comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cest indiem ñ honum nͥ eligat᷑ incurri: &
infelicit᷑ duci. Ubi ẽ. gͦ qđ nascenti iam sida
decreuerunt: An potẽ homo qđ ei iam
constiaitũ ẽ. diei electione mutare: & qđ
ipse meligendo die consticuerit. ñ poterit
ab illa pocestate mutarie Deinde si soliho¬
mines non autẽ om̃ia quȩ sub cȩlo sunt
cõstellationib subiacent cur alios eligunt
dies accommodatos ponendis uitib uł arbo.¬
rib uł segetib alios dies peccorib uł dom¬
andis uł admittendis marib quib equaꝵ
ut boum fetentur armenta. & cetã huiꝰ mi:
Si autẽ ꝓpterea ualent adhas tes dies electi.
quia t̾renis omnib corꝑib siue animantib
scđm diũsitates temꝑalium momĩtoꝵ sidum
positio ilominat᷑: consid̾ent qͣm innumera¬
bilia sub uno temporis puncto. uł nascant᷑
uł oriant᷑. uł inchoent᷑ & tam diũsos exitꝰ
habeant ut istas obseruationes cui uis pue¬

Expanded text:
test in diem non bonum, nisi eligatur, incurri et test in diem non bonum, nisi eligatur, incurri et infeliciter duci. Ubi est ergo quod nascenti iam sidera decreuerunt? An potest homo, quod ei iam constitutum est, diei electione mutare, et quod ipse in eligendo die constituerit, non poterit ab alia potestate mutari? Deinde si soli homines, non autem omnia quae sub caelo sunt, constellationibus subiacent, quur aliter eligunt dies adcommodatos ponendis uitibus uel arboribus uel segetibus, alios dies pecoribus uel domandis uel admittendis maribus, quibus equarum uel boum fetentur armenta, et cetera huius modi? Si autem propterea ualent ad has res dies electi, quia terrenis omnibus corporibus siue animantibus secundum diuersitates temporalium momentorum siderum positio dominatur; considerent quam innumerabilia sub uno temporis puncto uel nascantur uel oriantur uel inchoentur, et tam diuersos exitus habeant. ut istas obseruationes cuiuis pue
Abbreviated transcription (Latin):
ad corpꝰ ꝑtinet qͣm corꝑis sexus: Et tm̃ sub
eadem positione siderum. diuersi sexꝰ gemi¬
ni concipi potuerrint. Unde quid insipi¬
entius dicit aut credi potest. qͣm sidum po¬
sitionem quȩ ad horam conceptionis eadẽ
ambob fuit facere ñ potuisse ut cumquo
habebat eandem constellationẽ sexum
diuersum afrẽ non haberet & positionem
siderum quę fuit ad horam nacentium
facere potuisse ut abeo tam multum uir¬
ginali sc̃itate distarec: Iam illud quis ferat¬
qđ in eligendis dieb noua quedam suis ac¬
tib fata moliunt᷑: Non erat udelicet
ille ita natꝰ ut hab̾et tam mirabilẽ filiũ
s ita potius ut conten ꝯtibilẽ gigneret:
ideo uir doctus elegit horam qđ misceretur
uxori. fẽcit gͦ fatum qđ ñ habebat & ex
ipsius facto cȩpit eẽ fatale qđ in eiꝰ natiui¬
tate non fuerat Ostulticiã singłarẽ. Eligit᷑
dies. ut ducat᷑ uxor Credo ꝓptea quia po¬

Expanded text:
ad corpus pertinens quam corporis sexus? et tamen sub ad corpus pertinens quam corporis sexus? et tamen sub eadem positione siderum diuersi sexus gemini concipi potuerunt. Unde quid insipientius dici aut credi potest, quam siderum positionem, quae ad horam conceptionis eadem ambobus fuit, facere non potuisse, ut, cum quo habebat eandem constellationem, sexum diuersum a fratre non haberet; et positionem siderum, quae fuit ad horam nascentium, facere potuisse, ut ab eo tam multum uirginali sanctitate distaret? CAquod in eligendis diebus noua quaedam suis actibus fata moliuntur? Non erat uidelicet ille ita natus, ut haberet admirabilem filium, sed ita potius, ut contemtibilem gigneret, et ideo uir doctus elegit horam qua misceretur uxori. Fecit ergo fatum, quod non habebat, et ex ipsius facto coepit esse fatale, quod in eius natiuitate non fuerat. s o stultitiam singularem! Eligitur dies ut ducatur uxor; credo propterea, quia po
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt. Nunqͥuid &e in conceptu. ubi & unũ
concubitũ eẽ manifestum ẽ. & tanta nat᷑ȩ
uis ẽ. ut cum conceꝑit femina deinde alte¬
rum conciꝑe om̃ino non possit: Unde ne¬
cesse ẽ idem eẽ in geminis mom̃tũ conceptꝰ
Anforte quia diũso horoscopo natisunt¬
Aut ille in mascłm dum nascerent. aut
illa infeminam commutata ẽ. Cum ig ñ
usqueqͦq absuide dici poss ad solas corꝑ¬
um differentias afflatus quosdam ualere
sideos sicut in solarib accessib & decessib
uidemus etiam ipsiꝰ anni tempora iuriari.
& lunarib incrementis atq decrim̃tis auge¬
ri & minui quȩdam genera rerum. sicut
echinos. & conchas. & mirabiles estus ocean.
non autẽ & animi uoluntates positionib¬
siderum subdi: nunc isti cum etiam nr̃os
actꝰ inde religare conant᷑ admonent ut
queramꝰ unde ne in ipsis quidem corꝑib
eis possit ratio ista constare. Quid enim tam

Expanded text:
dicunt; numquid et in conceptu? ubi et unum dicunt; numquid et in conceptu? ubi et unum concubitum esse manifestum est, et tanta naturae uis est, ut, cum conceperit femina, deinde alterum concipere omnino non possit; unde necesse est eadem esse in geminis momenta conceptus. An forte quia diuaut ille in masculum, dum nascerentur, aut illa in feminam commutata est? Cum igitur non usquequaque absurde dici posset, ad solas corporum differentias afflatus quosdam valere sidereos, sicut in solaribus accessibus et decessibus videmus etiam ipsius anni tempora variari, et lunaribus incrementis atque decrementis augeri et minui quaedam genera rerum, sicut echinos, et conchas, et mirabiles aestus oceani; non autem et animi voluntates positionibsiderum subdi: nunc isti, cum etiam nostros actus inde religare conantur, admonent ut quaeramus, unde ne in ipsis quidem corporibus eis possit ratio ista constare. Quid enim tam
Abbreviated transcription (Latin):
norũ conceptionib ubi cerce amboꝵ eadẽ
mom̃ta sunt temꝑum. unde fit ut sub eadẽ
constellatione fatali alt̃ concipiat᷑ masculꝰ
altã femina: Nouimus geminos diũsi sexꝰ.
ambo adhuc uiuunt. ambo ȩtate adhuc ui¬
gent: quoꝵ cum sint int̾ se similes corꝑũ
speties. quantum ex diũso sexu potest. sun¬
instituto tm̃ & ꝓposito uitȩ ita sunt dispa¬
res: ut p̃t̃ actus quos necesse ẽ. auirilib dr¬
stare femineos. qđ ille in officio comitis mi¬
litat. & a sua domo pene semꝑ ꝑegrinat᷑.
illa de solo patrio. & de rure ꝓpͥo ñ recedit:
insuꝑ qđ ẽ. incredibilius. si astralia fata cre¬
dant᷑. ñ autẽ mirum si uoluntates hominũ.
& dĩ munera cogitentur. ille conuigatus.
illa uirgo. sacra ẽ. ille numerosam ꝓlem ge¬
nuit. illa nec nupsit. At enim plurmum uis
horoscopi ualet. Hoc qͣm nichil sit iam satis
disserui. S qua letumq sit: in ortu ualere

