comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
genera duuidant᷑. Nam diuidit᷑ in duo. Quoꝵ unũ
translatione: alterum declinatione contingit. Tras¬
latione uoco. cum uł similitudine unũ nomen fit
multis reb. ut tullius ⁊ ille in quo magna eloquen¬
tia fuit: ⁊ statua eius dicitur. Uel ex toto cum pars
cognominat᷑: ut cum cadauer illius tullius dici pot̾.
Uel ex parte totum: ut cum tecta dicimus totas domꝰ
Aut a genere species. Uerba enim pͥncipalit̾ om̃ia di¬
Nam cũ scolastici ñ solum ꝓpͥe s et pͥmitus dicantur
hi qui adhuc in scolis sunt: in om̃s tamen qui in litt̾is
uiuunt nomen hoc usurpatum ẽ. Aut ab efficiente¬
effectũ.: ut cicero ẽ liber ciceronis. Aut ab effectu efficiens
ut t̾ror qui t̾rorem facit. Aut a continente qd̃ contine¬
tur. ut domus etiã qͥ in domo sunt dicuntur. Aut
conu̾sa uice: ut castanea etiam arbor dicit᷑. quȩ ñ est.
quasi transferendo cognominetur. Uides ut arbitroi

Expanded text:
em dividatur: nam dividitur in duo, quorum unum em dividatur: nam dividitur in duo, quorum unum translatione, alterum declinatione contingit. Translationem voco, cum vel similitudine unum nomen fit multis rebus, ut Tullius, et ille in quo magna eloquentia fuit, et statua ejus dicitur. Vel ex toto, cum pars cognominatur, ut cum cadaver illius Tullius dici potest: vel ex parte totum, ut cum tecta dicimus totas domus. Aut a genere species: verba enim principaliter dinam cum 'scholastici' non solum proprie sed et primitus dicantur hi, qui adhuc in scholis sunt, in omnes tamen qui in litteris vivunt nomen hoc usurpatum eeffectus, ut Cicero est liber Ciceronis: aut ab effectu efficiens, ut terror, quia terrorem fecit. Aut a continente quae continentur, ut domus etiam qui in domo sunt dicuntur: aut a conversa vice, ut castanea arbor dicitur quae et fructquasi transferendo cognominetur. Vides, ut arbitror,
Abbreviated transcription (Latin):
Quod autẽ significat: longa syllaba ⁊ breuis ⁊ longa
Ita ⁊ hic scd̃m aliam notionem. creticꝰ nichil ẽ aliud
quã creticus: ⁊ dactilus ñ est. Scd̾m aliam uͦ creticꝰ non
est creticus. quia dactilus ẽ. Scd̾m gͥ genus qd̾ iam p̃ter¬
u̾boꝵ disciplinas ad loquendi usum dictum ẽ ꝑtine¬
re. duas habet formas. Nam eqͥuoca dicta sunt. aut
ex eadem origine uenientia: aut ex diu̾sa. Ex eadem
origine appello: quãuis sub uno nomine ac ñ sub
una diffinitione teneant᷑: uno tñ quasi fonte de-¬
manant. Ut est illud quod tullius ⁊ homo ⁊ statua
⁊ codex ⁊ cadauer intelligi potest. Non possunt qͥ¬
dem ista. una diffinitione concludi : stam̃ unum
habent fontem ipsum scilicet uerum hoĩem. cuiꝰ
illa statua ⁊ille liber ⁊ illud cadauer ẽ. Ex diu̾sa ori¬
gine ut cum dicimus nepos. Longe ex diu̾sa origene
filium filii. ⁊ luxuriosum significat. Hec gͦ distincta

Expanded text:
quod autem significat, longa syllaba et brevis et longa quod autem significat, longa syllaba et brevis et longa est: ita et hic secundum aliam notionem, creticus nihil aliud est quam creticus, et dactylus non est; secundum aliam vero creticus non est creticus, quia dactylus est. Secundum igitur genus, quod jam propter disciplinas verborum ad loquendi usum dictum est pertinere, duas habet formas. Nam aequivoca dicta sunt, aut ex eadem origine venientia, aut ex diversa. Ex eadem origine appello, quando uno nomine ac non sub una definitione teneantur, uno tamen quasi fonte dimanant, ut est istud, quia Tullius et homo et statua et codex et cadaver intelligi potest: non possunt quidem ista una definitione concludi, sed tamen unum habent fontem, ipsum scilicet verum hominem, cujus et illa statua, et ille liber, et illud cadaver est. Ex diversa origine, ut cum dicimus, nepos, longe ex diversa origine filium filii et luxuriosum significat. Haec ergo distincta
Abbreviated transcription (Latin):
ex arte uerboꝵ facit ambiguitatẽ: partim sibi exẽ¬
plo eẽ potest: partim ñ potest. Cum enĩ diffimero
quid nomen significat: possum hoc ipsum exẽpli
gratia supponere. Quod dico nomen: utiq nomen
est. Hac enim lege ꝑ casus flectit᷑ cum dicimꝰ no¬
men. nominis. nomini. ⁊ cetera. Item cum diffinio
qͥd significat dactilus. hoc ipsum potest ꝓ exemplo
eẽ. Senim cum dicimꝰ dactilus: unã sillabam lon¬
gam ⁊ deinde duas breues enunciamꝰ. At uͦ cũ de-¬
finit᷑ ad u̾bium quid significet: ñ potes hoc ipsum¬
exemplo dicere. Eenim cum adũbiũ dicimꝰ : hec ipsa
enuntiatio nomen ẽ. Item scđm aliam notionẽ. aduer
bium utiq adu̾bium ẽ. ⁊ nom̃ nom̃ est. Scd̾m aliam
uͦ adu̾bium ñ est adu̾bium: quia nom̃ est. Item pes
creticus quando quid significet diffinit᷑. ñ potest hoc
ticus pͥma syllaba longa deinde duab breuib constat.

Expanded text:
ex arte, verborum facit ambiguitatem, partim sibi pro exemex arte, verborum facit ambiguitatem, partim sibi pro exemplo esse potest, partim non potest. Cum enim definio quid significat nomen, possum hoc ipsum exempli gratia supponere, quod dico nomen, utique nomen est: hac enim lege per casus flectitur dicendo nomen, nominis, nomini, etc. Item cum definio quid significat, dactylus, hoc ipsum potest pro exemplo esse: etenim cum dicimus, dactylus, unam syllabam longam et duas deinde breves enuntiamus. At vero cum definitur adin exemplum dicere. Etenim cum 'adverbium' dicimus, haec ipsa enubium utique adverbium est, et nomen non est; secundum aliam vero adverbium non est adverbium, quia nomen est. Item pes creticus, quando quid significet definitur, non potest hocticus, prima longa syllaba, deinde duabus brevibus constat;
Abbreviated transcription (Latin):
tullius in auratus in capitolio stat. ⁊ tullius tͥ totus le-
gendus ẽ. ⁊ tullius hoc loco sepultus ẽ. Inũ enim nom̃
s diu̾sis hec om̃ia diffinitionib explicanda sunt. Hoc
gͥ genus eqͥuocoꝵ ẽ in quo iam nulla de disciplina u̾borũ
oritur ambiguitas s de ipsis. reb quȩ significant᷑. At si
utrũq confundat audientem uł legentẽ. siue qd̵ ex arte¬
siue quod ex arte siue quod ex loquendi usu dicitur. non¬
ne t̾cium genus recte annumãbitur: Cuius exemplum in
sententia quidẽ aꝑtius apparet. Ut siquis dicat. multi dacti¬
lico metro scͥpserunt: ut ẽ tulluis. Nam hic incertũ. utrũ
tulliꝰ ꝓ exemplo dactili pedis. an dactilici poete positũ sit
Quoꝵ illud ex arte : hoc ex usu loquendi accipit᷑. S
nuntiet: ut supra ostendimus. Cum gͥ hec tria
genera manifestis rationib inter se differant: rur¬
sum pͥmũ genus in duo diuiditur. Quicqͥd enim

