comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
In cuius tempore. exoritur qͦddam lumen ȩccłȩ folouina nom ine:
QͦA ne sub modio celaretur absconsũ. ab ipso Rege. suꝑ ȩccłȩ imponit᷑
candelabrum: Taruuanensiq ciuitati delegatur ad pontificatum.
anno incarnat̾. dñicȩ. docc .xuii. et. pͣfati Regis . iiii. De cuius uita
et uirtutib multũ qđ loqueremur erat. obtareq: ea quȩ in hoc mun.¬
do gessit. simotenꝰ ꝑstringere. sed fatuitate meam ipse ꝑpendens
horreo saltem tangere. qd uiri peritissimi possent. etiam formidare.
Superant enĩ philosophicam mundanȩ sapientiȩ. disputationẽ.
etiã si aliqͥs cauallino sođm poetricas finctiones ad plenu̾ se iactet. epo-¬
tasse font̾e. Hȩc solũmꝰ in ei memoriam fatua garrulitate. de promp.¬
si. reliqua ipsis opera. acutioris ingenii utro relinquo inuestiganda
ipse egomet. si iuuerit etiã deinceps ꝓ posse meũ illa quȩ recolo pa

Expanded text:
in cujus tempore exoritur quoddam lumen Ecclesiae, Folguinus nomine, in cujus tempore exoritur quoddam lumen Ecclesiae, Folguinus nomine, quod, ne sub modio celaretur absconsum, ab ipso rege super Ecclesiae imponitur candelabrum, Tarvanensique civitati delegatur ad pontificatum, anno incarnationis Dominicae 817, et praefati regis IV. De cujus vita et virtutibus multum quod loqueremur erat, optaremque ea quae in hoc mundo gessit summotenus perstringere; sed fatuitatem meam ipse perpendens, horreo saltem tangere quod viri peritissimi possent etiam formidare: superant enim philosophicam mundanae sapientiae disputationem, etiamsi aliquis cavallino, secundum poeticas fictiones, ad plenum se jactet epotasse fontem. Haec solummodo in ejus memoriam fatua garrulitate deprompsi; reliqua ipsius opera acutioris ingenii viro relinquo investiganda, ipse egomet, si juverit, etiam deinceps pro posse meum, illa quae recolo pa
Abbreviated transcription (Latin):
sepedicti Regis karoli głosoꝵ actuum p̃conia. postq de¬
uictas multarũ gentium nationes quȩ hactenꝰ in uiuentiũ uer¬
sant᷑ ora. ꝑmanebuntq in scła. primi parentis exoluens penam.
suam creatori reddens animã corpusq tam głosũ terra mox fu-¬
turũ. naturȩ soluens debitũ tͣrȩ dimisit. tegendũ. anno dñicȩ.
De quo in libro quodam qͥ pretitulatur uisiones uuettini legisse me.
memini. qđ isdem uuettinus dum in extasi ab angło duceretur. int̾
reliqua quȩ sibi ostendebantur. uidit eundem Regem karolũ stan¬
tem toto corpore sanũ atq pulcherrimũ. solũ animal qͦddam oppo¬
sitũ. uidit lacerare. uirilia stantis. Ditũq est illi ab angło qͦd hȩc
idõ pateretur qͥa nimis inpatiens libidinis fuerat. in scło. sed ꝓ alioꝵ
eius opera uirtutũ cito ab hoc ee̾t eripiendꝰ periculo. Successit. ita¬
q: illi in regno filius eius ludouicus consimilis ei ꝑ om̃ia in głosis actib.

Expanded text:
epedicti regis Caroli gloriosorum actuum praeconia, postque devictas multarum gentium nationes, quae hactenus in viventium versantur ora permanebuntque in saecula, primi parentis exsolvens poenam, suam Creatori reddens animam, corpusque tam gloriosum, terra mox futurum, naturae solvens debitum, terrae dimisit tegendum, anno Dominicae de quo in libro quodam, qui praetitulatur Visiones Vuettini, legisse me memini quod isdem Vuettinus, dum in extasi ab angelo duceretur, inter reliqua quae sibi ostendebantur, vidit eumdem regem Carolum stantem toto corpore sanum atque pulcherrimum; solum animal quoddam oppositum vidit lacerare virilia stantis; dictumque est illi ab angelo, quod haec ideo pateretur, quia nimis impatiens libidinis fuerat in saeculo; sed, pro aliorum ejus opera virtutum, cito ab hoc esset eripiendus periculo. Successit itaque illi in regno filius ejus Ludovicus, consimilis ei per omnia in gloriosis actibus;
Abbreviated transcription (Latin):
iudicib publicis exinde. qͦqũa tẽpore. habere. ñ ꝑtimescant. Unde.
ipsa ẽgregatio ꝓstabilitate regni nr̃i uł salute patͥȩ dñi miscdĩã
ugit̃ debeant. exorare. Et ut hȩc auctoritas firmior habeat᷑ et
roborare. Signũ RaROLI GłOSI REGIS
DaTA MENSE IULIO ANNO .I. REGNI NEͣI:
Actum ANDIACO:¬

Expanded text:
iudicibus publicis exinde quoquam tempore habere non pertimescant unde iudicibus publicis exinde quoquam tempore habere non pertimescant unde ipsa congregatio pro stabilitate regni nostri vel salute patrię domini misericordiam iugiter debeant exoraroborare Signum Karoli gloriosissimi regis Data mense iulio anno primo regni nostri ; actum Andiaco
Abbreviated transcription (Latin):
beneficia c̃cessa ab eo tẽpore. usq nc̃ uideant᷑ ẽẽ. c̃seruatȩ. sed pro
integra firmitate. petut celsitudini nr̃ȩ supra memoratus abba
ut hoc circa ipsum locũ ꝓnr̃a auctoritate. plenius ẽfirmare de¬
beremus. Cuius petitioni ꝓ mercedis nr̃ȩ aucm̃tũ uł reuerentia
ipsius sc̃i loci ita prestitisse et in om̃ib c̃firmasse. cognoscite. Preci
hensũ antecessores nr̃i iuste et rationabiliter c̃cessert̃ uł cͣfir¬
mauert̃. et de eo tẽpore usq nunc recto tramite. fuit. cͣseruatũ.
ita et. in antea ꝑ nr̃m p̃ceptũ plenius in dĩ nomine sit c̃seruatũ
inspectas ipsas preceptiones supͣscriptoꝵ pͥncipũ siue ꝑ easdem de¬
claratur circa ipsum abbatem hardradum uł successores ad ipsũ mo¬
nasterium Sithiu om̃i tempore. ipsa beneficia c̃cessa in om̃ib uale¬
ant ẽẽ c̃seruata. et nullam refragationem nec ullũ impedim̃tũ a

