comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fit.⁊ malius urbicinegoria. aliꝰ
pegnna adiminstraret. tunc ex
deuissorem stipłonti aut non ꝯ¬
mitti diccmus. uam izomines
tutores fint ⁊ tutrlam gerant.
tñ cum quis ce eare que exͣ sua
regionem erit expmus adiuda¬
cium uocari cepit ꝑm̃ non cõ¬
negita tm̃demualet. ⁊ si in ea
re dequa agitur denegata sit̃.

Expanded text:
t alius urbica negotia, alius peregrina administraret, tunc ex deiussorem stipulationem aut non committi dicemus: nam licet omnes tutores sint et tutelam gera‹n›t, tamen cum quis de ea re, quae extra suam regionem erit, experiri uel ad iudicium uocari coeperit, perinde non comnegata, tantundem valet, si in ea re de qua agitur denegata sit.
Abbreviated transcription (Latin):
num fecit ꝓcuratorem. Quero
anexeo ꝙ ille ut ꝓcuratoregit
om̃e debitui adolescens agno
dia eius colut ꝓcuratorem hr̃e
uoluit cebitum ꝙ et cononeti¬
onc ieliq̃tũs ẽ agnouisse cum

Expanded text:
um fecit procuratorem: quaero, an ex eo, quod ille ut procurator egit, omne debitum adulescens agnovdia eius coluit, procuratorem habere voluit, debitum, quod ex conductione reliquatus est, adgnovisse eum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tutorcinusure ueniant. an ⁊̃ ei
io utla post mortemeins ao sr̃¬
sti tem eque cum sorte tñsiata
fit. aut mͣsferri debuit .i̾. si ca
pecumam uiseu̾tiss omniu
petumar̾ usuras prandas . ꝙ si

Expanded text:
tutorem, usurae ueniant, an etiam lo aucta post mortem eius ad superstitem aeque cum sorte translata sit aut transferri debuit. respondit, si eam pecuniam in se uertisset, omnium pecuniarum usuras praestandas: quod si
Abbreviated transcription (Latin):
ficii qrelamnint ¶ Tucor qui
mpni uicanus substitintim
ut ĩs qui ñ ydoneum tuceletẽ¬
pore suspectum fice̾ suꝑsedit
Tutele nd̾m id̾o differre nõ
oporcet ꝙ fr̃is ⁊ cohrdis impu¬
bis idcm tutclam sustincat.¶ Q
de peculio sui actorisq̃m adole

Expanded text:
ficii querellam habuit. Tutor, qui mni vicarius substituitur, ut is, qui non idoneum tutelae tempore suspectum facere supersedit. Tutelae iudicium ideo differri non oportet, quod fratris et coheredis impuberis idem tutelam sustineat. Quod de peculio s
Abbreviated transcription (Latin):
in curatores ronoꝵ actionẽi exc̃¬
mam pupiliarem am̃uis suo
noĩẽ fcñauit ñ uider contra ⁊¬
stitones fecisse que ꝓhibent pe¬
cumam pupiuarem imusus
suosoutert. ¶ Quesitum ẽan
eiuspetume qͣ tutor ususc̾ post

Expanded text:
in curatores bonorum actiones deceniam pupillarem quamvis suo nomine faeneravit, non videri contra constitutiones fecisse, quae prohibent pecuniam pupillarem in usus suos convertere. Quaesitum est, an eius pecuniae, qua tutor usus est, post
Abbreviated transcription (Latin):
datin ẜ pr̃is uoluntatem in mis¬
cuit. errore comꝑto tutorem ap̾
uon uel culpe c̃a condempnet᷑ n᷑
idem fuatur siquis ultro neg̾m ao
auenumgessit᷑. cum sat̾ harim¬
deq fufficiat uelin una sp̃c per a¬
mici iaborem dño consuli. ¶ De¬
res institutus qui ñ buĩt i ub¬
usamtestĩ nonignorantes uti¬
utatem impuoisdesenierimͣtͦ.
Nam hr̃oitatis inpiuncia fidicõ¬
misso restituidꝰ cãm quid̾ iuris¬

Expanded text:
atris uoluntatem immiscuit, errore comperto tutorem a prudis uel culpae causa condemnetur. non idem seruatur, si quis ultro negotium alienum gesserit, cum satis abundeque sufficiat uel in una specie per amici laborem domino consuli.Heres institutus, qui non habuit subusam testamenti non ignorantes utilitatem impuberis deseruerunt: nam hereditatis in prouincia fideicommisso restitu
Abbreviated transcription (Latin):
ducit. ¶ Quid tñ si dubitetur¬
an gestus illi commnissus sit. e¬
quumẽ. idu̾sarium ñ decipi.
stitm ꝑiculo tutoris solet. quoe¬
ꝙ aut diffusa nega sint aut di¬
gnitasueletas. aut ualitudo tu¬
tornid postulet ¶ Si tñ nundũ
faripupulus poi̾ ut ꝓcinatorem fa¬
c̾e rossit aut ab senssit tunc ac¬
tornect̃ĩo ꝯstituendus ẽ ¶ Sidu¬
obus simul tutela gr̃nda p̃mi ssa
ẽ ułapente uei acontutoribus

Expanded text:
ducit. quid tamen si dubitetuan gestus illi commissus sit? aequum est adversarium non decipi. stitui periculo tutoris solet, quotiensque aut diffusa negotia sint aut dignitas vel aetas aut valetudo tutoris id postulet: si tamen nondum fari pupillus potest, ut procuratorem facere possit, aut absens sit, tunc actor necessario constituendus est. Si duobus simul tutela gerenda permissa est vel a parente vel a contutoribus
Abbreviated transcription (Latin):
In eñs x adultorum liña erit ag¬
entious ip̃m adultum p̾sente
inuiom rencoareut consen su
cuta toris ꝯuematur.uł contra
curatorem age̾ ut ip̃e ntͣem s¬
cipiat ¶ In ad sentiro .x. aduitis
omnmio contracuratorem. a¬
gendum ñ denegii i n tuitͣ

Expanded text:
is autem adultorum licentia erit agentibus vel ipsum adultum praesentem in iudicium vocare, ut consensu curatoris conveniatur, vel contra curatorem agere, ut ipse litem suscipiat. in absentibus autem adultis omnimodo contra curatorem agendum. Non denegari autem
Abbreviated transcription (Latin):
cniscum fino suo ⁊modo ropsit.
¶ rditꝰ quor pupilloꝵ clectio e¬
adem adu̾t sustutores in quo
potissimũ ꝯfifr̾euetint compe¬
ꝗ bona fide intutelam ñ qui i
mn᷑ab eo qui eum dat certu
salrum estitutum c̾ei.¬

Expanded text:
cus cum filio suo commodo rescripsit. Heredibus quoque pupillorum electio eadem adversus tutores, in quo potissimum consistere velint, compequi bona fide in tutelam, non qui in olet, nisi ab eo qui eum dat certum solacium ei constitutum e
Abbreviated transcription (Latin):
locupletior constatut m̾m̾io fu̾
it factadotis reliquum mari
rͥorid susceptis sũ susceptisno¬
mina agnou̾int ꝑiculum inse
tñsferuni s si pupillus post pu¬
b̾tatem iͥmb a tutore accep¬
tis rengnacont̃m euis secutus
usutas acceptanit priułnm̃
suum ñ amittit in bomstuto¬
ris uenditis. pretorenm priuile¬

