comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ dic̃ recte fidei.: de qͣ dñs ait. Egͥo sũ iua. Et alibi he¬
mo potest uenire ad patrẽ nͥ ꝑme C aies aut̾ iustoꝵ
inudtifaria scõꝵ exẽpla nominat sendet hic u̾stis er¬
eo qđ supͣdictũ ẽ. prudentia seruabit te. sic̃ ⁊ illud ut eru¬
aris a muliere aliena. Qenĩ recti s̃ babitabunt in tra. ⁊
sĩplices ꝑmanebunt in ea. Et̃ hic rec̃tos iuingit sĩplicib.
siẽ ⁊ sup᷑ cũ diceret. eustodiet rectoꝵ salutẽ. ⁊ ꝓceget gͣdien¬
tes sĩpliciter: qr. nimurũ sĩplicitas sine rectitudine dissoluta
ẽ ⁊ stulta. rectitudo aut̃ sine sĩplicitate austeranimirũ
existit ⁊ dura. Nerũ utͣq uirtꝰ c̃iuncta. ꝑfectũ reddit hoĩem.
S hoc int̾ utrũq u̾sũ distat. qđ in illo dñs qr iustos in p̃sen
ti certantes adiuuet. in isto qr uictores in fut᷑o coronet in
dicat᷑. Terrȩ qͥppe nomine ȩccłia designat᷑. quẽ spũalem
dõ fructũ germinare c̃sueuit. in qͣ iusti habitant ⁊ ꝑmaneis.

Expanded text:
go sum via , et alibi: Nemo potest venire ad Patrem nisi per me . Calles autem justorum multifaria sanctorum exempla nominat. Pendet hic versus eeo quod supra dictum est, prudentia servabit te, sicut et illud, ut eruaris a muliere aliena. Qui enim recti sunt habitabunt in terra, et simplices permanebunt in ea. Et hic rectis junguntur simplices sicut et supra, cum diceret: Custodiet rectorum salutem, et proteget gradientes simpliciter; quia nimirum simplicitas sine rectitudine dissoluta est et stulta, rectitudo autem sine simplicitate, austera nimirum existit et dura; verum utraque virtus conjuncta perfectum reddit hominem. Sed inter utrumque versum distati certantes adjuvet, in isto quia victores in futuro coronet, ut dicatur. Terrae quippe nomine Ecclesia designatur, quae spiritalem Deo fructum germinare consuevit, in qua justi habitant et permanent,
Abbreviated transcription (Latin):
scłi. S ⁊ scientiã ppsiꝰ diuinitatis quȩ ꝑpetuo beatr̃ fac̃¬
C inuenies: qr dñs dat sapientiã. Respicit hic u̾siculus
ad hoc qđ supͣ dix̃. si enĩ sapientiã inuocaueris.⁊ cet̾a
usq dũ ait.⁊ scientiã dĩ inuenies. Ideo nãq sapientia
id ẽ dñs ẽ inuocandus ad accipiendã sapientiã. qr sa¬
pientia ñ a nob̃ipsis haberi potest. s a dño dat᷑. laceat
in hoc u̾siculo ipsa ineffabilis ⁊ coet̾na dõ patri sapi
unde dici solet in ꝓphĩs. qr os dñi loquutũ ẽ. Et ex ore eiꝰ
scientia nascit᷑. ⁊ prudentia: qr. nͥ ipse os humanũ scĩfice
nͥ hoc suũ ipse dignant̃ efficiat. ꝑfectã loqͥ sapientiã
Snullatenꝰ ualet. Gustodiet rectoꝵ salutẽ. ⁊ ꝓteget gͣdi¬
citas: neq ab inuicẽ queunt. separari. Uñ ⁊ sapientua
miã earũ sine alcera ñ querit s ni qͥb cũq ãbȩ c̃ueniuis.
hos custodit ⁊ ꝓtegit. Ueniq de beato iob dr̃. qr uir ile¬

Expanded text:
entiam ipsius divinitatis quae perpetuo beatum facit invenies. Quia Dominus dat sapientiam. Perspicit hic versiculus ad hoc quod supra dixit, si enim sapientiam invocaveris, etc., usque dum ait, et scientiam Dei invenies. Ideo namque sapientia, id est, Dominus est invocandus ad accipiendam sapientiam, quia sapientia non a nobis ipsis haberi potest, sed a Domino datur. Taceat in hoc versiculo ipsa ineffabilis et coaeterna, Deo Patri sapieunde dici solet in prophetis, quia os Domini locutum est, et ex ore ejus scientia nascitur et prudentia, quia nisi ipse os hntiam nullatenus valet.-- Custodiet rectorum salutem, etc. Ccitas, neque ab invicem queunt separari. Unde et sapientiam unam earum sine altera non quaerit; sed in quibuscunque ambae conveniunt, hos custodit et protegit. Denique de beato Job dicitur quia e
Abbreviated transcription (Latin):
iungeret᷑ ne cũ uideret furẽ curreret eũ eosimul
reete ac simplicit᷑ incederet nunc admonet ne cũ ueri¬
teris portionẽ suã ponat de qͥby⁊ hoc qđ sufi dr̃ ut ertia
ris de uia mala ab homine qͥ ꝑuersa loqͥt᷑. potest specia

Expanded text:
jungeretur, ne si videret furem, simul curreret cum eo, sed jungeretur, ne si videret furem, simul curreret cum eo, sed recte ac simpliciter incederet; nunc admonet ne cum adulteris portionem suam ponat, de quibus et hoc quod supraris de via mala, et ab homine qui perversa loquitur, potest special
Abbreviated transcription (Latin):
insidiemͣ sanguin Peruersa loguentẽ. eũ qͥ huiꝰ auctor
ẽ ꝑsuasionis. ꝗ relinquunt it̃ rectũ: ⁊ãbulant ꝑuias
tenebrosas Pulchre itinert recto uias tenebrosas oppo¬
siut. qr nimirũ it̾ rectȩ actionis. in luce ꝑagit᷑ atq ad
odit luicẽ. ⁊ ñ uenit adlucẽ ut ñ arguant᷑ eiꝰ oꝑa ⁊ talis
finẽ exteriorib sortiet᷑ in tenebris. Qlȩtant᷑ eũ male fe¬
cerint ⁊ exultant in reb pessimis. loeo mala facientes
exultant qr ꝑuias tenebt o s abulant. ⁊ nesciunt qͦeunt
Si enĩ q ad pęnã tendant ispicerent gressũ udq colibe¬
rentꝰ uoꝵãq letiuã salubri fletu castigarent ut er us¬
ris ã musiere aliena ⁊ ab extͣnea que mollit sermones suo
Cendet hic uisus a suꝑiorib uͥ dictũ suerati ꝑeudentia ser¬
uabit te. łt ẽ sensus. Prudentia seruabree. it erelsu¬
ris ã muliere aliena. Quia gͦ pͥuis. salomon auditorẽ suũ
quẽ sapentiã docere satagit admoniut ne latronib

