comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meȩ nec ideomͥ ineliora uidebant᷑ qui a melius dicebant᷑. nec ideo uera quia diserta. nec ideo
sapiens anima. quia uultus congrius & decorũ eloquiũ. Illi aut̃ qui eũ mͦ ꝓmittebant. non¬
boni rerũ existimatores erint. Et id eo illis uidebat᷑ prudens & sapiens. quia delectabat eos lo
Sensi aut̃ aliud genus hominũ eti ã ueritatẽ habere suspectã. & ei nolle adquiescere. si cõpto a
ri sermone ꝓmeret᷑. Me aut̃ iã docueras ds̃ nĩs miris & occultis modis & ꝓpterei credoqd¬
docueris qm̃ uerũ ẽ nec quis quã prȩc̃tẽ alius doctor .ẽ. ueri. ubi cũq & undecũq elaruero
Iam gͦ ab stẽ didicerã nec eo debere uideri aliꝗͥd uerũ dici qui a eloquent̃ dicit᷑. nec eo f
in cõposite sonant signa labioũ: rursus nec ideo uerũ quia impolite enuntiant᷑. nec ida

Expanded text:
meae, nec ideo mihi meliora uidebantur, quia melius dicebantur, nec ideo uera, quia diserta, nec ideo meae, nec ideo mihi meliora uidebantur, quia melius dicebantur, nec ideo uera, quia diserta, nec ideo sapiens anima, quia uultus congruus et decorum eloquium. illi autem, qui eum mihi promittebant, nonboni rerum existimatores erant, et ideo illis uidebatur prudens et sapiens, quia delectabat eos loquens. sensi autem aliud genus hominum etiam ueritatem habere suspectam et ei nolle adquiescere, si comto atque uberi sermone promeretur. me autem iam docueras, deus meus, miris et occultis modis, et propterea credodocueris, quoniam uerum est nec quisquam praeter te alius doctor est ueri, ubicumque et undecumque claruerit. iam ergo abs te didiceram nec eo debere uideri aliquid uerum dici, quia eloquenter dicitur, nec eo falsum, quia inconposite sonant signa labiorum; rursus nec ideo uerum, quia inpolite enuntiatur, nec ideo
Abbreviated transcription (Latin):
rũ atq noctiũ. & ipsius noctis & dici. & deliquia luminũ. & siꝗͥd eius modi in aliis libris
legerã posset exponi. ut si forte posset incertũ quidẽ mͥ fieret utrũ ita seres haberet annon
ita. sed ad fidẽ meã illius auctoritatẽ ꝓpt̃ creditã scĩtatẽ pͣponerẽ . & ꝑ annos ferme ipsos
nouẽ quib eos animo uagabundus audiui. nimis extento desi derio uenturũ exspectabã istũ
faustũ. Cȩteri enĩ eorũ inquos forte incurrissem qui taliũ rerũ questionib ame obiectis
ficiebant. illũ mͥ ꝓmittebant. cuius aduentu collãq colloquio facillime m hȩe & siq
fortemaiora quȩ rerem enodatissime expedirent᷑. Ergo ubi uenit: ex ꝑtus sũ homi¬
t gratũ & iocundũ uerbis. & ea ipsa quȩ illi solent dicere. multo suauius garrientẽ. Sed

Expanded text:
rum atque noctium et ipsius noctis et diei et deliquia luminum et si quid eius modi in aliis libris rum atque noctium et ipsius noctis et diei et deliquia luminum et si quid eius modi in aliis libris legeram, posset exponi, ut, si forte posset, incertum mihi fieret, utrum ita se res haberet an ita, sed ad fidem meam illius auctoritatem propter creditam sanctitatem praeponerem. Et per annos ferme ipsos nouem, quibus eos animo uagabundus audiui, nimis extento desiderio uenturum expectabam istum Faustum. ceteri enim eorum, in quos forte incurrissem, qui talium rerum quaestionibus a me obiectis deficiebant, illum mihi promittebant, cuius aduentu conlatoque conloquio facillime mihi haec et si qua forte maiora quaererem enodatissime expedirentur. ergo ubi uenit, expertus sum hominem gratum et iucundum uerbis et ea ipsa, quae illi solent dicere, multo suauius garrientem. sed
Abbreviated transcription (Latin):
dñe creator om̃iũ ñ credat indigna. si forte situs & habitus creaturȩ corporalis ignoret.
deit qđ ignorat. sed etiã tilis in firmitas in fidei cun abulis acaritate matre sustinet᷑. doneȩ¬
st aut̃ si hoc ad ipsã doetrinȩ pietatis formã ꝑtinere arbitret᷑. & ꝑtinacius affirmare a
assurgat nouus homo inuirũ ꝑfectũ. & circũferi ñ possit om̃i uento doetrinȩ. In illo autẽ
qui doctor. qui auctor. qui dux & princeps eorũ quib illa suaderet ita fieri ausus ẽ. ut qui
cũ sequerent᷑. ñ quelib& hominẽ sed spm tuũ sc̃m sẽ sequi arbitrarent᷑. quis tantã dem̃tiã
ubi falsa dixis se conuinceret᷑. ñ detestandã longeq abiciendã eẽ iudicaret : Sed tai
nondũ liquido compererã. utrũ etiã scđim cius uerba uicissitudines longioꝵ & breuior die¬

Expanded text:
Domine creator omnium, non credat indigna, si forte situs et habitus creaturae corporalis ignoret.Domine creator omnium, non credat indigna, si forte situs et habitus creaturae corporalis ignoret.deat quod ignorat. sed etiam talis infirmitas in fidei cunabulis a caritate matre sustinetur, donest autem, si hoc ad ipsam doctrinae pietatis formam pertinere arbitretur et pertinacius affirmare aassurgat nouus homo in uirum perfectum et circumferri non possit omni uento doctrinae. in illo autem, qui doctor, qui auctor, qui dux et princeps eorum, quibus illa suaderet, ita fieri ausus est, ut qui eum sequerentur non quemlibet hominem, sed spirithm tuum sanctum se sequi arbitrarentur, quis tantam dementiam, sicubi falsa dixisse conuinceretur, non detestandam longeque abiciendam esse indicaret? sed tamen nondum liquido conpereram, utrum etiam secundum eius uerba uicissitudines longiorum et breuiorum die
Abbreviated transcription (Latin):
locutus ẽ: ut conuictus ab eis qui ista uere didicissent: quis et̃t eius sensus in cȩteris quȩ abditi¬
ora st̃ manifeste cognosceret᷑. Non enĩ parui ex istimare sẽ uoluit. sed sp̃m sẽm consola
c & ditatorẽ fideliũ tuorũ aueporitate plenaria ꝑsonalit̃ in sẽ eẽ ꝑsuadere conatus e
Itasq ecũ ÷ de cȩlo acstellis. & de solis aclunȩ motib falsa dixisse dep̃henderet᷑. quã uis
cu ea ñ solũ ignorata sed eti ã falsata. uesana suꝑbiȩ uanitate diceret. ut ea tamquã diui
doctrinã religionis ista ñ ꝑtineant : tam̃ ausus eius sacrilegos fuisse satis emineret
nȩ ꝑsonȩ tribuere sibi niteret᷑: Cũ eñi audio xp̃ianũ aliquẽ frẽm illũ aut illũ ista nescien¬
t̃e & aliud ꝑ alio sentientẽ : patient̃ intueor opinantẽ hominẽ. nec illi obẽẽ uideo cũ de te

