comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conentin. Eñqs hec siodus tante multitudims celebraretur
Accrssu et trũ spacio demciareti fucura dien beatissinoas
galus dinio plleano cosilio: aissumptis iohanne ⁊ maguoaldo
diatonatus officio sublunatis. ꝑrexit ad oppidun. In gresso q
et meritũ bt̃e marie semꝑ u̾ginis incuiꝰ honore locũs iste cõ
secratꝰ est. effundat hodie suꝑ nos sp̃m sc̃m ad eligendũ põci¬
ficem. qui ad regendum plebem fideliũ sit idoneus et ad guber¬
uandam eccłiam dei pastorali sit dibengencia diligẽcia ꝓlenus.
Admonuit deinde põtifices ⁊ om̃em cler. ut iuxta saluberrima
cauonũ decreta rectorem eccłie ꝓuiderent. Ceperũt añt om̃s
cleriti ad iuicem dicere. Ballus iste testimoniũ habet bonun
ab om̃ibꝰ. qui eiꝰ intam uouerũt. In scͥpturis dimius sciencie cul¬
suetudiuem. ꝯ humilitate possedit. Cõtinencio u̾o salutari. pa¬

Expanded text:
conventui. Cumque haec synodus tantae multitudinis celebraretur conventui. Cumque haec synodus tantae multitudinis celebraretur accessu et trium spatio denuntiaretur futura dierum, beatissimus Gallus divino plenus consilio, assumptis Iohanne et Magnoaldo diaconatus officio sublimatis, perrexit ad oppidum; ingressoque et meritum beatae Mariae semper virginis, in cuius hsecratus est, effundat hodie super nos Spiritum sanctum ad eligendum pontificem qui ad regendam plebem fidelium sit idoneus, et ad gubernandum Ecclesiam Dei pastorali sit diligentia plenus. Admonuit deinde pontifices et omnem clerum ut juxta saluberrima canonum decreta rectorem Ecclesiae providerent. Coeperunt autem omnes clerici ad invicem dicere: Gallus iste testimonium habet bonum ab omnibus qui ejus vitam noverunt. In Scripturis divinis scientiae culsuetudinem cum humilitate possedit; continentiae vero salutari pa
Abbreviated transcription (Latin):
egregius apłice districtionis initator sedula accelerabat iustan¬
cia. non solũ dilexit scienciam uerũ eciam cõprehendit Gr̃a eũi
illustratus diuina. quicqͥd uel uisu uł auditu ꝑcepit alte memoriẽ
et ut ita dixerim armorio cordis celer iuseruit. Et sub hunis
magisterii discipluiti. cũ omni mansuetudinis et humilitatis
cuscodia trienniui duxit
est hec dux sepe iani dictꝰ ꝑ epistolam suam iirũ dei roga¬
uit ut ad cõscanciam oppidũ ꝑueniret. ad eligendun qͥ
dem sedi prefic̾etur antistitem. Adnocauit aũt angustidune¬
sem. ⁊ ueridunensem ep̃os ꝯ multitudine cłicoꝵ. Nemidone
eciam que a moderiãs moderais spira nocat᷑ uenire fecit ep̃m
biteros diaconos. uinusasq clericor copias głialiter die dino¬
miiuata. id est ꝓxia pasche dñica apud cõstanciani ꝯuenire
p̃cepit. Ape quoq ꝯpͥncpib et comitis suuis suis hic iuter erat

Expanded text:
egregius apostolicae districtionis imitator sedula accelerabat instanegregius apostolicae districtionis imitator sedula accelerabat instantia, non solum dilexit scientiam, verum etiam comprehendit. Gratia enim illustratus divina, quicquid vel visu vel auditu percepit, altae memoriae et, ut ita dixerim, armario cordis celer inseruit et sub huius magisterii disciplina cum omni mansuetudinis et humilitatis custodia triennium duxit. 24. Post haec dux sepe iam dictus per epistolam suam virum Dei rogavit, ut ad Constantiam oppidum perveniret ad eligendum qui eidem sedi praeficeretur antistitem. Advocavit autem Augustidunensem et Veridunensem episcopos cum multitudine clericorum; Nemidonae etiam, quae a modernis Spira vocatur, venire fecit episcbyteros, diaconos universasque clericorum copias generaliter die denominata, id est proxima paschae dominica, apud Constantiam convenire praecepit. Ipse quoque cum principibus et comitibus suis huic intererat
Abbreviated transcription (Latin):
dotib ut elenarent eam ⁊ ad seꝑducerent. Quo fto. indi¬
ta est illo iubente neste regali. ⁊ sacro uelamine coronata
Intuitus aũt estm rex religiosus dixit illi. Ecce meis ͭ nupciis p̃¬
paratam. sponsi celestis dmĩ nr̃i uidelicet ihũ xp̃i credo tẽplexib
Et dexteram eiꝰ caphendeus posunit maltari. Drande eccłie limen epce¬
dens. lacrimis abscõditũ patefecit amorem. Post hec nocauit. cau
et iuxta se fecit inpalacio residere. ⁊ donis ingentibus houoratami.
p̃tulit monasterio ancillaꝵ dei. qd̾ inhonore brati petri principis
apłoꝵ cõscructũ est in metensiũ cmitate. ubi gesta sũt uniu̾sa que
cõsilm̃u bt̃issumni galli qui eam dño auxiliante a de monio lib̾erant
er idem tempꝰ ioh̃es diaconꝰ ꝑseuerans apud nenerandũ patre
prudenciam q in eo celitus habũdabat. studio sicienti pota¬
uit. mabsolucione diuitaxat dificiliũ seͥpture diuine questionũ
et intemerate fidei racõe. Operis quoq coctidiam quod idem

Expanded text:
dotibus, ut elevarent eam et ad se perducerent. Quo facto, induta est, illo iubente, veste regali et sacro velamine coronata. Intuitus autem eam rex religiosus, dixit illi: 'Ecce! meis te nuptiis praeparatam sponsi caelestis, domini nostri, videlicet Iesu Christi, credo complexibus'. Et dexteram eius comprehendens posuit in altari; deinde ecclesiae limen excedens, lacrimis absconditum patefecit amorem. Post haec vocavit eam et iuxta se fecit in palatio residere et donis ingentibus honoratam praetulit monasterio ancillarum Dei, quod in honore beati Petri principis apostolorum constructum est in Mettensium civitate, ubi gesta sunt universa, quconsilium beatissimi Galli, qui eam, Domino auxiliante, a daemonio liberavit. 23. Per idem tempus Iohannes diaconus, perseverans apud venerandum patrenti potavit, in absolutione dumtaxat difficilium scripturae divinae quaestionum et intemeratae fidei ratione. Operis quoque cottidiani, quod idem
Abbreviated transcription (Latin):
diis inuicem se cõciderũt. Archonaldꝰ u̾o huiꝰ auctor scele¬
ris timore cogente uoleus exilire ꝑ ostin caput supere¬
liminari ilisit et ad terram cõcideus. alienatus men¬
te iacebat. Fũq a suis ꝑduceretur ad ꝓpria niuua
infiruntate et nouis dolorib cepit in geris nolto
itaq ĩpius anuĩ cicculo. fortissimꝰ maceratus molestĩ
capilloꝵ honore. et cutis suꝑficie spoliatus. ⁊ ciamr
digito. ꝓ ungnes amisit. Et ̃t om̃ib longo tempore
ulcionis in eñ diniuitꝰ collate signa paderebilis

