comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nat beatꝰ dauici. quãqũa sp̃alẽ quoq habs¬
at intellectum: scđm litt̾am manifestissimne
subplet. Septies in dis laucdẽ dixit. super
uictieia iusticie tuȩ. Hac enim acliecta solẽ¬
nitate septies sine ctubio sp̃ales hos c̃uentꝰ
in cdie facientes. septies in ea laudes dño dic̃e
comꝓbamur. Demq cum hic idẽ typꝰ aborien
teꝓcedens: uc usꝙ fuerit utilissime ꝓpagatꝰ:
in ñnuilis ñcusq ꝑ orientẽ antiquissimis
monasterus. quenequaquã uetustissimas re¬
gulas patrũ illolari patiuit᷑. mimime uidet
adinissus. Cunis sollemnitatis racio cur statu¬
ta sit ut inuenta. in hac ꝓuincia ñnulli ig¬
uorantes. expletis matutinalib ymius it̾m
ruertunt᷑ ad somnũ: in illã causam nichi¬
lominus incidentes. ob quã compescendam
hec a seniorib nr̃is sollemnitas instituta est.
Iuam nainq horã eo consummare festinãt.
quo negligentiorib minusq sollicitis rursũ

Expanded text:
nat beatus Dauid, quamquam spiritalem quoque habenat beatus Dauid, quamquam spiritalem quoque habeat intellectum, secundum litteram manifestissime supplet: septies in die laudem dixi tibi, super indicia iustitiae tuae. hac enim adiecta sollemnitate septies sine dubio spiritales hos conuentus in die facientes septies in ea laudes domino dicere conprobamur. denique cum hic idem typus de Oriente procedens huc usque fuerit utilissime propagatus, in nonnullis nunc usque per Orientem antiquissimis monasteriis, quae nequaquam uetustissimas regulas patrum uiolari patiuntur, minime uidetur admissus. Cuius sollemnitatis ratio cur statuta sit uel inuenta, in hac prouincia nonnulli ignorantes expletis matutinis hymnis rursum reuertuntur ad somnum, in illam causam nihilominus incidentes, ob quam conpescendam haec a senioribus nostris sollemnitas instituta est. illa namque hora eam consummare festinant, qua neglegentioribus minusque sollicitis rursum
Abbreviated transcription (Latin):
tate torperent in his p̃sertim dieb quib
aues ꝑtins horis excubias usq ad aurore
uiciniam celebrantib nascebatur honero¬
sior lassitudo: quoruclã unc frũm feruen¬
tiũ sp̃u. quib hoc negligentiȩ genus haut
leuit dispͥiceret. ad semores querela delata
decretum ẽ ab eis duitino tractatu. et c̃ sul¬
tatione sollicita. ut usq ad solis ortum quo
iam sine offensione ut lectio parari. uł opͦ
manuũ possit assumi. fessis corporib refec¬
tione concessa:. inuitati pꝰt hȩc religionis huiꝰ
obseruatia cum parit᷑ esuis stratis c̃ surge¬
rent. ac trib psalmis et orationib celebrats
secm mocium qui antiquitꝰ in obseruatiõs
plo statutꝰ ẽ: et sõno deinceps finẽ ⁊ initiũ
oꝑatiõi equali moderatioe simul facerent.
quitypus licet exoccasione uideat᷑ inuentꝰ:
et recenti memoria ꝓ causa qua diximꝰ statutꝰ
appareat. tam̃ illum numerum quẽ desis¬

Expanded text:
tate torperent, in his praesertim diebus, quibus tate torperent, in his praesertim diebus, quibus a uespertinis horis excubias usque ad aurorae uiciniam celebrantibus nascebatur onerosior lassitudo, quorundam illic fratrum feruentium spiritu, quibus hoc neglegentiae genus haud leuiter displiceret, ad seniores querella delata decretum est ab eis diutino tractatu et consultatione sollicita, ut usque ad ortum solis, quo iam sine offensione uel lectio parari uel opus manuum posset adsumi, fessis corporibus refectione concessa inuitati post haec religionis huius obseruantia cuncti pariter e suis stratis consurgerent, ac tribus psalmis et orationibus celebratis secundum modum, qui antiquitus in obseruatione plo statutus est, et somno deinceps finem et initium operationi aequali moderamine simul facerent. qui typus licet ex occasione uideatur inuentus et recenti memoria pro causa qua diximus statutus appareat, tamen illum numerum, quem desig
Abbreviated transcription (Latin):
in occiduis ut maxime regionib canoni¬
cã functionẽ. nr̃o tempore. in nr̃o quoq
monasterio pͥmitꝰ infritutã. uͥ dñs nr̃ m̃c¬
xp̃c natꝰ ex uirgine. humane infantie
susciꝑe increm̃ta dignatꝰ. nr̃am quoq ad¬
huc in religione tenerã. et lactentẽ infan¬
tiã. sua gr̃a confirmauit. Usq ad illud
expletis nocturnis psalmis et orationib
p ost modicum temporis int̃uallum solet
in galileȩ monasteriis celebrari cũ coti¬
dianis uigiliis parit consũmata. reliquas
horas refectiomi corporũ deputatas a ma¬
iorib nr̃is inuenimus. Uerum cum hac
abutentes indulgentia. negligentiores qͥꝙ
incutias somni longius ꝓtelarent. quippe
quos ut cellas ꝓgredi. ut de suis stratis con¬
surgere ante horam t̾ciam. nullus c̃uentꝰ
uluius necessitas inuitaret: et cum oꝑatio¬
nis iactura. tempore quoq diei quo ñmilł
oportebat officiis inherere. soporis numie¬

Expanded text:
in occiduis uel maxime regionibus, canoniin occiduis uel maxime regionibus, canonicam functionem nostro tempore in nostroque monasterio primitus institutam, ubi dominus  natus ex uirgine humanae infantiae suscipere incrementa dignatus nostram quoque adhuc in religione teneram et lactantem infantiam sua gratia confirmauit. usque ad illudexpletis nocturnis psalmis et orationibus post modicum temporis interuallum solet in Galliae monasteriis celebrari, cum cotidianis uigiliis pariter consummata reliquas horas refectioni corporum deputatas a maioribus nostris inuenimus. uerum cum hac abutentes indulgentia neglegentiores quique indutias somni longius protelarent, quippe quos uel cellas progredi uel de suis stratis consurgere ante horam tertiam nulla conuentus ullius necessitas inuitaret, et cum operationis iactura tempore quoque diei, quo nonnullis oportebat officiis inhaerere, soporis nimie
Abbreviated transcription (Latin):
totuis oblat᷑ est patri. Quę extensio manu¬
um eiuis in patibulo satis ꝓpe eleuatio nun¬
cuꝑat᷑. Sm̃s enim nos in inferno iaceroeo
eleuauit ad celos. secd̾m ꝓmissionis eiꝰ senten¬
ciam dicentis. Cum exaltatꝰ fuero a d̾ra. oĩa
ciabam ad me ipsum. De matutina uͦ soliẽ¬
nitate etiã uludd nos inftruit. qd in ipsa
eoticdie decantari solet. Deus cĩs m̃s. aclte
de luce iugilõ. et in matutinis meditabor
inde. et p̃ueni in maturitate et clamaui.
Et rursam. Preuenerunt oculi mei ad ce¬
dilueulo: ut mecitarer eloquia. tua qͥnhis
quoq horis etiã ille euũgłicus pat̃ fami¬
lias. oꝑarios conduxit in uineã suã. Ita
enm et idle pͥmo mane conduxisse deseri¬
bit᷑. qd tempus ddesignat matutinã nr̃am
sollemnitatẽ. Deinde t̃cia. inde sexta. pͦt
hȩc nona. Ad extremum undecima. in qͦ
lucernaris hora signat᷑. Sciendum tamen
hanc matutinã. quȩ nunc obseruatur

