comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scenderec: in eũ qui ẽ suꝑ lomines ñ uenirec
Transire gͦ est iugiles: etia cos quos mirat᷑ anima.
in eiꝰ cõparatione post ponere. D tunc is qͥ que¬
rebatur cernit᷑: si homo quidẽ. sed tam̃ extra
m̃suras hominũ credatur. Unde bene nunc
dicit̾. Nullus ei similis in legislatorib. Sed is
uidelicet ꝑ infirmitatẽ carnis. nris obtutib
ipparens. dum alios reꝓbat. alios uocat: mi¬
ra iudicia exhibuit. quę a nobis & cogitari pos¬
sint. & conphiendi ñ possuit. Ait nãque. In iu¬
diciũ egomn hunc mundũ ueni: ut qui ñ iudenꝰ

Expanded text:
scenderet, eum qui est super homines non inveniret. scenderet, eum qui est super homines non inveniret. Transire ergo est vigiles, etiam eos quos miratur anima in ejus comparatione postponere. Et tunc is qui quaerebatur, cernitur, si homo quidem, sed tamen extra mensuras hominum credatur. Unde bene nunc dicitur: Nullus ei similis in legislatoribus. Sed is videlicet per infirmitatem carnis nostris obtutibus apparens, dum alios reprobat, alios vocat, mira judicia exhibuit, quae a nobis et cogitari possint, et comprehendi non possint. Ait 855 namque: In judicium ego in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
pellit̾ : gentilitas ad gregatꝰ. Quod uidelicet
factũ mirari possumꝰ:s. ꝑserutari nullatenꝰ
ualemꝰ. Unde & bene nunc ab heli subdicur.
ei dicere. operatus es iniqͥtatem: Ac si dicat Cui
Ianto gͦ debem sub eiꝰ uidiciis silendo qui escere
quauto &e rationẽ iudiciorũ illiꝰ. nos cernimus
aliquando uiri angeli: aliquando. autẽ ꝑ fecdae̾
uite hemines morantꝰ. Nam qr aliquando uir
angelus dr̃. daniel ꝓpħa testatur : qui ait: ec ce
uir gabribel Rursũ qr uirorũ nomine. ꝑ fectę
uite̾ homines exprimunt᷑: in ꝓuerbi is sapien¬
tia loquit᷑ dicens. Ouiri ad uõs clamito. De
s. tam̃ opus eiꝰ ignoratꝰ: qr nimirũ iudicia illiꝰ
ipsi etiã qͥ hunc p̃dicant inpenstrata uenerant᷑

Expanded text:
 gentilitas aggregatur. Quod videlicet factum mirari possumus, sed perscrutari nullatenus valemus. Unde et bene nunc ab Eliu subditur: ei dicere: Operatus es iniquitatem? 5. Judicia ejus Tanto ergo debemus sub ejus judiciis silendo quiescere, quanto et rationem judiciorum illius nos cernimus aliquando viri angeli, aliquando autem perfectae vitae homines memorantur. Nam quia aliquando vir angelus dicitur, Daniel propheta testatur, qui ait: « Ecce vir Gabriel . » Rursus quia virorum nomine perfectae vitae homines exprimuntur, in Proverbiis Sapientia loquitur dicens: « O viri ad vos clamito . » Sed tamen opus ejus ignoratur, quia nimirum judicia illius ipsi etiam qui hunc praedicant impenetrat
Abbreviated transcription (Latin):
rationale animal rationis uerba edidit. nec ta¬
men ad ꝑmutationẽ naturȩ rationalis acces¬
sit: ita sepe qui libet indignus scã uerba per
ꝓphecie sp̃m accipit. Sed tamen aꝗ ꝓinerendã
scitatis głam ñ ꝑtingit: ut & supra se loquen¬
do emineat. & infra se uiuendo torpescat. Un¬
de ce nunc helu redẽptoris nr̃i aduentũ humi¬
lem. ñ humilis conspicit: & eui ꝓphetando pre¬
dicat. quẽ elatis morib inpugnat. dicens. Ecce¬

Expanded text:
rationale animal rationis verba edidit, nec tarationale animal rationis verba edidit, nec tamen ad permutationem naturae rationalis accessit, ita saepe quilibet indignus sancta verba per prophetiae spiritum accipit, sed tamen ad promerendam sanctitatis gloriam non pertingit, ut et supra se loquendo emineat, et infra se vivendo torpescat. Unde nunc Eliu Redemptoris nostri adventum humilem non humilis conspicit, et eum prophetando praedicat, quem elatis moribus impugnat, dicens: C
Abbreviated transcription (Latin):
UIS QUIS DE MACNIS
DICTIS ARROGATIIIUM
SIMERE SCIENUIAM
nititur prouidere sol¬
lerter debet ne hoc
quod eoꝵ scientia altu
uiuendi se impericia trans¬
nãq cĩ fortia dicere au
gressi. de spinis rosas attingimus:
Siscreta gͦ nobis sollicitudine opus est & ca¬
pere quod redolet. & cauere qͦd pungit: ne si
fortasse in ꝓuide dictorũ flos legitur. incau¬
ta legentis manꝰ morũ spina laceret᷑. Heliu
itaq doctus. & rrogans. ꝓfert aliquando qͦd ole¬
at: aliquando qͦd pungat Sic igit̾ sumendũ
est de eius doctrina quod fraglat: ut tam̃ solli¬
cite cauendũ sit. de elatione qͦd uulnerat. Iui
multa quidẽ superius mortalit̾ intiuit. s in uer¬
bis sequentib ad sola se ꝓphetię archana sustol¬
lit. Ima enĩ ia motaliatis deserit: &ad ꝓphe
gans impleri ꝓphetico spii potuit: cũ saul etiã
in numero ꝓphetarũ fuit .S. hoc de saule eur
dicimꝰ. cũ ex uisione angłi accepisse uerba ra¬
cionabilia & asinã nouerimus: Sed sicut ir¬

Expanded text:
uisquis de magnis dictis arrogantium sumere scientiam nititur, providere solerter debet, ne hoc quod eorum scientia altumvivendi se imperitia transnamque cum fortia dicere audgressi, de spinis rosas attingimus. Discreta ergo nobis sollicitudine opus est, et carpere quod redolet, et cavere quod pungit, ne si fortasse improvide dictorum flos legitur, incauta legentis manus morum spina laceretur. Eliu itaque doctus et arrogans profert aliquando quod redoleat, aliquando quod pungat. Sic igitur sumendum est de ejus doctrina quod fragrat, ut tamen sollicite cavendum sit de elatione quod vulnerat. Qui multa quidem superius moraliter intulit, sed in verbis sequentibus ad sola se prophetiae arcana sustulit. Igans impleri prophetico spiritu potuit, cum Saul etiam in numero prophetarum fuit . Sed hoc de Saule cur dicimus, cum ex visione angeli accepisse verba rationabilia et asinam noverimus ? Sed sicut ir
Abbreviated transcription (Latin):
A lii ioħem baptistã. ali heliã : alii hiereiniã.
aut unũ ex ꝓpħis. Sed nunirũ petro quam
excelsus in fortitudine ẽẽt. apparuit: cũ eũ
ueracit̾ in tuens alegis latoꝵ ęqualitate dis¬
creuit dicens: Tu es. xp̃s. filius dei uiui
Unde recte de illo. sponsa in canticis canticorum
dicit. In lectulo meo ꝑ noctes quęsiui quẽ dili¬
git anima mea: quęsiui illũ & ñ inueni. Et pau¬
io post. Inuener̃ me uigiles qͥ eustodiunt ciuita¬

