comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. Hoc eͣ salutare
eloquiũ quod ꝑ alium ꝓmisisti ꝓ¬
pham dicens: nolo morte̾ peccatoꝵ.
ut ueniat nos redinere. scd̃m qd̃
abraham ꝓmisisti: sic̃ dictũ eͣ in
semine cuo bñdicent᷑ om̃s tͥbus t̾rȩ.
Et respondebo exꝓbrantib mͥ
uerbũ. Eccłia dicit. Aesi dicat.
Si ueneris redimere nos: respon¬
debo ad illos. qui ine expbrant de
illorum que colunt. Quia sꝑaui
in sermonib cus. Constant̾ his
respondebo. qui uanã dicunt spẽ
meam. quã ince habeo: qr illorũ
spes mauis est. Et ne auferas
de ore meo uerbuͣ ueritatis usqqͣ
Non consentiã peccantib. ne aur¬
diam. quare tu enarras iusticias
meas Quia inuidiciis tuis suꝑ¬
speraui. In his sꝑans. semꝑ ea ꝓ̃¬
tuli. in eccłiis ppłorũ. Et eustodi¬
am lege̾ tuam semꝑ: in scłm scli.
In semꝑ: om̃e tempus uite pͣsentis
in lacitudine. Dilatatus suͣ enim:
incustodia legis tuȩ. Quia mau¬
data tua exquisiui. Diligent̾ ea

Expanded text:
tuum. Hoc est salutare, tuum. Hoc est salutare, eloquium quod per alium promisisti prophetam, dicens: Nolo mortem peccatoris, ut venias nos redimere: secundum quod Abrahae promisisuo benedicentur omnes tribus terrae . Et respondebo exprobrantibus mihi verbum. Ecclesia dicit. Ac si dicat: Si veneris redimere nos, respondebo ad illos qui me exprobrant de illorum quae colunt. Quia speravi in sermonibus tuis. Constanter his respondebo qui vanam dicunt spem meam quam in te habeo, quia illorum spes inanis est. Et ne auferas de ore meo verbum veritatis usquequaque. Non consentiam peccantibus, ne audiam: Quare tu enarras justitias meas ? Quia in judiciis tuis supersperavi. In his sperans, semper ea protuli in Ecclesiis populorum. Et custodiam legem In, semper, omne tempus vitae praesentis in latitudine. Dilatatus enim sum in custodia legis tuae. Quia mandata tua exquisivi. Diligenter ea
Abbreviated transcription (Latin):
Discite ame: qr mitis suͣ q humilis
corde. Auerce ocłos meos: ne uide¬
ant uauitatẽ. Querte occlõs meos
ideͣ sensus meos. Ne uideant uani¬
catem: ideͣ defectionẽ. Ac si dicat:
Ut inista uanitate quod ẽ defectio:
Statue seruo tuo: ppło xp̃iano.
Eloquiũ tunͣ: tua mandata. In
le. capula. seca. Quod suspicatus
sũ ab aliis. Qꝓbrium. Obꝓbriũ
illud: quod dicebant gentiles Cul¬
tores crucifiri estis: adoratores
mali mortui: ueneratores occisl.
Q dicebant. Ecce d̾s nrͣ: quẽ uos
dicitis manufactilẽ ubi ẽ dͣs ur:
Ueniat. Quod suspicatus sum:
qr suspicabant᷑ illi. qd̃ fallaciam
bat. Quia iudicia tua iocuͣda.
id eͣ clara. leta. ad illos qui amat᷑
ꝙ desiderant: id ẽ nͣ nolentib s
Ecce concupii mandata tua:
inequitate cua uiuifica me. Ynũ
est dñe tuȩ miseratioĩs donuͣ.
ut eloquia scaͣ eustodientes. in
tua equicate. iiiuificemur. hoc
t ueniat suꝑ me
misericordia tua
dñe: ut delicca re¬
nuctas. Et salucare
tuũ scd̃m eloquium

Expanded text:
mitis sum et humilis corde . Averte oculos meos ne videant vanitatem. Averte oculos meos, id est, sensus meos, ne videant vanitatem, id est, defectionem. Ac si dicat: Ut in ista vanitate, quae est defectio, non Statue servo tuo. Populo Christiano. Eloquium tuum. Tua mandata. In le, capula, seca, quod suspicatus sum ab aliis opprobrium. Opprobrium illud quod dicebant gentiles: Cultor es crucifixi: adorator es male mortui: venerator es occisi, et dicebant: Ecce Deus noster, quem vos dicitis manufactilem. Ubi est Deus vester? Veniat. Quod suspicatus sum. Quid suspicabantur illi? Quod fallaciam bat. Quia judicia tua jucunda. Id est, clara: laeta ad illos qui amant et desiderant, id est, non nolentibus, sed Ecce concupivi mandata tua: in aequitate tua vivifica me. Unum est, Domine, tuae miserationis donum, ut eloquia sancta custodientes, in tua aequitate vivificemur, hoc Et veniat super me misericordia tua, Domine. Ut delicta remittas. Et salutare tuum secundum eloquium
Abbreviated transcription (Latin):
minor e̾ quã uia. hoc ẽ arca & an¬
gusta uia: hoc ẽ altiora mandata
quȩ ducunt ad uitam: qr lata q¬
spatiosa ẽ. que ducit ad mortẽ Qͥa.
ipsam uolui. Uor eccliȩ. Ac si dicat
eccłasticus. Non concupiui aliud
nec delectatus sũ: nͥ mandata tua.¬
o rogo ut me ducas intua man¬
data. id eͣ incelligere facias. In¬

Expanded text:
minor est quam via, hoc est arcta et angusta via, hoc est altiora mandata quae ducunt ad vitam. Mandata patiosa est quae ducit ad mortem . Quia ipsam volui. Vox Ecclesiae. Ac si dicat Ecclesia: Non concupivi aliud, nec delectatus sum, nisi tua mandata. Ideo rogo ut me deducas in tua mandata, id est, intelligere facias. In
Abbreviated transcription (Latin):
est in ore eiꝰ. Conficebor tͥ dñe in ȩe¬
clesia magna.i. in toto mundo dif¬
fuisa. In ꝑopło graui laudabo te.
bo. Grauis dicitur: qmñ est leius ad pec¬
custodienti. Hinc iterũ recordatur
ꝑassionis suȩ: quo potiꝰ eis uidiciũ
mortis annuntiet dicens. Non suꝑ
unt oculis. Hȩc dicit ut ñsit iterata
passio: qr nec redemptio ueniet itera¬
ta. & annuerunt ocłis: i. qr nichil
ira. & in ira dolos cogitabant. Sie
loquebant᷑: s cogitabant ut appre¬
henderent eũ &e ligarent: sieut pol¬
ea fecerunt. Inira hoc fecer̃t: si
ni: & nolite peccare. &. Sol ñ ocep¬
dat suꝑ iracundiam ur̃ãm. Uila¬
tauerunt in me ossuũ. Dilatarie

