comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sames ĩ tribu neptalim. Porro bethsami¬
te metebant tͥticũ ⁊ uenit plaustrum ĩ a¬
grum iosue bethsanute. ⁊ scetit ibi. ⁊ po¬
suerunt archam sr̃ lapidem grandẽ quã
putãt hebrei fuisse aram edificatã ab a¬
braham. ⁊ capsellam q̃ erat iuxta eam. ⁊
ꝯscid̾unt leuite ligna plaustri ⁊ uactas
posuerũt sr̃ ea holociustũ dño. Uiri aut̃
bechsamite optułunt holocausta ⁊ iucti

Expanded text:
sames in tribu Nephthalim. « Porro Bethsamitae metebant triticum, et venit plaustrum in agro Josue Bethsamitae, et stetit ibi. Et posuerunt arcam super lapidem grandem, » quem putant Hebraei fuisse aram, et aedificatam ab Abraham, « et capsellam, quae erat juxta eam, et conciderunt Levitae ligna plaustri, et vaccas posuerunt super ea in holocaustum Domino. Viri antem Bethsamitae obtulerunt holocausta, et victi
Abbreviated transcription (Latin):
trus seruus pp̃i p̾sbit̃ tre¬
ceñ. iutam bonam ⁊ exi¬
tum beatum. Causa sũp¬
tilaboris fuit instanspeti¬
do socioꝵ. quicũ hystoriam sacre scͥpture
inserie ⁊ glosis diffusam lectitarent. bre¬
ue rumis ⁊ ĩ expõitum opus agg̃dime cõ¬
pułunt. ad qd ꝓ u̾itate hẏstorie cã seq̃n¬
darecure̾nt. in quo sic aninꝰ stilo in¬
ꝑauit. ut adc̾is pr̃m non reced̾ent. licet
nouitas fauorabił sit ⁊ inulcens aures.
Porro a cosinographia moysi inchonis
riuulũ historicũ deduxi usq ad ascensi¬
onem saluatoris. Pelagus misterior

Expanded text:
TRUS servus Christi presbyter Trecensis, vitam bonam et exitum beatum. Causa suscepti laboris fuit instans petitio sociorum. Qui cum historiam sacrae Scripturae in serie, et glossis diffusam lectitarent, brevem nimis et inexpositam, opus aggredi me compulerunt: ad quod pro veritate historiae consequenda recurrerent. In quo sic animus stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sit, et mulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysterioru
Abbreviated transcription (Latin):
stigiis. Moyses non imperauit. s impe¬
trauit. Non uissit mari. sed seruiut
iubentifluctib Moyses laudatus. quia
regem pharao cũ exercitu suo mersit
Aoyses orabat. & alius imperabat. Mo¬
yses prȩcabat᷑. xp̃c operabat᷑. Moyses
fugiebat. xp̃c insequebat᷑. Moyses colũ¬
nam sequebatur ut nocturnas tenebras
declinaret. xp̃c illuminabat. Moysen
agnoscitis qui aquȩ amaritudinẽ tem¬
perauit. moysen agnoseitis qui aquam
ꝓdux̃ de petra: xp̃m non agnoscitis qͥ
ueri illius regis egỹ ptu strauit exerci¬
tum & abyssi mersit profundo. qui cotidie
sȩculi ꝓcella demergat: quid ꝓfuit patri¬
bus transire ꝑ mare rubrum. quibus ad
terram repromissionis ñ licuit peruenire :
Iuicumq enim exierunt de ȩgypto:
perierunt in deserto. Mortuus est aaron.
mortua ẽ maria. mortuuis ẽ & ipse moy¬
ses. solum ihesum naue nominis sacri si¬
militudo seruauit. Plaudat uidexis: qͥa
sitienti illi undam saxa uomuerunt. mͥ

Expanded text:
stigiis. Moyses non imperauit, sed impestigiis. Moyses non imperauit, sed impetrauit, non iussit mari, sed seruiuit iubenti fluctibus. Moysen laudatis. quia regem Pharao cum exercitu suo mersit. Moyses orabat et alius imperabat, Moyses precabatur, Christus operabatur, Moyses fugiebat. Christus insequebatur, Moyses columnam sequebatur, ut nocturnas tenebras declinaret, Christus inluminabat. Moysen agnoscitis, qui aquae amaritudinem temperauit, Moysen agnoscitis, qui aquam produxit de petra: Christum non agnoscitis, qui ueri illius Aegyptii regis strauit exercitum et abyssi mersit profundo, qui nos libe saeculi procella demergat. quid profuit patribus transire per Mare Rubrum, quibus ad terram resurrectionis non licuit peruenire ? quicumque enim exierunt de Aegypto, perierunt in deserto. mortuus est Aaron, mortua est Maria, mortuus est et ipse Moyses; solum Iesum Naue nominis sacri similitudo seruauit. plaudat Iudaeus, quia sitienti illi undam saxa uomuerunt: mihi
Abbreviated transcription (Latin):
hune. Accede adhunc panẽ. & accipi¬
es eũ. De hoc pane dictumẽ. Om̃s qui
elongant se abste. peribunt. Sielongaue¬
ris ab eo. peribis: si appropinquaueris
adeum uiues. Hic est panis uitȩ. Qui
gͦ uitam manducat. mori ñ potest luo¬
modo enĩ morietur. cui cibus uita ẽ:
Quom deficiet. qui habuerit uitalem
substantiã : accedite ad eũ & satiamini.
quia panis ẽ. Accedite ad eũ & potate :
quia fons ẽ. Accedite ad eũ & illumina¬
mini. quia lux ẽ. Accedite ad eũ & li¬
beramini. quia ubi sp̃c dñi ibi libertaᷤ.
Accedite ad eum & absoluimini. quia
remissio peccatorest. Quissit iste quȩri¬
tis. Audie ipsum dicentẽ. Ego sum
panis uitȩ: qui uenit ad me ñ esuriet: &
qui credit in me ñ sitiet unqu̾a. Audi¬
stis eũ & uidistis eũ & ñ credidistis ei:
ideo mortui estis. Uel nẽ credite. ut
possitis uiuere. Sed miramini moysen.
quia patres ur̃os ꝑ mare siccis duxit ue¬

