comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
insensato: ⁊ somnia extol¬
lunt imprudentes. Quasi qui
apprehendit umbram. ⁊sequit᷑
uentum: sic ⁊ qui attendit ad
uisa mendacia. Scd̾m hoc uisio
somnioꝵ. iAnte faciẽ hominis:
similitudo hominis. Ab immun¬
do quid mundabit᷑ : ⁊ a men¬
dace quid uerũ dicet᷑:
uinatio erroris ⁊ auguria.f
mendatia. ⁊ somnia male
facientium: uanitas ẽ. Et sic̃
parturientis cor tuum fantasi¬
as patit᷑: nisi ab altissimo fue¬
rit emissa iusitatio. Ne dederis
in illis cor tuum. Multos enĩ
errare fecerunt somnia: ⁊ exci¬
derunt sꝑantes in illis. Sine
mendatio confũmabit᷑ uerbũ:
et sapientia in ore fidelis com¬

Expanded text:
insensato: et somnia extolinsensato: et somnia extollunt inprudentes. et quasi qui adprehendit umbram et sequitur uentum, sic et qui adtendit ad uisa mendacia. hoc secundum hoc uisio somniorum, ante faciem hominis similitudo hominis. ab inmundo quid mundabitur? et a mendace quid uerum dicetur? diuinatio erroris et auguria mendacia et somnia male facientium uanitas est. et sicut parturientis cor tuum phantasias patitur, nisi ab altissimo fuerit emissa uisitatio: ne dederis in illis cor tuum. multos enim errare fecerunt somnia et exciderunt sperantes. in illis, sine mendacio consummabitur uerbum et sapientia in ore fideli con
Abbreviated transcription (Latin):
dierũ uite tue. ⁊ in tẽpore exitꝰ
tui: distribue hereditatẽ tuã.
ibaria ⁊ uirga ⁊ onus: Exxxxi¬
asino. Panis ⁊ disciplina et
opus: seruo. Oꝑatur in disci¬
plina ⁊ querit requiescere: la¬
xa manus illi. ⁊ querit liber¬
tatem. Iugum ⁊ lorum curuan
collum durum: ⁊ seruum incli-¬
nant oꝑationes assidue. Seruo
maliuolo: tortura ⁊ compedes:
Mute illum in oꝑationẽ ne ua¬
cet. Multam enĩ maliciam do¬
cuit ociositas. In oꝑe constitue
illum: sic enĩ condecet illũ. Qd
si ñ obeͣdierit. graua illũ compe¬
dibꝰ: ⁊ non amplifices suꝑ om¬
nem carnem. Uerum sine iudi-¬
cio nichil facias graue. ¶ Si ẽ.
tibi seruus fidelis: sit tibi qͣsi
anima tua Quasi fratrem sie
eum tracta: q̃m in sanguine
anime tue cõparasti eum. Si le¬
seris illum iniuste. in fugam con¬
uertet᷑: ⁊ si extollens discesserit:
quẽ queras.:⁊ in qua uia que¬
ras illum nescis.
ana spes ⁊ mendaciũ uiro

Expanded text:
dierum vitae tuae et in tempore exitus dierum vitae tuae et in tempore exitus tui distribue hereditatem tuam cibaria et virga et onus asino panis et disciplina et opus servo operatur in disciplina et quaerit requiescere laxa manus illi et quaerit libertatem iugum et lorum curvant collum durum et servum inclinant operationes adsiduae servo malivolo tortura et comitte illum in operationem ne vacet: multam enim malitiam docuit otiositas. In opere constitue eum, sic enim condecet illum. Quod si non obedierit, curva illum compedibus, et non amplifices super omnem carnem: verum sine judicio nihil facias grave. » Hic tibi seruus fidelis, sit tibi quasi anima tua: quasi fratrem, sic illum tracta, quia in sanguine animae tuae parasti eum. si laeseris illum iniuste et extovertetur; et si extollens discesserit, quem quaeras, et in qua via quaeras illum, nescis. ana spes et mendacium uiro
Abbreviated transcription (Latin):
qui se fecit. reddet illi scdmn
iudicium suũ. Contra malum
bonum ẽ. ⁊ contra mortẽ ui¬
ta: sic ⁊ contra uirum iustũ
peccator: et sic intuere in om¬
nia oꝑa altissimi. Quoͣ duo:t
unum contra unum. ¶ Et ego
nouissimus uigilaui: ⁊ quasi
qui colligit acinos post uinde¬
miatores. In benedictione dei
et ipse sꝑaui: ⁊ quasi qͥ uinde¬
miat repleui torcular. Respi¬
cite quia non soli n mͥ laboraui:
sed om̃ibꝰ exquirentibꝰ disciplinã:
Audite me magnati ⁊ omnes
ppłi: ⁊ rectores eccłe auribꝰ ꝑcipi¬
te. Eilio ⁊ mulieri: fr̃i ⁊ amico.
non des potestatẽ suꝑ te in uita
tua: ⁊ non dederis alio possessio¬
nem tuam: ne forte peniteat te
et depreceris ꝓ illis. Dum adhuc
suꝑes ⁊̃ spiras: non immutabit
te omĩs caro. Melius est enum
ut filii tui te rogent: quam te
respicere in manus filioꝵ tuoꝵ:
In om̃ibꝰ oꝑibꝰ tius p̃cellens esto:
Ne dederis maculam in glam
tuam. In die consummationis

Expanded text:
qui se fecit reddet illis secundum qui se fecit reddet illis secundum iudicium suum contra malum bonum est et contra mortem vita sic et contra virum iustum peccator et sic intuere in omnia opera Altissimi duo duo unum contra unum et ego novissimus vigilavi et quasi qui colligit acinos post vindemiatores in benedictione Dei et ipse speravi et quasi qui vindemiat replevi torcular respicite quoniam non soli mihi laboravi sed omnibaudite me magnati et omnes populi et rectores ecclesiae auribus percipite filio et mulieri fratri et amico non des potestatem super te in vita tua non dederis alio possessionem tuam ne forte paeniteat te et depreceris pro illis dum adhuc superes et adspiras non inmutabit te omnis caro melius est enim ut filii tui te rogent quam te respicere in manus filiorum tuorum in omnibus operibus tuis praecellens esto ne dederis maculam in gloriam tuam in die consummationis
Abbreviated transcription (Latin):
exaudietur: et conseruabit dis¬
ciplinam: ⁊ tunc respondebit:
Precordia fatui quasi rota car¬
ri: ⁊ quasi axis uersatilis co¬
gitatus illius. Equus emissari¬
us sic̃ amicus subsannator:
sub om̃i supra sedente hinit:
Quare dies diem suꝑat. ⁊ ite¬
rum lux lucem: ⁊ annus an¬
num a sole:  dñi scientia se¬
parati sunt facto sole. ⁊ p̃ceptũ
custodiente. Et immutauit tẽ¬
pora ⁊ dies festos ipsoꝵ. Et in
illis dies festos celebrauerunt¬
ad horam. E Ex ipsis exaltauit
et magnificauit deus: ⁊ ex
ipsis posuit in numero dierũ:
et homines om̃s de solo ⁊ ex
t̾ra. unde creatus ẽ adam. In
multitudine discipline dñi se¬
parauit eos: ⁊ immutauit uias
eoꝵ. Ex ipsis benedixit ⁊ exal¬
tauit: ⁊ ex ipsis scificauit ⁊ ad
se applicuit. Ex ipsis maledixit
et humiliauit: ⁊ conuertit illos
ad separationeᷤᷤ ipsoꝵ. Quasi lu¬
tum figuli in manus ipsius:
plasmare illud ⁊ disponere:
Om̃s uie eius scd̃m dispositionẽ
ipsius: fic homo in manu illiꝰ

