comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uos qui non uultis accetlere et transilire. nolite
sꝑare suꝑ iniquitatem. Ego enim qui transiliui:
spes mea in deo. Et nunquid iniquitas est apud
dm̃: Nolite sꝑare suꝑ iniquitatem. Hoc faciamus
illud faciamus: illud cogitemus: sic insidiemur
ab eis quos bibis ꝓduntur. Nolite spare supiis
et rapinam ne concupiscatis. Non es diues e
re ius. Quid inuenis: Quid ꝑcdis: Olucra am
Inuenis pecuniam: ꝑdis iusticiam. In rapiua
concupiscatis. Pauꝑ sum non habeo. Ideo rapt
uise Quid rapias uides: a quo rapiaris nonue¬
slescis circuire inimicum tanquam leonemt
ten: et querentem quid rapiat. Preda illaqu
uis rapere: in muscipula est. Tenes: et tentis
rapinam ergo ne concupiscas o pauꝑ: sed ane¬
ce in dm̃: qui prestat nobis om̃ia abundantir e
fruendum. Pascet te: qui fecit te. Qui paset lan¬
nems non pascit innocentem: Pascit te quiblei

Expanded text:
Vos qui non vultis accedere et transilire, nolite Vos qui non vultis accedere et transilire, nolite sperare super iniquitatem. Ego enim qui transilivi, spes mea in Deo: et numquid iniquitas est apud Deum ? Nolite sperare super iniquitatem. Hoc faciamus, illud faciamus, illud cogitemus, sic insidias cota cogitant, ab eis quos bibis produntur. Nolite sperare super n rapinam ne concupiscatis. Non es dives, et rapere vis? Quid invenis? quid perdis? O lucra damnosa! Invenis pecuniam; perdis justitiam. In rapinam ne concupiscatis. Pauper sum, non habeo. Ideo rapere vis? Quid rapias, vides: a quo rapiaris, non vides? Nescis circuire inimicum tanquam leonem rugientem, et quaerentem quid rapiat ? Praeda illa quam vis rapere, in muscipula est: tenes, et teneris. In rapinam ergo ne concupiscas, o pauper! sed concupisce in Deum qui praestat nobis omnia abundanter ad fruenlum . Pascet te qui fecit te. Qui pascit latronem, non pascet innocentem? Pascet te qui solem
Abbreviated transcription (Latin):
Cum miseratione ista dicite: atq sapite. Si transili¬
stis: si diligitis inimicos ur̃os: si destruere cupitis ut
ȩdificetis: si eum amatis qui iudicat in gentibus
et replet ruinas: ita his ista dicite. non odio haben¬
tes. non malum ꝓ malo reddentes Mencdaces fihi
hominum in stateris: ut decipiant ipsi uanitate in
unum. Certe multi sunt: ecce est ille unus unus
ille qui ꝓiectus est de turba conuiuantium. Cons¬
pirant: om̃s temporalia querunt: quiq carnales
carnalia: et in futurum sꝑant quicumq sꝑant.
Et si de opinionum uarietate in diuersum: de ua¬
nitate tamen in unum sunt. Diuersi quidem erro¬
res et multiformes et regnum aduersum se diuisũ
non stabit: sed similis in om̃ibus uoluntas uana
et menclax. ꝑtinens ad unum regem cum quo in
quia currit in siti. Conuertit ergo se ad illos: siti¬
ens eos. ¶Nolite inquit sꝑare suꝑ iniquitatem:
nam spes mea in deo. Nolite sꝑare suꝑ iniquitatẽ.

Expanded text:
Cum miseratione ista dicite, atque sapite. Si transiliviCum miseratione ista dicite, atque sapite. Si transilivistis, si diligitis inimicos vestros, si destruere cupitis ut aedificetis, si eum amatis qui judicat in gentibus, et replet ruinas ; ita his ista dicite, non odio habentes, non malum pro malo reddentes . Mendaces filii hominum in stateris, ut decipiant ipsi de vanitate in unum. Certe multi sunt: ecce est ille unus, unus ille qui projectus est de turba convivantium . Conspirant, omnes temporalia quaerunt, quique carnales carnalia, et in futurum sperant quicumque sperant: etsi de opinionum varietate in diversum, de vanitate tamen in unum sunt. Diversi quidem errores et multiformes, et regnum adversum se divisum non stabit : sed similis omnibus voluntas vana et mendax, pertinens ad unum regem, cum quo in quia currit in siti. Convertit ergo se ad illos, sitiens eos: Nolite sperare super iniquitatem. Nam spes mea in Deo est. Nolite sperare super iniquitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
susceptor meus. Si susci pit̾: quid times effundere:
Iacta in clño euram tuam: et sꝑa in eum. Effundi¬
te coram illo corda uĩa: deus adiutor noster. Quud
timetis inter susurrones: detractores: deo odibiles:
ubi possunt palam oppugnantes: ubi non possunt
occulte insidiantes. falso laudantes: uere inimi¬
cantes: inter eos quuid timetis: Deus aduitor noster.
An emulantur dñm: Nlunquid fortiores illo sunt:
Deus adiutor noster. Securi estote. Si deus ꝓ nobis
quis contra nos: Effundite coram illo corda ur̃a: tran¬
silientes ad eum. leuantes animas ur̃as: deus adiu
fortitudinis. a facie inimici: miseramini eos quos
timebatis. Currere enim debetis in siti. Despicite gͦ
illos iam in illo loco constituti: et chicite. Uerumta¬
men uani filii hominum: mendaces filii hominum.
filii hominum quorisq graues corde: filii hominũ
uani: filii hominum mendaces filii hominum ut¬
quid diligitis uanitatem. et queritis mendacium:

Expanded text:
susceptor meus. Si suscipit, quid times effundere? susceptor meus. Si suscipit, quid times effundere? Jacta in Dominum curam tuam , et spera in eum. Effundite coram illo corda vestra: Deus adjutor noster. Quid timetis inter susurrones, detractores Deo odibiles ; ubi possunt palam oppugnantes, ubi non possunt occulte insidiantes; falso laudantes, vere inimicantes? inter eos quid timetis? Deus adjutor noster. aemulantur Deum? Numquid fortiores illo sunt? Deus adjutor noster; securi estote. Si Deus pro nobis, quis contra nos ? Effundite coram illo corda vestra, transilientes ad eum, levantes animas vestras: Deus adjfortitudinis a facie inimici, miseramini eos quos timebatis: currere enim debetis in siti. Despicite ergo illos jam in illo loco constituti, et dicite: Verumtamen vani filii hominum, mendaces filii hominum. Filii hominum, usquequo graves corde? Filii hominum vani, filii hominum mendaces; filii hominum, utquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium ?
Abbreviated transcription (Latin):
rimur. Deus enim auxilii mei: et spes mea in deo.
Sꝑate in eum om̃e concilium plebis. Imitamini
idichun. transilite inunicos ur̃os: repugnantes uob.
resistentes itineri ut̃or odio uos habentes transilite.
Sꝑate in eum om̃e concilium plebis Efuncdite
coram illo corda ur̃a. Nolite cedere eis qui dicunt
uobis: ubi est deus uester. facte sunt inquit michi
lacrimȩ meȩ panes die ac nocte: dum dicitur mi¬
chi cotidie ubi est deus tuus. Sed quid ibi dicit:
Hec mecditatus sum. et effudi suꝑ me animam meã.
Comimemoratus sum quod audio: ubi est deus tuus.
Memor atussum hȩc: et effucli suꝑ me animam meã.
Querens dm̃ meum effudi suꝑ me animam meam:
ut ilium atcingerem. non in me remansi. Ergo spate
in eum om̃e concilium plebis: effundite coram illo
corda ur̃a. deprecando. consitendo.spando. Nolite
corda ur̃a retinere intra corda ur̃a. Effuncdite corã
illo corda ũa: non perit quod effuncditis. Iue enim

Expanded text:
rimur; Deus enim auxilii mei, et spes mea in Deo.rimur; Deus enim auxilii mei, et spes mea in Deo.ate in eum, omne concilium plebis. Imitamini Idithun; transilite inimicos vestros: repugnantes vobis, resistentes itineri vestro, odio vos habentes transilite. Sperate in eum, omne concilium plebis; effundite coram illo corda vestra. Nolite cedere eis qui dicunt vobis: Ubi est Deus vester? Factae sunt, inquit, mihi lacrymae meae panis die ac nocte, dum dicitur mihi quotidie: Ubi est Deus tuus? Sed quid ibi dicit? Haec meditatus sum, et effudi super me animam meam . Commemoratus sum quod audio, Ubi est Deus tuus? memoratus sum haec, et effudi super me animam meam. Quaerens Deum meum, effudi super me animam meam, ut illum attingerem; non in me remansi. Ergo, Sperate in eum, omne concilium plebis. Effundite coram illo corda vestra: deprecando, confitendo, sperando. Nolite corda vestra retinere intra corda vestra: Effundite coram illo corda vestra. Non perit quod effunditis. Ille enim
Abbreviated transcription (Latin):
it horatus siun. hoc tunc. Mocdo quid: SIeus auxi
amei et spes mea in deo: clonec ueniamus ad ꝑfec¬
di usiseationem et salutem. Spe enun salu
ed lamis. Spes enum quȩ uidetur: non est spes.
na uinanus ad ilam glorificationem ubi iusti
osait inregno patris sui tanquam soi: interim
nunc inter temptationes: inter iniquitates inter
scanclalar inter aꝑtas oppignatioues. et subdolas
locitiones: inter eos qui ore suo benedicunt. et cor¬
de suio maledicunt: inter eos qui honorem meum
cogitant repellere. Hic quid: Ds̃ auxilisi mei. Dat enĩ
auxilium certantibus. Contra quos certantious:
Nlon est nobis colluctatio aduersus carnem et sangu¬
nem: sed aduersus principes et potestates. Deus ergo
auxilii mei: et spes mea in dm̃. Spes quamdiu non¬
dum est quod ꝓmissum est: et creditur quod non¬
dum uidetur. Cum autem uenerit. erit glorificatio
et saluatio: non tamen dum illa differuntur dese¬

Expanded text:
ut honoratus sim. Hoc tunc: modo quid? Deus auxilii ut honoratus sim. Hoc tunc: modo quid? Deus auxilii mei, et spes mea in Deo: donec perveniam ad perfectam justificationem et salutem. Spe enim salvi facti sumus: spes autem quae videtur, non est spes . Donec veniam ad illam glorificationem, ubi justi fulgebunt in regno Patris sui tanquam sol . Interim nunc inter tentationes, inter iniquitates, inter scandala, inter apertas oppugnationes et subdolas locutiones, inter eos qui ore suo benedicunt, et corde suo maledicunt, inter eos qui honorem meum cogitant repellere, quid hic? Deus auxilii mei: dat enim auxilium certantibus. Contra quos certantibus? Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem; sed adversus principatus et potestates . Deus ergo auxilii mei, et spes mea in Deo. Spes, quamdiu nondum est quod promissum est, et creditur quod nondum videtur; cum autem venerit, erit salvatio et glorificatio: non tamen, dum illa differuntur, dese
Abbreviated transcription (Latin):
insert aispitare non opus est. Quia iustifica
opait ãd salitem:queramus aliquod docum̃¬
Mn sa oceurrit ex euglio. ẜrant qui sibi uicde¬
uetir usti et reprehendebant dñm quod admit¬
tuit idonuiuium peccatores: et cum publicanis
a parstoribus conuescebatur. Talibus itaꝙ suꝑbi
inte sia glantibus. quam putabant nonquam
meant. quid respondit dñs: Non est opussanis
ndicus sed male habentibus. Quos dicit sanos:.
qui det male habentes: Sequitur et licit. Non
umni uocare iustos: secl peccatores in pęnitentiam.
lipelauit ergo sanos iustos: non quia pharisei hoc
umntisetd quia hoc se esse arbitrabantur: et iclõ suꝑ¬
uelunt et meclicum egrotantibiis inuidebant: et
Iusgrotantes mecticum occicdebant. Appellauit
ainmnsmnos iustos: egrotantantes peccatores. Ut er¬
goustficarer ait iste transiliens: ab ipso michi est ut
slufiarer. Ab ipso michi est. In deo salutare meũ
st lana dalutare meum ut saluus sim: gła mea

Expanded text:
pertinet, disputare non opus est. Quia justificatio pertinet ad salutem, quaeramus aliquod documentum. Ecce occurrit ex Evangelio: erant qui sibi videbantur justi, et reprehendebant Dominum, quod admittebat ad convivium peccatores, et cum publicanis et peccatoribus convescebatur: talibus itaque supesua sanitate gloriantibus, quam putabant, non quam tenebant, quid respondit Dominus? Non est opus sanis medicus, sed male habentibus. Quos dicit sanos? quos dicit male habentes? Sequitur, et dicit: Non veni vocare justos sed peccatores in poenitentiam . Appellavit ergo sanos justos; non quia Pharisaei hoc erant, sed quia hoc se esse arbitrabantur; et ideo superbiebant, et medicum aegrotantibus invidebant, et plus aegrotantes medicum occidebant. Appellavit tamen sanos justos, aegrotantes peccatores. Ut ergo justificarer, ait iste transiliens, ab ipso mihi est; et ut glorificer, ab ipso mihi est: In Deo salutare meum et gloria mea. Salutare meum, ut salvus sim; gloria mea,
Abbreviated transcription (Latin):
nouit ille purgare. Ardeat licet palea ades¬
dum me. et quasi consumendum ine. ilue
rem uertitur: ego sordibus careo. Quare.
mea. Quis est tibi iste. a quo est patientia al
cat me. Et salutaris ieus: ergo iustificit u
ceptor meus: ergo glorificat me. Hic enma
et iustificor: ibi autem glorifieor. Et inde

Expanded text:
novit ille purgare. Ardeat licet palea ad incendennovit ille purgare. Ardeat licet palea ad incendendum me, et quasi consumendum me: illa in cinerem vertitur, ego sordibus careo. Quare? mea: vocat me: et salutaris meus; ergo justificat me: et susceptor meus; ergo glorificat me. Hic enim vocor et justificor, ibi autem glorificor; et inde
Abbreviated transcription (Latin):
uel aꝑta bella. uel occultas in sicliase Quista
toleret inter aꝑtos hostes. inter falsos fes: La
ta toleret: Nunquid homo: Et si homor nos
a se ipso homoe Nonsic transiliui: ut extolla
clam. Deo subicietur anima mea. ¶ uonin
ipso est patientia mea. Quȩ patientia mntat
tanta scancdalar nisi quia si id quod nonus¬
sꝑamus ꝑ patientiam expectamus: Uenta
meus: uenit et requies mea. Uenit tribult
a: ueniet et purgatio meai. Nunquidnant
aurum. infornace aurificis: In monili luat
ornamento lucebit. Patiatur tamen fonut
purgatum a sordibus ueniat ad lucem seiuip
ibi palea. ibi aurum. ibi ignis: ad hanefti¬
fex. In fornace aredet palea: et purgatur at
Illa in cinerem uertitur: a sordibus illude
fornax mundus. palea iniqui: aurum uidi
tribulatio: aurifex ds̃. Quod uult ergo aurtͦ
ubi me ponit aurifex tolero. Iubeor ego tlt

Expanded text:
vel aperta bella, vel occultas insidias? quis tanta vel aperta bella, vel occultas insidias? quis tanta toleret inter apertos hostes, inter falsos fratres? quis tanta toleret? Numquid homo? et si homo, numquid a seipso homo? Non sic transilivi ut extollar et cadam: Deo subjicietur anima mea: quoniam ab ipso est patientia mea. Quae patientia inter tanta scanamus, per patientiam exspectamus ? Venit dolor meus; veniet et requies mea: venit tribulatio mea; veniet et purgatio mea. Numquidnam lucet aurum in fornace aurificis? In monili lucebit, in ornamento lucebit: patiatur tamen fornacem, ut purgatum a sordibus veniat ad lucem. Fornax ista; ibi palea, ibi aurum, ibi ignis, ad hanc flat aurifex: in fornace ardet palea, et purgatur aurum; illa in cinerem vertitur, a sordibus illud exuitur. Fornax mundus, palea iniqui, aurum justi, ignis tribulatio, aurifex Deus: quod vult ergo aurifex, facio; ubi me ponit artifex, tolero: jubeor ego tolerare,
Abbreviated transcription (Latin):
sedore suo benedicebant. Non adtendo ad os: no¬
uit ille qui me instruxit. Corde suo maledicebant.
Ibi maledicebant: ubi honorem meum cogitaue
siliens eose Quid tu inter hȩc om̃ia: Quid tue De¬
ficies: non ꝑseuerabis usꝙ in finem: Non audies
qui ꝑseuerauerit usq in finem hic saluus erit.
quamuis quoniam abundauit inquitas. refri¬
gescet caritas multorum: Et ubi est quod tran¬
siliisti eos: Ubi est quod conuersatio tua in cęlis
est: Illi enim inherent terrenis: tanquam terri¬
genȩ sapiunt terrame et sunt terra serpentis
cibus. Quid tu inter hȩc: Heruitamen quamuis
hȩc faciant. quamuis hȩc cogitent: quamuis un¬
pellantꝰ quamuis quasi inclinato parieti insistant.
quamuis iam erectum sentiant. et honorem
repellere cogitent. quamuis ore suo benedieug
corde suo maledicebant: quamuis insidet
possunt: calumpnientur ubi possunt. N bis
dõ subicietur anima mea. Et quis tanta dag

Expanded text:
sed ore suo benedicebant. Non attendo ad os; nosed ore suo benedicebant. Non attendo ad os; novit ille qui me instruxit, corde suo maledicebant. Ibi maledicebant, ubi honorem meum cogitaversiliens eos? Quid tu inter haec omnia? quid tu? deficies? non perseverabis usque in finem? non audies, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit, quamvis quoniam abundat iniquitas, refrigescet charitas multorum ? Et ubi est quod transilisti eos? ubi est quod conversatio tua in coelis est ? Illi autem inhaerent terrenis; tanquam terrigenae sapiunt terram, et sunt terra, serpentis cibus. Quid tu inter haec? Verumtamen quamvis haec faciant, quamvis haec cogitent, quamvis impellant, quamvis quasi inclinato instent, quamvis jam erectum sentiant, et honorem meum repellere cogitent; quamvis ore suo benedicant et corde suo maledicant; quamvis insidientur ubi possunt, calumnientur ubi possunt: Verumtamen Deo subjicietur anima mea. Et quis tanta toleret,
Abbreviated transcription (Latin):
finem currit insiti. Et quasi ei diceretur. quid in
to honore. in tanta sublimitate. in tanta celsitudi.¬
ne etiam in hoc scło constituta: quid tibi deest:
Impletur de te quod predietum est. A cdorabunt
eum om̃s reges terrȩ: om̃s gentes seruient ei. Ed
ergo sitis: Quid sitis: T̃antis ppłis non satiaris:
Quos ꝓptos dicis. ¶Ire suo benedicebant: et cor¬
de suo maledicebant. Multi uocati: pauei uero
electi. Mulier fiuxum sanguinis patiens. uestis
fimbriam tetigit: et sanata est. Et cum miraret᷑
dñs tangentem. quod cle se senserat exisse. urtu¬
tem seilicet ad sanandam mulierem dixit. Ois me
tetigit: Et admirati discipli. turbȩ te premunte
et dicis quis me tetigit: Et ille. Tetigit me aliquis.
Tanquam diceret. Una tetigit: turbȩ premunt:
qui sollempnitatibus iherłm implent ȩccłas. sol¬
lempnitatibus babyloniȩ implent theatra et tam̃
qui nec sacramenta ipsa portant. pagani licet
sint. udei licet sint. honorant. laudant. predicãt:

Expanded text:
io currit in siti. Et quasi ei diceretur, Quid in to honore, in tanta sublimitate, in tanta celsitudine etiam et in hoc saeculo constituta, quid tibi deest? Impletur de te quod praedictum est, Adorabunt eum omnes reges terrae; omnes gentes servient illi . Quid ergo sitis? quid sitis? tantis populis non satiaris? Quos populos dicis? Ore suo benedicebant, et corde suo maledicebant. Multi vocati, pauci autem electi . Mulier fluxum sanguinis patiens, vestis ejus fimbriam tetigit, et sanata est: et cum miraretur Dominus tangentem, quod de se senserat exisse virtutem, scilicet ad sanandam mulierem, dixit, Quis me tetigit? Et admirati discipuli: Turbae te comprimunt, et dicis, Quis me tetigit? Et ille: Tetigit me aliquis . Tanquam diceret: Una tetigit; turbae premunt. Qui solemnitatibus Jerusalem implent Ecclesias, solemnitatibus Babyloniae implent theatra: et tamen qui nec sacramenta ipsa portant, Pagani licet sint, Judaei licet sint; honorant, laudant, praedicant,
Abbreviated transcription (Latin):
cruce positus. sitio dixit: quamuis illi hoc non
dederint quod sitiebat. Ipsos enim ille sitiebat:
illi acetum dederunt. non uinum nouum quo
implerentur utres noui: sed uinum uetus. sed
male uetus. Dicitur enim et acetum uetus uete¬
res homines: de quibus dictum erat. Non enim
est illis cominutatio: ut euersis ihebuseis ȩdifica¬

Expanded text:
cruce positus, Sitio, dixit ; quamvis illi non hoc cruce positus, Sitio, dixit ; quamvis illi non hoc dederint quod sitiebat. Ipsos enim ille sitiebat: at illi acetum dederunt; non vinum novum quo implentur utres novi , sed vinum vetus, sed male vetus. Dicitur enim et acetum vetus, veteres homines de quibus dictum est, Non enim est illis commutatio , ut eversis
Abbreviated transcription (Latin):
in corpus nr̃m ducimus: Hoc fecit moyses. in illo
nim uituli. corpus erat impiorum: insimilitudi¬
ne uituli manducantis fenum et terrena queren¬
tium: quia om̃is caro fenum. Erat ergo ut dixi:
corpus impiorum. Iratus moyses in ignem misit:
comminuit: in aqua sparsit: bibendum ppło de
enim illud in ignem mittitur tribulationum:
et uerbo dĩ cominuitur. Paulatim enim desistunt
ab unitate corporis eius. Sicut enim uestimentũ
ꝑ tempus absumitur: ita unus quisq qui fit xp̃i¬
anus separatur ab illo ppłor et quasi a massa com¬
minuitur. Conspirati oderunt.: immutati credũt.
traiciendi erant homines: Ideo in aqua sparsũ
est: ut potum daretur. Hoc usq in finem sitit iste:
currit et sitit: multos enun bibit. sed nunquam
erit sine siti. Inde est enim. sitio: mulier cla michi
bibere. Samaritana illa ad puteum sitientem
dñm sensit: et a sitiente satiata est. Sensit illa¬
prior sitientem: ut biberet ille credentem. Et in

Expanded text:
in corpus nostrum ducimus? Hoc fecit Moyses in illo cin corpus nostrum ducimus? Hoc fecit Moyses in illo cnim vituli corpus erat impiorum, in similitudine vituli manducantis fenum , terrena quaerentium: quia omnis caro fenum . Erat ergo, ut dixi, corpus impiorum. Iratus Moyses in ignem misit, comminuit, in aqua sparsit, bibendum populo dedenim illud in ignem mittitur tribulationum, et verbo Dei comminuitur. Paulatim enim desistunt ab unitate corporis ejus. Sicut enim vestimentum, ita per tempus absumitur. Et unusquisque qui fit christianus, separatur ab illo populo, et quasi a massa comminuitur. Conspirati oderunt; comminuti credunt. trajiciendi erant homines? Ideo in aqua sparsum est, ut in potum daretur. Hoc usque in finem sitit iste; currit, et sitit. Multos enim bibit; sed nunquam erit sine siti. Inde est enim, Sitio, mulier, da mihi bibere . Samaritana illa ad puteum sitientem Dominum sensit, et a sitiente satiata est: sensit prior illa sitientem, ut biberet ille credentem. Et in
Abbreviated transcription (Latin):
rgntibus quam sicuies essent ex ipsa babylonia:
tinquam implentibus qui te angariauerit mille
pissus uade cum illo et alia cluo. Hanc totam ci¬
iudam dispsam. diffusam. ꝑmixtam. alloquit᷑
bisueis et dicit. Quousq apponitis suꝑ hominẽ:
im sute om̃s. Et qui foris estis tanquam spinȩ
insribus aut tanquam ligna infructuosa in sil¬
isͦ. Iunitus estis uel tanquam zitania uel tan¬
sum paslea: om̃s quotquot estis separati ꝑmixti.
dieanisl Eparandi. interficite om̃s: tanquam
on da ineluato et maceriȩ impulsȩ. Herumntam̃
ode ieum cogitauerunt repellere. Non chi¬
hirt ealanen cogitauerunt. Cogitauerunt
repellere honorem meum.ucurri insiti.Re¬
tribuebant enim mala ꝓ bonis. Illi interficiebant.
illi repellebant: ego eos sitiebam. Illi honorem me¬
um cogitabant repellere: ego in corpus meum siti¬
ebam traicere. Bibendo enim quid facimus: nisi
humorem foris positum in membra mittimus.

Expanded text:
exhibentibus, quam si cives essent ex ipsa Babylonia; exhibentibus, quam si cives essent ex ipsa Babylonia; tanquam implentibus, Qui te angariaverit mille passus, vade cum illo alia duo . Hanc totam civitatem dispersam, diffusam, permixtam, alloquitur his verbis et dicit: Quousque apponitis super hominem? Interficite omnes: et qui foris estis tanquam spinae in sepibus, aut tanquam ligna infructuosa in silvis; quique intus estis tanquam zizania, vel tanquam palea; omnes quotquot estis, separati, permixti, tolerandi, separandi, interficite omnes: tanquam parieti inclinato et maceriae depulsae. Verumtamen honorem meum cogitaverunt repellere. Non dixerunt, sed tamen cogitaverunt. Cogitaverunt repellere honorem meum. 9. Cucurri in siti. Retribuebant enim mala pro bonis . Illi interficiebant, illi repellebant; ego eos sitiebam: illi honorem meum cogitaverunt repellere; ego eos in corpus meum sitiebam trajicere. Bibendo enim quid facimus, nisi humorem foris positum in membra mittimus, et
Abbreviated transcription (Latin):
enał cun ueniet illud regnum de quo canimus.
isiol ã regnum tuum: et cle quo predictum est.
erequ eis non erit fiis. Cerrena ergo res publica:
ude euesnr̃os acdministrantes res eis. Quam mul¬
tiem sebles quam multi boni et magistratus sunt
neutibus sius. et iudices sunt. et duces sunt. et
untis sint. et reges sunt: om̃s iusti et boni: non
nuente in corde. nisi gloriosissima de te dicta sunt
eutis der et quasi angariam faciunt in ciuitate
imistua et illic a doctoribus ciuitatis scȩ. iubent᷑
seriur sidem prepositis suis. siue regi tanquam
preltnti: siue ducibus tanquam ab eo missis. ad
uinditm malefactorum. laudem uero bonorum:
sue sru it din̾s sius subditi sint: et xp̃iani paga¬
nifit seruet fidem melior deteriori. ad tempus
situtuirus: in eternum dñaturus. fiunt enim ista:
dntr tanseat iniquitas. Iubentur serui ferre dños:
et mquos et difficiles. Ciues babiloniȩ iuibentur
toluari a ciuibus iherłm: et amplius obsequiorũ

Expanded text:
est, cum veniet illud regnum de quo oramus, Veniat regnum tuum , et de quo praedictum est, Et regni ejus non erit finis : terrena ergo respublica habet cives nostros administrantes res ejus. Quam multi enim fideles, quam multi boni et magistratus sunt in civitatibus suis, et judices sunt, et duces sunt, et comites sunt, et reges sunt? Omnes justi et boni, non habentes in corde nisi gloriosissima quae de te dicta sunt, civitas Dei . Et quasi angariam faciunt in civitate transitura, et illic a doctoribus civitatis sanctae jubentur servare fidem praepositis suis, sive regi quasi praecellenti, sive ducibus tanquam ab eo missis ad vindictam malorum, laudem vero bonorum; sive servi, ut dominis suis subditi sint , et Christiani Paganis; et servet fidem melior deteriori, ad tempus serviturus, in aeternum dominaturus. Fiunt enim ista donec transeat iniquitas . Jubentur servi ferre dominos iniquos et difficiles: cives Babyloniae jubentur tolerari a civibus Jerusalem, et amplius obsequiorum
Abbreviated transcription (Latin):
tanta scandalar inter tantas temptation
tantas pugnas: Quibus uiribus uincis hosbł
non uides: Nunquid tuis: Ergo quia usqnul
erit inquilinus iste hic: quȩ illi spes est it
re securi sumus. inter tantas temptationes dl
ueniat finis scli. et suscipiant nos sela ȩena
quia coopiinur in uelamento alarum pe
Astus est scli. secd magna uinbra est sub als
Coopiar in uelamento alarum tuarum

Expanded text:
tanta scandala, inter tantas tentationes, inter tanta scandala, inter tantas tentationes, inter tantas pugnas? quibus viribus vincis hostem quem non vides? numquid tuis? Ergo quia usque in saecula erit inquilinus iste hic, quae illi spes est ut arum. Ecce quare securi sumus inter tantas tentationes, donec veniat finis saeculi, et suscipiant nos saecula aeterna: quia cooperimur in velamento alarum ipsius. Aestus est saeculi, sed magna umbra est sub alis Dei: Cooperiar in velamento alarum tuarum
Abbreviated transcription (Latin):
ideo dixit. Inquilinus ero in tabernaculo tuas
in scła. Seuiat quantumlibet inunicuse oppigie
me: insidias michi preparet: scandalis crebrsu
tuo in scła. Non uincitur ȩccłas non eradieam
nec cedit quibus libet temptationibus. dont is¬
at huius scłi finis: et nos ab ista temporali por
illa habitatio suscipiat: acl quam nos dedut
factus est spes nr̃a. Inquilius ero in taberian
tuo: usꝙ in scła. Si diu eris inquiluus quasi har
diceremus: laboraturus ergo es in terra ant
tantas temptationes. Nam si paucorum diat
hic esset ȩccła: cito finirentur temptatoris usti
Bene. Paucorum dierum uelles esse temptanm
Sed quomodo colligeret natos om̃s nisi dubo
esset: nisi usq in finem ꝓtenderetur: slolin¬
dent: Quanto magis ueniunt scandala: fia
ipse ait. Quoniam ab undauit iniquitas. iti¬
cet caritas multorum. Sed illa ȩccła quȩ da
a finibus terrȩ: in his est de quibus sequit as

Expanded text:
ideo hic dixit, Inquilinus ero in tabernaculo tuo usque ideo hic dixit, Inquilinus ero in tabernaculo tuo usque in saecula. Saeviat quantumlibet inimicus, oppugnet me, insidias mihi praepcula. Non vincetur Ecclesia, non eradicabitur, nec cedet quibuslibet tentationibus, donec veniat hujus saeculi finis, et nos ab ista temporali aeterna illa habitatio suscipiat, ad quam nos deducet qui factus est spes nostra. Inquilinus ero in tabernaculo tuo usque in saecula. Si diu eris inquilinus, quasi hoc illi diceremus, laboraturus ergo es in terra inter tantas tentationes: nam si paucorum dierum hic esset Ecclesia, cito finirentur tentatoris insidiae. Bene; paucorum dierum velles esse tentationes: sed quomodo colligeret natos omnes, nisi diu hic esset, nisi usque in finem protenderetur? Noli inabundent quanto magis veniunt scandala? Etenim ipse ait: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum. Sed illa Ecclesia quae clamat a finibus terrae, in his est de quibus sequitur d
Abbreviated transcription (Latin):
tuar oꝑa bona. Non dico sic esto in ista turre ut ua¬
ces ibi et sufficiat tibi: quia non ad te hostis tela ꝑ¬
ueniunt. Age ibi aliquid: non cessent manus. Oꝑa
tis quia ille de quo diximus est qui clamat. Quis
nr̃m inquilinus usꝙ in scła: Paucis diebus hic uiui¬
mus: et transimus. Inquiliui enun hic sumus: habita¬
tores in cȩlo erimus. Hic es inquilinus. Auditurus es
uocem dñi dei. Migra. Nam de domo illa ȩterna in
cęlis: neino te iubebit migrare. Hic ergo inquiliuus.
Inde etiam dicitur in alio psalmo. Inquilinus ego
sum apud te: et ꝑegrinus sicut om̃s patres mei. Hic
ergo inquilini sumus: ibi nobis dñs mansiones dabit
eternas. Multȩ inquit mansiones sunt apud patrem
meum. Mansiones illas non tanquam inquilinis da¬
bit: sed tanquam cuubus in ęternum mansuris. Hic
tamen fr̃s quia non modico tempore futura erat
ȩccła in hac terra. seel hic erit ȩccła usꝙ in finem seli:

Expanded text:
tua, opera bona. Non dico: Sic esto in ista turre, ut vatua, opera bona. Non dico: Sic esto in ista turre, ut vaces ibi, et sufficiat tibi quia non ad te hostis tela perveniunt. Age ibi aliquid; non cessent manus: opera tis quia ille, de quo diximus, est qui clamat. Quis nostrum est inquilinus usque in saecula? Paucis diebus hic vivimus, et transimus: inquilini enim hic sumus, habitatores in coelo erimus. Ibi es inquilinus, unde auditurus es vocem Domini Dei tui: Migra. Nam de domo illa aeterna in coelis nemo te jubebit migrare. Hic ergo inquilinus. Unde etiam dicitur in alio psalmo: Inquilinus ego sum apud te, et peregrinus, sicut omnes patres mei . Hic ergo inquilini sumus; ibi Dominus nobis mansiones dabit aeternas: Multae, inquit, mansiones sunt apud Patrem meum . Mansiones illas non tanquam inquilinis dabit, sed tanquam civibus in aeternum mansuris. Hic tamen, fratres, quia non modico tempore futura erat Ecclesia in hac terra, sed hic erit Ecclesia usque in finem saeculi:
Abbreviated transcription (Latin):
rus ipse iaculabor.Ipse enim xp̃c est turris. Ipse nobis
factus est turris a facie inimici: qui est et petra suꝑ qu̾a
edificata est ȩccla. Caue ne feriaris a diabolo: fuge
ad turrun: nunquam te ad illam turrim diabolica
iacula secutura sunt. Ibi stabis munitus et fixus.
Quomodo autem fugies ad turrim: Ne forte quisq
in temptatione positus. corporaliter querat turrim
istam: et cum eam non inuenerit fatigetur aut de¬
ficiat in temptatione. Ante te est turris: recordare
xp̃m. et intra in turrim. Quomodo recordaris xp̃m
ut intres in turrim: Quicquid pateris cogita quia
prior passus est: et cogita quo fine passus est. ut mo¬
reretur et resurgeret. Talem et tufinem sꝑa qualis¬
in illo precessit: et intrasti in turrim non consentien¬
do inimico. Si enim consenseris inunico: tunc ad
te ꝑuenit oppugnantis iaculum. Tu potius iu illum
iaculare tela: quibiis feriatur. quibus uincatur.

Expanded text:
rus ipse jaculabor. Ipse enim Christus est turris; ipse nobis rus ipse jaculabor. Ipse enim Christus est turris; ipse nobis factus est turris a facie inimici, qui est et petra super quam aedificata est Ecclesia. Caves ne feriaris a diabolo? Fuge ad turrem: nunquam te ad illam turrem diabolica jacula secutura sunt; ibi stabis munitus et fixus. Quomodo autem fugies ad turrem? Ne forte quisque in tentatione positus corporaliter quaerat turrem istam; et cum eam non invenerit, fatigetur, aut deficiat in tentatione. Ante te est turris: recordare Christum, et intra in turrem. Quomodo recordaris Christum, ut intres in turrem? Quidquid pateris, cogita quia prior passus est, et cogita quo fine passus est, ut moreretur et resurgeret. Talem et tu finem sin illo praecessit: et intrasti in turrim, non consentiendo inimico. Si enim consenseris inimico, ad te pervenit oppugnantis jaculum. Tu potius in illum jaculare tela, quibus feriatur et vincatur.
Abbreviated transcription (Latin):
qui clatus est nobis. Ergo factus est ipse spes nr̃a qui
declit nobis sp̃m scĩ: et ambulamus modo ad spem.
Non enim ambularemus: nisi sparemus. Quid dicit
ipse apłs: Quod enim uidet quis quid sꝑat: Sienum
quod non uidemus spamus: ꝑ patientiam expecta¬
mus. Et item. Spe enim salui facti estis. Deduxisti
me quia factus es spes meagurris fortitudinis a
facie ininici. Angitur cor meum inquit ista uni¬
tas a finibus terrȩ: et laboro inter temptationes
et scancdala. Inuident pagani quia uicti sunt:
insidiantur heretici uelati pallio nominis xp̃iani.
Intus in ipsa ȩccła: uim patitur frumentum a palea.
Inter hȩc om̃ia cum angitur eor meum: elaiabo
a finibus terrȩ. Sed non me deserit ipse qui me ex¬
altauit supra petram ut delucat ine usq ad se:
quia et si laboro. cliabolo ꝑ tot loca et tempora. et
occasiones insidiante aduersum me: hic est michi
turris fortitudinis. Quo cum fugero non solum uita¬
bo tela inimici: sed etiam inillum quȩ uoluero secu¬

Expanded text:
qui datus est nobis . Ergo factus est ipse spes nostra, qui dedit nobis Spiritum sanctum: et ambulamus modo ad spem; non enim ambularemus, nisi speraremus. Quid ait ipse Apostolus? Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus. Et item: Spe enim salvi facti sumus . 5. Deduxisti me, quia factus es spes mea: turris fortitudinis a facie inimici. Angitur cor meum, inquit ista unitas a finibus terrae, et laboro inter tentationes et scandala: invident Pagani, quia victi sunt; insidiantur haeretici pallio velati nominis christiani; intus in ipsa Ecclesia vim patitur frumentum a palea: inter haec omnia cum angitur cor meum, clamabo a finibus terrae. Sed non me deserit ipse qui me exaltavit super petram, ut deducat me usque ad se: quia etsi laboro, diabolo per tot loca et tempora et occasiones insidiante adversus me, hic est mihi turris fortitudinis; quo cum confugero, non solum vitabo tela inimici, sed etiam in illum quae voluero secu
Abbreviated transcription (Latin):
sio pacis. ciuitas dei. Unus quisq ergo natus ex adã:
nondum ꝑtinet ad iberłm. Portat enim secum tra¬
ducem iniquitatis. penamq peccati. deputatus
morti: et ꝑtinet quodam modo ad ueterem qu̾a¬
clam ciuitatem. Sed si futurus est in ppło dei:¬
gu destruitur uetuse ȩlificatur nouus. Icleo ergo
caui ciuitatem ȩlificauit: ubi non erat ciuitas.
A mortalitate enim et a malicia quisꝙ incipit: ut
fiat bonus postea. Sicut enim ꝑ in obedientiam
unius hominis peccatores constituti sunt multi:
ita et ꝑ. obeclientiam unius hominis iusti constitu

Expanded text:
sio pacis, civitas Dei . Unusquisque ergo natus ex Adam, sio pacis, civitas Dei . Unusquisque ergo natus ex Adam, nondum pertinet ad Jerusalem: portat enim secum traducem iniquitatis, poenamque peccati, deputatus morti; et pertinet quodammodo ad veterem quamdam civitatem. Sed si futurus est in populo Dei, destruetur vetus, et aedificabitur novus. Ideo ergo Cain civitatem aedificavit ubi non erat civitas. A mortalitate enim et a malitia quisque incipit, ut fiat bonus postea. Sicut enim per inobedientiam unius hominis, peccatores constituti sunt multi; ita per obedientiam unius
Abbreviated transcription (Latin):
morchio rerum humanarum: ȩdificauit ciuitatem
cami. Proculdubio intelligas iam natos fuisse mul¬
tos homines ex illis duobus. et ex his quos genuerant:
ut posset esse aptus et congruus numerus cui nom̃
ciuitatis imponeretur. E dificauit ergo ciuitatem
cain: ubi non erat ciuitas. ẜ dificata est et postea
iherłm regnum dei: ciuitas sca: ciuitas dei: et posi¬
ta in spetie quadam umbrȩ significantis futura.
Intelligite itaq magnum mysterium: et tenete quoel
prelocutus sum. non prius quod sp̃ale sed quod ani¬
male postea spiritale. Ideo ergo cain prior ȩclifica¬
uit ciuitatem: et ibi ȩdificauit ubi nulla erat ciu¬
tas. Ut uero ȩdificaretur iherusalem non ibi ȩclisi¬
cata est ubi non erat ciuitas: sed erat ciuitas pri¬
ina quȩ appellabatur ihebus. unde ihebrisei. Ea
capta. deuicta. subiecta: ȩdificata est noua ciuitas
tanquam cdestructa uetere. et appellata iherłm ui¬

Expanded text:
mordio rerum humanarum, aedificavit civitatem mordio rerum humanarum, aedificavit civitatem Cain. Procul dubio intelligas jam natos fuisse multos homines ex illis duobus, et ex his quos genuerant, ut posset esse aptus et congruus numerus cui nomen civitatis imponeretur. Aedificavit ergo civitatem Cain, ubi non erat civitas. Aedificata est et postea Jerusalem, regnum Dei, civitas sancta, civitas Dei; et posita in specie quadam umbrae significantis futura. Intelligite itaque magnum mysterium, et tenete quod praelocutus sum, Non prius quod spirituale, sed quod animale, postea spirituale: ideo ergo Cain prior aedificavit civitatem, et ibi aedificavit ubi nulla erat civitas. Ut vero aedificaretur Jerusalem, non ibi aedificata est ubi non erat civitas, sed erat civitas primo quae appellabatur Jebus, unde Jebusaei. Ea capta, devicta, subjecta, aedificata est nova civitas tanquam destructa vetere; et appellata Jerusalem, Vi
Abbreviated transcription (Latin):
constitutis. tanquam ciuitati iniquorum: ite in¬
quit in ignem ȩternum. Nunquid separat ab eis
regem: Addidit enim qui paratus est diabolo
et angłis eius. Intendite fr̃s: intendite rogo uos.
Delectat enim me pauca aclhuc loqui uobis: de
ciuitate hac dulci. Gioriosissima enumn cdicta ueni
sunt de te: ciuitas dei. Et si oblitus fuero tiu iberłm:
uere una patria. sola patria. preter illam quicquid
nobis est ꝑegrinatio est. Dicam ergo quod agnos¬
catis. quod approbetis: cominemorabo quod nostis.
non docebo quod ignoratis. Non prius inquit
sp̃ale. Ideo ciuitas illa maior etate: quia prior na¬
tus est cain. et postea abel. sed in his maior seruiet
minori. Illa maior etate: ista maior clignitate. Qua¬
re illa maior etate: Quia non prius quod sp̃ale
est: sed quod animale est. Quare ista maior cdignita¬
te: Quia maior seruiet inpnori. Edificauit ciuitatem
cain. sic legimus ante quam esset ulla ciuitas in pri¬

Expanded text:
constitutis tanquam civitati iniquorum: Ite, inconstitutis tanquam civitati iniquorum: Ite, inquit, in ignem aeternum. Numquid separat ab eis regem? Non: addidit enim, qui paratus est diabolo et angelis ejus. 7. Intendite, fratres, intendite, rogo vos. Delectat enim me pauca adhuc loqui vobis de civitate hac dulci. Gloriosissima enim de te dicta sunt, civitas Dei . Et si oblitus fuero tui, Jerusalem, a patria, et vere una patria, sola patria: praeter illam quidquid nobis est, peregrinatio est. Dicam ergo quod agnoscatis, quod approbetis: commemorabo quod nostis; non docebo quod ignoratis. Non prius, inquitspirituale . Ideo civitas illa major aetate, quia prior natus est Cain, et postea Abel : sed in his major serviet minori . Illa major aetate; ista major dignitate. Quare illa major aetate? Quia non prius quod spirituale est, sed quod animale. Quare ista major dignitate? Quia major serviet minori. Aedificavit autem civitatem Cain, sicut legimus : antequam esset ulla civitas, in pri
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatem ꝑtinent. quȩ mystice dr̃ babylonia: et
habet regem diabolum. Om̃s autem qui ea quȩ sur-¬
sum sunt sapiunt: qui cȩlestia meditantur. qui cũ
sollicitudine in scło uiuunt. ne dm̃ offendant: qui
cauent peccare. quos peccantes non puclet confi¬
terir humiles mites: sc̃i: iusti: pii. boni: om̃s ad
unam ciuitatem ꝑtinent quȩ regem habet xp̃m.
Illa in terra quasi maior est tempore: non subli¬
mitate non honore. Ciuitas illa prior nata: ciuitas
ista posterior nata. Illa enim cepit a cain: hȩc ab
abel. Hȩc duo corpora sub duobus regibus agentia.
al singulas ciuitates ꝑtinentia. aduersantur sibi
usꝙ in finem scłi: cdonec fiat ex comiixtione sepa¬
ratio. et alii ponantur ad dexteram. alii ad sinis¬
tram: dicaturꝙ illis uenite benedicti patris mei
cit. Uenite benedicti patris mei ꝑcipite regnum
quod uobis paratum est ab origine mundi. Rex
ciuitatis suȩ uictor suꝑ om̃ia. Illis enim ad sinistrã

Expanded text:
civitatem pertinent, quae dicitur Babylonia mystice, et habet regem diabolum. Omnes autem qui ea quae sursum sunt sapiunt, qui coelestia meditantur, qui cum sollicitudine in saeculo vivunt ne Deum offendant, qui cavent peccare, quos peccantes non pudet confiteri, humiles, mites, sancti, justi, pii, boni; omnes ad unam civitatem pertinent, quae regem habet Christum. Illa enim in terra quasi major est tempore; non sublimitate, non honore. Civitas illa prior nata; civitas ista posterior nata. Illa enim incoepit a Cain; haec ab Abel. Haec duo corpora sub duobus regibus agentia, ad singulas civitates pertinentia, adversantur sibi usque in finem saeculi, donec fiat ex commixtione separatio, et alii ponantur ad dexteram, alii ad sinistram, dicaturque illis: Venite, benedicti Patris mei, cit: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi. Rex civitatis suae, victor super omnia. Illis autem ad sinistram
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm illum primum positum etiam acha
nent. Rursus inuenimus ciues de iberłmas
strasse res quasclam ꝑtinentes ad babyloni
Nlam tres illos pueros uictus miracło nab¬
nosor regni sui administratores fecit: et cr
et agi in eccła: et his temporibus. Om̃s de gd
ctum est. quȩ dicunt facite. quȩ autem facus
cere nolite: ciues sunt babyloriȩ adiminids
rem publicam ciuitatis iherłim. Si emimns
ministrent ciuitatis iherłmm. unde quȩ dels

Expanded text:
m illum primum, positum etiam ad sipertinent. Rursus invenimus cives de Jerusalem administrasse res quasdam pertinentes ad Babyloniam. Nam tres illos pueros victus miraculo Nabuchodonosor regni sui administratores fecit, et conhoc et agi in Ecclesia, et his temporibus. Omnes de quibus dictum est, Quae dicunt facite; quae autem faciunt facere nolite, cives sunt Babyloniae, administrantes rempublicam civitatis Jerusalem. Si enim nihil administrarent civitatis Jerusalem, unde, Quae
Abbreviated transcription (Latin):
uos ueterem hominem: et induite nouum. Iamꝙ
ȩdificatis in iherłm et gr̃ȩ luce fulgentibus. dicit᷑.
fiuistis enim aliquando tenebrȩ: nunc angi
in ctño. Mala ergo ciuitas ab initio usꝙ noi
currit: et bona ciuitas mutatione maloui
estote. cdonec demonstretur exemplis. On us
gebant eis. Scripta sunt autem ad compas¬

Expanded text:
vos veterem hominem, et induite novum . Jamque aedificatis in Jerusalem, et gratiae luce fulgentibus, dicitur: Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . Mala ergo civitas ab initio usque in finem currit; et bona civitas mutatione malorumestote, donec demonstretur exemplis. Omnia , in figura contingebant eis: scripta sunt autem ad co
Abbreviated transcription (Latin):
pe ofilio non peꝑcit: sed ꝓ nobis om̃ibus tradi
dim. Si ergo factus est spes nr̃a: in illo uides
slbdem tuum. et mercedem tuam. Haborem
nil eduem: meredem in resurrectionem. Sic
ergo fictus est spes nr̃a. habemus enim duas uitas:
sedunam in qua sumus: alteram quam sꝑamus.
In qua sumus nota nobis est: quam sꝑamus ignota
nobis est. Tolera in qua es: et habebis quam nondũ
habes. Quomodo toleras: Ut non iuincaris a temp¬
tatore. Laboribus suis. temptationibus. passionibꝰ.
morte sua demonstrauit tibi xp̃c uitam in qua es:
resurrectione sua demonstrauit tibi uitam in qua
eris. Nos enim non noueramus nisi nasci hominem
et mori: resurgere hominem et iuuere in ȩternun
non noueramus. Suscepit quod noueras: et demon¬
strauit quod non noueras. Ideo ergo factus est spes
nr̃a: in tribulalationibus. in temptationibus. Ui¬
de apłin dicententem. Nonsolum enun sed et¬

Expanded text:
Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum . Sic ergo factus est spes nostra. In illo vides et laborem tuum, et mercedem tuam; laborem in passione, mercedem in resurrectione. Sic ergo factus est spes nostra. Habemus enim duas vitas; sed unam in qua sumus, alteram quam speramus. In qua sumus, nota nobis est; quam speramus, ignota nobis est. Tolera in qua es, et habebis quam nondum habes. Quomodo toleras? Ut non vincaris a tentatore. Laboribus suis, tentationibus, passionibus, morte sua demonstravit tibi vitam Christus in qua es; resurrectione sua demonstravit tibi vitam in qua eris. Nos enim non noveramus nisi nasci hominem et mori; resurgere hominem et vivere in aeternum non noveramus: suscepit quod noveras, et demonstravit quod non noveras. Ideo ergo factus est spes nostra in tribulationibus, in tentationibus. Vide Apostolum dicentem: Non solum au
Abbreviated transcription (Latin):
usus tmptareturi tibi temptando magisteriũ
udinom preberet.Itaꝙ non mirun: sinter
sttiones postus iste clamat a finibus terrȩ.
Radiate non uinett᷑. n petra exaltasti me.
sedo eram meam. Ergo illa clamat a finibus
ans quam uoluit ȩlificare supra petram. Ut
rin aficaretur ȩceła supra petram: quis factus
atpta: Paulum aucli dicentem. Petra autem
hrt. Nerito non uacat uox nr̃a: sed exauditur.
inigna enim spe positi sumus: in petra exaltasti
nu Ieduxistime: quia factus es spes mea. Ille si
itn spes factus non esset: non nos deduceret. Dedu¬
e tainquam cdux: et in se clucit tanquam uia:
E ad se pclucit tanquam patria. Deducit ergo
nosunde: Quia factus est spes nr̃a. Unde factus
is sesnr̃a: Ecce sic quomodo nunc audistis. quia
aemptius est. quia passus est. quia resurrexit: fac¬
usist spes nr̃a. Quid enim nobis dicimus: quan¬
sohe legimuis: Non enim ꝑclit nos ds̃: ꝓpter quos
slim sium misit temptari. crucifigi. mori. re¬

Expanded text:
 tentaretur, tibi tentando vincendi magisterium non praeberet. Itaque non mirum, si inter tentationes positus iste clamat a finibus terrae. Sed quare non vincitur? In petra exaltasti me. ram aedificabo Ecclesiam meam . Ergo illa clamat a finibus terrae, quam voluit aedificari super petram. Ut autem aedificaretur Ecclesia super petram quis factus est petra? Paulum audi dicentem: Petra autem bilire. Merito non vacat vox nostra, sed exauditur: in magna enim spe positi sumus; In petra exaltasti me. 4. Deduxisti me, quia factus es spes mea. Ille si nostra spes factus non esset, non nos deduceret. Deducit tanquam dux, et in se ducit tanquam via, et ad se perducit tanquam patria. Deducit ergo nos. Unde? Quia factus est spes nostra. Unde factus est spes nostra? Ecce sic quomodo audistis quia tentatus est, quia passus est, quia resurrexit, factus est spes nostra. Quid enim nobis dicimus quando haec legimus? Non enim perdet nos Deus, propter quos Filium suum misit tentari, crucifigi, mori, re
Abbreviated transcription (Latin):
n da ciis salictare cuum. In illo sit locus muni¬
al aens foraitudinis. Refugium tuum ipse sit. et
asit temptare supra quam potes ferrer sed
sut am temptatione etiam exitum. ut possis
abn te it quod te sinit pati temptationem. po¬
sdscusst. quod non sut ultra in te fieri quam

Expanded text:
adjutor tuus, salutare tuum; in illo sit locus muniadjutor tuus, salutare tuum; in illo sit locus munitus, turris fortitudinis; refugium tuum ipse sit, et non te sinet tentari supra quam potest ferre, sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possis sustinere : ut quod te sinit pati tentationem, potestas ejus sit; quod non sinit ultra in te fieri quam
Abbreviated transcription (Latin):
sum est. ut tibi prestaretur. Quod uoluit imt
iniquitati impii: quod ꝑmissus est imputatis
potestati dei. Ille ergo inꝙ uoluit: dĩ usti
om̃s. dampnandi om̃s. et tamen pater ꝓp
uota tua: quȩ distinxerunt labia tua. Uli
ibi fecerit inimicuis: quid iustus. Ille uolut.
ꝑmisit. Ille inuste uoluit: ille iuste ꝑmist.
tas iniusta dampnetur: ꝑmissio iusta glousis
xp̃c: Et illi mali sunt qui male facere uoluas
et nichil mali passus est cui fecerunt. Secilis
ro mortalis. interficiens mortem: morte pres
patientiȩ documentame premittens sesus¬
tionis exemplum. Quanta bona factasi s
enuomusti. hoc est magnum dei. quia et bo
eficis ipse tibi dledite et de malo tuo ip
uibic̃t sloli ergo muari ꝑmittit deus. Et
en pditit̃. Apucd illum non est iiquitas. tu
tmes cum ꝑtine. In ipio spem pone: ipie ste

Expanded text:
permissus est ut tibi praestaretur: quod voluit, imputatur permissus est ut tibi praestaretur: quod voluit, imputatur iniquitati impii; quod permissus est, imputatur potestati Dei. Ille ergo inique voluit; Deus jomnes, damnandi omnes: et tamen Pater provota tua, quae distinxerunt labia tua : vide quid ibi fecerit iniquus, quid justus. Ille voluit; iste permisit: ille injuste voluit; iste juste permisit. Voluntas injusta damnetur; permissio justa glorificetur. s est Christus? Et illi mali sunt, qui male facere voluerunt; et nihil mali passus est, cui fecerunt. Occisa est caro mortalis interficiens mortem morte, praebens patientiae documentum, praemittens resurrectionis exemplum. Quanta bona facta sunt justi de malo injusti! Hoc est magnum Dei, quia et bonum quod facis ipse tibi dedit, et de malo tuo ipse bene facit. Noli ergo mirari; permittit Deus, et dere permittit. Apud illum non est iniquitas. Tu tantum ad eum pertine, in ipso spem pone; ipse sit