comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris. de salun & urtica. in ci parissum
mirtũq mutande erunt. loquit᷑ ysayas. ad
illiꝰ temꝑis auditores. ut faciant cuncta que
recta sunt. & parent se aduentui saluatoris.
quia ipse est iusticia. & mised̾ia dei. Si enĩeo¬
gitationes iustoꝵ iudicia sunt. et exercitatoᷤ
sensus ad discretionẽ boni uel mali habe re.
debemꝰ cur non om̃i temꝑe. eustodiamꝰ udiei¬
um. ne accipiamꝰ ꝑsonã pauꝑis in iudicio.
nec diuitis potentia terreat᷑ siita magnũ
iudicemꝰ ut paruũ: scientes uixta moysen.
qd dñi iudiciũ sit. qui iudicat iudicantes:
Iuxta qd̃ & in psalmo legit᷑. deus stetit in sy¬
nagoga deoꝵ: in medio autẽ deos diuidi

Expanded text:
i de saliuncula et urtica in cyparissum myrtumque mutandae sunt, loquitur Isaias ad illius temporis auditores, ut faciant cuncta, quae recta sunt, et parent se adventui Salvatoris, quia ipse est justitia et misericordia Dei. Si enim cogitationes Sanctorum judicia sunt: et exercitatos sensus ad discretionem boni ac mali habere debemus, cur non omni tempore custodiamus judicium, ne despiciamus personam pauperis in judicio, ne divitis potentia terreamur: sed ita magnum judicemus ut parvum, scientes juxta Moysen, quod Domini judicium sit, qui judicat judicantes ; juxta quod et in psalmo legitur: Deus stetit in synago
Abbreviated transcription (Latin):
mel pollicitꝰ sum & qd̃ egressum est de ore
meo irritũ nõ est. sed omĩa oꝑe cõplebun¬
tur. Iurta anagogen dupler intelligen¬
tia est. qd ubũ dñi uel illud fit de quo scͥp¬
tum est in pͥncipio erat uerbũ. & u̾bũ e¬
rat apd deũ & deus erat u̾bũ. qd̾ nõ re
uertit᷑ ad eũ uacuũ. nisi patͥs fecerit uo¬
luntatẽ. & unuisa cõpleuerit. ꝓpt quȩ
fuerat corporatũ. & mũdũ reconeiliauerit
deo. Qui de ore procedere dicit᷑. & de utero
ac uulua. nõ quo deus hec membra habeat.
sed quo nos naturam nr̃am discamꝰ ꝑ dñi u̾ba¬
fundunt suꝑ terram bonã. nubes spũ ales
ad quas ꝑuenit ueritas dei. Qũe inbrẽ.
& quas pluuias moyses in deuteronomii
cantico pollicet᷑. audiat terra u̾ba oris m̃i
expectet᷑ sicut pluuuia eloqͥum dñi .& des¬
cendant sicut ros u̾ba mea ut qui semi¬

Expanded text:
mel pollicitus sum, et quod egressum est de ore mel pollicitus sum, et quod egressum est de ore meo, irritum non erit; sed omnia opere complebuntur. Juxta anagogen duplex intelligentia est, quod verbum Domini vel ille sit, de quo scriptum est: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, vertetur ad eum vacuus, nisi Patris fecerit voluntatem; et universa compleverit propter quae fuerat corporatus, et mundum reconciliaverit Deo. Qui de ore procedere dicitur, et de utero ac vulva: non quod Deus haec membra habeat, sed quofundunt super terram bonam, nubes spirituales, ad quas pervenit veritas Dei. Quem imbrem, et quas pluvias Moyses in Deuteronomii Cantico pollicetur : Audiat terra verba oris mei: exspectetur sicut pluvia eloquium meum, et descendant sicut ros
Abbreviated transcription (Latin):
ore meo. on reu̾tet᷑ ad me uacuũ. sed faci¬
et quecũq uolui: & prosꝑabit᷑ inhis ad que.
misi illud Ixx. Quomͦ si descendat plu¬
uia aut nix de celo & nõ reu̾tat᷑ aer. donec
inebriet terram & generet. & oriat᷑. & det
sem̃ ad seminadũ. & pañe ad comedendũ. sie
erit uerbum meũ. qd̾ exierit de ore meo. Nõ
suꝑiorib que dicunt᷑ & breuit hic est sensꝰ.
Non sit incredulus populus nationũ: qd̾ post
tanta scelera impĩ repente saluet᷑. Non em̃
sunt cogitationes mee. ut cogitationes homi¬
tiũ & quantũ celũ distat a terra. tantũ mee
cogitationes a cogitationib hominũ separate
sunt. Ego enĩ elem̃tissimꝰ sum & multꝰ sum
ad ignoscendũ. Uultis &e aliam accꝑe simi¬
litudinẽ. Quomͦ ymber &e nix descendit de
celo & illue ultra nõ reu̾tit᷑ sed inebriat
terram & infundit eam. & uaria semina pul¬
lulat. ut plenis segetibꝰ panes in usus hominũ
procreent᷑ sic repromissionis mee u̾bũ. qđ se¬

Expanded text:
tetur ad me vacuum, sed faciet quaecumque volui, et prosperabitur in his, ad quae misi illud. LXX: Quomodo si descendat pluvia, aut nix de coelo, et non revertatur, donec inebriet terram, et generet et oriatur, et det semen seminanti, et panem ad comedendum: sic erit verbum meum, quod exierit de ore meo: non superioribus quae dicuntur, et breviter hic sensus est: non sit incredulus populus nationum, quod post tanta scelera impius repente salvetur. Non enim sunt cogitationes meae ut cogitationes hominum, et quantum coelum distat a terra, tantum meae cogitationes a cogitationibus hominum separatae sunt. Ego enim clementissimus sum, et multus ad ignoscendum. Vultis et aliam accipere similitudinem? Quomodo imber et nix descendit de coelo, et illuc ultra non revertetur, sed inebriat terram, et infundit eam, et varia semina pullulat, ut plenis segetibus panes in usus hominum procreentur: sic repromissionis meae verbum, quod se
Abbreviated transcription (Latin):
tus Et iterũ. Deus refugiũ tufactus es
nob̾: a generatione ce generatione. De quo¬
rum fide ee supra legimus: Qbꝰ nõ est p̃di¬
catũ de eo uidebunt: & qui nõ audierans
incelligent. Iste est testis om̃iũ que pat̃
mundo spopondit. & p̃stitit. Cuiꝰ misteri¬
um breui paulus ad ephesios sermone. cõ¬
prehendens d̃s inqͥt dñi nr̃i iħu xp̃i pat¬

Expanded text:
tus ; et iterum: Domine, refugium factus es tus ; et iterum: Domine, refugium factus es nobis in generatione et generatione . De quorum fide et supra legimus: Quibus non est praedicatum de eo, videbunt: et qui non audierant, intelligent. Iste testis est omnium, quae Pater mundo spopondit et praestitit, cujus mysterium brevi Paulus ad Ephesios sermone comprehendens: Deus, inquit, Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
ros ẽẽ. popłosnationũ. transit ad genites .&.
dicit filiũ suũ misisse testẽ. uel testimoniũ
cunctaꝵ nationũ. qui p̃cepta illius atq mas¬
data poplis nũciaret. qui de seipso loqͥt᷑. Opor¬
tet p̃dicari eugłiũ istud in om̃i orbe in cesti¬
moniũ cunctis gentibꝰ. Deniq suꝑbientẽ. pila¬
tum. hoc sermonie confutat. In hoc natꝰ sum
ut testimoniũ ꝑhibeam ueritati. de quo a
postolus paulus seribit chimotheo Unꝰ me
dit se redẽptionẽ pro om̃ibꝰ testimoniũ tẽ¬
porib propriis. in quo positꝰ sum p̃co &e a¬
postolus. Omĩa gͦ que dicunt᷑. ad eũ refe¬
renda sunt. qui quasi ouis ad uictimã ductꝰ.
ce quasi agnus corã tondente. nõ aperuit os
suum. De quo supra dicit᷑. Uidimꝰ eũ or nõ
habebat speciẽ neq decorẽ. & ipse peccata
tir̃a portauit. & ꝓ nob̾ dolet. Adhunc cõ¬
fugerunt. siue cucurrerunt: qui eũ ante
nesciebant. dicentes. Deus nr̃ refugiũ & uir¬

