comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inmemores qui inp̃sentẽ diẽ dicit᷑ ore ꝑcussio.
Alios uidi qui libros legis depuitant igni: nec scm¬
dere uererent᷑. siin manus eoꝵ ura ꝑuenirent
aut canones. Tempore regis stepham a regno
iusse st̃ leges romane quas inbritantuã oomꝰ
uenerabilis patͥs theobaldi britantuarũ pͥmatis
asciuerat. Nequis etiã libros retineret edictore¬
gio phibitũ est. & uacario nr̃o indictũ silentiũ:
s deo faciente eomagis uirtꝰ legis inualuit. quo
eam ampliꝰ nitebat᷑ impietas infirmare. Quis
autẽ in tot milib regnare affectantiũ ẽẽ uult
similis gedeoni: Aut quis legẽ sibi uult dñari
& popło: Om̃ib tam̃ unũ illud deberet suffi¬
cere qd̾ gedeon a subditis petit: i. si solas ex p̃da
sibi consequat᷑ inaures. Si enĩ que lex loquit᷑
indicare curauerit. & ei obediens popłs adqui¬
escat ut ñ sit iniquitas & contradicto in cuu¬

Expanded text:
immemores, qui in praesentem diem dicitur orae percussio. immemores, qui in praesentem diem dicitur orae percussio. Alios vidi, qui libros legis deputant igni, nec scindere verentur, si in manus eorum jura pervenirent, aut canones. Tempore regis Stephani a regno jussae sunt leges Romanae, quas in Britanniam domus venerabilis Patris Theobaldi, Britanniarum primatis, asciverat. Ne quis etiam libros retineret, edicto regio prohibitum est, et Vacario nostro indictum silentium; sed, Deo faciente, eo magis virtus legis invaluit, quo eam amplius nitebatur impietas infirmare. Quis autem in tot millibus regnare affectantium, esse vult similis Gedeoni? Aut quis legem sibi vult dominari, et populo? Omnibus tamen unum illud deberet sufficere, quod Gedeon a subditis petit, id est si solas ex praeda sibi consequatur inaures. Si enim quae lex loquitur, indicare curaverit, et ei obediens populus acquiescat, ut non sit iniquitas et contradictio in civ
Abbreviated transcription (Latin):
ĩprecationẽ ꝓp̾heticã facies eiꝰ ignominia replete¬
tur. Rex quidẽ notꝰ ẽ & excoeus regib. & eo
maxime qd̾ anno mortis etꝰ natꝰ ẽ romulus i aqͦ gꝰ
est romanoꝵ. Iinitant᷑ plurumi otiã sac̃dotalia¬
p̃sumentes: s leprã eiꝰ paucissim erubesciut.
Plures tam̃ sequunt᷑ antiochũ: qui ñ cũ deuoti¬
one ut offerat uice sacerdotis sc̃a ingreditur:
s ut deleat si qͥd ẽ intẽplo dñi sc̃m. Cũ enĩ anti¬
ochus desolationis & ab hominationis idolim
fabricasset: libros legis dei cõbussit igni & sei¬
dit eus. Et apud quẽcũq inueniebant᷑ libri testa¬
menti dñi: & quicũq obseruabant legẽ dei se¬
cundũ edictũ regis antiochi trucidabant eũ.
Uidi temporib meis ñ nullos sacerdotali se in¬
miscentes officio. & umeros temetarie supponẽ¬
tes ut archã p̃riꝑent ab humeris leuitarũ: loci

Expanded text:
imprecationem propheticam, facies ejus ignominia replereimprecationem propheticam, facies ejus ignominia repleretur. Rex quidem notus est, et ex coaevis regibus, et ex eo maxime, quod anno mortis ejus natus est Romulus, a quo genus est Romanopraesumentes, sed lepram ejus paucissimi erubescunt. Plures tamen sequuntur Antiochum, qui non cum devotione, ut offerat vice sacerdotis, sancta ingreditur, sed ut deleat si quid est in templo Domini sanctum. Cum enim Antiochus desolationis et abominationis idolum fabricasset, libros legis Dei combussit igni, et scidit eos, et apud quemcunque inveniebantur libri testamenti Domini, et quicunque observabant legem Dei, secundum edictum regis Antiochi trucidabant eum. Vidi temporibus meis nonnullos sacerdotali se immiscentes officio, et humeros temerarie supponentes, ut arcam praeriperent ab humeris levitarum, loci
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatis habere heredes: Quis ẽ enĩ qui lege
dei &e iusticiã eiꝰ que in sola caritate consistit. flus
transeunt: nec eoꝵ ꝑpetuatur gła. apud quos post¬
positus alus xp̃e manet ingloriꝰ. Ergo casũ ti¬
mit pͥnceps. qui liberoꝵ aut carinẽ motꝰ affecta.
honorẽ diuinũ minuit ĩ memor caritatis. Sed
nemo ẽ qui in deũ se fateatur insurgere: insur¬
gunt tam̃ plurimi. & iã ista palam fiunt. Intra¬
uit antiochus scĩficationẽ cũ suꝑbia: & hoc qui¬
dem faciunt multi. Otias quẽ litt̾e irrefraga¬
biles. iustũ in multis fusse cõmemorant. mor¬
tuo xacharia sacerdote eui cognomen fuit in¬
telligens. ordinẽ sacerdotalẽ non tam pie ꝗͥ audac¬
ter inuasit: & reclamantib leuitis nonne tu es
otias rex & ñ sacerdos. audire contempsit. Sta¬
tunq lepra partẽ illã corporis eiꝰ inuasit. quam
sacerdos ex lege auri tegebat lamina: ut iuxta

Expanded text:
iniquitatis habere haeredes? Quis est enim qui legem iniquitatis habere haeredes? Quis est enim qui legem Dei, et justitiam ejus, quae in sola charitate consistit, filiis transeunt: nec eorum perpetuatur gloria, apud quos, postpositis aliis, Christus manet inglorius. Ergo casum timeat princeps, qui liberorum aut carnis motus affectu, honorem divinum minuit immemor charitatis, Sed nemo est qui in Deum se fateatur insurgere, insurgunt tamen plurimi, et jam ista palam fiunt. Intravit Antiochus in sanctificationem cum superbia, et hoc quidem faciunt multi. Ozias, quem litterae irrefragabiles justum in multis fuisse commemorant, mortuo Zacharia sacerdote, cui cognomen fuit intelligens, ordinem sacerdotalem non tam pie quam audacter invasit, et reclamantibus Levitis, Nonne tu es Ozias rex, et non sacerdos? audire contempsit. Statimque lepra partem illam corporis ejus invasit, quam sacerdos, ex lege, auri tegebat lamina, ut, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
runt om̃s uiri israelis adgedeon. Oñare nr̃i tu &
fuiꝰ tuus & filiꝰ filii tui: quia liberasti nos de ma¬
mimadian. Quib ale ait. Non dñabor ur̃i. nec
Unã petitionẽ postulo auobis: date iͥ in aures
ex p̃da ur̃a. Uideor michi in huiꝰ litterę facie qd̾
dixeram intueri. Nam gedeon qui int̾pretatur
ciexuiens inutile. ut temptatio iniquitatis eorũ:
nõie ae ubis uidet᷑ pͥncipis officiũ indicare. Cius
enĩ est cireuire inutilia. & ea uel delere uł reuo¬
care ad frugẽ: & qd̾ iniquũ dep̃hendit. ex cludere
afiuib sius. ut sibi adu̾sus hostes ꝓcedat uictoria
De fert᷑ honor dñii & recusat: legi tar̃ subicit.
quos a iugo seruitutis absoluit. Patri filioꝵ succes¬
suiꝰ defertur honor: at ille deũ maluit honora¬
ri. Quis eoꝵ recte huic assimilabit᷑ qui fas ne¬
fasq confundunt. & u̾santur in laborib & erũ¬
nis: ut filias possuit non tã honoris ꝗͣ rapine. &.

