comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s redissent: dixit. Ite. et rupẽ illã inqua tres suꝑ inuicẽ positas
petras inueneritis in modico cauate. Ualet enĩ om̃ps ds̃ etiã in illo
montis cacumine aquam producere: ut uobis laborem tanti itine¬
ris digietur auferre. Qui euntes rupem montis quam benedistus
p̃dixerat: iam sudantẽ inuenerunt. Cumq inea concauum locum
fecisent. stat̾i aqua repletꝰ ẽ : quȩ tam sufficienter emanauit.
ut nunc usq ubert̃ de fluat: atq ab illo montis carumine usque
ad inferiora diriuetur.
lio quoq tempore gothus quidam pauꝑ spu ad conuersionem
uenit: quem uir dñi benedictus libentissime suscepit. Qua¬
dam uero die ei dari fermentũ iussit. quod ad falcis similitudinem
falcastrũ uocatur. ut deloco quodã uepres abscidet: quatinus illic
fieri ortus deberet. Locus autẽ ipse quẽ ad mundandum gothus
susceꝑat: suꝑ ipsã laci ripã iacebat. Cumq gothus iaẽ densitatẽ

Expanded text:
fratres rediissent, dixit: Ite, et rupem illam in qua tres super invicem positas fratres rediissent, dixit: Ite, et rupem illam in qua tres super invicem positas petras inveneritis, in modico cavate: valet enim omnipotens Deus etiam in illo montis cacumine aquam producere, ut vobis laborem tanti itineris dignetur auferre. Qui euntes, rupem montis quam Benedictus praedixerat, jam sudantem invenerunt. Cumque in ea concavum locum fecissent, statim aqua repletus est, quae tam sufficienter emanavit, ut nunc usque ubertim defluat, atque ab illo montis cacumine usque ad inferiora derivetur.lio quoque tempore Gothus quidam pauper spiritu ad conversionem venit: quem Dei vir Benedictus libentissime suscepit. Quadam vero die ei dari ferramentum jussit, quod ad falcis similitudinem falcastrum vocatur, ut de loco quodam vepres abscinderet, quatenus illic hortus fieri deberet. Locus autem ipse quem mundandum Gothus susceperat, super ipsam laci ripam jacebat. Cumque Gothus idem densitatem
Abbreviated transcription (Latin):
x his aut̃ẽ monasteriis quȩ in eodẽ loco construxerat. tria
sursum inrupib montis erant: et ualde erat fratrib labo¬
riosum semꝑ adlacũ descendere ut aquã haurire debuissent: maxĩ¬
mie quia ex deuexo montis latere erat graue descendentib intimore
ꝑicłm. Tunc collecti fr̃s ex eisdẽ trib monasteris: addĩ famulum
benedictũ uenerunt dicentes. Laboriosum nobis ẽ ꝓpter aquam
cotidie usq aalacũ adescendere: et ie curo necesse ẽ ex eodem loco
monasteria mutari. Quos blande consolatos dimisit: et nocte cadem
eũ paruo puerulo nomine placido cuiꝰ suꝑiꝰ memoriã feci. eiusdeo
montis ascendit rupẽ: ibiq diutiꝰ orauit: et oratione cõpleta. tres
petras inloco eodẽ ꝓsigno posuit: atq ad suũ cunctis illis nescientibꝰ
monasteriũ rediit. Cumq die alio ad eũ ꝓnecessitate aquȩ p̃dicti

Expanded text:
x his autem monasteriis quae in eodem loco construxerat, tria x his autem monasteriis quae in eodem loco construxerat, tria sursum in rupibus montis erant, et valde erat fratribus laboriosum, semper ad lacum descendere, ut aquam haurire debuissent: maxime quia e devexo montis latere erat grave descendentibus in timore periculum. Tunc collecti fratres ex eisdem tribus monasteriis, ad Dei famulum Benedictum venerunt, dicentes: Laboriosum nobis est propter aquam quotidie usque ad lacum descendere, et idcirco necesse est ex eodem loco monasteria mutari. Quos blande consolans dimisit, et nocte eadem cum parvo puerulo nomine Placido, cujus superius memoriam feci, ejusdem montis rupem ascendit, ibique diutius oravit. Et oratione completa, tres petras in loco eodem pro signo posuit, atque ad suum cunctis illic nescientibus monasterium rediit. Cumque die alia ad eum pro necessitate aquae praedicti
Abbreviated transcription (Latin):
dedissent: aspexit quod eundẽ monachũ qui manere mnoratione
ñ poterat. quidã niger puerulus ꝑuestimenti finbriã foras tra¬
bebat. Tunc eidẽ patri monasterii pompeiano nomine: et mauro
dĩ famulo secreto dixit. Numqͥd ñ aspicitis. quis ẽ qui istũ mona¬
chum foras trahit. Qui respondentes: dixerunt. Non. Quib ait.
Ecemus ut uos etiã uideatis. quem iste monachus seqͥt᷑. Cũq ꝑbiduũ
esset oratũ. marus monachus uidit: pempeianus autẽ eiusdẽ monaste¬
rii pater uidere non potuit. Die igitur alia expleta oratione. uir
d̃ oratoriũ egressus. stantẽ monachum foris repperit: quẽ ꝓcecitate
cordis sui uirga ꝑcussit. Qui ex illo die nichil ꝑsuasionis ulterius
a nigro puerulo ꝑtulit: sed ad orationis studiũ immobilis ꝑmansit.
Sicq antiqiuis hostis dominari non ausus ẽ ineius cogitatione: ac si
ipse ꝑcussus fiusset ex uerbere..u.¬

