comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tat assensionem eiꝰ cui instituta ẽ. siue. int̃
phylosophos. suie inter rethores. siue int̃
sermocinantes. Propositio inductionis est.
que similitudines concedende rei necessa¬
rio inducit uniꝰ aut plurimaꝵ. Illatio in¬
ductionis ẽ. que & assũptio dr. quȩ rẽ dȩ
qua contendit᷑. & cuiꝰ causa similitudines
habite: st̃ introducit. Conclusio inductiõis
ẽ. que aut concessionẽ illatioĩs confirmat.
aut qͥd ex ea conficiat᷑ declarat. Ratioci¬
natio ist oratio. qua id de quo ẽ quęstio
compbat᷑. Entimema gͥ latine int̾pritat᷑
mentis conceptio. quẽ imꝑfectum syllogis¬
mũ solent artigraphi nuncupare. Nam m
duab partib eiꝰ argum̃ti forma consistit.
qͣndo id qđ aci fidem ꝑtinet faciendam utit᷑
syllogismoꝵ legr p̃terita. ut ẽ illud. Si tem¬
pestas uitanda est. ñ ẽ gͥ nauigandũ. Ex so¬
la eñ ꝓpositione ꝯstat eẽ ꝑfectum. Nñ mag̾

Expanded text:
tat adsensionem eius, cum instituta est, sive inter tat adsensionem eius, cum instituta est, sive inter philosophos, sive inter rhetores, sive inter sermocinantes. Propquae similitudines concedendae rei necessario unius inducit, aut plurium. 6. Illatio inductionis est, quae et assumptio dicitur, quae rem de qua contenditur et cujus causa similitudines habitae sunt introducit. Conclusio inductionis est quae aut concessionem illationis 83 confirmat, aut quid ex ea conficiatur declarat. Ratiocinatio est oratio qua id de quo est quaestio comprobatur. 7. Euthymema igitur Latine interpretatur mentis conceptio, quem imperfectum syllogismum solent artigraphi nuncupare. Nam in duabus partibus ejus argumenti forma consistit, quando eo quod ad fidem pertinet faciendam utitur, syllogismorum lege praeterita, ut est illud: Si tempestas vitanda est, non est igitur navigandum. Ex sola enim propositione constat esse perfectum; unde magis
Abbreviated transcription (Latin):
grece. latine argum̃tatio argum̃tatio ap¬
pellat᷑. Argum̃tatio autẽ dicta ẽ. quasi
argute mentis oratio. qua inuentum ꝓ¬
babile exequim᷑. Sylogismꝰ igitur ẽ. ꝓpo¬
sitionis ⁊ assũptionis. confirmationisq
extrema conclusio: aut ambigentis incer¬
to. aut ex fiducia compbantis. Constat
conclusione. Propositione. utputa. qđ bonũ
ẽ turpem usum habere ñ pot̃. consensit au¬
diens. Assũpsit ille. pecunia turpem usum
habet. Concludit᷑ ergo. pecunia bonũ ñ ẽ:
Syllogismis anͣ ñ solum rethores. s maxime
dialectici utunt᷑: licet apłs sepe ꝓponat. as¬
sumat. confirmet. atq concludat. que ut
diximꝰ ꝓprie artis dialectice atq rethorice st̃.
Syllogisinoꝵ apud rethores pͥncipalia gene¬
ra sunt duo. inductio. & ratiocinatio. In¬
ductionis mebra st̃ tria. Primũ. ppositio.
scłm. illatio. que & assũptio dr̃. tercium
conclusio. Inductio ẽ. quȩ reb ñ dubiis cap

Expanded text:
grece, latine, argumentatio apgrece, latine, argumentatio appellatur. Argumentatio autem dicta est, quasi argute mentis oratio, qua inventum probabile exequitur. Syllogismus igitur est propositionis et assumptionis confirmationisque extrema conclusio, aut ex ambigentis incerto, aut ex fiducia compconclusione. Propositione, ut puta, quod bonum est, turpem usum habere non potest'. Consensit audiens; adsumpsit ille 'pecunia turpem usum habet'. Concluditur, 'ergo pecunia bonum non est'. Syllogismis autem non solum rhetores, sed maxime dialectici utuntur, licet Apostolus sumat, confirmet, atque concludat, quae, ut diximus, propria artis dialecticae, atque rhetoricae sunt. 4. Syllogismorum apud rhetores principalia genera duo sunt: inductio, et ratiocinatio. Inductionis membra tria sunt: prima propositio, secunda illatio, quae et assumptio dicitur, tertia conclusi
Abbreviated transcription (Latin):
artes orõnis in rethorica orationis.¬
arte. quatuor st̃: exordium. narratio. ar¬
gum̃tatio. conclusio. Harũ pͥma auditoriᷤᷤ
animũ ñ ꝓuocat: scda res gestas explicat:
nẽ totius orationis complectitur. Incho an¬
dũ ẽ itaq talit̾. ut beniuolũ. docilem. uel
atrentũ auditorem faciamꝰ. Beniuolũ. pre¬
cando. docilem instruendo. attentũ exci¬
tando. Uarrandũ ẽ ita. ut breuit̃ atq a¬
ꝑte loquam᷑. Argum̃tandũ ẽ ita. ut pͥmum
Concludendũ ita. ut concitemꝰ animos au
id ẽ honestũ. admirabile. humile. anceps.
obscurũ. Honestũ causȩ genꝰ ẽ. cui statĩ
sine oratione nr̃a. fauet animꝰ auditoris.
Admirabile eo quod ẽ attentꝰ animꝰ eoꝵ qui
audituri st̃. Humile ẽ quod neglegit᷑ ab au
bia ẽ: aut causa honestatis & turpitudiniᷤᷤ
particeps. ut beniuolentiam pariat & of
offensam. Obscurũ. in quo aut tardi audi¬
tores sunt. aut difficiliorib ad cognoscen¬
dũ negocium causa cernitur implicata.

Expanded text:
artes orationis in rhetorica arte quatuor sunt: exordium, narratio, argumentatio, conclusio. Harum prima auditoris animum provocat; secunda res gestas explicat; nem totius orationis complectitur. Inchoandum est itaque taliter, ut benevolum, docilem, vel attentum auditorem faciamus, benevolum predicando, docilem instruendo, attentum excitando. Narrandum est itaque, ut breviter atque aperte loquamur. Argumentandum est, ut primum concludendum ita, ut concitemus animos aut honestum, admirabile, humile, anceps, obscurum. Honestum causae genus est, cui statim sine oratione nostra favet animus auditoris. Ammirabile, a quo est alienatus animus eorum qui audituri sunt. Humile est quod neglegitur ab aubia est, aut causa et honestatis et turpitudinis particeps, ut beniuolentiam pariat et offensionem. Obscurum in quo aut tardi auditores sunt, aut difficilioribus ad cognoscendum negotiis causa cernitur implicata.
Abbreviated transcription (Latin):
s usum. Paradiastole ẽ. quotiens id quod
derato fortem. ꝓ in lib̾ali diligentem.
Anthanaclausis ẽ. que eodem uerbo con¬
t᷑rium expͥmit sensum. querebat᷑ quidã¬
dam de filio cum mortem suam expecta¬
ret. respondente ñ expecto. inmo peto
inqͥt ut expectes. Antimetabole ẽ. conu̾¬
sio u̾boꝵ. que ordine mutato contͣrium
brutus hostis. Si conseruator rei publi¬
appius. Nẽ figͣas sententiaꝵ quas opere
p̃cium sit cognoscere ꝑsequemur. Senten¬
tia ẽ dictum imꝑsonale. ut obsequium
amicos. ueritas odium parit. Huic si ꝑso¬
na fuerit adiecta. erian erit. Ita offendit
achilles agam̃nonẽ. uera dicendo: ut me¬
trophanes ꝓmeruit grãm mitridatiꝰ ob
sequendo. Nlam inter crian ⁊ sententiam
tentiȩ ꝑsona adiciat᷑. fit crianꝰ. si detͦhat᷑.
fit sententia. Sententiaꝵ species. multe¬

