comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riatur: quã tota gens pereat. Eugłista
aũ u̾ba nescientis quid diceret. exponit
nob̾ et ait. Hoc aũ ñ a se dix̾: s fuisset
pontifex: ꝓpħauit quia oportebat eũ mo¬
ri ꝓ popło et gente. Tam̃ cũ uiderent
popłm post illũ ire. dixert̃. qñ morietur
et peribit nom̃ eiꝰ. id÷ cũ occiderimꝰ eũ
iam nom̃ eiꝰ non erit in t̾ra. nec seducet
aliquos mortuus: s ipsa eiꝰ int̾fectione in¬
celligent homines quia hominẽ sequeban¬
t᷑. qr non erat in eo spes salutis: et dese¬
rent nom̃ eiꝰ et non erit. Mortuus ẽ et
ñ periit nom̃ eiꝰ: s seminatũ ẽ nom̃ eiꝰ.
Mortuus ẽ. s granũ fuit: qͦ mortificato
multoq numerosius credere in eũ: & cȩ¬
pert̃ mẽbra eiꝰ audire qđ caput audiebat.
et ipso in nob̃ in t̾ra laborante: dixert̃
adhuc inimici eiꝰ. Qͦmͥ moriet᷑ et ꝑibit
nom̃ eiꝰ : ᷤ Hinc enĩ ꝑsecutiones diabolus
seuiebant in xp̃ianos. ñ hoc sibi dicebars

Expanded text:
riatur homo, quam tota gens pereat. Evangelista autem verba nescientis quid diceret, exposuit nobis, et ait: Hoc autem non a se dixit; sed cum esset pontifex prophetavit quia oportebat Jesum mori pro populo et gente . Tamen illi cum viderent populum post illum ire, dixerunt, Quando morietur, et peribit nomen ejus: id est, cum occiderimus eum, jam nomen ejus non erit in terra, nec seducet aliquos mortuus; sed ipsa ejus interfectione intelligent homines, quia hominem sequebantur, quia non erat in eo spes salutis; et deserent nomen ejus, et non erit. Mortuus est; et non periit nomen ejus, sed seminatum est nomen ejus: mortuus est: sed granum fuit, quo mortificato multoque numerosius credere in illum; et coeperunt membra ejus audire quod caput audiebat. et ipso in nobis in terra laborante, dixerunt adhuc inimici ejus: Quando morietur, et peribit nomen ejus. Hinc enim persecutiones diabolus saeviebant in Christianos, non hoc sibi dicebant,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd głaris quasi ñ acceperis : Noli dice mͥ.
Quis illud implet:Ille in me implet qui
uenit diues pauꝑ ad pauꝑen. Pauꝑ qͥdem
ad pauꝑem: s plenus ad inanẽ. ħ ec co¬
gicans qui incelligit suꝑ egenũ et pauꝑem
tias .xͥ. fit beatus in t̾ra. et ñ tradet᷑ in ma¬
nꝰ inimici sui. uolentis ei ꝑsuadere ut ds¬
ñ colatur nͥ ꝓpt̾ celestia: diabolus colat᷑

Expanded text:
quid gloriaris quasi non acceperis ? Noli dicere mihi, quid gloriaris quasi non acceperis ? Noli dicere mihi, Quis illud implet? Ille in me implet, qui venit dives ad pauperem: pauper quidem ad pauperem, sed plenus ad inanem. Haec cogitans, quia intelligit super egenum et pauperem, tias Christi, fit beatus in terra: et non traditur in manus inimici sui, volentis ei persuadere ut Deus colatur propter coelestia, diabolus colatur
Abbreviated transcription (Latin):
do xp̃m conat᷑ deciꝑere. Ancea qͥd dice¬
bat. ͦ Quẽ colitis:Iudeũ mortuũ. cruoi¬
fixũ. nulliꝰ momenti hominẽ. qͥ ñ pocuit
a se mortẽ depellere: libi in nomine eiꝰ
uidit currere genꝰ humanũ. uidit qr ĩ
nomine crucifixi cempla subu̾tunt᷑. ido¬
la frangunt᷑. sacrificia extingunt᷑. ad
dit᷑ ab hominib ãmiratione stupentib
induit se laudib xp̃i: et cepit a fide a¬
lio mͦ det̾rere. M agna lex xp̃iana. po¬
tens lex illa. diuina. ineffabilis: s quiꝰ
saluatoris nr̃i.: conculcantẽ leonẽ et dra
conẽ. Aꝑte seuiendo fremebat leo: astu¬
te laudando insidiatur draco. Ueniant
ad fidẽ qͥ dubitant: non dicant qͥs hoc
implet. Si de uirib suis p̃sumunt. non
implebunt. Presum̃do credant. p̃sum̃
p̃cepta .xͥ. siue coniuges. siue celibes et
uirgines. uiuunt quantũ donat ddñs
eis iuiuere. neq de suis uirib p̃sumuis
s norunt se in illo debere głari. Quid
enĩ habes qđ ñ accepisti: Si aũ accepisti:

Expanded text:
e. Antea quid dicebat? Quem colitis? Judaeum mortuum, crucifixum, nullius momenti hominem, qui non potuit a se mortem depellere. Ubi in nomine ejus vidit currere genus humanum, vidit quia in nomine crucifixi templa subvertuntur, idola franguntur, sacrificia exstinguuntur; et duntur ab hominibus, admiratione stupentibusinduit se laudibus Christi, et coepit a fide alio modo deterrere. Magna lex est Christiana, potens illa lex, divina, ineffabilis: sed quis Salvatoris nostri conculcate leonem et draeprehendendo fremebat leo, astute laudando insidiatur draco. Veniant ad fidem qui dubitabant: non dicant, Quis hoc implet? Si de viribus suis praesumunt, non implebunt. Praesumendo de gratia sive caelibes et virgines, vivunt quantum donat Dominus eis vivere; neque de suis viribus praesumunt, sed noverunt se in illo debere gloriari. Quid enim habes, quod non accepisti? Si autem accepisti,
Abbreviated transcription (Latin):
uoniam sollempnis dies
martyrũ illuxit. ꝓpter
głam passioniꝰ xp̃i impe¬
ratoris mr̃m. qui non¬
sͥ pepercit militib imperans pugnã. sed
prior pugnauit. prior uicit. ut pugnan¬
ces exemplo suo hortaret᷑. et maiestate su¬
a adiuiuaret. et ꝓmissione coronaret. Au¬
diamꝰ aliqͥd in isto psalmo qđ ꝑtineat ad
eiꝰ passionẽ. Cõm̃damꝰ aucẽ sepiꝰ. nec nos pi
ꝑsona sua qd ẽ caput nrm: plerũq ex ꝑ¬
sona corporis sui qd̃ sumꝰ nos et eccła eius.
ut intelligamꝰ caput et corpus in unitate
integritatis consistere. nec separari ab in¬
uicẽ. tamquã contugiũ illuo de qͦ dictũ ẽ.
ert̃ duo in carne una. Si gͦ agnoscimus

