comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e ꝯfer̃tur᷑: sic̃ sauli data ẽ ꝓphe¬
tia ⁊ balcam. uͣ ⁊ mł̾ti infine dic¬
turi sunt dño uirtutes ĩ tuo no¬
mine fecimꝰ. Quib dicturꝰ ẽ. dñs
Nescio nos unde estis. xp̃i aduẽ¬

Expanded text:
feruntur, sicut Sauli data est prophetia, et Balaam. Unde et multi in fine dicturi sunt: Domine, virtutes in tuo nomine fecimus; quibus dicturus est Dominus: Nescio vos unde sitis. 9.
Abbreviated transcription (Latin):
cognosc̃̾is: dũ aduenerit tp̃e osten¬
deris. Nunc u̾o reuelatum patet
ꝙ tiiic carnalib latebat. spirita¬
lib u̾onotũ erat. Nondũ tñ ma¬
nifeste dicebat᷑: eo qd̾ tp̃c ostensi¬
onisũ esset.¬

Expanded text:
cognosceris; dum advenerit tempus, ostenderis. Nunc vero revelatum patet, quod tunc carnalibus latebat, spiritualibus vero notum erat, nondum tamen manifeste dicebatur, eo quod tempus ostensionis non esset.
Abbreviated transcription (Latin):
erit ĩ eo uirtꝰ humilitatis ne
dissoluat᷑ uita sb̾̃ditoꝵ ĩ iitis.
atq ita alictas aderit pͣtatis
ne ꝑtumorẽ cordis seu̾itas exi¬
stat ĩmod̾atõis. H ẽ in d̾i sacer¬
dotib uera disc̾tio: qͣnec ꝑ lib̾¬
tatem sr̃bi nͣ ꝑ humilitatem
constautia uedargunt ⁊̃ p̾nci¬
pum uitia: ĩ quib ꝯsũma ẽet
humuliores. qm̃ fc̃a sb̾ditorũ
dicat Aignoscat ep̃c serũu se
esse plebi ñ dñm: uer̃ hec cari¬
tas non conditio exigit ⁊¬

Expanded text:
erit in eo virtus humilitatis, ne dissolvatur vita subditorum in vitiis: atque ita auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationis. Haec est in Dei sacerdotibus vera discretio, qua nec per libertatem superbi, nec per humilitatemconstantia redarguerunt etiam principum vitia: in quibus cum summa esset humiliores, quoniam facta subditorum judicat. Agnoscat episcopus servum se esse plebis, non dominum. Verum haec charitas, non conditio exigit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝓlabiłr prebu̾nt. qua possint
ꝓmerito delicti ⁊ etatis singul
cum etatis augũnto nullus ĩ ens
deprehenditur ꝓfectus inoustri
es uega meni ⁊ aninitis cassus
acnuimens: ⁊ post iustituta. pro¬
babilia infructuosus ꝑmanserit
Huniscemodi abiti oportet. Et
mqrine tũ luuenilis ardori
rudẽ lacessit etatem Forrerbi
qui etate iam robusta accedut
adseruitium dei. ꝯportet inquar̃e
utit imus qualitatem ute p¬
sustanter expetunt ⁊ siuerum
tardens desiderium ẽ. eoꝵx erpe
opus dei Huiuscemodiro fieri
cceumenta ab hiis oportet. que
ualte prudent de his discutere
poterunt ⁊ ꝓbare. Cum autem
fu̾it suscepti: si forte ꝓpositĩ¬
suum trargssi fiunt. nec iuid̾i

Expanded text:
liter praebuerint, qui possint pro merito delicti et aetatis singulicum aetatis augmento nullus in eis deprehenditur profectus industriae, sed vaga mens et animus cassus ac tumens etiam post instituta probabilia infructuosus permanserit, hujuscemodi abjici oportet, et maxime cum uvenilis fervor rudem lacessit aetatem. Eorum vero qui aetate jam robusta accedunt ad servitium Dei, oportet inquirere, ut diximus, qualitatem vitae pset ardens desiderium est eorum erga opus Dei. Hujusmodi vero fieri documenta ab his oportet qui valde prudenter de his discutere potuerint et probare. Cum autem fuerint suscepti, si forte propositum transgressi fuerint, nec videri
Abbreviated transcription (Latin):
solet uñ ⁊ salomon risuneioͥt
Ari amentiam ⁊ sicut uox sp¬
mas subolla ita trisus stul¬
toria. Et risus. Stultus m
tisu exaltat uecem suart ure
autem sapiens iux tacite so¬
acet. Ostendit a ⁊ and mse¬
metipo nccͣias quidem ccriuis
uelut laborem ⁊ fetum ⁊ tei¬
nitur ⁊̃ risu usus qͣntim eud
hystoriam ꝑtinet euuarge¬
ii. S ⁊ deflere mayis inueni¬
tur eos qui rident dicensLe
debet similitudo nommis rre¬
sus. Mosnanq ẽ scripture.
it̾dum letitiam anime ⁊ af¬
fectum letiorem quendam. xi¬
sum nominare. Sicut ibi sa
qr ridebunt. Et in iob qd̾ dcm
et. Os aũt uera enim reple¬
bitiur risu. Hec emm om̃a¬
ꝓ gaudio amine accipiunt᷑.
Du ergo liber ẽ. ab om̃i pas¬
sione: ⁊ nichil ꝑ icitam̃ta li¬
bidinum gerit. s continent̾
⁊ sobrie aduersum omne qd̃ po¬
omnes decipimur ad pctm P
qm qui non resoluitur. nec ĩ¬
clmatur ab ea. omrie ex se pec¬
cati pessimum germ̃ extidit.

Expanded text:
solet. Unde et Salomon: Risum, inquit, solet. Unde et Salomon: Risum, inquit, dixi amentiam . Et: Sicut vox spinarum sub olla, ita risus stultorum . Et iterum: Stultus in risu exaltat vocem suam: vir autem sapiens vix tacite ridebit . Ostendit ametipso necessarias quidem carnis hm, velut laborem, fletum et trinitur risu usus, quantum ad historiam pertinet Evangelii, sed et flere magis invenitur eos qui rident, dicens: debet similitudo nominis risus. Mos namque est Scripturae interdum laetitiam animi affectumque laetiorem risum nominare, sicut ibi Sarquia ridebunt . Et in Job quod dictum est: Os autem veracium replebitur risu . Haec enim om gaudio animae accipiuntur. Qui ergo liber est ab omni passione, et nihil per incitamenta libidinum gerit, sed continenter et sobrie adversus omne quod poomnes decipimur ad peccatum: per quam qui non resolvitur, neque inclinatur ab ea, omne ex se peccati pessimum germen excidit.
Abbreviated transcription (Latin):
huuranam desid̾at. S es dau
tus secontinet ⁊ abira. ⁊ atriti¬
tira i⁊ ab omiib que cccuparet
obtinere consueu̾nt in erudits
arimas ⁊ incautas. Penea
pimpossibile ẽ. Idt̃u p̃cipueu
hac ipa continentia dephendi¬
tur. qm̃ quidem humilis illem
⁊ ille renuntiat omnib facuta¬
dit omña sua ⁊ cliuidit: qui sine
dubio continet se apecinie des¬
derio. S ⁊ mansuetus ille est. esu
iram continet ⁊ cohibet furorem
Quid u̾o iam uagos ocłi insus
⁊ auris auditus. ⁊ lmgue ĩ temp¬
autiam aliudqm continentiq
moderatur ⁊ cohibet . S ⁊ intẽ¬
ꝑatos risus continentia cohertet
Sicut incontinentie signum in
ordinatis ⁊ incompositis motib
egere risum cum utiq subriden¬
do tm̃modo lecitiam m̃tis oporte¬
at indicare. Indecorum a̾ ẽ. tre
ꝑitantem cum sonitu eleuare ri¬
sum. Qd̃ certum ẽ. ꝑ in continen¬
tiam m̃tis accid̾e solere ⁊ muitis
Que res grauitatem ⁊ constan¬
tiam animi emoltire ac resolle

Expanded text:
desiderat, sed a vitiis se continet, et ab ira, et a tristitia, et omnibus quae occupatas tenere consueverunt ineruditas animas et incautas. Pene aimpossibile est. Id tamen praecipue in hac ipsa continentia deprehenditur, quoniam quidem humilis ille det ille renuntiat omnibus facultadit omnia sua, et dividit, qui sine dubio continet se a pecunia et desiderio. Sed et mansuetus ille erit qui iram continet et cohibet furorem. Quid vero jam vagos oculi visus, et auris auditus, et linguae intemperantiam, aliud quam continentia moderatur et cohibet? Sed et intemperatos risus continentia coercet. Et sicut incontinentiae signum est, inordinatis et incompositis moribus agere in risu, cum utique subridendo tantummodo laetitiam mentis oporteat indicari. Indecorum autem est sic crepitantem cum sonitu elevare risum: quod certum est per incontinentiam mentis accidere solere etiam invitis; quae res gravitatem et constantiam animi emollire ac resolvere
Abbreviated transcription (Latin):
tur impleri. Et inuentutis tu¬
mor ac feruor etatis uelum fceno
quodam restringi ⁊ reprimipot.¬
ꝑ solam continentiam. ¶Lon em̃
ecpediint stulto delitie scdłm Sa¬
iomonem. Et apłs inquit.Car¬

Expanded text:
tur impleri. Et juventutis tumor, ac fervor aetatis velut freno quodam restringi et reprimi per solam continentiam potest. Non enim expediunt stulto deliciae, secundum Salomonem . Et carnis, inquit A
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qua etate oportet nosm¬
ip̃os offerre deo. ł uigiuita¬
tis ꝓfessom qn̾ oportet firinam
ac stabilem iudicare Responsio¬
fantes uemiread me ⁊ apło
paulo collaudante eum qui ab
infantia sacras lĩas didicisset.
⁊ rursum p̾cpiente educare fili¬
tatis. ex quo adulta iam etas ẽe
ceꝑit ⁊ ea q̃ solet nuptiis aꝑta

Expanded text:
 qua aetate oportet nosmetipsos offerre Deo: vel virginitatis professionem quando oportet firmam ac stabilem judicari? RESP. Difantes venire ad me ; et apostolo Paulo collaudante eum qui ab infantia sacras litteras didicisset, et rursum praecipiente educari filivirginitatis, ex quo adulta jam aetas esse coeperit, et ea quae solet nuptiis apta
Abbreviated transcription (Latin):
nentiam ã dicinius ñꝙ a cibo
penitus abstmendum sit. ⁊ue
enim ẽ. uitam iuolent᷑ dissolue.
s eam qua uite usus non supͤ¬
fluus. s ncͣcius constat cum re¬
fugimus ꝙ suaue ẽ. ⁊ explemꝰ
poscit. Et ut breuiter dicam.
srntia ñ ꝑ pastibileni concum¬
scentiam: equiruntur. abHx.
abstiere urtus est. contre¬

Expanded text:
nentiam autem dicimus, non quo a cibo nentiam autem dicimus, non quo a cibo penitus abstinendum sit, hoc est enim vitam violenter dissolvere, sed eam qua vitae usus non superfluus, sed necessarius constat: cum refugimus quod suave est, explemus poscit. Et, ut breviter dicam, omnia quae per passibilem concupiscentiam requiruntur, ab his abstinere, virtus est contine
Abbreviated transcription (Latin):
quos recedere a thao clicit s lit eĩ
Innouissimus dieb instabunt
tp̃ra ꝑiculosa. Eruut emmhõies
secp̃os amantes. Et cum plurai
ialitie geuera enumerasset. ad
ultimuui posuit. Commessores.
in continentes. immites. Sed ⁊
esau malorum suorum q̃i fomi¬
tem ꝙ̃dam h̾uit incontinentiã.
qui pro ino cibo uendidit primi¬
tiua sua.S ⁊ prima illa pͥua¬
ricatio hominum nonaliũde.
nisi ꝑ incontinentiam accidit
Om̃ns ueroscõrum uta atq
ip̃ius domini incarne põiti P¬
sus dicitur. ad eo meruit legiᷤ
auxilium humano gn̾i defer¬
ri. Helias quoq usione dũi
tume dicitur dignus fuisre effe¬
ctus: cum ⁊ ip̃e simli spatio tem¬
porum a cibo se continiusse p¬
stribitur. S ⁊ danielis ⁊ trum
pueroꝵ meritum apud dm̃i. ꝙ
de omnib inimitis sius ⁊ deĩpo
tyranno triumphum crꝑunt.
non aliinde nisi ꝑcontinen¬
tiam uenit. Iohannis omnis
uita contiuentie fuit: ab ha
enim dñs manifestatõnis sue
initia prima patefecit. Conte¬

Expanded text:
cedere a Domino dicit; ait enim: In novissimis diebus instabunt tempora periculosa: erunt enim homines seipsos amantes , et cum plura malitiae genera enumerasset, ad ultimum posuit: Comessores, incontinentes, immites. Sed et Esau malorum suorum quasi fomitem quemdam habuit incontinentiam, qui pro uno cibo vendidit primitiva sua . Sed et prima illa praevaricatio non aliunde homini nisi per incontinentiam accidit . Omnis vero sanctorum vita, atque ipsius Domini in carne positi ptus, dicitur a Deo meruisse legis auxilium humano generi deferre. Elias quoque visione Dei tunc dicitur dignus effectus, cum et ipse simili spatio temporum a cibo se continuisse perscribitur . Sed et Danielis et trium puerorum meritum apud Deum, quo de omnibus inimicis suis et de ipso tyranno triumphum ceperunt , non aliunde nisi per continentiam venit. Joannis autem omnis vita continentia fuit . Ab hac etiam Dominus manifestationis suae initia prima patefecit . Conti
Abbreviated transcription (Latin):
dñis: utrisq plac̾e difficile ẽ. ssi
pͥus asecretiorib cordis expel
se ꝑ innumneras scłi cogitatõ¬
ries asꝑgit. ad consideratõm
sui se nullatenus colligit. ⁊ba
guitur eoꝵ tepor qui deo uaca¬
re uolentes ⁊ m̃do renuntiant
ppinquoꝵ utilitates ꝓcurant.
adei amore se seꝑant. uir sp̃ita
noius non ꝓhiberi pietatis
offm̃ s negari carnalitatis
affcm. Pximis eĩ carnałi p̾sta¬
tur. ꝙ extraneis pie ĩpendit᷑
Situt nr̃a nob̾ non odienda ẽ

Expanded text:
dominis, utrique placere difficile est. 2. Nisi prius a secretioribus cordis expellse per innumeras saeculi cogitationes spargit, ad considerationem sui se nullatenus colligit. 3. Arguitur eorum tepor qui, Deo vacare volentes, et mundo renuntiant, propinquorum utilitates procurant, a Denoveris, non prohiberi pietatis officium, sed negari carnalitatis affectum. Proximis enim carnaliter praestatur, quod extraneis pie impenditur. 6. Sicut nostra nobis non odienda est
Abbreviated transcription (Latin):
iquis condempnatus est ut
enlogiam non accipiat ⁊ di¬
cĩ. qr si non accepo euogiam
non manducabo. Si debemus

Expanded text:
quis condemnatus est, ut eulogiam non accipiat, et dicit: Quia si non accepto eulogiam, non manduco; si debemus
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ enim repetitõ debiti ⁊litis
⁊ contentõ ⁊ ꝑcussio: ita ⁊ deli¬
ta en̾ĩ die epͥulas ĩ cogitatõne
ruminat: qui ad expłendã gu
ebstũtia ne dũ ampliꝰ gqͣuatua
co pord̾e medie: ne nalũ agat

Expanded text:
etitio debiti, et lites, et contentio, et percussio, ita et deliTota enim die epulas in cogitatione ruminat, qui ad explendam gulabstinentia, ne dum amplius gravatur caro pondere inediae, nec malum agat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ desiderio suꝑni roris corpꝰ suũ
romea.Caro ei tẽ dĩnsicit: q̃n¬
ꝑ ieumiũ abstinet ⁊ arescit. o¬
uificat aĩam: corpꝰ necat. Sepe
abstiñtia simulate azit᷑: ieiummia¬
q ꝑ ypocrisim ex̾centur. Qͥtã eĩ
mira media corpꝰ suũ lamãt: ex¬
suas ut aꝑpeant hõib ieiuriãtes
Ore nãq palesꝯt. corꝑe atterintt᷑:
cordis alta suspiria duꝯt. ante
mortẽ queq mortiferis suppliciis¬
se tradirnt. tm̃q miseri laboris
ex̾citrum ñ d̾i amore. s ꝓ sola hu¬

Expanded text:
 desiderio superni roris corpus suumro mea . Caro enim tunc Deum sitit, qum abstinet, et arescit. vificat animam, corpus necat. 5. Saepe abstinentia simulate agitur, jejuniaque per hypocrisim exercentur. Quidam enim mira inedia corpus suum laniant, exsuas, ut appareant hominibus jejunantes . Ore namque pallescunt, corpore atteruntur, cordis alta suspiria ducunt. Ante mortem quoque mortiferis se suppliciis tradunt; tantumque miseri laboris exercitium, non pro Dei amore, sed pro sola hu
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ cernentes ĩtuemur memoria¬
q m̃te sibi eas fingente tenemus.
Milta quoq intelligimꝰ sensu: q̃
lirigua explere ñ possumꝰ. Innoxi
osee. infantes oꝑe. ñ ẽe ĩnoxios co¬
gitatõne: qr motum ꝙger̃t m̃te.
ñdũ poss explere ĩ oꝑe. Ac ꝑ hoc
ĩ ilłetas ẽ ĩ becilla: ñ animus Ad¬
nitũ eĩ uoluritatis ñdũ obtẽꝑat
illis fragilitas corꝑis: nec ado opere
nete post̃ sicut cogitatõne mou̾ent᷑¬

Expanded text:
m cernentes intuemur, memoriaque mente sibi eas figente, tenemus. Multa quoque intelligimus sensu quae lingua explere non possumus. 6. Innoxios esse infantes opere, non esse innoxios cogitatione, quia motum quem gerunt mente nondum possunt explere opere, ac per hoc in illis aetas est imbecillnutum enim voluntatis non obtemperat illis fragilitas corporis, nec adeo opere nocere possunt, sicut cogitatione movent
Abbreviated transcription (Latin):
caritas: ⁊ adu̾sus iox incen¬
dium. mansuetudĩs adhibẽ
tranquillitas. Suꝑbiam di¬
aboli imitantur suꝑbi: adil¬
sus quem opponitur humli¬
tas xp̃i qͣ humiliant᷑ elati.
POrincipalium septẽ urtõ¬
rum regina ⁊ mr̃ suꝑbia ẽ:
eademq sc̃a sceptẽ principa¬
lia multa de se ꝑturrunt i¬
tiaq: ita sibimet quadã ceg̃¬
natõne umguntur. ut exal¬
tero alt̾m oriat᷑. Sic̃ pͥnceps
septem uitõꝵ suꝑbia nos eox
potestatib subdit: ita xp̃c sep¬
tiformi gra plerus a dñatu
nitorum nos eruit ⁊ quos illa
aedicit septemplici uitio: iste
liberat septiformi gr̃e dono.
De suꝑbia.

Expanded text:
charitas, et adversus irae incencharitas, et adversus irae incendia mansuetudinis adhibeatur tranquillitas. aboli imitantur superbi, adversus quam opponitur humilitas Christi, qua humiliantur elati. 8. Principalium septem vitiorum regina et mater superbia est, eademque septem principalia multa de se parturiunt vitia, quae ita sibimet quadam cognatione junguntur, ut ex altero alterum oriatur. 9. Sicut princeps septem vitiorum superbia nos eorum potestatibus subdit, ita Christus septiformi gratia plenus a dominatu vitiorum nos eruit; et quos illa addicit septemplici vitio, iste liberat septiformis gratiae dono. De superbia.
Abbreviated transcription (Latin):
Iuterdum uitia ꝯ̾ uirtutib ad
utilitatem ꝯfligunt. ut ipso
certanune uł mens ex̾ceat᷑
uł ab elatõne ꝯcussus aĩmus
restringatur. Idu̾sus impetꝰ
uitoꝵ: contrariis utrtutib
ẽ pignand̾. Cont᷑ luixuriã
namq cordis ẽ. alhibenda
munditia contͣ odium diłtio
p̃panda. cont᷑ iracondiã. patia
fiducie adhibenda ẽ uirtus.
Contra torporem zeli p̾lumm
tristitie quoq gaudiũ. accdi
fortitudo auaritie largrtas
suꝑbie humilitas oppoñda ẽ
Sic q singule rurtutes nascẽ¬
tia contra se iutia repͥmiunt:
ac temptatõnum. motus uir¬
tute diuine caritatis exti¬
gunt. Libidinẽ abstinentia
domat. Nam qͥ corpꝰ media
frangitur: tanto megis mẽs
ab illicito appetitu reuorat᷑
Adu̾sus iram tolerantia dimi¬
cat. ira a̾ semetip̃am nec at:
sustinendo a̾ pacia uictoriam
portat. Tristitie merorẽ. opes
eterni gaudii sr̃at.⁊ ꝙ̃ turbata
mens de exiorib afficit. dltedo
uit̾ioris tranquillitatis lenit
Adm̾sus inuidiam p̾decratur

Expanded text:
Interdum vitia cum virtutibus ad utilitatem confligunt, ut ipso certamine, vel mens exerceatur, vel ab elatione concussus animus restringatur. Adversus impetus vitiorum contrariis virtutibus est pugnandum. Contra luxuriam enim cordis est adium dilectio praeparanda, contra iracundiam patientia fiduciae adhibenda est virtus, contra torporem zeli praelium. Tristitiae quoque gaudium, accidiae fortitudo, avaritiae largitas, superbiae humilitas opponenda est. Sicque singulae virtutes nascentia contra se vitia reprimunt, ac tentationum motus virtute divinae charitatis exstinguunt. Libidinem abstinentia domat. Nam quantum corpus inedia frangitur, tantum mens ab illicito appetitu revocatur. Adversus iram tolerantia dimicat. Ira autem semetipsam necat, sustinendo autem patientia victoriam portat. Tristitiae moerorem spes aeterni gaudii superat; et quem turbata mens de exterioribus afficit, dulcedo interioris tranquillitatis lenit. Adversus invidiam praeparetur
Abbreviated transcription (Latin):
id credendum ẽ qd̾ serisu car¬
nis dignoscimus:. s magis ꝙ
id est dr̃a. Sñ fide: nemo pot̃
place̾ do. Om̃e eĩqd̾ non ẽ.
exfide: poc̃m est. sides neqͣqͣ
ni extorq̃tur: s rõrie atq ex¬
emplis suadet᷑. Quib ã exi¬
gitur uiolent̾: ꝑseu̾are ĩeis
nõ pot̃ exemplout ait quidã
nouelle arboris. cuiꝰ si qͥs cacu¬
men muolent̾ imp̾sserit: denu¬
o dũ laxatur. ĩ id qd̾ fu̾at ꝯfe¬
stim reu̾titur. Sic̃ hõ lib̾o arbi¬
trio conditꝰ sua spõte diu̾tit
a deo: ita exꝓpria rãtis ꝯu̾sio¬
ne credendo returrit ad dm̃.
ut ⁊lib̾tas agnoscat᷑ aorbitrii

Expanded text:
id credendum est, quod sensu carnis dignoscimus, sed magis etiid est, Deum. Sine fide nemo potest placere Deo : Omne enim quod non est ex fide peccatum est . 4. Fides nequaquam vi extorquetur, sed ratione atqemplis suadetur, a quibus autem exigitur violenter, perseverare in eis non possunt exemplo, ut ait quidam, novellae arboris, cujus si quis cacumen violenter impresserit, denuo, dum laxatur, in id quod fuerat, confestim revertitur 5. Sicut homo, libero arbitrio conditus, sua sponte divertit a Deo, ita ex propria mentis conversione credendo, recurrit ad Deum, ut et libertas agnoscatur arbitrii
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑ arrigantiam eos qui untra
eccłiam sunt ꝯtempnunt. Adu̾¬
sarios quid̃ fidei ꝯfutanit pro ĩ¬
fidelitate: s fideles premunt fa¬
sce superbie¬

Expanded text:
sed per arrogantiam eos qui intra Ecclesiam sunt contemnunt. Adversarios quidem fidei confutant pro infidelitate, sed fideles premunt fasce superbi
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem. In corde respitit d̃s
fidem u̾bi non se possunt hõi¬
nes excusare: qui ore simulãt
erroris impietatem. Sic rrich̾
ꝓfitit fides q̃ ore retinetur ⁊ cor¬
de ñ creditur: ita nicħ ꝓficit fi¬
des q̃ torde tenetur. si ore ũ ꝓfera
lata. deore eoꝵ. fides enĩ q̃ corde¬
fidem. Et frusta sͥ de sola fide b¬
blanidit᷑. qui bonis oꝑib ñ or̃¬
natur. Qui crucẽ por̾tat: dꝰ
mori simulatio hẏpocritarum

Expanded text:
itur. In corde respicit Deus fidem, ubi se non possunt homines excusare, qui ore simulant erroris impietatem. 7. Sicut nihil proficit fides quae ore retinetur, et corde non creditur, ita nihil profutura fides, quae corde tenetur, si ore non proferatur. lata est de ore eo: et frustra sibi de sola fide blanditur, qui bonis operibus non ornatur. Qui crucem portat, debemori, simulatio hypocritarum
Abbreviated transcription (Latin):
Neq eĩ decet xͥañ morti obno¬
xiũ ꝑde. ⁊ ad effundend̾ sargͥnẽ
ĩ felitiu uocem testificatõis pͥbẽ
Sermo eĩ iusti hõis. tm̃ ad mĩ¬
steriũ d ee. salutis. Ira eĩ ĩ dig¬
natõis ⁊ tribulatõrs ĩmissões
ꝑ angłos malos
decansiditis

Expanded text:
Neque enim decet Christianum morti obnoxium prodere, et ad effundendum sanguinem infelicium vocem testificationis praebere. Sermo enim justi hominis tantum ad ministerium debet esse salutis; ira enim indignationis et tribulationis, et immissiones per angelos malos. De causidicis
Abbreviated transcription (Latin):
expͤtat fraudẽ ĩ d̾o ꝓpe¬
tr̃at: qr iustitiã qͣm gͣtis ĩꝑti¬
ridebiit. acceptõe peciũe uẽ¬
didit. Honis male utunt᷑ͣ. qͥt
ta tp̃rali lucro iudicãt. Tales
qͥppe adutatẽ. ñ iustitie defẽsõ.
s amor p̾mii ꝓuocat. Qͥb si
spes ñmi subtͥrahit᷑. ꝯfestĩ ar̾ti¬
cie defensõe recedũt. Acceptõ nu¬

Expanded text:
tat, fraudem in deum perpetrat, quia iustitiam quam gratis impartiri debuit, acceptione pecunie vendit. Bonis male utuntur, qui pro temporali lucro iuste iudicant. Tales quippe ad veritatem non iustitie defensio, sed amor premii provocat quibus si spes nummi subtrahitur, confestim a iustitie confessione recedunt. Acceptio nu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cuꝰ penna pͥma affectus al¬
sancti rectitudo est. affectus desiderii.
tin sit rectꝰ eit sint̾us. Bectus erit
si appetas qd̾ appet̾e debes. Sinc̾us. ut
si eo modo quo honestas suadet. Amon
quo debint. Sororem dilexit igit᷑ iste.
creat ⁊ format uirtus ꝯtẽplatõnis
ꝑtem elegit que nõ anferetur ab ea
¶Tercia penna est mũda ⁊ ordiata
cogitatio. Nichil in mundum mens
concipiat. s ⁊ mũdam cogitationem.
loco uł temꝑe. accõmodet discretio.
Quarta penna est uoluntatis distretõ.
Sone uoluntatis: non impiis. Pax

Expanded text:
 penna prima est affectus sinceri rectitudo. Affectus desiderii tui sit rectus et sincerus. Rectus erit, si id appetas quod appetere debes; sincerus vero, si eo modo quo honestatis virtus suadet. Amnon quo debuit sororem dilexit, ideo affectcreat et format virtus contemplationis. partem elegit quae non auferetur ab ea . Tertia penna est, munda et ordinata cogitatio. Nihil immundum mens concipiat, sed et mundam conceptionem loco et tempori accommodet discretio. Quarta penna est voluntatis sanctitudo. bonae voluntatis. Non est p
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑne patis subuese letantur qͦs in car¬
ne ꝯmorantes. Om̃ia q̃ agunt aũ loqunt᷑.
de tadice bane noluntatis ꝓferre conspi¬
tam̃ int̾n arbitris oculos integͥtas qͣm
corde tenent bone uolitatis excusat.
Denua quinta est simplex ⁊ pura ĩten¬

Expanded text:
tur, quos in carne commorantes omnia quae agunt aut loquuntur de radice bonae voluntatis proferre conspiinterni tamen arbitri oculos integritas, quam coQuinta penna est simplex et pura inten
Abbreviated transcription (Latin):
ut nou̾iꝰ omia oꝑa nr̃a tunc esse mũ¬
da ⁊ plac̾e in conspectu d̾i si fiant sim
caritatis. quia plenituda legis est caritas
Ocłm gͦ hic acciꝑe debemꝰ ip̃am ĩtentio¬
nem. qͣ facimꝰ quiequid facimꝰ. Que Si
simplex ⁊ pura fu̾it. ⁊ illud aspiciens
dicens. Mortifitate gͦ m̃bra nr̃a que st
suꝑ t̾ram. Forncatoẽm ĩnitinditiã
anaritiam. qt cet̾a talia. nã qd̾ quiscy fa

Expanded text:
ut nouerimus omnia opera nostra tunc esse munda et placere in conspectu dei, si fiant simpcaritatis, quia plenitudo legis caritas. oculum ergo hic. accipere debemus ipsam intentionem, qua facimus quidquid facimus. simplex et pura fuerit, et illud aspiciens : Mortificate ergo membra vestra quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, avaritiam ,
Abbreviated transcription (Latin):
pendamꝰ: An plemum sit honestate coͣ¬
mun. An dei timore sit gͣne an in¬
tegrum sensti. An hua ostenstatõe.
An aliqͣ nolmitatis p̾sumptoe sit
leue. An m̾iti enis pandus mainis ce¬
nodoxia nõ minuerit tił arrogau̾it.

Expanded text:
pendamus, an plenum sit honestate communi, an Dei timore sit grave, an integrum sensu, an humana ostentatione, aut aliqua voluntatis praesumptione sit leve, an meriti ejus pondus inanis cenodoxia non imminuerit, vel arriserit
Abbreviated transcription (Latin):
iu ñ rigida intentõe¬
monechi ꝓfessõm sec¬
tantur: qnͣto suꝑn
amoris ꝓportum dissolure appe¬
tunt. tanto ꝓcliuiꝰ ad m̃idi amo¬
deria:. in quib ⁊ si ñ dũ se mona¬
chus illiget oꝑe. iam ta alligat
cogitatõis amore. Longe qͥppe
adeo ẽ aĩmus: cuiħ ad huc iita
dultis ẽ Iste eĩ quid de suꝑnis
appetat: quid de infimis fugiat
appetat: tanto de infimis acris
te. lugete ⁊ plorate: risusur in
luctum conu̾tatur. ⁊ gandiũ ĩ

Expanded text:
i non rigida intentionemonachi professionem sectantur, quanto superni amoris propositum dissolute appetunt, tanto proclivius ad mundi amoderia; in quibus etsi nondum se monachus alliget opere, jam tamen alligat cogitationis amore. Longe quippe a Deo est animus, cui haec adhuc vita dulcis est. Iste enim quid de supernis appetat, quid de infimis fugiat, appetat, tanto de infimis acriuste, lugete, et plorate, risus vester in luctum convertatur, et gaudium in
Abbreviated transcription (Latin):
um societate construitur. Qͥ
st heses uł hetici nͥ qui relicta
dei ecc̃a pͥuatas eleger̃t sociera¬
tes: De quib dñs dicit. Duo ma¬
lafecit ppłs m̃s. me dereliiq̃rũt
fontem aq̃ unie: ⁊ foderut sibi
contine ñualẽt apuas. Cã here¬
sis ob qͣm rem sit: id ẽ ad ex̾cita¬
tõm fidei. uis noꝑ qmͣfit: obscu¬
ritas ẽ diumnaꝵ scͥpturax. ĩqua
caligantes h̾etiti aluid qͣm de
res ht̃ intelligant: nec e̾e post̾.¬
Heretici ingenti studio m̃datra
sua discinitꝰ ⁊ labore uehemẽti:
ne ad unitatem ecc̃e ueniant
decertant. De quib ꝑ ꝓpħam ꝯ¬
am loqui m̃datum. ⁊ ut miq
arent laborau̾t. dũ uicissim
hetiti mutuo selacerant: qñ alter¬
utrũ sese ĩ ꝓpͥas sectas inducũt. Sic
pari erroris sp̃u decertent. Et qͥ ĩui
cem: ut ꝯͣ ecc̃am paci erroris sp̃u de¬
cercent. Et qͥ ĩnicẽ st̃ diuisi: iadu̾¬
sitate ecc̃e sirmil existant uni. eis
dũ ẽ. Nune ido saluti p̃poñdi sunt

Expanded text:
um societate construitur. Qui sunt haeretici, nisi qui, relicta Dei Ecclesia, privatas elegerunt societates. De quibus Dominus dicit: « Duo mala fecit populus meus: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi continere non valent aquas. 8. Causa haeresis ob quam rem fit? Ad exercitationem fidei. Via vero per quam fit obscuritas est divinarum Scripturarum, in qua caligantes haeretici aliud quam se res habeat intelligunt; nec esse postendunt. 9. Haeretici ingenti studio mendacia sua discunt, et labore vehementi, ne ad unitatem Ecclesiae veniant, decertant: de quibus per am loqui mendacium, et ut inique agerent, laboraverunt. 10. Dum vicissim haeretici mutuo se lacerant, quando alterutrum sese in proprias sectas inducunt, sic Ecclesiam pari erroris spiritu decertent. Et quicontra Ecclesiam pari erroris spiritu decertent, et qui invicem sunt divisi in adversitatem Ecclesiae, simul existant uniti. Eidum est: Num ideo saluti praeponendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
festasꝑatur ꝑditio. Iniuditio le¬
ꝓbi humaritater xp̃i inqua
ludicatus ẽ iidebũt ut doleãt.
gaudeant. Qriub eĩ diuinitas
ostenditur: utiq ad gaudrũ de¬
lectis ⁊ terribił reꝓbis. Nama¬
lem quisq ꝯsc̃iam tulerit. talem
uditẽ hebit: ut man̾te in sua
tranquilitate xp̃o. ullis solis t̾ribil
appareat: quos ꝯstĩa ĩ małacusat¬

Expanded text:
udicio reprobi humanitatem Christi, in qua judicatus est, videbunt, ut doleant, gaudeant. Quibus enim divinitas ostenditur, utique ad gaudium deelectis, et terribilis reprobis. Nam qualem quisque conscientiam tulerit, talem et judicem habebit, ut manente in sua tranquillitate Christo, illis solis terribilis appareat, quos conscientia in malis
Abbreviated transcription (Latin):
inqua exposumus q̃ ẽ scctm
deum. tristitia. ⁊̃ ista int̾rogatõ
continetur. Id ẽ. Si ꝓ pcc̃is lu¬
gemus.ł Si eos deflemus : qui
ꝑ p̾uaricatõm legis łm in ho¬
rorant.ł p̃p eos qui ꝑiclitant᷑
ĩ pcco. Qiua amima q̃ pecca¬
uerit ip̃a morietur. sccłm ilis
quidicit. Et lugeam mltos ex
rident condempret mani¬

Expanded text:
in qua exposuimus quae est secundum Deum tristitia, etiam ista interrogatio continetur: id est, si pro peccatis lugemus, vel si eos deflemus, qui per praevaricationem legis Deum inhonorant: vel propter eos, qui periclitantur in peccato. Quia anima quae peccaverit, ipsa morietur : secundum illum qui dixit: Et lugeam multos exrident, condemnet , mani
Abbreviated transcription (Latin):
qr ip̃i sunt templũ etꝰ. Ct si subri¬
piat m̃tem eltorum diabolus: nõ
tñ ĩ eis requiescit. sic̃ incordib
reꝓboꝵ: nam calore fidei mox ex¬
citatur. ut ab ełcis exeat. Non¬
nulli quos iam auido ore diabo
Nam sepe młtos quos antiquus
hostis luxie uorazine mersos te¬
nuit potentia diuinia ꝑ pñiã
ab eiꝰ faucib traxit. Quomõdo
num̾o ꝑeunt: apd̾ hoĩes ełti. a¬
pud deum fenũ existunt. Eum
diabolus iã deglutisse dã: quem
iam ꝑfc̃o scelere deuorasse uidet᷑
Eum u̾o quẽ nõ deglutiuit ꝙis
ꝑfectione s temptatõnũ illece¬
bris mordet ut deuoret: adhue
ĩ maxillam mandit uñ ⁊ paulu ᷤ
stimulos ht caris. quib hu¬
milietur: ñ ht carius pectandi
ꝑfc̃om quadeglutiatur. Os dia
tatib. Quidam obĩcorrestibilẽ
iiquitatem qr sponte ñ corrigũ¬
tur. ĩminidis spirtib uexandi

Expanded text:
quia ipsi sunt templum ejus. Etsi subripiat mentibus electorum diabolus, non autem in eis requiescit, sicut in cordibus reproborum. Nam calore fidei mox excitatur, ut exeat ab electis. Nonnulli, quos jam avido ore diabolNam saepe multos, quos antiquus hostis luxuriae voragine immersos tenuit, potentia divina per poenitentiam ab ejus faucibus traxit. 31. Quomodo numero pereunt, apud homines electi, apud Deum fenum existunt. Tum diabolus jam deglutisse dicitur quem jam perfecto scelere devorasse videtur. Eum vero quem non deglutivit operis perfectione, sed tentationum illecebris mordet ut devoret, adhuc quasi in maxilla mandit. Unde et Paulus habet stimulos carnis quibus humilietur, non habet peccandi perfectionem qua deglutiatur. Os diabtatibus. Quidam ob incorrigibilem iniquitatem, quia sponte non corriguntur, immundis spiritibus vex
Abbreviated transcription (Latin):
tationem: lege baleam. qͥ in figa
ex qua sensit eos faciluis ẽẽ lap¬
suros. Nan ⁊ qui alicubi aquam
deducit: non eam ꝑ aliam ꝑtem
mittit. nͥ uͥ impetũ eiꝰ intendit.
Nullus culpam ñ estimet qmͣ ex
consparsione ꝓpria sustinet. s qͣ¬
si consparsioni editur. tempta¬
tioni uł uitio neqͣqͣm resistitur.
Ido diabolus in sacris eloquirs
bremoth id est animal d̾r. qr de
celis lapsus ad t̾ras cecidit. Ido̾
leuiathan id est serpens de aqͥs
minatur: qr ꝑ supbiam ad alta
sustollitur. Et recte his trib uo¬
cabulis appellatur: qr ꝓ suo mi¬
to aerem qͣl auis ꝓ carce m̾uit.
Terram ut animal brutũ ima
seculi mare in sana iactetur fluc
sua diabolus oꝑatur. sortit᷑ uo¬
cabula. ita ut qꝯͣ singuli agunt
incitante illo. ap̃e nominetur ex
es. Quẽ enim nõ decipit diabol
unde gninial ẽ. ħ ẽ ꝑ carns lux¬
iam: temptat unde serpens est
hcr ẽ cuplditatis ae netendi ma¬
litia. Quem nec sic decipit insidi

Expanded text:
tationem . Lege Balaam, qui in figura tationem . Lege Balaam, qui in figura ex qua sentit eos facilius esse lapsuros. Nam et qui aquam alicubi deducit, non eam per aliam partem mittit, nisi ubi impetum ejus intendit. 272 26. Nullus culpam existimet, quam ex conspersione propria sustinet; sed, qsi consparsioni ceditur, tentationi vel vitio nequaquam resistitur. Ideo diabolus in sacris eloquiis Vehemoth, id est animal, dicitur, quia de coelis lapsus ad terras cecidit; ideo Leviathan, id est serpens de aquisminatur, quia per superbiam ad alta sustollitur. Et recte his tribus vocabulis appellatur, quia pro suo merito aerem, quasi avis, pro carcere meruit; terram, ut animal brutum saeculi mari insana jactetur fluctsua diabolus operatur, sortitur vocabula: ita ut quod singuli agunt, incitante illo, ipse nominetur ex eo. Quem enim non decipit diabolus? Unde animal est, hoc est, per carnis luxuriam tentat; unde serpens est, hoc est, cupiditatis ac nocendi malitia. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
aecipiunt᷑ nẽ ꝑdiabolũ hõies. qͥ
ꝓthoplaust ĩ ꝑadyso st̃ decepti.
Mstis enĩ uitõꝵ p̾stigiis intes
reploꝵ ꝑtemptando deludit. sse
ens ꝓmissis decipit. nunc rebris
tansitorus qͣi ntͣciis illicit. rãc
ẽ ĩa inferm supplitia qͣr leia
⁊ transitoria suggerit: qͣtiꝰ mi¬
seroꝵ corda ĩ cupiditatẽ lascuuã¬
q dissoluat. seꝯq ad tartara
malaꝵq cogitatõñ seĩa q̃ ĩ cordi
b homm̃ diabolus funidit. ita
re non possit ueluti si uires hec
fac̾e. qd̾ si fec̾is pecces. si non fe¬
ceris: reus ꝑsurii sis. In tant o
ergo mali discrimine ut eua¬
dendi aditus pateat minora po¬
tius eligenda sunt: ut maiora
uitent᷑. Diabolus qñ deciꝑe ꝙ̃ qͣ¬
qͣrit pͥus naturã uniꝰcinsq ĩ¬
tendit: ⁊ ĩ de se applicat uñ apt̃
horiiem ad peccand̾ ĩspexerit
tat: qua eos ꝑ exerscentem
humorem facile inclinari iuti¬
a conspicit. ut sed̾mi humoris
ꝯsparsionem ad hibeet ⁊ temp¬

Expanded text:
diabolum homines quo protoplasti in paradiso sunt decepti. Multis enim vitiorum praestigiis mentes reproborum pertentando deludit. Nunc enim promissis decipit, nunc rebus transitoriis quasi necessariis illicit. Nunc enim ipsa inferni supplicia quasi levia ac transitoria suggerit, quatenus miserorum corda in cupiditate lasciviaque dissolvat secumque ad tartara malarumque cogitationum, semina quae in corda hominum diabolus fundit, ita re non possit, veluti si jures hoc facere, quod si feceris, pecces; si non feceris, reus perjurii sis. In tanto ergo mali discrimine, ut evadendi aditus pateat, minora potius eligenda sunt, ut majora vitentur. 24. Diabolus, quando decipere qrius naturam uniuscujusque intendit, et inde se applicat unde aptum hominem ad peccandum inspexerit. tat, qua eos per exercentem humorem facile inclinare ad vitia conspicit, ut secundum humoris conspersionem adhibeat et ten
Abbreviated transcription (Latin):
Nonqͣ di abolus adu̾sus hõiẽ
tõnes cordis illi exagerat. t
zet᷑. Sepeiusti m̃tem uarus ue¬
rationum dolorib demones cru¬
ciant: atq int̾dumusq ad des¬
manti ã in dei amore aĩe: ⁊ ip̃a
talis augustia admͥitũ ꝓfitit
Nam siue ĩ aĩa siui ĩcorꝑe ꝑ in¬
stinctum ĩ m̃doꝵ sp̃uũ quelib
ꝑmissu id patit᷑. Qrd̃ Si hoc ipͥ¬
non seꝑatur a deo s ꝯuingitur
qͣmlib atroci augustia torq̃at᷑.
instigatõne demonum: s talib
culꝑenon reputat: ꝙ de sue ma¬
iestatis ꝑmissu nolens qͥ patitur
portat. Nam iͥ pettamus: ubi
cũpiditatem uł uolintatem de¬
siectimris. u̾u̾o iuolent̾ addicimꝰ
aeifrstinꝰ aut flagitium ñ ẽ mri¬
seria tñ ꝓflegitio ⁊ fatinore est

Expanded text:
nquam diabolus adversus hominem tiones cordis illi exaggerat, azet . » Saepe justi mentem variis vexationum doloribus vis daemonum cruciat, unde interdum usque ad desautem in Dei amore animae et ipsa talis angustia ad meritum proficit. Nam sive in animo, sive in corpore per instinctum immundorum spirituum quilibet permissu id patitur. Quod si hoc inon separatur a Deo, sed conjungitur, qualibet atroci angustia torqueatur. instigatione daemonum, sed talibus culpae non reputat quod de suae majestatis permissu nolens quae patitur portat. Nam ibi peccamus, ubi cupiditatem vel voluntatem deflectimus. Ubi vero violenter addicimur, etsi facinus aut flagitium non est, mise
Abbreviated transcription (Latin):
seuit. qn se urtute diuina b
eis expellend̾ cognostit. uñ e
imnumdꝰ sp̃c tunc decerpsit
sut dum illi ĩ pediunt᷑. iꝑfic¬
Ait qui decendi st̃ Maligni ep̃o¬

Expanded text:
saevit, quando se virtute divina ab eo expellendum cognoscit. Unde immundus spiritus tunc discerpsit se, ut, dum illi impediuntur, non proficiant qui docendi sunt. 21. Maligni sp
Abbreviated transcription (Latin):
caueat. semꝑ q ne ĩ fine corruat
solliritus ꝑtimescat. Diabolus
ẽ adiabolo temptari. Diabolꝰ
scõs hoĩes ñ teñdo possidet: s
temptando ꝑsequitur. Nam qr

Expanded text:
caveat, semperque, ne in fine corruat, sollicitus pertimescat. Diabolus est a diabolo pertentari. Diabolus sanctos omnes non tenendo possidet, sed tantando persequitur. Nam quia
Abbreviated transcription (Latin):
otrũ diabolitaꝵ mitia frcgiliast
tudinem trauseant. ĩ nouissis
fortit ꝯualescunt: itaut aut ĩ¬
qͣm auit ꝯdifficultate uicant᷑
Dum ĩ tota uita diabolus pu¬
ricare hõiem cupiat. ampliꝰ tũ

Expanded text:
initia fragilia sunt, tudinem transeant, in novissimis fortiter convalescunt, ita ut aut nunquam aut cum difficultate vincantur. Cum in tota vita diabolus praevaricari hominem cupiat, amplius
Abbreviated transcription (Latin):
q̃n de apta ĩiquitate hõiem depia¬
nare conatur. armatꝰ u̾otẽ ĩcedit᷑
dum ꝑ sp̃em sc̃ctatis ⁊ uircutis ea
q̃ sc̃a sunt destruit. q̃n ⁊ qͥ decipitur
sua dec̾m̃ta ñ sentit: s tanqͣ fuit

Expanded text:
 de aperta iniquitate hominem depravare conatur. Armatus vero tunc incedit, dum per speciem sanctitatis et virtutis ea quae sancta sunt, destruit; quando et qui decipitur, sua detrimenta non sentit, sed tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
tius erudit. Nam temptatões quas¬
ille ad humañ mntitũ mouet: ĩ tͥd̾
Spẽ ad exticiũ iuirtutũ salubͥ utili¬
tate ꝯu̾tit. Insidie diaboli atq ascu¬
tie ꝙͣ ius huc atq illuc q̃rẽtes quẽ de¬
uorent diffundant᷑. ap̾tate tr̃ diuĩa

Expanded text:
tius erudit. Nam tentationesille ad humanum interitum movet, interdum Christus ad exercitium virtutum salubri utilitate convertit. Insidiae diaboli atque astutiae, quamvis huc atque illuc quaerentes quem devorent, diffundantur, a potestate divina
Abbreviated transcription (Latin):
fusus abscedit. statim ꝙ franglet
iaciula concupiscĩe eiꝰ. ꝯtempte ꝙ
iacent. ⁊ sa luce faces illuis Dlli
tia uite exud̾e simplicẽ. ut tñ oporteat
simplicitate ñ misdet: uixͣ ꝓpħ̾ani co

Expanded text:
fusus discedit, statimque franguntur jacula concupiscentiae ejus, contemptaque jacent, et sine luce faces illius exstitia vitae existere simplicem, ut tamen oporteat simpl
Abbreviated transcription (Latin):
atq ꝯͣius. Uñ nec sibi pot̾it srib¬
iugari: si prius dõ non fn̾it sribiu¬
gatus. sibiq seruet nolens. qui
deo noluit uolens. Qmͣ uarie ꝑ
diu̾sahumanũ defluxit gemł.
dum se abunastabili seruꝑ q
manente diuinitatis soliditate
subtraxit. Nam dũ opꝰ ꝙ lib appe¬
tit. qͣl ut ibi iam requiẽ m̃tis ĩ fi¬
gat. duni ei non suffcit mutata
intentone ad alias at alias actõ¬
nes transit: dumq ꝑ diuersa
requiẽ solidam q̃rit. nec ĩuenit
in labore miser ⁊ uarietate ui¬
uit:⁊uacuus a requie maner.
Quãnis ead̾ mutabłitas no
nalit̾ a pͥmo homine sic̃ ⁊mois

Expanded text:
arius. Unde nec sibi poterit subjugari, si prius Deo non fuerit subjugatus, sibique serviet nolens, qui Deo noluit volens. 10. Quam varie per diversa humanum defluxit genus, dum se ab una stabili semperque manente divinitatis soliditate subtraxit! Nam dum opus quodlibet appetit, quasi ibi jam requiem mentis infigit. Sed dum ei non sufficit, mutata intentione, ad alias atque alias actiones transit; dumque per diversa requiem solidam quaerit, nec invenit, in labore miser et varietate vivit, et vacuus a requie manet. Quamvis eadem mutabilitas non naliter, a primo homine, sicut et mors,
Abbreviated transcription (Latin):
q gradu ẽ cet̾is extellentior: A¬
to miegĩni diuine uicinior. Qͣ¬
tam cet᷑eris creaturis p̾stet homo
dignitatem uirtutis: ex ip̃a re¬
uentia discit᷑ creatõis dũ om̃nia
dixit deus fiant ⁊ fc̃a sunt: crea¬
re u̾o hoĩem quadã et̾mi consilii ꝯ¬
deliberatẽe uolu̾it dicens. faciam
hominẽ ad miainẽ ⁊ siłitudirẽ
ñam. Quia eĩ lomi sumus nat᷑a¬
pscuut deus hominem peccaturũ

Expanded text:
que gradu est caeteris excellentior, quanto imagini divinae vicinior. Quantum caeteris creaturis praestat homo dignitate virtutis, ex ipsa reverentia discitur creationis, dum per omnia dixit Deus: Fiat et facta sunt, creare vero hominem eum quadam aeterni consilii deliberatione voluerit, dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. 2. Quia enim boni sumus naturapraescivit Deus hominem peccaturum,
Abbreviated transcription (Latin):
ordine: non tñ ꝑiter tp̃as umitate
adymaginem iri formata est.
ibis. tunc enim dcm̃ ẽ. ⁊ diabolo
t̾ram manducabis. Uͣ ⁊ ꝓpħa ait
Serpenti puluispanis eiuis. Ser¬
pens eĩ diabolus. puluis ĩpii: et
ip̃isunt cibus diaboli. Gr pͣua
uoluntate adima conlabiur.
recte ad bñ egend̾ ꝯ labore ꝯsurgi¬
mus. Quod ñ ita ẽẽt: si delecta¬
tio flegitium pͥmoꝵ hõim non
ꝑsuasisset. quib ad bñ unuend̾
tm̃ uelle suffic̾et: ⁊ sũ difficłtate.
statim actio optemptaret. Nin¬
sio ⁊ pugnant sit in hõis aĩo: pe¬
na pcci ẽ. expͥmo homine ĩ om̃s
eius filios ꝓpagata. ut qui noliuit

Expanded text:
ordine, non pariter temporis unitate. ad imaginem viri formata est; ibis. Tunc enim dictum est et diabolo: Terram manducabis. Unde et propheta ait: Serpenti pulvis panis ejus. Serpens enim diabolus est; pulvis, impii; et ipsi sunt cibus diaboli. 8. Quia prava voluntate ad ima collabimur, recte ad bene agendum cum labore consurgimus: quod non ita esset, si delectatio flagitium primorum hominum non persuasisset quibus ad bene vivendum tantum velle sufficeret, et sine difficultate statim actio obtemperaret. 9. Divisio et pugna, ut sit in hominis animo, poena peccati est, ex primo homine in omnes ejus filios
Abbreviated transcription (Latin):
poe quanimiter ꝑtulerirt
tia dicimus tolare nõ posse.
Et intdum ꝓ parissues
campnis q̃ nobis maloꝵ hõiũ
nequitia mferuntur: Sipossu¬
mus ⁊̃ usq admortem illorum
eras murrias uindicamuis.
unde nescio quasronte uł qria

Expanded text:
aequanimiter pertulerunt: ia dicimus tolerare non posse; et interdum pro parvissimis damnis, quae nobis malorum hominum nequitia inferuntur, si possumus, etiam usque ad mortem illorum nostras injurias vindicamus! Unde nescio qua fronte vel qua
Abbreviated transcription (Latin):
plius facietis Nonne ⁊ ethu¬
nici hec faciunt: Qui ergo i¬
solos amicos diligurit sic ip̃i
isi tibi : qr rogasti me. Nonne ⁊ t̾
oportuit misereri conserui tui. sic̃
⁊ ego tui misertus sum: Et quid
postea. Tradidit enm tortorib:
donec redderet omne debitum. Six
inquit dñs ⁊ pr̃ m̃s celestis fr̃ici¬

Expanded text:
plius facietis? Nonne et ethnici hoc faciunt ? Qui ergo solos amicos diligunt, sicut ipsi misi tibi quia rogasti me; nonne et te oportuit misereri conservo tuo, sicut et ego tui misertus sum? Et quid postea? Tradidit eum tortoribus, donec redderet universum debitum. Sic, inquit Dominus, Pater meus coelestis faci
Abbreviated transcription (Latin):
lis est. Adutite: sununitos no¬
stros non diligimus filii dei. ẽẽ
non possumus. Et qua fronte
p̃r nr̃ qui es inceł: aut qua con¬
scientia dice̾ poterimus dunit¬
te nob̾ debita nr̃a sicut ⁊ nos
Eo andio scptusine. dĩtem
Amat aiuma mea: amanteni
se. Amas filios ⁊ parentes: amat¬
to. amant ⁊ ursi ⁊ amant lupi.
Si enim amantes nos ñ diligi¬
res leonib ⁊ supradcĩs bestiis
sumus. Siuero amantib nos
sis bestiis distare uidemur. sic
⁊ ip̃e dñs dixit. Siemm diligi¬
tis eos qui uos diligunt. quam
m̾cedem ħ̾ebitis: ¶. Lonne hoc¬