Expanded text:
dedissent, aspexit quod eumdem monachum qui in oratione dedissent, aspexit quod eumdem monachum qui in oratione manere non poterat, quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam foras traheret. Tunc eidem Patri monasterii Pompeiano nomine, et Mauro Dei famulo secreto dixit: Nunquid non aspicitis quis est qui istum monachum foras trahit? Qui respondentes dixerunt: Non. Quibus ait: Oremus ut vos etiam videatis quem iste monachus sequitur. Cumque per biduum esset oratum, Maurus monachus vidit; Pompeianus vero ejusdem monasterii Pater videre non potuit. Die igitur alia, expleta oratione vir Dei oratorium egressus, stantem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil persuasionis ulterius a nigro jam puerulo pertulit, sed ad orationis studium immobilis permansit: sicque antiquus hostis dominari non ausus est in ejus cogitatione, ac si ipse percussus fuisset ex verbere.
Abbreviated transcription (Latin):
euitiꝰ. maurũ. tertullus uero patritius placidũ tradidit. E quib
maurus iunior. cũ bonis polleret morib. magistri adiutor cȩpit
existere: placidꝰ uͦ puerilis adhuc indolis annos gerebat. ixii.¬
monachus erat qui ad orationẽ stare ñ poterat: sed mox ut se
fr̃s adstudiũ orationis inclinassent. ipse egrediebat᷑ foras: et
mente uaga terrena aliqua et transitoria agebat. Cumq ab ab.¬
bate suo sepius fuisset ammonitꝰ: ad uirũ dĩ deductꝰ ẽ. Qui
ipse quoq eius stulticiam uehementer increpauit: et ad monasterium
reu̾sus. uix duob dieb uiri dĩ ainmonitionẽ tenuit. Nant die tertio
ad usum ꝓpriũ reu̾sus: uagari tẽꝑre orationis cȩpit. Quod cũ seruo dĩ ab
eodẽ monast̾ii patre quẽ constituerat nunciatũ fuisset: dixit. Ego
uenisset. et constituta hora ex pleta psalmodia. sese fr̃s inocationẽ

Expanded text:
Equitius Maurus, Tertullus vero patricius Placidum tradidit; e quibus Equitius Maurus, Tertullus vero patricius Placidum tradidit; e quibus Maurus junior cum bonis polleret moribus, magistri adjutor coepit existere; Placidus vero puerilis adhuc indolis gerebat amonachus erat qui ad orationem stare non poterat: sed mox ut se fratres ad studium orationis inclinassent, ipse egrediebatur foras, et mente vaga terrena aliqua et transitoria agebat. Cumque ab abbate suo saepius fuisset admonitus, ad virum Dei deductus est, qui ipse quoque stultitiam ejus vehementer increpavit, et ad monasterium reversus, vix duobus diebus viri Dei admonitionem tenuit: nam die tertia ad usum proprium reversus, vagari tempore orationis coepit. Quod cum servo Dei ab eodem monasterii Patre quem constituerat, nuntiatum fuisset, dixit: Ego  monasterium, et constituta hora, expleta psalmodia sese fratres in orationem
Abbreviated transcription (Latin):
bore: se adlaborẽ alibi cũ fructu seruauit. fortis et enĩ preliator dei
teneri intra claustra noluit: certaminis campũ quesiuit. Unde
idem quoq uen̾abilis benedictꝰ si libenter audis: citius agnosce
suscitauit.
ratio et prolatum congruũq testimonium de clarat. Sed queso
ut deiuita tanti patris ad narrationis ordinẽ redeas. Gregori.
um sc̃s uir diu ineadem solitudine uirtutib signisq suc¬
cresceret: multi abeo in loco eodẽ ad omĩpotentis dĩ sunt
seruitium congregati: ita ut illic duodecĩ monasteria. cũ omĩpotentis
iħu xp̃i dñi opitulatione construeret: in quib statutis patrib duo¬
denos monachos computauit: paucos uero seiũ retinuit. qͦs ad huc
insua p̃sentia altius erudiri iudicauit. Cȩꝑunt etiã tunc adeum
romane urbis nobiles et religiosi concurrere: suosq ei filios omni¬
potenti dño nutriendos dare. Tunc quoq bonȩ spei suas soboles

Expanded text:
borem, ad laborem se alibi cum fructu servavit. Fortis etenim praeliator Dei borem, ad laborem se alibi cum fructu servavit. Fortis etenim praeliator Dei teneri intra claustra noluit, certaminis campum quaesivit. Unde idem quoque venerabilis Benedictus, si libenter audis, citius agnoscis, suscitavit. ratio, et prolatum congruum testimonium declarat. Sed quaeso ut de vita tanti Patris ad narrationis ordinem redeas. Gregor. Cum sanctus vir diu in eadem solitudine virtutibus signisque succresceret, multi ab eo in eodem loco ad omnipotentis Dei sunt servitium congregati: ita ut illic duodecim monasteria cum omnipotentis Jesu Christi Domini opitulatione construeret, in quibus statutis Patribus duodenos monachos deputavit; paucos vero secum retinuit, quos adhuc in sua praesentia aptius erudiri judicavit. Coepere etiam tunc ad eum Romanae urbis nobiles et religiosi concurrere suosque ei filios omnipotenti Deo nutriendos dare. Tunc quoque bonae spei suas soboles,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi omnimods fructus debonis de est: fit aliquando de malis la¬
bor suꝑ uacuus: maxime si e uicino causȩ suppetant. quȩ fructũ
ło ualeant ferre meliorẽ. Uir itaq sc̃s ꝓpter quẽ custodiendum
staret: qui om̃s unanimiter se ꝑscquentes cerneret: & sepe agit᷑
inanimo ꝑfectoꝵ quod silentio pretereundũ non ẽ: quia cũ laborẽ
suũ sine fructu esse consid̾ant. in locũ aliũ ad labcrẽ cũ fructu mi
grant. Unde ille quoq egregius p̃dicator qui dissolui cupit et
sionũ non solũ ipse appctit. sed ad toleranda hȩc et alios accen¬
dit: damasci ꝑsecutionẽ passus ut potuisser euadere. nurum.
funem. sportamq quesuut. se q latenter de poni uoluit. Numquia nam
paulũ dicimus mortẽ timuisse : quã se ipse ꝓ iħri amore cestat᷑ appet̾e:
Sea cũ incodẽ loco minorẽ sibi fructũ ad esse conspiceret. et grauẽ la¬

