comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ipse e̾ exoratio ꝓ peccatis nr̃is. S illud
de sacerdote illo scriptũ ẽ. quẽ isti non
intellegunt: ut ãmoneret᷑ ppłs in ꝓpħia
talẽ se debere agnoscere sacerdotẽ ꝓ qͦ
nullus posset orare. Quis ẽ aũ ꝓ qͦ nul
tis peccatores erant sicut ceteri homines.
uolens ds ꝑ ꝓpħiam admonere popłm. iã
talem desidandũ esse sacerdotẽ. qui inter¬
pellaret ꝓ omĩb. et ꝓ eo nullus oraret.
designans talem admonuit et dix̾. Si pec¬
cauerit popłs. orabit ꝓ eo sacerdos: si
aũ sacerdos peccauerit. qͥs orabit ꝓ eo:
Itaq o popłe talẽ elige sacerdotẽ ꝓ quo¬
ñ cogaris orare. s de cuiꝰ oratione ꝓ ce
securus ẽẽ possis: ipse ẽ dñs nr̃ iħe xp̃e

Expanded text:
et ipse est exoratio pro peccatis nostris . Sed illud de illo sacerdote scriptum est, quem isti non intelligunt, ut admoneretur populus in prophetia talem se debere agnoscere sacerdotem, pro quo nullus posset orare. Quis est autem pro quo nulltes peccatores erant, sicut caeteri homines: volens Deus per prophetiam admonere populum, jam talem desiderandum esse sacerdotem, qui interpellaret pro omnibus, et pro eo nullus oraret, designans talem, admonuit et dixit: Si peccaverit populus, orabit pro eo sacerdos; si autem sacerdos peccaverit, quis orabit pro eo? Itaque, o popule, talem elige sacerdotem, pro quo non cogaris orare, sed de cujus oratione pro te securus esse possis. Ipse est Dominus noste
Abbreviated transcription (Latin):
a du̾sus me. Si me ilł cõmisero. facio p̾ui¬
diciũ cause mee. Non ad eos exibo: seruet᷑
causa mea meliorib. & auctoritate gͣuiori¬
b. Bonũ consiliũ. Qd si hoc dixit: ceci¬
lianꝰ quaꝗͣ laborabis tu ut ostendas que
adu̾sus te istos alia lucilla corruperit: et
forte ñ inuenturos qd̃ ille tunc usq adeo
nouerat. ut postea gestis aꝑiret᷑. S u¬
disti nescio qͥd occultũ. renunciatũ ẽ tibi
aliqͥd metuendũ: concedo timori tuo cau¬
celã istã. recte fecisti ad tales ñ ꝓcedere:
erant eiũ alii qͥ de te poterant uidicare:
Attende nẽ cecilianũ. Tu tͥ seruasti numi¬
diã: ille orbẽ terraꝵ. S ualere uis adu̾s¬

Expanded text:
adversum me: si me illis commisero, facio praeadversum me: si me illis commisero, facio praejudicium causae meae: non ad eos exibo, servetur causa mea melioribus et auctoritate gravioribus. Bonum consilium. Quid si hoc dixit Caecilianus? Quanquam laborabis tu, ut ostendas quae adversus te istos alia Lucilla corruperit, et forte non inventurus; quod ille tunc usque adeo noverat, ut postea Gestis aperiretur. Sed vidisti nescio quid occultum, renuntiatum est tibi aliquid metuendum. Concedo timori tuo cautelam istam: recte fecisti, ad tales non procedere; erant enim alii qui de te poterant judicare. Attente nunc Caecilianum: tu tibi servasti Numidiam, ille orbem terrarum. Sed si valere vis ad
Abbreviated transcription (Latin):
qr noluit ad eos exire primianꝰ. Quare pͥmi¬
ano concedit᷑ nosse factione̾ maxiministaꝵ.
& ceciliano ñ concedit᷑ nosse factionẽ dona¬
tistaꝵ: nondũ erat ordinatꝰ maximianꝰ: cri¬
mina dicebant᷑ de primiano. Uenerunt ep̃i.
uoluert̃ ut ad eos exiret: non ẽ egressus
sicut eoꝵ indicat tractatoria actis inser¬
ta. Non ẽ egressus. N on imꝓbo. immo &
laudo si aliquã factione̾ uidisti. ñ debu¬
isti ad factiosos ꝓcede: seruari causã tuã
meliori iudicio partis tue. Restabat enim
magna pars donati: ubi se posset purgare
primianꝰ. Propterea ad illos qͥ iam factio¬
nẽ conspirauerant. exire noluit. Wides qͦ¬
mͦ laudamꝰ consiliũ tuũ adu̾sus maximia¬
nistas : bene attende. et causã ceciliani.
N uis ut fr̾: qͦmͦ extͤneus. sic uidica. Nolu¬
isti exire: qͥd tͥ dicent: sti factione̾ con¬
spirauert̾ cont᷑ salutẽ meã: corrupti st̃

Expanded text:
quia noluit ad illos exire Primianquia noluit ad illos exire Primianaximianistarum, et Caeciliano non conceditur nosse factionem Donatistarum? Nondum erat ordinatus Maximianus, crimina dicebantur de Primiano: venerunt episcopi, voluerunt ut ad eos exiret: non est egressus, sicut eorum indicat Tractatoria Actis inserta. Non est egressus: non improbo, imo et laudo. Si aliquam factionem vidisti, non debuisti ad factiosos procedere, sed servare causam tuam meliori judicio partis tuae. Restabat enim magna pars Donati, ubi se posset purgare Primianus: propterea ad illos qui jam factione conspiraverant, exire noluit. Vides quomodo laudamus consilium tuum adversus Maximianistas, bene attende et causam Caeciliani: non vis ut frater; quomodo extraneus, sic judica. Noluisti exire, quid tibi dicens? Isti factione conspiraverunt contra salutem meam, corrupti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ciẽ. qd gestũ ẽ: ut omĩno unde dissimuleis.
et qua effugiant ñ inueniant: oblitos se
dicerent que gesta st̃. N on eos ds sinit obli¬
uisci: atq utinã ualeat ad salutẽ. Nam mi¬
scłia sua fecit ħ d̃s: si consident qͥd sit fac¬
tũ. ẜ onite gͦ uob̃ ante ocłos fr̃s unitatẽ t̾e̾
orb̃ t̾raꝵ: unde se isti duusert᷑ adu̾sus ceci¬
lianũ. Ponite & mͦ partẽ donati. unde se
maximianiste diiser̃t adu̾sus pͥmianũ.
Qd̃ tẽ illi ceciliano. hoc nc̃ isti fecert̃ pͥmi¬
ano. Ppt̾ea se & ueriores donatistis dicunt
maximnianiste:: qr reuera facta maioꝵ suoꝵ
ipsi imitati st̃. Sic enĩ erexert̾ maxinia¬
nũ adu̾sus pͥmianũ. qͦm̾ illi erexert̃ maio¬
rinũ adu̾sus cecilianũ: & sic questi st̃ isti
nistis. ħ dixert᷑ illi qͦd ad eos noluit exire ce¬
cilianꝰ : memor conscientie sue. Ille aũ noue¬
rat factionẽ eoꝵ. Sic & isti conquerunt᷑:

Expanded text:
ciem quod gestum est, ut omnino unde dissimulent ciem quod gestum est, ut omnino unde dissimulent et qua effugiant non inveniant. Oblitos se dicerent quae gesta sunt ante; non eos Deus sinit oblivisci: atque utinam valeat eis ad salutem! Nam misericordia sua fecit hoc Deus, si considerent quid sit factum. Ponite ergo vobis ante oculos, fratres, unitatem tunc orbis terrarum, unde se isti diviserunt adversus Caecilianum: ponite modo et partem Donati, unde se Maximianistae diviserunt adversus Primianum. Quod tunc illi Caeciliano, hoc nunc isti fecerunt Primiano. Propterea se et veriores Donatistis dicunt Maximianistae, quia revera facta majorum suorum ipsi imitati sunt. Sic enim erexerunt Maximianum adversus Primianum, quomodo illi erexerunt Majorinum adversus Caecilianum; et sic questi sunt istinistis, hoc dixerunt illi, quod ad eos exire noluerit Caecilianus, memor conscientiae suae; ille autem noverat factionem eorum: sic et isti conqueruntur,
Abbreviated transcription (Latin):
loc̃. An forte apostasia uiliani. pars e¬
uugłii tͥ uidet᷑:e cce mendac̃e teneo.
Qͥd de me dixisti: qd̃ credi debeat: eti¬
ã si ñ inuenirẽ unde ostendem falsũ te
dic̾e̾ sufficit ut ostendã m̃dacẽ te esse.
Qͥo dicis:ᷤ quał tu . tales & ceteri. Nam
merito talia u̾ba oĩb misisti. habun¬
dare uoliusti societate m̾daciũ: ne tu so¬
lus erubesceres de mendacio. S ualeat in¬
qͥt in cecilianũ. iudiciũ patrũ nr̃oꝵ. Qua¬
enĩ qd credo uos nosse. ep̃i consentientes.
cũ maximiano ad hoc diaconi ipsiuis uene¬
rt ad carthaginẽ. sic̃ se habet tractatoria
quã etiã gestis alligauert᷑. cũ litigarent
de domo cũ ꝓcuratore illiꝰ qͥ p̾ternuttit ab¬
lata. Ergo pͥmo tͤctatoriã de illo miserus:
conquentes qr noluit ad illos exire. hoc enĩ
maxime conquesti st̃. Uide qͦmͦ illis reddid̃¬
ds: qd de ceciliano dixert̃. Mira similitudo.
Uoluit ds pꝰ tot annos reuoluere illis in fa¬

Expanded text:
locum. An forte apostasia Juliani, pars Elocum. An forte apostasia Juliani, pars Evangelii tibi videtur? Ecce mendacem te teneo. Quid de me dixisti quod credi debeat? Etiamsi non invenirem unde ostenderem falsum te dicere, sufficit ut ostendam te mendacem esse. Quid dicis? Qualis tu, tales et caeteri. Nam merito talia verba omnibus misisti: abundare voluisti societate mendacium, ne tu solus erubesceres de mendacio. 19. Sed valeat, inquit, in Caecilianum judicium patrum nostrorum. Quaenim quod credo vos nosse, episcopi consentientes cum Maximiano adhuc diacono ipsius, venerunt ad Carthaginem, sicut se habet Tractatoria, quam etiam Gestis alligaverunt, cum litigarent de domo cum procuratore illius qui praetermittit ablata. Ergo primo Tractatoriam de illo miserunt, conquerentes quia noluit ad illos exire: hoc enim maxime conquesti sunt. Vide quomodo illis Deus reddidit quod de Caeciliano dixerunt. Mira similitudo: voluit Deus post tot annos revolvere illis in fa
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ eoꝵ: qͣntomag̃ querimꝰ salutẽ eoꝵ.
Ecce corpus xp̃i. patit᷑ falsos testes. Sus¬
tinet corpꝰ. qͦd p̃cessit in capite. Nͥ mirũ
ẽ. Q mͦ ñ desunt corpore. xͥ diffuso ꝑ totũ
orbẽ t̾raꝵ. qͥ dicant. ꝓgenies tͣditoꝵ. fal¬
sũ cestimoniũ dicis: ibi te coniunco fal¬
sũ testẽ esse. Secutꝰ pauca u̾ba: tu mͥ di¬
cis. traditor es. Ego dico tͥ m̃dax es: s tu
tͣdictionẽ meã nusꝗͣ et nusꝗͣ ꝓbas. Ego
m̃datiũ tuũ hic. in istis ipsis u̾bis tuis mͦ
ꝓbo. Certe ibi dixisti: qr nos aciumꝰ gla¬
dios nr̃os. Recito gesta tuaꝵ circũ celli¬
onũ. Certe ibi dixisti qr p̾termittis ab¬
lata. recito gesta uͥ ꝓcurationẽ ad exi¬
genda fecisti. Certe ibi dixisti. nos so¬
la offerimꝰ eugłia : recito tot iussioneᷤᷤ
iudicũ qͥb a te diuisos ꝑsequutꝰ es.
rẽcito p̾ces ad apostatã imꝑatore̾ cui
dixisti: qr sola iusticia apud eũ habet

Expanded text:
nitatem eorum, quanto magis quaerimus salutem eorum. nitatem eorum, quanto magis quaerimus salutem eorum. Ecce corpus Christi patitur falsos testes, sustinet corpus quod praecessit in capite. Non mirum est, et modo non desunt corpori Christi diffuso per totum orbem terrarum qui dicant: Progenies traditorum. Falsum testimonium dicis. Ibi te convinco falsum testem, secutus pauca verba. Tu mihi dicis: Traditor es. Ego tibi dico: Mendax es. Sed tu traditionem meam nusquam et nunquam probas: ego mendacium tuum hic in istis ipsis verbis tuis modo probo. Certe ibi dixisti, quia nos acuimus gladios nostros: recito gesta tuorum Circumcellionum. Certe ibi dixisti, quia praetermittis ablata: recito Gesta, ubi procurationem ad exigenda fecisti. Certe ibi dixisti: Nos sola offerimus Evangelia: recito tot jussiones judicum, quibus a te divisos persecutus es: recito Preces ad Apostatam imperatorem, cui dixisti, quia sola justitia apud eum habet
Abbreviated transcription (Latin):
resurrex̃ ille cũ tanto miracło. cõmota
t̾ra ꝓdidit dñm resurgentẽ. Erat illic
et t̾ra custodiens terrã. s t̾ra durior
mutari ñ potuit. Nunciauit uera. s
seducta ẽ a falsa. Que dixert̃ enĩ illi
custodes iuideis: que uidunt: et quid
factũ sit. A ccepert᷑ pecuniã: & dictũ ẽ¬
illis. Dicite qd̾ uob̾ dormientib uenert
discipłi eiꝰ et abstulert eũ. Ecce falsi
testes: & contra resurgentẽ. Q uanta
excecent᷑: et contͤ se dicant nescientes uñ
appareat qr falsi st̃ testes. Qd enĩ illi con¬
tra se dixerunt: c ũ dormiremꝰ ueneruis
discipłi eiꝰ: et abstulert̃ eũ. Quid ẽ hoc
qͥs ẽ qͥ dicit testimoniũ : qͥ dormiebat. Ta¬
lib gͦ narrantib ñ credẽm: nec si scĩnia
sua mͥ indicarent. Stulta insania. Siui¬
gilabas: quare ꝑmisisti: Si dormiebas: uñ
scisti: Sic et isti filii eoꝵ. usq hic: si te̾ me¬
ministis. & p̃termittendũ ex occasione ñ
ẽ. Tantõmag̃ enĩ debemꝰ cõmemorare ua¬

