comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& ibit ꝑ iudã inundans & transiens. Usq ad
collũ ueniet: & erit extensio alarũ eius im¬
plens latitudinẽ terrȩ tuȩ o emmanuel. Con¬
gregamini popłi & uincimini: & audite uni¬
uersȩ ꝓcul terrȩ. Confortamini & uincimini:
accingite uos & uincimini. Inite consilium: &
dissipabit᷑. Loquimini uerbũ & non fiet: qr
nobiscum ds̃.
Iec enim ait dñs ad me. Sicut in forti manu
erudiuit me. ne irẽ in uia popłi huiꝰ. dicens
ne dicatis coniuratio: omĩa enĩ quȩ loquit᷑
popłs iste coniuratio ẽ: & timorẽ eius ñ time¬
atis neq paueatis. Dnm exercituũ ipsũ scĩfica

Expanded text:
 ibit per Judam, inundans, et transiens usque ad collum veniet. Et erit extensio alarum ejus, implens latitudinem terrae tuae, o Emmanuel. Congregamini populi et vincimini et audite universae procul terrae confortamini et vincimini accingite vos et vincimini inite consilium et dissipabitur loquimini verbum et non fiet quia nobiscum Deus haec enim ait Dominus ad me sicut in forti manu erudivit me ne irem in via populi huius dicens non dicatis coniuratio omnia enim quae loquitur populus iste coniuratio est et timorem eius ne timeatis neque paveatis Dominum exe
Abbreviated transcription (Latin):
t dixit. Doner desolent᷑ ciuitates absq habi¬
o̾ tatore. & domus sine homine: & terra relin¬
q̃uat᷑ deserta. Et longe faciet dñs homines.
& multiplicabit᷑ quȩ derelicta fuerat in me¬
dio terrȩ: & adhuc in ea decimatio. Et conui¬
tet᷑ & erit in ostensionẽ sicut terebintus: &
sicut quercus quȩ expandit ramos suos. Sem̃
sc̃m erit id qdđ steterit in ea ¶Et factũ ẽ indi¬
eb achar filii toathan filii oriȩ regis uda as¬
cendit rasi rex syriȩ. & facex filius romeliş
rex isrł in iherłm ad p̾liandũ contra eam: &
non potuerunt debellare eam. Et nunciauert̃
domui dauid dicentes. Reqͥeuit syria suꝑ ephra¬
im. Et cõmotũ ẽ cor eius. & cor popłi eius: sic̃
mouent᷑ ligna siluarũ a facie uenti.

Expanded text:
t dixit donec desolentur civitates absque habitatore et domus sine homine et terra relinquetur deserta et longe faciet Dominus homines et multiplicabitur quae derelicta fuerat in medio terrae et adhuc in ea decimatio et convertetur et erit in ostensionem sicut terebinthus et sicuti quercus quae expandit ramos suos semen sanctum erit id quod steterit in ea et factum est in diebus Ahaz filii Ioatham filii Oziae regis Iuda ascendit Rasin rex Syriae et Phacee filiuin Jerusalem ad praeliandum contra eam, et non potuerunt debellare eam. Et nuntiaverunt domui David dicentes: consensit Syria cum Ephraim, et commotum est cor ejus, et cor populi illius, sicut moventur ligna silvarum a facie venti.
Abbreviated transcription (Latin):
Et erit in die illa om̃is locus ubi fuerint mille
uites mille argenteis: & in spinas & in uepres e¬
runt. Cum sagittis & arcu ingredient᷑ illuc. Ue¬
pres enĩ & spinȩ erunt in uniuersa terra. Et
om̃s montes qui in sarculo sarient᷑: ñ ueniet
illuc terror spinarũ & ueprium. Et erit in pa̾¬
cua bouis: & in conculcationẽ pecoris. Et dixit
dnis ad me. Sume tibi librũ grandẽ: & scribe
in eo stilo hominis. uelocit᷑ spolia detrahe: festin¬

Expanded text:
et erit in die illa omnis locus ubi fuerint mille vites mille argenteis et in spinas et in vepres erunt cum sagittis et arcu ingredientur illuc vepres enim et spinae erunt in universa terra et omnes montes qui in sarculo sarientur non veniet illuc terror spinarum et veprium et erit in pascua bovis et in conculcationem pecoris et dixit Dominus ad me sume tibi librum grandem et scribe in eo stilo hominis Velociter spolia detrahe
Abbreviated transcription (Latin):
sibilabit ad eum de finib terrȩ: & eore fes¬
tinus uelocit᷑ ueniet. Non ẽ deficiens neq labo¬
rans in eo: non dormitabit neq dormiet. ne¬
q: soluet᷑ cingulũ renũ eiꝰ. nec rũpet᷑ corrigia
calciamenti eius. Sagittȩ eius acutȩ: & om̃s
aeus eius extenti. Ungulȩ equoꝵ eiꝰ ut silex. &
rotȩ eius quasi impetꝰ tempestatis. Rugitꝰ eiꝰ
ut leonis: rugiae ut catuli leonũ. & frendet

Expanded text:
sibilabit ad eum de finibus terrae et ecce festinus velociter veniet non est deficiens neque laborans in eo non dormitabit neque dormiet neque solvetur cingulum renum eius nec rumpetur corrigia calciamenti eius sagittae eius acutae et omnes rcus eius extenti ungulae equorum eius ut silex et rotae eius quasi impetus tempestatis rugitus eius ut leonis rugiet ut
Abbreviated transcription (Latin):
uia agri fullonis: & dices ad eum. Uide ut sile¬
as. Noli timere. & cor tuum non formidet a du¬
ab caudis titionũ fumigantium istoꝵ: in ira
furoris regis rasin syriȩ & filii romeliȩ eoqͦd con¬
silium inierit contra te syria malũ: epbraim &
filius romelie dicentes. Ascendamus ad iudã &
suscitemus eum. & auellamus eum ad nos: ꝙ
ponamus regẽ in medio eiꝰ filium tabehel. ł lec
dicit᷑ dñs. Non stabit ꝙ non erit istud: sed ca¬
put syriȩ damascus. & caput damasci rasyn: &
adhuc sexaginta & quinq anni & desinet e¬
phraim eẽ popłs. Et caput ephraim samaria:
& caput samariȩ filius romeliȩ. Si non credide¬
ritis: non ꝑmanebitis.
t adiecit dñs loqui ad achar dicens. Pete ti

Expanded text:
s et dices ad eum vide ut sileas noli timere et cor tuum ne formidet a duobus caudis titionum fumigantium istorum in ira furoris Rasin et Syriae et filii Romeliae eo quod consilium inierit contra te Syria malum Ephraim et filius Romeliae dicentes ascendamus ad Iudam et suscitemus eum et avellamus eum ad nos et ponamus regem in medio eius filium Tabeel haec dicit Dominus Deus non stabit et non erit istud sed caput Syriae Damascus et caput Damasci Rasin et adhuc sexaginta et quinque anni et desinet Ephraim esse populus et caput Ephraim Samaria et caput Samariae filius Romeliae si non credideritis non permanebitis et adiecit Dominus loqui ad
Abbreviated transcription (Latin):
res eoꝵ uiolabunt᷑. Eoce ego suscitabo suꝑ eos
medos qui argentũ non querant. nec aurũ
uelint: sed sagittis paruulos int̾ficiant. &
lac̾tantib uteri non misereant᷑: & suꝑ filios
non parcet ocłs eoꝵ. Xxxuiii.
t erit babylon illa głosa in regnis inelita m
suꝑbia c̾aldeoꝵ: sicut subuertit dñs sodo¬
mã & gomorrã. Non habitabit᷑ usq in finem:
& non fundabit᷑ ad generationẽ & generatonẽ
Nec ponet ibi tentoria arabs. nec pastores reqͥ¬
escent ibi. sed requiescent ibi bestiȩ: & reple¬
bunt᷑ domus eoꝵ draconib. & habitabunt ibi
structiones. & pilosi saltabunt ibi. Et respon¬
debunt ibi ululȩ in edib eiꝰ: & syrenȩ in de¬
lubris uoluptatis. Prope est ut ueniat tẽpꝰ
eus: & dies eiꝰ non elongabunt᷑. Aliserebitus
enĩ dñs iacob. & eliget adhuc de isrł: & requi