Expanded text:
ubi omnimodo de bonis fructus deest, fit aliquando de malis laubi omnimodo de bonis fructus deest, fit aliquando de malis labor supervacuus; maxime si e vicino causae suppetant, quae fructum Deo ferre valeant meliorem. Vir itaque sanctus propter quem custodiendum staret, qui omnes unanimiter se persequentes cerneret? Et saepe agitur in animo perfectorum quod silentio praetereundum non est, quia cum laborem suum singrant. Unde ille quoque egregius praedicator, qui dissolvi cupit et  non solum ipse appetiit, sed ad toleranda haec et alios accendit, Damasci persecutionem passus, ut posset evadere, murum, funem, sportamque quaesivit , seque latenter deponi voluit. Nunquidnam Paulum mortem dicimus timuisse, quam se ipse pro amore Jesu testatur appetere ? Sed cum in eodem loco minorem sibi fructum adesse conspiceret et gravem la
Abbreviated transcription (Latin):
uobus modis petre extra nos d cimur: quia aut ꝑcogitatioĩs
lapsũ. sub nos inet ipsos recidimus: aut ꝑ cõtemplationis gra¬
tiam suꝑ nos met ipses leuamur. Ille itaq qui porcos pauit. uagatio¬
ne mentis et inmunditia sub semet ipso cecidit: iste uero quẽ angłs
soluit. eiusq mentẽ in extasi rapuit. extra se quidẽ. sed supͣ semet¬
ipsũ fuit. Ut̃q ergo ad se rediit: quando et ille ab errore oꝑis se col¬
legit adcor et ille a contemplationis culmine adhoc rediit. quod in
intellectu cõmunibt prius fuit. Uen̾abilis igitur benedictus in illa
solitudine habitauit secũ: inquantũ se intra cogitationis laustra
custodiuit. Nam quotiens cũq hunc contemplationis ardor in al¬
tum rapuit: se procul dubio subse reliquit. Petrus
lacet quod dicis. Sed queso respondeas. si deserere fratres
debuit: quos semel suscepit.
tego petre existimo ibi ad unati ȩquanuniter portandi
sunt mali: ubi inueniunt᷑ aliqui qui ad iuuent᷑ boni. Nam

Expanded text:
uobus modis, Petre, extra nos ducimur: quia aut per cogitationis lapsum sub nosmetipsos recidimus, aut per contemplationis gratiam super nosmetipsos levamur. Ille itaque qui porcos pavit, vagatione mentis et immunditia sub semetipsum cecidit; iste vero quem angelus solvit, ejusque mentem in exstasim rapuit, extra se quidem, sed super semetipsum fuit. Uterque ergo ad se rediit, quando et ille ab errore operis se collegit ad cor, et iste a contemplationis culmine ad hoc rediit, quod in intellectu communi et prius fuit. Venerabilis igitur Benedictus in illa solitudine habitavit secum, in quantum se intra cogitationis claustra custodivit: nam quotiescunque hunc contemplationis ardor in altum rapuit, se procul dubio sub se reliquit. Petr. Placet quod dicis: sed quaeso respondeas, si deserere fratres debuit, quos semel suscepit. Gregor. Ut ego, Petre, existimo, ibi adunati aequanimiter portandi sunt mali, ubi inveniuntur aliqui qui adjuventur boni. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
nune redeã: quȩ eius discipłis inlibri huius exordio preditis referen¬
tib agnou. Quidã uir gauissima aduersarii sui emulatione la¬
borabat: cuius ad hoc usq odium ꝓrupit: ut eidem nescienti in po¬
cũ uenenũ daret. Qui quamuis uitã auferre non ualuit : cutis tamen
colorẽ mutauit: ita ut diffusa in corpore eius uarietas. leprȩ morẽ ui¬
tari uderet᷑. Sed ad aĩ hominẽ deductus: salutẽ pristiuĩ citꝰ recepit.

Expanded text:
nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referennunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit
Abbreviated transcription (Latin):
nomine narrare consueuerat: quia die quadã fidelis uir quidam
necessitate debiti cõpullus. unũ sibi fore remeãiũ crediit. si ad dĩ
uirũ ꝑgeret: et que eũ urgeret debiti necessitas indicaret. Uenit
itaq ad monasteriũ : omĩpotentis dĩ famulũ reꝓperit: quia a
creditore suo ꝓduodecĩ solidis grauiter affligeret᷑ intimauit. Cui
uenembilis pat̾ nequaquã se habere duodecĩ solidos respondit:
sed tamen eius in opiam blanda locutione consolatus ait. Uade
et post biduum reuertere : quia de est uodie quod tibi debeam
dare. In ipso autẽ biduo: more suo inoratione suit eccupatꝰ. Cumq
die tercio is qui necessitate debiti affligeb t̾ redin: suꝑ archam
monaterii quȩ erat frumento plena subito tredeci solidi sunt in¬
uenti. Quos uuir dĩ deferri iussit. et afflicto petitori tribui: dicens.
ut auodeci readeret: et unũ mexpensis ꝓpriis haberet. Sea adea

Expanded text:
nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea
Abbreviated transcription (Latin):
inagnis uocib clamare dicens. Currite currite: quia draco iste me de
uorare uult. Currentes autẽ fr̃s draconẽ minime uiderunt: sed tre¬
mentẽ atq palpitantẽ monachũ ad monasteriũ reduxerunt. Qui
statim ꝓmisit numquã se esse um amonasterio recessurũ: atq ex hio¬
ra eadem insua ꝓmissione ꝑmansit: quippe qui scĩ uiri orationibus
contra se ad sistere draconẽ uiderat: quẽ priꝰ ñ uidendo sequebatur.
Ded neq hoc silendum euto. quod illustri. .xxuii.¬
uro antonio narrante cognoui. qui aiebat. patris sui puerũ mrrbo
ele fantino fuisse correptũ: ita ut iam pilis cadentib cutis intumes¬
ceret: atq increscentẽ siniem occultare ñ posset. Qui ad iurũ dĩ
ab eodem patre eius mnissus ẽ: et saluti pristinȩ sub omĩ cełitate restitutꝰ.¬
Heq illud taceã quod eius discipłs ꝑegrinꝰ..xxuira..

Expanded text:
agna uoce clamare dicens: «Currite, currite, quia draco iste appetit me agna uoce clamare dicens: «Currite, currite, quia draco iste appetit me deuorare». Et currentes fratres draconem non uiderunt, sed trementem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit nunquam se de mra eadem in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se assistere draconem viderat, quem prius non videndo sequebatur.Sed neque hoc silendum puto, quod illustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus missus est et saluti pristinae sub omni celeritate restitutNeque illud taceam quod ejus discipulus Peregrinus
Abbreviated transcription (Latin):
aĩ manu sua ꝓtinus cõmunionẽ dominici dedit corporis dicen .
lte: atq hoc dominicũ corpus suꝑ pectꝰ eiꝰ cũ magna reuerentia
ponite: eumq sepulturȩ sic tradite. Quod dũ factum fuisset:
susceptũ corpus eiꝰ terra tenuit. nec ultra ꝓiecit. fpendis petre
etã terra ꝓiceret. qui benedicti grãm non haberet: Patus
Serpendo plane: et uehementer stupeico.xxu.
et ꝑmanere inmonasterio nolebat. Cumq eũ uir dĩ assi¬
aue corriperet. frequenterq ammoneret: ipse uero nullo modo
consentiret incongregatione ꝑsistere. atq inportunis precibus
ut laxaretur immineret: quadam  idem uenerabilis pater. nimietatis eus
tedio afflictus iussit iratus ut discederet. Qui mox ut monasteriũ exiit:
contra se assistere aꝑto ore draconẽ initinere inuenit. Cumq idem dra¬
co qui apparuerat de uorare uellet: cȩpit ipse tremens et palpitans