Expanded text:
isciplinam et tunc respondebit praecordia fatui quasi rota carri et quasi axis versatilis cogitatus illius equus admissarius sicut amicus subsannator sub omni suprasedenti hinnit quare dies diem superat et iterum lux lucem et annus annum a sole a Domini scientia separati sunt facto sole et praeceptum custodiente et inmutavit tempora et dies festos ipsorum et in illis dies festos celebraveruntad horam ex ipsis exaltavit et magnificavit Deus et ex ipsis posuit in numerum dierum et homines omnes de solo et ex terra unde creatus est Adam in multitudine disciplinae Domini separavit eos et inmutavit vias eorum et ex ipsis benedixit et exaltavit et ex ipsis sanctificavit et ad se adplicavit et ex ipsis maledixit et humiliavit et convertit illos a separatione ipsorum quasi lutum figuli in manus ipsius plasmare illud et disponere omnes viae eius secundum dispositionem eius sic homo in manu illius
Abbreviated transcription (Latin):
tempus. ⁊ mem̃to finis: ut ena¬
rrent mirabilia tua. ¶In ira flã¬
me deuoret᷑ qui saluatur: ⁊ qͥ
pessimant plebem tuã inueni-¬
ant ꝑditionem. Contere caput
pͥncipum inimicoꝵ: dicentium
non ẽ alius preter nos. Congre¬
ga om̃s tribus iacob: ⁊ cognos¬
cant quia ñ est d̾s nisi tu. ut ena¬
rrent magnalia tua: ⁊ heredita

Expanded text:
pus et memento finis ut enarrent mirabilia tua in ira flammae devoretur qui salvatur et qui pessimant plebem tuam inveniant perditionem contere caput principum inimicorum dicentium non est alius praeter nos congrega omnes tribus Iacob et cognoscant quia non est Deus nisi tu ut enarrent magnalia tua et heredi
Abbreviated transcription (Latin):
lum: et a filiis tius caue: et
a domesticis tuis attende. In
om̃i oꝑe crede ex fide anime
tue. Hec est enim conseruatio
mandatoꝵ. Qui credit deo at¬
tendit mandatis: ⁊ qui confi¬
dunt in illo ñ minorabunt᷑.lxx.¬
imenti dñm non occur¬
rent mala: sed in tempta¬
tione deus illum conseruabit.
et liberabit a malis. Sapiens
non odit mandata ⁊ iusticias:
et non illidet᷑ quasi in ꝓcella¬
naus. Homo sensatus credit
legi dei : ⁊ lex illi fidelis. Qui

Expanded text:
lum et a filiis tuis cave et lum et a filiis tuis cave et a domesticis tuis adtende in omni opere crede ex fide animae tuae haec est enim conservatio mandatorum qui credit Deo adtendit mandatis et qui confident in illo non minorabuntur timenti Dominum non occurrent mala sed in temptatet liberabit a malis. Sapiens non odit mandata et justitias; et non illidetur quasi navis in procella. Homo sensatus credit legi Dei, et lex illi
Abbreviated transcription (Latin):
surgendi ñ tetrices. Precurre
autem prior in domum tuã:
et illic auocare. ⁊ illic lude. et
age conceptiones tuas: ⁊ non
in delictis ⁊ uerbo suꝑbo E in
his om̃ibꝰ benedicito dm̃ qui
fecit te: ⁊ inebriantem te ab
omnibꝰ bonis sius. ¶ Qui ti¬
met dñm excipiet doctrinã eiꝰ:
et qui uigilauerint ad illũ in
uenient benedictionẽ. Qui que¬
rit legem replebit᷑ ab ea: ⁊ qui
insidiose agit scandalizabit᷑ in
ea. Qui timent dñm inuenient
iudicium iustum: ⁊ iusticiam
quasi lumen accendent. Peccator
homo deuitabit correptionem:
et scd̃m uoluntatẽ suã inueniet
comparationẽ. Uir consilii non
disꝑdet intelligentiam. Alienus
et suꝑbus ñ ꝑtimescit timorem.
etiam post quã fecit cũ eo sine
consilio: ⁊ suis insectationibꝰ¬
Sarguet᷑:
ili sine consilio nichil yxxiui¬
facias: ⁊ post factum non
penitebis. In uiam ruine non
eas: ⁊ ñ offendas in lapides:
Ne credas te uie laboriose:
ne ponas anime tue scanda¬

Expanded text:
surgendi non te trices praecurre surgendi non te trices praecurre autem prior in domum tuam et illic avocare et illic lude et age conceptiones tuas et non in delictis et verbo superbo et super his omnibus benedicito Dominum qui fecit te et inebriantem te ab omnibus bonis suis qui timet Deum excipiet doctrinam eius et qui vigilaverint ad illum iuenient benedictionem. qui quaerit legem, replebitur ab ea: et qui insidiose agit, scandalizabitur in ea. qui timent dominum, inuenient iudicium iustum et iustitiam quasi lumen accendent. pechomo devitabit correptionem et secundum voluntatem suam inveniet conparationem vir consilii non disperiet intellegentia alienus et superbus non pertimescit timorem etiam postquam fecit cum eo sine consilio et suis insectationibus arguetur fili sine consilio nihil facias et post factum non paeniteberis in via ruinae non eas et non offendes in lapides ne credas te viae laboriosae ne ponas animae tuae scanda
Abbreviated transcription (Latin):
noli extolli: sed esto in illis
quasi unus ex ipsis. Furã illoꝵ
habe. ⁊ sic conside: ⁊ om̃i cura
tua explicita recumbe. ut lete¬
ris ꝓpter illos: et ornamentũ
gr̃e accipias coronam: ⁊ dig-¬
nationem consequaris corroga¬
tionis. Loquere maior natu:
decet enim te. Primũ uerbum
diligenti scientiam: ⁊ ñ impedi¬
as miisicam. U̾bi auditus ñ est.
non effundas sermonẽ importu¬
ne: ⁊ noli extolli in sapientia
tua. Gemmula carbiinculi in
ornam̃to auri: ⁊ comparatio
musicoꝵ in conuiuio uini. ¶Si¬
cut in fabricatione auri signũ
est smaragdi: sic numerus mu¬
sicoꝵ in iocundo ⁊ moderato
uino. Audi tacens: ⁊ ꝓ reue¬
rentia accidet tibi bona gratia:
Edolescens. loquere in tua causa
uix. Si bis interrogatꝰ fueris:
habeat caput responsum tuũ:
In multis esto quasi inscius:
et audi tacens simul ⁊ quereis
In medio magnatoꝵ ñ presu¬
mas: ⁊ ubi sunt senes ñ multũ
loquaris. inte grandinẽ p̃ibit
cidet tibi bona gr̃a. et hora