Expanded text:
transit ad gentes, et dicit misisse Filium suum testem vel testimonium cunctarum nationum, qui praecepta illius atque mandata populis nuntiaret, qui de se ipso loquitur, oportet praedicari Evangelium istud in omni orbe, in testimonium cunctis gentibus . Denique superbientem Pilatum hoc sermone confutat: In hoc natus sum, ut testimonium praebeam veritati . De quo apostolus Paulus scribit Timotheo: Unus medit se redemptionem pro omnibus, testimonium temporibus propriis: in quo ego positus sum praeco et Apostolus . Omnia ergo quae dicuntur, ad eum referenda sunt, qui quasi ovis ad victimam ductus est, et quasi agnus coram tondente non aperuit os suum. De quo supra dicitur: Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem ; et: Ipse peccata nostra portavit, et pro nobis dolet. Ad hunc confugerunt, sive cucurrerunt, qui eum antea nesciebant, dicentes: Deus noster refugium et vir
Abbreviated transcription (Latin):
testis in celo fidelis. quia promissa cõpleuit.
Pro quibꝰ lxx. transtulerunt. sc̃a dauuid fidelia
Qd̾ potest profirmis accipi atq robustis.
ut est illud. fidelia omĩa mandata eius. con¬
negauerimꝰ inqͥt eũ: ipse fidelis manet ne¬
gare seipsum non potest De in alio loco sẽ¬
bens id thimotheũ. fidelis sermo ce om̃i accep¬
tione dignꝰ hoc autẽ pactũ qd̾ dñs pollicet᷑.
non erit breue ce unius temꝑis sicut fuit po¬
pulo iudeoꝵ sed manebit in eternũ. ut
ueniat uerus dauid. & in eugłio cõpleant᷑
que er dei ꝑsona sunt repromissa. Inueni dd̃
seruum meũ in mised̾ia scã unri eum. Quiꝰ
manũ posuit in mari &e in fluminibꝰ dextera
illius. Qũẽ iurta ie⁊ echiel ꝑmulta iam se¬
cula dormiente dauid appellat seruũ su¬
um. atq pastorẽ dicens Susçitabo pastorẽ
unũ seruum meũ dauid. Eece testẽ poplis

Expanded text:
tur fidelis, quia promissa compleverit. Pro quibus LXX transtulerunt, sancta David fidelia : quod potest pro firmis accipi atque robustis. Ut est illud: Fidelia omnia mandata ejus: connegaverimus, inquit, eum, ipse fidelis manet: negare seipsum non potest . Et in alio loco scribens ad Timotheum: Fidelis sermo, et omni acceptione dignus . Hoc autem pactum, quod Dominus pollicetur, non erit breve et unius temporis, sicut fuit populi Judaeorum, sed manebit in aeternum, ut veniat verus David, et in Evangelio compleantur quae ex Dei persona sunt repromissa: Inveni David servum meum, in misericordia sancta unxi eum . Cujus manum posuit in mari, et in fluminibus dexteram illius. Quem juxta Ezechiel, per multa jam saecula dormiente David, appellat servum suum atque pastorem dicens: Suscitabo vobis pastorem unum, servum meum David . Ecce te
Abbreviated transcription (Latin):
reditas. eterna possessio. de. qua &. in ieremi¬
a. aliis uerbis dicit᷑. Est merces operib tuiꝰ
habitatores q ecclẽ iusti. erunt dñi. Dinĩs
eñi qui facit iusticiã. de dño est nat᷑. Qͥ¬

Expanded text:
reditas, aeterna possessio. De qua in Jeremireditas, aeterna possessio. De qua in Jeremia aliis verbis dicitur: Est merces operibus tuis . Habitatoresque Ecclesiae justi erunt Domino. Omnis enim qui facit justitiam, de Deo natus
Abbreviated transcription (Latin):
butio laboꝵ que oculus nõ uidit nec au¬
ris audiuit. & in cor hominis nõ ascender̃t
de hec est iusticia eoꝵ qui apd̃ eũ sunt.
dicit dñs. ut presens tribulatio futuro
ta feci. quomͦ diabolus faber pessimꝰ ĩmun¬
do spu. conflat uasa iniqͥtatis &e profert
ea in ꝑditionẽ. qui scite debes qd̾ huĩmodi
uasa prospetũ iter nõ habeant. sed in cur¬
su medio confringant᷑. Que sint autẽ¬
ista uasa. sequentisermone demonstrat
D omĩs uox que surget contra te in iudi¬
cio om̃s eos uinces. Uasa iniqͥtatis uocẽ
habent que uox surgit contra ecelam.
quando ponunt heretici in exeelso os suũ
&e lingua eoꝵ ꝑtransit ad terram. Qd̃q
sequit᷑. & obrioxu tui erunt in ea: obelo
p̃notauimꝰ. Qd̃ nõ tam a xx. quã a ma¬
us seͥptorib̾ uidet᷑ additũ. Cũ autẽ oem
uoẽe surgentẽ aduersum se eecła uice
rit. tẽ seruientib̾ dño & obedientib. erit he¬

Expanded text:
ibutio laborum, quae oculus non vidit, et auibutio laborum, quae oculus non vidit, et auris non audivit, et in cor hEt haec est justitia eorum qui apud Deum sunt, dicit Dominus, ut praesens tribulatio futuro ta feci quomodo diabolus faber pessimus immundo spiritu conflat vasa iniquitatis, et profert ea in perditionem: qui scire debet quod hujuscemodi vasa prosperum iter non habeant, sed in cursu medio confringantur. Quae sint autem vasa, sequenti sermone demonstrat; Et omnis vox quae surget contra te in judicium, omnes eos vinces. Vasa iniquitatis vocem habent, quae vox surgit contra Ecclesiam, quando ponunt haeretici in excelsum os suum, et lingua eorum pertransit ad terram. Quodque sequitur: Et obnoxii tui erunt in ea, obelo praenotavimus, quod non tam a LXX quam a malis scriptoribus videtur additum. Cum autem omnem vocem surgentem adversum se Ecclesia rit, tunc servientibus Domino et obedientibus erit hae
Abbreviated transcription (Latin):
gosim causa ꝑditionis eoꝵ: sed quo creatꝰ
adu̾sarius ad pugnandũ. &e uictis ꝑditio.
ce iuictorib causa sit p̾mioꝵ. Om̃s q qui
contra te a fabro susflante. st̃ fab̾cati. nõ
dirigent᷑ sed &e p̃sentes penas. sentient.
&e futuras. Quodq pͥius uidebat᷑ occultũ. in
consequentib dicit᷑ manifestius. & omẽt lin¬
gua resistentẽ tibi in iudicio iudic abis. ꝑdeis
sapientiã sapientiũ. & prudentiã prudenti¬
um reprobans. Cunctos q hereticoꝵ pͥncipes
& iudeoꝵ magistros & mundi phylosophos.
quos faber ille cõflauerat. tuo uidicio condẽ¬
pnabis. quomͦ & regina saba cõdempnabit
incredulos. & niniuite. & e contrario iustifica¬
bit᷑ sodoma cõparatione peioris ierłm. Post
hec infert᷑ que erunt p̃mia futuroꝵ. ne
cassum putent esse certam̃. & p̃senti mor¬
te finiri. Hec est hereditas seruoꝵ dñi. id
est regnũ celoꝵ & uita perpetua. & retͥ¬

