comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deo respiciente sua uñ
imde ceciderat cogitare. Nonulłi
Aita despicumtur ad̾o ut dep¬
p̾uaricatõm regredi adiustiti¬
am. ob serare ad itũ penitentibꝰ
hominb cupiant. ne uł ip̃i re¬
uertantur addm̃. eosq socios ĩ
fraudib insistentes. aut deseran¬
tur ad̾o. aut sagicii mnimani¬
tate desꝑent Ingemiscend est
uigit᷑ ⁊ postpoita securitate lu¬
gend̃: ne dei secreto ⁊ iusto iu¬
dicio deseratur homo ⁊ ꝑdendꝰ
in potestate demoñ reliaqͥt.
sam reuera ꝙ̃ d̾s deferit. demo
ado. a maligras spiritib eccupã¬
tur. a quib ⁊ ut mala fatiant
fum Inimitos di ꝑ sequuntur te¬
nebre. q̃ intelligiutur demones.
uñ ⁊ ĩ psalmo legit᷑. ĩmissiones
ꝑ angłos malos. Eiuidã repborũ
Inpotestate demon occalrod̾i ui¬
ditio ⁊ iustissimo redigantur.¬
u̾saia testante. Ipẽ misit eis
sortem. ⁊ manus eius diuisit
eis eam ĩ mñsuiam: usq in et̾¬
num possidebunt eã. Quidam
elcõrum dimittutitur diuina

Expanded text:
ente, sua mala unde ceciderit, cogitare. Nam nonnulli ita despiciuntur a Deo, ut deppraevaricationem regredi ad justitiam, obserare aditum poenitentiae hominibus cupiant, ne vel ipsi revertantur ad Deum; eosque socios in fraudibus insistentes, ut aut deserantur a Deo, aut flagelli immanitate desperent. 3. Ingemiscendum est jugiter, et, postposita securitate, lugendum, ne Dei secreto et justo judicio deseratur homo, et perdendus in potestate daemonum relinquatur. Nam revera, quem Deus deserit daemona Deo, a malignis spiritibus occupantur, a quibus etiam, ut mala faciant, cum: Inimicos Dei persequuntur tenebrae , qui intelliguntur daemones. Unde et in psalmo legitur: Immissiones per angelos malos . 5. Quidam reproborum in potestate daemonum occulto Dei judicio et justissimo rediguntur,Isaia testante: Ipse misit eis sortem, et manus ejus divisit eis eam in mensura, usque in aeternum possidebunt eam . 6. Quidam electorum dimittuntur divina
Abbreviated transcription (Latin):
ebulliet fernor amoris. ¶ Quinta
penna est in hiis ꝑ seu̾are hant ꝑficit
uurtus ꝑsen̾antie. finis non pngna
coronat. Qui ꝑseu̾at cessare nescit
la sexta est dilectõ dei. Ala gexti¬

Expanded text:
ebulliet fervor amoris. Quinta penna est, in his perseverare. Hanc perficit virtus perseverantiae. Finis, non pugna coronat. Qui perseverat, cessare nescit.a sexta. Ala sexta est dilectio Dei. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
montẽ dm̃. Innocens manib. Quis
innocens manib. Qui nõ facit ꝓpxi¬
Qui milli noc̾e tult tempore ex cͣluso.
motum iam pͥmũ sentit amorẽ ¶ Pen¬
na scd̾a est om̃ib ꝓdesse u̾bo ⁊ oꝑe. frater
frẽm adimuans. cuntas munita ⁊ fortis.
hanc pennam suscitat ꝓnehit ⁊ ꝑuehit
Qui om̃ib studet ꝓdesse. uimuim calorẽ
ueri iam spirat amoris ¶ Tertia pẽna
est rerum ꝓpt̾ amicũ consũptaꝵ detri¬

Expanded text:
montem Domini? Innocens manibus, etc. Quis innocens manibus? Qui non fecit proxiQui nulli vult nocere, tempore excluso, motum primum jam sentit amoris. Secunda penna est, omnibus prodesse, verbo et opere. Frater fratrem adjuvans, civitas munita et fortis . Hanc pennam suscitat, et provehit . Qui omnibus studet prodesse, vivum calorem veri spirat amoris. Tertia penna est, rerum propter amicum consumptarum detri
Abbreviated transcription (Latin):
in corde gaud̾e. Qi sentit cõputatoꝵ
est. nõ largitor. Qmi nõ gaudet dolet. de
hac pemiia scriptũ est Qmi negligit dẽꝑ¬
num ꝓpt̾ amicum iustus est. It̾ antẽ
anari decipiet enm. In ħ intłłige. a¬
cumen amoris. ¶Quarta penna est

Expanded text:
in corde. Qui sentit, computator est, non largitor; qui non gaudet, dolet. De hac penna scriptum est: Qui negligit damnum propter amicum, justus est; iter autem avari decipiet eum . In hoc intellige amicum amoris. Quarta penna est,
Abbreviated transcription (Latin):
ciis in cõbunt ad quirende pecume.
hec est obedientia cũ symonia. Est
et alia spẽs in obedientie. q̃ tamen
obedientia nocatur: de qua dicit᷑.
Quia obedisti noci uxoris tue plus
qͣm mee: maledicta t̾ra ĩ oꝑe tuo.
Quatuor sunt auit uoces. Scili¬
cet iycoris. mundi. diaboli ⁊ dei.
uxoris: nox carnis. Nox antei
carnis: noluptas. uox mundi
tanttas. Qox diaboli iniquitas
autẽ uox creatoris ad subiectos
de p̾latis dicens que dicunt faci¬
te. que ante facuint face nolite.
Et pusis obedras p̾latis inmint qui
etiam male oꝑantib obedire nixit.
ut sic ingrediaris ⁊ egrediaris cũ
dauid sub saule ⁊ eundẽ honores
lic reprohum cum samuele. In¬
obediens gͥ et suꝑbos se ipõs esse
testantur. qui prelatis lic ꝑu̾sis
non obediunt ⁊ eos nõ uen̾ant᷑.
nec bonis tam̃ obedtas in malũ.
nec pu̾sis contradicas in bonum¬

Expanded text:
tii incumbunt acquirendae pecuniae. tii incumbunt acquirendae pecuniae. Haec est obedientia cum Simonia. Est et alia species inobedientiae, quae tamen obedientia vocatur, de qua dicitur: Quia obedisti voci uxoris tuae plus quam meae, maledicta terra in opere tuo . Quatuor sunt autem voces, scilicet uxoris, mundi, diaboli et Dei.uxoris, vox carnis; vox autem carnis, voluptas; vox mundi, vanitas; vox diaboli, iniquitas; autem vox Creatoris ad subjectos de praelatis dicens: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite . perversis obedias praelatis innuit, qui etiam male operantibus obedire jussit, ut sic ingrediaris, et egrediaris cum David sub Saule , et eumdem honores, licet reprobum cum Samuele . Inobedientes igitur et superbos seipsos esse testantur, qui praelatis licet perversis non obediunt, et eos non venerantur. Nec bonis tamen obedias in malo, nec perversis contradicas in bon
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣndo displic. Placet qͥbusdam
non quia habundat fr̃ib sed pi-¬
possidet. ⁊ sic fit ut uocetur o¬
bedientia cum non sit. Hant
obedientiam multi desiderãt ut
et obedientiam esse queant Mul¬
tis autem modis hec obedientia q̃¬
ri solet .i. auxilio consilio ⁊ inge¬
mo. Auxilio uidelicet parentũ.
Consilio frm̃: simulatõis ingenio .i.
ut qd̾ minis parentũ. uł exortatõib
tionis ingenio possit adipisci. Heo
aut̃ obedientia q̃ conceditur alicui
toria exhortatione uł etiã bomi ope¬
ris. simulatoria ostensione. obedien¬
tie nom̃ ht̃: s recaret. Ad hanc etiã
obedientiam aliis modas ꝑuenit᷑.
atur. Sic adhuc cũ petro symon
magus moratur in eccłia. SNo
ratur saphira cum anania. Per
petrum boni p̾lati. ꝑ symonem a¬
naniam et saphiram. mali sub¬
diti designantur. Soluit emere
symon gram: isti obedientiam.
Ananias et saphira absconderunt
partem substantie. Isti uero nego¬

