comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
celo : ut fideliũ beatitudo mortaliũ inconfessionẽ rebelliũ transeat angłoꝵ. Iocundem᷑ ergo
ema. ñ. Oñ ebra da
eneficia dĩ nr̃ cũ magna atqi mirifica sint. tamen nec naua ꝓbantur cẽ nec sub uta : sed
abinitio scđ̃i & p̃dicta sunt oraculis & p̃figurata i isteriis: Sactã dñi passionẽ abipsis
mundi coagulescentis exordus ueceris testam̃ti responsa ceciner̃: & ideo xpm̃ dũm
p̃dicatũ aaq ad nuntiatũ suis apte ex ipsoꝵ libris acuoluminib: adserimꝰ: Validis abisq
dubionitit᷑ priuileguis. qui causã de aduersaniis asserit in strumtis : spcciosa uictoria ÷ contra¬
nam partẽ cartulis suis uelit ꝓpris laqueis ir&iri & cestimomoꝵ suoꝵ uocib confitare & emu¬
luntelis suis euincere. ut pugnatoris tui argum̃ta tuis ꝓbient᷑ utilitatib miltare : Itaq in dm̃i
nt̃i psona dũ ec adẽ primihominis costa mat᷑ cunctarũ uiucntiũ eua ꝓducit᷑. ex hauis sacro

Expanded text:
elo, ut fidelium beatitudo mortalium in confusionem rebellium transeat angelorum. HOeeneficia Dei nostri cum magna atque mirifica sint: tamen nec nova probantur esse, neque subita: sed ab initio saeculi et praedicta sunt oraculis, et praefigurata mysteriis. Sacram Domini passionem ab ipsis mundi coalescentis exordiis, veteris Testamenti responsa cecinerunt: et ideo Christumpraedicatum, atque annuntiatum suis aperte ex ipsorum libris ac voluminibus asserimus. Validis absque dubio nititur privilegiis, qui causam de adversariis asserit instrumentis; speciosa victoria est contrariam partem chartulis suis veluti propriis laqueis irretire, et testimoniorum suorum vocibus confutare, et aemulum telis suis evincere, ut pugnatoris tui argumenta suis probentur utilitatibus militare. Itaque in Domini nostri persona, dum ex Adae primi hominis costa mater cunctorum viventium Eva producitur , ex hujus sacro
Abbreviated transcription (Latin):
possemonstraut: & diuietort̃ mortis inceestia deuat uictorb quo sequant᷑
ostendit. Ascensio etgo dĩ catholicȩ fide cfirmatio fuit ut securi in posterũ crederemꝰ m¬
raculi illius donũ. cuiusiã in prȩsenti pcepisemꝰ affectũ : Ꝙ fidelis quisq cũ ia tanta ꝓceperi
pea quȩ agnoscit prestita discat sperare pmissa : a cdisiui p̃tenitã p̃sentẽq bonitatẽ quasi
futuro feneat cautionẽ suꝑ ex cella ergocȩli trenũ corpusin ponit᷑ ossa intra sepuledri
angustias paulo ante c̃clusa angło coetib in serunt᷑ ingremiũ in mortalitatis. martalis
nitura transfundit᷑: &idõ acta a postolicȩ lettionis testat᷑ historia : Cũdirisi&c inquite he

Expanded text:
posse monstravit; et dum victorem mortis in coelestia elevavit, victoribus quo sequantur ostendit. Ascensio ergo Domini catholicae fidei confirmatio fuit: ut securi in posterum crederemus miraculi illius donum, cujus jam in praesenti percepissemus effectum; et fidelis quisque cum jam tanta perceperit, per ea quae cognoscit praestita, discat sperare promissa, ac Dei sui praeteritam praesentemque bonitatem, quasi futurorum teneat cautionem. Super excelsa ergo coeli terrenum corpus imponitur, ossa intra sepulcri angustias paulo ante conclusa, Angelorum coetibus inferuntur, in gremium immortalitatis mortalis n
Abbreviated transcription (Latin):
a tur sie quoo homin gł̃am pollicotur: Quillas ipsas murias ceplagis corgerm̃ in aorpꝰ
suũ conuertit in pretiũ nrm̃: sđ a is acotius mumdi in racionabilis crcatura. motib
suis diñ loqut᷑. Na mmedia passione dñ saluatoris eolestia & trena turbant᷑ lite cũ
nocto nica lent̃ia quatiunt᷑ & ab antiguis ministerus esfugant᷑: Apcererum¬
natura p̃spicit᷑ comoueri uelit uimdictã autorissui uelit armari terra ipsa
concussa a undam̃tis suis quasi que ꝑ crucẽ dñ firus ceneat tamquã adecclus ꝓ¬
prum contremescit: Dies resu g& lumine: quo modo potest sumilam̃tu & fisco
utaris glorã nou& luce testat᷑. ita crucis inunã noustenebris detestat᷑ & quȩ durt¬
tia cordis humani ẽ : Vȩ eis quint̃ ista non credunt: quando quidẽ creatura
in sensibilis quȩ respicere non potest crudelitatis affectũ. Dat tam̃ dõ confessionis
obsequũ E cũ psolo homine xpc̃ mortuus sit perhib& ei tam̃ &iã parsilla mundi

Expanded text:
tur, sic quoque homini gloriam pollicetur: qui illas ipsas injurias et plagas congestas in corpus suum, convertit in pretium nostrum. Sed et ipsa totius mundi rationabilis creatura motibus suis Deum loquitur. Nam in media passione Domini Salvatoris coelestia et terrena turbantur; lux cum nocte minatura perspicitur commoveri, velut in vindictam auctoris sui velit armari. Terra ipsa concussa a fundamentis suis, quasi quae crucem Domini vix sustineat, tanquam ad scelus proprium contremiscit. Dies refugo lumine, quomodo potest, sumit lamentum, et fusco vitatis gloriam nova luce testatur; ita crucis injuriam novis tenebris detestatur. Et quae duritia cordis humani? Vae eis qui inter ista non credunt; quandoquidem creatura insensibilis, quae recipere non potest credulitatis affectum, dat tamen Deo confessionis obsequium: et cum pro solo homine Christus mortuus sit, perhibet ei tamen etiam pars illa mundi
Abbreviated transcription (Latin):
qđ tanti suo oris cõmertio xpõ redemit reos : Itaq esit non parui p̃cii sanguinis ap̃i
quisiolat & conmaculat animã xp̃i sanguine & passione mundatã. blaspliemus
homicida castitatis ꝓditor: hȩc tria. capitalit̃ occidunt : Contestamͦ caritatiuiꝵ
causas et̃noꝵ maloꝵ: blasphemꝰ homicida ꝓditor castitatis ue expugnator alienȩ
id÷ quilegitime cubilis iram trans gredit᷑. quiextra c̃iugẽ suã pmortiferos errat
amplexus reusent & ernȩ mortis quiauilem in sehabuit sanguinẽ redẽptors: & qr
ab alienis oculis ab aliena femina caueamꝰ. nec corpori illi qđ de nr̃o xp̃c̃ assum psit¬

