comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rios proscãe ecclesiae defensione ob¬
iecti sunt. qui inter nis desideriis
uirentes. nulla teporis reprobi aridi¬
tate marcescunt. Postas uero eius
posuit in lapides sculptos. hi quippe
postaesunt ecclesiae. perquorum uitã
atq doctrinam. intraet in eam multi¬
tudo credentium. quipro eo &iam
quod magnis operibus pollent. & id
quod loquentes asserunt uiuentes
ostendunt. Non puri sed sculpti lapides
esse memonentur Inquorum ergo
uita recta operatio cernitur. quasi in
eisdem ipsis ex primitur quodegerunt
Ubi omnem quoq: scõrum numerũ . ge¬
nenrli collectione concludens. subdidit
Omnefterminos tuos. in lapides deside¬
nabiles. Et tamquam siaudientes
ista p&erimus. ut hos lapides quos dice¬
r& indicar&. adiunxit. Vniuersos
filios tuos doctos adño quiaigitur
deiudaea num quam sue animae quae
caelestem uitam ducerent defuerunt.
dicitur locus saphyri lapides eius
Et quia magna uitae acsapientiae cla¬

Expanded text:
rios pro sanctae Ecclesiae defensione obrios pro sanctae Ecclesiae defensione objecti sunt, qui, internis desideriis virentes, nulla teporis reprobi ariditate marcescunt. Portas vero ejus posuit in lapides sculptos. Hi quippe portae sunt Ecclesiae, per quorum vitam atque doctrinam intrat in eam multitudo credentium. Qui pro eo etiam quod magnis operibus pollent, et id quod loquentes asserunt, viventes ostendunt, non puri, sed sculpti lapides esse memorantur. In quorum enim vita recta operatio cernitur, quasi in eisdem ipsis exprimitur quod egerunt. Ubi omnem quoque sanctorum numerum generali collectione concludens, subdidit: Omnes terminos tuos in lapides 580 desiderabiles . Et, tanquam si audientes ista peteremus ut hos lapides quos diceret indicaret, adjunxit: Universos filios tuos doctos a Domino. Quia igitur de Judaea nunquam sanctae animae, quae coelestem vitam ducerent defuerunt, dicitur: Locus sapphiri lapides ejus. Et quia magna vitae ac sapientiae cla
Abbreviated transcription (Latin):
lapidum corda gentilium designat.
duroc tunc atq insensibilia per infide¬
litatem. Et perproph&am dñs polli¬
Ic&ur dicens: Aufentmncor lapideũ
de carne uestra. & dabo uobis cor
carneum. Rursum per lapides.
mentes fostium de signari solent
uos tamquam lapides uiui. super¬
aedificam ini domus spiritales
Et perproph&am dñs. uenienti
ecclesiae pollic&ur dicens. Ecce ego
sternam per ordinem lapides tuos.
& fundabote insaphrris. Et ponam
iaspidem propugnaculatua. & por¬
tastuas in lapidis sculptos & omnes
terminos tuos in lapides desidertebi¬
les. uniuersos filios tuos doctos
adño Stracuit namq in illa peror¬
dinem lapides. quia in ea scãs animas
meritorum diuersitate distinxit
Fundauit eam insaphytis. quiscili¬
c& lapides coloris er& in sesimili¬
tudinem tenent quia robur eccle¬
siae in animabus caelestia appeten¬
tibus solidatur Et qm̃ iaspis uiridis
est coloris. laspidem propugnacula
eius posuit. quia illi contiir aduersa¬

Expanded text:
lapidum corda gentilium designat, lapidum corda gentilium designat, dura tunc atque insensibilia per infidelitatem. Et per prophetam Dominus pollicetur, dicens: Auferam cor lapideum de carne vestra, et dabo vobis cor carneum . Rursum per lapides mentes fortium designari solent. uos tamquam lapides uiui aedificamini domus spi. Et per prophetam Dominus venienti Ecclesiae pollicetur, dicens: Ecce esternam per ordinem lapides tuos, & fundabo te in sapphiris. Et ponam iaspidem, propugnacula tua.  omnes terminos tuos in lapides desiderabiles, universos filios tuos doctos a Domino . Stravit namque in illa per ordinem lapides, quia in ea sanctas animas meritorum diversitate distinxit. Fundavit eam in sapphiris, qui scilicet lapides coloris aerei in se similitudinem tenent, quia robur Ecclesiae in animabus coelestia appetentibus solidatur. Et quoniam jaspis viridis est coloris, jaspidem propugnacula ejus posuit, quia illi contra adversa
Abbreviated transcription (Latin):
guere. quẽ cernebant mostuas uiuificare
Inore tenebant legẽ. sed legis perseque¬
bantur auctorẽ Terra ergodequa
oriebatur panis in locosuo igne subuersa. ẽ.
quia iudea in sem& ipsa aprius habuit legẽ
PIDESEIUS. ET GLEBAE ILLI
culpae sequentis. piixe conium glorue
prxecedentis. Nam unius cuiusq
casus tanto maioris est criminis.
quanto prius quam cader& maioris
potuit esse uistutis. dicatur ergo¬
iudaea dicatur quid fuerit. & prie¬
cedentium magnitudo uistutum.
crescat ad cumulum sequentiũ delic¬
torum. Locus saphyri lapides eius.
& glaebe illius aurum quid enim hoc
loco ꝑ lapides. Nisi scõrum ac fostium
mentes accipimus: inscriptura &¬
enim sacrir aliquando lapides in malo.
aliquando uero in bono accipisolent
Nam cum lapis pro insensibilitate poni¬
tur. duroc perlapides corda signantur
Vnde & periohannem dicitur potens
est ds̃ delapidibus istis. suscitare fili¬
os abrachae Quiuidelic& nomine

Expanded text:
guere quem cernebant mortuos vivificare. guere quem cernebant mortuos vivificare. In ore tenebant legem, sed legis persequebantur auctorem. Terra ergo de qua oriebatur panis, in loco suo igne subversa est, quia Judaea in semetipsa et prius habuit legem pides ejuugit reatum culpae sequentis, praeconium gloriae praecedentis. Nam uniuscujusque casus tanto majoris est criminis, quanto prius quam caderet, majoris potuit esse viJudaea, dicatur quid fuerit, et praecedentium magnitudo virtutum crescat ad cumulum sequentium delictorum. Locus sapphiri lapides ejus, et glebae illius aurum. Quid enim hoc loco per lapides, nisi sanctorum ac fortium mentes accipimus? . In Scriptura etenim sacra aliquando lapides in malo, aliquando vero in bono accipi solent. Nam cum lapis pro insensibilitate ponitur, dura per lapides corda signantur. Unde et per Joannem dicitur: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Qui videlicet nomine
Abbreviated transcription (Latin):
uensa .ẽ. Panem iudaea dare
consueuenrt. quae legis uerba pro¬
ferebat. Quam uidelic& legem
qui intellegere iam reprobiatq expla¬
nare non poterant. proph&a hiere mi¬
as inlamentis deplonet dicens. Par¬
uuli p&ierunt panem. & qui frunge
r& eis nonerat Sed haec tente in
locosuo igne subuersa est. quia fideli
um signa conspiciens. inuidue se face
concremauit Quia en in semper
inuidia de superbia nasci sol&. Inlo¬
cosuo igneperut. quae ld circo arsit
inuidia. qui superbiam non reliquit
Tenix ergo quȩ prius panem habuit.
post igne subuersa est. qñm si nagoga
quae mandata dĩ perlegem protulit.
Nascentem ecclesiam persequens. in¬
uidiae seigne consumpsit Annon
emulationis suae facibus ardebat cũ
redemptoris nostrisigna conspiciens
perquosdam suos dicer& : quid facimus
quia hic homo multa signa facit uel
ceste uid&is qui nihil proficimus
ecce totus mundus post eum uadit¬
Videbant unde conuesti debuerant. atq exin¬
de ꝑuetsiores fiebant Quaerebant extin¬

