comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
do facta est. Stans coram femina hostis suꝑbꝰ
non audet inu̾ba ꝑsuasionis exire metuens
dep̃hendi: S sub int̾rogatione eam aggredit᷑
ut ex responsione coiligeret. qualtt̃ inmalitia
ꝓcedere posset. Cur inquit p̾̃cepit uobis ds̃
ut non comederetis de omni ligno paradisi:
Cui respondit mulier. De fructu lignorum
que sunt in paradiso uescimur: de fructu uͦ li¬
gni quod est inmedio paradisi p̃cepit nobis¬
d̃s ne comederemus ce ne tangeremꝰ: ne forte
moriamur. Inquo loco dedit locum temptanti.
cum dixit ne forte moriamur. Inde moxdiabo¬
lus dixit admulierem: nequaquã moriemimi.
Scit enim d̾s qd̾ inquocumq die comederitis
exeo: aꝑientur oculi ur̃i: & eritis sicut dii sci¬

Expanded text:
do facta est: Stans coram femina hostis superbus non audet in verba persuasionis exire, metuens deprehendi, sed sub interrogatione eam aggreditur, ut ex responsione colligeret, qualiter in malitiam procedere posset. Cur, inquit, praecepit vobis Deus, ut non comederetis de omni ligno paradisi? Cui respondit mulier: De fructu lignorum, quae sunt in paradiso, vescimur; de fructu vero ligni, quod est in medio paradisi, praecepit nobis ne comederemus, et ne tangeremus illud, ne forte moriamur. In quo verbo dedit locum tentandi, cum dixit, ne forte moriamur. Unde mox diabolus dixit ad mulierem: Nequaquam moriemini. Scit enim Deus quia in quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri; et eritis sicut Dii, sci
Abbreviated transcription (Latin):
facturus: sic̃ p̃sciuit &e p̃dixit infidelitatẽ
iudeorum s ñ fecit: nec ideo quia pseiuit ad
peccatum infidelitatis eos coegit: nec p̃scisset
eorum mala. nisi eẽnt ea habituri. Uñ aoꝰ. suꝑ
nim ido quemquam ad peccandũ cogit: quia
futura hominũ pecc̃a p̃nouit. Illorum enim
p̃scunt pecc̃a ñ sua. Iõoq siea q̃ ille p̾scunt
ipsoꝵ. ñ st̃ ipsoꝵ: ñ uera ille p̃scunt: s quia il¬
lius p̃scĩa falli ñ pot̃. sine dubio. ñ alꝰ. s ipsi
peccant qͦs d̃s peccaturos eẽ p̾sciuit: & ido siñ
malum. s bonum facẽ uoluissent. ñ malum
facturi p̃uiderent᷑ ab eo qui nouit quid sit
qͥsq facturũs. His ũbis aꝑte ostũditur sidi
uł habituri. Presciuit gͦ illa sola noticia: ñ be-
neplacito auctoritatis. Unde datur intelligi.
qd̃ ds̃ econũso p̃scit bona tamquam sua tanꝗͣ
ea quȩ facturus ẽ. ut inp̾sciendo illa simul fue¬

Expanded text:
facturus, sicut praescivit et praedixit infidelitatem facturus, sicut praescivit et praedixit infidelitatem Judaeorum, sed non fecit; nec ideo quia praescivit ad peccatum infidelitatis eos coegit, nec praescisset vel praedixisset eorum mala nisi essent ea habituri. Unde Aug., super nim ideo quemdam ad peccandum cogit, quia futura hominum peccata praenovit; illorum enim praescivit peccata, non sua. Ideoque si ea quae ille praescivit ipsorum non slius praescientia falli non potest, sine dubio, non alius, sed ipsi peccant quos Deus peccatores esse praescivit, et ideo si non malum, sed bonum facere voluissent, non malum facturi praeviderentur ab eo, qui novit quid sit quisque facturus. His verbis aperte ostenditur, si dvel habituri; praescivit ergo illa sola notitia, sed non beneplacito auctoritatis. Unde datur intelligi quod Deus, e converso, praescit bona tanquam sua, tanquam ea quae facturus est, ut illa praesciendo simul fue
Abbreviated transcription (Latin):
pugnantiam de medio tolse cupientes.
dicimus res futuras nullatenus causam esse
ture uł facte sunt: ita exponentes qd̃ ait or¬
Genes. quia futurum ẽ. id̾o scitur ad̃o añqͣm
scientiam uł p̃scientiam d̃i ñ eẽ causam eoꝵ
que fiunt. nisi talem sine qua ñ funt: si tam̃
scientiam ad noticiam tantum referamus.
Siͦ nomine scĩe includit᷑. etiam beneplacitũ
atq dispositio: tt̃ recte pot̃ dici causa eorum.
scuicet ꝓ noticia sola. ut ꝓ noticia simulce be¬
neplacito: hoc modo forte accipit ausꝰ: dicens.
ce quia sciens disposuit. &e hic sensus ex eo
adiuiuatur. quia de bonis ibi tantum agit
abꝰ. scit de creatũris. de his que deus facit:
que omnia nouit ñ solum scĩa. s etiã bene¬
placito. ac dispositione. Sic gͦ ibi accipitur
d̾̃i cognitio ut non mͦ noticiam. s etiã bñpla¬
citum di significet. Maia ũ scit ds̃ &e p̾scit an¬
tequam fiant: s sola noticia ñ beneplacito.
P rescit enim ds. & p̃dicit. etiam que ñ ẽ ipse

Expanded text:
gnantiam de medio tollere cupientes, dicimus res futuras nullatenus causam esse turae vel factae sunt; ita exponentes quod ait Origenes: Quia futurum est, ideo scitur a Deo antequam scientiam vel praescientiam Dei non esse causam eorum quae fiunt, nisi talem sine qua non fiunt, si tamen scientiam ad notitiam tantum referamus. Si vero nomine scientiae includitur etiam beneplacitum atque dispositio, tunc recte potest dici causa eorum scilicet pro notitia sola, vel pro notitia simul et beneplacito. Hoc modo forte accepit Aug. dicens, het quia sciens disposuit. Hic sensus ex eo adjuvatur, quia de bonis ibi tantum agit August., scilicet de creaturis et de his quae Deus facit; quae omnia novit non solum scientia, sed etiam beneplacito ac dispositione. Sic ergo ibi accipitur Dei cognitio, ut non modo notitiam, sed etiam beneplacitum Dei significet. Mala vero scit Deus et praescit antequam fiant, sed s praedicit etiam quae non est ipse
Abbreviated transcription (Latin):
iquis gͥ diligent̃ attendat que scͥpta sc̃.
facile ẽ ei ꝑcipe. ex malis bona ꝓuenire¬
ce ex ea ratione dictum eẽ. qd̃ bonum ẽ maia
fieri. uł eẽ quia ñ malum sit bonum: uł quia
bonum sit malum fieri. Non est enim bonum
malum fieri ab aliquo: qi ñ ẽ bonumut aliqͥs
faciat malum. Si eñ hoc eẽt bonum. ꝓfecto
hułꝰ ds auctor eẽt: qui ẽ auctor omnis boni.
Os si huiꝰ ds ẽ auctor. gͦ eo auctore homo agit
malum. & ita eo auclore homo fit det̾ior: &e si
eo auctore homo fit det̾ior. tc̃ eo uolente. hõ
fit detĩor. Idem est enimdicẽ aliquid fieri deo
auctore: qd̾ dõ uolente. Deo autẽ auctore ñ fit¬