Expanded text:
'Tullius inauratus in Capitolio stat' et 'Tullius totus tibi 'Tullius inauratus in Capitolio stat' et 'Tullius totus tibi legendus est' et 'Tullius hoc loco sepultus est'. Unum enim nomen, sed diversis haec omnia definitionibus explicanda sunt. Hoc igitur genus aequivocorum est, in quo iam nulla de disciplina verborum oritur ambiguitas sed de ipsis rebus quae significantur. At si utrumque confundat audientem vel legentem, sive quod ex arte sive quod ex loquendi usu dicitur, nonne tertium genus recte adnumerabitur? Cuius exsententia quidem apertius apparet, ut si quis dicat, Multi dactylico metro scripserunt, ut est Tullius: nam hic incertum est utrum Tullius pro exemplo dactyli pedis, an dactylico poetae positum sit: quorum illud ex arte, hoc ex usu loquendi accipitur. Senuntiet, ut supra ostendimus. Cum igitur haec tria genera manifestis rationibus inter se differant, rursum primum genus in duo dividitur. Quidquid enim
Abbreviated transcription (Latin):
bitamꝰ ẽẽ ambiguoꝵ genus ex eqͥuocis uenientiũ. qd̃
mũto dici possit ex arte contingere s Biximꝰ enim eqͥuoca
ẽẽ quȩ ñ ut uno nomine: ita etiã una diffinitione pos¬
sunt teneri. Unde nunc altum genus ẽ. qđ ex loquendi
usu uenire memorauimꝰ. Usum ñc appello illud ipsum
ꝓpter quod u̾ba cognoscimꝰ. Quis enim u̾ba ꝓpter u̾ba
conqͥrit ⁊ colligit Itaq iam constitue aliquẽ sic audire
ut notũ ei sit nichil de partib or̃onis. aut de metͥs queri.
aut de u̾boꝵ aliqua disciplina. tñ adhuc potest cũ dici¬
tur tullius eqͥuocoꝵ ambiguitate impediri. Hoc enim
nomine ⁊ ipse qui fuit sũmus orator. ⁊ eius picta imago
uł statua. ⁊ codex quo eius litterȩ continent᷑. ⁊ siquid ẽ
in sepulchro eius cadauis. significari potest. Diu̾sis enĩ
rationib dicimus. Tullius ab int̾itu patͥam lib̾auit. ⁊

Expanded text:
bitamus esse ambiguorum genus ex aequivocis venientium, quod bitamus esse ambiguorum genus ex aequivocis venientium, quod merito dici possit ex arte contingere? Diximus enim aequivoca esse, quae non ut uno nomine ita etiam una definitione possunt teneri. Vide nunc alterum genus, quod ex loquendi usu venire memoravimus. 'Usum' nunc appello illud ipsum propter quod verba cognoscimus. Quis enim verba propter verba conquirat et colligat? Itaque iam constitue aliquem sic audire, ut ei notum sit nihil de partibus orationis aut de metris quaeri aut de verborum aliqua disciplina. Tamen adhuc potest, cum dicitur 'Tullius', aequivocorum ambiguitate inpediri. Hoc enim nomine et ipse qui fuit summus orator et eius pieta imago vel statua et codex quo eius litterae continentur et si quid est in sepulchro eius cadaveris significari potest. Diversis enim notionibus dicimus: 'Tullius ab interitu patriam liberavit' et
Abbreviated transcription (Latin):
hoc unũ qd̃ dico tullius. ⁊ nom̃ est. ⁊ pes dactilus. ⁊ eqͥuo¬
cũ. Itaq siquis ex me efflagitet ut diffiniã quid sit tulliꝰ
cuiꝰ libet notionis. respondeo. Possum enĩ recte dicere. Tul¬
lius ẽ nomen quo significatur homo sũmus quidẽ orator
qͥ catilinȩ coniurationẽ consul opp̃ssit. Subtiliter attende
me nomen ipsum diffinisse. Nam si mͥ tullius ipse qui si
iuiui̾et digito demonstrari posset. diffiniendus foret. ñ
dicem tullius ẽ nomen quo significatur homo: s dice¬
rẽ tulluis ẽ homo. ⁊ ita cet̾a adiunge̾m. Item respondere
possem hoc modo. Tulliꝰ ẽ dactilus his litt̾is constans.
Quid enim nunc eas litt̾as opus est numãre.Licet etiã
illud dicere. Tullius ẽ u̾bum ꝑ quod eqͥuocant᷑ om̃nia cũ¬
hoc ipso quȩ supra dicta sunt ⁊ siquid aliud inueniri
potest. Cum gͥ hoc unum qđ dixi tullius scđm arti-¬
um uocabula tam uarie mͥ diffinire licuit. quid du¬

Expanded text:
hoc unum quod dico, Tullius, et nomen est, et pes dactylus, et aequivocum. Itaque si quis ex me efflagitet, ut definiam quid sit Tullius, cujuslibet notionis explicatione respondeo. Possum enim recte dicere, Tullius nomen est, quo significatur homo summus quidam orator, qui Catilinae conjurationem consul oppressit. Subtiliter attende me nomen ipsum definisse: nam si mihi Tullius ipse, qui si viveret, digito monstrari potuisset, definiendus foret, non dicerem, Tullius est nomen, quo significatur homo; sed dicerem, Tullius est homo, et ita caetera adjungerem. Item respondere possem, Hoc nomen Tullius est dactylus, his litteris constans: quod enim eas litteras habeat, opus est innuere. Licet enim illud dicere, Tullius est verbum, per quod aequivocantuhoc ipso quae supra dicta sunt et si quid aliud inveniri potest. Cum igitur hoc unum quod dixi 'Tullius' secundum artium vocabula tam varie mihi definire licuerit, quid du
Abbreviated transcription (Latin):
sapientẽ ẽẽ tantũ. ñ etiam stultum. ĩmo ⁊ ista ⁊ cetera
quȩ num̾ata sunt. sicut hominis nomine ita etiã diffini-¬
tione continent᷑. Nam siue puer siue stultus. siue pauꝑ
siue etiam dormiens. si animal rationale. mortale ñ est.
nec homo est. Est autẽ homo. Illa gͥ diffinitione conti¬
neatur necesse ẽ: ⁊ de cet̾is quidẽ nichil ambiget᷑. De
puero autẽ paruo. aut stulto. siue ꝓrsus fatuo. aut de
dormiente. uł ebrio uł furente dubitari potest qͦmͦ¬