Expanded text:
i, perversa loquentem eum qui hujus auctor est suasionis. Qui relinquunt iter rectum et ambulant per vias tenebrosas. Pulchre itineri recto vias tenebrosas opposuit, quia nimirum iter rectae actionis in luce peragitur, atque ad odit lucem, et non venit ad lucem, ut non arguantur ejus opera , et talis finem exterioribus sortietur in tenebris. Qui laetantur cum male fecerint, et exultant in rebus pessimis. Ideo mala facientes exultant, quia per vias tenebrosas ambulant, et nesciunt quo eant. Si enim, quia ad poenam tendunt, aspicerent, gressum utique cohiberent noxiamque laetitiam salubri fletu castigarent. Ut eruaris a muliere aliena et ab extranea quae mollit sermones suos. Pendet hic versus a superioribus ubi dictum fuerat, prudentia servabit te. Et est sensus: Prudentia servabit te ut eruaris a muliere aliena, quia ergo prius Salomon auditorem suum quem sapientiam docere satagit, admonuit, ne latronibus
Abbreviated transcription (Latin):
cȩleste p̃cellit. Primi ⁊ purissimi fructus eiꝰ. Si uixta
eccłiasticũ radix sap̾entiȩ ẽ timere dm̃: fructus sapi¬
eiꝰ uisione incurrit siue qr pͥmo ad hanc ẽtẽplan¬
dã homo creatus ẽ. Unde ⁊ ad olescentior filiꝰ uͥ ad pa
trẽ pęnitens rediit. pͥmã stolã recepisse inemorat᷑.
siue qr pͥmũ ⁊ rude aurũ solet eͥ̾e̾ purissimũ. ⁊ pͥma
stola nr̃a beatitudo ᷤᷤ uere ẽ beatitudo credenda. quę

Expanded text:
coeleste praecellit.-- Primi et purissimi fructus ejus. Si, juxta coeleste praecellit.-- Primi et purissimi fructus ejus. Si, juxta Ecclesiasticum, radix sapientiae est timere Deum, fructus sapitum in ejus visione incurrit; sive quia primo ad hanc contemplandam homo creatus est. Unde adolescentior filius, taemoratur ; sive quia primum et rude aurum solet esse purissimum, et prima sola nostra beatitudo vere est beatitudo credenda, quae
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ omẽm hominẽ quẽ recipit. Qđ mirandũ cur apło¬
ad hebreos hebraice seribens magis seqͥ uoluerit. Bea¬
tus homo qͥ inuenit sapientiã. ⁊ qͥ affluit prudentia. Quia
positos sub disciplina ⁊ correptio ñ solabat᷑ addit qđ in
ceꝑat. insinuans qr beatitudo ẽ uera hominis ñ aduer
sis carere in p̃senti. s etnȩ sapientię ꝑceptiõe lȩtari. qđ
ẽ ⁊ in hac uita dñi uoluntatẽ cognoscere. ⁊ in futuro
eiꝰ uisione ꝑfrui. Et bene cũ diceret. beatus homo qͥ i¬
uenit sapientiã. mox addidit. ⁊ qͥ affluit prudentia.
Sunt enĩ qͥ inueniunt sapientaã. doctrinã ueritatis
aure ꝑcipiendo. s affluere prudentia neglegunt. no¬
lendo cordis sui sinũ ad ꝑcipiendã eiꝰ amplitudinẽ laxari
Melior ẽ adqͥsitio eiꝰ negotiatione auri uel argenti.
Non metuat de corrptione inopiȩ quisqͥs opes adqͥsiuit
sapientiȩ. qr thesauris terrestrib incõparabilit̾ iiuiꝰ

Expanded text:
autem omnem filium quem recipit. Quod mirandum cur Apostoad Hebraeos Hebraice scribens magis sequi voluerit. Beatus homo qui invenit sapientiam, et qui affluit prudentia. Quia positos sub disciplina et correptione solabatur, addit quod coeperat, insinuans quia beatitudo est vera hominis non adverientiae perceptione laetari. Quod est in hac vita Domini voluntatem cognoscere, et in futuro ejus visione perfrui. Et bene cum diceret, Beatus homo qui invenit sapientiam, mox addidit, Et qui affluit prudentia. Sunt enim qui inveniunt sapientiam, doctrinam veritatis aure percipiendo; sed affluere prudentia negligunt, nolendo cordis sui sinum ad percipiendam ejus amplitudinem laxare. Melior est acquisitio ejus negotiatione argenti et auri. Non metuat de corrsapientiae, quia thesauris terrestribus incomparabiliter munus
Abbreviated transcription (Latin):
qr in eo c̃silio qͦ illos salicare decreuerã. ad qͥescerere¬
nuebant. Saturabunt᷑ suis qͥb aiebant: abscondamꝰ
tendiculas ẽtra insontẽ frust᷑ qͥb ꝓ saluatore latro
Sb sic̃ ⁊ cetera potest accipi. Aduersio paruuloꝵ inter¬
ficiet eos. Paruulos ñ etate. s sensu dic̃.: qͥb supͣ dictr̃ ẽ.¬

Expanded text:
Quia meo consilio, quo illos salvare decreveram, acquiescere reQuia meo consilio, quo illos salvare decreveram, acquiescere renuebant, saturabuntur suis; quibus aiebant, Abscondamus tendiculas contra insontem frustra; quibus pro Salvatore latronbus, sicut et caetera, potest accipi.-- Aversio parvulorum interficiet eos. Parvulos non aetate, sed sensu dicit, quibus supra dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
Nã ⁊ hoc qđ seqͥt᷑ mane c̃surgent ⁊ ñ inuenient meãp¬
sũ tẽpꝰ extremi examinis. qͦ alii inuitã et̾nã. alii in op¬
ꝓbriũ resurgunt sẽpit̾nũ aꝑte designat. Eo qđ exosã
habuerint disciplinã. ⁊ timorẽ dñi ñ susceꝑint. Meri¬
to salute pͥuant᷑ qͥ pͥneipiũ sapientiȩ timorẽ dñi ⁊ dis¬
ciplinã. ñ mͦ ñ habent. s ⁊ odiis insequunt᷑. At salutiᷤ¬
S filiꝰ iniqͦ inqͥt odio habui: ⁊ legẽ tuã dilexi. Comedent gͥ
fructꝰ iuȩ suȩ. uiã eoꝵ dicit. de qͣ sup᷑ dixerat: pedes enĩ
illoꝵ ad malũ currunt. Quia inqͥt uias meas ingredi
noluerunt ut uiuerent̾ recipient mercedẽ uarum
suarũ. ut in ȩt̾nũ ꝑeant. At contͣ de his qͥ timent dñm
qͥ ãbulant inuiis eiꝰ dr̃. Labores fructuũ tuoꝵ mandu¬
cabis: beatꝰ es. ⁊ bene tͥ erit. Suisq c̃siliis saturabunt᷑

Expanded text:
nam et hoc quod sequitur, Mane consurgent et non invenient me, ipnam et hoc quod sequitur, Mane consurgent et non invenient me, ipsum tempus extremi examinis, quo alii in vitam aeternam, alii in opprobrium resurgunt sempiternum, aperte designat. Eo quod exosam habuerint disciplinam, et timorem Domini non susceperint. Merito salute privantur, qui principium sapientiae timorem Domini et disciplinam non modo non habent, sed et odiis insequuntur, at salutis filius, iniquos, inquit, odio habui et legem tuam dilexi . Comedent igitur fructus viae suae. Viam eorum dicit de qua supra dixerat, pedes enim illorum ad malum currunt. Quia, inquit, vias meas ingredi noluerunt ut viverent, recipient mercedem viarum suarum, ut in aeternum pereant; at contra de his qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus, dicetur: Labores fructuum tuorum manducabo, beatus es et bene tibi erit Suisque consiliis saturabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
exaudiã. Non legunt᷑ iudeim illa obsidione dnm inuo¬
casse s tantũ armis e̾e̾ c̃fisi. Quãuis desolationẽ patriȩ
ruinãq tẽpli amarissima ẽspexerint. si qͥ tam̃ tunc ep̃
inuocabant. qr hi culpã ꝓ qͣ s̃ puniti intelligere ut
uere peniterent nolebant. frust᷑ ad eũ quẽ c̃tẽpsere
clamabant. Uñ recte dicunt᷑ tribulationẽ eũ angus¬
tia fuisse ꝑpessi. Tribulatio nãq erat in eis. qͥb foris
depͥmebant᷑: angustia in eo qđ intus a dõ nil c̃solatio¬
nis inuenerant. At c̃tra scĩ cũ exteriꝰ oppͥmunt᷑ aduer¬
sis. spe certa salutis in corde dilatant᷑. scientes se ab illo
Nine z enĩ ꝓpħa ait. Cũ inuocarẽ te exaudistime ds̃ uis¬
titiȩ meȩ. In tribulationẽ dilatasti me. Porest aut̃ tota
hȩc correptio sapientiȩ de uniuersis generalit̾ reꝓbis
accipi: qr in die iudicii elament ad iudicẽ districtũ
aꝑiri dͥ ianuã regni postulantes. nec mereant᷑ exaudiri