Expanded text:
diis invicem se conciderunt. Erchonaldus vero huius auctor scelediis invicem se conciderunt. Erchonaldus vero huius auctor sceleris, timore cogente, volens exilire per ostium, caput superliminari inlisit, et ad terram concidens, alienatus mente iacebat. Cumque a suis perduceretur ad propria, nimia infirmitate et novis doloribus coepit urgueri. Totoitaque ipsius anni curriculo fortissimis maceratus molestiis, capillorum honore et cutis superficie spoliatus, etiam digitorum ungues amisit. Et ut omnibus longo tempore ultionis in eum di
Abbreviated transcription (Latin):
species quas inibi repperit. his qui secũ erant facta
diuisione distribuit. Hiis ita patratis. putantes passim
tale quid occultari. discurrerunt loca singula signis qui¬
busdam sollicite explorantes. Euisdem rei gr̃a. ercho¬
ualdus assũpsit secũ septẽ pueris intronut eratoriũ
Cũq clausis hostiis panimẽti plaiitiem pulsarent ob
speni indelicer inueniende pecunie uuꝰ ill̃oꝵ post altare ue¬
niens. panimẽtũ ꝑcussit. Et audieris a cauĩtate tu-¬
muli sonitũ reddi. hic est in quit quod appido desideratis.
accurrentes gͥ poluictores infestis: ceperũt fodere.
Et ꝯ ad loculũ ꝑuenissent extulerũt illũ dicentes. qui a
isti retiam calliditate naturali habuudant uide amus
ne quippiam sub hac archa occulti remaneat Huic
sacri legio insernientes: inuasit eos horror ninẽ¬
sus. Qͬ ĩfugam cõuersi. dum hestiũ oratorii singuli p̃¬
occupate interentur: in sania agitati. euaginatis gla¬

Expanded text:
species quas inibi reperit his qui secum erant, facta species quas inibi reperit his qui secum erant, facta divisione, distribuit. His ita patratis, putantes, passim tale quid occultari, discurrerunt, loca singula signis quibusdam sollicite explorantes. Eiusdem rei gratia Erchonaldus, assumptis secum septem pueris, introivit oratorium. Cumque, clausis ostiis, pavimenti planitiem pulsarent, ob spem videlicet inveniendae pecuniae, unus illorum post altare veniens, pavimentum percussit, et audiens, a cavitate tumuli sonitum reddi: 'Hic est', inquit, 'quod oppido desideratis'. Accurrentes igitur pollinctores infesti, coeperunt fodere, et cum ad loculum pervenissent, extulerunt illum, dicentes: 'Quia isti Rhetiani calliditate naturali abundant, videamus, ne quippiam sub hac arca occulti remaneat'. Huic sacrilegio inservientes invasit eos horror immensus. Qui in fugam conversi, dum ostium oratorii singuli praeoccupare niterentur, insania agitati, evaginatis gla
Abbreviated transcription (Latin):
desolanissent uestigia fugienciũ seruti. uenerũt ad cellam stĩ
patris. ⁊ fugitiuos quos reperuerũt mactos abduxerũt et
iuuenes eoꝵ in captinitat᷑e miserũt. Erchonaldus aũt p̃fecti
uicariꝰ. ꝯuicina solitudnus in hab̾itaret loca. habuit res
eiꝰdem cellule notissimas. Is oratoriũ ingressus. muenit
mẽdicũ quẽdam intus sedentẽ quẽ bene nouerat: et dixit
illi. Indica michi nbi isti quos tamẽ nudes et miseros iuue¬
nimꝰ. ueste habeant repositas ⁊̃ utensilia. amq ⁊ argentr̃
quoꝵ copia hactenus fruebãtur. Ille respondit. Nonue michi
melius ẽ. illoꝵ deundare secreta. quam ur̃e seuerita¬
tis iram incurrere: Si ita inquit egeris. eris ĩ con¬
sorcio nr̃o. ⁊ ꝑticipinu focietatis nostre gandebis.
Qua ꝓmissione ꝑsuasus. surrexit. et eñ ad subterraneũ
duxit armarium. Quod ꝯ idem incariꝰ aperiri fecisset.

Expanded text:
desolavissent, vestigia fugientium secuti, venerunt ad cellam sancti desolavissent, vestigia fugientium secuti, venerunt ad cellam sancti patris et fugitivos quos repererunt vinctos abduxerunt et iuvenes eorum in captivitatem miserunt. Erchonaldus autem praefecti vicarius, cum vicina solitudini inhabitaret loca, habuit res eiusdem cellulae notissimas. Is oratorium ingressus, invenit mendicum quendam intus sedentem, quem bene noverat, et dixit illi: 'Indica mihi, ubi isti, quos tam nudos et miseros invenimus, vestes habeant repositas et utensilia aurumque et argentum, quorum copia hactenus fruebantur'. Ille respondit: 'Nonne mihi melius est illorum denudare secreta, quam vestrae severitatis iram incurrere?' 'Si ita', inquit, 'egeris, eris in consortio nostro et participio societatis nostrae gaudebis'. Qua promissione persuasus, surrexit et eum ad subterraneum duxit armarium. Quod cum idem vicarius aperiri fecisset,
Abbreviated transcription (Latin):
eratis beatissimi galli coctidie ꝑ nuraculoꝵ signa r¬
diantibꝰ. ⁊ longe late q en ꝯpositor aures fame
Iue dulcedine mulcentibus. ꝯiam post trausitum
ua⁊ Odem potestate preditus cũ exercitu magno t nq
uitollerabili cõcitatus. deuastauit non minimam ꝑteu
pagi qui ab intei fluente fluuio durgeũ nõĩat᷑. coñstanci¬
ense quoq territoriũ et arbonensis pagi cõfima de popular
capat et igni suctendere. Uiros quicũq ĩueniri potuerunt
glado pemita uxores ⁊ panulos eoꝵ ĩ taptiuitate egit
Peculiis quogie ł dr̃m suppellectite sub lata. fructus om̃s
pennitus de moliri fecit᷑. Arbonenses itaq huiꝰ terroris
i̾manitate cõpulsi cũ om̃ib q habebant fugerũt ĩ solit¬
diuem: et ad cellam bt̃i uiri dei se cõtulerunt. Deande
facta in agro fonea. ascõderũt ibi quic qͥd habebant. et
fossam terra coaperuerũt: ne secretũ eor deprehenderetur.
lir sem̃e desuꝑ insꝑserũt: Qũq iam arbonensem pagum hostes

Expanded text:
eritis beatissimi Galli cottidie per miraculorum signa radiantibus et longe lateque circumpositorum aures famae suae dulcedine mulcentibus, cum iam post transitum earundem potestate praeditus cum exercitu magno, et ira intolerabili concitatus, devastavit non minimam partem pagi, qui ab interfluente fluvio Durgewi nominatur; Constantiense quoque territorium et Arbonensis pagi confinia depopulari coepit et igni succendere. Viros, quicumque inveniri potuerunt, gladio peremit, uxores et parvulos eorum in captivitatem egit. Peculiis quoque et omni suppellectile sublata, fructus omnes penitus demoliri fecit. Arbonenses itaque huius terroris immanitate compulsi, cum omnibus quae habebant fugerunt in solitudinem et ad cellam viri Dei se contulerunt. Deinde, facta in agro fovea, absconderunt ibi, quicquid habebant, et fossam terra cooperientes, ne secretum eorum deprehenderetur, lini semen desuper insperserunt. Cumque iam Arbonensem pagum hostes
Abbreviated transcription (Latin):
irritũ feceris notũ eiꝰ. redinino domonũ ꝯpͥmat᷑ incursũ. ⁊
suit illi ciouissima peiora pͥorib: Tu uͦo tanti cͥminis redtũ
icurras. Rex us gͦ insticie tenax ⁊̃ timore dñi plemis: huic
⁊silio deuõte mentis pandit assensum. Et ingressus eccłiam
fecit afferri uestem impciis ꝑ̃ꝑatam. ⁊ coronamꝰ spose initorib
inponendam. His ablatis dum puellam ad se iussisset accede
sp̃osa dei iam agni comitatib herens. auelli non potuit
ab altari. quia se timebat de eccłia ꝓtrahendam. Cñq ĩsti¬
gius are cornib inhereret. rex eam ne timeret admonuit
hodre inquiens ꝑ oĩa tue nolũtatis uidebis effectũ. Porro
illa inter spem ⁊ metũ posita caput suꝑ altare rxclinan

