comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hi filii. pones tos principes in uniuersa tetra. Et ex prĩs per¬
sona tirquaqm̃ de filia sed rursus ad filiam sermo intelli¬
gi potest: & ex spirituᷤ sanctoͥ: & ex filiorum chote. Si ergi
ad sponsam sermo dirigitur: sponsa autẽ de nationilins cõ¬
gregͥata est: cui supra dicitur: Obluus cere populum tuum
& domum prĩs tui: debemus sponsae : prẽs nosse. &dsequẽ¬
ter nouerimus & filios. Pro patrib tus de quibo in hie¬
remia locuta es: qmͣ falsa possederunt prẽs nrĩ idola
& non est in cis qui pluat. Ero platone.pro carteris diuer
tuisti principes tuos: & fecisti in populis praeceptores. Uel
certe aliter. O ecclesia: filii tui quos geniusti: tibĩ uertẽtur
in prẽs tuos. cum de discipulis fẽceris eos igrõs. & in sa¬
cerdotali gradu. omnium testimonio collocaueris. Sin
autem patres eclesiae intelligimus Abraam. isaac. &

Expanded text:
bi filii, pones eos principes in universa terra. » Et ex Patris perbi filii, pones eos principes in universa terra. » Et ex Patris persona nequaquam de filia, sed rursum ad filiam sermo intelligi potest; et ex Spiritus Sancti, et ex filiorum Core. Si ergo ad filiam sponsam sermo dirigitur, sponsa autem de nationibus congregata est, cui supra dicitur: « Obliviscere populum tuum et domum patris tui, » debemus sponsae patres nosse: ut consequenter nouerimus et filios. \'pro patribus tuis, de quibus in Hieremia locuta es: quam falsa possederunt patres nostri idola! et: 11 non est in eis, qui pluat, pro Platone, pro ceteris diuerstuisti principes tuos et fecisti in populis praecep- tores\'. uel certe aliter: \'o ecclesia, filii tui, quos genuisti tibi, uertentur in patres tnos, cum de discipulis eos feceris magistros et in sacerdotali gradu omnium testimonio coulocaris\'. sin autem patres ecclesiae intellegimus Abraham, Isaac et
Abbreviated transcription (Latin):
quar secuntur ecdesiam & in primo ponunuir gradu
&te esse: & omnes qui in uirginitate corpotis & animȩ per¬
seuerant. proximas autẽ & amicas uiduas esse &ͥ mrĩmo¬
nio continentes.quae omnes cum laetitia & exultatione
ducuntur in templũ quasi sacerdotes dei: rͥegis In templũ
quasi saterdotes dea. in thalamum quasi spons e regis & spõ¬
si. Hoc templum & iohannes uidet in apoe alipsi. & ꝓphtã
desiderat. Ynam petii a domino hant requiram. ut in ha¬
bitem in domo domini omnes dies uitae meae. Et iterum
Domine dilexi decorẽ domus tua: & locum habitatiois̃
gloriae tuae. Et in alio loco.Quoniam transibo in locum
thabernaculi admirabilis usq ad domum dei. In uoce ex¬
ultationis & confessionis sonitꝰ festa celebrantium. Scu¬
tulata auttm quibus sponso suo regina componitut.ipã
sunt quat in seͥptua ginta legimus circuna micta uarietaie
supet ominem terram. In hebraico. Pro patribus tus ecunt ti¬

Expanded text:
quae secuntur ecclesiam et in primo ponuntur gradu, quae secuntur ecclesiam et in primo ponuntur gradu, et te esse et omnes, qui in uirginitate corporis et animae perseuerant, proximas autem et amicas uiduas esse et in matrimonio continentes, quae omnes cum laetitia et exultatione ducuntur in templum et in thalamum regis: in templum quasi sacerdotes dei, in thalamum quasi sponsae regis et sponsi. hoc templum et Iohannes uidit m Apocalypsi et propheta desiderat: unum petii a domino, hoc requiram, ut habitem in domo domini omnes dies uitae meae. et iterum: domine, dilexi decorem domus tuae et locum habitationis gloriae tuae. et in alio loco: quia transibo in locum tabernaculi admirabilis usque ad domum dei in uoce exultationis et confessionis, sonitu festa celebrantium. scutulata autem, quibus sponso suo regina conponitur, ipsa sunt, quae in Septuaginta legimus circumamicta arietat. super omnem terram. » In Hebraico: « Pro patribus tuis erunt ti
Abbreviated transcription (Latin):
ad regem uirgines sequẽtur tã amica euis. ducentur illuc
in xp̃o credentium demonstrat canticum canticorum. in
quo scriptum est. Sexaginta sunt regiae: & oduaginta
contubinat: & ad olescentulae quarum non est numerus
Una est columba mea perfecta mea. proxima mea De qua
dicitur. Uiderunt eam filia. & beatificant eam regina
& concubinae laudant tam. Quat ergo pertecta est &¬
sancta corpore & spiritu: & columba & proxima metur
uocati. Hatc est filia: de qua supradictum est. Astitit re¬
gina ad extris tius in uestitu deaurato. Quae autẽ super¬
ꝯtessȩ sunt sex dies mundi: & futura regina suspirant te¬
iae appellantur.Si qua uero circuncisionem quidem ht̃
Sctauiae diei: sed adhũc non uenit ad nuptias. haec concu¬
bina uõcatur. Diuersa autem multitudo credentium: qua
necdum potest sponsi amplexib copulati:nei de liberos
parere: adholescentula dicͥitur.Ego puto de istis uirginib

Expanded text:
ad regem, uirgines sequentur eam, amicae eius ducentur illuc.ad regem, uirgines sequentur eam, amicae eius ducentur illuc.m Christo credentium demonstrat Canticum canticorum, in quo scriptum est: sexaginta sunt reginae et octoginta concubinae et adulescentulae, quarum non est numerus. una est columba mea, perfecta mea, proxima mea, de qua dicitur: uideruet concubinae laudaverunt eam . Ex quo patet ssancta corpore et spiritu et columba et proxima meretur uocari, haec est filia, de qua supra dictum est: adstitit regina a dextris tuis in uestitu deaurato. quae autem supergressae sunt sex dies mundi et futura regna suspirant, reginae appellantur. si qua uero circumcisionem quidem habet octauae diei, sed adhuc non uenit ad nuptias, haec concubina uocitatur. diuersa autem multitudo credentium, quae necdum potest sponsi amplexibus copulari nec de eo liberos parere, adulescentula dicitur. ego puto de istis uirginibus,
Abbreviated transcription (Latin):
pro absconditi filii. Uatiam habuit ioseph tunitam. qm̃
ei texuit mater itdesia De his fimbriis saluatoris hȩmoroi¬
sa unã teugit: saluatorẽ & fanata est. Quod autem in he¬
braco stribitur. fasciis aureis uestita est. id ipm̃ significat
quod supra: Omnis gloriae filiae regis intrinsecusꝰ. Fasciis
sensuum diuinorumꝰ interiora membra ccdesia oͥbuol
non potest obluusci sponsa secundum hieremiam. quia
mainmas ligant: & pectus in quo cogitationes sunt ipit¬
tegunt. Adducentur regi uirgines posteam. proxximȩ tuis¬
afferentur tibi. afferẽtur in letitia & exultauone. addu¬
centur in templum regis. luxta septuaginta por u̾siculuis
adhuc de filiae ornatui caniur. sequens ad ipsum sponsũ
regemq dirigitur. Porro uiata hebraicum totum ad sponsa
dicitur usq ad rum locum ubi scriptum est. pones eos prin¬
cipes in uniuersam terram. & legitur. In scutulatis dutent

