comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bñficia pietatis. etiam dextrũ sibi ꝓpt̃ me
passus ẽ latꝰ fodi. qd̃ uidelicet ñ nͥ de dext̾am
ꝓpinare uellet: ñ nͥ indext̾a locũ parare re¬
fugii. Utinã tał merear eẽ columba. que
inforamine petre habitet: et inforamine
lat̾is dextri. Considera tñ ħ ꝙ uulnꝰ eũ pemi¬
tus ñ sensis se.neq enĩ illd exciꝑe uoluit
nͥ iam soporatꝰ in morte: ut moneret te
quãdui uiuis in huiꝰ sẽꝑ lat̾is ugiliare
custodia. s et mortuã censeri animã meã
oport̾e que ludł̃ ꝑ niciosa in sensibilitate dis¬
simulet indext̾a sibi uulnꝰ infligi. Merito
quid̃ insinistro lat̾e positũ dr̃ eẽ cor hominiᷤ:
qd̃ affectio eius ꝓna sit semꝑ ⁊ ꝓcliuis in t̾¬
ram. Nec sane ignorabat hoc qui misera¬
bilit̾ ingemiscens. ad hesit pauimento¬

Expanded text:
bi propter me bi propter me passus est latus fodi: quod videlicet nonnisi de dextera mihi propinare vellet, nonnisi in dextera locum parare refugii. Utinam ego talis merear esse columba, quae in foramine petrae habitet, et in foramine lateris dextri. Considera tamen hoc vulnus eum penitus non sensisse. Neque enim illud excipere voluit, nisi jam soporatus in morte: ut moneret te, quamdiu vivis, in hujus semper lateris vigilare custodia; sed et mortuam censeri eam animam oportere, quae quidem perniciosa insensibilitate dissimulet in dextera sibi vulnus infligi. Merito quidem in sinistro latere positum esse dicitur cor hominis, quod affectatio ejus prona sit semper et proclivis in terram. Nec sane ignorabat hoc miserabiliter 845 ingemiscens: Adhaesit, inq
Abbreviated transcription (Latin):
seminat. parce et metet. qui uͦ in bñdicti¬
istum inuasis fictilib si tñ ad huc habes.
Puto enim iam amisisti. puto iam sublatꝰ
est puto iam comeder̃ alieni robur tuũ et
ignorasti. nec potes thesauro tuo cor apo¬
nere quippe qui thesaurũ ipsum ñ habeas.
Auoqͥn q̃sote si tam sollitꝰ es. si nec minima
sꝑns. sitã prudent᷑ seruas paleas tuas:
cubas sterquilinio tuo. forte enĩ illd tͥ
inuident mille. s istum obsident.x.in.
litate. quã numero. Uerte illuc oculos¬
fidei. forte enum iam irruper̃ adicꝰ. forte iã
lib̾e diripiunt oĩa: forte iam spolia ipsa
distribuunt. Oꝑd sinistro lat̾i tã male stu¬
ħ ꝓuideas in conspectu tuo sẽꝑ: et qui tan¬
negligens. sinistri lat̾is custos et cultor. ne
cũ hedis locũ accipias insinistra quã elegisti.
Asꝑ̃m u̾bum ẽ frs̃. ñ ẽ inmerito ex pauistis.
At cauere ñ minꝰ necẽe ẽ. quã pauere. Et qͥdẽ

Expanded text:
seminat, parce et metet; qui vero in benedictiseminat, parce et metet; qui vero in benedictiistum in vasis fictilibus, si tamen adhuc habes. Puto enim, jam amisisti; puto, jam sublatus est; puto, jam comederunt alieni robur tuum, et ignorasti; nec potes thesauro tuo cor apponere, quippe qui thesaurum ipsum non habeas. Alioquin, quaeso te, si tam sollicitus es, si nec minima spernis, si tam prudenter servas paleas tuas; cubas sterquilinio tuo. Forte enim illud tibi invident mille, sed istum obsident decem litate quam numero. fidei. Forte enim jam irruperunt aditus, forte jam libere diripiunt omnia, forte jam spolia ipsa distribuunt. Quid sinistro lateri tam male stud haec provideas in conspectu tuo semper; et qui tannegligens, sinistri lateris cultor, ne cum haedis locum accipias in sinistra quam elegisti . Asperum verbum est, fratres: non immerito expavistis. At cavere non minus necesse est quam pavere. Et quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tam irreligiose sese scłarib implicare ne¬
gotiis: ac si ħ eẽt eorum tota portio. hec
uniu̾sa substantia. attentiꝰ sane agͥcola
pauꝑem ex colit fundũ:. s cui forte nulla
amplior p̃ciosiorue possessio. Bucellã p̾a¬
nis insinu suo menditꝰ abscondit. qd̾ in
saccelł sius solũ hoc metalli genus erugi¬
alia possessio. s forte remota. Erras nil tam
ꝓpe nos quam quod intra nos ẽ. At forte ñ
quid̃ longius positã s in utilẽ ẽẽ causaris.
ut hic tͥ querendã magis sufficientiã puteᷤ.
falleris. ibi mag̃ inuenies: in ĩmo ũ inue¬
nies nͥ ibi. an uero ex istimas qd̃ ut oꝑam
tuam ñ exigat. uł minꝰ respondeat oꝑan-¬
ti: Aut certe intuto credis ẽẽ locatã. uec
ulla quid̃ deinceps sollicitudine custodis
egere : Qd̃ libet horum sapias: scito qd̾ de¬
sipias uehem̃t̃. Ibi enim maxime qd̃ semi¬
nau̾it homo. hoc et metet. S et qui parce

Expanded text:
tam irreligiose saecularibus sese implicare netam irreligiose saecularibus sese implicare negotiis, ac si hoc esset tota eorum portio, haec universa substantia. Attentius sane agricola pauperem excolit fundum, sed cui forte nulla amplior pretiosiorve sit possessio. Buccellam panis in sinu suo mendicus abscondit, quod in saccellis suis solum hoc metalli genus aerugialia tibi possessio, etsi forte remota. Erras. Nil tam prope nos, quam quod intra nos est. At forte non quidem longius positam, sed inutilem esse causaris, ut hic tibi quaerendam magis sufficientiam putes. Falleris: ibi magis invenies, imo non invenies nisi ibi. An vero aestimas quod vel operam tuam non exigat, vel minus respondeat operanti? aut certe in tuto credis esse locatam, nec ulla deinceps sollicitudine custodis egere? Quodlibet horum sapias, scito quod desipias vehementer. Ibi enim quammaxime quae seminaverit homo, haec et metet . Sed et qui parce
Abbreviated transcription (Latin):
sierit ex homine. ut optare ullomͦ possit.
ꝗͣ ubet sibi inmutissimũ hominẽ. et̃na dãp¬
natione multari. Od nos miseri dormita¬
mus ab spũ ali studio. quos tã multipli-¬
cit᷑ in sectat᷑ nequitia spũał: Et pudor ẽ
dicere: et silere ꝓhibet uis doloris. Quan¬
tos eñ inuenire ẽ fr̃s. ex his quoq qͥ
in religionis habitu. et ꝓposito degunt
ꝑ fectionis. quos tribił illa ꝓpħe sententia
ꝯp̃hendisse uidetꝰ. si oblitus fuero tui. ie .o.¬
d .d. mea. Nẽpe sinistri custodie lat̾is tota
sollicitudine incubantes callent ad modũ.
ea quoq nicħominꝰ quã reuelat caro et
sangius. quib iuxta apłm noluisse ac qui-¬
escere uidebantꝰ. Deniq udeas eos tam
a uide iucra captare p̃sentia. tã scłariter
transitorus utilitatib asgaudere. ad t̾re¬
narum dãpna uł minuna facultatũ tam
pusillanimit᷑ turb xi. tam carnalit̾ suꝑ
his decertare. discurrere tã impudent̃.