Expanded text:
uoniam solemnis dies Martyrum illuxit; propter gloriam passionis Christi imperatoris martyrum, qui sinon pepercit militibus imperans pugnam, sed prior pugnavit, prior vicit, ut pugnantes exemplo suo hortaretur, et majestate sua adjuvaret, et promissione coronaret, audiamus aliquid in isto psalmo, quod pertineat ad ejus passionem. Commendamus autem saepius, nec nos pigpersona sua, quod est caput nostrum; plerumque ex persona corporis sui, quod sumus nos et Ecclesia ejus; ut intelligamus caput et corpus in unitate integritatis consistere, nec separari ab invicem tanquam conjugium illud, de quo dictum est, Erunt duo in carne una . Si ergo agnoscimus
Abbreviated transcription (Latin):
et domꝰ. & formã et pietatẽ habens: distͥ¬
buite nolite confundere. Tc̃ aũ distri¬
distribuite. domꝰ eiꝰ. Pocest et aliꝰ eẽ in¬
cellectꝰ. dͥomos illas duas unã ex circũ¬
eisione. alterã ex p̃pucio uenientẽsa
płis dictũ ẽ ut distribuerent. Cũ eñ
eis habuit placitũ: ut illi irent in cirẽ¬
cisionẽ. iste in p̃putio. Ista dispensati¬
one apłatꝰ sui. distribuert̃ domos ciui¬
tatis magni regis. et concordantes in
angulo eugłm dispensatione diuiser̃t.
caritatẽ uinxert̃. E reuera hoc magis
incellegendũ ẽ. Nam seqͥtur. & ostend̾

Expanded text:
em domus et formam et pietatem habens. Distriem domus et formam et pietatem habens. Distribuite, nolite confundere. Tunc autem distriDistribuite domos ejus. Potest et alius esse intellectus. Domos illas duas, unam ex circumcisione, alteram ex praeputio venientem, Apostolis dictum est ut distribuerent. Cum enim sic cum eis habuit placitum, ut illi irent in circumcisionem, iste in praeputium . Ista dispensatione apostolatus sui distribuerunt domos civitatis magni regis, et concordantes in angulo, Evangelium dispensatione diviserunt, charitate junxerunt. Et revera hoc magis intelligendum est. Nam sequ
Abbreviated transcription (Latin):
multi mortui st̃ scło: ut uiuerent deo.
Hac caritate accensi mr̃es. ñ simulati
n uana gła uentilati. ñ tales de. quib
dictũ ẽ. si tradidero corpꝰ meũ ut arde¬
ã. caritatẽ. aũ ñ habeã nicħ mͥ ꝓdest. s
duceret ad passionẽ. Qͥ d eis fecert cẽp¬
cationes seuientiũ : M aiorẽ iolentiã
habuert̃ ocłi flentiũ suoꝵ: quã ꝑsecu¬
tiones insectanctiũ. Quã multos enun
tenebant filii ne paterent᷑. quã multoꝵ
genib ꝓuoluebant᷑ uxores ne uidue. re.¬
linquerent᷑: quã multos parentes ꝓhi¬
erent : quando ardorẽ caritatis extui¬
guerent: h ec ẽ uirtus syon: cui & ali
bi r. fiat pax in uirtute tua. & habun¬
dancia in turrib tuis. Annuntiate in
turrib eiꝰ. ponite corda ur̃a in uirtute
eiꝰ & distribuite domꝰ eiꝰ. Qd hic incelligi¬
miꝰ Ponite corda urã in uirtute eiꝰ. & dis¬
tribuite domꝰ eiꝰ. id ẽ distinguite domũ
a domo: nolite confundere. Domꝰ ẽ enum

Expanded text:
multi mortui sunt saeculo, ut viverent Deo. Hac charitate accensi martyres, non simulati, non vana gloria ventilati, non tales de quibus dictum est, Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest , eis fecerunt tentationes saevientium? Majorem violentiam habuerunt oculi flentium suorum, quam persecutiones insectantium. Quam multos enim tenebant filii ne paterentur! quam multorum genibus provolvebantur uxores, ne viduae relinquerentur! quam multos parentes filii prohierent; quando ardorem charitatis exstinguerent? Haec est virtus Sion, cui et alibi dicitur: Fiat pax in virtute tua, et abundantia in turribus tuis . Annuntiate in turribus ejus, Ponite corda vestra in virtute ejus, et distribuite domos ejus. 14. Quid hic intelligimus, Ponite corda vestra in virtute ejus; et distribuite domos ejus? Id est, distinguite domum a domo, nolite confundere. Domus est eni
Abbreviated transcription (Latin):
hereditate. uide iam impleri qđ dic¬
tũ ẽ. adorabt̃ eũ om̃s reges t̾re: om̃s
gentes seruient ei. Uide impletũ ẽẽ qd̃
dictũ ẽ. exaltare suꝑ celos ds et suꝑ
omnẽ t̾rã gła tua. bide illũ cuiꝰ pe¬
des et manus fixis clauis. cuiꝰ ossa in
ligno pendentia numerata st̃: suꝑ cuꝰ
uestim̃ta sors missa ẽ. N ide regnant̾e
quẽ illi uidunt pendente: uide in ce¬
lo sedentẽ. quẽ contẽpsert̃ in t̾ra am¬
bulant̾e. Uide inde impleri. cõmemora¬
bunt᷑ et conu̾tent᷑ ad dñm uniu̾si fi¬
nes t̾re:: et adorabt̃ in c̃spectu eiꝰ uni

Expanded text:
errae: vide jam impleri quod dictum est, Adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi . Vide impletum esse quod dictum est, Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua . Vide illum cujus pedes et manus fixi sunt clavis, cujus ossa in ligno pendentia numerata sunt, super cujus vestimentum sors missa est : vide regnantem, quem illi viderunt pendentem: vide in coelo sedentem, quem contempserunt in terra ambulantem. Vide inde impleri, Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus uni
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ne moriam᷑. Regat nos qr rex ẽs ne ca¬
damꝰ. Regendo aũ nos: ñ frangit nos. Nã
regits qͦs ñ frangit. Reges eos inquit in uir¬
ga ferrea: et tãquã uas figuli conteres
eos. S st̃ quos ñ regit. ipsis ñ parcit. s¬
tamqͣ uas figuli conteret eos. ab illo gͦ
optemꝰ regi et lib̃ari. qr hic ẽ d̾s nr̃ in

Expanded text:
 ne moriamur; regit nos, quia rex est, ne cadamus. Regendo autem nos non frangit nos; nam quos non regit, frangit. Reges eos, inquit, in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . Sed sunt quos non regit: ipsis non parcit, tanquam vas figuli conterens eos. Ab illo ergo optemus regi et liberari: quia hic est Deus n
Abbreviated transcription (Latin):
It̃e dicit. Non ꝓ his rogo tantũ. s s ꝓ
his qͥ credicuri s̃ ꝑ u̾bũ illoꝵ in me.
Ergo actendit nos: qr passus ẽ ꝓpt̾ noᷤ
ds nr̃. Terra iudebat᷑. terres conditor
ñ uidebat᷑: caro tenebat᷑. s łs in carne
ñ agnoscebat᷑. Tenebat᷑ caro. ab eis ex
qͥb fuerat sũpta ipsa caro. Ex semine
carne remansert. diuinicatẽ in xp̃o¬
non intellexer̃t. S apłi. o ciuitas mag

Expanded text:
Item dicit: Non pro his rogo tantum, sed pro his qui credituri sunt per verbum illorum in me : Ergo attendit nos, quia passus est propter nos. Deus noster. Terra videbatur, terrae conditor non videbatur: caro tenebatur, sed Deus in carne non agnoscebatur. Tenebatur caro ab eis ex quibus fuerat sumpta ipsa caro, ex semine carnem remanserunt, divinitatem non intelle
Abbreviated transcription (Latin):
plectimini. Circũdate syon & cõplectimi¬
ni eam. Narrate in turrib eiꝰ. In al¬
titudine munitionũ eiꝰ: p̃dicate laudes
ut habeatis formã pietatis. uirtutẽ aũ
eiꝰ negetis: s in uirtute eiꝰ ponite cor¬
da ur̃a. Que ẽ uirtꝰ cuuicatis huiꝰ: ꝙ
uult intelligere uirtutẽ ciuitatis huiꝰ
intellegat uim caritatis. Ipsa ẽ uircꝰ
quã nemo uincit. Huiꝰ ignẽ nulli fluc¬
tus scłi. nulla flumina temptationis
extingunt. De hac dictũ ẽs ualida ẽ. sic̃
mors dilectio. Qͦmͦ enĩ mors qͣndo ue¬
nit resisti ei ñ potest qͥblibet artib. qͥ¬
b libet medicam̃tis occurras. iuolentiã
mortis uitare ñ potes. qui mortalis nat
es: sic contͤ uiolentiã caritatis mundꝰ