Expanded text:
Alii Joannem Baptistam, alii Eliam, alii Jeremiam, Alii Joannem Baptistam, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex prophetis . Sed nimirum Petro quam excelsus in fortitudine esset aperuit, cum eum veraciter intuens, a legislatorum aequalitate discrevit, dicens: Tu es Christus Filius Dei vivi . Unde recte de illo sponsa in Canticis canticorum dicit: In lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea, quaesivi illum, et non inveni . Et paulo post
Abbreviated transcription (Latin):
debitur in infirmitate: excelsus manet in for¬
titudine Paulohoc etiã attestãte qͥ ait. Q uia
& si crucifixus ẽ. ex infirmitate : sed uuut exiunr¬
tute di De quo recte subiungit᷑: nullus ei simił
in legis latorib. Legis lator morses. legisiator
iosue. legisiator ᷤ etiã ꝓpħae. legislatores cuncto
dicere possumꝰ. quos ex lege ad moniusse recta
popłm scimꝰ: sed huic mediatori in legislatori¬
bus similis nullus ẽ.qr isti gratuito uocati. ex
peccatis ad innocentiã redeunt. & ab his quae
insemet ipsis exꝑti sunt. p̃dicando alios redu¬
cunt. redempto autẽ nr̃ homosine peccato
est. filius sine adoptione: nec ꝑpetrauit umꝗͣ
qͦd redarguit : &e sic inundo exhumanita te
loquit᷑. ut tamen eidẽ mundo ante scła ex
diuinitate dominetꝰ: Hunc mediatorem dei¬
&e hominũ: quidã legis latorib similẽ fuisse
credidert̃ Nam requirenti. quẽ dicunt esse
filiũ hominis: yespondert̃ discipuli dicentes:

Expanded text:
debitur in infirmitate, excelsus manet in fortitudine, Paulo hoc etiam attestante, qui ait: Quia et si crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . De quo recin legislatoribus. Legislator Moyses, legislator Josue, legislatores etiam prophetae. Legislatores cunctos dicere possumus, quos ex lege scimus admonuisse recta populum. Sed huic Mediatori in legislatoribus similis nullus est. Quia isti gratuitu vocati ex peccatis ad innocentiam redeunt, et ab his quae in semetipsis experti sunt, praedicando alios reducunt. Redemptor autem noster homo sine peccato est, filius sine adoptione, nec perpetravit unquam quod redarguit, et sic mundo ex humanitate loquitur, ut tamen eidem mundo ante saecula ex divinitate dominetet hominum quidam legislatoribus similem fuisse crediderunt. Nam requirenti: Quem dicunt homines esse filium hominis? responderunt discipuli, dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
est oĩnium: Dt enĩ unĩ exmultis loquar : duo
adhanc lucẽ pariuili ueniunt: sed uni datꝰ
ut ad redemptionẽ ꝑ baptisma redeat. ilt̃
ante subtrahit᷑ quã hunc regenerans unda
ꝑfundat: & sępe fideliũ filus. sine fide rapi¬
tur: sepe infideliũ. concesso fidei sacramento
renouat᷑ Sed fortasse aliquis dicat quod hunc
as acturuĩ praue etiã post baptisma nouerat.
& id circo eũ ad baptismatis grãm ñ ꝑ ducat.
Qđ si ita est : peccata qͦrundã ꝓculdubio priꝰ¬
quã sit ꝑ petrata puniunt᷑: & quis ista recte
sentiens dixerit. qr om̃ips ds̃ qui alios aꝑpe¬
tratis faciuorib liberat. hȩc in aliis etiã ñ ꝑpe¬
trata condẽpnat: Occulta itaq sunt iudicia :¬
& quanta obscuritate nequeunt conspici: tanta
debent humilitate uenerari Dicat gͦ . mem̃¬
to quod ignores opus ei. de quo cecm̾er̃ uiri:
acsi aꝑte diceret. De quo for tissonaduncenti sui¬

Expanded text:
entibus.---Ut enim unum e multis loquar, duo ad hanc lucem parvuli veniunt, sed uni datur ut ad redemptionem per baptisma redeat, alter ante subtrahitur quam hunc regenerans unda perfundat. Et saepe fidelium filius sine fide rapitur, saepe infidelium concesso fidei sacramento renovatur. Sed fortasse aliquis dicat quod hunc Deus acturum prave etiam post baptisma noverat, et idcirco eum ad baptismatis gratiam non perducat. Quod si ita est, peccata quorumdam proculdubio priusquam sint perpetrata puniuntur. Et quis ista recte sentiens dixerit quia omnipotens Deus, qui alios a perpetratis facinoribus liberat, haec in aliis etiam non perpetrata condemnet? Occulta itaque sunt ejus judicia; et quanta obscuritate nequeunt conspici, tanta debent humilitate venerari. Dicat ergo: Memento quod ignores opus ejus, de quo cecinerunt viri. Ac si aperte diceret: De quo fortes quiqu
Abbreviated transcription (Latin):
rant: qr cognoscunt ꝑ gram eũ aqͦ factisunt .s.
ei iudicia conp̾hendere nequeunt. qr ab illo etiã
sua actione ñcernitur: psalmista testatur di¬
cens: qui posuit tenebras. latibulũ suum. Et
rursum: Iudicia tua: ab essus multa Atque
iterũ. IAbyssus sic̃ palliũ amictus eiꝰ Unde
bene etiã ꝑsalomonẽ dr̃. Sic̃ ignoras quȩ sit
uia spc̃. & qua ratione conpingantꝰ essa inuen

Expanded text:
 cognoscunt per gratiam eum a quo facti sunt, sed ejus judicia comprehendere nequeunt, quae ab illo etiam sua actione non cernitur, Psalmista testatur, dicens: Qui posuit tenebras latibulum suum . Et rursum: Judicia tua abyssus multa . Atque iterum: Abyssus sicut pallium amictus ejus . Unde bene etiam per Salomonem dicitur: Sicut ignoras quae sit via
Abbreviated transcription (Latin):
tunc potentius cuncta iudicent: quanto nune
in eis sul tilius cuncta iudicantur. Haec
helu quasi noua spondendo intulit: quȩ beat᷑
iob semꝑ credendo stabiliter tenuit. Hab ent
entes ex aggerent: & si quod forsitan bonũ dicunt
hoc uelut in cognitũ ꝑferant. Wnde fit: ut etiã
doctiores se docere audeant: qr uidelicet scire¬
se talia solos putant. Cum uͦ ad aliqua consola¬
tionis uerba descendunt. statin uoluisse se esti¬
mant: & pincrepationis tumide asperitatem.
quasi quoddã sibi geniũ reformant : ut qui con¬
descẽdisse blandientes uisi sunt. ex orta subito in¬
crepatione timeant᷑. Unde & mox helu sub
epone magnitudinẽ tuã absq tribulatione:
& om̃s robustos fortitudine. Nec ꝓtrabas noc

