comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ. Hlȩc largiente dño duob modis exponimꝰ: ut lec¬
toris iuditio quid eligendũ censeat relinquamꝰ. Posst̃
enĩ firmam̃ti nomine: celestes potestates intellegi. Qd
t᷑. Et natura angłica quando ereata liberũ arbitͥum
accepit utrũ uellet in humilitate ꝑsistere & in oĩ¬
potentis dĩ conspectu ꝑmanere. an ad suꝑbiã labe¬
S qr eadentib aliis scĩ angłi in sua beatitudine. ꝑstie¬
omĩno ñ possent: in eis natura sua qr iã deici muta¬
bilit non potest. quasi in magnitudine. durata ẽ.
ũ dicit᷑: q illȩ potestates angłice quȩ omĩpotentis
dĩ conspectui assistunt. nobis ahuc in hac corrupti¬
one positis. t̾ribiles atq pauendȩ. st̃. Quaꝵ nunc
gaudia qr sensũ nr̃aꝵ mentiũ excedt̃. suꝑ capita a¬
nimaliũ eẽ mnemorant᷑. Quis enĩ in carne corrupti

Expanded text:
Haec largiente Domino duobus modis exponimus, ut lectoris judicio, quid eligendum censeat relinquamus. Possunt enim firmamenti nomine coelestes potestates intelligi. Quod tum. Et natura angelica quando creata est liberum arbitrium accepit, ut utrum vellet in humilitate persistere, et in omnipotentis Dei aspectu permanere, an ad superbiam laberetuSed quia cadentibus aliis sancti angeli in sua beatitudine permanomnino non possint; in eis natura sua, quia jam duci mutabiliter non potest, quasi in magnitudine crystalli duum dicitur; quia illae potestates angelicae, quae omnipotentis Dei conspectui assistunt nobis adhuc in hac corruptione positis terribiles atque pavendae sunt: quarum nunc gaudia, quia sensum nostrarum mentium excedunt, super capita animalium esse memorantur. Quis enim in carne corrupti
Abbreviated transcription (Latin):
rursũ. Aduersarius ur̃ diabolus tamquã leo rugiens.
cireuit querens quẽ deuoret. cui resistite. fortes in fide.
Et sunt alii qui omĩa terrena despiciunt. nulla quȩ
p̃tereunt. possidere dignant᷑: indĩ se ut p̃dictũ ẽ c̃¬
templatione suspendunt. Cũ his gͦ eleuatis & rotȩ
parit᷑ leuant᷑: qr in quantũ quisq ad alta ꝓfecerit. in¬
tantũ ei & saera eloquia de altiorib loquunt᷑. Uadt̃
gͥ animalia ad utilitatẽ primi. stant ad custodiã sui.
eleuant᷑ ad cõplationẽ. diͦ. S & rotȩ parit᷑ uadt̃. stant
eleuant᷑: qm̃ quęsita saera lectio talis inuenit᷑. qua¬
lis ⁊fit ipse a quo querit᷑. ad actiuã enĩ uitã ꝓfecis¬
ti. anibulat tecũ: ad immobilitatẽ atq constantiã sp̃s
ꝓfecisti. stat tecũ: ad contemplatiuã uitã ꝑ dĩ graõn
ꝑuenisti. uolat tecũ. Et rursũ subdit᷑. qr sp̃s uitȩ

Expanded text:
um: Adversarius vester diabolus, tanquam leo rugiens, circuit quaerens quem devoret, cui resistite fortes in fide . Et sunt alii qui omnia terrena despiciunt, nulla quae praetereunt, possidere dignantur, et in Dei se, ut praedictum est, contemplatione suspendunt. Cum his ergo elevatis et rotae pariter levantur, quia in quantum quisque ad alta profecerit, intantum ei et sacra eloquia de altioribus loquuntur. Vadunt ergo animalia ad utilitatem proximi, 1230 stant ad custodiam sui, elevantur ad contemplationem Dei. 16. Sed et rotae pariter vadunt, stant, elevantur, quia quaesita sacra lectio talis invenitur, qualis et fit ipse, a quo quaeritur. Ad activam enim vitam profecisti, ambulat tecum. Ad immobilitatem atque constantiam spiritus profecisti, stat tecum. Ad contemplativam vitam per Dei gratiam pervenisti, volat tecum. Et rursum subditur: Quia spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
mi utilitatẽ tendunt. Cũ his gͦ rotȩ gradiunt᷑ : qr sa¬
era eloquia dictoꝵ suoꝵ passus in eius itenere. dispo¬
nunt. Et st̃ alii qui fide quã acceperunt ita ad tenẽ¬
dũ fortes st̃ ut aduersis quibꝰq resistere ualeant: &
ñ solũ minimȩ ad ꝑuersitatẽ trahunt᷑ ꝑfidiȩ. s etiã

Expanded text:
mi utilitatem tendunt. Cum his ergo rotae gradiuntur, quia sami utilitatem tendunt. Cum his ergo rotae gradiuntur, quia sacra eloquia dictorum suorum passus in eorum itinere disponunt. Et sunt alii qui in fide quam acceperunt ita ad tenendum fortes sunt, ut adversis quibusque resistere valeant, et non solum minime ad perversitatem trahant
Abbreviated transcription (Latin):
restitistis nec int̾ lapides timuit. qđ petrus fustib
cȩsus ne in nomine ih̃u loqueret᷑ cũ magna lib̾ta¬
te respondit. obedire oportet do magis quã homini¬
sus a ꝓpħa qr subiectus regicelesti ñ fuit. subiecto
merepanti non erubuit confiteri qd̃ fecit: qd̃ publica¬
nus qui reatũ sue nequitiȩ cognouit. & si innstꝰ ad
templũ uenit. iustificatus a templo rediit: qd̃ petruᷤᷤ
negationis maculas lacrimis lauit. qd̃ latro qui in
eruce cognouit culpã. in ipsa iã morte inuenit uiã.
de quib adhuc rotis. eadẽ ꝓpħa replicat atq subiungit.
nostis fr̃s Rmĩ ex maxima parte iã dicta st̃. s iterata
descriptione narrant᷑. Nec nos itaq pigeat eadem bre¬
replicando narrare. Hoc enĩ solũ in uerbis nouũ adi¬
cit᷑. qđ dictũ ẽ. cũ stantib stabant. Sunt aut̃ quidã
qui usq ad hoc ꝓficiunt ut t̾rena quȩ accipiunt be
p̃ssis subueniant. Hi uidelicet uadt̾. in eo qd̃ se ad ꝓxi¬

Expanded text:
restitistis , nec inter lapides timuit ; quod Petrus, fustibus caesus, ne in nomine Jesu loqueretur, cum magna libertate respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominisus a propheta, quia subjectus coelesti Regi non fuit, subjecto increpanti non erubuit confiteri quod fecit ; quod publicanus, qui reatum suae nequitiae cognovit, etsi injustus ad templum venit, justificatus a templo rediit ; quod Petrus negationis maculas lacrymis lavit ; quod latro qui in cruce cognovit culpam, in ipsa jam morte invenit veniam . De quibus adhuc rotis eadem propheta replicat, atque subjungit: charissimi, ex maxima parte jam dicta sunt, sed iterata descriptione narrantur. Nec nos itaque pigeat eadem bregnatus est replicando narrare. Hoc enim solum in his verbis novum additur, quod dictum est: Cum stantibus stabant. Sunt autem quidam qui usque ad hoc proficiunt, ut terrena quae acceperunt benpressis subveniant. Hi videlicet vadunt, in eo quod se ad proxi
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit. quȩ p̃parauit ds̃ diligentib se. Nabet gͦ ĩ
nc̃ p̃ualent cogitatione penetrari. Pfũdũ quoq ẽ il¬
la mestimabilis dãpnatio supplicioꝵ.: quȩ eos quos
susceperit in imis demergit. In quib saera eloquia
horribilẽ aspectũ habent : qr inestimabilẽ. t̾rorẽ au¬
dientib incutiunt. cũ supplicia inferi loquunt᷑. be¬
ne gͦ dicit᷑. statura quoq erat rotis. & altitudo. & hor¬
ribilis aspectus: q scriptura sacra in utroq testam̃
dixisse sufficiat. ut ad disserenda ea quȩ subiuncta st̃.
otio reparati redeamꝰ in auctore omĩũ & dño dõ nr̃o

