comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ diuine ad spem nutrienda
mortalium mirabili benignita te
cedit Semꝑ supplicare nos docet qu
freqñti culpa delinquimꝰ. In estimabse
malum ẽ ipsos homines spẽ fibi salud¬
rimam tollere tum diurna clemẽt
fine cessatione nos sibi iubeat sup¬
plicare. Petamꝰ hoc retate fl ie
tamus iniuentute pofiti. ꝓ
et inoceidua senectut ꝑtiusti
Numquã cessare debet ap̃cib
punienda prauitate peccauit. ne
dum tempꝰ suipplicationis quetua᷑.
miscdiam dñi nob tali ꝑsuasione
uniꝰ dici ꝯtiniius clamor ẽẽ monft.
Magna siquidem uoce ille clamat
uad dnm. qui quamuis lingua taceat

Expanded text:
e divinae ad spem nutriendam mortalium mirabili benignitate concedit. Semper supplicare nos decet, qui frequenti culpa delinquimus. Inaestimabile malum est ipsos homines spem sibi saluberrimam tollere, cum divina clementia sine cessatione nos sibi jubeat supplicare. Petamus hoc et aetate florida, petamus in juventute positi, petamus et in occidua senectute perducti. Nunquam cessare debet a precibus, qui punienda pravitate peccavit; ne dum tempus supplicationis quaerimus, misericordiam Domini nobis tali persuasione unius diei continuus clamor esse monstretur. Magna siquidem voce ille clamat ad Dominum, qui quamvis lingua ta
Abbreviated transcription (Latin):
uides impudentissimũ hostĩ
ualidam defensionẽ: Nec ille ado
suum ꝑueniat: qui te nob in fẽsĩ
factre in satiabili calliditate festin
Iuis te uerb . tuis cõmonitionib
exoramus: Iudica dñe nocentes me
expugna impugnantes me App̃

Expanded text:
ides impudentissimum hostem, praesta validam defensionem, ne ille ad votum suum perveniat, qui te nobis infensum facere insatiabili calliditate festinat. Tuis te verbis, tuis commonitionibus exoramus: Judica, Domine, nocentes me, expugna impugnantes me. A
Abbreviated transcription (Latin):
Istuis uince
q̃ a uidaico ppło ducit originem:
mirat᷑ cur fui̾t euersa munitio. hoc
ẽ dñi subtracta defensio. Maceria ẽ
enim de soł lapidib constructa cu¬
stodia. q̃ solet uineas defensabilit
circiũre: Et merito tali uerbo ins¬
ori translatione ꝑ mansit: Sequiti
Et uindemant eam om̃s. Huic
miant in malo positum dea

Expanded text:
Istius vineae quae a Judaico populo ducit originem, miratur cur fuerit eversa munitio, hoc est, Domini subtracta defensio. Maceria est enim de solis lapidibus constructa custodia, quae solet vineas defensabiliter circuire. Et merito tali verbo in superiori translatione permansit. Sequitur, et vindemiant eam omnes. Hic vindemiant, in malo positum debe
Abbreviated transcription (Latin):
Bene nuntiate dedie in diẽ salutare
eiꝰ. Dies de die. duos dies significat
absolute. Qd̃ ꝑtinere aoscͥpturas te¬
stamenti noui ⁊ uet̾is estimamus
qr utraq eterni soł claritate res¬
dent: Et inde bene nuntiat᷑ sa¬
taris dñs. ꝑ quas et uenturus
uenisse monstratur: Propħe siqũ¬
declararunt: Ita factum est: ut duo
celestes dies annuntiasse eiꝰ głam¬

Expanded text:
nnuntiate de die in diem salutare ejus. Dies de die duos dies significat absolute: quod pertinere ad Scripturas Testamenti Novi et Veteris aestimamus, quae utraque aeterni solis claritate respondent. Et inde bene nuntiatur salutaris Dominus, per quos et venturus et venisse monstratus est. Prophetae siqudeclararunt. Itaque factum est ut duo coelestes dies annuntiasse ejus g
Abbreviated transcription (Latin):
Iusto dic̃ ortam lucem. to÷ u̾issiuiane
fidem: ut illuminatꝰ talia credat
q̃ eum ad celorum regnũ ꝑducant.
Est quidem ⁊ scõꝵ lux ista cõmuns
quam indiscrete uident. ⁊ homint̾
sunt impii. Errauimꝰ a
solñ ẽ ortꝰ nob̃

Expanded text:
usto dicit ortam lucem, id est verissimam fidem; ut illuminatus talia credat, quae eum ad coelorum regna perducant. Est quidem et sanctorum lux ista communis, quam indiscrete vident et homines sunt impii: Erravimus a Sol non est ortus nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tesligriti scm̃ uirum contra se fuꝑi¬
orem ꝓtulisse sententiã qd̃ famlia-
semꝑẽ iustis. suũ ꝓfitet᷑ errorem
ue lapsum se diceret. cui amini
q̃ fixa eenie ughimiate consistit.
hune di petis pusse ominotum
quaudo anera rueslectu ti animus
aiitpabit D ain cum dicet pene.
cito se adim u̾itatis redisse comino¬
morat ai lisaret errorem qui
subriꝑe festinabat. Sequit᷑. sene
effusi sunt gressus: Gressus significate

Expanded text:
m virum contra se superiorem protulisse sententiam, quod familiare semper est justis, suum profitetur errorem; ut pene lapsum se diceret, cui adminiquo fixa voluntate consistit. Hunc dicit pene fuisse commotum, quando a vero intellectu ejus animus discrepabat. Nam cum dicit, pene, cito se ad viam veritatis rediisse commemorat; ut damnaret errorem qui surripere festinabat. Sequitur, pene effusi sunt gressus mei. Gressus significare
Abbreviated transcription (Latin):
Miscłiam dici do¬
minũ saiuatorem nullus ignorat.
qui miseris datꝰ ẽ ut ꝑ ipsum uiu̾ent
ui ꝑ se cognoscebantur oim̃modis
nterisse Repletum se gͦ dic̃ hac mi¬
sericoroia. Mane to: lucida contem
d ultaret in laude delectaretur in cõ¬
tali munere repleta celestiex¬
iutatone gaudebat Que figã dr̃ idea¬

Expanded text:
iam dici Dominum Salvatorem nullus ignorat, qui miseris datus est, ut per ipsum viverent, qui per se cognoscebantur omnimodis interiisse. Repletum se ergo dicit hac misericordia mane, id est lucida contempcor exsultaret in laude, delectaretur in contemujus anima tali munere repleta, coelesti exsultatione gaudebat. Quae figura di
Abbreviated transcription (Latin):
um elemosinas facimꝰ. c̃ ieuiniis cor¬
pis affligimꝰ. c̃ uicia scłi c̃ suo nicħo¬
iis auctore despicunus. Adlidit.
itinent᷑. ⁊ cithara q̃ humanos actꝰ
Significare cognoscitur. in unã socie¬
tem debeant conuentre. qr utrũq
melos sibimet copłatum. dño ꝓbat᷑
acceptum. P salt̾uim uͦ significat qs̃
psalinus. cithara: qd̾ tẏmpanum.
diu̾sitate nominũ: easdẽ res sub
uitate conclusit. Nam quẽadmo¬
dum cribara contra psatteriũ cõfor¬
ata sit. frequenter expositum est.
In hoc autem ⁊ seqñti uer su iterum
nob enthimematicꝰ. id ÷ rechoricus.
tupa. iudie insignis sollemꝑnitatis
coꝵ. Modo reliqua ꝑscrutemur:

Expanded text:
um eleemosynas facimus, cum jejuniis corpus affligimus, cum vitia saeculi cum suo nihilominus auctore despicimus. Addidit, continentur, et cithara quae humanos actus significare cognoscitur, in unam societatem debeant convenire: quia utrumque melos sibimet copulatum Domino probatur acceptum. Psalterium enim idem significat quod psalmus, cithara quod tympanum; sed diversitate nominum easdem res sub brevitate conclusit. Nam quemadmodum cithara contra psalterium conformata sit, frequenter expositum est. In hoc autem et sequenti versu iterum nobis enthymematicus, id est rhetoricus tuba, in die insigni solemnitatis eorum. Modo reliqua perscrutemur.
Abbreviated transcription (Latin):
Organa quide
ista utraq musica sund. s causas
continere ꝓbantur egregias: Dicit
enim. Accipite psaimũ. ⁊ date bonas
oꝑas Psalmus enĩ ad diuina u̾ba
ꝑtiuet intimauda. qm̃ conformatio
ipsiꝰ canorum uentrem sic̃ sepe di¬
ximus habet in capite: Qd̃ merito¬
in ad psalmum d fert. qui semꝑ resonat

Expanded text:
Organa quidem ista utraque musica sunt, sed causas continere probantur egregias. Dicit enim: Accipite psalmum, et date bonas operas. Psalmus enim ad divina verba pertinet intimanda, quoniam conformatio ipsius canorum ventrem sicut saepe diximus habet in capite; quod merito ad psalmum refertur, qui semper res
Abbreviated transcription (Latin):
iħc xp̃c mirabili nob̃ buitate
ratur. Ipse enim ds̃ stetit insin
quiet sedet ad dexteram patris.
enĩ isti corꝑales sunt. Nã si maiesta
esꝰ intendas. ubiq totꝰ. ubiq plen.
Nec potest dici a nata dĩtatis stare
uł sedere quinulla loci detminatis
concludit᷑. S iste asaph diuma inspe¬
ctione illuminatꝰ. dm̃ clamat iħm¬
impiorum turba resistere: ut asse¬
ctu pat̾no corrigeret qͦs inse ipsos
tius cognou̾at insanire: Sic em
ipso et ioħs baptista dic̃. mediꝰ autt̃
ur̃m stat: quẽ uos nescitis. Aalidit.
etiam doꝵ. ut euidentiꝰ de homin
dictum aduerteres. inter quos corꝑa¬
lit habitasse cognoscit᷑. xp̃c sic̃¬
mias ꝓpħa p̃dix̃ Post hec int̾ris
est: et cum hominib conu̾satꝰ esc
Nam hoc de hominib dictũ sȩprꝰ
uuenimus Unde et ad moy sen
dicit. Constitui te dm̃ pharaonis:
Et inferiꝰ psaimus ipse dicturus e

Expanded text:
istus mirabili nobis brevitate declaratur. Ipse enim Deus stetit in synagoga, qui et sedet ad dexteram Patris. Situs enim isti corporales sunt. Nam si majestatem ejus intendas, ubique totus, ubique plenus est; nec potest dici a natura deitatis stare vel sedere, qui nulla loci determinatione concluditur. Sed iste Asaph divina inspectione illuminatus, Deum clamat Jimpiorum turba resistere; ut affectu paterno corrigeret quos in seipsos potius cognoverat insanire. Sic enim de ipso et Joannes Baptista dicit: Medius autem vestrum stat, quem vos nescitis . Addidit etiam, deorum, ut evidentius de hominibus dictum adverteres, inter quos corporaliter habitasse cognoscitur Chria praedixit: Post haec in terris visus est, et cum hominibus conversatus est . Nam hoc de hominibus dictum saepius invenimus; unde et ad Moysen dicit: Constitui te deum Pharaonis . Et inferius psalmus ipse dicturus e
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ ẽ ds̃ pater. Sequit᷑. In me
tem deos discernit. Ecce ad huc
natio eiꝰ situ corꝑeo declarat᷑:
cum dic̃ in medio: locale spaciẽ
i sunt. Discernere enĩ ad p̾scien
n ꝑtinet intellectũq diuinũ. qͥ
de massa dm̃ peccati eripit. et ad
oꝵ regna ꝑducit. Unde etiam
apło dic̃. Quis enĩ te discernit:¬

Expanded text:
Deus Pater . Sequitur: In medio autem deos discernit. Ecce adhuc incarnatio ejus situ corporeo declaratur. Nam cum dicit, in medio, locale spatium secuti sunt. Discernere enim ad praescientiam pertinet intellectumque divinum, qui nos de massa peccati eripit, et ad coelorum regna perducit. Unde etiam Apostolus dicit: Quis enim te discernit
Abbreviated transcription (Latin):
pudeoꝵ qũ eos de pharaonis
ionpna potestatẽ lib̃auit. Mirabilia
u. qd̾ eos indeserto magnaub pauit.
qd cis gentes potentissimas leuiss concer

Expanded text:
do eos de Pharaonis impia potestate liberavit. Mirabilia vero, quod eos in deserto magnalibus pavit, quod eis gentes potentissimas levissima concer
Abbreviated transcription (Latin):
distilit saba unde sabei dicti
siuit quamuis corꝑali delectatione
p̃uastat nocundis odorib sit referta.
su anora tam̃ conu̾si eiꝰ ppłi offerunt
don uiruitum. Qd̃ autẽ dicit ad¬
ducent. ad ipsos respicit offerendoᷤ
qr pꝰ aduentum dñi petudum sacͥ¬
ficia cess iuerunt:¬

Expanded text:
imiliter Saba, unde Sabaei dicti sunt, quamvis corporali delectatione praevaleat, et jucundis odoribus sit referta, suaviora tamen conversi ejus populi offerunt dona virtutum. Quod autem dicit, adducent, ad ipsos respicit offerendos; quia post adventum Domini pecudum sacrificia cessaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
eeit sustim Sequt᷑. Iubilate
lii conspectu regis dñ Completa est
Hoccõmate que insuꝑiorib par¬
tib suspensa uidebat᷑ eẽ sententia
Hic enim dic̃ ubi sit iubilandum.
ubi cantandum. ubi exultandum.
ubi psallendum. ubi inpsalmo ci¬
d azandum. ubi in cithara psal¬
iurandum. ubi uibilandum. in
⁊tab ductilib ⁊ corneis. Scił in con-¬
spetu regis dñi. qñ in illa uidica¬
tione iusti p̃mia ꝓmissa recipient.
ꝑhas enim uarietates. significat᷑
diu̾sis scĩs oꝑib diuersis donis
in conspectu dm̃i eẽ gaudendum.
Suie ista sic dicit hic eẽ facienda
ut semꝑ adeum m̃tis dirigat᷑ intẽtio.