Expanded text:
illa obsidione Dominum invocasse, sed tantum armis esse confisi, quamvis desolationem patriae ruinamque templi amarissima mente conspexerint. Si qui tamen tunc eum invocabant, quia hic culpam, pro qua sunt puniti, intelligere, ut vere poeniterent, nolebant, frustra ad eum quem contempsere clamabant. Unde recte dicuntur tribulationem cum angustia fuisse perpessi. Tribulatio namque erat in eis, qua foris deprimebantur; angustia, in eo quod intus nil a Deo consolationis invenerant. At contra sancti, cum exterius opprimuntur adversis, spe certa salutis in corde dilatantur, scientes se ab illo Hinc etenim Propheta ait: Cum invocarem te, exaudisti me, Deus justitiae meae, in tribulationibus dilatasti me . Potest autem tota haec correptio sapientiae de universis generaliter reprobis accipi, quia in die judicii clament ad judicem districtum, aperiri sibi januam regni postulantes, nec mereantur exaudiri,
Abbreviated transcription (Latin):
inclinare suadet. qr nimirũ necesse ẽ. ut ⁊ diuinũ in
cunctis Iagitemꝰ auxiliũ. ⁊ ipsi dño adiuuante bona
q̃ ualemꝰ agamꝰ. neq enĩ sine ipso qͥcꝗͣ facere possumꝰ:
nec rursũ sine nr̃o conamine qͣntulũcũq habere ua¬
lemꝰ. nos ab ipso saluandos ẽẽ credamꝰ. Si quesieris eã qͣ
pecuniã. ⁊ sic̃ thesauros effoderis illã. Si tanta cura
sapientiã. qͣnta cupidi querunt peccuniã uel certe si
tã sollicite quesieris sapientiã. ipsa saꝑientia qͣsi infini¬
tas ꝑ hanc ⁊ in effabiles diuitias sis ad qͥsiturꝰ ꝑcipies
p̃mia quȩ subsequent᷑ exponunt᷑ Q uͦ thesauros effodit
eicit ruder t̾restre fac̃ in altũ foucã. sedulꝰ insistit la¬
bori donec ad thesauroᷤᷤ qͦs querit ad tingat. ⁊ qͥ thesau¬
ros sapientiȩ inuenire desiderat. qͥcqͥd sͥ t̾renũ in e̾eͥ
dep̃hend̾it expurget. Carnales illecebis abscidat. fossã
i se humilitatis faciat: nec qͥeseat ab agendo pͥusquã

Expanded text:
nclinare suadet, quia nimirum necesse est, ut et divinum in cunctis flagitemus auxilium, et ipsi, Domino adjuvante, bona quae valemus agamus: neque enim sine ipso quidquam facere possumus, nec rursum sine nostro conamine quantulumcumque habere valemus, nos ab ipso salvandos esse credamus. Si quaesieris eam quasi pecuniam, et sicut thesauros effoderis eam. Si tanta cura sapientiam, quanta cupidi quaerunt pecuniam, vel certe si tam sollicite quaesieris sapientiam, quasi infinitas per hanc et ineffabiles divitias sis acquisiturus, percipies praemia quae subsequenter exponuntur. Qui vero thesauros effodit, ejicit rudus terrestre, facit in altum foveam, sedulus insistit labori, donec ad thesauros quos quaerit attingat. Et qui thesauros sapientiae invenire desiderat, quidquid sibi terrenum inesse deprehenderit expurget, carnales illecebras abscindat, fossam in se humilitatis faciat, nec quiescat ab agendo, priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
tia ꝓferebat cũ in apłis suis loquebat᷑ e qͥb unꝰ aiebat.
portarum urbis etiã sẏnagogȩ maiores uitellegi. in
qͥb sapientia disputabat. cũ etiã legis peritos phari¬
scos ⁊ sacerdotes ꝑ apłos loquens suã reuocabat ad grãm
ita ut sic̃ lucas ait. multa etiã turba sacerdotũ obediret
fidei. Qͥd aut̃ eadem sapientia clamitaret adiungit᷑.¬
s Usq qͦ paruuli diligitis infantiã: iisq qͦ pariuili sensu.

Expanded text:
tia proferebat, cum in apostolis suis loquebatur, e quibus unus aiebat: tia proferebat, cum in apostolis suis loquebatur, e quibus unus aiebat: portarum urbis etiam synagogae majores intelligi, in quibus sapientia disputabat, cum et legisperitos, pharisaeos, et sacerdotes, per apostolos loquens, suam revocabat ad gratiam; ita ut, sicut Lucas ait: multa etiam turba sacerdotum obediret fidei. Quid autem eadem sapientia clamaret, adjungitur:-- Usquequo, parvuli, diligitis infantiam? Usquequo par
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicarent. ne głam eiꝰ quã in moute conspexerant.
cuiquã dicerent. magisq tunc potentiã suȩ mages¬
tatis oꝑib quã uerbis ostendebat. impleta ꝓphetia
plateis dabat uocẽ suã. qr in latitudine plebium
manifeste quȩ ante paucos docuerat replicabat:
ĩpleto uerbo qđ eisdẽ suis p̃conib ait. Quȩ dico uob̃
in tenebris dicite in lumine:⁊ qđ in aure auditis p̃di¬
cate suꝑ tecta. In capite turbarũ clamitat. qr. etiã pͥnci¬
pib qͥ sibi ei p̃ualuisse ut crucifigeret᷑ uidebant᷑ rea¬
tũ homicidii qđ ꝑpetrarant palã reducebat ad memo¬
riã eosq ad penitentiȩ remedi ũ uocabat. In forib in¬
qͥt portarũ urbis ꝓfert uerba sua. Urbs dñi ȩccłia ẽ
ex utroq popło udeoꝵ uidelicet ⁊ gentiliũ adiinata. euuꝰ
portarũ fores s̃ doctores qui uerbũ p̃dicando credentes in
eã introducunt. Et in forib portarũ eiꝰ uerba sua sapien¬