Expanded text:
ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Habet ergo in ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Habet ergo in nunc praevalent cogitatione penetrari. Profundum quoque est illa inaestimabilis damnatio suppliciorum, quae eos quos susceperit in ima demergit. In quibus sacra eloquia horribilem aspectum habent, quia inaestimabilem terrorem audientibus incutiunt, cum supplicia inferni loquuntur. Bene ergo dicitur: Statura quoque erat rotis, et altitudo, et horribilis aspectus, quia Scriptura sacra in utroque Testamento dixisse sufficiat, ut ad disserenda ea quae subjuncta sunt otio reparati redeamus, in auctore omnium Deo et Do
Abbreviated transcription (Latin):
mnus. ꝙ. c̃regnabimꝰ. Et rursũ. Hon st̃ ẽdignę passioẽs
huiꝰ temporis. ad futurã głam quę reuelabit᷑ in no¬
bis. habet horribilẽ aspectũ. cũ minat᷑ dicens. Terri¬
bilis quędã expectatio uidicii : & ignis ȩmulatio quȩ ẽ¬
sumptura ẽ aduersarios. Qui rursus ait. horrendũ ẽ
incidere in manus dĩ uiuentis. Quȩ omiã breui quoq
sententia stringit dicens. Ut possitis comp̃hendere cũ
om̃ibus seĩs. que sit latitudo & longitudo. & sublimitas.
& ꝓfundũ. Lata quippe. ẽ caritas qr & inimicoꝵ dilec
ligit etiã longanimit᷑ portat. Hoc gͦ nos debemus ex¬
hibere a ꝓximis: qd indignis nobis acreatore nr̃o cõ¬
spicimꝰ exhiberi. Latitudo itaq & longitudo ad staturã
ꝑtinet : q ꝑ amorẽ mores dilatat. ut frat̃na mala ca¬
ritas longanimit᷑ portet. Sublimitas aut̃ ẽ ȩt̃noꝵ il¬
la remuneratio p̃mioꝵ. de cuius ĩmensitate dicit᷑. qr
nec ocłs uidit. nec auris audiuit. nec in cor hominis

Expanded text:
regnabimus . Et rursum: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Habet horribilem aspectum cum minatur, dicens: Terribilis quaedam exspectatio judicii, et ignis aemulatio, quae consumptura est adversarios . Qui rursus ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Quae omnia brevi quoque sententia stringit, dicens: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis quae sit latitudo, et longitudo, et sublimitas, et profundum . Lata ligit etiam longanimiter portat. Hoc ergo nos debemus exhibere proximis, quod indignis nobis a creatore nostro conspicimus exhiberi. Latitudo itaque et longitudo ad staturam pertinet, quia per amorem mores dilatat, ut fraterna mala charitas longanimiter portet. Sublimitas autem est aeternorum illa remuneratio praemiorum, de cujus immensitate dicitur: Quia nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis
Abbreviated transcription (Latin):
cunt in cȩlesti retͥbutione: habet etiã horribilẽ. as¬
pectum cũ ꝓtinus adiungit. ẜ egredientur ꝙ uide¬
bunt cadauera uiroꝵ qͥ p̃uaricati st̃ in me uernuis
eoꝵ ñ morietur. & ignis eoꝵ ñ extinguet᷑. Quid enĩ
horribilius dici. quid cogitari potest. quã damꝑ¬
nationis uulnera suscipere : & dolores uulnerũ nũ¬
quã finire: de hoc horribili aspectu rotaꝵ bene
ꝑ sophoniã dicit᷑. cũ suꝑuenire. duris m̃tib dies
iudicii denuntiat᷑. luxta ẽ. dies dñi magnus. iuxta
& uelox nimis: uer diei dnĩ amara. tribulabit᷑ ibi¬

Expanded text:
cunt in coelesti retributione. Habet etiam horribilem ascunt in coelesti retributione. Habet etiam horribilem aspectum cum protinus adjungit: Et egredientur et videbunt cadavera virorum, qui praevaricati sunt in me. Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Quid enim horribilius dici, quid cogitari potest, quam damnationis vulnera suscipere, et dolores vulnerum nunquam finire! De hoc horribili aspectu rotarum bene per Sophoniam dicitur, cum supervenire duris mentibus dies judicii denuntiatur: Juxta est dies Domini magnus, juxta et velox nimis. Vox diei Domini am
Abbreviated transcription (Latin):
humus eius in sulphur. & erit t̾ra eius in picẽ ar¬
dentẽ. nocte & die. non extinguet᷑ in sempit̾num.
brosam & oꝑtã mortis caligine. t̾rã mniseriȩ & te¬
nebraꝵ: uͥ umbra mortis & nullus ordo. & sempit᷑nꝰ
horror in habitans. Habet staturã. cũ ꝑ eũ dñs ꝓpi¬
tius pollicet᷑ dicens. Sic̃ celi noui & terra noua quȩ
ego stare. facio coram me: dicit dñs: sic stabit sem̃¬
urm̃ & nom̃ ur̃m. Illi enĩ ueracit corã dño stant. q
uitam suã in prauitate. ñ dissipant. habet altitudi¬
nẽ. cũ statim subdit. Et erit mensis ex mense. & sab¬
batũ ex sabb̃o: & ueniet omĩs caro ut adoret coram
facie mea dic̃ dñs. Quid ẽ mensis: nͥ ꝑfectio dierũ : &
quid ẽ sabbatũ nisi requies: in qua fieri opus serui¬
le ñ liceat. Mensis gͦ ex mense. ẽ. qr qui hic ꝑfecte. ui¬
uunt. illuc ad ꝑfectionẽ głȩ ꝑducunt᷑. Sabbatũ uͦ ex
sabbo ẽ: qr qui hic cessant a ꝑuerso oꝑe. illuc quies¬

Expanded text:
humus eius in sulphur et erit terra eius in picem ardentem nocte et die non extinguetur in sempiternum am mortis caligine, terram miseriae et tenebrarum, ubi umbra mortis, et nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitans . Habet staturam cum per eam Dominus propitius pollicetur, dicens: Sicut coeli novi et terra nova, quae ego stare facio coram me, dicit Dominus; sic stabit semum et nomen vestrum . Illi enim veraciter coram Domino stant, qui vitam suam in pravitate non dissipant. Habet altitudinem cum statim subdit: Et erit mensis ex mense, et Sabbatum ex Sabbato, et veniet omnis caro ut adoret coram facie mea, dicit Dominus . Quid est mensis nisi perfectio dierum? Et quid est Sabbatum nisi requies in qua fieri opus servile non liceat? Mensis ergo ex mense est, quia qui hic perfecte vivunt, illuc ad perfectionem gloriae perducuntur. Sabbatum vero ex Sabbato est, quia qui hic cessant a perverso opere, illic quies
Abbreviated transcription (Latin):
respondens ait. Omĩs plantatio quã non planta¬
taui pat̃ m̃s cęlestis eradicabit᷑. Sinite illos. cȩci
st̃ duces cȩcoꝵ. Ecce magistra ueritas ne. in quoꝵ¬
dã cordib scãdalũ gigneret᷑. & qd̾ ñ debuit tribu¬
tũ dedit: & rursus q generari scandalũ in quoꝵdã cor¬
dibus contra ueritatẽ uidit. in suo eos scandalo rema¬
nere. ꝑmisit. Ex qua re nobis considerandũ nob̃ ẽ.qi
inquantũ sine peccato possumꝰ uitare ꝓrimoꝵ scanda¬
lũ debemꝰ. Siaut̃ de ueritate scandalũ sumit᷑. utilius