Expanded text:
beneficia concessa ab eo tempore usque nunc videantur esse conservata; sed pro beneficia concessa ab eo tempore usque nunc videantur esse conservata; sed pro integra firmitate petiit celsitudini nostrę supte plenius confirmare deberemus Cuius petitioni pro mercedis nostrę aucmentum vel reverentia ipsius sancti loci ita prestitisse et in omnibus confirmasse cognoscite Precipiehensum antecessores nostri iuste et rationabiliter concesserunt vel confirmaverunt et de eo tempore usque nunc recto tramite fuit conservatum ita et inantea per nostrum preceptum plenius in dei nomine sit conservatum ; inspectas ipsas preceptiones suprascriptorum principum sicut per easdem declaratur circa ipsum abbatem Hardradum vel successores  et ad ipsum monasterium Sithiu omni tempore ipsa beneficia concessa in omnibus valeant esse conservata et nullam refragationem nec ullum impedimentum a
Abbreviated transcription (Latin):
curtis uel uillis ipsius monasterii quicqͥd eodẽ tẽpore. possidebant
aut adhuc in antea ex munere. regum uł collata populi seude cõ¬
parato aut. de quolibet. attracto in quib libet. pagis atq territo¬
rits inibi erat. additũ uł collatũ integra emimitate antecessorib
suis uł ad monastiũ Sethau c̃cessisset. ut nullus iudex publicus ibidem
ad causas audiendas aut freda exactanda uł fiderussores tollendos
nec mansiones aut paratas faciendas nec homines ipsius monaste¬
rii tam ingenuos qũa et seruientes qͥ suꝑ terras suas cõmanent.
distringendos. nec ullas redibitiones reqͥrendas nec exactandas
iudiciaria potestas ibidem ingredere. quoqũa ñ pͣsumat. tẽpore. nͥ
sub emunitates munere om̃i tẽpore. cũ om̃s frethos uł bannos ẽces¬
sos pars ipsiꝰ monasterii ꝑhennit̃ debeat. possidere. Unde pͣceptio¬
nem antecessoꝵ nr̃mꝵ se ex hoc p̃manib hab̾e affirmat. et qđ ipsa

Expanded text:
curtes vel villas ipsius monasterii quicquid eodem tempore possidebant aut adhuc inantea ex munere regum vel collato populi seu de comparato aut de quolibet attracto in quibuslibet pagis atque territoriis inibi erat additum vel collatum integra emunitate antecessoribus suis  vel ad  monasterium Sithiu concessisset ut nullus iudex publicus ibidem ad causas audiendas aut freda exactanda vel fideiussores tollendos nec mansiones aut paratas faciendas nec homines ipsius monasterii tam ingenuos quam et servientes qui super terras suas commanent distringendos nec ullas redibitiones requirendas nec exactandas iudiciaria potestas ibidem ingredere non presumat quoquam tempore, nisi sub emunitatis nomine omni tempore cum omnes fredos vel bannos concessos pars ipsius monasterii perenniter debeat possidere Unde  preceptionem antecessrum nostrorum se ex hoc pre manibus habere affirmat et quod ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ br̃a rex francorum uiu illuĩteR. Si facta antecessoꝵ
nr̃oꝵ Regum qd ad loca sc̃oꝵ prestiterunt. uł c̃cessert̃ ꝑ nr̃a oracula
c̃firmamus regia consuetudine exercemꝰ et nob̃ ad laudem uł stabi¬
litatem Regni nr̃i in di nomine ꝑtinere. ẽfidimꝰ. Igitur uenerabi¬
lis uir hardradꝰ abba de monast̾io sithiu qͥ ẽ in pago taruanense.

Expanded text:
ia dei rex Francorum vir illuster Si facta antecessorum nostrorum regum quod ad loca sanctorum prestiterunt vel concesserunt per nostris oraculis confirmamus regia consuetudine  exercemus et nobis ad laudem vel stabilitatem regni nostri in dei nomine pertinere confidimus Igitur venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
Bertini in latere sinistro altaris sc̃i martini capitanei. Intͣ reliqua
autẽ donaria dedit ad eundem locũ calicem sui potus aureum
et. balteũ. ad calicem consecrationis dñici sanguinis faciendũ. Ar-¬
millas autẽ suas sc̃o audomaro ad patenam cͣcessit faciendam. De¬
derat qͦq antea eidem sc̃o Audomaro pallium qͦddam auro marga¬
ritisq mirifice intextũ. contra qđ arnulfus alteru sc̃o b̾tino cͣcessit
c̃simili opere pͣcipirum. Post cui luctuosũ obitũ. arnulfus fr̃ eis
abbatiam cũ reliquo eiꝰ comitatu recepit

Expanded text:
tini, in altare sinistro altaris sancti Bertini capitanei. Inter reliqua autem donaria, dedit ad eumdem locum calicem sui potus aureum et balteum ad calicem consecrationis Dominici sanguinis faciendum; armillas autem suas sancto Audomaro ad patenam concessit faciendam. Dederat quoque antea eidem sancto Audomaro pallium quoddam, auro margaritisque mirifice intextum; contra quod Arnulfus inclitconsimili opere praecipuum. Post cujus luctuosum obitum, Arnulphus, frater ejus, abbatiam cum reliquo ejus comitatu recepit
Abbreviated transcription (Latin):
etiam risibile et plausibile responsum accurrentib et aqu᷑a sibi
ꝓ refocillatione. offerentib sine. doloris anxietate ꝓtulit. di¬
cens se iugiter potius uelle. stum umorestringere quͬa aqua. nec ob'¬
lato tunc egere. limphȩ liquore. Artifices aut̃e hac de causa ne dũ
dicamus animati. uerũ et. roborati. inchoatum opꝰ expleuert con¬
stantes et leti. Nec extitit. dubium. alis intͣcessionũ beati patris Ber

Expanded text:
etiam risibile et plausibile responsum occurrentibus, et aquam sibi etiam risibile et plausibile responsum occurrentibus, et aquam sibi pro refocillatione offerentibus, sine doloris anxietate protulit, dicens se jugiter potius velle sitim vino restringere quam aqua, nec oblato tunc egere limphae liquore. Artifices autem, hac de causa, nedum dicamus animati, verum et roborati, inchoatum opus expleverunt constantes et laeti; nec exstitit dubium alis intercessionum beati patris Ber
Abbreviated transcription (Latin):
conuenientes. cõmuniter tractauert᷑. ut tecta ȩccłaꝵ cȩteraꝵq
officinarum plenitͣ resarcirent. Qͦd sicut su̾ma deuotione est.
inchoatũ. ita uelocius quam putabatur. do adiuuante pulcher¬
rimȩ ẽ ꝑfectũ. Eccłaq sc̃i Bertini celerrime extitit miro opere.
plumbo cooꝑta: Sed et. Turillȩ ipsius. mirȩ magnitudinis i ira¬
bilisq fabricȩ studuerunt. edificare: Cuius longitudo consisten¬
tis in t̾ram. ȩquabat. altitudinem culminis ȩccłȩ cui suꝑponendu
su̾ma claxendice. Itaq eccłȩ suꝑpositũ. cũ tͥumphale sc̃ę crucis
desuꝑ erigeretur signũ. unꝯ artificũ nomine. Bertus stans desuꝑ
arripuit malleum. et quasi gratulabundꝰ ꝓ appropinquata pene
consũmatione tam miri operis. ictum ueluti iactanter longiꝰ
incaute tecit. Sed he heu resiliente. rota et. quatiente. uacillans
pedibq lubricans de. tanta altitudine. preceps terratenꝰ uenit:
Sed mirũ dictu mirabilius miratu. nullam lesionem passꝰ quin