Expanded text:
est.---Panem Judaea dare consueverat, quae legis verba proferebat. Quam videlicet legem, quia intelligere jam reprobi atque explanare non poterant, propheta Jeremias in lamentis deplorat, dicens: Parvuli petierunt panem, et non eroferabat, sed haec terra in loco suo igne subversa est, quia fidum signa conspiciens, invidiae se face concremavit. Quia enim semper invidia de superbia nasci solet, in loco suo igne periit, quae idcirco arsit invidia, quia superbiam non reliquit. Terra ergo quae prius panem habuit, post igne subversa est, quoniam synagoga, quae 579 mandata Dei per legem protulit, nascentem Ecclesiam persequens, invidiae se igne consumpsit. An non aemulationis suae facibus ardebat, cum Redemptoris nostri signa conspper quosdam suos diceret: Quid facimus, quia hic homo multa signa facit ? Vel certe: Videtis quia nihil proficimus. Ecce totus mundus post eum . Videbant unde converti debuerant, atque exinde perversiores fiebant. Quaerebant exstin
Abbreviated transcription (Latin):
itaq preciosum uidit oculus eius. In
scriptura sacra uidere dĩ aliquando eli ꝓ¬
gere ponitur. sicut in euangelio scrip¬
tum est . cum esses subficu uidite. Id .ẽ.
positumte subumbra legis elegi. Vi¬
dit ergo preciosum. quia humilia elegit
Infirma enimmundi elegit ds̃. ut con¬
funder& fostia. Vi di preciosum. cum
humanam animã dese abiecta sapien¬
tem. gratiae sua in lustratione respexit
Dequa uidelic& anima. perproph& am
dicit. Siseparaueris preciosum auili.
quasi osmeũ eris : Vilis quippe dõ. ẽ mun¬
dusprȩsens preciosi uero ei ẽ anima
humana: Qui ergo preciosum auili
sepanrt. quasios dñi uocatur. quia
per eum ds̃ uerba sua exerit. qui ab
amore presentis saeculi loquendo que
potest. humanam animã euellit
Et quia testamenti noui doctores ad
hoc usq perducti sunt. ut occultas quo¬
q allegoriarum caligines in u&eri testa¬
mentorimarentur. recte subditur

Expanded text:
itaque pretiosum vidit oculus ejus. In itaque pretiosum vidit oculus ejus. In Scriptura sacra videre Dei, aliquando pro eligere ponitur, sicut in Evangelio scriptum est: Cum esses sub ficu, vidi te ; id est, positum te sub umbra legis elegi. Vidit ergo pretiosum quia humilia elegit: Infirma enim mundi elegit Deus, ut confunderet fortia . Vidit pretiosum, cum humanam animam de se abjecta sapientem gratiae suae illustratione respexit. De qua videlicet anima per prophetam dicitur: Si separaveris pretiosum a vili, quasi os meum eris . Vilis quippe Deo est mundus praesens, pretiosa vero ei est anima humana. Qui ergo pretiosum a vili separat, quasi os Domini vocatur, quia per eum Deus verba sua exerit, qui ab amore praesentis saeculi loquendo quae potest, humanam animam evellit. Et quia novi Testamenti doctores ad hoc usque perducti sunt, ut occultas quoque allegoriarum caligines in veteri Testamento rimentur, recte subditur
Abbreviated transcription (Latin):
in scĩs praedicatoribus. & non ex iuda ea
progenitis per cunctam ecclesiã totoor¬
be diffusam. fluenta caelestium manda¬
torum ubestim manant oregentilium.
quia enim in p&ris riuos aperuit. exduris
quoq: cordibus fluuius scãe praedicatio¬
nis emanauit: Sequitur
Et om Ne prerio sum uioit
OCULUS EIUS
Sciendum magnopere est.quia tanto
una quaeq: anima fit preciosior ante
oculos dĩ. quanto preamore uerita¬
tis despectior fuerit ante oculossuos
Hinc ad saul dicitur. Nonne cum
paruulus esses in oculis tuis. caputte
constitui in tribubus isfochel: Acsi
apeste dicer&. Magnus mihi fuisti.
quia despectus tibi sed nunc quia
magnus tibi es. factus es despectus mihi
Vnde & perproph&ã dicitur Ve qui
sapientes estis in oculis uestris. & corã
uobis m&ipsis prudentes. Tanto ergo
sit quisq uilior dõ. quanto preciosior
sibi Tanto preciosior dõ. quanto pro¬
pter eum uilior sibi Quia humilia respi¬
cit. & alta a longe agnoscit. Omne¬

Expanded text:
in sanctis praedicatoribus, et non ex Judaea in sanctis praedicatoribus, et non ex Judaea progenitis, per cunctam Ecclesiam toto orbe diffusam, fluenta caelestium mandatorum ubertim manant ore gentilium. Quia enim in petris rivos aperuit, ex duris quoque 583 cordibus fluvius sanctae praedicationis emanavit. SequiEt omne pretiosum vidit oculus ejus. - Sciendum magnopere, quia tanto unaquaeque anima fit pretiosior ante oculos Dei, quanto prae amore veritatis despectior fuerit ante oculos suos. Hinc ad Saul dicitur: Nonne cum parvulus esses in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel ? Ac si aperte diceret: Magnus mihi fuisti, quia despectus tibi; sed nunc quia magnus tibi es, factus es despectus mihi. Unde et per prophetam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsifit quisque vilior Deo, quanto pretiosior sibi; tanto pretiosior Deo quanto propter eum vilior sibi: quia humilia respicit, et alta a longe agnoscit
Abbreviated transcription (Latin):
dedomoiuda. & quod reliquum est
mitt& raedicem deorsum. & faci& fruc¬
tum sursum. Acsia peste dicer&ur
In imis cogitationascitur. ut summnis
raributio reddatur. Dicat ergo
Ad scilicem extendit manum. subuer¬
tit arrdicibus montes. Quia dum
duritiam gentium scã prredicatio p&ut.
superborum altitudinem funditus
stricuit. Quia uero eos quos a cogita¬
tionibus tenenis euacuat. donis caelesti¬
bus repl&. & quos infimiscuris exhaurit.
supernis rigat fluentis. mox sequi tur
IN PETRIS NIUOS EXCIDIT
Id .ẽ induris gentilium cordibus. fluui¬
os praedicationis aperuit: Sicut per
proph&am quoq dem riganda dici¬
tur atiditate gentilium: Posuit de¬
sectum instagnum aquae. & tentẽ
sine aqua in exitus aquarum:. Atq
in euangelio promitat dñs dicens. qui
credit in me sicut dicit scriptura. flumi¬
na aquae uiuae deuentre eius fluent
quod promissum tunc audiuimus. & ia
nunc compl&um uidemus. Ecce enim