Expanded text:
locutus est, ut conuictus ab eis, qui ista uere didicissent, quis esset eius sensus in ceteris, quae abditilocutus est, ut conuictus ab eis, qui ista uere didicissent, quis esset eius sensus in ceteris, quae abditiora sunt, manifeste cognosceretur. non enim parui se aestimari noluit, sed spiritum saorem fidelium tuorum, auctoritate plenaria personaliter in se esse persuadere conatus est. Itaque, cum de coelo ac stellis, et de solis ac lunae motibus falsa dixisse deprehenderetur, quamvism ea non solam ignorata, sed etiam falsa tam uesana superbiae uanitate diceret, ut ea tamquam diuidoctrinam religionis ista non pertineant, tamen ausus eius sacrilegos fuisse satis emineretpersonae tribuere sibi niteretur. 9. Cum enim audio christianum aliquem fratrem, illum aut illum, ista nescientem, et aliud pro alio sentientem, patienter intueor opinantem hominem; nec illi obesse video, cum de te,
Abbreviated transcription (Latin):
possi dert arborẽ. & de usueuis tibigras agit. quãus esciat ił quot cubtas alta sic uł quanta
uosfadint diffusa. quã ille qui eã mecitur & om̃s ramos eius numerat & neq possida eã. neq
oreatore cius nouit aut diligit: sic fidelis homo cuius totus mundus diuitiarũ ẽ.: & quasinis lo
h ibens omia possi d& in herendo tibi cui omã seruiunt. quãuisnec saltẽ septentrionũ gyrosno¬
ebcti dubitar ẽ stultũ ẽ quin utiq melior set quã mensor egli & numerator syderũ & pensor
udementoiũ & negligens tui. qui omã inmensura & numero & pondere disposuisti Sedtam̃
quis quereb at masi icheũ neseio quẽ etiã ista seribere. sine quorũ peritia pietas disci poterat :
mundana isti etiã nota ꝓferri. pietas aut̃. tibi confiteri. Vnde illedeuius ad hoc ista multũ

Expanded text:
possidere arborem et de usu eius tibi gratias agit, quamuis nesciat uel quot cubitis alta sit uel quanta possidere arborem et de usu eius tibi gratias agit, quamuis nesciat uel quot cubitis alta sit uel quanta latitudine diffusa, quam ille, qui eam metitur et omnes ramos eius numerat et neque possidet eam neque creatorem eius nouit aut diligit, sic fidelis homo, cuius totus mundus diuitiarum est et quasi nihil habens omnia possidet inhaerendo tibi, cui seruiunt omnia, quamuis nec saltem septentrionum gyros nouerit, dubitare stultum est, quin utique melior sit quam mensor caeli et numerator siderum et pensor elementorum et neglegens tui, qui omnia in mensura et numero et pondere disposuisti. Sed tamen quis quaerebat manichaeum nescio quem etiam ista scribere, sine quorum peritia pietas disci poterat? mundana ista etiam nota profiteri, pietas autem tibi confiteri. unde ille deuius ad hoc ista multum
Abbreviated transcription (Latin):
& seruiunt creaturȩ potius quã creatori. Multa tam̃ ab eis ex ipsa creatura uera dicta retim¬
bã. & occurrebat mͥ ratio ꝑnumeros & ordinẽ tẽporũ & uisibiles attestationes sẏderũ. &
rebã cũ dietis manicheiqui de his reb multa scripsit copiosissi me deli rans. & ñ mͥ occurrebats
tio nec solstitiorũ & ȩquinoetiorũ. nec defectuũ luminariũ. nec quicꝗͥd tale in libris sȩcul
sapientiȩ didicerã. Ibi aut̃ credere iubebar & ad illas rationes numeris & oculis meis explora¬
tas ñ occurrebat. & longe diuersũ erat. Nũ qͥd dñẽ ds̃ ueritatis quisquis nouit ista iã pla
bi: infelix enĩ homo qui scit illa om̃a. tẽ aut̃ nescit. Beatus aut̃ qui te scit. etiã si illa nescia
suiuͦ & tẽ & illa nouit. ñ ꝓpt̃ illa beatior : sed ꝓpt̃ tẽ solũ beatus ẽ : si cognoscens tẽ sicu
glorific& & grãs agat. & ñ euaneseat in cogitationib suis. Si cut enĩ melior ẽ qui nouit

Expanded text:
 seruiunt creaturae potius quam creatori. Multa tamen ab eis ex ipsa creatura uera dicta retinebam, et occurrebat mihi ratio per numeros et ordinem temporum et uisibiles attestationes siderum et conferebam cum dictis Manichaei, quae de his rebus multa scripsit copiosissime delirans, et non mihi occurrebat ratio nec solistitiorum et aequinoctiorum nec defectuum luminarium nec quidquid tale in libris saecularis sapientiae didiceram. ibi autem credere iubebar, et ad illas rationes numeris et oculis meis exploratas non occurrebat et longe diuersum erat. Numquid, domine deus ueritatis, quisquis nouit ista, iam placet tibi? infelix enim homo, qui scit illa omnia, te autem nescit; beatus autem, qui te scit, etiamsi illa nesciat. qui uero et te et illa nouit, non propter illa beatior, sed propter te solum beatus est, si cognoscens te sicut te glorificet et gratias agat et non euanescat in cogitationibus suis. sicut enim melior, qui nouit
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ irruerã contentus interim cẽ decreuerã. nisi aliqd forte qđ magis eligendũ etẽt ducc̃¬
asItullofaustus qui multis laqueus extitit mortis. meũ quo captus erã relaxar iã ceperat
uolens nec sciens. Manus enĩ tuȩ ds̃ m̃s in ab dito ꝓuidentiȩ tuȩ ñ deserebant animã meã¬
& dc sanguine cordis meȩ matris ꝑlacrimas cius diebi ac noctibi promẽ sacrificabat᷑ tibi &
mecũ ut m ꝑ suaderet romã ꝑgere. & potius ibi docere qđ docebã cartagini. Et hoe mhunde

Expanded text:
quoquo modo inrueram, contentus interim esse decreueram, nisi aiquid forte, quod magis eligendum esset, elucquoquo modo inrueram, contentus interim esse decreueram, nisi aiquid forte, quod magis eligendum esset, eluca ille Faustus, qui multis laqueus mortis extitit, meum quo captus eram relaxare iam coeperat nec nolens nec sciens. manus enim tuae, deus meus, in abdito prouidentiae tuae non deaerebant animam meam, et sanguine cordis matris meae per lacrimas eius diebus et noctibus pro me sacrificabatur tibi, et mecum, ut mihi persuaderetur Romam pergere et potius ibi docere quod docebam Carthagini. et hoc unde
Abbreviated transcription (Latin):
erat imperiuȩ suȩ & noluit sẽ temere disputando in ea coartari. unde nec exitusei ullusi
facilis eẽt reditus. Etiã hinc mͥ amplius placuit : pulchrior ẽ enĩ tẽperantia confitenti
mi. quã illa quȩ nosse cupiebã . & eũ in om̃ib difficiliorib: & suptiliorib questionib talẽ
ueniebã. Refractoq itaq studio quo intenderã in manichei litteras. magisq desper
decȩteris eorũ doetorib. quando in multis quȩ mẽ mouebant ita ille nominatus apparus¬
cępi cũ eo ꝓstudio eius agere uitã quo ipse flagrabat in eas litteras quas tunc iã rethor cus¬
tagini adolescentes docebã. & legere cũ eo siue quȩ ille audita desiderar&. siue quȩ i
taliuagenio apti gxistimarẽ. Cȩterũ conatus om̃s imnees quo ꝓ ficere m illa secta statuerã illo homine
cognito ptsus int̾ei doi ñ ut abcis om̃inosepararer: sed quasi melius quicquã ñ inuenienseo quo iã

