comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ratione compellim᷑. ea que ad notitiã nr̃am
b officiis ordo suus & tradita a maiorib ser
ria p̾sumptione confundi: audita negligere.
& emendanda ñ opem ferendo postponere:
Audiuimꝰ enĩ uos a quib da accusari ñ tam
ꝓ ur̃a culpa quã ꝓ eoꝵ libitu. ut ur᷑a rapere
possint: & idõ uos nimis affligi & concuti.
urtantũ ut etiã a sedib ꝓprus pellamini.
& tali occasione eccłie facultates ur̃eq uasten
nec denuo replicarr. Tam̃ necesse ẽ que tocies
usurpant᷑. sepuis replicent᷑ & ꝓhibeantur
Nam quicqͥd in sacratis dõ reb & ep̃is inius¬
te agit᷑. ꝓ sacrilegio reputabit᷑. qͥa sacra sunt:
a quoquã ei potest cruñ obici. priusquan
integerrime restauret᷑: & om̃ia quȩ ei abl
quocũq ingenio fuerant legib redintege¬
tur. & ipse ꝓprie sedi & pristino statui req¬
rit᷑ reddatur. ita ut om̃s possessiones & eiu¬
ta sibi iniuste ablata. atq fructꝰ om̃s ante

Expanded text:
ratione compellimur ea quae ad notitiam nostram ratione compellimur ea quae ad notitiam nostram bus officiis ordo suus et tradita a majoribus disria praesumptione confundi, audita negligere, et emendanda non opem ferendo postponere? Audivimus enim vos a quibusdam accusari non tam pro vestra culpa, quam pro eorum libitu; ut vestra rapere possint, et ideo vos nimis affligi et concuti intantum, ut etiam a sedibus propriis pellamini, et tali occasione Ecclesiae facultatesque vestrae vastentnec denuo replicari. Tamen necesse est quae toties usurpantur, saepius replicentur et prohibeantur. Nam quidquid in sacratis Deo rebus et episcopis injuste agitur pro sacrilegio reputabitur, quia sacra sunt, a quoquam integerrime restauretur : et omnia quae illi ablata quocumque ingenio fuerant, legibus redintegrentur, et ipse propriae sedi et pristino statui regulariter reddatur, ita ut omnes possessiones et cuncta sibi injuste ablata, atque fructus omnes, ante
Abbreviated transcription (Latin):
diuersas ꝓuincias constitutis ep̃is:
in dño salutẽ. Plurimũ gaude¬
mus in dño & in dono gr̃e ipsiꝰ
glamur. qđ fides ur̃a ꝑ bona oꝑa crescit
magnifice: & dilatatur amplissime. S nimis
affligimur & tribulamur de ur̃a oppressione:
suꝑ qua crebrior commeantiũ usq ad nos
fr̃m sermo platus ẽ. Non oportuerat quide
ab illis aqͥb sustentari & portari atq hono¬
rari debucratis.: tantis uos oppressionib con¬
cuti. Quaꝓpt̾ necessariũ est. ut remotis taliũ
tergiuersationib qͥb uenenosa malitia reue¬
lari atq obscurari bonitas & ueritas solet. ad¬
miniculũ ñ modicũ uobis a fidelib impenda
tur: atq ab hac apłica sede suffraget᷑. qͦs ꝑ diui¬
nam grãm xp̃i auxilio dignũ ẽ adiuari.
ne in tociꝰ eccłie ꝑturbationẽ imprudens
ꝓcedat intentio: & ea que a scĩs pͣdecessoribus
ur̃is & reliquis scĩs patrib dudũ fuerant ꝓhi¬
bita: denuo reuiuiscant. Loci nãq nr̃i conside¬

Expanded text:
is, in Domino salutem. Plurimum gaudemus in Domino, et in dono gratiae ipsius gloriamur, quod fides vestra per bona opera crescit magnifice, et dilatatur amplissime. Sed nimis affligimur et tribulamur de vestra oppressione super qua crebrior commeantium usque ad nos fratrum sermo perlatus est. Non oportuerat quidem ab illis a quibus sustentari, et portari, et honorari debueratis, tantis vos oppressionibus concuti. Quapropter necessarium est, ut remotis talium tergiversationibus, quibus venenosa malitia revelari, atque obscurari bonitas et veritas solet, adminiculum non modicum vobis a fidelibus itur, atque ab apostolica sede suffragetur, quos per divinam gratiam Christi auxilio dignum est adjuvari, neve totius Ecclesiae perturbatione imprudens procedat intentio, et ea quae a sanctis praedecessoribus nostris, et reliquis sanctis Patribus dudum fuerant prohibita, denuo reviviscant. Loci namque nostri conside
Abbreviated transcription (Latin):
ullud fr̃s scribere alienũ li
U acłiȩ utilitatẽ censuimꝰ: ut sciretis qͥcũq
sib oramatione uł diaconatꝰ uł presbiterii uł
uatus mortali crimine dixerint se esse pollu¬
h asupdictis ordinib subinouendos. reos scili
Euł ueri confessione uł mendacio falsitatis.
N enĩ ab solui potest in his. si in scipsos dixe
ui qđł dictum in alios puniret᷑: qm om̃is qͥ
sli fuerit mortis causa. maior homicida fit
lute quidẽ & aliȩ sententiȩ huic poterant.
incct decreto: quȩ p̾dictũ potamiũ ep̃m se¬
uerissima austeritate abicere iubent. s ex oĩb
lane conscriptã ponere sententiã maluimus:
ne si tot condemnationis edicta replicassemꝰ
gpaussime ultionis auctores existere uiderem᷑¬

Expanded text:
llud, fratres, scribere alienum ab Ecclesiae utilitate censuimus, ut sciretis quicunque sub ordinatione vel diaconatus vel presbyterii vel episcopatus mortali crimine dixerint se esse pollutos, a supradictis ordinationibus submovendos, reos scilicet vel veri confessione vel mendacio falsitatis: neque enim absolvi potest in his si in se ipsos edixerint, quod dictum in alios puniretur. Quoniam omnis qui sibi fuerit mortis causa, major homicida sit. » Multae quidem et aliae sententiae huic poterant innecti decreto, quae praedictum Potamium episcopum severissima austeritate abjicere jubent; sed ex omnibus hanc conscriptam ponere sententiam maluimus, ne si tot condempnationis edicta replicassemus, gravissimae ultionis auctores existere viderem
Abbreviated transcription (Latin):
dat. & miserationẽ seueritas nͨ extinguat.
ut scđm merita seruientiũ & libertatis pre¬
mia & rerũ donaria uł subtrahat uł conce¬
dat Editũ decretũ sub die kł̃ decembris.
anno felicit᷑ octauo regni głosissimi dñi nr̃i
Reccesiunti regis. Eugeniꝰ indignꝰ toletane