Expanded text:
sierit ex homine, ut optare ullo modo possit sierit ex homine, ut optare ullo modo possit quemlibet sibi inimicissimum hominem aeterna damnatione multari. 14. Quid nos miseri dormitamus a spirituali studio, quos tam multipliciter insectatur nequitia spiritualis? Et pudor est dicere, et silere prohibet vis doloris. 844 Quantos enim invenire est, fratres, ex his quoque qui in religionis habitu et proposito degunt perfectionis, quos terribilis illa prophetae sententia comprehendisse videtur: Si oblitus fuero tui, Je mea! Nempe sinistri custodiae lateris tota sollicitudine incubantes, callent admodum, sea quoque nihilominus quam revelat caro et sanguis, quibus juxta Apostolum noluisse acquiescere videbantur . Denique videas eos tam avide lucra captare praesentia, tam saeculariter transitoriis utilitatibus adgaudere, ad terrenarum damna vel minima facultatum tam pusillanimiter turbari, tam carnaliter super his decertare, discurrere tam impudenter,
Abbreviated transcription (Latin):
sese potiꝰ doleant ñ habere. forte enim mun-¬
di huiꝰ conant᷑ au ferre substantiã. forte
fauorẽ hominũ. forte ipsam corꝑm uitã.
aĩe aũt ñ hñt qͥd faciant. slam demones
quid̃ suꝑna nob̃ et et̾na potiꝰ inuidere
noscuntꝰ. ñ tñ ut sibi cedat qd̾ irreꝑabilit᷑
a miser̃. s ne illuc pauꝑ de puluere suscitatꝰ
accedat. uñ ipsi gła conditi irreꝑabilit᷑ ce-¬
ciderunt. Indignatꝰ et liuore tabescit obs-¬
gilitatem qd̃ retinere ipsa ñ meruit. S
ferre conantꝰ aut gratulant᷑ inferri ħ horz
tota molitio ẽ. ut iactura ext̾ior. uł eidem ip̃i
uł alt̾i occasio sit int̾ne. Sic̃ eregione homi¬
nes. quotiens ea suadere nob̾ aqͣuo libet
mͦ efficere curant uñ dext̾a nr̃a ledatur.
ñ hoc quid̃ pͥncipalit̃ agere. s tẽꝑale aliꝙ.
forte cuͥpiã. aut detͥm̃tũ aut emolum̃tũ
ex iñ seu captare seu ꝓpulsare uelle uden¬
tur. Nisi forte quis. eatemis in demonẽ tnͣ-¬

Expanded text:
tius doleant non habere. Forte enim mundi hujus conantur auferre substantiam, forte favorem hominum, forte ipsam corporum vitaanimae vero non habent quid faciant. Nam daemones quidem superna nobis et aeterna potius invidere noscuntur, non tamen ut sibi cedat, quod irreparabiliter amiserunt; sed ne illuc pauper de pulvere suscitatus accedat, unde ipsi in gloria conditi irreparabiliter ceciderunt. Indignatur et livore tabescit obsbtinere, quod retinere ipsa non meruit. Sed ferre conantur, aut gratulantur inferri; haec eorum tota molitio est, ut jactura exterior vel eidem ipsi, vel alteri occasio sit interna: sicut e regione homines, quoties ea suadere nobis, aut quolibet modo efficere curant, unde dextera nostra laedatur, non hoc quidem principaliter agere, sed temporale aliquod forte cuipiam; aut detrimentum aut emolumentum exinde seu captare, seu propulsare velle videntur. Nisi forte eatenus quis in daemonem tran
Abbreviated transcription (Latin):
militare ñ xp̃o. Nemo inqtͥ militans deo
implicat se ne gotiis scłarib hoc est scutũ
Scuto inqͥt circ̃clabit te ueritas eius. Et
apłs ipse. ꝑarma inquit iusticie a dextris
et asinistris. Cet̾m ip̃am audi iusticiam:¬

Expanded text:
isto. Nemo, inquit, militans Deo, implicat se negotiis saecularibus : hoc est, scutumScuto, inquit, circumdabit te veritas ejus: et Apostolus ipse, Per arma, inquit, justitiae a dextris et a sinistris . Caet
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ quã totid̾ u̾miũ agmna uł muscarũ.
Aud alit̃ deniq intuebinꝰ eos. quã filii isrł
transiisso iã mari rubro. undiq sui egĩp¬
tios mortuos. s et rotas curriũ in ꝑfundũ¬
ire cernebantꝰ ut et nos scilicet. longe tñ
głose honorificatꝰ sit. equũ parit̾ et ascen¬
sorem eius deiciens in abyssum. amere.¬

Expanded text:
am totidem vermium agmina, vel muscarum. Haud aliter denique intuebimur eos, quam filii Israel, transmisso jam mari Rubro, undique sui Aegyptios mortuos, sed et rotas curruum ire in profundum cernebant: ut et nos scilicet, longe tameno, quod gloriose honorificatus sit, equum et ascensorem ejus dejiciens in abyssum . SER
Abbreviated transcription (Latin):
inde uͦ p̃cipit̾. nolite locum dare diabo¬
lo. et itẽ resistite diabolo. refugie a uob̾.
Audi ad huc quomͦ tegas latus utrũq.
lignoꝵ demonũ inuidiam: uerũ etiam ob
ñ instabunt: s nec stabt̃ quid̃. Cadent

Expanded text:
Inde vero praecipitur, Nolite locum dare diabolo . Et item, Resistite diabolo, et fugiet a vobis . Audi adhuc quomodo tegas latus utrumque. lignorum daemonum invidiam, verum etiam obmnon instabunt, sed nec stabunt quidem. Cadent
Abbreviated transcription (Latin):
magnanimitas. quã rugitus leonis ñ t̾reat.
Adu̾sariꝰ ur̃ tanquã leo rugiens ait petrꝰ. Gr̃as
magno illi leoni de tribu iuida: rugire iste po
ferire ñ potest: test̾. Rugiat quantũ uult: tm̃ ñ fugiat ouis
xp̃i. Quanta mui̾tat᷑. quanta exaggerat:
quanta intentat. Non simus bestie ut ꝓstor¬
nat nos uacuus hicrugitus. Sic enm phibeꝵ
qui talia curiosiꝰ uestigaruntꝰ ad rugitum leome
sus ietum eius tota animositate repugnat::
plerumq suꝑat ferientẽ. que non sustinet ru¬
gientẽ. Uere bestia uere racionis expers. qui
tam pusillanimis ẽ ut solo timore cecdat: qui so¬
la futuri exageracione laboris uictus ante con¬
flictum. ñ telo s cuba ꝓsternit᷑. Nondũ resti¬
tufis usq ad sanguinẽ ait streuus ille clux. qui
leonis huiꝰ nouerat uanum esse rugitum.
Et aliꝰ quidam. Resistite ait diabolo. ⁊ fugi¬
et auobis