Expanded text:
norum conceptibus, ubi certe amborum eadem norum conceptibus, ubi certe amborum eadem momenta sunt temporum, unde fit ut sub eadem constellatione fatali alter concipiatur masculus, altera femina? Nouimus geminos diuersi sexus, ambo adhuc uiuunt, ambo aetate adhuc uigent; quorum cum sint inter se similes corporum species, quantum in diuerso sexu potest, instituto tamen et proposito uitae ita sunt dispares, ut praeter actus, quos necesse est a uirilibus distare femineos quod ille in officio comitis militat et a sua domo paene semper peregrinatur, illa de solo patrio et de rure proprio non recedit, insuper quod est incredibilius, si astralia fata credantur; non autem mirum, si uoluntates hominum et Dei munera cogitentur ille coniugatus, illa uirgo sacra est; ille numerosam prolem genuit, illa nec nupsit. At enim plurimum uis horoscopi ualet. Hoc quam nihil sit, iam satis disserui. Sed qualecumque sit, in ortu ualere
Abbreviated transcription (Latin):
cumberit. unde filium mirabilem gigneret.
Unde postremo &e hoc ẽ ꝗ de illis parit egro¬
tantib geminis possidoniꝰ magnꝰ astro logus
idemq phylosophus respondebat ideo fieri
qđ eodem tempore fuissent nati eodeniq con¬
cepti. Nam utiq ꝓpt̾ hoc addebat concep¬
tionem. ne diceret᷑ ei non ad liquidũ eodem
temꝑe potuisse nasci. quos constabat om̃ino
eodem cemꝑe fuisse conceptos. ut hoc qđ
similit̾ simulq egrotabant non daret de ꝓ¬
ximo. pari corꝑis temꝑam̃to. s eandẽ quoq
ualitudiis parilitatem sideis nexib alli¬
garec.Si gͥ inconceptu tanta uis ẽ ad equa¬
litatem fatorũ. non debuerunt nascendo
eaclem fata mutari. Aut si ꝓpt̾ea mutant᷑
fata geminorum quia temꝑib diuersis
nascunt᷑. cur ñ potius iam incelligamꝰ fu
isse mutata ut diũsis temꝑib nascerent᷑:
Itaq non mutat fata natiuitatis uoluntas
iuuentium. cammutat fata conceptionis

Expanded text:
cumberet, unde filium mirabilem gigneret. cumberet, unde filium mirabilem gigneret. Unde postremo et hoc est, quod de illis pariter aegrotantibus geminis Posidonius, magnus astrologus idemque philosophus, respondebat, ideo fieri, quod eodem tempore fuissent nati eodemque concepti. Nam utique propter hoc addebat conceptionem, ne diceretur ei non ad liquidum eodem tempore potuisse nasci, quos constabat omnino eodem tempore fuisse conceptos, ut hoc, quod similiter simulque aegrotabant, non daret de proximo pari corporis temperamento, sed eandem quoque ualetudinis parilitatem sidereis nexibus adligaret. Si igitur in conceptu tanta uis est ad aequalitatem fatorum, non debuerunt nascendo eadem fata mutari. Aut si propterea mutantur fata geminorum, quia temporibus diuersis nascuntur, quur non potius intellegamus iam fuisse mutata, ut diuersis temporibus nascerentur? Itane non mutat fata natiuitatis uoluntas uiuentium, cum mutet fata conceptionis
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ut alt̃ pͥor alt̃ posterior mor̾at᷑: Si
conceptio momenti uniꝰ diũsos casus in ute¬
ro geminos habere ꝑmitcit. cur natiuitas
mom̃ti uniꝰ non etiam qͦs libet duos int̾ra
diũsos casus habere ꝑmittat. ac sic omnia
huiꝰ artis uł potiꝰ uanitatis comm̃ta tol¬
lant᷑ Quid ẽ. hoc e Cur uno tempore mo¬
mento uno. subuna eademq cęli positione
concepti diũsa habent fata quȩ illos ꝑdu¬
cant ad diũsarum horarũ nauitatem. & uno
Imomento temꝑis sub una eademq cȩ̨li posi¬
tione de duab matrib. duo parit nati di¬
uersa fata habere non possint quȩ illos ꝑ¬
ducant ad diuersam iuuendi uł moriendi
necessitatem: An concepti nundum habent
fata. quȩ nͥ nascant᷑ habere ñ potuerunt:
Quid ẽ. gͦ qđ dicunt si hora conceptionalis
inueniatur multa abista dici posse duuniꝰ.
Unde etiam illud a ñnullis p̃dicat᷑. q qͥ dam
sapiens horam elegit qua cum uxore con-¬

Expanded text:
aliquid, ut alter prior, alter posterior moriatur? Si aliquid, ut alter prior, alter posterior moriatur? Si conceptio momenti unius diuersos casus in utero geminos habere permittit, quur natiuitas momenti unius non etiam quoslibet duos in terra diuersos casus habere permittat, ac sic omnis huius artis uel potius uanitatis commenta tollantur? Quid est hoc, quur uno tempore, momento uno. sub una eademque caeli positione concepti diuersa habent fata, quae illos perducant ad diuersarum horarum natiuitatem, et uno momento temporis sub una eademque caeli positione de duabus matribus duo pariter nati diuersa fata habere non possint, quae illos perducant ad diuersam uiuendi uel moriendi necessitatem? An concepti nondum habent fata, quae nisi nascantur habere non poterunt? Quid est ergo quod dicunt, si hora conceptionalis inueniatur, multa ab istis dici posse diuinius? Unde etiam illud a nonnullis praedicatur, quod quidam sapiens horam elegit, qua cum uxore con
Abbreviated transcription (Latin):
onis horoscopo. quia indicant eas momenta
nascentium. quo mͦ dicerent ciulibet eors
geminorum ex natiuitatis hora quando egro.¬
taturus eẽt cum & alt̾ qui ñ habebat ean-¬
dem horam natiuitatis necesse hab̾et pariter
egrotare: Deinde quero. si tanta distantia ẽ
temꝑis in natiuitate geminorum. ut ꝑhanc
oporteat eis constellationes fieri diũsas ꝓpt̃
diũsum horoscopum: & obhoc diũsos omnes
cardines ubi tanta uis ponit᷑ ut hinc etiam
diũsa sint fata: unde hoc accidere potuit.
cum eoꝵ conceptꝰ diũsum tempꝰ habere ñ
possit. aut si duoꝵ uno mom̃to temporis
conceptorum potuerunt eẽ. ad nascendum
facta disparia. curnon & duorũ uno mom̃¬
to temꝑis natoꝵ possint eẽ. ad uiuendum
atq moriendum fata disparia. Nam si unũ
momentum quo ambo concepti sunt ñim¬
pediuit ut alt̃ pͥor alt̃ posterior nasceret᷑.
cur uno momento si duo nascant᷑ impedit