Expanded text:
sapientem esse tantum, non etiam stultum; imo et ista et caetera, quae numerata sunt, sicut hominis nomine, ita etiam definitione continentur: nam sive puer, sive stultus, sive pauper, sive etiam dormiens, si animal rationale mortale non est; nec homo est. Est autem homo; illa igitur definitione contineatur necesse est. Et de caeteris quidem nihil ambigitur: de puero autem parvo aut stulto, sive prorsus fatuo, aut de dormiente, vel ebrio, vel furente dubitari potest, q
Abbreviated transcription (Latin):
tam sedentẽ quã stantẽ. tam diuitẽ quã pauꝑem . tam a¬
gentem aliqͥd quã cessantẽ. tã gaudentẽ quã merentẽ.
uł neutrũ. S in his om̃ib dictionib nichil est qd̾ ñ ut

Expanded text:
tam sedentem quam stantem, tam divitem quam pauperem, tam atam sedentem quam stantem, tam divitem quam pauperem, tam agentem aliquid quam cessantem, tam gaudentem quam maerentem vel neutrum. Sed in his omnibus dictionibus nihil es
Abbreviated transcription (Latin):
ambiguitate. s obscuritate impediret᷑ auditor. Ex illo
tñ genẽ qđ̵ ambiguo simile ẽ. quia male latine ꝓnunti¬
atum u̾bum ñ in diu̾sas rationes trahit cogitantẽ. s ad
id quod apparet impellit. Cum gͥ duo ista gen̾a int̾ se
płimum distent. pͥmum distent genus rursus in duo
diuiditur. Nam quicqͥd dicitur ⁊ ꝑ plura intelligi potest
eadem scilicet plura aut uno uocabulo ⁊ una int̾preta
explicantur. Ea quȩ una diffinitio potest includere. u¬
nuoca nominantur. Illis autẽ quȩ sub uno nomine
necesse ẽ diffinire diu̾se: eqͥuoci nomen ẽ. Pus gͦ conside¬
remus uniuoca: ut qm̃ genus hoc iam patefactum ẽ illu¬
strentur exemplis. Hominẽ cum dicimꝰ. tã puerũ dicimꝰ
quã iuuenẽ. quã senem. tam stultũ quam sapientem.
tã magnũ quã paruũ. tam ciuem quã ꝑegͥnum: tã ur-¬
banũ quã agrestem. tam qui iam fuit quã qui nunc ẽ.

Expanded text:
ambiguitate, sed obscuritate impediretur auditor. Ex illo ambiguitate, sed obscuritate impediretur auditor. Ex illo tamen genere quod ambigno simile est, quia male latine pronuntiatum verbum, non in diversas rationes trahit cogitantem, sed ad id quod apparet impellit. Cum igitur ista duo genera inter se plurimum distent, primum genus rursus in duo dividitur: nam quidquid dicitur, et per plura intelligi potest, eadem scilicet plura aut uno vocabulo et una interpretattionibus explicantur. Ea quae una definitio potest includere, univoca nominantur: illis autem quae sub uno nomine necesse est definire diverse, aequivoci nomen est. Prius ergo consideremus univoca, ut quomodo genus hoc jam patefactum est, illustretur exemplis. Hominem cum dicimus, tam puerum dicimus quam juvenem, quam tam magnum quam parvum, tam civem quam peregrinum, tam urbanum quam agrestem, tam qui iam fuit quam qui nunc est,
Abbreviated transcription (Latin):
ambigius explicabit. ⁊ tñ cum om̃e u̾bum ambiguũ
sit. nemo u̾bum ambiguũ nisi u̾bis. s etiã comunctis
quȩ etiã ambigua ñ erant explicabit. It enim si dice̾t
om̃is miles bipes est: ñ ex eo sequeret᷑. ut cohors ex mili
one explicabit᷑. Nunc ambiguitatũ gen̾a uideamꝰ
quȩ pͥma duo sunt. Unum in his etiam quȩ dicunt᷑.
alterum qd̵ in his solis quȩ scͥbunt᷑ dubitationẽ facit.
Nam siquis audierit acies ⁊ siquis leg̾it: potest incertũ
habere nͥ ꝑ sententiã clarescat. utrũ acies militũ. anfer¬
ri. an oculoꝵ dicta uł scͥpta sit. At uͦ siquis inueniat
scͥptũ u̾bi causa leporem. nec appareat qua sententia sit¬
positum. ꝓfecto dubitabit utrũ peneultima syllaba¬
huiꝰ u̾bi ꝑducenda sit ab eo quod est lepos: an ab eo qd̃
ẽ lepus corripienda. Quam scilicet ñ pateret᷑ ambagem.
si accusatiuũ huiꝰ nominis casum loquentis acciꝑet. Qđ
siquis dicat loquentẽ male ꝓnuntiare potuisse: iã non

Expanded text:
um sit, nemo verborum ambiguitatem nisi verbis sed iam coniunctis quae ambigua non erunt explicabit. Ut enim, si dicerem 'omnis miles bipes est', non ex eo sequeretur, ut cohors ex militone explicabitur. Nunc ambiguitatum genera videamus; quae prima duo sunt, unum in his etiam quae dicuntur, alterum quod in his solis quae scribuntur dubitationem facit. Nam et si quis audierit 'acies' et si quis legerit, potest incertum habere, nisi per sententiam clarescat, utrum acies militum an ferri an oculorum dicta vel scripta sit. At vero si quis inveniat scriptum verbi causa 'lepore' nec appareat qua sententia positum sit, profecto dubitabit, utrum paene ultima  producenda sit, ab eo quod est lepos; an ab eo quod est lepus corripienda. Quam scilicet non pateretur ambagem, si accusativum hujus nominis casum voce loquentis acciperet. Quod si quis dicat, loquentem male pronuntiare potuisse; jam non
Abbreviated transcription (Latin):
Illud debemus scire satis ñ ẽẽ istam diffinitionẽ hõis
rectam ⁊ ratam nisi om̃is homo eadem contineatur
⁊ p̃ter hoĩem nichil sit. Hec sunt gͥ uniuoca que ñ so¬
lum nomine uno s una etiam eiusdem nominis diffi¬
nitione claudunt᷑. quãuis ⁊ int̾ se ꝓpͥis nominib ⁊ diffi¬
nitionib distingui possunt. Diu̾sa enim noĩa puer.
adolescens. diues ⁊ pauꝑ. liber ⁊ seruus. ⁊ siquid aliud dif¬
ferentiarũ est: ⁊ ideo inter se ꝓpͥas diffinitiones habe¬
bunt. S ut illis unũ nomen ẽ homo: sic animal ratio¬
nale mortale. diffinitio una cõmunis ẽ. Nunc eqͥuoca¬
siluescit. Conabor tñ eas in gen̾a certa distinguere. U¬
trũ autẽ conatũ meũ facultas sequatur. tu iudicabis.
Ambiguitatũ gͥ quȩ ab eqͥuocis ueniunt: pͥma gen̾a tria
sunt. Inũ de arte. alt̾um ab usu. t̾cium ab utroq Arte:

Expanded text:
illud satis non esse istam definitionem 'hominis' rectam et ratam, nisi et omnis homo eadem contineatur et praeter hominem nihil. Haec sunt igitur 'univoca', quae non solum nomine uno sed una etiam eiusdem nominis definitione claudantur, quamvis et inter se propriis nominibus et definitionibus distingui possunt. Diversa enim nomina, puer, adolescens, dives et pauper, liber et servus, et si quod aliud differentiarum est, et inter se ideo proprias definitiones habebunt: sed ut illis unum commune nomen est homo, sic animal rationale mortale definitio una communis est. CAsilvescit: conabor tamen eas in genera certa distinguere. Utrum autem conatum meum haec facultas sequatur, tu judicabis. Ambiguitatum igitur, quae ab aequivocis veniunt, primo genera tria sunt: unum ab arte, alterum ab usu, tertium ab u
Abbreviated transcription (Latin):
nauum: ita magistratꝰ ad eiuitatẽ. Hic aũ locus distat ab eo
qex similib ducit᷑. Ibi enĩ una res unicuilibet alĩ cõparat᷑.
ĩ multiplex locꝰ est. Quatuor enĩ sibimet opponuntur moddi.
lut enĩ contraria adũso sese loco ꝯstituto respieiunt. aut ut
puatio & habitꝰ. aut ut relatio aut affirmatio atq negat io
quoꝵ diffinitiones meo libro qͥ de decẽ pdicam̃tis scriptus eet
criiemorate sc̃.: Ab his hoc modo argumta nascunt᷑. Ri conteiᷤ
si querat᷑ an sit uirtutis ꝓpriũ laudari. dicã minime. qͣm nec
uitii quidẽ utuꝑari. Questio de ꝓprio. Maxima ꝓpositio.
Rursus sit in questione positũ an sit ꝓpriũ ocłos habentium
uidere: dicã minime. Eos namq qͥ uident. alias etiã cecos ẽẽ
ꝯtingit. Nã in quib ẽ habitꝰ. in eisdẽ pot̾it ẽẽ pͥuatio. & qq

Expanded text:
navim, ita magistratus ad civitatem. Hic autem locus distat ab eo navim, ita magistratus ad civitatem. Hic autem locus distat ab eo qui a similibus ducitur. Ibi enim una res unicuilibet alii comparatur. vero multiplex est locus. Quatuor enim sibimet opponuntur modis, aut enim ut contraria adverso sese loco constituta respiciunt, aut ut privatio et habitus, aut ut relatio, aut ut affirmatio et negatio. Quorum discretiones in eo libro qui de Decem Praedicamentis scriptus est, commemoratae sunt, ab his hoc modo argumenta nascuntur. A contrariis, si quaeratur an sit virtutis proprium laudari, dicam minime, quia nec vitii quiRursus sit in quaestione positum: An sit proprium oculos habentium videre, dicam minime: eos namque qui vident, alias etiam caecos esse contingit. Nam in quibus est habitus, in eisdem poterit esse privatio; et q
Abbreviated transcription (Latin):
magis uidet᷑ messe ñ mest. ne id quidẽ qͦd minꝰ in eẽ uidet᷑
inerit. Locus ab eo qͦd ẽ magis. A minorib uͦ conu̾so mod̾o.
Nã si est hoĩs diffinitio animal gressibile bipes. cũq id minꝰ
uideat᷑ ẽẽ diffinitio hoĩs quã animal rationale mortale. sit¬
q diffinitio ea hõĩs quȩ dicit animal gressibile bipes: erit
diffinitio hõis animal rationale mortale. Questio de diffi¬
nitione. Maxima ꝓpositio. si id qͦd minis uidet᷑ messe mest.
iã qͥd magi uidet᷑ mẽe̾ merit. Multe aũ diu̾sitates locoꝵ¬
st̃ ab eo qͥ est magis ac minꝰ argum̃ta ministrantiũ. quas
n expositione topicoꝵ aristotilis diligentiꝰ ꝑsecuti sumus:
te ex ꝓportione ut si querat᷑ an sorte sit eligendi in enitat io
magistratꝰ. dicamꝰ minime. quia ne in nauib quidẽ gub̾nator
sorte p̃ficit᷑. Est enĩ ꝓportio. Nam ut sese gubernator ht ad

Expanded text:
magis videbitur inesse, non inest, ne illud quidem quod minus inesse videtur, magis videbitur inesse, non inest, ne illud quidem quod minus inesse videtur, inerit. Locus ab eo quod est majus. A minoribus vero converso modo. Nam si est hominis definitio, animal gressibile bipes: cumque id bipes videatur esse definitio hominis minus quam animal rationale mortale; sitque definitio ea hominis quae dicit animal gressibile bipes, erit definitio hominis, animal rationale mortale. Quaestio de definitione. Maxima propositio: Si id quod minus videtur inesse, inest: et id quod magis videtur inesse, inerit. Multae autem diversitates locorum ab eo quod est magis et minus argumenta ministrantium, quos in expositione Topicorum Aristotelis diligentius persecuti sumus. Item a proportione, ut si quaeratur an sorte sint eligendi in civitatibus magistratus, dicamus minime. Quia ne in navibus quidem gubernator sorte praeficitur, est enim proportio. Nam ut sese gubernator habet ad
Abbreviated transcription (Latin):
cio. A similib uͦ hoc modo. Si dubitet᷑ an hominib ꝓpͥum sit
ẽẽ bipedẽ: dicimꝰ. Similit inest equo quadrupes: ut homini
bipes. Non ẽ autẽ equi quadrupes ꝓpriũ. Non ẽ gͥ hoĩs bipeᷤᷤ¬
ꝓpriũ. Questio de ꝓprio. Maxima ꝓpositio. qđ similiter in est¬
si ñ ẽ ꝓpriũ. ne id quidẽ de qͦ queritur ẽẽ ꝓpriũ potest. Locus
a similib. Hic uͦ in gemina diuidit᷑. Nec enĩ similitudo aut
si querit᷑ an sit animalis diffinitio qͦd ex se moueri possit: di¬
cemꝰ sic. Magis oportet animalis ẽẽ diffinitionẽ. qđ naturalit
uiuat. ꝗͣ qđ ex se moueri possit. Non est aũ hȩc diffinitio am¬
malis qđ naturalit uiuat. ne ea quidẽ quȩ minꝰ uidetur ẽe¬
diffinitio qđ ex se moueri possit animalis diffinitio ẽe̾ putan¬
da ẽ. Questio de diffinitione. ꝓpositio maxima. si id quod̾

Expanded text:
cio. A similibus vero hoc modo, si dubitetur an hominis proprium sit cio. A similibus vero hoc modo, si dubitetur an hominis proprium sit esse bipedem, dicimus similiter: inest equo quadrupes, et homini bipes; non est autem equi quadrupes proprium, non est igio. Maxima propositio: si quod similiter inest, non est proprium, nec id de quo quaeritur esse proprium potest. Locus a similibus. Hic vero in gemina dividitur, haec enim similitudo aut si quaeratur an sit animalis diffinitio, quod ex se moveri possit, dicemus sic: magis oportet animalis diffinitionem esse quod naturaliter vivat quam quod ex se moveri possit; non est autem haec diffinitio animalis quod naturaliter vivat; nec ea quidem igitur finitio, quod ex se moveri possit, animalis definitio esse putanda est. Quaestio de definitione. Propositio maxima. Si id quod
Abbreviated transcription (Latin):
qͥtiens ea sumunt᷑ accidentia quȩ relinquere subiectũ uel ñ
possunt. uł ñ solent. ut siqͥs hoc modo dicat. Sapiens ñ pe¬
intebit. Penitentia enĩ malũ factũ comitat᷑. Qd quia in sa¬
ꝑiente ñ conuenit: ne penitentia quidẽ. Questio de accidenti.¬
ꝓpositio maxima. cui ñ in est aliqͥd. ei ne illud quidẽ quod eiꝰ
osequens mẽe potest. Locꝰ a cõmumit̃ accidentib. Ex peditis
gͥ locis his qui ab ipsis t̾minis in ꝓpositione positis assumunt᷑.
ñc de his dicendũ ẽ. qui licet extrinsecꝰ positi. argum̃ta tam̃
questionib subministrant. Hi uͦ sunt ł ex rei iudicio. uł ex si¬
tussumptione. Ꝙ ille quidẽ locꝰ qui rei udiciũ tenet. huiꝰmodi
cȩlũ eẽ uolubile. Qͦd ita sapientes atq in astrologia doctissum¬
ł doctis uidet᷑ hominib. ei contͣdici ñ oportere. Locꝰ a rei udi¬

