comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
styarta. allegorta .tropologia. Que
singula iccirco bina sunt q̃ singula
ad dilectionem dei ⁊ ꝓximi legenti¬
umi aiõs accendunt᷑. Due ale q̃ cor¬
pus seraphin tegunt.hystoria est q̃
ꝑuelamen litt̾e misticos intellectus¬
tegit. Due ale q̃ usq ad capud ⁊ pedes
dñi extenduntur. allegorta est: qr cũ
mist̾ia diuine scriptirre discinꝰ usq
ad ip̃rus diuinitatis aguitionẽ que
ante om̃ia. ⁊ post om̃ia est per illu-
intnationem mentis penetram᷑ Sed
sciendum est qd̾ ale extense usꝙ ad ca¬
put ⁊ pedes attingunt: s uit̾q tam gẽ¬
tes tegunt. quia quociens ad eiꝰ et̾ni¬
tatem cogitandam ꝑ excessũ mñtis
raptinur nullum in eo pͥncipiũ aut
finem inuenimꝰ. Alam ad capd̾ ex¬
tendimꝰ. dum eũ añ om̃ia fuisse cogi¬
onis uelam᷑. qr qͣle in eo nullum fit
pͥnciptitm cõp̾hendere ñ ualemus.
Alam ad pedes extendimꝰ: dũ eim
post om̃ta esse nõ temꝑe s et̾uitate

Expanded text:
historia, allegoria, tropologia, quae historia, allegoria, tropologia, quae singula idcirco bina sunt, quia singula ad dilectionem Dei et proximi legentium animos accendunt. Duae alae, quae corpus seraphim tegunt, historia est, quae per velamen litterae mysticos tegit intellectus. Duae alae, quae usque ad caput et pedes Domini extenduntur, allegoria est; quia cum mystica divinae Scripturae discimus, usque ad ipsius divinitatis agnitionem, quae ante oinationem mentis penetramus. Sed sciendum est quod alae extensae usque ad caput, etiam pedes attingunt, et utrumque tangentes tegunt; quia quoties ad ejus aeternitatem cogitandam, per excessum mentis rapimur, nullum in eo principium aut finem invenimus. Alas ad corpus extendimus, dum eum ante omnia fuisse cogiejus velamus, quia qualiter in eo nullum sit principium comprehendere non valeamus. Alam ad pedes extendimus, dum eum post omnia esse non tempore, sed aeternitate
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ soluim qd̾ ascendit. s tñ stat nõ
sedet: quua illuc ꝓficiendo ꝑ laborem
uenit. iͥ ꝑ naturam manere nõ ha-¬
buit. Stare namq laborantis ẽ. sede
quiescentis. Et ideo suꝑ solnm nos
stamus ds sedet. qͥa tbt incipimꝰ esse¬
ꝑ grãm uͭ ip̃e est ꝑ naturam. Surałr
siꝑ soltum et̾nitatem det ĩtelligimꝰ.
nos suꝑ solu stamꝰ. quia ad eius
itmortalitatem non nͥ per mortis
laborem ꝑuentre possumꝰ. t qui ex
conditione finis obnorii stimus: ex
adoptione et̾nitatis heredes effici
sex alas habebat que iuncte bine. ⁊t
bine. tria paria alarum faciuint.
uterꝙ duas extendit. alteram ad
tegendum caput non sitũ s dni.
alteram ad tegendos pedes ñ suoss
dñi. hoc est scd̃m par. Uterꝙ ditab
uolat. alt̾ ad alterum. hoc est t̾cũt
par. Si gͦ seraphin scriptarã saciã
significat tria paria alarum. Tres
sunt intellectus eiꝰdem script᷑e .i. ho

Expanded text:
super solium quidem ascendit, sed tamen stat non super solium quidem ascendit, sed tamen stat non sedet, quia illuc proficiendo per laborem venit, ubi per naturam manere non habuit. Stare namque laborantis est, sedere quiescentis, et ideo super solium nos stamus. Deus sedet, quia esse incipimus per gratiam, ubi ipse est per naturam. Similiter si per solium aeternitatem Dei intelligimus nos super solium stamus, quia ejus immortalitatem non nisi per mortis laborem pervenire possumus, et qui ex conditione fine obnoxii sumus, ex adoptione aeternitatis haeredes efficimst utrumque sex alas habebat, quae juncta binae et binae tria paria alarum faciunt. Uumque duas extendit, alteram ad tegendum caput non suum sed Domini, alteram ad tegendos pedes non suos sed Domini, hoc est secundum par. Utrumque duabus volat alter ad alterum, hoc est tertium par. Si ergo seraphim Scripturam sacram significat, tria paria alarum tres sunt intellectus ejusdem Scripturae, id est
Abbreviated transcription (Latin):
caliginoso loco. donec dies illucescat.
⁊ lucifer oriatur in cordib ur̃is
Et fortassis scd̃m hanc sulitudi¬
nem. qua ip̃i scripture attribuit so-¬
entium: hic dc̃m est seraphin. ota¬
bant suꝑ illud. Surgit enĩ cũ nos
erigit. Ambulat cum nos profic̾e
facit: stat cum uos in bono proposito
figit. S inquirendum est quare suꝑ
solmm deus sedere dr᷑ ⁊ seraphm suꝑ
solium nõ sedere s stare ꝑhibent᷑. ⁊ qr
suꝑis duob modis hoc solutm inter¬
pretati sumus. Scd̾m utrumq mo¬
duim expositionem adaptare debemꝰ.
Si gͦ ꝑ soliuim dei spũtales creaturas
acciptintis. recte suꝑ solitm ds̃ sedẽs
describitur: quia diinitas dectatis
ut sit suꝑ om̃ĩa nec uirtute ꝓficit
nec saptentia crescit. cum nec pleni¬
tudo aug̾i possit nec et̾nitas uariari.
Mens uero humana quotiens ꝑ cog¬
nttionem sacre scripture illumĩata
ad celestia contemplanda sullenatur:
ꝙ ad p̾sentiam conditoris sui ꝑfec̾it.

Expanded text:
inoso loco, donec dies illucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris . Et fortassis secundum hanc similitudinem qua ipsi Scripturae attribui soentium, hoc dictum est: Seraphim stabant super illud. Surgit enim cum nos erigit, ambulat cum nos perficere facit, stat cum nos in bono proposito figit. Sed inquirendum est quare super solium Deus sedere dicitur, et seraphim super solium non sedere, sed stare perhibentur. Et quia superius duobus modis hoc solium interpretati sumus, secundum utrumque modum expositionem adaptare debemus. Si ergo per solium Dei spirituales creaturas accipimus, recte super solium Deus sedens describitur quia dignitas deitatis ut sit super omnia nec virtute proficit, nec sapientia crescit, cum plenitudo augeri possit, nec aeternitas variari; mens vero humana quoties per cognitionem sacrae Scripturae illuminata ad coelestia contemplanda sublevatur, fecerit,
Abbreviated transcription (Latin):
equalitatẽ maiestatis uõ accepit.
Si qͥs aut̃ uolu̾it indagare mist̾ra
numoꝵ qͦs supͣ in altitudĩe uniꝰtui᷑¬
ꝙr mansionis distribuimꝰ uidebit cõ¬
grue quat̾ narrũ pͥme mansionide¬
putatũ. Quia eĩ corpͣ hũanũ .iiii.
elementis cõpõit᷑ ⁊ ex. imi humoꝵ
cõplexione cõpaginat᷑ recte carnali