Expanded text:
magnanimitas, quam rugitus leonis non terreat. magnanimitas, quam rugitus leonis non terreat. Adversarius vester tanquam leo rugiens, ait Petrus . Gratias magno illi Leoni de tribu Juda: rugire iste potest, ferire non potest. Rugiat quantum vult: tantum non fugiat ovis Christi. Quanta minitatur! quanta exaggerat! quanta intentat! Non simus bestiae, ut nos prosternat vacuus ille rugitus. Sic enim perhibent qui talia curiosius vestigaveruut, ad rugitum leonis e adversus ictum ejus tota animositate repugnat: et plerumque superat ferientem, quae non sustinet rugientem. Vere bestia, vere rationis expers, qui tam pusillanimis est, ut solo timore cedat, qui sola futuri exaggeratione laboris victus, ante conflictum, non telo, sed tuba prosternitur. Nondum restitistis usque ad sanguinem , ait strenuus ille dux, qui leonis hujus noverat vanum esse rugitum. Et alius quidam: Resistite, inquit, diabolo, et fugiet a vobis
Abbreviated transcription (Latin):
ris dñi ⁊ alienꝰ timor locum ñ habebit in uobis.
Et ego dico uobis. Non autem ego s uitas.
ñ ego s dñs. Nolite irasci eis qui transitoria uo¬
bis aufferuntꝰ. qui conuicia inferunt. qui ingerunt
aũt uobis. noc̾e cui debeatis irasci. Irascimini ei q̃
sola uob̾ nocere potest: sola fac̾e ut omĩa illa nõ
ꝓsint. Uultis scire que nam illa sit: Iniquitas
ꝓpͥa. Ita dico uobis. huic irascimini. Nulla
enim nocebit adu̾sitas. si nulla dñ etꝰ iniquitaᷤ.
Qui ꝑfecte huic irascitꝰ cet̾is ñ monet᷑. magis
⁊amplectitꝰ en. Ego inquit inflagella ꝑatus
sum: sit dampnũ. sit conuitium. sit lesio cor¬
ꝑalis ꝑacus sum ⁊ ñ sum turbatꝰ. qm̃ dolor
m̃s in conspectu meo semꝑ. Quidni exteriora
omĩa pariupendã in huiꝰ extimatione doloris:
fuliꝰ inqͥt uteri mei ꝑsequit᷑ me. ⁊ conuicianti
seruulo indignabor: Cor meũ dereliquit
reputabo: hinc nimirũ ñ mͦ mansuetudo
oritur cui draconis flatus ñ noceat. S etiam

Expanded text:
 alienus locum non habebit in vobis. Et ego vobis dico, non autem ego, sed Veritas; non ego, sed Dominus: Nolite irasci eis qui transitoria vobis auferunt, qui convicia inferunt, qui ingerunt autem vobis cui debeatis irasci. Irascimini ei quae sola vobis nocere potest, sola facere ut omnia illa non prosint. Vultis scire quaenam illa sit? Iniquitas propria. Ita dico vobis, huic irascimini. Nulla enim nocebit adversitas, si nulla dominetur iniquitas. Qui perfecte huic irascitur, caeteris non movetur, magis et amplectitur ea. Ego, inquit, in flagella paratus sum . Sit damnum, sit convicium, sit laesio corporalis; paratus sum, et non sum turbatus: quoniam dolor meus in conspectu meo semper. Quidni exteriora omnia parvi pendam in hujus aestimatione doloris? Filius, inquit, uteri mei persequitur me, et convicianti servulo indignabor? Cor meum dereliquit reputabo? 6. Hinc nimirum non modo mansuetudo oritur, cui draconis flatus non noceat; sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ne peccarent. Nimirũ affectio naturalis ira
hominũ est. S abutentib bono nature
grauis ꝑ dicio: et miseranda ꝑnicies. Occũ¬
pemꝰ illam fr̃s in quib expedit. ne forte
adinutilia illicitaq ꝓrumpat. Sic nimi¬
rũ solet amorẽ amor expungere: solet ti¬
mor timore depelli: nolite timere eos qui
corpus occidunt ait dñs: anime aũt ñ hũt
quid faciant. qul ͭ confestim. Ostendam aũt
uobis quem timeatis. Cuncte eum. qui potes¬
tatẽ habet corpus ⁊ animã ꝑ dere ingehennã. Ita

Expanded text:
ne peccarent? Nimirum affectio naturalis ira ne peccarent? Nimirum affectio naturalis ira hominum est; sed abutentibus bono naturae gravis perditio est, et miseranda pernicies. Occupemus illam, fratres, in quibus expedit, ne forte ad inutilla illicitaque prorumpat. Sic nimirum solet amorem amor expungere, solet timor timore depelli. Nolite timere eos qui corpus occidunt, ait Dominus, animae autem non habent quid faciant: et confestim, Ostendam autem, ait, vobis quem timeatis. Timete autem eum qui potestatem habet corpus et animam mittere in gehennam. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
malũ uidere est: Si ñ eẽt ille basiliscusoiũ¬
quam eius inuidia mors intrasset in orbem
uiuinꝰ.: si post mortẽ uolumꝰ ministrũ tau¬
te nequitie ñ tunere. Nemo altiꝰ bonũ. mui¬
do inspiciat oculo. Nempe hoc ipsum iam
quod ĩpse ẽ tabe sua illud infic̾e.⁊ quodãmͦ
int̾fice est. Qui hominẽ odit. homicidã illũ
ueritas ipsa testatur. Quid et ille qui bonũ
odit in homine. nunquid non homicida pote¬
rit appellari: Ad huc iuuit homo. ⁊ ille iã
reus est mortis euis: adhuc ardet ignis quẽ
dominꝰ iħc misit int̾ram. et inuidꝰ tanquã
qui ip̃m extinxerit iam dãpnat᷑. Ne nob̾
adracone. Immanꝰ bestia est. flatu igneo
qͥcquid attigerit necat. ñ mͦ bestias t̾re.S
⁊ uolucres celi haud aliud ego hunc: quam
ut udebatꝰ uite: flatu huiꝰ draconis misere
satis adustos. turpit᷑ mos eiꝰ ingenu mus
cecidisse. Qũa meliꝰ sibi ipsis irasci potuerant:

Expanded text:
malum videre est? Si non esset ille basiliscus, nunmalum videre est? Si non esset ille basiliscus, nunquam per ejus invidiam mors intrasset in orbem vivimus, si post mortem volumus ministrum tantae nequitiae non timere. Nemo alterius bonum invido aspiciat oculo. Nempe hoc ipsum jam, quod in se est, tabe sua illud inficere, et quodam modo interficere est. Qui hominem odit, homicidam illum Veritas ipsa testatur . Quid et ille qui bonum odit in homine? 866 nunquid non homicida poterit appellari? Adhuc vivit homo, et ille jam reus est mortis ejus. Adhuc ardet ignis, quem Dominus Jesus misit in terram , et invidus tanquam qui spiritum exstinxerit, jam damnatur. 5. Vae vobis a dracone! Immanis est bestia, flatu igneo quidquid attigerit, necat; non modo bestias terrae, sed et volucres coeli. Haud alium ego draconem huut videbatur vitae, flatu hujus draconis misere satis adustos, turpiter in ejus os ingemimus cecidisse? Quam melius sibi ipsis irasci potuerant
Abbreviated transcription (Latin):
sese set solo infigere caput. qd̾ sapientia q̃
desursun ẽ ñ modo pudica s ⁊ pacifica sit:
ħaũt mag̾ ut ita dicã aspidica nͥ t̾rena eẽ
ñ potest. S nec ad eo obsurde sceres nͥ cauda
quoq obturaret auditum. Que ẽ hec cauda:
finis intentionis humane. dũ hinc quidẽ¬
uelut t̾re infixus. ꝓpͥe quisq inheret uolun¬
tati: iñ uelut reflectens caudam.finem ali¬
quem meditatꝰ⁊ figit animo que de siderat
ad ipisci. Nolite obsecro fr̃s nolite obturare
Inde enim tam morclax ⁊ amarus sermo
inuenit᷑ in ore hominis obstinati: qd̾ nulla
ad eum penetrare queat beniuolentia mo¬
nitoris. Inde aspidi uirus in lingue aculeo
ꝑseuerat. qui adu̾sus linguam incantatoris
tanto sese studio obturarit. At basilicus
ut auint uenenũ gerit inoculo. pessimũ
amimnal ⁊ p̃ omib execrabile. Nosse cupis
oculũ uenenatũ. neꝙͣ. oculum fascinantẽ:
Inuidiam cogito. Quid uero inuidere. uisi

Expanded text:
sese, sed solo infigere caput, quod sapientia, quae sese, sed solo infigere caput, quod sapientia, quae desursum est, non modo pudica, sed et pacifica sit; haec autem magis, ut ita dicam, aspidica, nisi terrena esse non potest. Sed nec adeo obsurdesceret, nisi cauda quoque obturaret auditum. Quae est haec cauda? Finis intentionis humanae. Haec surdvelut terrae infixus, propriae quisque inhaeret voluntati; inde velut reflectens caudam, finem aliquem meditatur, et infigit animo quod desiderat adipisci. Nolite, obsecro, fratres, nolite obturare Inde enim tam mordax et amarus sermo invenitur in ore hominis obstinati, quod nulla ad eum penetrare queat benevolentia monitoris. Inde aspidis virus in linguae aculeo perseverat, quod adversus linguam incantatoris tanto se studio obturarit. 1. At basiliscus, ut aiunt, venenum in oculo gerit, pessimum animal, et prae omnibus exsecrabile. Nosse cupis oculum venenatum, oculum nequam, oculum fascinantem? Invidiam cogitato. Quid vero invidere, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
erat u̾bũ apłice increpationis ad ilud. Quo¬
psalmo.⁊ obturans aures ne uoces audiat in¬
cantantis: Nis ñ t̾reri at̾rifico monstro.
uis securꝰ post mortẽ ambulare suꝑ aspidem
ustam: Caue ne int̾im post eam ambules caue
tio ẽ. adu̾sus quã pͥdie loquebamꝰ. Nec em̃
piget quociens datꝰ occasio abhac tam graui
peste p̃munire Uos ut omimodis fugiatiꝰ.¬
qd̾ ħ quid̃ sũma quȩdã religionis subu̾siᷤͭ
uere uxta testimoniũ legis uenenũ aspidĩ
in sanabie. Dr̃ apis. hinc alt̾am aurẽ quã
pssius potest t̾re inffigere. iade uͦ alteram
caude ĩ missione nicħominꝰ ob turare: ne au¬
diat. Quid adħ incantantis uox quid sermo fa¬
ciat p̃dicantis: Orabo ꝓ eo. humiliabo uie
uinio animã meã. baptizabor ꝓmortuo. ub¬
rimo quodã ꝓfluuio lacͥmarũ: apud quem
uicłim nicħ humane in cantationis quãlib
sapientiam. nicħ ꝗͣtãcũq amonitionis indus¬
triam p̃ualere. Nou̾it tũ uix ꝑtinax ñ celo

Expanded text:
erbum apostolicae increpationis ad illud . Quo surda, et obturans aures suas, ne vocem audiat incantantis? Vis non terreri a tam terrifico monstro? Vis securus post mortem ambulare super aspidem istam? Cave ne interim post eam ambules, cavetio est, adversus quam pridie loquebamur. Nec enim piget, quoties datur occasio, ab hac tam gravi peste praemunire vos, ut eam omnimodis fugiati summa quaedam religionis subversio, et vere, juxta testimonium Legislatoris, venenum aspidum insanabile . Dicitur aspis hinc alteram aurem, quam pressius potest, terrae infigere; inde vero alteram caudae immissione nihilominus obturare, ne audiat. Quid ad haec incantantis vox, quid sermo faciat praedicantis? Orabo pro eo, humiliabo in jejunio animam meam, baptizabor pro mortuo uberrimo quodam profluvio lacrymarum, apud quem viderim nihil humanae incantationis quamlibet sapientiam, nihil quantamcumque admonitionis industriam praevalere. Noverit tamen vir pertinax, non coelo
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itas demẽdico⁊ lazaro uiceroso aitiqm̃ depor¬
tatꝰ ẽ ab augł̃is in sinu habrahe. Neq enĩ iilla
tam noua nobis tamq in cognita regione am¬
bulare ipsi possemus. p̃sertĩ cum tantus sit
lapis inuia. Quis lapis: Qui in lapidibus
olim consuerat adorari. Qui lapides obtulit
dño dicens. dic ut lapides isti panes fiant.
Porro pestuus affectio tua: pes anune qua
dẽ pedẽ suum. Quomiꝰ enĩ ñ uehementissime
aĩã turbaret᷑ si sola hinc egrederet᷑: Su illas
sine solatio ingredłt ᷤuas. sint̃ ulos lapides
suis pedib graderet᷑: Enim auͦ manifestuis
audi quã neteẽ habeat portari manibus alienis
nec alis quã anglicis tñ. Suꝑ aspidẽ: ba. ai..¬
constaret: Nempe nequitie spũales sunt. et qu¬
dem ñ incongrius appellationib designate.
Siquidꝰ et dehis dictum qd̾ nequaꝗͣ. uobis ex¬
quid aspis. ali ñ basiliscꝰ. aliꝰ aũt leo. ⁊ allꝰ draco.
qd uidelicet suo quid inuisibili mͣ uarie notaͣnt

Expanded text:
de mendico et ulceroso ait, quoniam portatus est ab angelis in sinum Abrahae . Neque enim in illa tam nova nobis, tamque incognita regione ambulare ipsi possemus, praesertim cum tantus sit lapis in via. Qui lapis? Qui in lapidibus olim consueverat adorari, qui lapides obtulit Domino, dicens: Dic ut lapides isti panes fiant . Porro pes tuus, affectio tua; pes animae, qudem pedem tuum. Quomodo enim non vehementissime turbaretur anima, si sola hinc egrederetur, 865 si illas sine consolatione ingrederetur vias, si inter illos lapides suis pedibus graderetur? 2. Enimvero manifestius audi, quam necesse habeas portari in manibus alienis, nec aliis quam angelicis tamen. Super aspidem et constaret? Nempe nequitiae spirituales sunt, et quidem non incongruis appellationibus designatae. Siquidem et de his dictum, quod nequaquam vobis exquidem aspis, alius vero basiliscus, alius autem leo, et alius draco, quod videlicet suo quidem invisibili modo varie noceant,
Abbreviated transcription (Latin):
bo tͥ dñe. In eternũ ñ obliuiscar iustificationes tuas. Cantabiles mͥ
erunt ambe parit̾ in lo ꝑegrinationis meẽ: quousq mniscd̾ia suꝑ¬
exaltata iudicio miseria conticescat. ac sola cantet tibi de cet̾o gła¬