Expanded text:
Resurrexit ille cum tanto miraculo; commota terra prodidit Dominum resurgentem. Erat illic et terra custodiens terram; sed terra durior mutari non potuit. Nuntiavit vera, sed seducta est a falsa. Dixerunt enim illi custodes Judaeis quae viderint, et quid factum sit: acceperunt pecuniam, et dictum est eis: Dicite quod vobis dormientibus venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum . Ecce falsi testes, et contra resurgentem. Quanta excaecentur, et contra se dicant nescientes unde appareat quia falsi sunt testes. Quid enim illi contra se dixerunt? Cum dormiremus, venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum Quid est hoc? Quis est qui dicit testimonium? Qui dormiebat. Talibus ego narrantibus non crederem, nec si somnia sua mihi indicarent. Stulta insania! si vigilabas, quare permisisti? si dormiebas, unde scisti? 18. Sic et isti filii eorum, sicut meministis, et praetermittendum ex occasione non est. Tanto magis enim debemus commemorare va
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nolle:  dictũ ẽ alio loco. Qͥ pecuniam
suam ñ deͭ ad usurã. E quã decestabile sit
quã odiosũ. quã execrandũ: puto qr & ipsi
feneratores nouert̃. Rursus ait. Ego ipse
bet te ẽẽ feneracorẽ: & r tͥ. Si feneraueris
spemi ñ habebis: si feneraueris hominẽ. idy
dedisti expectes acciꝑe ñ pecuniã solam. s
aliqͥd plusqͣm dedisti. siue illud cricicũ sit
siue uinũ. siue oleũ. siue qͦdlibet aliud. si

Expanded text:
hoc nolle? Dictum est alio loco: Qui pecuniam hoc nolle? Dictum est alio loco: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram . Et quam detestabile sit, quam odiosum, quam exsecrandum, puto quia et ipsi feneratores noverunt. Rursus autem ego ipse, bet esse feneraspem non habebis? Si feneraveris homini, id dedisti exspectes accipere: non pecuniam solam, sed aliquid plus quam dedisti, sive illud triticum sit, sive vinum, sive oleum, si
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas di ipsa e̾ lex dĩ. E qͥd dictũ ẽ de
tali:ͦ & in lege eiꝰ meditabit᷑ die ac nocte.
Panẽ istũ manducas una^ e dimictis
pane̾ illũ u̾bi die ac nocte. Quando enĩ au¬
dis & qñ legis. manducas. qͣndo in te cogitas
ruminas. ut sis animal mundũ. ñ ĩmundũ:
qđ significat etiã sapientia ꝑ salomonẽ di¬
cens. Thesaurus desidabił requiescit in ore
sapientis. Uir aũ stultus: glucit illud. Qͥd
enĩ glucit: Ut ñ in illo appareat qđ uora¬
uit : oblitꝰ ẽ qđ audiuit. Qͥ aũ ñ ÷ oblitus
cogitat. & cogitando ruminat. ruminan¬
do delectat᷑: unde dr. cogitatio scã seruabit
te. E ecce si seruat ce in ruminatione pa
uos intelligitis : quã in nr̃a dissertitudine
uos diserti eritis. Ergo iustꝰ iste. totadie mi¬
seret᷑ & fenerat. S nͣ gaudeant feneratores.
nolo. qr d̾s ñ uult. Nam si ego et d̾s uult.
agite. Si aũ ds ñ uult. etiã si ego uellem:
malo suo ageret qͥ aget. Uñ apparet dm

Expanded text:
voluntas Dei, ipsa est lex Dei. Et quid dictum est de tali? Et in lege ejus meditabitur die ac nocte . Panem istum manducas una hora, et dimittis; panem illum verbi die ac nocte. Quando enim audis, aut quando legis, manducas; quando inde cogitas, ruminas, ut sis animal mundum, non immundum . Quod significat etiam sapientia per Salomonem dicens: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis; vir autem stultus glutit illum . Qui enim glutit, ut non in illo appareat quod voravit, oblitus est quod audivit. Qui autem non est oblitus, cogitat, et cogitando ruminat, ruminando delectatur. Unde dicitur: Cogitatio sancta servabit te . Et ecce si servat te in ruminatione panvos intelligitis, quam in nostra disertitudine vos deserti eritis. Ergo justus iste tota die miseretur, et fenerat. Sed non gaudeant feneratores. nolo, quia Deus non vult. Nam si ego nolo, et Deus vult, agite: si autem Deus non vult, etiamsi ego vellem, malo suo ageret qui ageret. Unde apparet Deum
Abbreviated transcription (Latin):
iusti: caput nr̃m habent. Illũ enĩ uencu¬
rũ esse credidunt. quẽ nos uenisse iam cre¬
dimiꝰ: & in eiꝰ fide et ipsi sanati st̃ in cuiꝰ
& nos : ut ẽẽt & ipse totiꝰ caput euutatis
iherłm omĩb connumeratis fidelib. ab
initio usq ad finẽ. adiunctis legionibus
etiã. exercitib angłoꝵ: ut fiat illa una
ciuitas sub uno rege. et una quedã. ꝓuin¬
cia sub imꝑatore uno. felix in ꝑpetua pa¬
ce ac salute: laudans dm̃ sine fine. beata
iam in fine scłi. in senecta pingui qm̃ de
illa dictũ est. adhuc multipli Rabit᷑
in senecta pingui. multiplicata est suꝑ
omis gentes: & ipsiꝰ uox est. attendentis qͣ¬
si uniꝰ hoi̾s pͥmã etat̾e̾ suam. & istam
nouissimã respex̾ ꝑ omĩa. qr om̃s eta¬
tes notas habet ꝑ scripturas. & ait exul

Expanded text:
i, caput Christum habent. Illum enim venturum esse crediderunt, quem nos venisse jam credimus; et in ejus fide et ipsi sanati sunt, in cujus et nos: ut esset et ipse totius caput civitatis Jerusalem, omnibus connumeratis fidelibus ab initio usque in finem, adjunctis etiam legionibus et exercitibus Angelorum, ut fiat illa una civitas sub uno rege, et una quaedam provincia sub uno imperatore, felix in perpetua pace et salute, laudans Deum sine fine, beata jam in fine saeculi est in senecta pingui; quoniam de illa dictum est: Adhuc multiplicabitur in senecta pingui . Multiplicata est per omnes gentes, et ipsius vox est attendentis quasi unius hominis primam aetatem suam, et istam novissimam, respexit per omnia, quia omnes aetates no
Abbreviated transcription (Latin):
na exempla uelis a bonis oꝑib desistere.
et paralysi quadam int̾iore dissolucꝰ ess
A ge si possumꝰ. aꝑto isto tecto submittere
senuit nostis. & agnoscitis. & intelligitiꝰ.
qr in hoc positi estis. & ita credidistis. qr

Expanded text:
na exempla, velis a bonis operibus desistere, na exempla, velis a bonis operibus desistere, et paralysi quadam interiore dissolutus es, age, si possumus, aperto isto tecto submittere senuit. Nostis, et agnoscitis, et intelligitis, quia in hoc positi estis, et ita credidistis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Porro si obscurũ est tectũ est: et para¬
lyticũ quendã animo intueor. & hoc
cecto xp̃m agnosco. fãciã quantũ possũ
illi. Constans esto fili: remissa sunt enĩ
tͥ peccata tua. Sic enĩ fec̃ int̾iorẽ hoĩem
saluũ a paralysi remittendo peccata sua.¬
& cons tringendo fidẽ. S erant ibi
honune s̃ qͥ non habebant ocłos ad ui¬
dendit̾ inc̾iorẽ paralyticũ iam esse sana¬
tũ: e medicũ curant̾e putaueruis
blasphemant̾ẽ. Quis ẽ inquiunt qͥ
peccata ddimictit: blasphemat iste: Qis
potest dimittere peccata: nͥ solus ds:
& quia ille erat ds. calia cogitantes au¬
diebant hoc u̾bũ: de dõ cogitabant.
s dm̃ p̃sentẽ ñ uidebant. fa̾cit gͦ ille
medicus a  in corpore paralytici: ut &
illoꝵ qͥ talia dicebant int̾iore̾ paralysim
sanet fẽcit enĩ qđ uid̾ent: & dedit qđ
crederent. Eia gͦ quisqͥs es tã infirmꝰ
& languens corde. ut attendens huma¬