Expanded text:
est in ore ejus . Confitebor tibi, Domine, in Ecest in ore ejus . Confitebor tibi, Domine, in Ecclesia magna. Id est, in toto mundo diffusa. In populo gravi laudabo te. bo. Gravis dicitur. Quia non est levis ad peccustodiente. Hinc iterum recordatur passionis suae, quo potius eis judicium mortis annuntiet dicens: Non supeunt oculis. Haec dicit ut non sit iterata passio: quia nec redemptio veniet iterata. Et annuerunt oculis: quia nihil ira. Et in iracundia dolos cogitabant. Sic loquebantur, sed cogitabant, ut apprehenderent eum, et ligarent eum: sicut postea fecerunt. In ira hoc fecerunt, sini et nolite peccare . Sol non occidat super iracundiam vestram . Dilataverunt super me os suum. Dila
Abbreviated transcription (Latin):
misi. Dissiꝑati sunt auinculo cari¬
tatis. nec compuncti. ut agerent
penitentiã. Temptauert̃ me. Mul
sicut dixit unꝰ ex ipsis. Magister qđ
est primũ mandatum : Uel tem¬
sannatione. deludentes atq dicen¬
tes. Aue rex iudeoꝵ. Frenduert̃
suꝑ me dentib suis: elamantes cifu¬
eifigat᷑. Per motus corꝑis: osten¬
ditur motꝰ animȩ Edentes intel¬
lgit᷑ malitia: qr ꝑmalitiã iꝑsum
erucifixert̃. & in hoc dentes stri¬
dicit. Aesi dicat. Respice maloꝵ in¬
iquitatẽ: & mneã iustitiã ab ipsis di¬
es animã meã a malignitate eoꝵ
a leo nib unicã meam Lednes
ipsos ꝑsecutores dicit qui animã
eius deglutire ore nitebant᷑: s ꝑ
eiꝰ resurrectionẽ confusisunt. Ee¬
ce conuersam orationẽ in sinu eiꝰ.
eũ unica .i. ipsa anima integra cor¬
pori restituta ẽ. Et quis inquis eã
restituit: Iꝑse cũ paterna uolun¬
tate qui dixit. Potestatem habeo
nicam meã. Id ÷ unica fuit anima

Expanded text:
. Dissipati sunt. A vinculo charitatis. Nec compuncti. Ut agerent poenitentiam. Tentaverunt me. Multum, sicut dixit unus ex ipsis: Magister, quod est primum mandatum ? sannatione. Deludentes atque dicentes: Ave, rex Judaeorum . Frenduerunt super me dentibus suis. Clamantes, Crucifige eum. Per motus corporis, ostenditur motus animae. Per dentes intelligitur malitia: quia per malitiam ipsum crucifixerunt, et in hunc dentibus stridicit. Ac si dicat: Respice malorum iniquitatem, et meam justitiam ab ipsis dies animam meam a malignitate eorum, a leonibus unicam meam. Leones ipsos persecutores dicit, qui animam ejus deglutire ore nitebantur: sed ejus resurrectione confusi sunt. Ecce conversa est oratio ejus in sinum ejus, cum unica, id est, ipsa anima integra corpori restituta est. Et quis, inquis, eam restituit? Ipse cum paterna voluntate, qui dixit: Potestatem habeo nicam meam: quia unica fuit anima
Abbreviated transcription (Latin):
mus cilieiũ. S ciliciũ peccatores
ꝑ uestitiis pęnitentiȩ. est. Indue¬
bam me cilicio. Aesi dicat. Indu¬
it me diuinitas carne: & de pec¬
cato damnauit peccatum. Ego
autẽ eũ michi molesti essent. in¬
dueb am me cilicio. & humilia¬
bam in ieirinio anima meã. &
oratio mea in sinu. meo conuertet᷑
Induit enĩ dñs aspitatem passionis.
& luctum de duritia popłi ñ creden¬
tis. Celebrariit ieiunuum usq ad riȩ¬
sperũ: eũ in uesꝑa mundi oblatus ẽ
ꝓ mundi salute. Conuersa ẽ oratio
eius in sinupatris: eñ in nichilo fru¬
stratus a patre. & pater ñ quasi mi¬
nori p̃stitit. S ut assumptũ homi¬
nem declararet. xꝑe: ñ carnaliter s
sꝑualiter ieninauit. Esuriens uenit
ad arborem fici: sitiens uenit ad fon¬
tem. E suriebat salutẽ humani genemᷤ:
sitiebat fidem ȩccłȩ. Esuriebat inpas

Expanded text:
mus cilicium. Sed per cilicium peccatores, mus cilicium. Sed per cilicium peccatores, quia vestitus poenitentiae est. Induebar cilicio. Ac si dicat: Induit se divinitas carne, et de peccato damnavit peccatum. Ego autem cum mihi molesti essent, induebar cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam, et oratio mea in sinu meo convertetur. Induit enim Dominus asperitatem passionis, et luctum de duritia populi non credentis: celebravit jejunium usque ad vesperam, cum in vespera mundi oblatus est, pro mundi salute. Conversa est oratio ejus in sinum Patris, cum in nihilo est frustratus a Patre, et Pater non quasi minori praestitit, sed ut assumptum hominem declararet. Christus non carnaliter, sed spiritualiter jejunavit. Esuriens venit ad arborem fici: sitiens venit ad fontem. Esuriebat salutem humani generis: sitiebat fidem Ecclesiae. Esuriebat in pas
Abbreviated transcription (Latin):
cat interrogant᷑ : de quib uͦ ꝓ
pħa loquit᷑ interrogant. Unde
intelligendum ẽ qđ principes sa¬
cerdotum sunt iniqui testes: qui
int̃rogauert̃ quȩ nesciebant di¬
centes. Adiuramꝰ te ꝑ dm̃. ut
lioas nobis situes filius di. Di¬
cente autẽ illo ego sum. scide¬
runt uestim̃ta sua. & quasi in te¬
stimoniũ clamauert. Ipsi au¬
distis blasphemiã. Quid adhuc
querimꝰ testes: Falsum erat testi¬
moniũ. ut dicerent eũ blasphe¬
masse qui dixerat uerit atem.
Re retribuebant mͥ mala ꝓbonis
sterilitatẽ animȩ mee. Exhi¬
bentem me uitã condem nauert
morti. & fecunditatẽ bonoꝵ cȩ¬
lestiũ ꝑmittenti. uitȩ penuriam
intulerunt. Sic fecerunt iudei
Sterilitatem animȩ meȩ .i. quo¬
modo illoꝵ. animȩ steriles eranti
le bono & ꝑlenȩ de peccato. sic
uoluert̃ ut anima xꝑi fieret. Ego
Autẽ eum mͥ molesti essent. indue¬
Bam me cilicio. Hȩc sunt arma
& huimiliabam in ieiunio anim am
meã. Legimꝰ illuis ieiuniũ: ñ legi¬

Expanded text:
cat, interrogantur; de quibus vero propheta loquitur, interrogant. Unde intelligendum est quod principes sacerdotum sunt iniqui testes, qui interrogaverunt quae nesciebant, dicentes: Adjuramus te per Deum, ut dicas nobis si tu es Filius Dei . Dicente autem illo, Ego sum, sciderunt vestimenta sua, et quasi in testimonium clamaverunt: Ipsi audistis blasphemiam; quid adhuc quaerimus testes? Falsum enim erat testimonium, ut dicerent eum blasphemasse, qui dixerat veritatem. Et retribuebant mihi mala pro bonis: sterilitatem animae meae. Exhibente me vitam, condemnaverunt me morti, et fecunditatem bonorum coelestium promittenti, vitae penuriam intulerunt. Sic fecerunt JudaeiSterilitatem animae meae; id est, quomodo illorum animae steriles erant de bono, et plenae de peccato: sic voluerunt ut anima Christi fuisset. Ego autem cum mihi molesti essent, induebar cilicio. Haec sunt arma Et humiliabam in jejunio animam meam. Legimus illius jejunium, non legi
Abbreviated transcription (Latin):
diseretionẽ inter me. & illos. Iudica
me. sodm iusticiã tuã dñe ds m̃s.
Iudicaui ego adulterã ut ñ con¬
lemn aretur: udicauert̃ me¬
& isti innocentem digni morte.
deo q umisquisq scđm opusꝓpri¬
um uidic iũ mereatur. Non suꝑ ep¬
gaudeant mͥ ininici mẽi. nec di¬
cant incordib suis euge euge an¬
mȩ nr̃ȩ. nec dicant deuorabimꝰ e

