comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mons ille tortorib plenus qui furtas hẽbãt
ferreas ignitas q. tridentes accutissimos qͥ¬
b iugulabant aĩas transire uolentes: ⁊ tra¬
hebant adpenas. ⁊ ꝑ uices de nue et gͣndine
mittebant eas in ignem ⁊ econu̾so. ħ est ĩqͥt
ula p̾timore pedetentim angelũ seq̃ns uenit
ad uallẽ ꝓfundã ⁊ putridam nimis ⁊ tenebro¬
sam: cui ꝓfunditatẽ ip̃a quidẽ aĩa uidete nõ
pot̾at. sonitũ tñ sulphurei fluminis et ulu
perabat om̃s ꝑenas qͣs prius uiderat. Ibi erat
tabula longissima de uno monte ad alium
montem porrecta ĩ modũ pontis supͣ uallem
aĩa ista multos cadere ⁊ unũ solum pbr̃m il¬
lesũ ꝑtransire qui erat ꝑegrinꝰ portãs palmã
et indutus sclauinia et primus añ om̃s ĩtre¬
pidus ꝑtransibat. Angelus autem timẽtem
cõsolans aĩam dixit. Ne timeas. ab hac quidẽ¬
pena liberaberis. s aliam pacieris. ⁊ precedens

Expanded text:
mons ille tortoribus plenus, qui furcas habebant mons ille tortoribus plenus, qui furcas habebant ferreas ignitas, et tridentes acutissimos, quibus jugulabant animas transire volentes, et trahebant ad poenas: et per vices de nive et grandine mittebant eos in ignem, et e converso. « Haec estilla prae timore pedetentim angelum sequens venit ad vallem profundam, et putidam nimis, et tenebrosam; cujus profunditatem ipsa quidem anima videre non poterat; sonitum tamen sulphurei fluminis, et uluperabat omnes poenas, quas prius viderat. Ibi erat tabula longissima, de uno monte in alium montem porrecta, in modum pontis supra vallem  multos cadere, et unum solum presbyterum illaesum pertransire, qui erat peregrinus, portans palmam, et indutus sclavinia: et primus ante omnes intrepidus pertransibat. Angelus autem timentem consolans animam, dixit: « Ne timeas; ab hac poena liberaberis, sed aliam patieris. » Et praecedens
Abbreviated transcription (Latin):
splendorem angeli lumen hr̃ent. uenert̃
mortis caligine. Erat ã ꝓfunda et carbonib
ardentib plena oꝑculum ferreũ hñs spissitu¬
dinis cubitoꝵ qd̃ ardore nimio ip̃os carbones
suꝑabat ardentes. Cuiꝰ fetor õs qͣs huc usq pas¬
sa fuerat aĩa tribulatiões suꝑabat. Siꝑ illã
lanumã descendebat multitudo miseraꝵ ani¬
maꝵ et illic cremabant᷑ donec ad modũ cre¬
mii ĩ sartagine liq̃scerent. ⁊ qd̃ erat granius.
ad p̃dc̃am laminã colabant᷑ sicut colari solet
cera ꝑ pannũ ⁊ it̾m ĩ carbonib ignis ardenti¬
b renonabant᷑ ad tormentũ. Hec erat pacri-¬
iores. Tu autem qͣmuis homicida sis: mͦ tñ
istam nõ pacieris Ot̃ hec uener̃t ad montem
mire magnitudins ⁊ horroris magni ⁊ uaste
solituduus. Qui transeũtib angustũ ualde
p̃bebat it̾. Exuna ꝑte illiꝰ montis erat ignis
put udꝰ sulphureus et tenebrosus. Ex altera
parte iux glacialis et uentꝰ horribilis ⁊ erat

Expanded text:
splendorem angeli lumen haberent, tandemmortis caligine. Erat autem profunda, et carbonibus ardentibus plena, operculum ferreum habens spissitudinis sex cubitorum, quod ardore nimio ipsos ardentes superabat carbones; cujus fetor omnes quas hucusque passa fuerat anima tribulationes superabat. Super illam laminam descendebat multitudo miserarum animarum; et illic cremabantmii in sartagine liquescerent; et quod erat gravius, per praedictam laminam colabantur, sicut colari solet cera per pannum; et iterum in carbonibus ignis ardentibus renovabantur ad tormentum. Haec erat p ad majores. Tu autem, quamvis homicida sis, modo tamen istam non patieris. » Post haec venerunt in montem mirae magnitudinis, et horroris magni, et vastae solitudinis; qui transeuntibus angustum valde praebebat iter. Ex una parte illius montis erat ignis putidus, sulphureus et tenebrosus: ex altera parte nix glacialis, et ventus horribilis. Et erat
Abbreviated transcription (Latin):
quo saluare uos posse confiditis ⁊ spe
maioris lucri ad reuisendam pr̃iam festinatis.
audite ⁊ suꝑ hoc qntlã abbĩs machacii fabulaᷤᷤ
iocundissime atqr aꝑtissime figuratã. quam
sit. Erat inqͥt in ciuitate qͣdam peritissimꝰ ton¬
cotidie cõꝑabat. centũq denarios expleta om̃i
corporis cura marsupio suo dieb singulis in fe

Expanded text:
que saluare uos posse confiditis et spe maioris lucri ad reuisendam patriam festinatis, audite etiam super hoc quandam abbatis Maeari fabulam iucundissime atque aptissime figuratam, quam et sit. erat, inquit, in ciuitate quadam peritissimus toncotidie conparabat, centumque denarios expleta omni corporis cura marsuppio suo diebus singulis infere
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃titas sustentet᷑. Edcirco nobis est rectiꝰ hũc
solitudis hꝰ temussimũ fructũ ĩdirupta iugita¬
te sectari. qmͣ mille scłares cure. mille mũdane di¬
tensiões. nulla cenodoxie ac uanitatis abrodat
cra illa maiora. q̃ ⁊ si parata fuerint q̃strosissĩa
cõu̾sione multoꝵ. ncc̃itate tñ mundane cõu̾satio¬
nis ⁊ cotidiane distensionis diminutionib ab¬

Expanded text:
itas sustinetur. Et idcirco rectius nobis est, hunc solitudinis hujus tenuissimum fructum indirupta jugitate sectari, quem nullae saeculares curae, nullae mundanae distentiones, nulla cenodoxiae ac vanitatis arrodat cra illa majora, quae etiamsi parata fuerint quaestuosissima conversione multorum, necessitate tamen mundanae conversationis et quotidianis distention
Abbreviated transcription (Latin):
cũ re ⁊c̃. Quib illusionib atq dispendiis cĩs ad¬
modũ infirmos nẽce est ĩplicari: qui cũ ⁊ de sa
lute sua dubii ip̃i adhuc magist̾io acq ĩstitu¬
tic̃e egeãt aliena. ad cõu̾tendos alienos ac regẽ¬
dos dẏabolicis illusionib ĩstigant᷑. Quiq ⁊̃ si
potuerint lucci aliquid̃ ex quorũdã cõu̾sione ꝯ¬
quirete: ĩ pacĩa sua atq ĩ conditis morib qͥc¬
quid acquisierĩt profligabũt. Illudq eis eue