Expanded text:
Porro si obscurum est, tectum est: et paraPorro si obscurum est, tectum est: et paralyticum animo quemdam intueor. Et hoc latere agnosco. Faciam, quantum possum,ut diceret illi: Constans esto, fili, remissa sunt enim tibi peccata tua. Sic enim fecit interiorem hominem salvum a paralysi, remittendo peccata, et constringendo fidem. Sed erant ibi homines, qui non habebant oculos ad videndum interiorem paralyticum jam esse sanatum, et medicum curantem putaverunt blasphemantem. Quis est hic, inquiunt, qui peccata dimittit? Blasphemat iste. Quis potest dimittere peccata, nisi solus Deus? Et quia ille erat Deus, talia cogitantes audiebat . Hoc verum de Deo cogitabant, sed Deum praesentem non videbant. Fecit ergo ille medicus aliquid et in corpore paralytici, ut et illorum qui talia dixerunt, interiorem paralysim sanaret. Fecit enim quod viderent, et dedit quod crederent. Eia ergo quisquis es tam infirmus et languens corde, ut attendens huma
Abbreviated transcription (Latin):
secꝰ qđ ẽ gͣuius & int̾iore hoĩe resolutis:
iã desistat ab oꝑe bono. & dicat sibi. Ut¬
qͥd bene operor:Utquid panẽ meũ fran¬
go esurienti. & nudũ uestio. & sine tecto
induco in domũ meã: adcendens ad id qd̃
scriptũ ẽ. nũꝗͣ. uidi uistũ derelictũ. nec
semen eiꝰ querens panẽ: cũ uideam cot ho¬
mines bene uiuentes. plerũq fame labo¬
rantes: s si forte erro ego. ut tam illũ
qͥ bene uiuit. quã ulũ qͥ male uiuit pu¬
tem uiuere. & alit̃ illũ nouit s. idẽ
iniquũ esse quẽ ego puco iustũ esse. qͥd
facio de habraham quẽ iustũ ipsa scrip¬
tura cõm̃dat: quid facio de ipso apło
qui dicit. imitatores mei estote sicut &
ego xp̃i : an ut etiã ego sim in malis
qualia ille ꝑtulit: in fame & siti. in fri¬
gore et nuditate : I ta cogitante me
cultate operis boni possumꝰ ne fratres
tamꝗͣ. paralyticũ collerare. & aꝑire
tectũ scripture: huiͦ. & eũ submittere
ad dñm:  uidetis enĩ qr obscurũ est.

Expanded text:
s, et in interiore homine resolutis, jam desistat ab opere bono, et dicat sibi: Utquid bene operor? Utquid panem meum frango esurienti, et nudum vestio, et sine tecto induco in domum meam, attendens ad id quod scriptum est, Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem: cum videam tot homines bene viventes, plerumque fame laborantes? Sed si forte erro ego, ut tam illum qui bene vivit quam illum qui male vivit, pubene vivere, et aliter illum novit Deus, id est iniquum esse, quem ego justum puto; quid facio de Abraham, quem justum ipsa Scriptura commendat? Quid facio de ipso apostolo Paulo, qui dicit: Imitarores mei estote, sicut et ego Christi ? An ut etiam ego sim in malis qualia ille pertulit, in fame et siti, in frigore et nuditate? 3. Ita cogitantem, et, cultate operis boni, possumusne, fratres, tanquam paralyticum tollere, et aperire tectum Scripturae hujus, et eum submittere ad Dominum? Videtis enim quia obscurum est.
Abbreviated transcription (Latin):
tio mundi. C ontͣ illi qͥ fenerare uoluert̃:
quid audiunt: i te in ignẽ et̾nũ: qͥ para¬
tus ẽ diabolo & angłis eiꝰ. & qͥd uocat᷑ reg¬
nũ qđ accipimꝰ: adtende sequentia. Isti
ibunt in cõbustionẽ et̾nã: iusti aũ in ui¬
tã et̾nã. Ad hoc abite. ħ emite. ad hoc fe¬
nerate: habetis. xp̃m in celo sedentẽ. int̾¬
ra petente̾. Inuenit qͦmͦ feneret: iustus
tota die miseret᷑ et fenerat: & sem̃ eius
in benedictior erit. Ꝙ hĩc non occurrat
carnał cogitatio. Uidemꝰ multos filios uis¬
toꝵ fame morientes. Q ͦ m̃ gͦ sem̃ eiꝰ in bñ¬
ddictione erit  senĩ eiꝰ reliquie eiꝰ: unde
hic̃ semuniat & postea metet. Nãq apłs dic̃
bonũ aũ facientes ñ deficiamꝰ: tpr̃e enĩ suo
metemꝰ infatigabiles. Itaq dũ temp habemꝰ
ait. oꝑem᷑ bonũ ad om̃s: hoc ÷ sem̃ cuum
qđ erit in bñdictione. Terre cõmittis. &

Expanded text:
tio mundi. Contra, illi qui fenerare noluerunt, tio mundi. Contra, illi qui fenerare noluerunt, quid audient? Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Et quid vocatur regnum quod accipimus? Attendite sequentia: Isti ibunt in combustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam . Ad hoc ambite, hoc emite, ad hoc fenerate. Habetis Christum in coelo sedentem, in terra petentem. Invenimus quomodo feneret justus. Tota die miseretur, et fenerat. 7. Et semen ejus in benedictione erit. Et hic non occurrat carnalis cogitatio. Videmus multos filios justorum fame morientes: quomodo ergo semen ejus in benedictione erit? Semen ejus reliquiae ejus, unde hic seminat, et postea metet. Namque Apostolus dicit: Bonum autem facientes non deficiamus: tempore enim suo metemus infatigabiles. Itaque dum tempus habemus, ait, operemur bonum ad omnes . Hoc est semen tuum, quod erit in benedictione. Terrae commit
Abbreviated transcription (Latin):
rent domine qn̾ te uidimꝰ esurientẽ. ut
ostendẽt se pauꝑũ fideuissorẽ om̃iũ. mem¬
broꝵ suoꝵ sponsor̾e. qr ille caput illi m̃bra.
et cũ accipiunt m̃bra caput accipꝰ. cũ uni
inqͥt ex minimis meis fecistiꝰ. mͥ fecistiꝰ. sia
auare fenerator. uide quid dedistis ude
quid accepturus es. Si dedisses paucã pecu¬
niam. & ille cui dedas ꝓ parua pecunia tua
daret tͥ magnã ullam. incomparabilit̃
qͣntas gr̾as ageres. quanta leticia tollere¬
ris: audi quã possessionẽ det: quẽ fene¬
rasti. Uenite bñdicti patris mei: ꝑcipite.
Qͥ d Q d̾ dedistis:  absit. Terrena dedis¬
tis: que si non dedissetis. in t̾ra putres¬
ce̾nt. Qed inde facturus eẽs: si ñ dedisses:
Qd ꝑiturũ erat in t̾ra: seruatũ ẽ in celo.
Ergo quod seruatũ est ħ accepturi sumꝰ.
Seruatũ ẽ meritũ: factꝰ ẽ thesaurus tuus
meritũ tuũ. Nam uide qͥd accepturꝰ sis.¬
ꝑcipite regnũ quod uob̾ paratũ ẽ ab ini¬