Expanded text:
de domo Juda, et quod reliquum est, de domo Juda, et quod reliquum est, mittet radicem deorsum, et faciet fructum sursum . Ac si aperte diceretur: In imis cogitatio nascitur, ut in summis retributio reddatur. Dicat ergo: Ad silicem extendit manum suam, subvertit a radicibus montes, quia dum duritiam gentium sancta praedicatio petiit, superborum altitudinem funditus stravit. Quia vero eos quos a cogitationibus terrenis evacuat donis coelestibus replet, et quos infimis curis exhaurit supernis rigat fluentis, mox subditurin petris rivos excidit, id est in duris gentilium cordibus fluvios praedicationis aperuit, sicut per Prophetam quoque de irriganda dicitur ariditate gentilium: Posuit desertum in stagnum aquarum, et terram sine aqua in exitus aquarum . Atque in Evangelio promittit Dominus, dicens: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina aquae vivae de ventre ejus fluent . Quod promissum tunc audivimus, etiam nunc completum videmus. Ecce enim
Abbreviated transcription (Latin):
Manum quippe adscilicem extendit.
quia ad duriciam gentium suae braxchiũ
predicationis misit : Vnde & isdem bea¬
tus iob passionis suae historia in presciens
gentibus in notescendam dicit. Scriban¬
tur haecstilo ferreo in plumbi lãmina.
uelceste sculpantur insilice : Quiduero
hoc in loco montes. Nisi huius saeculipo¬
tentes accipimus. qui pro temxena sub¬
stantia altum tument : De quib psal¬
mista ait. Tange montes & fumigabunt
Sed montes aroedicibus sunt euersi. quia
predicante scã ecclesia sum mae huius
saecul potestates. in ad oratum omnipo¬
tentis dĩ ab intima cogitatione cecide¬
runt. Radicesenim montium sunt.¬
cogitatione intimae superborum : Et
ara dicibus montescadunt. quia ad colen¬
dumdm̃ potestates saeculi abimis cogita¬
tionibus prosternuntur . Recte & enĩ
perradicem cogitatio occulta signatur
quia perhoc quod intus noncernitur.
erumpit quoduideatur foras. Vnde
& inbonam pastem perproph& amdici¬
tur. Emitt& id quod saluatum fuerit

Expanded text:
Manum quippe ad silicem extendit, quia ad duritiam gentium suae brachium praedicationis misit. Unde et idem beatus Job passionis suae historiam praesciens gentibus innotescendam, dicit: Scribantur haec stylo ferreo in plumbi lamina, vel certe sculpantur in silice . Qui vero hoc in loco montes, nisi hujus saeculi potentes accipimus, qui pro terrena substantia altum tument? De quibus Psalmista ait: Tange montes, et fumigabunt . Sed montes a radicibus sunt eversi, quia, praedicante sancta Ecclesia, summae hujus saeculi potestates in adoratum omnipotentis Dei ab intima cogitatione ceciderunt. Radices enim montium cogitationes sunt intimae superborum. Et a radicibus montes cadunt, quia ad colendum Deum potestates saeculi ab imis cogitationibus prosternuntur. Recte etenim per radicem cogitatio occulta signatur, quia per hoc quod intus non cernitur, erumpit quod videatur foris. Unde et in bonam partem per prophetam dicitur: Emittet id quod salvatum fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
scer&. sed eiusdem claritatem legis
omnimodo non uider&. Vnde rec¬
tȩ & perpaulum dicitur. Usq: inodi¬
ernũ eñdiem cumlegitur morses.
uelamen . ẽ. positum supercor eorũ
Sed quia dicta dĩ nullatenus sine eius
sapientia pen&rantur. Nisi enim
qui sp̃m eius acceperit. eius nullo mo¬
do uerba cognoscit. sc̃s uir de inuesti¬
ganda eadem dĩ sapientia. uerba sub

Expanded text:
sceret, sed ejusdem claritatem legis sceret, sed ejusdem claritatem legis omnimodo non videret. Unde recte et per Paulum dicitur: Usque in hodiernum enim diem cum legitur Moyses, velamen est positum super eor eorum . Sed quia dicta Dei nullatenus sine ejus sapientia penetrantur nisi enim qui spiritum ejus acceperit, ejus nullo modo verba cognoscit, sanctus vir de investiganda eadem Dei sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
praedicate super tecta: Apesta nam¬
q dicta exponentium fecerunt nobis
esse iam conspicuas sententias anti¬
quorũ patrum. Vnde ssaias proph&a
plana scãe ecclesiae expositionis uerba
conspiciens & non allegoriarum tene¬
bris obscura exclamauit dicens. Lo
quasi angusti & clausi riui fuerant.
qui inmensas scientiae suae sententias.
collectione obscurissima constringebant
At contra doctrina scãe ecclesiae riui
& lati & patentesunt. quia eius dicta
& inuenientibus multa sunt. & quae¬
rentibus plana Ait ergo Profunda
fluuiorum scrutatus . ẽ.. & abscondi¬
ta produxit inlucem: Quia dumsuis
expositoribus intellegentiae sp̃min¬
fudit. antiquas proph& antium obscu¬
ritates a peruit : Et hociam scã ecde¬
sia perspm̃ agnoscit. quod sinagoga
prius perlitteram intellegere om¬
nino non ualuit. Vnde & morses
cum populo loquer&ur. faciem uela¬
bat. ut uidelic& designar& quodille
iudaeorum populus legis uerba cogno¬

