comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et addetur et sapiencia. Doce iuiftũ:
et festinabit accipere. Lcc̃o .ui.¬
Rincipiũ sapientie tior
dñ: et sciencia scõꝵ pri¬
dentia. Per me eñt multiplicabũ¬
tur dies tur: et addentur tibi ãni
uite. Si laprens fueris : tibi nret¬
ip̃i eris. Si autẽ illusor: solus por¬
tabis malũ. Mulier stulta et cla¬
mola plenaq illecebris et nichil
om̃no sciensͥ sedit in foribz do¬
mus sue super sellant. in excelso
urbis loco: ut uocaret tran seĩtes
uiã et pergentes itinere suo. Qͥs
est pariuilus: Delinet ad me.
Et uecordi locuta est. Aque fur¬
tui. dultiores sũt: et panis abscõ¬
t ignorauit qd̃ gigantes

Expanded text:
oce justum, et festinabit accipere. Principium sapientiae, timor Domini: et scientia sanctorum, prudentia. Per me enim multiplicabuntur dies tui, et addentur tibi anni vitae. Si sapiens fueris, tibimetipsi eris: si autem illusor, solus portabis malum. Mulier stulta et clamosa, plenaque illecebris, et nihil omnino sciens, Sedit in foribus domus suae super sellam in excelso urbis loco, ut vocaret transeuntes per viam et pergentes itinere suo: Qui est parvulus, declinet ad me. Et vecordi locuta est: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis abscoEt ignoravit
Abbreviated transcription (Latin):
¶uotũ tibi fecero ⁊ het faciat deus
ionathe: et hec augeat. Si aũt
perseuerauerit prĩs mer ura¬
litia aduersũ te: reuelaibo au¬
reue tirã et diittã te ut ua
uero morticus fitero: non au¬
feres mĩani tuã a donro mea
fecero: quando eradicauerit
dñs nimicos tuos unũquen¬
qz de terraͥ auferat iouathan
de dono sua: et requirat dñs
de urant nimicoꝵ dauid. Pe¬
pigit ergo fedus ionathas cũ¬

Expanded text:
notum tibi fecero: hec faciat Dominus notum tibi fecero: hec faciat Dominus in Jonatham: et hec augeat. Si autem perseveraverit patris mei malicia adversum te: revelabo aurem tuam et dimittam te: ut vavero mortuus fuero, non auferes misericordiam tuam a domo mea ernum, quando eradicaverit Dominus inimicos David, unumqueque de terra: auferat Jonatham de domo sua: et requirat Dominus de manu inimicorum David. Pepigit ergo fedus Jonathas cu
Abbreviated transcription (Latin):
sierit ine pater tuus: responde¬
bis ei. Rogauit me dauit ut iret
celeriter in bethleem siuita tem
sitã: quia uictine solẽnes sũti
ibi unuuersis contribulibz sirs.
Si dixerit bene; par erit seruo
tuo. Si autẽ fuerit iratus: scito
quia completa est malitia eiꝰ.
seruũ tuũ: quia fedus dõ
me famulũ tuũ tecũ inire feci¬
sti. Si autẽ est in me aliqua mi¬
quitas: tu me interfice: et ad
patrẽ tuũ ne introdutas me. Et
ait ionathas. Absit hoc a me. Ne¬
q em̃ fieri potest. ut si terto cog¬
nou ero completã prĩs mei esse
malitiã toram te: ut nõ annũ¬
tiem tibi. Responditqz dauid ad
ionathan. Quis annũtiabit
michi si quid forte responderit
tibi pater tuus dure: Et ait io¬
nathas ad dauid. Ueni. egredi¬
amur iu agrum. Lt. ixͣ¬
Quiqz exissent ambo in
agrũ: ait ionathas ad
dauid. Uiuit dñs deus isrrͥ si
nuestigauero sententiã patris
mei trastino nel ꝑhendie. et a¬
liquid boni fuent suꝑ dautd:
et nou statuit misero ad te et

Expanded text:
sierit me pater tuus, respondebis ei: Rogavit me David, ut iret celeriter in Bethlehem civitatem suam: quia victimae solemnes ibi sunt universis contribulibus ejus. Si dixerit, Bene: pax erit servo tuo: si autem fuerit iratus, scito quia completa est malitia ejus. servum tuum: quia fedus Domini me famulum tuum inire fecisti. Si autem in me est aliqua iniquitas tu me interfice: et ad patrem tuum ne introducas me. Et ait Jonathas. Absit hoc a me. Neque enim fieri potest: ut si certo cognovero completam patris mei esse maliciam contra te: non adducerem tibi. Responditque David ad Jonathan. Quis annunciabit mihi si quid forte responderit tibi pater tuus dure de me? Et ait Jonathas ad David. Veni: egrediamur in agrum. que exissent ambo in agrum: ait Jonathas ad David. Domine Deus Israel: si investigavero sententiam patris mei crastino vel perendie: et aliquid boni fuerit super David: et non statim misero ad te et
Abbreviated transcription (Latin):
et sedit abuer ex latere saul: ua¬
cuusqz apparuit locus dauid. et
nõ est locutus saul quicꝙͣ ĩ die
illa. Cogitabat eñt qd̃ forte eue¬
uisset ei. et nou esset muudus.
nec purificatus. Cñq iltuciscet
dies scda post kalendas: rursĩt
uatuus apparuit locus dõ. Frͣ mͣ.l.i.

Expanded text:
et sedit Abner ex latere Saul vaet sedit Abner ex latere Saul vacuusque apparuit locus David et non est locutus Saul quicquam in die illa cogitabat enim quod forte evenisset ei ut non esset mundus nec purificatus cumque inluxisset dies secunda post kalendas rursum vacuus apparuit locus David di
Abbreviated transcription (Latin):
Taddidit iouathas de¬
ierare dauid: eo quod
diligeret illũ. Sicut em̃i aĩa
suã: ita diligebat illũ. Orrit¬
qz ad eũ iouathas. Cras kalẽ¬
de sũt: et requtreris. Requiret
em̃ sessio tua: usq perhendie.
Destendes ergo festinus. et ue¬
mes in locũ irbi celandus es.
in die qua operari li cet: et se
mictã nixta illũ: et iaciã qͣt
exerceus me ad signũ. Lc .iiͣ.¬
Ittam quoq et puerũ:
dicens ei. Uade et affer
michi sagictas. Si dixero pu¬
ero. ette sagitte intra te sũt tol¬
les eas: tu uent ad meꝰ qr pax
tibi est. et nichil est mali: ui¬
uit dũs. Sut autẽ sic locutus
fuero puero: ecce sagite ultra
te sũt: uade. quia dimisit te
dũs. De uerbo autẽ quod locu¬
ti furmus ego et tu: sit dĩs int̾
nre et te usqz in sempit̾rni.
go dauid in agro. et ue¬
uerũt kalende: et sedit rex ad
comeden dñ pauẽ. Cuutq se¬
disset rex suꝑ cathedrã sitant
scoui consuetudurẽ que erat
nirta parietẽ. surrexit iouatha ᷤ.

