comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bũ inciderat pestilentẽ. De albessan.
tẽ annis. Incid̾. Fo tp̃r agamennos
ĩpauit micenss. menelaꝰ lacedemonie.
ta int̾p̃tibꝰ ñ habet᷑. ꝓ quoꝵ cdamno
supplendo. eusebiꝰ iosue filio num. sa¬
mueli. ⁊ sauli quoꝵ annos scͥptura sac̃¬
ũ dic̃. plures annos ꝗͣ in iosepho lege
bat anuotauit. qͣtinus ab egressu ifrł
ex egypto. usq ad edificõnẽ tẽpli qua¬
dringentoꝵ octoginta annoꝵ summã
ꝗͣ script᷑a p̃dicabat haberet. Incident᷑
lũ clecenuale surrex̃. Mennon ⁊ ama¬
zones pͥamo tulere subsidiũ. de ab don.
effraĩ iudicauit isrł. septẽ aunis.
riale fecisse legunt᷑. Tñ quidã tͦdus
sub abdon cladẽ factã in beui ami
ꝓ uxore leuite. Incid. Puiꝰ anuo t̾cio
capta ẽ tͦia. ⁊ fluxer̃t usq ad primã
greci ad głam uictorie sue ceperunt
annotare tẽꝑasic. Añno a captiuita¬
te troie. Incepta olipiade deinceps au¬
notauer̃t tẽꝑa iuxta nunierũ olĩpia¬
dũ. Tandẽ romani floreutes. annota¬

Expanded text:
bum inciderat pestilentem. CAP. XIII. Detem annis . Eo tempore Agamemnon regnavit Micaenis, Menelaus Lacaedemoniae. ta interpretibus non habetur; pro quorum damno supplendo Eusebius Josue filio Nun, Samueli et Sauli, quorum annos Scriptura non dicit, plures annos quam in Jobat annotavit, quatenus ab egressu Israel ex Aegypto, usque ad aedificationem templi quadringentorum et octoginta annorum summam quam Scriptura praedicat, haberet. Incidentia. lum decennale surrexit. Memnon et Amazones Priamo tulere subsidium. CAP. XV. DeEphraim judicavit Israel octo annis . riale fecisse leguntur. Tamen quidam tradunt sub Abdon cladem factam in Benjamin pro uxore levitae. Incidentia. Hujus anno tertio capta est Troja, et fluxerunt usque ad primam Graeci ad gloriam victoriae suae coeperunt annotare tempora sua sic: Anno a captivitate Trojae. Incoepta Olympiade, deinceps annotaverunt tempora juxta numerum Olympiadum. Tandem Romani florentes annota
Abbreviated transcription (Latin):
amore dñandi. sollicitauit genus
suũ de sem. ut imꝑaret eis. quasi
pͥmogenitꝰ. s noluer̃t. ⁊ id̃o tͣnsi¬
uit ad chan. qͥ acqͥeuit. ⁊ regnauit
int̃ eos in babylone. Et exinde dictꝰ
de filiis cham: tc̃ nulla ẽ questio
qͣre int̾ eos regnauerit. Nuiꝰ exẽ¬
plo cepit regnare ietrã suꝑ filios
mulieres ⁊ paruulos: habentes¬

Expanded text:
amore dominandi, sollicitavit genus suum de Sem, ut imperaret aliis, quasi primogenitus, sed noluerunt; et ideo transivit ad Cham, qui acquievit, et regnavit inter eos in Babylone, et exinde dictus de filiis Cham, tunc nulla est quaestio quare inter eos regnaverit; hujus exemplo coepit regnare Jectam, vel adhuc ipso vivente nati sint
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotibꝰ st̃ egressi. louis sacra sum̃¬
tes. in sennaar babylonis uener̃t:
medit̾ranea simul ⁊ maritima.
Nec p̾tereundũ puto qͦd moyses
dicit regoza filiũ chus duos habu¬
isse filios: saba ⁊ dodam. Iosephus¬
uͦ dicit saba ⁊ iudã: quoꝵ iudas
egyptiacã gentẽ hesꝑioꝵ inhabi¬
tans. Iudeis cognom̃ suũ reliqͥt. Qt

Expanded text:
cerdotibus sunt egressi, Iovis sacra sumcerdotibus sunt egressi, Iovis sacra sumtes, in Sennaar Babylonis venerunt,mediterranea simul, et maritima. Nec praetereundum puto quod Moyses dicit Regma, filium Chus, duos habuisse filios Saba, et Dodam. Josephus dicit Saba, et Judam, quorum Judas Aegyptiacam gentem Hesperiorum inhabitans, Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
in unũ campũ sennaar: ⁊ tim̃tes
diluriũ. ꝯsilio nenroch uolentis
regnare ceꝑunt edificare turrẽ
q̃ ꝑtingeret usq ad celos: h̾entes
lateres ꝓ saxis. ⁊ bitumen ꝓ cem̃to.
Descenditq dñs ut uideret turrẽ¬
id ẽ anĩauerti ⁊ ut puniret: ⁊ ait
ad angłos. Uenite ⁊ ꝯfundamus
linguã eoꝵ: ut ñ intelligat quisq
uocẽ ꝓximi sui. In hac diuisione
nichil noui fecit d̃s. qr uoces eedẽ
st̃ apud om̃s gentes: s prodendi
modos ⁊ formas diu̾sis generibus
diuisit. De hac turre dicit iosephꝰ.
qr latitudo erat ita fortissima: ut
ꝓpe eam aspicientibꝰ longitudo
iuderet᷑ ĩminui. Bii uͭ uentos im¬
mittentes euerter̃t turrẽ: ⁊ uocem
ꝓpͥam unicuiq partiti st̃: ꝓpterea
babylonẽ ꝯtigit uocari ciuitatẽ.¬
De hac tͣre meminit sybilla diõs.
Cũ om̃s boĩes uniꝰ uocis existereñ:
qͥdã turrẽ edificauer̃t excelsam.
tanꝗͣ ꝑ eã ascensuri in celũ. De cã¬
po uͦ sennaar in regione babyloĩs.

Expanded text:
in campum Sennaar, et timentes diluvium, consilio Nemrod volentis regnare, coeperunt aedificare turrim, quae pertingeret usque ad coelos, habentes lateres pro saxis, et bitumen pro caemento. Descendit autem Dominus, ut videret turrim , animadvertit, ut puniret, et ait ad angelos: Venite, et confundamus linguam eorum, ut non intelligat quisque vocem proximi sui. In hac divisione nihil non fecit Deus, quia voces eaedem sunt apud omnes gentes, sed dicendi modos, et formas diversis generibus divisit. De hac turri dicit Josephus, quia latitudo erat ita fortissima, ut prope eam aspicientibus longitudo videretur in minus. Dii vero ventos immittentes everterunt turrim, et vocem propriam unicuique partiti sunt. Propterea Babyloniam contigit vocari civitateDe hac turri meminit Sibilla dicens: «Cum omnes homines unius vocis existerent, quidam turrim edificaverunt excelsam tanquam per eam ascensuri ad celum». De campo vero Sennaar in regione Babillonis
Abbreviated transcription (Latin):
humana uitã fure:. s cũ orati¬
onibꝰ ⁊ sacͥficiis animã ipsiꝰ ad
se uocare: ⁊ qͦd suscitaret eũ ob
ĩplendas ꝓmissiones patrũ: et
sic ysaac libens accessit ad arã.¬
⁊ ad mortẽ. De hoc alcuinꝰ dic̃.
Indubitanti animo mactare filiũ
uolebat: laudandꝰ in ꝯstantia of¬
ferendi: & in fide suscitandi filii.
Arrepto aut̃ gladio ut filiũ ĩmo¬
iaret: clamauit ad eũ angłs. Ne
extendas manũ in puerũ: nunc
cognoui qͦd timeas dñm. N enĩ¬