Expanded text:
aequalitatem majestatis non accepit. Si quis autem voluerit indagare mysteria numerorum, quos supra in altitudine unius cujusque mansionis distribuimus, videbit congrue quaternarium primae mansioni deputatum. Quia enim corpus humanum ex quatuor elementis componitur, ex quatuor humorum complexione compaginatur, rec
Abbreviated transcription (Latin):
b temporib scłt. uł. cͥcͣc. significãt
fidem trmitatis. uł crucem ꝓpt̾ tan
qd̾ in num̾is. ccc. significat ⁊ adhiic
apud sẏros formam tenet crucis Qn¬
quaginta remissionem peccatorũ
designat.xxͦx mensuram etatis ple¬
niticdinis xp̃i. Scdm̃ illam senten¬
tiam qua intrinfecus altitudinem
ache distinguim᷑. in quinq mansio¬
nes. Archa est eccłta ⁊ quinꝙ man¬
stones. sunt: qumꝙ statꝰ tres p̾sen

Expanded text:
t fidem Trininatis, vel crucem propter Tau, quod in numeris trecentos significat, et adhuc apud suos formam retinet crucis. Quinquaginta remissionem peccatorum designant, triginta mensuram aetatis plenitudinis Christi. Secundum illam sententiam, qua intrinsecus altitudinem arcae distinguimus in quinque mansiones, arca est Ecclesia, et quinque mansiones sun
Abbreviated transcription (Latin):
cha. ⁊ trecentoꝵ cubitoꝵ longa. ẽ.
⁊ tamen non trecentis. S centum
annis edificata .ẽ. quia eccłia q̃ ab
titudinem suam humani corporis
instar ostendit in quo xp̃c apparuit.
nam et ip̃a corp enis est. Corporis eñi
longitudo a uertice usq ad uestigi¬
um. sexties tantum habeat: qmͣ la¬
titudo que est ab uno latere usꝙ ad
alterum latus. ⁊ decies tm̃ qnͣtum.
⁊ altitudo cunis altitudinis mensu¬
ra est in latere adorso in uentrem
uelut si iacentem hominem me¬
tiaris supinum uł pronũ. sexties
tm̃ longitudinis est a capite usq
ad pedes quam latus a dextra in si¬
nistram. uł a sinistra in dextram. et
decies ꝙͣ latus a terra. Sexties ẽ. qͥn

Expanded text:
ca et trecentorum cubitorum longa est, ca et trecentorum cubitorum longa est, et tamen non trecentis, sed centum annis fabricata est, quia Ecclesia, quae ab titudinem, suam, humani corporis instar ostendit, in quo Christus apparuit; nam et ipsa corpus ejus est. Corporis enim longitudo a avertice usque ad vestigium sexies tantum habet quantum latitudo, quae est ab uno latere usque ad alterum latus, et decies tantum quantum et altitudo, cujus altitudinis mensura est in latere a dorso in ventrem, velut si jacentem hominem metiaris supinum sive pronum, sexies tantum longitudinis est a capite usque ad pedes, quantum latus a dextra in sinistram, vel a sinistra in dexteram, et decies quantum latus a terra. Sexies est n
Abbreviated transcription (Latin):
est pͥns occisns est qm incarnatꝰ ẽ.
Si ab mitio occisus est nõ iã semel.
sed sepe: sumo semꝑ occisiis ẽ. Nã
quod ab mitio fuit semper fuit.⁊
qͥd ab mitio est semꝑ est. s fortasse
si dix̾is occisus est ab initio .i. his qͥ
fuerunt ab initio hoc est ad redẽp¬
tionem. ad salutem. ad recontiliatõ¬
nem eoꝵ qui fuerunt ab initio. ita
ut ꝑ hoc qd̾ drͦ abittio det̾mines
non tempꝰ occisionis sed salutis. iãĩ¬
conuenies nullum erit si ⁊ semel.
⁊ ab initio occisus esse dicatur. Priꝰ
enim mors eius ꝓfuit quam fint:
pͥus ꝓmissio. ac demde exibitio. Ab
initio gͦ scłi occisus: quia ab mitio
scłi iłli fuerunt ꝓ quib in fine scłi
occisus est. S tamen qñ induit de¬
corem .i. carnem ĩmaculatam car¬
nem impollutam. carnẽ speciosam
de uirginets menbris assumpsit.
dempta est ecclesia. ex tũc reducta.
est ouis que ꝑierat. ex tunc celestis
regni aditus patefc̃s est qui priꝰ clau¬
sus fuerat.Uides gͦ ninc qͦmodo ar¬

Expanded text:
incarnatus est. Si ab initio occisus est, non jam semel, sed saepe, imo semper occisus est. Nam quod ab initio fuit, semper fuit; et quod ab initio. est, semper est. Sed fortasse si dixeris, occisus est ab initio, id est, iis qui fuerunt ab initio, hoc est ad redemptionem, ad salutem, ad reconciliationem eorum, qui fuerunt ab initio, ita ut per hoc quod dicitur ab initio determines non tempus occisionis sed salutis, jam inconveniens nullum erit, si et semel, et ab initio dicatur esse occisus. Prius etiam mors ejus profuit, quam fuit prius promissio, ac deinde exhibitio. Ab initio ergo saeculi occisus est, quia ab initio saeculi illi fuerunt, pro quibus in fine saeculi occisus est. Sed tamen quando induit decorem, id est carnem immaculatam, carnem impollutam, carnem speciosam de virgineis membris assumpsit, dempta est ecclesia ejus, extunc reducta est ovis, quae perierat, extunc coelestis regni aditus patefactus est, qui prius clausus fuerat. Vides ergo nunc quomodo ar
Abbreviated transcription (Latin):
głiam qͣm agnouimus intꝰ ⁊ ĩ aꝑ¬
to p̾dicare: His breuit̾ explanatis:
ea que secuntur deinceps tractarȩ ĩ¬
ciptamtis. Sestat enim ut pꝰ quã
ostendimus quud sibi ułt qd̾ caput
dñi t pedes etus non abscondita esse
leguntur.: etiam quid de reliquo cor¬
pore cogitandimi sit demonstrem᷑.
Sig capud dei. eẽ dicimꝰ qd̾ fuit añ
constitationem huiꝰ mũdi ⁊ pedes
eits qd̾ futurum est pꝰ cõsrĩmatio¬
nem seculi: recte longitudinem:
corporis entis accipimur quod inter
pͥncipium ⁊ finem medium est¬
spatium temporis. Caput gͦ ⁊ pedes
teguntur: qrua pͥma ⁊ nouissima ĩ¬
uestigare non possimus Corpꝰ appar¬
et. quia ea q̃ media in hoc p̾setiti scło
geruntur uidemꝰ. Hoc corpꝰ est eccłe¬
sia q̃ cepit a pͥucipio mundi ⁊ nsꝙ¬