Expanded text:
us. quibus inlusionibus atque dispendiis omnes admodum infirmos necesse est inplicari, qui cum etiam de sua salute sint dubii ipsique adhuc magisterio atque institutione egeant aliena, ad conuertendos alios ac regendos diabolicis inlusionibus instigantur, quique etiamsi potuerint lucri aliquid ex quorundam conuersione conquirere, iupatientia sna atque inconditis moribus quidquid adquisicrint proligabunt. illud namque
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq sumens artis sue protinꝰ instrumenta: ex¬
pensis ĩ suptu om̃ib que hic multo tp̃re collec¬
ta secuauerat. ad urbem illam qͥstrosissimã
cã sũmo labore ꝑuenit. ybi cũ ea q̃ in gressus
est die scd̾m hoc qͣuod cõꝑauerat. ab uno quo
p̾ciũ sui oꝑis recepiss. Ad uesꝑm uidens se grã¬
dem solidoꝵ numerũ c̃oquisisse: ad macellũ letꝰ
solidoꝵ p̾cio cõparare expensis ĩ p̃exiguo iuctũ u¬
niu̾sis quos acquisierat solidis noc uniꝰ quidem

Expanded text:
itaque sumens artis suae protinus instrumenta, expensis in sumptu omnibus quae hic multo tempore collecta seruauerat, ad urbem illam quaestuosissimam cum summo labore peruenit. ubi cum ea qua ingressus est die secundum id quod conpererat ab unoquoque mercedem sui operis recepisset, ad uesperam uidens se grandem solidorum numerum conquisisse ad macellum laetus solidorum pretio conparare, expensis in perexiguo uictu uniuersis quos adquisierat solidis ne unius quidem
Abbreviated transcription (Latin):
delectat pulchritudo fulgebunt iusti sicut sol. Si
uelecitas aut fornitudo aut libertas corꝑis tui. nicħ
obsistere possit. erunt similes angelis dei. Si lon¬
na sanitas. Si sarretas: satiabunt᷑ cum apparu¬
erit gloria domini. Si ebrietas. mebriabuntur ab
ubertate domꝰ dei. Si melodia. ibi angeloꝵ chori cõ¬
illos plusqͣm illi serpõs. qr illi illũ ⁊ se inuicem ꝑ
illum. ⁊ ille se ⁊ illos ꝑ seip̃m. Si potestas om̃ipotẽ¬
tes erunt sue uoluntatis. ut ⁊ deus sue. Nam sic̃
pot̾it d̾s qd̾ uolet ꝑ seip̃m. ita poterunt illi qd uo¬
dei. coheredes autem xp̃i. Si uera seturitas certi e
num sibi defuturum.

Expanded text:
delectat pulchritudo: " fulgebunt iusti sicut sol ". Si velocitas aut fortitudo, aut libertas corporis cui nihil obsistere possit: " erunt similes angelis dei ", qua Domino . Si satietas; satiabuntur cum apparuerit gloria Domini . Si ebrietas; Inebriabuntur ab ubertate domus Dei. Si melodia; ibi Angelorum chori conillos plus quam illi se ipsos: quia illi illum et se et invicem per illum, et ille illos per se ipsum. Si concordia; omnites erunt suae voluntatis, ut Deus suae. Nam sicut poterit Deus quod volet per se ipsum, ita poterunt illi quod vodei, coheredes autem Christi ". Si vera securitas: certe inum sibi defuturum,
Abbreviated transcription (Latin):
euanescerẽt. O lignũ aridũ et ĩutile. et̾nis ig¬
nib dignũ qͥd indebis ĩ illa die cũ exigetur
a te usq ad ictũ dculi. om̃e tempꝰ iuuendi tͥ impẽ¬
sum. qualit̾ fuerit a te expensum: Tunc quippe
cõdempnabit᷑ quicqͥd fuerit inuentũ in de oꝑis
uł ocii sermonis et silentii usꝙ ad minimam
luntatẽ directũ. Ue qͦd̾ peccata prouenient ib̾ ex
credis. nudata facie apparebunt ibi nigertima
cia ad quam cõfringendam leues sũt tam gͣ¬
nes mallei. O insensibilis torpor ad quẽ cõcitan¬
dũ sunt obtunsi tam graues aculei: ꝓphetalis so¬
por ad quẽ extitandũ raucũ est tam trificũ toni¬
tabile sit illud bonum qd̾ cõtmet iccunditatẽ oĩm bo¬
noꝵ et non qͣlem ĩ reb creatis sumꝰ exꝑti s tanto dif¬
ferentem. s qͣnto differt creator a creatura. O qui ħ bo

Expanded text:
um est? O lignum aridum, et inutile, aeternis ignibus dignum, quid respondebis in illa die, cum exigetur a te usque ad ictum oculi, omne tempus vivendi tibi impensum, qualiter fuerit a te expensum? Tunc quippe condemnabitur quidquid fuerit inventum in te operis vel otii, sermonis et silentii, usque ad minimam luntatem directum. Vae! quot peccata ibi proruent ex credis, nudata facie apparebunt ibi nigerrima tia, ad quam confringendam leves sunt tam graves mallei! O insensibilis torpor, ad quem excitandum sunt obtusi tam acuti aculei! Proh lethalis sopor, ad quem excitandum raucum est tam terrificum tonitabile sit illud bonum, quod continet jucunditatem omnium bonorum, et non qualem in rebus creatis sumus experti, sed tanto differentem, quanto differt Creator a creatura. Si enim bo
Abbreviated transcription (Latin):
petierũt qd̃ ante reicerãt. Ibi ex cadenti sangͥne
reuiruit cespes: quo sanatꝰ est sompes ⁊ quem¬
posti affixũ sinuosis an fractib ignus uitabun¬
dus effugit puluiculus planature celiquiarũ
eiꝰ: mentis impotes sanat. Stipes qui recentem
cruorem suscepetat: locura sua sanitatẽ tribuit

Expanded text:
petierunt, quam ante rejecerant. Ibi ex cadenti sanguine petierunt, quam ante rejecerant. Ibi ex cadenti sanguine reviruit cespes, quo sanatus est sonipes, et quem affixum sinuosis anfractibus ignis intabundus effugit. Pulviculus lavaturae reliquiarum ejus mentis impotes sanat. Stipes qui innocentem cruorem susceperat, lotura sua sanitatem tribuit
Abbreviated transcription (Latin):
et cute ⁊ neruis ĩcorrupta iacet toto reliquo corꝑe
ĩ cineres dissoluto Eecita rebellione a penda rege
mentioꝵ cũ ip̃e oswaldꝰ serratã siluam ĩ pectore
gereret. pro aĩab fideliũ suoꝵ d̾o supplicabat. Hui
defuncti brachia cũ manib et capite: insatiabi¬
lis uictoris ita discerpta ⁊ stipiti sũt appensa. Bra¬
chia cũ manib ad huc inuiolata durant. Que
a fr̃e osuuino apud urbem bembrãbruch cõpo sita
ĩscrinio monstrant᷑ pro miracło. Caput liidi far¬
ni humatũ a fr̃e ñc ducellini ẽẽ dicit᷑ int̾ brachi
sc̃i cuthberti. Ossa reliqui corporis cũ regina ostͥ¬
cula uxor echelredi regis mentioꝵ filia regis os¬
wi caritate patru ducta. bardonio monast̾io
qd̾ est ĩ regione mentioꝵ nõ longe a lincolina ci¬
uitate inferre uellet: repulerũt eam monachi
ĩuidentes mortuo quietẽ ossiũ: qr suꝑ eos bel¬
lico iure regnum acceperat. S nocte ĩ tẽpesta
ꝑ lucernami de celo suꝑ reliquias emissam: ultri