Expanded text:
irritum feceris votum eius, redivivo daemonum comprimatur incursu, et irritum feceris votum eius, redivivo daemonum comprimatur incursu, et sint illi novissima peiorincurras'. Rex ergo iustitiae tenax et timore Domini plenus huic consilio devotae mentis pandit assensum, et ingressus ecclesiam, fecit afferri vestem nuptiis praeparatam et coronam sponsae nitoribus imponendam. His allatis, dum puellam ad se iussisset accedere, sponsa Dei, iam agni comitatibus haerens, avelli non potuit ab altari, quia se timebat de ecclesia protrahendam. Cumque instantius arae cornibus inhaereret, rex eam, ne timeret, admonuit: 'Hodie', inquiens, 'per omnia tuae voluntatis videbis effectum'. Porro illa inter spem et metum posita, caput super altare reclinan
Abbreviated transcription (Latin):
iͥe itorem ꝯ quodam sui secuta ꝯtemptu accessit ad altare
ct in faciem ꝓruens. dñm scudiosius adoranit. at demde ͣ
Cerigeret corii apphendit altaris. et huiꝰ cemodi nores en¬
sit. Bte stephane.qm sanguine tuo testimoniũ xp̃o ꝑhibinsti
ep̃cac̃õem meam tuis merĩtis dño ꝯmẽdato. ut tuã intei t¬
sione hodie cor dñi mei regis ꝯuertat scdm̃ nolũtatẽ meam.
ue uelamen qd amore dei suscepi anferat de capite meo. Urri
qui ercnt ꝯilla hͨ uidentes uenerũt ad regem. et nũciane¬
rũt ei q̃ ft̃a fuerant. Et ille aduocans sacerdotes ⁊ quosdã
principes suos. cepit inquire̾ ab eis. qͥd suꝑ hac re faciendum
censerent. Cipriamis arelatensis roge regi respondit. E
ut liquido claret puella h ⁊ a demonio erueretur hoc se uoto
qd̃ ꝑfecisse indetur cõstruxit. cauendñ tibi est. ne forte s

Expanded text:
niae nitorem cum quodam sui secuta contemptu, accessit ad altare, niae nitorem cum quodam sui secuta contemptu, accessit ad altare, et in faciem proruens, Dominum studiosius adoravit ac deinde, cum se erigeret, cornu comprehendit altaris et huiuscemodi voces emisit: 'Beate Stephane, qui sanguine tuo testimonium Christo perhibuisti, deprecationem meam tuis meritis Domino commendato, ut tua intercessione hodie cor domini mei regis convertat secundum voluntatem meam, ne velamen, quod amore Dei suscepi, auferat de capite meo'. Viri ergo qui erant cum illa, haec videntes, venerunt ad regem et nuntiaverunt ei quae facta fuerant. Et ille advocans sacerdotes et quosdam principes suos, coepit inquirere ab eis, quid super hac re faciendum censerent. Cyprianus Arelatensis regi respondit: 'Quia, ut liquido claret, puella haec, cum a daemonio erueretur, hoc se voto, quod perfecisse videtur, constrinxit, cavendum tibi est, ne forte, si
Abbreviated transcription (Latin):
cecidit ad pedes eiꝰ dicens. mi dñe quia p̃terita passio suo me
pondere tabefecit. uires absorbuit. nalitudo ꝯtraria mẽbror
officia egritudine sũt resoluta. da mͥ nel sept dicis ĩducias.
ut aliquantenꝰ uirũ detrimenta recuperem: et sit tuis possim
applica cospettib. Quam peticione dñ rex pie suscipires n
palaciũ remeauit. illa inpriuato ꝯmorante cubitulo fiebaee
utroq in loco ingens apparatꝰ leticie ad mirantib multis cur tam
diuisi ꝯuiuio disculissent conubia. Transactis in terea septẽ
neb. circa matutiñ officiũ puelia ꝯ dñob nris totidemq
pueilis eccłiam bt̃i stepham ꝓthonĩris mtromit᷑ ⁊ sẽdens post
anusis templi exint se uestnũetis regalib. et habitũ ꝓposu
sanctioris assũpsit. nescientib iuris hoc qui pariber cu lłła
aduenerunt. Deposito gͦ terrene dignitatis amictu. stĩmo¬

Expanded text:
cecidit ad pedes eius, dicens: 'Mi domine, quia praeterita passio suo me cecidit ad pedes eius, dicens: 'Mi domine, quia praeterita passio suo me pondere tabefecit, vires absorbuit valitudo contraria, membrorum officia aegritudine sunt resoluta; da mihi vel septem dierum inducias, ut aliquatenus virium detrimenta recuperem et sic tuis possim applicari conspectibus'. Quam petitionem dum rex pie susciperet, ad palatium remeavit, illa in privato commorante cubiculo. Fiebat autem utroque in loco ingens apparatus laetitiae, admirantibus multis, cur tam diu divisi convivio distulissent conubia. Transactis interea septem diebus, circa matutinum officium puella cum duobus viris totidemque puellis ecclesiam beati Stephaianuas templi, exuit se vestimentis regalibus et habitum propositi sanctioris assumpsit, nescientibus hoc viris, qui pariter cum illa advenerunt. Deposito ergo terrenae dignitatis amictu, sanctimo
Abbreviated transcription (Latin):
lenitate. et ꝓ me dignas ilłi gr̃aꝵ acciones rependere non
gͣueris. Onterrogauit aũt eam in qua heremo uir mansit¬
ret eximins. Et illa respõdit. In saltu qui arbonensi territo¬
rio adiacet. ⁊ est publici possessio uiris situs añt inter al¬
pes reciaꝵ ⁊ brigantin marginem lacꝰ. Rex gͥ ut audiuit
inpublitis eũ ꝯmorari possessionib. iussit fieri cõscͥpcionein
firmitatis. ut uir st̃s locũ quẽ incolebat. ꝑ auctoritatem
regiam obtineret. Aurĩ quoq libras duas. ⁊ argenti põdꝰ
ei coꝵ ame dedificandam dellam subiminstraret.
Iou atustis in medio renolutis dieb uolens seareem puella
uui spore senatũ. nupciar p̃cepit adesse sollempen pruict
stipatꝰ agnine ꝓcerũ introisset ubi ip̃a manebat dixit ns
cẽdamꝰ inpalciũ. nam impcie parate sut. sacerdotes ⁊ capira
ppłoꝵ ꝯbñdictionib ꝯgrius aduenerũt. Quib illa a udape

