comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu eius iiniuerse pat̾e gentium
Excute sonnum: ad huc grauaris Audi.
Quoniã dñi ẽ regnum: et ipse dñabit᷑
gentium Si est ad huc quod dicant. nes¬
cio: litigent cum scripturis. non nobiscũ
Ecce codex ipse: contra illum certent
lingua Non seruauimus sc̃pturas ne ar¬
derent: seruate sunt unde tu ardeas.
Quid seruasti: Nꝑi lege. Tu seruasti. et
tuoppugnas. Quid seruasti a flamina: qd̃
delere uis lingua. Non credo non credo
quia seruasti: ꝓrsus non credo. non serua¬
sti: uerissime dicunt nr̃i quia tu tradi¬
disti. Ille ꝓbatur traditor. qui lecto testa¬
m̃to non sequitur Ecce legitur et sequor.
legitur etrecusas. Cͦms manus misit ĩ
flammam: qui credit et sequitur. an qͥ
dolet quia est quod legatur. Nolo sci¬
re quiᷤ seruauerit: unde cumq inuentꝰ
ẽ codex: testam̃tũ patris nr̃i. exiit de qua¬
libet cauerna: nescio qui fures tollere
uolebant: nescio qui ꝑsecuturi incend̾e

Expanded text:
conspectu ejus universae patriae gentium. conspectu ejus universae patriae gentium. Excute somnum, adhuc gravaris, audi: Quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium. 30. Si est adhuc quod dicant, nescio: litigent cum Scripturis, non nobiscum. Ecce codex ipse, contra illum certent. Ubi est lingua, Nos servavimus Scripturas, ne arderent? Servatae sunt, unde tu ardeas. Quid servasti? Aperi, lege: tu servasti, et tu oppugnas. Quid servasti a flamma, quod delere vis lingua? Non credo, non credo quia servasti: prorsus non credo, non servasti. Verissime dicunt nostri, quia tu tradidisti. Ille probatur traditor, qui lecto testamento non sequitur. Ecce legitur, et sequor; legitur, et recusas. Cujus manus misit in flammam? Qui credit, et sequitur; an qui dolet quia est quod legatur? Nolo scire quis servaverit: undecumque inventus est codex, testamentum patris nostri exiit de qualibet caverna: nescio qui fures toliere volebant, nescio qui persecutores incendere
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ponunt aures. quando lector ipsoꝵ.
dicit: comme morabuntur et conuertent᷑
ad dñm uniu̾si fines terre. Eia forte unuᷤ
uersus est Aliunde cogitabas c̃um fr̃e tuo
fabulabaris. quando illud dixit: attende
quia repetit: et surdos pulsat. Etado¬
rabunt in conspectu eius uniuerse patrie
gentium Ad huc surdus est: non audit:
pulsetur iterum. Quoniã domini est
regnum.: et ipse dñabitur gentium. Tres
istos uersus tenete fr̃s. hodie cantati sunt
et ibi: aut forte deleuerunt illos. Credi¬
te michi fr̃s mei. ita estuo. ita ium pati¬
or. ut mirer nescio qͣm surditatem. et
duritiam cordis ipsoꝵ: ut aliquando du¬
bitem utrum habeant illud ĩsuis codicib.
Hoclie currunt omnes ad eccłiam. hocdie
om̃s intenti audiunt psalmum: omnes
suspenso corde audiunt. Sed fac quia
non sunt intenti Numquid unus uersũ
ẽ commemorabuntur et conuertentur
ad dñm uniuersi fines t̾re. E uigilas.
sad huc fricas oculos. Et ad orabunt ĩ

Expanded text:
ibi ponunt aures, quando lector ipsorum ibi ponunt aures, quando lector ipsorum dicit: Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae? Eia, forte unus versus est: aliunde cogitabas, cum fratre tuo fabulabaris, quando illud dixit: attende, quia repetit, et surdos pulsat: Et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium. Adhuc surdus est, non audit, pulsetur iterum: Quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium. Tres istos versus tenete, fratres. Hodie cantati sunt et ibi, aut forte deleverunt eos. Credite mihi, fratres mei, ita aestuo, ita vim patior, ut mirer nescio quam surditatem et duritiam cordis ipsorum, ut aliquando dubitem utrum habeant illud in codicibus. Hodie currunt omnes ad ecclesiam, hodie omnes intenti audiunt Psalmum, omnes suspenso corde audiunt. Sed fac quia non sunt intenti: numquid unus versus est, Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae? Evigilas, sed adhuc fricas oculos: Et adorabunt in
Abbreviated transcription (Latin):
manaũ p̃ciũ orb̾ t̾rar̃. Quid michi dicis ohe¬
retice: non ẽ p̾cium orbis t̾rarum: Affrica
sola redempta ẽ. non audes dicere. totus
orbis redemptus ẽ. s piit. Quem inuasorẽ
passus est xpͣc᷑ ut ꝑderet rem suam: Ecce
cliceret fines tͣre. et non diceret uniuersi
fines tͣre: dicere habebant. E cce habemꝰ
fines t̾re in mauritania. Uniu̾si fines tͣre
dixit: oheretice: uniuersi dixit. qua exi¬
turꝰ es ut euadas questionẽ: Non habeꝰ qͣ exeã:
putare: nedicatur quia sermo meus aliqͥd
ualet. solum attendite: solum legite. Eccexͦ
passus est: sanguis eius fusus est. Ecce redepͣ¬
tor nr̃: ecce p̃cium nrͣm. Quid emit: dicatur
michi quid: int̾rogamus. simichi aliquis di¬
cat. o stulte quid intͣrogas. Co dicem por¬
cõmemorabuntur et conuertentur ad do¬
minum uniuersi fines terre. Fines emm
tͣre commemorantur: sed heretici obliti
sunt: et ideo audiunt omni anno. Putas

Expanded text:
pretium orbis terrarum. Quid mihi dicis, o haepretium orbis terrarum. Quid mihi dicis, o haeretice? Non est pretium orbis terrarum? Africa sola redempta est? Non audes dicere: Totus orbis redemptus est, sed periit. Quem invasorem passus est Christus, ut perderet rem suam? Ecce te, et dicat. Si diceret fines terrae, et non diceret universi fines terrae; dicere habebant, Ecce habemus fines terrae in Mauritania. Universi fines terrae dixit: o haeretice, universi dixit; qua exiturus es, ut evadas quaestionem? Non habes qua exeas, putare, ne dicatur, quia sermo meus aliquid valet: Psalmum attendite, Psalmum legite. Ecce Christus passus est, sanguis ejus fusus est: ecce redemptor noster, ecce pretium nostrum. Quid emit, dicatur mihi. Quid interrogamus? Quid si mihi aliquis dicat: O stulte, quid interrogas? Codicem porCommemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae. Fines enim terrae commemorabuntur. Sed haeretici obliti sunt, et ideo audiunt omni anno. Putas
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ ab eccłia sua. Ip̃sa corpꝰ ipsius. Ap̃d
te laus mea. Uos ipsos uultis laudare: sed
respondent: ꝓrsus. et nos ipsum laudamuᷤ
Uota mea reddam coram tim̃tib eum.
Sacͥficium pacis. sac̾ficium caritatis. sacͥfi¬
cium corporis sui norunt fideles. Disputa¬
ieͥ. inde modo non potest: uota mea reddã
coram timͣtib eum. Edant publicani. e¬
dant piscatores. manducent: ĩmittentur
dñm. patiantur. saturentur. Mortuus est
ipse dñs: moruntur et pauꝑes. Ad ditur
et mors discipuloꝵ. morti magistri. Qre:
oamichi fructum. Cominemorabuntur
et conuertentur ad dñm uniuiersi fines
tͣre. E ia fr̃s quid queritis a nob̾. quid reᷤᷤ¬
pondeamus parti donati: Ecce psalmus
et hic legitur hodie: et ibi legitur hodie:
mus. Non quiescat lingua nr̃a: ista dicat.
Ecce: xp̃c passus eͣ ecce mercator ostnͣdit
mercẽ: ecce p̾cium quod ledit: sanguis
eius fusus ẽ. Insacco ferebat pͣcium nr̃m:
ꝑcussus ẽ lancea. fossus ẽ saccꝰ: fusu ẽ sanguis: &¬

