comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gittimi lillegittu fuerit quãdix
pendet qõ affinitatis obiecte põt ñ
inmerito dubitan. nãsi affinitas
fuerat cõꝓbata pdictam reginã ñ
ẽẽ regis comugem apparebit ⁊ po
sequens alia indebitur sibi legittĩe
copulata. ⁊ filios ei legittimoᷤ pepe¬

Expanded text:
gitimi an illegitimi fuerint, quandiu pendet quaestio affinitatis objectae, potest non immerito dubitari. Nam, si affinitas fuerit comprobata, praedictam reginam non esse regis conjugem apparebit, et per consequens alia videretur sibi legitime copulata, et filios ei legitimos pepe
Abbreviated transcription (Latin):
elegit dñs apłica sedes ẽẽ cognosci¬
tur Cum enim petrus mortͦe fugi¬
ens exiuiss uolens eum dominui
adlecum quẽ elegerat reuocare. Int̾¬
rogatus ab eo  domine quouadis.¬

Expanded text:
elegit Dominus apostolica sedes esse cognosciturens exiisset, volens eum Dominus ad locum quem elegerat revocare, interrogatus ab eo, Domine, quo vadis
Abbreviated transcription (Latin):
lios tuos legittimatonis olignare¬
mur titulo decorare q̃ eis quomi¬
stolicasedes plena hat potestatem
genitis nõ naturalib tm. s adulti¬
nis q̃ dispensauit sic ãdactus sp̃na
⁊ ꝓbabilius reputatur ut eosadac¬
tus legitum ac̃ ualeat scłares. pres

Expanded text:
lios tuos legitimationis dignaremur titulo decorare, qustolica sedes plenam habeat potestatem,genitis, non naturalibus tantum, sed adulterinis etiam dispensarit, sic ad actus spiriteditur et probabilius reputatur, ut eos ad actus legitimare valeat saeculares, praes
Abbreviated transcription (Latin):
ris partis ucinie inconcubinam
hebat. ꝓlesuscepta. quandã post et
copulauit ꝓcessu uo tp̃ris idem .R. ĩ
presentia multorũ firmauit ꝓprio
niram̃to. ꝙ eam quã hre iisus fuc

Expanded text:
ris partis viciniae in concubinam habebat, prole suscepta, et quamdam prius, et copulavit. Processu vero temporis idem R. in praesentia multorum firmavit proprio juramento quod eam quam habere visus f
Abbreviated transcription (Latin):
alia postmnodum supducta pueru
suscepit ⁊ puellam. ⁊ tu siłr exclusa
legittia supduxeris aliã ex q̃ filios
suscepisti sicutcum filuis regis eide.
sic cum tius credebatur debeingͥtate

Expanded text:
alia postmodum superducta puerum susceperit et puellam, et tu similiter exclusa legitima superduxeris aliam, ex qua filios suscepisti, sicut cum filiis regis ejusdem, sic cum tuis credebatur de benignitate
Abbreviated transcription (Latin):
blegitiie comprobauit p̾dc̃m .R.
tes ꝙ plus ẽ ꝙ inneritate agitur q̃
ꝙ simulate concipitur licet dẽs .R.
cum ea dimissa quã ut scubinaz
habuerat adalia nota trãsunt uio̾¬

Expanded text:
legitime comprobavit praedictum R. mntes quod plus est quod in veritate agitur quam quod simulate concipitur, licet tam dictus R. cum, ea dimissa quam ut concubinam habuerat, ad alia vota transi
Abbreviated transcription (Latin):
Ostulasti ꝑse. apo. edoceri. at cum
dam presentent ad suarũ eccliaꝵ
titules ordinãdos. utrum clectio
talium ad ip̃os rectores ꝑtincat.ł
rumno ẽ reqrendus assensusntiỹ
ius illis saluum mancat eligẽcaa.
ut cum ip̃as eccłias uacare stigĩt
huiusmõi nullum pationis pre¬
iudicium gnatur quin possinta¬
lios ad illas ecclias cum uacau̾int
presentare. nisi de patronorũ ꝓces¬

Expanded text:
am edoceri ut cum dam praesentent ad suarum ecclesiarum titulos ordinandos, utrum electio talium ad ipsos rectores pertineat rum non est requirendus assensus, utrum jus illis salvum remaneat eligendi, ut cum ipsas ecci nullum patronis praejudicium generatur quin possint alios ad ipsas ecclesias, cum vacaverint, praesentare, nisi de patronorum proces
Abbreviated transcription (Latin):
autem monastiumsictue nos ordi¬
natiomi comisisse cognoscas. ntñ
uirisdictiõemillicnon ep̃s surrẽti¬
nus incinus cuntate monast̾iu
tuum ẽ situm. s nucennus cuiris

Expanded text:
autem monasterium sic tuae nos ordinationi commisisse cognoscas, ut tamen jurisdictionem illic non episcopus Surrentinus, in cujus civitate monasterium tuum est, sed Nucerinus, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
cł̃iamintentedat quoad tpralia rẽ¬
dicare ad faciendum suphec fidem
innalidum et cegnoramus utpo
teꝓpt̾ predca de iur̃e sus pectumues
abinpetitõe ip̃ius quo adtp̃rala eiꝰ¬

Expanded text:
lesiam intendebat sibi quoad temporalia vendicare, ad faciendam super hoc fidem invalidum esse cognovimus, utpote propter praedicta de jure suspectum, vos ab impetitione ipsius quoad temporalia eju
Abbreviated transcription (Latin):
patronatus acqrit. ¶Ceterum ⁊ ẽ¬
suas int̾ꝑonere debeat Aectiom tͣc¬
tande Secus tñ ẽmcapellamquꝰ¬
stituti õe hnra loci ep̃o presentatur
¶ꝓfundatõe. quoq honor ꝓcessionis
fundatori fuatur.⁊ si adinopiã uer¬
gat ab eccłia illi modeste succut¬

Expanded text:
patronatus acquirit. Caeterum convsuas interponere debeat electioni tractandae. Secus tamen est in capellainstitutionem habendam loci episcopo praesentatur. Pro fundatione quoque ipsa honor processionis fundatori servatur, etsi ad inopiam vergit, ab Ecclesia illi modeste succu
Abbreviated transcription (Latin):
plectantur. ¶Ad dicimus in suput
stas ydoneasq ꝓsoãs bis ant saltez
semel manno ppriã parrochiã inq̃¬
eat ⁊ ibi tresuł płes boĩ testimonii
uiros uł ⁊ si expecure uidebitur totã
occultart c̃õuenticula celebrantes
seu acõĩ conisatõe fideliumuita. ⁊
morib dissidentes cos ep̃o studeat¬
purgatioem exhibitam in pristinã
antur ¶ Siqui nõ exhus iuram̃ti¬
respuentes iurare forte noluctĩt ex

Expanded text:
um. Adiicimus insuper ut stas et idoneas personas, bis aut saltem semel in anno propriam parrochiam ineat et ibi tres uel plures boni testimonii uiros uel etiam, si expedire uidebitur, totamocculta conuenticula celebrantes seu a communium conuersatione fidelium uita et moribus dissidentes, eos epispurgationem exhibitam in pristinam antur. Si qui vero ex eis juratirespuentes, jurare forte noluerint, ex
Abbreviated transcription (Latin):
q Oroinatões ab oc¬
brsi archis factas et
abordinatis ab eis
irritas ẽẽ censemus aditic̃tes ũ q
dignitates eccłiasticas scubñfitia¬
reant impetiatis Alieñatoes q̃z q̃¬