Expanded text:
aliquando displicet. Placet quibusdam, aliquando displicet. Placet quibusdam, non quia abundet fratribus, sed pipossidet; et sic fit, ut vocetur obedientia cum non sit. Hanc obedientiam multi desiderant ut extra obedientiam esse queant. Multis autem modis haec obedientia quaeri solet, id est, auxilio, consilio et ingenio. Auxilio videlicet parentum, concilio fratrum, simulationis ingenio, ut qtionis ingenio possit adipisci. Haec autem obedientia, quae conceditur alicui toria exhortatione, vel etiam boni operis simulatoria ostensione, obedientiae nomen habet, sed re caret. Ad hanc etiam obedientiam aliis modis pervenituatur. Sic adhuc cum Petro Simon Magus moratur in Ecclesia, et Saphira cum Anania ; per Petrum boni praelati; per Simonem, Ananiam et Saphiram mali subjecti designantur. Voluit emere Simon gratiam, isti obedientiam. Ananias et Saphira absconderunt partem substantiae, isti vero nego
Abbreviated transcription (Latin):
nem restat ut ferri recipiat in¬
cisionem .i. correctionem discipli¬
ne. Est autem tirmor mollis cũ
mens inflata delectatur uoluptuo¬
sis. dum sectatur otium sonnolen¬
tia. torpescit. Ex his igit᷑ languor
anime nascitur. Unde duritia obsti¬
nationis pressa. uł mollitie dissolu¬
ta. mens suꝑla nichil operatu.
Assumit igitur in obedientia qͣn¬
doq nomen obedientie. ut solo glo¬
rietur noĩe. S quia obedientia
mnłtis modis dicitur: expedit ut
sermo de ea habitus alt̾i ordinat᷑.
Imponitur. N. nomen obedientie
p̾cepto. fõ ⁊ ioco. ut designet quod
precipitur.: monstret qd agitur. no¬
minet locum tu quo quis moratur.
De p̾cepto dicitur. iniungit et obe¬
dientiam: de fco cõpleuit eam. de
loco apud illam moratur obedien¬
tiant: cũ aliquã remotam seruat
curiam. Prima est facilis. secũda
grauis: tercia ad utramq se ht̃.
Leue est enĩ pͥcipere: s labor ẽ im¬
plere. Locus uero aliqñdo placet.

Expanded text:
nem, restat ut ferri recipiat innem, restat ut ferri recipiat incisionem, id est, correptionem disciplinae. Est autem tumor mollis, cum mens inflata delectatur voluptuosis; cum sectatur otium, somnolentia torpescit. Ex his igitur languor animae nascitur, quando duritia obstinationis pressa, vel mollitie dissoluta, mens superba nihil operatur. Assumit sibi inobedientia quandoque nomen obedientiae, ut solo nomine glorietur. Sed quia obedientia multis modis dicitur, expedit ut sermo de ea habitus altius repetatur. Imponitur enim nomen obedientiae, praecepto, facto et loco, ut designet quod praecipitur, monstret quod agitur, nominet locum in quo quis moratur. De praecepto enim dicitur, injungit ei obedientiam; de facto, complevit eam; de loco, apud illam moratur obedientia, cum aliquam remotam servat villam aut cortem. Prima est facilis, secunda gravis, tertia ad utrumque se habet. Leve enim est praecipere, sed labor est implere. Locus vero aliquando placet,
Abbreviated transcription (Latin):
sicuit sanies ex uulnere sic ex ulce¬
re contemptus emanat. Morbus
in obedientie: langor est anme.
Qui eñi operari non nult ⁊ potest:
inuit sed languet. Girnt potestate:
languet uoluntate. Hoc morbo
pͥmus homo languit: qui cũ tiu̾et
potestate ⁊ santis esset bona uolun¬
tate: bestiis terre p̾positus fuit.
ꝑ inobedientie uͦ cuipam suppositꝰ.
etiã nunc muscis ⁊ culicib per po¬
steros seruit. Qnͣdo infirmitas
carnis adunatur in tuimorem:
contingit qnͣdoꝙ ut germinz lan-¬
guorem. Mlens .N. carnalis ꝑ tu¬
morem suꝑbie incurrit sepissi¬
me languorem mobedientie.
Due autẽ sunt tumoris speties:
dura scilicet et mollis. Btrritia
tumoris in carne: est obstinatio
carnalium in conu̾satione. Hec
autem trib modis mederi solet
Emplastro scilicet unguento
et ferro .i exemplo bom oꝑis. uerlo
cõmonitionũ. discipliua correctõ¬
nis. Cum eñi mens nõ emittit sa¬
nem ꝑconfessionem. uł ex cõmo¬
nitioue non ꝓmittit emendatio¬

Expanded text:
sicut sanies ex vulnere, sic ex ulcere contemptus emanat. Morbus inobedientiae languor est animae. Qui enim operari non vult et potest, vivit, sed languet. Vivit potestate, sed languet voluntate. Hoc morbo primus homo languit, qui cum viveret potestate, et sanus esset voluntate, bestiis terrae praepositus fuit, per inobedientiae vero culpam suppositus, etiam nunc muscis, et culicibus per posteros servit. Quando infirmitas carnis adunatur in tumorem, contingit quandoque ut generet languorem. Mens enim carnalis per tumorem superbiae incurrit saepissime languorem inobedientiae. Duae autem sunt tumoris species, duri videlicet et mollis. Duritia tumoris in carne, est obstinatio carnalium in conversatione. Huic autem tribus modis mederi solent, emplastro scilicet, unguento et ferro, id est, exemplo boni operis, verbo commonitionis, disciplina correptionis. Cum enim mens non emittit saniem per confessionem, vel ex commonitione non promittit emendatio
Abbreviated transcription (Latin):
est. ortris est palma est rosa est
laum est. fons flminis est. porti¬
cus est. columba est. uestis ẽ. mar¬
garita est. corona est sceptrũ est.
tronns est. mensa est. panis est

Expanded text:
est, hortus est, palma est, rosa est, lilium est, fons est, fluvius est, porticus est, columba est, vestis est, margaritum est, corona est, sceptrum est, thronus est, mensa est, panis est,
Abbreviated transcription (Latin):
creando. Postea ꝑ aspiratoe̾m excitã¬
do. Demde ꝑ occasionem foris adhibitã
do. ꝑ inspiratoẽm ponit. ꝑ aspiratio¬
tiem tmpellit. ꝑ occasionem trahit.
Ponit ad uolendum. Impelłit adape¬
tendum. trahit ad ꝑficiendum. In
tes. ut in spirando creat. nͦ aspirado
excitat. ⁊ tm̃mꝰ scd̾m dispensationẽ
suam. aliqñ manifestam. alignͣdo
occultam. semꝑ añ iuistã occasioẽ
aliqñ foris adhibendo iusto indino p̾ci¬
pitat. ergo in cordib bonoꝵ nolim¬
tates rectas. primũ intꝰ ipse facit.¬
⁊ deinde easdem ubi uolu̾it. et qͣm tũ
uolu̾it ad effectũ dirigit. Prauas au̾
noluntates ip̃e intꝰ non efficit Sed a
sõmetip̃is int̾ius corruptas. Scd̾m sue uolim¬
tatis arbitͥum ad dispensatõis intime ordi¬
nem ꝯplendum inflectit. Honas gͥ uolim¬
tates dens oꝑat᷑. malas uͦ nõ oꝑat᷑. tam̃ ⁊ per