Expanded text:
gloriam, quam agnovimus intus, in aperto praedicare? His breviter explanatis ea, quae sequuntur, deinceps tractare incipiamus. Restat enim ut postquam ostendimus quid sibi vult, quod caput Domini, et pedes ejus nobis abscondita esse leguntur, etiam quid de reliquo corpore cogitandum sit demonstremus. Si ergo caput Dei dicimus esse quod fuit ante constitutionem hujus mundi, et pedes ejus quod futurum est post consummationem saeculi, recte longitudinem corporis ejus accipimus, quod inter principium et finem medium estspatium temporis. Caput ergo et pedes teguntur, quia prima et novissima investigare non possumus. Corpus apparet, quia ea quae media in hoc praesenti saeculo geruntur, videmus. Hoc corpus est Ecclesia, quae coepit a principio mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
et caritas ꝓcreatur ĩ aĩa timore
duiini uidicii ꝑtussa. Deĩceps
uideam᷑ de mensura arche quali¬
ter possit fieri i nob̾. Diximuꝰ
supͣ trecentos cubitos p̾sens secu¬
lum designare. Si gͦ tu cogita¬
tionẽ tuam duxͥis ab exordio
mundi usz ad finem ⁊ ꝑtransiens
consid̾au̾is qͣ ⁊ qͣnta deus mirabilia
oꝑatus sit. uł adhuc oꝑaturus tre¬
centoꝵ cubitoꝵ longitudinẽ in cor¬
de tuo metiris. Si aut̃ cogitatõe ꝑ¬
curris eccłiam ꝗ ititam fideliũ con¬
templatus eam tibi ad exemplum
toꝵ cortuũ erigis. Hec. ẽ archa ꝙͣ
edificare debes. isti sũt t̾mini patrũ

Expanded text:
et charitas procreatur in anima timore et charitas procreatur in anima timore divini judicii percussa. Deinceps videamus de mensura arcae, qualiter fieri possit in nobis diximus supra trecentos cabitos praesens saeculum designare. Si ergo tu cogitationem tuam duxeris ab exordio mundi usque ad finem, et pertransiens consideraveris quae, et quanta Deus mirabilia us sit, vel adhuc operaturus, trecentorum cubitorum longitudinem in corde tuo metieris. Si cogitatione percurris Ecclesiam, et vitam fidelium contemplatus eam tibi ad exemplum torum cor tuum erigis. Haec est arca, quam aedificare debes. Isti sunt termini patrum
Abbreviated transcription (Latin):
esse destitimꝰ: ⁊ qͦsi mortur mundo
fc̃i. intꝰ cum dño uiitimꝰ. Tunc qͥcqͥd
fortuna molitur extͣfacile cõtẽp¬
nimtis. si ibi fixum est desiderium
urm tͥ mittabilitati ñ subiacemꝰ.
Nbi nec p̾t̾ita requiramꝰ nͨ expecte¬
adt̾isa. Habeamꝰ gͦ rectas h̾amus
utiles ⁊ castas cogitationes: qͥa de
tali mat̾ta fabricabimꝰ archã no¬
stram. Ista sũt ligna q̃ ĩ aqͣ missa
natantꝰ. in igne posita ardent. qͥa
tales cogitationes fluxꝰ carnalum
delectationũ deorsum nõ premit.
s flãma caritatis incendit. Nec ti¬
meas hunc ignem in tectis tuis
Ue t̾ si nõ arserit ex eo tab̾nacłm
tuum. Postea bituminabis ar¬
cham tuam intꝰ ⁊ extͣ. Ettra ut
mansuetudinẽ adhibeas. intꝰ ut
caritatẽ non amittas. Nullatenꝰ
eñ In secreto conscientie me su¬
auit̾ pansare pot̾is: nͥ priꝰ malos
et extra ꝑ maniuetudinẽ tolera¬
re. q initus didiceris ꝑ caritatem
no odisse. Mituimen calide nat᷑e
.ẽ. ⁊ nascitur de terra fulimmata

Expanded text:
quasi mortui mundo facti intus cum Deo vivimus. Tunc quidquid fortuna extra molitur facile contemnimus, si ibi fixum est desiderium nostrum, ubi mutabilitati non subjacemus. Ubi nec praeterita relinquamus, nec exspecteadversa. Habeamus ergo rectas, habeamus utiles et castas cogitationes, quia de tali materia fabricabimus arcam nostram. Ista sunt ligna, quae in aquam missa natant, in igne posita ardent, quia tales cogitationes fluxus carnalium delectationum deorsum non premit. sed flamma charitatis incendit. Nec timeas hunc ignem in tectis tuis. Vae tibi si non arserit ex eo tabernaculum tuum. Postea bituminabis arcam tuam intus et extra. Extra ut mansuetudinem exhibeas, intus ut charitatem non amittas. Nullatenus enim in secreto conscientiae tuae suaviter pausare poteris, nisi prius malos, et extra per mansuetudinem tolerare, et intus didiceris per charitatem non odisse. Bitumen calidae naturae est, et nascitur de terra fulminata,
Abbreviated transcription (Latin):
idem dic̾e uelit scriptura. qñ loqint᷑
de fabricatione hinꝰ arche. hoc. ẽ eccł̃ie.
est ab mitio scli. Quid est hoc: In
fine seculi in carne uenit filitis dei.
ꝓmisit se crucifigi ꝓ salute hom̃m.
ꝑmisit se occidi. ꝑtinsit se ĩolari.
In fine gͦ scłi occisiis est agnꝰ. semel

Expanded text:
idem dicere velit Scriptura, quando loquitur idem dicere velit Scriptura, quando loquitur de fabricatione hujus arcae, hoc est Ecclesiae. est ab origine mundi . Qui est hoc? In fine saeculi in carnem venit Filius Dei, permisit se crucifigi pro salute hominum, permisit se occidi, permisit se immolari. In fine ergo saeculi occisus est Agnus, semel
Abbreviated transcription (Latin):
Sigͣt. tres ordines fidelium qͥ sunt
in scã eccłia quoꝵ pͥmt utunt᷑ mũ¬
do. licite tñ. Scd̃i fugtunt ⁊ obluris¬
cuntur mundum. Tertii iam o¬
bliti sunt mundum. ⁊ hii ꝓpinqͥ
iuficat qd̾ in sc̃a eccłia maior est mim̾¬
tis carnalem utam ducentium qͣm
spñalium. ita ut semꝑ qnͣto ꝑfec̾tio¬
res tanto sunt pautiores. In sup̾mo
rem suꝑ hoĩes est. Centum anm in qͥ¬
b. edificata est archa. ⁊dem sigui ficãt
qd̾ centum cubiti. Nam centũ anni
significant tempꝰ grẽ quia sc̃a ecc̃a
que ab mitio mundi cepit. ĩ tẽpore
redemptionem accepit. Cũt tiamꝙ
fabricata est archa qͣndo de lat̾e xp̃i
in crtice petidentis in sangñe. ⁊ aqͣ
ꝓfluxerunt eccłie sacramenta. Qñ
agnus ĩmolatus est. tunc agni spõ¬
sa nata est. Qndo adam soporatus ẽ.
tunc eta fabricata est. ascũdit spon¬
sus nr̃ thalami sirlectũ. dormunt
moriendo. exibuit qd̾ ab initio pro¬
fuit. fecit qd̾ ab mitio fuit. uide an

Expanded text:
s ordines fidelium, qui sunt in sancta Ecclesia, quorum primi utuntur mundo, licite tamen. Secundi fugiunt et obliviscuntur mundum. Tertii jam obliti sunt mundum, et ii sunt prificat, quod in sancta Ecclesia major est numerus carnalem vitam ducentium quam spiritualium, ita ut semper quanto perfectiores, tanto sint pauciores. In supremorem supra homines est. Centum anni, in quibus aedificata est arca, idem significant quod centum cubiti. Nam centum anni significant tempus gratiae, quia sancta Ecclesia, quae ab initio mundi coepit, in tempore redemptionem accepit. Tunc namque fabricata est arca, quando de latere Christi in cruce pendentis in sanguine et aqua profluxerunt Ecclesiae sacramenta. Quando Agnus immolatus est, tunc est sponsa Agni nata. Quando Adam soporatus est, tunc Eva fabricata est . Ascendit sponsus noster thalami sui lectum, dormivit, moriendo exhibuit quod ab initio profuit, fecit quod ab initio fuit. Vide an
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixi positũ est uͭ ñ sit remissa o¬
de archa sapĩe: ita distinguen¬
dum est abhiis que scd̾m allegortã
suꝑi assignata sũt eccłie ut qd̃ ibi de¬
monstratum ẽ in re hoc hic q̃rat᷑
in cogitatione. Hñt eñi qd̾dam
eẽ suũ res in mentȩ hõis uͥ illa etiã
huo fuctura sũt si mul subsist̾e pos¬
sunt: ⁊ in hoc quodã mͦ rõnalis a¬
nima. similitudiẽm ht̃ si crea¬
toris. quia sicut ĩ mente diuina
oĩ recum cause et̾nalit̾ si ne mu¬
tabilitate ⁊ distinctone temporali