Expanded text:
runt omnes viri Israelis ad Gedeon: Dominare nostri tu, et runt omnes viri Israelis ad Gedeon: Dominare nostri tu, et filius tuus, et filius filii tui, quia liberasti nos de manu Madian. Quibus ille ait: Non dominabor vestri, nec Unam petitionem postulo a vobis, date mihi inaures de praeda vestra . Videor mihi in hujus litterae facie, quod dixeram, intueri. Nam Gedeon qui interpretatur circumiens inutile, vel tentatio iniquitatis eorum, nomine et verbis videtur principis officium indicare. Ejus enim est circumire inutilia, et ea vel delere, vel revocare ad frugem, et quod iniquum deprehendit, excludere a finibus suis, ut sibi adversus hostes procedat victoria. Defertur honor dominii, et recusat: legi tamen subjicit, quos a jugo servitutis absolvit. Patri filiorum successurus defertur honor; at ille Deum maluit honorari. Quis eorum recte huic assimilabitur, qui fas nefasque confundunt, et versantur in laboribus et aerumnis, ut filios possint non tam honoris quam rapinae et
Abbreviated transcription (Latin):
lebris. infelix exitus: & quẽ p̃sens etas ignorare ñ
potest. Si gͦ quis antiguas nescit historias. si igno¬
eat quomͦ cir cui reges terga p̃bebant a regina sci¬
taru tamiri pstratus est ͥ si casus & p̃cipicia p̃ceden¬
tui ũ recolit tirannoꝵ. uł ea que oculis ingerunt᷑
inuitis attendat. & luce clariꝰ intuebit᷑ om̃s tiran¬
uos miseros esse. xxi.
pulũ dei indebito seruitutis iugo nitunt᷑
oppͥmere non iudeo: nͥ forte ea de cã potentiã
appetant. ut tormenta miserie potent ferant.Si
enĩ reg̃e cantũ appeterent ñ dominari. onꝰ officu
metientes: nequaꝗͣ tanta currerent auiditate.
Uoluntas enĩ regentis de lege dei pendet: & non
p̃iudicat libertati. At tiranni uoluntas concupis¬
centie seruit: & legi reluctans que libertatẽ fo¬
uet consertus iugũ seruitutis conat᷑ imponere.
Docet hec scriptura. cui contraire not licet. Dixe¬

Expanded text:
lebris, infelix exitus, et quem praesens aetas ignorare non lebris, infelix exitus, et quem praesens aetas ignorare non potest. Si ergo quis antiquas nescit historias, si ignorat quomodo Cyrus, cui reges terga praebebant, a regina Scytharum Tamiri prostratus est, si casus et praecipitia praecedentium non recolit tyrannorum, vel ea quae oculis ingeruntur invitis attendat, et luce clarius intuebitur omnes tyrannos miseros esse. CAP. populum Dei, indebito servitutis jugo nituntur opprimere, non video, nisi forte ea de causa potentiam appetant, ut tormenta miseriae potenter ferant. Si enim regere tantum appeterent, non dominari, onus officii metientes, nequaquam tanta currerent aviditate. Voluntas enim regentis de lege Dei pendet, et non praejudicat libertati. At tyranni voluntas concupiscentiae servit, et legi reluctans quae libertatem fovet, conservis jugum servitutis conatur imponere. Docet haec Scriptura, cui contraire non licet. Dixe
Abbreviated transcription (Latin):
dei seuire decreuerat. cũ om̃ia ꝓuirib depopulatꝰ eẽt
& terrã beati eadinundi cui om̃s p̃dones detułanit
uideret opulentã ⁊ sibiq non eẽt consũptis opib reg¬
ni unde semei & scdõ militib era ꝓcederent. iã enĩ
defecerant donaciua: p̃dia iã dicte eccłie depopłatꝰ
ẽ. nondũ tamen digesserat cibũ quẽ de facultatib
loci acceꝑatripsaq die anteꝗͣ se domisue recipecet.
que minus uicina erat. tractus ẽ martẏris manu:
oletali cussus morbo. die circiter octaua rebus
cessit & uita. Quidmor in paucis: Ubi sunt ut
de domesticis loquat. Gaufridus. Milo. Ranniulfus.
Alanus. Sẏmoti. Gillebertus. Nontã comites regni
ꝗͣ hostes publicr. Uͥ Wilłs saresbiriensis. uͥ mat¬
mio: qui ĩpellente beata uirgine incidit in foueã
ꝙ parabat: Ubi alii quoꝵ uel nomina conficerent
librũ: Hoꝵ utiq malicia i̾signis est. in famia ce¬

Expanded text:
Dei saevire decreverat, cum omnia pro viribus depopulatus esset, Dei saevire decreverat, cum omnia pro viribus depopulatus esset, et terram beati Edmundi, cui omnes praedones detulerant, videret opulentam, sibique non esset, consumptis opibus regni, unde semel et secundo militibus aera procederent, jam enim defecerant donativa, praedia jam dictae ecclesiae depopulatus est. Nondum tamen digesserat cibum, quem de facultatibus loci acceperat, ipsaque die, antequam se domi suae reciperet, quae nimis vicina erat, tactus est martyris manu, et lethali percussus morbo, die circiter octava rebus cessit et vita. Quid moror in paucis? Ubi sunt, ut de domesticis loquar, Gaufridus, Milo, Ranulphus, Alanus, Simon, Gillebertus, non tam comites regni, quam hostes publici? Ubi Willelmus Saresberiensis? Ubi Marimo qui, impellente beata Virgine, incidit in foveam quam parabat? Ubi alii, quorum vel nomina conficerent librum? Horum utique malitia insignis est, infamia ce
Abbreviated transcription (Latin):
eregis eadmundi manũ exercuit. Cum enĩ suan
britannie insulam quã ex magna parte occupa¬
uerat uastaret. spoliaret. & membra xp̃i ꝑsecuti¬
mmibus multis affligeret: indictione census que
lingua ang loꝵ danageldũ nominant prouintia
onerauit. p̃cepitq possessiones memorati mris
conferri incensũ. Supplicatũ est ei: contempsit
p̃ces. Missus a martyre religiosus fr̃ sub inter¬
ꝓhibitionẽ. ad minas induruit: & conuicus & inurus
afficiens humilẽ nuntiũ dei: ultricẽ accelerauit ma¬
nũ. flagellũ ꝓuocauit. & paerentia dei contempta. de¬
uidit ad ẽẽ beatũ eadinundũ increpantẽ eũ durissime.
łt abta quidẽ die licet insula graues tirannos habuerit:
eccłia beati eadmnundi a p̃sata indictione fisci mansit
inmunis. Nemo enĩ eoꝵ martyrẽ ausus ẽ ꝓuocare:
aut in opprimenda eccłia eiꝰ. periculũ facere sui. Nr̃is
tam̃ tẽporib eustachius filiꝰ stephani qui in ecclesiã