Expanded text:
panem; accede ad hunc panem et accipipanem; accede ad hunc panem et accipies eum. de hoc pane dictum est: omnes qui elongant se abs te peribunt. si elongaueris ab eo, peribis, si adpropinquam\'ris ad eum, uiues. hic est panis uitae; qui ergo uitam manducat. mori non potest. quomodo enim morietur cui cibus uita est? quomodo deficiet qui habuerit uitalem substantiam? accedite ad eum et satiamini, quia panis est; accedite ad eum et potate, quia fons est; accedite ad eum et inluminamini, quia lux est; accedite ad eum et liberamini, quia ubi spiritus domini, ibi libertas; accedite ad eum et absoluimini, quia remissio peccatorum est. quis sit iste quaeritis? audite ipsum dicentem: ego sum panis uitae; qui uenit ad me non esuriet et qui credit in me non sitiet umquam. audistis eum et uidistis eum et non credidistis ei, ideo mortui estis. uel nunc credite, ut possitis uiuere. Sed miramini Moysen, quia patres uestros per mare siccis duxit ue
Abbreviated transcription (Latin):
rebam. quia manna manducauerud
patres. & esurierunt. Meus cibus es ⁊
hominis. Fuerat michi ante mirandus
panis de cęlo: scriptum ẽ enim. panẽ de
cȩlo dedit eis manducare: sed non erat
uerus ille panis. sed futuri umbra. P a¬
nem de cęlo illũ uerũ michi seruauit
pater. Michi ille panis dĩ descendit e
cȩlo. qui dat uitam huic mundo. Non
uidȩis descendit. ñ synagoge descendit.
sed eccłȩ descendit: sed populo dĩ uini¬
ori descendit Nam quomodo uidȩis
descendit panis qui uitã dedit. cũ omᷤ
qui illum panẽ manducauer̃t hoc est
manna quẽ putauerunt uidȩi uerum
panẽ. indeserto mortui sint: Quo modo
sinagogȩ descendit cũ sinagoga om̃is in¬
terierit. & ęterno ieuinio fidei macera¬
ta defecerit: deniq si accepissent panẽ
uerũ. ũ dixissent dñe semꝑ da nobis
panem hunc. Iuid petis uideȩ. ut tribuat
tibi panẽ quẽ dat omnib Dat cotidie
dat semper. inteipso ẽ ut accipias panẽ

Expanded text:
rebam, quia qui manna manducauerunt rebam, quia qui manna manducauerunt patres esurierunt. meus cibus est. hominis. Fuerat mihi ante mirandus panis de caelo — scriptum est enim: panem de caelo dedit eis manducare —. sed non erat uerus ille panis, sed futuri umbra. panem de caelo illum uerum mihi seruauit pater. mihi ille panis dei descendit e caelo, qui uitam dat huic mundo. non Iudaeis descendit, non synagogae descendit, sed ecclesiae descendit, sed populo dei iuueniori descendit. nam quomodo Iudaeis descendit panis qui uitam dedit. cum omnes, qui illum panem manducauerunt. hoc est manna, quem putauerunt Iudaei uerum panem. in deserto mortui sunt? quomodo synagogae descendit, cum synagoga omnis interierit et aeterno ieiunio fidei macerata defecerit? denique si accepissent panem uerum, non dixissent: domine, semper da nobis panem hunc. Quid petis. Iudaee, ut tribuat tibi panem quem dat omnibus. dat cotidie, dat semper? in te ipso est ut accipias hunc
Abbreviated transcription (Latin):
ego sum & despectus. iustificationes
tuas ñ sum oblitꝰ. Dicit etiã populus
nationũ ille in pͥma electione despe¬
ctus. rudis ad huc fide. & studio pͥme¬
uȩ deuotionis adolescens. uel certe re¬
nouatꝰ aquilȩ uiuentute ꝑbaptismatiᷤᷤ
sacramenta. luuenis ego sum & despectꝰ.
iustificationes tuas nͣ sum oblitꝰ. Ille
ergo despectus ante. lam p̃feror. iam ante.¬
ponor electis. Illeante despec̃tus populꝰ
peccatorũ. habeo cȩlestiũ sacramentorũ
ueneranda consortia. iam mensȩ celes ti
honore suscipior. Epulis meis ñ pluuia
datur. non terrȩ partus laborat. non
arborũ fructus. Potui meo nͣ flumina
xp̃c est potus. Caro dĩ cibus michi. & di
sanguis est potus. Non iam ad satietatẽ
qua mͥ cęli intemperies aut sterilitas ru¬
ris imminuat si pi cultus diligentia
perseueret. ñ iam coturnicũ pluuias
mͥ opto descendere quas ante mirabar.
ñ manna quod ante cibis om̃ibꝰ prȩfe¬

Expanded text:
ego sum et despectus; iustificationes ego sum et despectus; iustificationes tuas non sum oblitus. Dicit etiam populus nationum ille in prima electione despectus, rudis adhuc fide et studio primaeuae deuotionis adulescens uel certe renouatus aquilae iuuentute per baptismatis sacramenta: iuuenis ego sum et despectus; iustificationes tuas non sum oblitus. ille ego despectus ante iam praeferor, iam anteponor electis, ille ante despectus populus peccatorimi habeo caelestium sacramentorum ueneranda consortia, iam mensae caelestis honore suscipior. epulis meis non pluuia undatur, non terrae partus laborat, non arborum fructus; potui meo non flumina . Christus est potus, caro dei cibus mihi et dei sanguis est potus. non iam ad satietatem qua mihi eum caeli intemperies aut sterilitas ruris inminuat, si pii cultus diligentia perseueret. non lam coturnicuni pluuias mihi opto descendere quas ante mirabar, non manna quod ante cibis omnibus praefe
Abbreviated transcription (Latin):
allophilũ. ꝓtinꝰq uictoria indecẽ mu¬
lib uiuencularũ psallentiũ testimo¬
nio triuimphauit. Gerebat enĩ typũ
eius. qui quasi despectus uenturꝰ ee̾t
u terras. & sine legato sine adiutore:
sine nuntio totũ płm mundi huius
crucis suȩ p̃lio liberaret. cui applau¬
derent animȩ scõꝵ ꝑbaptismatis sacra¬
menta renouatȩ. quod uerũ illum
galiath reuelatũ ac ꝓditum. uerbi
sui gladio trucidass&. Iacet gͥ uerus
goliath humilitate filu dĩ stratꝰ. amisit
caput quod in multas artes uertebat¬
& fraudes. Psallunt securȩ iam animȩ
quȩ ante peccatoꝵ suoꝵ tormenta defle¬
bant: dicunt tẏmpanis hoc ẽ corpori¬
bus suis peccato mortuis resultantes.
saul triumphauit in milib dauid in
decemmilib Rex ille durus indigna¬
tur & irascitur diabolus. eo qđ caueren
iuuenculȩ quia duritiȩ filius paucos
decepit: xp̃c totũ mundũ redenut
Dicit gͦ xp̃c natus ex uirgine. Iuueniᷤᷤ

Expanded text:
allophylum potitusque uictoria in decem miallophylum potitusque uictoria in decem milibus iuuencularum psallentium testimonio triumphauit. Gerebat enim typum eius qui quasi despectus uenturus esset in terras et sine legato, sine adiutore, sine nuntio totum populum mundi huius crucis suae proelio liberaret, cui adplauderent animae sanctorum per baptismatis sacramenta renouatae, quod uerum illum Golian reuelatum nobis ac proditum uerbi sui gladio trucidasset. iacet igitur uerus Golias humilitate filii dei stratus, amisit caput, quod in multas artes uertebat et fraudes. psallunt securae iam animae, quae ante peccatorum suorum tormenta deflebant. dicunt tympanis, hoc est corporibus suis peccato mortuis resultantes: Saul triumphauit in milibus, Dauid in decem milibus. rex ille durus indignatur et irascitur diabolus, eo quod canerent iuuenculae quia duritiae filius paucos decepit, Christus totum mundum redemit. dicit ergo Christus natus ex uirgine: iuuenis
Abbreviated transcription (Latin):
& acersitus apascius. p̃rogatiuã regiȩun¬
ctionis accepit. Postea quoq ꝓgressus
ad bellum. cũ goliath totũ populũ iudȩ¬
orũ corporis sui mole despiciens singula¬
ricertamine ꝓuocaret. timentib ceteriᷤᷤ
poposcit a rege ut congrediendi sibi ꝑ¬
mitteret facultatẽ. Needum quidẽ tan¬
to certamini habilis estimatus ẽ. rege
dicente. non potes ire ad allophilum. &
pugnare cum eo. quoniam tupueres &
ille uir bellator ẽ a uiuentute sua. neq
e̾e̾t admissus nisi fecisset fidem quod in
sua adolescentia leo nem suis manibꝰ stran¬
gulatũ extractis raptȩ oius cruribus
peremisset. Ipsi etiam despectus allophilo
quod aduersus armatum p̃liatorẽ cum
uirga & lapidibꝰ ꝓcessisset. retulit ñ uiri¬
bus se fretum ee̾. ñ armis sed in nomine
dñi confidentẽ ad prȩliũ eẽ ꝓgressum.
ut lacessitatȩ plebis auferret obꝓbriũ.
Hic gͦ iuiuenis atq despectus strauit