Expanded text:
te in conspectu Regis Domini. Completa est in hoc commate, quae in superioribus partibus suspensa videbatur esse sententia. Hic enim dicit ubi sit jubilandum, ubi cantandum, ubi exsultandum, ubi psallendum, ubi in psalmo citharizandum, ubi in cithara psalmizandum, ubi jubilandum in tubis ductilibus et corneis; scilicet in conspectu Regis Domini, quando in illa judicatione justi praemia promissa recipient. Per has enim varietates significatur diversis sanctis operibus, diversis donis in conspectu Domini esse gaudendum. Sive ista sic dicit hic esse facienda, ut semper ad eum mentis dirigatur intentio.
Abbreviated transcription (Latin):
ma. Duo gnã fuisse tubar ad quasdã
simmilitudies expͥm̃das: apud ne¬
breos numeroꝵ nob̃ lib insimia
Unum: qd̾ argento ductili forma¬
tigẽos enim a mundicia dĩ. ⁊ candore
uerhiolum. sic̃ alibi ipsadiẽ. Eloqr¬

Expanded text:
ma. Duo genera fuisse tubarum ad quasdam similitudines exprimendas apud Hebraeos, Numerorum nobis liber insinuat . Unum quod argento ductili formabaArgenteus enim a munditia dicitur et candore verborum; sicut alibi ipse dicit: Eloq
Abbreviated transcription (Latin):
item xp̃i in passibuem. cuncta u¬
tis sanitas confitet᷑. S assumpsit in¬
fir mnitatẽ nrãm q̃ subiacere potuisse
exitio Exipsa nunc dispensatione
sustimnebat: resurrõnis auxi liuta
puliuit. ut iumaiis es elere ficri

Expanded text:
ti impassibilem cuncta mentis sanitas confitetur; sed assumpsit infirmitatem nostram, quae subjacere posset exitio. Ex ipsa nunc dispensatione sustinebat, resurrectionis auxilium postulavit, ut humanitas ejus celerius fieri
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat si dño seriuret etnitas. mi¬
ratus utiq dieb angustis qr poll¬
citationem abtahe ꝓmissam optine
Iñ meruit: Et merito inb̃uitate reda¬
ctusẽ qui sibi irrite longam seriẽ
ꝓmutebat annorum: Adlidit eniã
ꝑfudisti eum confusione: Quia sor¬
desillas incredulitatis suȩ infacie
Isustinet hodie. quidum int̾gente
ab hominabili horrore confusos.
cicu suo gestat obprobrium. hec
idemi echan ille robustissimus mi¬
labili uitate natrauit. s in his om̃ĩb
⁊ agnouit dñm fuisse m̃titum. Ille
que iuste murmurarent. qui se ma¬

Expanded text:
ino serviret aeternitas, minoratus est utique diebus angustis; quia pollicitationem Abrahae promissam obtinere non meruit. Et merito in brevitatem redactus est, qui sibi irrite longam seriem promittebat annorum. Addidit etiam, perfudisti eum confusione, quia sordes illas incredulitatis suae in facie sustinet, hodieque dum inter gentes omnes abominabili horrore confusus, in vultu suo gestat opprobrium. Haec quidem Ethan ille robustissimus mirabili varietate narravit; sed in his omnibus non agnovit Dominum fuisse mentitum. Ille quae juste murmurent, qui se ma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̃e. qui uim scia ee paue ꝑ genitus ẽea
substantiat ipsi et ex in aria uirgnie ꝓ¬
creatur nob dignatꝰ ẽ fieri in assumpta
humanitate consimit: Scã enĩ eccłia
prhac fide mule in hac fide ꝑficit. ut
in dño xp̃o nie sine uera diuinitate
pumanitas ues sine uera cira e
manitate dunit.s.

Expanded text:
qui ante saecula ex Patre progenitus est consubstantialis ipsi, et ex Maria Virgine procreatus, nobis dignatus est fieri in assumpta humanitate consimilis. Sancta enim Ecclesia in hac fide vivit, in hac fide proficit, ut in Domino Christo nec sine vera divinitate humanitas, nec sine vera credatur humanitate divinitas.
Abbreviated transcription (Latin):
Su amina iocumdat᷑ : dum in
um regna mansionem suã sense
adione castissimus ẽ. qui una tm̃
ulatione contentꝰ filiis suis inni
edificare cognoscitur:. Qui ñ
passer p̃ꝑatam domũ reꝑit. s no-¬
m sibi de quib dam particut fa¬
oricare contendit. Huic caro nr̃a nõ
Imerito comꝑat᷑. q̃ oꝑa sua in dñi
gaudet posuisse mandato. Phanc
m euenit ut ieuimorum sacrifi
su auit offerant᷑. ut cibum pau
demus. et sepeliamꝰ defunctos.
tis seruiamꝰ. positos in carcere
isitemꝰ. ⁊ cetera pietatis officia que
rꝑalib noscuntur misteriis expli¬
ari. Alii turturẽ scẽ applicau̾nt¬

Expanded text:
 anima jucundatur, dum in coelorum regna mansionem suam sensermoderatione castissimus est, qui una tantum copulatione contentus, filiis suis nidum aedificare cognoscitur; qui non ut passer praeparatam domum reperit, sed novam sibi de quibusdam particulis fabricare contendit. Huic caro nostra non irrite comparatur, quae opera sua in Domini gaudet posuisse mandato. Per hanc enim evenit, ut jejuniorum sacrificia suaviter offerantur, ut cibum pauperibus demus, et sepeliamus defunctos, aegrotis serviamus, positos in carcere visitemus, et caetera pietatis officia, quae corporalibus noscuntur ministeriis explicari. Alii turturem sanctae applica
Abbreviated transcription (Latin):
Ppendamus aualuds orimii
contra eitthichis et nestorii i nefa¬
ut induab naturis uerissin ate
ꝑfectis inuna ꝑsona existere et nanẽ
tantȩ auctoritatis robore comiona
Nam cum utramq nataͣm in hoc
psalmo repꝑiamus exp̃ssam. eyti
prauum dogina unam nata᷑m
dampnãtur: Quia cum hic psalmꝰ
duas epationes dicat: unã tam dm̃¬

Expanded text:
pendamus, auditores eximii, contra Eutychis et Nestorii bella nefaut in duabus naturis verissimis atque perfectis in una persona existere et permantantae auctoritatis robore commonemur. Nam cum utramque naturam in hoc psalmo reperiamus expressam, Eutychis pravum dogma unam naturam damnantur, quia cum hic psalmus duas operationes dicat, unam tam
Abbreviated transcription (Latin):
fĩquenter emundat diuinitas flagel¬
lat ut purgatum recipiat quem pse¬
catis sordidum respuebat: Quos uͦ.
ab emundatioe dissoluit. ⁊d⁊ remouit
hos iam et dampnare decreuit: Qua¬
ꝓpt̾ illos hic significat iudeos: qui
obstinatione m̃tis xp̃m sꝑnere ma-¬
lueruntiz Sedes quoq eorum interra
collisa ẽ⁊ qũ respuentes regem dñm
saluatorem: neqͣꝗͣ de gente sua pͥnci¬
pem uit̾ius hab̾e meruerunt. Saes
enim ꝓ regno posita ẽ ⁊ q̃ uerito or

Expanded text:
Frequenter emundat divinitas quos flagellat, ut purgatum recipiat quem peccatis sordidum respuebat, quos vero ab emundatione dissolvit, id est removit, hos jam et damnare decrevit. Quapropter illos hic significat Judaeos, qui obstinatione mentis Christum spernere maluerunt. Sedes quoque eorum in terra collisa est, quando respuentes regem Dominum salvatorem, nequaquam de gente sua principem ulterius habere meruerunt. Sedes enim pro regno posita est. » Et item
Abbreviated transcription (Latin):
uat Sic posuerunt
l ahia tollocari. ut urantium me¬
inquia uisis talib instruat᷑ Quide m̃
execubiliꝰ gnam ut hoc auderent
facer inpenetralib templi. qd̃ sacri-¬
aegi plumit᷑ inplateis: Sequit᷑ alia
compationis miseranda conquestio.
ut ua luat ianuas illas templi reuerẽ¬
tissi ieturib cõminutas. quemad¬
modm extisorib lignorum silue so
lenlicentiam. ubi nullus cu¬
itos illus contrariꝰ inuenitur:
Antiqui autẽ ianuas a iano dictas
cẽ uoluerunt: qd̾ ꝑ ipsum. anni ut
pucilant p̃beret᷑ ingressus. Allidit qꝙ̃
inio ipsum: intemplo scit ut facti qua¬
litas de locireu̾entia plus doleret: Se¬
quit᷑ bipenni et ascia deiecerunt eam.
Dipennis einplagas lignorum ferr̃
abutraq parte formatumꝰ in exciden¬
dis trabib competent aptatur. Dicta
e autem abeo. qd̾ bis acuta sit. Penuũ
enim antiqui: accutum dicebant: Ascia
idem ferrum quasi uncini more cur¬
uatum ꝑ quam manꝰ arcificis diligen¬