Expanded text:
id est ab Ecclesia sua, quae est corpus ipsius. Apud te laus mea. Vos ipsos vultis laudare. Sed respondent, Prorsus et nos ipsum laudamus. Vota mea Domino reddam coram timentibus eum. Sacrificium pacis, sacrificium charitatis, sacrificium corporis sui norunt fideles: disputari inde modo non potest. Vota mea reddam coram timentibus eum. Edant publicani, edant piscatores, manducent, imitentur Dominum, patiantur, saturentur. Mortuus est ipse Dominus, moriuntur et pauperes: additur et mors discipulorum morti magistri. Quare? Da mihi fructum. Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae. Eia fratres, quid quaeritis a nobis quid respondeamus parti Donati? Ecce Psalmus, et hic legitur hodie, et ibi legitur hodie. mus, non quiescat lingua nostra, ista dicat: Ecce Christus passus est, ecce mercator ostendit mercedem, ecce pretium quod dedit, sanguis ejus fusus est. In sacco ferebat pretium nostrum: percussus est lancea, fusus est saccus, et manavit
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ani ẽ regnumꝰ et ipse dñabitur gentium
Contra tam aptã et manifeste demonstra¬
tam possessionẽ. xp̃i ñ audiatis uerba ca¬
lumpniatoris. Muicunq contradicunt
homines dicũt: hoc autẽ deus dicit. Incip

Expanded text:
mini est regnum, et ipse dominabitur gentium. Contra tam apertam et manifeste demonstratam possessionem Christi, non audiatis verba calumniatoris. Quidquid contradicunt, homines dicunt: hoc autem Deus dicit. IN P
Abbreviated transcription (Latin):
suam dedit. ille saturatur qui imitatur.
imitati sunt pauꝑes. ipsi enim sic passi sut.
ut.xp̃ĩ uestigia sequerentiui Edent pauꝑe.
s quare pauꝑes : Et laudabunt dñm qui
requirunt eum. Diuites se laudant: pau¬
peres dñm laudant. Quare sunt pauꝑes:
Quia dñm laudant: st dñm querant. dñs
ẽ diuitie pauꝑum. Ideo inanis ẽ domus. ut
cor plenũ diuitiis. Diuites q̃rant unde archã
impleant᷑. pauꝑes querant unde cor imple¬
ant: et cum impleuerint. laudant dñm
qui requirunt eum. Et uidete fr̃s qui uere
pauperes sunt. cuius rei diuites sint: quia
non in archa: non inhorrea non in apothe
tendite: passus ẽ dñs Omnia que audistis.
pausus ẽ dñs. Querimus quare passus est.
et cepit narrare. Narrabo nom̃ tuum fr̃ib
meis. inmedio ecclie cantabo te.S adhuc
dicitur. ista ẽ eccłia. Timeat eum omne

Expanded text:
suam dedit: ille saturatur, qui imitatur. suam dedit: ille saturatur, qui imitatur. Imitati sunt pauperes: ipsi enim sic passi sunt, ut Christi vestigia sequerentur. Edent pauperes. Sed quare pauperes? Et laudabunt Dominum qui requirunt eum. Divites se laudant, pauperes Dominum laudant. Quare sunt pauperes? Quia Dominum laudant, et Dominum quaerunt. Dominus est divitiae pauperum: ideo inanis est domus, ut cor plenum divitiis sit. Divites quaerant unde arcam impleant, pauperes quaerunt unde cor impleant: et cum impleverint, laudant Dominum qui requirunt eum. Et videte, fratres, qui vere pauperes sunt, cujus rei divites sint: quia non in arca, non in horreo, non in apothec8. Ergo attendite. Passus est Dominus; omnia quae audistis passus est Dominus. Quaerimus quare passus est, et coepit narrare: Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae cantabo te. Sed adhuc dicunt, Ista est Ecclesia. Timeat eum omne
Abbreviated transcription (Latin):
Ex pectemus ergo quid dicturꝰ est. Iã
ego uolebam ꝑnuntiare et non a̾mit.¬
dicis quia in extrema parte remansit
Et as huc aud ent dicere: et nr̃a eccłia
magna ẽ. Quio tibi uidetur bagai &
tomig ado. si non dicit aliquid unde ob¬
mutescant: Ad huc dicant. quia magna
inus ad huc dñm. Uota mea reddam corã
tuntib eum. Que sunt uota suaꝰ Sacͥfi¬
cium quod obtulit deo. Nostis quale sacͥ¬
ficium. Norunt fideles uota. que reddi¬
ait coram tim̃tib eum. Na sequitur. Edet̃
panꝑes et saturabuntur. Beati pauꝑes.:
qui ideo edunt ut saturentur. Edunt enĩ
pauꝑequi autẽ diuites sunt non satiantur:
qͥa non esuriunt. Comedant pauꝑes. Inde
erat ille piscator petrus: inde erat aliuspiᷤ¬
cator ioħs. et iacob fr̃ ipsius. Inde erat & iã
publicanus matheus: cle pauꝑib Ipsi erant
qui comederunt et saturati st̃.: talia passi qͣlia
manducauerunt. Cenã suã dedit: passionẽ

Expanded text:
Exspectemus ergo quid dicturus est. Jam Exspectemus ergo quid dicturus est. Jam ego volebam pronuntiare, et non admitna. Et tu dicis quia in extrema parte remansit. Et adhuc audent dicere, Et nostra Ecclesia magna est, quid tibi videtur Bagai et Tamugade? Si non dicit aliquid unde obmutescant, adhuc dicant quia magna mus adhuc Dominum: Vota mea reddam coram timentibus eum. Quae sunt vota sua? Sacrificium quod obtulit Deo. Nostis quale sacrificium? Norunt fideles vota quae reddidit coram timentibus eum: nam sequitur, Edent pauperes, et saturabuntur. Beati pauperes, quia ideo edunt ut saturentur: edunt enim pauperes; qui autem divites sunt, non satiantur, quia non esuriunt. Comedent pauperes: inde erat piscator ille Petrus, inde erat alius piscator Joannes et Jacobus frater ipsius, inde erat etiam publicanus Matthaeus. De pauperibus ipsi erant, qui comederunt et saturati sunt, talia passi qualia manducaverunt. Coenam suam dedit, passionem
Abbreviated transcription (Latin):
ge a salute mea uerba delictoꝵ meoꝵ.
S adhuc dicant quod uolunt. Neq a¬
uertit factem suam a me: cum elamarc̃
sumi in homine. Ao huc dicant quod
uolunt.: iam quidẽ ceꝑunt uriꝰ cepit ꝓ¬
pinquare ignis. Hon ẽ qui se abscondat᷑ a
calore euis. S adhuc dicant: et nos ap̃d
illum laudem nr̃am posuimꝰ: et nos non¬
in nob̾ pͣsumimꝰ. Dicant adhuc. In eccłia
magna confitebor eibi. Iam hic puto.qr
cepit interiora tangere. Eccłia magna
quid eͣ fr̃s. Numquid exigua pars orbi
trarum: eccłia magna est Eccłia mag¬
na: totus cab̃ ẽ. Modo si qͥs uelit xp̃o contꝰ¬
dicere. dic nob tu dixisti: in ecełu
magna confitebor tili. Qua eccłia mag¬
na: ad fructum affricaremarisisse Toui
mur dum ꝑdidisti: suclisti sangiuir̃
ꝓ ioͦ: s inuasorẽ passus es. Ista nos dy¬
mꝰ dño tanquã querentes: scientes tamen
quid dicturi. Ponamus nos nescur qͥd
dicat: non ne nob̾ respondet. Quies.¬
cite. ad huc dico unde nemo dubitet.

