comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hum quid ꝓhis uerbis non occide¬
tur sȩmei. qui maledixit xp̃o
dñi Sed illi mox dicitur Redi
post me satanas Qhic cumgerma¬
I& uobis filii saruie: Quur effici¬
Imini mihi hodie in satan: male
ittiq. suc denter angeli a postatȩ
appellacione censentur : quiblan¬
dis uerbis ad inlicita quasi dili¬
genter trahunt Uualde uero
deteriores sunt : qui huie culpę
Non formidine. sed elcicione sue¬
cumbunt: Quorum sperialiter
beati iob uxor figuram tenuit.
que marito suadere suꝑba temp¬
Sitiuit dicens. Ad huc ꝑ maner¬
¶ in sim plicitate tua: benedie deo
& morere Simplicitatem in marito
redarguit: quod itura cunctti
despicient. puro corde sola ęter¬
na concupiscit: Aesi dicat: quid
sim pliciter ȩterna appetis. & sub
malis presentibur aequa nimiter
in gemescis: Excedens aeterna
despice & mala presencia uel
cum praua intur acarnalibur
tolerant. quanta se forma recti¬
tudinis ostendant: Discamur

Expanded text:
Nunquid pro his verbis non occideNunquid pro his verbis non occidetur Semei, qui maledixit Christo Domini? Sed illi mox dicitur: Redi post me, Satana; et hic cum germaet vobis, filii Sarviae, cur efficimini mihi hodie in Satan? Male itaque suadentes, angeli apostatae appellatione censentur, qui blandis verbis ad illicita quasi diligentes trahunt. Valde vero deteriores sunt, qui huic culpae non formidine, sed elatione succumbunt: quorum specialiter beati Job uxor figuram tenuit, quae marito suadere superba tentavit, dicens: Adhuc permanes in simplicitate tua? Benedic Deo, et morere. Simplicitatem in marito redarguit, quod transitura cuncta despiciens, puro corde sola aeterna concupiscit. Ac si dicat: Quid simpliciter aeterna appetis, et sub malis praesentibus aequanimiter ingemiscis? Excedens, aeterna despice, et mala praesentia vel cum prava intus a carnalibus tolerant, quantae se formam rectitudinis ostendant, discamus
Abbreviated transcription (Latin):
enim prauis nossermonibus. non¬
nunquam uero solis ꝑ uersis mo¬
ribus in secuntur Suadent nã¬
q aliquando quȩ tenent. aliquan¬
do uero & si non sua deant. epren¬
bere taimeri. iniquitatis exempla
rioncessant. Qui igitur ad malanos
uel uerbis uel exemplis in licuint
profecto ꝑ secutores in sint
Aquibus tem ptticionum certami¬
na sumimus. quȩ saltim in corde
carnales in ecclesia: aliquando
metu aliquando uero audacia
sua dere per uerse contendunt:
Cumq ipsi uel pusillanimita te.
uel elacione deficiunt. hȩc ius¬
torum cordib in fundere quasi
exdilectione moliuntur. Carnai¬
lem uidelic& mentem: petrus.
ante redemptoris mortem resur¬
rectionemq retinebat. Carnali
mente sarine filius duci suo dđ
ad iunctus in heserat: sed taimen
unus formidine. alter elacione
peccabat: Ille quippe magistri¬
II mortem audiens dixit. Absit ate
Sdñe. Non erit tibihoc Hic uero
Sin iurias ducis Non ferens: ait:

Expanded text:
enim pravis nos sermonibus, nonenim pravis nos sermonibus, nonnunquam vero solis perversis moribus insequuntur. Suadent namque aliquando quae tenent; aliquando vero etsi non suadent, praebere tamen iniquitatis exempla non cessant. Qui igitur ad mala nos vel verbis vel exemplis illiciunt, profecto persecutores nostri sunt a quibus tentationum certamina sumimus, quae saltem in corde carnales in Ecclesia aliquando metu, aliquando vero audacia suadere 89 perversa contendunt; cumque ipsi vel pusillanimitate vel elatione deficiunt, haec justorum cordibus infundere quasi ex dilectione moliuntur. Carnalem videlicet mentem Petrus ante Redemptoris mortem resurrectionemque retinebat; carnali mente Sarviae filius duci suo David adjunctus inhaeserat; sed tamen unus formidine, alter elatione peccabat. Ille quippe magistri mortem audiens dixit: Absit a te, Domine, non erit tibi hoc ; hic vero injurias ducis non ferens, ait:
Abbreviated transcription (Latin):
rere: Cuius enim speciem male
sua dens mulier tenuit. Nusi quoꝵ¬
libet carnalium in ecclesię sitiu
positorum: Qui quo uerbis ꝓfes¬
se fidei in tussunt: eo bonos in cor¬
rectis suis morib ꝑ eius premuas:
Namminus fortasse Niociussent.
si non eos sc̃a ȩccła introrsus ad¬
mittens. usq ad fidei cubile reci¬
perent Quosdum ꝑ professam
fidem recipit: sibi ꝓcul dubio
pene in euitabiles facit Hinc ẽ.
quod premente turba: una re
cui cum discipuli responderenit
turbȩte conprimunt & affligu&s
& dicis quismę tetigit: Illico
ad iunxit: Tetigit me aliquis:
Ham ego noui uirtutem exisse
deme: Multi ergo dñm conpri
munt. & unci taingit: quia carna¬
les quiq in ȩccła eum premunt.
aquo longe sunt. Et soli tanguns.
qui hunc ueraciter humiles ad¬
iunguntur: Turba igitur premit.
quici multitudo carncilium qđ
in tus admittitur . grauius tole¬
ratur. Fraemit & non tangit: qͥa
& in portuna est ꝑ presenciam. &
absens ꝑ uitam. Hon num quã

Expanded text:
--Cujus enim speciem male suadens mulier tenuit, nisi quorumlibet carnalium in Ecclesiae sinu positorum, qui quo verbis professae fidei intus sunt, eo bonos incorrectis suis moribus pejus premunt. Nam minus fortasse nocuissent, si non eos sancta Ecclesia introrsus admittens usque ad fidei cubile reciperet, quos dum per professam fidem recipit, sibi procul dubio pene inevitabiles facit. Hinc est, quod premente turba, una RedCui cum discipuli responderent: Turbae te comprimunt et affligunt, et dicis: Quis me tetigit? illico adjunnam et ego novi virtutem exisse de me. munt, et una tangit, quia carnales quique in Ecclesia eum premunt, a quo longe sunt; et soli tangunt qui huic veraciter humiles adjunguntur. Turba igitur premit, quia multitudo carnalium quo intus admittitur, gravius toleratur. Premit, et non tangit, quia et importuna est per praesentiam, et absens per vitam. Nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
consolarentur. Qui excondito
ada fflicti consolacionem ueni¬
unt : & in terse &erga percus sum
quantę caritatis fuerint de mors¬
trantur. quam uir & ꝑ hoc quod
scriptura eos tanti uiri amicor
fuisse testatur. quia boni stu¬
di & rectę fuerint intenciorus
ostenditur: sed tameri hȩc ipsa
illorum intencio. eis ad uerba
ꝓrum pentibus ante districti ui¬
dicis oculos. sub orta in discretio¬