Expanded text:
dat, et miserationem severitas non exstinguat, dat, et miserationem severitas non exstinguat, ut secundum meritum servientium et libertatis praemia et rerum donaria vel subtrahat vel concedat. Editum decretum sub die Kalendarum Decembrium, anno feliciter octavo regni gloriosi domini nostri Reccesvinthi r
Abbreviated transcription (Latin):
quaq in irritũ deuocari. in quoda tam̃ ratio¬
nabili auctoritate temꝑamento deducere:
scilicet qͥa tantoꝵ dispendioꝵ damnis amemo¬
rato Ricimiro ep̃o factis res eccłiastica dinoscit᷑
subiacere. om̃is res eiꝰ quã indelegatã reliqͥt
pauꝑũ nomini. tamdiu dumlensi eccłie ple¬
na deseruiat facultate. donec om̃e hoc damirũ
qł in utensilib domꝰ sustinuit ualeat euiden¬
tius reparari. At tunc completa restitutione
damni: obseruct᷑ sicut decreta est series testa¬
menti. Laberti uͦ qui ex familiis eccłiȩ facti
st᷑. seu res uiiuersa quȩ in mancipiis aliisꝙ¬
corporib uł illis uł suis hominib collata esse
dinoscitur. cuncta in discretione uenerabilis
fr̃is nr̃i fr̾uctuosi ep̃i disponenda relinqͥmꝰ:
ut qͥa hec euidens ordo patrũ in irritu᷑ deuo¬
cat. illiꝰ temꝑanientũ hec ad miserationem
adducat: qualit᷑ nec regłam pat̾nã modꝰ excȩ-¬

Expanded text:
equaque in irritum devocare, in quodam tamen ratioequaque in irritum devocare, in quodam tamen rationabili auctoritate temperamento deducere, scilicet, quia tantorum dispendiorum damnis a memorato Ricimiro episcopo factis, res ecclesiasticas dignoscitur subjacere, omnis res ejus, quam alligatam reliquit pauperum nomini, tandiu Dumiensi Ecclesiae plena deserviat facultate donec omne hoc damnum quod in utensilibus domus sustinuit valeat evidentius reparari, ac tunc completa restitutione damni observetur sicut decreta est series testamenti. Libertos vero qui ex familiis Ecclesiae facti sunt, seu res universa quae in mancipiis aliiscorporibus vel illis vel suis hominibus collata esse dignoscitur, cuncta in discretione venerabilis fratris nostri Fructuosi episcopi disponenda relinquimus, ut quia haec evidens ordo Patrum in irritum devocat, illius temperamentum hoc ad miserationem adducat, qualiter nec regulam paternam modus exce
Abbreviated transcription (Latin):
Edidisse qͦ: quosda liberos ex eiusdẽ eccłiȩ fa¬
nuliis. quib etiã cũ aliis ad se ꝑtinentib oib
ampliꝰ quã quinquaguita reꝑit᷑ utriꝰq
sexus dedisse mancipia. Quib damnis ita
cognitis. qͥa & cuncta remẽdia iuntrinsecus
domꝰ tam indiscrete largita fuerant: ne qͥd
ad integritatẽ eccłiȩ reliquũ suꝑesset cũ nul¬
la imminens causa pauꝑũ necessitatis existe¬
ret quȩ hoc tam integre & ꝑfecte examussim
erogari deposceret. atq ꝓ libertis illis nichil
scđm canonicã sanctionẽ datũ in cominutati¬
onẽ patesceret: s nec ꝓ mancipiis & reliquis
reb eisde libertis calatis aliquid in repensatio¬
nem eccłiȩ relictũ notesceret. uerũ & rem suã
ita in nomine pauꝑũ religasset. ne aliquid
remedii ex hoc eccłiasticꝰ usꝰ attingeret: ducti
sumꝰ tam rationis uituitu quã pat̾narũ sanc̃¬
tionũ dicto. ipsiꝰ testamenti seriem & si nͨ usq¬

Expanded text:
Edidisse quoque quosdam liberos ex ejusdem Ecclesiae faEdidisse quoque quosdam liberos ex ejusdem Ecclesiae familiis, quibus etiam cum aliis ad se pertinentibus omnibus amplius quam quinquaginta reperitur utriusque sexus dedisse mancipia; quibus damnis ita cognitis, quia et cuncta remedia intrinsecus domus tam indiscrete largita fuerant, ne quod ad integritatem Ecclesiae reliquum superesset, cum nulla imminens causa pauperum necessitatis existeret, quae hoc tam integre et perfecte examussim erogare deposceret, atque pro libertis illis nihil secundum canonicam sanctionem datum in communionem patesceret, sed nec pro mancipiis et reliquis rebus eisdem libertis collatis aliquid in repensationem ecclesiae relictum notesceret, verum et suam rem ita in nomine pauperum relegasset, ne aliquid remedii ex hoc ecclesiasticus usus attingeret, ducti sumus tam rationis intuitu quam paternarum sanctionum dicto, ipsius testamenti seriem, etsi non usqu
Abbreviated transcription (Latin):
illi diuerse constitutionis edidisse conditiones:
Int᷑ quas unã ualidã conatus ẽ religationem
constringere. deputans & illationes tributoꝵ
& precia frugũ absq aliqua diminutione
annua uice pauꝑib erogare: nichilq esse
absq deliberatione relictum qͦ usib eccłiȩ pos¬
set quadã deliberalitate seruire. Iunc ex uoce
partis dumlensis eccłiȩ astructũ est. qđ uni¬
uersas species generis & corporis rerũ que
in eiusdẽ eccłie dono intrinsecꝰ ad usꝰ domesti¬
cos ex tempore suȩ ordinationis iđe ep̃c rici¬
mirus inuenit. & que ipse aut de oꝑe utriꝰq
sexus artificũ familiarũ eccłiȩ potuit habere
confecta atq illata: aut que sua ꝓfessione ha-¬
busse uisꝰ est conquisita. om̃ia moriens us¬
sisset pauperib erogare. Queda uͦ ita uiliori
precio uendere ordinasse: ut negociatio haruꝰ
rerũ ꝑditio potiꝰ quã mercatio censcretur.

Expanded text:
illi diversae constitutionis edidisse conditiones, illi diversae constitutionis edidisse conditiones, inter quas unam validam conatus est relegatione constringere, deputans et illationes tributorum, et pretia frugum absque aliqua diminutione annua voce pauperibus erogare, nihilque esse absque deliberatione relictum, quod usibus Ecclesiae posset quadam liberalitate servire. Tunc ex voce patris Dunilensis Ecclesiae, astructum est quod universas species generis et corporis, rerum quae in ejusdem Ecclesiae domo intrinsecus ad usus domesticos et tempore suae ordinationis idem episcopus Ricimirus invenit, et quae ipse aut de opere utriusque sexus artificum familiarum Ecclesiae potuit habere confecta atque illata, aut quae sua professione habuisse visus est conquisita, omnia moriens jussisse pauperibus erogare. Quaedam vero ita vili pretio vendere ordinasse ut negotiatio harum rerum perditio potius quam mercatio censeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
idimus tractatib inuenire. Aliud di¬
qđ iustũ est. & exꝑientia esse iudicantium
compbatũ: & iuxta summi uidicii statuta
plenior inuenit᷑ auctoritas. Ido mentis intenti¬
one᷑ morisq simul studia deducentes in cogni¬
tone᷑ audiendi negocii. delatũ est ad nos con-¬
uentũ sc̃i concilii ex directo głosi dñi nr̃i Rec¬
cesiunti regis ꝑ illustrẽ uirũ Sambanẽ testa¬
iuentũ glose memorie sc̃i martii eccłiȩ brac
carensis ep̃ qͥ & dumlense monasteriũ uisꝰ est
construxisse. ut reserato eo qͥd hic memoratus
beatissimꝰ uir decreuisset nr̃e cognitioni patesce¬
tet. Quo testaũto in om̃ium conuentu relec̃
i amꝑimꝰ ex ordine a memorato principe
lisgb ad compleinentũ ipsi constautio com¬
mendata maneret. Iunc deinde illatũ es ⁊
nobis testamentũ ricimiri memorate eccłie
dumlensis ep̃i: qđ de reb suis in eadẽ ecclia
decreuerat examinatione ueridica diruñdũ.
Quo relecto. cognouimꝰ eundẽ auctorẽ suu̾

