝓcedat. Non habeo ego in¬
quit necessitatem rapiendi. nichil michi
de ÷ abundant onĩia &tu audi. Diortiȩ¬
SI AFELUANT NE APPONATIS cOR Ile non
cor in eo qđ habet. Diuitiȩ si affluant. id ÷
si exundent tãquã de fonte currant: ne
apponatis cor. Noli dete p̾sumere. noli
ibi te figere. Certe uł hoc time. di¬
uitiȩ si affluant. Non uides qr si ibi cor
piscis adhuc hab̾e qͥa multa habes. audi.
Drȩcipe diuitib huius mundi. ñ suꝑbe
saꝑe. Et quid ÷ ne apponatis cors Neq
sꝑare in incerto diuitiarũ. Ergo diuitiȩ
si affluant ne apponatis cor. ne indiuitus
confidatis. ñ p̃sumatis. ñ sꝑetis. nedicatur.
ecce homo qui ñ posuit dm̃ ad iutorem
suum. sed sꝑauit inmultitudine diuitiarũ sua¬
sũm. & p̃ualuit inuanitate sua. Ergo uani
filii hominum. mendaces filii hominũ.
neq rapiatis. neq si affluant diuitiȩ cor
apponatis. ñ iã uanitatẽ diligatis & m̃da¬

Expanded text:
rapturo. Dives procedat: Non habeo ego, inrapturo. Dives procedat: Non habeo ego, inquit, necessitatem rapiendi: nihil mihi deest; abundant omnia. Et tu audi: Divitisi fluant, ne apponatis cor. Ille nocor in eo quod habet. Divitiae si fluant, id est, si exundent, tanquam de fonte currant. Ne apponatis cor: noli de te praesumere, noli ibi te figere: certe vel hoc time, Divitiae si fluant. Non vides quia si ibi cor piscis adhuc habere, quia multa habes: audi, Praecipe divitibus hujus mundi non superbe sapere. Et quid est, Ne apponatis cor? Neque sperare in incerto divitiarum . Ergo, Divitiae si fluant, ne apponatis cor, ne in divitiis confidatis, non praesumatis, non speretis; ne dicatur: Ecce homo qui non posuit Deum adjutorem suum; sed speravit in multitudine divitiarum suarum, et praevaluit in vanitate sua . Ergo, vani filii hominum, mendaces filii hominum, neque rapiatis, neque si fluant divitiae, cor apponatis; non jam vanitatem diligatis, et menda
Abbreviated transcription (Latin):
Florere potest ad tempꝰ iniquitas ꝑmane¬
re non potest. Nolite sꝑare suꝑ iniqͥtatẽ.
eTINRapinã nec copis catis. Non es diues
& raꝑe uis. Ouid inuenis: Quid perdis e
Oluera damnosa. inuenis pecunia. ꝑ dis
iustitiã. In rapinã ne concupiscatis.
Pauper sum. non habeo. Ideo raꝑe
uis: Quid rapias uides. a quo rapia¬
ris non uides : Nescis circu̾ire
inimicum tãquam leonẽ rugi entẽ:
& querentẽ qͥd rapiat: Preda illa quã
uis raꝑe. in muscipula ÷. Tenes & teneris.
In rapinã gͦ ne concupiscas opauꝑ. sed con-¬
cupisce indm̃: qͥp̃stat nob̃ om̃ia ab un¬
dant̃ ad fruendũ. Pascet te. qͥfecit te.
Qui pascit latronẽ: non pascit in nocentẽ :
Pascet te qui solẽ suũ oririfacit suꝑ bonoᷤ
& malos & pluit suꝑ iustos & iniustõs
Sipascit damnandos. non pascit lib̾andose
Ergo inrapinã nolite concupiscere Dictũ
est hoc pauꝑi. fortassis aliqͥd denecessitate