Expanded text:
et cute et nervis incorrupta jacet, toto reliquo corpore in cineres dissoluto. Excitata rebellione a Penda rege Merciorum, ipse Oswaldus fraternam salutem in pectore gerens, pro animabus fidelium suorum Deo supplicabat. Hujus defuncti brachia cum manibus et capite insatiabilis victoris ira desecta, et stipiti appensa sunt; brachium cum manibus, adhuc inviolata durant. Quae a fratre Oswio apud urbem Banbamberch composita in scrinio, monstratur pro miraculo. Caput Lindisfarni humatum a fratre, nunc Dunelmi esse dicitur, inter brachia sancti Cuthberti. Ossa reliqui corporis cum regina Ostricula uxor Regebredi regis Merciorum, filia regis Oswii charitate patrui ducta, Bardonio monasterio suo, quod est in regione Merciorum, non longe a Lincolnia civitate inferre vellet, expulerunt eam monachi, invidentes mortuo quietem ossium, quia super eos bellico jure regnum acceperat. Sed, nocte intempesta, per lucernam de coelo super reliquias emissam, ultro
Abbreviated transcription (Latin):
aclius imꝑator mort᷑. costantinꝰ
filiꝰ eius substituit᷑. ⁊ qrͣto mense imꝑu sui: a no¬
uerca sua martina ⁊ pyrro pr̃iarcha ueneno ex¬
tinguit᷑. ⁊ marcina cũ filio suo heraclona imꝑat¬
Uetũ heraclonas absciso sͥ naso. ⁊ martina mat̾
eius abscisa lingͣ exiliant᷑ et constans qui ⁊ con¬
stantinꝰ dr filiꝰ constantini regnauit annis . xxui¬

Expanded text:
aclius imperator moritur. Constantinus filius ejus substituitur, et quarto mense imperii sui a noverca sua Martina et Pyrro patriarcha veneno extinguitur, et Martina cum filio suo Heraclona im Heraclonas, absciso sibi naso, et Martina mater ejus abscisa lingua exiliantur; et Constans, qui et Constantinus dicitur, filius Constantini, regnavit annis
Abbreviated transcription (Latin):
dis regina pulchra ⁊ ingeniosa nimis: at¬
q adiat̾a. Landricꝰ eñi erat tũc ĩ aula regis hyl¬
perici uir efficax atq strennuꝰ: quẽ memorata di¬
itaq die cũ maturiꝰ rex ad uenationẽ excendã
luenis aqua in ip̃a camera ⁊ rex retro ueniens
eam ĩ nates suas fuste ꝑcussit. At illa cogitans
qd̾ landricus eẽt: ait. Quare sic facis landrice:
crastina die ad tormenta ualida exhabebim᷑. Et
ait landricꝰ contrito sp̃u: ⁊ cõmotꝰ lacrimis dicẽs.
Tam mala hora te uiderũt oculi mei. Ignoro. ni
quid agere debeamꝰ: qr cõprimũ me undiq angus¬
tie. At illa dixit ei. Noli timere. Audi meũ consiliũ
⁊ faciamꝰ hanc rem et nõ moriam᷑. Cũ rex uena
qui eũ int̾siciat ⁊ p̾cones clament qd̾ insidie sĩt
hyldebetti. Illoq mortuo nos cũ filio meo lotha¬
rio regnabim᷑. Factũ est autẽ in initio noctis re¬
u̾tente hylꝑico rege de uenatione. quidã pui ad¬
ulatores inebriati uino a fredegunde missi: dũ

Expanded text:
regina pulchra, et ingeniosa nimis, atque adultera. Landericus quoque erat tunc in aula regis Chilperici, vir efficax atque strenuus. Quem memorata regina dimane cum rex ad venationem exercendam luens aqua in ipsa camara, rex vero retro veniens, eam in natibus suis de fuste percussit. At illa cogitans, quod Landericus esset, ait: 'Quae sic facis, Landericecrastina die ad tormenta valida exibimur'. Et ait Landericus, contritu spiritu, commotus lacrimis, dicens: 'Tam mala hora te viderunt oculi mei! Ignoro enim, quid agere debeam, quia conpremunt me undique angustiae'. Et illa dixit ei: 'Noli timere, audi consilium meum, et faciamus hanc rem, et non moriemur. Cum aqui eum interficiat: et praecones clament, quod insidiae sunt Childeberti. Illo quoque mortuo nos cum filio meo Chlothario regnemus. Factum est autem in mitium noctis, revertente Chilperico rege de venatione, quidam pueri adulatores inebriati vino a Fredegunde missi, dum
Abbreviated transcription (Latin):
molẽ capiti suo impositã atculisse. ut suꝑ hosti¬
um curieũ illam proiciens õs uno ictui prost̾¬
neret. Cũq adueruẽs iam ambos cuneos con¬
cordes ĩueniss. molem qmͣ atculerat ĩ mare ꝓ¬
iecit. Cuiꝰ magnitudĩe aqͣ maris t̾minos suos
excedẽs duas ciuitates sui effusione subu̾tit. ⁊
ip̃e sunt qͣs longo tempore p̃t pharao rex egip¬
ti filios isrł edificare p̾cepit. Nonne q̃so risu sum¬

Expanded text:
molem capiti impositam attulisse, ut super hostium cuneum, eum projiciens, omnes uno prosterneret ictu. Cumque adveniens jam ambos cuneos concordes invenisset, molem quam attulerat in mare projicit, cujus magnitudine aqua maris terminos suos excedens, duas civitates sui effusione subvertit, et ipsae sunt quas longo tempore post Pharao rex Aegypti filios Israel aedificare praecepit. Nonne, quae
Abbreviated transcription (Latin):
geniti pr̃is ⁊ geniti filii ⁊ ꝓcedentis sp̃c sc̃i. una est
deitas. tres uero ꝑsonaꝵ ꝓprietates. Et qr contͣ hanc
catholicam uł apłicam fidem heresis erorta nouita¬
tem qͣmdam induxerat. asserens filiũ nõ de pr̃is sb̾a
tisse ad hanc impietatis ꝓfessionẽ q̃ contͣ fidem em̾¬
serat refellendã et penitꝰ abolendã homousiõis sermo
gretus positus ẽ ꝙͣ int̾pretat᷑ uniꝰ sub̃e uł ẽentie sig¬
de pr̃e ẽe natũ. Qui ergo putat homousion auferend̃
ex nich̾o uult asserere filiũ extitisse. S si ex nicħo non
est exp̃re sine dubio est ⁊ recte homousion luuꝰ sub̃e cũ¬

Expanded text:
geniti patris et geniti filii et procedentis spiritus sancti una est deitas, tres vero personarum proprietates. Et quia contra hanc catholicam vel apostolicam fidem exorta haeresis novitatem quandam induxerat, adserens filium non de patris substisse: ad hanc impietatis professionem, quae contra fidem emerserat, refellendam et penitus abolendam homousion sermo graecus positus est, quod interpretatur unius substantiae de patre natum esse. Qui ergo putat homousion auferendum, ex nihilo vult adserere filium extitisse. Sed si ex nihilo non est, ex patre sine dubio est, et recte homousion, id est u
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ deũ ẽẽ ⁊ sue uoluntatis auctorẽ: qͥ cuncta operari ⁊
dona largiri aꝑtissime demonstrat᷑. Qa ubi uolũ¬
taria gr̃aꝵ dicributõ p̃dicat᷑: nõ potest uideri cõdi¬
tio seruitutis. Habes quo creatorẽ sp̃m sc̃m ĩ libro
iob. Sp̃c inquit diunꝰ est qui fecit me ⁊ sp̃e om̃ipotẽ¬
tis q̃ docet me. Et dauid dicit. Enite sp̃m tuũ et