Expanded text:
itur diligenter attendat quae scripta sunt, facile est ei percipere ex malis bona provenire; et ex ratione dictum esse quod bonum est mala fieri vel esse, non quia malum sit bonum, vel quia bonum sit malum fieri. Non est enim bonum malum fieri ab aliquo, quia non est bonum ut aliquis faciat malum. Si enim hoc esset bonum, profecto hujus Deus auctor esset, qui est auctor omnis boni. Quod si hujus Deus auctor est, eo ergo auctore homo agit mala, et ita eo auctore homo fit deterior. Et si eo auctore homo fit deterior, tunc eo volente homo fit deterior. Idem est enim dicere aliquid fieri Deo auctore, quod Deo volente: Deo autem auctore
Abbreviated transcription (Latin):
nori. dicens ita. Nullo sapiente homine aucto¬
re. fit homodetĩor. Tanta est enim istaculpa:
que insapient̾ẽ hominẽ cade nequit. Est aũ
ds̃ omni homine sapiente p̃stantior. Multo
minus gͥ d̃o auctore fit homo detĩor. Multo
qͦ sit querendũẽ. Ec̃c̃e hic aꝑte dic̃ abꝰ. dõ aucto¬
te. uł uolente hominẽ ñ fieri detiorẽ: sed uicio
uoluntatis sue. Non ẽ g̃ auctore dõ qd̾ malũ
fit ab alquo: &e ita deo uolente mala ñ fiuint.

Expanded text:
nori, dicens ita: Nullo sapiente homine auctore fit homo deterior; tanta enim est ista culpa quae in sapientem hominem cadere nequit: est autem Deus omni homine sapiente praestantior; multo minus ergo Deo auctore fit homo deterior. Multo quo sit quaerendum est? Ecce aperte dicit Aug. Deo auctore vel volente hominem non fieri deteriorem, sed vitio voluntatis suae. Non est ergo Deo auctore quod malum fit ab aliquo; et it
Abbreviated transcription (Latin):
malorum cum omnia mala sciantur.
eẽt utiq d̃s auctor maloꝵ: qd̾ peniꝰ falsũ est.
Nongͥ scientia uł p̾scĩa d̃i causa est om̃ium:
que eis subsunt
Quod res future ñ st̾ causa

Expanded text:
malorum, cum omnia mala sciantur esset utique Deus auctor malorum, quod penitus falsum est; non ergo scientia et praescientia Dei causa est omnium quae ei subsunt. 3. Quod res futurae non sunt causa
Abbreviated transcription (Latin):
sciendum est quod angłi boni deputati sunt
ad custodiam hominum: ita ut quisq electo¬
rum habeat angł̃m ad sui ꝓfectum. atq custo¬
diam sp̃aliter delegatum. Unde in euangli
o. ueritas apusillorum scandalo ꝓhibens ait
Angli eorũ semꝑ uident faciem patris. Ange¬
los dicit eorum eẽ: quib ad custodiam de¬
putati sunt. suꝑ quem locum & ieronimus
tradit unamquamq animam abexordio nati¬
uitatis habere angłm ad sui custodiam depu¬
tatum inquiens ita. Magna dignitas anima
dicit. qd̾ quisq unum bonum angłm sibi ad
custodiam deputatum. & unum malum ad exer-¬
citium habet. Cum enim omnes angłi boni
nr̃m bonum uelint. commumt̃q saluti om̃iũ
studeant. ille tam̃ qui deputatus est aliciu ad
custodiam. eum sp̃alit̾ hortatur ad bonum. sic̃
legitur de angło tobie. & de angło petri. inac¬
tib apłoꝵ. Similit̃ & mali angłi cũ desident
malum hominum: magis tam̃ hominẽ ad
malum incitat. & ad nocendum fortiꝰ instat.

Expanded text:
sciendum est, quod angeli boni deputati sunt ad custodiam hominum, ita ut quisque electorum habeat angelum ad sui profectum atque custodiam specialiter delegatum. Unde in Evangelio, Matth. 18, Veritas a pusillorum scandalo prohibens ait: Angeli eorum semper vident faciem Patris. Angelos dicit eorum esse, quibus ad custodiam deputati sunt. Super quem locum Hieron., tradit unamquamque animam ab exordio nativitatis habere angelum ad sui custodiam deputatum, inquiens ita: Magna dignitas adicit quod quisque bonum angelum sibi ad custodiam deputatum, et unum malum ad exercitium habet. Cum enim omnes angeli boni nostrum bonum velint, communiterque saluti omnium studeant, ille tamen qui deputatus est alicui ad custodiam, eum specialiter hortatur ad bonum: sicut legitur de angelo Tobiae, et de angelo Petri in Actibus apostolorum. Similiter et mali angeli cum desiderent malum hominum, magis tamen hominem ad malum incitat, et ad nocendum fortius instat
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam enim tradere uidentur quod pari af-¬
fectu om̃s diligendi sint: s ineffecłu idẽ. in ex¬
hibitione obsequii. distinctio obseruanda sit.
quarumubet rerũ oportunitatib constrictiꝰ
t. quasi quad̃a sorte iungunt᷑. P sorte enimha¬
bendum ẽ. quo quisq tͥ temꝑalit̃ obligatius
ad heret: ex quo legis potius illi dandum essẽ.
Idem suꝑ epłam adgalathas. Op̃emur bonũ
ad omnes. maxime autem ad domesticos fidei:
idest ad xp̃ianos. Om̃ib enim paridilectione
uta ȩtña obtanda ẽ. & sinon omnib eadem
possunt exhiberi duectionis officia: que fr̃ib
maxiie sunt exhibenda: quia sunt inuicem
m̃bra. qui habent eundem pat̾rẽ. His aliisq

Expanded text:
Quidam enim tradere videntur quod pari affectu omnes diligendi sint; sed in effectu, id est, in exhibitione obsequii, distinctio observanda sit. quarumlibet rerum opportunitatibus, constrictius tibi, quasi quadam sorte junguntur. Pro sorte enim habendum est quo quisque tibi temporaliter colligatius adhaeret; ex quo eligis potius illi dandum esse. Item super Epistolam ad Gal.: Operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei, id est, ad christianos. Omnibus enim pari dilectione vita aeterna optanda est, etsi non omnibus eadem possunt exhiberi dilectionis officia; quae fratribus maxime sunt exhibenda, quia sunt sibi invicem membra, qui habent eumdem Patrem, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
t notandum qd̃ sicut fiulius nascendo
accepit. non tantum ut filius sit. s
omnino ut sit et ut ipsa substantia sit. tta
ce sp̃c sc̃s a patre ce filio ꝓcedendo accepit.
ut omnino sit et ut substantia sit qͦd utiq
ñ accepit ex eo quod datur. Nam cum ñ
detur nisi ex tempore. si hoc haberet eo quo
datur: Accepisset gͦ ex tempore ut eẽt. Uñ
fuius non hoc tantum habet nascendo ut
donum sit: s ommino ut sit: qd̾ si non est.¬
nisiquia datur. idest si non habet eẽ. nisi eo
quod datur. sicut filius nascendo habet. ñ
tantum ut sit filius. qd̾ relatiue dr̃. s om̃i¬
no ut sit ipsa substantia: quomodo iam sp̃c
sc̃s erat ipsa substantia. cum ñ prius daret᷑
quam eẽt cuidaretur: Non gͦ eo quo datur.
s ꝓcedendo babet ut sit donum. ec ut sit
eẽntia. sicut filius non eoquo datus ẽ sed
nascendo accepit. ñ tantum ut sit filius.
de trinitate ait. Sicut filio p̃stat eẽntiam
sine initio temporis. sine mutabilitate na¬