Expanded text:
 Ordinationes ab siarchis factas et ab ordinatis ab eis, irritas esse censemus adiicientes, ut, qui dignitates ecclesiasticas seu beneficiareant impetratis. Alienationes quoq
Abbreviated transcription (Latin):
Ccõicamus ⁊ anathatiçamus u¬
musos hrticos gaçaros. patarenos.
paupes delugosũo passaginos io¬
seppinos. arnabo istas. speronistas.
⁊alios quibcũq nõib censcãtur.
facies quidem habentes diu̾sas set.
caudas adimucemcolligatas. qa¬
de uanitate conuemũt mn id ipsu.
Dampnatiuo ꝑ eccliam scłari iu¬
dicio relinquantur aĩadusione d̃¬
bita punĩendi clicis prius asuisor¬
cumbus degradatis. Si qui aut de
carcere detrudantur. Credetes autẽ¬
bsolutos se nouerint adebito fide¬
litatis homini ⁊ totius obsequii
quibcumq lapsis manifeste in
hercsim aliquo pacto quacũq fir¬
mitate uallato tenebanturastricti

Expanded text:
icamus, & anathematizamus universos hæreticos Catharos, Patarenos, Pauperes de Lugduseppinos, arnaldistas, speronistas et alios quibuscunque nominibus censeantur, facies quidem habentes diuersas, sed caudas ad inuicem colligatas de uanitate conueniunt in id ipsum. Dampnati uero per ecclesiam seculari iudicio relinquantur animaduersione debita puniendi, clericis prius a suis ordinibus degradatis. Si qui autem de carcere detrudantur. Credentes auteAbsolutos se noverint a debito fidelitatis hominii et totius obsequii, quicunque lapsis in heresim, manifesto aliquo pacto, quacunque firmitate vallato, tenebantur astricti
Abbreviated transcription (Latin):
mtum detenendoscismate p̾stite¬
rnt asacris ordinib ⁊ dignitatibꝰ
decreuimus mane suspensos. In¬
ascismatico asseris ordinatu. ab
offõpoteris repelłe incunctant. n¬

Expanded text:
mentum de tenendo schismate prestiterint, a sacris ordinibus et dignitatibus decrevimus manere suspensos . Ina schismatico asseris ordinatum, ab off
Abbreviated transcription (Latin):
b̃ñtes s caudas adinuucẽ colliga¬
tas quia de uaiitate cõueniunt i
id ip̃m. dampnati ũo presentibus¬
liuis relinq̃ntut aĩadusice debita
pumendi. cłicis prius a suis ordi¬
natorum silaicifuernt ꝯsiscẽtur.
si ũo cłici applicẽtur ecclus aquibꝰ
stipendĩa receꝑunt. ¶Qui antem¬
inuentifuerint sola suspĩtõe nota¬
biles nisiiuxta ꝯsideratione suspi¬
tionis qualitatẽq ꝑsone ꝓpriamĩ¬
nocentiam congrua purgatione

Expanded text:
, sed caudas ad inuicem colligatas de uanitate conueniunt in id ipsum. Dampnati uero per edicio relinquantur animaduersione debita puniendi, cmodi damnatorum, si laici fuerint, confiscentur; si vero clerici, applicentur ecclesiis a quibus stipendia receperunt. Qui inuenti fuerint sola suspicione notabiles, nisi iuxta considerationem suspicionis qualitatemque persone propriam innocentiam congrua purgatione
Abbreviated transcription (Latin):
stent publice iuramtum ꝙ de
t̾ris sue ninsdictõi subiectisumu̾¬
sos ħrticos ab eccłia denotatos boa
fide ꝓuirib ext̾minare studebunt.
ita ꝙ amo qñcumq quis fuerit in
potestatẽ sine ꝓpetuam sine tp̃ralez
assumptus hoc tencatur capitubx̃

Expanded text:
stent publice iuramentum, quod de terris sui iurisdictioni, subiectis, universos haereticos ab Ecclesia denotatos, bona fide pro viribus exterminare studebunt, ita quod amodo, quicunque quis fuerit in potestatem sive perpetuam vel temporalem assumptus, hoc teneatur Capitulum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ Picet ant scĩa ualde sit necc̃ia sac̾¬
totib ad doctrinam. quia iuxta uͥ¬
bum ꝓpheticum. labia sacdotis en¬
stodiunt scĩam ⁊ legem exquirũt
exore eius noẽtñsimplicib sacer¬
dotib etiam ascolastĩcis detrahẽoỹ
qui ꝓpt̾ excellentiã ordims ⁊ offitii
dignitatem deorum noĩe nũcupã¬
asinalegitur reprehendisse ꝓpħa.
uł quo dominus ait Quis exuob̾¬
fratrem in se peccantẽ occulte corri
frifatue reus ent gehenne ignis.
Rursus aliudẽ ꝙ prelatus ĩponte
de suasfisus innecentia subditorũ¬
se accãtiom suppont in quo cãu p̾¬
missum dm̃ uerbimm debet ĩtelligi

Expanded text:
 Licet autem scientia valde sit necessaria sacerdotibus ad doctrinam, quia juxta verbum propheticum labia sacerdotis custodiunt scientiam et legem exquirunt ex ore ejus; non est tamen simplicibus sacerdotibus etiam a scholasticis detrahendum, qui propter excellentiam ordinis et officii dignitatem deorum nomine nuncupanasina legitur reprehendisse prophetam, vel quod Dominus ait, Quis ex vobfratrem in se peccantem occulte corrigfatue, reus erit gehennae ignis. Rursus aliud est quod praelatus se sponte, de sua confisus innocentia, subditorum accusationi supponit in quo casu praemissum Domini verbum debet intelligi,
Abbreviated transcription (Latin):
apłm quom̃o predicabũt nisimit¬
tantur. ⁊ ueritas ip̃a precepit aplis
rogate dñm messis ut mittat oꝑa¬
riosin messem suã.ꝙsi forte quis
arguteRendeat.quia tales musibi¬
liter mittuntur.a deo ⁊ si ñ usibilit̾
mittanturab hoĩecum inuisibilis
missio multo sit dignior quã iusi¬
bilis ⁊ diuina longe melior quam
ta nõsufficit ciiquã nude tm̃ asse¬

Expanded text:
 quomodo predicabunt nisi mittantur? Et veritas precepit apostolis: rogate dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Quod si forte quis argute respondeat, quod tales invisibiliter mittuntur a deo, etsi non visibiliter mittantur ab homine, cum invisibilis missio multo sit dignior quam visibilis et divina longe melior quam ta, non sufficit cuiquam nude ta
Abbreviated transcription (Latin):
annum significetur hoc summo
pontificint ex tũcip̃e uassallosb
eius ftdelitate demntiet absolutoᷤᷤ
⁊ t̾ram exponat catholicis occupã¬
dam quieam ext̾minatis br̃ticis
absq ulla c̾c̃dictione possideãt ⁊¬
infideipurtate c̃oẜuet saluoiure

Expanded text:
annum, significetur hoc summo pontifici, ut ex tunc ipse vasallos ab eius fidelitate denunciet absolutos et terram exponat catholicis occupandam, qui eam, exterminatis hereticis, absque ulla contradictione possideant et in fidei puritate conservent, salvo iure
Abbreviated transcription (Latin):
caractere adbrticorũ ext̾mimum
se accinserint illa gaudeant inclel¬
gentia illoq priuiliosint muniti
que accedentim int̾rescẽ subsicdr
receptatores defensores ⁊ fautores
tatus si satiffacere contẽpẜit infra
annum extuc ipo uire sit factusĩ¬
famis neq ad publca offitiaseu
consilia Neq ad eligendos aliqros¬
adhuiusmodin adtestimoniu
ad mitratur. Sit ⁊̃ intestabilis ut
dãpnentur Et insiłib idẽ p̃cipimuᷤ¬

