comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maior mniquitas. qͣ ñ ĩ dõ s in de
d̾i cognosꝯt oĩa. añqͣm uirefiant
Et q̃ apud hõies ad huc fut᷑a sunt
angłi iã reuelante dõ noi̾nt. Pre¬
uaricatores ꝙ angłi ⁊̃ scĩtate ami¬
ssa: ñ tñ amiserunt inuacem cre¬
ature angłice sensũ. Triplici eĩ
mͦ. p̾scientie acumine uigent. id
est subtilitate nature exꝑientia
tempox reuelatõe sr̃ioꝵ potestat᷑
Qruotiens d̾s quocũ fagello hu¬
ic mundo irascitur: ad ministiũ
uiude apostate angłi matunt᷑
qui tũ diuna potestate coher¬
centur. netm̃ nocearit qnͣtum
cupiũt. Doni ã angłi ad man¬
sterium salutis humane de pu¬
tatisunt: ut curas admĩstrent.
m̃di ⁊ regant oĩauissu d̾i testã¬
stratorii sp̃c ĩmmisteriũ misi¬

Expanded text:
or iniquitas quam non in Deo, sed in se Dei cognoscunt omnia, antequam in re fiant; et quae apud homines adhuc futura sunt, angeli jam, revelante Deo, noverunt. Praevaricatores angeli, etiam sanctitate amissa, non tamen amiserunt vivacem creaturae angelicae sensum. Triplici enim modo praescientiae acumine vigent, id est, subtilitate naturae, 138 experientia temporum, revelatione superiorum potestatum. 18. Quoties Deus quocunque flagello huic mundo irascitur, ad ministerium vindictae apostatae angeli mittuntur: qui tamen divina potestate coercentur, ne tantum noceant quantum cupiunt. Boni tamen angeli ad ministerium salutis humanae deputati sunt, ut curas administrent mundi, et regant omnia jussu Dei, testannistratorii spi
Abbreviated transcription (Latin):
Dostqͣm apostate angłi cecidert
reliqui ꝑsenerantia et̾re bĩtud̾is
solidati sunt. uñ ⁊ post celi crea¬
tõm: inpͥncipio repetitur. fiat
firmamtum. Et uccatum ẽ fir¬
manitum celum. nimirũ osten¬
densqd post angłoꝵ ruinã hiiqͥ
boli uo deiectõm angłoꝵ scõrum
conlata ẽ. stĩtatis ꝑ seuerantia et
bitudo: qͣm minus acceꝑant unde
oportet amosci ꝙ maloꝵ nuquitas
scõrum seriuat humilitati:. qr u
mali corriunt iride boni ꝓficiũt

Expanded text:
angeli ceciderunt, reliqui perseverantiam aeternae beatitudinis solidati sunt. Unde et post coeli creationem in principio repetitur: Fiat firmamentum, et vocatum est firmamentum coelum; nimirum ostendens, quod post angelorum ruinam, hi qui boli dejectionem, angelorum sanctorum collatam sanctitatis perseverantiam, et beatitudinem quam minus acceperant; unde oportet cognosci quod malorum iniquitas, sanctorum serviat humilitati: quia unde mali corruunt, inde bo
Abbreviated transcription (Latin):
nus soli do ẽ cegnitus. Int̾ angłos
distantia potestatẽ ẽ. ⁊ ꝑgradiũ
dignitate. mist̾ia eisd̾ sunt distri¬
buta. aliiq aliis p̾ferunt᷑ tã cul¬
mine potestatis. qͣ scĩa uirtutis
Subministrant gͥ alii alioꝵ p̾cep¬
tis: atq obediunt uissis. Nñ ⁊ ad ꝓ¬
ph̃am zachariã angłs angłm mi
itit: ⁊ q̃q ad mntiare debeat pre

Expanded text:
oli Deo est cognitus. 14. Inter angelos distantia postestatum est, et pro graduum dignitate ministeria eisdem sunt distributa; aliique aliis praeferuntur, tam culmine potestatis quam scientia virtutis; subministrant igitur alii aliorum praeceptis, atque obediunt jussis. Unde et ad prophetam Zachariam Angelus angelum mit
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse ꝑ id maxime a noscit᷑:
qd̃ sasutati in uet̾i testam̃to
ab hominib angłi despici¬
unt se salutari ab eis. qd̾ in
nouo testam̃to a ioh̃e fcm̃ ñ
solum reu̾ent̾ angłs suscipit.
uer̃ ⁊ nefaciat interdicit. Ob
nec resalutatur abangło: eo ꝙ
homo ad huc ũdũ transiss ĩ dm̃
Suscipitur ã hõ a do: ⁊ reu̾ent̾
salutatur ab angło. Nam ⁊ ma

Expanded text:
fuisse per id maxime agnoscitur, quod salutati in Veteri Testamento ab hominibus angeli, despiciunt se salutari ab eis. Quod in Novo Testamento a Joanne factum non solum reverenter angelus suscipit, verum etiam ne faciat interdicit. 28. Ob nec resalutatur ab angelo, eo quod homo adhuc nondum transisset in Deum. 29. Suscipitur autem homo a Deo, et reverenter salutatur ab an
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Nam uxxta ueritatis testimo¬
iũ: abiutio mndxx fuit ⁊ iueri¬
tate nonstetit: qr statim ut fc̃s ẽ
cecidit. fuit quid̾ in u̾itate ꝯditus:
s non stando ꝯfestim a u̾itate est
lapsus. uno suꝑbie lapsudũ deo
ꝑtumorem se conferunt. ⁊ homo
contentus qd̾ se d̾o equalẽ existi¬
deantip̃po qui adu̾satur ⁊ extol¬

Expanded text:
Nam juxta Veritatis testimonium, ab initio mendax fuit, et in veritate non stetit, quia statim ut factus est, cecidit. Fuit quidem in veritate conditus, sed non stando confestim a veritate est lapsus. Uno superbiae lapsu, dum Deo per tumorem se conferunt, et homocontentus, quod se Deo aequalem existide Antichristo: Qui adversatur, et extol
Abbreviated transcription (Latin):
berillus. saphirus. carbunculus
⁊ smaragdus. Ouo nu̾o lapid̃.
ip̃i ordines designati st̃ angłoꝵ.
quos apostata angłs añ lapsim
qͣi ĩ uestim̃to ornam̃tisu affixos
clariorẽ cũctis aspexit: ꝯfestĩ ĩ tu¬
muit. ⁊ cor suũ adsuꝑbiã eleua¬

Expanded text:
berillus, saphirus, carbunculus et smaragdus. Hoc numero lapidum ipsi ordines significati sunt angelorum, quos apostata angelus ante lapsum quasi in vestimento ornamenti sui affixos clariorem cunctis aspexit, confestim intumuit et cor suum ad superbiam ere
Abbreviated transcription (Latin):
Cedei nonfu̾nt altiores illo mꝑa¬
dyso der: abietes ñ ad equaiit
sumitatẽ illuis. Om̃e ligñ pa¬
dysi ñ ẽ ad similatum illi:. q̃m spe¬
ciosiorem fecit eũ deus. Distat ꝯ¬
ditio angłi:. a conditõne hoĩs.
Nomo enum ad d̾i similitudinẽ
conditus ẽ: archangelus u̾o qui¬
lapsus ẽ signaculũ dei simlitudi¬
nis appellatus ẽ: testante dño ꝑ
exechielem. Tu signatulum siłi¬
tudinis eius plenꝰ sapĩa ꝑfectus
decore. indelitiis ꝑadysi d̾ fuisti.
Quanto eĩ subtilis ẽ. eiꝰ natura.
celo cecidisse diabolum. qͣmħo cõ¬