Expanded text:
addidit Jonathas dejerare David, eo quod diligeret illum; sicut enim animam suam, ita diligebat cum. Dixitque ad cum Jonathas: Cras Kalendae sunt, et requireris: requiretenim sessio tua usque perindie. Descendes ergo festinus, et venies in locum, ubi celandus es in die, qua operari licet, et sedmittam juxta eum, et jaciam quasi exercens me ad signum. Mittam quoque et puedicens ei. Vade affer mihi sagittas. Si dixero puero - ecce sagitte intra te sunt tolle eas: tu veni ad me: quia pax tibi est et nihil mali: vivit Dominus. Si autem sic locutus fuero puero: ecce sagitte ultra te sunt: vade quia dimisit te Dominus. 135 De verbo quod locuti fuimus ego et tu: sit dominus inter me et te usque in sempiternum. go David in agro: et venerunt Kalende: et sedit Rex ad comedendum panem. Cumque sedisset Rex super cathedram suam: secundum consuetudinem que erat juxta parietem: surrexit Jonathas
Abbreviated transcription (Latin):
prophetas : ffugit autẽ dauid
de naroth que est in ranratha:
ueniensq locutus est corã io¬
natha. Quid feti: Que est mi¬
quitas mea. et quod pecta tũ
neũ in patrẽ tuũ . quia querit
aĩant meã : Qui dixit et. b¬
sit. Nou morteris. Neq em̃
faciet pater meus quicꝙͣ gran¬
de uel paruum: insi prrus in¬
dicauerit michi. Hũt ergo cela¬
uit nre pater meits sermoneni
tantũmͦt: Nequaꝙͣ erit istud.
Et iirauit rursũ dauid. Et il¬
le ait. Scit profecto pater tuus
quia nuem grãnt in oclis tuis:
et dicit. Nesciat hoc roua than:
ne forte tristetur.
ꝓunt aĩa tua: quia uno
tameu ut ita dicam gradu. ego
morsq diuidinur. Et ait io¬
nathas ad dauid. Quodcunq
dixerit michi aĩa tua: fatiã t̾.
Dirit autẽ dauid ad iouathan.

Expanded text:
David de Nahioth quae erat in Rama veniensque locutus est coram Ionathan quid feci quae est iniquitas mea et quod peccatum meum in patrem tuum quia quaerit animam meam qui dixit ei absit non morieris neque enim faciet pater meus quicquam grande vel parvum nisi prius indicaverit mihi hunc ergo celavit me pater meus sermonem tantummodo nequaquam erit istud et iuravit rursum David et ille ait scit profecto pater tuus quia inveni gratiam in oculis tuis et dicet nesciat hoc Ionathan ne forte tristetur vivit anima tua quia uno tantum ut ita dicam gradu ego morsque dividimur et ait Ionathan ad David quodcumque dixerit mihi anima tua faciam tibi dixit autem David ad Ionathan
Abbreviated transcription (Latin):
Aid autẽ fugiens sal¬
uatus est. et uenit ad
sanmel in ramatha: et nũtia¬
uit et omĩa que fecerat sibi sa¬
ul. Et abierunt ip̃e et sanuel:¬
et morati sũt in naroth in ra¬
matha. Nũtiatũ est autẽ sauli
a dicentibz. E tce dauid in na¬
ioth in ramratha. Misit ergo
saul lictores: ut raperent dauid.
Qui cũ uidillent tineun pro¬
phare uatitinantĩ. et samu¬
el stantẽ suꝑ eos: factus ẽ etiã¬
in illis sp̃s dm̃: et prophetare
ceperunt eciant ipsi. Lc .uͣ.¬
Dod cũ mĩciatum esset
sauli: misit alios nũ¬
tios. Prophetauerũt autẽ et
illi. Et rursũ saul misit t̾tios
nũtios. Qui et ip̃i prophane¬
rũt. Et iratus tracundia sa¬
ul. abiit etiam ip̃e in ramatha:
et uenit usq ad tisternã mag¬
uã que est in soccho: et interro¬
ganit et dixit. In quo loco sũt
saiuel et dauid: Dictũq est
et. Ette in naroth sũt in ranra¬
tha. Et abiit in naroth in ra¬
matha. Et factus est etiã suꝑ
grediens et prophabat: usq

Expanded text:
avid autem fugiens, salvatus est, et venit ad Samuel in Ramatha, et nuntiavit ei omnia quae fecerat sibi Saul: et abierunt ipse et Saet morati sunt in Naioth. Nuntiatum est autem Sauli a dicentibus: Ecce David in Naioth in Ramatha. Misit ergo Saul lictores, ut raperent David: qui cum vidissent cuneum prophetarum vaticinantium, et Samuel stantem super eos, factus est etiain illis, et prophetare coeperunt etiam ipsi. Quod cum nuntiatum esset Sauli, misit et alios nuntios: prophetaverunt autem et illi. Et rursum misit Saul tertios nuntios: qui et ipsi prophetaverunt. Et iratus iracundia Saul, abiit etiam ipse in Ramatha, et venit usque ad cisternam magnam, quae est in Socho, et interrogavit, et dixit: In quo loco sunt Samuel et David? Dictumque est ei: Ecce in Naioth sunt in Ramatha. Et abiit in Naioth in Ramatha, et factus est etiam supeabat ingrediens, et prophetabat usque
Abbreviated transcription (Latin):
grãm apud dir̃m scĩta¬
tis obtineant: uestio quo tamẽ
pacto. btĩ petrus et paulus indẽ¬
tur pre ceteris peculiari qua dã
in salutore fidei uirtute p̾cellere:
quod quidẽ ex ip̃ius dñi indicio
possumus approbare. Nami petro
sicut bono dispensatori clauent
regni celestis dedit: paulo tanqͣ
idonco doctori magisteriũ etclesi¬
astice nftitutionis iniuuxitͥ
scilicet ut ques iste erudierit ad
salutẽ: ille suscipiat ad quietẽ.
Et quor corda paulus patefe¬
terit doctrina uerboꝵ: toꝵ aĩab
petrus apperiat regna celorum.

Expanded text:
am apud Dominum sanctitatis obtineant, nescio quo tamen pacto Petrus et Paulus videntur prae caeteris peculiari quadam in Salvatore fidei virtute praecellere. Quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare. Nam Petro, sicut bono dispensatori, clavem regni coelestis dedit; Paulo, tanquam idoneo doctori, magisterium ecclesiasticae institutionis injunxit: scilicet ut quos iste erudierit ad salutem, ille suscipiat ad quietem; ut quorum corda Paulus patefecerit doctrina verborum, eorum animabus Petrus aperiat regna coelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
dũs in terram mictit:
tum afflatu sancti sp̃s cor car¬
naliũ intendit. et terra ardet
cum cor carnale in sus prius
uoluptatibus frigidũ relĩquid
contupistentias presentis se¬
culi: et incenditur ad amorẽ
dei. Eene ergo in igne apparu¬
it sp̃s. quia ab om̃i corde qd̃
replet torporem frigoris extu¬
tit: et hoc in desiderio sue eter¬
nitatis incendit. E Cũ com¬