Expanded text:
ictorum meorum. Sed adhuc dicant quod volunt. Neque avertit faciem suam a me, et cum clamarem sumi in homine. Adhuc dicant quod volunt. Jam quidem coeperunt uri, coepit propinquare ignis; non est qui se abscondat a calore ejus . Sed adhuc dicant, Et nos apud illum laudem nostram posuimus, et nos in nobis non praesumimus; dicant adhuc. In Ecclesia magna confitebor tibi: jam hic puto, quia coepit interiora tangere. Ecclesia magna quid est, fratres? Numquid exigua pars orbis terrarum Ecclesia magna est? Ecclesia magna totus orbis est. Modo si quis velit Christo contradicere: Dic nobis, tu dixisti, In Ecclesia magna confitebor tibi: quae Ecclesia magna? Ad frustum Africae remansisti, totum mundum perdidisti: effudisti sanguinem pro toto, sed invasorem passus es. Ista nos diximus Domino tanquam quaerentes, scientes tamen quid dicturi. Ponamus nos nescire quid dicat: nonne nobis respondet? Quiescite, adhuc dico unde nemo dubitet.
Abbreviated transcription (Latin):
bis illi totum abstulit: et in parte ipse re¬
mansit Si uideamus: aꝑtius dicat. aꝑtiꝰ
loquatur: non sit quod int̾pretari. non
sit quod suspicari possit. Uniu̾sum semen
iacob magnificate euͣm. Forte ad huc ddi¬
cunt: nos sumus semͣ iacob. Sint ipsi: ui¬

Expanded text:
lus illi totum abstulit, et in parte ipse relus illi totum abstulit, et in parte ipse remansit? Sed adhuc videamus, apertius dicat, apertius loquatur: non sit quod interpretari, non sit quod suspicari. Universum semen Jacob, magnificate eum. Forte adhuc dicunt: Nos sumus semen Jacob. Si sint ipsi, vi
Abbreviated transcription (Latin):
surdi sunt homines. Audi fructum: qrͣ
fr̃ib meis. Uideamus: simparte narrat no¬
m̃ cli fr̃ib suis. Narrabo nom̃ tuum fr̃ib
meis: in medio eccłie cantabo te. Fit hoc
modo s uideamus. Ipsa eccłia que est.
Nam dixͣ. in medio eccłie cantabo te. Ee
Uidete fr̃s mei si his dieb ꝑtotum orbẽ
tͣrarum sine causei dicitur. amͣ. S alle¬
luia. Nonibi timetur ds: non laudatur
Totus mundus ꝑiit. Sine causa diciᷤᷤ.
totus mundus ꝑiit. Ergo modica pars
remansit in affrica. Ergo non clicit ali¬
quid xpc̃ unde obturet ista ora: Non
clicit aliquidꝰ unde eradicet linguas ista
dicentium: I ideamus: ne forte inueni¬
amus. Ad huc nobis dicitur in medio
eccłie. De eccłia nr̃a dixͣ: qui timẽtis do¬
minum laudate eum. U ideamus si illi
laudant dñm: et ĩ telligamus si de ipst̾
dixͣ : & si in medio eccłie ipsoꝵ laudatur.
Quomodo laudant xp̃m: qui dicunt
ꝑ didit totum orbem terrarum: Diabo¬

Expanded text:
surdi sunt homines. Audi, inquit, frucsurdi sunt homines. Audi, inquit, frucfratribus meis. Videamus si in parte narrat nomen Dei fratribus suis. Narrabo nomen tuum fratribus meis: in medio Ecclesiae cantabo te. Fit hoc modo. Sed videamus ipsa Ecclesia quae est. Nam dixit: In medio Ecclesiae cantabo te. EccVidete, fratres mei, si his diebus per totum orbem terrarum sine causa dicitur, Amen et Alleluia. Non ibi timetur Deus? Non ibi laudatur totus mundus periit. Sine causa dicis: Totus mundus periit. Ergo modica pars remansit in Africa? Ergo non dicit aliquid Christus, unde obturet ista ora? non dicit aliquid, unde eradicet linguas ista dicentium? Videamus, ne forte inveniamus. Adhuc nobis dicitur, In medio Ecclesiae: de Ecclesia nostra dicit. Qui timetis Dominum, laudate eum: videamus si illi laudant Dominum, et intelligamus si de ipsis dicit, et si in medio Ecclesiae ipsorum laudatur. Quomodo laudant Christum, qui dicunt: Perdidit totum orbem terrarum, diabo
Abbreviated transcription (Latin):
ã aspice: erue aframea animã meã .i. amorte.
Frameꝰ enĩ gladius est: & ꝑ gladiũ mortẽ in¬
telligi uoluit. Et de manu camiꝰ unicã m̃ã. Aiãm̃ã
unicam meã: caput et corpus Unicam ineã
canes: Quiceco more latrant. nec intelli¬
gunt contra quos. nihil illiᷤᷤ fit. et latrant.
Quid fec̃ cani transiens uia sua: Tamen
ille latrat qui latrant cecis oculis. non
cliscernentes contra quos aut ꝓquibus:
Leo rugiens nostis qui sit. circuiens etqͣ¬
rens quem deuoret. A cornib unicorniũ
humilitate᷑ meã. U nicornes non diceret nisi
ut eruatur ab istis. At tendamus modo
quare passus ẽ. Modo iam uidete fr̃s.
que passus ẽ. Dinumerata A ft̾ ossa eius.
runt illum furentes et seuientes: et dis-¬
ꝑsa sunt omnia ossa eiꝰ et hic audi mͦ.
et in euangelio legimꝰ Uideamus qua¬
re. Oxp̃e filis iuiui: si nolles non patere¬
ris. Ostende nob fructũ passionis tue:
Audi inquit fructum. Ego ñ taceo: sed

Expanded text:
 21. Erue a framea animam meam: id est a morte; framea enim gladius est, et per gladium mortem intelligi voluit. Et de manu canis unicam meam. Animam meam, unicam meam, caput et corpus: Unicam dixitcanes? Qui canino more latrant, nec intelligunt contra quos. Nihil illis fit, et latrant. Quid fecit cani transiens viam suam? Tamen ille latrat. Qui latrant caecis oculis, non discernentes contra quos aut pro quibus, c de ore leonis: leo rugiens nostis quis sit, circumiens et quaerens quem devoret . Et a cornibus unicornium humilitatem meam: unicornes non diceret, nisi  est, et quid oravit, ut eruatur ab istis: attendamus modo quare passus est. Modo jam videte, fratres, quae passus est: dinumerata sunt ossa ejus, runt illum furentes et saevientes, et dispersa sunt omnia ossa ejus, et hic audimus et in Evangelio legimus. Videamus quare. O Christe Fili Dei, si nolles, non patereris, ostende nobis fructum passionis tuae. Audi, inquit, fructum: ego non taceo, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑. nemo illã diuidit Sacram̃ta shetici diuidere
potuert̃: caritatẽ ñ diussert̃. Et qͥ diuidere ñ po¬
tuert̃ recessert̃: illa aũ manet integra: sorte ob¬
uenit qͥbusdã. Suh̃t hancsecurꝰ e: neno illũ
mouet de eccłia catholica. Et si foris illã incipiat
habere: intromicatur quomͦ ramꝰ a columba.¬

