comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cxubtis ex uoluntate promi ne¬
gocii siugra quadrienmo. ante
diemmortis affunt ex hacc̃a cit̃¬
aria q̃ antraccepat mortis tp̃r ño
accepit. cuitñ nb̃to eodem testõ
prõmis sicut etalis quos unus
manusat iegatum .u. ded̃¬

Expanded text:
ex libertis ex voluntate patroni negotii sui gratia quadriennio ante diem mortis afuit: ex hac causa cibaria, quae ante acceperat, mortis tempore non accepit: cui tamen liberto eodem testamento patronus, sicut et aliis, quos vivus manumiserat, legatum quinque dede
Abbreviated transcription (Latin):
uetint dangaio seio si dari publi
rant ei sũme q̃ in eum coclicilł
clandio iustomoratiee̾nt his
ammnta iuestiariũ iegataesint
tñhanc fuisse defunete argitacõ
int̾ptor ut ⁊ post mortem iusti
nec̾citas alim̾tis pr̾andis ꝓpet̾uo
mancat ¶ It̾ consuitus de tali
morati diu sint. s obgͣuiorẽ
ẜuitutem ab eo decessut. in
alim̃ita miisdebantur q̃ nega¬

Expanded text:
uit dari Gaio Seio, sed dari Publiorant ei summae, quae in eum codicillis Claudio Iusto morati essetis, alimenta et vestiarium legata sint, tamen hanc fuisse defunctae cogitationem interpretor, ut et post mortem iusti necessitas alimentis praestandis perpetuo maneat. Item consultus de tali morati diu sint, sed ob graviorem servitutem ab eo discesserint, an alimenta his debeantur, quae nega
Abbreviated transcription (Latin):
u. puen̾is iuiciam ei ꝯpares si
quos conascii puẽnert mincia
sticho comparid ⁊ si piacet debi
utr̃statim mincia ⁊panda sit. an
eo tempe quoscius .xxu. ann̾ exple

Expanded text:
um perveneris, militiam ei compares, si quos bona Seii pervenerunt, militia Sticho comparari debet? et si placet deberi, utrum statim militia comparanda sit an eo tempore, quo Seius annum vice
Abbreviated transcription (Latin):
U.Alio prde instituto ita sqͥp
denos aureos cand̃ ꝙ sũmam
sit. trĩ cum alumpnirs renctã
pecunam ut suet ac restitu¬
at int̾ falcidiam recte ptnit̾m¬
ꝙ desupfluo ꝓbaii onpot eũ
quoo lib̾tum int̾ cos quibo crb¬
aria. It uestiarium pr̃ona que
uiua prãuat renquit recte fi¬
deicõmissum petit̾um existi¬
ꝯs et menstruũ frim̃itum at

Expanded text:
Alio herede instituto ita scripdenos aureos eandemque summasit, tamen eum, alumnis relictam pecuniam et seruet ac restituat, intra Falcidiam recte petit de superfluo probari non potest. Eum quoque libertum inter eos, quibus cibaria, item vestiarium patrona, quae viva praestabat, reliquit, recte fideicommissum petiturum existios et menstruum frumentum at
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑq̾m almmta pr̃entur aut exuo¬
iuntate defunctiaut arbitrio
suo ut rescripta supiecta osten¬
dunt. ¶ Exemplum lirclli da
timͥ aułertis filii mifi uobis
sciens ad ex emplumistamre
ducunt᷑ cumples N̾rdes ceꝑunt
ꝑ succoonem ex istere quã de cã
puto uos recte facturos si ꝯuo¬
ꝓcuratorim corum constitucri¬
tis auia cet̾ndar debeat petum¬
a excuuis usuris auñita pr̃aren¬
t᷑. deccebit &is qui actipiet can̾e
eis qui dabunt rectlit᷑um se
ut quisquis ex lib̾tis occessit.
lesphoro iypsit. consiues nocatis
hiis aquibꝯuobis aum̃ta deb̾i
imo uł facta ꝓ rata distri butõe
soluendo eẽ desierint ñ pͣtin̾e ad

Expanded text:
m alimenta praestentur, aut ex uoluntate defuncti aut arbitrio suo, ut rescripta subiecta ostendunt: 'exemplum libelli dati mihi a libertis Silii misi uobis, sciens ad exemplum istam reerducuntur, cum plures heredes coeperunt per successiones existere. qua de causa puto uos recte facturos, si conuoocuratoribusue eorum constitueritis, cui a ceteris dari debeat pecunia, ex cuius usuris alimenta praestentur. debebit autem is qui accipiet cauere eis qui dabunt redditurum se, ut quisque ex libertis decesserit alesphoro rescripsit: 'Consules uocatis his, a quibus uobis alimenta deberi uno vel facta pro rata distributione solvendo esse desierint, non pertinere ad
Abbreviated transcription (Latin):
cibariorum ⁊ uestiariorũ ñdes
ad supplendam eam honari ñde¬
teant uł si alio anno excesfint
debin exeo quod postra p̾dia
hus pignorisiure testor oblig¬
meuount. ut ex rectrituroru
amñta ꝑciꝑent ⁊ minuisse eũ
ꝑauxisse ca q̃ reliq̾rat uidi.¬

Expanded text:
cibariorum et vestiariorum, heredes ad supplendam eam onerari non debeant, vel, si alio anno excesserindeberi, neque ex eo, quod postea praedia his pignoris iure testator obligare voluit, ut ex reditu eorum alimenta perciperent, minuisse eum vel auxisse ea quae reliquerat vid
Abbreviated transcription (Latin):
tefuncti prima facie refragari.
sicet̾os h̃rces suos euitãnt ⁊ qe
qui maluit. ⁊ ĩo ab ominb hr¬
dun hrd̃is alim̃nta prabunt᷑.
ucruis fid̾im̃issi puremau¬
misso pt̾iti quor tp̃ris alim̃ta
retidenda st̃ qm̃uis q tardius
lb̾tatem recupauit. nec heres
moram ub̾tati fet̾it tẽ emmex¬
ꝯmissis. ¶ alim̾tis un bom ar¬

Expanded text:
efuncti prima facie refragari, si ceteros heredes suos euitauit et ququi maluit? et ideo ab omnibus heredibus heredis alimenta praestabuntur. Uerbis fideicommissi pure manumisso praeteriti quoque temporis alimenta reddenda sunt, quamuis tardius libertatem reciperauerit nec heres moram libertati fecerit: tunc enim exmmissi
Abbreviated transcription (Latin):
manti us ad .xx.etatis prestes e¬
un qr suscipias ⁊ tucaris. qitũ ẽ
an scia postqmͣ legatum sinm
acceꝑit si nolit pecuma aumip¬
no relictam suscipx uel in su scp¬
ienda ea cessaĩnt honus anrñto¬
rum ediemortis cestõris ⁊pellẽ¬

Expanded text:
imum aetatis praestes eumque suscipias et tuearis". quaesitum est, an Seia, postquam legatum suum acceperit, si nolit pecuniam alumno relictam suscipere vel in suscipienda ea cessaverit, onus alimentorum ex die mortis testatoris compellen
Abbreviated transcription (Latin):
poues non contiuenͣt᷑ nec contra
Equis iegatis aut̾ ⁊ eqise ꝯtinen¬
tur. O uib legatis agni non ꝯtiñe
ex usu cuisꝙ iocisum̃ dum ẽ
nam inquib damicn ouumi
medio eẽ uidentur cum ad ton
uibĩ legatis anseres
ansum ñ continentur. nͥ idre
testator exp̃sserit. marcianus