Expanded text:
nus in terram mittit cum afflatu sancti Spiritus corda carnalium incendit. Et terra ardet cum cor carnale in suis pravis voluptatibus frigidum, 1578 relinquit concupiscentias praesentis saeculi, et incenditur ad amorem Dei. Bene ergo in igne apparuit Spiritus, quia ab omni corde quod replet torporem frigoris excutit, et hoc in desiderium suae aeternitatis accendit. In
Abbreviated transcription (Latin):
catũ et nuquitatẽ: hostes sũt aĩe
sue. Manifesto ergo uobes uerita¬
teur: et non abscondã a uobis ser¬
monẽ occultũ. Quãdo orabas tũ
latrius. et sepeliebas mortuos:
et derelinquebas prandiũ et mor¬
tuos abscondebas per diem ĩ domo
tua. et uocte sepeliebas: ego obtuli
or̃onẽ tuã dño. Et quia acceptus
eras deo: uecesse fuit ut temptatio

Expanded text:
catum et iniquitatem hostes sunt animae catum et iniquitatem hostes sunt animae suae manifesto ergo vobis veritatem et non abscondam a vobis sermonem occultum quando orabas cum lacrimis et sepeet derelinquebas prandium tuum, et mortuos abscondebas per diem in domo tua, et nocte sepeliebas eos, ego obtuli orationem tuam Domino. Et quia acceptus eras Deo, necesse fuit ut tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
ad se tobias filiũ sirũ: di¬
ritqz ei. Quid possumus dare ui¬
ro isti sc̃õ qui uenit tetũ: Respon¬
deus tobias: dixit pr̃i sico. Pater:
quã mercedẽ dabimus ei. aut qͥd
dignũ poterit esse beneficuis ens:
Me duxit et redurit sanũ. petu¬
mã a gabelo ip̃e recepit: uxorent
ip̃e me habere fecit: et demontũ ab
ea ip̃e compestuit: parentibz enis
one piscis eripuit. te quoq fecit
uidere lumen celi: et bouis om̃tb
per eũ repleti sumus. Quid illi
peto te pater: ut roges eũ si forte
eũ in partẽ: et rogare ceperũt ut di¬
guaretur dimidiã partẽ omniũ
que attulerant acceptã habere.łiiͣ.¬
unt dixit eis occulte. Bene¬
dicite deũ celi. et corã om̃i¬
opera autẽ dei reuelare et confiteri
honorificũ est. Bona est or̃o cum
ieuiuro: et elemosina magis quã
thesauros auri condere: qm̃ eleuro¬
sina a morte liberat. et ip̃a est que
purgat pcc̃a: et faciet iuenire ui¬
tam eteruã. Qui autẽ fatiũt pec¬

Expanded text:
se Tobias filium suum, dixitque ei: Quid possumus dare viro isti sancto, qui venit tecum? Respondens Tobias, dixit patri suo: Pater, quam mercedem dabimus ei? aut quid dignum poterit esse beneficiis ejus? Me duxit et reduxit sanum, pecuniam a Gabelo ipse recepit, uxorem ipse me habere fecit, et daemonium ab ea ipse compescuit, gaudium parentibus ejus one piscis eripuit, te quoque videre fecit lumen coeli, et bonis omnibus per eum repleti sumus. Quid illi d peto te, pater mi, ut roges eum, si forte eum in partem: et rogare coeperunt, ut dignaretur dimidiam partem omnium, quae attulerant, acceptam habere. Tunc dixit eis occulte: Benedicite Deum coeli, et coram omniopera autem Dei revelare et confiteri honorificum est bona est oratio cum ieiunio et elemosyna magis quam thesauros auri condere quoniam elemosyna a morte liberat et ipsa est quae purgat peccata et faciet invenire vitam aeternam qui autem faciunt pec
Abbreviated transcription (Latin):
unc pretuturrit canis qͥ
data manu puero: occurrit in¬
oburã filio suo. Et suscipiens:
osculatus est eũ cũ uxore sna.
Et ceperũt flere pre gaudio. Cũ
adorassent deũ et grãs egissent.
consederũt. Tũt sumens tobias
de felle piscis: luuiuit oculos pr̃i
suo. Et susturuit quasi dimidiã
fere horã: et cepit albigo ex oculis
euis quasi membrana out egredi.
Quã apprehendens tobrasͥ traxit
ab oculis enis: statiq usũ re¬
cepit. Et glificabant deũ ip̃e uide¬
licet et uxor eius: et om̃s qut sci¬
ebant eum.¬
stigasti me et tu saluasti me: ette
uideo tobiã filiũ neũ. Ingressa ẽ
etã post septent dies sara uror erꝰ¬
et oũis famlie. et pecora saa.
et cameli et pecunia multa uxo¬
ris: sed et pecunia quã receperat
a gabelo. Et narrauit parentib
suis omrĩa beneficia dei que fecissz
cirta eũ: per hominẽ qui eũ duxe¬
rat. Uencrũtq achior et nabath
conlobrini tobie gaudentes ad to¬
biã. congratulantes et de om̃ibus

Expanded text:
unc praecucurrit canis, qui data manu puero, occurrit obviam filio suo. Et suscipiens osculatus est eum cum uxore sua, et coeperunt ambo flere prae gaudio. Cumque adorassent Deum, et gratias egissent, consederunt tunc sumens Tobias de felle piscis linivit oculos patri suo et sustinens quasi dimidiam fere horam coepit albugo ex oculis eius quasi membrana ovi egredi quem adprehendens Tobias traxit ab oculis eius statimque visum recepit et glorificabant Deum ipse videlicet et uxor eius et omnes qui sciebant eumstigasti me et tu sanasti me et ecce video Tobiam filium meum ingressa est etiam post septem dies Saret omnis familia sana, et pecora, et cameli, et pecunia multa uxoris; sed et illa pecunia, quam receperat a Gabelo: et narravit parentibus suis omnia beneficia Dei, quae fecisset circa eum per hominem qui eum duxerat. Veneruntque Achior et Nabath consobrini Tobiae, gaudentes ad Tobiam, et congratulantes ei de omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
est per os scõꝵ: a seculo
prophare eius.  seculo inquit:
quia tota ueteris teftamenti-
scriptura prophetia de xp̃o pre¬
cessit. Nec soli iherenias. dani¬
el. et ysaias. ceteriq tales et qͥ
proplete sp̃ãliter appellati et de
cius adientu mranifeste sunt
locuti. uerũ ip̃e pater adani. abel.
enoch. et ceteri patrũ scti: qui¬
q sui dispensatione testiuroni¬
unt reddũt

Expanded text:
est per os sanctorum, a saeculo prophetarum ejus. A saeculo, inquit, quia tota Veteris Testamenti Scriptura, prophetia de Christo processit. Nec soli Jeremias, Daniel, et Isaias, caeterique tales, qui et prophetae specialiter appellati, et de ejus adventu manifeste sunt locuti, verum ipse pater Adam, Abel, et Enoch, et caeteri Patrum, factis quique suis ejus dispensationi testimonium reddunt
Abbreviated transcription (Latin):
N illis appetitus placet:
experiencia displicet. In istis ap¬
petitus uilis est: experientia ma¬
gis placet. In illis appetitus sa¬
turitatẽ: et laturitas fastidium
generat. In iltis autẽ appetitus
saturitatẽ: saturitas appetitunt
parit. Augent eñt spiritales de¬
licie desideriũ in mente dũ saciãt:
quia quantomagis eare sapor
percipitur: eo amplius cognosci¬
tur quod auidius suuratur. Et¬