Expanded text:
humanam vitam finire, sed cum orationibus, et sacrificiis animam ipsius ad se vocare, quod suscitaret eum ob implendas promissiones. Et sic Isaac libens accessit ad aram, et mortem. De hoc Alcuinus dicit: Indubitanti animo mactare volebat filium, laudandus in constantia offerendi, et in fide suscitandi filii. Arrepto autem gladio, ut filium immolaret, clamavit ad eum angelus: Non extendas manum in puerum, nunc cognovi quod timeas Domin
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ obtulit ꝓ filio. Hebreus ht̃ in
herentẽ cornibꝰ: ⁊ ẽ sabech genꝰ
uͥgulti. Hic errauit eusebiꝰ diõs
sabech hyrcũ erectũ ad carpen¬
cdas frondes. Dix̃ gͦ arietẽ sabech:
id ẽ qͣi hyrcũ erectũ: & dicit eũ
rabanꝰ ñ nouit̃ creatũ. s aliunde
ab angło allatũ. ⁊uocauit nom̃
loci dñs uidet: ⁊ usq hodie qͣsi
in ꝓuerbiũ dr̃ a iudeis in arto
uideat nos in hac angustia. Diẽ
aũt lib̾ationis ysaac dic̃t hebrei
pͥmã diẽ septẽbris. Uñ in ea sollẽ¬
nizant: ⁊ clangt̃ cornibꝰ pecui¬
nis in memoriã arietis. Et iura¬
uit dñs ꝑ seipsũ de semine mul¬
tiplicando ex ysaac: ⁊ de terra
cdanda semini eiꝰ. Alt̾a die retiit
abrahã: ⁊ reuersꝰ ẽ in bersabee.
Nunciatũq ẽ ei qͦd melcha genu¬
iss nachor fr̃i suo filios octoͬ pͥmo¬
genitũ hus. de cuiꝰ stirpe descen¬
dit iob. sicut scriptũ ẽ. uir erat ĩ

Expanded text:
obtulit pro filio. Hebraeus in hoerentem cornibus, et est Sobech genus virgulti. Hic erravit Eusebius dicens, Sabech hircum erectum ad carpendas frondes. Dixit ergo arietem Sabech, id est quasi hircum erectum. Et dicit eum Rabanus non noviter creatum, sed aliunde ab angelo allatum. Et vocavit nomen loci: Dominus videt. Et usque hodie, quasi in proverbium, dicitur a Judaeis in arcto videat nos in hac angustia. Diem autem liberationis Isaac, dicunt Hebraei primam diem Septembris. Unde in eo solemnizant, et clangunt cornibus pecorinis in memoriam arietis. Et juravit Dominus per seipsum de semine multiplicando ex Isaac, et de terra danda semini ejus. Altera die rediit Abraham, et reversus est in Bersabee. Nuntiatumque est ei, quod Melcha genuisset Nachor fratri suo filios octo; primogenitum Hus, de cujus stirpe descendit Job, sicut scriptum est: Vir erat i
Abbreviated transcription (Latin):
strauit asinũ. ducens secũ duos
dierũ. Tercio die eleuatis ocłis
uidit locũ ꝓcul. Hinc ꝓbantur
se int̃ bethel ⁊ ai. Locus eñĩ ille
ñ distat a monte moria ꝑ it̃ uniꝰ
dici. ⁊cũ accepiss ligna ⁊ ignẽ:
relictis infra iuuenibꝰ cũ asino.
cũ filio ascendit solus. Cui filiuᷤ
nis dispositis. ignẽ adhibuit. Re¬
fert aut̃ iosephꝰ uerba patris
ad filiũ dicentis. qr sicut ex uo¬
luntate dĩ ingressus fuerat mũ¬
dum mirabilit̾. ita ⁊ ex dĩ uo

Expanded text:
duos dierum. Tertio die, elevatis oculis, vidit locum procul. Hinc probantur hel et Hay. Locus enim ille non distat a monte Moria per iter unius diei. Et cum accepisset ligna, et ignem, relictis infra juvenibus cum asino, cum filio ascendit solus. Cui filius:nis impositis, ignem adhibuit. Refert autem Josephus verba patris ad puerum dicentis: Quia sicut ex voluntate Dei ingressus fuerat mundum
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec dũ habitaret in bersa¬
bee. ⁊ ysaac ut dicit iosephus
Tolle filiũ tuũ unigenitũ q̃ diligiᷤᷤ
ysaac: ⁊ uade in t̾rã uisionis: &
offer eũ mͥ in holocaustũ suꝑ unũ
montiũ q̃ monstrauero tͥ. Lerrã
uisionis dix̃ illã partẽ iudee q̃ ẽ
in montanis: qr ⁊ ipsa alonge.⁊
de illa longe uideri potest: q̃ ab
ysaia uallis uisionis dr̃. In sũmi¬
tate uͦ montiũ iudee monticulus
erat eminentior. dictꝰ mons moria:
q̃ monstrauit d̃s̃ abrahe ad ĩmo¬
landũ filiũ. In hoc tradt̃ hebrei

Expanded text:
ost haec dum habitaret in Bersabee, et Isaac, ut dicit Josephus, Tolle filium tuum unigenitum, quem diligis, Isaac, et vade in terram visionis, et offer mihi eum in holocaustum super unum montium, quem monstravero tibi. Terram visionis dixit, illam partem Judeae, quae est in montanis, quia et ipsa a longe, et de illa longe videri potest, quae et ab Isaia vallis visionis dicitur . In summitate vero montium Judeae monticulus erat eminentior, dictus mons Moria, quem monstravit Deus Abrahae ad immolandum filium. In hoc tradunt Hebraei
Abbreviated transcription (Latin):
o tp̃r uenit ad eũ abimelech
⁊ phicol dux militũ: ⁊ iuran¬
tes int̾ se fedꝰ firmauer̃t. Eodem
die redier̃t ad ysaac pueri. nun¬
ciantes de puteo q̃ foderant qͦd
inuenissent aqͣ ꝰ appellauit eũ
bersabee. id ẽ puteũ satietatis ł
abundantie: ⁊ ĩpositũ ẽ hoc no¬
men urbi usq in hodiernũ diẽ.
Et nota qͦd in mocdico uocis stri
Sabee eni cũ ꝑ sin hebreũ sc̃ptũ¬
est: septimũ ł iuram̃tũ sonat. ⁊
leges dedit. ⁊ sub iudice causaᷤ agi
in stituit. locũq iudiciis destina¬
tũ. a noĩe suo foꝵ appellauit. So¬
ror sua ysis in egyptũ nauigauit.
⁊ qͦsdã apices litteraꝵ tradidit
egyptiis. De agͥcult᷑a ⁊̃ multa
docuit eos. Uñ cũ yo diceretur.
ysis ab eis dicta ẽ. qͦd in lingua
eoꝵ t̾ra sonat. Et ob hoc pꝰ mortẽ
in num̾o dõꝵ in egypto recep¬
ta ẽ. Filiꝰ ⁊̃ phoronei qͥ apis dictꝰ
est eodẽ tp̃r in egyptũ nauigauit:
q̃ qͥdã uirũ ysidis fuisse tradus:

Expanded text:
o tempore venit ad eum Abimelech, et Phicol dux militiae, et jurantes inter se foedus firmaverunt. Eodem die redierunt ad Isaac pueri, nuntiantes de puteo, quem foderant, quod invenissent aquam, et appellavit eum Bersabee, id est puteum satietatis, vel abundantiae. Et impositum est hoc nomen urbi, usque in hodiernum diem. Et nota quod in modico vocis stridSabee enim per sin Hebraeum scriptum, septimum, vel juramentum sonat, et leges dedit, et sub judice causas agi instituit. Locumque judici destinatum a nomine suo forum appellavit. Soror sua Isis in Aegyptum navigavit, et quosdam apices litterarum tradidit Aegyptiis, de agricultura etiam multa docuit eos. Unde cum Io diceretur, sis ab eis dicta est, quod in lingua eorum terra sonat. Et ob hoc post mortem in numero deorum in Aegypto recepta est. Filius etiam Phoronei, qui Apis dictus est, eodem tempore in Aegyptum navigavit, quem quidem virum Isidis fuisse tradunt,
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑. q̃ ignis ꝑ ocłos craticule
ascendens de arula ꝯsumebat.
Circa uͦ angulos inferiores iiͣ.
erant anuli erei. in qͥbꝰ uectes ĩ¬
ponebant᷑ de lignis sechĩ oꝑti
ere. ad portandũ altare. De hoc
tñ altari ⁊ craticła eiꝰ ãbiguitas
breos. p̃cipue cũ hebraica ueri¬
tas a nr̃a tͣnslatione nichil dis¬
crepare uideat᷑. Nos qͥdẽ s hm̃s:
facies craticłam in modũ retis
eneã. ꝑ cuiꝰ qͣtuor angulos eruis
rulã altaris: eritq craticła usq