Expanded text:
xtolli esto in illis quasi unus ex ipsis curam illorum habe et sic conside et omni cura tua explicita recumbe ut laeteris propter illos et ornamentum gratiae accipias coronam et dignationem consequaris conrogationis loquere maior natu decet enim te primum verbum diligenti scientiam et non inpedias musica ubi auditus est non effundas sermonem et inportune noli extolli in sapientia tua gemmula carbunculi in ornamento auri et conparatio musicorum in convivio vini sicut in fabricatione auri signum est zmaragdi sic numerus musicorum in iucundo et moderato vino audi tacens et pro reverentia accedet tibi bona gratia adulescens luix. si bis interrogatus fueris, habeat caput responsum tuum. in multis esto quasi inscius et audi tacens simul et quaerens. in medio magnatorum non praesumas, et ubi sunt senes, non multum loquaris. ante granddet tibi bona gratia et hora
Abbreviated transcription (Latin):
Multa uidi enarrando: ⁊ plu¬
rimas uerboꝵ confuetudines:
Aliquotiens usq ad mortẽ pe¬
riclitatus sum hoꝵ causa: ⁊ li¬
beratus sum gr̃a dei. hxxix¬
p̃s timentium d̾m̃ querit᷑.
et in respectu illiꝰ benedicent᷑
Spes enim illoꝵ in saluantem
illos: ⁊ oculi dei in diligentes se:
Qui timet dñm nichil trepida¬
bit ⁊ ñ pauebit: q̃m ipse ẽ spes
eius. Timentis dm̃ beata ẽ am¬
ma ad quẽ respicit: ⁊ quiᷤ ẽ for¬
titudo eius. Oculi dñi suꝑ tim̃¬
tes eum: protector potentie: fir¬
Imamentũ uirtutis: tegimen
ardoris. ⁊ umbraculum meridi¬
IIani. Dep̃catio offensio¬
nis: ⁊ adiutoriũ casus:
exaltans animã. ⁊ illuminans
oculos:. Dans sanitatem: uitam
et benedictionem. xe¬
inmolantis ex iniquo oblatio ẽ
maculata: ⁊ non funt beneplaçi¬
te subsannationes iniustoꝵ. Dñs

Expanded text:
Multa uidi enarrando et plurimas uerborum consuetudines. aliquotiens usque ad mortem periclitatus sum horum causa et liberatus sum gratia dei. spiritus timentium deum quaeritur, et in respectu illius benedicentur. spes enim illorum in saluantem illos, et oculi dei in diligentes se. qui timet dominum, nihil trepidabit et non pauebit, quoniam ipse est spes eius. timentis dominum beata est anima. ad quem respicit? et quis est fortitudo eius ? oculi domini super timentes eum: protector potentiae, firmamentum uirtutis, tegimen ardoris et umbraculum meridianum, et precatio offensionis et adiutorium casus, exaltans animam et inluminans oculos, dans sanitatem, uitam et benedictionem. immolans ex iniquo, oblatio est maculata, et non sunt beneplacitae subsannationes ini
Abbreviated transcription (Latin):
ppli: ⁊ laudem eoꝵ nuntiat eccła
E noch placuit deo. ⁊ translatus
est in paradisum : ut det gentibꝰ
penitentiam. Noe inuentus est
ꝑfectus iustus: ⁊ in tempore
iracundie factus ẽ reconciliatio
Ideo dimissum ẽ reliquũ terre:
cum factũ est diluuium. Testa-¬
menta scłi posita funt apud il¬
lum: ne deleri posset diluuio
om̃ĩs caro. Abraham magnus
pater multitudinis gentium:
et ñ est inuentus similis illi
in gła : qui conferuauit legem
excelsi: ⁊ fuit in testam̃to cũ
illo. In carne eiꝰ fecit stare testa¬
mentũ: ⁊ in tẽptatione inuen¬
tus ẽ fidelis. Ideo iureiurando
dedit illi głam in gente sua.
crescere illum quasi t̾re cumu¬
lum: ⁊ ut stellas exaltare sem̃
eius: ⁊ hereditari illos a mari
usq ad mare: ⁊ a flumine usq
ad t̃minos t̃re. ¶ Et in ysaac
eodem fecit modo: ꝓpt̾ abraham
patrem ipsuis. Benedictionem
omniũ gentiũ dedit illi: ⁊ testa¬
mentum suũ confirmauit suꝑ
caput iacob. Agnouit eũ in be¬

Expanded text:
laudem eorum nuntiet ecclesia Enoch placuit Deo et translatus est in paradiso ut det gentibus paenitentiam Noe inventus est perfectus iustus et in tempore iracundiae factus est reconciliatio ideo dimissum est reliquum terrae cum factum est diluvium testamenta saeculi posita sunt apud illum ne deleri possit diluvio omnis caro AbrPater multitudinis gentium, & non est inventus similis in gloria, qui conservavit legem Excelsi, & fuit in Testamento cum illo in carne eius stare fecit testamentum et in temptatione inventus est fidelis ideo iureiurando dedit illi semen in gente sua crescere illum quasi terrae cumulum et ut stellas exaltare semen eius et hereditari illos a mari usque ad mare et a Flumine usque ad terminos terrae et in Isaac eodem fecit modo propter Abraham patrem ipsius benedictionem omnium gentium dedit illi et testamentum confirmavit super caput Iacob agnovit eum in be
Abbreviated transcription (Latin):
homo sanguinis ẽ. Qui aufert
in sudore panẽ : quasi qͥ occidit
ꝓximum suũ. Qui effundit san¬
guinem. ⁊ qui fraudem facit mer¬
cennario: fr̃es sunt. Unus edi¬
ficans ⁊ unus destruens: quid
ꝓdest illis nisi labor: Unus o¬
rans ⁊ unus maledicens: cuiꝰ
uocem exaudiet d̃s: Qui bap̃¬
tizatur a mortuo ⁊ iterũ tan¬
git illum:: quid ꝓficit lauatio

Expanded text:
. Qui aufert in sudore panem, quasi qui occidit proximum suum. Qui effundit sanguinem, et qui fraudem facit mercenariis, fratres sunt. Unus aedificans, alius destruens: quid prodest illis nisi labor? Unus orans, et alius maledicens: cujus vocem exaudiet Deus? Qui baptizatur a mortuo, et illerum tangit i
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiam. Noli metuere iudi¬
cium mortis. Memento que ante
te fuerunt: ⁊ que suꝑuentura sũt
tibi. Hoc iudicium a dño omui
carni. Et quid suꝑueniet in bene¬
placito altissimi : siue decẽ siue
centum. siue mille anni: Non ẽ¬
enum in inferno accusatio uite:¬
¶ Eilii abominationũ. sunt filii
peccatoꝵ: ⁊ qui conuersant᷑ se¬
cus domũ impioꝵ. Filioꝵ pec¬
catoꝵ ꝑibit hereditas: ⁊ cum se¬
mine illoꝵ assiduitas opprobrii:
De patre impio querunt᷑ filii:
q̃m ꝓpt̃ illum sunt in opprobriũ:¬
Ue nob̃̾ uiri impii: qͥ dereliquisti
legem dñi altissimi. Et si nati fu¬
eritis. in maledictione nascemini:
et si mortui fueritis. in maledic¬
tione erit pars ur̃a. Omĩa que
de t̾ra sunt in t̾ram conuertent᷑:
sic impii a maledicto in ꝑditionẽ:

Expanded text:
sapientiam noli metuere iudisapientiam noli metuere iudicium mortis memento quae ante te fuerunt et quae superventura sunt tibi hoc iudicium a Domino omni carni et quid superveniet in beneplacita Altissimi sive decem sive centum sive mille anni non esenim in inferno accusatio vitae filii abominationum fiunt filii peccatorum et qui conversantur secus domos impiorum filiorum peccatorum periet hereditas et cum semine illorum adsiduitas obprobrii de patre impio queruntur filii quoniam propter illum sunt in obprobrio vae vobis viri impii qui dereliquistis legem Domini altissimi et si nati fueritis in maledictione nascemini et si mortui fueritis in maledictione erit pars vestra omnia quae de terra sunt in terram convertentur sic impii
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eos miscd̾ia liberabit. iurũ
et argentum est constitutio pe¬
dum: ⁊ suꝑ utrumq consilium
beneplacitum. Facultates et
uictus exaltant cor: ⁊ suꝑ hec
timor dñi. Non est in timore
dñi minoratio: et non ẽ in eo
querere adiutorium. Timor dm̃i
sic̃ paradisus benedictionis : et
ili in tempore uite tue ne.
indigeas : melius ẽ enĩ mori
quã indigere. Uir respiciens in
mensam alienã : non ẽ uita eiꝰ
in cogitatione uictus: alit enun
animã suam cibis alienis. Uir
aut̃ disciplinatus ⁊ eruditus.
custodiet se. In ore imprudentis
condulcabit᷑ inopia: ⁊ in uentre
eius ignis ardebit.
mors quã amara ẽ memoria
tua. homini pacem habenti
in substantiis siuis: uiro quieto.
et cuius uie directe sunt in om̃ibꝰ:
et adhuc ualenti acciꝑe cibum:
O mors bonum ẽ iudiciũ tuum
homini indigenti:⁊ qͥ minorat᷑
uiribꝰ: defecto etãte. ⁊ cui de om̃ibꝰ
cura est: ⁊ incredibili qui ꝑdit

Expanded text:
super eos misericordia liberabit aurum super eos misericordia liberabit aurum et argentum constituet pedem et super utrumque consilium beneplacitum facultates et virtutes exaltant cor et super haec timor Domini non est in timore Domini minoratio et non est in eo inquirere adiutorium timor Domini sicut paradisus benedictionis et fili in tempore vitae tuae ne indigeas melius est enim mori quam indigere vir respiciens in mensam alienam non est vita eius in cogitatione victus alit enim animam suam cibis alienis vir autem disciplinatus et eruditus custodiet se in ore inprudentis condulcabitur inopia et in ventre eius ignis ardebit o mors quam amara est memoria tua homini pacem habenti in substantiis suis viro quieto et cuius viae directae sunt in omnibus et adhuc valenti accipere cibum o mors bonum est iudicium tuum homini indigenti et qui minoratur viribus defecto aetate et cui de omnibus cura est et incredibili qui perdit
Abbreviated transcription (Latin):
et fides in scłm stabit. Substantie
iiustoꝵ sic̃ fluuius siccabunt᷑: ⁊
sic̃ tonitruum magnũ in pluuia
ꝑsonabunt. In aꝑiendo manus su¬
as letabit᷑. Sic p̃uaricatores in
consummatione tabescent. ¶Nepo
tes impioꝵ non multiplicabunt
ramos: ⁊ radices immunde suꝑ
cariimen petre sonabunt. Uiridi¬
tas uero suꝑ omnẽ aquã: ⁊ ad
oram fluminis om̃e fenũ euellet᷑.
Gra sic̃ paradisus in benedictionibꝰ:
et in ea inuenies thesaurum fili:
E dificatio ciuitatis confirmabit
nom̃: ⁊ suꝑ hanc mulier imma¬
culata computabit᷑. Uinum et
musica letificant cor: ⁊ suꝑ utra¬
q dilectio sapientie. Tibia ⁊ psal¬
terium suauem faciunt melodĩã:
.et suꝑ utraq lingua suaius ¶ Gra¬
tiam ⁊ speciem desid̾auit oculus
tuus: ⁊ suꝑ hoc uirides sationes:
Amicus ⁊ sodalis in tempore
conuenientes: ⁊ suꝑ utrosq mu¬
lier cum uiro. Er̃es in adutori¬
um in tẽpore tribulationis: et

Expanded text:
et fides in saeculum stabit substantiae et fides in saeculum stabit substantiae iniustorum sicut fluvius siccabuntur et sicut tonitruum magnum in pluvia manebunt in aperiendo manus suas laetabitur sic praevaricatores in consummatione tabesceniplicabunt ramos et radices inmundae super cacumen petrae sonant viriditas super omnem aquam et ad oram fluminis ante omnem faenum evelletur gratia sicut paradisus in benedictionibus et in ea invenies thesaurum fili aedificatio civitatis confirmabit nomen et super haec mulier inmaculata conputatur vinum et musica laetificant cor et super utraque dilectio sapientiae tibiae et psalterium suavem faciunt melodiam et super utraque lingua suavis gratiam et speciem desiderabit oculus tuus et super hoc viride sationis amicus et sodalis in tempore convenientes et super utrosque mulier cum viro fratres in adiutorium in tempore tribulationis et
Abbreviated transcription (Latin):
exitus de uentre matris eoꝵ usq
in diem sepulture in matrẽ om¬
nium. Cogitationes eoꝵ ⁊ timo¬
res cordis: adinuentio expectati¬
onis. ⁊dies finitionis: a residen¬
te suꝑ sedem glosam: usq ad hu¬
miliatum in terrã ⁊ cinerẽ: ab
eo qui utitur iacincto.⁊ portat
coronam. usq ad eum qͥ oꝑitur
lino crudo: furor: zelus: tu¬
multus: fluctuatio: ⁊ timor
mortis: iracundia ꝑseuerans. ⁊
contentio. Et in tempore refecti¬
onis in cubile: somnus mortis
immutat scientiam eiꝰ. modicũ
tanquã nichil in requie: ⁊ ab eo
in somnis quasi in die respectus.
conturbatus ẽ in uisu cordis fui:
tanquã qui euaserit in die belli¬
¶ In tempore salutis sue exsurre¬
xit : et admirans ad nullum ti¬
morem cum omi carne ab homi¬
ne usq ad pecus: ⁊ suꝑ peccato¬
res septuplum. Ad hec mors.
sanguis: contentio. ⁊ ruimphea:
creata sunt hec omĩa: ⁊ ꝓpter
illos factus est cataclysmus.
nus ⁊ omĩs iniquitas delebit᷑:

Expanded text:
entre matris eorum usque in diem sepulturae in matrem omnium cogitationes eorum et timores cordis adinventio expectationis et dies finitionis residentes super sedem gloriosam usque ad humiliatum in terra et cinere ab eo qui utitur hyacintho et portat coronam usque ad eum qui operitur lino crudo furor zelus tumultus fluctuatio et timor mortis iracundia perseverans et contentio et in tempore refectionis in cubile somnus noctis inmutat scientiam eius modicum tamquam nihil in requie et ab eo in somnis quasi in die respectus conturbatus est in visu cordis sui tamquam qui evaserit in die belli in tempore salutis suae exsurrexit et admirans ad nullum timorem cum omni carne ab homine usque ad pecus et super peccatores septuplum ad haec mors sanguis contentio et romphea creata sunt haec omnia et propter illos factus est cataclysmus onus et iniquitas delebitur
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑegre sine domicilio. Mini¬
mum ꝓ magno placeat tibi:
et imꝑperium ꝑegrinationis ñ
audies. Uita nequã hospitan¬
ti de domo in domũ: ⁊ ubi hos¬
pitabit᷑ non fiducialit̃ aget. nec
aꝑiet os. Hospitabit᷑: ⁊ pascet.
et potabit ingratos: ⁊ ad hec
amara audiet. T ransi hospes.
et orna mensam: ⁊ que in ma¬
nui habes ciba ceteros. Exi a fa¬
cie honoris amicoꝵ meoꝵ. ne¬
cessitudine domus m̃ee: hospi¬
tio michi factus es frãt. Grauia
hec homini habenti sensum:
correctio domus ⁊ imꝓperiũ
feneratoris.
ui diligit filium suũ assidu¬
at illi flagella: ut letetur in