Expanded text:
hristus praedicarent, ne gloriam ejus quam in monte conspexerant, hristus praedicarent, ne gloriam ejus quam in monte conspexerant, cuiquam dicerent, magisque tunc suae potentiam majestatis, operibus quam verbis ostendebat, impleta prophetiplateis dabat vocem suam quia in latitudine plebium, manifeste quam antea paucos docuerat replicabat, impleto verbo quod eisdem suis praeconibus ait: Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine, et quod in aure auditis, praedicate super tecta . In capite turbarum clamitabat, quia etiam principibus qui sibi ei praevaluisse ut crucifigeretur videbantur, reatum homicidii quod perpetrarant, palam reducebat ad memoriam, eosque ad patientiae remedium vocabat. In foribus, inquit, portarum urbis profert verba sua. Urbs Domini Ecclesia est, ex utroque populo Judaeorum videlicet et Gentium adunata, cujus portarum fores sunt doctores, qui verbum praedicando credentes in eam introducunt. Et in foribus portarum ejus verba sua sapien
Abbreviated transcription (Latin):
qͣlit̃ pecunias augeat. Talesq semitę rapiunt ad in¬
teritũ animas possidentiũ: id ẽ eoꝵ qͥ possessionib
pecuniarũ ultͣ rationẽ incũbunt. Non solũ gͦ inqͥt.
hi qͥ ob fulargiriã rapinis innocentiũ ⁊ cedib iniugi¬
lant. semet hoc agentes ꝑdunt uerũ ⁊ si eodẽ ordine
tam ⁊ si minore reatu om̃s auari meditationes qͥ thesaurũ
dõ p̃ferunt. hunc ad interitũ trahunt. Alit̾. Sic semitę
om̃s auari animas possidentiũ rapiunt: tali fine ut p̃fatꝰ
sũ auarus qͥsq ꝑͥmit uel nudat eos qͥ possessionib ab un¬
dant. ut ipse potiꝰ hoc agendo ꝑeat. Pauperes nãq quos
nichil possidere cernit cur occidat: qͦs spoliet ñ inue¬
nit. Huc usq ꝑ sequtiones quas udei xp̃o intulisse
describunt᷑ hinc referiuit᷑ ea quȩ post passionẽ eisde
suȩ misteria diuinitatis patefecit. ipsisq p̃cepit. ne

Expanded text:
qualiter pecunias augeat, talesque semitae rapiunt ad inqualiter pecunias augeat, talesque semitae rapiunt ad interitum animas possidentium, id est eorum qui possessionibus pecuniarum ultra rationem incumbunt. Non solum ergo, inquit, hi qui ob philargyriam rapinis innocentium et caedibus invigilant, semet hoc agentes perdunt; verum eodem ordine, tametsi minore reatu omnes avari meditationes quae aurum Deo praeferunt, hunc ad interitum trahunt. Aliter, sic semitae omnis avari animas possidentium rapiunt, tali fine, ut praefatus sum, avarus quisque perimit, et nudat eos qui possessionibus abundant, ut ipse potius hoc agendo pereat. Pauperes namque quos nil possidere cernit, cur occidat, quo spolia non invenit. Huc usque persecutiones quas Judaei Christo intulere describuntur: huc referuntur ea quae ipse post passionem eisdesuae mysteria divinitatis patefecit, ipsisque praecepit ne a
Abbreviated transcription (Latin):
morte plectant᷑ cont᷑ aĩas aut̃ dic̃. ut ęt̾na qͦq aĩarũ
ꝑditione dãpnent᷑. Qd cũ ad om̃s qͥ sanguini insidiant᷑¬
⁊ fraude sibi uiuendũ estimant ꝑtineat: specialit̃ tam̃
iudeis ẽgruit. qͥ insonti dño tendiculas absconderunt.
eiꝰq apłos uirtutũ pennis fultos. dolis cunuenire sa¬
tagebant. Contͣ suũ nãq sanguinẽ suasq aĩas agebant.
qͥtim̃tes ne terrestre regnũ ꝑderent. cęli t̾ręq regẽ
occiderunt. Cęli ciues ꝑ sequebant᷑ in t̾ra ideoq ⁊ qđ
int̾ris habebant. ⁊ qđ in cęlis ad qͥrere poterant reg¬
nũ ꝑdiderunt. Generalit̾ aut̃ dicendũ qr qͥcũq ocu¬
los fidei habet aꝑtos. accipit a dño pennas colũbȩ.
qͥb ad et̃nã uolet reqͥem. Frustͣ tali nectent laqueos¬
mali: seq ipsos potiꝰ hoc p̃sum̃do ꝑimunt. Sic semi¬
Stȩ om̃s auari aĩas possidentiũ rapiunt. Semitas aira¬
ri dicit subtiles eiꝰ cogitationes qͥb sedulus inqͥrit

Expanded text:
ontra animas autem dicit, ut aeterna quoque animarum perditione damnentur. Quod cum ad omnes qui sanguini insidiantur, et fraude sibi vivendum existimant, pertineat, specialiter tamen Judaeis congruit, qui insonti Domino tendiculas absconderunt, ejusque apostolos, virtutum pennis fultos, dolis circumvenire satagebant. Contra suum namque sanguinem suasque animas agebant, qui timentes ne terrestre regnum perderent, coeli terraeque regem occiderunt, et coeli cives persequebantur in terra; ideoque et quod in terris habebant, et quod in coelis acquirere poterant, regnum perdiderunt. Generaliter autem dicendum quia quicunque oculos fidei habet apertos, accipitque a Domino pennas, ut columbae, quibus aeternam volet ad requiem, frustra tali nectmali, seque ipsos potius hoc praesumendo perimunt. Sic semitae omnis avari animas possidentium rapiunt. Semitas avari dicit subtiles ejus cogitationes, quibus sedulus inquirit,
Abbreviated transcription (Latin):
addit᷑. inclina cortuũ ad noscendã prudentiã. Inclinare
qͥppe ẽ cor ad noscendã prudentiã. humiliare ⁊ emun
fiat ad ꝑcipienda misteria ueri¬
tatis. Uñ eadẽ sa¬
pientia patͥ loquens ait: Abscon¬
disti hȩc ãsapientib ⁊ prudentib. ⁊ reuelasti ea paruulis:
id ẽ abscondisti a suꝑbis. ⁊ reuelasti humilib. Si eñĩ sapien¬
tiã inuocaueris: ⁊ inclinaueris cor tuũ prudentiȩ. Hullỹ
inuocare idẽ innos orando uocare nͥ dm̃ debemꝰ. Cũ gͦ sa¬
pientiã inuocandã eͥe docet: ostendit sȩ ꝓpculdubio ñ
quãlibet sapientiã. id ẽ notitiã rerũ cęlestiũ siue
p̃ponere. In huiꝰ nãq ꝑceptione sapientiȩ sũ mȩ ẽ ꝑcep¬
tio beatitudinis. ipsa actestante quȩ patͥ ꝓ nob̾suppli¬
cans ait. Hȩc ẽ aut̃ uita et̃na ut cognoscant ce solũ ue

Expanded text:
additur: Inclina cor tuum ad noscendam prudentiam. Inclinare additur: Inclina cor tuum ad noscendam prudentiam. Inclinare quippe est cor ad noscendam prudentiam humiliare, et emunfiat ad percipienda mysteria veritatis, unde eadem sapientia Patri loquens ait: Abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis , id est, abscondisti a superbis et revelasti humilibus. Si enim sapientiam invocaveris et inclinaveris cor tuum prudentiae. Nullum invocare, id est, in nos orando vocare, nisi Deum debemus; cum ergo sapientiam esse invocandam docet, ostendit se procul dubio non quamlibet sapientiam, id est, notitiam rerum coelestium sive proponere. In hujus namque perceptione sapientiae, summa est perceptio beatitudinis, ipsa attestante, quae Patri pro nobis supplicans ait: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum e
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis qͥescet. ut lazarus in sinu habrahȩ. ⁊ ab un¬
datia ꝑfruet᷑ maloꝵ timore sublato: nune abundantia
bonoꝵ oꝑũ ablato timore etiã eoꝵ qͥ occidunt corpꝰ. tẽ
abundantia guidioꝵ inp̃mio. Quanta enĩ ibi abundan
ri: ablato ꝓrsus timore om̃iũ quȩ aliqͥd adu̾si ulteriꝰ
mea absconderis penes te. Abscondit mandata dĩ penes
se qͥ hȩc audiens sollicito in corde recondit: iuxta illũ
qͥ ait. In corde meo abscondi eloqͥa tua ut ñ peccẽ tͥ. Es̃t¬
demonia qͣsi sem̃ secus uiã iac̾tatũ uolucres tollant.
Ut audiat inqͥd sapientiã auris tua.Ille enĩ sapientiã
aure ñ audire ꝓbat᷑. qͥ u̾bũ dĩ auditu tantũ corporis
ꝑcipiens. menioria retinere ut hȩc oꝑet᷑ dissimulat.
Si gͦ mandata dĩ fixo amore discendi ⁊ custodiendi susceꝑi.
pͥmo humilitatis uiã tene. hoc ẽ enĩ qđ sub sequenter