Expanded text:
et regis Edmundi manum exercuit. Cum enim Suanus et regis Edmundi manum exercuit. Cum enim Suanus Britanniae insulam, quam ex magna parte occupaverat, vastaret, spoliaret et membra Christi persecutionibus multis affligeret, indictione census, quem lingua Anglorum Danageldum nominant, provinciam oneravit, praecepitque possessiones memorati martyris conferre in censum. Supplicatumque est ei, contempsit preces. Missus a martyre religiosus frater, sub interprohibitionem, ad minas induruit, et conviciis et injuriis afficiens humilem nuntium, Dei ultricem acceleravit manum, flagellum provocavit et patientia Dei contempta, tevidit adesse beatum Edmundum, increpantem eum durissime b ea quidem die, licet insula graves tyrannos habuerit, ecclesia Beati Edmundi a praefata indictione fisci mansit immunis. Nemo enim eorum martyrem ausus est provocare, aut in opprimenda ecclesia ejus, periculum facere sui. Nostris tamen temporibus Eustachius filius Stephani, qui in Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
upͥmomimiũ tam̃ uixisse uisus ẽ bonis: qui non
a in ecele sus s etiã in cheatris p̃dicabant uictoriã
adilei. Oñs enĩ clamabant. Maxime fatue. uͥ uati
sunt in templis simulachra stupenda pͥncipis.&
nira insignia sapientie conclamate. & famosissune
hitatis. Nam in carris aperto tẽplo qd̾ usq ad rodi¬
ñ suũ clausũ eẽ p̃ceperat: inuenta ẽ mulier a ca¬
ilis appensa. manꝰ extensas habens. aꝑto utero.
ncuꝰ iecore euentũ belli ꝑsici fuerat speculatus. In
intiochia quoq archas in palatio plurimas huma¬
nis capitib plenas inuenert̃: & demersa puteis in¬
numera corpora mortuoꝵ. ꝓdigiosa & scelesta
nliꝰ que neo imꝑatorẽ pͥhilosophũ decuerunt.
simpiũ & magũ dei hostẽ & hominũ. triꝑtita
liiꝰ pandit historia. Ingente quoq britanniarũ
ic̃ quedã nr̃atũ testatur historia ad cõpescendam
e pumendã tirantudis rabiem: głosissimi mãris

Expanded text:
primo, nimium tamen vixisse visus est bonis, qui non primo, nimium tamen vixisse visus est bonis, qui non modo in ecclesiis, sed etiam in theatris praedicabant victoriam Galilaei. Omnes enim clamabant: « Maxime fatue, ubi suntsunt in templis simulacra stupenda principis, et mira insignia sapientiae conclamatae, et famosissimae pietatis. Nam in Carris aperto templo, quod usque ad reditum suum clausum esse praeceperat, inventa est mulier a capillis appensa, manus extensas habens, aperto utero, in cujus jecore eventum belli Persici fuerat speculatus. In Antiochia quoque arcas in palatio plurimas, humanis capitibus plenas, invenerunt, et demersa puteis innumera corpora mortuorum. Prodigiosa et scelesta illius, quae nec imperatorem, nec philosophum decuerunt, sed impium et magum, Dei hostem et hominum, Tripartita latius pandit historia. In gente quoque Britannorum, sicut quaedam nostratum testatur historia, ad compescendam et puniendam tyrannidis rabiem, gloriosissimi martyris
Abbreviated transcription (Latin):
re: se credebat possidere auimã alexandrl. aut
qd̾ potiꝰ in aitero corpore ẽẽt aliꝰ alexander. Que¬
rebant᷑ gͦ romani de pͥncipe qui bellũ finere
nolebat: resistebant tam̃ instantib ꝑsis. ita u
frequenter ñc hii nẽ illi uerterent᷑ in fugam.
Porro iulianus in equo residens. exercitũ con¬
fortabat. In ermis quidẽ spe felicitatis sue p̃a¬
mens: contra quẽ iaculũ repente delatũ ds¬
currens. ꝑ brachiũ mn eiꝰ latus inmnersũ et
Ey hoc uulnere suscepit terminũ uite ll
uero iustissimũ ultulit uulnus: hactenꝰ igib¬
rat᷑. S alii quendã in uisibiliũ hoc intulił
ferunt. alii unũ pastoꝵ hismaelitarũ alĩ
militẽ fame & itinere fatigatũ. Sed siue hõ
ratus: mox manũ cõpleuit sanguine suo. &
in acrẽ ꝓiecit dicens. Uicisti galibee uicisti:e
in eo ipso confessus iuctoriã est: & si bla spbẽ
sunctus est autẽ tercio anno imꝑiisui. uite tͥcesi

Expanded text:
re, se credebat possidere animam Alexandri, aut re, se credebat possidere animam Alexandri, aut quod potius in altero corpore esset alius Alexander. Querebantur ergo Romani de principe, qui bellum finire nolebat, resistebant tamen insistentibus Persis, ita ut frequenter nunc hi, nunc illi verterentur in fugam. Porro Julianus in equo residens, exercitum confortabat, inermis quidem spe felicitatis suae praesumens, contra quem jaculum repente delatum, discurrens per brachium ejus, in latus immersum est. Ex hoc vulnere suscepit terminum vitae. Qui vero justissimum intulit vulnus, hactenus ignoratur. Sed alii quemdam invisibilium hoc intulisse ferunt, alii unum pastorum Ismaelitarum, alii militem, fame et itinere fatigatum. Sed sive homo,  vulneratus, mox manum complevit sanguine suo, et in aerem projecit dicens: « Vicisti, Galilaee, vicisti, » et in eo ipso confessus victoriam est, etsi blasphemus. Defunctus est autem tertio anno imperii sui, vitae tricesimo
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ nominasti: locellũ sepulture uliano com¬
ponit. Post paucos dies mors nuntiat᷑ iuliansis
in locello aduectus est. minarũq timor euacuat.
Codẽ quoq tẽpore uir religiosissimꝰ ulianꝰ cogns¬
mento saba: subide hilaritatis causam. anunist
interragatꝰ. respondit. Ferus sacre uinee deuasti¬
tor penas exactus est uastationis sue: iaceti mi¬
tius terrorib minisq frustatus. S ex prunend̾
ẽ ordo: quo decessit impiꝰ ꝑsecutor. Cũ gͥ tã eiuis
quã hostes bello ꝑsico laborib & fame multipliet
affuxisset: ueniens thesi fontẽ ciuitatẽ in tarttum
obsedit regẽ: ut crebris legationib oi offerret
partẽ regni dũ solutꝰ bello discederet. Quodim¬
perator contẽpsit elatꝰ: nec attendens quia un¬
cere quidẽ bonũ est. suꝑ uinc̾e nimis inuidusẽ
Confidebat enĩ magicis artib & arbitratꝰ scłm
pitagoreã opimonẽ animas diu̾sa corpora pigra¬