Expanded text:
crucifixi positum est, ut non sit remissa ocrucifixi positum est, ut non sit remissa ode arca sapientiae ita distinguendum est ab iis quae secundum allegoriam superius assignata sunt Ecclesiae, ut quod ibi demonstratum est in re, hoc hic quaeratur in cogitatione. Habent enim quoddam esse suum res in mente hominis, ubi illa etiam, huc futura sunt, simul subsistere possunt. Et in hoc quodammodo rationalis anima similitudinem sui Creatoris habet, quia sicut in mente divina omnium rerum causae aeternaliter sine mutabil
Abbreviated transcription (Latin):
petur. quadam equalitatis libra
net aleua carnem uitioꝵ a cułe¬
dit. ⁊ ad illud qͣrtum qd̾ nolumꝰ salu¬
brit̾ uenire cõpellit ut uitutes nõ
otio ⁊ securitate s iungi sudore et
contͥctõe sp̃c adquirimꝰ ne ĩ illo ꝑni¬
ciosissimo temꝑe ꝑtnanentes ab o¬
re suo enom̾e nos incipiat deꝰ. Hãc
spũ ambiclante ⁊ desid̾ia carnis nõ
ꝑficietis. Caro eñi concupiscit ad
sibi inuicem adu̾sant᷑. ut nõ q̃ cũꝙ
uultis illa faciatis. Moraliter
aũt quisquis se ab hunis mundi
delectatõe seꝑare ⁊ turtutib oꝑam
dare contendit cooꝑante gr̃a dei
edificare debet int̾ edificium uͥtu¬
tum ciiꝰ longitudo ĩfide tͥnitatis
trecentos cubitos ht̃. in latitudine
caritatis qͥnqͣginta. In altitudie
ip̃ius crucifixi cap̃t in altitudine
crutis posttũ est. man aũt in latitu¬
dine. expanse sunt ut affectꝰ cordis
nr̃i usꝙ ad ĩiicos diligendos exten¬
datur. In longitudt̃e crucis corpus

Expanded text:
peretur, quadam aequalitatis libra peretur, quadam aequalitatis libra nec a laeua carnem uitiorum aculeit, et ad illud quartum quod volumus salubriter venire compellit, ut virtutes non otio et securitate, sed jugi sudore et contritione spiritus acquiramus, ne in illo perniciosissimo tepore permanentes, ab ore suo nos emovere incipiat Deus. Hanc spiritu ambulate, et desideria carnis non perficietis. Caro enim concupiscit adsibi invicem adversantur, ut non quaecunque vultis, illa faciatis . Moraliter autem. Quisque se ab hujus mundi delectatione separare, et virtutibus operam dare contendit, cooperante Dei gratia, aedificare debet intus aedificium virtutum, cujus longitudo in fide Trinitatis trecentos cubitos habeat, in latitudine charitatis quinquaginta, in altitudineipsius crucifixi caput in altitudine crucis positum est, manus autem in latitudine expansae sunt, ut affectus cordis nostri usque ad inimicos diligendos extendatur. In longitudine crucis corpus
Abbreviated transcription (Latin):
s in tempore qͥdam teterrimo collo¬
caret. nisi hunc tepidissimũ statui
altͥnsecus hec in surgentia bella
dtrrũꝑent. Nam cum huit uo¬
liptati faminantes. tolumꝰ nos¬
met ip̃os parlulum relaxare. ton¬
festim aculei carnus ĩ surgentes
ueqͦqm nos in illa qͣ delectam᷑ tem¬
ꝑis p̾itate noxia stare ꝑmittunt.
S ad illam ꝙͣ horremꝰ frigidã ⁊ ple¬
nam sentib uitioꝵ ꝓtrahũt uã.
Bursum cum succensi fernore
sp̃c oꝑa carnis uolumꝰ extĩguere¬
⁊ sine ullo respectu fragilitatis hu¬
mane ⁊⁊ nosmet ipõs totos ad im¬
mod̾ata uittritum studia cordis
elationẽ conferre: inbecillitas ał¬
nis int̾pellans ab illa rep̾hensibili
ni miecate sp̃c reuocat ac retar¬
dat. Et ita fit ntͣq concupiscetra
tali colluctione alt̾na sibimet re¬
pugnante ut aĩe uolũtas q̃ nec to¬
tam se carnalib desideriis dedere.
nec nirtutum uult laborib de¬
sudare quodã tusto mod̾amine tẽ¬

Expanded text:
sed in tempore quodam teterrimo collosed in tempore quodam teterrimo collocaret, nisi hunc tepidissimum statum intrinsecus haec insurgentia bella dirumperent. Nam cum huic voluntati famulantes volumus nosmetipsos paululum relaxare, confestim aculei carnis insurgentes, nequaquam nos in illa, qua delectamur, teporis puritate innoxia stare permittunt, sed ad illam, quam horremus, frigidam et plenam sentibus vitiorum pertrahunt viam. Rursum cum succensi fervore spiritus opera carnis volumus exstinguere sine ullo respectu fragilitatis humanae, et nosmetipsos totos ad immoderata virtutum studia cordis elatione conferre, imbecillitas carnis interpellans ab illa reprehensibili nimietate spiritus revocat, ac retardat, et ita fit utraque concupiscentia tali colluctatione alterna sibimet repugnante, ut animae voluntas, quae nec totam se carnalibus desideriis dedere, nec virtutum laboribus vult desudare, quodam justo moderamine tem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑib bã ĩ mortalitate letantur Est
quisq nrm tres uolũtates in se Q
frena concitpiscentie desidiis car-¬
nalib ꝑ om̃ia sine detractõe obedi¬
re: legi ñ subeẽ. neminẽ tim̾e. qͥc¬
quidꝰ libuierit fac̾e. Ctim econtra
concupiscentia sp̃c adu̾sata ita de¬
siderat tota spũalib desideriis in¬
herere etiã necessarios crͣius ustis
optet exclud̾e. Int̾ has gͥ utͣsꝙ con¬
cupiscentias amme uoluptas in
meditullio quodam intuꝑabili¬
ore. consistens nec uitioꝵ flagi
tiis oblectat᷑. nec uͥtutũ dolorib
ad quiescit. sic querens a passioni¬
b temꝑare carnalib. ui neqͣguã
consentiat dolores ne cessarios su¬
stinere sine quib desid̾ia sp̃t neq̃ũt
carnis. sinc iungiliarum labore coꝵr¬
dis puritatem ad quirere. hũilitã¬
tem xp̃i sine honoris mundani:
tactura exibere. Postremo sit ułt
futura conseqin bona ut ñ amit¬
tat p̾sentia. Que uoluntas nũꝙͣ
nos ad ꝑfectionem uerã ꝑduceret᷑.