Expanded text:
aractere ad hereticorum exterminium se accinxerint, illa gaudeant indulgentia, illo privilegio sint muniti, que accedentibus in terre sancte receptores, defensores et fautores tatus, si satisfacere contempserit infra annum, extunc ipso iure sit factus infamis nec ad publica officia seu consilia seu ad eligendos aliqad huiusmodi, nec ad testimonium admittatur. Sit etiam intestabilis, utdampnentur; et in similibus idem precipimu
Abbreviated transcription (Latin):
bibemus ergo districte ne decetero
nutrices uel ẜuientes hant xp̃iaos
ne filu libe filus famulenturãcillẽ
mortẽ nequit̃ ꝯiurarũt se saltẽ per
effectum opis recognoscant seruos
illor quos xp̃imors libos et illos

Expanded text:
ibemus igitur districte, ne de cetero nutrices vel servientes habeant christianos, ne filii libere filiis famulentur ancille,mortem nequiter coniurarunt, se saltem per effectum operis recognoscant servos illorum, quos Christi mors liberos
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ spalen cum dominꝰ
uellet mittere moysen megyptuz
adfilios isł ut crederent ei ꝙ mit.¬
urgamiterum reformaret Iohes
quoq baptista sp̃alesue missionis
testimonium ꝓtulit de scripturadi¬
cens ego uox clamãtisin desto di¬
rigite iuam dño. sic̃ ait ysaias ꝓpha¬

Expanded text:
testimonium speciale. Unde cum Dominus vellet mittere Moysen in Egyptum ad filios Israel, ut crederent ei, quod mittem et virgam iterum reformavit. Iohannes quoque baptista speciale sue missionis testimonium protulit de scriptura dicens: Ego vox clamantis in deserto. Dirigite viam Domini, sicud dicit Ysaias pro
Abbreviated transcription (Latin):
cedere debas qui manus imiecerit
gnuam exiberi. Alioquin eiusdñm
moneas ⁊ inducasut passoĩuriã
⁊ eccłie abeosatiffierifaciat ꝯpetẽt̾
ꝙ si dominus eius neglex̾it adimi¬

Expanded text:
cedere debeas qui manus injecit ngruam exhiberi. Alioquin dominum ejus moneas et inducas ut passo injuriam et Ecclesiae ab eo satisfieri faciat competenter. Quod si dominus ejus id neglexerit adim
Abbreviated transcription (Latin):
Presenti nichominus ordinatoe
sanccimus. ut quicũq manife
tce fnscatuᷤ totius eccłi stici ordimꝰ
risrelinquatur arbitrio potestatis
aiadu̾sione debita pumendusinsi
continuo post deprebensioncerrori
ad fidei catholice umtatẽ spontere.¬
curtere ⁊ error̃ suum ad arbittium

Expanded text:
presenti nichilominus ordinatione sanccimus ut quicunque manifestione fucatus, tocius ecclesiastici ordinis relinquatur arbitrio potestatis, animadversione debita puniendus, nisi continuo post deprehensionem erroris ad fidei catholice veritatem sponte recurrere et errorem suum ad arbitrium
Abbreviated transcription (Latin):
iurationem erroris. n i postq̃ se ut
cliximus ꝓprii antistitis ex amma¬
toe purgauerint dep̾hensifũint i
abiuratam hrsim recidisse indito¬
suput comites ⁊ba rones rectores
et consules ciuitatũ ⁊ aliorũlocorũ
uixta cõmonitionẽ ep̃orum presti¬
to corꝑalif raramto ꝓmittant qd̃
fideliter ⁊ efficacit cumabeis fueñt
idobẜuare noluit honore quẽ
excõĩcationeligandis ⁊ t̾risip̃orũ
int̾dicto cccłie supponẽdis ciuitaᷤ
aũt que hus institutis duxit resi¬
stendum. ul contra cõmonitionẽ
epi pimire neglex̾it resistẽtes aliaꝵ
careat commertio ciuitatũ ⁊ ep̃ali
sȩ nouĩt dignitate priuadam.⁊.
Siqui uero fu̾int qui alegediece¬
sane mrisclictiomis exemptisoli sb̾¬
minus m huis que sũt c̃c hereticos
instituta ep̃orm: sbiaceat indicio.
delegatis non obstantib libertatis
nis subiectis boãhrticorum statui¬
mus publicar ⁊ in alus idem pre
cipimũs ficri ꝑ potestates ⁊ princi¬
pes scłares quos ad id exequenduz

Expanded text:
iurationem erroris vel postquam se proprii antistitis examinatione purgaverint, deprehensi fuerint in abiuratam heresim recidisse,super ut comites, barones, rectores et consules civitatum et aliorum locorum, iuxta commonitionem episcoporum, prestito corporaliter iuramento promittant, quod fideliter et efficaciter cum ab eis fuerint id observare noluerint, honore quem excommunicatione ligandis et terris ipsorum interdicto ecclesie supponendis. Civitas autem que his institutis duxerit resistendum vel contra commonitionem episcopi punire neglexerit resistentes, aliarum careat commercio civitatum et episcopi se noverit dignitate privandam. Si qui vero fuerint, qui a lege diocesane iurisdictionis exempti, soli subminus in his, que sunt contra hereticos instituta, episcoporum subeant iudicium delegatis, non obstantibus libertatisni subiectis, bona eorum statuimus publicari. Et in aliis idem fieri precipimus per potestates et principes seculares; quos ad id exequendum,
Abbreviated transcription (Latin):
strueresmagogas ubi ñ habuerũt
pati nõ debes Uerum siantique
corruerint uł ruinã minãtur.nt.
eas rehedificent põt equanmitẽ
tollear. nõ aũt ut eas cxaltẽt aut
ampliores aut pretiosiores faciãt
quam antea fuisse noscuntur. q

Expanded text:
struere synagogas, ubi non habuerunt, pati non debes. Verum si antique corruerunt vel ruinam minantur, ut eas reedificent, potest equanimiter tolerari, non autem ut eas exaltent aut ampliores aut pretiosiores fiant, quam antea fuisse noscuntur; qu
Abbreviated transcription (Latin):
Ameximuncto. ⁊icet aũt deside¬
riumintelligendichunas scriptu¬
ras ⁊sedm eas studiũ adhortandi
reprehendendum nõ sit s potiuss
m̃dandum. Inco tñ apparent qdaz¬
dicationis sibi usurpant sac̾dotũ¬

Expanded text:
ulto. Licet autem desiderium intelligendi divinas Scripturas, et secundum eas, studium adhortandi reprehendendum non sit, sed potius commendandum, in eo tamen apparent dicationis usurpant, sacerdotu
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatẽ gentis enisd̾̃ẽ ocedimꝰ.
ut matrimoniis contractis cum
relictis fratrumutantur. insi tam̃
fr̃ib decedentib sine ꝓle ut sem̃ de¬
functi nixta legem mosaycam su¬
scitarent.cumtalib contraxerũt
ne tales sibi  deceto postq̃ ad fidem