Expanded text:
bantur, quae ignis per oculos craticulae bantur, quae ignis per oculos craticulae ascendens de arula consumebat. Circa vero angulos inferiores quatuor erant annuli aerei, in quibus vectes imponebantur de lignis setim, operti aere, ad deportandum s braeos, praecipue cum Hebraica veritas a nostra translatione nonnihil discrepare videatur. Nos quidem sic habemus: Facies craticulam in modum retis aeneam per quatuor angulos . Erunt rulam alt
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ dñs fieri altare de lignis
sechĩ. Altare hoc dicebat᷑ holo¬
causti ł holocaustoꝵ. ł holocau¬
stomatũ. ⁊ poss dici sacͥficioꝵ.
s a digniori nom̃ accepit. Erat
aũt in longitudine ⁊ latitudĩe
qͥnq cubitoꝵ. scił quadrũ. ⁊ in
altitudine triũ. Cui tanꝗͣ nimiꝰ¬
alto ad horã ministrationis ali¬
qͥd apponebat᷑ in qͦ starent mi¬
nistͥ: qͦd impleta ministͣtione
tollebat᷑. Altare enĩ gradꝰ hr̃e
alibi ꝓhibet᷑. Eratq ꝯcauũ in¬
star arche. sine oꝑũnto. parieteᷤ
lignei. s oꝑti erant ere intꝰ ⁊ extͣ.
liceͭ uri ñ possent. sic̃ nͨ antit᷑on
ł lignũ paradysi qͦdlib qͥ urendo
fit mundiꝰ. Area eiꝰ siue arula¬
erea erat tanꝗͣ fundꝰ arche. suꝑ
ꝗͣ fiebat ignis q̃ ꝑ fenestrã q̃ erat
ĩ lat̾e orientali i̾ponebat᷑. In q̃tuor
dens craticła erea. in modum¬
retis facta. usq ad mediũ alta¬
ris uitꝰ descendebat. suꝑ ꝗͣ cre¬
manda in hodorẽ dño pone¬

Expanded text:
que Deus fieri altare de lignis setim; altare hoc dicebant holocausti, vel holocaustorum, vel holocaustomatum, et posset dici sacrificiorum: sed a 375 digniori nomen accepit. Erat autem in longitudine, et latitudine quinque cubitorum, scilicet quadrum, et in altitudine triualto, ad horam ministrationis aliquid apponebatur, in quo staret minister, quod, impleta ministratione, tollebatur. Altare enim gradus habere alibi prohibetur. Erat enim concavum instar arcae sine operimento, parietes ligneilicet uri non possent, sicut nec antiton, vel lignum Paradisi quodlibet, quod urendo fit mundius; area ejus, sive arula aerea erat, tanquam fundus arcae super quam fiebat ignis, qui per fenestram, quae erat in latere orientali imponebatur. In quatuor dens craticretis facta; et usque ad medium altaris descendebat, super quam cremanda in odorem Domino pone
Abbreviated transcription (Latin):
egressus filiꝰ mulieris isrłitidis qͣm
peꝑerat de iuro egyptio. iurgatus ẽ¬
cũ uiro ifrłita. blasphemauit nomen
dĩ isrł. maledicens ei. Quẽ moyses
reclusit ui carcerẽ: denec suꝑ hoc
ꝯsuluiss dñm. Qui ait ad moysen.
Qͥ maledix̾it dõ suo. om̃s qͥ audierus¬

Expanded text:
itis, quem pepererat de viro Aegyptio jurgatus cum viro Israelita, blasphemavit nomen Dei Israel, maledicens ei . Quem Moyses reclusit in carcerem, donec super hoc consuluisset Dominum, qui ait ad Moysen: Qui maledixerit Deo suo, omnes qui audier
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam ꝓ aĩa. ocłm ꝓ ocło. dentẽ pro
dente. fractura ꝓfract᷑a. liuorẽ pro
luore. adustionẽ ꝓ adustione. Nota
in duplũ ł qͣdruplũ. Det̾minabat᷑¬
eñi talio ꝑ necessitatẽ. ut ledens uirũ¬
mulier in uirilibꝰ. puniebat᷑ maux.¬

Expanded text:
animam pro anima, oculum pro oculo, dentem pro dente, fracturam pro fractura, livorem pro livore, adustionem, pro adustione. Nota in duplum, vel quadruplum. Determinabaturque talio per necessitatem, ut laedens mulier vir
Abbreviated transcription (Latin):
deret᷑ ad iudicẽ. ł circa iniuriatũ
tm̃ hret locũ. Qͦd uͦ iniuriatꝰ sine
iudice poss ulcisci: forte inde haberi
potest. qͦd ad ciuitates refugii fugie¬
bat homicida ñ uolens. ne int̾fic̾eit᷑
a ꝑximis occisi.

Expanded text:
e ad judicem, vel circa injuriatum tantum haberet locum. Quod vero injuriatus sine judice posset ulcisci, forte inde haberi potest, quod ad civitates refugii fugiebat homicida non volens, ne interficeretur a proximis occisi.
Abbreviated transcription (Latin):
sufficient̾ exposicũ ñ menini me legi
didic̾at moyses. in qͦ de hoc tͣnsitu
ꝓpħatũ fuerat. Ut aũt fineᷤ int̾ duas
gentes ibi ꝯstituerent᷑: bello actum
fuisse putat. qͦd ꝓpt̾ magnitudinem
sui. bellũ dñi uocatũ ẽ. qͦd bellũ liber
ille ꝯscripsit. Quidã dic̃t hystoriam
maxĩe dic̃t hebrei in t̾ra illa amorre
os potenti manu hebreon fuisse de¬

Expanded text:
egisdidicerat Moyses; in quo de hoc transitu prophetatum fuerat. Ut autem fines inter duas gentes ibi constituerentur, bello actum fuisse putant, quod, propter magnitudinem sui, bellum Domini vocatum est, quod bellum liber ille conscripsit. Quidam dicunt historiam maxime dicunt Hebraei, in terra illa Amorrhaeos manu potenti Hebraeorum fuisse de
Abbreviated transcription (Latin):
x eo loco apparuit eis puteus. id ẽ
ex hoc loco uener̃t ad aliũ locum
ubi monstrante dño foder̃t puteum.
Vñ subdit᷑ qi hc̃ puteũ foder̃t pͥncipeᷤᷤ
duces multituduus. in datore legis.
id ẽ in dõ. Hoc tñ in hebreo ñ legit᷑.
Et ascendit aqͣ de puteo: donec supͣ re¬
dundaret. Forte in signũ qi ex inde

Expanded text:
Ex eo loco apparuit eis puteus, id est Ex eo loco apparuit eis puteus, id est ex hoc loco venerunt in alium locum, ubi monstrante Domino, foderunt puteum . Unde subditur: « Quia hunc puteum foderant principes duces multitudinis in datore legis, » id est in Domino. Hoc tamen in Hebraeo non legitur. Et ascendit aqua de puteo, donec supra redundaret: forte in signum, quia exinde
Abbreviated transcription (Latin):
memoria in libro belloꝵ dñi. id est
in hẏstoria ista cũ leget᷑ a posteris.
fiet aũt m̃tio de ea talis Sic̃ fecit
dñs in mari rubro ꝑdendo egypti¬
os. sic faciet in torrentibꝰ arnon. ꝑ
dendo amorreos. Aloy ses dixit᷑.
futurũ faciet. nos dicimꝰ p̾teritum
st̃. ⁊ cet̾a: similit̾ ambigue exponitur.
Tradt̃ hebrei ĩnumerã multitudinẽ
amorreoꝵ in ꝯuallibꝰ torrentiũ ⁊ sco¬
puloꝵ arnon posuisse insidias isrłitis.
uͦ latitantes opp̃ssisse rupibꝰ hinc uide
inclinatis. ita ut labentia scopłoꝵ extẽ¬
d̾ent᷑ in arnon. ibiq reqͥesc̾ent. id est
finirent. Fuer̃t qͥ dic̾ent describi sitũ
arnon. ꝙ cũ scopłi p̃rupti ⁊ altissum
sint. in deserto paulatĩ inclinantur
humiliando donec reqͥescant. id ẽ fini¬
ant᷑ iuxta arnon. Potuit ẽẽ ut aliqui
forte p̃dictũ erat in bñdictiõe ioseph.
Et forte de eodẽ dix̃ dauid. Montes
exultauer̃t ut arietes: ⁊ colles sicut¬
agni ouiũ. De cantico ad puteum.

