comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cinãdo. qr solo fatu fut᷑a p̃dicebant. ¶It a
fando ł phonos. dcĩ st̾ quid̾ dei siluaꝵ fanni
qr uoce ñ signis ostendebant. fut᷑a ĩ luccis.
ꝯsulti a paganis. hii aut̃ a ułgo incubi. ł in¬
cubones. et a rõanis. fanni. siccarii diꝯꝰ. et a
It̾ a for. ħ fatũ et dͦ ẽẽ fatũ. qͥcqͥd deꝰ fat᷑.

Expanded text:
atu solo futurum predicebant. Item a fando vel fonos dicti sunt quidam dei silvarum Fauni quia voce non signis ostendebant futura in lucis consulti a paganis. Hii vulgo Incubi vel Incubones, a Romanis vero Fauni ficarii dicuntur. Item a for hoc fatum, et
Abbreviated transcription (Latin):
a .ũ. qui inꝑiciã suam ostendit fando qͥqͥd lat.
differt a stulto. qr stultꝰ est qui ꝑ stuporẽ ñ
moue᷑ iniuria. seuitiã .n. ꝓfert nͨ u̾itꝰ est ͣul
lo ignominie ꝯmoueͦ dolore. qr stultꝰ est ebe¬
cior corde. uñ asfraniꝰ. ego me stultũ extimo

Expanded text:
-a -um, quia imperitiam suam ostendit fando quicquid latet differt a stulto: stultus enim est qui per stuporem non movetur iniuria, sevitiam enim perfert nec ultus est nec ullo ignominie commovetur dolore, quia stultus est hebetior corde, unde Afranius 416 ‘ego me stultum existim
Abbreviated transcription (Latin):
aũt om̃es festos. aut ꝓfestos aut ĩt̾cisos uo¬
cant ¶It̃ a festo. ligno. festino. nas .i. ac¬
celerare. qi tigna uident᷑ ad festũ accelera¬
re. et iñ tͣctũ est festinare .q. ad festũ nare.¬
namꝰ. ut ad id ꝙ fac̾e̾ uolumꝰ sine ĩt̾uallo

Expanded text:
aut festos aut profestos aut intercisos vocavit’. Item a festo ligno festino -as, idest accelerare; videntur enim tigna ad festum celerare, et ideo tractum est inde festinare, quanamus ut quod facere volumus sine intervallo
Abbreviated transcription (Latin):
as. destinare. sigͣre. uñ fatatus. ta.tũ. fatũ
destinatũ. fatũ ꝯpo fatidicꝰ. a ũ. fata dicens.
menti᷑. qr oĩs hõ fallax. id agit. ł dicit. uñ aliqͥt
fallit᷑ s ñ oĩs ille uult falle̾. qui mentit᷑. ur
Iocłatores. qui sepe menciũt᷑ magis studio

Expanded text:
-as destinare, significare, unde fatatus -a -um, fato destinatum. Fatum componitur fatidicus idest fata dicens. mentitur, quia omnis homo fallax id agit vel dicit unde aliquis fallatur, sed non omnis homo vult fallere qui mentitur, ut ioculatores qui sepe m
Abbreviated transcription (Latin):
U ildꝰ. falx me cͥca ducis placidos cͦuauit ĩ usꝰ.
Agͥcole nc̃ sũ. militis ante fui. et÷ tastr̃m¬
cacio isto distingiũ d̾siculo. falce puto uineta
meto. sata tondeo pͣta. uñ hͥ falco. onis. aius ꝙ¬
ad siit udine faicis dͦ. Id ec rũco. a rũcando uep̾s.

Expanded text:
 34: pax me certa ducis placidos curvavit in usus: agricole nunc sum, militis ante fui; et estcatio isto distinguitur versiculo ‘falce puto vineta, meto sata, tondeo prata’. Et hic falco -nis, quad similitudinem fa
Abbreviated transcription (Latin):
uñ falero. as .i. ornare. ut iste utiꝰ u̾bis falera¬
tis a. ornatis. et qr falere nͥ ꝓst̾ equis. se᷑ris¬
st̃ s cã suꝑbie. Reddũt .n. eos pulcriores. su¬
ꝓbos. et arrogantes. qͣd̾ elacione. Iñ ÷ qd̾ fa¬
Niactacione. et faicrare. ꝓ suꝑbire. ignauit

Expanded text:
unde falero -as, idest ornare, ut ‘iste utitur verbis faleratis’, idest ornatis; et quia falere nil prosunt equis sed fiunt eis causa superbie – reddunt enim eos pulcriores et superbos et arrogantes quadam elatione – inde est quod faiactatione et fa
Abbreviated transcription (Latin):
uem ũuenst. q̃ ĩ una sui ꝑte ÷ dẽpsa. et ĩ aliadẽ¬
ꝑsior ĩ t̾cia tẽpsissima. ¶ It̃ ĩ alia sui ꝑte est
rara ⁊ alia rarior. ĩ t̾tia rarissima. ¶ It ĩ a
que est dep̃sa. solares radũ tancͣs ĩ uit᷑ clarisi.
rubeũ colorẽ esficiũt in dẽpsiori cerulerũ. ĩ
dedasima nigrũ. ¶ It in rara faciũt u̾i¬
dem ⁊̃ rariori croceum. ⁊̃ rarissima albñ et
tis. et aquosũ. q̃ radiis solarib accensa a un¬

Expanded text:
in una sui parte est densa, in alia densior, in alia densissima, item in aliqua sui parte est rara, in alia rarior, in alia rarissima. In illa que est densa solares radii, tamquam in utre conclusi, rubrum colorem faciunt, in densiori ceruleum, in densissima nigrum; item in rara faciunt viridem, in rariori croceum, in rarissima album; etattuor elementis et aquosum, que, radiis solaribus accensa, a
Abbreviated transcription (Latin):
qi famła᷑ nob̾ ad mod̾ famule. et discͣrendo ru¬
est bonarũ ⁊ malarũ rerũ famła. tñ sũ adiũ¬
cto. magis accipit᷑ in bono. et sic describit᷑. fa
ma est sñ actore c̾to ĩuenta. cui malignitas fe¬
famosus.a.ũ. de quo fama loquit᷑. sũ bene. suͥ¬

Expanded text:
is dum, ad modum famule, discurrendo ruest nomen bonarum et malarum rerum, sed sine adiuncto sepe accipitur in bono; et describitur sic: fama est sine certo auctore inventum, cui malignitas defamosus -a -um, de quo fama loquitur sive bene s
Abbreviated transcription (Latin):
niceon. ꝙ eit rubeũ. d ħ fenix. cis. auis ara¬
bie. sic dcã. qr feniceũ hẽat colorem. ł qr sit
in toto orbe singłaris. et unica. nã arabes
annos uiuens. dũ se uiderit senuisse. aro
sibi incendiũ nutrit. et it̾m de cin̾b illiꝰ
alia resurgit. uñ feniceus. a.ũ. In tͥb gͦ sigͦ¬

Expanded text:
niceon quod est rubeum hic fenix -cis, avis Arabie sic dicta quia feniceum habeat colorem vel quia sit in toto orbe singularis et unica. Nam Arabes annos vivens, dum se viderit senuisse, collsibi incendium nutrit sicque iterum de cineribus illius alia resurgit; unde feniceus -a -um. In tribus ergo sig
Abbreviated transcription (Latin):
felicitas. ut felix tenpus. felix locus. et ꝯꝑat᷑.
felico cas ĩflig̾e. infelicẽ fac̾e. a qͦ infelicito. as.
enus. fenoris. ꝑ ħ .i. usura. s usurn ÷
lucrũ de capitali acceptũ. fenꝰ uͦ est
iucũ. ex usura sũptũ. uł usura est
sine det̾minato tenꝑe. sic̃ qui agcomodat. xͭ.¬

