comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
damnationem quia primam fidem
irritam fecerunt. concessit bigamiȩ
p̾cepta non bona. & iustificationes pes¬
simas: ita scđm indulgens maritum.
ut tercium. & si liberet ⁊ iuicessimum:
ut scirent sibi non tam maritos dei¬
tos. quam adulteros amputatos. H ec¬
tibi filia in xp̃o carissima inculco. &
crebrius repeto. ut posteriorũ oblita.
in priora te extendas. habens tui ordi¬
nis quas sequaris: uidit de hebrea hys¬
toria. & amnam filiam phanuelis. de
eugłii claritate: que dieb ⁊ noctibus
uersabatur in templo. & orationib &.
ieuinus thesaurum puditicie conser¬
uabent. Unde ⁊ altera in typo ecclesie
diabolum capite truncauit: altera sal¬
uatorem mundi suscepit. sacramento¬
rum conscia futuroꝵ. Illud in calce
sermonis queso. ut breuitatem libel¬
li ñ de inopia eloquii. uł de materie
sterilitate. s de pudoris magnitudine
estimes accidisse: dum uereor ignotis
mediũ ingerere aurib: & occultum
legentiũ iudiciũ ꝑtimesco

Expanded text:
nationem, quia primam fidem irritam fecerunt, concessit digamiae praecepta non bona et iustificationes pessimas ita secundum indulgens maritum et tertium et, si liberet, uicesimum, ut scirent sibi non tam uiros datos quam adulteros amputatos? haec, filia in Christo carissima, inculco et crebrius repeto, ut posteriorum oblita in priora te extendas habens tui ordinis, quas sequaris, Iudith de Hebraea historia et Annam, filiam Phanuelis, de euangelii claritate, quae diebus et noctibus uersabantur in templo et orationibus atque ieiuniis thesaurum pudicitiae conseruabant. unde et altera in typo ecclesiae diabolum capite truncauit, altera saluatorem mundi prima suscepit sacramentorum conscia futurorum. illud in calce sermonis quaeso, ut breuitatem libelli non de inopia eloquii uel de materiae sterilitate, sed de pudoris magnitudine aestimes accidisse, dum uereor ignotis me diu ingerere auribus et occultum legentium iudicium pertimesco
Abbreviated transcription (Latin):
lxx tͣnslatoꝵ olim de greco em̃da¬
tũ tribuisse me nr̃is: nec inumicũ
debiusse estiniari eoꝵ quos in con¬
uentu frm semꝑ edissero. Et qd̾ ñc
p̾tatus sum: icciroo feci ut mestri¬
cabiles moras .⁊ siluã nominũ. que
scriptoꝵ confusa st̃ uitio. sensuũq¬

Expanded text:
Graeco emendatam tribuisse me nostris: nec inimicum debere aestimari eorum, quos in conventu fratrum semper edissero. Et quod nunrpretatus sum, idcirco feci, ut inextricabiles moras, et silvam nominum, quae scriptorum confusa su
Abbreviated transcription (Latin):
citas: Sicubi tͥ in tͣnslatione uide
or errare. int̾roga hebreos. diuer¬
sarũ urbiũ magistros consule.
Qd̾ illi habent de xp̃o: tui codices ñ
habent. Aliud ẽ si contͣ sepostea ab
apłis usurpata testimonia ꝓbaue¬
rt̃. & emendatiora st̃ exemplaria
latina qͣm greca. greca quã hebre
a. In libris qͦq samuel ⁊ malachim
cathalogum diuinȩ scͥpture. hec
intuli. Quȩ cũ ita se habeant. ob¬
secro te lector ne laborem meum
rep̾hensionẽ estimes antiquoꝵ.
In tabernacło d̾i offert unusqͥsq
qd̃ pot̾. alii aurũ ⁊ argentũ. &¬

Expanded text:
 Sicubi in translatione tibi videor errare, interroga Hebraeos, diversarum urbium magistros consule. Quod illi habent de Christo, tui codices non habent. Aliud est, si contra se postea ab apostolis usurpata testimonia, probaverunt, et emendatiora sunt exemplaria Latina qIn libris quoque Samuel et Malachim, catalogum divinae Scripturae haec intuli: « Quae quum ita se habeant, obsecro te, lector, ne laborem meum reprehensionem existimes antiquorum. In tabernaculo Dei offert unusquisque quod potest. Alii aurum et argentum
Abbreviated transcription (Latin):
ex parte didicimꝰ. & in latino pene
ab ipsis cunabulis int̾ gͣmaticos.
⁊ rethores ⁊ philosophos detriti
aquila ⁊ symacꝰ ac theodotion iu¬
daizantes heretici st̃ recepti. qͥ mul¬
ta mysteria saluatoris subdola int̃¬
habent᷑ ap̃ eccłas ⁊ explanant᷑ ab
eccłasticis uiris: qͣntomagis ego xp̃i¬
lum crucis in mea fronte portanͨ.
cuiꝰ studiũ fuit omissa repetere.
depͣuata corrigere. & sacram̃ta ex¬

Expanded text:
ex parte didicimus, et in Latino pene ab ipsis incunabulis inter grammaticos et rhetores et philosophos detriti Aquila, Symmachus, et Theodotio, judaizantes haeretici, sunt recepti, qui multa mysteria Salvatoris subdola intehabentur apud Ecclesias, et explanantur ab ecclesiasticis viris: quanto magis ego Christis, et vexillum crucis in mea fronte portans, cujus studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta E
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs uitã tuã aut auditu aut iusu
contigerit. scĩficationis ium senti¬
at: ⁊ tantũ sibi intelligat gr̃ȩ ex
tua conu̾satione transfundi. ut dũ
te imitari concupiscit. di sacrifici¬

Expanded text:
s vitam tuam aut auditu aut visu contigerit, sanctificationis vim sentiat, et tantum sibi intelligat gratiae ex tua conversatione transfundi, ut dum te imitari concupiscit, Dei sacrifici
Abbreviated transcription (Latin):
cunctamur: Quasi potiꝰ apud homi¬
nes iudicemur: magis quã penes d̾m
cominendare aliquem filioꝵ. x pia
quid debeat doleri concedi: ubi sine
aliquo remedio potest animus affli¬
gi. Sapienter debet dolere qui dolet:
ne ꝑdat sine causa quod dolet. N c̃
aut̃ contra luctum sumenda sunt
arma: ut spes nr̃a possit habere uic¬
torram. Principaliter quod uoluit
dñs susciꝑe gratulemur: deinde quia
hoc nobis in mundo cõmune ẽ. addi¬
tur nobis peculiare nrm. quod ad re¬
quiem deducamur. Sequitur consũ¬
matio om̃ium gaudioꝵ. qđ̾ in re¬
surrectione inuicem nobis dño re¬
formante reddimur: qđ apłs pollicet᷑.