Expanded text:
boues non continentur nec contra. Equis autem legatis et equae continentur. Ouibus legatis agni non contineex usu cuiusque loci sumendum est: nam in quibusdam locis ouium numero esse uidentur, cum ad tonibus legatis anseres anserum non continentur, nisi id testator expressit. Marcianus
Abbreviated transcription (Latin):
m ꝙ nondum inmutatĩ fu¬
it concisumͣ siuam concidend̃
fu̾nt cestinatum ¶ Proindesi
situam hit rei raberat oesti¬
natam siluam᷑ quid̾ ñ cecet
deiectrͣ .x. abores ugnorum ap¬
trstor senserit. ¶Lignis a iega

Expanded text:
 nondum minutatim fuit concisum, si iam concidendo fuit destinatum. proinde si silvam huic rei habebat destinatam, silva quidem non cedet, deiectae autem arbores lignorum aptestator sensit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdigo uel cicm p̾tor ex cacur¬
atorem dedit᷑ ita sit legatim i
putt ⁊ de eo sensum casun quo
cure ⁊ tutele ubetur. ¶ Ex hiis
⁊hiꝰ apparit uolin tatis qdm¬

Expanded text:
digo vel ei, cui praetor ex causa curatorem dedit, ita sit legatum, puto et de eo sensum casu, quo curae et tutelae liberetur. Ex his et huiusmodi apparet voluntatis q
Abbreviated transcription (Latin):
uos alebat ibi cos nimcrari.
TMunones dc urbano mĩsti¬
osunt. insi pp̃ opus rurestre te¬
stator eos cestinatos habebat
ant̃. uidcamus ne m urbamsẽt
intelligantur ꝙ magisplacet¬
¶¶S̾uis iecticariis legatis fidem
iecticaus sit ⁊cocus accetit ie¬
gatõ ¶ Si alii ĩm̃e aui cursores
legati st̃ si quidam uinc ⁊cur¬
sores sint̃ cursorim cede̾nt. sem¬
ꝑ enim spẽs gm̾ derrͣgat. si in spe¬
cie. aut ingn̾c utriq sint płm¬

Expanded text:
et hos alebat, ibi eos numerari. Muliones de urbano ministerio sunt, nisi propter opus rurestre testator eos destinatos habebat.ant: videamus, ne in urbanis esse intellegatur, quod magis placet. Servis lecticariis legatis si idem lecticarius sit et cocus, accedet legato. Si alii vernae, alii cursores legati sunt, si quidam et vernae et cursores sint, cursoribus cedent: semper enim species generi derogat. si in specie aut in genere utrique sint, p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓm̃ ⁊ siquedam ꝓmiscuiusus
sint solitustam fuit ad ea qiͣ
cã ꝑatasunt eilegata. imp̾ius
designata.emptau̾o ea sola q̃ i
pp̃ cam empta fecit maritus
unde ñ continebunt᷑ emptis soł¬

Expanded text:
 si quaedam promiscui usus sint, solitus tamen fuerit ab ea quasi causa parata sint ei legata an ipsius inata, empta uero ea sola, quae propter eam empta fecit maritus. unde non continebuntur emptis so
Abbreviated transcription (Latin):
it eris auemi ⁊ siꝙ intempus ꝓ
muruo accipiam ⁊ debuo ate so¬
in uolout ꝙ sorori fue reliqui
integr̾ad cam ꝑtineat. qitumẽ
anquod ex quacumq cã debu¬
it pr a fiuo sit prãndum ixposse¬

Expanded text:
it aeris alieni, si quod in tempus pro mutuo acceperam et debuero, a te solvi volo, ut quod sorori tuae reliqui, integrum ad eam pertineat". quaesitum est, an quod ex quacumque causa debuit pater, a filio sit praestandum. resp
Abbreviated transcription (Latin):
hus predus morata funt uel
opisrustici cã uel ait̾ius offi¬
cii. cet̾isq reb que ibi su̾nt in
b quereret᷑ legatti uidi. ¶ peto
ut fund meum cãpamianum
genesic alumpnemce ascriba¬

Expanded text:
his praediis morata fuerunt vel operis rustici causa vel alterius officii, ceterisque rebus, quae ibi fuerunt in bus quaereretur, legata videri. "Peto, ut fundum meum Campanianum Genesiae alumnae meae adscriba
Abbreviated transcription (Latin):
ñ contim̾ ca que indotem da¬
ta cẽnt insi maritus eas que
postea qm̃ ip̃ius factere̾nt in
infindo sunt legatis accedt
⁊̃ en que tunc nonsunt. si eẽ
solent nec que ca su ibi fu̾nt
legata existimantur.

Expanded text:
n contineri ea, quae in dotem data essent, nisi si maritus eas res, posteaquam ipsius factae essent, in in fundo sunt legatis accedunt etiam ea, quae tunc non sunt, si esse solent: nec quae casu ibi fuerunt, legata existimantur.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾cem itgasse ꝓuari põi. ¶ Itẽ tessa¬
tor quinbtis fideicominissum
rcunquebat. sõstitutõne intra
eos facta᷑ exp̾ssit. ut post mortẽ
extremi ad postiros coꝵ ꝑti̾et
Quero cum nemo alius sit nisi
ltõtiis eius qui ertremo mortu¬
us e. anis. ad fidei. admitrteb̾¬

Expanded text:
cem rogasse probari potest. Idem. testator, qui libertis fideicommissum relinquebat, substitutione inter eos facta expressit, ut post mortem extremi ad posteros eorum pertineret: quaero, cum nemo alius sit nisi libertus eius qui extremo mortuus est, an is ad fideicommi
Abbreviated transcription (Latin):
i. ꝙ uerois que ꝓpon̾entur de¬
monsaare uount testor.ad no¬
ticionem̃ eius qui de ea re crg
usiue loqñtur nec ꝓpriis nõibꝰ
acuecabuns sp̃ utantur. ¶Cete¬
rum existiman poss iuuemsis
ꝗ adolescentis excessit etaͬtem

Expanded text:
 verbis quae proponerentur demonstrare voluerit testator, ad notionem eius, qui de ea re cognusive loquantur nec propriis nominibus ac vocabulis semper utantur. ceterum existimari posset iuvenis, qui adulescentis excessit aetatem
Abbreviated transcription (Latin):
uit ⁊ ex reliquis ẽẽ dicebat apud
p̾sidem optinu̾at. ¶ Ex du̾so cũ
dicentur ieuq̃ colonorum ab
eo non petĩnet ꝓpria diũsam a
cãm ee corum q̃ intredito ess
dito cencies aureorũm c̃eque ĩ
placuit recte appellasse aꝑte
legatarii suggestum̃ c̃ quedã
acolonis post mortem eracta¬
ascriptum sit pr̃s incus dato
des legatorum pr̃atione non̾are
si aliquos ex hus nominatim
damurbana mancipia non lo

Expanded text:
bat et ex reliquis esse dicebat: et apud praesidem optinuerat. ex diverso cum diceretur reliqua colonorum ab eo non peti nec propria, diversam aam esse eorum, quae in condito esseondito centiens aureorum esse, quae in placuit recte appellasse. a parte legatarii suggestum est quaedam a colonis post mortem patscriptum sit 'heres meus dato'des legatorum praestatione onerare, sed aliquos ex his, nominatim dam urbana mancipia non lo
Abbreviated transcription (Latin):
terc̃e id ꝙ restator senfit. Nam ⁊
iocum signficari oiouotecam
⁊armarium. ał sicuti dñis ebore
Quod igitur scribit sabimis li¬
bros bibliotetm ñ sequi. non ꝑ
om̃ĩau̾mͣ ẽ nam int̾dum arm¬
otetas. appllant. ¶ planesi mͥ ꝓ