Expanded text:
i dividere potuerunt, caritatem non diviserunt: et quia dividere non potuerunt, recesserunt: illa autem manet integra. Sorte obvenit quibusdam. Qui habet hanc, securus est. Nemo illum movet de Ecclesia catholica. Et si foris illa incipiat habere, intromittitur: quomodo ramus oliva
Abbreviated transcription (Latin):
fitentur quia tanta passus ẽ. et tollut qͣ¬
re. Hinc audiamꝰ totum in isto psalmo.
& que passus sit. et quare. Tenete ista duo:
quid & quare. Modo quid explicem: non
ibi inmoremur: et melius aduos ꝑueniunt
ipsa uerba psalmi. Uidete que patitur
debant me subsannabant me: et locuti
sunt labiis et mouerunt caput. Sꝑaint
in dño eripiat eum: saluum faciat eum
qm uult eum. Sed quare dicebant ista.
Quia homo factus erat: dicebant tanꝗͣ

Expanded text:
fitentur quia tanta passus est, et tollunt quafitentur quia tanta passus est, et tollunt quare. Hinc audiamus totum in isto psalmo, et quae passus sit, et quare. Tenete ista duo, quid et quare. Modo ipsum quid explicem. Non ibi immoremur, et melius ad vos perveniunt ipsa verba Psalmi. Videte quae patitur debant me, subsannabant me, locuti sunt labiis, et moverunt caput. Speravit in Dominum, eruat eum; salvum faciat eum, quoniam vult eum: sed quare dicebant ista? Quia homo factus erat, dicebant tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
quanta passus ẽ iam ut dicamꝰ passionẽ.
& ad illũ maiorẽ gemitũ ueniamus.i¬
dete quanta modo pautur: et de inde ui¬
dete quare. Quis enim fructus. Ecce
sꝑauerunt patres et eruti sunt de t̾ra
egipti. et sic̃ dixi tam multi inuocauer̃t:
et statim ad tempꝰ ñ in futura uita. sed
continuo lib̾ati sunt. Ipse iob petenti dia¬
bolo concessus est putrescens uermibus.
tamen in hac uita reꝑauit salutem: duplo
accepit que ꝑdiderat. Dominus autẽ
cedebatur et non subueniebat᷑.⁊ spinis coro¬
nabatur nemo subueniebat: leuabatur in
ligno. nemo eruit: clamabat deus meus
d̾s meus ut quid me dereliquisti: & non
subueniebat᷑. Quare fratres mei: quare: qua
mercede tanta passus ẽ. Omnia ista que
passus ẽ: p̃cium ẽ. Cuiꝰ rei p̾cio tanta passuᷤ
est. Recitemus. iudeamus que dicat. Pmũ
queramus que passus sit. de inde quare.
et uideamus quã sint hostes xpͣi qui con¬

Expanded text:
quanta passus est! Jam ut dicamus passionem, quanta passus est! Jam ut dicamus passionem, et ad illam majori gemitu veniamus, videte quanta modo patitur, et deinde videte quare! Quis enim fructus? Ecce speraverunt patres nostri, et eruti sunt de terra Aegypti. Et sicut dixi, tam multi invocaverunt, et statim ad tempus, non in futura vita, sed continuo liberati sunt. Ipse Job diabolo petenti concessus est, putrescens vermibus: tamen in hac vita recuperavit salutem, duplo accepit quae perdiderat : Dominus autem caedebatur, et nemo subveniebat; spinis coronabatur, nemo subveniebat; levabatur in ligno, nemo eruit; clamat, Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti? non subvenitur . Quare, fratres mei? quare? qua mercede tanta passus est? Omnia ista quae passus est, pretium est. Cujus rei pretio tanta passus est, recitemus, videamus quae dicat. Primum quaeramus quae passus sit, deinde quare: et videamus quam sint hostes Christi, qui con
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i: sꝑauerunt et eruisti eos. Et nouimꝰ
& legimꝰ: qͣm multoᷤ nr̃os patres sperantes in se
eruit d̾s. Eruit ipsum ppłm isrł detͣra¬
egypti: eruit tres pueroᷤ de camino: eruit danie¬
lem de lacu leonum: eruit susannam de
falso crimine. Om̃s inuocauerunt.: et eru¬
isti eos. Numquid defscit ad silium suum:
ut in cruce pendentem non exaudiret.
Quare autẽ non eruitur ipse modo qui
clixit. inte sꝑauerunt patres nrͣi et eruisti
Uerinis et non homo. Nam est et homo
uermis s ille uermis et ñ homo. Unde
non homo: Quia d̾s. Quare ergo sic se
abiecit: ut diceret uermis: Anquia uer¬
mis de carne sine concubitii nascitur: sicͣ
xp̃c demaria uirgine .: Et uermis: et tam̃
ñ homo. Quare uermis: Quia mortalis.
quia de carne natus. q̃uia sine concubi¬
tu natus. Quare non homo: Quia in
principio erat uerbũ: et uerbum erat
apud deu̾: et deuserat uerbum. Ob ꝓbri¬
um hominum et abiectio ꝑlebis. Uidete

Expanded text:
nostri: speraverunt, et eruisti eos. Et novimus, nostri: speraverunt, et eruisti eos. Et novimus, et legimus quam multos patres nostros sperantes in se eruit Deus. Eruit ipsum populum Israel de terra Aegypti ; eruit tres pueros de camino ignis ; eruit Danielem de lacu leonum ; eruit Susannam de falso crimine . Omnes invocaverunt, et eruti sunt. Numquid defecit ad Filium suum, ut in cruce pendentem non exaudiret? Quare autem ipse non eruitur modo, qui dixit: In te speraverunt patres nostri, et eruisti Vermis, et non homo: nam est et homo vermis; sed ille, Vermis, et non homo. Unde non homo? Quia Deus. Quare ergo sic se abjecit ut diceret, Vermis? An quia vermis de carne sine concubitu nascitur, sicut Christus de Maria virgine? Et vermis, et tamen non homo. Quare vermis? Quia mortalis, quia de carne natus, quia sine concubitu natus. Quare non homo? Quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. 8. Opprobrium hominum et abjectio plebis: videte
Abbreviated transcription (Latin):
cit iob temptandum: et concessum est. Demo¬
untur ad dampnationẽ. apłs ñerauditur ad
salutem. Qui ñ ad insipientiam michi. Tuaũ
in scõ habitas laus isrł. quare non exaudis et
suum. Namquando bene ẽ homini : de ser-¬
nus ẽ sibi xpͣianus Ignis intra infornacẽ.
⁊ fornat aurificis: magni sacram̃ti res est
Ibi ẽ aurum. ibi palea: ibi ignis inangusto
oꝑatur. Ignis ille nͣ eͣ diuersus: et diuersa
agit. Paleam incinerem uertit: auro sor¬
des tollit. Inquib autem habitat cłs. utiq
intribulatione meliores fiunt. tanqu̾a au-¬
rum ꝓbati Et siforte petierit inimicus
diabolus et concessum illi fuerit. siue ałi¬
quo dolore corporis. siue aliquo dampno.
siue amissione suoꝵ: fixum corhabeat in
illo qui se non subtrahit: et si quasi subtra¬
hit aurem ploranti: s apponit miscdiam
dep̾canti: nouit quid agat. Qui nos fe¬
cit: nouit et reficere nos. Bonus est
structor qui edificauit domum: et si

