comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
soꝵ gaudebat. ꝓsperitas rerũ nr̃arũ
domestica cont̾entione turbatur. .i.¬
tenim pħr quidã apud alexandriam
arrius nomine. uir specie ⁊ forma
magis quã uirtute religiosus. s głȩ
laudisq ⁊ nouitatis imꝓbȩ eupidus:
praua quȩddã de fide. xp̃i ꝓferre. &
quȩ antea in questionẽ numquã ue¬
nerant oxpit. abscidere ac separare ab
illa etͣna ⁊ meffabili dĩ patris substan¬
tia uł natura filiũ conabatur. Quȩ res
plurimos in eccłia conturbabat. S cũ
alexander ep̃c natura lenis ⁊ quietus.
assidius commonitionib arrium cupe¬
ret a prauo incepto. ⁊ assertionib im¬
piis reuocare. nec tam̃ res ex sententia
pcederet. ⁊ quod plerosq iam contagio
pestiferȩ assertionis infecerat. ñ solum
apud alexandriam. uerumetiam. ⁊ ꝑ a¬
lias urhes ꝓuinciasq disꝑsa: ꝑnitiosum
fore credens. si dissimularet a talib.
plurimis consacexdotib suis. rem indi¬
cat. Questio latiꝰ innotescit: sermo

Expanded text:
s gaudebat: prosperitas rerum nostrarum domestica contentione turbatur. Etenim presbyter quidam apud Alexandriam, Arius nomine, vir specie et forma magis, quam virtute religiosus, sed gloriae laudisque et novitatis improbe cupidus, prava quaedam de fide Christi proferre, et quae antea in quaestionem nunquam venerant, coepit: abscidere ac separare ab illa aeterna et ineffabili Dei Patris substantia, vel natura Filium conabatur. Quae res plurimos in Ecclesia conturbabat. Sed cum Alexander Episcopus natura lenis et quietus, assiduis commonitionibus Arium cuperet a pravo incepto et assertionibus impiis revocare, nec tamen res ex sententia procederet, quod plerosque jam contagio pestiferae assertionis infecerat, non solum apud Alexandriam, verum et per alias urbes provinciasque dispersa: perniciosum fore credens; si dissimularet a talibus, plurimis consacerdotibus suis rem indicat. Quaestio latius innotescit. Sermo
Abbreviated transcription (Latin):
sis. rerum in eccłia gestarum
memoriam tradidit: cetera uͦ
quȩ usq ad p̾sens tempus ꝑ ordinẽ
subsequuta sunt: quȩ uł in maioꝵ
litteris repperimus. uł quȩ nr̃a
menoria attigit: patris religiosi
terimus breuit᷑ addemus. Explicit¬

Expanded text:
us rerum in Ecclesia gestarum memoriam tradidit. Caetera vero, quae usque ad praesens tempus per ordinem subsecuta sunt, quae vel in majorum litteris reperimus, vel nostra memoria attigit, Patris Chromatiiterimus, breviter addemus. RUFINI
Abbreviated transcription (Latin):
rum omis metus uł ambiguitas aufe¬
ratur: huius edicti nr̃i lege sãcimus.
ut eunctis innotescat. licere his qui
xp̃ianam sectam religionẽq uenerant᷑
hac nr̃e indulgentiş largitate: ut unus¬
quisq quẽ admodum uult. ⁊ pront. am¬
mo sibet. religioni huic. sollempnitati¬
q deseruat. Sed ⁊ orationum domos. ad
est dominica sua ut instaurent ꝓ uolun.¬
tate. ꝑmittimus. Sane quo in om̃ib eu¬
nulatior. habeatur hȩc nr̃a largitio. eti¬
am illu hac lege sancimus: ut si quȩ
domus. agri. uł quelibet p̃dia ex xp̃i¬
anoꝵ bonis ante hac parentum nr̃orũ
pceptis add fisci ius fuerant sociata: si
qua etiam ab aliquo competita sunt:
ut si qua distracta. aut dono in aliquẽ
collata. hȩo omĩa in antiquũ ius xpi¬
anoꝵ p̃cipimus reuocari. dominisq ꝓ¬
priis uniu̾sa restitui: ut ⁊ in hoc om̃es¬

Expanded text:
rum omnis metus vel ambiguitas auferatur, huius edicti nostri lege sanccimus, ut cunctis innotescat licere his, qui Christianam sectam religionemque venerantur, hoc nostrae indulgentiae largitate, ut unusquisque, quemadmodum vult et prout animo libet, religioni huic sollempnitatique deserviat. Sed et orationum domus, id est dominica sua, ut instaurent pro voluntate, permittimus. Sane quo in omnibus cumulatior habeatur haec nostra largitio, etiam illud hac lege sanccimus, ut, si quae domus, agri vel quaelibet predia ex Christianorum bonis antehac parentum nostrorum preceptis ad fisci ius fuerant sociata, si qua etiam ab aliquo competita sunt vel si qua distracta aut dono in aliquem collata, haec omnia in antiquum ius Christianorum precipimus revocari dominisque propriis universa restitui. Hanc m
Abbreviated transcription (Latin):
Imꝑator cesar. galerus maximinus. ger¬
manicus. sarmaticus. pius. felix. inuictꝰ
augustus. Indesinentem curam ꝓuinciali¬
um nroͣꝵ gerentes. ⁊ utilitatib eoꝵ uł coͣ¬
modis consulentes. quȩ ad cõmune ⁊ pub¬
licum bonum spectant. quȩq animis cunc¬
nimus ꝓuidere. Unde cognitũ omĩb ho¬
minibus eẽ non dubito. manifesteq
comꝑtum ex eo fomite. qd̃ iussum fuerat
a diuis principib diocletiano ⁊ maxrau¬
ano parentib nr̃is. inhiberi conuentus
xpĩanoꝵ. plurimas direptiones ⁊ p̃das

Expanded text:
rator Caesar Galerius Maximus, Germanicus, Sarmaticus, pius, felix, invictus, augustus. Indesinenter curam provincialium nostrorum gerentes, utilitatibus eorum consulentes, quae ad commune et publicum bonum spectant nunquam nimus providere. Unde cognitum esse omnibus hominibus non dubito manifesteque compertum ex eo fomite, quod iussum fuerat a divis principibus Dyocletiano et Maximiano, parentibus nostris, inhibere conventus Christianorum, plurimas direptiones et predas
Abbreviated transcription (Latin):
correptus maxentius agitur in occur sũ.
&e ꝓruens urbis romȩ portis. sequi se re¬
liquũ exercitum iubet: prior. ipse ob¬
uius pͣcurrit armatus. lusserat auͣ na¬
iub ad decipulam compositis fluuium
sterni: ⁊ suꝑpositis pontib exequari. Et

Expanded text:
o Maxentius agitur in occursum, et proruens urbis Romae sequi se reliquum exercitum jubet, prior ipse praecurrit armatus. Jusserat autem navibus ad decipulam compositis fluvium sterni, et superpositis pontibus exaequari. T
Abbreviated transcription (Latin):
minicȩ exaptat: ⁊ ita armis uexillisq
religionis instructus. adu̾sus impioꝵ ar¬
ma ꝓficiscitur: s ⁊ in dextera sua manu.
signum nichilominus crucis. ex auro
fabrefactũ habuisse ꝑhibetur. Uerum nͣ¬