Expanded text:
antatio quam non plantavit Pater meus coelestis, eradicabitur. Sinite illos: caeci sunt et duces caecorum . Ecce magistra veritas ne in quorumdam cordibus scandalum gigneretur, quod non debuit, tributum dedit. Et rursum cum generari scandalum in quorumdam cordibus contra veritatem vidit, in suo eos scandalo remanere permisit. Ex qua re nobis considerandum est, quia in quantum sine peccato possumus, vitare proximorum scandalum debemus. Si autem de
Abbreviated transcription (Latin):
Cur enĩ iustus ñ ẽ: qui contra suã iniusticiã iã ꝑ lacri¬
mas seuit: Iustus gͥ aduocatus nr̃. iustos nos defendet
in uiditio: qr nosinetipsos & cognoscimus & accusamꝰ inius¬
tos. Non gͦ infletibus non in actibus nr̃is. sed in aduocati
nr̃i alligatione confidamꝰ: qui uiuit & regnat eũ pa¬

Expanded text:
Cur enim justus non sit qui contra suam injustitiam jam per lacryCur enim justus non sit qui contra suam injustitiam jam per lacrymas saevit? Iustus igitur advocatus noster iustos nos defendet in iudicio, quia nosmetipsos et cognoscimus et accusamus iniustos. Non ergo in fletibus, non in actibus nostris, sed in advocati nostri alligatione confidamus, qui sine inte
Abbreviated transcription (Latin):
to eranimȩ mala quȩ fecimꝰ uelare. In assidius enĩ fle¬
tib in cotidiane nrã pęnitentia habemꝰ sacerdotẽ. in
celis. qui int̃pellat ꝓ nob̃. De quo etiã ꝑ ioħem dicitu&.
Siquis peccauerit. aduocatũ habemꝰ apud patrẽ. iħ̃m
xp̃m iustũ: & ipse ẽ ꝓpitiatio ꝓ peccatis nr̃is. Ecce exul¬
tat animus. cũ aduocati nr̃i potentiã audimus: sed ex¬
ultationẽ nram iterũ remordet timor. qr ipse qui no¬
bis aduocatus ẽ. dicit᷑ uistus. Nos enĩ causas iniusticiȩ
habenus. lustus uͦ aduocatus. iniustas causas nullomͦ sus¬
cipit: nec uerba dare ꝓ iniusticia c̃sentit. Quid gͦ agimꝰ¬
linĩ fr̃s mei: S ecce occurrit anmo quid agamꝰ. Mala
quȩ fecimꝰ. & deseramꝰ & accusemꝰ. Seriptũ ẽ. Iustꝰ in pͥnci¬
pio accusator ẽ sui. Quilibet &enĩ peccator conuersus in
fietib: iã ustus eẽ inchoat cũ ceperit accusare qd̃ fecit.

Expanded text:
to examine mala quae fecimus velare. In assiduis enim fleto examine mala quae fecimus velare. In assiduis enim fletibus, in quotidiana nostra poenitentia habemus sacerdotem in coelis, qui interpellat pro nobSi quis peccaverit, advocatum habemus apud patrem Iesum Christum iustum, et ipse est propitiatio pro peccatis nostris. Ecce exultat animus, cum advocati nostri potentiam audimus; sed exultationem nostram iterum remordet timor, quia ipse, qui nobis advocatus est, dicitur iustus. Nos enim causas iniustitiae habemus, / iustus vero advocatus iniustas causas nullo modo suscipit nec verba dare pro iniustitia consentit. Quid ergo agimi fratres mei? Sed ecce occurrit animo quid agamus. Mala quae fecimus, et deseramus et accusemus. Scriptum est: Justus in principio accusator est sui . Quilibet enim peccator conversus in fletibus jam justus esse inchoat cum coeperit accusare quod fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ uidemꝰ. Quienĩ & sua deflent. & uirtutũ pennas ad
pennos in exemplũ tendunt: ꝓculdubio ꝑfecti st̃. St̃ aut̃
pleriq paruuloꝵ qui eoꝵ lacrimas conspiciunt & immi¬
tant᷑. &. qui nudi in suis pͣuitatibus eẽ potuissent. scõs ui¬
gilantioresq uiros considerant. mox quoq suis praui¬
tatibiss ⁊eati accendunt᷑ ut plangant. inflammant᷑ ad pȩ¬
inteutiã: ato ut. uelare scos corpora sua conspiciunt. ita
ipsi q̃noq kicrimarũ suaꝵ alis uelant᷑. Seipsos enĩ mag¬
nis ierepationib feriunt: eur qui uirtutes ñ habent
peccata sua minime deplorant. si & illi adhuc plangere
ñ desistunt. qui iã uirtutũ pennas ꝑ exempla ad ꝓximoᷤ
tendunt᷑. in quib uerbis necesse ẽ. ut nos qui paruuli
adhuc sumus ꝑfectoꝵ semꝑ & uirtutes & lacrimas ante
m̃tis nr̃e oculos ponamꝰ. Imitemꝰ quȩ in illis aspicimꝰ ut
dũ ceperimꝰ ꝑ increm̃ta crescere. possimꝰ ab illo distrie¬

Expanded text:
pennas ad proximum in exemplum tendunt, procul dubio perfecti sunt. Sunt autem plerique parvulorum, qui eorum lacrymas conspiciunt et imitantur. Et qui nudi in suis pravitatibus esse potuissent, sanctos vigilantioresque viros conspiciunt, moxque suis pravitatibus irati, accenduntur ut plangant. Inflammantur ad poenitentiam, atque ut velare sanctos corpora sua conspiciunt, ita ipsi quoque lacrymarum suarum alis velantur, seipsos enim magnis increpationibus feriunt, cur qui virtutes non habent peccata sua minime deplorant, si et illi adhuc plangere n desinunt, qui jam virtutum pennas per exempla ad proximos tendunt. 24. In quibus verbis necesse est ut nos qui parvuli adhuc sumus perfectorum semper et virtutes et lacrymas ante mentis nostrae oculos ponamus. Imitemur quae in illis aspicimus, ut dum coeperimus per incrementa crescere, possimus ab illo distric
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ hoc qd̃ se nr̃is oculis uisibilit̾ subtraxit. nr̃is se m̃¬
tibus inuisibilit̾ radiauit. Caput gͦ turturis incisũ
inhesit corpori: qr. ꝓ nobis quidẽ redemptor nr̃ passus
ẽ: sed a nobis separatus ꝑ passionẽ non ẽ. Quia gͥ dicta
sacri eloquii cũ legentiũ spũ excrescunt : recte nunc
uiuificam᷑: ut mortifera a nobis oꝑa repellamus. Potest
enĩ intellegi. qr sp̃s uadit. cũ legenti animũ diuersis
modis exordinib tangit ds̃: quando hunc ꝑ uerba sa¬
cri eloquii mͦ in zelo excitans ad ultionẽ erigit. mͦ ad
pacientiã mitigat. mͦ in p̃dicationẽ instruit. mͦ ad pę¬
nitentię lamenta conpungit. S curramꝰ breuit᷑ ꝑ hȩc