Expanded text:
bo tibi, Domine . In aeternum non obliviscar justificationes istas; cantabiles mihi bo tibi, Domine . In aeternum non obliviscar justificationes istas; cantabiles mihi erunt ambae pariter in loco peregrinationis meae, quousque misericordia superexaltata judicio, miseria conticescat, ac sola cantet tibi de caetero g
Abbreviated transcription (Latin):
cio pessimã generat securitatem. Datum ẽ et mͥ misero nonnũquꝰ
plecti in quantũ me sua benignitas dignabatur admittere. At
si quando miserationis oblitus. stimulante conscientia iudicio paulo
diutiꝰ inhererẽ: mox metu incẽdibili. ac miserabili confusione de¬
iectus. et tenebroso circunfusus horrore: hoc solum palpitans. deꝓ
fundis clamabam. Quis nouit potestatẽ irȩ tuȩ: et pre timore tuo
iram tuã dinumerare : Quod si eo relicto. pedẽ misericordiȩ. plus te¬
nere contingeret ÷ tanta e contrario incuria et negligentia dissol¬
uebat. ut confestim et oratio cepidior et actio pigrior. & risus ꝓmtior
et sermo incautior: et omnis deniq utriusq hominis statꝰ inostanti¬
or appareret. Sinde magistra instructus exꝑentia. ñ iudicium iã
solum. aut solam miscd̾am : s miscdĩam pariter et iudicium canta¬

Expanded text:
tio pessimam generat securitatem. 9. Datum est et mihi misero nonnunquam tio pessimam generat securitatem. 9. Datum est et mihi misero nonnunquam votione complecti, in quantum me sua benignitas dignabatur admittere. At si quando miserationis oblitus, stimulante conscientia, judicio paulo diutius inhaererem, mox metu incredibili ac miserabili confusione dejectus, et tenebroso circumfusus horrore, hoc solum palpitans de profundis clamabam: Quis novit potestatem irae tuae, et prae timore tuo iram tuam dinumerare? Quod si eo relicto pedem misericordiae plus tenere contingeret, tanta econtrario incuria et negligentia dissolvebar, ut confestim et oratio tepidior, et actio pigrior, et risus promptior, et sermo incautior, et omnis denique utriusque hominis status inconstantior appareret. Proinde magistra instructus experientia, non judicium jam solum, aut solam misericordiam; sed misericordiam pariter et judicium canta
Abbreviated transcription (Latin):
sibi. Deniq uniuersȩ uiȩ dñi. miscd̃ia et ueritas. felix mens. cui
semel dñs iħe utrumq infixerit pedem. A duob signis cognoscite
eam quȩ huiꝰmodi ẽ: quȩ secũ necesse ẽ referat diuinis impressa ue¬
stigiis. Ipsa sunt timor & spes: ille iudicii. illa misericor diȩ represen¬
fectꝰ. Nam consũmationẽ sibi caritas uendicat. Quȩ cum ita sint. nõ
paruus fructus ẽ in pͥmo hoc osculo. quod ad pedes accipit᷑: tantum
curato ut neutro frauderis illoꝵ. Porro enĩ si iãm dolore peccati et
iudicii timore conpungeris: ueritatis iudiciiq uestigio labia imp̃s¬
sisti. Quod sitimorẽ dolorẽq diuinȩ intuitu bonitatis. et spe ꝯseqñde
indulgentię tẽperas: etiam miscd̾iȩ pedem amplecti te noueris.
Alioqͥn alterum sine alt̾o osculari ñ expedit ÷ quia et recordatio soli
iudicii in baratrũ desꝑationis precipitat: et miscd̾iȩ fallax assenta¬

Expanded text:
sibi ; denique universae viae Domini misericordia et veritas . 8. Felix mens, cui sibi ; denique universae viae Domini misericordia et veritas . 8. Felix mens, cui semel Dominus Jesus utrumque infixerit pedem! A duobus signis cognoscite eam quae hujusmodi est, quae secum necesse est referat divinis impressa vestigiis. Ipsa sunt timor et spes; ille judicii, ista misericordiae repraesenfectus: nam consummationem sibi charitas vindicat. Quae cum ita sint, non parvus fructus est in primo hoc osculo, quod ad pedes accipitur; tantum curato ut neutro frauderis illorum. Porro enim si jam dolore peccati, et judicii timore compungeris, veritatis judiciique vestigio labia impressisti. Quod si timorem doloremque divinae intuitu bonitatis, et spe consequendae indulgentiae temperas, etiam misericordiae pedem amplecti te noveris. Alioquin alterum sine altero osculari non expedit; quia et recordatio solius judicii in barathrum desperationis praecipitat, et misericordiae fallax assenta
Abbreviated transcription (Latin):
eque assumptũ et ipsum ꝑtinere. ipse deus homo aꝑte significat: uͥ
datam sibi ꝑhibet apatre potestatẽ iudiciũ facere quia filiꝰ hominiᷤ
est : his duob ergo pedib apte sub uno diuinitatis capite concurrenti¬
bus: natꝰ ex muliere factus sub lege inuisibilis ẽmanubel in t̾ris
uisus ẽ. et cum hominib conuersatus est. his certe ꝑtransit et nunc
benefaciendo ⁊ sanando om̃s oppressos adiabolo: s spãliter s in uisi bili¬
ter. his in quã pedib deuotas ꝑ ambulat mentes: in cessant̾ lustnͣis
serutansq corda et renes fidelium. Uide autem ne forte hȩc il¬
la sint sponsi crura: quę sponsa tã magnifice cõmendat in conse¬
quentib comꝑans ea nisi fallor colũpnis marmoreis fundatis suꝑ
bases aureas. Pulcre omĩno: qm̃ quidem in in carnata dei sa¬
pientia quȩ auro designatur. miseri cordia et ueritas obui auerũt

Expanded text:
aeque assumptum et ipsum pertinere ipse Deus homo aperte significat, ubi aeque assumptum et ipsum pertinere ipse Deus homo aperte significat, ubi datam sibi perhibet a Patre potestatem judicium facere, quia Filius hominis est? 7. His duobus ergo pedibus apte sub uno divinitatis capite concurrentibus, natus ex muliere, factus sub lege invisibilis Emmanuel, in terris visus est, et cum hominibus conversatus est . His certe pertransit et nunc, benefaciendo et sanando omnes oppressos a diabolo, sed spiritualiter, sed invisibiliter. His, inquam, pedibus devotas perambulat mentes, incessanter lustrans, scrutansque corda et renes fidelium. Vide autem ne forte haec illa sint sponsi crura, quae sponsa tam magnifice commendat in consequentibus, comparans ea, ni fallor, columnis marmoreis, fundatis super bases aureas . Pulchre omnino; quoniam quidem in incarnata Dei Sapientia, quae auro designatur, misericordia et veritas obviaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
sicq ulla inutacio dexterȩ excelsi qua mirabiliter s̃ muisisisit¬
serminsibili ter iustificat impium. etiam car nalib ĩnnotescẽt.
uerum ueos sp̃itales pedes dei quos primo loco syaliz uluꝰ tescẽta
udaor que nil sua uoluntate inserutatt̃i omĩno pretrriesit asec
q̃ di cendem conteptui nosse qͥb scptura pedib tam frequenter
di comemorat. nc̃ quidem stare ut ibi. radorabumꝰ srloro ni strte¬
rurt pedes eiꝰ: nc̃ uͦ ambulare ut ibi. et habntio in uloss. de aunt¬
bulabo meis: nẽ etiam currere iurta illud. Etuol tauit ud gagas
ad currendã uiam Sirecte aplo uisum e caput epi re fet se gd
deta tẽst qouto et nob inogrue uiderli pes es. pais ap̃i neferre ad
quoꝵ alterũ misericordiam. alterus̃ uladicium noonine cpotiue:¬
Lota sunt uobis duo ista uocabula: et de plerisq scripturȩ locis am¬
bo pariter si cogitatis occurrunt. Qa uero misericordiȩ pedem deus