Expanded text:
convenientes, communiter tractaverunt ut tecta ecclesiarum caeterarumque officinarum pleniter resarcirent. Quod, sicut summa devotione est inchoatum, ita velocius quam putabatur, Deo adjuvante, pulcherrime est perfectum; ecclesiaque sancti Bertini celerrime extitit, miro opere plumbo cooperta, sed et turillae ipsius mirae magnitudinis mirabilisque fabricae, studuerunt aedificare. Cujus longitudo consistentis in terram aequabat altitudinem culminis ecclesiae cui superponendum summa elaxendice. Itaque ecclesiae suppositum cum triumphale sanctae crucis desuper erigeretur signum, unus artificum, nomine Bertus, stans desuper, arripuit malleum, et quasi gratulabundus pro appropinquata pene consummatione tam miri operis, ictum veluti jactanter longius incaute jecit, sed, cheu! resiliente rota et quatiente, vacillans pedibusque lubricans, de tanta altitudine, praeceps terra tenus venit. Sed, mirum dictu, mirabilius miratu, nullam laesionem passus, quin
Abbreviated transcription (Latin):
ost huẜonem aut̃e abħem supra memoratũ. abbas efficitur ada¬
Lasdus in hoc cȩ nobio Sithiu scõ Petro & sc̃o Bertino a patre
hunroco oblatus. sed post canonicus est effectus. Suscepit aut̃ẽ
abbatiam anno p̃fato xii. kł augusti. Hunus aut̾e regimints anno.
iii. qͥerat annus ũbi incarnati. decc.xlui. sc̃i bertini corp a sco
folquino ep̃o ut fert᷑ transfertur et reconditur.xuii. Rł augusti
In cuius anni tempore. extitit hiemps grauissima ualde.: Atq post
quinquennium. exoritur fames intolerabilis nimium. qͦ tempore
Guntb̾tus supra memoratus in diaconali adhuc ordine positus. ad
pͣpositurȩ honorem ẽ euectus. Sub anno autẽ. dñioe Natiuitatis
deee .L.iii. sc̃ĩ Petri hasilica asili ẽ cooꝑta. Annoq insequente.
sc̃i Pertini ȩccła plumbo est tecta. Guntb̾tꝰ quoq eo anno. xi
kł lanuarii ad presbiterium est consecratus.
Prestar̃ adalar

Expanded text:
tem duodecimum supra memoratum, abbas efficitur Adalardus in hoc coenobio Sithiu, sancto Petro et sancto Bertino a patre Hunroco oblatus; sed post canonicus sub Fridogiso est effectus. Suscepit autem abbatiam anno praefato XII Kal. Augusti. Hujus autem regiminis anno III, qui erat annus Verbi incarnati 816, sancti Bertini corpus a sancto Folquino episcopo, ut fertur, transfertur et reconditur XVII Kal. Augusti. In cujus anni tempore, et curriculo extitit hiems gravissima valde; atque post quinquennium exoritur fames intolerabilis nimium, quo tempore Guntbertus supra memoratus, in diaconati adhuc ordine positus, ad praepositurae honorem est evectus. Sub anno autem Dominicae nativitatis 853, sancti Petri basilica asili est cooperta, annoque insequente sancti Bertini ecclesia plumbo est tecta. Guntbertus quoque eo anno, XI Kal. Januarii, ad presbyterium est consecratus. X. Praestaria Adalar
Abbreviated transcription (Latin):
gahem. pͣcariã landb̾ti. adalgeri. hildb̾ti. In gruonoberg silua cũ t̾ra.
Indagmaringahe. t᷑a ipso Guntb̃to uiuente qu̾a post obitũ eiꝰ ĩc̾uulsȩ
maneant. ficut. hodie. illic ꝑtinere noscunt᷑. Moneo ⁊̃ ⁊ c̃testor ꝑ ipsõ¬

Expanded text:
gahem, precariam Landberti, Adalgeri, Hildberti; in Gruonoberg silvam cum terra; gahem, precariam Landberti, Adalgeri, Hildberti; in Gruonoberg silvam cum terra; in Dagmaringahem, tam ipso Guntberto vivente, quam post obitum ejus, inconvulsæ maneant, sicut hodie illic pertinere noscuntur. Moneo etiam et contestor, p
Abbreviated transcription (Latin):
monastii Sithiti habeat. qͥsi citiꝰ uit᷑a finierit qͦm ipse ꝓbauerit uł
elegerit. in ꝓuisione suscipiat. Utq scdm kartas traditionẽ incͣuul¬
se maneant. eas nominat᷑i expͥmimꝰ. Scilicet ĩ ipso steneł. In ricol¬
uingahe. in hisdenne cũ manc̾. In henrikingahẽ siue.milhẽ. Et alio
henrekingahe cũ trudbaldo ⁊ luminariis in eiꝰ minist̾io. In ebresin¬
gahe. in uuiningahe. Incurmontiũ. In siningah̾e. Et ĩ stem. In hokin¬
gahẽ. In hostede. In łapanesse. In simpiaco. in burthe. In rela. In strate.
in hẽmauuic. t̾ra frauuiui. in kilciaco cũ odlando fabro. In etesnaberg.
in monastio mansu̾̃ hortũq ĩ ariaco simił. In tͣuuana mansũ. In qͣnt¬
uiico simił. qͦlibet ingenio attractȩ. uł nrͣo ammiculo augmͣtatȩ.
⁊ queq: ĩ postmodũ dĩ clem̃tia addiderit. Ite in kessiaco. Sperdia uue¬
sarmio. uostringe. tingiaco. uuilere. mellingasele. loclesse. Lonastin¬

Expanded text:
monasterii Sithiu habeat; qui, si citius vitam finierit, quem ipse probaverit vel elegerit in provisione suscipiat. Utque secundum kartas traditionem inconvulse maneant, eas nominatim exprimimus, scilicet: in ipso Steneland, in Ricolvingahem, in Hisdenne cum mancipiis, in Henrikingahem sive Milhem, et alio Henrekingahem cum Trudbaldo et luminariis in ejus ministerio; in Ebresingahem, in Winingahem, in Curmontium, in Siningahem et in Istem; in Hokingahem, in Hostede, in Lampanesse, in Simpiaco, in Burthem, in Reka, in Strate; in Hemmawic, terra Frawivi; in Kilciaco cum Odlando fabro, in Etesnasberg; in monasterio mansum hortumque; in Ariaco similiter; in Tarwana mansum; in Quentwico similiter, quolibet ingenio attractæ, vel nostro amminiculo augmentatæ, et quæque in postmodum Dei clementia addiderit. Item in Kessiaco, Sperdia, Vuesarmio, Vostringe, Tingiaco, Vuilere, Mellingasele, Loclesse, Lonastin
Abbreviated transcription (Latin):
anno .iii. regni eius. fecit idem rex domno Bertino pͥuilegium
regiȩ auctoritatis scđm suprascriptȩ conscriptionis tenorem
qu̾a ab antecessore suo clodoueo rege. factã supra iam ẽscͥpsimꝰ.
Quod pͥuilegium hic ido omittimꝰ. ne conscripta iterare uide¬
amur. nos interim ad subsequentia festinemus
Quod mul¬
ta alia se uiuente adqͥsierit & de cella uuorom hold

Expanded text:
anno III regni ejus, fecit idem rex domno Bertino privilegium regiae auctoritatis, secundum suprascriptae conscriptionis tenorem quam ab antecessore suo Clodoveo rege factam, supra jam conscripsimus. Quod privilegium hic ideo omittimus, ne conscripta iterare videamur. Nos interim ad subsequentia festinemus. XVI. Quod multa alia, se vivente, acquisierit, et de cella Woromhold
Abbreviated transcription (Latin):
dala de regno lothario dicto huc adductus. anno incarnationis
scĩ b̾tini. quȩ succedit om̃ium sc̃oꝵ festruitati sc̃o Bertino oblatus mo¬
nachus prohdolor facietenus sum effectus.
De hildebrando alb̃e