Expanded text:
minicae exaptat, et ita armis vexillisque minicae exaptat, et ita armis vexillisque religionis instructus, adversum impiorum arma proficiscitur. Sed et in dextra sua manu signum nihilominus crucis ex auro fabrefactum habuisse perhibetur. »
Abbreviated transcription (Latin):
tor. ueriq dĩ uenerator: nondũ tam̃ ut
est sollempne nr̃is miciari. signũ domini¬
oe passionis acceperat. Cum gͥ auxius. &
multa secum de mununientis belli necessi¬
tate ꝑuoluens iter ageret. atq ad clum
sepus oculos eleuaret. ⁊ inde sibi duiinũ
p̃caretur auxiluim: iudit ꝑ soporem ado¬
rientis partem in celo. signum crucis igneo
colore rutilare. Cumq tanto uisu fuis¬
set exterritus. ac nouo ꝑtur baretur as¬
pectu: astare sibi uidit angelos dicentes.
ce. Tum uͦ letus redditus. ⁊ de uictoria
iam securus. signũ crucis qđ in celo uide¬
rat in sua fronte designat: &. ita cęlitꝰ
inuitatus ad fidẽ. non mͥ illo uidetur in¬
ferior. cui similitͣ de oelo dicꝰtum eͣ. saule
saule quid me ꝑsequeris. ego sum iħc nara¬
renus: nisi quia hic non adhue ꝑsequeis.
sed iam consequens inuitartir. Esxin signũ
quod in celo sibi fuerat demonstratum.
in militaria uexilla transformat. ac la¬
barum quẽ dicunt in speciem crucis do¬

Expanded text:
nondum tamen, ut est solemne nostris initiari, signa Dominicae passionis acceperat. Cum igitur anxius et multa secum de imminentis belli necessitate pervolvens iter ageret, atque ad coelum saepius oculos elevaret, et inde sibi divinum precaretur auxilium, vidit per soporem ad orientis partem in coelo signum crucis igneo fulgure rutilare, cumque tanto visu fuisset exterritus, ac novo perturbaretur aspectu, astare sibi vidit angelos dicentes: ce. Tum vero laetus redditus, et de victoria jam securus, signum crucis, quod in coelo viderat, in sua fronte designat, et ita coelitus invitatus ad fidem, non mihi videtur illo inferior, cui similiter de coelo dictum est: Saule, Saule, quid me persequeris? ego sum Jesus Nazarenus , nisi quia hic non adhuc persequens, sed etiam exconsequens invitatur. Exin signum, quod in coelo sibi fuerat demonstratum, in militaria vexilla transformat, ac Labarum, quem dicunt, in speciem crucis Do
Abbreviated transcription (Latin):
gati st̃. Igit᷑ quia ꝑ idem tempus assu
mere epõs ex circũcisione: cessatũ est:
necessariũ uidetur om̃s a pͥmo usq
ad id tempus enumerare parit᷑ sa¬
cerdotes.

Expanded text:
i. Igitur quia sub idem tempus assumi episcopos ex circumcisione cessatum est, necessarium videtur omnes a primo usque ad id tempus enumerare pariter sacerdotes.
Abbreviated transcription (Latin):
epõꝵ successiones decursas: quos om̃s ai¬
unt hebreos antiquȩ originis extitisse:
⁊ scientiã. xp̃i fidelit᷑ recepisse: ⁊ ideo
incunctant᷑ ab his qui poterant de fi¬
dei merito iudicare. sacerdotio qͦq ui¬
sos eẽ dignissimos: quippe cũ om̃is teͣ
ȩccłia ex hebreis fidelib coaceruata fir¬
mataq uideret᷑ incipientib ab apłis.

Expanded text:
 Quos omnes aiunt Hebraeos antiquae originis exstitisse, et scientiam fideliter recepisse, et ideo incunctanter ab his qui poterant de fidei merito judicare sacerdotio quoque visos esse dignissimos, quippe cum omnis tunc Ecclesia ex Hebraeis fidelibus coacervata firmataque videretur, incipientibus ab apostolis,
Abbreviated transcription (Latin):
filius uolens bibliothecȩ. sue. quam
apud alexandriã ex omĩũ ueterum
grecoꝵ uoluminib construebat. ma¬
iorẽ głam querere: petit etiã ab ihe¬
rosolimitis. ut hebreas eoꝵ scriptu¬
ras in grecã linguã intͣpretatas acci¬
ꝑet. At illi subiecti quippe erant
macedonib: electos ⁊ in scripturis scͣis¬
ꝑitissimos. uiros septuaguita pbros
miserunt ad ptolomeũ: in quo tam̃¬
dĩ uoluntas ⁊ consiliũ gerebat᷑. Tum
ille singuloꝵ uolens acciꝑe docum̃ta.
⁊ uerens ne forte ꝑ int̾pretationẽ
occultarent insertã diuinis uolumini¬
bus ueritatẽ. singulos a se inuice̾ se¬
parat: & eadem seorsum positos intͣ¬
pͣtari iubet. eundẽq ordinẽ intͣpre¬
seruari. Quosq rursum se corã in unũ¬

Expanded text:
filius, volens bibliothecae suae, quam apud Alexandriam ex omnium Greacorum voluminibus construebat, majorem gloriam quaerere, petit etiam ab Hierosolymis ut eorum Hebraeas scripturas, in Graecam linguam interpretatas, acciperet. At illi, quippe subjecti erant Macedonibus, electos, et in Scripturis speritissimos viros septuaginta presbyteros miserunt ad Ptolemaeum. In quo tamen voluntas Dei et consilium gerebatur. Tunc ille singulorum volens accipere documenta, et verens ne forte per interpretationem occultarent insertam divinis voluminibus veritatem, singulos a se invicem separat, et eadem scorsum positos interpretari jubet, eumdemque interpreservare. Quos
Abbreviated transcription (Latin):
instituti: nullus tñ ipsoꝵ uł genti
ut discipłis. aut sectatorib ex suo uo¬
cabulo nom̃ dare potuit ⁊ appellare
discipłos xpĩanos : nisi hic solus qui
t̃no spũ ꝑunctus. Elic secꝰtatoꝵ suoꝵ
popłos. ⁊ uniu̾sam ꝑ totũ mundum
sui nominis gentẽ. ex ueri xp̃i uocabu¬
lo appellari fecit ꝑhenni nomine. xp̃i¬

Expanded text:
instituti, nullus tamen ipsorum vel genti, instituti, nullus tamen ipsorum vel genti, vel discipulis aut sectatoribus ex suo vocabulo nomen dare potuit, et appellare discipulos Christianos, nisi hic solus, quiterno Spiritu perunctus. Hic sectatorum suorum populos, et universam per totum mundum sui nominis gentem, ex veri Christi vocabulo appellari fecit perenni nomine Christi
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ illi qui in imagine pͣcesserant :
s pre participib suis. Oleum uͦ lȩti¬
tiȩ in sacris uoluminib. intellectu
mystico sp̃ẽ sc̃s̃ designatur. S ⁊ de
pontificatu eiꝰ. idem dauid alio in lo¬
cotale aliquid archanis signat eloqͥ¬
is : tãquã ex ꝑsona patris. de filio ꝓ¬
nuntiantis. Se uentre inquit ante
luciferũ genuite. Iurauit dñs &
non penitebit eum: tu es sacerdos in
etͣnum scđm ordinẽ melchisedech.
Hic aũ melchisedech in diuinis uolumi¬
nib sacerdos fuisse dĩ sũmi refertur:
s qui non oleo cõmuni ꝑuncꝰtus sit.
neq quͣ successione generis susceꝑit
sacerdotium. sicut apud hebreos mos
futurus dicit᷑ xp̃c. qui ñ olei liquore.
sed uirtute olesti sp̃e consecretur. Ie¬
cico deniq cũ multi ante. apud hebre¬
os. oleo in hoc ipsũ sollennit᷑ consecra¬
to uncti sint. xp̃ĩ. ⁊ siue reges. siue ꝓ¬
pħs. siue etiã pontifices. ꝑ hoc fueriñ

