comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi. uerbũ di. Unicꝰ patͥs. Rex filius regis de osensu patͥs ad toleran¬
tiã passionis. de equalitate maiestatis ad patipulũ crucis. De sede re¬
gali ad officinã peccati. de lumine celi usq ad tenebras inferni . s
nunqͥd iõ regnũ ꝑdidit.:  Immo eos qui serui erant peccati lib̾ans
usq ad oregnandũ sͥ sullimauit. ĩo fortassis a regalibꝰ sedibꝰ uen
qr in domo patris sui mansiones multȩ sunt: regnab̾t cũ illo in
ȩternũ cũ acceꝑint regnũ ab mitio scłi. Unicꝰ ii regis erat. solus¬

Expanded text:
ltissimi, Verbum Dei, unicus Patris rex filius regis. De consensu Patris ad toleranltissimi, Verbum Dei, unicus Patris rex filius regis. De consensu Patris ad tolerantiam passionis. De aequalitate majestatis, ad patibulum crucis. De sede regali, ad officinam peccati. De lumine coeli usque ad tenebras inferni. Sed nunquid ideo regnum perdidit? Imo eos qui servi erant peccati liberans, usque ad conregnandum sibi sublimavit. Et ideo fortassis a regalibus sedibus venit, quia in domo Patris ejus mansiones multae sunt , et regnabunt cum illo in aeternum, cum acce
Abbreviated transcription (Latin):
uscendo intramus. uiuendo ꝑcurrimꝰ. moriendo eximꝰ. Qñ gͦ
nor in suo cursu mediũ it habutt. nͥ quando mors uniuersos
ꝓ in stadio uite p̾sentis reꝑit sec̃ ad in feros traxit.: nemo ad huc
mortaliũ ad uita immortałe ascend̾e potuit: uł ꝑ noctẽ acci¬
pe possumus peccatũ. qd uideł nos ab origmali peccato ceꝑit.:
ricationẽ naturalis legis ac deiñ scriptȩ
legis pro¬
uaricatiõe succedente peccatum ad sũmũ
in crem̃tum
uenerat. quasi nox in suo cursu it̾ mediũ habebat. S ista nor ueri
luce apparente mox deorsum uerg̾e cep̃.⁊ nc̃ quasi quad̾a alt̾na cõ¬
mutatiõe paulatim decrescens elongat quorisq lux crescendo ad pe¬
nã diem pueniat. Uide gͣ ordinatissimũ diuinȩ dispensatioĩs ꝯsilum
peccatũ ad summũ uenerat. tc̃ oip̃s sermo lib̾andis mitut᷑. ut aplius
diuinȩ gr̃ȩ munꝰ cõm̃det᷑ Uenit inquit. Qͥs. Unde: Quo: Sermo a¬

Expanded text:
nascendo intramus, vivendo percurrimus, moriendo eximus. Quando ergo nascendo intramus, vivendo percurrimus, moriendo eximus. Quando ergo nox in suo cursu medium iter habuit, nisi quando mors universos, quos in stadio vitae praesentis reperit, secum ad inferos traxit, et nemo adhuc mortalium ad vitam immortalem ascendere potuit? Vel per noctem accipere possumus peccatum: quae videlicet nox ab originali peccato coepit, et ricationis naturalis legis, ac deinde scriptae legis praevaricatione succedente, peccatum ad summum incrementum venerat, quasi nox in suo medium cursu iter habebat. Sed ista nox vera luce apparente, mox deorsum vergere coepit, et non quasi quadam alterna immutatione paulatim decrescens elongat, quousque lux crescendo ad plenam diem perveniat. Vide ergo ordinatissimum divinae dispensationis consilium. catum ad summum venerat, tunc omnipotens Sermo liberandis mittitur, ut amplius divinae gratiae munus commendetur. Venit, inquit. Quis? Unde? Quo? Sermo A
Abbreviated transcription (Latin):
sermones ꝓtulit d̾s pat̾ unũ uerbũ. unũ sermonẽ musit. S
ns istud uerbũ adhuc loquit᷑ quãdiu in fidelibꝰ suis ꝓmissiones
usꝰ opat᷑. S cum ꝓmissa impleuerit tẽ quasi loqͥ cessabit. Cũ
u ꝓmissa impleta fuerit qi amplus qd petat᷑ nicħ deerit. felix in
ilixis signat᷑. sicut ꝑ diẽ alibi claritas uitȩ ꝑpetuȩ. Presens gͦ
uita nox ẽ. Uita ũ futura dies. Nox ista ħt futurã uesꝑam. di¬
s ilia sit aurorã: Uesꝑa p̃sentis noctis fuit inclinatio unius di¬
i durora illius diei inclinatio p̃sentis scłi. Uesꝑa huiꝰ noclis fu¬
÷ sequo ada peccauit donec accepta sententia mortis a paradiso
nlsus in tenebras hiuus mundi exiit. Aurora sequentis diei est
sis uite hui ⁊ Uideamus quo currat. Per mortalitatẽ currit
i mortẽ. Per moriẽ currit in dampnationẽ s uita mortalis de¬
issum currit. sicut uita immortalis sursum. It̾ sursũ ÷ in celis
i deorsum ẽ in inferis. It̾ medium ẽ stadium uitȩ p̃sentis qd̾

Expanded text:
ones protulit; Deus Pater unum Verbum, unum sermonem misit. Sed iu in fidelibus suis promissiones suas operatur. Sed cum promissa impleverit, tunc quasi loqui cessabit. Cum autem promissa impleta fuerint, quia amplius quod petatur nihil deerit, felix in fluxus signatur, sicut per diem alibi claritas vitae perpetuae. Praesens ergo vita nox est, vita vero futura dies. Nox ista habet vesperam, dies illa habet auroram. Vespera praesentis noctis fuit inclinatio unius diei, aurora illius diei inclinatio praesentis saeculi. Vespera hujus noctis fuit ex quo Adam peccavit, donec accepta sententia mortis a paradiso pulsus in tenebras hujus mundi exiit. Aurora sequentis diei est sus vitae hujus? Videamus quo currat. Per mortalitatem currit in mortem. Per mortem currit in damnationem. Igitur vita mortalis deorsum currit, sicut vita immortalis sursum. Iter sursum est in coelis, iter deorsum est in inferis. Iter medium est stadium vitae praesentis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sip se ascendat. Primũ in nobis ẽ : & p̾uaricatores ad cor re¬
ire monet. Deinde supͣ nos ẽ: ut uistificatos ad se inuitet. Ue¬
i inquit ueni. Ueni deforis intus adte : ueni deitꝰ intͥnsec
supͣ te ad te me. Ueni ad libanũ sponsa. ueni ad libanũ. Ueni
de libano. ueni ad libanum. Ueni de libano decandidato ad li¬
lanũ ñ decandidatũ s candidũ. Uena de corde mundato ad mun¬
datorẽ cordium. ñ mundatũ s mundũ. Non ꝑuenis ad me si re¬
manes inte. Ascende suþͣ te ⁊ inuenes me. Uenies⁊ transibis¬

Expanded text:
supra se ascendat. Primum in nobis est, et praevaricatores ad cor redire monet. Deinde supra nos est, ut justificatos ad se invitet. Veni, inquit, veni, veni deforis intus ad te; veni de intus, intrinsecus super te ad me. Veni ad Libanum, sponsa, veni ad Libanum; veni de Libano, veni ad Libanum, veni de Libano , decandidato; ad Libanum, non decandidatum, sed candidum. Veni ad corde mundato ad mundatorem cordium, non mundatum, sed mundum. Non pervenis ad me, si remanes in te; ascende super te, et invenies me. Venies a
Abbreviated transcription (Latin):
cendit. Id̾o ouenient̾ dixit mons myrrȩ ñ collis myrrȩ.⁊ colles
cessu uirtutum humiles. Altitudo i montis. eminentiã sig̾eat
magnaĩtatis. It̾ ꝙ montẽ singłari nimero posuit. ⁊ colles plali
sigcat qr in mortificatiõe ext̾ioris delectationis parũ ẽ ꝙ pdis
n montȩ myrre accipimꝰ fortitudinẽ contͣ carnis ꝯcupiscentiã
in collibꝰ libani accipimꝰ illuminatione m̃tis otͣ ignorantiã. In
colloquio sponsi accipimꝰ caritatẽ otͣ maliuolentiã.⁊ cordis obdus¬