Expanded text:
Est quisque nostrum tres voluntates in se, qfrena concupiscentiae desideriis carnalibus per omnia sine retractione obedire. Legi non subesse, neminem timere, quidquid libeurit facere. Cui econtrario concupiscentia spiritus adversata ita desiderat tota spiritualibus studiis inhaerere, ut etiam necessarios carnis usus optet excludere. Inter has igitur utrasque concupiscentias animae voluntas in meditullio quodam temperatiore constiis oblectatur nec uirtutum doloribus adquiescit, sic quaerens a passionibus temperare carnalibus, ut nequaquam uelit dolores necessarios sustinere, sine quibus desideria spiritus nequeunt carnis, sine vigiliarum labore cordis puritatem acquirere; humilitatem Christi sine honoris mundani jactura exhibere. Postremo sic vult futura consequi bona, ut non amittat praesentia Quae voluntas nunquam nos ad perfectionem veram perduceret,
Abbreviated transcription (Latin):
quia uirtus diuinitatis omnẽ
creaturam. ⁊ et̾nitatem p̾cedit.
⁊ dignitate transcendit. ⁊ pote¬
state disponit. Sequitur. Et ea¬
que sub ip̃o erant replebant tẽplũ.
Templum in hoc loco intelligi. pͭ
tircuitus templum. ⁊ ambitꝰ secu¬
loꝵ. Temꝑa nãꝙ dirm in cursu suo
tn se ip̃a redundant. qͣsi quendam
templi ambitum girando cͥcunscri¬
hunt. Qd̾ gͦ dicit ea que sub ip̃o erãt
implebant templum sic ĩtelligend̾
est. quia omĩa scłoꝵ temꝑa plena
sunt oꝑib det. ⁊ om̃is gen̾atõ nar¬
rat mtrabilia eus. uł sic legi potest.

Expanded text:
ia virtus divinitatis omnem creaturam et aeternitate praecedit, et dignitate transcendit, et potestate disponit. Sequitur: Et eaquae sub ipso erant, replebant templum. Templum in hoc loco intelligi potest circuitus temporum et ambitus saeculorum. Tempora namque dum cursu suo in seipsa redeunt, quasi quemdam templi ambitum gyrando circumscribunt. Quid ergo dicit: Ea, quae sub ipso erant replebant templum, sic intelligendum est, quod omnia saeculorum tempora plena sunt operibus Dei, et omnis generatio narrat mirabilia e
Abbreviated transcription (Latin):
nitur. Imm̾sitas eñt et̾nitatis tem¬
ꝑales angusttas infra se claudit. qͥa
⁊ prius temꝑe.ẽ. qd̾ nunqm cepit: ⁊
posterius temꝑe qd̾ finem nescit ⁊ supͣ
tempꝰ est qd̾ mutabilitatem ñ respicit.
Seraphin stabant supͣ illd̃. Duosera¬
phin: duo sunt testamenta. Et pulcre
seraphyn qd int̾p̾tatur ardens diui¬
nam scripturam significat. que eos
quos ꝑ cognitionem priꝰ illuminaue¬
rit. ꝑ amorem pꝰmodum fortit̾ ard̾e
facit. Dum eñi menti nr̃e quid desi¬
derare debeat ostendit. pritis eam il¬
luminat ac deinde ardentẽ reddit.
Ardet gͦ qria ardentes facit. sic̃ alibi
lucere da quia illuminat. De hac

Expanded text:
nitur, immensitas enim aeternitatis temporales angustias intra se claudit, quia et prius tempore est, quod nunquam coepit, et posterius tempore, quod finem nescit. Et supra tempus est, quod mutabilitatem non recepit. Seraphim stabant super illud , Duo seraphim duo sun. Testamenta. Et pulchre seraphim, quod interpretatur ardens, divinam Scripturam significat, quae eos quos per cognitionem prius illuminaverit per amorem postmodum fortiter ardere facit. Dum enim menti nostrae quod desiderare debeat ostendit, prius eam illuminat, ac deinde ardentem facit. Ardet ergo quia ardentes facit, sicut alibi lucere dicitur quia illuminat, de hac
Abbreviated transcription (Latin):
Sus tertene substantie subsidia
reddunt. quid aliud qͣm scõꝵ ani¬
maltum a potheca fiuntꝰ Tercia
deuiq mansio animalia quidem te¬
net. s ĩmansneta. ꝑ que designatur
utta sp̃ualim que qmͣdiu in hͣc cor¬
ruptione tenentur ⁊ legi det per ra¬
tionem subiecta sunt: ⁊ tñ in carne¬
sua portant per q̃ legi det ad huc contͣ¬
dicunt. Animalia gͦ sunt quia ui¬
uunt ꝑ rõnem mentis: s ĩ mansueta
ꝑ illicita desid̾ia carnis. In quarta
mansione sũt mitia aĩalia quia sic̃

Expanded text:
suis terrenae substantiae subsidia suis terrenae substantiae subsidia reddunt, quid aliud quam sanctorum animalium apotheca fiunt? Tertia denique mansio animalia quidem tenet sed immansueta, per quae designatur vita spiritualium, qui quandiu in hac corruptione tenentur, et legi Dei per rationem subjecti sunt, et tamen in sua carne portant per quod adhuc legi contradicunt. Animalia ergo sunt, quia vivunt per rationem mentis, sed immansueta per illicita desideria carnis. In quarta mansione sunt mitia animalia, quia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ contemplationis p̾sentiã adherebt̃.
Quod autẽ archa in tecto suo sursũ
in unim colligitur: quidalind signi¬
ficat. nͥ qd̾ cum ad hiris inte tenebͥs
educti fuerinus: tũc om̃ desid̾iorũ
nr̃oꝵ finem ad unum referemꝰ qũ
sicitti est dm̃ usdere ceperimus. uͭ iã
nil libeat nͥ faciem eius sine int̾mis¬
sione intueri. cius dulcedine sine
fastidio satiari. euis amore sñ defcu
querere ⁊ ꝑ cognitionem inuenire.
ꝗ ꝑ gustum tange. In illa mansio¬
ne que fundo erat contigua depu-¬
tatus erat fimꝰ ani maliũ qͥ recte
uttam carnaltum expͥmit. qm̃ hii
qui carnis desideriis inseruiunt⁊
quid aliud qmͣ putredo sunt: Scd̾a
ab hinc mansio continet cibaria
animalium ꝑ que conuenient̾ de¬
signantur hii qui in sancta eccłia
quendam medium statũ tenent.
qui neꝙ prorsus ꝑ illicita defideria
carni succunbunt. neꝙ ꝑ contẽp¬
tum mundi ad dignitatem spũa
pro erogatione uerbi dei doctorib