Expanded text:
tunc potentius cuncta judicent, quanto nunc tunc potentius cuncta judicent, quanto nunc in eis subtilius cuncta judicantur. Haec Eliu quasi nova spondendo intulit, quae beatus Job semper credendo stabiliter tenuit. Vet. XXentes exaggerent, et si quod forsitan bonum dicunt, hoc velut incognitum proferant. Unde fit ut etiam doctiores se docere audeant, quia videlicet se scire talia solos putant. Cum vero ad aliqua consolationis verba descendunt, statim viluisse se aestimant, et per increpationis tumidae asperitatem quasi quoddam sibi ingenium reformant, ut qui condescendisse blandientes testes visi sunt, exorta subito increpatione timeantur. Unde et mox Eliu subdDepone magnitudinem tuam absque tribulatione, et omnes robustos fortitudin
Abbreviated transcription (Latin):
desperando amplius peccat: quasi puteo suo fun¬
dĩ sub tralit. ne ubi retineri possit inueniat¬
epulas esuriebat ꝓpħa: cũ dicebat. Saciabo:
dii manifestabitꝰ gła tua. huius mnse pocula
sitiebat : dicens: sitiut anuna mea addm ui¬
uum Iuando ueniã & parebo aute faciem dĩ:
Heliũ itaq in beato iob temporalia uerbera. eter¬
norũ uolens retributione consolari. qͦd ei ure
debeatꝰ ex meritis: ex semet ipso quasi gratuito
ꝓmttit dicens. Requies autẽ mense tue. erit
plena pinguedine Seqͥt̾. Causa tua quasi mi
pii iudicata ẽ: causã iudiciũq recipies. Bo¬
noꝵ causa: iustitia ẽ. Quorũ causa quasi inpii
udicatur. qr eorũ hic iustitia pat̾no flagello fa¬
tigatur : ut ad ampliorẽ uigilantiã non solum
berũ doceantꝰ: Sed causã uidiciũq recipiunt
qr exea iusticia qua modo uuunt. cunc incul¬
mine iudiciarię potestatis enitescunt : ut tanto

Expanded text:
desperando amplius peccat, quasi puteo suo fundesperando amplius peccat, quasi puteo suo fundum subtrahit, ne ubi retineri possit inveniaepulas esuriebat Propheta, cum diceret: Satiabor dum manifestabitur gloria tua . Hujus mensae pocula sitiebat, dicens: Sitivit anima mea ad Deum vivum; 845 quando veniam, et apparebo ante faciem Dei ? Eliu itaque in beato Job temporalia verbera aeternorum volens retributione consolari, quod jure ei debebatur ex meritis, ex semetipso quasi gratuito promittit, dicens: Requies autem mensae tuae erit plena pinguedine. Sequitur: CApii judicata est, causam judiciumque recipies. - Bonorum causa tristitia est, quorum causa quasi impii judicatur, quia eorum hic justitia paterno flagello fatigatur, ut ad ampliorem vigilantiam, non solum e doceantur. Sed causam judiciumque recipiunt, quia ex ea justitia qua modo vivunt tunc in culmine judiciariae potestatis enitescunt, ut tanto
Abbreviated transcription (Latin):
inse suscipit. quasi in quada abysso sue iniñsita¬
tis ab sorbit. ltaq cũ diceret. saluabit te de ore
ingusto latissime: apte subiungit. & ñ haben¬
tis fundantũ subter se : Ac si diceret. De ore
ingusto saluabit: qͥd subse fundũ non habet
Quia enĩ ꝑ peccatũ tendit ad infernũ. quẽ apec¬
cato saluat. de ore angusto liberat: quẽ uerode
ore angusto eripit: ab iferni profundo subdu¬
sicut quis inputeo mergitꝰ. putci fundo reti¬
netur: ita corruens quasi in quoda fundi loco
consisteret anima. semel lapsa in aliqua se peceati
m̃sura retineret : sed cũ peceato inquo labitur non
potest ẽẽ.contenta: dum cotidie ad exteriora
deicitꝰ: quasi inputeo qͦ cecidit. fundũ non inuenit
qͦ figatur. Esset enĩ fundꝰ pucei: si fuisset mensura
peccati. Unde bene alias dr̃. Peccator cii uenerit
inꝓfundũ malorii : cont̾enit. Redire namq dis¬
simulat. qr miscreri sibi posse desperat : sed cum

Expanded text:
in se suscipit, quasi in quadam abysso suae immensitain se suscipit, quasi in quadam abysso suae immensitatis absorbet. Itaque cum diceret: Salvabit te de ore angusto latissime, apte subjunxit: Et non habente fundamentum subter se. Ac si diceret: De ore angusto salvabit quod sub se fundum non habet, quia enim per peccatum tenditur ad infernum, quem a peccato salvat, de ore angusto liberat. Quem vero de ore angusto eripit, ab inferni profundo subdusicut qui in puteum mergitur putei profundo retinetur, ita corruens quasi in quodam fundi loco consisteret anima, si semel lapsa in aliqua se peccati mensura retineret. Sed cum peccato in quod labitur non potest esse contenta, dum quotidie ad deteriora dejicitur, quasi in puteo quo cecidit fundum non invenit uo figatur. Esset enim fundus putei, si fuisset mensura peccati; unde bene alias dicitur: Peccator cum venerit in profundum malorum, contemnit . Redire namque dissimulat, quia misereri sibi posse desperat. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
in quanta iob ꝓfunditate teneatꝰ dicens: & ñ¬
fundamentũ non habet: qr ñ expropͥa natura
subsistit. Malum qͥppe sine substantia est: qͦd
tam̃ ut cũq sit: in boni natura coalescit. Igit
os angustũ. nullũ subt̾ se dicit̾ habere funda¬
mentũ : qr peccati inqͥnatio subsistendi us ñ
habet ꝓpriũ. Iuia uͦ a fundo dr̃ fundam̃tũ:
possumꝰ etiã fundamtũ ꝓfundo positũ ñ in¬
conuenient̃ accipere : sicut auditus ab aure
nomine designatꝰ Cui gͦ diceret os angustũ.
explere ꝓfundi uoraginẽ uolens. subdidit: &
ñ habentis fundamentũ subterse Quem enĩ
rapit iniqͥtas: infernꝰ ab sorbet Infernꝰ uero
recte fundũ ñ habere creditur : quia quisqͥs
ait: Dilatauit infernꝰ animã suã: & aperuit
ossuũ absq ullo t̾mino Sicut gͦ sine termino
dilatatus dicit᷑. qr adse plurimos trahit: ita
sine fundo altus ñ congrue creditur. qr eos quos