Expanded text:
totius oblatus est patri. quae extensio manutotius oblatus est patri. quae extensio manuum eius in patibulo satis proprie eleuatio nuncupatur. omnes enim nos in inferno iacentes eleuauit ad caelos secundum promissionis eius sententiam dicentis: cum exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum. de matutina uero sollemnitate etiam illud nos instruit, quod in ipsa cotidie decantari solet: deus deus meus ad te de luce uigilo, et: in matutinis meditabor in te, et: praeueni in maturitate, etclamaui, et rursum: praeuenerunt oculi mei ad diluculum: ut meditarer eloquia tua. iu his quoque horis etiam ille euangelicus pater familias operarios conduxit in uineam suam. ita enim et ille primo mane conduxisse describitur, quod tempus designat matutinam nostram sollemnitatem, dein tertia, inde sexta, post haec nona, ad extremum undecima, in qua lucernaris hora signatur. Sciendum tamen hanc matutinam, quae nunc obseruatur
Abbreviated transcription (Latin):
uari similit̃ oportere: qui nssi uelut lege
quadã. soluere hec pietatis officia. saltẽ sta¬
tutis cemporib adigam. totũ diei spaciũ
obliuione. aut desidia. ut occupationib
inuoluti. absq orationis int̾pellatione
consumimus. De ues ꝑtinis aũ sacrificiis
quid dicendũ ẽ. quȩ uigit᷑ offerri etiã in
uet̾i testam̃to lege mosaica sanciuntur:
Hõlocausta enim matutina. ⁊ sacrificia
uesꝑtina. cunctis dieb in templo licet
figuralib hostus. etiã ex eo ꝓbare possu¬
mus indesinent᷑ oblata: quod adauid.
canit᷑. Dirigat᷑ oratio mea sic̃ incensum
in conspectu tuo. eleuatio manuum mear̃
ucrificium uesꝑtinũ. Quo in loco de ilo ꝙ
quod ut uesꝑe a cño saluatore cenantib a¬
plis tradit᷑. cum initiaret exełre sa erosẽdi
misteria. ut quod ipse die postero sacrisiei¬
um uesꝑtinum in finẽ iuidelicet sełorum
eleuatione manuũ suarũ ꝓ salute mund

Expanded text:
uari similiter oportere: qui nisi uelut lege uari similiter oportere: qui nisi uelut lege quadam soluere haec pietatis officia saltim statutis temporibus adigamur, totum diei spatium obliuione aut desidia uel occupationibus inuoluti absque orationis interpellatione consumimus. de uespertinis autem sacrificiis quid dicendum, quae iugiter offerri etiam in ueteri testamento lege Moysaica sanciuntur? holocausta enim matutina et sacrificia uespertina cunctis diebus in templo, licet figuralibus hostiis, etiam ex eo probare possumus indesinenter oblata, quod a Dauid canitur: dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo: eleuatio manuum mearum sacrificium uespertinum. quo in loco de illo qquod uel uespere a domino saluatore cenantibus apostolis traditur, cum initiaret ecclesiae sacrosancta mysteria, uel quod ipse die postero sacrificium uespertinum in fine scilicet saeculorum eleuatione manuum suarum pro salute mundi
Abbreviated transcription (Latin):
cante uoce ddñica deferunt᷑. Hora uͦ nona
inferna penetrans iextricabiles tartari
tenebras choruscatiõe sui splendoris ex¬
tinxit: portasq eius ereas confringens.
ac seras ferreas conterens. captiuitatem
sc̃orum quȩ clausa tenebris immitis tene¬
bat᷑ inferni. salubrit᷑ captã secum tͣnsue¬
xit ad cȩlos: igneaq rumphea summota
antiquum incolam paradiso restituit. Ea¬
dẽ quoq hora cornelius centurio inp̃cib
solita deuotioe ꝑsistens. cõmemorationẽ
orationum. et elemosinarũ suarũ ante
dnm factã. angelo sͥ colloquente cognoseit.
palamq ei et hora nona uocatioĩs gentiũ
sacram̃ta pancdunt᷑: quȩ petro in exces su
m̃tis hora sexta fuerant reuelata. Alio qͦ
loco de eodem tempore in actib apłorum
ita narrat᷑. Petrus aũ et iohannes ascen¬
tlebant in templum: ad horã orationis
nonã. Quib liquido compbat᷑. ñ ĩmerito
a scĩs et apłicis uiris has horas religionis
obsequuis consecratas a nobis quoꝙ obser¬

Expanded text:
cante, voce Dominica deferuntur. Hora vero nona inferna penetrans, inextricabiles tartari tenebras coruscatione sui splendoris exstinxit, portasque ejus aereas effringens, ac seras ferreas conterens, captivitatem sanctorum, quae clausa tenebris immitis tenebatur inferni, salubriter captam transvexit secum ad coelos; igneaque romphaea summota, antiquum incolam paradiso pia confessione restituit. Eadem quoque hora Cornelius centurio in precibus solita devotione persistens, commemorationem orationum, et eleemosynarum suarum ante Dominum factam, angelo sibi colloquente cognoscit, palamque ei hora nona vocationis gentium sacramenta panduntur, quae Petro in excessu mentis hora sexta fuerant revelata . Alio quoque loco de eodem tempore in Actibus Apostolorum ita narratur: Petrus autem et Joannes ascendebant in templum ad horam orationis nonam. quibus liquido conprobatur non inmerito a sanctis et aposrolicis uiris has horas religiosis obsequiis consecrat.as a nobis quoque obser
Abbreviated transcription (Latin):
suetudine noiceremus: qui sepe numero
hanc eandẽ incuruationẽ m̃brorũ. ñ tam
ctionis obtamus diuitius ꝓlongari. Cum
aũ is qui orationẽ collecturꝰ est e trasur¬
rex̾it. om̃s parit̃ eriguntur: ita ut nuliꝰ
nec ante quã inclinet᷑ ille genu flectere:
nec cum e t̾ra surrexerit remorari p̃su¬
mat: ne ñ tam secutꝰ fuisse illius c̾elusio¬
nẽ. qui p̃cẽ colligit. quã suã celebrasse