Expanded text:
discretionem inter me et illos. Judica me secundum justitiam tuam, Domine Deus meus. Judicavi ego adulteram, ut non condemnaretur; judicaverunt et isti me innocentem, dignum morte, ideo unusquisque secundum opus proprium judicium mereatur. Non supergaudeant mihi inimici mei, ne dicant in cordibus suis, Euge, euge animae nostrae; nec dicant, Devo
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt. bene bñ. s dolose. Ui¬
derunt ocłi nr̃i. qr ñ accipis ꝑsona
hominis. nec ẽ tibi curade aliquo.
Uidisti dñe pater illusiones eoꝵ
Aesi dicat. Audisti illos ad iudicas¬
dum. Ne sileas dñe. ne taceas. Tacet
modo. & ñ tacet: i. ñ tacet manda¬
tum. tacet autẽ udiciũ. Te in testi¬
moniũ aduoco: cũ iudicauero in uin¬
dum. Ne discedas a me: .i. pater a
heream dexterȩ. donec digna ulti¬
one puniant᷑. Exurge dñe. hoc est¬

Expanded text:
 sed dolose. Viderunt oculi nostri. Quia non accipis personam hominis, nec est tibi cura de aliquo. Vidisti, Domine. Pater, illusiones eorum. Ac si dicat: Vidisti illos ad judicandum. Ne sileas, Domine. Ne taceas. Tacet modo, et non tacet: id est, non tacet mandatum, tacet judicium. Te in testimonium advoco, cum judicavero mundum. Ne discedas a me. Quia Pater adhaeream dexterae, donec digna ultione puniantur. Exsurge, Domine, e
Abbreviated transcription (Latin):
.i. toto temꝑe laudare dm̃. S & lingna
mea meditabit᷑ iustitiã tuã: qr ꝓ ui
ta popłi mortiuis. ñ es in tartaro dere¬
lictus. Tota die laudem tuã. qr
deuicta triumphans morte. incȩ¬
lis essusceptus a patre. cũquo
tibi & sꝑui scõ est honor & gła

Expanded text:
die, toto tempore laudare Deum. Sed et lingua mea meditabitur justitiam tuam: quia pro vita populi mortuus, non es in tartaro derelictus. Tota die laudem tuam: quia devicta triumphans morte, in coelis es susceptus a Patre: cum quo tibi et Spiritu sancto est honor et g
Abbreviated transcription (Latin):
catores uolunt illos scõs deuiorare.
i. ut unũ corpꝰ efficiant᷑. Erubes¬
cant & reuereant᷑ simul. qui gra¬
tulant᷑ malis meis:i. demones. iui¬
dei. heretici & ꝑsecutores. Qui gra¬
tulant᷑ malis meis: i. ñ solum qͥ faci¬
unt. setiã qui consentiunt facientib.
Induant᷑ confusione & reuerentia:
Qui maligna locunt᷑ aduersus me.
Isti supradicti confusione induent᷑ e¬
terna: unde dicit᷑. Discedite a me ma¬
ligni inignẽ ȩternũ. Ut qui me qua¬
si hominẽ iudicauert̃: ut dm̃ uide¬
ant iudicantẽ. Hinc ꝓpħ a ad patr̃e
loquit᷑. Exultent & letent᷑ qui uo

Expanded text:
llos sanctos devorare: id est, ut unum corpus efficiantur. Erubescant et revereantur simul qui gratulantur malis meis. Id est, daemones, Judaei, haeretici, et persecutores: qui gratulantur malis meis, hoc est, non solum qui faciunt, sed etiam qui consentiunt facientibus. Induantur confusione et reverentia qui maligna loquuntur adversum me. Isti supradicti confusione aeterna. Unde dicit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum . Ut qui me quasi hominem judicaverunt, ut Deum videant judicantem. Hinc propheta ad Patrem loquitur. Exsultent et laetentur qu
Abbreviated transcription (Latin):
Ipso delectat᷑ eccła. ut ait salo¬
mon. Qẽ st ista quȩ ascendit deal¬
bata. & enixa suꝑ fratruelem suũ
Omĩa ossa mea dicentͥ dñe quis
similis tibi: In ossib eternitas
suȩ fortitudinis intelligit᷑. qͦd ad
apłos refert᷑. ut quib urisa fuerant
Primũ uerba resurrectionis qua¬
si deliram̃ta. nẽ collaudent & di¬
cant. Quis fimilis tibi: hoc ẽ. qͥs
ut tu ꝑotuit de morte reuocari.
Nel ossa fortiores seĩ: uel uirtutes
scõꝵe. Quissimilis tibi: Aesi dicat
Nemo. Alio loco dicit. Ds̃ quissi¬
milis tibi: Id ÷ nullus. Eripiens
inopem de manu fortioris eius.
Inoꝑs xꝑc ꝓ nobis : ut illiꝰ inoꝑia
nos diuites faceret. De manu forti¬
oris .i. de mnanu uideoꝵe. liberauit
eum ds pater. Inoꝑs xpe exꝑsona¬

Expanded text:
ipso delectatur Ecclesia: ut ait Salomon: Quae est ista quae ascendit dealbata, et innixa super fratruelem suum ? Omnia ossa mea dicent: Domine, quis similis tibi? In ossibus, aeternitas, sive fortitudo intelligitur, quod ad apostolos refertur: ut quibus visa fuerint primum verba resurrectionis quasi deliramenta, nunc collaudent et dicant: Quis similis tibi? hoc est, quis ut tu potuit de morte revocare? Vel ossa, fortiores sancti, vel virtutes sanctorum. Quis similis tibi? Ac si dicat, Nemo. Alio loco dicit: Deus, quis similis tibi ? id est, nullus. Eripiens inopem de manu fortiorum ejus. Inops Christus pro nobis, ut illius inopia nos divites faceret. De manu fortiorum: id est, de manu Judaeorum liberavit eum Deus Pater. Inops Chris
Abbreviated transcription (Latin):
in his tribulationib tepescat aut
conterat᷑ in eis aliquid. Mors pec¬
catoꝵ ꝑessima ẽ : qr &̾ hic initiat᷑
& in futuro sine fine tor quebuntur¬
De linqrunt hoc est pece ant. Uel
qui odit mͦ instum hoc ẽ unũquẽq
scm̃ ꝑ eecat. Redimet dñs animas
seruoꝵ suoꝵ. Redsmit nos xꝑe sal¬

Expanded text:
in his tribulationibus tepescant, aut in his tribulationibus tepescant, aut conterantur in aliquo. Mors peccatorum pessima est. Quia et hic initiantur, et in futuro sine fine torqueDelinquent, hoc est, peccabunt. Vel qui odit modo justum, hoc est, unumquemque sanctum, peccat. Redemit Dominus animas servorum suorum. Redemit nos Chris
Abbreviated transcription (Latin):
mala sustinent. Cum ipsis ẽ in tribu¬
latione ñ loco s auxilio: qr ds̃ ñ est
localis. & hrimiles sꝑu saluabit: ut
eis regna celestia largiat᷑. Humi
les sp̃u .l. mites: ut illud. Discite
ame quia mitis sum : & humilis
corde. Uel illud. Beati enĩ ꝑan
go qui tribulationẽ ñ ꝑatit᷑: iu¬
stus ñest. Mors peccõꝵe. pessima ẽ
Iustoꝵ tribulatio morte furit᷑ :
peccõꝵ uͦ supplicia pꝰ mortem incipi¬
unt. Helmultȩ tribulationes uisto¬
fiant: s in tẽpore erit respectus eoꝵ
cũ iudicauerint nationes. & dñati
fut᷑o iudicio. Quomͦ dicit unũ
ex his ñ conteret᷑ eũ multis seõꝵ¬
sint ossa fracta sicut legimꝰ de sc̃ĩ
mr̃ib: S hic ossa fir mamentum
uirtutis animȩ intelligunt ur
Dñs custodit omia ossa eor: u
nũ ex his ñ conteret᷑. Ecernitate
ꝑpetue uitȩ dicit quam ꝑspem Et¬
dei gerunt. siue fortitudinem quã
in ipso habent a dõ custodiri. ne