Expanded text:
dala, de regno Lothario dicto huc adductus, anno incarnationis dala, de regno Lothario dicto huc adductus, anno incarnationis ncti Bertini, quae succedit omnium sanctorum festivitati, sancto Bertino oblatus, monachus, proh dolor! facietenus sum effectus. LXXVIII. De Hildebrando ab
Abbreviated transcription (Latin):
tenebat. nec utͦsq hoc uidelicet et illud pͣsentialit gubernare. po¬
terat. agiloni quoda sc̃i Apri monacho toletanȩ ciuitatis cũ ituoma¬
rõblandinis monasterii monacho ñ cũ abb̃is noĩe regularis uitȩ
regim̃ comite. iubente. et Gerardo abbate c̃sentiente c̃cessũ ẽ. Breui
aute post hȩc tẽpore agilone mortuo gerardo abbate postulante.
⁊ comite arnulfo annuente. uuido ipsius gerardi nepos abb̾ in hoc
go qͥdam puerulus a patre Odone ciuitatis monsterioli monachus
hic oblatꝰ efficitur. Post isde abb̃ uuido. qͥa nimis uanȩ iuuentutis
gaudia sectabatur. ap̃ comit᷑e incusatus. abbatia ẽ fraudatus. et scĩ
bauonis monasterio abb̃ ẽ destinatꝰ. Uuomarus autẽ regim̃ monas¬
tica sub regulari regebat districtione: Q tepore. ego ipse hȩc scri¬
bens folqͥnus. a patre folquino supra iam memorato ⁊ matre thie.¬

Expanded text:
tenebat, nec utrosque, hoc videlicet et illud praesentialiter gubernari potenebat, nec utrosque, hoc videlicet et illud praesentialiter gubernari poterat, Agiloni quodam, Sancti Apri monacho, Toletanae civitatis, cum Womaro, Blandinii monasterii monacho, non cum abbatis nomine, regularis vitae regimen, comite jubente, et Gerardo abbate consentiente, concessum est. Brevi autem post haec tempore, Agilone mortuo, Gerardo abbate postulante, et comite Arnulfo annuente, Wido ipsius Gerardi nepos, abbas in hoc go quidam puerulus, a patre Odone, civitatis Monsteriali, monachus hic oblatus efficitur. Post, isdem abbas Wido, quia nimis vanae juventutis gaudia sectabatur, apud comitem incusatus, abbatia est fraudatus, et sancti Bavonis monasterio abbas est destinatus. Womarus autem regimen monasticum sub regulari regebat districtione. Quo tempore ego ipse haec scribens Folquinus, a patre Folquino supra jam memorato, matre Thie
Abbreviated transcription (Latin):
cta nauiq collisa. mediis fluctib absortus ẽ. Cuiꝰ corpits cũ ad litꝰ
eẽt deuectũ. adalolphus comes qm ꝓpinquus ei carnali consangui¬
nitate erat. cũ honore. sumens ad sc̃ĩ Bertini monasteriũ detulit.
tumulanctũ. Post cuius mort᷑e. fr᷑ eiꝯ Rex adalstenꝰ. plurima huic
loco in eiꝰ elemosina direxit exenia. et ob id eiusdem monaste.¬
rii monachos. amabilit᷑ suscepit ad se. uenientes. Reliqͥ aut̃e mo¬
nachoꝵ quoꝵ cor ds uisitationis suȩ grͣa illustrauerat. regulam
amplectentes monachicam. ad ꝓpͥũ reu̾si st̃ monasteriũ. Engelan¬
dus uidelicet loci huius antea pͣpositus. grimbaldꝰ cũ drothuui no
ipsa senectutis canitia uenerandi. Post hos adalolphꝰ ⁊ Galandꝰ.
Siguuino. Suaumnꝰ. uulfricus. Sigebaldꝰ ati ad algerus. Igitur
qͥa abbas monasterium gerardꝰ in gandauo sitũ nõie Blandinium

Expanded text:
cta navique collisa, mediis fluctibus absorptus est. Cujus corpus cum ad littus cta navique collisa, mediis fluctibus absorptus est. Cujus corpus cum ad littus esset devectum, Adalolphus comes, quoniam propinquus ei carnali consanguinitate erat, cum honore sumens, ad sancti Bertini monasterium detulit tumulandum. Post cujus mortem, frater ejus rex Adalstenus, plurima huic loco in ejus eleemosyna direxit exemia, et, ob id, ejusdem monasterii monachos amabiliter suscepit ad se venientes. Reliqui autem monachorum, quorum cor Deus visitationis suae gratia illustraverat, regulam amplectentes monachicam ad proprium reversi sunt monasterium, Engelandus videlicet, loci hujus antea praepositus; Grimbaldus cum Drothwino, ipsa senectutis canitia venerandi; post hos Adalolphus et Galandus, Siguvimus, Suavimus, Vulfricus, Sigebaldus atque Adalgerus. Igitur, quia abbas Gerardus monasterium in Gandavo situm, nomine Blandinium,
Abbreviated transcription (Latin):
sũ comit᷑e insurgere uolentium. Comes aut̾e post eos dirigens ro¬
gauit ut reu̾terentur. ꝓmittens om̃ia se eis daturũ necessaria
tantũ ut reu̾tentes ad ꝓpͥum locũ ꝓfiterentur se ordinẽ seruare
monasticum. At illi in sententia ꝑseuerantes. cũ magna sequenti.¬
um populoꝵ multitudine exeuntes. apud uillam eiusde monas¬
terii Loconessam nuncupat᷑a aliquantisꝑ demorati sunt. Post
aliquantulũ autẽ maior pars eoꝵ nauim in oceano intrantes in
transmarina regione delati st̃. Quos Rex ad alstenus benigne
suscipiens. monasteriũ qͦd dr̃ ad balneos eis statim c̃cessit. Ob id
maxime qͥa frͣ eiusdem incliti regis etuuinus Rex in monastio scͣi
b̾tini fuerat. tumulatus. Siqͥdem anno uͣbi incarnati. deccc xxx.ii.¬
isdem Rex eduuinus cũ cogente. aliqua regni sui ꝑturbatione. hac in
maris parte. ascensa naui uellet deuenire. ꝑturbatione. uentoꝵ fa¬

Expanded text:
sum comitem insurgere volentium. Comes autem, post eos dirigens, rosum comitem insurgere volentium. Comes autem, post eos dirigens, rogavit ut reverterentur; promittens omnia se eis daturum necessaria, tantum ut revertentes ad suum locum, profiterentur se ordinem servare monasticum. At illi in sententia perseverantes, cum magna sequentium populorum multitudine exeuntes, apud villam ejusdem monasterii, Loconessam nuncupatam, aliquantisper demorati sunt. Post aliquantulum autem, major pars eorum navim in oceano intrantes, in transmarina regione delati sunt. Quos rex Adalstenus benigne suscipiens, monasterium quod dicitur ad Balneos eis statim concessit; ob id maxime, quia frater ejusdem incliti regis, Etwinus rex, in monasterio sancti Bertini fuerat tumulatus. Siquidem anno Verbi incarnati 932, isdem rex Edwinus, cum cogente aliqua regni sui perturbatione, hac in maris parte, ascensa navi, vellet devenire, perturbatione ventorum fa
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ inibi in pͥori tẽpore a beato bertino c̃structa uigebat. tc̃ t̾ẽ¬
poris aboletam. cogitare cepit qualit᷑ pristiña religionẽ extrue¬
ret. et locũ antiqua sc̃itate nobilitaret. Ob hac gͥ causa Gerhar¬
re cepit. si forte ad consensũ boni c̃silii eoꝵ animũ inclinare pos¬
set. Cũq illi in obduratione mentis ꝑmanentes. nec minis nec blan¬
ditionibus flecterentur. hos de monastio pͣcepit abire. anno sa¬
Gerardo abb̃i. qͥ pene solus et pͥmꝰ in occiduis partib ultimts tẽpo¬
rib regularis uitȩ norm̃a seruabat. cũ monachis ẽ diu̾sis locis
colletis eundẽ monasteriũ tradidit regulariter gubnandũ. Erat
aute ppłi ad hoc ipsũ spectaculũ c̃gregati ñ parui nimeris. erat¬
q uidere dolorẽ cunctis in monachorum exitu pre maximũ et
lacrimas in oculis plurimoꝵ tarbationeq eiusdem loci famuloꝵ
cũ reliqua multitudine. plebium in monachos regulares et in ip¬