Expanded text:
n illis appetitus placet, experientia displicet: in istis appetitus vilis est, et experientia magis placet. In illis appetitus saturitatem, saturitas fastidium generat; in istis autem appetitus saturitatem, sparit. Augent enim spirituales deliciae desiderium in mente dum satiant, quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod amplius ametur.
Abbreviated transcription (Latin):
uiri israelite: et quod mortuꝰ
esset saul et filii ens: relique¬
rũt ciuctates suas. et fugerũt
Denerũtq philistum: et habi¬
tauerũt ibi. Facta autẽ die al¬
tera. uenerũt phililtin ut spo¬
liarent interfectos: et mutene¬
rũt saul et tres filios ents ia¬
centes n moute gelboe. Ic .iiiͣ¬
t preciderũt caput saul
et expoliauerũt eũ ar¬
misͥ et miserũt in terrã phili¬
stinoꝵ per cirturtũ: ut annũ¬
ciaretur in templo ydolorũ et
in populis. Et posuerũt arma
enis in templo astaroth: cor¬
pus uero eius suspenderũt in
il. surrexerũt om̃s uiri fortis¬
sinit: et ambulauerũt tota
nocte illa: et tulerũt cadauer
saul. et cadauera filioꝵ enis
de nutro bethsan. Uenerũtq
iabes et combusserũt ea ibi. et
tulerũt ossa eoꝵ. et sepelierunt
in nemore iabes: et ieumane¬
runt septent diebz.¬

Expanded text:
viri Israelitae, et quod mortuus viri Israelitae, et quod mortuus esset Saul, et filii ejus, reliquerunt civitates suas, et fugerunt: veneruntque Philisthim, et habitaverunt ibi. Facta autem die altera, venerant Philisthim, ut exspoliarent interfectos, et invenerunt Saul et tres filios ejus jacentes in monte Gelboe. Et praeciderunt caput Saul, et exspoliaverunt eum armis: et miserunt in terram Philisthinorum per circuitum, ut annuntiaretur in templo idolorum suorum, et in populis. Et posuerunt arma ejus in templo Astharoth, corpus vero suspenderunt in ul surrexerunt omnes viri fortissimi et ambulaverunt tota nocte et tulerunt cadaver Saul et cadavera filiorum eius de muro Bethsan veneruntque Iabes et conbuserunt ea ibi et tulerunt ossa eorum et sepelierunt in nemore Iabes et ieiunaverunt septem dieb
Abbreviated transcription (Latin):
hilistiim autẽ pugna¬
bant aduersũ isracl. Et
fugerũt urri israel ante faciem
philistiim: et cetiderũt in terfet¬
ti in monte gelboe. Irruerũtq
philistiim in saul et filios ciꝰ
et ꝑtusserũtuonathau. et ami¬
na dab. et melchi sue filios saul:
totũq pondus predii uersũ ẽ
nt saul. Et couletuti sũt eum
uiri sagitarii: et uuelneratus
est uehementer a sagitarus.
Dixitq saul ad armigerum
suũ. Quagina gladiũ tuuin
et pertute me: ire foiteeniãt
incirtũcisi isti et interfitiant
me illudentes michi. Etiro lu¬
it armiger eius. fuerat enim
nimio terrore perterritus. Ar¬
ripuit itaq laul gladiũ: et ir¬
ruit super eum.
uod idisset armiger
enis idelicet quod mor¬
tuus esset saul. irruit etiã ip̃e
suꝑ gladiũ sitũ: et mortus
est cũ eo. Mortuus est ergo sa¬
ul et tres filii enis. et armiger
illius: et uniuersi urri enis in
die illa pariter. Sidentes autẽ
uiri isel qui erant transu allẽ
et transior daiẽ. qued fugissẽt

Expanded text:
hilisthiim pugnabant adversus Israel: et fugierunt viri Israel ante faciem Philisthiim, et ceciderunt interfecti in montes Gelboe. Irrueruntque Philisthiim in Saul, et filios ejus, et percusserunt Jonatham, et Abinadab, et Melchisue, filios Saul, totumque pondus praelii versum est in Saul: et consecuti sunt eum viri sagittarii, et vutariis. Dixitque Saul ad armigerum suum: Evagina gladium tuum, et percute me: ne forte veniant incircumcisi isti et interficiant me, illudentes mihi. Et noluit armiger ejus, fuerat enim nimio timore perterritus. Arripuit itaque Saul gladium, et irruit super eum. um vidisset armiger ejus, videlicet quod mortuus esset Saul, irruit etiam ipse super gladium suum, et mortuus est cum eo. Mortuus est ergo Saul, et tres filii ejus, et armiger illius, et universi viri ejus in die illa pariter. Videntes autem viri Israel, qui erant trans vallem, et trans Jordanem, quod fugissent
Abbreviated transcription (Latin):
quia uisitauit et fecit redemp¬
tiouẽ plebis sue. Quanta suꝑ-¬
ut nrimieris est largitas: si pr̃op
ta diffidenti: cum sp̃u prophetie
est restituta tredenti. Le .iiiiͣ.¬
Isitauit autẽ dũs plebẽ
su ã. quasi longa infir¬
mitate ta bescentẽ: et qua si ueu¬
ditã sub pcc̃o: uuiti filit sui sau¬
guie redeunt. Quod quia bt̃s
za charias primofacien dũ cog¬
nouerat: proplxtico urore quasi
Test uotandũ ꝙ insitas¬
se et redemisse plebent suã dititur:
nõ quia in delicet haut uemens
suã inueuit: sed quia uisitando
suaui fecit. Cut simle est qd̃ in
prouerbioꝵ fue de eadem ꝑlebe
cautatur: mulierẽ fortent quis
nuteuiet. Neq eñi eaudẽ mui li¬
id est fide deuotã iuitenit. sed sibi
desponsaudo fortẽ redodidit; qui a
sue fidei sublimitate ꝑfecit: lc̃ uiͣ.
Et crerit corn salutis
nobis: in domo dauid
pueri sui. Cormi salutis: firmã
celsitu dinẽ salutis dicit. Ossa si¬
quidẽ om̃ia carue inuoluta sũt.
Cormi excedit caruẽ. Et ideo

Expanded text:
quia visitavit et fecit redemptionem plebis suae. » Quanta superni muneris est largitas, si promptta diffidenti, cum spiritu prophetiae est restituta credenti. Visitavit autem Dominus plebem suam, quasi longa infirmitate tabescentem, et quasi venditam sub peccato, unici filii sui sanguine redemit, quod quia beatus Zacharias proxime faciendum cognoverat, prophetico more quasi Et notandum quod visitasse et redemisse plebem suam dicitur, non quia videlicet, hanc veniens suam invenit, sed quia visitando suam fecit, cui simile est quod in Proverbiorum fine de eadem plebe cantatur: Mulierem fortem quis inveniet ? Neque enim eamdem muliid est, fide devotam invenit, sed sibi desponsando fortem reddidit, quia suae fidei sublimitate perfecit. Et erexit cornu salutis nobis, in domo David pueri sui. Cornu salutis firmam celsitudinem salutis dicit. Ossa siquidem omnia carne involuta sunt, cornu excedit carnem, et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
t ascenderũt inde Ic iͣ.¬
letantes: et insouuit ci
Sed et salomon sedet suꝑ solrũ
regni: et ingressi serui regis be¬
nedixerũt drr̃o nr̃o regi dauid-
ditentes. Amplificet deus nomẽ
salomouis suꝑ nomen tuũ: et
magnificet flixoiũ enns suꝑ thro¬
nũ tuũ. Et adorauit rex in let
tulo sito: in suꝑ et hec locutus ẽ.
Benedictus dñs deus ilrael qui
de dit hodie sẽdentẽ in solio meo:
uidentibz oculis meis. Territi¬