Expanded text:
felicitas, ut ‘felix tempus’, ‘felix locus’, et comparfelico -as, infligere, infelicem facere, a quo infelicito -as ENUS -oris idest usura; sed usura est lucrum de capitali acceptum, fenus vero lucrum de usura sumptum, vel usura est sine determinato tempore, sicut qui accommodat
Abbreviated transcription (French):
dus. et a fecula. fecidus. ł ꝯpoͦ a fece et lentos
groco. et dͣ feculentus .i. fece plenꝰ i fetidꝰ. uñ¬
mat᷑ de sat᷑. laxatis spiramĩs exflus ͥabes fecu¬
nuti acini. et dure cutis. qi faciãt plus fecis.
ꝙͣ alii. et feco. cas .i. fecem fac̾e. ł fece infletẽ

Expanded text:
-um, et a fecula, idest fetidus, vel a fece et lentos grece, inde feculentus, idest fece plenus vel fetidus, unfecunuti acini et dure cutis, quia plus fecis faciant quam alii; et feco -as, idest fecem facere vel fece inficere,
Abbreviated transcription (Latin):
fuit filia agenoris. qͣ iupit̾ rapuit. et ab ea t̾
fluꝰ mesõpotamie. de ꝑadiso exiens. copiosisimꝰ
gẽmis. qui ꝑ mediam babiloniã fluens. ab ub̾ta¬
te nͥ accepit. nã ebraico. eufrata. fertilitas in¬
t̾p᷑. mosopotamiam .n. ĩ quibd̾ iocis ĩ irrigat

Expanded text:
fuit filia Agenoris quam Iuppiter rapuit et ab ea tertfluvius Mesopotamie de paradiso exiens copiosissimus gemmis, qui per mediam Babiloniam influit. Hic ab ubertate nomen accepit; nam ebrayce eufrata fertilitas interpretatur; Mesopotamiam enim in quibusdam locis ita irrigat
Abbreviated transcription (Latin):
dini. siquid̾ agenor filia sua rapta
cilici. et fenici. ut sororẽ suã ꝑquire¬
p̃et. et si eã ñ inuẽirent. ñ redirent. pͥ. oꝰ. scõ¬
cadmꝰ exulans tenuit ꝙͣd̾ regionẽ ĩ qͣ thebas
edificauit uñ thebe. dc̃e sũt cadmnee. et re¬
gio illa cadmea. cylix siłr aliam tenuit regio¬
nẽ. q̃ ab eo dcã est cilicia. fenix uͦ aliã cenuit¬

Expanded text:
dmi. Siquidem Agenor, Europa filia sua rapta t Cadmo et Cilici et Fenici, ut sororem suam perquirerent et si eam non invenirent numquam redirent, unde OCadmus exulans tenuit quandam regionem in qua Thebas edificavit, unde Thebe dicte sunt cadmee et regio illa cadmea; Cilix similiter tenuit aliam regionem que ab eo dicta est Cilicia; Fenix vero si
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes ꝑtineant. ut ꝑentalia. ut ꝯ quis defũc¬
ti officia expleui̾t d᷑ sollẽpnia p̃saitistse¶
It̃ a festũ. festo. tas.⁊. festũ celebrare. sollẽp¬
do. ornatꝰ. leticia uñ h̾ festiuitacła. le. di. et¬
d᷑ festiuitas .q. festiditas. a festis dieb. et est

Expanded text:
homines pertinent, ut parentalia, ut cum quis defuncti officia expleverit dicitur solennia prestitisse. Et a festus festo -as, festum celebrare, solendo, ornatus, letitia, unde hec festivitacula -le; et dicitur festivitas quasi festiditas, a festis diebus, et est
Abbreviated transcription (Latin):
theo tͥcũ inuẽs . qd̾ eͦloga nõie farmacẽcia qr¬
ĩ illa ĩtducit en aĩmũ amici sui. qͥb d̾ ĩ canta¬
cionib renouans. ¶It̃ a farmacia. farma¬
enticꝰ. ca.cũ. ¶ Et nõ ꝙ tͥa st̾ gen̾a curacionis.
unũ farmacenticũ. a farmacia. q̃ est medica¬
dieta. ꝙ est obi̾uacio legis et uite. tercium

Expanded text:
nomine Farmaceutria quia in ea introducitur illa animum amici sui quibusdam incantationibus revocans. Item a farmacia farmaceuticus -a -um. Et nota quod tria sunt genera curationis, unum est farmaceuticum a farmacia que est medicadieta que est observatio legis et vite
Abbreviated transcription (Latin):
sũ calamitas. sũ ue. uita. qr origo fuit nasdendi.
calamitas. sũ ue. qr ꝑ p̃uaritacionẽ cã estitit
uita et calamitas dc̃a ÷. qr mulier sepe uiro:
cã salutis. sepe calamitas et mortis origo ꝙ ÷ ue.
baonite. de .ci . gabaon. qui supplices uenert
fortuna ab eu ꝙ est banũ uñ q̃d̾ uͥgo dc̃a ÷ eu¬

Expanded text:
 calamitas sive ve; vita quia origo fuit nascendi; calamitas et ve quia per prevaricationem causa extitit vel ideo vita et calamitas est dicta quia mulier sepe est viro causa salutis, sepe calamitatis et mortis origo, quod esbaonite, de civitate Gabaon, qui supplices venerunfortuna, ab eu quod est bonum; unde quedam virgo dicta est Eu
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ horꝰ. optat epychia bos piger. optat arare
caballus. ¶ It̃ epỹphiare .i. eqũ ornare. c
E panaphora. ÷ in uno u̾su ꝑ pͥncipia sensu¬
ũ eid dͦnis repeticio .ut. te t nemꝰ anguine te
uitrea phorcidos unda. te liquidi fleu̾e lacꝰ.
Epanalensis. ÷ g̾monis in pͥncipio u̾sus
põiti. eiꝰd ĩ fine replicacio. ut hͥcrescit amor¬

Expanded text:
um; Oratius ‘optat epyphya bos piger, optat arare caballus ’. Inde epyphyare, idest equum ornare. E 91 EPANAPHORA est in uno versu per principia sensuum eiusdem dictionis repetitio, ut ‘te nemus Angitie, te vitrea Focidos unda, te liquidi flevere lacus’. E 92 EPANALENSIS est sermonis in principio versus positi eiusdem in fine replicatio, ut I
Abbreviated transcription (Latin):
q graues sũt pond̾e dignitatis. et actor ita¬
tis. et fascia qua tegͦi pectus. et papile ꝯpͥm¬
ũt ͦ ł qua puer inuoluit᷑. qr ad mod̾ fascicłi
le. latsi et longũ cingłm. quo puer cirꝯligã
In fascus. et fascio. as. fasciis ⁊ nuolu̾e. et ꝯpoͦ¬

Expanded text:
ritatis. Et hec fascia -e, qua tegitur pectus et mammille comprimuntur vel qua puer involvitur, quia in modum fasciculi le latum cingulum quo puer circumligatur in fasciis; et fascio -as, fasciis involvere, et compon
Abbreviated transcription (Latin):
łq in eis fabant᷑ iura. et ideo qͥd̾ ub̾ ouidũ. ĩ quo
tractabat de fastis. et nephastis dieb a digniori
Intitulat᷑ ub̾ fastorũ. hinc ⁊̃ ãnales libri in qͥb
scribebant᷑ fca romanoꝵ tociꝰ anni. Silt a dig¬
niori ꝑte dc̃i sũt fasti. Inũei. ⁊̃ fastꝰ qͣrte decłia¬

Expanded text:
 in eis fabatur ius; et hinc quidam liber Ovidii in quo tractatur de fastis et nefastis diebus a digniori parte intitulatur liber Fastorum. Hinc etiam annales libri in quibus scribebantur facta Romanorum totius anni similiter a digniori parte dicti sunt Fasti. Invenitur et
Abbreviated transcription (Latin):
disficacitas. tis. ¶ qt̃ a facio. ħ facinꝰ. noris. et dis¬
sfert a flagicio. qr qͥcqͥd agit indomita cupidi
d . s qͥcqͥd agit ut alt̾i noceat. facmnꝰ est. et h st̃
duo gn̾a om̃iũ p̾catoꝵ. s flagicia pͥora sũt. q̃
corrũpũt aĩmũ ad facinora facienda. st̃ .n. fla¬

Expanded text:
difficacitas -tis. Item a facio hoc facinus -ris et differt a flagitio: quicquid enim agit indomita cupiditquid agit ut alteri noceat facinus dicitur. Et hec sunt duo genera omnium peccatorum, sed flagitia priora sunt, que cum corruperint animum, ad facin
Abbreviated transcription (Latin):
ficit lr̃atũ. et sic describit᷑. ¶ Gramatica. est
scribere. sine qͣ ñ pͭ as here ꝑfectõm ip̃iꝰ artis.
ñ tñ ob oħ scribendi officiũ ĩ uĩgo huiꝰ artis
artifici: s poꝰ scribendi scĩam. est .n. opus ut
sciat figas cognosc̾e. et qͣłr debeant fi̾. q̃ cui s.