Expanded text:
go sim causa perditionis eorum, sed quo creatus go sim causa perditionis eorum, sed quo creatus adversarius ad pugnandum, et victis perditio, et victoribus causa sit praemiorum. Omnesque qui contra te a fabro sufflante sunt fabricati, non dirigentur, sed et praesentes poenas sentient et futuras. Quodque prius videbatur occultum, in consequentibus dicitur manifestius: Et omnem linguam resistentem tibi in judicio judicabis, perdens sapientiam sapientium, et prudentiam prudentium reprobans. Cunctosque haereticorum principes, et Judaeorum magistros, et mundi philosophos, quos faber ille conflaverat, tuo judicio condemnabis. Quomodo et Regina Saba condemnavit incredulos, et Ninivitae: et e contrario justificabitur Sodoma comparatione pejoris Jerusalem . Post haec infertur quae sint praemia futurorum, ne cassum putent esse certamen, et praesenti morte finiri. Haec est haereditas servorum Domini, id est, regna coelorum, et vita perpetua, et retr
Abbreviated transcription (Latin):
hereditas seruoꝵ dt̃i. & iusticia eoꝵ. apd̃
me dicit dñs Lxx. Exce ego ereauite.
nõ ut erarius sufflans in igne prunas. &
proferens uas in opus. ego autẽ. creauite
nõ in ꝑditionẽ interficere. Om̃e uas qd ꝑ
fectũ est contra te. nõ prosperabit᷑ .&. om̃is
uox. que surget contra te in uidiciũ. om¬
nes eos uinces. & obnoxii tuierunt in ea
Est hereditas seruientibꝰ dño.&. uos eri¬
tis mͥ iusti dicit dñs. Hicamꝰ pͥmũ iuix¬
ta hebraycũ. Si uis nõ timere. & ꝓcul a te
ẽẽ formidinẽ. fac que p̃teritꝰ sermo nar
rauit. Ego enĩ sum ꝑ quẽ habitura es
proselitos: ego qui creaui fabrũ. sufflantẽ
in igne prunas. hoc est diabolũ omium
maloꝵ artificẽ. nõ necessitate nature. sed
mentis arbitrio. Qͥ suscitabit incendia.
ce ꝑferet cotit᷑ te uasa. quales fuerunt
symon. & elymas magi. petro oe paulo.
apłis. resistentes. Ego creaui interfectorẽ
eoꝵ: qui increduli sunt futuri. Nõ quo e

Expanded text:
aereditas servorum Domini: et justitia eorum apud me, dicit Dominus. LXX: Ecce ego creavi te, non ut aerarius sufflans in igne prunas, et proferens vas in opus. Ego autem creavi te non in perditionem interficere: omne vas quod factum est contra te, non prosperabitur: et omnis vox surget contra te in judicium: omnes eos vinces ÷ et obnoxii tui erunt in ea  Est haereditas servientibus Domino, et vos eritis mihi justi, dicit Dominus. Dicamus primum juxta Hebraicum: Si vis non timere, et procul a te esse formidinem, fac quae prEgo enim sum per quem habitura es proselytos, ego qui creavi fabrum sufflantem in igne pruinas , hoc est, diabolum, omnium malorum artificem, non necessitate naturae, sed mentis arbitrio: qui suscitabit incendia, et proferet contra te vasa, quales fuerunt Simon et Elymas magi, Petro et Paulo apostolis resistentes. Ego creavi interfectorem eorum qui increduli sunt futuri, non
Abbreviated transcription (Latin):
a que dat᷑ cũ dolo: quasi testa reputabit᷑.
& in alio loco. Argentũ urm reprobũ. Et
est argentũ. qd̾ dei eloquiis cõparat᷑. Elo¬
quia dñi eloquia casta. argentũ igne ex¬
amuinatũ. terre purgatũ septuplũ. Spre.

Expanded text:
ia, quae datur cum dolo, quasi testa reputabitur ; ia, quae datur cum dolo, quasi testa reputabitur ; et in alio loco: Argentum vestrum reprobum . Et est argentum quod Dei eloquiis comparatur: Eloquia Domini, eloquia casta: argentum igne examinatum terrae, pur
Abbreviated transcription (Latin):
runt sibi lacus contritos. qui nõ possunt aqͥs
continere. Has aquas spargunt nubes. ad qͦs
ꝑuenit ueritas dei sicut sc̃ptũ est. De nubes
Spargunt iusticiã. Precipit᷑ q sitientibꝰ. ut
ne qua qͣm bibant. aquas syor. tͣbidas. & tum̃¬
tes ꝗurgites aissirioꝵ. sed ꝑgant ad aquas sy¬
loe que uadunt cũ silentis. Ne timeant elo¬
quii pauꝑtatẽ. si argentũ forte nõ habeant.
sed audiart apłm dicentẽ. Gr̃a salui fac̾ties¬
tis. &. dnm ad discipłos. Gratis aecepistis. gra¬
tis date. Mirũ q in modũ. emunt aquas ab¬
Sq peccunia: & nõ bibunt eas. sed comedt̃.
Ipse eñĩ e aqua &e patus est. qui de. celo des¬
Cendit. Ergo qd̾ in quibdeꝰ eremplarib legit᷑
emite. & bibite: ab imꝑitis seͥptorib immuta¬
tum est. qui putauerunt ẽẽ consequentꝰ.
si biberent᷑ potiꝰ ique quã eomederent᷑. Est
autem & pec cunia pessima. siue argentũ
quod reprobat seriptura dicens. Pec cun¬

Expanded text:
runt sibi lacus contritos, qui non possunt aquas runt sibi lacus contritos, qui non possunt aquas continere . Has aquas spargunt nubes, ad quas pervenit veritas Dei. Sicut scriptum est: Et nubes spargant justitiam . Praecipiturque sitientibus, ut nequaquam bibant aquas Sior turbidas, et tumentes gurgites Assyriorum; sed pergant ad aquas Siloe, quae vadunt cum silentio; nec timeant eloquii paupertatem, si argentum forte non habeant , sed audiant Apostolum dicentem: Gratia salvi facti estis ; et Dominum ad discipulos: Gratis accepistis, gratis date . Mirumque in modum emunt aquas absque pecunia; et non bibunt eas, sed comedunt. Ipse enim et aqua et panis est, qui de coelo descendit . Ergo quod in quibusdam exemplaribus legitur: Emite, et bibite, ab imperitis scriptoribus immutatum est, qui putaverunt esse consequentius, si biberentur potius aquae, quam comederentur. Est autem et pecunia pessima, sive argentum, quod reprobat Scriptura, dicens: Pecun
Abbreviated transcription (Latin):
contra arihel dixerat. qd̵ ẽẽt ambiguũ.
&e uel interiectionẽ uocantis. uel ue. sig¬
nificaret. łle in pͥncipio capituli positũ¬
est. & nequaqͣm plangentis legit᷑. sed uo¬
cantis affectu. Qͥa ergo uasfictũ contra
eccłam dixerat conterendũ. & omẽm uo
tes ad fluuiũ dei. qui repletus est aqͥs.&
cuiꝰ impetus letificat ciuitatẽ dei. ut bi¬
bant aquas de fontibꝰ saluatoris. qui lo¬
quit᷑ ad samaritanã. Si scires grãm dei.
oe quis est qui tibi dicit. da mͥ bibere. tu
petisses ab eo.& dedisset tibi aquã uiua
fiet in eo fons aque salientis in uitã et̃¬
nam. De his aquis elamabat. in tẽplo. Si
quis sicit ueniat ad me & bibat. qui bi¬
berit de aqua quã ego dedero ei. flumina
de uentre eius. fuent aque uiue. signi¬
tes. de quo propħa mistieo sermone resonabat.
Ditiuit anima niea ad dm̃ iuuentẽ. De iterũ.
Apud te est fons uite: Nͥ ipse de se loquebat᷑
Me. derelique runt fontẽ aque uiue. & fode¬