Expanded text:
catur. --Qui ex condicto ad afflicti consolationem veniunt, et inter se et erga percussum quantae chariratis fuerint, demonstrantur. Quamvis et per hoc, quod Scriptura eos tanti viri amicos fuisse testatur, quia boni studii et rectae fuerint intentionis ostenditur; sed tamen haec ipsa illorum intentio, eis ad verba prorumpentibus, ante districti judicis oculos, suborta indiscretio
Abbreviated transcription (Latin):
tisse dicitur. qđ unde ueniat
ꝑ contatur. Quod beatus iob mag¬
nis conditoris p̃conus p̃fertur.
quia im sepe discussimu. repli¬
care deuittimus Sienim diumeis
reb discussis in uoluitur. ꝑ ue¬
ture adin dircussa prȩpeditur:
Ibi ergo allegoriae nunc initiũ
pomius : ubi post uerba sȩpe re¬
petreti. ad uinctum noui aliquid
scimus. Ittiq. ait.¬

Expanded text:
tisse dicitur, quod unde veniat tisse dicitur, quod unde veniat 84 percontatur, quod beatus Job magnis conditoris praeconiis praefertur, quia jam saepe discussimus, replicare devitamus. Si enim diu mens rebus discussis involvitur, pervenire ad indiscussa praepeditur. Ibi ergo allegoriae nunc initium ponimus, ubi post verba saepe repetita, adjunctum novi aliquid scimus. Itaque ait
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& dño in caelo gloriatur.
Itti nunc passioner ex primi eias¬
dem capitu debent: ut ostendat᷑
quam multa &iam insus corpore
sustinet: Si enim caput nr̃m tor m̃¬
ta nr̃a Nontaingerent ne qua quã
afflictir menbris ꝑsecutori suo et¬
icm decaelo clamaret. Saule sau¬
le quid me ꝑsequeris sieruciatur
nr̃i eius poene Non essent: con uer¬
sus afflietusq uiulus minime di¬
ceret Suppleo ea quȩ desunt passi¬
onum xp̃i in carne mea: & ttimen
resurrectione iam sui capitir exal¬
taitus: dicit.: qui nos conresuscita¬
ure & consedere fecit in caelestibus:
Nempe hunc in terra ꝑsecucionũ
tormenta constrinxerant: sed pę¬
narum sucrum ponderibus prer¬
sus. ecce iam ꝑ głam capitis in cę¬
lo residebat. Quia ergo in om̃ib
unitum caput & corpus nouimus.
sic aꝑcussione capitis incipimur.
ut sub sequenter ttimen ad corporis
flagella ueniamus Sed hoc ᷤ qua¬
dam die sattin coram dño adsti¬

Expanded text:
videlicet Domino, in coelo gloriatur; videlicet Domino, in coelo gloriatur; ita nunc passiones exprimi ejusdem capitis debent, ut ostendatur quam multa etiam in corpore suo sustinet. Si enim caput nostrum tormenta nostra non tangerent, nequaquam pro afflictis membris persecutori suo etiam de coelo clamaret: Saule, Saule, quid me persequeris? Si cruciatus nostri ejus poenae non essent, conversus afflictusque Paulus minime diceret: Suppleo ea quae desunt passionum Christi, in carne mea . Et tamen resurrectione jam sui capitis exaltatus dicit: Qui nos conresuscitavit, et consedere fecit in coelestibus . Nempe hunc in terra persecutionum tormenta constrinxerant; sed poenarum suarum ponderibus pressus, ecce jam per gloriam capitis in coelo residebat. Quia ergo in omnibus unitum caput et corpus novimus, sic a percussione capitis incipimus, ut subsequenter tamen ad corporis flagella veniamus. Sed hoc, quod quadam die Satan coram Domino asti
Abbreviated transcription (Latin):
agamus. Primum quideme ne mello¬
quomodo : Post modum uero nebo¬
na  in caute faciamur: Ad nimi¬
rum bona sollicite ꝑ agenda: pro¬
phetti nos ammonet dicens: Male¬
dictur homo qui facit opus dr̃u
Neglegenter: Ad hoc uero ista
proficiant : ut ante terribilis iudi¬
eis subtile atq in comprehensibile
exameri. non solum mala quae
com misimus: sed ipsa & im siqua
in nobis sunt bene gestai timeamꝰ:
Quia sȩpe in eiur udicio culpa
esse de prehenditur: quod uirtus
ante iudicium puttitur: E uni¬
de expectatur pici mercer operis.
itide supplicium iuste sequitur
breuiter tracttiti per currimus.
Nunc ad allegoriarum misteri¬
um uerba uertamus Sed quia
in exordio huius operis dunde
unitate caprtis & corporis tracta¬
remus. sollicrtti in tencione p̃¬
misinius. quanta in eissit compa¬
go caritaitis.. Quici rumirum &
dñr multai adhuc ꝑ corpus quod
nos sumus patitur. & icm corpus
eius id est eccła desuo capite.

Expanded text:
agamus. Primum quidem, ne mala quoagamus. Primum quidem, ne mala quoquo modo, postmodum vero ne bona incaute faciamus. Ad quae nimirum bona sollicite peragenda propheta nos admonet, dicens: Maledictus homo, qui facit opus Domini negligenter . Ad hoc vero ista proficiant, ut ante terribilis judicis subtile atque incomprehensibile examen non solum mala quae commisimus, sed ipsa etiam, si qua in nobis sunt bene gesta, timeamus, quia saepe in ejus judicio culpa esse deprehenditur, quod virtus ante judicium putatur; et unde exspectatur pia merces operis, inde supplicium justae sequitur breviter tractata percurrimus, nunc ad allegoriarum mysterium verba vertamus. Sed quia in exordio hujus operis dum de unitate capitis et corporis tractaremus, sollicita intentione praemisimus quanta in eis sit compago charitatis, quia nimirum et Dominus multa adhuc per corpus, quod nos sumus, patitur, et jam corpus ejus, id est Ecclesia, de suo capite,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ suo reatu prȩcepisset: in de adño
iuste punin poterant. unde sepla¬
cere dño mirabiliter estimabant.
Itide iudici displicent: unde sibi
qucisi prodefensione iudicit per
effrenationem placent Idcirco uͦ
haec dicimus. ut ad memoriam legen¬
tium reuocemus: Quatenus solli¬
cite quisq consideret. ea quae de¬
malo uoto ꝑ petrantur: quantci
dñs anim ad uersione punicit. si
inchoacta bono studio sed negle¬
gencie in discretionis ad mixta.
tanta in uectione castigat Quis
Non mercedir causam ꝑ egisse secre¬
der&: si aut indefensionem dei quic¬
quam coritra proximum dicer&.
aut certe septem dieb ac noctibus
proximi dolore tticuiss& : Et ta¬
men amici beati iob lise uegenter a
eespim labortindo ꝑ ueneriit: quca
consolacionis quidem bonum quod
agebciit nouerant: sedeum aienta
agendum ess& discretemose libiti
tses ciebant: Tinde necesse est ut non
solum intueamur quid agimus.
sed &iam quenta discrecione per¬