Expanded text:
in peregre sine domicilio super miniin peregre sine domicilio super minimum et magnum placeat tibi et inproperium peregrinationis non audies vita nequa hospitandi de domo in domum et ubi hospitabitur non fiducialiter aget nec aperiet os hospitabit et pascet et potabit ingratos et ad haec amara audiet transi hospes et orna mensam et quae in manu habes ciba ceteros exi a facie honoris amicorum meorum necessitudine domus meae hospitio mihi factus est frater gravia haec homini habenti sensum correptio domus et inproperium feneratoris qui diligit filium suum adsiduat
Abbreviated transcription (Latin):
scutum potentis. ⁊ suꝑ lanceã:
aduersus inimicum tuũ pug¬
nabit. Uir bonus fidem facit ꝓ¬
ximo suo: ⁊ qui ꝑdiderit confu¬
sionẽ derelinquet sibi. Grãm fi¬
deuissoris ne obliuiscaris: dedit
enĩ ꝓ te animã suam. ¶ Repro
missorem fugit peccator. ⁊ un¬
mundus. Bona reꝓmissoris sibi
asseribit peccator: ⁊ ingratus
sensu derelinquet liberantẽ se:
Uir reꝓmittit de ꝓximo suo:
et cum ꝑdiderit reuerentiã. re¬
linquetur ab eo. Reꝓmissio
nequissima multos ꝑdidit diri¬
gentes: ⁊ commouit illos quasi
fluctus maris. Uiros potentes
girans migrare fecit: ⁊ uagati
sunt in gentibꝰ alienis. Peccator
trans grediens mandata dei. in¬
cidet in ꝓmissionẽ nequam:
et qui conatur multa agere.
incidet in iudicium. Reciiꝑa
ꝓximũ scd̃m uirtutem tuã: ⁊
.attende tibi ne incidas. ¶ Ini¬
tium uite hominum aqua et
panis: ⁊ uestimentũ ⁊ domus
ꝓtegens turpitudinẽ. Melior¬
est uictus pauꝑis sub tegmine
asserum: quã epule splendide

Expanded text:
scutum potentis et super lanceam aduersus inimicum tuum pugnabit uir bonus fidem facit proximo suo: et qui perdiderit confusionem, derelinquet sibi. gratiam fideiussoris ne obliuiscaris: dedit enim pro te animam suam. reprmissorem fugit peccator et inmundus bona repromissoris sibi adscribit peccator et ingratus sensu derelinquet liberantem se vir repromittit de proximo suo et cum perdiderit reverentiam relinquetur ab eo repromissio nequissima multos perdidit dirigentes et commovit illos quasi fluctus maris viros potentes gyrans migrare fecit et vagati sunt in gentibus alienis peccator transgrediens mandata Domini incidet in promissionem nequa et qui conatur multa agere incidet in iudicium recupera proximum secundum virtutem tuam et adtende tibi ne incidas initium vitae aqua et panis et vestimentum et domus protegens turpitudinem melior victus pauperis sub tegimen asserum quam epulae splendidae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdit amicum sitũ: sic qui ꝑdit
amiciciam ꝓximi sui. Et siẽ qui
dimutit auem de manu sua. sie
reliquisti ꝓximũ tuum. ⁊ ñ eũ
capies. N on illum sequaris: q̃m
longe abest. Effugit enum quasi
caprea de laqueo: q̃m uuluera¬
ta est anima eiꝰ. Ultra eum ñ
poteris colligare. Maledicti est
concordatio. Denudare aut̃ ami¬
ci misteria: desꝑatio ẽ anime
cat iniqua: ⁊ nemo eũ abiciet:
In conspectu oculoꝵ tuoꝵ con-¬
dulcabit os suum: ⁊ suꝑ sermo¬
nes tuos admirabit᷑. Nouissime
aut̃ ꝑuertet os suum: ⁊ in uer¬
bis tuis dabit scandalum. ¶ Mul¬
ta audiui. ⁊ ñ coequaui ei: ⁊ dñs
odiet illum. Qui in altũ mittit
lapidem. suꝑ caput eiꝰ cadet: et
plaga dolosa dolosi diuidet uul¬
nera. Q qui foueam fodit in illã
decidet: ⁊ qui statuit lapidẽ ꝓxi¬
mo. offender in eo: ⁊ qui laqueũ
alio ponit. ꝑibit in illo. Facienti

Expanded text:
perdit amicum suum, sic qui perdit perdit amicum suum, sic qui perdit amicitiam proximi sui. Et sicut qui dimittit avem de manu sua, sic reliquisti proximum tuum, et non eum capies. Non illum sequaris, quoniam longe abest. Effugit enim quasi caprea de laqueo; quoniam vulnerata est anima ejus; et ultra eum non poteris colligare. Et maledicti est concordatio: denudare autem amici mysteria, desperatio est animae cat iniqua et nemo eum abiciet in conspectu oculorum tuorum condulcabit os tuum et super sermones tuos admirabitur novissime autem pervertet os suum et in verbis tuis dabit scandalum multa audivi et non coaequavi ei et Dominus odiet illum qui in altum mittit lapidem super caput eius cadet et plaga dolosi dividet vulnera et qui foveam fodit in illam decidet et qui statuit lapidem proximo offendet in eo et qui laqueum alio peribit in il
Abbreviated transcription (Latin):
des illam: et indues quasi poderẽ
honoris: ⁊ inhabitabis cũ ea
et ꝓteget te in sempit̃num: et
in die agnitionis inuenies fir¬
mamentum. Uolatilia ad sibi
similia conueniunt: ⁊ ueritas
ad eos qui oꝑant᷑ illam reuertit᷑.
Leo uenationi insidiat᷑ semꝑ: sic
peccata oꝑantibꝰ iniquitates.
Homo sc̃s in sapientia manet
sic̃ sol: nam stultus sic̃ luna im-¬
mutat᷑. ¶ In medio insensatoꝵ
serua uerbũ tempori : in medio
aut̃ cogitantiũ asfiduus esto:¬
II. Narratio peccantiũ odiosa: et
risus illoꝵ in delictis peccati. Lo¬
quela multũ iurans. horripilati¬
onem capitis statuit: ⁊ mreue¬
rentia ip̃sius obturatio aurium:
Effusio sanguinis in rixa suꝑboꝵ:
et maledictio illoꝵ auditus grauis:
ui denudat archana.u
amici ꝑdit fidem: ⁊ ñ inue-¬
met amicum ad animũ suum:
Dilige ꝓximum: ⁊ coniungere
fide cum illo. Quod si denudaue¬
ris absconsa illius: ñ ꝑsequeris
post eum. ¶ Sic̃ enim homo qͥ