Expanded text:
erat inperitiae suae et noluit se temere disputando in ea coartari, unde nec exitus ei ullus nec facilis esset reditus: etiam hinc mihi amplius placuit. pulchrior est enim temperantia confitentis animi quam illa, quae nosse cupiebam. et eum in omnibus difficilioribus et subtilioribus quaestionibus talem inueniebam. Refracto itaque studio, quod intenderam in Manichaei litteras, magisque desperans de ceteris eorum doctoribus, quando in multis, quae me mocoepi cum eo pro studio ejus agere vitam, quo ipse flagrabat in eas litteras, quas tunc jam rhetor Carthagini adolescentes docebam; et legere cum eo, sive quae ille audita desideraret, sive quae ipse tali ingenio apta existimarem. Caeterum conatus omnis meus, quo proficere in illa secta statueram, ilcognito prorsus intercidit, non ut ab eis omnino separarer, sed quasi melius quicquam non inueniens eo, quo iam
Abbreviated transcription (Latin):
nen nunc filu tui in domo fideli. bono mẽbro eccłȩ tuȩ. Nec tantã erga suã discipli
diligentiã matris prȩdicabat. quantã famulȩ cuiusdã decrepitȩ quȩ patrẽ eius in fana
portauerat. sicut dorso grandiuscularũ puellarũ paruuli portari solent. Cuius reigña
minicarũ filiarũ cõmissã sibi diligent̃ gerebat. & erat in eis coercendis cũ opus eẽt sc̃ã se¬
ueritate uehemens: atq. in docendis sobria prudentia. Nam eas prȩt̃ illas horas quil

Expanded text:
en unici tui in domo fideli, bono membro ecclesiae tuae. nec tantam erga suam disciplinam diligentiam matris praedicabat quantam famulae cuiusdam decrepitae, quae patrem eius infantem portauerat, sicut dorso grandiuscularum puellarum paruuli portari solent. cuius rei gratominicaruni tiliarum conmissam diligenter gerebat et erat in eis cohercendis, cum opus esset, sancta seueritate uehemens atque in docendis sobria prudentia. nam eas praeter illas horas, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dominis meis. quib: & corde et uoce et litteris seruio. ut quot quot hoc legerint. memi¬
nerint ad altare tuũ monicȩ famulȩ tuȩ cũ patricio quondã eius coniuge. ꝑ quoꝵ carnẽ
introduxisti me in hanc uitã. quẽ ad modũ nescio. Meminerint cũ affectu pio parentũ men
in hac luce transitoria et frm meorũ subtẽ patre in catholica. & ciuiũ meorũ in ȩt̾na hien¬
alem. cui suspirat peregrinatio populi tui ab exitu usq ad reditũ. ut qđ amẽ illa poposen
extremũ uberius ei pręstet᷑ in multorũ orationibus. tam ꝑ confessiones quã ꝑ orationes mn¬

Expanded text:
dominis meis, quibus et corde et uoce et litteris seruio, ut quotquot hoc legerint, memidominis meis, quibus et corde et uoce et litteris seruio, ut quotquot hoc legerint, meminerint ad altare tuum Monnicae, famulae tuae, cum Patricio, quondam eius coniuge, per quorum carnem introduxisti me in hac uita, quemadmodum nescio. meminerint cum affectu pio parentum meorum in hac luce transitoria et fratrum meorum sub te patre in matre catholica et ciuium meorum in aeterna Hierusalem, cui suspirat peregrinatio populi tui ab exitu usque ad reditum, ut quod a me illa poposcit extremum uberius ei praestetur in multorum orationibus per confessiones quam per orationes m
Abbreviated transcription (Latin):
qua triumphatus ẽ hostis. cõputans delicta nr̃ĩ & quȩrens ꝗͥd obiciat. & nihil inueniens in illo iti
quo uineimus. Quis ei refundet in nocentẽ sanguinẽ : quis ei restituet p̃ciũ quo nos enut ut nos
offerat ei. ad cuius p̃eii nr̃i sacramentũ ligauit ancilla tua animã suam uineulo fidei: Nemo
ptectione tua disrũpet eam. Non sẽ int̾ponat. nec ui nec insidis leo et draco. Neq ei
respondebit illa nihil se debere ne conuincat᷑ & obtineat᷑ ab accusatore callido. sed respon¬
lebit dimissa debita sua ab eo. cui nemo reddet qđ ꝓnobis ñ debens reddidit. Sitgͦ inp.
cũ uiro antequẽ nulli & postquẽ nulli nupta ẽ: cui seruiuit fructũ tibi afferens eũ toleran¬
tia. ut eũ quoq lucraret᷑ tibi. Et inspira dnẽ ds̃m̃s. inspira seruis tuis fr̃ib meis. filuis tuis

Expanded text:
qua triumphatus est hostis conputans delicta nostra et quaerens, quod obiciat, et nihil inueniens in illo, in qua triumphatus est hostis conputans delicta nostra et quaerens, quod obiciat, et nihil inueniens in illo, in quo uincimus. quis ei refundet innocentem sanguinem? quis ei restituet pretium, quo nos emit, ut nos auferat ei? ad cuius pretii nostri sacramentum ligauit ancilla tua animam suam uinculo fidei. nemo a protectione tua dirrumpat eam. non se inter- . ponat nec ui nec insidiis leo et draco: neque enim respondebit illa nihil se debere, ne conuincatur et obtineatur ab accusatore callido, sed respondebit dimissa debita sua ab eo, cui nemo reddet quod pro nobis non debens reddidit. Sit ergo in pace cum uiro, ante quem nulli et post quem nulli nupta est, cui seruiuit fructum tibi afferens cum tolerantia, ut eum quoque lucraretur tibi. et inspira, domine meus, deus meus, inspira seruis tuis, fratribus meis, filiis tuis,
Abbreviated transcription (Latin):
contraxit ꝑtot annos post aquã silutis. dimitte dñe. dimitte obseero. ne intres cũ ea in iudiciũ.
pexalte c miscđia iudiciũ q̃m eloquia tua uera st̃. & ꝓmisisti miscđiam misericordib:. Quo
it cẽnt. tũ dedisti eis: qui misereberis cui misertus eris. & miscđiam prȩstabis eui misericors
fueris. Et credo iam feceris qđ tẽ rogo. sed uoluntaria oris mei approba dñe. Namq illa im¬
miente die resolutionis suȩ: cogitauit suũ corpus sũptuose contegi. aut condiri aromatib:
uit monumentũ electũ concupiuit. aut curauit sepulchrũ patriũ: Non ista mandauit nobis.
ed tantũ modo memoriã sui ad altare tuũ fieri desiderauit. cui nullius diei prȩt̾mission
seruerat. unde seiret dispensari uictimã scãm qua deletũ ẽ cyrographũ qđ erat contrariũ nobis.