Expanded text:
infirmitatem gentis ejusdem concedimus ut matrimoniis contractis cum relictis fratrum utantur, si tamen fratribus decedentibus sine prole, ut defuncti semen juxta legem Mosaicam suscitarent, cum talibus contraxerunt, ne tales sibi de caetero, postquam ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
cpr denũtiationis premisse is qui
iam ꝯiunctos impetit ex diccesim
existebat. nł ał denũtiatioñ potiit
adenis notitiã ꝑuenire. ut puta si
ninne infirmitatis feruore laborã
cõprehensionẽ talium eius et as fof
mafiñt impeclitus eius accusatio
deber audn Alicqum cũ ratoabl
presumatur ꝙ denũtiatioem pribli¬
c̃e feãm idem existens npa diocesi
minime ignoraritta q̃ suspectus
ẽ ꝓculdubio repelleridus nsi ꝓprio
firmani̾t niram̃to̾. ꝙ postea didicᷤ¬
it ea que obiecent ⁊ ad ho ex mali¬
tia nõpcedat. quia tũc ⁊ sididicis
abillis qui denutiationis tpr su¬
erunt claudinõ d eidem aditus x¬
cusandi qm̃ ⁊ si ab inpetitiõe huiꝰ
culpa desilentio tah otracta illos ex¬
cluderat iste tñ amouerinequrret
cum culpabilis no existat¬

Expanded text:
 denuntiationis praemissae is qui jam conjunctos impetit extra dioecesim existebat, vel alias denuntiatio non potuit ad ejus notitiam pervenire, ut puta si nimiae infirmitatis fervore laboranscomprehensionem talium ejus aetas sufat impeditus, ejus accusatio debet audiri. Alioquin, cum rationabiliter praesumatur quod denuntiationem publice factam idem existens in ipsa dioecesi minime ignorarit, tanquam suspectus est procul dubio repellendus, nisi proprio firmaverit juramento quod postea didicerit ea quae objicit, et ad hoc ex malitia non procedat; quia tunc, etiamsi didicisset ab illis qui denuntiationis tempore siluerunt, claudi non deberet eidem aditus accusandi; quoniam etsi ab impetitione hujusmodi culpa de silentio tali contracta illos excluderet, iste tamen amoveri nequiret cum culpabilis non existat
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝑsacram̃tum bapt̾ino soluãt᷑
ꝯiugia s crimina dimittãtur. Qa
ũo pagan enca plures insimul fe¬
mias affectu diuidũt ꝯiugalem
utrum post ꝯũsicem om̃s uel quãz
exomib retinere ualcant. nonin¬
merito dubitatur ⁊Uerũ absom̃¬
hec indetur⁊ mimicum fidei xp̃ia
dicit tresuł płes. s duo. nec dixit
adherebit uxorib s uxoricq̃. Nec
iacobam̃datio. isrlite afinto ⁊ san¬

Expanded text:
r sacramentum baptismi non solvantur conjugia, sed crimina dimittantur. Et, quoniam pagani circa plures insimul feminas affectum dividunt conjugalem, utrum post conversionem omnes, vel quam ex omnibus retinere valeant, non immerito dubitatur. Quia verohoc videtur et inimicum fidei Christdicit tres vel plures, sed duo. Nec dicit, adhaerebit uxoribus, sed uxori. Unde Jacob a mendacio, Israelitae a furto, et Sam
Abbreviated transcription (Latin):
one suorũ admatrimoniũ ꝯningẽ¬
dum ul dirm̃dum admittantur
parentes ⁊ si defuennt parentes ꝓxi¬
miores admittuntur. qm̃unusqs¬
q suã gencoloriã Dantestib ⁊ car¬
tis Cum ⁊̃ ex rectatoe maiorum sci¬
re laborat. Qui enim melius recipi

Expanded text:
onem suorum ad matrimonium conjungendum vel dirimendum admittantur,parentes, et, si defuerint parentes, proximiores admittuntur, quoniam unusquisque suam genealogiam cum testibus et chartis, tum etiam ex recitatione majorum scire labora
Abbreviated transcription (Latin):
cum sacramentum ꝯiugiiapudsi¬
deles ⁊ infideles existat quẽad mo¬
dum ostendit apłs dicens.siquis
frat᷑ infidelem habet uxorẽ. ⁊ hec cõ
quo ad eos matrimomũlicite sit
contractum. qui constitutionibus

Expanded text:
cum sacramentum conjugii apud infideles existat, quemadmodum ostendit Apostolus, dicens: Si quis frater infidelem habet uxorem, et haec coquoad eos licite sit contractum, qui in constitutionibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut eumꝑtrabat ad mortale pecca¬
tum. In quocan restitutione petẽ¬
tiquamins de iniusta spolatioẽ
staret. restitutio negãretur qr ẜm
mechatur. no tñ dimissor pot̾it obi¬
cer̃e formcatõem dimisse procoꝙ
nupsit alii post repudum. nisi al

Expanded text:
ahat ad mortale peccatum: in quo casu restitutionem petenti, quamvis de injusta spoliatione constaret, restitutio negaretur; quia sechetur, non tamen dimissor poterit opponere fornicationem dimissae, pro eo quod nupserit alii post repudium, nisi alias
Abbreviated transcription (Latin):
toris soluit ins matrimoniicica
rem. nõ credimus ꝙ ĩ bcãu. is qui
relinqtur. uiuente altopossit adfã¬
maior appareat ꝯtumelia catoris
obstat quod aquib tam forsan ob¬
icitur ꝙ fidelis relietus non debeat

Expanded text:
toris solvit jus matrimonii circa rem, non credimus quod in hoc casu is qui relinquitur, vivente altero possit ad semajor appareat contumelia Creatoris. obstat quod a quibusdam forsan objicitur, quod infidelis relictus non debeat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃i Licet aut hor mopcedere uale¬
anus suꝑ quolibet mortalipec¬
contra pacempeccatur que ẽ iñ¬
int̾ reges ip̃os firmata fueñt pa¬
cis federa ⁊ utrĩq prestito niram̃¬
to firmata. que tnẜuata usq ad
p̾fixumtminum nõ fuenit. nũ¬
quid nõ poterimus de iuram̃ti
religione cognoscere ꝙ adiudici¬
uneccłie noᷤn ẽ dubium ꝑtine
amur sub dissimulatõe fouere p̃¬

Expanded text:
Et licet hoc modo procedere valeamus super quolibet criminali peccontra pacem peccatur, quae est vininter reges ipsos formata fuerint pacis foedera, et utrinque praestito iuramento firmata, quae tamen servata usque ad praefixum terminum non fuerunt, nunquid non poterimus de iuramenti religione cognoscere, quod ad iudicium Ecclesiae non est dubium pertinere, amur sub dissimulatione fovere
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃mip̃ius adeat. quisint srispecs¬
tus fuerit recusatus executor abꝰ
dus qui partes sibi mutuo osen¬
suidices compellat eligẽaqb
quicquid fũt diffimtum ipura

Expanded text:
pum ipsius adeat. Qui si forte suspectus fuerit, exsecutor vel ab dus, qui partes sibi mutuo consensu judices compellat eligere, a quibus quidquid fuerit definitum, ita
Abbreviated transcription (Latin):
predco rege reformet ułtrengas
meat cõpetentes nl saltẽ hum¬
scant. utrũ iusta sit quenmonia
quamcontra eumꝓponitcoraz
eccłia rex anglorum ul elnaͣcx¬
iuxtaformãsibidatam anobꝓ