Expanded text:
ficit litteratum. Unde et sic describitur: gramatica est scribere, sine quo non est habere perfectionem ipsius artis. Nec tamen ob hoc scribendi officium iniungo huius artis artifici, sed potius scribendi scientiam: est enim opus ut sciat figuras cognoscere, et qualiter debeant fieri, et que
Abbreviated transcription (Latin):
illa ꝑs uultꝰ q̃ ÷ int̾ maxillas. etꝰ auricłas. uñ
barba inchoat. sͦ dcã. qr ibi barba gigni inci¬
die ñ ꝯp̃ssi genã gene. et ħ genu. indecħ. ĩ sin
xtiones femoꝵ. et cͥrũ dc̃a sic. qi ĩ utero. st̾ ge¬
nis oppo. ibi .n. coherent.sͥ. qr ufans in utero
capud ten inclinatũ ad genua. et Iñ ÷ qd̾ cõ

Expanded text:
illa pars vultus que inter malas et auriculas est, unde barba incoat, et sic dicta quia ibi barba gigni incidie non compressi genam gene’. Et a gena hoc genu inssiones femorum et crurum, dicta sic quia in utero sint genis opposita; ibi enim coherent sibi, quia infans in utero caput tenet inclinatum inter genua; et hinc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
Iusarine. et cesa. se. a cedendo. et st̃ gese. et
cese galloꝵ piła. romanoꝵ. sarisse. macedo¬
gerris cirꝯdatꝰ. et septus. ¶ It̃ a g̾ra. hͥ
gerro. onis .i. lecator. nugator. ineptus.
insipiens. stultꝰ. indiscretus. In sipidꝰ ad
modũ illiꝰ piscis. ł garrulus. et tũc dꝰa¬
o ganeo. uñ gerroneꝰ. a .ñ. et gͥronaceꝰ. a
ũ. ad gerrones ꝑtiuens. uͥ plautꝰ. qͥngen¬
muliones salutigerulos ꝓueros. et iñ pła¬

Expanded text:
t sunt gese vel cese Gallorum, pila Romanorum, sarisse Macedogeris circumdatus et septus. Item a gera hic gero -nis, idest nugator, ineptus vel insipiens, stultus, indiscretus, insipidus ad modum illius piscis, vel garrulus, et tunc do ganeo’. Et inde gerroneus -a -um et gerronaceus -a -um, ad gerrones pertinens, unde Plautus ‘quingenmuliones salutigerulos pravos’. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
na nude rõcinari. uñ martꝰ .ca. quid istd̾ im
et ritu ĩmittandis antitistis pꝰ ꝙͣ fores aditũ¬
peditantes. st̃ .n. in cis mores inconditi nał
so exñs. ł ad gypsũ ꝑtinens. et gipso. as. giꝑ¬
so linire. uñ gipsatꝰ. ta. tũ. gipso liuitꝰ. Si¬
uñ girgillus . di. Instr̃m feĩeũ. qd̾ alio noĩe
d ᷑ deuolutuoriũ . q. u̾tendo in girũ in fila re¬
uoluũt᷑. filũ .n. a colo ducit᷑ in fusum. a fuso.
ĩ alabrũ. ł tͣctoriũ. ab alabro in girgillũ. łde¬
uolutoriũ. a girgillo. in glomicellũ. a gloni¬

Expanded text:
quid istud, mi et ritu nictantis antistitis priusquam fores aditumpeditantes. Sunt enim in illis mores inconditi et nso existens vel ad gipsum pertinens, et gipso -as, gipso linire, unde gipsatus -a -um, gipso linitusunde hic girgillus -li, instrumentum femineum quod alio nomine dicitur devolutorium, quia vertendo in girum inde fila devolvuntur: filum enim a colo ducitur in fusum, a fuso in alabrum vel traductorium, ab alabro in girgillum, a girgillo in glomicellum, a glomi
Abbreviated transcription (Latin):
flu̾at. nascit᷑ .n. de t̾ris et maris alitu. qr¬
ꝯ ac alciꝰ eleuata fu̾i̾t. aut solis calore resolu¬
tã. aut ui uentoꝵ ꝯp̃ssa stillat ad t̾rã. et est
pluuia. lenta et Iugis aqua. uñ ħ pluuiola.
uiã dantes. qr eis orientib hñdat pluuia.
ł diꝯͦ pͥelyades a pleione mr̃e earũ. ł a płi¬

Expanded text:
luvia, quia fluat: nascitur enim de terre et maris alitu, que, cum altius elevata fuerit, a solis calore resoluta aut vi ventorum compressa, stillat ad terram; et est pluvia lenta et iugis aqua; unde hec pluviola viam dantes, quia eis orientibus abundat pluvia; vel dicuntur Pleiades a Pleione matre earum, vel a p
Abbreviated transcription (Latin):
et ħ ingeniositas. tis. astucia talliditas. pr¬
udencia. sb̾tilitas. ¶ It̃ ab ingẽiũ. Ingenior.
aris. ingẽiũ ex̾c̾e. Ingeiose se hẽre. et poͦ ꝓ
deciꝑ̾e. et tũc est fͤusitm̃. ¶ It̃ a gigno ns.¬
gẽitꝰ. ta.tũ. et hͥ genitꝰ ꝓ filio. et ħ gẽita ꝓ¬

Expanded text:
et ingeniositas -tis, astutia, calliditas, prudentia, subtilitas. Item ab ingenium ingenior -aris, ingenium exercere, ingeniose se habere. Et ponitur pro decipere, et tunc est transitivum. Item a gigno genit
Abbreviated transcription (Latin):
est germania. et st̾ due g̾manie. suꝑĩor
tũ uenatu q uiuentes. hoꝵ plurime gẽ¬
tes uarie armis discolores hĩtu. et disso¬
ne et origine uocabuloꝵ incerte ꝯ col¬
tͣbantes. quoꝵ ĩmanitas barbarie. et ⁊̃ in

Expanded text:
est Germania. Et sunt due Germanie: superior tu venatuque viventes. Horum plurime gentes varie armis, discolores habitu, linguis dissone et origine vocabulorum incerte, ut TolTubantes, quorum immanitas barbarie etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
It̃ agala. ħ galanũ. genus pignenti. ł succ̾
uiac fecille. uñ ħ Galbanũ. quidã color iñ
mantis duriciam hñs. et hic galantes.
tis. siłr lapis p̃ciosus colore cin̾cꝰ. s ideo sic¬
It̃ a gala. ħ gula. ant̾ior ꝑs colli. post̾i̾or¬

Expanded text:
genus pigmenti vel sucus et lac ferule, unde hoc galbanum quidam color inde et adamantis duritiam habens, et hic galathites -tis similiter lapis pretiosus, colore cinItem a gala hec gula -e, anterior pars colli; posterior
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. e intͦicũ ad portũ. farõ uocabant. et mñ
qd̾ tͣris in ẏtalia dc̃a ÷ faros. pp̃ talẽ utili¬
tatẽ. hĩc ⁊̃ tñ portib machinas ad p̃lucẽd̾
fabricatas. faros diꝯt. ¶It̃ ndͣ ꝙ a faro
tͦri alexãdrie. q̃d̾ cinitas ĩ egypto dc̃a est