Expanded text:
memoria « in libro Bellorum Domini, » id est in historia ista, cum legetur a posteris. Fiet autem mentio de ea talis: « Sicut fecit Dominus in mari Rubro » perdendo Aegyptios, « sic faciet in torrentibus Arnon » perdendo Amorrhaeos. Moyses dixit futurum, « faciet, » nos dicimus praeteritum sunt, etc., » similiter ambigue exponitur. Tradunt Hebraei immensam multitudinem Amorrhaeorum, in convallibus torrentium et scopulorum Arnon posuisse insidias IsraelitisDominum vero latitantes oppressisse rupibus, hinc inde inclinatis, ita ut labentia scopulorum extenderentur in Arnon, ibique requiesceret, id est finiret. Fuerunt qui dicerent describi situm Arnon, quia cum scopuli praerupti et altissimi sint in deserto, paulatim inclinantur humiliando, donec requiescant, id est finiantur, juxta Arnon. Potuit esse ut aliqui forte erat praedictum in benedictione Joseph, ternorum . » Et forte de eodem dixit David. « Montes exsultaverunt, ut arietes, etc. . » CAP. XXX. De cantico ad puteum
Abbreviated transcription (Latin):
tͣherent ꝯugia: sy chẽ offerenti
multa. ⁊ ꝓmittenti ampliora.
responder̃t in dolo. Illicitũ ẽ ap̃
nos fed̾ari incircũcisis: s circũci¬
dimini ⁊ erimꝰ ppłs inꝰ. Placuit¬

Expanded text:
ontraherent conjugia, et Sichem offerenti multa, et promittenti ampliora, responderunt in dolo: Illicitum est apud nos federari incircumcisis, sed circumcidamini, et erimus populus unus. Placui
Abbreviated transcription (Latin):
intͣntes urbẽ ꝑsuaser̃t ppło: ⁊ cir¬
cũcisi st̃ om̃s. Et ecce die tercia
qͣndo gͣuissimꝰ est dolor uulnerũ
symeon ⁊ leui arreptis gladiis ꝯ¬
fident̃ urbẽ ingressi st̃: ⁊ int̾fici¬
entes omnẽ mascłm in ea. tuler̃t
uas duxer̃t. Iosephꝰ aut̃ dicit. Cũ
ẽẽt festiuitas. ⁊ sychimite requie
⁊ epulis uterent᷑: incunctant̃ pri¬
mis custodiis assistentes. dormien¬
Symeon ⁊ leui tͣbastis me: ⁊ odi

Expanded text:
t populo, et circumcisi sunt omnes. Et ecce tertia die, quando gravissimus est dolor vulnerum, Simeon et Levi arreptis gladiis, confidenter urbem ingressi sunt, et interficientes omnem masculum in ea, tuleruntvos duxerunt. Josephus tantum dicit: Cum esset festivitas, et Sichimitae requie et epulis uterentur, incunctanter primis custodiis assistentes, dormienSimeonem, et Levi: Turbastis me, et odi
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres regionis illiꝰ. qͥa ut
ait̃ iosephꝰ. sychimitis sollẽnitatẽ
habentibꝰ sola tͣnsiuit ad urbem
emptura ornam̃ta mulierũ ꝓuin¬
cialiũ. Quã uidens sychẽ filius
regis adamauit eã ⁊ rapuit. ⁊ ii
opp̾ssit uͥginẽ: ⁊ ꝯglutinata ẽ aĩa
eus cũ ea. ait patͥ. Accipe mͥ
puellã hanc ꝯiugẽ. Egressoq re

Expanded text:
mulieres regionis illius , quia, ut ait Josephus, Sichimitis solemnitatem habentibus, sola transivit ad urbem, emptura ornamenta mulierum provincialium. Quam videns Sichem filius regis adamavit eam, et rapuit, et vi oppressit virginem, et conglutinata est anima ejus cum ea, et ait patri: Accipe mihi puell
Abbreviated transcription (Latin):
erat inanis ⁊ uacua. id ẽ
machina mundialis erat adhuc
inutilis. ⁊ infructuosa: ⁊ uacua
ornatu suo.tenebre erant suꝑ
faciẽ abyssi. Eandẽ machinã ꝗͣ
terrã dixerat: abyssũ uocat ꝓ
sui ꝯͣfusione ⁊ obscuritate. Qlnd
⁊ grecus eã chaos dicit. Qa uͦ
dictũ est. tenebre erant: quidã
doginatrzauer̃t tenebras fuisse
erant. Alii irridentes dm̃ uet̾is
testam̃ti: dicunit eũ priꝰ creasse
tenebras qͣ lucẽ. S tenebre ni¬
chil aliud st̃: qͣ lucis absentia.
Obscuritas aũt quedã aeris a
d̃o creata ẽ: ⁊ dicta tenebre.
Unde ⁊ in cathalogo creaturaꝵ¬

Expanded text:
erat inanis et vacua , id est machina mundialis adhuc erat inutilis, et infructuosa, et vacua ornatu suo. Et tenebrae erant super faciem abyssi. Eamdem machinam quam terram dixerat, abyssum vocat pro sui confusione et obscuritate. Unde et Graecus eam chaos dixit. Quia vero dictum est, tenebrae erant, quidam dogmatizaverunt tenebras fuisse erant. Alii irridentes Deum veteris testamenti, dicunt eum prius creasse tenebras quam lucem. Sed tenebrae nihil aliud sunt quam lucis absentia. Obscuritas autem quaedam aeris a Deo creata est, et dicta tenebrae. Unde et in catalogo creatura
Abbreviated transcription (Latin):
ł dñi uoluntas. ferebat᷑ suꝑ aqͣs :
sicut uoluntas artificis habentis
p̃ ocłis omnẽ materiã domus
faciende suꝑ illã fert᷑: dũ quid.
de qͦ. facturꝰ est disponit. Predic¬
tam machinã aquas uocat:
quasi ductilẽ materiã ad ope¬
randũ ex ea. Ideo uͦ sic uariant᷑
eius nomina: ne si uniꝰ elem̃ti
noĩe tantũ censeret᷑ : illi magis
putaret᷑ accõmoda. Hebreus ht̃¬
ł syra lingua fouebat: sic̃ aiuis
oua. In quo etiã cũ regimine na¬
scentis mundi. notat᷑ uutium᷑.
Hẽ locũ male intellexit plato:
dictũ hoc putans de anima m̃¬
di: s dictũ est de spũ creante. S

Expanded text:
ni voluntas, ferebatur super aquas, sicut voluntas artificis habentis prae oculis omnem materiam domus faciendae, super illam fertur, dum quid de quo facturus est disponit. Praedictam machinam aquas vocat, quasi ductilem materiam ad operandum ex ea. Ideo vero sic variantur ejus nomina, ne si unius elementi nomine tantum censeretur, illi magis putaretur accommoda. Hebraeus habvel Syra lingua, fovebat, sicut avis ova. In quo etiam omne cum regimine nascentis mundi notatur initium. Hunc locum male intellexit Plato, dictum hoc putans de anima mundi. Sed dictum est de Spiritu s
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾rã iesen: uidit afflictionẽ eoꝵ
r⁊ p̃fectũ oꝑis egyptiũ ꝑcutientẽ
q̃nlã de hebreis: & secreto ꝑcussũ
egyptiũ abscondit in sabulo. E
gressus ꝙ die alt̾o. uidit duos he¬
breos rixantes: & dũ argueret
est moyses quomͦ palã factum
cũ audiss pharao uerbũ hoc ⁊
q̃reret eũ occid̾e. Qͥ fugiens ꝑ
desertũ uenit in terrã macdian:
⁊ cyboꝵ mopiã ut ait iosephus
uirtute tolerantie suꝑabat. & ue¬
nit ad ciuitatẽ madian circa
mare rubrũ. sic noĩatã a qͦdã
filio abrahe de cetura: seditq
iuxta puteũ. Erant aũt sac̾do¬
ietro. cognominatꝰ cyneus: q̃
uenerant ut haurirent aquã
me in regione tragoditaꝵ. Suꝑ¬
uenienteᷤ uͦ pastores reppuler̃t
eas: qͦs ꝓhibuit moyses ab in¬
iuria uirginũ: & adaquauit gͦ¬
ges earũ. Que maturiꝰ solito re¬
deuntes: rogauer̃t patrẽ ne be¬
neficiũ ꝑegrini retributione
ei gerson. qͦd sonat aduena: eõ
qͦd in exilio genuerat eũ. Peꝑitq