Expanded text:
hoc quod se nostris oculis visibiliter subtraxit, nostris se mentibus invisibiliter radicavit. Caput ergo turturis incisum inhaesit corpori, quia pro nobis quidem Redemptor noster passus est, sed a nobis separatus per passionem non est. Quia igitur dicta sacri eloquii cum legentium spiritu excrescunt, recte nunc dvivificamur, ut mortifera a nobis opera repellamus. Potest etiam intelligi quia spiritus vadit cum legentis animum diversis modis et ordinibus tangit Deus, quando hunc per verba sacri eloquii modo in zelo excitans, ad ultionem erigit, modo ad patientiam mitigat, modo in praedicationem instruit, modo ad poenitentiae lamenta comp
Abbreviated transcription (Latin):
terioris rotȩ dicta posuimꝰ. restat nc̃ ut interioris qͦq
staturã. altitudinẽshorribilẽ aspectũ ꝓferre debeamꝰ.
flabet quippe rota interior staturã suã. cũ ꝑ sem̃ ȩ.
toris nr̃i uocibus dicens. attendite. ut non grauen¬
E corda urã in crapula & ebrietate. aut in curis hu¬
ius uitȩ. Habet altitudinẽ: cũ de eodẽ redemptore
ꝓmittit dicens. Quot quot aut̃ credidert᷑ eum. dedit
eis potestatẽ filios dĩ fieri. Quid enim hac potestate.
altius. quid hac altitudine. sublimiꝰ dici ꝓotest: in
qua creatus quisq efficit᷑ filiꝰ ereatoris habet hor¬
ribilẽ aspectũ. cũ de reꝓbis loquit᷑ dicens. It̃ hi in
suppliciũ ȩt̾nũ. Habet staturã. cũ dicipłos ueritaᷤᷤ

Expanded text:
terioris rotae dicta posuimus, restat nunc ut interioris quoque staturam, altitudinem, et horribilem aspectum proferre debeamus. Habet quippe rota interior staturam suam cum per sanctum ptoris nostri vocibus dicens: Attendite ut non graventur corda vestra in crapula et ebrietate, aut in curis hujus vitae . Habet altitudinem cum de eodem Redemptore promittit, dicens: Quotquot autem crediderunt in eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Quid enim hac potestate altius, quid hac altitudine sublimius dici potest, in qua creatus quisque efficitur filius creatoris? Habet horribilem aspectum cum de reprobis loquitur, dicens: Ibunt hi in supplicium aeternum . Habet staturam cu
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃tũ nouum ꝑfecte narrat expletũ. Duo aut̃ che¬
rubin ex auro mundissimo facta st̃: ꝙr utraq testa¬
m̃ta pura ac simplici ueritate describunt᷑. Expan¬
dunt uͦ alas & oraculũ oꝑiunt : qr nos qui omĩpotẽ¬
tis dĩ oraculũ sumꝰ. a culpis imminentib scriptu¬
rȩ sacrȩ edificatione ꝓtegim᷑: cuiꝰ dũ sententias sol¬
licite aspicimꝰ. ab errore ignorantiȩ eiꝰ alis uelam᷑.
Duo uͦ cherubin se mutuo respicuint uersis uulti¬
b in ꝓpitiatoriũ : ꝙ utraq testam̃ta in nullo a se
discrepant. & quasi a semetipsa uicissim facies tenen.
qr qd̃ unũ ꝓmittit. hoc aliud exibet. dũ int̾ se po¬
sitũ mediatorẽ dĩ & hominũ uident. facies quippe
a semetipsis cherubin auerterent: si qd̃ unũ testa¬
mentũ ꝓmitteret. aliud negaret. Sed dũ c̃cor dit̃
de mediatore dĩ & hominũ loquunt᷑: ut uicissim se
respiciant in ꝓpitiatoriũ facies intendunt. Rota

Expanded text:
tamentum Novum perfecte narrat expletum. Duo autem chetamentum Novum perfecte narrat expletum. Duo autem cherubim ex auro mundissimo facta sunt, quia utraque Testamenta pura ac simplici veritate describuntur. Expandunt vero alas, et oraculum operiunt, quia nos qui omnipotentis Dei oraculum sumus, a culpis imminentibus, Scripturae sacrae aedificatione protegimur. Cujus dum sententias sollicite aspicimus, ab errore ignorantiae, ejus alis velamur. Duo ergo cherubim se mutuo respiciunt versis vultibus in propitiatorium, quia utraque Testamenta in nullo a se discrepant. Et quasi ad semetipsa vicissim facies tenent, quia quod unum promittit, hoc aliud exhibet, dum inter se positum Mediatorem Dei et hominum vident. Facies quippe a semetipsis cherubim averterent, si quod unum Testamentum promitteret, aliud negaret. Sed dum concorditer de Mediatore Dei et hominum loquuntur, ut vicissim se respiciant, in propitiatorium intendunt. Rota
Abbreviated transcription (Latin):
impẽdere: ut & ea in quib peccauimꝰ non desinamꝰ cas¬
te cogitare. & reatũ nr̃m cotidie. ꝑtimorẽ & peniten¬
tiã plangere: Duas enĩ alas superius quib corpus ue
ritate: ut pennas tendamꝰ in ꝓrimos: ut nũquã desi¬
namꝰ cogitare. & plangere nosinetipsos. Pennȩ tendant᷑
iuxta pennȩ cooperiant corpora: ut & de bonis actib
p̃beamus exempla. & mala quȩ egimꝰ abscondant a u¬
ditio timor. & pęnitentia. In translatione aut̃ ueteri de. his
alis dicit᷑. singulis duȩ coniunctȩ. & tegentes corpora eoꝵ.
in quib uerbis intellegit᷑. qr & ipsȩ erant pennȩ quȩ
uingebant᷑ alterius ad alterũ: & ipsȩ quȩ eoꝵ corpora
cooperiebant. Qd̃ ꝑ figurã bene accipit᷑: qr ille nos uͥ¬
tutes apud omĩpotentẽ dm̃ ꝓtegunt. quas ex caritate un¬

Expanded text:
ea in quibus peccavimus, non desinamus caute cogitare, et reatum nostrum quotidie per timorem et poenitentiam plangere? Duas enim alas superius, quibus corpus vate crescamus, ut pennas tendamus in proximos; et nunquam desinamus cogitare et plangere nosmetipsos. Pennae tendantur juxta, pennae cooperiant corpora, ut et de bonis actibus praebeamus exempla, et mala quae egimus abscondant a judicio timor et poenitentia. In translatione autem veteri de his alis dicitur: Singulis duae conjunctae, et tegentes corpora eorum. In quibus verbis intelligitur quia et ipsae erant pennae quae jungebantur alterius ad alterum, et ipsae quae eorum corpora cooperiebant. Quod per figuram bene accipitur, quia illae nos virtutes apud omnipotentem Deum protegunt, quas ex charitate
Abbreviated transcription (Latin):
ptio subiugat᷑. Horribilis uͦ aspectus. in minis atq
t̾roribus suplicii sequentis. Scriptura gͥ saera sta¬
turã habet. qr mores adstandũ dirigit: ut auditoꝵ
mentes ad t̾renã concupiscentiã ñ curuent᷑. Altitudi¬
nẽ habet: qr in cȩlesti patria ȩt̾nȩ uitȩ gaudia ꝓmi
itit. horribilẽ quoq aspectũ habet : qr om̃ĩb reꝓbis
gehennȩ supplicia minat᷑. Ostendit gͥ staturã suã in
edificatione. moꝵ. ostendit altitudinẽ in ꝓmissione.
p̃mioꝵ: ostendit horribilẽ. aspectũ in terrorib sup¬
plicioꝵ. Recta ẽ enĩ in p̃ceptis. alta in ꝓmissionibꝰ. hor¬
ribilis in minis. habet staturã cũ ꝑ ꝓpħam dicit.
Quiescite ꝑuerse agere. discite bene facere: querite
uditiũ. subuenite: opp̃sso. iudicate. pupillo. defen¬