Expanded text:
suetudine nosceremus, qui saepenumero suetudine nosceremus, qui saepenumero hanc eandem incuruationem membrorum non tam ooptamus diutius prolongari. cum autem is, qui orationem collecturus est, e terra surrexerit, omnes pariter eriguntur, ita ut nullus nec antequam inclinetur ille genu flectere nec cum$terra surrexerit remorari praesumat, ne non tam secutus fuisse illius conclusionem, qui precem colligit, quam suam celebrasse
Abbreviated transcription (Latin):
ui. qui necdũ benefinito psalino in orationẽ
ꝓcumb̾e festinamꝰ. ad celeritatẽ muisse qũa¬
totius ꝓꝑantes. Cuius dum uolumꝰ excecłe
inociũ. qui antiquitus a maiorib statutusẽ:
supputantes residuorũ psalmorũ numer.
ad finẽ tendẽ ꝑurgem. de refectione potiꝰ
lassi eorporis cogitantes. qua orationis utili¬
tatẽ ⁊⁊ cõmoa requirentes. apud iloᷤ gͦ
ñ itaẽ. S antȩ qͣm flectant genua paulis¬
per orant: et stantes insupplicatione ma¬
iorẽ temporis partẽ expencunt. Itaq p̾t
nȩc puncto breuissimo ꝓoidentes huimi
uelut adorantes tantũ duunã clem̃tiam
summa uelocitate consurgunt: ac rursꝰ
erecti expansis manib eodẽ mͦ quo pͥus
stantes orauerant. sus p̃cib intertris
immorant᷑. Humi nãq dutius immoran¬
tes ñ solum cogitationib aiunt. uerũetiã
sõno grauius impugnari. Id̾ etiã nos ue¬
rũ ẽẽ ut̾nã ñ exꝑim̃tis et cotidiana con¬

Expanded text:
li, qui necdum bene finito psalmo in orationem li, qui necdum bene finito psalmo in orationem procumbere festinamus, ad celeritatem missae quantocius properantes. cuius dum uolumus excedere modum, qui antiquitus a maioribus statutus est, subputantes residuorum psalmorum numerum ad finem tendere perurguemur, de refectione potius lassi corporis cogitantes quam orationis utilitatem et commoda requirentes. apud illos ergo non ita est, sed antequam flectant genua, paulisper orant et stantes in supplicatione maiorem temporis partem expendunt. itaque post haec puncto breuissimo procidentes humi, uelut adorantes tantum diuinam clementiam, summa uelocitate consurgunt ac rursus erecti expansis manibus eodem modo, quo prius stantes orauerant, suis precibus inmorantur. humi namque diutius procumbentem non solum cogitationibus aiunt uerum etiam somno grauius inpugnari. quod etiam nos uerum esse utinam non experimentis et cotidiana con
Abbreviated transcription (Latin):
leluia responsione consummans. ab uniũ¬
sorũ oculis repente subtractus. questioni
parit᷑ et cerimonus finẽ imposuit. Ex¬
in uenerabilis patrũ senatꝰ intelligens
angeli magisterio congregationib fratrũ
generalẽ canonẽ non sine dispensatione
dm̃ constitutũ. decreuit hunc numerũ
tam in uesꝑtinis quã in nocturnis cͦuen¬
ticulis custocdiri.  uib lectiones gemi¬
mis adiungentes. idẽ unã uet̾is. ⁊ aliam
noui testam̃ti. tamquã eas a se tracditas
et uelut extraordinarias. uolentib tan¬
tum hanc diuinarũ scͥpt᷑arũ memoriã
possidere. assidua meditatione studentib
addiderunt. In die uͦ sabbati ut dñica
utrasq le nouo recitant testamto. idẽ
me dieb faciunt hui quib lectio cure est:
seu memoria scͥpt᷑arũ.
atqͦ consummant: ut finito psalmo.
ñ sratim ad incuruationẽ genuũ corruano.
quẽatmodũ facumus in hac regione ñ nul¬

Expanded text:
leluiae responsione consummans ab uniueleluiae responsione consummans ab uniuersorum oculis repente subtractus quaestioni pariter et caerimoniis finem inposuit. Exhinc uenerabilis patrum senatus, intellegens angeli magisterio congregationibus fratrum generalem canonem non sine dispensatione domini constitutum, decreuit hunc numerum tam in uespertinis quam in nocturnis conuenticulis custodiri. quibus lectiones geminas adiungentes, id est unam ueteris et aliam noui testamenti, tamquam a se eas traditas et uelut extraordinarias uolentibus tantum ac diuinarum scripturarum memoriam paddiderunt. In die vero sabbati vel Dominico utrasque de novo recitant Testamento, id mae diebus faciunt hi quibus lectio curae est, seu memoria Scripturarumatque consummant, ut finito psalmo, n statim ad incuruationem genuum conruant, quemadmodum facimus in hac regione nonnul
Abbreviated transcription (Latin):
censeret. quod contemplatione fidei ac ro¬
boris sui facillimum iutlicabat. parũ dis
possibile esset. in qua necesse ẽ infirmorũ
quoq partẽ maximã repꝑiri. diũso modo
enormẽ psalmorũ numerũ instituere. ꝓ
anuni sui uirtute certarent: et alii qͥnqua¬
genos. alii sexagenos psalmos: nulli uero
ne hoc quidẽ numero contenti. excecui
eum debere censerent. ẽẽtq int eos pro re¬
ligionis regula piȩ contentionis sc̃a diũsi¬
tas. ita ut tempus sollemnitatis uesꝑtinȩ
sacratissimȩ succederet questioni. coticia¬
nos orationũ ritus uolentib celebrare.
unꝰ in mediũ psalmos dño cantaturus.
exurgit. Cumq sedentib cunctis ut est
moris nunc usq in egipti partib. ⁊ in
psallentis ũba om̃i cordis intentione de¬
fixis. undecim psalmos orationũ int̾iec¬
tione tlistinctos continuis u̾sib parili ꝓ¬
nunciatione cantasset. duodecimũ sub al¬

Expanded text:
censeret, quod contemplatione fidei ac rocenseret, quod contemplatione fidei ac roboris sui facillimum iudicabat, parum discudini fratrum possibile esset, in qua necesse est infirmorum quoque partem maximam repperiri, diuersoque modo enormem psalmorum numerum instituere pro animi sui uirtute certarent, et alii quinquagenos, alii sexagenos psalmos, nonnulli uero ne hoc quidem numero contenti excedi eum debere censerent essetque 8 que inter eos pro religionis regula piae contentionis sancta diuersitas, ita ut tempus sollemnitatis uespertinae sacratissimae succederet quaestioni, cotidianos orationum ritus uolentibus celebrare unus in medium psalmos domino cantaturus exsnrgit cumque sedentibus cunctis, ut est moris nunc usque in Aegypti partibus, et in psallentis uerba omni cordis intentione defixis undecim psalmos orationum interiectione distinctos contiguis uersibus parili pronuntiatione cantasset, duodecimum sub al
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficerent. De quib etiã is qui minus incdi¬
genarũ relationẽ cognouit. eccłiastica hy¬
storia poterit edoceri. Ea gͥ tẽpestate. cũ
ȩccłiȩ illius pͥmitiue ꝑfectio penes succes¬
sores suos adhuc recenti memoria in uiola¬
ta duraret. feruensq paucorũ fides necdũ
in multitudine disꝑsa tepuisset: uenera¬
biles patres. ꝑuigili cura posteris c̃sulen¬
tes. quis nã modus cotidiano cultui ꝑ uni¬
ũsum fr̃nitatis corpus decerni deberet.
tractaturi conueniunt: ut hereditate pie¬
tatis ac pacis etiã successorib suis absolu¬
tã ab om̃i dissensionis lite tͣnsmitterent:
uerentes scilicet ne qua in ootidianis sol¬
lemnitutib int̃ uros eiusdẽ culturȩ con¬
sortes. dissonantia ut uarietas exorta. qñ¬
q in posterum erroris ut emulationis
seu scismatis. noxium germ̃ emitteret.
Cumq ꝓ suo unusqiusq feruore infir¬
mitatis immemor alienȩ id statui debere