Expanded text:
m sustinent. Cum ipsis est in tribum sustinent. Cum ipsis est in tribulatione: non loco, sed auxilio, quia Deus non est localis. Et humiles spiritu salvabit. Ut eis regna coelestia largiatur. Humiles spiritu, id est, mites, ut illud: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Vel illud: Beati enim paupgo qui tribulationem non patitur, justus non est. Mors peccatorum pessima est. Justorum tribulatio morte finitur, peccatorum vero supplicia post mortem incipiunt. Vel, multae tribulationes justofiant. Sed in tempore erit respectus ipsorum, cum judicaverint nationes, et dominati futuro judicio, quomodo dicit, unum ex his non conteretur, quia multi habent ossa fracta, sicut legimus de sanctis martyribus? Sed hic ossa, firmamentum, vel virtutes animae intelliguntur. Dominus custodit omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur. Aeternitatem perpetuae vitae dicit, quam per spem fidei gerunt, sive fortitudinem quam in ipso habent Deo custodire: ne
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis. suꝑ iustos. & aures eiꝰ in p̃¬
ces eoꝵ. Quicqͥd rogant scĩ debo¬
no : ex audit illos. Quia d̾s & ui¬
det & audit nos : ꝓpterea nos faci¬
a mus uoluntatem illiꝰ. Uultus
autẽ dm̃ suꝑ facientes mala. Is te
psalmꝰ inꝑ sona bonoꝵ & in ꝑsona
maloꝵ currit. ꝓ quo uultus di
suꝑ eos qui mala faciunt: Ut
dis ꝑdat de terra memoriã eore
hoc est de terra uiuentiũ. ut ait
ꝓpħa. Deleant᷑ de libro uiuenti¬
um. Uultum hic furorem intel¬
ligimꝰ : qr minando ir̃a memoriam
peccati a terra disꝑditͥ ut radices
benignitatis suȩ unde eam exc iderat
plantet. Quȩ de aurib. ocl̾is aedȩ
ruulti dñr: ñ ad corꝑorationẽ dĩta¬
tis. sed ad maiestatis potentiã refe¬
renda sunt. Clamauerunt uristi &
uel tres pueri inter flammas ela¬
mauerunt: & dñs exaudiuit eos.
& modo unumquẽq ex omib tribri¬
lationib liberat. Iuxta ẽ dñs his
qui tribulato sunt corde: nec um¬
quã elongat᷑ ab eis qui ꝓꝑter illum¬

Expanded text:
nitatis, super justos. Et aures ejus ad preces eorum. Quidquid rogant sancti de bono, exaudit illos: quia Deus et audit, et videt nos: propterea nos faciamus voluntatem illius. Vultus autem Domini super facientes mala. Iste psalmus in persona bonorum et in persona malorum currit. Propter quid vultus Dei super eos qui mala faciunt? Ut disperdat de terra memoriam eorum. Hoc est, de terra viventium, ut ait propheta: Deleantur de libro viventium . Vultum hic furorem intelligimus, qui minando iram, memoriam peccati a terra disperdit, ut radices benignitatis suae unde eam exciderat plantet. Quae de auribus, oculis, ac de vultu dicuntur, non ad corporationem Deitatis, sed ad majestatis potentiam referenda sunt. Clamaverunt justi, et Vel tres pueri inter flammas clamaverunt, et Dominus exaudivit eos . t modo unumquemque ex omnibus tribulationibus liberat. Juxta est Dominus his qui tribulato sunt corde. Numquam elongatur ab eis qui propter illu
Abbreviated transcription (Latin):
cur malus: Dñi. qr dñs illũ crea¬
uit: & dñs illum habet inꝑotestatȩ.
Malignus. ñ nat᷑a s sua adinuenti¬
one. Diabolus habet uoluntatem
nocendi: s ñ habet potestatẽ faci¬
endi. ut ait ꝓpħa. Immissiones ꝑ
angłos malos. Id ÷ tantũ habet
ꝑmittit. Fiant uiş eoꝵe tenebrȩ &
Iubricũ. Tenebrȩ ignorantie: lu¬
Litus : diabolus illum ꝑsequit᷑. Uel
aliud. Non eognoscant ueritatis
luc̃e. nec firma statione consistant.
s lubrici fiant gressus eoꝵ. qui in
hac passione grassant᷑. atq ab an¬
gło claritatis dñice affligantur.
Qm̃ gratis absconderunt mͥ interi¬
tum laquei sui. Bene suiͥ qr quẽ
putabant dñi interitũ eoꝵ factͦ
est laqueus. Qm̃ gratis absconde¬
runt michi interitum. Gratis .i. si
ꝑsi semet ipsos laqueauert̃ in uin¬
lictam. Suꝑuacue exꝓbrauert
animã meã. Nic hil enĩ utile.
habuit exꝓbratio eoꝵ. Ueni¬
at illi laqueus quẽ ignorat.

Expanded text:
cur malus? Domini: quia Dominus illum creacur malus? Domini: quia Dominus illum creavit, et Dominus illum habet in potestate. Malignus, non natura, sed sua adinventione. Diabolus habet voluntatem nocendi, sed non habet potestatem faciendi, ut ait propheta: Immissiones per angelos malos ; id est, tantam habet mittit. Fiant viae illorum tenebrae et lubricum. Tenebrae, ignorantiae. Ludeditus, diabolus illum persequitur. Vel aliter: Non cognoscant veritatis lumen, nec firma statione consistant, sed lubrici fiant gressus eorum, qui in hac passione grassantur, atque ab angelo claritatis Dominicae affligantur. Quoniam gratis absconderunt mihi interitum laquei sui. Bene, sui, quia quem putabant Domini interitum, eorum effectus est laqueus. Quoniam gratis absconderunt mihi interitum. Gratis, id est, psi semetipsos laqueaverunt in vindictam. Supervacue exprobraverunt animam meam. Nihil enim utile habuit exprobratio eorum. Veniat illis laqueus quem ignorant.
Abbreviated transcription (Latin):
lus tua ego sum ͦ Ame erit inqͥs
pꝰ mortem iuirificanda. Con¬
fundant᷑ & reuereant᷑ queren¬
tes animã meam ut auferant
eam. Cum me resuscitaueris:
tẽ hi confundant᷑. Auertant᷑
retrorsum & erubescant qͥ uolt̃
mnͥ mala. ñ ut ꝓficiant in ante.
s retrorsum conuertant᷑ ut ꝑe
ant. Iemones. iudei uł ꝑsecutores
eccłȩ : auertant᷑ in futuro iudi¬
cio. Confundant᷑ & reuereant᷑.
gentiles de idolis: id ÷ confundai¬
fur de infidelitate. ad fidem xꝑi
Unde ꝑ aulus dicit. Qualem gͦ fru¬
tum habuistis tõ in his. in quib
nc̃ erubescitis: Uel reuertant᷑
retror sum .i. illi qui malũ eur¬
sum habuerant: sicut dñs ait
ad petrũ. Uade post me satha¬
quens eos. Id ÷ angło ꝑsequente
disꝑdant᷑: ut nich il ꝓr sus ex his
uel exignũ relinquatur. Prilius
leues & infructuosi homines dicti
sunt : qr sieut puluis ante uentũ
sic peccatores ante sententiã duii¬
nam in die iudicii. & angłs dñi
malus. Si malus ͥcur dñi: Si dñi.