Expanded text:
res eorum violabuntur. Ecce ego suscitabo super eos Medos, qui argentum non quaerant, nec aurum velint: sed sagittis parvulos interficient, et lactentibus uteri non miserebuntur, et super filios non parcet oculus eorum. Et erit Babylon illa gloriosa in regnis, inclyta in superbia Chaldaeorum, sicut subvertit Dominus Sodomam et Gomorrham. Non habitabitur usque in finem, et non fundabitur usque ad generationem et generationem: Nec ponet ibi tentoria Arabs, nec pastores requiescent ibi. Sed requiescent  Al. ebuntur domus eorum draconibus et habitabunt ibi strutiones et pilosi saltabunt ibi et respondebunt ibi ululae in aedibus eius et sirenae in delubris voluptatis prope est ut veniat tempus eius et dies eius non elongabuntur miserebitur enim Dominus Iacob et eliget adhuc d
Abbreviated transcription (Latin):
rit: ꝙ germen eoꝵ ut puluis ascendet. Abieoe¬
runt enĩ legẽ dñi exercituum: & eloquium
scĩ isrł blasphemauert᷑. Ideo iratus ẽ furor do¬
mini in popłm suum: & extendit manũ suã
suꝑ eum. & ꝑcussit eum. & conturbati sunt
montes: & facta sunt morticina eoꝵ quasi ster¬
eus in medio platearũ. In om̃ĩb his non ẽ ad

Expanded text:
et. Abjecerunt enim legem Domini exercituum, et eloquium sancti Israel blasphemaverunt. Ideo iratus est furor Domini in populo suo, et extendit manum suam super eum, et percussit eum, conturbati sunt montes, et facta sunt morticina eorum, quasi stercus in medio platearum. In omnibus his
Abbreviated transcription (Latin):
flagellũ iuxta plagã madian in petra horeph:
& uirgã suam suꝑ mare: & leuabit eam in uia
egypti. Et erit in die illa auferet᷑ onus eius de
humero tuo. & iugum eiꝰ de collo tuo: & cõpu¬
trescet iugũ a facie olei. Ueniet in aioth. tran¬
sibit in magron: apud maginas cõmendabit
uasa sua. Transiert᷑ cursim: gabeȩ sedes nr̃a.
ustupuit rama: gabaath saulis xxxii.
fugit. Hinni uoce tua filia gallim: atrende
laysa pauꝑcula atq anathot. Migrauit ma̾de¬
mena: habitatores gabin. Confortamini. adhuc
dies ẽ. ut in nob stet᷑. agitabit manũ suã suꝑ
montẽ filiȩ syon: collem iherłm. Ecce dñator
dñs exercituum confringet lagunculã in ter¬
rore: excelsi statura succident᷑. & sublimes
humiliabunt᷑. Et subuertent᷑ condensa saltꝰ

Expanded text:
ra Horeb, et virgam suam super mare, et levabit eam in via Aegypti. Et erit in die illa: Auferetur onus ejus de humero tuo, et jugum ejus de collo tuo, et computrescet jugum a facie olei. Veniet in Ajath, transibit in Magron: apud Machmas commendabit vasa sua. Transierunt cursim, Gabee sedes nostra: obstupuit Rama, Gabaath Saulis fugit. fugit hinni voce tua filia Gallim adtende Laisa paupercula Anathoth migravit Medemena habitatores Gebim confortamini adhuc dies est ut in Nob stetur agitabit manum suam super montem filiae Sion collem Hierusalem ecce Dominator Dominus exercituum confringet lagunculam in terrore et excelsi statura succidentur et sublimes humiliabuntur et subvertentur con
Abbreviated transcription (Latin):
uit infernus animã suam. & aꝑuit os suum
absq ullo termino: & descendent fortes eiꝰ. &
popł eius & sublimes. głosiq eiꝰ ad eum. Et in¬
curuabit᷑ homo. & humiliabit᷑ uir: & oculi
sublimium depriment᷑. Et exaltabit᷑ dñs exer¬
cituum in udicio: ꝙ ds̃ sc̃s scĩficabit᷑ in ius¬

Expanded text:
 aperuit os suum absque ullo termino: et descendent fortes ejus, et populus ejus, et sublimes, gloriosique ejus ad eum. Et incurvabitur homo, et humiliabitur vir, et oculi sublimium deprimentur. Et exaltabitur Dominus exercituum in judicio, et Deus sanctus sanctificabitur in jus
Abbreviated transcription (Latin):
furor eiꝰ: sed adhuc manus eiꝰ extenta. xxuiii
e qui condunt leges iniquas. & scribentes
iniusticiam scripsert̃: ut opprimerent in
iudicio pauꝑes. & ium facerent causȩ humili¬
um popłi mei: ut eent uiduȩ p̾da eoꝵ. ꝙ pu¬
pillos diriperent. Qͥd facietis in die uisitatio¬
nis. & calamitatis delonge uenientis : Ad cuiꝰ

Expanded text:
furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta. Cap. X. furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta. Cap. X. Vae qui conduiniustitiam scipserunt, ut opprimerent in iudicio pauperes et uim facerent causę humilium populi mei, ut essent uiduę preda eorum et pupillos diriperent! Quid facietis in die uisitationis et cala
Abbreviated transcription (Latin):
misisti angłm tuum sub exechia rege iude:
& int̾fecisti de castris sennacherib centum
octoginta quinq milia. Et nunc dñẽ dña¬
tor. oeloꝵ mitte angłm tuum bonũ ante noᷤ.
in timore & tremore magnitudinis brachii
tui: ut metuant qui eũ blasphemia ueni¬
unt aduersus sc̃m popłm tuum. Et hic qͥ¬
dẽ ita porauit. Nicchanor aut & qui cum
ipso erant cum tubis & canticis admoue¬
bant: iudas uͦ &e qui cum eo erant inuoea¬
to dõ ꝑ orationes congressi sunt: manu
quidẽ pugnantes. sc d ͤ cordib dnm inuocan¬
tes: ꝓstrauert̃q non minus triginta qͥnq¬
milia. p̾sentia dĩ magnifice delectati. Cũq
cessassent. & cum gaudio redirent: cognoue