Expanded text:
emini. Circumdate Sion, et complectimini eam. Narrate in turribus ejus. In altitudine munitionum ejus praedicate laudes ut habeatis formam pietatis, virtutem ejus abnegetis ; sed in virtute ejus ponite corda vestra. Quae est virtus civitatis ligere virtutem hujus civitatis, intelligat vim charitatis. Ipsa est virtus quam nemo vincit. Hujus ignem nulli fluctus saeculi, nulla flumina tentationis exstinguunt. De hac dictum est, Valida est sicut mors dilectio . Quomodo enim mors quando venit, resisti ei non potest, quibuslibet artibus, quibuslibet medicamentis occurras; violentiam mortis vitare non potest, qui mortalis natus est: sic contra violentiam charit
Abbreviated transcription (Latin):
te. unite. E si concrete nate estis. non
frustra uox exit de ore et de corde ur̃o:
ne ꝑdas cũ impiis animã meã. et cũ ui¬
ris sanguinũ uitam meã. Ille uentila¬
bit. tantꝰ artifex in manu sua uentila¬
brũ portabit. ut unũ granũ critici. ñ
cadat in aceruũ palee cõburendũ: nec
una arista palee. cranseat ad massam
te modo cemere iudicare. Ad uos ꝑti¬
neat colligere: ad illũ ꝑtineat separa¬
re. Letetur mons syon. & exultent fi¬
lie ude: ꝓpt̃ iudicia tua dñe. Ne autẽ
putetis filias uide uideas ẽẽ : uidas c̃¬
fessio ẽ. Om̃s filie c̃fessionis. filie ude
st̃: qr salus ex uideis : nicħ ẽ aliud quã¬

Expanded text:
tae vivite, etsi concretae natae estis, non tae vivite, etsi concretae natae estis, non frustra vox exiit de ore et de corde vestro: Ne comperdas cum impiis animam meam, et cum viris sanguinum vitam meam . Ille ventilabit tantus artifex, in manu ventilabrum portabit, ut unum granum tritici non cadat in acervum paleae comburendum, nec una arista paleae transeat ad massam te modo temere judicare. Ad vos pertineat colligere, ad illum pertineat separare. Laetetur mons Sion, et exsultent filiae Judaeae, propter judicia tua, Domine. Ne autem putetis filias Judaeae Judaeos esse. Juda Confessio est. Omnes filii confessionis, filii Judaeae sunt: quia, Salus ex Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
pauci sumꝰ et a turba separati nos iuste
uiuimꝰ. Nos laudamꝰ dm ñ solũ loquendo.
uerũetiã conu̾sando. Respondet᷑ eis ex ħ
psalmo. Qⁱ d uos dicitis in parte lauda¬
re dm cui dictũ ẽ scđ̃m nom̃ tuũ ds ua
et laus cua in fines terre id ẽ qͣm notꝰ
es ꝑ om̃s t̾ras. sic et laudaris ꝑ om̃s t̾ras
nec desunt qͥ te nc̃ laudent ꝑ om̃s terras.
Illi aũ laudant: qͥ bene uiuunt. Sedm
enĩ nom̃ cuũ ̾s. ita et laus tua: ñ in
parte. s in fines terre. Iusticia plena ẽ
dextera cua. id ẽ multi s̃: ⁊ aliqͥ stabunt
ad dexterã. son soli illi multi er̃t qui
Stabunt ad sinistrã. s et ibi erit ple¬
nicudo masse ad dexterã constitute. Ius¬
ticia plena ẽ dextera cua. Letet᷑ mons¬
syon et exulcent filie uide. ꝓpt̾ iudicia
tua dñe. O mons syon. o filie uide. la¬
boratis mͦ int̾ ⁊ itania. int̾ paleã. int̾̃
spinas laboratis. s exultate ꝓpt̃ udicia
đi. Non errat d̾s in iudicando: discre¬

Expanded text:
pauci sumus, et a turba separati; nos juste vivimus, nos laudamus Deum, non solum loquendo, verum etiam conversando. Respondetur eis ex hoc psalmo: Quid vos dicitis in parte laudare Deum, cui dictum est, Secundum nomen tuum Deus, ita et laus tua in fines terrae? Id est, quomodo notus es per omnes terras, sic et laudaris per omnes terras; nec desunt qui te nunc laudant per omnes terras. Illi autem laudant, qui bene vivunt. Secundum enim nomen tuum, Deus, ita et laus tua, non in parte, sed in fines terrae. Justitia plena est dextera tua: id est, multi sunt et illi qui stabunt ad dexteram. Non solum illi multi erunt qui stabunt ad sinistram, sed et ibi erit plenitudo massae ad dexteram constitutae: Justitia plena est dextera tua. 11. Sion, et exsultent filiae Judaeae, propter judicia tua, Domine. O mons Sion, o filiae Judaeae, laboratis modo inter zizania, inter paleas, inter spinas laboratis; sed exsultate propter judicia Dei. Non errat Deus in judicando. Discre
Abbreviated transcription (Latin):
hic. ecce illic. Qͥ dic̃ ecce hic. ecce illiẽ.
ad partes indiicit. Nnitatẽ ꝓmisit ds.
Reges in unũ collecti st̃. ñ ꝑ scismata
dissipati. d forte ista ciuitas quȩ mun
oũ tenuit. aliqͣndo eu̾tit᷑  absit. Ds̃
fundau̾ eã in eternũ. Si gͦ eã łs funda¬
uit in et̾nũ: qͥd times ne cadat firma
tui. quasi alieni st̃ qͥ susceper̃. alii i
quoꝵ medio susceper̃: Magnũ sacra¬
his ueris fuerit sculptũ fuerit et e¬
rutũ qd̾ nostis: ñ erit rudiꝰ s dulciꝰ. Nẽ
quippe ppłi dĩ censent᷑ om̃s qͥ portant sacͤ¬
m̃ta eiꝰ: s ñ om̃s ꝑtinent ad miscđiam eius¬

Expanded text:
 ecce illic . Qui dicit, Ecce hic est, ecce illic, ad partes inducit. Unitatem promisit Deus: reges in unum collecti sunt, non per schismata dissipati dum tenuit, aliquando evertetur. Absit: Deus fundavit eam in aeternum. Si ergo eam Deus fundavit in aeternum, quid times ne cadat firmamtui? quasi alii sint qui susceperunt, alii in quorum medio susceperunt. Magnum sacrahis versibus exsculptum fuerit et erutum quod nostis, non erit rudius, sed dulcius. Nunc quippe populus Dei censentur omnes qui portant sacramenta e
Abbreviated transcription (Latin):
ce latera aquilonis ciuitas regis magni.
Latera utiq: qr inheserant diabolo. Qtẽq
enĩ alicui coherent: latera ipsiuis dñr.
Nam et de aliquib hominib solemꝰ ita
loqͥ. b onꝰ homo ẽ. s mala latera habet:
id ẽ ipse qͥdem ꝓbitatẽ p̃stat. s maligni
st̃ qͥ ei conuncti s̃. Latera gͦ aqͥlonis e¬
rant: qͥ diabolo coherebant. Inde uenit
et iste filiꝰ de qͦ mͦ audiebamꝰ: qr mortu¬
us erat et reuixit. ꝑierat et inuentꝰ ẽ
ꝓficiscendo enĩ in regionẽ longinquam.
etiã ad aqͥlonẽ ꝑuenerat : et ibi sicut
rat. Factus ẽ gͦ latus aquilonis adheren¬
do pͥncipi illiꝰ regionis: s qr ciuitas re¬
gis magni ex latere aquilonis colligit᷑.
reu̾sus ad se dix̃. Surgã et ibo ad pa¬
trẽ meũ. E occurrit ei pat̾: qͥ dicit de
illo. mortuus fuerat et reuixit. ꝑierat
et inuentꝰ ẽ. uitulus ille saginatũs: la¬
pis angularis fuit. Deniq et maior fi¬