Expanded text:
altiores illo in paradiso Dei, abietes non adaequaverunt summitatem illius. Omne lignum paradisi non est assimilatum illi: quoniam speciosiorem fecit eum Deus. Distat conditio angeli a conditione hominis. Homo enim ad Dei similitudinem conditus est. Archangelus lapsus est, signaculum Dei similitudinis appellatus est, testante Domino per Ezechielem: Tu signaculum similitudinis, plenus sapientia, perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . Quanto enim subtilior est ejus natura, coelo cecidisse diabolum
Abbreviated transcription (Latin):
Grã non natura ee ĩ ꝯruta¬
biles arigłos. Nam si naturaĩ¬
ꝯmutabiles eent: diabobus ñ¬
utiq cecidisset. Mutabilita¬
tem itaq nature: subfragat ĩ
illis ꝯtemplatõ creatoris. Inde
⁊ pͥuatus ẽ apostata angelus
dum fortitudinem suã nõ ado
s a se uoluit custodiri. Añ om̃ẽ
crraturã angłi fci sunt. dũ dtm̃
est. fiat lux. De ip̃is eĩ dic̃ scrip¬
tura. Prior õim creata ẽ. sapi¬
entia . Lux enim dñr ꝑticipãdo
⁊ añ omuẽ creatõm angłoꝵ : di¬
abolus conditus ẽ. sic̃ scriptũ ẽ
Ip̃e est pͥncipium uiaꝵ dei. unde
⁊ ad comꝑatõm angłoꝵ: archan¬
gelus appellatus est Prius eĩ tre-¬
bunse uit̾ angłos diabolũ exqua¬

Expanded text:
 non natura esse incommutabiles angelos. Nam si natura incommutabiles essent, diabolus utique non cecidisset. Mutabilitati itaque naturae suffragatur in illis contemplatio Creatoris. Inde et privatus est apostata angelus, dum fortitudinem suam non a Deo, sed a se voluit custodiri. Ante omnem creaturam angeli facti sunt, dum dictum est: Fiat lux . De ipsis enim dicit Scriptura: Prior omnium creata est sapientia . Lux enim dicuntur, particet ante omnem creationem angelorum diabolus conditus est, sicut scriptum est: Ipse est principium viarum Dei . Unde et ad comparationem angelorum archangelus appellatus est. Prius enim crebuisse inter angelos diabolum ex
Abbreviated transcription (Latin):
Sed date locum ire. Prodolor. Ubi
uera religio: Ubi perfectionis
integritas: Ubi caritatis inue¬
nitur fundamentum: Forsitan
in claustralib qui se ipõs indicã¬
tes cotidie accusant. sĩmi iudicis
sententiam formidant dicentes.
Non intres in iuditium cũ ser¬
uo tuo dñe. quia nõ rustificabit᷑
in conspectu tuo om̃is uiuens.
Scrutantur oñi clatistrales iu¬
ditia dñi uera. non secularia. Le¬
gem dñi custodiunt uiuendo me¬
ditando amando. uiuendo pitas
do scientie amando caritatis per¬
fectio solet adquiri. Habet autẽ
lex claustraliũ iudices et testes
atq consiliarios stios. In lege et¬
ent̃ dñi duo testes sunt. utta ⁊ cõ¬
scientia. duo iudices meditatio
scientia: duo consiliarii. amor
pximi: ⁊ amor dei. Bonꝰ testis bo¬
na uita. Coram deo testis est cõ¬
scientia. coram hominib uita.
Concordant aũt in iuditio scientia
et meditatio. ditm qd̾ fit ant quod
dicitur diligenti consideratione

Expanded text:
sed date locum irae! Proh dolor! Ubi sed date locum irae! Proh dolor! Ubi vera religio? ubi perfectionis integritas? ubi charitatis invenitur fundamentum? Forsitan in claustralibus, qui seipsos judicantes quotidie accusant, summi judicis sententiam formidant dicentes: Non intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Scrutantur enim claustrales judicia Domini vera, non saecularia, legem Domini custodiunt vivendo, meditando, amando. Vivendo puritas , amando charitatis perfectio solet adipisci. Habet enim lex claustralium, judices et testes, atque consiliarios suos. In lege etenim Domini duo testes sunt, vita et conscientia; duo judices, meditatio et scientia; duo consiliarii, amor proximi et amor Dei. Bonus testis bona vita. Coram Deo testis est conscientia, coram hominibus vita. Concordant autem in judicio scientia et meditatio, dum quod fit aut quod dicitur diligenti consideratione
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Hec sitnt illa duio que aufe¬
runt caput ioħis: uanitas scilie
⁊ curiositas. Ioh̃s gr̃ã domini int̾¬
p̾tatur. Huitis gͥ grẽ ds̃ caput
est. Caput gͥ a corpore separat᷑.
qnͣdo aliquis non deo. S sibi ascri¬
bit bonum qd̃ oꝑatur. Tales apd̃
deum grãm non inuenuint. qr
nec recitirunt. Superbi enĩ apd̃
hoĩes. apud deum humiles gra¬
tiam querunt. Unde ⁊ paulus.
Gratia det sitm id qd̾ sum ⁊ gr̃ã
dei in me tracua non fuit. Au¬
dit monachus catisiditꝰ apłm
dicentem. ne repetas. audit. ⁊ de¬
t̾minat. Ne repetas in quit cũ
litigio. non cũ molestia ꝓsequa¬
ris. ⁊ tamen si quid et anferat᷑.
subire iuditium non recusat. ꝑi¬
culum ꝑturii cũ uł aliauis pro
se ip̃o uł ꝓ alio iuret nõ euitat.
Inde conqueritur apłs qd̾ frau¬
dom pati nolumus. qd̾ iudiciis
contendimus. qd̾ ira succensi
nosmet ipõs uidicannis. dicens
non uosmet ipõs defendentes km̃i

Expanded text:
tatis. Haec sunt illa duo, quae aufetatis. Haec sunt illa duo, quae auferunt caput Joannis, vanitas scilicet et curiositas. Joannes gratia Dei interpretatur. Hujus gratiae Deus caput est. Caput igitur a corpore separatur, quando aliquis non Deo, sed sibi ascribit bonum quod operatur. Tales apud Deum gratiam non inveniunt, quia nec quaerunt. Superbi enim apud homines, apud Deum humiles gratiam quaerunt. Unde et Paulus: Gratia Dei sum id quod sum, et gratia Dei in me vacua non fuit . Audit monachus causidicus Apostolum dicentem: Ne repetas . Audit, et determinat: Ne repetas, inquit, cum litigio, non cum molestia prosequaris, et tamen si quid ei auferatur, subire judicium non recusat; periculum perjurii, cseipso, vel pro alio juret, non evitat. Inde conqueritur Apostolus quod fraudem pati nolumus, quod judiciis contendimus, quod ira succensi nosmetipsos vindicamus , dicens: Non nosmetipsos defendentes, charissimi,
Abbreviated transcription (Latin):
potuit: rome fiat. Pro principe
forsitan inuitus paterectir. Ho¬
n̾atut cartulis. anctoritatibus
fultꝰ rec̾tiitur: ponit diem. canse
ꝑsonas inducit: que si uelis ꝑate
sunt iurare qd̾ est. ⁊ si uelis it̾m
iurent quod nõ est. Hec sunt pͥn¬
cipum negotia. Audi indicium
mag̾ amat esse monachus cau¬
sidicus de simul discumbentib
cum herode: qm in uinculis et
carcere teneri cum ioħ̾es In quo
contriuio lic non uideat in di¬
que effuso sanguine adqͥrun
moritur. ⁊ tam̃ de substantia
cipi. blanditur. S et ego ipse¬
Kĩe quandoq cum herode ĩ cõ¬
iuio moratiter descrebo saltã¬
tem puellam. considero caput
spicio. Herodes siguidem peslis¬
gsia interp̾tatur. Omnis eñi
głia filiartim syon abrutus
gloria nero filtarum sectili de¬
foris est. In conuiro gͥ cũ he¬
rode sedeo: dumn in delectatione ui¬
tioꝵ uane głie fauorem quero. sal¬
tantem conspitio filiam herodiadis.:
dum inichi placet uanitas curiosi¬

