comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iuncti sunt. sed uita disiuncti. ꝑ psalmistã
dicitur. Redde uicinis nr̃is septuplũ in sinu
eoꝵ. Acsi aꝑte diceretur: Inmente sua reciꝑiãt
hanc conscientie latibulis occultare: nec ꝑ confes¬
sionem detegere. sed ꝑ defensionem uelare. Quo
contra iacob dicit. Confitemini alt̾utrũ peccata
ur̃a: et orate ꝓinuicem ut saluemini. Salomon
Q ait: Qui abscondit scelera sua: non dirigetur.
Qui autem confessus fuit. et dereliquerit ea: mi¬
est qd̾ plerumq homines et culpas conficentur
et humiles non sunt. Nam multos nouimus
qui arguente nullo: pecratores se ẽẽ consitent᷑
sum uero de culpa sua fuerint fortasse correp¬
ti: defensionis patrocinium querunt. ne pec¬
catores c̃ẽ uideantur: Qm si tunc cũ idsponte
dicunt percatores se ẽẽ ueraci humilitate cog¬
noscerent: cũ arguuntur ab aliis ẽẽ se qd con¬
sissi fuerant non negarent: Qua in re idicia
uere confessionis sunt: si cum qͥsꝙ se peccatorẽ

Expanded text:
t, sed vita disjuncti, per Psalmistam dicitur: Redde vicinis nostris septuplum in sinu eorum. Ac si aperte diceretur: In mente sua recipiant hanc in conscientiae latibulis occultare, nec per confessionem detegere, sed per defensionem velare. Quo contra Jacobus dicit: « Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem ut salvemini . » Salomon quoque ait: « Qui abscondit scelera sua, non dirigetur; qui autem confessus fuerit, et reliquerit ea, miest quod plerumque homines et culpas confitentur, et humiles non sunt. Nam multos novimus qui arguente nullo peccatores se esse confitentur; cum vero de culpa sua fuerint fortasse correpti, defensionis patrocinium quaerunt, ne peccatores esse videantur. Qui si tunc cum id sponte dicunt peccatores se esse veraci humilitate cognoscerent, cum arguuntur ab aliis, esse se quod confessi fuerant non negarent. Qua in re indicia verae confessionis sunt, si cum quisque se peccatorem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qͣlitates frugum: distincta funt incrementa
meritoꝵ. Ait enĩ. Primũ herbã. deuide spicas:
deinde plenũ frumentũ inspica. Aimonherta¬
Adhuc tunc petrus fuerat. cum ab ancille ore
subito untus flatu sermonis inflexus est: Iã
quidem ꝑ deuotionem uiridis: sed adhuc ꝑ in¬
simitatẽ tener. pleñ gͦ frum̃tũ insꝑica in¬
uentii est: qñ ꝑsequentib pͥncipib resistebat

Expanded text:
per qualitates frugum distincta sunt incrementa per qualitates frugum distincta sunt incrementa meritorum. Ait enim: Primum herbam, deinde spicas, deinde plenum frumentum in spica. Semen igitadhuc tunc fuerat Petrus cum ab ancillae ore subito unius flatu sermonis inflexus est, jam quidem per devotionem viridis, sed adhuc per infirmitatem tener. Plenum vero frumentum in spica inventus est quando persequentibus principibus resist
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c elationis: Et quia ꝑ oocultam grãm ad amo¬
rem di cẽperata desuꝑ mensura ꝓficimus. qͣuto
in nob̾ cotitie de sp̃u di urtus crescit. tanto nr̃
sp̃s deficit: Qui sp̃s exroris. qr non a nob̾ subi¬
topenitus amputat᷑: bene paulisꝑ defecisse
ꝑhibet᷑: Cunc uero in dõ plene proficunus: cũ
a nob̾ ip̃is penitus defecerimus: Heitaq crescen¬
tiũ menfũre uirtutũ. sc̃ĩ uiri uocib gradus
dicuntur: Electus et enĩ quisq arudim̃t
siui prius teneritudine inchoans: ad robusta
post modũ et fortia conualescit. Qd̾ aꝑte in eũngło
admodũ si homo iactet sementem int̾ra. et dor¬
imat. et exurgat nocte ac die: et semen gͥminet
et increscat. dũ nescit ille. Cuiꝰ numrũ semins
increm̃ta denuntians: adrungit: Ultro enm
t̾ra fructificat: pͥmũ herbam: deinde spieas:
demde plenum frumentũ insꝑica Quiꝰ pro¬
se produxerit fructus. statim mitit falcem:
qͣm uenit tempus messis: Ecce ueritatis uoce

Expanded text:
s elationis? Et quia per occultam gratiam ad amorem Dei temperata desuper mensura proficimus, quanto in nobis quotidie de Dei spiritu virtus crescit, tanto noster spiritus deficit. Qui spiritus erroris, quia non a nobis subito penitus amputatur, bene paulisper defecisse perhibetur. Tunc vero in Deo plene proficimus, cum a nobis ipsis funditus defecerimus. Hae itaque crescentium mensurae virtutum, sancti viri vocibus gradus dicuntur. Electus etenim quisque a rudimenti sui prius teneritudine inchoat, ad robusta postmodum admodum si jaciat homo sementem in terram, et dormiat, et exsurgat nocte ac die, et semen germinet, et increscat, dum nescit ille . Cujus nimirum seminis incrementa denuntians, adjungit: Ultro enim terra fructificat, primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum in spica. Cujus prose produxerit fructus, statim mittit falcem, quoniam venit tempus messis. Ecce Veritatis voce
Abbreviated transcription (Latin):
¶oq cectum est quia nil uł minimi manda¬
ti in discussione p̃tereat: quo uidelicet con¬
stat quia librum scripsit ip̃e qui iudicat:
Quem scilicet librum noui testamenti quia
ip̃e ꝑ se humani geneus redẽptor mextremo
cenderet: benc ieachil ꝑpbã demuintat dic̃s:
Ecce sex uiri itenebant de uia porte superiori

Expanded text:
eo quod certum est quia nihil vel minimi mandaeo quod certum est quia nihil vel minimi mandati sine discussione praetereat. Quo videlicet constat quia librum scripsit ipse qui judicat. Quem scilicet librum Novi Testamenti, quia ipse per se humani generis Redemptor in extremo conderet, bene Ezechiel propheta denuntiat, dicens: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
seruum. diligentib uero filiis. euangelis gr̃a est
collata ꝑ dñm: qui ad redẽptionem nr̃am tient¬
ens. nouũi nob̃ testamentum condidit. sed de eiꝰdẽ
nos testamenti mandato discutiens. qñq etĩã
uidex uenit: necessariuim non est. ut ꝑ exposi¬
tionem clarescat. quia librum scͥbit ip̃e qui
uidicat: Ip̃a enim ꝑ se uitas dicit: Pater non
udicat quemꝙͣ: sed iudicium omne dedit¬
filio. Etit g tunc auctor iudicii qui nũc est
conditor libri. ut tunc districtius exigat. qd̃
mn mansuetus iubet. Sic namq cotidie conspi¬
cimꝰ. qd̾ magistri pueris clementa litterarũ
blandientes imꝑonunt: sedd hec ab eis scuientes
exigunt: Et que dant cum mansuetũdine.
cum uerbere exquirunt: Blanda namq
nunc consonant eloqͥr diuini mandata:
sed erunt aspera in exactione sentienda:
Mansueta m ammonitio uocantis. sed tũc
ddistricta uentura est iusticia iudicantis:

Expanded text:
servum, diligentibus vero filiis Evangelii gratia est servum, diligentibus vero filiis Evangelii gratia est collata per Dominum, qui ad redemptionem nostram veniens novum nobis testamentum condidit, sed de ejusdem nos testamenti mandato discutiens, quandoque etiam judex venit, necessarium non est ut per expositionem clarescat quia librum scribit ipse qui judicat. Ipsa enim per se Veritas dicit: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium it ergo tunc auctor judicii, qui nunc est conditor libri, ut tunc districtus exigat quod modo mansuetus jubet. Sic namque quotidie conspicimus quod magistri pueris elementa litterarum blandientes imponunt, sed haec ab eis saevientes exigunt; et quae dant cum mansuetudine, cum verbere requirunt. Blanda namque nunc sonant eloquii divini mandata, sed erunt aspera in exactione sentienda. Mansueta modo est admonitio vocantis, sed tunc districta ventura est justitia judicis,
Abbreviated transcription (Latin):
uocib ꝑscrepit et moyseᷤᷤ a strepitu uerboꝵ tacet:
et tam̃ sileus. aure diuine pietatis audit᷑ cui
dicitur: Quid clamas ad me. Intus est ergo
in desidepio clamor secretus qui ad humanas
aures non ꝑuenit: et tamen auditum condito¬
rs replet Hinc est qd̃ anna ad templum ꝑgenꝰ
ore quidem tacuit: et tamet tot sui desiderii
uoces emisit Hinc in euangłio dñs dicit: Intͣ
in cubiculum tuũ. et dauso ostio ora pr̃em tu¬
um in abscondito: et ꝓr̃ tuus qui uidet in ab¬
scondito reddet tibi: Clauso quiꝑꝑe ostio petit¬
petit in cubiculo: qui: tacenti ore in conspectu
suꝑne pietatis fundit affectum mentis: Et
uox audit᷑ in abscondito: cum ꝓscã desideria
silent᷑ clamatur: Unde recte ꝙͣ ꝑ psalmistam
desideria cordis eoꝵ audiuit auris tua Sed
beatus iob quem sibi in exaudiendo desiderio
adiutorẽ querat: subiunctis u̾bis aperiat.
enim adhuc tunenti ppło lex est transmissa per

Expanded text:
vocibus perstrepit, et Moyses a strepitu verborum tacet; vocibus perstrepit, et Moyses a strepitu verborum tacet; et tamen silens aure divinae pietatis auditur, cum dicitur: Quid clamas ad me ? Intus ergo in desiderio est clamor secretus, qui ad humanas aures non pervenit, et tamen auditum conditoris replet. Hinc est quod Anna ad Templum pergens, ore quidem tacuit, et tamen tot sui desiderii voces emisit . Hinc in Evangelio Dominus dicit: Intra in cubiculum tuum, et clauso ostio in abscondito, et scondito reddet tibi . Clauso quippe ostio petit in cubiculo, qui tacenti ore in conspectu supernae pietatis fundit affectum mentis. Et vox auditur in abscondito, cum per sancta desideria silenter clamatur. Unde recte quoque per Psalmistam em cordis eorum audivit auris tua . Sed beatus Job quem sibi in exaudiendo desiderio adjutorem quaerat, subjunctis verbis aperit, enti adhuc populo lex est transmissa per
Abbreviated transcription (Latin):
et furrexit. qui est in dextera dei: qui etiam inter¬
pellat pro nobis. Uingenito enim filio ꝓ homine
interpellare est: apud coeternum patrem se iꝑ¬
sum hominẽ demonstrare. Eiꝑ phumana natu¬
ra rogasse est: eandem naturam indiuinita¬
tis sue celsitudine suscepisse Interpeslat igitͣ
ꝑ nobis dñs. non uoce s miseratione: quia qd̾
clãpnari in electis noluit. suscipiendo liberauit
Aduitor ergo queritur. ut desiderium exau¬
diatur: qr nisi pro nob̾ interpellatio mediato¬
ris intercederet : ab aure d̾i ꝑtoculoubio nr̃arũ
omnpotens audiat. Uera quiꝑꝑe postulatio
non in oris est uocib: sed in cogitationib cordis:
Ualentiores namꝙ uoces apud satratissimas
aures dei non faciunt uerra nt̃a: sed desideria:
ẽternam et enim uitam si ore petimus nec tam̃
cõrde delideramus: clamantes tacemus: Si uͦ
desidxtam̃ ex corde: etiami cum ore conticenus
taceates clamamus: Hine est qͥd in heremo ꝑopłs

Expanded text:
et resurrexit, qui est in dextera Dei, qui etiam interpellat pro nobis . Unigenito enim Filio pro homine interpellare est apud coaeternum Patrem seipsum hominem demonstrare, eique pro humana natura rogasse est eamdem naturam in divinitatis suae celsitudine suscepisse. Interpellat igitur pro nobis Dominus, non voce, sed miseratione, quia quod damnari in electis noluit, suscipiendo liberavit. Adjutor ergo quaeritur ut desiderium exaudiatur, quia nisi pro nobis interpellatio Mediatoris intercederet, ab aure Dei procul dubio nostrarum Omnipotens audiat. Vera quippe postulatio non in oris est vocibus, sed in cogitationibus cordis. Valentiores namque voces apud secretissimas aures Dei non faciunt verba nostra, sed desideria. Aeternam etenim vitam si ore petimus, nec tamen corde desideramus, clamantes tacemus. Si vero desideramus ex corde, etiam cum ore conticescimus, tacentes clamamus. Hinc est, quod in eremo populus
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. ꝑ singulos gradus meos: ꝓnuntiabo eũ
Debis quippe meritoꝵ gradib ꝑ psalmistam
dicitur. Ambulabunt de iuurtute inuirtutẽ.
Dehis iterũ scãm eccliam contemplatus: ait
Deus ingradib eiꝰ congnoscet᷑: dũ suscipiet eam:
Neꝙ enim sicut dc̃m est. repente ad sũmã ꝑueni¬
tur. sed ad uirtutũ celsitudinẽ ꝑ increm̃ta mens

Expanded text:
r singulos gradus meos pronuntiabo illum. - De his quippe meritorum gradibus per Psalmistam dicitur: « Ambulabunt de virtute in virtutem . » De his iterum sanctam Ecclesiam contemplatus ait: « Deus in gradibus ejus dignoscetur, dum suscipiet eam . » Neque enim, sicut dictum est, repente ad summa pervenitur, sed ad virtutum celsitudinem per incrementa mens
Abbreviated transcription (Latin):
homo in peccato suo mortuus et ꝑ molem male
consuetudinis iam sepultus. qr intra conscientiã
suam absconsus iacet ꝑ nequitiam: a se ĩp̃oforas
exeat ꝑ confessionem: Mortuo enum ueni foras
dicitur: ut ab excusatione atq occultatione pec¬
cati. ad accusationem suam ore ꝓprio exire ꝓuoce¬
tur Uñ dd̾ ꝓph̃a ab illa tanti morte facinoris
reuiuiscens: ad uocem dm̃ qͣi foras exiit. dñ ꝑ
nathan correptus qd̃ fecerat accusauit. Quia¬
g hec occultationis culꝑa. in humano genere ue¬
hem̃ter excreuit: bene beatus iob dũ diceret. si
abscondi peccatum meum int̾posuit qͣi homo.
Hominis qͥppe ẽẽ ꝓprium consꝑicit: qd̾ ex pa¬
rentis ueteris imitatione descendit: Ubi apte
subditur Et celaui in simi meo iniquitatẽ
meam: Scciptura et enum sacra plerũꝙ sinũ
ponere ꝓmente consueuit: sicut uoce eccł̃ie