Expanded text:
lenitate et pro me dignas illi gratiarum actiones rependere non lenitate et pro me dignas illi gratiarum actiones rependere non graveris'. Interrogavit autem eam, in qua heremo vir mansitaret eximius. Et illa respondit: 'In saltu, qui Arbonensi territorio adiacet, et est publici possessio iuris; situs autem inter Alpes Rhetiarum et Brigantini marginem lacus'. Rex igitur ut audivit in publicis eum commorari possessionibus, iussit fieri conscriptionem firmitatis, regiam obtineret. Auri quoque libras duas et argenti pondo ei copiam ad aedificandam cellam subministraret. 22. Non multis in medio revolutis diebus, volens rex idem puellam pum suorum senatum nuptiarum praecepit adesse sollemniis. Cumque stipatus agmine procerum introisset, ubi ipsa manebat, dixit illi: 'Ascendamus in palatium, nam nuptiae paratae sunt; sacerdotes et capita benedictionibus congruis advenerunt'. Quibus illa auditis
Abbreviated transcription (Latin):
interrogata quomado sue remediũ ꝯsecuta ẽẽt infirmitatit.
cũ ꝑ põtifices ad hoc missos sanitati non posset̃ rescitiui. hanc
reddidit racionẽ. Dñe mi inquiens ẽ uir quidam uꝓuincia
quam huc ducta reliqui cuiꝰ/dam incola solitudinis de gente
scottoꝵ nõĩe galłus. tante aꝑ apnd deũ uirtutis ⁊ meriti
ut aduersus demones singłari quadam utatur potencia.
Nam ꝯ ego ancilla tua. gram nexatoris iustancia periculosũ
uite nutantis finem pene subirem rogante patre meo. idem
uir dei suꝑuenit. ⁊ signo nex illi salutaris me muuiens. impe¬
riosa uoce iussit exire tiramiu. Et uidentib cmictis qui ade¬
rant. exiuit de ore meo q quasi coruus colore picens horro¬
re tartareus. Cũq sac̾ficii celestis me pabulo ꝯfirmaret.
pristine restituta sũ sanitati. His itaq relatis puella ꝓcideus
ad pedes regis. obsecro ait dñe. ut uĩrũ ip̃m tue gr̃e foueat

Expanded text:
interrogata, quomodo suae remedium consecuta esset infirmitatis, interrogata, quomodo suae remedium consecuta esset infirmitatis, cum per pontifices ad hoc missos sanitati non posset restitui, hanc reddidit rationem: 'Domine mi', inquiens, 'est vir quidam in provincia, quam huc ducta reliqui, cuiusdam incola solitudinis de gente Scottorum nomine Gallus tantae apud Deum virtutis et meriti, ut adversus daemones singulari quadam utatur potentia. Nam cum ego, ancilla tua, gravi vexatoris instantia periculosum vitae nutantis finem paene subirem, rogante patre meo, idem vir Dei supervenit, et signo vexilli salutaris me muniens, imperiosa voce iussit exire tyrannum. Et videntibus cunctis qui aderant, exivit de ore meo quasi corvus colore piceus, horrore tartareus; cumque sacrificii caelestis me pabulo confirmaret, pristinae restituta sum sanitati'. His ita relatis, puella procidens ad pedes regis: 'Obsecro', ait, 'domine, ut virum ipsum tuae gratiae foveas
Abbreviated transcription (Latin):
ge diuine librõs sciençie et docebo te cooꝑante gr̃a dei m¬
telligenciam scͥpturaꝵ. Eecidit aũt diaconꝰ ad pedes eiꝰ gr̃as
ageus fecit q redire in sua pueros qm seꝯꝰ nenerũt. ip̃e uero
remãsit apud uirũ neuerabilem. Et ille cepit eũ introdu¬
d̾e incellaria scͥpturaꝵ: ostendens ei nom̃ ⁊ ueteris ocoilta
thesauri. Suꝑua itaq illustratꝰ clemẽcia tanti magiste¬
en ꝓfecit instantĩa. adeo ut ĩ om̃i scͥpture dirne latitudine.
nobilit᷑ eruditꝰ labores paterm fructus ostenderit.
igibertꝰ g rex ꝯandisser puelle redditam sanitatem mã¬
dauit patri erꝰ. ut eam suis ꝯspectibꝰ exhiberet. Qt in su¬
meus dona ingentia. ⁊ p̃neroꝵ s multitudiñe ac puellaꝵ ꝯ
magno suoꝵ comitatu. duxit eam usq ad rem̃ inde q ꝑ coru¬
tes ad regẽ transmisit. A quo dum gratant᷑ suscepta fuisset.

Expanded text:
ge divinae libros scientiae, et docebo te, cooperante gratia Dei, ige divinae libros scientiae, et docebo te, cooperante gratia Dei, intellegentiam scripturarum'. Cecidit autem diaconus ad pedes eius, gratias agens, fecitque redire in sua pueros, qui secum venerunt; ipse vero remansit apud virum venerabilem, et ille coepit eum introducere in cellaria scripturarum, ostendens ei novi et veteris occulta thesauri. Superna itaque illustratus clementia, tanti magisterii profecit instantia, adeo ut in omni scripturae divinae latitudine nobiliter eruditus, laboris paterni fructus ostenderit.igitur rex cum audisset puellae redditam sanitatem, mandavit patri ejus ut eam suis conspectibus exhiberet. Qui sumens dona ingentia, et puerorum multitudinem ac puellarum, cum magno suorum comitatu duxit eam usque ad Rhenum; indeque per comites ad regem transmisit. A quo dum gratanter suscepta fuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
cõtrariꝰ ex emiplo ĩuemaris salubri uas quod possides pauperibus
ꝯferre curato. Ilam ẜceptor mers bt̃issimꝰ colũbanus i uafis
ereis dño solet sacͥficiũ offerre salutis. qta quia fert᷑ et sal¬
nator nr cauis ereis cruci ꝯfixus. Hic om̃ib. rer̾sus ẽ ad¬
teras accepisset. tulit qd ꝓ bñdictione offerre poterat. er
uenit ad enm. Et oblatis eulogiis salutauit pr̃ẽm: ⁊ salua¬
cione par̾na ẽ honoratꝰ. Ci ĩ terroganti uirũ stm̃ de ꝓsperita¬
te itiueris eiꝰ ille respondit. Diuina nos p̃uemente miserio¬
dia ⁊ subsequente. cuncta ꝓspere ꝓuenerũt. Nam ꝯ suma gra¬
tulacõe suscepit nos princeps. ⁊ cripuit d̾s filiam eiꝰ a deuioue
et ip̃e dedit nobis dona non modica: et in suꝑ obtulit inͥ
episcepatꝰ honorẽ. Ego u̾o uõ ꝯsensi susciꝑe ante p̃ceptum
abb̃is mei. Ergo fili adquiesce ꝯsiliis mẽis esto meꝯ ⁊ le¬