Expanded text:
resurrectionis quiescet, ut Lazarus in sinu Abraham. Et abunresurrectionis quiescet, ut Lazarus in sinu Abraham. Et abundantia perfruetur, malorum timore sublato. Nunc abundantia bonorum operum ablato timore etiam eorum qui occidunt corpus, tunc abundantia gaudiorum in gremio. Quanta enim ibi abundantri, ablato prorsus timore omnium, quae aliquid adversi ulterius mones meos, etc. Abscondit mandata Dei penes se, qui haec audiens sollicito in corde recondit, juxta illum qui ait: In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi. Estdaemonia quasi semen secus viam jactum volucres tollant. Ut audiat, inquit, sapientiam auris tuae. Ille enim sapientiam aure non audire probatur, qui verba Dei auditu tantum corporis percipiens, memoria retinere et opere dissimulat; si ergo mandata Dei fixo amore, discendi et custodiendi susceperis, primo humilitatis viam tene, hoc est enim quod subsequenter
Abbreviated transcription (Latin):
sensib e̾ẽ potuissent: si ñ a c̃silio sapientiȩ audicũ ad¬
uerterent. Q aut̃ aduerterintꝰ eo sese et̃nę morti desti¬
nabant łt̃ ꝓsꝑitas stultoꝵ ꝑdet illos. cũ nulliꝰ retardan¬
tib aduersis. ꝑfecerint actu qđ meditantes auint.
Omnẽ p̃tiosã substantiã repꝑiemꝰ. Itẽ adu̾sio paruuloꝵ
int̾ficiet eos. ⁊ ꝓsꝑitas stultoꝵ ꝑdet illos: qr sepe aduer¬
sus a timore animꝰ. c̃ditoris. iã de ira eiꝰdẽ iusti c̃ditoris
patit᷑ ut in his quȩ peccat. nichil sustinere uideat᷑
adu̾si: s ut beatꝰ iob ait ducat inbonis dies suos ⁊ in
piuicto adinferna descendat. Qͥ aut̃ me audierit absq
in aduersis. ⁊ in ipsa morte qͣsi de ingressu uitę lȩtat᷑.
qͥetũq sẽꝑ a suꝑuacius cogitationib ac tumultib tẽptati
dici in lege mysticȩ designabat. S ⁊ cũ tͣnsierit e scło. ñ
solũ absq timore inaloꝵ. s ⁊ in magno gaudio speratȩ

Expanded text:
 esse potuissent, si non a consilio sapientiae, auditum averterent. Quo autem averterant, eo sese aeternae morti destinabant.-- Et prosperitas stultorum perdet illos. Cum nullis retardantibus adversis perfecerint actu, quod meditantes aiunt: Omnem pretiosam substantiam reperiemus. Item: Aversio parvulorum interficiet eos, sus a timore conditoris animus, jam de ira ejusdem justi conditoris patitur, ut in his quae peccat nil sustinere videatur adversi; sed ut beatus Job ait: Ducat in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendat . Qui autem me audierit, absque in adversis, et in ipsa morte quasi de ingressu vitae lactatur, quietumque semper a supervacuis cogitationibus ac tumultibus tentatiodiei in lege mystice designabat, sed et cum transierit e saeculo, non solum absque timore malorum, sed et in magno gaudio speratae
Abbreviated transcription (Latin):
habent spei ⁊ caritatis cęterarũq uirtutũ. qͥb ⁊ cęlestia
dũ uiiunt desiderent. ⁊ ad hȩc post mortẽ mereant᷑
ꝑtingere. habent ⁊ oculos m̃tis ꝑ qͦs ⁊ mala quȩ ab ĩpiis
sustinent otius tͣnsitura.⁊ bona quę sustinendo meru¬
eri nt. in ęt̾nũ mansura p̃uideant. Qͥb simul oculis
⁊ reꝓboꝵ suꝑbiã cito c̃sũmalidã ⁊ torm̃ta sequentia
semꝑ mansura ꝑspiciunt. Potest ⁊ ita accipi. qđ rete
dicat. ꝑnitiosã maloꝵ doctrinã:. quã ab eoloco ẽtexi¬
it uͥait. Si te lactauerint peccatores: ne adqͥescas. frus¬
t᷑q tale iacit᷑ rete ante eos. qͥ mundis oculis cordis suꝑna¬
tendunt᷑. cauet qui c̃uersationẽ habet incęlis. Utrũq gͦ
rete frust᷑ bonis parant reꝓbi: qr ⁊ si suadent iniqͣ suꝑ¬
ant᷑ iustoꝵ sapientia.:⁊ si inferunt aduersa. contẽpnunt᷑
patientia: in suꝑ ⁊ ipsi tẽptatores suis se ꝑdunt insidiis.

Expanded text:
atis, caeterarumque virtutum, quibus et coelestia, dum vivunt, desiderant, ut ad haec post mortem mereantur pertingere. Habent et oculos mentis, per quos et mala, quae ab impiis sustinent, citius transitura, et bona, quae sustinent, meruerunt, aeterna mansura praevideant. Quibus simul oculis, et reproborum superbiam cito consumendam, et tormenta sequentia semper mansura prospiciunt. Potest et ita accipi, quod recte dicat perniciosam malorum doctrinam, quam ab eo loco contexuit, ubi ait: Si te lactaverint peccatores, ne acquiescas. Frustraque tale jacitur rete ante eos, qtenduntur, cavet, qui conversationem habet in coelis. Utrumque ergo rete frustra bonis parant reprobi, quia et si suadent iniqua, superantur justorum sapientia, et si inferunt adversa, contemnuntur patientia. Insuper et ipsi tentatores suis se perdunt insidiis.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc discipłis se humilit̾ audientib ipsa quę cos in car¬
ne apparens erudiebat sapientia donauit. ut ⁊ suas
parabolas quas tubȩ neqͥbant intelligerent:⁊ ꝓpħarũ
ac legis eniginata id ẽ obscura dicta sp̃ũalit̾ animad¬
uertere. ac suis auditorib dilucidare ualerent. S ⁊ se¬
quentib eccliȩ magistris eadem intelligentiȩ spũalis
Carchana. pie querentib ac pulsantib reserauit. Ti¬
smor dñi pͥncipiũ sapientiȩ. Quo s̃ timores dñi. łmꝰ ser¬
Tuilis. qͥ pͥncipiũ scientię uel sapientię uocat᷑: seđs ami