Expanded text:
filium nominasti, locellum sepulturae Juliane comfilium nominasti, locellum sepulturae Juliane componit. » Post paucos dies mors nuntiatur Juliani. Et in locello advectus est, minarumque timor evacuatus. Eodem quoque tempore, vir religiosissimus Julianus, cognomento Saba, subitae hilaritatis causam a ministris interrogatus, respondit: « Ferus sacrae vineae devastator, poenas exactus est vastationis suae: jacetque mortuus, terroribus minisque frustratus. » Sed exprimendus est ordo, quo decessit impius persecutor. Cum ergo tam cives quam hostes, bello Persico laboribus et fame multipliciter afflixisset, veniens Ctesiphontem civitatem, in tantum obsedit regem, ut crebris legationibus ei offerret partem regni, dum solutus bello discederet: quod imperator contempsit elatus, nec attendens quia vincere quidem bonum est, supervincere nimis invidiosum. Confidebat enim magicis artibus, et arbitratus secundum Pythagoream opinionem, animas diversa corpora peragra
Abbreviated transcription (Latin):
dodonẽ: consulens an expediret ad bella ꝓce¬
dere. Uates itaq uniuersi uictoriã ꝓmittebãt.
uno inter ceteta animati responso. quod pro
exemplo mendacu ac seductionis inserere non
pigebit. Est autẽ huiꝰmodi. Nunc om̃s agredimus
dei uictorie trophea referentes. circa fiuiuũ thies
Hoꝵ ego dux ero: belligerator mars. Quisquis
phiciũ musarũ pͥncipẽ & dñm rationis credit. um
& mentẽ carminis huiꝰ interp̃tetur. Quo miser
animatus: omnimodã sibi uictoriã somnians etũ
galileos delere p̃parabat. A plurimis tam̃ ut opo¬
tuit. uilis apostata contẽptꝰ est. In antiochia nõ¬
q uir quidã optimus pedagogiis adolescentumm
habitabat. eratq illic famosissimus sophista libi¬
nius: expectans uictoriã uiliani. habensq p̃oelis
minas eius. Ait gͦ uerã deridendo religionẽ. s
fabri filiꝰ qũid putas agit: At pedagogꝰ cõpletis
gr̃a dixxit. Osophista. creator omniũ quẽ tu fabei

Expanded text:
Dodonem consulens an expediret ad bella proceDodonem consulens an expediret ad bella procedere. Vates itaque universi victoriam promittebant, uno inter caetera animati responso, quod pro exemplo mendacii ac seductionis inserere non pigebit. Est autem hujusmodi: Nunc omnes aggredimur dei victoriae tropaea referentes circa fluvium Thirem. Horum ego dux ero, belligerator Mars. Quisquis ergo Pythium musarum principem, et dominum rationis credit, vim et mentem carminis hujus interpretetur. Quo miser animatus, omnimodam sibi victoriam somnians, etiam Galilaeos delere praeparabat. A plurimis tamen, ut oportuit, vilis apostata contemptus est. In Antiochia namque vir quidam optimus, paedagogus adolescentium, habitabat, eratque illic famosissimus sophista Libanius, exspectans victoriam Juliani, habensque prae oculis minas ejus. Ait ergo, veram deridendo religionem: « Nunc fabri filius quid putas agit? » At paedagogus completus gratia dixit: « O sophista, Creator omnium, quem tu fabri
Abbreviated transcription (Latin):
ut ẽent qͥ cet̾as docerent cultũ ꝑfidie. e peni¬
tentes post culpã scđm traditionẽ xp̃ianorũ
correctione mediocri reformarent. Nichil au¬
tẽ qd̾ a paganis cõmitteret᷑ inxp̃m: etiorie
uidebatur. Adeo quidẽ. ut nec seuire in mor¬
tuos inhumanũ aut crudele paganis uide̾t᷑
Unde in ciuitate sẽbasta. iohis baptiste. sepul¬
chrũ aperuert̃: igniq tradidert̃ ossa. iͦ ac
puluerẽ disꝑserunt. Si uel capita fiagitioꝵ
etꝰ uel sũmatim que ꝑipsũ in orbe aduersus
eccłiam gesta sunt uoluero euarrare. muitĩ
magnisq uoluminib tanta egebit materia:
Si ꝓgrediam᷑ ad finẽ quẽ pius galileus inte¬
merate uirginis filiꝰ impio ꝑsecutori suo ad
solationẽ ercłie sue & ad głam maiestatis
qua patri coequalis &e consubstantialis est.
potent̾ inflixit. ꝓcingens gͦ se ad ꝑsicã expe¬
ditionẽ ꝓ more misit delphos & delũ. atq

Expanded text:
ut essent qui caeteros docerent cultum perfidiae, et poeniut essent qui caeteros docerent cultum perfidiae, et poenitentes post culpam, secundum traditionem Christianorum, correctione mediocri reformarent. Nihil autem quod a paganis committeretur in Christum, enorme videbatur. Adeo quidem, ut nec saevire in mortuos inhumanum aut crudele paganis videretur. Unde in civitate Sebasta Joannis Baptistae sepulcrum aperuerunt, ignique tradiderunt, ossa vero ac pulverem disperserunt. Si velummatim quae per ipsum in orbe adversus Ecclesiam gesta sunt, voluero enarrare, multis magnisque voluminibus tanta egebit materia. Sed progrediamur ad finem, quem pius Galilaeus, intemeratae virginis filius, impio persecutori suo, ad consolationem Ecclesiae suae, et ad gloriam majestatis, qua Patri coaequalis et consubstantialis est, potenter inflixit. Procingens ergo se ad Persicam expeditionem, pro more misit Delphos et Delum, atque
Abbreviated transcription (Latin):
nullus occurrat. Cũq ad tẽpla uenerint deo¬
rũ: intra ianuas eos nemo p̃cedat militũ forte
aut p̃cedentiũ officioꝵ. s qui uoluerit subse¬
quatur. Cũ ad ipsũ limen templi ꝑuenerit:
priuatꝰ existat. Tueñ sic̃ nosti: intus es iudex.
Hoc enĩ etiã sacra satictio uidet᷑ exigere. Obe¬
dientes gͥ ꝓ ueritate pii sunt: reluctantes
uane głe cõꝑbant᷑. Quid eñ patiat᷑ aut quod
mereat᷑ auxiliũ qͥ matr̃e doꝵ ppitiã habere no¬
luerunt: Qui gͦ eam neglexerint ñ solum
sine querela ñ erunt: s etiã nr̃e indignatio¬
nis impetũ sustinebt̃. Neq enĩ fas est ut illi
parcatur. qui deos habuerit inimicos. Suade
siquidẽ eis ut si mea uolunt frui tuitionem:
om̃s matri deoꝵ studeant offerre culturam
Hec quidẽ scripsit. & ad similitudinẽ eccłie
demonũ templa constituit: & instituit mi¬
nistros in diu̾sis gradib ad instar clericoꝵ:

Expanded text:
nullus occurrat; cumque ad templa venerint deonullus occurrat; cumque ad templa venerint deorum, intra januas eos nemo praecedat militum forte aut praecedentium officiorum; sed qui voluerit subsequatur. Cum ad ipsum limen templi pervenerit, privatus existat. Tu enim, sicuti nosti, intus es judex. Hoc enim etiam sacra sanctio videtur exigere. Obedientes igitur pro veritate pii sunt; reluctantes vanae gloriae comprobantur. Quid enim patiatur, aut quod mereatur auxilium, qui matrem deorum propitiam habere noluerit? Qui ergo eam neglexerint, sine querela non erunt, sed etiam nostrae indignationis impetum sustinebunt. Neque enim fas est ut illi parcatur, qui deos habuerit inimicos. Suade siquidem eis, ut si mea volunt frui tuitione, omnes matri deorum studeant offerre culturam. » Haec quidem scripsit, et ad similitudinem ecclesiae, daemonum templa constituit et instituit ministros in diversis gradibus ad instar clericorum,
Abbreviated transcription (Latin):
nis .xxx. tilia tritici modios ꝑ uniu̾sã dari
galatiã. & sexaginta milia uitiu sextarios. Hoꝵ
quinta pars pauꝑib. templa obseruautib
debet expendi. reliqua ꝑegrinis indigentib¬
q distͥbui. Turpe namq est ut udeos non
abiciant. s potius nutriant impui galilei.
tio deserant᷑. Qua ꝓpter docc etiã collationes fac̾e
paganos ad talia ministeria. pagatioꝵq uicos
offerre pͥmitias frugũ. Cosq huiꝰ modi benefac¬
tis institue: docens eas hoc opꝰolim fuisse nr̃orũ.
Homerꝰ enĩ hoc ꝓbat. introducens emeniũ talia
facientẽ. Nos gͦ neq bona nr̃oꝵ imitam᷑. s alus
remittinꝰ negligentia ñ confusi. magis aute
deoꝵ reu̾entiã respuentes. Si gͥ hec te facientẽ
ego cognouero: leticia plenꝰ ero. Presides ꝓuin¬
tiarũ rariꝰ domi suscipe: frequent̾ eis scͥpta tus¬
mitte. Ingredientib eis ciuitatẽ: sacerdotũ

Expanded text:
nis triginta millia tritici modios per universam dari nis triginta millia tritici modios per universam dari Galatiam, et sexaginta millia vini sextarios. Horum quinta pars pauperibus, templa observantibus, debet expendi, reliqua peregrinis, indigentibusque distribui. Turpe namque est, ut Judaeos non abjiciant, sed potius nutriant impii Galilaei, tio deserantur. Quapropter doce etiam collationes facere paganos ad talia ministeria, paganorumque vicos offerre primitias frugum. Eosque hujusmodi benefactis institue, docens eos hoc opus olim fuisse nostrorum. Homerus enim hoc probat, introducens Eumenium talia facientem. Nos ergo neque bona nostrorum imitamur; sed aliis permittimus negligentia non confusi, magis autem deorum reverentiam respuentes. Si igitur haec te facientem ego cognovero, laetitia plenus ero. Praesides provinciarum rarius domi suscipe; frequenter eis scripta transmitte. Ingredientibus eis civitatem sacerdotum
Abbreviated transcription (Latin):
nis stuoia: ñ uera s ficta. Quas res arbitror apd̃
nos debere sub u̾itate geri. Non itaq sat est te
talem ẽẽ: s om̃s absolute circa galatiã sacerdotes.
Quos aut dep̃care aut ratione flete. aut certe
festinant᷑ a sac̾dotali minist̾io remoue nisi dus
cũ coniugib & filus atq seruis colla subinise¬
rint: ñ ferentes ulteriꝰ eoꝵ seruos aut filios hoc
fac̾e contẽnentes. aut galileos impie contra deos
agentes. & impietates pietatib p̃ponentes. Deĩ
cunctos admone ut sac̃dos neq ad spectacula
ꝓcedat. neq in taberius bibat: aut cuilibet
arti oꝑibq turpib. aut impudentib p̃sit.
Qui obediunt honorent᷑. in obedientes expel¬
le. Renodochia constitue ꝑ singulas ciuitates.
ut nr̃a ꝑegrim elementia fruant᷑. Non tantũ
ur̃i. s etiã extranei pecunia indigentes. Ut
habeas unde fiat: interĩ decreui singulis an¬

Expanded text:
nis studia non vera, sed ficta. Quas res arbitror apud nis studia non vera, sed ficta. Quas res arbitror apud nos debere sub veritate geri. Non itaque sat est te talem esse, sed omnes absolute circa Galatiam sacerdotes. Quos aut deprecare, aut ratione flecte, aut certe festinanter a sacerdotali ministerio remove, nisi diis cum conjugibus, et filiis, atque servis, colla submiserint, non ferentes ulterius eorum servos, aut filios hoc facere contemnentes, aut Galilaeos impie contra deos agentes, et impietates pietatibus praeponentes. Deinde cunctos admone, ut sacerdos neque ad spectacula procedat, neque in tabernis bibat, aut cuilibet arti, operibusque turpibus, aut impudentibus praesit. Qui obediunt, honorentur, inobedientes expelle. Xenodochia constitue per singulas civitates, ut nostra peregrini clementia fruantur. Non tantum nostri, sed etiam extranei pecunia indigentes. Ut habeas unde fiat, interim decrevi singulis an
Abbreviated transcription (Latin):
detrectarent. torquerent tanꝗͣ imꝑii contẽptores.
errorem: apud galileos ñ uera mentiebant᷑ esse.
s ficta. Decreuit gͦ eis uirtutes p̃ripi. & paganos
xanis absq fide morib institutos philosophie
uoluit ẽẽ cultores: sicut arsacio pontifici galacie
scripta ab eo in hunc modũ docet epła. Paga¬
noꝵ ritus nondũ agit᷑ scđm intentionẽ nr̃am.
ꝓpter cultores eiꝰ in negligentia positos. Nã deoꝵ
claritas magnitudo. atq sublimitas: om̃i orati¬
one om̃iq spe maior est. Sed ꝓpicu sint nobis
dii ꝓpt̾ negligentiã quã habemꝰ ⁊ cũ illorum
ꝓuidentia in paruo tempore tanta mutatio fac¬
ta sit: quantã neq orare primitꝰ quiscũq p̃sũp¬
serat. Cũ gͦ credimꝰ hoc posse sufficere: nequa¬
quã respicimꝰ quẽ admodũ suꝑsticionẽ xpianoꝵ
auxit cura ꝑegrinoꝵ ͥ & circa sepulturas &
mortuos multa solatia honesteq conuersatio¬

Expanded text:
detrectarent, torquerentur tanquam imperii contemptores. detrectarent, torquerentur tanquam imperii contemptores. errorem, apud Galilaeos non vera mentiebatur esse, sed ficta. Decrevit ergo eis virtutes praeripi, et paganos Christianis absque fide, moribus, institutis, philosophiae voluit esse cultores, sicut Arsatio pontifici Galatiae, scripta ab eo in hunc modum docet Epistola. « Paganorum ritus nondum agitur secundum intentionem nostram, propter cultores ejus in negligentia positos. Nam deorum claritas, magnitudo atque sublimitas, omni oratione omnique spe major est. Sed propitii sint nobis dii propter negligentiam quam habemus, cum illorum providentia in parvo tempore, tanta mutatio facta sit, quantam neque orare primitus aliquis praesumpserat. Cum ergo credimus hoc posse sufficere, nequaquam respicimus quemadmodum superstitionem Christianorum auxit cura peregrinorum, et circa sepulturas et mortuos, multa solatia honestaeque conversatio
Abbreviated transcription (Latin):
foro. neq arbitrio. neq dignitate. nec qualibet.
ad intnistratione participarent᷑. Cũ uͦ torquebã¬
tur xp̃iani aut spoliabant᷑. eis pacientiã indicebat:
qͣm hane galileus eoꝵ exp̃sso u̾bo legis & testimo¬
nio oꝑis. suos docuerat sectatores. Unde & multi
xp̃ianoꝵ retrorsũ abierunt. aut strati metu
aut capti dolo: & inualescebat se uicia paganoꝵ
Ut autẽ ad idolatriã milites faciliꝰ assuescerent
studuit ad pͥscũ scemareformare illud signum
sublimił romanoꝵͥ qd̾ constantinꝰ in formã erucis
mutauerat. Uerũ in publicis imaginib iouem.
quasi de celo sibi coronã defe̾ndentẽ & purpuram.
mercuriũ quoq & martẽ in se respieͤntes. uelut
ꝓtestimonio sapientis & fortis depingebat. Hoc
agens in imaginib  stib occasione imꝑu latenter
adorarent᷑ dii. & hoc mͦ subiecti clanculo fallerent᷑.
ex inde sic capti faciliꝰ impleturi qd̾ uellet. Si uͦ