Expanded text:
Ecce, Latera aquilonis, civitas regis magni. Ecce, Latera aquilonis, civitas regis magni. Latera utique, quia inhaeserant diabolo. Quicumque enim alicui cohaerent, latera ipsius dicuntur. Nam et de aliquibus hominibus solemus ita loqui, Bonus homo est, sed mala latera habet: id est, ipse quidem probitate praestat, sed maligni sunt qui ei conjuncti sunt. Latera ergo aquilonis qui diabolo cohaerebant: unde venit et iste filius, de quo modo audiebamus, quia mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est. Proficiscendo enim in regionem longinquam, etiam ad aquilonem pervenerat, et ibi, sicut rat. Factus est ergo latus aquilonis, adhaerendo principi illius regionis: sed quia civitas regis magni et ex latere aquilonis colligitur, reversus ad se, dixit, Surgam, et ibo ad patrem meum. Et occurrit ei pater, qui dicit de illo, Mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est. Vitulus ille saginatus, lapis angularis fuit. Denique et major fi
Abbreviated transcription (Latin):
et gentes: uide et oleastrũ inseri in pͥn¬
gis magni. Contͤrius solet ẽẽ aqͥlon syon.
Syon quippe in meridies aquilon contra
meridiẽ. Qͥs ẽ iste ⁊quilo. nͥ qͥ dix̃. ponã
sedẽ meã ad cͥlonẽtet uttesimił altissimo:
sederat gentes seruiencef. symulaeris. ad¬
orantes idolai & totũ qͥcqͥd generis hu¬
mani erat ubꝙ̃ ꝑ mundũi inherendo il¬
li aquilo factꝰ erat̾. ẜ. qm̃ ille qͥ alligat for¬
tẽ aufert eiꝰ uasa et facit uasa sua. lib̾ati
hoĩes ab inficelitate et suꝑsticiõe demo¬
nioꝵ credentes in xp̃m conliniati s̃ illi ci¬
uitati. O ccurrert̃ in angulo illi parieti
de circũcisione uenienti. et facta ẽ cuu¬
tas regis magni: que fuerat latera aqͥlois
Ido et in alia scriptura dr. ab aquilone
nubes coloris aurei: in his ẽ magna gła
egrotus. Ab aqͥlone nubes. et ñ nigre
nubes. ñ caliginose. ñ tetre: s coloris au¬
rei. Unde nͥ grã illuminante ꝑ xp̃m: te

Expanded text:
et Gentes, vide et oleastrum inseri in pinet Gentes, vide et oleastrum inseri in pingis magni. Contrarius solet esse aquilo Sion: Sion quippe in meridie, aquilo contra meridiem. Quis est iste aquilo, nisi qui dixit, Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo sederat Gentes servientes simulacris, adorantes daemonia: et totum quidquid generis humani erat ubique per mundum, inhaerendo illi aquilo factum erat. Sed quoniam ille qui alligat fortem, aufert ejus vasa, et facit vasa sua , liberati homines ab infidelitate et superstitione daemoniorum, credentes in Christum colliniati sunt illi civitati, occurrerunt in angulo illi parieti de circumcisione venienti, et facta est civitas regis magni quae fuerant latera aquilonis. Ideo et in alia Scriptura dicitur: Ab aquilone nubes coloris aurei; in his est magna gloria aegrotus. Ab aquilone nubes, et non nigrae nubes, non caliginosae, non tetrae, sed coloris aurei. Unde nisi gratia illuminante per Christum?
Abbreviated transcription (Latin):
erultationis unui̾se t̾re montes syor.
Syon unꝰ mons ẽ. Qͥ d gͦ montes: an qr ad
syon ꝑtinuer̃t etiã qui de diu̾so uenert̃. ut
S occurrerent in lapidem angularẽ et fie¬
rent illi duo parietes tamquã duo montes
unꝰ ex circũcisione alt̃ ex p̃putio. unꝰ ex u¬
deis. alt̃ ex gentib. ñ a adu̾si et diu̾si.
qr ex adu̾so iã in angulo nec diu̾si: Ipse ÷
enĩ inquit pax nr̃a qui fec̃ utraq unũ.
ipse ille angłaris lapis quẽ reꝓbauert̃
edyficantes: factus ẽ in caput anguli.
Quos in se uinxit mons montes. Yna do¬
una ꝓpt̾ lapidem angularẽ: in qͦ s̾ ambe
copulant᷑. Audi et hoc. Montes syon la¬
tera aqͥlonis ciuitas regis magni.
Intenderas enĩ tu syon cãquã unũ locũ
ubi condica ẽ ihrłm. et in ea tͥ ñ occur¬
rebat nͥ popłs ex circũcisione. qͥ quidẽ
ex reliquiis a xp̃o collectꝰ ẽ: ex magna
aũ parte tamꝗͣ palea uentilatꝰ. E tenĩ scꝑ¬
tũ est: reliquie salue fient. S actende

Expanded text:
on. Sion unus mons est: quid ergo montes? An quia ad Sion pertinuerunt etiam qui de diverso venerunt, ut sibi occurrerent in lapidem angularem, et fierent illi duo parietes tanquam duo montes, unus ex circumcisione, alter ex praeputio; unus ex Judaeis, alter ex Gentibus: non jam adversi; etsi diversi, quia ex diverso, jam in angulo nec diversi? Ipse est enim, inquit, pax nostra, qui fecit utraque unum . Ipse ille angularis lapis, quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli . Duos junxit in se mons montes. Una douna propter lapidem angularem, in quo sibi ambae copulantur. Audi et hoc, Montes Sion; latera aquilonis civitas regis magni. Intenderas enim tu Sion tanquam unum locum, ubi condita est Jerusalem, et in ea tibi non occurrebat, nisi populus ex circumcisione; qui quidem ex reliquiis a Christo collectus est, ex magna autem parte tanquam palea ventilatus. Etenim scriptum est, Reliquiae salvae fient . Sed attende
Abbreviated transcription (Latin):
ne. filie ꝓpt̾ formã pietatis: aliene. ꝓpt̃
amissionẽ uirtucis. Sit ibi liliũ. suscipi
sit ingratũ pluuie dulci d̃e cȩlo uenien¬
ti. Iugrate st̃ spine: crescunt de imbrib
In medio popłi gui ñ suscipientis miam
cuã nos suscepimꝰ miscđiam tuã. In sua enũ
ꝓpria uenit: et sui eũ ñ recepunt. In me
dio aũ eoꝵ quotquot receꝑunt eũ : dedit
eis potestatẽ filios di fieri. Iam hic occur¬
rit unicuiq cogitanti. & qͥs iste ppłs. qͥ ui
medio ppłi di suscipit mĩam ̃i:  & uantũ¬

Expanded text:
nae: filiae, propter formam pietatis; alienae, propter amissionem virtutis. Sit ibi lilium, suscipiasit ingratum pluviae dulci de coelo venienti. Ingratae sint spinae, crescant de imbribusIn medio populi tui non suscipientis misericordiam tuam nos suscepimus misericordiam tuam. In sua enim propria venit, et sdio tamen eorum quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . 9. Jam hic occurrit unicuique cogitanti, Et quid? Iste populus qui in medio populi Dei suscipit misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
plures ẽẽ. malos. et tã plures ut intͣ eos
test putare qd̾ palea sola sit. Da hominie
inexꝑtũ. ꝙ putat manit̃ fieri qd̾ boues
mittunt᷑. qd ibi homines sub estu desu¬
dant. ut conterant paleã: s ibiͥ ⁊ massa
uencilatione purganda. Tc̃ ꝓcedit copia
frum̃ti. quȩ lacebat in copia paleaꝵ: i
mͦ uis inuenire:  bonꝰ esto. et inuenies.