Expanded text:
contrarius exemplo inveniaris salubri, vas quod possides pauperibus contrarius exemplo inveniaris salubri, vas quod possides pauperibus conferre curato. Nam praeceptor meus beatissimus Columbanus in vasis aeneis Domino solet sacrificium offerre salutis, quia fertur et salvator noster clavis aereis cruci confixus'. His omnibus expletis, rteras accepisset, tulit quod pro benedictione offerre poterat, et venit ad eum: et oblatis eulogiis salutavit patrem, et salutatione paterna est honoratus. Cui interroganti virum sanctum de prosperitate itineris eius ille respondit: 'Divina nos praeveniente misericordia et subsequente, cuncta prospere provenerunt. Nam cum summa gratulatione suscepit nos princeps, et eripuit Deus filiam eius a daemonio, et ipse dedit nobis dona non modica et insuper optulit mihi episcopatus honorem; ego vero non consensi suscipere ante praeceptum abbatis mei. Ergo, fili, adquiesce consiliis meis; esto mecum et le
Abbreviated transcription (Latin):
illũ. Rene inquit dixisti. fiat scd̾m u̾bñ tur̃. Et dimisit
eũ ꝯpace. Ille sumptis que dona fuerant. reungando ꝑe¬
lagꝰ suꝑanit. Dux aũt stĩtatis eiꝰ tam manifesto ꝯpunt᷑
iudico iussit arbonensi p̃fc̃o ut ꝯonu plebis officio .iret ad
locũ celle. et queꝯq necessitas pepocisset. edificia iuxta uri
dei disposicionẽ ꝯstrueret. Uenerabilis gͦ pr̃ post celeuma
celebratũ. ꝯ arbonensem castrum instraret. Fecit ꝯuenire
oñis panperes ⁊̃ egenos ⁊ dona que detulerat illis discribuit
hec uideus quidam disçipulꝰ eiꝰ nõie magnoaldꝰ: dixit ad eũ. Pr̃
habeo uas argenteñ p̃ciosum celaturis iunsigne. Sĩ nis re¬
sernabo illud ut sacri uasa iinisterii ex eo faciamꝰ Ille respõdit
Fili memor sentecie bt̃i petri apłi. quam paralitico speranti
pecimiam ꝓtulit. Argentũ inquiens et aurum nõ ẽ michi ne

Expanded text:
illum: 'Bene', inquit, 'dixisti, fiat secundum verbum tuum'. Et dimisit illum: 'Bene', inquit, 'dixisti, fiat secundum verbum tuum'. Et dimisit eum cum pace. Ille, sumptis quae donata fuerant, remigando pelagus superavit. Dux autem sanctitatis eius tam manifesto compunctus indicio, iussit Arbonensi praefecto , ut cum omni plebis officio iret ad locum cellae, et quaecumque necessitas poposcisset, aedificia iuxta viri Dei dispositionem construeret. Venerabilis ergo pater post celeuma celebratum, cum Arbonense castrum intraret, fecit convenire omnes pauperes et egenos et dona quae detulerat illis distribuit. Haec videns quidam discipulus eius nomine Magnoaldus, dixit ad eum: 'Pater, habeo vas argenteum pretiosum, caelaturis insigne; si vis, reservabo illud, ut sacri vasa ministerii ex eo faciamus'. Ille respondit: 'Fili, memor sententiae beati Petri apostoli, quam paralitico speranti pecuniam protulit: Argentum, inquiens, et aurum non est mihi, ne
Abbreviated transcription (Latin):
dux iste tibi et sociis tuis irrigauit. filiani ipsius inuasi
et sic eicis me: Si huic exiero quo nadam: Illut ait
uiu tibi paratur mabisso suppliciũ sempit̾uũ a dño. Et sta¬
tim identib qui adercut. exmit de ore puelle quasi anis in¬
guna et horrore terribilis. Hora eadem sana surrexitit a
uiro dei gandens gaudenti reddita est matii
is ita ꝑatis dux iussit ei offerudona que reꝵ puelle traus¬
miserat. et nisuꝑ ut apicem põtificalis gradus dignaret᷑
assumere postulduit. Ad quod nuit bs ita respondite uureto dt̃o
et patre meo colũbano inter dictũ altaris spitiũ ud  usẽtadã¬
bo: uisi ab illo ꝑmissus. Qua re huiꝰ regiunm pondus. quoo
ossers subire nõ possũ. Quod si hoc ĩdubitanter fier cipas.
sustine interim douec mictam epłam ad abb̃em meũ adĩ siuu¬
andam illi uolũtarem tuam. Et si eiꝰ ꝑmissum coguouero
tunic demũ oblatũ cure pastoralis omis suscipiam. Et dux ad

Expanded text:
dux iste tibi et sociis tuis irrogavit, filiam ipsius invasi, dux iste tibi et sociis tuis irrogavit, filiam ipsius invasi, et sic eicis me? Si hinc exiero, quo vadam?' 'Illuc', ait, 'ubi tibi paratur in abysso supplicium sempiternum a Domino'. Et statim, videntibus qui aderant, exivit de ore puellae quasi avis nigerrima et horrore terribilis. Hora eadem sana surrexit et a viro Dei gaudens gaudenti reddita est matri. His ita patratis, dux iussit ei offerri dona, quae rex puellae transmiserat, et insuper ut apicem pontificalis gradus dignaretur assumere postulavit. Ad quod vir beatus ita respondit: 'Vivente domino et patre meo Columbano, interdictum altaris officium non usurpabo, nisi ab illo permissus; quare huius regiminis pondus quod offers subire non possum. Quod si hoc indubitanter fieri cupis, sustine interim, donec mittam epistolam ad abbatem meum ad insinuandam illi voluntatem tuam; et si eius permissum cognovero, tunc demum oblatum curae pastoralis onus suscipiam'. Et dux ad
Abbreviated transcription (Latin):
disiecta: ut quasi mortua uideret᷑. Ffetor uero tam grauis
oris ꝓrupit ex adito. ut sulphure locꝰ ip̃e asꝑsus putaret᷑
pater itaq ꝯ domescitis suis intrauit ut uideret quid uir
dei esset acturꝰ. Ille de dñi largitate certissimꝰ. humiliter
nasci dignatus es qui nẽtis ⁊̃ mari imperasti. diabolũ eciã
calliditatis sue frandib insiscentẽ retro ire iussisti. quiq
passione tua mũdũ redinere ⁊ lib̾tati restituere dignatꝰ
es. iube hunc ĩmũdissimũ spm de puella hac ꝓ tu gła nõis
cxire. ut plasma tuũ suꝑbus ĩuasor deserat: ⁊ tibi crea¬
tori suo creatura tua gaudens deseruat. Et ꝯ surrexisset
ab or̃one app̃hensa dextera eiꝰ allenauit eam. Sp̃c enĩ
ialiguꝰ ꝯturbau̾at illam. Et iposita mauu suꝑ caput
aꝑiens ilła oculo: respexit i eũ. Et spc maliguꝰ his u̾bit¬
me expulisti p̾orib : Ego plane ob ulcionẽ iiurie quã