Expanded text:
at, sic posuerunt loca edita collocari, ut viantium memoria visis talibus instruatur. Quid enim exsecrabilius quam ut hoc auderent facere in penetralibus templi, quod a sacrilegis praesumitur in plateis? Sequitur alia comparationis miseranda conquestio, ut ita dicat januas illas templi reverendissimi securibus comminutas, quemadmodum excisoribus lignorum silvae solent praebere licentiam, ubi nullus custos, nullus contrarius invenitur. Antiqui autem januas a Jano dictas esse voluerunt, quod per ipsum anni ut putabant praeberetur ingressus. Addidit quoque, in idipsum, in templo scilicet, ut facti qualitas de loci reverentia plus doleret. Sequitur, bipenni et ascia dejecerunt eum. Bipennis est in plagas lignorum ferrum ab utraque parte formatum, quod in excidendis trabibus competenter aptatur. Dicta est autem ab eo quod bis acuta sit. Pinnum enim antiqui acutum dicebant. Ascia, id est ferrum in obunci nasi more curvatum, per quam manus artificis diligen
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat. que in tuo coroe regnabar
Ecce u̾m regem quem uirtꝰ tat irgeliat
Templum iusticie. palattum pitatis ah¬
aurarium miscdie. Iure tibi sub iacebãt
terrena. cui tał dñs imꝑabat: Ecce qd
ultra om̃e imꝑium. supra om̃e possit
et̃ p̃conium. de tuo semine omĩpc u̾bũ
carnem sumpsit. ꝑ qd̾ humanum genꝰ
salutare donũ redemptionaf accepit:

Expanded text:
in tuo corde regnabat. Ecce verum Regem, quem virtus talis regebat; templum justitiae, palatium pietatis, thesaurarium misericordiae. Jure tibi subjacebant terrena, cui talis Dominus imperabat. Ecce quod ultra omne imperium, supra omne possit esse praeconium: de tuo semine omnipotens Verbum carnem sumpsit, per quod humanum genus salutare donum redemptionis accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
mira sua. Illos ammonet reue
miftĩa gentib p̃dicare. quos ina
ꝑadisi. unde di abolus genus
manum uidebant᷑ tenere captui
s abisto scit ligno unde libtas capis
extulit. ⁊ uita surrexit. In illo siquid
ligno mors transgressionis pepenait.
in isto fides confessionis emicint. Ilidd
ꝑduxit ad inferos. istudiniitu ad celo.
Reguauit autem indelligmts in¬
notuit. qñ mundo d̃s siuator ap¬
paruit: Nam qñ ille n regnauit. q
semꝑ cum patre ⁊ o poristiet¬

Expanded text:
ira sua. Illos admonet reverenda mysteria gentibus praedicare, quos in aparadisi, unde diabolus genus humanum videbatur tenere captivum; sed ab isto scilicet ligno unde libertas caput extulit, et vita surrexit. In illo siquidem ligno mors transgressionis pependit, in isto fides confessionis emicuit: illud perduxit ad inferos, istud mittit ad coelos. Regnavit autem, intelligamus innotuit, quando mundo Dominus Salvator apparuit. Nam quando ille non regnavit, qui semper cum Patre et Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
A suꝑbos inqͦsq defignat qͥ
onem cum diabolo sortiuntor.
uide quemadmodum duob sermo
tantarum rerũ designat archana.
quitas ꝑtinet adbeatos. ira: ad penã
petuas impioꝵ. Et nota qi ꝑ omnia
rmata uersus huiꝰ iungendũ est
omimi dicite innationibus:

Expanded text:
 superbos iniquosque designat, qui portionem cum diabolo sortiuntur. Et vide quemadmodum duobus sermonibus tantarum rerum designat arcana. Aequitas pertinet ad beatos, ira ad poenas perpetuas impiorum. Et nota quia per omnia commata versus hujus jungendum est a communi: Dicite in nationibus.
Abbreviated transcription (Latin):
gelii. Hocẽ gͦ caiciamentum qd aos
uit conter uicia. Hec defensio qus
scli huiꝰ spinosa transcendit. ut icaeit
ñ queant. que ariminatis insidiis ꝓ¬
bantur armata Adiecit. mͥ allophili
subditi sunt. Hoc idem dicit ppł. xp̃i¬
amus: allophilos idest aliengeuas sib
subaitos. quos iĩ qui de ait ⁊  sene

Expanded text:
gelii . Hoc est ergo calceamentum quod nos munit contra vitia, haec defensio quae saeculi hujus spinosa transcendit, ut laedere non queant, quae acuminatis insidiis probantur armata. Adjecit, mihi allophyli subditi sunt. Hoc idem dicit populus Christianus allophylos, id est alienigenas sibi subditos, quos jam quidem constat esse
Abbreviated transcription (Latin):
et neptalim iribi fuer Iudaie
ppło ostitute: unde reliqui aplitral
legunt᷑ originem. Et hi om̃s pͥncipia
hene appellati st̃. qr eos honore pͥma¬
tu dignissimos fidelum turba seq̃bat᷑
Dicunt᷑ enĩ pͥncipes et qui reges i sunt
sic merodo legit᷑ indediratione t ab nacłi
qͦni obtuleriuit in dona duoditim
pͥncipes singuli desinguł trib isrł.
Congrinit aute ipsorum q nomini
significone sedicere. qui et ipse ꝓbat¬

Expanded text:
et Nephthalim tribus fuerunt Judaico populo constitutae, unde reliqui apostoli trahere leguntur originem. Et hi omnes principes bene appellati sunt, quia eos honore ac primatu dignissimos fidelium turba sequebatur. Dicuntur enim principes et qui reges non sunt, sicut in Exodo legitur in dedicatione tabernaculi, quomodo obtulerint dona duodecim principes, singuli de singulis tribubus Israel . Congruit autem ipsorum quoque nominum significationes edicere, quoniam et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
mitur. defectus ibi ꝓrerun
deficiat qͦ mens directa adp̃seni
ierłm quoq ex mortalib populis
taliter letantem. Et necesse erat
desid̾atam euestigio ñ poterat ꝑuenite
S quam robustus sit iste defectus q
fortissima lassitudo: consequent̃ expo¬
int dicendo. Cormeum et caro mea
utraq ꝑtinerẽ uideant᷑ ad carnem
tam̃ ad intelligentiã referri posse ñ do¬
bium ẽ. Nam cus sapientiã p̃ferue
uolumꝰ: eiꝰ cor sine dubitatiõe laud¬
mus. Utraq enim quib constat u¬
manitas. id÷ corpꝰ et anima: incęlestẽ
dicit erupisse leticiam. S aduertendũ
est uir iste quanta fuĩt scĩtate p̃c atꝰ
ut ñ solum es anima uerum etiam
caro que plus p̃uaricationis uitio ꝓbat̃
obnoxia inexultatione dñi felici sute
secredebat largitatib adipisci:¬