Expanded text:
idimus tractatibus invenire quod justum est, et experientia esse judicantium comprohatum, et juxta summi judicii statuta plenior invenit auctoritas. Ideo mentis intentionem orisque simul studia deducentes, in cognitionem audiendi negotii delatum est ad nos conventum sancti concilii ex directo gloriosi domini nostri Reccesiunthi regis per illustrem virum Vuambanem testamentum gloriosae memoriae sancti Martcopi, qui et Dunilense monasterium visus est construxisse, ut reserato eo quod hic memoratus beatissimus vir decrevisset nostrae cognitioni patesceret. Quo testamento in omnium convectu relecto, comperimus ex ordine a memorato principe ad regibus ad complementum ejus ipsius constitutio commendata maneret. Tunc deinde allatum est nobis testamentum Ricuniri, memoratae Ecclesiae Dunilensis episcopi, quod de rebus suis in eadem Ecclesia decreverat examinatione veridica dirimendum. Quo relecto cognovimus eumdem auctorem suum
Abbreviated transcription (Latin):
patiunt᷑ impleri: semel saltem quãuis ñ
lieuerit sinȩ ulla excusatione p̾cipimus
regłis continent᷑ in labiis & in cordib
nr̃is indiuisa retractatione meditem᷑. &
sicur scriptũ est. narreniꝰ ea filiis nr̃is.
ut ea meditent᷑ in cordib sius sedentes
in domo. ambulantes in itinere. dormi¬
entes atq surgentes: qͥa beatꝰ in dño. qͥ
in lege eiꝰ meditabit᷑ die ac nocte. Hoc
s magister gentiũ discipłm suũ secutꝰ
nstituit. admonens. hec meditare. in hs
incumbimꝰ institutis. separabim᷑ a uiciis.
dũ impensa cura diuino oꝑi: humano
locũ ñ relinquit errori. Data .iiii. nonͣ¬

Expanded text:
patiuntur impleri, semel saltem quamvis non patiuntur impleri, semel saltem quamvis non licuerit sine ulla excusatione, praecipimus regulis continentur, in labiis et cordibus nostris indivisa retractatione meditemur, et sicut scriptum est, narremus ea filiis nostris, ut ea meditentur in cordibus suis, sedentes in domo, ambulantes in itinere, dormientes atque surgentes: quia beatus in Domino qui in lege ejus meditabitur die ac nocte . Haec etenim magister gentium sinstituit, admonens: Haec meditare, in his incumbimus institutis, separamur a vitiis dum impensa cura divino operi humano locum non relinquit errori. Data IV non
Abbreviated transcription (Latin):
tis quesita oꝑib. s si ita fixa habeant᷑ in
ertͣ fomenta discordiȩ: s regnante caritat
dentia qua sps̃ sẽs cultores suos om¬
prngere dignatꝰ est maitati. bil im
anno ꝑ paroechiuas suigłas concila habet
cis causis tractandis libere conuerarent.
it si nixta notũ unuersa consistunt. am̃
unlis uocib qͥ prestat considerata collam¬
ulit  ifficile est enĩ ut cuiꝰquã cor sic
poais cogtationib induret. ut ase patut᷑
pilpanda ficri. cũ nouerit se iudiciũ subi
curu esse concilii. Precinctos ad hanc uiã
sinꝑ lumbos habeant: scientes rationẽ
atiũ suoꝵ esse redderidã. Suspendant᷑
ꝓ ulicitis ꝑ formidinẽ: & qͥ nequiuerint
ꝑ pndores. De conueniendo notũ esse ca¬
pones scõs bis in anno constituisse: & p̃fi¬
notu quide si possibile est inuiolabiliter
onuenit custodiri. S si aut temporum
necissitates aut emergentes cause hoc ñ

Expanded text:
sit quaesita operibus, sed ita fixa habeantur insit quaesita operibus, sed ita fixa habeantur inerunt fomenta discordiae, sed regnante charitate dentia qua Spiritus sanctus cultores suos compungere dignatus est incitati, bis in anno per parochias singulas concilia haberi ecclesiasticis causis tractandis libere convenirent, ut si juxta votum universa consistunt, Deum junctis vocibus, qui praestat desiderata, collaudent. Difficile est enim ut cujusquam cor pravis sic cogitationibus induretur, ut a se patiantur culpanda fiturum esse concilii. Praecinctos ad hanc viam semper lumbos habeant, scientes rationem actuum suorum esse reddendam. Suspendantur ab illicitis per formidinem, et qui nequiverint per pudorem. De conveniendo notum est canones sanctos bis in anno constituisse, et praefinitum quidem si possibile est, inviolabiliter convenit custodiri. Sed si aut temporum necessitas, aut emergentes causae hoc non
Abbreviated transcription (Latin):
dis reuerentiã seruet electio: ut ingru
murmure popłoꝵ diuinũ credat᷑ esse
iudiciũ. Ibi enĩ ds. ubi simpłex sine prau¬
tate consensꝰ. Uerũ ne hanc qͥđe partem
sollicitudinis & admonitionis omtuns
ne ille se aculpa estimet alienũ. qͥ  n
ipse qͥdẽ a redemptione liber iiciauert
benedictione mystica sacerdotẽ: & tam
ad alteriꝰ redempti uoluntatẽ uł sponte
in hoc uł necessitate consenserit. Ouidꝓ
dest illi suo errore ñ pollui: qͥ consensim
prestat erranti Procul dubio cont᷑ manda¬
ta cõmittit. & qͥ habet peccatũ ꝓpriuͦ. & qͥ¬
consequit᷑ alienu᷑. Incassũ animꝰ resiftit
cupiditati: si nͣ resistit & timori. Aduers
hec faciliꝰ dõ uiuante ꝓuidebit᷑. si cira
met᷑politanos priuilegia a sc̃is patrib con¬
stituta ꝑmaneant. si metͦpolitani circa
paroechias suas ordinẽ suũ. ea quȩ dect
ueneratione custodiant. ut nec electiope¬
sulis redempta det᷑ preciis. & nec obsanen

Expanded text:
andis reverentiam servet electio, ut in gravi andis reverentiam servet electio, ut in gravi murmure populorum divinum credatur esse judicium. Ibi enim Deus, ubi simplex sine pravitate consensus. Verum nec hanc quidem partem sollicitudinis et admonitionis omittimus, ne vel ille se a culpa aestimet alienum, qui, etsi ipse quidem a redemptione liber, initiaverit benedictione mystica sacerdotem, et tamen ad alterius redempti voluntatem vel sponte in hoc vel necessitate consenserit. Quid prodest illi suo errore non pollui, qui consensum praestat erranti? Procul dubio contra mandata committit et qui habet peccatum proprium, et qesistit cupiditati, si non resistit et timori. Adversus haec facilius Deo adjuvante providebitur, si circa metropolitanos privilegia a sanctis Patribus constituta permaneant, si metropolitani circa parochias suas ordinem suum, ea qua decet veneratione custodiant, ut nec electio praesulis empta detur pretiis, et nec obsequentis
Abbreviated transcription (Latin):
nec uacuũ fuit. qđ nec apud ueteres qͥdẽ
nͥ leuitici generis uiri ad sc̃a admite¬
bant᷑ altaria: ne pessunȩ meritis. aut
sacros cultꝰ impar accederet. Tunc mi¬
grabant illa prerogatiua familiaruͣ ad
instituta cultoꝵ: nc̃ est doctrina ꝓgenere
Q& ulis fit nasci. hoc nobis iribirsi.
tabernaculo dabat natura: noc alai lllis¬
turit disciplina. Nec tantũ de illas ne¬
crari in libem: s ne de penitentis. oił
quisꝙͣ ad huiꝰmodi gradũ ꝓphanꝰ ar Nt
Satis illi postulanti sit uenia. Qaons¬
entia absoluat reũ: qͥ se peceata su sons
scit teste confessũ. Quis cũ quẽ iauont
iudit iacentẽ. uenerctur antistitroloo¬
rens miserandi criminis labẽ: non habe¬
lucidam sacerdotii dignitatẽ.
redemptione mercari apłi fuerit detesti¬
tione ꝑcussꝰ. Tunc deinde qͥs ñ uule pua
esse qđ uendit᷑.d Istam sacerdotib ordim¬