Expanded text:
quotiens ea sumuntur accidentia, quae relinquere subjectum, vel non quotiens ea sumuntur accidentia, quae relinquere subjectum, vel non possunt, vel non solent; ut si quis hoc modo dicat: sapiens non poenitebit, poenitentia enim malum factum comitatur: quod quia in sapiente non convenit, ne ppositio: Cui non inest aliquid ei, nec illud quod eius est consequens inesse potest; locus a communiter accidentibus. Expeditis igitur locis his qui ab ipsis terminis in quaestione positis assumuntur, nunc de his dicendum est qui, licet extrinsecus positi, argumenta tamen quaestionibus subministrant. Hi vero sunt vel ex rei iudicio, vel ex sitransumptione. Et ille quidem locus qui rei judicium tenet, hujusmodi coelum esse volubile: quod ita sapientes atque in astronomia doctissim doctis videtur hominibus, ei contradici non posse. Locus a rei judi
Abbreviated transcription (Latin):
sit: fiet argum̃tatio talis. Si beatũ ẽẽ bonũ ẽ: & iusticia bo¬
nũ ẽ. Hic enĩ est iusticiȩ finis. ut qui scd̾m iusticiã uiuit. ad
beatitudinẽ ꝑducat᷑. Maxima ꝓpositio. cuiꝰ finis bonꝰ ẽ. Ipsũ
oq bonũ eẽ. Locus a fine. Ab eo quȩ cuiusq forma ẽ ita. Non
buisset. Maxima ꝓpositio tantũ quẽq posse. qͣntũ forma ꝑmi¬
serit. Locus a forma. Ab efficientib uͦ & corruptionib & usib
Rursus si malũ destructio domꝰ: bona ẽ domꝰ. & si bona est
domꝰ: malũ est destructio domꝰ. E si bonũ ẽ equitare: bonũ ẽ
equus. & si bonũ ẽ equiis: bonũ ẽ equitare. Est aũ pͥmũ qͥdẽ
exemplũ a generationib: quod idẽ ab effectib uocari pot̾:
scłm a corruptionib: terciũ ab usib. Omniũ aũ. maximȩ ꝓpo¬
ipsũ bonũ ẽ. E cominunit autẽ accidentib argum̃ta fiunt.

Expanded text:
sit, fiet argumentatio talis. Si beatum esse, bonum est, et justitia bosit, fiet argumentatio talis. Si beatum esse, bonum est, et justitia bona est; hic est enim justitiae finis, ut qui secundum justitiam vivit, ad beatitudinem perducatur. Maxima propositio, cujus finis bonus est, ipsum quoque bonum est. Locus a fine. Ab eo vero, quae cujusque forma est, ita non pbuisset. Maxima propositio, tantum quemque posse, quantum forma permiserit. Locus a forma. Ab effectibus vero, et corruptionibus, et usibus num est domus. Rursus si malum est destructio domus, bona est domus, et si bona est domus, mala est destructio domus. Item si bonum est equitare, bonum est equus, et si bonum est equus, bonum est equitare. Est autem primum quidem exemplum a generationibus, quod idem ab effectibus vocari potest. secundum a corruptionibus; tertium ab usibus: omnium autem maxima propo converso. A communiter autem accidentibus argumenta fiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
motꝰ atq efficunt. ł specierũ formas subiectȩ suscipiunt. ł
ꝓpt̃ eas aliquid fit. uel quȩ cuiꝰlibet forma ẽ. Argumentũ gͥ¬
ab efficiente causa. ut si quis iusticiã naturalẽ uelit ostend̾e.
dicat. Congregatio hominũ naturalis ẽ. Iusticiã uͦ congre¬
gatio hominũ fecit. Iusticia gͥ naturalis ẽ. Questio de acci
ipsa qͦq naturalia st̃. Locus ab efficientib Quod enĩ uniꝰeuiꝰq:
causa ẽ: id efficit eã rẽ cuius causa ẽ. Rursus si qͥs mauros ar¬
ma ñ habere ꝯtendat: dicet iccirco eos minime armis uti. qđ
his ferrũ desit. Maxima ꝓpositio. ubi materia deest. & quod
ex materia efficit᷑ desit. Locus a materia. Utrũq uͦ id est ex
efficientib atq materia. uno nomine causa đr. Eque enim
id qͦd efficit atq icd quod oꝑantis actũ suscipit. eiꝰ rei quȩ effi¬
eitur cause sunt. Rursus a fine sit ꝓpositũ an iusticia bona

Expanded text:
t atque efficiunt, vel specierum formas subiectae suscipiunt, vel t atque efficiunt, vel specierum formas subiectae suscipiunt, vel propter eas aliquid fit, vel quae cuiab efficiente causa; ut si quis justitiam naturalem velit ostendere, dicat: congregatio hominum naturalis est; justitiam vero congregatio hominum fecit: justitia igitur naturalis est. Quaessunt naturalia. Locus ab efficientibus; quod enim uniuscujusque causa est, id efficit eam rem cujus causa est. Rursus, si quis Mauros arma non habere contendat, dicit idcirco eos minime armis uti, quia his ferrum desit. Maxima propositio, ubi materia deest, et quod ex materia efficitur, defit locus a materia: utrumque vero, id est, ex efficientibus atque materia, uno nomine a causa dicitur. Aeque enim id quod efficit, atque id quod operantis actum suscipit, ejus rei quae efficitur causae sunt. Rursus a fine sit propositum, an justitia bona
Abbreviated transcription (Latin):
uł censu uł testam̃to uł uindicta manumissũ ec̃ monstremus.
liber ostensus ẽ. At qui he partes dandȩ erant libertatis. uel
rursus si dubitet᷑ an sit domꝰ quod emnimꝰ. ꝓspicit᷑: dicemꝰ q̃m
non ẽ. Nam ł tectũ ei ł parietes ł fundam̃ta desunt. Argum̃
etiã in modo. temporib quantitatib totũ partesq resꝑicere
Id enĩ quod dicimꝰ semꝑ in tempore totũ ẽ: id qͦ dicimꝰ aliq̃n¬
in tempore pars. Rursus si simplicit aliqͥd ꝓponamꝰ in mo¬
do totũ ẽ. si cum adiectione aliqua pars sit in modo. Item si
qͣntitatis ponimꝰ partem. Eodẽ modo & in loco qͦd ubiq est
totũ ẽ. qͦd alicubi: pars. Horũ aũ omniũ: hec cõmunit̃ dent᷑
exempla. A toto ad partẽ scd̾m tempꝰ. si d̾s semꝑ est. & nunc ẽ.
ds ubiq est: & hic gͥ est. Consequit᷑ gͥ locus qͥ nuncupatur
a causis. Sunt uͦ plures causȩ. id ẽ quȩ uel pͥncipiũ prestant¬