Expanded text:
id est, illi qui in imagine praecesserunt, id est, illi qui in imagine praecesserunt, sed prae participibus suis. Oleo vero laetitiae in sacris voluminibus intellectu mystico Spiritus sanctus designatur. Sed et de pontificatu ejus idem David alio in loco tale aliquid arcanis signat eloquiis, tanquam ex persona Patris de Filio pronuntiantis: De ventre, inquit, ante Luciferum genui te. Juravit Dominus, et non poenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Hic autem Melchisedech in divinis voluminibus sacerdos fuisse Dei summi refertur , sed qui non oleo communi perunctus sit, neque qui ex successione generis susceperit sacerdotium, sicut apud Hebraeos fiefuturus dicitur Christus, qui non olei liquore, sed virtute coelestis Spiritus consecretur. Idcirco denique cum multi ante, apud Hebraeos oleo in hoc ipsum solemniter consecrato uncti sint christi, et sive reges, sive prophetae, sive etiam pontifices, per hoc fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ huiꝰ xp̃i appellabantur. ad solã
ueri. xp̃i unaginem conseruandam:
quãius compositione quadã mystica
consecrato oleo. tam̃ huiꝰ quȩ inter
nos haberi solet materie liquore.
bant gesta fuerant xp̃c. ñ huma¬
nis opib quesita sumpsit ungenta:
s nouo ac singulari modo patͬno
sicut multis ante scłis de eo uates
ysaias p̃dixerat ex ꝑsona ipsuis xp̃i
xit me : eugłiare pauꝑib misit
me. p̃dicare captuiis remissionẽ. &
oxcis usum. Nec solus ysaias diuinis
hȩc p̃dixit oraculis: s ⁊ dauid simi¬
litͣ inspiratus testat᷑ de. xpͣo. dicens
ad ipsũ xpm. Sedes tua ds̃ in scłm
scłi: uirga ęquitatis uirga regni tui.
dilexisti iusticiam ⁊ odisti iniquitatẽ:
ꝓptͣea unxit te ds̃ ds̃ tius oleo lȩtitiȩ
pre consortib tuis. In quib u̾bis pri
eo regale cõmemorat. post etiã qua¬
lit̾᷑ xp̃c effectus sit indicat dicens. qd̃
unctus sit dẽ a dõ ñ oleo cõmuni. s
oleo lȩtitiȩ : nec sicut participes sui.

Expanded text:
hristi appellabantur, ad solam veri Christi imaginem conservandam, quamvis compositione quadam mystica consecrati olei, tamen hujus quae inter nos haberi solet materiae liquore bant gesta fuerunt, Christus non humanis opibus quaesita sumit unguenta, sed novo ac singulari modo paterno sicut multis ante saeculis de eo vates Isaias praedixerat, ex persona ipsius Chrixit me, evangelizare pauperibus misit me, praedicare captivis remissionem et caecis visum . Nec solus Isaias haec divinis praedixit oraculis, sed et David similiter inspiratus, testatur de Christo, dicens ad ipsum Christum: Sedes tua, Deus, in saeculum saeculi, virga aequitatis, virga regni tui: dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem; propterea te unxit Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae participibus tuis . In quibus verbis primeo regale commemorat; post vero etiam qualiter Christus effectus sit indicat dicens quod unctus sit Deus a Deo, non oleo communi, sed oleo laetitiae, nec sicut participes sui,
Abbreviated transcription (Latin):
ecce sedes positȩ erant. ⁊ uetustus
dierũ sedebat: & uestum̃ta eiꝰ sicut
nix alba. & capilli capitis eiꝰ sicut la¬
na munda ⁊ thronus eiꝰ flamina
ignis. rotȩ eius ignis adurens: flu¬
uius igneus ꝑcurrebat ante eum

Expanded text:
e sedes positae sunt, et uetustus dierum sedebat. uestitus eius albus ut nix et capillus capitis eius ut lana munda et sedes eius flamma ignis, rotae eius ignis ardens. fluuius ignis lucebat ante eum
Abbreviated transcription (Latin):
certus qd excusabit imꝑitiȩ nr̃e cul¬
pas p̃cipientis auc̃toritas. Sciendum
sane ẽ qđ decimus liber huiꝰ oꝑis per
parum erat in reb gestis: reliqua
omĩa pa ep̃oꝵ panigericis tractatib
nichil ad scientiam rerũ conferentibꝰ
occupant᷑. Omissis quȩ uidebant᷑ suꝑ¬
flua. hẏstoris si quid habuit nono cõ¬
iunximus libro: & in ipso eusebii nar
undecimũ librũ nos conscripsimꝰ. par¬
tim ex maioꝵ traditionib : partim
ex his quȩ nrã iam memoria compͣ¬
henderat: ⁊ eos uelut duos ꝑisciculos
supͣscriptis panib addidimus. Quos si
tu itł ꝓbaueris uł benedixeris: pro
certo confidam qđ sufficient turbis.
Continet aũ omẽ opus res in ecclesia
gestas. a saluatoris ascensione & dem¬
ceps: nrĩ uͦ duo libelli. atemporibus
constantini post ꝑsecutionẽ. usq ad
obitũ theodosii augusti. Hȩc contince.¬

Expanded text:
certus quod excusabit imperitiae nostrae culcertus quod excusabit imperitiae nostrae culpas, praecipientis auctoritas. Sciendum sane est, quod decimus liber hujus operparum habebat in rebus gestis, per reliqua omnia in Episcoporum panegyricis tractatibus, nihil ad scientiam rerum conferentibus occupatus, omissis quae videbantur superflua, historiae si quid habuit, nono conjunximus libro, et in ipso Eusebii narrundecimum librum nos conscripsimus partim ex majorum traditionibus, partim ex his quae nostra jam memoria comprehenderat; et eos velut duos pisciculos supra scriptis panibus addidimus. Quos si tu probaveris, vel benedixeris, pro certo confidam quod sufficient turbis. Continet autem idem omne opus res in Ecclesia gestas a Salvatoris Ascensione, et deinceps. Nostri vero duo libelli a temporibus Constantini post persecutionem, usque ad obitum Theodosii Augusti. EJUSDEM IN SU
Abbreviated transcription (Latin):
quo apłice institutionis ista ordine
nob̃ ista preciꝑes. Nã & cũ dñs ali¬
quando esurientib in deserto itudi¬
toꝵ turbis. dixisset ad apłos. date
eis uos manducare: philippus unꝰ
ex apłis intelligens eo magis splen¬
descere diuine uirtutis insignia. si mi¬
nimoꝵ quoꝵq ministeriis explerent᷑:
ñ. ꝓtulit panes apłioe reconditos perȩ.
s pͥuerulũ adeẽ dicit habentẽ quinq
panes ⁊ duoᷤ pisces. Quẽ uerecunde. ex¬
cusans. adiecit. sed hȩc quid sunt ad
tantos: quo magis in angustis opibus
⁊ desꝑatis. clara fieret diuina poten¬
tia Sciens gͦ ex illis te quoq descende¬
re disciplinis. recordatus qđ philippi
fortassis exemplo. ubi pascendi turhas
tempus uidisti. puerulũ subrogau̾s.
qui panes quidẽ quinq sicut acreꝑat
duplicatos adiberet. ad explendũ tñ
eugłicum sacram̃tũ ꝓprio labore cap¬
tos. addderet etiã pisciculos duos: ag¬
gressus exequi ut potui qd p̃ceperas:

Expanded text:
quo Apostolicae institutionis ordine quo Apostolicae institutionis ordine nobis ista praeciperes. Nam et cum Dominus aliquando esurientibus in deserto auditorum turbis, dixisset ad Apostolos: Date eis vos manducare: Philippus unus ex Apostolis intelligens, eo magis splendescere divinae virtutis insignia, si minorum quorumque ministeriis explerentur, non protulit panes Apostolicae reconditos perae, sed puerulum adesse dicit, habentem quinque panes, et duos pisces. Quem verecunde excusans, adjecit: Sed haec quid sunt inter tantos ? quo magis in angustis opibus et desperatis clara fieret divina potentia. Sciens ergo ex illis te quoque descendere disciplinis, recordatus quod Philippi fortassis exemplo, ubi pascendi turbas tempus vidisti, puerulum subrogaveris, qui panes quidem quinque sicut acceperat, duplicatos adhiberet, ad explendum tamen Evangelicum Sacramentum, proprio labore captos adderet etiam pisciculos duos, aggressus sum exsequi, ut potui, quod praeceperas:
Abbreviated transcription (Latin):
imminere urbib uł regionib
generales uiderint morbos.pui¬
dere aliquod medicam̃ti uel poculi
genus: quo p̃muniti homines ab un¬
minenti defendant᷑ exitio. Quod tu
quoq uenerande pat᷑ chromati me¬
dicine exequens genus. tempore. quo
diruptis italie claustris alarico duce
gothoꝵ se pestifer morbus infudit.
ce agros. armenta. uiros. longe late¬
q uastauit: popłis tibi adõ coͣmis¬
sis feralis exitii aliquod remediũ quȩ¬
rens. ꝑ quod egrȩ mentes ab ingru¬
entis mali contagione subtractȩ.
meliorib occupate. studiis tenerent᷑:
inungis mͥ ut eccłiasticã hẏstoriam
quã uir erudissimus eusebuis cesari¬
ensis. greco sermone consoripserat.
in latiã uerterẽ: cuiꝰ lectione ani¬
auidus petit. obliuionẽ quodã modõ
maloꝵ quȩ gererent᷑ acciperet. A
quo ego oꝑe cũ excusare me uellem.
utpote inferior ⁊ impar. ⁊ qui in
tam multis annis usũ latini sermonis
omiserim: consid̾aui qđ ñ absq ali¬

Expanded text:
imminere urbibus, vel regionibus, generales viderint morbos, providere aliquid medicamenti, vel poculi genus, quo praemuniti homines ab imminenti defendantur exitio. Quod tu quoque, venerande pater CHROMATI, medicinae exequens genus, tempore quo, diruptis Italiae claustris ab Alarico duce Gothorum, se pestifer morbus infudit, et agros, armenta, viros longe Iateque vastavit, populis tibi a Deo commissis feralis exitii aliquod remedium quaerens, per quod aegrae mentes ab ingruentis mali contagione subtractae, melioribus occupatae studiis tenerentur: injungis mihi ut Ecclesiasticam historiam, quam vir eruditissimus Eusebius Caesariensis Graeco sermone conscripsit, in Latinum vertam: cujus lectione aniavidius petit, oblivionem quodammodo malorum, quae gererentur, acciperet. A quo ego opere cum excusare me vellem, utpote inferior et impar, et qui in tam multis annis usum Latini sermonis amiserim, consideravi quod non absque ali
Abbreviated transcription (Latin):
ac beluino ritu oberrantes. ñ urbes
ad societatẽ. non mores ad honestate᷑.
ñ leges ad uitȩ ustitiã tenuere: ar¬
tium uͦ disciplinarũq apud eos ⁊ to¬
tiꝰ philosophiȩ: ne ip̃sum quidẽ no¬
men habebatur: s agrestes quidam
⁊uagi ꝑ deserta. nullis sedib uagabã¬

Expanded text:
ac beluino more oberrantes non urbes ad societatem, non mores ad honestatem, non leges ad vitae iusticiam tenuere. Artium vero disciplinarumque apud eos et philosophiae ne ipsum quidem nomen habebatur, sed agrestes et vagi per deserta nullis sedibus vagaban
Abbreviated transcription (Latin):
ruit ds̃ abrahȩ tamquam cõmunis
aliquis homo. sedenti ad ilioe̾ man¬
bre. At ille exurgens cum hominẽ
uideret. adorat ut dm̃: ⁊ uenerat᷑
ut dñm. Sed ⁊ ꝓpriȩ uocis ꝓfessione.
p̃sentiam se testatur non ĩgnorare
diuinã dicens. Dominator dñe qui
Iudiciũ: Iue utiq omĩa. ñ ad patrẽ
s ad filiũ referenda: posterioris in¬
carnatio dispensationis plenuis ex¬
pleta designat. Et item ꝓpħadd̾.¬

Expanded text:
ruit Dominus Abrahae tanquam communis aliquis homo sedenti ad ilicem Mambre. At ille exsurgens cum hominem videret, adorat ut Deum et veneratur ut Deum. Sed et propriae vocis professione praesentiam se testatur non ignorare divinam dicens: Dominator, Domine . Quae ine . Quae utique omnia non ad Patrem, sed ad Filium referenda posterioris incarnatio dispensationis plenius expleta designat. Item P
Abbreviated transcription (Latin):
N eq enĩ fas. ẽ de aliquo angeloꝵ.
ut celestiũ uirtutũ ista sentire.
Nullũ enĩ eoꝵ. si quando morta¬
lib ex celesti p̃cipuint᷑ adẽe ma̾¬
dͥato: dñm uł dm̃ dpiinus sermo

Expanded text:
que enim fas est de aliquo angelorum vel coelestium virtutum ista sentire. Nullum enim eorum, si quando mortalibus ex coelesti percipiuntur adesse mandato, Dominum vel Deum divinus sermo
Abbreviated transcription (Latin):
tiq quis ẽẽt: responsis euidentis¬
Princeps miliciȩ uirtutũ dñi egosũ.
Cũq his auditis. adorasset famu¬
lus ut decebat: solue inquit ad
eum corrigiam calciam̃ti tui: locus
qm̃ non erat hic alius ab eo qui di¬
xerat ad moysen de rubo ignis dicen.¬
ne apppies huc. solue calciam̃ta

Expanded text:
sis evidentisprinceps militiae virtutum Domini ego sum. Cumque his auditis adoraret famulus, ut decebat, solve, inquit ad eum, corrigiam calceamenti, etc. quoniam non erat hic alius ab eo, qui dixerat ad Moysen de rubo: Ne appropies huc, solve calceamenta
Abbreviated transcription (Latin):
rat. I gitur cũ hec ita a nr̃is gererent᷑.
i ꝑ gestoꝵ bonitatem tacita quadã pͣdi¬
catione: dĩ nr̃i ueritas nosceretur. ita
ut completum uideretur illud quod scͥꝑ¬
tum ẽ in exodo. quia egyptiis erant te
erat lux in omib habitationib suis: per¬
git nichilominus dñs ds̃ nr magnifica¬
ri in sci̾s sus. ⁊ ceptȩ uirtutis opus ꝓs¬
ꝑiorib successib ꝓragare: atq uterum¬