Expanded text:
lus tua ego sum. A me erit, inquit, post mortem vivificanda. Confundantur et revereantur quaerentes animam meam, ut auferant eam. Cum me resuscitaveris, tunc hi confundantur. Avertantur retrorsum et erubescant qui volunt mihi mala. Non ut proficiant in ante, sed retrorsum convertantur, ut peaemones, Judaei, vel persecutores Ecclesiae, avertantur in futuro judicio. Confundantur et revereantur gentiles de idolis: confundantur de infidelitate ad fidem Christi. Unde Paulus dicit: Qualem ergo fructum habuistis tunc in his, in quibus nunc erubescitis ? Vel, revertantur retrorsum, id est, illi qui malum cursum habuerunt: sicut Dominus ait ad Petrum: Vade post me, Sataquens eos. Id est, angelo persequente, disperdantur, ut nihil prorsus ex his vel exiguum relinquatur. Pulvis, leves et infructuosi homines dicti sunt: quia sicut pulvis ante ventum, sic peccatores ante sententiam divinam in die judicii. Et angelus Domini malus. Si malus, cur Domini? Si Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
& ora patrem tuũ in abseondito. & an¬
na orabat in templo. Quasi ꝑrimum
quasi frẽm nr̃m. Si exꝑsona dauid psal¬
nũ accipimꝰ: ꝑrimũ accipimꝰ saulem.
ipsis humanitatẽ attraxit. Ita cõpla¬
cebam .i. xꝑe do patri. Xp̃s frat̾ ac ꝓxi¬
mus erat ꝓpter generõnem corporeã.
Quasi lugens & contristatus sic humi¬
liabar. Lugebat enĩ cũ confortante
angło guitȩ sudoris eiꝰ tanquã sangͥs
Aefluebant ad terrã. & contristatus ẽ
rifigerent. & conuenert̃ in unũ.
Ad hoc conuenert ut ĩm erueifi¬
gerent. ñ ut crederent. Uel aduer¬
sus me congregati sunt & conue¬
nert̃ : oũ traditionis mee ꝓmissio¬
nem haberent. Et congregata st̃
in me flagella. Flagellauerunt xp̃m.
sicut dixit. Cũ gladiis & fustib ad
me uenistis. & pylatus dixit. Dimit¬
tam eũ emendatũ .i. flagellatũ. Con¬
gnoui. Quid ñ cognouerit querit᷑.¬

Expanded text:
 ora Patrem tuum in abscondito . Et Anna orabat in templo . Quasi proximum, quasi fratrem nostrum. Si ex persona David psalmum accipimus, proximum accipimus Saulem. ipsis humanitatem attraxit. Ita complacebam. Id est, Deo Patri: frater ac proximus erat propter generationem corpoream. Quasi lugens, et contristatus, sic humiliabar. Lugebat enim, cum, confortante angelo, guttae sudoris ejus tamquam sanguis defluebant ad terram. Et contristatus est cifigerent. Et convenerunt in unum. Ad hoc convenerunt, ut Christum crucifigerent, non ut crederent. Vel adversus me congregati sunt, et convenerunt, cum traditionis meae promissionem haberent. Congregata sunt in me flagella. Flagellaverunt Christum, sicut dixit: Cum gladiis et fustibus ad me venistis . Et Pilatus dixit: Dimittam eum emendatum: id est, flagellatum gnovi. Quid non cognoverit
Abbreviated transcription (Latin):
Llox xp̃i inꝑassione: & uox eccłe in
tribulatione. Iudica. hoc ẽ indicio
Discretionis. Uel nidica. hoc ẽ dis¬
cerne. inter me & iudeos : inter ecclꝑ¬
siam & ꝑ secutores. Exꝑugna unpp¬
gnantes me. Aosi dicat. Tu fac iun¬
dictam ꝓme: sicut dixisti ꝑ sc̃m ꝑ au¬
lum. Michi undictam: ego retribu¬
am. & item. Si d̾s ꝓnobis quis con¬
tra nos: Apprehende arma & scu¬
tum: & exurge in adiutoriũ michi.
In arma celestĩa adiutoria. inscutun
Auunã ꝑ tectionẽ designat : quã
scdm infirmitatem carnis sibi
postulat ministrari. S & nossꝑu
tis. Quid fortius qͥd ue pulchitiꝰ
adiuuantis ẽ. Ti non poces muta¬
re tua arma: dñs aliquotiens de
armis facit scutũ. & nos debemꝰ ar¬
ma acciꝑe: ut ꝑossimꝰ resistere in
die in alo. & in om̃ib ꝑfectistare.
Effunde frameã. & conelude aduer¬
sus eos qui ꝑsecunt᷑ me: ut effusus
ire gladdins sun eos decidat. eos ci
coneludat. ne ad nocendũ uale¬
ant euagari. Per frameã intelligun¬

Expanded text:
e in tribulatione. Judica: hoc est, judicio discretionis. Vel judica, id est, discerne inter me et Judaeos: inter Ecclesiam et persecutores. Expugna impugnantes me. Ac si dicat: Tu fac vindictam pro me: sicut dicitur per sanctum Paulum: Mihi vindictam, et ego retribuam . Et item, Si Deus pro nobis, quis contra nos ? Apprehende arma et scutum, et exsurge in adjutorium mihi. In armis, coelestia adjutoria: in scuto divinam protectionem designat, quam secundum infirmitatem carnis sibi postulat ministrari. Sed et nos stis. Quid fortius, quid pulchrius adversantis est. Tu non potes mutare tua arma: Dominus accedens de armis facit scutum. Et nos debemus arma accipere, ut possimus resistere in die malo, et in omnibus perfecti stare. Effunde frameam et conclude adversus eos qui persequuntur me. Ut effusus irae tuae gladius super eos decidat, eosque concludat: ne ad nocendum valeant evagari. Per frameam intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
tor fumculis uitioꝵe suoꝵ oon¬
stringet᷑ indie iudicii. & ca¬
ꝑtio quã abscondit apprehe¬
dat eum: & in laqueum cadat
in ipsum. In mortem utiq re¬
pentinã: quã ocoulte ipsi dño
nr̃o moliebant᷑. ut illud. fode¬
runt ante faciem meã foueam:
& iꝑsi inciderunt in eam. & item
dicit. foueam quã fr̃i tuo para¬
ueris: in eam cades. Anima au¬
tem mea exultabit in dño. Exꝑe¬

Expanded text:
onstringitur in die judicii. Et captio quam abscondit apprehendat eos: in laqueum cadant in ipso. In mortem utique repentinam, quam occulte ipsi Domino nostro moliebantur, ut illud: Foderunt ante faciem meam foveam, et ipsi inciderunt in eam . Et item dicit: Foveam quam fratri tuo paraveras, in eam cades . Anima autem mea exsultabit in Domino. E
Abbreviated transcription (Latin):
custodit animã suã. & alibi dic̃.
Custos iusticiȩ silentiũ & ꝑax. Si
quis putat se esse religio sum ñ re¬
frenans linguã suam:. huiꝰ uana
erit religio. & labia tua ne lo¬
quant᷑ dolum. Ne aliuid ore assi¬
mules: aliud corde retineas. Di¬
uerte a malo & fac bonũ: hoc est
destrue uitia. &edifica uirtutes
Nichil ꝓdest si destruris & ñ edifi¬
lum. quia nullũ bonũ fuit. qui
nullum malũ destruxit. Duier¬
te a malo: & facbonum. Mala
omĩa a diaboli instinctu ꝓ eedt̃:
sicut bona a di. Relinque ergo
que instigat diabolus: & opare
rem sequimini & scĩficationẽ: si¬
ne qua nemo uidet regnũ d. Uel
uuidei quefierunt pacem .i. xꝑm
Unde in egło dictum ẽ. Qui nult
post me uenire. abneget semet¬
pꝓstm. & tollat erucem fuã & sequa¬
tur me. Inquire pacẽ: & sequere
eam. Non sufficit malum fugere:
nisi bonũ quoq feceris. Ocl̾i dñi
suꝑ iustos. ꝑietatis enĩ insꝑectione