Expanded text:
potuit, Rompotuit, Romforsitan non pateretur. Oneratus cartulis, auctoritatibus fultus revertitur, ponit diem causae, personas inducit, quae, si velis, paratae sunt jurare quod est; et si velis, iterum jurent quod non est. Haec sunt principum negotia. Nunc iterum aumagis amat monachus causidicus esse simul discumbentibus cum Herode, quam in vinculis et in carcere teneri cum Joanne? In quo convivio licet non videat quae effuso sanguine acquirunmoritur, et tamen de substantia cipi blanditur. Sed et ego, charissimi, quandoque cum Herode in convivio moraliter discumbo, saltantem puellam considero, caput conspicio. Herodes siquidem interpgloria interpretatur. Omnis enim gloria filiarum Sion ab intus ; gloria vero filiarum saeculi deforis est. In convivio igitur cum Herode sedeo, cum in delectatione vitiorum, vanae gloriae favorem quaero, saltantem conspicio filiam Herodis, dum mihi placet vanitas curiosi
Abbreviated transcription (Latin):
qui curias frequentant canstri
causas audiant. idicia ꝑ quirãt.
⁊ si aliqͣndo ꝓpete caise necessitate
occurrant ad curtam sectriores
recurrant:nec tamen suras sed'
etiam alienas defendũt causas.
Hoc amant. hoc freqirentant.
Amant decreta concilioꝵ: non se¬
creta mist̾ioꝵ. Decreta nõ psal¬
mos ruminant. Fuitit orato¬
res in causis: rectoricis ututur
colore. Landari appetunt: quia
pro multis loquntur. S mona¬
chus multum loquens multis
displicet. Contigia coptilant il¬
licita. licita qͣndoq dissoltt.
Quoꝵ non nouerunt patres
atanos nominant consangutnt¬
tatis ordinem narrant. Hunc
ex illo descendisse confirmant.
De incertis iudicant. Testant᷑
sepissime qd̃ ignorant. Si tiero¬
aliquotiens illicita comibia con¬
tungunt: cõmimẽ utilitatẽ pre¬
tendunt. eccłiaꝵ quietẽ ꝓmittũt
pacem ppłt pr̃te saltitem. Si uero
res sic ad affectum ꝑuentre nõ
ualeat: monachuis canisidicus
iter parat. ut qd̾ a libi fiert non

Expanded text:
qui curias frequentant, causas audiant, judicia perquirant, et si aliquando propriae causae necessitates occurrant, ad curiam securiores recurrant. Nec tantum suas, sed etiam alienas defendunt causas, hoc amant, hoc frequentant. Amant decreta conciliorum, non secreta mysteriorum. Decreta, non psalmos ruminant, fiunt oratores in causis, rhetoricis utuntur coloribus; laudari appetunt, quia pro multis loquuntur. Sed monachus multum loquens, multis displicet. Conjugia copulant illicita, licita quandoque dissolvunt, quorum non noverunt patres, atavos nominant, consanguinitatis ordinem narrant, hunc ex illo descendisse confirmant, de incertis judicant, testantur saepissime quod ignorant. Si veroaliquotres illicita connubia conjungunt, communem utilitatem praetendunt, Ecclesiarum quietem promittunt, pacem populi, patriae salutem. Si vero res sic ad effectum pervenire non valeat, monachus causidicus tunc parat, ut quod alibi fieri non
Abbreviated transcription (Latin):
Si quid gͥ in hoc scĩo ꝑfectionis
est in ciauistialib reꝑtri debet. Nec
nisi diligatur pauꝑtas. Q enim
diuitiis habundant. Si cor appo¬
nant: grauantur curis ĩplicant᷑

Expanded text:
 in hoc saeculo perfectionis est, in claustralibus reperiri potest. Nec nisi diligatur paupertas. Qui enim divitiis abundant, si cor apponant, gravantur curis, implicantur
Abbreviated transcription (Latin):
litatem scribunt᷑ scoꝵ ruine et
reꝑatõnes. ut spem faciãt salu¬
distr. ad qͣm utilitatem eoꝵ ex¬
suit quos mmutentur adreꝑati¬
onemr. aut certe exeoꝵ ꝯꝑatõe

Expanded text:
litatem scribuntur sanctorum ruinae et reparationes, ut spem faciant saludediti ad quam utilitatem eorum exaut sint quos imitentur ad reparationem, aut certe ex e
Abbreviated transcription (Latin):
as consectari uirtutes. humi¬
litatis ex xp̃o. deuotõis expetͦ
caritatis ex iohamie. obedĩe.
de abraham. patientie de ysa¬
ac. tolerantie de iacob. casti¬
monie de ioseph. mansuetu¬
diuis de moyse. constantie. de
iosue. beniguitatis de samu
labore. quo moderamine. qua¬
ue intentõne. uł ꝯpunctõne
gerantur: iur sc̃s inutanda
considerat.¬

Expanded text:
 consectari virtutes: humilitatis ex Christo, devotionis ex Petro, charitatis ex Joanne, obedientiae ex Abraham, patientiae ex Isaac, tolerantiae ex Jacob, castimoniae ex Joseph, mansuetudinis de Moyse, constantiae de Josue, benignitatis de Samuelabore, quo moderamine, quave intentione, vel compunctione gerantur, vir sanctus imitando considerat.
Abbreviated transcription (Latin):
adrmaginẽ similis ille: qui ad
iuillo qͣi inspeculo ꝓspicit uta¬
ditiat ꝙ deesse uirtutis agnos¬
cit. Dinus enim seĩpm hõ
cuius ymaginem fc̃i sunt iusti¬
tiam operari. Hec irdicat ꝙ
scribitur:. faciamus hominẽ
ad ymagmem ⁊ similitudinem
nrãm. Qiuia ip̃am intelligẽto
mutatur diuinitatem adcu

Expanded text:
ad imaginem similis ille qui ad sad imaginem similis ille qui ad sin illo, quasi in speculo, perspicit, ut adjiciat quod deesse virtutis agnoscit. Minus enim seipsum homcujus imaginem facti sunt, justitiam operari. Hoc indicat, quod scribitur: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , quia ipsam intelligendo imitatur divinitatem, ad cu
Abbreviated transcription (Latin):
a uirtutes scõꝵ ad exemplum
nẽm d̃s ꝓposuit. ut qͣnͣto de iu¬
tatõne eoꝵ ꝯferri. post̃ nob̾ui
stitie p̾mia. tanto de ꝑseu̾antia
malisunt gͣmora torm̃ta. Si eĩ
ad bom ĩcitam̃tũ diuinã qͥb
admonemur p̾cepta de essent.
ꝓ legͥe nob̃ stoꝵ exẽpla suffi¬
nulla ẽ iam de reatu extusatio
qr ⁊ lex dei aures nr̃as cotidie i¬
pulsat: ⁊ fcõrum docum̃ta bo¬
norum cordis nr̃i inturia ꝓuo¬
cant. Et si prauoꝵ sepe secuti
sumus exempla. cur ñ muite¬
mur scõrum digna ⁊ d̾o placita
facta. Et si apti frumꝰ iitari
iniquos ĩ malum. cur pigrisumꝰ
imitari iustos ĩ bonum. Orand
ẽ. deus ut uirtutes quas scĩ p̾¬
parauit ad coronã: nob̾ ad ꝓte¬
ctum suit poĩte ñ ad penam᷑. P¬
fitient ã ad ꝓfectum nr̃m: Si
tot exempla uoluimus imirta¬
ri uirtutum. Certe si ea potius
ad dampnatõm nr̃am eit. qr e¬
sumunt: tanqͣ si uriago q̃libet
intendatur. ⁊ de eius sim ilitudr̃e
speties facta forcetur. sicq sit