Expanded text:
Hoc discipulis se humiliter audientibus, ipsa quae eos in carHoc discipulis se humiliter audientibus, ipsa quae eos in carne apparens erudiebat, sapientia donavit, ut et suas parabolas, quas turbae nequibant intelligere, et prophetarum ac legis aenigmata, id est, obscura dicta spiritualiter animadvertere, ac suis auditoribus dilucidare valerent. Sed et sequentibus Ecclesiae magistris, eadem intelligentiae spiritualis arcana, pie quaerentibus ac pulsantibus reseravit.-- Timor Domini, principium sapientiae. Duo sunt timores Domini: primus servilis, qui principium s
Abbreviated transcription (Latin):
ñ licet hominib uerba loqͥ. nichi lominꝰ cam̃ ad trã
reuersus aiebat. qr ex parte cognouimꝰ ⁊ ex parte
ꝓphetamꝰ. Cũ aut̃ uenerit qđ ꝑfectũ ẽ ȩuacuabit᷑
S qđ ex parte ẽ. Et intelligens gubernaculã possidebit.
Nemo se iac̾tet sua de scientia. qr qͥ sapientiũ uerba creber
audire ⁊ intelligere neglegit. uitã suã rite guberna¬
re ñ nouit. quantomagis alieno regimini p̃fici neqͥt.
qͥ seipsũ ad patrũ disciplinã subicere contẽpsit: Qđ
gͦ ait. audiens sapiens sapientior erit: ad cognitionẽ
rerũ quȩ ꝑ sapientiã noscunt᷑ respicit. Qđ uͦ addit
uitȩ quȩ ꝑ eandẽ sapientiã discit᷑ uel docet᷑ ꝑtinet.
Et pulchre pͥncipiũ parabolarũ. pͥncipio ẽgruit ti¬
tuli qͦ ita se habet. Parabolȩ salomonis filii dd̃ regis
Cisrł. ad sciendã sapientiã ⁊ disciplinã. Animaduertet¬

Expanded text:
non licet hominibus verba loqui , nihilominus ad terram non licet hominibus verba loqui , nihilominus ad terram reversus aiebat: Quia ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus; cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex partNemo se de sua jactet scientia. Quia qui sapientium verba creber audire et intelligere negligit, vitam suam rite gubernare non novit, quanto magis alieno regimini perfici nequit, qui seipsum ad patrum disciplinam subjicere contempsit. Quod ergo ait: Audiens sapientior erit, ad cognitionem rerum quae per sapientiam noscuntur respicit, quod vitae quae per eamdem sapientiam discitur vel docetur, pertinet. Et pulchre principium Parabolarum, principio congruit tituli, quod ita se habet, Parabolae Salomonis filii David regis Israel, ad sciendam sapientiam et disciplinam.
Abbreviated transcription (Latin):
ducant᷑ a simplicitate uere scientię quȩ ducit ad
uitã. Ad olescenti scientia ⁊ intellec̾tꝰ. qrꝰ prudent̃
declinat falsa. consequent scita ueritatis ꝑcipiet.
sapientiã petiit ⁊ accepit. pulchxe mitiũ parabolarũ
suarũ a sapientia sumit. Qd aut̃ ait sapientẽ eũ audi¬
erit uerbũ sapientiorẽ effici. ostendit neminẽ in hac
uita ita sapientẽ fieri posse. cuiꝰ sapientia nequeat
augeri: semꝑq moris sapientiũ e̾e̾. ut dicta maioꝵ
⁊ aliquando minoꝵ etiã auscultent. ⁊ qͥcqͥd in eis uti¬
litatis audierint ad se replicent. suoq in corde re¬
condant. Deniq audiuit sapiens minor maiorẽ re¬
gina saba saba salonionẽ.⁊ sapientior rediit. Audiuit
moyses socerũ. multo inferiorẽ sublimior: ⁊ sapientior
audiuit discipłs eiꝰ. tunc saulus nunc apłs paulus
sapientes utiq uerbũ eugłii. ⁊ sapientiores s̃ facti᷑.
Qetiã paulus cũ ad terciũ cęlũ raptus. audiss ea quȩ

Expanded text:
simplicitate verae sapientiae, quae ducit ad vitam. Adolescenti scientia et intellectus, quia qui prudenter declinat falsa, consequenter scita veritatis percipiet. sapientiam petiit et accepit, pulchre initium Parabolarum suarum a sapientia sumit. Quod autem ait: Sapientem, cum audierit verbum, sapientiorem effici, ostendit neminem in hac vita ita sapientem fieri posse, cujus sapientia nequeat augeri, semperque moris esse sapientium ut dictis majorum, et aliquando etiam minorum, auscultent; quidquid in eis utilitatis audierint, ad se replicent suoque in corde recordentur. Denique audivit sapiens minor majorem, regina Saba Salomonem, et sapientior rediit . Audivit Moyses socerum multo inferiorem, et sublimior ac sapientior audivit discipulus ejus, tunc Saulus, nunc apostolus Paulus. Sapientes utique verbum Evangelii, et sapientiores sunt effecti. Qui etiam Paulus, cum ad tertium coelum raptus audisset ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
uenditis emit. Dabit capiti tuo augmenta gr̃arũ.¬
⁊ corona inclita ꝓteget te. Patet de falomone. e ꝓ la
bitur. Expositis sane his quȩ a patre uerba ꝑee.¬
perat. redit ad docendum auditorẽ suum sapien¬
cium quam oepit andi filimi ⁊ suscipe uerlu
mea. ut multiplicent᷑ tͥ anni uitȩ: id ẽ ut uitȩ eterne
dona ꝑcipias. Ducam te ꝑ semitas equitatis: quas cũ
ingressus fueris. ñ artabunt᷑ gressus tui. Semitȩ
id ẽ actiones equitatis. dum inchoant᷑ artȩ uident᷑
⁊ angustȩ: dũ uͦ ꝓfec̾tum capiunt. iam ex consuetud¬
ne spatiosȩ uident᷑ ⁊ latę: psalmista testante qͥ cum
incipiens dño dixiss ꝓpt̾ u̾ba labioꝵ tuoꝵ ego eus¬

Expanded text:
venditis emit. Dabit capiti tuo augmenta gratiarumvenditis emit. Dabit capiti tuo augmenta gratiarum, corona inclyta proteget te. Patet de Salomone, quia dubitur. Expositis sane his, quae a Patre verba perceperat redit ad docendam auditorem suum sapientiam, quam coepit. Audi, fili mi, et suscipe verba mea ut multiplicentur tibi anni vitae. Id est, ut vitae aeternae dona percipias. Ducam te per semitas aequitatis, quas cum ingressus fueris, non arctabuntur gressus tui. Semitae, id est, actiones aequitatis dum inchoantur arctae videntur et angustae, dum vero profectum capiunt, jam ex consuetudine spatiosae videntur et latae, Psalmista testante, qui cum insipiens Domino dixiss
Abbreviated transcription (Latin):
se humiliat exaltabit᷑ audite filii disciplinã patris.
ad philosophyam. qualit̃ ipse sapientiã sit a patre
edoc̾tus explicat. Nami ⁊ ego filius fui patris mei
gis ad spem ꝑcipiendȩ sapientię mentẽ erigit. qđ
cũ eos quos in sapientia iam elarere miram᷑. aliqͣn¬
do paruulos ⁊ indoctos eͥe̾ meminumiꝰ fuisse. Et̃
docebat me atq dicebat. Suscipiat uerba mea cor¬
tuum. huiꝰmodi monita salomioni a daud patre
data. qui tierba dierum relegit inuenit. Quare
autẽ se salomon unigenitũ eorã matre nominat
quẽ frẽm uterinũ p̃cessisse seriptura testat᷑ nͥ q
ille mox natus sine nomine. qͣsi numꝙͣ. cͥe̾t uita
decessit: Et in om̃i possessiõe tua. ad quire pru
dentiam. Om̃ia quȩ possides terrena contẽpue.
dũ mͦ sapientiam ꝑcipias. Qđ fecit salomon ipse
dum data s optione. amorem sapientiȩ eunc̾tis
p̃posuit reb ⁊ in euglio qui p̃ciosam margari¬
tam quesiuit. hanc inuentam. om̃ib que habuit