Expanded text:
nti sudoris commercio Christus redemit. Reus itaque erit non parvi pretii, sed sanguinis Christi, qui violat et commaculat animam, Christi sanguine et passione mundatam; blasphemus, homicida, castitatis proditor. Haec tria capitaliter occidunt. Contestamur Charitati vestrae causas aeternorum malorum. Blasphemus, homicida, proditor castitatis suae, expugnator alienae; id est, qui legitimi cubilis jura transgreditur, qui extra conjugem suam per mortiferos errat amplexus, reus erit aeternae mortis: quia vilem in se habuit sanguinem Redemptoris. Et qab alienis, oculos ab aliena femina caveamus: ne corpori illi quod de nostro Christus as
Abbreviated transcription (Latin):
sue pem in dasperationis nouissinũ reseruauit . necreligionẽ ante. nec xp̃m scuit:¬
Qued icur& fuur& forsitan int̃ apłos ñ postremꝰ innumero quiprior sactꝰ ÷ inrgno
Eigo &iã eehoc inextremo placuit dõ quia ad consequendã fidem non fuit extrena
hara illa sđ prima Opus ÷ ergo ut sibi hono cotidiano actu ꝓuideat & ꝓcur&
bonã consũ mationẽ : Opus ÷ ut tota uita nrã talis sit in conuersatione ut liberart
mereat᷑ infine : incessabiliter diem transicus nri. & tenipus iudicii cogitanter

Expanded text:
suae spem in desperationis novissimum reservavit: nec religionem ante, nec Christsuae spem in desperationis novissimum reservavit: nec religionem ante, nec Christuisset forsitan inter Apostolos non postremus in numero, qui prior factus est in regno. Ergo etiam ex hoc in extremo placuit Deo; quia ad consequendam fidem non fuit extrema hora illa, sed prima. Opus est ergo ut sibi homo quotidiano actu provideat, et procuret bonam consummationem: opus est ut tota vita nostra talis sit in conversatione, ut liberi mereamur esse in fine. Incessabiliter diem transitus nostri et tempus judicii cogitantes,
Abbreviated transcription (Latin):
sreueniendus : dies. qui preuenuire consueuit: Ipse se inducit & demorte sua ludit
loc primũ. quia penculo sissima ÷ inultimũ diem ꝓmissa securitas: De inde
stultissimũ ÷ ut eausã quȩ deẽssitatib agit᷑ & crnis inutilitatib: uitȩ defici¬
entib cõmitat᷑ excremiis: Odibile ÷ apud dm̃ quando homo subfiducia pȩmi¬
tentie in senectute reseruati̧ liberius peccat : Credite carissimi difficile ÷
ut callida dissimulatio. ordinandȩ consũmationis optinere digna sit fa¬
cultatẽ apud illũ cordis int̃ pr&ẽ ars ñ amatit ad salutẽ : Ille autem
dequo locuti sumꝰ beatꝰ latro. beatꝰ in quã. noniam iuxta uiã insidias tendetis
sđ uiam ipsam in xp̃o tenens acuitȩ predã subito rapiens inmutato genere &
noua spolia demorte ꝓpria reportans : Ille nec̃salutis tempora sciens distulit neo
remedia status sum momenta ultima in felici fraude posunt ne credẽptionis

Expanded text:
s alius, dies qui praevenire consuevit: ipse se seducit et de morte sua ludit, hoc: primum, quia periculosissima est in ultimum diem promissa securitas; deinde, stultissimum est ut causa quae de necessitatibus agitur aeternis, inutilitatibus vitae deficientis committatur extremis. Odibile est apud Deum, quando homo sub fiducia poenitentiae in senectutem reservatae liberius peccat. Credite, charissimi, difficile est ut callida dissimulatio ordinandae consummationis obtinere digna sit facultatem: apud illum cordis interpretem ars non admittitur ad salutem. Ille autem, de quo locuti sumus, beatus latro, beatus, inquam, non jam juxta viam insidias tendens, sed viam ipsam in Christo tenens, ac vitae praedam subito rapiens, immutato genere et nova spolia de morte propria reportans, ille nec salutis tempora sciens distulit, nec remedia status sui in momenta ultima infelici fraude posuit, nec redemptionis
Abbreviated transcription (Latin):
Video submom̃to uideo subexiguo spacio latroni crimina sua fuisie donata & mibi
resoluta m̃te concipiunt: Frimũ consi derandũ in latrone illo ñ solũ credulitatis con¬
pendiosa deuetio sđ tẽporis illius sub quo hȩc agebant᷑ occasio : Quediusteꝵ legitur
meran possunt quaatos hȩc in anisper umbra deceperit: D& erreant que sonos ab
hac ꝑsuasiono in numerabiles populi subtali securitate nudi& uacui. bonis & ma¬

Expanded text:
video sub momento, video sub exiguo spatio latroni crimina sua donata, et mihi video sub momento, video sub exiguo spatio latroni crimina sua donata, et mihi resoluta mente concipiuntur. Primum consideranda est in latrone illo non solum credulitatis compendiosa devotio, sed temporis illius, sub quo haec agebantur, occasio, quo justorum legitur merari possunt, quantos haec inanis spei umbra deceperit. Deterreant, quaeso, nos ab hac persuasione innumerabiles populi sub tali securitate nudi et vacui bonis, et mal
Abbreviated transcription (Latin):
Inomĩ tẽpore auferunt᷑ iudicia tua a facie eiꝰ : In remediabile periculũ ÷ sic aliquẽ
uitiis &cupiditatib frena laxare. ut serationẽ dõ ñ meminertt redditurũ. Quia
puto magna sit iã poena peccati. m&ũ ac memoriã futuri ꝑ didisse iudicu: t̃ nobis
ita dulcia sint pauperũ spolia postmnodũ nimis amaricatura : Nibil ominꝰ sicut dictũ
ẽ refugiamus carnis alienȩ ab bminanda contagia : Vitemꝰ obscena in imicȩ uolup¬
tatis incendia: hȩc qui ait carissimi d estipula ac lignis iniquitatũ. ꝑ pauus sibi
suecendit᷑ ignis & nũ quã extinguendo concinat uapores : Nontantȩ ÷ uite
utad hoc uiuat homo. ut in pauois uitȩ huius annis consumat gernos. & sub breuifine
congreg& sibipaenas sinefine mansuras : sed forte carissimi aliquẽ nimis securũ faciat¬
autremissũ tã noua felicitas credulitatis. neforte dieat aliquis in cordẽ suo: nomme
usq adeo conturb& & cruci& reaconscientia. ñ meusq adeo contriste culpa uilisuitȩ

Expanded text:
 auferuntur judicia tua a facie ejus . Irremediabile periculum est, sic aliquem vitiis et cupiditatibus frena laxare, ut se rationem Deo non meminerit redditurum; quia puto magna sit jam peccati poena, metum ac memoriam futuri perdidisse judicii. Non nobis ita dulcia sint pauperum spolia postmodum nimis amaricatura. Nihilominus, sicut dictum est, refugiamus carnis alienae abominanda contagia, vitemus obscena inimicae voluptatis incendia. Haec qui agit, charissimi, de stipula ac lignis iniquitatum perpetuos sibi succendit ignes, et nunquam exstinguendos concinnat vapores. Non tanti est vita, si ad hoc vivat homo, ut in paucis hujus vitae annis consumat aeternos, et sub brevi fine congreget sibi poenas sine fine mansuras. 9. Lataut remissum tam nova felicitas credulitatis, ne forte dicat aliquis in corde suo: Non me usque adeo conturbet et cruciet rea conscientia, non me usque adeo contristet culpabilis vita;
Abbreviated transcription (Latin):
orientalis errons qͥimpia nouitate p̃sumit asserere filiũ dĩ filiũ hominis ñ ee natiux Ina
terutra emũparte ułqͥ solũ hominẽ fuisse dicent negabit c̃ditoris głam. uł qͥ solũ dim̃ ne¬
gabit misercondiã redẽptoris : Quo genero ñfacile artiauꝰ euangelicã potent a penireuentatẽ.