Expanded text:
in quanta Job profunditate teneatur dicens: in quanta Job profunditate teneatur dicens: fundamentum non habet, quia non ex propria natura subsistit. Malum quippe sine substantia est. Quod tamen, utcunque sit, in boni natura coalescit. Igitur os angustum nullum subter se dicitur habere fundamentum, quia peccati inquinatio subsistendi jus non habet proprium. Quia vero a fundo dicitur fundamentum, possumus etiam fundamentum pro fundo positum non inconvenienter accipere, sicut auditus ab aure nomine designatur. Cum ergo diceret os angustum, explere profundi voraginem volens, subdidit: Et non habente fundamentum subter se. Quem enim rapit iniquitas, infernus absorbet. Internus vero recte fundum non habere creditur, quia quisquis ait: Dilatavit infernus animam suam, et aperuit os suum absque ullo termino . Sicut ergo sine termino dilatatus dicitur qui ad se plurimos trahit, ita sine fundo altus non incongrue creditur, quia eos quos
Abbreviated transcription (Latin):
primti mala consuctudine ex urgere uelle nec pos¬
se: iam quide desiderio ad suꝑna tendere. sed ad¬
huc actu in infimis remanere: pre ꝓre corde. nec
tam sequi opere: atq insemet ipso contradietio¬
nẽ ꝑpeti semet ipsũ. Cũ uero ita tendens anuna
manu gratiȩ exaltantis adiuuatur : ab angusto
ore ad latitudinẽ ꝑueuit:qr uictis difficultati¬
bus opera bona ꝑficit. quȩ concupiscit Dauid
ꝓpła conclusione angustioris aspexerat: cũ dice
tẽ saluatũ se nouerat cũ subderet dicens: statu¬
isti in loco spacioso pedes meos. In spacioso quippe
loco pedes stabiliti sunt: quando ad congruentia
bona tendim. & nulla difficultate prxpedun
Quasi enĩ ꝑ latum locũ quo uolum ꝑgimus: quia
conueniret. Proculpa enĩ flagellatũ credidit.
& idcirco eum in os angustum cecidisse udicaui:
Quo enĩ ualidiorib uidit eum plagis affici. eo de¬
teriorib credidit iniqͥtatib p̃grauari: ꝓfecto

Expanded text:
primente mala consuetudine exsurgere velle, nec posprimente mala consuetudine exsurgere velle, nec posse: jam quidem desideriis ad superna tendere, sed adhuc actu in infirmis remanere: praeire corde, non tamen sequi opere, atque in semetipsum contradictorem perpeti semetipsum. Cum vero ita tendens anima manu gratiae exaltantis adjuvatur, ab angusto ore ad latitudinem pervenit, quia, victis difficultatibus, opera bona perficit quae conspicit. David propheta conclusionem angusti oris aspexerat, cum dicebe salvatum se esse memorat, cum subderet dicens: Statuisti in loco spatioso pedes meos. In spatioso quippe loco pedes stabbona tendimus, et nulla difficultate praepedimur. Quasi enim per latum locum quo volumus pergimus, quia conveniret. Pro culpa enim flagellatum credidit, et idcirco eum in os angustum cecidisse judicavit. Quo enim validioribus vidit eum plagis affici, eo deterioribus credidit iniquitatibus praegravari, profecto
Abbreviated transcription (Latin):
tudo ñ deprimit. nequaquã ossiui puteus eo¬
angustauit Tanto gͦ facilius egreditꝰ: quanto
minore consuecudine coartatur Unde ꝓpħa
ieremias dũ uideã in miquitatib long a consu¬
etudine obrutã fuisse conspiceret: in lamentis
sius sub eiꝰ specie. semet ipsũ deplorat dicens.
Lipsa est in lacũ uita mea: & posuert̾ suꝑ me
quitatis inquinatꝰ: lapisuͦ suꝑ pouit᷑. cum etiã
dura consuetudine mens in peccato deuoratur:
ut & si uelit exsurgere. iam ut cumq ñ possit:
quia moles desuꝑ male consuetudinis prȩmit
Sed qr diuine potentię subiacet. & post angustiã
prauę consuetudinis. ad bonę actionis amplitu¬
dinẽ reuocare : ic cireo dr̃. saluabit te de ore
angusto latissime. Latissume quippe de ore an¬
gusto saluatur: qui & post iniquitatu uigum
id libertatẽ boni o is poenitendo reduc̃itur
Iueda uaiq quasi conelusioris angustia est: ab op¬

Expanded text:
tudo non deprimit, nequaquam os suum puteus cotudo non deprimit, nequaquam os suum puteus coangustavit. Tanto ergo facilius egreditur, quanto minore consuetudine coarctatur. Quaedaeta, dum Judaeam iniquitatibus longa consuetudine obrutam fuisse conspiceret, in lamentis suis sub ejus specie semetipsum deplorat, dicens: Lapsa est in lacum vita mea, et posuerunt quitatis inquinatur. Lapis vero superponitur cum etiam dura consuetudine mens in peccato devoratur, ut etsi velit exsurgere, jam utcumque non possit, quia moles desuper malae consuetudinis premit. Sed quia divinae potentiae subjacet, et post angustiam pravae consuetudinis ad bonae actionis amplitudinem revocatur, idcirco dicitur: Salvabit te de ore angusto latissime. Latissime quippe de ore angusto salvatur, qui et post iniquitatis jugum ad libertatem boni operis poenitendo reduciturQuaedam namque quasi conclusioris angustia est, ab op
Abbreviated transcription (Latin):
ut flagella timeamꝰ. Aurem itaq cordis tribu¬
latio iperit: quã sepe hui mundi prosperitas
claudit. Per salomonẽ namq dr̃. Auersio par¬
uuloꝵ int̾ficiet eos: & ꝓsperitas stultoꝵ ꝑdec
sto latissime. Omis qͥ uiã uitȩ deserens. in pecca¬
torũ se tenebras deicit. semet ipsũ quasi inpute¬
um uł infouea mersit: Si uͦ diutina ꝑ petratio¬
ne. & iam consuctudine iniquitatis opprimit.
ne adsuperiora iam possit exurgere: quasi an¬
gusto ore putei coartatꝰ. Unde dauid propła
subspecie peecantiũ exorat: dicens. Non me
demergat tempestas aquę: neq absorbeat me
ꝑfundũ: neq urgeat suꝑ me puteus ossuum:
Quẽ enĩ mali operis iniquitas. abona stabilitate
conmouit. quasi tempestas aquę rapuit: sed
si adhuc consuetudine ñ p̃ualuit. non deuier¬
sit: lam inputeũ cecidit. qui hoc qͦd diuina lex
ꝓhibet ꝑ petrauit : sed si adhuc longa consue¬

Expanded text:
ut flagella timeamus. Aurem itaque cordis tribuut flagella timeamus. Aurem itaque cordis tribulatio aperit, quam saepe hujus mundi prosperitas claudit. Per Salomonem namque dicitur: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet sit inveniat. Omnis qui viam vitae deserens in peccatorum se tenebras dejicit, semetipsum quasi in puteum, vel in foveam, mergit; si vero diutina perpetratione etiam consuetudine iniquitatis opprimitur, ne ad superiora jam possit exsurgere, quasi angusto ore putei coarctatur . David propheta sub specie peccantium exorat, dicens: Non me demergat tempestas aquae, neque absorbeat me profundum, neque urgeat super me puteus os suum . Quem enim mcommovit, quasi tempestas aqua rapuit. Sed si adhuc consuetudine non praevaluit, non demersit. Jam in puteum cecidit, qui hoc, quod divina lex prohibet, perpetravit. Sed si adhuc longa consue
Abbreviated transcription (Latin):
re curauit Luxuriose quippe mens corrũpitur.
si reb transitoriis delectatur Igitur simulatoꝵ
uita. int̾ effeminatos moritur: qr laudis luxuria
corrupta repperit᷑. Translatione uero alia non
habetur. uita eorũ int̾ effeminatos: sed uita eo¬
rũ uulneretur ab angelis Utrũq tamen & si
sermone discrepat. ratione concordat: qr effemi¬
natoꝵ uitam angeli uulnerant. dum nuntu ue¬
ritatis eam iaculis sc̃ȩ p̃dicationis impugnant.
quia gͥ de dampnatione repborũ quid agatur
iuduum: de ereptione humiliũ quid sequatur. au
ingustia sua eripitiur: cũ unusqͥsq hiumilis. de hac
peregrinationis sue ifflctione liberat᷑. Ilam &
issiduis hic tribulationib premit᷑. ut adreqͥren¬
dui uerȩ consolationis gaudiũ ꝓuocetur. Unde
euis Aure in tribulatione reuelare ẽ: auditum
cordis uerberũ plagis aperire. Cum enĩ pcep¬
ta despicunꝰ: pia districtione nobcũ agitur.