Expanded text:
Dei manu sua protinus communionem dominici corporis dedit dicens: Dei manu sua protinus communionem dominici corporis dedit dicens: Ite, atque hoc dominicum corpus super pectus ejus cum magna reverentia ponite, et sic sepulturae eum tradite. Quod dum factum fuisset, susceptum corpus ejus terra tenuit, nec ultra projecit. Perpendis, Petreetiam terra projecerit, qui Benedicti gratiam non haberet. Petr. Perpendo plane, et vehementer stupeo. et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans
Abbreviated transcription (Latin):
umquid pam petre in hac adhuc carne ñenit Gregoriꝰ.
qui audiebat: quodcũq ligaueris suꝑ t̾ram. erit ligatum
et incęlis. & quȩcũq solueris suꝑ terrã erunt soluta et incęlis:¬
fiae et morib tenent. Sed ut canta ualeat homo de terra. cȩliet terrȩ
de surrexit. ultra se infirmitas niã: unde subse infirmata est fir
uadam quoq die dũ quidã eius puerulus monachus. parentes
suos ũtra quã debebat diligens. atq ad eoꝵ habitacłm cenaens.
siie benedictione demonasterio exisset: eodẽ mox die ut ad eos per¬
uenit de functus ẽ. Cunq esset sepultus: die altero ꝓiectũ foras
corpus eius uiuentũ ẽ. Quod rursus tradere sepultuȩ curauerunt.
Sed sequenti die iterũ ꝓiectum exterius. atq uihumatũ sicut prius
inuenerunt. Cunc concite adbenedicti patris uestigia currentes cũ
magno fletu petierunt: ut ei suã grãm larguri dignaret᷑. Quibꝰ uir

Expanded text:
Gregor. Numquidnam, Petre, in hac adhuc carne non erat, Gregor. Numquidnam, Petre, in hac adhuc carne non erat, qui audiebat: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis: fide et moribus tenent. Sed ut tanta valeat homo de terra, coeli et terrae de surruadam quoque die dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die altero projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ diaconi clamantis exibant foras. atq intra ȩccłam ꝑmanere
non poterant: ad memoriã rediit. quȩ uir dĩ illis adhuc uiuentibꝰ
mandauit. Eas quippe a scã cõmunione priuari diperat: nisi mores
suos et uerba corrigerent. Tunc seruo dĩ cũ grandi merore indi¬
catũ ẽ. Qui manu sua protinus oblationẽ dedit dicens. Ite: et
hanc oblationẽ ꝓ eis dño offerri facite: et ulterius ex cõmunicatȩ
nonerunt. Quȩ dum oblatio ꝓ eis fuisset immolata. et adiacõ¬
no iuixta morẽ clamatũ ẽ. ut non cõmunicantes ab eccła exirent:
illȩ exire abȩccła ulterius uisȩ non sunt. Qua ex re indubi¬
canter patuit: quia dũ inter eos qui a cõmunione priuati uõ¬
irum ualde quamuis uenembilẽ et scĩssimũ Petrus..¬
uirũ. adhuc tamen uihac carne corruptibili degentem:
potuisse animas soluere in illo iã inuisibili iudico constitutas.

Expanded text:
vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia exirent, illae exire ab ecclesia ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati Mirum valde, quamvis venerabilem et sanctissimum virum, adhuc tamen in hac carne corruptibili degentem, potuisse animas solvere in illo jam invisibili judicio constitutas.
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ qui ad exteriora necessaria eis obsequiũ prebebat. incautis
sepe sermonib ad iracundiã ꝓuocabant. Qui cũ diu ista toleraret.
ꝑrexit addĩ hominẽ.: quantasq pateretur uerboꝵ contumelias¬
enarrauit. Uir autem dĩ hec de illis audiens: eeꝑtinus mandauit di¬
cens. Corrigite linguã ur̃am: quia si non emendaueritis. ex cõmunico
uos. Quã uidelicet excõmunicationis sententiã. non ꝑferendo in¬
tulit. sed intentando. Illȩ autẽ a pristinis morib nichil mutatȩ. in¬
tra paucos dies defunctȩ sunt: atq in ȩccłã sepultȩ. Cumq in
eadem ȩccła missarũ sollempnia celebrarentur. atq exmore dia¬
conus clamaret. siquis non cõmunicat det locũ: nutrix earũ quȩ
ꝓeis oblationẽ dũo de ferre consueuerat. eas de sepulchris suis p̃ro¬
gredi et ȩcclam exire uidebat. Quod dũ sepuis cerneret. quia ad

Expanded text:
virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque pateretur verborum contumeliasenarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis sententiam non proferendo intulit, sed minando. Illae autem a pristinis moribus nihil mutatae, intra paucos dies defunctae sunt, atque in ecclesia sepultae. Cumque in eadem ecclesia missarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et exire de ecclesia videbat. Quod dum saepius cerneret, quia ad
Abbreviated transcription (Latin):
anus tue locutionis : tersit ame fateor dubietatẽ mentis.
Sed uelĩ nosse in cõmuni locutione qualis iste uir fuerit. Gb̃¬
ix ipsa petre cõmunis eiꝰ locutio. a uirtutis erat pondẽ
uacua: quia cuiꝰ cor sese inalta suspenderat. nequaquam
de ore illiꝰ uerba incassum cadebant. Siquid uͦ uinquã non iam
decernendo sed minando diceret: tantas uires sermo illiꝰ ha¬
bebat. ac si hoc nondubie atq suspense. sed iam ꝑsententiã ꝓ¬
Ctulisset.
monasterio duȩ quȩdã sc̃ĩmoniales feminȩ nobiliori genere
exorte. in loco ꝓprio conuersabantur: quib quidã religiosus uir.
adexterioris uitȩ usum prebebat obsequiũ. Sed sicut non nul¬
lis solet nobilitas generis parere ignobilitatẽ mentis. ut minus
se inhoc mundo despiciant. qui plus se aliqͥd cȩteris fuisse me¬
minerunt: nec predictȩ scĩmoniales feminȩ ꝑfecte linguam
suã sub habitus sui freno restrinxerant: et eundem religiosum