Expanded text:
homo in peccato suo mortuus, et per molem malae homo in peccato suo mortuus, et per molem malae consuetudinis jam sepultus, quia intra conscientiam suam absconsus jacet per nequitiam, a seipso foras exeat per confessionem. Mortuo enim, veni foras dicitur, ut ab excusatione atque occultatione peccati ad accusationem suam ore proprio exire provocetur. Unde David propheta ab illa tanti morte facinoris reviviscens, ad vocem Domini quasi foras exiit, dum per Nathan correptus, quod fecerat accusavit . Huhaec occultationis culpa in humano vehementer excrevit, bene beatus Job dum diceret, si abscondi peccatum meum, interposuit, quasi homo. Hominis quippe proprium conspicit, quod ex parentis veteris imitatione descendit, ubi apte subditur: Et celavi in sinu meo iniquitatem meam. Scriptura etenim sacra plerumque sinum ponere pro mente consuevit, s
Abbreviated transcription (Latin):
mi. exhac adhuc radice amaritudinem tͣhunt:
et cum quisꝙ de uncio suo arguitur sub defensi¬
onum uerba. qͣi sub quedam se arboꝵ folia abs¬
condit: Et uelud ad quedam excusationis sue
opaca secreta. faciem cognitoris fugit: dũ non
uult cognosci que fecit: In qͣ uidelicet occultati¬
one. non se dño: sed dñm abscondit sibi. Agit qͥp¬
pe ne omnia uidentẽ uideat: non autem ne ip̃e
iudeat᷑ Quo contra cuiq peccatori iã exordiũ
illuminationis est. humilitas confessionis: qr
sibunet ip̃i iam parcere renuit qui malũ non
erubescit confiteri. qd fecit: Et qui defendendo
accusare potuit: accusaindo se celetrime desin¬
dit. Unde et inortuo sazaro qui mole magna pre¬
mebatur. neqͣ qͣm dicitur reuiuisce: sed ueni forã
Ex qͦ scilicet refurrectione que gesta in illius est
corpore. signatur qͣlit̾ nos resuscitemur in corde
cũ uidelicet mortuo dicitur ueni foras: ut nimirũ

Expanded text:
mi ex hac adhuc radice amaritudinem trahunt. mi ex hac adhuc radice amaritudinem trahunt. Et cum de vitio suo quisque arguitur, sub defensionum verbis, quasi sub quadam arbore foliis abscondit, et velut quaedam excusationis suae opaca secreta, faciem conditoris fugit, dum non vult cognosci quod fecit. In qua videlicet occultatione non se Domino, sed Dominum abscondit sibi. Agit qpe ne omnia videntem videat, non autem ne ipse videatur. Quo contra cuique peccatori jam exordium illuminationis est humilitas confessionis; qua sibimetipsi jam parcere renuit, qui malum non erubescit confiteri, quod fecit; et quod defendendo excusare potuit, accusando se celerrime non defendit. Unde et mortuo Lazaro, qui mole magna premebatur, nequaquam dicitur: Revivisce; sed, Veni foras . Ex qua scilicet resurrectione, quae gesta in illius est corpore, signatur qualiter nos resuscitemur in corde. Cui videlicet mortuo dicitur: Veni foras; ut nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
ueniam: non est de culpa requisitus: Int̾rogat᷑
itaq homo est. uͥ ẽẽt: ut perpetratam culꝑam
respiceret: et confitendo cognosceret. qͣm longe
a conditoris sui facie abeẽt: Sed adhibere utͥq
sibunet defensionis solatia qͣm confessionis ele¬
gerunt. Cũq excusare peccatũ uoluit uir ꝑ
mulierẽ. mulier ꝑ serpentẽ. auxert̾it culpam
qͣm tueri cognati sunt: obliq adam dñm tangẽs
qd̾ ip̃e peccati eoꝵ auctor extiterit qui mulierem
fecit: et eua ad dũm culpani reserens: qui serpentẽ
in paradiso posuisset: Qui enim ore fallentis diabo¬
li audierant eritis sicut dii: qi dõ ẽẽ similes in di¬
uinitate nequiuerunt: ad erroris sui cumuilũ
dm̃ sibi facere similem in culꝑa conati sunt. Sic
gͦ reatum suum dũ defendere moliuntur. add̾i¬
derunt: ut culpa eoꝵ atrocior discussa fierit. ꝙͣ
suerat ꝑpetrata Uñ nũc qͦ humani generis ra¬

Expanded text:
veniam, non est de culpa requisitus. Interrogatus veniam, non est de culpa requisitus. Interrogatus itaque homo est ubi esset, ut perpetratam culpam respiceret, et confitendo cognosceret quam longe a conditoris sui facie abesset. Sed adhibere sibimet utrique defensionis solatia quam confessionis elegerunt. Cumque excusare peccatum voluit vir per mulierem, mulier per serpentem, auxquam tueri conati sunt: oblique Adam Dominum tangens, quod ipse peccati eorum auctor exstiterit qui mulierem fecit; Aeva culpam ad Dominum referens, qui serpentem in paradiso posuisset. Qui enim ore diaboli fallentis audierant, Eritis ut dii, quia Deo esse similes in divinitate non quiverant, ad erroris sui cumulum Deum sibi similem facere in culpa conati sunt. Sic ergo reatum suum dum defendere moliuntur, addiderunt, ut culpa eorum atrocior discussa fieret, quam fuerat perpetrata. Unde nunc quoque humani generis ra
Abbreviated transcription (Latin):
namꝙ uere humilitatis testimnonia et iniqͥta¬
tem suam quẽq cognoscere: et cognitam uoce
confessionis aperire. Ac contra usitatum humani
generis uicium est: et labendo pecratũ cõmutere
et cõmissum negando abscondere: et conuictum
defendendo multiplicare. Ex illo quippe lapsu
pͥmi hominis. hec augmenta uequitie ducunus:
ex qͦ ip̃am radicem traximꝰ culpe. Sic nãꝙ ille dũ
lignũ uetitum contigisset: abscondit se a facie
cũi int̾ ligna paradisi. In qͣ absconsione scilicet
qr dcũ latere non poterat: non latendi effectus des¬
cribitur. sed affectus notatur: Qui cum argueret᷑
a dño qd̾ de ligno uetito contigisset illico respondit:
Mubier qͣm dedisti mͥ sociam ip̃a mͥ dedit de ligno:
et comedi. Ip̃a qͦ mulier requisita respondit:
Serpens decepit me et comẽdi. Ad hoc quippe
inquisiti fuerant: ut peccatum qd̾ transgredien¬
do cõmiserant. confitendo delerent: Uñ et ser¬
pens ille ꝑfuasor. qui non erat reuocandus ad

