comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ldsmini culpa. seo penat ulluo qd̃ rema imputa¬
neat. noniam dominet᷑ siꝑseueret homorin
grã baptismatis. Ioeo caute ait. Beati quoꝵ
delece.s. non qͣutum ad penam. et qͦꝵ. pecca¬
ta. actualia. tecta sunt. inbaptisiate. ẜ ec¬
cata dicit que sunr mactu. que ita inbap iltudo erge¬
tismo tecta sunt ut ultͣ non uideantur adeo.
ad penam. qr hoc ẽ d̃ĩ uide pecata. qd̾ punite.

Expanded text:
culpa, sed poena: et illud quod remaneat non jam dominetur, si perseveret homo in gratia baptismi. Ideo caute ait: Beati quorudeletae, sed non quantum ad poenam, et Quorum peccata, actualia, tecta sunt in baptismo. Peccata dicit quae sunt in actu, quae ita in baptismo tecta sunt ut ultra non videantur a Deo ad poenam, quia hoc est Deum videre peccata. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
uemale. Uł alit̃. Tres gradus delictorum fecit. Uidet᷑
emin triꝑtita ratio mbis Atis ꝓpt̾ delictorum ua¬
rietatem Primus gradus iniquitas. uił impietaᷤ.
ẽ s. cum creator ñ agnoscitur. i infidelitas. Seds
giadus ẽ inoꝑib grauium peeeatorum. Tercus
ueroleurum. Remittere uͦ ⁊ tegere. ⁊ ñ imputaren i

Expanded text:
el aliter, tres gradus delictorum fecit. Videtur enim tripertita ratio in his dictis propter delictorum varietatem. Primus gradus iniquitas, vel impietas est, scilicet cum Creator non agnoscitur, id est infidelitas. Secundus gradus est in operibus gravium peccatorum. Tertius vero, levium. Remitte
Abbreviated transcription (French):
relgiose p̃oicantes susciꝑe solebant. et
agermane ꝓprium nomen. quies. com¬
do i te rogo aduilla. ꝯfortando illas p̃¬
memoratas musieres ne deficiant. que
menangłs mecũ laborauerunt. michi

Expanded text:
religiosae praedicatores suscipere solebant. Et, o Germane, proprium nomen, qui es comdo, etiam te rogo, adjuva, confortando illas praememoratas mulieres, ne deficiant. Quae in Evangelio mecum laboraverunt, mihi
Abbreviated transcription (Latin):
terio unde domnus meuan¬
gelio non simplicit᷑ art. Qui
recipit uistum ł ꝓphetain.
sed addit. in nomine ista.
ne iusti ł ꝓpħe.: hoc facere
frnctus est.heliam pauisse
leguntur coruus ⁊ idua
sed ꝑcoruum qui non inuo¬
mine iusti dato pascebat᷑
ꝑuiduam fructu que scie¬
bat. qd̾ hominem dĩ pascet
i propt̾ hoc faceret. Non
igitur quero datum s fruc
do. non muno. ui alio egeã.
sed.Depletus sum acceptis¬
ab epafrodito. muneribus.
que misistis. michi anodorẽ
suauitatis. qr ista que misi¬
stis placent dõ. ut odor sua¬
uissimuis. comparant᷑ enim
orationi. que est incensũ
upsa orat ꝓuobis ad dñm.
misistis illa dico. scilicet.
hostiam acceptam ⁊ placen¬
tem do. quia hec sunt hostra
qua decur uob̃ uinc̾e hoste̾.
quam accepit d̃s̃ placide.

Expanded text:
toris. Unde Dominus in Evantoris. Unde Dominus in Evangelio non ait simpliciter: Qui recipit justum vel prophetam; sed addit, in nomine justi ne justi, vel prophetae; hoc facere, fructus est. Eliam pavisse leguntur corvus et vidua; sed per corvum qui non in nomine justi, dato pascebatur; per viduam fructu, quae sciebat quod hominem Dei pasceret et propter hoc pasceret. Non igitur quaero datum, sed fructdo, non in uno ut alio egeam, sed repletus sum acceptis Epaphrodito muneribus, quae misistis mihi in odorem suavitatis, quia ista quae misistis placent Deo, ut odor suavissimus. Comparatur enim orationi, quae est incensum ipsa orabit pro vobis ad Dominum. Misistis illa, dico, scilicet hostiam acceptam, placentem Deo, quia haec est hostia, qua datur vobis vincere hostes, quam accepit Deus plac
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ inprineipio euangelu. seiliest.
quando ꝓfectus sum amacedonia
nulla michi eceła cõmuneauit.
morat ut talibus oꝑib .& laude
dignis magis sudeant. Noncõ¬
mieauit oico. in rationedati
⁊ accepti. ut . s. rationabilit̾ consi¬
deraret. qd̾ deb̾et dare carnalia.
qui accipiebat spũalia. nisi nos
soli dico. qui non solum quando
uob̃ predicaui michi cõmunica-¬
stis sed etiam thessalonicam se
mel ⁊ bis michi. misistis nec̾ia.
imisum. preter quẽ nichil ẽ que¬
rendum. non qi &e dico uos bñ
fecisse non ut ego implear. sed
ne uos manes sitis. ⁊ hoc ẽ qd̃ ait.
non. ideo dico hoe. qr quero da-¬
tum .i. ut explear datis rebus.
sed requiro fructum .i. bonam
irectam uoluntatem. bone oꝑa¬
tioni adrunctam. Nonenim
causa gaudet subuentumesse
sue necessitati quam illorum gͣ¬
tulatur fecunditati. Discerne
int̾datum istuetum. Datũ ẽ reᷤ
ipsa que datur. ut nũmus. cib.
potus. ⁊ huiꝰmodi. fructus autẽ¬
bona opia⁊ reeta uoluntas da¬

Expanded text:
d in principio Evangelii quando profectus sum in Macedoniam nulla mihi Ecclesia communicavit morat ut talibus operibus, quasi laude dignis magis studeant. Non communicavit, dico, in ratione dati et accepti, ut scilicet rationabiliter consideraret quod deberent dare carnalia qui accipiebant spiritualia, nisi vos soli, dico, qui non solum quando vobis praedicavi mihi communicavistis; sed etiam Thessalonicam mihi semel et bis misistis necessaria in usum, praeter quem nihil quaerendum est. Non quifecisse, non ut ego implear, sed ut vos inanes non sitis. Et hoc est quod ait: Non ideo dico hoc, quia quaero datum, id est ut explear datis rebus, sed requiro fructum, id est bonam et rectam voluntatem bonae operationi adjunctam. Non enim tam gaudet subventum esse suae necessitati, quam illorum gratulatur fecunditati. Discerne inter datum et fructum: datum est res ipsa quae datur, ut nummus, potus, cibus et hujusmodi. Fructus autebona et recta voluntas da
Abbreviated transcription (Latin):
qui sunt apud dm̃. ut quodãmͦ eas offerant
tent: ũn ⁊ angłs loquens hominib aitsũ
oraretis. or̃onem ur̃am obtuli dõ. Adomĩa
quippe scienda suffic̃ dõ. sua ꝑfectio. habet
ut ipse abcis diseat. s ut ab illo ipsi ꝑu̾bum
eius sñ corporali sono nuncient. ĩ qd̃ uolu̾it
abeo missi ad qͦs uolũit. totũ ab illo ꝑillum

Expanded text:
qui sunt apud Deum, ut quodammodo eas offerant tent. Unde et angelus loquens hominibus, ait: Cum oraretis, orationem vestram obtuli Deo . Ad omnia quippe scienda sufficit Deo sua perfectio. Habet ut ipse ab eis discat, sed ut ab illo ipsi per verbum ejus sine corporali sono nuntient etiam quod voluerit ab eo missi ad quos voluerit, totum ab illo, per illud
Abbreviated transcription (Latin):
u. ꝓten datis non gaudeo quib
catere possum. Uerũtñ bene feci¬
stis. quantum adnos qui qd̃ iustũ
inde pascitur. quia illi bñ feceĩt
non qr enas angustia relaxataẽ.¬

Expanded text:
us datis non gaudeo quibus carere possem. Verumtamen bene fecistis, quantum ad vos, quidquid justum inde pascitur, quia illi bene fecerunt, non quia ejus angustia relaxata
Abbreviated transcription (Latin):
uista. ad ꝓrunum. quec̃q sunt sc̃a: m
ꝓpria uit᷑a. uit inmus dicatur. queẽq¬
sunt amabilia .i. digna amari. ut mo¬
destus incessus. humił sermo. ⁊ huimõi.¬
⁊ quecumq sunt bone fame. qut i decet.
illos seõs e̾e ⁊ iustos. ut de eis nen habeat᷑¬
mala opinio. s bonaut ꝓsint aliis.
nob̃ enim nr̃a iita nec̃ia est ałis fama¬
nr̃a. pinde quisquis acͥminib flagicioꝵ.
uttam suam custotit. sibi bñfacitqͥsqͥ
ã etiam famam malios misericors est.
que bone fame suntoico. si qua: tatnen
ane. Noni enim euranda e dona famade

Expanded text:
usta, ad proximum; quaecunque sunt sancta, in propria vita, et ut minus dicatur quaesunt amabilia, id est digna amari, ut modestus incessus, humilis sermo, et hujusmot quaecunque sunt bonae famae, quia ita decet illos sanctos esse et justos; et ut de eis non habemala opinio, sed bona, ut prosint aliis. Nobis enim nostra vita necessaria est, aliis famaProinde quisquis a criminibus flagitiorum vitam suam custodit, sibi bene facit. em etiam famam in alios, misericors est. Quae bonae famae sunt, dico, si qua tamen stianae. Non enim curanda est bona fama
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qui alit̾. ambiaant non sento¬
tu noħcum delegis abolitione s̃ aege
cum enangelio tenendam ẽẽ p̾dieat¬
tes. quos sepe. dum p̃sens eranrapud
uos. dicebem ueb̾inmieos ctucis xp̃i.
Dunc autẽ. id̾ dico ⁊i flens. tiem ꝓiłloꝵ
ꝑditione. tum ꝓ simplicium subiisio¬
ne. illosimmicos crueis uẽ diẽ. qi qui
carnalei obseruastias ioucuntierri¬
cem suꝑluam asserunt. Q uoꝵ furis.

Expanded text:
sunt, qui aliter ambulant, non sentientes nobiscum de legis abolitione, sed legem cum Evangelio tenendam esse praedicantes, quos saepe, dum praesens eram apud vos, dicebam inimicos crucis Christi. Nunc autem idem dico, et flens, tum pro illorum perditione, tum pro simplicium subversione. Illos inimicos crucis esse dicit, quia qui carnales observantias inducunt, crucem superfluam asserunt. Quorum finis
Abbreviated transcription (Latin):
ostenoit. q niquo negligentes¬
i saclifuerant ad hibita solertia
tͥatunt. ut memores facti apo¬
sꝯli sur fruetus ei mittent in hor
insus sum uehement̾ ⁊ hoc. in

Expanded text:
ostendit, quia in quo negligentes facti fuerant adhibita solertia iteraverunt, ut memores facti apostoli sui fructus ei mitterent in hovisus sum vehementer, et hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
eiaut. ⁊ qͣnatcieranit. floruistis
dico ra ut distend̾etis uos sentire
misidi compassione. qd̾ mne pũ¬
gebar sicrit iołim. sentiebatis.
sio. ħ cominemorare u̾alet inci¬
tationem. ne ã uid̾entur aliqua
mala c̾a int̾misisse. addit. Occu
ante. eratis occupati .i. impediti
aliquib adu̾sis. qd̾ ã gauisus
lantib si ut de penuria tristis.
deipsius gandea in supplemento.
Ostendit qd̾ non sine causa in ħ
aud̾e. unde subd̃.¬

Expanded text:
erant, et quia marcuerant. Refloruistis, dico, ita ut ostenderetis vos sentire, misericordi compassione, quod pungebat me, sicut et olim sentiebatis. sio. Haec commemorare valet ad incitationem. Ne autem viderentur aliqua mala causa intermisisse, addit: Occupante eratis occupati, id est impediti aliquibus adversis. Quod autem gavisus lantibus, scilicet ut de penuria tristis, de ipsius gaudeam supplemento. Ostendit quod non sui causa in hogaudere. Unde subd
Abbreviated transcription (Latin):
uinł meos̾ ẽẽ possit. uineat gͦ gau¬
dium moomino. done finiatur gau¬
duuim niscło. Illud semꝑ augeatur. b
semꝑminuat᷑. donec fimiat᷑. quid est
punita nequitia .s. luxuriari. inspec¬
taciilis migari. ebriositate ingurgitari.¬
I turpitudine fet̾e. ⁊ nicħ mali pati. ecce
spͦifaine. ⁊ bellitimore. ł morbo ⁊ aliqͦ
adusitate s oĩa in rerum habundan¬
relinquere. negauditm sit inscło.
⁊ necogatur inextremo gehenne
dampuare. mͦ flagello dignat᷑ casti¬
gare. bonuim ẽ nob̾ ut subueniat casti¬
gando. Ggaudete ĩ dño noninseło .i.

Expanded text:
in eodem esse possunt. Vincat ergo gaudium in Domino, donec finiatur gaudium in saeculo. Illud semper augeatur, hoc semper minuatur, donec finiatur. Quid est tia est impunita nequitia, scilicet luxuriari, in spectaculis nugari; ebriositate ingurgitari, turpitudine fetere, nihil mali pati. Ecce ri fame, vel belli timore, vel morbo, vel aliqua adversitate; sed omnia in rerum abundanrelinquere, ne gaudium sit in saeculo; et ne cogatur in extremo gehennae damnare, modo flagello dignatur castigare: bonum est nobis ut subveniat castigando. Ergo gaudete in Domino, non
Abbreviated transcription (Latin):
obtemꝑans tiõ tp̃rales causas adet̾nam
u̾tatem referre siie petendo quid erga
se fiat. suie ꝯsulendo qͥd faciat. inqͦ iconte¬
statur qd nonsͥ ipsa sit bonum qͦ beata
moneo ut petatis ⁊ d̾m sñ quo humanus

Expanded text:
obtemperans Deo, temporales causas ad aeternam veritatem referre, sive petendo quid erga se fiat, sive consulendo quid faciat: in quo et contestatur quod non sibi ipsa sit bonum quo beata moneo ut petatis et Dominum, sine quo humanus
Abbreviated transcription (Latin):
qr ħ ẽ modestia nrectus modꝰ ut indũo
sit omine gaudium. ⁊ ħ modestia sit
tentur. infidelib ne possint rep̃hen¬
d̾e. ⁊aliqui ꝯu̾tant᷑ exemplo eoꝵ uult
eos acquiri. cũ emmiueebunt oꝑa
eoꝵ. nondeerunt qui imitent᷑ bonũ.
illoꝵ. ⁊ debetis facẽ qd̾ monin. quia

Expanded text:
 est modestia, et rectus modus ut in Domino sit omne gaudium. Et haec modestia sit tentur; infidelibus, ne possint reprehendere et aliqui convertantur. Exemplo eorum vult alios acquiri. Cum enim lucebunt opera illorum, non deerunt qui imitentur bonum illorum; et debetis facere quod monui, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfr̃s. infide ⁊ dilectione. ut sic̃ ego credo oꝑor
doceo. ita iuos faciatis:⁊ sime psentem non
habetis. obseruate .i. diligent̾ inspicite ⁊
imnitamini. eos quiita ambulant sic̃ habe.¬
tis formam nrãm .i. imnaginem uite nr̃e is.¬
ne pͣuoꝵ hominum subtilitate capiant᷑.
ungantur inquib sensum magistrisui

Expanded text:
mo et fide et dilectione, ut, sicut ego credo, operor et doceo, ita et vos faciatis. Et si me praesentem non habetis, observate, id est diligenter inspicite et imitamini eos qui ita ambulant sicut habetis formam nostram, id est imaginem vitae nosne pravorum hominum subtilitate capiantur.jungantur in quibus sensus magistri sui
Abbreviated transcription (Latin):
ylatumuamintindos gentiles. ꝑfidem. noi
axaliquam differentiam dictum ẽ. hoc.
tanquam aluid sit exfide.⁊ aliud ꝑfidem.
iustificari ꝑfidem.. Ergo legem ilesit¬
nuimus ꝑfidem. Absit. Non enim destru¬
ttur lex eum impleta sedm sp̃m cessat se¬
cundum batecam.: nde subdit. Sed sta¬
ui est. ꝑ quam implet᷑ lex. que sine fioe in¬
Irna esset. firmat᷑ enim status legis. qr mi¬
stica ⁊ cerimonialia sp̃ualit̾ implentur. et
quod minus inmoralib continebat᷑ in
euangelio addit᷑. & qd̾ ꝓmittebat uenturũ.
sides aduenisse testatur. Mistica gͦ & ꝓut¬
tentia ineuangelio impleta sunt sccłm sp̃u¬
alem intelligentiam. Littera uͦ oceidens tol¬
litur. Moralia autem inquibus minus conti¬
nebat᷑ etiam scdm litteram meuangelio consu¬

Expanded text:
est immundos gentiles, per fidem. Non ad aliquam differentiam dictum est hoc, tanquam aliud sit ex fide et aliud per fidem, justificari per fidem. Ergo legem destruimus per fidem? Absit! Non enim destruitur lex, cum impleta secundum spiritum, cessat secundum litteram. Unde subdit: Sed stadei est per quam impletur lex, quae sine fide infirma esset. Firmatur enim status legis, quia mystica et caeremonialia spiritualiter implentur: et quod minus in moralibus continebat, in Evangelio additur; et quod promittebat eis venturum, fides advenisse testatur. Mystica ergo et promittentia in Evangelio impleta sunt, secundum spiritualem intelligentiam. Littera vero occidens, tollitur, moralia autem, in quibus minus continebatur, etiam secundum litteram in Evangelio consu
Abbreviated transcription (Latin):
iustus est exoꝑib legis .i. si excarnallobser¬
uatione uere iustus ẽ. quod irtiq imposi¬
sibile ẽ. sequit᷑. &e hoe aliud ipossibile
.s. qd ipse habet głam et̾nam. que ex iusti ¶ si¬
cia sequ. seo ase ħabet eam. non scđm d̃m.
ostendere quoo oue quedam sunt nsti¬
fieationes. quarum umam exoꝑib nou ss¬
maat aliam uͦ ex fide. ⁊ illam quiden. En¬
que exoꝑib est. dicit hab̾e głam s ap A
homines. ñapud dm̃. Illa uero que est
exfide. dicit habere głam apud dñem ql¬
qͥuispicit corda hominũ ⁊ sert quicte eo
iran mocculto. lit non ⁊¬

Expanded text:
observatione vere justus est quod utique impossibile est, sequitur hoc aliud impossibile, scilicet quod ipse habet gloriam aeternam, quae ex justitia sequitur; sed a se habet eam, non apud Deum, t justificationes, quarum unam ex operibus nominat, aliam vero ex fide. Et illam quidem quae ex operibus est, dicit habere gloriam, sed apud hominem, non apud Deum: Illam vero quae est ex fide dicit habere gloriam apud Deum, qui inspicit corda hominum, et scit qui credit in occulto, vel non
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃a ẽ illa pcum quabiñs natisumus. cui
nascendo hesimus. ura deppagine iniquetatͤ.
demassa percati. Et̾ nota quot ip̃a u̾e̾ ac ꝓprie
natura hominis d̃r. quał sũ uicia pͥmitus con¬
dita ẽ. translato ã uerbo: utimur ut naturã
diramus ĩquał nascitur hõ sid̾m quam

Expanded text:
a ira cum qua omnes nati sumus, cui nascendo haesimus, ira de propagine iniquitatis, de macula peccati. Et nota quod ipsa vere ac proprie natura hominis dicitur, qualis sine vitio primitus condita est. Translatitio autem verbo utimur ut naturam dicamus etiam quali nascitur homo; secundum quam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽent homines ꝑ ongiuale pecc̾m. tanto grauiꝰ
er ꝑniciosus. quanto maiora. uł plura in sr̃
addid̾ant. nec aiꝰ erat mediator .i. reconcilia¬
tor qui hanc iram singularis sacrifien oblati¬
t̃ iumĩa. qui actualia ⁊ originalia dimit¬
uitant caritatem suam. qua dilexit nos ds̃
s̃ uiotos ⁊gentes. non mͦ postquam iusti fu

Expanded text:
tanto gravius et perniciosius, quanto majora vel plura insuper addiderant, necessarius erat mediator, id est reconciliator qui hanc iram singularis sacrificii oblatiicordia, qui actualia et originalia dimitnimiam charitatem suam, qua dilexit nos, id est Judaeos et gentes, non modo post
Abbreviated transcription (Latin):
cum ilł qui nos p̾cessert ad requiem. inni¬
pres dicit. Rapiemꝰ bauilu nubib. Rapi¬
emur dieo. obuiam xͦ maera. Inipio au¬
tem raptu: mors eoꝵ erit ⁊ resurĩo. ut
adu̾ba ꝑtinet asse̾re qͦsoam infine seliad¬
ueniente xp̃o. cum futura ẽ resurũo mor¬
tuoꝵ non ẽẽ morituros s uiuos reptos.
mĩmortalitatẽ repente mutandos. Sed
uellem dehis u̾b̾ potus audire doctiores.
Queri enim solet utrum illi quos uiuoᷤ
xp̃o. ad ĩmortalitatem mira cełitate sint
transituri. Non enim dicenrdum ẽ sĩ non
posse ut ꝑaera insublime portent᷑ imillo.
spatio ⁊ moriant᷑ ⁊ reuiuiscant. Ad hunc
autem sensui bse melinus mos quos bie

Expanded text:
mo qui nos praecesserunt ad requiem, in nupres dicit, rapiemur bajulis nubibus. Rapiemur, dico, obviam Christo in aera, in ipso autem raptu mors erit eorum et resurrectio, a pertinet, asserere quosdam in fine saeculi adveniente Christo cum futura est resurrectio mortuorum, non esse morituros, sed vivos repertos in immortalitatem repente mutandos; sed vellem de his verbis potius audire doctiores. Quaeri enim solet utrum illi quos vivos Christo ad immortalitatem mira celeritate sint transituri. Non enim dicendum est fieri non posse ut super aera in sublime portentur in illo spatio, et moriantur et reviviscant. Ad hunc autem sensum quo aestimemus illos quos hic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeat contristatio. uͥ ẽ tanta consolatio. de¬
tͥgatur luctus exanimo fides expellat dolo¬
rem. In tanta spe non decet esse triste tem¬
plum dĩ. ibi habitat bonus consolator.
ibi qui non fallit ꝓmissor. Quid mortu
um plangimus diuꝰ inquies. qr mors a¬
mara ẽ  illam transiuit ⁊ dñs. conso¬
laremur gͦ nos. s dices. Potest non dolere
cor humanum defuncto km̃o. ĩmo meliꝰ
condolet. sanatur cor humanum. ꝗͣndo¬
lendo sit inhumanum. Maria enĩdnin
querebat. ⁊ mortuũ fie̾m dolebat. etẽ¬

Expanded text:
Pereat contristatio, ubi est tanta consolatio. DePereat contristatio, ubi est tanta consolatio. Detergatur luctus ex animo, fides expellat dolorem. In tanta spe non decet esse triste templum Dei; ibi habitat bonus consolator, ibi qui non fallit promissor. Quid enim mortuum diu plangimus? inquies, quia mors amara est, sed per illam transivit et Dominus. Consolemur ergo nos. Sed dices: Potest non condolere cor humanum, defuncto charissimo? Imo melius cum dolet, sanatur cor humanum, quam non dolendo sit inhumanum. Maria enim Dominum quaerebat, et mortuum fratrem dolebat.
Abbreviated transcription (Latin):
iuisicabimur.⁊ alibi. Quod seminasnon
dibile uideatur illam multitudine corpo¬
rum mnaere. quod ãmͦ seminari. atq ibiꝓ
tinus ĩmortalit̾ ⁊ incorruptibilit̾ reuiuis¬
cẽ cumeredamus inictu ocłi futurã resur¬
rectionem.⁊ mm̃bra sñ fine uictura tanta
facilitate tamq inestimabili uelocitate
rediturum antiquissuoꝵ cadauerum
pulu̾em. Nec ab illa sententia illos arbit᷑¬
mur futuros ĩnuines qͣdictum ẽ. t̾ra es. et
int̾ram ibis .i. in ħ ibis amnissauita qd̾ eras
antequam sumes uitam. ħeris exam¬
matus: qd̃ eras añꝗͣ esses animatus. Nos gͦ
endumẽ. & inaere nos dix̾it cum dño semꝑ¬
ẽẽ mansuros. qr nec ꝓp̃ibi manebit. s ita.
⁊ sic .i. habentes corpora sempit̾na. semꝑ
diu̾sas receptiones. hñt gauoium bone.
tormenta male. s cum fca fu̾it resurr̃o ⁊ bo¬
noꝵ gaudium ampliꝰ erit. ⁊ maloꝵ torm̃¬
ta grauiora qn incorpore torquebuntur
inuicem. alt̾ alt̾m. in u̾b̾ istis. tante spei.

Expanded text:
ivificabimur . Et alibi: Quod seminas nondibile videatur illam multitudinem corporum in aere quodammodo seminare, atque ibi protinus immortaliter et incorruptibiliter reviviscere, cum credamus in ictu oculi futuram resurrectionem, et in membra sine fine victura tanta subtilitate, tanquam inaestimabili velocitate rediturum antiquissimorum cadaverum pulverem? Nec ab illa sententia illos arbitramur futuros immunes qua dictum est, terra es, et in terram ibis , id est in hoc ibis amissa vita, quod eras antequam sumeres vitam. Hoc eris exanimatus, quod eras antequam esses animatus. Nos ergo endum est, quasi in aere nos dixerit, cum Domino semper mansuros, quia nec ipse ibi manebit; sed ita, et sic, id est habentes corpora sempiterna, sempdiversas receptiones; habent gaudium bonae, tormenta malae; sed cum facta fuerit resurrectio, et bonorum gaudium amplius erit, et malorum tormenta graviora, quando cum corpore torquebuntur.invicem, alter alterum in verbis istis tantae spei.
Abbreviated transcription (Latin):
rõnib ⁊ auctoritatib gr̃am fidei umbre legis p̃fendã declatat.
i sac̃dotiũ .xͥ. leuitico sacerdocio. & testam̃tũ nouum uet̾i eiꝰq sacͥ¬
ficium imũ. młtis illiꝰ sacͥficiis pponenda ostendit. qr ibi ũbra.
hic u̾itas. tandem ponit fidĩ descͥptionem. eam młtis testimo¬
niis ꝯm̃dans. cirea finem uͦ moralem subdit instructionem.
Primo igitur comꝑans eum ꝓpħis ait Olim ds̃ loquens patͥbꝰ
in ꝓphetis. Multiphariã .ł. multipharie. nouissime indieb isti
locunis ẽ nob̾ infilio. Attende singula: ⁊ confer inuueẽ. dicen¬
cultu dĩ patres sunt nob. ⁊ hoc. in ꝓpħis. Nonenĩ ip̃i ex se loque¬
bantur. s d̃s meis. Non enim ex intellectu ꝓprio loq̃bant᷑. nec

Expanded text:
ionibus et auctoritatibus gratiam fidei umbrae legis praeferendam declarat, ionibus et auctoritatibus gratiam fidei umbrae legis praeferendam declarat, et sacerdotium Christi Levitico sacerdotio, et Testamentum Novum Veteri, ejusque sacrificium unum multis illius sacrificiis praeponendum ostendit, quia ibi umbra, hic veritas; tandem ponit fidei descriptionem, eam multis testimoniis commendans. Circa finem vero moralem subdit instructionem. Primo igitur comparans eum prophetis, ait: Olim Deus loquens patribus in prophetis multifaria, vel multifarie, novissime diebus istis locutus est nobis in Filio. Attende singula, et confer invicem; dicencultu Dei patres sunt nobis, et hoc in prophetis. Non enim ipsi ex se loquebantur, sed Deus in eis. Non enim ex intellectu proprio loquebantur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
tor iudebatuir. qr gͦ noneoꝵ s gentium apleerat. nom̃ suum
odiosum eistacuit. ue pͥscͥpti nõis inuidia sequentis utilitatẽ
exelude lectionis. sciens qͦe eoꝵ suꝑbiam suãq humilitatẽ ip̃e¬
demonstrans su ordinis dignitatem noluit añ ferre. nominan
uniciuuplus insua quã maliena ualẽ liugua. set̾as enim epłaᷤᷤ¬
apłs ꝑegrno .i. greco sermone ꝯposuit. ħanc ã scͥpsit hebrai¬
ca lingaa eu̾ius sensum ⁊ ordinem retinens lucas pꝰ excessũ
trise fulget eloquio. ꝓpulsatis gͥͣ calumpniis adu̾santiũ. il¬
tatinullatenꝰ ambigenduni ẽ ⁊hanc pauli fore epłam. in qͣ
intendit. xͥ eminentiam: ⁊ sidei sufficientiaminecnon ⁊ legis
insufficientiam ⁊ inutilitatẽ ostend̾e. Modꝰ tractandita: est.
turam humanã .s. ⁊ diuinã. postea comꝑat eum angłis et
p̃fert. multa int̾serens de eius excellentia scdmutramq
naturam. Deiñ comꝑat eum moysi. ⁊ p̃fert. deinoe młtis

Expanded text:
tur. Quia ergo non eorum, sed gentium Apostolus erat, nomen suum odiosum eis tacuit, ne praescripti nominis invidia sequentis utilitatem em lectionis; sciens quoque eorum superbiam, suamque humilitatem demonstrans, sui ordinis dignitatem noluit antefeunicuique plus in sua quam in aliena valere lingua. Caeteras enim Ep id est Graeco, sermone composuit. Hanc autem scripsit Hebraica lingua, cujus sensum et ordinem retinens Lucas post excessutrinae fulget eloquio. Propulsatis igitur calumniis adversantium veritati, nullatenus ambigendum est et hanc Pauli fore Epistolam, in qua intendit Christi eminentiam, et fidei sufficientiam, nec non legis insufficientiam et inutilitatem ostendere. Modus tractandi talis est: turam, humanam scilicet et divinam. Postea comparat eum angelis et praefert, multa interserens de ejus excellentia secundum utramque naturam. Deinde comparat eum Moysi, et praefert; deinde multis
Abbreviated transcription (Latin):
trtulo nhat᷑ ilongẽ spendidiore att sa¬
cumdidie salo quam alie resplendeat. s
ant barnabe alit luce. ⁊ clementis ł terdul¬
liani quib inymptu nobẽ responde. Si
eumio nonẽ dicenda pauliqr nõĩe eiꝰ pre¬
titulatanon ẽ. gͦ nec aueuius illoꝵ. ãmo
millitus omĩo. cũ nilliꝰ nomhat intitulo. Io a nom̃ suũ hiuie cpi

Expanded text:
endidiore et facundiore stylo quam aliae resplendeat; sed aut Barnabae, aut Lucae, vel Clementis, vel Tertulliani; quibus in promptu nobis est respondere. Si enim ideo non est dicenda Pauli, quia nomine ejus praetitulata non est, ergo nec alicujus illorum, imo nullius omnino, cum nullius nomen habeat in titulo. Ideo autem nomen suum huic Epi
Abbreviated transcription (Latin):
di. heredis autem utitur noĩe. ut duo q̃dam ꝑ hoc
illi nulla contingat amissio. dicendo gͦ. ħedem.
notat qi filius est. & nunquam ꝑdit qiicquam
.deõidato patris. In hoc ⁊̃ qd̾ dixit ħedem: humile¬
tatĩ demonstrauit inoicium. dem̾ ad iupiorẽ gra¬

Expanded text:
 Haeredis autem utitur nomine, ut duo quaedam per hoc illi nulla contingat amissio. Dicendo ergo haeredem notat quia Filius est, et nunquam perdit quidquam de omni dato Patris; in hoc etiam quod dixit haeredem, humilitatis demonstravit edictum. Deinde ad superiorem gra
Abbreviated transcription (Latin):
Non quod iam
acceꝑim aut iam¬
ꝑfectus sim. seqͦr
autem si quomͦ cõ¬
prehendam inqͦ
et comprehensus

Expanded text:
Non quod iam acceperim aut perfectus sim; sequor autem siquomodo compręhendam in quo et comprehensus
Abbreviated transcription (Latin):
amorẽ quamos solus oꝑat᷑ in nob̾. me¬
lius ẽ enim iustiam ẽẽ. quam horinẽ
eos igͣ hominem te fecit d̾s i ustũ te¬
facit ꝗs meltuis ẽ non tute. s snͣte. &e fecit.
Nemm adhi busti aliquem sensum ut
te fac̾et. quigͥ focit te sñte. nonte iustisi¬
eat sñte. feit te nescientẽ. iustificat uo¬

Expanded text:
us solus operatur in nobis. Mest enim justum esse quam hominem esse. Si ergo hominem te fecit Deus, efacit quod melius est; non tu te, sed sine te fecit te: non enim adhibuisti aliquem sensum ut e faceret. Qui ergo fecit te sine te, non te justificat sine te. Fecit te nescientem, vo
Abbreviated transcription (Latin):
tas ẽ excaritate. ħ dieit de fide hñte¬
tp̃s oꝑandi. inueniar in illo. ego dico.
configuratꝰ morti eiꝰ. ut .s. ꝓ illo moriar
siopꝰ sit. iitator mortis ⁊ passionis eiꝰ
illum & qui in lege purat se iustifi¬
cari. non agnoscit ap̃im. szego uolo

Expanded text:
t ex charitate, hoc dicit de fide habeperandi. Inveniar dico in illo, ego dico configuratus morti ejus, ut scilicet moriar opus sit, imitator mortis ejus et passionis. Quasi dicat: Qui in lege putat se justifari, non agnoscit Christum, sed ego volo
Abbreviated transcription (Latin):
ex fide nataẽ: ita existe non h̃t mͥuifde.
¶dremde suibdit commendationem frol
ꝑuiłta que facit. fac̃ enm¬
bitłO ditur᷑ ⁊ hab̾e resurrectionẽ
que nr̃a resurnctio ẽ uritꝰ¬

Expanded text:
nata est, ita existere non habet ndum. Subdit commendationem fidei, per multa quae facit. Facit enditur. Et habere resurrectionem, quae nostra resurrectio est
Abbreviated transcription (Latin):
tium. Cor illius enim resurrectione iustifi¬
camur. tanquam apet curumdam᷑. Re¬
.i. ait iustos nos faciat. ⁊ agnoscam soeitatẽ
passionum eus .i. fructum quiuenit ex
societate passionum eius illam gͦ bñ nos¬
eit. qui ꝑ eam ad celi gaudia ꝑueniri cre
ex fide. ce consigurari morti. xp̃i. egodico.
temptans. si quomͦ. ħ iõ dicit. qr difficile
ẽ. Sccuriam dõ. retribuensei. que mͥretri¬
buit .s. calicem passionis. Uñ ꝓpħa. Quid

Expanded text:
tuam. Ex illius enim resurrectione justificamur, tanquam a petra circumcidamurid est ut justos nos faciat. Et agnoscam socios passionis ejus, id est fructum qui venit ex societate passionum ejus. Illam ergo bene noscit, qui per eam ad coeli gaudia pervenire credex fide, et configurari morti ejus Christi. Ego, dico, tentans, si quomodo, hoc ideo dicit, quia difficile est, occurram Deo, retribuens ei quod mihi retribuit, scilicet calicem passionis. Unde propheta: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
cio qd scm̃. ẽ tm prius ueniens. ad resutrec¬
tionem ueram que ẽ non int̾ mortues
s longe ex mortuis. qr licet om̃s resur¬
mutabunt᷑ ioccurrent dño maera depor¬
tati abangelis. un pii uero manebunt in
terra quousq peipiant terribilem sen¬
tentiam iudicis. mne iideat᷑ suꝑfluum
apłm tot ꝑati. cum fidem ⁊ alia bona hat¬
de se ne illi quos in hac epła laudat. uu
quoꝵ. fide ⁊ deuotione se gaud̾e testatur
ut homines inflatione extollant᷑. s labo¬
rent add̾e. ut ipse facit̾ qui tant᷑ ẽ. Si .it.
ipse qui tanta p̃ditus ẽ dignitate. ad huc
deesse sͥ adꝑfectionem conficet᷑. quanto
magis hn elaborandum sibi ẽẽ intelligete
debent. ut iustificationũ ñita. ac ꝑfectio

Expanded text:
ctorum est prius veniens ad resurrectionem veram, quae est, non inter mortuos, sed longe ex mortuis. Qui autem licet omnes resurmutabuntur, et occurrent Domino in aera deportati ab angelis. Impii vero manebunt in terra, quousque percipiant terribilem sententiam judicis. Et ne videatur superfluum Apostolum tot pati, cum fidem et alia bona hade se, ne illi quos in hac Epistola laudat, et in quorum fide et devotione se gaudere testatur, ut homines inflatione extollantur; sed laborent addere ut ipse facit, qui tantus est. Si enim ipse qui tanta praeditus est dignitate adhuc deesse sibi ad perfectionem confitetur, quanto magis hi elaborandum esse sibi intelligere debent, ut justificati
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendam dico meo mͦ uidendi. inquio
paruit mͥ iuia qn me comp̃bendit
ratres ⁊c̃. Illud qd̾ dixat eiudentius
aꝑit. ⁊ quid illud sit ꝗd̾ noudlri comp̃
nar. ⁊ ꝙͣ niantib ił quid dicat. cum
ait. non accepi. non ꝑfectus sum. ait.
fis. Ꝙ recte dico. sequor ut comp̾hen¬
dam. qr ego ciuii me meluis noui qͣm
nos. ⁊ alii. non arbitror me comphendi¬
ac quid ali putent de me. ego non arbitiorine

Expanded text:
hendam, dico, in eo modo videndi, in quo,apparuit in via, quando me comprehendit. Fratres, etc. Illud quod dixerat, evidentius aperit. Et quiuasi mirantibus illis quid dicat, cum ait, non accepi, nondum perfectus sum, ait, dicat: Recte dico, sequor ut comprehendam, quia ego, qui melius novi quam vos, vel alii, non arbitror me compredquid alii putent de me. Augustinus Ego non arbitror de
Abbreviated transcription (Latin):
Primarii enuir quidam erant ⁊ quasi adp¬
bilitatem iudaicam segregati ũ ꝯtempebm
plebi cõmixti qui dicelant᷑ phariset tamd̾i
egregius ori& ag̾rege separatꝰ ⁊ fui. scd̾m e¬
mul acionem .i. silestia e legis ꝑsequẽs ecele¬
siam oĩ. Qu̾icquid enim erat qd̾ legimet ao¬
u̾sarium indetur impatient̃ febamaerit̾
insequebar. ħ apuo ideos etam abarntis

Expanded text:
Primarii quidam erant, et quasi ad nobilitatem Judaicam segregati, non contemptibili plebi commixti, qui dicebantur Pharisaei. Nam ditur, quasi a grege separatus. Et fui secundum aemulationem, id est dilectionem legis, persequens Ecclesiam Dei. Quidquid enim erat quod legi meae adversarium videretur impatienter ferebam, acriter insequebar. Haec apud Judaeos erat nobilitas,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qd̃ iussus est iedd̃e debitores. fundit sangͥ¬
nem innocentis ⁊ uissus ẽ recede anocentib.
Ille quippe sanguinẽ suũ ad ħfudit ut pec¬
bat. deletũ ẽ sanguine redẽptoris. Nemm
forẽ uincuł passiois sue. ita indomũ

Expanded text:
 jussus est reddere debitores; fudit sanguinem innocentis, jussus est recedere a nocentibus. Ille quippe sanguinem suum ad hoc fudit, ut pecbat, deletum est sanguine Redemptoris. Non enim fortem vinculis passionis suae: intravit in domum
Abbreviated transcription (Latin):
facias auisticia. declinando inaliam
examinatio inuenit. Et post ħ oĩa. anꝰ
castum custodii. oli. Quia de caste¬
tate monuit hac occasione ĩmod̾atã
abstinentiam ꝓhibet quã ipse ini
erat .&. dico. ut te castum custooiaᷤ.
tñ. Noliadhili. sicut priꝰ. aquam
nocet castitati. ut̃e dico: ꝓpt̾ cuũ
stornatum: libi sedes ẽ egritudinis.
⁊ freq̃t̃ .t. infirmitates s. ipsos acceᷤ¬
sus. Nc̃ sp̃alem ꝯsilium ei dat. ut
nimietate debiles fiant. ⁊ post
medieoꝵ suffragia reqͥrant. Tem¬
ꝑandum ẽ enim ut si fĩ potest.
ceptum obsequiũ gdatim ꝓueat̃
potius: quam ꝑ inconsid̾antiã
minuat᷑. Quoꝵ dam hominũ.
Quia dixat sine ꝓudicio nichil fa
dias. determinat u̾t p̃idicium
sis nec̃m ⁊ ubi non diuidens bo¬
oportet examinari. Ita queda
sunt occulta de quib in p̃exami¬
natione non potest fi iudicium.
mox̾ clarũit tua bona intentio.
non tñpotit abscondi. sic̃ ⁊ in mał¬
ẽ. Nam quoꝵ. dam homiinũ pecc̾a

Expanded text:
facias a justitia declinando in aliamexaminatio invenit, et post haec omnia, manus castum custodi. Noli, quia de castitate monuit hac occasione immoderatam abstinentiam prohibet quam ipse inierat, quasi dicat: Dico, ut te castum custodias, tamen noli adhuc sicut prius aquam nocet castitati. Utere, dico, propter tuum stomachum, ubi sedes aegritudinis, et frequentes infirmitates, scilicet ipsos accessus. Nunc speciale ei consilium dat, ut nimietate debiles fiant, et post medicorum suffragia requirant. Temperandum est enim, ut si fieri potest coeptum obsequium gradatim provehatur, potius quam per inconsiderantiam minuatur. Quorumdam hominum. Quia dixerat, sine praejudiciociendum, determinat ubi praejudicium sit necessarium, et ubi non, dividens booportet examinari, ita quaedam sunt occulta, de quibus sine praeexaminatione non potest fieri praejudicium. mox claruerit tua bona intentio, non tamen poterit abscondi, sicut et in malis. Nam quorumdam hominum peccata
Abbreviated transcription (Latin):
qi repecies eccessionil languet
cura questiones ipugnas uboꝵ.
Questio. ⁊i. erat an aliquis ẽẽt ser¬
uus eum om̃s exendem patͥbus
sintorti. ⁊ om̃s ap̾c redemit. Item
sifilius nos lib̾auit. n̾e libi eritis.

Expanded text:
quasi repetitis accessionibus languet circa quaestiones et pugnas verborum. Quaestio enim erat an aliquis esset servus, cum omnes ex eisdem patribus sint orti, et omnes Christus redemit. Item, Si filius vos liberavit, vere liber
Abbreviated transcription (Latin):
e fides exigit recipidtibi.
lrcepta datꝰ recto ec łe magi¬
la uigilantia atq piaientia.
cesiorib ꝓspector loquit᷑ apͥl̃e.¬
Q n solum e hortois ctia. p̃a¬

Expanded text:
 fides exigit. Praecipio tibi. ecepta dat rectori Ecclesiae magna vigilantia atque providentia. cessoribus prospector loquitur, quNon solum exhortor, sed etiam pra
Abbreviated transcription (Latin):
hec iuta. Quio pła. Qtymothee. ꝑ̃ noñt ãmo¬
net ꝓprium reddens euurattentum: eustodi de
it possis illud custodire nouitates uocum.
ẽ ypostasis q̃uox ħt se ao ꝑsonam iao sub̾am.¬
uñ i ħetit subhunis uocis multiplicitates
uitates sicut ipsum nonien uͥanum qͣnda¬

Expanded text:
haec vita. Quid plura? O Timothee, per nomen admonet proprium reddens eum attentum, custodi depus, devitans, ut possis illud custodire, novitates vocum, est hypostasis, quae ici sub hujus vocis multiplicitate vitates, sicut ipsum nomen Christianum quod
Abbreviated transcription (Latin):
maiores diuitias hab̾e. Sq̃r. Quã.
cupiditatem. quidã appetentes.
Qui enim pecuniã appetit cuꝑe
appetit. errauerunt a fide. omĩo
xp̃m deserentes. ⁊ inseruer̃t se do¬
lorib multis. ħ ꝯstat mauaris qͥ
tanto plures sollicitudinũ cruciatꝰ
sustinent. qͦ amplius desid̾ant. ł
que habita transeunt: ł q̃ hab̾e ñ
possunt. Tuautem. otymothee¬
asꝑm tamq ꝑniciosum. qͣ siuir
eccłasticus max̃ quod sublimen
tenet locum. diuitiis huiꝰ scłi stu¬
deat. qr non solum sibi ip̃i. s cetis
obest. quib contriã dat formam.
ectare uͦ iusticiam. faciendo uni¬
cuiq qd̾ nis exigit. qd̾ noncupidus
facit. pietatem. ut egenti ꝯdescen¬
das. qd non cupidꝰ facit. fidem u̾am
Quiuam fidem de dõ ht: ñcupit
inmiseriis fĩ diues. nec płis ẽ ei mũ¬
dus quam d̃s. caritatem dĩ ⁊ ꝓxi¬
mi quapenitꝰ caret cupidꝰ. patien¬
tiam mansuetudinẽ. quib caret¬
nt eupidꝰ qr nec patient feit adu̾sas

Expanded text:
majores divitias habere. Quam majores divitias habere. Quam cupiditatem quidam appetentes, qui enim pecuniam appetit, cupere appetit, erraverunt a fide, omnino Christum deserentes, et inseruerunt se doloribus multis. Hoc constat in avaris qui tanto plures sollicitudinum cruciatus sustinent, quanto amplius desiderant, vel quae habitu transeunt, vel quae habere non possunt. asperum, tamque perniciosum, quam si vir ecclesiasticus, maxime qui sublimem tenet locum, divitiis hujus saeculi studeat; quia non solum sibi ipsi, sed et caeteris obest, quibus contrariam dat formam. Sectare vero justitiam, faciendo unicuique quod jus exigit quod non cupidus facit; pietatem, ut egenti condescendas, quod non cupidus; fidem, veram. Qui veram fidem de Deo habet, non cupit in miseriis fieri dives, nec pluris est ei mundus quam Deus. Charitatem Dei et proximi qua penitus caret cupidus; patientiam, mansuetudinem, quibus caret cupidus, quia nec patienter fert adversa,
Abbreviated transcription (Latin):
turi simus ñ t̾n omĩo abicienda fũt
hec tp̃ralia. s hñtes alim̃ta ⁊ indumĩ¬
ta. quib tegamur his contenti simꝰ.
qr qui ultra tendit: malum inueñ.
Uñ sribdit. Nam qui uolunt diui.
uolunt eẽ. incidunt intemptationẽ
⁊ inlaqueum diaboli. ipso actu. Ñẽ
emingenus mali qd̃ non ex cupidi¬
tate aliq̃n ꝓueniat. qr radix ẽ oñĩ
que. diuitie nutriunt. inutilia ⁊ no¬
cuia. qd̃ peius est. ⁊ quomͦ nocent:
ostendit subdens. que desid̃ia. iñgunt
homines inint̾itum. corpoꝵ. ⁊ ꝑditio¬
nem. anmarum. Radixenim. gña¬
lis ẽ onium malorum cupiditas
plus hndi quam oportet. hac ⁊ dia¬
bolus cecidit. ⁊ pͥmi homines. aliqͥ
libri hñt. padix omniũ maloꝵ est
auaricia. que ꝓprie ẽ amoo pecunie.
digͦ auaricia habetur in libro que
ꝓꝓrie ẽ pecunie amor cum radix oĩ̃
malori dicatur. Species ponit᷑ ꝓgn̾e
dantur. nullum enim genꝰ pec¬
bia. nullum qd aliqn ñ ꝓuemat¬
ñ amaret excellere. nͥ putaret ꝑħ

Expanded text:
o abjicienda sunt haec temporalia, sed habentes alimenta et indumenta quibus tegamur his contenti simus, quia qui ultra tendit, malum invenit. Unde subdit: Nam qui volunt divitevolunt esse, incidunt in tentationem et in laqueum diaboli, ipso actu. Non est enim genus mali quod non ex cupiditate aliquando proveniat, quia radix est omnium quae divitiae nutriunt, inutilia et nociva: quod pejus est. Et quomodo nocent ostendit, subdens: Quae desideria mergunt homines in interitum corporum, et perditionem animarum. Radix enim generalis omnium malorum est cupiditas plus habendi quam oportet. Hac et diabolus cecidit, et primi homines. Aliqui libri habent: Radix omnium malorum est avaritia, qugo avaritia habetur in libro, quae proprie est pecuniae amor, cum radix omnium malorum dicatur, species ponitur pro gdantur. Nullum enim genus pecbia, nullum quod aliquanon amaret excellere, nisi putaret per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
utat. suꝑbꝰ ⁊iegenꝰ ẽ. incarne. crepai. incorde
mendicat. inflatꝰ ẽ ñ plenus. Et ne se spẽ ꝑ di
non mõ adutendum in hac uita. Tempo¬
ralia enim dat ad utendum. et̾na: ad fru¬
endum. illa: umbona faciamꝰ. ista: unde
bom efficiam᷑. Siuͦ quidfaciant de suis diuitis
⁊ł ita. laoħsint. saciles. ⁊ p̃cipe ilł cõm̃iinicare.
.i. cõmuiia putare que hũt. ⁊ thesaurilares
sundam̃tum bontm .i. iurtires firmas. non

Expanded text:
us et egenus est, in carne crepat, in corde mendicat, inflatus est non plenus. Et ne se spem perdidnon modo ad utendum in hac vita. Augustinus Temporalia enim dat ad utendum, aeterna ad fruendum: illa, unde bona faciamus; ista, unde boni efficiamur. Si vero quid faciant de suis divitiis ad hoc sint faciles. Et praecipe illis communicare, id est communia putare quae habent, et thesaurizare sibi fundamentum bonum, id est virtutes firmas, non
Abbreviated transcription (Latin):
at omma in quib uita ẽ. ⁊ta
imut̾is. qui eũ eẽt. sub pontio
pylato xeldidit testimoniuumn.
morte non neganit u̾itatem.
s qd dix̾at affirmauit .s. seẽe¬
filium dĩ. q̃ finͥt bbna ⁊ hone

Expanded text:
 in quibus vita est, ita imiteris, qui cum esset sub Pontio Pilato reddidit testimonium, morte non negavit veritatem, sed quod dixerat affirmavit, scilicesilium Dei, quae fuit bona
Abbreviated transcription (Latin):
enohotranum udit. ex se. ses
de sis iudet cum de luce ageret.
et lux. s nec udẽ potest. homo
in hac uta. post ãuidebit. Hi¬
ehil hic oictum ẽ qd̾ ñ ꝯueniat

Expanded text:
emo hominum vidit ex se, sed Deus factus videt, cum de luce ageret. et lux; sed nec videre potest homo in hac vita; post autem videbit. Nihil hic dictum est quod non conveniat
Abbreviated transcription (Latin):
obrasmopisses Res dity csar
que sint cesarisrinem. Discite.
me qr intis sum ⁊ humił corde.
¶ ñ acqueseit ei doctrine nĩe
facit odiosam ap̾ianttatem. Iste
eum. n iõ elatus ẽ non patiens se
uinci. quippe cumtao fanclem
q̃rendum inconilicłun ꝓrũpit.
qd̾ amanstreas ⁊ boms uitatur.
Et ẽ. nicb scans. dehis q̃ u̾itas ht:
e non ẽ efficaxi si sangues ciria

Expanded text:
isse: Reddite Caesari quae sunt Caesaris . Et item: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Et non acquiescit ei doctrinae nostfacit odiosam Christianitatem, iste eum. Et ideo elatus est non patiens se vinci, quippe cum ad favorem quaerendum in conflictum prorumpit, quod a mansuetis et bonis vitatur. Et est nihil sciens, de his quae veritas habet, et non est ef
Abbreviated transcription (Latin):
ait. aliq̃ncoram omnib ut cet̾i timẽat
illud. ⁊ si aliq̃n alld̾. aliq̃n illd̾ fecimus.
concordiam scͥpturarũ tenebimꝰ au
infaciendo ñ errabunꝰ. S dicit michi
aliquis. qñ faciam illud. qn illd̾. Inten¬
dite iuudete. quid. q̃n. face debeamus.