Expanded text:
tutes sanctorum ad exemplum nostrum Deus proposuit, ut quanto de imitatione eorum conferri possunt nobis justitiae praemia, tanto de perseverantia mali sint graviora tormenta. 6. Si enim ad boni incitamentum divina, quibus admonemur, praecepta deessent, pro lege nobis sanctorum exempla suffinulla est jam de reatu excusatio, quia et lex Dei aures nostras quotidie pulsat, et factorum documenta bonorum cordis nostri intima provocant. 7. Et si pravorum saepe secuti sumus exempla, cur non imitemur sanctorum digna, et Deo placita facta? et si apti fuimus imitari iniquos in malum, cur pigri sumus imitari justos in bonum? 8. Orandus est Deus, ut virtutes quas sanctis praeparavit ad coronam, nobis ad profectum sint positae, non ad poenam. Proficient autem ad profectum nostrum, si tot exempla voluerimus imitari virtutum. Certe si ea potius ad damnationem nostram erunt, qui esumunt, tanquam si imago quaelibet intendatur, et de ejus similitudine species picta formetur; sicque fit
Abbreviated transcription (Latin):
dcis m̃sinam definit audi¬
endi modus. Si ergo bre¬
uior fu̾it ⁊ p̾ssior uox qͣm res po¬
scit: ꝓpe ẽ. ut murmur potius
ł susurratio uideatur qͣ smo.
Si uero maior fu̾it qͣm resreqꝰ¬
rit cum possit audire ille ciulo¬
hox iam ñerit uox s clamorꝙ
ẽ notabile nͥforte grauior sit
auditus eius cui loquimur: At
nccitas cegat ad clamand̃. ꝓt¬
ea enim ⁊ de domino scriptum
est qr ⁊ iħ̾c clamabat dicens. Si

Expanded text:
cis mensuram definit audiendi modus. Si ergo brevior fuerit et compressior vox quam res poscit, prope est ut murmur potius vel susurratio videatur quam sermo. Si vero major sit quam res requirit, cum possit audire ille cui lonon erit vox, sed clamor; quod est notabile: nisi forte gravior sit auditus ejus cui loquimur, et necessitas nos cogat ad clamandum. Propterea et de Domino scriptum est: Quia Jesus clamabat dicens: Si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eandem quippe grãm humana natura
mũdata est. ⁊it u̾bo dei lib̾a ab oĩpetto
ut eidem nat᷑e in ip̃o capite suo xp̃o soci¬
cancta euis menbra disfadit. Eit ea
sio poecc̃oꝵ guo spñ fciñ est. ut millum

Expanded text:
 eamdem quippe gratiam natura humana mundata est, ut Verbo Dei libera a peccato ut eidem naturae in Christo capite suo socicuncta ejus membra diffundit. Ea gratia sio peccatorum, quo Spiritu factum est ut nullum
Abbreviated transcription (Latin):
uaguis uidelicet ꝑ mord̾iatã con¬
Cuiꝰ uoce etiam illud apte subm̃¬
gitur. quisquis inuenerit occi¬
det me:quia mentem diuino.

Expanded text:
s videlicet per inordinatam conCujus voce etiam illud apte subjungitur. Quisquis enim invenerit me, occidet me . Quia mentem divino
Abbreviated transcription (Latin):
tatõñ. Illa se obitiũt ne ad de¬
um tomitamur: ista se ĩger̃t
mus Utriusq tumulꝰ ĩ solen¬
tiã nob̾ gignit: intentõm q
nram sepe fraude młtimodaĩ¬
tereludit utile ẽ. diseruo post
pore negligentie sollicitantib

Expanded text:
tationum. Illa se objiciunt, ne ad Deum convertamur; ista se ingerunt, mus: utriusque tumultus insolentiam nobis gignit, intentionemque nostram saepe fraude multimoda intercludit. 6. Utile est Dei servo post pore negligentiae, sollic
Abbreviated transcription (Latin):
terant. Młtos ht̃ corflictus dei
nolentes: motũ libidĩs sustinẽt
Quod tñ ad dampnacõm noͣ
tolerant.ẜ ad ꝓbatõm. scilicet
ut semꝑ hant ꝓ excutiẽda in¬
ertia hostẽ cui resistãt. dũ m
ñ ꝯsentiant. uñ ⁊ nou̾rat ser¬

Expanded text:
terunt. 4. Multos habet conflictus Dei nolentes motum libidinis sustinent, quod tamen ad damnationem non tolerant, sed ad probationem, scilicet ut semper habeant pro excutienda inertia hostem, cui resistant, dummodo non consentiant. Unde et noverint ser
Abbreviated transcription (Latin):
tia sua ⁊ nominib ⁊ u̾b hiis
utitur. quib possit nob̾ ĩ notici¬
am adducere dogmata u̾itatis
Sicut ergo hii qui ambulant ĩ
uia. si a restoitinere deelment.
qd̾ certis lineis ⁊ manifesto cai¬
le concluditur. spatia młta et
uega incident: ita ergo ⁊ his
qui extesserit uiã q̃ ducit ad re¬
gnum celoꝵ. młtam latitrtoinẽ

Expanded text:
tia et nominibus et verbis his utitur, quibus possit nobis in notitiam adducere dogmata veritatis. Sicut ergo ii qui ambulant in via, si a recto itinere declinent, quod certis lineis et manifesto calle concluditur, spatia multa et vaga incedunt; ita ergo et is qui excesserit de vita quae ducit ad regnum coelorum, multam latit
Abbreviated transcription (Latin):
Igrati ⁊ fideles exista rxn.¬
mus erga bñfitia eius: qd
Einbrutis animalib uidemꝰ
fieri. Nam ⁊ canes int̾dum di¬
ligunt eos qui sibi cibũ p̾bent
S ⁊ y̾saias ꝓph̾a hoc doces cum
arguit in gratam gentem. ⁊ dic
exꝑsona domni filios genui
⁊ ex altaui. ip̃i a̾ me sp̃uerunt.
hnouit bos possessorem suum
⁊ asinus p̾seꝑe domini sui eib¬

Expanded text:
deles existamus erga beneficia ejus, quod etiam in mutis animalibus fieri videmus. Nam et canes interdum diligunt eos qui sibi cibum praebent. Sed et Isaias propheta hoc docet, cum arguit ingratam gentem, et dicit in persona Domini: Filios genui, et exaltavi: ipsi autem me spreverunt. Agnovit bos possessorem suum, et asinus praesepium domini sui, I
Abbreviated transcription (Latin):
Irsi ł me non cognouit. ⁊ppls
meus me ñ intellexit. Sicut
enim boui ⁊ asmo ꝑ eo bñfitio
quod pascitur. ail tio spontaneos
mastit erga pastorem.ita⁊uos¬

Expanded text:
ro me non cognovit, et populus meus me non intellexit . Sicut enim bovi et asino pro eo beneficio quo pascitur dilectio spontanea nascitur erga pastorem, ita
Abbreviated transcription (Latin):
catur qñ quid̾ neq his qui uidi¬
tisuo subiestus ẽ ausus÷ inocu¬
lis uidicis sui aliquid sue ndi
entiam. Hoc ẽ enimom̃s dic̾e
Suꝑlores sibi. Sienim ũ adsu¬
os usus. ł adsuam utilitatem
obedire s̾ eos q̃rit qui obediũt.