Expanded text:
vel censu, vel testamento, vel vindicta manumissum esse monstremus, vel censu, vel testamento, vel vindicta manumissum esse monstremus, liber ostensus est; atque aliae partes erant dandae libertatis. Vel rursus, si dubitetur an sit domus quod eminus conspicitur: dicimus quoniam non est; nam vel tectum ei, vel parietes, vel fundamenta detiam in modo, temporibus, quantitatibus, totum partesque respicere. Id enim quod dicimus in tempore pars est. Rursus si simpliciter aliquid proponamus, in modo totum est; si cum adiectione, aliqua pars fit in modo. Item si te excerpsimus, quantitatis ponimus partem. Eodem modo et in loco quod ubique est, notum est quod alicubi, pars. Horum autem omnium haec communiter debentur exempla, a toto ad partem secundum tempus: si Deus semper est, et nunc est, Deus ubique est, et hic igitur est. Sequitur locus qui nuncupatur a causis. Sunt vero plures causae quae vel principium motus praestan
Abbreviated transcription (Latin):
hec autẽ quatuor uni uͥtuti uelut genĩ subiciunt᷑ : uirtꝰ gͥ be-¬
ne constitutȩ m̃tis ẽ habitus. Maxima ꝓpositio. qͥcqͥd singłare
partib singulis in est. idem toti ineẽ necesse est. Argum̃tũ uͦ a
partib .i. a geni̾s partib quȩ sp̃es ñcupant᷑. Iustitia enim for¬
titudo. modestia ⁊ prudentia. uirtutis sp̃es sunt Item ab his
partib quȩ integrȩ partes dicunt᷑. fit questio an sit utilis me¬
dicina. Hȩc in accidentis dubitatione constituta ẽ. Dicimꝰ g.
Si depelli morbos salutẽ q seruari mederiq uulnerib mortalib
utile ẽ: utilis est gͥ medicina. At depelli morbos salutẽ q ser¬
uari mederiq uuluerib utile ẽ: utilis est gͥ medicina. Sepe
aũi & una quelibet pars ualet. ut argum̃tationis firmitas
constet hoc modo: ut si de aliquo dubitet᷑ an sit liber. si eum

Expanded text:
haec autem quatuor virtuti veluti generi subjiciuntur, virtus ergo behaec autem quatuor virtuti veluti generi subjiciuntur, virtus ergo bene constitutae mentis est habitus, maxima propositio. Quod enim singulis partibus inest, id toti inesse necesse est. Argumentum vero a partibus, id est a generis partibus, quae species nuncupantur: justitia enim, fortitudo, modestia, et prudentia virtutis species sunt. Item ab his partibus quae integri partes esse dicuntur; sit quaestio an sit utilis medicina, haec in accidentis dubitatione constituta est dicemus: si depelli morbos salutemque servari mederique vulneribus utile est, utilis medicina est; at depelli morbos, servari salutem, mederique vulneribus utile est, utilis igitur medicina est. Saepe autem et una quaelconstet, hoc modo: ut si de aliquo dubitetur an sit liber: si eum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ genĩ assunt: & sp̃ei. Huiꝰ suꝑior locus a toto .i. agenere
uirtute scilicet quȩ iustitiȩ genus ẽ. Rursus sit questio an
humanȩ res ꝓuidentia regant᷑. Dicemꝰ. Si mundus ꝓuiden¬
tia regitur. homines aũ pars mundi sunt : humanȩ gͥ
res ꝓuidentia reguntur. Questio de accidenti. Locus. Quod
toti conuenit: idem congruit etiã parti. Sup̃mus locus a
toto .i. ab integro: quod partib constat. Id uͦ est mundus. qͥ¬
in homine totũ constat. A partib etiam duob mͦis argu¬
menta nascunt᷑. Aut enim a gen̾i̾s partib quȩ sunt sp̃es.
aut ab integro totius: quȩ partes tñ ꝓpͥo uocabulo ñcupats
& de his quidẽ partib quȩ sp̃es sunt: hoc m sit questio.
an uirtus mentis bene constitutȩ sit habitꝰ. Questio de dif¬
mus itaq ab specieb argum̃tationẽ sic. Si iustitia. fortitudo.
mod̾atio atq prudenua. habitus bene constitutȩ m̃tis sunt.

Expanded text:
Quae generi adsunt et speciei. Hujus superior locus a toto, id est a genere, Quae generi adsunt et speciei. Hujus superior locus a toto, id est a genere, virtute scilicet, quae justitiae genus est. Rursus sit quaestio, an humanae res providentia regantur. Cum dicimus, si mundus providentia regitur; homines autem pars mundi sunt: humanae igitur res providentia reguntur. Quaestio de accidenti. Locus quod toti evenit, id congruit etiam parti. Supremus locus a toto, id est ab integro. Quod partibus constat, id vero est mundus, qui hominum totum est. A partibus etiam duobus modis argumenta nasc id est, totius, quae partes tantum proprio vocabulo nuncupantur. Et de his quidem partibus quae species sunt, hoc modo sit quaestio, an virtus mentis bene constitutae sit habitus: quaestio de demus itaque ab speciebus argumentationem sic: Si justitia, fortitudo, moderatio, atque prudentia, habitus bene constitutae mentis sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
to. aut ex partib. aut ex causis: uel efficientib. uł mat̾ia. uł fi¬
ne. Et est efficiens quidẽ causa quȩ mouet atq oꝑat᷑ ut aliqͥd
explicet᷑. Matĩa uͦ ex qua fit aliquid uel in qua fit finis ꝓpt̾
quod fit. Sunt etiam int̾ eos locos qui ex his sumuntur
aut ab usib. aut p̾ter hos om̃s ex cõmunit̾ accidentib.
Quȩ cum ita sint: eum pͥus locum qͥ a toto sumit᷑ inspici¬
amus. Totum duob modis dici solet. aut ut genus. aut
ut id quod ex plurib integrum partib constat. & illud qͥ¬
lem qd ut genus totum ẽ. hoc mͦ sepe questionib argu¬
menta suppeditat. ut si sit questio an iusticia utilis sit: fit
syllogisinus. Om̃is uirtus utilis ẽ. Iusticia autẽ uirtus ẽ:
Iusticia gͥ utilis est. Hinc questio de accidenti .i. an accidat iu¬
stitiȩ utilitas. Locus in his qui in maxima ꝓpositione constitn

Expanded text:
to, aut ex partibus, aut ex causis, vel efficientibus, vel materia, vel fito, aut ex partibus, aut ex causis, vel efficientibus, vel materia, vel fine. Et est efficiens quidem causa, quae movet atque operatur, ut aliquid explicetur; materia vero, ex qua fit aliquid, vel in qua fit; finis, propter quod fit. Sunt etiam inter eos locos qui ex his sumuntur aut ab usibus, aut praeter hos omnes ex communiter accidentibus. Quae cum ita sint, eum prius locum qui a toto sumitur inspiciamus. Totum duobus modis dici solet: aut ut genus, aut ut id quod ex pluribus integrum partibus constat. Et illud quidem quod ut genus, totum est, hoc modo saepe quaestionibus argumenta suppeditat, ut si sit qusyllogismus: omnis virtus utilis est, iustitia virtus est, iustitia igitur utilis est. Hic est quaestio de accidenti, id est an accidat iustitiae u
Abbreviated transcription (Latin):
do gͥ substantia ñ ẽ. Locus diffe̾ntia suꝑior a descͥptione. ꝗͣ
dudũ locauimꝰ in ratione substantiȩ. Sunt enĩ diffinitioneᷤ
quȩ ñ a rei substantia s a nominis significatione ducunt᷑. atq
ita rei de qua querit᷑ applicant᷑. ut si sit questio utrũ philoso¬
phiȩ studendum sit: erit argum̃tatio talis. Philosophia sapi¬
entiȩ amor ẽ. Huic studendũ nemo dubitat. Studendũ gͥ phi¬
losophiȩ. Hic enim ñ diffinitio rei. s nominis interp̃tatio ar¬
gum̃tum dedit. Quo etiã tullius in hortensio in eiusdẽ philo¬
sophiȩ usus ẽ diffinitione. E uocat᷑ grece qͥdem onomaticoros.¬
latine autẽ nominis diffinitio. Ac de his quidẽ argum̃tis quȩ
ex substantia t̾minoꝵ in questione positoꝵ sumunt᷑. claris ut
arbitror patefecimus exemplis. Nunc de his dicendũ ẽ. quȩ
Plura enĩ sunt: quȩ singłarib substantiis adherescunt. Ab his gͥ
quȩ cuiꝰlibet sub̃am comitant᷑ argum̃ta duci solent. aut ex to¬

