comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
catos ꝓdidiss ipse. & ñ de alia quã de
sua manu ipsoꝵ sanguinẽ reqͥrendũ.
Et plangendo sic crebro interpone¬
bat. O quã prudens inqͥens quã discre¬
t̾. quã ꝓuidus cantiariensis ille archie
tit. tam uirilit̾ omĩb reluctabat᷑: ne
faceret pacẽ quã uolebant. quã suade¬
bant om̃s. Ipsiꝰ certe incolloqͥo debuis¬
seinus quesisse & acqͥeuisse ꝯsilio: qui
regis illiꝰ mores nouit & animũ. dipsũ
etiã iã uniu̾sat̾ra p̾dicabat: magnũ ui¬
licet fore urũ ꝓuidũ. & discretũ. cantu¬
ariensem. nec eius in t̾ra similem qͥ ꝯtͣ
tot & tantos. taui fortit᷑.tã ꝯstanter. tam
uirilit̾ steterat: qͥ solus euasit uͥom̃s a¬
lii p̃ter ipsum capti sunt e circũuent.
Suꝑ om̃s uero extollebant nos illi qͥ
colloqͥo pacis nr̃e extiterant mediatoreᷤ.
quoꝵ ñ nulli ex mandato apłico. ut supͣ
diximꝰ mecdiabant. Int̾ qͦs unus ore ꝓpͥo

Expanded text:
catos prodidisset ipse, et non de alia quam de catos prodidisset ipse, et non de alia quam de sua manu ipsorum sanguinem requirendum. Et plangendo sic crebro interponebat: « O quam prudens, inquiens, quam discretus, quam providus Cantuariensis ille archieptit, tam viriliter omnibus reluctabatur, ne faceret pacem quam volebant, cum suadebant omnes. Ipsius certe in colloquio debuissemus quaesisse et acquievisse consilio, qui regis illius mores novit et animum. » Id ipsum etiam jam universa terra praedicabat, magnum videlicet fore virum providum et discretum Cantuariensem, nec ejus in terra similem, qui contra tot et tantos tam fortiter, tam constanter, tam viriliter steterat, qui solus evasit, ubi omnes alii praeter ipsum capti sunt et circumventi. Super omnes vero extollebant nos illi qui in colloquio pacis nostrae exstiterant mediatores, quorum nonnulli ex mandato apostolico, ut supra diximus, mediabant. Inter quos unus ore proprio
Abbreviated transcription (Latin):
fieret. Sedimꝰ itaq sic ꝑ tempꝰ: sustinu¬
imꝰ. taciumꝰ. & expectauumꝰ. Expec¬
tantes inqͣm expectauimꝰ: & dñs in¬
tendit nobis. Qualit̃ archip̃suli ces¬
serit ad głiã qd̾ mundꝰ reputauerat
ĩ ignominiam .xlu.¬
ani ecce post aliquos decursos dies.
omĩno in t̾ra auditũ est. pucẽ illam
inter angloꝵ regẽ. & pictauos. & brito¬
nes que in p̃fato colloqͥo. iup̾sentia regi
francoꝵ & ꝑ ipsũ facta fuerat. & firma¬
ta. alias etiã ꝯuentiones firmatas ibi
ibi factum. qd̾ mine ñ ess infectũ: nul¬
lis obligationib nullis ꝯuentionibus
obseruatis. Depacificatis qͥbusda pos¬
sessionib sius spoliatis. aliis eiectis. et
ꝓscͥptis: ũ nullis uͦ captis. & in carcerẽ
ꝯiectis. & in uincła. Int̾ quos captossie:
exat uobilis unꝰ pictauoꝵ dictus rober¬
factũ sic. supͣ omuẽ modũ turbatꝰ. plan¬
gebat qd̃ nobiles illos ꝑ ipsũ sic pacifi¬

Expanded text:
fieret. Sedimus itaque sic per tempus, sustinufieret. Sedimus itaque sic per tempus, sustinuimus, tacuimus et exspectavimus. Exspectantes, inquam, exspectavimus et Dominus intendit nobis. Qualiter archipraesuli cesserit ad gloriam quod mundus reputaverat in ignominiam. Nam ecce post aliquot decursos dies omnino in terra auditum est, pacem illam inter Anglorum regem et Pictavos et Britones, quae in praefato colloquio in praesentia regis Francorum et per ipsum facta fuerat et firmata, alias etiam conventiones firmatas inteibi factum quod nunc non esset infectum, nullis obligationibus, nullis conventionibus observatis; de pacificatis quibusdam possessionibus suis spoliatis, aliis ejectis et proscriptis, nonnullis vero captis et in carcerem conjectis et in vincula. Inter quos captus sic erat nobilis unus Pictavorum dictus Robfactum sic, supra omnem modum turbatus plangebat quod nobiles illos per ipsum sic pacifi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iter ꝑfranciã faceremꝰ multũ ꝓpłõ
de archip̃sule eadem p̃dicauert. In ipso
etiã recessu acolloqͥo ñnulli qͥ alit̃ sua¬
serant redeuntes ad se. & penitentia
moti uiri ꝯstantiã. & iusticie causam.
laudib & p̃conus extulerunt: se e ali¬
osqͦtqͦt qͥ contͣria suaserant. ꝯdennam¬
tes. S hec mox meliꝰ & pleniꝰ hystorie or
ꝑ duoꝵ uicdł dierũ it̃. Senonis itaꝙ
redeuntes. ibi ꝑdies solitarii sedimꝰ.
& tacuimͦ soliꝰ dei salutare p̃stolantẽ:
sũmo int̾ris pacis nr̃e mediatore. do¬
mino nr̃o rege francoꝵ & plerisꝙ a¬
liis qͥut diximꝰ ex mãdato uiri apo¬
stoliei ꝓpace nr̃a partes suas int̾po¬
suerant. uniuersis iã desistentibus:
utpote pace nr̃a iã ab onũb desꝑa¬
ta. & dicentib nos nequaqͣm filios pa¬
eisaiec cogitare que pacis essent: sed
ꝑuos ipsos potiꝰ impeclitũ iri qͦminu̾

Expanded text:
cum iter per Franciam faceremus multi in populo cum iter per Franciam faceremus multi in populo de archipraesule eadem praedicaverunt. In ipso etiam recessu a colloquio nonnulli qui aliter suaserant, redeuntes ad se et poenitentia moti viri constantiam et justitiae causam laudibus et praeconiis extulerunt, se et alios quotquot qui contraria suaserant condemnantes. Sed haec mox melius et plenius sequens videlicet dierum iter. Senonis itaque redeuntes ibi per dies solitarii sedimus et tacuimus, solius Dei salutare praestolantes, summo in terris pacis nostrae mediatore domino nostro rege Francorum et plerisque aliis, qui, ut diximus, ex mandato viri apostolici pro pace nostra partes suas interposuerant, universis jam desistentibus utpote pace nostra jam ab omnibus desperata, et dicentibus nos nequaquam filios pacis nec cogitare quae pacis essent, sed per nos ipsos potius impeditum iri quo minus
Abbreviated transcription (Latin):
tisꝑ fuerant desolati: ex his ꝯsolatio¬
nem receꝑunt ñ modicã. Nouimus
qͥppe om̃s clũm nr̃m archip̃sulem
uirũ ualde industriũ. in multis ex¬
ercitatũ. & expertũ multa: aquo etĩa
p̃dicta euenerunt sepissime.
Dececlentes itaq ap̃fato castro qd
mons nurabilis noĩauimꝰ. & uenien¬
tes ea die carnotũ: pleriq qͥ ut mos
est ppłi. accurrert̾ ut tͣnseuntes uide¬
rent. querebant qͥs ess qͥ tͣnsiret. Et
cũ cognouissent qd̾ archip̃sul hie ess
cantuariensis &e qͥs ipse ipsum moxdi¬
gito uotauerunt: aliis qͥ ignorabant
ipsum indicantes. & dicentes inuicẽ.
subm murado tũ. ecce archip̃sul ille.
qͥ i hesterno colloqͥo. dm̃ ꝓpt̃ reges ne¬
gare noluit. nec dei honorẽ subticere.
Iam qͥppe ex celebri fama de colloqͥo ĩ¬
ter alia aucdierant sic Archip̃sul uͦ in¬
der audiens hec. & mot᷑ & ꝯpunctus ex
his: qͥ tunc ꝓpe ipsũ erat. respexit disci¬
plĩqͥ scͥpsit hec. Postea etiã sepissime