Expanded text:
namque verae humilitatis testimonia, et iniquitatem suam quemque cognoscere, et cognitam voce confessionis aperire. At contra, usitatum humani generis vitium est, et latendo peccatum committere, et commissum negando abscondere, et convictum defendendo multiplicare. Ex illo quippe lapsu primi hominis haec augmenta nequitiae ducimus, ex quo ipsam radicem traximus culpae. Sic namque ille dum lignum vetitum contigisset, abscondit se a facie Domini inter ligna paradisi. In qua absconsione, scilicet quia Deum latere non poterat, non latendi effectus describitur, sed affectus notatur. Qui cum argueretur a Domino, quod de ligno vetito contigisset, illico respondit: Mulier quam dedisti mihi sociam ipsa mihi dedit de ligno, et comedi . Ipsa quoque mulier inquisita respondit, dicens: Serpens decepit me, et comedi . Ad hoc quippe requisiti fuerant, ut peccatum quod transgrediendo commiserant confitendo delerent. Unde et serpens ille persuasor, qui non erat revocandus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ad caim uero et ad mminera illiꝰ non respexit: Neq
et enim sacrum eloquium dicit. respexit ad mu¬
nera abel et ad cam munera non respexit: sed pͥũ
ait. quia respexit ad abel᷑ ac deuide subiunxit et
ad munera eius. Et rursum dicit. qr non respexit
ad cain: deinde subdidit nec ad mnunera erus. Ex
cdantis qͥppe corde id qd̃ datur accipitur: Idctrco
non abel ex mnunerib: sed ex abel miniera obla¬
ta placuerunt: Ptius namq ad eum legitur
dñs respexisse qui dabat: qͣm ad illa que dabat:
Unde bene b̃s iob dicturꝰ nobis in hospitalitatis
gr̃a largitatem suam pͥus cura adu̾sarios ꝓtu¬
lit patienciam et benignitatem suam. qd̾ rui¬

Expanded text:
ad Cain autem et ad munera ejus non respexit . Neque ad Cain autem et ad munera ejus non respexit . Neque etenim sacrum eloquium dicit: Respexit ad munera Abel, et ad Cain munera non respexit; sed prius ait quia respexit ad Abel, ac deinde subjunxit, Et ad munera ejus. Et rursum dicit quia non respexit ad Cain, ac deinde subdidit, Nec ad munera ejus. Ex dantis quippe corde id quod datur accipitur. Idcirco non Abel ex muneribus, sed ex Abel munera oblata placuerunt. Prius namque ad eum legitur Dominus respexisse qui dabat, quam ad illa quae dabat. Unde bene beatus Job dicturus nobis in hospitalitatis gratia largitatem suam, prius circa adversarios protulit patientiam et benignitatem suam: q
Abbreviated transcription (Latin):
ricordiam ad subueniendũ paratus Uir et¬
enĩ sc̃o redẽptorem generis humani ꝑ ꝓpħie
seruiabat: quib nos admonet dicens. Dunit¬
tite et dimitetur uobis: date et dabitur
uobis: Dare namq nr̃m ad res ꝑcruet qͣs exte¬
rius habemus: dimutere autem ad relaxan¬
dũ dolorem quem interius ex aliena culpa con¬
traximus. S sciendum est. qr qui dimutit ce
non dat: et si non plene operatus est. meliorẽ
tamen partem insericordie tenuit. Qui aũ
dat et mimme dimuitit. om̃ino misericordiã¬
nuillam facit.: q ab omn potente deo munꝰ ex ma¬
nu non accipitur: qd̾ corde obligato in malitia pro
elemosinam prebet: qr omne qd̾ datur dõ. ex dantiᷤ
mente pensatur. Cuncta itaq malitie macula ab
interiore nr̃o homine cogitatõnis inmutatione
tergenda est: quia iram uidicis placare nescit obla¬
tio nisi ex inuudicia placeat offerentis: Unde
scriptum est: Respexit d̾o abel et ad munera eius:

Expanded text:
ricordiam ad subveniendum paratus. Vir ricordiam ad subveniendum paratus. Vir enim sanctus Redemptorem generis humani per propservabat, quibus nos admonet, dicens: Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Dare namque nostrum ad res pertinet quas exterius habemus, dimittere autem ad relaxandum dolorem quem interius ex aliena culpa contraximus. Sed sciendum est quia qui dimittit, et non dat, etsi non plene operatus est, meliorem tamen partem misericordiae tenuit. Qui autem dat, et minime dimittit, omnino misericordianullam facit, quia ab omnipotente Deo munus ex manu non accipitur, quod corde obligato in malitia profeleemosynam praebet, quia omne quod datur Deo ex dantis mente pensatur. Cuncta itaque malitiae macula ab interiori nostro homine cogitationis immutatione tergenda est, quia iram judicis placare nescit oblatio, nisi ex munditia placeat offerentis. Unde scriptum est: Respexit Deus ad Abel et ad munera ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
mulanda sunt: ip̃aq hac dissimulatione toleran¬
daz Que contra nos illata citius a corde laxamꝰ:
si nr̃a circa ꝓximos ertata cognoscimꝰ. Unde bene
qͣ ꝑ salomonem dicitur: Cunctis sermonib
qui dicunt᷑ ne acõmodes cor tuũ: ne forte audias
seruũ tuũ maledicentẽ tibi: Scit eium tua
conscientia: qr et tu crebro maledixisti aliis: Dũ
enĩ pensamus quales erga alios fuimus. ẽẽ circa¬
nos tales asios minus dolemus. quia aliena in¬
iusticia in nobis iũdicat qd̃ in se iuste nr̃a consci¬
paulo. caritas paciens et benigna describitur: per
patientiam aliena mala eqͣnmit̾ tolerat: ꝑ benig¬
nitatem qͦ bona miscricorditer impendit sua.
Unde beatus iob et patienter domesticos male¬
dicentes ꝑtulit: et uiatores atꝙ peregrinos. apd̃
se benigne suscepit. Illis moꝵ exempla tribuens:
istis exterioꝵ opere concurrens. Illis ꝑ mansue¬
tudinem non concitꝰ ad trascrndũ: istis ꝑ mise¬

Expanded text:
mulanda sunt, ipsaque hac dissimulatione toleranmulanda sunt, ipsaque hac dissimulatione toleranda. Quae contra nos illata citius a corde laxamus, si nostra circa proximos errata cognoscimus. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cunctis sermonibus quae dicuntur, ne accomodes cor tuum, ne forte audias servum tuum maledicentem tibi. Scit enim tua conscientia, quia et tu crebro maledixisti aliis. Dum enim pensamus, quales erga alios fuimus, enos tales alios minus dolemus, quia aliena injustitia in nobis vindicat quod in se juste nostra consciPaulo, charitas patiens et benigna 711 describitur , per patientiam aliena mala aequanimiter tolerat, per benignitatem quoque bona misericorditer impendit sua. Unde beatus Job et patienter domesticos maledicentes pertulit, et viatores atque peregrinos apud se benigne suscepit: illis morum exempla tribuens, istis exteriorum ope concurrens; illis per mansuetudinem non concitus ad irascendum, istis per mise
Abbreviated transcription (Latin):
carnib illius saturari cupierunt. uł uidei scili¬
cet ꝑsequentes. uł gentiles credentes: qr et illi
mosliti funt corꝑus illius quasi consumendo
extinguire: et isti esurientem mentem suam
torie uirtutem sequentes: penscmꝰ qͣnta fortitudi¬
ne sc̃i uiri animus. extͣ utraq sollicitus. ad omnia
parcitur: Qui si miuste agentib aut unꝙͣ per
silentium cederet. aut ꝑ restitudinem non contiret.
ꝓfecto adu̾sarios non habuisset: S in eo qd uias
uite tenuit. exoptatores sue mortis inuenit: foras
patentes adu̾sarios ꝑtulit: intus latentes: Mmor
est utitꝰ certamuns foras quempiam uidere ma¬
la que superet: et uitus qd̃ toleret nonhabere:
ꝑfecte autẽ magnitudinis laus est: adu̾sa ꝑpeti.
et ext̾ius fortiter. et intĩus dementer. Nam sunt
non nulla que in ip̃a qͦ familiarui conuersatione
corrigi nequeunt. sine culꝑa corrigentis. Atq id̃o
cũ uel corrigentem inquinant. uł non omĩmodo
hec agentes grauant: magna misterii arte dissi¬

Expanded text:
runt, vel Judaei scilicet persequentes, vel gentiles credentes, quia et illi moliti sunt corpus illius, quasi consumendo, exstinguere, et isti esurientem mentem suam toriae virtutem sequentes, pensemus quanta fortitudine sancti viri animus extra intraque sollicitus ad omnia partitur. Qui si injuste agentibus aut unquam per silentium cederet, aut per rectitudinem non contrairet, profecto adversarios non habuisset. Sed in eo quod vias vitae tenuit, exoptatores suae mortis invenit. Foris patentes adversarios pertulit, intus latentes. Minor est autem virtus certaminis foris quempiam videre mala quae superet, et intus quod toleret non habere. Perfectae autem magnitudinis laus est adversa perpeti ei exterius fortiter, et interius clementer. Nam sunt nonnulla quae in ipsa quoque familiarium conversatione corrigi nequeunt sine culpa corrigentis; atque ideo cum vel corrigentem inquinant, vel non omnino haec agentem gravant, magna magisterii arte dissi
Abbreviated transcription (Latin):
Ad atictorii laudem recurrat: manum suami ore
suo osculatam fuisse denegat: Ac si ꝑatent̾ dicat.
Ego mea opera tanqͣm mea non profero: qr auc¬
toris siugrãm negare conuncitur. quieqͥs sibi
tribuit qđ operatur. Uñet protinꝰ subdit. Que¬

Expanded text:
ad auctoris laudem recurrat, manum suam ore ad auctoris laudem recurrat, manum suam ore suo osculatum fuisse se denegat. Ac si patenter dicat: Ego mea opera tanquam mea non profero, quia auctoris sui gratiam negare convincitur, quisquis sibi tribuit quod operatur. Unde et protinus subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
uiri. sciunt post pͥmi parentis lapsum. de cor¬
ruptibili stirꝑe se editos. et non uirtute ꝓꝑria.
sed preueniente superna gr̃a ad meliora se uota uł
oꝑa cõmutatos: et qͥcqͥd sibi mali mẽe̾ cognoscũt.
de mortali ꝓpagine sentrunt meritum: Quicqͥd
uͦ in se bomi insꝑiciunt. inmortał gr̃e cognoscunt
donũi: eiq de acceꝑto munere debitores fiunt:
qͥ et p̃uemendo dedit eiꝰ bonum uelle qd̾ noluerant.
et subseq̃ndo concessit bonum posse qd̾ uobant:¬
Uñ bñ ꝑ ioh̾em dicitur: Adorauerunt uiuen¬
tem in secula seculoꝵ: mittentes coronas suas añ
chronum dñi: Coronas namꝙ suas ante tħronĩt¬
cłm̃ mittere est. certaminum suoꝵ uictorias ñ
sibi tribuere. sed auctori: ut ad illum referant
glãm laudis. a qͦ sesciunt uires accepisse certami
ms B̾eatꝰ gͦ iob qr sicbona que operatus est nar¬
rat. ut tam̃ hec sue operationi non t̾buat. sed

Expanded text:
viri sciunt post primi parentis lapsum de corviri sciunt post primi parentis lapsum de corruptibili stirpe se conditos, et non virtute propria, sed praeveniente superna gratia ad meliora se vota vel opera commutatos: et quidquid sibi mali inesse cognoscunt, de mortali propagine sentiunt meritum; quidquid vero in se boni inspiciunt, immortalis gratiae cognoscunt donum, eique de accepto munere debitores fiunt, qui et praeveniendo dedit eis bonum velle quod noluerant, et subsequendo concessit bonum posse quod voluntper Joannem dicitur: Adoraverunt viventem in saecula saeculorum, mittentes coronas suas ante thronum Domini . Coronas namque suas ante thronum mittere, est certaminum suorum victorias non sibi tribuere, sed auctori; ut ad illum referant gloriam laudis, a quo se sciunt vires accnis. Beatus ergo Job, quia sic bona quae operatus est narrat, ut tamen haec suae operationi non tribuat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ hunc auidicis intioris intuitu. fama laui¬
dabił non diu̾tit. adiungit. E lunã ince¬
dentẽ clare Quia opinionis sue gr̃a animtũ
deuinci nec tacita cogitatione permifit:
mens dum transitorto fauori non renitit᷑. ad
hoc usq ꝑthitur. ut laudet ip̃a qd facit: conditi¬
omque p̾remissa est qͣdicit᷑ si: congrue subinfert᷑.¬
qͥppe operatio: per os autem locutio designat᷑:
sicut ꝑ salomonem cdicit᷑. Abscondit piger ma¬
nũ suam sub ascella sua: et laborat si ad os
suũ porrigit eam: Pigro labor est manũ suã
ad os porrigere qr desidiosus quisq p̃dicator.
nec hoc uult oꝑarari qd dicit. Manus qͥppe
ad os porrigere est: uoci sue oꝑe dcordare. Ma¬
nũ ergo suã osculat᷑ ore suo. qui laudat qt
facit: et testimonio ppͥe locutionis sibi iurtu¬
tem tribuit operio Qua in re quis despicit᷑:
nisi his qui ip̃a operandi mimera largitur:
Unde bene ꝑ egregium p̃dicatorem dicitur:
Quid autẽ habes qd̾ non accepisti: Si aũ accepis

Expanded text:
ama laudabilis non divertit, adjungit: Et lunam incedentem clare. Quia autem opinionis suae gratia animum devinci, nec tacita cogitatione permisit, mens, dum transitorio favori non renititur, ad hoc usque pertrahitur, ut laudet ipsa quod facit, conditioni quae praemissa est quasi congrue subinfertquippe operatio, per os autem locutio designatur; sicut per Salomonem dicitur: Abscondit piger manum suam sub axilla sua, et laborat si ad os suum porrigat eam . Pigro labor est manum suam ad os porrigere, quia desidiosus quisque praedicator nec hoc vult operari quod dicit. Manum quippe ad os porrigere est voci suae opere concordare. Manum ergo suam osculatur ore suo, qui laudat quod facit, et testimonio propriae locutionis sibi virtutem tribuit operis. Qua in re quis despicitur, nisi is qui ipsa operandi munera largitur? Unde bene per egregium praedicatorem dicitur: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
si cleceptũ est cor meũ suꝑ mulierẽ: nec
ostiũ amicimei insidiatꝰ sũ: patent̾ inno¬
tescit. qd̾ a reatu adult̾ii liber fuit. Sed¬
ad hec fortasse aliqͥs dicat. Qͥd de se mi¬
rũ sc̃s iur asserit. si ñ solũ ab adulterii
crimine. uerũ etiã a fornicõnis inqͥna¬
tione seliberũ seruauit: Hec aũt par¬
iupendimꝰ: si uirtitũ eiꝰ temꝑa minime
pensamꝰ. Necdũ enĩ ad rest̾ictionẽ car¬
nis reuelata grẽ districtior censura pro¬
cesserat: que ñ solũ corꝑis. s ⁊ cordis la¬
scritiã rep̃bendit. Necdũ multoꝵ ꝯtinen¬
tiũ castitatis bona imitanda ꝓdierant.
⁊ tñ b̃s iob exempla mundicie que non
acceꝑat tradebat. Amubtis aũt nẽ etiã
post ꝓhibitionẽ dĩ. carnis ĩmundicia ꝑ¬
petratur. Hinc gͦ colligendũ est: qr cum
qͣnta culpa nc̃ etiã post p̃ceptũ in gͣmbꝰ
delinqͥtur: cũ tanta laude antea a grauibꝰ
abstinebat᷑. Q hoc si umꝗͣ fecerit: eandem

Expanded text:
si deceptum est cor meum super muliere, » necostium amici mei insidiatus sum, » patenter innotescit quod a reatu adultad haec fortasse aliquis dicat: Quid de se mirum sanctus vir asserit, si non solum ab adulterii crimine, verum etiam a fornicationis inquinatione se liberum servavit? Haec autem parvipendimus, si virtutum ejus tempora minime pensamus. Necdum enim ad restrictionem carnis revelatae gratiae districtior censura processerat, quae non solum corporis, sed et cordis lasciviam reprehendit. Necdum multorum continentium castitatis bona imitanda prodierant, et tamen beatus Job exempla munditiae, quae non acceperat, tradebat. A multis autem nunc etiam post prohibitionem Dei carnis immunditia perpetratur. Hinc ergo colligendum est, cum tanta culpa nunc etiam post praeceptum in gravibus delinquitur, cum quanta laude antea a gravibus abstinebatur. Qui si hoc unquam fecerit, eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ꝙͣ aurũ uł argentum repbũ fuit
quẽ uidelicet fornax lingue consũpsit:
Si autẽ fauores suos audiens. ad suꝑni iudi¬
cii considerationem redit. ac ne de hio apd̾
occultũ arbitrem grauetur metuit: q̃l
expurgationis ugne. ad magnitudinẽ cła¬
ritatis excrescit: et unde incendrum trepi¬
dationis sustinet inde clarius fulget Be¬

Expanded text:
aliud quam aurum vel argentum reprobum fuit, aliud quam aurum vel argentum reprobum fuit, quem videlicet fornax linguae consumpsit? Si favores suos quisque audiens ad superni judicii considerationem redit, ac ne de his apud occultum arbitrem gravetur metuit, quasi expurgationis igne ad magnitudinem claritatis excrescit, et unde incendium trepidationis sustinet, inde clarius fulget.
Abbreviated transcription (Latin):
subtile contra se ut dictũ est extremi uidi¬
cũ exam̃ metuit. ac trepidus ad consciam
riciurrit: et qͥeqͥd illic iest tephensibile cor¬
rigit. Dum enim bonasua uinotuisse formi¬
dat: subtilitatem secuturi examinis ꝑtimescẽs.
siqͣm se mala occulta sunt amputa. .t: Pauet
namꝙ si saltem talis dõ nou ostenditur. qͣsis
ab hominib putatur: et neꝙ contẽptus est ut
in qd̃ potuit innotescere: in hoc debeat remane¬
re. Iam eirim de bonis sius. qͣi retributionem
sibi factain estimat: nisi eis et alia que ab homi¬
nib nesciuntur adiungat: Unde bene per
salomonem dicitur. Sicut probatur ui con¬
flatorio argentum. et in fornace aurum:
ita probatur homo laudantis ore. Argentũ
qͥppe uł aurũ si reprobum est. igne consu¬
mitur: si probum uero. igne decłaratur:
Sic nimirum est et sensus operantis: Nã
qͣlis sit: in eo qd̾ laudatur ostenditur: Si
eium auditis suis laudib extollit᷑. qͥd iste

Expanded text:
subtile contra se, ut dictum est, extremi judisubtile contra se, ut dictum est, extremi judicii examen metuit, ac trepidus ad conscientiam recurrit, et quidquid illic inest reprehensibile corrigit. Dum enim bona sua innotuisse formidat, subtilitatem secuturi examinis pertimescens, si qua in se mala occulta sunt amputat. Pavet namque si saltem talis Deo non ostenditur qualis ab hominibus putatur, et neque contentus est ut in quo potuit innotescere, in hoc debeat remanere. Jam enim de bonis suis quasi retributionem sibi factam aestimat, nisi eis et alia quae ab hominibus nesciuntur adjungat. Unde bene per Salomonem dicitur: Sicut probatur in conflatorio argentum, et in fornace aurum, ita probatur homo ore laudantis . Argentum quippe vel aurum, si reprobum est, igne consumitur; si probum vero, igne declaratur. Sic nimirum est et sensus operantis. Nam qualis sit, in eo qsese auditis suis laudibus extollit, quid iste
Abbreviated transcription (Latin):
tentis di despiciens. et solũmodo hominum
querens. int̾ auditas laudes atcollitur: et
que hoc solum quesierat. qͣi de brauio oꝑis
letatur: At contra si cor ueratit̾ humile est.
bona que de se audit. aut minime recognosat.
et qr falsa dicuntur metuit: aut oeite si ade̾e
sibi ea ueracit̾ scit: eo ip̃o formidat. ne ab et̾na
di retributine sint ꝑdita. quo hec considerat
hominib deuulgata: Pauetq uebementer:
ne spes futuri muner̃n. in mercede ꝑmutet᷑
electoꝵ animus magno laudum suarũ igne
crucietur: atq ab omni torporis sru rubigine
merore cogitatonis excoqͣtur: Cauta et. enĩ
consideratione treꝑidat. ne aut de hism qͥb
laudatur et non sunt. maius cłi iudicium
inueniat: aut de his in quib laudatur. et
sunt. cõpetens p̃mtũ ꝑdat: Uñ plerũꝙ fit
ut sicut miustꝰ ex laude sua polluit᷑: ita uir
iustꝰ audita sua laude prirgetur. Nlam dũ
bona que egit ab hominib ꝓferri cognoscit:

Expanded text:
tentis Dei despiciens, et solummodo hominum tentis Dei despiciens, et solummodo hominum quaerens, inter auditas laudes extollitur, et quae hoc solum quaesierat, quasi de bravio operis laetatur. At contra, si cor veraciter humile est, bona quae de se audit, aut minime recognoscit, et quia falsa dicuntur metuit; aut certe si adesse ea sibi veraciter scit, eo ipso formidat ne ab aeterna Dei retributione sint perdita, quo haec considerat hominibus divulgata, 707 pavetque vehementer ne spes futuri muneris in mercedem permutetur electorum animus magno laudum suarum igne crucietur, atque ab omni torporis sui rubigine moerore cogitationis excoquatur. Cauta enim consideratione trepidat, ne aut de his in quibus laudatur et non sunt majus Dei judicium inveniat, aut de his in quibus laudatur et sunt competens praemium perdat. Unde plerumque fit ut sicut injustus ex laude sua polluitur, ita vir justus audita sua laude purgetur. Nam dum bona quae egit ab hominibus proferri cognoscit,
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a umqͣ de suis laudib uel tacita lecetur:
Qͥsqͥs enim qͣi claritatẽ lune. fame sue magni¬
tudinem consꝑicit: sibiꝙ in occulto mentis gau¬
dium facit: cui iste nisi auctori se pretulit.
cuiꝰ dono ut bene operet᷑ ꝑcipit. et tam̃ in eius
mituere de gra sue laudis hilarescit: Despecto
enim honore conditoris. semet ip̃m plus amare
conuincit᷑. cuiꝰ preconiis letatur. Quamuis
nonnumꝙͣ etiam sc̃i uirt de bona sua opint¬
one gaudent: sed cum ꝑ banc ad meliora pro¬
ficere audietes pensant. nec iam de opinione
exultare: Qua in re necesse est. ut cũ audien¬
tium utilitati non proficit: mentẽ nrãm
fama laudabił non eleuet s fatiget: Cũ enĩ
humane lingue attestatione laudamͣ: occul¬
ta pulsatione requirim᷑. qͥd de nobis ip̃is sen¬
tiamus: Suꝑba et enum mens etiam cũ de se
falsa bona dicunt᷑ exultat: qr non apũd dm̃
qͣlit̾ uiuat: sed apud homines qͣliter igno¬
tescat excogitat: Iudicium enĩ de se omĩpo¬

Expanded text:
dibus vel tacita laetetur? Quisquis enim quasi claritatem lunae famae suae magnitudinem conspicit, sibique in occulto mentis gaudium facit, cui iste nisi auctori se praetulit, cujus dono ut bene operaretur percepit, et tamen in ejus munere de gratia suae laudis hilarescit? Despecto enim honore conditoris, semetipsum plus amare convincitur, cujus praeconiis laetatur. Quamvis nonnunquam etiam sancti viri de bona sua opinione gaudeant; sed cum per hanc ad meliora proficere audientes pensant, non jam de opinione exsultare. Qua in re necesse est ut cum audientium utilitati non proficit, mentem nostram fama laudabilis non elevet, sed fatiget. Cum enim humanae linguae attestatione laudamur, occulta pulsatione requirimur quid de nobisipsis sentiamus. Superba etenim mens etiam cum de se falsa bona dicuntur exsultat, quia non apud Deum qualiter vivat, sed apud homines qualiter innotescat, excogitat. Judicium enim de se omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
leticia ñ extollunt᷑: dicat᷑ recte. Si leta¬
tus sũ suꝑ multis diuitiis meis: ⁊ quia
pluruna reperit manus mea. Aesi aꝑte
diceret᷑. Nequaqͣ me in eo locupletẽ ex
iusticia eredidi: quo recta que agere de¬
bui. etiã multa cognoui. Nec indelligẽ¬
sollicitꝰ. ab elationis lapsu teneat᷑. Sed
cũ mira que intelligit. etiã oꝑari ceꝑit:
eo ipso ñmunꝗͣ quo foras ostencdit᷑. labi¬
tur᷑: atq in sius actibꝰ se oetõs p̃ire głat᷑.
Beatũ gͥ iob sicut incelligentie aurum

Expanded text:
laetitia non extolluntur, dicatur recte: Si laetalaetitia non extolluntur, dicatur recte: Si laetatus sum super multis divitiis meis, et quia plurima reperit manus mea. Ac si aperte diceretur: Nequaquam me in eo locupletem ex justitia credidi, quo recta quae agere debui etiam multa cognovi, nec intelligensollicitus ab elationis lapsu teneatur. Sed cum mira quae intelligit etiam operari coeperit, eo ipso nonnunquam quo foras ostenditur labitur, atque in suis actibus se caeteros praeire gloriatur. Beatum igitur Job sicut intelligentiae aur
Abbreviated transcription (Latin):
toris humiliat: & ei ꝗͣ amiserat intelli¬
gentiã reformat. Lignũ mergit ⁊ fer¬
rũ releuat: qr cor affigit. ⁊ scientiã re.¬
parat. Wñ bene in alia translatione
sic ferrũ sustulit. Lignũ nãq ꝯfring̾e
est: cor ab eleuatione ꝯterere. Lignũ ad¬
ima iactare ẽ: elatũ cor in eogntione
ut diximꝰ ꝓprie infirmitatis humiliare.
Igit᷑ qr donũ intellectus qd̃ accipit᷑. uix
cum tot difficultatibꝰ eustodit᷑: curandũ
turi minime exultant. cũ oognoscunt q̃
faciant. s cũ facunt que cognouernii.
gitoris: merentes tñ ꝯfid̾ant debitũ oꝑis:
ut indeł actione ꝑsoluant. qd̃ eis p̾roga¬
tũ est. in cognitione. Stultus nãq est
debitor qͥ gaudens pecumas imuituas
accepit: ⁊⁊ tempꝰ quo redd̾e debeat non
atrendit. Moderat᷑ gͦ leticia accipiẽdi:
qͣndo sollerti ꝓuidentia etiã ꝯstitutum
tempꝰ reddendi cogitat᷑. Eꝑ gͥ iusti iuiri

Expanded text:
toris humiliat, et ei quam amiserat intellitoris humiliat, et ei quam amiserat intelligentiam reformat; lignum mergit, et ferrum levat, quia cor affligit, et scientiam reparat. Unde bene in alia translatione sic ferrum sustulit: lignum namque confringere est cor ab elatione ima jactare, est elevatum cor in cogitatione, ut diximus propriae infirmitatis humiliare, Igitur quoniam donum intellectus, quod accipitur, vix cum tot difficultatibus custoditur, curandum ncti namque viri minime exultant, cum cognoscunt quae faciunt: sed cum faciunt quae cognoverunt: giut videlicet actione persolvant quod eis praerogatum est in cognitione. Stultus namque est debitor qui gaudens pecunias mutuas accipit, et tempus quo reddere debeat non attendit. Moderatur autem laetitia accipiendi, quando solerti providentia etiam constitutum tempus reddendi cogitatur. Quia igitur viri
Abbreviated transcription (Latin):
ex bona cdebeat actione restitui. Unde ⁊
Habent enĩ hoc electi ꝓpriũ. ut si qͣndo eis
in sua scientia furtiua uane głe culpa sur¬
ripit᷑. ad cor uelocit᷑ recleant: ⁊ qͥcqͥd in se
ante districti iudicis ocłos dãnabile ĩue¬
niunt. lacͥmis insequant᷑. Q flentes ñ
solũ caute inspigunt mala q̃ cõmiser̃t:
s ex accepto mun̾e que redd̾e etiã bona
debuer̾t: qr nimirũ tanto se ampliꝰ pecca
tores sentiunt: qͣnto ex neglectis bonis q̃
agere poterant. clebitores tenent᷑. Recte
g qui ferrũ ꝑdid̾at. clamat: heu. heu. her
⁊ hocipsũ mutuo acceꝑã. Acsi clicat. Illud
ꝑ dissolutionẽ negligentie ꝑdidi: qd̾ ut ꝑ
bona oꝑa redlerẽ ex gr̃a creatoris accepi
S nũquã d̾s mentẽ ddeserit: que in pec¬
catis se ueracit᷑ agnoscit. Uñ ⁊ mox he¬
lyseus ueniens. lignũ deorsũ mittit. qe
ferrũ in suꝑficiẽ attollit: qr iudeł re
ilemptor nrͣ pie nos recipiens cor pecca¬

Expanded text:
ex bona debeat actione restitui. Unde et ex bona debeat actione restitui. Unde et . Habent enim hoc electi proprium, ut si quando eis in sua scientia furtiva vanae gloriae culpa subrepit, ad cor velociter redeant, et quidquid in se ante districti judicis oculos damnabile inveniunt, lacrymis insequantur. Qui flentes, non solum caute inspiciunt mala quae commiserunt, sed ex accepto munere quae reddere etiam bona debuerunt, quia nimirum tores sentiunt, quanto ex neglectis bonis, quae agere poterant, debitores tenentur. Recte ergo, qui ferrum perdidit, clamabat: Heu, heu, heu, et hoc ipsum mutuo acceperam, ac si dicat: Illud per dissolutionem negligentiae perdidi, quod ut per bonEt numquam Deus mentem deserit, quae in peccatis se veraciter agnoscit. Unde et mox Elisaeus veniens, lignum deorsum mittit, et ferrum in superficiem attulit: quia videlicet Redemptor noster, pie nos repiciens, cor pecca
Abbreviated transcription (Latin):
est aut secura leticia in diuinis paginis
uel fortia ł multa cognoscere: ħ cognita
custodire.Nã qͥ bene intelligit: quicd
intelligendo debeat agnoscit. Quanto
enĩ intellectꝰ latiꝰ extendit᷑: tanto ad ex¬
plenda oꝑa enixiꝰ ligat᷑. Qñ in euangłio
ueritas dicit. Cui multũ datũ ẽ: multũ
datã: qͣsi pecuniã mutuã. Qͦ plus nob̾
credit᷑ ex benignitate: eo debitores ampliꝰ
tie accepte pecunia. cũ ad risuras aucli¬
toribꝰ dat᷑. amittit᷑: nͥ caute tribuat᷑. Neq
securis ex manubrio in ꝓfundũ lapsa
disparuit. Ferrũ qͥppe in manubrio est:
donũ intellectꝰ in corde. Ligna uͦ ꝑ hoc
ced̾e ẽ: praue agentes increpare. Qd̃ nõ¬
nũqͣ dũ fluxe agit᷑. dũ lapsus uane głe¬
in accepta eadẽ scientia ñ uitat᷑. ferrum
in aqua ꝑdit᷑: qi ex dissoluto oꝑe intelli¬
gentia fatuat᷑. Quã ꝓfecto intelligentiã
ad hoc nouimꝰ dari: ut ante dantis ocłos

Expanded text:
est autem secura laetitia 701 in divinis paginis est autem secura laetitia 701 in divinis paginis vel fortia, vel multa cognoscustodire. Nam qui bene intelligit, quid intelligendo debeat, agnoscit; quanto enim per intellectum latius extenditur, tanto ad explenda opera enixius ligatur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Cui multum datum est, multumdatam quasi pecuniam mutuam: quia quo plus nobis creditur ex benignitate, eo debitores amplius tiae accepta pecunia, cum ad usuras auditoribus datur, amittitur, nisi caute tribuatur. Nequsecuris ex manubrio in profundum lapsa disparuit . Ferrum quippe in manubrio est donum intellectus in corde. Ligna vero per hoc caedere est prave agentes increpare. Quod nonnunquam dum fluxe agitur, dum lapsus vanae gin accepta eadem scientia non vitatur, ferrum in aqua perditur, quia ex dissoluto opere intelligentia fatuatur. Quam profecto intelligentiam ad hoc novimus dari, ut ante dantis oculos
Abbreviated transcription (Latin):
multas diuitias appellatas ꝑ significõnẽ
credimꝰ. nͥ abundantia acumina ꝯsilioꝵ.
que querentis manꝰ inuenit. cũ hec co¬
gitatio tractantis gignit: Has nenim
rona sapientiũ: diuitie eoꝵ. Q̾qr diuiti¬
as ñ metalla t̾rena. s prudentiã noĩat:
ilico ꝑ ꝯtrarietatẽ subdit. Fatuitas impi¬
oꝵ imprudentia. Si enĩ coronã sapien¬
ttũ t̾renas diuitias diceret: ꝓculdubio
fatintatẽ stultoꝵ pauꝑtatem potiꝰ quã
ĩprudentiã fateretur. S dũ fatuitatem
stultoꝵ ĩprudentiã subdidit: sapientiũ
diuitias qr prudentiã dix̾it. indicauit
Has in se ꝑaulus scientie cliuitias ꝯtẽ¬
platꝰ. ⁊ ꝯtẽplationẽ suã ꝯsid̾atione huma¬
ne fragilitatis humilians: ait. Habemꝰ
thesaurũ istũ in uasis fictilibꝰ. Alultas
ltaq apud nos diuitias reperimꝰ: cum
dona abuindantis intelligentie sacra
eloqͥa inuestigando ꝑcipimꝰ: atꝙ inhis
plura. nec tñ sͥmet diu̾sa sentimꝰ. Non

Expanded text:
multas divitias appellatas per significationem credimus, nisi abundantia acumina consiliorum? Quae quaerentis manus invenit, cum haec cogitatio tractantis gignit. Has etenimrona sapientium divitiae eorum . Qui quia divitias non metalla terrena, sed prudentiam nominat, illico per contrarietatem subdit: Fatuitas stultorum imprudentia . Si enim coronam sapientium terrenas divitias diceret, procul dubio fatuitatem stultorum paupertatem potius quam imprudentiam fateretur. Sed dum fatuitatem stultorum imprudentiam subdidit, sapientum divitias quia prudentiam dixerit, indicavit. Has in se Paulus scientiae divitias contemplatus, et contemplationem suam consideratione humanae fragilitatis humilians, ait: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Multas itaque apud nos divitias reperimus, cum dona abundantis intelligentiae, sacra eloquia investigando percipimus, atque in his plura, nec tamen sibimet diversa sentimus. Non
Abbreviated transcription (Latin):
corcle tuo: ⁊ ne ĩnitaris prudentie tue
Dicat gͦ. Si putani aurũ robur meũ:
ce obrrzo ctixi. fiducia mea. Acsi aꝑte
faceat᷑ dic̃s. Nec que ueracit̾ intellexi
meo ingenio tribui: nec m̃ti ꝓpͥe si qua
egisse me bona ꝯtigit. hec pͥncipaliter
deputaui. Q adhuc subtutus humilita¬
tẽ nob̾ si cordis insinuans: adrungit di

Expanded text:
corde tuo, et ne innitaris prudentiae tuae corde tuo, et ne innitaris prudentiae tuae . Dicat ergo: Si putavi aurum robur meum, et obryzo dixi, fiducia mea. Ac si aperte fateatur, dicens: Nec quae veraciter intellexi, meo ingenio tribui, nec menti propriae, si qua egisse me bona contigit, haec principaliter deputavi. Qui adhuc subtilius humilitatem nobis sui cordis insinuans, adjung