Expanded text:
eatur: quoniam quidem neque is qui judici suo subjectus est, ausus est in oculis judicis sui aliquid suae indentiam: hoc est enim omnes ducere superiores sibi. Si enim non ad suos usus vel ad suam utilitatem obedire sibi quaerit eos qui obediunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dm uimꝰ lugeamꝰ ⁊ illa miriuta
pita uł q̃ añ fecimus uł que ĩdesi¬
nent̾ admittimꝰ assiduis or̃o¬
nibus ⁊ largiorib elemosiius
redimamus. Et quomodo nõ
desunt cotidiana poc̃oꝵ uulu̾ã.
sic ñ quam desint elemosinaꝵ
uł or̃onũ remedia. Si enĩ ĩ ticb̾¬
ip̃is ꝓpria se ilitate distringim᷑.
sñiam futuri iudicis p̾uenimꝰ
Qui enim ꝓ põtis sibi tp̃ens̃
ꝑcit: deus cito illi indulgen¬
a cõmunione ꝓsuo reatu sus-¬
pendit : ab illo altari qd̾ ẽ in
celo remou̾i ñ potit. scd̾m illd̾¬
tates tuas: ut iustificeris. In¬
iquitatem tuam situ agnoscis
:deus ignoscet. Nemo ergo de¬
łe desꝑat: qui credit qd̃ ⁊̃ si pe¬
nitentiam ꝯgat de pcc̃is suis.
diuina mĩa ñ indulgeat. n

Expanded text:
ta vel quae ante fecimus, vel quae indesinenter admittimus, assiduis orationibus et largioribus eleemosynis redimamus. Et quomodo non desunt quotidiana peccatorum vulnera, sic nunquam desint eleemosynarum vel orationum remedia. Si enim nosmetipsos propria severitate distringimus, sententiam futuri judicis praevenimus. Qui enim pro peccatis sibi ipsi non parcit, Deus cito illi indulgena communione pro reatu suspendit, ab illo altari quod est in coelo removeri non poterit; secundum illitates tuas, ut justificeris . Iniquitatem tuam si tu agnoscis, Deus ignoscit. Nemo ergo dele desperat, qui credit quod etiamsi poenitentiam agat pro peccatis suis, divi
Abbreviated transcription (Latin):
onibus. quid ꝓ otiosis sermõi¬
bus. quid ꝓ odio. quid ꝓira. qͥd
ꝓ inuidia. quid ꝓ concupiscĩa
mala. quid pro gula. quid ꝓ sõp¬
nolentia. quid ꝓ sordidis cegita¬
tionib. quid ꝓ concupiscĩa ocło¬
rum. quid ꝓ uoluptuosa delecta¬
pegrmos neglegenter excipimtꝰ.
quod sed̾m ꝓmissõm nr̃am ĩ ba¬
ptisino hospitib pedes lauare
negleximus qd infirmos tardiꝰ
quamoportet insitanus. qd disco¬
ses as concordiam non toto ⁊ in¬
regro aĩo reuotaiximus. qd ec̃ca
segerentur. otiosis fabulis occi¬
patisumus: qd̾ ad psallend̾ aut
orand̃ aliquotiens alind qͣmo
portet cegitamus: qd̾ in cõuiui

Expanded text:
onibus, quid pro otiosis sermonibus, quid pro odio, quid pro ira, quid pro invidia, quid pro concupiscentia mala, quid pro gula, quid pro somnolentia, quid pro sordidis cogitationibus, quid pro concupiscentia oculorum, quid pro voluptuosa delectaperegrinos negligenter excepimus, quod secundum promissionem nostram in Baptismo, hospitibus pedes lavare negleximus, quod infirmos tardius quam oportuit visitavimus, quod discordes ad concordiam non toto et integro animo revocavimus, quod Ecclesia legerentur, otiosis fabulis occupati fuimus, quod aut psallendo aut orando aliquoties aliud quam oportuit cogitavimus, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
kñu. tam uiri qm femine. tam
religiosi quam laici. tam senes.
quam iuuenes. tam pueri quã
puelle: attentius cogitemus
⁊ sine ulla dissimulatione setu¬
ritatem mortiferam respuẽtes
cotidianis dieb pcc̃is nr̃is pe¬
nitentie medicam̃ta appon̾e stu¬
deamus: tim̃tes illud ꝙscriptũ
dat. Sienim ħ fidełr egimus
añ tribunal etmiudicis ñ dãp¬
natõis sñiam suscepturi. s
et̾nus p̾miis munerandi cũ
gaudio ⁊ exultatõne feliciter
ueniemus.¬

Expanded text:
 tam viri quam feminae, tam religiosi quam laici, tam senes quam juvenes, tam pueri quam puellae, attentius cogitemus: et sine ulla dissimulatione securitatem mortiferam respuentes, quotidianis diebus peccatis nostris poenitentiae medicamenta apponere studeamus; timentes illud quod dictum dat . Si enim haec fideliter agimus, ante tribunal aeterni Judicis, non damnationis sententiam suscepturi, sed aeternis praemiis remunerandi cum gaudio et exsultatione feliciter veniemus
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens int̾ ista om̃ia tonsidera
siustum ẽ. ut ꝑtotam iutanituã
nitam iam seminiuus assurgas
Nurquid t̾ hoc fieriuis a seruoi
tuo ut qm dui fortis ⁊ inuenis fu̾it
inimicis tuis seruiat. ⁊ cumadse¬
nectutem uenerit tunc ad tuũ ser¬
utumi redire uelit ; Qruod ergo
nonuis patiaseruo tuo: ñ ẽ iustũ
ut facias dominotuo. Cum tumł
siderare. s tũ qr illam statĩ ag̾e no¬
luerunt. sñ ip̃ius remedio debce
scło retesserit. Pcutitur eĩ etiã
hac ammadu̾sione pcc̃or. ut mo¬
rens obliniscatur sui quiuiuẽs
oblitus ẽ dei. Nam qui remediũ
auime sue qn potuit noluit quere¬
. postea ⁊̃ si uelit. dubiim ẽ ut̃
mereatur accipere. Et id̾o fr̃es ha¬

Expanded text:
mnia considera, si justum est ut per totam vitam tuam vitam jam semivivus assurgas. Numquid tibi hoc fieri vis a servo tuo, ut quamdiu fortis ac juvenis fuerit, inimicis tuis serviat; et cum ad senectam venerit, tunc demum ad tuum servitium redire velit? Quod ergo non vis pati a servo tuo, non est justum ut facias Domino tuo. Cum tamen siderare: sed tamen quia illam statim agere noluerunt, sine ipsius remedio de hoc saeculo recesserunt. Percutitur enim etiam hac animadversione peccator, ut moriens obliviscatur sui, qui vivens oblitus est Dei. Nam qui remedium animae suae, quando potuit, noluit quaerere; postea etiamsi velit, dubium est utrum mereatur accipere. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
cepimus mnrũ curaulam tolli¬
gantur. ⁊̃ ei capitalia cruuina
non addantur. qnͣtis ⁊ qualib
lonoꝵ oꝑm copus reduni pote¬
runt. nͥ sponderante diuina n
largiorib elemosinis. d̾i seueri¬
tas uł institia fu̾it mitigataᷤ
Cum ergo ⁊ ista q̃ dixi sñ quib
nullus homiñ pot᷑ ẽe nos nimi¬
um premant. ⁊ forte ⁊̃ capitali¬
a nob̾ crimina ⁊ pcc̃a subripi¬
ant: nescio qua conscĩa ꝑ itulo¬
sam nob̾ securitatem indicimꝰ
⁊ remedium pñie q̃rere morti
fera dissimulatione negligimꝰ
Eotum inpelago m̃dihuius in¬
numerabilib fluctib fatigemt᷑.
ad expetendum portum pĩrie pꝰ
longa nos tempoꝵ spatia reser¬
uamus ñ intelligentes qd̾ de
multitudine pcc̃oꝵ desꝑatio nas¬
impletur illud ꝙ scriptum est:
ipiꝰ ꝯuen̾it ĩ ꝓfundũ malorũ¬