Expanded text:
promissionis, horribilis vero aspectus in minis atque terroribus supplicii sequentis. Scriptura igitur sacra staturam habet, quia mores ad standum dirigit, ut auditorum mentes ad terrenam concupiscentiam non curventur. Altitudinem habet, quia in coelttit. Horribilem quoque aspectum habet, quia omnibus reprobis gehennae supplicia minatur. Ostendit igitur staturam suam in aedificatione morum, ostendit altitudinem in promissione praemiorum, ostendit horribilem aspectum, in terroribus suppliciorum. Recta est enim in praeceptis, alta in promissionibus, horribilis in minis. Habet staturam cum per prophetam dicit: « Quiescite agere perverse, discite benefacere, quaerite judicium, subvenite
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui t̾rena substantia niiis occupat᷑. orationi ñ quan¬
tũ dibet iniugilet. Et fit plerũq ut is qui ad exorandũ
dnm cunctis mundi onerib exutus uacat. substentatio¬
nẽ uiuendi ñ habeat. S dũ diues porrigit alimentum
atq uestimentũ pauperi. & dũ pauꝑ orationem suã ani¬
mȩ diuitis impendit. pennȩ animaliũ recte alteruis
ad alterũ tendunt᷑. Nã dũ ille mͥ uerbũ p̃dicationis ex¬
hibet. & lumine ueritatis ex corde meo ignorantiȩ tene¬
bras expellit: dũq illiegoq fortasse amundi huius potẽ¬
te oppͥmit᷑ solatiũ meȩ defensionis imꝑtior. atq hunc
de iuiolentis manib euello. uicissim nob̃ pennas nras tẽ¬
dimꝰ: ut nos affectu & ope uicaria ex bono qd̾ cepimꝰ tã¬
gamꝰ. Unde bene pastor pͥmus ammonet dicens. Onũũ
finis apꝓpinquauit. Estote gͦ prudentes. & uigilate.¬

Expanded text:
ut qui terrena substantia nimis occupatur orationi non quanut qui terrena substantia nimis occupatur orationi non quantum debet invigilet. Et fit plerumque ut is qui ad exorandum Dominum cunctis mundi oneribus exutus vacat sustentationem vivendi non habeat. Sed dum dives porrigit alimentum atque vestimentum pauperi, et dum pauper orationem suam animae divitis impendit, pennae animalium rectae alterius ad alterum tenduntur. Nam dum ille mihi verbum praedicationis exhibet, et lumine veritatis ex corde meo ignorantiae tenebras expellit, dumque illi ego, quia fortasse a mundi hujus potente opprimitur, solatium meae defensionis impertior, atque hunc de violentis manibus evello, vicissim nobis pennas nostras tendimus, ut nos affectu et ope vicaria ex bono quod accepimus tangamus. Unde bene primus pastor admonet, dicens: Omnium finis appropinquavit. Estote
Abbreviated transcription (Latin):
am tendimꝰ. scriꝑtura sacra ꝑ quatuor suas facies ma¬
re ẽ. Quȩ crucẽ annuntiat : qr nos ad t̾ram uiuen¬
tiũ ligno portat. Nisi aut̃ mari scripturã saeram
similẽ cerneret. ꝓpħa minime dixisset. Repleta
e t̾ra scientia dñi : sic̃ aquȩ maris oꝑientis. Seqͥt᷑.¬

Expanded text:
iam tendimus Scriptura sacra per quatuor suas facies mare est. Quae crucem annuntiat, quia nos ad terram viventium ligno portat. Nisi autem mari Scripturam sacram similem cerneret propheta, minime dixisset: Repleta est terra scientia Domini, sicut aquae maris operientis . Seq
Abbreviated transcription (Latin):
in culpis hominũ resecarent᷑ aspexit. Potest quoq in¬
tellegi ͦ quatuor facies rota habeat: ꝓpt̾ hoc qd̾ scrip¬
tura sacra ꝑ grãm p̃dicationis extensa. in quatuor
mundi partes innotuit. Unde & bene eãdẽ rota u
tuor facies habuisse describit᷑: ꝙr nͥ lex euglio concoꝵ¬
daret. in quatuor mundi partib ñ innotesceret. Seqͥt᷑.
Et as pectus rotaꝵ & opus eaꝵ quasi uisio maris. Rec¬
te sacra eloquia usioni maris similia narrant᷑: qr
in eis magna st̃ uolumina sententiaꝵ. cumuli sen¬
re nauigamꝰ. cũ ad alteras t̃ras tendimꝰ. Nobis aut̃
quid ẽ in desiderio: nͥ illa t̾ra de qua scriptũ ẽ. por¬
tio mea in t̾ra uiuentiũ. ligno aut̃ ut dixi euehi¬
tͣ. qui mare transit. Et scimꝰ q scriptura saera lignũ
crucis ꝑ legẽ nob p̃nuntiat cũ dic̃. Maledictus omĩs
qui pendet in ligno. Quod de redemptore nr̃o pau¬
lus attestat᷑ dicens. factus ꝓ nobis maledictũ. ꝑ ꝓph̃as

Expanded text:
in culpis hominum resecarentur aspexit. Potest quoque intelligi quod quatuor facies rota habeat, propter hoc quod Scriptura sacra per gratiam praedicationis extensa in quatuor mundi partes innotuit. Unde et bene rota eadem unatuor facies habuisse describitur, quia nisi lex Evangelio concordaret, in quatuor mundi partibus 1218 non innotesceret. 13. Sequitur: Et aspectus rotarum, et opus earum quasi visio maris. Recte sacra eloquia visioni maris similia narrantur, quia in eis magna sunt volumina sententiarum, cumuli senre navigamus, cum ad desideratas terras tendimus. Nobis autem quid est in desiderio nisi illa terra de qua scriptum est: Portio mea in terra viventium ? Ligno autem, ut dixi, evehitur qui mare transit. Et scimus quia sacra Scriptura lignum crucis per legem nobis praenuntiat, cum dicit: Maledictus omnis qui pendet in ligno . Quod Redemptori nostro Paulus attestatur, dicens: Factus pro nobis maledictum . Per prophetas
Abbreviated transcription (Latin):
Sed salomonis uoce attestante
didicimꝰ. gła regũ celare uerbũ.
& gła dĩ ẽ. muestigare sermonẽ: ꝙ e honor homiũ
cͦ eoꝵ secreta abscondere. & gła dĩ ẽ mysteria sermo¬
nis euis aꝑire. Ipsa aut̃ ꝑ se ueritas discipulis di¬
eit. A ue. dico uobis in tenebris. dicite in lumine: id
e aꝑte exponite quȩ in allegoriaꝵ obseuritatib au¬
ditis Magnȩ nͦ utilitatis ẽ ip̃sa obscuritas elodͥor
Di . qr erercet sensũ ut fatigatione dilatet᷑. erer¬
citatꝰ capiat qdđ caꝑere ñ potest ociosus. habet quo¬
q: adhuc maius aliud: qr scripturȩ sacrȩ intellegẽ
tia si incunctis eẽt aꝑta uilesceret. In quibusdã
locis obscuriorib tanto maiori dulcedine. inuenta
reficit: quanto maiori labore fatigat animũ que¬
sita. fcce enĩ scĩ iezechielis nẽ uoce dicit᷑. Cũq aspi¬