Expanded text:
et accersitus a pascuis praerogatiuam regiae unet accersitus a pascuis praerogatiuam regiae unctionis accepit. postea quoque progressus ad bellum, cum Golias totum populum Iudaeorum corporis sui mole despiciens singulari certamine prouocaret. timentibus ceteris poposcit a rege, ut congrediendi sibi permitteret facultatem. ne tum quidem tanto certammi habiiis aestimatus est. rege dicente: non potes ire ad allophylum et pugnare cum eo, quoniam tu puer es et ille uir bellator est a iuuentute sua. neque esset admissus, nisi fecisset fidem, quod in sua adulescentia leonem suis manibus strangula.tum extractis raptae ouis cruribus peremisset. ipse etiam desectus allophylo, quod aduersus armatum proeliatorem cum uirga et lapidibus processisset. rettulit non uiribus? se fretum esse, non armis. sed in nomine domini confidentem ad proelium esse progressum, ut lacessitae plebis auferret obprobrium. hic ergo iuuenis atque despectus strauit
Abbreviated transcription (Latin):
claratur. quȩ rediuiuũ uitȩ odorẽ.
suscitatis mortuorũ uiscerib infundit
Merito igitur allo quii eus accipiens suaui¬
tatem. exclamans sponsa testatur. Fauces
exerciti sunt duris laboribꝰ. potest hic
uersiculus c̃uenire. Nam & ioseph cum
a fr̃ibus iuinior in ȩgyptum uenderetur.
iunior erat & despectus. qui ad serui¬
tutis inuiriã uendebatur & postea cũ
ꝓductus e carcere prȩpositus egyptio
populo frumenta diuideret. fr̃ib uicẽ
in uiriȩ ñ referret. sed refuso prȩcio ali¬
menta donaret. senilem patris a fame
atq ieiunio uindicaret ętatẽ. curruq
summisso obuius & famulantib cȩteris
ample. potestatis insignibus ad oraret:
ure dicebat iuuenior ego sum & despe¬
ctus. iustificationes tuas ñ sum oblitꝰ.
Ipse quoq iunior frĩbus: patris oues pas¬
ceret. tanqu̾a uili ablegatus obsequio. ñ
oblitus ẽ sacerdotii quasi indignꝰ qui un¬
geretur in regnũ. sed a sacerdote quȩsitꝰ

Expanded text:
claratur, quae rediuiuum uitae odorem claratur, quae rediuiuum uitae odorem suscitatis mortuorum uisceribus infundit. merito igitur alloquii eius accipiens suauitatem exclamans sponsa testatur: fauces exerciti sunt. duris laboribus potest hic uersiculus conuenire. nam et Ioseph. cum a fratribus in Aegyptum uenderetur, iunior erat et despectus, qui ad seruitutis iniuriam uendebatur. et postea, cum productus e carcere praepositus Aegypto populis frumenta diuideret, fratribus uicem iniuriae non referret, sed refuso pretio alimenta donaret, senilem patris a fame atque ieiunio uindicaret aetatem curruque submisso obuius et famulantibus ceteris amplae potestatis insignibus adoraret, iure dicebat: iuuenior ego sum et despectus; iustificationes tuas non sum oblitus. Ipse quoque iunior fratribus cum patris oues pasceret tamquam uili ablegatus obsequio, non oblatus est sacerdoti, quasi indignus qui ungeretur in regnum, sed a sacerdote quaesitus
Abbreviated transcription (Latin):
Serutatus sum iherusalem adlucer¬
nam. Sed neminem in ea uel qui mun¬
daretur uel qui accenderetur: aut
illuminaretur inuenit. ideo eã in
tenebris dereliquit: Nec mireris si
seruus diligit ignitũ dñi alloquiũ.
quod & sponsa dilexit. quȩ ait Sic̃
resticula coccinea labia tua In coc¬
co enim species ignis & crucis dñi¬
cȩ sanguinis irrutilat Coccinea labia
tur Deniq in exodo coccum ꝓ igne col¬
latum est Non enim ex cocco munduᷤ.
sed ex quatuor constat elementis. Sed
i cocco figura ignis ex pressa est. Cutꝰ
uapornisi cęlum atq aeris materiã.
terrasq penetraret: omnia tanquã
effetis uirib soluerentur. Perresticulã
igitur. uinculũ ꝑspͥasionis agnoscimꝰ:
Per coccũ. uel cupiditatis ardorẽ qui
scintillat in animis audientiũ. uel in¬
dicium passionis. Unde & alibi ait
sponsa. labia eius labra distillantia
myrrã plena. Per myrram enĩ passio¬
nis ungentũ & resurrectionis gr̾a de¬

Expanded text:
scrutatus sum Hierusalem ad lucerscrutatus sum Hierusalem ad lucernam, sed neminem in ea uel qui mundaretur uel qui accenderetur aut inluminaretur inuenit; ideo eam in tenebris dereliquit. Nec mireris, si seruus diligit ignitum domini alloquium, quod et sponsa dilexit, quae ait: sicut resticula coccinea labia tua; in cocco enim species ignis et crucis dominicae sanguis inrutilat. coccinea labia tur. denique in Exodo coccum pro igne conlocatum est. non enim ex cocco mundus, sed ex quattuor constat elementis; sed in cocco figura ignis expressa est, cuius uapor nisi caelum atque aerem, maria terrasque penetraret, omnia tamquam # effetis uiribus soluerentur. per resticulam igitur uinculum per- suasionis agnoscimus, per coccum uel cupiditatis ardorem, qui scintillet in animis audientium, uel indicium passionis. unde et alibi ait sponsa: labia eius lilia distillantia myrram penam. per myrram enim passionis unguentum et resurrectionis gratia de
Abbreviated transcription (Latin):
ignis. qͥ ardet ante dñm. Nisi enĩ quis
flagrantiam deuotionis assũpserit. prę¬
sentiam dñi habere ñ poterit. Accende
hunc priꝰ ignem in mentib tuis. ut xp̃i
tibi lumen effulgeat. Hoc igne urebatur
rubus. & ñ exurebatur. Urit enim ser¬
mo diuinꝰ. ut corrigat cͣscientiã peccato¬
ris: non exurit ut ꝑdat. Hic ignis habi¬
tare. hic ignis ex tinguere materialium
sȩua flammarũ consueuit incendia De¬
niq hebrei hoc igne succensi. fornacis
ardentis ua porẽ nec timere nec sentire
potuerunt. Merito ergo bonꝰ seruus
diligit ignitum dñi alloquiũ quo
induitur caritas quȩ exeludit timo¬
rem. Pulchre autem addidit ninus:
quia omnis doctor inflammat audi¬
entis affectum. Sed supra omnesser¬
mo est dĩ diuisiones artuum. & intima
penetrans medullarũ. Tripliciter gͦ
describitur ignitũ alloquiũ dĩ. uel
quod mundat. uel quod accendit. uł
illuminat audientes. Ideo ait dñs