Expanded text:
pro suo reatu praecepisset, inde a Domino pro suo reatu praecepisset, inde a Domino juste puniri poterant, unde se placere Domino mirabiliter aestimabant. Inde judici displicent, unde sibi quasi pro defensione judicis per effrenationem placent. Idcirco vero haec dicimus, ut ad memoriam legentium revocemus, quatenus sollicite quisque consideret ea quae malo voto perpetrantur, quanta Dominus animadversione puniat, si inchoata bono studio, sed negligentiae indiscretionis admista, tanta invectione castigat. Quis non mercedis causam peregisse se crederet, si aut in defensione Dei quidquam contra proximum diceret, aut certe septem diebus ac noctibus pro proximi dolore tacuisset? Et tamen amici beati Job haec agentes, ad culpam laborando pervenerunt, quia consolationis quidem bonum quod agebant, noverant; sed cum quanta agendum esset discretionis libra, nesciebant. Unde necesse est ut non solum intueamur quid agimus, sed etiam cum quanta discretione per
Abbreviated transcription (Latin):
peccat Sepe ergo & quod borio
studio gerimus. dum discernere
caute xieglęgimus : quo udicetur
fine nescimus Et non nun quã
hoc fit reatur criminis. quod pucti¬
tur causa uirtutis. Quis quis autẽ
amicorum beati iob facta coniside¬
rat: quam pici adeum intencione
uenerint. Non ignorat: Pensemus
enim cuius caritatis suerit: ad
afflictum concorditer uenisse
quanta uirtus longa nimitatis
extiterit: septem dieb & noc tibus
cum afflicto tticuisse Quae hu¬
militas: in terra dieb ae noctibus
sedisse Quȩ compassio: puluere
capitti consparsis se Sed ttimen
in choanter loqui unde estimauer̃
prȩmium mercedis ad qui rere.
in de eos contigit reatum rep̃hen¬
sionis in uenire. Quici in cautis sȩ¬
pe ad peccati finem uertitur: &¬
iam quod ꝓsolo studio mercedirin¬
choatur Ecce precipiti loquuti¬
one ꝑ diderunt bonum: quod tati¬
to labore mercatisunt: & nisi di¬
uina gr̃a offerre eos sacrificium

Expanded text:
peccat. Saepe namque et quod bono peccat. Saepe namque et quod bono studio gerimus, dum disccaute negligimus, quo judicetur fine nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Quisquis autem amicorum beati Job facta considerat, quam pia ad eum intentione venerint non ignorat. Pensemus enim cujus charitatis fuerit, ad afflictum concorditer convenisse; quanta virtus longanimitatis exstiterit, septem diebus et noctibus cum afflicto tacuisse; quae humilitas, in terra tot diebus ac noctibus sedisse; 83 quae compassio, pulvere capita conspersisse. Sed tamen inchoantes loqui, unde se aestimaverunt praemium mercedis acquirere, inde eos contigit reatum reprehensionis invenire, quia incautis saepe ad peccati finem vertitur, etiam quod pro solo studio mercedis inchoatur. Ecce praecipiti locutione perdiderunt bonum, quod tanto labore mercati sunt. Et nisi divini gratia offerre eos sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
tti. esfrenatius ex sequuntur & suͣ
Non nulli qui tarde quidem loqui
in cohant : sed se mel in choanter ha¬
bere modum loquutionis ignoran.
Amici igitur beati iob dolorem
uidenter diu tticuerunt. sed carde
in choanter. in discrete loquuti sunt :
quia parcere dolenti noluerunt:
Tenuerunt linguam ne pre ꝓpere
in ciperet. sed incipientem semel
Nequaquam moderati sunt: Nese
a consolacione usq ad contu melias
efficerent. Et bona quidem in¬
tencione ad consolandum ueneran.
sed hoc quod piamens mundũ dõ
obtulit: loquutio prȩceps uicia¬
uit Scriptum quippe est Sirec¬
te offeras. recte autem nondiui-¬
das: peccati Recte namq offertur.
cum recta in tencione quid agitur.
Sed recte Non diuiditur. sinoni¬
hoc quod pie agitur: & iam sub¬
tiliter discernatur Oblatti enim
recte diuidere est: quȩ lib& bona
nostra studici sollicite discernedi¬
do pensare. Quod nimirum qui age¬
re dissimulcit: & iam recte offerers

Expanded text:
ta effrenatius exsequuntur. Et sunt ta effrenatius exsequuntur. Et sunt nonnulli qui tarde quidem loqui inchoant, sed semel inchoantes, habere modum locutionis ignorant. Amici igitur beati Job dolorem videntes, diu tacuerunt; sed tarde inchoantes, indiscrete locuti sunt, quia parcere dolenti noluerunt. Tenuerunt linguam, ne praepropere inciperet; sed incipientem semel nequaquam moderati sunt, ne se ex consolatione usque ad contumelias effrenaret. Et bona quidem intentione ad consolandum venerant; sed hoc, quod pia mens mundum Deo obtulit, locutio praecipitata vitiavit. Scriptum quippe est: Si recte offeras, non recte autem dividas, peccasti . Recte namque offertur, cum recta intentione quid agitur. Sed recte non dihoc quod pie agitur, etiam subtiliter discernatur. Oblata enim recte dividere, est quaelibet bona nostra studia sollicite discernendo pensare: quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens
Abbreviated transcription (Latin):
trum continuis septem dieb & septẽ
Noctibus cum aflicto iob sederĩ.
ancerte dieb & noctib totidem ins¬
tunciȩ crebrȩ uisitacionis adheseriñ:
ignorimus Sepe enim rem quam¬
lib& tot dieb agere dicimus: quã¬
uis Non eirdem diebus ad eam con¬
tinue uacemus Sȩpe uero scriptu¬
ra sacra sic totum proparte: sicut
ꝓtoto partem ponere consueuie.
Procoto enim partem loquitur. sic̃
ic cob ftimiliam describenr dicie
Inquiuit iacob in egrptum cum a
animas memorat: constait quia iti¬
trantium & corpora conprehendat
Rursum totum pro parte insinu¬
at: sicut & monumentum maria
queritur dicens Tulerunt dñm
demonumento: & nescio ubi posuer̃
eum: Solum quippe corpus dñi quȩ¬
sicura uenerat. & quasi totum siꝰ¬
mul dnm tultum deplorat: Ati¬
ergo & hoc in loco totum proparte
queloquendo reprobati sunt: neglec¬
te pretereundum Nion est Sunc
namq non nulli qui & loqui prȩci¬
precinter in cipiunt: & effrenaite cep¬