Expanded text:
sicque illa mutatio dexterae Excelsi , qua mirabiliter, sed isicque illa mutatio dexterae Excelsi , qua mirabiliter, sed invisibiliter justificat impium, etiam carnalibus innotesceret. 6. Verum illos spirituales pedes Dei, quos primo loco spiritualiter oscularvestram, quae nil sua voluntate incrustatum omnino praetereat. Nec vero ducendum contemptui, nosse, quibus scriptura pedibus tam frequenter Deum commemorat, nunc quidem stare, ut ibi: Adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus ; nunc vero ambulare, ut ibi: Et habitabo in illis, et deambulabo in eis ; nunc etiam currere, juxta illud: Exsultavit ut gigas ad currendam viam . Si recte Apostolo visum est caput Christi referre ad Deitatem ; puto et nobis non incongrue videri pedes ad hominem pertinere; quorum alterum misericordiam, alterum judicium nominemuNota sunt vobis duo ista vocabula; et de plerisque Scripturae locis ambo pariter, si cogitatis, occurrunt. Quia vero misericordiae pedem Deus
Abbreviated transcription (Latin):
nempe peecatũ remittitur: ibi ꝓculdubio diaboł de corde pecca¬
toris expellit᷑. Hinc uniuersaliter de cunctis penitentib dicit. Nẽ
iudicium ẽ mundi. nc̃ pͥnceps huiꝰ mundi eiciet᷑ foras. Quiod scił
bumiliter confitenti remittat deus peceatũ : et diabolus eũ quẽ
inhominis corde inuaserat amittat principatũ. Deniq abulat
suꝑ undas carnalib pedib: cui necdum carne uestito iã psalmi¬
sta p̃cinierat. In mari uia tua. ⁊ semitȩ tuę in aquis mullio.
Qd̾ est. Conculcas corda cumentia suꝑboꝵ et fluxa desideria car¬
nalium coprimis : iustificans impios et superbos humilians
Q uod tn qr inuisibiliter fit : carnalis non sentit a quo fit ñ
et subdit. Uestigia tua ñ cogno scent᷑. hinc rursus pater ad filium.
miseros. siue uoluntarios et beatoᷤ. Itaq hoc opus spirit᷑ quia caro
labiis pede eosdem deosculans. ueniam peccatoꝵ peccabr pcipet

Expanded text:
nempe peccatum remittitur, ibi procul dubio diabolus de corde peccanempe peccatum remittitur, ibi procul dubio diabolus de corde peccatoris expellitur. Hinc universaliter de cunctis poenitentibus dicit: Nunc judicium est mundi, nunc princeps hujus mundi ejicietur foras : quod scilicet humiliter confitenti remittat Deus peccatum; et diabolus eum, quem in hominis corde invaserat, amittat principatum. 5. Denique ambulat super undas carnalibus pedibus , cui necdum carne vestito jam Psalmista praecinuerat: In mari vita tua, et semitae tuae in aguis multis; quod est: Conculcas corda tumentia superborum, et fluxa desideria carnalium comprimis, justificans impios 1281, et superbos humilians. Quod tamen quia invisibiliter fit, carnalis non sentit a quo fit. Unde et subdit: Et vestigia tua non cognoscentur . Hinc rursus Pater ad Filium: miseros, sive voluntarios et beatos. Itaque hoc opus Spiritus quia caro labiis pedes eosdem deosculans, veniam peccatorum peccatrix perciperet;
Abbreviated transcription (Latin):
set sapient̾ regeret. benigne protegeret. Deniq dũ euangelirat
ingratis. signa ꝑhibet infidelib. ꝓsus crucifixorib orat: nonne
liquido ipsum se ẽẽ de clarat. qui cũ patre suo cotidie oriri facit
solem suum suꝑ bonos et malos. et pluit suꝑ iustos et in ustos:
Hoc enĩ est qd̾ ipse aiebat. Si non facio oꝑa patris mei: nolite credere
E n aperit os carnis sue docens smonte discipulos: qͥ in silentio angls
in celestib docet. En ad tactum corporeȩ manꝰ curatur lepra: fu¬
gatur cecitas. auditꝰ reparat᷑. lingua muta resoluitur. discipulis
pe mersus erigit᷑: et is in dubitanter agnosetur cui chiperat
longe ante dauid. Aperis cu manũ tuã: et imples om̃e ani¬
En secus corporales pedes iacens ac penitens audit peccat᷑i. remit¬
tuntur tͥ peccata : et re cognoscit eum de quo ex multis retro tem¬
porib scͥptum legerat. Egredictur diabolus ante pedes euis. Ubi

Expanded text:
set, sapienter regeret, benigne protegeret. Denique dum evangelizat set, sapienter regeret, benigne protegeret. Denique dum evangelizat ingratis, signa praebet infidelibus, pro suis crucifixoribus orat: nonne liquido ipsum se esse declarat, qui eum Patre suo quotidie oriri facit solem suum super bonos et malos, pluit super justos et injustos? Hoc enim est quod ipse aiebat: Si non facio opera Patris mei, nolite credere . 4. En aperit os carnis suae docens in monte discipulos, qui in silentio angelos in coelestibus docet. En ad tactum corporeae manus curatur lepra, fugatur caecitas, auditus reparatur, lingua muta resolvitur, discipulus prope mersus erigitur; et is indubitanter agnoscitur, cui dixerat longe ante David: Aperis tu manum tuam, et imples omne ani implebuntur bonitate . En secus corporales pedes jacens ac poenitens audit peccatrix: Remittuntur tibi peccata tua , et recognoscit eum, de quo ex multis retro temporibus scriptum legerat: Egredietur diabolus ante pedes ejus . Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
mortaliũ reputata oꝑib. Herbis. arbustis. minutissimis ui lissimisꝙ
seminib ꝓ numinib deferebat᷑. Heu sic homines ꝑdidert̃ ⁊ ꝯmu¬
tauert̃ gloriam suã in similitudinẽ uituli come dentis fenũ. Quoꝵ
deus mi seratꝰ errores. de monte umbroso et condenso dignanter
egre diens. in sole posuit taberna culũ suum. Obtulit carnem
sapientib carnẽ: ꝑ quã discernerent saꝑe et sp̃m̃. Nam dum in
carne & ꝑ carnẽ facit oꝑa ñ carnis s dei: naturȩ utiq imꝑans
suꝑansq fortunã. stultã faciens sapientiã hominũ. demonumq
debellans tyrannidem: manifeste ipsum se indicat esse ꝑ quẽ e̾dem
et ante fiebant. qnͣdo fiebant. In carne inquã et ꝑcarne potent̾
ac patenter operatꝰ mira. locutꝰ salubria. passus in digna: eiudũ¬
ter ostendit. quia ip̃e sit qͥ potent̾ s in uisibilit̾ secula condidis¬