Expanded text:
nec vacuum fuit, quod nec apud veteres quidem, nec vacuum fuit, quod nec apud veteres quidem, nisi Levitici generis viri, ad sancta admittebantur altaria, ne pessime, meritis contesacros cultus impar accederet. Tunc migrabant per illam praerogativam familiarum ad instituta cultorum: nunc est doctrina pro genere. Quod illis fuit nasci, hoc nobis imbui. Illos tabernaculo dabat natura, nos altaribus parturit disciplina. Nec tantum de laicis consecrari inhibemus, sed nec de poenitentibus quidem quisquam ad hujusmodi gradum profanSatis illi postulanti sit venia. Qua conscientia absolvat reum qui se peccata sua populo scit teste confessum. Quis enim quem paulo ante vidit jacentem veneretur antistitem? praeferens miserandi criminis labem non hSatis illi postulanti sit venia. Qua conslucidam sacerdotii dignitatem. redemptione mercari, apostoli fuerit detestatione percussus . Tunc deinde quis non vile putat esse quod venditur? Istam sacerdotibus ordin
Abbreviated transcription (Latin):
& definita cogitetis: qͥa sicut caput
sic & in eligendis his curã oportet esse
ꝑspicuã. Irrep̃hensibiles eiũ esse conue¬
nit qͦs prcesse necesse ẽ corrigendis: nec
preciũ dm̃ci gregis: ut qđ meritũ est¬
constituendi deceat esse pastoris. Hoc ita
fiet: si ñ sacerdotii gradꝰ saltu quodam
passim a laicis transferant᷑. Longa debet
uitã suã ꝓbatione monstrare: cũi guber¬
nacula cõmittunt᷑ eccłie. Non neg̃amꝰ
esse in laicis dõ placitos mores: s nulites
suos ꝓbatos sibi quert᷑ instituta fidelra
Discere qͥs debet anteꝙͣ. doceat: & exem¬
plũ religiosȩ conuersationis de se potiꝰ
aliis prȩstare quã sumere. Emendatio¬
rẽ esse conuenit popło: quẽ necesse es⁊
orare ꝓ popło Longa obseruatione reli-¬
giosꝰ cultꝰ eradat᷑ ut luceat: & clericalib
õbsequiis erudiendꝰ inseruiat. ut ad ue¬
nerandi gradꝰ summã ꝑductꝰ. qui sit
fructꝰ humilitatis ostendat. Non leue

Expanded text:
praefinita cogitetis, quia sicut caput sic in eligendis his curam oportet esse perspicuam. Irreprehensibiles enim esse convenit, quos praeesse necesse est corrigendis, nec pretium dominici gregis, ut sciat quod meritum constituendi deceat esse pastoris. Hoc ita fiet, si non sacerdotii gradus saltu quodam passim a laicis transferantur. Longa decet vitam suam probatione monstrare, cui gubernacula committuntur Ecclesiae. Non negamus esse in laicis Deo placitos mores, sed milites suos probatos sibi quaerunt instituta fidelia. Discere quis debet antequam doceat, et exemplum religiosae conversationis de se potius aliis praestare, quam sumere. Emendationem esse convenit populo, quem necesse est orare pro populo. Longa observatione religiosus cultus tradatur, ut luceat, et clericalibus obsequiis erudiendus inserviat, ut ad venerandi gradus summa perductus, qui sit fructus humilitatis ostendat. Nec leve
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa iołs fr̃is & coep̃i nr̃i nobis insinua¬
tione uulgatũ est cont᷑ canonũ reue¬
rentiã ñnulla presumi. ꝑiculũ qđ docto¬
rib imminet de taciturnitate declinau ᷤ.
& ꝓpħnca uoce compunctꝰ quȩ dicit. loqͤre.
ne taccas: generalib edicendũ credidi con

Expanded text:
 coepiscopi nostri nobis insinuatione vulgatum est contra canonum reverentiam nonnulla praesumi, periculum quod doctoribus imminet de taciturnitate declinans, et prophetica voce compunctus qua dicit, loquere ne taceas, generalibus edicendum credidi con
Abbreviated transcription (Latin):
fraudantur mercede
ropt᷑ malarũ mentiũ facilitatẽ & memo¬
riȩ obliuionis. hoc sacratissima statuit sy¬
nodꝰ ut in om̃i concilio ep̃oꝵ hispanie uniu̾¬
lica uoce debeat ꝓnunciari: quatinꝰ sepe repli¬
catũ aurib uł assidutate iniquoꝵ mens terri¬
ta corrigat᷑. quȩ ad preuaricandum & obliui¬
one & facilitate perducitur.
N his om̃ib quȩ p̃misimꝰ postestatẽ indulgen¬
tiȩ in culpis delinquentiũ principi reseruam:
ut uxta bonitatis & pietatis sue moderamen
ubi emundationẽ ꝓspexerit mentiũ ueniaᷤ
tribuat culparum:
facientes. głam & laudẽ om̃ipotenti dño
in quantũ mortaliũ ualitudo siit reddimꝰ.
Post hec. gr̃as ercelentissimo &e glosissino pro

Expanded text:
fraudantur mercede. VII. fraudantur mercede. VII. Propter malarum mentium facilitatem et memoriae oblivionis hoc sacratissima statuit synodus, ut in omni concilio episcoporum Hispaniae univelica voce debeat pronuntiari, quatenus saepe replicatum auribus vel assiduitate iniquorum mens territa corrigatur, quae ad praevaricandum et oblivione et facilitate perducitur. n his omnibus quae praemisimus potestatem indulgentiae in culpis delinquentium principi reservamus ut juxta bonitatis et pietatis suae moderamen et emendationem perspexerit mentium, veniam tribuat culparum. facientes gloriam et laudem omnipotenti Domino, in quantum mortalium valetudo sinit, reddimus; po
Abbreviated transcription (Latin):
ed & hoc ꝓ pestilentiosis hominũ morib
salubri deliberatione censemꝰ: ne qͥs in
principẽ maledicta congerat. Scriptũ est
enũ a legislatore. Principẽ ppłi tui ne maledix¬
cris. Qđ siqͥs fecerit: excõmunicatione eccłias¬
tica plectat᷑. Nã si maledici regnũ dĩ ñ possi¬
debunt. quantomagis talis ab eccł̃ia necessario
pellit᷑. qͥ diuine uiolator sententiȩ inuenit᷑. .
imili ꝓuidenti ꝓ fidelib regũ nr̃a datur
sententia: ut qͥsqͥs suꝑstes pͥncipũ exstiterit.
iuste in reb ꝓfligatis aut largitate principis
ad quisitis nullã debeat habere iacturã. Nã si
licent᷑ & iniuste ꝑturbent᷑ fideliũ mentes: ne¬
mo optabit ꝓpriũ ac fidele p̾bere obsequium.
dũ cuncta nutant in incertũ. & in futuro dis¬
criminis formidant causã. S saluti & reb eoꝵ
pͥncipalis pietas debet pͣbere suffragia: Exem¬
plis enĩ cęt̾i ꝓuocant᷑ ad fidẽ: cum fideles ñ