Expanded text:
Florere potest ad tempus iniquitas, permaneFlorere potest ad tempus iniquitas, permanere non potest. Nolite sperare super iniquitatem: et in rapinam ne concupiscatis. Non es dives, et rapere vis? Quid invenis? quid perdis? O lucra damnosa! Invenis pecuniam; perdis justitiam. In rapinam ne concupiscatis. Pauper sum, non habeo. Ideo rapere vis? Quid rapias, vides: a quo rapiaris, non vides? Nescis circuire inimicum tanquam leonem rugientem, et quaerentem quid rapiat ? Praeda illa quam vis rapere, in muscipula est: tenes, et teneris. In rapinam ergo ne concupiscas, o pauper! sed concupisce in Deum qui praestat nobis omnia abundanter ad fruenlum . Pascet te qui fecit te. Qui pascit latronem, non pascet innocentem? Pascet te qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Si pascit lamnandos, non pascet liberandos? Ergo in rapinam noli concupiscere. Dictum est hoc pauperi, fortassis aliquid de necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
spirant om̃s tẽporalia querunt. quiq
carnales carnalia. & infuturũ sꝑant qui-¬
cunq sꝑant. & si de opinionum uarietate
indiuersum: deuanitate tamen inunum
sunt. Diuersi quidem errores & multi¬
formes. & regnum aduersim se diuisũ
nonstabit. Sed similis inomnibus uo¬
luntas uana & mendax ꝑtinens ad unũ
siti. Conuertit gͦ se ad illos. sitiens eos.
Nolite sperare SpeR INigurtateo.
Nam spes mea indõ. nolite sꝑare suꝑ iniqͥ¬
tatem. Uos qui non uultis accedere & transi-¬
lire. nolite sꝑare suꝑ iniquitatẽ. Ego eñi
qui transiliui. spes mea in dõ. & num quid
iniquitas ÷ apud dm̃: Nolite sꝑare super
sic insidias cõponamus. Deuanitate in unũ.
Tusitis. qui contra ista cogitant ab eis quos
bibis produntur. Nolite sperare superini-¬
quitatem. uͦna ÷ iniquitas. nichil est mi¬
quitas. Potens Non ÷ nͥ iustitia. Occultari
potest ad tempus ueritas. uinci non potest.

Expanded text:
spirant, omnes temporalia quaerunt, quique spirant, omnes temporalia quaerunt, quique carnales carnalia, et in futurum sperant quicumque sperant: etsi de opinionum varietate in diversum, de vanitate tamen in unum sunt. Diversi quidem errores et multiformes, et regnum adversum se divisum non stabit : sed similis omnibus voluntas vana et mendax, pertinens ad unum siti. Convertit ergo se ad illos, sitiens eos: Nolite sperare super iniquitatem. Nam spes mea in Deo est. Nolite sperare super iniquitatem. Vos qui non vultis accedere et transilire, nolite sperare super iniquitatem. Ego enim qui transilivi, spes mea in Deo: et numquid iniquitas est apud Deum ? Nolite sperare super sic insidias componamus; de vanitate in unum. Tu sitis: qui contra te ista cogitant, ab eis quos bibis produntur. Nolite sperare super iniquitatem. Vana est iniquitas, nihil est iniquitas; potens non est nisi justitia. Occultari potest ad tempus veritas; vinci non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
si ds̃ ꝓ nob̾ qͥs contra nos: Effundite coram
ilo corda ur̃a. transilientes ad eum. leuanteᷤ
tuti in loco munito. inturri fortitudinis
a facie inimici: miseramini eos quos time:¬
batis. Currere enĩ debetis in siti. Despicite
gͦ illos iã in illo loco constituti. & dicite.
Uerontamen uani filii hocoiiuoi. mrii¬
oaces filii hooquiuoꝰ. Cili hominum qͦusq
graues corde : Cilii hominum uani. filii
hominum mendaces. filii hominũ ut qͥd
diligitis uanitatẽ. & quęritis mendacium :
Cum miseratione ista dicite atq sapite.
Sitransilistis. sidiligitis in inucos ur̃os. si
destruere cupitis ut ȩdificetis. si eum a¬
matis qui iudicat ingentib & replet ru¬
inas: ita his ista dicite. non odio habenteᷤ.
non malum ꝓmalo reddentes. Mendaces
fili hominum uIISTATERIS. UT oecIpIaN
ipsi oe uanrtate iNunom. Certe multi
sunt. Ecce ÷ ille unus. unus ille qͥ pro-¬
iectus ÷ de turba coniuuantium. Con¬

Expanded text:
Si Deus pro nobis, quis contra nos ? Effundite coram Si Deus pro nobis, quis contra nos ? Effundite coram illo corda vestra, transilientes ad eum, levantes tuti in loco munito, in turri fortitudinis a facie inimici, miseramini eos quos timebatis: currere enim debetis in siti. Despicite ergo illos jam in illo loco constituti, et dicite: Verumtamen vani filii hominum, mendaces filiiilii hominum vani, filii hominum mendaces; filii hominum, utquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium ? Cum miseratione ista dicite, atque sapite. Si transilivistis, si diligitis inimicos vestros, si destruere cupitis ut aedificetis, si eum amatis qui judicat in gentibus, et replet ruinas ; ita his ista dicite, non odio habentes, non malum pro malo reddentes . Mendaces filii hominum in stateris, ut decipiant ipsi de vanitate in unum. Certe multi sunt: ecce est ille unus, unus ille qui projectus est de turba convivantium . Con
Abbreviated transcription (Latin):
est ds̃ tuus. S quid ibi dicit : hec medita.¬
tus sum & effudi suꝑ me anmam meam.
Commemoratꝰ sum qđ audio. ubi est ds̃
tuus. Memoratus sum hec. & effudi suꝑme
animam meam. Ouȩrens dm̃ meum. effu-¬
di suꝑ me animam meã. It illum attin-¬
gerem. non in me remansi. Ergo sperate
in eum omne concilium plebis. effundite
coram illo corda ur̃a. deprecando. c̃fiten¬
do sperando. Nolite corda ur̃a retinere
ntra corda ur̃a. Effundite corã illo corda
ura non ꝑit qͦd effunditis. Ille en̾i suscep¬
tor m̃s. Si suscipit. quid times effundere :
Iacta indño curam tuam. & sꝑa meum.
Effundite coram illo corda ur̃a. Ds ao¬
urtor ÑR. Quid timetis inter susurro¬
nes detractores. dõ odibiles. ubi possunt
palam oppugnantes. ubi ñ possunt occulte
insidiantes: falso laudantes. uerez inimi¬
cantes ÷ Inter eos quid timetis : Ds̃ adiutor
nr Inemulantur dñm: Numquid forti¬
ores illo sunt : D̾s adiutor nr Securi estote.