Expanded text:
t ascenderunt inde laetantes, et insonuit  MSed et Salomon sedet super solium regni. Et ingressi servi regis benedixerunt domino nostro regi David dicentes: Amplificet Deus nomen Salomonis super nomen tuum, et magnificet thronum ejus super thronum tuum. Et adoratulo suo, insuper et haec locutus est: Benedictus Dominus Deus Israel, qui dedit hodie sedentem in solio meo, videntibus oculis meis . » Post
Abbreviated transcription (Latin):
udiuit autẽ adonias et
om̃s qui inuitati fuerãt
ab eo: ianq comriurũ fuictũ
erat. Sed et ioab audita uroce tu¬
be: ait. Quid sibi uult clanto:
ciuitatis tumultitantis:⁊d¬
huc illo loqiente: touathan fi
lius abiathar sacerdotis uenit.
Cut dixit adonias. Ingredere
quia fortis es: et bona nũtians.
Responditqz ionathan adouie.

Expanded text:
udivit autem Adonias et omnes qui invitati fuerant ab eo iamque convivium finitum erat sed et Ioab audita voce tubae ait quid sibi vult clamor civitatis tumultuantis adhuc illo loquente Ionathan lius Abiathar sacerdotis venit: cui dixit Adonias: ingredere, quia vir fortis es, et bona nuntians. Responditque Jonathan Adoniae:
Abbreviated transcription (Latin):
rege: dixit ad eos. Tollite nobis¬
tũ seruos dr̃t itestri. et pourte sa¬
lomoirẽ filiũ meũ suꝑ mitlan
meã. et ducite eũ in gyon: et un¬
gat eñ ibi sa doch sa terdos et ua¬
than propheta in regẽ suꝑ isrł
et nnidanr: et caretis bitura atq
dicetis. Uemiat rex salomoi.

Expanded text:
ta: Tollite vobiscum servos Domini vestri, et imponite Salomonem filium meum super mulam meam, et ducite eum in Gion, et ungat eum ibi Sadoch sacerdos et Nathan propheta, in regem super Israel et Judam, et canetis buccina, atque dicetis: Vivat rex Salomon .
Abbreviated transcription (Latin):
pheta. et banaras filius ioia de.
et cherethei. et phelethi: et impo¬
sierũt salomoitẽ suꝑ mitlant
regis dauid: et adduxerũt eũ
in groit. Sumplitoz ladoch sa¬
cerdos coruit olet de tabernacdõ:
et unxit salomoitẽ. Et cetine¬
runt butina: et dixit omnis
ppls. Siuat rex salontoit. Et
astendit uniuersa uueltitu do
post eũ. et populus canen tirt
tibiis et letanciũ gaudio mag¬
no: et insonuit terra a clamore

Expanded text:
Banaias filius Joiadae, et Cherethi, et Phelethi: et imposuerunt Salomonem super mulam regis David, et adduxerunt eum in Gion. Sumpsitque Sadoc sacerdos cornu olei de tabernaculo, et unxit Salomonem: et cecinerunt buccina, et dixit omnis populus: Vivat rex Salomon! Et ascendit universa multitudo post eum, et populus canentium tibiis, et laetantium gaudio magno, et insonuit terra a clamore
Abbreviated transcription (Latin):
u quoq uosti que fecerit
mithi ioab filuts saruie.
que feterit duobz principibz exer¬
citus israelꝰ. abuer filio ner. et a¬
mase filio ietler. quos occidit et
effu dit sanguinẽ belli in pate: et
posuit critor em prelit n balteo sit¬
o qui erat tirta lumbos euis: et
in caltiant ento suo quod erat ĩ
pedibus eius. Faties ergo uixta
sapientiã titã: et nou dedutes
canciem enis pacifice ad inferos.
Sed et filiis berz allai galaaditi¬
dis reddes grãm: eruuq come¬
dentes in menla tua. Occurrerũt
eũt micht: qͣn fugiebaui a facie
absa lon fratris tui. Habes queq
apud te seuret filiũ gera filii ge¬
nuni. de bahiriui: gut maledi¬
xit michi maledictiont pessinta:
quaudo ibam ad castra. Sed q.
desceudit michi i occursũ cum
transirent iordanem: et utraut
ei per dũiu dicens. Nou te inter

Expanded text:
u quoque nosti que fecerit mihi Joab filius Sarvie: que fecerit duobus principibus exercitus Israel Abner filio Ner et Amase filio Lether: quos occidit et effudit sanguinem belli in pace: et posuit cruorem in baltheo suo: qui erat circa lumbos ejus: et in calciamento suo quod erat in pedibus ejus. Facias ergo ei juxta sapientiam tuam: et non deduces caniciem ejus pacifice ad inferos. Sed et filiis Berzelai Galaditidis reddes gratiam eruntque comedentes in mensa tua. Occurrerunt enim mihi: quando fugiebam a facie Absalon fratris tui. Habes quoque apud te Semei filium Jera filii Hiemini de Baurim: qui maledixit mihi maledictione pessima quando ibam ad castra. Sed quia descendit mihi in occursum: cum transirem Jordanem et juravi ei per Dominum dicens: non te inter
Abbreviated transcription (Latin):
ppropinqiauerũt autẽ
dies dauid ut moreretur:
precepitqz salontont filio suo:
dicens. Ego ingredior urai
uniuerse terre. Confortare et¬
et esto nir: et obserua custodra s
dũt dei tur. ut antbules in uiis
enis. et custodias cerimonias

Expanded text:
ppropinquaverunt autem dies David ut moreretur. Precepitque Salomoni filio suo dicens. Ecce ego ingredior viam universe terre. Confortare et esto vir. Et observa custodias Domini Dei tui: ut ambules in viis ejus: et custodias
Abbreviated transcription (Latin):
te uerteris : ut contirmet dñs
serurones siros quos locitus ẽ
de me dicens. Si cultodierĩt filit
tut itias mreas. et ambulanerĩt
corant me in ueritate nn omni
corde suo. et in om̃i aĩa sua: nõ
auferetur tibi uir de solio israel.¬

Expanded text:
 Ut confirmet Dominus sermones suos: quos locutus est de me dicens: si custodierint filii tui vias meas: et ambulaverint coram me in veritate in omni corde suo: et in omni anima sua: non auferetur tibi vir de solio Israel
Abbreviated transcription (Latin):
dũ: tenuitq: coruu altaris: et
m̃cianerũt lalomont dicentes.
Etce adontas tintens regẽ salo¬
mouẽ : teuet coruit altaris di¬
tens. Iuret michi hodie rex salo¬
uroit: quod nou interficiat ser¬
nũ suũ gladio. Dixitq salomõ.
Si fuerit nir bonus: nõ cadet
ne uius quidẽ capillus eus in
terran. Snt autẽ malũ mueu
tũ fu erit ut eo: morietur. Misit
ergo rex salomou: et eduxit eũ
ab altari. Et ingressus: adora¬
iit regeut salomoitẽ. Dixitq¬