Expanded text:
foro, neque arbitrio, neque dignitate, neque qualibet foro, neque arbitrio, neque dignitate, neque qualibet administratione participarentur. Cum vero torquebantur Christiani, aut spoliabantur, eis patientiam indicebat, quoniam hanc Galilaeus eorum expresso verbo legis et testimonio operis, suos docuerat sectatores. Unde et multi Christianorum retrorsum abierunt, aut strati metu, aut capti dolo: et invalescebat saevitia paganorum. Ut autem ad idololatriam milites facilius assuescerent, studuit ad priscum schema reformare illud signum sublimius Romanorum, quod Constantinus in formam crucis mutaverat. Verum in publicis imaginibus Jovem, quasi de coelo sibi coronam deferentem, et purpuram: Mercurium quoque et Martem in se respicientes, velut pro testimonio sapientis et fortis, depingebat, hoc agens in imaginibus, ut sub occasione imperii latenter adorarentur dii, et hoc modo subjecti clanculo fallerentur exinde sic capti facilius impleturi quod vellet. Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
ximus pͥmo terremotꝰ factus est. & qͥsquis ñ fuerat
diumnis misteriis imbutꝰ. uehement̾ actritus est.
Cũ uͦ neq hoc t̾rerent᷑ in dicio ignis ex fundam̃tiᷤᷤ
que suffodiebant᷑ egrediens. plurimos fodientiũ
concremauit: alioꝵ mẽbra dissoluit. nocte plu¬
rimis in uicina porticu dormientib cadens subi¬
to cũ tecto ipsa porticꝰ dormientes opp̃ssit. Alia uͦ
die in celo signũ splendens crucis salutaris appa¬
ruit: s etiã uideoꝵ uestes crucis signaculo sunt.
implete. ñ signate cam̃ splendenti colore s nigro.
Hec itaq deirebelles considerantes & diuina
tremiscentes flagella ad ꝓpria sunt reu̾si: confi¬
tentes dẽ deũ qui ab eoꝵ ꝓgenitorib ligno ꝓbatur
appensus. In his tam̃ om̃ib ñ ẽ adu̾sus furor ĩpu.
h indurato corde p̃cepit ut quicũq sacͥficare nol¬
lent. palaciũ non intrarent: & neq collegio. neq

Expanded text:
ximus primo terraemotus factus est, et quisquis non fuerat ximus primo terraemotus factus est, et quisquis non fuerat divinis mysteriis imbutus, vehementer attritus est. Cum vero neque hoc terrerentur indicio, ignis ex fundamentis, quae suffodiebantur, egrediens, plurimos fodientium concremavit, aliorum membra dissolvit. Nocte plurimis in vicina porticu dormientibus, cadens subito cum tecto ipsa porticus, dormientes oppressit. Alia vero die, in coelo signum splendens crucis salutaris apparuit; sed etiam Judaeorum vestes crucis signaculo sunt impletae, non signatae tamen splendenti colore, sed nigro. Haec itaque Dei rebelles considerantes, et divina contremiscentes flagella, ad propria sunt reversi, confitentes esse Deum, qui ab eorum progenitoribus ligno probatur appensus. In his tamen omnibus non est aversus furor impii, sed indurato corde praecepit ut, quicunque sacrificare nollent, palatium non intrarent, et neque collegio, neque
Abbreviated transcription (Latin):
grauit̾ afflixisset antiochenos. Adu̾stis quos tu
librũ satis urbanũ scͥꝑsit. Ut autẽ etiã udeos
denuo animaret & armaret in xp̃m. templum
itrosolimis eos instaurare p̃cepit. Concurrenti¬
busq quos de toto orbe conuocauerat. plurima
ministrauit: misitq p̃sidẽ impioꝵ. executorẽ
dignissimũ p̃ceptoꝵ. Aiunt enĩ qm̃ ad repur¬
gium faciendũ: argenteos hamos & cophinos
e scaphas habuerint. Cũq fodere iam cepissent:
statuta quidẽ die hoc multitudo plurima faciebat.
Nocte uͦ spontanea t̾ra de ualle crescebat. Solutis
itaq pͥoris fundamenti reliquiis: noua om̃ia p̃para¬
bant. Cũq gipsi & calcis iuita modioꝵ. milia con¬
gregassent: uis magna uentoꝵ. repente respirans.
tempestates atq ꝓcelle subito facte quicqͥd congre¬
gatũ fuerat dis ꝑsert̃. Ad huc autẽ uesanientibus
eis & nequaꝗͥ diuina longanimitate correptis: ma

Expanded text:
graviter afflixisset Antiochenos, adversus quos tum graviter afflixisset Antiochenos, adversus quos tum librum satis urbanum scripsit. » Ut autem etiam Judaeos denuo animaret et armaret in Christum, templum Hierosolymis eos instaurare praecepit. Concurrentibusque quos de toto orbe convocaverat, plurima ministravit, misitque praesidem, impiorum exsecutorem dignissimum praeceptorum. Aiunt enim quoniam ad repurgium faciendum, argenteos hamos, et cophinos, et scaphas habuerint. Cumque fodere jam coepissent, statuta quidem die haec multitudo plurima faciebat. Nocte vero spontanea terra de valle crescebat. Solutis itaque prioris fundamenti reliquiis, nova omnia praeparabant. Cumque gypsi et calcis multa modiorum millia praeparassent, vis magna ventorum repente respirans, tempestates atque procellae subito factae, quidquid congregatum fuerat disperserunt. Adhuc autem vesanientibus eis, et nequaquam divina longanimitate
Abbreviated transcription (Latin):
& absolute dicendũ. quia ex diuinis scriputiꝰ
argum̃ta sumetis om̃s enciclias lectiones iẽpis
paruo cõposuit: numero. uirtute morib. onc¬
tione. Raractere. & dispositione grecoꝵ ualde
pares. Fecit & librũ nobilẽ ad ipsũ ĩperatorẽ
siue contra pħos: in quo tacitis sacre scripte
testimonus illos irrefragabili ratione desipee
ꝓbauit. & seuera sentire de deo. Qu̾e legens
inꝑator: claris tunc scripsit ep̃is. legi & repre¬
hendi. Cui ep̃i rescripserunt. Et si legisti: ñ agno¬
uisti. Si enĩ agnouisses: nequaꝗ reprehendisses.
Risilii autẽ capadoceni creditur hec fuisse epła.
ualde ꝓlix a derisus est: dicentib antiochenis.
Tondeatur ut ad funes bar̾ba eiꝰ ꝑficiat. Et quia
taurũ consueuerat ĩmolare: taurũ & arã suo for¬
mari p̃cepit in solio. Lacerantes gͦ dicebant: iste
caurꝰ euertit mundũ. Et nisi eũ libamꝰ reuocasset.