Expanded text:
 te vidimus esurientem? ut ostenderet se pauperum fidejussorem, omnium membrorum suorum sponsorem; quia ille caput, illi membra, et cum accipiunt membra, caput accipit: Cum uni, inquit, ex his minimis meis fecistis, mihi fecistis. Eia, avare fenerator, vide quid dedisti, vide quid accepturus es! Si dedisses paucam pecuniam, et ille cui dederas pro parva pecunia tua daret tibi magnam villam, incomparabiliter quantas gratias ageres, quanta laetitia tollereris! Audi quam possessionem det quem fenerasti: Venite, benedicti Patris mei, percipite. Quid? quod dedistis? Absit. Terrena dedistis, quae si non dedissetis, in terra putrescerent. Quid enim inde facturus esses, si non dedisses? Quod periturum erat in terra, servatum est in coelo. Ergo quod servatum est, hoc accepturi sumus. Servatum est meritum: factus est thesaurus tuus meritum tuum. Nam vide quid sis accepturus: Percipite regnum, quod vobis paratum est ab ini
Abbreviated transcription (Latin):
facio inqͥs: ut similit̃ feneret᷑: attende qͥd
faciat fenerator. Minꝰ uult dare certe: & plꝰ
acciꝑe. Hoc fac̃. Tu da modica: accipe mag¬
na. Yide quã late crescat fenꝰ tuũ. Da tẽpo¬
ralia: accipe et̾na. Da t̾rã: accipe celũ. & cui
dabo force dicis. Ipse dñs ꝓcedit quẽ fenereᷤ.
qͥ tͥ iubebat ne fenerator sis. Audi scripturã:
quomꝰ feneres dnm̃. fenerat inqͥt dñm: qui
miseret᷑ pauꝑi. Non enĩ eget a te dñs: sed
habes aliũ qui a te egeat. Illi porrigis: ille
accip̃. Non enĩ habet pauꝑ qđ tͥ retͥbuere poꝰ¬
sit: & tam̃ & ipse uult retribuere & ñ inue¬
nit qͥd̃. sola in illo remanet beniuolentia o¬
randi ꝓ te. Cũ aũ pauꝑ orat . ꝓ te: tamquã
do dic̃. dñe mutuũ accepi fide. Proinde &

Expanded text:
facio, ut sim utiliter fenerator? Attende quid facit fenerator. Minus vult dare certe, et plus accipere: hoc fac et tu; da modica, accipe magna. Vide quam late crescat fenus tuum. Da temporalia, accipe aeterna: da terram, accipe coelum. Et cui dabo, forte dicis? Ipse Dominus procedit quem feneres, qui tibi jubebat ne fenerares. Audi Scripturam, quomodo feneres Dominum: Fenerat, inquit, Dominum, qui miseretur pauperis . Non enim eget a te Dominus, sed habes alium qui a te egeat: illi porrigis, ille accipit. Non enim habet pauper quod tibi retribuat: et tamen ipse vult retribuere, et non invenit quid; sola in illo remanet benevolentia orandi pro te. Cum autem pauper orat pro te, tanquam Deo dicit: Domine, mutuum accepi, fidedic me. Proinde et
Abbreviated transcription (Latin):
lior est quã uita hominũ. Q d gͦ facimus:
a diuuent nos pia studia ur̃ã ut inspici¬
amiꝰ in his u̾bis huiꝰ psalmi uoluntatẽ di.
qͥd nos incelig̾e uelit. Metꝰ ẽ enĩ ne unul¬
quisq infirmꝰ ñ capiens spiritalit᷑ intelli¬
gere scripturas: eat in exempla humana.
uideat aliquando bonos seruos d̃i eẽ in
necessitate aliqua et inopia querendi pa¬
nes : maxime et paulũ apłm cogicet qͥ
dicit. in fame & siti. in frigore & nudi¬
tate ÷ & scandaliret᷑ apud seipsũ dicens.

Expanded text:
lior est quam vita hominum. 2. Quid ergo facimus? lior est quam vita hominum. 2. Quid ergo facimus? Adjuvent nos pia studia vestra, ut inspiciamus in his versibus Psalmi voluntatem Dei, quid nos intelligere velit. Metus est enim ne unusquisque infirmus, non capiens spiritualiter intelligere Scripturas, eat in exempla humana videatque aliquando bonos servos Dei esse in necessitate aliqua et inopia quaerendi panis; maxime et Paulum apostolum cogitet, qui dicit, In fame et siti, in frigore et nuditate : et scandalizetur apud seipsum dice
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ ẽ. ut hõ positus in una aliqua
Parte t̾raꝵ. ꝑ totã uitã suã tam breuẽ
quã humana uita breuis ẽ. quãuis ad
senectutẽ a uiuentute ꝑuenerit. ñ uidit
iustũ derelictũ nec sem̃ eiꝰ querens panẽ.
Non ẽ mirandũ. potuit enĩ fieri ut an̾
uitã ipsius fuisset aliqͥs iustus querens
panẽ : potuit fieri ut in alia parte t̾raꝵ
ñ ubi ipse eẽt. Deinde aliud qd̃ mouet
audite. Ecce unꝰqͥsq in uob̃ qͥ forte iam
senuit respiciens cursus etatis sue iã ꝑac¬
tos sibi uͥ cogitatiõe u̾satꝰ fuerit. in his
quos nouit forte non ei occurrat iustͤ
querens pane. aut filius iusti querens
panẽ: s tam̃ respicit ad scripturas diui¬
onẽ. Inuenit et filiũ ipsius ysaac eiusdem
famis causa. in alias isse regiones: querentẽ
panẽ. E qͦmͦ erit uerũ. nũꝗͣ uidi iustũ
derelictũ: nec sem̃ eiꝰ querens panẽ: e si
uerũ hoc inuenit in spacio uite sue. alit̾
tam̃ inuenit in lectione diuina. que fide¬

Expanded text:
magnum est, ut homo positus in una aliqua parte terrarum per totam vitam suam tam brevem, quam humana vita brevis est, quamvis ad senectutem a juventute pervenerit, non viderit justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem? Non est mirandum. Potuit enim fieri ut ante vitam ipsius fuisset aliquis justus quaerens panem, potuit fieri ut in alia parte terrarum non ubi ipse esset. Deinde aliud quod movet, audite: Ecce unusquisque in vobis, qui forte jam senuit, respiciens cursus aetatis suae jam peractos sibi, ubi cogitatione versatus fuerit in his quos novit, forte non ei occurrit justus quaerens panem, aut filius justi quaerens panem: sed tamen respicit ad Scripturas divionem ; invenit et filium ipsius Isaac ejusdem famis causa in alias isse regiones quaerentem panem . Et quomodo erit verum, Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem? Et si verum hoc invenit in spatio vitae suae; aliter tamen invenit in lectione divina, quae fide
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores ꝑibunt. Inimici aũ dni statĩ
ut exaltabunt᷑ et głabunt᷑. deficientes sic̃
fumꝰ deficient. Ex ipsa similitudine: rem
quã insinuauit agnoscite. fumꝰ a loco ig¬
nis erũpens. in alto extollit᷑: et ipsa elati¬
one in globũ magnũ exardescit et crescit.
S quanto fuerit globus ille grandior: tan¬
to fit uanior. Ab illa enĩ magnitudine
non fundata et solidata. s pendente et
ipsam ei obfuisse magnitudinẽ. Quan¬
to enĩ plus erectus ẽ. quanto extentꝰ. qͣn¬
to diffusus undiq in maiorem ambitũ:.
tanto fit exilior et deficiens & non appa¬
rens. Inimici aũ domini statĩ ut gła¬
bunt᷑ et exaltabunt᷑. deficientes sicut
fumꝰ deficient. De talib dictũ ẽ. sicut
iamnes et mambres restiter̃t moysi: sic
et isti resistunt ueritati. homines m̃te
corrupti reꝓbi circa fidem. Unde aut̃ẽ
resistunt ueritati. nͥ inflatione tumori
sui: euntes iniuentos. et extollentesi se
quasi ustos & magnos. Q uidͣ ait cam¬