Expanded text:
tum et introitum ad portum, pharon vocabant; unde et quedam turris in Ytalia dicta est Pharos propter talem utilitatem; hinc etiam machinas ad prelucendum fabricatas faros dicunt. Item nota quod a pharo, turri Alexandrie, quedam civitas in Egipto dicta est
Abbreviated transcription (Latin):
tus. aut faciem tũde̾. Iugere est ꝯ aliquib
dc̃is miserabaib et hĩ tꝰ nuitacione flere.
merere est. ꝯsilencio dolere. uñ merere. d .i.
mente carere. et lugere.q. luce egere. et ħ:¬
h ħ flebilis ħ le. et łr. adu̾. et utas uñ oꝰ. fleb¬

Expanded text:
tus aut faciem tundere; lugere est cum aliquibus dictis miserabilibus et habitus mutatione flere; merere est cum silentio dolere, unde et merere quasi mente carere, et lugere quasi luce egere. A hec flebilis e
Abbreviated transcription (Latin):
faia europe. uñ ħ frigia. dc̃a est filia q̃dã ꝓ¬
uincia. et ħ ead̾ dardania. a dardano.filio
iouis. hiꝰ regio dca est.rroia. ꝙͣ ex suo noie
appellauit tros cex troianoꝵ. pr̃ ganime¬
dis. et st̾ due frigie. maior. et minor. ma¬
ior frigia sinirmã ht̃. minor. yliũ. p̾lion.¬
cant᷑ troiani ꝯ eos uolumꝰ appellare timi¬
dos. qr ꝙꝓ qualitate negocii actores dant
troianis diu̾sa noĩa. si .ii. uelint cos appel¬
lare timidos. appellant friges. et frigios.
si gu̾osos. dardamas. si ꝑfidos. la ome dõcia¬
des .si fortes trocs. si audaces hectoreos. ¶Lt̃
a frigia ħ frigiũ .i. frix̧ellũ. qued mitea p̃g¬
fificalis. qr in frigia meliꝰ fiat. uñ ꝯstantinꝰ
uiꝑator. frigui candido splendore eiꝰ sacͤtis¬
simo capiti inposuimꝰ. uñ frigio as. frigiũ
apone. ⁊ fugio ornare et est acłm̃. ¶ It̃ a

Expanded text:
filia Europe, unde hec Frigia dicta est quedam provincia, hec et Dardania a Dardano, Iovis filio. Huius regio Troia est, quam ex suo nomine appellavit Tros rex Troianorum, pater Ganimedis; et due sunt Frigie, maior et minor: maior Frigia Smirnam habet, minor Ilium. Et hvocantur Troiani, cum volumus eos appellare timidos. Pro qualitate enim negotii, auctores dant Troianis diversa nomina: si volunt eos appellare timidos, appellant eos Friges vel Frigios; si generosos, Dardanidas; si perfidos, Laomedontidas; si fortes, Troes; si audaces, Hectoreos. Item a Frigia hoc frigium, idest frisellum vel quedam mitra pontificalis, quia in Frigia melius fiat; unde Constantinus imperator ‘frigium candido splendore eius sacratissimo vertici imposuimus’, unde frigio -as, idest frigium apponere vel frigio ornare, et est activum. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
xi ficꝰ. rides .q. barbara u̾ba. et dici ficos ceci¬
liane iubes. dicemꝰ ficus qͣs stimꝰ ĩ arbore na¬
sci. dicemꝰ ficos ceciliane tuos. et a ficꝰ ꝓ mor
arbore .i. plenꝰ hiꝰ arborib. et fructũ. fructi
ficꝰ. a.ũ. pleꝰ tali fructu. ¶ It a ficu arbore.

Expanded text:
xi ficus rides, quasi barbara verba et dici ficos, Ceciliane, iubes; dicemus ficus quas scimus in arbore nasci, dicemus ficos Ceciliane tuos’. Et a ficus pro morbarbore, quasi plenus illis arboribus, et a ficu fructu quasi plenus tali fructu. Item a fico arbore h
Abbreviated transcription (Latin):
celi. facies hõinĩ. et colores et corꝑũ quãti
tates. ł qualitates et aĩoꝵ diu̾sitates existũt
et Iñ romanos graues. graios leues. afros.
u̾sipellas. gallos nͣ feroces. ł acriores ingẽio
st̃ tres gallie. comata. togata. brachata. Ga¬
llia comata. est lũbardia .s. ab alpib usq
ad rubicornẽ. Gallia togata est ab alꝑib us
ad mare britãniꝰ. Gallia brachata÷ q̃ re¬
no adiacet. ut ꝑs bgsidie. Lothoringia.
Flandria. colonia. t̾ra lingonensium. et
q̃d̾ alie regiones. que ꝯtinent᷑ in gallia bͣ¬
gallicꝰ qui de gallia apportatꝰ est. Gallicanꝰ.
qui de gallia ad defert. ¶It̃ a gallia. Galli¬

Expanded text:
celi et facies hominum et colores et corporum qualitates et animorum diversitates existunt, et hinc Romanos graves, Graios leves, Afros versipelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio sunt tres Gallie, scilicet comata, togata, bracata: Gallia comata est Lombardia, scilicet ab Alpibus usque ad Rubiconem; Gallia togata est ab Alpibus usque ad mare britannicum; bracata que Reno adiacet, ut pars Burgundie, Lotaringia , Flandria, Colonia, terra Lingonensium, et quedam alie regiones continentur in Gallia brgallicus, qui ex Gallia latus , gallicanus, qui ex Gallia aliquid affert. Item a Gallia galli
Abbreviated transcription (Latin):
.ci. et gades. inisula. in fine hẏspanie. que
ceani estꝰ inmittiͦ. et ÷ a ꝯtinente t̾ra. Qeͦ.
gũmi infectũ uitrũ cerãuiũ gẽmã redd ͤ.
uñ gadditanꝰ.na nũ. Et no ꝙ colup̃ne q̃ꝯ¬
sitit sint põite a uiris fortib in eo loco

Expanded text:
 et Gades -dis insula est in fine Yspanie, que ceani estus immittitur, et est a continenti terra CXX gummis infectum vitrum cerauniam gemmam reddit.Unde gaditanus -a -um; et nota quod columne quecumque sunt posite a viris fortibus in eo loco
Abbreviated transcription (Latin):
darũ. ł gĩgnendis liberis. uñ hͥ genialis .l.
sus. ł sponsa cubant. s cubile. est ꝯcubina¬
cessus cã guignendi uberos. s ad cubile fit
accessus solũ cã ꝯcubandi. et hͥ ħ genialis.
festũ genialit̾ egit. ¶It a geniꝰ. geniatꝰ.
ta .tũ. gͣtus. delectabilis. et geniosus. a.ĩ.

Expanded text:
darum, vel a gignendis liberis; unde hic genialis -lis o sponsus et sponsa cubant; sed cubile est concubinacensus causa gignendi liberos, ad cubile fit descensus solum causa concubandi. Et hic et festum genialiter egit’. Item a Genius geniatus -a -um, gratus, delectabilis, et geniosus -a -um,
Abbreviated transcription (Latin):
laphite in bello iͨ super equos dec᷑rebant cy
uelud unũ corpus equoꝵ et hominũ uide̾tit᷑.
et iñ fictũ est illos ẽẽ semiuiros. et uocati
a. ũ. et ħ centaurea quedam ħ̾ba. q̃ a chiro¬
ue centauro fert᷑ fuisse reꝑta. ead et limus.