Expanded text:
disiecta, ut quasi mortua videretur. Foetor vero tam gravis disiecta, ut quasi mortua videretur. Foetor vero tam gravis oris prorupit ex adito, ut sulphure locus ipse aspersus putaretur. Pater itaque cum domesticis suis intravit, ut videret, quid vir Dei esset acturus. Ille de Domini largitate certissimus, humiliter nasci dignatus es, qui ventis et mari imperasti, diabolum etiam calliditatis suae fraudibus insistentem retro ire iussisti, quique passione tua mundum redimere et libertati restituere dignatus es, iube hunc immundissimum spiritum de puella hac pro tui gloria nominis exire, ut plasma tuum superbus invasor deserat, et tibi, creatori suo, creatura tua gaudens deserviat'. Et cum surrexisset ab oratione, apprehensa dextera eius, allevavit eam; spiritus enim malignus conturbaverat iaperiens illa oculos respexit in eum, et spiritus malignus his verbime expulisti prioribus? Ego plane ob ultionem iniuriae, quam
Abbreviated transcription (Latin):
modum u̾o quã cienis quãcitissime potuero. ad cascrũ ꝓpera¬
bo. Presbit̾ gͦ admiracõe ualida ꝯstruxit eñ. nt nequaꝙ̃
fac̾et ꝯcrariã indictis. Et abscesserũt parit᷑. ioh̃es quoq
accepta bũdictõe: rediit ad domũ suam. Cñq iur b̃s qrato
itinere ꝑuenisset ad cellulam: requienit ibi nocte illa cñ
ad cascrũ. repperitꝙ iuibi ꝯ presoitero ducis missum. qui eos
ꝯ om̃u festinacõe ire deposc̾et. Qͥ eciam indicait puellam
ꝯt̾itinato iam triduo sine alimonia ꝑdurare. At illi nauicu
ia ꝯcensa. totis nisib ire festinantes. ligno natali ꝓfu¬
di terga sulcante. nocte ꝓxima ꝑuenerunt ad ducem
ũq deuictis ꝓfunde noctis tenebris sol terris ꝯ ioꝗditat
serenũ rescitueret diem iussit eos dux uenire ĩcubiculũ
in quo repticia sernabatur. Iacebat aũt tunc ĩ sum matͥs
sue. oculis clansis. ore hianti. Membra quoq eiꝰ ita er̃at

Expanded text:
modum vero, quam citissime potuero, ad castrum properamodum vero, quam citissime potuero, ad castrum properabo. Presbyter ergo adjuratione valida constrinxit eum, ut nequaquam faceret contraria dictis. Et abscesserunt pariter. Joannes quoque accepta benedictione, rediit in domum suam. Cumque vir beatus recto itinere pervenisset ad cellulam, requievit ibi nocte illa cum ad castrum repperitque inibi cum presbytero ducis missum, qui eos cum omni festinatione ire deposceret; qui etiam indicavit, puellam continuato iam triduo sine alimonia perdurare. At illi, navicula conscensa, totis nisibus ire festinantes, ligno natatili profundi terga sulcante, nocte proxima pervenerunt ad ducem. 18. Cumque, devictis profundae noctis tenebris, sol terris cum iocunditate serenum restitueret diem, iussit eos dux venire in cubiculum, in quo arreptitia servabatur. Iacebat autem tunc in sinu matris suae, oculis clausis, ore hianti; membra quoque eius ita erant
Abbreviated transcription (Latin):
uenire. Sub testificacõe eñ iuris iurtuudi ꝓmisit. si
nullam tibi irrogatu iniuriam S ⁊ ꝯ posueris manũ
tuam suꝑ caput puelle. si ab ea ꝑ or̃ones tuas sp̃c in
rũdꝰ abscescerit. in sede cõscantiensi põtificatus te
sublimabit honore. Dnm de huiꝰ cemodi colloquiũ teb
oleũ ⁊ butirũ ⁊ mel inuasculis ꝯpiscib assis. Un. dei¬
dono dñi ꝑceperũt. Inter hec nu stũs presbitero duc
ait nobiscũ noctem ĩstautẽ ⁊ crast̾ina die tecũ dño uo¬
lente ꝓficiscar. Eũq hunc ꝯsensũ ꝑsussioui p̃buisset
ad nriũ dei diaconꝰ dixit. Mane pͥmo diluculo hus ueriam
et adducam mulũ meũ stratum. ut simul ire possitis. Ego
ueco cultor ero spelunce.⁊ eam cura diligenti custodiam.
Sc̃us gallus respondit. Bũdixisti fili. Et᷑ quidem uia qua uene¬
ram ꝑ hẽmũ regrediar. ad cellulam ueã ⁊ uisitabo frẽs: post¬

Expanded text:
venire; sub testificatione enim iurisiurandi promisit, se venire; sub testificatione enim iurisiurandi promisit, se nullam tibi irrogaturum iniuriam. Sed et cum posueris manum tuam super caput puellae, si ab ea per orationes tuas spiritus immundus abscesserit, in sede Constantiensi pontificatus te sublimabit honore'. Dum de huiuscemodi colloquium rebusoleum et butyrum et mel in vasculis cum piscibus assis. Vir Deidona Domini perceperunt. Inter haec vir sanctus presbytero: Duc, ait, nobiscum noctem instantem, et crastina die tecum, Domino volente, proficiscar. Cumque huic consensum persuasioni praebuisset, ad virum Dei diaconus dixit: Mane primo diluculo huc veniam, et adducam mulum meum stratum, ut simul ire possitis. Ego vero cultor ero speluncae, et eam cura diligenti custodiam. Sanctus Gallus respondit: Bene dixisti, fili, et ego quidem via qua venerunt per eremum regrediar ad cellulam meam, et visitabo fratres: post
Abbreviated transcription (Latin):
femiiuis forucatõem ꝯmisisti. Ur̃o quidem imperio isd̾ imillo
stĩtatis merito roboratur ñiquam egrediar. Est nse o choi
tucconia ubi diu obtata quiete potitꝰ simi potent᷑ uecit
donos q meas audenter dix destruxit. soost modue uc¬
uiens me apd brigãciũ cõmorantem. Cademututier
heredauit. Porro quia dux iste eũ de eodem expulit loco.
mulcionẽ eiꝰ ĩ iurie ꝓuellam istam arripin de qua poss¬
sione. uisi ip̃e adueuerit nullatenꝰ amonebor. Unus de¬
inde põtificũ: dedit furenti alapam dicens. Obnutesce
sathanas desertor ueritatis falsitatis amator ⁊ aucto
putauit eñi eñ de gallinacio dicere gallo. Et dum sp̃t
nequam pluribus eos uerboꝵ ĩiuriis affecisset man-¬
serũt ibi trib tautum dieb ac deinde ad sua reu̾s
⁊ uestigio ꝑ secutus repperit eũ inspelunca animũ
suũ lcõis cõsolacõe pascentem. Et accedens salutant
humilit̾ ⁊ dixit ad eũ. fre timeas serne dei ad ducem

Expanded text:
feminis fornicationem commisisti. Vestro quidem imperio, quod nullo sanctitatis merito roboratur, nunquam egrediar. Est vero quidamTucconia, ubi diu optata quiete potitus sum potenter ejecit, domosque meas audenter destruxit: postmodum inveniens me apud Brigantium commorantem, eadem virtitute exhaeredavit. Porro quia dux iste eum de eodem expulit loco, in ultionem ejus injuriae puellam istam arripui: de qua possessione, nisi ipse advenerit, nullatenus amovebor. Unus deinde pontificum dedit furenti alapam, dicens: Obmutesce, Satana, desertor veritatis, falsitatis amator et auctor. Putavit enim eum de gallinaceo dicere gallo. Et dum spiritus nequam pluribus eos verborum injuriis affecisset, manserunt ibi tribus tantum diebus; ac deinde ad sua reversi, e vestigio persecutus, repperit eum in spelunca, animum suum lectionis consolatione pascentem, et accedens, salutavit humiliter et dixit ad eum: 'Ne timeas, serve Dei, ad ducem
Abbreviated transcription (Latin):
et locus ip̃e non mediociter frequentaretur a ppłis. Quia
gͥ a bt̃issimi patres. uita et uirtutes st̃i galli. si in unum
cãpingantur librũ. possũt ob sui plixitatem. aliquod
ingere legenti fastiduam. statm duob hoc opus libell
distiugnere: ut prior illoꝵ intam eiꝰ et actus usq ad se¬
pulturam. ueridica relacione ꝑducat. sequens nero m¬
⁊ abilia que postmodum ꝓ meritis eiꝰ doꝰ ostendit. primo
nndelicet ea que prioꝵ ad nos scͥpto ꝑlata sũt ret̾axar.
De inde que a probatissimis testib indicata. nr̃a etate
a gozberto carissimo patre litteris suũt mandata sub¬
uectat: ne qd̾ ꝑticulatim scͥptũ est. lacinosa diuisione
disiungantur. sed pocius quod muctum est parilitate
factoꝵ. sit eciam capulatũ cõprelensione dictoꝵ. Atq
hic pͥoris libelli fiuis: q̃ p̃missa sunt t̾minet et seqũe¬
ti que restant sine p̃iudicro cõprehendenda reseruet