Expanded text:
esolati, ex his consolationem receperunt non modicam. Novimus quippe omnes dominum nostrum archipraesulem virum valde industrium in multis exercitatum et expertum multa, a quo etiam praedicta evenerunt saepissime. Recedentes itaque a praefato castro, quod Mons Mirabilis nominavimus, et venientes ex die Carnotum, plerique qui ut mos est populi occurrerunt ut transeuntes viderent, quaerebant quis esset qui transiret. Et cum cognovissent quod archipraesul hic esset Cantuariensis et quis ipse, ipsum mox digito notaverunt aliis qui ignorabant ipsum, indicantes et dicentes invicem, submurmurando tamen: « Ecce archipraesul ille qui in hesterno colloquio Deum propter reges negare noluit nec Dei honorem subticere. » Jam quippe ex celebri fama de colloquio inter alia audierant sic. Archipraesul vero interaudiens haec et motus et compunctus ex his, qui tunc prope ipsum erat respexit discipulum qui scripsit haec. Postea etiam saepissime
Abbreviated transcription (Latin):
lum: uñ assumit nc ꝯtͣ nos. tante de¬
tͣctionis fom̃tũ. Qppe ut moris est. erit
sic ipse sibimet ipsi ꝯtͣriꝰ. de ipso sie illu¬
so:diui na potentia sieut & ꝯsueuit
uolente luderẽ. Uos itaq: fr̃s mer. et¬

Expanded text:
lum, unde assumit nunc contra nos tantae delum, unde assumit nunc contra nos tantae detractionis fomentum. Quippe, ut moris est, erit sic ipse sibimetipsi contrarius de ipso sic illuso divina potentia, sicut et consuevit, volente ludere vos. Itaque,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm uidicau̾it ipse ꝓbant hec nr̃a uer¬
ba: in funta exempla. Int̾ que illud
de ioseph exempłu celebertimũ quẽ
fr̃s sui uendicler̾t ne adorarent: et
postea quia uendiderunt adoraue¬
runt: & m̃tita est sibi sapientia mun
ne locum ꝑderent & gentẽ: postea
tũ qͥa crucifixerunt ꝑdiclerunt: et
m̃tita est sibi sapientia mundi. Mul¬
ta suꝑ huiꝰ cemodi exempla suppetunͭ.
e cotidie crebra succreseunt: illuso
mundo & deosie in humaiis lau¬
cdente: uixta qd̾ poetarũ unꝰ. ludit
in humanis diuina potentia reb.¬
Ueruntũ inp̾sentiarũ induximus
hec: ut inp̃senti consolationẽ recipi¬
entes. unũ p̾sciatis certissime. qd̾ ego
nunc p̃dico uobis qd̃ uerbũ illud. qͦ
in ꝯspectu regũ. cdei houorẽ tacendoñ
supp̃ssimꝰ. nobis amundo ipso & ibre¬
ui uertet᷑ in honorem & głiã: qͥ illud
ñc nobis u̾tit in ignominiã. & in nr̃m¬
& in cause nr̃e detͥmentũ. Et ipse mũ¬
dus nobis dabit inde uirtutis cumu¬

Expanded text:
quam judicaverit ipse. Probant haec nostra verba infinita exempla. Inter quae illud de Joseph exemplum celeberrimum, quem fratres sui vendiderunt ne adorarent, et postea quia vendiderunt adoraverunt, et mentita est sibi sapientia mundne locum perderent et gentem: postea tamen quia crucifixerunt, perdiderunt et mentita est item sibi sapientia mundi. Multa super hujuscemodi exempla suppelunt et quotidie crebra succrescunt, illuso mundo et Deo sic in humanis ludente. Juxta quod poetarum unus: Ludit in humanis divina potentia reben in praesentiarum induximus haec, ut in praesenti consolatione recipientes unum praesciatis certissime, quod ego nunc praedico vobis, quod verbum illud, quo in conspectu regum Dei honorem tacendo non suppressimus, nobis a mundo ipso et in brevi vertetur in honorem et gloriam, qui illud nunc nobis vertit in ignominiam, et in nostrum et causae nostrae detrimentum. Et ipse mundus nobis dabit inde virtutis cumu
Abbreviated transcription (Latin):
grãm et familiaritatẽ optimut. sus
etiã iã p̾ceteris qͥ ei ml̾ti et industrii
assistebant:cxebriori et secretiori
utebat᷑ colloqͥo. et ꝯsilio fruebatur.
ernens itaq pontifex ex noua

Expanded text:
gratiam et familiaritatem obtinuit; cujus etiam jam prae caeteris, qui et multi et industrii assistebant, crebriori et secretiori utebatur colloquio et consilio fruebatur. itaque pontifex ex
Abbreviated transcription (Latin):
der lingua pat̾na uocatꝰ cuelur:
sicut natione & cognom̃to gaulensis.
Edoctus qͥdem in litt̾is: iocundus inu̾br̃.
et in u̾bis iocundis multꝰ Cuiꝰ tam̃ non
omis uirt̾ in ore ipsiꝰ. qͥn potiꝰ sicut nee
lingua. nec ei cdefuit manꝰ. Cũ patreno¬
sro & ꝓpatre. uunc ultroneus. nẽ uis¬

Expanded text:
der, lingua paterna vocatus Cuelin, sicut natione et cognomento Gualensis. Edoctus quidem in litteris, jucundus in verbis et in verbis jucundis multus. Cujus tamen non omnis virtus in ore ipsius; quin potius sicut nec lingua nec ei defuit manus. Cum patre nostro et pro patre nunc ultroneus, nu
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Alioqͥn: nullatenꝰ se facturũ hoc
precise et absolute respondit. Et hii
qͥdem & ilhi audientes sic in dignant᷑
recesser̾t. in recessu multa in suꝑbia. &
in abusione loquentes. Inter qͦs unus
quẽ supͣ in hystoria hac tetigisse meme¬
mini dictus rantiulfus de broc: lingã.
suã suꝑexaltabat. S archip̾sul uir ad¬
modum patiens. int̾ eos factus est siẽ
homo ñ audiens. & ñ hñs ĩore suo red̾.¬
u̾tentes: dñis suis. qd ab archip̃sule suꝑ
petitone sua accrꝑant retulerunt. Et
ab archĩpsule cautionẽ p̃stitissent: iusi