Expanded text:
Lapytes in bello super equos ita discurrebant quod velut unum corpus equorum et hominum videretur, et inde fictum est illos esse semiferos, et vocati -a -um et hec centaurea -e, quedam herba, quia a Chirone centauro fertur re
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ et eis hñdat. oi tocꝰ arboꝵ sicut gͣmĩeũ
et gͣminosũ. ¶It a frõs. frondo. as. fr̃odatũ
fac̾e. frondes p̃be. et ꝯpͦo ͦ. defrondo. as. fr̃o des
refrondesco. ¶ It a frons ħͥ frondator oris qͥ
frondes colligit ad pastũ aĩaliũ. ẜ qui auellit
frondes a untib. ut ciciꝰ matescãt. ẜ qͥ canit ꝯ¬

Expanded text:
 sicut gramineum et graminosum. Item a frons frondo -as, idest frondatum facere, frondes prebere, et componitur defrondo -as, frondes s, refrondesco. Item a frons -dis hic frondator -ris qui frondes colligit ad pastum animalium, vel qui avellit frondes a vitibus ut citius maturescant, vel qui canit
Abbreviated transcription (Latin):
cati regnũ ꝯ eo ꝑacta uictoria d̾iserũt sic¬
ꝙ deinde eisd̾ grecis ãmixtiᷤ pͥmũ gallog̾ci
gentilia. et noͣ ꝙ gallus fluuiꝰ est frigie.
de qͦ hoĩes potantes reddunt᷑ ebrii. et ĩsans
uñ sacerdotes cybeles. dcĩ st̾ galli ab illo
fluuio. uͥ colit᷑ cỹbele. de qͦ potantes in sa¬
crificio. niinietate furoris agitabant᷑.q. ui¬
ni nimietate. ł dc̃i st̃ galli .q. gallinaces.

Expanded text:
 peracta victoria, diviserunt, sicque de eisdem Grecis admixti primum Gallogreci tha -e, gentilia; et nota quod Gallus fluvius est Frigie, de quo homines potantes redduntur insani et ebrii; unde sacerdotes Cybeles dicti sunt Galli ab illo fluvio ubi colitur Cybeles, de quo potantes in sacrificio nimietate furoris agitabantur quasi vini nimietate; vel dicti sunt Galli quasi gallinacei,
Abbreviated transcription (Latin):
in fc̃o sicut libert᷑us. uñ greci ingenuos eu¬
gones uocant. qr sint boni gm̾s. ¶It a gig¬
no. ħ gens . tis. genis est ab uno pͥncipio orta.
cio. a uascendo. gens .i. genus nacionis est
familie. ut iulie claudie. genꝰ ad ꝙͣtitatẽ ref̾¬

Expanded text:
in facto, sicut libertus. Unde et Greci ingenuos eugenes vocant, quia sunt boni generis. Item a gigno hec gens -tis. Gens est ab uno principio orta mtio a nascendo. Gens genus nationis est vel familie, ut Iulie, Claudie. Genus ad qualitatem refe
Abbreviated transcription (Latin):
ab ore in nare ꝓtendit᷑ hñs uiam qua uoy
in luignam t᷑mittit᷑. ut possit u̾ha collid̾e
cella modica. ł domꝰ pauperũ. angusta. secte¬
ta. et tenebrosa . ł locꝰ rabernarũ tenebro¬
sus. uͥ tͣpia ꝯuiuia sũt. ł obi pisces mittũt᷑.
gguliones deprendere solent. ñ in libro iob.
nũquid mplebit sagenas pellib gurgudist¬
iũ capite pisciũ alsꝰ. ¶ It a guit ͦ. hic gͣges
tis. ꝓpͥe locus altꝰ. et ꝓfundꝰ in flumine. et ñ¬
ꝑ tapinosim sepe pꝰoͦ ꝓ mars. ł ꝓ loco ꝓfũdo

Expanded text:
viam qua vox ad linguam transmittitur, ut possit verba collidere. cella modica vel domus pauperum angusta, secreta, tenebrosa; vel locus tabernarum tenebrosus, ubi turpia convivia fiunt; vel ubi pisces mittuntur; culiones deprehendere solet, unde in libro Beati Iob ‘numquid implebit sagenas pelle eius et gurgustium capite piscium illius’. Item a guttur hic gurges -tis, proprie locus altus et profundus in flumine, per tapinosim tame
Abbreviated transcription (Latin):
ciuĩ. uñ galaciosꝰ .a. ũ.i. deliciosus. ¶ It̃a
gala. diqͣ galenses. quiꝰ t̾ albi et ftaui.uͫ hec¬
Pdiꝯͣ galenses q. ualenses .i. ualentes ensib
ty guinat hoĩes candidiores. reliquis hysꝑ¬
anie ppłis. uñ galacianus .a. ũ. gentile. hi
galaciani grecam origiñe qͥ assũpserũt .ͥ
et nͣli ingenio calent. ¶ Siquid̾ fert᷑ post
finem troiani belli centrũ morte aiacis.
cipet᷑ in regnũ ei prẽm ꝯcessise. ibiq ubẽ
noĩe anticiue pr̃ie salamiam ꝯdidisse. Iñ ad
galaciam ꝓfectus et põitis sedib ex loco ge¬
niti nͥ dedit. ¶t̃ a gaia. ħ galia. mstrit¬
est cerdonũ. quo coria pͣgant᷑ et dealbant᷑

Expanded text:
cti, unde galacticiosus -a -um, deliciosus. Item a gala dicuntur Gualenses, quia albi et flavi vel Gualenses quasi valenses, idest valentes ensibus gignat homines candidiores reliquis Yspanie populis, unde galitianus -a -um, gentile. Hii Galitiani grecam originem sibi asserunt, unde et naturali ingenio calent, siquidem fertur post finem troiani belli Teucrum, morte Aiacis ciperetur in regnum, Ciprum concessisse, ibique urbem nomine anositis sedibus, ex loco genti nomen dedit. Item a gala hec galla, instrumentum cerdonum, quo coria purgantur et dealbantur
Abbreviated transcription (Latin):
ł regalis. oĩa .ni. publica dñicalia. diꝯͣ fiscalia
uñ iosephꝰ. in .xͦ. tres annos lib̾amꝰ a ꝑte t̾cia
fiscaliaͣ. et fisco. cas .i. putare. ł ad fiscũ redu¬
Infisco. as. in fisꝯ mitt̾e. uñ illd̾. et res eiꝰ in¬
est actm̃ ¶ Et noͣ ꝙ fiscꝰ. a fico d̾iuat᷑ p̃ub̾

Expanded text:
 regalis: omnia enim publica dominicalia dicuntur fiscalia, unde Iosephus in XII ‘tres annos liberamus a tertia parte fiscalium’. Et fisco -as, publicare, ad fiscum reduinfisco -as, in fiscum immittere, unde illud ‘et res eius inest cum
Abbreviated transcription (Latin):
Iuͣ. ł uald̾ ł ferrare. et ꝯ. ab .b. mutata. ĩ
.u. et d auferro. as .i. ferrũ auferre. ꝯferro.
as. ferrũ ĩtͦmitt̾e. et ꝓpͥĩs usq ad uiuũ san
guinẽ. p̃ferro as. añ ferrare. referro. as. it
ultͣ. ł usq ad aliam ꝑcem ferrũ ĩmitt̾e. fer

Expanded text:
lde ferrare, et cum ab, mutata b in u, fit auferro -as, ferrum auferre; conferro -as, ferrum intromittere et proprie usque ad vivum; preferro -as, ante ferrare; referro -as, ideidest ultra usque ad aliam partem ferrum immittere. Fer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑstring̾e. stͣsigłare .q. fauces ab ant̾iori
soͥ fauce caꝑe. et stͣngłare. et st̃ acͣ .ꝯ.s. ꝯñ¬
ta ora. ut c̾berꝰ. Ianitor inferni. Uñ bͥgiliꝰ.
ẽberꝰ hic ingens latratu signa tͥfaci. ꝑso¬
nat. ¶ It It̃ a fox. ꝙ est uox. et stolon. ꝙ÷¬
missio. d᷑ ñ fistula. Instrm̃ ad canẽdũ ex cãnis¬
ł aerem emittat. et fistula. d ᷑ aq̃ductꝰ. et
meat᷑. qr aꝙ fũdat. et emittat. sic̃ fistula.
pistrm̃ uoces. et a fatula. fist ulor. aris. sibi¬