Expanded text:
onis horoscopo, quia indicant eas momenta onis horoscopo, quia indicant eas momenta nascentium: quo modo dicerent cuilibet eorum geminorum ex natiuitatis hora, quando aegrotaturus esset, cum et alter, qui non habebat eandem horam natiuitatis, necesse haberet pariter aegrotare? Deinde quaero: si tanta distantia est temporis in natiuitate geminorum, ut per hanc oporteat eis constellationes fieri diuersas propter diuersum horoscopum et ob hoc diuersos omnes cardines, ubi tanta uis ponitur, ut hinc etiam diuersa sint fata: unde hoc accidere potuit, cum eorum conceptus diuersum tempus habere non possit? Aut si duorum uno momento temporis conceptorum potuerunt esse ad nascendum fata disparia, quur non et duorum uno momento temporis natorum possint esse ad uiuendum adque moriendum fata disparia? Nam si unum momentum, quo ambo concepti sunt, non inpediuit, ut alter prior, alter posterior nasceretur: quur, uno momento si duo nascantur, inpedit
Abbreviated transcription (Latin):
quia utiq simul nasci ambo non poterant:
Aut si nichil mom̃ti attulit ut diũsis tem¬
ꝑib egrotarent qui diũsis temporib nati
sunt. quare tempus in nascendo diũ sum ad
aliarum rerum diũsitates ualere contendt̃
Cur potuerunt diũsis temꝑib ꝑegrinari
diuersis temꝑib ducere uxores. ddiuersis
temꝑib filios ꝓcrtare. &e multa alia. ꝓpt̾ea
quuia diũsis demꝑib nati sunt & non potu¬
erunt eadem causa diũsis etiam tempib
guttare: Si enim dispar nascendi mora
rnicauit horoscopum: disparilitatt montulit
Setis reb cur illud inegritudinib manit
qu habeat in temꝑis equalitate conceptus
Run si s trec alitudinis in conept auce: cuot¬
rum ui rerum in ortu et̃ dicunt n depti altt
inspectis natalium constellationib de uali:¬
tudine aliquid dicere. quando eis inspicien¬
la conceptionał hora non dat᷑. Si autẽ idõ
p̃nuntiant egricudines ñ inspecto concepti¬

Expanded text:
quia utique simul nasci ambo non poterant? quia utique simul nasci ambo non poterant? Aut si nihil momenti adtulit, ut diuersis temporibus aegrotarent, quod diuersis temporibus nati sunt: quare tempus in nascendo diuersum ad aliarum rerum diuersitates ualere contendunt? Quur potuerunt diuersis temporibus peregrinari, diuersis temporibus ducere uxores, diuersis temporibus filios procreare et multa alia, propterea quia diuersis temporibus nati sunt, et non potuerunt eadem causa diuersis etiam temporibus aegrotare? Si enim dispar nascendi mora mutauit horoscopum et disparilitatem intulit ceteris rebus: quur illud in aegritudinibus mansit, quod habebat in temporis aequalitate conceptus? Aut si fata ualetudinis in conceptu sunt, aliarum uero rerum in ortu esse dicuntur, non deberent inspectis natalium constellationibus de ualetudine aliquid dicere, quando eis inspicienda conceptionalis hora non datur. Si autem ideo praenuntiant aegritudines non inspecto concepti
Abbreviated transcription (Latin):
seruitutem. aluuis non serͣuit. Unus ama¬
tre diligebat᷑. aliiis ñ diligebat᷑. Unus hono.¬
rem qui magnus aput eos habebat᷑ amisit:
quid de reb tanta diũsitas: Sigͦ hȩc ad illaᷤᷤ
ꝑtinent minutias temꝑum. quas int̾se ha¬
bent gemini. & constellationib non adscri¬
buntur. quare alioꝵs constellationib inspe¬
cꝰtis ista dicunt᷑: Siautẽ idõ dicunt᷑ quia
non adminuta incomp̃hensibilia s ad tem¬
porum spatia ꝑtinent quȩ obseruari nota.¬
riq possuntꝰ. ^ hic agit rota illa figuli nͥ ut
homines luteum cor habentes ingirummit¬
tant᷑ ne mathematicoꝵ uaniloquia conum
q̃ eodem temꝑe grauior leiuorq apparebat
amborum medicinalit̾ inspiciens hẏpocra:¬
tes geminos suspicatꝰ ẽ Nonne satis istos re¬
darguunt qui uolunt siđib dare qđ de cor¬
ꝑum simili temꝑatione ueniebat: Cur
enim similit eodemq tempore non alt̃ pͥor
alt̃ posterior egrotabant sicut nati fuerant.

Expanded text:
seruitutem, alius non seruiuit; unus a maseruitutem, alius non seruiuit; unus a matre diligebatur, alius non diligebatur; unus honorem, qui magnus aput eos habebatur, amisitquid de rebus, quanta diuersitas! Si ergo haec ad illas pertinent minutias temporum, quae inter se habent gemini, et constellationibus non adscribuntur: quare aliorum constellationibus inspectis ista dicuntur? Si autem ideo dicuntur, quia non ad minuta inconprehensibilia, sed ad temporum spatia pertinent, quae obseruari notarique possunt: quid hic agit rota illa figuli, nisi ut homines luteum cor habentes in gyrum mittantur, ne mathematicorum uaniloquia conuinquod eodem tempore grauior leuiorque apparebat amborum, medicinaliter inspiciens Hippocrates geminos suspicatus est, nonne satis istos redarguunt, qui uolunt sideribus dare, quod de corporum simili temperatione ueniebat? Quur enim similiter eodemque tempore, non alter prior, alter posterior aegrotabant, sicut nati fuerant,
Abbreviated transcription (Latin):
be nascentes. reb minimis tribuunt᷑. de
qualib mathematici ñ solent consuli. qͥs
enim consulat qͣndo sedeat. quando deam¬
bulet. quando uł quid pͣndeat: Nunqͥd
ista dicimꝰ qͣndo inmorib oꝑib casibq
geminoꝵ plurima plurimumq diũsa
monstramꝰ: Nati sunt duo gemini anti¬
qua patrum memoria. ut de insignib lo¬
quar: sic alt̃ pꝰ alterũ ut posterior plantã
pͥoris teneret. Tanta in eoꝵs in eoꝵ uita fu¬
erunt morib diũsa. tanta mactionib
disparilitas. tanta in parentũ amore dis¬
similitudo: ut etiã inimicos eos int̾ se face¬
ret ipsa distantia. Nunqͥd hoc dr̃ quia uno
ambulante alius sedebat. & alio dormiente.
alius uigilabae. ee alioloqueati cigebat aliꝰ.
quȩ ꝑtinent ad illas miniitias que npossunt
ib eis comp̃hendi qui constituuionẽ siđum
qua quisq nascit᷑ scribrnt unde mathema¬
tici consulant᷑. Unus diͣxit mercenariam

