comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
In cęlis etiã semꝑ ꝓ plebe sacerdos.
ꝓ seruo dñs. ꝓ grege pastor agit.
ħ inc etiã ꝓ pontificis regisq salute:
ꝓ reliquis infra sicut oportet agens
carbones uiuos in sacͦsancta geri.
Lege iubebat᷑ aaron festiuus eisdem
t huribulo positis thus adolere deo.
T huribulũ carniᷤᷤ tanꝗͣ carbone refertũ
Uirtutũ cumulo. xp̃e ad astra tulit.
has ex igne ddeo qͦ m̃tis fluxa cremant᷑
Quo lapse carnis lubrica. sũpsit homo.
Tanqͣm carbones intͣ sacͦsc̃a sacerdos
Nomĩa scõꝵ commnemorando gerit.
hos nenĩ uiuis carbonib assimilamus
Qͥ splendeit actu. iuris amore calent.
Deniq si sequit᷑ qd̾ lex uib. ũbra figurat
Dũ litat: hc̃ ignẽ mente minister ht̃
Ingrediens ⁊ enĩ scõꝵ sc̃a sac̾dos
Dectore gestabat noĩa scͥpta patrum.
S cilicet insinuans exempla fidẽq prioꝵ
his imitanda. qͥb mistica m̃sa patet.
Nec satis ẽẽ deo u̾bis meminisse bonoꝵ

Expanded text:
In coelis etiam semper pro plebe sacerdos, In coelis etiam semper pro plebe sacerdos, Pro servo dominus, pro grege pastor agit. Hinc etiam pro pontificis, regisque salute, Pro reliquis infra sicut oportet agens.Carbones vivos in sacrosancta geri. Lege jubebatur Aaron festinus eisdem Thuribulo positis thus adolere Deo. Thuribulum carnis tanquam carbone refertum Virtutum cumulo Christus ad astra tulit. Hos ex igne Deo quo mentis fluxa cremantur, Quo laxae carnis lubrica sumpsit homo. Tanquam carbones inter sacrosancta sacerdos, Nomina sanctorum commemorando gerit. Hos etenim vivis carbonibus assimilamus, Qui splendent actu, juris amore calent. Denique qui sequitur quod lex jubet umbra figurat; Dum litat, hunc ignem mente minister habet. Ingrediens etenim sanctorum Sancta sacerdos Pectore gestabat nomina scripta patrum. Scilicet insinuans exempla, fidemque priorum, His imitanda, quibus mystica mensa patet. Nec satis esse Deo, verbis meminisse bonorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Dona uocat pͥmũ. mox mun̾a nuncupat escas.
Postea sacͥficii noĩe censet eas.
Dona uocat: qm̃ ds̃ has donauit uͭ inde
Sustentaret᷑ lege. modoq caro.
Munerat auctorẽ. cui dedit auctor eas.
Nã qd̾ sacͥficii censent᷑ noĩe: monstrat
Qua ratione pͥus mun̾a dicat eas.
S cilicet idcirco qͥa sacͥficant᷑: ⁊ apte
Munerat auctorẽ qͥ data reddit ei.
S eadem q̃ dona uocat. cũ sacͥficant᷑
Munera st̃. qm̃ mun̾at inde dm.
Nis qͦ nõib. pulchre satiꝰᷤ hostia tͥplex
Innuit᷑. scͥpto iã recitata meo.
hec ⁊ enĩ totũ qd̾ spondebant᷑ in illis
Completũ memorant sub specieq tenent
Nã qd̃ sperauit pͥꝰ in ueruece sacerdos.
In capro popłs. in uituloq duces.
Crux dedit. esca sapit. totũ canit esca tͥbutũ
Nõĩb tͥnis hȩc tͥa sacra notans.
Ingredieis sacrascõꝵ leuiticꝰ. orat
ꝑ ro se. ꝓq suo pͥncipe. gente. domo.
Ante cruc̃ẽ xp̃c rogat et se clarificari
& custodiri qͦs dedit ipse deus.

Expanded text:
Dona vocat primum, mox munera nuncupat escas, Post sacrificii nomine censet eas. Dona vocat, quoniam Deus has donavit, ut inde Sustentaretur lege modoque caro. Munerat auctorem, cui dedit auctor eas. Nam quod sacrifici censentur nomine, monstrat Qua ratione prius munera dicat eas. Scilicet idcirco, quia sacrificantur, et apte Munerat auctorem, qui data reddit ei. Sic eadem quae dona vocat, cum sacrificantur Munera sunt, quoniam munerat inde Deum. His quoque nominibus pulchre satis hostia triplex Innuitur, scripto jam recitata meo. Hoc etenim totum quod spondebatur in illis, Completum memorant, sub specieque gerunt. Nam quod speravit prius in vervece sacerdos, In capro populus, in vituloque duces: Crux dedit, esca sapit, totum canit esse tributum, Nominibus trinis haec tria sacra notans. Ingrediens sacra sanctorum leviticus, orat Pro se, proque suo principe, gente, domo. Ante crucem Christus rogat, et se clarificari, Et custodiri quos dedit ipse Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
Quicqͥd enĩ fit in ęccłia tm̃modo ꝓsit
Morib aut fidei: uictima grata deo est.
Offerimꝰ uitulos linguȩ mactamꝰ ⁊ yrcum
Soluimꝰ in cineres thus. ouiũq uirum.
Dũ canimꝰ uł dũ legimꝰ qd praua refrenet.
Q d̃ popłm ꝗd nos ad meliora uocet.
Tc̃ etiam uitulꝰ tẽ sacͥficat᷑ ⁊ yrcus
dũ fastũ calcas. lururiã q pͥmis.

Expanded text:
Quidquid enim fit in Ecclesia, tantummodo prosit Quidquid enim fit in Ecclesia, tantummodo prosit Moribus aut fidei, victima grata Deo est. Offerimus vitulos linguae, mactamus et hircos Solvimus in cineres thus, oviumque virum . Dum canimus, vel dum legimus, quod prava refrenet. Quod populum, quod nos ad meliora vocet: Tunc etiam vitulus, tunc sacrificatur et hircus, Cum fastum calcas, luxuriamque premis.
Abbreviated transcription (Latin):
Eructasse liquet. uis adhibere fidem:
T emꝑe qͦ supplex assistit p̃sbiter aris
Mactat᷑ q patͥ filiꝰ ipse manens.
Ethra patet. celestiᷤᷤ ad ÷ chorus. ima suꝑnis
Concordant. gͣtes indubitanter agit.
Hinc bñ cũ popło ter sẽs. queq secunt᷑:
Antea qͣm sacret mistica dona. canit.
Credimꝰ has laudes assũptas ex ysaia
In qͥb innuit᷑ trinꝰ & unꝰ apex.
Ter positũ sc̃s tͥnum notat ẽẽ. s unum
Cũ clamat dñs atq deus sabaoht.
His tͥb. huic uni sacͥfex litat. angłs offert.
Ascͥbit clerus. plebs uenerat᷑ idem
& qͥa ꝑcipiunt in sacro mun̾e quiddam
ꝓ sacͦ dñm munere glorificant.
Taudib his uenerant᷑ eũ. qͥb echra resultat.
Quas duo de seraphim nocte dieq canunt.
has ꝓ ꝑceptis qͣsi gͣtes rite repensant
Ne quando frustra ꝑcipienda petant:
O fficio misse. qͥd ue minister agat.
Ex qͥb hoc totũ qd̾ in ede pͥore iubet᷑
offerri. coram cõmemorare licet.