Expanded text:
ret. Igitur cum haec ab eodem gererentur, et per gestorum bonitatem tacita quadam praedicatione Dei nostri veritas nosceretur; ut completum videretur quod scriptum est in Genesi, quia Aegyptiis erant tenrael erat lux in omnibus suis , pergit nihilominus Deus noster magnificari in sancto suo, et coeptae virtutis opus prosperioribus successib
Abbreviated transcription (Latin):
O Regorii martyris. ⁊ epĩ gneocesariȩ
fides. Unus ds̃ patͣ ũbi uiuentis. sapi¬
entie subsistentis. ⁊ uirtutis suȩ ⁊ figu¬
re ꝑfectus ꝑfectigenitor. pat᷑ filii unge¬
niti. unus dñs. solus ex solo dõ. figura &
iniago dĩtatis. u̾bum penetrans. sapien¬
tia comp̃hendens omĩa. ⁊ uirtus qua
tota creatura fieri potuit. filuis uerus
ueri. ⁊ inuisibilis ex inuisibili. ⁊ incor¬
ruptibilis ex incorruptibi  ⁊ immorta¬
lis et immortali. & sempit̾nus ex sempi¬
t᷑no: unus sp̃c scs̃ ex dõ substantiã ha¬
bens ⁊ qui ꝑ filiũ apparuit. imago filii
ꝑfecti ꝑfecta uiuentiũ causa sc̃itatis.
sanctificationis p̃statrix ꝑ quẽ ds̃ suꝑ
omĩa ⁊ in omĩb agnoscitur. ⁊ filius ꝑ¬
sempit᷑nitate. & regno. minime uidi¬
tur. neq ab alienatur. Igit᷑ neq factũ
quid aut seruiens in trinitate. neq su¬
ꝑ inductũ tamquã ante hec quidẽ non
subsistens. postea uͦ suꝑ ingressũ Neq

Expanded text:
regorii martyris et episcopi Neocaesareae fides: Unus Deus Pater Verbi viventis, sapientiae subsistentis, et virtutis suae, et figurae, perfectus perfecti genitor, Pater Filii unigeniti. Unus Dominus, solus ex solo Deo, figura et imago deitatis, Verbum perpetrans, sapientia comprehendens omnia, et virtus qua tota creatura fieri potuit. Filius verus veri, et invisibilis ex invisibili, et incorruptibilis ex incorruptibili, et immortalis ex immortali, et sempiternus ex sempiterno. Unus Spiritus sanctus, ex Deo substantiam habens, et qui per Filium apparuit, imago Filii perfecti, perfecta viventium causa, sanctitas sanctificationis praestatrix, per quem Deus super omnia et in omsempiternitate, et regno minime dividitur, neque abalienatur. Igitur neque factum quid aut serviens in Trinitate, neque superinductum, tanquam antehac quidem non subsistens, postea vero superingressum. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
here sermonẽ: int̾missis ceteris unum¬
acihuc de eiꝰ gestis adiciam. Iter ei fu¬
isse quondã ꝑ alpes dicit᷑. hiemis tem¬
pore. Et cũ ꝑuenisset. ad sũmũ alpiu̾
iugũ: niuib repleta erant omĩa. Nul¬
lũ usquã diuersoriũ. fanum ibi tantũ¬
apollinis erat: eui suocedens transacta
nocte discessit. Sacerdos uͦ quidã erat

Expanded text:
ti, cum res posceret ecclesiam construi, rupes quaedam vicini montis ex parte Orientis obiecta, ex alia vero preterfluens fluvius spatium, quantum ecclesiae sufficeret, denegabat. II 143 Et cum alius omnino non esset locus, omnesque mesti aierent, quod solum ad construendam ecclesiam non haberent, ille fide plenus pernoctasse in orationem dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
mul ut ille orandi finẽ fecit. statim
se unda subducens. ⁊ cursu uelociore refugiens
a conspectu suꝑno iussa discedere. abys¬
sis suis reddit᷑: & arentẽ campũ germa¬
nis iã concordib dereliquit. S ce. in ho¬
diernũ frugũ ferax eẽ dicitur solum:

Expanded text:
mul ut orandi finem fecit, statim se unda subducens, et cursu velociore refugiens, a conspectu superno jussa discedere, abyssis suis redditur: et arentem campum germanis jam concordibus derelinquit. Sed et in hodiernum frugum ferax e
Abbreviated transcription (Latin):
erat in ponti regionib sitũ. piscib co¬
piosum: ex quoꝵ captura p̃diuites re¬
ditus cdñis prestabant᷑. Ista possessio
duob fr̃ib sorte. hereditatis obuenerat:
sed pecunie cupiditas. quȩ pene omi̾ũ
corda mortalium superat. etiam frater¬
nã necessitudinẽ uolauit. Coibatur ã

Expanded text:
erat in Ponti regionibus situm, piscibus copiosum, ex quorum captura praedivites redditus dominis praestabantur. Ista possessio duobus fratribus sorte haereditatis obvenerat, sed pecuniae cupiditas, quae pene omnium corda mortalium superat, etiam fraternam necessitudinem violavit. Caedes ac
Abbreviated transcription (Latin):
sa poscentib: ex quo etiã eius alimo
nis questus uidebat᷑. Igitur yost dis
cessum gregorii offerre consulta. &
responsa poscere sacerdos accessit ex¬
more: s nichil inde responsi uenie¬

Expanded text:
ut granum sinapis”, “Diceretis monti huic ‘Tolle te et mitte te in mare’; et fieret”. II 144 Cumque hoc plena fide ac devotione confideret, orta luce coeuntibus populis, inventa est rupes importuna secessisse tan
Abbreviated transcription (Latin):
ille cũ ꝓ honore aduentus sui utreq
partes paululũ siliussent: nolite inqͥt
o filioli rationabiles animas ꝓ mutis a¬
nimantib uolare. frat᷑nam pace̾ ques¬
tus cupiditatẽ dissoluere: dĩ leges ⁊ na
una mecũ ad oram stagni exitialis ac
uã. Et eũ hec dixisset. in conspectu om¬
niu̾ uirgã quã tenebat manu. ad pͥmas
littoris undas defigit. ⁊ ipse positis ge¬
nib palmas tendit ad cȩlũ. atq his¬
u̾bis excelso supplicat dõ. Tu dñe ds¬