Expanded text:
rent, alioquin nullatenus se facturum hoc, rent, alioquin nullatenus se facturum hoc, praecise et absolute respondit. Et hi quidem et illi audientes haec indignanter recesserunt; in recessu multa in superbia et in abusione loquentes. Inter quos unus, quem supra in historia hac tetigisse me memini, dictus Randulfus de Broc, linguam suam superexaltabat. Sed archipraesul vir admodum patiens, inter eos factus est sicut homo non audiens et non habens in ore suo redvertentes dominis suis quod ab archipraesule super petitione sua acceperant retulerunt. Et,ab archipraesule cautionem praestitissent nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tex oscłandum. multis hinc inde eiulã¬
tib erumpentib. & emanantib lacͥ¬
mis. Et dum staret sic: accessit disci
rare ñ oportet qͣ hora de hoc mundo
excesseris: qͣndoquidẽ hodie inte uicit
regnat. xp̃e imperat.
Et nil respondens: solum respexit dicen¬
tem sibi hec. Omĩb itaq ea die in eccłia
celebrit̾ ꝑactis & sollemnt̾: archip̃sul
in palatiũ suũ se recepit totã diẽ letã
solutionem postulantes. Lespondit uͦ
archip̾sul. & illos tres. & alios op̃os autors¬
tate dũi pape qͦsdam anathematiratos
qͣsdam uͦ suspensos:. nec ipsiꝰ esse. a tanto
iudice ligatos nͥ forte ꝑ ipsũ posse solue.¬
re Cũ uͦ elerici & milites urgentissime
instaurent: ꝯsilio p̾libato tandẽ archi¬
p̃sul respondit. qd̾ de dñi pape clem̃tia.
fisus ꝓbono pacis in hoc articło usurpa¬
tet q̃ dñi pape erant: p̃stita tñ cautio¬
ne canonica. qd̾ suꝑ qͥb excõmunicat
exant uł suspensi eccłie iudicio pare¬

Expanded text:
ter osculandum multis hinc inde ejulantibus, erumpentibus et emanantibus lacrymis. Et dum staret, sic accesssit discirare non oportet qua hora de hoc mundo excesseris, quandoquidem hodie in te vicit regnat, Christus imperat. » Et nil respondens solum respexit dicentem sibi haec. Omnibus itaque ea die in ecclesia celebriter peractis et solemniter, archipraesul in palatium suum se recepit totam diem laetamsolutionem postulantes. Respondit vero archipraesul et illos tres et alios episcopos auctoritate domini papae, quosdam anathematizatos, quosdam vero suspensos, nec ipsius esse a tanto judice ligatos, nisi forte per ipsum, posse solvere. Cum vero clerici et milites urgentissime instarent consilio praehabito, tandem archipraesul respondit quod de domini papae clementia fisus pro bono pacis in hoc articulo usurparet quae domini papae erant, praestita tamen cautione canonica quod super quibus excommunicati erant vel suspensi, Ecclesiae judicio pare
Abbreviated transcription (Latin):
uis hora. In breui quippe extrema ꝯ¬
cordie disseusio occupat: nec ꝑ alium
qͣm ꝑ totiꝰ pacis &̃ cdilectionis inimicũr.
iisere ̃ infeliciter istud tm̃. & tam
firmum ꝯcordie uincułu dissolutũ.
ad regni a sacerdotii unitatẽ solid̾a.
tam necessariam.
Sed qͥd noĩo uincułu Siqͥdem in mo¬
ribundis mortaliũ cordib sicut in no¬
bismet cotidie exꝑim ꝑtot cogitatio¬
num inania ꝑtot euras. & causas ꝑ

Expanded text:
vis hora. In brevi quippe extrema cvis hora. In brevi quippe extrema concordiae dissensio occupat, nec per alium quam per totius pacis et dilectionis inimicum misere et infeliciter istud tantum et tam firmum concordiae vinculum dissolutum, ad regni et sacerdotii unitatem solidandam tam necessarium. Sed quid nomino vinculum? siquidem in moribundis mortalium cordibus, sicut in nobismet quotidie experimur, per tot cogitationum inania, per tot curas et causas
Abbreviated transcription (Latin):
monasteriũ p̾clarum parit᷑ & regale
qͦd clicit᷑ westmustier głiosi &̃ uere sc̃i
regis edwarcli corpus tanqͣm clarum
admodum & p̾ciosum ꝑfecte uasꝰ
tinentie. de t̾re puluere extulit:&
ob młta &̾ p̾clara regie uite merita.
sollemnit᷑ qͥdem &̃ sublimit̾ ibidẽ
in eccłia int̾ sc̃oꝵ corpora collocauit:
rege it iclem uolente sic. & p̃sente. Et
erat sic ut p̃locuti sumꝰ. illustris regiᷤ
& scĩ pontificis corunũ. & anima una
in deo: regno ꝑ hoc &̃ sacerclotio ĩ sũ¬
ma pace & tͣnquillitate ꝯcurrentib
deo pacis & dilechonis sie agente.
Sed ꝓhdolor. & uere dolor. Nichil ui
humanis diutuenum. nichil ꝑma¬
neus: s iuxta dictum sapientis. c̾ idop¬
time exꝑtr omĩa tempꝰ habent. & sius
spacuis tͥnseunt uniu̾sa sub celo. Tem
ra federa: tanti regis. & tanti ponti¬
ficis. Reuera tantum regem q tantũ
pontificem. in alio mundi regno inue¬
niri simł difficile: & tantam int̃ tantõ
ꝯcordiam. Grandis qͥdem ꝯcordia: sbre¬

Expanded text:
monasterium praeclarum pariter et regale quod dicitur Westmuntier, gloriosi et vere sancti regis Edwardi corpus, tanquam clarum admodum et pretiosum perfectae vas continentiae, de terrae pulvere extulit et ob multa et praeclara regiae vitae merita solemniter quidem et sublimiter ibidem in Ecclesia inter sanctorum corpora collocavit, rege itidem volente sic et praesente. Et erat, sicut praelocuti sumus, illustris regis et sancti pontificis cor unum et anima una in Deo, regno per hoc et sacerdotio in summa pace et tranquillitate concurrentibus, Deo pacis et dilectionis sic agente. Sed, proh dolor et vere dolor! nihil in humanis diuturnum, nihil permanens, sed juxta dictum Sapientis et id optime experti: Omnia tempus habent, et suis spatiis transeunt universa sub coelo: tempra foedera tanti regis et tanti pontificis. Revera tantum regem et tantum pontificem in alio mundi regno inveniri simul difficile esset et tantam inter tantos concordiam. Grandis quidem concordia, sed bre
Abbreviated transcription (Latin):
in nudo oꝑiret᷑ frequentiꝰ. his ipsisue¬
ꝓcerto uiuersis dñi xp̃is pontifiei¬
bus xp̃iforma ab hoc tanto xp̃i accep¬
ta pontifice maxime obseruandũ:
ut quo ipsimet uestiunt᷑. in nudo
suo uestiat᷑ & xp̃c. Nec hii uee illi his
qͥppe nec dũ etiam pontificis opus
exemplarepo.¬
paupere tũ mdo illã dimidiatut.
Uñ mox nocte insecuta. ad angło¬
rũ circumstantiũ multitudinẽ:
audit xp̃m uoce clara dicentem.
Martinus adhuc catheciiminꝰ. hac
me ueste ꝯtexit. Uideat gͥ qͥd faciat e¬
piscopᷤ: si fecit sic iste. etiam adhuc
uestibꝰ suis iam attͥtis: cũ cathecumi¬
nus hic de unica hac qͣm habebat ela¬
mide. Qse sic oꝑiret & pauperẽ: um¬

