comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adũbiũ : qđ sẽꝑ ũbo iunctũ adimpleat᷑: Uerbũ enĩ solũ. sensũ implet: ut scribo: Adũbiũ aut̃ sine
ũbo ñ habet plenã significationẽ: ut hodie: Adicis illiũbũ. hodie scribo: & iuncto ũbo implestiu
sensũ: departicipio Participiũ dictũ : qđ nõis ⁊ ũbi capiat partes: qͣsi parti capiũ: A nõe enĩuin¬
dicait sibi genera ⁊ casus : Aũbo tẽpora ⁊ significationes ÷ abutrisq num̃um & fig̃rã: PDe coniuntiqno
Coniunctio dicta : qđ sensus sententiasq coniungat: Haec enĩ ꝑ se nihil ualet : s in copulatione sen
uasi qđ dã exhibet gliinũ ut enĩ nõa sociat ut augustinꝰ. & hieronimꝰ aut ũba
ut scribit & legit : Vniaut̃ uis omiũ siue copulent. siue disiungant:Copulatiuȩ aut̃ c̃inȩti¬

Expanded text:
adverbium, quod semper verbo iunctum adinpleatur. Verbum enim solum sensum inplet, ut 'scribo'. Adverbium autem sine adverbium, quod semper verbo iunctum adinpleatur. Verbum enim solum sensum inplet, ut 'scribo'. Adverbium autem sine verbo non habet plenam significationem, ut 'hodie'. Adicis illi verbum, 'hodie scribo', et iuncto verbo inplesti sensum. § 11 De participio. Participium dictum, quod nominis et verbi capiat partes, quasi particapium. A nomine enim vindicat sibi genera et casus, a verbo tempora et significationes, ab utrisque numerum et figuram. § 12 De coniunctione. Coniunctio dicta, quod sensus sententiasque coniungat. Haec enim per se nihil valet, sed in copulatione sermonum quasi quoddam exhibet glutinum. Aut enim nomina sociat, ut 'Augustinus et Hieronymus': aut verba, ut 'scribit et legit'. Una autem vis omnium, sive copulent, sive disiungant. Copulativae autem coniuncti
Abbreviated transcription (Latin):
t sensus : IModi cucti: ab eo quẽ ad modũ sint in suis sgnificitionibas: T ndicatiuus ei
i plena sit: Nã quando dicis cũ clamen: pendet sensus: Qđ sidicã. cũ clameni qua reputas qđ
masse : Eui si ad iungas ꝑsonã. clamare debeo debes debet  qͣuasi finitũ : Inꝑsonalis dr̃ qr indiget
is nõis uł ꝓnõis ut legit᷑ : Addisꝑsonã ame. ate. ab illo & plene sentit᷑ sed infinitus rsloda
harũ pͥma etꝰ scđa : mittunt futurũ tẽpus inbo. ⁊ inhor: Tertia: in .am.⁊ inarIGenera ũboꝵ idet
dicta : qr gignunt: Nam actiuo adicis . R: & gignit passiuu Rursũ paisiuo adimis: ⁊ꝑarit aitĩi ꝗlai
autem actiua dnĩr: quia agunt ut ũbero.: Et passiua ł qui a paciunt᷑ ut ũberor It ieutraliis qa uto
agunt nec patiunt᷑. ut laceo sedeo hissi .R. litterã adicis: ñĩonant latina: Ccõmunia dñr qlettu
qr deponunt futi tẽporis participiũ asignificitione passiua qđ exit indus. t gloriandus Sea dũbio

Expanded text:
t sensus. Modi dicti ab eo, quemadmodum sint in suis significationibus. Indicativus enio plena sit. Nam quando dicis 'cum clamem', pendet sensus; quod si dicam 'cum clamem, quare putas quo'clamasse'. Cui si adiungas personam: 'clamare debeo, debes, debet', fit quasi finitum. Inpersonalis dicitur, quia indigetnominis, ut 'legitur': addes personam 'a me', 'a te', 'ab illo', et plene sentitur. Sed infinitus modus pHarum prima et secunda mittunt futurum tempus in 'bo' et in 'bor', tertia in 'am' et in 'ar'. Genera verborum ideo dicta, quia gignant. Nam activo adicis R et gignit passivum; rursum passivo adimis R et parit activum. Ipsa autem activa dicuntur quia aguntur, ut 'verbero', et passiva, quia patiuntur, ut 'verberor'; neutralia, quia nec agunt nec patiuntur, ut 'iaceo', 'sedeo'. His si R litteram adicis, non sonant Latine. Communia dicuntur quia et dicuntur, quia deponunt futuri temporis participium a significatione passiva, quod exit in 'dus', ut 'gloriandus'. § 10 De adv
Abbreviated transcription (Latin):
adaugendũ qinus Socer aut̃ & socrus qđ generũ ił nurũ sibi ad sociauit: lutricus
estauquiurorem exalio uiro filium aut filiam habentẽ duxit & dictus iutricus: quasi noui.
pittatur quasi priuigenus quasi prius genitus unde & uulgo : antenteatusats to cabula
haec uidentur declinata benitos genitrix agnati agnatę cognati cognatȩ
ꝓgenitores pro genitrices gemani germanẽ
I T EM

Expanded text:
ad augendum genus. Socer autem et socrus, quod generum vel nurum sibi adsocient. Vitricus ad augendum genus. Socer autem et socrus, quod generum vel nurum sibi adsocient. Vitricus est, qui uxorem ex alio viro filium aut filiam habentem duxit. Et dictus vitricus quasi novitriputatur quasi privigenus, quia prius genitus. Unde et vulgo antenatus. Vocabula a gente haec videntur declinata: genitor, genetrix, agnati, agnatae, cognati, cognatae, progenitores, progenetrices, germani, germanae. Item
Abbreviated transcription (Latin):
habitare fr̃s inunũ in cõmune: cũ & om̃s hões ex uno parentenatio Parunt no i germa¬
uos estis Germana ita intelligit᷑ ut germanus eadem genitrice manans y sSoros aut̃.
ut frat̃. Nam soror est ex eodem semine dicta qđ sola cũ frib insorte agnationist
habeatur: fratres patrueles ddicti eoqđ patres eoꝵ. germani fr̃s inter se fuerunt
Consobrini uͦ uocati quia aut ex sorore aut fratre. aut exduob sororibus sunt nati
quase consorinis fratrueles aut̃ materterȩ filiis: CSobrini consobrinoro filte pati¬
pupillum prior patruus suscipit quasi filiũ lege tuaur¶ Auunculus est matris frat cuius
nom̃ formandiminutiui habere uidetur quia ab auo uenire monstratur aamita
est soror patris quasialia mater. is Matertera est soror matris quasi mat altera nt¬
Socer est : qui filiã dedit: Gener est quifiliã dux̃ Gener aut̃ dictus qđ afsciscat᷑