Expanded text:
tante didicimus: Gloria regum celare verbum, et gloria Dei est investigare sermonem, quia et honor est hominum eorum secreta abscondere, et gloria Dei est mysteria sermonis ejus aperire . Ipsa autem per se Veritas discipulis dicit: Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine ; id est, aperte exponite quae in allegoriarum obscuritatibus auditis. Magnae vero utilitatis est ipsa obscuritas eloquiorum Dei, quia exercet sensum ut fatigatione dilatetur, et exercitatus capiat quod capere non posset otiosus. Habet quoque adhuc aliud majus, quia Scripturae sacrae intelligentia, quae si in cunctis esset aperta vilesceret, in quibusdam locis obscurioribus tanto majore dulcedine inventa reficit, quanto majore labore fatigat animum quaesita. Ecce enim sancti Ezechielis nunc voce dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
płm mat̾ grã instruxit: ut omĩpi patri cibũ boni oꝑis¬
offeret. & benedictionẽ maioris fr̃ĩs acci peret. Qui eosdẽ
cibos ex domesticis animalib p̾buit: qr gentilis popłs
placere dõ de exteriorib sacrificiis ñ querens. ꝑ uo¬
cẽ ꝓpħȩ dic̃. in me. st̃ ds̃ uota tua: quȩ reddã laudati¬
ones tibi. Quid ẽ qd̃ isdẽ iacob manus ac brachia ꝙ col
lũ hedinis pellib texit: nͥ qd hedus ꝓ peccato offerri

Expanded text:
pulum mater gratipulum mater gratiofferret, et benedictionem majoris fratris acciperet, qui eosdem cibos ex domesticis animalibus praebuit, quia gentilis populus placere Deo de exterioribus sacrificiis non quaerens, per vocem Prophetae dicit: In me sunt, Deus, vota tua quae reddam laudatiolum haedinis pellibus texit, nisi quod haedus pro peccato offerri
Abbreviated transcription (Latin):
infirmis iuxta litterã congruunt: & ipsa quȩ par¬
uuli uxta litterã intellegunt. docti uiri ꝑ spirita¬
lẽ intellegentiã inaltũ ducunt. Quis nãq paruu¬
loꝵ in facto esau e iacob qd̃ alt̾ aduenatũ mittit᷑.
ut benedicat᷑. alt̃ uͦ ꝑ subpositionẽ matris a pat
benedicit᷑: nͥ uixta sacrȩ lectionis hy storiã paseit᷑.
In qua udilicet hẏstoria siad intellectũ paulo subtiliꝰ
adstringat᷑. uidet quia iacob pͥmogeniti benedictionẽ
ñ ꝑ fraudẽ subripuit. s ut sibi debitã accepit: quã c̃cedẽ¬
te. fr̃e datȩ lentis mercede emerat. At uͦ siquis altius
sentiens utroꝵq facta uelit ꝑ allegoriȩ archana discute¬
re ꝓtinus ab hẏstoria in mysteriũ surgit. Quid ẽ enĩ qd̃
isaac de maioris filui sui uenatione uesci concupiscit:
nͥ qđ omĩpotens ds̃ iudaici popłi bona oꝑatione pasci
desiderauit.S illo tardante. minorẽ rebecca subposuit.
qr dũ iudaicus popłs bona oꝑa foras quęrit. gentilẽ po¬

Expanded text:
t ipsa quae parvuli juxta litteram intelligunt, docti viri per spiritalem intelligentiam in altum ducunt. Quis namque parvulorum in facto Esau et Jacob, quod alter ad venatum mittitur ut benedicatur, alter vero per suppositionem matris a patre benedicitur , nisi juxta sacrae lectionis historiam pascitur? In qua videlicet historia si ad intellectum paulo subtilius astringatur, videt quia Jacob primogeniti benedictionem non per fraudem subripuit, sed sibi debitam accepit, quam, concedente fratre, datae lentis mercede emerat. 3. At vero si quis altius sentiens utrorumque facta velit per allegoriae arcana discutere, protinus ab historia in mysterium surgit. Quid est enim quod Isaac de majoris filii sui venatione vesci concupiscit, nisi quod omnipotens Deus Judaici populi bona operatione pasci desideravit? Sed illo tardante, minorem Rebecca supposuit, quia dum Judaicus populus bona opera foris quaerit, gentilem po
Abbreviated transcription (Latin):
quib iaceret tenebris uideret. Qui ꝓ eo qđ naturã nr̃ãm
sine culpas suscepit: candelabrũ tabernaculi ex auro pr¬
rissimo fieri iubet᷑. Ductile aut̃. feriendo ꝓducit᷑: qr &¬
redemptor: nr̃ qui ex c̃ceptione & natiuitate ꝑfectus
ds̃ & hamo extitit: passionũ dolores ꝑtulit. & sic ad
resur uectionis
głam ꝑuenit. Ex auro gͦ mun¬
dissimo ductile
candelabrũ fuit: ꝙr & peccatũ ñ ha¬
corpus ꝑ passionis contumelia s ad
immor talitatẽ
ꝓfecit. Nã iuxta uirtutes aminiȩ. quo
ꝑcussionib
potuisset ꝓficere omĩno ñ habuit.

Expanded text:
quibus jaceret tenebris, videret. Qui pro eo quod nostram naturam quibus jaceret tenebris, videret. Qui pro eo quod nostram naturam sine culpa suscepit, candelabrum tabernaculi de auro purissimo fieri jubetur. Ductile autem feriendo Redemptor noster qui ex conceptione et nativitate perfectus Deus et homo exstitit, passionum dolores pertulit, et sic ad resurrectionis gloriam pervenit. Ex auro ergo mundissimo ductile candelabrum fuit, quia et peccatum non hacorpus per passionis contumelias ad immortalitatem profecit. Nam juxta virtutes animae quo percussionibus potuisset proficere, omnino non habuit.
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑ recte. Odor filii mei. sic̃ odor agri pleni. S qr easdẽ
uirtutes ex semetipso ñ habet: adiungit. cui benedi¬
xit dñs ds̃. Et qm̃ isdẽ electoꝵ popłs ꝑ quosdã etiã u
contẽplationẽ surgit. ꝑ quosdã uͦ in actiuȩ uitȩ solũ¬