Expanded text:
t notandum quod sicut Filius nascendo accepit non tantum ut Filius sit, sed omnino ut sit, et ut ipsa substantia sit, ita et Spiritus sanctus a Patre et Filio procedendo, accepit ed etiam ut omnino sit, et ut substantia sit, quod utique non accepit ex eo quod datur; nam cum non detur nisi ex tempore, si hoc haberet ex eo quod datur, accepisset ergo ex tempore ut esset. Unde Filius non hoc tantum habet nascendo, utdonum sit, sed omnino ut sit. Quod si non nisi quia datur, id est, si non habet esse nisi eo quod datur, sicut Filius nascendo habet non tantum ut sit Filius, quod relative dicitur, sed omnino ut sit ipsa substantia: quomodo jam Spiritus sanctus erat ipsa substantia, cum non prius daretur quam esset cui daretur? Non ergo eo quod datur, sed procedendo, habet ut sit donum, et ut sit essentia; sicut Filius non eo quod datus est, sed nascendo accepit non tantum ut sit Filius, de Trin., cap. 26, ait: Sicut Filio praestat essentiam sine initio temporis, sine mutabilitate na
Abbreviated transcription (Latin):
ñ utiq excepto filio aut sp̃u sc̃o. oportet in¬
telligi quem unum dñm dm̃ nr̃m. recte di¬
cimus etiã patrẽ nr̃m: ꝑ grãm suã nos rege¬
nerantẽ. De hoc etiam hylarius in .uͦi. ubro
de trinitate ait. Omnib ꝑfidem deus ẽ pat̃.
confitemũr. Ecce ostensum ẽ. quare ꝓprium
dicatur ẽẽ dĩ nati qd̃ filius ẽ. quia scilicet
ipse solus natus ꝓp̾e dicitur. Uñ hylarius. in¬
ca filium tuum. ñ solo nomine contestatus ẽ
filius. origine: ñ ad optione. ueritate: ñ nun¬
cupatione. natiuitate: ñ creatione. Od̃ si¬

Expanded text:
non utique excepto Filio aut Spiritu sancto oportet intelligi; quem unum Dominum Deum nostrum recte dicimus, etiam Patrem nostrum, per gratiam suam nos regenerantem. De hoc etiam Hilaitate ait: Omnibus per fidem Deus est Paterum Dei Filium confitemur. Ecce ostensum est, quare proprium dicatur esse Dei nati, quod Filius est, quia scilicet ipse solus natus proprie dicitur. Hic consica Filium tuum , non solo nomine contestatus estFilius, origine, non adoptione; veritate, non nuncupatione; nativitate, non creatione. Id
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t illam ineffabilem et et̃nam ꝓcessio¬
nem qua ꝓcedit a patre & a filio. & ñ aseipso:
que sit eius temꝑalis ꝓcessio. que dr missio. si¬
ue donatio. Ad quod dicimus quia sicut filiꝰ
duob modis d̾r mitti. uno quo uisibiliter
apparuit. altero quo inuisibilit̃ castis m̃tibꝰ
ꝑcipitur: ita et sp̃c sc̃s apatre & filio. ac seipso.
duobus modis ꝓcedere siue mitti. siue dari
est uisibilis creature demonstratione. sic̃ in
die pentecostes. aliisq uicib & datur cotidi¬
e inuisibilit. illabendo m̃tibꝰ fidelium. Or
de illo modo missionis qui fit uisibiliter.

Expanded text:
 illam ineffabilem et aeternam processionem qua procedit a Patre et Filio, et non a seipso; quae fit ejus temporalis processio, quae dicitur missio sive datio. Ad quod dicimus, quia sicut Filius duobus modis dicitur mitti, uno quo visibiliter apparuit, altero quo invisibiliter a castis mentibus percipitur, ita et Spiritus sanctus a Patre et Filio ac a seipso duobus modis procedere sive mitti sive dari enim visibilis creaturae demonstratione, sicut in die Pentecostes, aliisque vicibus: et datur quotidie invisibiliter, illabendo mentibus fidelium. 2. Prius de illo modo missionis qui fit visibiliter
Abbreviated transcription (Latin):
ic consulandum est quid appellet᷑ ordo.
Deinde utrum ab ipsa ciratione fuerit
distinctio illorum ordinum. Ordo angłorum d̾r
multitudo celestium spirituum. qui int̃ se in a¬
liquo munere grẽ similant᷑. sic̃ ce innaturaliũ
datorum participatione conueniunt. Ut ũbi
grã. Seraphin dicuntur: qui p̃aliis ardent ca-¬
ritate. Seraphin enim int̾p̃tatur ardens. uł
succendens. Cherubin quipre aliis inscienti¬
a eminent. Cherubin enim int̾p̃tatur pleni¬
tudo scientie. Thronus dr̃ sedes. Throm aut̃ẽ
nitatis grã replentur. ut in eis sedeat d̃s: & ꝑ
eos iudicia discernat. atq informat. Domina¬
tiones uocantur qui principatus & potestates
tͣnscendunt. Principatus dicunt᷑ qui sibi sub
iectis que sunt agenda disponunt: eisq ad
expienda diumna mynistĩa pͥncipant᷑. Potes¬
tates nominantur. hii qui hoc cetĩs potentiꝰ
in suo ordine acceꝑunt. Ut uircutes adu̾se
eis subiecte eorum refrenentur potestate ne

Expanded text:
ic considerandum est quid appelletur ordo; deinde utrum ab ipsa creatione fuerit distinctio illorum ordinum. Ordo autem dicitur multitudo coelestium spirituum, qui inter se in aliquo munere gratiae similantur, sicut et in naturalium datorum munere conveniunt. Ut, verbi gratia, seraphin dicuntur qui prae aliis ardent charitate; seraphin enim interpretatur ardens vel succendens; cherubin, qui prae aliis in scientia eminent; cherubin enim interpretatur plenitudo scientiae: thronus dicitur sedes; throni autem nitatis gratia replentur, ut in eis sedeat Deus, et per eos judicia decernat atque informet: dominationes vero vocantur qui principatus et potestates transcendunt: priniectis, que sunt agenda, disponunt eisque ad explenda divina misteria principantur. Potestates nominantur hii, qui hoc ceteris potencius in suo ordine acceperunt, ut virtutes adverse eis subiecte eorum re
Abbreviated transcription (Latin):
quentis diei tenderet: ut oꝑa cł̃i aluice inchoa¬
se & inlucem completa ẽẽ significaretur. Re¬
liqui autem dies mane habuerunt & uesꝑam:
quorum quisq a suo mane incipiens. us
alt̾̃us diei mane tendebatur. De natusqu. ad¬
dine cõputationis dierum &e de ilo qͥ ꝓmylro

Expanded text:
quentis diei tenderet, ut opera Dei a luce inchoaquentis diei tenderet, ut opera Dei a luce inchoasse et in lucem completa esse significarentur. Reliqui autem dies mane habuerunt et vesperam; quorum quisque a suo mane incipiens, usque ad alterius diei mane tendebatur. 5. De naturali ordine computationis dierum, et de illo qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
ic notandum est quod dieꝰ cap. lx.¬
diũsis modis inscͥptura accipitur. Dici¬
tur enim dies lux iia que illo triduo tene¬
bras illuminabat. &e dicitur dies illumina¬
tio ipsa aeris. Dicitur etiã dies spatium ui¬
ginti quatuor horarum: qualit̃ accipit̃ cum
ait. factumq est uespe & mane diesunus
quod ita distinguendum est. factum ẽ uespe
prius. &e postea mane de ita fuit dies unus ex¬
plecus. uiginti quatuor horarun dies scaicet
naturaus qui habuit uesꝑam. s ñ mane.
Mane enum d̾r funs p̃cedentis. &e initium se¬
quentis diei. qd̃ est aurora: que nͨunc plenam
lucem nec omnino tenebras habet. Mane gͦ
primus dies non habuit. quia nec dies p̃cesse¬
rat qui sequentis diei initio t̾mnaretur: &e eo
p̃cipue quia luce apparente mox suꝑ terram
plenus atq p̃clarus dies exsticit. quiñ ab au¬
rora s aplena luce inchoauit: & mane sequen¬
tis diei consummatꝰ est. Uñ beda suꝑ senesim.
Decebat ut dies aluce inciꝑet. & in mane se¬