Expanded text:
custodit animam suam. Et alibi dicit: custodit animam suam. Et alibi dicit: Custos justitiae, silentium et pax . Si quis putat se esse religiosum, non refrenans linguam suam, hujus erit vana religio . Et labia tua, ne loquantur dolum: ne aliud ore assimiles, aliud corde retineas. Diverte a malo, et fac bonum. Hoc est, destrue vitia et aedifica virtutes. Nihil prodest, si destruis, lus. Quia in eo nullum bonum fuit, qui nullum malum destruit. Diverte a malo et fac bonum. Mala omnia a diaboli instinctu procedunt, sicut bona a Dei. Relinque ergo quae instigat diabolus, et operacem sequimini et sanctimoniam; sine qua nemo videt regnum Dei . Vel Judaei quaesierunt pacem, id est,Unde in Evangelio dictum est: Qui vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam et sequatur me . Inquire pacem et sequere eam. Non sufficit malum fugere, nisi bonum quoque feceris. Oculi Domini super justos. Pietatis enim inspectione
Abbreviated transcription (Latin):
morem dñi docebo uos. Mos est
ꝓꝑhicus. ut discipłosfilios nunou¬
Quot quot autẽ receꝑunt eñ : declit
eis potestatem filios dei fieri. Et io¬
hannes dicit inepła sua. Nẽ filii dei
sumꝰ. Timorem dñi docebo uos.
ut illud. In itiũ sapientie timor
dñi. & alibi dicit. De timore¬
Añi nascit᷑ compunctio salutari.
Ad hoc debet unusqͥsq uenire:
ut timorẽ dñi debeat habere.
Quis ẽ homo qui uult uitã eter¬
nam utiq: & cupit iudere dies.
inquib cũ scĩs iocundet᷑ in reg¬
no dei: Uel nox ꝓpħȩ interrogan¬
do querit. & aluis dicit. ego uo¬
lo. & ille dicit. Si uiis. ergo fac¬
qd sequit᷑ & iudebis uitã. hoc ẽ
habebis nitam eternã & dies bo¬
nos. hoc ẽ dies eternos. ꝓhibe
linguã tuã a malo: & labia tua
ne loquant᷑ dolum. Prohibe lui¬
guã triam a malo.i. a detractio¬
ne uel amaritudine. qr dictum
est. mors & uita in manib lingpe
& quia qui custodit linguã suam

Expanded text:
morem Domini docebo vos. Mos est morem Domini docebo vos. Mos est propheticus, ut discipulos filios nuncuQuotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Et Joannes dicit in Epistola sua: Nunc Filii Dei sumus . Timorem Domini docebo vos. Ut illud: Initium sapientiae timor Domini . Et alibi dicit: De timore nascitur compunctio salutis. Ad hoc debet unusquisque venire, ut timorem Domini debeat habere. Quis est homo qui vult vitam. Aeternam utique. Et cupit dies videre bonos. In quibus cum sanctis jucundetur in regno Dei. Vel vox prophetae interrogando, et alius dicit, Ego volo, et ille dicit: Si vis, fac ergo quod sequitur, et videbis vitam, hoc est, habebis vitam aeternam, et dies bonos, hoc est, dies aeternos. Prohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. Prohibe linguam tuam, id est, a detractione, vel ab amaritudine: quia dictum est: Mors et vita in manibus ling. Quia qui custodit linguam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑoꝑa bona. Beatus uir qui spat
ineum. Quare beatus: Quia illũ
habet qui omĩa habet .i. dm̃. Ergo
Hoc dicit᷑ gustus: ut cũ quis cogno¬
uerit dm̃ timeat illum. qr tamquã
de gustu ita alibi dicit. Initiũ sapi¬
entiȩ timor dñi. Cum aut̃t timere
ceꝑit. tẽ precepta custodit: & tune
sciet qr suauis est dñs: quia iꝑse: ẽ
panis uiuus quisatietatem dat
huic mundo. Beatus uir qui
mete: ne accepta securitate
chil boni deest eis. Querite re¬
gnum dĩ & iusticiã eiꝰ: & cetera
apꝑonent᷑ uobis. Iusticia en ĩ di
omĩa prãt. Diuites eguert & e
surierunt: inquirentes autem
dñm ñ ininuentur omi bono. Mul¬
ti sunt mundi locuipletes. & egent
gła l̃i: de quib fuit & diues ille
aute euiꝰ ianuam lazarus decuba¬
bat: qui sitiens in corm̃tis qr ñ fece¬
rat miscđiam. ñ meruit accipe gut¬
tam. Inquirens autẽ lazarus non
purpuras s celestia regna : meru¬
it in sinu abrahȩ bonis omĩb ad un¬
pleri. Uenite filii audite me: ti¬

Expanded text:
a bona. Beatus vir qui sperat in eum. Quare beatus? Quia illum habet qui omnia habet: hoc est, Deum. Ergo hic dicitur gustus, ut cum quis cognoverit Deum, timeat illum: quia tamquam de gustu ita alibi dixit: Initium sapientiae timor Domini . Cum autem timere coeperit, tunc praecepta custodit, et tunc sciet quia suavis est Dominus: quia ipse est panis vivus qui satietatem dat huic mundo. Beatus vir qui mete, ne accepta securitate nihil boni deest eis. Quaerite regnum Dei, et justitiam ejus, et caetera apponuntur vobis. Justitia enim Dei omnia praestat. Divites eguerunt et esurierunt: inquirentes autem Dominum non minuentur omni bono. Multi sunt mundi locupletes, et egent gloria Dei, de quibus fuit, et dives ille, ante cujus januam Lazarus decumbebat: qui sitiens in tormentis, quia non fecerat misericordiam, non meruit accipere guttam. Inquirens autem Lazarus non purpuras, sed coelestia regna, meruit in sinu Abrahae bonis omnibus adimpleri . Venite, filii, audite me: ti
Abbreviated transcription (Latin):
hic neq in fut᷑o: ẜcũ ipsis ẽ scđ̃m pro¬
missionẽ suam usq ad consum mati¬
onem scłi. Qui nobis p̃stare digne¬
tur. ut sit iugiter laus eiꝰ more
nr̃o: eiusq doctrina medioeriter
utentes. nec extollere ꝓsꝑa nec in.¬
cominoda ualeant inclinare. Am̃
xxxiiii. In finem p̃s ipsius dauid
N finem id est inxꝑm.
ut illud. Finis legis xꝑe ad iusticiã
om̃i credenti. Uel finis ꝑfectio xꝑi¬

Expanded text:
in futuro: sed cum ipsis est, secundum promissionem suam, usque ad consummationem saeculi. Qui nobis praestare dignetur, ut sit jugiter laus ejus in ore nostro: ejusque doctrina mediocriter utentes, nec extollere prospera, nec incommoda valeant inclinare. PSALMUS XXXIV. In finem, Psalmus ipsi David. In finem, id est, in Christum, ut illud: Finis legis Christus ad justitiam omni credenti . Vel finis, perfectio
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ facta sunt omĩa. Desiderabilis
qr in tantũ desiderant scĩ uidere. xꝑm.
ut etiã corꝑora sua ꝑxpo tradant in
martyrium. Uel passionis dñicȩ psal¬
mus continet saeramentũ. In quo no¬
tandum ẽ. qđ ea quȩ in humilitate.
fletu ac lamentatione dicunt᷑: ñ diui¬
nitati sed assumptȩ carni conueniunt:¬