Expanded text:
quae inibi in priori tempore a beato Bertino constructa vigebat, tunc temporis abolitam, cogitare coepit qualiter pristinam religionem extrueret, et locum antiqua sanctitate nobilitaret. Sed, voluntate are coepit, si forte ad consensum boni consilii eorum animum inclinare posset. Cumque illi in obduratione mentis permanentes, nec minis nec blanditionibus flecterentur, hos de monasterio praecepit abire, anno saGerardo abbati, qui pene solus et primus, in occiduis partibus, ultimus temporibus, regularis vitae normam servabat, cum monachis e diversis locis collectis, eumdem monasterium tradidit regulariter gubernandum. Erat autem populi ad hoc ipsum spectaculum congregati non parvi muneris, eratque videre dolorem cunctis in monachorum exitu permaximum et lacrymas in oculis plurimorum, turbationemque ejusdem loci famulorum cum reliqua multitudine plebium, in monachos regulares et in ip
Abbreviated transcription (Latin):
bun̾.uii. et iornalem.i.s. una cũ ipsoꝵ locoꝵ cõmuniis ꝑuits le¬
gitimis et uuadris capis. Ut. aut̾e hȩc cõmutatio firma ꝑmaneat.
duas epłas uno tenore conscriptas fieri decreuert᷑. ut qͦd sibi cõ¬
etent᷑legalit̾q contulerunt. firmit᷑ teneant. postq p̃fati hro¬
fridi
et. filioꝵ ei decessum. ambȩ Res ad p̃dictum redeant
monasterium. Illud etiam firmitati addentes ut si ipsi aut. successo¬
res eoꝵ. seu quislihet. extraneus huic cõmutationi et precarie. cont᷑.¬
ire p̾sumpserit. qui pari suo litem intulerit auri uncias .x. coactꝰ
exoluat. et sua repetitio inanis existat. hȩc uͦ karta firma ꝑma¬
neat. stipulatione. subnixa. Actum Sithiu monastio publice. Mͣrse
martio die.xui. anno .xxx .u. karoli Regis. S hrodfridi qͥ hanc
harii. S oab̃ti aduocati. s̾ Godob̃ti. Ego Megenhariꝰ pb̃r ⁊ mͦ scrip¬

Expanded text:
bunaria VII et iornalem I semis una cum ipsorum locorum communiis peruiis lebunaria VII et iornalem I semis una cum ipsorum locorum communiis peruiis legitimis et uuadriscapis. Ut autem hęc commutatio firma permaneat duas epistolas uno tenore conscriptas fieri decreuerunt ut quod sibi comter legaliter que contulerunt firmiter teneant post que prefati Hrodfridi et filiorum eius decessum ambę res ad predictum redeant monasterium. Illud etiam firmitati addentes ut si ipsi aut successores eorum seu quislibet extraneus huic commutationi et precarię contraire presumserit qui pari suo litem intulerit auri uncias X coactus exsoluat et sua repetitio inanis existat. Hęc uero karta firma permaneat stipulatione subnixa. Actum Sithiu monasterio pubplice mense martio die XVI anno XXXV Karoli regis. Signum Hrodfridi qui hanc harii. Signum Odberti aduocati. Signum Godoberti. Ego Megenharius presbi
Abbreviated transcription (Latin):
atq conuenit intͥ uenerabilem uiru hilduinũ abb̃em monas¬
terii Sithiu sc̃i Petri ubi sco̾ꝵ audomari atq Bertini corpora
pausant. et om̃em c̃gregationẽ ipsiꝰ monasterii. et intͣ quendã
homine nomine hrotfridum. ut quasdam res sibi oportune. cõ¬
mutarent. fecert̃q. Dedit itaq p̃dictꝰ uenerabilis abba ex
parte monasterii sui pͣfato Nrofrido in loco nuncupato Strats ele
suꝑ fluuio Nioꝑa in pago Taruuanense intra mempiscũ curtiłẽ.
id est cũ casticiis. et. inter ipsum curtilem et pratu ac t̾ram arabi
lem. buñ .xl. et de silua buñ.x. una cũ ipsoꝵ locoꝵ cõmunis.
ꝑuiis legitimis et uuadriscapis. Et eẽtra in compensationẽ. istaꝵ
rerũ dedit p̃dictus uir Profridꝰ pͣfato uenerabili abbi ex ꝓpͥetate
sua in loco nuncipante Crumbeke in pago taruuanense. intra
mempiscũ suꝑ fluuium fleteriia. curtiles .ii. cũ castitiis et int̾
ipsos curtiles et pratũ ac tram arabilem buñ. xl.uiii. et de silua

Expanded text:
atque convenit inter venerabilem virum Hilduinum, abbatem monasterii Sithiu sancti Petri, ubi sanctorum Audomari atque Bertini corpora pausant, et omnem congregationem ipsius monasterii, et inter quendam hominem, nomine Hrotfridum, ut quasdam res sibi oportune commutarent; feceruntque. Dedit itaque predictus venerabilis abba, ex parte monasterii sui, prefato Hrofrido, in loco nuncupato Stratsele, super fluvio Niopa, in pago Tarwanense, intra Mempiscum curtilem, id est cum casticiis; et, ilem bunaria XL et de silua bunaria X una cum ipsorum locorum communiis peruiis legitimis et uuadriscapis. Et econtra in compensationem istarum rerum dedit predictus uir Hrodfridus prefato uenerabili abbati ex proprietate sua in loco noncupante Crumbeke in pago Teruuaninse intra Mempiscum super fluuium Fleterna curtiles II cum casticiis et inter ipsos curtiles et pratum ac terram arabilem bunaria XLVIII et de silua
Abbreviated transcription (Latin):
post hȩc altero Rodulfus abbas apud atrebatis in dieb octa¬
uarũ dñi sanguinem minuans .ii. Noñ lanuarii circa mediam
noctem brachium eiꝰ cepit turgenscens inflari. paulatimq dolo¬
re. ad pͣcordia ꝓperante. obiit die. illucescente. anno dñi. dcoc xc.ii.
Non hȩc aute dixi. ut astruam lunaris globi numerũ et cursũ
scđm suꝑuacuam mundialium sapientiam a xp̃ianis ẽẽ obseruani¬
dum. ac si qͦd nefas est etiam dicere et Horribile auditu. xp̃s in
.II.III.⁊ iiii. luna potestat᷑e teneat. in .i. autͣe et .u. et uiii. amittat
Sed ueracit᷑ dico. qͦd pͣsciens om̃ia ds pͣdestinatũ eis t̃minũ uitȩ
sub hac uoluit occasione finire. Sepultus ẽ aute isdem abbas in