Expanded text:
catur recte: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni. Sed quia easdem catur recte: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni. Sed quia easdem virtutes ex semetipso non habet, adjungit: Cui benedixit Dominus Deus. Et quoniam electorum populus per quosdam etiam in contemplationem surgit, per quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
pleni: qͣuẽ benedix̃ dñs ds̃. Sic̃ enĩ in eugłio ueritas
dic̃ ager ẽ hi mundus. et qr gentilis popłs ad fidẽ
ꝑductus. ꝑ electos suos in uniuerso mundo uirtuti¬
b redolet: odor filii. odor ẽ agri pleni. Nlit̾ namq
olet flos uuȩ: qr magna ẽ uirtus & opinio p̾dicatoꝵ
quȩ debriant m̃tes audientiũ. Alit̾ flos oliue: qr su¬
aue .ẽ opus miscdĩȩ qd̃ more. olei refouet & lucet.¬
alit̃ flos rose: q mira ẽ flagrantia que rutilat &. re¬
dolet ex cruore martyrũ. alit̃ flos lilii: qr candida ui¬
ta carnis ẽ de incorruptione uirginitatis. Alit̃ flos
uiolȩ : qr magna ẽ uirtus humiliũ. qui ex desiderio
loca ultima te nentes. se ꝑ humilitatẽ. a t̾ra in altũ
ñ subleuant. & cȩlestis regni purpurã in mente ser
suriunt p̃parat᷑. Quia gͦ gentilis popłs in electis suis
ubiq ꝑmundũ sparsus ẽ. e ex eis uirtutib quas agͥ¬
om̃s qui intelligunt odorȩ bonȩ opinionis replet: di¬

Expanded text:
. Sicut enim in Evangelio Veritas dicit, Ager est hic mundus , et quia gentilis populus ad fidem perductus per electos suos in universo mundo virtutibus redolet, odor filii odor est agri pleni. 4. Aliter namque olet flos uvae, quia magna est virtus et opinio praedicatorum quae debriant mentes audientium; aliter flos olivae, quia suave est opus misericordiae quod more olei refoAliter flos rosae, quia mira est fragrantia, quae rutilat et redolet ex cruore martyrum. Aliter flos lilii, quia candida vita carnis est de incorruptione virginitatis. Aliter flos violae, quia magna est virtus humilium, qloca ultima tenentes, se per humilitatem a terra in altum non sublevant, et coelestis regni purpuram in mente servsuriunt, praeparatur. Quia ergo Gentilis populus in electis suis ubique per mundum sparsus est, et ex eis virtutibus quas agiomnes qui intelligunt odore bonae opinionis replet, di
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ: peccator de cognitione reatus sui anxius. & ad pęni¬
tentiȩ lam̃ta ꝑductus. Peccanti enĩ hominidictũ ẽ. Terra
es. ꝙ in t̾rã ibis. Exoret gͦ ut sanet᷑ c̃tricio t̾rȩ qr mota ẽ:
quatenꝰ peccator quide. culpis suis affligit᷑. de cȩlestis misse¬
ricordiȩ gaudio consolet᷑. Hȩc ẽ itaq uox cõmotionis magnȩ :¬
mini de loco suo. Locus enĩ maligni sp̃e. fuerant corda peccã¬
tiũ: s cũ sibimetipsis irati ꝑ pęnitentiã redeunt ad uitã.
głȩ dñi locus fiunt. lã enĩ se contra se. erigunt. iã pęnitentiȩ.
lacrimis insequunt᷑ mala quȩ cõmisert̃. Inde gͦ audit᷑ bene.¬
dictio głȩ dñi in laude. unde pͥus sonabat creatoris iniuria
de. amore p̃sentis scłi: e corda penitentiũ fiant iã dño locꝰ
eiꝰ. quȩ pͥus in peccatis posita fuerant locus alienꝰ. Ipsi aut̃ ꝙ
peccatis suis ad dñm c̃uertunt᷑. ñ solũ delent lacrimis ꝑ¬

Expanded text:
ta, est peccator de cognitione reatus sui anxius, et ad poenitentiae lamenta perductus. Peccanti enim homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Exoret ergo ut sanetur contritio terrae, quia mota est, quatenus peccator qui de culpis suis affligitur, 1274 de coelestis misericordiae gaudio consoletur. Haec est itaque vox commotionis magnae, mini de loco suo. Locus enim maligni spiritus fuerant corda peccantium; sed cum sibimetipsis irati per poenitentiam redeunt ad vitam, gloriae Domini locus fiunt. Jam enim se contra se erigunt, jam poenitentiae lacrymis insequuntur mala quae commiserunt. Inde ergo auditur benedictio gloriae in laude Domini, unde prius sonabat Creatoris injuria de amore praesentis saeculi. Et corda poenitentium fiunt jam Domino locus suus, quae prius in peccatis posita, fuerant locus alienus. Ipsi autem qui a peccatis suis ad Dominum convertuntur, non solum delent lacrymis p
Abbreviated transcription (Latin):
gauit. Hui: gͦ concupiscentia peccatũ fuit & causa peccati.
qr ꝑ eã ꝑuenit ad rapinã. Ipsũ uͦ furtũ quo rẽ concupitã
diripuit. & peccatũ ei factũ ẽ & pęna pecati: ꝙ ex retributi
one. iã ñ rep̃ssȩ concupiscentiȩ factũ ẽ ut ueniret ad furtũ.
genuit. furtũ uͦ qd̃ ex coneupiscentia ꝓcessit. & ꝑuirtũ ꝓtu¬
lit. peccatũ & pȩna peccatifactũ ẽ eulpȩ p̃cedenti: peccatũ
& causa peccati culpȩ subsequenti: qr de illa natũ hanc
genuit. Quod bene paulus apłs de quibudã dm̃ intel¬
legentib s ñ honorant᷑ insinuat dicens. Cũ cognouiscent dm̃.
ñ sic̃ dm̃ glorificauert̃. aut gras egert̃: s euanuert in cogita¬

Expanded text:
gavit. Huic ergo concupiscentia peccatum fuit et causa peccati, gavit. Huic ergo concupiscentia peccatum fuit et causa peccati, quia per eam venit ad rapinam; ipsum vero furtum, quo rem concupitam diripuit, et peccatum ei factum est et poena peccati, quia ex retrone jam non repressae concupiscentiae factum est ut veniret ad furtum, genuit. Furtum ergo quod ex concupiscentia processit, et perjurium protulit, peccatum e poena peccati factum est, culpae praecedenti peccatum, et causa peccati culpae subsequenti, quia de illa natum hanc genuit. Quod bene Paulus apostolus de quibusdam Deum intelligentibus, sed non honorantibus, insinuat dicens: Cum cognovissent Deum, non sic
Abbreviated transcription (Latin):
mittit᷑ peccatũ ẽ: s sicitius pęnitentlo ñ tergit᷑. iusto iudi¬
cio omp̃s dẽ obligatã peccatis m̃tẽ. etiã in culpã alterã ꝑ¬
mitit cadere: ut quȩ flendo & corrigendo ñ uoluit mũ¬
cdare qd̃ fecit. peccatũ incipiat peccato cumulare. Pecca¬
tũ gͦ qd̃ pęnitentiȩ lam̃to ñ diluit᷑. peccatũ simul ẽ &
causa peccati: qr ex illo orit᷑. unde atdhuc peccatoris ani¬
mus altius obliget᷑. Peccatũ uͦ qd̃ ex peccato sequit᷑. pecca¬
tũ simul ẽ & pęna peccati : qr excrescente cecitate. ex re¬
tributione pͥoris culpe generat᷑. ut quasi iã quȩdã sũ
in peccatore. supplicia. ipsa merem̃ta uitioꝵ. fit uͦ ñ nũquã
ut unũ idẽq peccatũ. & peccatũ sit & pena yeccati. simul
& causa peccati. Ponamꝰ enĩ ante oculos quẽpiã rẽ. ꝓrimi c̃¬
cupisse. quã q aꝑte ñ ualuit. furto diripuit: s in furti ac¬
cusatione. positus. se hanc diripuisse. iure iurando dene¬