Expanded text:
Manus tuae locutionis tersit a me, fateor, dubietatem mentis; Manus tuae locutionis tersit a me, fateor, dubietatem mentis; sed velim nosse in communi locutione qualis iste vir fuerit. ix ipsa, Petre, communis ejus locutio a virtutis erat pondere vacua: quia cujus cor sese in alta suspenderat, nequaquam verba de ore illius incassum cadebant. Si quid vero unquam non jam decernendo, sed minando diceret, tantas vires sermo illius habebat, ac si hoc non dubie atque suspense, sed jam per sententiam protulisset. monasterio duae quaedam sanctimoniales feminae nobiliori genere exortae, in loco proprio conversabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno restrinxerant, et eumdem religiosum
Abbreviated transcription (Latin):
habitaculũ monasteri. ita construite. Qui hȩc audientes uehe¬
menter am̾mirati. ad p̃dictũ prediũ sunt reu̾si: et cuncta habita¬
da sic ex reuelatione didicerant construrerunt. Petrus.
oceri uelim quo fieri ordine potuit ut longe iret: respon¬
sum dormientib diceret: quod ipsi ꝑuisionem audirent¬
I rei gestȩ ordinem ambigis petrȩ : liquet ꝓfecto quia
mobilioris naturȩ ẽ sp̃s: quam corpus. Ecerte seriptura teste
nouimus: quod ꝓpħa ex iudea subleuatus. repente ẽ incaldea cum
pente iniudea iterũ inuenit. Si igitur abachuc tam longe potu¬
it sub momento corꝑaliter ire. et prandiũ deferre: qͥd mirum si
benedictus pater obtinuit. quatuiꝰ iret ꝑ sp̃m. et fratrũ quies¬
centiũ spiritib necessaria narraret: ut sicut ille ad cybũ corꝑis
corꝑaliter ꝑrexit. ita iste ad inscitutionem spiritalis uitȩ spi¬
ritaliter pergeret. Petris

Expanded text:
habitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehehabitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt. Petr. Doceri velim quo fieri ordine potuit ut longe iret, responsum dormientibus diceret, quod ipsi per visionem audirents rei gestae ordinem ambigis, Petre? Liquet profecto, quia mobiliolioris naturae est spiritus quam corpus. Et certe Scriptura teste novimus quod propheta ex-Judaea sublevatus , repente est cum pente in Judaea iterum invenit. Si igitur tam longe Habacuc potuit sub momento corporaliter ire et prandium deferre, quid mirum si Benedictus Pater obtinuit quatenus iret per spiritum, et fratrum quiescentium spiritibus necessaria narraret, ut sicut ille ad cibum corporis corporaliter perrexit, ita iste ad institutionem spiritalis vitae spiritaliter pergeret? Petr.
Abbreviated transcription (Latin):
diem magnoꝑe prestolantes. ꝑauerunt omia quȩ his qui cũ tanto
patre uenire potuissent uidebant᷑ esse necessaria. Nocte uͦ eadem
qua ꝓmnissus inlucescebat dies. eidem seruo dĩ quẽ illic patrẽ constitu¬
erat. atq eius p̃posito uir dñi uisoninis apparuit. et loca singula
ubi quid ȩdi ficare debuissent. subtiliter designauit. Cumq uiriq
a somno surgerent: sibi inuicẽ quod uiderant retulerunt. Non
itapen uisioni illi omnimodo fidẽ dantes: uirũ dĩ sicut se uenire
ꝓmniserat expectabant. Cũq uir dĩ constituto die minime ue¬
suset: ad eum cum merore reuersi sunt dicentes. Ex pectauimus pat̾
ut uenires sicut promiseras. et nobis ostenderes ubi quid edificare
deberemus: et non uenisti. Quib ipse ait. Quare fr̃s quare ista
dicitis: Numqͥd sic̃ ꝓmisi non ueni: Cui cũ ipsi dicerent quando
uenisti: respondit. Num qͥd utrisq uobis dormientib non apparui:
et loca singula designaui: Ite : et sicut ꝑuisionẽ audistis: om̃e

Expanded text:
agnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod viderant, retulerunt. Non tamen visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire promiserat, exspectabant. Cumque vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et sicut per visionem audistis, omne
Abbreviated transcription (Latin):
eminus sedebat. Quẽ uenientẽ conspitiens cum iã abeo audiri po¬
tiusset: damauit diccus. Pone sili pone: hoc quod portas ñ ẽ cuũ.
Qui riggo ꝓtinꝰ int̾rã cecidit: et quia tanto uiro illudere p̃sũpsis¬
set. ex pauit. Om̃sq qͥcũ eo ad dei hominẽ ueniebant: terrȩ con¬
sternati sunt. Sungentes autem ad eũ ꝓpinquare minime p̃sũp¬
serunt: sed ad suũ regẽ reu̾si nuntiauerunt trepidi inquanta
uelocitate fuerunt de prehensi. .xu..
unc ꝑse idem totila adai hominem erssat. Quem cui son de
sedenten ernerit: non ausus auedere. sese iuẽram adeclr enuiali ut¬

Expanded text:
eminus sedebat. Quem venientem conspiciens, cum jam ab eo audiri poeminus sedebat. Quem venientem conspiciens, cum jam ab eo audiri potuisset, clamavit, dicens: Pone, fili, pone hoc quod portas: non est tuum. Qui Riggo protinus in terram cecidit, et quia tanto viro illudere pset, expavit. Omnesque qui cum eo ad Dei hominem veniebant; terrae consternati sunt. Surgentes autem, ad eum propinquare minime praesumpserunt, sed ad suum regem reversi, nuntiaverunt trepidi, in quanta velocitate fuerant depraehensi. 15. Tunc per se isdem Totila ad Dei hominem accessit; quem cum longe sedentem cerneret, non ausus a
Abbreviated transcription (Latin):
tila. scm̃ uirũ ꝓphetiȩ babere sp̃m audisset: ad eiꝰ monasterium
ꝑgens patdo longius substitit: eiq se uenturũ nuntiauit ẽsse.
Eui dũ ꝓtinus mandatũ de monasterio fiusset ut ueniret: ipse
rare conatus est. Quidã uero eius spatarius riggo dicebat᷑. cui
caltiamenta sua prebuit: eumq in dus regalib uestib fecit:
quem quasi inꝑsona sua ꝑgere ad dĩ hominem precepit. lu cuiꝰ
obsequio tres qui sibi p̃ceteris adherere consueuerant comites misit.
sulicet uulf. fruderie. et blidin: ut ante serui dĩ ocłos ipsũ esse regẽ
totilam simulantes. eiꝰ lateri obambularent. Cui alia quoq obseqͥa
atq spatarios p̃buit: ut tã ex eiscdem obsequiis quã ex purpureis
uestib rexesse putaret᷑. Cumq idem riggo decoratꝰ uestib obse¬
quentiũ frequentia comitatꝰ. monasteriũ fuisset ingressus: uir dĩ