Expanded text:
mitur, defectus ibi pro rerest deficiat, quo mens directa ad praesens non Jerusalem ex mortalibus populis immortaliter laetantem; et necesse erat rem desideratam e vestigio non poterat pervenire. Sed quam robustus sit iste defectus, quam fortissima lassitudo, consequenter exponit, dicendo: Cor meum et caro mea utraque pertinere videantur ad carnem, cor tamen ad intelligentiam referri posse non dubium est. Nam cujus sapientiam proferre volumus, ejus cor sine dubitatione laudamus. Utraque enim quibus constat humanitas, id est corpus et anima, in coelestem dicit erupisse laetitiam. Sed advertendum est vir iste quanta fuerit sanctitate praeclarus, ut non solum ejus anima, verum etiam caro, quae plus praevaricationis vitio probatur obnoxia, in exsultationem Domini felici sorte se credebat largitatibus adipisci
Abbreviated transcription (Latin):
Concupiscentiam ambitionẽq
Sitias. Humilitatẽ quippe: hic ter¬
renam concirpiscentiam debemꝰ ad¬
uertere q̃ apito dm̃ abiecta atq con-¬
temptibit ẽ: ñ illam głofam qua
peccata ur̃a dño confitem᷑ Hoc gͦ
uir sẽs dep̃cat᷑ qd̃ diuinitas iubet
ne uoluntas hominũ a celesti subli-¬
rmitate deiecta: amare mundi ꝑmit.¬
tat᷑ humillima. Humilia utiq q̃
Et dixisti conu̾timim filii hominũ.
Hic et ꝓ quia positum ẽ ut unũ nob̃
sensum aꝑiat adunata sententia. Uidẽ
quamsit ꝓbabilis suꝑior illa peticio.
u̾ti. ipso debeant miserante saluari
Quis enim alit potest amundi ambitu
uberare. nisi his qui docuit fideles
ilorum regna ꝑ quirere : Merito gͦ
petit nedeserantur homines in lubriciᷤᷤ
Apsib quib dictum ẽ conu̾timun¬

Expanded text:
concupiscentiam ambitionemque projicias. Humilitatem quippe hic terrenam concupiscentiam debemus advertere, quae apud Deum abjecta atque contemptibilis est, non illam gloriosam qua peccata nostra Domino confitemur. Hoc ergo vir sanctus deprecatur quod Divinitas jubet, ne voluntas hominum a coelesti sublimitate dejecta, amare mundi permittatur humillima, humilia utique quet dixisti: Convertimini, filii hominum. Hic et pro quia positum est, ut unum nobis sensum aperiat adunata sententia. Vides quam sit probabilis superior illa petitio: inum converti, ipso debeant miserante salvari. Quis enim alter potest a mundi ambitu liberare, nisi is qui docuit fideles coelorum regna perquirere? Merito ergo petit ne deserantur homines in lubricis lapsibus, quibus dictum est: Convertimin
Abbreviated transcription (Latin):
n aliis locis dñi saluatoris nob̃ sacͣ¬
enta pandunt᷑. Nam ille sublatus
uctus offitio pastoris sedet ad dexte¬
rem patris. qui ẽ uere rex regum et
gra feciuidus. filios noscit᷑ habe copi¬
osos. sic̃ in canticis canticoꝵ deeccłia
legit᷑. Dentes tui sic̃ grex tonsarum
ascendens de lauachro q̃ om̃s geminos
treant ⁊ sterit ñẽ ineis. adlidit. Pasce̾
iacob ppłm suum ⁊ ifrł hereditatem suã.
Hoc iam maifestiꝰ ad uertimꝰ de dño
dictum sauiatore qui gregem suum
solus ualuit celesti pane satiare. ⁊ Here¬
ditatem suam maxime aꝑicuł ani-¬
marum cunctis criꝑe: Iacob enim
possumꝰ intelligere ppłm xp̃ianum
qui hic degit interris. hec
in sensumanuũ suarõ

Expanded text:
n aliis locis Domini Salvatoris nobis sacramenta panduntur. Nam ille sublatus functus officio pastoris, sedet ad dexteram Patris, qui est vere Rex regum et gratia fecundus, filios noscitur habere copiosos; sicut in Canticis canticorum de Ecclesia legitur: Dentes tui sicut grex tonsarum ascendens de lavacro, quae omnes geminos creant, et sterilis non est in eis . Addidit, Pascere Jacob populum suum, et Israel haereditatem suam. Hoc jam manifestius advertimus dictum de Domino Salvatore, qui gregem suum solus valuit coelesti pane satiare, et haereditatem suam maxime a periculis animarum cunctis eripere. Jacob enim possumus intelligere populum Christianum, qui hic degit in terris. Haein sensu manuum suar
Abbreviated transcription (Latin):
Causaredlitur quare
scłi ambitio debeat declinari. qm̃
ille anni ñ solũ pa̾ci fint ante ocloᷤ
dei. s tanꝗͣ hesterna dies habeant᷑
omĩno p̃teriti. Que figura dr̃ tapi¬
nosis idest humiliatio qñ cuiꝰlibet
rei magnitudo minuit᷑ in exiguã
paruitatem. Nõ eñ ut ipsi uni dici
p̃senti. s p̃t̃ito comꝑat᷑ tam longis¬
sinus oroo scłoꝵ: Mile enim finnũ¬

Expanded text:
Causa redditur quare saeculi ambitio debeat declinari: Quoniam mille anni non solum pauci sint ante oculos Dei, sed tanquam hesterna dies habeantur omnino praeteriti. Quae figura dicitur tapinosis, id est humiliatio, quando cujuslibet rei magnitudo minuitur in exiguam parvitatem. Non enim vel ipsi uni diei praesenti, sed praeterito comparatur tam longissimus ordo saeculorum. Mille enim fin
Abbreviated transcription (Latin):
Estodia enim nocturn
nam uitam nocturnis comꝑ
cubiis. ubi totum subobscui
trepidatione geritur. qñ mer
corunt. mane sic̃ herba transec

Expanded text:
stodia enim nocturnahumanam vitam nocturnis comparavit excubiis, ubi totum sub obscuritate et trepidatione geritur, quando meorum: mane sicut herba transe
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ ꝓfortitudine ponit᷑ et di
incarnationẽ ⁊ loquiꝰ  euidenti
rapparere dignatus est O scabellu
tris meis. S quioirum. sue
scabellum dẽ. qui so uerini statabeo

Expanded text:
o fortitudine ponitur et decore. incarnationem et loqui evidentius, et apparere dignatus est. O scabellum tris meis ? Sed quid mirum, si ille scabellum dicitur, qui se vermi, scarabaeo
Abbreviated transcription (Latin):
cendo quousq pͣuam cõsuetudinẽ
rigi temꝑis accusauit: Suscepte si¬
dem legi durissime restiterunt.
ctis ꝓpħis mortis pessimas intule¬
riuit. Uenientẽ dĩ filiũ crucifigere.
am honorar: in aluerunt ut m̾ito
dictum quousq. cum etiã ⁊ipsũ
ireatorẽ quantum ad uoluntatẽ eoꝵ
tinet int̾ficere decreuissent. Facies
antem sumitis peccatoꝵ dictum est.
ꝓpter eos qui se mn illa. seditione cruci¬
fixionis discernere noluer̃t. s cum
furentib furierunt. c̃ insamentib
clamau̾nt. fauemq illam peccantiũ
tetris uultib induerunt. Nam fi
facie fuissent diuisi: et actib qͦ po¬
terant segregari:¬