Expanded text:
ignis qui ardet ante dominum; nisi enim quis ignis qui ardet ante dominum; nisi enim quis flagrantiam deuotionis adsumpserit, praesentiam domini habere non poterit. accende hunc prius ignem in mentibus tuis, ut Christi tibi lumen effulgeat. hoc igne urebatur rubus et non exurebatur; urit enim sermo unus, ut corrigat conscientiam peccatoris, non exurit, ut perdat. hic ignis hebetare, hic ignis extinguere materialium saeua flammarum consueuit incendia; denique Hebraei hoc igne succensi fornacis ardentis uaporem nec timere nec sentire potuerunt. merito ergo bonus seruus diligit ignitum domini alloquium quo induitur caritas, quae excludit timorem. Pulchre autem addidit \'nimis\', quia omnis quidem doctor inflammat audientis affectum, sed supra omnes sermo est dei, diuisiones artuum et intima penetrans medullarum. tripliciter ergo describe tibi ignitum alloquium dei, uel quod mundat uel quod accendit uel quod inluminat audientes. ideo ait dominus:
Abbreviated transcription (Latin):
Iui secretos mentiũ diuinȩ cognitionis
ardore inflammaret affectus: qui uapo¬
rem fidei & deuotionis adoleret: qͥ cupi¬
ditatem uirtutis accenderet. Hoc igne
calefactus iheremias dicit Et erat ignis
flamniigerans in ossib meis. Hoc sermo¬
num igne cȩlestiũ uaporati cleopas et
ille alius qui simul cũ dño ab iherusalẽ
usq in castellũ conferant iter. dicebant
Nonne cor nr̃m ardens erat in nobis: cũ
aperiret nobis scripturas : ignis ergohic.
sermo xp̃i est. & bonꝰ ignis. qui caleface¬
re nouit: nescit exurere nͥ sola peccata
Hoc igne suꝑ bonũ fundamentũ positũ
apłicum illud aurũ ꝓbatur. Hoc igne.
illud morũ. operum. examinat᷑ argentũ.
Hoc igne. prȩciosi illi lapides illuminan¬
tur. fęnũ autẽ & stipula consumitur.
Mundat gͦ hit ignis animũ. consumit erro¬
rem. Unde & dñs ait. lam uos mundiestiᷤ
ꝓpt̾ sermonẽ quẽ locutus sum uob̾. Hic ẽ

Expanded text:
qui secretos mentium diuinae cognitionis qui secretos mentium diuinae cognitionis ardore inflammaret affectus, qui uaporem fidei et deuotionis adoleret. qui cupiditatem uirtutis accenderet. hoc igne calefactus Hieremias dicit: et erat ignis flammigerans in ossibus meis. hoc sermonum igne caelestium uaporati Cleopas et ille alius, qui simul cum domino ab Hierusalem usque in castellum confecerant iter, dicebant: nonne cor nostrum ardens erat in nobis, cum aperiret nobis scripturas? Ignis ergo hic sermo Christi est, et bonus ignis qui calefacere nouit, nescit exurere nisi sola peccata. hoc igne super bonum fundamentum positum apostolicum illud aurum probatur, hoc igne illud merum operum examinatur argentum, hoc igne pretiosi illi lapides inluminantur, faenum autem et stipula consumitur. mundat ergo hic ignis animum. consumit errorem. unde et dominus ait : iam uos mundi estis propter sermonem quem locutus sum uobis. hic est
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo enĩ grauior hostis omniũ. quã
qͥ omniũ ledit auctorẽ. Ideo gͦ zelo
magno ad quisitus ẽ populus nationũ.
qm a suo ds popło negabatur. Nec eñi
poterant aut fidei deuotione̾ aut di¬
sciplinã tenere uirtutis. qui memori¬
am p̃ceptorũ cȩlestiũ non tenebant
Sic adam de paradiso eiectus: sic popłs
uideoꝵ de prerogatiua electionis ex
seruus tuus dilexit illud:
gnem quidem dñs misit in terram. ñ ut
Leam sodomitano rursus sicut scriptũ est
arderet incendio: nec ut eam donatȩ
munere fȩcunditatis. aut usu uel flore.
uiriditatis excluderet. Opus eni suum
dñs probare magis atq augere. quam
minuere aut damnare consueuit. Neq
uero dignũ erat ut elementa in naria
nr̃i luerent sceleris ultionẽ. luid natura
deliquerat. si adulta iam soboles errauit:
Non erat partus in uitio sideuio lapsa est
errore ꝓgenies. sed usus inculpa: Quem gͦ
dñs ignem in nouo sparsit testamento:

Expanded text:
nemo enim grauior hostis omnium quam nemo enim grauior hostis omnium quam qui omnium laedit auctorem. ideo ergo zelo magno adquisitus est populus nationum, quoniam a suo deus populo negabatur; nec enim poterant aut fidei deuotionem aut disciplinam tenere uirtutis. qui memoriam praeceptorum caelestium non tenebant. sic Adam de paradiso eiectus, sic populus Iudaeorum de praerogatiua electionis excseruus tuus dile xit illu d. ignem quidem dominus misit in terram, non ut eam Sodomitano rursus, sicut scriptum est, arderet incendio nec ut eam donatae munere fecunditatis aut usu uel flore uiriditatis excluderet; opus enim suum dominus probare magis atque augere quam minuere aut damnare consueuit. neque uero dignum erat, ut elementa innoxia nostri luerent sceleris ultionem. quid natura deliquerat, si adulta iam suboles errauit ? non erat partus in uitio, si deuio lapsa est errore progenies, sed usus in culpa. quem ergo dominus . ignem in nouo sparsit testamento ?
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. Aduertimus gͦ quod mensura quȩ¬
dam & disciplina sit ⁊eli. sicut discipli¬
na uirtutis. & ideo beatꝰ qͥ zeli nouerit
disciplinam. & oderit eos quidñi grãm re¬
linquentes. salutẽ ꝓpriam deserant. erro¬
rem sibi fraudis asciscant. Ideoq ait quo
obliti sunt uerborũ tuoꝵ inimici mei qͥ
sunt isti inimici: si populus uidȩorum :
quomͦ tnimiei erant sub eius imperio
c̃stituti : dauid eñi. uidȩos om̃s regno
ꝓprio gubernabat. Sigentiles: quo mͦ
obliti uerboꝵ dĩ. qui legem dñi nescie¬
bant: Nemo enĩ nisi id quod acceperit
obliuisci potest. Iili gͦ mnimici mer: Qui
inimici tui. Qui dñm ꝓprie in sua ue¬
nientẽ non erant recepturi. Hos graues
hostes. hos inimicos suos ꝓpheta testat᷑:
ñ qui sibi ee̾nt sed qui xp̃o rebelles. De¬
niq alibi dicit Et suꝑ inimicos tuos ta¬
bescebat: usto odio oderam illos: gra¬
uiora putans arma ꝑfidiȩ ee̾. qũa pugnȩ:

Expanded text:
ditur. aduertimus ergo, quod mensura quaeditur. aduertimus ergo, quod mensura quaedam et disciplina sit zeli, sicut disciplina uirtutis. et ideo beatus qui zeli nouerit disciplinam et oderit eos, qui domini gratiam relinquentes salutem propriam deserant, errorem sibi fraudis adsciscant. Ideoque ait: quoniam obliti sunt uerborum m tuorum inimici mei. qui sunt isti inimici? si populus Iudaeorum, quomodo inimici erant sub eius imperio constituti Dauid enim Iudaeos omnes regno proprio gubernabat. si gentiles. quomodo obliti uerborum dei qui legem domini nesciebant? nemo enim nisi id quod acceperit obliuisci potest. illi ergo immici mei qui inimici tui. qui dominum proprie in sua uenientem non erant recepturi. hos graues hostes, hos inimicos suos propheta testatur, non qui sibi essent, sed qui Christo rebelles. denique alibi dicit: et super inimicos tuos tabescebam, iusto odio oderam illos, grauiora putans arma perfidiae esse quam pugnae;
Abbreviated transcription (Latin):
telo pudicitia possidetur Dñs quoq
iħc ait Telus domꝰ tuȩ comedit me: in¬
crepans uidȩos. quod domũ orationis
fecerint speluncã latronũ: fecerint et
domũ negotiationis. S non solũ locũ
ȩcclȩ ⁊elare debemꝰ. sed hanc quoq in¬
teriorẽ in nobis domũ dĩ. ne sit domus
negotiationis aut spelunca latronum.
Si enĩ lucra. questꝰ pecuiuiȩ. & emolum̃¬
ta aucupem᷑. domũ negotiationis feci¬
mus: si inuadamꝰ alienas possessiones.
fines uiduȩ uel minoꝵ. fecimꝰ spelunc̾a
latronũ. Ergo ueniat uerbũ dĩ. & de
hac domo proitiat fures: direptores: cau¬
pones: ut mundũ sit cortuũ: pectꝰ tuũ.
Sed est zelus ad culpã: est ⁊elus ad grãm.
Nam & ipse dauid ait. Telaui inpeccatoribuᷤ
pacem. Et in ȩccłastico scriptũ est Ñ reles
mulierem sinus tui. ne ostendat suꝑ te ma¬
litiam doctrinȩ nequa. Et mulier zelo.¬
typa. in mulierem fidelem iure reprȩhen¬

Expanded text:
zelo pudicitia possidetur. dominus quoque zelo pudicitia possidetur. dominus quoque Iesus ait: zelus domus tuae comedit me, increpans Iudaeos, quod domum orationis fecerint speluncam latronum, fecerint et domum negotiationis. Sed non solum locum ecclesiae zelare debemus, sed hanc quoque interiorem in nobis domum dei, ne sit domus negotiationis aut spelunca latronum. si enim lucra, quaestus pecuniae et emolumenta aucupemur, domum negotiationis fecimus; si inuadamus alienas possessiones, fines uiduae uel minorum, fecimus speluncam latronum. ergo ueniat uerbum dei et de hac domo proiciat fures direptores caupones, ut mundum sit cor tuum, pectus tuum. Sed est zelus ad culpam, est zelus ad gratiam. nam et ipse Dauid ait: zelaui in peccatoribus pacem, et in Ecclesiastico scriptum est: non zeles mulierem sinus tui, ne ostendat super te malitiam doctrinae nequam m, et mulier zelotypa in mulierem fidelem iure reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
miserabilis. & mendicꝰ. nudus. & cecuᷤ.
consulo tibi ut emas ame aurũ igne
ꝓbatum. Hic ẽ dĩ zelus. hoc ẽ fidei ua¬
por deuotionisq feruor: qui nos uelut
suauẽ cibum in xp̃o remollit & refor¬
mat Quanta dñi gr̃a ut nos in suo
ore constituat. & quasdã meritorũ
nr̃oꝵ epuletur dapes. aut si meremͣ
deuoret. si nr̃i cibi suauitatib delec tetͥ:
Beatus qũe sapientia deuorauerit. quẽ
uirtus hauserit: quẽ iusticia receperit.
Culpa in eo habere ñ potest portionem.
quẽ absorbuerit remissio peccatoꝵ Ubi
eũ error inueniet. quẽ integritas imma¬
culata susceperit: & quid miremur.
si angeli eam habent: Ipse ds paterait
Lelans zelabo iherusalem ⁊elo magno.
Quia magnus ds. ideo & relus eiꝰ magnꝰ
est: & pro uniuscuiusq potentiȩ quali¬
tate. ita zelus aut mediocris aut magnꝰ
est: Telo uindicatur iherusalem: relo
ȩccła congregatur: zelo fides adquirit᷑:

Expanded text:
miserabilis et mendicus et nudus et cae- cus, miserabilis et mendicus et nudus et cae- cus, consulo tibi ut emas a me aurum igne probatum. hic est dei zelus, hoc est fidei uapor deuotionisque feruor. qui nos uelut suauem cibum in Christo remollit et format. quanta domini gratia, ut nos in suo ore constituat et quasdam meritorum nostrorum epuletur dapes ac, si meremur, deuoret, si nostri cibi suauitatibus delectetur! beatus quem sapientia deuorauerit, quem uirtus hauserit, quem iustitia receperit. culpa in eo habere non potest portionem quem absorbuerit remissio peccatorum. ubi eum error inueniet quem integritas inmaculata susceperit? Et quid miremur, si angeli eum habent? ipse deus pater ait: zelans zelabo Hierusalem zelo magno. quia magnus deus, ideo et zelus eius magnus est et pro uniuscuiusque potentiae qualitate ita zelus aut mediocris aut magnus est. zelo uindicatur Hierusalem, zelo ecclesia congregatur, zelo fides adquiritur.
Abbreviated transcription (Latin):
fidei habebat ardorẽ. contulit se zelus
ad gentes: cuiꝰ tanta ẽ gr̃a ut electionis
p̃rogatiuã uicerit & eruditionis indu¬
striam. Deniq app̃hendens popłm in¬
eruditũ. fecit ee̾ meliorẽ. Itaq ea gr̃a
operata ẽ in populo nationũ. ut here¬
ditatẽ dñi mereret᷑: qua operatus est
dñs ut eccłam sibi ex nationib copula¬
ret. Lelus gͦ caritas ẽ. Deniq ualida
ẽ sicut mors caritas: durus sicut inferi
relus. Durus ⁊ elus. quẽ uite huiꝰ nulla
uincit illecebra. Durus sicut inferi:
ꝑ quẽ peccamTo morim᷑. ut uiuamꝰ dõ.
Angeli quoq sine zelo nichil sunt. et
substantiȩ suȩ amittunt p̃rogatiuã:
nisi eã ⁊eli ardore sustentent. Deniq
in apocalipsi iohannis. dñs ad angelũ
laodiciȩ dicit Scio opera tua. Neq fri¬
gidus es. neq calidus. Utinã frigidus
ees uel calidus. Sed quia tepidus es. in¬
dicis quod diuessum &. ditatus. & nul¬
lius egeo. & nescis quia tues miser &