Expanded text:
habitare fratres in unum.' In commune, cum et omnes homines ex uno patre nati pari inter nos germahabitare fratres in unum.' In commune, cum et omnes homines ex uno patre nati pari inter nos germavos estis.' Germana ita intellegitur ut germanus, eadem genetrice manans. Soror autem, ut frater. Nam soror est ex eodem semine dicta, quod sola cum fratribus in sorte agnationis habeatur. Fratres patrueles dicti, eo quod patres eorum germani fratres inter se fuerunt. Consobrini vero vocati, qui aut ex sorore et fratre, aut ex duabus sororibus sunt natiquasi consorini. Fratrueles autem matertere filii sunt. Sobrini consobrinorum filii. Patrpupillum prior patruus suscipit, et quasi filium lege tuetur. 17. Avunculus est matris frater, cujus nomen formam diminutivi habere videtur, quia ab avo venire monstratur. 18. Amita est soror patris, quasi alia mater. Matertera est soror matris, quasi altera Socer est, qui filiam dedit. Gener est, qui filiam duxit. Gener autem dictus, quod adsciscatur
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine. Id ÷ ex uno patrissemine nati sunt Nã semine uiri: spuma est sanguinis. ad instar aque in copu¬
nantes non ut multidicunt de eodẽ germine qͥ tantũ fratres uocant᷑ Ergo fratres. ex eodẽ fructu ger¬
mani: ex eade genetrice manantes: NUteriniuocati: qđ sint exdiũsis patrib & uno ut̃o editi nam
uterus : tantũ mulieris est ¶Quattuor aut̃ modis inscripturis diuinis fratres dicti Matura
familia idest patria quas latini paternitates int̾ p̃tant᷑ Cum ex unaradice
generis turba diffundit᷑ & ingenesi dix̃ habraam ad loth: Nonsit rixa int̃me & te:
& int̾ pastores tuos & pastores meos. quia om̃s fr̃s nos sumꝰ & certe loth nonerat fras. habrahe
sed filius fratris eius aram. Quarto modo affectu fr̃s dici qui induo scindunt᷑. spiritale
& commune Spiritale quo om̃s xp̃iani fr̃s uocam᷑ Ut eçce quã bonũ et quã locundũ.¬

Expanded text:
sanguine, id est ex uno patris semine sati sunt. Nam semen viri spuma est sanguinis ad instar aquae in scopusanguine, id est ex uno patris semine sati sunt. Nam semen viri spuma est sanguinis ad instar aquae in scopunantes; non, ut multi dicunt, de eodem germine, qui tantum fratres vocantur. Ergo fratres ex eodem fructu, germani ex eadem genetrice manantes. Uterini vocati, quod sint ex diversis patribus, et uno utero editi. Nam uterus tantum mulieris est. Quattuor autem modis in Scripturis divinis fratres dici: natura, familia, id est patria; quas Latini paternitates interpretantur, cum ex una radice multa generis turba diffunditur. Et in Genesi dixit Abraet inter pastores tuos, et pastores meos, quia omnes fratres nos sumus . Et certe Loth non erat frater Abrahae, sed filius fratris ejus Aram. 10. Quarto modo affectu fratres dicti, qui in duo scinduntur; spiritale et commune. Spiritale, quo omnes Christiani fratres vocantur, ut: Ecce quam bonu
Abbreviated transcription (Latin):
faonio sp̃u hausto: concipere existimant᷑ inde et hii quiñ s̃ delegitimo matrimonio: matrẽ potius quã
patrẽ secunt᷑ latine aut̃ spuru quasi extra puritatẽ. uł quasi inmundi Nepos est: qr exfilionatus est
dictꝰ aut̃ nepos: quasi natus post: Primũ enĩ filius nascit᷑ deinde nepos gradus enĩ substitutionis est hinc
osteritas quasi postera aetas  Nepos aut̃ utriusq sexus est Namut neptis dicamꝰ: iniure est ꝓpt̃
Aueliti fr̃ eode patre natꝰ ił fratris filius nepos. uł ex eo itẽ patruus. Cognatidicti qrs et ipsi ꝓpinqͥtate cog¬
nationis coniuncti  Quunde post agnatos habent᷑ : qr ꝑfeminisexus ꝑsonas ueniunt: Nec sagnati. sed alias
naturali uire cognati¶ Proximꝰ ꝓpt᷑ ꝓximitatẽ sanguinis appellatus: Consanguinei uocati eo qđ exuno

Expanded text:
malia, favonio spiritu hausto, concipere existimantur. Unde et ii qui non sunt de legitimo matrimonio, matrem potius quam malia, favonio spiritu hausto, concipere existimantur. Unde et ii qui non sunt de legitimo matrimonio, matrem potius quam patrem sequuntur. Latine autem spurii, quasi extra puritatem, id est, quasi immundi. 26. Nepos est, qui ex filio natus est. Dictus autem nepos, quasi natus post. Primum enim filius nascitur, deinde nepos. Gradus enim substitutionis est. Hinc et posteritas, quasi postera aetas. Nepos autem utriusque sexus est. Nam, ut neptis dicamus in jure est propveluti frater eodem patre natus, vel fratris filius neposve ex eo; item patruus. Cognati dicti, quia sunt et ipsi propinquitate cognationis coniuncti. Qui inde post agnatos habentur, quia per feminini sexus personas veniunt, nec sunt agnati, sed alias naturali iure cognati. Proximus, propter proximitatem sanguinis appellatus. Consanguinei vocati, eo quod ex uno
Abbreviated transcription (Latin):
on honestas c̃iugii : Idem & pueri: apube: Ad optiuus filius est: qͥ aut patre iusto. aut au
aut prõuo. cuis potestate ꝑmancipationẽ est traditꝰ. Ialienã potestatẽ transit : quiutriusq fert nom̃.
us. emilius uł spitio paulius  Geminis: nonduo tantũ simulnati. sed et plures:s degeminis au
uno aborto : alt̃ qͥlegitime natꝰ fuerit. uobis cus nõat᷑:I Postumus uocat᷑: eo qđ post humationẽ patrisnascit᷑
obitũ : Iste . et defuncti nom̃ accipit: Sicenim lex uoluit ut qui dedefuncto nascit᷑. de functinẽ
appellet᷑ Nothus dr̃ : quidepatre nobili et matre Ignobili gignit᷑. Sicut ex concubina est aut̃ hoc m̃g̃cũ:
tinitate deficit : huic contrariꝰ: Spurius qͥ dematre nobili et patre ignobili nascit᷑ Itẽ spuriũ
patre incerto matre uidua genit᷑ uelut tantũ spurii filius quia muliebrem naturã ueteres spuriũ uoca

Expanded text:
non honestas coniugii. Idem et pueri a pube. Adoptivus filius est, qui aut patre iusto, aut avo, non honestas coniugii. Idem et pueri a pube. Adoptivus filius est, qui aut patre iusto, aut avo, aut proavo, cuius potestate per mancipationem est traditus in alienam potestatem, qui utriusus Aemilius, vel Scipio Paulinus. Gemini sunt non duo tantum simul nati, sed etiam plures. De geminis autem uno aborto, alter, qui legitime natus fuerit, Vopiscus nominatur. Posthumus vocatur eo quod post humationem patris nascitur, id est post obitum. Iste et defuncti nomen accepit. Sic enim lex voluit, ut qui de defuncto nascitur, defuncti nomine appelletur. Nothus dicitur, qui de patre nobili et de matre ignobili gignitur, sicut ex concubina. Est autem hoc nomen Graecum et in Latinitate deficit. Huic contrarius spurius, qui de matre nobili et patre ignobili nascitur. Item spurius patre incerto, matre vidua genitus, velut tantum spurii filius; quia muliebrem naturam veteres spurium vocab
Abbreviated transcription (Latin):
Natura: ueluti cũ dñr fili abrahe iudȩi Imitatione. ut ipsius abrahȩ fidem imitantes exgentibus
dicente euangłio potest ds̃ delapidib istis suscitare filios abrahȩ uł sicut eosdem iudeos dñs filios eẽ
dicit diaboli: A quo nõati. sedquẽ fuerant imitati Adoptione quoque: qđ humana consuetudine
nulli licet nescire Vł sicut nos dõ ñ natura sed ad obtione dicimꝰ. pat̃ nr̃ qui es incȩlis Doctrina: sic̃
ecernant᷑ aseruis qr sic̃ seruus in potestate est dñi: sic filius in potestate est patris inde etiã fi
matrimonio orti: Nam filii ex liħo & ancilla: seruilis conditionis st̃: Semꝑenĩ quinascit
det̾̃iorem parentis statũ sumit : Naturales aut̃ hñr. Ingenuarũ concubinarũ filii: Quos solanatura ge