Expanded text:
 deum esse et suae voluntatis auctorem, qui cuncta operari etsationis dona largiri apertissime demonstratur, quia ubi voluntaria gratiarum distributio praedicatur, non potest videri condionstretur, habes creatorem spiritum sanctum in libro Iob: spiritus, inquit, diuinus eat qui fecit me, et spiritus omnipotentis quidocet me. Et Dauid dicit: emitte spiritum tuum et
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ordinat᷑ est petius leonis ad ciius scisma¬
tis pestẽ sedandam. uecatꝰ a clareualle scd̃s b̾¬
nardus multũ laborauit ⁊ multũ ꝓfecit. Hic
ep̃i adductus est ad eum herueius de bauguntõ
puer ad modũ gratiosus. ortꝰ ex regio sang̾ne
⁊ ip̃ius ep̃i nepos de quo seq̃nti nõcte famulo
suo xp̃c ostendit. qd̾ erat post tpr̃a longa futu¬
rũ. Siquidẽ iuidebat᷑ sͥ tanquam ĩ missarum
celebratione angelo cuidã pacis osculũ dare qd̃
ad ip̃m deferretur. Nec dubius de reuelatione
eundẽ herueiũ renuntiaturũ scło ⁊ futurum
sicampi monachũ fecit. ⁊ angelico functus offi¬
cio pacẽ qm ex ore pr̃is sc̃i ip̃e susceꝑat. cõmuni¬
cauit herueio. Qui ⁊̃ p̃dc̃o waletanno ⁊̃ regimi¬
ne ursicampi successit ⁊ nouissime obitũ suũ
ĩminentẽ sanꝰ adhuc ⁊ ĩ columis eodẽ waleran¬
no sͥ ꝑ reuelationem annũtiante p̃stiuit at
p̃dixit¬

Expanded text:
nem ordinatus est Petrus Leonis. Ad cujus schismatis pestem sedendam vocatus a Claravalle S. Bernardus multum laboravit, et multum profecit. Hic , adductus est ad eum Herveius de Baugenceio, puer admodum gratiosus, ortus ex regio sanguine, et ipsius episcopi nepos. De quo sequenti nocte famulo suo Christus ostendit, quod erat post tempora longa futurum: siquidem videbatur sibi tanquam in Missarum celebratione angelo cuidam pacis osculum dare, quod ad puerum deferretur. Nec dubius de revelatione eumdem Herveium renuntiaturum saeculo, et futurum sicampi monachum fecit, et angelico functus officio, pacem, quam ex ore patris sancti ipse susceperat, communicavit Hervaeo; qui etiam praedicto Valeranno in regimine Ursicampi successit, et novissime obitum suum imminentem sanus adhuc et incolumis, eodem Valeranno sibi per revelationem annuntiante, praescivit atque praedixit
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i ioh̃is cõsilio regis ⁊ pͥncipũ monia¬
lib q̃ male ĩfames erant eiectis ⁊ monachis
ĩ eaꝵ locũ substitutis drogo religione ⁊ facũ¬
dia uen̾abilis a bartholomeo ep̃o pͥmus ab¬
bas ordinatur qui postinodũ a ppͣ in nocentõ
romana ostiensis ep̃c cadinalis consecratur

Expanded text:
cti Johannis, consilio regis et principum, monialibus, quae male infames erant, ejectis, et monachis in earum locum substitutis, Drogo, religione et facundia venerabilis, a Bartholomeo episcopo primus abbas ordinatur; qui postmodum a papa Innocentio Romae Ostiensis episcopus cardinalis consecratur
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ edo noli tim̾e. Q̾ cũ surretiss. uidit . q. mo¬
re scriptoris. suꝑ auriculas eiꝰ pennas h̃ntem
ꝓductã acuminatã ⁊̃ ĩ sũmo fissã. Qmͣ sumẽs
nõ delebit᷑. ⁊ meus stabit ĩ eternũ ⁊ cõtinuo eni¬
gilãs. intellexit ꝓtinꝰ qd̾ uiderat. De hinc su

Expanded text:
frater Odo, noli timere. Qui cum surrexisset, vidit veluti more scriptoris super auriculam ejus haerentemductim acuminatam, & in summo fixam. Quam sumens non delebitur, meus autem stabit in æternum. Et continuo euigilans, intellexit protinus quod viderat. Sumens
Abbreviated transcription (Latin):
nantes ut ad ditiorem ualeant transire ecc̃am
qͣre humilit̾ regant auincłõ ꝓfessionis ab solui
miscentes blandis aspera: minant᷑ n. scandalũ
si male discesserint. et iurant ĩ alia ecc̃a se quie¬
te mentis posse ẽẽ: ĩ sua uero nũqmͣ. Rndent abbĩ

Expanded text:
ntius ad ditiorem valeant transire Ecclesiam, quasi humiliter rogant a vinculo professionis absolvi, miscentes blandis aspera: minantur enim scandalum, si male discesserint et jurant in alia Ecclesia se quietae mentis esse posse, in sua vero nunquam. Si vero ad
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe nolũt appellari. amant noĩa dignitatum
Si uocent᷑ abb̃es. si pͥores. si p̾positi. arridet oculus
pauꝑib nõ ꝓmittit xp̃c regnũ s ĩfernũ. Sunt
to cunctis seriire estimant. aliqñ bonas ecu¬
bescunt uestes hr̃e. ⁊ nͥ condiret humilitatẽ dis¬
cretio. uti licitis licitũ ẽẽ dubitarẽt. Tales secũ¬
humiles humilẽ. Hiis dantur ad nccĩtatem¬

Expanded text:
nomine nolunt appellari, amant nomina dignitatum. Si vocentur abbates, si praepositi, si priores, arridet oculus, peribus non promittit Christus regnum, sed infernum. Sunt to cunctis servire existimant, aliquantulum bonas erubescunt vestes habere, et nisi condiret humilitatem discretio, uti licitis licitum esse dubitarent. Tales sequuhumiles humilem
Abbreviated transcription (Latin):
terrimꝰ tracundie fumꝰ. protuiꝰ euanescat. Uel iͣ
c̾te intelligend̾ est. Damus locũ ire quociẽs cõ¬
motioni alteriꝰ humili atq tranqͥlla m̾te suc¬
cñbimꝰ ⁊ quodãmꝰ dignos nos qͣlibet ĩiuria ꝓfitẽ¬
illos dare existimẽt qͥ ab irascente discedũt: uidẽ¬
tur in dissensionũ fomitẽ nõ abscide s nutrire
nisi .n. iracũdia ꝓximi humili statim satiffcõ¬
ne uincatur: ꝓuocat eam fugĩes pociꝰ quã decli¬
Hec enĩ est natura ire ut dilata languescat et
peat plata uero magis mag̾q cõflagret. Dila¬
tanda gͦ atz amplianda sũt pectora: ne angustii
pusillanimitatis artata iracundie turbulentis
latũ mandatũ dei angusto corde nequeamꝰ: nec
dicete cũ ꝓpħa. Uiam mandatoꝵ tuoꝵ cucurri

Expanded text:
terrimus iracundiae fumus protinus euanescat uel certe terrimus iracundiae fumus protinus euanescat uel certe ita intellegendum est: damus locum irae, quotiens conmotioni alterius humili atque tranquilla mente subcumbimus et quodammodo dignos nos qualibet iniuria profitenillos dare existiment qui ab irascente discedunt, uidentur mihi dissensionum fomitem non abscidere sed nutrire. nisi enim iracundia proximi humili statim satisfactione uincatur, prouocat eam fugiens potius quam declihaec enim est natura irae, ut dilatata languescat et pereat, prolata uero magis magisque confiagret. dilatanda ergo atque amplianda sunt pectora, ne angustiis pusillanimitatis artata iracundiae turbulentislatum mandatum dei angusto corde nequeamus nec dicere cum propheta: uiam mandatorum tuorum cucurri
Abbreviated transcription (Latin):
ec gͦ ab hiis qui soliditatis affectũ cupi¬
ñt inuo labilem custodire p̃ om̃ib ob¬
seruanda censem᷑: ut primũ quib libet ĩ iuriis
lacessitꝰ. non solũ labia s ⁊̃ profunda pectons scii
monachꝰ tranquilla custodiat. Que tñ si seuse¬
rit uł tenuit̾ fuisse turbata: om̃i semetip̃m
taciturnitate contineat ⁊ illud obseruet. Ttir¬
todiam. Nec p̾sentem cõsiderans statũ ea pro¬
ferat que ad horam turbulentꝰ suggerit furor
de pacis redintegrationẽ mente prospitiat: eã
maturitate cõsilii ac moderationis extenuat
s date locũ ire .s. aliene. Hoc est nõ sint corda ur̃a
sic ĩ pacĩe acpusillanimitatis angustiis coar¬
tata ut uolentas cõmotionis ꝓcellas cũ irrue¬
rĩt sustinere nõ possint. s dilatamini ĩ cordib
ur̃is suscipientes adu̾sos iracundie fluctꝰ ĩ illis
extentis sinib caritatis: q̃ oĩa suffert oĩa susti
retensus. in quib receptꝰ quodãm̃ at diffus te¬