Expanded text:
post haec altero, Rodulfus abbas apud Attrebatis, in diebus octavarum Domini, sanguinem minuans, II Nonas Januarii, circa mediam noctem, brachium ejus coepit turgescens inflari; paulatimque dolore ad praecordia properante, obiit die illuscescente, anno Domini 892. Non haec autem dixi ut astruam lunaris globi numerum et cursum, secundum supervacuam mundialium sapientiam, a Christianis esse observandum, ac si, quod nefas est etiam dicere et horribile auditu, Christus in II, III et IV luna potestatem teneat, in I autem et V et VIII amittat; sed veraciter dico quod praesciens omnia Deus praedestinatum ejus terminum vitae sub hac voluit occasione finire. Sepultus est autem isdem abbas in
Abbreviated transcription (Latin):
tamur. si nos ipsi aut illiꝯ de heredib uł ꝓheredib nr̃is seu queli¬
bet extranea psona. huic nr̃ȩ traditioni contraire aut infringere
teptauerit. auri libras xii. argenti pondera .xxx. coactus exosuat᷑.
Et qͦd repetit ñ euindicet. sed hȩc traditio cũ p̾caria sua firma p¬
maneat eum stipulatione subnixa. Actum in monasterio sithu
in eccla sc̃i Petri. anno .i. karoli magni imperatoris. ui. ido s ept

Expanded text:
tamur, si nos ipsi aut illius de heredibus vel proheredibus nostris, seu quelitamur, si nos ipsi aut illius de heredibus vel proheredibus nostris, seu quelibet extranea persona, huic nostræ traditioni contraire aut infringere temptaverit, auri libras XII, argenti pondera XXX, coactus exolvat, et quod repetit non evindicet; sed hæc traditio, cum precaria sua, firma permaneat, cum stipulatione subnixa. «Actum in monasterio Sithiu, in ecclesia sancti Petri, anno I. Karoli magni imperatoris, VI. idus sept
Abbreviated transcription (Latin):
qua et ipsas quas expeto ȩccłȩ ur̃ȩ in p̃cariam ꝓ beneficio ur̃o acci¬
piam. ego uidelicet. et coniunx mea aua. filiiq nr̃i et filiȩ. hoc
sunt in pago ambianensi in sana tͣra quȩ dr̃ rustica uilia et Rose¬
rias mansum indñicatũ ⁊ int̾ ipsum mansũ ⁊ t̾rã arabilem uł pra¬
tũ mansa .xii. Incentla mansũ .i. in hunduncurth mansũ inanica¬
tũ. ⁊ mansa .x. Item in pago kamaracensi in finis mansa.iiii. et
mancipia hȩc. Odoher. folcardũ et txorem suam odernam cũ in¬
fantib suis. Gerbertũ. abbonellum. Rudoricũ. Sigerũ. Rikardũ.
Babalerũ. cũ łͥb reliquis. Pro ipso quoq usu fructuario annis
bȩ res superiꝰ nominatȩ cũ om̃i melioratione et. suppositione. ad opo
tr̃m in eodem monasterio dño famulantium. absq: ullius contiari¬
etate rec ipiantur quib et census psoluit. Si qͥ etiam qͦd futuris tes¬

Expanded text:
quam et ipsas quas expeto ecclesiæ vestræ in precariam, pro beneficio vestro acciquam et ipsas quas expeto ecclesiæ vestræ in precariam, pro beneficio vestro accipiam, ego videlicet et conjunx mea Ava, filiique nostri et filiæ, hoc sunt: in pago Ambianensi, in Sana Terra, quæ dicitur Rustica villa, et Roserias, mansum indominicatum, et, inter ipsum mansum et terram arabilem vel pratum, mansa XII; in Centla, mansum I; in Hunduncurth, mansum indominicatum et mansa X; item, in pago Kamaracensi, in Finis, mansa IIII; et mancipia hæc: Odoher, Folcardum et uxorem suam Odernam, cum infantibus suis; Gerbertum, Abbonellum, Rudoricum, Sigerum, Rikardum, Bakalerum, cum tribus reliquis. Pro ipso quoque usufructuario, annisbæ res superius nominatæ, cum omni melioratione et superpositione, ad opus fratrum in eodem monasterio Domino famulantium, absque ullius contrarietate, recipiantur, quibus et census persolvit. Si qui etiam, quod futuris tes
Abbreviated transcription (Latin):
bili patri Rodulfo abbati de monasterio sr̃i Petͥ scõꝵq confes¬
soꝵ xp̃i. audomari atq b̾tini. ego in dĩ nomine. Rodinꝰ traditor
atq p̾cator. Trado itaq Res ꝓpͥetatis meȩ ad pͣscriptũ monasteriũ
ȩccłam unam. et mansum indñicatũ cũ castitiis. et int̃ ipsũ mansũ
ac trã arabilem uel pratũ siue. siluam. mansa. uiiii. ltemq in ca¬
thriu in eodem pago cũ manso indñicato mansa.uii.Itemq in pago
qͥ uocatur Rosierias mansum
cuͣ castitiis. una cum ipsoꝵ locoꝵ
cõmuniis ꝑuiis legitimis uua¬
driscapis. et mancipia .xx. his
nominib Anastasium cũ uxore
sua et infantib illoꝵ.ui. Ad¬
alrada cum infantib duob Ger-¬
landum. baldolfum. folcomb̾tum. theodradum. Rodb̾tum.Res¬
taldum. eiuiredam. rainildam. anstrudam. Et hȩc om̃ia ut supͣ
dictum est ad monasterium iam dictum trado legaliter atq trans¬
firmo ꝑpetuo possidenda. Ea ratione ut tam ipsas res quas trado

Expanded text:
bili patri Rodulfo, abbati de monasterio sancti Petri sanctorumque confessorum Christi Audomari atque Bertini, ego, in Dei nomine, Rodinus traditor atque precator. Trado itaque res proprietatis meæ ad præscriptum monasterium, mia: ecclesiam unam, et mansum indominicatum cum castitiis, et, inter ipsum mansum ac terram arabilem vel pratum sive silvam, mansa VIIII; itemque, in Cathriu, in eodem pago, cum manso indominicato, mansa VII; itemque, in pago  vocatur Rosierias, mansum cum castitiis, una cum ipsorum locorum communiis, perviis legitimis, wadriscapis; et mancipia XX, his nominibus: Anastasium, cum uxore sua et infantibus illorum VI; Adalrada cum infantibus duobus; Gerlandum, Haldolfum, Folcombertum, Theodradum, Rodbertum, Restaldum, Civiredam, Rainildam, Anstrudam. Et hæc omnia, ut supra dictum est, ad monasterium jam dictum trado legaliter atque transfirmo perpetuo possidenda, ea ratione ut, tam ipsas res quas trado,
Abbreviated transcription (Latin):
tra hanc uenditionẽ uenire uoluerit. aut eam infringere. pͣsũp
serit. inferamus uob̃ uł successorib urͣis cogente. fisco tanta et. alia
tanta quantũ a uob̃ accepimus. uł quantũ ipsa portio tunc teporis
emeliorata ualuerit. et insuꝑ duplam pecuniam coactus exoluat.
et qd repetit. euindicare non ualeat. sed hȩc uendiciõ firma ꝑma
Data in mense lunio die .x. Anno .xx. regni domni nr̃i karoli