Expanded text:
isti angelum tuum sub Ezechia rege Iudae et interfecisti de castris Sennacherim centum octoginta quinque milia et nunc Dominator caelorum mitte angelum tuum bonum ante nos in timore et tremore magnitudinis brachii tui ut metuant qui cum blasphemia veniunt adversus sanctum populum tuum et hic quidem ita peroravit Nicanor autem et qui cum ipso erant cum tubis et canticis admovebant Iudas vero et qui cum eo erant invocato Deo per orationes congressi sunt manu quidem pugnantes sed cordibus Dominum orantes prostraverunt non minus triginta milia praesentia Dei magnifice delectati cumque cessassent et cum gaudio redirent cogno
Abbreviated transcription (Latin):
hic ẽ qui multũ orat ꝑ popło & uniuersa scã
ciuitate. iheremias ꝓp̾ħa dñi. Ertendisse aut̃
D deicies aduersarios popłi mei. .liii.¬
fligere fortit᷑: ut uirtus de negocuis iudica¬
ret. eoqd̾ ciuitas. & scã & templũ periclitaret᷑.
eos qui inciuitate erant non minima solli¬
citudo habebat. ꝑ his qui congressuri erañ.
Et eũ iam sperarent iudicium futurũ hos¬
tesq adeẽnt. atq erercitus eẽt ordinatꝰ besti¬
e equitesq in loco oportuno positi. consi¬

Expanded text:
Hic est qui multum orat pro populo, & universa sancta civitate, Jeremias propheta Dei. Extendisse autem dejicies adversarios populi mei Ifligere fortiter ut virtus de negotiis iudicaret eo quod civitas et sancta et templum periclitaretur eos qui in civitate erant non minima sollicitudo habebat pro his qui congressi erant et cum iam omnes sperarent iudicium futurum hostisque adesset atque exercitus esset ordinatus bestiae equitesque oportuno
Abbreviated transcription (Latin):
enis & ianuam disrũpere. atq ignẽ admoue¬
re cupientib cũ iam cõprehenderet᷑ gladio se
petiit. eligens nobilit̾ mori potius quã sub¬
ditus fieri peccatorib: & contra natales suos
indignis iniuiriis agi. Sed eũ prefestinatioe.
non certo ic̾tu plagã dedisset. & turbȩ con¬
tra ostia irrũperent᷑. recurrens audacter ad
murũ perpitauit semetipsum uirilit̾ in t¬
bris. Quib uelocit᷑ locum dantib casui eius:
uenit ꝑ mediam ceruicẽ. Et cũ adhuc expira¬
ret. accensis animis surrexit. cũ & sanguis eiꝰ
magno fluxii deflueret. saucius cursu turbã
tã. & iã exanguis effectus. cõplexus intestina

Expanded text:
eius et ianuam disrumpere atque ignem admoveeius et ianuam disrumpere atque ignem admovere cupientibus cum iam conprehenderetur gladio se petit eligens nobiliter mori potius quam subditus fieri peccatoribus et contra natales suos indignis iniuriis agi sed cum per festinationem non certo ictu plagam dedisset et turbae intra ostia inrumperent recurrens audenter ad murum praecipitavit semet ipsum viriliter in turbas quibus velociter locum dantibus casui eius venit per mediam cervicem et cum adhuc spiraret accensis animis surrexit cum et sanguis eius magno fluxu deflueret saucius cursu turbam tam et iam exsanguis effectus conplexus intestina
Abbreviated transcription (Latin):
tib. iussit sibi tradi uirũ. Quib cũ uiram̃¬
to dicentib nescire se ubi eẽt qui querebat᷑
extendens manũ ad templum. iurauit. Hisi
michi iudam uinctũ tradideritis. istum dĩ
fanum in planiciem deducã. & altare effodi¬
am: & templũ hoc liberopatri consecrabo. Et
his dictis abiit. Sacerdotes aut̃ ꝑtendentes ma¬
nus in celum: inuocabant eum qui semꝑ ꝓ
pugnator eẽt gentis ipsoꝵ. dicentes: Tu dñe
uniuersitatis. qui nullius indiges: uoliusti
templum habitationis tue fieri in nobis. Et
solimis delatus ẽ nicchanori. uir amator ci¬
u̾tatis & bene audiens: qui ꝑ affec̾tu pater
iudeoꝵ appellabat᷑. Hic m ultis tempori¬
b continentiȩ ꝓpositũ tenuit in iudaismo:
corpꝰq & animam tradere contentus ꝓ ꝑse¬
uerantia. Uolens aut̃ nicchanor manifestare
odium qđ habebat in iudeos. misit milites
quingentos ut eum cõprehenderent. Putabat
enĩ si illum derepisset. sese cladẽ maximam
iudeis illaturũ. Turbis aut̃ irruere domũ

Expanded text:
sibi tradi virum quibus cum iuramento dicentibus nescire se ubi esset qui quaerebatur extendens manum ad templum iuravit nisi mihi vinctum Iudam tradideritis istud Dei fanum in planitiem deducam et altare effodiam et templum hoc Libero patri consecrabo et his dictis abiit sacerdotes autem protendentes manus in caelum invocabant eum qui semper propugnator esset gentis ipsorum haec dicentes tu Domine qui universitatis nullius indiges voluisti templum habitationis tuae fieri in nobis et n ab Hierosolymis delatus est Nicanori vir amator civitatis et bene audiens qui pro adfectu pater Iudaeorum appellabatur hic multis temporibus continentiae propositum tenuit in iudaismo corpusque et animam tradere contentus pro perseverantia volens autem Nicanor manifestare odium quod habebat in Iudaeos misit milites quingentos ut eum conprehenderent putabat enim si illum decepisset se cladem maximam Iudaeis inlaturum turbis autem inruere domum
Abbreviated transcription (Latin):
& dicebat nicchanorẽ reb alienis assentiri.
iudãq regni insidiatorẽ successorẽ sibi des¬
tinasse. Itaq rex exasꝑatus. & pessimis huiuis
criminationib irritatus. scripsit miechano¬
ri dicens grauit᷑ se ferre de amiciciȩ conuen¬
tione: iubere tamen machabeum citius uin¬
ctũ mitti antiochiã. Quib cognitis mecha¬
nor consternabat᷑: & grauit̾ ferebat. si ea
que conuenerant irrita faceret. nichil lesus
a uiro. Sed qr resistere non poterat: oportu¬
nitatẽ obseruabat qua p̾ceptũ ꝑficeret.
t machabeus uidens austerius xluini¬
secum agere nicchanorẽ & consuetũ occur¬
sum ferocius exhibentẽ. intellegens non ex
bono ex̃ austeritatẽ istam: paucis suoꝵ con¬
gregatis occultauit se a nicchanore.
uod ut ipse cognouit fortit᷑ se. a uiro pre

Expanded text:
lienis adsentare Iudamque regni insidiatorem successorem sibi destinasse itaque rex exasperatus et pessimis huius criminationibus inritatus scripsit Nicanori dicens graviter quidem se ferre de amicitiae conventione iubere tamen Macchabeum citius vinctum mittere Antiochiam quibus cognitis Nicanor consternabatur et graviter ferebat si ea quae convenerant irrita faceret nihil laesus a viro sed quia regi resistere non poterat oportunitatem observabat qua praeceptum perficeret at Macchabeus videns austerius secum agere Nicanorem et consuetum occursum ferocius exhibentem intellegens non ex bono esse austeritatem istam paucis suorum congregatis occultavit se a Nicanore quod ut ille cognovit
Abbreviated transcription (Latin):
ab omĩpotente. affuturã sibi uictoriam. Et
alloquutꝰ ẽ illos de lege & ꝓphetis admonenᷤ
etiam certaminũ quȩ fecerant prius ꝓmpti¬
ores eos constituit: ita animis eoꝵ erectis. si¬
mul oftendens gentium fallaciã & iuram̃toꝵ
preuarieatione. Singulos aut illoꝵ armauit
non chypei neq hastȩ munitione sed sermo¬
nib optimis. & hortationib exposita dign
fide somnium. ꝓpt̾ qd̃ uniuersos letificauit.
Erat aut̃ huiꝰ modi uisus. Onĩam qui fuerat
sũmus sacerdos uirũ bonũ & benignũ uere¬
cundũ uisu. modestũ morib. & eloquio de¬
corũ: & qui a puero in uirtutib exercitatus
sit manus ꝓtendentẽ orare ꝓ om̃i popło ui