Expanded text:
cunctamur, quasi tutius apud homicunctamur, quasi tutius apud homines iudicetur magis quam penes Deum comdemnari aliquem filiorum. peat aliquid dolori concedi, ubi sine aliquo remedio potest animus fatigari. sapienter debet dolere qui dolet ne perdat sine causa quod dolet. nunc autem contra luctum sumenda sunt arma, ut spes nostra possit habere uictoriam. principaliter quod Dominus uoluit suscipere gratulemur. deinde quia hoc omnibus in mundo commune, additur priuatum peculiare nostrum quod ad requiem deuocamur. sequitur consummatio omnium gaudiorum, quod in resurrectione inuicem nobis Domino reformante reddemur, quod apostolus pollicetur:
Abbreviated transcription (Latin):
dere. Ab illo dñs postulauit: a te tu¬
lit. Ille iussionl paruit: tu uolunta¬
ti consenti. Illum ꝑ illicitam legem
naturȩ ꝓbauit sibi deuotũ: te saltem
ꝑ licitam conditionem mortalitatis
annotet religiosum. In qua parte te¬
xp̃ianum poteris approbare: E rubes¬
cat incredulitas nr̃a: quȩ nec cũ gen¬
tilib uult esse deo subiecta. Commu¬
nis nõbis cum illis exitus mortis : ꝙ.
dolores eoꝵ superanius dolorib nr̃is.
Quid ageremus si peculiare aliquid
exigeretur a nobis. quod ad dedecus
nr̃m ꝑtineret. G entiles dolores sepe cõ¬
temnunt: cum non ad ꝓmissa celesti¬
a. s ad penas tartari rapiantur. et
nos plangimus euntes ad cęlum: Con¬
sidera xp̃ianus talis quid deinceps me¬
retur. qui nec imitari contendit exẽ¬
pla sc̃oꝵ : nec contemptum habere
gentilium: Illi luctus desꝑando des¬
piciunt: nos ⁊ sꝑando despicere cona¬
mur. Illi seruire filios suos intrepi

Expanded text:
dere. Ab illo Dominus postulavit, a te tudere. Ab illo Dominus postulavit, a te tulit: ille jussioni paruit, tu voluntati consentias. Illum per illicitam legem naturae probavit sibi devotum: te saltem per licitam conditionem mortalitatis annotet religiosum. In qua parte Christianum te poteris approbare. VIII. Erubescat incredulitas nostra, quae nec cum gentilibus Deo vult esse subjecta. Communis est nobis cum illis exitus mortis: et dolores illorum superamus doloribus nostris. Quid ageremus, si peculiare aliquid exigeretur a nobis? Quod ad dedecus nostrum pertinet, gentiles dolores saepe contemnunt, cum non ad promissa coelestia, sed ad poenas tartari rapiantur: et nos plangimus euntes ad coelum? Considera, Christianus talis quid merebitur deinceps: qui nec imitari contendit exempla sanctorum, nec contemptum habere gentilium? Illi luctus desperando despiciunt: nos et sperando despicere non conamur. Il
Abbreviated transcription (Latin):
credere debemus: & non mortuos. sed
Onuis inquit qui credit in me: licet moz¬
riatur uiuet. Si tibi medicus hoc ꝓro¬
mtteret quisquã: nullam sine dubio
leticiam. Num quia xp̃c fabricator
⁊ resuscitator ꝓmittit. non timeas eã
plangere. ut fideliorem xp̃o pariter
i potentiorem medicum uidearis in
tam doleo senectutem: qui debuerã
meos liberos potiꝰ antecedere. ne in
laborib remanerem. Quando spiri¬
talib bonis quodcumq tractatur: ni¬
chil est om̃ino de carnalib ante ocu¬
los p̾ponendũ. Ego tͥ melius ꝓfiteor
euenisse: qui non carnalem caritatẽ
Amputauit dñs magis sollicitudinẽ que
torquebat de uiua filia ne periret. Ale¬
lius utiq nunc mortuam scło. credis¬
eam esse apud dm̃ uiuam: quã hic
iuiuam mortuam. Misisti nutrimenta
tua xp̃o. Si luctum horͤueris. ⁊ te obtu¬
lisse pignus deo deputari poteris: scdm
uotuum. abi post abraham. Si non po¬
tes pͥmum ut ille non dubitauit offer¬

Expanded text:
credere debemus: et non mortuos, sed credere debemus: et non mortuos, sed ini: Omnis enim, inquit, qui credit in me, licet moriatur, vivit . Si tibi medicus hoc promitteret quisquam, nullam sine dubio laetitiam. Nunc quia Christus fabricator et restitutor promittit, non timeas eam plangere, ut fideliorem Christo pariter et potentiorem medicum videaris in am, dicis, doleo senectutem meam: qui debueram liberos meos potius antecedere, ne in laboribus remanerem. Quando de spiritualibus bonis quodcumque tractatur, nihil est omnino de carnalibus ante oculos proponendum. Ego tibi melius profiteor evenisse: qui non carnalem, sed spiriamputavit Dominus magis sollicitudinem, quae torquebat de viva, filia ne periret. Melius utique nunc mortuam saeculo credis esse apud Deum vivam, quam hic vivam mortuam. tua Christo. Si luctum horrueris, et te obtulisse pignus Deo deputari poteris. Secundum votum tuum habe post Abraham, si non potes primum: ut quod ille non dubitabat offer
Abbreviated transcription (Latin):
gant. ꝑegrinantur. ad studia dignita¬
tis nauigant adquirenda. uel ad cau¬
sas patͥmonii aliquas explicandas. cũ
labore ⁊ ꝑiculo ꝓficiscentes om̃s impel¬
lunt: nec secum uacare quos diligt̃
patiuntur. & ut ad palatia cęli. ad
studia xp̃i. ad honorem uitẽ ꝑpetuȩ.
⁊ patrunonium possessionis eterne cũ
securitate ualeant ꝑuenire: nemo fi¬
lios suos a se libenter gratulatur absce¬
dere. Ad comparandei peccata. gaudent
tam parentes a filiis. quam filii a pa¬
rentib ꝓuocante diabolo separari: ad
indulgentiam uͦ ꝑcipiendem. nolunt
ab inuicem deo uocante discerni: ut
appareat non ꝓ ratione nr̃a dolere uos¬
quencũq uidemur anuitere. s indi¬
cium magis ostendere diffidentiȩ. Mli
chi crede semel in omnib increduli¬
tas meret. Et sicut non potest fides
nosse quod doleat: sic diffidentia sola
dolorib inuenitur ancilla. Nam si
dornuentes dicimus. dormientes utiq

Expanded text:
ergant, peregrinantur. Ad studia dignitaergant, peregrinantur. Ad studia dignitatis navigant acquirenda, vel ad causas patrimonii aliquas explicandas cum labore et periculo, proficiscentes omnes impellunt, nec secum vacare quos diligunt, patiuntur. Et ut ad palatia coeli, ad studia Christi, ad honorem vitae perpetuae, et patrimonium possessionis aeternae cum securitate valeant pervenire, nemo filios suos a se libenter gratulatur abscedere. Ad comparanda peccata gaudent tam parentes a filiis, quam filii a parentibus, provocante diabolo, separari. Ad indulgentiam percipiendam, nolunt ab invicem, Deo vocante, discerni: ut appareat non pro nostra ratione nos dolere quemcumque videmur amittere: sed indicium magis ostendere diffidentiae. VI. Mihi crede, sola in omnibus incredulitas moeret. Et sicut non potest fides nosse quod doleat, sic diffidentia sola doloribus invenitur ancilla. Nam si dormientes dicimus, dormientes utique
Abbreviated transcription (Latin):
ad cęlum. Contra sic apł̃s memorat
dicens. Quamdĩ sumus in hoc corpore:
debet incutere quisquam cum a pe¬
regrinatione redire meruerit ad ꝓpri¬
am regionem: maxime cum non ia¬
nis ⁊ uacuus redire noscatur. qͥ xp̾ia¬
nitatis mercatus ẽ lucrum. ꝓpter qd̵
descendit ad mundi commertium. W
ego inquies nulla ꝓmissionum cȩles¬
tium dubitatione conturbor: s sola
separatione dormientis estuans. de so¬
latiis pii pignoris iactor. Excusatio ẽ
hec benedicte sine dubio fragilitatis
humanȩ: quȩ patrocinari non potest
diffidentiȩ. Si enim desolationem fer¬
re homines non ualerent: numquã
prsus parentes a se sua pignora dimi¬
sissent. Destitutos se a morientibus
conqueruntur: & uiuos filios aut ꝓp¬
ter honores. aut ꝓpter negotia ꝑegri¬
nis regionib credunt. & gaudent to¬
ta uita sine affectib commorari. dũ¬
modo capiant quod cupunt de suis
pignorib adipisci: & ut ad palatia ꝑ¬