Expanded text:
pro absconditis filii. uariam habuit et Ioseph tunicam, quam pro absconditis filii. uariam habuit et Ioseph tunicam, quam ei texuit mater ecclesia. de his fimbriis saluatoris αίμῤῥοοῠσα unam tetigit et sanata est. quod autem in Hebraico scribitur: fasceis aureis uestita est, id ipsum significat, quod supra: omnis gloria filiae regis intrinsecus; fasceis sensuum dininorum interiora membra obuolunon potest obliuisci sponsa secundum Hieremiam, quia mammas ligant et pectus, in quo cogitationes sunt, protegunt. Adducentur regi uirgines post eam, proximae eiusadferentur tibi. adferentur in laetitiaetexultatione, adducentur in templum regis. iuxta Septuaginta prior uersiculus adhuc de filiae canitur ornatu, sequens ad ipsum sponsum regemque. dirigitur. porro iuxta Hebraicum totum ad sponsam dicitur usque ad eum locum, ubi scriptum est: pones eos principes in uniuersa terra, et legitur: in scutulatis ducetur
Abbreviated transcription (Latin):
quo ostenditur omnem gloriam redesiae cui supra dictũ
est. audi filia & uide. & oꝰ filia tyri: & nunc uocatur st¬
lia regis: esse inirinstcus & in cogitationib: idest in int̾io¬
rehomine: & in circuntisione non manufacta sed spũ
habente conscientia fidutiam apud deum. & tota pul¬
chritudie posita magis in sensuum nomine qm̃ in flo¬
re uerborum. Quomodo autẽ in stamine ex quo dependẽt
fimbriar subtegmen intexitur: & tota uestimenti u̾to.
in stamine est:ita in aureis sensib scripturarum in c
uestis ecclesiae omnis intexitur: miscentur aliqua de
natura de moribus. Et hoc ipm̃ significat uestis Aaror.
auro. purpura. cocco. bisso. iacindoq conteatam. quam fe¬
telligere possi mus omnem ornatum filiae tegis intrin sẽ¬
cus. ipsa loquitur in cantico. Introduxit me tex in cbi¬
culum suum. In quo clauso hostio labiorum deum prẽ
uibemur ornare. Nono quoq psalmo titulus inscribr.

Expanded text:
quo ostenditur omnem gloriam ecclesiae, cui supra dictum quo ostenditur omnem gloriam ecclesiae, cui supra dictum est: audi, filia, et uide et: o filia Tyri, et nunc appellatur filia regis, esse intrinsecus et in cogitationibus, id est in interiori homine et in circumcisione non manu facta, sed spiritu, habente conscientia fiduciam apud deum et tota pulchritudine posita magis in sensuum nomine quam in flore uerborum. quomodo autem in stamine, ex quo dependent fimbriae, subtemen intexitur et tota uestimenti uirtus in stamine est, ita in aureis sensibus scripturarum, in quibus uestis ecclesiae omnis intexitur, miscentur aliqua de natura, de moribus; et hoc ipsum significat uestis Aaron auro, purpura, coeco, bysso hyacinthoque contexta, quam fetellegere possimus omnem ornatum filiae regis intrinsecus, ipsa loquitur in Cantico: introduxit me rex in cubiculum suum, in quo cluso ostio labiorum deum patrem iubemur orare. in nono quoque psalmo titulus inscribitur:
Abbreviated transcription (Latin):
qui ante diuites furtunt. habentes eloquia domini &
testamenta & prophitas de populo israel. Ut enim
ante saluatoris aduentum ii qui de tyro erãt hoc est
de populo gentiũ: & proseliti esse cupiebant. depitcabat᷑
duutem populum istael. & pit tos intͦducebantut in tem¬
plum: Sic post aduentum domini quicunq ex istad re¬
dite uoluerunt diuiteᷤ ddam familiaritate & protecticẽ
dõmini uenient ad filiam tyri. & offerentes uaria dona
iuitutum & confessionis ĩ christũ deprecabuntur tam. ut¬
salutem quam perdiderant in uideam inueniant in gen¬
tibus. Ominis gloria euis filiae regis ab intus. in fimbriis
aureis cutunamicta uarictatibus. In hebraco omnis głia
filiat regis intrinsecus: fasciis aureio uestita tst. Pro ro qđ
in septuaginta scriptum est iͥuteꝵ: & nos uel abintus
uel intrinsetus interpretati sumus. in quibusdam exem¬
plaribus inuenit᷑ Aosiorioi qued cogitationes sonat. Ex

Expanded text:
qui antea divites fuerant, habentes eloquia Dei, et qui antea divites fuerant, habentes eloquia Dei, et testamenta et prophetas, id est, de populo Israel. Ut enim ante Salvatoris adventum, hi qui de Tyro erant, hoc est de populo gentium, et proselyti esse cupiebant, deprecabantur divitem populum Israel, et per eos introducebantur in templum. Sic post adventum Domini, quicunque ex Israel credere voluerint, divites quondam familiaritate et protectione Dei, venient ad filiam Tyri, et ofuirtutum et confessionis in Christum deprecabuntur eam, utsalutem, quam perdiderunt in Iudaea, inueniant in gentibus. Omnis gloria eius filiae regis ab intus, in fimbriis aureis circumamicta uarietatibus. in Hebraeo: omnis gloria filiae regis intrinsecus, fasceis aureis uestita est. pro eo, quod in Septuaginta scriptum est ἒσωθεν et nos uel \'ab intus\' uel \'intrinsecus interpretati sumus, in quibusdam exemplaribus inuenitur \'esebon\', quod \'cogitationes\' sonat. ex
Abbreviated transcription (Latin):
bis. In hebraeo. Et o filia fortissimi. in munerib faciem
tuam deprecabuntur duites populi. Uerbum hebrait̃.
sor. quod in hiczechiele uixta sepͥtu aginta interpretati
potest. & tyrus. & tribulatio. & fortissimus sure fortissi¬
ma. & silexidest lapis durissimus. Unde & in pñti loco
error ortus est. Aquila enim & thecdotion & seꝓtuaginta
& quinta editio tyrum interpretati sunt. Sexta uerbum
hebraicum posuit sor. Sỹmachus iopinattup id est fortissi¬
mam. Nos idipm̃ ad deum retulimus. ut illa cuui supta
dixerat. audi filia & uide. filia fortissimi nuncupetur.
aut certe ipsa fortissima sit. quia imitata est fortem pr̃e.
cuius uultum in diuersis munerib deprecabuntur di¬
uites plebis. diuites in cunctis operibus bonis & scientia
siue qui diuites putantur in seculo: sapientes huius mun¬
di: & phõrum disciplinis etuditi. uel quod melius est