Expanded text:
Sed et hoc pro pestilentiosis hominum moribus Sed et hoc pro pestilentiosis hominum moribus salubri deliberatione censemus, ne quis in principem maledicta congerat, scriptum est enim a legislatore: « Principem populi tui ne maledixeris . » Quod si quis fecerit, excommunicatione ecclesiastica plectatur: nam si maledicti regnum Dei non possidebunt, quanto magis talis ab Ecclesia necessario pellitur, qui divinae violator sententiae invenitur? VI. Simili providentia pro fidelibus regum nostra datur sententia, ut quisquis superstes principum exstiterit, juste in rebus profligatis aut largitate principis acquisitis nullam debeat habere jacturam, nam si licenter et injuste perturbentur fidelium mentes, nemo optabit proprium ac fidele praebere obsequium, dum cuncta, nutant in incertum, et in futuro discriminis formidant causam, sed saluti et rebus eorum principalis pietas debet praebere suffragia, exemplis enim caeteri provocantur ad fidem cum fideles non
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib eatholicis. & abomnabilis scĩs angłis
oni noluit p᷑bere consensum
Nexꝑtis nobis morib nouã decet inuenire
origo ornat. nec uirtꝰ decorat. qui passim¬
putant licenterq ad regalia maiestatis ꝑue¬
nire fasticga. huiꝰ rei causa nr̃a om̃ium cum
inuocatione diuina pͦbetur sententia. ut siqͥs
talia meditatꝰ fuerit. quẽ nec electio om̃ium
pͣficit. nec gothicȩ gentis nobilitas ad hunc
apicem trabit. sit a consortio catholicoꝵ pͥuatꝰ.
& diuino anathemate condemnatꝰ. Ill.
constat esse ꝑniciosũ futura illicite cogita¬
re. & casus pͥncipũ exquirere ac sibi in posteru᷑
ꝓuidere cũ scriptũ sit. ñ est ur̃m nosse mom̃¬
hoc decreto censemꝰ. ut quisqͥs inuentꝰ fuerit
talia ꝑquisisse. & uiuente pͥncipe in alium
attendisse ꝓ futura regni spe. aut alios in se
ꝓpt᷑ id attraxisse: a conuentu catholicoꝵ cum
excõmunicationis sententia expellat᷑.U.

Expanded text:
omnibus catholicis et abominabilis sanctis angelis omnibus catholicis et abominabilis sanctis angelis oni noluit praebere consensum. III. Inexpertis novis moribus novam decet invenire origo ornat, nec virtus decorat, qui passimputant licenterque ad regalia majestatis pervenire fastigia: hujus rei causa nostra omnium cum invocatione divina praebetur sententia, ut si quis talia meditatus fuerit, quem nec electio omnium praeficit nec Gothicae gentis nohonoris apicem trahit, sit a consortio catholicorum privatus et divino anathemate condemnatus. IV. constat esse superstitiosum futura illicite cogitare et casus principum exquirere ac sibi in posterum providere, cum scriptum sit: Non est vestrum nosse temp, » hoc decreto censemus, ut quisquis inventus fuerit talia perquisisse, et vivente principe in alium attendisse pro futura regni spe, aut alios in se propter id attraxisse, a conventu catholicorum cum excommunicationis sententia expellatur. V.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipis nr̃i Chintillaui regis teneat᷑ dilectio.
& p̃beat᷑ rationabile defensionis adminiculũ
ne res iuste ꝓuise aut etiã parentũ digna ꝓui¬
ruste fraudulenter ue a quoquã causa illicite
exquisita ledendi eos pͣbeat᷑: nec quocũq mͦ qͥb¬
libet reb spreta dilectione molestent᷑. Hec enĩ
licentia efficit & pͥncipes in subiectis suspectos:
& subiectos in bonis pͥncipũ cupidos. Quo cir¬
ca ne & premissa contemnant᷑. & ut cupiditas
radix om̃ium iualoꝵ auferat᷑. contestam᷑ om̃s
p̃scutes & absentes uł etiã futaris temporib
consequentes. corã dõ & angłis eiꝰ. Qđ si qͥsꝙͣ¬
nr̃e contestationis temerator exstiter̾it atq
contemptor. & quacũq argum̃tatione odiose
eos molestari. aut in aliqͦ fuerit conatꝰ ledere:
sit anathema in xp̃ianoꝵ om̃ium çetu. atq
suꝑno condeminet᷑ iudicio: sit exꝓbrabilis

Expanded text:
principis nostri Chintillani regis teneatur dilectio, principis nostri Chintillani regis teneatur dilectio, et praebeatur rationabile defensionis adminiculum, ne rebus juste provisis aut etiam parentum digna provijuste fraudulentur, nec a quoquam causa illicite exquisita laedendi eos praebeatur, nec quocunque modo quibuslibet rebus spreta dilectione molestentur. Haec enim licentia efficit et principes in subjectis suspectos, et subjectos in bonis principum cupidos. Quocirca ne et praemissa contemnantur, et ut cupiditas radix omnium malorum auferatur, contestamur omnes praesentes et absentes, vel etiam futuris temporibus consequentes, coram Deo et angelis ejus, quod si quisquam contestationis temerator exstiterit atque contemptor, et quacunque argumentatione odiose eos molestare, aut in aliquo fuerit conatus laedere, sit anathema in Christianorum omnium coetu, atque superno condemnetur judicio, sit exprobrabilis
Abbreviated transcription (Latin):
esse purgatio.
umia autẽ nobis uigilantia & grandi
religionis cura ꝓuidendũ est. ut mala qͦ
assidue ꝓhibita ꝑpetrant᷑: circũspecta disciplina
eccłiastica exstirpent᷑. Non enĩ incassũ scͥptũ ẽ
Pestilente flagelło: stultꝰ sapientior erit. Quã¬
obrem qm p̃ponderante onere delictoꝵ. exꝑien¬
tia pęne semꝑ ac sepe fieri discimꝰ. qđ magno¬
pere uitare debem. Qđ etiã custodit᷑. cũ hoc
qđ diuinis sacramentis spopondunꝰ temeri¬
tate nͨ iuolamꝰ. Idoq frequent̃ est compescen¬
dũ: qđ crebro inuenit᷑ transgressũ. S ne suc¬
cȩdentes pͣçedant. ac deinde sequentes inuide¬
ant anteriorib & cuncta quieta & pacata ꝑma¬
neant: hec in concilio communit᷑ considerata
defertur sententia. ut seruetis quecũq in uni¬
uersali & magna synodo ꝓuisa conscriptaq
circa pͥncipũ salutẽ & utilitatẽ st̃. Hec quoq
adiecta custodiant᷑. uidelicet ut om̃i benigni¬
tate om̃iq firmitate circa omnẽ potestatem