Expanded text:
creando; postea, per aspirationem, excitancreando; postea, per aspirationem, excitando; deinde, per occasionem foris adhibitam, do. Per inspirationem, ponit, per aspirationem impellit, per occasionem trahit. Ponit ad volendum, impellit ad appetendum, trahit ad perficiendum. In tes nec inspirando creat, nec aspirando excitat. Tantummodo secundum dispensationem suam aliquando manifestam, aliquando occultam, semper autem justam, occasionem aliquando foris adhibendo justo judicio praecipitat. Ergo in cordibus bonorum voluntates rectas primum intus ipse facit, et deinde easdem foras ubi voluerit et quantum voluerit, ad effectum dirigit. Pravas autem voluntates ipse intus non efficit, sed a semetipsis interius corruptas secundum suae voluntatis arbitrium ad dispensationis intimae ordinem complendum inflectit. Bonas igitur voluntates Deus operatur; malas vero non operat
Abbreviated transcription (Latin):
Nitegritatẽ ueratit̾ reꝑat᷑. Gaudiũ nͦ cõ¬
solatõis. iam qͦdam mͦi mentẽ intͥnsecus
fouet atq ꝯpanit. suadetꝙ uͭ secũ ꝑ ma¬
ro. dolor ex̾citatõs. ita omnẽ ext̾ioris.
delectatõis memoriam ab aĩo secludit.
ut dum suo intrinsecus dolori intend̾e
ogit᷑. qd̾ foris sit delectabile mimime
recordet᷑. Pustrenꝰ gandiũ feluitat s
hoĩem etiam se ip̃m oblunsci facit. qͥa
dum mens tota suꝑnoꝵ gaudiorum
dulcedim inħiat. Supͣ se elenata nõ so¬
lumi. ĩ fime delectatõis nõ menuunt.
sed ip̃a quoq sibi quodãmͦ felicit̾. in obli¬
uionem uenit Igit᷑ gaudiũ uanitatis
animũ disꝑgit. Dolor confusionis col¬
ligit. Gaudiũ consolatõis ꝯponit. Do-¬
lor. ex̾citatõis ligat. Gaudiũ felicita¬
sionis in dolorem ex̾titatoĩs u̾tit᷑. et
idem aliis dolor ex̾citatõis in dolorem
confusiomis ꝯmutatur
r̾ib modis dens cor emollit pͥmũ.
ꝑ inspiratoẽm bonam uoluntatẽ

Expanded text:
. Gaudium vero consolationis jam quodammodo mentem extrinsecus fovet atque componit, suadetque ut secum permaro dolor exercitationis ita omnem exterioris delectationis memoriam ab animo secludit, ut dum suo intrinsecus dolori intendere cogitur, quod foris sit delectabile minime recordetur. Postremo gaudium felicitatis hominem etiam seipsum oblivisci facit, quia, dum mens tota supernorum gaudiorum dulcedini inhiat super se elevata, non solum infimae delectationis non meminit, sed ipsa quoniam sibi quodammodo feliciter in oblivionem venit. Igitur gaudium vanitatis animum dispergit, dolor confusionis colligit, gaudium consolationis componit, dolor exercitationis ligat, gaudium felicitasionis in dolorem exercitationis vertitur, et item aliis dolor exercitationis in dolorem confusionis commutaturribus modis Deus cor emollit: Primum, per inspirationem, bonam voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
nt nolmitatẽ implere possimꝰ ergo. nͨ ꝑĩsyi¬
ratoẽm. nͨ ꝑ aspiratoẽm deꝰ corda maloꝵ ob¬
durat. & solum adhibitam foris occasionẽ
Sit pharaonẽ ⁊ egẏptios obdurasse dr᷑ quẽ¬
ad modũ scriptũ est. Comu̾tit cor eoꝵ uͭ odi
rent. ꝑ .e. nõ ꝑu̾tendo uoluntates eoꝵ tit ma¬
le. essent s dealmatis ad pͣmtatẽ foris uiã aꝑi¬
endo ⁊it ruerent Nam cũ ppłm sinĩ filtos in¬
tiis. sublimauit tũc nimirũ corda adn̾sa¬
rioꝵ ꝓsꝑitati suoꝵ indentiũ lmoris tabe.
aff̾nit. Unde gͦ istos extulit. inde illos obd̾a¬
tnit. Non quidem int᷑ aspirans augm̃tũ ma¬
sitie. s foris ꝓnocans intuitu emłatõis ꝑu̾se.
Adhtic etiã cotidie cũ m̃tib hũanis ꝯgrua
int̾ius motib sins extͥnsecus occasio oppo

Expanded text:
tatem implere possimus. Ergo nec per inspirationem nec per aspirationem Deus corda malorum obdurat, sed solum per adhibitam foris occasionem. Sic Pharaonem et Aegyptios obdurasse dicitur, quemadmodum scriptum est: Convertit cor eorum, ut odietc. Non pervertendo voluntates eorum, ut malae essent, sed, inclinatis ad pravitatem foris, viam aperiendo, ut ruerent. Nam cum populum suum, filios vitiis sublimavit, tunc nimirum corda adversariorum prosperitati suorum invidentium livoris tabe astrinxit. Unde ergo extulit, inde illos obduravit, non quidem intus aspirans augmentum malitiae, sed foris provocans intuitu aemulationis perversae. Adhuc etiam quotidie, cum mentibus humanis congrua internis motibus suis extrinsecus occa
Abbreviated transcription (Latin):
hec ut alie quinq pennas ht.
pͥmani harum ht̃ qui aliud qmͣ d̾m
non concupiscit. ħ est mobile hunis
stribuit. Distribuit qͣm ꝑtẽ retinet
⁊ ꝑtem tribuit. ħ est caudum huiꝰ

Expanded text:
ec, ut aliae, quinque pennas habet. Primam harum habet, qui aliud quam Deum non concupiscit. Hoc est mobile hujus stribuit, qui partem retinet, partem vero tribuit. Hoc est calidum hujus
Abbreviated transcription (Latin):
lum terreat labor itineris: quem de¬
lectat p̾ntũ repmissionis. Sũt qͥdem
ibt purpurei. ascensus. qr tũ labore
ascenditur: s subst̾nitur caritas uͭ
labor alleitiatur. Prim̃ itaq ascen¬
sus ẽ de frigore orientis. hoc ẽ tumo¬
re. suꝑbie. qitia opportet prinnt
pecc̃orem hũiliari. ⁊ ꝑ obedientiam
sresurgere. qui ꝑ in obedientiam lap

Expanded text:
lum terreat labor itineris, quem delum terreat labor itineris, quem delectat praemium repromissionis. Sunt quidem ibi purpurei ascensus, quia cum labore ascenditur, sed substernitur charitas, qua labor ipse allevetur. Primus itaque ascensus est de frigore orientis, hoc est de tumore superbiae quia oportet primo peccatorem humiliari, et per obedientiam resurgere, qui
Abbreviated transcription (Latin):
crucis in sublum luce rosea lucens.
Hostes t̾ret ⁊ amicos confortat. por¬
te ciuitatis aꝑte sunt. ⁊ ĩ plateis eiꝰ
uoces canentium alła. Uidebitis
illut ascendentes ppłos młtos accinctos
in psalmis canentes ex oĩb gentib
⁊ natõib. ⁊ lingiis. alios ĩuestitu
roseo fuigentes. alios amictu candi¬
do nitentes. alios in uola sãdicina
p̾lucentes. omnis ornatus ad sollemp¬
nitatem. Grandis ⁊ ĩmim̾abił ppłs
qui p̾parat᷑ est ad diem dm̃ Ip̃e rex sur¬
sum est ⁊ inuitat nos: deorsum et
adiuuat nos: Excitantur pigri con¬
fortantur timidi: roborantitr infir¬
mi. ⁊ aĩosiores redduntur strenut Oĩs
runt ex om̃ib mũdi ꝑtib. ⁊ ascen¬
dunt certatim cum alacritate ⁊ le¬
ticia uid̾e regem in decore suo. Cu¬
piunt om̃s cupiunt singuli in die
tante sollẽpnitatis apparere festiuri.
Loqͣuiur gͦ nunc de his gradib ascẽ¬
sionis quib in cetũ scanditur. uͭ na¬