Expanded text:
bis. in Hebraeo: et, o filia fortissimi, in muneribus faciem bis. in Hebraeo: et, o filia fortissimi, in muneribus faciem tuam deprecabuntur diuites populi. uerbum Hebraicum \'sor\' quod in Hiezechiele iuxta Septuaginta legimus, interpretari potest et \'Tyrus\' et \'tribulatio\' et \'fortissimus\' siue ma, et silex, id est lapis durissimus. Unde in praesenti loco error ortus est. Aquila enim et Septuaginta et Theodotion, et quinta editio, Tyrum interpretati sunt. Sexta verbum Hebraicum TZOR posuit; Symmachus κράτιστον, id est fortissimam. Nos idipsum ad Deum retulimus, ut illa cui supra dixerat, audi, filia et vide, filia fortissimi nuncupetur, aut certe ipsa fortissima sit, quia imitata est fortem Patrem, cujus vultum in diversis muneribus deprecabuntur divites plebis. Divites in cunctis operibus bonis et scientia, sive qui divites putantur in hoc saeculo sapientes hujus mundi, et philosophorum disciplinis eruditi. Vel, quod melius est,
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominibus. Quod de ecclesia de gintibus congregata
caposumus: unus quisq ad se referat animamq eteden¬
tis. quod prioribus uitiis derclictis ad optetur in filiam
Inclinet aurem suam. obliuiscatur urtens conuersatioĩs
& c̃ apostolo dimittat mortuũ prem̃ & tłem se prebeat
q̃ ametur a rege. lpc c̃. tnĩ domĩꝯ cius. cui flectẽ debrat genu
&deposita superbia uigum humilitatis assumere. Interto¬
gemus udeos qua sit Eta filia ad quam deus loͥquitur. Non
dubito quin sinagogam respondeant. Et quomodo dicit᷑
Sinagogae & israclitico populo. Dimite populum tuum
& domum patris tui. Nunquid reliquet gentem hebraeã
rex qui amaturus est abraã decorem: Certe alius est ꝗ
loquitur: Audi filia: & alius de quo loꝗtur. & concu¬
piscet tex decorem tuum. ꝗ alius non solum rex: Sed &
dominus et deus qui adorandus est: Filie tyri. in mune¬
ribus uultum tuum depretabuntur omnes diuites ple¬

Expanded text:
ab hominibus. quod de ecclesia ex gentibus congregata ab hominibus. quod de ecclesia ex gentibus congregata exposuimus, unusquisque ad se ipsum referat animamque credentis, quod prioribus uitiis derelictis adoptetur in filiam, inclinet aurem suam, obliuiscatur ueteris conuersationis et cum apostolo dimittat mortuum patrem et talem se praebeat, qui ametur a rege. ipse est enim dominus eius, cui flectere debeat genu et deposita superbia iugum humilitatis adsumere. Interrogemus Iudaeos, quae sit ista filia, ad quam deus loquitur. non dubito, quin synagogam respondeant. et quomodo dicitur synagogae et Israhelitico populo: dimitte populum tuum et domum patris tui? numquid derelinquit gentem Hebraeam rex, qui amaturus est decorem Abraham? certe alius est, qui loquitur: audi, filia, etalius, de quo loquitur: concupiscet rex decorem tuum. qui alius non solum rex, sed et dominus et deus est, qui adorandus est. Filia Tyri, in muneribus uultum tuum deprecabuntur diuites ple
Abbreviated transcription (Latin):
populum suum. & cum abraam de caldra egrediens. re¬
linquat terram natiuitatis &. cognationis suȩ. Nemc
dubitat prem̃ nostrum: ante ꝗͣ ad optatemut a deo fuisse
di abolum. de quo saluatot ait. Uos de diabolo prẽ nati estis
Cum ergo ait antiqui prĩs sucris oblita. & talem te ex¬
hibueris depositis pristinis sordibus: ut super fratrueles
dealbata conscendas: & quam possit diligere filius meus
tunc concupiscet tex decorem tuum. Et ne putes unũ er̃
de turba a quo amanda es. ipse est rextiuis & dominus
tius. Quia uero interdum qui irges & domini sunt: Sũt
quidem potestate reges & domini. tamen eiusdem nate
cuius sunt illi in quos dominantur & regnat. indico
tibiꝙ et deus iuus sit: & debeas adorareꝰ cum. Septua¬
ginta intrrpretes non dixerunt ad orabis cum. Sed adora¬
bunt cum: ut lit sensus. Iste qui tę amaturus est: qui tuã
pulchritudinẽ dilectaturus est: deus est & adorandus

Expanded text:
populum suum et cum Abraham de Chaldaea egrediens repopulum suum et cum Abraham de Chaldaea egrediens relinquat terram natiuitatis et cognationis suae. nemo dubitat patrem nostrum, antequam adoptaremur a deo, fuisse diabolum, de quo saluator ait: uos de diabolo patre nati estis. cum ergo, ait, antiqui patris fueris oblita et talem te exhibueris depositis pristinis sordibus, ut super fratruelem dealbata conscendas et quam possit diligere filius meus, tunc concupiscet rex decorem tuum. et ne putes unum esse de turba, a quo amanda es, ipse est-rex tuus et dominus tuus. quia uero interdum, qui reges et domini sunt, sunt quidem potestate reges et domini, tamen eiusdem naturae, cuius sunt illi, in quos dominantur et regnant, indico tibi, quod et deus tuus sit et debeas adorare eum. septuaginta interpretes non dixerunt adorabis eum, sed adorabunt eum, ut sit sensus: iste, qui te amaturus est, qui tuam pulchritudinem dilecturus, deus est et adorandus
Abbreviated transcription (Latin):
uel a loco indiȩ̨ uel a colote nomine nomine indicto. Se
cubinam intelligamus de cantico salomonis:quat sine
sponso suo uel marito dormite non potest. Audi filia &
uide. & indina aurtm tuam. & obliuiscere populũ tuũ¬
& domum patris tui. Et concupiscet rex dicorem tuũ. quoniã
phetat linguam:quam calamo scribenti uelociter compa¬
rat: loquitur spiritis sanctus: ipsum tegem & bellato¬
tem & deum sponsumq appellans. Hinc persona prĩo in¬
ducitur loquentis ad sponsam filii sui: & cohatanus tã.
ut ueteris gentilitatis & idolatria: errore contempto.
primum iis quae dicantur attendat: & propter quod
de alienigena filia nomintiur. Demde iudeat uel ipsa
quae dicuntur: ul untuersam ꝯditionem: ee utsibilib
intelligens inuisibilia. & ex creaturis sentiens etatorem
& diligenter inclinet aurem suam: ut quat dicuntur ine
morittt᷑ teneat. Cumq audierit uiderit & inclinauerit