Expanded text:
plures esse malos, et tam plures, ut inter eoplures esse malos, et tam plures, ut inter eotest putare quod palea sola sit. Da hominem inexpertum, et putat inaniter fieri quod boves mittuntur, quod ibi homines sub aestu desudant ut conterant paleam; sed ibi est et massa ventilatione purganda. Tunc procedet copia frumenti, quae latebat in copia palearum. Et modo vis invenire bonos? Esto, et invenies.
Abbreviated transcription (Latin):
cepta di ᷤ uix inuenit᷑ uuꝰ uel duo uł pau¬
debit cantã multitudinẽ ad sinistrã. & mi¬
serebit᷑ et dabit indulgentiã. ħ oc plane
etiã serpens ille ꝓmisit pͥmo homini. lã
minatꝰ ds erat morte: si gustaret. Ille
aũ absit inqͥt: ñ morte moriemini. Credi¬
đunt serpenti: inuenert̃ uerũ eẽ qd̵ mi¬
natꝰ ẽ łs. falsũ qđ ꝓmiserat diabolus. Ita
et nẽ frẽs. Ponite uob̃ eccłam ante ocłos.
aduistar similitudinẽq paradysi: ñ ces¬
sat serpens suggerere qd tẽ suggessit.
S casus pͥmi hominis ad exꝑim̃tũ cauen¬
di nob̾ debet ualere: ñ ad imitationem
peccandi. Ido ille occidit: ut nos surga¬
mꝰ. R espondeamꝰ talib suggestionib qͥd
respond̾ iob. N am et ipsũ ꝑ feminã caq̃
ꝑ euã tẽptauit: & uicit in st̾eore uictus
in paradyso. Ergo ñ audiamꝰ tales uoces
ut pucemiꝰ paucos ẽe istos: multi .s̃. s int̾
plures lacent. Non possumꝰ enĩ negare

Expanded text:
cepta Dei? Vix invenitur unus vel duo vel pauvidebit tantam multitudinem ad sinistram, miserebitur, et dabit indulgentiam. Hoc plane etiam serpens ille promisit primo homini: nam minatus erat Deus mortem, si gustaret . ille autem, Absit, inquit, non morte moriemini. Crediderunt serpenti, invenerunt verum esse quod minatus est Deus, falsum quod promiserat diabolus. Ita et nunc, fratres, ponite vobis Ecclesiam ante oculos ad instar similitudinemque paradisi: non cessat serpens suggerere quod tunc suggessit. Sed casus primi hominis ad experimentum cavendi debet nobis valere, non ad imitationem peccandi. Ideo ille cecidit, ut nos surgamus. Respondeamus talibus suggestionibus quod respondit Job. Nam et ipsum per feminam tamquam per Evam tentavit, et vicit in stercore , victus in paradiso. Ergo non audiamus tales voces, nec putemus paucos esse istos: multi sunt, sed inter plures latent. Non possumus enim negare
Abbreviated transcription (Latin):
Nũqͥd et ad horͣeũ ꝑtinebit: In hoc medio
miscdĩam di: uiuit digne miscdia di. qͥ
audit et cenet et facit qd ait apłs. p̃ci¬
pientes gͦ et rogamꝰ. ne in uacuũ grãm
Qi suscipiatis. Qͥ gͦ ñ in. uacuũ grãm
medio popłi inobedientis ẽ. donec area
ista uentiletur: donec boni a mał separeis.
Qͥ d ei obest: in medio ppłi mali habitare:
Sit de ilł qͥ appellant᷑ firmam̃tũ suscipi¬

Expanded text:
d et ad horreum pertinebit? In hoc medio misericordiam Dei. Vivit digne misericordia Dei, qui audit et tenet et facit quod ait Apostolus: Praecipientes ergo rogamus, ne in vacuum gratiam Dei suscipiatis . Qui ergo non in vacuum gratiam medio populi inobedientis est, donec area ista ventiletur, donec boni a malis separentur? quid ei obest in medio populi habitare? Sit de illis qui appellantur firmamentum, suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
Nũqͥd laudabunt dnm̃:  an uͦ si etiã lau¬
dent acceptat᷑ laus eoꝵ. cũ scriptũ sit. ñ
ẽ speciosa laus in ore peccatoris: dixis¬
ti gͦ. M agnꝰ dñs et laudabilis ualde:
s dic ubi. In ciuitate di nr̃i in monte
sco euis. De hoc alibi đr. Qͥs ascendit in
montẽ diũ: Innocens manib & mundo
corde. In his magnꝰ dñs et laudabilis ual¬
de : hoc ẽ in ciuitate di nr̃i in monte
scõ eĩ. H ec ẽ ciuitas in monte posita que

Expanded text:
numquid laudant Dominum ? An vero si etiam laudent, acceptatur laus eorum, eum scriptum sit: Non est speciosa laus in ore peccatoris ? Dixisti ergo, Magnus Dominus, et laudabilis valde: sed hic ubi. In civitate Dei nostri, in monte sancto ejus. De hoc alibi dicitur: Quis ascendet in montem Domini? Innocens manibus et mundo corde . In his magnus Dominus, et laudabilis valde: hoc est, in civitate Dei nostri, in monte sancto ejus. Haec est civitas in m
Abbreviated transcription (Latin):
gentes. hereditatẽ cuã et possessionẽ tuã
t̃minos terre. Reges eos in uirga ferrea:
et camquã uas figuli conteres eos. Au¬
ditꝰ ẽ g rex constitutꝰ in syon. tradita ẽ
illi. possessio usq ad t̃minos orbis t̾re. Ille¬
tuere debent reges ne regnũ ꝑdant. ne
illis auferat᷑ regnũ. sic̃ miser cimuit he¬
rodes: et ꝓ paruulo occidit paruulos.
Timens aũ regnũ amutere: ñ meruit
agnoscere. regẽ. Utinã et ipse regẽ. cũ
magis adoraret. ñ male regnũ queren¬
do innocentes ꝑderet : et nocens peri
Ergoꝰ debuer̃t cimere reges. qͣndo ddic¬
tũ ẽ. ego aũ constitutꝰ sũ rex ab eo.⁊
heredicatẽ usq ad fines t̾re dabit mͥ qͥ
me constituit regẽ. S qͥd inuidetis re¬
ges: ᷤ yidete : ñ uidete. Longe enĩ iste.
alit̾ rex qͥ dix̃: regnũ meũ uͨ ÷ de hoc
mundo. Nolite gͦ timere ne uob̃ au¬
ferat᷑ regnũ mundi huiꝰ. dabit᷑ uob̾ reg¬
nũ. s celoꝵ ubi ille rex ẽ. Ido qͥd ibi