Expanded text:
ab Omnipotente adfuturam sibi victoriam et ab Omnipotente adfuturam sibi victoriam et adlocutus illos de lege et prophetis admonens etiam certaminum quae fecerant prius promptiores eos constituit et ita animis eorum erectis simul ostendens gentium fallaciam et iuramentorum praevaricationem singulos autem illorum armavit non clypei et hastae munitione sed sermonibus optimis et hortationibus exposito digno fide somnio per quod universos laetificavit erat autem husummus sacerdos, virum bonum et benignum, verecundum visu, modestum moribus et eloquio decorum, et qui a puero in virtutibus exercitatus sit, manus protendentem orare pro omni populo I
Abbreviated transcription (Latin):
ret: atq ita defunctus ẽ
Liechanor aut ut cõperit iudã eẽ in locissa¬
mariȩ. cogitauit die sabbati cũ omĩ impe¬
tu cõmittere. Iudeis uͦ qui illũ p̾necessitate
sequebant᷑. dicentib ne ita ferocit᷑ & barbare.
feceris: sed honorẽ tribue diei sanctificatiois
&e honora eum qui uniuersa conspicit. At
ille infetix interrogauit: si ẽ potens in scło
qui imꝑauit agi diem sabbatoꝵ. Er responden¬
tib illis. ẽ. dñs uiuus ipse in celo potens qͥ
iussit agi septimã diem: ille ait.Et ego poteñ
sũ suꝑ terrã qui impero sumi arma: & nego¬
eia regis impleri. Tamen non obtinuit ut c̃¬
silium ꝑficeret. Et niechanor qͥdem cũ sũma
suꝑbia erectus cogitauerat cõmune trophe¬
um statuere de iuda: machabeus aut̃ confide¬
bat semꝑ eũ omĩ spe auxilium sibi adnõ fu¬
turũ. & hortalrt᷑ suos ne formidarent ad ad¬
uentum nationũ. sed in mente haberent ad¬
itoria sibi fac̾ta de cęlo: & nunc sperarent

Expanded text:
ita defunctus est Nicanor autem ut conperit Iudam esse in locis Samariae cogitavit die sabbati cum omni impetu committere Iudaeis vero qui illum per necessitatem sequebantur dicentibus ne ita ferociter et barbare feceris sed honorem tribue diei sanctificationis et honora eum qui universa conspicit at ille infelix interrogavit si est potens in saeculo qui imperavit agi diem sabbatorum et respondentibus illis est Dominus vivus ipse in caelo potens qui iussit agi septimam diem at ille ait et ego potens sum super terram qui impero sumi arma et negotia regis impleri tamen non obtinuit ut consilium perficeret et Nicanor quidem cum summa superbia erectus cogitaverat commune tropeum statuere de Iuda Macchabeus autem confidebat semper cum omni spe auxilium sibi a Domino adfuturum et hortabatur suos ne formidarent ad adventum nationum sed in mente haberent adiutoria sibi facta de caelo et nunc sperarent
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib filiis quos genuit: & non ẽ qui ap¬
pͥhendat manĩ eius ex om̃ib filiis quose¬
nutriuit. Duo sunt quȩ occurrerunt tibi.
Quis contristabit᷑ suꝑ te: Uastitas & contri¬
tio: & fames & gladius. Quis consolabit᷑ te:
filii tui ꝓiecti sunt: dormiert̃ in capite om̃i¬
um uiarun. sic̃ bestia illaqueata pleni indig¬
natione dñi. increpatione. dĩ tui. Iccireo au¬
di hec pauꝑcula: & ebria non a umo. tlex di¬
cit dominator dñs: ds̃ tuus qui pugnauit
ꝓ popło suo. fece tuli de manu tua calicẽ
soporis. fundii calicis indignationis meȩ:
non adicies ut bibas illud ultra. Et ponã
illũ in manu eoꝵ qui te humiliauert: &
dixerunt animȩ tuȩ incuruare ut transe¬
amus. Et posuisti ut terrã corpus tuum: &
onsurge consurge induere fortitudine tu

Expanded text:
quos genuit et non est qui adprehendat manum eius ex omnibus filiis quos enutrivit duo sunt quae occurrerunt tibi quis contristabitur super te vastitas et contritio et fames et gladius quis consolabitur te filii tui proiecti sunt dormierunt in capite omnium viarum sicut bestia inlaqueata pleni indignatione Domini increpatione Dei tui idcirco audi hoc paupercula et ebria non a vino haec dicit opulo suo ecce tuli de manu tua calicem soporis fundum calicis indignationis meae non adicies ut bibas illud ultra et ponam illud in manu eorum qui te humiliaverunt et dixerunt animae tuae incurvare ut transeamus et posuisti ut terram corpus tuum et onsurge consurge induere forti
Abbreviated transcription (Latin):
qui cum eo captiui fuerant ꝓphetauit.
penitentib qd ad hieremiȩ uaticinium
se ultro aduersariis tradidissent. & uiderent
adhuc urbẽ iherosolymã stare quã ille casurã
cẽ predixerat. Tricesimo aut̃ ętatis anno & cap¬
tiuitatis quinto exorsus ẽ ad concaptiuos loqui
Et eodẽ tempore licet posterior hic in caldea
hieremias in iudea ꝓphetauerunt. Sermo eius
nec satis disertus. nec admodũ rusticus E: sed

Expanded text:
i  Al. captivi fuerant, prophetavit, poenitentibus quod ad Jeremiae vaticinium se ultro adversariis tradidissent, et viderent adhuc urbem Jerosolymam stare, quam ille casuram esse praedixerat. Trigesimo autem aetatis suae anno, et captivitatis quinto, exorsus est ad concaptivos loqui. Et eodem tempore, licet posterior, hic in Chaldea, Jeremias in Judaea prophetaverunt. Sermo ejus nec satis dise
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ eẽ rusticior. sed sensib par ẽ: quippe
qui codẽ spũ ꝓphetauerit. Porro simplicitas
eloquii. de loco ei in quo natus ẽ accidit. fuit
enim anathotites qui ẽ usq hodie uiculus.
trib ab iherosolymis distans milib. sacerdos
ex sacerdotib: & in matris utero scĩficatus.
uirginitate sua eugł̃icum uirũ. xp̃i ȩccłiȩ

Expanded text:
est: quippe qui eodem spiritu prophetaverit. Porro simplicitas eloquii, de loco ei in quo natus est accidit. Fuit enim Anathothites, qui est usque hodie viculus, tribus ab Jerosolymis distans millibus; sacerdos ex sacerdotibus, et in matris utero sanctificatus: virginitate sua evangelicum virum
Abbreviated transcription (Latin):
amen. Et qui iurat in terra iurabit in dõ am̃.
qr obliuioni traditȩ sunt angustiȩ priores.:
& qr abscondite sunt ab ocłis meis. Ecce enĩ
ego creo clos nouos & terrã nouã: & non
erunt in memoriam priora. nec ascendent
suꝑ cor: sed gaudebitis & exultabitis usq in
sempit̾num in his quȩ ego creo clxxx.¬
uia erce ego creo iherłm exultationẽ. & po