Expanded text:
xeram , quod esset ambiguum, et vel interjectionem vocantis, vel vae, significaret, hic in principio capituli positum, nequaquam plangentis legitur, sed vocantis affectu. Quia ergo omne vas fictum contra Ecclesiam dixerat conterendum, et omnem voctes ad fluvium Dei, qui repletus est aquis, et cujus impetus laetificat civitatem Dei, ut bibant aquas de fontibus Salvatoris, qui loquitur ad Samaritanam: Si scires gratiam Dei, et quis est, qui dicit tibi, da mihi bibere: tu petisses ab eo, et dedisset tibi aquam. fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . De his aquis clamabat in Templo: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui biberit de aqua, quam ego dedero ei, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae , signio sermone resonabat: Sitivit anima mea ad Deum viventem ; et iterum: Apud te fons est vitae . Qui ipse de se loquebatur: Me dereliquerunt fontem aquae vivae: et fode
Abbreviated transcription (Latin):
in. lex interp̃tib nõ habet᷑. sed & ex hebreo
additũ. stellis illuminantibꝰ p̃notat᷑. deniq
hos uersiculos. nullus ecclesiastoꝵ in t̃p̃tũ dis¬
seruit. sed quasi patentẽ in medio foueã tran¬
sunt secuti. propterea ardent auaricia. a sũ¬
mo usq ad nouissimũ. a pͥncipibꝰ usq ad plebẽ.
ut postquã ceꝑint ꝑcutere conseruos. &
bibere ac comede. cum ebis dicant. uenire
sumamꝰ uinũ. & impleam᷑ ebriȩtate. mandu¬
cemꝰ & bibamꝰ. eras enĩ moriem .&. erit sicut
hodie. sic & cras. & multo amplius. hoc est
qd̾ suꝑra dixi. nescierunt saturitatẽ. nec p̃te¬
rita uoluptate saciant᷑. sed futuras delicias
parant. multo maiores. quã quib prius frui¬
tifuerant. Sed si hoc de pͥncipibꝰ dicit᷑ iude¬
oꝵ propter quos plebs dñi. a bestus deuora¬
ta est. uitemꝰ exempla peioꝵ. nec ineb̾em ui¬
no. in quo est luxuria. nec uoluptatib obruam̃
nec muti adloquenctũ contra adu̾sarios nr̃os

Expanded text:
in LXX Interpretibus non habetur, sed ex Hebraico additum, stellis illuminantibus praenotatur. Denique hos versiculos nullus Ecclesiasticorum Interpretum disseruit, sed quasi patentem in medio foveam transunt secuti, propterea ardent avaritia a summo usque ad novissimum, a principibus usque ad plebem, ut postquam coeperint percutere conservos, et comedere ac bibere cum ebriis, dicant: Venite, sumamus vinum, et impleamur ebrietate. Manducemus et bibamus: cras enim moriemur. Et erit sicut hodie, sic et cras: et multo amplius . Hoc est quod supra dixit: Nescierunt saturitatem: nec praeterita voluptate satiantur, sed futuras delicias parant, multo majores quam quibus prius fruiti fuerant. Si hoc de principibus dicitur Judaeorum, propter quos plebs Domini a bestiis devorata est, vitemus exempla pejorum, nec in ebriemur vino, in quo est luxuria, nec voluptatibus obruamur; nec muti ad loquendum, contra adversarios nostros
Abbreviated transcription (Latin):
s om̃is scient me a minimo. usq ad maximũ
Propiciꝰ enĩ ero iniqͥtatũ eoꝵ. & peccatũ eoꝵ
non recordabor. Doctrina autẽ discipłoꝵ dei.
habet multitudinẽ pacis. que eis adnõ de¬
relicta est. E dificatioq urbis pulcherrime.
cõplet᷑ iusticia: ut nequaqͣm unius gentis.s
totius mũdi sit d̃s. uocans. ad fidẽ suam seruos

Expanded text:
 omnes scient me a minimo usque ad maximum. Propitius enim ero iniquitatum eorum, et peccatorum eorum non recordabor . Doctrina autem discipulorum Dei habet multitudinem pacis, quae eis a Domino derelicta est: aedificatioque urbis pulcherrimae completur justitia; ut nequaquam unius gentis, sed totius mundi Deus sit, vocantis ad fidem suam se
Abbreviated transcription (Latin):
damentũ hoc edificat aurũ. argentũ. lapides
p̃cioses ligna fenũ stipulã unius cuiꝰq opus
inanifestumerit. De hoc fundam̃to ox in epła
tes in sacerdotiũ scm offerre spirituales uicti¬
mas. De his lapidib mistice dicit᷑. lapides sc̃ĩ.
uoluut᷑ suꝑ terram E quib̃ edificat xp̃c eccłi¬
am suꝑ petrã: dicens in euglio. Suꝑ hanc petr̃a

Expanded text:
mentum hoc aedificat aurum, et lapides pretiosos, ligna, fenum, stipulam: uniuscujusque opus manifestum erit. De hoc fundamento et in Epistes in sacerdotium sanctum, offerre spirituales victimas . De his lapidibus mystice dicitur: Lapides sancti volvuntur super terram , quibus aedificat Christus Ecclesiam super petram, dic
Abbreviated transcription (Latin):
ram. Maledictio & mendaciũ. & homicidiũ.
& adulteriũ. & furtũ. cũcta occupaue rans.
& saugumẽ sanguini miseuerant᷑. unde.
loquit᷑ ꝑ propħam. Heumͥ quia perut . re.¬
uerens a terra uõ est qui faciat rectũ in
hominibꝰ. Dm̃s in sanguine meo iudicant᷑
unusquisq proximu suũ tribulat. tribu¬
latione. & ad malũ manus suas preparant.
& cetera his similla .e qͥbꝰ illud est. sle.¬
mo mũdus a sorde: nec si unius quidẽ diei
fuerit uita eius suꝑ terrã: unde est diũn
fecssse. diluuiũ. qui uixta apłm petrũ. oe¬
patientia expectabat. in diebꝰ noe: in ipiis
diluuiũ inferens. in cuiꝰ exẽplũ aqua nos
mũdet. nõ sordes caruis abluens. sed bone.
conscientie: interrogatione indm̃ Mlon¬
tes autẽ & colles. qui nõ cõmouebũt᷑.x
mones. & adũsarias potestates. qui uiderins
filias hominũ. qd̾ eesent bone .ox. amoris
iaculo uulnerati. sumꝑserint sibi uxores
ex om̃ibꝰ quas elegerant. & ꝑdiderunt forti.¬