Expanded text:
per contemplationis praesentiam adhaerebunt. per contemplationis praesentiam adhaerebunt. Quod enim arca in tecto suo sursum in unum colligitur, quid aliud significat, nisi quod cum ab hujus vitae tenebris educti fuerimus, tunc omnium desideriorum nostrorum finem ad unum referemus, quoniam sicuti est, Deum videre coepimus, ut jam nil libeat, nisi ejus faciem sine intermissione intueri, ejus dulcedine sine fastidio satiari, ejus amore sine defectu quaerere, et per cognitionem invenire, et per gustum tangere. Illi mansioni, quae fundo erat contigua, deputatus erat fimus animalium, qui recte vitam carnalium exprimit, quoniam ii qui carnis desideriis inserviunt, quid aliud quam putredo fiunt? Secunda abhinc mansio continet cibaria animalium, per quae convenienter designantur ii, qui in sancta Ecclesia quemdam medium statum tenent, qui neque prorsus per illicita desideria carni succumbunt, neque per contemptum mundi ad dignitatem spiritpro erogatione verbi Dei doctoribus
Abbreviated transcription (Latin):
ammarum exutarum a corpore.
Quintꝰ status est in aĩa ⁊ corpore
resurgentium qui sup̾mus est¬
⁊ cubito sup̾mo continguns. Qd̃
tres inferiores mansiones scd̾m
altitudinem parietum ĩdirectũ
ascenderit. ⁊ uersus sup̾mũ cubi¬
tum non inclinatur. hoc signifi¬
cat qd̾ quantũlib in hac iita pro¬
ficimtis: adhuc tamen facie condi¬
toris nr̃i. quasi aduersi sumus.
quia ⁊ ꝑ meritum ascundimus.
s ꝑ p̾sentiam contẽplationts
ad ipsimm non inclinamur. Uñ
recte in canticis canticoꝵ spõsa
dilectum suim post parietẽ sta¬
re cõmeinorat. quia qͣmͣdui hunis
correptionis tegmine tircũdamur
qͣi quodam pariete int̾posito ab eius
facie ꝑhibemur. Quarta autem ⁊
quilta mansio in ascensit suo ad u¬
num colliguntur. quia aĩe scõꝵ et
nũc deposito carius hon̾e. ĩ contẽpla¬
tione sui conditoris letent᷑. ⁊ cũ it̾i
corpora nr̃a ĩmortalia ⁊ ĩpassibilia.
receꝑint: tunc plentꝰ ⁊ uitinius ei

Expanded text:
animarum exutarum a corpore; quintus status est in anima et corpore resurgentium, qui supremus est, et cubito supremo contignus. Quod res inferiores mansiones secundum altitudinem parietum in directum ascendunt, et versus supremum cubitum non inclinantur, hoc significat, quod quantumlibet in hac vita proficimus, adhuc tamen a facie conditoris nostri quasi aversi sumus, quia et per meritum ascendimus, sed per praesentiam contemplationis ad ipsum non inclinamur. Unde recte in Canticis canticorum sponsa dilectum suum post parietem stare commemorat, quia quandiu hujus corruptionis tegmine circumdamur, quasi quodam pariete interposito ab ejus facie prohibemur. Quarta autem et quinta mansio in ascensu suo ad unum colliguntur, quia animae sanctorum et nunc deposito carnis onere in contemplatione sui conditoris laetantur, et cum iterum corpora sua immortalia et impassibilia receperint, tunc plenius et vicinius ei
Abbreviated transcription (Latin):
murttam potatum Irritato¬
nemn ⁊ iram ⁊ ruinas multal
multum potatũ. Ebrietas qͥ
auimositas imprudentis ef¬
fensio minorans iurtutẽ ⁊ fa¬
tiens mulnera. S qnasta su

Expanded text:
multum potatum irritationem, et iram, et ruinas multas multum potatum, ebrietatis animositas imprudentis offensio: minorans virtutem, et faciens vulnera. » Quid lu
Abbreviated transcription (Latin):
istatuat expet̾end̾ ee. ñ id
qd delestat. s id ꝙ expedit. et
quodusui non uoluntati sufti¬
iat. Interregitio. ꝯ

Expanded text:
statuat expetendum esse, non id quod delectat, sed id quod expedit, et quod usui, non voluptati, sufficiat. INTERROGATIO
Abbreviated transcription (Latin):
Dii mala aunt ⁊ bona ꝓfitẽ¬
tur: ꝑ ostentatõm qrppebõi
apparent ꝑ actõm u̾o mali xxi¬
stunt. Om̃ia possunt asim¬
plicib uitia ꝑpetrari. simula¬
tio u̾o ⁊ hypocrisis ñ ꝯmitat᷑
ñ a male astutis ꝑ calliditatẽ
ualentib uitia sub op̃e rurtu¬
tum celare. ⁊ ñ uerã sc̃itatem
obictẽ. Scĩ ñ solum głam supra

Expanded text:
Hi mala agunt, et bona profitentur. Per ostentationem quippe boni apparent, per actionem vero mali existunt. 3. Omnia possunt a simplicibus vitia perpetrari, simulatio vero et hypocrisis non committitur nisi a male astutis per calliditatem, valentibus vitia sub specie virtutum celare, et non veram sanctitatem objicere. 4. Sancti non solum gloriam supra
Abbreviated transcription (Latin):
apparent hoĩb spetõsa: ratꝰ
lio siuit plena ossib mortuoꝵ¬
quid̃ apparetis hominib iusti
uitus u̾o pleni estis emarttia
Aunquitate. Dupłr dampnãt᷑
hypocrite: siue ꝓ occulta mi¬
tione. Exil lo eniin ꝯdempn¬
ant᷑. qr iuiqui sunt: existo qr
ostendunt qd̃ ñ sunt. Noti
semꝑ latent hẏpocrite: nam
⁊si inpͥncipio sui quidamr̃
pateant. pͥus tñ qͣm uita eoꝵ
finiat᷑. qł simulate uyc̾uit
detegit᷑. Om̃e eĩ sincerura
menet. Nam q̃ sumilata st̃.
Dinturna d̾e. ñ. pofsiuit. ¶ iõ
eoꝵ desꝑanda est salus: qui
adhuc aliquid t̾remim sani¬
unt. dum possint ⁊ ĩ occultis
ag̾e unde iustificent᷑. Hii enĩ
meliors surit ẏpocritis. eoꝙ
boni. Hypocrite uo ĩ occulto
mali sunt: ⁊ bonos se palam
ostend̃t. Hẏpocritã iustus
arguere ꝓhĩbetur. ne det̾ioꝵ
casligatus existat. dñte salo¬
morie. Noli arguere derisorẽ.
nec oderit te¬

Expanded text:
apparent hominibus speciosa, intus vero sunt plena ossibus mortuoquidem apparetis hominibus justi, intus vero pleni estis avaritia et iniquitate. Dupliciter damnantur hypocritae, sive pro occulta initione. Ex illo enim condemnantur, quia iniqui sunt; ex isto, quia ostendunt quod non sunt. 6. Non semper latent hypocritae; nam etsi in principio sui quidam non pateant, prius tamen quam vita eorum finiatur quam simulate vixerint deteguntur. Omne enim sincerum permanet: nam quae simulata sunt diuturna esse non possunt. 7. Non eorum desperanda est salus, qui adhuc aliquid terrenum sapiunt, dum possint et in occultis agere unde justificentur. Hi enim meliores sunt hypocritis, eo qcculto boni. Hypocritae vero in occulto mali sunt, et bonos se palam ostendunt. 8. Hypocritam justus arguere prohibetur, ne deterior castigatus existat, dicente Salomone: Noli arguere derisorem, ne oderit t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sermonem doctͥne
genuerit: ñ fouet exemplis
s deserit. qr quos u̾bo edificat.
uita ⁊ morib descruit. Hypo¬
crite simulatores duͣr q̃ iusti

Expanded text:
per sermonem doctrinae genuerit non fovet exemplis, sed deserit, quia quos verbis aedificat, vita et moribus destruit. Hypocritae simulatores dicuntur, qui justi
Abbreviated transcription (Latin):
fallit ip̃am qͣm didicit iutatem
indicib :qͣm a cruentissĩs hadstibꝰ
Nullus eĩ p̾do tam cupidꝰ ĩ alienis:
qͣm iudex ugͫ ĩ suis. Latrones ĩ ac¬
censis faucib ac latebrosis laten¬
tes insidias disponunt. isti palã¬
rapacitatis auaritia seuiũt. Hostes¬

Expanded text:
corrumpit ipsam quam didicit veritatem. judicibus quam a cruentissimis hostibus. Nullus enim praedo tam cupidus in alienis quam judex iniquus in suis. 8. Latrones inaccessis faucibus ac latebrosis latentes, insidias ponunt, isti palarapacitatis avaritia saeviunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qnomͦ ꝑtineat deuotio ad oratio¬
nem: oratio ad consolationeni.
consolatio ad compassionẽ: cõ¬
passio ad mortificationem. mor¬
tifitatio ad humilitatem. In his
sex uocib cantatur canticum
nouum. canticum caritatis.
In his auditur iubilum unita¬
tis: consonum melos deuotionis.
contemplationis dulcedo.