Expanded text:
itatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae; reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . Auditus est ergo rex constitutus in Sion, tradita est illi possessio usque ad terminos orbis terrae. Metuere debent reges, ne regnum perdant, ne illis auferatur regnum, sicut miser timuit Herodes, et pro parvulo occidit parvulos ? Timens autem regnum amittere, non meruit regem agnoscere. Utinam et ipse regem cum Magis adoraret! non male regnum quaerendo, innocentes perderet, et nocens perirErgo debuerunt timere reges quando dictum est: Ego autem constitutus sum rex ab eo, et haereditatem usque ad fines terrae dabit mihi qui me constituit regem. Sed quid invidetis, reges? Videte, non invidete. Longe enim iste aliter rex qui dixit: Regnum meum non est de hoc mundo . Nolite ergo timere ne vobis auferatur regnum mundi hujus: dabitur vobis regnum, sed coelorum, ubi ille rex est. Ideo quid ibi
Abbreviated transcription (Latin):
Conturbati st̃ cõmoti st̃ cremor ap¬
prehendit eos. Unde tremor app̃hend̾
eos: n de ẽscientia delictoꝵ: currant
gͦ reges post regẽ: agnoscant reges re¬
gem. Inde alibi. Ego aũ inqͥt constitutꝰ sũ
rex ab eo suꝑ syon montẽ scm̃ eiꝰ : p̃dicans

Expanded text:
Conturbati sunt, commoti sunt, tremor apprehendit eos. Unde tremor apprehendit eos, nisi de conscientia delictorum? Currant ergo reges post regem, agnoscant reges regem. Inde alibi, Ego autem, inquit, constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus, praedicans
Abbreviated transcription (Latin):
et subiciantur .xͦ. omĩs suꝑbia gentiũ
conterente spũ iuolento naues tharsis:
ñ cuiꝰq ciuitatis. s tarsis. Quomͦ in
spũ uiolento:  timore. fortissimo. Sic eũ
enĩ cremuit omis suꝑbia iudicaturũ
ut in humilẽ crederet: ne excelsũ ex
dam tempore uidisti. d udiuit in ꝓmis¬
siõĩb : uidet in exhibitionib. Audiuit
in ꝓphia: uidet in eugłio. Siã enĩ que
mͦ cõplent᷑ antea ꝓpħata st̃. Erige gͦ¬

Expanded text:
et subjiciatur Christo omnis superbia gentium, et subjiciatur Christo omnis superbia gentium, conterenti in spiritu violento naves Tharsis: non cujuscumque civitatis, sed Tharsis. Quomodo in spiritu violento? Timore fortissimo. Sic enim eum tremuit omnis superbia judicaturum, ut in humilem crederet, ne excelsum expodam tempore vidisti. Audivit in promissionibus, videt in exhibitionibus: audivit in prophetia, videt in Evangelio. Omnia enim quae modo complentur, antea propheta sunt. Erige
Abbreviated transcription (Latin):
hac diu̾sitate int̾pretũ positũ: pot̾ intel¬
legi hanc appellare tharsis que carta¬
go dicebat᷑. Manifestũ ẽ aũ qd̃ pͥmordia
regni carthaginis nauib floruert. & ita
floruer̃t ut int̾ ceteras gentes excelleress
negotiationib et nauigationib. Nam
rẽm qͣndo dido fugiens: delapsa ẽ ad t̾ras af¬
frice. uibi carthaginẽ condidit. naues
que parate erant ad mercationẽ in eius
regionẽ assũpserant ad fugã consentien¬
tib ꝯͥ regionis eiꝰ pͥnelpib : et ipse naues
etiã condlita carthagine ad negotiandũ
ẽ illa ciuitas: ut digne ꝑ eiꝰ naues intel¬
legat᷑ suꝑbia gentiũ p̾sumens in incer¬
tis canquã in flacib uentoꝵ. Iam non
p̃sumat᷑ oe uelificatione et quasi ꝓsꝑi¬
tate scłi huiꝰ tamquã maris. fundam̃¬
cũ nr̃m in syon sic. ibi stabiliri debemꝰ.
ñ ꝑflari omĩ uento doctrine. Qͥ cũq gͦ
ex incerto huiꝰ uite tumuerant eu̾tant᷑

Expanded text:
hac diversitate interpretum potest intelhac diversitate interpretum potest intelligi hanc appellari Tharsum, quae Carthago dicebatur. Manifestum est autem, quod primordia regni Carthaginis navibus floruerunt, et ita floruerunt, ut inter caeteras gentes excellerent negotiationibus et navigationibus. Nam quando Dido fugiens fratrem delapsa est ad terras Africae, ubi Carthaginem condidit, naves quae paratae erant ad mercationem in ejus regione assumpserat ad fugam, consentientibus sibi regionis ejus principibus: et ipsae naves etiam condita Carthagine ad negotiandum est illa civitas, ut digne per ejus naves intelligatur superbia gentium, praesumens in incertis tanquam in flatibus ventorum. Sed inpraesumatur de velificatione, et quasi prosperitate saeculi hujus, tanquam maris: fundamentum nostrum in Sion sit; ibi stabiliri debemus, non perflari omni vento doctrinae . Quicumque ergo ex incertis hujus vitae tumuerant, evertantur;
Abbreviated transcription (Latin):
E qͥd fecert̃.⁊pos daloies at parturienti
Qͥd st̃ dolores parturientis: nͥ dolore
penicentis: yide ipsã conceptionẽ do¬
loris et parturitionis. A timore cuo in¬
qͥt esayas concepimꝰ : et parturuumꝰ
spm̃ salutis. Si gͦ concepert̃ reges de
timore.xp̃i. ut parturiendo salutẽ pare¬
rent. credendo in eũ quẽ timuert: ibi do¬
lores sicut parturientis. Ubi parturien¬
t̃ẽ audis: fetũ expecta. Parturit uetus
homo: s nascitur nouus homo. Ibi do
teres naueᷤ tharsis. B reuit̾ incellegitur:
eu̾tens suꝑbiã gentiũ. Sed unde ex hac
hystoria dr euersio suꝑbie gentiũ: ꝓp¬
t̃ naues charsis. Tharsis ciuitatẽ quesi¬
er̃t docti. hoc ẽ que nã ciuitas hoc noĩe
significaret᷑. ⁊ aliqͥb uisũ ẽ ciliciã dictã
aut aliqua loquutione ita significatam.
namq apud ꝓpħam ysayam sic inuenit᷑.
ululate naues carthaginis. apud edechi¬
elem aũ. a diu̾sis int̾pretib. ab aliis car¬
thago. ab aliis charsis int̾pretata ẽ. E

Expanded text:
dolores ut parturientis. Quid sunt dolores ut parturientis, nisi dolores poenitentis? Vide ipsam conceptionem doloris et parturitionis: A timore tuo, inquit Isaias, concepimus, et parturivimus Spiritum salutis . Sic ergo conceperunt reges a timore Christi, ut parturiendo salutem parerent credendo in eum quem timuerunt. Ibi dolores sicut parturientis. Ubi parturientem audis, fetum exspecta. Parturit vetus homo, sed nascitur novus homo. Ibi dolteres naves Tharsis. Breviter intelligitur, evertes superbiam gentium. Sed unde ex hac historia dicitur eversio superbiae gentium? Propter naves Tharsis. Tharsis civitatem quaesierunt docti, hoc est, quaenam civitas hoc nomine significaretur: et aliquibus visum est Ciliciam dictam aut aliqua locutione ita significatam. Namque apud prophetam Isaiam sic invenitur: Ululate naves Carthaginis . Apud Ezechielem autem a diversis interpretibus, ab aliis Carthago, ab aliis Tharsis interpretata est ; et
Abbreviated transcription (Latin):
uicas. cunc in ea cognoscit᷑ dñs. dum
suscipiet eã  q̃m̃ suscipit medicus egro¬
cũ curandũ. ñ sicut est amandũ. Ete¬
nĩ febrẽ odit medicus. Aon amat me¬
dicus egrotũ: et amat medicus egro¬
tũ. Si egrotũ amaret: semꝑ egrotum
optaret. Rursus si egrotũ ñ amaret.
ad egrotũ ñ ueniret: s amat egrotũ
ut faciat sanũ. Suscep̃ gͦ hanc ciui¬
tatẽ dñs. et agnitꝰ ẽ in ea. id ẽ grã
ipsius cognita ẽ in illa ciuitate: qͥa
quicqͥd habet illa ciuitas quȩ głatur
in dñõ. ñ habet dese. Ppt̃ hoc enĩ dr.