Expanded text:
et locus ipse non mediocriter frequentaretur a populis. Quia et locus ipse non mediocriter frequentaretur a populis. Quia igitur, o beatissimi patres, vita et virtutes sancti Galli, si in unum compingantur librum, possunt ob sui prolixitatem aliquod ingerere legenti fastidium, statui duobus hoc opus libellis distinguere, ut prior illorum vitam eius et actus usque ad sepulturam illius veridica relatione perducat, sequens mirabilia, quae postmodum pro meritis eius Dominus ostendit, primo videlicet ea quae priorum ad nos scripto perlata sunt retexat, deinde quae a probatissimis testibus indicata nostra aetate a Gozberto carissimo fratre litteris sunt mandata subnectat; ne quod particulatim scriptum est, laciniosa divisione disiungatur, sed potius quod iunctum est parilitate factorum, sit etiam copulatum comprehensione dictorum. Atque hic prioris libelli finis quae praemissa sunt terminet et sequenti quae restant sine praeiudicio comprehendenda reservet.
Abbreviated transcription (Latin):
pus eiꝰ allenaretur accensi. ita ardentes delati sunt usque
ad locum sepulture. Positi aũt mnꝰ ad caput. alter ad pe¬
des. ꝑtriguita deiceps dies. mirabile dicti non defiçien¬
do ardebant et ardendo nou deficiebant. Et ut monstra¬
retur has durandi uires cere liquenti celitus actribu¬
tas. de huiꝰ miraculi materia plurime in posterũ untute
emanarũt. Nam qͥcũq deuciũ fatigati dolorib nel ocu¬
loꝵ lippitudine nel auriũ preclusione laborantes. de
eisdem cereis quippiam tulerunt cere. et locis q̃ hinꝰ modi
tenebantur in cẽmodis ⁊ aptane runt: optate celeriter
dona ꝑcepere salutis. Post hec tanta uirtus ad sanãdos
uariis infirmitatib depressos. apud̃ sepulchrum beati
niri cũctis illut nementibus. et or̃onũ eiꝰ suffragia fide¬
liter postulantib apparuit: ut et fama tanti meriti
cũctis q circũposite erant regionibus innotesceret.

Expanded text:
pus eius elevaretur, accensi, ita ardentes delati sunt usque pus eius elevaretur, accensi, ita ardentes delati sunt usque ad locum sepulturae. Positi autem unus ad caput, alter ad pedes, per triginta deinceps dies – mirabile dictu! – non deficiendo ardebant et ardendo non deficiebant. Et ut monstraretur, has durandi vires cerae liquenti caelitus attributas, de huius miraculi materia plurimae in posterum virtutes emanarunt. Nam quicumque dentium fatigati doloribus vel oculorum lippitudine vel aurium praeclusione laborantes de eisdem cereis quippiam cerae tulerunt et locis, quae huiusmodi tenebantur incommodis, aptaverunt, optatae celeriter dona percepere salutis. Post haec tanta virtus ad sanandos variis infirmitatibus depressos apud sepulchrum beati viri cunctis illuc venientibus et orationum eius suffragia fideliter postulantibus apparuit, ut et fama tanti meriti cunctis quae circumpositae erant regionibus innotesceret,
Abbreviated transcription (Latin):
equis suꝑposuit: ⁊ adscantibꝰ dixit. Auferte frenos de
capitib eor ut lib̾tate cõcessa. quo doꝰ uoluerit ꝑgant
Actepta gͥ cruce ⁊ candelis. psalmos ⁊ melodias cõciuẽtes
iter ag̾e ceperunti. Equi aũt in uentram ꝑtem clinantes.
recta itinere ꝑrexerunt ad cellam mri dei. Quo qꝑpuem¬
sent depositu est feretrũ aute oratoriũ. Discipułi aui
eiꝰ eleuantes ꝑni doctoris exequias: intulerunt. et anteal¬
biꝙ p̾cib huic rei cõgruentib p̃missis sepelierũt eui.
Om̃ib ꝙ rite cõsimmantis multitidoq ad tanti uiri cõcur¬
rit epequias: ep̃i bũdictiene cõiumuta ad ꝓpria reie auit.
sum bt̃i corporis thesaurum felix locus inpace suscepisst
uolens dñs de morte famuli su merẽtib cõsolacionis
p̃bere medelam. nomtate nn aculi patefecit. quia apud
se claritate spc̃ fulgeret. Nam duo cerei incastro dum cor¬

Expanded text:
equis superposuit et asstantibus dixit: 'Auferte frenos de equis superposuit et asstantibus dixit: 'Auferte frenos de capitibus eorum, ut, libertate concessa, quo Dominus voluerit, pergant'. Accepta ergo cruce et candelis, psalmos et melodias concinentes, iter agere coeperunt. Equi autem in neutram partem declinantes, recto itinere perrexerunt ad cellam viri Dei. Quo cum pervenissent, depositum est feretrum ante oratorium. Discipuli autem eius, elevantes pii doctoris reliquias, intulerunt et ante alibique, praecibus huic rei congruentibus praemissis, sepelierunt eum; omnibusque rite consummatis, multitudo, quae ad tanti viri concurrit exequias, episcopi benedictione communita, ad propria remeavit. 34. Dum beati corporis thesaurum felix locus in pace suscepisset, volens Dominus de morte famuli sui merentibus consolationis praebere medelam, novitate miraculi patefecit, qua apud se claritate spiritus fulgeret amici. Nam duo cerei, in castro, dum cor
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am in locis quatuor. profundius c cathena sulcatam.
adro ut de isdem uulneribus cruor decurrens ciliciũ per
loca ꝑfuderit. Posuerũt añt capselleam ꝯ cilicio ad caput
eiꝰ inferetrũ. et deportanerũt ꝯ corpore ad locũ monu¬
menti. et suspenderũt hec tria mortificacõis eiꝰ ĩdicia.iuii¬
ta tinulũ ad caput eiꝰ. ꝑq deinceps ad ostensionẽ meritorꝭ
ipsius. plurimas doꝰ iuirtutes pie querentib exhibuit. Qui
iure intellige possumꝰ. quia idem mr et si a ꝑsecutore sang¬
guiuis effusions non est iinolatꝰ. semet ip̃m tame offerens
dũo hostiam uiuam in odorem sucluitatis. ⁊ crucem suami
tollens coctidieq salnatorem secutꝰ martirii laborem et¬
ciõne signoꝵ cunctis qui funeris eiꝰ intererant negociis
patenter ostensa est: ep̃c ad feretrũ accessit. Et ex unt
ꝑte illud subleuans presbitero altrinsecus substollente :