Expanded text:
r senserit: nam et locum significari bibliothecam armarium, sicuti dicimus "eboreaQuod igitur scribit Sabinus libros bibliothecam non sequi, non per omnia verum est: nam interdum armothecas appellant.
Abbreviated transcription (Latin):
datis cum reliquis dactorum
⁊ colonoꝵ carcliquia uidentur
legata q fecttitu prediorin in
cadem cũ manscrunt. uiogn pe¬
taurisi nominati actiores ad
fiuum ꝑtiñc uolunt. ¶ Exhis
corio sicut a me indiem mor¬
tis mee possessa sunt do ĩstrm
rusticum ⁊omnia q̃ ibi fu̾nt.
quo dñs fiuisse instructior deb̾i
ꝯuet colonoꝵ reliqua ñ tebe¬
ariam cum ẜius institorib
ipurpuris q̃ indiem mortis¬

Expanded text:
s actorum et colonorum ea reliqua videntur legata, quae de reditu praediorum in eadem causa manserunt: alioquin petametsi nominatim actores ad filiam pertinere voluit. Ex his torio, sicut a me in diem mortis meae possessa sunt, do" instrumentum rusticum et omnia, quae ibi fuerunt, quo dominus fuisset instructior, deberi convenit: colonorum reliqua non deberariam cum servis institoribus et purpuris
Abbreviated transcription (Latin):
stiuit hrdes fidei seic ꝯmisit ĩ
het uerba a tepeto tucq fidei.
mitto ut quicquid ex h̾roitatt
mea adte ꝑueit restituas fuio
tuo retentis cibiortis meis q̃¬
situm ẽ cum ingn̾au capite fi¬

Expanded text:
misit in haec verba: "a te peto tuaeque fidei committo, quidquid ex hereditate mea ad te pervenerit, restituas filio tuo retentis tibi hortis meis". quaesitum est, cum generali capite fi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣuis alia mat̾ia. s ⁊ si infibula
brancis uel carta ceis uł ĩ ebore
cocdicilł andebcantur uideamꝰ
gaius cassuis scrioit deb̾i ⁊ mt̃¬
hranas libris legatisconseq̾nt̃
igitur cer̃a quoꝵ debebunt. si ñ
adu̾scir uolutas testõris.
¶icui c̃. ui ori sint legati .c. uol¬
umina ei dabimus non .c. q̃ ꝗs¬

Expanded text:
auis alia materia: sed et si in philyra mbraneis uel chartaceis uel etiam eborecodicillis, an debeantur, videamus. et Gaius Cassius scribit deberi et membranas libris legatis: consequenter igitur cetera quoque debebuntur, si non adversetur voluntas testatoris. Si cui centum libri sint legati, centum volumina ei dabimus, non c
Abbreviated transcription (Latin):
cassuis demimoranii purissc¬
rip̃sit ĩm ẽ. nam nec garte pu¬
luntas ut puta si quisforte
cartas sic relio̾rit. ¶Cartasme¬
libros habebat studiosus studi¬
oso Remon dubitabit ubros

Expanded text:
Cassius de membranis puris scripsit, verum est: nam nec chartae puc nos urserit voluntas: ut puta si quis forte chartas sic reliquerit "chartas melibros habebat, studiosus studioso: nemo enim dubitabit libros
Abbreviated transcription (Latin):
anr Ei tñ adittio legatum ał
exignum ahas piemnus ifficit
eius cã parata st̃. id enimsigni¬
ficat ⁊ siquit p̾t̾a quedictasũt
euis cã patumẽ. minuit᷑ deccͣta¬

Expanded text:
a tamen adiectio legatum alias exiguius, alias plenius efficit. eius causa parata sunt": id enim significat et si quid praeter ea quae dicta sunt eius causa paratum est: minuitur det
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃. Item legatõ ⁊tinent᷑ man¬
cipia puta lecticarii qui solam
mrẽmf. portabant item ium̃e¬
ta uł lecti ca uł sellaułburtones
Item mancipia uł puelle fortas

Expanded text:
inum Item legato continentur mancipia, puta lecticarii, qui solam matrem familias portabant. item iumenta vel lectica vel sella vel burdones. item mancipia alia, puellae fortas
Abbreviated transcription (Latin):
cã iegaca tctaret.nt. anulosquo
ꝯtin̾i non solum gretum q̃ anu¬
iorum cã pata sit. ¶ Hoc ã ex coꝯ¬
iecta turͣ ꝙ ita ꝓpom̾itur quis le¬
gasse dactiliothecam incam ⁊ si¬

Expanded text:
ca legata tractat: et ait anulos quoque contineri, non solum thecam, quae anulorum causa parata sit: hoc autem ex eo coniectat, quod ita proponitur quis legasse: "dactyliothecam meam et si
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ panphilo quos testõ manum¬
ifat fundum dedit᷑. itaut post
morcem suam̃ filiis suis resti¬
tũent. eo testõ peciit ab hro¬
ib suis ut panphilamanum¬
ut̾etur que panphila filia:
naturalis erat panphili . Idem
panphilus post diem legati sui
cedentem̃ testõ h̾rdem institu¬
ut hrditatem suam .⁊. fundi
supͣscripti ꝑtem dimidiam¬

Expanded text:
 Pamphilo, quos testamento manumiserat, fundum dedit ita, ut post mortem suam filiis suis restituerent: eodem testamento petiit ab heredibus suis, ut Pamphilam manumitterent, quae Pamphila filia naturalis erat Pamphili: idem Pamphilus post diem legati sui cedentem testamento heredem instituut hereditatem suam, id est fundi supra scripti
Abbreviated transcription (Latin):
filic cliia ci inchlegatum fu¬
iss. ¶ Pomp̃ crumnuppus filiũ
erumiuppũ exdodñte finam
tiaanam ex quadñte hrdes in¬
stitu̾at ⁊ p̾dia certa singulit ie¬

Expanded text:
filiae callinici nihil legatum fuisset. Pompeius Hermippus filium Hermippum ex dodrante, filiam Titianam ex quadrante heredes instituerat et praedia certa singulis
Abbreviated transcription (Latin):
corpis ineum uoxori mee no¬
io tradi uxorimec sepeliendũ
ĩ fundo illo ⁊ monum̃toeestrin
usq ad q̃dringentos aurtos. q̃¬
manti aouxorem ꝑuemant
annac scaiptura ab ea sola mo¬
num̃ tum sibi testõr uoluit ex¬

Expanded text:
meae volo tradi sepeliendum in fundo illo et monumentum exstrui usque ad quadringentos aureos". quaemariti ad uxorem perveniant, an hac scriptura ab ea sola monumentum sibi testator ex
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ dati fideicommi sñ .r.p. tust¬
misit eius cui duo milia iega
peto utica duo mina solidoꝵ
retidas collegio ciuusdam tem¬
pliq̃ĩtum ẽ cum idem collegi¬
um postea dissoitu sit utrum
legatum ad pr̃oñin ꝑtineat
anu̾o ap̃ nrdem reman̾e debe¬

Expanded text:
it dati fideicommissi Tuscmissit eius, cui duo milia legavpeto, uti ea duo milia solidorum reddas collegio cuiusdam templi". quaesitum est, cum id collegium postea dissolutum sit, utrum legatum ad Petronium pertineat an vero apud heredem remanere debe
Abbreviated transcription (Latin):
turã mucm̃tur. ĩ demũ uerbũ
sequitur. ad cõionem ad sum¬
tur. si dicto scriptum ꝯgruat.
Fuius mrem nrdem scripẜat. ⁊ fi¬
deiꝯmisĩa tabulis data cum ui¬
ris uiran dĩ religione pr̃ari itg¬