Expanded text:
ic notandum est quod dies diversis modis accipitur in Scriptura. Dicitur enim dies lux illa quae illo triduo tenebras illuminabat; et dicitur dies illuminatio ipsa aeris. Dicitur etiam dies spatium viginti quatuor horarum; qualiter accipitur cum dicitur: Factum est vespere et mane dies unus. Quod ita distinguendum est: Factum est vespere prius, et postea mane; et ita fuit dies unus expletus viginti quatuor horarum. Dies, scilicet naturalis, quia habuit vesperam sed non mane; mane enim dicitur finis praecedentis et initium sequentis diei, quod est aurora, quae nec plenam lucem, nec omnino tenebras habet. Mane ergo primus dies non habuit, quia nec dies praecesserat qui sequentis diei initio terminaretur; et eo praecipue, quia luce apparente, mox super terram plenus atque praeclarus dies extitit, quia non ab aurora, sed a plena luce inchoavit, et mane sequentis diei consummatus est. Unde Beda, super Genes.: Decebat ut dies a luce inciperet, et in mane se
Abbreviated transcription (Latin):
tute nature in naturam eandem natiuitate
subsistit filius: & ex uirtute nature. in natu¬
ram eandem ꝓcessione. subsistit sp̃e sc̃s.
genita. naturam quam habet eandem fi¬
Non enim auud quamd̃s subsistit: quod
¶Expositio ñ aliunde quã de d̾o subsistĩt¬

Expanded text:
in naturam eamdem nativitate subsistit Filius; et ex virtute naturae in naturam eamdem processione subsistit Spiritus sagenita, naturam quam habet eamdem FiNon enim aliud quam Deus subsistit, quod non aliunde quam de Deo subsist
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere flagelia: quia quid̾a hic flagellis
emendantur. alii hic & ineternum puni¬
untur: O uinq enim modis flagella con¬
tingunt: uelut iustis merita ꝑ patientiã
augeantur. ut iob. uł ad custodiã uir¬
tutum ne suꝑbia temptec ut paulo: uł
ad corrigenda peccata. ut maris lepra:
uł ad głamdĩ ut de ceco nato: uł ad initi¬
um pene ut herodiquatinus hic uideat᷑
plici contritione contere eos. Illa gͦ aucto
temꝑalit puniunt᷑. ñ ultiꝰ adeo pumenda.
Nam c si suꝑ eundem locum ieꝵ. dicat e¬
gyptios & isrłitas adeo temporalit̃ puni

Expanded text:
pertinere flagella, quia quidam hic flagellis pertinere flagella, quia quidam hic flagellis emendantur, alii hic et in aeternum puniuntur. Quinque enim modis flagella contingunt, vel ut justis per patientiam merita augeantur, ut Job; vel ad custodiam virtutum, ne superbia tentet, ut Paulo; vel ad corrigenda peccata, ut Mariae lepra; vel ad gloriam Dei, ut de caeco nato; vel ad judicium poenae, ut Herodi, quatenus hic videatur plici contritione contere eos, Domine. Illa etemporaliter puniuntur non ulterius a Deo punienda: nam etsi super eumdem locum Hieronymus dicat Aegyptios
Abbreviated transcription (Latin):
agendam. & ꝑ eam alapsu peccantes freqñ¬
ter surgere diffitentur. ita eisdem illoꝵ.
opinio eliditur. qui plurib irretitum
peccatis. asserunt de uno uere penitere. eiꝰ¬
demq ueniam adomino consequi posse.
sine alterius penitentia. Qd̃ etiam auctori¬
tatib astruere conantur. Ait enim ꝓpħ̾a.¬
Non iudicabit d̃s bis inidipsum: uł ut
alii transtulerunt. Non consurget duplex
tribulatio. Si gͦ inquiunt ili aliquis
sacerdoti fuerit confessus unumde duo
iudicandus ẽ. dequo satisfacit ad arbi¬
trium sacerdotis: qui uicẽ xp̃i in eccłia
gerit. Id̃oq si de eo iterum iudicetur. bis
inid ipsum iudicat ds: & consurgit du¬
plex tribulatio. S de his gͦ tantum opor¬
tet uiud intelligi. qui p̃sentibus supplitis
suꝑ quos ñ consurget dupplex tribulatio.
ut temporale supplitium sit eis ec̃ne pene
ad extremã damnationẽ. Hoc contra illos¬
notandum ẽ. qui dicunt illud. scił. non
iudicabit d̃s bis in idipsum. ad omnia

Expanded text:
et per eam a lapsu peccantes frequenter surgere diffitentur, ita eisdem illorum oppositio eliditur, qui pluribus irretitum peccatis asserunt de uno vere poenitere, ejusdemque veniam a Domino consequi posse sine alterius poenitentia. Quod etiam auctoritatibus astruere conantur. Ait enim pNon judicabit Deus bis in idipsum; vel, ut alii transtulerunt: Non consurget duplex tribulatio. Si ergo, inquiunt illi, aliquis sacerdoti fuerit confessus unum de duojudicandus est, de quo satisfecit ad arbitrium sacerdotis qui vicem Christi in Ecclesia gerit. Ideoque si de eo iterum judicetur, bis in idipsum judicat Deus, et consurget duplex tribulatio. Sed de his oportet illud tantum intelligi, quisuper quos non consurget duplex tribulatio. ut temporale supplicium sit eis aeternae daad extremam damnationem. notandum est, qui dicunt illud, scilicet: Non judicabit Deus bis in idipsum, ad omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ic ñ ẽ p̃t̾mittendum qd̾ sic̃ pat̾ & fulius
ce sp̃c sc̃s. nomina ꝑsonarum sunt. et
ꝓprietates ꝑsonales designant. ita etiamst̃
et aua nomina ꝑsonarum. idẽ. que ipsas
ꝑsonas significant. et earum ꝓprietates
denotant. &e easdem quas et nomina p̃dicta.
cum dicitur genitus: quod significatur cũ
&e quia fuius. utiq genitus. Sicut autẽ fus
ad patrem: sic genitus ad genitorẽ refert᷑.¬
& sicut pat̾ ad fuium: ita genitor ad genitũ.¬
filius accipitur ñ simul pat̃ ce filius. tamꝙͣ
ambo sint unum u̾bum. Sic enim u̾bum dr.
quomodo imago. Non autẽ pat̃ De nomine¬
ce fuius. simul ambo imago: sed uerbi et¬
filius solus ẽ imago patris. que imaginis.¬
admodum &e filiiis. Idem in .uii. libro de tri