Expanded text:
trum continuis septem diebus et septem noctibus cum afflicto Job sederint, an certe diebus et noctibtantia ei crebrae visitationis adhaeserint, ignoramus. Saepe enim rem quamlibet tot diebus agere dicimur, quamvis non eisdem diebus ad eam continue vacemus. Saepe vero Scriptura sacra sic totum pro parte, sicut pro toto partem ponere consuevit. Pro toto enim partem loquitur, sicut Jacob familiam describens dicit: Intravit Jacob in Aegyptum cum ananimas memorat, constat quia intrantium et corpora comprehendit. Rursum totum pro parte insinuat, sicut ad monumentum Maria queritur, dicens: Tulerunt Dominum de monumento, et nescimus ubi posuerunt eum . Solum quippe corpus Domini quaesitura venerat, et quasi totum simul Dominum tultum deplorat. Aergo et hoc in loco totum pro parte que loquendo reprobati sunt, neglecte praetereundum non est. Sunt namque nonnulli qui et loqui praecipitanter incipiunt, et effrenate coep
Abbreviated transcription (Latin):
passibilem considerdt. homi nem
purum puttit Multos autem
sub scĩttitis specie in pastorali po¬
sitos loco didicerat. Quia uisce¬
ribus carretitis alieni: ualde ꝓmini¬
mo aliena damna pensabant:
Hunc ergo quasiꝰ exalus colligens.
quia subtractis multis superari
Non uidit. usq ad eius carnem
ꝑtrietum passionis exarsit. uelue.
diceret. Pellem propelle: & cunc¬
ta que hab& homo dcibre proani¬
ma sua: Alioquin mitte manũ
tuam. & tange os eius & carnem:
& tunc uidebis quod in facie bene¬
dicat tibi Acsi aperte dicat mo¬
ueri de his quae extrase sunt negle¬
git : sed tunc ueraciter quisit agnos¬
citur. si inse ipso quod doleat ex¬
peritur Haec ꝑse satan eum fien
appetit: Non uerbis sed desderus
dixit. Haec ꝑmenbra sua & uerbis
& desideriis in tulit. Iose quippe
loquitur cum urato ꝓphetȩ uocẽ
euis sequaces di cunt: Metcunꝰ
lignum in panem eius & ertidamꝰ
eum de terra inuencium: Lignũ
quippe in panem mittere est. con¬

Expanded text:
passibilem considerat, hominem purum putat. Multos autem sub sanctitatis specie in pastorali positos loco didicerat, qui a visceribus charitatis alieni valde, pro minimo aliena damna pensabant. Hunc ergo quasi ex aliis colligens, quia subtractis multis, superari non vidit, usque ad ejus carnem, per tactum passionis sic exarsit, ut diceret: Pellem pro pelle, et cuncta quae habet homo, dabit pro anima sua. Alioquin mitte manum tuam, et tange os ejus et carnem, et tunc videbis quod in faciem benedicat tibi. Ac si aperte dicat: Moveri ex his, quae extra se sunt, negligit; sed tunc veraciter qui sit agnoscitur, si in se ipso quod doleat, experiatur. Haec per se Satan cum fieri appetit, non verbis, sed desideriis dixit. Haec per membra sua et verbis et desideriis intulit. Ipse quippe loquitur, cum juxta prophetae vocem ejus, sequaces dicunt: Mittamus lignum in panem ejus, et eradamus eum de terra viventium . Lignum quippe in panem mittere, est con
Abbreviated transcription (Latin):
te tormento. Ut debita m̃te iniqͥ¬
tatis supplicia. eo reo suos iuste a¬
mitterent: quohunc asemet ipsir
liberum in uste tenuissent. Frur¬
trti ergo & non frustra afflictus ẽ.
qui inse quidem admissa Nonha¬
buit sed eruore proprio reatur nr̃i

Expanded text:
te tormento, ut debita nostrae iniqute tormento, ut debita nostrae iniquitatis supplicia eo reos suos juste amitterent, quo hunc a semetipsis liberum injuste tenuissent. Frustra ergo, et non frustra afflictus est, qui in se quidem admissa non habuit, sed cruore proprio, reatus nostri
Abbreviated transcription (Latin):
culpar huius superbie. sine culpa
medictor exsoluit Hinc est quod
patn quidam sapiens dicit Cũ sis
iustus iuste om̃ia disponis:eum quo¬
q. qui non deb& puniri condemnas:
Sed pensandum est quomodo iustus
sit. & om̃ia iuste disponait. sieum
qui non deb& puniri condemnat:
Mediator & enim nr̃ puniri pro
sem& ipso Nondebuit : quia nul
num quam nos adebita morte li¬
beraret Pater ergo cum iustur
sit iustum puniens: om̃ia uste
disponit. Quia per hoc cuncta
iustificat: quod eum qui sine pec¬
cato est pro peccatoribus dam¬
nat: Ut eo electa omĩa ad cul
men iusticiae surgerent: quo is
qui est suꝑ om̃ĩai damna iusticie
nr̃e sustiner& Quod ergo illic
damnatus cum non debeat dicit᷑.
hoc hic afflictus frustra memora¬
tur Quittimen iusta sem& ipsũ
frustra afflictus est. iusta uero
nostra aetti . non frustra Rubi¬
go quippe uitu purgtiri non
potuit: nisi igne tormenti. Menie
rciq sine uitio quise subiceret spori¬

Expanded text:
culpas hujus superbiae sine culpa culpas hujus superbiae sine culpa mediator exsolvit. Hinc est quod Patri quidam Sapiens dicit: Cum sis justus, juste omnia disponis; eum quoque qui non debet puniri condemnas . Sesit et omnia juste disponat, si eum qui non debet puniri condemnat. Mediator enim noster puniri pro semetipso non debuit, quia nullciperet nusquam nos a debita morte liberaret. Pater ergo cum justus sit justum puniens omnia juste disponit, quia per hoc cuncta justificat, quod eum qui sine peccato est pro peccatoribus damnat, ut eo electa ommen justitiae surgerent; quo is qui est super omnia damna injustitiae nostrae sustineret. Quod ergo illic damnatus cum non debeat dicitur, hoc hic afflictus frustra memoratur. Qui tamen juxta semetipsum frustra afflictus est, juxta vero nostra acta non frustra. 85 Rubigo quippe vitii purgari non poitaque sine vitio qui se subjiceret spon
Abbreviated transcription (Latin):
hominem aiusticię culmine in¬
oboedienciae culpa prostrauit
Nisi enim adam primum ꝑ uolun¬
ttirium uitium in amme mortẽ
traxiss& : adam secundus sit ie
uicio in carnis mortem uolunta¬
riam non ueniret. Bene ergo ei
& iam deredemptore nr̃o dicitur:
Com mouistime aduersus eum:
ut affligerem illum frustra.
Acsi apercius dicatur. Dum iste
non suc sed illius causa moritur.
tunc me in huius afflictione cõ¬
moiusti: cum illum antea cali¬
da ꝑsua sione traxisti. De quo &
bene additur frustra Frustra quip¬
pe afflictus est qui & culpe ultione
pressus est: a culpe conetigio in quinat᷑¬
natus non est: Frustra afflictus ẽ.
qui in carnatus propria admissa
Non habuit. & ttimen poenam car¬
nalium sine culpa suscepit: Hinc ẽ.
enim. quod ꝑ prophetam loquitur
dicens. Quȩ non rapu tunc exsolue¬
bam. Aliur namq ad partidisum ẽ
aitus. diuinȩ potenciȩ similitudinem
suꝑbe raipere uoluit: sed ttimeti