Expanded text:
praedicate super tecta . Aperte nampraedicate super tecta . Aperte namque dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sententias antiquorum Patrum. Unde Isaias propheta plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebriquasi angusti et clausi rivi fuerunt, qui immensas scientiae suae sententias colleAt contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati et patentes sunt, quia ejus dicta et invenientibus multa sunt et quaerentibus plana. Ait ergo: Profunda fluviorum scrutatus est, et abscondita produxit in lucem. Quia dum suis expositoribus intelligentiae spiritum infudit, antiquas prophetantium obscuritates aperuit. Et hoc jam sancta Ecclesia per spiritum agnoscit, quod Synagoga prius per litteram intelligere omnino non valuit. Unde et Moyses cum populo loqueretur , faciem velabat, ut videlicet designaret quod ille Judaeorum populus legis verba cogno
Abbreviated transcription (Latin):
uid namq hic aliud flumina. nisi anti¬
quorum patrum dicta nbncupantur
Quis enimpensare suffici&. quã uehe¬
mens fluuius dumlegem conder&.
expectore morsi ore erupit.ͣ Quam
ue hemens fluuius ex dauid cor de de¬
fluxit: quanta salomonis orei atq
omniũ proph&arum fluminũ fluenta
manarunt: Sedhorum fluminum
iudaea speciem tenuit. dum lit terȩ
superficiem seruans. eorum profun¬
da nesciuit Nosuero qui ueniente
dño in eis interna spiritalia quaerimus.
eorum profunda rimamur Quod
ipse dñs facere dicitur. quia id nosa ge¬
re ipsodonante preualemus pernos
ergo qui non litterã quae occidit. sed
sp̃m qui uiuificat sequimur. pro¬
funda fluuiorum dñs scrutatur. &
abscondita in lucem produxit. quia
dicta legis quae caligosa nimis historia
obscurat. Nunc expositio spiritalis in lu¬
minat. Vnde & loquens in parr bolis
per euangeliũ. ueritas discipulis precepit
dicens. Quod dico uobis intenebris. dici¬
te in lumine. Et quod in aure auditis.

Expanded text:
uid namque hic aliud flumina nisi antiquorum Patrum dicta nuncupantur? Quis enim pensare sufficiat quam vehemens fluvius, dum legem conderet, ex pectore Moysi erupit quam vehemens fluvius ex David corde defluxit; quanta a Salomonis ore atque omnium prophetarum fluminum fluenta manarunt? Sed horum fluminum Judaea speciem tenuit, dum litterae superficiem servans, eorum profunda nescivit. Nos vero qui veniente Domino in eis interna spiritalia quaerimus, eorum profunda rimamur. Quod ipse Dominus facere dicitur, quia id nos agere ipso donante praevalemus. Per nos ergo qui non litteram quae occidit, sed spiritum qui vivificat sequimur, pronda fluviorum Dominus scrutatur, et abscondita in lucem producit, quia dicta legis, quae caliginosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loquens in parabolis per Evangelium Veritas discipulis praecepit, dicens: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi quidam lapis caliginis & umbra
mostis a peregrinante scõrum populo
diuiduntur. Nisi hi quos pes egentis
hominis est oblitus. id .ẽ. quos predica¬
tores dñi uidelic& perhumanitatem
pauperis. prosuperbiae suae tumore
reliquerunt. Eorumq omnino ob¬
liti sunt dum predicationis suae semi¬
na adsolam fructificationem gentiũ
transtulerunt. Quos recte quoq
& inuios uocat. quiadum infidelitã¬
te sua obduracti sunt. uerbis uitae
ad coruiam prebere noluerunt.
Sediudȩa haec quae sic obduruit.
uel qualis dudum fuerit. uel quid
post pestulerit audiamus. Sequitur

Expanded text:
quasi quidam lapis caliginis et umbra quasi quidam lapis caliginis et umbra mortis, a peregrinante sanctorum populo dividuntur, nisi hi quos pes egentis hominis est oblitus, id est quos praedicatores Domini, videlicet per humanitatem pauperis, pro superbiae suae tumore reliquerunt, eorumque omnino obliti sunt, dum praedicationis suae semina ad solam fructificationem gentium transtulerunt? Quos recte quoque et invios vocat, quia dum in infidelitate sua obdurati sunt, verbis vitae ad cor viam praebere noluerunt. Sed Judaea haec, quae sic obduruit, vel qualis dudum fuerit, vel quid post pertulerit, audiamus. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
hominis pedes scĩ p̃dicatores fuerunt.
perquorum profecto prasent tiã gen¬
tilitatem circuiens. mundũ peram¬
bulauit uniuersum. De quibus per
proph& amdicitur. & in ambulabo
in eis Anpes eius non eret. quiten¬
tus in conpedibus dicebat. proquo lega¬
tionem fungor incatena. sed eorum
qui umbra mostis & lapiscaliginis ex¬
titerunt: Pes hominis egentis obli¬
tus est. quia in ipso initionascentis
ecdesiae . dumsci a postoli caelorum
regnum iudaeae predicare uoluissent.
uidentes quod ei nihil omnino profice¬
rent ad p̃dicandum gentib: deflexerunt
sicut ipsi in suis actibus dicunt: Vobis
opostebat primum loqui uerbum dĩ.
sed qñm repellitis illud & indignos uos
iudicatis adernae uitae. ecce conuesti¬
mur ad gentes. De quibus & perpsal¬
mistam dicitur. Trocns ferentur
montes incormaris. Quia repulsi
aiudea apostoli. in hoc gentilitatis saeculo¬
sunt truns lati. Qui sunt ergo quun
mensa duritia pro obscuritate cordis.

Expanded text:
hominis pedes sancti praedicatores fuerhominis pedes sancti praedicatores fuerper quorum profecto praesentiam gentilitatem circumiens, mundum perambulavit universum. De quibus per prophetam dicitur: Et inambulabo in eis . An pes ejus non erat, qui tentus in compedibus dicebat: Pro quo legatione fungor in catena ? Sed eorum qui umbra mortis et lapis caliginis exstiterunt, pes hominis egentis oblitus est, quia in ipso initio nascentis Ecclesiae, dum sancti apostoli coelorum regnum Judaeae praedicare voluissent, videntes quod ei nihil omnino proficerent, ad praedicandum gentibus defluxerunt, sicut ipsi in suis Actibus dicunt: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed quoniam repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . De quibus et per Psalmistam dicitur: Transferentur montes in cor maris , quia repulsi a Judaea apostoli in hoc gentilitatis saeculum translati sunt. Qui sunt ergo qui immensa duritia pro obscuritate cordis,
Abbreviated transcription (Latin):
tores ueri ad defensionem scãe ecclesiae:
a sacnorum librorum fluentis procedunt
Qui recte &iam corui uocati sunt. quia
nequaquam deiustitiae luce superbiunt
sed perhumilitatis gractiam peccatorũ
in se nigredinem confitentur. Vnde
&iam ab electorum ecclesia dicitur .Ni
grae sum sed formosa. Eto hannes ut
Si dixerimus quia peccatum non habe¬
mus Nosipsos seducimus: Qui uideli¬
c& corui subsannantis oculũ effodiunt
quia prauorum acperuicatium homi¬
num intentionem uincunt. Ex
hocitaq testimonio. si hic quoq: tor¬
rens p̃dicatio deb& intellegi. lapidẽ
caliginis & umbrt̃ mostis diuidit tor¬
rens a populo peregrinante. quia
scõrum p̃dicatio obduractas mentes re¬
proborum deserit. & adpia humiliũ se
tur. EoSQUOS OBLITUS .Ẽ.
PES ECENTISHOMINIS ETINUIOS
Quis hoc loco alius accipitur egens homo.
nisi ille de quo perpaulum dicitur.
qui propter uos egends factus est. cũ
diues ess& : Cuius uidelic& egentis