Expanded text:
perficerent. de quibus etiam is, qui minus indiperficerent. de quibus etiam is, qui minus indigenarum relatione cognouit, ecclesiastica historia poterit edoceri. ea igitur tempestate, cum ecclesiae illius primitiuae per- . fectio penes successores suos adhuc recenti memoria inuiolata duraret feruensque paucorum fides necdum in multitudinem dispersa tepuisset, uenerabiles patres peruigili cura posteris consulentes, quinam modus cotidiano cultui per uniuersum fraternitatis corpus decerni deberet, tractaturi conueniunt, ut hereditatem pietatis ac pacis etiam successoribus suis absolutam ab omni dissensionis lite transmitterent, uerentes scilicet ne qua in cotidianis sollemnitatibus inter uiros eiusdem culturae consortes dissonantia uel uarietas exorta quandoque in posterum erroris uel aemulationis seu schismatis noxii germen emitteret. cumque pro suo unusquisque feruore infirmitatis inmemor alienae id statui debere
Abbreviated transcription (Latin):
communia. qͦt qͦt enim possessores agrorum
erant aut domorũ uendentes afferebant
p̃cia eorum quȩ uendebant᷑. et ponebant añ
pedes apłorum: diuidebat᷑ aũ singulis pro¬
ut cuiq opus erat. uerũ etiã his multo subli¬
miora cumulauerant. Et enim secedentes
insecretiora suburbiorũ loca agebant ui¬
tam tanto abstinentiȩ rigore districtam:
ut etiã his qui erant religionis extranei.
stupori eẽt tam ardua conu̾sationis eorũ
ꝑfessio. Eo emim feruore scͥpt᷑arũ chiuinar᷑
lectionib orationiq et oꝑi manuũ. dieb
ac noctib incubabant: ut nec escarũ qͥdẽ
appetitꝰ ut memoria. nisi alio t̃cio ue die
corporis int̾pellaret inedia. cybũq ac po¬
tum. ñ tam desideratũ. quã necessarium
sumerent. Et ne hunc quitdẽ ante solis oc¬
casum. ut tempꝰ lucis cum sp̃ualium me¬
ditationũ studus. curam uͦ corporis cũ noc¬
te sociarent. alia q his multo sublimiora

Expanded text:
orum orum erant, uendentes adferebant pretia eorum quae uendebant et ponebant ante pedes apostolorum: diuidebatur autem singulis prout cuique opus erat, uerum etiam his multo sublimiora cumulauerant. etenim secedentes in secretiora suburbiorum loca agebant uitam tanto abstinentiae rigore districtam, ut etiam his, qui erant religionis externi, stupori esset tam ardua conuersationis eorum professio. eo enim feruore diuinarum scripturarum lectionibus orationique et operi manuum diebus ac noctibus incubabant, ut ne escarum quidem adpetitus uel memoria, nisi alio tertioue die corporis interpellaret inedia, cibumque ac potum non tam desideratum quam necessarium sumerent et ne hunc quidem ante solis occasum, ut tempus lucis cum spiritalium meditationum studiis, curam uero corporis cum nocte sociarent aliaque his multo sublimiora
Abbreviated transcription (Latin):
nis quã in nocturnis sollemnitatib eustocit᷑.
itadumntaxat: ut post hunc numerũ due lec¬
tiones uetis scilicet ac noui testam̃ti singulȩ
sibsequant᷑. Iui modus antiquitꝰ ẽstitutus
icdeireo ꝑ tot scła penes cuncta ularũ ꝓui¬
ciarũ monasteria intemeratꝰ nunc usq ꝑdu¬
rat. quia ñ humana acinuentione statictus
a seniorib affirmat᷑. s oelitꝰ angeli magisterio
patrib fuisse cdelatꝰ. Nam cum in pͥmordiis
ficdei. pauci quicẽ s ꝓbatissimi monachorũ
nomine conserentur: qui sieus abeate me¬
moriȩ euugłista marco. qui pͥmus alexan¬
drinȩ urbi pontifex p̾fuit normã susceꝑe
uiuendi. non solum illa magnifica retine.¬
bant. quȩ pͥmitꝰ eccłiam ut credentiũ tͣ baᷤ
in actib apłorũ legimis celebrasse. multitu¬
dinis credentium scilioet erat cor unum¬
et anima una: nec quisqm eorum que possidt¬
bat aliquid suum ẽẽ dicebat. si erant illis oĩa

Expanded text:
nis quam in nocturnis sollemnitatibus custoditur, nis quam in nocturnis sollemnitatibus custoditur, ita dumtaxat ut post hunc duae lectiones, ueteris scilicet ac noui testamenti singulae, subsequantur. qui modus antiquitus constitutus idcirco per tot saecula penes cuncta illarum prouinciarum monasteria intemeratus nunc usque perdurat, quia non humana adinuentione statutus a senioribus adfirmatur, sed caelitus angeli magisterio patribus fuisse delatus. Nam cum in primordiis fidei pauci quidem sed probatissimi monachorum nomine censerentur, qui sicut a beatae memoriae euangelista Marco, qui primus Alexandriae urbi pontifex praefuit, normam suscepere uiuendi, non solum illa magnifica retinebant, quae primitus ecclesiam uel credentium turbas in actibus apostolorum legimus celebrasse multitudinis scilicet credentium erat cor et anima una, nec quisquam eorum quae possidebat aliquid s
Abbreviated transcription (Latin):
ta quempiã posse obtemꝑantib p̃stituere.
nisi eum qui pͥus unũsis uirtutũ aiscipli¬
nis fuerit instructus: nec obedire quequam
seniori posse. nisi eum qui consũmatꝰ timore
cuĩ. ⁊ humilitatis fuerit uirtute ꝑfectus. Ile¬
oq diu̾sitates typorũ ac regularum. ꝑ cetas
ꝓuincias cernimus usurpatas. qd plerumꝙ
semiorũ institutionis exꝑtes. monasterus p̃¬
ẽẽ audemus: et abbates nos ante quã disci¬
pulos ꝑfessi qd̾ libitũ fuerit statium᷑. ꝓmp¬
tiores nr̃orum inuentorũ exigere eustoctiã
quã ex aminatã maiorum seruare doctrinã
S dum orationũ modũ qui potissimũ de¬
beat custocari uolumus explicare. ustitu¬
tis patrũ aiudius ꝓuocati. narrationẽ quã
suis seruabamus socis ꝓpero excessu p̾uenimꝰ
Nunc itaq acd ꝓpositum reũtamur. Igitur
ꝑ uniu̾sam ut diximꝰ egyptũ et thebaidẽ
duodenariꝰ psalmorũ numerꝰ tam in uesꝑti¬