Expanded text:
contraxit per tot annos post aquam salutis. dimitte, domine, dimitte, obsecro, ne intres cum ea in iudicium. contraxit per tot annos post aquam salutis. dimitte, domine, dimitte, obsecro, ne intres cum ea in iudicium. superexultet misericordia iudicio, quoniam eloquia tua uera sunt et promisisti misericordiam misericordibus. quod ut essent, tu dedisti eis, qui misereberis, cui misertus eris, et misericordiam praestabis, cui misericors fueris. Et, credo, iam feceris quod te rogo, sed uoluntaria oris mei adproba, domine. namque illa imminente die resolutionis suae non cogitauit suum corpus sumptuose contegi aut condi aromatis aut monumentum electum concupiuit aut curauit sepulchrum patrium: non ista mandauit nobis, sed tantummodo memoriam sui ad altare tuum fieri desiderauit, cui nullius diei praetermissione seruierat, unde sciret dispensari uictimam sanctam, qua deletum est chirografum, quod erat contrarium nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
quo eã ꝑbaptismũ regenerasti nullũ uerbũ exisse abore eius contra prȩceptũ tuũ. & dictũ ẽ aueri¬
tite filio tuo siquis dixerit frĩ suo fatue. reus erit gehennȩ ignis. Et ue etiã laudabili uitȩ ho¬
minũ si remota miscđia discutias eã. Quia uͦ ñ exquiris delicta uehement̃. fiducialit̃ speramus¬
iquẽ apud tẽ locũ inuenire indulgentiȩ. Quisquis aut̃ tibi enumerit uera merita sua. qui
tbi enumerat nisi munera tua : O si cognoscant sẽ homines. homines. et qui gloriat᷑. in dño
nbi gudens grãs ago. nunc ꝓpeccatis matris meȩ dep̃cor te exaudi mẽ ꝑ medicinã uulnerũ
mo rũ quȩ pependit in ligno. & sedens ad dexterĩ tuã te int̾pellat ꝓnobis. Scio misericor diter
tĩ & ex corde dimisisse debita debitorib suis dimitte illi et tũ debita sua. Siqua etiam

Expanded text:
quo eam per baptismum regenerasti, nullum uerbum exisse ab ore eius contra praeceptum tuum. et dictum est a ueriquo eam per baptismum regenerasti, nullum uerbum exisse ab ore eius contra praeceptum tuum. et dictum est a ueritate, filio tuo: si quis dixerit fratri suo: fatue, reus erit gehennae ignis; et uae etiam laudabili uitae hominum, si remota misaliquem apud te locum invenire indulgentiae. Quisquis autem tibi enumerat vera merita sua, quid tibi enumerat nisi munera tua? O si cognoscant se homines homines, et qui gloriatur, in Domitibi gaudens gratias ago, nunc pro peccatis matris meae deprecor te; exaudi me per Medicinam vulnerum nostrorum, quae pependit in ligno et sedens ad dexteram tuam te interpellat pro nobis. scio misericorditer operatam et ex corde dimisisse debita debitoribus suis: dimitte et tu illi debita sua, si qua etiam
Abbreviated transcription (Latin):
is si ꝑbe interp̃tantis ploratũ meũ. Et nc̃ dñe confiteor tibi. in litteris legat qui uolet. & int̃¬
stetꝰ ut uolet. Et si peccatũ inuenerit fleuisse me matrẽ exigua parte horȩ. matrẽ oculis
neis interim mortuã quȩ mẽ multos annos fleuerat ut oculis tuis uiuerẽ : non irrideat : sed
potiussi ẽ grandi caritate ꝓpeccatis meis fleat ipse ad tẽ patre om̃iũ fr̃m xp̃itui . Ego aut̃ iã
nito corde abillo uulnere. in quo poterat redargui carnalis affectus. fundo tibi ds̃ nr̃ pil
fimula tua longe aliud lacrimarũ genus. qđ manat de concusso spu consideratione perieu¬
lom̃ om̃is animȩ quȩ in adam morit᷑. quam quã illa in xp̃o uiuificata etiã a carne nondũ re¬
soluta sic uixerit. ut laudet᷑ nomen tuũ in fide moribusq eius. Non tamen audeo dicere ex

Expanded text:
inis superbe interpretantis ploratum meum. et nunc, domine, confiteor tibi in litteris. legat qui uolet et inteinis superbe interpretantis ploratum meum. et nunc, domine, confiteor tibi in litteris. legat qui uolet et interpretetur, ut uolet, et si peccatum inuenerit, fleuisse me matrem exigua parte horae, matrem oculis meis interim mortuam, quae me multos annos fleuerat, ut oculis tuis uiuerem, non inrideat, sed potius, si est grandi caritate, pro peccatis meis fleat ipse ad te, patrem omnium fratrum Christi tui. Ego autem iam sanato corde ab illo uulnere, in quo postea redargui carnales affectus, fundo tibi, deus noster, pro illa famula tua longe aliud lacrimarum genus, quod manat de concusso spiritu consideratione periculorum omnis animae, quae in Adam moritur. quamquam illa in Christo uiuificata etiam nondum a carne resoluta sic uixerit, ut laudetur nomen tuum in fide moribusque eius, non tamen audeo dicere, ex
Abbreviated transcription (Latin):
inditũ. quia greci balanion dixerint. qđ anxietatẽ pellat ex animo. Eece & ho
confiteor miscđiȩ tuȩ pat̃ orphanorũ q̃m laui. & talis erã qualis priusquã laui
Neq enĩ exsud auit de corde meo meroris a maritudo. Deinde dormiui & euiglu
& ñ parua exparte mitigatũ inueni dolorẽ meũ. atq ut erã in lecto meo solus
cordatus sum ueridicos uersus ambrosii tui. Tu es enĩ ds̃ creator om̃iũ poliq rat
uestiens diem decoro lumine. noctẽ soporis grã. artus solutos ut quies redd
laboris usui. mentesq fessas alleuet. luctusq soluat anxios. Atq inde paulas
reducebã in pristinũ sensũ ancillã tuã. conuersationẽq eius piam intẽ. & sa
in nos blandam atq morigerã qua subito destitutus sũ . & libuit flere in co¬
atutuo de illa & ꝑilla. deme & ꝓmẽ. Et dimisi lacrimas quas continebã ut effluerent quantũ
alent substernens eas cordi meo. & requieuit in eis. qm̃ ibi erant aures tuȩ. non cuiusquã hom¬

Expanded text:
inditum, quia Graeci ftaXavelov dixerint, quod anxietatem pellat ex animo. ecce et hoc confiteor misericordiae tuae, pater orfanorum, quoniam laui et talis eram, qualis priusquam lauissem. neque enim exudauit de corde meo maeroris amaritudo. deinde dormiui et uigilaui et non parua ex parte mitigatum inueni dolorem meum atque, ut eram in lecto meo solus, recordatus sum ueridicos uersus Ambrosii tui: tu es enim, -deus, creator omnium polique rector uestiens diem decoro lumine, noctem sopora gratia, artus solutos ut quies reddat laboris usui mentesque fessas alleuet luctuque soluat anxios. Atque inde paulatim redducebam in pristinum sensum ancillam tuam conuersationemque eius piam in te et sancte in nos blandam atque morigeram, qua subito destitutus sum, et libuit Here in copectu tuo de illa et pro illa, de me et pro me. et dimisi lacrimas, quas continebam, ut effluerent quantum uellent, substernens eas cordi meo: et requieuit in eis, quoniam ibi erant aures tuae, non cuiusquam hom
Abbreviated transcription (Latin):
derẽ. Nec ea tam̃ uidendo absorbui quando uidi oculis. nec ipsa st̃ apud me: sed imagi¬
pacitas memoriȩ meȩ. Hinc st̃ et illa omã. quȩ de doctrinis liberalib ꝑcepta. nondũ
exciderunt quasi remota interiore loco. ñ loco. nec eorũ imagines sed res ipsas gi
Namꝗͥd sit litteratura ꝗͥd peritia disputandi. quot genera questionũ. quic ꝗd horũ scio
sic ẽ in memoria mea. ut ñ retenta imagine remforis reliquerim. aut sonuerit & p¬
rierit sicut uox imp̃ssa ꝑaures uestigio quo recolit᷑ quasi sonaret. cũ ĩa ñ sonaret. aut sicut
odor dũ transit et euanescit inuentosolfactũ afficit. unde traicit in memoriã in imaginẽ
sui. quã reminiscendo repetamus. aut sicut. qui certe inuentre iã ñ sapit. et tam̃ in me¬
moria quasi sapit. aut sicut aliqͥd qđ corpore tangendo sentit᷑. qđ etiã separatũ a nobis