Expanded text:
sed vestrum'. Paradiastole est, quotiens id, quodsed vestrum'. Paradiastole est, quotiens id, quodderato fortem, pro inliberali diligentem'. Antanaclasis est, quae eodem verbo contrarium exprimit sensum. Querebatur quidam de filio, cum mortem suam expectaret, respondente: 'non expecto, immo peto, inquit, ut expectes'. Antimetabole est conversio verborum, quae ordine mutato contrarium Brutus hostis: si conservator reipubliAppius'. Nunc figuras sententiarum, quas operae pretium sit cognoscere, persequamur. Sententia est dictum impersonale, ut obsequium amicos, veritas odium parit. Huic si persona fuerit adiecta crian erit; ita, offendit Achilles, Agamemnonem, vera dicendo; Metrofansequendo’. Sic ergo inter crian et sententiam tentie persona adiciatur, fit crian, si detrahatur, fit sententia. Et a sententia sente
Abbreviated transcription (Latin):
locutionis decentissima existunt: ut eycero.
Ex hac parte pudor pugnat. illinc petu¬
lantia. hinc pudidicicia. illinc stuprum:
hinc fides. illinc fraudatio. hinc pietaᷤ. illine
scelus: hinc inconstantia. illinc furor. hinc
honestas. illinc turpitudo. hinc continen¬
tia. illinc libido. hinc deniq eqͥtas. tẽꝑan¬
tia. fortitudo. prudentia. uirtutes omines
certant cum iniqͥtate. luxuria. ignauia.
temeritate. cum uiciis om̃ib. postremo.
copia cũ egestate: bona ratio cũ ꝑdita.
mens sana cũ amentia. bona deniq spes
cũ om̃ium rerũ desperatiõe. confligit.
In huimodi certamine. ac p̃lio. huiꝰmodi
uita. Sic contͣ pium peccator: & sic intu¬
ere in omĩa oꝑa altissimi. bina & bina.
unũ cont᷑ unum. Sinonima ẽ. quotiens
nitas erat. pene par. non par fortasse
eoꝵ qͥ sequebantur. Anthapodosis. quoti
conscripti. ñ meum ac pulcherrimum
quidem factum uerum ut dixi ñ meum

Expanded text:
locutionis decentislocutionis decentistil. 2, 25: 'ex hac parte pudor pugnat, illinc petulantia; hinc pudicitia, illinc stuprum; hinc fides, illinc fraudatio; hinc pietas, illinc scelus; hinc constantia, illinc furor; hinc honestas, illinc turpitudo; hinc continentia, illinc libido; hinc denique aequitas, temperantia, fortitudo, prudentia, virtutes omnes certant cum iniquitate, luxuria, ignavia, temeritate, cum vitiis omnibus; postremo copia cum egestate; bona ratio cum perdita; mens sana cum amentia; bona denique spes cum omnium rerum desperatione confligit'. In huiusmodi certamine ac praelio, huiusmodi  contra mortem vita: sic contra pium peccator: et sic intuere in omnia opera altissimi, bina et bina, unum contra unum'. Synonymia est, quotiens nitas erat pene par; non par fortasse eorum, quae sequebantur'. Antapodosis, quotieconscripti, non meum, ac pulcherrimum quidem factum: verum, ut dixi, non meum,
Abbreviated transcription (Latin):
or t̾minat᷑. inferior incipit. ac dehinc qua¬
si ꝑ gͣdum dicendi ordo seruat᷑. ut ẽ illud
affricani. Ex innocentia nascit᷑ dignitaᷤ.
ex dignitate honoe. ex honore imꝑium.
ex imꝑio lib̾tas. Hanc figuram nonnull¬
cathenã appellant. ꝓpt̃ qđ aliud in alio
quasi nectitur noĩe. atq ita res plures in
geminatione uerboꝵ trahunt᷑. Fit autẽ
scema ũ solum in singulis uerbis. s etiam
in contexione uerboꝵ. ut apud gramati¬
cos. puericia tua. adolescentie tuȩ in ho¬
nestam̃tum fuit.: adolescentia senectuti
dedecoram̃tum: senectus reipublicȩ flagi¬
cium. Sic & apud scipionẽ. Uiatq gratis
coactus cũ illo sponsionẽ feci. facta sponsiõe
ad iudicem adduxi. adductum pͥmo cetu
dampnaui. dampnatum ex uoluntate
dimisi. Añthitata ẽ. q̃ latine ꝯtͣ posita ap¬
plellant᷑. Que dum ex adu̾so ponunt᷑ sen¬
tentiȩ pulcͥtudinẽ faciunt. ꝙ in ornam̃to

Expanded text:
or terminatur, inferior incipit, ac dehinc quaor terminatur, inferior incipit, ac dehinc quasi per gradus, dicendi ordo servatur; ut est illud Aphricani. Ex innocentia nascitur dignitas, ex dignitate honor, ex honore imperium, ex imperio libcatenam appellant, propter quod aliud in alio quasi nectitur nomine, atque ita res plures in geminatione verborum trahuntur. Fit autem hoc schema non solum in singulis verbis, sed etiam in contexione verborum, ut apud Gracchum: 'pueritia tua adulescentiae tuae inhonestamentum fuit, adulescentia senectuti dedecoramentum, senectus reipublicae flagitium'. Sic et apud Scipionem: 'vi atque ingratis coactus cum illo sponsionem feci, facta sponsione ad iudicem adduxi, adductum primo coetu damnavi, damnatum ex voluntate dimisi'. Antitheta, quae Latine contraposita appellantur, que dum ex adverso proponuntur, sententie pulchritudinem faciunt et in ornatu
Abbreviated transcription (Latin):
At contͣ orationem extollit .⁊ exornat. mer¬
gia. enfasis. quȩ plus quiddã quã dix̾it
nẽ. Cum enĩ dicit lapsi. altitudinẽ ymagi¬
nis suggerit. Huic contͣria uirtꝰ ẽ. uerbis
minuere. q̃ natura sua magna sunt. De¬
ygetur figuris uerboꝵ & sententiaꝵ¬
& ornatur or̃o etiam figͣis u̾boꝵ ac senten¬
tiaꝵ. Nam qr directa ⁊ ꝑpetua orõ fatiga¬
tionẽ atq fastidium tam dicendi qͣ. audi¬
endi creat flectenda ẽ. & in alias uersan¬
da formas. ut et dicentem reficiat: & or¬
uatiorfiat. ut iuidicem diu̾so uultu audi¬
tuq deflectat. ẜ quib plurime suꝑius a¬
donato in scematib artis grãmatice ad¬
notate st̃. Unde tantum illa hic int̾poni
orportuit. quȩ in poemate aut nũquã. ant
difficult̃ fiunt. in orõe. autem libere. Ana¬
diplosis ẽ congeminatio u̾boꝵ. ut hic tn
uiuit. etiam in senatura uiuit. Climax ẽ
gradatio. cũ ab eo uerbo quo sensus suꝑi¬