Expanded text:
tiit Job ad tentandum, et concessum est . Daemotiit Job ad tentandum, et concessum est . Daemountur ad damnationem, Apostolus non exauditur ad salutem: quia non ad insipientiam mihi. Tu autem in sancto habitas, laus Israel. Quare non exaudis et suum. Nam quando bene est homini, desertus est sibi christianus. Ignis intrat in fornacem, et fornax aurificis magni sacramenti res est. Ibi est aurum, ibi est palea, ibi ignis in angusto operatur. Ignis ille non est diversus, et diversa agit; paleam in cinerem vertit, auro sordes tollit. In quibus autem habitat Deus, utique in tribulatione meliores fiunt, tanquam aurum probati. Et si forte petierit inimicus diabolus, et concessum illi fuerit: sive aliquo dolore corporis, sive aliquo damno, sive amissione suorum, fixum cor habeat in illo qui se non subtrahit; et si quasi subtrahit aurem ploranti, sed apponit misericordiam deprecanti. Novit quid agat qui nos fecit, novit et reficere nos. Bonus est structor qui aedificavit domum; et si
Abbreviated transcription (Latin):
dñs eius. Paulus elic̃miles regis apͣi Com¬
ipse portabat. et ꝓhis qui ad huc timent
mortem in corpore suo constitutis ista
dicebat. In de erat illa uox: menbron
ipsius uox erat non capitis. Sic et bie
ꝑdiem et noctem clamabo: et ñ exaudl¬
es. Multi enĩ clamant intribulatione &
non exaudiunt᷑ s. ad salutẽ non adinsi¬
pientiam. Clamauit pauł ut auferret᷑ alit
stimulus carnis: et non est exauditus
ut auferretur: et dietum ẽ es. suifacit
nbigira mea. Nlam urtus minfirtuitare ꝑ
am s ad sapientiam: nt intelligat homo ine.¬
dicum ẽẽ deum et tͥbulationem medicam̃tũ
eẽ a dsalitem mi penam ad dãpnationem dub
medicamito postus u̾reris. secaris elamas.
ñ audit mnecdicꝰ aduoluntatemꝰ. s audit ad
intelligere quia ad utilitatem quosdam ñ
eraudis. et ad dampnationẽ quosdam erau-¬
dis. Adut litatem ñẽ exauditus paulus.
ad dampnationẽ erauditus ẽ diabolus. Pe¬

Expanded text:
dominus ejus . Paulus dicit, miles regis Christi: Comdominus ejus . Paulus dicit, miles regis Christi: Comm portabat, et pro his qui adhuc timent mortem in corpore suo constitutis, ista dicebat? Inde erat illa vox, membrorum ipsius vox erat, non capitis; sic et hic, Per diem et noctem clamavi, et non exaudies. Multi enim clamant in tribulatione, et non exaudiuntur: sed ad salutem, non ad insipientiam. Clamavit Paulus ut auferretur ab eo stimulus carnis, et non est exauditus ut auferretur; et dictum est ei: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate tiam, sed ad sapientiam: ut intelligat homo medicum esse Deum, et tribulationem medicamentum esse ad salutem, non poenam ad damnationem. Sub medicamento positus ureris, secaris, clamas: non audit medicus ad voluntatem, sed audit ad intelligere quia ad utilitatem quosdam non exaudis, et ad damnationem quosdam exaudis. Ad utilitatem non est exauditus Paulus, ad damnationem exauditus est diabolus. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
cebat. Deus cdeus meus respice inme qit
me dere liquisti : Quare dicitur. nisi qui
nos ibi eramꝰ isi quia corpꝰ. xp̃i eccsiae
Ut quid dirit ds̃ ineus. cdeus meus res¬
pice me quare me dereliquisti: nisi quo¬
dam uitentos nos faciens. et dicens. psalis
iste de me scriptus est Longe a salute me¬
a uerba delictoꝵ. meoꝵ. Quoꝵ. delictorꝵ
de quo dictumẽ qui peccatum nͣfecit nr
inuentus ẽ dolus inore eius: Quomodo
ergo dicit delictoꝵ meoꝵ: nisi qui ꝓde
lictis nr̃is ille precatur. et delicta nrͣa siu
cdelicta fecit. ut iusticiam suã iusticiã nr̃at
nec exaudies et nocte. et non ad imsipitn.¬
tiam michi. Dixͣ utiq de me: deterde
illo. Corpꝰ enĩ suum gerebat. idẽ eccłiam
Nisi forte putatis frͣs quia quando dirꝰ
cłs pater sifieri potest transeat a me alir
iste. mori timebat Non est fortior miles-
quam inꝑator Sufficit seruo ut sit sieut

Expanded text:
cebat: Deus meus, Deus meus, respice me: quare cebat: Deus meus, Deus meus, respice me: quare me dereliquisti? Quare dicitur, nisi quia nos ibi eramus, nisi quia corpus Christi Ecclesia Utquid dixit, Deus meus, Deus meus, respice me: quare me dereliquisti? nisi quodammodo intentos nos faciens et dicens, Psalmus iste de me scriptus est? Longe a salute mea, verba delictorum meorum. Quorum delictorum, de quo dictum est: Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus Quomodo ergo dicit delictorum meorum; nisi quia pro delictis nostris ipse precatur, et delicta nostra sua delicta fecit, ut justitiam suam nostram justnon exaudies; et nocte, et non ad insipientiam mihi: dixit utique de me, de te, de illo; corpus enim suum gerebat, id est Ecclesiam. Nisi forte putatis, fratres, quia quando dixit Dominus, Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste , mori timebat. Non est fortior miles, quam imperator. Sufficit servo ut sit sicut
Abbreviated transcription (Latin):
dis dicitur.: Passio. xp̃i tam euiclenter
quasi euuangelium reciteͬtur: et dicꝰtum
est ante nescio quot annos quã dñs de
maria uirgine nasceretur Preco erat.
nuntians iudicem uenturum. Legamꝰ
illum quantũ angustia temporis pasci¬
tur non ꝓ affectu doloris nr̃i. s ut diri
quantũ angustia temporis patitur.
meus respice inme quare me
dereliquisti. Iterũ uersum pri¬
mum incruce auliumus. ibi dñs clixͣ
Heli.heli: quod est deus meus deusm̃s
Lẽmasapatani: quod est quare clere¬
liquisti me. Int̾pretatꝰ ẽ illud. euange¬
lista: et dixit eum hebraice dixisse ds
ineus ds meus. quare me dereliquisti.
Quid uoluit dicere dñsꝰ Non enim
dereliquerat illũ ds. cũ ipse esset deus u¬
tiq filius dei. Deus utiq uerbum dei
Audiamus a capite illum euangelistam:
qui ructabat quod biberat depecto
bum quod deus erat. caro factum est t
habitauit in nob̾ et cum uerbum cleus
factum eet caro. penclebat incruce.: et ei¬