Expanded text:
tura invenitur, ita demum verbum sequitur, ad communionem adsumitur, si dicto scriptum congruat. Filius matrem heredem scripserat et fideicommissa tabulis data cum iurisiurandi religione praest
Abbreviated transcription (Latin):
c in famina mibet leganit iad¬
iccit ita fid̾itue fiua comimto
ut cum in faminia nubes ⁊ qͦ¬
cienscq uułts pariaris ex do¬
te tua quam dabisꝑtem dimi¬
diam stipuiari frem tunum ⁊ sei¬
euiscui nub̃os sũ diuorcõstõ
priusqmͣ dos tua recddatur eo¬
uenomine satisft̾ment. mo¬
rieris millofili o filiaue exco
rencto pr uirginem fiuiam
nupti couoeut enisq no¬
mine dotem dedit ⁊postdii¬
ornium eand̾ recepit ⁊au in

Expanded text:
 in familia nuberet, legavit et adiecit ita: " fidei tuae, filia, committo, ut, cum in familia nubas et quotienscumque nubes, patiaris ex dote tua, quam dabis, partem dimidiam stipulari fratrem tuum et Seieius cui nubes siue diuortio facto, priusquam dos tua reddatur eoue nomine satisfactum erit, morieris nullo filio filiaue ex eo relicto'. pater uirginem filiam nuptum collocauit eiusque nomine dotem dedit et post diuortium eandem recepit et alii in
Abbreviated transcription (Latin):
qr prem de quo q̃reretur suta de¬
diss ut muirratum nr̃et pos¬
se condice ¶ Scium mantum
scripsit h̾rdem eiꝙ̃ substituit ap¬
piam auimpiũ suam fideiq
hrdis ꝯmisit ut post mort̾e sua
prditatem eidem a lumpne resti¬
ta̾et. aut siquid. m̃ contigisset
alumpnett̃ ualeriano fr̾is fu¬
o restitueret eandem pr̃ditater
ad cum erprditite puemi set

Expanded text:
que patrem, de quo quaereretur, si ita dedisset, ut mulier ratum haberet, posse condicere. Seium maritum scripsit heredem eique substituit Appiam alumnam fideique heredis commisit, ut post mortem suam hereditatem eidem alumnae restitueret aut, si quid ante contigisset alumnae, tunc Valeriano fratris filio restitueret eandem hereditatem. ad eum ex hereditate pervenisset
Abbreviated transcription (Latin):
bini tribuit eini pecierat ubertꝰ
diu moram̃ ab h̾rde proni passꝰ
ẽ ⁊ decedens hroemreliquit claris¬
simũ uirum. Quesitum ẽ an tͥ¬
bo estimauo hrdieus deb̾atur.

Expanded text:
im tribum emi petierat: libertus diu moram ab herede patroni passus est et decedens heredem reliquit clarissimum virum: quaesitum est, an tribus aestimatio heredi eius debeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ignorante mref. actoresua in
piuncia adiectum sortiusu¬
ris .x. stipiuati st̃ an ex cã fidi¬
ꝯmissi supra scupti ⁊ increm̾¬
tum piꝰ oebiti idticurm pti¬

Expanded text:
ignorante matre familias actores in provincia adiectis sorti usuris decem stipulati sint, an ex causa fideicommissi supra scripti etiam incrementum huius debiti ad Titium perti
Abbreviated transcription (Latin):
tici fili hoc ampluis meclio sũp¬
to legata ea querti tamprtuus
p̃semi qm clectius iustus fr̃ prĩs
renquerunt. Quesitum e tum
fundus gargoliams testatrici

Expanded text:
Titi fili, hoc amplius de medio sumito legata mea, quae mihi tam pater tuus praesens quam Coelius Iustus frater patris reliquerunt". quaesitum est, cum fundus Gargilianus testatrici
Abbreviated transcription (Latin):
ros istichus ẜiumoiem uite test¬
atoris mumbria m piceno ac¬
tum administrau̾int. sint aͥ
misat fiui natura les utrũ cid̃
cume cxubis coclicilli abryrdi

Expanded text:
ros et Stichus servi in diem vitae testatoris in Vmbria in Piceno actum administraverint, sint autem miserat, filii naturales, utrum eidem Damae ex verbis codicilli ab heredi
Abbreviated transcription (Latin):
misse eeñt. sicadem fiĩã heres
non ee̾t suostituit ei casdem
trm. post auiqñtum temporis
ab eomanuisse q̾rebãt
an fideiꝰ. pet̾r ab eo d patro¬
no possent: Rogoergo quid
de hoc existimes rescribas. i
non ͣ pctitum iudi in hunc ca¬
melius &ͣ dicimeund̾ casu
substitutas uid̾i inq̾mcaum

Expanded text:
ssent, et, si eadem filia heres non esset, substituit ei easdem tem. post aliquantum temporis ab eo manumissae quaerebant, an fideicommissum petere ab eodem patrono possint. rogo ergo, quid de hoc existimes rescribas. respondi nec repetitum videri in hunc camelius autem dici in eundem casum substitutas uideri, in quem
Abbreviated transcription (Latin):
ẜnũ manuittat. Cum ita
pctiss testo̾rut quicquid expo¬
nis euis ad prempueniss filie
sue ita restituet ut eo amplius
non hrͣet. qmͣ exbonispris habi¬

Expanded text:
um manumittat. Cum ita petisset testator, ut, quidquid ex bonis eius ad patrem pervenisset, filiae suae ita restitueret, ut eo amplius haberet, quam ex bonis patris habi
Abbreviated transcription (Latin):
erat resti tuat eam pr̃uolusset
acciꝑe ea que cocticillis relmq̾nt.
mͥ ab om̃i uounitate recessum
iudebatur. placuit humamus
int̾ptari ea sola que niuente
fr̃e acceptura erat adempta ui¬
d̾i noñ ⁊̃ que post mortemciꝰ
reniq̾rat si sinc lib̾is deced̾et u ta

Expanded text:
erat restituere, pater eam voluisset accipere ea quae codicillis reliquerat. mihi ab omni voluntate recessum videbatur. placuit humanius interpretari ea sola, quae vivente fratre acceptura erat, adempta videri, non etiam quae post mortem eius reliquerat, si sine liberis decederet, et ita
Abbreviated transcription (Latin):
fuius c̃ morcretur filiis surs ł
ei cui uoluiss restitu̾e fũat rog¬
atus quo int̾ea in insulam de¬
portato eugendi facuitatem nõ
eẽ penai pemptam placuit nͨ
fidrigmissiꝯdonem an̾ mortẽ
ones int̾ cos fĩ qui eotemꝑe inx¬
int cum idealus eligendi põtas
iegem niliam uendidit uxor le¬
gatum declit. ⁊ emptoris ficeicõ¬
msit. ut ampliuscipcu q resti¬
tuat. emptorem fideiamisso ñ
trm̃ constabat. sicñ accepto lega¬
ł to mułr uendicõm imitamfac̾e¬
uent. cam oblato p̃cio doli ꝑlacu¬
it excepcõne fubmou̾i. ¶Memio
debitori suo reusstipiuandi man¬
dunt. ut ticio cui mortis cã don¬
abat᷑ pec. debutam souĩet. cũ sciẽs

Expanded text:
filius cum moreretur filiis suis vel cui ex his voluisset restituere fuerat rogatus: quo interea in insulam deportato eligendi facultatem non esse poena peremptam placuit nec fideicommissi condicionem ante mortem utem inter eos fieri, qui eo temcum de aliis eligendi potestas legem Iuliam vendidit, uxori legatum dedit et emptoris fidei commissit, ut amplius ei pretium restituat. emptorem fideicommissi non teneri constabat: si tamen accepto legato mulier venditionem irritam faceret, eam oblato pretio doli placuit exceptione summoveri. Maevio debitori suo reus stipulandi mandavit, ut Titio, cui mortis causa donabat, pecuniam debitam solveret. cum sciens
Abbreviated transcription (Latin):
ueno̾c certop̾cio dumpnatus es
nllum fructũ enisrei ea ue̾¬
id p̾cium ad totam fundi ci¬
meo in sõcietatem mn ⁊ sibiem¬
tibi iegau̾at fund incum uli¬