Expanded text:
et nuntiaverunt Salomoni dicentes ecce Adonias timens regem Salomonem tenuit cornu altaris dicens iuret mihi hodie rex Salomon quod non interficiat servum suum gladio dixitque Salomon si fuerit vir bonus non cadet ne unus quidem capillus eius in tetum fuerit in eo, morietur. Misit ergo rex Salomon, et eduxit eum ab altari, et ingressus adoravit regem Salomonem: dixitqu
Abbreviated transcription (Latin):
cessi saprencia om̃s qui fuerũt
ante me in ihrsm: et mens me¬
a coutẽplata est multa sapiẽ¬
ter didicit. Dediq cor meũ ut
scirẽ prudentiã atq doctrinant
errores q et stulticiã; et aguo¬
ui quod his quoq esset labor et
afflictio sp̃sͥ eo qd̃ in multa
sapientia multa sit indigna¬
tio: et qui addit scientiã addit
et laboreut.¬
ix ergo in corde meo.
Uadant et afflicã delici¬
is: et fruar bonis. Et uidi qd̃
hoc quoq esset uanitasͥ risum
deputaui errorem: et gaudio di¬
xi. Quid frustra detiperis: Co

Expanded text:
cessi sapientia omnes qui fuerunt ante me in Hierusalem et mens mea contemplata est multa sapienter et didicit dedique cor meum ut scirem prudentiam atque doctrinam erroresque et stultitiam et agnovi quod in his quoque esset labor et adflictio spiritus eo quod in multa sapientia multa sit indignatio et qui addit scientiam addat et laborei ego in corde meo vadam et affluam deliciis et fruar bonis et vidi quod hoc quoque esset vanitas risum reputavi errorem et gaudio dixi quid frustra deci
Abbreviated transcription (Latin):
agnificaui oꝑa mea. e¬
dificaut michi domos:
plantaui uineas. feti ortos et
ponieria: et conseui et uniuer¬
sis arborib. Extruxi mͥ pisci¬
nas aquarũ: iit irrigarẽ siluã
liguorũ germinantiũ. Possedi
seruos et antillas: multãq fa¬
miliã habui. Armenta quoq
et magnos ouiũ greges ultra-
om̃s qui fuerũt ante me in ihxe¬
rusalem. Coaceruaut nͥ argen¬
tum uel aurũ: et substantia  re¬
eti michi cantores et can¬
tatrites: et delicias filioꝵ
hominũ. Cyphos et urteolos in
ministerio ad uina fundenda
et suꝑgressus sũ opibz om̃s: qui¬
entia quoq que desiderauerunt
oculi mei non negaui eis: nec
prohibui cor meũ quin omni
uoluptate frueretur et oblecta¬
retur se in his que preparauerã.
Et hanc ratus sũ partẽ meã: si
uterer labore meo. Ic .uiiiͣ.¬

Expanded text:
Magnificavi opera mea, aedificavi mihi domos, plantavi vineas, feci hortos et pomeria, et consepsi ea cuncti generis arboribus. Exstruxi mihi piscinas aquarum, ut irrigarent silvam lignorum germinantservos et ancillas, multamque familiam habui; armenta quoque et magnos ovium greges, ultra omnes qui fuerunt ante me in Hierusalem; coacervavi mihi argentum, et aurum, et substantias reeci mihi cantores, et cantatrices et delicias filiorum hominum, scyphos et urceolos in ministerio ad vina fundenda: et supergressus sum opibus omnes, quiet omnia quae desideraverunt oculi mei non negavi eis, nec prohibui cor meum, quin omni voluptate frueretur, et oblectaretur se in illis quae paraveram. Et hanc ratus sum partem meam, si uterer labore meo. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
sapiencie monstrabo tibi: du cã
te per semitas equitatis. Quas
cũ ingressus fueris non artabũ¬
tur gressus tur: et currens non
habebis offendiculũ. Lc .iiͣ.¬
ene disciplinãl ne dimis¬
tas eam: custodi illam
quia ip̃a est uita tua. Ne delec¬
teris semitis impio ꝵ: nec tibi
placeat maloꝵ uia. ffuge ab ea.
nec transeas per eam: declina
et desere eant. Non eñt dormiũt
ni si male feterint; et rapitur sõ¬
nus ab eis: nisi supplantauerĩt
Comedũt panẽ impietatis: et
ustorũ autẽ semita quasi
lux splendens procedit: et
crescit usq ad perfectã diem. Si¬
a impioꝵ tenebrosa: nescint
ubi corruũt. Fili mi ausculta
sermones meos: et ad eloquia
mea inclina aurẽ tiram. Ne re¬
cedant ab oculis tuis: custodi ea
in medio cordis tui. Uita eñt
sũt niuententibz ea: et uniuer¬
se carus sauctas. Om̃t custodi

Expanded text:
sapientiae monstrabo tibi, ducam te per semitas aequitatis: quas cum ingressus fueris, non arctabuntur gressus tui, et currens non habebis offendiculum. Tene disciplinam, ne dimittas eam: custodi illam, quia ipsa vita tua. Ne delecteris in semitis impiorum, nec tibi placeat malorum via. Fuge ab ea, ne transeas per illam: declina, et desere eam: non enim dormiunt nisi male fecerint: nec capietur somnus ab eis nisi supplantaverint. Comedunt panem impietatis, et ustorum autem semita quasi lux splendens procedit, et crescit usque ad perfectam diem. Via impiorum tenebrosa: nesciunt ubi corruant. Fili mi, ausculta sermones meos, et ad eloquia mea inclina aurem tuam. Ne recedant ab oculis tuis, custodi ea in medio cordis tui: Vita enim sunt invenientibus ea, et universae c
Abbreviated transcription (Latin):
Riicipiũ sapiencie possi¬
de sapientiã: et in omni
possessione tua acquire pruden¬
ciã. Arcipe illam: et exaltabit te.
Glorificaberis ab ea: cũ eant fu¬
eris amplexatus. Dabit tapiti
turo auguienta gr̃are: et corona¬

Expanded text:
rincipium sapientiae, posside sapientiam, et in omni possessione tua acquire prudentiam . Arripe illam, et exaltabit te. Glorificaberis ab ea cum eam fueris amplexatus . Dabit capiti tuo augmenta gra
Abbreviated transcription (Latin):
sepeni. mor debit eñ coluber. Lc .iiͣ.¬
in trausfert lapides affli¬
getur ni eis: et qut scurdit
ligua uuluerabitur ab eis. Si re¬
tũ sum fuerit ferrũ. et hoc nou ut
prius. sed ebetatũ eritͥ multo la¬
bore eratuetur: et post nndustri ã
sequetur sapientia. Si mordeat
serpens in selentio: urchil eo mi¬
nus habet qui occulte detrahit.
Uerba oris sapientis gr̃a: et labi¬
a insipientis precipitabũt eum.
Initiũ uerboꝵ eis stulticia: et
nouissimũ oris illius error pessi
ba multiplicat: iguorat
honto quid ante se fuerit. Et qd̃
post futurũ est quis illi poterit in¬
dicare : Labor stultoꝵ affliget eos:
qui nescĩt ni urbeni pergere. De
terre cumus rex est puer: et ciius
principes mane comedũt. Bt̃a
t̾ra cuins rex nobilis est et cunis
principes uescuntur in tp̃re suo¬
ad reficiendũ: et non ad luxuriã.
In pigricus hũiliabitur contigna¬
cio: et in infirmuitate manirũ per¬
stillabit donius. Iu risumt faciũt
pauẽ ac uniũ. ut epulentur bibẽ¬