Expanded text:
erra, jurabit in Deo, amen: Quia oblivioni traditae sunt angustiae priores, et quia absconditae sunt ab oculis meis. Ecce enim ego creo coelos novos, et terram novam: et non erunt in memoria priora, et non ascendent super cor. Sed gaudebitis et exsultabitis usque in sempiternum, in his quae ego creo: Quia ecce ego creo Jerusalem exsultatione
Abbreviated transcription (Latin):
& in iherłm consolabimini. Uidebitis & gau¬
debit cor urm: & ossa ur̃a quasi herba germi¬
nabunt. Et cognosect᷑ manus dñi suꝑ seruos
suos: & indignabit᷑ inimicis suis. Clxxu¬
uia ecce dñs in igne ueniet. & quasi turbo

Expanded text:
et in Hierusalem consolabimini videbitis et gauet in Hierusalem consolabimini videbitis et gaudebit cor vestrum et ossa vestra quasi herba germinabunt et cognoscetur manus Domini servis eius et indignabitur inimicis suis quia ecce Dominus in igne venie
Abbreviated transcription (Latin):
templo: uox dñi redden̾s retributionẽ inimi¬
cis suis. Anteꝗͣ parturiret peꝑit: antequã ue¬
niret partꝰ eius peperit masculũ. Quis audi¬
uit umquã tale: & quis uidit huic simile:
Nũquid parturiet terra in die una: aut pari¬
etur gens simul: qr parturiuit & peperit sẏon
filios suos: Nũquid ego qui alios parere. fa¬
cio. ipse ñ pariam dicit dñs: Si ego qui gene¬
rationẽ cȩteris tribuo sterilis ero: ait dñs ds̃
tuus. Lȩtamini cũ iherł̃m & exultate in ea om̃s
qui diligitis eam. gaudete cum ea gaudi¬
o uniuersi qui lugetis suꝑ eam. ut suga¬
tis & repleamini ab ubere consolationis eiꝰ.
ut mulgeatis. & ut delicis affluatis ab om¬
nimoda gła eius. Quia hȩc dicit dñs. fece
ego declinabo suꝑ eam quasi fluuium pa¬
cis: & quasi torrentẽ inundantẽ głam gen¬
tium quã sugetis. Ab ubere portabimini:
& suꝑ genua blandientur uob̃. Quomͦ si
cui mat̾ blandiatur. ita ego consolabor. uo̾.

Expanded text:
Domini reddentis retributionem inimicis suis. Antequam parturiret, peperit: antequam veniret partus ejus, peperit masculum. Quis audivit umquam tale? et quis vidit huic simile? Numquid parturiet terra in die una? aut parietur gens simul, quia parturivit et peperit Sion filios suos? Numquid ego, qui alios parere facio, ipse nterilis ero ait Dominus Deus tuus laetamini cum Hierusalem et exultate in ea omnes qui diligitis eam gaudete cum ea gaudio universi qui lugetis super eam ut sugatis et repleamini ab ubere consolationis eius ut mulgeatis et deliciis affluatis ab omnimoda gloria eius quia haec dicit Dominus ecce ego declinabo sucis, et quasi torrentem inundantem gloriam gentium, quam sugetis: ab ubere portabimini, et super genua blandientur vobis quomodo si cui mater blandiatur ita ego consolabor vos
Abbreviated transcription (Latin):
sa ista dicit dñs. Ad quẽ aũt respiciam. nisi ad
pauꝑculũ & contritũ spũ: & trementẽ sermones
ui immolat bouẽ. quasi qui lxxtii. meos:¬
int̃ficiat uirũ: qui mactat pecus quasi qͥ
excerebrat canem. Qui offert oblationẽ. quasi
qui sanguinẽ suillũ offerat: qui recordat᷑ thu¬
ris. quasi qui benedicat idolo. hex omĩa elegert̃
in uiis suis. & in abhominationib suis anima e¬
oꝵ delectata ẽ. Unde & ego eligã illusiones coꝵ.
& quȩ timebant adducã eis: qr uocaui & non
erat qui responderet. locutus sũ & non audier̃.
fecert̃ q malum in ocłis meis. & quȩ nolui elege¬
runt. Audite uerbum dñi. qui tremitis ad uer¬
bũ eius. Dixert̃ frẽs ur̃i odientes uos & abicien¬
tes ꝓpt̃ nomen meum glorificet᷑ dñs. & uide¬
bimus in lȩticia ur̃a: ipsi aũt confundentur.

Expanded text:
a ista dicit Dominus. Ad quem autem respiciam nisi ad pauperculum et contritum spiritu: et trementem sermones meos. Qui immolat bovem: quasi qui interficiat virum. Qui mancat pecus: quasi qui excerebret canem. Qui offert oblationem: quasi qui sanguinem suillum offerat. Qui recordatur thuris: quasi qui benedicat idolo. Hec omnia elegerunt in viis suis: et in abhominationibus suis anima eorum delectata est. Unde et ego eligam illusiones eorum: et que timebant adducam eis. Quia vocavi: et non erfeceruntque malum in oculis meis et quae nolui elegerunt. audite legem domini, qui tremitis ad uerbum eius: dixerunt fratres uestri odientes uos et abicientes propter nomen meum: glorificetur dominus, et uidebimus in laetitia uestra. ipsi autem confundentur.
Abbreviated transcription (Latin):
cec tu iratꝰ es & peccauimus: in ipsis fuimꝰ
semꝑ & saluabimur. Et facti sumus ut im¬
mundus om̃s nos: quasi pannus menstrua¬
te uniuerse iusticie nr̃e. Et cecidimus quasi
spolium uniuersi: & iniquitates nr̃e. quasi
uentus abstulerunt nos. Non ẽ qui inuocet
nomen tuum: qui consurgat & teneat te. abs¬
condisti faciem tuam a nobis: & allisisti nos
in manu iniquitatis nr̃e: Et nunc dñe pater

Expanded text:
ce tu iratus es et peccavimus in ipsis fuimus semper et salvabimur et facti sumus ut inmundus omnes nos quasi pannus menstruatae universae iustitiae nostrae et cecidimus quasi folium universi et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos non est qui invocet nomen tuum qui consurgat et teneat te abscondisti faciem tuam a nobis et adlisisti nos in manu iniquitatis nostrae et
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Et ȩdificabunt domos & habitabunt:
&e plantabunt uineas & comedent fructũ
carum. Non ȩdificabunt & alius habitabit.
non plantabunt & alius comedet. Sed̃m diese¬
nĩ ligni erunt dies popłi mei: & opera manu¬
um eoꝵ inueterabunt electis meis. Non labora¬
bunt frustra. neq generabunt in conturba¬
tione: qr semen benedictoꝵ dñi ẽ. & nepotes eoꝵ
cum eis. Fritq antequã clament ego exaudiam:
adhuc illis loquentib ego audiam. Lupus &
agnus pascent᷑ simul. & leo ut bos comedent pa¬
leas: & serpenti puluis panis eius. Non nocebuĩ
neq occident: in omi monte scõ meo dicit dñs.
ex dicit dñs. Celum sedes mea:
terra scabellum pedum meoꝵ. Quȩ ẽ ista domꝰ