Expanded text:
ergo ab his, qui sodalitatis adfectum cupiunt inuiolabilem custodire, prae omnibus obseruanda censemus, ut primum quibuslibet iniuriis lacessitus non solum labia, sed etiam profunda pectoris sui monachus tranquilla custodiat: quae tamen si senserit uel tenuiter fuisse turbata, omni semet ipsum taciturnitate contineat et illud quod bonis ; nec praesentem considerans statum, ea proferat quae ad horam turbulentus suggerit furor,dae pacis redintegrationem mente prospiciat, eamque, maturitatem consilii ac moderationis extenuat,  date locum irae: hoc est, non sint corda vestra sic impatientiae ac pusillanimitatis angustiis coarctata, ut violentam commotionis procellam, cum irruerit, sustinere non possint; sed dilatamini in cordibus vestris, suscipientes adversos iracundiae fluctus in illis extentis sinibus charitatis, quae omnia suffert, omnia sustirecessus, in quibus receptus quodammodo atque diffusus tae
Abbreviated transcription (Latin):
ri: eccurrens ut mortuũ iuũ erigeret. se ĩ
pulsato celo patefc̃o tartaro iuuenis reuoca¬
ret᷑ a funete sacerdos a p̃ce. Deinde cũ asia¬
cũ monasteriũ pr̃na sollicitudĩe uisitass.
quidam ut ei succurreret iam fide illumi¬
nata cecus exclamabat. Cui sc̃e crutis medi¬
camentũ ĩponens. tam fuit illi lumẽ cito
reciꝑe quam q̃sisse Occurrente eo regi chil¬
deberto parisius nũtiat᷑ pontifici regem uena¬
tioĩs cã de ciuitate ĩ crastinũ ẽẽ discessurũ
mandatq se dignũ duce expectandũ. S qr¬
beatũ albinũ corporalis infirmitas p̃pedi¬
uit: ad eius p̃sentiam p̾diatꝰ rex occurrere
maturauit. Qui donet ꝑillam uiam q̃ ad
sacerdotem ducebat incessit: felicit̾ ꝓperauit
sũ mou̾e non potuit. Suspicans rex culpa
equi magis ẽẽ qmͣ cause. alterũ sͥ fecit ster¬
ni. Quem dũ ꝑ ip̃m it̾ ingredi cõpelleret. ac
si muro impedientem retentus ire nõ ualuit
Intelligens gͦ rer nichil ꝓfecisse mutasse

Expanded text:
ri, occurrit et ut mortuum vivum erigeret se in opulsato coelo, patefacto Tartaro, juvenis revocaretur a funere, sacerdos a prece. Deinde cum Asiacum monasterium paterna sollicitudine visitasset, quidam, ut ei succurreret, jam fide illuminatus, caecus exclamat: cui sanctae crucis medicamentum imponens, tam fuit illi lumen cito Itemque occurrente eo regi Childeberctho Parisius, nuntiatur pontifici regem venationis causa de civitate in crastinum esse discessurum. Mandat ut se dignum duceret expectandum. Sbeatum Albinum corporalis infirmitas praepedivit, ad ejus praesentiam praedictus rex occurrere maturavit; qui donec per illam viam quae ad sacerdotem ducebat incessit, feliciter properavsum movere non valuit. Suspicans rex culpam esse equi magis quam causae, alterum sibi fecit sterni, quem dum per ipsum iter gradi compelleret, ac si muro impediente, caesus ire non valuit. Intelligens nihil profecisse mutasse
Abbreviated transcription (Latin):
turris porte cohercẽs dampnatis eẽt carcer ef¬
fecta: pretereunte bõ albino fiebat ĩ solentia
de uocib inclusoꝵ. Tunc ad iudicem p̃dicator
accedit. rogans ut eos pietatis cã de custodia
relaxaret. Q cũ ille aute surda differret. mox
pontifex ad deum se fida petitione cõuertens
tam familiares uoces ĩ gessit: ut in loco quo
or̃onẽ sc̃s albuniꝰ effudit mire magnituduus
saxeus qͣdrus exiliens porte aditum faceret
carceratis. qr ante eiꝰ p̃cem soliditatẽ suam
lapis seruare nõ potuit. Hinc egressi: q de se¬
pulchro iuuentes. ĩ basilica sc̃i maurilionis¬

Expanded text:
turris portae cohaerens damnatis esset carcer effecta, praetereunte beato Albino, fiebat insolentia de vocibus inclusorum. Tunc ad judicem precator accedit, ut eos pietatis causa de custodia relaxaret. Quod cum ille aure surda differret, mox pontifex ad Deum se fida petitione convertens, tam familiari voce suggessit, ut in loco quo orationem sanctus effudit, mirae magnitudinis saxeus quadrus exsiliens, portae aditum faceret carceratis, quia ante ejus precem soliditatem suam lapis servare non potuit. Hinc egressi, quasi de sepulcro viventes, in basilica sancti Maurilii
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓpria reuocabat. Turc remorante eo cã u¬
tilitatis: uoluerũt seriientes prius mouere
qmͣ sacerdos occurret. S tanto ponde̾ fit gra¬
uatũ ut antea potusssent gygantea menbra
pensare qmͣ pueruli corpꝰ p̾ferre: donec antistes¬

Expanded text:
ad propria revocabat. 42 Tunc remorante eo pro causa, voluerunt servientes prius corpus movere quam sacerdos occurreret, sed tanto pondere fit gravatum, ut antea potuissent gigantea membra pensare quam pueruli corpus sufferre, dum a
Abbreviated transcription (Latin):
plicio torquerent᷑. Et dũ pͥmo suspendio mollibus
lapidũ pedib alligatis. Tota die penderẽt: unꝰ illorũ
petiuit se deponi ⁊ sͥ inducias dari. Cuiꝰ fẽ illiꝰ metuẽs
ne fidem negaret: de suspendio clamabat. Noli noli
fr̃. non ita iurauimꝰ xp̃o. Accusabo te cũ añ thronũ
eius t̾ribilem uenerimꝰ: qr suꝑ corpꝰ̾ ⁊ sangͥnem eiꝰ
iurauimꝰ. ut pro eo inuicem patiam᷑. Ista dicens ⁊
alia cõfortauit gͥmanũ ad pliũ passionis. Q la¬
mans ĩgenti uoce dicebat. Aditite suppliciis quecũ¬
ꝙ uultis et penis xp̃ianos arctate crudelib: ꝙͣ fr̃
nieus facturus est hoc ⁊̃ ego. Qnͣtis iam laminus ad¬
uisti sunt ignitis qͣlibet singuli exarati. quib cri¬
ciatib tota ip̃a res docet.: ꝙ eos ip̃i tortores a sua fa¬
cie ꝓieterũt dicentes. Istos inutet᷑ inuuisus ppłs. ut
nullus ad nr̃am religionẽ penuitꝰ cõu̾tat᷑. Et p̃cipue