Expanded text:
ictionem eorum, et praefectum operis Aegyptium percutientem quemdam de Hebraeis, et secrete percussum Aegyptium abscondit in sabulo. Et egressus altera die vidit duos Hebraeos rixantes. Qui dum argueret it Moyses et ait. Quo palam factum ud? Audiensque Pharao sereret eum occidere. Qui fugiens per desertum venit in terram Madian, et ciborum inopiam, ut ait Josephus, virtute tolerantiae superabat, et venit ad civitatem Madian circa mare Rubrum, sic nominatam a quodam filio Abrahae de Cethura, seditque juxta puteum. Erant autem sacerdoJethro, cognominatus Cinaeus, quae venerant ut haurirent aquam me in regione Trogloditarum. Supervenientes autem pastores repulerant eas, quos prohibuit Moyses ab injuria virginum, et adaquavit greges earum. Quae maturius solito redeuntes rogaverunt patrem, ne beneficium peregrini retributione ei Gerson, » quod sonat advena, eo quod in exsilio genuerat eum, peperitque
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut fugeret. Dixitq ei dñs.
App̃hende caucdã eiꝰ.  cũ temi¬
iss: uersa ẽ in uirgã. In hebreo
eñ: coluber femininĩ gen̾is est.
Et ait. Hoc signũ facies: ut cre¬
Retrahe manũ in sinũ. Retrax̃
carm. Et itẽ. Si neq his duobus
signis credent: sume aꝗͣ flumĩs

Expanded text:
fugeret. Et dixit Dominus: Apprehende caudam ejus. Et cum tenuisset, versa est in virgam . » In Hebraeo enim coluber feminini generis est. Et ait, hoc signum facies, ut creRetrahe manum in sinum. Et retraxit, ae. Et iterum: Sed neque his duobus signis credent. Sume aquam fluminis,
Abbreviated transcription (Latin):
stulabitis ab egyptiiᷤ ⁊̃ ꝯcellaneis
ur̃is uasa p̃ciosa ⁊ uestes: ⁊ spoli¬
abitis egyptũ. Dicunt hebrei
postulasse ut dono darent: sed
ueriꝰ est qͦd mutuo. Excusantur
t ait moyses. N credent mͥ.
Cui dñs. Quid ẽ qͦd tenes in
manu᷑ Respondit. Uirga. ⁊ ait.

Expanded text:
tulabitis ab Aegyptiis, et concellaneis vestris vasa pretiosa et vestes, et spoliabitis Aegyptum. » Dicunt Hebraei postulasse ut dono darent, sed verius est quod mutuo. Excusantur Et ait Moyses: Non credent mihi. Cui Dominus: Quid est quod tenes in manu tua? Respondit: Virga. Et ait:
Abbreviated transcription (Latin):
moriã alt̾a̾ obliuionẽ ꝯferret.
Cũq paribꝰ anulis eas inseruiss:
alt̾m scił obliuionis anulũ uxo¬
ri tͣdidit: alt̾m ipse tulit: ut sic̃
pari amore. sic paribꝰ anulis in¬
signirent᷑: cepitꝙ mulier amo¬
ris uiri obliuisci: ⁊ tandẽ lib̾e
in egyptũ regressus est. De fuga

Expanded text:
moriam, altera oblivionem conferret. moriam, altera oblivionem conferret. Cumque paribus annulis eas inseruisset, alterum, scilicet oblivionis annulum, uxori praebuit; alterum ipse tulit, ut sic pari amore, sic paribus annulis insignirentur. Coepit ergo mulier amoris viri oblivisci, et tandem libere in Aegyptum regressus est. CA
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt moyses: ethyopes uasta¬
uer̃t egyptũ uq ad memphum
⁊ mare. Quocirca ꝯuersi ad di¬
uinationes egyptii. responsum
aũt moyses uir bellicosꝰ. ⁊ ꝑttissi¬
mus: qͥ fluminis it̃. tanꝗͣ longiꝰ
p̃termittens: ꝑ terrã duxit exer
citũ: ut imꝑuisos ethiopes p̃ue¬
niret. S ꝑ loca plena serpentibꝰ
it̃ faciens. tulit in archis papire¬
is suꝑ plaustra ibices. ciconias scił
stas: que rostro ꝑ posteriora im¬
misso aluũ purgant. Castraq
metaturꝰ ꝓferebat eas. ut serpen
tes fugarent. ⁊ deuorarent: ⁊ ita
tutꝰ ꝑ noctes tͣnsibat exercitus.
Tandẽ p̃uentos ethyopes expu¬
gnans. inclusit eos fugientes in
noĩauit. Quã cũ qr in expugna¬
bilis erat duitiꝰ obsediss. oculos
suos iniecit in eũ tarbis filia re¬
gis ethyopũ: & ex ꝯdicto tͣdidit
ei ciuitatẽ. si duceret eã uxorẽ: ⁊
ita factũ ẽ. Inde ẽ qͦd maria ⁊ a
duas imagines sculpsit in gem¬
ms : huiꝰ efficatie. ut alt̾a me¬

Expanded text:
et Moyses, Ethyopes vastaverunt Egyptum usque ad Memphym et mare. Quo circa conversi ad divinationes Egyptii responsum enim Moyses vir bellicosus et peritissimus, qui fluminis iter tanquam longius pretermittens, per terram di, ut improvisos Etyopes preveniret. Sed per loca plena serpentibus iter faciens, tulit in archis papiriis super plaustra ibices ciconias, scilicet tibus que rostro per posteriore immisso alvum purgant. Castraque metatus proferebat eas ut serptes fugarent, et devorarent, et ita tutus per noctem transibat exercitus. Tandem praeventos Aethiopes expugnans inclusit eos fugientes, innominavit. Quam cum, quia inexpugnabilis erat, diutius obsedisset, oculos suos injecit in eum Tarbis filia regis Aethiopum, et ex condicto tradidit ei civitatem, si duceret eam uxorem, et ita factum est. Inde est quod Maria duas imagines sculpsit in gemmis hujus efficaciae, ut altera me
Abbreviated transcription (Latin):
bat greges ouiũ in deserto. Cũꝙ
minass gregẽ ad int̾iora deserti.
uenit ad montẽ d̾ĩ syna: qͥ ⁊ in
qͣdã parte sui dictus ẽ oreb. Et
apparuit ei dñs in flãma iguis:
in medio rubi. Ignis aũt uiridi¬
tatẽ rubi depascebat in noxius.
Erat aũt mons ad pasturas egre¬
gius. ⁊ herbis abundans: qr pa¬
stores illuc ascendere ñ p̃sume¬
bant : tũ qr excelsus erat: tũ qr
opinuo erat dm̃ ibi habitare.
Et ait moyses. Uadã ⁊ udebo
uifionẽ hanc magnã. ꝯ uocaũ
eũ dñs de rubo: ⁊ ait. Moyses.
moyses. Q respondit. Ad sum¬

Expanded text:
ium in deserto. Cumque minasset gregem ad interiora deserti, et venit ad montem Dei » Sinai, qui et in quadam parte sui dictus est Horeb, « apparuit ei Dominus in flamma ignis in medio rubi . » Ignis autem viriditatem rubi depascebat innoxius. Erat autem mons ad pasturas egregius, et herbis abundans, quia pastores illuc ascendere non praesumebant, tum quia mons excelsus erat, tum quia opinio erat Deum ibi habitare. Et ait Moyses: « Vadam, et videbo visionem hanc magnam. » Et vocavit eum Dominus de rubo, et ait: « Moyses, Moyses. »
Abbreviated transcription (Latin):
uocor qͥ sum. dices eis. Qui ẽ
misit me ad uos. Dices etiam
Ds̃ abrahã. ds̃ ysaac. ds iacob.
misit me ad uos. Hoc nomen
suã appellationẽ ꝗͣ priꝰ homines
libandũ eum: & ingredient᷑ tec̃
ad regẽ egypti: ⁊ dices ad eum.
Os hebreoꝵ uocauit nos: ibuꝰ¬