Expanded text:
ic non est praetermittendum quod sicut Pater et Filius et Spiritus sanctus nomina personarum sunt, et proprietates personales designant, ita etiam sunt et alia nomina personarum, id est, quae ipsas personas significant, et earum proprietates denotant, et easdem quas et nomina praedicta: cum dicitur genitus, quod significatur cum et quia Filius, utique genitus. Sicut autem Filius ad Patrem, sic genitus ad genitorem. Sicut Pater ad FFilius accipitur, non simul Pater et Filius, tanquam ambo sint unum Verbum. Sic enim Verbum dicitur, quomodo imago, non autem Pater et Filius simul ambo imago, sed Filius solus est imago Patris, quemadmodum et Filius. Idem, in lib. 7 de
Abbreviated transcription (Latin):
& ũbum relatiue dr. sicut filuis. Item in eod̾.
Sĩcut filius ad patrem refertur. ita ce ũbũ
ad eum cuius ẽ ũbum refertur. cum dicitur
ũbum: & ꝓpterea ñ eo ũbum quo sapientia
dicitur: quia ũbum ñ ad se dici Od̾ non eo¬
cuius est ũbum. sicut fuius ad patrem.
Eoquippe fuius quo ũbum: et Odũ eo ũbũ¬
Non ẽ. pat̃ ipse ũbum. sicut nec filius. nec
imago. Quid autem absurdius quam ima¬
ginem ad se dici: Idem in .u. ubro. d̃r relati

Expanded text:
ur, sicut Filius. Item, in eodem: Sicut Filius ad Patrem refertur, ita et Verbum ad eum cujus est Verbum refertur, cum dicitur Verbum. Et propterea non eo Verbum quo Sapientia dicitur, quia Verbum non ad se dicicujus est Verbum, sicut Filius ad Patrem. Eo quippe est Filius quo Verbum; et eo est VNon est Pater ipse Verbum, sicut nec Filius, nec imago. Quid autem absurdius quam imaginem ad se dici? Idem, in lib. 5, cap.
Abbreviated transcription (Latin):
usq lauatur. sic̃ fuit dum tangeret:
ita post actum peccati polluta rema¬
net anima. sicuifuit in ipso actu pecer
peccatum ageret. Ipsa gͦ dissimilitudo
que inest animo ex peccato. & ẽ adeo
elongatio. anime macula intelligitur:
aqua purgatur inpenitentia. hoc aut̃ẽ
solus ds facit. qui solus suscitat anima
ꝙ uiuminat: quod sacerdotes nequeunt.
& conficebuntur tͥ: Dõ exponens aoꝰ ait.
Dom doctores recte medici dicuntur:
qui uiuentes curare miniffĩo possunt.
s ñ mortuos suscitare. Sola enim gr̃a d̾i

Expanded text:
ousque lavatur, sicut fuit dum tangeret; ousque lavatur, sicut fuit dum tangeret; sic post actum peccati ita polluta remanet anima, sicut fuit in ipso actu peccatpeccatum ageret. Ipsa ergo dissimilitudo quae inest animae ex peccato, et est a Deo elongatio, animae macula intelligitur, a qua purgatur in Poenitentia. Hoc autem solus Deus facit, qui solus suscitat animam et illuminat; quod sacerdotes nequeunt, et confitebuntur tibi? quod exponens Aug. ait: Boni doctores recte medici dicuntur, qui viventes curare ministerio possunt, sed non mortuos suscitare. Sola enim Dei
Abbreviated transcription (Latin):
immitcit. De tenebris & interiori cali¬
gine satis facile ẽ. intelligere: & respon.¬
dere. Cum enim quis mortalit̃ delin¬
quit: & gr̃a uirtutis priuatur siqua p̃¬
cessit. & naturalium bonoꝵ elisionem
patitur. unde intellectꝰ obtunditur &
totus homo interior obtenebratur: &
ita quasi caligine quadam mens obli¬
nitur: que caligo. peccati pena ẽ. hanc
uero d̃s pellit. cum penitentiam immit¬
cati: aqua animam lauat.: Ecce enim
quis uoluit facẽ homicidium & ꝑpecra¬
uit: quo patrato. desũt tam uelle qũa
facere. Nondum tam̃ uere & humiliter
penitet: nec confiteri ꝓponit. Que igit᷑
purgatur: Maia uoluntas quid̃ ma.
Macula est et̾iam si penitere conteme¬
nites hocẽ peccatum aliud a p̃ceden¬
ti. Que igitur macula remansit. a qua
in penitentia purgatur: Polluta quidẽ
ẽ anima quousq penitet sicut erat dũ
mnea praua erat uoluntas. Sicut euim
qui tangit morticinum. uł aliuid im¬
mundum. ita pollutus ẽ. postactum qͥ¬

Expanded text:
immittit. De tenebris et interiori caligine satis facile est et intelligere, et respondere. Cum enim quis mortaliter delinquit, et gratia virtutis privatur, si qua praecessit, et naturalium bonorum elisionem patitur. Unde et intellectus obtunditur, et totus homo interior obtenebratur; et ita quasi caligine quadam mens obvolvitur, quae caligo peccati poena est. Hanc vero Deus pellit, cum poenitentiam immitcati, a qua animam lavat? Ecce enim quis voluit facere homicidium, et patravit; quo patrato desinit tam velle, quam facere; nondum tamen vere et humiliter poenitet, nec confiteri proponit. Quae cula? Mala voluntas quidem tere contemnit; sed hoc est peccatum aliud a praecedenti. Quae ergo macula remansit, a qua ipse in Poenitentia purgatur? Polluta quidem est anima, quousque poeniteat, sicut erat, dum in ea prava erat voluntas. Sicut enim qui tangit morticinium vel aliud immundum, ita pollutus est post tactum qu
Abbreviated transcription (Latin):
homo est: sicut nos diligere debemus: eiq
scd̃m hominem dilectio. illo continetur
mandato: quem etiam scd̃m hominẽ. magi
quam nos. s non quantum dm. debemus
diligere: quia inquantum ẽ homo. minor
est dõ. Ouibus modis dr ꝓximus. Cap̃ .cii.

Expanded text:
homo est, sicut nos diligere debemus, ejusque secundum hominem dilectio illo continetur mandato; quem et secundum hominem, magis quam nos, sed non quantum Deum debemus diligere, quia in quantum est homo, minor est Deo. 3. Quibus modis dicitur proxi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ passus ñ ẽ: sic ñ ẽ impar ñtũ continentiȩ
in iohe qͥ nullas exꝑtus nuptias. & in abraha
qͥ filios genuit. Nam illiꝰ celibatus c istiꝰ conu¬
in solo habebat habitu. Melior ẽ autẽ casti¬
tas celibũ quã nuptiaꝵ: quaꝵ unã habrahã
habebat inusu. ambas in habitu. Caste eñi
coniugalit̃ uixit. Esse autem castꝰ sine
coniugio potuit s tc̃ ñ oportuit. Itẽ ieqꝵ
coniugio: sic nẽ uirgines placent in castitate.
Seruunt ille legi et temporisuo: seruiamus
& nos legi & temꝑi nr̃o. inqͦs fines scłoꝵ de¬
ueneĩt. Ex his apparet: quod scĩ patres añ
legem sine pecc̃õ plures habuert uxores. uł
concubinas. Eas enĩ nẽ uxores appellat sc̃ͥp.¬
tura: ñcconcubinas. Rachel tam̃ & lia am¬
in hoc seruasse fide thori. quia ñ aliis s ꝓpͥis
uxorib uł ancillis miscebantur. Ecce que
fuerit consuetudo in hac reante legem.