Expanded text:
At contra orationem extollit et exornat †enerAt contra orationem extollit et exornat †energia tum† Emphasis, quae plus quiddam quam dixerit funem. Cum enim dicit lapsi, altitudinis imaginem suggerit. Huic contraria virtus est, verbis minuere quae natura sua magna sunt. De figuris verborum et sententia ornatur oratio etiam figuris verborum ac sententiarum. Nam quia directa et perpetua oratio fatigationem atque fastidium tam dicendi quam audiendi creat, flectenda est et in alias versanda formas, ut et dicentem reficiat, et ornatior fiat, et iudicem diverso vultu audituque deflectat. E quibus plurimae suDonato in schematibus artis grammatice annotate sunt. Unde tantum illa hic interponi oportuit, que in poemate, aut nunquam, aut difficulter fiunt; in oratione autem libere. Anadiplosis est congeminatio verborum, ut hic; tamen vivit etiam in senatu vivit. Climax est gradatio, cum ab eo verbo quo sensus superi
Abbreviated transcription (Latin):
uicia. ut non imppria u̾ba ponantur:
que greci acyrologiam uocant. Amanda
ẽ gͦ ꝓprietas. sic tam̃ ut aliqͣndo ꝓpt̃ hu¬
militatẽ sorddidi aut spurci uocabuli. tͣns¬
latis nõib sit utendum. ñ tam̃ longe. ac¬
citis. s ut ueris ꝓxima & cognata iudean¬
tur. fugienda etiam yꝑbata longiora. q̃
fieri sine alioꝵ sensuum confusione ñ pos¬
sunt. Ambiguitas quoq & uitium illudca
uendum. cum qͥdam iactatione ȩloquen¬
tiȩ ducti. qđ uno aut duob uerb signifi¬
care poterant. int̃positis manib uocibus
longa ⁊ circũplexa ambage concludunt.
quod uicium perisologia uocat᷑. Cui contͣ¬
rium cͥminis uicium ẽ. ut breuitatis studi¬
o etiam necessaria furari. fugienda sunt
quoq sicut in litteris & uerbis. ita ⁊⁊ in sen¬
tentiis uicia. quȩ inter pͥma gͣminaticoꝵ
studia cognoscunt᷑. St̃ autem. cacemphaton.
tautologia. ellemsis. acyrologia. machrolo¬
gia. perisologia. pleonasmos. ⁊ his similia.

Expanded text:
vitia, ut non impropria verba ponantur, quam Graeci acyrologiam vocant. Amanda est ergo proprietas, sic tamen, ut aliquando propter humilitatem sordidi, aut spurci vocabuli, translatis nominibus sit utendum; non tamen longe accitis, sed ut veris proxima et cognata videantur. 2. Fugienda etiam hyperbata longiora, quae fieri sine aliorum sensuum confusione non possunt. Ambvendum, cum quidam iactatione eloquentiae ducti, quod uno aut duobus verbis significare poterant, interpositis inanibus vocibus longa et circumflexa ambage concludunt: quod vitium Perissologian vocatur. Cui contrarium criminis vitium est et brevitatis studio etiam necessaria verba furari. Fugienda sunt quoque, sicut in litteris et verbis, ita et in sententiis vitia, quae inter prima Grammaticorum studia cognoscuntur. Sunt autem Cacemphaton, Tautologia, Ellipsis, Acyrologia, Macrologia, Perissologia, Pleonasmos et his similia.
Abbreviated transcription (Latin):
ce tabellas. Yrmos est sententia conti¬
nuatȩ oratsonis tenorem suũ usq ad
ultintũ seruans: ut est in secessut lon¬
go locus insula portũ. & reliqͣ. Hic enim
in longum uadit sensꝰ usq ad illud. hor¬
rendisq atrtm neniꝰ iniminet umb̾s.
Polypsintheton est dictio multis concate¬
nata coniunctionibꝰ: ut tectumꝙ larẽꝙ
armaq amicleumq cañe. Dyaliton.
ra ẽ contrario sine nunctionibꝰ solute.
ac simpliciter effert᷑: ut uenimꝰ. uidi¬
mus. placuit. Anticeton est. ubi contͣria
contrariis opponunt᷑ & sententie pulchri¬
tudinem reddunt:. ut illud. frigida pug¬
nabant calidis. humentia siccisꝰ. mollia
cum duris. sine pondere habentia pondꝰ.

Expanded text:
ce, tabellas. 18. Hirmos est sententia contice, tabellas. 18. Hirmos est sententia continuatae orationis tenorem suum, usque ad ultimum servans, ut: Est in secessu longo locus, insula portum, et reliqua. Hinc enim in longum vadit sensus usque ad illud: Horrentique atrum nemus imminet umbra. 19. Polysyntheton est dictio multis concatenata conjunctionibus, ut, tectumque, laremque, armaque, amycleumque canem. 20. Dialyton, ae e contrario sine conjunctionibus solute ac simpliciter effertur, ut, venimus, vidimus, placuit. 21. Antitheton est ubi contraria contrariis opponuntur, et sententiae pulchritudinem reddunt, utillud: Frigida pugnabant calidis, humentia siccis; Mollia cum duris; sine pondere, habentia pond
Abbreviated transcription (Latin):
masia est in significatione diuersa dictio
pene ipsa. ut illud: abire uel obire te con¬
uenit. id est exsulem fieri. an mori. Soesiso¬
nomatom multitudo nominũ ꝯnunctoꝵ
quodam ambitu capłata: ut nubila. nix.
grando. ꝓcellȩ. fulmina. uenti. Paranome¬
on est multitudo uerboꝵ ex una liccerĩ
inchoantiũ. quale est apud ennnũ: ut gͥ¬
tite tute tate tibi tanta tyranne tulisti
lacus latȩ liquidos quȩq asꝑa dumis
Nunc autẽ in fine: ut sola m tales casus
carandra canebat. Homo eoptoton est cũ
plurima noĩa ꝑ unum casum denunci¬
antur: ut est illud. S neq currenten
s nec cognoscit euntem. tollentemq
manu saxumq immane uoluentem
Homo eonteleuton ẽ cum uno mͦ uerba plu¬
rima finunt᷑ : ut abiit. ab cessit. euasit.
crupit. Polyptocon est. cum diuersis ca¬
sibus sententia uariat᷑ ⁊ ut ex nichilo
nichilum ad nichilũ nil posse reuerti. &¬
marci dea apape marco spondente re

Expanded text:
masia est in significatione diversa dictio masia est in significatione diversa dictio pene ipsa, ut illud: Abire an obire te convenit, id est, exsulem fieri, an mori? 13. Schesis onomaton, multitudo nominum conjunctorum quodam ambitu copulata, ut nubila, nix, grando, procellae, fulmina, venti. 14. Paromoeon est multitudo verborum ex una littera inchoantium, quale est apud Ennium: O Tite tute Tati tibi tanta tyranne tulisti lacus late liquidos, quaeque aspera dumis; Nunc autem in fine, ut: Sola mihi tales casus Cassandra canebat. 58 15. Homoeoptoton est, cum plurima nomina per unum casum denuntiantur, ut est illud: Sed neque currentem se, nec cognoscit euntem, Tollentemque manus, saxumque immane moventem. 16. Homoteleuton est, cum uno modo verba plurima finiuntur: ut abiit, abscessit, evasit, erupit. 17. Polyptoton est, cum diversis casibus sententia variatur, ut: Ex nihilo nihilum, ad nihilum nil posse reverti. Marcus Dama, papae, Marco spondente, re
Abbreviated transcription (Latin):
nunt᷑: silempsis est. ꝓmultis unꝰ: ut est
illud. Uterumq armato milice compleis:
cum ñ uno. s multis militib Item ꝓ uno
uterq inducit᷑ blasphemasse. Anadyplo¬
sis est. quando ab eodem uerbo qͦ prior uer¬
sus finiuit sequens uersꝰ incipit⁊ ut ÷ illud
Certent & cigni. ulule sit tyturꝰ orpheus.
orpheus in ulius. uiter delphinas quon
A napbora est repecicio eiusdem uerbiꝑ pͥn¬
cipia uersuũ plurimoꝵ: ut nos te darda¬
nia incensa triaq arma secuti. nos tumidũ
subte ꝑmensi classibus equor. Espanafo¬
ra est in uno uersu ꝑ pͥncipia sensuum
eiusdem uerbi repeticio: ut te. nemus
anguitiȩ uitrea fifofmꝰ unda. te liquidi
fleuere lacus. Epraeusis est in uno sensu
congeminatio uerbi: ut sic sic iuuat ire
sub umbras. Epanalepsis est sermonis
in pͥncipio uersus positi eiusdem in fine
replicatio: ut est illud. Creseit amor num¬
mi quantum ipsa pecunia crescit Parono¬