Expanded text:
Eructasse liquet, vis adhibere fidem. Eructasse liquet, vis adhibere fidem. Tempore quo supplex assistit presbyter aris, Mactaturque Patri Filius ipse manens: Aethra patent, coelestis adest chorus, ima supernis Concordant, grates indubitanter agit.Hinc bene cum populo, ter Sanctus, quaeque sequuntur, Antea quam sacret mystica dona, canit. Credimus has laudes assumptas ex Isaia, In quibus innuitur trinus et unus apex. Ter positum Sanctus, trinum notat esse; sed unum Declamat Dominus atque Deus Sabaoth His tribus, huic uni sacrifex litat, angelus offert. Ascribit clerus, plebs veneratur idem. Et quia percipiunt in sacro munere quidam, Pro sacro Dominum munere glorificant. Laudibus his venerantur eum, quibus aethra resultant, Quas duo de seraphim nocte dieque canunt. Has pro perceptis quasi grates rite rependunt, Nequando frustra percipienda petant. Officio missae, quidve minister agat: Ex quibus hoc totum, quod in aede priore jubetur Offerri, coram commemorare licet. 1141
Abbreviated transcription (Latin):
& uet̾i ritu gratior una fuit.¬
his actis popłm sublimi uoce salutat
ꝓ rb̃r. & sursũ corda leuare monet.
Asserit. & post hȩc donasacranda sacrat.
Si bñ cuncta noteᷤ. hoc totũ filiꝰ egit
Ap̃ce discipłos. inde petendo crucẽ.
pͥ mũ iussit eos uigilare. statĩq precari.
p ost dormire. dehinc agnꝰ ⁊ ara fuit.
Nimirũ dũ dicit eis uigilate salutat
Qͥ ppe salus aĩe si uigilemꝰ adest.
Dũ iub orari. sursũ cor habere suadet.
Orari siqͥdem sola suꝑna iubet.
Dũ tandẽ uocat ad reqͥem monꝙ ed̾e gͣtes
Mentis enĩ reqͥe gratificamͣ ei.
Nã grates agere ÷ dño nos reddere gratos
Qd̾ facit a uiciis mens. manꝰ. osq uacans.
Ut talis fiat qͥs ͥs sub iudice xp̃o.
Sacͥficat. sub qͦ iustꝰ ⁊ ipse tremit.
Cũ suꝑum cantu qͥs arȩ ꝯstat adesse
a diniti prias postulat ip̃s prece .
Qͦ s astare sacͥs pagina multa docet.
Si u̾bis hominis qͣm nectar ubiq suꝑnũ

Expanded text:
Et veteri ritu gratior unda uEt veteri ritu gratior unda uHis actis, populum sublimi voce salutat Presbyter, et sursum corda levare monet. Asserit, et post haec dona sacranda sacrat. Si bene cuncta notes, hoc totum Filius egit, A prece discipulos, inde petendo crucem. 1140 Primum jussit eos vigilare, statimque precari, Post dormire, dehinc Agnus et ara tulit. Nimirum dum dicit eis: Vigilate, salutat; Quippe salus animae, si vigilemus, adest. Dum jubet orari, sursum cor suadet habere, Orari siquidem sola superna jubet. Dum tandem vocat ad requiem, monet edere grates. Mentis enim requie gratificamur ei. Nam grates agere, est Domino nos reddere gratos, Quod facit a vitiis, mens, manus, osque vacans. Ut talis fiat quisquis sub judice Christo Sacrificat, sub quo justus et ipse tremit. Cum superum cantu, quos arae constat adesse, Admitti proprias postulat ille preces. Quos astare sacris pagina multa docet. Si verbis hominis, quem nectar ubique supernum
Abbreviated transcription (Latin):
Dextrũ sanguineã sanguine fudit aqͣm.
S ic suꝑ altare litat hec memorando sac̾dos.
Hostia sic iugis cͥmina nr̃a lauat.
Ñ rep̃hendendũ est si panis in anceriori:
Parte locat᷑. habens posteriꝰ calicem.
Istiꝰ ordo pͥor tenet intuitũ rationis.
Secretas memorais assimilaisq p̃ces.
Auscessit modicũ terq p̾catus ait
his p̃cib ueluti labioꝵ uictima quedam
Est oblata typũ legis ⁊ ipsa gerens.
ꝓ se. ꝓ popło. ꝓ pͥncipib q sacerdos
S up̃mus. dño mistica dona dedit.
Nã sua. nã popłi. nã pontificũ malefacta
portarunt. aries. ⁊ caper. ⁊ ui̾tulus.
ꝑontificũ uituł. popłi mala ꝑtulit yrcus.
Ipsiꝰ excessũ dux gregis igne luit.
h ec tͥa saluator tͥplici p̃ce cõmemorauit.
Iã tunc ꝓ nob̾ om̃il: unꝰ agens.
Nã ter humi strato ꝯtͥcio cordis. ⁊ ille
Sanguineus sudor crux fuit ãn crucẽ.
I ã tẽ anxietas finẽ spondentib umbris

Expanded text:
Dextrum sanguineam vulnere fudit aquam. Dextrum sanguineam vulnere fudit aquam. Sic super altare litat hoc memorando sacerdos Hostia sicque jugis scelera nostra lavat. Non reprehendendum si panis in anteriori Parte locatur, habens posterius calicem, Illius ordo prior tenet intuitum rationis, Secretas memorans, assimilansque preces, Abscessit modicum, terque precatus, aitHis precibus veluti labiorum victima quaedam Est oblata, typum legis et ipsa gerens. Pro se, pro populo, pro principibusque sacerdos Supremus Domino mystica dona dedit. Nam sua, nam populi, nam pontificum malefacta Portarunt aries, et caper, et vitulus. Pontificum vitulus, populi mala pertulit hircus, Ipsius excessum dux gregis ipse luit. Haec tria Salvator triplici prece commemoravit, Jam tunc pro nobis omnibus unus agens. Nam ter humi strato contritio cordis, et ille Sanguineus sudor, crux fuit ante crucem. Jam tunc anxietas, finem spondentibus umbris,
Abbreviated transcription (Latin):
e xemplo udea tuo plebs usa fidelis:
A ltari dat se. dat sua. tu neutrum.
u traq danda deo p̾signauere figurȩ
t raditio docuit. sanctior usus habet.
U t᷑q sub tẏpico ritu. formaq futuri
Melchisedech dño sacͥficasse ferunt.
U traq discipłis cenantib ip̃e redẽptor
Tradidit. in corpꝰ utraq u̾sa suum.
Usus & ip̃e placet qͦ s̾ mactat᷑ in imis
Ut sit ĩ excelsis in uiolata caro.
A dmixtũ uino laticẽ miraris. id ip̃m
Grande sacram̃tum ẽ. nͨ ratione uacat.
U nda flueis. homo p̃teriens. ea mixta lieo:
& caput a m̃bris separat ipse suis.
ꝑ ret̾ea nil fons sñ sanguine. nil sñ fonte
Sanguis. ut̃q simul saluat utmq sacres.
Cũ rimaret᷑ pendentis uiscera xp̃i
L ancea. manauit sanguis ⁊ unda simul.
Sicut utrũq simł flux̾. simł offer utrũq
U nũ deme crucis ñ inritaris opus
Oblati panis dextra tenet calicem.
In cruce pendentis qm̃ latꝰ om̃ipotentis