Expanded text:
coepimus, in unum cumulum colligantur, etiamsi capitalia crimina non addantur, quantis et qualibus bonorum operum copiis redimi poterunt, nisi praeponderante divina milargioribus eleemosynis Dei severitas vel justitia fuerit mitigata? Cum ergo et ista quae dixi, sine quibus nullus hominum potest esse, nos nimium premant, et forte etiam capitalia nobis crimina et peccata subrepant; nescio qua conscientia periculosam nobis securitatem inducimus, et remediufera dissimulatione negligimus: et cum in pelago mundi hujus innumerabilibus fluctibus fatigemur, ad expetendum portum poenitentiae post longa nos temporum spatia reservamus, non intelligentes quod de multitudine peccatorum desperatio nasimpletur illud quod scriptum est, Impius cum venerit in profundum maloru
Abbreviated transcription (Latin):
errorem mitti ĩgehennã. Sepe
mens ad sũma abimis erigitur.
⁊ sepe a sũmis ad una pondere car¬
nis inclinata reflectit᷑. Multos de
ex carnalib sua gr̃a uisitat. ⁊ ad
contempłois fastigiũ eleuat: mł¬
tosq a contempłoe iusto uiditio

Expanded text:
errorem mitti in gehennam. 11. Saepe mens ad summa ab imis erigitur, et saepe a summis ad infima pondere carnis reclinata reflectitur. 12. Multos Deus ex carnalibus sua gratia visitat, et ad contemplationis fastigium elevat. Multosque a contemplatione justo judicio
Abbreviated transcription (Latin):
ua uita ꝓficit: bñ ad contem¬
platõm conscendit.Mito eñ
in ista sustollit᷑ͣ. qui ĩ illa utił
inuenit᷑. Qͥq ad huc tp̃ralem
głam aut tarnalẽ affectat con
cuncta exhaurienda sunt uitia
ut ĩ illã pura iã m̃tis acie ad
contempland̃ dñi qͥsq ꝑtranse¬
at: ⁊ licet ꝯu̾sus statim ad con¬
templatõm ꝯscend̾e cuptat. tñ
loriosa uita suppoͦ. q̃ acliuã de¬
monstrat. Sicut sepultus ab oĩ
one actuali au̾titur. Et sicut ab
astuali uita conscendentes incõ¬
templacõis qͥete sepeluint᷑. ita
ab sctõne scłari oecedentes eos
tuta actĩa in se qͣi sepeliendos

Expanded text:
va vita proficit, ad contemplationem bene conscendit. Merito enim in ista sustollitur, qui in illa utilis invenitur. Quicunque adhuc temporalem gloriam, aut carnalem affectat conccuncta exhaurienda sunt vitia, ut in illa jam pura mentis acie ad contemplandum Deum quisque pertranseat. Et licet conversus statim ad contemplationem conscendere cupiat, tamen boriosa vita supponitur, quae activam demonstrat . 5. Sicut sepultus ab omnione actuali avertitur. Et sicut ab actuali vita conscendentes in contemplationis quiete sepeliuntur, ita ab actione saeculi recedentes eos vita activa in se q
Abbreviated transcription (Latin):
contempłois egoiunt᷑ ad publi¬
tum actõis: ita rursus ab aftõis
moris ẽ. semꝑocłmi in radiũ so¬
platc̃e ad actualẽ uitã interd̾
reflectunt᷑. consid̾antes illa sũ¬
ma sic ẽe. utilia. ut tñ ista hũi¬
lia suit paululũ ũre indigentie

Expanded text:
contemplationis egrediuntur ad publicum actionis, ita rursus ab actionis moris est semper oculum in radium soplatione ad actualem vitam interdum reflectuntur, considerantes illa summa sic esse utilia, ut tamen ista humilia sint paululum nostrae indigentiae
Abbreviated transcription (Latin):
neas ille debilis. qui claudus
ab infantia sedens ĩ porta tem¬
pli dm̃i atq m̃dicans: in noĩe
antiqͣm recepit sanitatem ꝓ¬
tem ananias ⁊ safira: qui dis¬
trahentes agrum ꝙ uendere
fc̃o edocuit głosissimus petrus
messe sibi bonitatem ⁊ discip¬
liuam: dum remedium pͥstat
infirmo ⁊ competentem sumit
de mendatib ultõm: qd̾ eum
recte sc̃e q fetisse. celestis uidi¬
tii consensus ostendit. Descĩe uͦ
euis ꝑfectõne quis ambigat.I
dñs suas ꝯm̃dat ouiculas. Te¬
nuit bontatem ⁊ disciplmã
⁊̃ glo̾sissimus panlus. qui ut eiꝰ
scripta testantur discipuł su¬
is ⁊ uirgau correptõis ⁊ sp̃m
mansuetudĩs p̾tendebat:. pp̃
qd̾ faciebat eum omnnb ama¬
bilem bonitas ⁊ disciplma ter¬
ribilem. Nam ⁊ int̾ ip̃a mundi
pͥmordia ut bonitatem xpisti

Expanded text:
neas ille debilis, qui claudus neas ille debilis, qui claudus ab infantia, sedens in porta templi Domini atque mendicans, in nomineantiqtem Ananias et Saphira , qui distrahentes agrum quem vendefacto edocuit gloriosissimus Petrus inesse sibi bonitatem ac disciplinam, dum et remedium praestat infirmo, et competentem sumit de mendacibus ultionem. Quod eum recte sancteque fecisse coelestis judicii consensus ostendit. De scientiae ejus perfectione quis ambigat quDominus suas commendavit oviculas. Tenuit bonitatem ac disciplinam etiam gloriosissimus Paulus, qui, ut ejus scripta testantur, discipulis suis et virgam correctionis et spiritum mansuetudinis praetendebat; propter quod faciebat eum omnibus et amabilem bonitas, et disciplina terribilem. Nam etiam inter ipsa mundi primordia ut bonitatem ac di
Abbreviated transcription (Latin):
disciplitia durior ip̃a sur austeri¬
date crudescat uis fr̃ bonus Ee
pectanti. Benigne quid̃ fac: et
ut ueresis bonus rigorem ei ad¬
hibe distipline ut tua ei bõitas
nulla ei coh̾ceritis censure nitre¬
ħ bouitas tua:. qua ꝑmittas pe¬
rrre peccantem. ꝙ̃ pot̾as saluã¬
re correptũ. Eursum si nimio dis¬
ciꝑline rigore ulłam scis bonta¬
tis p̾tendere medicinam dum ri¬
gorem tuum refugit peccans pec¬
cati egritudinem nõ curabis. Et
q̃ tandem uiuendi rõ erit. que ue
iustitia erit ut solutior lenitas
cobentiam p̾beat poc̃ori aut ĩmo¬
derata seu̾utas a lapsu ñ reuocet
deliquentem: ut autemi bonita¬
tis huus disciplineq magisteri
uni iur̃is fuisse maiorib pleni
ꝑfectiusq distamus: uel paricade
plurib uenerabilium prm̃recẽ¬
bonus oblatos sibi dicitur cueas¬
se infirmos ⁊ ut discipline cele¬
stis amator iusta ultõne plen¬
sse mendaces ꝑhibetur. Nmi
bonitatis eiꝰ grãm destature¬