Expanded text:
re curavit. Luxuriosi quippe mens corrumpitur, re curavit. Luxuriosi quippe mens corrumpitur, si rebus transitoriis delectatur. Igitur simulatorum vita inter effeminatos moritur, quia laudis luxuria corrupta reperitur. Translatione vero alia non habetur: Vita eorum inter effeminatos, sed, Vita eorum vulneretur ab angelis. Utramque tamen etsi sermone discrepat, ratione concordat, quia effeminatorum vitam angeli vulnerant, dum nuntii veritatis eam jaculis sanctae praedicationis impugnant. Quia igitur de damnatione reproborum quid agatuaudivimus, de ereptione humilium quid sequatur audiangustia sua eripitur cum unusquisque humilis de hac peregrinationis suae afflictione liberatur. Nam et assiduis hic tribulationis premitur, ut ad requirendum verae consolationis gaudium provocetur. Unde ejus. Aurem in tribulatione revelare est auditum cordis verberum plagis aperire. Cum enim praecepta despicimus, pia districtione nobiscum agitur,
Abbreviated transcription (Latin):
foris dicit̾: ne si est etiã qͦd dicitꝰ. ante dĩ oculos
ipsis fauorib uacuetur: ne humana laus robur
mentis emolliat. eamq in sui delectatione ꝓster¬
nat: & que adiumentũ debet ẽẽ. augendi operis.
iam recributio sit laboris. Cum uͦ sua prȩconia
indei laudem tendere sentiunt: ea eciã desidera¬
bilit amplectuntur. Seriptũ namq ẽ UideaN
opera ur̃a bona: u glorificent patrẽ ur̃m qͥ in¬
cęlis est. Uiam se gͦ hominib faciunt. quotiens in
se aliqͥd quo ds cognoseatꝰ ostendunt: qr ñ studer
inse humanã laudem figere: sed quert̃ eã per se
medios. id auctore glę ꝑtransire. Arrogantes aut
humanis laudib mollia corda ꝓstituunt : qr sius
amorib corrumpunt᷑. De quib alias dr̃. Erunt
Iminatos. Si enĩ uirilit̾ uiuerent : laus transito¬
ria nulla eos corruptione uiciaret Unde electis¬
cor ur̃m ilico subdidit. quasi sexum cordis muns¬

Expanded text:
foris dicitur, ne, si est etiam quod dicitur, ante Dei oculos foris dicitur, ne, si est etiam quod dicitur, ante Dei oculos ipsis favoribus vacuetur: ne humana laus robur mentis emolliat, eamque in sui delectatione prosternat; et quae adjumentum debet esse augendi operis, jam retributio sit laboris. Cum vero sua praeconia in Dei laudem tendere sentiunt, ea etiam desiderabiliter amplectuntur. Scriptum namque est: Videant opera vestra bona, et glorificent Patreergo hominibus faciunt, quoties in se aliquid quo Deus cognoscatur ostendunt, quia non student in se humanam laudem figere, sed quaerunt eam per se medios ad auctoris gloriam pertransire. Arrogantes autem humanis laudibus mollia corda prostituunt, quia suis amoribus corrumpuntur. De quibus alias dicitur: Erunt hminatos. - Si enim viriliter viverent, laus transitoria nulla eos corruptione vicor vestrum, illico subdidit, quasi sexum cordis muni
Abbreviated transcription (Latin):
quilli namq uidebant᷑ iuuere. cũ de scitatis
curarent laude gaudere: sed tempestate subi¬
ta eorũ anima moritꝰ: quȩ hum ane laudis pes¬
sina tranqͥllitate lȩcabatur. Plerũq subito
inopinata tempestas. om̃e qͦd aer serenũ blandi¬
tur immnutat : & eopericulũ uitari ñ potest.
qͦ nec potuit p̃uideri Unde quiq simulatores
qui uitę suę custodiã negligunt: intempestate
mori referunt᷑ Hinc quippe eos turbo subitus
internȩ ꝑcussionis eicit. quos arrogantia ext̾ni
fauoris extollit: & dum amplectuntꝰ in laude qͦd
nͥ sunt: repente inueniunt inultione qͦd sunt:¬
flatorio argentũ. & infornar̾e aurĩ: sic ꝓbatꝰ
homo ore laudantis. Laus quippe sua uistos
cruciat: iniquos exaltat: sed uistos dũ crueiat
purgat: iniquos dum letificat. reꝓbos monstrat.
Isti enĩ sua laude pascuntur. qͥ auctoris sui glo¬
riã non requirt̾: illi autẽ qui auctoris gloriam
quęrt̃. sua laude crueiantur: ne nonsit intꝰ qͦd

Expanded text:
quille namque videbantur vivere, cum de sanctitatis curarent laude gaudere. Sed tempestatesubita eorum anima moritur, quae humanae laudis pessima tranquillitate laetabatur. Plerumque subito inopinata tempestas omne quod aer serenum blanditur immutat; et eo periculum vitari non potest, quo nec potuit praevideri. Unde simulatores, qui vitae suae custodiam negligunt, in tempestate mori referuntur. Hinc quippe eos turbo subitus internae percussionis ejicit, quos arrogantia externi favoris extollit; et dum amplectuntur in laude quod non sunt, repente inveniunt in ultione quod suntflatorio argentum, et in fornace aurum, sic probatur homo ore laudantis . Laus quippe sua justos cruciat, iniquos exaltat. Sed justos dum cruciat purgat, iniquos dum laetificat reprobos monstrat. Isti enim sua laude pascuntur, quia auctoris sui gloriam non requirunt. Illi autem qui auctoris gloriam quaerunt, sua laude cruciantur, ne non sit intus quod
Abbreviated transcription (Latin):
dunt: apud semet ipsos pauꝑes sunt. qͥ elati
insius conscientiis ñ sunt. Cos uͦ impios uoat.
qui aut afidei pietate disiuncti sunt. aut
hoc qͦd fidelit̾ credunt prauis sibi moribis
biã. ñ potentie celsitudinẽ dampnat: pon¬
quã dictũ eit ds potentes ñ abicit. cũ & ip¬
se sit potens: recte sub iungitꝰ. sed ñ saluat
impios. & iudiciũ pauꝑib tribuit: id ẽ. ela¬
tos destruit: humiles uͦ ꝑ uidiciũ humiles
reddet. Wel certe iudicũ pauꝑib tribuit.
qr hi qͥ nunc nequit̃ opprimuntur: ipsi tune
suꝑ oppressores suos iudices uenałint. Ouae¬
quippe sunt partes. electoꝵ scilicẽt atq re¬
ꝓborũ : sed bini ordines. eisdem singulis parti¬
bus continentꝰ. Alii namq uidicant᷑. & pere¬
unt: alii ñ iudicant & pereunt : alii iudican¬
tur & regnant: alii ñ udicantꝰ & regnant.
Iudicantꝰ & pereunt. quib duiça in elamatio¬