Expanded text:
vitas, tunc in ea cognoscitur Dominus, cum suscipiet eam: quomodo suscipit medicus aegrotum curandum, non sicut est amandum. Etenim febrem odit medicus. Non amat medicus aegrotum, et amat medicus aegrotum: si aegrotum amaret, semper aegrotum optaret; rursus si aegrotum non amaret, ad aegrotum non veniret: sed amat aegrotum, ut faciat sanum. Suscepit ergo hanc civitatem Dominus, et agnitus est in ea, id est, gratia ipsius cognita est in illa civitate; quia quidquid habet illa civitas quae gloriatur in Domino, non habet de se. Propter ho
Abbreviated transcription (Latin):
montẽ ubi ex audiri possimꝰ. Non enĩ frus¬
tra đr in alio psalmo. Roce mea ad dñm
clamaui. et exaudiuit me de monte sco suo.
Aduiuit gͦ ce mons iste ut exaudireris.
Nam si in eũ ñ ascenderes. infra iacens cla¬
mare posses: exaudiri ñ posses. Qͥ s ẽ gͦ iste
mons frẽs: Magna cura inquirendus. mag¬
na sollicitudine inuestigandꝰ: labore etiã
occupandꝰ et ascendendus. S si in aliqua
put ẽ ciuitatis ipsiꝰ. Ubi ẽ gͦ iste mons:
Si regionẽ aliquã tenuit. laborandũ ut
dixi: ut ad eũ ꝑueniat᷑. S qͥd satagis:
Utinã ñ sis piger ascende in montẽ: qͥnͦ
mons ñ fuit tardus uenire ad dormien¬
tẽ. fuit enĩ qͥdã lapis angłaris. contẽpti¬
bilis in quẽ iudei offendunt. p̃cisus de
qͥdã monte sine manib. hoc ẽ de regno iu¬
deoꝵ ueniens. sine manib qr humanum
opꝰ ñ accessit ad mariã. de qua natꝰ ẽ. xͦ.
S si lapis iste uͥ in eũ offendunt iudex
ibi remaneret: cu qͦ ascendes ñ haberes.

Expanded text:
frustra dicitur in alio psalmo: Voce mea ad Dominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo . Adjuvit ergo te mons iste ut exaudireris. Nam si in eum non ascenderes, infra jacens clamare posses, sed exaudiri non posses. Quis est ergo iste mons, fratres? Magna cura inquirendus, magna sollicitudine investigandus; labore etiam occupandus et ascendendus. Sed si in aliquaput est civitatis ipsius. Ubi est ergo iste mons? Si regionem aliquam tenuit, laborandum est, ut dixi, ut ad eum perveniatur. Sed quid satagis? Utinam non sis piger ascendere in montem, quomodo mons non fuit tardus venire ad dormientem. Fuit enim quidam lapis angularis contemptibilis, in quem Judaei offenderunt , praecisus de quodam monte sine manibus, hoc est de regno Judaeorum veniens sine manibus, quia humanum opus non accessit ad Mariam, de qua natus Christus . Sed si lapis iste ubi in eum offenderunt Judaei, ibi remaneret, tu quo ascenderes non haberes.
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificiũ uerũ qđ fideles norunt in figu¬
ris ꝓnunciabatur. celebrabant figuras
fucure rei: multi scientes. s plures igno¬
rantes. Nam ꝓpħe: et scĩ pacriarche noue¬
rant qđ celebrabant : cetera aũ multitu
tura. que uenert sublato illo sacrificio:
primo sublatis holocaustis arietũ. hyrcoꝵ.
uituloꝵ. ceteraꝵꝙ uictimaꝵ. Noluit illa
đs. Quare noluit: quare prima noluit:
Quia illa omĩa quasi uerba erant ꝓmitten¬
tis: et u̾ba ꝓmissiua cũ uenerit qđ ꝓmit¬
tunt. ñ iam enuntiant᷑. Tandui quisq
ꝓmissor erit : donec det. Cũ dederit mu¬
tat u̾ba. ñ dicit adhuc dabo qđ se datu¬
rũ dicebat: s dicit. dedi. Mutauit u̾bũ.
Quare illi pͥmo placuit hoc u̾bũ: et quare
illud mutauit: quia temporis sui u̾bum
fuit : ⁊ ꝓ suo tp̃re placuit. Q uando ꝓmit¬
tebat᷑ : cunc dicebatur. Cũ aũ dacũ ẽ qđ
ꝓmissũ est. ab lata st̃ u̾ba ꝓmissiua: daca

Expanded text:
sacrificium verum quod fideles norunt, in figusacrificium verum quod fideles norunt, in figuris praenuntiabatur, celebrabant figuras futurae rei: multi scientes, sed plures ignorantes. Nam Prophetae et sancti Patriarchae noverant quod celebrabant: caetera autem multitudtura: et venit sublato illo sacrificio primo, sublatis holocaustis arietum, hircorum, vitulorum, caeterarumque victimarum; noluit illa Deus. Quare illa noluit? quare primo voluit? Quia illa omnia quasi verba erant promittentis; et verba promissiva, cum venerit quod promittunt, non jam enuntiantur. Tamdiu quisque promissor est, donec det: cum dederit, mutat verba. Non dicit adhuc, Dabo, quod se daturum dicebat; sed dicit, Dedi: mutavit verbum. Quare illi primo placuit hoc verbum, et quare illud mutavit? Quia temporis sui verbum fuit, et pro tempore suo placuit. Quando promittebatur, tunc dicebatur: cum autem datum est quod promissum est, ablata sunt verba promissiva, data
Abbreviated transcription (Latin):
tator ille adducat᷑ ad curiositatẽ. ⁊ que¬
rat ista nob̾cũ. meliora. fructuosiora. de
qͥb inuentis gaudebit. E sic gaudebit:
ut ñ timeat ne uincatur quẽ amat.
amat enĩ aurigã quis: qͦ uicto insulta¬
tiones ferat. Quando uincit auriga:
ipse uestit᷑. Nũqͥd pauꝑ qͥ illi clamat
uictori: ipse uestitur: S ꝓ ucto illi in¬
sultat᷑. Q uare: ꝓ illo ꝑcipis rep̃hensio¬
nẽ : cũ qͦ ñ diuidis uestẽ: Hac̃ aliud in
stadio in illo spectaculo dix̃ apłs. unꝰ cam̃
accipit brauiũ. ceteri uicti discedunt qͥ se
p̃parauert̃ in currendo. et cũ acceꝑit unꝰ
remanent ceteri qͥ similit̾ laborauerunt
Hac ñ est sic. Quotqͦt currt̃ ꝑseueranter
currant. om̃s accipiunt. et qui prior
uenerit expectat: ut cũ postiore coronet᷑.
Agonẽ quippe hẽ non cupiditas: s caritas
facit. Omnes currentes amant se : et ip̃¬
se amor cursus ẽ. Sacrificiũ et oblati¬