Expanded text:
crucis in sublimi luce, luce rosea micans, crucis in sublimi luce, luce rosea micans, hostes terret et amicos confortat. Portae civitatis apertae sunt, et in plateis ejus voces canentium Alleluia. Videbis illuc ascendentes populos multos, accinctos in psalmis canentes ex omnibus gentibus et nationibus et linguis, alios in vestitu roseo fulgentes, alios amictu candido nitentes, alios in viola sandicina praelucentes omnis ornatus ad solemnitatem. Grandis et innumerabilis populus qui praeparatus est ad diem Domini. Ipse rex sursum est, et invitat nos. Deorsum est, et adjuvat nos. Excitantur pigri, confortantur timidi, roborantur infirmi, et animosiores red duntur strenui. Omnirunt ex omnibus mundi partibus, et ascendunt certatim cum alacritate et laetitia videre regem in decore suo. Cupiunt omnes, cupiunt singuli in die tantae solemnitatis apparere festivi Loquamur ergo nunc de his gradibus ascensionum, quibus in coelum scanditur, ut nul
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ sp̃t sc̃i ab estu intioꝵ ꝓtegit. Ideo
gͦ nobis ⁊ lignũ uite ⁊ ub̾ uite effici¬
tur. lignũ qui obũbrat ⁊ pascit. lib̾
qr increpat ⁊ erudit. Increpat ela¬
tos. illuminat cecos: esurientes cibat.
estuantes obũbrat. Audiant elati ĩ¬
crepationẽ ⁊ hũilient᷑. audiant teci
aĩo doctrinã ⁊ illuminent᷑. Qͦs exu¬
rit estus intõꝵ umbm petant ut
refrigerentur: qui esurrunt ⁊ sic¬
tiunt iusticiã huc ꝓperent ut satu¬
rentur. Nemo se extuset. Om̃is hõ
congruum morbo suo remediũ in¬
uenit. uͥ ⁊ malis locus datur ut se
corrigant ⁊ bonis ut meliores fiant.
Ascendamꝰ gͦ om̃i occasioẽ pꝰposita.
Ascendamꝰ alacres. Ascendamꝰ letãtes.
ad festa suꝑne prĩe t̾ͥb isrł adconfi¬
tendũ nõi dñi. in turrib ierusalẽ.
Letiemꝰ sursũ ocłos nrõs. ⁊ uideamꝰ
purpureas semitas. stratas ĩ lat̾ib
montiũ et̾noꝵ. ⁊ calles suꝑne direc¬
tos usq ad portas ierłm. Ibi uexillũ

Expanded text:
nem Spiritus sancti ab aestu vitiorum protegit. Idem ergo nobis et lignum vitae, et liber vitae efficitur, lignum, quia obumbrat et pascit, liber quia increpat et erudit. Increpat elatos, illuminat caecos, esurientes cibat, aestuantes obumbrat. Audiant elati increpationem, et humilientur, audiant caeci animo doctrinam, et illuminentur. Quos exurit aestus vitiorum, umbram petant ut refrigerentur. Qui esuriunt et sitiunt justitiam, huc properent ut saturentur. Nemo se excuset, omnis homo congruum suo morbo remedium invenit, ubi et malis locus datur, ut se corrigant, et bonis ut meliores fiant. Ascendamus ergo omni occasione postposita. Ascendamus alacres, ascendamus laetantes, ad festa supernae patriae tribus Israel ad confitendum nomini Domini in turribus Hierusalem . Levemus sursum oculos nostros, et videamus purpureas semitas stratas in lateribus montium aeternorum, et calles supernae directos usque ad portas Hierusalem. Ibi vexillum
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ cum sciam hr̃e dissimulo. Si aut̃
oꝑant dedero nõ tm̃ ut sciam s etiã
ut agam ea q̃ bona sũt ⁊ utilia ⁊ in
hoc sedulo fu̾it cogitatio cordis mñi.¬
meũt tam magis in unũ collegi u ñ
discurrat ꝑ ea q̃ uana sunt. ⁊ ad u¬
cilitatẽ ñ ꝑtinent. Restat tertium
ris demonstro: in oꝑe int̾ possideam
dis mei instituo ut quicqͥd bom in
te foris hũanis apparet aspectib:
diuinis int̾ satagam p̾sentare ob¬
cictib. Tunc ascendi ĩ t̾ciam mansio¬
nẽ uͥ turtutes sutit q̃ fũt necessarie:¬

Expanded text:
quod cum sciam habere dissimulo. Si autem quod cum sciam habere dissimulo. Si autem operam dedero non tantum ut sciam, sed etiam ut agam quae bona sunt et utilia, et in hoc sedula fuerit cogitatio cordis mei,m, jam magis collegi, ut non discurrat per ea quae vana sunt, et ad utilitatem non pertinent. Restat tertium,ris demonstro in opere intus possideam dis mei instituo, ut quidquid boni in me foris humanis apparet aspectibus, divinis, intus satagam praesentare obtutibus, tunc ascendi in tertiam mansionem, ubi virtutes su
Abbreviated transcription (Latin):
nis illiꝰ. qͣm cũ uidisset sichen filiꝰ
emor euer pͥnceps t̾re illiꝰ adama¬
uit q rapuit ⁊ dormiuit cũ illa
ui oppͥmens u̾giẽm. Que ui oppri¬
mitur pat qr nõ ido̾ exit ut cor¬
rũpatur. S tñ qr tem̾e exiit pudi-¬
citie sue dampna ettam in uita:
sustinuit Qd aut̃ subuingit᷑ con¬
glutinauit. eam sibi. hoc ẽ cada¬
uer inuenit: ⁊ amplius ad archã
redtre noluit:¬
res mansiones in intellectuali
archa. significant tria gen̾a
cogitatom̃. Rectum. utile neces¬
sarium. Si ego dilig̾e ceꝑo meditatõ¬
nem scripturaꝵ ⁊ libent̾ cogitai̾to
tatio mea ⁊ intił. quia bonũ qui¬
dem ẽ. ꝙ de aliis cogito. s ĩutile ẽ¬
m̾ͥ si illd̾ ad exemplum uiuendi
nõ traho. Qura aliena. uirtꝰ mͥ
non ꝑdest: si illã quantũ possũ imi¬
tari neglexͥo. Thesautꝰ abscc̃oditꝰ
⁊ scientia abscondita. q̃ utilitas in u¬
trisq: Scĩam abscondo si bonũ qd̾ no¬
ui oꝑe ñ ostendo. ⁊ id̾o mͥ ñ pͭ prodesse

Expanded text:
ilius Hemor Evaei, princeps terrae illius, adamavit, et rapuit eam, et dormivit cum illa, vi opprimens virginem . Quae vi opprimitur patet quod non ideo exit ut corrumpatur, sed tamen quia temere exiit, pudicitiae suae damna etiam invita sustinuit. Quod autem subjungitur, conglutinavit eam sibi; hoc est corvus cadaver invenit, et amplius ad arcam redire noluitres mansiones in intellectuali arca, quae significant tria genera cogitationum, rectum, utile, necessarium. Si ego diligere coepero meditationem Scripturarum, et libenter cogitavero tatio mea et inutilis, quia bonum quidem est, quod de aliis cogito, et quod hi, si illud ad exemplum vivendi non traho. Quia aliena virtus mihi non prodest, si illam quantum possum imitari neglexero. Thesaurus absconditus, et scientia abscondita, quae utilitas in utrisque? Scientiam abscondo, si bonum quod novi opere non ostendo, et ideo mihi non potest prodesse,
Abbreviated transcription (Latin):
qr ĩ reb mutabilib extͣ nos illum
agnoscimꝰ. quẽ ĩ nob̾ ĩmutabilit̾
diligamꝰ. In t̾cio itidem contẽ platõ¬
nis. gen̾e dũ iudicta eiꝰ foris attendi¬
mus: in timore et ⁊ amore intꝰ re¬
nouamur. In primo gͦ mat̾ia ua¬
nitatis inspecta. in nõb̾ gn̾at con
dispensatoĩs: timorẽ. ⁊ amorẽ dei
In qrͣta: fomes cupiditatis ĩcenti¬
tium libidĩs. Hũc gͥ exitũcauea¬
mus. ne egrediam᷑ tenĩe. Nemo de
conscientia sua confidat. Dina ĩt
uirgo. int̾ casta. int̾ colũba fuit:
s qr colunba fint seducta fuit nõ
hñs cor egressa foras colorẽ cũ noĩe