Expanded text:
abunt domos et habitabunt et plantabunt vineas et comedent fructum earum non aedificabunt et alius habitabit non plantabunt et alius comedet secundum dies enim ligni erunt dies populi mei et opera manuum eorum inveterabunt electis meis non laborabunt frustra neque generabunt in conturbatione quia semen benedictorum Domini est et nepotes eorum cum eis eritque antequam clament ego exaudiam adhuc illis loquentibus ego audiam lupus et agnus pascentur simul et leo et bos comedent paleas et serpenti pulvis panis eius non nocebunt neque occident in omni monte sancto meo dicit Dominus haec dicit Dominus caelum sedis mea et terra scabil
Abbreviated transcription (Latin):
tinã fidẽ correximus. librũ aut̃ baruch no¬
tarii eius qui apud hebreos nec legitur nec
habet᷑ pret̾misimus. Pro his om̃ib maledicta
ab emulis prestolantes. quib me: necesse ẽ
ꝑ singula opuscula respondere: Et hoc pati¬
rum ad compendium inali. rectius fuerat mo¬
dum furori coꝵ silentio meo ponere: quã cot¬
tidie noui aliquid scriptitantẽ in uidoꝵ insa¬
niam prouocare. Explicit ꝓlogus. Incununt

Expanded text:
am fidem correximus. Librum autem Baruch, notarii ejus, qui apud Hebraeos nec legitur, nec habetur, praetermisimus: pro his omnibus maledicta ab aemulis praestolantes, quibus me necesse est per singula opuscula respondere. Et hoc patirum ad compendium mali, rectius fuerat modum furori eorum silentio meo ponere, quam quotidie novi aliquid scriptitantem invidorum insaniam provoc
Abbreviated transcription (Latin):
auxitiden. in finib idumeȩ & arabiȩ. & erat
ci antea iobab nom̃. & accepit uxorẽ: arabissã.
genuitq filium cui nomen erat enon. Frat
aũt ipse filius quidẽ zare. de esau filiis ful:

Expanded text:
e, in finibus Idumaeae et Arabiae, et erat ei antea nomen Jobab. Et accepit uxorem Arabissam. Genuitque filium, cui nomen erat Ennon. Erat autem ipse filius quidem Zarae, de Esau filiis fil
Abbreviated transcription (Latin):
i aut ficellam nnco texerẽ aut
palmarũ folia cõplicarẽ. ut in su¬
dore uultus mei comederẽ panẽ.
& uentris opus sollrcita mente t̃c¬
diuinoꝵ uoluminũ uiã sentibus uirgultisq
purgare. error michi gemi. nus infigit᷑. correqi¬
tor uicioꝵ falsarius uocor: & errores non au¬
ferre. sed serere. Tanta ẽ enim uetustatis con¬
suetudo. ut etiam confessa plerisq uicia
placeant: dum magis pulchros uolunt ha¬
dilectissimi unicum nobilitatis & bumilitatiꝰ
exemplar. ꝓ flabello calathis. sportellisque
na suscipite: ac beatũ iob qͥ adhuc ap̃ latino
iacclit: in stercore. & uermib scatebat erroꝵ.
integrũ immaculatũq gaudete. Quomͦ enim
Igit᷑ & uos & unumnquẽq lectorẽ solita p̃fati¬
one cõmoneo. & in principiis libroꝵ eadem
semꝑ annectens rogo: ut ubicũq semꝑ p̃ce¬
dentes uirgulas uideritis sciatis ea quȩ sub¬
iecta sunt in hebraicis uoluminib non hab̾i.
Porro ubi stellȩ imago p̃fulserit: ex hebreo

Expanded text:
Si aut fiscellam junco texerem, aut palmarum folia complicarem, ut in sudore vultus mei comederem panem, et ventris opus sollicita mente tracorum Voluminum viam, sentibus virgultisque purgare, mihi genuinus infigitur: corrector vitiorum falsarius vocor, et errores non auferre, sed serere. Tanta est enim vetustatis consuetudo, ut etiam confessa plerisque vitia placeant, dum magis pulchros habere mala et Eustochium, unicum nobilitatis et humilitatis exemplar, pro flabello, calathis, sportellisque,na suscipite: ac beatum Job qui adhuc apud Latinos jacebat in stercore, et vermibus scatebat errorum, integrum, immaculatumque gaudete. Quomodo eniIgitur et vos, et unumquemque lectorem solita Praefatione commoneo, et in principiis librorum eadem semper annectens, rogo, ut ubicumque praecedentes virgulas ÷ videritis, sciatis ea quae subjecta sunt in Hebraeis voluminibus non haberi. Porro ubi stellae imago fulserit + ex Hebraeo
Abbreviated transcription (Latin):
ut liberaret nos a facie regis assyrioꝵ. Et qͦmͦ
effugere poterimus nos: Dinos Reserti alaRis.
R icut turbines ab affrico ueniunt:¬
F de deserto uenit de terra horribili. Uisio du¬
ra nunciata ẽ michi. Qui incredulus ẽ infide¬
lit̾ agit: & qui depopulator ẽ uastat. Ascen¬
de helam: obside mede. Omẽm gemitũ eius

Expanded text:
ut liberaret nos a facie regis Assyriorum et quomodo ut liberaret nos a facie regis Assyriorum et quomodo effugere poterimus nos onus deserti maris sicut turbines ab af de deserto venit, de terra horribili. Visio dura nuntiata est mihi: Qui incredulus est, infideliter agit: et qui depopulator est, vastat. Ascende, Elam; obside, Mede: omnem gemitu
Abbreviated transcription (Latin):
N die illa erit uia de egẏpto in assyrios: &
syrios: & seruient egypti assur. In die
dictio in medio terrȩ. eui benedixit dñs e¬
percituum dicenꝰ. Benedictus popłs meus e¬
gypti. & opus manuum mearũ assyrio. here¬
ditas aut mea isrł. In anno quo ingressus ẽ
thartan in arotum. cum misisset eum sargon
rex assyrioꝵ. & pugnasset contra arotũ. & cepiꝰ¬
set eam: in tempore illo loquutꝰ ẽ dñs in ma¬
nu ysaie filii amos dicens. Uade & solue. saccỹ
de lũbis tuis: & calciamenta tua tolle de pe¬
dib tuis. Et feci sic: uadens nudus & discalci¬
atus. Et dixit dñs. Sicut ambulauit seruus¬
bit rex assyrioꝵ captiuitatẽ egypti. & trans¬
migrationẽ ethyopiȩ. uiuenẽ. & senẽ. nudã
& discalçiatã discooꝑtis natib ignominiam
egypti. Et timebunt & confundent᷑ ab ethy¬
opia sꝑe sua: & ab egypto gła sua. Et dicet
habitator insulȩ huius in die illa. Ecee hȩc
erat spes nr̃a ad quos confugimꝰ in auxiliũ:

Expanded text:
n die illa erit via de Aegypto in Assyrios, et syrios, et servient Aegyptii Assur. In die dictio in medio terrae, cui benedixit Dominus exercituum dicens benedictus populus meus Aegypti et opus manuum mearum Assyrio hereditas autem mea Israhel in anno quo ingressus est Tharthan in Azotum cum misisset eum Sargon rex Assyriorum et pugnasset contra Azotum et cepisset eam in tempore illo locutus est Dominus in manu Isaiae filii Amos dicens vade et solve saccum de lumbis tuis et calciamenta tua tolle de pedibus tuis et fecit sic vadens nudus et disculciatus et dixit Dominus sicut ambulavit serbit rex Assyriorum captivitatem Egypti et transmigrationem Aethiopiae iuvenum et senum nudam et disculciatam discopertis natibus ignominiam Aegypti et timebunt et confundentur ab Aethiopia spe sua et ab Aegypto gloria sua et dicet habitator insulae huius in die illa ecce haec erat spes nostra ad quos confugimus in auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
lore: angustia possedit me. sieut angustia
parturientis. Corrui cũ audirẽ: conturbatꝰ
sũ cum uiderẽ. Emareuit cor meum: tenebrȩ
stupefecert̃ me. Babylon dilecta mea: posita
ẽ mͥ miraculũ. Pone mensam. contẽplare in
specula comedentes & bibentes. Surgite prin¬
cipes: arripite clipeum. Hec enĩ michi dixit¬
ds̃. Uade. Pone speculatorẽ: & qđ cũq uiderit
annunciet. Et uidit currũ duoꝵ equitum:
ascensorem asini & ascensorẽ cameli. Et contẽ¬
platus ẽ diligent̾ multo intuitu: & clamauit¬
ut leo. Suꝑ speculã dñi ego sum stans iugit᷑¬

Expanded text:
possedit me sicut angustia parturientis: Corrui cum audirem, conturbatus sum cum viderem. Emarcuit cor meum, tenebrae stupefecerunt me: Babylon dilecta mea posita est mihi in miraculum. Pone mensam, contemplare in specula comedentes et bibentes. Surgite, principes, arripite clypeum. Haec enim mihi Dominus: Vade, et pone speculatorem: et quodcumque viderit, annuntiet. Et vidit currum duorum equitum, ascensorem asini, et ascensorem cameli: Et contemplatus est diligenter multo intuitu. Et clamavit leo: Super speculam Domini ego sum, stans jugite
Abbreviated transcription (Latin):
uehement᷑: & fiduciam habuisti in malicia tu¬
a: & dixisti. non ẽ qui uideat me. Sapientia
in corde tuo. ego sum: & p̾ter me non ẽ altera.
ueniet suꝑ te malum. & nescies ortũ eiꝰ: &
irruet su te calamitas quã non poteris ex¬
piare. Ueniet suꝑ te repente miseria quam
nescies. Sta cum incantatorib tuis & cũ mul¬
titudine maleficioꝵ tuoꝵ. in quib laboras¬
ti ab adolescentia tua: si forte quid ꝓsit ti

Expanded text:
ehementer. Et fiduciam habuisti in malitia tua, et dixisti: Non est qui videat me. Sapientia in corde tuo: Ego sum, et praeter me non est altera. Veniet super te malum, nescies ortum ejus: et irruet super te calamitas, quam non poteris expiare: Veniet super te repente miseria, quam nescies. Sta cum incantatoribus tuis, et cum multitudine maleficiorum tuorum, in quibus laborasti ab adolescentia tua, si fort
Abbreviated transcription (Latin):
ut faciat dm̃. & ꝓcidunt & adorant. Portat̃
illud in humeris gestantes & ponentes in lo¬
co suo. & stabit: ac de loco suo ñ mouebitur.
Sed & cũ clamauerint ad eum ñ audiet: de
tribulatione non saluabit eos. Mementote is
tud &e confundimini. Redite p̃uaricatores
ad cor: recordamini prioris scłi. qr ego sũ d
ente auẽ: & de terra longinqua uirũ uolun¬
tatis meȩ. Et loquutus sũ & adducã illud: cix¬
aui & faciam illud. Audite me duro corde: qͥ
longe estis a iusticia. Prope feci iusticiam meã.
non elongabit᷑: & salus mea non morabit᷑. Da¬

Expanded text:
adorant. Portant illum in humeris, gestantes et ponentes in loco suo, et stabit, ac de loco suo non movebitur. Sed cum clamaverint ad eum, non audiet: de tribulatione non salvatud, et confundamini: redite, praevaricatores, ad cor. Recordamini prioris saeculi, quoniam egoe avem, et de terra longinqua virum voluntatis meae. Et locutus sum, et adducam illud: creavi, et faciam illud. Audite me duro corde, qui longe estis a justitia. Prope feci justitiam meam: non elongabitur, et salus mea non morabitur. Da
Abbreviated transcription (Latin):
Isc̃s isrł. Sede tace. & intra in tenebras filia
ratus sum suꝑ popłm meum. contamina¬
ui hereditatẽ meam. & dedi eos in manu tua:
non posuisti eis miscđias. Suꝑ senẽ aggraua¬
ti iũgum tuum ualde: & dixisti. In sempiter¬
num ero dña. Non posuisti hec suꝑ cor tuũ:
neq recordata es nouissimi tui. Et nune au¬
amplius. Non sedebo uidua: & ignorabo
sterilitatẽ. Uenient tibi duo hȩc subito in di¬
e una: sterilitas & uiduitas. Uniuersa hȩc ue¬
nerunt suꝑ te: ꝓpt̾ multitudinẽ malefici

Expanded text:
tacens, et intra in tenebras, filia ratus sum super populum meum, Contaminavi haereditatem meam, et dedi eos in manu tua: non posuisti eis misericordias: Super senem aggravasti jugum unum valde, et dixisti: In sempiternum ero, domina: Non posuisti haec super cor tuum, neque recordata es novissimi tui. Et nunc auamplius: non sedebo vidua, et ignorabo sterilitatem. Et venient tibi duo haec subito in die una, sterilitas et viduitas: universa venerunt super te, propter multitudinem malefici
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ bel. contritꝰ ẽ nabo: facta sunt simulachra
eoꝵ bestus & iumentis. Onera ur̃a graui pon¬
dere usq ad lassitudinẽ contabuerunt & con¬
trita sunt simul. non potuert̃ saluare por¬
tantẽ: & anima eoꝵ in captiuitatẽ ibit. duoi¬
te me domus iacob. & omẽ residuum domus
isrł. qui portamini a meo utero: & gestami¬
ni a mea uulua. Usq ad senectã ego ipse: &
usq ad canos ego portabo. Ego feci & ego sec.

Expanded text:
 Bel, contritus est Nabo: facta sunt simulacra eorum bestiis et jumentis, onera vestra gravi pondere usque ad lassitudinem. Contabuerunt, et contrita sunt simul; non potuerunt salvare portantem, et anima eorum in captivitatem ibit. Audite me, domus Jacob, et omne residuum domus Israel, qui portamini a meo utero, qui gestamini a mea vulva. Usque ad senectam ego ipse, et usque ad can
Abbreviated transcription (Latin):
res libros salomonis id ẽ ꝓuerbia
eccłiasten. canticũ canticoꝵ uete¬
ri septuaginta interp̃tũ aucta¬
ritate reddidi. uł antepositis da seis suꝑ¬
flua quȩq designans. uł stellis titulo
p̃notatis ea que minus habebant᷑ inter¬
catis qͥd in libris nr̃is minus sit. quid
redundet: necnon etiam illa quȩ imperiti tns¬
latores male in linguã nr̃am de grero sermone
uerterant oblitterans & antiquans curiosissima
ueritate correxi: & ubi p̃postero ordine atq ꝑ¬
uerso sententiaꝵ fuerat lumen ereptũ fuis locis
restituens. feci intelligi qđ latebat. Porro in co
libro qui a plerisq sapientia salomonis inseribit᷑
& in eccłiastico quie eẽ ihesu filii syrach nullꝰ ignorat
calamo tr̃i traui: tantũmͦ canonicas scripturas uo¬
bis emendare desiderans. & studium meum certis
magis quã dubiis cõmodare. ExPLx̃Rule¬