Expanded text:
ad coelum. Contra sic Apostolus commemorat, ad coelum. Contra sic Apostolus commemorat, dicens: Quamdiu sumus in hoc saeculo, debet incutere quisquam, cum a peregrinatione redire meruerit ad propriam regionem, maxime cum non inanis et vacuus redire noscatur, qui Christianitatis mercatus est lucrum: propter quod descendit ad mundi commercium. Et ego, inquies, nulla promissionum coelestium dubitatione conturbor, sed sola separatione dormientis aestuans, desolatus solatio pii pignoris jactor. V. Excusatio est haec, benedicte, sine dubio fragilitatis humanae, quae patrocinari non potest diffidentiae. Si enim desolationes homines ferre non valerent, numquam prorsus parentes a se sua pignora dimisissent. Destitutos se a morientibus conqueruntur: et vivos filios, aut propter honores, aut propter negotia peregrinis regionibus credunt: et gaudent tota vita sine affectibus commorari, dummodo capiant, quod cupiunt de suis pignoribus adipisci: et ut ad palatia p
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ingemiscebat: quam tu doles ẽe sub¬
latam. Contra lacrimas eius pugnant
lacrimȩ tuȩ: ⁊ amor tuus amori illiꝰ
non conuenit. Hic fletus non habet
potestatem. Ille nolebat reddere labo¬
rib quem dilexerat: ⁊ tu amare cre
dis cui laborum uolebas adhuc resta¬
re tormenta: Ceterum si putas eum
lazarum doluisse. ante nͨ ꝑmisisset
exire. qui repellere poterat mortem:
aut certe non fleret. qui mortuum
suscitare pꝰmodum habuerat. potesta¬
tem. Unde apparet sola eum causa
fuisse commotum. quod ad hostilem
iutam karissimum reuocare. denuo
ꝓpter credituros aliquos ⁊ confunden¬
dos incredulos urgebatur. Deniq sic
subsecutus ẽ. Ergo pater ut credant qͥd¬
tu me musisti: ait clara uoce. Lazare
ueni foras: ⁊ factum ẽ. Gaude gͦ unde
ille coactus ẽ flere: ne tu saltem ude¬
aris dormientis felicitatib inuidere.
Ab alieno mundo ꝓprium transiuit
ad dm̃i : & de hostili patria migrauit

Expanded text:
dans Dominus, ingemiscebat, quam tu doles esse subdans Dominus, ingemiscebat, quam tu doles esse sublatam. Contra lacrymas ejus pugnant lacrymae tuae, et amor tuus amori ejus non convenit. Hic fletus non habet pietatem. Ille nolebat reddere laboribus, quem dilexerat: et tu amare credebas te, cui laborum volebas adhuc praestare tormenta. Caeterum si putas eum Lazarum doluisse, ante non permisisset exire, qui repellere potuit mortem: aut certe non fleret, qui mortuum suscitare postmodum habuerat potestatem. Unde apparet, sola eum causa fuisse commotum, quod ad hostilem vitam charissimum revocare denuo, et propter credituros aliquos et confundendos incredulos, urgebatur. Denique sic subsecutus etu me misisti, ait clara voce: Lazare, prodi foris . Et factum est. IV. Gaude ergo unde ille coactus est flere, ne tu saltem videaris dormientis felicitatibus invidere. Ab alieno mundo proprium transivit ad Dominum: et de hostili patria migravit
Abbreviated transcription (Latin):
abstulit: sicut dño placuit ita factũ
ẽ: sit nomen dñi benedictum. Parũ
gͦ non erat hec consolatio contͣ luctũ.
Qd nemo lugere debeat cum aliquid
reddiderit alienum: quia fas non erat
apud alium retineri. quod dño suo
fuerat necessarium. Additur consola¬
tionis ⁊ alia ꝓuidentia: quȩ iaculis
orbitatis occurrat. Plangere debiumus
de scło recedentib. si seculi inimicitias
contͤ nos minme sentiremus: & plangi
dei beneficia. qui amouit infirmitati
nr̃s. quod prestat. Periclitari uolebat
adhuc qui dolet aliquem dormientẽ:
i uiter fluctus uitȩ p̾sentis uidere cu¬
piebat miserum laboeare. tantis ac ta
diaboli. tot corꝑis bella. tot scl̃i clades
euasit: & tu lacrimas fundis quasi nes¬
cias quid inte ipso cotidie patiaris.
dit. Resurrectionis ꝓmissor dolorem
docere non poterat: ne fidem ꝑfidam
faceret quam docebat. Doluit latarũ.
non dormientem. s potius resurgentẽ:

Expanded text:
abstulit. sicut Domino placuit, ita factum abstulit. sicut Domino placuit, ita factum est. sit nomen Domini benergo non erat haec sola consolatio contra luctum quod nemo lugere debeat cum alireddiderit alienum: quia fas non erat apud alium retineri, quod Domino suo fuerat necessarium. Additur consolationis alia providentia, quae jaculis orbitatis occurrat. Plangere debuimus de saeculo recedentes, si saeculi inimicitias contra nos minime sentiremus: et plangimus Domini beneficia, qui novit infirmitati nostrae quid praestet. Periclitari volebat adhuc, qui dolet aliquem dormientem: et inter fluctus vitae praesentis videre cupiebat miserum laborare. Talibus ac tadiaboli, tot corporis bella, tot saeculi clades evasit. Et lacrymas fundis, quasi nescias quid in te ipso quotidie patiaris? dit. Resurrectionis promissor dolorem docere non poterat, ne fidem perfidiam faceret, quam docebat. Doluit Lazarum non dormientem, sed potius resurgentem:
Abbreviated transcription (Latin):
Caritatis tuȩ scripta ꝑce¬
pi. in quib animum tu¬
um dolore commotum
de filie dormitione cognoui. Non ali
ud pͥncipaliter ammiratus sum: qͣm
xpĩani pectoris inte ablatam uirtutẽ
fuisse. ut anunum flecteres ad dolo¬
rem. Stupeo murum fidei penetratũ
uulnerib orbitatis: quem sopire de¬
buit spes resurrectionis ⁊ regni cęles¬
tis. Numquam spes cum dolore con¬
cordeit: nec fides aliquando sensit qͣm¬
cumq iacturam. Resurgere credimꝰ:
nr̃os: & plangimus: Quid faceremus:
nere iubemur affectum. Qd̃ ded̾at:
abstulit qui creauerat. Quis est aliꝰ¬
qui plangat. ad tempus quod accepe¬
rat: Commodauerat ut haberes. qͥnto¬
cumq temꝑe uoluisset: ⁊ cum uellet
rursum auferret. Nsichil abstulit tu¬
um: qui reciꝑe dignatus ẽ ꝓprium.
Creditum suum recipere decuit credi¬
torem: ⁊ nichil aliud decet. quam cre¬
ditori suo gr̃as agere. mutuantem. Sic
iob legimus quam sequimur deuotis¬
simam uocem dicentis. Bñs dedit. dñs