Expanded text:
assus non est: sic non est impar meritum continentiae in Joanne, qui nullas expertus est nuptias, et in Abraham, qui filios genuit. Nam illius caelibatus et istius connubraham in solo habebat habitu. Melior est autem castitas caelibum quam nuptiarum; quarum unam Abraham habebat in usu, ambas in habitu. Caste enim et conjugaliter vixit. Esse autem castus sine conjugio potuit, sed tunc non oportuit. Item Hieroconjugio, sic nunc virgines placent in castitate. Servivit ille legi et tempori suo; serviamus et nos legi et tempori nostro, in quos fines seculorum devenerunt. Ex his apparet quod sancti Patres ante legem sine peccato plures habuerunt uxores vel concubinas. Eas enim nunc uxores appellat Scriptura, nunc concubinas. Rachel tamen et Lia amin hoc servasse fidem thori, quia non aliis, sed propriis uxoribus vel ancillis miscebantur. Ecce quae fuerit consuetudo in hac re ante legem.
Abbreviated transcription (Latin):
gens. animã uͦ de nichuo faciens. Id̾o. etiam
unite st̃ anime corꝑib ut ineis dõ famulan¬
tes maiorem mereantur coronam.¬
m̃tũ tͥnitatis de creatura triꝑtita agend̾ ẽ: &e pꝰ

Expanded text:
ponens, animam vero de nihilo faciens. Ideo etiam ponens, animam vero de nihilo faciens. Ideo etiam unitae sunt animae corporibus, ut in eis Deo famulantes majorem mereantur coronam.m Trinitatis de creatura tripartita agendum e
Abbreviated transcription (Latin):
rationalis creature humilitatẽ. licet longe infe¬
riorem ad sue gle participationẽ sublimare.
Quia gͦ. ꝓ exemplo rationalis sp̃c. in parte usq
ad consortium t̾reni corporis humiliatus est.
Ne forte in hoc nimis depressus uideretur. ad¬
didit dĩ ꝓuidentia ut post modum cum eod̾e
corpore głificato ad consortium illorum qui in
sua ꝑstiterant puritate. sublimaretur. ut qd̾
minus ex dispensatione creatoris sui acceꝑat
conditꝰ. post modum ꝑ grãm eiusdem accipet
ria sorte ꝓ arbitrio uoluntatis sue disponens ilł
quos inpuritate sua relinquerat sursum incelo
mansionem. Iuis uͦ quos corꝑib t̾renis sociaue¬
rat deorsum int̾ra habitationẽ constituit. itt̾sq
reguiam ꝓponens obedientie. quatinus ce illi
ab eoubierant ñcaderent. & isti ab eo ubi erant
ad id ubi non erant ascenderent. fecit itaq ds̃
hominem exduplici substantia. corpꝰ de t̾ra fin¬

Expanded text:
rationalis creaturae humilitatem, licet longe inferationalis creaturae humilitatem, licet longe inferiorem, ad suae gloriae participationem sublimare. Quia ergo, pro exemplo, rationalis spiritus in parte usque ad consortium terreni corporis humiliatus est; ne forte in hoc nimis depressus videretur, addidit Dei providentia ut postmodum, cum eodem corpore glorificato, ad consortium illorum qui in sua permanserunt puritate, sublimaretur, ut quod minus ex dispensatione Creatoris sui acceperat conditus, postmodum per gratiam ejusdem acciperevaria sorte pro arbitrio voluntatis suae disponens, illis quos in sua puritate reliquerat sursum in coelo mansionem; illis vero quos corporibus terrenis sociaverat, deorsum in terra habitationem constituit, utrisque regulam imponens obedientiae, quatenus et illi ab eo ubi erant non caderent, et isti ab eo ubi erant ad id ubi non erant ascenderent. Fecit itaque Deus hominem ex duplici substantia, corpus de terra com
Abbreviated transcription (Latin):
Idignitatis ẽẽ uideretur anima. si absq
corpore ꝑmansissent. cur unita sit corpori.
in. qua diugitur ex toto corde & uidetur facie
ad faciem. Putaret enim creatura se ñ posse uni-¬
ri creatori suo tanta ꝓpinquitate. ut eũ tota
m̃te diligeret. & cognosceret. nisi uideret sp̃m
quiest excellentissima creatura. tã infimeno ẽ
carni que de terta est. intanta dilectione uniri.
ut ñ ualeat aitari adhoc. ut uelit eam relinq̃re.
erpoliari s suꝑuestiri ꝑ quod oftenditur. spm
creatum spĩi increato in effabili amore uniti.
& eremplo gͥ future societatis que int̃ dm̃ &e sp̃m
rationalem inglorificatiõe euusde ꝑficiendae¬
rat Animam corporeis indum̃tis. &e t̾renis man¬
sionib copulauit: luteamꝙ matĩam fecit. ad
uite sensum uegetare urescuret homo quua li po¬
tuit deus tam dispatem naturam corpis qe aie
infederationem unam. & inamicitiam tantam
conungere. nequaquam ei impossibile futurũ.

Expanded text:
dignitatis videtur esse anima si absque corpore permansisset, cur unita sit corpori. iritum, in qua diligitur ex toto corde, et videtur facie ad faciem; putaret enim creatura se non posse uniri Creatori suo tanta propinquitate, ut eum tota mente diligeret et cognosceret, nisi videret spiritum, qui est excellentissima creatura, tam infimae, id est, carni, quae de terra est, in tanta dilectione uniri, ut non valeat arctari ad hoc ut velit eam relinquere,expoliari, sed supervestiri, per quod ostenditur spiritum creatum Spiritui increato ineffabili amore uniri. Pro exemplo ergo futurae societatis, quae inter Deum et spiritum rationalem in glorificatione ejusdem perficienda erat, animam corporeis indumentis et terrenis mansionibus copulavit; luteamque materiam fecit ad vitae sensum vegetare, ut sciret homo quia, si potuit Deus tam disparem naturam corporis et animae in foederationem unam et in amicitiam tantam conjungere, nequaquam ei impossibile futurum
Abbreviated transcription (Latin):
Tempꝰ autem plenitudinis dicit᷑ tempis grẽ.
quod ab aouentu saluatoris exordiũ sum ꝑsit
hoc est tempꝰ miserendi. & annꝰ benignitatis:
quia ꝑcaritatẽ impiet᷑. qd̃ in lege p̃cipiebat᷑
Ueritas: quia ꝑ xp̃i aduentum exhibet᷑ atq
ꝑficitur humane redemptionis sponsio. facta
ab antiquo. fiui gͦ missio: ipsa ẽ. incarnatio.
Co enim missus est: qd̵ informa hominis.
mundo uisibilis apparuit. De quo. supra suffi¬
cienter dictum est.
Quare filius carnẽ assũpsit

Expanded text:
Tempus autem plenitudinis dicitur tempus gratiae, quod ab adventu Salvatoris exordium sumpsit. Hoc est tempus miserendi, et annus benignitatis; quia per charitatem impletur quod in lege praecipiebatur. Veritas, quia per Christi adventum exhibetur atque perficitur humanae redemptionis sponsio facta ab antiquo. Filii ergo missio est ipsa Incarnatio. Eo enim missus est, quod in forma hominis mundo visibilis apparuit, de quo supra sufficienter dictum est. 2. Quare Filius carnem assumpsit,
Abbreviated transcription (Latin):
ori sensu: ter illos mergẽndo. Ecce habes. quia
tantum faciendam mersionẽ asserebat. Detrina
t̃rio capita nr̃a infonte sacro dimersimus: qui
ordo baptismi dupplici mist̾i̾i significatione cele¬
bratur. Recte enim t̾cio mersi estis: qui accepistiꝰ
baptismum in nomine trinitatis. Recte terrio
mersi. qui accepistis baptismũ in nomine xp̃iqͥ
tita dimersio. ⁊pum dominice expͥmit sepult᷑e.¬
Gonstat gͦ baptizandos t̾rio debere immergi
& tam̃ si semel tantum inmergunt᷑. uerũ baptis¬
ma accipiunt. Et qui semel immergit tantum
ñ pecrat. nͥ consuetudo eccłie obsistat. ut hoc mͦ
tantum deb̾efĩ asserat
Quando citumcisio ami.