Expanded text:
tator ille abducatur a curiositate, et quaetator ille abducatur a curiositate, et quaerat ista nobiscum meliora, fructuosiora, de quibus inventis gaudebit; et sic gaudebit, ut non timeat ne vincatur quem amat: amat enim aurigam, quo victo insultationes ferat. Quando vincit auriga, ipse vestitur. Numquid pauper qui illi clamat? Victor ipse vestitur, pro victo illi insultatur. Quare pro illo percipis reprehensionem, cum quo non dividis vestem? Hac aliud in stadio, in illo spectaculo, unus tamen accipit bravium: caeteri victi discedunt . Et perseveraverunt in currendo: sed cum acceperit unus, remanent caeteri qui similiter laboraverunt. Hac non est sic. Quotquot currunt, perseveranter currant, omnes accipiunt: et qui prior venerit, exspectat ut cum posteriore coronetur. Agonem quippe istum non cupiditas, sed charitas facit: omnes currentes amant se, et ipse amor cursus est. 12. Sacrificium et oblati
Abbreviated transcription (Latin):
ci adsunt. pauci in comparatione maloꝵ¬
mulcitudinis frequentiarũ. quantis
curbis implent᷑ eccłe. stipant᷑ parietes.
pssuris se urgent. ꝓpe se suffocant. mul¬
cicudine: rursus ab eis ipsis unꝰ ẽ cursus
qͥ ñ adsunt et ñ audunt a nob̃: s cũ
exieritis audiant a uob̃. Adnunciaui
inquit. et locutꝰ sũ. Ap̃c dicit. Annũ¬
tiauit ipse ex capite nr̃o. ipse annunti¬
auit ex mẽbris suis. ipse misit et nun¬
tiatores: ipse misit apłos. In omnẽ ter¬
rã exiuit sonꝰ eoꝵ: & in fines orbis t̾re
u̾ba eoꝵ. Q uanti fideles adglomerant᷑.
quante turbe concurrunt. mulci ue¬
re conu̾si. multi falso conu̾si: et pauci¬
ores uere conu̾si. plures falso c̃uersi: qr
multiplicati st̃ suꝑ numerũ. Annun¬
ciaui et locutus sũ : multiplicati sc̃ su¬
ꝑ numerũ. Sacrificiũ ⁊ oblationẽ no¬
liusti. Hec miracula di st̃. he cogitati¬
ones d̃i sc̃. quib nemo ẽ similis: ut spec¬

Expanded text:
ci sunt, pauci in comparatione ci sunt, pauci in comparatione multitudinis majorum frequentiarum: quantis turbis implentur ecclesiae, stipantur parietes, pressuris se urgent, prope se suffocant multitudine. Rursus ab eis ipsis, si munus est,quia non adsunt, non audiunt a nobis; sed cum exieritis, audiant a vobis. Annuntiavi, inquit, et locutus sum. Christus dicit: annuntiavit ipse ex capite nostro, ipse annuntiavit ex membris suis, ipse misit annuntiatores, ipse misit Apostolos: in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Quanti fideles agglomerantur, quantae turbae concurrunt, multi vere conversi, multi falso conversi; et pauciores sunt vere conversi, plures falso conversi; quia multiplicati sunt super numerum. 11. Annuntiavi et locutus sum, multiplicati sunt super numerum. Sacrificium et oblationem noluisti. Haec miracula Dei sunt, hae cogitationes Dei sunt, quibus nemo est similis: ut spec
Abbreviated transcription (Latin):
se erat. audiuit petentẽ. tribuit desicdan¬
tẽ. uocauit ambulantẽ. erexit mergente.
Nex miracula fec̃ dñs: ipsa incuere. Dcl̃s
spectantis fides sit. et fac tu talia. quia
et si uenti turbauerint. & si fluctus in¬
cumuerint. ⁊ te humana fragilitas ad
aliquã cubitationẽ salutis ad duxerit tue.
habes clamorẽ: dicis. dñe pereo. Non sinet
ille ꝑire: qͥ uissit te. ambulare. Qͥa enĩ
in petra ambulas: nec in mari cimes. Si
sine petra fueris in mari. mergeris: qi in
tali petra ambulandũ ẽ. que: in mari ñ
mersa ẽ. uidete mirabilia dei. Annun¬
tiaui et locutꝰ sũ multiplicati sunt suꝑ
numerũ. Est numerus: st̃ suꝑ numerũ
N umerus certus ẽ: ꝑtinens ad illã celestẽ
timentes. xp̃ianos fid eles. xp̃ianos p̾cepta
seruantes. di uias ambulantes: a peccatiꝰ
abstinentes. Si crediderint conficentes:
ipsi ad numerũ ꝑtinent. S nũqͥd soli st̃:
Sunt et suꝑ numerũ. Nam et si mͦ pau¬

Expanded text:
se erat, audivit petentem, tribuit desideranse erat, audivit petentem, tribuit desideranti, vocavit ambulantem, erexit mergentem . Haec mirabilia fecit Dominus, ipsa intuere; oculus spectantis fides sit. Et fac tu talia; quia etsi venti turbaverint, etsi fluctus infremuerint, et te humana fragilitas ad aliquam dubitationem tuae salutis adduxerit, habes clamare; dicis, Domine, pereo. Non sinit ille perire, qui jussit te ambulare. Quia enim jam in petra ambulas, nec in mare times: si sine petra fueris, in mare mergeris, quia in tali petra ambulandum est, quae in mari non mersa est. 10. Vide mirabilia Dei. Annuntiavi, et locutus sum, multiplicati sunt super numerum. Est numerus, sunt super numerum. Numerus certus est, pertinens ad illam coelestemtimentes, christianos fideles, christianos praecepta servantes, Dei vias ambulantes, a peccatis abstinentes, si ceciderint confitentes: ipsi ad numerum pertinent. Sed numquid soli sunt? Sunt et super numerum. Nam etsi modo pau
Abbreviated transcription (Latin):
in fune ambulare. et pendens te. suspen¬
dit illũ: attende edicorẽ. maloꝵ expectacu¬
lo. D ididicit iste in fune. ambulare. Pũqͥd
fecit in mari ambulare:  obliuscere the¬
atrũ tuũ. adcende petrũ nrm: ñ funiam¬
bulũ. s ut ita dicã in mari ambulantem
Ambula et tu. ñ in illis aquis ubi petrus
aliquid significans ambulauit: s in aliis
qr hoc scłm mare. est. habet amaritudinẽ
noxiam. habet fluctus tͥbulationũ. tẽpes¬
tates tẽptationũ. habet homines uelut pis¬
ces de suo malo gaudentes: et tamqͣ. se inui¬
cẽ deuorantes. Hic ambula: hoc calca. Spec¬
tare uis: esto spectaculũ ne deficias. Uide
p̃cedentẽ. et dicentẽ. spectaculũ facti sumꝰ
mundo huic: et angłis et hominib. Salca
mare: ne mergaris in mari. Non ibis. non
calcabis: nͥ ille uisserit qͥ pͥor in mari am¬
bulauit. Sic enĩ ait petrus. Si tu es ui¬
be me uenire. ad te: suꝑ aquã. E quia ip¬

Expanded text:
in fune ambulare, et pendens te suspenin fune ambulare, et pendens te suspendit. Illum attende editorem majorum spectaculorum. Didicit iste in fune ambulare, numquid fecit in mari ambulare? Obliviscere theatrum tuum, attende Petrum nostrum, non funambulum, sed, ut ita dicam, mariambulum. Ambula et tu non in illis aquis, ubi Petrus aliquid significans ambulavit, sed in aliis; quia hoc saeculum mare est. Habet amaritudinem noxiam, habet fluctus tribulationum, tempestates tentationum; habet homines velut pisces de suo malo gaudentes, et tanquam se invicem devorantes; hic ambula, hoc calca. Spectare vis, esto spectaculum. Ne deficias, vide praecedentem et dicentem: Spectaculum facti sumus huic mundo, et Angelis, et hominibus . Calca mare, ne mergaris in mari. Non ibis, non calcabis, nisi ille jusserit qui prior in mari ambulavit. Sic enim ait Petrus: Si tu es, jube me venire ad te super aquas. Et quia ip