Expanded text:
praedicto rege reformet, vel treugas ineat competentes, vel saltem humoscant utrum iusta sit quaerimonia, quam contra eum proponit apud Ecclesiam rex Anglorum, vel eius exiuxta formam sibi datam a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
siue cum iam ceꝑit ꝑͥimisnĩa. Si
iudicium elegent sacroscẽ sedis
antistitis illicosine aliqua dibi¬
tatoe etia sipars alia refraget ad
ep̃orum iudicium cums mõeliti¬
gantium dingaturcum emin
ne potius ĩnitamur quia potas

Expanded text:
sive cum iam cepit promi sententia, si iudicium elegerit sacrosancte sedis antistitis, illico sine aliqua dubitatione, etiam si pars alia refragetur, ad episcoporum iudicium cum sermone litigantium dirigatur. Cum enim ne potius imitamur quia potes
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare defendo cuius adip̃mꝰ
s dec̾nere de peccõ cuius ad nos ꝑ¬
tinet sine dubitatõ censura q̃ ĩ
quelibet excere possumus ⁊ debe¬
mus Nonigitur mnumrosum eͥ
debet regia dignitas reputare si
suꝑhoc apłico iudiciosccomittat
cum ualentinanus mnelitus ĩ¬
pator suffraganeis mediolanẽ.
eccłie dixisse legatur talem ĩpon¬
tificali sede ꝯstituere ꝓcuratecin
⁊ nos qui gubnamus impium
sincera nr̃a capita subinittamꝰ¬
⁊ cius monita cumtãquã hoi̾es
deliquerimus suscipiamus receᷤᷤ¬
sario uelud medicam̃ta curãtis
nͣ illud omittamus ꝙ theodosiꝰ¬

Expanded text:
iudicare de feudo, cuius ad ipsum sed decernere de peccato, cuius ad nos pertinet sine dubitatione censura, quam in quemlibet exercere possumus et debemus. Non igitur iniuriosum sibi debet regia sublimitas reputare, si super hoc apostolico iudicio se committat, cum Valentinianus, inclytus imperator, suffraganeis Mediolanensis ecclesiae dixisse legatur: Talem in pontificali sede constituere procurate, cui et nos qui gubernamus imperium, sincere nostra capita submittamet eius monita, cum tamquam homines deliquerimus, suscipiamus necessario velut medicamenta curantis. Nec illud omittamus quod Theodosi
Abbreviated transcription (Latin):
quonacante impio adindicem
sclarem recuroe equeunt. qui
afupiorib in sua militia oppri¬
muntin. Siũo ssiles rusticie
tãquam merito suspecti fuerint
recusati corã arbitris c̃omutit᷑¬

Expanded text:
quo, vacante imperio, ad judicem saecularem recurrere nequeunt, qui a superioribus in sua justitia opprimuntur. Si vero consules justitiae, tanquam merito suspecti, fuerint recusati, coram arbitris communit
Abbreviated transcription (Latin):
se: no negatur posse in meluiss
mutar. Cum aut subreptũ ali¬
quid fiñt aut ip̃a ꝑ ꝯsideratoe eta¬
tum⁊ tẽporum seu gramũ nec̃ci¬
tatũ dispensatine quicqua orchĩa

Expanded text:
sententiam posse in melius commutari: cum aut subreptum aliquid fuerit, aut ipsa pro consideratione aetatum, et temporum seu gravium necessitatum dispensatione quiddam ordina
Abbreviated transcription (Latin):
qua suꝑiure patronatus eiusde
eccłie contra ppbatos milites ĩtẽ¬
etabas incongruentẽ cognouimꝰ
dere nec ip̃ius restitutoem pot̾as
hac parte pnũtianimus ñ tenere
absoluentes eosdẽ milites ab ea¬
dcm ita tñ ꝙ si congruentẽ ⁊ ap¬
tam intentare uolueris actioem
Rndere tibi nchominus teneãt᷑¬

Expanded text:
quam super jure patronatus ejusdem ecclesiae contra praefatos milites intendebas incongruentem cognovimus dere nec ipsius restitutionem poterashac parte pronuntiavimus non tenere, absolventes praenominatos milites ab eadem. Ita tamen quod si congruentem et aptam intendere volueris actionem, respondere tibi nihilominus teneant
Abbreviated transcription (Latin):
noliceat ⁊ ecclia uire minoris sẽ¬
ꝑ debeat illesa ẜuar que ĩdamp¬
lom possõnes illas  expensis  acla
bore suo rtddiderint meliores sũp¬
tib quos boã fide fecernt debeãt

Expanded text:
n liceat et ecclesia iure minoris semper debeat illesa servari, que in damloni possessiones illas expensis atque laboribus suis reddiderint meliores, sumptibus quos bona fide fecerunt debeant
Abbreviated transcription (Latin):
cos cuiuscũq ordime. siue ifur¬
tosiue in homicidiouł ꝑuino.
seuquib cũq fiu̾nt de criminibꝰ
stitutus infintouł homicidio ł
eccłiastico iudice deponedũs est.
Qui sidepositus incorrigibilis
fũit excõmunican debet. deiñs
tumacia ẽscente anathatis mu

Expanded text:
cos cuiuscunque ordinis, siue in furto sive in homicidio, vel periurio, seu quibuscunque fuerint criminibus stitutus in furto vel homicidio vel ecclesiastico iudice deponendus est. Qui si depositus incorrigibilis fuerit, excommunicari debet, deinde contumacia crescente anathematis mu
Abbreviated transcription (Latin):
Ausa restitutioms mintegtu
coramiudicibr ordinarus ad¬
ministratoem habentib ułdele¬
gatĩs ab eis tractan pot̾it ⁊ fimiri.
sinc hoc ip̃is delegatis sp̃alit̾ demã¬
datum fĩt siuc commisso eisne¬
gotiostingatincidere biꝰ. qonez¬

Expanded text:
u. restitutionis in integrum coram iudicibus ordinariis administrationem habentibus vel delegatis ab eis, tractari poterit et finiri, sive hoc ipsis delegatis specialiter demandatum fuerit, sive commisso eis negotio, contingat incidere huiusmo
Abbreviated transcription (Latin):
quidamuł archipbriadagendas
uices ep̃orum seuarchidiaconoꝵ
⁊ t̾minandas cãs eccliasticas subã¬
nuo p̃tiostatuũtur. qued ad sac̾do¬
tum grauam̃ ⁊ subiisiõe iudiciorũ
nõ c̃ dubium redundare. idult̾ius

Expanded text:
 archipresbyteri ad agendas vices episcoporum, seu archidiaconorum, et terminandas causas ecclesiasticas sub annuo pretio constituuntur, quod ad sacerdotum gravamen, et subversiones judiciorum non est dubium redundare, id ulteriu
Abbreviated transcription (Latin):
tem oportet presentialit acc̃are.
Si uero utraccare uelit uxorez
de adrtio coram eccłastico in¬
cliee ut ab erno cohĩtasioẽ cdisce¬
dat quiatue ⁊ si forsan oporteat

Expanded text:
tem oportet praesentialiter accusare. Si vero vir accusare velit uxorem de adulterio coram ecclesiastico judice, ut ab ejus cohabitatione discedat, quia tunc, etsi forsan oporteat
Abbreviated transcription (Latin):
immineat ꝓ ꝑsomis conuictis
aut mifabilib sibi ẽ licitumpo
pro exneis aduocatus uł ꝓcura¬
tor ẽẽ presumit tã quã ingratuᷤ:
põt maxime siclicus sit eiuisdez

Expanded text:
immineat, pro personis coniunctis sibi aut miserabilibus, est licitum popro extraneis advocatus vel procurator esse presumit, tamquam ingratus potest, maxime si clericus sit, eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
litterati proindi ⁊ honesti talr ꝓ
latoe quamadnam presentiaz
transmisere. De huiusmoĩ excep
tõe nullam fecerint mentione.
ram̃ti religionecontẽptafalsu
cestimoniutulerint. nobfec
ris exceptio nõsolum an̾ siña.