Expanded text:
tila sanctum virum prophetiae habere spiritum audisset, ad ejus monasterium tila sanctum virum prophetiae habere spiritum audisset, ad ejus monasterium pergens, paulo longius substitit, eique se venturum esse nuntiavit. Cui dum protinus mandatum de monasterio fuisset ut veniret, ipse, rare conatus est. Quidam vero ejus spatharius Riggo dicebatur, cui calceamenta sua praebuit, eumque indui vestibus regalibus fecit, quem quasi in persona sua pergere ad Dei hominem praecepit. In cujus obsequio tres qui sibi prae caeteris adhaerere consueverant, comites misit, scilicet, Vult, Ruderic, et Blidin, ut ante servi Dei oculos ipsum regem Totilam esse simulantes, ejus lateribus obambularent; cui alia quoque obsequia atque spatharios praebuit, ut tam ex eisdem obsequiis quam ex purpureis vestibus rex esse putaretur. Cumque idem Riggo decoratus vestibus, obsequentum frequentia comitatus monasterium fuisset ingressus, vir Dei
Abbreviated transcription (Latin):
longus aigerent. et eos tardior hora fatiguret⁊ ambulantes ienene¬
hust ladonere pratu et fontẽ.: et quȩꝙ poterant ad reficiendũ
corpus aelec tabilia uideri. Cunc conuator ait. Ecce aquai eeseen
pornius ⁊ert amenus locus inquo possumus resici et parũ qͥestere.
nit uaceslam s tesentatus autẽ uenerabili benedustui ꝓ aterit
mi orationt petit: sea mox eiuir ses hoc quod inua ẽ deror
inatoe tuũ locutus ẽ semel tibi ꝑsuadere n porius. perlo non
potuit : ac tercio suasit: et te aa hoc quoa uoluit Eups puuoluit¬
potne ile reanl intirme suȩ mentis agnoscens. eĩ pedisꝰ ꝓ uolit̃.
tanto magis cȩpit culpam de flere et erubescere: quanto se cognouit
etiam absentem inbenedicti patris oculis de liquisse. petru
go sancti uiri precocdiis. helisei spiritum uideo in esse.: qui
absenti discipulo presens fuit. Gregorius.i. .xiiii..
portet petre ut interim sileas: quatinus adhuc
maiora cognoscas. Gothoꝵ namq temporib cũ rexeoꝵ tõ¬

Expanded text:
longius agerent, et eos tardior hora fatigaret ambulantes, invenerunt in itinere pratum et fontem, et quaeque poterant ad reficiendum corpus delectabilia videri. Tunc conviator ait: Ecce aqua, ecce pratum, ecce amoenus locus, in quo possumus refici et parum quiescere, nit ad cellam. Praesentatus autem venerabili Benedicto Patri, sibi orationem dari petiit: sed mox ei vir sanctus hoc quod in via egerconviatorem tuum locutus est, semel tibi persuadere non potuit, secundo non potuit, at tertio suasit, et te ad hoc quod voluit superavit? Tunc ille reatum infirmae suae mentis agnoscens, ejus pedibus provolutus, tanto magis coepit culpam deflere et erubescere, quanto se cognovit etiam absentem in Benedicti Patris oculis deliquisse. Petr. Ego sancti viri praecordiis Elisaei spiritum video inesse, qui absenti discipulo praesens exstitit. CAPUT XIV. portet, Petre, ut interim sileas, quatenus adhuc majora cognoscas. Gothorum namque temporibus, cum rex eorum To
Abbreviated transcription (Latin):
odem quoq tempoce quidã aqunensis ecłe.
derieus ademonio uerabatur: qui a uenerabili uiro constantio ȩccłȩ eiꝰ
antistice ꝑ multa fuerat martyrũ loca transmissus. ut sanari potuis¬
set. Sed sc̃i dĩ martyres noluerunt ei sanitatis donũ tribuere ut
quanta esset inbenedicto gã demonstiarent. Ductus itaq ẽ ad
om̃ipotentis dĩ famulũ benedictũ: qui ibu xp̃o dño p̃ce s fundens.
antiquũ bostẽ de obsesso homine ꝓtinꝰ expulit ÷ cui sanato p̃cepit
dicens. Sade : et pꝰ bec carnẽ non comedas: ad sacrũ uero ordinẽ
uũquã accedere p̃sumas. Quacũꝙ autẽ aie sacrũ erdinẽ temerare
p̃sumpseris: statim iuri diaboli iterũ manciraberis. Discellit g
Cerieus sants: et sicut t̾rere solet animũ pena recens ea quȩ an
Qi pe pet incerem custodiuit. Cũ uero pͥ annos multos em̃s prioies
alius de bae luce migrissent. et minores suos sibimet sup er pon¬
tusuent ocsinib cerneret : uerta uiri dĩ quasi ex longo tep̃rcobu¬

Expanded text:
odem quoque tempore quidam Aquinensis Ecclesiae clericus daemonio vexabatur, qui a venerabili viro Constantio Ecclesiae ejus anstistite per multa fuit martyrum loca transmissus, ut sanari posset. Sed sancti Dei martyres noluerunt ei sanitatis donum tribuere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonstrarent. Ductus itaque est ad omnipotentis Dei famulum Benedictum, qui Jesu Christo Domino preces fundens, antiquum hostem de obsesso homine protinus expulit. Cui sanato praecepit dicens: Vade, et post haec carnem non comedas, et ad sacrum ordinem nunquam accedere praesumas. Quacunque autem die sacrum ordinem temerare praesumpseris, statim juri diaboli iterum manciparis. Discessit itaque clericus sanus ac sicut terrere solet animum poena recens, ea quae vir Dei praecepit interim custodivit. Cum ergo post annos multos omnes priores illius de hac luce migrin sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei quasi ex longo tempore obl
Abbreviated transcription (Latin):
paicture det iam non in habitet᷑. Cui uir añ respendit. Roma
agentib nen ex terminabitur. sea cepestatih eoruscia. et cuis mue
haitor tomotu fatigita marcescet insemet upta Cuui oelaeus
masftora nobis umi sacta sunt luce danora: qui mlat urbe ausso¬
uurai mei us euersas aomos. destruc̾tas ȩccłas turbare ceriumues.
nus meaifitua longo senio lassata. qua runl aebrescentlii peio¬