Expanded text:
. CAPUT IV. Audite, filii, disciplinam patris, ad philosophiam, qualiter ipse sapientiam sit a patre edoctus, explicat.-- Nam et ego filius fui patris mei gis ad spem percipiendae sapientiae mentem erigit, quam cum eos quos in sapientia jam clarere miramur, aliquando parvulos et indoctos fuisse meminimus. Et docebat me atqtuum. Hujusmodi monita Salomoni a David patre data, qui Verba dierum relegit invenit; quare autem se Salomon unigenitum coram matre nominat, quem fratrem uterinum praecessisse Scriptura testatur, nisi quia ille mox natus sine nomine quasi nunquam esset, vita discessit? Et in omni possessione tua acquire prdentiam. Omnia quae possides terrena contemne; dummodo sapientiam percipias. Quod fecit Salomon ipse, dum data sibi optione, amorem sapientiae cunctis praeposuit rebus ; et in Evangelio, qui pretiosam margaritam quaesivit, hanc inventam, omni
Abbreviated transcription (Latin):
dant sanguinẽ. Non solũ ad malũ qđ tẽporalit̃ oꝑant᷑.
s etiã ad malũ qđ ꝑpetuo passuri s̃ ĩpii ꝓꝑant. qͦtiens
ad patrandũ homicidiũ uel aliud qͥd sceleris agendũ
qͣnt. hȩc de insidiatorib nr̃i saluatoris ualent specialit̃
intellegi. Sequens aut̃ uersiculus. de fidelib eiꝰ ȩquȩ
pͣuoꝵ maliciã sustinentib generalit̃ inserit᷑. frust᷑

Expanded text:
nt, etc. Non solum ad malum, quod temporaliter operantur, sed etiam ad malum, quod perpetuo passuri sunt impii, properant, quoties ad patrandum homicidium, vel aliud quid sceleris agendum quant. Haec de insidiatoribus nostri Salvatoris valent specialiter intelligi. Sequens autem versiculus, de fidelibus ejus, aeque pravorum malitiam sustinentibus, generaliter inseritur. Frustra
Abbreviated transcription (Latin):
uixerit. Noli esse iustus multũ. & ne queras ampliꝰ ne obstu¬
pescas. Si quẽ rigidũ & trucẽ ad omiã fr̃m peccata ꝑspęxeriᷤ.
ut nec in sermone peccanti. nec ꝓpter naturalẽ interdũ
pigritiã oranti o& ueniã: hunc scito plus iustũ esse quã
iustũ est. Cũ enĩ saluator pͣceꝑit dicens. nolite iudicare

Expanded text:
tempore. Noli esse justus multum, et ne quaeras amplius ne obstutempore. Noli esse justus multum, et ne quaeras amplius ne obstupescas. Si quem rigidum et trucem ad omnia fratrum peccata conspexeris, ut nec in sermone peccanti, nec propter naturalem interdum pigritiam moranti, det veniam, hunc scito plus justum esse quam justum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Simulq hoc testimoniũ consequent᷑ suꝑiorib copulabit᷑. in qͥbus
ait: quis poterit ad ornare quẽ ꝑuerterit ds̃: Omĩa uidi in dieb
uanitatis meȩ. Est iustus ꝑiens in iustitia sua & ẽ impiꝰ longeuꝰ
iustitia. & martyres qͥ sanguinẽ fuderunt ꝓ xp̃o. Econtrario qͥ
& illo tẽpore suillã carnẽ manducauerunt. & post aduentũ
diĩi. sacrificauerunt idolis uisi sunt in hoc scło uiuere. & ꝓpt̃
suã malitiã ꝑseuerare longeui. Sed dei in occulto sapientie ẽ.
& tribulare nunc scõs ut recipiant mala in uita sua . &. pecca
tores non uisitare ꝓ scelere & quasi ad uictimã reseruare: ut¬
& illis possit eterna bona restituere. & mala his inferre ꝑ¬
petua. Hebrei iustos ꝑeuntes in iustitia sua filios aaron suspi¬
cant᷑. quod dũ putant se iuste agere alienũ ignẽ obtulerunt:
& inpiũ longeuũ in malitia sua manassen dicunt. qͥ posł

Expanded text:
Simulque hoc testimonium consequenter superioribus copulabitur, in quibus Simulque hoc testimonium consequenter superioribus copulabitur, in quibus ait: Quis poterit adornare quod perverterit Deus? Omnia vidi in diebus vanitatis meae. Est justus periens in justitia sua, et est impius longaevus justitia, et martyres, qui sanguinem fudere pro Christo. E contrario qui et illo tempore suillam carnem 443 comederunt, et post adventum Domini sacrificaverunt idolis, hi visi sunt in hoc saeculo vivere, et propter suam malitiam perseverare longaevi. Sed Dei in occulto patientia est, et tribulare nunc sanctos, ut rectores non visitare pro scelere et quasi ad vindictam reservare; ut et illis possit aeterna bona restituere, et his mala inferre perpetua. Hebraei justos pereuntes in justitia sua, filios Aaron suspicantur, quod dum putant se juste agere, alienum ignem obtulerint. Et impium longaevum in malitia sua Manassen dicunt, qui post
Abbreviated transcription (Latin):
malo. hoc est in die iudicii torqueri alios uideas. Sicut en im
pͣsens scłm fecit ds. in qͦ nobis fructũ bontꝵ oꝑũ possumꝰ preꝑare:
ita & futurũ. in qͦ nulla bom oꝑis dat᷑ facultas. Hisus est quidẽ
suadere cũ dicer& audientib s michi uidet᷑ alius eẽ sensus. quẽ
& symachꝰ transtulit dicens. In die bono esto in bono. diem uero
malũ intuere. Si qͥdẽ hoc simile huic fecit ds. ut nõ inuenir&
homo quod contra eũ quereret᷑. & bona inqͥt & mala ꝓ ut tibi ue¬
gidis. siccis. & humentib. duris & mollib. tenebrosis. & lucidis.
malis & bonis. Hoc autẽ fecit ol̃ ut habeat locũ sapientia.¬
& intelligendi bonũ & uitandi malũ. & liberũ homini relinquat᷑
arbitriũ ne se dicat insensibilẽ & stolidũ a deo ẽẽ generatũ. s eũ
ideo fecisse diuersa: ut homo queri de sua conditione non possit.

Expanded text:
malo, id est, in die judicii, torqueri alios videas. Sicut enim malo, id est, in die judicii, torqueri alios videas. Sicut enim praesens saeculum fecit Deus, in quo nobis fructum bonorum operum possumus praeparare; ita et fusuadere, cum diceret audientibus: sed mihi videtur alius esse sensus, quem et Symmachus transtulit, dicens: In die bono esto in bono; diem vero malum intuere. Siquidem hoc simile huic fecit Deus, ut non inveniret homo quod contra eum quereretur. Et bona, inquit, et mala, prout tibi evegidis, siccis et humentibus, duris et mollibus, tenebrosis et lucidis, malis et bonis. Hoc autem fecit Deus, ut habeat locum sapientia in eligendo bonum, et vitando malum, et liberum homini relinquatur arbitrium, ne se dicat insensibilem, et stolidum a Deo esse generatum; sed eum ideo fecisse diversa, ut homo queri de sua conditione non posset.
Abbreviated transcription (Latin):
his similia. Sumendũ est in hoc loco testimoniũ de septimo deci¬
mo psalmo. in quo ad dm̃ dicit᷑. cũ scõ sc̃s eris. & cũ ꝑuerso ꝑuer¬
eũ qui sua uoluntate fuerit ante ꝑuesus. Quoo qͥdẽ & illud
poterit exponere quare indurauerit ds̃ cor pharaonis. Quomͦ
enĩ una atq eadẽ solis oꝑatio liquefacit cerã & siccat lutum.
s ꝑ substantiã suã liquescit cera. & siccat᷑ lutũ: sic una dei
in egẏpto signo oꝑatio. molliebat cor credentiũ & incredulos indura¬
bat. qui iuxta duritiã suã & inpenitens cor thesauri ⁊ abant sibi
irã in die ire. ex his mirabilib que cũ uiderent fieri non credebãt.
In die bonitatis esto in bono. & in die malo uide. Et qͥdẽ istud c̃gruũ
huic fecit ds ad loquendũ: ut non inueniat homo post eũ quicquã.
Scio me audisse me in ecclesia ab eo qui putabat᷑ habere scientiam
scripturarũ. ita hos uersiculos edissertos. Pũ in presenti scło es.