Expanded text:
locupletior constante matrimonio facta fuerit, dotis reliquum maririoribus susceptis siue tutoribus nomina adgnouerunt, periculum in se transferunt.Sed si pupillus post pubertatem rationibus a tutore acceptis reliquationem eius secutus usuras acceptauerit, priuilegium suum non amittit in bonis tutor‹is› uenditis: praetor enim priuile
Abbreviated transcription (Latin):
cuis qued ex surs in honestissimc
fuiss errcͣgatus cum tutorñ re¬
bo dum caxat s ⁊ morib pupil
uꝓponatur. ¶ in primis m̃cedes
p̾ceptorib non quas minimas
digintate natalumastiuatsa¬
lim̾ta ẜius lib̾tisꝙ non nuꝙ̃¬

Expanded text:
us, quod ex suis non honestissime fuisset erogaturus.Cum tutor non rebus dumtaxat, sed etiam moribus pupilli praeponatur, inprimis mercedes praeceptoribus, non quas minimas dignitate natalium constituet, alimenta seruis libertisque, nonnu
Abbreviated transcription (Latin):
usas applłoms impubum agẽ¬
tes ir ytancarum curatorẽs ut
ciam tictit ⁊ in kalcudarum.
pupilli ꝯu̾cit tutor miocum eiꝰ
rome substitutus ad mistracõ
pecume q̃ nonꝑtinet. idcutelã

Expanded text:
usas appellationis impuberum agentes, rerum Italicarum curatores ut ivinciam traiecit et in calendarium pupilli convertit: tutor in locum eius Romae substitutus administrationem pecu
Abbreviated transcription (Latin):
onbo patris preceptum neglig̾¬
e. ut si pr̃ cau̾ et. ne quid rei sue
tñ uiccat eis contemꝑne hanc
pr̃is uoluntatẽm. ¶ Ex quo ĩno¬
tuit tutori. se tutorem ex̃. scire
uenin. Nam ⁊ sicitra testacõm .s.¬

Expanded text:
patris praeceptum neglegere, ut, si pater cauer‹i›t, ne quid rei suaeae, liceat eis contemnere hanc patris uoluntatem. Ex quo innotuit tutor‹i› se tutorem esse, scire nueniri: nam etsi citra testationem, s
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃uisn eipotissimu tutelã
ꝯmissur̾ se pretordicat cuitest¬
ab hoc recedeturutputa si prmi
mis ppenso fino consinonꝰ fccit.
uel fiugiuidebatim dem̃ postea
idem cepit maie comu̾n. ari ignora¬
te testõre. uel si contemplacõne
ficultatum eius resei comimss¬
Sa ẽ quib postea exutusc̃. nam ⁊¬

Expanded text:
m ei potissimum se tutelam commissurum praetor dicat, cui testab hoc recedet, ut puta si pater minus penso consilio hoc fecit, uel frugi uidebatur, deinde postea idem coepit male conuersari ignorante testatore, uel si contemplatione facultatium eius res ei commissa est, quibus postea exutus est.Nam
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus souempnt̾ cru̾it si ĩ¬
t moras puci ad pub̾tatem ꝑ¬
uei̾t non ẽ cogendus accipere
ud̃m. ¶ Tutor qui post puber¬
tatem pupun negõrim eius
ad ministeicõe abstimut. usu¬
lisse nisi ⁊ceposint obsignata¬

Expanded text:
ocatus sollemniter cavit: si inter moras puer ad pubertatem pervenit, non est cogendus accipere iudicium. Tutor, qui post pubertatem pupilli negotiorum eius administratione abstinuit, usulisse, nisi et deposuit obsignata
Abbreviated transcription (Latin):
qm smn̾am suus institor dñice
mertis uel p̾põitus debitis exigen¬
dis siliter factus in cod̾ actupse¬
utret. qnͣnus temꝑe ẜuitutis ob¬
ugari non potuit. pret̾iti tampis

Expanded text:
m seruus institor dominicae mercis uel praepositus debitis exigendis si liber factus in eodem actu perseueret, quamuis tempore seruitutis obligari non potuerit, praeteriti tem
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙͣ admim strareł płi¬
tuiciam ex̃ ordinemb
tutor crgisolet ex quoscit setu¬
torem datum. si cess tutor su
oꝑiculo censat id enim a diuo
marco constitutum c̾ ut qui scit¬
S se tutorem datum nec ernisacõ
tuca suo ꝑiciuocess ¶ Sufficit
tutorib ad plenam defensionẽ
sir ip̃i uid̃m suscipiant. sũ pu

Expanded text:
atque administrare tutelam extra ordinem tutor cogi solet.Ex quo scit se tutorem datum si cesset tutor, suo periculo cessat: id enim a diuo Marco constitutum est, ut, qui scit se tutorem datum nec excusationetuta, suo periculo cesset.Sufficit tutoribus ad plenam defensionem, siue ipsi iudicium suscip
Abbreviated transcription (Latin):
usurm prẽt s ⁊ si negaũit. ap̾
unt contͣ eum simam souiere
sc et̾ pupiltis ad hon̾a sua expco¬
ienda imposint nec̃citatem mu¬
tuam ixcumam sb̃limisusur¬
is accipienoi tencor in łnrig¬
ꝓuincit p̃sta dit usutas aut qn¬
cun ces aut trientes aut sique
auc lemores in ꝓuincia frea¬
tantur. ¶U sure atutoribꝰ nõ
statim exiguntur siintiecto tõr
ad exigindum ⁊ ad conotandũ¬

Expanded text:
usuram praestet. sed et si negauit apud uit contra eum, legitimas soluere se esse, pupillis ad onera sua expedienda imposuit necessitatem mutuam pecuniam legitimis usuris accipiendi, tenebitur in legprouinciae praestabit usuras aut quincunces aut trientes aut si quae aliae leuiores in prouincia frequentantur.Usurae a tutoribus non statim exiguntur, sed interiecto tempore ad exigendum et ad collocandu
Abbreviated transcription (Latin):
sit. cum duosquis ub̃tos suos
tutores decliss unũ recum yta¬
licarum ⁊ alumirr̃ affucanar
curatores eis adumgendõs nec
pr̃is secuti sunt uoumratem
płes admimstat᷑. quippe is pa
deb̾at actñ id agii ut ꝑ mnu
administret᷑. sane enim faci

Expanded text:
sit, cum duos quis libertos suos tutores dedisset, unum rerum Italicarum, alium rerum Africanarum, curatores eis adiungendos, nec patris secuti sunt voluntatem. plures administretur, quippe etsi padebeat, attamen id agit, ut per unum administretur: sane enim facil
Abbreviated transcription (Latin):
tutoris quor datio naicpat in eo
tm exhroatus sit ¶ Sifimosus te¬
stam̃to cutordetur siquid̃ cum
fure ceprt᷑ desierit tutorem tẽ rec¬
te datum ꝓculris existimat ꝙ si
ita dari tucor pot si lio erit tutor
esto. quin ĩmo i si pure datussit

Expanded text:
tutoris quoque datio ualebit in eo tim exheredatus sit. Si furiosus testamento tutor detur, si quidem, cum furere desierit, tutorem esse recte datum Proculus existimat: quod si ita dari tutor potest 'si liber erit, tutor esto'. quin immo et si pure datus sit
Abbreviated transcription (Latin):
satisdare ñ derent excludi altius
obłone s impleta uidel ab oĩ¬
bo satndatione om̃s gerent ut
qui contrntusẽ magis satisac¬
cipe qm grr̾e sccurus sit. ¶ Nõ
omnimo x is quisatisdat p̃st̾ti¬
dus e quid n si suspecta psona sit
uł turpis cuui tuttla ⁊mitti nec
c̃ satisdatione detat. nciquitn
iim muita fiagicia in tutelaat¬
misit᷑. non ne mag̾ repelli ⁊ reici
a tutela qm̃solui admĩstrare
nͨ debent reici. qumĩmo nec iu¬
reniti sunt sat̾ cart. dupletigr¬