Expanded text:
esse purgatio. II. Summa autem nobis vigilantia et grandi religionis cura providendum est, ut mala quae assidue perhibita perpetrantur circumspecta disciplina ecclesiastica exstirpentur. Non enim est incassum scriptum: Pestilente flagellato stultus sapientior erit. Quamobrem quoniam praeponderante onere delictorum experientia poenae semper ac saepe fieri discimus quod magnopere vitare debemus. Quod etiam custoditur cum hoc quod divinis sacramentis spopondimus, temeritate non violamus. Ideoque est compescendum quod crebro invenitur transgressum. Sed ne succedentes praecedant, ac deinde sequentes invideant altioribus, et cuncta quieta et pacata permaneant, haec in concilio communiter considerata defertur sententia, ut servetis quaecunque universali et magna synodo provisa conscriptaque circa principum salutem et utilitatem sunt. Haec quoque adjecta custodiantur, videlicet ut omni benignitate omnique firmitate circa omnem potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
& studiũ bonȩ intentionis. & unaniii sta
concordiã nobis tribuit. & fiduciam caraate
Donet ei dñs &e de inimicis triũphũ. ehuas
tudine gaudiũ Custodiat eũ ꝓtectionc asi
& nimiat bonȩ uoluntatis suȩ cireuinsoession
tutissima: curꝰ regnũ manet in scła selor e¬

Expanded text:
bonae intentionis, et unanimitatis 118 concordiam nobis tribuit et charitatis. Donet ei Dominus de inimicis triumphum, et de beatitudine gaudium, custodiat eum protectione assidua, et muniat bonae voluntatis suae circumspectione tutissima, cujus regnum manet in saecula
Abbreviated transcription (Latin):
ut in om̃i orbe terrarũ unꝰ esset grex & unu̾
ouile sub uno pastore. semꝑ memores quid
nos ueritatis predicator admoneat dicens:
Solliciti seruare unitatẽ sp̃c in uinculo pacis:
Uinculũ enĩ pacis nemo seruat dũ alium
infestat: aut uerbis uł factis ꝑsequit᷑. Ideo
fr̃s ista pͣtulimꝰ qͥa audiuunꝰ int᷑ uos accu¬
sationes exerceri. & pulsos a sedib ep̃os aut

Expanded text:
ut in omni orbe terrarum unus esset grex, et unum ut in omni orbe terrarum unus esset grex, et unum ovile sub uno pastore; semper memores, quod vos veritatis praedicator admoneat, dicens: Solliciti servate unitatem spiritus in vinculo pacis . Vinculum enim pacis nemo servat, dum alium infestat aut verbis, aut factis persequitur. Ideo, fratres, ista praetulimus, quia audivimus inter vos accusationes exerceri,
Abbreviated transcription (Latin):
ne erga me modis om̃ib confido: qͥa cũ me
uicissim diligitis. a me longe ñ estis. Unde
magis gr̃as referiꝰ illi grano sinapis. qui
ex modici despicabilisq seminis specie. ita ra¬
mis ex eadẽ radice surgentib atq se distenden¬
tib usq quaq diffusis ut in eis uolatilia cęli
cuncta nidificent. Grͣaq sit fermento iłli.
qđ trib ferme satis tociꝰ humani generis
massã in unitate consꝑsit. atq paruo lapidi
qͥ abscisus ẽ de monte sine manib occupauit
uniuersã faciẽ orbis terre. qui ad hoc se usq¬
quaq distendit ut om̃i humano generi in
unitatẽ redacto citus corpꝰ ꝑficeretur eccłiȩ.
atq ita ad tocius compagis ꝑtiueret comio¬
dum membroꝵ partitialis ista distinctio.
Unde nos qͦ a nobis longe ñ sumꝰ: qͥa in illo
qui ubiq est unũ sumꝰ. Agamꝰ gͦ ei gr̃as.
qui solutis inimicitiis in carne sua: fecit

Expanded text:
ne erga me modis omnibus confido, quia cum me ne erga me modis omnibus confido, quia cum me vicissim diligitis, a me longe non estis. Unde magis gratias referimus illi grano sinapis , quod ex modici despicabilisque seminis specie, ita ramis ex eadem radice surgentibus, atque se distendentibus, usquequaque diffusum est, ut in eis volatilia coeli cuncta nidificent : gratiaque sit fermento illi, quod tribus farinae satis , totius humani generis massam in unitate conspersit: atque parvo lapidi, qui abuniversam faciem orbis terrae, qui ad hoc se usquequaque distendit, ut omni humano genere in unitatem redacto, totius corpus perficeretur Ecclesiae, atque ita ad totius compagis pertineret commodum membrorum partialis ista disUnde nos quoque a vobis longe non sumus, quia in illo, qui ubique est, unum sumus. Agamus ergo ei gratias, qui solutis inimicitiis in carne sua, fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ILET TS SIMIS P¬
cias constitutis: Sixtꝰ ep̃c
in dño salutẽ. Magno
res illum statuert᷑. Et cum antiqui hostis
astutia cũ turbari cognoscimꝰ: ñ modico
contristamur horrore. Quã ob eausam fr̃s
hortamur uos. monemꝰ & flagitamꝰ ut a
tramite apłice institutionis nequaquã receda¬
one teneatis. Nam si columne alicuiꝰ magnę
domꝰ corruerint: ipsa postea domꝰ minime
stabit. Sic & uos qͥ coluinne eccłie estis. si labe¬
factari ceꝑitis: sc̃a eccłia que ꝑ uos regit᷑ tabes¬
cet & labitur. Hec fr̃s quȩ dico ualde timenda
st̃. & summo moderamine pensanda. atq
ne fiant cauenda. Ipsa enĩ ꝑ se ueritas ait
Uos estis sal terre. Quod si sal euanuerit: in
debitor uobis sum: & ualde uos diligo. Et
quando bona audio de uobis. congratulor
satis: & econtͣ quando aduersa. nimis contur¬
bor. Ego uͦ quamuis a uobis ꝑ longa terraꝵ
interualla disiunctꝰ sim: tam̃ om̃ino uobis¬
cum corde coniunctꝰ. Idoq de ur̃a beatitudi¬

Expanded text:
ilectissimis cias constitutis, Sixtus episcopus in Domino salutem. Magno cessores illum statuerunt. Et cum antiqastutia eum turbari agnoscimus, non modico contristamur moerore. Quam ob causam fratres hortamur, monemus et flagitamus, ut a tramite apostolicae institutionis nequaquam recedaone teneatis. Nam si columnae alicujus magnae domus ruerint, ipsa postea domus minime stabit. Sic et vos, qui columnae Ecclesiae estis, si labefactari coeperitis, sancta Ecclesia, quae per vos regitur, tabescit et labitur. Haec fratres quae dico valde timenda sunt, et summo moderamine pensanda, atque ne fiant cavenda. Ipsa enim per se veritas ait: Vos estis sal terrae; quod si sal evanuerit, in debitor sum, et valde vos diligo. Et quando bona audio de vobis, congratulor satis: et econtra, quando adversa, nimis conturbor. Ego vero quamvis a vobis per longa terrarum intervalla disjunctus sim, sum tamen omnino vobiscum corde conjunctus . Ideoque de vestra beatitudi
Abbreviated transcription (Latin):
magis uos dñari uelle manifestũ ẽ. quã consu¬
lere frĩb aut sustentare eos: qͥa honor inflat
nobis & expectare quid ad ur̃a consulta rescri¬
beremꝰ. in tantũ ut si etiã quicꝗͣ graue intele¬
randũq cõmitterent. nr̃a prestolaret᷑ censuil.
it iichis prius aut aliua decerneretis quã
ndoretat p̾ sumptio. uitent᷑ huimodi no¬
au ta qa nequaꝙͣ̃. talia patient᷑ ferre possu¬
uonia chinam̃ta. qm̃ conuenit nos pat̾narũ
nrtionũ diligentes esse custades. Merito nãq
qiusauos r espicit: si silentio faueamꝰ exrori
acusatione nec illi qui nos in sua nolunt
aecir querela uł accusatione: cũ nos suꝑ illos
siamꝰ adño constitutos. ñ illos suꝑ nos. Et
scut maior ñ potest a minore iudicari: ita
ne colligari. qͥa rarũ ẽ om̃e qđ magnum est.
Paortemꝰ onera om̃iũ qui grauant᷑. qͥ nimmo
hec portat in nobis beatꝰ apłs petrꝰ. cuiꝰ uice
fungiur legatione. & cuiꝰ regła informa¬