Expanded text:
fidei habebat ardorem. Contulit se zelus fidei habebat ardorem. Contulit se zelus ad gentes: cujus tanta est gratia; ut electionis praerogativam vicerit, et eruditionis industriam. Denique apprehendens populum ineruditum, fecit esse meliorem. Itaque ea gratia operata est in populo nationum; ut haereditatem Domini mereretur, qua operatus est Dominus, ut Ecclesiam sibi ex nationibus copularet. Zelus ergo charitas est. 1199 Denique valida est sicut mors caritas, durus sicut inferi zelus. durus zelus quem uitae huius nulla uincit inlecebra, durus sicut inferi, per quem peccato morimur, ut uiuamus deo. Angeli quoque sine zelo nihil sunt et substantiae suae amittunt praerogatiuam, nisi eam zeli ardore sustentent. denique in Apocalypsi Iohannis dominus ad angelum Laodiciae dicit: scio opera tua: neque frigidus es neque calidus. utinam frigidus esses uel cdicis: Quod dives sum, et locupletatus, et nullius egeo, et nescis quod tu es miser et
Abbreviated transcription (Latin):
seiusti infundit pectori: ⁊ eluis dĩ. uita
est deniq dñs ait Telusdomꝰ tuȩ deuora¬
uit me. Sicut enĩ ante in adam deuoraue¬
rat homine̾ mors p̃ualens: ita ⁊elus deuo¬
rauit que uiuificauit in xp̃o. Lelũ ha¬
buit helias. & ideo raptus ad cęlum es ⁊
Telans inquit zelaui dñm. Lelum matha¬
thias habuit anus. qui aduersus sacri¬
legia antiochi excitauit dĩ plebẽ. Telũ
qui habent: om̃s sibi inimicos suos putant
qui sunt hostes dĩ. quamuis patrẽ. frẽm.
sorores. De omnibꝰ dicit. In hostes fac ti
sunt mͥ: sicut dauid ait Quid multa :
Apostolus quoq dñi hoc declaratus es ł
nomine ut iudas ⁊elotes diceretur. sicut
legimꝰ in euangelio. Lelo fidei populuᷤ
gentiliũ uitã sibi adquisiuit ȩternam.
quã negligentia atq desidia uidȩorũ
popl̃s amisit Ideoq scriptũ est Zelus
apprehendit populũ ineruditũ. Qm̃
popłs qui erat eruditus in lege nullũ

Expanded text:
se iusti infundit pectori. zelus dei uita se iusti infundit pectori. zelus dei uita est. denique dominus ait: zelus domus tuae deuorauit me. sicut enim ante in Adam deuorauerat hominem mors praeualens, ita zelus deuorauit quem uiuificauit in Christo. zelum habuit Helias et ideo raptus ad caelum est — zelans, inquit, zelaui dominum -. zelum Mattathias Butanus, qui aduersus sacrilegia Antiochi exc-itauit dei plebem. zelum qui habent omnes sibi inimqui sunt hostes Dei, quamvis patrem, fratres, sorores. De omnibus dicit: In hostes facti sunt mihi , sicut David ait. Quid multa? Apostolus quoque Domini hoc declaratus est nomine, ut Judas Zelotes diceretur, sicut legimus in Evangelio . 13. Zelo fidei populus gentilium vitam sibi acquisivit aeternam, quam negligentia atque desidia Judaeorum populus amisit. Ideo scriptum est: Zelus apprehendit populum ineruditum ; quoniam populus qui erat eruditus in Lege, nullum
Abbreviated transcription (Latin):
publico funere totũ populum cõmuni
morte tumulauit: ueni & nunc finees
arripe gladium uerbi: interfice ꝑfidiã:
iugulato heresim: ne ꝓpter eu̾m popłs
uniuersus intereat. Urget ira cȩlestis:
ꝑcute ipsam uuluam impietatis. genera¬
toriamqꝯ ꝑfidiȩ. ne partus formetur in¬
felix: ne adulteria conceptio diffundat
seminariũ prȩuaricationis & sceleris:
ut dñs te constituat testamentũ pacis.
Lelum habere debet sacerdos. qui in cor¬
ruptam seruare studet ȩccłȩ castitatem
Et ideo princeps sacerdotũ dicit. Telus do¬
mus tuȩ corrodit me. Et finees sacerdos
erat. & nepos sacerdotis: & filius sacerdo¬
tis. Bonus ⁊elus & utilis in sacerdote:
p̃cipue ne negligens remissus sit. Meluiꝰ r̃
ut unius aut duorũ damnatione pluri¬
mi liberentur. quam duorũ ab solutio¬
ne plures periclitent᷑. Ex quisiuit in qͥt
me zelus domus tuȩ. Uides quia zelus
d̾i gr̃a est: qui ex quirit. qui suꝑuenit: qͥ

Expanded text:
publico funere totum populum communi publico funere totum populum communi morte tumulauit! ueni et nunc, Phinees, arripe gladium uerbi, interfice perfidiam, iugulato haeresim, ne propter eam populus uniuersus intereat. urget ira caelestis: percute ipsam uuluam impietatis generatoriumque perfidiae, ne partus formetur infelix, ne adulterina conceptio diffundat seminarium praeuaricationis et sceleris, ut dominus tecum statuat testamentum pacis ssionum caelestium. zelum habere debet sacerdos, qui incorruptam seruare studet ecclesiae castitatem, et ideo princeps sacerdotum dicit: zelus domus tuae conrodit m e. et Phinees sacerdos erat et nepos sacerdotis et filius sacerdotis. bonus zelus et utilis in sacerdote, praecipue ne neglegens, ne remissus sit. melius est ut unius aut duorum damnatione plurimi liberentur quam duorum absolutione plures periclitentur. Exuuisiuit, inquit, me zelus domus tuae. uides quia zelus dei gratia est, qui exquirit, qui superuenit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uit furorẽ meũ afilus israhel. in eo qđ
ȩmulatus ẽ ⁊elum meu̾ in illis: & ñ con¬
summaui filios isrł in zelo meo sic̃ dixi
Ecce ego do ei testamentũ pacis: & erit
illi &e semini eius pꝰ eum testam̃tum sa¬
cerdotu ȩterni. ꝓpter quod emulatꝰ es ł
dm̃ suũ: & ñ exorauit ꝓfilus isrł. Cȩsa
iacebant uigintiquatuor milia popłoꝵ:
tendebat pęna in om̃s : nec ullus finis ex¬
itu: arripuit siro masthen. Finees duos
occidit interdicta sibi c̃suetudine copu¬
latos: redemit om̃s: indignationem dñi
mitigauit: dedit uictoriam quibꝰ nega¬
bat salutem. Iuam salutaris igitur ẽ dĩ
Lelus : non unius temporis illud uitium
fuit. Et nunc madianitis miscet᷑ uideo.
Madianitis ẽ. quȩ nullo ẽ uxoris legiti¬
mȩ copulata ẽiugio: nullo fidei coniun¬
cta consortio. Madianitis ẽ hereticorũ
ꝑfidia: cum popłm d̃ĩ temptat Qũã multiꝰ
populis meretrix ista feralis irrepsit. quae