Expanded text:
441 Natura, veluti cum dicuntur filii Abrahae Judaei. Imitatione, ut ipsius Abrahae fidem imitantes ex gentibus, 441 Natura, veluti cum dicuntur filii Abrahae Judaei. Imitatione, ut ipsius Abrahae fidem imitantes ex gentibus, dicente Evangelio: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae, vel sicut eosdem Judaeos Dominus filios esse dicit diaboli, a quo non nati, sed quem fuerant imitati. 16. Adoptione quoque, quod humana consuetudine nulli licet nescire, vel sicut nos Deo non natura, sed adoptione dicimus; Pater noster, qui es in Coelis. Doctrina, sicut secernantur a servis; quia sicut servus in potestate est domini, sic filius in potestate est patris. Inde etiam filio cti, quia ex libero sunt matrimonio orti. Nam filii ex libero et ancilla servilis condicionis sunt. Semper enim qui nascitur deteriorem parentis statum sumit. Naturales autem dicuntur ingenuarum concubinarum filii, quos sola natura genuit,
Abbreviated transcription (Latin):
lta mat̃ familias. illa est quae plures enixa est Nã familia ex duob eẽ incipitAuus patris pat̾ est
ab euo dictꝰ id ÷ ab antiquitate. Id auus aui pat̾ est quasi ꝓpe aũu: Iabauus ꝓaui pat̃ iã longe ab auo:¬
¶ Atauus: ab aui pat̾: Tritauus a taui pat̾ quasi tetrauus id÷ quartus supͣ ab auũ Sed t̾ritauus: ultimũ
tionis nom̃ est familiaenĩ oritur apatre t̾mmnat᷑ intritauo: Ifilius et filia a familia di
Ipsienĩ pͥmi in ordine nascentiũ existunt Unde et cornelia familia: stirpis ipsa om̃is a cornelio orta
medius nouissimꝰ : Primogenitus : antequẽ nullus: IUnigenitꝰ: postquẽ nullus Medius int̾ om̃s
ĩmꝰ aut̃: post om̃s idẽ et minimus amonade Nouissimus aut̃ : ꝓpt̃ qđ nouus quia cȩt̃i p̃cede
Antiquiores existunt : Quattuor &iã modis : filii appellant᷑ Natura imitatione ad obtione. doctrina

Expanded text:
ita materfamilias illa est quae plures enixa est. Nam familia ex duobus esse incipit. Avus patris pater est, ita materfamilias illa est quae plures enixa est. Nam familia ex duobus esse incipit. Avus patris pater est, ab aevo dictus, id est ab antiquitate. Proavus avi pater est, quasi p. Atavus, abavi pater, tritavus, atavi pater, quasi tetravus, id est quartus supra avum. Sed tritavus ultimum cognationis nomen est. Familia enim ti sunt; ipsi enim primi in ordine nascentium existunt. Unde et Cornelia familia stirps ipsa omnis a Cornelio orta. medius, novissimus. Primogenitus, ante quem nullus. Unigenitus, post quem nullus. Medius, inter omnes. Novissimus, post omnes. Idem et minimus, a monade. Novissimus autem propter quod novus, quia ceteri praecedendo antiquiores existunt. Quattuor etiam modis filii appellantur: na
Abbreviated transcription (Latin):
Dat̃ aut̃ dictꝰ: eo qđ patratione ꝑ acta . filiũ ꝓcreet: Patratio enim enim est: reiueneriae c̃sumitio:
lucretius: & bene patra patrũ
Genitores aut̃ : agignendo & parentes: q̃si parientes
Idẽ & creatores Crem̃tũ enĩ est semen masculi. unde animaliũ et houm corpora concipiuntur hinc
Pat̃ familias aut̃ dictus qđ om̃ib infamilia sua positis seruis. tãquã pat̃ filiis patria dilectione con¬
sulit seruoꝵq: conditionẽ afilioꝵ affectu ñ discerustis es unũ m̃quã prfilbis patna dilettione con¬
sulit seruoꝵq conditionẽ. a filioꝵ affectu ñ discernit s qͣsi unũ m̃brũ amplectit᷑ hinc enim exortũ
nom̃ patris familias. Qui aut̃ iniq dominant᷑ inseruis: hoc se nõe nequaꝗ reputent appellari
Matrem familias in deuocari : qr ꝑ quandã luris sollẽpnitatẽ. infamiliã transit mariti ¶Tabulȩ enĩ
matrimonia les instrum̃ta emptionis suae st̃: Nlias sic̃ matronaest mat̾ pͥmi pueri id ÷ qͣsi mat̃ nati

Expanded text:
ater autem dictus eo quod patratione peracta filium procreet. Patratio enim est rei veneriae consummatio. Lucretius 4, 1129: Et bene patra patrum. Genitores autem a gignendo; et parentes quasi parientes. Idem et creatores. Crementum enim est semen Paterfamilias autem dictus, quod omnibus in familia sua positis servis, tanquam pater filiis, patria dilectione consulit, servorumque conditionem a filiorum affectu non discernit, sed quasi unsulit, servorumque condicionem a filiorum affectu non discernit, sed quasi unum membrum amplectit. Hinc enim exortum est nomen patri familias. Qui autem inique dominantur in servis, hoc se nomine nequaquam reputent appellari. Matremfamilias inde vocari, quia per quandam iuris sollemnitatem in familiam transit mariti. Tabulae enim matrimoniales instrumenta emptionis suae sunt. Alias sicut matrona est mater primi pueri, id est quasi mater nati,
Abbreviated transcription (French):
d i a uigo Nomen deg̃co latinũ factũ. litta t̾tia demutata: ¶ Alius demultis dr̃. alt̃ uer
incunctant̃ utitur:
incunt us dictus. quasibene auctꝰ. Scilicet ababendo qł uellet &e nihil patiendo qđ nollet: Ine¬

Expanded text:
d est ἄμφω, nomen de Graeco Latinum factum, littera tertia demutata. Alius de multis dicitur, alter vero d est ἄμφω, nomen de Graeco Latinum factum, littera tertia demutata. Alius de multis dicitur, alter vero incunctanter utitur. B 22. Beatus dictus, quasi bene auctus, scilicet ab habendo quod velit, et nihil patiendo quod nolit. I
Abbreviated transcription (Latin):
Aem ormis eo qđ normã & m̃surã excedat : abauctor est fur ium̃toꝵ & peccoꝵ: quẽ uulgo abige¬
lũ uocant᷑: ab abigendo scilicet: Atramus: & abbatus: ille aueste nigra. iste ab alba: Aduena: eo quod
Nde erariũ expensũ conferendis erat. & innegotiis quoq publicis frequens. Vnde .&ꝑ .S. non ꝑ.d scriben¬
duin estꝰ : Apparitor nominatꝰ: qđ appareat & uideat᷑. & p̃stosit a llobsequiũ: Iagricola: acolendo agro¬
sil uicola :Adtentꝰ ut aliquid audiens teneat: ad tonitꝰ ueluti furore quodã instinctu
itq stupe factus : dictus aut̃ attonitus: a tonitruũ strepitu. Quasi tonitruo obstupe factus. Et uicino
fulgori aut tactu ꝓximus. Adlectus: qđ sit palã elett ibactus qđ sit abactura motus
uorauus ed qđ non oriatur sedaboriatur & excidat  adoptiuus: q obtatus palã est ad filiũ sambo:¬