Expanded text:
in nudo operiretur frequentius his ipsis vein nudo operiretur frequentius his ipsis vecerto universis Domini Christis pontificibus Christi forma ab hoc tanto Christi accepta pontifice maxime observanda, ut quo ipsimet vestiuntur in nudo suo vestiatur et Christus; nec hi nec illi his quippe, necdum etiam pontificis, opus exemplare popaupere tamen nudo illam dimidiat. Unde et mox nocte in secuta ad Anglorum circumstantium multitudinem audit Jesum voce clara dicentem: « Martinus adhuc catechumenus hac me veste contexit. » Videat ergo quid faciat episcopus si fecit sic iste etiam adhuc vestibus suis jam attritis, cum catechumenus hic de unica hac quam habebat chlamide et se sic operiret et pauperem, i
Abbreviated transcription (Latin):
T.u: d.ximꝰ. & gestabat in
publico. in exiliũ exturł atꝰ mox de¬
posuit. qd iam exulẽ. in alienis ꝓũ¬
ciis ñ deceret. Ob id etiã & merito il¬
lo sacerdotis exutꝰ insigni:. qd̾ extur¬
batꝰ sicut uere exul sie et qͦd ãmodo
ex sacerdos Et qͥdem de noui nr̃i põ¬
tificis insignib hec. Uerum in reliqͣ
ueste cotidiana. & cũmuni. toto qͥd̾e
auno pͥmo more suo clarꝰ Q nitidus.
s cleri post modum p̃sertim ĩ habi¬
tu mediocritatẽ est secutꝰ: ita ut iu¬
xta qd̾ ait qͥdam. nec essent exqͥsite
sordes. nec affectate delicie. Clause ip¬
sius uestes. pulle &̃p̃o. deres: & pelles.
li eum ob similitudinẽ uestiũ. suspica¬
ti st̃ fuisse sieut uulgo dicit᷑ regula¬
rem canonicũ. cũ tũsola deuotione.
qd̃ & om̃iũ uere fideliũ cũmune est.
canonieꝰ fuerit.s ꝓfessione neqͣquã.
Et uestes qͥdem pontificis. quoempte
uiliꝰ. eosicut solet crebriꝰ mutabant᷑
ut eo ipso xp̃i nudus. nmo xp̃e ipse

Expanded text:
um diximus et gestabat in publico, in exsilium exturbatus mox deposuit, eo quod jam exsulem in alienis provinciis non deceret. Ob id etiam et merito illo sacerdotis exutus insigni, quod exturbatus sicut vere exsul, sic et quodammodo exsacerdos. Et quidem de novi nostri pontificis insignibus haec: verum in reliqua veste quotidiana et communi, toto quidem anno primo more suo clarus et nitidus, sed cleri postmodum praesertim in habitu mediocritatem est secutus, ita ut juxta quod ait quidam nec essent exquisitae sordes nec affectatae deliciae. Clausae ipsius vestes, pullae et poderes, et pelles li eum ob similitudinem vestium suspicati sunt fuisse, sicut vulgo dicitur, regularem canonicum, cum tamen sola devotione, quod et omnium vere fidelium commune est, canonicus fuerit sed professione nequaquam. Et vestes quidem pontificis, quo emptae vilius, eo sicut solet crebrius mutabantur, ut eo ipso Christi nudus imo Christus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
thomas. & thomas. ĩa non tho¬
mas. & tñ uere thomas. iam ũ olo¬
sericatꝰ. non puxpuratꝰ thomes si
alter thomas. qͥiam toto tã delica¬
to. tã tenero corpore inter cresro¬
pes. darii diuicias. & sardanapalli
delicias enutritꝰ nc̃ sacco eilicino
obuoluit᷑: infirmiorib etiã corpo¬
ris membris hac circũdatꝰ asꝑita¬
te. Oqͣnta. & qͣm om̃i admiratione
digna. suꝑ te thoma. dextere excel¬
si mutatio. Qin palatio in ter au¬
gust ales diuitias & delicias educa¬
tus. & inter palatinos sicut gr̃a exi¬
mior.sic & cultu preclarior. totum
palatiũ illustrare uidebaris: nc̃
totus fedi & hirsuti animalis pi

Expanded text:
homas, et Thomas jam non Thomas et tamen vere Thomas! jam non holosericatus, non purpuratus Thomas, sed alter Thomas, qui jam toto, tam delicato, tam tenero corpore inter Cresi opes Darii divitias et Sardanapali delicias enutritus, nunc sacco cilicino obvolvitur, infirmioribus etiam corporis hac circumdatis asperitate. O quanta et quam omni admiratione digna super te Thoma dexterae Excelsi mutatio, qui in palatio inter augustales divitias et delicias educatus, et inter Palatinos sicut gratia eximior sic et cultu praeclarior, totum palatium illustrare videbaris, nunc totus foedi et hirsuti animalis pi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i eccłia amictus nouus eiliciũ.
nonus & ipse xp̃i tyronouus. Un¬
de &̾ hec inter initia tẏrocmii. no¬
ua st̃ nr̃i arma tyronis: qͥb indu¬
tus exterius. pugnaturus erat ad
beltras. Hoc militari scemate. ĩ illo
sacram̃tali tempore pentecostes.
qͦꝯsecratꝰ & cum apostolis uir apłieꝰ.
mxtute ex alto indut᷑. induit᷑. Et
hoc fuit pͥmum & inter uutia ĩ illis
unctionis dieb unct o dñi. unctio¬
ne magistra edocente. celitꝰ datum
que gestat pontifex uelut duo in
signia tenemꝰ in pontifice. cilicium
orariũ. Primum cilicii in signe
insignum xp̃i militis. Alterũ uero
orarui in signe:. in signũ xͥ sacerdoti.
fex. cotidie ꝓcedebat in publicun.
nisi qͦdciliciũ uixta nominis sui
rationem. & religionis ueritatem
tenendã. celabatur admodũ in oc¬
culto. nemine pret̾ quã aliquosine
qͦtale qͥd geri non poterat ꝯscio. Uñ¬
nũ dẽ istud su insigne tyroemii. de¬
inceps toto tempore ñ deposuit:¬

Expanded text:
Christi Ecclesia, amictus novus cilicium, novus et ipse Christi tiro novus. Unde et haec inter initia tirocinii nova sunt nostri arma tironis, quibus indutus exterius pugnaturus erat ad bestias. Hoc militari schemate in illo sacramentali tempore Pentecostes, quo consecratus et cum apostolis vir apostolicus virtute ex alto indutus, induitur: et hoc fuit primum et inter initia in illis unctionis diebus uncto Domini unctione magistra edocente coelitus datum qusignia tenemus in pontifice, cilicium et orarium: primum cilicii insigne in signum Christi militis; alterum vero orarii insigne in signum Christi sacerdotis, fex quotidie procedebat in publicum, nisi quod cilicium juxta nominis sui rationem et religionis veritatem tenendam, celabatur admodum in occulto, nemine praeterquam aliquo sine quo tale quid geri non poterat conscio. Unde et istud sui insigne tirocinii deinceps toto tempore non deposuit
Abbreviated transcription (Latin):
non ueret᷑ Ecce thomas nr. alt̾ in
spiritu & uirtute helias pilis ca¬
meloꝵ uestit᷑. Eoce uirgo alt̃ electꝰ
a dũo. qͥ relicta sindone. cilicio suꝑ
nudo amictꝰ iuros sanguinũ im¬
micos erueis xp̃i fugiens. noui re¬
gis uexillum. nouus tyro ĩcylicio se¬
qͣt. illiꝰ noui regis iã tyro nouꝰ cuiꝰ uox
ĩpsalmo. Ego aut̃ẽ cũ mͥ molesti esłeis.
induebar cilicio. Et itẽ. Posur in qͥd¬