Expanded text:
tra hanc uendicionem uenire uoluerit aut eam infringere conatus tra hanc uendicionem uenire uoluerit aut eam infringere conatus fuerit inferamus uobis uel successoribus uestris cogente fisco tantum et alia tantum quantum a uobis accepimus uel quantum ipsa porcio tunc temporis emeliorata ualuerit et insuper duplam pecuniam coactus exsoluat et quod repetit euindicare non ualeat sed hęc uendicio omni Data in mense Junio, die X, anno XX regni domni nostri Caroli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hanc epłam uenditionis. constat. me ñ imaginario iure. sed ꝓpͥa
et ita uendidi. tradidisse et ita tradidi. hoc est om̃em rem portionis
meȩ in loco nuncupante fresingahem sitũ in pago taruuanense.
suꝑ fluuium agniona. pͣt iornale unũ qdđ exinde ad aliam rem
reseruaui ad integrum. id est tam terris. mansis. casticiis. ȩdificiis.
campis. siluis. pratis. pascuis. cõmuniis. ꝑuiis. et uuadris capis. om̃ia
et ex om̃ib rem in exqͥsita totũ ad integum. hoc uob̃ uł pͣdicto mo¬
nastio a die presenti uendo. trado. atq transfirmo ꝑpetualit᷑ ad
possidendum. Unde accepi a uob̃ de. re monaft̾ii ur̃i ꝓ iam dicta re.
in pͣcio taxato uł dato in quo mͥ bene coͣplacuit. hoc ẽ int᷑ aitrũ et
argentũ soł.c. tantũ. ita ut ab hac die. hoc habeatis. teneatis. atq:
possideatis. uł qͥcꝗͥd exinde facere uolueritis habeatis potestat̃e.
ad faciendum. Si qͥs uõ qđ futurum ẽẽ ñ credo. si ego ipse aut ul¬

Expanded text:
 hanc epistolam uendicionis constat me non imaginario iure sed propria et ita uemeæ in loco nuncupante Fresingahem, situm in pago Taruuanense super fluvium Agniona, preter jornale unum, quod exinde ad aliam rem reservavi ad integrum: id est, tam terris, mansis, casticiis, ædificiis, campis, silvis, pratis, pascuis, communiis, perviis et wadriscapis. Omnia et ex omnibus, rem inexquisitam, totum ad integrum, hoc vobis vel predicto monasterio a die presenti vendo, trado atque transfirmo perpetualiter ad possidendum. Unde accepi a vobis de re monasterii vestri, pro jam dicta re, in precio taxato vel dato, in quo mihi bene complacuit, hoc est, inter aurum et argentum, solidos C tantum; ita ut ab hac die hoc habeatis, teneatis atque possideatis, vel quicquid exinde facere volueritis, habeatis potestatem ad faciendum. Si quis vero, quod futurum esse non credo; si ego ipse aut ul
Abbreviated transcription (Latin):
tuosis exeqͥoꝵ heiulatib concelebratum. in ȩccła sc̃i Bertini cͣtra
sc̃i martini altare capitaneum est tumulatũ. Atq intͣ cȩtera do¬
naria huic sacro loco pallium quendam concessit pͣciosissimũ. cap¬
pamq niuei coloris rubeis intͣsertam uolucrũ figuris. cortinaq
de pallio pretio rarissimã: Głosꝰ aut̾e imperator karolus ipsius ab¬
batis fidem obsequiumq rememorans. pͥuilegium quoddam ipso
sc̃o loco concessit. in quo ordinationem monasterii sicut uiuens
expetierat. post eiꝰ mortem Regia auctoritate. disposuit in hc̃¬
E Scẜ Puił karoli ĩper̃ de dispositione huiꝰ Loci

Expanded text:
tuosis exsequiorum ejulatibus concelebratum, in ecclesia sancti Bertini, contra tuosis exsequiorum ejulatibus concelebratum, in ecclesia sancti Bertini, contra sancti Martini altare capitaneum, est tumulatum. Atque inter caetera donaria, huic sacro loco pallium quemdam concessit pretiosissimum, cappamque nivei coloris rubeis intersertam volucrum figuris, cortinamque de pallio pretio rarissimam. Gloriosus autem imperator Carolus, ipsius abbatis fidem obsequiumque rememorans, privilegium quoddam ipso sancto loco concessit; in quo ordinationem monasterii, sicut vivens expetierat, post ejus mortem regia auctoritate, disposuit in hunPrivilegium Caroli imperatoris de dispositione hujus loci
Abbreviated transcription (Latin):
elatis sͥ traditionibus quȩ sub amantissimo ra eiu.¬
abbate hilduino sunt adqͥsitȩ. incubit ĩa fepus referre. qu̾e. t̃mi¬
nũ habuerit. p̃sentis uitȩ. Sed antequam incipiam calamũ ponere.
horreo tremula uix manu attingere. qm post hunc nemo clericoꝵ
similis successit in nulla bonitate. In ipso namq uitȩ tͣmino. os¬
tendit qua dilectionem conseruasset pͣdicto loco. Deniq anno
incarnat᷑ dñicȩ. dccc . Lxx. uiͦi. qui erat annus p̃fati Regis karoli.
xxxuii. et imꝑu. eiusdem .ii. in karisiaco regali palatio isdem gło¬
sꝰ abbas hilduinus decessit. a scło. anno regiminis sui. xii. uii idꝰ
lunii. Corpus aut̃e eius sicut et ipse uiuens postulauerat. ad sc̃m
Bertinũ est translatum. ueniens autẽ atrebatis in sc̃i uedasti mo¬
nasterio una ꝑnoctauit nocte. atq unũ pallium satis preciosissi¬
mũ ꝓ illo inibi est datum. Tandem ad sithiu ꝑuentũ satis luc¬

Expanded text:
elatis igitur traditionibus quae sub amantissimo abbate Hilduino sunt acquisitae, incumbit jam tempus referre quem terminum habuerit praesentis vitae. Antequam incipiam calamum ponere, horreo tremula vix manu attingere, quoniam post hunc, nemo clericorum similis successit in nulla bonitate; in ipso namque vitae termino, ostendit quam dilectionem consecrasset praedicto loco. Denique anno incarnationis Dominicae 877, qui erat annus praefati regis Caroli XXXVII, et imperii ejusdem II, in Carisiaco regali palatio isdem gloriosus abbas Hilduinus decessit a saeculo, anno regiminis sui XII, VII Idus Junii. Corpus autem ejus, sicut et ipse vivens postulaverat, ad sanctum Bertinum est translatum. Veniens autem Atrebatis, in sancti Vedasti monasterio una pernoctavit nocte, atque unum pallium satis pretiosissimum pro illo inibi est datum. Tandem ad Sithiu perventum, satis luc
Abbreviated transcription (Latin):
siones reqͥrendas ullo umqũa tempore. ingredi audeat. uł ea ꝗͣ
supra memorata st̃ penitus exactare. p̃sumat. Sed liceat memo¬
p̃cepto qͦd auunculo nr̃o Hugoni concessimꝰ continetur cuͣ om̃i¬
bus fredis aut bannis sibi concessis sub immunitatis nr̃ȩ defensio¬
ne. quieto ordine. possidere. Mercatũ quoq om̃i tͣepore in die.
ueneris p̃nominato sc̃o loco c̃cessimus ut qͥcqͥd ex ipso mercato
siue. districto atq banno adquiri potest. ad luminaria ipsoꝵ.
scõꝵ audomari atq bertini ꝑueniat. et semel in anno custos eccłȩ
fr̃ib ipsiꝰ sc̃i loci refectionem exinde. tͥbuat. quatenꝰ ipsos seruos¬
di iugiter dñi miscdiam exorare delectet. Et ut. hȩc auctori¬
mus. S̾ karoli głosissimi Regis. Gammo
notarius ad uicem Goizeni Recognouit ⁊
subscripsit. Data .ii. idꝰ februarii. Indict᷑
uI. Anno .xxx.iiii. regni nr̃i. et in successione. Elotarii Regis anno.