Expanded text:
et absolute dicendum, quia ex divinis Scripturis et absolute dicendum, quia ex divinis Scripturis argumenta sumens, omnes endeticas lectiones tempore parvo composuit, numero, virtute, moribus, conscriptione, charactere et dispositione Graecorum valde pares. Fecit et librum nobilem, ad ipsum imperatorem, sive contra philosophos, in quo tacitis sacrae Scripturae testimoniis, illos irrefragabili ratione desipere probavit, et se vera sentire de Deo. Quae legens imperator, claris tunc scripsit episcopis: « Legi, et reprehendi. » Cui episcopi rescripserunt: « Etsi legisti, non agnovisti. Si enim agnovisses, nequaquam reprehendisses. » Basilii autem Cappadoceni creditur haec fuisse epistoet barba valde prolixa, derisus est, dicentibus Antiochenis: « Tondeatur, ut ad funes barba ejus proficiat. » Et quia taurum consueverat immolare, taurum et aram suo formari praecepit in solio. Lacerantes ergo dicebant: « Iste taurus evertit mundum: et nisi eum Libanius revocasset,
Abbreviated transcription (Latin):
blice impiũ & sine deo apostatã uocitauit. dt
ille solam ei ĩꝓperans cecitatẽ eo qd̾ senex cecus
manu alterius agebat᷑. adiecit: Neq galileus s̾
tuus curare te potest. Respondit maris. gr̃as ai
deo qui hoc egit: ne te uiderẽ pietate nudatimm.
Imꝑator autẽ silens abscessit. philosophũ simu¬
lans: ut ostentatione patientie paganitatẽ ribo¬
raret. Lege autẽ iuhibuit. ne galileoꝵ filui: po¬
etarũ. rethoꝵ. & philosophoꝵ legerent discili¬
nas. ꝓprus inquit telis scđm ꝓuerbiũ uulneta¬
mur. Ex nr̃is etũ armati. ex nr̃is conscriptorib
contra nos bella suscipiunt. Posuit & aliã legẽ
p̃cipiens galileos expelli milicus. Adiecit & alũ
& ingeniosus heroicis uersib ꝓ homeri poemat
hebraicã antiquitatẽ : & in alio opere imidẽ
comedias ineuandri fabulositate deducta lit¬
pidis quoq tragedias & liram pindari secutul

Expanded text:
blice impium et sine Deo apostatam vocitavit. At blice impium et sine Deo apostatam vocitavit. At ille solam ei improperans caecitatem, eo quod senex caecus manu alterius agebatur, adjecit: « Neque Galilaeus Deus tuus curare te potest. » Respondit Maris: « Gratias ago Deo qui hoc egit, ne te viderem pietate nudatum. » Imperator autem silens abscessit philosophum simulans, ut ostentatione patientiae paganitatem roboraret. Lege autem inhibuit ne Galilaeorum filii, poetarum, rhetorum et philosophorum legerent disciplinas. « Propriis, inquit, telis, secundum proverbium, vulneramur. Ex nostris enim armati, ex nostris conscriptoribus contra nos bella suscipiunt. » Posuit et aliam legem, praecipiens Galilaeos expelli militiis. Adjecit et aliam, et ingeniosus, heroicis versibus pro Homeri poemate Hebraicam antiquitatem, et in alio opere imitatus est comoedias Menandri, fabulositate deducta. Euripidis quoque tragoedias, et lyram Pindari secutus est,
Abbreviated transcription (Latin):
te ruderib implebant᷑: aliquotiens terre deposita
fundamenta copulari non poterant. ac si quedam
iolenta uirtus ab inferiore loco ea reꝑcutiendod
pelleret. Res ꝓdigiosa uisa est: om̃ib existimam¬
bus quia ñ esset uir ille in xͥana religione salubs
Nec falso qd̾ patuit ex post facto. Nani ecclesias &
muustros. possessionib & pͥuilegus spoliauit. &e qd
ninus graue & plane iniuriosũ est. clericos iusli
militib agregari. duci ꝓiuncie seruituros. plur¬
ꝑsoluere. & galileos om̃s censuit infelici dimini¬
tioni capitis subiacere. In initio autẽ xͥanis par¬
cens micior uisus ẽ: sciens pͥores ꝑ secutores mehs
ꝓfecisse in pena xp̃ianoꝵ. qui magis inde creue
eẽ necessariũ ut sermone potiꝰ & admonitione
ad paganitatẽ colendã popłm suaderet: sperans
etiam hinc se monstrare elementẽ. Dicit᷑ enun
qͥa dũ constantinopoli apud fortunã sacficatit

Expanded text:
mente, ruderibus implebantur: aliquoties terrae deposita mente, ruderibus implebantur: aliquoties terrae deposita fundamenta copulari non poterant, ac si quaedam violenta virtus, ab inferiore loco ea repercutiendo, depelleret. Res prodigiosa visa est omnibus, existimantibus, quia non esset vir ille in Christiana religione salubris. Nec falso: quod patuit ex post facto. Nam ecclesias et ministros possessionibus et privilegiis spoliavit, et quod nimis grave, et plane injuriosum est, clericos jussit militibus aggregari, duci provinciae servituros, plurpersolvere, et Galilaeos omnes censuit infelici diminutioni capitis subjacere. In initio autem Christianis parcens, mitior visus est, sciens priores persecutores nihil profecisse poena Christianorum, qui magis inde creveresse necessarium, ut sermone potius et admonitione, ad paganitatem colendam populum suaderet, sperans etiam hinc se monstrare clementem. Dicitur enim quia, dum Constantinopoli apud Fortunam sacrificaret
Abbreviated transcription (Latin):
tã secrete ꝗ publice & intemplis: pagani licen¬
ter sacͥficia celebrabant. fert᷑ autẽ quia dum
aliquando sacrificaret: ostensũ sit ei in uisceri¬
bus hostie signũ crucis corona circũdatũ. Quo
iuso: alii quidẽ ꝑterriti u̾e religionis uirtutẽ.
& xp̃iani doginatis eternitatẽ intellexerunt:
eo qd̃ corona uictorie indiciũ est. & ambitus
circularis in se rediens. ẽ finis ignarus. Pri¬
ceps autẽ confortans eos sibi ꝓsꝑa monstrari
asseruit: & quia signũ dogiatis xͥatu coher¬
ceret᷑ ne ei dilatari liceret. cireuli termino ẽt̃
conseptũ. Cũ autẽ ad huc pueri. gallus & ulianꝰ
ad sepulturã mãme martiris oꝑe int̾ se diuiso
certatĩ basilicã fabricarent: resdictu mirabił
& forsitan in credibilis accidisse narrat᷑. Galli
nãq pars augebat᷑. utilit̾q crescebat. uliam uer
labores. alii quidẽ fodiebantur. alii terra ipsa eur¬