Expanded text:
r alter in spiritu et virtute Eliae pilis camelorum vestitus! Ecce virgo alter electus a Domino, qui relicta sindone, cilicio super nudo amictus, viros sanguinum inimicos crucis Christi fugiens, novi regis vexillum novus tiro in cilicio sequitur; illius novi regis jam tiro novus, cujus vox in Psalmo: Ego autem cum mihi molesti essent induebar cilicio ; et item: Posui, inq
Abbreviated transcription (Latin):
odorans. s fortiter oꝑans. Et qͥ supͣ
electus. cũ corde suo meditabatur
qͣsi deliberans: iã ꝯsecratꝰ in sacra
illaunctione unctus dñi. ab uncti¬
onis sp̃u ꝯsiliũ habuit. qͦ sicut cor¬
pore. sic & corde aulam exiret: pur¬
puram deponeret: E eiliciũ sume¬

Expanded text:
ans sed fortiter operans. Et qui supra electus cum corde suo meditabatur quasi deliberans, jam consecratus, in sacra illa unctione unctus Domini, ab unctionis spiritu consilium habuit, quo sicut corpore sic et corde aulam exiret, purpuram deponeret et cilicium sume
Abbreviated transcription (Latin):
homas gͥ nr̃ ñ iã officialis aule.
posito cancellario. antistitẽ uiiens:
in sp̃e de celo subito aduenientis ue¬
hementia qͦ ĩ illis unctionis diebꝰ
statis nec ꝯꝑeret uestigiũ. Uñ ⁊ nouus
qͥdã homo qͦm supͣ ꝓtẽpore ueteris hõis
habitu oꝑtũ magis qͣm opp̾ssũ aueteri
diximꝰ discooꝑtꝰ ⁊ in unctione dato sp̃u
maius robur accipiens. mox totum
se exerit& haut seg¬
uit̾ strenue se accingit ad oꝑa: ea
p̾sertum. que nouũ tunc decebant.
pontificẽ. Uñ &pontifex iam ñ
tͣctus. s sac̃ delibutꝰ onctione. cur¬
sor leuis. ñ ut pruis oꝑto adhuc no¬
uo homine. ĩ iurtutũ odore. s iam
ĩ forti &̃ strenua uirtutũ oꝑatione¬

Expanded text:
Thomas ergo noster, non jam officialis aulae, posito cancellario, antistitem vivens in spiritus de coelo subito advenientis vehementia quo in illis unctionis diebus statis nec compareret vestigium. Unde et novus quidam homo, quem supra pro tempore veteris hominis habitu opertum magis quam oppressum a veteri diximus, discoopertus, et in unctione dati spiritus magis robur accipiens, mox totum se exerit et haud segniter strenue se accingit ad opera, ea praesertim quae novum tunc decebant pontificem. Unde et pontifex jam non tractus, sed sacra delibutus unctione, cursor levis, non ut prius operto adhuc novo homine in virtutum odore, sed jam in forti et strenua virtutu
Abbreviated transcription (Latin):
hac ꝓͥuidens regi quem ad eo dilige¬
bat &sͥ. ⁊ ut regie iudelicet iundig¬
nationis declinaret feruorem. et
manus seruaret in noxias. Inclig¬
uatio enim regis ait sapiens nuntii
mortis: Q uir sapiens placabit eum.
Dec gͥ de fuga hac opus est sermonẽ
apologeticumtexere. que ñ mercen

Expanded text:
providens regi quem adeo diligeprovidens regi quem adeo diligebat, et sibi, ut regiae videlicet indignationis declinaret fervorem et manus servaret innoxias. Indignatio enim regis, ait Sapiens, nuntius mortis, et vir sapiens placabit eum . Nec igitur de fuga hac opus est sermonem apologeticum texere, quae non mercen
Abbreviated transcription (Latin):
epositogͥ orari¬
o qd̃ in memori¬
am suscepti ui¬
gi sac̾clo talis
publice & assidu¬
e ut suꝑiꝰ osten¬
dimus supͣ humeros gestare ꝯsue¬
uerat. fugit thomas: eo ipso quasi
iam indicans posse se iam minime
in p̾ssura tanta sac̾dotio lib̾e fungi.
Fugit itaq deposito orario: nichil
secum p̃terqͣm in signe illud met᷑¬
politanoꝵ qd̾ pallũdicit᷑. & sigillũ
suũ in uia portans: ñ perã. ñ panem
ñ iuzona ees s solum cilicio amictũ
suꝑ nudo secut᷑ est ihesũ Secutꝰ inꝙͣ
ib̃m. fugientem priꝰ. s postea intre¬
pide occurrentẽ. Dã ut formam da¬
ret suis fugiendi ꝓtp̃re fugit pastor
pastoꝵ ihc. fugit & pt magist̾r. ma¬
gist᷑ magistrorũ :aulus. Et si antqͥ¬
ores ad huc querimꝰ fugitiuos: fu¬
git iacob. fugit moyses. fugit & he¬
lyas: qͦtqͦt illud dñi de fuga adim¬
plentes mandatũ. Siuos inqͥd per¬
secuti fuerint in una ciuitate: fu¬
gite in aliam. Fugit gͥ thomas. ut
diũ adimpleret mandatũ: in fuga

Expanded text:
eposito igitur orario, quod in memoriam suscepti jugi sacerdotalis publice et assidue, ut superius ostendimus, supra humeros gestare consueverat, fugit Thomas, eo ipso quasi jam indicans posse se jam minime in pressura tanta sacerdotio libere fungi. Fugit itaque deposito orario, nihil secum praeterquam insigne illud metropolitanorum, quod pallium dicitur, et sigillum suum in via portans, non peram, non panem, non in zona aes, sed solum cilicio amictus super nudo secutus est Jesum. Secutus, inquam, Jesum fugientem prius, sed postea intrepide occurrentem. Nam, ut formam daret suis fugiendi pro tempore, fugit pastor pastorum Jesus; fugit et post magistrum magister magistrorum Paulus; et, si antiquiores adhuc quaerimus fugitivos, fugit Jacob, fugit Moyses, fugit et Elias, quotquot illud Domini de fuga adimplentens mandatum: Si vos, inquit, persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . Fugit igitur Thomas, ut Domini adimpleret mandatum, in fuga
Abbreviated transcription (Latin):
cecteus. seuonis ad ꝑegrinaudũ rege
francoꝵ sit exceptus.xxx.iii.¬
rchipͣsul itaq persuasus ex his
ad xp̃ianum illum & głiosum
francoꝵ regem lodouicũ cuiꝰ memo¬
ria iubenedictione et̾na ẽ. discipłu
qͥseͥpsit hec mitt̾e ũ distulit. qͥde re¬
cessu nr̃o apontiniaco. & causa reces¬
sus. regi cuncta nunciaret. Qd̃ eum
audiss rex ñ parũ est admirat᷑: amox
itineris sui socios ꝯuocans. erat qͥppe
in uia cũ ipsi referrent᷑ hec: totum
ipsemet eis retulit. Et iterando. sic
audientib omĩb: oiqͥt religio. ore¬
ligio uͥ es: Ecce enun qͦs credebamus
scłi mortuos: scłi minas timent. Et
qͥ uident᷑ mundo mortui eũ deserant:
ipsum moliat᷑ & exerceat: ego tñ susci