Expanded text:
magis vos dominari velle manifestum est, quam consulere fratribus aut sustentare eos, quia honor inflat nobis, et exspectare quid ad vestra consulta rescriberemus, in tantum, ut si etiam quidquam grave intolerandumque committerent, nostra praestolaretur censura. Et nihil prius aut aliud decerneretis, quamauctoritate praesumptio, vitentur hujusmodi nocumenta; quia nequaquam talia patienter ferre possumus machinamenta quoniam convenit nos paternarum sanctionum diligentes esse custodes. Merito namque nos causa respicit, si silentio faveamus erroriaccusatione: nec illi qui nos in sua nolunt recipere querela vel accusatione, cum nos super illos sciamusa Domino constitutos, non illos super nos. Et sicut major non potest a minore judicari, ita nec colligari; quia rarum est omne quod magnum est. Portemus onera omnium qui gravantur, quinimo, haec portat in nobis beatus apostolus Petrus, cujus vice fungimur legatione, et cujus regula informa
Abbreviated transcription (Latin):
manifesto iudicio conuincunt᷑. nisi quȩ iudica¬
rio ordine publicant᷑. Hullꝰ gͦ potest ex humi¬
no condemnari examine: quẽ ds̃ suo iudicio
reseruauit. Hec om̃ia summopere st̃ p̾cauenda:
ne p̃sumptores. cẽ. uideam᷑. Et accusatio ep̃or
ñ est facile recipienda dicente dño: Non suscipia
uoce mendacui. Et apłs inqͥt: ad uersꝰ prb̃in¬

Expanded text:
manifesto judicio convincuntur, nisi quae judiciario ordine publicantur. Nullus ergo potest humano condemnari examine, quem Deus suo judicio reservavit . Haec omnia summopere sunt praecavenda, ne praesumptores esse videamur. Et accusatio episcoporum non est facile recipienda, dicente Domino: Non suspicies vocem mendacii . Et Apostolus inquit, adversus pr
Abbreviated transcription (Latin):
cłiȩ se ꝓpriũ crediderit habere negotiũ: ñ
pr̃iꝰ adeat iudices quã ad eos recurrat cari¬
tatis studio. ut familiari colloquio cõmoniti
ea sanare debeant. quȩ in quȩrimonam
deducunt᷑. Qđ si alit᷑ egerit: cominurion
pͥuet᷑. Nemo pͥontificũ deinceps aliquẽ en
suis expoliatũ reb aut a sede pulsũ excomo¬
nicare aut iudicare p̾sumat: qͥa ñ est pͥuisen¬
um. qͦ spoliari possit iam nudatꝰ. Nullis
ep̃c alteriꝰ paroechianũ p̾sumat retinere ut
ordinare absq eiꝰ uoluntate uł udicare. q
sicut irrita erit eiꝰ ordinatio. ita & diuidicauo
qm̃ censemꝰ nullũ alt̾iꝰ iudicis nisi sui sen¬
tentia teneri. Nã qui eũ ordinare ñ potuit.
nec iudicare ullatenꝰ potuit. Ista enĩ uobis
deinceps tenenda: & fr̃s uicissim adiuuare
mandamꝰ. Fr̃s uͦ qͦs timore terreno iniuste
damnastis: scitote a nobis iuste esse restitutos.
Quib ex auctoritate sci petri apłica auctori

Expanded text:
clesiae se proprium crediderit habere negotium, non prius adeat judices, quam ad eos recurrat charitatis studio: ut familiari colloquio commoniti, ea sanare debeant quae in querimoniam deducuntur. Quod si aliter egerit, communione em: Nemo pontificum deinceps aliquem episcopum, suis expoliatum rebus aut a sede pulsum, excommunicare aut iudicare presumat, quia non est privilegium, quo spoliari possit iam nudatuspus alterius parochianum praesumat retinere, aut ordinare absque ejus voluntate, vel judicare: quia sicut irrita ejus erit ordinatio, ita et dijudicatio ; quoniam censemus, nullum alterius judicis, nisi sui, sententia teneri . Nam qui eum ordinare non potuit, nec judicare ullatenus poterit. Ista enim vobis deimandamus. Fratres vero quos timore terreno injuste damnastis, scitote a nobis juste esse restitutos. Quibus ex auctoritate sancti Petri et apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
tas: qua sc̃õs ipsiꝰ ꝑsequant᷑. ut qͥ spũ di uuant᷑
& agunt᷑. fiant ꝑ laboꝵ exercitia clariores. Illi
tam̃ qui hoc agunt nullatenꝰ euadent penĩ.
qͥa ut ait dñs. uę illi ꝑ quẽ scandalũ uenit Et
quanꝗͣ uxta saluatoris sentertiã necesse sit u¬
nire scandala: uȩ tam᷑ ꝑ quẽ ueniunt. De occul¬
tis enĩ cordis alieni temere iudicare peccatũ est
& eũ cuiꝰ ñ uident᷑ oꝑa nisi bona iniquũ c̃ ex
suspicione rep̃hendere. cũ eoꝵ que homini sunt
incognita: solꝰ ds uidex sit uistꝰ. qui inspector
ẽ uerus. Unde scriptũ est: Incerta ñ iudicemꝰ
quoadusq ueniat dñs. qui & illuminabit ab¬
scondita tenebraꝵ. & manifestabit consilia cordi

Expanded text:
os ipsius persequantur, ut qui spiritu Dei juvantur et aguntur fiant per laborum exercitia clariores. Illi tamen qui hoc agunt, nullatenus evadent poenam, quia, ut ait Dominus: Vae illi per quem scandalum venit. Et, quanquam juxta Salvatoris sententiam necesse sit venire scandala, vae tamen per quem veniunt! De occultis etiam cordis alieni temere judicare peccatum est, et eum cujus non videntur opera nisi bona iniquum est ex suspicione reprehendere: cum eorum quae homini sunt incognita solus Deus judex sit justus inspector et verus. Unde scriptum est: Incerta non judicemus quoadusque veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum
Abbreviated transcription (Latin):
EO ep̃c urbis Romȩ. uniuersis
ep̃is ꝑ campaniam & picenũ uł
tusciam. & ꝑ uniuersas ꝓuincias consti¬
tutis: in dño salutẽ. Ut nobis gratula¬
tionem facit eccłiarũ statꝰ salubri dispo¬
sitione compositꝰ. ita nͣ leui nos merore
contristat quotiens aliqua contͣ consti¬
tuta canonũ & eccłiasticam disciplinam
presumpta uł commissa cognoscimus.
Quȩ si ñ qua debemꝰ uigilantia resecemꝰ.
illi qͥ nos speculatores esse uoluit excusare
ñ possumꝰ. ꝑmittentes sincerũ corpus
eccłiȩ qđ ab om̃i purũ macula custodire
debem: ambientũ imꝓba contagione
fedari. cũ ipsa sibi membroꝵ per dissi¬
mulationẽ compago ñ congruat.
diittunt᷑ passim ad ordinem sacrũ.
quib nulla nataliũ. nulla morũ
dignitas suffragat᷑: & qui a dñis
suis libertatem minime consequi potu¬
erunt. ad fastigiũ sacerdorii tanꝗͣ serui
ꝓbare se potuit. Duplex itaq in hac par¬
te reatꝰ est. qđ & sacrũ ministeriũ talis