Expanded text:
prestringere, strangulare, quasi fauces ab interiori sub fauce capere et strangulare. Et sunt activa et prtria ora, ut Cerberus ianitor inferni; unde Virgilius ‘Cerberus hic ingens latratu regna trifauci personat’. Item a fos quod est vox et stolntum ad canendum ex canet aerem emittat; unde et fistula dicitur aque ductus et meatus, quia aquam fundat et emittat, sicut fistula instrumentum voces. Et a fistula fistulor -aris, idest sibi
Abbreviated transcription (Latin):
et fit dilucius. dilutꝰ ⁊̃ in oĩ sigͦne sui u̾bi
Iũei. ¶ It̃ a diluo. ħ diauuiũ .i. cathacli¬
smꝰ. nimia undarũ ĩundacio. et destructõ
et ꝓpͥe ex nimia aquarũ mũdatione. sic
dc̃m̃. qr a quarũ clade oĩa ĩundauerit. q̃¬
deluat .i. ꝯmisceat et destrnat. et ħ delu
hñs quo añ ingressũ diluebant᷑ et lauab¬

Expanded text:
bi invenitur. Item a diluo hoc diluvium, cataclismus, nimia aquarum inundatio vel destructio et proprie ex nimia aquarum inundatione, sic dictum quia aquarum clade omnia que inundaverit diluat, idest commisceat et destruat; et hoc delhabens quo ante ingressum diluebantur et lavab
Abbreviated transcription (Latin):
dibilis. ie. aꝑtus ludo. ł ad ludendũ. ¶It̃
a ludꝰ. hic ludix. cis. qued̾ uestis. et diꝯt᷑
ludices uestes a ludis theatri . ꝯ.n. Iuue.
lamento tegebant capud. et faciem ne
cognosc̾e̾nt᷑. qr sol erubesce̾ qui lupauar

Expanded text:
dibilis -le, aptus ludo vel ad ludendum. Item a ludus hec ludix -cis, quedam vestis, et dicuntur ludices vestes a ludis theatri: cum enim egrlamento tegebant caput et faciem ne cognoscerentur, quia solet erubescere qui lupanar
Abbreviated transcription (Latin):
Mnipotens sempiterne Deus: qui
primitias martyrum in heati Lieui.¬
tae Stephani sanguine dedicasti:
rihus exorauit Dominum nostrum Iesum.

Expanded text:
mnipotens sempiterne Deus, qui primitias martyrum in beati levitae Stephani sanguine dedicasti, ribus exoravit Dominum nostrum Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
Rimum quidem sermonem fcci
de omnibus, OTheophile, qua
cocpit Iesus facere A docere, us¬
que in diem: qua pracipiens A¬
postolis per Spiritum sanctum: quos elegii
assumptus est.

Expanded text:
rimum quidem sermonem feci de omnibus o Theophile quae coepit Iesus facere et docere usque in diem qua praecipiens apostolis per Spiritum Sanctum quos elegit adsumptus est
Abbreviated transcription (Latin):
Amor & desiderium:
Deus creator omnium.
Homo in fine temporum.
Quae te uicit elementia
Ut serres nostra crimina.

Expanded text:
Amor et desiderium, Deus creator omnium, Homo in fine temporum. Quae te vicit clementia Ut ferres nostra crimina
Abbreviated transcription (Latin):
Crudelem mortem patiens:
Ui nos a morte tolleres.
Inferni claustra penetrans:
Tuos captiyos redimens.
Uictor triumpho nobili:
Ad dextram Patris residens.
Ipsa ie cogai pielas
Li mala nostra superes:
Parcendo & uoti compotes:
Nos tuo uultu saties.
Tu esto nostrum gaudium.
Qui es futurus pramium:
Sit nostra in te gloria.
Per cuncta semper saecula. Amen.¬

Expanded text:
Crudelem mortem patiens Ut nos a morte tolleres. Inferni claustra penetrans, Tuos captivos redimens, Victor triumpho nobili Ad dexteram Patris residens. Ipsa te cogat pietas, Ut mala nostra superes Parcendo et voti compotes Nos tuo vultu saties. Tu esto nostrum gaudium, Qui es futurus praemium, Sit nostra in te gloria Per cuncta semper saecula. Ej
Abbreviated transcription (Latin):
Uando maguster uult uenari
non multum uenetur ad ansce¬
res siluestres nisi causa necessi¬
tatis plus sunt de oblis quã
de aliis anibus. quando iactas ad alias
aues nadunt ad ochas. ⁊ bonum ẽ uena¬
ri ad ochas quia facuit eos arditos et
stultos. Sed tamen omnes alie aues ma¬
gne multum faciunt falchones arditos:

Expanded text:
Quando magister vult venari, Quando magister vult venari, non multum venetur ad ansceres silvestres nisi causa necessitatis. Plus sunt de ochis quam de aliis avibus; quando jactas ad alias aves, vadunt ad ochas. Et bonum est venari ad ochas quia faciunt eos arditos et stultos, sed tamen omnes alie aves magne multum faciunt falchones arditos
Abbreviated transcription (Latin):
tit cum comedere quantum uult de carne.
et custodit eum ne comedat de sanguine.
et caro quam comedit facit eum capere
grues. propter carnem non perdit uolun¬
tatem uenandi. Sed propter sanguinem
tantũ. ⁊ hoc probauit magister Guillinus
qui plus modo fecit quam aliquis ꝗ uint.
et hoc probauit quia falchonem layneriuz.
gruerium. quomodo quia facit cauerna
sub terra. ⁊ dimitit ibi quatuor falchones
laynerios ne uideant lumen nisi quando⁊
passcit. ⁊ non tenet cos in manu nisi ĩ nocte.
et ante diem uadit uenatum. quando ori¬
tur dies iactat eum longe ad grues.⁊ illo
rebro galline. ⁊ balnea eum in puro uino.
et fac ĩgnem in cauerna ubi stant. ⁊ prohi¬
ce inde ignem et mitte eos ibi. ⁊ sic sine du¬
bio crunt grucrii. Amedietate uilii supra.
usq ad medietatem octubris. ⁊ si mutas e¬
os meliores sunt post mutã. ⁊ quando ue¬
nerit frigus dimitte eos quia nichil ualẽt.
Et hoc p̾robatum ẽ. Et si aliquis uult a¬
liter dicere falsum dicit.

Expanded text:
tit eum comedere quantum vult de carne et custodit eum ne comedat de sanguine. Et caro quam comedit facit eum capere grues; propter carnem non perdit voluntatem venandi, sed propter sanguinem tantum. Et hoc probavit magister Guillelmus, qui plus modo fecit quam aliquis qui vivat. Et hoc probavit quia falchonem laynerium facit gruerium. Quomodo? Quia facit cavernam sub terra et dimitit ibi quatuor falchones laynerios ne videant lumen nisi quando passcit. Et non tenet eos in manu nisi in nocte, et ante diem vadit venatum. Quando oritur dies, jactat eum longe ad grues. Et illrebro galline. Et balnea eum in puro vino et fac ignem in caverna ubi stant et prohice inde ignem et mitte eos ibi. Et sic sine dubio erunt gruerii a medietate julii supra usque ad medietatem octubris. Et si mutas eos, meliores sunt post mutam. Et quando venerit frigus, dimitte eos, quia nichil valent. Et hoc probatum est, et si aliquis vult aliter dicere, falsum dicit. 36.
Abbreviated transcription (Latin):
uel de achirũdis. de omnib istis tribus de di¬
eta quam facis de bumbice. ⁊ de accto noli
dare quottidie nisi habeat superbiam. quia
si dederis uret ei pulmonẽ ⁊ epar. ⁊ si ẽ su¬
perbus da ei in mense donec humilict᷑. hec

Expanded text:
el de achirundis, de omnibus istis tribus; da dieta quam facis de bumbice. Et de aceto noli dare quottidie nisi habeat superbiam, quia si dederis, uret ei pulmonem et epar. Et si est superbus, da ei in mense donec humilietur. Hec
Abbreviated transcription (Latin):
Ecipe muschatum ⁊ da ei comede¬
re ani cum carne madefacta. ⁊ mu¬
schatum ĩpone narib. ⁊ aqua calida.
¶De nomitu ancipitris.
cum iino. si digerit scias ꝙ potẽ

Expanded text:
cipe muschatum et da ei comedere avi cum carne madefacta et muschatum impone naribus et aqua calida. 42. De vomitu ancipitris. cum vino. Si digerit, scias quod pote
Abbreviated transcription (Latin):
muscato ⁊ erunt sam. ⁊ non dimittas cos sta¬
re foras in campo ⁊ quando nis eos dunit¬
tere uollare ad aues prius dimittas quaz
alios falchones ⁊ si non capiet non tune¬
asꝰ quia ipe renertet᷑ ad pugnam.