Expanded text:
entia superior a descriptione, quam dudum locavimus in ratione substantiae. Sunt etiam diffinitiones quae non a rei substantia, sed a nominis significatione ducuntur, atque ita rei de qua quaeritur applicantur: ut si quaeratur utrum philosophiae studendum sit, erit argumentatio talis: Philosophia amor sapientiae est, huic studendum nemo dubitat studendum igitur est philosophiae; hic enim non diffinitio rei, sed nominis interpretatio argumentum dedit, quo Tullius etiam in Hortensio in eiusdem philosophiae usus est defensione, et vocatur graece quidem nis definitio. Haec de his quidem argumentis quae ex substantia terminorum in quaestione positorum sumuntur, claris, ut arbitror, patefecimus exemplis: nunc de his dicendum est qui tplura enim sunt, quae singulis substantiis adhaerescunt: ab his igitur quae cujuslibet substantiam comitantur, argumenta duci solent, aut ex to
Abbreviated transcription (Latin):
Atq ipsa uniu̾salis ꝓpositio a substantia tractata ẽ uniꝰ eoꝵ t̾mi¬
ni qui in questione locati sunt. ut animalis .i. ab eius diffini¬
tione. quȩ est substantia animata sensibilis. Ita gͥ in cet̾is qͣsti¬
onib strictim ac breuit᷑ locoꝵ diffe̾ntiis cõmemoratis. oportet u¬
niꝰ cuiꝰq ꝓpͥetatem uigilantis animi alacͥtate ꝑciꝑe. Huiꝰ autẽ
loci qui ex substantia dicit᷑: duplex modus est. Partim a dif
finitione. partim a descͥptione argum̃ta ducunt᷑. Differt autẽ
diffinitio descͥptione. qd̃ diffinitio genus ac diffentias sumit.
acidentib fiunt tãrsi uidentur nullomͦ sub̃am demonstrare.
tamen qm̃ sepe uerȩ diffinitionis uice ponunt᷑. quȩ sub¬
stantiã monstrat. illȩ etiam ꝓpositiones quȩ a descͥptio¬

Expanded text:
atque ipsa universalis propositio a substantia tracta est unius eorum termiatque ipsa universalis propositio a substantia tracta est unius eorum termini qui in quaestione locati sunt, ut animalis, id est, ab eius diffinitione quae est substantia animata sensibilis. Ita igitur in caeteris quaestionibniuscujusque proprietatem vigilantis animi alacritate percipere. Hujus autem loci qui ex substantia ducitur, duplex modus est; partim namque a definitione, partim a descriptione argumenta ducuntur. Differt autem definitio a descriptione, quod definitio genus ac differentias assumit; accidentibus fiunt, tamen videntur nullo modo substantiam demonstrare: tamen quoniam saepe verae definitiones ita ponuntur, quae substantiam monstrant, illae etiam propositiones, qu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sub̃am monstrat. & substantiȩ integra demonstratio.
diffinitio ẽ. S id quod dicimus patefaciemꝰ exemplis: ut
om̃is uł questionũ uł argum̾̃tationũ uł locoꝵ ratio collique¬
scat. Age enim. querat᷑ an arbores animalia sint : fiatq
huiꝰmi syllogismus. Animal ẽ sub̃a animata sensibilis: arbor
questio de genere ẽ. Utrũ enim arbores sub animaliũ gene̾
ponendȩ sint. querit᷑. Locus qui uniu̾sali ꝓpositione consi¬
stit. hic. Cui genis diffinitio ñ conuenit: id eius cuiꝰ ea diffini¬
tio ẽ: sp̃es ñ est. Locus suꝑior diffe̾ntia. qͥ locus nichilominꝰ uo¬
cat᷑ diffinitio. Uides gͥ ut tota dubitatio questionis syllogismi
argum̃tatione tractata sit ꝑ conuenientes ⁊ congruas ꝓpositio¬
nes. quȩ ium suã ex pͥma ⁊ maxima ꝓpositione custodiunt.
ex ea scilicet quȩ negat eẽ sp̃em. cui ñ conueniat gen̾is diffinitio

Expanded text:
enim substantiam monstrat, et substantiae integra demonstratio enim substantiam monstrat, et substantiae integra demonstratio diffinitio est. Sed id quod dicimus patefaciamus exemplis, ut omnis quaestionum, vel argumentationum, vel locorum ratio colliquescat. Age enim quaeratur an arbores animalia sint, fiatque huiusmodi syllogismus: animal est substantia animata sensibilis; arborquaestio est, utrum enim arbores sub animalium genere ponendae sint quaeritur. Locus qui in universali propositione consistit, hic est cui generis diffinitio non convenit; id eius cuius ea diffinitio est, species non est. Loci superior differentia, qui locus nihilominus nuncupatur a diffinitione. Vides igitur ut tota dubitatio quaestionis syllogismi argumentatione tractata sit per convenientes et congruas propositiones, quae vim suam ex prima et maxima propositione custodiunt, ex ea scilicet quae negat esse speciem, cui non convenit generis diffinitio,
Abbreviated transcription (Latin):
terit: restat questio qͥnam sit modus de quatuor inherendiᷤ
Solum uͦ ineẽ ad accidens maxime ꝑtinet. Nlam cũ neq ut genus
neq ut diffinitio. neq ut ꝓpͥum inest. s inest tñ: ut accidens
ineẽ necesse est. Quȩ cum ita sint. eorũ locoꝵ quos maximaꝵ
diffentia ꝓpositionum constituimꝰ: facienda diuisio ẽ. ꝑ singla
uͦ queq currentib manifestius apparebit exemplis. quid max¬
mȩ ꝓpositiones a suis distent diffe̾ntiis. Ꝙ enĩ questiones. argu¬
menta. ꝓpositiones. maximas ac pͥncipales. eoꝵ q locos .i. diffe̾nti¬
questionẽ sunt positi p̃dicato scilicet atq subiecto. aut extͥnse¬
cus assumant᷑ : aut hoꝵ medii atq int̾ utrosq u̾sentur. Coꝵ
uͦ locoꝵ qui ab his ducunt᷑ t̾minis de quib in questione
dubitat᷑ : duplex modus est. Unus quidẽ ab eoꝵ substantia
a substantia sunt: in sola diffinitione consistunt. Diffinitio