Expanded text:
quia in rebus mutabilibus extra nos illum quia in rebus mutabilibus extra nos illum agnoscimus, quem in nobis immutabiliter diligamus. In tertio itidem contemplationis genere dum judicia ejus foris attendimus, in timore ejus, et amore intus renovamur. In primo ergo materia vanitatis inspecta, in nobis generat codispensationis timorem et amorem Dei, in quarto fomes cupiditatis incentivum libidinis. Hunc igitur exitum caveamus, ne egrediamur temere. Nemo de conscientia sua confidat. Dina intus virgo, intus casta, intus columba fuit, sed quia columba seducta fuit non habens cor, egressa foras colorem parite
Abbreviated transcription (Latin):
nõ rediit. qr foris inuenit qd̃ intus
nõ hũit: nec tñ foris amauit qd̾ in¬
num m̃tis affectũ de mõstrat: qͥa se¬
pe sc̃i uiri qnͣto magis foris opera di¬
uina aspiciĩt tanto magis intꝰ in-
amorem conditoris uiridescunt Dũ
eñi reꝵ p̾sentiũ mutabilitatẽ aspi¬
tiunt. continuo oĩa q̃ in hoc mũdo
pulchra uident᷑ eis in cogitatõe uil¬
escũt: ⁊ qͦi reu̾tentes oliuã in ore de¬
ferũt. qm̃ tanto ardentꝰiꝰ cõditoris
sut spẽm cõcupiscũt: quo in reb cõ¬
ditis nͥ ꝙ delectaret inuenerũt. De
lectabilit̾ mens intͦ pascit᷑ quia de¬
lectabiłr foris ñ tenet᷑. ⁊ qͣi ad arche
sue portũ reducta iam secura tͥpu¬
diat. q̃ in mundi fluctib priꝰ nau¬
fraga erat. Simiłr in scdo genere
cõtẽplatois quotiens in reb insibi¬
lib iuuisibilem dei uirtutẽ ⁊ sapi¬
entiam admirari discimꝰ: qͣi ramũ
oliue ab aqͥs ad archam reportamus.

Expanded text:
non rediit, quia foris invenit, quod intus non rediit, quia foris invenit, quod intus non habuit, nec tamen foris amavit, quod innum mentis affectum demonstrat, quia saepe sancti viri quanto magis foris opera divina aspiciunt, tanto magis intus in amore Conditoris inardescunt. Dum enim rerum praesentium mutabilitatem aspiciunt, continuo omnia quae in hoc mundo pulchra videntur, eis in cogitatione vilescunt, et quasi revertentes olivam in ore deferunt, quoniam eo ardentius Conditoris sui speciem concupiscunt, quo in rebus conditis quod delectaret scitur, quia delectabiliter foris non tenetur, et quasi ad arcae suae portum reducta jam secura tripudiat, quae in mundi fluctibus prius naufraga erat. Similiter in secundo genere contemplationis quoties in rebus visibilibus invisibilem Dei virtutem et sapientiam admirari discimus, quasi ramus olivae ab aquis ad arcam reportamus,
Abbreviated transcription (Latin):
rib ꝓ maloꝵ meritoꝵ cõscientia.
cõminat᷑. ut in singłis creaturts
ꝑpeti timeant qd̾ se meruisse cogno¬
scunt. Propt̾ qd̾ etiã dc̃m̃ est qd̾ nemi¬
ne. ꝑsequente fugit ĩpiꝰ: qm̃ ita ẽ in
securitate panidus. Sic̃ iustꝰ in sup¬
plitio securiis. Qrtus modꝰ ẽ. con¬
tẽplationis qñ inspicimꝰ creaturas
scom hoc qd̾ hõ eis nti potest. ad explẽ¬
dam carnalis concupiscentie notup¬
in firmitatis subsidiũ s libidĩs oblet¬
qd̾. eẽt płchrum uisu ⁊ ad uescendũ
suane. ⁊ tiait de fructu eiꝰ ⁊ comedit.
Qui hoc mͦ ꝑ cogitatoẽm exeũt si¬
miles sũt coruo qui reuersus nõ est.
quia dũ foris qd̾ male delectat inueni¬
ũt. ad archam conscientie amplius
redire nolunt. Nelicta uͦ tͥa cõtẽpla¬
tionũ gen̾a in exitu colt̃be figurata
sunt. que cũ eniissa eẽt. ⁊ ñ ĩueniret
iͥ requiesceret pes eiꝰ: reu̾sa est ad ues¬
peram portans ramũ oliue uirẽtis
in ore suo.Uacua exiuit s uacua

Expanded text:
ro malorum meritorum conscientia comminatur, ut in singulis creaturis perpeti timeant, quod se meruisse cognoscunt. Propter quod etiam dictum est, quod nemine persequente fugit impius , quoniam ita est in securitate impius pavidus, sicut justus in supplicio securus. Quartus modus contempsecundum quod homo his uti potest, ad explendam carnalis concupiscentiae volupinfirmitatis subsidium, sed libidinis oblecquam esset pulchrum visu, et ad vescendum suave, et tulit de fructu ejus, et comedit . Qui hoc modo per cogitationem exeunt, similes sunt corvo, qui reversus non est, quia dum foris quod male delectat inveniunt, ad arcam conscientiae amplius redire nolunt. Reliqua vero tria contemplationis genera in exitu columbae figurata sunt, quae cum emissa esset, et non inveniret ubi requiesceret pes ejus, reversa est ad vesperum portans ramue suo. Vacua exiit, sed vacua
Abbreviated transcription (Latin):
creat᷑ est hõ. ꝓpt̾ qd̾ ⁊ posit᷑ ẽ. in hortis
eden ad australem orientis: s transi¬
unt ad frigꝰ ortentis qñ ad illꝰ ꝑtici¬
pationẽ se contulif qui pͥmꝰ ad aquilo¬
nem sedem seꝓpositurũ dix̃. Deinde
ad calorem octidentis cecidit qñ. pꝰ pͦ¬
catũ. aliã legẽ in menbris sus repug¬
ad frigꝰ occidentis corruit. qñ cecita
panis esum obliuisei cepit In calo¬
re orientis: principiũ est bone nate
In frigore orientis ĩ icium culpe. In
calore ⁊ frigore occidentis. penia est¬
corꝑis ⁊⁊ anime ¶n calore orientis ĩ
alto creatus fint hõ ¶n frigore ori¬
ontis suꝑbe se exaltare uoluit hõ. ⁊⁊
iccirco in calore ⁊ frigore occidẽtis
occidente. rit recimbant cũ abra¬
ham. ysaac ei tacob ĩ rogno celoꝵ.¬
Iam clamat᷑ aquiloni ut det ⁊ au¬
stro ne ꝓhibeat filios dei. Quia em̃i