Expanded text:
ipsam in locis quatuor profandius catena sulcatam, ipsam in locis quatuor profandius catena sulcatam, adeo ut de eisdem vulneribus cruor decurrens, cilicium per loca perfuderit. Posuerunt autem capsellam cum cilicio ad caput ejus in feretrum, et deportaverunt cum corpore ad locum monumenti, et suspenderunt haec tria mortificationis ejus indicia juxta tumulum ad caput ejus; per quae deinceps ad ostensionem meritorum ipsius, plurimas Dominus virtutes pie quaerentibus exhibuit. Qua ex re intelligere possumus quia idem vir, etsi a persecutore sanguinis effusione non est immolatus, semetipsum tamen offerens Domino hostiam vivam in odorem suavitatis et crucem suam tollens cottidieque salvatorem secutus, martyrii laborem etione signorum cunctis, qui funeris eius intererant negotiis, patenter ostensa est, episcopus ad feretrum accessit, et ex una parte illud sublevans, presbytero altrinsecus sustollente,
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c et cuncti qui aderant samtatis huiꝰ miraculũ. unanimit᷑
głificauerũt deũ atq darerũt. Manifesta uirtute dignatꝰ
est doꝰ hodie głam serui sui nobis oscendere. Dederũt q ei qͥ
satus fuerat cereũ et ꝓsequetꝰ est funꝰ cũ tetero ppło. Hoc
primũ signũ post transitũ eiꝰ. dñs ad memoriam illius decla
aluid ũo mediocre stĩtatis eiꝰ indiciũ apparuit. Habuit uir
dei capsellam de corrio factam diligenter seratam: cuius
clamim sub tãm uigili custodia ip̃e semꝑ retinut. ut nullus
nosceres potuisset. Hanc aũt ex suis humeris pendentem
ferre solebat: quocũq ambulauit. har ad ubi de hac
uita migauit. sumpta claui aperuerunt capsellam. et
ĩuenerut in ea ciliciũ modicum et cathenam enedui sang¬
uiue ei aspersam. Deinde corpus inspicientes nig̃ri inuene¬
runt locũ cathene ubi sepius precingi solebat. carnemqs

Expanded text:
episcopus et cuncti qui aderant sanitatis huius miraculum, unanimiter episcopus et cuncti qui aderant sanitatis huius miraculum, unanimiter glorificaverunt Deum atque dixerunt: 'Manifesta virtute dignatus est Dominus hodie gloriam servi sui nobis ostendere'. Dederunt itaque ei qui sanatus fuerat cereum, et prosecutus est funus cum cetero populo. Hoc primum signum post transitum eius Dominus ad memoriam ud non mediocre sanctitatis ejus indicium apparuit. Habuit vir Dei capsellam de corio factam diligenter serratam, cujus clavem sub tam vigili custodia ipse retinuit, ut nullus noscere potuisset. Hanc autem ex suis humeris pendentem ferre solebat, quocunque ambulavit. At ubi de hac vita migravit, sumpta clave aperuerunt capsellam, et invenerunt in ea cilicium modicum, et catenam aeream sanguine aspersam. Deinde corpus inspicientes magistri, invenerunt locum catenae ubi saepius praecingi solebat, carnemque
Abbreviated transcription (Latin):
ur iste iediquit patriam suami. et p̃cepta tua co usei iauore
fac atipꝰ abiris equis indomitis ferri in locũ. que tua uolũ tas
ueritis pp̃nis piudit. Eñꝙ finita esset er̃o emicti qui aderat¬
gnat iiraculũ iuod doꝰ iter su ꝯfesseris exxẽquias exhibere
iguatꝰ est. quo liquido cuntis ostenderet sernũ suñ secunera¬
quidameen tont dum cariuis huiꝰ carcere libeiatm. Erat ibi
ludam mendiens tanta ꝑ om̃s memibroꝵ iuncturas debilita¬
ni cotiactos ut penitus interalias suc infirmitatis iuobstiast
arese pedae cecenetr. Huit dum presbiter nidineta utĩ
dei distribueret panperib caligas eꝰ qr itei aidenteta ⁊ori
Utatimq debilis. ꝓ accepto iiuiere summo repletus gaudio.
ut sacras cruribus et plautis aptanit exuuias. ꝑ oñis artuum
cõpages repente solutus est. Et exiliens uoce cla¬
mauit ingenti. et gr̃as egit dño et bt̃o gallo. per
cuiꝰ merita redditam sibi indebat salutem. Uidens ante

Expanded text:
r iste reliquit patriam suam, ut praecepta tua conservaret; fac corpus ejus ab his equis indomitis ferri in locum quem tua voluntas meritis ipsius praevidit. Cumque finita esset oratio, cuncti qui aderaraculum quod Dominus inter sui confessoris exsequias exhibere dignatus est; quo liquido cunctis ostenderet servum suum secum veratunc vivere, dum carnis huius carcere liberatur. Erat ibi quidam mendicus, tanta per omnes membrorum iuncturas debilitate contractus, ut penitus inter alias suae infirmitatis molestias incessu pedum careret. Huic, dum presbyter indumenta viri Dei distribueret pauperibus, caligas eius cum calciamentis dedit: statimque debilis, pro accepto munere summo repletus gaudio, ut sacras cruribus et plantis aptavit exuvias, per omnes artuum compages repente solutus est, et exiliens, voce clamavit ingenti et gratias egit Domino et beato Gallo, per cuius merita redditam sibi videbat salutem. Videns autem
Abbreviated transcription (Latin):
Qualit fugitinus monachus reuocatꝰ sit inuocatus
sulmine defermatꝰ partin rome ꝑtim ĩ hoc st̃o loco sanatus
Surdꝰ ⁊ mutꝰ ibiden sauitati restitutꝰ
Furtũ per uisionem indicatun
Qualiter ibi sti monialis femiua brachia receperit
Furtũ in ferramentis factũ. quomͦ sit deundatum
Debilis reformatus
Sme̾ Quidam a periculo fastidii liberatus
Alter a ferri niculis absolutus
Farus cũ lapidib mirabiliter seruata
Eucerue casu non lese
Qud medela medico periditanti subuentum fit
Puella a natuntate ceca illiminata
dufiruus puluere fancho sarcaphagi et oleo recreatus
Manus arida puelle rescituta.
Qutlisudur russteus ab eccłia rapuit in lapideu conuensa
Mutus uocis officio muueratus
Puer contractus a debilitate liberat᷑
Paralicita sanitati restituta
Caca illuminata
Candela celitus intensa
Scortus a multiplici debilitate curatus. et cõclusio d perit¬

Expanded text:
Qualiter fugitivus monachus revocatus sit invitus. 26. Qualiter fugitivus monachus revocatus sit invitus. 26. Fulmine deformatus partim Romae, partim in hoc sancto loco sanatus. 27. Surdus et mutas ibidem sanitati restitutus. 28. Furtum per visionem indicatum. 29. Qualiter ibi sanctimonialis femina brachia receperit. 30. Furtum in ferramentis factum quomodo sit denudatum. 31. Debilis reformatus. 32. Quidam a periculo fastidii liberatus. 33. Alter a ferri vinculis absolutus. 34. Farus cum lampadibus mirabiliter servata. 35. Lucernae casu non lesae. 36. Qua medela medico periclitanti subventum sit. 37. Puella a nativitate caeca inluminata. 38. Infirmus pulvere sarcofagi et oleo recreatus. 39. Manus arida puellae restituta. 40. Cera, quam rusticus ab ecclesia rapuit, in lapidem conversa. 41. Mutus vocis officio muneratus. 42. Puer contractus a debilitate liberatus. 43 . Paralitica sanitati restituta. 44. Caeca inluminata. 45. Candela caelitus incensa. 46. Scottus a