Expanded text:
tores veri ad defensionem sanctae Ecclesiae tores veri ad defensionem sanctae Ecclesiae a sacrorum librorum fluentis procedunt. Qui etiam recte corvi vocati sunt, quia nequaquam de justsed per humilitatis gratiam, peccatorum in se nigredinem confitentur. Unde etiam ab electorum Ecclesia gra sum, sed formosa . Et Joannes ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus . Qui videlicet corvi subsannantis oculum effodiunt, quia pravorum ac pervicacium hominum intentionem vincunt. Ex hoc itaque testimonio, si hic quoque torrens praedicatio debet intelligi, Lapidem caliginis et umbram mortis dividit torrens a populope praedicatio obduratas mentes reproborum deserit, et ad pia humilium se Et eos quos oblitus est pes egentis hominis, et invios. - Quis hoc loco alius accipitur egens homo, nisi ille de quo per Paulum dicitur: « Qui propter nos egenus factus est dum esset dives? » Cujus videlicet egentis
Abbreviated transcription (Latin):
nis &umbnr mostis. diuidit toens a po¬
pulo peregrinante. Acsi a pestedicat
Eos quos modo uel in fidelitas excȩcat.
uel crudelitas obdurat. flam marum
fluuius a conspectu a&erni iudicis exiens
ab electorum tunc populo separtet. Et
tunc abonis ignis districti examinis diui¬
dit. quos nunc insuis concupiscentus tene¬
dicationis intellegi. luxta id quod per
ssalomonem dicitur. Oculum qui subsan¬
nat patrem. & despicit pastum matrissuae
effodiant illum corui d&omentibus.
Peruersi quippe dumdiuina iudicia rep̃¬
hendunt. subsannant patrem: Et quili¬
b& her&ici dum p̃dicationem scãe ecclesiae.
fecundi tatemq illius deridendo contemp¬
nunt . quid aliud quam pastum matris
despiciunt : Non in merito eorum quoq:
matrem dicimus. quia de ipsa exeunt.
qui contri ipsam loquuntur. Iohanne
ad testante quiait : A nobis exierunt.
sed noneraent ex nobis. Nam si fuissent
ex nobis. mansissent utiq nobiscum : Cor¬
ui uero d&onentibus ueniunt. cum p̃dica¬

Expanded text:
nis et umbram mortis dividit torrens a populo peregrinante. Ac si aperte dicat: Eos quos modo vel infidelitas excaecat, vel crudelitas obdurat, flammarum fluvius a conspectu aeterni judicis exiens, ab electorum tunc populo separat, ut tunc a bonis ignis districti examinis ddat quos nunc in suis concupiscentiis tenedicationis intelligi, juxta id quod per Salomonem dicitur: « Oculum qui subsannat patrem, et qui despicit partum matris suae, effodiant illum corvi de torrentibus . Perversi quippe dum divina judicia reprehendunt, subsannant patrem. Et quilibet haeretici dum praedicationem sanctae Ecclesiae fecunditatemque illius deridendo contemnunt, quid aliud quam partum matris despiciunt? Quam non immerito eorum quoque matrem dicimus, quia de ipsa exeunt, qui contra ipsam loquuntur; Joanne attestante, qui ait: A nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum . Corvi vero de torrentibus veniunt, cum praedica
Abbreviated transcription (Latin):
immerito persar donicum lapidem.
qui ut p̃diximus terrae rubrae
ten& speciem designantur. Persa¬
phirũ uero qui & haerei .ẽ coloris. testa¬
menti noui congrue praedicatores
acclpimus. qui carnalis propaginis
desideria post ponentes. caelestia
sola sectati sunt. Vnde & proph& a
conspiciens cuncta carnis desideria.
scõs apostolos spiritali atdore trans¬
cendere. admiratus ait. Qui sunt isti
quiut nubes uolant : Acsia peste dicat
Nos perterrã gradimur. qui adhuc con¬
iugus implicamur. & propagandae
soboli opera carnis inpendimus: Isti
uero in terra non ambulant. sed ut nubes
uolant. quidum caelestia app&unt.
d&erraenis desideriis nihil tangunt
Ait ergo: Quia dĩ sapientia sar donico
uel saphiro lapidi non confestur: Ac
si patenter insinu& dicens. Ei qui homo
inter homines cernitur. nec in antiquis
quis quam nec in nouis patribus equa¬
tur. quia exditate hab&. quod in hu¬
manitate quem quã similem non hab&¬

Expanded text:
immerito per sardonychum lapidem, qui, ut praediximus, terrae rubrae tenet speciem, designantur. Per sapphirum vero, qui aetherei est coloris, testamenti novi congrue praedicatores accepimus, qui carnalis propaginis desideria postponentes, coelestia sola sectati sunt. Unde et propheta, conspiciens cuncta carnis desideria sanctos apostolos spiritali ardore transcendere, admiratus ait: Qui sunt hi qui ut nubes volant ? Ac si aperte dicat: Nos per terram gradimur, qui adhuc conjugiis implicamur, et propagandae soboli opera carnis impendimus; isti vero in terra non ambulant, sed ut nubes volant, qui dum coelestia appetunt, de terrenis desideriis nihil tangunt. Ait ergo quia Dei sapientia sardonycho, vel sapphiro lapidi non confertur, ac si patenter insinuet, dicens: Ei qui homo intequisquam, nec in novis Patribus aequatur, quia ex deitate habet quod in humanitate quemquam similem non hab
Abbreviated transcription (Latin):
rum quia fulgent claritat e iustitiae:
Obritum . quia nullum habuerunt um¬
quam contagium culpae homines uero
iusti quamdiu in hac carne corruptibi¬
li mostaliter uiuunt. aurum quidem
esse possunt. obritum omnino non pos¬
sunt: Quia corpus quod corrumpitur
ad grauat animã. & de primit tentre¬
tem Nam quamuis in hacuita ex mag¬
na iustitiae claritate resplendeant.
nequaquam tamen ad purum pecca
quia peccatum non habemus. nos ipsos
seducimus & ueritas in nobis non est
inmultis enim offendimus omnes
proph&a &iam de praecante quiait. Ne
intres iniudicio cum seruo tuo. quia
non iustificabitur in conspectutuo om¬
nis uiuens : Aurum obritum ergo
illi nuncupantur. qui in ea inquasunt
conditi in nocentia perdurantes. &
fulgent claritate iustitiae. & nullis
uel minimis maculantur sordib culpae