Expanded text:
viderem: nec ea tamen videndo absorbui quando vidi oculis; nec ipsa sunt apud me, sed imagividerem: nec ea tamen videndo absorbui quando vidi oculis; nec ipsa sunt apud me, sed imagicapacitas memoriae meae. Hic sunt et illa omnia quae de doctrinis liberalibus percepta nondum exciderunt, quasi remota interiore loco, non loco; nec eorum imagines, sed res ipsas gero. Nam quid sit litteratura, quid peritia disputandi, quot genera quaestionum, quidquid horum scio sic est in memoria mea, ut non retenta imagine rem foris reliquerim, aut sonuerit et praeterierit, sicut vox impressa per aures vestigio quo recoleretur, quasi sonaret cum jam non sonaret; aut sicut odor dum transit et evanescit in ventos, olfactum afficit, unde trajicit in memoriam imaginem sui quam reminiscendo repetamus; aut sicut cibus qui certe in ventre jam non sapit, et tamen in memoria quasi sapit; aut sicut aliquid quod corpore tangendo sentitur, quod etiam separatum a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dico ex eođe thesauro memoriȩ. Nec om̃ino aliꝗͥd eorũ dicerẽ. si defuissent. Mac
istauis ẽ memoriȩ. magna nimis ds̃ ms. penitrale amplũ & infinitũ. Quis ad fundũ eius
ꝑuenit: Et uis ẽ hȩc animi mei. atq ad meã naturã ꝑtinet. nec ego ipse capio totũ qt
Ergo animus ad habendũ seipsũ angustus ẽ. ut ibi sit qđ sui ñ capiat:  Numꝗd extra ipsũ:
ac ñ in ipso : Quomͦ gͦ ñ capit: Multam suꝑ hoc oborit᷑ ammiratio. stupor app̃hendit me
Et eunt homines ad mirari alta montiũ. & ingentes fluctus maris. & latissimos lapsus flu¬
minũ. et oceani ambitũ. et gẏros syderũ : & relinquunt seipsos nec mirant᷑. Qđ om̃a
hȩc cũ dicerẽ . ñ ea uidebã oculis : nec tam̃ dicerẽ. nisi montes & fluctus et flumina & syo
quȩ uidi. & oceanũ quẽ credidi intus in memoria mea uiderẽ. spatus tam̃ ingentib quasi fons

Expanded text:
quae dico ex eodem thesquae dico ex eodem thesista vis est memoriae, magna nimis, Deus meus, penetrale amplum et infinitum. Quis ad fundum ejus pervenit? Et vis est haec animi mei, atque ad meam naturam pertinet; nec ego ipse capio totum quod sum. Ergo animus ad habendum seipsum angustus est. Et ubi sit, quod sui non capit? Numquid extra ipsum ac non in ipso? Quomodo ergo non capit? Multa mihi super hoc oboritur admiratio, stupor apprehendit me. Et eunt homines admirari alta montium, et ingentes fluctus maris, et latissimos lapsus fluminum, et Oceani ambitum, et gyros siderum, et relinquunt seipsos; nec mirantur, quod haec omnia cum dicerem, non ea videbam oculis, nec tamen dicerem nisi montes et fluctus et flumina et sidera quae vidi, et Oceanum quem credidi, intus in memoria mea viderem spatiis tam ingentibus quasi foris
Abbreviated transcription (Latin):
istando neq contrectando sed reminiscendo antepono. Intus hȩc ago. in aula ingi¬
ti memoriȩ meȩ. Ibi eñĩ mͥ cȩlũ & terra & mare p̃sto st̃ cũ om̃ib quȩ in eis sentire po¬
i. pręter illa quȩ oblitus sũ. Ibi mͥ et ipse occurro meq recolo. quid. quando et ubi
gerim. quoq modo cũ agerẽ affectus fuerim. Ibi st̃ omã. quȩ siue exꝑta ame siue
credita memini. ex eadẽ copia etiã similitudines rerũ uł exꝑtarũ uł exeis quas exꝑtus sũ e¬
ditarũ alias atq alias. & ipse contexo p̃teritis. atq ex his etiam futuras aetiones & euenta ex
spes. & hȩc om̃a rursus quasi p̾sentia meditor. Faciam hoc aut illud dico apud me in ipso in¬
ti sinu animi mei pleno tot & tantarũ rerũ imaginib: & hoc aut illud seque̾t᷑. O si eẽt hoc
aut illud. Auertat ds̃ hoo aut illud. Dico apud me ista: & cũ dico. p̃sto st̃ imagines om̃iũ

Expanded text:
gustando neque contractando, sed reminiscendo antepono. Intus haec ago, in aula ingegustando neque contractando, sed reminiscendo antepono. Intus haec ago, in aula ingenti memoriae meae. ibi enim mihi caelum et terra et mare praesto sunt cum omnibus, quae in eis sentire potui, praeter illa, quae oblitus sum. ibi mihi et ipse occurro meque recolo, quid, quando et ubi egerim quoque modo, cum agerem, affectus fuerim. ibi sunt omnia, quae siue experta a me siue credita memini. ex eadem copia etiam similitudines rerum uel expertarum uel ex eis, quas expertus sum, creditarum alias atque alias et ipse contexo praeteritis atque ex his etiam futuras actiones et euenta et spes, et haec omnia rursus quasi praesentia meditor. "faciam hoc et illud" dico apud me in ipso ingenti sinu animi mei pleno tot et tantarum rerum imaginibus, et hoc aut illud sequitur. „o si esset hoc aut illud!" "auertat deus hoc aut illud": dico apud me ista et, cum dico, praesto sunt imagines omnium
Abbreviated transcription (Latin):
fibricatȩ sint quis dicit. cũ appareat quib sensib: raptȩ st̃ interiusq reconditȩ : Nã & inte¬
bris atq in silentio dũ habito. in memoriã meã ꝓfero si uolo colores. & discerno int̃ alb
& nigrũ & int̃ quosalios uolo: Nec incurrunt soni atq ꝑturbant. qđ ꝑoculos haustũ consi¬
ro cũ & ipsi ibi sint: & quasi seorsũ repositi lateant. Nlam et ipsos poseo si placet atq ad su
ilico & requiescente lingua acsilente gutture cantõ quantũ uolo. imaginesq illȩ colorũ
quȩ nihilominus ibi st̃. ñ sẽ int̾ponunt neq in t̾rũpunt. cũ thesaurus alius retractat᷑ qui in¬
fluxit ab aurib: Ita cȩtera quȩ ꝑsensus cȩteros ingesta atq congesta st̃ recordor ꝓut li¬
bet & aurã liliorũ discerno a uiolis nihil olfaciens. & mel defrito. lene aspero nihil tũc