Expanded text:
satisdare, non debent excludi alterius oblatione, sed impleta uidelicet ab omnibus satisdatione omnes gerent, ut qui contentus est magis satis accipere quam gerere, securus esset. Non omnimodo autem is qui satisdet praeferendus est: quid enim si suspecta persona sit uel turpis, cui tutela committi nec cum satisdatione debeat? uel quid si iam multa flagitia in tutela admisit? nonne magis repelli et reici a tutela, quam solus administrare non debent reici: quin immo nec iubendi sunt satisdare. Duplex ig
Abbreviated transcription (Latin):
fina ⁊ nepos ¶Si ap̃ hostes sit
fr̃̾. infioris gradus ad agnatos tu¬
tela non cefertũr. nam ⁊ sipatro¬
mis ap̾ hostes sit. patrom filio
tutela ñ defertur s int̾im ap̃tore
latitonit cum ẜuũ siuim ng̃atus
eẽt manumitt̾e. nam gn̾aliter da¬
uiuspius ixpit aurelio basso ius
pr̃oni eum non hre hiis uerbis
Pianc tͥgni saciõ eorum qui sb̃¬
ucrt̾e sidricominissariam lib̾ta

Expanded text:
os. Si apud hostes sit frater, inferioris gradus adgnato tutela non defertur: nam et si patronus apud hostes sit, patroni filio tutela non defertur: sed interim a praetore latitauit, cum seruum suum rogatus esset manumittere: nam generaliter diuus Pius rescripsit Aurelio Basso ius patroni eum non habere, his uerbis: 'Plane tergiuersatio eorum, qui subuertere fideicommissam liberta
Abbreviated transcription (Latin):
abo. Nutorib itadatis incium
ticium tutoremdo siis ñuiuit
tẽ gaium piautium tutorem
do. cicius uix̾at ⁊ tutrum gessat
dem̃ mortuus erat trebaciusne

Expanded text:
. Tutoribus ita datis: 'Lucium Titium tutorem do. si is non uiuit, tum Gaium Plautium tutorem do' Titius uixerat et tutelam gesserat, deinde mortuus erat. Trebatius ne
Abbreviated transcription (Latin):
rim dat. s si lib̾is decłit decritop̾¬
torisur ꝓcon suusexin quisicõe
ꝯfum abr nec satis dabit pnpuio
rem sauiam fores si curator a
mr̃e testõdatus su fitras enuis. de¬
crito confirmatur cxinquisicõe

Expanded text:
rem dat: sed si dederit, decreto praetoris uel proconsulis ex inquisitione confirmabitur nec satisdabit pupillo rem saluam fore. Sed et si curator a matre testamento datus sit filiis eius, decreto confirmatur ex inquisitione
Abbreviated transcription (Latin):
nrt cum attulmo sentio ⁊ putor
solas in concuomaturnre posse
si metu crimins inq̃ stuprum
ñ ꝯmittit᷑. ¶Q x adult̾u damp¬
natam adult̾ii in concubinatu
iss ten̾etur. ¶ Si qua in prõm
non puto ennrecte fac̾t qz ꝓpe

Expanded text:
o et puto solas eas in concubinatu habere posse sine metu criminis, in quas stuprum non committitur. Qui autem damnatam adulterii in concubinatu isset, teneretur. Si qua in patroni non puto eam recte face
Abbreviated transcription (Latin):
qui on uterẽ suũ suum.an ali¬
enum tutorem scripsit᷑. cum pu¬
pilli fanore ⁊ pubucentuitatis
assumpta ub̃tas sit. inꝑsona
euis qui tutor scriptus ẽ põt g̾¬

Expanded text:
quid enim interest, suum seruum an alienum tutorem scripserit, cum pupilli fauore et publicae utilitatis adsumpta libertas sit in persona eius, qui tutor scriptus est? pot
Abbreviated transcription (Latin):
ut tam sinis qm fiuabo dectis¬
se ud̾atim siliorum n appci¬
iacone⁊ fiune continentm.
Siquis siuio tutorem dectit
suns dectisse iud̾atur. ⁊ de hoc

Expanded text:
ut tam filiis quam filiabus dedisse uideatur: filiorum enim appellatione et filiae continentur. Si quis filio tutorem dederit filiis dedisse uideatur? et de hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tutorem rechire tuteiam. Id̾ di¬
cimus ⁊ si fint remotus nanri
łimum tutela recdit. quia baic
senatus ⁊sultum cessat. ¶ pla¬
ne si duo płesue fu̾mt tutores
testãrii miocum euis qui deces¬

Expanded text:
tutorem redire tutelam. Idem dicimus et si fuerit remotus: nam elegitimum tutela redit, quia hic senatus consultum cessat. Plane si duo pluresue fuerint tutores testamentarii, in locum eius, qui deces
Abbreviated transcription (Latin):
pximo mortis tempe uitores no
iure uel curtores scripserit pat
nam fianteannoͬs ut spacione
rum ante crlata ur ignorati᷑e em̾i¬
cor sequitur. ñ scripturam te¬
stĩ uł coclicillorum. namprĩs
uounitatem p̃torita accipe
di si non fuit ignarus .s corũ
post ea de eo qm pr testõ coclicilł¬
ue ñ uire declit scripsit cutorem
tẽnolle nempe sequit᷑ non pri

Expanded text:
ximo mortis tempore tutores non iure uel curatores scripserit pater. nam si ante annos, ut spatio merum ante celata uel ignor‹a›ta emeror sequitur, non scripturam testamenti uel codicillorum. nam patris uoluntatem praetor ita accipere debet, si non fuit ignarus scilicet postea de eo, quem pater testamento codicillisue non iure dedit, scripsit tutorem esse nolle? nempe non sequitur pri
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽẽ necce qiͣ dem̃ti quericu¬
stꝰ ixpsit.c̾ mag̾ etati qm dem̾e¬
ne tantisꝑ sit consulendũm
Sipupillus pupillaue t̾iũsto
tutors. curatore ue cum quo
litem ag̾e uułt. ⁊curtor me
an rem petitur utr ip̃is postẽ¬
sciendum ẽ sũ agant. sũ ꝯuei¬
antur dari buncͤ curatore̾ pos¬
sẽ. s non ał qmͣ sup̃e petat cui
xii. scripsit talem curacorem
lanti.i taꝙ infanti nͥ pot dar
curtorem posc̾e ñ urilt quoiꝰ
debuisse. ¶ Quol loco ⁊tp̃r hc̃¬

Expanded text:
non esse necesse quasi dementi quaeri cuscripsit, cum magis aetati quam dementiae tantisper sit consulendum. Si pupillus pupillaue cum iusto tutore tutorue cum eorum quo litem agere uult et curator in eam rem petitur, utrum ipsis poscensciendum est, siue agant siue conueniantur, dari hunc curatorem posse, sed non alias, quam si ipse petat, cui sexto scripsit talem curatorem lanti, itaque infanti non potest dari. curatorem poscere non uult, quo minus debuisse. Quolibet loco et
Abbreviated transcription (Latin):
er alium tutorem petendum
tam extusacomͣs iure suscipe
nouit. ab niis quo iegatisss̾¬
ucta sunt. mo si regata fuiino
affecti onẽ ꝓp̾a. s in honorem

Expanded text:
eret, alium tutorem petendum tam excusationis iure suscipere noluit, ab his quoque legatis sulicta sunt, modo si legata filii non affec
Abbreviated transcription (Latin):
accessionis uire queniri posse.
itipcet̾os cutores qui codenite¬
ti cuis mtesinstituit finos suos
pupillarisetatis eis ꝙ uerb̾his
tutores declit filus meis tutores
sunto gauis meinus ⁊ lucius he¬
res cuileroti liõtatem nondectit