Expanded text:
creatus est homo, propter quod et positus est in hortis creatus est homo, propter quod et positus est in hortis Eden ad australem orientis, sed transivit ad frigus orientis, quando ad illius participationem se contulit, qui primus ad aquilonem sedem se positurum dixit . Deinde ad calorem occidentis cecidit, quando post peccatum aliam legem in membris suis repugad frigus occidentis corruit, quando ignopanis esum oblivisci coepit. In calore orientis principium est bonae naturae, in frigore orientis initium culpae. In calore, et frigore occidentis poena corporis et animae. In calore orientis in alto creatus fuit homo in frigore orientis, superbe exaltare se voluit homo, et idcirco in calore et frigore occidentis Occidente ut recumbant cum Abraham et Isaac, et Jacob in regno coelorJam clamant aquiloni ut det, et austro ne prohibeat filios Dei . Quia eni
Abbreviated transcription (Latin):
dlmpna in medio arche erec¬
ta. in altitudinẽ .xxͣx. cubitoꝵ
cui uniu̾sa fabrica innititur cuiꝰ
p̾cisio sursũ ꝑ qͣdrũ in singłis lat̾ib
uniꝰ cubiti mensuram ht̃: ipsa est
lignum urte qd̾ plantatũ est ĩ me¬
eccłie stie. qͣi pͥmtũ laboris qͣi m̾ces
oꝑis. qͣt ineta itrn̾is qͣi corona c̾tamĩs
in cõmunt om̃ib fidelib ꝓposit̾ qui de
t̾ra ortus est celos penet᷑ͣint: qͥ ad ima
uenit ⁊ sĩtma nõ deseritit qͥ stirsum ẽ¬
tp̃e est ⁊ dcorsum. Sursum maiestate.
deorsũ cõpassione: surfũ tit trahat
desid̾ium. deorsum uͭ p̾stet subsidiũ.
Deorsum int̾ nos: sursũ supͣ nos De¬
orsum qd̾ a nob̾ sũpsit: sursum ꝙ no¬
bis ꝓposuit. Iste est monis domꝰ dñi p̾¬
paratus in uertice montiũ ad que.
lii ascendunt de calore oriẽtis:
orientis. ẽ feruor sp̃uał: calor occiden¬
tis ẽ concupiscentia carns. Frigꝰ oriẽ¬
tis. ẽ timor suꝑbie: frigͦ occidentis ce¬
citas ignorantie. ¶n calore oriẽtis

Expanded text:
mna in medio arcae erecta in altitudinem triginta cubitorum, cui universa fabrica innititur, cujus praecisio sursum per quadrum in singulis lateribus unius cubiti mensuram habet, ipsa est lignum vitae, quod plantatum est in mesi merces operis, quasi meta itineris, quasi corona certaminis in communi omnibus fidelibus propositus, qui de terra ortus est, et coelos penetravit, qui ad ima venit et summa non deseruit, qui sursum ipse est et deorsum, sursum majestate, deorsum compassione. Sursum ut trahat desiderium, deorsum ut praestet subsidium. Deorsum intra nos, sursum supra nos. Deorsum quod a nobis sumpsit, sursum quod nobis proposuit. Iste est mons domus Domini praeparatus in vertice montium, ad quem  ascendunt de calore orientis, orientis est fervor spiritualis, calor occidentis est concupiscentia carnis. Frigus orientis tumor superbiae, frigus occidentis caecitas ignorantiae. In calore orientis
Abbreviated transcription (Latin):
facite. sine murmuratõib
⁊hesitatõnib alienus si
afrm̃ utuitate. qui murmurat
topus eus abiciatur. Mari¬
festus ẽ enimiste quitalis ẽ qr
mnifidelitate egrotat ⁊ certa
future spei fidutiam nĩ gerit.

Expanded text:
facite sine murmuratione et haesitationibus ; alienus sit a fratrum unitate qui murmurat, et opus ejus abjiciatur. Manifestum enim est iste qui talis est, quia infidelitate aegrotat, et certum futurae spei fiduciam non gerit.
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo obtineb̾ qͥs ut ĩoroe
sensus eius non uageturq
¶ certus sit assistere se exñ¬
ente iłi oculos. Si enim qͥs uidi¬
crrmeo nonsibi credit hattimee
qui accedit ad dm nusq debis¬

Expanded text:
uomodo obtinebit quis ut in oratione sensus ejus non vagetur? RESP. Si certus sit assistere se ante oculos Dei. Si enim quis judicum eo, non sibi credit licitum esse qui accedit ad Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
muistrat ncoquina labo¬
rauerit supra uires tta ut iipe¬
diatur. ⁊ ñ possit ⁊ reliquis diebꝰ
exercere opus suum. si oportet ĩ¬
pare ei huiuscemodi offitium.
Am supra diximus Rusio

Expanded text:
istrat in coquina, laboraverit supra vires ita ut impediatur, et non possit etiam reliquis diebus exercere opus suum, si oportet imperari ei hujuscemodi officium? RESP. Jam supra diximus qui
Abbreviated transcription (Latin):
rbitror in hoc loco apłm seꝰ¬
cundum imitatõm dei h̾
locutum. Situt enĩ dr̃is in euit
gelio dicebat Audistis qr dcm̃ ẽ.
mantiquis. il lud ł illud. ⁊ ipse
nisset antiquitatis ꝑ hoc quod
dr̃. irascimini ⁊ nolite peccare.
paulo post addidit. ꝙ ex se erat
⁊ quod nobis ꝯueniret dicens
Qm̃is amaritudo ⁊ ira ⁊ ĩ di¬

Expanded text:
rbitror in hoc loco Apostolum secundum imitationem Domini haec locutum: sicut enim in Evangelio Dominus dicebat : Audistis quia dictum est antiquis illud vel illud; et ipse nisset antiquitatis, per hoc quod docitur: Irascimini et nolite peccare , paulo post addidit quod ex se erat et quod nobis conveniret, dicens: Omnis amaritudo, et ira, et indi
Abbreviated transcription (Latin):
querq agere ꝑmitiosum est
S oportet illud suscead̾ ab
hus qui pͥsunt inungitur ⁊¬
si contra uoluntatem sit ernᷤ
plum dicentis. Sater nõ mea
uoluntas s tuafiat. Mt̾e oo

Expanded text:
que agere, perniciosum est; sed oportet illud suscipere quod ab his qui praesunt injungitur, etiamsi contra voluntatem sit ejus plum, dicentis: Pater, non mea voluntas, sed tua fiat . INTERRO
Abbreviated transcription (Latin):
uis qui circa celarium ł co
mordine psallentium ł ado¬
ratõm si nchil dampni pati¬
tur in anima.
nusquisq ĩ oꝑe suo obser

Expanded text:
is qui circa cellarium, velordini psallentium vel ad orationem, nihil damni patitur in anima. RESP. Unusquisque in opere suo obser
Abbreviated transcription (Latin):
forma ꝯmissa ẽ. multũ
subeunt ꝑiculi: si ꝯtra¬
dicentib iu̾itati resisce nolu̾int.
dum ꝓpħ̾a dostorem ec̃ce ĩstruat
ad summũ usq iustitie ꝑuenire
cum dicit. suꝑ moutẽ excelsum
ascende tu qͥ eiługłizas syon. sci¬
licet ut ita p̾mineat mnito sicut
⁊ gradu conseq̃mr ue forte debeat
a docendi tĩore restͥngi. addit. Ex¬
alta infortitudine uecem tuã: ⁊
noli tin̾ie. Uñ ⁊ ieremie ita doꝰ ait.
Accinge Iumbos tuos ⁊ surge: ⁊ lo¬

Expanded text:
est, multum subeunt periculi si contradicentibus veritati resistere noluerint; dum propheta doctorem Ecclesiae instruat ad summum usque justitiae pervenire, cum dicit: Super montem excelsum ascende, qui evangelizas Sion ; scilicet, ut ita praeemineat merito, sicut et gradu. Sequenter, ne forte debeat a docendo timore restringi, audiat: Exalta in fortitudine vocem tuam, et noli timere. Unde et Jeremiae ita Dominus ait: Accinge lumbos tuos, et surge;
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Qͥ gͦ ꝑsonã potentis accip̾. et
uitatem loqui pauestit: gͣui nul¬
tat᷑ culpe sñia. Młti eĩ sac̾dotes
metu pot̾tatis u̾itatẽ occultant:
⁊a bono oꝑe uł aiustitie p̾dicatõe
rei alicꝰ formidine aut potestate
t̾rente au̾tiuit᷑. S heu ꝓ dolor ĩde
am odioꝵ ĩcurrãt. ⁊ p̾cautes non
Arguunt ⁊ corriꝑe pauꝑũ op̃psso¬
res uerent᷑. Nec ꝑtimescunt de se
eripiendos eos bonisacdotesꝑ
tectionis auxiliũ feruunt. nec
uerent᷑ cuiꝰqm ĩimiciciaꝵ mo¬