Expanded text:
hominem a justitiae culmine inhominem a justitiae culmine inobedientiae culpa prostravit. Nisi enim Adam primum per voluntarium vitium in animae mortem traxisset, Adam secundus sine vitio in carnis mortem voluntariam non veniret. Bene ergo ei etiam de Redemptore nostro dicitur: Commovisti me adversus eum, ut affligerem illum frustra. Ac si apertius dicatur: Dum iste non sua, sed illius causa moritur, tunc me in hujus afflictionem commovisti, cum illum a me callida persuasione traxisti. De quo et bene additur, frustra. Frustra quippe afflictus est, qui et culpae ultione pressus est, et culpae contagio inquinatus non est. Frustra afflictus est, qui incarnatus, propria admissa non habuit, et tamen poenam carnalium sine culpa suscepit. Hinc est enim quod per Prophetam loquitur, dicens: Quae non rapui, tunc exsolvebam . Alius namque ad paradiitus, divinae potentiae similitudinem superbe rapere voluit; sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Sibeatus iob redemptoris nñ in
passione positi speciem tenet.
quomodo adscittin adño dicitur.
cõ morustime aduersus eum: Me¬
diator quidem dei & hominium
homo xp̃s ibs ut culpas nr̃e traes¬
gressionis extingueret. uenit
morttilitatis flagella tolerare:
Sed qui un us cum patre eiꝰ dẽq
Nciturȩ est : quomodo ꝑ sattini
motum se ad uersus eum pater
asserit. cum constet quod patrir
filuq con cordiam nulla poter¬
tritis in aequalittis. nulla uolun¬
ttitis diuersitas in terrumpat.
sed ttimen is dem qui patri ȩqua¬
lis est ꝑ diuinitatem: uenit ꝓp¬
ternos ad flagella ꝑ carnem.
Quȩ nimirum flagella non sus¬
ciperet: nisi formam damnati
hominis redimendo  sum psisset
Et nisi primus homo delinque¬
ret: secundus ad passionum ꝓbra
minime ueniret Cum ergo pri¬
mus homo ꝑ scccan adño motur
est: tunc est dñs in homine secun¬
do cõmotur. Scittin ittiq ad hui¬
us afflictionem dñm tunc com¬
mouit: quando in paradito primũ

Expanded text:
Si beatus Job Redemptoris nostri in passione positi speciem tenet, quomodo ad Satan a Domino dicitur: Commovisti me adversus eum? Mediator quidem Dei et hominum, homo Christus Jesus, ut culpas nostrae transgressionis exstingueret, venit mortalitatis nostrae flagella tolerare; sed quia unius cum Patre ejusdemque naturae est, quomodo per Satan motum se adversus eum Pater asserit, cum constet quod Patris Filiique concordiam nulla potestatis inaequalitas, nulla voluntatis diversitas interrumpat? Sed tamen isdem, qui Patri aequalis est per divinitatem, venit propter nos ad flagella per carnem. Quae nimirum flagella non susciperet, nisi formam damnati hominis redimendo sumpsisset. Et nisi primus homo delinqueret, secundus ad passionis probra minime veniret. Cum ergo primus homo per Satan a Domino motus est, tunc est Dominus in homine secundo commotus. Satan itaque ad hujus afflictionem, Dominum tunc commovit, quando in paradiso primum
Abbreviated transcription (Latin):
quaquam leucit: Amici igitur
beati iob. ut afflictum adolore
sus penderen : curciuerunt neces¬
scrio simul dolere & cum uul¬
neratum illius corpus uiderent.
studuerunt ipsi uester scindere:
Cum in muttitum conspicereti.
studuerunt puluere capitti fae¬
dare: Qucitenus afflictur uir
ttnto faciliur eorum uerba reci¬
peret : quanto in eis suum aliqͥd
de afflictione cogno uiss&: Sed
mensurã necesse est dolon quem
suscipit ponat Nenon solum
dolentem Non mulceat.: sed intem¬
peranter dolens afflicti animũ
acpondus desperacionis premat:. Sic
enim dolor Noster merentium do¬
lon uingendur est: ut ꝑtempera m̃¬
tum subleu&. Non autem ꝑ augm̃¬
tum grauet Unde forctisse colli¬
gendum est quod amici beati
iob. plusquam Necesse fuerat: in
consolacione doluerunt: Qui dum
pereussionem cernunt: sed ꝑcussi
mentem Nescunt. ita in im mensõ
luctũ uersi sunt: acsi ꝑcussus uir tam¬
te foraitidinir in plaga corporis &

Expanded text:
quaquam levat. Amici igitur quaquam levat. Amici igitur beati Job ut afflictum a dolore suspenderent, curaverunt necessario simul dolere; et cum vulneratum illius corpus viderent, studuerunt ipsi vestes scindere; et cum immutatum conspicerent, studuerunt pulvere capita foedare; quatenus afflictus vir tanto facilius eorum verba reciperet, quanto in eis suum aliquid de afflictione cognovisset.  Vemensuram necesse est dolori quem suscipit ponat, ne non solum dolentem non mulceat, sed intemperate dolens, afflicti animum ad pondus desperationis premat. Sic enim dolor noster moerentium dolori jungendus est, ut per temperamentum sublevet, non autem per augmentum gravet. Unde fortasse colligJob plusquam necesse fuerat in consolatione doluerunt, qui dum percussionem cernunt, sed percussi mentem nesciunt, ita in immensum luctum versi sunt, ac si percussus vir tantae fortitudinis in plagam corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ꝑ cussi speciem plaga mũ¬
ttiuerat. amici plortinter exelai¬
mant: uester scindunt. capitai
puluere aspergunt: Ue cũ mu¬
tcitum eum ad quem uenerant
cernerent : ipsam & iam conso¬
latorum speciem spontaneus do¬
lor u inuttret: Ordo qui pye
consolacionis est ut cum uolumur
afflictum quem piam ame pore sue¬
pendere: studeamus priuis mereni¬
do ed luctuui cori cordare. Dolentem
ncunq Nion potest consolar: quinon
nomordat dolori: Quia ero ipso
amerentis afflictione discrepa¬
quominur abillo recipitur eui men-¬
lri prius debet animus. ut afflic¬
to congruct: congruens in hȩreat.
in herens trahat Heq enim fer¬
rum ferro coniungitur. sinon urũq
exustione ignis li quetur &
durum molli Nion adhȩret. nisi pͥ¬
us eius duricia temperata moller¬
eat: Ut quasi hoc ipsum fiat. qđ
curatur ut teneat: sinec iacentes
erigimus : nisi arigore nr̃i sttitus
indinem ur Quia dum rectitu¬
do stantis aiacente discrepat: eum
cui condescendere Neglegit. ne¬