Expanded text:
 mendacium, et homicidium, et adulterium, et furtum cuncta occupaverant, et sanguinem sanguini miscuerant. Unde loquitur per Prophetam: Heu mihi! quia periit revertens a terra. Non est qui faciat rectum in hominibus, omnes in sanguine meo judicantur. Unusquisque proximum suum tribulat tribulatione, et ad malum manus suas praeparant : et caetera his similia. E quibus illud est: Nemo mundus a sorde, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus super terram . Unde Dominum fecisse diluvium, qui juxta apostolum Petrum ocpatientia exspectabatur in diebus Noe, diluvium impiis inferens. In cujus exemplum aqua nos mundat: non sordes carnis abluens, sed bonae conscientiae interrogatio in Deum. Montes autem et colles qui non commoveantur, mones, et adversarias potestates, qui viderunt filias hominum, quod essent bonae, et amoris jaculo vulnerati, sumpserunt sibi uxores ex omnibus quas elegerunt, et perdiderunt forti
Abbreviated transcription (Latin):
sa desiderabilia suꝑ aurũ x lapidẽ p̃ciosũ¬
multũ. Ex quo palam est. illũ lapidem cete¬
ris i impadibꝰ comparari. de quo supͣ ab eode
propħa. expersona dei dicit᷑. Ecce immittã
in fundam̃ta syon lapidem angularẽ. elec¬
tum preciosum. & qui crediderit in eo nõ
confundet᷑. Hlunc lapidẽ reprobauerunt
li. De quo ce apłs petrus disputans ait. No¬
bis gͦ honor qui credimꝰ angulari. & p̃cio¬
so electo q lapidi. incredulis autẽ. est lapis
offensionis: & petra seandali. Qͥ & in acti¬
bus apłoꝵ ad principes loqͥt᷑ sacerdotũ. Iste
est lapis electus p̃ciosus quẽ uos desperistis.
reprobantes. qui factus est in caput angu¬
li. de. duos popłos continet gentium & isii.
qui edificauit eiuitatẽ. euius est artifex.

Expanded text:
sa, desiderabilia super aurum sa, desiderabilia super aurum multum . Ex quo palam est, illud lapidem caeteris lapidibus comparari, de quo supra in hoc eodem Propheta ex persona Dei dicitur: Ecce immittam in fundamenta Sion lapidem angularem, lapidem electum, pretiosum: et qui crediderit in eo, non confundetur . Hunc lapidem reprobaverunt li . De quo et Apostolus Petrus disputans ait: Nobis ergo honor qui credimus angulari et pretioso electoque lapidi. Incredulis autem est lapis offensionis et petra scandali . Qui et in Actibus Apostolorum ad principes loquitur sacerdotum: Iste est lapis electus, pretiosus, quem vos despexistis reprobantes ; qui factus est in caput anguli, et duos populos continet, gentium et Israel; qui aedificavit civitatem, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
sum modũ. manducemꝰ & bibamꝰ. cras
enĩ regnabimꝰ. que sit ista celestis iebłm
cuitunc dicit᷑. ecce ego sternam ꝑ ordi¬
nem lapides tuos. siue uixta lxx ecce ego
dam̃ta saphyrina. ee ppugnacula. iaspidem
siue calcedoniũ & p̾ortas erystalliuas. siue
anaglifas . &. murũ in curxutu p̃ciosoꝵ la¬
pidum. oñisꝙ: filii eius nõ habeatit magistro
nomines sed dm̃. &e appellent᷑ diecipłi dei.
&e sit in ea pax ꝑpetua. & edificatio iusticie:
Ex quo ꝑspicuũ est. sub occasione iusticie.
qd̾ uirtutis nom̃ est. eciã ceteras uirtures
inedificationẽ eccłe. debere nos querere.
nec uidaica deliram̃ta sectari. Exponat e.¬
tum quid sit illud in prou̾biis qd̾ de sapien¬
tia dieit᷑. p̃ciosior est cũctis lapidibꝰ p̃ciosis¬
simis. Si eñi xp̃e dei uirtus. & dei sapien¬
tia est. stultũ est. xp̃m insensibilibꝰ lapidi¬
bus cõparari Rursumq de iudieus dei legi¬
mus. Iudicia dei recta. iustificata in semet ip¬

Expanded text:
amus, cras enim regnabimus: quae sit ista coelestis Jerusalem, cui nunc dicitur: Ecce ego sternam per ordinem lapides tuos: sive juxta LXX: Ecce egondamenta sapphirina, et propugnacula jaspidem, sive chalcedonium, et portas crystallinalapidum: omnesque filii ejus non habeant magistros homines, sed Deum, et appellentur discipuli Dei; et sit in ea pax perpetua, et aedificatio justitiae. Ex quo perspicuum est, sub occasione justitiae, quod virtutis est nomen, etiam caeteras virtutes in aedificationem Ecclesiae debere nos quaerere: nec Judaica deliramenta sectari. Exponant enim quid sit illud quod in Proverbiis de sapientia dicitur: Pretiosior est cunctis lapidibus pretiosissimis . Si enim Christus Dei virtus et Dei sapientia est , stultum est Christum insensibilibus lapidibus comparari. Rursumque de judiciis Dei legimus: Judicia Domini recta: justificata in semetip
Abbreviated transcription (Latin):
tos scłi tͣbines sustinuerat. & int̃ uanos
ydoloꝵ fluetuabat errores. que nullũ
habuit consolatorẽ. & frustra omẽm substa¬
tiam suã. in medicis ꝑdidit. qd̾ ipse ueniat
ipse. descendat. & edificet in terris celestẽ
iersm. que in apocalipsi ioh̃is uocat᷑ sp̃o¬
sa & uxor agni. habens lum̃ siuule. lapidis
preciosi. sicut lapidis cristalli.& murum mag¬
nũ or portas duodec̃i. scͥptas nominib tribu¬
um isirł. Quarũ tres erant ab oriente. &
tres ab aquilone. & tres ab. aiustro. & tres ab
occasu solis. murus q fultꝰ. duodecĩ funda¬
mentis. euius om̃is edificatio ex lapide
iaspide.ce singula fũdam̃ta muroꝵ. habe¬
bant singulos lapides. Primũ iaspidẽ secũ¬
dum saphirũ terciũ calcidoniũ. quartũ.
sinagragdũ. quintũ sardonicẽ. sextũ sar

Expanded text:
tos saeculi turbines sustinuerat, et in varios tos saeculi turbines sustinuerat, et in varios idolorum fluctuabat errores: quae nullum habuit consolatorem, et frustra omnem substantiam suam in medicis perdidit; quod ipse veniat, ipse descendat, et aedificet in terris coelestem Jerusalem, quae in Apocalypsi Joannis vocatur sponsa et uxor Agni, habens lumen simile lapidis pretiosi, sicut jaspidis et crystalli, et murum magnum, et portas duodecim inscriptas nominibus tribuum Israel, quarum tres erant ab Oriente, et tres ab Aquilone, et tres ab Austro, et tres ab Occasu solis : murusque fultus duodecim fundamentis, cujus omnis aedificatio ex lapide jaspide, et singula fundamenta murorum habebant singulos lapides, primum jaspidem, secundum sapphirum, tertium chalcedonium, quartum smaragdum, quintum sardonicem, sextu
Abbreviated transcription (Latin):
bunculũ lapidẽ tuũ. & fundam̃ta tua sa¬
pliyrũ. & ponã propugnacula tua iaspi¬
dem. & portas tuas lapides cristalli. ee mu¬
ros tuos lapides electos. & om̃s filios tuos
discipulos dei. Et multa pax erit filiis tu¬
is: ce in iusticia edificaberis. U bi nos duxi¬
mus. steruã ꝑ ordinẽ. lapides tuos. in he̾
bio lapides tuos. in sinulitudinẽ. cõpte nu¬
lieris. que. oculos pingit stibio. ut pule̾¬
tudinẽ significet cuutatis. Et ubi uos
iaspidẽ sequentes. lxx. diximꝰ. in hebrayeo
seripdo habet. codeod. qd̾ solus syminachꝰ.
NAeiIe rus. transtulit. Pro cristallo
quoq in cuius loco apð̃ hebreos esda. legi¬
tur symmachus. & theodotio sculpturã
suit. Qd̃ uerbũ foraturam. eelaturãq gẽ¬
marũ. iuxta sensũ sonat. diu̾sitatẽ trã¬
slationis diximꝰ. ueniamꝰ ad sensum.
Adhuc loqͥt᷑ ad eccłam huinisẽ pruris
atq pauꝑculã. que. nõ habebat legẽ
ce propħas. nec sermonẽ dei. &e tẽpesta¬