Expanded text:
cendo, Quousque, pravam consuetudinem longi temporis accusavit. Susceptae siquidem legi durissime restiterunt; directis prophetis mortes pessimas intulerunt; venientem Dei Filium crucifigere quam honorare maluerunt; ut merito sit dictum: Quousque, cum etiam et ipsum Creatorem, quantum ad voluntatem eorum attinet, interficere decrevissent. Facies autem sumitis peccantium dictum est, propter eos qui se in illa seditione crucifixionis discernere noluerunt; sed cum furentibus furuerunt, cum insanientibus clamaverunt, faciemque illam peccantium tetris vultibus induerunt. Nam si facie fuissent divisi, et actibus quoque poterant segregari
Abbreviated transcription (Latin):
Eccłia nͨ tuncinagis incipit eẽ uħrima.
qñ adfinem scłi fui̾t dño miserante
ꝑducta. Osenecta s uiridis. ⁊ florib
comꝑata maturitas: Apparet qm̃ do¬
nus ista celo tegitur. inqua hominẽ
plantant᷑ ut floreant. Infine siquid̾
crebris agitur. ut cito p̃destinatoꝵ
numerus impleatur. Sic ⁊ suꝑiꝰ aix̃.

Expanded text:
Ecclesia vero tunc magis incipit esse uberrima, quando ad finem saeculi fuerit, Domino miserante, perducta. O senectus viridis, et floribus comparata maturitas! Apparet quoniam domus ista coelo tegitur, in qua homines plantantur ut floreant. In fine siquidemsecutionibus crebris agitur, ut cito praedestinatorum numerus impleatur. Sic et superius dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
chra comꝑatio. talem dicit eẽ felici¬
tatem malorum: quales omĩum
diugilantium: Prestigiis enim quibꝰ¬
dam elusi freqñt̃ ad illa nos ꝑuenire
sommamus: q̃ numia cupiditate ꝑ¬
quirimus: Pauꝑ eni subito duit

Expanded text:
chra comparatio. Talem dicit esse felicitatem malorum, quale somnium evigilantium. Praestigiis enim quibusdam elusi, frequenter ad illa nos pervenire somniamus, quae nimia cupiditate perquirimus. Pauper enim subito dives
Abbreviated transcription (Latin):
edebat inse mirabilia facienda.
iuste dm̃ inuocauit uirtutum: qui
btus p̃ualet de incredulitatis morte
ubare. Et qi se nouerat eẽ distortum:
consiti se m̃agnoꝑe postulauit. Hoc
tim cui conueniat facere. nisi uir.¬
tutum̃ dño. qui solus potens ẽ q̃uult
limsisa complere: Post conu̾sionis
Autem beneficium apte sequitur
ostende faciem tuam. qr solet diui¬
tras homines iam conuerso corde
respicere. Qd enim adlidit. et sal-¬
IA. suerinus. euident signi ficat dñm
sauiatorem. cuiꝰ reuera sumus in¬
carnatĩone saiuati¬

Expanded text:
edebat in se mirabilia facienda, juste Deum invocavit virtutum, qui solus praevalet de incredulitatis morte liberare. Et quia se noverat esse distortum, converti se magnopere postulavit. Hoc enim cui conveniat facere, nisi virtutum Domino, qui solus potens est quae vult universa complere? Post conversionis autem beneficium, apte sequitur, ostende faciem tuam; quia solet Divinitas homines jam converso corde respicere. Quod enim addidit, et salvi erimus, evidenter significat Dominum Salvatorem, cujus revera sumus incarnatione salvati
Abbreviated transcription (Latin):
miffium scã dĩ luce radiantur.
de passione regis xp̃i sit psalmus
iste dicturꝰ. et adimutationis cxem¬
plum trahat fidelissimos xp̃iauõ.
idõ p̃missus ẽ chorꝰ ad responclen¬

Expanded text:
ium sancta Domini luce radiantur. Sed cum de passione Regis Christi sit psalmus iste dicturus, et ad imitationis exemplum trahat fidelissimos Christianos, ideo praemissus est chorus ad responden
Abbreviated transcription (Latin):
um memoriã tuã stucdiosissi¬
me lector. freqñti expositioute
formatã retinere ñ ambigam. qu
significet canticum psalimi filiis
infinem: restat ut q̃ noua st¬

Expanded text:
um memoriam tuam, studiosissime lector, frequenti expositione formatam retinere non ambigam, quid significet Canticum psalmi, filiis Core, in finem, restat ut quae nova s
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ nomini humilit̃ deu
ad quirit᷑ Siue iordanen fluuitum
ꝓ fluminib ponit. inq̃ sui baptis¬
matis dũs consecrauit exemplum.
querere: athenas. thebas. mithenas.
⁊ his similia:¬

Expanded text:
 nomini humiliter devacquiritur. Sive Jordanem fluvium pro fluminibus ponit, in quo sui baptismatis Dominus consecravit exemplum. quaerere Athenas, Thebas, Mycenas et his similia
Abbreviated transcription (Latin):
sos eẽ memorauit. nunc exqu ogita
mala sceleratissimos cõra proue
incurrere qui tatione mansisse
ds̃ necientia mexcelso: Blasphemꝰ
¶slesus ẽ et insipienti uoluntate
Ete ptꝰ. dubitasse scientiam rẽ ieo
qui sapientiam humano donat in
oeł usidat. qui corripit gẽtes ñ¬

Expanded text:
sos esse memoravit, nunc ex qua cogimala sceleratissimos commisisse, incurrere, qui tandiu eest scientia in Excelso? Blasphemus iste sensus est, et in insipienti voluntate conceptus, dubitasse scientiam esse in eo qui sapientiam humano donat ingon considerat, qui corripit gentes n
Abbreviated transcription (Latin):
citatib subleuari. Unde iami mł
dicinus. concupiscit et deficit aa
mea inatͥa dñi. S scãm petanus
trmitatem. ut quem admodu
sensus nr̃os dulcedo p̃sentis lecdi
affecit: ita ugit̃ in nob̃ maneat
qd̾ ipse miseratus infudit

Expanded text:
 sublevari. Unde jam merito dicimus: Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini. Sed sanctam petamus Trinitatem, ut quemadmodum sensus nostros dulcedo praesentis lectionis affecit, ita jugiter in nobis maneat, quod ipse miseratus infudit.
Abbreviated transcription (Latin):
suo Niis fatua cogitatio. ex¬
um magni miracłi dare. ⁊ eiꝰ aucto
Euteliquis arbitrari posse deficẽ.
qui de pet᷑ uissit aqͣs effluere. cur¬
et escas aerem esurienti ppło mini
lere: S hanc uecordie culpam:
Ino post sequit᷑ uindicta iustissima.
sirqluis post hec talia cogitare p̃sim̾et:

Expanded text:
suo? Nimis fatua cogitatio exemplum magni miraculi dare, et ejus auctorem in reliquis arbitrari posse deficere. Nam qui de petra jussit aquas effluere, cur non faceret escas aerem esurienti populo minimplere! Sed hanc vecordiae culpam paulo post sequitur vindicta justissima, ne quis post haec
Abbreviated transcription (Latin):
scde tcie captiuitati decretus fuerat
biaete S ut agnoscens ad fuppli-¬
iguem dĩi correcta mente remea
in sua pbltinatiõs mansert̃: Istigͦ nẽ
in loco umaciũ ponunt᷑. qui freq̃t̃
ammorti corrigere noluerunt:
Conno in gͦ in hoc titulo ut deuo¬
tione iubemus filioꝵ ion aslab. ñ cõ¬
menet Psaimꝰ enĩtotꝰ ad hominẽ
ꝑtis sioelem: qui mundi spẽ remi¬
eus inaño pura deuotione cõfixusẽ.
gram aiumitatis tota nob̾ intentiõe
cõmendans ꝑ quam peccatoꝵ nr̃orum