Expanded text:
. Qui personam potentis accipit, et veritatem loqui pavescit, gravi multatur culpae sententia. Multi enim sacerdotes metu potestatis veritatem occultant, et a bono opere, vel a justitiae praedicatione, rei alicujus formidine aut potestate terrente avertuntur. Sed heu, proh dolor! inde am odiorum incurrant, peccantes non arguunt, et corripere pauperum oppressores verentur; nec pertimescunt de severipiendos eos boni sacerdotes protectionis auxilium ferunt; nec verentur cujusquam inimicitiarum mo
Abbreviated transcription (Latin):
tutes medie sunt: qr ⁊ adutili¬
tatem. ⁊ ad ꝑniciem post̾ hr̃i si
de eis arrogant̾ quisq intumus¬
erit: ut puta dostͥna. ieumud
castitas. Scĩa. siue tp̃ralles dm̃i¬
tie. de quib scil ⁊ bñ oꝑari pos¬
ore iam melior ẽẽ. cepat: caue¬
at de acceptis excolłi uirtutibꝰ
ne grauius ꝑuirtutes corru¬
at. qm prius ex lapsu intorũ
iacebat. Quẽ d̾s iustificat : ne
iterum se de uircutib erigat
q̃daru illi uirtutũ dona tͥbuit
q̃dam retrahit: ut dum mens
de hocꝙ ht̃ erigitur. iteꝵ de hoc
qd̃ nequaqͣm hr̃e cogno scctur.
humilietur. Quisquis dono
celestis gõe inspiratus ad uu¬
tutes erigitur si forte moderã¬
tis dei manu aliqͣ adu̾sitate
repͥmitur. ne de acceptis uir¬
tutib extollatur: frangi ñ d
equanunit̾ ferre ꝓtuldubio
uirtutis est magne¬

Expanded text:
tutes mediae sunt, quae et ad utilitatem et ad perniciem possunt haberi, si de eis arroganter quisque intumuerit, utputa doctrina, jejunium, castitas, scientia sive temporales divitiae, de quibus scilicet et bene operari posore jam melior esse coepit, caveat de acceptis extolli virtutibus, ne gravius per virtutes corruat, quam prius ex lapsu vitiorum jacebat. 9. Quem Deus justificat, ne iterum se de virtutibus erigat, quaedam illi virtutum dona tribuit, quaedam retrahit, ut dum mens de hoc quod habet erigitur, iterum de hoc quod nequaquam habere cognoscitur humilietur. 10. Quisquis dono coelestis gratiae inspiratus ad virtutes erigitur, si forte moderantis Dei manu aliqua adversitate reprimitur, ne de acceptis virtutibus attollatur, frangi non deaequanimiter ferre procul dubio virtutis est magn
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ ꝓna: illa anrdua st̾. Grãdes
emi sudores ꝑpetu᷑: ut ad celũ
conscend̾e ualeamꝰ. Quẽadm̃.
ad irtutũ tendentes culm̃. ñ a
sũmis ĩchoant: s amodicis.
ut sensim ad altiora ꝑtinguãt.
ita et qui dilabuntur adum
a ñstatĩ amegnis cͥmimib m¬
cipiuut s a modicis assuesꝯt.
⁊ sit in maxima ꝓriũt. Sicut
paulatim hõ auiciis mĩmis
ĩ maxĩa ꝓruit. ita a modicis
urtutib gradatim ad ea q̃ st̃
nate uirtutes corp̾hrd̾e niti¬
tur: cto ꝑiclitat᷑. hxc ẽ cã ĩ rex¬

Expanded text:
illa ardua sunt. Grandes enim sudores perpetimur ut ad coelum conscendere valeamus. 2. Quemadmodum ad virtutum tendentes culmen, non a summis inchoant, sed a modicis, ut sensim ad altiora pertingant, ita et qui dilabuntur ad vitia, non statim a magnis criminibus incipiunt, sed a modicis assuescunt, et sic in maximis proruunt. 3. Sicut paulatim homo a minimis vitiis in maximis proruit, ita a modicis virtutibus gradatim ad ea quae sunt nate virtutes comprehendere nititur, cito periclitatur. Haec est ca
Abbreviated transcription (Latin):
eam fiet deserta: ⁊ ascendent
mea spine ⁊ fiet derelicta. huic
ergo anime q̃ exhuiusmodii
negligentia squaluerit: ⁊ mde¬
sertum uen̾it: conseqñs ẽ sus¬
cipere illam sñiam q̃ dicit. spi¬
ne ⁊ tribuli orientur ĩte: ⁊ pa¬
ti illud quod scriptim ẽ. expec¬
taui ut facet unas: fecit au̾ti
spmas. de qͣ dit̾at: plantami
nineama soreth. Et tunc mito
uera ẽe quomodo conu̾sa es
mamaritudinem uitis alie¬
ne
ne. Interrogatioe

Expanded text:
eam, fiet deserta, et ascendent eam, fiet deserta, et ascendent in ea spinae, et erit derelicta . Huic ergo animae quae ex hujusmodi negligentia squaluerit, et in desertum venerit, consequens est suspicere illam sententiam quae dicit: Spinae et tribuli oriuntur in te , et pati illud quod scriptum est: Exspectavi ut faceret uvas; fecit autem spinas , de qua dixerat: Plantavi vineam Soreth, et tunc meritveracem, quomodo conversa es in amaritudinem vineae alienae . INTERROGATIO
Abbreviated transcription (Latin):
sine d̾cd̾m actum sathanan in
cã ẽe. conuenit dici
enerałr arbitror qd̾ dño
sathanas ip̃e ꝑ seip̃m tã
pcc̾i existere nulli pot̾is motib
anime nr̃e siue naturalib. si
ue ⁊̃ exuitio conceptis: ab uti
lemus trahit in hoc qd̾ sibi gra
illud qd̾ in domino fac̾e cona¬
tus est: cura eũ sensisset esu¬
rros. ⁊ ait ad eum. Sifilins dei
es : dic ut lapides isti panes
fiant. ¶ dotib aũt exuitio
conquisitis abutitur: situt fe¬
dum uidit: ⁊ auaritie morbo
egrotantem. abusus hoc initõ
eius usq ad ꝓditõnis eum obt̃¬
ginita argenteoꝵ lucrum ꝑtra¬
xit ruinam. Quia a mala
ex uob̾ ip̃is oriantur: manife¬
ste ostendit dñs dicens. qr de
corde ꝓcedunt cegitatõnes ma¬
le. ⁊ x eliquã. Hoc aũt accidit
Hiis qui ꝑ negligentiam in¬
culta ⁊ squalentia uaturaliũ
inse bonoꝵ semina derelriqt¬
qunt sicut ait salomon: quiã
sicut agri cultura. ita uir insi¬
piens. ⁊ sicut uinea: ita hu
tui de ẽ. prudentia. Si relinqͣs

Expanded text:
sive secundum actum, Satanam in causa esse convenit dici? Generaliter arbitror quod Satanas ipse per seipsum causa peccati existere nulli potest; sed motibus animae nostrae, sive naturalibus, sive etiam ex vitio conceptis abutitulemus, trahit in hoc quod ipsi graillud quod in Domino facere conatus est, cum eum sensisset esurire, ait ad eum: Si Filius es Dei, dic ut lapides isti panes fiant . Motibus autem ex vitio conquisitis abutitur, sicut fedum vidit et avaritiae morbo aegrotantem, abusus hoc vitio ejus, usque ad proditionis eum, ob triginta argenteorum lucrum, pertraxit ruinam . Quia autem mala ex nobis ipsis oriuntur, manifeste ostendit Dominus dicens: Quia de corde procedunt cogitationes malae, et reliqua. Hoc autem accidit eis qui per negligentiam inculta et squalentia naturalium in se bonorum semina derelinquunt, dicente Salomone: Quia sicut agricultura, ita vir insipiens; et sicut vinea, ita homo cui deest prudentia; et si relinquas
Abbreviated transcription (Latin):
Nter ueros amicicia ex beniuo¬
lentia orit᷑. int̃ fistos bñ fõ adun¬
gitur. son st̃ fideles ĩ amititia.
tem. Pler̃q amiticia ex nc̃ota¬
te uł in digentia nascit᷑ ut sit ꝑ