Expanded text:
 Cumque honore adventus sui utraeque partes paulum siluissent, Nolite, inquit, o filioli, rationabiles animas pro mutis animantibus violare, fraternam pacem quaestus cupiditate dissolvere, Dei leges  ad oram stagni exitialis patvam. Et cum haec dixisset, in conspectu omnium virgam quam tenebat ad primas littoris undas defigit, et ipse positis genibus palmas tendit ad coelum, atque excelso supplicat Deo. Simul
Abbreviated transcription (Latin):
abicere scripturã libri huius nullatenꝰ
dico quod excedant atq emineant quȩ
in eo scripta sunt. humane auditionis
modũ. & sit in eo archanus quidã ⁊ recoͣ¬
ditus atq admirandus omĩb sensus: quẽ
&e ego admiror. ⁊ ueneror. etiã si ñ intel¬
ligo. ce ita sentio qđ̵ diui. na aliqua
sacram̃ta sermonib contegant᷑ huma¬
nis: ñ tam iudicio meo discernens. Qͣ
fide credens. Et ideo non reꝓbo qd̃ ñ intel¬
ligo: sed tantomagis admiror. quantominꝰ
assequor. Post hec uͦ totius libelli disse¬
rens corpus ⁊ singula quȩq discutiens. atq
euident᷑ ostendens nullomꝰ fieri posse: ut
sccłm litterã dignus in eo intellectus appa¬
reat: addit etiã hec dicens. Lonsuminata
gͥ omĩ ꝓphetia: beatos dicit ꝓpħa eos qui
hec custodiunt. Sed &e semetipsũ beatum
dicit. Ait enĩ. Beatus qui seruat u̾bum ꝓ

Expanded text:
it, scripturam libri hujus spernere dico quod excedant atque emineant quae in eo scripta sunt, humanae auditionis modum, et sit in eo arcanus quidam et reconditus atque admirandus omnibus sensus, quem et ego admiror ac veneror, etiam si non intelligo, et ita sentio, quod divina aliqua sacramenta sermonibus contegantur humanis, non tam judicio meo discernens quam fide credens. Et ideo non reprobo quae non intelligo, sed tanto magis admiror, quanto minus assequor. Post haec vero totius libelli disserens corpus, et singula quaeque discutiens atque evidenter ostendens, nullo modo fieri posse, ut secundum litteram dignus in eo intellectus appareat. Addit etiam haec dicens: « Consummata igitur omni prophetia, beatos dicit eos qui haec custodiunt. Sed et semetipsum beatum dicit. » Ait enim: « Beatus qui servat verbum
Abbreviated transcription (Latin):
bellum hunc refutandum a canone scͥp¬
turarũ. atq abiciendũ putarunt. singu
la eius c̃apitula queq arguentes. ⁊ dixe¬
runt p̃titulatione̾ libri ñ eẽ uerã: seb
aliene scripturȩ. iohannis tantũ nom̃
impositum. Unde neq ioħis hunc eeͣ li¬
brũ. nec reuelationẽ uideri posse: quȩ
crasso quodã uelamine ignorantiȩ con¬

Expanded text:
refutandum a canone Scripturarum atque abjiciendum putarunt, singula quaeque ejus capitula arguentes, et dixerunt, praetitulationem libri non esse veram, sed alienae scripturae Joannis tantum nomen impositum, unde neque Joannis hunc esse librum, nec revelationem videri posse, quae crasso quodam velamine ignorantiae con
Abbreviated transcription (Latin):
questio nͣ minima exoritur. ue
dens: qͦd quarta decima luna putareñ
U oñ genere pascha obseruandũ. qͣndo
scilicet uidȩis agnus p̃cipitur immolari.
uelut necessario confirmantes. in quacũq
die septimenȩ quartadecima luna uenis¬
set. solui debere ieuinia: cũ talis consue¬
tudo in nullis ꝓrsus aliis unquã obserua¬

Expanded text:
quaestio non minima exoritur in pdens, quod quartadecima luna putarent omni tempore Pascha observandum, quando scilicet Judaeis praecipitur agnus immolari, velut necessarium confirmantes, in quacunque die septimanae quartadecima luna venisset, solvi debere jejunium, cum talis consuetudo in
Abbreviated transcription (Latin):
ce sermo dni ex omĩ genere hominũ ad
agnitionẽ & pietatẽ dĩ sumni congre¬
gabat. Deniq ⁊ in urbe roma multos
ex illis illustrib ⁊ pͣduitib uiris eũ li¬
beris ⁊ coniugib ac ꝓpinquis. atq omĩ
parit᷑ familia sociauit ad fidẽ: sed hoc
ñ ȩquis oculis ille. antiquus humanȩ
salutis hostis aspexit. Continuo deniq
aggreditur uariis nr̃os machinis impug

Expanded text:
r; sermo Domini ex omni genere hominum ad agnitionem ac pietatem Dei summi animas congregabat. Denique et in urbe Roma multos ex illis illustribus et praedivitibus viris, cum liberis et conjugibus ac propinquis, atque omni pariter familia sociavit ad fidem. Sed hoc non aequis oculis ille antiquus salutis humanae hostis aspexit. Continuo denique aggreditur variis nostros machinis impug
Abbreviated transcription (Latin):
ostendat: deoq propt᷑ sabelliihe¬
rosim tres eẽ subsistenti aᷤ unften¬
das: qd quasi tres subsistentes ꝑboas
significar uideretur: ne suspitio¬
ne᷑ daremus tamꝗͣ illius fid÷ lectato¬
res. qu tringateꝰ in nominib tan¬
tettir. S ⁊ dr incarnatiorie dãi cõ¬
epissot. Qh mi ute modera¬

Expanded text:
ostendat. Ideoque propter Sabelli haeostendat. Ideoque propter Sabelli haeresim tres esse subsistentias confitendas, quod quasi tres subsistentes personas significare videretur, ne suspicionem daremus, tanquam illius fidei sectatores, quae Trinitatem in nominibus tantentur. Sed de incarnatione Domini comcepisset. Quibus caute modera
Abbreviated transcription (Latin):
hoc non omĩb placebat ep̃is: quin potiꝰ &
e contrario seribentes ei. iubebant ut ma¬
gis quȩ pacis sunt ageret. ⁊ concordiȩ ⁊¬
am ipsoꝵ littere quib asꝑius. obiurgant
iuicꝰtorem: uelut mutilit᷑ eccłis commo¬
dis consulentem.

Expanded text:
ed non omnibus hoc placebat episcopis, quin potius e contrario scribentes ei iubebant, ut magis quae pacis sunt ageret et concordam ipsorum literae, quibus asperius obiurgant Victorem velud inutiliter ęcclesiae commodis consulentem.
Abbreviated transcription (Latin):
bimus : ex quo cet̾is quȩ de eo narrantur
merito fides possit adhiberi. Accidit a¬
liquando in die sollenni uigiliarũ pas¬
chȩ : oleũ deesse luminarib. Cũq id ꝑ
nunistros innotuisset: meroe plebi ma¬
ximꝰ fuit. S narcissus fide fidens: minis¬
tris imꝑat haurire aquã. sibiq deferri.
Cũq detulissent. orauit ⁊ bñdixit aquã
tis. natura aquȩ in olei pinguedinem
u̾sa: splendorẽ luminũ etiã solito tͣra¬
didit clariorẽ. Ad fidẽ aũ rei. a plu¬
rib religiosoꝵ frm ex eade̾ oleo. quod
ũsum de aqua fuerat reseruatũ ẽ: ita