Expanded text:
Exemplo, Judaea, tuo plebs usa fidelis, Exemplo, Judaea, tuo plebs usa fidelis, Altari dat se, dat sua, tu neutrum. Utraque danda Deo praesignavere figurae, Traditio docuit, sanctior usus habet. Utraque sub typico ritu, formaque futuri, Melchisedech Domino sacrificasse ferunt. Utraque discipulis coenantibus ipse Redemptor Tradidit in corpus utraque versa suum. Usus et ipse placet, quo sic mactetur in imis, Ut sit in excelsis inviolata caro Admistum vino laticem miraris, at ipsum Grande sacramentum est, nec ratione vacat. Unda fluens, homo praeteriens: ea mista liaeo,Et caput a membris separat ipse suis. Praeterea nil fons sine sanguine, nil sine fonte Sanguis, utrumque simul salvat, utrumque sacrat. 1139 Cum rimaretur pendentis viscera Christi Lancea, manavit sanguis et unda simul: Sicut utrumque simul fluxit, simul offer utrumque: Unum deme, crucis non imitaris opus.Oblati panis dextra tenet calicem, In cruce pendentis quoniam latus Omnipotentis
Abbreviated transcription (Latin):
Succinit ecce chorꝰ fidei cõpendia nr̃e
assensũ u̾bo se tͥbuisse docens.
h inc ⁊enĩ monstt᷑ qͣntũ ꝓfec̃is. inquẽ
Credid̾it. quȩ sit. qͥd ue datura fides.
Ordo bonꝰ. qm̃ qͦ rex uocat atq magist̃
Respondet miles discipułꝰq sequor
Q uãq notã pastor nouit. ꝓpͥamq fatet᷑
Hac se signatã testificat᷑ ouis.
Quȩq ꝓbant opifex. ⁊ signifer ⁊ cap̃ idem
Uͤ sit ĩ hac stabilis. ⁊ suꝑ aptet opus.
effectũ spond chorꝰ. offertoria cantans
Tanqͣm si dicat credo. fatebor. agam.
h inc ẽ qd̾ pꝰ hȩc offert sacranda ministeR
Dona. dehinc popłs qd̃ sͥ lege licet.
Ordo decens. eu̾glłium p̾cedere cernis.
pone fidẽ pandi. dona deinde dari.
Audis. uͭ credas: ꝙ credis uͭ hostia fias.
Talit̾ incipimꝰ esse. sumꝰq dei.
p̃terea donis qͥ plebs deuotior offert:
Dona domꝰ uide cõmemorasse licet.
Cũ salomon tẽplũ. salomon altare saẽret:
Oblata apło uictima multa fuit.

Expanded text:
Succinit ecce chorus fidei compendia nostrae, Assensum Verbo se tribuisse docens. Hic etenim monstrat, quantum profecerit, in quem Crediderit, quae sit, quidve datura fides. Ordo bonus, quoniam quo rex vocat atque magister, Respondet miles discipulusque: Sequor. Quamque notam pastor novit, propriamque fatetur, Hac se signatam testificatur ovis. Quaeque probant opifex, et signifer, et caput idem, Ut sit in hac stabilis, insuper aptet opus. Effectum spondet chorus offertoria cantans: Tanquam si dicat: Credo, fatebor, agam. Hinc est quod post haec offert sacranda minister Dona, dehinc populus, quod sibi lege licet. Ordo decens; Evangelium praecedere cernis, Pone fidem pandi, dona deinde dari. Audis, ut credas; et credis, ut hostia fias. Taliter incipimus esse, sumusque Dei. Praeterea donis, quae plebs devotior offert, Dona domus Judae commemorare licet. Cum Salomon templum, Salomon altare sacraret, Oblata a populo victima multa fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
Idem dũ memorat scõs. hum̾ale recenset
Qd̾ bissena patrũ noĩa scͥpta gerit.
pectꝰ enĩ logion. scapulaᷤ hum̾ale tegebat
p̃sulis intͣntis int̾iora sacri.
hic in utꝰq ferens geniiis insculpta pͥoꝵ
Nomĩa: uent᷑i p̃co tẏpꝰ q fuit.
Nos ⁊ enĩ gerimꝰ logion. cũ noĩa patrũ
Citra pͥncipiũ canonis expͥmimꝰ.
Nos hum̾alis onꝰ gerimꝰ. cũ nõia patrũ
hac ĩ parte sacͥ canonis inserimꝰ.
t c̃ etiã logion te̾ fert hum̾ale minister
s c̃ĩficas ⁊ uiuificas. idem bñdicis
Glorificans pͥmȩ oditionis opus.
Cõmunisq cib fit speciale bonũ
Ut moriens intꝰ uiuificet᷑ eis.
hic idem bndicit eas: qr ꝓuenit inde
& qd̃ in hoc uno est. est ĩ utroq simul.

Expanded text:
Idem dum memorat sanctos, humerale recenset, Quod bis sena patrum nomina scripta gerit. Pectus enim logion, scapulas humerale tegebat. Praesulis intrantis interiora sacri. Hic in utroque gerens gemmis insculpta priorum Nomina, venturi praeco, typusque fuit. Nos etenim gerimus logion, cCirca principium canonis exprimimus, Nos humeralis onus gerimus, cum nomina patrum Hac in parte sacri canonis inserimus. Tunc etiam logion, tunc fert humerale minister, anctificas et vivificas, idem benedicis, Glorificans primae conditionis opus. Communisque cibus fit speciale bonum.Ut moriens intus vivificetur eis. Hinc idem benedicit eas quia provenit inde,, Et quod in hoc uno est, est in utroque simul.
Abbreviated transcription (Latin):
Altior. ⁊ qͥdlam maiꝰ ut̾q gerat.
Queq pareis aĩȩ carnis fom̃ta parauit
Om̃ia sacͣtis inferiora cibis.
& qm̃ qͦcieis libau̾it ista sac̃̾dos:
x p̃c eũ memorẽ precipit esse sui¬
hoc sacram̃to nos cõmemorare fatemꝰ :
Q d̃ mortẽ tulerit om̃icreator homo
a d̾ surgens celos ascenłit: ħ tͥa sane:
Q ualẽ sacͥficẽ uult cib ille. notant.
S cilic uͭ carni moriat᷑. m̃te resurgat.
t ex quinis gͣdib tẽpla suꝑna perat.
S̾ memores passi. surgentis. ad astͣ meantis:
M unera sc̃a. s & ĩmaculata damꝰ.
Dona qͥdẽ nob̃ dño data. nã qd̃ in escam
Donat. nos ip̃i sacͥficando damꝰ.
Aut ad saluandũ nos. ope legis egent.
Sacͣ damꝰ: qr qͥ sac̾s duudicat escas
ꝓ ficit. ⁊ libans sanctificat᷑ eis.
I mmaculata damꝰ qr qd̾ fuit ĩ maculatũ¬
ꝑ rb̃r insistens exorat uͭ illa serenꝰ¬
Q uãq abrahã. qmͣq rex sacͥfexq salẽ¬

Expanded text:
Altior, et quiddam majus utrumque gerat. Altior, et quiddam majus utrumque gerat. Quaeque parans animae, carnis fomenta paravit, Omnia sacratis inferiora cibis. Et quondam quoties libaverit ista sacerdos, Christus eum memorem praecipit esse suic sacramento nos commemorare fatemur, Quod mortem tulerit omnicreator homo. 1145 Quod surgens coelos ascenderit, haec tria sane, Qualem sacrificem vult cibus ille, notant: Scilicet, ut carne moriatur, mente resurgat, Ter quinis gradibus templa superna petat. Sic memores passi, surgentis, ad astra volantisMunera sancta, sed et immaculata damus. Dona quidem nobis Domino data: nam quod in escam Donat, nos ipsa sacrificando damus.Aut ad salvandum non ope legis egent. Sancta damus, quia qui sacras dijudicat escas, Proficit, et libans sanctificatur eis. Immaculata damus, quia quod fuit immaculatter insistens implorat, ut illa serenuQuam quod Abraham, quam quod rex, sacrifexque Salem
Abbreviated transcription (Latin):
U sq dicet ꝓpͥam scificando rogat.
Dũ rogat esse ratã: ne frust᷑ speret in illa
Istius gͦ dapis bñdictio. gr̃a maior.
U berior fructꝰ. ꝑpetuansq uigor.
hoc sane totũ uerbis ꝯfert᷑ in illis
Que subdit sacͥfex ñ sua s domini.
Qiuppe recensurꝰ que ꝓtulit ille uł egit
Dũ cenans idem cena beata fuit.
Danis in hoc u̾bo s adħ cõmuniꝰ ab ara
S umit᷑. ⁊ sũptum tollit utͣq manu.
Drb̃r. binc ĩdem cũ ꝑuenit ac bñdixit.
Impͥmit elato mistica signa crucis
Nec pͥus in mensa demittit. qͣm tua xp̃e
u̾ba rep̾sentans explicet ista suꝑ
Quã suꝑ auctoris u̾ba retractet ita.
e sca fit hic aĩe quȩ mͦ carniᷤ erat.
his u̾bis utrũq nouat ad qͥrere uires
Maiores q suis scͥpta ꝓbata docent
Sub cruce. sub u̾bo. nat᷑a nouat᷑.: arã
p anis honorificat carne. cruore calix
Orb̃r idcirco cũ u̾ba uenit᷑ ad illa.
In qͥb altari gr̃a tanta dat᷑.
Tollit utrũq notans. qd sit cõmunib escis