Expanded text:
occidit. Ideo convenienter dixit: Mons myrrhae, non collis myrrhae; et colles occidit. Ideo convenienter dixit: Mons myrrhae, non collis myrrhae; et colles  et in successu virtutum humiles. Altitudo enim montis eminentiam significat militatis. Item quod montem singulari numero posuit, et colles plurali, significat quod in mortificatione exterioris delectationis parum est quod pIn monte Myrrhae accipimus fortitudinem contra carnis concupiscentiam. In collibus Libani accipimus illuminationem mentis contra ignorantiam. In colloquio Sponsi accipimus charitatem contra malevolentiam et cordis obdu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ ad̾ qͥsq ħr hoc unicuiq arraẽ. Arra ẽ diuiti diuitiȩ suȩ. qͥbꝰ foue¬
÷ ne eũ molestia pauꝑtatis frangat. Arra ẽ pauꝑi pauꝑtas sua.
qua castigatur. ne abundans ꝑ inꝯtinentiã diffluat. Arra est
frti forntudo sua. qua roborat᷑ ut ad bonũ opꝰ oualescat: Ar¬
ra ẽ debili debilitas sua. qua ostringit᷑ ne malũ ꝑficiat. Arra ẽ
sapienti sapĩa sua. qua illuminat᷑ ut ꝓficiat. Arra ẽ insipienti
simplicitas sua. qua humiliat᷑ ne suꝑbiat: oĩo quicqͥd in hac
uita fragilitas humana tolerat hoc pius ꝯditor quantũ in sua
bonitate ẽ uł ad correctionẽ pͣuoꝵ uł pͣuitatis. uł ad ꝓfectum
uirtutis dispensat. Iõ in om̃ibꝰ gr̃as agere debemꝰ. ut dũ ubiq¬
carnis. Libanꝰ qd̾ int̾pretat᷑ decandidatio. sig̾cat munditiã cor¬
dis. Hȩc ẽ gͦ uia ꝑ qu̾a sponsus ad sponsã uenit. mons myrrȩ
quasi t̃tio die ad colloquium sponsȩ ueniens desid̾io suo aĩama

Expanded text:
abet, hoc cuique arrha est. Arrha est diviti divitiae suae, quibus fovetur, ne eum molestia paupertatis frangat; arrha est pauperi paupertas sua, qua castigatur, ne abundans per incontinentiam defluat; arrha est forti fortitudo sua, qua roboratur, ut ad bonum opus convalescat; arrha est debili debilitas sua, qua stringitur, ne malum perficiat; arrha est sapienti sapientia sua, qua illuminatur, ut proficiat; arrha est insipienti simplicitas sua, qua humiliatur, ne superbiat: et omnino quidquid in hac vita humana fragilitas tolerat, hoc pius Conditor, quantum in sua bonitate est, vel ad correctionem pravitatis vel ad perfectum virtutis dispensat. Ideo in omnibus gratias agere debemus, ut dum ubiqucarnis. Libanus, quod interpretatur decandidatio, significat munditiam cordis. Haec ergo est via, per quam sponsus ad sponsam venit. Mons myrrhaequasi tertio die ad colloquium sponsae veniens desiderio suo animam
Abbreviated transcription (Latin):
Som̃ ad montem myrrȩ ⁊ ad colles libani.⁊ loquar sponsȩ meȩ.
inos suis.⁊ quia citius in tedium ueniret si semꝑ p̾sens eẽt. ĩo ali¬
n se subthit. aliqñ ad tempꝰ reced̾. ut dum requirit̾ absens. stric¬
nus teneat᷑ p̃sens. Et tunc forte aberat. qñ ista dicebat. S ne
rirsum longior mora aliquatenus obluuonẽ gigneret. redire
aisponebat : ait. Ibo mͥ. Secum loquit᷑ qd̾ facturꝰ e qr dulce ẽ ad di¬
aendui. quod dulce ẽ ad faciendũ. ⁊ nescio quo pacto quod multũ
aipimꝰ nunꝗͣ loqͥ fastidimꝰ. Ibo inqͥt mͥ. Sibi uad̾. ꝙ fingłaris amo
participem secreti ñ recipit. Sibi uad̾. q ñ uult sodałe itineris:
qͣ n patit᷑ ꝯsortẽ amoris. S queris quis sit iste talis sponsꝰ: quȩ sp̃o¬
epit. S quedã arra ẽ ꝯmunis. queda sp̃ał. dmunis arra ẽ c̃ nascim̃

Expanded text:
 ad montem Myrrhae, et ad colles Libani, et loquar sponsae meae . amor suus, et quia citius in taedium veniret si semper praesens esset, ideo aliquando se subtrahit, aliquando ad tempus recedit, ut dum requiratur absens, strictius teneatur praesens. Et tunc forte aberat, quando haec dicebat. Sed ne rursum longior mora aliquatenus oblivionem gigneret, redire disponebat, et ait: Ibo mihi. Secum loquitur quod facturus est, quia ad dicencupimus, nunquam loqui fastidimus. Ibo, inquit, mihi Sibi vadit, quia singularis amor participem secreti non recipit; sibi vadit, quia non vult sodalem itineris, quia non patitur consortem amoris. Sed quaeris quis sit iste talis sponsus, quae sponceperit. Sed est quaedam arrha communis, quaedam specialis
Abbreviated transcription (Latin):
ricationis suȩ dum ueri capitis m̃brum ẽẽ noluit. ab uni¬
tare corꝑis illius p̾cisus caput iniquoꝵ om̃iũ factus ẽ ᷤ ditat
aũ qd̃ om̃is homo scđm pͥmã generationẽ qua in peccato
cipit᷑ ⁊ in peccato nascit᷑ huius capitis membrũ ẽ : ad illius
socieratẽ ꝑtiner. S quisquis ꝑ sacram̃ta fid̾i regeneratus
m̃brũ xpĩ efficit᷑ ab unitate huiꝰ corꝑis seꝑat᷑. Quis ẽ ergo
anathema nͥ diabolus ⁊ m̃bra eius: Et qui sunt anathema anathe¬
in qu̾eadmodũ supͣ de seyr dictumẽ. ita ⁊ nc̃ de hermon dici pot̾. ꝙ
slł alii sunt mons hermon. alii campꝰ hermon. alii uallis hermon
As hermon dici possunt. qui ꝑ fid̾e quid̾e a diabolo iã seꝑati sunt:
adhuc ꝑ nitã carnałe in infimis desidiis ꝓstrati iacent. Campꝰ hermõ
hui sunt fideles qui medium quend̾a statum tenentes nec ꝑ uoluptatẽ