Expanded text:
des illam et indues quasi poderem des illam et indues quasi poderem honoris: et habitabis cum ea, et proteget te in sempiternum, et in die agnitionis inuenies firmamentum. uolatilia ad sibi similia conueniunt, et ueritas ad eos qui operantur illam reuertetur. leo uenationi insidiatur semper, sic peccata operantibus iniquitatem. homo sanctus in sapientia manet sicut sol: nam stultus sicut luna inmutatur. in medio insensatorum serua uerbum tempori: in medio autem cogitantium adsiduus esto. narratio peccantium odiosa, et risus eorum in delictis peccati. loquella multum iurans horripilationem capiti statuit, et inreuerentia ipsius obturatio aurium. effusio sanguinis in rixa superborum, et maledictio illorum auditus grauis. qui denudat arcana amici, perdet fidem et non inueiet amicum ad animum suum. Dilige proximum, et conjungere fide cum illo: quod si denudaveris abscondita illius, non persequaris post eum. Sicut enim homo qui
Abbreviated transcription (Latin):
contristatum ẽ cor meum: ⁊ in
tercio iracundia michi adue¬
nit. Uir bellator deficiens ꝑ
inopiam. et uir sensatus con¬
temptus & qui transgreditur
A iusticia ad peccatum: deus
parauit eum ad ruimpheam:
Due species difficiles ⁊ ꝑiculo¬
se michi apparuerunt. Diffici¬
le exuit᷑ negocians a negligen-¬
tia: ⁊ ñ iustificabit᷑ caupo a
peccatis labiorum.x¬
ropter inopiam multi de
liquerunt: ⁊ qui querit
locupletari. auertit oculum suũ:
Si in medio compaginis lapi-¬
dum palus figat᷑ : sic ⁊ int̾ me¬
dium uenditionis ⁊ emptionis
in timore dñi tenueris te instan¬
ter: cito subuertet᷑ domus tua:
Si in ꝑtusura cribri remane¬
bit puluis: sic aporia hominis
in cogitatu illius. Uasa figuli
ꝓbat fornax: ⁊ homines iustos
temptatio tribulationis. ¶ Sic̃
rusticatio de ligno ostendit fruc-¬
tum illius: sic uerbũ ex cogitatu
cordis hominis. Ante sermo¬
nem non laudes uirum: hec
enim temptatio est hominum:
Si sequaris iusticiam apprehen¬

Expanded text:
tristatum est cor meum et in tertio iracundia mihi advenit vir bellator deficiens per inopiam et vir sensatus contemptus et qui transgreditur a iustitia ad peccatum Deus paravit eum ad rompheam duae species difficiles et periculosae mihi apparuerunt difficile exuitur negotians a neglegentia et non iustificabitur caupo a peccatis labiae proptliquerunt, et qui quaerit locupletari, avertit oculum suum; sicut in medio conpaginis lapidum palus figatur, sic et inter medium venditionis et emptionis in timore domini tenueris te instanter, cito subuertetur domus tua. si in pertusura cribri remanebit stercus, sic aporia hominis in cogitatu illius. uasa figuli probat fornax, et homines iustos temptatio tribulationis. sicut rusticatio de ligno ostendit fructum illius, sic uerbum ex cogitatu hominis cordis. ante sermonem non conlaudes uirum: haec enim temptatio est hominum. si sequaris iustitiam, adprehen
Abbreviated transcription (Latin):
ossa illius impinguabit. Disci¬
płina illiꝰ datum dei. Mulier¬
sensata ⁊ tacita: ñ est immu-¬
tatio erudite anime. Grã suꝑ
gr̃am : mulier sc̃a ⁊ pudorata:
Omĩs aut̃ ponderatio: non ẽ
digna continenti anime. Sic̃
sol oriens mundo in altissimis
dei: sic mulieris bone species in
ornamentum domus eiꝰ. Qu¬
cerna splendens fuꝑ candela-¬
brum sc̃m: ⁊ species faciei suꝑ
etatem stabilem. Columne aurre
suꝑ bases argenteas: ⁊ pedes
firmi suꝑ plantas stabilis mu¬
lieris. Fundam̃ta ẽt̾na suꝑ pe

Expanded text:
ossa illius inpinguabit disciossa illius inpinguabit disciplina illisensata et tacita: non est immulatio erudite anime. Gratia super gratiam mulier sancta et pudorata omnis autem ponderatio non est digna continentis animae sicut sol oriens mundo in altissimis Dei sic mulieris bonae species in ornamentum domus eius lucerna splendens super candelabrum sanctum et species faciei super aetatem stabilem columnae aureae super bases argenteas et pedes firmi super plantas stabilis mulieri
Abbreviated transcription (Latin):
bus timuit cor meũ: ⁊ in quar¬
to facies mea metuit. Delatu¬
ram ciuitatis: et collectionem¬
ppłi: ⁊ calumniam mendacem:
Suꝑ mortẽ omnia grauia. Do¬
lor cordis ⁊ luctus: mulier ze¬
lotipa. In muliere infideli fla¬
gellum lingue: om̃ibꝰ commui¬
nicans. Sic̃ iugum boum quod
mouet᷑: ita ⁊ mulier nequãͦ Qui
tenet illam: quasi qͥ apprehendit
scorpionẽ. Mulier ebriosa. ira
magna ⁊ ꝯtumelia: ⁊ turpitu¬
do illius non contegitur:
Forncatio mulieris in extol¬
lentia occuloꝵ: ⁊ in palpebris
illius agnoscit᷑. In filia ñ auer¬
tente se firma custodiam: ne
inuenta occasione utat᷑ se
Ab om̃i irreuerentia oculi eiꝰ
caue: ⁊ ne mireris si te negle¬
xerit. Sicut uiator sitiens ad
fontem os aꝑiet. ⁊ ab om̃i aqua
ꝓxima bibet: et contra omnẽ
palum sedebit. ⁊ contra omnẽ
sagittam aꝑiet pharetrã: do-¬
nec deficiat. Grã mulieris sẽ¬
dule delectabit uirum suũ: et

Expanded text:
bus timuit cor meum et in quarbus timuit cor meum et in quarto facies mea metuit delatura civitatis et collectio populi et calumniam mendacem super mortem omnia gravia dolor cordis et luctus mulier zelotypa in muliere infideli flagellum linguae omnibus communicans sicut boum iugum quod movetur ita et mulierem nequam qui tenet illam quasi qui adprehendat scorpionem mulier ebriosa ira magna et contumelia et turpitudo illius non contegetur fornicatio mulieris in extollentia oculorum et in palpebris illius agnoscetur in filia non avertente se firma custodiam ne inventa occasione utatur se ab omni inreverentia oculis cave et ne mireris si te neglexerit sicut viator sitiens ad fontem os aperiet et ab omni aqua proxima bibet et contra omnem palum sedebit et contra omnem sagittam aperiet faretram donec deficiat gratia mulieris sedulae delectabit virum suum et
Abbreviated transcription (Latin):
mini quieto. ¶ Ne respicias
in mulieris speciem: ⁊ ñ con¬
cupiscas mulierẽ in specie. Mu¬
lieris ira ⁊ in reuerentia: confu¬
sio magna. Mulier si pͥmatum
habeat: contraria ẽ uiro suo:
Cor humile ⁊ facies tristis et
plaga mortis: mulier nequã
Manus debiles ⁊ genua disso¬
luta: mulier que ñ beatificat
uirum suum. i muliere miti¬
um factum ẽ peccati: ⁊ ꝑ illã
om̃s morim᷑. Non des aque
tue exitum ner modicum: nec
mulieri nequã uenã ꝓdeundi.
Si non ambulauerit ad manũ
tuam: confundet te in conspec-¬
tu mnimicoꝵ. A carnibꝰ tuis ab¬
scide illã: ne semꝑ te abutat᷑. Ex.¬
ulieris bone beatus uir:
numerus enĩ annoꝵ illoꝵ
duplex. Mulier fortis oblectat.
uirum suũ: ⁊ annos uite illiꝰ
in pace implebit. Pars bona
mulier bona: in parte bona ti¬
mentium dm̃. dabit᷑ uiro pro
factis bonis. Diuitis aut̃ ⁊ pau¬
ꝑis cor bonum: in om̃i tẽpore
uultus illoꝵ hylaris furt. A tri¬