Expanded text:
nuntur, syllepsis est: pro multis unus, ut est nuntur, syllepsis est: pro multis unus, ut est illud: uterumque armato milite complent, cum non uno, sed multis militibus. Item pro uno uterque inducitur blasphemasse. 7. Anadiplosis est, quando ab eodem verbo quo illud, prior versus finivit sequens versus incipit, ut est Certent et cycnis ululae, sit Tityrus Orpheus, Orpheus in silvis, inter delphinas Arion. 8. Anaphora est repetitio ejusdem verbi per principia versuum plurimorum, ut: Nos te, Dardania incensa, tuaque arma secuti, Nos tumidum sub te permensi classibus aequor. 9. Epanaphora est in uno versu per principia sensuum ejusdem verbi repetitio, ut: Te nemus Angitiae, vitrea te Fucinus unda, Te liquidi flevere lacus. 10. Epizeusis in uno sensu congeminatio verbi, ut: sic sic juvat ire sub umbras 11. Epanalepsis est sermonis in principio versus positi ejusdem in fine replicatio, ut est illud: Crescit amor nummi, quantum ipsa pecunia crescit. 12. Parono
Abbreviated transcription (Latin):
buerunt reges interpositi sunt. in septẽ
uersibus. & postea addicũ est ꝓcedunt.
castris: & uicde p̾sumptio. quia aute po¬
sita sunt. quȩ sequi debuerunt. Teu¬
ma est clausula: cum plures sensus uno
uerbo cłudunt᷑. quȩ simul fit tribꝰ modis.
Nam aut in pͥmo. aut in postremo. aut in
medio id uerbũ ponit᷑. qͦd sententiaᷤ iungit.
In pͥmo: ut uertit᷑ onefori fundꝰ sententia¬
gallia cotte. In postremo: namꝙ hoc tem¬
pore obsequiũ amicos. uertcaᷤ odiũ parit.
Uporeusis est figura suꝑiari contraria. ubi
in singłis sensib ꝓpͥa unicuiq clausula est:
Silempsis est in dissimilibꝰ clausulis. aut plu¬
ralis dic̾tio singłari uerbo finita ut sociis
& rege recepto: aut singłaris dictio plura¬
hic debuit dicere. est & pressi copia lactis.
S it autem silempsis ñ solum ꝑ partes orati¬
onis s & ꝑ accidentia partib orationis.
Nam ubi & ꝓ multis unꝰ. & ꝓ uno mutti po¬

Expanded text:
buerunt reges interpositi sunt in septem buerunt reges interpositi sunt in septem versibus, et postea additum est: 'Procedunt castris'. Inde et praesumptio, quia anteposita sunt quae sequi debuerunt. Zeugma est clausula, quum plures sensus uno verbo clauduntur, quae fit tribus modis. Nam aut in primo, aut in postremo, aut in medio id verbum ponitur, quod sententias iungit. In pGallia Cottae. In postremo, ut: Namque hoc tempore obsequium ami cos, veritas odium PARIT. 4. Hypozeuxis est figura superiori contraria, ubi in singulis sensibus propria unicuique clausula est, enusque. 5. Syllepsis est in dissimilibus clausulis, aut pluralis dictio singulari verbo finita, ut, sociis et rege recepto, aut singularis dictio plurahic debuit dicere: Est pressi copia lactis. 6. Fit autem syllepsis non solum per partes orationis, sed, et per accidentia partibus. Nam ubi et pro multis unus, et pro uno multi po
Abbreviated transcription (Latin):
uocaliũ adiuncta uocalib ÷ ut atq ea di¬
uersa penitus dum parce geruntur
Ellypsis est collisio ꝯsonantium cũ uocalib
Authithesis ꝙnt᷑ positio littere ꝓ alia licce
Inter barbarismũ & figuras. hoc est lati¬
nam & ꝑfectam elocutionem mechaplas¬
mũ ẽẽ dicuat: qui in uno sermone fit
ratione uiciosus. Item inter soloecisiũ
& scema id est ꝑfectam sermonẽ ꝯuęxio¬
nem figura est. quȩ fit contertu sermo¬
num ratione uiciosa. Ergo methaplasii
& scemata media sunt: & discernuntur
quȩ fiunt inuerbis uel sententiis ꝑ ua¬
rias distinc̾tionũ formas. ꝓpter eloquii
ornamentũ. He dum multȩ suit: apũd
grammaticos iste inueniunt᷑. ꝓlempsis
est presumptio. ubi ea quȩ sequi debent
mole latinꝰ. Debuit enim sic dicere. Inte¬
rea reges ingenti molẽ. & statim adicere
qͦd sequit᷑. ꝑcedunt castris⁊ deinde di¬
cere latinꝰ. & cetera. Sed̾ facta est ꝓ orna¬
mento presumptio rei: & qui sequi de¬

Expanded text:
vocalium adjunctarum vocalibus, ut, atque ea diversa penitus, dum parte geruntur. 6. Ecthlipsis, collisio consonantium cum vocalibus, ithesis, contrapositio litterae pro alia litteInter barbarismum et figuras, hoc est Latinam et perfectam elocutionem, metaplasmum esse, qui in uno sermone fit oratione vitiosus. Item inter soloecismum et schema, id est perfectam sermonum conexionem, figura est, quae fit contextu sermonum oratione vitiosa. Ergo metaplasmi et schemata media sunt et discernuntur quae fiunt in verbis vel sententiis per varias dictionum formas propter eloquii ornamentum. Haec dum multae sint apud Grammaticos, istae inveniuntur. Prolempsis est praesumptio, ubi ea, quae sequi debent,mole Latinus. Debuit enim sic dicere: 'Interea reges ingenti mole', et statim adicere, quod sequitur: 'procedunt castris', deinde dicere: 'Latinus', etc.; sed facta est pro ornamento praesumptio rei, et qui sequi de
Abbreviated transcription (Latin):
sicia apud graminaticos illa dicunt᷑:
que in eloquio cauexe debemꝰ Sunt
Autem hec: barbarismꝰ. soloecismus. aty¬
rologia cãcenphaton. & relior. Barbaris¬
mus est corruptio uerbi uniꝰ. si terciam
syllabam quis ꝓducat in ignoscere. Solo¬
ecismus compositio uiciasa uerboꝵ: ut si
aliquis inter hominibꝰ dicat ꝓpt̃ inter ho¬
mines. Atyrologia ñ ꝓpria dictio: ut li
in campo. ꝓpriũ est dicere graminosũ
campum non gͣmineum. Cacenphaton
dictio obscenas. uł incomposite sonans.
castra. Mala enim fit compositio ab ea
syllaba incipere. qua suꝑior finerat.