Expanded text:
 facta sunt omnia. Desiderabilis, quia intantum desiderant sancti videre Christum, ut etiam corpora sua pro ipso tradant in martyrium. Vel passionis Dominicae psalmus continet sacramentum. In quo notandum est, quod ea quae in humilitate, fletu ac lamentatione dicuntur, non divinitati, sed assumptae carni conveniunt
Abbreviated transcription (Latin):
uos sic facite. Uel exaltaemꝰ nomen
euis in idipsum. Filiũ eui pater
dedit nom̃ qđ est suꝑ omẽ nomen.
mens corruptelam carnis. quȩ mͥ
tribulationes ꝑ eccaminũ ingere¬
bat. ne eũ attentiꝰ deprecarer. Acce¬
dite ad dñm id ÷ credite in eũ. Acce¬
dite ad dñm. ñ loco. s fide & opere
Et illium inamini .i. inmente intelli¬
gite. Qnisi credideritis ñ intellige¬
tis. & fac ies ur̃ȩ ñ confundent᷑ in coi¬

Expanded text:
vos sic facite. Vel, exaltemus nomen vos sic facite. Vel, exaltemus nomen ejus in idipsum: Filium cui Pater dedit nomen, quod est super omne nomen. mens corruptelam carnis: quae mihi tribulationes peccaminum ingerebat, ne eum attentius deprecarer. Accedite ad Dominum. Credite in eum. Accedite ad Dominum, non loco, sed fide, et opere. Et illuminamini. Id est, in mente intelligite: quia nisi credideritis, non intelligetis. Et facies vestrae non confundentur. In
Abbreviated transcription (Latin):
Timꝑanũ de corio extendit᷑: & dñs
extendit manus suas meruee.
Porta ciuitatis mitiũ fidi nr̃e in¬
telligit᷑: qñeredimus incarnatio¬
nem xꝑi. ꝑ saluiam infirmitas
susciꝑe. Quȩ fuit illa barba: for¬
titudo diuinitatis. Dimisit eũ &
dabo dñm. In om̃i tp̃re: in ꝑsꝑis¬
&̾ in aduersis. Fecit hoc dauid. &
modo ȩccła facit. Semꝑlaus enis
inore meo. In ore. & in corde inten¬
ta mente dm̃ semꝑ laudare. IN
dño laudabit᷑ animamea: hoc ẽ¬
in uita mea. Cum in hoc studio ani¬
ma dedita asꝑa mundi ȩquo ani-¬
mo sustinuerit: ab his quist̾ dñi
collaudatur. Audiant mansueti
id est scĩ. Letent᷑. ñ de terrenis s de
celestib. qr ñ habent pugnã uitioꝵe
inse illi qui glebam corꝑis sui tali
temꝑ amento eohercent. Beatie¬
nĩ mansueti: qm̃ iꝑsi possidebt̃
terram. Magnificate dñm me¬
cum. Patrem dnm laudate. Et
exaltemꝰ nomen eiꝰ in inuic̃ẽ. Aesi
dicat ꝓpħa. Quomͦ ego amo: &

Expanded text:
o extenditur. Et Dominus extendit manus suas in cruce. Portas civitatis, initium fidei nostrae intelligitur, quando credimus incarnationem Christi. Per salivam, infirmitatem suscipere. Illa barba, fortitudo divinitatis. Dimisit eum et laudabo Dominum. In omni tempore: in prosperis et adversis. Fecit hoc David, et modo Ecclesia. Semper laus ejus in ore meo. In ore et corde, intenta mente Deum semper laudare. In Domino laudabitur anima mea. Hoc est, vita mea. Cum huic studio anima dedita, aspera mundi aequo animo sustinuerit: ab his qui sunt Domini, collaudatur. Audiant mansueti. Id est, sancti. Et laetentur. Non de terrenis, sed de coelestibus; qui non habent pugnam vitiorum in se, illi qui glebam corporis sui tali testamento coercent. Beati enim mansueti: quoniam ipsi possidebunt terram. Magnificate Dominum mecum. Patrem Dominum laudate. Et exaltemus nomen ejus in idipsum. Ac si dicat propheta: Quomodo ego amo, et
Abbreviated transcription (Latin):
fac consiliũ achitofel. & eccła modo
clamat. Et dñs ex audiuit eũ. & ex
om̃ib tribulationib eiꝰ liberauit
eum. resuscitans illum a mortius.
Imitet angłm dñs in circuitu tim̃¬
tium eũ. & eripiet eos. Hoc ẽ ange¬
lum magni consilii dedit illis. Hauel
dubium ẽ timentes dnm ab angłis
custodiri: sicut ipse dñs ꝑ egłin do

Expanded text:
ilium Achitophel . Et Ecclesia clamat modo. Et Dominus exaudivit eum, et ex omnibus tribulationibus ejus liberavit eum. Resuscitans illum a mortuis. Emittit angelum Dominus in circuitu timentium eum, et eripiet eos. Hoc est, angelum magni consilii dedit illis. Haud dubium est, timentes Dominum, ab angelis custodiri: sicut ipse Dominus per Evan
Abbreviated transcription (Latin):
tauit: qñ melchisedech obtulit ꝑane
ẜ uinũ. Immutauit uultũ: qr qͣn¬
tum aduentus. xpi appropinqua¬
bat. tantũ illȩ figurȩ aꝑtȩ erant
quib antea hostias offerebant.
E postea spualiter impletũ ẽ in
Nouo testam̃to scđm ordine melchi¬
sedech. Nondixit seđm ordinem

Expanded text:
tavit, quando Melchisedech obtulit panem et vinum . Immutavit vultum: quia quantum adventus Christi appropinquabat, tantum illae figurae apertae erant: quia antea hostias offerebat, sed postea spiritualiter impletum fuit in novo Testamento secundum ordinem Melchisedech: non dixit se
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ait om̃i tp̃re & semꝑ:
docet nos nec in aduersis sue¬
in om̃ib quȩ accesserint dei bñdicere
nom̃. Dauid figurã xpi tenet: sauł
figurã diaboli. Aby.melech interp̃¬
tatur regnũ patris mei. achis uͦ igno
& dñs uenit in regnũ patris sui. hoc ẽ
adregnũ iudeoꝵ. Mutauit uul¬
tum suũ coram abymelech: hoc ẽ eo¬
ram regno ꝑ atris sui. Inde sẽs ꝑau¬
lus dixit. Qui cũ in forma dĩ esset.
nrapinã arbitratus ẽ esse se ȩqualem

Expanded text:
Cum ait: omni tempore et semper, docet nos, nec in adversis sucin omnibus quae acciderint, Dei benedicere . David figuram Christi tenet: Saul figuram diaboli. Abimelech interpretatur, regnum patris mei. Achis interpreet Dominus venit in regnum Patris sui: hoc est, ad regnum Judaeorum. Mutavit vultum suum coram Abimelech: hoc est, coram regno patris sui. Unde sanctus Paulus dixit: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitra
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. qua nos redemit & iugiter
saluat. Et usq ingeneratione
& generationẽ ueritas eiꝰ. qͣ ppłoᷤ
iudicabit. Qui nob̾ pͣstare digne¬
tͣ: ut ab ip̃o facti ab ipso redẽp¬
ti. mereamur inleticia sempit̾¬
na iubilũ exultationis cũ grͣa¬
rũ actione concranere. ipsi gła¬