Expanded text:
dis dicitur? Passio Christi tam evidenter dis dicitur? Passio Christi tam evidenter quasi Evangelium recitatur, et dictum est ante nescio quot annos quam Dominus de Maria virgine nasceretur: praeco erat nuntians judicem futurum. Legamus illum quantum angustia temporis patitur, non pro affectu doloris nostri, sed, ut dixi, quantum angustia temporis patitur.meus, respice me: quare me dereliquisti? Istum versum primum in cruce audivimus, ubi Dominus dixit: Eli, Eli; quod est, Deus, meus, Deus meus: Lama sabachthani? quod est, quare me dereliquisti Interpretatus est illud Evangelista, et dixit eum hebraice dixi se: Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti? Quid voluit dicere Dominus? Non enim dereliquerat illum Deus, cum ipse esset Deus; utique Filius Dei Deus, utique Verbum Dei Deus. Audi a capite illum evangelistam, qui ructabat quod biberat de pectobum quod Deus erat, caro factum est, et habitavit in nobis . Et cum Verbum Deus factum esset caro, pendebat in cruce, et di
Abbreviated transcription (Latin):
ficere pauꝑib odorem enim bonum ⁊ pi uende
uolebat: quid respondit dñs. Ut quid molesti
estis mulieri  Bonum opus oꝑatae̾ inme. Et
quid ampliꝰ dicam quando ipsedix̃ ubicumq au
pͣdicatur hoc euuangelium in totomundo di¬
cetur. et quod fecit mulier. ĩta ẽ: qđ deridere¬
qd detrahere ẽ. Quare aurẽ calumpniatorib
accommodatis: Aut m̃titus ẽ dñs: aut fefellit¬
eũ ueritaᷤᷤ. Eligant quid dicant: aut m̃titam
dicant ueritatẽ: aut deceptam dicant ueri¬
tatem. Ubicumq pͣdicabitur hoc euuange¬
lium. Et quasi querentes abeo ubi enim pͣ¬
dicabitur . ĩ toto mundo inquit. Psalmum au¬
diamus. uideamus si hoc dicit: audiamus
quod plangenclo cantatur: et uere digna
res luctu: quando cantatur surclis Miror
fr̃s sibodie psalmus iste legitur et inpartedo¬
nati. Rogo uos frͣs mei confiteor uobis no¬
uit . xp̃i miscdĩa quia sic miror quasi lapidei
ibi sint et non aucliant. Quid aꝑtius sur¬

Expanded text:
oficere pauperibus, odorem enim bonum Christi vendere oficere pauperibus, odorem enim bonum Christi vendere volebat, quid respondit Dominus? Utquid molesti estis mulieri? Bonum opus operata est in me. Et quid amplius dicam, quando ipse dixit: Ubicumque autem praedicabitur hoc Evangelium in toto mundo, dicetur et quod fecit mulier ista Matth. XXVId detrahere? est quare aurem calumniatoribus accommodare? Aut mentitus est Dominus, aut fefellit illum? Eligant quid dicant: aut mentitam dicant veritatem, aut deceptam dicant veritatem. Ubicumque praedicabitur hoc Evangelium. Et quasi quaereres ab eo: Ubi enim praedicabitur? In toto mundo, inquit. Psalmum audiamus, videamus si hoc dicit. Audiamus quod plangendo cantatur, et vere digna res planctu quando cantatur surdis. Miror, fratres, si hodie psalmus iste legitur et in parte Donati. Rogo vos, fratres mei, confiteor vobis, novit Christi misericordia, quia sic miror quasi lapidei ibi sint, et non audiant. Quid apertius sur
Abbreviated transcription (Latin):
tem lacrimarum: Siuero fons lacrimarum
xp̃minre aꝑta:inea re ubi nemo potest dicere
non intellexi. Possidenti enim uniuersum orbe-
trarum pars offertur: ẽtdicitur sedenti ad dex-¬
teram patris. Ecce quod hic habes: et ꝓtota t̾ra
uimus fr̃s ubiponimus: sipossent de lacrimis
describi. Que fuit mulier que intrauit cum
unguento: Cuius tipum portabat: non neeccłiȩ:
Cuius figura erat illud unguentum. non ne
dixit. Et quid dix̃:
ł p̃ibonus odor sumꝰ do in om̃i loco. In omni loco
dix̃ paulus. xp̃ibonum odorẽ ẽẽ omnes fideles:
⁊ contrad̾r: et dicitur affrica sola bene olet: to¬
tus mundus putet. Xp̃ibonus odor sumus in
omni loco quis dicit. ẽccłia: Hunc bonum odo¬
rem significabat illud uasunguenti. quo ꝑfu-¬
fusẽ dñs. Uideamus sinͣ ad testatur ipse
dñs: cum quidam sua querentes. a uari. fures.
idẽ uidas illi diceret de illo unguento. ut quid
istaꝑdicio poterat res pͣciosa ueniindari et ꝓ-¬

Expanded text:
tem lacrymarum si vere fons lacrymarum tem lacrymarum si vere fons lacrymarum stum in re aperta, in ea re ubi nemo potest dicere, Non intellexi! Possidenti enim universum orbem terrarum, pars offertur; et dicitur sedenti ad dexteram Patris, Ecce quid hic habes: et pro tota terra audivimus, fratres, ubi ponimus? Si possent de lacrymis describi! Quae fuit mulier quae intravit cum unguento Cujus typum portabat? nonne Ecclesiae? Cujus figura erat illud unguentum? nonne xit. Et quid dixit? i bonus odor sumus in omni loco. In omni loco dixit Paulus Christi bonum odorem esse omnes fideles, et contradicitur, et dicitur: Africa sola bene olet, totus mundus putet. Christi bonus odor sumus in omni loco, quis dicit? Ecclesia. Hunc bonum odorem significabat illud vas unguenti, quo perfusus est Dominus. Videamus si non coattestatur ipse Dominus. Dum quidam sua quaerentes, avari, fures, id est Judas ille diceret de illo unguento: Utquid ista perditio? poterat res pretiosa venumdari, et pr
Abbreviated transcription (Latin):
uod tacerid̃s noluit ꝑscripturas sua
nec anobis tacendum ẽ. et auobis au-¬
diendum Passio dñi sic̃ scimꝰ semel factaẽ: semel
enim r p̃c mortuus ẽ. iustus ꝓiniustis. Et scimꝰ¬
et certum habemus et fide iimobili retinemuᷤᷤ
T̃am̃ ne obliuiscamur quod semel factum est.
in memoria nr̃a omni anno fit. Quotiens pas
quodolim factum ẽ: et sic nos facit moueri tã
tn irridentes s crecdentes. Pendens enim in lig¬
no irrisus ẽ. seclens incelo adoratur: anforte ad¬
hucirridetur. Etiam non eͣ irascendum uid̾is.
qui uelmorientẽ deriserunt non regnantem:
eẽt: utinam duo. utinam numerari possetͣ. Tota
palea areae irridet eum: geniit triticum irri-
enimẽ lugendi. Passio diũ celebratur. tempꝰ ge¬
mendiẽ. tempus flendi: tempꝰ confitndi. et dep̾candi
Etquis nr̃m idoneus adessundendas lacrimas
ꝓdignitate doloris tanti. S quid modo ait ꝓpħa.
Quis dabit capiti meo aquam: et oculis meis fon¬

Expanded text:
uod taceri Deus noluit per Scripturas suas, nec a nobis tacendum est, et a vobis audiendum. Passio Domini, sicut scimus, semel facta est; semel enim Christus mortuus est, justus pro injustis . Et scimet certum habemus, et spe immobili retinemus, sunt, tamen ne obliviscamur quod semel factum est, in memoria nostra omni anno fit. Quoties paschquod olim factum est, et sic nos facit moveri tanqon tamen irridentes, sed credentes. Pendens enim in ligno irrisus est, sedens in coelo adoratur. An forte adhuc irridetur, et jam non est irascendum Judaeis, qui vel morientem deriserunt, non regnantem? esset, utinam duo, utinam numerari possent! Tota palea areae ipsius irridet eum, et gemit triticum irrideenim lugendi. Passio Domini celebratur: tempus gemendi est, tempus flendi, tempus confitendi et deprecandi. Et quis nostrum est idoneus ad effundendas lacrymas pro dignitate doloris tanti? Sed quid modo ait propheta? Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fon
Abbreviated transcription (Latin):
mͣta sua. sacram̃ta ipsius. Attendite fr̃s
uestuñta ipsius. sacram̃ta ipsius potuert
diuidi ꝑhereses: s erat ibi uestim̃tũ quod
nemo diuisit. Et suꝑ uestim̃tũ meu̾ mi-¬
serunt sortem. E rat ibi tumca dic̃ euã¬
glista: desuꝑ texta. srgo de celo:. gͦapatre: gͦa sp̃u¬