Expanded text:
iis. 1. Vitia apud grammaticos illa dicuntur, quae in eloquio cavere debemus. Sunt autem haec: barbarismus, soloecismus, acyrologia, cacephaton, et reliqua. 2. Barbarismus est corruptio verbi unius, ut si tertiam syllabam quis producat in ignoscere. 3. Soloecismus, compositio vitiosa verborum: ut si aliquis dicat 'inter hominibus' pro 'inter homines'. Acyrologia non propria dictio, ut Luin campo. Proprium est 'graminosum' dicere campum, non 'gramineum'. Cacemphaton dictio obscena vel inconposite sonans. castra. Mala enim fuit conpositio ab ea syllaba incipere, qua superior finierat.
Abbreviated transcription (Latin):
uigens gerit ytalia : incerta distinc̾tio.
utrũ bellum ingens. aut ingen̾ ytalia.
Eit & ꝑ cõmune uerbum: ut deprecat᷑
cato. calumpniat᷑ cicero. prestolatur bru¬
tus dedignatur antonius. llec ostendit᷑
in hac ambiguitate utrũ ipsi alios. an
alii ipsos depͣcati sunt: aut calumpni
multa significant᷑ ut acies: & ñ addas
aut ferri aut occuloꝵ. aut militum.
Un uno uerbo ꝓpter metri necessitatem.
& licenciã poetarum. suiꝰ species istȩ fuñ.
Pthesis appositio in pͥncipio uerbi: ut
gnato ꝓ nato. tetulit ꝓ tulit. Epenthe¬
ge appositio in fineꝰ: ut admittier ꝓ
dictionis: ut tempno ꝓ contempno.
Sincope abscisio de medio ÷ ut farsan.
ꝓ forsitan. a pocope abscisio de fine:
ut sat ꝓ satis. Ectasis ꝑductio contra

Expanded text:
ingens geret Italia. Incerta distinctio, ingens geret Italia. Incerta distinctio, utrum bellum ingens, an ingens Italia. 15. Fit, et per commune verbum, deprecatur Cato, calumniatur Cicero, praestolatur Brutus, dedignatur Antonius; nec ostenditur in hac ambiguitate utrum ipsi alios, an alii ipsos deprecati sunt, aut calumniatmulta significantur, ut acies, et non addas, aut ferri, aut oculorum, aut militum. in uno verbo propter metri necessitatem, et licentiam poetarum. Cujus species istae sunt. 2. Prothesis, appositio in principio verbi, ut gnato pro nato, et tetulit pro tulit. Epenthege, apio, ut 'temno' pro 'contemno'. Syncope abscisio de medio, ut 'forsan' pro 'forsitan'. Apocope abscisio de fine, ut 'sat' pro 'satis'. Ectasis, productio contra
Abbreviated transcription (Latin):
mos adiectio uniꝰ uerbi suꝑuacua: ut
hactenus aruoꝵ cultus. & sydera cȩli
Neq enim alibi. nisi in cęlo sunt sydera
Uerisologia adiec̾tio plurimoꝵ uerboꝵ
tur. ctum ñ sit aliud uiiere. qͣm ñ mori
Macrologia est longiloquiũ res ñ neces¬
citur aura eheria. neq adhuc crudelibꝰ
occupat umbris. Toctim enim qͦd repeci¬
tur una res est: s crebro sermone annun¬
ciata. E chypsis est defectus dic̾tionis.
in quo necessaria uerba desunt : ut cui
faretra ex auro. deest enim erat. Tapy¬
nosis est humilitas statum rei magne
dictis infirmans: ut apparent rari
uantes in gurgite uasto. gurgitẽ posu¬
positio: ut uersaq uiuencũ terga faci¬
gamꝰ hasta. Amphibolia ambiguadic¬
tio. quȩ fit aut ꝑ casum accusatiuum:
ut illud responsum apolliuis ad pirrũ.
aio te eãcida romanos uincere posse.
In quo ñ est cercum quẽ in ipso uerfur
monstrauerit esse uictorem. fĩc autẽ
os ꝑ uicertam distic̾tionẽ. ut bellum

Expanded text:
mos, adjectio unius verbi supervacua: ut, Hactenus arvorum cultus et sidera coeli. Neque enim alibi nisi in coelo sunt sidera. 7. Perissologia, adjectio plurimorum verborum tur': dum non sit aliud vivere quam non mori. Macrologia longiloquium, res non necescitur aura aetherea, neque adhuc crudelibus occubat umbris. Totum enim quod repetitur una res est, sed crebro sermone adnuntiata. Eclipsis est defin quo necessaria verba desunt, ut, cui pharetra ex auro; deest enim erat. 11. Tapinosis est humilitas statum magnae rei dictis infirmans, ut: Apparent rari nantes in gurgite vasto. 12. positio: ut, versaque juvencum terga fatigamus hasta. 13. Amphibolia, Ambigua dictio; quae fit, aut per casum accusativum, ut illud responsum Apollinis ad Pyrrhum: Aio te, Aeacida, Romanos vincere posse. In quo non est certum quem in ipso versu monstraverit esse victorem. 14. Fit et per incertam distinctionem, ut, bellum
Abbreviated transcription (Latin):
lier enĩ grece gene̾ nuncupat᷑. Pistrinũ.
quasi pilistrinũ. quia pilo antea tunde¬
bant grana. Unde & apud ueteres ñ mo¬
litores. s pistores dicti: quasi pinsores ã
findendis granis frumenti. Molȩ enĩ
gesꝰ. nc̃ frangite pilo. Elibanꝰ a cliuo dic̃¬
tus. ab eo qđ in erectione sit collectꝰ. su¬
uum enĩ ascensum dicimꝰ: siue flexuosũ.
Furnũ ꝑ diriuationẽ ã farre dictũ ⁊ q̃m
panis ex eo factus ibi coqͥt᷑. Torcular dic¬
tũ. eo quod ibi uuȩ calcent᷑. atq extortȩ
expͥmant᷑. Forus est locꝰ ubi uua caleat᷑.
dictus quod ibi ferat᷑ uua: uel ꝓpter qđ
ibi feriatur pedib : unde & calotoriũ dr¬
locus in ciuitate ad exercendas ntindinas
dictus. scd̃a. ubi magistratꝰ itidicare solet.
tercia quã supra diximꝰ. quem caltouũ
nominamꝰ : quarta spacia plana in naui

Expanded text:
lier enim Graece γυνὴ nuncupatur. Pistrinum lier enim Graece γυνὴ nuncupatur. Pistrinum quasi pilistrinum, quia pilo antea tundebant granum. Unde et apud veteres non molitores sed pistores dicti, quasi pinsores, a pinsendis granis frumenti; molae enim ges, nunc frangite saxo. Clibanus a clivo dictus, ab eo quod in erectione sit collectus; clivum enim ascensum dicimus sive flexuosum. Furnum per derivationem a farre dictum, quoniam panis ex eo factus ibi coquitur. Torcular dictum eo quod ibi uvae calcentur atque extortae exprimantur. Forus est locus ubi uva calcatur, dictus quod ibi feratur uva, vel propter quod ibi pedibus feriatur: unde et calcatorium docus in civitate ad exercendas nundinas relictus; secunda, ubi magistratus iudicare solet; tertia, quem supra diximus, quem calcatorium nominavimus. Quarta, spatia plana in navi
Abbreviated transcription (Latin):
ubi reponunt᷑ libri. Biblio enim grece liber:
theca repositorrum dicit᷑. Pituariũ dictũ.
colligantur ministeria mensarũ : uel qͤ
necessaria uictui suꝑsint. Inter ꝓrituari¬
una aut̃ & cellarium hoc interest. quod
cellarium est paucoꝵ dierum: ꝓnituari¬
um uͦ temporis longi. Apotece aut̃. uel
horrea ã greco uerbum ẽ uerbo reposite¬
ria. uel reconditoria dici possunt: eo qͦd
i his homines elaboratas fruges repo¬
nunt. Unde & eñpticam greco nomine
repositã rei copiosam subifantiã appellamꝰ.
fit. Greco enim sermone De oꝑariis.¬
erga oꝑa. sterio. statio. id est oꝑaria statõ.
Ergastula quoq & ipsa a greco uocabulo
nuncupant᷑. ubi deputant᷑ noxii ad aliqd
opus faciendũ. ut solent gladiatores &
exules qui marmora secant : & tam̃ uin¬
culoꝵ custodiis alligatisunt. Geniceum
grece dictũ : eo qd̃ ibi conuentꝰ feminaꝵ
ad opꝰ laneficii exercendi conueniat. Ulu¬