Expanded text:
Aenormis, eo quod normam et mensuram excedat. Abactor est fur iumentorum et pecorum, quem vulgo abigeAenormis, eo quod normam et mensuram excedat. Abactor est fur iumentorum et pecorum, quem vulgo abigeium vocant, ab abigendo scilicet. Atratus et albatus: ille a veste nigra, iste ab alba. Advena, eo quod ad aerarii expensam conferendis erat, et in negotiis quoque publicis frequens; unde, et per s, non per d scribendus est. 18. Apparitor nominatus, quod appareat, et videatur, et praesto sit ad obsequium. Attentus, ut atus, ut aliquid audiens teneat. Adtonitus, veluti furore quodam instinctus atque stupefactus; dictus autem adtonitus a tonitruum strepitu, quasi tonitru obstupefactus et vicino fulgori aut tactu proximus. Adlectus, quod sit palam electus. Abactus, quod sit ab actu remotus. Abortivus, eo quod non oriatur, sed aboriatur et excidat. Adoptivus, quia est optatus palam in filium. Ambo
Abbreviated transcription (Latin):
us: ab auendo: auere enĩ: cupere est: hinc et iuarus: Nã quid÷ auarũ eẽ : nisi ꝓgredi ultra
ad consoriũ suũ aliqua inuitare dulcedine : adulter : uiolator maritalis pudoris. Eo qđ alt̾ius thoꝵ p¬
luat:  Armuger : qđ armagereat: anceps: huc et illuc fluctuans acdubius istud an illud capiat.
& inqua parte declinet anxius :ut io+sul¬
Atrax÷ qđ sit tetris morib: sabste nuis: atemeto iđ iuno. quasi abstinens auino itsablactati
qđ sit alacte ab latꝰ: Aeger : qđ agat᷑ infirmitate uł tristitia ad tempus : sa egrotꝰ: qđ sit eger freq̃nt
sicut iratus & iracundus : Aerum nosus : arumine dictꝰ. qđ ꝑ inopuũ miser factꝰ esuriat et siciat :  auspex: eo qđ¬
auiũ auspitiar intendat. Sicut auceps quod aues caꝑiat. astrosus: abistro dictus. quasi malo side natus:

Expanded text:
dictus ab avendo; avere enim cupere est. Hinc et avarus. Nam quid est avarum esse? progredi uldictus ab avendo; avere enim cupere est. Hinc et avarus. Nam quid est avarum esse? progredi ulad consortium suum aliqua invitare dulcedine. Adulter, violator maritalis pudoris, eo quod alterius thorum polluat. 11. Anceps, huc illucque fluctuans, ac dubius, istud an illud capiat, et in quam partem declinet anxius. Atrox sit tetris moribus. Abstemius, a temeto, id est, vino, quasi abstinens a vino. Ablactatus, quod sit a lacte ablatus. 12. Aeger, quod agatur infirmitate, vel tristitia ad tempus. Aegrotus, quod sit aeger frequentius, sicut iratus et iracundus. Aerumnosus a rumine dictus, quod per inopiam miser factus esuriat et sitiat. Auspex, eo qvium auspicia intendat, sicut auceps quod aves capiat. Astrosus ab astro dictus, quasi malo sidere natus.
Abbreviated transcription (Latin):
cito inuenit inloqndo sacer in unã quãq formã uegetꝰ ac nimius : Alacer a uelocitate et cursu. qͣũ di
celerit᷑ sc̃ docilis : Hemulus eiusdẽ rei studiosus quasi imitator ⁊ amibilis: Alias: in imicꝰ inuenit᷑.: Ȩquus
est: scđm naturã iustus. dictus ab aequitate. hoc est ab eo qđ sit aequalis: unde et aeqͥtas appellata. ab ȩqlitatȩ
quadã sclicet: PAe queuus : abeo qđ sit alt̃i aequalis aeuo. Id: coetaneus:s arrogans: eo qđ multũ roget᷑
& lle fastidosus sit : Paudix: ꝓpe parrogante ponit᷑ :s Animosus: qđ sit animis & uiribus plenus:
imatꝰ quasi animo auctꝰ. quasi animo firmatus:Aelatꝰ: ꝓ eo qđ seipsũ suꝑ m̃surã suã eleuet. d¬
sibiuidetur de his quae agit. I Adtollens: qđ se el euet & erigat: Ambitiosus : qđ honores ambiat: Auidi

Expanded text:
cito invenit in loquendo. Acer, in unamquamque formam vegetus ac nimius. Alacer, a velocitate et cursu, quasi dicito invenit in loquendo. Acer, in unamquamque formam vegetus ac nimius. Alacer, a velocitate et cursu, quasi diceleriter, sicut docilis. Aemulus, eiusdem rei studiosus, quasi imitator et amabilis. Alias inimicus invenitur. Aequus est secundum naturam iustus dictus, ab aequitate, hoc est ab eo quod sit aequalis; unde et aequitas appellata, ab aequalitate quadam scilicet. Aequaevus, ab eo quod sit alteri aequalis aevo, id est coaetaneus. et ille fastidiosus sit. Audax, proprie pro arrogante ponitur. Animosus, quod sit animis et viribus plenus. Animatus, quasi animo auctelevet, dum magnus sibi videtur de his quae agit. Adtollens, quod se elevet et erigat. Ambitiosus, quod honores ambiat. Avidus
Abbreviated transcription (Latin):
rceꝵ trigo nõum unde uenut aphilosopis eã tenet rationẽ at ꝑdenominationẽ homo ab luminitate sipiensisipi¬
Nentia nortuet qa pͥus lupientia demde sapiens. tam̃ clarec alia soetulis morigine quorundĩ noum cauusa siẽ
homo ib buamon nde ꝓpe homo est apellatꝰ: Ex quib exempli gr̃i q̃dã inboc ope posumꝰ e haastor cab
cugendo dictus : NAlunus abalendo uocat᷑. licet & quialet & quia lit̾ alũnus dicipotest. Id÷ quinutrit. e.
qui nutrit᷑ sedimelius tam̃ quinutrit: Amicus ꝓdiriuationẽ quasiamicrtie ł animi custos : dictꝰ aut obͥe
qmirtar tuepiteudinis & uia amore torquet᷑ libidinis: amicus. ab hamo. id: acatena caritatis : Vnde e
Inonio qđ tencant ie ramabilis utto qđ sit amore dignus : Samasius: eo qdđ sit pronus adamorem: sastitꝰ
abastu uocit᷑. qđ ÷ calliqi et cauti nominis quipossit sinoꝑiculo fortit̾ aliquid facere: Cargutꝰ qr argum̃tũ

Expanded text:
neat rationem, ut per denominationem homo ab humanitate, sapiens a sapientia nominetur, quia prius sapientia, deinde sapiens; tamen claret alia specialis in origine quorundam nominum causa, sicut homo ab humo, unde proprie homo est appellatus. Ex quibus exempli gratia quaedam in hoc opeagendo. Alumnus ab alendo vocatus, licet et qui alit et qui alitur alumnus dici potest; id est et qui nutrit et qui nutritur; sed melius tamen qui nutritur. Amicus, per derivationem, quasi animi custos. Dictus autem proprie: amator turpitudinis, quia amore torquetur libidinis: amicus ab hamo, id est, a catena caritatis; unde et hami quod teneant. Amabilis autem, quod sit amore dignus. Amasius, eo quod sit pronus ad amorem. Astutus ab astu vocatus, quod est callidi et cauti nominis, qui possit sine periculo fortiter aliquid facere. Argutus, quia argumentum
Abbreviated transcription (Latin):
taes irorurisi euum facit imnunia. i officio ñ fungitur: Est eiũ om̃i priuilegio uacuus TIndẽ¬
pesi leoqđ sine dameno uiugt:. X sine ulla culpa atq piculo Iners sinre artes eo poboone ꝗns qui¬