Expanded text:
opus urbis Romae universis episcopis per Campaniam, Picenum, Tusciam, et per universas provincias constitutis in Domino, salutem. Ut nobis gratulationem facit Ecclesiarum status salubri dispositione compositus, ita non levi nos moerore contristat, quoties et aliqua contra constituta canonum et ecclesiasticam disciplinam praesumpta vel commissa cognoscimus; quae si non quali debemus vigilantia resecemus, illi qui nos speculatores esse voluit, excusare non possumus, permittentes sincerum corpus Ecclesiae, quod ab omni purum macula custodire debemus, ambientum improba contagione foedari, cum ipsa sibi membrorum per dissimulationem compago non congruat. Admittuntur passim ad ordinem sacrum, quibus nulla natalium, nulla morum dignitas suffragatur; et qui a dominis suis libertatem erunt, ad fastigium sacerdotii tanquam serprobare se potuit. Duplex itaque in hac parte reatus est, quod est sacrum ministerium talis
Abbreviated transcription (Latin):
quosdã lucri turpis cupiditate captos
usurariã exercere pecuniã: & tenore
uelle ditescere. Qđ nos nͣ dicamꝰ mos qͥ
st̃ in clericali officio constituti. s & in laices
cadere qui xp̃ianos se dici cupiunt condole¬
mus. Qđ uindicari acriꝰ mn eos qͥ fuerum
confutatĩ decernimꝰ. ut om̃is peccandi opor

Expanded text:
quosdam lucri turpis cupiditate captos quosdam lucri turpis cupiditate captos usurariam exercere pecuniam, et fenore velle ditescere: quod non dicam in eos qui sunt in clericali officio constituti, sed et in laicos cadere, qui Christianos se dici cupiunt, condolemus, quod vindicari acrius in eos qui fuerunt confutati, decernimus, ut omnis peccandi oppor
Abbreviated transcription (Latin):
legis preceptũ. qͦ dicit᷑ cautũ. Saccrlos ue¬
ginem uxorem accipiat: ñ uiduã nͦ rem¬
diatam. Hos &ͦ quicũq tales admissi suc
sedis auctoritate ubemꝰ arcerr. Nec hocm
sibi poterunt uindicare: cuiꝰ capaces plos
qđ illis obstiterat ñ fuert᷑. Hur discisso¬
nis curã nobis specialiter uindicantes. u
siqua forsitan de his commissa st̃ corrigurꝰ
nec liceat ultra comnutti. & ne qua creusamno
de ignorantia nascat᷑: quanꝗͣ ignorare ls
licuerit sacerdotem qđ canonũ regłis fus¬
rit definitũ. Hec gͦ ad ꝓuincias ur̃as per
innocentiũ. legitiniũ. & Segetium. fr̃s &o
ep̃os nr̃os scripta direximꝰ: ut que male
pullulasse noscunt᷑ radicitꝰ cuellant᷑ & ma
sem dñicam zirania nulla corrumpant
Ilta cr̃ fructum uberem quȩ ft̃ sincera
prestabt̃. si ea que natam segetem enecart
consueuert᷑ diligentiꝰ amputent᷑ ill.
ec hoc quoq pretereundũ esse diximꝰ

Expanded text:
legis praeceptum, quo dicitur et cavetur: Sacerdos virlegis praeceptum, quo dicitur et cavetur: Sacerdos virginem uxorem accipiat; non viduam, non repudiatam. Hos ergo, quicunque tales admissi suntsedis auctoritate jubemus arceri. Nec hoc enim sibi poterunt vindicare, cujus capaces per hoc, quod illis obstiterat, non fuerunt, hujus discussionis curam nobis specialiter vindicantes, ut si qua forsitan de his commissa sunt corrigantur, ne liceat ultra committi, et ne qua excusatio de ignoratione nascantur: quanquam ignorare nunquam licuerit sacerdotem quid canonum regulis fuerit definitum. Haec ergo ad provincias vestras per Innocentium, Legitimum, et Segetium fratres et coepiscopos nostros scripta direximus, ut quae male pullulasse dignoscuntur radicitus evellantur, et messem dominicam zizania nulla corrumpant. Ita enim fructum uberem quae sunt sincera praestabunt, si ea quae natam segetem enecare consuerunt diligentius amputentur.ec hoc quoque praetereundum esse duximus,
Abbreviated transcription (Latin):
urͣe ꝓuincie abstineant sacerdotes: & nori
tantũ ab his s ab aliis etiã qui aut origi¬
nali aut alicui conditioni obligati st̃ uo¬
lumꝰ temperari. nͥ forte eoꝵ petitio aut
uoluntas accesserit qͥ aliquid sibi in eos
uindicant potestatis. Debet enĩ esse immu¬
nis ab aliis qui duune militiȩ fuerit ag¬
gregandꝰ. ut a castris dñicis quib nomẽn
eiꝰ ascribit᷑. nullis necessitatis iunculis abstra
honestas & morũ esse debeat. qͥ sacri
altaris ministerio est sociandus. &
apło nos docente & diuina preceptione
didicimꝰ. & canionũ regulis. a quib plerõq
fr̃m declinasse & penitꝰ deruasse reꝑimꝰ.
Nam constat ad sacerdotiũ ꝑuenisse ui¬
duarũ maritos. quosda etiã quib fuerunit
numerosa coniuoga. & ad omnem lieia
uita liberiori ad sacrum ordinem uasti
patefactis aditib fuisse ꝑmissos. cont sli
beati apłi uocem qui talib exelanit dlan
Uniꝰ uxoris iurũ. Et cont᷑ illud aidan

Expanded text:
rovinciae abstineant sacerdotes, et non tantum ab his, sed ab aliis etiam, qui aut originali aut alicui conditioni obligati sunt, volumus temperari nisi forte eorum petitio aut voluntas accesserit, qui aliquid sibi in eos vindicant potestatis. Debet enim esse immunis ab aliis, qui divinae militiae fuerit aggregandus, ut a castris Dominicis, quibus nomen ejus ascribitur, nullis necessitatis vinculis abstrahonestas et morum esse debeat sacri altaris ministerio sociandus, et Apostolo nos docente, et divina praeceptione didicimus, et canonum regulis, a quibus plerosque fratrum declinasse, et penitus deviasse reperimus. Nam constat ad sacerdotium pervenisse viduarum maritos, quosdam etiam quibus fuerint numerosa conjugia, et ad omnem licentiam vita liberior, ad sacrum ordinem passim patefactis aditibus fuisse permissos; contra illam beati Apostoli vocem, qua talibus exclamat dicens: Unius uxoris virum: et contra illud antiquae