Expanded text:
ocor qui sum: « Et dices eis. Qui est, misit me ad vos. Dices etiam: Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob misit me ad vos; hoc nomen suam appellationem, quam homines prius liberandum eum, et ingredientur tecum ad regem Aegypti. Et dices ad eum: Deus Hebraeorum vocavit nos. Ib
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ in deut̾onomio. S ueni mit¬
tã te ad pharaonẽ: ut educas
ipłm meũ de egypto. ꝰdixit
moyses. Qͥs ego sũ ut eam ad
⁊ habebis hoc signũ quod ego¬
miser̃i te. Cũ eduxeris ppłm de e
gẏpto: ĩmolabis dõ suꝑ montẽ
istũ. Quasi. Tc̃ uidebis qͦd ego

Expanded text:
onomio: « Sed veni, mittam te ad Pharaonem, ut educas populum meum de Aegypto. » Et dixit ei Moyses: « Quis ego sum ut eam ad o tecum, et habebis hoc signum, quod miserim te. Cum eduxeris populum meum de Aegypto, immolabis Deo super montem istum. » Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
posteritas eiꝰ ab eiuila usq sur. Est
aut̃ euila india: ab euila nepote
noe sic dicta. Sur aũt ẽ solitudo
int̃ chades ⁊ barach: extendens

Expanded text:
posteritas ejus ab Evila usque Sur; est vero Evila India, ab Evila nepote Noe sic dicta. Sur autem est solitudo inter Cades, et Barath, extendens
Abbreviated transcription (Latin):
nis uomut. ⁊ id̃o lacus aspͥalti. ł
nata in arboribꝰ circũpositis usq
ad mat᷑itatẽ coloris ft̃ uiridis Ma¬
tura si incidas: fauillas intꝰ ĩue¬
nies Uñ ut ait iosephꝰ fabula
t̾re sodomitice fidẽ ht. Dr etiã
uallis salinarũ: ꝙr forte fit ibi

Expanded text:
acus Asphalti, vel nata in arboribus circumpositis, usque ad maturitatem coloris sunt viridis, matura si incidas, favillas intus invenies. Unde, ut ait Josephus, favilla terrae Sodomiticae fidem habet, dicitur et vallis Salinar
Abbreviated transcription (Latin):
Ingredere ad pharaonẽ. Ee si
noluerit dimitt̾e ppłm. dic aa¬
ron ut extendat manũ super
flumina. riuos. ⁊ paludes. Et
fecit sic: ⁊ ascender̃t rane. que
oꝑuer̾̃t terrã egypti. Iut dic̃
iosephꝰ. orte in breu moriebant̃.¬
¶ pͥma rubens unda. ranarũ plaga secunda.
Inde culex tͥstis. pꝰ musca nocentior istis.
Qͥnta pecꝰ stͣuit. uesicaᷤ serta creauit.
Pone subit grando. pꝰ brucꝰ oente nephando.
Hona teg̾ solẽ. pͥmã necat ultima plem.

Expanded text:
Ingredere ad Pharaonem; et si noluerit dimittere populum, dic ad Aaron ut extendat manum super flumina, rivos et paludes . » Et fecit sic. « Et ascenderunt ranae et operuerunt terram Aegypti. » Quae ut dicit Josephus, ortae, in brevi moriebantur Prima rubens unda, ranarum plaga secunda, Inde culex tristis, post musca nocivior istis, Quinta pecus stravit, vesicam sexta creavit, Inde subit grando, post brucus dente nephando, Nona tegit solem, primam necat ultima prolem.
Abbreviated transcription (Latin):
tes. sepe in cybis ⁊ potibꝰ. ⁊ lectis
inueniebant᷑. fecerunt autẽ ⁊
malefici similit̃. Sunt aũt tͥa
gen̾a ranaꝵ: unũ fluuiale ⁊ uo¬
tescit. Terciũ magnũ uenenosũ.
qͦd rubeta dr̃: ⁊ uulgo crassantzũ.
Dixit aũt pharao ad eos. Orate
dñm ut auferant᷑ rane a nobis:
⁊ dimittã ppłm. Et clamauit
moyses ad clñm: ⁊ mortue sun
rane. Nidensq pharao qͦd data

Expanded text:
ectis inveniebantur. « Fecerunt autem et malefici similiter. » Sunt autem tria genera ranarum, unum fluviale, et votescit; tertium magnum est et venenosum, quod rubeta dicitur, et vulgo exassantium. Dixit ergo Pharao ad eos: « Orate Dominum, et auferentur ranae a nobis, et dimittam populum. Et clamavit Moyses ad Dominum, et mortuae sunt ranae.
Abbreviated transcription (Latin):
de uirgã ⁊ ꝑcute puluere terre:
⁊ fint scinifes in om̃i t̾ra egypti.
E factũ est ita. St̃ aũt scinifes
musce adeo subtiles. ut uisũ nͥ
acute c̾nentis effugiant: ⁊ corpꝰ
cui insiduit acerbo terebrant
stimulo. fẽcer̃t ꝙ malefici fimi¬
lit̃ ut educ̾ent scinifes: ⁊ ñ potu¬
erunt. Dixer̃tꝙ pharaoni. Di
tria signa facta st̃ ꝑ manũ aaroy.

Expanded text:
cute pulverem terrae, et sint sciniphes in omni terra Aegypti . » Et factum est ita. Sunt autem sciniphes muscae adeo subtiles, ut visum nisi acute cernentis effugiant, et corpus cui incident acerbo terebrant stimulo. « Feceruntque malefici similiter, ut educerent sciniphes, et non potuerunt. Et dixerunt Pharaoni: Digtria signa facta sunt per manum Aaron,
Abbreviated transcription (Latin):
substantiã ⁊ greges: ⁊ qͥcqͥd in me¬
sopotamia acqͥsierat. Deduxit ⁊̃
lacob ut ait iosephꝰ medietatem
gregis. nesciente laban qͥ eo tp̃r
ad tondendas oues ierat. Rachel
aũt nesciente uiro idola patris
sui p̃ciosa furata ẽ. ⁊ secũ tulit. ñ
ad colendũ. qr docente uiro scie¬
bat idola ñ eẽ colenda. s si comp̃¬
henderent᷑ pat᷑ ꝯseqñte. ut ad ħ fu¬
giendo ueniã impet᷑rent. Iuit ia
cob amne tͣnsmisso ꝯtͣ montẽ ga¬
laad: ⁊ nunciatũ ẽ laban die ter¬
cio qͦd fugiss iacob. Q assũptiᷤ filis
⁊ cognatis suis insecutꝰ ẽ eũ septẽ
diebꝰ. Tñ iosephꝰ dic̃. Laban post
pͥmũ diẽ cognoscens discessũ iacob
⁊ filiaꝵ. ꝑsecutꝰ ẽ eos: ⁊ in colle ꝓ¬
cul collocatos uiuenit eos. Potest
dici qr si t̃cio die cognouit: tẽ pꝰ¬

Expanded text:
substantiam, et greges, et quidquid in Mesubstantiam, et greges, et quidquid in Mesopotamia acquisierat . Et deduxit etiam Jacob, ut ait Josephus, medietatem gregis, nesciente Laban, qui eo tempore, ad tondendas oves ierat. Rachel etiam nesciente viro idola patris sui pretiosa furata est, et secum tulit non ad colendum, quia docente viro sciebat non esse colenda, sed si comprehenderentur, patre consequente, ut ad haec fugiendo, veniam impetrarent. Ivit ergo Jacob amne transmisso contra montem Galaad; et nuntiatum est Laban die tertio; quod fugisset Jacob. Qui assumptis filiis, et cognatis suis insecutus est eum septem diebus. Tamen Josephus dicit: Laban post primum diem cognoscens discessum Jacob et filiarum, persecutus est eos, et in colle procul collocatos invenit eos. Potest dici quia si in tertio die cognovit, tunc p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ rachel in agrũ ubi pascebat gre¬
Scitis qr circũuenit ne. ⁊ muta¬
uit m̾cedẽ meã decẽ uicibꝰ. Sep¬
tuaginta dic̃t. decẽ annis: s intel¬
ugendũ ẽ decẽ annis. qͣi decẽ cirẽ¬
uolutionibꝰ. Que denaria muta¬
tio. in sex annis facta ẽ. Dic̃ enĩ
iosephꝰ. qͦd om̃e tempꝰ quo fuit
cũ laban. uiginti annoꝵ fuit. No
luit enĩ iacob terciã septimanã
tia. Uidens enĩ laban plures na¬
sci diu̾si coloris: aiebat. Deinceps
unicolores suit m̾ces tua. Itẽ cũ
uidebat unicolores multiplicari:
ĩmutabat m̾cedẽ. Et addidit ia¬
cob. Ds̃ tulit substantiã patris
ur̃i ⁊ dedit mͥ. qͥ in sõnis ostende¬
bat mͥ quales eẽnt fetus nascit᷑i
Qͥ ⁊ dixit mͥ. Surge ⁊ egredere
de hac t̾ra. Responder̃t lya et
rachel. Quasi alienas reputauit
habemꝰ de facultatibꝰ ⁊ ħeditate
ga iacob. ⁊ federe mito cã labaN.
urgens gͦ iacob cũ uxoribꝰ ⁊ li
Iberis abiit. tulitq omnem