Expanded text:
mortalium deputata operibus! Herbis, arbustis, minutissimis vilissimisque mortalium deputata operibus! Herbis, arbustis, minutissimis vilissimisque seminibus pro numinibus deferebatur. 3. Heu! sic homines perdiderunt et commutaverunt gloriam suam in similitudinem vituli comedentis fenum? Quorum Deus miseratus errores, de monte umbroso et condenso dignanter egrediens, in sole posuit tabernaculum suum . Obtulit carnem sapientibus carnem, per quam discerent sapere et spiritum. Nam dum in carne et per carnem facit opera, non carnis, sed Dei, naturae utique imperans, superansque fortunam, stultam faciens sapientiam hominum, daemonumque debellans tyrannidem; manifeste ipsum se indicat esse, per quem eadem et ante fiebant quando fiebant. In carne, inquam, et per carnem potenter ac patenter operatus mira, locutus salubria, passus indigna, evidenter ostendit, quia ipse sit qui potenter, sed invisibiliter saecula condidis
Abbreviated transcription (Latin):
si ne manib : sine pedibus currit. et succurrit ꝑeuntib. Acti¬
tabat ista & cum pat̾b priorib scłis: ex ꝑie bantur homines se¬
dula beneficia. sed latebat eos beneficus. Ille qͥdem attingebat
a fine usq ad finẽ fortiter: s disponens omĩa suauit. ñ sentie bat
ab hominib. Et gaudebant de bonis dñi. ⁊ dñi saba oth: eo quod
cũ tranqͥllitate udicaret omĩa nescie bant. Ab ipso erant: s ñ
cũ ipso. E ipsum uiuebant: s ñ ipsi. Exipso sapiebant: s nõ
ipsum. Alienati. ingrati. insensati. Hinc demũ factũ ẽ. ut qd̃
erant quod uiuebant. qd sapiebant non auctoritati tͥbueren
es nature ascriberent: aut certe qd̾ insi pientiꝰ erat. fortunei
Syrie quoq in dustriȩ atq uirtuti. multi multa arrogabant. uͣ¬
ti sibi lisurparunt seductorii sp̃e ÷ qͣnta soli et lunȩ cdata st̃. qͣn¬
ta terris uel aqͥs attͥbuta: quanta etiã manu factis fabrilibq

Expanded text:
sine manibus; sine pedibus currit et succurrit pereuntibus. 2. Actitabat ista et cum patribus prioribus saeculis; experiebantur homines sedula beneficia, sed latebat eos benficus. Ille quidem attingebat a fine usque ad finem fortiter; sed disponens omnia suaviter, non sentiebatur ab hominibus. Et gaudebant de bonis Domini; et Dominum sabaoth, eo quod cum tranquillitate judicaret omnia omnino nesciebant. Ab ipso erant, sed non cum ipso; per ipsum vivebant, sed non ipsi; ex ipso sapiebant, sed non ipsum, alienati, ingrati, insensati. Hinc demum factum est, ut quod erant, quod vivebant, quod sapiebant, non auctori tribuerent, sed naturae ascriberent, aut certe. quod insipientius erat, fortunae; propriae quoque industriae atque virtuti multi multa arrogabant. Quanta sibi usurparunt seductorii spiritus, quanta soli et lunae data sunt; quanta terris et aquis attributa, quanta etiam manufactis fabrilibusque
Abbreviated transcription (Latin):
quam apellauit ecbathanis Qui¬
dam querendum putant. historia
iudith quo tempore quibusue
sub regibus edita fuerit: ob hoc
maxime quia ipsi reges qui in
historia notati sunt hoc est arpha¬
xat et nabuchocdonosor. apud
eos qui assiriorum uel medoꝵ.
historias conscripsere in orcdi¬
ne regum utraisq regni in¬
serti non repperiuntur: Nam
rex primus apud assyrios qui
emuiere ceteris potuit. ninus
fuit qui in regione assyrioꝵ.
ciuitatẽ nominis sui hoc est
ninũ quã hebrei uocãt niniuẽ.
dicitur conlidisse: Nic gͦ ceũ
gentes plurimas bello petuis.¬
set ac suꝑasset: post tremum
bellum illi fuit cum Zoroaste
bactrianoꝵ rege: qui primus
fertur artes magicas in uenis¬
se. Hocq occiso: et ipse deces¬
sit: Nost quẽ samirames ux-¬
or eius. totus asie regina. ba-¬
biloni am urbem iustaurauit:
caputq regni assyrii ut eẽt in¬
stituit: sicq regnum assyrioꝵ
diu in concussa potentia stetit:
Sed cum arbatus quẽ alii ar-¬

Expanded text:
quam appellavit Ecbathanis». Quidam quaerendum putant historia Iudith quo tempore quibusve sub regibus edita fuerit; ob hoc maxime quia ipsi reges qui in historia notati sunt, hoc est Arfaxath et Nabuchodonosor, apud eos qui Assyriorum vel Medorum historias conscripsere in ordine regum utriusque regni inserti non reperiuntur. 2 Nam rex primus apud Assyrios, qui eminere ceteris potuit, Ninus fuit, qui in regione Assyriorum civitatem nominis sui, hoc est Ninum, quam Hebrei vocant Nineven, dicitur condidisse. Hic ergo cum gentes plurimas bello petivisset ac superasset, postremum bellum illi fuit cum Zoroastre Bactrianorum rege, qui primus fertur artes magicas invenisse, hocque occiso et ipse decessit. 3 Post quem Samerames uxor eius, totius Asiae regina, Babilonam urbem instauravit caputque regni Assirii ut esset instituit,sicque regnum Assyriorum diu inconcussa potentia stetit; sed cum Arbatus, quem alii Ar
Abbreviated transcription (Latin):
diripere. et spoliare cadauera. il¬
licitum ducebant. non tam pre¬
dam petentes. quam scelus irri-¬
sione cumulandes: et aciem gla¬
diorum suorum. in cadauerum
obtruncatione probantes.
Nlacuerunt aut̃ om̃ia uerba
hec coram holoferne &e coram
pueris eius: et mirabantur ad
sapientiã eius. et dicebant alt̾
ul alterum. Non est taus muliers¬
per t̾ram: in aspectu. in puleritudis
et in sensu uerboꝵ. Et dixit ad ilg
holofernes. Bene fecit ds̃ qui mist
te ante popłi: ut des illum tu manis
simͥ fecerit hoc ds̃ cuus erit et mes
ds̃. Et cetera Prima uia saluts.
fuit gentibus. ministrors uerbi ds
ac p̃dicatores euangłii gratãterm
cipere. et eoꝵ dictis fidem preber
sicq paulatim ꝑ eoꝵ doctrinan