Expanded text:
CEDENS SENONIS AD PEREGRINANDUM A REGE CEDENS SENONIS AD PEREGRINANDUM A REGE FRANCORUM SIT EXCEPTUS. Archipraesul itaque persuasus ex his, ad Christianum illum et gloriosum Francorum regem Ludovicum, cujus memoria in benedictione aeterna est, discipulum qui scripsit haec mittere non distulit, qui de recessu nostro a Pontiniaco et causa recessus regi cuncta nuntiaret. Quod cum audisset rex, non parum est admiratus, et mox itineris sui socios convocans, erat quippe in via cum ipsi referrentur haec, totum ipsemet eis retulit. Et iterando sic audientibus omnibus: « O, inquit, religio! o religio, ubi es? Ecce enim quos credebamus saeculo mortuos, saeculi minas timent; et qui videntur mundo mortui eum deserant, ipsum moliatur et exerceat, ego tamen susci
Abbreviated transcription (Latin):
res egyptiacas ee babylonicas minist̃¬
sse: uitam numerosa qͥdem turbasi¬
ne turbatione uersantes: ce qͣsi ma¬
nentes in solitudine. Uñ  rex ille
debellator & manufortis. & sisemper
ui acie. semꝑ magone semꝑin mul¬
titudine: in solitudine tũ aptatis
sibi columbe pennis glatur se man¬
qͥn potiꝰ expulsi asolitudine uelimus
nolimꝰ oportet nunc urbem ingre¬
di: pot̾imus oꝑante dũo uictitare¬
uux in uebe. tanquam in solitudi¬
ue cõmorantes. Siqͥs aũ ad latinas
gͣcas & barbaras hystorias recͣrere
uelit: ad hoc ostendenclum gͣncdem
habebit testiũ nubem: adeosicut nec
habitũ nec loca. s uite solum m̾ita d̃s
accipit. Nã ut adhuc recͬramꝰ ad nr̃a:
loth ũr qͥ in ipsa ciuitate immunda
fuit munctus: in monte immundꝰ
fit. Et ut maiora inducamꝰ ad huc:
pͥmꝰ hõ de paradiso. & pͥmꝰ angłs de ce¬
lo cecidit: & iob nr inst̾qͥlino scetit.
Oualit̾ archip̃sul apontim acore¬

Expanded text:
res Aegyptiacas et Babylonicas ministrres Aegyptiacas et Babylonicas ministrasse in tam numerosa quidem turba sine turbatione, versantes et quasi manentes in solitudine. Unde et rex ille debellator et manu fortis, etsi semper in acie, semper in agone, semper in multitudine, in solitudine tamen optatis sibi columbae pennis gloriatur se manquin potius expulsi a solitudine, velimus nolimus, oportet nunc urbem ingredi, poterimus, operante Domino, victitare in urbe, tanquam in solitudine commorantes. Si quis autem ad Latinas, Graecas et barbaras historias recurrere velit ad hoc ostendendum, grandem habebit testium nubem; adeo sicut nec habitum nec loca, sed vitae solum merita Deus accipit. Nam ut adhuc recurramus ad nostra, Loth noster, qui in ipsa civitate immunda fuit mundus, in monte immundus fit. Et ut majora inducamus adhuc, primus homo de paradiso, et primus angelus de coelo cecidit, et Job noster in sterquilinio stetit.UL A PONTINIACO RE
Abbreviated transcription (Latin):
qͥuut inuume in irẽa optione uł po¬
testate nẽ positũ: nobis iam ũ qua uel¬
lemꝰ s qua possemꝰ declinare necesse
hutib ita ut oporteat nos illud comi¬
ei seqͥ Ibant inquit qua pot̾ant: & qua
ũ pot̾ant ñ ibant. uUñ ce cõmune suoꝵ
omniũ ꝯsiliũ fuit: ut cle necessitate
uirtutem faceret. Et qͥa ad int̾clictaᷤᷤ
iã sibi solitudines ũ pot̾at: ad aulam
uł urbem declinaret. si & hoc posset:
be potest qͥs ꝑgrãm uitã solitariam
cducere. & deo uacare: sicut ecliu̾so
potest qͥs insolitudine aulicis luxib
ꝑeffluere. Probant hec nr̃a u̾ba. isra¬
elitarũ uet᷑ hystoria. & notissima: qui
ad petitionẽ suã manducauert᷑. &e sa¬
turati sunt uimis. Uerum ad huc esce
eoꝵ inore ipsoꝵ. & ira clei ascendit suꝑ
eos. Et qͥdem insolitudine accidit sic
Cũ ediũso legamꝰ pudicos illos & sapi¬
entes uuienes ioseph ce clamelem res
fiscales agentes unũ in egypto. & alt̾m
in babylone. uixisse ꝯtinentissime. &

Expanded text:
unt, minime in nostra optione vel potestate nunc positum, nobis jam non qua vellemus, sed qua possumus declinare necesse habentibus: ita ut oporteat nos illud comici sequi: « Ibant, » inquit, « qua poterant et qua non poterant non ibant. » Unde et commune suorum omnium consilium fuit, ut de necessitate virtutem faceret, et quia ad interdictas jam sibi solitudines non poterat, ad aulam vel urbem declinaret si et hoc posset. be potest quis per gratiam vitam solitariam ducere et Deo vacare, sicut e diverso potest quis in solitudine aulicis luxibus pereffluere. Probat haec nostra verba Israelitarum vetus historia et notissima, qui ad petitionem suam manducaverunt et saturi sunt nimis; verum adhuc escae eorum in ore ipsorum, et ira Dei ascendit super eos. Et quidem in solitudine accidit sic, cum e diverso legamus pudicos illos et sapientes juvenes Joseph et Danielem, res fiscales agentes, unum in Aegypto et alterum in Babylone, vixisse continentissime et
Abbreviated transcription (Latin):
gis inqͣm allexit uos in clero & ppłõ ciui¬
tatis moꝵ edocta lib̾alitas: q̃m descͥp¬
ta ciuitatis cõmoditas seu agrorum
ferbirossulla. Erant enama in elero & ĩ
uiri munifici. liberales dapsiles: adue¬
nis p̃sertum & inqͥlinis honorẽ exhiben¬
tes: affabiles. sociales.sua cõmunicã¬
tes: & facile tͥbuentes. Uñ & potissuũ
int̾ tales p̃elegimꝰ. ꝑegͥnationis nr̃e ꝯsũ¬
mare residuũ. E st aũ ꝑpe ciuitatem
qͣsi ꝑstadiũ uobilis abbatia & regia. uͥ
glose uͥginis & mr̃is sce colũbe corpu̾
reqͥescit et monast̾ium ad eiꝰ honorẽ
dedicatũ: tam cõmode sitũ ut facile
possit ciuitatis hre cõmoda. & euita¬
re tumult᷑. Ad hoc archip̃sul cũ siuis
tũ ꝓpt̾ loci religionẽ.: tũ ꝓpt̾ ciuitans

Expanded text:
gis, inquam, allexit nos in clero et populo civigis, inquam, allexit nos in clero et populo civitatis morum edocta liberalitas, quam descripta civitatis commoditas seu agrorum fertilitas ulla. Erant enim et in clero et in viri munifici liberales, dapsiles, advenis praesertim et inquilinis honorem exhibentes, affabiles, sociales, sua communicantes et facile tribuentes. Unde et potissimum inter tales praeelegimus peregrinationis nostrae consummare residuum. Est autem prope civitatem quasi per stadium nobilis abbatia et regia, ubi gloriosae virginis et matris sanctae Columbae corpus requiescit, et monasterium ad ejus honorem dedicatum, tam commode situm ut facile possit civitatis habere commoda et evitare tumultus. Ad hoc archipraesul cum suis, tum propter loci religionem, tum propter civita
Abbreviated transcription (Latin):
ad castellũ aliũ ueditionis nr̃e locum
diũtere maluerit: & ꝑatũ inueniet.
Abreuigͦ reuersoeo qͥmissus fuerat:
arebip̃suli noĩe regis reportata sunt hec
Uos uͭ supͣ alialoca regia ad ꝯplendũ
ꝑegͥnationis nr̃e residuũ. p̃clarã illam
& regiã ciuitatem senonis p̃eleginu̾:
a solitudine nr̃a pontiniaco. quã in¬
colere cepunꝰ. ut supͣ nos lixisse meru¬
nimꝰ. solum ꝑluodecun t̾releugas
distantem. Ciuitatem ĩqͣm ilła p̾e le¬
sicut ipsi testabant᷑. & nos hoc ipsũ fide
ocłata cdep̾hendimꝰ. multa essent ciui¬
tatis illiꝰ cõmoda: utpote frum̃to. ui¬
no. & oleo stabilita: siluis circũnexa.
pͣtis amena: scatent fontes. fluũt am¬
ues: & deniq autũpni serenitas suas
in omĩb exhibet ubertates. Terra cer¬
te illiꝰ similis: de qua nuntiat᷑ qd̾ fu¬
erit t̾ra. habitatores suos deuorans.
Si suꝑ omĩa. & p̃cet̾is. ad ciuitatem
allexert̃ nos. ciuitatensiũ mores. Ma¬