Expanded text:
ait; aliquando coram omnibus, ut caeteri timeant illud. Et si aliquando illud, aliquando illud fecerimus concordiam Scripturarum tenebimus, atque in faciendo non errabimus. Sed dicit mihi aliquis: Quando faciam illud, quando illud? Intendite et videte quid quando facere debeamus,
Abbreviated transcription (Latin):
fecerunt. ⁊ omĩs huiꝰ modi siiles funt uxoriᷤ
lotht. que retro aspexit. S init antem st¬
non solum retͦ aspiciunt: s simłtum p̾dic¬
tis mat ⁊ociose diseunt cuenire domos nou¬
solumociose s u̾bose ⁊ curiose loquentes¬

Expanded text:
fecerunt, et omnis hujusmodi similes sunt uxori Lot, quae retro aspexit. Simul autem. QNon solum retro respiciunt, sed simul cum praedictis malis, et otiosae discunt circuire domos, nosolum otios
Abbreviated transcription (Latin):
pscentie subiecta mene suri
aboleatur. ac uelut factumne
ltra habeatur. Ipsa uero concupns¬
to reat s innculo quoꝑiłlãdiabolis
tabat. maneat mc̃taui qͦ orpꝰ nr̃m

Expanded text:
scentiae subiecta mente seruiret, totum aboleatur ac uelut factum non fuerit habeatur, ipsa uero soluto reatus uinculo, quo per illam diabolus t
Abbreviated transcription (Latin):
alligauit ip̃m .i. ip̃m eohercuit ⁊ cohibuit pore¬
statem potestatis sue fortiorib utnciet. i sic eri¬
puit uasa eius quecinaq p̃destinauit erꝑe
arbitrum eoꝵ. ab eius libans otestate. ut il¬
lo non impediente credaut inissum liba uole n¬
bolus ad arbitriumm suum. quodnec
fidĩ credit ł oieit. hos apostatas angłos. at pͥinã
pietatem correcta aliq̾n uoliate m̾iti u¬

Expanded text:
alligavit, id est ejus coercuit et cohibuit potestatem, potestatis suae fortioribus vinculis, et sic eripuarbitrium eorum ab eius liberans potestate, ut illo non impediente credant in istum libera uol id est diabolus, ad arbitrium suum, quod necfidei credit vel dicit hos apostatas angelos ad pristinam pietatem correcta aliquando voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
peecemꝰ. ut habeat qͥd dimitat upse misericors.
appareat. Uł ita potest ꝯtinulaii. hec littera cum
te ostendit. qr nec mͦ iuste iudicaret me q. pec¬
catorem. qd ego ñ sum: ⁊ ue ñ dienim u̾itas. ⁊ c̃
Sententia uboꝵ ñ nupat᷑ apͥma exp̃one. Sequitur.¬

Expanded text:
peccemus, ut habeat quid dimittat, et ipse misericors appareat. Vel ita potest continuari haec littera, cumte ostendit, quia nec modo juste judicaret me, quasi peccatorem, quod ego non sum, et vere. Si enim veritas, etc. Sententia verborum non mutatur a prima expo
Abbreviated transcription (Latin):
uos insipientes s tanetiam re¬
ens uos memores quid ag̾e debe¬
atis inquo eos & oblitos sater
arguit. dice qd scͥpsiuob̾ aud̾ast̾
s n temĩe quia hoc ee ꝑtinet¬

Expanded text:
vos insipientes, sed, tanquam reens vos memores quid agere debetis. In quo eos quasi oblitos latenter arguit. Dico quod scripsi vobis audacter, sed non temere, quia hoc ad me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd̃ tam boniis fuisti cuiꝰ semꝑ
sim memor. ħẽ sapiens exhor¬
tatio adust̾iora. Dom̃o dico: cui
seruo: quem ce tu sequere. ser¬
meida. ab antiquis pacribus

Expanded text:
od tam bonus fuisti cujus semper sim memor. Haec est sapiens exhortatio ad ulteriora. Deo meo, dico, cui servio, quem et tu sequere. Sermeis, id est ab antiquis patribus
Abbreviated transcription (Latin):
uisus ẽet tua confran ꝑio tifie
qͥ gaudeo dete bana: trpleeer
gaudiode te ꝑfacte. uñsubdit.
rum tuarum. fleurt enĩ tyno¬
theus apaulo dimissus. paratꝰ
cum eoare abomĩa ꝑicula. Qd̃
gͦ p̃sens hũit. alisens tereat. Ego
fu̾̃it firma. Uñsq̃a que fides.

Expanded text:
isus esset tua confirmatio, et sic qui gaudeo de te bono, implerer gaudio de te perfecto. Unde subdit: crymarum tuarum. Flevit enim Timotheus a Paulo dimissus, paratus cum eo ire ad omnia pericula. Quod ergo praesens habuit, absens teneat. Ego, fuerit firma. Unde sequitur: quae fides e
Abbreviated transcription (Latin):
&r pax .i. tranquillitas mentis. oe recon¬
ciliatio ac dm. sit. uob̃ ado patre nr̃o.
ꝑͣ quem omnia condita sunt &e restau
ds̃ abhomine. alit̾ hõ adõ. unum quid̃
bñdictionis uerbum ẽ. s ꝓcongruentia
ꝑsone uarie debet intelligi. sicut & fac̾e
facit. hõ uero conatu ⁊ labore. ita ds̃ bñ¬
dicitur ab homine cum laudib dignis
Ait ergo. ds. sit. bñdictus. corde. ore. oꝑe.
nobis bene facit. ꝗui bñdixit. postactio
guit duas dĩp̃ordinationes. ⁊ earũ effectꝰ
quarum alt̾a ẽ de p̃senti adiusticiam:
alt̾a de futuro ad coronam. nec dñr due
quin una sit oĩ p̃destinatio. que ẽ ipse
ds̃. S qr de duob ẽ ipsadĩ et̾na p̃ordina
Ds̃ enim añ mundi constitutionẽ. cum
nullus quicquam meruerat p̃ordinauit.
qd̃ intp̃re gre aliquos aꝑditu seꝑaret.
et iustos ⁊ immaculatos fac̾et. P teordina¬
uit ⁊̃ quod illos iustos ad et̾nam beatitu¬
dinem ꝑduc̾et. Harum p̃oroinationũ

Expanded text:
 id est tranquillitas mentis, et reconciliatio ad Deum, sit vobis, a Deo, Patre nostro, per quem omnia condita sunt et restaurDeus ab homine, aliter homo a Deo: unum quidem benedictionis verbum est, sed pro congruentia personae varie debet intelligi, sicut et facerfacit, homo vero conatu et labore; ita Deus benedicitur ab homine cum laudibus dignis Ait ergo, Deus sit benedictus corde, ore, opere, nobis benefacit. Qui benedixit nos. Post actioguit duas Dei praeordinationes, et earum effectus, quarum altera est de praesenti ad justitiam, altera de futuro ad coronam: nec dicuntur duae, quin una Dei sit praedestinatio quae est ipse Deus, sed quia de duobus est ipsa Dei aeterna praeordinaDeus enim ante mundi constitutionem, cum nullus quidquam meruerat, praeordinavit quod in tempore gratiae aliquos a perditis separaret, et justos et immaculatos faceret; praeordinavit etiam quod et illos justos ad aeternam beatitudinem perduceret. Harum praeordinationum
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc enim ꝓdest. ac credit᷑ bona
uita. si fides ẽ in xp̃o iħu. tunc u̾e
sc̃i sunt. si fideles sint in xp̃o. Uel
distingue int̾ sc̃os ⁊ fideles. ut sc̃oᷤ
intelligis maires ⁊ ꝑfectiores.
fid eles n inĩs ꝑfectos. Scribit gͦ.
et fidelib. qui si non sc̃i sunt. uł
infide sani sunt. ⁊ qd̃ sc̃i sunt ⁊ fi¬
deles. Hoc est. inxp̃o iħu. hoc ẽ oꝑe

Expanded text:
tunc enim prodest ac creditur bona vita, si fides est in Christo Jesu; tunc vere sancti sunt, si fideles sunt in Christo. Vel distingue inter sanctos et fideles, ut sanctos intelligas majores et perfectiores, fideles minus perfectos. Scribit ergoetiam fidelibus, qui, si non sancti sunt, vel in fide sani. Et quod sancti sunt et fideles, hoc est