Expanded text:
accessionis iure conueniri posse atque ceteros tutores, qui eodem teTitius heredes instituit filios suos pupillaris aetatis eisque tutores his uerbis dedit: 'filiis meis tutores sunto Gaius Maeuius et Lucius Eros', cui Eroti libertatem non dedit:
Abbreviated transcription (Latin):
cuffimuit. uisac pot̾¬
estas incipite liboͣ ad
tuendum eum qui pp̃
etatem̃ suam sponte defent̾e neqͥt
iure ciuili datã. ac ꝑmissa ¶Gi¬
tores a sunt qui cam uim ac
po̾tatem nñt. ex qua re ipinom̃
accepunt ataq applłantur q̃si¬

Expanded text:
definit, uis ac potestas in capite libero ad tuendum eum, qui propter aetatem su‹a› sponte se defendere nequit, iure ciuili data ac permissa. Tutores autem sunt qui eam uim ac potestatem habent, exque re ipsa nomen ceperunt: itaque appellantur
Abbreviated transcription (Latin):
ffric᷑. ¶utor ita reete noatur
illi autilli fuus menͣ ntrieo
nolet. ticinscutor esto. quid enĩ
diccmus si ticius ꝯstitũe nouit
utri eorum ex fuiis tu tor ẽr u¬
ent. Ita & recte tutor dapr̃ ti¬
cius si uolet uti filio meõ tut

Expanded text:
. Tutor ita recte non datur: 'illi aut illi filiis meis, utri eorum uolet, Titius tutor esto'; quid enim dicemus, si Titius constituere nolit, utri ex filiis tutor esse uelit? Ita autem recte tutor dabitur: 'Titius si uolet illi filio meo tutor
Abbreviated transcription (Latin):
cnaitor peti non pot᷑ ⁊ si ticius. u̾¬
bigra adu̾sus seium cutator
petitus fit. id ticuis ad u̾sus ali¬
um tuͣtor ẽẽ ami pot̾it. ut eidi¬
u̾sis cũs uniis duoꝵ curatoꝵ
locum optineat.ꝙ quid̃ ⁊adu

Expanded text:
curator peti non potest. Etsi Titius uerbi gratia aduersus Seium curator petitus sit, idem Titius aduersus alium tutorem dari poterit, ut ex diuersis causis unus duorum curatorum locum optineat. quod qu
Abbreviated transcription (Latin):
cademactione p̾ciumyrditatis
amułre eriget. s andecedãnt ie¬
gata.cct̃aꝙ ron̾a hrditatisi
dendum ẽ ⁊ mͥ uidetur posse dici
legatarios pocuis cummmusre n
suros hac actione qr ãorum ĩ¬
t̾fuit adiri hrditatem/ lib̾tati pla¬
ne subuemend̃ ẽrit adu̾sus eu
quipp̾ uorditatem nac actione eg

Expanded text:
adem actione pretium hereditatis a muliere exiget. Sed an decedant legata ceteraque onera hereditatis, uidendum. et mihi uidetur posse dici legatarios potius cum muliere usuros hac actione, quia et ipsorum interfuit adiri hereditatem. Libertat‹i› plane subueniendum erit aduersus eum, qui propter hereditatem hac actione eg
Abbreviated transcription (Latin):
iegati qmͣ auquis pr̃s domio
existat᷑ quo fit ut a br̾ditati
liquis pr̃s neccͣuis domino ex
co testõ factus erit. tunc eniz
quia mumum ꝯcurrit ut he

Expanded text:
legati, quam aliquis heres domino exsistat, quo fit, ut hereditati aliquis aut necessarius domino ex eo testamento factus erit: tunc enim q
Abbreviated transcription (Latin):
rii res fea fi̾nt diccedente obligõ
legrti extinguitur.s ita si eo
mo fuit eiusquo auelli non pos¬
sit. ponamusiem que mͥ purt le
iegnci cetentt᷑ io eo nrt̾e̾ aqu
cadem sub condõne. alii legãta fũ¬
it. ti empe agam ex testõ qris statꝰ¬

Expanded text:
rii res facta fuerit die cedente, obligatio legati exstinguitur, sed ita, si eo modo fuerit eius, quo auelli non possit. ponamus rem, quae mihi pure leegati cedente ab eo herede, a quo eadem sub condicione alii legata fuerit: nempe agam ex testamento, quia is stat
Abbreviated transcription (Latin):
dum ticio uendioit. cumelec¬
cio ei remiquitur utr̃ malit
dandi. aut tñ alt̾um sondũ
prẽt̾ p̾toris officio ruenire ex¬
istimout si pecuniam ticius
offerat inhibeat fundi ꝑsetu¬
tionem. isa enim catent cã ⁊
stituctur que fundi fur̃a eẽt.¬

Expanded text:
uendidit: cum electio ei relinquitur utrum malit dandi, ut tamen alterum solidum praestet, praetoris officio conuenire existimo, ut, si pecuniam Titius offerat, inhibeat fundi persecutionem. ita enim eadem causa constitueretur, quae futura e
Abbreviated transcription (Latin):
ur. Si ancula cum libisie
gata sit ⁊ancilla sola siñ fint
libi ⁊ libi sol si non sit ancil¬
ia detentur.
cisus Si ancillas onmes ⁊ ꝙ¬
exhusnatum erit testor leg¬
ioco legatus sit. qd puto fłm et
uet uerb̾ nec uolim tati defunc¬
ti accomodata b̾ sin̾a ẽ.¬

Expanded text:
um Si ancilla cum liberis legata sit, et ancilla sola, si non sint liberi, et liberi soli, si non sit ancilla, debentur. Celsus ex his natum erit testator legloco legatus sit: quod falsum puto et nec verbis nec voluntati defuncti accommodata hae
Abbreviated transcription (Latin):
itam hrdicatem capitouum
ascend̾it. muti le legatum ef¬
ficient ¶ Nect̃io autem ex as¬
se hrde scriptõ ⁊ hec condõnes
que an̾ aditam̃ brditatem in¬
pleri possuit. mutue legatum
cfficient. ¶Duob hercilib in¬
stitutis alti stichum iegauit
⁊ eidem stichox. cum stichus ui¬
uo testore.id ligerta tem puems¬
si totum legatum eideceoitur
nam in solid constitisse cãm ic
gumento est quod sihrs ciri
iegatus fu̾it hrditatem ñ ad iss
soudum ab aitb prde con sequi
possit Semoiegato legatum

Expanded text:
itam hereditatem Capitolium ascenderit", inutile legatum efficient. necessario autem ex asse herede scripto etiam hae condiciones, quae ante aditam hereditatem impleri possunt, inutile legatum efficient. Duobus heredibus institutis alteri Stichum legauerat et eidem Sticho decem. cum Stichus uiuo testatore ad libertatem peruenisset, totum legatum ei debebitur: nam in solidum constitisse causam lgumento est, quod, si heres, cui legatus fuerat, hereditatem non adisset, solidum ab altero herede consequi possit. Seruo legato lega
Abbreviated transcription (Latin):
um exrectaitib nolu̾it ante da¬
re qm̃ fuictus legatarius ꝑcep¬
issi ĩeete crit iegatarus ãndien¬
dus a uent totum suno pr̃are
si derestituendo caueatur. absu
multopluris ẽ quoiratutmm
SSiquid alitui ucite sint reuctũ
uelius aliud quol ip̃e qui dem
pp̃ corporis sumicuim.uił pꝑq̾li

Expanded text:
ante dare, quam fructus legatarius percepisset: certe erit legatarius audiendus, si velit totum fundum praestare, si de restituendo cavetur: absurdmulto pluris est: quo iure utimur. Si quid alicui licite fuerit relictum vel ius aliud, quod ipse quidem propter corporis sui vi
Abbreviated transcription (Latin):
si mulampeticõm suꝑfutam̃
fructus ex fundo pure legato
post. ad utm̃ h̾rditatem a lega¬
cario ꝑceptos. ad ip̃m ꝑtin̾e colon̾
ant̾ cum hr̃de exconducto br̃s
actionem.