Expanded text:
litterati, providi et honesti, talitelatione, quam ad nostram praesentiam transmisere, de hujusmodi exceptione proposita nullam fecerint mentionem, juramenti religione contempta, falsum testimonium tulerint, nobis fris exceptio, non solum ante sententiam,
Abbreviated transcription (Latin):
uas duoum .⁊÷. De consuetudine
tate.nt siquis iraret al quama
citra carnis copłam desponsass. si
consequent desponsass abiãetiã.⁊
cognõuiss. primo cognita adiudi¬
caretur und. si que prius extitit de¬
sponsata.⁊. Ne ũo turpis sit pars.
lim sequiuiderit ⁊ docere. In matiio¬
nus de cetero  contrahendis illudte
uolumus obsuare. ut postq̃ int̾ le¬
int̾uenerit dep̾senti. quisufficit ĩ
talib iuxtacanõicas sanctiones.
⁊ si solus defũ̾it. cet̾a etiam cumip̃o
coitu celebrata frustantur. si ꝑsone
ninctelegitime.cumalus posteaḋ
fc̃o strahant. quod prius de iure fc̃
fuerat no poterit irritari.

Expanded text:
us quod de consuetudine itate ut si quis jurasset aliquam, et citra carnis copulam desponsasset, si consequenter desponsasset aliam, et etiam cognovisset, primo cognita adjudicaretur viro, non quae prius exstitit desponsata. Ne vero turpis sit pars qlim sequi viderit et docere, in matrimoniis de caetero contrahendis illud te volumus observare, ut postquam inter peintervenerit de praesenti, qui sufficit in talibus juxta canonicas sanctiones, et si solus defuerit, caetera etiam cum ipso coitu celebrata frustrantur; et si personae junctae legitime cum aliis postea de facto contrahant, quod prius de jure factum fuerit, non poterit irritari.
Abbreviated transcription (Latin):
bilis ꝯiectura contra copulamq̃bẽ¬
dam contractus int̾dicat̃᷑ expresse
donecquid fiendebeat supeo mam¬
festis constit̾it docum̃tis ¶ Siquiᷤᷤ
coningia mire p̾sumpẜit in gradi
prohibito ⁊ ignoranter soboles ḋta¬
liconiumctione suscepta ꝓrsus ille¬
gittima censeatur deparentumigͦ¬
rantia nullum habitura subsidi
cumillitalit contrabendo ñ exꝑtes
pedim̃tum scientes legittĩu pretẽ¬

Expanded text:
it coniectura contra copulam contrahendam. contractus interdicatur expresse. donec quid fieri debeat super eo manifestis constiterit documentis. Si qui coniugia inire presumpserit in gradu prohibito etiam ignoranter. soboles de talj coniunctione suscepta prorsus illegitima censeatur. de parentum ignorantia nullum habitura subsidium. cum illj taliter contrahendo non expertes pedimentum scientes legitimum prete
Abbreviated transcription (Latin):
Bntemcudam nobili despõsauit
quisubartauit eandemosensumu¬
tuo accedente.⁊Qmauo nobis o¬
ella crimeidem inro extitit despõsa
suppleret etatem Emus. ꝙsi puella
uir desponsaint candẽ ⁊ etatẽ in eã¬

Expanded text:
m viro nobili desponsavit, qui subarrhavit eamdem, consensu mutuo accedente, sed, nuptiis ella, cum primo viro exstitit desponsatsuppleret aetatem, tus vir desponsavit eamdem, et aetatem in ea
Abbreviated transcription (Latin):
sensus.Si aliꝗs alicri
mulieri fidem fecerit
gere defidem̃tita. Maneat tñ cum
ula quãduxit. nõ enim rescindi d ¶
tantumsacram̃tum si aut fec̾it fide
ꝯsensus nõ licet aliã ci duccre. si añt
duxent. uimitaet ip̃am ⁊ ad herebit
priori. ¶Est aut fides pactiõis qñ
ducet si ꝑmifit eum rem sccũ hab̾e.
⁊ oreconsentit ducere. ⁊ mutuoses

Expanded text:
sensus. Si aliquis alicui mulieri fidem fecerit gere de fide mentita; maneat tamen cum illa, quam duxit, non enim rescindi debet tantum sacramentum. Si autem fecerit fidem consensus, non licet aliam ducere. Si autem duxerit, dimittet eam, et adhaerebit priori. Est autem fides pactionis, quando ducet, si permiserit ei rem secum habere, et ore consentit ducere, et mutuo s
Abbreviated transcription (Latin):
lioĩopost uotum religionis nł post
fc̃ammaliquolocoreligioso ꝓfessio¬
nem ad fisicamleges ue mũdanas
legendas pmittantur exire. Si uo ex¬
ier̾int. ⁊ adclanstrum suum ĩfra du¬
sicut excõieati ab om̃ib eintentur.
⁊ mnulla c̾asi patrocinium prestait¬

Expanded text:
ino post votum religionis, post factam in aliquo religioso loco professionem, ad physicam, legesve mundanas legendas permittatur exire. Si vero exierit, et ad claustrum suum isicut excommunicati ab omnibus euitentur & in nulla causa si patrocinium presta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ĩgradu xesso ꝯdigna penitẽtia
imiuigatur. ¶ Siquis autemad
impediendam legittiã copulam
malitiosumimpedim̃tum obiece¬
rit canonicamnon effugiet ultio

Expanded text:
 gradu concesso condigna penitentia iniungatur. Si quis autem ad impediendum legitimam copulam malitiosum impedimentum obiecerit. ecclesiasticam non effugiat ultio
Abbreviated transcription (Latin):
muliere quidã alit̾ inducere neq¬
iuss ut sibi cõmisceretur carnalr
nisi desponsaret eandem nlla sol¬
lẽpnitate adbibita uł alicuius p̃¬
sentia dixit illite iohes desponsat¬
gium eoꝙ ip̃e nõ uocaretur hoc no

Expanded text:
mulierem quamdam aliter inducere nequivisset ut sibi commisceretur carnaliter nisi desponsaret eamdem, nulla solemnitate adhibita vel alicujus praesentia dixit illi, Te Joannes desponsatgium, eo quod ipse non vocaretur hoc nom
Abbreviated transcription (Latin):
dia.⁊̃i. Inde nimirum ẽ ꝙ ĩangelu
lucis se more solito transfigurans.
sub obtentul inguẽtiũ fratrumcõ¬
sulendi corporib ⁊ eccu̾asticanego¬
tiafidelius ꝑtractandi. regulares
quosdam adlegendas leg̾es ⁊ ꝯfec¬
tiones fisicales ponderandas decla

Expanded text:
actum. Inde nimirum est quod se in angelum lucis more solito transfigurans, sub obtentu languentium fratrum consulendi corporibus et ecclesiastica negotia fidelius pertractandi regulares quosdam ad legendas leges et confectiones physicas ponderandas de cla
Abbreviated transcription (Latin):
ciat admm. solus ꝯsensus illorum
dequorum quarũq ꝯunctionib
agitur. indetur ꝙ si talis uelit c̃chẽ
sibi nõ possit uł debeat denegari. cũ
ꝙ u̾bis nõ pot signis ualeat decłãe¬