Expanded text:
aritatis tuae scripta percepi, in quibus animum tuum dolore commotum de filiae doud principaliter admiratus sum quam christiani pectoris in te iactatam fuisse uirtutem ut animum flexeris ad dolorem. stupeo murum fidei penetratum uulneribus orbitatis, quem saepire debuerat spes resurrectionis et regni caelestis. numquam spes cum dolore concordat nec fides aliquando sentit quamcumque iacturam. resurgere credimus nostros, et plangimus. quid faceremus, nendum scimus affectum. quod dederat tulerat qui creauerat. quis certat alius plangere quod ad tempus acceperat ? commodauerat ut haberes quantocumque tempore uoluisset et cum uellet rursus auferret. nihil abstulit tuum qui recipere dignatus est proprium. creditum suum recipere decuerat creditorem, et nihil aliud decet quam creditori suo gratias agere mutuantem. sic Iob legimus quam sequamur deuotissimam uocem. Dominus, inquit, dedit, Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
cam causam directus ẽ. Quã cũ
didiceris. ñ ambigo qͥn nr̃m stu¬
dium ꝓbes: & in eccłasticis uictori¬
is głeris. Nam origenis heresum
in monasteriis nitrie quidã ne¬
quã ⁊ ꝑuersi homines serere &
fundare cupientes. ꝓpħica falce
succisi st̃: qͥa recordati sumꝰ apłi

Expanded text:
a directus est causa, quam cum didiceris, non ambigo, quin nostrum studium probes et in ecclesiae uictoriis glorieris. nam Origenis heresim in monasteriis Nitriae quidam nequam et furiosi homines serere et fundare cupientes prophetica falce succisi sunt, quia recordati sumus ap
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ de scripturis pauca ꝑstrinxi. nec
orationem neam ut in cȩteris libris
solitus sum facere illarum florib
texui. Hec temporalis ẽ dictio. ⁊ tan¬
ta ad lumen lucernulȩ facilitate pro¬
fusa. ut notarioꝵ manus lingua p̃¬
curreret: ⁊ signa ac furta uerborũ
uolubilitas sermonum horreret. Qd̃
iecirco dixi: ut qui non ignoscit in

Expanded text:
unde et de scripturis pauca perstrinxi nec unde et de scripturis pauca perstrinxi nec orationem meam, ut in ceteris libris facere solitus sum, illarum floribus texui. extemporalis est dictio et tanta ad lumen lucernulae facilitate profusa, ut notariorum manus lingua praecurreret et signa ac furta uerborum uolubilitas sermonis obrueret. quod idcirco dixi, ut, qui non ignoscit in
Abbreviated transcription (Latin):
te utrumq reuertatur cum iuro qͦ
sola exierat: uirum dixi non maritũ.
Neme calumnietur: sexum significa¬
re uolui. ñ conuigium. Aut si erubescit
n retractat. ⁊ domum in qua nata ẽ
arbitratur angustam: uos ad eius
hospiciolum ꝑgite. quãuis artum sĩt.
facilius potest matrem ⁊ frẽm caꝑe.
quã alienum hominem: cum quo
certe in una domo siue cubiculo.¬
caste manere ñ poterat. Sint in una
domo duȩ femine: ⁊ duo masculi.
Si aut̃ ⁊ tercius ille inposcos tuuis a¬
bire non uult. ⁊ seditiones ac turbaᷤ
concitat: sit biga. sit triga. frater u̾r &
filius: ⁊ sororem illis exhibebitis ⁊ ma¬
trem. Alii utricum ⁊ generum uocert:
breuem lucubraciunculam celeri ser¬
mone dictaui. uolens desiderio postu¬
lantis satisfacere: q quasi ad scolasticã
materiam me exercens. Eadem enun
die mane pulsabat officium qua ꝓfec¬
turus erat: simulq ut ostenderem ob¬
trectationib meis. quod ⁊ ego possim

Expanded text:
te utrumque. reuertatur cum uiro, quae te utrumque. reuertatur cum uiro, quae sola exierat — uirum dixi, non maritum; nemo calumnietur: sexum significare uolui, non coniugium-, aut, si erubescit , et retractat et domum, in qua nata est, arbitratur angustam, uos ad eius hospitiolum pergite. quamuis artum sit, facilius potest matrem et fratrem capere quam alienum hominem, cum quo certe in uno cubiculo manere non poterat. sint in una domo duae feminae, duo masculi. sin autem et tertius ille γηροβοσκός tuus abire non uult et seditiones ac turbas concitat, sit biga, sit triga, frater uester ac filius et sororem illis exhibebit et matrem. alii uitricum et generum uocent, breuem lucubratiunculam celeri sermone dictaui uolens desiderio postulantis satisfacere et quasi ad scholasticam materiam me exercens - eadem enim die mane pulsabat ostium, qui profecturus erat - simulque, ut ostenderem obtrectatoribus meis, quod et ego possim,
Abbreviated transcription (Latin):
to senescunt mulieres. maximȩ quȩ st̃:¬
iuxta uiros: uel ditiorem repperiet. uł
iuueniorem. Tunc te penitebit consilii:
tui. ⁊ tedebit ꝑtinatiȩ tuȩ. quando d
rem ⁊ famam amiseris: quando quod
male iunctum fuerat diuidetur bene:
nisi focte secura es. ⁊ coalescentem tanti
temꝑis caritatem. discidium ñ uerẽ¬
ris. Tu quoq mater. quȩ ꝓpter etatẽ
maledicta ñ metuis. noli sic iundicare
ut pecces: magis a te filia discat sepa¬
rari. quam tu ab illa seiungi: habes
filium ⁊ filiam n generum. unmo
contubnalem filiȩ tuȩ. Quod queris
aliena solatia. ⁊ ignes iam sopitos
suscitas. Honestius tibi est saltem cul¬
ꝑam filiȩ sustentare: quam occasionẽ
tuȩ querere. Sit tibi filius monachuᷤ.
pietatis iuduitatisq p̾sidium. Quid tͥ
alienũ hominem in ea p̾serti do¬
mo quȩ filium ⁊ filiam capere non
potuit. Eius iam ȩtatis es: ut posses e¬
iam nepotes habere de filia. Inuita ad