Expanded text:
res libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea quae minus habebantur, inter cognoscatis quid in libris nostris minus sit, quid redundet. Nec non etiam illa, quae imperiti Translatores male in linguam nostram de Graeco sermone verterant, oblitterans et antiquans, curiosissima veritate correxi. Et ubi praepostero ordine atque perverso, sententiarum fuerat lumen ereptum, suis locis restituens, feci intelligi quod latebat. Porro in eo libro, qui a plerisque Sapientia Salomonis inscribitur, et in Ecclesiastico, quem esse Jesu filii Sirach, nullus ignorat, calamo temperavi: tantummodo Canonicas Scripturas vobis emendare desiderans, et studium meum certis, magis quam dubiis commendare.
Abbreviated transcription (Latin):
tinniant aures eiꝰ. eo qđ̃ dereliquert̃ me. & ali¬
enũ fecert̃ locũ istũ. & libauerintͦ dus alienis
qͦs nesciert̃ ipsi & patres eoꝵ & irges iuda. Et¬
repleuert̃ locũ istũ sanguine innocentũ: & ędi¬
ficauert̃ excelsa baalim. ad cõburendos filios
suos igni in holocaustũ baalĩ quȩ ñ p̃cepi nec
locutꝰ sũ. nec ascendert̃ in cor mcũ. Propt̃ea ec

Expanded text:
tinniant aures eius eo, quod dereliquerint me et alienum fecerint locum istum et libauerint in eo dis alienis, quos nescierunt ipsi et patres eorum et repleverunt locum istum sanguine innocentum. Et aedificaverunt excelsa Baalim, ad comburendos filios suos igni in holocaustum Baalim: quae non praecepi, nec locutus sum, nec ascenderunt in
Abbreviated transcription (Latin):
bilonẽ urbis chaldeoꝵ: ut quomͦ prior ꝓ¬
pħa naum quẽ abacuc sequit᷑ uatiemniũ
habuit contra niniue & assyrios qui uas¬
tauerant decem trib quȩ uocabantur isrł:
ita abacue ꝓpheciam habeat aduersũ ba¬
bilonẽ. & nabuchodonosor a quib iudas
& iherłm templumq subuersa sunt. In te¬
rim scdm litterã causat᷑ aduersũ dm̃ pro¬
pħa cur nabuchodonosor templũ uastet
atur.: quare clamet popłs & non audiat᷑.
uociferat᷑ ad dnm̃ oppressus a chaldeis &
non saluet᷑: quare etiam ipse ꝓpħa uł po
uixerit & huc usq ꝑductus sit. ut iniqui¬
tatẽ hostium & suum uidit laborẽ: cur in¬
iusticia p̃ualeat aduersum se. Et hoc dicit
p̃ mentis angustia nesciens aurũ in igne
conflari: & tres pueros de camino purioreᷤ
exisse quã intrauerant. Sed & hoc genera¬
lit̾ accipere possumus. qđ ex ꝑsona huma¬
nȩ impatientie loquat᷑ ut inquerulam

Expanded text:
or regem Chaldaeorum: ut quomodo prior propheta Naum, quem Abacuc sequitur, vaticinium habuit contra Niniven et Assyrios, qui vastaverunt decem tribus, quae vocabantur Israel: ita Abacuc prophetiam habeat adversus Babylonem et Nabuchodonosor, a quibus Juda et Jerusalem templumque subversa sunt. Etrim secundum litteram causatur adversum Deum propheta, cur Nabuchodonosor templum vastet,atur? Quare clamet populus, et non exaudiatur? vociferetur ad Dominum oppressus a Chaldaeis, et non salvetur? Quare etiam ipse propheta, vvixerit, et hucusque perductus sit, ut iniquitatem hostium et suum videat laborem? Cur injustitia praevaleat adversum se? Et hoc dicit prae mentis angustia, nesciens aurum in igne conflari, et tres pueros de camino puriores exisse, quam intraverunt . Sed et generaliter accipere possumus, quod ex persona humanae impatient
Abbreviated transcription (Latin):
tia respicit. ds̃ futura & ȩterna cognose̾:
& quomodo si egrotus & estuans febrib
aquã frigidam postulet. & dicat ad medi¬
cũ um patior. crucior exinanior usque¬
quo medice clamabo &e non exaudies. e res¬
pondeat ei sapientissimꝰ. & clementissi mus
medicus. scio quo tempore debeam dare qd̃
postulas non misereor modo q miscđia is
tiȩ suȩ pondera atq mensuras int̾dum
non exaudit clamantẽ: ut eum ꝓbet & ma¬
gis ꝓuocet ad rogandum: & quasi igne ex¬
coctum iustiorem & puriorẽ faciat. Quod

Expanded text:
tia respicit: Deus futura et aeterna cognoscit . Et quomodo si aegrotus et aestuans febribus aquam frigidam postulet, et dicat ad medicum: Vim patior, crucior, uror, exanimor: usquequo, medice, clamabo, et non exaudies? Et resondeat ei sapientissimus et clementissimus medicus: Scio quo tempostulas, non misereor modo, quia miserictiae suae pondera atque mensuras, interdum non exaudit clamantem: ut eum probet, et magis provocet ad rogandum, et quasi igne excoctum, justiorem et puriorem faciat. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
pagines eoꝵ corruperunt. Uipeus forti
um ignitus: uiri exercitus in coccineis. Ig¬
nee habene eurrus in die p̃parationis eiꝰ
& agitatores consopiti sunt. In itmerib ẽ¬
turbati sunt quadrige collisȩ st̃ in plateis.
Aspectus eoꝵ quasi lam̃pades. quasi fulmin
diseurrentia. Recordabit᷑ fortium suoꝵ:
ruent in itinerib suis. Uelocit̾ ascendent
iuros eius: & p̃parabitur umbraculũ.
Portȩ fluuioꝵ aꝑtȩ sunt: & tẽplum ad
solum dirutũ. Et miles caꝑtiuus abductꝰ
ẽ. & ancillȩ eius minabant᷑ gementes ut
columbȩ: murmurantes in cordib suis.
Et niniue quasi piscindaquarũ aquȩ eiꝰ
ipsi uͦ fugerunt. State state : & nonẽ qͥ
reuertatur. Diripite argentum. diripite
aurum: & nonͨ finis diuitiarũ ex om̃ib
uasis desiderabilib. Dissipata & scissa &
dilacerata: & cor tabescens. & dissolutio

Expanded text:
ropagines eorum corruperunt clypeus fortium ropagines eorum corruperunt clypeus fortium eius ignitus viri exercitus in coccineis igneae habenae currus in die praeparationis eius et agitatores consopiti sunt in itineribus conturbati sunt quadrigae conlisae sunt in plateis aspectus eorum quasi lampades quasi fulgura discurrentia recordabitur fortium suorum ruent in itineribus suis velociter ascendent muros eius et praeparabitur umbraculum portae fluviorum apertae sunt et templum ad solum dirutum et miles captivus abductus est et ancillae eius minabantur gementes ut columbae murmurantes in cordibus suis et Nineve quasi piscina aquarum aquae eius ipsi vero fugerunt state state et non est qui revertatur diripite argentum diripite aurum et non est finis divitiarum ex omnibus vasis desiderabilibus dissipata et scissa et dilacerata