Expanded text:
ubi reponuntur libri; βίβλος enim Graece liber, ubi reponuntur libri; βίβλος enim Graece liber, θήκη repostorium dicitur. Promtuarium dictum colligantur ministeria mensarum, vel quae necessaria victui supersunt. Inter promtuarium autem et cellarium hoc interest quod cellarium est paucorum dierum, promtuarium vero temporis longi est. Apotheca autem vel horrea a Graeco, verbum e verbo repostoria vel reconditoria dici possunt, eo quod in his homines elaboratas fruges reponunt. Unde et enthecam Graeco nomine repositam rei copiosam substantiam appellamus.fit. Graeco enim sermone ἔργα opera, στηριονo statio; id est operarii statio. Ergastula quoque et ipsa a Graeco vocabulo nuncupantur, ubi deputantur noxii ad aliquod opus faciendum; ut solent gladiatores et exules, qui marmora secant et tamen vinculorum custodiis alligati sunt. Gynaeceum Graece dictum eo quod ibi conventus feminarum ad opus lanificii exercendum conveniat. Mu
Abbreviated transcription (Latin):
Analogium dictum: quod inde sermo predi¬
cetur. Nam logos grece sermo dicit᷑. Quod
& ipsum altiꝰ situm est: ut in eo lector uel
sacra rep̾onunt᷑⁊ sicut donariũ est in
quo collocant᷑ oblata. sicut lectisternia di¬
cunt᷑. ubi homines sedere consueueruit.
Ab inferendis igitur & deportandis sacris
sacrariũ nuncupat᷑. Donaria uero. eo qd̃
ibi dona reponunt᷑. quȩ in templis offer¬
ri consueuerunt. Grarium uocatũ : qͥa
prius ibi es signatũ recondebat᷑. Hoc enĩ
olim in usũ erat: auro argentoq ũdum
siguato. Ex quoꝵ metallis qͣmuis postea
facta fuisset pecunia: nom̃ tamen exarii
ꝑmansit ab eo metallo ubi pecunia iniciũ
sumpsit. Armarium locus est uͥ quarũq
artium instrum̃ta ponunt᷑. Armam̃tar iỹ
uero. ubi tantũ tela armoꝵ. Unde iuue¬
nalis. Quicqͥd habet teloꝵ armam̃taria
celi. Dicta aut̃ utraq ab armis: id÷ bra¬
chiis quib exercent᷑ biblioteca est locus.

Expanded text:
Analogium dictum quod sermo inde praediAnalogium dictum quod sermo inde praedicetur; nam λόγος Graece sermo dicitur; quod et ipsud altius situm est ut in eo lector vel sacra reponuntur; sicut donarium est in quo conlocantur oblata; sicut lectisternia dicuntur ubi homines sedere consueverunt. Ab inferendis igitur et deportandis sacris sacrarium nuncupatur. Donaria vero, eo quod ibi dona reponantur quae in templis offerre consueverunt. Aerarium vocatum quia prius aes signatum ibi recondebatur. Hoc enim olim in usu erat auro argentoque nondum signato: ex quorum metallis quamvis postea facta fuisset pecunia, nomen tamen aerarii permansit ab eo metallo unde pecunia nomen initium sumpsit. Armarium locus est ubi quarumcumque artium instrumenta ponuntur. Armamentarium vero, ubi tantum tela armorum. Unde Iuvenalis13, 83: Quidquid habet telorum armamentaria caeli. Dicta autem utraque ab armis, id est brachiis, quibus exercentur. Bibliotheca est locus
Abbreviated transcription (Latin):
cȩ regum habitationes. Aunc autem ideo di¬
uina templa basilice nominant᷑: quia ibi re¬
giominum deo cultus & sacrificia offerunt᷑¬
Martyrium locus martyrii greca diriuatio¬
ne: eo quod in memoriã martyris sit constru¬
ctum. uel quod scõꝵ sepulchra ibi sint mar¬
tẏrum. Aram quippe uocatã dixeriuit : eo¬
quod ibi icense uictime ardeant. Alii aras
dicunt ã precationib. id est quas greci araᷤ
dicunt: unde contra imp̃catio eatara dicit᷑.
Alii uolunt ab altitudiue aras: s male. Al¬
tare aut̃ ab altitudine constat ẽẽ noĩatum:
quasi alta ara. Pulpitũ quod in eo lector uł
psalmista positus in publico conspici ã po¬
pulo possit: quo liberius audiat᷑. Tribu¬
nal:. eo quod inde aͥ sacerdote tribuant᷑
precepta uiuendi. Est enim locus in subli¬
mi constitutꝰ : unde  uniuersi exaudi¬
ri possint. Alias. Tribunal a tribub deno¬
minatũ: quod ad illud tribus conuocet᷑.

Expanded text:
cae regiae habitationes. Nunc autem ideo dicae regiae habitationes. Nunc autem ideo divina templa basilicae nominantur, quia ibi regi omnium Deo cultus et sacrificia offeruntuMartyrium locus martyrii Graeca derivatione eo quod in memoriam martyris sit constructum, vel quod sepulcra sanctorum ibi sint martyrum. Aram quidam vocatam dixerunt, quod ibi incensae victimdicunt a precationibus, id est quas Graeci ἀρὰς dicunt; unde contra inprecatio κατάρα dicitur. Alii volunt ab altitudine aras, sed male. Altare autem ab altitudine constat esse nominatum, quasi alta ara. Pulpitum, quod in eo lector vel psalmista positus in publico conspici a populo possit, quo liberius audiatur. Tribunal, eo quod inde a sacerdote tribuantur praecepta vivendi. Est enim locus in sublimi constitutus, unde universi exaudire possint. Alias tribunal a tribu denominatum, quod ad illud tribus convocetur.
Abbreviated transcription (Latin):
dentem misse fierent. partes celi dextra sinis¬
traq ȩquales: ut qui consuleret ac depre¬
caret᷑. rectum aspiceret orientẽ: Fana dicta
a faunis quib templa error gentiliũ con¬
struebat: unde consulentes demonũ respon¬
sa audirent. Delubra ueteres dicebant tem¬
pla fontes habentia. quib ante ingressum
deluebant᷑⁊ appellari delubra ã deluendo.
Ipse sunt nuncͥ edes cum sacͥs fontib: in qͥbꝰ
fideles regenerati purificant᷑ & bene quo¬
dam p̾sagio delubra sunt appellata: sunt
enĩ in ablutionem peccatoꝵ. Fons aut̃ in delu¬
bris locꝰ regeneratoꝵ est: in quo septẽ gra¬
in descensu. & tres in ascensu: septimꝰ uero
is est qui & quartus. id̾ est similis filio ho¬
minis extinguens fornacem ignis. stabilim̃¬
tum pedũ. fundamentũ aquȩ : in quo pleni¬
tudo diumitatis habitat omporalit᷑. Dasilicȩ
priꝰ uocabant᷑ regum habitacula: unde &
nomen habent. Nam basileus rex: & basili¬