Expanded text:
si petitionem superfuturam. Fructus ex fundo pure legato post aditam hereditatem a legatario perceptos ad ipsum pertinere, colonum autem cum herede ex conducto habere actionem.
Abbreviated transcription (Latin):
fundus cum como formiana le
legem aliqiuid uel contra etx̾m
post tmpus utertatem asuo suo
ad lib̾tatem ꝑueniat cibaria ei
litui ⁊ eid̃.a secundo. it posteaq
gn̾aliter repecieris legata. tre.
uitctur iepecu sscfisiprłpuoi

Expanded text:
fundus cum domo Formiana leglegem aliquid uel contra edictum post tempus libertatem seruo suo ad libertatem perueniat, cibaria ei licui et eidem a Secundo ducenta posteaque generaliter repetierit legata, trecenta uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
accidit rõne faiciclic exseqnti
extitõ qui non ẽ soluendo cuius
fundum tudare mͥ ussus et̃s
mancon tua obligõ sicut man̾et
sicum fundum emissem¶ Si
ĩ scptum erit ampliusqmͣ titõ¬

Expanded text:
abscidit ratione Falcidiae, ex sequenti exstitero, qui non esset soluendo, cuius fundum tu mihi dare iussus esses, manebit tua obligatio, sicut maneret, si eum fundum emissem. Si ita scriptum erit: 'amplius quam Tit
Abbreviated transcription (Latin):
gare sunt ⁊ teadite iegatario
non int̃põita ẜutute dixi ros¬
ieg̃atum ab hrde enͣnt. si trg¬
epcõm.  Ꝙ si p̾cio soluto ex cestõ
ag̾c institu̾erit homine conseq
derebit actione exempto p̾ciũ

Expanded text:
ae sunt traditae legatario non imposita seruitute. dixi poslegatum, ab herede emit, si cogeptionem. quod si pretio soluto ex testamento agere instituerit, hominem consequi debebit, actione ex empto pretium
Abbreviated transcription (Latin):
cumbre legatum.nͥ prdicare
filio ñ uid̾ctur ẽẽ soluendo hr¬
ditas ⁊ hoc ita ẽ lz non condo¬
naliter exp̾ssit. intellexisse tñ
manifestissime approbetur.

Expanded text:
um legatum, nisi hereditatem filio non uideretur esse soluendo hereditas: et hoc ita est, licet non condicionaliter expressisset, intellexisse tamen manifestissime adprobetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑm̃ iegato ceoat ac si in fundo
eclitus fuiss ¶ Siticio stichꝰ
aut panphiluis utrum eorum
mauẽt legatus ẽ. dem̃ panph¬
uum testator ticio donauit sti¬
chus iobligacõne iemanet.
Quiorita legatum fint ticio
⁊ meuio singuiosẜuos dolego
constit eos non con cursuros in
eund̾ suum sicuti sinonconcurr¬
co lego intiuoaltum suum co

Expanded text:
 legato cedat, ac si in fundo editus fuisset. Si Titio Stichus aut Pamphilus, utrum eorum malet, legatus est, deinde Pamphilum testator Titio donauit, stichus in obligatione remanet. Quibus ita legatum fuerit: 'Titio et Maeuio singulos seruos do lego', constat eos non concursuros in eundem seruum, sicuti non concurrdo lego: maeuio alterum seruum do
Abbreviated transcription (Latin):
telligendum er̃ ¶ Inusurar
a qntitutemos regionisoĩc¬
omino erit scq̃ndus. iudex
igitur usurar modum esti¬
madit ⁊ statuet ¶ Ip̃usquoo¬

Expanded text:
tellegendum erit. in usurarum autem quantitate mos regionis erit sequendus: iudex igitur usurarum modum aestimabit et statuet. ipsius quo
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it. quia moriente eocon¬
dõ impleatur. ¶ Si socero a
ditatis ani legata fuiss de duc¬
ta dote eum debitum eẽ ꝑte
heretlitatis legatam sab̃ ry. ꝙ̃¬

Expanded text:
riente eo condicio impletur. Si socero a ditatis alii legata fuisset, deducta dote eum debiturum esse partem hereditatis legatam Sabinus
Abbreviated transcription (Latin):
Si fimdus mumcipanũ uerti¬
gilis ip̃n inuncipibꝰ sit ieͬga¬
tus an iegitum consistat petiq
tigaus mucipum sit attn
qr anquod ũis in eoisqui ic¬
gait h̾t uase legatum/ d¬
etatem rei legatam. s id iuis ꝙ¬
inuectigalib fundis hxmꝰ¬

Expanded text:
Si fundus municipum uectigalis ipsis municipibus sit legatus, an legatum consistat petiquetigalis municipum sit, attamen quia aliquod ius in eo is qui legauit habet, ualere legatum. videri proprietatem rei legatam, sed id ius in vectigalibus fundis h
Abbreviated transcription (Latin):
Sn ẜuns funit iegatus mrditas
uł iegatum uł quid peum ac¬
quisitum sit heres pr̃are deb
Si ticius rem ame emiss. ⁊ ea¬
dem mͥ lega ss auteqm̃ ei trad̃¬
cri mox ei tradido ⁊p̾cium re¬
cepo uidetur quid̾ prima fa¬
ndo iegatum ñ conͣfiste̾re. s
ex empto actione uu̾atũs uti¬
qr plegatum rem uercoicare
meact̾um ut p̾cium ꝯseq̃r ex
testõ u̾o ut rem qm̃ uendidi
⁊ tradidi recipiam . Id subiun¬
git si p̾cium ꝙͣ in erat soluitũ
iem a nondum tradid̾am
sequi ¶Iuł scribit si fund̃ test¬
ator auemab alio tmerat ini¬
chi legaunt hrdem cgendu
mͥ actionem ex empto pr̃are .s.
licui legau̾it nc̃e lapidem te¬

Expanded text:
servus fuerit legatus, et hereditas vel legatum vel quid per eum adquisitum sit heres praestare debet. Si Titius a me rem emisset et eandem mihi legasset antequam ei traderem, mox ei tradidero et pretium recepero, videtur quidem is prima faideo legatum non consistere. sed ex empto actione liberatus utique per legatum rem uindicare me acturum, ut pretium exsequar, ex testamento uero, ut rem quam uendidi et tradidi recipiam. idem subiungit, si pretium quidem mihi erat solutum, rem autem nondum tradideram, Iulianus scribit, si fundum testator, quem ab alio emerat, mihi legavit, heredem cogendum mihi actionem ex empto praestare, licui legaverit licere lapidem cae
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ ilegatario dare. ꝙ si milias
etes ieliqutent mag̃ derisorĩu
ẽ qm̃utue legitum. ¶ De cui¬
ctione an oauere debeat isqui ẜ¬
uum prat ex cã legati uidamꝰ
⁊ reguariter dñdum ẽ quẽc si¬
nẽ uidõ prestita res iegata eum¬
citur posse camextestõ peti. ce¬