Expanded text:
ta quempiam posse obtemperantibus praestituere, ta quempiam posse obtemperantibus praestituere, nisi eum qui prius universis virtutum disciplinis fuerit instructus; nec obedire quemquseniori posse nisi eum, qui consummatus timore dei et humilitatis fuerit uirtute perfectus. ideoque diuersitates typorum ac regularum per ceteras prouincias cernimus usurpatas, quod plerumque seniorum institutionis expertes monasteriis praeesse audemus et abbates nos ante quam discipulos professi quod libitum fuerit statuimus, promptiores nostrorum inuentorum exigere custodiam quam examinatam maiorum seruare doctrinam. sed dum orationum modum, qui potissimum debeat custodiri, uolumus explicare, institutis patrum auidius prouocati narrationem, quam suis reseruabamus locis, praepropero excessu praeuenimus. nunc itaque ad propositum reuertamur. Igitur per uniuersam ut diximus Aegyptum et Thebaidem duodenarius psalmorum numerus tam in uesperti
Abbreviated transcription (Latin):
aire cunctis. ut redeundum sͥ sed̃m senten¬
tiã dñi acd infantiã pͥstinã nou̾it: mebil
sͥ consideratione eui. ut annorũ numerosi
tate p̃sumens. quã in seło inanit᷑ consũptã
se reputat ꝑdidisse. s ꝓ rudim̃torũ merito.
et tyronici nouitate. quã segerere in xp̃i
militia recognoscit. subdere se etiã iumiorib
ñ moret᷑. Oꝑis quoq ac sudoris assuetudinẽ
ita subire compellit᷑. ut ꝓpͥis manib iuxta
apłi p̃ceptũ. cocidianum uictũ ut suis usib
ut adduenientiũ necessitatib p̾parans. et
fastus uitȩ p̃t̾itȩ possit et delicias obliuisci.
n humilitatẽ cordis contritione laboris
adquirere. Ideoq nullus congregationi fr̃m
p̃fut᷑us eligit᷑. pͥusqͣm idẽ qui pficiendris
est. quid opdemꝑaturis imꝑari oporteat.¬
obediendo didicer t. et quid iuniorib tra¬
dere debeat. institutis seniorũ fuerit asse¬
cutꝰ. Bene enu reg̾e ut regi sapientis esse

Expanded text:
dire cunctis, ut redeundum sibi secundum sentendire cunctis, ut redeundum sibi secundum sententiam domini ad infantiam pristinam nouerit, nihil sibi consideratione aeui uel annorum tate praesumens, quam in saeculo inaniter consumptam se reputat perdidisse; sed pro rudimentorum merito et tyrocinii novitate, quam se gerere in Christi militia recognoscit, subdere se etiam junioribus non moretur. Operis quoque et sudoris assuetudinem ita subire compellitur, ut propriis manibus, juxta apostoli praeceptum cotidianum uictum uel suis usibus uel aduenientum necessitatibus parans et fastus uitae praeteritae possit et delicias obliuisci et humilitatem cordis contritione laboris adquirere. ideoque nullus congregationi fratrum praefuturus eligitur, priusquam idem, qui praeficiendus est, quid obtemperaturis oporteatobediendo didicerit, et quid junioribus tradere debeat institutis seniorum fuerit assecutus; bene enim regere, vel regi sapientis esse
Abbreviated transcription (Latin):
que nunc uses ꝑ totã eg̾rptũ adi famuds
eutoit᷑: quo nouelli monasteri ior up̃o m
dis n fantia antiquissimorũ potius patrum
uecustis inftitutionib imbuatus.
nateria ñ ꝓ unius cuiusq renunciantis ut¬
Nitiuinst arbitrio. s per successiones. as tradi¬
ciones maiorũ usq in bocliernũ diẽ us per¬
marent. ut mansura fundant᷑. legitimum
oiationũ modũ in uesꝑtinis conuentib seu
nocturnis uigilus uidemus retentari. Non
aiom quisqua conuenticulo fr̃um s nes ꝗclẽ¬
ips̃i p̃ee conceditur. pͥus qũa non solũ uniũ¬
si facultatib sus reddat᷑ ext̾nus. s ne sui
quidẽ ipsius se ẽẽ cñm: ut potestatẽ habe¬
re cognoscat. Ita namq reminciantẽ huic
inundo quib libet facultatib ac diuitus
p̃ditũ. necesse ẽ cenobu commorationẽ ex¬
petere. ut in nullo sibi ex his quȩ reliquit.
aut intulit monasterio blandiatur. sic obe¬

Expanded text:
quae nunc usque per totam Aegyptum a dei famulis quae nunc usque per totam Aegyptum a dei famulis custoditur, quo nouelli monasterii in Christo rudis infantia antiquissimorum potius patrum uetustissimis institutionibus inbuatur. nasteria non pro uniuscuiusque renuntiantis instituuntur arbitrio, sed per successiones ac traditiones maiorum usque in hodiernum diem uel permanent uel mansura fundantur, legitimum orationum modum in uespertinis conuentibus seu nocturnis uigiliis uidimus retentari. non enim quisquam conuenticulo fratrum, sed neipsi praeesse conceditur, priusquam non solum uniuersis facultatibus suis reddatur externus, sed ne sui quidem ipsius esse se dominum uel potestatem habere cognoscat. ita namque renuntiantem huic mundo quibuslibet facultatibus ac diuitiis praeditum necesse est coenobii commorationem expetere, ut in nullo sibi ex his quae reliquit aut intulit monasterio blandiatur, sic oboe
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait apłs zelum clĩ. s non secđm scientiam
suꝑ hac re diu̾sos typos ac regulas sibimet
constituisse. Iuidã enum uicenos sen tricenoᷤ
psalmos. et hos ipsos antiphonar ũ ꝓtelatoᷤᷤ
in elodus. et adiuctione quarũdã modu¬
lationum debere dici singulis noctib censu¬
erunt: alii etiã hunc modũ excecłe tẽpta¬
uerunt. Nonnulli dece et octo: atq in hc̃
modum diu̾sis in locis diu̾sum canonẽ agno¬
uimus institutũ. Tocq ꝓpemodum typos ac
regulas uidimus usurpatas. quot etiã mo¬
nasteria cellasq conspeximus. Sunt quib.
in ipsis quoq cliurnis orationũ officus. id est
t̾cia. sexta. nonaq id uisum ẽ. ut scđm horaꝵ
iodũ in quib hec dño reddunt᷑ obsequia
psalmorũ etiã et orationum putarent nu¬
merũ coequandum. Nonnullis placuit se¬
nariũ numerũ singulis diei conuenientib
deputari N uappt̃ necessariũ reor antiquiᷤs¬
sinia patrũ ꝓferre in mecium c̃stitutionẽ.