Expanded text:
ricationis suae, dum capitis membrum esse noluit, ab uniricationis suae, dum capitis membrum esse noluit, ab unitate corporis illius praecisus caput iniquorum omnium factus est? Constat autem quod omnis homo secundum primam generationem, qua in peccato concipitur, et in peccato nascitur, hujus capitis membrum est, et ad illius societatem pertinet; sed quisquis, per sacramenta fidei regeneratus membrum Christi efficitur, ab unitate hujus corporis separatur. Quis est ergo anathema, nisi diabolus et membra ejus? et qui sunt anathema anatheNam, quemadmodum supra de Seir dictum est, ita et nunc de Hermon dici potest, quod videlicet alii sunt mons Hermon, alii campus Hermon, alii vallis Hermon. Vallis Hermon dici possunt, qui per fidem quidem a diabolo jam separati sunt, sed adhuc per vitam carnalem in infimis desideriis prsunt hi fideles, qui medium quemdam statum tenentes, nec per voluptatem
Abbreviated transcription (Latin):
seyr iste ibi sine difficultate uincit᷑. uͥ ꝑiculosissime dñat᷑. Ubi
uͦ ꝓrsus insuꝑabilis ÷ ibi sine ꝑiculo tolerari pot̾. Si uͦ legat᷑ sanir
qd̃ int̾pretat᷑ nocturna auis uł feror. ad eund̾e carnalẽ motũ agrue
referri pot̃. Qui uł iõ nocturnus dr quia occultꝰ uenit. dũ sub
sp̃e necessitatis surrep̃: necessitatis illecebra. uł quia ꝑ delectationẽ
carnis : nascit᷑ excecatio m̃tis. Nocturna gͦ auis ẽ occultꝰ ⁊ ipuisꝰ
motꝰ carnis. Quare uͦ ꝯcupiscentia carnis feror dicat᷑. hoc iã ex po¬
matis ad uingendũ. Anathema ħ ẽ separatio. Anathema anathe¬
matis: seꝑatio separatiõis. Et fortasse si separatũ ẽẽ malũ qnq
sit: tñ separatũ ẽẽ a separato bonũ erit. Quis aũ pot̾ meluis
dici anathema quã apostata angłs qui se pͥmũ ꝑ suꝑbiam
a societaie illius suꝑnȩ ciuitauis separauit. ⁊ ex merito p̾ua¬

Expanded text:
Seir iste ibi sine difficultate vincitur, ubi periculosissime dominatur: ubi Seir iste ibi sine difficultate vincitur, ubi periculosissime dominatur: ubi vero prorsus insuperabilis est, ibi sine periculo tolerari potest. Si vero legatur Seir, quod interpretatur nocturna avis, vel fetor, ad eumdem carnalem motum congrue refecie necessitatis irrepit voluptatis illecebra, vel quia per delectationem carnis nascitur excaecatio mentis. Nocturna ergo avis est occultus et improvisus motus carnis. Quare vero concupiscentia carnis fetor dicatur, hoc jam expomatis, adjungendum. Anathema, hoc est separatio; anathema anathematis, separatio separationis. Et fortasse, si separatum esse, malum sit; tamen separatum esse a separato bonum erit. Quis autem melius potest dici anathema, quam apostata angelus, qui se primum per superbiam a societate illius supernae civitatis separavit, et ex merito praeva
Abbreviated transcription (Latin):
tate Seyr in campo. ÷ appetitus carnis in sacietate Seyr in uale
ẽ appetitus carnis in uoluptate. Quando ad uuendũ caro tantum
sustentam̃tum suscip̃: ser̃r in monte ẽ. Quando uͦ ad robur nutͥm¬
tum querit: seỹr in campo ẽ. Quando aũ ad lascuuendũ delitias pos
Seyr inualle ẽ. In monte ẽ insuꝑabilis. qr sustentam̃tũ carnis in
hac adhuc mortalitate degentibꝰ necessaruimẽ. In campo ẽ fortis
in monte remunerat᷑. In ualle seruit. in campo pugnat. in mon¬
te regnat. In ualle ẽ luxuria. in campo ẽ temꝑantia. in monte
par symonia. In ualle aduuante gr̃a facile calcat᷑. in campo cum
difficultate uincit᷑. in monte ne suꝑari ualeat ipse ei cotidianus
nr̃ defectꝰ uires uigit̾ subministrat. Qui suꝑflua resecat: seyr:
ualle conculcat. Qui uͦ de necessariis ÷ aliquid minuit: in cãpose¬
y uinc̃. Qui aũ ad sustentam̃tũ naturȩ tantũ necessaria tribuit:
quasi seyr in monte exactori obsequium reddit. Sciendũ ẽ tñ qͦd

Expanded text:
 Seir in monte est appetitus carnis in necessitate. Seir in valle, est appetitus carnis in voluptate. Quando ad vivendum tantum caro sustentamentum accipit, Seir in monte est; quando vero ad robur nutrimentum quaerit, Seir in campo est. Quando autem ad lasciviendum delicias poscit, st. Quare ergo in monte insuperabilis est? quia sustentamentum carnis in hac adhuc mortalitate degentibus necessarium est. Quare in campo fortis? in monte remuneratur. In valle servit, in campo pugnat, in monte regnat. In valle est luxuria, in campo est temperantia, in monte parcimonia. In valle adjuvante gratia facile calcatur, in campo cum difficultate vincitur, in monte ne superari valeat, ipse ei quotidianus noster defectus vires jugiter subministrat. Qui superflua resecat, Seir in valle conculcat. Qui vero de necessariis aliquid minuit, Seir in campo vincit. Qui autem ad sustentamentum tantum naturae necessaria tribuit, quasi Seir in monte exactiori obsequium reddit. Sciendum tamen quod
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰꝗͣ furor mali desiderii m̃tẽ inebriauerit. tẽ qd̾ deteriꝰ ẽ ꝓpinat. qr
spina ꝯscientiȩ suꝑueniens. m̃tẽ qu̾a priꝰ falso delectabat grauit̃
truciat. S sponsꝰ nr̃ pꝰtremo uinũ bonũ porrigit. dũ m̃tẽ ꝗͣ sui
dulcedine amoris replere disponit ꝗͣdã priꝰ tribulationũ ꝯpun¬
ctione amaricari sinit. ut pꝰ gustũ amaritudinis. auidiꝰ biba¬
tur suauissimũ poculũ caritatis. & ħ ẽ pͥmũ signũ qd̾ uĩc facit¬

Expanded text:
erii mentem inebriaverit, tunc quod deterius est propinat, quia spina conscientiae superveniens mentem, quam prius falso delectabat, graviter cruciat. Sed sponsus noster postremo vinum bonum porrigit, dum mentem, quam sui dulcedine amoris replere disponit, quadam prius tribulationum compunctione amaricari sinit, ut post gustum amaritudinis avidius bibatur suavissimum poculum charitatis. Et hoc est primum signum qu
Abbreviated transcription (Latin):
riiͦi alphabeta. E quibus duo pͥma quasi saphico metro scripta st̃
qr.iii. uersiculos qui sͥ connexi sunt ⁊ ab una tam̃ lit̾a incipiunt
heroici coma conclud̃. enum uͦ alphabetũ trimetro scriptũ ẽ ęt̾nis lut̃s
scđo. Euerbia qͦ salomonis ad extremũ claud̃ alphabetũ qd̾ teiͣmerro
qd̃ ꝓpħa dicit. A mandatis tuis intellexi. qd̾ uideł pꝰ oꝑa cep̃ hab̾e¬
scientiã secretoꝵ. uerũ ĩa oplendũ ẽ quod petisti. Ut sensum u¬
nius cuiusq elem̃t int̾pretatio adnęxa significet. Aleph in̾pre¬
tat᷑ doctrina. Beth. domꝰ. Gimel plenitudo. Deleth tabularum
Caph. manꝰ. Lameth disciplina siue cordis. Mein ex ipsis. Nun
sempit̾nũ. ⁊ameth adiutoriũ. Am. fons siue oculus. Phe. os
ab ore ñ ab osse intellige. ne lit̾aꝵ ambiguitate fallaris. Sade
iusticiȩ. Coph uocatio. Res capitis. Sin dentiũ. Tau signa . P

Expanded text:
quattuor alfabeta, e quibus duo prima quasi Saffico metro scripta sunt, quattuor alfabeta, e quibus duo prima quasi Saffico metro scripta sunt, quia tres uersiculos, qui sibi conexi sunt et ab una tantum littera incipiunt, heroici comma concludit; tertium uero alfabetum trimetro scriptum est et a ternis louerbia quoque Salomonis extremum eludit alfabetum, quod tetrametro  illud, quod propheta dicit: a mandatis tuis intellexi, quo uidelicet scientiam secretorum. uerum iam conplendum est, quod petisti, ut sensum uniuscuiusque elementi interpretatio adnexa significet. ALEPH interpretatur \'doctrina\', BETH \'domus\', GIMEL \'plenitudo\', DELETH \'tabularum\CAPH \'manus\', LAMED \'disciplinae\' siue \'cordis\', MEM \'ex ipsis\', NUN \'sempiternum\', SAMECH \'adiutorium\', AIN \'fons siue \'oculus\', PHE \'os\' — ab ore, non ab osse intellege, ne litterarum ambiguitate fallaris —, SADE \'iustitiae\', COPH \'uocatio\', RES \'capitis\', SEN \'dentium\', TAU \'signa\'. Post
Abbreviated transcription (Latin):
ibi int̾pretationes singłaꝵ edicerẽ lit̾aꝵ dixi fateor. Uerũ qr pꝑ bar¬
bariem linguaꝵ a memoria labit᷑ oẽ qd̃ diximꝰ. desid̾as cõm̃tariolũ
fieri. ut si in aliquo forte titubaueris obliuionẽ lectio ꝯsolet᷑. ac pͥus¬
q̃ de singłis disserã scire debes iuii psalmos scd̃m ordiue̾ hebreoꝵ ele
m̃toꝵ inciꝑe. centesimũ decimũ ⁊ centesimũ xi.⁊ hunc de qͦ nc̃ scri¬
bimꝰ ⁊ centesimũ quadragesimũ quartũ. in pͥoribꝰ tam̃ singłis lit̾is
singulos uersiculos qui trimetro ĩabico ostant eẽ subneros: Inferi¬
ores uͦ terrametro ĩãbico ostare. sicuti ⁊ deut̾onomii canticũ scͥptũ:
n centesimo octauio decimo singłas lit̾as octoni u̾sus secunt᷑. In cał¬
IIII. singłis lit̾is singłi uersus deputant᷑. St̃ qui ⁊ alios putent hoc or¬
dine inciꝑe. s: falsa eoꝵ opinio ẽ. Habes ⁊ in lam̃tationibꝰ hieremiȩ

Expanded text:
tibi interpretationes singularum edicerem litterarum. dixi, fateor; uerum, quia propter bartibi interpretationes singularum edicerem litterarum. dixi, fateor; uerum, quia propter barbariem linguae memoria elabitur omne, quod diximus, desideras commentariolum fieri, ut, si in aliquo forte titubaris, obliuionem lectio consoletur. Ac priusquam de singulis disseram, scire debes quattuor psalmos secundum o hunc, de quo nunc scribimus, et centesimum quadragesimum quartum, uerum in prioribus singulis litteris singulos uersiculos, qui trimetro iambico constant, esse subnexos, inferiores uero tetrametro iambico constare, sicuti et Deuteronomii canticum scriptum est; in centesimo octauodecimo in singulas litteras octoni uersus secuntur; in c singulis litteris singuli uersus deputantur. sunt, qui et alios putent hoc ordine incipere, sed falsa eorum opinio est. habes et in Lamentationibus Hieremiae
Abbreviated transcription (Latin):
UOIus tertius cum centesimũ octauũ decimũ psalmũ tͥ insinu¬
are conarer. & dicerẽ om̃em morałe locũ in eo ẽẽ comp̃hensũ
& quom̃ philo sophi solerent disputationes suas in phisican. tthi¬
can loicanq partiri. ita ⁊ eloquia diuina aut de natura dispu¬
tare ut in genesi ⁊ eccłiaste. aut de moribꝰ ut in ꝓuerbiis & ĩ
mat. confirmer. atq concludat. quȩ ꝓͥe artis dialecticȩ sunt
studiosissime ꝑquisisti. quid sͥ uellent hebreȩ literȩ quȩ psalmo
que legebamus uidebant᷑ insertȩ. Respondi scd̾m ordinẽ lit̾aꝵ eũ ẽẽ
compositum. quo uidel ex pͥma lit̾a quȩ ap̃ eos uocat᷑ aleph.uiii uers
inciꝑent. Rursus ex sequenti beth. tot ide uersus exordiũ sumerent.
Aut postea ex giel idem numerꝰ cõpleret᷑. atq ita usq ad thau quȩ ap
eos extrema lit̾a ẽ psalmũ ẽẽ ꝯscriptũ. ⁊ in singłis quibꝰq elem̾tis scd̾m
int̾pretationẽ eoꝵ deb̾e intelligi quȩ secunt᷑ identidẽ flagitasti. Ut

Expanded text:
udius tertius, cum centesimum et octauodecimum psalmum tibi insinuare conarer et dicerem omnem moralem locum in eo esse conprehensum et, quomodo philosophi solerent disputationes suas in physicam et ethicam logicamque partiri, ita et eloquia. diuina aut de natura disputare, ut in Genesi et Ecclesiaste, aut de moribus, ut in Prouerbiis et in mat, confirmet atque concludat, quae proprie artis dialecticae sunt —, studiosissime perquisisti, quid sibi uelint Hebraeae litterae, quae psalmo, quem legebamus, uidebantur insertae. Respondi secundum ordinem litterarum eum esse conpositum, quo uidelicet ex prima littera, quae apud eos uocatur aleph, octo uersus inciperent, rursus ex sequenti beth totidem uersus exordium sumerent ac postea ex gimel idem numerus conpleretur atque ita usque ad tau, quae apud eos extrema littera est, psalmum esse conscriptum et in singulis quibusque elementis secundum interpretationem eorum debere intellegi, quae sequerentur. identidem flagitasti, ut
Abbreviated transcription (Latin):
runculas nr̃as. Saluta felicianã uere carnis : sp̃c uirginitate felicẽ
enã quȩ tua sunt. Timeo aũ ne dormiente patrefamilias in¬
imicꝰ ħo zizania suꝑ seminet. Qũauis enĩ dicẽ audeant aliqͥ¬
go ciuitas firma. Ciuitas ꝗꝗ oppugnat᷑. nullius hostili exerci¬
tu obsidente securꝰ : Nemo ut beatꝰ erpͥanus ait. satis tutꝰ ꝑicło¬

Expanded text:
runculas nostras; saluta Felicianen, uere carnis et spiritus uirginitate felicem; runculas nostras; saluta Felicianen, uere carnis et spiritus uirginitate felicem; nia, etiam quae tuta sunt, timeo, ne dormiente patre familias inimicus homo zizania superseminet. quamuis enim dicere audeant: ego ciuitas firma, ciuitas, quae obpugnatur, -nullus hostili exercitu obsidente securus est. nemo, ut beatus Cyprianus ait, satis tut
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. ⁊ uc̃ in enignate. Cum aũ meruerimus eẽ cum xp̃o ⁊ similes
disciplina. Manus intelligimꝰ in oꝑe.cor ⁊ disciplina int̾pretat᷑ in
sensu. qr nichil face̾ possumꝰ nͥ pͥus quȩ facienda sunt scierimus.
Iuinta conexio ÷ Ex ipsis ȩt̾nũ uł sempit̾nũ: ad iutoriũ. Hoc expla¬
natioẽ ñ indiget. ⁊ oĩ luce manifestius ÷ ⁊ scripturis et̾na subsidia
ministrari. Ui conexio ħt fons siue oculus oris iusticiş scd̾m illud
dentium signa ꝑ dentes articulata uox ꝓmit᷑. ⁊ his signis ad cap̃
uoluptate iocundiꝰ : Qͥ cibi quȩ mella sunt dultiora ꝗ̃ discere
prudentiã. in atria eiꝰ intrare. sensum creatoris inspicere.⁊ ser¬
bant. serico niteant. plausu płi delectent᷑. ⁊ ꝑ uarias uoluptates
diuitias suas uincere nequeant. Nr̃ȩ delitiȩ sut in lege dñi medi¬
tari die ac nocte. pulsare ianuã ñ patentẽ. panes trinitatis acciꝑe
& scłi fluctus dũo p̃eunte calcare. Saluta blesillã ⁊ eustochium. tr¬

Expanded text:
mus in aenigmate; cum autem meruerimus esse cum Christo et similes \'disciplinae\'. manus intelleguntur in opere, cor et disciplina interpretantur in sensu, quia nihil facere possumus, Quinta connexio est, ex ipsis, sempiternum, adjutorium. Hoc explanatione non indiget, sed omni luce manifestius est ex Scripturis aeterna subsidia ministrari. Sexta connexio est, fons sive oculus, oris, justitiae, secundum illud dentium, signa. Per dentes articulata vox exprimitur; et his signis ad caputuoluptate iucundius? qui cibi, quae mella sunt dulciora dei scire prudentiam, in adyta eius intrare, sensum creatoris inspicere et serbant, serico niteant, plausu populi delectentur et per uarias uoluptates diuitias suas uincere nequeant: nostrae deliciae sint in lege domini meditari die ac nocte, pulsare ianuam non patentem, panes trinitatis accipere et saeculi fluctus domino praeeunte calcare. Saluta Blesillam et Eustophium, ti
Abbreviated transcription (Latin):
laudis honorificauit me. Cap̃ aũ ex eo ungis c̃ de suis donis dõ
necẽe ẽ ut cogitet᷑. cum ñ eiꝰ dona. s nr̃a peccata recordam̃. Nã
in carnis assumptiõe duos illos pedes ad hoc accepisse cognoscit᷑.i.
habebat. ad pedes hoc ẽ ad humanitatẽ accedẽt. Nisi u pes ille q̃
U ñ debuit fr̃ibꝰ ꝑ oĩa assimilari ut misericors fieret  nͥ uidicium
ȩque ad hominẽ ꝑtineret: ipse homo d̾s de seipso ñ dixisset :ꝰ po¬
restatẽ dedit ei udiciũ fac̾ẽ quia filius hõis ÷ Itaq ad hos pedes ui¬
ri uixta ꝓpħam doloris ⁊ scientis infirmitatẽ peccatoꝵ accede ñ
dubitans fident̾ loquar. Nc̃ aũ cum fidutia accedimꝰ ad thronũ
gr̃ȩ eiꝰ. Non i h̃mis pontificẽ qui ñ sciat compati infirmitatibꝰ
nr̃is. Peccatͥr g ad pedes uixta ad ungendũ cap̃ acced̾. Tanto aũ
ungentũ capitis illo alio qd̾ pedibꝰ apponit᷑ p̾tiosius estimand̃÷
las quippe facile ⁊ absq labore nam in nr̃a regiõe reꝑimus. pecca¬

Expanded text:
laudis honorificabit me . Caput autem ex eo ungis, cum de suis donis Deo necesse est cogitetur, cum non ejus dona, sed nostra peccata recordamur. Nam in carnis assumptione duos illos pedes ad hoc accepisse cognoscitur, ihabebat, ad pedes, hoc est ad humanitatem, accederet. Nisi enim pes ille, quem omnia fratribus assimilari, ut misericors fieret . Et nisi judicium aeque ad hominem pertineret, ipse homo Deus de seipso non dixisset: Et potestatem dedit ei judicium facere, quia Filius hominis est . Itaque ad hos pedes viri, juxta prophetam, dolentis et scientis infirmitatem , peccator jam accedere non dubitans, fidenter loquitur: Nunc autem cum fiducia accedimus ad thronum gratiae. Non enim habemus Pontificem qui non sciat compati infirmitatibus nostris . Peccatrix ergo ad pedes, justa ad ungendum caput accedit. Tanto autem unguentum capitis illo alio, quod pedibus apponitur, pretiosius est aestimandum, Has quippe facile et absque labore nam in nostra regione reperimus: pecca
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ suꝑbi amatores huuis scłi qͦs pͥmũ diabolus ꝑ doctrina heren¬
coꝵ ad ꝑfidiã generat. ac deinde ꝑ huius mundi amorẽ ad uitia
quanto eos in ħ scło abiectos ⁊ se sullimes aspiciunt. Bñ gͦ dr̃ ad
sponsã Uenies ⁊ transibis ad montẽ seỹr ⁊ hermon a cubilibꝰ lec¬
nũ ⁊ a montibꝰ leopardoꝵ. Qsi diceret᷑. Transibis ad montẽ seyr
a cubilibꝰ leonũ tͣnsibis ad montẽ hermon a montibꝰ leopardor
S: qͥd ÷ de cubilibꝰ leonũ ad montẽ serr nͥ de inotinentia ad casti¬
tatẽ. de uoluptate ad parsi moniã : Qd ẽ a montibꝰ leopardoꝵ
ad montẽ hermon. nͥ de suꝑbia ad humilitatẽ. de crudelitate
ad patientiã. nota qd̾ dixit de cubilibꝰ ñ de cubili. de montibꝰ
ñ de monte. ad montẽ ñ ad montes. De cubilibꝰ gͦ ad montẽ. de
mundũ fugiendo dõ apppinquare incipimꝰ : tanto mag̃ in

Expanded text:
nisi superbi amatores hujus saeculi, quos primum diabolus per doctrinam haeretnisi superbi amatores hujus saeculi, quos primum diabolus per doctrinam haereticorum ad perfidiam generat, ac deinde per hujus mundi amorem ad vitia quanto eos in hoc saeculo abjectos et humiles aspiciunt. Bene ergo dicitur ad sponsam: Venies, et transibis ad montem Seir et Hermon, a cubilibus leonum, a montibus leopardorum. Quasi diceretur, transibis ad montem Seir, a cubilibus leonum, transibis ad montem Hermon, a montibus leopardorum. Sed quid est de cubilibus leonum ad montem Seir, nisi de incontinentia ad castitatem, de voluptate ad parcimoniam? Et quid est de montibus leopardorum ad montem Hermon, nisi de superbia ad humilitatem, de crudelitate ad patientiam? Et nota quod dixit, de cubilibus, non, de cubili; de montibus, non de monte; et ad montem, non ad montes. De cubilibus ergo ad montem, de mundum fugie
Abbreviated transcription (Latin):
loquens ait. Sub umbra dorm̃. in secreto calami. in locis hum̃ti¬
uꝰ. In illis u m̃tibꝰ diabolꝰ pausat. quȩ intꝰ a calore dini amoris
frigidȩ foris nc̃ in fluxa carnaliũ uoluptatũ delectatioe gaudẽt
que subinde amaritudo secutura sit ñ ꝓuident. Cubilia gͦ leo¬
nũ sunt blandim̃ta carnaliũ uoluptatũ quȩ nc̃ quide mollia
siqͥd̾e leo cubat ⁊ dormit. qr m̃tibꝰ carnaliũ nc̃ ꝑ delectationem
it euigrlare incipiet qñ eos qͦs illicitis nc̃ delectationibꝰ sedu¬
cens spontaneos tenet in culpa : pꝰ aꝑte seuiens inuitos thet
ad tormenta. Sequit᷑. A montibus leopardoꝵ. Leopardꝰ a leone:
pardo ꝓcreatur. Leo crudelis ẽ : eardus maculosus. Si gͦ leo ꝑꝑ cru¬
delitatem demones. pardꝰ ꝑꝑ uarieratẽ ogrue hereticos designat
qͥ qr unitatem fidi diuersis ⁊ ꝑuersis docinatibꝰ scindunt. quasi
quibusdam maculis corpꝰ infectum gerunt. Qͥ sunt gͦ leopardi

Expanded text:
ormit in secreto calami, in locis humentibus . In illis enim mentibus diabolus pausat, quae intus a calore divini amoris frigidae, foris nunc influxa carnalium voluptatum delectatione gaudent, et quae subinde amaritudo secutura sit, non praevident. Cubilia ergo leonum sunt blandimenta carnalium voluptatum, quae nunc quidem mollia siquidem leo cubat et dormit, quia mentibus carnalium nunc per delectationem t. Sed tunc evigilare incipiet, quando eos, quos illicitis nunc delectationibus seducens spontaneos tenet in culpa, post aperte saeviens invitos trahet ad tormenta. Sequitur: A montibus leopardorum . Leopardus a leone et pardo procreatur. Leo crudelis est, leopardus maculosus. Si ergo leo propter crudelitatem daemones, pardus propter varietatem congrue haereticos designat qui, quia unitatem fidei diversis et perversis dogmatibus scindunt, quasi quibusdam maculis corpus infectum gerunt. Qui sunt ergo leopardi
Abbreviated transcription (Latin):
fatigat᷑. ⁊ iã desꝑans rursum loqui sibi cessauit. ⁊ subsecutũ ẽ
scd̃m silentiũ. Tc̃. gͦ om̃ps uerbũ di patͥs in carnẽ ueniens rup̃
silentium. locutũ ẽ in pace. dedit gr̃ãm. ꝓposuit miscd̃iam. ꝓ¬
nusit ueniã. & cepunt egͥ currere ad medicũ. : quasi magnis
clamoribꝰ sic pura fide cordis: uera ofessioẽ oris flagitare
remediũ. Hoc itaq in p̃senti uita hac agitur. ut b̾o ꝑgͣm
asinito illafelicitate uenturȩ immortalitatis per

Expanded text:
i cessavit, et subsecutum est secundum silentium. Tunc ergo omnipotens Verbum Dei Patris in carnem veniens rupit silentium, locutum est pacem, dedit gratiam, proposuit misericordiam, promisit veniam; et coeperunt aegri currere ad medicum, et quasi magnis clamoribus sic pura fide cordis et vera confessione oris flagitare remedium. Hoc itaque in praesenti vita hac agitur, ut homo per et ad illam felicitatem venturae immortalitatis per
Abbreviated transcription (Latin):
Alit ad fornicariã. alit̾ ad sponsa. alit̾ ad fed̾ã. ałr ad pulcr̃a. Ali
ad peccatͥcẽ. alit̾ ad iustificatã. Illius feditatẽ increpat. huuis
pulcritudinẽ laudat. Illã increpando timore otutit. istã lau¬
memoriã reducit. illius tenebras illuminat ut agnoscat quid sit¬
& defleat quod fec̃. Istam affectu dulcedinis internȩ tangit. ut
recolat quid acceꝑit. & ñ obliuiscat᷑ eum qui dedit:. Loquar inqͥt
sponsȩ .m. Si ego sponsus sum si ad sponsam locuturꝰ sum: scrou
continuo it̾ arripuit. ueniensq & uidens sponsam. mox quasi
ex eius sp̃e in ammirationẽ ductꝰ : in hec uerba ꝓrupit. Tota
sponsȩ .m. sic scił. Tota spetiosa es ꝓxima mea. S illud gͣtiꝰ ÷¬

Expanded text:
sponsam. Aliter ad foedam, aliter ad pulchram. Aliter ad peccatricem, aliter ad justificatam. Illius foeditatem increpat, hujus pulchritudinem laudat. Illam increpando timore concutit. Istam laumemoriam reducit. Illius tenebras illuminat, ut agnoscat quid sit, et defleat quod fecit; istam affectu dulcedinis internae tangit, ut recolat quid accepit et non obliviscatur eum qui dedit. Loquar, inquit, sponsae meae. Si ego Sponsus sum, si ad sponsam locutus sum, scitote continuo iter arripuit: veniensque et videns sponsam mox quasi ex ejus specie in admirationem tractus in haec verba prorupit. Tota sponsae meae, sic scilicet, tota speciosa es, proxima mea, etc. Sed illud grati
Abbreviated transcription (Latin):
sorenabere debet in pena. siue in hoc scło si penituett ut faciliꝰ consequat᷑
gentia. siuie in futo scło si i malo ꝑseuerauerit ut toler iliorem sentiatid
ueoꝵ remissionẽ habere ñ debet. qr siue pęnituerint in hes scło. plena satis¬
ine multandi sunt. si uͦ ñ pęnituerint plena damnatione infuturo seło
undi. & ido hi tales nec hic. nec in fut᷑o scło remissionẽ accipiunt ñ quia
mtentib uenia denegetur. s qr pleno peccato plena retributio debeatur.

Expanded text:
 sive in hoc saeculo si poenituerit, ut facilius consequatur indulgentiam, sive in futuro saeculo, si in malo perseveraverit, ut tolerabiliorem sentiat poum remissionem habere non debet, quia, si poenituerint in hoc saeculo, plena satisfactione mulctandi sint: si vero non poenituerint, plena damnatione in futuro saeculo puniendi: et ideo hi tales, nec hic, nec in futuro saeculo remissionem accipiunt, non quia poenitentibus venia denegetur, sed quia pleno peccato plena retributio debeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
diuina grã de stercore pauꝑ usq ad soliũ pͥncipũ ꝑ manũ urãm ele¬
uatꝰ sũ. fateor me pꝰ dm̃ ꝓ posse meo euncta uob debere. q̃ ur̃o ꝯgru¬
unt honori. ⁊ saluti. S qr exasꝑatꝰ ꝓpt̃ salubres monitꝰ. qͦs serenitati
urẽ ex sũma fidelitate ⁊ caritate direxi. me diffiduciastis. ⁊ bona
ep̃ał domꝰ diripienda adu̾sariis nr̃is exposustis. gͣuia⁊ gͣndia inde
ꝑpessus incõmoda. regali curiȩ ad p̃sens nec secureͦ possũ intẽẽ nec
honeste. Supplic o itaq maiestati ur̃ȩ. ut regia interĩ me mansuetu¬
ame scipportetis: donec possĩ aliqͣntulũ respirare. ⁊ dãpna q̃ mͥ pene
usq ad penuriã panis inflicta st̃. aliqͣ ex parte reparare. Expecto ⁊̃
nis. meliora st̃ uulnera diligentis. ꝗͣ fraudulenta oscła blandientis. De
cet̾o calũpniatorib meis qͥb me respond̾e iubetis. cũ insinuatũ fuerit
qͥ sint. ⁊ qͥd expostulent. respond̾e ñ subt̾fugiã ł in ȩccłia si ȩccłiastica

Expanded text:
olium principum per manum vestram elevatus sum, fateor me post Deum pro posse meo cuncta vobis debere quae vestro congruunt honori et saluti. Sed quia exasperatus propter salubres monitus quos serenitati vestrae ex summa fidelitate et charitate direxi, me diffiduciastis, et bona episcopalis domus diripienda adversariis nostris exposuistis, gravia et grandia inde perpessus incommoda, regali curiae ad praesens nec secure possum interesse nec honeste. Supplico itaque majestati vestrae, ut regia interim me mansuetudine supportetis, donec possim aliquantulum respirare, et damna quae mihi pene usque ad penuriam panis inflicta sunt aliqua ex parte reparare. Exspecto etnis: Meliora sunt vulnera diligentis, quam fraudulenta oscula blandientis . De caetero calumniatoribus meis, quibus me respondere jubetis, cum insinuatum fuerit qui sint, et quid expostulent, respondere non subterfugiam, vel in ecclesia, si ecclesiastica
Abbreviated transcription (Latin):
uos tẽptari. supͣ id qͦd potestis sustinere. s parabit uob̾ ꝓ uno
carnali amatore. centũ sp̃uales amatores. ꝑ qͦs uob̾ necessaria
ministrabit. ⁊ ris monasterii tutas ⁊ uicolumes ꝯseruabit.
Si enĩ aliqua ur̃m nuptiali federe eẽt alicui sociata. ⁊ ad aliũ
transiret. nonne adult̾a iudicaret᷑. ñne capitali sententia a iudicib
paniret᷑: Quanto mag̃ putatis eã maiora mereri supplicia: q̃ spretis
ĩpendite. famȩ urȩ ꝗͣ ex parte maculastis de cȩt̾o ꝯsułte. ne cõpellar
ad uos qñq in uirga uenire. ⁊ inuenuã uos qͣles nolo. ⁊ uos me in¬
ueniatis qualẽ ñ uultis. Solo aũ ⁊ p̃cipio in sũma obedientia. ut
grua alacrit̾ ⁊ fortit̾ obseruare studeatis.
lacͥmarũ. intense cantare canticũ gͣduũ. Gaudeo te qͣsi postliminio

Expanded text:
vos tentari supra id quod potestis sustinere , sed parabit vobis pro uno vos tentari supra id quod potestis sustinere , sed parabit vobis pro uno carnali amatore centum spirituales amatores, per quos vobis necessaria ministrabit, et res monasterii vestri tutas et incolumes conservabit. Si enim aliquatransiret, nonne adultera judicaretur? nonne capitali sententia a judicibus puniretur? Quanto magis putatis eam majora mereri supplicia, quae, spretis impendite, famae vestrae, quam ex parte maculastis de caetero consulite, ne compellar ad vos quandoque in virga venire, et inveniam vos quales nolo, et vos me inveniatis qualem non vultis. Volo autem et praecipio in summa obedientia, ut grua, alacriter et fortiter observare studeatis.lacrymarum, intense cantare canticum graduum. Gaudeo te quasi postliminio
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ⁊ pꝰ sathanã abeuntes. Durus ẽ hic sermo. ñ pot̾ talia pati nr̃a
ȩtas. ñ pot̃ ferre nr̃a ingenuitas. Quib respondebo. Quȩ ur̃m nobi¬
lior beata cecilia. q̃ cilitio m̃bra domabate Qaiȩ ur̃m agnete bea¬
tissima tenerior. q̃ ñ solũ ꝯiugiũ nobiliũ sp̃uit. s sic̃ ipsa de se
dic̃. carnis spurcitias ĩmaculato calle tͣnsiuit: Plãna st̃ exẽplis re¬
ligiosarũ ⁊ religiosoꝵ scła. qͥ in oĩ ꝯditiõe. in oĩ sexii. in oĩ ȩtate
supͣdictis modis dño placuert̃. Quare gͦ uos ñ poteritis in patre
luminũ. qd̾ isti ⁊ istȩ potuert̃: Est aliud qd̾ fortasse ł tacita co¬
gitatione ꝓponetis. Si familiarib nr̃is denegauerimꝰ ꝯsueta collo¬
qͥa. ꝙ ipsi denegabt̃ nob̃ solita obseqͥa. subtͣhent nob̾ necessaria sub¬
sidia. Ad qͦd ego uobis ex apłita uoce ꝓmitto. qͦd fideł ds̃ qͥ ñ patiet᷑

Expanded text:
tes, et post Satanam abeuntes: Durus est hic sermo . Non potest talia pati nostra tes, et post Satanam abeuntes: Durus est hic sermo . Non potest talia pati nostra aetas, non potest ferre nostra ingenuitas. Quibus respondeo: Quae vestrum nobilior beata Caecilia, quae cilicio membra domabat? Quae vestrum Agnete beatissima tenerior, quae non solum conjugium nobilium sprevit, sed sicut ipsa de se dicit, carnis spurcitias immaculato calle transivit? Plena sunt exemplis religiosarum et religiosorum saecula, qui in omni conditione, in omni sexu, in omni aetate supra dictis modis Domino placuerunt. Quare ergo vos non poteritis in Patre luminum, quod isti et istae potuerunt? Est aliud quod fortasse vel tacita cogitatione proponetis: si familiaribus nostris denegaverimus consueta colloquia, et ipsi denegabunt nobis solita obsequia, subtrahent nobis necessaria subsidia. Ad quod ego vobis ex apostolica voce promitto, quod fidelis Deus, qui non patietur
Abbreviated transcription (Latin):
gis abintꝰ. Xp̃i gͦ uirginẽ pͥmũ decet cordis humilitas. facies pallida
macieq confecta. cutis cilitio squalida. ñ balneis freq̃ntib accu¬
rata. in loq̃ndo uerecunda. in audiendo obedientia. in cibo par¬
citas. in potu sobrietas. in incessu gͣuitas. in ueste uilitas. ñ disso¬
lutȩ m̃tis nutrix. s undex ꝓdigalitatis. ut in his oĩb ñ uoluptati ser¬
uiat᷑ s necessitati. Sic̃ enĩ bona domꝰ in ipso uestibulo agnoscit᷑. sic re¬
ligiosȩ m̃tis habitꝰ his signis foris agnoscit᷑. ⁊ eisd̾e ad ꝯtẽptũ sui co¬
tidianis ꝓfectib erudit᷑. Qͥnto enĩ qͥsq uilior ẽ in ocłis suis. tanto
sublimior ẽ in ocłis conditoris. Oportet qͦ ut sẽꝑ sitis intente ora¬
tiom. aut lectioĩ. aut oꝑi. ut diabolꝰ uos inueniat occupatas. nec
oꝑi oꝑam dare. ñ ꝓpt̾ necessitatẽ. s ꝓpt̾ uitandã ociositatẽ. q̃ inimi¬
ca ẽ ammȩ. Ad ħ fortasse dicturȩ estis qͦd dixert̃ qͥdã a dño receden¬

Expanded text:
isti ergo virginem primum decet cordis humilitas, facies pallida macieque confecta, cutis cilicio squalida, non balneis frequentibus accurata, in loquendo verecundia, in audiendo obedientia, in cibo parcitas, in potu sobrietas, in incessu gravitas, in veste vilitas, non dissolutae mentis nutrix et index prodigalitas, ut in his omnibus non voluptati serviatur, sed necessitati. Sicut enim bona domus in ipso vestibulo agnoscitur, sic religiosae mentis habitus his signis foris agnoscitur, et eisdem ad contemptum sui quotidianis profectibus eruditur . Quanto enim quisque vilior est in oculis suis, tanto sublimior est in oculis Conditoris. Oportet quoque ut semper sitis intentae orationi, aut lectioni, aut operi, ut diabolus vos inveniat occupatas , nec inimica est animae. Ad haec fortasse dicturae estis, quod dixerunt quidam a Domino receden
Abbreviated transcription (Latin):
positũ tͣ decretũ ur̃m in statũ pͥstinũ reformare. ⁊ nẽ depositionis
sententiã ꝓferre sedẽ apłicã appellaui. ⁊ decretis apłicis qꝗͣus ea ñ nͥ in
futurũ timerent a sua p̃sũptione reuocaui. Appellationẽ tñ nec ꝓsequi
taxauert̃. nec plenã pacẽ mecũ hr̃e uoluert̃. Uñ necessariũ mͥ uidet᷑.
ut litt̾as cõmunes tã archiep̃o ꝗͣ suffragancis mittatis: quatinꝰ aut ple¬
nã pacẽ mecũ hãnt. aut p̃sentiã ur̃am rationẽ iñ reddituri mecũ ade¬
qͥ libet qͥs libet audet. ⁊ qͦd audet fac̃. ⁊ qͦd fac̃ ĩpunitũ transit. aduersa
uerit orare stud eamꝰ. ut si ꝓsꝑa st̃ firm̃t᷑. si uͦ adu̾sa pellant᷑. Si uene¬
rit ad uos qͥdã ꝓpt̾ infamiã de ęccłia nr̃a pulsus. rogo ne de eo qͥcquã¬

Expanded text:
um in statum pristinum reformare, et in me depositionis sententiam proferre, sedem apostolicam appellavi, et decretis apostolicis, quamvis ea non nisi in futurum timerent, a sua praesumptione revocavi, appellationem tamen nec prosequi taxaverunt, nec plenam pacem mecum habere voluerunt. Unde necessarium mihi videtur, ut litteras communes tam archiepiscopo quam suffraganeis mittatis, quatenus aut plenam mecum pacem habeant, aut praesentiam vestram, rationem inde reddituri, mecum adequilibet quodlibet audet, et quod audet facit, et quod facit impunitum transit. Adversa verit, orare studeamus, ut si prospera sunt firmentur, si vero adversa pellantur. Si venerit ad vos quidam propter infamiam de e
Abbreviated transcription (Latin):
ut mͥ fluctuanti ueritatẽ huiꝰ rei ꝗͣ scitis aꝑiatis.⁊ sanũ ꝯsiliũ licet ar¬
duũ ⁊ asꝑũ suꝑ hoc p̾̃beatis. Malo enĩ ꝑpetuo officio  noĩe ep̃i carere:
ꝗͣ pusillũ gregẽ dñi mei legis p̾uaricationẽ scandalidare. St̃ ⁊̃ laten¬
tes causȩ qͣs interĩ tacere me ꝯuenit. ꝓpt̾ qͦs hoc matrimoniũ lauda