Expanded text:
at, legatario dare: quod si nullas aedes reliquerit, magis derisorium est quam utile legatum. De euictione an cauere debeat is, qui seruum praestat ex causa legati, uideamus. et regulariter dicendum est, quotiens sine iudicio praestita res legata euincitur, posse eam ex testame
Abbreviated transcription (Latin):
si u̾on exprimatur ¶ Sidomꝰ
iegata fu̾t licet ꝑticulatim it⁊ re
ucta aliam eodem loco testo̾r edi¬
ficauit. dicemus intenre legat᷑.
insi testatorem alud sensisse
de uissit cestor prdem suum
athuc utue legatum e̾. quid n
si legatarnis a quo emere fundꝰ
hr̃s uissus c̾. cum ex necata te eũ
sundum uend̾et. nullum inue¬
niret emꝑtonem uł ex diu̾so.
quid silegatani magni int̾eẽt
cum fundꝰ cm̃e nec aliter heres
uenditus eẽt qmͣ si cestor iussi

Expanded text:
bis exprimatur. Si domus fuerit legata, licet particulatim ita refucta aliam eodem loco testator aedificaverit, dicemus interire legatum, nisi aliud testatorem sensisse e iusserit heredem suum adhuc utile legatum est. quid enim si lega tarius, a quo emere fundum heres iussus est, cum ex necessitate eum fundum uenderet, nullum inueniret emptorem? uel ex diuerso quid si legatarii magni interesset eum fundum emere nec aliter heres uenditurus esset, quam si testator iussi
Abbreviated transcription (Latin):
o se daturum ⁊hr̃s meusticõ
.c. dato utue legatum ẽ quem¬
admod̾ quod alicui legatum
ẽ ercansa fidei comimissi resti¬
cuatur cadem ron̾ẽ hac quo

Expanded text:
o se daturum, et heres meus Titio centum dato", utile legatum est, quemadmodum quod alicui legatum ex causa fideicommissi restituatur. Eadem ratione hoc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
infern uoluit ex testõ nontene¬
lntur. ꝙ siheres intulit suo. arbi
tor enim quilegauit ułatid ĩ¬
fernuoluit ur pretium locile¬
gatario offerri. ¶ It si fuum
non ip̃c ccid̾it. s compiuit ad

Expanded text:
inferri uoluit, ex testamento non tenebitur: quod si heres intulit suo arbitrtor enim qui legauit uel alio inferri uoluit uel pretium loci legatario offerri. Item si seruum non ipse occidit, sed compuli
Abbreviated transcription (Latin):
nem defimillam̃tam idierit
defendit. legatorum ꝓsecutio
necc̃tate reclim dabit nomisle¬
gatorum adprdem: s si sudicat
daatorem sib ut ẽi nroitas at¬
iudicetur ⁊ hom̃b antret uel

Expanded text:
nem de familia habitam adierit defenderit, legatorum persecutio necessitate redundabit onus legatorum ad heredem. sed si subiecit delatorem sibi, ut ei hereditas abiudicet
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs ẜuus in fuga sit sñ culpa
nr̃dis idem dicipõt. nam ⁊ ma
lieno cuipa admitti pot̃. Eaux¬
bit autem sic ut si fu̾it app̾bensꝰ
aut ip̃e aut estimatio pr̃etur¬

Expanded text:
servus in fuga sit sine culpa heredis, idem dici potest: nam et in alieno culpa admitti potest: cavebit autem sic, ut, si fuerit adprehensus, aut ipse aut aestimatio praest
Abbreviated transcription (Latin):
dicis eautio ncctͣa ẽ ut sit exst¬
ipulatũ actio. ¶ In pecuma ie¬
gati confitenti prdi mochiẽ
tem̃pus ad sołom dand̾ c̃. nccur¬
gendum ad suscipiend̃ ud̃m

Expanded text:
ex stipulatu actio. In pecunia legata confitenti heredi modicum tempus ad solutionem dandum est nec urguendum ad suscipiendum iudi
Abbreviated transcription (Latin):
stat nlm cẽ legatum scum si
quicqm̃ ticio debam faisa dem¬
onstracio ñ ꝑimit legatum
ut in legato dotis iuł iyndit
legato nam int̾ faisam demon¬
cam multum interẽ ¶ prom̃

Expanded text:
 legatum, cum, si quicquam Titio debeam, falsa demonstratio non peremit legatum, ut in legato dotis Iulianus relegato: nam inter falsam demoncausam multum interest. proinde
Abbreviated transcription (Latin):
rec legate donnis impoita
sit. debeoitur iegatanõ iusitestor
mutaũit nouintatem. ¶ Eu
qui cyrcgraphum legauit de¬
bitum iegare ñ solum tabulas
argum̃to ẽ uendicio. nam ⁊ c̃¬
gngraphaueneunt nom̃ ne¬
msse iu detur. s ⁊ si nom̃ iegit᷑
renigne ioꝙ deretur actipien¬
dumẽ ut actiones adiisus de

Expanded text:
reae legatae domus imposita sit, debebitur legatario, nisi testator mutauit uoluntatem. Eum, qui chirographum legat, debitum legare, non solum tabulas argumento est uenditio: nam cum chirographa ueneunt, nomen uenisse uidetur. Sed et si nomen legetur, benigne id quod debetur accipiendum est, ut actiones aduersus de
Abbreviated transcription (Latin):
cadem trans ferre licebit. ad eũ
ppria fi̾nt testatoris ⁊ copam
eius ut heres moram fic̾e nõ
resalibi sit quam ubipetitur
pͥmium quid̾ ꝯstat ibi et̃ prm¬
dam ubireticta ẽ. in si aubi testa¬
tor uoluit nam sialibi uotuit

Expanded text:
eadem transferre licebit ad eum, propria fuit testatoris et copiam eius habet, heres moram facere non res alibi sit quam ubi petitur, primum quidem constat ibi esse praestandam, ubi relicta est, nisi alibi testator uoluit: nam si alibi uoluit
Abbreviated transcription (Latin):
põtit ⁊ ꝓficient iegatum. adu
sis betulii iegare pr põt. ⁊ si uino
pr̃e mortuus sit filurs. ⁊ ap̾patr̃e
pecunum remansu astitit le¬
gatum. ¶ Cum enim fuus
uire sũo non utit᷑ retro creclit᷑
prdinum in suopeculiari nũs¬
se ¶ Si quis rem sibi iegatam
ignorans admic legau̾it. postra
⁊cignou̾it ⁊ uolueritat seꝑ
tin̾e. iegatum ualebit.qr ubi
legatarns ñ repudiauit re¬

Expanded text:
t proficiet legatum ad sis peculii legare pater potest et, si uiuo patre mortuus sit filius et apud patrem peculium remansit, constitit legatum: cum enim filius iure suo non utitur, retro creditur pater dominium in seruo peculiari habuisse. Si quis rem, sibi legatam ignorans adhuc, legauerit, postea cognouerit et uoluerit ad se pertinere, legatum ualebit, quia, ubi legatarius non repudiauit, re
Abbreviated transcription (Latin):
iuuatur. qui it psunt. Nomĩe
legato actorem ñ posse ingi
Si de terto fundo sensit testa¬
tor.net apparet dequocogitan¬
it eiectio prdis crit quemuent
darcnͣt si appareat ip̃e fundus.
uendicabitur frisi lantem le