Expanded text:
e certo pretio damnatus es, nullum fructum eius rei ea venid pretium ad totam causam fundi pemeo in societate mihi et sibi emertibi legaverat " fundum
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾it hr̃s causari non eẽ cum¬
n̾titum.si alius uirtonus et
ñ in festus m̾itum potuit ad¬
mitre. ¶ Hec ũba te fili rego u
cdiligencia diugas ⁊ cum eoꝵ
agas ut possint ad finostu¬

Expanded text:
poterit heres causari non esse meritum, si alius vir bonus et non infestus meritum potuit admittere. Haec verba: "te, fili, rogo, ut diligentia diligas et curam eorum aga
Abbreviated transcription (Latin):
ñ retipumt id̃ onius martus
ĩ omusmarcus rpsit.¬
tichus uiper esto. uit cũ
reres atificium doceat. urñ se
fici a diectum non eẽt. s p̾tor
aut arbit̾ ex nouintãte defu¬
ingemoq euscui relictum
ẽ. statuet quod potissimũ arti

Expanded text:
non recipiunt, idem divus Marcus ita divus Marcus restichus liber esto: et ut eum heres artificium doceat, unde se ficii adiectum non esset: sed praetor aut arbiter ex voluntate defuingenioque eius, cui relictum erit, statuet, quod potiss
Abbreviated transcription (Latin):
tinguit᷑ ip̃a suba debiti ũbi res
durat tam⁊ si alienata sit.c̾ tñ
quiba nom debitoris exegis
s ⁊ ꝓ depõito᷑ pecumã habus¬
s putauit fideiamissipetici¬

Expanded text:
tinguitur ipsa constantia debiti, ibi res durat, tametsi alienata sit. cum tamen quidam nomen debitoris exegisset et pro deposito pecuniam habuisset, putavi fideicommissi petiti
Abbreviated transcription (Latin):
psnr̃ seu̾us augustus rescin
dibuis p̾cio restituto iussiss te
petuma q̃ alogatario cui p̃diu̾
emptor ex ca possõne legauat
nectum uolm tatis ꝓ modo esti¬
matior̃s ꝑtem soluenda ẽẽ R.¬

Expanded text:
r Severus Augustus rescindi heredibus pretio restituto iussisset, de pecunia legatario, cui praedium emptor ex ea possessione legaverat, coniectura voluntatis pro modo aestimationis partem solvendam esse r
Abbreviated transcription (Latin):
functa testritcis finamn eiua
liõtiis decessit hrde instituto pi¬
trone filio er ꝑte debitã ex alt̾a exͣ¬
neo q̃itum ẽ an adita hritate
prõne filius a com̃de su̾o ꝑtez
eorum q̃ ex testomrĩs ad me¬

Expanded text:
functa testatricis filia Maevia libertus decessit herede instituto patronae filio ex parte debita, ex altera extraneo: quaesitum est, an adita hereditate patronae filius a coherede suo partem eorum, quae ex testamento
Abbreviated transcription (Latin):
nullam qiͣ ex debito actõmẽe
s ex fid̃ĩ comm̃isso. ¶ Lutius .t.
camam ⁊ panphilu uocos su¬
os ante bicinnũ mortis suc de
domoclum̃sit ⁊ citrria q̃ dabat
prare desut mox fco testõ ita

Expanded text:
nullam quasi ex debito actionem esse, sed ex fideicommisso. Lucius Titius Damam et Pamphilum libertos suos ante biennium mortis suae de domu dimisit et cibaria quae dabat praestare desiit: mox facto testamento
Abbreviated transcription (Latin):
titis preces ad omn̾t succõnũ
m̃tum ñ faciat. ita enirapou̾t si
ut ronatuã qñcumq distribu¬
as ubistuisut quiq de te mer
cessantẽ sufficit si nonoffend̾
istimaui. quecd sinrmin̾e ele¬
g̾it eos solos nͥ admitti ꝗ offẽ¬
d̾int. ¶Donacõnis p̾ctiorum
epłam. ignorante filiomr in
ete sacra ucrbis cõmissi m̃si sb¬
nixamͣ ceposuit ut lit̾as tales ad
Libtis palium reliquit ac peti¬
it ne id alienãrent. atq in fami¬
lia ub̾torum retm̾ent. si excep¬
to nno ceũ ꝑtes suas uentnd̾¬
int. qui ñ uendidit cer̾orum
ꝑtes quib ñ detlit auenadi
uoluntatem̃ integ̃s petit.
Eos enm ad fid̃is. iudet᷑ in ui¬
tasse qui iudo paru̾t. alioquĩ
ab surdum er̾ uice mutua.pe¬
ꝑtem suam alienandopenictit
s n̾ ita ꝓced̾e põt si pari terauen

Expanded text:
tatis preces ad omnem successionmentum non faciat: ita enim poterit s, bona tua quandoque distribuas liberis tuis, ut quisque de te merucessante sufficiet, si non offendeistimavi: quod si neminem elegerit, eos solos non admitti, qui offenderunt. Donationis praediorum epistulam ignorante filio mater in aede sacra verbis fideicommissi non subnixam deposuit et litteras tales ad Libertis praedium reliquit ac petit, ne id alienarent utque in familia libertorum retinerent. si excepto uno ceteri partes suas uendiderint, qui non uendidit ceterorum partes, quibus non dedit alienandi uoluntatem, integras petet: eos entasse, qui iudicio paruerunt: alioquin perabsurdum erit vice mutua pepartem suam alienando perdiderit. sed hoc ita procedere potest, si pariter alien
Abbreviated transcription (Latin):
dcto. ab hrdc meo. tt regoluci tia
ut ab hrde tuo petas daꝵ meiuo
.x. iureos. utile ent ¶ fideicõmis¬
sum .ẜ. ut mortuo ficio ab pr̾ce
⁊ ficeigmissum dari nõ pot̾it
sistichiis senhr̃s factus uissu
cius hrontatem adierit. rego
statoris consequitur p̾rdicate
⁊ end̾um ẽ ut cui incħ det̃is eũ¬
e rogando obliges.
Siquis cretutori suo legau̾it io

Expanded text:
dero ab herede meo: "te rogo, Luci Titi, ut ab herede tuo petas dari Maevio decem aureos", utile erit fideicommissum, scilicet ut mortuo Titio ab herede deicommissum dari non poterit: "si Stichus Seii factus iussu eius hereditatem adierit, rogo testatoris consequitur hereditatem iendum est, ut, cui nihil dederis, eum rogando obliges. Si quis creditori suo legaverit id
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ legitum. ¶ Ꝙ a legitario petit̾
erat ut alii restitũ et si legatanius
decebũt heres quo eus idquodle¬
gatume pr̃are deirbit ¶ Spes ño¬
minatim legate si non ixpiant̃
nec dolõheredis dect̃ ꝓbentur peti
qui nominati sut aut post cos
om̃s extinctos qui exc̾eores noĩt
defuncti fu̾nt eo temꝑe quo te¬
stator moreret᷑. ⁊ qui erhus ꝓr̃i¬
mo gradu ꝓortati sunt insi sp̃a¬
lit̾ defunctus aduit̾iorcm nolũ¬