Expanded text:
to senescunt mulieres, maxime quae to senescunt mulieres, maxime quae iuxta uiros sunt, uel ditiorem repperiet uel iuniorem. tunc te paenitebit consilii tui et taedebit pertinaciae, quando et rem et famam amiseris, quando, quod male iunctum fuerat, diuidetur bene, nisi forte secura es et coalescente tanti temporis caritate discidium non uereris. Tu quoque, mater, quae propter aetatem maledicta non metuis, noli sic uindicari, ut pecces. magis a te discat filia separari, quam tu ab illa disiungi. habes filium et filiam et generum, immo contubernalem filiae tuae; quid quaeris aliena solacia et ignes iam sopitos suscitas? honestius tibi est saltim culpam filiae sustentare quam occasionem tuae quaerere. sit tecum filius monachus, pietatis uiduitatisque praesidium. quid tibi alienum hominem in ea praesertim domo, quae filium et filiam capere non potuit ? eius iam aetatis es, ut possis nepotes habere de filia. inuita ad
Abbreviated transcription (Latin):
si mea monita rugata fronte contem¬
seris: epła hȩc tibi uoce libera ꝓclama¬
bit. Quid alienum seruum obsides:
ere. Ille in eccłia legit. ⁊te aspiciunt
uniuersi. nisi quod plena licentia cõ¬
iugali de tua infamia głaris: nec
iam secreto dedetore potes esse con¬
tempta ꝓ cacitatem liberalitatem uo¬
cas. facies meretricis facta ẽ tihi: nes¬
cis erubescere. Iterum me malignũ
iterum suspiciosum & rumigerulũ
clamitas. Ego ne suspiciosus: e gone
maliuolus: Qui ut in pͥncipio epłe
p̃fatus sum. ideo scripsi quia ñ sus¬
picabar. antu negligens. dissoluta.
adolescentem necdum bene barbatu¬
lum. ita brachus qͣuasi cassib inclu¬
sisti: Optimũ reuera pedagogum
qui te moneat. qͥ asꝑitatem fron¬
tis tergat. fit quamꝙͣ in nullis ȩta¬
tib libido sit tuta: tam̃ uel cano
capite ab aꝑta defendat ignominia.
Ueniet ueniet tempus. dies allabitur dũ
ignoras: n iste formosulus tuus quia ci¬

Expanded text:
si mea monita rugata fronte contemsi mea monita rugata fronte contempseris, epistula tibi haec uoce libera proclamabit: \'quid alienum seruum obsides? ere. ille in ecclesia legit et te aspiciunt uniuersi, nisi quod paene licentia coniugali de tua infamia gloriaris nec iam secreto dedecore potes esse contenta; procacitatem libertatem uocas. facies meretricis facta est tibi, nescis erubescere\'. Iterum me malignum, iterum suspiciosum, iterum rumigerulum clamitas. egone suspiciosus, egone maliuolus, qui, ut in principio epistulae praefatus sum, ideo scripsi, quia non suspicabar, an tu neglegens, dissoluta, quinque adulescentem necdum bene barbatulum ita brachiis tuis quasi cassibus inclusisti? optimum re uera paedagogum, qui te moneat, qui asperitate frontis exterreat et, quamquam in nullis aetatibus libido sit tuta, tamen uel cano capite ab aperta defendat ignominia! ueniet, ueniet tempus - dies adlabitur, dum ignoras—etiste formosulus tuus, quia ci
Abbreviated transcription (Latin):
tes. lectulum quoq criminentur a¬
bere cõmunem. Potes ⁊ ad necessita¬
tes tuas quale uoluisti habere sola¬
tium. ⁊ aliqua ex parte carere infa¬
mia publica. Quamqͣm cauenda sit
macula. que nullo nitro scd̃m ihe¬
remiam nulla fullonũ herba elui
los. bonũ conscientie nullius ocłos
fugiat: intret intrepidus. securus
exeat. tacentes oculi. ⁊ sermo silens.
⁊ totius corꝑis habitus ut trepidatio¬
nem interdũ uł securitatem loquat᷑.
Aperi queso aures tuas. ⁊ clamorem
tocuis ciuitatis exaudi. Iam ꝑdidistis
ur̃a uocabula: ⁊ mutuo uobis cogno¬
mina suscepistis. Tu illuis diceris: &
ille tuus. Hoc mater audit ⁊ frater:
paratiq sunt er prȩcantur uos ibi
diuidere: ⁊ pͥuatam ur̃ȩ cõmunionis
infamiam. laudem facere communẽ
Tu esto cum matre: sit ille cum fr̃ẽ.
audentus diligis sodalem frĩs tui.
honestius amabit mater amicum
filii. quam filiȩ suȩ. Quod si nolueris.

Expanded text:
tes lectulum quoque criminentur hates lectulum quoque criminentur habere communem. potes et ad necessitates tuas, quale uoluisti, habere solacium et aliqua ex parte publica carere infamia, quamquam cauenda sit macula, quae nullo nitro secundum Hieremiam, nulla fullonum herba lui los. bona conscientia nullius oculos fugiet. intret intrepidus, securus exeat. taciti oculi et sermo silens et totius corporis habitus uel trepidationem interdum uel securitatem loquuntur. aperi, quaeso, aures tuas et clamorem totius ciuitatis exaudi. iam perdidistis uestra uocabula et mutuo ex uobis cognomina suscepistis: tu illius diceris et ille tuus. hoc mater audit et frater paratique sunt et precantur uos sibi diuidere et priuatam uestrae coniunctionis infamiam laudem facere communem. tu esto cum matre, sit ille cum fratre. audentius diligis sodalem fratris tui: honestius amabit mater amicum filii quam filiae suae. quodsi nolueris,
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ei minus ẽ. E on enim conside¬
rant de quanto s quantũ detur: do¬
loremq suum solis quod possunt
obtrectationib consolatur. Ille parasi¬
tum. iste impostorem. hic heredipetẽm.
alius nouo quolibet appellat uocabulo.
psum iactant assidere lectulo. obstetͥ¬
ces adhibere. languenti portare map¬
pulam. calefacere lintea plicare fasci¬
olas. facilius mala credunt homines:
ut ꝗdcumq domi fingitur. rumor in
publicum sit. Nec nureris si ancillule
n seruuli de uobis ista confingant: cũ
mater qͦ id ipsum queratur ⁊ frater.
mum matri. dehinc si id fieri non po¬
test. saltem fr̃i reconcilieris. Aut si is¬
ta tam cara nomina hostiliter detes¬
taris: diuidere ab eo quem tuis diceriꝰ
p̃tulisse. Si aut̃ ⁊ hoc non potes. reuer¬
tereris enim ad tuos si illum posses
dimittere: uł honestius sodali tuo u¬
tere.Separentur domus ur̃ȩ. diui¬
daturq conuiuium: ne maledici ho¬
mines sub uno tectulo uos manen¬

Expanded text:
semper eis minus est. non enim considesemper eis minus est. non enim considerant, de quanto, sed quantum detur, doloremque suum solis, quod possunt, detractationibus consolantur. ille parasitum, iste inpostorem, hic heredipetam, alius nouo quolibet appellat uocabulo. ipsum iactant adsidere lectulo, obsetrices adhibere languenti, portare matulam, calefacere lintea, plicare fasciolas. facilius mala credunt homines et, quodcumque domi fingitur, rumor in publico fit. nec mireris, si ancillae et seruuli de uobis ista confingant, cum mater quoque id ipsum queratur et frater. mum matri, dehinc, si id fieri non potest, saltim fratri reconcilieris. aut si ista tam cara nomina hostiliter detestaris, diuidere ab eo, quem tuis diceris praetulisse. si autem et hoc non potes - reuerteris enim ad tuos, si illum possis deserere —, uel honestius sodali tuo utere. separentur domus uestrae diuidaturque conuiuium, ne maledici homines sub uno tectulo uos manen
Abbreviated transcription (Latin):
pectus artatur. Capilli ⟦un uł frontẽ
uel in aures defluunt. Palliolũ int̾clũ
cadit. ut candidos nudet humeros: q
quasi iuderi noluerit celat festina
qd̃ uolens detexerat. E quando in pub¬
lico quasi ꝑ uerecundiam oꝑit faciem¬
suam. lupanarum arte id solum osten¬
dit qd̃ ostensum magis placere potest
Respondebis. Unde me nosti: &. quomͦ tã
longe positus in me iactas oculos tuos:
Nintolerabiles ꝑ momenta singultus
Atq utinam ille mentitus sit: q ma¬
gis timens qͣm arguens dixerit. S mͥ
p̾latum iuuenem. non quidem coma¬
tum. ñ uestium sericarum. s rosolum
⁊in sordib delicatum. qui ipse saccu¬
lum signet. textrinum teneat. pensa
distribuat. regat familiam. emat qͥc¬
quid de publico necessarium ẽ. dispen¬
sator n dñs. ⁊ p̾ueniens officia seruui
quid domina ñ dederit. illum clami¬
tent subtraxisse. Querulum ẽ seruu¬
loꝵ genus: ⁊ quantũcumq dederis.