Expanded text:
dunt, apud semetipsos pauperes sunt, qui elati in suis conscientiis non sunt. Eos vero impios vocat, qui aut a fidei pietate disjuncti sunt, aut in hoc quod fideliter credunt, pravis sibi moribus biam, non potentiae celsitudinem damnat, postquam dictum est: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens, recte subjungitur: Sed non salvat impios, et judicium pauperibus tribuit. Id est, elatos destruit, humiles vero per judicium liberos reddit. Vel certe judicium pauperibus tribuit, quia hi qui nunc nequiter opprimuntur, ipsi tunc super oppressores suos judices veniunt. quippe sunt partes, electorum scilicet atque reproborum; sed bini ordines eisdem singulis partibus continentur. Alii namque judicantur et pereunt, alii non judicantur et pereunt; alii judicantur et regnant, alii non judicantur et regnant. Judicantur et pereunt, quibus Dominica inclamatio
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ sequendo eã apprehendere ñ potest:
studet plerũq gloriã tenere fugiendo. Hec
itaq. simplicib miname congruunt : qr si con
merentꝰ. sed ꝓuocant iram di Iram quippe di
mereri ẽ. etiã nesciendo peccare: ꝓ uocare uero
est mandatis illius sciendo contraire. scire bo¬
nũ sed despicere: facere posse. nec uelle. Hi
enĩ ꝑpetritione nequitie intrinsecus tenebrascuti
& ostentatione iustitie suꝑficieten de albantur:
quib uoce dominiea dr̃ .Wae uob seribę & pha¬
risei hẏpochrite: q similes estis sepulchris deal¬
batis. que foris apparent hominib speciosa. in

Expanded text:
hominum sequendo eam apprehendere non potest, hominum sequendo eam apprehendere non potest, studet plerumque gloriam tenere fugiendo. Haec itaque simplicibus minime congruunt, quia si congmerentur, sed provocant iram Dei. Iram quippe Dei mereri, est etiam nesciendo peccare. Provocare vero est mandatis illius sciendo contraire; scire bonum, sed despicere; facere posse, nec velle. Hi enim perpetratione nequitiae intrinsecus tenebrescunt, et ostentatione justitiae superficie tenus dealbantur. Quibus voce Dominica dicitur: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, quia similes estis sepulcris dealbat
Abbreviated transcription (Latin):
lis exaggerant : & hic iam pęnas ꝑcussionis
sentiunt: & illic iuste recributionis supplicia
ñ euadunt. Fatuitas quippe stulticię ẽ: qͦd
illos sic iniquitas obligat. ut aculpa eos nec pę¬
subiunxit & callidi: qr nisi ingemo calleant
qͦd uideri appetunt. congrue sunulare non
possunt unt enĩ ñ nulla uitia: quę etiã a sen¬
su tardiorib facie ꝑ petrantur. Ciatione nãq
intumescere. auaritie ȩstib inhiare. luxurie
pulsanti succũbere. etiã qui libet obtusis sen¬
sib potest: simulationis uͦ falsitatem ex equi.
nisi quis subtilioris ingenii fuerit non potest
Quis quis enĩ talis est. adeustodienda uidelicet¬
duo continua obseruatione diuiditꝰ. ut calli¬
de nouerit &e occultare qͦd est. & ostentare qͦd
mostrare: nec se aꝑte in hoc qͦd uidetur ex tol¬
lere: atq ut maiorẽ głam teneat. sepe se si¬
mulat głam declinare. Quia enĩ ante oculos

Expanded text:
lis exaggerant. Et hic jam poenas percussionis lis exaggerant. Et hic jam poenas percussionis sentiunt, et illic justae retributionis supplicia non evadunt. Fatuitas quippe stultitiae est quod illos sic isubjunxit, et callidi, quia nisi ingenio calleant, quod videri appetunt, congrue simulare non possunt. Sunt enim nonnulla vitia quae etiam a sensu tardioribus facile perpetrantur. Elatione namque intumescere, avaritiae aestibus inhiare, luxuriae pulsanti succumbere etiam quilibet obtusus potest. Simulationis vero falsitatem exsequi, nisi quis subQuisquis enim talis est, ad custodienda duo videlicet continua observatione dividitur, ut callide noverit et occultare quod est, et ostentare quod monstrare; nec se aperte in hoc quod videtur extollere, atque, ut majorem gloriam teneat, saepe se simulare gloriam declinare. Quia enim ante oculos
Abbreviated transcription (Latin):
plebunt dies suos in bono. & annos suos ingła
Si autẽ ñ audierint: transibunt ꝑ gladium.
&e consument᷑ stultitia: Per bonũ recta actio
ꝑ głam uero suꝑna retributio designat᷑. Qui
ergo ob ȩdire p̃ceptis celestib student: dies
suos in bono complent. annos in gła: quia &
cursũ prȩsentis temporis in recto opere. &
consũmatione sua ꝑficiunt feliei recributione
Siui nͥ audierint. transibunt ꝑ gladiuĩ. &e consum¬
tur stultiera: qr & uindicta eos in tribulatione
ꝑcutit & finis infatuitate coneludit. Sunt eni
nnulli. quos iꝑdicis morib nec torinta conpe¬
doluert̃. flagellasti eos & renruert̾ acciꝑe disci¬
piina x de quib sub babilonis specie di citur.
curauun: babilonẽ. & ñ est sanata: & de quib
iuus sius ñ sunt reuersi. Hi ñnuquã deteri
aut contumatia ꝑtinatie duriores existunt:
uit quod peius e. inblasphemie etiã ex aspe¬
transeunt. & stulticia consumuntur: qr pec¬
cata quę flagellis eindare debuerant. flagel¬

Expanded text:
dies suos in bono, et annos suos in gloria: si autem non audierint, transibunt per gladium, et consumentur stultitia . Per bonum recta actio, per gloriam vero superna retributio designatur. Qui vero obedire praeceptis coelestibus student, dies suos in bono complent, annos in gloria: quia et cursum praesentis temporis in recto opere, et consummationem suam perficiunt felici retributione. Si vero non audierint, transibunt per gladium, et consumentur stultitia: quia et vindicta eos in tribulatione perculit, et finis in fatuitate concludit. Sunt enim nonnulli, quos a perditis moribus nec tormenta compedoluerunt; flagellasti eos, et renuerunt accipere disciplinam . Et de quibus sub Babylonis specie dicitur: Curavimus Babylonem, et non est sanata . De quibus viis suis non sunt reversi . Hi nonnunquam deteraut contumaci pertinacia duriores existunt, aut, quod pejus est, in blasphemiae etiam exaspetranseunt, et stultitia consumuntur, quia peccata quae flagellis emendare 840 debuerant, flagel
Abbreviated transcription (Latin):
seruanda. Non enĩ ante oc ulos dĩ uacue trans¬
uolant cogitationes ur̃ȩ: &e nulla mom̃ta tem¬
poris ꝑ animũ transeunt sine stati retributio¬
nis. Intus gͦ uidet ads̃ qͦd mentẽ eleuat: & ic cir¬
coforas ꝑmittit inualescere qđ deponat Int¬
prius extollit̾: quod foras post modũ luxuris
corruptione feriatur. Oeculta uidelicet culpan

Expanded text:
n enim ante oculos Dei vacue transvolant cogitationes nostrae, et nulla momenta temporis per animum transeunt sine statu retributionis. Intus videt Deus quod mentem elevat, et idcirco foras permittit invalescere qprius extollitur quod foris postmodum luxuriae corruptione feriatur. Occultam videlicet culpam
Abbreviated transcription (Latin):
nota sic in cognita. sic̃ certa sic etiã incerta
configunt: Unde nunc abhelui dr Caue ne
dedines adiniquitatẽ hanc enĩ cepisti sequi
post misoriã. Quia uͦ ea quȩ innexa sunt
longiore alligatione ꝓtrahuntur: isto libel¬
lũ hunc fine constringimus. ne immoderati
extendamus:¬
xplicit liber uicesimus sextus.