Expanded text:
terit, restat quaestio, quisnam modus sit de quatuor inhaerendi. terit, restat quaestio, quisnam modus sit de quatuor inhaerendi. Solum vero inesse ad accidens maxime pertinet, nam cum neque ut genus, neque ut diffinitio, neque ut proprium inest, sed inest tamen, ut accidens inesse necesse est. Quae cum ita sindifferentia constituimus facienda divisio est. Per singula vero quaeque currentibus manifestius apparebit exemplo, quod maximae propositiones a suis differentiis distent. Etenim quaestiones, argumenta, propositiones maximas ac principales, locos, earumque differentiquaestione sunt positi, praedicato scilicet atque subiecto, aut extrinsecus assumantur, aut horum medii qui inter utrosque versantur. Eorum vero locorum qui ab his ducuntur terminis de quibus in quaestione dubitatur, duplex est modus: unus quidem ab eorum substantia,i vero qui a substantia sunt, in sola diffinitione consistunt. Diffinitio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprus diffẽntus constat. ut hominis ex rationabilitate: quȩ
est eius diffe̾ntia. E hi loci qui sunt diffentiȩ ꝓpositionum
ipsis ꝓpositionib uniu̾saliores existunt. uelut uniu̾salior est
dunt᷑. qui in diffe̾ntiis positi sunt. quã ꝓpositiones ipse quaꝵ
sunt diffentiȩ. Om̃ia enim que uniu̾saliora sunt: potiora
semꝑ ẽẽ contingit. E ideo facile sub scientiã possunt cadere
quoꝵ tam multus numꝰus ñ est. ut cito memoria discentis
elabantur. Quȩ uͦ sint hȩ diffentiȩ melius diuisione ꝓdun¬
tur. Predicatiuis autẽ questionib nichil aliud queritur.¬
nisi an subiecto p̃dicatus inhereat. Quod si ineẽ constiterit.
querit᷑ ita ne insit ut genus. anut accidens. an ut ꝓpͥum. an ut
diffinitio. Nam si ostenditur ñ inẽẽ: nichil de questione re¬
linquit᷑. Nam qd̃ om̃ino ñ inest. nec ut accidens. nec ut genus.

Expanded text:
priis differentiis constat, ut hominis ex rationalitate, quae priis differentiis constat, ut hominis ex rationalitate, quae ejus est differentia. Et hi loci qui sunt differentiae propositionum, ipsis propositionibus universaliores existunt, velut universalior est  hi loci qui in differentiis positi sunt, quam propositiones ipsae quarum sunt differentiae. Omnia enim quae universaliora sunt, pauciora semper esse contingit. Et ideo facile sub scientiam cadere possunt, quorum tam multus numerus non est, ut cito a memoria discentis elabantur. Quae vero sunt hae differentiae melius divisione producuntur. In praedicativis autem quaestionibnisi an subiecto praedicatus inhaereat. Quod si inesse constiterit, quaeritur itane insit ut genus an ut accidens an ut proprium an ut definitio: nam si ostenditur non inesse, nihil de quaestione relinquitur; nam quod omnino non inest, nec ut accidens nec ut genu
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo autẽ uniu̾sales ⁊ maximȩ ꝓpositiones loci dictȩ sunt: qm̃
ipse sunt quȩ continent cetãs ꝓpositiones: & ꝑ eas fit consequens
⁊ rata conclusio. At sicut locus in se continet corporis quanti¬
tatẽ. ita hȩ ꝓpositiones quȩ sunt maximȩ. intra se om̃em uim
post̾iorum. atq ipsius conclusionis consequentiã tenent. Ex uno
quidẽ mͦ locus .i. argum̃ti sedes dicit᷑ maxima pͥncipalis q ꝓpo¬
sitio fidem cet̾is sũministrans: alio uͦ mͦ loci uocant᷑ maximaꝵ
diffe̾ntiȩ ꝓpositionum. quȩ scilicet ab his ducunt᷑ t̾minis qͥ in
questione sunt onstitut. de quib deinceps dissendũ ẽ. Cum enĩ
sint płime ꝓpositiones quȩ maximȩ uocant᷑. hȩ q int̾ sese
si ipsȩ ꝓpositiones maximȩ argum̃toꝵ loci sunt: & diffe̾ntias
eorum argum̃toꝵ locos ẽẽ necesse ẽ. Nam uniꝰ cuiꝰq sub̃a ex¬

Expanded text:
Ideo et universales et maximae propositiones loci sunt dictae, quoniam Ideo et universales et maximae propositiones loci sunt dictae, quoniam ipsae sunt quae continent caeteras propositiones, et per eas fit consequens et rata conclusio. Ac sicut locus in se corporis continet quantitatem, ita hae propositiones quae sunt maximae, intra se omnem vim posteriorum atque ipsius conclusionis consequentiam tenent, et uno quidem modo locus, id est argumenti sedes dicitur maxima, principalis que propositio fidem caeteris subministrans. Alio vero modo loci vocantur maximarum differentiae propositionum, quae scilicet ab his ducuntur terminis qui in quaestione sunt constituti, de quibus deinceps disserendum est. Cum enim sint plurimae propositiones quae maximae vocantur, haeque sint inter se si ipsae propositiones maximae argumentorum loci sunt, et differentias earum argum
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃to. tale sit exemplũ. Sit enim ꝓpositũ demonstrare qm̃
inuidus sapiens ñ est. Qui enĩ inuidus ẽ. alienis bonis affli¬
git᷑. Sapiens autẽ bonis ñ affligitur alienis. Inuidus gͦ sapieis
ñ ẽ. In hac gͥ argum̃tatione ꝓpositio maxima ñ uidet᷑ inclusa
s argum̃tationi uires ipsas sũministrat. Est enĩ huic syllogis¬
mo fides ex ea ꝓpositione ꝑ quã cognoscimus quoꝵ diu̾sa diffim¬
tio: ipsa quoq eẽ diu̾sa. Est autẽ in diffinitione qͥdem inuidi
alienis bonis tabescere: qđ qm̃ ñ uenit in sapientẽ: iccirco in¬
uidus a sapiente seiungitur. Est gͥ uno qͥdem mͦ locus ut di¬
ctum ẽ maxima ⁊ uniu̾salis ⁊ pͥncipalis atq indemonstrabilis
ac ꝑ se nota ꝓpositio. quȩ in argum̃tationib uel int̾ ipsas ꝓposi¬
tiones uł ext̾ĩus posita. uĩ tñ argum̃tis ⁊ conclusionib sũministrat

Expanded text:
argumento, tale sit exemplum. Sit propositum demonstrare quoniam argumento, tale sit exemplum. Sit propositum demonstrare quoniam invidus sapiens non est. Invidus est qui alienis affligitur bonis; sapiens autem bonis non affligitur alienis; invidus igitur sapiens . In hac igitur argumentatione propositio quidem maxima non videtur inclusa, sed argumentationi vires ipsa maxima subministrat. Est enim huic syllogismo fides ex ea propositione per quam cognoscimus, quorum diversa est diffinitio, ipsa quoque diversa esse. Est autem in diffinitione invidi, alienis bonis tabescere, quod quoniam non venit in sapientem, idcirco sapiens ab invido seiungitur. Est igitur uno quidem modo locus ut dictum est maxima et universalis, et principalis, et indemonstrabilis, atque per se nota propositio, quae in argumtiones, vel extrinsecus posita, vim tamen argumentis et propositionibus subministrat.