Expanded text:
pectus artatur. capilli uel in frontem pectus artatur. capilli uel in frontem uel in aures defluunt. palliolum interdum cadit, ut candidos nudet umeros, et, quasi uideri noluerit, celat festina, quod uolens retexerat. et quando in publico quasi per uerecundiam operit faciem, lupanarum arte id solum ostendit, quod ostensum magis placere potest. Respondebis: \'unde me nosti? et quomodo tam longe in me iactas oculos tuos intolerabiles per momenta singultus. atque utinam ille mentitus sit et magis timens hoc quam arguens dixerit ! sed mpraelatum iuuenem, non quidem comatum, non uestium sericarum, sed trossulum et in sordibus delicatum, qui ipse sacculum signet, textrinum teneat, pensa distribuat, regat familiam, emat, quicquid de publico necessarium est, dispensator et dominus et praeueniens officia seruulocquid domina non dederit, illum clamitent subtraxisse. querulum seruulorum genus est et, quantumcumque dederis,
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Difficile inter epulas seruatur pudi h
citia. Hitens cutis: sordidum ostentat ⁊.¬
animum. Legimus in scolis pueri. & spi
sib herentem. illicitis arsisse amorib:
n ante uita caruisse quã peste. Quid
tu facias puella sani corꝑis. delicata. rus¬
bens. puguis. estuans inter carnes. int̾:
uina ⁊ balneas. iuxta maritatas. uix¬
ta adolescentulos: quȩ ⁊ si rogata non
feceris. tam̃ deforme putes testimoni¬
um si rogeris. Libidinosa mens arden¬
tius honesta ꝑsequitur: & qd non lic&
dulcius suspicatur. Uestis ipsa uilis
n pulla. animi tacentis indicium ẽ:
si rugam ñ habeat. si ꝑ terram ut
altior udearis trahatur: si de industri¬
a dissuta sit tunica. ut aliquid intus
appareat. oꝑiatq quod fedum ẽ: & appa¬
reat quod formosum. C aliga quoq am¬
bulantis nigella ac nitens stridore uiue¬
nes ad se uocat. Papille fasciolis compͥ¬
muntur: & crispanti cingulo angustꝰ

Expanded text:
ta. Diffta. Diffcitia. nitens cutis sordidum ostentat animum. Legimus in scolis pueri — et spuix haerentem inlicitis arsisse amoribus et I ante uita caruisse quam peste. quid tu facies, puella sani corporis delicata, pinguis, rubens, aestuans inter carnes, inter uina et balneas, iuxta maritas, iuxta adulescentulos ? etsi rogata non dederis, tamen formae putes testimonium, si rogeris. libidmosa mens ardentius honesta persequitur et, quod non licet, dulcius suspicatur. uestis ipsa uilis et pulla animi tacentis indicium est, si rugam non habeat, si per terram, ut altior uidearis, trahatur, si de industria dissuta sit tunica, ut aliquid intus appareat operiatque, quod foedum est, et aperiat, quod formosum. caliga quoque ambulantis nigella ac nitens stridore iuuenes ad se uocat. papillae fasciolis conprimuntur et crispanti cingulo angustius
Abbreviated transcription (Latin):
& absq scandalo tuo in aliis sericas
uestes auratasq miraberis. In ipso qͦ
conuuuo ut uescaris carnib quasi in¬
uita: cogeris: & ut uinum bibas. d̃i lau¬
dabitur creatura. ut laues balneis sordi¬
b detrahitur: & om̃s te cum aliquid
eoꝵ suadent ⁊ retractant. si feceris pu¬
ram. simplicem dñam. ⁊ uere ingenu¬
am conclamabunt. ꝑ sonabit interu
aliquis cantor ad mensam. ⁊ int̾ psal¬
mos dulci modulatione currentes. qͣm
alienas ñ audebit uxores. te quȩ custo¬
dem ñ habes sepius respectabit. Loquet᷑.
nutib: ⁊ quicquid metuit dicere. sigꝰ¬
nificabit aspectib. Inter has ⁊ tantas
illecebras uanitatum etiam ferreas:
mentes libido domat: que maiorem ĩ
uirginib patitur famem. cum dulciꝰ
putat omne quod nescit. Narrant fa¬
bule gentilium cantib syrenarũ nauz¬
tas in saxa p̾cipites. & ad orphei cẏtarã
arbores bestiasq ac silicum dura molli᷑¬

Expanded text:
et absque scandalo tuo in aliis sericas et absque scandalo tuo in aliis sericas uestes auratasque miraberis. in ipso quoque conuiuio, ut uescaris carnibus, quasi inuita cogeris, ut uinum bibas, dei laudabitur creatura, ut laues balneis, sordibus detrahetur; et omnes te, cum aliquid eorum, quae suadent, retractans feceris, puram, simplicem, dominam et uere ingenuam conclamabunt. aliquis cantator ad mensam et inter psalmos dulci modulatione currentes, quoniam alienas non audebit uxores, te, quae custodem non habes, saepius respectabit. Loquetur nutibus et, quidquid metuet dicere, significabit affectibus. Inter has et tantas inlecebras voluptatum etiam ferreas mentes libido domat, quae maiorem in virginibus patitur famem, dum dulcius putat omne, quod nescit. Narrant gentilium fabulae cantibus sirenarum nautas in saxa praecipites et ad Orphei citharam arbores bestiasque ac silicum dura molli
Abbreviated transcription (Latin):
solatium noui generis ducaris assecla
Absit quippe. ut quãuis ꝓximi sint et
cognati. iurorum te suspicer captare
consortia. Obsecro gͦ te turgo ut michi
respondeas. Sola uadis in comitatu ꝓ¬
pinquoꝵ: an cum amasio tuo: Quãuisˢ
sis impudens: secularium eum oculis
ingerere non audebis. Si enim hoc fe¬
ceris: & te ⁊ illum familia uniuersa
cantabit. Uos cunctoꝵ digiti demon¬
strabunt. Ipsa quoq soror aut affiniᷤ.¬
aut cognata quȩ in adulationem tui.
se paulatim auerterint. portentuosũ
ridebunt maritum. Sin aut̃ sola i¬
eris. quod ⁊ magis estimo: utiq inter
seruos ⁊ adolescentes. inter maritatas
feminas atq nupturas. inter lasciuas¬
puellas. ⁊ comatos linitosq uiuenes.
furuarũ uestium puella gradieris.
dabit tͥ barbatulus quilibet manũ.
sustentabit lassam. ⁊ pressis digitis
aut temptabit᷑. aut temptabit. Erit
ł inter uiros matronasq coniuiuum
spectabis aliena oscula. p̃gustatos cybos.