Expanded text:
his similia? Sumendum in hoc loco testimonium de septimo decimo psalmo, in quo ad Dominum dicitur: Cum sancto sanctus eris, et cum perverso pervereum, qui sua voluntate fuerit ante perversus. Juxta ipoterit exponere, quare induraverit Dominus cor Pharaonis. Quomodo enim una atque eadem solis operatio liquefacit ceram, et siccat lutum, et pro substantia sua liquescit cera, et siccatur lutum: sic una Dei in Aegypto signorum operatio molliebat corda credentium, et incredulos indurabat, qui juxta duritiem suam, et impoenitens cor, thesaurizabant 442 sibi iram in die irae ex his mirabilibus, quae cum viderent fieri, non credebant. In die bonitatis esto in bono, et in die malo vide. Et quidem istud congruum huic fecit Deus ad loquendum, ut non inveniat homo post eum quidquam. Scio me audisse in Ecclesia ab eo, qui putabatur habere scientiam Scripturarum, ita hos versiculos edissertos. « Dum in praesenti saecul
Abbreviated transcription (Latin):
hoc fecerit sẽꝑ in tribulatione erit. & ad mussitationẽ seru
iracundia cõmouebit᷑: sic & sapientis hominis est sapientiã
pͣuiã seqͥ & uanos non considerare rumores. S & alio exenplo
doca penitꝰ non curandũ homini iusto qͥd homines loquant᷑
dicens. Quomͦ nouit conscientia tua quod tu de multis lo¬
quutꝰ & sepe aliis detraxisti: sic & aliis debes ignoscere detraentib¬
te loquentib. Et simul docae non facile iudicandũ. & habenti
trabem in oculo de festuca alteriꝰ non loquendũ. Omĩa hec

Expanded text:
hoc fecerit, semper in tribulatione erit, et ad mussitationem servi hoc fecerit, semper in tribulatione erit, et ad mussitationem servi iracundia commovebitur; sic et sapientis hominis est, sapientiam praeviam sequi, et vanos non considerare rumores. Sed et alio exemplo docet penitus non curandum justo homini, quid homines loquantur, dicens: Quomodo novit conscientia tua, quod tu de multis locutus es, et saepe aliis detraxisti: sic et aliis debes ignoscere detrahentibus. Et simul docet, non facile judicandum, et habenti trabem in oculo, de festuca alterius n
Abbreviated transcription (Latin):
nec potest iustus tantas habere diuitias. que solent magis pec¬
catorib habundare: ꝓpterea nc̃ ait. Quos ñ potes reb consi¬
lio adiuua. solatio foue. Plus enĩ potest in angustia constituto
p̃stare sapientia. quã quelib& maxinȩ potestates. Et hoc ipsũ
cũ prudentia facito. Grandis qͥppe libra iustitiȩ est. & cui. et
quantũ. & quãdiu. & quale. uel in re. uel in consilio tribuere.
Et qͥdẽ in om̃s sermones quos loquent᷑ ne dederis cor tuũ. nec
audieris seruũ tuũ maledicentẽ tibi. & enĩ frequent᷑ scit cor
tuũ. qr & tu maledixisti aliis. Fac que precepta ft̃ & sapientie
auxilio confortatꝰ uel ad mala uel ad bona prepara cor tiũ.
& non cures qͥd de te loquant᷑ in imici. & qualis foris opinio sit.
Quomͦ enĩ prudentis uiriest murmurantẽ famulũ non audi¬
re. nec curiosam aurẽ apponere qͥd se loquat᷑ absente. si enĩ

Expanded text:
Nec potest justus tantas habere divitias, quae solent magis pecNec potest justus tantas habere divitias, quae solent magis peccatoribus abundare; propterea nunc ait: Quos non potes re, consilio adjuva, solatio fove. Plus enim potest in angustia constituto praestare sapientia, quam quaelibet maximae potestates. Et hoc ipsum cum prudentia facito. Grandis quippe libra justitiae est, et cui, et quantum, 446 et quamdiu, et quale vel in re, vel in consilio tribuere. Et quidem in omnes sermones, quos loquentur, ne dederis cor tuum: quia non audies servum tuum maledicentem tibi. Etenim frequenter scit cor tuum, quia et tu maledixisti aliis. Fac quae praecepta sunt, et sapientiae auxilio confortatus, vel ad bona, vel ad mala praepara cor tuum, et non cures, quid de te loquantur inimici, qualis foris opinio sit. Quomodo enim prudentis viri est, murmurantem famulum non audire, nec curiosam aurem apponere, quid de se loquatur absente: si enim
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliũ: quia quãuis aliqͥs iustꝰ sit. tam̃ dũ in hac carne ẽ
constitutꝰ. sub iectus est uitiis atq peccatis: & maiori pͣsidio
indiga. Alit̃. Decẽ qͥ potestatẽ hab&e & in urbe consistunt.
angłi sunt qͥ ad ꝑfectũ numerũ ꝑuenere denariũ. & auxi¬
eã & ab eat unꝰ qͥsq in terrã suã: tc̃ magister medicoꝵ ipse
descendit. & resꝑsos nos sanguine & peccat& madentes cruoee
Q omnẽ substantiã expenderamꝰ in medicos. tactu finbriȩ suȩ
sanauit. Sanauit aut̃ in ciuitate hoc est in mundo isto &
Om̃i enĩ qui hab& dabit᷑ & addiciet᷑ ei. Quia aut̃ homo indi.¬
guit positꝰ peccatis & infixus in limo ꝓfundi maiori auxi¬
lio: iccirco uenit ipsa sapientia. Aliter Supradixerat et
domesticis & alienis bene esse faciendũ. Poterat gͦ aliqͥs
respondere. Si om̃ib bene facere uoluero. non habeo unde faciã.

Expanded text:
auxilium, quia quamvis aliquis justus sit, tamen dum in hac carne est auxilium, quia quamvis aliquis justus sit, tamen dum in hac carne est constitutus, subjectus est vitiis atque peccatis, et majore praesidio indiget. Aliter: Decem qui potestatem habent, et in urbe consistunt, angeli sunt, qui ad perfectum numerum pervenere denarium, et auxieam, et abeat unusquisque in terram suam , tunc magister medicorum ipse descendit, et respersos nos sanguine, et peccatorum madentes cruore qui omnem substantiam nostram expenderamus in medicos, tactu fimbriae suae sanavit . Sanavit autem in civitate, hoc est, in mundo isto, et Omni enim qui habet, dabitur ei, et adjicietur ei. Quia autem indiguit homo positus in peccatis, et infixus in limo profundi, majore auxilio; idcirco venit ipsa Sapientia. Aliter: Supra dixerat, et domesticis et alienis bene esse faciendum. Poterat  Al. Poterit ergo aliquis respondere: Si omnibus benefacere voluero, non habeo unde faciam.