Expanded text:
Item immunis, qui non facit munia, id est officio non fungitur, est enim omni privilegio vacuus. 142. IndemItem immunis, qui non facit munia, id est officio non fungitur, est enim omni privilegio vacuus. 142. Indemnis, eo quod sine damno vivat, et sine ulla culpa, atque periculo. Iners, sine arte, et ob hoc ne operi qui
Abbreviated transcription (Latin):
ab inudendo selicitatẽ altius. Nnuidosus est : qui abalio patitur inuidilyas ininsis. nuiosus dit̃¬
ꝓuidia ec ⁊ elodict  IIntestabilis cuus testimoniũ ñualet : & qđ dicerit irritu i pbitĩqo sit̃
Iafaruse ñ bonȩ famei I In pbus dictus qđ instit aiamighibenti: In portunus Indulaisi qua
ñbabet pertũ idesti qui edem :. Vndẽ et in portum: quasi in naufragiũ cito ferunt᷑ : Infrendas
Inglumosus. agula & uoractate dictus: Ingloriosus qđ sit sine gła. id÷ sine triumfis : Iten
inglortus  dninemor głae : In formis: ingens ñ qđ ñ babeat foriã. sed qđ ultratormam
magnitudiniẽ habeat Inueterator: coqđ sit mult uetisq ususo rhimalitiat: Nnmans agu
nbonus sed orudelis itꝙ̃ terribilis: manũ enĩ : bonũdr÷ Vnde et eata mnaifrasm qnmanus. qr¬

Expanded text:
ab intuendo felicitatem alterius. Invidiosus est qui ab alio patitur invidiam. Invisus, odiosus, ob iab intuendo felicitatem alterius. Invidiosus est qui ab alio patitur invidiam. Invisus, odiosus, ob invidia et zelo dictus. Intestabilis, cuius testimonium non valet et quod dixerit inritum inprobatumque sit. Infamis, non bonae famae. Inprobus dictus quod instat etiam prohibenti. Inportunus, inquietus; quia non habet portum, id est quietem. Unde et inportuni quasi in naufragium cito feruntur. Infrenis, Ingluviosus a gula et voracitate dictus. Ingloriosus, quod sit sine gloria, id est sine triumphis. Item inglorius inmemor gloriae. Informis, ingens, non quod non habeat formam, sed quod ultra formam magnitudinem habeat. Inveterator, eo quod sit multi veterisque usus in malitia. Inmanis, quia non bonus sed crudelis
Abbreviated transcription (Latin):
tatis freqͣntia. sicut iracundus : Iĩs ocosus: locis usus: I Inditus: g̃cũ nom̃ est: nã clitongi¬
Inluster : nom̃ noticiae est. quod clareat multis splendore generis uł sapientiae. uł
grariuis est obscure natus: doneus. Incomis: a colũna nom̃ habet. quasi erectu
Añ cea ira inflũmat: Incentor : ab eo qđ incendat atq inflamet
Aocen toer ÷ quiaprauĩ sug gestione adiutia cor aliorũ succendit᷑ & ꝑsua dendo inflamet : Tneapi¬
abilie re el ruũquã erpiatur nũquã pur get᷑: Inlaudabilis ÷ nonquia suad leuas ust ael quia laudar
quia onests cequiuis sedinaequalis : Int̾ impiũ aut̃ et iniquũ: hoc distare nonniuqua solet. quia
maculat᷑ ne ap̃ianitatis nomine censeat᷑ Inimicus : qr ñ amicus sed ad ũsarius: Suae aut res ini¬
coii facia tei fraus & terio ⁊ Terror : qđ timent : fraudis : malũ ꝗđ passisunt. ¶Inuidus dict:

Expanded text:
ritati; a frequentia, sicut iracundus. Iocosus, iocis usus. Inclitus Graecum nomen est. Nam ritati; a frequentia, sicut iracundus. Iocosus, iocis usus. Inclitus Graecum nomen est. Nam Inlustris nomen notitiae est, quod clareat multis splendore generis, vel sapientiae, vel virtutis; cuius contrarius est obscure natus. Idoneus. Incolomis a columna nomen habet, quasi erectusdicitur, et ira inflammat. 131. Incentor, ab eo quod incendat, atque inflammet. Incentor, quia prava suggestione ad vitia cor aliorum succendit, et persuadendo inflammat. 132. Inexpiabilis, quod nunquam expietur, nunquam purgetur. 477 Inlaudabilis, non quia laudatus non sit, sed quia laudariquia non est aequus, sed inaequalis. Inter impium autem et iniquum hoc distare nonnunquam solet, quia l si Christianitatis nomine censeatur. Inimicus, quia non amicus, sed adversarius. Duae autem res inimicos faciunt: fraus et terror. Terror, quod timent. Fraudes, malum quod passi sunt. Invidus dictus
Abbreviated transcription (Latin):
incedunt. Distinguentes uultũ ceruleo minioq colore ⁊ cȩt̾is pigm̃tis. habentes simulacra oris
eagipsata. & uario colore distincta: Nonnũꝗ & colla ⁊ manus creta ꝑungu
do tonsi modo criniti. anili & uirginali. ceteraq spetiȩ. aetate. sexuq diũso. Ut fallant
ũ inludis agunt: Quae speties argum̃ti translataest in his quifalso uultu incedunt: & simulant qđ ñs:
le & ipsa quae appellat᷑ inuentio. si uerbi originẽ retractemꝰ quid aliud resonat nisi quiai
Sed & quiint̾ dm̃ quẽ int̾ p̃tatur & homines quibus diuina indicat misteria: int̃ pres uocatur.: Indol
qr iura custodit & scd̃m legem uiuit: Iinnox: qđ non noceat: Iinnocuus. cui nocitũ nonsit. Sedar
uetes : utrumq in differens est : Ellaris: gcũ nomen est: slocundus : eo qđ sit semꝑ locis aptus acila¬

Expanded text:
incedunt, distinguentes vultum caeruleo minioque colore et ceteris pigmentis, habentes simulacra oris incedunt, distinguentes vultum caeruleo minioque colore et ceteris pigmentis, habentes simulacra oris lintea gipsata et vario colore distincta, nonnumquam et colla et manus creta perungmodo tonsi, modo criniti, anuli et virginali ceteraque specie, aetate sexuque diverso, ut fallant populum, dum in ludis agunt. Quae species argumenti translata est in his qui falso vultu incedunt et simulant quod non suet ipsa quae appellatur inventio, si verbi originem retractemus, quid aliud resonat, nisi quia Sed et qui inter Deum, quem interpretatur, et homines, quibus divina indicat mysteria, interpres vocatur. 125. Juiura custodit et secundum legem vivit. Innox, quod non noceat: innocuus, cui nocitum non sit. Sed apud veteres utrumque indifferens est. Ilaris Graecum nomen est. Iocundus, eo quod sit semper iocis aptus et hila
Abbreviated transcription (Latin):
gratis faciat bonũ: s Gratiosus: qđ plus unicuiq quã meret᷑ tribuit:  Garrulus ꝓpͥe dr̃: qͥuulgo
appellatur. accedente l&itia nec ualens neo uolens tacere. sũptũ nom̃ agragulis auibus.
qͥ inportuna loquacitate semꝑ strepunt. necusquã quiescunt.I Ganeo: luxuriosus. & quãꝗ in occultis
locis & sub terraneis quae gania g̃ciuocant :  Glutto: agula. Id÷ gulosus:
Humilis: quasi humo adclinis:T Honorabilis: quasi honore habilis. hoc est aptus:s honestus:
qđ nihil habeat turpitudinis: Nam qiđ ÷ honestas. nisi honor ꝑ p&uus. id÷ quasi honoris statꝰ:
humanus: qđ habeat circa homines amorẽ. & miserationis affectũ: Vnde et humanitas: quan
sic̃ sceleros quã sceleratꝰ. T hirsutus : ab eo qđ sit hirtus & pilis orridus: hippocrita g̃cosermone