Expanded text:
rum, quia fulgent claritate justitiae; rum, quia fulgent claritate justitiae; obrizum, quia nullum habuerunt unquam contagium culpae. Homines vero justi quandiu in hac carne corruptibili mortaliter vivunt, aurum quidem esse possunt, obrizum omnino non possunt: Corpus enim quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrejusti quamvis in hac vita ex magna justitiae claritate resplendeant, nequaquam tamen ad purum sordibquia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est.In multis enim offendimus omnes . Propheta etiam deprecante, qui ait: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Aurumitas angelorum, qui in ea quae sunt conditi innocentia perdurantes, et fulgent claritate justitiae, et nullis vel minimis maculantur sordibus culpae
Abbreviated transcription (Latin):
ceruicem cordisiugo diuine dispensatio¬
nis Quis quis uero tilis ẽ: quilib& tu¬
multus uersentur extrinsecus. Num¬
quam ad eius interiora perueniunt
Itaq: agitur. ut aliud in trinsecus uoto.
aliud ex trinsecus teneatur offitio: Et
hac sapientia noniam turbulenta atq
confusa. sed tranquilla corda reple¬
antur. Bene ergo de eadicitur. quia
abrssus dicit non ẽ in me. & marelo¬
quitur non est mecum. Acsia peste
dicer&ur. Per turbatae mentes
saecularium eo ipso clamant. qm̃ auera
sapientia longe diuisaesunt. quoqui ete
non sunt. Quia uero haec dĩ sapientia
manens cum patre ante saecula. in car¬
nanda eraet in fne saeculorum. ut ad
redimendum genus humanum non
scõs angelos. Non iustos homines mit¬
ter&. sed in manifestatione uisionis
persem & ipsam uenira : Nec te sub¬
iungitur Nondabitur aurũ obritũ
proea. Quid namq peraurum obritum.
nisi scĩ angeli designantur. Quirecte¬
& aurum uocantur. & obritum: Au¬

Expanded text:
cervicem cordis jugo divinae dispensatiocervicem cordis jugo divinae dispensationis. Quisquis vero talis est, quilibet tumultus versentur extrinsecus, nunquam ad ejus interiora perveniunt. Itaque agitur ut aliud intrinsecus voto, aliud extrinsecus teneatur officio; et hac sapientia non jam turbulenta atqua confusa, sed tranquilla corda repleantur. Bene ergo de ea dicitur quia Abyssus dicit: Non est in me, et mare loquitur: Non est mecum. Ac si aperte diceretur: Perturbatae mentes saecularium eo ipso clamant, quoniam a vera sapientia longe divisae sunt, quo quietae non sunt. Quia vero haec Dei sapientia manens cum Patre ante saecula incarnanda erat in fine saeculorum, ut ad redimendum genusanctos angelos, non justos homines mitteret, sed in manifestatione visionis per semetipsam veniret, recte subjungitur: Nunquid dabitur aurum obrizum pro ea? Quid namque per aurum obrizum, nisi sancti angeli designantur? Qui recte aurum vocantur, et obrizum: au
Abbreviated transcription (Latin):
pacatissima qui es ten&ur. atq occupa¬
tionem tumultus exterius perstrepen¬
dus dispensat interius presidens iudex
nrtio. & tranquillo moderamine e a
quae cirta seminus sunt tranquilla dis¬
ponit Sicut enim uigor mentis fre¬
nandis prae.ẽ. motib carnis. sic saȩpe
super inpositos tumultus occupatio¬
nis beneregit amor qui&is. Quia ex¬
teriores curae siperuerso amore non
app&untur. non confuso sed ordina¬
to animo ministrari quaeunt. Scĩ¬
& enim uiri ne quaquam eas app&unt.
sed occulto ordine sibi super inpositas
gemunt. Et quam uis illas permeli¬
oremintentionem fugant. tam̃ per
subditam mentem postant:. Quas quidẽ
sũmopere siliceat uitare festinant. sed
timentes occultas dispensationes dĩ te¬
nent quod fugiunt. exercent quod
uitant Intrant enim adcorsuum.
& ibi consulunt quid uelit occulta uolun¬
tasdĩ. seseq subditos debere esse sũmis
ordinationibus cognoscentes. humiliant

Expanded text:
pacatissima quies tenetur, atque occupapacatissima quies tenetur, atque occupationum tumultus exterius perstrepentes dispensat interius praesens judex ratio, et tranquillo moderamine ea quae circa se minus tranquilla sunt, disponit. Sicut enim vigor mentis frenandis praeest motibus carnis, sic saepe superimpositos tumultus occupationis bene regit amor quietis, quia exteriores curae, si perverso amore non appetantur, non confuso sed ordinato animo ministrari queunt. Sancti enim viri nequaquam eas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt, et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant, quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant; sed timentes occultas dispensationes Dei, tenent quod fugiunt, exercent quod vitant. Intrant enim ad cor suum et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei; seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant
Abbreviated transcription (Latin):
gloriae subministrant. Et quidem he¬
rusalem uidentur esse quae agunt. sed
tamen babyloniae ciuessunt. Sic itaq¬
aliquando contingit. ut qui solam caelestẽ
patriam diligunt. Tertenae patriae cuns
subiacere uideantur. Quorum tamen
ministerium a prauorum operib plerũ¬
q: inactu. nonnum quã uero ante super¬
num iudicem insola cogitatione discer¬
nitur pleni quippe superna sapientia
discernunt qualiter debeant & aliud
uacare intrinsecus. & ad aliud extrin
secus occupari. Vt si foste oculta dĩor¬
dinatione aliquid eis non app&entib
dehuius saeculi curi simponitur. cedant
dõquem diligunt. & praeamore eius
intrinsecus solam illius desiderent uisi¬
onem. praetimore uero eius imꝓositã
sibi extrinsecus humiliter expleant
actionem: Vt & uacare dõ app&ant
ex gratia dilectionis. & rursum curas
super inpositas ex conditione expleant
seruitutis Cumq occupationes extrin¬
secus perstrepunt. intrinsecus inamore