Expanded text:
 mea: vestimenta sua, sacramenta ipsius. Attendite, fratres.  mea: vestimenta sua, sacramenta ipsius. Attendite, fratres. Vestimenta ipsius, sacramenta ipsius potuerunt dividi per haereses: sed erat ibi vestimentum quod nemo divisit. Et super vestimentum meum miserunt sortem. Erat ibi tunica, dicit evangelista, desuper texta . Ergo de coelo, ergo a Patre, ergo a Sp
Abbreviated transcription (Latin):
re post ignem fortis: sie dñi ante passiomei
contempnebatur: nom̃ post passione hono¬
rincanir. Et singua mea adhesit faucibuˢ
meis Q uom m̃brũ illud in nob̾ non ualet
nis adloquendum: sic p̾dicatores suos ił¬
quam suam dix̃ ad hesisse faucib suisuit
deintiorib eius capent sapientiam: Etin
puluere moris deduxisti me. Nm̃ circũ¬
dedert canes multi. concibum malignan¬
cium cucũdedit me. & iã udete euane¬
gelium. fodert manus meas et pedes me¬
os. Tunc facta sunt uulnera. quoꝵ. uul¬
nerum cieatrices dubitans discipłt con¬
trectauit. ille qui dix̃. Nisi misero digitoᷤ
meos incicatrices eius uulnerum. ñ credã.
Quando ei dx̃ ueni mitte manum in¬
credule: et misit manum suam. et clamaũ
pendens extentus erat in ligno. Non po¬
tuit melus describi. extensio corporis in
intellexerunt: conspexerunt et non uiderͣ.
Usq ad carnẽ oculos.: non usq ad uerbũ

Expanded text:
est, post ignem fortis; est, post ignem fortis;  honorificatur. Et lingua mea adhaesit faucibus meis: quomodo membrum illud in nobis non valet nisi ad loquendum; sic praedicatores suos, linguam suam, dixit adhaesisse faucibus suis, ut de interioribus ejus caperent sapientiam. Et in pulverem mortis deduxisti me. 17. dederunt me canes multi, concilium malignantium circumdedit me: etiam videte Evangelium. Foderunt manus meas et pedes meos. Tunc facta sunt vulnera, quorum vulnerum cicatrices dubitans discipulus contrectavit, ille qui dixit: Nisi misero digitos meos in cicatrices vulnerum ejus, non credam. Quando ei dixit, Veni, mitte manum tuam, incredule; et misit manum suam, et clamavitpendens extentus erat in ligno. Non potuit melius describi extensio corporis in intellexerunt; conspexerunt, et non viderunt. Usque ad carnem oculos, non usque ad Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
tuli multi: tauri pingues obsederunt me
Populus et principes: Populus uituli
ens. Audiamus rugitum eoꝵ in euai¬
Ossa sua. firmos suos dic̃: Ossa enun firma
sunt in corpore. Quomoclo disꝑs it ossa sur
quando dixit illis: ecce ego mitto uosst̃
agnos in terlupos firmos fuos dispsit.
Et sic̃ aqua esfusus ẽ. Aqua enim quan¬
do effunditur: aut abluit aut irrigat
Effusus est xxpͣc sic ut aqua: ablitist᷑
sorclentes: rigate sunt mentes Facdum
ẽ cor meum tanquã cera liquescens in
medio uentris mei. Uentrͣrͣ suũ dicit.
infirmos in eccłia sua. Q uomodo cor ipsi
factum ẽ sicut cera : Coripsius seͥptura
ipsiꝰ: id: sapientia ipsius que erat inscp¬
turis. Clausa enim erat scͥptura: nemo
illam in telligebat. Crucifixus ẽ dñs. &
liquefacta ẽ sic̃ cera: ut om̃s infirmi in¬
telligerent scripturã. Nam inde erul¬
lum templi scissum ẽ: quia quod uela
inius factum ẽ nom̃ meum de tbulato¬
ne. Quom̾ enim testa ante ignem molls

Expanded text:
tuli multi, tauri pingues obsederunt me: populus et principes; populus, vituli ens: audiamus rugitum ipsorum in Evanossa sua, firmos suos dicit; ossa enim firma sunt in corpore. Quando dispersit ossa sua? Quando dixit illis: Ecce ego mitto vos velut agnos in medio luporum . Firmos suos dispersit, et sicut aqua effusus est: aqua enim quando effunditur, aut abluit, aut irrigat; effusus est Christus sicut aqua, abluti sunt sordentes, rigatae sunt mentes. Factum est cor meum tanquam cera liquescens, in medio ventris mei: ventrem suum dicit infirmos in Ecclesia sua. Quomodo cor ipsius factum est sicut cera? Cor ipsius Scriptura ipsius, id est, sapientia ipsius quae erat in Scripturis. Clausa enim erat Scriptura; nemo illam intelligebat: crucifixus est Dominus, et liquefacta est sicut cera, ut omnes infirmi intelligerent Scripturam; nam inde et velum templi scissum est, quia quod velabmius factum est nomen meum de tribulatione. Quomodo enim testa ante ignem mollis
Abbreviated transcription (Latin):
illud. Quod in pͥncipio erat uerbum: &
uerbum erat apud deum: Uerbum enĩ
illud ꝑ quod facta sunt omĩa nͣ extͣcꝰ¬
tum est cle uentre. nisi quia uerbum
caro factum est. & habitauit in nobis:
Qm̃ tu extraxisti me cleuentre: deus
meus ab ub̃ib matris mee. Nam ante
michi solus esses spes lam tanquam ho
iã tanq̃m infirmꝰ: iã uerbũ caro factũ ẽ Depe¬
tre matris mee d̃s m̃s estu: ñ de te ds m̃s Ñq

Expanded text:
t Verbum, et Verbum erat apud Deum? Verbum enim illud per quod facta sunt omnia, non extractum est de ventre, nisi quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Quoniam tu extraxisti me de ventre: Deus meus, ab uberibus matris meae: nam ante mihi tu solus esses spes, jam tanquam homo, jam tanquam infirmus, jam Verbum caro factum. De ventre matris meae Deus meus es tu: n
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere uoluntati tuȩ tribuit᷑ id̾o dixit inui-¬
stꝰ ut delinquat insemet ipso. ꝓposuit delinque
re Sed nũquid qui ꝓponit delinquere. publice
hoc dicit: & non insemet ipso᷑ Quare insemet¬
ipso: Quia homo illũ non uidet. Quid gͦ. Quia ħo
ñ uidet inipso corde ubi sibi dicit ut delinquat:
d̾s ibi ñ uidet᷑ Uidet et ibi ds. Sed qͥd sequitur:
Non est timor di ante oculos eiꝰ. ante oculos ho¬
minũ timor ẽ. Non audet enĩ publice ꝓfiteri
iniquitatẽ. ne uel rep̾hendatur uel dampnet᷑ ab¬
hominibꝰ. Discedit enĩ aconspectu hominũ. qñ
adsemetipsũ ducit se intro:. & nemo illũ uidet
ubi meditat᷑ dolos & insidias & delicta: nemo uid&.
Posset et ibi apud se meditari: si cogitaret qͥa d̾s
illũ uidet. Sed qͥa non ẽ timor d̃i ante oculos eus.
cũ discesserit a conspectu hominũ adeor suũ: ñ ẽ