Expanded text:
ue dicet propriam, sanctificando rogat. Dum rogat esse ratam, ne frustra speret in illa, Istius ergo dapis benedictio, gratia major, Uberior fructus, perpetuansque vigor. Hoc sane totum verbis confertur in illis, Quae subdit sacrifex, non sua, sed Domini. Quippe recensurus, quae protulit ille, vel egit, Cum coenans idem, coena beata fuit. Panis in hoc verbo, sed adhuc communis, ab ara Sumitur, et sumptum tollit utraque manu. Presbyter hinc idem, cum pervenit ad benedixit, Imprimit elato mystica signa crucis. Nec prius in mensam demittit, quam tua, Christe Verba repraesentans explicet ista supeQuam super auctoris verba retractet ita: Esca fit haec animae, quae modo carnis erat. His verbis utrumque novas acquirere vires, Majoresque suis scripta probata docent. Sub cruce, sub verbo natura novatur, et aram Panis honorificat carne, cruore calix. Presbyter idcirco, cum verba venitur ad illa, In quibus altari gratia tanta datur; Tollit utrumque, notans quod sit communibus escis
Abbreviated transcription (Latin):
Antistes xp̃m. sanguis: amara erucis.
Carbones. sũmam uͥtutũ xp̃e tuarum.
Thuribulũ carnẽ. thura cremata. p̾ces.
Sũma tabella patrẽ. celesteᷤ ara cohortes¬
U este notat᷑ homo. uesꝑe mors hominis.

Expanded text:
Antistes Christum, sanguis, amara crucis, Antistes Christum, sanguis, amara crucis, Carbones, summam virtutum, Christe, tuarum, Thuribulum, carnem, thura cremata, preces. Summa tabella Patrem, coelestes ara cohortes, Veste notatur homo, vespere mors hominis.
Abbreviated transcription (Latin):
pontifici. p̃cib plebe uacante foris.
Angulꝰ is uelo distabat ab ede pͥori:
aduentu suꝑũ colliquioq sacer.
Idem thuribulo simł ⁊ chimiamatis ara.
q testam̃ti fed̾e clarꝰ erat.
Clarꝰ ⁊ insigni tabula qͥ p̃murꝯ archȩ.
Quã suꝑ obnubit ꝓnus uterq cherub.
Suminꝰ eo p̃sul semel accedebat in anno:
ꝓ se ꝓ popło mistica dona ferens.
Scilicet illiꝰ hyrci uituliq cruorem
Qͦs ꝓles aaron un molat ante fores.
Carbonesq simł qͦs desuꝑ ext̾iorem.
Sum̃dos aram pagina sacra docet.
Hos in thuribulo ponit. tantũq sac̃odos
Thus cremat. ut fumꝰ uber obũbret eum.
Asꝑgit tabulã pꝰ hec asꝑgit ⁊ aram
ext̾rꝰq sacrũ sanguine pacifico.
hinc redit ad popłm uesteᷤ lauat. actũ idem
Ñ nͥ sub sero uesꝑe mundꝰ erat.
Hic locꝰ. hic sacͥfex. ea mun̾a. signa fuere.
Signa recesser̃t. significata manent.
expͥmit eccłiam pͥor edes. alt̾a cȩlum.

Expanded text:
Pontifici, precibus plebe vacante foris. Pontifici, precibus plebe vacante foris. Angulus is velo distabat ab aede priori, Adventu superum, colloquioque sacer. Idem thuribulo, simul et thymiamatis ara, Et testamenti foedere clarus erat. Clarus et insigni tabula, quae praeminet arcae, Quam super obnubilat pronus uterque cherub. Summus eo praesul semel accedebat in anno, Pro se, pro populo mystica dona ferens. Scilicet illius hirci vitulique cruorem, Quos proles Aaron immolat ante fores, Carbonesque simul, quos desuper exteriorem Sumendos aram pagina sacra docet, Hos in thuribulo ponit, tantumque sacerdos Thus cremat, ut fumus uber obumbret eum. Aspergit tabulam, post haec aspergit et aram Exterius sacram sanguine pacifico. Hinc redit ad populum, vestem lavat, attamen idem, Nonnisi sub sero vespere, mundus erat. Hic locus, hic sacrifex, ea munera signa fuere; Signa recesserunt, significata manent. Exprimit Ecclesiam prior aedes, altera coelum,
Abbreviated transcription (Latin):
Agnꝰ ab in nocuis a simplicib q columba
t᷑ tur ab his qͥ flent p̾mia sũma ꝓcul.
In clibano coctos panes altarib offers
S i robur m̃tis nulla flagella mouent.
Consꝑsos oleo: si uis. pietas. moderet᷑
Inq reos infra qͣm liceat libeat.
ñ ferm̃tatos: si mens tͥ purior adsit
Exooquat. ⁊ carnis fluxa suꝑnꝰ amor.
Offers ⁊ similã: si qͦs diuiserat error
Colligis. inq fidẽ uingis. idemq facis.
Hos catecirans molis ĩ baptismate m̃geis:
Unis ⁊ informais asꝑa ferre: coquis.
S eadem moresq docent xp̃mq figurant
S geminos usus cet̾a legis habent.
Q d̾ uͦ misse suꝑest. ita saera recenset
Legis: ut exibeat sub cruce sac crucis.
Quippe recenset᷑ qͥcqͥd lex p̃co futuri
Intra sc̃oꝵ sc̃a iubebat agi.
ñ tñ expectes ut singła u̾ba uł actus
Q uoslib aggrediar clarificare tibi.
Ad sũmã rerũ cͦret stilꝰ. ⁊ qͥb ũbram
Legis. opꝰq crucis expͥmat ara canam.
& semel ⁊ soli scõꝵ sc̃a patebant

Expanded text:
Agnus ab innocuis, a simplicibusque columba, Turtur ab his qui flent, gaudia summa procul. In clibano coctos panes altaribus offers, Si robur mentis nulla flagella movent: Conspersos oleo, si jus pietas moderetur, Inque reos infra, quam liceat, libeat. Non fermentatos, si mens tibi purior adit, Excoquat et carnis fluxa supernus amor. Offers et similam, si quos diviserat error, Colligis, inque fidem jungis, idemque facis. Hoc catechizans, mollis; in baptismate mergens, Unis informans aspera ferre, coquis. Sic eadem moresque docent, Christumque figurant, Sic geminos usus caetera legis habent. Quod vero missae superest, ita sacra recenset Legis, ut exhibeat sub cruce sacra crucis. Quippe recensentur quidquid lex praeco futuri, Intra sanctorum Sancta jubebat agi. Non tamen exspectes ut singula verba vel actus Quoslibet aggrediar clarificare tibi. Ad summam rerum curret stylus, et quibus umbram Legis, opusque crucis exprimat ara, canam. Et semel, et soli sanctorum Sancta patebant
Abbreviated transcription (Latin):
hec ꝑstricta tͥ rerũ uelamina pandunt
His ea. s ueluti semi retecta uides.
Ex his ñ alit̾ fit res tͥ ꝑuia. quam si
e forib spectes int̾iora domꝰ.
Interiora sacͥ te xp̃e docente patebunt
Cuiꝰ morte patent interiora poli.
Q uas gͥ partes ꝑstͥngere nitor. easdem
Sicut habet series canonis: apposui
S leuius disces. qͦd opꝰ. quȩ u̾ba ministri:
Qͥ a reminiscant᷑ legis. agant ue crucis.
Le gͥ clem̃tissime pr̃ usq illibata.
In trabat p̾sul uituloꝵ sanguine sacrũ.
Intrat agens sac̾fex in sanguine sẽꝑ ad arã:
effusi semꝑ sanguinis ip̃e memor.
Nã qͦciens fusũ. u̾bo. cͥce. m̃te. retractat:
h c̃ specie tociens in sacͦ sc̃a gerit.
Quippe uelut qͥdã eruor ÷ meminisse cruoris.
Cuiꝰ nos memores crux iterata facit.
Mentio mortis ad ÷ uͥcũq ꝑhennib escis
Impͥmit uncta manꝰ mistica signa crucis.
Sic aaron xp̃mq seqͥns. altare frequentat
p̃ sbiter. hc̃ haustũ sanguinis ip̃e gerit.