Expanded text:
muscato, et erunt sani, et non dimittas eos stare foras in campo. Et quando vis eos dimittere vollare ad aves, prius dimittas quam alios falchones. Et si non capiet, non timeas, quia ipse revertetur ad pugnum.
Abbreviated transcription (Latin):
E punctura pedum. ⁊ si pes ĩfla¬
tur. sic medicare opportet. accipe
malum ⁊ mitte in testa oui cu
aqua ⁊ mitte ad ignem ⁊ decoq
de uno quantum de altero. ⁊ misce onma
in simul in bacili ⁊ mitte supͣ pedem infla¬
tum. ⁊ liga eum. ⁊ fac ita cottidie. ⁊ sic sa

Expanded text:
e punctura pedum. Et si pes inflatur, sic medicare opportet: Accipe malvam et mitte in testa ovi cum aqua et mitte ad ignem et decoqude uno quantum de altero, et misce omnia in simul in bacili et mitte supra pedem inflatum et liga eum. Et fac ita cottidie, et sic sa
Abbreviated transcription (Latin):
tum comedere. Et si uideris ꝙ ita non mu¬
tet accipe recocta lactis cum melle. ⁊ unge car¬
nem ⁊ da ei. ⁊ si non muttat accipe ranam et
fac in puluerem ⁊ pulueriza carnem ⁊ da ei.
et si se muttabit caue ne tollas eum de mut¬
ta donec pẽne non sint complete. ⁊ quando
tolles cum de mutta caue ne teneas eum ad
calorem. postea pasce eum cum carne pullina
lauata in aqua. ⁊ teneas eum multum in mͥ¬
nu. ⁊ non ibis uenatum usq ad .xx. dies.
postea si poteris facias cum capere auem que
dicit᷑ liuertinus. Et tu magister secundum
uoluntatẽ tuam mutta. quare non potest essẽ
mala nisi culpa tui.

Expanded text:
tum comedere. Et si videris quod ita non mutum comedere. Et si videris quod ita non mutet, accipe recocta lactis cum melle et unge carnem et da ei. Et si non muttat, accipe ranam et fac in pulverem et pulveriza carnem et da ei. Et si se muttabit, cave ne tollas eum de mutta donec penne non sint complete. Et quando tolles eum de mutta, cave ne teneas eum ad calorem. Postea pasce eum cum carne pullina lavata in aqua et teneas eum multum in manu. Et non ibis venatum usque ad XV dies, postea, si poteris, facias eum capere avem que dicitur livertinus. Et tu, magister, secundum voluntatem tuam mutta, quare non potest esse mala nisi culpa tui.
Abbreviated transcription (Latin):
Dando habes falchonem uulne¬
ratum suꝑ pennam ubi nascitur
sic medicari opportet.AEccipe al¬
bumen oui. ⁊ oleum oliue. ⁊ mi¬
sce in simul. ⁊ unge ubi ẽ ułnus. et custodi¬
as eun ab aqua ne tangat ibi. quando uis
mutare laua cũ uino calido. ⁊ fac ita doneq
habuerit crossam. ⁊ si uideris ꝙ tangat si¬
bi uulnus pone ibi de aloe. ⁊ si uideris ꝙ
uulneratus sit sub alla uel in pectore uł in
costatum uel in coxa mitte ibi stupam cros¬
sam bene tritam cultello donec cũ mala ca¬
ro concordat᷑. postea accipe thus ⁊ ceram
in olla ad ignem. ⁊ hoc erit attractũ. quãdo
uis ungere fac illud calidum ⁊ unge cum
pena do nec faciat crossam. Et si uideris ꝙ
sit de mala carnositate ꝙ non liberatur. ac¬
cipe de uiride ere. et mitte ibi donec mala-
caro concordatur. postea uero accipe ugue̾
medio februarii mitte cum in mu¬
ta. ⁊ da et comedere omnes carneᷤᷤ
usq ad medium marcium. postea
mitte eum in concha plena aque ⁊ da et mul¬

Expanded text:
ando habes falchonem vulneratum super pennam ubi nascitur, sic medicari opportet: Accipe albumen ovi et oleum olive et misce in simul et unge ubi est vulnus, et custodias eum ab aqua ne tangat ibi. Quando vis mutare, lava cum vino calico et fac ita donec habuerit crossam. Et si videris quod tangat sibi vulnus, pone ibi de aloe. Et si videris quod vulneratus sit sub alla vel in pectore vel in costatum vel in coxa, mitte ibi stupam crossam bene tritam cultello donec cum mala carne corrodatur. Postea accipe thus et ceram in olla ad ignem, et hoc erit attractum. Quando vis ungere, fac illud calidum et unge cum pena donec faciat crossam. Et si videris quod sit de mala carnositate quod non liberatur, accipe de viride ere et mitte ibi donec mala caro corrodatur. Postea vero accipe unguenmedio februarii mitte eum in muta et da ei comedere omnes carnes usque ad medium marcium. Postea mitte eum in concha plena aque et da ei mul
Abbreviated transcription (Latin):
O falchonẽ qui habet guttam
sileram. Si ius potes agnosere
ad ungulam pedum. ⁊ ad spectũ
rostri quod albescit scias ꝙ mor¬
dum illum̃ habet. AAccipe serpentem ingrum
et incide ad meniuram palme unius a ca¬
pite.⁊ tantumdem a cauda. ⁊ tolle illud de
medio ⁊ minuta illud in olla noua. ⁊ acci¬
pe pinguedinẽ calidam quam faciet in ol¬
la. ⁊ da ei cum carne panonis usq ad o¬
ctauum diem. post octauam uero diẽ. ac¬
cipe porcellam ⁊ depilla eam cũ aqua cali¬
da. ⁊ accipe teneritatem pectoris cum for¬
cella ⁊ da ei comedere. si bene digerit pro¬
culdubio. sanus erit.

Expanded text:
 falchonem qui habet guttam fileram. Si vis, potes agnoscere ad ungula pedum et ad spectum rostri quod albescit; scias quod morbum illum habet. Accipe serpentem nigrum et incide ad mensuram palme unius a capite et tantumdem a cauda, et tolle illud de medio et minuta illud in olla nova, et accipe pinguedinem calidam quam faciet in olla et da ei cum carne pavonis usque ad octavum diem. Post octavam vero diem accipe porcellam et depilla eam cum aqua calida, et accipe teneritatem pectoris cum forcella et da ei comedere. Si bene digerit, procul dubio sanus erit.
Abbreviated transcription (Latin):
Nando rigatus fuerit sie medica¬
re. stafisagriam ⁊ piper equaliter
et trita in mortario de petra uel
te couro uel de metalo cum for

Expanded text:
ando rigatus fuerit, sic medicare: Stafisagriam et piper equaliler et trita in mortario de petra vel de covro vel de metalo. Cum for
Abbreviated transcription (Latin):
Uando uides falchonos habere
pediculos. sic medicari opportet¬
sputũ hominis ⁊ cinerem ⁊ mmi¬
sce ⁊ unge cum donec argentum moriet᷑.
et accipe assungiam ueterem. ⁊ misce hec
omnia. ⁊ unge eum in sumitate capitis. ⁊
accipe fillumꝰ lane. ⁊ liga ad collum eius.
et sic occites eos. Et si ista nolueris face¬
re accipe piper ⁊ granula de fuxano ⁊ mit¬
te ommia in olla noua cum aqua ⁊ unge
euum totum. ⁊ sic sanabitur.
¶ De febre.