Expanded text:
iuuatur, qui rescripserunt homine legato actorem non posse eligi. Si de certo fundo sensit testator nec appareat de quo cogitauit, electio heredis erit, quem uelit dare: aut si appareat, ipse fundus u
Abbreviated transcription (Latin):
petet michi extestõ actio ⁊ mł¬
bi testis michicadem res lega¬
ta sit. s alter me restituert ro¬
gaũir.uel ip̃am rem uel alid̃
pea aut si subcondõne legassi
dandiquid ꝓ ea. nam hactenꝰ
sum praturus ¶ Si coniunctĩ
res iegentur constat ptes. abim¬
tio fieri. nec solum uii ꝑtes fici
ꝑsona non constitit iegatum
ut puta siticio ⁊ snoppriosñ¬
illari testam̃to alñ eandem rẽ
testõ legauit. ¶ Si chuobus¬
ieis sit legata quorum al ter
hr̃s insticutus sit a semet ip̃o
ci legatum miititit̾ uidetur
idõꝙ quod ei a se legatum e̾ ad
uncia alter ex undecim unci¬
is.⁊ eu furidus iegncus sit. in¬
der uciarum ñdem un¬
decim ꝑtes in sundo ĩiturum
cohr̃dem untiam. ¶Plane si
alter cxicgatarin hrs extit̾it
urdi a quo legatum erat relic¬
tum ñ ideomimus ꝑtemc̃ leg¬

Expanded text:
petet mihi ex testamento entis mihi eadem res legata sit, sed alter me restituere rogauerit uel ipsam rem uel aliud pro ea, aut si sub condicione legasset dandi quid pro ea: nam hactenus sum praestaturus. Si coniunctim res legetur, constat partes ab initio fieri. nec solum hi partem faci in quorum persona non constitit legatum, ut puta si Titio et servo proprillari testamento alii eandtestamento legavit. Si duobus sit legata, quorum alter heres institutus sit, a semet ipso ei legatum inutiliter videtur, ideoque quod ei a se legatum est aduncia, alter ex undecim unciis, et eis fundus legatus sit, unciarium heredem undecim partes in fundo habiturum, coheredem unciam. Plane si alter ex legatariis heres extiterit heredi, a quo legatum erat relictum, non ideo minus partem col
Abbreviated transcription (Latin):
uit. s imbiouorecis ꝑietibus
inherentibr. ¶Ssi cancelti sĩt¬
fistule uł castelli s aut ꝯmẽta¬
ria aut si qua cãtharia ꝑquos
aque sauunt pot̾unt legari.⁊
maxime su mpo̾ita tucusint qd
ergo instantius dñdumẽ si qdẽ
inb̾ent pietibonõ licebit. ¶ Si u̾o
ilꝰ existant dubitari põt umptũ¬

Expanded text:
ibus inhaerentibus. Sed si cancelli sintfistulae vel castelli. Sed automataria aut siquis canthari, per quos aquae saliunt, poterunt legari, maxime si impositicii sint. Quid ergo in statuis dicendum? si quidem inhaerent parietibus, non licebit, si vero alias exsistant, dubitari potest
Abbreviated transcription (Latin):
uit demde concõ extit̾it potest
in chomiinus a legatario uen¬
dicari. nec extingiuitur legat᷑
Si testor quosdam exprdior
ctitores hatebunt adu̾sus cos
actionem. s conrcͬes quorũ
mitrẽ hoc si̾. non solum hoc

Expanded text:
t, deinde condicio exstiterit, potest nihilo minus a legatario uindicari nec extinguitur legatum. Si testator quosdam ex herediditores habebunt aduersus eos actionem, sed coheredes, quorum interest hoc fieri. nec solum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ut si bi distrabere pmitt̾etur ꝗ
ei ns distratendi denegauerũt
Hoc senatus ꝯfuitum notm̃.ao
edes. s ⁊ ad bamea uł ad aliud ꝙ
eclificium uł porticus suedibus
uei tabnas uł popia sextendit᷑

Expanded text:
ut sibi distrahere permittatur, quod eis ius distrahendi denegauerunt. Hoc senatus consultum non tantum ad aedes, sed et ad balinea uel aliud quod aedificium uel porticus sine aedibus ue
Abbreviated transcription (Latin):
irgau̾o cidem crechitori prar
fitci ⁊missum quid̃ in crectim¬
ris ꝑsona non ualẽt. ¶ Quian
euis interc̃. hcresũ o pot cum le¬
cori solui. ne cum ⁊ uemat ergo
pp̃ hoc nalebit iegatum. ¶ S si
testatorx michi suo ficeiusso¬
re debuit. sideiamissi peticio

Expanded text:
rogauero eadem creditori praestare, fideicommissum quidem in creditoris persona non ualet, quia nihil eius interest, heres uero potest cum let creditori solui, ne eum conueniat: ergo propter hoc ualebit legatum. Sed si testator decem mihi sub fideiussore debuit, fidei
Abbreviated transcription (Latin):
rõne placrit isi alter deesẜit
ut̾um omnimio pr̾andum fõ¬
tassis uł mortra p̾cuim ¶S isi
ambo sint nt fuganon ita i¬
łhr̾dicaria sine culpibrdisꝑ¬

Expanded text:
ratione placuit et, si alter decesserit, alterum omnimodo praestandum, fortassis uel mortui pretium. sed si ambo sint in fuga, non ita uel hereditaria sine culpa heredis
Abbreviated transcription (Latin):
Hr̃s adiecto conommne cuuis¬
dam qui hr̃s non sit daredam
minatim quis dompnass al
gatum st. non nato postumo
tes dari uolussut ⁊̃ id expres¬
siss totumiegatum ciati
Qui filiaoriegauit si mẽ¬
cionem aliquapte cestĩ postu¬
me fccit udetur in fiuanim
iegato ⁊ depostuma sensisse.
Siquis ita legai̾ut. siqua filia
plurib natis uidetur singnus
tm̃dem legasse. ꝙ ita accipͥi endᷤ
c̃ nsi cuidens sit contraria sm̃a
restõris. ¶ Si uni cxhrdib fint
legatum hoc ei deb̾i offõ iudic¬

Expanded text:
res adiecto ei nomine cuiusdam, qui heres non sit, dare daminatim quis damnasset gatum sit, non nato postumo tes dari uoluisset uel etiam id expressisset, totum legatum TitiQui filiabus legauit, si mentionem aliqua parte testamenti postumae fecit, uidetur in filiarum legato et de postuma sensisse. Si quis ita legauerit: 'si qua filia pluribus natis uidetur singulis tantundem legasse: quod ita accipiendum est, nisi euidens sit contraria sententia testatoris. Si uni ex heredibus fuerit legatum, hoc deberi ei officio iudic
Abbreviated transcription (Latin):
doce legitaris. ¶ Constat ⁊ resa¬
uenas legari posse. utiꝙ sicomp¬
ar possunt ⁊ sidifficitis carum ꝯ¬
pacio fũt / Si u̾o satustrianos or¬
tos qui sunt augustiul fund̾ ał¬
banum qui principatib usibo
desint leganit quis. fimosiẽ tali¬
aiegato testõ ascride. item camp¬
inform pr̃imonii redacta sũt
sub ꝓcuratore pr̃imonii sunt.
si legentur. nec txistimaco corũ
um legatarius non ht̃. ei iũ us
possidendi non ẽ ꝑfideiꝯmissu
yelinquatur puto extunacõm¬

Expanded text:
re legatarius. Constat etiam res alienas legari posse, utique si parari possint, etiamsi difficilis earum paratio sit. Si uero Sallustianos hortos, qui sunt Augusti, uel fundum Albanum, qui principalibus usibus deseruit, legauerit quis, furiosi est talia legata testamento adscribere. Item campin formam patrimonii redacta sub procuratore patrimonii sunt, si legentur, nec aestimatio eorum um legatarius non habet, ei cui ius possidendi non est per fideicommissum relinquatur, puto a
Abbreviated transcription (Latin):
semel dum taxat optare possu¬
mis. ¶Labeo nt cum terta ꝑs
ut ꝑsona legatur. ita ꝯ meu̾t
ent cum moriar hr̃s cuto ⁊ cõ¬
sit. non adiecta porcõne. s mͣcũ