Expanded text:
e legatum. Quod a legatario petitum erat, ut alii restitueret, si legatarius decedat, heres quoque eius id quod legatum est praestare debebit. Species nominatim legatae si non repperiantur nec dolo heredis deesse probentur, petiqui nominati sunt, aut post omnes eos exstinctos qui ex nomine defuncti fuerint eo tempore, quo testator moreretur, et qui ex his primo gradu procreati sint, nisi specialiter defunctus ad ulteriores volu
Abbreviated transcription (Latin):
cunt ⁊ modicum sibi residu¬
rum uxore scripsit hr̾des in
eod̃ testõ duas possõnes quas
retimu̾at cid̃ gaio seio pͥlegan¬
it ⁊ aoto peciit ut exrectłicib¬
menie filie tot iureos daret
uentus ameua sorore sua
legem fucictiam implorat
donantis ea que donata sunt re¬
uocari p̾cepit.an ganis seins
pris exdona comoo fidere. pr̃a

Expanded text:
ntulit et modicum sibi residucum uxore scripsit heredes: in eodem testamento duas possessiones, quas retinuerat, eidem Gaio Seio praelegavit et ab eo petit, ut ex reditibeviae filiae tot aureos daret, ventus a Maevia sorore sua legem Falcidiam implorat.donantis ea quae donata sunt revocari praeceperit, an Gaius Seius patris ex donationi
Abbreviated transcription (Latin):
iccum hre placuit prabunt. si
p̃s donacõnis fidcia misso tent¬
atur fideicomissũ quo mimĩe
dum ent exdefunctiuolun¬
tate quid̃ maiore pecuma

Expanded text:
um habere placuit, praestabunt. si pars donationis fideicommisso teneatur, fideicommissum quoque munere dum erit ex defuncti voluntate, qui de maiore pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
abimtio. sic⁊mn dote p̾legata
ato quid dictimus.si fundus le¬
gatus sit ex die debitus. nam nec
pecumã petipõt que non ẽ leg¬
ita nec pars sundi facilemuẽi¬
retur qͥ possit ꝓ commodopeti
primus seio fund̾ cusculanu
dato. ntrisq omittentio hrdi¬
tatem primo ⁊ ẜo querebatur sõ¬
stitutis quos ens ded̾at amicuile¬
gata prare deb̾ant. abunroq sȯ¬
stituto iegata debentur.¶Ser¬
uo alieno posse rem dm̃ legari
ualent̾ scribit ⁊tem id ꝙ dño
cius purc deletur. cum n yuo
aucno aliquid intestõ damꝰ
dominipsoa ad hocti inspi¬

Expanded text:
initio. sic et in dote praelegata ato, quid dicemus, si fundus legatus sit ex die debitus? nam nec pecunia peti potest, quae non est legata, nec pars fundi facile inveniretur, quae possit pro commodo peti.s non erit, Primus Seio fundum Tusculanum dato', utrisque omittentibus hereditatem Primo et Secundo quaerebatur, substituti, quos eis dederat, an et cui legata praestare debent? ab utroque substituto legata debentur. Seruo alieno posse rem domini legari Ualens scribit: item id quod domino eius pure debetur. cum enim seruo alieno aliquid in testamento damus, domini persona ad
Abbreviated transcription (Latin):
põt qr dies imituit̾ cectit. ¶ pat̾
cum filia ꝓsemisse hrdemititu¬
ta sic testõ iocutus fu̾at. peto c̾mo¬
rieris iz.anos quos filios susciper¬
eris semꝓmo nepoti meo plus
triouas in honorem non mei.
Uectitas quid̃ restituendi nepo¬
tib iruespartes p̾cede uidebat᷑
s mod̾ande portionis ꝙͣ innore¬
in unius nepotis pam confr̃i
uoluit. nbitrium siue datur
Non iure turoridatõ mr lega¬
uit. si consenciat ut detrito pre¬
toris confirmetur. ⁊ p̾tor non y¬
doncum cristimex actiolegati
ñ denegaontur. ¶ Qui mutian̾a
cantione alicuius firiidi facien¬
di cã int̾posuit si postea fcc̾it fe¬
uctuis quor legatorum quos in¬
pͥncipio pnutti necc̾e ẽ restitu̾e
atarus plurib actõnib uti. sco
ut larior ens agendi facultas sit
ex una int̾im que fit eleeta leg¬
a tum pet̾r. ¶ Nepetendoꝵ legato¬
rum facultas ex eo testõ soluioꝵ
ruit mosuam iegatis solutis cti¬
men ꝑducinoms illatum ẽ¬
ui pr fiuos eorumq mre̾

Expanded text:
potest, quia dies inutiliter cedit. Pater cum filia pro semisse herede instituta sic testamento locutus fuerat: "peto, cum morieris, licet alios quoque filios susceperis, Sempronio nepoti meo plus tribuas in honorem nominis mei". necessitas quidem restituendi nepotibus viriles partes praecedere videbatur, sed modin unius nepotis personam conferri uoluit, arbitrium filiae datum. Non iure tutori dato mater legauit: si consentiat, ut decreto praetoris confirmetur, et praetor non idoneum existimet, actio legati non denegabitur. Qui Mucianam cautionem alicuius non faciendi causa interposuit, si postea fecerit, fructus quoque legatorum quos principio promitti necesse est restituere atariis pluribus actionibus uti, sed ut laxior eis agendi facultas sit, ex una, interim quae fuerat electa, legatum petere. Repetendorum legatorum facultas ex eo testamento soluruit, modo si iam legatis solutis crimen perduellionis illatum efilios eorumque matrem
Abbreviated transcription (Latin):
qui hr̃s menii extitit ꝑseu̾au̾¬
unt sicut ucemutua praibut᷑
actiones q̃ ei pr̃are potunt fo co¬
Dñs hr̃de frictuario scripto fũ¬
dum suocondõne iegauit. uol¬
untatis rõnon patitur ut hr̃s
neat diu̾sum mert̾n prediorũ
tinet. ¶ Heres mens ticio dato
id̾ q testor. inte fec̾at legatum
ex testõ non debeatur. placuit fa¬
isam demonstracõm iegatatio
ñ ober̾. nec in totum fłm udĩ qd̾¬

Expanded text:
euii exstitit, perseuerauerunt, sicut uice mutua praestabuntur actiones, quae praestari potuerunt. Dominus herede fructuario scripto fundum sub condicione legauit. uoluntatis ratio non patitur, ut hereneat: diuersum in ceteris praediorum tinet. " Heres meus Titio dato,idemque testator ante fecerat, legatum ex testamento non debeatur, placuit falsam demonstrationem legatario non obesse, nec in totum falsum
Abbreviated transcription (Latin):
Unim ex fam̃mlia pp̃ fid̾is.¬
reuctum a se cum moreretur
stra testõ suo legat.ꝙ postea qmͣ
clectus e̾. ex auo testõ pet̾e põt.¬
datur qĩ crehitori relictum. an
falcidia queratur ꝑ m̃ omma¬

Expanded text:
num ex familia propter fideicommissum a se cum moreretur stra testamento suo legat quod, posteaquam electus est, ex alio testamento petdatur, quasi creditori relictum, an,Falcidia quaeratur,
Abbreviated transcription (Latin):
gatum eẽt coq dotem suamfre
mag̃ qm̃ legatum malnut. utr̾
momines nrdes an meum som̃¬
a quo legatum ẽ actio ei dedõte da
noxbeat querit uilianus. in e¬
um primum aquo legatum
c̃ aut suo urre aut iudõ mar̾iti
⁊ tenta ẽẽ debeat equumẽccum
a quo ei maritus anquid ꝓdotele¬
gu̾iat. us ad qnͣtitatem legatu
honus eris aueni sustmere. reti¬
qua ꝑte dotis ad prdu ci pranda
erunt cãdem dicenda si heres in¬
stitutus ꝓdote omiẜit hrditatẽ
ut insu̾stitutum actio detir: ⁊̾
quem solum dotis actio dutur le¬
gita in regra exꝑsona suã deb̾at ꝑ¬
inde ac si omnes p̃rdes cotem pre¬
starent. in totem totam mere ali