Expanded text:
bere nascentes, rebus minimis tribuuntur, de bere nascentes, rebus minimis tribuuntur, de qualibus mathematici non solent consuli quis enim consulat quando sedeat, quando deambulet, quando uel quid prandeat?: numquid ista dicimus, quando in moribus operibus casibusque geminorum plurima plurimumque diuersa monstramqua patrum memoria ut de insignibus loquar sic alter post alterum, ut posterior plantam prioris teneret. Tanta in eorum uita fuerunt moribusque diuersa, tanta in actibus disparilitas, tanta in parentum amore dissimilitudo, ut etiam inimicos eos inter se faceret ipsa distantia. Numquid hoc dicitur, quia uno ambulante alius sedebat, et alio dormiente alius uigilabat, et alio loquente tacebat alius; quae pertinent ad illas minutias, quae non possunt ab eis conprehendi, qui constitutionem siderum, qua quisque nascitur, scribunt, unde mathematici consulantur? Unus duxit mercennariam
Abbreviated transcription (Latin):
Qoi uno eiꝰ loco summa celertta mento tar
Beinde muenta sunt signa quȩ sr ixcusle
sistert moti non paruo intusioceto de
illius extremitate distantia. Sic onquit
inqͥuunta rapacitate celieciam sialtͣ post
alterum tanta celeritate nascat quaipo
poram bis poussi in cęli spatio plurimũe.
Ninc sunt inquit quȩcũq dis imurumã
ꝑhibent̃ inmotib casibq geminorut. hoc
fignium fragiliꝰe qͣm uasa quȩ illa roet¬
tione fingunt᷑. Nam si tam multũ incelo
intẽ Qđ constellationib comphendi non
potẽ ut alteri geminoꝵ hereditas obueniat
alteri non obueniat: cur audent cȩde res
qͥ gemini non sunt. cum inspexerint eorũ
constellationes talia ꝓnuntiate quȩ ad
illud secretum ꝑtinent. qđ nemo potest
comp̃hendere &e mom̃tis annotare nascen¬
tiume Si autẽ ꝓpt̃ea talia dicunt in alioꝵ
genituris quia hec ad ꝓcluctiora spatia
temꝑum ꝑtinent. mom̃ta uͦ illa partiũ
minutarũ quȩ int̾se genuni possunt ha¬

Expanded text:
quam uno eius loco summa celeritate percussit; deinde inuenta sunt signa, quae fixerat, desistente motu, non paruo interuallo in rotae illius extremitate distantia. <Sic, inquit, in tanta rapacitate caeli, etiamsi alter post alterum tanta celeritate nascatur, quanta rotam bis ipse percussi, in caeli spatio plurimum est: hinc sunt, inquit, quaecumque dissimillima perhibentur in moribus casibusque geminorum.\' Hoc figmentum fragilius est quam uasa, quae illa rotatione finguntur. Nam si tam multum in caelo interest, quod constellationibus conprehendi non potest, ut alteri geminorum hereditas obueniat, alteri non obueniat: quur audent ceteris, qui gemini non sunt, cum inspexerint eorum constellationes, talia pronuntiare, quae ad illud secretum pertinent, quod nemo potest conprehendere et momentis adnotare nascentium? Si autem propterea talia dicunt in aliorum genituris, quia haec ad productiora spatia temporum pertinent; momenta uero illa partium minutarum, quae inter se gemini possunt ha
Abbreviated transcription (Latin):
orum: Nam qui illicdicti sunt eẽ. in monum̃tis ipsi
hic exsurgent. sicut ibi quibona fecerunt in resur¬
rectionemuite. qui autem mala egerunt in resur¬
rectionen udicii: ita et in isto loco hii inuitam
ȩt̃nam. et himobꝓbrium et in confusionem etnã
slon autemdiũsum pucetur qđ cum ibi positũ
sit omĩs qui sunt imonum̃tis: hic nonait ꝓpħa¬

Expanded text:
orum. Nam qui illic dicti sunt esse in monumentis, ipsi orum. Nam qui illic dicti sunt esse in monumentis, ipsi hic exsurgent; sicut ibi qui bona . fecerunt, in resurrectionem uiiae; qui autem mala egerunt, in resurrectionem iudicii: ita et isto loco hi in uitam aeternam, et hi in obprobrium et in confusionem aeternam. Non autem diuersum putetur, quod, cum ibi positum sit omnes qui sunt in monumentis, hic non ait p
Abbreviated transcription (Latin):
atq ita ille inopinatus ad ueniat non assistentibus
tot regib in orbe romano: Quid si enim numero
isto denario uniũsitas regum significataẽ. pꝰ quos
ille uenturus ẽ. sicut millenario. centenario. septe¬
nario significatur plerumq uniũsitas. et aliis atq
aliis numeris quo nunc cominemorare non ẽ neces¬
se: Alio loco idem daniel: et erit inquit tempꝰ tribu¬
lationis quał non fuit ex quo nataẽ gens suꝑ t̾ram
usq ad tempꝰ illud Et intempore illo saluabitur
popłs tuus: om̃is quunuentꝰ fuerit scriptus in li¬
bro: Et multi dormientium int̾rȩ agere exsurgent
hi inuitam et̃nam: et hi inopꝓbrium et inconfusi¬
onemȩt̃nã Et intelligentes fulgebunt sicur clari.¬
tas firmanĩti: et exiustis multi sicut stellȩ in scła &e
adhuc Sententiee illi euangłicȩ e. locꝰ iste simil¬
limus de resurrectione dum taxat corꝑum mortu.¬

Expanded text:
adque ita ne ille inopinatus adueniat, non exsistentibus adque ita ne ille inopinatus adueniat, non exsistentibus tot regibus in orbe Romano. Quid si enim numero isto denario uniuersitas regum significata est. post quos ille uenturus est; sicut millenario, centenario, septenario significatur plerumque uniuersitas, et aliis adque aliis numeris, quos nunc commemorare non est necesse? Alio loco idem Daniel: Et erit, inquit, tempus tribulationis, qualis non fuit ex quo nata est gens super terram usque ad tempus ilpopulus tuus: omnis qui inventus fuerit scriptus in libro. hi in vitam aeternam, et hi in opprobrium et confusionem aeternam. Et intelligentes fulgebunt sicut tas firmamenti, et ex iustis multi sicut stellae in saecula et adhuc. Sententiae illi euangelicae est locus iste simillimus de resurrectione dumtaxat corporum mortu
Abbreviated transcription (Latin):
illa exposuerunt quidam assiriorum. persarum.
ronimi librum inclaneiem satis erudite datent̃q
conscriptum Antixp̃i tam̃ adusus eccłam seuissim⁊
Dregnum licet exiguo spatio temporis sustinendum.
clonec dĩ ultimo uidicio regnum sc̃i accipiant sempi.¬
t̃num: qui uł dormitans hec legic dubitare non si¬
nit᷑: Tempꝰ quippe & tempori ec dimidium tempo¬
ris. unum annũ et̃. et duoͤ dimidium. ac ꝑ hoc tres
annos et semissem etiam numero dierũ pͥosito delu posteriꝰ¬
cescit: aliquando de scripturis et mẽsum numero
declaratur Uidentur enim tempora indefinite hic
dicta lingua latina: s ꝑdualem numerũ dicta sc̃
quem latini ñ habent: Sicut autem gẽr itahunc di¬
cuntur habere & hebrei Sic gͦ dicta sunt temipora.
tamquam dicerent᷑ duo tempora Uereri me sane fa¬
ceor: ne indecem regibꝰ quos tamqͣm decem homi¬
nes uidetur inuenturꝰ antixp̃s force fallamur:

Expanded text:
illa regna exposuerunt quidam Assyriorum, Persarum, illa regna exposuerunt quidam Assyriorum, Persarum, ronymi librum in Danielem satis erudite diligenterque conscriptum. Antichristi tamen aduersus ecclesiam saeuissimum regnum licet exiguo spatio temporis sustinendum, donec Dei ultimo iudicio regnum sancti accipiant sempiternum, qui uel dormitans haec legit, dubitare non sinitur. Tempus quippe et tempora et dimidium temporis unum annum esse et duo et dimidium ac per hoc tres annos et semissem etiam numero dierum posterius posito dilucescit, aliquando in scripturis et mensum numero declaratur. Videntur enim tempora indefinite hic dicta lingua Latina; sed per dualem numerum dicta sunt, quem Latini non habent. Sicut autem Graeci, ita hunc dicuntur habere et Hebraei. Sic ergo dicta sunt tempora, tamquam dicerentur duo tempora. Vereri me sane fateor, ne in decem regibus, quos tamquam decem homines uidetur inuenturus Antichristus, forte fallamur,
Abbreviated transcription (Latin):
nuo sidungens. et dixit inquit idẽ ille a quoquȩ¬
sierat resandit. et dixit: Bestia quarta quartum
ducabit om̃d t̾ram et conculcabit eam: et concidet
Et decem cornu.xiꝰ decem reges surgent: et pꝰeos sur.¬
get alius qui suꝑant malis om̃s quiante eum ftierunt:
Et tres reges humiliabit et uba ad ũsus altissimumlo¬
quetur. et sc̃os altissimi conteret. et suspicabitur mu¬
tare temꝑa et leger ec clabitur in manui eiꝰ usq ad
tempiis et tempora et amidium tempꝰ Et uidicium
sedebit et pͥncipatum remouebunt: ad ext̾minan¬
dum et ꝑdendum usq infinem: Et regnum et pote¬
stas et magnitudo regum qui sub om̃i cȩlo sunt data
ẽ sc̃is alcissimi. et regnum eiꝰ regnũ senipitnum: &
om̃s pͥncipatus ipsi seruent et obaudient hucusq
inquit funt sermonis: Ego daniel multum cogita.¬
ciones meȩ conturbant me: et forma mea immutata
est suꝑme. e ũbum incorde meo conseruaui. Quatuor

Expanded text:
nuo subiungens: Et dixit, inquit id est ille, a quo quaenuo subiungens: Et dixit, inquit id est ille, a quo quaesierat. respondit et dixit: Bestia quarta quartum ducabit omnem terram, et conculcabit eam et con c ide t. Et decem cornua eius decem reges surgent; et post eos surget alius, qui superabit malis omnes, qui ante eum fuerunt; et tres reges humiliabit et uerba aduersus Altissimum loquetur et sanctos Altissimi conteret et suspicabitur mutare tempora et legem: et dabitur in manu eius usque ad tempus et tempora et dimidium tempus. Et iudicium sedebit, et principatum remouebunt ad exterminandum et perdendum usque in finem; et regnum et potestas et magnitudo regum, qui sub omni caelo sunt, data est sanctis Altissimi. Et regnum eius regnum sempiternum; et omnes principatus ipsi seruient et obaudient. Huc usque, inquit, finis sermonis. Ego Daniel; multum cogitationes meae conturbabant me, et forma mea inmutata est super me, et uerbum in corde meo conseruaui. Quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
solms robdlamicl inhit tuidine mea et iuisuscapi¬
du mol contutiuat me Et accessiinquit ad unum
d̃ nitib et ueritatem querebam abeo de om̃ib¬
e et di it  uerttacem Oeinde quid audierit ab
Alo a quo de om̃ib hisquȩ sunt tamqͣm eosibi expo¬
nente: sic loquitur: hȩ bestiȩ magnȩ quatuor: qua
culum scłorum Et querebam inquit diligent̃ de
bestia quarta quȩ erat differens p̃ oñ bestia t̃ribđ
amplius Deates eius ferrei. et ungues eius ȩrei man¬
ducans etomminuens. et reliqua pedib suis con¬
culcans Et de cornib eꝰ decem quȩ erant in capiteeiꝰ
et de altero qđ ascendit et excusit de pͥoribꝰ tria: cor¬
nu illud in quo erant ocłiet os loquens magna et
uisus eiꝰ maior cȩrĩs Uidebam et cornu illud faciebat
bellum cumscĩs et p̃ualebat ad ipsos donec uenit
uetustus elierum: et regnum dedit sc̃is altissimi et
tempus ꝑuenit. et regnum obcinuerunt scĩ Hȩc
clan quesisse sedixit: Deinde qui audierit: conti¬

Expanded text:
go Daniel in habitudine mea, et visus capitis mei conturbabant me. Et accessi, inquit, ad unum de stantibus, et veritatem quaerebam ab eo de his omnibus: et dixit mihi veritatem. Deinde, quid audierit ab illo, a quo de omnibus his quaesivit, tanquam eo sibi exponente, sic loquitur: Hae quatuor bestiae magnae, quatuculum saeculorum. Et quaerebam, inquit, diligenter de bestia quarta, quae erat differens prae omni bestia, terribilis amplius — dentes eius ferrei et ungues eius aerei, manducans et comminuens et reliqua pedibus suis conculcans —, et de cornibus eius decem, quae , erant in capite eius, et de altero, quod adscendit et excussit de prioribus tria; cornu illud in quo erant oculi et os loquens magna, et uisus eius maior ceteris. Videbam, et cornu illud faciebat bellum cum sanctis, et praeualebat ad ipsos, donec uenit uetustus dierum, et regnum dedit sanctis Altissimi; et tempus peruenit, et regnum obtinuerunt sancti. Haec Daniel quaesisse se dixit. Deinde quid audierit conti
Abbreviated transcription (Latin):
cent s sunt sicut angłi dĩ mcȩlo E qͣlesutiq angłis
immortalitate ac felicitate ñ carne: sic̃ necresur¬¬
rectione q ñ indiguerunt angłi qm̃ nec mori potuer̃:
Nuptias gͦ dñs futuras negauit eẽ in resurreccione
ñ feminias: Et ibi negauit. ubi tals questio ũtebat᷑
ut eam negato sexu muliebri celeriore facilitatedis.¬
solueret si eũ ibi p̃nosceret ñ futurũ immo etiã futu¬
rumẽẽ firmaũ dicendo ñ nubent qđ ad feninas
ꝑrinet. neq uyores clucent qđ ad iuros Eit̃ gͦ q̃ uł nii