Expanded text:
ut ait apostolus zelum dei, sed non secundum scientiam, super hac re diuersos typos ac regulas sibimet constituisse. quidam enim uicenos seu tricenos psalmos et hos ipsos antiphonarum protelatos melodiis et adiunctione quarundam modulationum debere dici singulis noctibus censuerunt, alii etiam hunc modum excedere temptauerunt, nonnulli decem et octo. atque in hunc modum di-, uersis in locis diuersum canonem cognouimus institutum totque propemodum typos ac regulas uidimus usurpatas, quot etiam monasteria cellasque conspeximus. sunt quibus in ipsis quoque diurnis orationum officiis, id est tertia, sexta nonaque id uisum est, ut secundum horarum modum, in quibus haec deo redduntur obsequia, psalmorum etiam et orationum putarent numerum coaequandum: nonnullis placuit senarium numerum singulis diei conuentibus deputari. quapropter necessarium reor antiquissimam patrum proferre in medium constitutionem,
Abbreviated transcription (Latin):
miles accinctus. intim qui moddus ca¬
nonicarũ orationum psalmoꝵq sit.
in partib orientis a sc̃is patrib antiquitus
statutus agnoscat. De qualitate uͦ earũ uł
qũe aclinodũ orare scdm apłi sententiã sine
int̾missione possimus: sius in locis cum semoꝵ.

Expanded text:
miles accinctus interim, qui modus canonicarum orationum psalmorumque sit in partibus Orientis a sanctis patribus antiquitus statutus, agnoscat. de qualitate uero earum uel quemadmodum orare secundum apostoli sententiam sine intermissione possimus, suis in lo
Abbreviated transcription (Latin):
ponsionis nr̃e et itineris capitulũ iꝰ¬
orcdo compellit. ut abbatis nesterotis
p̃clari mom̃ib summeq scientis ur e
stitutio subsequat᷑. Iui cum sacrarõ sall̃
nos aliqua memoriȩ mandasse. et eufi r¬
tenlligentiã desiderare senfisser. alb. dos
adorsus ẽ uerbis. Multa quid̾ scieadiꝰ¬
in hoc muncio sunt genera. Tanta sqsle
iut p̾sentis tantum uitȩ commnodis ꝓsint.
nilla ẽ tam̃ que non habeat ꝓpͥum doctri¬
ne sue ordinẽ atq rationẽ. ꝑ quã ab expe¬
entib possit attingi.Si gͦ ille artes ad in¬
inuationẽ sui certis ac ꝓpͥis lineis dirigũ¬
tur qͣntomagis religionis nr̃e disciplina
atq ꝓfessio. quȩ add contemplanda inuisi¬
bilium sacram̃torum tendit archana. nec
psentis uitȩ questus. s et̾norum retributio¬
nẽ expetit p̃miceum certo ordine ac rõne
subsistit: Cuius quidẽ duplex sententia ẽ
Prima practica idẽ actualis. que emdatiõe
morũ. ac uiçiceũ purgatioe ꝑficit᷑. altera

Expanded text:
ponsionis nostrae et itineris ordo compellit, ut abbatis Nesterotis praeclari in omnibus summaeque scientiae viri institutio subsequatur. Qui cum sacrarum Scripturarum nos aliqua memoriae commendasse et eorum intelligentiam desiderare sensisset, talibus nos adorsus ein hoc mundo sunt genera, tanta siquidaut praesentis tantum uitae conmodis prosint, nulla eet tamen quae non habeat proprium doctrinae suae ordinem atque rationem, per quatentibus possit attingi. Si ergo illae artes ad insinuationem sui certis ac propriis lineis diriguntur, quanto magis religionis nostrae disciplina atque professio, quae ad contemplanda invisibilium sacramentorum tendit arcana, nec praesentis quaestus, sed aeternorum retributionem expetit praemiorum, certo ordine ac ratione subsistit! Cujus quidem duplex est scientia. Prima practice, id est, actualis, quae emendatione moru
Abbreviated transcription (Latin):
bis cata est differentes: siue ꝓpħiam sccłm
rationẽ fideĩ. siue ministerium in mini¬
strando. siue qui docet in doctrina. siue
qui exortat᷑ in exortatione: qui tribuit
insimplicitate: qui p̾est in sollicitudine:
qui miseret᷑ in hilaritate. Nec enim il¬
la mẽbra aliorum s mẽbrorũm possunt
minifteria uendicare: quia nec oculimanu¬
um nec nares aurium utunt᷑ officio ꝑ
ideirco ñ om̃s apłi. non om̃s ꝓphece.
ñ om̃s doctores. non om̃s grãm hñt cu¬
rationũ: non om̃s linguis locunt᷑. non
om̃s int̃ptantur. UI¬
olent enim hũi qui necdũ sunt in

Expanded text:
ferentes, siue prophetiam secundum rationem fidei, siue ministerium in ministerio, siue qui docet in doctrina, siue qui exhortatur in exhortatione, qui tribuit in simplicitate, qui praeest in sollicitudine, qui miseretur in hilaritate. nec enim ulla membra aliorum sibi membrorum possunt ministeria uindicare, quia nec oculi manuum nec nares aurium utuntur officio. et idcirco non omnes apostoli, non omnes prophetae. non omnes doctores, non omnes gratiam habent curationum non omnes linguis loquuntur, non omnes interpretantur. Solent enim hi qui
Abbreviated transcription (Latin):
tutionẽ fr̃m. et ꝑiugilẽ cenobiorũ curã om
nẽ stuctii sui sollicitudinẽ dederunt: ut
nuꝑ abbatẽ iohannẽ qui in uicima cuu¬
tatis cui nom̃ est ti us gͣndi cenobio p̃¬
fuit. ac ñnullos eusdem meriti uiros. apłi
do chii. et susceptionis pium delectat obseqͥũ
ꝑ quod etiam in p̃t̾itis abraham patriacham.
et loch deo legimus placuisse. ⁊ nuꝑ beatum
entiȩ uirũ. qui xenodochio ita apudd alex¬
andriã p̃fuit. ut nulli eorum qui solitudinsᷤ
secreta sectati sunt inferior sit credentus.
quicdam elig̃ntes egrotantium curam. alii in¬
t̃ cessionem que ꝓmiseris. atq ołp̃ssis impen¬
dit᷑ exequentes: aut doctrinȩ instantes. aut
ẽ. ut scđm ꝓpositum qd̾ elegit. siue gr̃am
qͣm accepit. summo studio. ac diligentia ad
oꝑis arrepti ꝑfectionem ꝑuenire festinet:
I aliorũ quidẽ laudans admiransq uir¬
tutes. ne quaqͣm a sua qͣm seniel elegit pro¬

Expanded text:
ttnem studii sui sollicitudinem dediderunt, ut nuper abbatem Iohannem, qui in uicinia ciuitatis cui nomen est Thmuis grandi coenobio praefuit, ac nonnullos eiusdem meriti uiros apostodochii et susceptionis pium delectat obsequium, per quod etiam in praeteritis Abraham patriarcham et Loth domino placuisse et nuper beatum entiae virum, qui xenodochio ita apud Alexandriam praefuit, ut nulli eorum qui solitudinis secreta sectati sunt, inferior sit credendus. Quidam eligentes aegrotantium curam, alii intercessionem quae pro miseris atque oppressis impenditur, exsequentes, aut doctrinae instantes, aut est, ut secundum propositum quod elegit, sive gratiam quam accepit, summo studio ac diligentia ad operis arrepti perfectionem pervenire festinet; et aliorum quidem laudans admiransque virtutes, nequaquam a sua quam semel elegit pro
Abbreviated transcription (Latin):
Eoce inquit constitui te hodie suꝑ gentes
et suꝑ regna. ut euellas et destruas. ⁊ disꝑ¬
das. ⁊ dissipes. et edifices. ⁊ plantes. In ex¬
pulsione enim noxiar rer̃ .iiiͦi. ẽẽ necessa¬
ria designauit. id ẽ euellere destruere. dis¬
ꝑdere. dissipare. in ꝑficiendis uͦ uirtittib
et his quȩ ad iusticiam ꝑtinent acquiren¬
dis: edificare tantũ modo atq plantare. Uñ
liquido patet difficilius conuelli. atq era¬
cticari. inolitas corporis atq anime passiões:
qͣm sp̃ales exstrui plantari q uirtutes iiii.
subsistit modis. gͣ multas ꝓfessiones
stucdiaq ddiuidit᷑. Quidam enim summam
intentionis sue gͣ heremi secreta: et cordis
instituunt puritatẽ: ut in p̾titis heliam
⁊ heliseum nostrisq temporib beatũ anto¬
nium aliosq euisdẽ ꝓpositi sectatores fa¬
irabarissime dõ ꝑ filentium et solitudinis
cohesisse secrota cognoscimus. Iuidã gͣ insti¬