Expanded text:
nota, sic incognita; sicut certa, sic etiam incerta nota, sic incognita; sicut certa, sic etiam incerta configunt. Unde nunc ab Eliu dicitur: Cave ne declines ad iniquitatem; hanc enim coepisti sequi post miseriam. Quia vero ea quae subnexa sunt longiori allegatione protrahuntur, istum libellum hoc fine constringimus, ne immoderatius extendatur. LIBER VIGESIMUS SEPTIMUS.
Abbreviated transcription (Latin):
sit culpa delinquentiũ. profertur in uectio
districta uerborũ: & ante ꝑsententiã ꝑcutit
pleruq prauis cr occultis cogitattomnibo nes alio¬
ento obuant: sed cũ easdẽ cogitationes alia
que p̾eunt opera demonstrant . pleriaeN ab
auditorũ suoꝵ cordib ea uicia que necdum
plata sunt: manu correptionis eradicant
sed iã ula subsequi conspieiunt ex aliis quae
pcedunt: Sicue enĩ corporales mediei quasda
egritudines iã uenisse inueniunt. quasda uero
neueniant medent᷑. ita doctores sciꝰ aliqͥndo
inuenta uulnera saluti restituunt: aliquan¬
do uͦꝰ agunt inmentib ue uulnerent᷑. In quib¬
Hoc sollerter in tuendũ est: qr sic̃ certa plerũ
cũ asperitate redarguunt: ita in certis iuei
is cũ tranqͥllitate contradicunt: Certa feri¬
entes increpant: incerta p̃munientes deui¬
tant Iua qr arrogantes uiri disretionis re¬
gulam nesciunt: sententiarũ suarũ iaculis. sic̃

Expanded text:
sit culpa delinquentium, profertur invectio sit culpa delinquentium, profertur invectio districta verborum; et ante per sententiam percutitur, ue pravis et occultis cogitationibus arguendo obviant; sed cum easdem cogitationes aliqua quae praeeunt opera demonstrant, plerumque ab auditorum suorum cordibus ea vitia quae necdum prolata sunt manu correptionis eradicant, sed jam illa subsequi conspiciunt ex aliis quae praecedunt. Sicut enim corporales medici quasdam aegritudines jam venisse inveniunt, quasdam vero ne veniant medentur, ita doctores sancti aliquando inventa vulnera saluti restituunt, aliquando vero agunt in mentibus ne vulnerentur. In quibus solerter intuendum est, quia sicut certa plerumque cum asperitate redarguunt, ita incertis vitiis et cum tranquillitate contradicunt; certa ferientes increpant, incerta praemunientes devitant. Quam quia arrogantes viri discretionis regulam nesciunt, sententiarum suarum jaculis sicut
Abbreviated transcription (Latin):
seuintꝰ Quia uͦ ut sepe diximꝰ. arrogantes
dũ p̾sumunt docere quos ñ debent. usq ad con¬
tumeliosa increpationũ uerba dilabuntur:
riam sequit᷑ : qͥ post mala quȩ ꝑcorreptione susti¬
net. feruenti corde in pacientie se facib in¬
flãmat. Quod beatũ iob ꝑpetrasse helui credi¬
dit. qr eũ int̾ flagella positũ. liberis effari
uocib audiuit: uidelicet nesciens quia om̃e
qͦd dixit. ñ hoc de iniqͥtate impacientie. s de
uirtute ueritatis ꝓtulit. qui ab int̾ni iudicis
sententia. nec cũ iustificaret errauerit: Sed
declines adiniquitatẽ: de eadẽ iniquitate ꝓti¬
nus subdidit. hanc enĩ cȩpisti sequi post᷑ mi¬
tat. de ea ꝓtinꝰ quasi ad quã delinatum iam
fuerit dãpnat: nisi qͦd arrogantes uiri plus
uideri iudices quã consolatores uolunt. Un de
&e ñnumꝗ ea districtis sententiis feriuint. quȩ
nata in corde suspieant᷑: & prius quã certa

Expanded text:
sciuntur. Quia vero, ut saepe diximus, arrogantes, sciuntur. Quia vero, ut saepe diximus, arrogantes, dum praesumunt docere quos non debent, usque ad contumeliosa increpationum verba dilabuntur, riam sequitur, qui post mala quae pro correptione sustinet ferventi corde impatientiae se facibus inflammat. Quod beatum Job perpetrasse Eliu credidit, qui eum inter flagella positum liberis effari vocibus audivit, videlicet nesciens, quia omne quod dixit, non hoc de iniquitate impatientiae, sed de virtute veritatis protulit, qui ab interni judicis sententia nec cum se justificaret erravit. Vet. declines ad iniquitatem, de eadem iniquitate protinus subdidit: Hanc enim coepisti sequi post mitat, de ea protinus quasi ad quam declinatum jam fuerit, damnat; nisi quod arrogantes viri plus videri judices quam consolatores volunt? Unde et nonnunquam ea districtis sententiis feriunt, qunata in corde suspicantur et priusquam certa
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ popłos ñ ꝑsẽ sed ꝑ diuine ꝓtectio¬
nis auxilium. ꝓpłia subigere se posse p̃sũp¬
serat: cũ dicebat. Protector ms & in ipso
sꝑaui : sub iciens popłos subme. Sc̃ĩs quippe
mentib popłi subigunt᷑. cũ ab eis ꝑ distrie¬
te seueritatis presentiã. cogitationes stulte
dissiliunt: ut ñ ꝑ abrupta fatasinatũ rapi¬
ant: sed rationi subdite. acorde humiliter
conquiescant. Quia gͦ positus intemptatio¬
ne anim. qui de se in prosꝑis inaioroe p̾sume¬
bat. tumultis spei desperationes tolerat :
recte nunc dr̃: ne ꝓtrahas noctẽ. ut ascendaN
popłi ꝓeis: ac si aꝑte diceretꝰ. In tẽptatione
dep̾hensus. citus tenebras meroris incide:
ne qui intranqͥllitate de te alta senseras. in
ꝑturbatione quoq deteri cogitationũ te ca¬
ligine confundas. Qđ recte helui diceret : si
tam̃ cui diceret sciret. Nam hec beato iob tan¬
tominꝰ congruunt: quanto ab illo om̃a altius