Expanded text:
ium solus consensus eorum de quorum quarumque conjunctionibus agitur, videtur quod si talis velit contrahere, sibi non possit vel debeat denegari; cum quod verbis non potest, signis valet declar
Abbreviated transcription (Latin):
matrimoniũ inueritate ꝯtrabitur
plegittiu uiri ⁊ mulieris osensu
s necc̃ia sunt quantũ ad eccłiamỹ
trimoniũ ꝑ consensum mutuũsi¬
ne ubis ⁊ puenañ annos legiteies¬

Expanded text:
monium in veritate contrahitur per legitimum viri et mulieris consensum sed necessaria sunt, quantum ad Ecclesiam, trimonium per consensum mutuum sine verbis, et pueri ante annos legiti
Abbreviated transcription (Latin):
fiant nec in reb eorum ꝓcuratores
existant. Qd̾ si postinodum facere p̾¬
sumpẜi nt. ⁊ eocc̃one ip̃ius admĩstra¬
tõĩs ꝓpt̾ pecumariã cam dep̃hendan¬
tur infrande. indigmmmẽeis ab eccͣ¬

Expanded text:
fiant, nec in rebus eorum procuratores existant. Quod si postmodum facere presumpserint et occasione ipsius administrationis propter pecuniariam causam deprehendantur in fraudem, indignum est eis ab ecc
Abbreviated transcription (Latin):
sas. quialegiinus sc̃os apłos negoti¬
atos fuisse. ⁊ in regła beati bñdei preci¬
pitur ꝓuideri ꝑ quorum manus ne¬
gotia mõast̾u ꝓcurentu. Canes ul a¬
nes sequi aduenadum ⁊ oĩb ꝗbli¬
bet cais supflius int̾ee ecce talia et
hus siłia ministris altaris dninecñ
⁊ moãchis or̃o contradicimus deq¬

Expanded text:
sas quia legimus sanctos apostolos negotiatos fuisse et in regula b. Benedicti precipitur provideri, per quorum manus negotia monasterii procurentur. Canes vel aves sequi ad venandum et omnibus quibuslibet causis superfluis intehis similia ministris altaris Domini necnon et monachis omnino contradicimus; de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria ꝑsona ⁊sub noĩe alieno quo
tunc uocari se finxit ⁊ int̾ eos cãna¬
lissit copła subsecũta. uidetur fõr¬
tẽ pro ꝯigio p̾sum̃dum nisituro¬
bis expsse scripsisses. ꝙille. nec ꝓpo¬
sint nec c̃osensit illã duc̃e mnuxorẽ.

Expanded text:
etsi sub nomine alieno, quo tamen vocari se finxit: et inter eos carnalis sit copula subsecuta, videretur forte pro conjugio praesumendum, nisi tu nobis expresse scripsisses quod ille nec proposuit nec consensit illam duce
Abbreviated transcription (Latin):
ee manifestos hrticos quacota
fidem cathoncan pubucomed̃¬
cant. aut ꝓfitentur. seu defenbt
crrorẽ sium uiꝗra corã platis
abeis sententialũ condet nãb
suꝑ heretica prauitate qr

Expanded text:
 manifestos haereticos qui contra fidem catholicam publice praedicant, aut profitentur seu defendunt errorem, vel qui coram praelatis ab eis sententialiter condemnati su
Abbreviated transcription (Latin):
cedert ut citra mortis piculum
mantatum ñin capifecisti hoc
tibi duximus ꝯsulendum. ut. ĩ
ppctuum carterem ad agendam
penitentiã ip̃m includas. paner
doloris ⁊ aqua angustie substẽ¬
tandum ut cominissa defleat. ⁊¬

Expanded text:
rcedere ut citra mortis periculumandatum nostrum capi fecisti, hoc tibi duximus consulendum, ut in perpetuum carcerem ad agendam poenitentiam ipsum includas, pane doloris et aqua angustiae sustentandum, ut commissa defleat
Abbreviated transcription (Latin):
terat ꝙ ꝯsuetudo aliqua q̃istra¬
dicto indiciofũt introducta.
cum ininemorati guanm ełcti¬
oneꝓbonc pacis extra iudiciũ ꝑ¬
cessum taliter dinoseatur.⁊p
terea cumpascalis papa. subroga¬
tionẽ albatiscĩsiluam monaste¬
no sc̃ibertim iuxta morẽ pretenti
temporis duxert concedendam
nullum suphoc altiaceñ mona
ad ꝑsonale quam inꝑsonaleuẽ¬
bum referri. Si enimmnꝑscale ũ¬
bum determinet. condictionał i

Expanded text:
eo consuetudo aliqua quasi contradicto iudicio fuerit introducta, quum in memorati Guarini electione pro bono pacis extra iudicium processum taliter dignoscatur. - Praeterea, quum Paschalis Papa subrogationem abbatis sancti Siluani monasterio Sancti Bertini iuxta morem praeteriti temporis duxerit concedendam, nullum super hoc Alciatensi monaad personale quam ad impersonale uerbum referri. Si enim impersonale uerbum determinet, conditionalis
Abbreviated transcription (Latin):
cuius nonerctat memoria intro
trium iustitiã exhihe es. hoc tałr
intelligendum ẽe censemus ut
tinet. ac suꝑmnu̾sis capitulis q̃
propãce ẜuanda sunt pdictum
legatum statuta. uł auctoritate
apostoliea statuenda ¶tẽ m̾cans
pupillis orphanis ⁊ ꝑsonismise

Expanded text:
cujus non exstat memoria introdtrium justitiam exhiberes, hoc taliter intelligendum esse censemus, utertinet, ac super universis capitulis quae pro pace servanda per jamdictum legatum statuta sunt, vel auctoritate apostolica statuenda, item viduis, pupillis, orphanis et personis mise
Abbreviated transcription (Latin):
rogatõem.⁊ c̃. hic aũt sensus recti¬
or ee uidetur. quia cum priuisiũ
ul captiosa. s cta ⁊ manifesta nec
agitur uałe possit potius quam
successit u̾bis cquiorib usus de¬
terminationem illam prorsus
amouerit. ut ambiguitas tole¬
retur ⁊ ꝙ dicebatur in cocessiore
pascalis. ut indelicet subrogatõ

Expanded text:
re. Hic autem sensus rectior esse uidetur, quia, quum priuilegium e obscura uel captiosa, sed certa et manifesta, nec agitur, ualere possit potius quam successit, uerbis aequioribus usus, determinationem illam prorsus amouerit, ut ambiguitas tolleretur, et, quod dicebatur in concessione Paschalis, ut uidelicet surrogatio
Abbreviated transcription (Latin):
Idem ep̃o ⁊ cantori attrebateñ.
Bbatesancti siluam altiaceñ xi¬
amunuise carnis ingressocum
euisdemlocim õachi elegissẽt q̃n¬
dam de ip̾ius eccłic gremio mab¬
batem⁊ confirmationẽ electõis
amorinen. ep̃o nequiuissent ali
nast̾u sc̃i bertim ꝓposuit ex aduẽ¬

Expanded text:
o et cantori Atrebatensi. Abbate sancti Silvini Alciacensis viam universæ carnis ingresso, quum ejusdem loci monachi elegissent quemdam de ipsius ecclesiæ gremio in abbatem, et confirmationem electionis a Morinensi enasterii sancti Bertini proposuit ex adue
Abbreviated transcription (Latin):
aut clausulam prunlegu memõa¬
ticredimus distinguendũ Utrũ ĩ
aliquem int̾actiul excõĩeationis
sententia sit plata procontumatia
ul etiampro offensa. quia indelicet
uissus noliit malefitiũ ementare
Inprimo caucretumus congric sa¬