Expanded text:
gloriae subministrant. Et quidem Jegloriae subministrant. Et quidem Jerusalem videntur esse quae agunt, sed 590 tamen Babyloniae cives sunt. 70. aliquando contingit ut qui solam coelestem patriam diligunt, terrenae patriae curis subjacere videantur. Quorum tamen ministerium a pravorum operibus plerumque in actu, nonnunquam vero ante supernum judicem in sola cogitatione discernitur. Pleni quippe superna sapientia discernunt qualiter debeant et ad aliud vacare intrinsecus, et ad aliud extrsecus occupari, ut si forte occulta Dei ordinatione aliquid eis non appetentibus de hujus saeculi curis imponitur, cedant Deo quem diligunt, et prae amore ejus intrinsecus solam ejus desiderent visionem, prae timore vero ejus impositam sibi extrinsecus humiliter expleant actionem, ut et vacare Deo appetant ex gratia dilectionis, et rursum curas superimpositas ex conditione expleant servitutis. Cumque occupationes extrinsecus perstrepunt, intrinsecus in amore
Abbreviated transcription (Latin):
actuipse percipi& eam. Erursum
quid quod plerosq antiquorum patrũ
nouimus hanc sapientiã. & intrinse¬
cus uiuaciter tenuisse . & cunrs mundi
extrinsecus sollemniter ministrasse:
Añ perceptione huius sapientiae ioseph
priuatum dicimus qui famis tempore tot¬
us aegrpti cunes suscipiens. non solum iegs¬
tus alimenta prebuit. sed uitam quoq
exteriorum aduenientium ministeri
sui asteseruauit : AN ab hac sapientia
danihel alienus extitit. quia caldeorũ
rege in babilonia princeps magistratuũ
effectus : tanto maiorib curis occupatus
est. quanto & sublimiori dignitate omnib:
prelatus: Cumigitur const& & plerũq
&iam bonos non terrenostudio terrenis
curis implicari patenter agnoscimus.
quia sic non nũquã ciues hierusalem angi¬
rias soluunt babyloniae. sicut sȩpe ciues
babrloniae inpendunt angarias hierusilẽ
Nam sunt non nulliqui uerbum uitae pro
sapientiae ostentatione praedicant. ele¬
mosinarum opem pro app&itu uanae

Expanded text:
actu, ipse percipiet eam . Et rursum: actu, ipse percipiet eam . Et rursum: st quod plerosque antiquorum patrum novimus hanc sapientiam et intrinsecus vivaciter tenuisse, et curas mundi extrinsecus solemniter ministrasse ? An perceptione hujus sapientiae Joseph privatum dicimus, qui famis tempore totius Aegypti curas suscipiens, non solum Aegyptiis alimenta praebuit, sed vitam quoque exterorum advenientium ministerii sui arte servavit? An ab hac sapientia Daniel alienus exstitit, qui a Chaldaeorum rege in Babylonia princeps magistratuum effectus, tanto majoribus curis occupatus est, quanto et sublimiori dignitate omnibus praelatus ? Cum igitur constet plerumque etiam bonos non terreno studio terrenis curis implicari, patenter agnoscimus quia sic nonnunquam cives Jerusalem angarias solvunt Babyloniae, sicut saepe cives Babyloniae impendunt angarias Jerusalem. Nam sunt nonnulli qui verbum vitae pro sola sapientiae ostentatione praedicant, eleemosynarum opem pro appetitu vanae
Abbreviated transcription (Latin):
op epi&atis ad corueritasuenit. prius
abeo cogitationum carnalium aestus ei¬
cit. & post in eo uistutum donadisponit
Quos bene nobissacrax euuangeli historia
innuit. inquadum ad resuscitandam
filiã principis inuitatus dñs ducer&ur.
protinus additur. Et cumeiecta ess&
turba intriruit & tenuit manum eius.
& sunecit puella Fonts ergo turba eici¬
tur. ut puella suscit&ur : Quia si non
prius a secr&iorib: cordis expellitur in¬
postuna saecularium multitudo curarũ.
anima quae in trinsecus iac& mostua non
refurgit xamdum seper innumeras
temenorum desideriorum cogitationes
spargit. ad considerationem sui sese nul¬
latenus colligit In hisitaq inqui&udi¬
nũ fluctib: habitare sapientiam non posse
cognoscens ait. & mare loquitur non .ẽ.
mecum. Nullus quippe eam plene reci¬
pit. nisi qui ab omnise abstrahere actio¬
num carnalium fluctuatione conten¬
dit Vnde alias dicitur. Sapientiam
scribae in tempore otii & quiminoratus

Expanded text:
ope pietatis ad cor veritas venit, prius ope pietatis ad cor veritas venit, prius ab eo cogitationum carnalium aestus ejicit, et post in eo virtutum dona disponit. Quod bene nobis sacra Evangelii historia innuit, in qua dum ad resuscitandam filiam principis invitatus Dominus duceretur, protinus additur: Et cum ejecta esset turba, intravit, et tenuit manum ejus, et surrexit puella . Foras ergo turba ejicitur, ut puella suscitetur, quia si non prius a secretioribus cordis expellitur importuna saecularium multitudo curarum, anima quae intrinsecus jacet mortua non resurgit. Nam dum se per innumeras terrenorum desideriorum cogitationes spargit, ad considerationem sui sese nullatenus colligit. In his itaque inquietudinum fluctibus habitare sapientiam non posse cognoscens, ait: Et mare loquitur: Non est mecum. Nullus quippe eam plene recipit, nisi qui ab omni se abstrahere actionum carnalium fluctuatione contendit. Unde et alias dicitur: Sapientiam scribe in tempore otii, et qui minoratur
Abbreviated transcription (Latin):
accepit inmunere : hinc econtra ẽ
aegrptus muscarum multitudine per
cussa Populus namq quidm̃ sequitur.
accepit sabbatũ id ẽ. requiem mentis.
ut nullo in hacuita desideriorũ car¬
nalium app&itu fatig&ur : Aegr̃p¬
tus uero quae huiusmundi speciem
ten&. muscispercutitur. Musca
enimnimis insolens & inqui&ũ ani¬
mal. ẽ. Inqua quid aliud quã in solen¬
tes curȩ desideriorum carnalium de¬
signantur : Vnde alias dicitur.
Muscȩ morientes. perdunt suaui¬
tatem unguenti Quia cogitatio¬
nes super fluȩ quae assiduae in ani¬
mo carnalia cogitant. & nascuntur
& deficiunt. eam suauitatem qua
unus quisq: in trinsecus persp̃m unc¬
tus est perdunt. quam integritate
eius perfrui non permittunt
Aegrptus ergo muscis percutitur.
quia eorum corda qui terrienam
uitam diligunt. desideriorum suorũ
in qui&udinib: feriuntur turpis
cogitationum carnalium adimade¬
pressa sunt. ut ad qui &i s intime desi¬
derium non leuaentur : Vnde cum mira