Expanded text:
lis est . Advertite, quia si inimicos non diligimus, filii Dei esse non possumus. Et qua fronte noster, qui es in coelis? aut qua conscientia dicere poterimus, Dimitte nobis debita Ego audio Scripturam dicentem, Amat anima mea amantem se. Amas filios et parentes? Amatco, amant et lupi, amant et ursi. Si enim amantes non diligires leonibus et supradictis bestiis sumus: si vero amantes sis bestiis distare videmur. Sic et ipse Dominus dixit: Si enim diligitis eos qui vos diligunt, quam mercedem habebitis?
Abbreviated transcription (Latin):
Lutnos ꝑseqntur maiorem ꝑ¬
setutom adiabolo patuptunt
ueo mans ut liberentur quam
ut dampnentur orare debeniꝰ.
Sic emim fec̃ ⁊ bs stepłd quis
xouim imbrib cecetur. prose
stans orauit ꝓ iuimicis uͥo suis
poĩtis genibus totis uiribus
clamauit ⁊ dixit. Dñe iħ̃u xp̃e
nestatuas illis hoc pcc̃ri. Si ergo
putamus nos ñ posse imuitari
dñm nr̃m: imitemus saltem
ꝓsuis ꝑsecutoribus supplicauit.
¶Dominus queq in enuãgłio
ut inimicos dilig̾e̾ debeamꝰ. nõ
dedit consilium s p̾ceptum. Aliud
est consilium: aliud p̾ceptum.
Consilium datur ut uirgĩtas
conseruetur: ut a uino ⁊ a car¬
nibus abstineatur. Preceptum

Expanded text:
ut nos persequantur, majorem persecutionem a diabolo patiuntur: et ideo magis ut liberentur quam ut damnentur orare debemus. Sic enim fecit beatus Stephanusxorum imbribus caederetur, pro stans oravit; pro inimicis vero suis positis genibus totis viribus clamavit et dixit: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Si ergo putamus nos non posse imitari Dominum nostrum, imitemur saltem pro suis persecutoribus supplicavit.Dominus quoque in Evangelio ut inimicos diligere debeamus non dedit consilium, sed praeceptum. Aliud est consilium, aliud praeceptum. Consilium datur, ut virginitas conservetur, ut a vino et a carnibus abstineatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
amantem se. Licet ⁊ de horbus
dicimus de Snr̃o dequo scrꝙꝑ¬
tum ẽ. sic deus dilexit murid̃.
ut fisium sũ unigenitũ da¬
ret . Qud enim bom fecat
mundus. ut illum sic diligẽt¬
deus: Omnes enin hoĩesĩs
solum malos s ⁊origmalip̾¬

Expanded text:
amantem se. Licet et de omnibudicimus de Deo nostro, de quo scriptum est, Sic Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum daret ? Quid enim boni fecerat mundus, ut illum sic diligeDeus? Omnes enim homines non solum malos, sed etiam originali pe
Abbreviated transcription (Latin):
eẜp łdicit. omnislex muno fer¬
mone iipletur mnob̾. diliges
peforte aliquis dicat. locum bĩr
uonsit debere intelligi audebi
deohde mandato itimapłm subli¬
miucce clamantem. Et oi tra

Expanded text:
 dicit, Omnis lex in uno sermone completur, Diliges ne forte aliquis dicat, locum hunc non sic debere intelligi: audiat de hoc mandato iterum Apostolum sublimi voce clamantem, Si tra
Abbreviated transcription (Latin):
hominib: bone uoluntatis. Et
ideo qr nulla nob̾ añ tribunal xͥ
excusatio ẽẽ. pot̾it: cumdei ad¬
iutorio totis uirib laboremus
ut manimis nr̃is plus ualeat
bonitas qͣm malitia.Plus pa¬
tientia. quã iracundia. Plus
benignitas: qmͣ inuidia. Plas
humalitas. qm suꝑbiã. Et
ut breui s̾mone concludam. sic
totum cor nr̃m obtineat carita¬
tu econtra te ñ posse respondes
Considera nunc: utruumdõ an t̾
debeat credi. Et id̾o qr m̃tiri ñ pot̃
u̾itas: iam uanas excusatõnes
suas relinquat humana fragili¬
tas. qr uec impossibile aliquid po¬
tuit impare qui iustus e. nee dãp¬
nantus est homi nem peo d
nonotuit ultecor qui purs este
NUd tergi u̾samur incalum.
Neuio enim qrͣaum posentus
meluis nouit: qͣm quitnob pfor

Expanded text:
hominibus bonae voluntatis . Et hominibus bonae voluntatis . Et ideo quia nulla nobis ante tribunal Christi excusatio esse poterit; cum Dei adjutorio totis viribus laboremus, ut in animis nostris plus praevaleat bonitas quam malitia, plus patientia quam iracundia, plus benignitas quam invidia, plus humilitas quam superbia: et ut totum brevi sermone concludam, sic totum cor nostrum obtineat charitatu e contrario non posse respondes. Considera nunc, utrum Deo an tibi debeat credi. Et ideo quia mentiri non potest Veritas, jam vanas excusationes suas relinquat humana fragilitas: quia nec impossibile aliquid potuit imperare qui justus est: nec damnaturus est hominem pro eo quod non potuit vitare, qui pius est. Quid tergiversamur incassum? Nemo enim quantum possumus melius
Abbreviated transcription (Latin):
dubitatõne ħr̃e poterimius. n¬
¶ulta enm sunt q̃ de horreo
uł cauerna uł cellario aliquo¬
tiens ꝓferre non possumus. De
thesauro uero cordis: nimis fe¬
tidum ⁊ turpe ẽ: si aliquam ex¬
cusatõm p̾tendere uideamur:
Non emmaut pedes laborãt
cũrrendo: aut oculi uidendo.
aut aures audiendo. ant mauꝰ
opando lassantur: ut nos ꝑ ip̃a
fatigatõne excusare conemur.
Non uob̾ dr̃ ite adorientem ⁊ q̃¬
rite caritatem: nauigãte ad oc¬
tidentem. ⁊ inuenietis diłcom. ĩ
Intus incorde nr̃o unde nos ura¬
cundia excludere solet: redure i¬
iubemur. dicente ꝓpħ̾a. Eeddi¬
te p̾uaricatores ad cor Non eĩ
sicut iama dixi in longiniquis re¬
giorub inuenitur. qd̾ a nob̾
dominus repetit: intus ad cor
nr̃m nos mittit. In nob̾ enim
posuit qd̃ requirit: ubi totaca¬
ritatis ꝑfectio in aĩe uolũtate
uł bonitate consistit. de quauo¬
luntate uł bonitate pastoribus
angłi clamau̾nt. Dax interra

Expanded text:
dubitatione habere poterimus. dubitatione habere poterimus. Multa enim sunt quae de horreo vel canava vel cellario aliquoties proferre non possumus; de thesauro vero cordis nimis foedum et turpe est, si aliquam excusationem praetendere videamur. Non enim ibi aut pedes laborant currendo, aut oculi videndo, aut aures audiendo, aut manus operando lassantur, ut nos per ipsam fatigationem excusare conemur. Non nobis dicitur, Ite ad Orientem, et quaerite charitatem; navigate ad Occidentem, et invenietis dilectionem. Intus in corda nostra, unde nos iracundia excludere solet, redire jubemur, dicente propheta: Redite, praevaricatores, ad cor . Non enim, sicut jam dixi, in longinquis regionibus invenitur quod a nobis Dominus repetit: intus ad cor nostrum nos mittit. In nobis enim posuit quod requirit, ubi tota charitatis perfectio in animi bonitate vel voluntate consistit: de qua voluntate vel bonitate pastoribus Angeli clamaverunt, Pax in terra