Expanded text:
peccatores peribunt. 12. Inimici autem Domini statim ut gloriabuntur et exaltabuntur, deficientes sicut fumus deficient. Ex ipsa similitudine rem quam insinuavit, agnoscite. Fumus a loco ignis erumpens in altum extollitur, et ipsa elatione in globum magnum intumescit: sed quanto fuerit globus ille grandior, tanto fit vanior; ab illa enim magnitudine non fundata et solidata, sed pendente et ipsam ei obfuisse magnitudinem. Quanto enim plus erectus est, quanto extentus, quanto diffusus undique in majorem ambitum, tanto fit exilior, et deficiens, et non apparens. Inimici autem Domini statim ut gloriabuntur et exaltabuntur, deficientes sicut fumus deficient. De talibus dictum est: Sicut Jannes et Mambres restiterunt Moysi, sic et isti resistunt veritati: homines mente corrupti, reprobi circa fidem. Unde autem resistunt veritati, nisi inflatione tumoris sui, euntes in ventos, extollentes se quasi justos et magnos? Quid autem
Abbreviated transcription (Latin):
grũ. qr pigros nos facit. Q uomͦ contra dr̃
a domino nc cognoui. Dictũ ẽ abrahe. nunc
cognoui qm̃ timeas dm. Hoc ds nouerat.: et
ante illã ꝓbationẽ. Nam illa ꝓbatio ido fac¬
ta ẽ: ut nos nossemꝰ qđ ds ĩa nouerat. ꝙ ꝓptͣ
nos docendos conscribet᷑. qđ ante. docum̃tũ
nouerat. & fortasse & ipse abrahã nondũ no¬
uerat. quas iures haberet fides eiꝰ. Unꝰqͥsq

Expanded text:
it. Quomodo contra dicitur a Domino: Nunc cognovi. Dictum est Abrahae: Nunc cognovi quod timeas tu Deum . Hoc Deus noverat et ante illam probationem. Nam illa probatio ideo facta est, ut nos nossemus quod Deus jam noverat, et propter nos docendos conscriberetur, quod ante documentum ille noverat: et fortasse et ipse Abraham nondum noverat quas vires habe
Abbreviated transcription (Latin):
m̃datio. O mĩs enũ homo m̃dax. Si aut̃e
ponas spem tuã indo tuo ñ confunderis.
qr ule in quo sp̃e posusti falli ñ potest.
Uide. & ille qu̾e paulo ante. cõmemoraui
iustus confirmatus. positus in tp̃re ma¬
lo. in die tribulationis. qr ñ confunde¬
bat᷑. qui ait. głamur in tribulationib.
scientes qm tribulatio patientiã oꝑatur.

Expanded text:
mendacio: omnis enim homo mendax . Si autem mendacio: omnis enim homo mendax . Si autem ponas spem tuam in Deo tuo, non confunderis; quia ille in quo spem posuisti, falli non potest. Unde et ille quem paulo ante commemoravi, justus confirmatus, positus in tempore malo, in die tribulationis, quia non confundebatur, quid ait? Gloriamur in tribulationibus, sc
Abbreviated transcription (Latin):
sananti. ad uidendã quandã luc̃e et̾nam:
q e̾ ipse: &d illi dabimꝰ quexamꝰ. inue¬
niamꝰ si possumꝰ: & ui angustiis inqͥsitio¬
nis nr̃e exclamemꝰ. Qⁱ d retribuã dño. ꝓ
om̃ib que recribuit mͥ: & qͥd inuenit:
calicẽ salutaris accipiã: & nom̃ dñi inuo¬
cabo. ꝑotestis inqͥt bibere calice̾. quẽ ego
bibiturus sũInde petro. amas me:ͦ paꝰ¬
ce oues meas: ꝓ quib biberet calice̾ dnĩ.
Confirmat aut̾e̾ uistos dñs. N ouit dñs
dies imma cłatoꝵ : & hereditas eoꝵ in et̃¬
nũ erit . Qd ẽ. Non confundent᷑ in cẽ
pore malo: I ii die tribulationis. in die
angustiarũ. non confundent᷑: sic̃ confun¬
ditur quẽ fallit spes. Qs ẽ qui confun¬
dditur:s ol dicit eggo quod sꝑabã nͦ inueni.
Non immerito. S ꝑabas enĩ de te : aut sꝑa¬
bas in homine amico. M aledictus autem.
qͥ sp̃e suã ponit in homine. Confunderis
qr sefellit te. spes: fefellit spes posita in

Expanded text:
sananti, ad videndam quamdam lucem aeternam, sananti, ad videndam quamdam lucem aeternam, quod est ipse? quid illi dabimus? Quaeramus, inveniamus, si possumus; et in angustiis inquisitionis nostrae exclamemus: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Et quid invenit? Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Potestis, inquit, bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Inde Petro: Amas me? Pasce oves meas : pro quibus biberet calicem Domini. Confirmat autem justos Dominus. Novit Dominus vias immaculatorum, et haereditas eorum in aeternum ero? In die angustiarum non confundentur: sicut confunditur quem fallit spes. Quis est qui confunditur? Qui dicit: Ego quod sperabam non inveni. Non immerito: sperabas enim de te, aut sperabas de homine amico: maledictus autem qui spem suam ponit in homine . Confunderis, quia fefellit te spes, fefellit spes posita in
Abbreviated transcription (Latin):
m. S cimus qr cũ apparuit similes ei erimꝰ.
qm̃ uidebimus eũ sicuti ẽ. Seruat᷑ gͦ nob̃
nescio qͥd. dulce spectacłm omĩno & si cogi¬
tari ex aliqua parte in enigniate & ꝑ spe¬
cłm potest. dici tam̃ nullomodo potest pul¬
chritudo illiꝰ dulcedinis: quã seruat ds ti¬
m̃tib se. ꝑficit aũ sꝑantib inse: illuc paran¬
t᷑ corda nr̃a. in om̃ib uite huiꝰ tribulatio¬
b & temptationib. N oli mirari qr in labo¬
rib pararis: ad magnũ aliqͥd pararis. Uñ
uox illa uisti confirmati: non stꝰ condig¬
ne passiones huiꝰ tpris ad futurã głam que
reuelabit᷑ in nob̃. Que erit futura gła
uideat hanc luc̃e cũ sanus factus fuerit il¬
tori suo. quantũ libet enĩ ille det: qͥd da¬
bit tale. quale ille p̾stitit: S ut plurimũ
det aurũ dabit: & multũ aurũ dabit.
ille lucẽ p̃stitit. Ut nouerit ille qr nicħ
dat: iudeat in tenebris qđ dat. Qͥ d gͦ da¬
bimꝰ nos medico illi. ocłos interiores nr̃os

Expanded text:
 scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Servatur ergo nobis nescio quod dulce spectaculum omnino: et si cogitari ex aliqua parte in aenigmate et per speculum potest, dici tamen nullo modo potest pulchritudo illius dulcedinis, quam servat Deus timentibus se, perficit autem sperantibus in se . Illuc parantur corda nostra in omnibus vitae hujus tribulationibus et tentationibus. Noli mirari, quia in laboribus pararis: ad magnum aliquid pararis. Unde vox illa justi confirmati: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Quae erit futura glorvideat hanc lucem? Cum sanus factus fuerit iltori suo: quantumlibet enim illi det, quid dabit tale quale ille praestitit? Ut plurimum det, aurum dabit, et multum aurum dabit: ille lucem praestitit. Ut noverit ille quia nihil dat, videat in tenebris quod dat. Quid ergo dabimus nos medico illi, oculos interiores nostros
Abbreviated transcription (Latin):
ma parte plebis. & iã senioꝵ nobilissimoꝵ
litteris conueniret᷑ ut ꝑ se corrigeret qd̾
amiserat: sua temeritate possessus em̃dare
contempsit. His itaq ꝑmoti seniores ec¬
cłe supradicte. ad uniuersũ chorũ litteraᷤ
legatosq miserunt: qͥb non sine lacͥmis
dep̾cati sunt. ut ad se feruentiꝰ ueniremꝰ:
Qͦ ꝑpenso libramine. intentionib explo¬
ratis. existimatio eccłe purgaret᷑. Ad hanc
pinde cũ scđm memoratoꝵ litteras ueni¬
at᷑ scitis: qr pars iam donati incesta fac¬
ta est. ħ oc erat in regła. Q uales fueruis
cũ qͥb fuerit cõmunicatũ. tales dñt fie¬
ri om̃s. et uniu̾sam massam. Itaq si uerũ
isti dñt. incesta ẽ iam pars tota donati.
exeant plane nũmide et dicant. ad nos
ñ ꝑtinet stilus incestus. nescio qͦs ad
cõmunione tuã admisisti. obẽe potuit
qd̾ in affrica fit pocuit obẽe orbi t̾raꝵ:¬