Expanded text:
 fundamenta tua sapphirum: et ponam propugnacula tua jaspin, et portas tuas lapides crystalli, et muros tuos lapides electos: et omnes filios tuos discipulos Dei, et multa pax erit filiis tuis, et in justitia aedificaberis. Ubi nos diximus: Sternam per ordinem lapides tuos, in Hebrbio lapides tuos, in similitudinem comptae mulieris, quae oculos pingit stibio, ut pulchritudinem significet civitatis. Et ubi nos jaspidem, sequentes LXX, diximus, in Hebraico scriptum habet CHODCHOD , quod solus Symmachus χαλκηδόνιον transtulit. Pro crystallo quoque in cujus loco apud Hebraeos ECDA legitur, Symmachus et Theodotio, scalpturae, suit: quod verbum foratarum caelatarumque gemmarum sensum sonat. De diversitate translationis diximus: veniamus ad sensum. Adhuc loquitur ad Ecclesiam, humilem prius atque pauperculam, quae non habebat Legem, nec Prop
Abbreviated transcription (Latin):
o. miscdiã dñi sempit᷑nã. & ideo ad punctũ. &
breue eos ẽẽ desertos. ut amicicie dei eterno
federe iungerent᷑ ponit exempla maloꝵ di¬
cens. Quom uniũso orbi peccanti postqͣm cor
leta sunt. & in uno homine noe humanũ ser¬
uatũ est genus. cui iuraui. nequaqͣm terris
inducendũ ẽẽ diluuiũ. &e sponsio mea. hucusq
seruata est. nec unqͣm irrita fiet. sic iuro ec¬
clesie mee quã mͥ redemi sanguine meo. neqͣtim
me iratũ fore his quoꝵ misertꝰ sũ. nec meã ele¬
mentiã ulla increpationis duritia. cõmutãdã.
facilius enĩ montes mouebunt᷑ &e colles. quã
mea sententia cõmutabit᷑. iurta qd̾ in eugłio
loquit᷑. Celũ & terra transibunt: uerba autẽ
mea nõ p̃teribunt. Nec est autẽ inqͥt mi¬
sericordia mea: ut fedus pacis. quo mͥ recon¬
ciliatus est mũdus. nõ merito quibꝰ datũ est.
fusus est sensus. & sic turbata sunt omĩa. ut

Expanded text:
o misericordiam Domini sempiternam, et ideo ad punctum, et o misericordiam Domini sempiternam, et ideo ad punctum, et breve nos esse desertos, ut in amicitiam Dei, aeterno foedere jungerentur, ponit exempla majorum, dicens: Quomodo universo orbe peccante, postquam corrleta sunt, et in uno homine Noe humanum servatum est genus: cui juravi nequaquam terris inducendum esse diluvium: et sponsio mea hucusque servata est, nec umquam irrita fiet ; sic juro Ecclesiae meae, quam mihi redemi sanguine meo, nequaquam me iratum fore his quorum misertus sum, nec meam clementiam ulla increpationis duritia commutandam. Facilius enim montes movebuntur et colles, quam mea sententia commutabitur. Juxta quod et in Evangelio loquitur: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt . Haec est, autem, inquit, misericordia mea, ut foedus pacis, quo mihi reconciliatus est mundus, non merito eorum quibus datum est, fusus est sensus, et sic turbata sunt omnia, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ob odiũ sed obdispensationẽ. ut maloꝵ
pressa pondere. reu̾tat᷑ ad uirũ suũ pͥstinũ.
reuertenti. anulũ & stoła. osculũq porri¬
gere: & inuidenti fr̃i. uixta alterius para¬
bole similitudinẽ. dicere. Amice siego bo.¬
nus: quare. oculus tuus nequã: Sicut
in dieb̾ noe . istud mͥ est. cui iuraui ne. indu¬
cerẽ aquas noe ultra suꝑ terrã. sic uraui ut nõ
irascar tibi. &e nõ increpẽ te. Montes enĩ cõmo
uebũt᷑. & colles contremiscent. miscd̾ia autẽ
mea nõ recedet. & fedus pacis mee nõ mouebi¬
tur. dixit miserator tuus dñs.Lxx. Ab aqͦ¬
que subnoe hoc mͥ est. sicut iuraui ei intemꝑe
illo. terre nequaqͣm ultra irasci tibi. neq in cõ¬
munatione tua montes trausferre. neq colles
tui transferent᷑. sic nec miscd̾ia mea deficiet.
nec testam̃tũ pacis mee auferet᷑. dixit ꝓ¬
pitius tuidũs. Et credat scoꝵ cõgregati¬

Expanded text:
non ob odium, sed ob dispensationem, ut malorum non ob odium, sed ob dispensationem, ut malorum pressa pondere, revertatur ad virum suum pristinum: revertenti, annulum et stolam, osculumque porrigere, et invidenti fratri, juxta alterius parabolae similitudinem, dicere: Amice, si ego bonus, quare oculus tuus nequam ? Sicut in diebus Noe istud mihi est, cui juravi, ne inducerem aquas Noe ultra super terram: sic juravi, ut non irvebuntur, et colles contremiscent: misericordia autem mea non recedet a te, et foedus pacis meae non movebitur: Dixit miserator tuus Dominus: Paquae fuit sub Noe hoc mihi est: sicut juravi ei in tempore illo, terrae nequaquam ultra irasci super te, neque in comminatione tua montes transferre: neque colles tui transferentur. Sic nec misericordia mea deficiet, nec testamentum pacis meae auferetur, dixit propitius tui Dominus. Ut credat sanctorum congregati
Abbreviated transcription (Latin):
ad cõꝑationẽ totius eternitatis eur oe nob̃ nõ
cõcedunt modicũ dice tẽpus quo gentes sint
derelicte. ut abiecte in medio. que in adolescẽ¬
tia sua dei fuerant. postea in senecꝰtute et̃nã
miscd̾iam consequãt᷑ p̃sertĩ cũ in uocatione
tẽꝑis isrł. nũqͣm exclusa sit turba gentiliũ.
sed semꝑ eis proselitos ianua patuerit reũtẽ¬
di ut sicut nos illoꝵ uocatione parũꝑ uide¬
mur exclusi. sic illoꝵ exclusione ꝑpetua no¬
bis addm̃ reditꝰ concedat᷑: ꝑpetuã autẽ ex¬
clusionẽ duximꝰ. si nõ egerint penitentiam
Alioqͥn paulus apłs dicit. Conclusit d̾s om¬
uia sub peccato: ut om̃ibꝰ misereat᷑. Que
nos de eccłia ex utroq popło congregata
interp̃tati sumꝰ. & uidei de ierłm accipiũt.
quisolũ tropologiã secunt᷑. & in locis disfi¬
cillimis. libere disputationis excursu nas¬
centes fuguint questiones. ad aninĩa re¬
ferunt peccatric̃e. que abiecta a deo sit.