Expanded text:
ori sensu, ter illos mergendo. Ecce habemus, quia ori sensu, ter illos mergendo. Ecce habemus, quia tantum faciendam mersionem asserebat. De trina tertio capita nostra in sacro fonte demersimus; qui ordo baptizandi duplici mysterii significatione celebratur. Recte enim tertio immersi estis, qui accepistis Baptismum in nomine Trinitatis. Recte tertio estis, quia accepistis baptismum in nomine Jesu Chtita dimersio, Constat ergo baptizandos tertio debere immergi; et tamen si semel tantum immergantur, verum Baptisma accipiunt. Et qui semel immergit tantum, non peccat nisi consuetudo Ecclesiae obsistat, vel hoc modo tantum debere fieri asserat. 10. Quando circumcisio ami
Abbreviated transcription (Latin):
one uͦ si queritur quomodo fieridebeat.
p̃cise respondemus. uł semel uł t̃rio: ꝓuario
ipsisensistis. quia iuna fide nicħ officit etlle
sc̃ consuetudo diusa. quiaenim intrib subsisten¬
tis una sub̾a est. rep̃bensibile eẽ nullatenus por
infantem inbaptismo uł ter. ut semel mergere.
quia ce intrib mersionib ꝑsonarum trinitas
& inuna pot̃ diuinitatis singularitas desig¬
nau. Nos uͦ quit̾tio mergimus etiamtruluane
sepulture sacrañtum signamus. Scd̾m hoclicet
m̃ duntaxat.: semel mergere licet ubi consueru¬
do eccłie talis existit. Siquis uͦ io facereincipi¬
at. ubi consuetudo talis ñ ẽ. uł semel tantum
mergendum ẽẽ asserat: rep̃hensibilem secon¬
stituit. Inde anno. In suo sensu habundabat
cypͥanus. cum semel mergebat inbaptismo
paruulos: qui quod intelugebat studiose im¬
plebat. bonis oꝑib habundando. licet inboc ue¬
scius delinqueret. S quia bonis oꝑib habun¬
dabat. postea correctus adeo habundauit abt-¬

Expanded text:
one vero si quaeritur quomodo fieri debeat, praecise respondemus: Vel semel, vel ter, pro vario ipsi sensistis; quia in una fide nihil officit Ecclesiae sanctae consuetudo diversa; quia enim in tribus subsistentiis una substantia est, reprehensibile esse nullatenus potest infantem in Baptismo ter vel semel immergere; quia et in tribus mersionibus personarum Trinitas, et in una potest divinitatis singularitas designari. Nos vero qui tertio immergimus, etiam triduanae sepulturae sacramentum signamus. Secundum hoc, licet men duntaxat immergere semel licet, ubi consuetudo Ecclesiae talis existit. Si quis vero id facere incipiat ubi consuetudo talis non est, vel semel tantum mergendum asserat, reprehensibilem se constituit. Unde Haymo: In suo sensu abundabat Cyprianus, cum semel mergebat in Baptismo parvulos, quia quod intelligebat, studiose implebat bonis operibus abundando, licet in hoc nescius delinqueret: sed quia bonis operibus abundabat, postea correptus a Deo abundavit alti
Abbreviated transcription (Latin):
ichil inquit patre minus habet: il¬
le qui dicit. Omnia que habet pater:
mea sunt. Nam siminus habet in potestate
aliquid quam pat̾: ñ sunt eius omnia que¬
pat̾. Tantam igitur habet potestatẽ qnͣtã
Augustinꝰ

Expanded text:
ihil, inquit, Patre minus habet ille, qui dicit: Omnia quae habet Pater, mea sunt . Nam si minus habet in potestate aliquid quam Pater, non sunt ejus omnia quPater. Tantam igitur habet potestatem, quantam A
Abbreviated transcription (Latin):
su alt̾iꝰ neuter continentiam ꝓfiteri pot̃
uł orationi uacare: & quod int̾ eos dum
uiuunt uinculũ coniugale ꝑmanet.¬
ut alii se copulare ñ liceat: et ut in uicẽ alt̾
altĩ exhibeat. quod quisq sibi. Hac aute
descriptione: legitimoꝵ & fidelium tantũ¬

Expanded text:
entiam profiteri potest vel orationi vacare; et quod inter eos dum vivunt, vinculum conjugale permanet,ut alii se copulare non liceat; et ut invicem alter alteri exhibeat quod quisque sibi. Hac autem descriptione legitimorum et fidelium tantu
Abbreviated transcription (Latin):
& animam nonassumpsisset.S: tam̃. quia ex
quo assumpsit. nentrum deposuit. s cũ utͦꝙ:¬
eandem unionẽ indesinent̃ cenuit. quã as-¬
sum̃do contraxit: ido ñ incongrue ubicumq
anime uł carm uł utriq unitus est. ibiħ̾oẽẽ
dr̃. quia ibi humanatus ẽ. gͦ & insepulchro
erat homo & ininferno erat ħo: quia utrobiꝙ
humanatus erat xp̃c: &e unam eandemq cũ
anima ce carne licet seꝑatis. habebat unio¬
nem: & uno eodemq tempore insepulcbro ia-¬
cuit xp̃c & adinfernum descendit: s insepul¬
chro iacuit scłm solam carnem & ininfernũ
Quis iacuit in sepulchro: xp̃c. s in carne sola:

Expanded text:
et animam non assumpsisset. Sed tamen quia ex et animam non assumpsisset. Sed tamen quia ex quo assumpsisset, neutrum deposuit, sed cum utreamdem unionem indesinenter tenuit, quam assumendo contraxit; ideo non incongrue ubicumque animae vel carni, vel utrique unitus est, ibi homo esse dicitur, quia ibi humanatus est. Ergo et in sepulcro erat homo, et in inferno erat homo, quia utrobique humanatus erat Christus, et unam eamdemque cum anima et carne, licet separatis, habebat unionem: et uno eodemque tempore in sepulcro jacuit Christus, et ad infernum descendit; sed in sepulcro jacuit secundum solam carnem, et in infernum Quis jacuit in sepulcro? Christus, sed in carne sola;
Abbreviated transcription (Latin):
rat homo. quia humanitati unitus. &e si non
toti quia carnitantum: e ininferno erat hõ.
quia humanitati unitus. s ñ toti. quia am¬
me tantum. At suninferno anime tantum.
ce insepulchro carnitantum unitꝰ erat g̃
nec minferno unitus erat anime & carniner
insepulchro. Ouomodo gͦ hic ut ibi homoce
dicttur: ue est ratio dict: quia una eadleq.
unione. unitus erat anime ininferno: ce car¬
ni in sepulchro. Et sic erat illis duob tt̃ seꝑate
unitus. sic̃ ante separationem: idẽ. ante mort.
adhoc autẽ opponit᷑. Si xp̃c animam tantum
uł carnem tantum assumpsisset. ñ fuisset
uerus homo: s ꝓpt̃ utriusq assumptionem:
uerꝰ homo fuit. Sic gͦ ubi carnem & animã
sibi unita ñ habebat:. uerus homo ibiñ erat
S temꝑe mortis nusquam illa duo unita ha¬
bebat: quia nec insepulchro. nec in inferno.
nec alibi. Nusqũa gͦ erat homo. Ad quod dicimꝰ
quia xp̃c utiq uerus homo ñ fuisset: sicarnẽ