Expanded text:
nimirum populos non per se, sed per divinae protectionimirum populos non per se, sed per divinae protectionis auxilium Propheta subigere se posse praesumpserat, cum dicebat: Protector meus, et in ipso sperabo, subjiciens populos sub me . Sanctis quippe mentibus populi subiguntur, cum ab eis per districtae severitatis praesentiam cogitationes stultae dissiliunt, ut non per abrupta phantasmatum rapiant, sed rationi subditae a corde humiliter conquiescant. Quia ergo positus in tentatione animus, qui de se in prosperis majora praesumebat, tumultus spei desperationisque tolerat, recte nunc dicitur: Ne protrahas noctem, ut ascendant populi pro eis. Ac si aperte diceretur: In tentatione deprehensus, citius tenebras moeroris incide, ne qui in tranquillitate 852 de te alta senseras, in perturbatione quoque deterius cogitationum te caligine confundas. Quod recte Eliu diceret, si tamen cui diceret sciret. Nam haec beato Job tanto minus congruunt, quanto ab illo omnia altius
Abbreviated transcription (Latin):
gatur. Nam dũ inens posita intemptatione
considerat. qͦd auirtutis sue pristina soliditate
repellitꝰ. suꝑ ductis merorib quasi quibusdam
tenebris cȩcatꝰ : atq ab om̃a luce gaudii. eius
oculus clau̾dit. dũ sollicita trepidat. ne hoc
qd esse audũ ceꝑat. fundit amittat. W nde
& benedicit᷑. qͦd in hac nocte ꝓrobustis populi
ascendunt: qr uidelicet in hoc merore tẽptatio¬
tiplices in corde ꝓsiliunt. Nam dũ se in ꝑtur¬
batione conspicit iam pęne amisisse qͦd fuerat.
fluctus in se innumeros tumultusq coaceruat
Modo tranquillitatẽ suã qr ꝑdidit dolet. modo
ne usq ad praua oꝑa corruat ꝑtimescit. modo
in quo culmine steterat meminit. modo in quo
uicioꝵ ꝓfundo ꝑ delectationem iaceat at¬
tendit: modo ad resuindas uiresse reparat:
modo se eas posse resumere quasi uictꝰ iã frac¬
multiplices cogitationes ꝓdeunt: hane quasi¬
ii. nocte popłi consurgentes p̾munt. Quos

Expanded text:
gatur. Nam dum mens posita in tentatione gatur. Nam dum mens posita in tentatione considerat quod a virtutis suae pristina soliditate repellitur, superductis moeroribus, quasi quibusdam tenebris caecatur, atque ab omni luce gaudii ejus oculus clauditur, dum sollicita trepidat ne hoc quod esse dudum coeperat funditus amittat. Unde et bene dicitur quod in hac nocte pro robustis populi ascendunt, quia videlicet in hoc moerore tentatiotiplices in corde prosiliunt. Nam dum se in perturbatione conspicit jam pene amisisse quod fuerat, fluctus in se innumeros tumultusque coacervat, modo tranquillitatem suam quia perdidit dolet; modo ne usque ad prava opera corruat pertimescit; modo in quo culmine steterat meminit; modo in quo vitiorum profundo per delectationem jaceat attendit; modo ad resumendas vires se reparat; modo se eas posse resumere quasi victus jam fracmultiplices cogitationes quin nocte populi consurgentes premunt. Quos
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd intrinsccus de bona actione intuiueras
reprime. & codis motus quos exrecto opere
robustos habueras depone: qr iã in ipsa aduer¬
sicatis temptatione consideras. ꝗin frustra pri
de te magna elatus estimabas Que iudelicet
magnitudo. idcirco absq tribulatione deponen¬
da dr̃: qr nimirũ cũ ꝑ tẽptatienẽ humalitas
ꝓficit. ꝓspera ẽ ipsa aduorsitas que mentẽ
ab elatione custodit. Sed tamen sine inagna tri¬
bulatione ñ agitur: cũ tranqͥlla mens irruente
tẽptatione. quasi repentiuo hoste turbatur.¬
psa namq tẽptationis aduersitas. dũ se menti
inserit. quasda in illa tenebras gignit: eamq
obscuritate. sue amaritudinis turbat: quae
apud se dudũ uirtutũ dulcedine in radiante
claruerat. Unde &e apte subiungitꝰ. Neꝑtra¬
ꝑtrabitꝰ: cũ suborta de tempt̾atione tristitia.
consolatione concita ñfinitur. Nox ꝓ trahit᷑:
qr meror animi confusis cogitationib elon¬

Expanded text:
quo intrinsecus de bona actione intumueras quo intrinsecus de bona actione intumueras reprime, et cordis motus quos ex recto opere robustos habueras, depone, quia jam in ipsa adversitatis tentatione consideras, quam frustra prius de te magna elatus aestimabas. Quae videlicet magnitudo idcirco absque tribulatione deponenda dicitur, quia nimirum tentatione humilitas proficit. Prospera est ipsa adversitas, quae mentem ab elatione custodit, sed tamen sine magna tribulatione non agitur, cum tranquilla mens irruente tentatione quasi repentiIpsa namque tentationis adversitas dum se menti inserit, quasdam in illa tenebras gignit, eamque obscuritate suae amaritudinis turbat, quae apud se dudum virtutum dulcedine irradiante claruerat. Unde et apte subjungiturprotrahitur cum suborta de tentatione tristitia consolatione concita non finitur. Nox protrahitur quia moeror animi confusis cogitationibus elon
Abbreviated transcription (Latin):
dine. Robusti quippe sunt motus codis. cũ nul¬
la nisi que uirtutis sunt sentiunt: sed inagnitu¬
dinẽ &e robustos motus deponum. quando puls ante
uicio. cogimur pensare qͥd sum. Robustos motus
deponimꝰ: quando ñ iam de uirtute attollimur
s inculpa consentiendo. obrui de ipsa qua qua¬
tunur infirmitate foriidam Multũ namqͥ
dese anunꝰ confidit: quando sibi aduotũ uires
suppetere conspicit lamsibi fidutiam sc̃itatis
arrogat: iã se idoneũ etiã adeuncta uirtittum
culmina. que sola cogitatione conceperit putat:
s. dul unc temptatio subito obota transuerbe¬
rit. cas quę natę de urcutib fuerant. elatas eo¬
gitationes funditus turbat. Quasi securã qͥppe
urbem in pinatus hostis ingreditꝰ: & repentino
gladio suꝑboũ ciuii eolla feriuiit. Hich il ergo
tunc nisiꝰ centiniuis luctus agitur : dum capta
urbs animia magnato u suo ũ gła. cede int̾¬
ueniente uacuatur Unde nunc dr̃. depone
magnitudinẽ tuã absq tribulatione. & om̃s

Expanded text:
it.---Robusti quippe sunt motus cordis, cum nulla nisi quae virtutis sunt sentiunt. Sed magnitudinem et robustos motus deponimus, quando pulsante vitio cogimur pensare quid sumus. Robustos motus deponimus, quando jam non de virtute attollimur, sed in culpa consentiendo obrui de ipsa qua quatimur infirmitate formidamus. Multum namque de se animus confidit quando sibi ad votum vires suppetere conspicit. Jam sibi fiduciam sanctitatis arrogat, jam se idoneum etiam ad cuncta virtutum culmina quae sola cogitatione conceperit putat. Sed cum hunc tentatio subito oborta transverberat, eas quae natae de virtutibus fuerant, elatas cogitationes funditus turbat. Quasi securam quippe urbem inopinatus hostis ingreditur, et repentino gladio superborum civium colla feriuntur. Nihil ergo tunc nisi continuus luctus agitur, dum capta urbs animi a magnatum suorum gloria caede interveniente vacuatur. Unde nunc dicitur: Depone magnitudinem tuam absque tribulat