Expanded text:
erstricta tibi rerum velamina pandunt, His ea, sed veluti semiretecta, vides. 1142 Ex his non aliter fit res tibi pervia, quam si E foribus spectes interiora domus. Interiora sacri, te, Christe, docente, patebunt, Cujus morte patent interiora poli. Quas igitur partes perstringere nitor, easdem, Sicut habet series canonis, exposui. Sic levius disces quod opus, quae verba ministri: Quid reminiscantur, legis agantve crucis. Te igitur, clementissime Pater, usque illibata. Intrabat praesul vitulorum sanguine sacrum, Intrat agens sacrifex in sanguine semper ad aram, Effusi semper sanguinis ipse memor. Nam quoties fusum, verbo, cruce, mente retractat, Hunc specie toties in sacrosancta gerit. Quippe velut quidam cruor est meminisse cruoris, Hujus nos memores crux iterata facit. Mentio mortis adest, ubicunque perennibus escis Imprimit uncta manus mystica signa crucis: Sic Aaron, Christumque sequens, altare frequentat Presbyter; hunc haustum sanguinis ipse gerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ec de locis scĩs
prout potui fidem hysto¬
riarum secutus exposui. & maxi¬
me dictatus arculfi galliarum
ep̃i: quem eruditissimꝰ in scͥ̃p¬
turis prb̃r adominianꝰ. lascinio¬
so sermone describens.tribus li¬
bellis comprehendit. Si qͥdem
memoratus antistes. desiderio ac¬
deserens. terram reꝓmissionis
adut: aliquot mensib ihero¬
solimis est demoratus : uete¬
ranoq monacho nomine pe¬
tro duce pariter atq int̾prete
rat. auida intentione lustra¬
uit. Nec non alexandriam. da¬
mascum. constantinopolĩ syriã¬
q ꝑcucurrit. S cum patriam
reuisere uellet: nauis qua ue¬
hebatur post multos anfractꝰ.
uento contrario. nr̃am id est
britannoꝵ insulam ꝑlata est.
Tandemq ipse post ñ nulla pe¬
ricula ad prefatum uirum
uenerabilem adomimanum ꝑ¬
ueniens. iter pariter suum. &
ea quȩ uiderat explicando. pul¬
cherrime illum hystoriȩ docu¬
it esse scriptorem. Ex qua nos
aliqua decerpentes. ueterũq
literis comꝑantes tibi legen¬

Expanded text:
ec de locis sanctis, prout potui, fidem historiarum secutus exposui et maxime dictatus Arculfi, Galliarum episcopi, quos eruditissimus in scripturis presbyter Adamnanus lacinioso sermone describens tribus libellis conprehendit. Siquidem memoratus antistes desiderio lodeserens terram repromissionis adiit, aliquot mensibus Hierosolimis demoratus est ueteranoque monacho nomine Petro duce pariter atque interprete rat, auida intentione lustrauit. Nec non Alexandriam, Damascum, Constantinopolim Siciliamque percucurrit. Sed cum patriam reuisere uellet, nauis, qua uehebatur, post multos anfractus uento contrario nostram, id est Britaniorum, insulam perlata est, tandemque ipse post nonnulla pericula ad praefatum uirum uenerabilem Adamnanum perueniens iter pariter suum et ea, quae uiderat, explicando pulcherrimae illum historiae docuit esse scriptorem. Ex qua nos aliqua decerpentes ueterumque litteris comparantes tibi legen
Abbreviated transcription (Latin):
Illa refert gͣtes: suꝑplicit ista deo.
M entio ꝓ reliqͥs: causam agit alterius.
F it cib hic ex pane caro. d̃s ex elem̃to.
M ist̾io simplex. utilitate tͥplex.
F it cib hic. ouis ĩ ligno. leo fortis ĩ urna.
A les ad astra uolans. rex sr̃ ast᷑ sedets.
Neue putes illi tumuilũ ue. eruct̃ ue deesse:
Ipse calix tumulũ denotat. ara crlicem
Utq fides adsit. t̾rorq recedat. ⁊ horror:
F it cib ip̃a caro. panis imago manet:¬

Expanded text:
 Illa refert grates, supplicat ista Deo. Cautio pro reliquis, causam agit alterius.Fit cibus hic ex pane caro, Deus ex elemento, Mysterio simplex, utilitate triplex. Fit cibus hic ovis in ligno, leo fortis in urna, Ales ad astra volans, rex super astra sedens. Neve putes illi tumulumve crucemve deesse, Ipse calix tumulum denotat, ara crucemUtque fides adsit, terrorque recedat, et horror, Fit cibus ipse caro, panis imago manet
Abbreviated transcription (Latin):
Q ͣ tuor ẽẽ sine̾nt. nã pasci nullꝰ egebit
Cuiue relaxentur debita nullꝰ erit¬
⁊ emptari nemo pot̾it. mala nulla deinceps¬
a quib electos liberet auctor. erunt
Nam u̾bum uitȩ panẽ puto cotidianum
Siue sacram̃tũ qͦ uiget intꝰ homo.
Tc̃ neq doctͥna. nͨ ea dape iustꝰ egebit¬

Expanded text:
 nam pasci nullus egebit Cuive remittantur debita, nullTentari nemo poterit; mala nulla deincepsquibus electos liberet auctor, erunt. Nam Verbum vitae, panem puto quotidianum, Sive sacramentum, quo viget intus homo. Tunc neque doctrina, n
Abbreviated transcription (Latin):
neratione salutabat & osculaba¬
tur. Habebat autẽ longitudi¬
nis .uiii. pedes. Aliudq aliqnͣ¬
to maius lintheum in eccłia ue¬
nerat᷑. quod fertur a sc̃a maria
contextum: xii. apłoꝵ. & ipsius
dñi continens imagines: uno la¬
tere rubro & alt̾o uiridi: De lo¬
cis circa iherłm & eccłia ĩ ualle iosaphat:

Expanded text:
neratione salutabat et osculabaneratione salutabat et osculabatur: habebat autem longitudinis octo pedes. Aliud quoque aliquanto maius linteum in ecclesia ueneratur. quod fertur a sancta Maria contextum, XII apostolorum et ipsius Domini continens imagines, uno latere rubro et altero uiridi. V. DE LOCIS CIRCA HIERVSALEM ET ECCLESIA IN VALLE IOSAPHAT.
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionem eiꝰ. mox
xp̃ianissimꝰ quidam iuideus fu¬
ratus: usq ad obitũ diuiciis
sͥ affluentib habuit. Qui mori¬
turus int̾rogat filios: qui dñi
sridarium. qui ceteras patris di¬
uicias uelit acciꝑe. Maior the¬
sauros rerum: minor elegit su¬
darium. Et mox decrescunt di¬
autem cum fide crescunt & opes.
Usq ad quintam gͦ generationẽ:
fideles tenuere. Hinc ad impios
ꝑueniens: diuicias tam̃ auxit.
ut uideis. E hoc multo temꝑe:
donec post longa litigia quib.
se patrũ suoꝵ affirmabant heredes:
mauuias sarracenoꝵ rex. qui no¬
stra etate fuit: udex postulat᷑.
Qui accensa grandi pyta: xp̃m ui
dicem precat᷑. qui hoc ꝓ suoꝵ sa¬
lute suꝑ caput habere dignare¬
tur. Missum gͦ in igne sudari¬
um. ueloci rapti aufugiens euo¬
lat: & summo aere diutissime
quasi ludendo uolucritans. ad ul¬
timum cunctis ui rinq intuenti¬
bus. sese leuiter in cuiꝰdam de xͥ¬
anis sinu deposuit. Qͦd mane
mox popłs totus sũma cum ue¬