Expanded text:
Orientalis erroris, qui impia novitate praesumit asserere, Filium Dei ac filium hominis unius esse naturaterutra enim parte, vel qui solum hominem fuisse dixerit, negabit Conditoris gloriam: vel qui solum Deum, negabit misericordiam Redemptoris. Quo genere non facile Arianus evangelicam poterit habere veritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
absentat: Videamꝰ quid int̃ ista respondeat diues & larga di bonitas. quȩ sic̃ excedit
nidicumei meminerẽ tui : Quidme adp̃sentẽ reributionẽ parituã longe dissimt ulas
palis temero eunte resenbit᷑: Ingredere illuo primꝰ sed ingressu feliciore quã primus
intia paradosõ. nepua quã oltra cũ adã uisurus infernum: Nullu uli c cibũ lxcalem
nalla ia legẽ. muillẽ aolorẽ ꝑtimertus. Egotibi illie ero uictꝰ &uita & nefote uerears
netibi aliquis bostis illo bato nemore neantiquis ue latio in sidiur portemo tibi
illie nic intecducente fir mabit᷑: Aecedit ergo ins idedlitas. quȩdm̃ & bominẽ ñ recoȩtosat:

Expanded text:
quid inter ista respondeat dives et larga Dei bonitas: quae sicut excedit quid inter ista respondeat dives et larga Dei bonitas: quae sicut excedit judicii mei meminerim tui? Quid me ad praesentem retributionem paratum, in tempora tam pulis, te introeunte reserabitur. Ingredere illuc primus; sed ingressu feliciore quam primus. Intra paradisum, nequaquam ultra cum Adam visurus infernum. Nullum illic cibum lethalem, nullam jam legem, nullam arborem pertimescas: ego tibi illic ero victus et vita. Et ne forte verearis, ne tibi aliquis hostis in illo beato nemore, ne antiquus ille latro insidietur, possessio tibi illic me introducente firmabitur. Recedat ergo infidelitas, quae Deum et hominem non recognoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
asserebat: inlisa ꝑ latus lances tremenda ꝑcussio. Quantum ostendebat
hominem tantum abscondebat dm̃: Apostolis post diuina miracula despe¬
rantib. solus hio non ad quiescit scandalo  crucis & mortis. solus bio testis:
maiestatis. quicotius ꝓbatur doloris: Ꝙ ideo adhuc in latroꝰmi postus iuis¬
bilem dm̃ angelicis iamoculis uid&: in luminauerat credo nascentẽ fidem
later iam credeatis in xp̃o ꝓptius corpore ad mota diuinitas. quȩ se largius
an regnum tuum : Nondocit sids̃ es deprȩsenti supplicio eripeme. sđ magis
quia ds̃ es defuturo iuditio liberame: Quam cito eum repleuit sc̃i sps eta
ditio ꝑ quam futuri ex aminis diem eogital. & suntolerabile ꝓbat eẽ qđ¬
in &ut. p̃dicat sđis iudicẽ regemq sđoꝵ: Nondũ uocat᷑. & iam electus nondĩ
nouo genere consũmat᷑ in martyre: Deligno crucis clamat. sdiamtẽpora re ribationis

Expanded text:
asserebat. Illisae per latus lanceae tremenda percussio quantum ostendebat asserebat. Illisae per latus lanceae tremenda percussio quantum ostendebat hominem, tantum abscondebat Deum. Apostolis post divina miracula desperantibus, solus hic non acquiescit scandalo crucis et mortis; solus hic testis est majestatis, qui socius probatur doloris, et ideo adhuc in latrociniis positus, invisibilem Deum angelicis jam oculis videt. Illuminaverat, credo, nascentem fidem lateri jam credentis in Christum propius corpore admota divinitas, quae se largius in regnum tuum. Non dixit, Si Deus es, de praesenti supplicio eripe me: sed magis, Quia Deus es, de futuro judicio libera me. Quam cito eum replevit Spiritus sancti eruditio, per quam futuri examinis diem cogitans, etsi intolerabile probat esse qit. Praedicat saeculis judicem regemque saeculorum: nondum vocatus, et jam electus; nondum novo genere consummatur in martyre. De ligno crucis clamat; sed jam tempora retributionis
Abbreviated transcription (Latin):
ipso passionis tempore ab ancilla interrogatus utius ex discipulis.
beatus ꝑccus peculiarius xp̃o cognitus ita respondit. Non noui hominẽ
istum: & iste qui ante non nouerat ex clamat: memento dñe mei cum
ueneris in regnum tuum: Quam singularis & quam stupenda deuotio: sub
illo tempore credidit reus. quonegauit electus: Laudabilius hoc itaq
in latrone ac magnificentius fuit. quod hominẽ addictum & inte extrena
ttaq sine causa tantum meruit: Aduertamus plenius. quo tempore dnm conꝰ¬
ficentur feruebat impi&as psequentium. exultabat impieas blasplemantiu
Contricio liuores &uulnera. solum xpm hominem demonstrabant: sacranũ
manuum in ligno crucis extensio & reuerentia confixio quȩ condempnabat
ade & euȩ manus adinterdictum ligni cibum ingemiscenda sȩculi trans¬
gressione porrectas: hȩc inquam confirio ꝑomnia infirmitatem homunis