Expanded text:
ertiae captivitati decretus fuerat subjacere. Sed ut agnoscens ad supplicationem Domini correcta mente remearin sua obstinatione manserunt. Isti ergo nunc in loco contumacium ponuntur, qui frequenter admoniti corrigere noluerunt. Commonemur ergo in hoc titulo ut devotionem habeamus filiorum Jonadab, non conmeruerunt. Psalmus enim totus ad hominem pertinet fidelem qui mundi spem renuens, in Domino pura devotione confisus est: gratiam divinitatis tota nobis intentione commendans, per quam peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
auid et psalmus assidua itera¬
tione notissima sunt: Qd alu
dic̃ filiorum ionadab et pͥorum captie¬
uorum uirtutem psalm ꝑ historicas
causas infinuat. Inuestibulo monẽs
qd̾ inpenett sbilib in quiratui. Iite

Expanded text:
avid et psalmus assidua iteratione notissima sunt. Quod autem dicit, filiorum Jonadab, et priorum captivorum, virtutem psalmi per historicas causas insinuat, in vestibulo monens, quod in penetralibus inquiratur. Je
Abbreviated transcription (Latin):
nubes aꝑitur. de qua dñs tonant
fidelib recordationis sue muneras
pollicet᷑ significans ꝑ aslusiones
minum eos de uariis gentib cosui¬
gendos. Raab meretrix fuit. q̃ explo¬
ratores ihr naue adiericho uenien¬
tes occulte suscepit. ⁊ ꝑ aliam par¬
tem ne dep̃henderent᷑ emisit: Cuiꝰ
uocabulum significat suphiam

Expanded text:
es aperitur, de qua Dominus tonans, fidelibus recordationis suae munera pollicetur, significans per allusiones nominum eos de variis gentibus colligendos. Raab meretrix fuit, quae exploratores Jesu Nave ad Jericho venientes occulte suscepit, et per aliam partem, ne deprehenderentur, emisit. Cujus vocabulum significat superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
quasi hi sut. s ce cos cumbub offert
eccłia quando conuersi xp̃o dno confi¬
tẽt᷑. hacꝰ enim fuit lat̾ ile qui pende¬
bat incrute s mex fi tꝰ est bos quando
ad confessiont urrunti ano tespitiete

Expanded text:
quasi hirsutus; sed et eos cum bubus offert Ecclesia, quando conversi Christo Domino confitentur. Hircus enim fuit latro ille, qui pendebat in cruce, et mox factus est bos, quando ad confessionem veritatis respiciens
Abbreviated transcription (Latin):
U einid increpationes salub̃rimaᷤ
quales cholica facere consueiit eccłia
Confunlantur enĩ dic̃ eum tua uide.¬
r isposita ñ mutari Deficiant
deti. Ientes amme mee. id÷ obloqñteᷤ
ini t qui institutũ rectũ mordatib¬
solent derogationib oblatrare. Am¬
monet enĩ tales pacientie uirtutes
suꝑari: quos tm̃ p̃cipit sustinere ut
ipsi magis insuis oblocutionib dif¬
siciles uideantur: Quatinus saltim
dessent. sua minietate fatigati. sine¬
queunt desinere ratione conuicti.
Sequit᷑. Oꝑiantur confusione et
pudore: Pulchrimis uerb̃ depin¬
gitur iniquorum uentã correctio

Expanded text:
 ad increpationes saluberrimas, quales catholica facere consuevit Ecclesia. 237 Confundantur enim dicit, cum tua viderint disposita non mutari. Deficiant detrahentes animae meae, id est obloquentes inaniter, qui institutum rectum mordacibus derogationibus solent oblatrare. Admonet enim tales patientiae virtute superari, quos tantum praecepit sustinere, ut ipsi magis in suis oblocutionibus deficere videantur; quatenus saltem cessent sua nimietate fatigati, si nequeant desinere ratione convicti. Sequitur, operiantur confusione et pudore. Pulcherrimis verbis depingitur iniquorum ventura correctio
Abbreviated transcription (Latin):
iñ suꝑiꝰ dixerat ut mitiges eum:
u suam designat fidelissimos xp̃ia-¬
s qui ad dñm pura mentis intenti
festinant. Sequitur ⁊ heredita¬
teni uuã ñ derelinquet. Hereditas
ẽ humana que ad successionẽ pͥoris

Expanded text:
ius dixerat, ut mitiges eum, vero suam designat fidelissimos Christianos, qui ad Dominum pura mentis intentione festinant. Sequitur, et haereditatem suam non derelinquet. Haereditas est humana, quae ad succ
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑiore
almo cõmonuit ꝓpħa iudõs. ut
eposita duritia cordis ad creduli
ꝑmiansura erat obstinata malignitaᷤᷤ.
onuenient̃ nunc ammonet gentes:
ut canticum nouum debeant ei dicẽ.
santat enĩ dño canticũ nouũ: qui
uet̾e homine depofito. ꝑ grãm bap¬
tismatis felicit᷑ in nouatur. Et tũc
Ne ipso domus dñi edificatur qñ
post imꝑium diaboli innumerũ
beatissime congregationis ad quiri¬
tut. Iste qͣnͣtus ẽ qui mentem puriᷤ¬
simani consolatur ista modulatio.

Expanded text:
iore psalmo commonuit propheta Judaeos, ut deposita duritia cordis ad credulitin illis permansura erat obstinata malignitas, convenienter nunc admonet gentes, ut canticum novum debeant ei dicere. Cantat enim Domino canticum novum qui, vetere homine deposito, per gratiam baptismatis feliciter innovatur. Et tunc de ipso domus Domini aedificatur, quando post imperium diaboli in numerum beatissimae congregationis acquiritur. Iste cantus est qui mentem purissimam consolatur; ista m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑauxe dictum ẽ ut ꝑ hoc turbam in¬
Aaice multitudinis indicaret. Segͥt᷑
quiodint megratis Gratis plane
quando illum ꝑsecuti sunt quem
ipitium optare debuerunt: Gratis
tnim tunc odisse dicimur: quando
quẽpiam sine aliquib offensionib
execrunur sic̃ et intricesuno quarto
pliuia am dictum ẽ qm̃ gratis
absconđdunt mͥ intaria¬

Expanded text:
auxesin dictum est, ut per hoc turbam Judaicae multitudinis indicaret. Sequitur, qui oderunt me gratis. Gratis plane, quando illum persecuti sunt, quem propitium optare debuerunt. Gratis enim tunc odisse dicimur, quando quempiam sine aliquibus offensionibus exsecramur; sicut et in trigesimo quarto psalmo jam dictum est: Quoniam gratis abscond
Abbreviated transcription (Latin):
Scimꝰ capillos mos ad lecorem capi¬
tis eẽ contessos. Sic ecclie plisunt
tribitti. ut sic̃ cesaries orat ciput
ita et om̃s fideles decorare ꝓtobẽt᷑
eccłiam. gͦ ut ostenderet ꝓlus iu¬