Expanded text:
intelligere, voluntati tuae tribuitur. Ideo dixit injustintelligere, voluntati tuae tribuitur. Ideo dixit injustus, ut delinquat in semetipso: proposuit delinquere. 2. Sed numquid qui proponit delinquere, publice hoc dicit, et non in semetipso? Quare in semetipso? Quia homo illum non videt. Quid ergo, quia homo non videt, in ipso corde, ubi sibi dicit ut delinquat, Deus ibi non videt? Videt ibi Deus. Sed quid sequitur? Non est timor Dei ante oculos ejus. Ante oculos timor hominum est. Non audet enim publice profiteri iniquitatehominibus. Discedit autem a conspectu hominum: quo? Ad semetipsum: ducit se intro, et nemo illum videt: ubi meditatur dolos et insidias et delicta, nemo videt. Posset nec ibi apud se meditari, si cogitaret quia Deus illum videt: sed quia non est timor Dei ante oculos ejus, cum discesserit a conspectu hominum ad cor suum, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
potes adiuuat te ille qui tibi misit sermonẽ:
& uincit᷑ iniqͥtas. Si tu illã odisti.& ds dimisit.
& eris liber: Si aũt ipsã diligas c̃ontrariũ est
tibi intelligere quieqͥd contra illã dieitur: fac
hominẽ querere. quomͦ sit equalis filiꝰ patri: cre-¬
didit. querit intelligere: non dũ potest. Alagna
enĩ res est. & uires maiores desiderat. ut possit capi.
& est miciũ fidei . qͦd eustodit animã donec robo¬
retur. Lacte nutritur ut ꝑueniat adhabitudi-¬
nẽ & firmitatẽ cibi solidioris. ut possit intellige¬
re. In principio erat uerbũ. & uerbũ erat apud
dm. &̃ ds erat uerbũ. ante quã hoc possit nutrit᷑
infide & conat᷑ intelligere. ut intelligat cũ as de.
derat. Nũquid et hoc cũ conatu intellegit. qđ tibi
freri non uis alii ne feceris: ut qͥa non us pati mi-¬
quitatẽ. ñ facias iniquitatẽ: Quia ñ uispati dolũ
& insidias. ñ insidieris alteri: Hoc aut̃ cũ non uis

Expanded text:
potes: adjuvat te ille qui tibi sermonem misit, potes: adjuvat te ille qui tibi sermonem misit, et vincitur iniquitas. Si tu illam odisti; et Deus dimisit, et eris liber: si autem ipsam diligas; contrarium est tibi intelligere quidquid contra illam dicitur. Fac hominem quaerere quomodo sit aequalis Filius Patri; credidit, quaerit intelligere, nondum potest. Magna enim res est, et vires majores desiderat ut possit capi; et est initium fidei quod custodit animam donec roboretur. Lacte nutritur ut perveniat ad habitudinem et firmitatem cibi solidioris; ut possit intelligere, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Antequam hoc possit, nutritur in fide: et conatur intelligere, ut intelligat quantum Deus dederit. Numquid et hoc cum conatu intelligit: Quod tibi fieri non vis, alii ne feceris ; ut quia non vis pati iniquitatem; non facias iniquitatem; quia non vis pati dolum et insidias, non insidieris alteri? Hoc autem cum non vis
Abbreviated transcription (Latin):
irit inustus ut delinquat insemet¬
ipso:. non ẽ timor d̃i ante oculos eius.
Non unũ hominẽ sed genꝰ hominũ
iniquoꝵ dicit. qui sibi aduersant᷑ ñ
intelligendo ut bene uiuant non qͥa ñ
possunt: sed quia nolunt. aliud ẽ enĩ quando qͥsq
conatur aliqͥd intelligere. & ꝑ infirmitatẽ carnis
non potest. sicut dicit quodã loco scͥptura: qͥa corpꝰ
qͦd corrumpit᷑ aggrauat animã. & deprunit t̃re.¬
na inhabitatio sensũ multa cogitantẽ: aliud aut̃
quando ꝑniciosiꝰ agit aduersus se ipsũ cor huma¬
nũ. ut possit intelligere sibona uoluntas aceide¬
rit. & non intelligat non qͥa difficile ẽ. sed qͥa uo-¬
luntã adu̾sa ẽ. Hoc autẽ fit dũ amiant hõies pecca¬
ta sua: & oderunt p̃cepta dĩ. Sermo enĩ d̃i aduer-¬
sarius tuus ẽ si tu amicus sis iniquitatis tuȩ.
tatis tuȩ. Si gͦ odisti imquitatẽ tuã. iungis te
sermoni di: & eritis duo aduersus illã ꝑimen¬
dam: tu & sermodi. lu enĩ ꝑ te ex uiribꝰ tuiꝰ nich

Expanded text:
inquat in semetipso: non est timor Dei ante oculos ejus. Non unum hominem, sed genus hominum iniquorum dicit, qui sibi adversantur, non intelligendo ut bene vivant; non quia non possunt, sed quia nolunt. Aliud est enim quando quisque conatur aliquid intelligere, et per infirmitatem carnis non potest, sicut dicit quodam loco Scriptura: Quia corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit teum multa cogitantem : aliud autem quando perniciosius agit adversum seipsum cor humanum, ut quod possit intelligere, si bona voluntas accederet, non intelligat, non quia difficile est, sed quia voluntas adversa est. Hoc autem fit dum amant peccata sua, et oderunt praecepta Dei. Sermo enim Dei adversarius tuus est, si tu amicus sis iniquitatis tuae: tatis tuae. Si ergo odisti iniquitatem tuam, jungis te sermoni Dei; et critis duo adversus illam perimendam, tu et sermo Dei. Tu enim per te ex viribus tuis nihil
Abbreviated transcription (Latin):
monte dñs exequitur catamatheum.
Beati pauꝑes sp̃u. beati mites. beati lu¬
gentes. beati qui esuriunt & sitiunt iu¬
sticiam: beati misericordes. beati mun¬
dicordes: beati pacifici. De quib senten¬
tiis septẽ. totum illum sermonẽ ꝓlixum.
ꝓduc̾tum ẽẽ. animaduerti potest. Nam
octaua ubi dictum ẽ. beati qui ꝑsecutio¬
nem paciuntur ꝓpter iusticiam: ipsũ
ignem significat. quo septẽpliciter ꝓbat᷑
argentum. Qui sermo cum terminatꝰ
ẽẽt dictum ẽ. erat enim docens eos tan¬
quam potestatẽ habens non tanquam
scribe eoꝵ: qd ꝑtinet ad id quod in hoc¬

Expanded text:
monte Dominus exsequitur κατὰ Matthaeum: monte Dominus exsequitur κατὰ Matthaeum: Beati pauperes spiritu, beati mites, beati lugentes, beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, beati misericordes, beati mundo corde, beati pacifici : de quibus sententiis septem totum illum sermonem prolixum dictum esse animadverti potest; nam octava, ubi dictum est, Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, ipsum ignem significat, quo septempliciter probatur argentum. Qui sermo cum terminatus esset, dictum est, Erat enim docens eos tanquam potestatem habens, non tanquam Scribae eorum