Expanded text:
fabricatae sint quis dicit, cum appareat, quibus sensibus raptae sint interiusque reconditae P nam et in tefabricatae sint quis dicit, cum appareat, quibus sensibus raptae sint interiusque reconditae P nam et in tenebris atque in silentio dum habito, in memoria mea profero, si uolo, colores, et discerno inter album et nigrum et inter quos alios uolo, nec incurrunt soni atque perturbant quod per oculos haustum considero, cum et ipsi ibi sint et quasi seorsum repositi lateant. nam et ipsos posco, si placet, atque adsunt illico, et quiescente lingua ac silente gutture canto quantum uolo, imaginesque illae colorum, quae nihilo minus ibi sunt, non se interponunt neque interrumpunt, cum thesaurus alius retractatur, qui influxit ab auribus. ita cetera, quae per sensus ceteros ingesta atque congesta sunt, recordor prout libet et auram liliorum discerno a uiolis nihil olfaciens et mei defrito, lene aspero, nihil tum
Abbreviated transcription (Latin):
tb & cedendo condunt᷑. iterũ eũ uoluero ꝓcessura. Qđ totũ fit. cũ aliqđ narro merno¬
t̃ .bist om̃a distinete genentumq seruata. quȩ suo quȩq aditu in gesta st̃ sieut lux ati
oñs colores formȩq corporũ ꝑ oculos: ꝑaures aut̃ om̃a genera sonorũ. om̃sq odores ꝑaditũna¬
ru om̃s sapores ꝑoris aditũ: ad sensũ aut̃ totius corporis. ꝗd durũ. ꝗd molle. qd calidũ frigidũ ue.
caut asperũ graue seu leue. siue extrinsecus siue intrinsecus corpori. Hȩc om̃a recipit p¬
colenda cũ opus ẽ & retractanda grandis memoriȩ recessus. & nescio qui secreti atq ineffa¬
biles sinus eius quȩ omã suis quȩq forib intrant ad eã & reponunt᷑ in ea. Nec ipsa tamen in¬
trant. sed rerũ sensarũ imagines prestost̃ illic cogitationi. reminiscenti eas. Quȩ quomodo

Expanded text:
tibus; et cedendo conduntur, iterum cum voluero processura. Qtibus; et cedendo conduntur, iterum cum voluero processura. Qer. Ybi sunt omnia distincte generatimque seruata, quae suo quaeque aditu ingesta sunt, sicut lux atque omnes colores formaeque corporum per oculos, per aures autem omnia genera. sonorum omnesque odores per aditum narium, omnes sapores per oris aditum, a sensu autem totius corporis, quid durum, quid molle, quid calidum frigidumue, lene aut asperum, graue seu leue sine extrinsecus sine intrinsecus corpori. haec omnia recipit recolenda, cum opus est, et retractanda grandis memoriae recessus et nescio qui secreti atque ineffabiles sinus eius: quae omnia suis quaeque foribus intrant ad eam et reponuntur in ea. nec ipsa tamen intrant, sed rerum sensarum imagines illic praesto sunt cogitationi reminiscentis eas. quae quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
es auri innum erabiliũ imaginũ de huiuscemodi reb sensib inuentarũ. ubi reconditũ
ẽ quieqͥa etiã cogitamꝰ. uł augendo uł minuendo. uł ut cũque uariando ea quȩ sensus atti¬
gerit. Et si qͥd aliud cõmendatũ et repositũ ẽ. qđ nondũ absorbuit & sepeliuit obliuio. Ibi quan¬
ao sũ poseo ut ꝓferit᷑ quicꝗd uolo. Et quȩdã statim ꝓdeunt. quȩdã requirunt᷑ dutius. & tamquã
de abstrusiorib quibusdã receptaculis eruunt᷑. quȩdã eat̾uatim sẽ ꝓruunt. &dũ aliud petit᷑
uȩrit᷑. ꝓsiliunt in mediũ quasi dicentia. Neforte nossumus : et abigo ea manu cordis
aflcie recordationis meȩ donec enubilet̃ illud qđ uolo. atq in conspectũ ꝓdeat ex abditis
ls facilit atq imꝑturbati seriesicut poscunt᷑ suggerunt᷑ & cȩdunt p̃eedentia consequen¬

Expanded text:
rebus sensis inuectarum. ibi reconditum rebus sensis inuectarum. ibi reconditum est, quidquid etiam cogitamus, uel augendo uel minuendo uel utcumque uariando ea quae sensus attigerit, et si quid aliud conmendatum et repositum est, quod nondum absorbuit et sepeliuit obliuio. ibi quando sum, posco, ut proferatur quidquid uolo, et quaedam statim prodeunt, quaedam requiruntur diutius et tamqde abstrusioribus quibusdam receptaculis eruuntur; quaedam catervatim se proruunt, et dum aliud petitur et quaeritur, prosiliunt in medium quasi dicentia, Ne forte nos sumus? Et abigo ea manu cordis a facie recordationis meae, donec enubiletur quod volo, atque in conspectum prodeat ex abditis. Alia faciliter atque imperturbata serie, sicut poscuntur suggeruntur; et cedunt praecedentia consequen
Abbreviated transcription (Latin):
inuis mapos er ipsã animã meã ascendã adillũ. T ransibo uim meã qua hȩreo corpors cu
ntalit eõpagem eius repleo: Non eaui reperio dmmeũ. Nam reperiret equus et mulus. qu
n c̃ intellectus. Et ẽ eade iusqua uiuunt etã eoꝵ corpora : ẽ alia uis ñ solũ qua uiuifico. sed
enĩ qua sensifico carnẽ meã. quã mͥ fabricauit dñs iubens oculo ut ñ audiat. & auriut ñ ui¬
aet sed illi ꝑquẽ uideã. huic ꝑ quã audiam. et ꝓpru singulatim cȩterissensib sedibi suis
aofficus suisquȩ diuersa ꝑ eos ago. unus ego animus. Transibo et istã uim meã: nã & hane
habetequus et mulus Sentiunt etũ etiã ipsi ꝑ corpus. Transibogͦ ista naturȩ meȩ gradib
iscendens ad cũ qui fecit me cũ ea & uenio in cãpos & lata prȩtoria memoriae meȩ dibi

Expanded text:
animae meae? per ipsam animam meam ascendam ad illum. transibo uim meam, qua haereo corpori et animae meae? per ipsam animam meam ascendam ad illum. transibo uim meam, qua haereo corpori et uitaliter compagem eius repleo. non ea ui reperio deum meum: nam reperiret et equus et mulus, quibus non est intellectus, et est eadem uis, qua uiuunt etiam eorum corpora. est alia uis, non solum qua uiuifico sed etiam qua sensifico carnem meam, quam mihi fabricauit dominus, iubens oculo, ut non audiat, et auri, ut non uideat, sed illi, per quem uideam, huic, per quam audiam, et propria singillatim ceteris sensibus sedibus et officiis suis: quae diuersa per eos ago unus ego animus. transibo et istam uim meam; nam et hanc habet equus et mulus: sentiunt etiam ipsi per corpus. Transibo ergo et istam naturae meae, gradibus ascendens ad eum, qui fecit me, et uenio in campos et lata praeto
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑. sed amore subdunt᷑ eis. & subditi iudicare ñ possunt. Nec respondent ista in t̃rogantib
nisi iudicantib Nec uocẽ suã mutant id ẽ speciẽ suã. si alius tantũ uideat alius aut̃ ui¬
dens in t̾roget ut alit̃ illi appareat alit̃ huic. sed eodẽ modo utrisq apparens. illi muta
huic loquit᷑. Immo uͦ om̃ib loquit᷑. sed illi intelligunt qui eius uoce acceptã foris
intus cũ ueritate conferunt. Veritas enĩ dicit mͥ. ñ ẽ ds̃ tuus terra et cȩlũ. neq omne
rpus. Hoc dicit eoꝵ natura. Vide . en moles minor ẽ in parte: quã in toto. Iã tu mel
es tibi dico anima. qm̃ tu uegetas molẽ corporis tui. p̃bens ei uitã. qđ nullũ corpos
otestit corpori. Ds aut̃ tuus. etiũ tibiuita ẽ. Qid gͦ amo. cũ dm̃ meũ amo: quid ẽ ille suꝑ caput¬