Expanded text:
nter veros amicos amicitia ex benevolentia oritur, inter fictos beneficio adjungitur. 2. Non sunt fideles in amicitia, tem. 3. Plerumque amicitia ex necessitate vel indigentia nascitur, ut sit per
Abbreviated transcription (Latin):
xcomiriinicari debex De¬
trahentem enimmquit
cctulte acdusus ꝓximim suũ
hunc ꝑsequebar. Et aliordc̃so
est Ioli libenter andire de¬
trahentem: neforte eradiceris
eum obseruabirus  insoi
tium nratumdie di. q̃st̃a ẽ¬

Expanded text:
xcommunicari debet. Detrahentem, inquit, occulte adversus proximum suum, hunc persequebar . Et alibi dictum est: Noli libenter audire detrahentem: ne forte eradiceris eum observabimus? RESP. cium iracundiae Dei, quae
Abbreviated transcription (Latin):
rie ꝯm̃datũ ẽ: inded cegitatõ. Re¬
rum eĩ õmi thesaurꝰ. memoria est.
Ire est eĩ cunctis reb muentis: ip̃a
ccgitatõ. Ne qua ad liquid̾ difficile
ẽ aliꝙͣ disputare: qr grandis eiꝰ ꝑ¬
plexitas ẽ. ⁊ amꝰ. Ip̃a ẽ. imago a
sensib corporis remota: sue sp̃ei
similitudinem relinqͥt ĩ memoria
cetena. s sicut gaudiũ d̾me iiari

Expanded text:
gitatio. Rerum omnium thesaurus memoria est. Ipsa est enim custos rebus inventis, ipsa cogitatis; de qua ad liquidum difficile est aliquem disputare, quia grandis ejus perplexitas est, et animus ipsa est. 8. Imago a sensibus corporis remota, suae speciei similitudinem relinquit in memoria; caetera, sed sicut gaud
Abbreviated transcription (Latin):
ee pͥt̾quã carns sensu ꝯcipiñt
Sicut p̃cellunt sibi corporei sensꝰ
du̾isitate locoꝵ: ita sibim ⁊ iur¬
tuce sentiendi p̾cellunt. Nara p̾
stantior ẽ. odoratus sapore. ⁊ po¬
sitõne loci ⁊ sentiendi longĩqͥrate
Sic aures odoratui. longi eĩ audi¬
mus. qmͣ odoramus. Sic oculi
aurib. longiꝰ eĩ uidentꝰ ꝙͣ audr¬

Expanded text:
 quod carnis sensu concipiunt. Sicut praecellunt sibi corporei sensus diversitate locorum, ita sibimet virtute sentiendi praecellunt; nam sicut praestantior est odoratus sapore, et positione loci, et sentiendi longinquitate, sic auris odoratu. Longius enim audimus quam odoramus; et sic oculi auribus: longius enim videmus quam aud
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ cernentes ĩtuemur memoria¬
q m̃te sibi eas fingente tenemus.
Milta quoq intelligimꝰ sensu: q̃
lirigua explere ñ possumꝰ. Innoxi
osee. infantes oꝑe. ñ ẽe ĩnoxios co¬
gitatõne: qr motum ꝙger̃t m̃te.
ñdũ poss explere ĩ oꝑe. Ac ꝑ hoc
ĩ ilłetas ẽ ĩ becilla: ñ animus Ad
nitũ eĩ uoluritatis ñdũ obtẽꝑat
illis fragilitas corꝑis: nec ado opere
nete post̃ sicut cogitatõne mou̾ent᷑¬

Expanded text:
m cernentes intuemur, memoriaque mente sibi eas figente, tenemus. Multa quoque intelligimus sensu quae lingua explere non possumus. 6. Innoxios esse infantes opere, non esse innoxios cogitatione, quia motum quem gerunt mente nondum possunt explere opere, ac per hoc in illis aetas est imbecillis, non animus. Ad nutum enim voluntatis nondum obtemperat illis fragilitas corporis; nec adeo opere nocere possunt, sicut cogitatione movent
Abbreviated transcription (Latin):
tum curuentur ĩpulsu. fũditꝰ
tatis radice ad se redeuat. uo¬
na mens ad malũ ñ pͥmus
blandicus miscẽt. ut aut oble¬
c̃tatoe ꝙ̃prã decipiãt:aut t̾ro¬
rib frangant. Qui laudatur
manditoꝵ amore ĩ seritur. s
si uerasiter ⁊ ñ ficte laudetur

Expanded text:
um curventur impulsu, funditus itate radicis ad se redeunt. 233 12. Bona mens ad malum nec praemiis, blanditiis miscent, ut aut oblectatione quemquam decipiant, aut terroribus frangant. 13. Qui laudatur in auditorum amore inseritur, sed si veracit
Abbreviated transcription (Latin):
qui fła ꝯfingit. Latent sepe ue
nena circimilita melle u̾borũ:
⁊tam diu deceptor u̾itatẽ siłat
qusq fallendo decipiat. Nõ ñqͣ
peiꝰ ẽ m̃datiũ m̃ditari ꝙͣ loqui
Nam int̾dũ qͥsq incautꝰ sol
exp̾cipitatõe lequi m̃datiũ me¬

Expanded text:
qui falsa confingit; latent saepe vera circumlinita melle verborum, et tandiu deceptor veritatem simulat, quousque fallendo decipiat. Nonnunquam pejus est mendacium meditari quam loqui. Nam interdum quisque incautus solet ex praecipitatione loqui mendacium, me
Abbreviated transcription (Latin):
n̾ices ip̃a comitat᷑. Multa
m̃tiunt᷑. młtaq fing̃t hõies.
pp̃ homiũ laudẽ. Sic q fit ut
metuit aliene liugne ꝯuitu
ita ⁊ qͥ laudat᷑ ab alio nõ d
errorem aliene lingͤ attende̾
s megis unꝰ quisq testimõũ¬

Expanded text:
Multa mentiuntur multaque fingunt homines propter hominum laudem; sicque fit ut metuit alienae linguae convicium, ita et qui laudatur ab alio non debet errorem alienae laudis attendere; sed magis unusquisque testimon
Abbreviated transcription (Latin):
nec si quidem conuerti uolumus.
ut peccatorum nr̃orum ꝓpitiatorẽ
d̃m: quia exacerbauimus eum.
nos. ¶u roiciamus a nob̾ con¬
suetudinem malam. ⁊ quasi ue¬
stimentum uirtutem animi ĩdu¬
amur: maxime nos qui hanc¬
uersatõm angłicam ꝓmerui¬

Expanded text:
. ut peccatorum propitiatorem eum, quia exacerbavimus eum; nos; projiciamus a nobis consuetudinem malam et quasi vestimento virtute animi induamur, maxime nos qui jam conversationem angelicam promerui
Abbreviated transcription (Latin):
Et enim quiuenit institui. ante¬
quam instituatur alios institue¬
re cupit: ⁊ dccere añquam discat. ⁊¬
Oriusquam subitiatur: nult ha¬
bere Subiectos. Et antequam ma¬
iorum uissis obtemperet: arripit
iubentis offitium. Et antequa
monere usurpat. Si autem quis

Expanded text:
Etenim qui venit institui, antequam instituatur, jam alios instituere cupit, et docere antequam discat. Priusquam erudiatur, bere subjectos: et antequam seniorum jussis obtemperet, arripiet jubentis officium: et antequam monere usurpat. Ideoque