Expanded text:
rae locum divertere maluerit, et paratum inveniet. » In brevi ergo reverso eo qui missus fuerat, archipraesuli nomine regis reportata sunt haec. Nos vero supra alia loca regia ad complendum peregrinationis nostrae residuum praeclaram illam et regiam civitatem Senonis praeelegimus, a solitudine nostra Pontiniaco quam incolere coepimus, ut supra nos dixisse meminimus, solum per duodecim terrae leugas distantem. Civitatem, inquam, illam praeelesicut ipsi testabantur, et nos hoc ipsum fide oculata deprehendimus, multa essent civitatis illius commoda, utpote frumento, vino et oleo stabilita, silvis circumnexa, pratis amoenata; scatent fontes, fluunt amnes, et denique autumni serenitas suas in omnibus exhibet ubertates. Terra certe illius similis, de qua nuntiatur quod fuerit terra habitores suos devorans. Sed super omnia et prae caeteris ad civitatem allexerunt nos civitatensium mores; ma
Abbreviated transcription (Latin):
tes. & a uiundo. & abhis qͥ etiam mun¬
dum deseruerunt iã desertos. ipse
ꝯsuete pietatis sue occlis nos respici¬
et Sꝑo inquam. & ẽtissi me spero: qd̃
u arto hoc misericors & miserator
cłus angustie nr̃e ce inopie suã am¬
plissima aꝑiturꝰ sit manũ: &e bene¬
litudine educere: & ꝓuidere edue¬
tis Qd̃ qͥdẽ admodũ nẽ cdesidero: ne
uiclł post ꝓpositũ nobis de recessu
ur̃o u̾bum. deinceps faciamꝰ hic mo¬
ram. surpe enĩ nobis hoc. c indecens
ꝓuide at gͦ nobis ne dñs: p̃ter quem
archipsulis querulos sermones hos:
ante ceteros mox erupit in uocẽ. Dñe
francoꝵ uobis ciuitatẽ suessionis tã
ꝓuisurum. Et qͥdem solus distulisti
tune: donec iudł foret necesse hoc. ñ
reniuistis omnino. Et archip̃sul. Re¬
cordor inqͥt. Et ad euni qͥsibi loqueba
apparatꝰ. & urbanas delicias queras
que temporis huiꝰ ẽ nos cleserere: qui
tenem ineuangłii uincłis. Satiꝰ mł

Expanded text:
tes et a mundo et ab his etiam qui muntes et a mundo et ab his etiam qui mundum deseruerunt, jam desertos ipse consuetae pietatis suae oculis nos respiciet. Spero, inquam, et certissime spero, quod in arcto hoc misericors et miserator Dominus angustiae nostrae et inopiae suam amplissime aperiturus sit manum et benelitudine educere et providere eductis. Quod quidem admodum nunc desidero, ne videlicet, post propositum nobis de recessu nostro verbum, deinceps faciamus hic moram. Turpe enim nobis hoc et indecens. Provideat ergo nobis nunc Dominus praeter quem archipraesulis querulos sermones hos, ante caeteros mox erupit in vocem; « DomFrancorum vobis civitate Suessionis tam provisurum. Et quidem solum distulistis tunc, donec videlicet foret necesse hoc, non renuistis omnino. » Et archipraesul: « Recordor, » inquit, et ad eum qui sibi loquebatapparatus et urbanas delicias quaeras, quae temporis hujus est nos deserere qui tenemur in Evangelii vinculis. Satius et
Abbreviated transcription (Latin):
mus ab amicis cr pximis: iuxetiam
qͥ compati aucleat. ne dum susciꝑe
nos. uł subuenire. Quis enĩ qͥ hoc audi¬
at. que eccłia qͥs ordo. qd̾ue monast̾i¬
u̾: nobis atam spectabili tã approba¬
to ordine quẽ inter ꝑegͥnationis ur̃e
initia adeo p̃optauimꝰ quẽ p̃eleginꝰ.
eiectis sie. Certe tum qͥa ppositis alhꝰ
p̃elegimꝰ ꝑ egͥnari hic: tũppt̾ timorem
mundi. & mundane potestatis mi¬
nas. ñ est qͥ nos suscipiat: ñ eccłia nõ
ꝑsona eccłiastica. ñ ordo ullus seu e.¬
tiam solitudo ulla: multominus
scłariũ qͥs. Ad qͦs tñ siqͥforte essent di¬
u̾tere. tũ ꝓpt̾ causam quã agimꝰ. tũ ꝓp¬
ter religionem quã ab utio usꝙ ĩ¬
coliumus: nec religiosum nobis nec
houestũ. Nec tũ obid fr̃s loquor hec
qͣsi ꝯtra boni patris familias inhibi¬
tum: adeo sollicitꝰ de eͣstino. Sꝑo qͥp¬
pe qd̃ qͥ in monte uidit cłns. ipsece in
solitudine hac uos mundum deseren¬

Expanded text:
mus ab amicis et proximis: vix etiam mus ab amicis et proximis: vix etiam qui compati audeat, nedum suscipere nos vel subvenire. Quis enim qui hoc audeat, quae ecclesia, quis ordo, quodve monasterium nobis, a tam spectabili, tam approbato ordine, quem inter peregrinationis nostrae initia adeo praeoptavimus, quem praeelegimus ejectis sic? Certe tum quia postpositis aliis praeelegimus peregrinari hic, tum propter timorem mundi et mundanae potestatis minas, non est qui nos suscipiat, non ecclesia, non persona ecclesiastica, non ordo ullus, seu etiam solitudo ulla, multo minus saecularium quis. Ad quos tamen, si qui forte essent, divertere, tum propter causam quam agimus, tum propter religionem quam ab initio usque incoluimus, nec religiosum nobis nec honestum. Nec tamen ob id, fratres, loquor haec, quasi contra boni patrisfamilias inhibitum adeo sollicitus de crastino. Spero quippe quod qui in monte vidit Dominus, ipse et in solitudine hac nos mundum deseren
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ cũ sius ꝯsiliũ hñs. qͥd agendũ
mox cleliberat: inpͥmis suos alloqͦn̾
sa eccłie aduocati: ecce qͦmͦ sathanã
expetit cͥbrare nos sicut tͥticũ uos
&e nr̃os expellens ꝓscͥbens cleiciens
& impellens: ut euertat nos ee ceda¬
mus. Ecce qͥa ut nos ꝑsecutꝰ est mun¬
dus. fugim ad solitudinẽ haue: eiec¬
ti & ꝓseͥpti ad hos scl̃i mortuos decli¬
nantes:sꝑantes nos saltem in solitu¬
dine hac. inter hos scłi mortuos abscon¬
dia ꝯturbatione hominũ: aꝯtͣdictio.¬
ne liuguarũ. S ecce qͥa princeps mun¬
di plurimũ potestatis hic haber. qui
etiã usq huc nos ꝑseqͥtur. hinc eicit: &
deinceps hic ꝑegͥnari ũ ꝑmitit. Quid
ergo faciemꝰ uiri fr̃s: Quo ibimnꝰ qͦ di¬
uertemꝰ᷑: Siqͥdem solitucdines int̾¬
dicunt᷑: nec etiã int̾ mortuos scłi no¬
bis iã ꝯcedit᷑ locꝰ. Non edificium nobis
ñ cdonuciliũ ñ aurũ. ñ argentũ. ñ ꝑe¬
cunia. nec possessio ulla: elongati su¬