Expanded text:
nitendo non tergitur, justo judicio omnipotens Deus obligatam peccantis mentem etiam in culpam alteram permittit cadere, ut quae flendo et corrigendo noluit emendare quod fecerit, peccatum incipiat peccato cumulare. Peccatum ergo quod poenitentiae lamento non diluitur, peccatum simul est et causa peccati, quia ex illo oritur unde adhuc peccatoris animus altius obligetur. Peccatum vero quod ex peccato sequitur, peccatum simul est et poena peccati, quia, excrescente caecitate, ex retributione prioris culpae generatur, ut quasi jam quaedam sint in peccatore supplicia ipsa incrementa vitiorum. Fit vero nonnunquam ut unum idemque peccatum et peccatum sit et poena peccet causa peccati. Ponamus enim ante oculos quempiam rem proximi concupiscere quam quia aperte non valuit, furto diripuit, sed in furti accusatione positus, se hanc diripuisse jurejurando dene
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. oportet ut uestim̃ta in quib intrinsecus ministraue¬
rat reponat. atq popło aliis uestib indutus appareat: qr
si in cõpunctionis sue rigore se teneat. sim eo quẽ oratioĩs
tempore. habuit merore ꝑduret. exterioꝵ rerũ uerba sus¬
cipere non admittit: Et qid̃ grex de necessariis faciat. siau¬
dire atq ꝑpendere & hoc qd̃ p̃sens tempus exigit. pastor
recusat: Grossiora gͦ uestim̃ta sacerdos induat ante. popłm
exiensꝰ ut m̃tis suȩ habitũ ꝓ utilitate. filioꝵ etiã ad t̾rena
toleranda cõponat. Pensate gͦ fr̃s kmĩ. quantus speculato¬
ri labor sit. & ad sublunia cor tendere: & hoc repente ad
ima reuocare: & in sublimitate. cognitionis intimȩ exte¬
nuare. animũ. & ꝓpt̃ exteriores causas ꝓximoꝵ ut ita di¬
uerba exponere: s ineã corã uobis miseriã deflerei unde pe¬
to ut ur̃a me oratio talẽ faciat: qualis ualeã & mͥ & uobis¬

Expanded text:
tur, oportet ut vestimenta in quibus intrinsecus ministravetur, oportet ut vestimenta in quibus intrinsecus ministraverat reponat, atque populo aliis vestibus indutus appareat, quia si in compunctionis suae rigore se teneat, si in eo quem orationis tempore habuit moerore perduret, exteriorum rerum verba suscipere non admittit. Et quid grex de necessariis faciat, si audire atque perpendere et hoc quod praesens tempus exigit, Pastor recusat? Grossiora ergo vestimenta sacerdos exiens ante populum induat, ut mentis suae habitum pro utilitate filiorum etiam ad terrena toleranda componat. Pensate, rogo, fratres charissimi, quantus speculatori labor sit et ad sublimia cor tendere, 1293 et hoc repente ad ima revocare, et in sublimitate cognitionis intimae extenuare animum, et propter exteriores causas proximorum, ut ita dist prophetae verba exponere, sed meam coram vobis miseriam deflere. Unde peto ut vestra me oratio talem faciat qualis et mi
Abbreviated transcription (Latin):
credit᷑ filios in quoꝵ gaudio ñ exultat. p̃cipue. cũ paulus di¬
ordini sacerdotũ uideo. quã rigorẽ m̃tis cõpaciendo fectere
&. cũ ꝑsonis suꝑuenientib animũ mutare : & tam̃ hoc. ualde
ẽ necessariũ. Nã quando ex p̃dicatione eiꝰ ad boni oꝑis gram
peccator. reducit᷑. si ipse. p̃dicator uidet᷑ ingratus. Unde. ꝑ
hc̃ quoq eundẽ ꝓpħam in extrema parte. dicit᷑. ut eũ sa¬
cerdotes intrinsecus ministrant. uestib lineis utant᷑. De. qͥ¬
bus subdit᷑. Cumq egredientur atriũ exterius ad popłm.
ęruaent se uestim̃ta sua in quib ministrauerant. & repo¬
uent ea in gazofilatio scũarii. Grossiora quippe. uestim̃ta
st̃ lanea. S cũ sacerdos ad scm̃ ministeriũ accedit. cũ intus
ꝑ compunctionẽ. ingredit᷑ subtiliori intellectu necesfe ẽ
quasi lineo uestim̃to induat᷑. S cũ ad popłm foras egredi¬

Expanded text:
creditur filios in quorum gaudio non exsultat, praecipue cum Paulus dicreditur filios in quorum gaudio non exsultat, praecipue cum Paulus dionerosum ordini sacerdotum video quam rigorem mentis compatiendo flectere, et cum personis supervenientibus animum mutare; et tamen hoc valde est necessarium. Nam quando ex praedicatione ejus ad boni operis gratiam peccator reducitur, si ipse praedicator videtur ingratus? Unde per hunc quoque eumdem prophetam in extrema parte dicitur: Et cum sacerdotes intrinsecus ministrant, vestibus laneis non utantur . De quibus subditur: Cumque egredientur atrium exterius ad populum, exuent se vestimenta sua in quibus ministraverant, et reponent ea in gazophylacio sanctuarii . Grossiora quippe vestimenta sunt lanea. Sed cum sacerdos ad sanctum ministerium accedit, cum intus per compunctionem ingreditur, subtiliori intellectu necesse est quasi lineo vestimento vestiatur. Sed cum ad populum foras egredi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dicit᷑ uultusq eius ñ st̃ ampliꝰ in diuersa mutati. In
qua nobis considerandũ ẽ. ꝙ si sie planxit mulier que
querebat filiũ. qͦmͦ debet plangere anima que querit
dm̃. Sacerdos uͦ etiã post cõpunctionẽ & lacrimas cogi¬
t necessaria quęq filioꝵ suoꝵ cognoscere: ꝙ ea quȩ refugit¬
animo audire. pacient᷑. atq post suspiria cȩlestiũ quoꝵlibet
carnaliũ hominũ onera portare: & sepe cũ suꝑuenienti¬
b cor indiuersa qualitate transfundere: Nã aliquando de
lueris spĩtalib gaudet: s cũ quilibet merens suꝑuenerit.
nisi eius merorẽ. in se. susceperit. tribulationi illiꝰ cõpati¬
ens ñ ẽ & aliquando de. dampnis animaꝵ luget. & re¬
pente suꝑueniunt. qui de quibusclã suis ꝓsperitatib le¬
tant᷑. Quoꝵ si lȩticiȩ sacerdos ñ congaudeat. mmꝰ amare

Expanded text:
cum dicitur: Vultusque ejus non sunt, amplius in diversa mutati . In cum dicitur: Vultusque ejus non sunt, amplius in diversa mutati . In qua nobis considerandum est quia si sic planxit mulier quae quaerebat filium, quomodo debet plangere anima quae quaerit Deum? Sacerdos vero etiam post compunctionem ac lacrymas cogitur necessaria quaeque filioum quorumlibet carnalium hominum onera portare, et saepe cum supervenientibus cor in diversas qualitates transfundere. Nam aliquando de lucris spiritalibus gaudet, sed cum quilibet moerens supervenerit, nisi ejus moerorem in se susceperit, tribulationi illius compatiens non est. Et aliquando de damnis animarum luget, et repente superveniunt qui de quibusdam suis prosperitatibus laetantur; quorum si laetitiae sacerdos non congaudet, minus amare