Expanded text:
siones requirendas ullo umquam tempore ingredi audeat uel ea siones requirendas ullo umquam tempore ingredi audeat uel ea quę memorata sunt penitus exactare pręsumat sed liceat memopraecepto quod avunculo nostro Hugoni concessimus, continetur, cum omnibus fredis aut bannis sibi concessis, sub immunitatis nostrae defensione, quieto ordine possidere. Mercatum quoque omni tempore, in die Veneris, praenominato sancto loco concessimus, ut quidquid ex ipso mercato sive districto atque banno acquiri potest, ad luminaria ipsorum sanctorum Audomari atque Bertini perveniat, et, semel in anno, custos ecclesiae fratribus ipsius sancti loci refectionem exinde tribuat; quatendi iugiter Domini misericordiam exorare delectet Et ut hec auctorimus S Karoli gloriosnotarius, ad vicem Goizeni, recognovit et subscripsit. Data II Idus Februarii, indictione VI, anno XXXIV regni nostri, et in successione Lotharii regis anno
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵdem scõꝵ auctoritatẽ nr̃am circa eundem locũ renouari censui¬
mus. et ea quȩ illic decreta fuerant p̃senti etiam auctoritate. ro¬
borare. Proinde hos nr̃os regales apices fieri iussimꝰ. ꝑ quos succes
sores nr̃os admonemus. ut sicut p̃dicto monasterio concessimits
ita ili ratũ et stabile ꝑmanere ꝑmittant. ut nullam diuisione
ꝑmittant. aut in alios its retorqueant. sed et hoc ꝑ hos Regales¬
apices sancimꝰ atq decernimus. ut nullꝰ iudex publicus aut. qł¬
ubet ex iudiciaria potestate. in eccłus aut locis uł agris seu re
liquis possessionib memorati monasterii quas moderno tẽpore¬
si scĩ loci uoluerit pietas diuina augere. ad causas iudiciario
more audiendas. uł freda aut bannos exigendos. aut mansio.¬
nes uł paratas faciendas. aut foderum exigendũ. aut fideuis.¬
sores tollendos. aut homines ipsiꝰ monasterii tam ingenuos qu̾a

Expanded text:
eorumdem sanctorum, auctoritatem nostram circa eumdem locum renovari censuieorumdem sanctorum, auctoritatem nostram circa eumdem locum renovari censuimus, et ea quae illic decreta fuerant praesenti etiam auctoritate roborarsores nostros ammonemus ut sicut predicto monasterio concessimus ita illi ratum et stabile permanere permittant ut nullam diuisionempermittant aut in alios usus retorqueant sed ad hoc sancimus atque decernimus ut nullus judex publicus aut quislibet ex judiciaria potestate in ecclesias aut liquis possessionibus praefati monasterii, quas moderno tesius sancti loci voluerit diuina pietas augere, ad causas iudiciario more audiendas uel fredum aut bannos exigendos aut mansiones uel paratas faciendas aut foderum exigendum aut fidei jussores tollendos aut homines ipsius monasterii distringendos nec
Abbreviated transcription (Latin):
dustria. quia uenerabilis abbas hildunꝰ fidelissimꝰ nr̃ atq mi¬
nisterialis nrͣ librarius. abbas scilicet monasterii Sithiu siti in
pago taruuanensi constructi in honorem sc̃i Petri apłoꝵ prin¬
cipis. in quo corpora scoꝵ confessoꝵ audomari atq Bertini tu¬
mulata noscuntur. nr̃ȩ innotuit. maiestati qualit̾ iam dudũ
tempore p̃decessoris sui uenerabilis hugonis abb̃is auueuli
nri eidem monasterio nr̃am fecissemus auctoritat᷑e. ꝑ qu̾a illud
cũ om̃ib ad se ꝑtinentib sub nr̃a c̃stitueramꝰ defensione. et
mundeburdo atq ĩ munitatis tuitione. nec non om̃s cellas et¬
infra ditionẽ regni nr̃i consistunt. ut nec nos neq successores
nr̃i diuideret. aut in alios usꝰ conuerteret. utq familia eiꝯdẽ
mon asteri nullis hominib foderũ daret. Regali auctoritate. deere¬
ueramus. petens ut eandem nr̃am auctoritat᷑e suo quoq noie re¬
nouari iuberemus. Nos itaq ob amorem diuinũ et. reuerentiam

Expanded text:
dustria, quia venerabilis abbas Hilduinus, fidelissimus noster, atque ministerialis noster librarius, abbas scilicet monasterii Sithiu, siti in pago Tarwanensi, constructi in honorem sancti Petri, apostolorum principis, in quo corpora sanctorum confessorum Audomari atque Bertini tumulata noscuntur, nostrae innotuit majestati, qualiter jamdudum tempore praedecessoris sui venerabilis Hugonis abbatis, avunculi nostri, eidem monasterio nostram fecissemus auctoritatem, per hanc illud, cum omnibus ad se pertinentibus, sub nostra constitueramus defensione et mundeburdo atque immunitatis tuitione, necnon ominfra dictione imperii nostri consistunt nullus predecessorum nostrorum diuideret aut in alios usus conumonasterii nullis hominibus foderum daret, regali auctoritate decreveramus; petens ut eamdem nostram auctoritatem suo quoque nomine renovari juberemus. Nos itaque, ob amorem divinum et reverentiam
Abbreviated transcription (Latin):
nno quoq Regni Głosi Regis karoli.xxx.iiii. qͥ erat. annꝰ na¬
tiuitatis dñi.dccc. Lxxiii. residente eodem Rege. in sci qͥntini
mõnastio. adiit iam dictus abbas hilduinꝰ eundem Regem. pos¬
tulans ut sicut. antecessorib suis ipse uł antecessores sui Reges
ꝑ regalia pͥuilegia securitat᷑e monasterii Sithiu condonasset.
ita etiam suo in tempore. renouaret. Cuius petitioni Rex annu-¬
ens diligenter adimpleuit. suꝑ addens etiam qͦd aliiᷤ minime
concesserat mercati scilicet. theloneum. sicuti id ipsum
cũ ĩ pressione anuli regalis testatur in hc̃ modum.
N nooine sc̃ȩ et indiuidus trmitati RALOLĨ MH̃A BI REX. Si
preces fidelium nr̃oꝵ deuote nob̃ famulantiũ adoptatũ effectũ
solitȩ benignitatis liberalitate. ꝑuenire c̃cedimꝰ. Regiũ et. atu

Expanded text:
nno quoque regni gloriosi regis Caroli XXXIV, qui erat annus nativitatis Domini 873, residente eodem rege in sancti Quintini monasterio, adiit jam dictus abbas Hilduinus jam dictum regem, postulans ut sicut antecessoribus suis ipse vel antecessores sui reges, per regalia privilegia, securitatem monasterii Sithiu condonasset, ita etiam suo in tempore renovaret. Cujus petitioni rex annuens, diligenter adimplevit; superaddens etiam quod aliis nimine concesserat, mercati scilicet theloneum, sicuti idipsum cum impressione annuli regalis, testatur in hunc modum. n nomine sanctae et individuae Trinitatis Carolus gratiae Dei rex. Si preces fidelium nostrorum devote nobis famulantium ad optatum effectum, solitae benignitatis liberalitate, pervenire conce