Expanded text:
debit eum coluber. Qui transfert lapides, affligetur in eis: et qui scindit ligna, vulnerabitur ab eis. Si retusum fuerit ferrum, et hoc non ut prius, sed hebetatum erit: Multo labore exacuetur, et post industriam sequetur sapientia. Si mordeat serpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit. Verba oris sapientis gratia: et labia insipientis praecipitabunt eum: Initium verborum ejus stultitia, et novissimum oris illius error pessimus ba multiplicat ignorat homo quid ante se fuerit et quod post futurum est quis illi poterit indicare labor stultorum adfliget eos qui nesciunt in urbem pergere vae tibi terra cuius rex est puer et cuius principes mane comedunt beata terra cuius rex nobilis est et cuius principes vescuntur in tad reficiendum, et non ad luxuriam. In pigritiis humiliabitur contignatio, et in infirmitate manuum perstillabit domus. In risum faciunt panem, et vinum ut epulentur viven
Abbreviated transcription (Latin):
qui ederũt nos. Om̃s autẽ qui
oderũt nos: nel lomines peruer¬
sos. uel inimicos sp̃s significat.
De quoꝵ manu et interum spe-
salui facti sumus: et in futuro.

Expanded text:
runt nos. Omnes autem qui oderunt nos, vel homines perversos, vel immundos Spiritus significat. De quorum manu et interim spe salvi facti sumus, et in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
ritiam redargiens: ait.
Si crederetis moysi: crederetis
forsitã et michi. De me enim
ille scripsit. Salutẽ ex inimitis
nrĩs: et de manu omuiũ qui o¬
derunt nos: Iungendũ est supe¬
nori uersiculo: erexit nobis. id
est ererit nobis salitẽ ex iiui¬
primo breuiter premisis¬
set et erexit cornut salutis nob̃.

Expanded text:
ritiam redarguens, ait: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi. De me enim ille scripsit . Salutem ex inimicis nostris, et de manu omnium qui oderunt nos. Jungendum est a superiori versiculo erexit nobis, id est, erexit nobis salutem ex iniprimo breviter praemisisset: Et erexit co
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ in dm̃ii peccauerit uirͥ qͥs
orabit ꝓro eo: Et nõ audier̃t
uocẽ prĩs sui: quia uoluit dñs
octidere eos. Puer autẽ samuel
proficiebat atq trescebat: et pla¬
cebat tam deo quã hominibus.
ad hely: et ait ad eũ. Hdec dicit
dũs. Nũ quid nou aꝑte reuela¬
tus sũ doun prĩs tui cuui esset
in egypto in dono plaraonis:
et elegi euni ex om̃ibz tribub
israel michi in sacerdotent. ut
ascenderet ad altare mieũ. et ado¬
leret mrchi incensũ. et portaret
ephod coramt me: et dedi donui
prĩs tut omĩa de sacrificus fili¬
orũ isrl¬

Expanded text:
em in Dominum peccaverit, quis orabit pro eo? Et non audierunt vocem patris sui: quia voluit Dominus occidere eos. Puer autem Samuel proficiebat, atque crescebat, et placebat tam Deo quam hominibus. Haec dicit Dominus: Numquid non aperte revelatus sum domui patris tui, cum essent in Aegypto in domo Pharaonis? Et elegi eum ex omnibus tribubus Israel mihi in sacerdotem, ut ascenderet ad altare meum, et adoleret mihi incensum, et portaret ephod coram me, et dedi domui patris tui omnia de sacrificiis filiorum Isr
Abbreviated transcription (Latin):
ditur: ut sub quanta festinati¬
one in iter predications ꝑgere
De si quis uerba etiant
per allegoriã uelit intel¬
ligere: in sacculo pettima clau¬
sa est. Pectuuia nero clausa ẽ
sapientia occulta. Qui igitur
sapientie uerbũt habet. sed hoc
crogare proximo negligit: qua¬
si pectuniã in sacculo ligatã te¬
net. Unde scriptũ est. Sapien¬
cia abscondita et thesaurus oc¬
cultus: que utilitas in utrisq:
Qui uero per perant nisi ouera
seculi; Et quid hoc in loco per cal¬
ciamenta. insi mortuoꝵ operũ
Ot ergo officiũ predica¬
cionis suscipit: dignũ ẽ
nt omis setulariũ negociorũ nõ¬
portetꝰ. ne dũ hoc enis colla depri¬
mit: ad predicanda celestia nõ
assurgat. Nec debet stultoꝵ oꝑe¬
rum exempla conspicere: ne sua
opera quali ex mortius pellibz
credat munire. Sũt eteñt mul¬
ti qui prauitatẽ sitã ex aliis pra

Expanded text:
ditur, ut sub quanta festinatiditur, ut sub quanta festinatione iter praedicationis pergere ae si quis verba etiam per allegoriam velit intelligi, in sacculo pecunia clausa est; pecunia vero clausa est sapientia occulta. Qui igitur sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in sacculo ligatam tenet. Unde scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque? Quid vero per peram, nisi onera saeculi; et quid hoc loco per calceamenta, nisi mortuorum operum ergo officium praedicationis suscipit, dignum non est ut onus saecularium negotiorum portet, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Sunt etenim multi qui pravitatem suam ex alienis pra
Abbreviated transcription (Latin):
nou debet sed folerare. ut ex ipsa
sira mansuetudine irant seitren¬
ciũ mitiget: et pcc̃oꝵ urelitera
in aliis ip̃e afflictionibs uilue¬
Uent et si quãdo zelies
rectitutdinis erigitꝰ. ut
erga subiectos semat. furor ipe
de amore sit nõ de trudelitate
quatinꝰ et nra disciplire fori ᷤ
exhibentͥ et intus paterna pie¬
tate diligat: quos foris quasi
in sequendo castigat. Quod
tũc bene rector exhibet. cũ se ip̃e
diligere per amorẽ prinatum
nescit. cũ nulla que mũdi sũt
appetit: cũ terreue cupiditatis
oncribs nequaꝙͣ mentis colla
ude et subditur. Nolite
portare sactulũ neq pe¬
rani. neq caltiamenta: et ne¬
minẽ per uiã salutauertis. Pre¬
ditatori eñt tanta debet esse in¬
deo fidutiaͥ. ut presentis inite
sumptus quãnis nõ prouideat
tamen sibi eos nõ de esse tertis¬
sime sciat: ne dũ mens enis
occupatur ad tpralia. nunus
aliis prouideat et̾na. Cui etiã
per urã nemint̃ salitare conce¬