Expanded text:
dentem missae, fierent partes coeli dextra, atque sinisdentem missae, fierent partes coeli dextra, atque sinistra aequales, ut qui consuleret, ac deprecaretur, rectum aspiceret Orientem. 8. Fana dicta a Faunis, quibus templa error gentilium construebat, unde consulentes daemonum responsa audirent. 9. Delubra veteres dicebant templa fontes habentia, quibus ante ingressum diluebantur, et appellantur delubra a diluendo. Ipsa nunc sunt aedes cum sacris fontibus, in quibus fideles regenerati purificantur, et bene quodam praesagio delubra sunt appellata; sunt enim in ablutionem peccatorum. 10. Fons autem in delubris locus regeneratorum est in quo septem grain descensu, et tres in ascensu: septimus vero is est, qui et quartus, id est, similis filio hominis exstinguens fornacem ignis, stabilimentum pedum, fundamentum aquae, in quo plenitudo divinitatis habitat corporaliter. Basilicae prius vocabantur regum habitacula, unde et nomen habent. Nam basileus rex, et basili
Abbreviated transcription (Latin):
tralia dicta sunt ab eo quod est penitus:
hoc est pene intꝰ. Oratorium orationi tan
tum est consecratũ: in quo nemo aliqͥdt
agere debet. nisi ad quod est factum: itude¬
& nomen accepit. Alonasterium. unꝰ mona¬
chi habitatio est. Monõ enĩ apud grecos solus:
steriꝰ statio. id est solitarii habitatio. senobi¬
un uͦ ex greco & latiuo uidet᷑ eẽ compositũ.
Est enim habitaculũ plurimoꝵ in cõposita
cõmune uiuentiũ. senõ enim gͤci cõmune
dicunt. Templi nomen generale. Pro locis
enĩ quibuscumq magnis antiqͥ templa
dicebant. Et templa dicta. quasi tecta ani¬
pla. S & loctis designatus ad orientẽ: ã con¬
templatione templũ dicebat᷑. suiꝰ partes
quatuor erant. Antica ad ortũ. postica ad
occasum: sinistra ad septentͥonem. dextra
ad meridiem spectans. Unde & qͣndo tem¬
plum construebant. ouentem spectabant
equinoctialem: ita. ut linee ab ortu ad occi¬

Expanded text:
tralia dicta sunt ab eo quod est penitus, tralia dicta sunt ab eo quod est penitus, hoc est pene intus. tum est consecratum, in quo nemo aliquid agere debet, nisi ad quod est factum, unde nomen accepit. 5. Monasterium, unius monachi habitatio. Monos namque apud Graecos solus, sterium, statio, id est solitarii habitatio. 6. Coenobium ex Graeco, et Latino videtur esse compositum. Est enim habitaculum plurimorum in commune viventium; κοινὸν enim Graece commune dicitur. 7. Templi nomen generale, pro locis enim quibuscunque magnis antiqui templa dicebant. Et templa dicta, quasi tecta ampla. Sed et locus designatus ad Orientem a contemplatione templum dicebatur. Cujus partes quatuor erant, antica ad Ortum, postica ad Occasum, sinistra ad Septentrionem, dextra ad Meridiem spectans. Unde et quando templum construebant, Orientem spectabant Aequinoctialem, 221 ita ut lineae ab Ortu ad Occi
Abbreviated transcription (Latin):
acra sunt loca diuinis is sacris.¬
cultib instituta: ut pote ea in quib
altaria litantib demore pontificib conse¬
crantur. Sc̃a iuxta ueteres exteriora tem¬
pli sunt. Sc̃a autem scõꝵ locus templi secͤ¬
tior: ad queni nulli erat accessus. nͥ tantũ
sacerdoti. Dicta aut̃ scã scõꝵ quia exterior
oraculo sanctiora sunt: uel quia scõꝵ compa¬
ratione sanctiora scint: sicut cantiea cantiooꝵ.
quia cantica uniuẽrsa precellunt. Sc̃m au¬
tem a sanguine hostie nuncũpatũ. Ht¬
chil enim sc̃m apud ueteres dicebat᷑i iusi
quod hostie sanguine esset consecratũ
aut consꝑsum. Item scm̃ : qđ exstat esse sanc¬
crtũ. Sancirez aut̃ confirmare: & in roga¬
tione penȩ ab iniuria defend̾e. Sic& leges
scẽ: & muri scĩ esse dicunt᷑. Ppiciatorium:
quasi ꝓpiciationis oratoriũ. Ppiciatio enin
placatio est. Sracula dicta. eo quod ind̃
responsa reddunt᷑. & oracula ab ore Pe¬
netralia oracusoꝵ sunt secreta. Et pene¬

Expanded text:
acra sunt loca divinis cultibus instituta, utpote ea in quibus altaria litantibus de more pontificibus consecrantur. Sancta iuxta veteres exteriora templi sunt. Sancta autem sanctorum locus templi secretior, ad quem nulli erat accessus nisi tantum sacerdotis. Dicta autem Sancta sanctorum quia exteriori oraculo sanctiora sunt, vel quia sanctorum conparatione sanctiora sunt; sicut Cantica canticorum, quia cantica universa praecellunt. Sanctum autem a sanguine hostiae nuncupatum; nihil enim sanctum apud veteres dicebatur nisi quod hostiae sanguine esset consecratum aut consparsum. Item sanctum, quod extat esse sancitum. Sancire est autem confirmare et inrogatione poenae ab iniuria defendere; sic et leges sanctae et muri sancti esse dicuntur. Propitiatorium quasi propitiationis oratorium; propitiatio enim placatio est. Oracula dicta eo quod inde responsa redduntur; et oracula ab ore. Penetralia secreta sunt oraculorum; et pene
Abbreviated transcription (Latin):
cõpensatio. De concessione. purgatio et
deprecatio. Coniecturalis status ẽ. cum
factum qđ ab alio obicit᷑. ab alio ꝑnegga¬
tur. Definitiuus status ẽ. cũ id qd obicit᷑.
ñ ocesse ꝯtendit᷑ s qͥd ilud sit adhibi¬
tis diffinitionib approbat᷑. Qualitaᷤ ẽ dũ
qͣlis res sit queritur: & qr deui it genere
negocii. constrou̾sia que agit᷑. constitutio
generalis appellat᷑. Translatio ẽ. cũ causa
ex eo pendet. quod ñ aut is agere uidet᷑ qũẽ
oportet: aut non apud quos. qͦ temꝑore. qͣ
lege. qͦ cͥmine. qua pena. oporteat. Transla¬
tiua constitutio ẽ. qñ actio tͣnsiationis et
cõmutationis indigere uidet᷑. Iudicialis
ẽ in qua equi & rect natura. & p̃mii aut

Expanded text:
conpensatio. De concessione purgatio et conpensatio. De concessione purgatio et deprecatio. Coniecturalis status est cum factum, quod alio obicitur, ab alio pernegatur. Definitivus status est, cum id, quod obicitur, non hoc esse contenditur, sed quid illud sit adhibitis definitionibus adprobatur. Qualitas est, dum qualis res sit quaeritur: et quia de vi et genere negotii controversia agitur, constitutio generalis appellatur. Translatio est cum causa ex eo pendet, quod non aut is agere videtur, quem oportet, aut non apud quos, quo tempore, qua lege, quo crimine, qua poena oporteat. Translativa constitutio, quod actio translationis et commutationis indigere videtur. Iudicialis est, in qu
Abbreviated transcription (Latin):
eo in aliquo differt. Nam uituꝑatio que
ꝯtͣria ẽ laudi. specialit̃ ad incertam faci¬
entio ꝑsonã adhibet᷑. Cõmunis uͦ locꝰ gen̾a¬
lit̃ in fact crimine p̃ponit᷑. Hñ ⁊ cõmu¬
nis locꝰ dr̃: qr absente ꝑsona. ñ tantũ
in hoĩe. qͣntũ in ipsũ crimen expendit᷑.
Om̃e enĩ uicium ñ in uno tantũ. s etiã¬
cõmune in plurimis inuenit᷑. se cucara
causa consistit: id ẽ constitutio. Grecie
ñi statũ a contentione istasim dicuñ.
Latin autẽ ñ solũ a pugna ꝑ ꝙͣ. expug¬
nent ppositionẽ adu̾sarii: s qͦd in eo pͥar
utͣt ꝯsistat. Fit aũ ex intentiõe. & de¬
pulsione. Statꝰ aut̃ causaꝵ duo st̃: rõna¬
lis. ⁊ legalis. De rationali oriunt᷑. ꝯiectu¬
ra. finis. qͣlitas. tͥnsiatio. De fine. iudi¬
cialis. & negocialis. De iudiciali. abso¬
luta. & assumptiua. De assũptiua. ꝯces¬
sio. remotio criminis. relatio criminis.