Expanded text:
 Rachel in agrum, ubi pascebat grescitis quia circumvenit me, et mutavit mercedem meam decem vicibus  dicunt decem annis. Sed intelligendum est decem annis, quasi decem circumvolutionibus, quae denaria mutatio in sex annis facta est. Dicit enim Josephus, quod omne tempus, quod fuit cum Laban viginti annorum fuit. Noluit autem Jacob tertiam septimanam itia; videns enim Laban plures nasci diversicolores aiebat: Deinceps unicolores sint merces tua. Item, cum videbat unicolores multiplicari, mutabat mercedem. Et addidit Jacob: Deus tulit substantiam patris vestri, et dedit mihi, qui in somnis ostendebat mihi quales essent fetus nascituri, qui et dixit mihi: Surge, et egredere de terra hac. Responderunt Lia, et Rachel: Quasi alienas reputavit habebimus de facultatibus et haereditate ga Jacob et foedere inito cum Laban. Surgens ergo Jacob cum uxoribus, et liberis abiit, tulitque omnem
Abbreviated transcription (Latin):
a iacob itin̾e triũ dierũ ut p̾dic¬
tũ est. Nidit aũt laban in sõius
loqͣris ꝯtra iacob. Qͥ ꝯsurgens: a¬
it ad iacob. Ere me ignorante
fugisti᷑ & cur furatꝰ es dõs meos
sobrinꝰ ⁊ gener m̃s. ⁊ coepłator.
hoc facere ñ debueras. Respõdit
lacob. Timui ne filias tuas uio¬
lent̃ auferres mͥ: que tñ ñ tã me
ꝗͣ filios suos sequunt᷑. Quod aũt
furti me arguis: ap̃ q̃cũq inuen̾is¬

Expanded text:
ictum est. Vidit autem Laban in somnis loquaris contra Jacob. Qui consurgens ait ad Jacob: Quare me ignorante fugisti. Et cur furatus es deos meos. Consobrinus, et gener meus, et coepulator, haec facere non debueras. Respondit Jacob: Timui ne filias tuas violenter auferres mihi, quae tamen non tam me, quam filios sequuntur. Quod autem furti me arguis, ap
Abbreviated transcription (Latin):
ora ⁊ cariora diu̾soꝵ animalia¬
generũ. Misit ⁊̃ ea ꝑ diu̾sos nun¬
cios. spaciũ ponens int̾ gregẽ ⁊¬
gregẽ. ut ex freq̃tia munerum
sese subseq̃ntiũ multa ẽẽ putareq
ut muneribꝰ siqͥd indignationis
eẽt adhuc in esau. placaret᷑. Pre¬
cesser̃t gͦ mun̾a ipse adhuc erat
in manaym. ꝯsurgensq ante
dilucłm tradux̃ uxores ⁊ filios cũ
om̃ibꝰ ad se ꝑtinentibꝰ ꝑ nadum
laboc. Iosephꝰ dic̃ qͦd torrentẽ noĩe¬
iaboc tnͣsier̃t. In genesi legit᷑ cum
oraret lacob timens fr̃em suũ
dixisse. In baculo meo transiui
iordanẽ istũ. ⁊ nc̃ cũ duabꝰ t̾mis
regredior. Forte iordanis dr̃ quẽ
transmuit. ⁊ qr ibi calculosus ⁊

Expanded text:
 animalia. Misit etiam ea per diversos nuntios, spatium ponens inter gregem, ut ex frequentia munerum sese subsequentium, multa esse putarentur, ut muneribus, si quid indignationis esset adhuc in Esau, placaretur. Praecesserunt ergo munera, ipse vero adhuc erat in Manaim. Consurgensque ante diluculum, traduxit uxores, et filios, cum omnibus ad se pertinentibus, per vadum Jaboch. ia in Genesi legitur, cum orasset Jacob timens fratrem, dixisse: In baculo meo transivi Jordanem istum, et nunc cum duabus turmis regredior, forte Jordanis dicitur, quem pertransivit, et quia ibi calculosus
Abbreviated transcription (Latin):
gua uocauit eũ ygarsedutha. Laban
aũt de nocte ꝯsurgens. bñdix̃ eis:
reu̾tens in locũ suũ. Porro iosephꝰ
dicit eos colu̾nã in monte statuis¬
se sub scemate are. Forte aceruũ
fuitq ei obuia multitudo angłoꝵ:
⁊ ob ħ uocauit locũ illũ manaym
id ẽ castra celica᷑ q ibi uidit ange¬
los. qͣi paratos defendere eũ a
fr̃e q̃ timebat. Alisit au̾t ab illo
loco nuncios ad fr̃em: qͥ explorareĩ
fr̃is animũ. Qͥ reu̾si ñciauerunt
esay sͥ occͣrentẽ pacificũ: cũ qua

Expanded text:
gua vocavit eum Igar Seducha. Laban gua vocavit eum Igar Seducha. Laban autem de nocte consurgens, benedixit eis, revertens in locum suum. Porro Josephus dicit eos columnam in monte statuisse sub schemate arae. Forte acervum fuitque ei obvia multitudo angelorum, et ob hoc vocavit locum illum Manaim, id est castra, quia ibi vidit angelos, quasi paratos defendere eum a fratre, quem timebat. Misit autem ab illo loco nuntios ad fratrem, qui explorarent fratris animum . Qui reversi nuntiaverunt Esau sibi occurrentem pacificum c
Abbreviated transcription (Latin):
ancillarũ: ñ inuenit. Cũq intͣ¬
ret tab̃nacłm Rachel: illa subter
qr iuxta ꝯsuetudinẽ feminarũ nc̃
accidit mͥ. Et sic delusa ẽ sollicitu¬
do q̃rentis. Iratusq iacob ĩpꝑauit¬
ei qͦd ꝓ diligenti seruitio uiginti
annoꝵ ñ meruerat ut ipse omnẽ
suppellectilẽ suã scrutaret᷑.ꝰ ait
laban. Om̃a q̃ habes mea st̃. S
qͥd possũ facere filiis ⁊ nepotibus
meis: Cen ⁊ meamꝰ fedꝰ. Tulitq
lacob lapidẽ. ⁊ erexit eũ in titulũ
federis: ⁊ ait fr̃ibꝰ suis. Afferte la¬
pides. Qui ꝯgregantes fecer̃t tu¬
mulũ: ⁊ comeder̃t suꝑ eũ. ⁊ dixit
laban. Tumulus iste sit federis
nr̃i testis. ne ego transeã illum ꝑ¬
gens ꝯtͣ te malũ tͥ cogitans. nec
tu tͣnseas ad me nocens. nͨ afflix̾is
filias meas. nͨ uxores alias suꝑ eas
indux̾is. Et ob hoc dix̃ iacob lin¬
gua sua collẽ galaad. id ẽ acerũuꝰ
testimonii. Gal. enĩ aceruus latine.
aad. testimoniũ. laban uͦ syra lin¬