Expanded text:
ant, sed amore subduntur eis et subditi indicare non possunt. nec respondent ista interrogantibus ant, sed amore subduntur eis et subditi indicare non possunt. nec respondent ista interrogantibus nisi indicantibus nec uocem suam mutant, id est speciem suam, si alius tantum uideat, alius autem uidens interroget, ut aliter illi appareat, aliter huic, sed eodem modo utrique apparens illi muta est, huic loquitur: inmo uero omnibus loquitur, sed illi intellegunt, qui eius uocem acceptam foris intus cum ueritate conferant. ueritas enim dicit mihi: "non est deus tuus caelum et terra neque omne corpus". hoc dicit eorum natura. uident: moles est, minor in parte quam in toto. iam tu melior es, tibi dico, anima, quoniam tu uegetas molem corporis tui praebens ei uitam, quod nullum corpus raestat corpori. deus autem tuus etiam tibi uitae uita est. Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
interius. Qĩdhorũ ẽ. unde quȩrere debui dm meũ : quẽ ĩa quȩ siuerã ꝑ corpus a terra us
cȩlũ. quousq potui mittere nuntios radios oculoꝵ meorũ. sed melius qđ interius. Ei qui ppe
enuntiabant om̃s nuntii corporales prȩsidenti & iudicanti de responsionib cęli & t̃rȩ & om̃
ministeriũ ego interior cognoui hȩc. ego animus ꝑsensũ corporis mei. Int̾rogaui mundi
iolẽ de dõ meo & responditm. Non ego sũ. sed ipse me fecit. Nonne om̃ib quib intege
sensus ẽ apparet hȩc species : Cur ñ om̃ib eadẽ loquit᷑: Animalia pusilla & magna ui¬
ent eã. sed int̾rogare nequeunt. Non enĩ prȩposita ẽ in eis nuntiantib sensib iudexi
tio. homines aut̃ possunt int̾rogare. ut inuisibilia dĩ ꝑ ea quȩ facta st̃ intellecta conspio¬

Expanded text:
interius. quid horam est, unde quaerere debui deum meam, quem iam quaesiueram per corpus a terra usque ad interius. quid horam est, unde quaerere debui deum meam, quem iam quaesiueram per corpus a terra usque ad caelum, quousque potui mittere nuntios - radios oculorum meorum? sed melius quod interius. ei quippe renuntiabant omnes nuntii corporales praesidenti et iudicanti de responsionibus caeli et terrae et ministerium; ego interior cognoui haec, ego, ego animus per sensum corporis mei. interrogaui mundi molem de deo meo, et respondit mihi: non ego sum, sed ipse me fecit. Nonne omnibus, quibus integer sensus est, apparet haec species? cur non omnibus eadem loquitur? animalia pusilla et magna uident eam, sed interrogare nequeunt. non enim praeposita est in eis nuntiantibus sensibus iudex ratio. homines autem possunt interrogare, ut inuisibilia dei per ea, quae facta sunt, intellecta conspici
Abbreviated transcription (Latin):
amo cũ dm̃ meũ amo. Et qͥd ẽ hoc : In terrogaui terrã et dixit ñ sũ : et quȩcũq in eadem sunt
idem confessa sunt. Interrogaui mare et abẏssos & reptilia animarũ uiuarũ. & responde
Non sumus ds̃ tuus. quȩre suꝑ nos. Int̾rogaui auras flabiles & inquis uniuersus aer cũ in colis
suis: fallitur a naximens ñ sũ ds. Int̾rogaui cęlũ. solẽ. lunã. stellas neq nos sumus ds̃. q
quȩris inquiunt : Et dixi om̃ib: his quȩ circũstant foras carni meȩ . Dicite mihi de dõmeo qõd
uos ñ estis. dicite mͥ de illo aliꝗͥd. Et exclamauerunt uoce magna. Ipse fecit nos. In terrogati
mea. intentio mea . & responsio eoꝵ. species eoꝵ. Et direxi me ad mẽ. & dixi mihi. Tũ quis es
Et respondi. Homo. Et ecce corpus et anima in me mihi prȩsto sunt: unũ exterius. & alteru

Expanded text:
amo, cum deum meum amo. Et quid est hoc? interrogaui terram, et dixit: "non sum"; et quaecumque in eadem sunt, amo, cum deum meum amo. Et quid est hoc? interrogaui terram, et dixit: "non sum"; et quaecumque in eadem sunt, idem confessa sunt. interrogaui mare et abyssos et reptilia animarum uiuarum, et responderunt: "non sumus deus tuus; quaere super nos". iterrogaui auras flabiles, et inquit uniuersus aer cum incolis suis: "fallitur Anaximenes; non sum deus". interrogaui caelum, solem, lunam, stellas: "neque nos sumus deus, quem quaeris", inquiunt. et dixi omnibus, quae circumstant fores carnis meae: dicite mihi de deo meo, quod uos non estis, dicite mihi de illo aliquid. et exclamauerunt uoce magna: ipse fecit nos. interrogatio mea intentio mea et responsio eorum species eorum. et direxi me ad me et dixi mihi: "tu quis es"? etrespondi: "homo". et ecce corpus et anima in me mihi praesto sunt, unum exterius et alterum
Abbreviated transcription (Latin):
ecce undiq mͥ dicunt ut te amem: nec cessant dicere om̃ib ut sint in¬
excus abiles. Alti¬
us aut̃ tũ misereberis cui misertus eris. & miscđiam p̃stabis cui mi¬
sertus fueris.
Alioquin. cȩlũ et terra surdis loquunt᷑ laudes tuas. Qĩd aut̃ ano
cũ te amo. Non
speciẽ corporis. nec decus tẽporis. nec candorẽ lucis. ecce istis ami¬
cũ oculis. ñ dulces melodias suauiũ cantilenarũ om̃imodarũ . ñ florũ & unguentorũ & a romai
suaueolentiã. ñ manna et mella. ñ membra acceptabilia carnis amplexibus: ñ hȩc amocũ
dm̃ meũ : et tam̃ amoquandã lucẽ & quandã uocẽ. & quendã odorẽ . cibũ. amplexũ interioris¬
hominis mei. ubi fulget animȩ meȩ qđ ñ capit locus & ubi sonat qđ ñ rapit tẽpus : & ubi olet q̃od
spargit flatus. & ubi sapit qđ ñ minuit edacitas. et ubi hȩret qđ ñ diuellit satietas. Hoc ẽq