Expanded text:
. Quia nos redemit, et jugiter salvat. Et usque in generationem, et generationem veritas. Qua populos judicabit. Qui nobis praestare dignetur, ut ab ipso facti, ab ipso redempti, mereamur et in laetitia sempiterna jubilum exsultationis cum gratiarum actione concinere. Ipsi g
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. qui ꝑme introierit sal¬
uabit᷑ ÷ ita & apli porte sunt eiꝰ.
ꝑ quas ad eũ acceditur. Quas
nemo potest ingredi. nͥ se pec¬
cata confitendo purgauerit.
Atria eius. in hymins confite¬
mini illi. dilatatas ei mentes
cuͣ hymius sꝑualib. canticis¬
q deferte. Laudate nomͣ eiꝰ¬

Expanded text:
i quis introierit salvabitur , ita et apostoli portae sunt ejus per quas ad eum acceditur: quas nemo potest ingredi, nisi se peccata confitendo purgaverit. Atria ejus in hymnis confitemini illi. Dilatatas ei mentes cum hymnis spiritualibus canticisque deferte. Laudate nome
Abbreviated transcription (Latin):
les prouocat inlaudibꝰ dñicis
incessabilit̾ exerceri.
abilate dño om̃is terra:
seruite dño uileticia. Qui ex¬
cusso acertucibꝰ ur̃is legis ugo.
nou inmerore ueceris seruitu¬
tis: s in lib̾tate noui honunis
exultatis. Introite inconspec¬
tu eius: in exultatione. Non
iocis curpib dissoluamini: s
omĩa quecũq facitis ungłam
diͣ facite. Scitote qm dnͣs ipse
ẽ dͣs : ipse fecit nos: & non ipi
nos. Ab eo eniͣ sumus. nͣ solũ
corporalit̾ facti s ꝙͣ in nouu
homine̾ recreati᷑ & hoc nͣ ur̃o
merito: s suo dono. Uos po

Expanded text:
les provocat in laudibus Dominicis incessabiliter exercere. Jubilate Deo omnis terra, servite Domino in laetitia, Qui, excusso a cervicibus vestris legis jugo, non in moerore veteris servitutis, sed in libertate novi hominis exsultatis. Introite in conspectu ejus in exsultatione. Non jocis turpibus dissolvimini: sed omnia quaecumque facitis, in gloriam Dei facite. Scitote quoniam Dominus ipse est Deus: ipse fecit nos, et non ipsi nos. Ab eo enim sumus non solum corporaliter facti, sed etiam in novum hominem recreati. Et hoc non nostro merito, sed suo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequebat᷑ eum. & in foueam quã
foderat incidit ipse. Quẽ ethiopa
uocat ꝓpter sanguinarios & tetros
&crudeles mores. Iemini uͦfamilia qͥ
ad tribum ꝑtineat beniamin de quã
saul ortus est. regnoꝵ libri testimo¬
nio sunt. in qͥb seript᷑a cõmenorat.
Et erat uir de filiis beniamin.
& nom̃ eiꝰ cis. filiꝰ abyhel. filii seqr
filii bechor. filii aꝑhi. filii ui¬
ri gemini. uir ꝑotens. & hiric
filius. & nom̃ euissaul. Semei qͦq
ille qui lapides & puluerem unda¬
uid iaciebat. de familia saul hoc
ẽ geminens fuit. sicut in iisdem li¬
bris seribit᷑. Egrediebat᷑ uir de ꝓ¬
ꝑinquitate domussaul. & nomen
eiꝰ semei filius ietra. De quo postea
dauid loq̃ns inducit᷑. Ecee filius
m̃s qui egressus ẽ de utero meo q̃¬
rit animam mneã. quanto magis nẽ

Expanded text:
persequebatur eum: et in foveam quam persequebatur eum: et in foveam quam foderat, ipse indicit. Quem Aethiopem vocat, propter sanguinarios, et tetros, et crudeles mores. Jemini vero, familia, quod ad tribum pertineat Benjamin, de qua Saul ortus est, Regnorum libri testimonio sunt, in quibus Scriptura commemorat: Et erat vir de filiis Benjamin, et nomen ejus Cis, filius Abihel, filii Sareth, filii Bechor, filii Aphi, filii viri Jemini, vir potens, et huic filius, et nomen ejus Saul . Semei quoque ille qui lapides et pulverem in David jaciebat, de familia Saul, hoc est, Jemineus fuit: sicut in eisdem libris scribitur; Egrediebatur vir de propinquitate domus Saul, et nomen ei Semei, filius Gera ; de quo postea David loquens inducitur: Ecce filius meus qui egressus est de ventre meo, quaerit animam meam: et quanto magi
Abbreviated transcription (Latin):
Leriq & maxime hi qui he¬
brei sermonis scientiam ñ ha¬
bent. hẽ psalmũ arbitrant᷑ eo
tempore. eantatum. quo chusi fil iꝰ
arachi anicus dauid destruxit con¬
siliũ achitofel. & ad eũ nuntios mi¬
sit. ne ii heremo ultra sederet. s ꝑ¬
cul fugeret. ne opprimeret᷑ a filio.
Uerum sciendum ẽ eos uehem̃ter ex¬
rare. Primũ qđ nom̃ chusi ꝑ samech
literã srriptũ est. hic uͦx su. dein¬
dle qđ numquã dauid qui io ab &
ceteris ducib exercitus sui p̃ce ꝑ at cdi¬
cens. parcite puero absalon. de mõr¬
te filii loqueret᷑. concepit dolorẽ &s
ƿepit iniquitatẽ. lacũ aꝑuit & effo¬
dit eũ. & incidit in foueam quã fec̃
maxime qui morte eiꝰ audita oꝑuit
caput suum. & eiulans clamaret.
filius m̃s absalon. filiꝰm̃s absalon.
Ad extremũ qđ illic chusi. amicꝰ da¬
iuid filiꝰ arachi seriptu̾ est. hic uͦ fi¬
liꝰ iemini. Seiendum itaq chusi
interp̃tari ethiopem. & tot᷑ hc̃ psal¬
mũ contra saul esse conscriptũ qui

Expanded text:
lerique, et maxime hi qui Hebraei sermonis scientiam non habent, hunc psalmum arbitrantur eo tempore esse cantatum, quo Chusi filius Arachi, amicus David, destruxit consilium Achitophel: et ad eum nuntios misit, ne in eremo ultra sederet, sed procul fugeret, ne opprimeretur a filio. Verum sciendum est vehementer errare. Primum, quod nomen Chusi per samech litteram scriptum est: hic vero per sin. Deinde quod numquam David qui Joab et caeteris ducibus exercitus sui praeceperat, dicens: Parcite puero Abessalon , de morte filii loqueretur: Concepit dolorem, et peperit iniquitatem: Lacum aperuit et effodit eum, et incidit in foveam quam fecit: maxime qui, morte ejus audita, operuit caput suum, et ejulans clamaret: Filius meus Abessalon, filius meus Abessalon. Ad extremum quod illic Chusi, amicus David, filius Arachi scriptum est: hic vero filius Jemini. Sciendum itaque Chusi interpretari, Aethiopem: et totum psalmum contra Saul esse conscriptum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
qđ cecinit dño ꝓuerbis chusi filii ie¬
mini. Hȩc omĩa latiꝰ executussum.
qr eruditissimi uiri putauert hunc
ꝑsalmũ ñ contra saul. s contra absa¬
lon esse cõpositũ. qđ ꝑ parte. non esse
monstraui.

Expanded text:
erbis Chusi filii Jemini. Haec omnia latius exsecutus sum, quia eruditissimi viri putaverunt hunc psalmum non contra Saul, sed contra Abessalon esse compositum, quod pro parte non esse monstravi.