Expanded text:
disciplina durior ipsa sui austeridisciplina durior ipsa sui austeritate crudelescat. Vis, frater, bonus esse peccanti? Benigne quidem facis: sed ut vere sis bonus, vigorem ei adhibe disciplinae; ut tua illi bonitas nulla coercentis censurae increhaec bonitas tua; quia permittis perire peccantem, quem potueras salvare correctum. Rursum, si nimio disciplinae rigore nullam scientia bonitatis praetenderis medicinam; dum rigorem tuum refugit peccans, peccati aegritudinem non curabis. Et quae tandem vivendi ratio erit, quaeve justitia erit, ut solutior lenitas cohibentiam praebeat peccatori, aut immoderata severitas a lapsu non revocet delinquentem? Ut autem bonitatis hujus disciplinaeque magisterium in nostris fuisse majoribus, plenius perfectiusque discamus, pauca de pluribus venerabilium patrum recenbonus, oblatos sibi dicitur curasse infirmos; et ut disciplinae coelestis amator, justa ultione punisse mendaces perhibetur. Nimirum bonitatis ejus gratiam testatur Ae
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatib no¬
straꝵ medetur aĩaꝵ. sub quadã
trmutatis regula. orandi nos
formani ten̾e tanqͣ ꝑitissimus
mar̃ erudit dicẽs. Bonitatem ⁊
disciplinam ⁊ scĩã dcce me dr̃re.
Sollicituis itaq frẽs intendite:
quas sibi potissir̃ uirtutes tri¬
bui rexppħicus dep̾cat᷑. Eorutatẽ¬
Ae nouit recte miue: qui recte
uouit orare.¶ Ion eĩ petit m̃da¬
ax ñ regnafinituma. si tp̃ra ꝓlixi¬
ora uiuendi. s bonitatem se do¬
ceri simul ⁊ disciplinam poscit.
Bonitas enim facit amabilem
disciplinam: ⁊ disciplina efficit
inculpabilem bonitatem. Niec ꝙ̃¬
qmͣ latere puto. qr bonitas sine
disciplina delictorum mr̃ ẽ: ⁊ dis¬
ciplinasme bonitate tristis q̃ dan
amaritudo uiuendi. Scĩam p̾sta¬
ri sibi pariter implorat. ut nou̾¬
it scient̾ sapienterq distingu̾e
qui sint t̾iim bouitatis ⁊ quã
debeat hr̃e disciplia m̃suram. ne
forte aut nimie renuissõis iuitio
bonitas inconsulta fedetur: aut

Expanded text:
infirmitatibmedetur animarum, sub quadam trinitatis regula orandi nos formam tenere, tanquam peritissimus magister erudit, dicens: Bonitatem, et disciplinam, et scientiam doce me. Sollicitius itaque, fratres, intendite quas sibi potissimum virtutes tribui rex propheticus deprecatur. Bonitateme novit recte vivere, qui recte novit orare. Non enim petiit mundanon regna finitima, non tempora prolixiora vivendi; sed bonitatem se doceri simul et disciplinam poposcit. Bonitas enim facit amabilem disciplinam, et disciplina efficit inculpabilem bonitatem. Nec quemquam latere puto, quia bonitas sine disciplina delictorum mater est, et disciplina sine bonitate tristis quaedam amaritudo vivendi. Scientiam praestari sibi pariter implorat, ut noverit scienter sapienterque distinguere qui sint termini bonitatis, et quam debeat habere disciplina mensuram; ne forte aut nimiae remissionis vitio bonitas inconsulta foedetur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
am̃tum est discipline: ⁊ disciplin̾a
condm̃itum ẽ. bonitatis. Caue
ergo frrne ita uelis bonris ui¬
deri ut abitias disciplinam: aut
ita arduam secteris discipłia
ut remoueas bonitatem. Qub
bͣs dauid idcirto scĩam p̾catur ed¬
tio ocire possimus quałr in nob

Expanded text:
temperamentum disciplinae, et disciplina temperamentum disciplinae, et disciplina condimentum est bonitatis. Cave ergo, frater, ne ita velis bonus videri, ut abjicias disciplinam; aut ita arduam secteris disciplinam, ut removeas bonitatem. Quibus beatus David idcirco scientiam precatur adcio scire possimus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
decis itaq fres: quo orandi
compendio ⁊ qua paucitatẽ
abilis ꝓpħa q̃rebat. Breuissi¬
monamq sermone ꝯclusit
quot quot sp̃ualium h̃t muil¬
titudo uirtutum. Si ergo illẽ
Adeohas sanctiores uias tan
topere p̾cabatur. quid facere
nos oportet. qui ⁊ tardi sen¬
sus infirmitate torpemus ⁊
noria remissioris uite ꝯsuetu¬
dine de pranamur : Nos inqͣm
maris orare debemus dicentes
bon̾itatem ⁊ discipłinam ⁊ sciã
dece nos dñe: quatinus in nob
bonitas malitiam uincat ui¬
tia ac noluptates disciplina.
castiget: ⁊ ignorantie cetitatẽ
scia ueritatis illuminet.Si
enim scieris om̃ipotentem dĩn
pari credideris et̾nitate regnan¬
tem: nulla unqͣm te uł peg̾ano¬
rum uana ꝑsuasio. uł arrianoꝵ
ꝑfida turbabit impietas. Si fu¬
turi iuditii scĩa cor tuum uatẽq
repleu̾it: ħebis in tris moribus
disciplinam. Rursus si disciplĩe
ip̃ius ĩsuram regulas ꝙ serua¬
ueris: congruam teriebis ĩ dm̃i¬
bus bonitatem qr bonitas teraꝑ

Expanded text:
dete itaque, fratres, quo orandi compendio et qua paucitate rabilis Propheta quaerebat. Brevissimo namque sermone conclusit, quidquid spiritualium habet multitudo virtutum. Si ergo ille Pa Deo sanctioris vitae viam tantopere precabatur; quid facere nos oportet, qui et tardi sensus infirmitate torpemus, et noxia remissioris vitae consuetudine depravamur? Nos, inquam, magis orare debemus, dicentes, Bonitatem, et disciplinam, et scientiam doce nos, Domine: quatenus in nobis bonitas malitiam vincat, vitia ac voluptates disciplina coerceat, et ignorantiae caecitatem scientia veritatis illuminet. Si enim scieris omnipotentem Deum pari credideris aeternitate regnantem, nulla unquam te vel Paganorum vana persuasio, vel Arianorum perfida turbabit impietas. Si futuri judicii scientia cor tuum mentemque repleverit, habebis in tuis moribus disciplinam. Rursus, si disciplinae ipsius mensuram regulasque servaveris, congruam tenebis in omnibus bonitatem: quia bonitas est
Abbreviated transcription (Latin):
Sescĩa aũt eius quid nos dicutiꝰ
cumom̃s eñ moi̾int incelesti¬
hus didicisse quod dec̾et ĩ t̾ris.
Ioi talia se memorairt edoc
bonitatem edisciplinam testᷤ
dominitus ⁊ bap̃a ioh̾es: qui
legalium pͥceptorura cuscos ĩ¬
mobilis ⁊ herdem regemi deil¬
licita actusabat uxore ⁊cunt¬
tisad se concurrentib purga¬
tioas uite p̾cepta mandabat
Scieritie a illius pleniturdot¬

Expanded text:
entia autem ejus quid nos dicemus, cum omnes eum noverint in coelestibus didicisse quae doceret in terris, ubi talia se memorabat edoctbonitatem et disciplinam testis ille dominicus, et Baptista Joannes, qui legalium praeceptorum custos immutabilis, et Herodem regem de illicita incusabat uxore, et cunctis ad se concurrentibus purgatioris vitae praecepta mandabat. Scientiae autem illius plenitudi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ sponsum desiderat forsitan esti¬
mares. Capa tanonici ⁊ cuculla
monachi nõ differunt a pallio
militis. S ut ait quidã sapiens.
miles ⁊ monachus ex eodem pã¬
no partruntur sibi cucullam ⁊
clatnidem. Non multũ differt
habitus canonici regłaris⁊ se¬
cularis. S si forte regularem
uideas: archidiaconum uel ep̃m te
uidisse contendas. Sed forsitan dices
Delicatis delicata conuentunt.
ex regula testimontum proferens.
Ait enĩ beatus augitstinus Si eis
qui uenertint ex morib delicatio¬
rib. ad monast̾ium aliquid alimẽ¬
toꝵ uestimentoꝵ exꝑimentorum
datur: qd̾ aliis fortiorib et ideo fe
litiorib non datur. cogitare debñt
quib non datur. quantũ de sua Se¬
culari uita illi ad istã descenderint.¬