Expanded text:
 cum suis consilium habens quid agendum mox deliberat supremis suos alloquenssa Ecclesiae advocati, ecce quomodo Satanas expetit cribrare nos sicut triticum, nos et nostros expellens, proscribens, dejiciens et impellens, ut evincat nos et cedamus. Ecce quod, ut nos persecutus est mundus, fugimus ad solitudinem hanc ejecti et proscripti, ad hos saeculi mortuos declinantes, sperantes nos saltem in solitudine hac, inter hos saeculi mortuos, abscondi a conturbatione hominum, a contradictione linguarum. Sed ecce quia princeps mundi plurimum potestatis hic habet, qui etiam usque huc nos persequitur, hinc dejicit, et deinceps hic peregrinari non permittit. Quid ergo faciemus, viri fratres? Quo ibimus? Quo divertemus? Siquidem solitudines interdicuntur, nec etiam inter mortuos saeculi nobis jam conceditur locus. Non aedificium nobis nec domicilium, non aurum, non argentum, non pecunia, nec possessio ulla: elongati su
Abbreviated transcription (Latin):
inquã nonne mortuus es:At ille gal
latino. Mortuus fui: s surrexi. Tunc
ego.Si uere surrexisti. & inter mr̃es ꝯ¬
putandus es ut credimꝰ: qͣre te ipsum
ñ manifestas mundo: Sc̃s adhec. Lu¬

Expanded text:
i, nonne mortuus es? » ad s, inquit, fui, sed surrexi. » Tunc ille: « Si vere surrexisti et inter martyres computandus es, ut credimus, quare teipsum non manifestas mundo? » Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
dita sͥ eccłia. uouã auctoritatẽ p̃stare
uł assensum: etiã &̃ si eccłie pluri¬
mũ expecliret sic. Hoc enĩ ess iamue¬
lut particłare qͦdclam scisma in ec¬
cłia facere. ex suosensu &e suo sp̃u: age¬
neralib etiã usitatis sc̃oꝵ patrũ sanci¬
onib sic recedere. addens etiã qd̾ hec
electionis forma noua in anglia. ue¬
lut queda incorde maris scintilla.
mox ꝑuniu̾sum eccłiarum orbeo
incendiũ gͣnde de facili ex se poss ꝓ¬
ducere. Nam si ad uotũ suum & nu
canon hic plane canonice electionis
libertati Q honori plurimũ deroga¬
ret: cũ nͥ uegentissima ratio. int̾uen¬
at. eo in loco eligenclus sit antistes:
ad quẽ ꝯsecranclus est. Nonqͥdem ĩ
p̃sentia principis: & si de principali
conuientia &̃ assensu. Qs enĩ pͥnci¬
pis p̃sentiam ñ paueat: Qͥs ñ exhor¬
rescat: Qͥs noĩabit libere. nͥ quem de¬
siderauerit. aut quẽ postulauerit

Expanded text:
dita sibi Ecclesia, novam auctoritatem praestare, dita sibi Ecclesia, novam auctoritatem praestare, vel assensum, etiam etsi Ecclesiae plurimum expediret sic. Hoc enim esset jam velut particulare quoddam schisma in Ecclesia facere ex suo sensu et suo spiritu, a generalibus ait jam usitatis sanctorum Patrum sanctionibus sic recedere: addens quod haec electionis forma nova in Anglia, velut quaedam in corde maris scintilla, mox per universum Ecclesiarum orbem incendium grande de facili ex se posset producere. Nam si ad votum suum et nucanon hic plane canonicae electionis libertati et honori plurimum derogaret: cum nisi urgentissima ratio interveniat, eo in loco eligendus sit antistes, ad quem consecrandus est, non quidem in praesentia principis, etsi de principali conniventia et assensu. Quis enim principis praesentiam non paveat? Quis non exhorrescat? Quis nominabit libere, nisi quem desideraverit ac quem postulaverit
Abbreviated transcription (Latin):
sic : minime tñ tanqͣm sacͥlegium he¬
reditariũ hoc. thendum ad ꝯsequẽ¬
tiam: s eccłie semꝑ clamandũ. sem¬
ꝑ obuiandũ: & qͣtenus potest. resi.¬
stendum. Et si sustineatur qd̃ corri¬
giñ potest: tñ ꝯsentiendu ñquam.
Seqͥt᷑ uͦ in eodem irregulari canone.
Ecũ uentũ fuerit ad ꝯsulendum ec¬
cłie debet dñs rex mandare potioreᷤ
ꝑsonas eccłie. & in capella regis fiet¬
fiet electio. Et qͥdẽ archip̃sul tanꝙͣ
ualidus cauonice electionis patͦnũ.
p̃habito cum eruditis suis ꝯsilio si¬
eut in aliis e in hoc: mox respondit
sicut canonẽ nouũ. & nouã ex ipso
electionis formã intͦductam. apłica¬
rum sancionũ pͥscis iã ⁊usitatis insti¬
tutis sicut penit᷑ diu̾sam & adu̾sã nec
licere sibi absq uiri apłici. seu potiu̾
totiꝰ uniu̾salis eccłie auctoritate. uo¬
uitati tã singulaxi. & singłaritati t̃a
noue. p̾sertim suꝑ tantis ꝑsonis eccłi¬
asticis ꝯstituenlis. ininsulana cre¬

Expanded text:
legium haereditarium hoc trahendum ad consequentiam. Sed Ecclesiae semper clamandum, semper obviandum, et quatenus potest resistendum; et si sustineatur quod corrigi non potest, tamen consentiendum nunquam. Sequitur vero in eodem irregulari canone: « Et cum ventum fuerit ad consulendum Ecclesiae, debet dominus rex mandare potiores personas Ecclesiae, et in capella regis fiet electio. » Et quidem archipraesul, tanquam validus canonicae electionis patronus, praehabito cum eruditis suis consilio, sicut in aliis et in hoc, mox respondit, sicut canonem novum et novam ex ipso electionis formam introductam, apostolicarum sanctionum priscis jam et usitatis institutis sicut penitus diversam et adversam; nec licere sibi absque viri apostolici, seu potius totius universalis Ecclesiae auctoritate, novitati tam singulari et singularitati tam novae, praesertim super tantis personis ecclesiasticis constituendis in insulana cre
Abbreviated transcription (Latin):
ẽt:adiciens etiam clire ce̾ funeste tol¬
lihic. om̃iũ refugum opp̃ssoꝵ: qͥb
tanq̃m ad matrem omĩum roma¬
nam eccłiam libere recurrere ꝑibe
Post hec int̾ pleraꝙ: alia:
supponit᷑ eyrog̃phi decretũ duodeci

Expanded text:
unt: adjiciens etiam dire et funeste tolunt: adjiciens etiam dire et funeste tolli hic omnium refugium oppressorum, quibus tanquam ad matrem omnium Romanam Ecclesiam libere recurrere prohibetur. Post hoc inter pleraque alia supponitur chirographi decretum duodecimum: