comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iectionis impacientes. potencie sectatores. onũb bons
odibiles. Ad opꝰ bonũ pigri: ad cõmonicionẽ feri ad
obseqͥũ duri. ad loquendũ qd̾ nesciũt᷑ promti. adsup¬
plantandũ parati. ad omĩa qͥb subsistit fr̃na societas
inhumani. temerarii in audendo: clamosi inloquendo.
deformit᷑ in ehecachinno. onerosi amicis. infestiqͥetis.
ingratis beneficigs. inflati obseqͥis. et imꝑiosi subiectis.
Hec su ꝑbie crassioris indicia qͥb ds offendit᷑ et recedi
ac supba corda destituit: his malis diabolꝰ pastꝰ exultas.
inuitat᷑ ut ueniat. suꝑbas mentes intrat ut tenet
bie uirib sibi subiec̃. iure possideat. et omĩa illa mai
q̃ suꝑiꝰ cõprehendi ꝑ illos exerceat. ¶Herito gͦ ꝑ iustĩ
dĩ iudiciũ. deseruntur huiꝰmodi. occulto p̃dap̾nati
supplicio. Q. m̃ nõ uiolent᷑ aodicti: s sponte cedt̃ suꝑ¬
bie decipientis imꝑio. Cui utiq possut repugnare

Expanded text:
jectionis impatientes, potentiae sectatores, omnibus bonis jectionis impatientes, potentiae sectatores, omnibus bonis odibiles. Ad opus bonum pigri, ad communionem feri, ad obsequium duri, ad loquendum quod nesciunt prompti, ad supplantandum parati, ad omnia quibus subsistit fraterna societas inhumani, temerarii in audiendo, praesumptuosi in docendo, clamosi in loquendo, deformiter in cachinno, onerosi amicis, infesti quietis, ingrati beneficiis, inflati obsequiis, et imperiosi subjectis. superbiae grassantis indicia, quibus Deus offenditur, et recedit, ac superba corda destituit. His malis diabolus pastus exsultat, et invitatur ut veniat. Superbas mentes intrat ut teneat, erbiae juribus sibi subjecit, jure possideat, et omnia illa mala quae superius comprehendi per illos exerceat. Merito igitur per justum Dei judicium deseruntur hujusmodi, occulto praedamnati supplicio, quoniam non violenter addicti, sed sponte cedunt superbiae decipientis imperio, cui utique possin
Abbreviated transcription (Latin):
aduenienti. inmnunitũ pectꝰ familiarit᷑ pandit. Ipsa
intro euntẽ suscipit. ipsa captis u̾is ꝑ dite uiuendi cõsti¬
tuit. Ipsa omib bonis exarmat qͦs semel inuaserit: ipsa
qͥiqͥd in eis remanserit. qd uiciis possit obniti. ne ꝯtra
se forte cõualescat interunit. Inde est qd hĩi qͦs suꝑbe
tuentis tabes prurulenta corruꝑit. senioꝵ suoꝵ non
obseruant ĩꝑatas uidicant. De suis negligenciis obiur:¬
gati
uuit rebellant insolent᷑ aut murmurant. De loco sur¬
ori disceptant: p̃ferri se etiã meliorib in puoe su
unt: negata ꝑtinacit̾ quert᷑. Natales morib anteoo¬
nut. uiniores suos elati dospiciũt. cõferri sibialiqs
obseqͥo reuerentiã. in sermone modestiã. in moribdis¬
ciplinã. habent in intencione ꝑtinaciã. in corde dus¬
riciam. in sermocinatione iactanciam. In humilitate
fallaces: in iocacione mordaces. in odio ꝑtinaces. Sib¬

Expanded text:
advenienti munitum pectus familiariter pandit. Ipsa advenienti munitum pectus familiariter pandit. Ipsa introeuntem suscipit. Ipsa captis jus perdite vivendi constituit. Ipsa omnibus bonis exarmat, quos semel invaserit. Ipsa quidquid in eis remanserit quod vitiis possit obniti, ne contra se forte convalescat, interimit. 9. Inde enim est ut hi quos superbae mentis tabes purulenta corrumpit, seniorum suorum non observant imperia, sed judicant. De suis 284 negligentiis objurgati aut rebellant insolenter, aut murmurant; de loco superiori disceptant, praeferri se etiam melioribus impudenter iunt; negata pertinaciter quaerunt, natales moribus anteponunt. Juniores suos elati despiciunt. Conferri sibi aliquobsequio reverentiam, in sermone modestiam, in moribus disciplinam. Habent in intentione pertinaciam, in corde duritiam, in sermocinatione jactantiam; in humilitate fallaces, in locutione mordaces, in odio pertinaces sub
Abbreviated transcription (Latin):
possit suꝑbia dep̃hendi: ut sic̃ insuperiorib claruit.
nullum peccatũ sine illa posse cõmitti: ita hic signa
euis eluceant. qͥb cauenda possit ostendi. Omitid illos:
qͦs etiam ipse habitus. et incessus suꝑbos ostendũt.
Luoꝵ cnta ceriux. facies cort̾ua. truces occłi: ⁊ sermo
terribił. ininundã suꝑbiã clamant. Qui libidine dnaͣnte
possessi. qͦs possũt uiolent̾ sibi subicu̾nt. humana
uira diuinaq confundt᷑. honorib intumescũt. passim
cuncta diripiunt. Suis cͥminib gaudent: et se ipsos
suꝑbie corrupti morbo nõ capiut᷑. hos gͦ p̃tereo: in qͥb
suꝑbia tam aꝑte regnat: ut nec dignet᷑ occultare se nec
ualeat. Illos tantũ dolendos ostendo: atq̃ eoꝵ exempla
cauenda denuncio. qͦs iã conuersos & aliqͣntulũ ꝓficientes
suꝑbia occulte captiuaͭ qͦs in ꝓfundũ maloꝵ fraudulẽta
dñatione p̾cipitat : et ne inde umꝗͣ. possint emergere
calcat. Ipsa in cordib taliũ locũ diabolo facit: ĩpsa ei

Expanded text:
possit superbia deprehendi: ut sicut in superioribus claruit nullum peccatum sine illa posse committi, ita hic signa ejus eluceant, quibus cavenda possit ostendi. Omitto illos quos etiam ipse habitus et incessus superbos ostendunt; quorum erecta cervix, facies torva, truces oculi, et sermo terribilis nudam superbiam clamant: qui libidine dominandi possessi, quos possunt violenter sibi subjiciunt, humana jura divinaque confundunt, honoricuncta diripiunt, suis criminibus gaudent, et seipsos superbiae corrupti morbo non capiunt. Hos ergo praetereo, in quibus superbia tam aperte regnat, ut nec dignentur se occultare, nec valeant. Illos perdolendos ostendo, atque eorum exempla cavenda denuntio, quos jam conversos, et aliquantulum proficientes superbia occulte captivat, quos in profundum malorum fraudulenta damnatione praecipitat, et ne inde unquam possint emergere, jugiter calcat. Ipsa in cordibus talium locum diabolo facit. Ipsa ei
Abbreviated transcription (Latin):
creatoris ĩmaginẽ ab eiꝰ lumine cõtumatiter au̾sa uiola-¬
uit. quȩ salubrẽ seruitutẽ ab eiꝰ legib male libero abru-¬
pit arbitͥo. uniuersa ĩ ęcernũ deseretur ab eo ⁊ pro suo merito
penã penderet sempit̾nã: Plane ita fieret. si cantũ iustꝰ
nõ eciã misericors eẽt: suãq indebitã miscd̾iã multo eiuidẽtiꝰ

Expanded text:
Conditoris imaginem ab ejus lumine contumaciter aversa violaConditoris imaginem ab ejus lumine contumaciter aversa violavit, quae salubrem servitutem ab ejus legibus male libero abrupit arbitrio, universa in aeternum desereretur ab eo, et pro suo merito poenam penderet sempiternam? Plane ita faceret, si tantum justus, non etiam misericors esset, suamque indebitam misericordiam mult
Abbreviated transcription (Latin):
uat in mat uel eciã uoluebatur. & de mał in mala p̃cipitali
totiꝰ humant generis massa clap̃nata: et adiuncta parti
eoꝵ qui peccau̾eit᷑ angłoꝵ. luebat ĩ pie desertionis digniss¬
smas penas:
Ao irã qͥppe dei ꝑtinet iustã. qͥcqͥd ceca ⁊ indomita cõcupiscẽ¬
cia faciũt libent̾ mali: ⁊ qͥcqͥd manifestis aꝑtisq penis pa¬
tiuntur ĩuiti. nõ sane creatoris desistente bonitate ⁊ mał
angłis subministrare uitã. uiuacẽq potentiam. que
subministratio si aufferatur: int̾cidit ⁊ hominũ ꝗͣuis de ꝓpa-¬
gine uitiata dap̾nataq nascentiũ. formare semina ⁊ ani-¬
mare.⁊ ordinare m̃bra ꝑtẽpoꝵ ȩtates. ꝑ locoꝵ spatia. uege-¬
tare sensus alimenta donare. Meliꝰ enim iudicauit de malꝰ
benefacere: ꝗͣ. mala nulla ẽẽ ꝑmittere Et si qͥdem ĩ melius
p̃ceptũ sui creatoris qđ custodire facillime posset. sua male
utens potestate calcauit. atq trangressa est que in se sui

Expanded text:
n malis, vel etiam volvebatur, et de malis in mala praecipitabatur totius humani generis massa damnata; et adjuncta parti eorum qui peccaverant angelorum, luebat impiae desertionis dignissimas poenas. Ad iram quippe Dei pertinet justam, quidquid caeca et indomita concupiscentia faciunt libenter mali, et quidquid manifestis opertisque poenis patiuntur inviti: non sane Creatoris desistente bonitate et malis angelis subministrare vitam vivacemque potentiam, quae subministratio si auferatur, interibunt; et hominum, quamvis de propagine vitiata damnataque nascentium, formare semina et animare, ordinare membra, per temporum aetates, per locorum spatia vegetare sensus, alimenta donare. Melius enim judicavit de malis bene facere, quam mala nulla esse permittere. Et si quidem in melius praeceptum sui Creatoris, quod custodire facillime posset, sua male utens potestate calcavit atque transgressa est, quae in se sui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hominũ. ⁊ angelors. ꝓ sua malitia dñi iusticia dap̃na¬
toꝵ: s: hõ habet ⁊ penã ꝓpͥam qͣ etiã corporis morte punitꝰ
Uortis ei qͥppe suppliciũ dominꝰ cõminatus fuerat. si peccari
sic eũ munerans libero arbitͥo. ut tam̃ regeret ĩꝑio. terrerei
exicio: atq in paradisi felicitate cãꝗͣ. ĩ ũbra uite. unde iusti¬
cia custodita ĩ meliora cõscenderet: collocauit: hinc post pee¬
catũ exul effectꝰ. styrpem qͦ suã ꝗͣ peccando ĩ se tãꝗͣ. in radic
uitiauerat. pena mortis ⁊ dap̃nationis obstrĩxit: ut qͥcqͥl a¬
ꝓlis ex illo. ⁊ siul clap̃nata ꝑquã peccauerat cõiuge.
ꝑ carnalẽ cõcupiscentiã ĩ quã inobedientie pena simit rec¬
buta: nasceretur thtraheret originale peccatũ: qͦ crahi¬
retur ꝑ errores doloresq diuersos. ad illud extremũ cum
desertorib angelis uitiatorib: ⁊ possessorib ⁊ cõsortib suis
sine fine suppliciũ: Siẽ ꝑ unũ hominẽ peccatũ intrau

Expanded text:
minum et angelorum pro sua malitia Dei justitia damnatorum. Sed homo habet et poenam propriam, qua etiam corporis morte punitus est. Mortis ei quippe supplicium Deus comminatus fuerat si peccaret: sic enim munerans libero arbitrio, ut tamen regeret imperio, terreret exitio, atque in paradisi felicitate, tanquam in umbra vitae, unde justitia custodita in meliora conscenderet, collocavit. Hinc post peccatum exsul effectus, stirpem quoque suam, quam peccando in se tanquam in radice vitiaverat, poena mortis prolis ex illo, et simul damnata, per quam peccaverat, conjuge, per carnalem concupiscentiam, in qua inobedientiae poena similis retributa est, nasceretur, traheret originale peccatum, quo traheretur, per errores doloresque diversos, ad illud extremum cum desertoribus angelis, vitiatoribus, et possessoribus, et consortibus suis, sine fine supplicium. Sicut per unum hominem peccatum intravit
Abbreviated transcription (Latin):
dici ueraciter fũ̾it. ut iam nõ sermone s uirtute sor¬
des impudicicie detestantes: nõ timore pęne carnalibus
incentĩuis obsistant. qd̾ ÷ incipienciũ ꝓpͥũ. s execratione
peccati refrenent inqͥetos carnis affectus. qd ÷ castinꝰ.
Non qd̾ animus umq. desinat. in hac carne cũ uic lis habere
confuiesiu: s. qd eũ alat aͥnit ꝓuehat. et cpͣitũ fieri porest
i psenti uita ꝑficiat. ipsa muimerositas triũphoꝵ. si mͦ¬
mo se in corpꝰ sensibiliũ captꝰ delectacione deiciat. fere¬
coicione delectaciontꝰ sublimit᷑ roboratus. supra se corꝑꝰ
se cosporalii uictor adtollat acdeo suo sub qͦ eũ uiuentẽ
aesideria repudiata nõ iuncunt. in et̃nũ glorificandꝰ
adhereat¬

Expanded text:
ita proficiunt, ut jam non sermone, sed virtute sordes impudicitiae detestantes, non timore poenae carnalibus incentivis obsistant, quod est incipientium proprium; sed exsecratione peccati refrenent inquietos carnis affectus, quod est castitatis Non quod animus unquam desinat in hac carne cum vitiis habere conflictum; sed quod eum alat ac provehat, et quantum fieri potest in praesenti vitanon se in corpus sensibilium captus delectatione dejiciat; sed exsecratione delectationum sublimiter roboratus, supra corpus se corporalium victor attollat; ac Deo suo, sub quo eum viventem desideria repudiata non vincunt, in aeternum glorificandus adhaereat
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua ꝑniciosa seducat. Nam qͣndo sensꝰ corꝑis fallit
mentẽ uͦ nõ mouet a uera rectaq sentẽcia qͣqͥsq uitam
fidelẽ gerit: nullũ ÷ ĩ religione ꝑicłm. ł cũ se bonũ finr¬
gens ea fac̃ siue dic̃. que bonis angeł congruunt. ęciã
si credat᷑ bonꝰ: nõ ÷ error xpi̾ane fidei ꝑiculosus aut
morbidus. Cum uͦ ꝑ hec aliena ad sua ĩcipit ducere : tc̃¬
eũ dinoscere nec ire pꝰ eũ: magna ⁊ necessaria uigilãtis¬
euadere nͥ regat atq cueatur ds̃ : Et ipsa huiꝰ rei difti¬

Expanded text:
aliqua perniciosa seducat. Nam quando sensus corporis fallit, aliqua perniciosa seducat. Nam quando sensus corporis fallit, mentem vero non movet a vera rectaque sententia, qua quisque vitam fidelem gerit, nullum est in religione periculum: vel cum se bonum fingens, ea facit sive dicit, quae bonis angelis congruunt, etiam si credatur bonus, non est error christianae fidei periculosus aut morbidus. Cum vero per haec aliena ad sua ieum dignoscere, nec ire post eum, magna et necessaria vigilantievadere, nisi regat atque tueatur Deus. Et ipsa hujus rei diffi
Abbreviated transcription (Latin):
nis. etiã ipsi ibidẽ cõstituti. sic̃ scriptũ : in ꝓpħar̾ libro
Et dix̃ mͥ angłs qͥ loquebat᷑ in me. Non enĩ ait qͥ loque¬
bat᷑ ad me: s in me. Gel appareant & ĩ sop̃nis. ⁊ colloqͣnt᷑
more sop̃nioꝵ habemꝰ qͥppe in euangłio. Ecce angłs dñ
apparuit illi ĩ sop̃nis dicens. Nis enĩ modis uelut in¬
dicant se angłi contrectabilia corpora nõ habere faciut̃¬
q difficillimã questionẽ. qͦ mͦ patres eis pedes lauert̃.
quo mͦ iacob cũ angło tam solida contrectatione luctatꝰ
sie: Cum ista querũtur: ⁊ ea sic̃ pocest qͥsq c̃iectat. nõ
ĩutilit̾ exercentur ingenia si adhibeatur disceptatio
mod̾ata: ⁊ ab sit error opinantiũ se scire qđ nesciut̃:
Quid enĩ opꝰ ÷ ut hec atq huiꝰ modi adfirmentur uel negẽcꝰ
ł definiantur cũ discrimine. quãdo. sine cͥmine nesei
untur: Magis opꝰ ÷ diuidicare atq dinoscere. cũ se sa¬
thanas trãsfigurat uelut angelũ lucis. ne fallendo ad

Expanded text:
nis, etiam ipsi ibidem constituti: sicut scriptum est in Prophetarum libro, Et dixit mihi angelus qui loquebatur in me : non enim ait, qui loquebatur ad me; sed, in me. Vel appareant et in somnis, et colloquantur more somniorum: habemus quippe in Evangelio, Ecce Angelus Domini apparuit illi in somnis, dicens . His enim modis velut indicant se angeli contrectabilia corpora non habere: faciuntque difficillimam quaestionem, quomodo patres eis pedes laverint , quomodo Jacob cum angelo tam solida contrectatione luctatus sit . Cum ista quaeruntur, et ea sicut potest, quisque conjectat, non inutiliter exercentur ingenia, si adhibeatur disceptatio moderata, et absit error opinantium se scire quod nesciunt. Quid enim opus est ut haec atque hujusmodi affirmentur, vel negentur, vel definianturuntur. Magis opus est dijudicare atque dignoscere, cum se satanas transfigurat velut angelum lucis , no fallendo ad
Abbreviated transcription (Latin):
bĩssima illa ⁊ suꝑna societas. que ibi sint differentie ꝑso
sic̃ in epłã ad hebreos legunꝰ. cui enĩ angłoꝵ ds̃ dix̃ aliqͣndo
sede a dextͥs meis. hoc qͥppe mͦ significauit onis uniuersa.¬
lit̾ angło̾s dici. sint tam̃ illic angłi & utrũ idem: a¬
changłi nominentur uirtutes. atq ita dictũ sit: lauda¬
te eũ om̃s angłi eiꝰ laudate eũ om̃s uirtutes eiꝰ. ac si diceret᷑.
laudate eũ oñs angłi eiꝰ: laudate eum om̃s archangłi. et

Expanded text:
beatissima illa et superna societas, quae ibi sint differentiae prasicut in Epistola ad Hebraeos legimus: Cui enim Angelorum dixit aliquando, Sede a dextris meis ? hoc quippe modo significavit omnes universaliter Angelos dici, sint tamen illic Archangeli: et utrum iidem Archangeli appellentur Virtutes; atque ita dictum sit, Laudate eum, omnes Angeli ejus; laudate eum, omnes Virtutes ejus ; ac si diceretur, Laudate eum omnes Angeli ejus, la
Abbreviated transcription (Latin):
EC MouEAT quod hic qͦ a iustis antiquis
UISUM ieginus dm̃: quia nõ: in hac humi¬
liatione nr̃a sic iusus. sic̃ in illa clarificatione ui¬
dendꝰ: Quandoquidẽ in forma uisibił creature
ĩqua ꝓ dispensatione tẽpoꝵ ubi uoluit. ⁊ qͥb uo¬
luit iustis apparuit: nec potuit. nec potest uideri.
Sed poterit: cũ ad suꝑnã patͥam peregͥnatio nr̃a
ꝑuenerit: ⁊ mortale nr̃m inmortalitas beata uestie-¬
rit : atq ad cõtẽplationẽ diuinã uel ꝑceptionem
cȩlestiũ p̾mioꝵ: om̃s uere fideles. fides ipsa qua
hic futura credebantur impleta ꝑduxerit.

Expanded text:
ec moveat quod hic quoque a justis antiquis visum legimus Deum, quia non est in hac humiliatione nostra sic visus, sicut in illa claritate videndus est. Quandoquidem in forma visibilis creaturae in qua pro dispensatione temporum, ubi voluit, et quibus voluit justis apparuit, nec potuit, nec potest videri; sed poterit cum ad supernam patriam peregrinatio nostra pervenerit, et mortale nostrum immortalitas beata vestierit; atque ad contemplationem divinam, perceptionemque coelestium praemiorum omnes vere fideles fides ipsa, qua hic futura credebantur, impleta perduxerit.
Abbreviated transcription (Latin):
a m̃datiis siue ꝑiurĩis. postremo remotꝰ ab om̃i geues
flagicioꝵ siue facinoꝵ: qͥb carnalit̾ uiuentes dm̃ offen.
dut̃. ⁊ mortui peccato nõ serui̾unt. Sic̃ inquã carne
mortuus. nec facere potest ista q̃ arxi. nec pati: ita his
et calib uicuĩis omĩno nõ uu̾iunt. qͥ ut uiliant dõ: car¬
nẽ suã cũ uicu̾s ⁊ concupiscentũs crucifigunt:¬

Expanded text:
a malitiis sive perijuriis, postremo remotus ab omni genere a malitiis sive perijuriis, postremo remotus ab omni genere flagitiorum sive facinorum quibus carnaliter viventes Deum offendunt, et mortui peccato non serviunt; sicut, inquam, carne mortuus nec facere potest ista quae dixi, nec pati, ita his et talibus vitiis omnino non vivunt, qui ut vivant Deo, carnem suam cum vitiis et concupiscent
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uana gła tͦpit̃ iactat. nõ desideriũ głose opinionis
inflãmat. ñ distinctio actꝰ alieni inlaqueat. nõ ad socie¬
tatem cͦpiũ q̃pitudinis amor inuitat. nõ rabies insani
furoris exagitat: nõ sup̃tuosar̾ deliciar̾ studiũ macta.
nõ ardor animose cõtentionis examinat : nõ facit inpu¬
dentem audatia. iniquũ ĩniusticia. ferũ ĩnclem̃tia.
uariũ inc̃stantia. ꝑtĩnacẽ cõtiunatĩa. insanũ uesansa
deliciosũ gula. rebellẽ inobedientia. uanũ iactantia
infidelem ꝑfidia. leuẽ felicitas. seuũ crudelitas. man¬
duconẽ tͣpem edacitas. inpacientẽ mobilitas. mobilẽ
instabilitas. uagũ spãł infirmitas. iracũdũ anĩmos¬
tas. suspiciosum ꝑũsitas. ũbosũ uanitas. irrisorem
malignitas. qui remotus ÷ a scłarib ꝓrsus illecebris
remotꝰ ab inimicitiis. remotꝰ ab insidu̾is alienis:
remotꝰ a rapinis uel occultiorib uel aꝑcis. remotui

Expanded text:
non vana gloria turpiter jactat, non desiderium gloriosae opinionis non vana gloria turpiter jactat, non desiderium gloriosae opinionis inflammat, non distentio alieni actus illaqueat, non ad societatem turpium turpitudinis amor invitat; non rabies insani furoris exagitat, non sumptuosarum deliciarum studium mactat, non ardor animosae contentionis exanimat; non facit impudentem audacia, iniquum injustitia, ferum inclementia, varium inconstantia, pertinacem contumacia, insanum vedeliciosum gula, rebellem inobedientia, vanum jactantia, infidelem perfidia, lenem felicitas, saevum crudelitas, manduconem turpem edacitas, impatientem mobilitas, mobilem instabilitas, vagum spiritalis infirmitas, iracundum animositas, suspiciosum perversitas, verbosum vanitas, irrisorem malignitas. Qui remotus est a saecularibus prorsus illecebris, remotus ab inimicitiis, remotus ab insidiis alienis, remotus a rapinis vel occultioribus vel apertis, remotus
Abbreviated transcription (Latin):
Iili resurgunt cũ xpõ qͥ moriunt᷑ sic̃ ille peccato. E.t tam̃
distinctione seruata: qd ille mortuus : peccato. nõ suosed
Quid ÷ peccato mori. nͥ dap̾nandis operib omĩno nõ ui¬
uere. nichil concupiscere carnalit̾ nicħ ambire : Ut sic̃
mortuus carne nulli iam decrabit. nullũ adu̾sat᷑ aut
despic̃. nulliꝰ pudiciciam callida circũ uentione corrũ¬
pit. nemini uiolentꝰ existit. neminẽ calup̃niat᷑ aut oppͥb¬
mit: nõ inuidet bonis. aut insultat afflictis : nõ luxu.¬
rie carnis uaseruit. nõ uĩnolentie deditꝰ. in se bibendi
sitim bibendo magis ac magis accendit. nõ odioꝵ facib¬
ũiardescit. nõ cõpendia iniusta sectat᷑. nõ potentibus
aut dĩuitũ adulat᷑. nõ inqͥeta curiositate raptat᷑. nõ
domestice sollicitudĩnis cura distendit᷑: nõ officiosisõcur¬
rentium salutationib delectat᷑. nec suꝑboꝵ ĩniuriis
fatigat᷑. nõ eũ suꝑbia ĩnflat: nõ ãbicio uencosa p̃ciptas

Expanded text:
Illi resurgunt cum Christo, qui moriuntur, sicut ille, peccato, et tamen distinctione servata, quod ille mortuus est peccato, non suo, sed Quid est peccato mori, nisi damnandis operibus omnino non vivere, nihil concupiscere carnaliter, nihil ambire? Ut sicut qui mortuus est carne, nulli jam detrahit, nullum adversatur aut despicit, nullius pudicitiam callida circumventione corrumpit, nemini violentus existit, neminem calumniatur aut opprimit; non invidet bonis, aut insultat afflictis, non luxuriae carnis inservit, non vinolentiae deditus, in se bibendi sitim bibendo magis ac magis accendit; non odiorum facibus inardescit, non compendia injusta sectatur, non potentibus aut divitibus adulatur, non inquieta curiositate raptatur; non domesticae sollicitudinis cura distenditur, non officiosis occurrentium salutationibus delectatur, nec superborum injuriis fatigatur; non eum superbia inflat, non ambitio ventosa praecipitat,
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedo. ⁊ salutẽ suam nobis cure e̾e̾ cernentes. malũ red¬
dere ꝓ bono uoluerĩt: male debemꝰ eoꝵ inmicicias qͥ nolue¬
rit emendari contrahere: quã dei offensam dũ peccantes
palpamus incurrere. S de his qm in libro sed̾o pluri
iã diximꝰ: reliquas iusticie partes ut cepimꝰ exequaor¬

Expanded text:
dulcedo, et salutem suam nobis curae esse cernentes, malum reddulcedo, et salutem suam nobis curae esse cernentes, malum reddere pro bono voluerint; malle debemus eorum inimicitias, qui noluerint emendari, contrahere, quam Dei offensam, dum peccantes palpamus, incurrere. Sed de his quoniam in libro secundo plura jam diximus, reliquas justitiae partes, ut coepimus, exsequa
Abbreviated transcription (Latin):
irrogamus: alterũ qd ab aliis irrogatas cũ possimꝰ
cum oppressos defendere nos possumus ab oppressione contẽp.
nimus. Nec mͥ aliqͥd prodest quod nõ eireum uenio aliquem
neq decipio. si decipienti circũuenire ꝑmitto. Hoc idem
de peccatis debet intelligi. quia si peccante̾ uideo. et non
solũ nõ arguo. s etiam ei peccanti consencio. participem
me cdap̾nationis eiꝰ efficio: Et in omĩb peccantib peceo. quãdo
e quos scio peccasse. siue peccare. quadam crudelis ani¬
mi malignitate nõ icrepo. Hec uͦ audiendi sunt illi:
qui se dieunt ꝓpt᷑ea delinquentes obiurgare nõ posse ne
eos qui emendareͥ noluerĩt sibi faciant inimicos. Qui
dũ parcunt uoluntati eoꝵ: saluti non parcunt. At si nõ
ex iactancia. s ex miscd̾ia. et cũ quadã pietate compaei¬
entis animi castigemꝰ: ⁊ illi nos sentiant nõ minus peccatis
suis moueri quã nr̃is: aut in bonũ statũ reformati. nbtũ
deo gr̾as agunt aut si eos in peccato tenet adhuc peccandi

Expanded text:
irrogamus, alterum quod ab aliis irrogatas cum possumus  oppressos defendere cum pnimus. Nec mihi aliquid prodest, quod non circumvenio aliquem, neque decipio, si decipi, aut circumveniri permitto. Hoc idem de peccatis licet intelligi: quia si peccantem video, et non solum non arguo, sed etiam ei peccanti consentio, participem me damnationis ejus efficio; et in omnibus peccantibus pecco, quando eos quos scio peccasse sive peccare, quadam crudelis animi malignitate non increpo 2. Nec vero audiendi sunt illi qui se dicunt propterea delinquentes objurgare non posse, ne eos qui se emendare noluerint, sibi faciant inimicos. Qui dum parcunt eorum voluntati, saluti non parcunt. At si non ex jactantia, sed ex misericordia, et cum quadam pietate compatientis animi castigemus, et illi nos sentiant non minus peccatis suis moveri quam nostris; aut in bonum statum reformati, nobiscum Deo gratias agunt; aut si eos in peccato tenet adhuc peccandi
Abbreviated transcription (Latin):
posse conferri. simͦ inuidie uulnere sanato correcti.
amaritudinẽ pectoris sui dulcedine fr̃ne dilectionis
expellant: eos supplicit᷑ amando qͦs oderant. Ut ad
bonũ fr̃ne cõmunionis ac pacis bonoꝵ om̃iũ qͦꝵ gra¬
uabant᷑ meritis adiuuent᷑ exemplis:

Expanded text:
posse conferri, si modo invidiae vnlnere sanato correcti, posse conferri, si modo invidiae vnlnere sanato correcti, amaritudinem sui pectoris dulcedine fraternae dilectionis expellant, eos simpliciter amando quos oderant, ut ad bonum fraternae communionis ac pacis, bonorum omnium, quorum gravabantur meritis, adjuventur exemplis?
Abbreviated transcription (Latin):
utendo. ꝑniciem uerup̃tam̃ si inuidi qͦ sic̃ alii pecca¬
tores diuinitꝰ inspirati. in spem recuperande salutis
adsurgant: ac sibi qͣles sut̃ oeo placituri displiceant.
si nõ inmitent̃ cai̾m qͥ pꝰquam dnãntis inuidie furore
cecatꝰ germano suo uitam ꝑ scelus extorsit: et animã
suã fr̃ni corporis sui morte ꝑcussam supplicio et̾ne
mortis addix̃. consequende uenie desperatione dep̾ssus
ait ad dm̃. Mlaior ÷ iniqͥtas mea: qͣm ut ueniam me¬
rear. hoc ÷ dicere deo. indulgẽre mͥ nõ peto: qr̾ pecca¬
toꝵ meoꝵ magnitudĩne indulgentie tue uincit᷑ mag¬
nitudo. Deniq nusꝗͣ. legit᷑. aut penituisse de suo sce¬
lere : aut ueniam meruisse. Si gͦ ab huiꝰ abhorrentis
exemplo se sibi auferant. ⁊ deo suo restituant. nec se
in ꝓfundũ maloꝵ salutẽ desperando ꝓiciant. qͥs dubi¬
tet immo qͥs non firmiter credat eis pͥoris malicie ueniã

Expanded text:
utendo perniciem? Verumtamen si invidi quoque sicut alii peccautendo perniciem? Verumtamen si invidi quoque sicut alii peccatores divinitus inspirati, in spem recuperandae salutis assurgant, ac sibi quales sunt, Deo placituri displiceant, si non imitentur Cain, qui postquam dominantis invidiae furore caecatus, germano suo vitam per scelus extorsit, et animam suam fraterni corporis morte percussam supplicio aeternae mortis addixit, consequendae veniae desperatione depressus ait ad Dominum: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear ; hoc est dicere Deo: Indulgeri mihi non peto, quia peccatorum meorum magnitudine indulgentiae tuae vincitur magnitudo. Denique nusquam legitur aut poenituisse de suo scelere, aut veniam meruisse. Si ergo hujus abhorrentes exemplum se sibi auferant, et se Deo suo restituant, nec se in profundum malorum salutem desperando projiciant; quis dubitet, imo quis non firmiter credat, eis prioris malitiae veniam
Abbreviated transcription (Latin):
se ipsos excludũt. Ut illud bonũ u̾ire nõ sit in eis:
qd̾ ꝑsequnt᷑ in bonis. Considerate obsecͦ. qͣlit̃ inuidos
punitura st̃ mala sua: qͦs etiã bona puniunt aliena.
Ubi isti fieri poter᷑ boni: qͥ st̃ in bono mali: Aut qͣndo
bene malis usuri st̃. qͥ male bonis uti nõ desinut᷑:
Bene malis usi st̃ mr̃es scĩ. in testimonio saluatoris
nr̃i ueraces. et in castris spãlib strenui beuatores.
Qui tͥbulacionib ⁊ dap̾nis. ac uari is cruciatib affecłi
pariter et ꝓbati: terrenis celestia mutauert᷑: ⁊ de
bono usu.⁊ bono usi maloꝵ ꝓfectu. ad gaudia boneꝵ
ꝑheniuũ ꝑuenert̃. Item bonis utit᷑ inuidꝰ maie. q̾¬
ab omĩb bonis q̃ miserexeerat᷑ ab ĩunctꝰ animi sul
supplicio relinquerur affligendꝰ eͥ qͥs ei pocerit sis¬
qse sibi exbibet inuidendo carnificem s aut unde sibi
p̾bet salutem. qͥ de salutis matheria ẽtrahit bonis male

Expanded text:
seipsos excludunt: ut illud bonum jure non sit in eis, seipsos excludunt: ut illud bonum jure non sit in eis, quod persequuntur in bonis. Considerate, obsecro, qualiter invidos punitura sint mala sua, quos etiam bona puniunt aliena. Ubi isti fieri poterunt boni, qui sunt in bono mali? aut quando bene malis usuri sunt, qui male bonis uti non desinunt! Bene malis usi sunt martyres sancti, in testimonio Salvatoris nostri veraces, et in castris spiritualibus strenui bellatores; qui tribulationibus et damnis, ac variis cruciatibus affecti, pariter et probati, terrenis coelestia mutaverunt; et de bono usu malorum profecti ad gaudia bonorum perennium pervenerunt. Item bonis utitur invidus male, quia omnibus bonis quae miser exsecratur, abjunctus, animi sui supplicio relinquetur affligendus. Et quis ei poterit suqui se sibi exhibet invidendo carnificem? Aut unde sibi parabit salutem, qui de salutis materia contrahit bonis male
Abbreviated transcription (Latin):
inumicieus gratuitas araent hephensr e teb auis eut
maliciã timent. Semꝑ amari: nũqͣ.certi. Amici diabo¬
li: mimici etiã sui. Odiosi: omibꝰ: ad gauidenda auxii.
ad plangenda leti. utrobiq ꝑuersi. Inter amicos diseo¬
dias seminant.: discordantes ad tempꝰ. si possunt in dis¬
sensione confirmant. Opinionẽ bonoꝵ m̃daciis decolo¬
rant: in spia̾lib carnalia laudant. ut spĩtalia bona
eisoem eẽ ꝑsuadeant. Amicicias simulant: ut eosqͥ
se incaute sibi cõmiserint: qua possut arte decipiant.
O dioꝵ sibi occasiones: pͣuis suspicionib coaceruant.
Demones quoꝵ sectantur facta letificant. scõs uirosqͥ¬
sibi st̃ noti. cõtristant. Uelud amici in obseqͥo: hostes
in animo. Continentes in uerbo: turpes in facto. Pro¬
pleni sordiũ. p̃di̾tĩ fraudib.aduersarii corde uirtu.¬
bonis uoto siue animo inimicos ostendunt. In hec
mala deueniunt. qͥ in sectando sectandos. ⁊ diligẽdo
abhominandos: feralit̾ a cominunione bonoꝵ omiũ

Expanded text:
inimicitiis gratuitis ardent, deprehendi pectoris sui malitiam timent, semper amari, nunquam certi; amici diaboli, inimici etiam sui, omnibus odiosi; ad gaudenda anxii, ad plangenda laeti, utrobique perversi. Inter amicos discordias seminant, discordantes ad tempus, si possunt, in dissensione confirmant. Opinionem bonorum mendaciis decolorant: in spiritualibus carnalia laudant, ut spiritualia bona eis deesse persuadeant. Amicitias simulant, ut eos qui se incaute sibi commiserint, qua possunt arte decipiant. Odiorum sibi occasiones pravis suspicionibus coacervant; daemones, quorum sectantur facta, laetificant. Sanctos viros quibus sunt noti contristant, velut amici in obsequio, hostes in animo. Continentes in verbo, turpes in facto. ProPleni sordium, praediti fraudibus. Adversarii corde virtues invidos bonis voto sive animo inimicos ostendunt. In haec mala deveniunt, qui insectando sectandos, et diligendos abominando, feraliter a communione bonorum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
de suꝑbie fonte manauit : ut diabolus qͥ ꝑ suꝑbiam
perũt. hominẽ pͥmũ statĩ succensus inuidie felle ꝑdi¬
derit. Nam qr a diabolo ꝓcessit: ꝓude qr idem diabolꝰ
suꝑbiendo inuidus. non inuidendo suꝑb apparuit.
Noñ suꝑbia fructꝰ inuidie fuit: s inuidia ex suꝑbie
radice ꝓcessit. Unde qm̃ qͣntũ inuidos affligat inui¬
dia suꝑior sermo iã ꝓdidit: ñ hic de illꝰ supplicio di¬
cendũ uidet᷑. qͦ suos animos inuidi laniando ẽficiũt.
s hoc tantũ donante dnõ debemꝰ ostendere: qͣlit̃ inuidi
scẽ uiuentiũ merita: sua faciant inuidendo peccata.
Et qͣntũ eis bonũ corrũpat inuidia: qͥeqͥs boni fieri
dici a scĩs audierĩt. aut omĩno nõ credut. aut res bene

Expanded text:
biae fonte manavit, ut diabolus, qui per superbiam periit, hominem primum statim, succensus invidiae felle, perdiderit; namque a diabolo processit. Proinde, quia idem diabolus superbiendo invidus, non invidendo superbus apparuit, non superbia fructus invidiae fuit, sed invidia ex superbia radice processit. Unde, quoniam quantum invidos affligat invidia, sermo superior jam prodidit, non hic de illius supplicio dicendum videtur, quo suos animos invidi laniando conficiunt; sed hoc tantum, donante Domino, debemus ostendere, qualiter invidi sancte viventium merita, sua faciant invidendo peccata; et quantum in eis bonum corrumpat invidia, qui quidquid boni fieri vel dici a sanctis audierint, aut omnino non cre
Abbreviated transcription (Latin):
ubet uicũs accomodare consensũ. Quid enĩ mali
oꝑis fieri potest. unde nõ erubescãt etiã uli qͦs p¬
sua flagicia delectant: hinc ÷ qd̾ hĩi qͥ bona sua
uane ac deformĩt᷑ iactant. dedecora qͥl remorsers
et hunuliant᷑ occultant. ꝗͥd quod ĩ peccantem eciã sine
huniano iudicio cõscientie iudicãtis torm̃ta deseuiũt.:

Expanded text:
uslibet vitiis accommodare consensum. Quid enim mali uslibet vitiis accommodare consensum. Quid enim mali operis fieri potest unde nec erubescant etiam illi, quos ipsa flagitia sua delectant? Hinc est quod hi qui bona sua vane ac deformiter jactant, dedecora quibus remordentur et humiliantur occultant. Quid quod in peccantem etiam sine humano judicio conscient
Abbreviated transcription (Latin):
UNC de timore supplicũ pauca dicamus:
Ad penã que peccatis debet᷑. mens anteqͥ. pex¬
cẽt aspiciat: cruciatus ac dolores qͥ solent seqͥ peccin¬
tem carnalib incentiuis supponat: ⁊ nichil eam pe¬
cati delectat: nec ad peccandũ delectacio ulla corpo¬
ralis inclinat. Deniq nõ ideo cedimꝰ illecebris ac uo¬
luptatib nr̃is qr̾ nichil repugnare nõ possumus.
s qr securitatẽ nob̾ occultandĩ cͥminis ipsi ꝓmit¬
timus. Et dũ credimus colorari uel redimi posse
qd facimus: spe p̃sup̃te impunitatis illecti. do¬
minationem in nos nr̃e uoluptati ꝑmittimꝰ. Ceer̃
sieo tempore qͦ qͥs peccare deliberat. sana mente con¬
sideret. que pena expectet. in suis facinorib ac fu¬
giciis dep̾hensos. qd suppliciũ c̃iunctos excrudes.
qui cremor m̃bra qͣtiat. pallor ora ꝑfundat. qͦrsĩ
deniq humiliet. ⁊ execrabiles om̃ib reddat. etiass
ipsũ sordide oppinionis obpbriũ. nescio an possit qͥb¬

Expanded text:
unc de timore supplicii pauca dicamus. Ad poenam quae peccatis debetur, mens antequam peccet, aspiciat; cruciatus ac dolores qui solent sequi peccantem, carnalibus incentivis opponat; et nihil eam peccati oblectat, nec ad peccandum ulla delectatio corporalis inclinat. Denique non ideo cedimus illecebris ac voluptatibus nostris, quia repugnare non possumus; sed quia securitatem nobis occultandi criminis ipsi promittimus; et dum credimus colorari, vel redimi posse quod facimus, spe praesumptae impunitatis illecti, dominationem in nos nostrae voluptati permittimus. Caeterum, si eo tempore quo quis peccare deliberat, sana mente consideret, quae poena exspectet in suis facinoribus ac flagitiis deprehensos, quod supplicium convictos excruciet, qui tremor membra quatiat, pallor ora perfundat, quantum denique humiliet et exsecrabiles omnibus reddat; etiam ipsum sordidae opinionis opprobrium nescio an possit quib
Abbreviated transcription (Latin):
ferre socialit᷑ uolut᷑. Et usq in suos inimicos dilectio¬
nis sue latitudinẽ porrigentes: hoc om̃s cupiunt ẽẽ
qd  ipsi sũt. Satis de uiciis. eoꝵq remedus disputatũ
nc̃ iã qͣlit̾ una queq uirtꝰ possit adqͥri: breuit᷑ disseramus.¬

Expanded text:
ferri socialiter volunt, et usque in suos inimicos dilectioferri socialiter volunt, et usque in suos inimicos dilectionis suae latitudinem porrigentes, hoc omnes cupiunt esse quod ipsi sunt. Satis de vitiis eorumque remediis est disputatum; nunc jam qualiter unaquaeq
Abbreviated transcription (Latin):
diligenda sut̃ tãtũ quantũ ipse p̃cepit diligamꝰ. Ipsi
cõiunciores familiaritas fac̃: si eos fama nõ reꝓbat. es
uita conmendat. nosamplius impendamꝰ. omĩuil
ꝓfectꝰ nr̃os ẽẽ credamꝰ. ⁊ de alioꝵ peccatis tãꝗͣ.de nris
misericordit᷑ iugeamꝰ. Sic gͦ possunt inhac uitacẽe i
ꝑfecni:
qui ꝑfecte diligut᷑ dm̃. Et illi ꝑfecte oiligu̾t dm̃: qui
uolendo qd̾ uult os. ⁊ nolendo qd̾ ñ uult. nec ullis pec¬
catis qͥb offendit᷑ adqͥescunt. ⁊ semꝑ se ad uircutes qͥs
ipse dignat᷑ oonare oiligendas. ⁊ habendas extendut̃.
hii sũt qͥ omĩa bona q̃ implere potuerit᷑: ab illo se adiu¬
tos. ut possit᷑ ueracit̾ credut᷑. Quic qͥd male cõmiserĩt.
uicio sue uolũtatis ad scͥbut᷑. Quic qͥo boni nõ potuerit᷑.
implere ab illo ut possĩt iugit̾ petunt. Cum potuerit̃.
illi gras agut̃. Bona eiꝰ q̃ fuerit᷑ cõsequuti: etiã aliis cõ¬

Expanded text:
diligenda sunt, tantum quantum ipse praecipit diligamus . Ipse diligenda sunt, tantum quantum ipse praecipit diligamus . Ipse conjunctiores familiaritas facit, si eos fama non reprobat, et vita commendat, nos amplius impendamus, omnium profectus nostros esse credamus, et de aliorum peccatis tanquam de nostris misericorditer lugeamus. Sic i, qui perfecte diligunt Deum; et illi perfecte Deum diligunt, qui volendo quod vult Deus, et nolendo quod non vult, nec ullis peccatis quibus offenditur, acquiescunt; et semper se ad virtutes, quas ipse dignatur donare, diligendas et habendas, extendunt. Hi sunt qui omnia bona quae implere potuerint, ab illo se adjutos ut possint veraciter credunt; quidquid mali commiserint, vitio suae voluntatis ascribunt; quidquid boni non potuerint implere, ab illo ut possint jugiter petunt; cum potuerint, illi gratias agunt. Bona ejus quae fuerint consecuti, etiam aliis con
Abbreviated transcription (Latin):
deratos. plusꝗͣ. qͦsubet scõs. qͦsa nobis scd̾m sanguinẽ
uocamꝰ extraneos diligamꝰ: nõ solũ carnalit̾ diligimꝰ s
etiã grauit᷑ in talieoꝵ dilectione pęccamꝰ. Proide scd̃m
nos ꝓrrimos om̃s diltͣmꝰ diligimꝰ: quando ad mores bonos. et
ad et̃nã uitã cõsequendã. sic̃ nobis eoꝵ saluti cõsulimus.
quando nos in eoꝵ peccatis ac ꝑicłis cogitamꝰ. ⁊ sic̃ nobis
sub uenire optaremꝰ. ita eis ꝓuirib subuenimꝰ. aut si¬
facultas defuerit. uolũtatẽ subueniendi tenemꝰ. Qua
ꝑiełi̾s tradũt. nudari facultatib propͥis. patrie sue
parati st̃. x ut totũ dicam. ipsã corporis mortẽ. nõ slũ
nõ refugiut᷑. s etiam libenter excipiunt. ambientes a
corporis sui uita magis quã a deo uita uite sue discedere.
Iste gͥ nobis dilectionis ordo seruandus est: iusta illud qd̃
poscit. dm̃ pͥncipalit᷑ diliguamꝰ. et ꝓpt̾ ipsũ in ipso ea qͦ

Expanded text:
moratos, plus quam quoslibet sanctos, quos a nobis secundum sanguinem moratos, plus quam quoslibet sanctos, quos a nobis secundum sanguinem vocamus extraneos, diligamus; non solum carnaliter diligimus, sed etiam graviter in tali eorum dilectione peccamus. 3. Proinde secundum nos proximos omnes diligimus, quando ad mores bonos, et ad aeternam vitam consequendam, sicut nobis, saluti eorum consulimus; quando nos in eorum peccatis ac periculis cogitamus; et sicut nobis subveniri optamus, ita eis pro viribus subvenimfacultas defuerit, voluntatem subveniendi tenemus. Quapericulis tradunt, nudari facultatibus propriis, patriae suae parati sunt, et, ut totum dicam, ipsam corporis mortem non solum non refugiunt, sed etiam libenter excipiunt, ambientes a corporis sui vita magis quam a Deo vita vitae suae discedere. Iste igitur nobis dilectionis ordo servandus est, juxta illud quod scit, Deum principaliter diligamus; et propter ipsum, in ipso ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
ut saluti ac fragilitati eiꝰ naturalit̾ consulamꝰ: ⁊ agamꝰ.
quatinꝰ spiũ ordinate subiectũ ad eternã salutem accepta
in mortalitate ⁊ incorruptione ꝑueniat: nõ sius uolupta.¬
tib diffluendo anime rigorẽ sibi cesentis emolliat. pu¬
ritatẽ poliuat.: ⁊ totã dignitatẽ sue delectationis morbo
corrũpat. Proximos aũ tẽ oiligimꝰ sic̃ nos : sinõ ꝓpt abib¬
As utilitates ma̾s. nõ ꝓpt̾ sperata bñficia uel accepta
nõ ꝓpter cisfinitates aut cõsanguinitates. s. ꝓpt̃ hoc tãtũ
no str uature nĩe participes oiligam. Quia ñ ecicatt
nos ipsos amamiꝰ qͥndo ꝓpt̃ ila superiꝰ oicta. duligis ncurt
filius.
materaut filia: nepios aut neptis ÷ carnalit᷑ qͥppe amat:
qͥ taliter amat. Qm̃ nd̾ illi tantũ ꝓximi nr̃i credendi sr̃
qͦs nob̾ gradus sanguinis iungit: s ꝓximi nr̃i creo enoi
sunt om̃s homines nature nr̃e sic̃ oiri participes. Nã
si propinqͦs nr̃os qͣuis incõpositos. turpes. ac malemo.

Expanded text:
ac fragilitati naturaliter consulamus, et agamus quatenus spiritui ordinate subjectum, ad aeternam salutem, accepta immortalitate, et incorruptione perveniat; non suis voluptatibus diffluendo, animae rigorem sibi cedentis emolliat, puritatem polluat, et totam dignitatem suae delectationis morbo corrumpat. Proximos autem tunc diligimus sicut nos, si non propter aliquas utilitates nostras, non propter sperata beneficia vel accepta, non propter affinitates vel consanguinitates; sed propter hoc tantum, quod sunt naturae nostrae participes, diligamus: quia non eos sicut nos ipsos amamus, quando propter illa superius dicta diligimus. filius, mater aut filia, nepos aut neptis est. Carnaliter quippe amat, qui taliter amat: quoniam non illi tantum proximi nostri credendi sunt, quos nobis gradus sanguinis jungit; sed proximi nostri credendi sunt omnes homines naturae nostrae, sicut dixi, participes. Nam si propinquos nostros, quamvis imcompositos, turpes, ac male
Abbreviated transcription (Latin):
etiã cũ ouectione ꝑficimꝰ: si tam̃ am̃ caritate ꝑfecta q̃
nobis ab illo ẽ. ex toto corde ⁊ ex tota anima ⁊ ex totis uis¬
cerib diliguamus: Ex ea enĩ parte qͥs peccat : ex qua minꝰ
diligit dm̃. Quẽ si ex coto corde diliguamꝰ : nicħ erit in
nobis unde peccati desideriis seruiamꝰ. Et qͥd ÷ dm̃ dili¬
gere. nͥ illo occupari animo. concipere fruende uisio¬
nis eiꝰ effectũ. peccati odiũ. mũdi fastidiũ. diligere etiã
primũ. quẽ ee̾ censuit diligendũ. in ipso amore seruare
legitimũ modũ. nec ꝑu̾tere oilectionis ordinẽ constitu.¬
tũ : Ꝙrdinem oilectionis illi ꝑuertũt: nec modũ diligẽdi
custodiuĩt: qͥ aut mũdum qͥ contep̾nendus ÷ diligũt. aut
corpora sua minus diligenda plus oiigat. aut ꝓrrimos
nõ sic̃ se ipsos. aut dm̃ plusq se ipsos forte nõ diligũt.
s de mũdo qd̾ diligi omino nõ debeat: ipsiꝰ diũĩ nr̃i iħti ꝑ¬

Expanded text:
m caritate perfecta, quae nobis ex illo est, ex toto corde, ex tota anima, et ex totis viribus diligamus. Ex ea enim parte quis peccat, ex qua minus diligit Deum; quem si ex toto corde diligamus, nihil erit in nobis, unde peccati desideriis serviamus. Et quid est diligere Deum, nisi illi copulari animo, concipere fruendae visionis ejus affectum, peccati odium, mundi fastidium, diligere etiam proximum, quem in se censuit diligendum, in ipso amore servare legitimum modum, nec pervertere dilectionis ordinem constitutum? Ordinem dilectionis illi pecustodiunt, qui aut mundum qui contemnendus est, diligunt, aut corpora sua minus diligenda, plus diligunt; aut proximos non sicut seipsos, aut Deum plus quam seipsos forte non diligunt . 2. Sed de mundo, quod diligi omnino non debeat, ipsius Dei nostri
Abbreviated transcription (Latin):
ieuinare debemꝰ: ut ñ nos ieu̾inandi. uel abstined
necessitati subdamꝰ: ne iã nõ deuoti. s inuiti pẽ
uolũtariam faciamꝰ. Si enĩ qͦslib& aduenientes ieũ mio
int̾̃misso reficio: nõ soluo ieiuniũ. s impleo caritatis.
officiũ. Ceterũ si propt̾ abstinentiã sp̃ales fr̾s qͦs noui
mea remissione delectari cõtristo: abstinentia mea non
ẽ. iurtꝰ dicenda s uiciũ. Qm̃qͥdem ipsa abstinẽtie ac
ieiunioꝵ c̃tinuatio: nͥ fuerit qͣndo res exigit᷑ p̃temmist
⁊ me unflat. et frẽm meũ cui karitas seruire uibec
contristat. uel certe mͥ nicħ ine̾e̾. Raritatis fr̃ne dems¬

Expanded text:
jejunare debemus, ut non nos jejunandi vel abstinendi necessitati subdamus: ne jam non devoti, sed inviti rem voluntariam faciamus. Si enim quoslibet advenientes, jejunio intermisso, reficio, non solvo jejunium, sed impleo caritatis officium. Caeterum si propter abstinentiam spirituales fratres, quos novi mea remissione delectari, contristo; abstinentia mea non est virtus dicenda, sed vitium: quoniam quidem ipsa abstinentiae ac jejuniorum continuatio, nisi fuerit quando res exigit praetermissa, et me inflat, et fratrem meum, cui caritas jubet servire, contristat; vel certe mihi nihil ine
Abbreviated transcription (Latin):
uiciis discedamꝰ: ut ꝓsit nob̾ quod acibis delectabilib absti¬
nemꝰ. Luia tẽ nobis ꝓderit. qd̾ corpora nr̃a. uel certe corpoꝵ
incentiua rigore districtioris abstinẽcie castigamꝰ: si carna¬
lib desideriis absoluti: scĩs uirtutib floreamꝰ Sediã finẽ
liber accipiat: ut de uirtutib ac uitiis unde hic pauca
tetigimꝰ. lacius ac plenius in t̾cio uolumine. donante dnõ
dispuceorys:

Expanded text:
vitiis discedamus, ut prosit nobis quod a cibis delectabilibus abstivitiis discedamus, ut prosit nobis quod a cibis delectabilibus abstinemus. Quia tunc nobis proderit, quod corpora nostra, vel certe corporum incentiva rigore districtioris abstinentiae castigamus; si carnalibus desideriis absoluti, sanctis virtutibus floreamus. Sed jam finem liber accipiat, ut de virtutibus ac vitiis, unde hic pauca tetigimus, latius ac plenius in tertio volumine, donante Deo, disputemus.
Abbreviated transcription (Latin):
sola karitas ꝑficiat. ⁊ omĩs abstinentia aut ꝑdat sine
adiunctione caritatis: aut ꝑ eat. Qͤ gͦ abstinere aut ie.¬
unare eciam manichei. uel qͥlibet alii herecici postĩ
ut pote qͥ om̃s carnes nõ ꝓ abstinentia s pro innũdicas
decestantes. corpora sua panis et aque ꝑceptione cõfias̃
nõ ꝓ magno ducamꝰ. qͣndo ab his q̃ illi qͦ reiciut̃ absi¬
nemus s qd̾ abstiuẽtiã nr̃am fides cõmendat karitas¬
q cõsũmat. Quas uirtutes illi nõ habentes. occidere
se possut᷑: ẽdificare auĩ aut ꝑfici talit̾ abstinendo nõ
possut̃. Ipsis uͦ catholicis. xp̃ĩanis qͥ siue nõ ualendo all¬
nere. siue nolendo omiã uftu nr̃o cõcessa cũ gra̾r̃ acliꝰ
ꝑcipiunt. nõ nos propt̃ abstinentiã p̃feramꝰ: ne fea
plus humilitatis aliarq uirtutũ habeant illi: ud
iure nobis abstinentil p̃ferant᷑. Quo cirta si uolunis
e iactancia cunctis mimica uirtutib atq ab omĩb omĩno

Expanded text:
aut perdat sine adjunctione charitatis, aut pereat. Quia ergo abstinere etiam Manichaei vel quilibet alii haeretici possunt, ut pote qui omnes carnes non pro abstinentia sed pro immunditia detestantes, corpora sua panis et aquae parcitate conficiunt, non pro magno ducamus quando ab his quae illi quoque rejiciunt abstinemus, sed quando abstinentiam nostram fides commendat, charitasque consummat; quas virtutes illi non habentes occidere se possunt, aedificari autem, aut perficere aliter abstinendo non possunt: ipsis vero catholicis Christianis, qui sive non valendo abstinere, sive nolendo, omnia usui nostro concessa cum gratiarum actione cipiunt, non nos propter abstinentiam praeferamus: ne forte plus humilitatis aliarumque virtutum habeant illi, unde jure nobis abstinentibus praeferantur. Quocirca si volumus et jactantia cunctis inimica virtutibus, atque ab omnibus omnino
Abbreviated transcription (Latin):
UC accedit quod ⁊ ipsa peccata sic habentur.
occulta uel aliena nobis. uel aliis nr̃a.: ut plert̃.
cator obtineat. Innocentem si se tueri nõ potest suspicio
uidicis cõdempnat : ⁊ reũ calliditas ingenii uiuacis
excusat. uerumptam̃ non diuinũ sed humanũ fallunt
ista udicium. Et quid mirũ si animos alioꝵ qͣles sint
sine ipsoꝵ confessione nescimꝰ cũ nos ipsos ita hodie noue¬
rimꝰ ⁊ ut quales futuri sumꝰ crastino nesciamus: Cum uͦ
nobis fr̃s quilibet nostri peccata sua tamquã medicis uul¬
nera qͥb urgent᷑ aperiunt: operam dare debemus. ut
quantocius ad sanitatem deo auctore ꝑueniat̃ : ne in peꝰ
dissi mulata curatione ꝓficiant. Ea aũ cͥmina quoꝵliba
si ipsis criminosis confiteri nolentib undecũq clarue¬
rint: q̃cumq nõ fuerit patientie leni medicam̃to sanata
uelut igni quodam pie increpationis uranda sunt et cu¬
randa. Quod si nec sic quidem equanimit̾ sustinentis ac

Expanded text:
uc accedit quod et ipsa peccata sic habentur occulta, vel aliena nobis, vel aliis nostra, ut plerumque obtineat peccator. Innocentem si se tueri non potest, suspicio judicis incauta condemnat, et reum calliditas ingenii vivacis excusat. Verumtamen non divinum, sed humanum fallunt ista judicium. Et quid mirum, si animos aliorum quales sint, sine ipsorum confessione nescimus, cum nos ipsos ita hodie noverimus ut quales futuri simus crastino nesciamus? Cum vero nobis fratres quilibet nostri peccata sua, tanquam medicis, vulnera quibus urgentur, aperiunt; operam dare debemus ut quantocius ad sanitatem, Deo auctore, perveniant, ne in pejus dissimulata curatione proficiant. Ea autem crimina quorumlibet si ipsis criminosis confiteri nolentibus undecunque claruerint; quaecunque non fuerint patientiae leni medicamento sanata, velut igni quodam piae increpationis urenda sunt et curanda. 2. Quod si nec sic quidem aequanimiter sustinentis, ac
Abbreviated transcription (Latin):
Uo CIRCA sic hortandi st̃: ad contẽplatiuã
uitam qͥc̃q plene uoluerit̃ ⁊ deo auxiliante
potuerit̃. ut meminerit sibi ipsius cõtẽplat.¬
nis diuine ꝑfectionẽ ĩ illa beata uita q̃ futura :
reseruari. ut ibi dm̃ sicuti ÷ ꝑfecte uideant. ubi e
ipsi ert̃. uite aet̾ne ao regni cęlestis cõsequtione ꝑ¬
fecti. Ceterũ si hic ꝑfecte potuisset substãciã dei
humana fragilitas cõtemplari. nũꝗͣ sc̃s euangelis
dixisset: dnĩ nemo uidit ũꝗͣ. nõ dix̃ nemo uideb
Deniq ut euident̃ ostenderet uisionẽ dĩ nõ negatã

Expanded text:
uocirca sic hortandi sunt ad contemplativam vitam, quicunque plene voluerint, et Deo auxiliante potuerint, ut meminerint sibi ipsius contemplationis divinae perfectionem, in illa beata vita quae futura est, reservari; ut ibi Deum sicuti est, perfecte videant, ubi et ipsi erunt vitae aeternae ac regni coelestis consecutione perfecti. Caeterum si hic perfecte potuisset substantiam Dei humana fragilitas contemplari, nunquam sanctus evangelista dixisset: Deum nemo vidit unquam. Non dixit, Nemo videbit. De