Expanded text:
ecce undique mihi dicunt, ut te amem, nec cessant dicere omnibus, ut sint inecce undique mihi dicunt, ut te amem, nec cessant dicere omnibus, ut sint inexcusabiles. altius autem tu misereberis, cui misertus eris, et misericordiam praestabis, cui misericors fueris: alioquin caelum et terra surdis locuntur laudes tuas. quid autem amo, cum te amo? non speciem corporis nec decus temporis, non candorem lucis ecce istum amicum oculis, non dulces melodias cantilenarum omnimodarum, non florum et ungentorum et aromatum suauiolentiam, non manna et mella, non membra acceptabilia carnis amplexibus: non haec amo, cum amo deum meum. et tamen amo quandam lucem et quandam uocem et quendam odorem et quhominis mei, ubi fulget animae meae, quod non capit locus, et ubi sonat, quod non rapit tempus, et ubi olet, quod non spargit flatus, et ubi sapit, quod non minuit edacitas, et ubi haeret, quod non diuellit satietas. hoc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
me despiciã et ȩstimẽ me terrã et cinerẽ : tam̃ aliqͥd detẽ scio qđ demẽ nescio. Et certe ui¬
demus nẽ ꝑspeculũ in enigmate. nondũ facie ad faciem. Et ideo quã diu peregrinor abstẽ.
ihi sũ prȩsentior quã tibi: et tam̃ te noui nullomͦ posse uiolari. Ego uͦ quib tẽptatio¬
nib resistere ualeã. quibus ue ñ ualeã nescio. Et spes ẽ : quia fidelis es qui nos ñ sinis
tẽptari supra quã possumus ferre. sed facis cũ tẽptatione etiã exitũ ut possimus sustinere. Conftc¬
ar gͦ ꝗd de mẽ sciam. confitear & qͥd de me nesciam : qm̃ et qđ de mẽ scio. te mͥlucente scio. & pͥ
de mẽ nescio. tamdiu nescio. donẽc fiant tenebrae meȩ sicut meridies in uultu tuo. ñ dubia
certa conscientia. Dñe amotẽ : ꝑ cussisti cormeũ uerbo tuo. & amaui te. Sed et cȩlũ & terri
& om̃a quȩ in eisst̃ :¬

Expanded text:
me despiciam et aestimem me terram et cinerem, tamen aliquid de te scio, quod de me nescio. et certe uime despiciam et aestimem me terram et cinerem, tamen aliquid de te scio, quod de me nescio. et certe uidemus nunc per speculum in aenigmate, nondum facie ad faciem; et ideo, quamdiu peregrinor abs te, mihi sum praesentior quam tibi et tamen te noui nullo modo posse uiolari; ego uero quibus temptationibus resistere ualeam quibusue non ualeam, nescio. et spes est, quia fidelis es, qui nos non sinis temptari supra quam possumus ferre, sed facis cum temptatione etiam exitum, ut possimus sustinere. confitear ergo quid de me sciam, confitear et quid de me nesciam, quoniam et quod de me scio, te mihi lucente scio, et quod de me nescio, tamdiu nescio, donec fiant tenebrae meae sicut meridies in uultu tuo. Non dubia, sed certa conscientia, domine, amo te. percussisti cor meum uerbo tuo, et amaui te. sed et caelum et terra et omnia, quae in eis sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
seruiam. si uolo tecũ de tẽ uiuere. Et hoc mͥ uerbũ tuũ parũ erat si loquendo prȩciperet.
i& faciendo prȩiret. Et ego id ago factis et dietis. id ago sub alis tuis nimis cũ ingenti pe¬
riculo nisi quia sub alis tuis tibi subdita ẽ anima mei. & infirmitas mea tibi nota est:
aruulus sũ. sed uiuit semꝑ pat̃ m̃s. et idoneus ẽ mͥ adiutor m̃s. Idemẽ enĩ qui genuit mẽ
uet me : & tũ ipse es om̃a bona mea. tu om̃ps qui mecũ es. et priusquã teeum sim
Indicabo gͦ talib qualib iubes ut seruiã. ñ quis fuerim sed quis iã sim et quis adhue sim: sed
meipsũ diiudico. Sic itaq audiar. Tũ enĩ dñe diudieas mẽ.quia et si nemo seit homi¬
nũ quȩ st̃ hominis nisi spiritꝰ hominis qui in ipso ẽ : tam̃ ẽ aliqͥd hominis qđ nec ipse scit spiritꝰ

Expanded text:
seruiam, si uolo tecum de te uiuere. et hoc mihi uerbum tuum parum erat si loquendo praeciperet, seruiam, si uolo tecum de te uiuere. et hoc mihi uerbum tuum parum erat si loquendo praeciperet, nisi et faciendo praeiret. et ego id ago factis et dictis, id ago sub alis tuis nimis cum ingenti periculo, nisi quia sub alis tuis tibi subdita est anima mea et infirmitas mea tibi nota est. paruulus sum, sed uiuit semper pater meus et idoneus est mihi tutor meus; idem ipse est enim, qui genuit me et tuetur me, et tu ipse es omnia bona mea, tu omnipotens, qui mecum es et priusquam tecum sim. indicabo ergo talibus, qualibus iubes ut seruiam, non quis fuerim, sed quis iam sim et quis adhuc sim; sed neque me ipsum diiudico. sic itaque audiar. Tu enim, domine, diiudicas me, quia etsi nemo scit hominum, quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est, tamen est aliquid hominis, quod nec ipse scit spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
sespirent in bonis meis. suspirent in malis meis. Bonamea instituta tua sunt & dona tua. mala
delicta mea st̃ & iudicia tua. Respirent in illis suspirent in his Et hymnus et flitus
iscendant in conspectũ tuũ de frat̃nis cordib turibulis tuis. Tu aut̃ dñe delectatus odore seĩ
itui. miserere mei scđm magnã miseđiam tuã. ꝓpt̃ nomen tuũ. et nequaquã deserens cep¬
titii consũma imꝑfecta mea. Hic ẽ fructus confessionũ mearũ. ñ qualis fuerim. sed qua¬
lssim. ut hoc confitear : non tantũ corã tẽ secreta exultatione cũ tremore & secreto me¬
rore cũ sp̃e : sed etiã in aurib credentiũ filioꝵ hominũ. sociorũ gaudu mei et consortiũ
mortalitatis meȩ. ciui ũ meorũ & mecũ peregrinorũ. prȩcedentiũ & consequentiũ. & comitũ
meȩ. Hu st̃ serui tui fr̃s mei quos filios tuos eẽ uoluisti. dominos meos quib iussisti ut

Expanded text:
respirent in bonis meis, suspirent in malis meis. bona mea instituta tua sunt et dona tua, mala mea respirent in bonis meis, suspirent in malis meis. bona mea instituta tua sunt et dona tua, mala mea delicta mea sunt et indicia tua. respirent in illis et suspirent in his, et hymnus et fletus ascendant in conspectum tuum de fraternis cordibus, turibulis tuis. tu autem, domine, delectatus odore sancti templi tui, miserere mei secundum magnam misericordiam tuam propter nomen tuum et nequaquam deserens coepta tua consumma inperfecta mea. Hic est fructus confessionum mearum, non qualis fuerim, sed qualis sim, ut hoc confitear non tantum coram te secreta exultatione cum tremore et secreto maerore cum spe, sed etiam in auribus credentium filiorum hominum, sociorum gaudii mei et consortium mortalitatis meae, ciuium meorum et mecum peregrinorum, praecedentium et consequentium et comitum uiae meae. hi sunt serui tui, fratres mei, quos filios tuos esse noluisti dominos meos, quibus iussisti ut