Expanded text:
eo in aliquo differt. Nam vituperatio, quae eo in aliquo differt. Nam vituperatio, quae contraria est laudi, specialiter in certam facientis personam adhibetur. 8. Communis vero locus generaliter in facti crimine praeponitdicitur, quia absente persona non tam in hominem, quantum in ipsum crimen exponitur. Omne enim vitium non in uno tantum, secommune in plurimis invenitur. De geminocausa consistit, id est constitutio. Graeci autem statum a contentione στάσιν dicunt. Latini autem non solum a pugna, per quam expugnent propositionem adversarii, sed quod in eo pars utraque consistat. Fit autem ex intentione et depulsione. Status autem causarum sunt duo: rationalis et legalis. De rationali oriuntur coniectura, finis, qualitas, translatio. De fine iudicialis et negotialis. De iudiciali absoluta et adsumptiva. De adsumptiva concessio, remotio criminis, relatio criminis,
Abbreviated transcription (Latin):
dempnari. liberariq supplicio. Delib̾at¬
uũ genꝰ uocat᷑: eo qͥd de unaquaq re
in eo delibat᷑. Huiꝰ genꝰ duplex ẽ: suasio
& dissuasio. id ẽ de expectando. & fugien¬
do. id ẽ de faciendo & ñ faciendo. Sua¬
soria autẽ in trib locis diuidit᷑: hones¬
to. utili. & possibili. Hec diffirt aliqͥd
a delib̾atua. qr suasoria eget altera
ꝑsona: delib̾atiuua interdũ & apud sea¬
git. In suasoria aut̃ due st̃ quȩ plus ualenͭ.
spes & metus. Demonstͣtiuũ dictum ẽ. qđ
un amqͣmq rem aut laudando aut uitu¬
ꝑando demonstrat: quod genꝰ duas ha¬
det specieᷤ. laudem & uituꝑationẽ. Laudiꝰ
cedo. tͥb temporib distinguit᷑: ante ip¬
sum. in ipsum. post ipsum. Ante ipsũ. ut
ne e cont᷑rio & in uituꝑatiõe hõĩs. hȩe for¬
ma seruanda ẽ. Ante hoĩem. in homine
post hominẽ. Locꝰ cõmunus ad demonstͣti¬
nũ uituꝑatiõis genꝰ ꝑtinet: quod tam̃ ab

Expanded text:
demnari liberarique supplicio. Deliberatidemnari liberarique supplicio. Deliberativum genus vocatur eo, quod de unaquaque re in eo deliberatur. Huius genus duplex est, suasio et dissuasio, id est de expetendo et fugiendo, id est de faciendo et non faciendo. Suasoria autem in tribus locis dividitur: honesto, utili, et possibili. Haec differt aliquid a deliberativa, quia suasoria eget alteram ersonam, deliberativa interdum et apud se agit. In suasoria autem duae sunt quae plus valent: spes et metus. Demonstrativum dictum, quod unamquamque rem aut laudando aut vituperando demonstrat. Quod genus duas habet species: laudem et vituperationem. Laudis ordo tribus temporibus distinguitur: ante ipsum, in ipsum, post ipsum. Ante ipsum, utVne e contrario et in vituperatione hominis haec forma servanda est, ante hominem, in hominem, post hominem. Locus communis ad demonstrativum vituperationis genus pertinet, quod tamen ab
Abbreviated transcription (Latin):
rator ẽ gͥ boni dicendi ꝑitus uir. Uir
bonꝰ ꝯsistit natura. morib. uita. artib
dicendi. Peritus ꝯfistit artificiosa elo¬
quentia. quȩ constat partib quinq.
inuentione. dispotione. elocutione. me¬
moria. ꝓnunciatione. & fine officii qd ẽ
aliqͥd ꝑsuadere. Ipsa aut̃e ꝑitia dicen¬
di. in trib reb consistit: natura. doctͥ¬
na. usu. Natura. ingenio: doctna. scien¬
tia: usu. assiduitate. Hec sunt enĩ que
ñ solũ in oratore. s in unoquoq homi¬
ne artifice expectant᷑: ut aliqͥd efficiat.
demonstratuum. iudiciale. Belib̾atiuũ
genꝰ ẽ. in quo de quibuslibet utilitatib
uite. qͥd aut debeat. aut ñ debeat fieri
tractatur. Demonstratiuũ. in qͦ lauda¬
bił ꝑsona. aut rep̃hensibilis. ostendit᷑.
Iudiciale: in qͦ de ipsius ꝑsone facto. aut
penȩ. aut p̃mii sententiã datur. Bictum
autẽ iudiciale. eo qđ iudicet hominem:
s sententia sua ostendat. utrum lauda¬
bilis. p̃mio dignꝰ sit: an certe reus. con¬

Expanded text:
tur vir bonus, dicendi peritus. Vir bonus consistit natura, moribus, artibus. Dicendi peritus consistit artificiosa eloquentia, quae constat partibus quinque: inventione, dispositione, elocutione, memoria, pronuntiatione, et fine officii, quod est aliquid persuadere. Ipsa autem peritia dicendi in tribus rebus consistit: natura, doctrina, usu. Natura ingenio, doctrina scientia, usus adsiduitate. Haec sunt enim quae non solum in oratore, sed in unoquoque homine artifice expectantur, ut aliquid efficiat. demonstrativum, iudiciale. Deliberativum genus est, in quo de quibuslibet utilitatibus vitae, quid aut debeat aut non debeat fieri, tractatur. Demonstrativum, in quo laudabilis persona aut reprehensibilis ostenditur. Iudiciale, in quo de ipsius personae facto aut poenae aut praemii sententia datur. Dictum autem iudiciale eo, quod iudicet hominem, et sententia sua ostendat utrum laudabilis praemio dignus sit, aut certe reus con
Abbreviated transcription (Latin):
an ñ. Iuncta ẽ ex plurib quęstionib in qͦ
plura querunt᷑ hoc pacto. utrum carthago
diruatur. an carthaginensib reddat᷑. an
eo colonia deducat᷑. Ex comparatiõe qͥd u¬
trũ potꝰ. an qͥd potissimũ querit᷑. ad hunc
modũ. Utrũ exercitus in macedoniam con¬
tͣ phylippum mittat᷑. qui sociis sit in auxi¬
lio. an teneat᷑ in italia. ut quãmaxime con¬
t᷑ hannibalem copie sint. De .iiii. partib

Expanded text:
an non?' Iuncta est ex pluribus quaestionibus, in qua an non?' Iuncta est ex pluribus quaestionibus, in qua plura quaeruntur, hoc pacto: utrum Carthago diruatur, an Carthaginensibus reddatur, an eo colonia deducatur. Ex comparatione utrum potius aut quid potissimum quaeritur, ad hunc modum: utrum exercitus in Macedoniam contra Philippum mittatur, qui sociis sit auxilio, an teneatur in Italia, ut quam maximae contra Hannibalem copiae sint. Genera ca