Expanded text:
plius non inhabitetur. Cui vir Dei respondit: Roma a gentibus non exterminabitur, sed tempestatibus, coruscis, turbinibus ac terrae motu fatigata marcescet in semetipsa. Cujus prophetiae mysteria nobis jam facta sunt luce clariora, qui in hac urbe dissoluta moenia, eversas domos, destructas ecclesias turbine cernimus; ejusque aedificia longo senio lassata, quia ruinis crebrescentibus pro
Abbreviated transcription (Latin):
rater quoq ualentiniani eius monacbi. cuiꝰ superi. memorit̃
focis uronit laitus sea religiosus. Cui ut setui di ortione ꝑcep¬
ret. et germanu frem̃ uideret: anius singulis de loco sate ⁊. dceno
semp uenrre consueni. Euo responso pedepror. aelberam conluate

Expanded text:
us monachi, cujus superius memoriam us monachi, cujus superius memoriam feci, vir erat laicus, sed religiosus. Qui ut servi Dei orationem perciperet, et germanum fratrem videret, annis singulis de loco suo ad cellam rem Ben
Abbreviated transcription (Latin):
usu regłe sollicite seruaret᷑: quadã die ad responsũ fr̃s egressi
sunt: inquo caradiore compulsi sunt hora demorari. Qui manere
iuxrta religiosam feminã nouerant: cuiꝰ ingreisi habitaculũ sump¬
serunt erbum. Cumq iam tardius adcellam redissent: benedic¬
tionẽ patris ex more petierunt. Quos ille ꝓtinus ꝑ cunctatꝰ est
dicens. Ubi comedistis: Qui respondentes direrunt. Nusquam.
Quib ille ait. Quare ita mentimini: Humquid illius femine
habitacłm non intrastis: Numqͥd hos atq illos ꝙỹbos ñ accepistis:
Numqͥd tot calices ñbibistis: Cumq eis uen̾ibił pat̃ et hospitium
mulieris. et genera cyboꝵ et numerum potionũ diceret: recognoscen¬
tes cuncta quȩ egerant. adeuis pedes treme facti ceciderunt : se de¬
lquisse confessi sunt. Ipse autẽ ꝓtinus culpe peꝑcit: ꝑpendens qͥd
uieuis absentia ultra nonfacerent. qu̾e presentẽ esse sibi inspuritu

Expanded text:
usu regulae sollicite servaretur, quadam die ad responsum fratres egressi usu regulae sollicite servaretur, quadam die ad responsum fratres egressi sunt, et in eo tardiori compulsi sunt hora demorari. Qui manere juxta religiosam feminam noverant, cujus ingressi habitaculum sumpserunt cibum. Cumque jam tardius ad cellam rediissent, benedictionem Patris ex more petierunt. Quos ille protinus percontatus est, dicens: Ubi comedistis? Qui responderunt: Nusquam. Quibus ille ait: Quare ita mentimini? Nunquid illius talis feminae habitaculum non intrastis? nunquid hos atque illos cibos non accepistis? nunquid tot calices non bibistis? Cumque eis venerabilis Pater et hospitium mulieris, et genera ciborum, et numerum potionum diceret, recognoscentes cuncta quae egerant, ad ejus pedes tremefacti ceciderunt, et se deliquisse confessi sunt. Ipse autem protinus culpam pepercit, perpendens quod in ejus absentia ultra non facerent, quem praesentem sibi esse in spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
damno parieris sed contritione fratris. Qued uenerabelire. dui
bentaisto suauerunt ccleriter cũ grau luctu nuntiare. Tunc
idem pater adse dilaceratum puerũ. deferri uibet. Quem portare non
nisi insago potuerunt: quia collapsi saxa parietis. eius non solũ menbra
sed etiã osa contriuerãt. Eumq uir dĩ statim precepit incella sua
in pipato quod uulgo matta uocat᷑: quo orare consueuerat proici.
Musisq foras fr̃ib cellã lausit. et orationi instantius quã solelut
uicubuit. Mua res. Hora eadẽ. hunc incolumematq ut prius ui¬
lentem. ad eundẽ. laborem milit: ut ipse quoq parietẽ cum fr̃b ꝑfice¬
ret. de cuius interitu se antiquus hostis benedicto insultare credidis
dicere: presentibus absentia nuntiare.. xii.enur¬
Uos et enĩ cellȩ fuit: ut quotiens ad responsũ aliquod egredẽnt᷑
fns eybum potũq extra cellã minime sumerent. Cumq hoc de

Expanded text:
damno parietis, sed contritione fratris, venerabili Patri damno parietis, sed contritione fratris, venerabili Patri Benedicto studuerunt celeriter cum gravi luctu nuntiare. Tunc idem Pater Benedictus dilaceratum puerum ad se deferri jubet. Quem portare non nisi in sago potuerunt: quia collapsi saxa parietis, non solum ejus membra, sed etiam ossa contriverant. Praecepitque vir Dei statim eum in cella sua in psiathio, quod vulgo matta vocatur, in quo orare consueverat, projici, missisque foras fratribus cellam clausit: qui orationi instantius quam solebat incubuit. Mira res, eadem hora hunc incolumem, atque ut prius valentem ad eumdem iterum laborem misit, ut ipse quoque parietem cum fratribus perficeret, de cujus se interitu antiquus hostis Benedicto insultare credidisaedicere, praesentibus etiam absentia nuntiare. Mos etenim cellae fuit, ut quoties ad responsum aliquod egrederentur fratres, cibum potumque extra cellam minime sumerent. Cumque hoc de
Abbreviated transcription (Latin):
caput ꝑtinus in orationẽ flexit : et eos quos fantastieo ruperit
iꝗue aesua uocauit fr̃e: et ut ocłos suos sirarent monuet in
ep seinum aluid coquinȩ edificiũ ass̃istere cernerent. et flãmas quas an¬
tiquiis hostis finxerar nonuiderent. mesatꝰ iuulo altius ed¬
ur sum dum fr̃s parietẽ quia res ita exigelat. paulo altius dt¬
acarent: uir dĩ grationis studio intra cellulȩ suȩ dautra mo¬
rabatur. Cui antiquus hostis insultans appariut. etqur udlaboran¬
ces srs ꝑgert indicauit. Quoa uir dĩ ꝑnuntĩi eleriune fris
indicauit dicens. fno caute uos agite: quia aduos bathora imilis¬
nus spsuenit. Is qui mandatũ ac tulit uix uerba compleuerat:
et malignuus sp̃s eundem parietem qui ȩdincabatus eue rupme
atq uinum ꝓuerulũ monachum cuiuisdã cunalis filiũ opͥmens
ruma contriuit. Contristati om̃s ac uehementer atfust i. uon