Expanded text:
est Deus tuus? Sed quid ibi dicit? Haec meditatus sum, et effudi super me animam meam . Commemoratus sum quod audio, Ubi est Deus tuus? memoratus sum haec, et effudi super me animam meam. Quaerens Deum meum, effudi super me animam meam, ut illum attingerem; non in me remansi. Ergo, Sperate in eum, omne concilium plebis. Effundite coram illo corda vestra: deprecando, confitendo, sperando. Nolite corda vestra retinere intra corda vestra: Effundite coram illo corda vestra. Non perit quod effunditis. Ille enim susceptor meus. Si suscipit, quid times effundere? Jacta in Dominum curam tuam , et spera in eum. Effundite coram illo corda vestra: Deus adjutor noster. Quid timetis inter susurrones, detractores Deo odibiles ; ubi possunt palam oppugnantes, ubi non possunt occulte insidiantes; falso laudantes, vere inimicantes? inter eos quid timetis? Deus adjutor noster. An aemulantur Deum? Numquid fortiores illo sunt? Deus adjutor noster; securi estote.
Abbreviated transcription (Latin):
÷ inpopło dĩ: destruitur uetus ȩdificat᷑
nouus. Ideo gͦ cam ciuitatẽ ȩdificauit ubi
non erat ciuitas. Amortalitate enim & ama-¬
litia qͥsq incipit. ut fiat bonus postea. Sicut.
eñi ꝑ inobȩdientiã unius hominis peccatore ᷤᷤ
c̃stituti sunt multi: ita & ꝑ obȩdientiam uniꝰ
hominis iusti constituunt᷑ multi. Et omneᷤ

Expanded text:
est in populo Dei, destruetur vetus, et aedificabitur est in populo Dei, destruetur vetus, et aedificabitur novus. Ideo ergo Cain civitatem aedificavit ubi non erat civitas. A mortalitate enim et a malitia quisque incipit, ut fiat bonus postea. Sicut enim per inobedientiam unius hominis, peccatores constituti sunt multi; ita per obedientiam unius h
Abbreviated transcription (Latin):
set. eẽ. aptus & congruus numerus. cui nom̃
ciuitatis imponeretur. Edificauit gͦ ciuitatẽ
cam. ubi non erat ciuitas. Aedificata ÷ pꝰea¬
ierłm. regnum dĩ. ciuitas scã. ciuitas dei &
posita inspecie quadam unibrȩ significantiᷤᷤ
futura. Intelligite itaq magnum mysteriũ.
& tenẽte qͦd prelocutus sum. ñ pͥus qđ sp̃itu¬
ale s qͦd aniniale. pꝰea sp̃uale. Ideo eͦ pͥor¬
cam edificauit ciuitatem. & ibi ȩdificauit.
ubi nulla erat ciuitas. Ut uͦ edificaretur
ierłm. non ibi edificata ÷ ubi non erat
ciuitas. sed erat ciuitas pͥmo quȩ appella-¬
batur ieb unde iebusei. Ea capta. deuicta
subiecta edificata ÷ noua ciuitas. tãquã
destructa uetere. & appellata ÷ ierłm uisio
pacis ciuitas dĩ. Unusquisq gͦ natꝰ exadam.
nondum ꝑtinet adirłm. portat enim
secum traduce̾ iniquitatis. penãq peccati
deputatus morti. & ꝑtinet quoda modo
ad ueterem quandã ciuitatem d si futurꝰ