Expanded text:
gratis faciat bonum. Gratiosus, quod plus unicuique quam meretur tribuit. Garrulus proprie dicitur, qugratis faciat bonum. Gratiosus, quod plus unicuique quam meretur tribuit. Garrulus proprie dicitur, qui vulgo verbosus appellatur. Accedente laetitia nec valentes nec volentes tacere. Sumtum nomen a graculis avibus, qui inportuna loquacitate semper strepunt nec usquam quiescunt. Ganeo, luxuriosus, et quamquam in occultis locis et subterraneis, quae γάνεια Graeci vocant. Glutto, a gula, id est gulosus. Humilis, quasi humo adclinis. Honorabilis, quasi honore habilis, hoc est aptus. Honestus, quod nihil habeat turpitudinis. Nam quid est honestas nisi honor perpetuus, id est quasi honoris status? Humanus, quod habeat circa homines amorem et miserationis affectum. Unde et humanitas dicta,sicut scelerosus quam sceleratus. Hirsutus, ab eo quod sit hirtus et pilis horridus. Hypocrita Graeco sermone
Abbreviated transcription (Latin):
is deditus. quãẽ antiqui mulierariũ appellabant: Pflagitiosus: eo qđ freq̃ntius flagitet ate
petat libidinẽ: Furcifer dicebatur olim: qui obleue delictũ cogebat᷑ adominis ig̾nominii magi
ã supplicii causa furcam circa uiã ferre. Predicans peccatũ suũ. & monens cȩt̾os neqiđ
tenent quae in leceris :s fornicarius
fornicatrix est: cuius corpus publicũ et uulgare est: haec sub arcuatis prostabat᷑: q̃ loca. fornices¬
dr̃ nisi qui dominũ fugit: Nã si paruulus puer anutrice aut abscola discesserit: fugitiuus ñ est:
nosus : a freq̃ntia claritatis dictꝰ. Pro .c.G. littera cõmutata: Gloriosus: a laurȩa dictus. qu
uictoribus. Gnarus: sciens cui contrarius Ignarꝰ .i. nesciens: IGrauis uenerabilis: unde et
contẽptibiles: leues dicimꝰ: Grauis: ꝓ consilio & constantia dictꝰ. quia ñ leui motu dissilit. sed fixa con
pratus: grãm seruans : dedgratus: tantũ animo gratissimus & animo & corpore dr̃:IGratificꝰ: ab eo qđ

Expanded text:
is deditus, quem antiqui mulierarium appellabant. Flagitiosus, eo quod frequentius flagitet atque appetat libidinem. 109. Furcifer dicebatur olim, qui ob leve delictum cogebatur a dominis, ignominiae magis, quam supplicii causa, furcam circa viam ferre, praedicans peccatum suum, et monere caeteros, ne tenent quae injeceris. 111. Fornicarius . . . . . Fornicatrix est cujus corpus publicum et r nisi qui dominum fugit. Nam si parvulus puer a nutrice aut ab schola discessit, fugitivus non est. Gloriosus a frequentia claritatis dictus, pro C G littera conmutata. Gloriosus a laurea dictus quae datur victoribus. Gnarus, sciens; cui contrarius ignarus, nesciens. Gravis, venerabilis. Unde et contemptibiles leves dicimus. Gravis pro consilio et constantia dictus, quia non levi motu dissilit, sed fixa consgratiam servans. Sed gratus tantum animo: gratissimus et animo et corpore dicitur. Gratificus, ab eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
uł idsinitatis suȩ ꝓximã stuprauerit: Int̾rcidi est : qui falsu testanttũ fect.e tobia heene oalata
Intceptor ꝓprie dr̃ qui int̃ duos deme dio tollitur : Insidiosus quod in sidcate Cẽ ꝓperie
sidere est. dolo aliquẽ espectare : Vnde et in sidie nominate ĩ Incinca id est sine cncti qua
pangi fortt̃ aterus ñ ꝑmittr: IInuestis id est sine ueste : Nondũ ens̃ habet stoianurđestsignũ

Expanded text:
vel adfinitatis suvel adfinitatis surceptor proprie dicitur qui inter duos de medio tollitur. Insidiosus, quod insidiat. Nam proprie insidere est dolose aliquem expectare. Unde et insidiae nominatae sunt. Incincta, id est sine cinctu; quia praecingi fortiter uterus non permittit. Investis, id est sine
Abbreviated transcription (Latin):
bimimor ⁊i quioblitus este  ꝑdidit enim memorium : IInscius : quia sine scientiaests. hioto or
quoo ẽ. fuie consibo a& insous rerũ aeq ignarus : LIneptus : apto contrarius est quii inancorsi
Inops quisine terraest Opẽ enim terra intelligimuos q openi fent srut osi cquida inautꝰ mopẽ
intelligunt csẽ pultũ iihumiatũ. Cunec inane habenti urrecẽ tumulus:  Ignobils. eoqdst uao ot᷑
ilis & obscuri generis Cuus ne nom̃ quidẽ scit᷑ P Ircosus quia sudore corporis faeldo pute
Agnotuse dit nobilis uł ex in piuso ueniens : Inpiusus dictus eoqđ subito sit & non porro anteusis:
Iracas: ꝓditori ab indicando: Vndigena uocatus qđ inde sit genitus. Id est in eodẽ loconatus :
Inpudens: eo qđ abeo pudor &pudicitia ꝓcul ab est:  Inpudicus a podice uocitus⁊ pudore enim
faorem dicit:  Incestus: ꝓrt̃ inlicitã cõmirtionẽ uocit . quasi in coste udcit Quiudr ginennlicrã

Expanded text:
Inmemor, qui oblitus est: perdidit enim memoriam. Inscius, quia sine scientia est. Idiota, iquia est sine consilio et inscius rerum atque ignarus. Ineptus, apto contrarius est, quasi inaptus. Inops, qui sine terra est: Opemo enim terram intellegimus, quia opem fert fructificando. Alii inopem intellegunt non sepultum, inhumilis, et obscuri generis, 479 cujus ne nomen quidem scitur. Ircosus, quia sudore corporis fetido putet. Ignotus, ignobilis, vel ex inproviso veniens. Inprovisus dictus eo quod subito sit et non porro ante visus. Index, proditor ab indicando. Indigena vocatus quod inde sit genitus, id est in eodem loco natus. Inpudens, eo quod ab eo pudor et pudicitia procul abest. Inpudicus a podice vocatus. Putorem enim foetorem dicit. Incestus, propter inlicitam conmixtionem vocatus, quasi incastus; sicut qui virginem sacram,
Abbreviated transcription (Latin):
concita terris: ¶Item letor: a colligendo an¬
Loquax: non est eloquens: ILetus: alatitui
sessionibus : ex quo pecuniosi & locupletes uocabant᷑:
Libalis dictus: ab eo qđ libenit̃ donet nel
murmur& : PLargus Clongus : alin ea dictus ꝓpt̃
qđ sit porrectus : Longeuus: quasi long