Expanded text:
non debet, sed tolerare, ut ex ipsa non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneuem et si quando zelus rectitudinis exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae foris exhibeat, et intus paterna pietate diligat, quos foris quasi insequendo castigat. Quod tunc bene Rector exhibet, cum seipsum diligere per amorem privatum nescit, cum nulla quae mundi sunt appetit, cum terrenae cupiditatis oneribus nequaquam mentis colla Unde et subditur: Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis. Praedicatori ee fiducia, ut praesentis vitae sumptus, quamvis non praevideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat. Ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus aliis praevideat aeterna. Cui etiam per viam neminem salutare conce
Abbreviated transcription (Latin):
trahatur: nõ fatile agnoscit᷑
Quia uero paltoris tatititrm¬
tas. aliqũ sibi semꝑ autẽ sub¬
ieitis noceat: tertissime scitur.
Sed uturã si ad preditatiõis
uirtutẽ irõ suffitiuns: loci no¬
stri officiũ innocentia nite te¬
ieaunis. Nami lubditur. Es¬
ce ego micto uos : situt aguos
niter lupos. Lectio secũda.
Ulti autẽ cũ regiminu ᷤ
curã suscipiũt: ad lace¬
randos subditos in ardescũt ter¬
ror eut potestatis exhibent: et
quibz prodesse debuerant nocẽt.
Et quia caritatis instera nõ
habent: deũ uidere appetũt: pr̃es
se esse minime recognoscunt.
Humilitatis locũ in elatione
dũationis inmmuitant. Et si
quãdo extrusecus blandiũtur:
E quibz altas ueritas
dicit. Ueniũt ad uos in
uestimentis omiũ: intrisetus
autẽ sũt lupi rapates. Contra
que omia considerandũ nobis
est: quia situt a gut inter lupos
mttimur. ut sensũ seruantes
iuocentie: morsũ malitie nõ
habeamus. Qui eñt locũ predi¬
cationts suscipit. mala inferre

Expanded text:
 facile cognoscitur. Quia vero Pastoris taciturnitas aliquando sibi, semper autem subjectis noceat, certissime scitur. 4. Sed utinam si ad praedicationis virtutem non sufficimus, loci nostri officium in innocentia vitae teneamus. Nam subditur: Ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Multi Multi cum regiminis curam suscipiunt, ad lacerandos subditos inardescunt, terrorem potestatis exhibent; et quibus prodesse debuerant, nocent: et quia charitatis viscera non habent, domini videri appetunt, patres se esse minime recognoscunt, humilitatis locum in elationem dominationis immutant; et si quando extrinsecus blandiuntur, e quibus Veritas dicit: Veniunt ad vos in vestimentis oautem sunt lupi rapaces . Contra quae, omnia considerandum nobis est quia sicut agni 1498 inter lupos mittimur, ut, sensum servantes innocentiae, morsum malitiae non habeamus. Qui enim locum praedicationis suscipit, mala inferre
Abbreviated transcription (Latin):
uolantis per mediũ celũ: dicen¬
tis uoce magua. De. ue.ue. habi¬
tantibz in terra: de ceteris nocib
triũ angeloꝵ qui erant tiba ta
nituri. Et quintus angelus tu¬
ba cetiit: et uidi stellã de telo
cetidisse in terrã. Et data est il¬
dit fumnts puter: sicut furmus
est sol et acr de finnro puter; et de¬

Expanded text:
volantis per medium coeli, dicenvolantis per medium coeli, dicentis voce magna: Vae, vae, vae habitantibus in terra, de caeteris vocibus trium angelitur: Et quintus angelus tuba cecinit. Et vidi stellam coelo cecidisse in terram, et data est dit fumus de puteo: quasi fumus est sol, et aer de fumo putei. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tuba cecunt: et facta est grando.
et ignis mixta sanguine. et mis¬
sũ est in terrã. Et tertia pars t̾re
combusta est. et tertia pars ar¬
borũ combusta est: et om̃e fenũ
uiride combustũ est. Et scd̃us
angelus tuba cetuit: et tanꝙͣ
mons magnus igne ardens
missũ est in mare. Et facta ẽ
tertia pars maris sanguis: et
mortita est tercia pars creatu
re que habebant aĩas in mari:
et tercia pars nautũ interiit.¬
Ttertius angelus tuba
ceciit. et cecidit de celo
stella magna ardens tanqitã
facula. et cetidit in tertiã partẽ
flumiũ: et in fontes a quarũ.
Et nomen stelle dicitur absin¬
thiũ. Et facta est tertia pars a¬
quare in absithiũ. et multi ho¬
minũ mortut sũt de aquis: qr¬
a mare facte sũt. Et quartus
angelus tuba cecunt. et pertussa
est fertia pars solis. et tertia pars
lune. et tertia pars stellare: ita
ut oblcuraretur tertia pars eor
et dici uoit luteret pars tertia:
et noctis simliter. R Premrsor.
diui nocẽ unius aquile

Expanded text:
tuba cecinit, et facta est grando, et ignis, mixta in sanguine, et missum est in terram: et tertia pars terrae combusta est, et tertia pars arborum concremata est, et omne fenum viride combustum est. Et secundus angelus tuba cecinit: et tamquam mons magnus igne ardens missus est in mare: et facta est tertia pars maris sanguis, et mortua est tertia pars creaturae rae quae habent animas et tertia pars navium interitertius angelus tuba cecinit et cecidit de caelo stella magna ardens tamquam facula et cecidit in tertiam partem fluminum et in fontes aquarum et nomen stellae dicitur Absinthius et facta est tertia pars aquarum in absinthium et multi hominum mortui sunt de aquis quia amarae factae sunt et quartus angeluest tertia pars solis, et tertia pars lunae, et tertia pars stellarum: ita ut obscuraretur tertia pars eorum, et diei non luceret pars tertia, et noctis similiter. Et divi vocem unius aquilae
Abbreviated transcription (Latin):
sextũ: terre motus fcũs
est magnus: et sol frũs ẽ niger
tanꝙͣ sactus cilicinus: et luna
tota facta est sicut sanguis: et
stelle celi ceciderũt super terram:
situt ficis mittit grossos suos:
celũ recessit situt liber inuolutꝰ.
et om̃is mons et insule de locis
suis mote sũt: et reges terre et
principes. et tribuni. et diuites.
et fortes. et omĩs seruus et lib̾
bus et petris tadite suꝑ nos et
abscondite nos a facie sedentis¬

Expanded text:
e terraemotus factus est magnus, et sol factus est niger tanquam saccus cilicinus, et luna tota facta est sicut sanguis, et stellae ceciderunt super terram, sicut ficus mittit grossos suos recessit ut liber cum inuoluitur, et omnis mons et insulae de locis suis motae sunt: et reges terrae et maximi quique et tribuni et diuites et fortes et omnis seruus et libericentes montibus et petris: cadite super nos et abscondite nos a conspect
Abbreviated transcription (Latin):
Orro illa speties ii sibi¬
lis satramentũ est genu¬
ne reiͥ quia utrãq rem signifi¬
pre ceteris tibis corpus reficit et
sustentatł et uinũ hominẽ leti¬
fitat atqz inebriat: sic caro xp̃i
interiorẽ hoĩem plus ceteris gra¬
tiis spiritua li ter reficit et sagi¬
quia nt hoc satrauiento nõ mo¬
do est angnientũ uirtutis et gr̃e:
sed ille totus sumitur qui est
fous et origo tocius gr̃e. R Ac¬

Expanded text:
orro illa species visibilis, sacramentum est geminae rei; quia utramque rem signifiprae caeteris cibis corpus reficit et sustentat et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem magis caeteris gratiis spiritualiter reficit et sagiquia in hoc sacramento non modo est argumentum virtutis et gratiae, sed ille totus sumitur, qui est fons et origo totius gra