Expanded text:
ecce, inquit, constitui te hodie super gentes ecce, inquit, constitui te hodie super gentes et super regna, ut euellas, et destruas, et disperdas, et dissipes, et aedifices, et plantes. in expulsione enim noxiarum rerum quattuor esse necessaria designauit. id est euellere, destruere, disperdere, dissipare, in perficiendis uero uirtutibus et his quae ad iustitiam pertinent adquirendis aedificare tantummodo atque plantare. unde liquido patet difficilius conuelli atque eradicari inolitas corporis atque animae passiones quam spiritales extrui plantarique uirtutes. Haec st subsistit modis, erga multas professiones studiaque diuiditur. quidam enim summam intentionis suae erga heremi secreta et cordis constituunt puritatem, ut in praeteritis Heliam et Helisaeum nostrisque temporibus beatum Antonium aliosque eiusdem propositi sectatores familiarissime deo per silentium solitudinis cohaesisse cognoscimus. quidam erga insti
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑ orctio uirtutũ. tatũq ysectio nes merꝰ
et quas uiolento impio subieta famulet:
s̃ c̃qͣm natali bono aeiletet᷑ atq pusedt̃
et arduam illam. atq angustam uiam. cum
oblectatione conscendat. Iuo enim modo uł
uirtutum rationẽ. qui sed̾s actualis discipli¬
ne gradus ẽ. uł rerum sp̃alium. ⁊ celestium
sacram̃ta. quę intheoriş gractu sublioniore c̃¬
sistunt ualebit attingere: qui nat᷑as uitioꝵ
suorum nec potuit intelligere. nec enisus ẽ
extirpare: Consequent enim ꝓnunciabit᷑
ꝓgredi ad excelsiora ñ posse: qͥ non euicerit pla¬
mora. Multoq minꝰ ea q̃ st̃ extrinsecꝰ app̃hen¬
det: qͥsqͥs intelligere eaque sibi sunt in¬
serta nequiuerit. Sciendum tam̃ cdũplici
nobis laboris intentione sudandum. tam in
expellendis uitus. qͣm in uirtutib adqui¬
rendis. Et hoc non nr̃a capimus comectura
s illius sententia ꝑdocemur. qui solus opifi¬
ci sui uires. uirtutẽ. rationẽq cognoscit.

Expanded text:
atur ordo uirtutum earumque perfectione mens et quasi uiolento imperio subiecta famuletur, sed tamquam naturali bono delectetur atque pascatur et arduam illam atque angustam uiam cum oblectatione conscendat. quo enim modo uel uirtutum rationem, qui secundus in actuali disciplina gradus est, uel rerum spiritalium et caelestium sacramenta, quae in theoriae gradu sublimiore consistunt, ualebit adtingere, qui naturam uitiorum suorum nec potuit intellegere nec enisus est exstirpare? \' consequenter enim pronuntiabitur progredi ad excelsiora non poese qui non euicerit planiora, multoque minus ea quae sunt extrinsecus adprehendet, quisque intellegere ea quae sibi sunt inserta non quiuerit. sciendum tamen duplici nobis laboris intentione sudandum in expellendis uitiis quam in uirtutibus adquirendis. et hoc non nostra capimus coniectura, sed illius sententia perdocemur qui solus opificii sui uires rationemque cognoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
rũ rerũ. et sacratiss imorum sensuũ cogni¬
tione con sistit.ii.¬
nire. necẽe est ut om̃i studio atq uir¬
tute actualẽ pͥmum scientiam consequatur.
lam hȩo practica absq theorica possideri
pot̃. theouiea uͦ sine actuali omĩmodis ñ pot̾
apphondi. Gradus enim quidã ita ordinati
atq distincti funt. ut humana humilidas
posit ad sublime conscendere. Qui si inuicẽ
S ła qu̾a diximus ratione succelant: potest
ad altitutime ꝑueniri. ad qũa sublato pri¬
no gradu nͭ põt̃ tͣnuolari. Frugra gͥ ad c̃¬
spectum dĩ tendit: qui uitiorũ contagia ñ
sictuan. neo babitabit i cpore subdito
pec̃cis

Expanded text:
nitione consistit. Qunire, necesse est ut omni studio atque uirtute actualem primum scientiam consequatur. nam haec πραxτιxή absque theoretica possideri potest, theoretica uero sine actuali omnimodis non potest adprehendi. gradus enim quidam ita ordinati atque distincti anni, ut humana humilitas possit ad sublime conscendere: qui si inuicem sibi ea qua diximus ratione succedant, potest ad altitudinem perueniri, ad quam sublato primo gradu non potest transuolari. frustra igitur ad conspectum dei tendit qui uitiorum contagia non fictum, nec habitat in corpore subdito p
Abbreviated transcription (Latin):
sollicita es: & turbaris erga plurima.
Paucis uͦ opus ẽ. aut etiã uno. maria¬
enĩ bonã partẽ elegit quȩ ñ auferet᷑
ab ea. Nidetis gͦ principale bonũ in
theoria sola. id est in contemplatione
diuina dñm posuisse: Unde cęteras uir¬
tentu. Dicens enĩ dñs sollicita es. & tur¬
baris erga multa. paucis uͦ opꝰ est. aut
etiã uno: summũ bonũ ñ in actuali ꝗͣ¬
uis laudabili oꝑe. & multis fructib a¬
bundanti s sola contẽplatione. quȩ ue¬
re simplex. & una ẽ collocauit : pau¬
cis opꝰ ẽẽ ꝓnuncians ad ꝑfectã beatitu¬
dinem. id est illa theorica quȩ prius
positꝰ. ad illud quoq qđ unũ dicit᷑. id
ẽ di soluis intuitũ. ipso adiuuante ꝑ¬
ueniet: ut scilicet etiã scõꝵ actus. ac
ministeria mirifica suꝑ gressus. solius