Expanded text:
concita terris. Item lector, a colligendo anLoquax non est eloquens. Laetus a latitudisessionibus: ex quo pecuniosi et locupletes vocabantur.' Liberalis dictus ab eo quod libenter donet nec murmuret. Largus. Longus a linea dictus, propter quod sit porrectus. Longaevus, quasi long
Abbreviated transcription (Latin):
Magnificus : a magna faciendo uocabulũ trax̾:Mansuetꝰ: mitis uł domitꝰ. quasi manu ad suetꝰ
Modestus dictꝰ: a modo et tẽperie. necplus quicquã nec inim agens. Fuitis: lenis et ma¬
irmo nisimugitus : Uocalem enĩ spm̃ : ꝑ nares quasi mugiens emittit:
Memor : uł qui memoriã tenet. uł qͥ memoria tenetur :¬
¶ Magisterꝰ : maior instati
teron grece: statio dr̃:¶Minister: minor instatione. siue qr officiũ debitũ
manibus exsequit᷑: saaaior.Maximi : aut meritis aut aetate aut honore. aut fatundia
tute. aut om̃ibo magis eximius: ainor. Minim : anumero monadis qđ
post tũ ñ sit alter : Modicus: paruus sed abusiue ceterũ rationabilis: Aođatus: aisciliat¬
est enim anatura animi & m̃tis. unde & mestus:Mendicus dictus ad¬

Expanded text:
Magnificus a magna faciendo vocabulum traxit. Mansuetus, mitis vel domitus, quasi manu adsuetus. Magnificus a magna faciendo vocabulum traxit. Mansuetus, mitis vel domitus, quasi manu adsuetus. Modestus dictus a modo et temperie, nec plus quicquam nec minus agens. Mitis, lenis et maus non est sermo, nisi mugitus: vocalem enim spiritum per nares quasi mugiens emittit. Memor, vel qui memoria tenet, vel quia memoria tenetur. Magister, maior in statione: nam †steron† Graece statio dicitur. Minister, minor in statione, sive quia officium debitum manibus exequitur. Maximus, aut meritis, aut aetate, aut honore, aut facundia, aut virtute, aut omnibus magis eximius. Maior. Minor. Minimus,o a numero monadis, quod post eum non sit alter. Modicus, parvus, sed abusive; ceterum rationabilis, moderatus,o aEst enim a natura animi et mentis, unde et mestus. Mendicus dictus
Abbreviated transcription (Latin):
palliđ. aloro dictus. qđ huimodi habeat cutem: ILeprosus : a pruritu nimio ipsius scabiei dictus.
u .p. scribi debet: Nluscus: quod lucem exparte sciat. sicut lusciliosus qui uesꝑe nihil u
miseros & apprehendat:
Mi sericors: a conpaciendo alienȩ miseriae uocabulũ est sortitꝰ et hinc appellatã miscđiã : qđ mise¬
rũ corfaciat dolentis alienã miseriã: Non aut̃ occurrit ubiq haec et himologia Nã est in dõmi¬
sericordia : sine ulla cordis miseria: Ialactus: magis auctꝰ gła. et est nom̃ tractũ a sacris : Quoties
enĩ thus aut uinũ suꝑ uictimã fundebat̾: dicebant. mactus est taurꝰ iuino uł turae. hoc est cumu.¬
lata .ẽ. hostia & magis aucta:¶.Munificus dr̃: uł quia alicui multa munera dat. id qr mum
suum id÷ officiũ qđ debet adimplet. Sic et munifeax : qr munera fert : Magni¬
Magnanimis: ab eo qđ sit magnianimi & magne uirtutis cui contrarius est pus illanimis

Expanded text:
od sit pallidus, a loro dictus, quod huiusmodi habeat cutem. Leprosus a pruritu nimio ipsius scabiae dictus, unde et per P scribi debet. Luscus, quod lucem ex parte sciat, sicut luscitiosus, qui vesperi nihil videt. miseros et adprehendat. Misericors a conpatiendo alienae miseriae vocabulum est sortitus: et hinc appellata misericordia, quod miserum cor faciat dolentis aliena miseria. Non autem occurrit ubique haec etymologia; nam est in Deo misericordia sine ulla cordis miseria. Mactus, magis auctus gloria; et est nomen tractum a sacris. Quotiens enim tus aut vinum super victimam fundebatur dicebant: 'Mactus est taurus vino vel ture'; hoc est cumulata est hostia et magis aucta. Munificus dicitur vel quia alicui multa munera dat, vel quia munus suum, id est officium quod debet, adinplet: sic et munifex, quia munera fert. Magnanimis, ab eo quod sit magni animi et magnae virtutis. Cui contrarius est pusillanimis.
Abbreviated transcription (Latin):
itione subsistens de quo scribit᷑ : pusillanimis:
uehement̃ insipiens : ¶Leuis : ob inconstaro¬
iã uagationis appellatur. quia leui motu mentis. nc̃
ista nunc illa desiderat: PLubricus: ab eo ẽ
est: Latro : in sessor uiarũ alatendo dictꝰ:¶Meliu
lingua appellatur. alaniando scilicet corpora: NLacessitor: ꝑ translationẽ dictus acanib uel
Lacessitor: ꝑ trans lationẽ dictus a canib uel
feris. quae solent lacerando ꝓuocare :¬
enon: conciliator stupri. eo qđ mentes miseroꝵ blan¬
diat et deliniendo seducat:
riosus : quasi solutus in uoluptates: Vnde & menbra loco mota: luxa dñr : sLasciuus : qđ sit laxus

Expanded text:
tione subsistens, de quo scribitur: Pusillanimis vehementer insipiens. 159. Levis, ob inconstantiam vagationis appellatur, quia levi motu mentis nunc ista, nunc illa desiderat. Lubricus, ab eo quoest. 160. Latro, insessor est viarum, a Latendo dictus. Aelius lingua appellatus, a laniando, scilicet corpora. 161. Lacessitor, per translationem dictus a canibus, Lacessitor per translationem dictus a canibus vel a feris, quae solent lacerando provocare. Leno, conciliator stupri, eo quod mentes miserorum blandiat et deliniendo seducat. riosus, quasi solutus in voluptate: unde et membra loco mota luxa dicuntur. Lascivus, quod sit laxus
Abbreviated transcription (Latin):
uraĩ ferat pueris qũi adbũe euis uetitis sunt ut negotia sua satis administrare
quodsit formosus capillis. uł quia comam nutrit: ¶ Cal amistratus: aca lamistro id÷ acuferreo
similitudine facto. in quo crines obtorquentur ut crispi sint. Quã incinere cale facer
solent qui capillos crispant : ut calamistratisint:
Canus dictus a candide. & candidis quasi candor datus: Studio enĩ: accedit candor: Nã albũ
uocari: naturae est ¶Elaudus
¶Caccus appellatꝰ: quod careat insu: est enĩ luminib amissis: Cecus est: qͥ utroq oculo ñ uidet:
Caducus : ac adendo dictus: Idem limaticus: eoqđ certo lunae tẽpore patiat᷑: ¶ Confusus: ac̃fusi-¬
one sceleris appellatus. inde & confusio:  Conuulsus dr̃: cui suaui aliqua ad imunt᷑. Vnde et
consensionis dicta. Eoqđ int̾ currat alienũq nundinet corpus: hanc etiã et lenomen uocant:

Expanded text:
 Curator, quod curam ferat pueris, qui adhuc eius aetatis sunt ut negotia sua satis administrare  Curator, quod curam ferat pueris, qui adhuc eius aetatis sunt ut negotia sua satis administrare quod sit formosus capillis, vel quia comam nutrit. Calamistratus, a calamistro, id est aco ferreo in calami similitudine facto, in quo crines obtorquentur, ut crispi sint: quem in cinere calefacere solent qui capillos crispant, ut calamistrati sint. canus dictus a candore, et candidus quasi candor datus; studio enim accedit candor. Nam album vocari, naturae est. 60. Caecus appellatus, quod careat visum. Est enim luminibus amissis. Caecus est qui utroque oculo non videt. Caducus a cadendo dictus. Idem lunaticus eo quod certo lunae tempore patiatur. Confusus a confessione sceleris appellatus. Inde et confusio. Convulsus dicitur, cui sua vi aliqua adimuntur. Unde et consensionis dicta, eo quod intercurrat alienumque nundinet corpus. Hanc etiam et lenonem vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
nanu:Contumax : ab eo qđ contẽpnat : Cromatioꝰ : quia non confundit᷑ nec calorẽ
mutat: Grȩce enĩ croma: color uocat᷑ : Contumeliosus : quia uelox ẽ & tumet in uerbis in
ontentiosus: ab intentione uocatꝰ : quiñ ratione aliqiđ sed sola ꝑtinatia uindicat:
Contẽptibilis : uł quia contẽptiu habilis. uł quia contẽptus & uilis. id ÷ sine honore : Crudelis:
asp: & durus : Carnifex : qđ carnẽ afficiat : sCruciarius: eo qđ sit cruce dignus : collega :
one societatis & amicitiae conplexu dictꝰ:Coȩtaneus: quasi compar aetatis
Compleox: qr uno peccato uł crimine altĩ est adplicatus ad malũ: Adbonũ uͦ: nũquã dicimus
tem:Consors. eo qđ ad eũ pars ꝑtinet bonoꝵ: Nam sortem : uetes proparte poneba
icolonia uł ab agro colendo dictꝰ ¶ Cognitor : a cognoscendo causam dictus

Expanded text:
uere de manu. 45. Contumax, ab eo quod contemnat. Chromaticus, quia non confunditur, nec colorem uere de manu. 45. Contumax, ab eo quod contemnat. Chromaticus, quia non confunditur, nec colorem mutat; Graece enim χρῶμα color vocatur. 46. Contumeliosus, quia velox est et tumet in verbis injuriae. Contentiosus, ab intentione vocatus, qui non ratione aliquid, sed sola pertinacia vindicat. 47. Contemptibilis, vel quia contemptui habilis, vel quia contemptus et vilis, id est sine honore. Crudelis, hasper et durus. Carnifex, quod carnem afficiat. Cruciarius, eo quod sit cruce dignus. Collega a conligatione societatis et amicitiae conplexu dictus. Coaetaneus, quasi conpar aetatis. Conplex, quia uno peccato vel crimine alteri est adplicatus ad malum; ad bonum vero numquam dicimus conplicem. Consors, eo quod ad eum pars pertinet bonorum. Nam sortem veteres pro parte ponebanColonus a colonia vel ab agro colendo dictus. Cognitor a cognoscendo causam dictus.
Abbreviated transcription (Latin):
i potest:Confidens. qđ sit incunctis fidutia plenus: Vnde et cicilius : si confidert
habes: confide om̃ia: ¶ Cautus: a cauendo dictus: ¶Callidus : fraudulentus. quia celare nouit.¬
& male peritus : Callidũ aut̃ uetẽs s̃ ꝓastuto tantũ: sed &iã ꝓ astute docto ponebant. : hunc
& uersutum : ab eo qđ animũ cito uertat:¶ Cupidus : acapiendo multũ id est accipiendo
iocatus . Clamosus : quasi calamosus. acalamo scilicet: qđ sonet : Calũniator : falsi criminis
accusator. acaluendo id est frustrando et decipiendo dictus Calculator : a calculis idest¬
lapillis lapillis minutis quos antiqͥ inmariu tenentes num̃os conponebant :¶Conpilator : quia
aliena dicta suis p̃misc&. Sicut solent pigm̃tari inpila diũsa mixta contunđe: hoc scelere
quondã accusabatur mantuanus illeuatiss cũ quosdã uersus omeritrans ferens si

Expanded text:
declinari potest. Confidens, quod sit in cunctis fiducia plenus. Unde et Coecilius: Si confidentiam declinari potest. Confidens, quod sit in cunctis fiducia plenus. Unde et Coecilius: Si confidentiam habes, confide omnia. 41. Cautus a cavendo dictus. Callidus, fraudulentus, quia celare novit, et male peritus. Callidum autem veteres non pro astuto tantum, 464 sed etiam pro astute docto ponebant. Hunc, et versutum, ab eo quod animum cito vertat. 42. Cupidus a capiendo multum, id est, accipiendo vocatus. Clamosus, quasi calamosus a calamo, scilicet, quod sonet. Calumniator, falsi criminis accusator a caluendo, id est, frustrando et decipiendo, dictus. 43. Calculator, a calculis, id est, lapillis minutis, quos antiqui in manu tenentes numeros componebant. 44. Compilator, qui aliena dicta suis permiscet, sicut solent pigmentarii in pila diversa mista contundere. Hoc scelere quondam accusabatur Mantuanus ille vates, cum quosdam versus Homeri transferens suis
Abbreviated transcription (Latin):
& iam eos sic nominari quiꝑpetuã libidinis abstinentiã pollicebant᷑:Cȩles dr̃: quia iter sibi
nomina in caelo quae absq coniugiis sunt : & celebs dictus : quasi cęlo beatus:s Continens ñ solũ¬
castitate dr̃: sed & incibo et potu. In ira quoq & uexatione mentis. & detrahendi libi dir
ir. sicut solet patronus clientẽ : ¶ Concors : a coniunctione cordis est appellatus: Nã su
consors dr̃ qui sortem lungit: Ita ille consors dr̃ quicor iungit : ¶ Concionator: multitudinis
r : Consolator: unius ad locutor: & inde dictꝰ consolator: qđ solise ad plicat quiloquit᷑
et solitudinẽ leuat ad loquio suo: hinc et solaciũ: Consultus est: qui consulit᷑ : Cui contrariꝰ
est in consultꝰ: qui nonaccipit consiliũ: Constats dictꝰ: qđ undiq stat. nec in aliquã partem

Expanded text:
iam eos sic nominari qui perpetuam libidinis abstinentiam pollicebantur. Caeles dictus, quia iter sibi iam eos sic nominari qui perpetuam libidinis abstinentiam pollicebantur. Caeles dictus, quia iter sibi numina in caelo, quae absque coniugiis sunt. Et caelebs dictus quasi caelo beatus. Caelicolcastitate dicitur, sed et in cibo et potu; in ira quoque, et vexatione mentis, et detrahendi libidine. otegat, et tueatur, sicut solet patronus clientem. 37. Concors a conjunctione cordis appellatus; nam sicut consors dicitur qui sortem jungit, ita ille concors dicitur qui corde jungitur. 38. Concionator, multitudinis allocutor. Consolator, unius allocutor; et inde dictus consolator, quod soli se applicat cui loquitur, et solitudinem levat alloquio suo: hinc et solatium. 39. Consultus est qui consulitur, cui contrarius est inconsultus, qui non accipit consilium. 40. Constans dictus, quod undique stat, nec in aliquam partem