Expanded text:
non concedunt, modicum dicere tempus, quo gentes sunt derelictae: ut abjectae in medio, quae in adolescentia sua Dei fuerant, postea in senectute aeternam misericordiam consequantur? Praesertim cum in vocatione temporis Israel, numquam exclusa sit turba gentilium; sed semper eis per proselytos janua patuerit revertendi, ut sicut nos illorum vocatione parumper videmur exclusi, sic illorum exclusione perpetua nobis ad Deum reditus concedatur. Perpetuam autem exclusionem diximus, si non egerint poenitentiam. Alioquin Paulus apostolus dicit: Conclusit Deus omnia sub peccato, ut omnibus misereatur . Quae nos de Ecclesia ex utroque populo congregata interpretati sumus; et Judaei de Jerusalem accipiunt: qui solam tropologiam sequuntur, et in locis difficillimis liberae disputationis excursu, nascentes fugiunt quaestiones, ad animam referunt peccatricem, quae abjecta a Deo sit,
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ uterq serus accipit qui mortificauerun
mẽbra sua suꝑ terrã. fornicationẽ iminundiciã.
passionẽ desideriu malu. donee perueniant õs
in uirũ ꝑfectu. & dicant cũ apło. Nos neminẽ
nouimꝰ sed̾m carnẽ. x si cognouimꝰ iurta car¬
nem xp̃m sed ne iam nõ nouimꝰ. Ergo in eu¬
nuchis. neqͣquã illi intelligendi sunt. quos po¬
eta describetis ait Hecno infelir ferro trunca
in euglio ioquit  quise c astrauerunt propter
regnũ celoꝵ. Quales erant & apłi. quibꝰ am¬
mirintib x pro rei difficultate dicentibꝰ quis
ergo potest saluus fieri: Respondit saluator. Qui
potest capere e apiat Unde & apl̃s de huius¬
cemodi. eunuchis idest de uirginibꝰ p̃ceptũ dñi
se non habere testat᷑ sed dat consiliũ. qd sit mi¬
sericordiã consequutus a dño. uolens om̃s esse
sicut se ipsum. Tempus eni ait in collecto est. suꝑẽ
ut &e qui liabent urores. sie sinit quasi nõ haben¬

Expanded text:
lorum, uterque sexus accipitur; qui mortificaverunt lorum, uterque sexus accipitur; qui mortificaverunt membra sua super terram, fornipassionem, desiderium malum: donec perveniant omnes in virum perfectum, et dicant cum Apostolo: Nos neminem novimus secundum carnem. Et si cognovimus juxta carnem Christum, sed nunc jam non novimus . Ergo in eunuchis nequaquam illi intelligendi sunt, quos ardens poeta describens ait : Nec non infelix ferro truncatin Evangelio loquitur: Qui se castraverunt propter regnum coelorum : quales erant et Apostoli, quibus admirantibus et pro rei difficultate dicentibus: Quis ergo potest salvus fieri? respondit Salvator: Qui potest capere, capiat. Unde et Apostolus de hujuscemodi eunuchis, id est, de virginibus, praeceptum Domini se non habere testatur, sed dat consilium quasi misericordiam consecutus a Domino, volens omnes esse sicut seipsum: Tempus enim, ait, in collecto est: superest, ut et qui habent uxores, sic sint quasi non habean
Abbreviated transcription (Latin):
lectionis. xp̃m repperit qẽ querebit: nõ sutit
externi a salute dei. Hoe autẽ uiquiunt dici¬
tur contra uideos. qui nobilitatẽ. iacꝰtant gene¬
ris. & filios abrahã ẽẽ se dicunt & beatos pu¬
tant qui habent semen in syon & domesticos
rint dño. ne se putent a dei popło separari Om̃s
eñi qui in xp̃o sunt babfizati xp̃m induẽrutit.
Non est uideus & ethruchꝰ. circuncisio & p̃puciũ.
quibꝰ in deuteronõmu p̃cipit᷑ cantico letamini
gentes eũ populo eius idest dei qui pͥorẽ habu¬
it popłm udeoꝵ. qui de oriente & occidente
uenientes. requiescetis in sinu habrahã. Hoc ẽ
qd̵ oe ioħes baptista dicebat. Et ne dic atis pa¬
tremhabemꝰ habraham. Dico eñĩ uob̾ potens
est d̾s. de lapidibꝰ istis suscitare filios habratĩa.
Et quomͣ in ꝓselitis non est ulla adũsitas. sed ce
uiri & fenuine. ad salutẽ parit uocant᷑. sic & in
eunuchis quise castrauerunt propt̃ regna ce¬

Expanded text:
lectionis, Christum reperit quem quaerebat, non sint lectionis, Christum reperit quem quaerebat, non sint externi a salute Dei. Hoc autem, inquiunt, dicitur contra Judaeos, qui nobilitatem jactant generis, et filios Abrahae se esse dicunt, et beatos putant qui habent semen in Sion, et domesticos rint Domino: nec se putent a Dei populo separari. Omnes enim qui in Christo sunt baptizati, Christum induerunt . Non est Judaeus et Ethnicus, Circumcisio et Praeputium, quibus in Deuteronomii praecipitur Cantico: Laetamini gentes cum populo ejus, id est, Dei qui priorem habuit populum Judaeorum . Qui de Oriente et Occidente venientes, requiescent in sinu Abraham. Hoc est quod et Joannes Baptista dicebat: Et ne dicatis, patrem habemus Abraham. Dico enim vobis: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Et quomodo in proselytis non est ulla diversitas, sed et viri et feminae ad salutem pariter vocantur: sic et in eunuchis qui se castraverunt propter regna coe
Abbreviated transcription (Latin):
perit. sed herentes dño. dicamꝰ eũ propħa.
michi autẽ adherere deo bonũ est. Efficiam᷑
cũ eo unus sp̃e. impleamꝰ q sabbata delicata
ne simꝰ de sex died̃ in quibꝰ faẽtus est mũdus.
de quib. ipsi non erant. quibꝰ dñs loquebat᷑.
Si essetis de mundo isto. mundus utiq ama¬
ret qd suũ est slunc autẽ non estis de mundo
ssto quia elegi uos. & idcirco odit uos mund
Et nõ dicat filius aduene qui adneret dño
dicens. Separatione diuidet me dñs apopło
sus & nũ die at eunuchus. ecce ego lignũ a¬
ridum Ixx. Ne dicat. alienigena. qui ap¬
positus est dño. Putas ne separet me dñs a po¬
pulo suo: &e ne dicat cunuchus. quia ego sũ
lignũ aridũ. Quihumilit̾ hunc locũ intel¬
ligunt. ad proselitos ex gentibꝰ & uere eunu¬
chos referunt que dicunt᷑. qd̾ ce aduene si lege
dñi susceꝑint. & circuncidatit᷑ .x eunuchi. qua¬
lis fuit candacis regine qui eciã in itinere. o¬
ciosus esse nõ poterat. & dũ querit interp̃tẽ