Expanded text:
sollicita sollicita  aut etiam uno. Maria bonam partem elegit, quae non auferetur ab ea. uidetis ergo principale bonum in theoria sola, id est in contemplatione diuina dominum posuisse. unde ceteras uirtentu. dicens enim dominus: sollicita es et turbaris erga multa, paucis uero opus est aut etiam uno, summum bonum non in actuali quamuis laudabili opere et multis fructibus abundanti, sed in sua contemplatione quae uere simplex et una est collocauit, paucis opus esse pronuntians ad perfectam beatitudinem, id est illa theoria quae prius itus est ad illud quoque quod unum dicitur, id est dei solius intuitum ipso adiuuante perueniet, ut scilicet etiam sanctorum actus ac ministeria mirifica supergressus solius
Abbreviated transcription (Latin):
diuersum ẽ: quãius magnũ importunũ
tam̃ aut etiam infimũ. seu certe noxiũ
uidicandũ ẽ. Huiꝰ mentis uel actus
figura. etiã in eugłio. ꝑ marthã. & mariã
pulcherrime disignatur. Cum enĩ mar¬
tha scõ utiq ministerio deseriuret. utpo¬
te quȩ ipsi dño eiusq discipłis ministra¬
trabat. & maria spiritali cantũmodo in¬
tenta doctrinȩ iħu pedib inhereret qͦs
osculans confessionis bonȩ liniebat un¬
guento: prȩfert᷑ tam̃ a dño. qđ & me¬
nõ possit auferri. Nam cũ laboraret orar¬
tha pia sollicitudine. ac dispensatione
distenta solam se uidens ad tantũ mi¬
nisteriũ ñ posse sufficere: adiutoriũ
sororis a dño postulat dicens. Dñe ñ¬
ẽ tibi curȩ. quia soror mea reliqͥt me
solã ministrare: Dic gͦ ei ut me adu¬
uet. Utiq non ad uile opus. s ad lau¬
dabile ministeriũ eã ꝓuocabat. & tam̃
quid audiuit a dño: Martha. martha.

Expanded text:
diuersum est, quamuis magnum, secundum diuersum est, quamuis magnum, secundum tamen aut etiam infimum seu certe noxium iudicandum est. huius mentis uel actus figura etiam in euangelio per Martham et Mariam pulcherrime designatur. cum enim Martha sancto utique ministerio deseruiret, utpote quae ipsi domino eiusque discipulis ministrabat, et Maria spiritali tantummodo intenta doctrinae Iesu pedibus inhaereret, quos osculans bonae confessionis liniebat unguento, praefertur tamen a domino, quod et menon possit auferri. nam cum laboraret Martha pia sollicitudine ac dispensatione distenta, solam se uidens ad tantum ministerium non posse sufficere adiutorium sororis a domino postulat dicens: non tibi sedet quia soror mea reliquit me solam ministrare? dic ergo ei ut me adiuuet. utique non ad uile opus, sed ad laudabile eam ministerium prouocabat. et tamen quid audit a domino? Martha, Martha,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ñ in ipsis consistit disciplinȩ illiꝰ finiᷤ
s ꝑ illa ꝑuenit᷑ ad finẽ. Incassum igit᷑
hȩc exercitia molietur. quisqͥs his uelut
sũmo bono contentus. intentionẽ sui
cordis huc usq defixeritꝰ & non ad ca¬
piendũ finẽ ꝓpter quẽ hȩc appetenda
sunt om̃e studiũ uirtutis extenderit.
habens quidẽ disciplinȩ illiꝰ instrum̃ta:
finẽ uͦ in quo om̃is fructus consistit ig¬
norans. Quicqͥd gͥ potest istã mentis
nr̃ȩ puritatẽ tranquillitatẽq turbare.
quãius utile ac necessai iũ uideat᷑. ut no¬
xiuĩ deuitandũ ẽ. Nac enĩ norma & er¬
roꝵ. ꝑuagationũq om̃iũ disꝑsiones po¬
terimꝰ euadere: & desideratũ finẽ linea
certȩ directionis attingere¬
ic gͦ nobis principalis debet c̾ẽ co¬
natus. hȩc ĩmobilis destinatio cor¬
dis uigit̾ affectanda: ut diuinis reb ac
do mens semꝑ inhereat. Quicqͥd ab hac

Expanded text:
quia non in ipsis consistit disciplinae illius finis, quia non in ipsis consistit disciplinae illius finis, sed per illa peruenitur ad finem. in cassum igitur haec exercitia molietur, quisque his uelut summo bono contentus intentionem sui cordis huc usque defixerit et non ad capiendum finem, propter quem haec adpetenda sunt, omne studium uirtutis extenderit, habens quidem disciplinae illius instrumenta, finem uero, in quo omnis fructus consistit, ignorans. quidquid igitur potest istam mentis nostrae puritatem tranquillitatemque turbare, quamuis utile ac necessarium uideatur, ut noxium deuitandum est. hac enim norma et errorum peruagationumque omnium dispersiones poterimus euadere et desideratum finem linea certae directionis adtingereergo nobis principalis debet esse conatus, haec immobilis destinatio cordis iugiter adfectanda, ut diuinis rebus ac deo mens semper inhaereat. quidquid ab hac
Abbreviated transcription (Latin):
qͤntũ contẽtu fr̃is incurrit᷑ detͥmentũ
Ea gͥ quȩ sequentia sunt. id ẽ ieiuni¬
a. uigiliȩ. anachoresis. meditatio scrip¬
turaꝵ: ꝓpt̾ pͥncipalem scopon. id est
yusttatem cordis qđđ est caritas. nos con¬
uentt exercere: & non ꝓpt̾ illa principa¬
unhanc ꝑturbare uirtutẽ: qua ite¬
nec ꝓderit uniu̾sa fecisse: adẽpta hac
quã duiximꝰ principali causa. cuiꝰ obten¬
tu sunt om̃ia ꝑagenda. Ob hoc enĩ quis
ferram̃ta cuius libet artis instituere sibi¬
met ac p̃parare festinat non ut ea pos¬
sideat ociosa nec ut emolum̃ti illiꝰ fru¬
ctũ qui sꝑatur ex ipsis in nudaĩstrum̃toꝵ
possessione constituat: s ut eoꝵ minis¬
sterio. peritiã finemq illius disciplinȩ
cuiꝰ hȩc adium̃ta sunt. efficacit̾ app̾hen¬
dat. Igit᷑ ieuinia. uigiliȩ. meditatio sc̃p¬
turaꝵ nuditas. ac pͥuatio om̃iũ faculta¬
tũ. ñ ꝑfectio. s ꝑfectionis instrum̃ta st̃.

Expanded text:
quantum contemptu fratris incurritur detrimentum. quantum contemptu fratris incurritur detrimentum. ea igitur quae sequentia sunt, id est ieiunia, uigiliae, anachoresis, meditatio scripturarum, propter principalem scopon, id est puritatem cordis, quod est caritas, nos conuenit exercere et non propter illa principalem hanc proturbare uirtutem, qnec proderit uniuersa fecisse adempta hac qua diximus principali causa, cuius obtentu sunt omnia peragenda. ob hoc enim quis ferramenta cuiuslibet artis instituere sibimet ac praeparare festinat, non ut ea possideat otiosa nec ut emolumenti illius fructum qui speratur ex ipsis in nuda instrumentorum possessione constituat, sed ut eorum ministerio peritiam finemque illius disciplinae cuius haec adiumenta sunt efficaciter adprehendat. igitur ieiunia, uigiliae, meditatio scripturarum, nuditas ac priuatio omnium facultatum non perfectio, sed perfectionis instrumenta sunt,