Expanded text:
accepit in munere ; hinc e contra est accepit in munere ; hinc e contra est Aegyptus muscarum multitcussa. Populus namque, qui Deum sequitur, accepit Sabbatum, id est requiem mentis, ut nullo in hac vita desideriorum carnalium appetitu fatigetur. Aegyptus vero, quae hujus mundi speciem tenet, muscis percutitur. Musca enim nimis insolens et inquietum animal est. In qua quid aliud quam insolentes curae desideriorum carnalium designantur? Unde alias dicitur: Muscae morientes perdunt suavitatem unguenti ; quia cogitationes superfluae, quae assiduae in animo carnalia cogitante et nascuntur et deficiunt, eam suavitatem qua unusquisque intrinsecus per spiritum unctus est, perdunt, quoniam integritate ejus perfrui non permittunt. Aegyptus ergo muscis percutitur, quia eorum corda qui terrenam vitam diligunt, dum desideriorum suorum inquietudinibus feriuntur, turbis cogitationum carnalium ad ima depressa sunt, ut ad quietis intimae desiderium non leventur. Unde cum mira
Abbreviated transcription (Latin):
signatur : quaedum seuicissim inimi¬
titus imp&unt. quasi aduersantes
se undae conlidunt. Recte & enĩ
mare uita saecularium dicitur. quia
dum procellosis actionum motibus
concitatur. ab internae sapientiae
qui&e atq stabilitate disiungitur
quo contrae bene perproph&ã dicitur
Super quem requies c& sp̃smeus. Ni¬
si super humilem & qui&em & tre¬
mentem sermones meos : Ater e¬
nis autem mentib tanto longius sps
fugit. quanto apud has qui &ẽ non in¬
uenit Hinc ẽ enim quod de quibusdã
perpsalmistã dicitur. Contritio
& infelicitas in uiiseorum. & uiam
pacis non cognouerunt. Aqua nimi¬
rum contritione pesturbationis. nos
dñs reuocat dicens. Venite ad me
omnes qui laboratis & oneracti estis.
& ego uos reficiam: Tollite iugum
meum superuos. & discite ame quia
mitissum & humiliscorde. & inue¬
nietis requiem animab uestris.
quid enim in hacuita laboriosius quã
temrenis desideriis aestuare
Aut quid hic qui &ius quam huius

Expanded text:
signatur; quae dum se vicissim inimisignatur; quae dum se vicissim inimicitiis impetunt, quasi adversantes se undae collidunt? Recte enim mare vita saecularium dicitur, quia dum procellosis actionum motibus concitatur, ab internae sapientiae quiete atque stabilitate disjungitur. Quo contra bene per prophetam dicitur: Super quem requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos ? A terrenis autem mentibus tanto longius spiritus fugit, quanto apud has quietem non invenit. Hinc est enim quod de quibusdam per Psalmistam dicitur: Contritio et infelicitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt . A qua nimirum contritione perturbationis nos Dominus revocat, dicens: Venite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis, e jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Quid enim in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare? 589 aut quid hic quietius quam hujus
Abbreviated transcription (Latin):
cordibus: apud reproborum mentes
reclusus eis atrotius dominatur
quipaulo post quoq deputeo abrss
educi describitur. quia de iniquorũ
cordibus nunc occulte sieuientib
tunc accepta contra ecclesiã porefta¬
te inuimapeste persecutionis erũpit
Haec itaq: abrssus in qua nunc diabolis
seruatur occultus non esse in sesapi¬
entiam dicit. quialienam seauera
sipientia iniquis operibus ostendt
dum enim malitiam quisq tegit i
corde ore autemblandimenta ex¬
hib& . dum cogitationes suas dupli¬
citate obnubilat. dumpuritatis ue¬
ba quasi fatuitatẽ deuitat. dumuias
simplicis in nocentiae declinat. quas
habere abrssusdĩ sapientiã recusat
Et quia huic mundo mentes dedirę
presentis uite curis & sollicitu dimb
perturbantur. & idcirco eiusdem
sapientiae tranquillitate perfrui
nequaquam possunt. recte subiungi¬
tur. & mare loquitur non .ẽ. mecũ
quid enim maris nomine. Nisi saecula
rium mentium amara inqu&udo

Expanded text:
cordibus, apud reproborum mentes cordibus, apud reproborum mentes reclusus, eis atrocius dominatur. Qui paulo post quoque de puteo abyssi educi describitur, quia de iniquorum cordibus nunc occulte saevientibus, tunc accepta contra Ecclesiam potestate, in vim aperte persecutionis erumpet. Haec itaque abyssus, in qua nunc diabolus servatur occultus, non esse in se sapientiam dicit, quia alienam se a vera sapientia iniquis operibus ostendit. Dum enim malitiam quisque tegit in corde, ore autem blandimenta exhibet, dum cogitationes suas duplicitate obnubilat, dum puritatis verba quasi fatuitatem devitat, dum vias simplicis innocentiae declinat, quasi habere se abyssus Dei sapientiam recusat. Et quia huic mundo mentes deditae praesentis vitae curis et sollicitudinibus perturbantur, et idcirco ejusdem sapientiae tranquillitanequaquam possunt, recte subjungitur: Et mare loquitur: Non est mecum. Quid enim maris nomrium mentium amara inquietudo
Abbreviated transcription (Latin):
inme Quidhoc loco abrssũ nisi corda
hominum uocat. quae & perlapsum
fluida & perduplicitatis sunt caligi¬
nem tenebrosa Quae nimirum abrs¬
sus non esse inse hanc sapientiampro¬
fiterur. quia iniqua mens dum esse
sapiens carnaliter app&it stultam
se adspiritalia ostendit Namquia
ceste paulo. sapientia huiusmundi
stultitia ẽ apud dm̃ : Tanto quisq: am¬
plius intus stultusfit. quanto cona¬
tur exterius sapiens uideri De hac
abrsso periohannem dicitur. Vidi
angelum descendentem decaelohaben¬
tem clauemabrssi & catenã magnã
in manusua. & ad prehendit drxco¬
nem serpentem antiquum qui.ẽ.
diabolus & satanas. & ligauit eum¬
per annos mille: & misit in abrssũ. &
clausit & signauit super illumut non
seducat amplius gentes. donec con¬
summentur mille anni Millenario
autẽ numero non quantitatẽ tempo¬
ris. sed uniuersi tatem qua regnat
ecclesia de signauit. Antiquus autẽ
serpens ligatus catena in abyssum
mittitur. quia relegatus abonorũ

Expanded text:
Quid hoc loco abyssum nisi corda hominum vocat? quae et per lapsum fluida et per duplicitatis sunt caliginem tenebrosa. Quae nimirum abyssus non esse in se hanc sapientiam profitetur, quia iniqua mens dum esse sapiens carnaliter appetit, stultam se ad spiritalia ostendit. Nam quia, teste Paulo, Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum , tanto quisque amplius intus stultus fit, quanto conatur exterius sapiens videri. De hac abysso per Joannem dicitur: Vidi angelum descendentem de coelo, habentem clavem abyssi, et catenam magnadraconem, serpentem antiquum, qui est diabolus et Sathanas, et ligauit eumper annos mille, et misit eum in abyssum, et clausit et signauit super illum, ut non seducat amplius gentes, donec consummentur mille etenim numero non quantitatem temporis, sed universitatem, qua regnat Ecclesia, designavit. Antiquus autem serpens ligatus catena in abyssum mittitur, quia religatus a bonorum