Expanded text:
plicio torquerentur. Et dum primo suspendio molibus plicio torquerentur. Et dum primo suspendio molibus lapidum pedibus alligatis tota die penderent, unus illorum petiuit sese deponi et sibi indutias dari. Cui frater alius metuens ne fidem negaret, et de suspendio clamabat: noli, noli, frater; non ita iurauimus Christo: accusabo te, cum ante thronum eius terribilem uenerimus, quia super corpus et sanguinem eius iurauimus, ut pro eo inuicem patiamur/ Ista dicens et alia multa confortauit germanum ad praelium passionis, qui clamans ingenti uoce dicebat: cadigite suppliciis quibus uultis et poenis Christianos artate crudelibus; quod frater meus facturus est, hoc etiam ego\'. Quantis iam lamminis ignitis adusti sunt, qualibus ungulis exarati, quibus cruciatibus torti, ipsa res docet, quod eos ipsi tortores a sua facie proiecerunt dicentes: \'istos imitatur uniuersus populus, ut nullus ad nostram religionem penitus conuertatur\'; et praecipue
Abbreviated transcription (Latin):
tatis cuiem iuctorianũ tũc proconsulem cartha¬
ginis p̾dicete nescio deficientib nibis: quo in affrice ꝑti¬
b nullus ditior fuit. Qui ⁊̃ apud impiũ regem pro re¬
b sꝑ sͥ cõmissis fidelissimꝰ habebat᷑. Mlandat᷑ ei a rege
to facilem cõmodass assensum. S ille eur dei missis
sensero frustra sum in ecc̃a baptiratus. Nam si hec p̃sens
sola uita fuiss ⁊ aliam q̃ uere est non spetaremꝰ et̾nã
nec ita fecissem ad modicũ tp̃ralit̾ gloriari ⁊ ingratꝰ
existerem qui suam mͥ fidem contulit creatori. Ad ꝙ
tyrãnꝰ extitatꝰ. qͣntoꝵ tormentoꝵ ⁊ q̃ntis eũ afflixerit
penis humanꝰ sermo nõ poterit explicare. Qui tripu
dians felicit̾q cõsũmans mrͣialẽ coronã accepit.
Apud tambadensẽ qͦ ciuitatẽ gesta quis queat ⁊¬
certamuna mrͣm explicare. Ybi duo germani aqͥs¬
regiensis ciuitatis sibi seturi de dño inuicẽ iura¬
uerũt ut rogarẽt toitores ut una pena pariq sciꝑ¬

Expanded text:
tatis civem Victorianum, tunc proconsulem Carthaginis. praedicem, nescio deficientibus verbis. Quo in Africae partibus nullus ditior fuit, qui etiam apud impium regem pro rebus semper sibi commissis fidelissimus habebatur. Mandatur ei a rege to facilem commodasset adsensum. Sed ille vir dei missis sensero, frustra sum in ecclesia catholica baptizatus. Nam si haec praesens vita sola fuisset et aliam, quae vere est, non speraremus aeternam, nec ita fecissem ad modicum atque temporaliter gloriari, et ingratus existerem, qui suam fidem mihi contulit, creditori. Ad quod tyrannus excitatus quantorum temporum et quantis eum adflixerit poenisino feliciterque consummans martyrialem coronam accepit. V, 5 Apud Tambaiensem quoque ciuitatem gesta quis queat certamina martyrum explicare? Ubi duo germani Aquisregiensis ciuitatis sibi securi de domino inuicem iurauerunt, ut rogarent tortores, ut una poena parique sup
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ patcũ sũt ꝑturbanda decreta. Generali nã
q õim cõstitutioni paucoꝵ non deb p̾poni nec
preiuidicare sm̃a. Illis .n. debemꝰ institutis ac re¬
gulis indubitatã fidem ⁊ ĩdiscussam obedien¬
nã ꝑ oĩa cõmodare nõ qͣs paricorũ uoluntas in¬
tulit s quas uetustas tempoꝵ tantoꝵ ⁊ ĩ nume¬
rositas sc̃oꝵ patrũ cõcordi diffinitõe ĩ posterũ
ram sacrilegus rer iscł. cat̾uis hostium ciccũ
cilicii asꝑitate uelati sunt: cũ ⁊ ille ita intrin¬
secus latent̾ indutꝰ eo fuisse monstret᷑. ut nisi
scisso desuꝑ uestimẽto a nemine prosus potius
tarent. quo cunctis sr̃eminenti urbis eu̾sione
lugentib eodem amictu circũdatis nulliꝰ poss
a quoqm ostentionis notari. Quia¬

Expanded text:
sanctorum patrum sunt proturbanda decreta, sanctorum patrum sunt proturbanda decreta, que omnium constitutioni paucorum non debet praeponi nec praeiudicare sententia. illis enim debemus institutis ac regulis indubitatam fidem et indiscussam oboedientiam per omnia commodare, non quas paucorum uoluntas intulit, sed quas uetustas tantorum temporum et innumerositas sanctorum patrum concordi definitione in posterum ram sacrilegus rex Israhel cateruis hostium circumscilicii asperitate uelati sunt, cum et ille ita intrinsecus latenter indutus eo fuisse monstretur, ut nisi scisso desuper indumento a nemine prorsus potuisi sustentarint, quo cunctis super inminente urbis euersione lugentibus eodemque amictu circumdatis nullus posset a quoquam ostentationis notari, quia
Abbreviated transcription (Latin):
pus oꝑiant tm̃ nõ q̃ amictus gła blandiant᷑
ita uilia: ut nulla coloris uł hĩtus nouitate
int̾ cet̾os huiꝰ ꝓpositi uiros hẽant᷑ insignia ita
studiosis a curationib aliena: ut nullius rur¬
sum sint affectatis ꝑ incuriã sordib decolora
Postremo sic ab huiꝰ mundi seꝑent᷑ ornatu: ut
cultui seruoꝵ dei ĩ om̃ib coĩa ꝑseuerẽt quicqͥd
eñi int̾ famulos p̾sumit᷑ ab uno uł paucis. nec
catholice ꝑ omne corpꝰ fr̾nitatis tenet ⁊ aut suꝑ¬
fluũ aut eleatũ est. ⁊ p̃p hoc noxiũ iudicandũ
cunctis atq notabilẽ ⁊ q̃ ex hoc ip̃o sp̃ui possit¬
ellatiõis cõciꝑe uanitatem queq ad nccͣrii oꝑis
ex̾citiũ in quo monachũ semꝑ ĩpigrũ expeditũ¬
q op incedere inhabdis atq in epta sit om̃imo¬
dis refutarut. Ꝙ si quosdam hoc amictu circũ¬
datos auduñ probabiles extitisse: non ex eo
nobis est monast̾ioꝵ regła sanctienda: antiqͣ