Expanded text:
quae sponsum desideret, forsitan aestiquae sponsum desideret, forsitan aestimares. Cappa canonici, et cuculla monachi non differunt a pallio militis; sed, ut ait quidam sapiens, miles et monachus ex eodem panno partiuntur cucullam, et chlamydem. Non multum differt habitus canonici regularis et saecularis, sed si forte regularem videas, archidiaconum vel episcopum te vidisse contendas. Sed forsitan dices, delicatis delicata conveniunt, ex regula testimonium proferens. Ait enim beatus Augustinus: « Si eis, qui venerribus ad monasterium, aliquid alimentorum, vestimentorum, operimentorum datur, qlicioribus non datur, cogitare debent, quibus non datur, quantum de sua saeculari uita illae ad istam descenderint
Abbreviated transcription (Latin):
nuendo docet apłs qͣlis esse debe¬
atꝰ religionis habitus. Ait enim
non tn tieste p̾ciosa. Qͥ mollitier
miliertim preciosiorem uestẽ
negat. pittas ne manacho p̾cio¬
siorem habitam concedat. Plts
amat sponsus sponse castitatẽ.
qm̃ͣ spetiosam uestem plus sin¬
plicitatem: qmͣ tortũ crinem.
Sicut ĩ mortalis sponsus plus
amat int̾iorem habitum quã
ett̾iorem. ¶Molles mollia que¬
runt. elati preciosa: delicati spe¬
tiosa. Ext̾ior etenim superfiu¬
itas. animi nuntiat uanitatẽ.
nunqmͣ carius fu̾it em̃dum. puto.
ut sit diu̾sitas inter indumentũ
palatii ⁊ monast̾ii. Qui enĩ mol¬
lib uestututur in domib regum
sunt. Loquor qualiscũq canoni¬
tus de monachis. S qui dicidebe¬
at. de quibdam nr̃i ordinis cãno¬
uicis. ⁊ mens ⁊ facies uehement̾
erubescunt. Lectuli ⁊ em̃ eorum
culcitris fulciuntur plumeis li¬
teis ⁊ lodicib accurate parant᷑.
catinis teguntur opertoriis. qͦs
si forte uideres: lectulum sponse

Expanded text:
endo docet Apostolus qualis esse debeat religionis habitus, ait enim: Non in veste pretiosa . Qui mollitiei mulierum pretiosam vestem negat, putasne monacho pretiosiorem habitum concedat? Plus amat sponsus sponsae castitatem quam pretiosam vestem, plus simplicitatem quam tortum crinem. Sic immortalis sponsus plus amat interiorem habitum quam exteriorem. Molles mollia quaerunt, elati pretiosa, delicati speciosa. Exterior ergo superfluitas, animi nuntiat vanitatem. non quod carius fuerit, emendum puto, ut sit diversitas inter indumentum palatii et monachi. » Qui enim mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt . Loquor qualiscunque canonicus de monachis. Sed quid dici debeat de quibusdam nostri ordinis canonicis? et mens, et facies vehementer erubescunt. Lectuli eorum culcitris fulciuntur plumeis, linteis et lodicibus accurate parantur, cothurnis teguntur et opertoriis, quod si forte videres, lectulum sponsae,
Abbreviated transcription (Latin):
hdĩs. intentõ oꝑis eiꝰ ẽ.
Sig̃ intentõ euas bona
est: ⁊ opus intentõis ipiꝰbonẽ.
Alicqͥn male intentõis ⁊̃ si boñ
boñ. aut repla tur ĩ digñ. Cona
mala u̾o q̃ ꝓt̾reno lutro autua
na gła ẽ. Qm opus boñ bona m̃¬
tentione ñ facit: ꝑ ħ magis ce¬
catur opus. ꝑꝙ illum inaripo¬
terat. Unusquisq boñ opꝰ ꝙ ait
intentõne bona egat: qm̃ pro
mala intentõe pler̃q opꝰ bonũ¬

Expanded text:
is intentio operis ejus est. Si ergo intentio ejus bona et opus intentionis ipsius bonum est. Alioquin malae intentionis etiam si bonum bonum, aut reprobatur indignum. Bona mala vero, q 227 2. Qui opus bonum bona intentione non faciunt, per hoc magis caecantur opere per quod illuminari potuerant. 3. Unusquisque bonum opus, quod agit, intentione bona agat; quoniam pro mala intentione plerumque opus bonu
Abbreviated transcription (Latin):
leni ĩiquitatem. ⁊ ñ ñqͣm elc̃os
o a doctrina cessare. Int̾dũ docto¬
res ecd̃e calore i̾itatis ardentes
ꝯticescunt a docendo. qr ñ ẽ qͥ au¬
diat testante ꝓpħa. Ciutates au¬
stri clause sunt: ⁊ ñ ẽ qui aꝑiat.
Qui decendi accepit bffi̾̃ mt̾d̾¬

Expanded text:
lem iniquitatem nonnunquam electos oportet a doctrina cessare. 332 4. Interdum doctores Ecclesiae calore charitatis ardentes conticescunt a docendo, quia non est qui audiat, testante propheta: Civitates Austri clausae sunt, et non est qui aperiat . 5. Qui docendi accepit officium
Abbreviated transcription (Latin):
buitur s̾mo dectoris. Inpot̾tate
diuina ꝯsistit: cuiuelit d̾s doct᷑¬
ne u̾bũ dare. ł cͥ auffre. Et hec
aut ꝓdicentis aut ꝓ audientis
fit n̾nto: ut m ꝓculpa plebis aui¬
ferat᷑ sermo doctori. mͦ u̾o ꝓ utriͥ¬

Expanded text:
mo doctori. In potestate divina consistit, cui velit Deus doctrinae verbum dare, vel cui auferre. Et hoc aut pro dicentis aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis auferatur sermo doctori, modo ver
Abbreviated transcription (Latin):
crudelitatem ⁊ ligatus: crudeb¬
ta ligatus fac̾e potuit. qͣnͣta so¬
lutus faciet. Qnͣto ꝓꝑinquius
finem m̃di diabolus uidet: tã¬
tocrudelius ꝑsecutõnes ex̾cet
ut qr se continuo dampnand̃
conspicit: socios sibi multipli
cet cum quib gehenne ignib
addicatur. Quanto breue tp̃c
uidet sibi restare diabolus ut
dampuetur. tanto ĩ magna ꝑse¬
cutõis ira mouetur diuina
iustitia ꝑmittente. ut głificẽ¬
tur iusti:sordidentur miqui
tut diabolo durior cꝑescat dãt¬
natonis sententiã¬

Expanded text:
crudelitatem etiam ligatus , crudelcrudelitatem etiam ligatus , crudelta ligatus facere potuit, quanta solutus faciet? Quanto propinquius finem mundi diabolus videt, tanto crudelius persecutiones exercet, ut quia se continuo damnandum conspicit, socios sibi mulcet, cum quibus gehennae ignibus addicatur. 9. Quanto breve tempus videt sibi restare diabolus, ut damnetur, tanto in magna persecutionis ira movetur, divina justitia permittente, ut glorificentur electi, sordidentur iniqui, et ut diabolo durior crescat damnationis sententia