Expanded text:
nit. Cumque intraret tabernaculum Rachel, illa subter quia juxta consuetudinem feminarum nunc accidit mihi, et sic delusa sollicitudo quaerentis. Iratusque Jacob improperavit, quod pro diligenti servitio viginti annorum non meruerat, ut ipse omnem supellectilem suam scrutaretur. Et ait Laban: Omnia quae habes mea sunt, sed quid possum facere filiis et nepotibus meis. Veni, et ineamus foedus. Tulitque Jacoeris, et ait fratribus suis, Afferte lapides. Qui congregantes fecerunt tumulum, et comederunt super eum. Et dixit Laban: Tumulus iste sit foederis nostri testis, ne ego transeam illud, pergens contra te, malum tibi cogitans. Nec tu transeas ad me nocens, nec afflixeris filias meas, nec uxores alias super eas induxeris. Et ob hoc dixit Jacob lingua sua collem Galaad, id est acervum testimonii. Gal, enim, acervus, ad testimonium sonat Laban vero Syria lin
Abbreviated transcription (Latin):
ancillas ⁊ liberos eaꝵ in pͥma tͣma.
in scda liberas ⁊ filios eaꝵ: ita tñ
qͦd in extremitate eiꝰ rachelẽ po
suit ⁊ ioseph tanqͣ cariores. Unde
⁊ qͥdã errauer̃t. putantes terciã
turmã rachel ⁊ ioseph habuisse.
Sic aũt diuisit: ut si ueniret e¬
turmã. reliqͣ fugiens saluaretur.

Expanded text:
ma. In secunda liberas, et filios earum, ita tamen quod in extremitate ejus posuit Rachel, et Joseph, tanquam chariores. Unde quidam erraverunt putantes, tertiam turmam Rachel, et Joseph habuisse. Sic autem divisit, ut si veniret Eturmam, reliqua fugiens, salvaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
unã de costis eiꝰ carnẽ scił ⁊
os: ⁊ edificauit minist̾io angłoꝵ
illã in malierẽ de carne carnẽ.
de osse ossa faciens. ⁊ statuit eã
ante adã. Qui ait. Hoc nc̃ os ex
ossibꝰ meis: ⁊ caro de carne mea.
Hoc aduerbiũ. ñc. iudeos tͣxit
in errorẽ: ut dicant aliã prius
factã. de qua dictũ ẽ. masculũ
⁊ feminã creauit eõs: ⁊ nc̃ scdam
qͣsi dicat adam. Prior mulier
facta ẽ de luo t̾re mecũ: s hec
nc̃ de carne mea. Et iosephus
dicit mulierẽ extra formatã᷑ in
paracdysũ cũ uiro tͣnslatã: sic di¬
cens.in hc ortũ intͦctuxit dñs
adam ⁊ uxorẽ eiꝰ: p̃cipiens plan¬
tationis eos ħre sollicitudinem

Expanded text:
am de costis ejus, carnem scilicet et os, et aedificavit ministerio angelorum illam in mulierem, de carne carnem, de osse ossa faciens, et statuit eam ante Adam. Qui ait: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea; hoc adverbium, nunc, Judaeos traxit in errorem, ut dicant aliam prius factam, de qua dictum est, masculum et feminam creavit eos ; et nunc secundam, quasi dicat Adam: Prior mulier facta est de limo terrae mecum, sed haec nunc de carne mea. Et Josephus dicit mulierem extra formatam, et in paradisum cum viro translatam, sic dicens: « In hunc hortum introduxit Deus Adam, et uxorem ejus, praecipiens eos plantationis habere sollicitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
merabiles fi̾ngunt genealogias:
s ex ipso textu ꝯuinci uident᷑. in
quo semꝑ singłarit fit sermo de
eiꝰ uxore. Nota qͦd de formatione
mulieris agendo: de corꝑe tantũ
ẽẽ uoluert̃ de anĩa: ut daret᷑
intelligi sic tͣductã anĩam mu¬
lieris de anĩa uiri. sicut carnẽ
de carne. Aygustinꝰ ⁊̃ hesitare
iidet᷑. qͥd sentiendũ sit de anĩa:
an ex tͣdũce sit. an ex nichilo.
ꝯt᷑ eos ẽ. Si enĩ mulieris anĩa
fuit ex tͣduceͥ alit̾ facta fuit qͣ
anĩa uiri que de nichilo: ⁊ si
alit̃ fiebat. taceri ñ debuit: ne
sic facta putaret᷑ ut iã audiera¬
mus de anĩa uiri. Itaq tacen

Expanded text:
minabiles fingunt genealogias, sed ex ipso textu convinci videntur, in quo semper singulariter sermo est de ejus uxore. Nota quod, de formatione mulieris agendo, de corpore tantum esse voluerunt de anima, ut daretur intelligi, sic traductam in animam mulieris de anima viri, sicut carnem de carne. Augustinus etiam haesitare videtur quid sentiendum sit de anima, an ex traduce sit an ex nihilo. contra eos est. Sifuit ex traduce, aliter facta est quam anima viri, quae de nihilo. Et si aliter fiebat taceri non debuit, ne sic facta putaretur, ut jam audieramus de anima viri, itaque tacen
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑ angłos. Adctuxit aũt ꝓ duo¬
bus: ut ĩponeret hõ eis noĩa in
qͦ scirent eũ sͥ p̾esse: ⁊ sciret adã
nullũ ex eis simile .s.⁊ imposuit
eis noĩa adam loq̃ns lingua he¬
brea: que sola fuit ab inicio. Qͦd
inde ꝑpendit᷑: qͥa noĩa q̃ legunt᷑ usq
ad diuisionẽ linguaꝵ hebrea st̃.
Et ñ inuento simili sͥ. ĩmisit ch̃s
soporẽ in adã. scił ñ somn ũ sed
extasim. in qua credit᷑ suꝑne
int̾suisse curie. Unde ⁊ euigilas

Expanded text:
uxit autem pro duobus, ut imponeret homo eis nomina, in quo scirent eum sibi praeesse, et sciret Adam nullum ex eis simile sibi. Et imposuit eis nomina Adam lingua Hebraea, quae sola fuit ab initio. Quod inde perpenditur, quia nomina quae leguntur usque ad divisionem linguarum Hebraea sunt. Et non invento simili sibi, immisit Deus soporem in Adam, non somnum, sed exstasim in qua creditur supernae interfuisse curiae. Unde et evigilans
Abbreviated transcription (Latin):
ixit qͦ d̾s. N est bonũ mantir
adiutoriũ ad ꝓcreandos liberos.
qͦd sit simile illi. Similia enĩ d
similibꝰ nat᷑alit̾ nascunt᷑. S ne
iuideret᷑ ade suꝑflua mulieris

Expanded text:
ixit quoque Deus: Non est bonum adjutorium, ad procreandos liberos, quod sit simile illi. Similia enim de similibus naturaliter nascuntur. Sed ne videretur Adae superflua mulieris
Abbreviated transcription (Latin):
Enq sensilis mundꝰ: qui a
grecis. pan. a latinis omne
dictuꝰ ẽ: qr phylosophꝰ empy¬
reũ ñ cognouit. Qñq sola
regio sublunaris mundꝰ dr̃:
qr hec sola animantia nob nota
habet. De qua. Princeps mũdi

Expanded text:
quaudoque sensibilis mundus, qui a Graecis pan, a Latinis omne dictus est quia, philosophus empyreum non cognovit; quandoque sola regio sublunaris, quia haec sola animantia nobis nota habet de qua: Princeps hujus mundi
Abbreviated transcription (Latin):
tam suigłare ꝗͣ plurale ẽ: id ẽ
creacor est. Cũ uͦ dixit mayses
creauit: triũ errores elidit: Ela¬
tonis. aristotilis. Epycuri. Plato
dixit tria fuisse ab et̾̃no: deum.¬
ycdeas . Ylemi ⁊ in pͥncipio tẽꝑis.
de yle mundũ factum fuisse.
mane ⁊ athonios. In pͥncipio
natura qͥscdã athomos solidauit.
in terrã: alios in aquã: alios in
aera: alios in ignẽ. Moyses uͦ

Expanded text:
urale est, id est creator est. Cum vero dixit Moyses, creavit trium errores elidit, Platonis, Aristotelis et Epicuri. Plato dixit tria fuisse ab aeterno, ideas, ile, et in principio temporis, de ile mundum factum fuisse. inane et atomos: et in principio natura quosdam atomos solidavit in terram, alios in aquam, alios in aera, alios in ignem. Moyses vero