Expanded text:
uit furorem meum a filiis Israel in eo quod uit furorem meum a filiis Israel in eo quod aemulatus est zelum meum in illis. et non consummaui filios Israel in zelo meo. sic dixi: ecce ego do ei testamentum pacis et erit illi et semini eius post eum testamentum sacerdotii aeternum. propter quod aemulatus est deum suum et non exorauit pro filiis Israel. caesa iacebant uiginti quattuor milia populorum; tendebat poena in omnes nec ullus finis exitii. adripuit siromasten Phinees, duos occidit interdicta sibi consuetudine copulatos, redemit omnes, indignationem domini mitigauit, dedit uictoriam quibus negabat salutem. quam salutaris igitur est dei zelus! Non unius temporis illud uitium fuit; et nunc Madianitis miscetur Iudaeo. Madianitis est quae nullo est uxoris legitimae copulata coniugio, nullo fidei iuncta consortio. Madianitis est haereticorum perfidia, cum populum dei temptat. quam multis populis meretrix ista feralis inrepsit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
dñe. & rectũ iudiciũ tuũ. Neq enĩ
tradimur aduersarus sine uidicio ip¬
suis. neq sine ipsius uidicio intribu¬
lationes uenimꝰ. Hȩc iustoꝵ ẽ conso¬
latio. hoc ẽ dñi iudicium. Deniq &
supra habes. memor fui uidicioꝵ tuoꝵ quae
ã scło sunt: & me consolatus sum. Aduertiᷤᷤ
ergo. quia dñi iudicia consolationes funt:
Mandasti iusticiã testimonia tua. & ue¬
ritatem tuã nimis. Utrum nimis manda¬
sti an nimiã ueritatem: sed nimia uerita ᷤᷤ
plena laudis: & nimiũ mandare. ꝓuiden¬
tiȩ atq cautelȩ est. Ctenĩ infirmos noue¬
rat. ideo sepius ammonebat ut ñ obliuisce¬
Exquisiuit zelus domꝰ tuȩ̨. qu̾o
uiumei mei obliti sunt uerboꝵ tuoꝵ.
st zelus ad uitam. & est zelus ad mortẽ.
Aduitam lelus ẽ. diuina p̃cepta ser¬
dire: ut fecit finces de quo legimꝰ in nu¬
meris. dicente dño ad moysen. finees
filius eleazar filu aaron sacerdotis seda¬

Expanded text:
domine, e t rectum iudicium tuum. neque enim domine, e t rectum iudicium tuum. neque enim tradimur aduersariis sine iudicio ipsius neque sine ipsius iudicio in tribulationes uenimus. haec iustorum est consolatio, hoc est domini iudicium, denique et supra habes: memor fui iudiciorum tuorum quae a saeculo sunt et me consolatus sum. aduertis ergo quia domini iudicia consolationes sunt. Mandasti iustitiam m testi monia tua et ueritatem t u a m nimis. utrum \'nimis mandasti an \'nimiam ueritatem\' ? sed et nimia ueritas plena laudis et nimium mandare prouidentiae atque cautelae est. etenim infirmos nouerat; ideo saepius admonebat, ut non obliuisceexquisiuit me zelus d omus tuae, quoniam inimici mei obliti sunt uerb or um tuorum. est zelus ad uitam et est zelus ad mortem. ad uitam zelus est diuina praecepta serdata, ut fecit Phinees, de quo legimus in Numeris dicente domino ad Moysen: Phinees filius Eleazar filii Aaron sacerdotis seda
Abbreviated transcription (Latin):
in ultionibꝰ est: non solũ quia unus¬
quisq iuste uulpȩ suȩ prȩtiũ luit:
uerum etiã quia dũ unus punitur.
plurimi corriguntur: Ananias in
actibus apostoloꝵ fraudati prȩtu
quod de agri uenditione ꝑceperat¬
crimen admisit: qui potuerat nihil
offerre. & crimen euadere. Uerũ
nequis inpune cireum scribendos
munꝰ fraude contaminare perfidiȩ.
morti addictus ȩternȩ. uniuersos
ad fidei studiũ iusto trore cõposuit.
Pharao cũ populo suo fluctib mersꝰ
mundanȩ conuersationis exẽplum
est: nequis popłm dĩ ꝑsequat᷑. Deniq
potuit eũ uoluntati suȩ facere obę¬
dientem. sed eius pęna om̃s uoluit
emendari. Ideoq dicit ad eũ dñs.
Quia adhocipsum te suscitaui. ut
ostendam in te uirtutẽ meã. & ad¬
nuntietur nomen meũ in uniuersa
terra. Non utiq dñs suȩ laudis. sed
nr̃e correctionis increm̃ta quȩ rebat.
Omnes gͦ sequentes dicant. uistus es

Expanded text:
in ultionibus est, non solum quia unusin ultionibus est, non solum quia unusquisque iuste culpae suae pretium luit, uerum etiam quia, dum unus punitur. plurimi corriguntur. Ananias in Actibus apostolorum fraudati pretii, quod de agri uenditione crimen admisit, qui potuerat nihil offerre, et crimen evadere. Verum ne quis impune circumscribendos munus fraude contaminare perfidiae, morti addictus aeternae, universos ad fidei studium justo terrore composuit. Pharao cum pmundanae conuersationis exemplum est, ne quis dei populum persequatur. denique potuit deus eum uoluntati suae facere oboedientem, sed eius poena omnes uoluit emendari, ideoque dicit ad eum dominus: quia ad hoc ipsum te suscitaui, ut ostendam in te uirtutem meam et adnuntietur nomen meum in uniuersa terra. non utique dominus suae laudis, sed nostrae correctionis incrementa quaerebat. Omnes ergo sapientes dicunt: iustus es,
Abbreviated transcription (Latin):
quid fecit: Ego pastor feci malum
Apud iustum dm̃. pęna de culpȩ aucto¬
re sumatur. Ipse pater fidei abraham
cum ad immolandum unicꝰ a sene filiuᷤ
posceretur. paternȩ pietatis affec tum
diuinȩ confessione uisticiȩ temꝑabat.
dicens. Iustus es dñe. non eñĩ poscis
alienũ sed tuũ reposcis: ipsum tibi re¬
stituo quem dedisti. Hunc imitatus
iob extinctis liberis. patrimonioq nu¬
datus amisso. amictum sui corporis
scindens ait. Nudus natus sum. nudꝰ
inquit & moriar. Dñs dedit dñs abstu¬
lit: sit nomen dñi benedictum. Om̃s
gͦ iustum dñm prȩdicemꝰ. Et qui mo¬
ribunda sepulchro sua menbra componit.¬
& qui damno feritur aut fitere filioꝵ.
dicat. ustus ẽ dñs. Quid eni nr̃a amit¬
timus : Clamat apostolus. Iuid habes
quod non accepisti: quod habemuᷤᷤ
ergo accepimꝰ. Quod igitur amittimꝰ
reddimus non amuitimꝰ. Iustus dñs
inpericulis: iustus in damnis: iustus