Expanded text:
resurrectionem eius mox christianissimus quidam Iudaeus furatus usque ad obitum diuitiis sibi affluentibus habuit. Qui moriturus interrogat filios. qui Domini sudarium, qui ceteras patris uelit accipere diuitias. Maior thesauros rerum, minor elegit sudarium, et mox illi decrescunt autem cum fide crescunt et opes. Usque ad quintam ergo generationem fideles tenuere. Hinc ad impios perueniens diuitias tantum auxit ut Iudaeis, et hoc multo tempore, donec post longa litigia, quibus se patrum suorum adfirmabant heredes, Mauuias Sarracenorum rex, qui nostra aetate fuit, iudex postulatur. Qui accensa grandi pyra Christum iudicem precatur, qui hoc pro suorum salute super caput habere dignaretur. Missum ergo in igne sudarium ueloci raptu aufugiens euolat et in summo aere diutissime quasi ludendo uolucritans, ad ultimum cunctis utrimque intuentibus se leuiter in cuiusdam de christianis sinu deposuit. Quod mane mox totus populus summa ue
Abbreviated transcription (Latin):
& sedit circa eam quatuor m̃si¬
scõ iacobo ceciderunt muri eiꝰ :
& est deserta usq in hodier¬
num diem. Quidam enĩ gur¬
ges atri amnis in medio eius
surrexit: in quo magni pisces¬

Expanded text:
sedit eam quatuor mensisancto Jacobo, ceciderunt muri ejus: et est deserta usque in hodiernum diem. Quidam enim gurges Atti amnis in medio ejus surrexit, in quo nigri pisces
Abbreviated transcription (Latin):
tudine. Querite gͦ pͥmum regnum
itient᷑ uobis. Nolute solliciti esse
de crastino. Nam crastinꝰ dies: sui
ipsius sollicitus erit. Omĩa quecũq
uultis ut faciant uobis homines :¬
sic & uos facite illis. Intrate ꝑ an¬
gustam portam: quia lata porta &
spaciosa uia. quȩ ducit ad ꝑditionẽ:
& multi sunt qui intrant ꝑ eam.

Expanded text:
t. Quaerite autem primum regnum jicientur vobis. Nolite solliciti esse de crastino, nam crastinus dies sibi ipsi sollicitus erit . Omnia quaecunque vultis ut faciant vobis homines, eadem et vos facite illis . Intrate per angustam portam, quia lata est porta, et spatiosa via, quae ducit ad mortem, et multi sunt qui int
Abbreviated transcription (Latin):
fili pat̾s ur̃i qui in gelis est. Qui
solem suum facit oriri suꝑ bonos
& malos: & pluit suꝑ iustos & in¬
iustos. Nolite iudicare: ut ñ iui¬
dicemini. Dimittite: & dimictet᷑
uobis. Nolite thesaurirare uobis
t hesauros in t̾ra: ubi erugo & tine¬
a demolitur : & fures effodiunt &
furant᷑. Thesaurizate uobis the
sauros in celo: ubi neq erugo neq
tinea demolit᷑: & ubi fures ñ effo¬
diunt nͨ furant᷑. Ubi enĩ est the¬
saurus tuus: ibi est & cor tuum.
Ne solliciti sitis aĩȩ ur̃e quiã mandu¬
cetis: neq corꝑi nr̃o quid iuduami¬
ni. Scit enim pater ur cȩlestis: qm̃
his om̃ib indigetis. Qui gͦ aĩam

Expanded text:
i solem suum facit oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Nolite judicare, ut non judicemini. Dimittite, et dimittetur vobis. Nolite thesaurizare vobis thesauros in terra, ubi aerugo et tinea demolitur, et fures effodiunt et furantur. neque tinea demolitur, et ubi fures non effodiunt nec furantur. Ubi enim est thesaurus tuus, ibi et cor tuum. Ne solliciti sitis animae vestrae quid manducetis, neque corpori vestro quid induamini; scit enim Pater vester coelestis quoniam his omnibus indigetis. Quare qui animam
Abbreviated transcription (Latin):
eꝰ salute desꝑauerant. tum maxi¬
me quia sue salutem animȩ ꝓ¬
curare ñ poterat. Quadam au¬
tem die quando eum citiꝰ sp̃m
exalare putabant. illis circumse¬
dentib. & exittm ilhꝰ prestolanti¬
b: grauiter suspirans locutꝰ est.
Grates inquit ago deo. & scõ iaco¬
bo dño meo: quia liberatus sum.
Quõd qui aderant querentes qͥd
significauerit: ego inquit ex qͦ
sensi me languore grauari: tacitꝰ
peccata mea confiteri sacra unc¬
tione liniri: & dñici corꝑis ꝑcep¬
tione muniri. S dum hoc in si¬
lentio tractarem: subito uenit¬
ad me turba fetroꝵ sp̃uum. quȩ
me in tantum oppressit. ut neq
uerbo. neq signo ex illa hora in¬
nuere potuerim. qd̵ ad meam
salutem ptinuierit. Eague aie¬
batis bene intelligebam: s nul

Expanded text:
ejus salute desperaverant, tum maxiejus salute desperaverant, tum maxime quia suae salutem animae procurare non poterat. Quadam autem die quando eum citius spiritum exhilare putabant, illis circumsedentibus et exitum illius praestolantibus graviter suspirans locutus est. « Grates, inquit, ago Deo, et S. Jacobo domino meo, quia liberatus sum. » Quod qui aderant quaerentes quid significaverit: « Ego, inquit, ex quo sensi me languore gravari, mecum tpeccata mea confiteri, sacra unctione liniri, et Domini corporis perceptione muniri. Sed dum haec in silentio tractarem, subito venit turba tetrorum spirituum, quae me in tantum oppressit, ut neque verbo neque signo ex illa hora innuere potuerim quod ad meam salutem pertinuerit. Et quae dicebatis bene intelligebam, sed nul
Abbreviated transcription (Latin):
ens muliertulȩ: ad locum ora¬
tionis optatum festinabat.
Sed cum duodecim dietis ab
urbe beati iacobi distarent:
pauꝑem infirmatum in iti
nere inuenit. qui eum cepit
orare ut sibi equum suum
ad equitandum accommoda¬
ret: quatinꝰ ad scm̃ iacobum
ꝑuenire ualeret. Alioqͥn mo¬
reretur in iria: quia ampliꝰ
ambulare ñ poterat. Consen¬
sit miles. descendit: imposuit¬
lierculȩ quem susceperat. S
cum ita ꝑgeret. nimio solis fer¬
uore. ac longi itineris lassitu¬
dine constrictus. infirmari ce¬
pit. Quod ut sensit. perpen¬
dens quia in multis sepe mul¬
tum offenderit: incommodita¬
tem suam apłi amore usq ad
eiꝰ limina pedib eundo equa
nimiter tolerauit. Ubi apło de¬
precato: hospicio receptus ex e¬
adem molestia quam in uia ce
eiꝰ socii fuerant uidentes. aq̃
anum refert petere querat:
Hoc ille audiens faciem auertit:
& respondere ñ potuit. Sic q ꝑ
triduum sine uerbi ꝓlatione
rore afflicti sunt : tum quia de