Expanded text:
diripere et spoliare cadavera indiripere et spoliare cadavera inlicitum ducebant, non tam praedam petentes quam scelus inrisione cumulantes et aciem gladiorum suorum in cadaverum obtruncatione probantes. 13 «Placuerunt autem omnia verba haec coram Holoferne et coram pueris eius, et mirabantur ad sapientiam eius et dicebant alter ad alterum: “Non est talis mulier super terram in aspectu, in pulchritudine et in sensu verborum”. Et dixit ad illam Holofernes: “Bene fecit Deus qui misit te ante populum, ut des illum tu in mansi fecerit hoc mihi Deus tuus, erit et meus Deus”» et cetera. 14 Prima via salutis fuit gentibus ministros verbi Dei ac praedicatores evangelii gratanter recipere et eorum dictis fidem praebere, sicque pa
Abbreviated transcription (Latin):
mulierum paruulorũq cadaue¬
ra.ꝑ plateas uero in felicium se¬
num corꝑa fame magis quam
etate consumpta: iuuenes uero
atq omnis etas robustior uelut
simulaera quedam in uiis et e¬
gressibus loci: oberrabant. cor¬
ruentes quocũq loco gressum¬
subruisset in edia: Sepelire aut̃
cadauera ꝑximoꝵ nec de functo¬
rum multitudo. nec uirum de¬
bilitas ꝑmittebat: simul & pro
sue unusquisq uitȩ in cerco:
Deniq aliquanti supra eos qͦs
sepeliebant. animas emisere:
multi etiã dum ꝓsecunt᷑ fune-¬
ra. priusqͣm ad sepulerum ue¬
niretur effiabant. Sed nee planc¬
tus ex more defunctis exhibe¬
Batur aut luctus: qͥa hoc sibi
cotũ uendicaue rat fames. s
nec ariditas in edie. humorẽ cui-¬
quã reliquerat lacrimarũ. Ob-¬
sederant ciuitatem ꝑfunda si¬
lentia: et nox plena mortis. cun¬
cta contexerat. In quibus maliᷤ
omnib grauiores soli uigebant
predones: qui ne sepulera quidẽ

Expanded text:
mulierum parvulorumque cadavemulierum parvulorumque cadavera, per plateas vero infelicium senum corpora fame magis quam aetate consumpta; iuvenes vero atque omnis aetas robustior velut simulacra quaedam in viis et egressibus loci oberrabant corruentes, quocumque loco gressumsubruisset inedia. 11 Sepelire autem cadavera proximorum nec defunctorum multitudo nec virium debilitas permittebat, simul et pro suae unusquisque vitae incerto; denique aliquanti supra eos quos sepeliebant, animas emisere. Multi etiam dum prosecuntur funera, priusquam ad sepulchrum veniretur, efflabant. Sed nec planctus ex more defunctis exhibebatur aut luctus, quia hoc sibi totum vindicaverat famis; sed nec ariditas inediae humorem cuiquam reliquerat lacrimarum. 12 Obsederant civitatem profunda silentia et nox plena mortis cuncta contexerat, in quibus malis omnibus graviores soli vigebant praedones, qui nec sepulchra quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nosse uult. historias iosephi relegat:
Nos uero ex his ea tantum queꝰ ex¬
planationem suscepti oꝑis sufficiunt
ad sumemus: et inquibus refert
quod ex omni iudea popłi in die
sollempni pasche hirosolimam ue¬
luc exitiali quadam manu cogen¬
de conuenerant: quos trieies cente¬
na milia hominum dicit fuisse:
iusto seilieet dei iaitio cem¬
pore hoc ultionis electo ut qui
in dibus paschȩ saluatorem
entis manibus et sacrilegis uo¬
cibus uiolauerantꝰ. in ipsis di¬
ebus uelut in unum carcerẽ
omnis multitudo conelusa.
feralis pene exitium quod me¬
rebatur exciꝑet Narrat qui¬
dem preter hec idem historicus
in quinco historiarum suarum
libro. quantã famem quantãq
ꝑniciem seditioni iudeorum
gens antequam urbs caperetur
ꝑtulerat: ita ut a miseris omniꝰ
spes excluderet᷑ salutis. et in¬
ualescens acerbitas famis. do¬
mos simul et familias gentẽq
uastaret Nam enm cum in
penetrabilibus strata iacerent

Expanded text:
nosse vult, historias Iosephi relegat. 7 nosse vult, historias Iosephi relegat. 7 Nos vero ex his ea tantum quae ad explanationem suscepti operis sufficiunt, adsumemus. Et in quibus refert quod ex omni Iudaea populi in die sollemni Paschae Hierosolimam, velut exitiali quadam manu cogente, convenerant, quos tricies centena milia hominum dicit fuisse; 8 iusto scilicet Dei iudicio, tempore hoc ultionis electo, ut qui in diebus Paschae Salvatorem ini, cruentis manibus et sacrilegis vocibus violaverant, in ipsis diebus velut in unum carcerem omnis multitudo conclusa, feralis poenae exitium quod merebatur exciperet. 9 Narrat quidem praeter haec idem historicus in quinto historiarum suarum libro quantam famem quantamque pernitiem seditionis Iudaeorum gens, antequam urbs caperetur, pertulerat, ita ut a miseris omnis spes excluderetur salutis, et invalescens acerbitas famis domos simul et familias gentemque vastaret. 10 Nam cum in penetrabilibus strata iacerent
Abbreviated transcription (Latin):
re iubetur. et transire ad oppidum
quod dam pellam nomine trans
iordanen: quo ablatis ex urbe scĩs
et iustis uiris uindicte cȩlesti fiert
locus. tam de urbe sacrilega quam
de ppło impio ꝑ excidium patrie
cuersione inq sume nae. itantis
ergo malis gens tunc uniuiesa mue
psit: ut que ipsa udȩe t̾ra bello fa-¬
me igni. cedibusq uastata sit: qͣn¬
ta popłoꝵ milla. patres simulcum
coniugibꝰ ac paruulis et liberis abs¬
que numero. et absq discretione
trucidati sint: qliȩ etiam diuer¬
sarum urbium obsidiones. s et ip¬
sius magnifice et famosissime ciui¬
tatis hierusalem quanta uastitas.
et quanta fuerit diuersorum mor¬
cium strages. quis ue ꝑ hec singu¬
la bellorum exstiterit modus: et
ut scđm id quod ꝓpħe p̃dixerant.
abominatio desolationis in ipso
quondam dei famosissimo collo-¬
cata sit templo ut qͤ adulcimum
cunta ignis populatus sit & flam¬
ma consumserit: si quis plenius

Expanded text:
re iubetur et transire ad oppidum re iubetur et transire ad oppidum quoddam Pellam nomine trans Iordanen; quo ablatis ex urbe sanctis et iustis viris, vindictae caelesti fieret locus tam de urbe sacrilega quam de populo impio, per excidium patriae eversionemque sumendae. 5 Quantis ergo malis gens tunc universa multata sit, utque ipsa Iudae terra bello, fame, igni caedibusque vastata sit; quanta populorum milia, patres simul cum coniugibus ac parvulis, liberis absque numero et absque discretione trucidati sint, quae etiam diversarum urbium obsidiones, sed et ipsius magnificae et famosissimae civitatis Hierusalem quanta vastitas et quanta fuerit diversorum mortium strages, 6 quisve per haec singula bellorum exstiterit modus, et ut, secundum id quod prophetae praedixerant, abominatio desolationis in ipso quondam Dei famosissimo collocata sit templo, utque ad ultimum cuncta ignis populatus sit et flamma consumpserit; si qui plenius