Expanded text:
quid fecit? ego pastor feci malignum. quid fecit? ego pastor feci malignum. apud iustum deum poena de culpae auctore sumatur. ipse pater fidei Abraham, cum ad immolandum unicus a sene filius posceretur, paternae pietatis affectum diuinae confessione iustitiae temperabat dicens: iustus es, domine. non enim poscis alienum, sed tuum reposcis; ipsum tibi restituo quem dedisti. hunc imitatus Iob extinctis liberis patrimonioque nudatus amisso amictum sui corporis scindens ait: nudus natus sum, nudus, inquit, et moriar. dominus dedit, dominus abstulit; sit nomen domini benedictum m. Omnes ergo iustum dominum praedicemus. et qui moribunda sepulchro sua membra conponit et qui damno feritur aut funere filiorum, dicat: iustus es, domine. quid enim nostrum amittimus ? clamat apostolus: quid habes quod non accepisti ? quod habemus ergo accepimus, quod igitur amittimus reddimus, non amittimus. iustus dominus in perculis, iustus in damnis, iustus
Abbreviated transcription (Latin):
inluuie mergeretuR. iustuses drãe.
Clamabat iterum. cũ uictȩ plebis miseran¬
dis seruitus angeretur. iustus est dñs
quia oseius irritauit: aforis sine filuis
fecit: & ab intus mors. Clamabant he¬
brei cum ꝓpter uirtutẽ deuotionis
& fidei grãm fornacis ardentis ambi¬
rentur incendiis. iustus es dñe in omnib:
quȩ fecisti. & ideo meruerunt ut illesi
ignibꝰ dñi iusticias p̃dicarent. Danihel
manium ferarũ sȩuuitia atq horrore
circumdatus: recta omnia in c̾spectu
ẽẽ dñi imꝑterrito clamore iactabat.
Ionas inclusus utero bestiali. anhelan¬
di sp̃c uix habens cõmeatum. uistus in¬
ustorum sorte dampnatꝰ. clamabat
de uentre cȩti in mari. cũ uoce laudiᷤ
& confessionis supplico tibi. Dauideũ
fugeret a facie absalon parrici dalibus
armis. & terris pulsus & regno egressꝰ
cũ pro totius populi se offerret exci¬
dio. dicebat Iustus es dñe. & rectũ
uidiciũ tuum. Corex in nocens is te

Expanded text:
inluuie mergeretur: iustus es, domine. inluuie mergeretur: iustus es, domine. cJamat iterum, cum uictae plebis miserandis seruitiis angeretur: iustus est dominus, quia os eius inritaui. a foris sine filiis fecit et ab intus mors. clamabant Hebraei, cum propter uirtutem deuotionis et fidei gratiam fornacis ardentis ambirentur incendiis: iustus es in omnibus quae fecisti et ideo meruerunt, ut inlaesi ignibus domini iustitias praedicarent. Danihel!manium ferarum saeuitia atque horrore circumdatus recta omnia in conspectu esse domini inperterrito clamore iactabat. lima:; inclusus utero bestiali anhelandi spiritus uix habens commeatum iustus iniustorum sorte damnatus clamabat de uentre ceti in mari: c um uoce laudis et confessionis supplic-o tibi. Dauid cum fugeret a facie Abessalon parricidalibus armis et telis pulsus et regno egressus, cum pro totius populi se offerret excidio, dicebat: iustus es, domine, e t rectum i u dicium tuum. grex innocens iste
Abbreviated transcription (Latin):
ritis suis digna patiatur. Dicendo auͣt
iustum dm̃. de sua quidem iniusticia ante
ꝓnuntiat. sed deiusticia dñi sperat & ue¬
niam. Iustus enim. non semꝑ irascitur
Sicut ultor culpȩ. ita moderat᷑ est penȩ
Sicut uindex peccatoꝵ. ita remunerator
ẽ uirtutum. optimoꝵq meritoꝵ. Qui
uult dare p̾mium. debet spectare certa¬
men: quia nemo sine certamine corona¬
tur. Sinit ergo sepe temptari. uolens
uiste premia dare luctanti utiq non
dormienti. Non decet redimitos flori¬
bus corona. sed puluerulentos. Nec
molles delitus. sed labore exercitos or¬
nat uictoria. lustus ergo. in aduersis
suis iusticiam dĩ laudat. Sed non hoc
sentit amissis teneris parens liberiᷤᷤ. non
in maturo nuptȩ uiduatus c̃sortio. non
eger in dolore. non naufragus in pericu¬
lo. non reus inuidicio. ñ captiuus in
laqueo Clamat tam̃ iheremias cũ futu¬
rȩ annuntians populis captiuitatiꝰ erũ.¬
nam in luti uoragine turpi necandus

Expanded text:
ritis suis digna patiatur. dicendo autem ritis suis digna patiatur. dicendo autem iustum deum de sua quidem iniustitia ante pronuntiat. sed de iustitia domini sperat et ueniam. iustus enim non semper irascitur; sicut ultor culpae, ita moderator est poenae, sicut uindex peccatorum, ita remunerator est uirtutum optimorumque meritorum. qui uuit dare praemium, debet spectare certamen, quia nemo sine certamine coronatur. sinit ergo nos saepe temptari. uolens iuste praemia dare luctanti utique, non dormienti. non decet redimitos floribus corona, sed puluerulentos nec molles deliciis, sed labore exercitatos ornat uictoria. Iustus ergo in aduersis suis iustitiam dei laudat. sed non hoc sentit amissis teneris parens liberis, non inmaturo nuptae uiduatus consortio, non aeger in dolore, non naufragus in periculo, non reus in iudicio, non captiuus in laqueo. clamat tamen Hieremias, cum futurae adnuntians populis captiuitaris aerumnam in luti uoragine turpi necandus
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in euangelio plenius comp̃hendit. &
apertius declarauit. dicens per abrahae
ꝑsonam adillum diuitẽ sȩculi huiꝰ. Fili.
recordare quia recepisti bona in uita
tua. & lazarus similiter mala. Nunc
auͣt hic consolattonem habet. tu uero
cruciaris. Et in his omnib inter uos et
nos chaos magnum firmatũ est. ut hu ͥ
uolunt hinc transire ad uos non possint.
neqꝰ inde huc transmeare. Sed iam audi¬
amus quid iustus inconsolando seloquat᷑
Iustus es dñe &. rectum iudicium
tuum. mandasti iusticiam te¬
tes tinonia tua.
& ueritatem tuã
CRe ius rusuii. aui
lacrimis profluens inuolutꝰ
crumnis. graui supplicio de¬
licta ꝑsoluens. ñ tedio iuincit᷑
non metu frangitur. ñ labore
lassatur. non ingratus aut tris¬
tis es t Plerumq eñi uulgus hominum
sua delicta ñ repetens. inuiste se putat
tolerars quȩ patitur: At uero uir uistꝰ
qui scipsum statim in exordio sermonis
accusat. iusticiam dñi prȩdicat quod me¬

Expanded text:
dominus in euangelio plenius conprehendit et dominus in euangelio plenius conprehendit et apertius declarauit, dicens per Abrahae personam ad illum diuitem saeculi huius: fili, recordare quia recepisti bona in uita tua et Lazarus similiter mala; nunc autem hic consolationem habet, tu uero cruciaris. et in his omnibus inter uos et nos chaos magnum firmatum est, ut hi qui ueniunt hinc transire ad uos non possint neque inde huc transmeare. sed iam audiamus quid iustus in consolando se loquatur. Iustus es. domin e, et rectum iudicium tuum. mandasti iustitiam testimonia tua et ueritatem tuam ere iustus uir qui lacrimis profluens, inuolutus aerumnis, graui supplicio delicta persoluens non taedio uincitur, non metu frangitur, non labore lassatur, non ingratus aut tristis est. plerumque enim uulgus hominum sua delicta non reputans iniuste se putat tolerare quae patitur. at uero uir iustus, qui se ipsum statim in exordio sermonis accusat, iustitiam domini praedicat, quod me