Expanded text:
gatum esset eaque dotem suam ferre quam legatum maluit, utrum in omnes heredes, an in eum soquo legatum est, actio ei de dote dari debeat, quaeritur. Iulianus in eum primum, a quo legatum cum aut suo iure aut iudicio mariti contenta esse debeat, aequum esse eum, a quo ei maritus aliquid pro dote legaverat, usque ad quantitatem legati onus huius aeris alieni sustinere reliqua parte dotis erunt dicenda, si heres instituta pro dote omiserit hereditatem, ut in substitutum actio detur: et quem solum dotis actio detur, legata integra ex persona sua debeat, perinde ac si omnes heredes dotem praestarent, an dotem to
Abbreviated transcription (Latin):
uom̃is locusta ꝓculo suo
saiuttm cumifaciat condõm in
p̾irgandĩdoteut si mallet ux¬
or mancipia que in dotem ded̾it
qmͣ petumam nũatãm recipe si
ca mancipia uxor malitmin
quid ea mancipia que postra
exhns mancipus nata sunt ux¬
or detrantur. q̃ro pailus locuste
sue salt. Si uocormaliet mancipi¬
a qmͣdotem accipe ip̃amancipia
q̃ extimatam dotẽm dedat no ĩ
ꝑtiis mancipiorum ei debebunt̃
¶Ponoꝵ possõnẽ dementis cra¬
tori data legata a curatore qui
simosum defendñs peti pot̾unt
s quipetent cau̾e debebunt si hr̃¬

Expanded text:
us Lucusta Proculo suo salutem. cum faciat condicionem in releganda dote, ut, si mallet uxor mancipia quae in dotem dederit quam pecuniam numeratam, recipere, si ea mancipia uxor malit, numquid etiam ea mancipia, quae postea ex his mancipiis nata sunt, uxori debeantur, quaero. Proculus Lucustae suo salutem. si uxor mallet mancipia quam dotem accipere, ipsa mancipia, quae aestimata in dotem dedit, non etiam partus mancipiorum ei debebuntur. Bonorum possessione dementis curatori data legata a curatore, qui furiosum defendit, peti poterunt: sed qui petent, cavere debebunt, si h
Abbreviated transcription (Latin):
frustra soluitur cuius dniu
postra legaturins adeptus est
c̃ẽ desut. ¶ Infundo legato si
pr̃s sepeuerit extim atio refe¬
renda ent ad totum p̾cium fũ¬
diquo potuit.an sopulturam ex¬
tunari qͣre si fuit solutus. acti¬
enatum durare rois ẽ.¶ Enz
qui ab imo exhrdibus qui
soius ehonatus fuit utisestim¬
cocticillis aꝑtis. ab ominbo h̃¬

Expanded text:
frustra solvitur cuius dominium postea legatarius adeptus est, sse desinit. In fundo legato si heres sepelierit, aestimatio referenda erit ad totum pretium fundi, quo potuit ante sepulturam aestimari: quare si fuerit solutus, actienatum durare rationis est. Eum, qui ab uno ex heredibus, qui solus oneratus fuerat, litis aestimcodicillis apertis ab omnibus h
Abbreviated transcription (Latin):
nas esto anc. nͥ ticius ostend̾it. ao¬
imendi cã id a ꝓubno iegatum
eẽ reuctum. quinos aurcos ao
meis .c. aurcos do. an et mascun¬
ni gn̾is ⁊ feminin rb̃is legatu
iuid̾atur. nam si ita scriptum ẽ
ẽ econtrario accipiendum ut fi¬
uarum nomine ⁊̃ mascuuꝯti¬
neantur. Ex emplo n pessimu¬

Expanded text:
nas esto dare", nisi Titius ostenderit adimendi causa a Publio legatum esse relictum, quinos aureos ab meis centum aureos do", an et masculini generis et feminini liberis legatum videatur? nam si ita scriptum esset: est ex contrario accipiendum, ut filiarum nomine etiam masculi contineantur: exemplo enim pessimu
Abbreviated transcription (Latin):
fi possit ⁊ cum mortis cã dona¬
bitur. ut io ꝑmittat ille alt̾i
conatio confirtur¬
aue Si ticius mͥ stichum. aut
x. debat ⁊logau̾o tioistichum ꝙͣ¬

Expanded text:
fieri possit et cum mortis causa donabitur, ut id promittat ille alteridonatio confertur. Si Titius mihi Stichum aut decem debeat et legavero tibi Stichum
Abbreviated transcription (Latin):
nonut homiñẽ stichum. dole¬
go. roc cãn duo legata sunt sed
ueniri possunt nõ extingint᷑
ꝙ inuenitur ¶ Sunt̃ cluos
dupitabr de codem legato cu
pocius orrioportet ut᷑ puti si ti¬
cio relictum ẽ ⁊ duo eiusd̾̃ nõis
amici testoris uemant ⁊ legatum
petant ⁊hrs solu̾e ꝑatus sit. de¬
in de ambo defenderehrde pati

Expanded text:
 hominem Stichum lego', hoc casu duo legata sunt, sed ueniri possint, non exstinguitur  invenitur. Si inter duos dubitetur de eodem legato, cui potius dari oportet, ut puta si Titio relictum est et duo eiusdem nominis amici testatoris veniant et legatum petant et heres solvere paratus sit, deinde ambo defendere heredem parati
Abbreviated transcription (Latin):
ilib̾tates ab han heredious aus
prarentur quadam tñ parte tr¬
stam̃ti a filio petut ut omne ho¬
mis iegatorum in sesupstitũ¬
et in hunc mod̾. Eaquetumq
m iegatis reliquituł dare p̾cipi
aticao finomeo ⁊ hrde dari p̾¬
stariq in teo demde subiecit ⁊¬

Expanded text:
libertates ab his heredibus suis praestarentur: quadam tamen parte testamenti a filio petit, ut omne onus legatorum in se sustineret, in hunc modum: "ea quaecumque in legatis reliqui vel dari praecepi, ab Attiano filio meo et herede dari praestarique iubebo", deinde subiecit
Abbreviated transcription (Latin):
redd̾e̾t. quamqm̃ igitur testõ
cautum eẽt ut cũmstatum
suum fr̾ ꝑueniss ei demũ soi¬
uetur.m̃ subcinatore alio frẽ
agente rette placuit actionẽ
inferre. cumillis u̾bis frĩ pociꝰ
ꝯsultum udetur qm̃ soloque
iuste fĩ potint eẽt dilata. Fat

Expanded text:
 quamquam igitur testamento cautum esset, ut, cum ad statum suum frater pervenisset, ei demum solveretur, tamen sub curatore alio fratrem agentem recte placuit actionem inferre, cum illis verbis fratri potius consultum videretur quam solutio quae iuste fieri potuit dilata. Ab
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ io quor legato cedat ⁊̃ si
illa u̾ba adiectanon sunt qui
meusent si modotestor camꝑ
tem ñ sepatim possedit s umũ¬
sitatporis fundi iun̾it.