Expanded text:
ma parte plebis, etiam seniorum nobilissimorum ma parte plebis, etiam seniorum nobilissimorum litteris conveniretur, ut per se corrigeret quod admiserat, sua temeritate possessus emendare contempsit. His itaque permoti seniores Ece supradictae, ad universum chorum litteras legatosque miserunt, quibus non sine lacrymis deprecati sunt, ut ad se ferventius veniremus; quo perpenso libramine intentationibus exploratis, existimatio Ecclesiae purgaretur. Ad hanc proinde, cum secundum memoratorum litteras veniatur scitis, quia pars jam Donati incesta facta est. Hoc erat in regula, Quales fuerint cum quibus fuerit communicatum, tales fieri omnes et universam massam. Itaque si verum isti dicunt, incesta est jam pars tota Donati. Exeant plane Numidae; et dicant, Ad nos non pertinet si illos incestos, nescio quos, ad communionem tuam admisisti: obesse potuit quod in Africa fit, potuit obesse univer
Abbreviated transcription (Latin):
recitauit. Prẽbiteros supͣdicte plebis ad
coniurationẽ impie conspirationis im¬
pellens. hoc ab eis uelut p̃cario iure pos¬
tulauit. ut ad dampnandos quatuor
diaconos uiros egregios ac singłarib
meritis apꝓbatos. maximianũ scilicet.
rogatianũ. donatũ. itẽq salganũ. E¬
quatuor erat auetor ille scimatis. p̾cideis
de fructu fructũ: & ñ se dolens ab in¬
ei ꝓmiterent accõmodare consensũ. E¬
runt. Ille ꝑ seipsũ cogitatũ scelus ñ
recitauit. Cusꝰ illi mala p̃sũptione stu¬
pefacti cũ silentio refellissent ꝑ se cogita¬
tũ scelus ñ dubitauit implere. usq ad eo
ut maximianũ diaconẽ. uirũ sicuti omĩb
notũ est innocentẽ. sine causa. sine accu¬
satore. sine teste. absentẽ. ac lecto recuban¬
tem sententiã putaret esse ꝓmendã. E cũ¬
furore dampnaret. Nͥ am incestos contra
legem decretaq omĩũ sacerdotũ cõmuni¬
oni sc̃e adiungeret. cũꝙ obsistente maxi¬

Expanded text:
rdinatus, presbyteros supradictae plebis ad conjurationem impiae conspirationis impellens, hoc ab eis velut precario jure postulavit, ut ad damnandos quatuor diaconos, viros egregios, ac singularibus meritis approbatos, Maximianum scilicet, Rogatianum, Donatum, itemque Salgamium, quatuor erat ille auctor schismatis, praecidens de frusto frustum, et non se dolens ab inpromitterent accommodare consensum.runt: ille per seipsum cogitatum scelus non jus illi mala praesumptione stupefacti, cum rem silentio refellissent, per se cogitatum scelus non dubitavit implere, usque adeo ut in Maximianum diaconum, virum, sicut omnibus notum est, innocentem, sine causa, sine accusatore, sine teste, absentem ac lecto cubantem, sententiam putaret esse pfurore damnaret. Nam cum incestos contra legem decretaque omnium sacerdotum communioni sanctae adjungeret, cumque obsistente maxi
Abbreviated transcription (Latin):
cłi ocłos ꝑtinet. ¶uos fidi ocłos qͥ ñ hñt.
delectant felicitatẽ impioꝵ. et putant se
sine causa eẽ iuistos: qr uident hic flore¬
et eleuari: & puta qr suꝑexaltatꝰ t̾. puta¬

Expanded text:
dei oculos pertinet. Quos fidei oculos qui non habent, dei oculos pertinet. Quos fidei oculos qui non habent, dolent felicitatem impiorum, et putant se sine causa esse justos, quia vident hic floreet elevari su
Abbreviated transcription (Latin):
deat᷑ dampnari ab homine. E si dix̾ sen¬
tentiã ꝓconsul in ciprianũ. alia ẽ sella
t̾rena: aliud ẽ tribunal celoꝵ. Ab infe¬
riore accepit sententiã. a suꝑiore coronam.
erit. Noli mͦ putare. Tempꝰ est laboris. tẽpꝰ
senunus ẽ: tempꝰ frig. oris est. E si int̾ uen¬
tos. & si int̾ pluuias seminas. noli piger ẽẽ.
estas ueniet que ce letificet: in qua de gau¬
deas seminasse. Q d gͦ facio mͦ : expecta dnm̃
Et cũ expecto: quid ago:  & custodi uias eiꝰ.
Et si custodiero. qͥd accipio : ᷤ e raltabit ce ut
heredicate possideas cerram. Quã t̾rã
Icerũ ne aliqua uilla occurrat animo. illã
de qua dr. Uenite bñdicti patris mei. ꝑci¬
pite regnũ quod uob̃ paratũ est ab initio
scłi. Q d de ilł qͥ nos angustiauer̃t. inter
quos gemuimꝰ. quando scandala to leraui¬
de ilł erit: sequit᷑. Cum pereunt. pecca¬
tores uidebis. Et̃ de ꝓximo uideb̾. Tu e¬
ris ad dexterã. illi ad siustrã. Hoc ad fi¬

Expanded text:
ne. Etsi dixit sententiam proconsul in Cyprianum: alia est sella terrena, aliud tribunal coelorum; ab inferiore accepit sententiam, a superiore coronam. erit? Noli modo putare: tempus laboris est, tempus seminis est, tempus frigoris est: etsi inter ventos, etsi inter pluvias, semina; noli esse piger: aestas veniet quae te laetificet, in qua te gaudeas seminasse. Quid ergo facio modo? Exspecta Dominum. Et cum exspecto, quid ago? Et custodi vias ejus. Et si custodiero, quid accipio? Et exaltabit te, ut haereditate possideas terram. Quam terram? Iterum ne aliqua villa occurrat animo: illam de qua dicitur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Quid de illis qui nos angustaverunt, inter quos gemuimus, quorum scandala toleravide illis erit? Sequitur, Cum pereunt peccatores, videbis. Et quam de proximo videbis: tu eris ad dexteram, illi ad sinistram. Hoc autem ad fi
Abbreviated transcription (Latin):
si st̃ epi simul et clerici. et postea ab
eiꝰ sacellitib lapidati st̃. qd in basilica
cesi st̃ seniores. quod indigne ferrent.
claudianistas ad cõmunionẽ admitti. qͥ
innocentes clericos putauerit condemp¬
nandos. qđ se nob̃ audiendũ noluerit ex¬
hibere. cũ basilicaꝵ fores ne ingredẽmur
multitudine et officio inc̾eluserit. qđ
legatos a nob̃ ad se missos iniuriose reie¬
cerit. qd̃ loca multauit pͥmo. ehinc aue¬
toritate iudiciaria usurpauit. Ꝙ cũ le¬
paulus apłs dicat. audet aliqͥs ur̃m ad¬
u̾sus aliũ habens negotiũ. iudicari apud
inustos et ñ apud scõs: uidete quale
illi crim̃ obiecerint. qr ñ apud e¬
piscopos agere uoluit de locis. s
missaq ꝓ honestate stili nr̃i siluimꝰ. sacer¬
dotali choro ꝑpetuo esse dampnatũ: ne
eo palpato di eccła aut contagione. aut
aliqͦ crimine macłet᷑. Qͦd id ipsũ paulꝰ
apłs exhortat᷑ & admonuit. P recipimꝰ¬