Expanded text:
erat homo, quia humanitati unitus erat etsi non toti, quia carni tantum; et in inferno erat homo, quia humanitati unitus, sed non toti, quia animae tantum. Sed si in inferno animae tantum, et in sepulcro carni tantum unitus erat: ergo nec in inferno unitus erat animae et carni, nec in sepulcro. Quomodo ergo ibi vel hic homo esse dicitur? Quae est ratio dicti? Quia una eademque unione unitus erat animae in inferno, et carni in sepulcro. Et sic erat illis duobus tunc separatis unitus, sicut ante separationem, id est, ante mortem. Ad hoc autem opponitur. Si Christus animam tantum vel carnem tantum assumpsisset, non fuisset verus homo, sed propter utriusque assumptionem verus homo fuit. Sic ergo ubi carnem et animam sibi unitam non habebat, verus homo ibi non erat. Sed tempore mortis nusquam illa duo vere unita habebat, quia nec in sepulcro, nec in inferno, nec alibi; nusquam ergo erat homo. Ad quod dicimus, quia Christus utique verus homo non fuisset, si carnem
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc enim nobis mntti uł dari dicitur
cum ita innobis est. ut faciat nos dili¬
gẽre d̃m & ꝓximuim: ꝑ qd̃ manemus indeo &e
d̃s̃ in nobis. Inde augustinus. hc̃ missionis
datus fuerit homini. accendit eum ad di¬
ligendum d̃m et ꝓximum: et ipse dilectio
est. Nonenim habet homo unde diligat
deum: nisi exdeõ. Ecce quomodo datur uł
datum siue donum. Ouod donum auoꝰ. cõ¬
mendat: explanans aꝑtius. quomodo det᷑.
in eodem libro. Dilẽctio inquit dĩ diffusa ẽ¬
datus est nobis. Nullum est. isto d̃i dono ex¬
celentius. Solum est qͦd diuidit int̾ filios
regni: & filios ꝑditionis. Dantur ae alia per
ꝓximi faciat amatorem ille asinistra ñ tnffer-¬
si loquatur omnib linguis. ce habu̾it omnẽ¬
ꝓpħ̃iam. et omnem scientiam. & omñe fidem.
& distribu̾it substantiam suam. et Quomͦ
tradid̾it corpus suum ut ardeat. nicħ sp̃c̃ sc̃s
ei ꝓdest. Quantum gͦ bonum ẽ. sine det᷑ hic¬
quo ad et̾̃nam uitam neminem bo notatur.

Expanded text:
Tunc enim mitti vel dari dicitur, cum ita in nobis est, ut faciat nos diligere Deum et proximum, quod manemus in Deo, et Deus in nobis. Unde Aug., hunc missionis datus fuerit homini, accendit eum ad diligendum Deum et proximum, et ipse dilectio est. Non enim habet homo unde diligat Deum, nisi ex Deo. Ecce quomodo datur vel datum, sive donum. Quod donum commendat Aug., explanans apertius quomodo detur, in eodem libro. Dilectio, inquit, Dei diffusa edatus est nobis . Nullum est isto Dei dono excellentius: solum est quod dividit inter filios regni, et filios perditionis. Dantur et alia per m Dei et proximi faciat amatorem, ille a sinistra non transfersi loquatur omnibus linguis, et habuerit prophetiam, et omnem scientiam, et omnem fidem,  distribuerit omnem substantiam suam, et si tradiderit corpus suum ut ardeat, nihil ei prodest . Quantum ergo bonum est, sine quo ad aeternam vitam neminem bona
Abbreviated transcription (Latin):
donũ di. Qd̃ donũ ꝓpͥe quid nͥ caritas intelli¬
gendũ ẽ q̃ ꝑducit addm̃ & sine qͣ qd̃libet aliud
d̃i donũ ñ ꝑducit addm̃: Ecce hic aꝑit᷑ qd̾ supͣ
dictum erat. scilicet qd̃ caritas Predicte
tur nobis. scilicet cum ita imꝑtitur summ̃ã.¬
alicui. idest ita habet ẽẽ inaliquo. ut eum
faciat dĩ et ꝓximi amatorem. quod cum fa-¬
cit: tunc dicitur dari siue mitti aucui. et tc̃
ille dicitur ꝓprie habere sp̃m sc̃m̃
i. Utrũ con¬

Expanded text:
donum Dei. Quod donum proprie quid nisi charitas intelligendum est; quae perducit ad Deum, et sine qua quodlibet aliud Dei donum non perducit ad Deum. Ecce hic aperitur quod supra dictum erat, scilicet quod charitas sit tur nobis, scilicet cum ita impartitur alicui, id est, ita habet esse in aliquo, ut eum faciat Dei et proximi amatorem. Quod cum facit, tunc dari dicitur sive mitti alicui; et tunc ille dicitur proprie habere Spiritum sanctum. 7. Utrum con
Abbreviated transcription (Latin):
quia sulla defuerit. cadit. hom
tentia hic ostñditur qͥ dicunt uirtutes ẽt bonos
usus liberi arbitrũ. idẽ. actꝰ mentis. Cap̃. clxxii.

Expanded text:
quia si illa defuerit, cadit homo. tentia hic ostenditur, qui dicunt virtutes esse bonos usus liberi arbitrii, id est, actus mentis. Alii
Abbreviated transcription (Latin):
purgans ipsam. &e potentiam d̾itatis ũbi recep¬
tiuam p̃parans. simui autem ꝙ gn̾atiuam. Et
tc̃ obumbrauit ipsamd̾̃i altissimi ꝑ se sapi¬
entia &e uirtꝰ existens: idẽ. filius d̾̃i patrihõ¬
usios. idest consubstantialis. sicut diumũ
semen. Et copulauit sibu psi ex sc̃issimis ce
nem. animatam anima rationali. ce intelle¬
dĩ caro. simul caro animata rationaliq &e in¬
diximus carnem scił. ũbi simul conceptã et
spũ p̃ueniente ab omni labe peccati castifica¬
tam. Cui couata est potentia nouo more gn̾an¬
di: ut sine coitu uiri. sine uibidine concipientis
mutero uirginis. celebraret᷑ conceptꝰ dĩ ce hominᷤ.
Iua enim caro quam ds̃ ex uirgine sibi unire
dignatus ẽ sine uitio concepta. sine peccato
nata est. Hanc tam̃ carnem ñ celestis ñ aerie
ñ aitĩus cuiusqm putes eẽ nature: s eiꝰ cuiusẽ
omnium hominum caro. A

Expanded text:
purgans ipsam, et potentiam deitatis Verbi receptivam praeparans, simul autem et generativam. Et tunc obumbravit ipsam Dei altissimi per se Sapientia et virtus existens, id est, Filius Dei Patris ὁμούσιος, id est, consubstantialis, sicut divinum semen. Et copulavit sibi ipsi, ex sanctissimis et nem animatam anima rationali et intelleDei Verbi caro, simul caro animata rationalis et indiximus, carnem, scilicet, Verbi simul conceptam et , Spiritu sancto praeveniente, ab omni labe peccati castificatam. Cui collata est potentia novo more generandi, ut sine coitu viri, sine libidine concipientis in utero Virginis celebraretur conceptus Dei et hominis. Illa enim caro quam Deus de Virgine sibi unire dignatus est, sine vitio concepta, sine peccato nata est. Hanc tamen carnem non coelestis, non aeriae, non alterius cujusque putes esse naturae; sed ejus, cujus est omnium hominum