Expanded text:
autem clausulam privilegii memorati, credimus distinguendum, utrum in aliquem interdicti, vel excommunicationis sententia sit prolata pro contumaciastare juri, vel etiam pro offensa, quia videlicet jussus noluit maleficium emendare. In primo casu, credimus congrue sa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ a .xl. annis ⁊ infra. mon achi
chiimelegissent. eiuis electio roby
hre nõ potuit donec apudmona
loci abbati ⁊ ꝯuenti placuit ĩ alti¬
aceñ. extitit abbatem assumptus
scibertm collegio eligendũ Nã
rogatioem abbatis penes mona
semper concedimus dispositõe ꝑ¬

Expanded text:
da, utpote contra consuetudinem chum elegissent, eius electio robur habere non potuit, donec apud monaloci abbati et conuentui placuit, in Alciatensem exstitit abbatem assumptus.sancti Bertini collegio eligendum. Namrogationem abbatis penes monassemper concedimus dispositione
Abbreviated transcription (Latin):
colagitur Hos trunquisi.t.t sutiꝰ
intentionẽ fuisse cum pns oan
dulgentiã de nonalib ceneesẜũt.
ut noualeintelle u̾atagnudno
nõ ad cultum redactũ dequonõ ex¬
tat memoria ꝙ aliqñ cultus fuss
s nec de quolibet tali nouali credi¬
mus eis indulgentiã fouere coces¬
sam niside illo dumtaxat cuius
decimã religiosus põt ouentus abi¬

Expanded text:
colligite, nos tintencionem fuise cum piis locis indulgenciam de noualibus conceserunt ut nouale intellixerint agrum de nouo ad cultum redautum de quod non extat memoria quod aliquando cultus fuisse se n...e quodlibet tali nouali credimus eas indulgenciam fore concessam ... de illo ...ixat cuius dezimum religiosus potest ...tus ab
Abbreviated transcription (Latin):
nasteno sc̃ibertini adiudicamo
lectio imminet facienda. altiac̃
monachĩ de cenobio sc̃ibertimp
sonam ydoneã sibieligant ĩ ab¬
batem. itaurcelicet ut tamdiu
monastenum ip̃m hachoneis
debeat prerogatiua gaudere. don
ibidem inguent obẜuatia regu¬
lanis.ut ydonee ꝑsone muemiã¬
tur in illo que posfint ĩ abbatem
assumi. Idem comititholosan.

Expanded text:
nasterio sancti Bertini adiudicauimulectio imminet facienda, Alciatenses monachi de coenobio Sancti Bertini personam idoneam sibi eligant in abbatem, ita uidelicet, ut tam diu monasterium ipsum hac honoris debeat praerogatiua gaudere, donec ibidem uiguerit obseruantia regularis, ut idoneae personae inueniantur in illo, qui possint in abbatem ass
Abbreviated transcription (Latin):
mitie. decime ⁊ oblatiões in soł ecc̃a¬
rumbonis p̃cipue nũantur. Oblati¬
ones uõ dicimus quecũq de ꝓpriis
⁊licitis reb eccłic afidelib offerim¬
tur. Quicumq igitureas ꝑ potes¬
tatem scłarem optinet. ꝓculdubio
contra deum ⁊ scõrum patium ni¬
titur sanctiones quinimmo et ꝗ
accipit. ⁊ qui tradit. raptor.⁊ sacle¬

Expanded text:
mitiae, decimae, et oblationes, in solis Ecclesiarum bonis praecipue numerantur. Oblationes vero dicuntur, quaecunque de propriis licitis rebus Ecclesiae a fidelibus offeruntur. Quicunque igitur eas per potestatem saecularem obtinet, procul dubio contra Deum et sanctorum Patrum nititur sanctiones. Quinimo et qui accipit, et qui tradit, raptor et sacrile
Abbreviated transcription (Latin):
peccłie placentine uocabulum ĩ
forma iuram̃tiprescriptinõ debet
intellicitotius dioc̃.clerus. ⁊sica¬
pituluminte ligatureccłie eathe¬
dralis. is tn qui prestat huius moĩ
iuiiam̃tum ep̃o tãquã capiti prin¬

Expanded text:
esiae Placentinae vocabulum in forma juramenti praescripti non debet intelligi totius dioeceseos clerus, etsi capitulum intelligitur ecclesiae cathedralis; is tamen qui praestat hujusmodi juramentum, episcopo tanquam capit
Abbreviated transcription (Latin):
cetium mo actõem cãe que est iur
mtus dicitur ubi aliquid datur ũ
maioralucrentur ¶Iirgiũ dicitũ
q̃i uirisgariũ. eo ꝙ hn qui causa
dicunt uire disceptant ¶Lis autẽ
acõtentiõe limitis prius nomen
erat põitus litẽ ut discerneretagri.
Cansa antargũm̃to aut ꝓbatioe
constat. argumentum numqua
testib. nũquã tabuł dat ꝓbatiõem
tum ꝓbatio aĩttestib et fide tabła¬
rumostat. ¶nomiquoq negotõ
hee ꝑsonequeruntur Iudex. accatõ.
reus. ⁊trestestes. Index des q̃lius di¬
cens ppło. siũ qd̾ iuire disceptet. uuiẽ
aut disceptare ẽ iuste indicare. nõ

Expanded text:
otium; modo actionem causae, quod est iurgmmerciis dicitur, ubi aliquid datur ut maiora lucrentur. Iurgium dictum quasi iuris garrium, eo quod hi qui causam dicunt iure disceptent. Lis a contentione limitis prius nomen erat positus, litem ut discerneret agri. Causa aut argumento aut probatione constat. Argumentum numquam testibus, numquam tabulis dat probationemtum. Probatio ex testibus et fide tabularum constat. In omni quoque negotio he persone queruntur: iudex, accusator, reus et tres testes. Iudex quasi ius dicens populo sive quod iure disceptet. Iure autem disce
Abbreviated transcription (Latin):
Emolunꝑ canomcis cãnoten
ꝙdam capitulum contrate fu
intelictis ꝑcanonicis carnoteñ.
absq congruasatisfactõe absoło¬
is benefitium indulgere. ⁊Ea

Expanded text:
o canonicis Carnotensibus quoddam capitulum contra te fuinterdictis pro canonicis Carnotensibus absque congrua satisfactione absolutionis beneficium
Abbreviated transcription (Latin):
mit rĩtatis Tlatura. s iux ñfemia.
Nam uanum ⁊ mutabile semꝑ fe¬
reger actu. nã si uita boa defiñt. fide
carebit non enim pot iustitia cum
Accum dicitur int̾ partes expace cõ¬
ueniens scriptura legib ac morib
comprobata dictum pactum qͣi ex

Expanded text:
mit veritatis. Natura, si vir, non femina. Nam varium et mutabile semper feteger actu. Nam si vita bona defuerit, fide carebit. Non enim potest justitia cum actum dicitur inter partes ex pace conveniens scriptura, legibus ac moribus comprobata; et dictum pactum, quasi ex
Abbreviated transcription (Latin):
presente clico. ⁊ etiamsolus pot in¬
firmumungere ¶Festumũobt̃i
probisexto nec ꝓquolibet aliomoi
ter seet sollẽpintatẽ aliã diem ad¬
mittat. in quautiq ingilia nsi

Expanded text:
præsente clerico et etiam solus potest infirmum ungere. Festum vero bepro bissexto nec pro quolibet alio modo inter se et sollennitatem aliam diem admittat, in qua utique vigilia, ni