Expanded text:
solatium novi generis ducaris assecla. solatium novi generis ducaris assecla. Absit quippe, ut quamvis proximi sint et cognati, uirorum te suspicer captare consortia —, obsecro ergo te, uirgo, ut mihi respondeas: sola uadis in comitatu propinquorum an cum amasio tuo ? quamuis sis inpudens, saecularium oculis eum ingerere non audebis. si enim hoc feceris, et te et illum familia uniuersa cantabit, uos cunctorum digiti denotabunt, ipsa quoqsive cognata, quae in adulationem tui, se paululum averterint, portentuosum ridebunt maritum. Siu autem sola ieris quod et magis existimo utique inter servos adolescentes, inter maritatas feminas atqpuellas et comatos linteatosque iuuenes furuarum uestium puella gradieris. dabit tibi barbatulus quilibet manum, sustentabit, lassam et pressis digitis aut temptabitur aut temptabit. erit tibi inter uiros matronasque conuiuium: expectabis aliena oscula, praegustatos cibos
Abbreviated transcription (Latin):
tuam honoret ut suam. Si senior:
te ut filiam diligat. ⁊ parentis subi¬
ciat disciplinȩ. Non expedit amboꝵ
fame plus te illum amare qͣm ma¬
trem: ne non uideatur affectum inte
diligere. s etatem. Et hoc dicerem. si
frẽm monachum ñ haberes. si do¬
mesticis careres p̾sidiis. Nunc uero
ꝓdolor inter matrem atq germa¬
monachum: cur se alienus ñ interse¬
rit: Bonum quidem ẽ ut te filiam
noueris ⁊ sorceem. Si aut̃ utrumq
ñ potes. ⁊ mater quasi dura respuit᷑.
saltem frater placeat. Si fr̃ asperior
est. mollior sit illa que genuit. Quid
palles: quid estuas: Qͥd uultũ rubore suf¬
fundis: ⁊ trementib labiis impatienti¬
am pectoris contestaris .: Non suꝑat
amorem matris ⁊ fr̃is: nisi solius uxo¬
ris affectus. Audio p̃terea te suburba¬
na rura. iullarum amenitates cum af¬
finib ⁊ cognatis. atq istiusmodi gene¬
ris hominib circumire: nec dubito
qͥn consobrina sit uel soror. in quaꝵ

Expanded text:
tuam honoret et suam; si senior, tuam honoret et suam; si senior, te ut filiam diligat et parentis subiciat disciplinae. Non expedit amborum famae plus te illum amare quam matrem, ne non videatur affectum in te eligere, sed aetatem. Et hoc dicerem, si fratrem monachum non haberes, si domesticis careres praesidiis; nunc vero, pro dolor, inter matrem atque germamonachum—cur se alienus interserit? Bonum quidem est, ut te et filiam noveris et sororem; si autem utrumque non potes et mater quasi dura respuitur, saltim frater placeat. Si fest, mollior sit illa quae genuit. Quid palles? quid aestuas? quid vultum rubore suffundis, et trementibus labiis impatientiam pectoris contestaris? Non superat amorem matris et fratris, nisi solius uxoris affectus. 6. Audio praeterea te suburbana rura, villarum amoenitates cum affinibus atque cognatis, et istiusmodi generis hominibus circumire. Nec dubito quin vel consobrina, vel soror sit, in quarum
Abbreviated transcription (Latin):
raro ⁊ udear: impudentissimum ẽ
ris exemplum. Qd̃ si dixeris .&. mͥ suf¬
ficit conscientia mea. habeo dñm
iudicem. qui uitȩ meȩ testis ẽ. non
curo quid loquantur homines: audi
apłm scribentẽ. Prouidentes bona. ñ:
solum coram d̾o. s etiam coram hõ¬
minib. Si quis te carpit qdđ̵ sis xp̃ia¬
na quod sis uirgo ne cures. quod id̾o
dimiseris matrem. ut in monasterio
inter uirgines uiueres : talis detractio
laus tua ẽ: ubi ñ luxuria in puellã
di s duricia carpitur. Ista crudelitas
pietas ẽ. Illum enim prefers matri
quem p̃ferre iuberis ⁊ animȩ tue.
Quem si ⁊ ipsa pretulerit: & filiam te
sentiat ⁊ sororem. Quid gͥ. Scelus est
scĩ uiri habere contubernium ͦ Obtor¬
to collo me in uus trahis: ut aut ꝓbemi
quod nolo. aut multoꝵ inuidiam su
seiungit. Utramq suscipit. utramq
ueneratur. Sit quamlibet sc̃a filia:
mater uidua indicium ẽ castitatis.
Si coeuus tuus ẽ ille nescio qͥs:. matrẽ

Expanded text:
raro, et videar: impudentissimum est raro, et videar: impudentissimum est ris exemplum. Quodsi dixeris: Et mihi sufficit conscientia mea; habeo Deum iudicem, qui meae vitae testis est; non curo, quid loquantur homines, audi apostolum scribentem: Providentes bona non solum coram Deo, sed etiam hominibus. Si quis te carpit, quod sis Christiana, quod virgo, ne cures, quod ideo dimiseris matrem, ut in monasterio inter virgines viveres; talis detractio laus tua est. Ubi non luxuria in puella Dei, sed duritia carpitur, crudelitas ista pietas est. Illum enim praefers matri, quem praeferre iubetis et animae tuae. Quem si et ipsa praetulerit, et filiam te sentiet et sororem. Quid igitur? Scelus est sancti viri habere contubernium? Obtorto collo me in ius trahis, ut aut probem, quod nolo, aut multorum invidiam subre seiungit; utramque suspicit, utramque veneratur. Sit quamlibet sancta filia, mater vidua indicium castitatis est. Si coaevus tuus est ille nescio quis, matrem
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑduxit etatem: ut xp̃m amares
docuit. Non tͥ displiceat eiꝰ conuersa¬
tio: quȩ te sponso tuo urginem con¬
seruauit. Quod si ferre nͭ potes . & de¬
licias eius fugis. atq ut uulgo solet
dici secularis ẽ mater: habes alias uir¬
gines. habes sc̃m̃ puditiciȩ chorum.
Quid matrem deserens: eum eligis
matrem: Illa difficilis: s iste facilis.
Illa uirgatrix: iste placabilis. Quero
utrum uirum secuta sis: an postea
inueneris. Si eium secuta es: mani¬
festum ẽ cur matrem reliqueris. Si
postea reꝑisti: ostendis quid in ma¬
tris hospitio ñ potueris inuenire. Du¬
rus dolor: ⁊ meo mucrone me uulne¬
rans. Qui ambulat inquit simplicit̾:
ambulat confidenter. Tacerem si me
ñ morderet conscientia. ⁊ in aluis me¬
um crimen ñ reprehenderem: ne ꝑ
trabem oculi mei alteruis festucam
uiderem. I unc aut̃ cum int̾ frẽs
ꝓcul habitans eoꝵq fruens contuber¬
nio. honeste sub arbitris. & uideam