Expanded text:
pus operiant tantum, non quae amictus gloria blandiantur, ita uilia, ut nulla coloris uel habitus nouitate inter ceteros huius propositi uiros habeantur insignia, ita studiosis accurationibus aliena, ut nullis rursum sint adfectatis per incuriam sordibus decolora: postremo sic ab huius mundi separentur ornatu, ut cultui seruorum dei in omnibus communia perseuerent. quidquid enim inter famulos dei praesumitur ab uno uel paucis nec catholice per omne corpus fraternitatis tenetur, aut superfluum aut elatum est et ob id noxium iudicandum cunctis atque notabilem, et quae ex hoc ipso non selationis concipere uanitatem, quaeque ad necessarii operis exercitium, in quo monachum semper inpigrum expeditumque oportet incedere, inhabilis atque inepta sit, omnimodis refugerunt. quodsi quosdam hoc amictu circumdatos audiuimus probabiles exstitisse, non ex eo nobis est monasteriorum regula sancienda uel antiqua
Abbreviated transcription (Latin):
est est. Int̾ ceteros transeuntes iudit ĩbi mu¬
lierem ornatu meretrico mulã ĩequitantẽ
crine soluto ꝑ humeros iactato. uita aurea
st̃ne ꝯstricto aureã uirgã gerentẽ ĩ manib
qͣ mulam regebat p̾tenuitate nestiũ pene nu¬
da apparebat gestus exequens impudicos.
Ultimus dñs turbe t̾ribiles ĩiuuenẽ cculos
exatuens ab axe suꝑbo smaragdis ⁊ innuoni¬
b cõposito. causas uie ab eo requirit. Nichil
ille contͣ s protenta manu porcigit ei epłã.
Demon notũ sigillũ non ausus contẽpriere.¬
legit. sctiptũ. M exq biachiis ĩ celum elatis
palumbi ꝓbri. Nec mora satellites late
luo mũtit. qui anulũ extorquerẽt a uen̾e
Iua multum tergiusata. iuirtandem reo¬
didit. Ita uiuenis uoti copos sine obstatu¬
lo potitus est diu suspiratis amorib . pã
lũb ã ubi demonis clamorem ad deu̾m

Expanded text:
tum est. Inter caeteros transeuntes vidit ibi mutum est. Inter caeteros transeuntes vidit ibi mulierem ornatu meretritio mulam inequitantem, crine soluto per humeros jactato, vitta aurea superius constricto, auream virgam gerentem in manibus; qua mulam regebat, prae tenuitate vestium pene nuda apparebat, gestus exsequens impudicos. Ultimus dominus turbae terribiles in juvenem oculos exacuens, ab axe superbo smaragdis et unionibus composito, causas viae ab eo requirit. Nihil ille contra, sed pertenta manu porrigit ei epistolam. Daemon notum sigillum non ausus contelegit scriptum; moxque, brachiis in coelum elatis,Palumbi 357 presbyteri? » Nec mora, satellites a latere suo misit qui annulum extorquerent a Venere: illa, multum tergiversata, vix tandem reddidit. Ita juvenis, voti compos, sine obstaculo potitus est diu suspiratis amoribus. Sed Palumbus, ubi daemonis clamorem ad Deum d
Abbreviated transcription (Latin):
nocẽ. Metũ cõcũbe. qr hodie me desponsasti. Ego
sum uenus cuiꝰ digito imposiusti anulum
illũ nec reddam. Territꝰ ille tanto digito. ni¬
chil referre uł ausus est uł potuit. In sompnẽ
duxit noctem illam multũ seculum deliberãs
Sic ft̃m est ꝑ muliũ tempus. ut qͣcũq hora
cũ sponsa cõcumbere uellet. illud idem senti¬
ret ⁊ audiret. Erat sane alias ualens ⁊ domi
apt̾ et milicie. Tandem q̃relis uroris cõmo¬
nitꝰ rem parentib detulit. Illi hito consilio
Is erat nigromanticꝰ et potens ĩ maleficiis.
Illectus ergo ꝓmissis młtis cõpositam epis¬
tolam dedit niueni dicens. Uade illa hora no
cite cõfidera. Transiẽt ibi fige hoĩm utrius¬
q sexus om̃isꝙ etatis et gradus et cõditio¬
nis equites et pedites quidam tristes. Quit¬
quid audieris nonloquaris. Sequetur illa
turbam quidã statura ꝓceriõr forma corpu
legendam. et statin fiet qd̃ postulas. Sic fc̃m¬

Expanded text:
vocem. Mecum concumbe; quia hodie me desponsasti. Ego vocem. Mecum concumbe; quia hodie me desponsasti. Ego sum Venus, cujus digito posuisti annulum; habeo illum, nec reddam. Territus ille tanto prodigio, nihil referre vel ausus est, vel potuit. Insomnem ducit noctem illam, multum secum deliberans. Sic factum est per multum tempus, ut quacunque hora cum sponsa concumbere vellet, illud idem sentiret et audiret. Erat sane alias valens, et domi aptus et militiae. Tandem querelis uxoris commonitus rem parentibus detulit. Illi, habito consilio,Is erat nigromanticus et potens in maleficiis. Illectus ergo promissis multis, compositam epistolam dedit juveni, dicens: « Vade illa hora noccite considera. Transibunt ibi figurae hominum utriusque sexus, omnis aetatis, et gradus, et conditionis, equites et pedites; quidam laeti, quidam tristes. Quidquid audieris, non loquaris. Sequetur illam turbam quidam statura procerior, forma corpullegendam, statim fiet quod postulas. » Sic fac
Abbreviated transcription (Latin):
ome ꝑ idem tempꝰ. erat iuuenis quidam
lccuples et nobilis. qui uxorem noiit
duxerat. et sodalib suis cõuiuiũ frequẽs para¬
uerat. Post cibum itur ĩ campũ ut luderent
Rex cõcui ludo signifet pilam poposcit inte¬
rim anulum sponsaliciũ digito extento stacue
uenenis eree q̃ proximo astabat composuit ⁊
cũpene õs solũ ĩpeterent suspiriosus extis in¬
calescentib pͥmus se alusu remouit. Reposcẽs¬
q anulũ ĩuenit statue digitũ usq ad uolã
curuatum. Diuq ibi luctatꝰ. nec anulũ erue¬
re potuit. nec digitũ frang̾e. Tacitus q disce¬
dens rem celauit sodalib. Nocte ĩ tempesta cũ
famulo rediẽs digitũ ĩuenit extentum ⁊ anu¬
lũ subreptũ. Dissimulato dampno ad nuptã
rediit. Cumq se ĩ lecto uixta eam collocass. sen¬
sit quiddã nebulosũ ⁊ densũ int̾ se ⁊ illam uo¬
lutari. qd̾ sentiri quidem s nõ uideri poterat.
hoc obstaculo ab amplexiphibet᷑. Audiuit ⁊

Expanded text:
er idem tempus erat juvenis quidam locuples, et nobilis qui uxorem noviter duxerat, et sodalibus suis convivium frequens paraverat. Post cibum itur in campum, ut luderent. Rex convivii ludi signifer pilam poposcit. Interim annulum sponsalitium digito extento statuae Veneris aereae, quae proxime astabat, composuit: et cum pene omnes solum impeterent, suspiciosus extis incalescentibus primus se a lusu removit. Repetensque annulum invenit statuae digitum usque ad volam curvatum, diuque ibi luctatur, nec annulum exuere potest, nec digitum frangere; tacitusque discedens rem celavit sodalibus. Nocte intempesta cum famulo rediens, digitum invenit extentum, et annulum subreptum. Dissimulato damno ad nuptam rediit: cumque se in lecto juxta eam collocasset, sensit quiddam nebulosum et densum inter se et illam volutari, quod sentiri quidem, sed non videri poterat. Hoc obstaculo ab amplexu prohibitus audivit et
Abbreviated transcription (Latin):
nõ auditis qͣnte resonãt uoces ĩ celo: Et dũ ad
easdem laudes qͣs intꝰ audierat aurẽ cordis ĩten¬
deret: sc̃a illa aĩa carne soluta est. Qua .s. ereũ¬
te tanta illic fragrantia odoris asꝑsa est: ut om̃s
illi qui aderãt inestimabili suauitate replerent᷑.¬