Expanded text:
ipso passionis tempore ab ancilla interrogatus unus ex discipulis ipso passionis tempore ab ancilla interrogatus unus ex discipulis beatus Petrus, peculiarius Christo cognitus, ita respondit, Non novi hominem istum : et iste qui ante non noverat, exclamat, Memento mei, Domine, cum veneris in regnum tuum . Quam singularis et quam stupenda devotio! Sub illo tempore credidit reus, quo negavit electus. Laudabilius hoc itaque in latrone ac magnificentius fuit, quod hominem addictum et inter extrematens dum patitur. Advertamus plenius, quo tempore Dominum confitetur. Fervebat iniquitas persequentium, exsultabat impietas blasphemantium; contritio, livores et vulnera solum Christum hominem demonstrabant. Sacrarum manuum in ligno crucis extensio, et reverenda confixio, quae condemnabat Adae et Evae manus ad interdictum ligni cibum ingemiscenda saeculis transgressione porrectas; haec, inquam, confixio per omnia infirmitatem hominis
Abbreviated transcription (Latin):
causa spei nr̃ȩ & utilitatis accerrent : In mensa enim dĩ nr̃i bonitas łibe¬
ter tribuit. quȩ &iam generaliter prͦ futura prȩnoscit: Sideo iux̃ta
fiduciam tantȩ clenentiȩ. siqui nr̃m crimina sua ꝓbabili conuersatio
dampnauerit. & xp̃m toto corde crediderit: & iam nuuc latromi insem &¬
ipso ingressum paradysi apperuisse senouerit: Quantum agit in spe
salutis humanȩ magnitudo fidei. & altitudo diuitiarum misericordiȩdĩ:
Eccehominem insceleribus inuolutum. poena misit adinnocentiam.
& offensa ꝑduxit ad gloriam: quem salutis culpa ꝑdiderat. ꝑ ditio inuerut
meruit: Vid eamus quo tempore fidelis apparuit: Ecce intrasigno
atq uirtutes ad testantib: mira culis. & ad cla mantib: aliquotietis
indiscipulis mensiam robusta titubauit. & nunc xp̃i supplicus quo¬
dam modo contra dicentib in latrone fides nouella conualunit: sub

Expanded text:
causa spei nostrae et utilitatis accesserit. Immensa enim Dei nostri bonitas libecausa spei nostrae et utilitatis accesserit. Immensa enim Dei nostri bonitas libenter tribuit, quae etiam generaliter profutura praenoscit. Et ideo juxta fiduciam tantae clementiae, si quis nostrum crimina sua probabili conversatione damnaverit, et Christum toto corde crediderit, etiam nunc latroni in semetipso ingressum paradisi aperuisse se noverit. Quantum agit in spe salutis humanae magnitudo fidei, et altitudo divitiarum misericordiae Dei? Ecce hominem in sceleribus involutum poena misit ad innocentiam, et offensa perduxit ad gloriam. Quem saluti culpa perdiderat, perditio invenit, meruit. Videamus quo tempore fidelis apparuit. Ecce inter signa atque virtutes attestantibus miraculis et acclamantibus, aliquoties in discipulis mens jam robusta titubavit; et nunc Christi suppliciis quodam modo contradicentibus in latrone fides novella convaluit. Sub
Abbreviated transcription (Latin):
uit : Militauit dixi : crux enim pugnantem indicat. resurreccio trium
Inuna eademq ꝑsona. quambene manifestantur. humana parter & di¬
uina: sedem tartari pen& raturus. hominem se confessus. ẽ dum descender&.
dm̃se ꝓdidit dumn redir&: Vt redimer& impios sicut ait sermo diuin
Vtredimer& iniquos inter iniquos reputatus . ẽ. interduos quos dextra leuaq
legiinus pependisse: iustum confessioni. & opprobrium crucis tradidit. ut latro¬
nem glorificar&: Sed sibene respicimus. non illi soli hoc prȩstitum de pre¬
hendimus: Nam dum tantẽ insignem reum relaxat. dum tanto debitor
refundit Immanis debiti cautionem. humano generi conscripsit securita¬
tem : ut consolatio acspes fier& totius populi. Ab solutio unius desperati
& priuatum donum. inpublicum crescer& beneficium: Quare in dubi¬
tanter credendum ẽ. qđ latroni illi ad commendationẽ fidei suȩ. &iã

Expanded text:
vit. Militavit, dixi; crux enim pugnantem indicat, resurrectio triumpvit. Militavit, dixi; crux enim pugnantem indicat, resurrectio triumpIn una eademque persona quam bene manifestantur humana pariter et divina? Nam sedem tartari penetraturus, hominem se confessus est dum descenderet; Deum se prodidit dum rediret. Ut redimeret impios, sicut ait sermo divinus, ut redimeret iniquos, inter iniquos reputatus est , inter duos, quos dextra laevaque legimus pependisse . Se ipsum confusioni, et opprobrio crucis tradidit, ut latronem glorificaret. Sed si bene respicimus, non illi soli hoc praestitum deprehendimus. Nam dum tam insignem reum relaxat, dum tanto debitori refundit immanis debiti cautionem, humano generi conscripsit securitatem; ut consolatio ac spes fieret totius populi, absolutio unius desperati, et privatum donum in publicum cresceret beneficium. Quare indubitanter credendum est, quod latroni illi ad commendationem fidei suae, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
RΑΤ IΝXpΟ mundum re concilians sibi Id est diuinitas operat᷑
in corpore. Apparebat infragilitate humanitas. & in uirture ma-¬
iestas : Ad hocitaq: nobiscum uixit incarne. ut prȩferr& nobis exẽ¬
pla iustitiȩ: Ad hoc ꝓ nobis mortem subiit : ut conferr& munera salutis ȩternȩ
Hominem adhoc induit ut erudir&. Ad hoo tradidit ut redimer&. Ad hoc
resumpsit . ut in dõ sumer& : Vitam adhoc deposuit . ut donar&: mortẽ adhoc
suscepit ut uincer&: Cuitamen mortis prȩsumptum dominum redditur.¬
& quasi seruus quiden sub cubuit. sed quasi dñs imperauit: Si quidem nec ani¬
mam inferm porta. nec corpus teneri potuit sapultura. quȩ ꝑ illud triduũ
nequa quam carnem mortali corruptione uiolabat. quia in infertio subea¬
demmora regnũ mortisq animȩ distribuebat: Quid retribuemus dño pro¬
munerib tantȩ dignꝰtois deplenitudine cȩlesti infacturam sesuam faccor
exinaniuit : figulus infigmentum suum transiit. & rexcȩli hominimilita¬

Expanded text:
risto, mundum reconcilians sibi : id est, divinitas operabatur in corpore; apparebat in fragilitate humanitas, et in virtute majestas. Ad hoc itaque nobiscum vixit in carne, ut praeferret nobis exempla justitiae; ad hoc pro nobis mortem subiit, ut conferret munera salutis aeternae. Hominem ad hoc induit, ut erudiret; ad hoc tradidit, ut redimeret; ad hoc resumpsit, ut in Deum sumeret. Vitam ad hoc deposuit, ut donaret; mortem ad hoc suscepit, ut vinceret: cui tamen morti praesumptum dominium redditurae, quasi servus quidem succubuit, sed quasi Dominus imperavit. Siquidem nec animam inferni porta, nec corpus tenere potuit sepultura: quae per illud triduum nequaquam carnem mortali corruptione violabat; quia in inferno sub eadem mora regnum mortis anima destruebat. muneribus tantae dignationis? De plenitudine coelesti in facturam se suam factor exinanivit, figulus in figmentum suum transiit, et Rex coeli homini milita
Abbreviated transcription (Latin):
lũ anhelans ait : filimi. dehacrẽ sollicitare noli: Quod enĩuiuens
ulli hominũ indicare nolui. nunctibimanifestabo: A scđõ etiã
anno quoheremũ habitare coeperã: maneuespereq sẽꝑ angelũ
consolationis meȩ ad meũ colloqͥũ dñs mihi mittebat: qͥ misteria
q: non lic& hommni narrare mostrabat: qͥ duritiã laboris meiceles¬
tib oraculis subleuabat: qͥ absentia mihi mostrandout presen¬
tia p̾sentabant: Ofili hec dicta conserua nulliq alio nuntiaueris