Expanded text:
tum est, id quoque legato cedit, etiamsi illa verba adiecta non sint " qui meus erit", si modo testator eam partem non separatim possedit, sed universitati prioris fundi adiunxit.
Abbreviated transcription (Latin):
legatum p̃ucaret uendicauit
amplius umitande uendicatõ¬
natus pr̃s alt̾ut̾r darestichu
declit cum ignoret sibipmissũ
xpmnphilum dare nĩch̾ repet̾t¬

Expanded text:
putaret, vindicaverit, amplius mutandae vindicationatus heres alterutrum dare Stichum dederit, cum ignoret sibi permissum vel Pamphilum dare, nihil repet
Abbreviated transcription (Latin):
senr̾it utiq non igñorans
sic enͣi resexplicatur ut si ꝗd̾
maior qnͣtitas inpͥore dote fu̾it
dotis filium cundem quendem
ron̾areuoluisse. p̃terca cum pu¬
tainit ẽẽ effi caciter licet non con¬
sentiente filia mstituisse. idu̾sꝰ
gen̾um dedote actionem. ¶ lu¬
tius .t. relictis duob fiis u di¬

Expanded text:
senserit, utique non ignoras. sic enim res explicatur, ut, si quidem maior quantitas in dote fuit, dotis filium eundemque heredem onerare voluisse, praeterea cum putaverit se efficaciter licet non consentiente filia instituisse adversus generum de dote actionem. Lucius Titius relictis duob
Abbreviated transcription (Latin):
alia muita huit eidem marito
legnuit uc quam diu uiu̾et
haberet. quero. in pp̃hec que codi¬
cilis ei extra dotem rencta sũmnt
post mortemgan seu ex cã fideiꝙ¬
missi peticio finie ⁊ h̾rditicie cõ¬
pett̃ ⁊ carum̃ rr̃ nomine quas
testatricis post mor trmgau se¬
i fidei ꝯmissumpeti.

Expanded text:
alia multa huic eidem marito legavit, ut quamdiu viveret haberet. quaero, an propter haec, quae codicillis ei extra dotem relicta sunt, possit post mortem Gaii Seii ex causa fideicommissi petitio filiae et heredi Titiae competere et earum rerum nomine, quas testatricis post mortem Gaii Seii fideicommissum peti.
Abbreviated transcription (Latin):
s sicreditores instẽt uł qui sꝑ¬
at se successurum diligentiꝰ
atq cirtum spectuis idem fĩ
de bebit a⁊ płes si desid̾entur dã¬
disũt. ¶¶M ulier a in pos¬
sessionẽ misia ea sola sint ꝙ
tectum mulicriprẽt ꝓ facul¬
tatib defuncti ⁊ ꝓdignitãte
cius atq mulitriss diminu¬
tio a ad hoc sumptus fĩ d pͥ
mu ex pec. numata si canõ
fint ex nus rebo que in patri¬
momia hon̾are magis imp̾e¬
dio qmͣ aug̃e fructib con sue¬
uerunt ⁊cemsiꝑiculum ẽ ne
int̾im res usucapiant᷑. nec debi¬
tores tempore nbentur idem
eñt curacores atq tutorespu¬
pulorum. ¶Eligia curat᷑or:
aut ex hus qui tutores dati suͣte¬
micis defuncti aut ex crelito¬
rib suitiq is qui ydoneũs i¬
dcor.aut si depsoniscorumq̃o¬

Expanded text:
editores instant vel qui sperat se successurum, diligentius atque circumspectius id fieri debebit et plures, si desiderentur, dandi sunt. Mulier autem in possessionem missa ea sola, sine qtectum mulieri praestet pro facultatibus defuncti et pro dignitate eius atque mulieris. Deminutem ad hos sumptus fieri debet primum ex pecunia numerata: si ea non fuerit, ex his rebus, quae patrimonia onerare magis impendio quam augere fructibus consueuerunt. Item si periculum est, ne interim res usu capiantur, ne debitores tempore liberentur, idem ent curatores atque tutores pupillorum. Eligitur autem curator aut ex his, qui tutores dati suntmicis defuncti aut ex credi‹t›oribus, sed utique is, qui idoneus uidebitur: aut si de personis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
erit munieri . ẜius quormu
urator uentris aboñ
ita prantur ip̃i pr̃ari quim
ubo p̾ciosis debetur
instiuuto ñ ałruent̾ in possõ¬
se alere non possit neforte ti ꝙ¬

Expanded text:
erit mulieri. Servis quoque urator uentris alimenita praestantur ipsi praestari qui in ribus pretiosis debetur.instituto non aliter uenter in possesse alere non possit, ne forte ei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯferret. ⁊ patruo eorum ꝗ in põta¬
te remansit. unamptem dabit
t̾tiam ip̃e habebit. n ecq nepoti¬
bconfert᷑ apatruo emancipato
ip̃iprĩ conferent. pcc im̃ non de
eis accrescet. ¶Euemet igitmͣ
ut pr emancipatus si .c. inͦ uoĩs¬

Expanded text:
et et patruo eorum qui in potestate mansit unam partem dabit, tertiam ipse habebit: nec quod nepotibus confertur a patruo emancipato, ipsi patri conferent: hoc enim non de eis accessit. Eueniet igitur, ut pater emancipatus si centu
Abbreviated transcription (Latin):
poser alio nepote defuncto
duo ꝓnepotes unus exnepo¬
tib emantipatus soli frat᷑
suo conferat uel si fr̃ non est
ieti cauit p̾tor ut legata ex¬
ceptis ꝑsoms nepos prestet.
s põt supior serm̃o et ad hũc
casu ieferii.nam ab surdũ
c̃ patrem quidem cius lega¬
ta prestare ipsum u̾o plus
nr̃e cum ea demcondone i
candem ꝑtemuocantur.

Expanded text:
ex alio nepote defuncto duo pronepotes: unus ex pronepotibus emancipatus soli fratri suo conferat uel, si frater non est, icti cauit praetor, ut legata exceptis personis nepos praestet: sed potest superior sermo et ad hunc casum referri. nam absurdum est patrem quidem eius legata praestare, ipsum uero plus habere, cum eadem condicione in eandem partem uo‹c›antur.
Abbreviated transcription (Latin):
qui m intra menses cres ꝓrimos
i qui post tresm̃ ses uent̾ inposio¬
nemutiq mittetur qr aliquo
cau suus hr̃s futius ẽ⁊ sanebe¬
ingmorc̃m cẽp̃torem in hancp¬
temoꝑtebit. nec qui sꝑatur ante
uitam necctur. ¶Nectissim̃c̃ x
p̾tor misqm uxoris fecit men¬
tionem qr fi̾ põt ut mortis tp̃r
uxor non fint que se ẽr copreg¬
nanttindicit. ¶ Etiam exemꝰ¬
ancipato uent̾ ad possõm adm¬
eismortuus fit. an uenter in
possõm emancipatiprĩs mit¬
ti possita rectissime scripsit rõ¬
nem ñ et̃ cur uent̾ quem etne¬
tum admittit repellideb̾at. t̃
enim eꝗssimu ꝓcui consuli
trem. idmittemus ¶Si fuus
in adopcõm dutus decesferit p̃g¬
nantturore tunc demu ao¬
optator defuctꝰ fint mittit᷑
uent̾ in possom aui adopturi¬

Expanded text:
qui mihi intra menses tres mortis  uel 'qui post tres menses', uenter in possessionem utique mittetur, quia aliquo casu suus heres futurus est: et sane benigniorem esse praetorem in hanc partem oportebit, ne qui speratur ante uitam necetur. Rectissime autem praetor nusquam uxoris fecit mentionem quia fieri potest, ut mortis tempore uxor non fuerit, quae se ex eo praegnatem dicit. Etiam ex emancipato uenter ad possessionem admeius mortuus sit, an uenter in possessionem emancipati patris mitti possit. et rectissime scripsit rationem non esse, cur uenter, quem edictum admittit, repelli debeat: est enim aequissimum partui consuli,trem admittemus. Si filius in adoptionem datus decesserit praegnate uxore, tunc deinde adoptator defunctus fuerit, mittetur uent