Expanded text:
tam secretim quam publice, et in templis pagani licentam secretim quam publice, et in templis pagani licenter sacrificia celebrabant. Fertur autem, quia dum aliquando sacrificaret, ostensum sit ei in visceribus hostiae signum crucis corona circumdatum. Quo viso, alii quidem perterriti, verae religionis virtutem, et Christiani dogmatis aeternitatem intellexerunt, eo quod corona victoriae indicium est, et ambitus circularis, in se rediens est finis ignarus. Princeps autem confortans eos, sibi prospera monstrari asseruit, et quia signum dogmatis Christiani coerceretur, ne ei dilatari liceret, circuli termino esse conseptum. Cum autem adhuc pueri Gallus et Julianus ad sepulturam Mammaeae matris, opere inter se diviso certatim basilicam fabricarent, res dictu mirabilis, et forsitan incredibilis, accidisse narratur. Galli namque pars augebatur, utiliterque crescebat: Juliani vero labores alii quidem fodiebantur, alii, terra ipsa evo
Abbreviated transcription (Latin):
plinarũ. s maxime ꝑpħantes. Unde & fama ui¬
ros huiꝰmodi undiq congregabat circa palatia:
qͥ circũ amicti pallus. magis habitu ꝗͣ magist̾io
pandebant᷑. Erantq graues uniu̾sis xp̃ianis
seductores uiri. & imꝑatoris semꝑ religioni fa¬
uentes. Noctib uigilans conscribebat libros.
quos in senatu publice recitabat. Solus enĩ im¬
ꝑatori a iulio cesare in curia recitauit orationes.
Dublicũ cursũ mularũ & caballoꝵ inhibuit.
iubens eos utilitauib publicis ministrari. Heo
eiꝰ oꝑa laudant pauci. plurimiq uituperant:
quia remoto fastu palacu. contẽptibile uideat᷑
imꝑiũ. Apud soeomenũ fert᷑. qͥa mox in ipso pͥn¬
cipio sic aꝑte & impudent̾ negauit xp̃ianam
fidẽ: ut quibdã sacrificuis & inuocationibꝰ quas
expediciones pagani uocant. & sangune ĩmo¬
latio nr̃m baptisma studeret ablui. & ab renu¬
tiare ecclesiastice confessioni. Ex illo enĩ tempore

Expanded text:
plinarum, sed maxime philosophantes. Unde et fama viplinarum, sed maxime philosophantes. Unde et fama viros hujusmodi undique congregabat circa palatia, qui circumamicti palliis, magis habitu, quam magisterio pandebatur. Erantque graves universis Christianis seductores viri, et imperatoris semper religioni faventes. Noctibus vigilans conscribebat libros, quos in senatu publice recitabat. Solus enim imperatorum a Julio Caesare in curia recitavit orationes. Publicum cursum mularum, et caballorum inhibuit, jubens eos utilitatibus publicis ministrari. Haec ejus opera laudant pauci, plurimique vituperant, quia remoto fastu palatii, contemptibile videatur imperium. Apud Sozomenum fertur, quia mox in ipso principio sic aperte et impudenter negavit Christianam fidem, ut quibusdam sacrificiis et invocationibus, quas expeditiones pagani vocant, et sanguine immolatitio nostrum baptisma studeret ablui, et abrenuntiare ecclesiasticae confessioni. Ex illo enim tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
uero fauorẽ multitudinis sibi conciliaret. ius
sibi p̃ferende religionis om̃ib indulgebat. Stu¬
debat ob hoc om̃ib om̃ia fieri. hinc uane głe cã
largus. hinc affectata simulatione pħi parcus.
hinc a ciuilitate ficticia comis. hinc grauis amo¬
le imꝑii: & qd̾ maxime erat. ne crudelis haberet᷑
man suetudinẽ mentiebat᷑. Ceterũ qualis esset:
religione monstrabat. E põs gͦ in exiliũ deporta¬
Tiussit euocari: & confiscatas eoꝵ sibi reddi
substantias. Templa quoq paganoꝵ uelociter
suis necessariis p̃cepit aꝑire: & que eis ablata fu¬
erant. in cunctanter restituere sanccunt. Pala¬
tio exxpulit eunucos tonsores. & cocos. Funucos
quidẽ eo qd̾ uxor eiꝰ obierat. postꝗͣ ñ duxit aliã.
Cõcis autẽ: quia more pħi cibis simplicib citeba¬
tur. Tonsores: qm̃ ut ipse ait unꝰ sufficit multis.
Soriptores plurimũ uenetabat: cultoresq disci¬

Expanded text:
vero favorem multitudinis sibi conciliaret, jus vero favorem multitudinis sibi conciliaret, jus sibi praeferendae religionis omnibus indulgebat. Studebat ob hoc omnibus omnia fieri. Hinc vanae gloriae causa largus, hinc affectata simulatione philosophi parcus, hinc a civilitate fictitia comis, hinc gravis a mole imperii, et quod maxime erat, ne crudelis haberetur, mansuetudinem mentiebatur. Caeterum qualis esset, religione monstrabat. Episcopos ergo in exsilium deportatos jussit evocari, et confiscatas eorum sibi reddi substantias. Templa quoque paganorum velociter suis necessariis praecepit aperire, et quae iis ablata fuerant, incunctanter restituere sancivit. Palatio expulit eunuchos, tonsores et coquos. Eunuchos quidem, eo quod uxor ejus obierat, post quam non duxit aliam. Coquos autem, quia more philosophi cibis simplicibus utebatur. Tonsores, « quoniam, ut ipse ait, unus sufficit multis. » Scriptores plurimum venerabatur, cultoresque disci
Abbreviated transcription (Latin):
nauit ad gallias. Suecessit gͦ ei. fecitq sibi
initiũ uincendi barbaroᷤ qd̾ amorẽ suũ apud¬
milites collocauit. Fert᷑ etiã qd̾ dũ in aliquem
ciuitatẽ fuisset ingressus: corona laurea qua
rupto fune suꝑ caput eiꝰ decidit. eũq aptis¬
sime coronauit. Quo facto: cuncti clamaue¬
runt qͥa ei signũ foret ĩꝑii. Congrediens dem̃¬
cũ hostib tanta felicitate ꝓuectus ẽ: ut a mi¬
litib appellaret᷑ augustꝰ. Cũq corona deeẽt
imperialis: unꝰ signa portantũ torquẽ quam
habebat capiti eius circũposuit. & hoc modo
factus ẽ imꝑator uilianꝰ. Que uͦ postea gesse
pͥncipio omia plibito disponebat. figmentũ
q xp̃iane religionis abiecit: & singularium
urbiũ templa aperiens. idolis offerebat. dicens
seipsũ eẽ pontificẽ paganoꝵ. Intestino quoq bel¬
lo lacerasset imꝑium: nisi ei degenti int̾cia.
fuisset mor imꝑatoris cnstantu nunciata. Ut

Expanded text:
navit ad Gallias. Successit ergo ei, fecitque sibi navit ad Gallias. Successit ergo ei, fecitque sibi initium milites collocavit. Fertur itaque, dum in aliquam civitatem fuisset ingressus, quia corona laurea, quibus rupto fune super ejus caput decidit, eumque aptissime coronavit. Quo facto, cuncti clamaverunt, quia ei signum foret imperii. Aiunt ecum hostibus, tanta felicitate provectus est, ut a militibus appellaretur Augustus. Cumque corona deesset imperialis, unus signa portantium, torquem quem habebat, capiti ejus circumposuit, et hoc modo factus est imperator Julianus. Quae vero postea gesserprincipio omnia pro libito disponebat, figmentum Christianae religionis abjecit, et singularum urbium templa aperiens, idolis offerebat, dicens se ipsum esse pontificem paganorum. Intestino quoque bello lacerasset imperium, nisi ei degenti in Thracia fuisset mors imperatoris Constantii nuntiata. Ut