Expanded text:
semel dumtaxat optare possumus. Labeo ait, cum certa res aut persona legatur ita: "qui meus erit cum moriar, heres dato" et comsit non adiecta portione, sed
Abbreviated transcription (Latin):
meuis erit. s coñdo̾talis accipid
tuxat partem deb̾iplacet. ¶ Qa
⁊ si adietĩss anquid ei fundo. au¬
gm̃tum ciiegatano accideret
Suica scriptum sit lutiust. nr̃s
scio dato cum utrouetit scis¬

Expanded text:
meus erit". sed condicio talis accipi demtaxat partem deberi placet, quia etiam si adiecisset aliquid ei fundo, augmentum legatario cederet. Si ita scriptum sit: 'Lucius Titius heres Seio dato', cum utro uelit,
Abbreviated transcription (Latin):
no iegutum ul nrditas datur. fi¬
dei cõmitri pri uci dommo põt
actunc demum exꝑsona cõrũ
fidei cominissũ uires capis cu
tis uel legatipr̃i dominoue qr᷑.¬

Expanded text:
no legatum uel hereditas datur, fidei committi patris uel domini potest ac tunc demum ex persona ipsorum fideicommissum uires capit, cum tis uel legati patri dominoue q
Abbreviated transcription (Latin):
uidam relegatus fco t
nem haoui. suc quis auus re¬
stitutom mͥ impet̾uit ab ĩpa¬
em uolo dari ei ꝙ id egit acer᷑¬
is prdib aueos tot umsex
mis quos m̃des scripsat impet᷑¬
uit ei restitucõm ⁊ antc̃qmͣ id
saret decessit c̾ de ficeix. quereit

Expanded text:
uidam relegatus facto nem habui, siue quis alius restitutionem mihi impetrauerit ab imperaem: uolo dari ei qui id egerit a ceteris heredibus aureos tot'. unus ex his, quos heredes scripserat, impetrauit ei restitutionem et antequam id sciret, decessit. cum de fideicommisso
Abbreviated transcription (Latin):
bitorem actiones ad eum si¬
u̾e mandauit quo pͥ̾ctium fu̾¬
at comꝑatum. cum postea p̾¬
dio distractõ citunam offen¬
cepat p̾cium in corpus pr̃imoͬ¬
nii redirit non ẽe pr̾mdas ac¬
tiones coherecli . R.¬
to iegato ⁊ alicnato. adimi tur
lib̾tas qm̃uis auieno mutilit̾
ꝯfertur qui .t. facien di temꝑ¬
e fu̾nit restõris dem̃ auenato co¬
a script᷑a ñ nocet legato.

Expanded text:
bitorem actiones ad eum finem mandavit, quo praedium fuerat comparatum. cum postea praedio distracto citra ullam offenceperat, pretium in corpus patrimonii redisset, non esse praestandas actiones coheredi rto legato, et alienato adimatur libertas, quamvis alieno inutiliter confertur, qui testamenti faciendi tempore fuit testatoris, deinde alienato coa scriptura non nocet legato.
Abbreviated transcription (Latin):
ui habebat flactum fullonem
rem iegau̾iat. quiscorum mũ
eum legatum ẽẽ quem testõr
legare sensiss. ꝙ si non appar¬
t prim̃ inspiciend̃ ẽẽ an no
norata nomina ẜnorum ess¬
ent pistorem legatum idĩ
pm̃ ac sinonien ei adiectũ¬

Expanded text:
ui habebat Flaccum fullonem et Philonicum rem legauerat: qui eorum et neum legatum esse, quem testator legare sensisset. quod si non appareret, primum inspiciendum esse, an nomignota nomina seruorum essent, pistorem legatum uideri perinde ac si nomen ei adiectu
Abbreviated transcription (Latin):
quib̃ actiones ei non denẽga¬
oliusisfiuam ex rõne pͥmi¬
pili ꝯmodorum .ccc. auiros ac¬
cipe noinit ac postea de pocuma
ꝯmodorum possõm ꝯꝑaũit. in¬
chominus fres ⁊ coh̾rdes soro¬
ri fidciamissũ pr̾abunt. ñ n
ab sumptũ uidetur ꝙ in corpͦ
primonii u̾sum ẽ cum & int̾
finos diuiso pr̃imomo resin¬

Expanded text:
quidem actiones ei non denegadiuisis filiam ex ratione primipili commodorum trecentos aureos accipere uoluit ac postea de pecunia commodorum possessionem parauit. nihilo minus fratres et coheredes sorori fideicommissum praestabunt: non enim absumptum uidetur, quod in corpus patrimonii uersum est. cum autem inter filios diui
Abbreviated transcription (Latin):
uamur siquid corum fum nõ
ent ueniti stichum ⁊ damam
irerott̃ sisti siquid eorum ñ
eẽ sistendos̃ ut stipiuatiom sa
sumĩ ita concipias stipło¬
nem sulud aut illud sim ñ
crit que ut sient comp̾hensa

Expanded text:
ulamur: 'si quid eorum factum non erit': ueluti 'Stichum et Damam et Erotem sisti? si quis eorum non esse sistendos, ut stipulationi sa.Utrum ita concipias stipulationem 'si illud aut illud factum non non erit, quae ut fierent, comprehensa
Abbreviated transcription (Latin):
herat ei qui suppreimis moriet᷑
ratur dixi siordine uta deces¬
ti filii habebit hrditatem. inꝓpo¬
sica autem ꝗõne ubi simul ꝑie¬
runt. qr c̾ neuter frattum suꝑ¬
stes fuit qiͣ utq ultimi sioi de¬
cessisse iuudeant᷑. an uoneũtriqͥa¬

Expanded text:
ebat, ei qui supremus moritur ratur. dixi, si ordine uita decesti filii habebit hereditatem. in proposita autem quaestione ubi simul perierunt, quia, cum neutri frater superstes fuit, quasi utrique ultimi decessisse sibi uideantur? an ue
Abbreviated transcription (Latin):
Quesitum ẽ sicohr̃des ex dispari¬
or scriptisint ꝑtibutr̃ ptem sui
ĩuriles ꝑces restitũc singulis
riis ex quib hrtes scriptisunt
⁊ placuit si cestor ita restituiss ꝑ¬

Expanded text:
partibus scripti sint, utrum partem suam in uiriles partes restituere singulis riis, ex quibus heredes scripti sint. et placuit, si testator ita restitui
Abbreviated transcription (Latin):
Ino ex ꝑte m̾deistitu¬
co duos fundos c̃ mancpis
⁊ damam iegauit. s cum in
alt̾o ex fundis filio p̾legatis
crgnouiss iulicum non cẽ
itichum misit ⁊ tam rei nisti¬
tum ẽ stichus utrum ad uxo¬
rem an ad finumꝑtin̾et. ix¬

Expanded text:
io ex parte heredi instituto duos fundos cum mancipiet Damam legauit: sed cum in altero ex fundis filio praelegatis cognouisset uilicum non esse, Stichum misit et tam rei rustiesitum est, Stichus utrum ad uxorem an ad filium pertineret.
Abbreviated transcription (Latin):
s seia post institutam attãcio¬
nem cocticulos ꝯfecit. necade¬
unt ticio pͥuigno legatum
⁊ añ fiuem accusati ons deces¬
sit acta cã ꝓnuntiatum t̃ pa¬

Expanded text:
Seia post institutam accusationem codicillos confecit nec ademit Titio priuigno legatum et ante finem accusationis decessit: acta causa pronuntiatum est pa