Expanded text:
mini quieto ne respicias mini quieto ne respicias in mulieris speciem et non concupiscas mulierem in specie mulieris ira et inreverentia et confusio magna mulier si primatum habeat contraria est viro suo cor humile et facies tristis et plaga mortis mulier nequa manus debiles et genua dissoluta mulier quae non beatificat virum suum a muliere initium factum est peccati et per illam omnes morimur non des aquae tuae exitum nec modicum nec mulieri nequa veniam prodeundi si non ambulaverit ad manum tuam et confundet te in conspectu inimicorum a carnibus tuis abscide illam ne semper te abutatur mulieris bonae beatus vir numerus enim annorum illorum duplex mulier fortis oblectat virum suum et annos vitae illius in pace implebit pars bona mulier bona in parte bona timentium Deum dabitur viro pro factis bonis divitis autem et pauperis cor bonum in omni tempore vultus illorum hilaris a tri
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa suꝑposuit. b̾eatus cui do¬
natum est habere timorẽ dei:
Qui timet illum: cui assimi¬
latur ÷ Timor dei mitium di¬
lectionis eius: fidei aut̃ miti¬
um agglutinandum ẽ ei: heix
mnis plaga tristicia cordis
est: ⁊ omĩs malicia nequi¬
cia mulieris. Et omnẽ plagã
et non plagam uidebit cordis:
et omuẽ nequiciam ⁊ ñ nequiciã
mulieris:: et omne obductum
et non obductum odientium:
et omnẽ iundictã ⁊ ñ uindictã
mimicoꝵ. Non est caput ne¬
quius suꝑ caput colubri: ⁊ ñ
est ira suꝑ iram mulieris. Com¬
morari leoni ⁊ draconi place¬
bit: quã habitare cũ muliere
nequã. Nequicia mulieris im¬
mutat faciem eiꝰ. ⁊ obcecauit
uultum suũ tanquã urfus: et
quasi saccũ ostendit mn medio
ꝓximoꝵ eius: ⁊ audiens suspi¬
rabit modicum. Breius omnis
malicia suꝑ maliciã mulieris:
sors peccatoꝵ cadet suꝑ illam:
Escensus arenosus in pedibꝰ ue¬
terani: sic mulier linguata ho¬

Expanded text:
omnia superposuit beatus cui doomnia superposuit beatus cui donatum est habere timorem Dei qui tenet illum cui adsimilabitur timor Dei initium dilectionis eius fidei autem initium adglutinandum est ei mnis plaga tristitia cordis est et omnis malitia nequitia mulieris est et omnem plagam et non plagam videbit cordis et omnem nequitiam et non nequitiam mulieris et omnem obductum et non obductum odientium et omnem vindictam et non vindictam inimicorum non est caput nequius super caput colubri et non est ira super iram inimici commorari leoni et draconi placebit quam habitare cum muliere nequa nequitia mulieris inmutat faciem eius et obcaecabit vultum suum tamquam ursus et quasi saccum ostendit in medio proximorum eius et audiens suspirabit modicum brevis malitia super malitiam mulieris sors peccatorum cadat super illam ascensus harenosus in pedibus veterani sic mulier linguata ho
Abbreviated transcription (Latin):
que sunt ꝓbata coram dõ ⁊ homi¬
nibꝰ. Concordia fratrum: ⁊ amor
sibi consentientes. Tres species
odiuit anima mea: ⁊ aggrauor
ualde anime illoꝵ. Pauꝑem su¬
ꝑbum: diuitem mendacẽ: ⁊ se¬
nem fatuum ⁊ insensatũ. In iu-¬
uentute tua ñ cõgregasti: et
quomͦ inuenies in senectute tua :¬
Quã speciosum a canicie iudi¬
cium: ⁊ a p̾sbiteris cognoscere
consilium. Quã speciosa uetera¬
nis sapientia: ⁊ glosis intellec¬
tus ⁊ consilium. Corona senum
multa ꝑitia: ⁊ gła illoꝵ timor
dei. Nouem insuspicabilia cordiᷤᷤ
magnificaui: ⁊ decimũ dicam
in lingua hominibꝰ. ¶Homo qͥ
iocundat᷑ in filiis: uiuens: et
uidens subuersionẽ mimicoꝵ:
B̾eatus qui habitat cũ muliere
senfata. ⁊ qui lingua sua ñ est
lapsus: ⁊ qui non seruiuit in¬
dignis se. Beatus qui inuenit
amicum uerũ: ⁊ qui enarrat
iusticiam auri audienti. Quã
magnũs qui inuenit sapientiã
et scientiam: sed non ẽ suꝑ ti¬
mentem d̃m. Timor dei suꝑ

Expanded text:
bata coram Deo et hominibus concordia fratrum et amor sibi consentientes tres species odivit anima mea et adgravor valde animae illorum pauperem superbum et divitem mendacem et senem fatuum et insensatum in iuventute tua non congregasti et quomodo invenies eam in senectute tua quam speciosum canitiae iudicium et presbyteris cognoscere consilium quam speciosa veteranis sapientia et gloriosis intellectus et consilium corona senum multa peritia et gloria illorum timor Dei novem insuspicabilia cordis magnificavi et decimum dicam in lingua hominibus homo qui iucundatur in filiis vivens et videns subversionem inimicorum beatus qui inhabitat cum muliere sensata et qui in lingua sua non est lapsus et qui non servivit indignis se beatus qui invenit amicum verum et qui enarrat iustitiam auri audienti quam magnus qui invenit sapientiam et scientiam sed non est super timentem Deum timor Dei super
Abbreviated transcription (Latin):
est: ⁊ uinculum illius uincu¬
lum ereum est. E Mors illius
mors nequissima: ⁊ iitilis po¬
tius inferus quã illa. Eseue¬
rantia illius ñ ꝑmanebit: sed
obtinebit uias iniustoꝵ: ⁊ flã¬
ma sua non comburet iustos:
Qui relinquunt dm̃ incidunt
in illam:. ⁊ exardebit in illis ⁊
ñ extinguetur. Et immittetur
in eos quasi leo: ⁊ quasi pardus
ledet illos. Sepi aures tuas spi¬
nis. ⁊ noli audire linguã neqͣm:

Expanded text:
est, et vinculum illius vincuest, et vinculum illius vinculum aereum est. Mors illius mors nequissima, et utilis potius infernus quam illa. Perseverantia illius non permanebit, sed obtinebit vias injustorum, et in flamma sua non comburet justos. Qui derelinquunt Deum incident in illam, et exardescet in illis, et non exstinguetur, et immittetur in illos quasi leo, et quasi pardus aedet eos. Sepi aures tuas spinis, et noli audire lingu
Abbreviated transcription (Latin):
stinans effundit sanguinem: et
lingua testificans adducit mor¬
tem. Si sufflaueris quasi ignis
exardebit: ⁊ si expueris suꝑ il¬
lam extinguet᷑. Utraq ex ore
proficiseuntur.
usurro ⁊ bilingiuis maledietꝰ.
multos enĩ turbauit pacẽ ha¬
bentes. Qingua tercia multos
commouit: ⁊ disꝑsit illos a gen¬
te in gentem. Ciuitates mura-¬
tas diuitum destruxit: ⁊ do¬
mos magnatoꝵ effõdit. Uirtu¬
tes ppłoꝵ concidit: ⁊ gentes for¬
tes dissoluit. Lingua t̃cia mu¬
lieres uiratas deiẽcit: ⁊ pͥua¬
uit illas de laboribꝰ suis. Qui
respicit illam ñ habebit requiẽ:
escat. Flagelli plaga liuorem fa¬
cit: plaga aut̃ lingue cõminu¬
et ossa. Multi ceciderunt in ore
gladii: sed non sic quasi qͥ inte¬
rierunt ꝑ linguã suam. Beatus
qui tectus ẽ a lingua nequam.¬
et qui in iracundiam illiꝰ ñ tran¬
siuit: ⁊ qͥ non attraxit iugũ eiꝰ.
et uinculis illius ñ est ligatus:
Iugum enĩ illius iugũ ferreum