Expanded text:
uando vides falchones habere pediculos, sic medicari opportetsputum hominis et cinerem et misce insimul donec argentum morietur, et accipe assungiam veterem et misce hec omnia et unge eum in sumitate capitis, et accipe fillum lane et liga ad collum eius, et sic occides eos. Et si ista nolueris facere, accipe piper et granula de fuxano et mitte omnia in olla nova cum aqua et lava eum totum, et sic sanabitur. 10. De febre.
Abbreviated transcription (Latin):
nabitur
¶De lapide ĩ fundamẽto.
Uando habet lapidem in firda¬
mento. accipe corniculam ⁊ pro¬
ice ad pedes eius. ⁊ ꝑmitte eñ

Expanded text:
nabitur. 12. De lapide in fundamento. Quando habet lapidem in fundamento, accipe corniculam et proice ad pedes eius et permitte e
Abbreviated transcription (Latin):
Dando habet podagram.sic x¬
medicare opportet. canteriza ĩ
planta pedum cum carta bõba¬
cina. ⁊ mitte eum supra uiuaz
petram. ⁊ unge illam petram cum assungi¬
a ⁊ da ei murem. ⁊ sanabitur.
¶ De agro fumo.
Nando habet agrum fumũ. sic

Expanded text:
ando habet podagram, sic medicare opportet: Cauteriza in planta pedum cum carta bombacina et mitte eum supra vivam petram et unge illam petram cum assungia et da ei murem, te sanabitur. 17. De agro fumo. Quando habet agrum fumum, sic
Abbreviated transcription (Latin):
Uando uis eos constringe̾ ita
constringe decoria gallina ⁊ fac
tria purgatoria ⁊ da eis. ⁊ si uis
cos habere sanos unge cyrothecã

Expanded text:
uando vis eos constringere, ita constringe: decoria gallinam et fac tria purgatoria et da eis. Et si vis eos habere sanos, unge cyrotheca
Abbreviated transcription (Latin):
portet. accipe butirum ⁊ oleun
oliue ⁊ aloc dragnam unam. de butiro. oͣt.
Iͦ. de oleo. õz. unam. ⁊ misce omnia simul. ⁊
unge pedes eius quatuor uicib indie ĩdiẽ.
et mitte eum ad solem. ⁊ da ei comedere cã¬
nem gatti et sanabitur.

Expanded text:
portet: Accipe butirum et oleum olive et aloe dragmam unam, de butiro onciam unam, de oleo onciam unam, et misce omnia simul et unge pedes eius quatuor vicibis de die in diem et mitte eum ad solem. Et da ei comedere carnem gatti, et sanabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tario de petra. ⁊ mitte in narib ⁊ acele acc¬
tum. ⁊ da ei carnem caprinã ablutam ĩ me¬
dicina ⁊ sanabitur.
De arthetica.

Expanded text:
tario de petra et mitte in naribus, et adde acetum et da ei carnem caprinam ablutam in medicina, et sanabitur. 4. De arthetica.
Abbreviated transcription (Latin):
Uando iideris putredinem flue¬
re per nares auis. ⁊ non potest
comedere ⁊ non fetet scies ꝙ fi¬
stulam habet. Sic medicari oppoͬ

Expanded text:
uando videris putredinem fluere per nares avis et non potest comedere et fetet, scies quod fistulam habet. Sic medicari oppo
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere. si non morietur.
¶Si ancipiter nõ bene digerit
Ecipe sucum blete cum mel¬
le mistum et in pone in nari

Expanded text:
ivere, si non, morietur. 43. Si ancipiter non bene digerit. Ms. CX. Accipe sucum blete cum melle mistum et inpone in nari
Abbreviated transcription (Latin):
mitatũ que nasci possumt auib rapacibus.
De dolore capitis ꝗ dicit᷑ furtinus.
De malo agro.¬
De gutta arthetica.
Natͣalis. cum renes capit gutta mortalis.
Ce gutta falera.
e gutta granfo. ⁊ hii sunt morbi qui ap¬
parent de foris.
De pediculis.
Ce febrib que pulmonem exnrunt. qũ¬
et nascit᷑ petra in magõe q̃ dicit᷑ in alfelon.
petra accidit in fundamento. ⁊ postea de
lumbricis. ⁊ de tinea que nascitur de ma¬
la infusione.¬

Expanded text:
ue nasci possunt avibus rapacibus. 1. De dolore capitis qui dicitur furtivus 2. De malo agrDe gutta arthetica 4naturalis 6. Cum renes capit gutta mortalis 7. De gutta filera 8. De gutta granfo Et hii sunt morbi que apparent de foris: 9. De pediculis 10. De febribus que pulmonem exurunt qEt nascitur petra in magone que dicitur malfelon 12. Petra accidit in fundamento 13. Et postea de lumbricis 14. Et de tinea que nascitur in ala 15. De mala infusione
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua bestia mordebit falch̾¬
nem. sic medicare opportet depil¬
le eam ubi mordicata ẽ ⁊ si est
postea fac atractum de thure. ⁊ de rasa et
ip̾e se perungit malum ẽ tange̾
eum quia uenenosũ habet flatũ
bit manum malum faciet tibi. Et si uis
cito uenari asperge eũ cũ aqua ⁊ uade uẽa¬
tum. Ista ẽ perfecta natura falchonum.

Expanded text:
aliqua bestia mordebit falchonem, sic medicare opportet: Depila eam ubi mordicata est, et si epostea fac atractum de thure et de rasa et ipse se perungit, malum est tangere eum, quia venenosum habet flatum bit manum, malum faciet tibi. Et si vis cito venari, asperge eum cum aqua et vade venatum. Ista est perfecta natura falchonum.
Abbreviated transcription (Latin):
Uando habet febrem. accipe
muschatũ ⁊ misce cum assungi¬
a galline ⁊ unge pedes et libe¬
rabitur.
De petra in magone.
Mando habet petram in mago¬
ne. accipe passerem ⁊ unge cũ
melle ⁊ da ei comedere et sa

Expanded text:
uando habet febrem, accipe muschatum et misce cum assungia galline et unge pedes, et liberabitur. 11. De petra in magone. Quando habet petram in magone, accipe passerem et unge cum melle et da ei comedere, et sa
Abbreviated transcription (Latin):
Te accipe parum de alce.⁊ da
comedere aui cum carne por¬
cina calida. ⁊ postea da sibi de
garioffolos per triduum ad

Expanded text:
 accipe parum de aloe et da comedere avi cum carne porcina calida, et postea da sibi de garioffolos per triduum ad
Abbreviated transcription (Latin):
ti accto. distempera ⁊ nutte in nares cũ bõ¬
bace. postea da ei carnẽ pullinã calidam.
¶De arthetica.

Expanded text:
ti aceto distempera et mitte in nares cum bombace. Postea da ei carnem pullinam calidam. 4. De arthetica.
Abbreviated transcription (Latin):
E balneo noli balueare eum ni¬
si de tertio in tertium diem qui
si tu balneas superbit ⁊ fugit.
turis falchonũ unde sint ⁊ un¬
de exierunt sicut iste magistẽ
Guillinus filius magistri nea¬
politam sciuit. Et ideo tractat de nature
falchonũ quia plus sciuit ꝙ aliquis ho¬
mo. Galcho qui prius apparuit in mun

Expanded text:
e balneo. Noli balneare eum nisi de tertio in tertium diem, quia, si tu balneas, superbit et fugit. turis falchonum, unde sint et unde exierunt, sicut iste magister Guillelmus, filius magistri neapolitani, scivit. Et ideo tractat de naturis falchonum, quia plus scivit quam aliquis homo. Falcho qui prius apparuit in mun