Expanded text:
bimus, ex quo caeteris quae de eo narrantur merito fides possit adhiberi. Accidit aliquando in die solemni vigiliarum Paschae oleum deesse luminaribus. Cumque id per ministros innotuisset, moeror plebi maximus fuit, sed Narcissus, fide fidens, ministris imperat haurire aquam, sibique deferri. Cumque detulissent, oravit et benedixit aquam, tis, natura aquae in olei pinguedinem versa, splendorem etiam solito reddidit clariorem. Ad fidem autem rei a plurimis religiosorum fratrum ex eodem oleo, quod versum de aqua fuerat reservatum est, ita
Abbreviated transcription (Latin):
ac molestiam ñ ferens. simul ⁊ secretam
ac philosophicam uitã semꝑ habere deside¬
rans. subtͣ fugit eccłiȩ multitudine̾: ⁊ in
desertis locis atq agellis secretiorib deli¬
longũ: s in impios ultionẽ. ꝑ ea ipsa quȩ
sibi in ꝑiuriis statuerant maledicta mo¬
litur. Primus nãq ille testis. parua ig¬
nis scintilla nocꝰtis tempore domo succe¬
sa: cũ omĩ genere omĩq familia. fla̾mis
ultricib conflagrauit. Alius repente ab
uis pedib. usq ad sũmũ capitis u̾ticͬe:
morbo regio quo fuerat imp̃catus. reple¬
tur atq consumitur. Terciꝰ autͣ prioꝵ ex¬
itum uidens. ⁊ oculũ diuinũ ñ se latuis¬
se ꝑspiciens ꝓrupit in mediũ: & audien¬
tib cuncꝰtis sera penitentia. uniu̾sum cõ¬
cinnati sceleris ordinẽ pandit. Tautis
aũ lacrimis immanis cõmissi facinꝰ deflet.
⁊ utantũ die noctuq ꝑdurat in fleti¬

Expanded text:
ac molestiam non ferens, simul et secretam ac molestiam non ferens, simul et secretam ac philosophicam vitam semper habere desiderans, subterfugit ecclesiae multitudinem, et in desertis locis atque agellis secretioribus delilongum, sed in impios ultionem per ea ipsa quae sibi in perjuriis statuerant maledicta molitur. Primus namque ille testis, parva ignis scintilla noctis tempore domo sua succensa, cum omni genere et omni familia flammis ultricibus conflagratur. Alius repente ab imis pedibus usque ad summum capitis verticem, morbo regio, quo fuerat imprecatus, repletur atque consumitur. Tertius autem priorum exitium videns, et oculum divinum non latuisse perspiciens, prorupit in medium, et audientibus cunctis, sera poenitentia, universum concinnati sceleris ordinem pandit. Tantis autem lacrymis immanis commissi facinus deflet, et in tantum die noctuque perdurat in fleti
Abbreviated transcription (Latin):
quanta in eo fuerit: alio nichilominus
uno ex eius gestis oꝑe. declarabit᷑. Is naͣ¬
q cũ intͣ cȩtera urtutũ suarũ bona es¬
set ualde constantis animi. ⁊ usti rec
tiq indeclinabilit᷑ tenax: quidã homũ¬
culi nequã male sibi conscii. metuen¬
tes ne criminũ suoꝵ si arguerentur
ñ possent effugere uindictã: p̃ueni¬
unt fac̾tionib. ⁊ circu̾uenire parant
eũ cuꝰ iudiciũ uerebant᷑. ConcinnaÑ
gͥ adũsum eũ infame  ⁊ noxiũ cͥmen.
Conueniunt auditores: testes ex seme¬
ipsis ꝓducunt: qui sub sacram̃to iuram̃¬
ti quȩ obiciebant᷑ confirmarent. Quoꝵ
unus testis ita. si ñ igne consumeretur
uera se dicere testabatur : alius ita. ne
regio morbo corrumꝑetur: tͣcius ita. ne
luminib orbaret᷑. Q quãuis ne iuramen¬
tis quidẽ istis. quisquã fideliũ ⁊ dmͣ timͣ¬
tiũ crederet. eo qđ uita narcissi. ⁊ institu¬
tio ac pudicitia ab omĩb nosceretur :
ipsetam̃ eoꝵ quȩ mota stͣ indignitatẽ

Expanded text:
quanta in eo fuerit, alio nihilominus uno ex ejus gestis opere declarabitur. Is namque cum inter caetera virtutum suarum bona esset valde constantis animi, tique indeclinabiliter tenax quidam homunculi nequam male sibi conscii, metuentes ne criminum suorum si arguerentur, non possent effugere vindictam, praeveniunt factionibus et circumvenire parant eum, cujus judicium verebantur. Concinnant igitur adversus eum infame satis et noxium crimen. Conveniunt auditores; testes ex semetipsis producunt, qui sub sacramenti juramento, quae objiciebantur confirmarent. Quorum unus testis ita, ne igni consumeretur, vera se dicere testabatur. Alius ita, ne regio morbo corrumperetur. Tertius ita, ne luminibus orbaretur. Et quamvis nec juramentis quidem istis quisquam fidelium et Dominum timentium crederet, eo quod vita Narcissi et institutio, ac pudicitia, ab omnibus nosceretur; ipse tamen eorum quae mota sunt indignitatem
Abbreviated transcription (Latin):
rum scripturarũ: in quib cũ absolu¬
tio uł explanatio nulla sit. ad quascdã¬
se narrationes incongruas inconue¬
nientes q conu̾tunt. quȩ ñ tã expla¬
nationi sint his quȩ obscura sunt. qͣm
laudẽ plausumq disserentib conferañ.
Nã ea quȩ moyses agresti ⁊ simplici sermo¬
ne conscripsit. diuinitus sancita. ⁊ figu¬
ris atq enignatib obtecta confirmant.
atq ingentib repleta mysteriis inflati
m̃te ac tumidi. obturbato in semetipsis
rationis humanȩ iudicio sacram̃ta pu¬
tant: in quib imꝑitus ⁊ agrestis seriptor

Expanded text:
rum Scripturarum, in quibus cum absolutio vel explanatio nulla sit, ad quasdam narrationes incongruas inconvenientesque convertunt, quae non tam explanationes sunt his quae obscura sunt, quam laude plausumque disserentibus conferat. Nam ea quae Moyses agrestici et simplici sermone conscripsit, divinitus sancita et figuris atque aenigmatibus obtecta confirmant, atque ingentibus oppleta mysteriis inflati mente ac tumidi, turbato in semetipsis rationis humanae judicio, sacramenta putant, in quibus se agrestis scriptor
Abbreviated transcription (Latin):
idõ ꝑisse herodis exercitũ. qđ in eũ
satis iuste ultio diuina cõmota sit.
p uindicta iohannis qui uocabatur
baptista. quẽ puniuit herodes uirũ
ualde bonũ: qui p̃cipiebat iudeis uir¬
tuti oꝑam dare: iustitiã intͣ se iui¬
cẽ custodire. ⁊ in dm̃ seruare pietatẽ:
ꝑ baptismũ in unũ coire. Hoc enim
pacto baptismũ acceptabile fore. si
ñ solũ ad abluenda peccata sumat᷑.
uerũ ⁊ ad castimoniã corporis atꝙ
animȩ iustitiam purificationẽq ser¬
uetur: omĩumq paritͣ᷑ uirtutũ ue¬
lut signaculũ. ⁊ custodia quȩdã fi¬
delis habeat᷑. Iug cũ ab eodem ꝑ pͣ-¬
cepta huiꝰcemodi docerent᷑. atq ad
audiendum eum ꝑplurima multi¬
tudo concurreret: ueritus herodes
ne forte docꝰtrine eius ꝑsuasione po¬
puli a regno suo discederent: uide¬
bat enĩ qđ p̃ceptis eius ac monitis
obedire in omĩb plebs eet parata:
meluis credidit. pͥusquã noui aliqͥd
fieret. anticipare homine̾ nece. ꝙͣ