Expanded text:
stinans effundit sanguinem, et stinans effundit sanguinem, et lingua testificans adducit mortem. si sufflaueris, quasi ignis exardebit: et si expueris super illam, extinguetur: et utraque ex ore proficiscuntur. susurrio et bilinguis maledictus: multos enim turbauit pacem habentes. lingua tertia multos commouit, et dispersit illos a gente in gentem. ciuitates muratas diuitum destruxit et domus magnatorum effodit. uirtutes populorum concidit et gentes fortes dissoluit. lingua tertia mulieres uiritas eiecit et priuauit illas de laboribus suis. qui respiciet illam, non habebit requiem, e flagelli plaga livorem facit plaga autem linguae comminuet ossa multi ceciderunt in ore gladii sed non sic quasi qui interierunt per linguam suam beatus qui tectus est a lingua nequa qui in iracundia illius non transivit et qui non adtraxit iugum eius et in vinculis illius non est ligatus iugum enim illius iugum
Abbreviated transcription (Latin):
ui uindicari uult. a deo in¬
ueniet iuindictã: ⁊ peccata
illius seruans seruabit. Dimitte
ꝓreimo tuo nocenti te:⁊ tunc de¬
precanti tibi peccata soluent᷑. Ho¬
mo homini seruat iram: ⁊a deo
querit medelam: In hominẽ si¬
milem sibi non habet mĩam: et
de peccatis suis deprecat᷑ altissi¬
mum: Ipse dum caro sit reser-¬
uat iram: et ꝓpitiationẽ petit a
dño: Quis exorabit ꝓ delictis
eius: ¶ Memento nouissimoꝵ:
et desine inimicari. Tabitudo
enim ⁊ mors: imminent in man¬
datis. Memorare timoris dei: et
Ñe irascaris ꝓximo. Memorare
testam̃ti altissimi: ⁊ despice ig¬
norantiam ꝓximi. ibstine te
a lite: ⁊ minues peccata. Ho¬
mo enĩ iracundus incendit litẽ:
et uir peccator turbabit ami-¬
cos: ⁊ in medio pacem haben¬
tium immittet inimiciciam:
Scd̃m enim ligna silue sic ig¬
nis exardescet : ⁊ scd̃m uirtutẽ
hominis sic iracundia illiꝰ erit:
et scd̃m substantiã suam exalta¬
natum incendit ignẽ : et lis fe¬

Expanded text:
ui uindicari uult, a deo inueniet uindictam, et peccata illius seruans seruabit relinque proximo tuo nocenti te, et tunc deprecanti tibi peccata soluentur. homo homini seruat iram et a deo quaerit medellam! in hominem similem sibi non habet mde peccatis suis deprecatur Altissimum? Ipse cum caro sit reservat iram, et propitiationem petit a Deo? quis exorabit pro delictis illius? Memento novissimorum, et desine inimicari. Tabitudo enim et mors imminent in mandatis ejus. Memorare timorem Dei, et non irascaris proximo. Memorare Testamentum Altissimi, et despice ignorantiam proximi. Abstine te a lite, et minues peccata. Homo enim iracundus incendit litem, et vir peccator turbabit amicos, et in medio pacem habentium immittet inimicitiam. Secundum enim ligna sylvae sic ignis exardescit: et secundum virtutem hominis sic iracundia illius erit, et secundum substantiam suam exaltanatum incendit ignem, et lis fe
Abbreviated transcription (Latin):
lum cum ipso: ⁊ gr̃ãm hominis
quasi pupillam conseruabit:
postea refurget: et retribuet il
caput illoꝵ: ⁊ conuertet in inte¬
riores partes t̾re. Penitentibꝰ aut̃
dedit uiam iusticie: ⁊ confirma-¬
uit deficientes sustinere:⁊ des-¬
tinauit illis sortem ueritatis. xloi.¬
onuertere ad d̃m̃r: ⁊ relinque
peccata tua. Precare ante
faciem eius: ⁊ minue offendicula:
Reuertere ad dñm. ⁊ auertere
ab iniusticia tua. et niiis odito

Expanded text:
lum cum ipso et gratiam hominis lum cum ipso et gratiam hominis quasi pupillam conservabit et postea resurgecaput illorum et conuertet in interiores partes terrae. paenitentibus autem dedit uiam iustitiae et confirmauit deficientes sustinere et destinauit illis sortem ueritatis. conuertere ad deum et relinque peccata tua: precare ante faciem et minue offendiculum. refers te ad deum et auertere ab iniustitia tua et nimis odito
Abbreviated transcription (Latin):
et oculos. ⁊ aures. ⁊ cor dedit
illis excogitandi: ⁊ disciplina
intellectus repleuit illos. Erea¬
uit illis scientiam sp̃s: sensu
la ostendit illis. Posuit oculũ
illis magnalia oꝑum suoꝵ. ut
nom̃ scĩficationis collaudent:
et glari in mirabilibꝰ illius. ut
magnalia enarrent oꝑum eiꝰ:
Addidit illis disciplinam: et
legẽ uite hereditauit illos. ¶Ee¬
stamentum eternum constituit
cum illis: ⁊ iusticram ⁊ iudicia
sua ostendit illis. Et magnalia
honoris eius uidit oculus illoꝵ:
et honorem uocis audier̃ aures
illoꝵ: ⁊ dixit illis. Attendite
Uie illoꝵ coram ip̃so sunt sẽꝑ
non sunt absconse ab oculis ip¬
sius. ¶ In una quaq gente:D
preposuit rectorem: ⁊ pars dei
ifrł facta est manifesta. Et om¬
nia oꝑa illoꝵ uelut sol in cons¬
pectu dei: ⁊ oculi eius sine int̾¬
missione inspicientes in uiis eoꝵ:
Non sunt absconsa testamenta
ꝑ iniquitatem eoꝵ: ⁊ om̃s ini¬
quitates eoꝵ in conspectu dei:
E lemosina uiri quasi signacu¬

Expanded text:
 cor dedit illis excogitandi: et disciplina, et intellectu replevit illos. Creavit illis scientiam spiritus, sensu bona ostendit illis. Posuit oculum illis magnalia operum suorum, ut nomen sanctificationis conlaudent; et gloriari in mirabilibus illius, et magnalia enarrare operum ejus. Addidit illis disciplinam, et legem vitae hereditavit illis. Testamentum aetcum illis et justitiam, et judicia sua ostendit illis, et magnalia honoris ejus vidit oculus eorum, et honorem vocis audierunt aures illorum, et dixit illis: Attendite um coram ipso sunt semper, non sunt absconditae ab oculis ipsius. In unamquamque gentem praeposuit rectorem: et pars Dei Israel facta est manifesta. Et omnia opera illorum velut sol in conspectu Dei et oculi eius sine intermissione inspicientes in viis eorum non sunt absconsa testamenta per iniquitatem eorum et omnes iniquitates eorum in conspectu Dei elemosyna viri quasi saccu