Expanded text:
lum anhelans, ait: Fili mi, de hac re sollicitari noli. Quod vivens ulli hominum indicare nolui, nunc tibi manifestabo. A secundo etenim anno, quo hanc eremum habitare coeperam, mane vespereque semper angelum consolationis meae ad colloquium meum Dominus mittebat, qui mihi mysteria, quae non licet homini enarrare, monstrabat; qui duritiam laboris mei coelestibus oraculis sublevabat; qui absentia mihi monstrando ut praesentia praesentabat. O fili, haec dicta mea conserva, nullique alii nuntiaveris
Abbreviated transcription (Latin):
in memorato sepulchro. Expulsi daemones clamant. quia post morte prȩual&
matronae EVTRΑSIaE. quȩ cȩlestis senatus iter promeruit. Festinemus
igitur & nos huius modi conuersari. humilitatẽ. oboedientiã. laborem.
mansu&udinẽ. & longanimitatẽ. ut & nos ita angelorũ conuersationem
mereamur & gaudiũ l&itiae. ꝑ magnũ regem dnm nrm̃ & saluatorem

Expanded text:
in memorato sepulchro| et expulsis demones clamabant quia post mortem praeua| let matronae eufraxiae que| caeleste senatum interesse promeruit . festinemus igitur| et nos huiusmodi conuersari . humilitatem oboedienti| am . labore mansuetudinem et longanimitatem Vt| et nos ita angelorum conuersationem meriamur et gau| dium laetitiae per magnum regem dominum| nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
& magno in petu. subito adterram cecidit.
atq insemexipsum totus confractus a paruit
Ethis quidem rusticis habitantib in locis non
paruum tam merorem quam &stuporem
omnib prebuit. Sesuydiq illis certatim
concurrentib cum armis &fustib indigne
hocferentes inuicem. ut quasi in iuriam di sui
uindicarent. cum in eum un animiter magno
furore erupissent. & extensis brachiis colafos
ictusq suos maere suspendissent. ille ut erat
semper animo intrepidus atq robustus. fertur
eis resistere ualebit. Atilli econtrario perterri¬
t. ab intentione animi sui statim diuino nutu
repressi ab eo recesserunt.
repressi abeo recesserunt. Sed his itadimissis. ce¬
pit cos sacerdos diuino spũ afflatus instruere.
ut relictis idolis omnipotenti dnõ deseruirent.
&mipso codemq loco postea in honorem beati
QUUARICI becsilicam construxerunt. iuxta fontem
aliquem ex quo fertur ipse se lauasse. ubi recta¬

Expanded text:
et magno inpetu subito ad terram cecidit et magno inpetu subito ad terram cecidit atque in semet ipsum totus confractus apparuit. Et his quidem rusticis habitantibus in locis non parvum tam merorem quam et stuporem omnibus praebuit. Sed undique illis certatim concurrentibus cum armis et fustibus, indigne hoc ferentes invicem, ut quasi iniuriam Dei sui vindicarent, cum in eum unanimiter magno furore erupissent et extensis brachiis colafos ictusque suos in aere suspendissent, ille, ut erat semper animo intrepidus atque robustus, fertur eis resistere valebit'. At illi e contrario perterriti, ab intentione animi sui statim divino nutu repressi, ab eo recesserunt.repressi, ab eo recesserunt. Sed his ita dimissis, cos sacerdos divino spiritu afflatus instruere, ut, relictis idolis, omnipotenti Domino deservirent, et in ipso eodemque loco postea in honorem beati alarici basilicam construxerunt iuxta fontem aliquem, ex quo fertur ipse se lavasse
Abbreviated transcription (Latin):
in presso. & saliua orissui linitos. statim illos
in columes reddebat. & in ipsa eademque hora.
de quodam principe pedestri ut solebat itinere
ad cellam redire. peruenit ad locum qui dicit᷑
austa iuxta auuę fluuium Nam prohumilita¬
te asellum itinere sedere consuerat. sed magis
adhuc causa maioris assumendi laboris. pedib
frequenter gradiebatur. Et iuxta ripam ipsiuꝰ
fluminis. stips erat magnus diuersis imaginis¬
bus figuratus. atq ibi in terram magna uirtu¬
te immissus. qui nimio cultu more gentilium
arusticis colebatur Cupłq hoc confessor dnĩ¬
uidiss&. confestim zelo dĩ accensus ad puerum
dixit
Filimi impingę hunc inruinam
endum Qui nihil hesitans. nec moratus
iussa complere. manu hoc tantũ modo conti¬
git cxpondus inmensum quod uix multitudo
hominum magna eh. poss& euellere uel securib
incidere atactu unius obȩdientis monachi.
quasi madidus &putrefactus nimio fragore

Expanded text:
inpresso et saliva oris sui linitos, statim illos inpresso et saliva oris sui linitos, statim illos incolumes reddebat et in ipsa eademque hora de quodam principe pedestri, ut solebat, itinere ad cellam rediret, pervenit ad locum qui dicitur Augusta iuxta Auvae fluvium; nam pro humilitate asellum in itinere sedere consuerat, sed magis adhuc causa maioris assumendi laboris pedibus frequenter gradiebatur. Et iuxta ripam ipsius fluminis stips erat magnus diversis imaginibus figuratus atque ibi in terram magna virtute immissus, qui nimio cultu more gentilium a rusticis colebatur. Cumque hoc confessor Domividisset, confestim zelo Dei accensus ad puerum dixit: 'Fili mi, impinge hunc in ruinam endum'. Qui nihil hesitans nec moratus iussa complere, manu hoc tantummodo contigit, et pondus inmensum, quod vix multitudo hominum magna vi posset evellere vel securibus incidere, a tactu unius oboedientis monachi, quasi madidus et putrefactus, nimio fragore
Abbreviated transcription (Latin):
minus te desalute tua confidere cognosco:
t addidit ei. haec futura predicens. Sedtu ueri¬
Sedtu uero
cum addom ueneris. ius tibi insumendum con¬
iunx tua porrig&. sed tu omnino illud non acci¬
pias Et uide nealia medicamenta preter hoc
signaculum. de hac infirmitate requiras
uod si feceris. de ista quidem nunc euades. sed
dum adiuues. quoddam exilla signum habebis
uȩ ita ut dixerat. rei euentus probauit¬
Nam offerente ei coniuge iuscellum sumpsit.¬
& adhuc cornurequisiuit. uel aliquod genus
extrahendi ueneni. quicquid inuenire potuiss&
tlic& uxta sententiam uiridi mortem tunc eua¬
sit. sed tamen oculum quidem amisit. & lus¬
cus pertempora uixit. Depredicta aultem in¬
firmitate. quales &quam plures exinde per
illum dñs curauit. quia nimis est prolixum
singula percurrere. &ut puto nec est nrm̃
cuncta uobis dicere. Sed hoc tamen in no¬
tesci curauimus. quia qui qui addĩ famulum
cum ipsa accessisent solum modo signo crucis

Expanded text:
minus te de salute tua confidere cognosco'. minus te de salute tua confidere cognosco'. Et addidit ei haec, futura praedicens: 'Sed tu vero cum ad domum veneris, ius tibi sumendum coniunx tua porriget; sed tu illud omnino non acci et vide, ne alia medicamenta praeter hoc signaculum de hac infirmitate requiras. Quod si feceris, de ista quidem nunc evades, sed dum advives, quoddam ex illa signum habebis'. Quae ita, ut dixerat, rei eventus probavitNam offerente ei coniuge iuscellum sumpsit et adhuc cornu requisivit vel aliquod genus extrahendi veneni, quicquid invenire potuisset. Et licet iuxta sententiam viri Dei mortem tunc evaserit, sed tamen oculum quidem amisit et luscus per tempora vixit. De praedicta autem infirmitate quales et quam plures exinde per illum Dominus curavit, quia nimis est prolixum singula percurrere et, ut puto, nec est nostrum cuncta vobis dicere, sed hoc tamen innotesci curavimus, quia quiqui ad Dei famulum cum ipsa accessissent, solummodo signum crucis
Abbreviated transcription (Latin):
tum diuino numine cõgnouiss&e. ait
uod nobis nunc allatum est. inde gratias¬
dõ referimus Sedtu fili hoc pręuide. nequid
in caute sumas de ipso pane uel illo flascone.
quod tibi in quodam loco abscondere uoluisti.
quia serpens est iam in illo uasculo &inpane illo
uenenum &iam habetur mortiferum. Tunc stu¬
pefactus puer. illico obriguit terrore Cpoxque¬
Pxque
reuersus. sicut dĩ seruus predixerat ita inuenit
Nam uasculum illud tum aperuiss&. & exinde
anguem exire uidisso. illum panem contingere
nullatenus audebat. sed tremefactus & confusus
de eo quod gesserat ad dĩ seruum rediens peni¬
tiam defacto gerebat. Sed & illud ad iungen¬
dum est miraculum Quidam ad eum uenit
habens uenenosum atq mortiferum illum languo¬
rem secus oculum. quem postulam uocant
umq ei signum dĩ imposuiss&r. iusit eum discedert¬
& proprium opussuum sibi exercere. Sed ad huc¬
Sed adhuc
infide dubitanti. infert. quidem ut uideo.

Expanded text:
tum divino numine cognovisset, ait: tum divino numine cognovisset, ait: 'Quod nobis nunc allatum est, inde Deo gratias referimus; sed tu, fili, hoc praevide, ne quid ineaute sumas de ipso pane vel illo flascone, quod tibi in quodam loco abscondere voluisti, quia serpens est iam in illo vasculo, et in pane illo venenum etiam habetur mortiferum'. Tunc stupefactus puer ilico obriguit terrore, moxque reversus, sicut Dei servus praedixerat, ita invenit. Nam vasculum illud cum aperuisset et exinde anguem exire vidisset, illum panem contingere nullatenus audebat; sed tremefactus et confusus de eo quod gesserat, ad Dei servum rediens, penitentiam de facto gerebat. 21. Sed et illud adiungendum est miraculum. Quidam ad eum venit, habens venenosum atque mortiferum illum languorem secus oculum, quem postulam vocant. Cumque ei signum Dei imposuisset, iussit eum discedere et proprium opus suum sibi exercere; sed adhuc in fide dubitanti infert: 'Equidem, ut video,
Abbreviated transcription (Latin):
nichil ei culparum suarum tegerent. sed cui¬
hoc protinus ab scundere non poterant. omnia
ipsi impublico referebant. Inter hace duo
germani erant. qui ad eum in scã festiuita¬
te beati martini aduenerant quibus increpan¬
do ait. Ad miror. cur ante misarum sollemnia
bibere presumpsistis: Qui confitentes cõmissũ
suum. ueniam postulant. & dereliquo se emen¬
daturos spondent: Alium uero. die dominico
ad se uenientem: admonebat dicens.
ili. hoc facere non debueras. quod hodie egisti
Uonne cum ad huc indomo propria uestimentis
tuis te uxta morem indueres. inspexisti
coniugem tuam & illa tibi secđm uoluntatẽ
tuam eminam plenam porrexisti. &tu in con
est illud factum mirabile. dum quȩ lam
illustris matrona. perquendam puerum culo¬
gias in hora prandii id est panem &flascones.
ei mississec: prefatus puer auiditate cybi potͦꝰue
ciruentus. partem sibi retinuit. partem que
aliam seruo dĩ prȩsentauit. Quicum hoc fac¬

Expanded text:
nihil ei culparum suarum tegerent; sed cuinihil ei culparum suarum tegerent; sed cuihoc protinus abscondere non poterant, omnia ipsi in publico referebant. 19. Inter haec duo germani erant, qui ad eum in sancta festivitate beati Martini advenerant, quibus increpando ait: 'Admiror, cur ante missarum sollemnia bibere praesumpsistis'. Qui confitentes commissum suum veniam postulant et de reliquo se emendaturos spondent. Alium vero die dominico ad se venientem admonebat dicens: 'Fili, hoc facere non debueras, quod hodie egisti. Nonne cum adhuc in domo propria vestimentis tuis iuxta morem indueres, inspexisti coniugem tuam, et illa tibi secundum voluntatem tuam eminam plenam porrexit, et tu incontiest illud factum mirabile. Dum quaedam illustris matrona per quendam puerum eulogias in hora prandii, id est panem et flascones, ei misisset, praefatus puer aviditate cibi potusve circumventus, partem sibi retinuit partemque aliam servo Dei praesentavit. Qui cum hoc fac
Abbreviated transcription (Latin):
demonia multa eitiebat.: inter quos erat unus
fremens in corio cusutus:. Cumq ad pedes ciꝰ¬
illum proiecissent. peracto quidem ieiunio
& oratione. pristinae eum reddidit sanitati
deum autem quotiens tales deferebantur.
fauente dnõ integrȩ saluti restituebat.
Sed plures erant quib. eulogias mittebat
qui uero ei presentati aderant. cum terrore
magno uocis. exclamabant & dicebant. Heu heu
iamnos ille aduersarius nr̃ torqu&. iam nosi
GULLIRICuS incendit. Sed nec illud pretertun¬
dum est. quod interceteras uirtutes. nonminus
prophetiae spũ claruisse dinoscitur. nam acta
& oculta uel cupas absentium. frequenter inpub¬
lico coercebat. ut tantum illos cautiores
& erubescentes dereliquis culpis efficer& quan¬
tum restabat ci nil latiusse. Siquid contrariũ
di uoluntati in eius absentia egissent.
Sed hoc miraculo a plurimis inuento. cogebant᷑
discipuli &auditores uerbi ut interrogati ab eo

Expanded text:
daemonia multa eiciebat, inter quos erat unus daemonia multa eiciebat, inter quos erat unus fremens in corio consutus. Cumque ad pedes eiillum proiecissent, peracto quidem ieiunio et oratione, pristinae eum reddidit sanitati. Ad eum autem quotiens tales deferebantur, favente Domino, integrae saluti restituebat. Sed plures erant quibus eulogias mittebat; qui vero ei praesentati ad erant, cum terrore magno vocis exclaniabant et dicebant: 'Heu, heu! iam nos ille adversarius noster torquet, iam nos Walaricus incendit'. 18. Sed nec illud praetereunquod inter ceteras virtutes non minus prophetiae spiritu claruisse dinoscitur. Nam acta et occulta vel culpas absentium frequenter in publico coercebat, ut tantum illos cautiores et erubescentes de reliquis culpis efficeret, quantum restabat ei nil latuisse, si quid contrarium Dei voluntati in eius absentia egissent. Sed, hoc miraculo a plurimis invento, cogebantur discipuli et auditores verbi, ut interrogati ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
& dignus in loco abbas mertretur succedere
ualdoienus uero cuius superius fecimus men¬
tionem. accepta sibi annona & copia cyborum
quae eis regio munere fuerat concessa
contigit interueniente aliqua necessitate. ut
fratres ipsius aualdoleni abeato GUARCO
partem farinae expeterent Atille ut solitus
cui nchil deerat concite petentibus benigno
animo postulata dari precepit secumdum
illud eguangelicum Omni petentite da
&c omni habenti dabitur. & habundabit
Et illud psalmografis perantes autem indnõ.¬
nondefitient omnibono. Sed illis aitem¬
gerentibus. in responso hoc addidit. etita
quidem a nobis portabitis. sed mihi credite
insidiante stimulo utiq a uobis recipienda
nonerunt Cumque geruli impetratam
farmam. suo quidem seniori presentassent¬
ita enim inuenerunt. ut uirdĩ rennuanda
predixerat. Namnimis concite eis precipitur.
ut hoc ipsum unde uenerat. sũma cum uelori
De obsessis corporibus

Expanded text:
et dignus in loco abbas mereretur succedere. et dignus in loco abbas mereretur succedere. 16. Waldolenus vero, cuius superius fecimus mentionem, accepta sibi annona et copia ciborum, quae eis regio munere fuerat concessa, contigit, interveniente aliqua necessitate, ut fratres ipsius Waldoleni a beato Walarico partem farinae expeterent. At ille, ut solitus cui nihil deerat, concite petentibus benigno animo postulata dari praecepit secundum illud euangelicum: Omni petenti te da; et omni habenti dabitur, et habundabit; et illud psalmografi: Sperantes autem in Donon deficient omni bono. Sed illis gerentibus in responso hoc addidit: 'Petita quidem a nobis portabitis; sed mihi credite: insidiante stimulo, utique a vobis recipienda non erunt'. Cumque geruli impetratam farinam suo quidem seniori presentassentita enim invenerunt, ut vir Dei renuenda praedixerat. Nam nimis concite eis praecipitur, ut hoc ipsum unde venerat summa cum velociDe obsessis corporibus
Abbreviated transcription (Latin):
& compaginib. omnium menbrofum ita
erat dissolutus: ut surgere
omnino nonualer&
Cumque famulo dĩ adductus & presentatus ei
Hoc opus õ inimi
n est. Et segregatim. in oratorio suo
duxit
Cumq ei manum in posuisso. & oculos
ad cęlum eleuass&: ut postea referebat ipse
qui debilis fuerat continuo inmanis dolor
coepit sese expargere. ubicumq ille famulus
di manum inposuiss&. Et quasi perquosdã
meatus acorpore illius ipsa infirmitas undique
deiesta auxiliante dnõ statim ita recessit: ut
in ipsa cademque hora solutis neruis qui exica¬
uerant manu sua ci porrecta improprium
statum cum eriger&. &integram illi sanitatem¬
opitulantt dnõ restituer& Tunc qui profo¬
ribus aderant nimio stupore ac terrore per¬
culsi. ceperunt simul sacerdotem di summo
mundum intantum plene sua sacra doctrina
post modum edocuit xenutriuit. ut ad ipsũ
scm̃ locum gerendum ac ȩdificandum secdđs

Expanded text:
et conpaginibus omnium membrorum ita et conpaginibus omnium membrorum ita erat dissolutus, ut sursum surgere omnino non valeret. Cumque famulo Dei adductus et praesentatus fHoc opus, o inimice, tuum est', et segregatum in oratorio suo duxit. Cumque ei manum inposuisset et oculos ad caelum elevasset, ut postea referebat ipse qui debilis fuerat, continuo inmanis dolor coepit sese expargere, ubicumque ille famulus Dei manum inposuisset, et quasi per quosdam meatus a corpore illius ipsa infirmitas undique deiecta, auxiliante Domino, statim ita recessit, ut in ipsa eademque hora, solutis nervis qui exsiccaverant, manu sua ei porrecta, in proprium statum eum erigeret et integram illi sanitatemopitulante Domino, restitueret. Tunc qui pro foribus aderant, nimio stupore ac terrore perculsi, coeperunt simul sacerdotem Dei summo mundum in tantum plene sua sacra doctrina postmodum edocuit et enutrivit, ut ad ipsum sanctum locum regendum ac aedificandum secundus
Abbreviated transcription (Latin):
Siluceat lux urã coram hominibus. ut uideant
opera urã bona. Hic ergo sacerdos iuxta pro¬
phocam in templo dĩ lapis est uiuus inȩdifitio
dĩ appellatus. qui recte ut audio ad amanti
pritioso lapidi comparatur. cuius natalis.ẽ.
ut quie quid aspexerit ipsum &iam ftrrum
adse subtiait Immo &iam huic famulo di.
gra quȩ in uultu uerbisq micabat. quã plures
ei assotiabat in opere. Sitam uero ipsius
uel su& uirtutes quas per eum dñs
gessit. & cotidie facit: anobis¬
modo uix numerari queunt.
Sed illas tan¬
tum modo in hac pagͥnula breuissimo & com¬
pendioso planoq stilo descripsimus. quas
aueredicis & bene compertis uiris audiuimꝰ.
quos ipse edocuit & enutriuit. & quosdam
exipsis dediuersis languorib sanitati restituit.
ex quib unum inmedio nunc proferamus
Quidam enim ex eis erga iserȩ alueum erat
oriundus. nomine blitmundus siue gogus.
qui ab antiquo aduersario fuerat percussus.

Expanded text:
Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona. Hic ergo sacerdos iuxta prophetam in templo Dei lapis est vivus in aedificio Dei appellatus, qui recte, ut audio, adamanti pretioso lapidi conparatur, cuius natura talis ut quicquid aspexerit, ipsum etiam ferrum ad se subtrahit. Immo etiam huic famulo Dei gratia, quae in vultu verbisque micabat, quam plures ei associabat in opere. Vitam vero ipsius vel suas virtutes, quas per eum Dominus gessit et cotidie facit, a nobismodo vix numerari queunt; sed illas tantummodo in hac paginula brevissimo et conpendioso planoque stilo descripsimus, quas a veredicis et bene conpertis viris audivimus, quos ipse edocuit et enutrivit, et quosdam ex ipsis de diversis languoribus sanitati restituit, ex quibus unum in medio nunc proferamus. 15. Quidam enim ex eis erga Iserae alveum erat oriundus nomine Blitmundus sive Gogus, qui ab antiquo adversario fuerat percussus
Abbreviated transcription (Latin):
bantur habere substantiam.S¬
itus uero
loci ipsius. ualde congruus Nam uno
ex latere uicinitate maris. est satis amenꝰ:
Alio autem exlatere torridus discurrit
fluuius pisciferȩ sommine Parsq ipsa
super scopulos & ingentia saxa abimis
ad summa ac precelsa regitur: aularum
uel ȩdium fabrica in excelsa aeris fastigia
& magnum ac mirandum mundo uel uicinȩ
regioni preb& ẽspectaculum N et minus
illa regio tertia quȩ coceris precell& gloꝰbis
obtima atque frugifera. &tam pomiferis
quam &pulcherrimis densa: undique magno
ambitu circumcingitur siluis. In ipso itaq
eodemq ehco beatus ouiulaitus atumultu
circum habitantis populi uoluit se latere.
sed felix fama uirtutum & exempla bonorum
operum. ubiq eum clarum & in signem plu-¬
rimum reddebant: t iuxta illam dominicam
sententiam. N onpotest ciuitas abscondi supͣ
montem posita. neq accendunt lucernam
&ponunt eam̃ sub modio. sed super candela
brum: ut luceat omnib qui indomo sunt

Expanded text:
bantur habere substantiam. Sbantur habere substantiam. Situs vero loci ipsius valde congruus. Nam uno ex latere vicinitate maris est satis amoenus, alio autem ex latere torridus discurrit fluvius pisciferae Somminae, parsque ipsa super scopulos et ingentia saxa ab imis ad summa ac praecelsa erigitur, aularum vel aedium fabrica in excelsa aeris fastigia t magnum ac mirandum mundo vel vicinae regioni prebet espectaculum; nec minus illi regioni tertia quae ceteris praecellit glebis obtima atque frugifera et tam pomiferis quam et pulcherrimis densa undique magno ambitu circumcingitur silvis. In ipso itaque eodemque loco beatus Walaricus a tumultu circumhabitantis populi voluit se latere, sed felix fama virtutum et exempla bonorum operum ubique eum clarum et insignem plurimum reddebant, ut iuxta illam dominicam sententiam: Non potest civitas abscondi supra montem posita. Neque accendunt lucernam et ponunt eam sub mobrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
inspitiensq uirum ad modum esse scm̃.
supplice prece postulabat abeo dicens
Ioc peto &humillima prece satis exposco:
ut si unquam uobis dõ uolente ego miser¬
rima superstes extitero. corpus tuum
pro scõ pignore sepelire mertar Et ipse
respondisse fertur Indẽ agitur arbitrio:
&fiat ubi uelsicut ei placuerit. Tunci
Tunc uero
prefatus rex una cum consensu pontificis
ambianensis iuxta eorum petitionem
locum eis secretum & remotioris uitae
&habitũ monachorum satis aptum qui
leuconaus antiquorum uocabulo dicebatur.
regio precepto concessit In eodem uero¬
loco: predictus anteͥstes ambianensis beatus
Bercuridus diebus quadragesimis. contem¬
plationi diuinę solebat adesse remotus
bi autem se beatus Guaiaricus inquadam
cellula segregatus a fratrib inelusit: ut
omni cura mundi post posita. suo solito
more tantũmodo diuini meditationi in
Ceteri uero fratres: construentes
sibi cellulam de elimosina regis uide.¬

Expanded text:
inspiciensque virum admodum esse sanctum, inspiciensque virum admodum esse sanctum, supplice prece postulabat ab eo, dicens: 'Hoc peto et humillima prece satis exposco, ut si umquam vobis, Deo volente, ego miserrima superstes extitero, corpus tuum pro sancto pignore sepelire merear'. Et ipse respondisse fertur: 'In Dei hoc agitur arbitrio, fiat ubi vel sicut ei placuerit'. 14. Tunc vero praefatus rex una cum consensu pontificis Ambianensis iuxta eorum petitionem locum eis secretum et remotioris vitae et habitu monachorum satis aptum, qui Leuconaus antiquo vocabulo dicebatur, regio praecepto concessit. In eodem verloco praedictus antestis Ambianensis beatus Berchundus diebus quadragesimis contemplatione divinae solebat adesse remotus. Ibi autem se beatus Walaricus in quadam cellula segregatus a fratribus inclusit, ut, omni cura mundi postposita, suo solito more tantummodo divinae meditationi insisteret; ceteri vero fratres construentes sibi cellulam de elimosina regis vide
Abbreviated transcription (Latin):
statim in columis. reuixit Cumque
tam magnum miraculum inconuentu
populi pręsentia presidis presentatum
fuiss&. tunc uir dnĩ supplicari coepit.
ut quem di pietas resuscitauerat. bonitas
ipsius iudicis ubicumque liberum ure
permitter&
Sed ille seuo furore accens.
iterum eum inpatibulum suspendi iub&
te iam illum interfecisse: quem potentia
dñi resuscitauit E tnisi mcipsum suspen¬
deris: aliter eum mihi tollere non pre¬
ualebis Etsitu me exiguum xp̃i seruulũ
forsitan audire contempnis. est uero mun¬
di creator. quise inuocantem neminem
spernit. & nos prosuis legibus certantes.
sua solita pietate modo dignabitur exau
Cumq his dictis & precib uictus
fuiss& tyrannus: iussit reum solui qui
multa per tempora uixit
Nec illud
dignum memeriae estimamus esse prete¬
ritum: quod illustris & dõ deuota bertila
matrona. quae multa eis bona lagita ẽ
ut erat sagacis ingenii prouidens futura

Expanded text:
statim incolumis revixit. Cumque statim incolumis revixit. Cumque tam magnum miraculum in conventu populi praesentia praesidis praesentatum fuisset, tunc vir Domini supplicare coepit, ut quem Dei pietas resuscitaverat, bonitas ipsius iudicis ubicumque liberum ire permitteret: sed ille sevo furore accensus, iterum eum in patibulum suspendi iubette iam illum interfecisse, quem potentia Domini resuscitavit, et nisi me ipsum cum eoderis, aliter eum mihi tollere non praevalebis. Et si tu me exiguum Christi servulum forsitan audire contempnis, est vero mundi creator, qui se invocantem neminem spernit et nos pro suis legibus certantes sua solita pietate modo dignabitur exaudire'. Cumque his dictis et precibus victus fuisset tyrannus, iussit reum solvi, qui multa per tempora vixit. 13. Nec illud dignum memoriae aestimamus esse praeteritum, quod illustris et Deo devota Bertila matrona, quae multa eis bona largita est, ut erat sagacis ingenii, providens futura,