Expanded text:
Quia percussi speciem plaga mutaverat, amici plorantes exclamant, vestes scindunt, capita pulvere aspergunt; ut cum mutatum eum, ad quem venerant, cernerent, ipsam etiam consolatorum speciem spontaneus dolor immutaret. Ordo quippe consolationis est, ut cum volumus afflictum quempiam a moerore suspendere, studeamus prius moerendo ejus luctui concordare. Dolentem namque non potest consolari, qui non concordat ejus dolori, quia eo ipso, quo a moerentis afflictione discrepat, minus ab illo recipitur, a quo menque prius debet animus, ut afflicto congruat, congruens inhaereat, inhaerens trahat. Neque enim ferrum ferro conjungitur, si non utrumque exustione ignis liquetur; et durum molli non adhaeret nisi prius duritia ejus temperata mollescat, ut quasi hoc ipsum fiat, quod curatur ut teneat. Sic nec jacentes erigimus, nisi a rigore nostri status inclinemur, quia dum rectitudo stantis a jacentis situ discrepat, eum, cui condescendere negligit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
quia intus usq ad in conprehen¬
sibilia ꝑ ducit Hinc ergo unur¬
quisq colligat. quid illic sint pas¬
suri quos repb tit  sihic sic cruciat
quos amat Aut quomodo ferien¬
tur qui in uidicio arguendi sunt:
sisic eorum uita premitur. qui ip¬
so iudice teste laudantur sequit᷑¬

Expanded text:
quia intus usque ad incomprehenquia intus usque ad incomprehensibilia perducit. Hinc ergo unusquisque colligat quid illic sint passuri quos reprobat, si hic sic cruciat quos amat; aut quomodo ferientur qui in judicio arguendi sunt, si sic eorum vita premitur, qui ipso judice teste laudantur. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
sic dispecta mors tergeret : sed quan¬
do ille uel incibo peccauit. quilo¬
custas solum modo & mel siluestrȩ
edidit: quid deo uel dequalita te
sui tecminis deliquit. qui cameloꝵ
pilis corpus operuit: quid deconuer¬
sacione sua offendere potuit. qui
de heremo Non recersit. & qui illũ
loqua cittitis reatus polluit. quidis¬
iunctus longe ab hominibus fuit:
Quando illum uel sileneir culpa
at tigit. qui ad se uenientes tam
uehementer in crepauit dicens.
genimina uiperarum quis uobis¬
de monstrauit fugere auentura ua:
Quid est ergo quod iob dei testimo¬
nio prefertur. & tamen plagis
usque adsterquilinum sternitur.
Quid est qđ iohannes dei uoce lcui¬
datur. & tmen ꝓ temulentis uerb̵
in scltticionis premium moritur.
in hoc scło despicit. quossic sub limi¬
ter ante scla elegit. nisi hoc qđ pi¬
ectiti sidelium patet qm̃ id cireo
sic eos prȩmit in infimis. quia ui¬
dec quomodo remuneret in sũmis:
& foras usq. ad despecta dercit.:

Expanded text:
sic despecta mors tergeret? Sed quansic despecta mors tergeret? Sed quando ille vel in cibo peccavit, qui locustas solummodo et silvestre mel edit? Quid Deo vel de qualitate sui tegminis deliquit qui camelorum pilis corpus operuit? Quid de conversatione sua offendere potuit qui de eremo non recessit? Quis illum loquacitatis reatus polluat qui disjunctus longe ab hominibus fuit? Quando illum vel silentii culpa attigit qui ad se venientes tam vehementer increpavit, dicens: Genimina viperarum, quis demonstravit vobis fugere a ventura ira? Quid est ergo, quod Job Dei testimonio praefertur, et tamen plagis usque ad sterquilinium sternitur? Quid est, quod Joannes Dei voce laudatur, et tamen pro temulenti verbis in saltationis praemium moritur? in hoc saeculo despicit, quos sic sublimiter ante saecula elegit: nisi hoc, quod pietati fidelium patet, quoniam idcirco sic eos premit in infimis, quia videt quomodo remuneret in summis; et foras usque ad despecta dejicit,
Abbreviated transcription (Latin):
ster quilinio ponebat corpus: ut
etiam ex loci fetore caperet. qđ
festine corpus adfetorem redir&.
Sed ecce cumbeatus iob toe tor¬
mentoꝵ damna sustinet. tot fu¬
Nieribus pignerum percussus do¬
let. tot uulnera tolerat : dum de¬
currentem sciniem testa radit: dum
ꝑ putredinem de fluenr inter quili¬
nio residet: in tueri libet qͥd est
quod om̃ps ds̃ quostam sibi caros in
ȩ ternum conspicit. ttim uehemen¬
ter quasi despiciens affligit. Ecce
autem dum beati iob uulnera eru¬
ciatusq considero : repente mentis
oculos ad iohannem reduco Et
uterꝰ in pletur : atq ut ita dixerun
priusquam nasceretur renatur :
Ille amicus sponsi. Ille quo in¬
ternatos mulierum maior nemo
surrexit. ille sic ꝓpheta ut plus
& ium quam prophȩcti. ab iniquis
in carcerem mittit᷑: & propuelle
saltatu capite truncatur Et uir
tantȩ seueritatis: ꝓnsu turpium
moritur Num quid nam credimur
aliquid fuisse quod in eius uita. illa

Expanded text:
sterquilinio ponebat corpus ut sterquilinio ponebat corpus ut etiam ex loci fetore caperet, 77 quod festine corpus ad fetorem redi--Sed ecce cum beatus Job tot rerum damna sustinet, tot funeribus pignerum percussus dolet, tot vulnera tolerat; dum decurrentem saniem testa radit, dum per putredinem defluens in sterquilinio residet; intueri libet quid est, quod omnipotens Deus quos sibi tam charos in aeternum conspicit, tam vehementer quasi despiciens affligit. Ecce autem dum beati Job vulnera cruciatusque considero, repente mentis oculos ad Joannem reduco, et uterum impletus, atque, ut ita dixerim, priusquam nasceretur, renatus: ille amicus sponsi, ille, quo inter natos mulierum major nemo surrexit; ille sic propheta, ut plus etiam quam propheta , ab iniquis in carcsaltatu capite truncatur, et vir tantae sanctitatis pro risu turpium moritur. Nunquidnam credimus quid fuisse quod in ejus vita illa
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur: corpus sium auomodo si¬
bi sanum subdidut: qued e pereussũ
sic despicienr curauit: Quam ille
molliciem sanȩ sus carni concessit.
qui non uestem. ⁊iondigitos. sed testã
& iam uulnerib admouit: Testa ergo
radebat sanem. ut semet ipsum &
in fraginento considerans: & iam de
exteriore uulneris sumeret curam
que circa corpus sunt animus infla¬
tur : ꝑ hoc quod erganos agitur.
fragilittis corporis aboculis
cordis amouetur Sicut non nul¬
li seculares cum temporalibus
dignitatibus fulciuntur. dum locis
ciltioribus president: dum multoꝵ
obsequici sibi suppetere ad uotum
uident. fragilitatẽ suam in tue¬
ri neglegunt : &uas quod gestans
fictile. quamsit uelociter conte¬
rendum. obliuiscenter omnimodo
non adtendunt Beatus autẽ iob
ut consideracionem fragilitatis suȩ
& iam excircum sttintibur traher&.
& ante oculos suos ium suȩ dispec¬
quae ess& carnis sub stancia bene
ꝓ ficiens ꝑ penderet animus In