Expanded text:
ens mulierculae, ad locum orationis optatum festinabat: sed cum duodecim dietis ab urbe B. Jacobi distarent, pauperem infirmatum invenit in itinere, qui eum coepit orare ut sibi equum suum ad equitandum accommodaret, quatenus ad sanctum pervenire posset; alioquin moreretur in via, quia amplius ambulare non poterat. Consensit miles, descendit, imposuitlierculae quam susceperat. Sed cum ita pergeret, nimio solis fervore ac longi itineris solitudine constrictus infirmari coepit. Quod ubi sensit, perpendens quia in multis saepe multum offenderit, incommoditatem suam apostoli amore usque ad ejus limina pedibus eunte . . . . toleravit: ubi apostolo deprecato, et hospitio recepto, et eadem molestia quam in via cepejus socii fuerant videntes, ad istianum refert petere quaerat, Hoc ille audiens faciem avertit, et respondere non potuit, sieque per triduum sine verbi prolatione rore afflicti sunt, tum quia de
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut firmiꝰ hoc credas: cum his
clauib quas manu teneo portis
colimbrie urbis aꝑtis. que septẽ
annis a fernando rege. xp̃iano

Expanded text:
et ut firmius hoc credas, cum his clavibus quas manu teneo portis Colimbriae urbis apertis quae VII annis a Fernando rege Chri
Abbreviated transcription (Latin):
his que me docuert̃ astroꝵ cursꝰ
ualeo conicere. o rex pueri huuis
ꝓfectus qͥ nunc natꝰ est tͥ. ñ intu¬
o erit regno s in alio meliori: &
incõꝑarabiliter eminentiori. Esti
bala a: ñ astrologia uera p̾nun¬
tiante: s deo ꝑ aduersarios ea qͦ
st̃ ueritatis significante: ut om¬
nem impiis excusationem adi¬

Expanded text:
hiis qui me docuerunt astrorum cursus valeo conjicere: O Rex, per pueri huius profectus, qui nunc natus est tibi, non in tuo erit regno, sed in alio meliori, et in comparabiliter eminenciori, estimBalaam, astrologia non vera pronunciante, sed Domino, per adversarios ea que sunt veritatis, signifficante, ut omnem impiis excusacionem adi
Abbreviated transcription (Latin):
ons oliuarum. mille
sib. altitudim montis syon
par est. s latitudine ꝙ longitu¬
dine prestat: exceptis uitib & o¬
liuis. raro ferax arboris: frum̃ti
qͦ & ordei fertilis. Neq enĩ bru¬
cameratas habet porticus: desuꝑ
tectas. Interior nãq domꝰ ꝓpt᷑
dñici corꝑis meatum. ꝯcamerari
& tegi ñ potuit: altare ad orien¬
tem hñs. angusto culmine ꝓ¬
tectum. In cuiꝰ medio. ultima
dñi uestigia. cȩlo desuꝑ patente
uͥ ascendit: uisunt᷑. Quȩ cum
cotidie a credentib t̾ra tollat᷑:
nicħ ominꝰ manet: eandemq
adhuc sui spẽm ueluti imp̃ssis
signata uestigiis seruat. Hec cͥca¬
erea rota iacet. usq ad ceruicem
alta ab occasu habens intͦitum.
pendente desuꝑ in trocleis mag¬
na lampade: totaq die & nocte
lucente. In occidentali eiꝰdem ec¬
clesiȩ parte. fenestrȩ uiii. toti¬
demq e regione lampades i
funib pendentes. usq in ihero¬
solimam ꝑ uitrum fulgent: qͣ¬
rum lux intuentium cũ qua¬

Expanded text:
ons oliuarum mille sibus altitudine montis Sion par est, sed latitudine et longitudine praestat, exceptis uitibus et oliuis rarae ferax arboris, frumenti quoque et ordei fertilis; neque enim brucameratas habet porticus desuper tectas; interior namque domus propter dominici corporis meatum camerari et tegi non potuit; altare ad orientem habens angusto culmine protectum, in cuius medio ultima Domini uestigia caelo desuper patente, ubi ascendit, uisuntur. Quae cum cotidie a credentibus terra tollatur, nihilominus manet eandemque adhuc sui speciem ueluti inpressis signata uestigiis seruat. Haec circa aerea rota iacet usque ad ceruicem alta, ab occasu habens introitum, pendente desuper in trocleis magna lampade totaque die et nocte lucente. In occidentali eiusdem ecclesiae parte fenestrae octo totidemque e regione lampades in funibus pendentes usque Hierosolimam per uitrum fulgent, quarum lux corda intuentium cum qua
Abbreviated transcription (Latin):
licentiam. Qui cum misissent:
dum ille moram ueniendi fa-¬
ceret. unum de suis sociis pu¬
blice ammonuit dicens. Ami¬
ritas declarauit. Postqͣm enĩ
peregrinus ille bono fine qͥe¬
uit. & sepulture traditus est:
reuersis sociis & narrantibus
quȩ gesta sunt. predictus giri-¬
nus cognomento caluus. qui
diues homo fuerat. eoꝵ relatio¬
nem ꝓ sompnio duxit: nec se
a prauitate sua qͥcqͣm em̃dauit.
Unde ñ post multos dies conti¬
git dum militem armis inua¬
lancea eiusdem militis trans¬
fixus interiret. Ergo regi re¬

Expanded text:
licentiam. » Qui cum misissent, licentiam. » Qui cum misissent, dum ille moram veniendi faceret, unum de sociis suis publice admonuit, dicens: « Amiritas declaravit. Postquam enim peregrinus illo bono fine quievit, et sepulturae traditus est, reversis sociis et narrantibus quae gesta sunt, praedictus Girinus, cognomento Calvus, qui dives homo fuerat, eorum relationem pro somno duxit, nec se a pravitate sua quidquam emendavit; unde non post multos dies contigit dum militem armis uoque ejusdem militis lancea transfossus interiret. Ergo Regi re
Abbreviated transcription (Latin):
la ratione respondere poteram.
Nam demones qui ad me conflu¬
xerant. alii michi linguã strin¬
gebant. alii oculos meos claude¬
bant: ñ nulli qͦ caput ꝙ corpus
meum ad libitum suum huc
illucq me nolente uertebant.
S mͦ paulo ante quam loqui ce¬
pissem: intrauit huc sc̃s iacob
ferens sinistra manu mulier¬
culȩ sacculum. quem in uia tu¬
leram: baculum qͦ mendici qͣ
portaui dum idem equitaret.¬
& equum meum ipsa die qua¬
me infirmitas cepit. in ma¬
nu dextera tenebat. Baculum
habebat ꝓ lancea: sacculum ꝓ
parma. Et confestim quasi fu¬
roris indignatione ueniens ad
me: eleuato baculo nisus est ꝑ¬
cutere lemones qui me tenue¬
rant. Qui ꝓtinꝰ fugerunt ter¬
riti: quos ille insecutus ꝑ angu¬
lum illum hinc exire coegit.
Et ecce dei & beati iacobi gratia
liberatus ab illis qui me uexan¬
do premebant. loqui ualeo. At
citiꝰ mittite & pb̃rm accite qui
michi sc̃e communionis u̾iati¬
cum tribuat: diutiꝰ enim in