Expanded text:
caput protinus in orationem flexit, et eos quos phantastico reperit caput protinus in orationem flexit, et eos quos phantastico reperit igne deludi, revocavit fratres, ut oculos suos signarent monuit, ut et sanum iltiquus hostis finxerat, non viderent. » Et in Petri ursus dum fratres parietem, quia res ita exigebat, paulo altius aedificarent, vir Dei in orationis studio intra cellae suae claustra morabatur. Cui antiquus hostis insultans apparuit, et ei quod ad laborantes fratres pergeret indicavit. Quod vir Dei per nuntium celerrime fratribus indicavit, dicens: Fratres, caute vos agite, quia ad vos hac hora malignus spiritus venit. Is qui mandatum detulit, vix verba compleverat, et malignus spiritus eumdem parietem qui aedificabatur evertit, atque unum puerulum monachum cujusdam curialis filium opprimens, ruina contrivit. Contristati omnes ac vehementer afflicti non
Abbreviated transcription (Latin):
radicitꝰ interra teneret᷑ : ut palã daret᷑ intelligi. qͦd suꝑ eum
ipse ꝑse antiquus hostis sederet: quẽ tantoꝵ uiroꝵ manus mo¬
uere ñ possent. Buficultate igitur ficta. ad uitũ dĩ musum est.
ut concitus uenuret: et orando bostem repelleret. ut lapioacom uare
potinsent Qeuimox uenit ⁊ orationẽ ficiens beneaietionen ledlit
rotinta lapis eleritate leuatus est. acsi nullũ priꝰ pon habuiset.
Macuit: ut in loco ceodem cerrim foderent. Qũa dũ odiendo
atius penctrarent : ereũ illũie idolũ fr̃s muenerunt. Quo aed hora
esuincaquinũ ꝓiecto exie abeo igiuis repente uisus ẽ sati ab
cunctoꝵ monachoꝵ ocłis. qui om̃e eiusdẽ eequine edificur cor¬
sunicortur onstendit.: Cumq iaciendo aquã adigiẽ quali ex slon¬
quenas iꝑ tre perent: pulsatus toaẽ cumultu ue dit̃ aeliuenus.
Qui cunaẽ igñe inocdłis fratrũ esse insuis uero non esse consicdemrs.

Expanded text:
radicitus in terra teneretur: ut palam daretur intelligi, quod super eum radicitus in terra teneretur: ut palam daretur intelligi, quod super eum ipse per se antiquus hostis sederet, quem tantorum virorum manus movere non possent. Difficultate igitur facta, ad virum Dei missum est ut veniret, et orando hostem repelleret ut lapidem levare possent. Qui mox venit, et orationem faciens benedictionem dedit, et tanta lapis celeritaut in eodem loco terram foderent. Quam dum fodiendo altius penetrarent, aereum illic idolum fratres invenerunt. Quo ad horam casu in coquinam projecto, exire ignis repente visus est, atque in cunctorum monachorum oculis quia omne ejusdem coquinae aedificium consumeretur ostendit. Cumque jaciendo aquam, et ignem quasi exstinguendo perstreperent, pulsatus eodem tumultu vir Dei advenit. Qui eumdem ignem in oculis fratrum esse, in suis vero non esse considerans,
Abbreviated transcription (Latin):
minime cernerent. Ut enuĩ discipłis suis uenerabilis pat̃ dice¬
bat. corporalib eiꝰ ocłis idem antiquus hostis ceterrimus atq
succensus apparebat: qui in eũ ore ocłisq flãmantib seuire ui¬
debatur. Iam uero quȩ diceret: audiebãt om̃s. Prius enĩ hunc
uocabat ex nomine. Cui cũ uir dĩ minime responderet: ad eiꝰ
mox contumelias crumpebat. Namcũ clamaret dicens benedic¬
te benedicte: et aum fibi nullo modo respondere conspiceret. ꝑ¬
tinus ad iuixtolut. Maledicte ñbeneclicte. quid mecum babes:
quid me ꝑsequeris: Sed iam nunc ex pectanda sunt contra dei
famulũ antiqui hostis noua certamina. Cui pugnas quidem uo¬
lens in culit: sd occasiones uictoriȩ ministrauit inuitus.
eiusdẽ cellȩ construerent. lapis inmedium iacelut: quẽ
inedificiũ leuare decreuerunt. Cumq eũ duo uł tres mouere ñ
possent. plures ad iuncti sunt: sed ita immobilis mansit. ac si

Expanded text:
minime cernerent. Ut enim discipulis suis venerabilis Pater diceminime cernerent. Ut enim discipulis suis venerabilis Pater dicebat, corporalibus ejus oculis idem antiquus hostis teterrimus et succensus apparebat, qui in eum ore oculisque flammantibus saevire videbatur. Jam vero quae diceret audiebant omnes: prius enim hunc vocabat ex nomine. Cui cum vir Dei minime responderet, ad ejus mox contumelias erumpebat. Nam cum clamaret, dicens: Benedicte, Benedicte, et eum sibi nullo modo respondere conspiceret, protinus adjungebat: Maledicte, non Benedicte, quid mecum habes? quid me persequeris? Sed jam nunc spectanda sunt contra Dei famulum antiqui hostis nova certamina, cui pugnam quidem volens intulit, sed occasiones victoriae ministravit invitus. ejusdem cellae construerent, lapis in medio jacebat quem in aedificium levare decreverant. Cumque eum duo vel tres movere non possent, plures adjuncti sunt, sed ita immobilis mansit, ac si