Expanded text:
ut mihi fluctuanti veritatem hujus rei quam scitis, aperiatis, et sanum consilium licet arut mihi fluctuanti veritatem hujus rei quam scitis, aperiatis, et sanum consilium licet arduum et asperum super hoc praebeatis. Malo enim perpetuo officio et nomine episcopi carere, quam pusillum gregem Domini mei legis praevaricatione scandalizare. Sunt etiam latentes causae, quas interim tacere me convenit, propter quas hoc matrimonium lauda
Abbreviated transcription (Latin):
prudentiũ ꝯsilio informari ł ꝯfirmari desidero. Nuꝑ enĩ cũ a año
gestione obnixe me rogauit. ut eẽm ei adiutor in celebrandis nup¬
tus. quas facere disponebat de bertreda dicta ꝯiuge comitis ande¬
gauensis. ad qd̾ cũ respondissẽ ñ ita oportere fieri. qm̃ nondũ ẽẽt cau¬
sa diffinita int̃ eũ ⁊ uxorẽ eiꝰ. testatꝰ ẽ plemt̃ diffinitã eẽ apłica aue¬
respondi me hoc ignorare. nec huiꝰ modi nuptiis uelle intereẽ. nͥ earũ
uos eẽtis ꝯsecrator ⁊ auctor. ⁊ coep̃i ur̃i assertores ⁊ cooꝑatores. qm̃ id
cõpetit iuri excłiȩ urȩ ex apłica auctoritate.⁊ antiqͣ ꝯsuetudine.¬
Qm̃ gͥ ꝯfido de religione ur̃a nicħ uos de re tã ꝑiculosa. ⁊ famȩ ur̃e
⁊ honestati totiꝰ regni tã ꝑnitiosa facturũ dicturũ ue qd̾ ñ aue¬
toritate ł rõne nitat᷑. studiosissime ⁊ deuotissime obsecro caritatẽ urãm.

Expanded text:
prudentium informari vel confirmari desidero. Nuper enim cum a domino malevolorum meorum suggestione obnixe me rogavit, ut essem ei adjutor in celebrandis nuptiis quas facere disponebat, de Bertreda  al., Bertrada dicta conjuge comitis Andegavensis. Ad quod cum respondissem non ita oportere fieri, quoniam nondum esset causa diffinita inter ipsum et uxorem ejus, testatus est pleniter diffinitam esse apostolica aucrespondi me hoc ignorare, nec hujusmodi nuptiis velle interesse, nisi vos earum essetis consecrator et auctor, et coepiscopi vestri assertores et cooperatores, quoniam id competit confido de religione vestra, nihil vos de re periculosa, et famae vestrae et honestati totius regni tam perniciosa facturum dicturumve, quod non auctoritate vel ratione nitatur, studiosissime et devotissime obsecro charitatem vestram,
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑsuasũ eẽ uellẽ tuȩ pat̾nitati. ut iterũ manũ ad aratrũ mitteres.⁊
de agro dñi spinas qͣs posses euelleres.⁊ semina q̃q messẽ latura suꝑse¬
minare ñ differres. Hȩc actenꝰ. De cȩt̾o deuotissime postulo pat̾nitatẽ tuã.
qͣtinꝰ paruitati meȩ rescͥbas. utrũ naui ꝑiclitantis eccłiȩ. ⁊iam pene nau¬
fragiũ patientis manũ adhibere disponas. ⁊ qͦ in loco circa unciũ. xlmȩ. te¬

Expanded text:
ratrum mitteres, et de agro Domini spinas, quas posses, evelleres, et semina quaeque messem latura superseminare non differres. Haec hactenus. De caetero devotissime postulo paternitatem tuam quatenus parvitati meae rescribas, utrum navi periclitantis Ecclesiae, etiam pene naufragium patientis, manum adhibere disponas, et quo in loco circa initium
Abbreviated transcription (Latin):
tumores palpantiũ. ⁊ palpando putredines digestantiũ amantiũ suã tͣnqͥlli¬
gallico altã ierabel. querentes altaria suffodere. ꝓpħas occidere. ñ ẽ tñ dicen¬
dũ heliȩ. relictꝰ sũ solꝰ ⁊ quert̃ animã meã. ne diuinũ dicat ei responsũ. re¬
liqͥ mͥ septẽ milia uiroꝵ. qͥ ñ curuauert̃ genua sua añ baal. Licet ad placi¬
tũ herodis saltet herodias. petat caput ioħis. ꝯcedat herodes. dicat tñ ioħs.
ñ licet tͥ uxorẽ tuã inordinate relinq̃re. ⁊ ꝯtͥbulis tui ꝯiugẽ ł pelicẽ in con¬
iugiũ hr̃e. licet balaã doceat balac eilere ⁊ fornicari. finees tñ ñ parcat
isrłitȩ cũ madianitide fornicanti. Licet ad ꝑsuasionẽ symonis uͦ petrũ li¬
get in carcere. ñ minꝰ tñ petrꝰ symoni dicat. pecuna tua tecũ sit in ꝑdi¬

Expanded text:
tumores palpantium, et palpando putredines digestantium, amantium suam tranquillialtera Jezabel, quaerentes altaria suffodere, prophetas occidere, non est tamen dicendum Heliae: Relictus sum solus, et quaerunt animam meam ; ne divinum dicat ei responsum: Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua sua ante Baal . Licet ad placitum Herodis saltet Herodias, petat caput Joannis, concedat Herodes , dicat tamen Joannes: Non licet tibi uxorem tuam inordinate relinquere, et contribulis tui conjugem, vel pellicem in conjugium habere. Licet Balaam 12 doceat Balac edere et fornicari, Phinees tamen non parcat Israeliti cum Madianite fornicanti . Licet, ad persuasionem Simonis, Nero Petrum liget, incarceret , non minus tamen Petrus Simoni dicat: Pecunia tua tecum sit in perdi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͥtũ possumꝰ reluctam᷑. bonoꝵ ȩccłiasticoꝵ gͣuia dãpna ꝑpetimur.
Quoꝵ direptionẽ lucͥ maioris cõpensatiõe ꝑ dĩ grãm longammit᷑ su¬
stinem ⁊ maiora si necesse sit subire parati sunᷤᷤ attendentes ills apli¬
q ñ st̃ ꝯdignȩ passioẽs huiꝰ tp̃ris. ad futurã głam q̃ reuelabit᷑ in nob̾.
t illud. Si cõpatim᷑. ⁊ ꝯregnabimꝰ. Et q iã instant illa tp̃ra ꝑiculosa
in qͥb ĩplet᷑ qs̃ scͥptũ ẽ. ex abundantia iniqͥtatis refrigescet caritas
multoꝵ. dicendũ ẽ petris montiũ. cadite suꝑ nos. ⁊ abscondite nos
ab ira agni. Qid̃ qͥd ẽ aliud dice̾. nͥ in fide robustis ⁊ scĩtate sublimi¬
b uiris in hac sententia supplicare. miseriȩ nr̃ȩ miscdit ꝯdescen¬

Expanded text:
tum possumus, reluctamur, bonorum ecclesiasticorum gravia damna perpetimur. Quorum direptionem lucri majoris compensatione per Dei gratiam longanimiter sustinemus, et majora, si necesse sit, subire parati sumus , attendentes illud Apnt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis ; et illud: Si compatimur, et conregnabimus . Et quia jam instant illa tempora periculosa, in quibus impletur quod scriptum est: Ex abundantia iniquitatis refrigescet charitas multorum : dicendum est petris montium: Cadite super nos, et abscondite nos ab ira Agni . Quod quid est aliud dicere, nisi in fide robustis, et sanctitate sublimibus viris in hac sententia supplicare, nostrae miseriae mise