Expanded text:
ostenditur corpus suum quomodo siostenditur corpus suum quomodo sibi sanum subdidit, quod et percussum sic despiciens curavit; quam ille mollitiem sanae suae carni concessit, qui non vestem, non digitos, sed testam etiam vulneribus admovit. Testa ergo radebat saniem, ut semetipsum et in fragmento considerans, etiam de extersione vulneris sumeret curam quae circa corpus sunt, animus inflatur, et per hoc quod erga nos agitur fragilitas nostri corporis ab oculis cordis amovetur sicut nonnulli saeculares cum temporalibus dignitatibus fulciuntur, dum locis altioribus praesident, dum multorum obsequia sibi suppetere ad votum vident, fragilitatem suam intueri negligunt, et vas quod gestant fictile, quam sit velociter conterendum, obliviscentes omni modo non attendunt, beatus Job ut considerationem fragilitatis suae etiam ex circumstantibus traheret, et ante oculos suos vim suae despecquae esset carnis substantia, bene proficiens perpenderet animus. In
Abbreviated transcription (Latin):
modir semꝑ flagella pensanda
sunt Ut scilic& ꝑ pendantur aut
qualia sint : aut quanta Ham se¬
pe multa exqualitate: sȩpe grauici
ex quantittite leuigantur: Si ui¬
delicet cum multti sunt : non sint
grauia. Cum uero grauia: noni
sint multa Ut igitur ostendat᷑
quomodo ꝑ asperitatem flagelli.
ad uersarius contra scm̃ uirum.
Non solum pernequitiam qua¬
litatis. sed & iam ꝑ pondus quan¬
titatis ex arsit: ad demonstrani¬
dam qualitatem dicitur. ꝑ cussit iob
ulcere pessimo Ad in sinuandã
uero quantitatem sub iungitur.
aplata pedis usq ad uerticem:
Ut nimirum nil in mente uacet
agloriai in cuius corporeꝰ ua
cat apoena Sequitur Qui testa
linio: Unde testa nisi exluto con¬
ficitur. Quid uero est samer cor¬
poris Misi lutum. Saniem er¬
go radere ꝑhibetur: acsi aperte
diceretur Luto: tergebat lutũ:
Pensabat quippe uir sc̃s. unde
sumptum suerat quod gestabat.¬
& fragmento uasis fictilis consitctum
uas fictile radebat. Quofacto patenter

Expanded text:
modis flagella pensanda sunt, ut scilicet perpendantur, aut qualia sint, aut quanta. Nam saepe multa ex qualitate, saepe gravia ex quantitate levigantur: si videlicet cum multa sunt, non sint gravia; cum vero gravia, non sint multa. Ut igitur ostendatur quomodo per asperitatem flagelli adversarius contra sanctum virum non solum per nequitiam qualitatis, sed etiam per pondus quantitatis exarsit, ad demonstrandam qualitatem dicitur: Percussit eum ulcere pessimo; ad insinuandam vero quantitatem subjungitur: A planta pedis usque ad verticem, ut nimirum nihil in mente vacet a gloria, in cujus corpore nil vacat a poena. Sequitur: CAPUT Unde testa, nisi ex luto conficitur? Quid vero est sanies corporis, nisi lutum? Saniem ergo radere testa perhibetur, ac si aperte diceretur: Luto tergebat lutum. Pensabat quippe vir sanctus unde sumptum fuerat quod gestabat, et fragmento vasis fictilis confractum vas fictile radebat. Quo facto patenter
Abbreviated transcription (Latin):
enim aꝑto certtimine superari se
doluit: deore con uigis iaculum
qucisi de insidus in torsit. Quae ꝓ¬
fecto diceret Ad huc ꝑmaner idi
simplicretite tua: benedic deo &
morere. Ecce tempttindo omnia
abstulit. ecce tempttindo mulierẽ
reliquit. Et sc̃o uiro callide cunc¬
ta d ͥripuit: sed ualde callidus ad¬
iutricem suam mulierem seruauit.
quȩ dicat. Ad huc ꝑ manes in sim¬
plicitate tuai: Uerba sua: eua
repetit Nam quid est dicere sim¬
plicitatem desere nisi oboedienciam
uetitum comedendo contemne:
Et quid est dicere benedie deo &
morere. Nusi transcendendo precep¬
tum ultra quam esconditus uiue .
Sed adam noster fortis inster qua¬
linio iacuit: qui in paradiso quon¬
dam debilis stetit Nam ilico ad
sucidentis uerba respondit. di¬

Expanded text:
enim aperto certamine superari se enim aperto certamine superari se doluit, de ore conjugis jaculum quasi de insidiis intorsit, quae profecto diceret: Adhuc permanes in simplicitate tua? Benedic Deo, et morere. Ecce tentando omnia abstulit, ecce tentando mulierem reliquit, et sancto viro callide cuncta diripuit; sed valde callidius adjutricem suam mulierem reservavit, quae dicat: Adhuc permanes in simplicitate tua? Verba sua Eva repetit. Nam quid est dicere: Simplicitatem desere, nisi: Obedientiam, vetitum comedendo, contemne? Et quid est dicere: Benedic Deo, et morere, nisi: Transcendendo praeceptum, ultra quam es conditus, vive? Sed Adam noster fortis in sterquilinio jacuit, qui in paradiso quondam debilis stetit. Nam illico ad male suadentis verba respondit, di
Abbreviated transcription (Latin):
rit. & ꝑ eorum uerba blandiens
loquitur  qui plus ceteris aman¬
tur: Ut dum in amoris corper¬
forat. facile per suasionis eiur¬
gladiur ad intimȩ rectitudinis
munimina in rumpat. Post dã¬
na igitur rerum: post funera
pignorum. post uulnera scissuras¬
que menbrorum: antiquus hos¬
tis linguam mouit uxoris Et
tem studuit uirulento sermo¬
ne corrumpere Uerba enim.
post uulnera intulit: Ut ni¬
mirum cumius doloris in grauesce¬
ret: facile ꝑ suasionis suggestio per
tiliter temptticionis eius ordinẽ
ꝑ pendimus: qua calliditate seui¬
at in uenimus Mouit namq prius
damna substtinciȩ: quȩ extra natu¬
ram ꝓfecto eẽt. & extra corpus:
Subtraxit filios. qupcm quidem
extra Naturam Non ẽẽt: sed tam̃
ad huc aliqua tenus extra ꝓprium
corpus: Ad extremum: ꝑ cussit &
corpus Sed quia uulneribus car¬
Nus ad mentis uulnus ꝑuenire
Non ualuit : & iam con iunctȩ uul¬
neris linguam quae siuit Quia