Expanded text:
si sint episcopi simul et clerici, et postea ab si sint episcopi simul et clerici, et postea ab ejus satellitibus lapidati: quod in basilica eaesi sint seniores, quod indigne ferrent Claudianistas ad communionem admitti: quod innocentes clericos putaverit esse condemnandos: quod se 206 nobis audiendum noluerit exhibere, cum basilicarum fores ne ingredmultitudinem et Officio intercluserit; quod legatos a nobis ad se missos injuriose rejecerit; quod loca multa, vi primo, dehinc auctoritate judiciaria usurpaPaulus apostolus dicat: Audet quis vestrum adversus alium negotium habens judicari apud injustos, et non apud sanctos . Videte quale illi crimen objecerint, quia non apud episcopos agere voluit de locis, sed prae honestate stili nostri s iluimus, a sacerdotali choro perpetuo esse damnatum: ne eo palpato, Dei Ecclesia aut contagione, aut aliquo crimine maculetur. Quod idipsum Paulus apostolus exhortatur, et admonet: « Praecipim
Abbreviated transcription (Latin):
nimo calcitrans malo ꝑmansit: ut con¬
idem dix̃. Iam ħ plus ẽ. hec de ceciliano.
Non dixert̃ illi. Uidete que: E cũ tracta¬
tis officiab basilicaꝵ ianuas obsedissent.¬
Qͥ ingrediendi nob̃ atq agendi sollemp¬
nia int̾dicerent facultatẽ. Hec si
ep̃m conuenit face̾. si xp̃ianis li¬
cet admittere : si hoc eugłia ꝓtestant᷑:
ꝓbet aut iudicet. qͥsqͥs amat᷑or aut ad¬
sertor ẽ ueritatis. Hoc enĩ nob̾ inflix̃ fr̃.
aliquando ꝓprius: qd̃ nũꝗͣ face̾t alienꝰ.¬
multa. & dampnant hominẽ: s dãp¬
sacerdotes di p̾sente spũ scõ. hunc eun¬
scõꝵ cõmunione miscuerit. qd̃ psbros
ad coniurationẽ in eadẽ. constringere
ꝑtemptauerit. qd̃ fortunatũ pb̃m in
cloacam fecerit mitti cũ egrocantib
baptismo succurrisset. qd̃ cõmunionẽ
filiũ abdicare. qd̃ isdem pb̃r obiurgatꝰ
sit qd̃ ep̾os hospitio suscepisset. qd̾ supͤ¬
dictꝰ primianꝰ multitudinẽ miserit
que xp̃ianoꝵ domos eu̾teret. qd̃ obses¬

Expanded text:
nimo calcitrans, in malo permansit, ut conm hoc plus est. Haec de Caeciliano non dixerunt illi: videte quae.-- Atatis officialibus, basilicarum januas obsedissen ingrediendi nobis atque agendi solemnia interdicerent facultatem. Haec si episcopum convenit facere, si Christianis licet admittere, si hoc Evangelia protestantur, probet aut judicet quisquis amator aut assertor est veritatis. Hoc enim nobis inflixit frater aliquando proprius, quod nunquam faceret alienmulta et damnant hominem: sed damsacerdotes Dei, praesente Spiritu sancto, hunc eum communione miscuerit: quod presbyteros ad conjurationem ineundam constringere pertentarit: quod Fortunatum presbyterum in cloacam fecerit mitti, cum aegrotantibus baptismo succurrisset: quod communionemfilium abdicare: quod idem presbyter objurgatus sit, quod episcopos hospitio suscepisset: quod supradictus Primianus multitudinem miserit, quae Christianorum domos everteret: quod obses
Abbreviated transcription (Latin):
ri qͥ in concilio apud cauarnas usis fiumꝰ.
in ddño et̾nã salutẽ. Nemo qͥ nesciat frẽs
in reos sententiã dicere: quã in inuocen¬
tib inflictã uire ab eis ac merito submo¬
cebit: qͥsqͥs aut reo peꝑcerit. aut in nocẽ¬
tẽ confiteri ꝑtemptauerit. maxime cum
seriptũ sit. innocentẽ & iustũ ñ occides:¬
one ñ purgabis reũ. Hoc gͥ edicto legis
ãmoniti. necesse nos fuerat pͥmiani cau¬
sam quẽ plebs scã carthaginensis eccłȩ
ep̃m fuerat in ouile di sortita. semoꝵ lit
sis. aut innocentẽ qđ optabile fuerat pur¬
garemꝰ: aut nocentẽ certe ostendemꝰ suis
mericis eẽ dampnatũ. Optatissimũ enĩ
nob̃̾ fuit. ut plebs scã cartaginensis eccłe

Expanded text:
ri qui in Concilio apud Cabarsussi fuimus, in Domino aeternam salutem. Nemo est qui nesciat, fratres in reos sententiam dicere, quam innocentibus inflictam, jure ab eis ac merito submocebit, quisquis aut reo pepercerit, aut innocentem conficere pertentarit: maxime cum scriptum sit: innocentem et justum non occides:on purgabis reum. Hoc igitur edicto legis admoniti, necesse nos fuerat Primiani causam, quem plebs sancta Carthaginensis Ecclesiae episcopum fuerat in ovile Dei sortita, seniorum ls aut innocentem, quod optabile fuerat purgaremus, aut nocentem certe ostenderemus suis meritis esse damnatum. Optatissimum enim nobis fuit, ut plebs sancta Carthaginensis Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
pus enĩ aliquid ualent. postea quereis¬
et ñ inuenient quod oꝑati sunt. Nam ꝑ¬
dentiũ qđ oꝑati sunt uox erit illa. Qͥ d
Rursus auaritia ñ subrepat. nec tͥ aliꝗͣ.
cont̃epuere. ibi speres. Terra ẽ quedam
t̾ram accepturus sis. Illa ẽ t̾ra iuuen¬
tiuĩ. h ex ẽ aũ t̾ra morientiũ: receptu¬
ra mortuos quos nutriuit uiuos. q uał
Et inhabitabt̃ in scłm scłi super eam
Alia gͦ t̾ra erit: ubi inhabitabimꝰ. in se¬
culũ scłi suꝑ eã. Nam de ista dictũ est
celum et terra transibunt.¬
Us iusti medicabit᷑ sapientiam. Eece
est ille panis. Uidete quã libent̃ man¬
ducet iustꝰ iste: qͦm̃ u̾set in ore suo sapĩam.
& lingua eiꝰ loquet᷑ uidiciũ. l. ex dĩ
eiꝰ in corde ipsius: ne forte putares eũ
in ore habere qđ in corde ñ haberet.
ne forte computares eũ cũ ilł de qͥbus
dictũ ẽ. ppłs hic labiis me honorat. oor
aũ eoꝵ longe ẽ a me.

Expanded text:
pus enim aliquid valent; postea quaerepus enim aliquid valent; postea quaereet non invenient quod operati sunt. Nam perdentium quod operati sunt, vox erit illa: Quid Rursus avaritia non subrepat, nec tibi aliqucontemnere, ibi speres. Terra est quaedaterram accepturus sis. Illa est terra viventium: haec est autem terra morientium, receptura mortuos quos nutrivit vivos. Qualis Et inhabitabunt in saeculum saeculi super eam. Alia ergo terra erit ubi inhabitabimus in saeculum saeculi. Nam de ista dictum est: Coelum et terra transibuntjusti meditabitur sapientiam. Ecce ille est panis: videte quam libenter manducet justus iste, quomodo verset in ore suo sapientiam. Et lingua ejus loquetur judicium. Lex Dei ejus in corde ipsius. Ne forte putares cum in ore habere quod in corde non habet: ne forte computares eum cum illis, de quibus dictum est, Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me :