Expanded text:
cent, sed sunt sicut angeli Dei in caelo; aequales utique angelis cent, sed sunt sicut angeli Dei in caelo; aequales utique angelis inmortalitate ac felicitate, non carne; sicut nec resurrectione. qua non indiguerunt angeli, quoniam nec mori potuerunt Nuptias ergo Dominus futuras negauit esse in resurrectione, non feminas, et ibi negauit, ubi talis quaestio uertebatur, ut eam negato sexu muliebri celeriore facilitate dissolueret, si eum ibi praenosceret non futurum; immo etiam futurum esse firmauit dicendo: Non nubent, quod ad feminas pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ exanimis ineruce pendentis. latꝰ lancea ꝑfora.¬
tum ẽ atq inde sanguis et aqua ꝓfluxit quȩ sacͣ¬
menta eẽ. nouimꝰ quib edificat᷑ eecła Nam hoc
etiam ũbo scriptura usa ẽ: ubi non legit̾ formauit
aut finxit. s edificaũ eam inmuliere Unde et apłs
comm̃data Ut autem illo mͦ fieret xp̃s ut dictũ
est et eccła figurata ẽ Quigͦ utrumq sexum insti¬
tuit: utrũq restituet: Deniq ipse iħs int̾rogatꝰ asa¬
duceis quinegabant. resurrectionẽ. cuiꝰ septẽ fr̃m
erit uxor quã singłi haburrunt: dumqͥsq eorum
uellet defuncti sem̃ sicut lex p̃ceꝑat excitare. er¬
ratis inquit nescientes scripturas: neq urtutẽ dĩ
Et cum locꝰeẽt ut diceret: de qͣ enim me int̾rogatis
uirerit ettã ipsa ñ mulier Non hocdixit. s dixit
in resurrectione enim neq nubent. neq uxores du-¬

Expanded text:
cuius exanimis in cruce pendentis latus lancea perforacuius exanimis in cruce pendentis latus lancea perforatum est adque inde sanguis et aqua profluxit; quae sacramenta esse nouimus, quibus aedificatur ecclesia. Nam hoc etiam uerbo scriptura usa est, ubi non legitur cformauit aut \'finxitf, sed: Aedificauit eam in mulierem; unde et apostolus commendata; ut autem illo modo fieret, Christus, ut dictum est, et ecclesia figurata est. Qui ergo utrumque sexum instituit, utrumque restituet. Denique ipse Iesus interrogatus a Sadducaeis, qui negabant resurrectionem, cuius septem fratrum erit uxor, quam singuli habuerunt, dum quisque eorum uellet defuncti semen, sicut lex praeceperat, excitare: Erratis, inquit, nescientes scripturas, neque uirtutem Dei; et cum locus esset, ut diceret: \'De qua enim me interrogatis, uir erit etiam ipsa, non mulier\', non hoc dixit, sed dixit: In resurrectione enim neque nubent neque uxores du
Abbreviated transcription (Latin):
or nulli ꝓpt̃ hoc qđdictum ẽ. donec occur.¬
ramus om̃sinuirũ ꝑfectum. in m̃suram ȩta¬
tis plenicudinis xp̃i. et conformes imaginis filii dĩ:
nec insexu femineo resurrecturas feminas credunt.
ibi erit. quȩ confusionis est causa: Nampͥus¬
qͣm peccassent: nudietant. et ñ confundebant᷑ uirec
femina: Corporibꝰg illis uitia detrahent᷑: natura
seruabit᷑ Nonẽ. autemuitiũ sexus femineus. sed
nacura: quȩ tunr qͥdem et aconcubitu et a partu
inmunis erte Erunt tam̃ m̃bra feminea: ñ accomino¬
data usui uet̃i s decorinouo Quo ñ allicit᷑ aspicientis
conscupiscentia quȩ nulla erit: s dĩ laudet̃ sapi-¬
entia atq cdem̃tia qui &e qđ ñ erat fecit. et lib̃auit
a corruptione qđ fecit: Ut enim in ȩxordio generis
humani. de lacere uiri dormientis costa decracta
femina fieret. xp̃m ec eccłam talifacto iam tunc ꝓ¬
pħari oportebat Soporqͥpe ille uiri mors erat xp̃r

Expanded text:
 quod dictum est: Donec occurramus omnes in uirum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi, et: Conformes imaginis filii Dei, nec in sexu femineo resurrecturas feminas credunt, ibi erit, quae confusionis est causa. nam priusquam peccassent, nudi erant et non confundebantur uir et femina. corporibus ergo illis uitia detrahentur, natura seruabitur. non est autem uitium sexus femineus, sed natura, quae tunc quidem et a concubitu et a partu immunis erit. erant tamen membra feminea non accommodata usui ueteri, sed decori nouo, quo non alliciatur aspicientis concupiscentia, quae nulla erit, sed Dei laudetur sapientia adque clementia, qui et quod non erat fecit et liberauit a corruptione quod fecit. Ut enim in exordio generis humani de latere uiri dormientis costa detracta femina fieret, Christum et ecclesiam tali facto iam tunc prophetari oportebat. Sopor quippe ille uiri mors erat Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
płsisrł. hoc enim nom̃ int̾p̃tat᷑ u dens dm̃. Cuius
p̃mũ de sidio pia ꝑfidemuita in hager umpnosa
catedĩ pͥmo inumbra futura. intrena scilicet
ierłm regnauic dd Erac autem da iudiuir in
canticis eruditꝰ: qui armoniam musicã ñuulgafi
uoluptate. s fideli uoluntate dilexerat. eaq dõ
suo quiuerꝰ ẽ ds mistica rei magnȩ figuratione
seruierit: Diũsorũ enim sonorum racionabit
modat᷑q concentꝰ: concordi uarietate compaictã
bene cedinate cuutatis insinuat unitatẽ: Deniq
om̃is fere ꝓphetia eiꝰ in psalmis ẽ qͦs centũ qn¬
quaginta libef continet. quẽ psalmorũ uoca.¬
must inquib ñnulli uolunt eossolos faccoset
adauid. quieiꝰ nomine inscripti sunt: Sunc
cosꝑ sonȩ ipsius fuisse coaptatos: Que dpiniouo¬
co euangłira saluatoris ipsiꝰ refutat᷑ ubrait qđ

Expanded text:
pulus Israel; hoc enim nomen interpretatur cuidens Deum\'; cuius pulus Israel; hoc enim nomen interpretatur cuidens Deum\'; cuius praemii desiderio pia per fidem uita in hac aerumnosa tate Dei, primo in umbra futuri, in terrena scilicet Hierusalem, regnauit Dauid. Erat autem Dauid uir in canticis eruditus, qui harmoniam musicam non uulgari uoluptate, sed fideli uoluntate dilexerit eaque Deo suo, qui uerus est Deus, mystica rei magnae figuratione seruierit. Diuersorum moderatusque concentus, concordi varietate compactam bene ordinatae civitatis insinuat unitatem. Denique omnis fere prophetia ejus in Psalmis est: quos centum quinquaginta liber continet, quem Psalmorum vocamus: in quibus nonnulli volunt, eos solos factos esse a David, qui ejus nomine inscripti sunt: sunt tos, personae ipsius fuisse coaptatos. Quae opinio voce evangelica Salvatoris ipsius refutatur, ubi ait, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Iũdices namq pͥusqͣm reges ibieẽ cȩpissent suꝑillũ
popłm fuerant constituti: ex qͦ t̾ram ꝓmissionis ac¬
cepit: Et utiq humiliabat eun filius iniquitatis
hocẽ hostis alienigena ꝑ int̾u alla temꝑum qͥb le¬
gunt᷑ paces alt̾nasse cum bellis. et inuenuint᷑ illie
pacis cemꝑa ꝓlixiora qͣm salomon habuit qui qͣdra¬
ginta regnauit annos Nam sub eo uidice qͥ ẽ. ap.¬
pellatꝰ aoch: octoginta anni pacis fuerusit: Absit
gͦ ut salomonis temꝑa in haç ꝓmissione p̃licta eẽ ere¬
dant᷑ multo minꝰitaq cuiꝰ libet regis altius: Non
enuim qtusqͣm illorum in tanta quanta ille pacereg¬
nauit slec umqͣm om̃ino gens illa ita regnum ce¬
nuit ut sollicita ñ fuerit. ne hostib subderetur:
quia intanta mutabilitate rerũhumanarum. nul¬
li aliquando popło concessa ẽ tanta securitas ut
huic uite hostiles ñ formidaret incursus : Locus gͥ