Expanded text:
rit, et per eorum verba blandiens rit, et per eorum verba blandiens loquitur, qui plus caeteris amantur, ut dum vis amoris cor perforat, facile persuasionis gladius ad intimae rectitudinis munimina irrumpat. Post damna igitur rerum, post funera pignorum, post vulnera scissurasque membrorum, antiquus hostis linguam movit uxoris. 14.tem studuit virulento sermone corrumpere. Verba enim post vulnera intulit, ut nimirum cum vis doloris ingravesceret, facile persuasionis suggestio pervtiliter tentationis ejus ordinem perpendimus, qua calliditate saeviat invenimus. Movit namque prius damna substantiae, quae et extra naturam profecto essent, et extra corpus. Subtraxit filios, quod jam quidem extra naturam non esset, sed tamen adhuc aliquatenus extra proprium corpus. Ad extremum percussit et corpus. Sed quia vulneribus carnis ad mentis vulnus pervenire non valuit, etiam conjunctae mulieris 79 linguam quaesivit. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
cendit. ad doctrinam  scȩ̃ eru¬
dicionis misit & quae excituta
fuerat ut ꝑ deret: erudita est
rieperiret: Sic a nouis uiris fortis.
hostis ꝑcutitur: ut sua ei & iam
tela rapiantur Unde enum se ex¬
agge rare estimat dolorem uulne¬
ris : in de eis contia semet ipsum
bis autem male ꝑsuadentis coti¬
iugis uigilanter debemus arpice¬
re. quod antiquus ad uersarius
Non solum per semet ipsum: sed
ꝑ eos & iam qui nobis adhererit
statum sategit nr̃e mentis inli¬
nare. Cum enim cornostrum sua
ꝑsucisione Non subruit: ad hoc ni¬
mirum ꝑ linguas adherencium
repit. Hinc enim scriptum est.
Afilus tuis caue: & ad omesticis tuis
ad tende Hinc ꝑ ꝓphettim dicit᷑.
Unus quisq se ãꝓximo suo custo
dicit : & in omni fratre suo Non
habeat fiduciam. Hinc rursum
scriptum est Inimici hominis.
domestici eius. Callidus namq
ad uersarius cum ab onorum cor¬
dibus repelli se conspicit: eos qͥ
abillis ualde diliguntur exqui¬

Expanded text:
cendit, ad doctrinam sanctae erucendit, ad doctrinam sanctae eruditionis misit; et quae excitata fuerat ut perderet, erudita est ne periret. Sic sic a nostris viris fortibus hostis percutitur, ut sua ei etiam tela rapiantur. Unde enim se exaggerare aestimat dolorem vulneris, inde eis contra semetipsum bis autem male persuadentis conjugis vigilanter debemus aspicere quod antiquus adversarius non solum per semetipsum, sed per eos etiam qui nobis adhaerent, statum satagit nostrae mentis inclinare. Cum enim cor nostrum sua persuasione non subruit, ad hoc nimirum per linguas adhaerentium repit. Hinc enim scriptum est: A filiis tuis cave, et a domesticis tuis attende . Hinc per prophetam dicitur: Unusquisque se a proximo suo cudiat, et in omni fratre suo non habeat fiduciam . Hinc rursum scriptum est: Inimici hominis domestici ejus . Callidus namque adversarius cum a bonorum cordibus repelli se conspicit, eos qui ab illis valde diliguntur exqui
Abbreviated transcription (Latin):
sture in aictum iuidit: Ita alto arup¬
pe mentem sixerat. rie udeireo hane
hostaes in sidie in rumpere giora
ualebant. &uaeritur ergo ab ad¬
uersario: in hac aree munitissima
quuibus gradibus ascendatur. Uici¬
na est autem uiro mulier : atq.
sub iuncta Cor igitur mulieris
tenuit: & quasi scalam qua ad
coruiri ascendere potuiss& in uenit:
Occupauit animum coniugis sca¬
lam mariti Sed nil inac arte pre¬
ualuit: quia sc̃s uir subiectam
sibi mulierem. & non preposittm
ad tendit & recta loquens docu¬
it : quam serpens ut peruersa
loqueretur in stigauit Dignũ
quippe erat. ut fluxam mentem
uirilis censura restringeret: Cũ
profecto & de ipso primo lapsu
humani generis nosset. quod do¬
cere mulier rectti nesciret Uri¬
de bene ꝑ paulum dicitur Doce-
ascipienciae ae ternitate separauit
Antiquus ittiq hostis
ster quilinio ꝑ didit : qui adam
ii paradiso superauit Atq ad¬
i utricem suam mulierem: dum
ad uerba male ꝑ suasionis ac¬

Expanded text:
dit. In alto quippe mentem fixerat; et idcirco hanc hostiles insidiae irrumpere non valebant. Quaeritur ergo ab adversario in hanc arcem munitissimam quibus gradibus ascendatur. Vicina est autem viro mulier atque subjuncta. Cor igitur mulieris tenuit, et quasi scalam, qua ad cor viri ascendere potuisset invenit. Occupavit animum conjugis, scalam mariti. Sed nihil hac arte praevaluit, quia sanctus vir subjectam sibi mulierem, et non praepositam attendit; et recta loquens docuit, quam serpens, ut perversa loqueretur, instigavit. Dignum quippe erat ut fluxam mentem virilis censura restringeret, cum profecto et de ipso primo lapsu humani generis nosset quod docere mulier recta nesciret. Unde bene et per Paulum dicitur: Docerea sapientiae aeternitate separavit. Antiquus itaque hostissterquilinio perdidit, qui Adam in paradiso superavit; atque adjutricem suam mulierem dum ad verba malae persuasionis ac
Abbreviated transcription (Latin):
intimis prostratur iacer&: Ecce
stratus foris uulneribus carnis.
erectus in trinsecur munimine
permanet mentis Et subsemet¬
ipst omne iaculum transuola.¬
re conspicit: quod inse exteriur
districiti manu seuiens hostis figit
Uigi lanter dep̃hendit iacula mo¬
do uulneribus contrase a faciae.
modo uerbis quasi exlatere in¬
tortti : & bellatorꝰ ba ter circum ual¬
lancium certtiminum furore
depręssus. ubiq pacienciae suȩ
clyppeum opponit. undiq ue
nientibus spiculis obuiat. & per
cunctti uirtutum latera: circũ¬
spectam contra in ruencia uul¬
nera mentem rotat: Sed antiquus
hostis quo ualencius uincitur. eo
ad hue in sidicis ardentius instigat᷑:¬
Nam quia uxor in crepcitti reticuit.
ꝓtinus alios qui increpandi adẽ¬
tumelicir surgerent exeitauit:
Sicut enim acimna rerum studu¬
it crebriuis nunciando ꝑ cutere
itti nunc robustum pectus saitagit
uerborum contumelus sepius feri¬
endo penetrare: Sequitur Igitur

Expanded text:
intimis prostratus jaceret? Ecce intimis prostratus jaceret? Ecce stratus foris vulneribus carnis, erectus intrinsecus munimine permanet mentis; et sub semetipso omne jaculum transvolare conspicit, quod in se exterius districta manu saeviens hostis figit, vigilanter deprehendit jacula, modo vulneribus contra se a facie, modo verbis quasi ex latere intorta. Et bellator noster circumvallantium certaminum fervore deprehensus, ubique patientiae suae clnientibus spiculis obviat, et per cuncta virtutum latera circumspectam contra irruentia vulnera mentem rotat. Sed antiquus hostis, quo ardentius vincitur, eo adhuc ad insidias ardentius excitatNam quia uxor increpata reticuit, protinus alios qui increpandi ad contumelias surgerent, excitavit. Sicut enim damna rerum studuit crebrius nuntiando percutere; ita nunc robustum pectus satagit verborum contumeliis saepius feriendo penetrare. Sequitur: CAPUT