Expanded text:
set esse aptus et congruus numerus cui nomen set esse aptus et congruus numerus cui nomen civitatis imponeretur. Aedificavit ergo civitatem Cain, ubi non erat civitas. Aedificata eem, regnum Dei, civitas sancta, civitas Dei; et posita in specie quadam umbrae significantis futura. Intelligite itaque magnum mysterium, et tenete quod praelocutus sum, Non prius quod spirituale, sed quod animale, postea spaedificavit civitatem, et ibi aedificavit ubi nulla erat civitas. Ut vero aedificaretur Jerusalem, non ibi aedificata est ubi non erat civitas, sed erat civitas primo quae appellabatur Jebus, unde Jebusaei. Ea capta, devicta, subjecta, aedificata est nova civitas tanquam destructa vetere; et appellata Jerusalem, Visio pacis, civitas Dei . Unusquisque ergo natus ex Adam, nondum pertinet ad Jerusalem: portat enim secum traducem iniquitatis, poenamque peccati, deputatus morti; et pertinet quodammodo ad veterem quamdam civitatem. Sed si futurus
Abbreviated transcription (Latin):
& angłis eius. Up̾c enim hoc dicit. Uenite
benedicti patris mei ꝑcipite regnum. quod
uob̾ paratum ÷ abinitio mundi. Rexcunta¬
tis suȩ. uictor suꝑ om̃ia. Illis aut̃ ad sinistr̃
constitutis. tanquã ciuitati iniquoꝵ. ite
inquit in ignẽ ęternũ. Nunquid separat
ab eis regẽ: Addidit eñi qͥparatꝰ ÷ diabolo
& angłis eius. Intendite fr̃s. intendite rogo
uos Delectat eni me pauca adhuc loqͥ uob̾.
decuntate hac dulci. Głosissima enĩ dete
dicta sunt ciuitas dĩ. & si oblitꝰ fuero tui ierłm.
obliuiscat᷑ me dextera mea. Dulcis enim
nostis. ñ doceho qͦd ignoratis. Nonprius in¬
quit apłs qͦd spirituale ÷ sed qͦd animale. pea
qͣd spirituale. Ideo ciuitas illa maior ȩtate.
ista maior dignitate. Ouare illa maior ȩtate:
Oua ñ pͥus qͦd sp̃uale ÷. sed qͦd animale. Quare
ista maior dignitate: Quia maior seruiet
minori. Edificauit ciuitatem cam sicut legimꝰ
illis duobus. & ex his quos genuerant ut pos¬

Expanded text:
istus enim hoc dicit: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi. Rex civitatis suae, victor super omnia. Illis autem ad sinistram constitutis tanquam civitati iniquorum: Ite, inquit, in ignem aeternum. Numquid separat ab eis regem? Non: addidit enim, qui paratus est diabolo et angelis ejus. 7. Intendite, fratres, intendite, rogo vos. Delectat enim me pauca adhuc loqui vobis de civitate hac dulci. Gloriosissima enim de te dicta sunt, civitas Dei . Et si oblitus fuero tui, Jerusalem, obliviscatur me dextera mea . Dulcis est nostis; non docebo quod ignoratis. Non prius, inquit Apostolus, quod spirituale est, sed quod animale; postea quod spirituale . Ideo civitas illa major aetate, ista major dignitate. Quare illa major aetate? Quia non prius quod spirituale est, sed quod animale. Quare ista major dignitate? Quia major serviet minori. Aedificavit autem civitatem Cain, sicut legimus : illis duobus, et ex his quos genuerant, ut pos
Abbreviated transcription (Latin):
diabolum. Om̃s aut̃ qui ea quȩ sursum st
sapiunt. qui cęlestia meditantur. qͥ cum
sollicitudine in scło uiuunt nedm̃ offen¬
dant. qui cauent peccare. quos peccantes
non pudet confiteri. humiles. mites. sc̃i. iusti
maior ÷ tẽpore. non sullimitate. ñ honore.
Ciuitas illa pͥor nata. ciuitas ista posterius
nata. Illa enim cępit acam. hȩc ababel. hec
duo corpora sub duob regib agentia. ad
singulas ciuitates ꝑtinentia. aduersant᷑
sibi usq infinẽ scłi. donec fiat excõmixti¬
one separatio. & alii ponantur addexterã
alii ad sinistram. dicaturq illis. uenite bene¬
dicti patris mei ꝑcipite regnum. illis autẽ.¬

Expanded text:
diabolum. Omnes autem qui ea quae sursum sunt sapiunt, qui coelestia meditantur, qui cum sollicitudine in saeculo vivunt ne Deum offendant, qui cavent peccare, quos peccantes non pudet confiteri, humiles, mites, sancti, justi,major est tempore; non sublimitate, non honore. Civitas illa prior nata; civitas ista posterior nata. Illa enim incoepit a Cain; haec ab Abel. Haec duo corpora sub duobus regibus agentia, ad singulas civitates pertinentia, adversantur sibi usque in finem saeculi, donec fiat ex commixtione separatio, et alii ponantur ad dexteram, alii ad sinistram, dicaturque illis: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum qu