Expanded text:
quomodo pertineat devotio ad oratioquomodo pertineat devotio ad orationem, oratio ad consolationem, consolatio ad compassionem, compassio ad mortificationem, mortificatio ad humilitatem. In his sex vocibus cantatur canticum novum, canticum charitatis. In his auditur jubilum unitatis, consonum melos devotionis, contemplationis dulcedo.
Abbreviated transcription (Latin):
contaret cum alti angl̃is canticum
ppotue felicitatis. Bescendens ergo
d celo inchoauit antiphonã sugge¬
Sonis in paradiso. desꝑationis in
infernio. Siffert itaꝙ minsicaxp̃i
⁊ inusica diaboli. Illo eñi incepit
a noce sublimiori. Hec autẽ ab hu¬
msluiori. Atdi gͥ doctorem: de musica.
spũali. doctrinam nobis facientem
Discite incitut a me quia inttis sũ ⁊
humilis corde ⁊ inuenietis regntẽ
animabus urĩs. Gides ne auomodo
litatis. In musica siquidem xp̃isex
sunt uoces. inter se consone ⁊ con¬
cordes. Prria concordie tiox est hu¬
maitas cordis: secunda mortifi¬
catio carnis. tercia compassio:
quarta consolatio. quinta orato.
sexta denotio. Nota gͦ qno modo
secundum concordiam moꝵ sũt
desçensus ⁊ afcensus uirtutum.
Nota quomͦ concordet hũilitas
nortificationi: mortificatio com¬
pasioni. compassio consolatõnt.
consolatio orationi. Oratio de uo¬
tioni. ¶Dota iterum ĩ descensu

Expanded text:
cantaret cum aliis angelis canticum cantaret cum aliis angelis canticum perpetuae felicitatis. Descendens vero de coelo inchoavit antiphonam suggestionis in paradiso, desperationis in inferno. Differt itaque musica Christi a musica diaboli: illa enim incipit a voce sublimiori, haec autem ab humiliori. Audi igitur doctorem de musica spirituali doctrinam nobis facientem: Discite, inquit, a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Videsne quomodo litatis? In musica siquidem Christi sex sunt voces inter se consonae et concordes. Prima concordiae vox est humilitas cordis, secunda mortificatio carnis, tertia compassio, quarta consolatio, quinta oratio, sexta devotio. Nota ergo quomodo in concordia morum sunt descensus et ascensus virtutum. Nota quomodo concordet humilitas mortificationi, mortificatio compassioni, compassio consolationi, consolatio orationi, oratio devotioni. Nota iterum in descensus
Abbreviated transcription (Latin):
elenes ascendens ad contempsatoẽm
dei. Noli cantare cum lucifero tn
celo. seu cum pͥmo homine. in ꝑadi¬
so: S cantes in templo cum xp̃o. ei¬
tiens uendentes ⁊ementes ex eo. et¬
tiens uendentes datam grãm: et
ementes uanam głiam. Cantus
diaboli cupiditas: cantris pͥmi ho¬
minis uoluptas. secundi carttas.
In cantu diaboli sunt tres false uo¬
ces: ⁊ in cantu pͥmi hominis tres
dissone ⁊ discordes. In cantu ⁊ eñi
diaboli prima uox est elationis.
secunda suggestionis: tercia desꝑa¬
tionis. Similiter et in cantu pri¬
mi hominis. prima nox est de lec¬
tatio. Secunda consensus. tercia
excusatio. Ex his sex nocib cõstat
discordte cantus. Musica drabo¬
li ab altiori noce qmͣ debrnt can¬
tare cepit. Inchoatit eñi in ceło.
antiphonam elationis dicens.
Ponam sedem meam ad aqͥlonẽi
et ero similis altissimo. Altius
igitur inchoanit qmͣ debit. Si eñ
non excederet regłam subiectioneo

Expanded text:
eleves ascendens ad contemplationem eleves ascendens ad contemplationem Dei. Noli cantare cum Lucifero in coelo, seu cum primo homine in paradiso, sed cantes in templo cum Christo, ejiciens vendentes et ementes ex eo , ejiciens vendentes datam gratiam, et ementes vanam gloriam. Cantus diaboli cupiditas, cantus primi hominis voluptas, secundi charitas. In cantu diaboli sunt tres falsae voces, et in cantu primi hominis tres dissonae et discordes. In cantu etenim diaboli prima vox est elationis, secunda suggestionis, tertia desperationis. Similiter et in cantu primi hominis prima vox est delectatio, secunda consensus, tertia excusatio. Ex his sex vocibus constat discordiae cantus. Musica diaboli ab altiori voce cantare coepit; inchoavit enim in coelo antiphonam elationis, dicens: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Altius igitur inchoavit quam debuit. Si enim non excederet regulam subjectionis
Abbreviated transcription (Latin):
frangis uocem. frange ⁊ uolu̾tatẽ.
Seruas consonantiam uocum.
Serua ⁊ concordiam moꝵ: ut per
exemplum concordes ppximo. per
uoluntatẽ deo. ꝑ obedientiã. ma¬
grõ. Hec est concordia moꝵ. Sũt
etiam tres spẽs sonoꝵ: q̃ fiunti
pulsic. flatu. ⁊ cantu. Ad citharã
ꝑtinet pulsus ad organũ flatus.
ad uocem cantus. Alssignari po¬
test hec consonantia sonoꝵ con¬
cordie. moꝵ: si referatur ad pul¬
sum cithare manitũ operatio:
ad flatum organt mentes deuo¬
tio: ad cantum nocis sermonis
exortatio. Percute igit᷑ cordas
cithare mãnu bone oꝑatõis. ut cõ¬
cordes ppximo ꝑ exemplum morti¬
ficate carnis. Imple organum cor
Ut reddas deo dulcem sonum pre
deuotionis. Ut iterũ concordes
magr̃o. canta cantictuim uottum.
cis. sine dulcedine cordis: Sicut
sice frangis ⁊ eleuas uocem: sio
ꝑ ascensus ⁊ descensus uirtutum
frangas et eleues mentẽ. frangas
descendens ad compassionem pximi:

Expanded text:
frangis vocem, frange et voluntatem, frangis vocem, frange et voluntatem, servas consonantiam vocum, serva et concordiam morum, ut per exemplum concordes proximo, et per voluntatem Deo, per obedientiam magistro: haec est concordia morum. Sunt etiam tres species sonorum, quae fiunt pulsu, flatu et cantu. Ad citharam pertinet pulsus, ad organum flatus, et ad vocem cantus. Assignari potest haec consonantia sonorum, concordiae morum: si referatur ad pulsum citharae, manuum operatio; ad flatum organi, mentis devotio; ad cantum vocis sermonis exhortatio. Percute igitur chordas citharae manu bonae operationis, ut concordes proximo per exemplum mortificatae carnis. Imple organum cordut reddas Deo dulcem sonum piae devotionis. Ut iterum concordes magistro, canta canticum novum, cis sine dulcedine cordis? Sicut sicae frangis et elevas vocem, sic per ascensus et descensus virtutum frangas et eleves mentem. Frangas descendens ad compassionem proximi,
Abbreviated transcription (Latin):
modtilatione gloriantur: nec
tantum gandent de dono gre
S etiam alios sꝑnunt tumẽ¬
tes elatioue: aliud cantant qm̃i¬
libri habeant.⁊ aliud forsitan ite¬
rum dicturi: ut sint illud idem
iterum cantaturi. Tanta est le¬
uitas nocis forsitan et mentis. Can¬
tant forsitan ut placeant populo
magis qͣm deo Qui si cantant ñ
cantant in choro cum maria so¬
rore moysi: sed in palatio cũ he¬
rodiade. ut placeant discũben¬
tib. uł herodi. Timeo autẽ ne
sic̃ delectantur altitudine uocis:
delectentur etiam elatõe m̃tis.
Nemio tamen altiꝰ cantat eo quẽ
dñs audire consuernt de mõte
Noce mea inquit dauid ad dñm
clamamt: ⁊ exaudunt me de mõ¬
te sancto suo. Esto gͥ in tialle
humilitatis: ut in monte sc̃o
atidtri merearis. Si sic cãtas
ut ab aliis landem queras: uo¬
cem triam tiendis ⁊ facis eam
non triam sed suam. Caue ne
monastertum uertas in thea¬
trum. Habes in potestate tua
uocem tuam. habeto ⁊ antinũ:

Expanded text:
modulatione gloriantur, nec modulatione gloriantur, nec tantum gaudent de dono gratiae, sed etiam alios spernunt tumentes elatione, aliud cantant qlibri habeant, et aliud forsitan iterum dicturi, si sint illud idem iterum cantaturi. Tanta est levitas vocis, forsitan et mentis. Cantant forsitan, ut placeant populo magis quam Deo. Qui sic cantant, non cantant cum Maria sorore Moysi, sed in palatio cum Herodiade, ut placeant discumbentibus vel Herodi. Timeo autem, ne sicut delectantur altitudine vocis, delectentur etiam elatione mentis. Nemo tamen altius cantat eo, quem Dominus exaudire consuevit de monte suam. Voce mea, inquit David, ad Dominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo . Esto igitur in valle humilitatis, ut in monte sancto exaudiri merearis. Si sic cantas, ut ab aliis laudem quaeras, vocem tuam vendis, et facis eam non tuam sed ementi suam. Cave ne monasterium vertas in theatrum. Habes in potestate tua vocem tuam, habeto et animum,
Abbreviated transcription (Latin):
tib nr̃is nichil fiat qd̾ cutusquã
fore uidetur ut maxime ĩ eccłia
cum ad opus dei uentum fuerit:
humilitatis honestas diligentius
obsertetur. ut qui in eccłia añ
conspectum dei conuenimus ne
ibidem deteriores simus. Stint
enim quidam qui mente uagi
attoniti occilis. Habitu dissolu¬
ti. plana parietum ꝓspicientes
plustrant. aliud cantant: ali¬
ud cogitant. In choro sũt corpore
S in foro mente: nunc intus
sunt ntinc foris exeunt. nec tm̃
intus dissoluti: S etiam cum
exierunt foras curiosi psalmo¬
die uerba ꝓferunt. S psalmo¬
die sensnm non attendunt. uñ
beatus gregorius. Nox inquit
psalmodie cum ꝑ intentionem
cordis agitur. ꝑ hanc om̃ipotenti
dño ad cor iter paratur: ut ĩten¬
te menti uel ꝓphetie misteria.
uł gr̃a conpunctionis infunda¬
tcit. Item idem in eodem. Bũ
inqrit ꝑ ꝑsalmodiam cõpunc¬
tio infunditut: ina nobis in
corde fit ꝓ quam ad iħm ĩ fine
puenitur. Sunt etiam alii.
uote dissolũti. qui uocis sue

Expanded text:
nihil fiat, quod cujusquam fore videtur, ut maxime in ecclesia cum ad opus Dei ventum fuerit, humilitatis honestas diligentius observetur, ut qui in ecclesiam ante conspectum Dei convenimus, ne ibidem deteriores simus. Sunt enim quidam, qui mente vagi, attoniti oculis, habitu dissoluti, plana parietum prospicientes perlustrant, aliud cantant, et aliud cogitant. In choro sunt corpore, sed in foro mente; nunc intus sunt, nunc foras exeunt; nec tantum intus dissoluti, sed etiam cum exierint foras curiosi. Psalmodiae verba proferunt, sed psalmodiae sensum non attendunt. Unde beatus Gregorius. « Vox, inquit, psalmodiae cum per intentionem cordis agitur, per hanc omnipotenti Deo ad cor iter paratur, ut intentae menti, vel prophetiae mysteria vel gratia compunctionis infundatur. » Idem in eodem: « Dum, inquit, per psalmodiam compunctio effunditur, via nobis in corde fit, per quam ad Jesum in fine pervenitur. » Sunt etiam alii voce dissoluti, qui vocis suae
Abbreviated transcription (Latin):
ea q̃ eminentiora sunt q̃rit. cu¬
qui dixit. d̾s suꝑbis resistit. Illd̾
tis loqu̾elam ł artificium aliꝙ¬
Se subtrabat ñ solum ab gen¬
audiendo eos qui aunt id ꝙ
obliuisci cupiti Et hoc ꝗoseru¬
andum de omnib uitus. Int̾¬

Expanded text:
ea quae eminentiora sunt quaerit. Cuqui dixit: Deus superbis resistit . Illud stis loquelam, abstrahat non solum ab agenaudiendo eos, qui agunt id, quod oblivisci cupit, et hoc observandum de omnibus vit
Abbreviated transcription (Latin):
nis iuste ⁊ quoncoo alicti¬
ens ql abindignatõne deip¬
entes inuenimur de cidere.
uroris quidem ꝓp̃m estred¬
titatio anime maia me¬
ditantis adusum eũ quise cõ¬
ditat ⁊ srritat Indignat᷑ons¬
te eo aftcu ł ꝓpoito quo auer¬
turur a pocis ⁊ quo displicet
mob qd non reste gestum est
Quod aũt mẽdum aboro
incipienfis anima decidi ł
malum. nich̾ mairũ est. mł¬
ta⁊ enm iniuenes huuis¬
modi. Propt̃ qd̾ memranie
oportet ste scͥpture dicenti

Expanded text:
nis justae? et quomodo aliquoties quasi ab indignatione incipientes inveniuntur decidere Furoris quidem proprium est, concitatio animae mala meditantis adversus eum, qui se concitat et irritat. Indignationpere eo affectu vel proposito quo avertimur a peccatis; et quod displicet nobis, quod non recte gestum est. Quod autem interdum a bono incipiens anima decidit in malum, nihil mirum est. Multa enim invenies hujuscemodi, propter quod meminisse oportet sacrae Scriptur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsistendo ⁊ ꝓficiendo. Re dico¬
qiti aut trignta ãnos dño
impendissemus cu utiq tot̾
noscimus debe̾ qd uiuimꝰ et
ut sat unũ am̃ egemus in
sło in estimabise ẽ et qͣntũ
nob̾ de etͥne uite gaudus frau¬

Expanded text:
te proficiendo. Vere dicginti aut triginta annos Domino impendissemus, cui utique totum nos scimus debere quod vivimus, et ut satis unum annum ageremus in saeculo, inaestimabile esset quantum nobis de aeternae vitae gaud