Expanded text:
Scimus capillos nostros ad decorem capitis esse concessos: sic Ecclesiae apostoli sunt tributi, ut, sicut caesaries ornat caput, ita et omnes fideles decorare probentur Ecclesiam. Ergo ut ostenderet plus esse nu
Abbreviated transcription (Latin):
tentem. nam qui adutorium que¬
Ult potens ñ ẽ Qui potens ẽ ñ indiget
ad uiuari: S hoc dictum aut dege¬
nerali corꝑe eccłie possumꝰ ñ incom¬
petent adu̾tere. qd̃ potens ⁊ electum
cẽ nullus ignorat. Et huic dic̃ adui
torium xp̃m adnm datum. qui de se
usccło psalmo dix̃. Ego autem consti¬
tutꝰ sum rex ab eo: suꝑ sy on montẽ
sc̃m̃ eiꝰ Aut certe si hoc de ipso xp̃o¬
un suꝑ potentem: ita intelli¬
gencium ẽ acfidiceret. pat ꝑhibuit
testimonium potenti. id ⁊ filio. sic̃ in
euangłio uox adeum facta testatur di-¬
tens. Et clarificaui. ⁊ iterum clarifica-
Hoc ẽ enim fortasse qd̾ dic̃ ad uito¬
uim positum suꝑ potentem. Ad ie-
er mns̃ suscipiam eũ. electus m̃s com-¬
placuit sibi ur illo anima mea. Ex¬

Expanded text:
potentem; nam qui adjutorium quaerit potens non est; qui potens est, non indiget adjuvari. Sed hoc dictum, aut de generali corpore Ecclesiae possumus non incompetenter advertere, quod potens et electum esse nullus ignorat; et huic dicit adjutorium Christum Dominum datum, qui de se in secundo psalmo dixit: Ego autem constitutus sum Rex ab eo super Sion montem sanctum ejus . Aut certe si hoc de Christo Doorium super potentem, ita intelligendum est, ac si diceret: Pater perhibuit testimonium potenti, id est Filio; sicut in Evangelio vox ad eum facta testatur, dicens: Et clarificavi et iterum clarificabo . Hoc est enim fortasse quod dicit, adjutorium positer meus suscipiam eum, electus meus complacuit sibi in illo anima mea . Ex
Abbreviated transcription (Latin):
sua ꝑ sona locutus ẽ Nunc uenit
ad terciam partem p̃dicans uerba
patris q̃ dicta sunt de dño salua¬
re. ut suꝑior laus indubitata doatꝰ
quam pat̃na etiam firmauit aucto¬
ritas: Sȩpe diximus scõs appellari
filios dĩ ñ nat᷑a s grã. Istis gͦ filiis

Expanded text:
sua persona locutus est, nunc venit ad tertiam partem, praedicans verba Patris, quae dicta sunt de Domino Salvatore; ut superior laus indubitata doceretur, quam paterna etiam firmavit auctoritas. Saepe diximus sanctos appellari filios Dei non natura, sed gratia, Istis ergo filiis
Abbreviated transcription (Latin):
ar̃ ȩthimologia io est cause redlitio.
Magnus. ad potestatem ꝑtinet. qr
uꝑ cuncta potentior ẽ. Laudabit.
ad pietatem. qm̃ dum eẽmus capti¬
uII. p̃tioso sanguine nos redemit:
Nimis autẽ. congruit adutrumq
plicari. S qm̃ considanti estimatio
lefecit: pulchre adlidit nimis. Ita
exponendo qd̃ intendebat signifi-¬
cauit ubrime. ⁊ declarauit ñ comp̃¬
hendendo qd̃ uoluit. sequit᷑. Terri¬
bit ẽ suꝑ om̃s dõs. Hic debemus dõs
aduertere. quos sibi gentilitas ĩpia
psumptione composuit: Nam eos

Expanded text:
dicitur aetiologia, causae redditio. Magnus ad potestatem pertinet, quae super cuncta potentior est; laudabilis ad pietatem, quoniam dum essemus captivi, pretioso sanguine nos redemit. Nimis autem congruit ad utrumquexplicari, sed quoniam consideranti aestimatio defecit, pulchre addidit, nimis. Ita non exponendo quod intendebat, significat uberrime: et declaravit nec comprehendendo quod voluit. Sequitur: Horribilis est super omnes deos. Hic debemus deos advertere, quos sibi gentilitas impia praesumptione composuit. Nam eos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. et adorate scabellum palum ti. hic
autem ñ montẽ: s in monte scõ ch¬
minũ p̃cipit ad orari. Qd̾̃ ad mõt̃
syon qui est ecclia referri posse ñ
dubium ẽ qui est guontium mons
Sic utrumq in scã eccłia dic eẽ fatiẽ¬
pitudo: Conclusio Considemus fa-¬
ciem huiꝰ psaimi. quasi duob lumi¬
nib splende pulchrimis. Incre¬
dulos tr̃et ut ad supplicationẽ de¬
uotissimã ꝑ ducant᷑. fidelib xp̃ĩ¬
adorare p̃cipit. q ipse nouit exa¬
dire quos diligit. Beata plebs qu
de tali gaudet imꝑio. Uitale qͥ ppt
desidium ẽ. agnoscere ⁊ amare
creatorem. qua ꝓpt̾ exultatione

Expanded text:
 et adorate scabellum pedum ejus; hic autem non montem, sed in monte sancto Dominum praecepit adorari. Quod ad montem Sion qui est Ecclesia referri posse non dubium est, quae est montium monsSic utrumque in sancta Ecclesia dicit esse facienpitudo. Conclusio psalmi. Consideremus faciem hujus psalmi, quasi duobus luminibus splendere pulcherrimis. Incredulos terret, ut ad supplicationem devotissimam 331 perducantur; fidelibus Chriadorare praecipit, quia ipse novit exaudire quos diligit. Beata plebs quae de tali gaudet imperio: vitale quippe desiderium est agnoscere et amare Creatorem. Quapropter exsultationem
Abbreviated transcription (Latin):
rent tormeula glauora festina die
gͦ dño qui festinabat de siculi
clade libari Nam illicom t
multa conclusa sunsepit᷑
sequendus in om̃ib. Genetaus lunic
locum facumdissimꝰ cassimins in deci¬
disserens. tanto honore coui tebrat.
ut qͥcquid monachi assumi fetĩt sine
huiꝰ uͭsiculi trina iteratiꝰ  thoẽt.
quem repetita sepiꝰ laude cogeminãs.
nimis utilẽ ꝓbat eẽ memorian¬

Expanded text:
rent tormenta graviora. Festina ergo dicit Domino, qui festinabat de hujus saeculi clade liberari. Nam illi conjumulta conclusa sunt. Quaesequendus in omnibus generaliter hunc locum facundissimus Cassianus in decitilitate disserens tanto honore concelebrat, ut quidquid monachi assumpserint, sine hujus versiculi trina iteratione non inchoent. Quem repetita saepius laude congeminans, nimis utilem probat esse ejus memoria
Abbreviated transcription (Latin):
uda q ppłc funditꝰ interiret: Nam
sieni ii. Iufinem hicꝰ interitum sig¬
uesiatq tẏti pͥncipib romanis
legit᷑ uusse sequit᷑. Iratꝰ ẽ furor tuuꝰ
mi sallam cõmoueret. Adlidit. tui.
l aliquando nr̃os fuisse meminimus:¬

Expanded text:
ue populus funditus interiret. Nam sione fecisti. In finem, hic interitum sigue Titi principum a Romanis legitur pertulisse. Sequitur, Iratus est furor tuus misericordiam commoveret. Addidit tui, s aliquando nostros fuisse meminimus