Expanded text:
perit; sed adhaerentes Domino, dicamus cum Propheta: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Efficiamur cum eo unus spiritus, impleamusque sabbata dedicata, ne simus de sex diebus, in quibus factus est mundus, de quibus Apostoli non erant, quibus Dominus loquebatur: Si essetis de mundo isto, mundus utique amaret quod suum est. Nunc autem non estis de mundo isto, quia elegi vos, et idcirco odit vos mundus . Et non dicat filius advenae, qui adhaeret Domino, dicens: Separatione dividet me Dominus a populo suo: et non dicat eunuchus: Ecce ego lignum aridum. LXX: Ne dicat alienigena, qui appositus est Domino: Putasne separet me Dominus a populo suo? et ne dicat eunuchus, quia ego sum lignum aridum. Qui humiliter hunc locum intelligunt, ad proselytos ex gentibus et vere eunuchos referunt quae dicuntur, quod et advenae, si legem Domini susceperint, et circumcidantur, et eunuchi, qualis fuit Candacis ille reginae , qui etiam in itinere otiosus esse non poterat, et dum quaerit interpretem
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat possidere: & ciuitates habitabiles fa¬
cere que aceptã m. nã duplicauerint. Dex¬
tera autẽ & sinistra inscͥpturis seĩs. tẽ in
bonã partẽ accipiunt᷑. quando eas. & uix¬
ta sp̃m intelliguũ. & iuxta litterã. per ar¬
ma iusticie a dextris &e a sinistris ut & hu¬
inilior intelligentia uite teneat instituti¬
oñe. exemplaq maioꝵ. & spiritualis atq
sublimis de p̃sentibꝰ nos referat ad futura
Hoc est qd̃ &e dñs phariseis interrogantibꝰ
loquebat᷑ reddite que sunt cesaris cesari.
& que sunt dei deo. ut & potestatib huius
seli subiciam᷑. que nõ iniuste tenent gla¬
diũ. in uindictam eoꝵ qui mala agũt. que.
sinistra intelligit᷑. o dũo reddamꝰ que dei
suur. ut nullũ aliũ timeamiꝰ. nisi euͣ qui¬

Expanded text:
valeat possidere; et civitates habitabiles favaleat possidere; et civitates habitabiles facere, quas accepit qui mnam duplicaverat. Dextera autem et sinistra in Scripturis sanctis tunc in bonam partem accipitur, quando eas et juxta spiritum intelligimus, et juxta litteram per arma justitiae a dextris et a sinistris , ut et humilior intelligentia vitae teneat institutionem exemplaque majorum, et spiritualis atque sublimis de praesentibus nos transferat ad futura. Hoc est quod et Dominus Pharisaeis interrogantibus loquebatur: Reddite quae sunt Caesaris Caesari et quae sunt Dei Deo : ut et potestatibus istius saeculi subjiciamur, quae non injuste tenent gladium in vindictam eorum qui male egerunt, quae sinistra intelligitur: et Deo reddamus quae Dei sunt, ut nullum alium timeam
Abbreviated transcription (Latin):
culo .e in alio loco legimꝰ. Quã dilecta ta¬
bernacula tua dñe uirtutũ: concupiseit
&e defieit anima mea in atria dñi. Postq
ifert. Beati qui habitant in domo tua.
in seła sełoꝵ laudabt̃ te: finis eni tab̾na¬
culoꝵ eterne domꝰ possessio est. que. fuͣ¬
damĩta nõ mutat. nec trausfert᷑ de alio
in aliũ locũ. Qui eñi plantati in douio
sunt dei. prius in atrus eius effloruerunt.
ut de florbꝰ ad frugẽ ueniaut. pessint q
dicere Ego aute̾ olius fruetifera in domo
dñ deniq uir sẽs tab̾nacula pͣterire. festi¬
nans. & domũ dei uidere desideraus. unũ
uotũ habere se dicit ut nũquã de domo dñi
exeat: Unũ petiui adño. haue requirã. ut
uihabirẽ in domo dñi om̃ibꝰ diebꝰ uite mee.
Dilatandũ est gͦ tabͥnaculũ. & aulea pelles¬
q tendende: & funiculi multiplicũ uario¬
rum q sermouũ longius producendi. & ela¬
ui rationũ firmandi. in dextris & in sinistris
ut sem̃ sermonis idest doctrina dei. gentes

Expanded text:
uam dilecta tabernacula tua, Domine virtutum! concupiscit et deficit anima mea in atria Domini . Postque infert: Beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te . Finis enim tabernaculorum, aeternae domus possessio est, quae fundamenta non mutat, nec transfertur de alio in alium locum. Qui enim plantati in domo sunt Domini, prius in atriis illius effloruerunt, ut de floribus ad frugem veniant, possintque dicere: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei . Denique vir sanctus tabernacula praeterire festinans, et domum Dei videre desiderans, unum votum habere se dicit, ut numquam de domo Dei exeat: Unum petivi a Domino, hoc requiram: ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae . Dilatandum est ergo tabernaculum, et aulaea pellesque tendendae, et funiculi multiplicium variorumque sermonum longius producendi, et clavi ratione firmandi in dextris et sinistris, ut semen sermonis, id est, doctrinae Dei, gentes
Abbreviated transcription (Latin):
sit decus turba gentiliũ que accepit natu¬
ralem legem fixam in cordibꝰ suis. de qua pau¬
lus sẽbens ad romanos. fortissime disputat. qͣ
uirga nichil pulerhius est. ut omĩs ereatu¬
ra equalit uocet᷑. ad cultũ creatoris sui. Se.¬
cunda autẽ. idest popłi udeoꝵ appellata.
est funiculus. que post offeusam gentiũ uo¬
cat᷑ pars dñi. & funiculus hereditatis eius isrł.
Deniq postqͣm in habraham uocatꝰ est isrs

Expanded text:
t turba gentilium, quae accepit naturalem legem fixam in cordibus suis, de qua Paulus scribens ad Romanos, fortissime disputat ; qua virga nihil pulchrius est, ut omnis creatura aequaliter vocetur ad cultum Creatoris sui. Secunda autem, id est, populi Judaeorum appellata est funiculus: quae post offensam gentium vocatur pars Domini, et funiculus haereditatis ejus Israel . Denique postquam i
Abbreviated transcription (Latin):
contẽpti łimꝰ ꝑspicuũ est diuicias ee egesta¬
tem sanitatẽ & languorẽ. uoluptates &e eru¬
ciatus nec bona ẽẽ. nec mala. sed pro sustinen¬
tium diu̾sitate bona oe mala & fieri. Ergo no
licatos cibos & erassitudine eorporis atq fasides
&e fartos turtures mulsum merũ. upxoꝵ pulehri¬
tudine. eramina liberoꝵ dñs anime pollicet᷑.
sed illas delicias. ad quas nos mistice prouocat
dicens. Delectare siue delicus fruere in dño.
&e dabit tibi peticiones cordis tui. & alibi Cre.¬
douidere bona dñi in terra uiuentiũ. W in
alio psalmo Benedic anima mea dño & om¬
nia itteriora mea. nom̃ sem̃ eius. qui implet
in bonis desideriũ tuũ. Demq infert. Audite
me. ce uiuet anima ur̃a. Siniũ bonoꝵ promiᷤ¬

Expanded text:
contenti sumus : perspicuum est divitias et egestacontenti sumus : perspicuum est divitias et egestatem, sanitatem et languorem, voluptatem atque cruciatus, nec bona esse nec mala, sed pro sustinentium diversitate bona et mala fieri. Ergo non licatos cibos, et crassitudinem corporis, avesque phasides, et crassas turtures, mulsum merum, uxorum pulchritudinem, examina liberorum. Dominus animae pollicetur, sed illas delicias ad quos nos mystice provocat, dicens: « Delectare sive deliciis fruere in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . » Et alibi: Credo videre bona Domini in terra viventium . » Et in alio psalmo: « Benedic, anima mea, Domino, et omnia interiora mea nomini sancto ejus . » Qui implet in bonis desiderium tuum. Denique infert: « Audite me, et vivet anima vestra. » Omnium bonorum promis