Expanded text:
la ratione respondere poteram: nam daemones qui ad me confluxerant, alii mihi linguam stringebant, alii oculos meos claudebant, nonnulli quoque caput et corpus meum ad libitum suum huc et illuc me nolente vertebant; sed modo paulo antequam loqui coepissem, intravit huc S. Jacobus, ferens sinistra manu mulierculae sacculum quem in via tuleram, baculum vero mendici quem portavi dum idem equitaret equum meum, ipsa qua infirmitas me cepit in manu dextra tenebat; baculum enim habebat pro lancea sacculum pro palma: et confestim quasi furoris indignatione veniens ad me, elevato baculo visus est percutere daemones qui me tenuerant, qui protinus fugerunt territi; quos ille insecutus per angulum illum hinc exire coegit: et ecce Dei et B. Jacobi gratia liberatus ab illis qui me premebant, loqui valeo; ac citius mittite, et presbyterum accite, qui mihi sanctae communionis viaticum tribuat; diutius enim in
Abbreviated transcription (Latin):
titudine illud ydolum opti¬
net: q̃d a nullo umqͣm frangi
potuit. Cym enĩ aliqͥs xp̃ianꝰ
ad illud appropinquat: statim
ꝑiclitat᷑. S cum aliqͥs sarrace¬
nus causa adorandi uel̃ depre¬
candi mahumet accedit: ille
incolumis recedit. Si forte
suꝑ illud auis quelibet se depo¬
suerit: ilico morit᷑. Est gͥ in¬
deorsum latus. & quadratus.
quem eleuata est ymago illa
de auricalco optimo. in effigie
hominis fusa. suꝑ pedes suos
erecta. faciem tenens uersus
ipsi sarraceni aiunt. a manu
eiꝰ cadet: anno quo rex in gal¬
lia natꝰ fuerit. qui totã hys¬
u in noitusfinis tempis. fib¬
iugabit. Mox ut uiderint cla¬
uam lapsam garis suis in terra

Expanded text:
titer illud idolum obtinet, quod a nullo unquam frangi potuit. Cum aliquis Christianus ad illud appropinquat, statim periclitatur; sed cum aliquis Saracenus causa adorandi vel deprecandi Mahomet accedit, recedit incolumis. Si forte super illud avis quaelibet se deposuerit, illico moritur. Est deorsum latus et quadratus, quem elevata est imago illa de aurichalco optimo in effigie hominis fusa, super pedes suas erecta, faciem habens versus ut Saraceni aiunt, de manu ejus cadet, anno quo rex futurus in Gallia natus fuerit, qui totam Hisus in novissimis temporibus subjugabit. Mox ut Saraceni viderint clavem lapsam, gazis suis in terra
Abbreviated transcription (Latin):
lum cum quibusdam aliis in
mari. Qui cum a naui fere
sexaginta cubitis super undas
fluctuantes iam distarent. &
inuocarent: protinꝰ apłs il¬
illos. periclitantibus & ad se

Expanded text:
 cum quibusdam aliis in mari. Qui cum a navi fere LX cubitis super undam fluctuantes jam distarent et invocarent, protinus, et sts periclitantibus a
Abbreviated transcription (Latin):
amꝰ itaq ad grecos : ut uideamꝰ qͥd
forte de deo sentiant. Greci nãq di¬
centes se esse sapientes stulti factist̃
deteriꝰ chaldeis: introducentes plu¬
rimos deos factos esse. alios qde mas¬
culos. alios uͦ feminas: omniũ uici¬
oꝵ cunctarũq auctores iniqͥtatum.¬

Expanded text:
amus itaque ad Grecos, ut videamus quid forte de deo sentiant. Greci namque dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt, deterius Chaldeis, introducentes plurimos deos factos esse, alios quidem masculos, alios vero feminas: omnium vitiorum, cunctarumque auctores iniquitatum
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑ deus esse belligerator & zelotes:
cupidꝰ ouium ⁊ aliarũ quarũdam
rerũ. Nouissime uͦ adulterio ꝑpetͣ¬
to cũ uenere: ligatũ esse ferunt a
paruulo cupidine & a uulcano. No¬

Expanded text:
citur deus esse belligerator et zelotes; cupidus ovium et aliarum quarumdam rerum. Novissime vero adulterio perpetrato cum Venere, ligatum esse ferunt a parvulo Cupidine et Vulcano.
Abbreviated transcription (Latin):
deferre. Unde sum̃tes homines
occasionẽ a diis suis. perpetrant
omnem inqͥtatẽ & luxuriam &
ĩpietatem: polluentes terram &ͥ
aerem prauis suis actib. Egyptii¬
uͦ scelerati res & stolidiores his exi¬
stentes: deteriꝰ om̃ib gentib erra¬
uer̃t. Non enĩ contentifuerunt
chaldeoꝵ & grecoꝵ cultib: s insu¬
ꝑ & bruta aĩalia induxer̃t deos
esse. terrena uidelicet & aqͣtilia.
& arbores. & germinantia: & conta¬
minati st̃ om̃i insamia. & luxuri

Expanded text:
 unde sumentes homines occasionem a diis suis, perpetrant omnem iniquitatem et luxuriam et impietatem, et polluentes terram et aerem, pravis suis actibus. vero sceleratiores et stolidiores his existentes, deterius omnibus gentibus erraverunt. Non enim contenti fuerunt Chaldeorum et Grecorum cultibus, sed insuper et bruta animalia induxerunt deos esse; terrena videlicet et aquatilia; et arbores et germinantia. Et contaminati sunt omni insania et luxuri
Abbreviated transcription (Latin):
iupiter. quẽ ferunt regem esse alioꝵ
deoꝵ. & transformatũ fuisse in aĩalia:
ut cũ mortalib mulierib adulteri¬
a cõmitteret. Inducunt enĩ hunc
transformatũ intaurũ ꝓpter europ̃a.
ita genuisse ex his filios multos. libe¬
rũ uidelicet & zetũ. & ãphionẽ. & her¬
um. castorẽq & pollii cem. & hele¬
nam & minoem. & radamantũ. &¬
sarpedonẽ. & nouem filias qͣs appel¬
lauer̃t musas. Deinde inducunt de
ganimede. Contigit gͦ o rex homini¬
b imitari hȩc omĩa. ut fiant adul¬
teri & masculoꝵ ꝯcubitores. & alioꝵ
maloꝵ oꝑum patratores: scłm imi¬
tationẽ dei sui. Qm autẽ credit᷑ de¬
um esse adulterũ. aut sodomitam
uel parricidã: Cũ hoc uͦ & uulcanũ
quendã inducunt dm̃ esse. & istum
claudlũ & tenentẽ malleũ & forcipes:
& ferrariã artẽ exercentẽ uictꝰ gr̃a.
Ergo egenꝰ erat: qd̾ ñ ꝯuenit ddm̃ esse¬

Expanded text:
 Iupiter, quem ferunt regem esse aliorum deorum et transformatum fuisse in animalia, ut cum mortalibus mulieribus adulteria committeret. Inducunt enim hunc transformatum in taurum propter Europam eita genuisse ex his filios multos, Liberum videlicet et Zetum et Aamphionem, um, Castorem et Pollucem, Helenam, Minoem, Rhadamantum, Sarpedonem et novem filias, quas appellaverunt musas. Deinde inducunt de Ganimede. Contigit ergo o rex hominibus imitati hec omnia, ut fiant adulteri et masculorum concubitores et aliorum malorum operum patratores, secundum imitationem dei sui. Quomodo autem creditur deum esse adulterum, aut sodomitam vel patricidam? Cum hoc inducunt et Vulcanum quendam deum esse, et istum claudum, et tenentem malleum, et forcipes et ferrariam artem exercentem, victus gratia: ergo egenus erat, quod n
Abbreviated transcription (Latin):
esse talem. Asclepiũ etiã inducunt de¬
um esse medicũ & potiones ꝯficien¬
tem. & emplastra cõponentẽ : uictꝰ
gr̃a. Indigentiã enĩ patiebat᷑. Nouis¬
sime uͦ fulmine ictus a ioue ꝓpter¬
darii lacedemoriii filium: interiit.

Expanded text:
esse talem. Esculapium etiam inducunt deum esse medicum et potiones conficientem et emplastra coponentem, victus gratia. Indigentiam enim patiebatur. Novissime vero fulmine ictus a Iove propterDarii lacedemonii filium interiit.