Expanded text:
uel a loco Indiae uel a colore nomine indito; sepuel a loco Indiae uel a colore nomine indito; sepcubinam intellegamus de Cantico Salomonis, quae sine sponso suo uel marito dormire non potest. Audi, filia, et uide et inclina aurem tuam et obliuiscere populum tuut domum patris tui; et conphetae linguam, quam calamo scribenti velociter comparat, loquitur Spiritus Sanctus, ipsum regem, et bellatorem, et Deum, sponsumque compellans. Hinc persona Patris inducitur loquentis ad sponsam Filii sui, et cohortantis eam, ut veteris gentilitatis et idololatriae errore contempto, primum his quae dicantur attendat; et propter quod de alienigena filia nominetur; deinde videat vel ipsa quae dicuntur, vel universam conditionem, ex visibilibus intelligens invisibilia, et ex creaturis sentiens Creatorem, et diligenter inclinet amoriter teneat. cumque audierit, uiderit et inclinauerit
Abbreviated transcription (Latin):
excepta aeditione uulgata nullus interpretum transtu¬
lit. In hebraico. Stetit coniunae in dextera tua in di adema¬
te auito. Ubi nos. comiugem. uertimus:ibi apud hebraeos
legitur: segal.pio quo aquila oUsRorrop: Sỹmachus & ꝗnta
aeditio traMarup idest concubinam: Septuaginta. &thco¬
dotion. & sexta reginam interpretati sunt. Brinde ubi tgo
posiu. in diademate aureo: Sỹmachus posiui. in auro pͤri¬
mo. aquila. quinta. & sexta in tinctura uel in auro ophi
Quae filiae regum sunt: & in sponsi parantur amplexus:
per mirram & guitam & cassiam & domus thurͥneas.
delectant eum: euius thronus: stculi est. Quae autem iam
supet petram xpm̃ stabili radur fundata est. catholica
ecclesia. una columba. perfecta. & proxima: stat ad dectͥs¬
& cũctis plena uirtutibus: Siue ut nos transtulimus in
diademait autto. Est enim regina: regnatq: cum tege. cu¬
us filias possimus intelligereꝰ & in commune credentũ
animas: & proprie uirginum choros Ophir genus auri ẽ.

Expanded text:
excepta editione uulgata nullus interpretum transtulit. in Hebraico: stetit coniux in dextera tua in diademate aureo. ubi nos \'coniugem\' uertimus, ibi apud Hebraeos legitur segal\', pro quo Aquila σύΥxοιτον, Symmachus et quinta editio παλ- λαxήν id est concubinam, Septuaginta et Theodotion et sexta, \'reginam\' interpretati sunt. deinde, ubi ego posui: in diademate aureo, Symmachus transtulit:in auro primo, Aquila, quinta et sexta: in tinctura uel in auro Ophir. quae filiae regum sunt et in sponsi parantur amplexus, per murram et guttam et cassiam et domus eburneas delectant eum, cuius thronus in saeculum saeculi est. quae autem iam super petram Christum stabili radice fundata est catholica ecclesia, una columba, perfecta et proxima, stat a dextt cunctis plena uirtntibus siue, ut nos transtulimus, in diademate aureo. est enim regina regnatque cum rege, cuius filias possumus intellegere et in commune credentium animas et proprie uirginum choros. Ophir genus auri est
Abbreviated transcription (Latin):
TLEEISSTMO filio hieronymoda¬
masus epũs in domino salutem.Cõmentaria cũ
legerem graeco latinoq sermone in euuangelioꝵ
non solum diuersa. sed sibimet contraria proferuntur. Stu¬
tatis in genio: abscissis opinionib ambiguitatib q supplosis.
quid se babeat apud hebraeos uiuo sensũ scribas. ut de hoc
sicut de multis tibi cura nraẽ in xp̃o hicsu gtãs iefrrant:

Expanded text:
tissimo filio Hieronymo Damasus episcopus in domino salutem. Commentaria cum legerem Graeco Latinoque sermone in euangeliorumnon solum diuersa, sed etiam contraria sibimet proferunt. tatis ingenio, abscisis opinionibus, ambiguitatibusque supplosis, quid se habeat apud Hebraeos, vivo sensu scribas ut et de hoc sicut et de multis, tibi curae nostrae in Christo Jesu gratias referant.
Abbreviated transcription (Latin):
hincinde consurgentib bellis: regnum euis fuisse dilatũ.
In rebus obscuris diuersas ponimus opiniones.ut nõ tam
scribere:qm̃ loqui tibi. coram uideam ut. Caeterum apłus
interminabiles genealogias &. uidaicas fabulas ptohibens:
de istuismodi uidetur mihi interdiceit questumibus. Quid
enim prodest hę̧rere in lr̃a uel in scriptutis errorem uel q̃¬
norum seriem calum pniati. cum manifestissime scr̃ibat¬
liuleta ent occidit: spͥũs aũt uiuificat. Relege omnes &
ueteteris & noui iestamenti lihis: & tantamꝰ annotum te¬
peties dissonantiam: & numerum inter uidam Ristaedid
est inter tegnum uitunq confusum: ut huiuscem odi hȩrere
questionibꝰ nam tam studiosi qm̃ odiosi hominis uideat᷑.
Mimuscula ate missa libenter suscepi: & impendio p̃cor
ut in amore quo nos appetere coepisti: ad finem perdures. Nõ
enim coepisse sed permansisse uictutis est. Nrã uicissim ꝑ
destderium missa suscipe:¬

Expanded text:
hinc inde consurgentibus bellis regnum eius fuisse dilatum. hinc inde consurgentibus bellis regnum eius fuisse dilatum. In rebus obscuris diuersas ponimus opiniones, ut non tam scribere quam loqui tibi coram uideamur. ceterum apostolus interminabiles genealogias et Iudaicas fabulas prohibens de istius modi mihi uidetur interdicere quaestionibus. quid enim prode est haerere in littera et uel scriptoris errorem uel annorum seriem calumniari, cum manifestissime scribatur: littera occidit, spiritus autem uiuificat? relege omnes et ueteris et noui testamenti libros et tantam annorum repperies dissonantiam et nuest, inter regnum utrumque confusum, ut hujuscemodi haerere quaestionibus, non tam studiosi, quam otiosi hominis esse videatur. Munuscula a te missa libenter suscepi, et impendio precor, ut in amore quo nos appetere coepisti, ad finem usque perdures. Non enim coepisse, sed permansisse virtutis est. Nostra vicissim per Desiderium missa suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
& filius cius ioatam imperium texerit: uidicaueritq po¬
pulum terta: usq ad diem mortis prĩs sui. & tamen post
mortẽ illius cum uiginti & quinq esset annorum: sec¬
decim annis tegna se dicatur: quos solus ipse tegnauĩt.
Quod de Salomone intelleximus. & de achaz similit¬
est intelligendum: qui ioatȩ filius ezechia pr̃ fuerit.
Audui quendam hebteum huuistemodi narrare fabulam
uixta prophetiam isaię quam inter decem uisiones nuper
interpretatus sum: quod mortuo achar philistea letata sit
& scriptura postea comininetur ac dicat.Ne lȩteris phi¬
listea omnis iti: quoniam comminuta est uirga percusso¬
us tui. De tadice enim colubri egtedietur regulus. & se¬
men cius absorbens uoluctem. Hoc est de achar constitue:¬
tur tex ezechias. Ex quo intelligi uoluit:non statm post
prĩs mortem filiũ in imperio subrogatum: sed uel seditis¬
nibus populi uel quibusdam inter se tegnis idest uidea &¬