Expanded text:
Iudices namque, priusquam reges ibi esse coepissent, super illum Iudices namque, priusquam reges ibi esse coepissent, super illum populum fuerant constituti, ex quo terram promissionis accepit. Et utique humiliabat eum filius iniquitatis, hoc est hostis alienigena, per interualla temporum, quibus leguntur paces alternasse cum bellis; et inueniuntur illic pacis tempora prolixiora quam Salomon habuit, qui quadraginta regnauit annos; nam sub eo iudice, qui est appellatus Aod, octoginta anni pacis fuerunt. Absit ergo ut Salomonis tempora in hac promissione praedicta esse credantur; multo minus itaque cuiuslibet regis alterius. Non enim quisquam eorum in tanta, quanta ille, pace regnauit; nec umquam omnino gens illa ita regnum tenuit, ut sollicita non fuerit ne hostibus subderetur; quia in tanta mutabilitate rerum humanarum nulli aliquando populo concessa est tanta securitas, ut huic uitae hostiles non formidaret incursus. Locus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
serui tui dicens domũ edificabotib Hanc enim
domum et nosȩdificamꝰ beneuiuendo & đsutbe¬
ne uiuamꝰ opitulando. quia nͥ dñs edificauerit
domũ. inuanũ laborabunt edificanteseam. Cuiꝰ
domꝰ cum uenerit ultima dedicatio: cunc fiet
locum popło meo isrł et plantabo illum et Inha.¬
bitauit seorsũ et ñ sollicitꝰ erit ultra et ñ apponet
filius iniquitatis humiliare eũ sic̃ abinitio adieb
quib constituidi ces suꝑ popłm meũ isrł. hoc
tam magnũ bonum quisquisquis in hoc scło et
in hac t̾ra sꝑat. inspͥient̃ sapit: anqͥspiam putabit
inpace regui sal omonis ideẽ completũ : pacẽ qͥipe
illa scriptura ut excellenti p̃licatione cõm̃dat
S huic suspicioni uigͥlant̃ occursũ ẽ cum pꝰea
qͣm dictũ ẽ. & ñ apponet filiꝰ iniqͥtatis humilia¬
re eum. continuo subiuinctũ ẽ. situt abinicio ã
dieb quib consticui iudices suꝑ popł m meiũisrł¬

Expanded text:
serui tui dicens: Domum aedificabo tibi. Hanc enim domum et nos aedificamus bene uiuendo, et Deus ut bene uiuamus opdomum, in vanum laboraverunt qui aedificant eam . » Cujus domus cum venerit ultima dedicatio, tunc fiet locum populo meo Israel, et plantabo illum et inhabitabit seorsum, et non erit sollicitus ultra, et non apponet filius iniquitatis humiliare eum sicut ab initio, a diebus quibus constitui judices super populum meum Israel. Hoc tam magnum bonum quisquis in hoc saeculo et in hac terra sperat, insipienter facit. An quispiam putabit in pace regis Salomonis id esse completum? Pacem quippe a futuri excellenti praedicatione commendat. Sed huic suspicioni uigilanter occursum est, cum. postea quam dictum est: Et non adponet filius iniquitatis humiliare eum, continuo subiunctum est: Sicut ab initio a diebus, quibus constitui iudices super populum meum Isra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet questionem ꝓpt̃ uitam quȩ post mor-¬
tem futura ẽ. ueracit beatam. fõrtassis enim
qui platonem cȩteris philosophis gentium
longe recteq p̃latum. acutuisatq ueratiꝰ in¬
cellexisse ac secuti eẽ. fama celebriore laudan¬
tur: aliquid tale de dõ sentiuint: ut in illo in¬
ueniatur et causa subsistendi. et ratio intelli¬
gendi
et ordo uiuendi. Quorum trium unum ad na¬
turalem. alterum ad rationalem. tc̃ium adme¬
ralem partem intelligitur ꝑtinere. Sienim homo
ita creatts ẽ. ut ꝑ id qđ in eo p̃cellit attingat
ilud qđ cuncta p̃cellit. idẽ. unum uerum
dm̃optimum. sine quo nulla natura subsistit.
nulla doctrina instruit. nullus usts expedit.
ipse queratur ubi nob cerca sunt om̃ia. ipse

Expanded text:
rtinet quaestionem, propter vitam, quae post morrtinet quaestionem, propter vitam, quae post mortem futura est, veraciter beatam. Fortassis enim qui Platonem caeteris philosophis gentium longe recteque praelatum acutius atque veracius intellexisse atque secuti esse fama celebriore laudantur, aliquid tale de Deo sentiunt, ut in illo inveniatur et causa subsistendi, et ratio intelligendi, et ordo vivendi: quorum trium, unum ad naturalem, alterum ad rationalem, tertium ad moralem partem intelligitur pertinere. Si enim homo ita creatus est, ut per id quod in eo praecellit, attingat illud, quod cuncta praecellit, id est, unum verum optimum Deum, sine quo nulla natura subsistit, nulla doctrina instruit, nullus usus expedit: ipse quaeratur, ubi nobis secura sunt omnia; ipse
Abbreviated transcription (Latin):
singłis partib plato senserit. id ẽ. ubi finem
om̃ium actionum. ubi causam om̃ium na-¬
turarum. ubi lum̃ om̃ium rationum. ẽẽ. cog¬
nouerit uł crediderit: disserendo explicare
et longum eẽ arbitror et temere affirman¬
dum eẽ. non arbitror. Cum enim magistri
sui socratis quem facit in suis uoluminib dis¬
putantem. notissimũ morem dissimulandȩ
scientiȩ uł opinionis sue seruare affectat:
quia et illi ipse mos placuit. faccum ẽ ut
etiam ipsius platonis dereb magnis seten¬
tiȩ non facile ꝑspici possint. Ex his cm̃ quę
aput eum legunt᷑ suie quȩ dixit siue quȩ ab
aliis dicta eẽ. narrauit atq conscripsit. quę
sibi placita uiderent᷑. quedam cominemora¬
ini. et huic oꝑi inseri oportet a nob̃: uł ubi
suffragatur religioni uerȩ qͣm fides nr̃a susci¬
pit ac defendit. uł ubi ei uidetur eẽ contrariꝰ
quantum ad istam de uno dõ et plurib et¬