Expanded text:
perduxit aetatem; ut Christum amares, perduxit aetatem; ut Christum amares, docuit. Non tibi displiceat ejus conversatio, quae te sponso tuo virginem consecravit. Quod si ferre non potes et delicias ejus fugis: atque ut hoc vulgo solet dici saecularis est mater, habes alias virgines, habes sanctum pudicitiae chorum. Quid matrem deserens, eum eligis matrem? Illa difficilis; sed iste facilis. Illa jurgatrix: ergo iste placabilis. Quaero, utrum virum secuta sis, an postea inveneris? Si eum secuta es, manifestum est matrem reliqueris. Si postea reperisti, ostendis quid in matris hospitio non potueris invenire. Durus dolor est, et meo mucrone me vulnerans. Qui ambulat, inquit, simpliciter, ambulat confidenter . Tacerem, si me non morderet conscientia, et in aliis meum crimen non reprehenderem: nec per trabem oculi mei alterius festucam viderem. Nunc autem cum inter fratres procul habitans, eorumque fruens contubernio honeste sub arbitris, et videam
Abbreviated transcription (Latin):
sentiam ꝑdidisti. Qd si adhuc integra
es n non ꝑdidisti: serua ne ꝑdas. Quid
tͥ necesse ẽ in ea uersari domo: in qua
neces habes cotidie aut ꝑire aut uincere:
Quis uinquam mortalium uixta uipe¬
ram securus somnos capit.Que & si¬
ñ ꝑcutiat: certe sollicitat. Securuis est
ꝑire non posse: quam uixta ꝑiculum
non ꝑisse. In altero tranquillitas est.
in altero gubernatio. Ibi gaudemꝰ: Hic
euadimus. S forte respondeas. Non be¬
ne morigerata ẽ mater mea. res seculi
cupit. amat duuitias. ignorat ieuinium:
oculos stibio linit. uult compta ꝓcedere:
ꝙ. nocet ꝓposito meo: nec possum cũ
huiꝰcemodi uiuere. Primũ quidem eti¬
am si talis ẽ ut causaris: maiis habe¬
bis p̃mium. si talem ñ deseras. Illa te
difficiliores infantiȩ mores. blanda ꝑi
ȩtate sustinuit. Lauit pannoꝵ sordes:
& immundo sepe fedata ẽ stercore.
Assedit egrotanti: & que ꝓte sua stu-¬
dia sustinuit. tua qͦq passa ẽ. Ad haĩc

Expanded text:
sentiam perdidisti. quodsi adhuc integra sentiam perdidisti. quodsi adhuc integra es et non perdidisti, serua, ne perdas. quid tibi necesse est in ea uersari domo, in qua necesse habeas cotidie aut perire aut uincere ? quisquamne mortalium iuxta uiperam securus somnos capit ? quae ut non percutiat, certe sollicitat. securius est perire non posse quam iuxta periculum non perisse; in altero tranquillitas est, in altero gubernatio, ibi gaudemus, hic euadimus. Sed forte respondeas: \'non bene morata mater est, res saeculi cupit, amat diuitias, ignorat ieiunium, oculos stibio linit, uult compta\' procedere et nocet proposito meo nec possum cum huiusce modi uiuere\'. primum quidem, etiam si talis est, ut causaris, maius habebis praemium, si talem non deseras. illa te difficietate sustinuit. Lavit pannorum 785 sordes, et immundo saepe foedata est stercore. Assedit aegrotanti; et quae pro te sua fastidia sustinuit, tua quoque passa est. Ad hanc
Abbreviated transcription (Latin):
mendabeit parentem discipło: quam
nũquam ante crucem dimiserat.
Tu uͦ filia iam enim desino ad ma¬
trem loqui. quam forsitan ȩtas &
imbecillitas ⁊ solitudo extusabilem facit
tu inqͣm filia eus domum angustã
iudicas. cuius ñ fuit uenter angustuᷤ:
Decem mensib utero clauso iuxisti:¬
& uno die in uno cubiculo cũ ma¬
tre ñ duras .: An oculos eiꝰ ferre non
potes: Et quia om̃s motus tuos illa
quȩ genuit quȩ aluit. & ad hanc per¬
duxit ȩtatem facilius intelligit: testẽ:
domesticam fugis: Si iuirgo es. quid
times diligentem custodiam: Si cor¬
rupta es: cur ñ palam nubis S cd̃a pꝰ
naufragiũ tabula ẽ: qd male cȩꝑis. sal¬
tem hoc remedio temperare. Eseq uez¬
ro hoc dico ut post peccatũ tollam pe¬
nitentiam. ut quod male cȩpit male ꝑ¬
copulem diuisionem. Alioquin. si ad ma¬
trem in graueris post runam: facilius
poteris cum ea plangere qđ̵ ꝑ illius ab¬

Expanded text:
mendat parentem discipulo, quam mendat parentem discipulo, quam numquam ante crucem dimiserat. Tu uero, filia - iam enim desino ad matrem lo qui, quam forsitan aetas et inbecillitas ac solitudo excusabilem faciunt —, tu, inquam, filia, eius domum angustam iudicas, cuius non tibi fuit uenter angustus? decem mensibus utero clausa uixistiet uno die in uno cubiculo cum matre non duras? an oculos eius ferre non potes et, quia omnes motus tuos illa, quae genuit, quae aluit et ad hanc perduxit aetatem, facilius intellegit, testem domesticam fugis? si uirgo es, quid times diligentem custodiam ? si corrupta, cur non palam nubis ? secunda post naufragium tabula est, quod male coeperis, saltim hoc remedio temperare. neque uero hoc dico, quo post peccatum tollam paenitentiam, ut, quod male coepit, male pcopula diuulsionem. alioquin, si ad matrem migraueris post ruinam, facilius poteris cum ea plangere, quod per illius ab
Abbreviated transcription (Latin):
ba ꝑdiderim. tu itineris longitudinẽ.
soror ac filia. me ñ iccirco
scribere. quia aliquid de uob
sinistrum suspicer: s ne ceteri suspi¬
centur ur̃am me concordiam narra¬
re. Alioquin. qd absit si peccatoꝵ uos
estimarem glutino cohesisse. numquã
scͥberem: sciremq me surdis aurib¬
narrare fabulam. Deinde obsecro hoc
Qut si mordacius quippiam scripsero:
tantur ⁊ cauterio. Uenena: serpenti¬
no curantur antidoto. Qd̃ satis dolet.
maiori dolore expellitur. Ad extremũ
hoc dico: quod etiam si conscientia¬
criminis uulnus ñ habeat c habet tam̃
fama ignominiam. Mater ⁊ filia. no¬
mina pietatis. officioꝵ uocabula uinc¬
ta naturȩ: scđaq post dm̃ federatio.
Non ẽ laus si uos diligatis: scelus ẽ qd
odistis. Dñs iħc xp̃c subiectus erat pa¬
rentib suis: uenerabatur matrem.
cuiꝰ erat ⁊ ipse pater. Colebat nutri¬
cium quem nutrierat: gestatumq se
meminerat alterius utero. alterius
humeris. Unde ⁊ in cruce pendens cõ¬

Expanded text:
ba perdiderim, tu itineris longitudinem. soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin quod absit si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, rantur et cauterio, uenena serpentino pelluntur antidoto; quod satis dolet, maiori dolore expellitur. ad extremum hoc dico, quod, etiam si conscientia uulnus non habeat, habet tamen fama ignominiam. mater et filia, nomina pietatis, officiorum uocabula, uincla naturae secundaque post deum foederatio, non est laus, si uos diligitis; scelus est, quod odistis. dominus Iesus subiectus erat parentibus suis: uenerabatur matrem, cuius erat ipse pater, colebat nutricium, quem nutrierat, gestatumque se meminerat alterius utero, alterius brachiis. unde et in cruce pendens com