Expanded text:
non auditis quantae resonent laudes in coelo? Et dum ad non auditis quantae resonent laudes in coelo? Et dum ad easdem laudes quas intus audierat, aurem cordis intenderet, sancta illa anima carne soluta est. Qua scilicet exeunte, tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes qui illic aderant inaestimabili suavitate replerent
Abbreviated transcription (Latin):
rat qͥ nũqͣm ĩ lecto surg̾e ł ad sedendũ ualebat:
Nũqmͣ manũ suã ad os ducere: nũqm se potuit
ĩ latꝰ aliud declinare. Huic ad seriiendũ m̃r cũ
fr̃e aderat: et quicqͥd ex elemosinis potuiss acci¬
pe: hoc eoꝵ manib pauꝑib erogabat. Nequaqm
lr̃as nouerat: sed scripture sacre sibimet codices
emerat et religiolos qͦsq ĩ hospitalitate suscipi¬
tũ sicut dixi lr̃as funditꝰ ignoraret. Studebat
ĩ dolore sꝑ gr̃as ag̾e ymnis dei et laudib dieb
ac nodtib uacare. S cũ iam tempꝰ eẽt ut tanta
eiꝰ pacientia remunerari debuiss. menbroꝵ dolor
ad uitalia rediit. Cũq se morti iã ꝓximũ agno¬
uit: ꝑegrinos uiros atq ĩ hospitalitate susccptos
ãmonuit ut surgeret et cũ eo ꝑsalmos ꝓ expecta¬
tione exitꝰ decantarẽt. Cũq cum eis ⁊ ip̃e moriẽs
psalleret: uoces psallentiũ repente cõpescuit cũ
t̾rore magni clamoris dicẽs. Tacete tacete. Nũqͥd

Expanded text:
rat? Qui nunquam in lecto suo surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit in latus aliud declinare. Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitate suscipicum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat semper in dolore gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remunerari debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque jam se morti proximum agnovisset, peregrinos viros, atque in hospitalitatem susceptos, admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione sui exitus decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete; nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
ciendũ est qr sepe aĩab exeũtib elestoꝵ dulcedo
solet laudis celestis erumꝑe᷑ ut dũ illa libent
audiunt dissolutionẽ carrus ab aĩa sentire mini¬
me ꝓmittant᷑. Unde ĩ omeliis quo euuangelis ia
narrasse me memini. Ꝙ ĩ ea portitu q̃ ad ecc̃amꝰ¬

Expanded text:
ciendum est quia saepe animabus exeuntibus electorum, dulcedo solet laudis coelestis erumpere, ut dum illam libenter audiunt, dissolutionem carnis ab anima sentire minime permittantur. Unde in Homiliis quoque Evangelii jam narrasse me memini quod in ea porticu quae e
Abbreviated transcription (Latin):
tis sue meritũ ꝓhatut᷑ cũ inde exiss illesus. De
quo cũ pene inde exanguis ingenti fc̃m labore
fuisset extractus uitam die t̾cia finiturꝰ: qd̃ hiiᷤ
detetiꝰ est. ĩ in sue deceptioĩs obstinatiõe ꝑman¬
sit ut ei ne exꝑimento quidẽ mortis sue ꝑsua¬
ħit gͥ quo pacto qͣ ue rõne post tantos labores
ab insidiatore delusus grauissimo lapsu corru
ens. cunctos in hac hetemo cõstitutos luctuo¬
oso dolore ꝑcussit: Nõne qꝑ muniꝰ discrete suis dif¬

Expanded text:
tis suae meritum probaturus, cum inde exisset inlaesus. de quo cum paene iam exsanguis ingenti fratrum labore fuisset extractus, uitam die tertia finiturus, quod his deterius est, ita in deceptionis suae obstinatione permansit, ut ei ne experimento quidem mortis suaitur, quo pacto, quave ratione post tantos labores ab insidiatore delusus, gravissimo corruens lapsu, cunctos in hac eremo constitutos, luctuoso dolore perculit? Nonne quia minus discretionis vi
Abbreviated transcription (Latin):
tatib affecit: ip̃m quo dunstanũ ĩ flandriã
cł̾icis de t̾ra leuatũ. et in scrimo locatũ est. Cui
dedit rex p̃diũ amplissimũ. In cet̾a u̾o cenobia
nimis ĩhumanꝰ fuit: qui p̃p̃ etatis lubricũ et
pp̃ pelicis cõsiliũ regnauit annis quatuor. S¬
gibertꝰ. Anno .xiͦx. iohes roͣne ecc̃e.cꝰ. xxxiꝰ. p̃si¬
det. In ytalia lapis mire magnitudĩs tonitrur
⁊ tempestate turbulenta de celo iactus ingens
nuraculũ uidentib p̃buit. Templa plerisq
ĩ locis ualida tempestate cõcussa sunt. utrius¬
q ordinis sacerdotes ictu fulminis interiert̃
⁊ plura horenda dictu portenta mõstrata sunt
Anno .xxii. prodigiosa res multos t̾cet ⁊ a ui¬
tiis cohercet: notis crucis ĩ neste plurimoꝵ ap¬
parentib. quoꝵdã ã uestib .q. lepra sordentib¬

Expanded text:
is affecit. Ipsum Dunstanum in Flandriam clericis de terra levatum, et in scrinio locatum est: cui dedit rex praedium amplissimum; in caetera vero coenobia nimis inhumanus fuit, tum propter aetatis lubricum, tum propter pellicis consilium. Regnavit annis 4. SIGEBERT. In Italia lapis mirae magnitudinis tonitru ac tempestate turbulenta de caelo jactus, ingens miraculum videntibus prebuit. Templa plerisque in locis valida tempestate concussa sunt. Utriusque ordinis sacerdotes ictu fulminis interierunt, et plura horrenda dictu portenta monstrata suntnt. Prodigiosa res multos terret et a vitiis coercet, notis crucis in veste plurimorum apparentibus, quorundam autem vestibus quasi lepra sordentib
Abbreviated transcription (Latin):
normannie portentum iusũ est ĩuna
uł̃ potius duab młierib. Duo erant capita
⁊ qͣtuor brachia. cet̾a gemina oĩa usq ad um¬
bilicũ: inferius. singuła oĩa. Ridebat come¬
debat. loq̃batur una: flebat. esuriebat. tace¬
bat altera. Ore gemuno manducabat᷑ s uno
meatu digerebat᷑. Una defuncta suꝑiuxit
alt̾a fere triennio. mortuã portans donet ⁊
pond̾e molis et nidore cadau̾is defecit. Puta¬
tũ ẽ aquibdã ⁊ lr̃is traditũ. qd̾ hee mulie¬
res angliam ⁊ normanniã significarẽt: que
te. Hec qͥsqͥd pecuniarũ. auidis faucib sor¬
buerint ĩ unam lascuuam defluit. q̃ est uł
pͥncipũ auaritia. uł circũpositarũ gentium
ferocia. Mortuam ⁊ pene ex haustam normã¬
niã ingens pecuniis sustentat anglia. donec
⁊ ip̃a fortassis exactorũ uiolentia suctũbat.

Expanded text:
niae portentum visum est in una, vel potius duabus mulieribus. Duo erant capita, et quatuor brachia, caetera gemina omnia usque ad umbilicum; inferius singularia omnia. Ridebat, comedebat, loquebatur una; flebat, esuriebat, tacebat altera. Ore gemino manducabantur, sed uno meatu digerebatur. Una defuncta supervixit altera, pene triennio mortuam portans, donec et pondere molis, et nidore cadaveris defecit. Putatum est a quibusdam, et litteris traditum, quod hae mulieres Angliam et Normanniam significarent; quae tae. Hae quidquid pecuniarum avidis faucibus sorbuerint, in unam lacunam defluit, quae est vel principum avaritia, vel circumpositarum gentium ferocia. Mortuam et pene exhaustam Normanniam vigens pecuniis sustentat Anglia, donec et ipsa fortassis exactorum violentia succumbat.