Expanded text:
singulis partibus Plato senserit, id est, ubi finem singulis partibus Plato senserit, id est, ubi finem omnium actionum, ubi causam omnium naturarum, ubi lumen omnium rationum esse cognoverit vel crediderit, disserendo explicare et longum esse arbitror, et temere affirmandum esse non arbitror. Cum enim magistri sui Socratis, quem facit in suis voluminibus disputantem, notissimum morem dissimulandae scientiae vel opinionis suae servare affectat, quia et illi ipse mos placuit, factum est ut etiam ipsius Platonis de rebus magnis sententiae non facile perspici possint. Ex his tamen quae apud eum leguntur, sive quae dixit, sive quae ab aliis dicta esse narravit atque conscripsit, quae sibi placita viderentur, quaedam commemorari et huic operi inseri oportet a nobis, vel ubi suffragatur religioni verae, quam fides nostra suscipit ac defendit, vel ubi ei videtur esse contrarius, quantum ad istam de uno Deo et pluribus pe
Abbreviated transcription (Latin):
done iersetur. unde una pars eiꝰ actuia. altã
contenplatiua dici potest. quarum actiua
ad ageraĩ uitam. idẽ. ad mores instituendos
ꝑtinet. contemplatiua autem ad conspici¬
endas naturȩ causas et sincerissimam ueri.¬
tatem: socrates in actiua excellusse memo¬
ratur. pẏtagoras uͦ magis contemplauiue
quib potuit intelligentie uirib instituisse.
cPinde placo utramq uingendo: philosophiã
ꝑ fecisse laudatur. qͣm intres parces distribuit.
unam moralem quȩ maxime in actione ũ¬
satur. alteram naturalem. quȩ contemplati
oni deputata ẽ. t̾ciam rationalem qua ue-¬
rum disterminatur a falso. Quęlicet utriq
idẽ auccioni et contemplationi sit necessa¬
ria: maxime tm̃ contemplatio ꝑfectionem si¬
bi uindicat ueritatis. Ideo hȩc criꝑtitio ñ ẽ.
contraria distinctioni : qua intelligitur om̃e
studium sapientiȩ in actione et contemplati¬
one consistere. Quid autem in his uł de his

Expanded text:
tione uersetur, unde una pars eius actiua, altera tione uersetur, unde una pars eius actiua, altera contemplatiua dici potest quarum actiua ad agendam uitam, id est ad mores instituendos pertinet, contemplatiua autem ad conspiciendas naturae causas et sincerissimam ueritatem: Socrates in actiua excelluisse memoratur; Pythagoras uero magis contemplatiuae, quibus potuit intellegentiae uiribus, institisse. Proinde Plato utrumque iungendo philosophiam perfecisse laudatur, quam in tres partes distribuit: unam moralem, quae maxime in actione uersatur; alteram naturalem, quae contemponi deputata est; tertiam rationalem, qua verum disterminatur a falso: quae licet utrique, id est actioni et contemplationi, sit necessaria, maxime tamen contemplatio perspectionem sibi vindicat veritatis. Ideo haec tripartitio non est contraria illi distinctioni, qua intelligitur omne studium sapientiae in actione et contemplatione consistere. Quid autem in his vel de his
Abbreviated transcription (Latin):
ensis. honesto aput suos loco natus. et ingenio
mirabili longe suos condiscipłos anteiret: pa-¬
tum tm̃ putans ꝑficiendȩ philosophiȩ suffi¬
cere seipsum ac socraticam disciplinã. qͣm lon
ge lateq potuit ꝑ egrinatus ẽ. quaqua u̾sũ
eum alicuiꝰ nobilitate scientię ꝑcipiende
fama rapiebat. Itaq et inegipto didicit
quȩcumq magna illic habebantur atq do-¬
cebantur : et in eas italiȩ partes ueniens ubi
phytagoreoreoꝵ fama celebrabat᷑. quicquid
italicȩ phẏlosõphiȩ tunc florebat auditis
aninentiorib in ea doctorib facillime com¬
phendit. Et quia magistrum socratem sin¬
głarit̃ diligebat: eum loquentẽ faciens fe¬
t in om̃ib sermonib suis. etiam illis quȩ
baliis didicerat uł ipse quanta potuerat
nelligentia uiderat. cum illiꝰ lepore et mo-¬
ralh disputationib temꝑauit. Itaq cum
stucum sapientiȩ in actione et contempla¬

Expanded text:
ensis honesto aput suos loco natus et ingenio ensis honesto aput suos loco natus et ingenio mirabili longe suos condiscipulos anteiret, parum tamen putans perficiendae philosophiae sufficere se ipsum ac Socraticam disciplinam, quam longe ac late potuit peregrinatus est, quaquauersum eum alicuius nobilitatae scientiae percipiendae fama rapiebat. Itaque et in Aegypto didicit quaecumque magna illic habebantur adque docebantur, et inde in eas Italiae partes ueniens, ubi Pythagoreorum fama celebrabatur, quidquid Italicae philosophiae tunc florebat, auditis eminentioribus in ea doctoribus facillime conprehendit. Et quia magistrum Socratem singulariter diligebat, eum loquentem faciens fere in omnibus sermonibus suis etiam illa, quae uel ab aliis didicerat, uel ipse quanta potuerat intellegentia uiderat, cum illius lepore et moralibus disputationibus temperauit. Itaque cum studium sapientiae in actione et contempla
Abbreviated transcription (Latin):
conuers ut unus eorum opp̃ssus ui multi¬
oreis interiret: exilio autem uoluntario atq
uetuo penam similem alter euiadet. Iam p̃cla¬
studuim fuit inquestionum motalium discep¬
tatione sisari: ubi agitur de sum mo bono qͦfie¬
rihonb beatus potest. Qđ in socratis disputati¬
oniis dumom̃ia mouet. asserit. destruit. q̃m
hos euideit̃ apparuit: qđ cuicumq placuit
ide sumpserunt. et ubi cuiq uisumẽ. consti¬
tuerunt inem boni. finis autemboni appellat᷑.
quo quisg cum ꝑuenerit beatus e. Sic autẽ di¬
usas int̾e socratici de isto fine sententias ha-¬
buerunt: ut qđ uixcredibileẽ unuis magistri
potuuse facere secatores. quidam summũ bo¬
num eĩ dicerent uoluptatem. sicut aristipus:
quidam uirtutem. sicut antiste̾nes. Sic alii atq
gumẽ. S int̾ discipłos socratis. non quidem im¬
merito excellentissima gła claruit. qua omino
ceteros obscuraret: plato. Qui cum eẽt. atheni¬

Expanded text:
a, ut unus eorum obpressus ni multia, ut unus eorum obpressus ni multitudinis interiret, exilio autem uoluntario adque perpetuo poenam similem alter euaderet. Tam praeclastudium fuit in quaestionum moralium disceptatione uersari, ubi agitur de summo bono, quo fieri homo beatus potest. Quod in Socratis disputationibus, dum omnia mouet adserit destruit, quoniam non euidenter apparuit, quod cuique placuit inde sumserunt et ubi cuique uisum est constituerunt finem boni. Finis autem boni appellatur, quo quisque cum peruenerit beatus est. Sic autem diuersas inter se Socratici de isto fine sententias habuerunt, ut quod uix credibile est unius magistri potuisse facere sectatores quidam summum bonum esse dicerent uoluptatem, sicut Aristippus; quidam uirtutem, sicut Antisthenes. Sic alii adque . Sed inter discipulos Socratis, non quidem inmerito, excellentissima gloria claruit, qua omnino ceteros obscuraret, Plato. Qui cum esset Atheni