Expanded text:
ideo perisse Herodis exercitum, quod in eo satis iuste ultio divina commota sit pro vindicta Iohannis, qui vocabatur baptista, quem punivit Herodes, virum valde bonum, qui precipiebat Iudeis virtuti operam dare, iusticiam inter se invicem custodire et in Deum servare pietatem, per baptismum in unum coire. Hoc enim pacto baptismum acceptabilem fore, si non solum ad abluenda peccata sumatur, verum et ad castimoniam corporis atque ad animae iusticiam purificationemque servetur omniumque pariter virtutum velud signaculum et custodia quaedam fidelis habeatur. Quae cum ab eo per precepta huiuscemodi docerentur, atque ad audiendum eum perplurima multitudo concurreret, veritus Herodes, ne forte doctrinae eius persuasione populi a suo regno discederent – videbat enim, quod preceptis eius ac monitis obedire in omnibus plebs esset parata –, melius credidit, priusquam novi aliquid fieret, anticipari hominem nece quam
Abbreviated transcription (Latin):
denuo constantinopolim conuocari: qͦ
conuenere illi maxime qui arriũ atq
eusebiũ sectabantur: quiq sepe cũ ale:¬
xandro congressi ut arrium susciꝑet:
nec tam̃ aliquid ꝓficientes. ne ab iniu¬
riis quide̾ eius temꝑabant. Adultimũ
certã ei diẽ statuentes denuntiant.
ut aut ipse arriũ susciꝑet : aut si re¬
niteret᷑ se eccłia pulso. ⁊ in exiliũ tru¬
so. ab alio eũ suscipiendũ sciret. Tum
rat diem. sub altari iacens. atq in orati¬
one ⁊ lacrimis totam ꝑuigilem ducens:
eccłiȩ causam dño cõmendabat. sũq luxꝰ
tione cessaret : eusebuis cũ suis omĩb uez¬
lut heretici belli signifer. domũ arrii ma¬
tutinus ascendit: eumq ꝓpere sequi ad
eccłiam iubet: ꝓtestatis quod alexander
nisi pͣsens acqiuesceret. ex pulsus loco ce¬

Expanded text:
denuo Constantinopolim convocari. Quo denuo Constantinopolim convocari. Quo convenere illi maxime, qui Arium atque Eusebium sectabantur, quique saepe cum Alexandro congressi, ut Arium susciperet, nec tamen aliquid profligantes, ab injuriis quidem ejus temperabant. Ad ultimum certam ei diem statuentes denuntiant, ut aut ipse Arium susciperet, aut si reniteretur, se Ecclesia pulso et in exilium truso, ab alio eum suscipiendum sciret. Tum rat diem, sub altari jacens, atque in oratione et lacrymis totam pervigilem ducens, Ecclesiae caussam Domino commendabat. Cumque lux ander cessaret, Eusebius cum suis omnibus velut haeretici belli signifer, domum Arii matutinus ascendit, eumque propere sequi ad Ecclesiam jubet, protestatus quod Alexander, nisi praesens adquiesceret, expulsus ce
Abbreviated transcription (Latin):
latio fauebant: cartȩ. indicio de imꝑa¬
toris morte suppresso. usq ad constan¬
tii imꝑatoris p̃sentiam. multis noua tẽp¬
tantib oppressis. restitutȩ integrȩ q
mansere. Cũ uͦ constantiꝰ affuisset. de¬
positũ pb̃r restituit: cuiꝰ beneficii grͣa
imꝑator regni cupidus. ita ei deuincꝰtꝰ
e ut qui imꝑare cunctis ambiebat. ab
illo sibi imꝑari equaniit᷑ pateret᷑. Ex
quo deuincto sibi imꝑatore. cȩpit de
arrii restitutione suggerere: ⁊ nolen¬
tes acquiescere sacerdotes. uti cogeret
alexander. in iherosolimis maximꝰ
confessor. atq constantinopolim ȩque
alexander: ut ex athanasii scriptis com¬
ꝑimus. sacerdotio fungebant᷑ Sed euse¬
buis qui apud nichomediã erat. de cuiꝰ
simulatione: in subscrihendo supͣdiximꝰ.
cipi ꝑ pb̃rm familiaris effectus. reuol¬
uere omĩa. atq in irritũ reuocare. coͣ¬
cilii gesta molitur: arriũ nequiquã

Expanded text:
latio favebant, arte indicio de Imperalatio favebant, arte indicio de Imperatoris morte suppresso usque ad Constantii praesentiam, multis nova tentantibus oppressis, res tutae integraeque remansere. Cum vero Constantius affuisset, depositum presbyter restituit. Cujus beneficii gratia Imperator regni cupidus, ita ei devinctus est, ut qui imperare cunctis ambierit, ab illo sibi imperari aequanimiter pateretur. Ex quo, devincto sibi Imperatore, coepit de Arii restitutione suggerere, et nolentes adquiescere sacerdotes, uti cogeret, Alexander, in Jerosolymis Maximus confessor, apud Constantinopolim aeque Alexander, ut ex Athanasii scriptis comperimus, sacerdotio fungebantur. Sed Eusebius qui apud Nicomediam erat, de cujus simulatione 239 in subscribendo supra diximus, presbyterum familiaris effectus, revolvere omnia, atque in irritum revocare Concilii gesta molitur. Arium nequicquam
Abbreviated transcription (Latin):
oeptis eiꝰ fauentes. cũ simulatione suls¬
cripserant: facile receptus ẽ. Cũ uͦ ale¬
xandriam ꝑrexisset. ibi om̃e eiꝰ frustra¬
tur inceptũ: qm̃ quidẽ dolis apud igno¬
rantes loquutus ẽ: scientib uͦ dolum
intendere: ñ aliud ẽ quã risum moue¬
re. Interea dum hec apud alexandriã
frustra agitant᷑. uenerabilis augustus
constantinus. in suburbana uilla nicho¬
mediȩ. tricesimo primo imꝑii sui anno
defunctus ẽ: liberis de successione ro¬
mani orbis testamento heredib scrip¬
tis. Quo in tempore. qm̃ quidẽ constã¬
tius. cui orientis regnũ decreuerat pre¬
sens ñ erat: dicitur secreto accersiens
pb̃rm. quẽ a sorore. cõmendatũ supra
diximus. ⁊ exinde familiarit᷑ habitum.
tradidisse ei testam̃tũ qd scripserat: &
obtestatus sub sacramͣto. ne ulli nͥ cons¬
tantio cũ uenisset in manus traderet.
Cui etiam qđ eunuchi qui erant in pa¬

Expanded text:
coeptis ejus faventes, cum simulatione subscoeptis ejus faventes, cum simulatione subscripserant, facile receptus est. Cum vero Alexandriam perrexisset, ibi omne ejus frustratur inceptum: quoniam quidem dolis apud ignorantes locus est, scientibus vero, dolum intendere, non aliud est quam risum movere. Interea dum haec apud Alexandriam frustra agitantur, venerabilis Augustus Constantinus 238 in suburbana villa Nicomediae trigesimo et primo imperii sui anno diem functus est, liberis de successione Romani orbis testamento haeredibus scriptis. Quo in tempore quoniam quidem Constantius, cui Orientis regnum decreverat, praesens non erat, dicitur secreto accersiens presbyterum, quem a sorore commendatum supra diximus, et exinde familiariter habitum, tradidisse ei testamentum quod scripserat, et obtestatus sub sacramento, ne ulli nisi Constantio cum venisset, in manus traderet. Cui etiam quod eunuchi qui erant in Pa