Expanded text:
et filius eiu» Ioatham imperium rexerit iudicaueritque poet filius eiu» Ioatham imperium rexerit iudicaueritque populum terrae usque ad diem mortis patris sui et tamen post mortem illius, cum uiginti et quinque esset annorum, sedecim annis regnasse dicatur, quot solus ipse regnauerit. quod de Salomone intelleximus, et de Achaz similiter intellegendum est, qui Ioathae filius, Ezechiae pater fuerit. audiui quendam Hebraeum huiusce modi narrare fabulam iuxta prophetiam Isaiae, quam inter decem uisiones nuper interpretatus sum, quod mortuo Achaz Philistaea laetata sit et scriptura postea conmineturacdicat:nelaeteris,Philistaea omnis tu, quoniam comminuta est uirga percussoris. tui. de radice enim colubri eg.redietur regulus et semen eius absorbens uolucrem, hoc est: de Achaz constituitur rex Ezechias. ex quo intellegi uoluit, non statim post patris mortem filium imperio subrogatum, sed uel seditionibus populi uel quibusdam interregnis aut ce
Abbreviated transcription (Latin):
fecit dominus in aduentu filiorum ifrael. Ex quo perspĩ¬
cuũ est. homines a parua aetate libidini deditosi imma¬
tura torum sobole demonstrari. quod etiam eo tempore
piccate corperunt: quo natura non patitur.Ad summam
illud diti potest: quod in tegno dauid salomon cum xii
esset annorum: solium patris obtinuerit. et postea quia se¬
ptura reliquit incertum: an uixerit dauid regnante iam
filio aliquot annros: qui sibi & non salomoni imputent.
mottuo autt̃ paue. post filius regnauerit annis xlͣ quos
sine parente regnauit: atq ita et initium tegni salomoĩs
& tempus quo solus ipẽ regtiauit: ab historia demonstra¬
tum est. nec tamen omnes annos iutae illuis: quinquagĩ
ta tm̃ & duotum annotum circulis contineri. Sin autẽ
tempus regni torum sed parentib imputetur: lege ipsum
iegnorum uolumen: & inuenies quod ozias rex iuda
postqm̃ lepra percussus est: habitauit in domo separata.

Expanded text:
fecit dominus in aduentu filiorum Israhel. ex quo perspifecit dominus in aduentu filiorum Israhel. ex quo perspicuum est homines. a parua aetate libidini deditos inmatura eorum sobole demonstrari, quod etiam eo tempore peccare coeperint, quo natura non patitur. Ad summam illud dici potest, quod in regno Dauid Salomon, cum duodecim esset annorum, solium patris obtinuerit et postea — quia scriptura reliquit incertum — uixerit Dauid regnante iam filio aliquot annis, qui sibi et non Salomoni inputentur, mortuo autem patre post filius regnauerit annis quadraginta, quos sine parente regnauit, atque ita et initium regni Salomonis et tempus, quo solus ipse regnauit, ab historia demonstratum nec tamen omnes annos uitae illius quinquaginta tantum et duorum annorum circulis contineri. sin autem tempus regni eorum, sed parentibus inputetur, lege ipsum Regnorum uolumen et inuenies, quod Ozias, rex Iuda, postquam lepra percussus est, habitarit in domo separata
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura & salomonem & athaz uolupiatis & impie¬
laus accusti. Utetq enim cum esset de stirpe dauid. reces¬
sit a domino. & alter intm̃ secutus est libidinem ut septin¬
gentas habuerit ixores: trecentas contubinas: & adole¬
scentulas & scorta passim quorum non erat numeruo.
neglecto deo patrum suotum: eatruxetit idola gẽtium
plurimarum. & fuerit non ut prius idida idest amabib
domini. sed amator mulierum. Alter miserit ad regem as¬
siriotum auailium postulans: & in tempore angustie
suae auxerit contemptum in dominum: ĩmolaueritq
diis damasti uictimas percus soribus siis: et in om̃itm
uibibus uida extruxerit aras: ail cremandum thus: atq
ad iracundiam prouocauerit dominum deum patrum
laueritq in uiis regum israel: & statuas fuderit baalim:
& edoleuerit incensum in ualle filiotũ hermon: & lustra¬
uerit filios suos in igne: iuxta ritum gentium quas inter¬

Expanded text:
Scriptura et Salomonem et Achaz voluptatis et impieScriptura et Salomonem et Achaz voluptatis et impietatis accuset. Uterque enim cum esset de stirpe David, recessit a Domino: et alter in tantum secutus est libidinem, ut septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, et adolescentulas, et scorta passiva, quorum non erat numerus: neglectoque Deo patrum suorum, extruxerit idola gentium plurimarum; et fuerit, non ut prius IDIDIA, id est, amabilis Domini, sed amator mulierum : alter miserit ad regem Assyriorum, auxilium postulans, et in tempore angustiae suae, auxerit contemptum in Dominum, immolaveritque 438 diis Damasci victimas percussoribus suis, et in omnibus urbibus Juda extruxerit aras ad ad iracundiam prouocauerit dominum deum patrum laueritque in uiis regum Israhel et statuas fuderit Baalim et adoleuerit incensum in ualle filiorum Ennom et lustrauerit filios suos in igne iuxta ritum gentium, quas inter
Abbreviated transcription (Latin):
nasci necesse est. Legamus ueteres hystorias & macime
gtatcas et latinas: & inueniemꝰ lustralib hostiis secundũ
ettotem ueterum porieniuosas soboles tam in hominib
qm̃ in armentis ac pecudib expiatas. Audii domiud
teste non mentior qͥuedam muliercula cum expositum
nuttiret infantem: & stillaret cibos & nutricis offitio
fungeretur: cubaretq cum ta paruulus:. qui usq ad deti
mum peruenit annum: accidit ut plusqm pudacitia pa¬
titur se meto ingurgitaret: accensaq libidine: obscenis
motibus ad coi tum duceret infantem. Ptima ebrietas/
nem. Nec dum duo menses fuerant euoluti & ecce foe¬
minae uterus intumuit. Quid pluta. Dispensatione dei
factum est: ut quae contra natuiram simplicitate
patuuili in contemptũ dei ab utebaturꝰ a naturae dtĩo ꝓ¬
derctur. impleto sermone quo dicitur. nihil occultũ qđ
non manifestetur. Simulq consideremus: quod occulie

Expanded text:
nasci necesse est? Legamus veteres historias et maxime nasci necesse est? Legamus veteres historias et maxime Graecas ac Latinas, et inveniemus lustralibus hostiis, secundum errorem veterum, portentuosas soboles, tam in hominibus, quam in armentis ac pecudibus, expiatas. Audivi, Domino teste non mentior: quaedam muliercula cum expositum nutriret infantem, et instillaret cibos, ac nutricis officio fungeretur, cubaretque cum ea parvulus, qui usque ad decimum jam pervenerat annum; accidit, ut plus quam pudicitia patitur, se mero ingurgitaret, accensaque libidine, obscoenis motibus ad coitum duceret infantem. Prima ebrietas nem. Nec dum duo menses fuerant evoluti, et ecce feminae uterus intumuit. Quid plura? dispensatione Dei factum est, ut quae contra naturam simplicitate parvuli in contemptum Dei abutebatur, a naturae Domino proderetur, impleto sermone quo dicitur: Nihil occultum quod non manifestetur . 3. Simulque consideremus, quod occulte
Abbreviated transcription (Latin):
Quo mortuo: e zechias cum uicesimum & quintum ãnũ
ageret actatis: patri successit in itgnum. Ee quo inuelligẽ
Et siquidem in hisloris aliter haberent sepiuaginta in¬
terpretes: aliter hehtaica. ueritas: confugete poteramus ad
solita pratsidia: & artem lĩguae tenere uernatulae Nunc
uero cum ip̃m autentitum & ueteri inierpietes pari au¬
ctoritate conseutiant: non in scciptura sed in sensii est
difficultas. Quis ne crederet mottalium: ut undecim an¬
norum puer generaret filium: Multa & alia dñr in sc¬
pturis quae uidentur in credibilia. & tamen uera funt
Neq enim ualet natura contra natura dominum. Aut
potest uas figulo dicere. quare me ita fecisti. Aut ita
licet quod pro miratulo signo aut portento fit legem
naturae facere non posse. Num quia nostra aetate duplex
liddȩ natus est homo: duorum capitum: quatuor ma
nuum uno uentre & duob pedib: omnes homines ita

Expanded text:
quo mortuo Ezechias, cum uicesimum et quintum annum quo mortuo Ezechias, cum uicesimum et quintum annum ageret aetatis, patri successit in regnum. ex quo intellegitur Et si quidem in his historiis aliter haberent septuaginta interpretes, aliter Hebraica ueritas, confugere poteramus ad solita praesidia et arcem linguae tenere uernaculae; nunc uero, cum et ipsum authenticum et ceteri interpretes pari auctoritate consentiant, non in scriptura, sed in sensu est difficultas. quisne credet mortalium, ut undecim annorum puer generet filium? multa et alia dicuntur in scripturis, quae uidentur incredibilia et tamen uera sunt. neque enim ualet natura contra naturae dominum - aut potest uas figulo dicere: quare me ita fecisti aut ita ? -licet, quod pro miraculo, signo atque portento fit, legem naturae facere non possit. num, quia nostra aetate duplex Lyddae natunuum, unum ventre, et duobus pedibus, omnes homines ita
Abbreviated transcription (Latin):
ENOMNAUCTERS¬
per quem mihi dicis tuae sanctitatis litteras
amabilis reddidit. solita munuscula continẽtẽ.
Sausq miror quid causȩ fuerit. ut cum in benedictionibus
&uus & illius perferendis fulelis extiterit: in reddenda epła
negligens approletur.Ntq enim te falli arbitror discipulum
ueritatis. nisi sorte gręco homini latinus sermo inter tartu¬
las obertacerit. Itaq ad secundam resiribo epłam: quam mͥ
sanctus filits meus ͥ eradiis diaconus pedidit. in qua in¬
ter. cartera. depretaris:ut exponam tibi cãusam quare salomõ
& achaz undecim annorum filios genuisse dñr.Si enĩ xii
dragesimum & primum annum ageret aetatis. patri succes¬
sit in regnum: perspicuum est undecim annorum ftusse sa¬
lomonẽsue decem: quia decem menses a concepti usq ad
partum mater sibi uendicat. Rursum achaz filius ioathan
cum uiginti esset annoꝵ: rex constitutus est super duas¬
tribus id est uidam & beni amin: regnauit que annis. Mi

Expanded text:
enon nauclerusper quem mihi dicis tuae sanctitatis litteras Amabilis reddidit solita munuscula continentem. satisque miror, quid causae fuerit, ut, cum in benedictionibus et tuis et illius perferendis fidelis extiterit, in reddenda epistula neglegens adprobetur. neque enim te falli arbitror, discipulum ueritatis, nisi forte Graeco homini Latinus sermo inter chartulas oberravit. itaque ad secundam rescribo epistulam, quam mihi sanctus filius meus Heraclius diaconus reddidit, in qua inter cetera deprecaris, ut exponam tibi causas, quare Salomon et Achaz undecim annorum filios genuisse dicantur. si enimdragesimum et primum annum ageret aetatis, patri successit in regnum, perspicuum est undecim annorum fuisse Salomonem siue decem, quia decem menses a conceptu usque ad partum sibi mater uindicat. rursum Achaz, filius Ioatham, cum uiginti esset annorum, rex constitutus est super duas-tribus, id est -ludam et Beniamin, regnauitque annis sedecim;
Abbreviated transcription (Latin):
aut stratus astringat infirmam aut debilem: tamen solliate
cauendum est: ne ingluuies gulositatis sub infirmitatis
uelamine sua cõmeda quaerat. & ne infirmitas sub specie
sanctitatis. corpus abstinentiis conterat ultra tuires. Nt cor¬
pus duplici fractum stimulo apud ustum iudicẽ deficiẽs¬
esse impium criminetur cenobium & homicidas. Deputẽt᷑
custodes infirmantib discretȩ & sctaẽ sorores: quae folli¬
te praecaueant peritula: quae imminere possunt infirmis.
nequid aliqualiter contingant aduersi. Onera quaeso non
aggrauent seruitrices. Semꝑ xpm̃ cogitent in infirma soro¬
reꝰ litentem. Semper se cogitent infutuix posse tͥlib indigete.
Semꝑ lex illa naturae astricta tencatur dinu mẽtis hoĩs
debe̾ aliis id ethibere quod ab ipĩs desideret. Non inficiat
quęso hospitalitatis opera murmur. sed quod pie fi decet
cum omni mansuetudine fiat uixta apłm dicentẽ. hospita¬

Expanded text:
aut stratus astringat infirmam vel debilem. Tamen sollicite aut stratus astringat infirmam vel debilem. Tamen sollicite cavendum est ne ingluvies gulositatis sub infirmitatis velamine, sua commoda quaerat, et ne infirmitas sub specie sanctitatis, corpus abstinentiis conterat ultra vires, ne corpus duplici fractum stimulo, apud justum judicem deficiens, impium criminetur coenobium et homicidam. Deputentur custodes infirmantibus discretae et sanctae sorores, quae sollicitae praecaveant pericula, quae imminere possunt infirmis: ne quid aliqualiter contingat adversi. Onera, quaeso, non aggravent servitrices. Semper Christum cogitent in infirma sorore latentem: semper se cogitent posse in futurum talibus indigere. Semper lex illa naturae astricta teneatur sinu mentis, hominem debere aliis id exhibere, quod ab ipsis ipse deposceret. Non inficiat, quaeso, hospitalitatis opera murmur, sed quod fieri decet, cum omni mansuetudine fiat, juxta Apostolum dicentem: Hospita
Abbreviated transcription (Latin):
nos ipĩ experti quottidie: quantus in mẽbris ntio
libidinis ignis excurat. Sentimus &̃ si ignis auferantua
fomenta pro posst. Nimis est demens & fatuus: qui matetiã
igna piȩparans ad incendium non uult ut ardeat. Ista decẽt
mͦisertimas mulierculas: ne periclitentur naufragio ꝑtus.
Tamen si extrema necessitas infirmanti consulerit seruato
omnis pudicitiae honore: cum omni modestia fiat. alias
in sertus dei talia cogitare sit nephas. Sũ mopere seruetus
in uobis: ut erga infirmas sorores integie cum omĩ sollicuu¬
dine. omnis exhibeatur cura hospitalitatis: ut praebeant᷑
um & quietum ac pudicum & omni suspicione catẽteo pto¬
tinus consulant. & quat mandauerit sanitati congrua: oĩ
dotnus nicessitate postposita benigne fiant. Si uero desũt
necessaria: uendantur quae monasterii sunt. ne tp̃ãle aliꝗͥ
misericordiarum impediat opera. Nulla lex escat atit potͣ

Expanded text:
nos ipsi experti quotidie quantus in membris nostris nos ipsi experti quotidie quantus in membris nostris libidinis ignis exurat, sentimus, etiam si ignis fomenta auferantur pro posse. Nimis est demens et fatuus, qui materiam praeparans igni ad incendium, non vult ut ardeat. Ista decent miserrimas mulierculas, cum periclitantur naufragio partus. Tamen si extrema necessitas infirmanti consuluerit, servato omnis pudicitiae honore, cum omni modestia fiat. Alias in servis Dei talia cogitare sit nefas. Summopere servetur in vobis, ut erga infirmantes sorores, cum omni sollicitudine, omnis exhibeatur cura hospitalitatis, et praebeanturum et pudicum, et omni suspicione carentem, protinus consulant: et quae mandaverit sanitati congrua, omni domus necessitate postposita, benigne fiant. Si vero desunt necessaria: vendantur quae monasterii sunt, ne temporale aliquod misericordiarum impediat opera. Nulla lex escae, vel potus
Abbreviated transcription (Latin):
unaquaeq suam cellulam adeat. bñdictione inrĩs susce¬
pta. & teligionis hĩtum gestans omnino:si natura eregit:
se in stratu ad quiescendum reponat. Si uero dormietiriu
daemon insequ coepetit: quam uigilantem metuerat: si illu¬
siones emerserit: si turpia cogitarui opposuerit: mot ut di
sponsa per senserit: ecurgat. caedatq ignauiat & sopoti uelox
excubitus. Inde protinus horrendiiniꝰ & itemendum dyabo¬
lo signum crucis opponat. sponsi dilecti inuocel auxiliũ.
At sponsus zelotipus qui nimio zelo sponsam custodit:
exurget protinus in adiutorium sponsae. & scuto circũda¬
bit tam. ne iam timeat a timore nocturno. & cadent statĩ
a latere cuis mille & decem milia ad exiris euto. nec ad rã¬
ultra appropinquabunt. Postremo angelis stus mandabit
ut custtediant cam in omiubus uiis stus. ne forte offendat
ad lapidem pedem suum
Narum usus castis corporibus non competit. Satis

Expanded text:
unaquaeque suam cellulam adeat, benedictione matris susceunaquaeque suam cellulam adeat, benedictione matris suscepta, et religionis habitum gestans, ut si natura exegerit se in stratu ad quiescendum componat. Si vero dormientem daemon insequi coeperit quam vigilantem metuerat, si illusiones immiserit, si turpia cogitatui opposuerit, mox ut Dei sponsa persenserit, exsurgat, cedatque ignaviae et sopori velox excubitus. Inde protinus horrendum et tremendum diabolo signum crucis opponat, sponsi dilecti invocet auxilium, et sponsus zelotypus, qui nimio zelo sponsam custodit, exsurget protinus in auxilium sponsae suae. Scuto circumdabit eam, ne jam timeat a timore nocturno. Et cadent statim a latere ejus mille, et decem millia a dextris ejus: nec apprunt ad eam. Postremo angelis suis mandabit, ut custodiant eam in omnibus viis ejus, ne forte offendat ad lapidem pedem suum.arum usus castis corporibus non competit. Satis
Abbreviated transcription (Latin):
officiis. Si festiuitatis celebritas:si nimia debilitas cõmunẽ
cenulam hieurinq ad tefocillationem potius corporis ꝗ ad
delectationem paraiam induserit: uespertinȩ laudes deo tem¬
pestiuius persoluantur: qm̃ taeteris ieuiniorũ dieb. ut nec
ttiam debitȩ. laudes in ultima hora dici uel obmittantur:
uel in aliquo deiruncentur ob cenam. Post peractam
cenam:ud si õmutitur post aliqm̃ horulam uixta exigen¬
tam temporis ad etcĩam sotores campanula uocet. ubi uel
de sanctorum gestis: uel de aliis mirabilib dei lectio deuo¬
ta fiãt. cui succedant completorii laudes. ut ex hil robora¬
tȩ mentes diuino pabulo nocturnis phantasis: occultis
dimicare. et sic a duunis obstquiis exortus dies diuinis
finiatur in laudib. Post completorium uero: nihil altud qͣ
silentium sentiatur: ut quiete sorores semotę totalitet a cor¬
poreis sensibus: quat in p̃t̾ito tempore duinis audierant

Expanded text:
officiis. Si festivitatis celebritas, si nimia debilitas communem officiis. Si festivitatis celebritas, si nimia debilitas communem coenulam brevemque refocillationem corporis potius quam ad delectationem paratam indulserit: vespertinae laudes Deo tempestivius persolvantur quam caeteris jejuniorum diebus: ut nec etiam debitae laudes in ultima hora diei, vel omittantur, vel in aliquo detruncentur ob coenam. Post peractam coenam, vel si omittitur post aliquam horulam, juxta exigentiam temporis ad ecclesiam sorores campanella vocet: ubi vel de sanctorum gestis vel de aliis mirabilibus Dei lectio devota dicatur. Cui succedant Completorii laudes: ut ex his roboratae mentes divino pabulo, nocturnis phantasiis occultisqdimicare: et sic a divinis obsequiis exortus dies, divinis finiatur in laudibus. Post Completorium vero nihil aliud quam silentium sentiatur, ut sorores quietae semotae totaliter corporeis sensibus quae in praeterito tempore divinis audierunt
Abbreviated transcription (Latin):
tepellat. Ex his resurgat mens pmpter usthilim horũ inspe¬
ctionem ad meditarudum ut cusibilibus dei. Oriatut ad ini¬
ratio diuinae potentiae in semine:quod sic patuũ: sic auidũ:
tantae magnitudinis & curiditatis ac pulchritudinis crea¬
tura formatur. Ex ad miratione crescat deuotio. Ex deuoti¬
one eleuatio mentis. ita ut tam ipse ortulus ftat oratorium
ut ciraturat insensibiles creatoris magnitudinẽ predicent.
Sed cauendum est poussime: ne manus uestra quiqm̃ con¬
tinigere audeant quod uanis usibus possit aptati:
ERpens morum omnis ociosus sermo expellatta¬
de medio uestri. Nunqm̃ risus nuqm̃ cachinos cor¬
uanum cor uanum pronuntiet. Sic sancti sic pridi¬
a & cunti sint actus corporis: ut mentis sanctitatem expo¬
nant. Homo nempe exterior interioris index est.Sancto
uos in labore: sancto uos in opere ehellantes dyabolum ue¬
spectina hora reperiat. qua in cedesia sanctis deus laudet᷑

Expanded text:
t naturae. Ex his resurgat mens propter visibilium horum inspet naturae. Ex his resurgat mens propter visibilium horum inspectionem ad meditandum de invisibilibus Dei: oriatur admiratio divinae potentiae in semine, quod ex sic parvo, sic arido, tantae magnitudinis et viriditatis, et pulchritudinis creatura formetur. Ex admiratione crescat devotio, ex devotione elevatio mentis: ita ut jam ipse hortulus fiat oratorium, et creaturae insensibiles creatoris magnitudinem praedicent. Sed cavendum est potissime, ne manus vestrae quidquam contingere audeant, quod vanis usibus possit aptari. erpens morum, omnis otiosus sermo expellatude medio vestri. Numquam risus, numquam cachinnus cor vanum pronuntiet. Sic sancti, sic pudici sint actus corporis cuncti, ut mentis sanctitatem exponant. Homo nempe exterior, interioris index est. Sancto vos in labore, sancto vos in opere debellantes diabolum, vespertina hora reperiat; qua in Ecclesia sanctis Deus laudetur
Abbreviated transcription (Latin):
latim relegat. & tefirmet. aut in ecdesia de his quat didicu
medetetur. quousq simul dibus cõmumb post prandiũ hora
nonae in ecclesia celebrauerint dignas laudes. Aut si fotie pta¬
uenerit prandium hora nona diebus ieiunorum quousq cã¬
panula in claustro pulsabitur: interim si breuitas noctĩ & rẽ.¬
porum conditio & naturae necessitas exegerit: post aliqmͣ hotu¬
lam in qua legendum est post cibumuel orandum liceat uo¬
lentibus paulisper quiete potius qmͣ sompͥno coipus tesocillare:
ut fortius reddatur laboribus post quietem. Nona hora decux¬
bat libros: ut & manus laboret: & mens dino repltatur pabło.
Suat altera cuculas sororum & tanicas ac melotes. Plantas
olerum altera plãtet in ortulo: ut crescentes uobis prebtant escas.
Alterat semina iaciat: & erigantur attolȩ: ut seminib apia fiãt.
Inserantur fructiferȩ arhotes in fruticosis: ut aes uim natur&.¬

Expanded text:
latim relegat et confirmet, aut in ecclesia de his quae didicit latim relegat et confirmet, aut in ecclesia de his quae didicit meditetur: quousque simul diebus communibus, post prandium horae Nonae, in Ecclesia celebraverint dignas laudes: aut si forte prandium praevenerit hora Nona diebus jejuniorum, quousque campanella in claustro pulsabitur: interim si brevitas noctium et temporum conditio et naturae necessitas exegerit: post aliquam horulam in qua legendum est post prandium, vel orandum, liceat paulisper volentibus quiete potius quam somno corpus refocillare, ut fortius reddatur laboribus. Post quietem quidem hora Nona decurscribat, ut et manus labore, et mens divino repleatur pabulo. Suat altera cucullas sororum, et tunicas et melotas. Plantas olerum plantet altera in hortulo, ut crescentes vobis praebeant escas. Altera semina jactet. Irrigentur areolae, ut seminibus aptae fiant. Inserantur fructiferae arbores infructuosis; ut ars vim repella
Abbreviated transcription (Latin):
tibus lctionem legat. Tunc unuiscuitiscũq mens fobtia intẽta
fit dulcedini uerbi dei. suspiret anxia: propheucus aut hyltori¬
cus sermo dei seuitiã monstrat in pratios. E auilio repleatur
immenso: cum benignitas dei annuntiatur in bonos.Respiret
Promisso uel facto eriganr fides: cum in promissis deus fi¬
delis ostenditur. Catitas accendatur: cum ui priuilegis &
muncribus ea christi hum anitate: ex eius uita: ex passioẽ
et tesutetione nostra dotatur humanitas: sublimatur uili
tione criminum tondant pectora. His etcnim fceitis aqua¬
bus uentris non aderit crapula. demum estuãs libido nõ
UMPTO dentq cibo: nec tunc ad cutudum est
fabulas. sed xp̃i exemplo:omnes cum dei laudibus
ad gratiarum actiones assurgant: deoq in eccia hym¬
nos persoluant. Dcinde cum omni sisentio: ut satra lectio le¬
ta proficiat: ut menti nartata itiscribantur: unaqueq sigil¬

Expanded text:
tibus lectionem legat. Tunc uniuscujusque mens sobria intenta tibus lectionem legat. Tunc uniuscujusque mens sobria intenta sit dulcedini verbi Dei, suspiret anxia, cum propheticus aut historicus sermo Dei saevitiam monstrat in pravos. Gaudio repleatur immenso, cum benignitas Dei annuntiatur in bonos. Respiret promisso vel facto. Erigatur fides, cum in promissis Deus fidelis ostenditur. Charitas accendatur, cum tot privilegiis et muneribus ex Christi nativitate, et ejus vita et passione ac resurrectione, nostra dotatur humanitas, atque nostra vile criminum tundantur pectora. His enim frenis agitabus ventris non aderit crapula: demum aestuans libido non Sumpto denique cibo, nec tunc adeundum est fabulas, sed Christi exemplo, cum Dei laudibus ad gratiarum actiones consurgant, Deoque in ecclesia hymnos persolvant. Deinde cum omni silentio, ut sacra lectio lecta proficiat, ut menti inscribantur narrata: unaquaeque sigil