comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cordis solet: qd̾ corporale delicie cum ñ habentur.
graue in se desid̾ium accendunt. Cum u habite e¬
duntur. comedentẽ ꝓtinus infastidiũ ꝑ sacietatẽ uertunt. at
contra spiritales delicie cũ nõ habent᷑: infastidio sunt. Cum
ueto habentur: in desiderio. Tantoq acomedente amplius esu¬
riuntur: qnͣto et ab esuriente ampliꝰ comedunt᷑. In illis appe¬
titus placet: exꝑientia displicet. In istis appetitus uilis est.
⁊ exꝑientia magis placet. In istis appetitus saturitatẽ: saturi¬
tas appetitũ fastidiũ genetat. In istis aũt appetitus saturi
tatem saturitas appetitũ parit augent enĩ sp̃itales delicie
desideriũ in m̃te dum satiant: qr qntomagis eaꝵ sapor ꝑcipi¬
tur: eo amplius cognoscit᷑ qd auidius ametur Et iccirco ñ
habite amari non possunt: quia eaꝵ sapor ignoratur. Qs
ciũ amare ualeat qđ̃ ignorat: Puide psalmusta nos ãmonet
dicens. Gustate. ⁊ uidete: qm̃ suauis est dñs. Ac si aꝑte dicat.

Expanded text:
rdis solet, quod corporales deliciae cum non habentur grave in se desiderium accendunt, cum vero habitae eduntur comedentem protinus in fastidium per satietatem vertunt. At contra spiritales deliciae cum non habentur in fastidio sunt, cum vero habentur in desiderio; tantoque a comedente amplius esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In illis appetitus placet, experientia displicet: in istis appetitus vilis est, et experientia magis placet. In illis appetitus saturitatem, saturitas fastidium generat; in istis autem appetitatem, saturitas appetitum parit. Augent enim spirituales deliciae desiderium in mente dum satiant, quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quhabitae amari non possunt, quia earum sapor ignoratur. Quis enim amare valeat quod ignorat? Psalmista nos admonet dicens: Gustate, et videte, quam suavis est Dominus ; ac si aperte dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
plũ capiunt ut uiuant. S auditis tot trorib turbari pi¬
terant infirinoꝵ corda: atq ideo consolatio adiungitur
cũ ꝓtinus subinfertur. Ponite gͦ in cordib ur̃is: nõ pͥme¬
dic̾ar quẽ ad modũ respondeatis. Ego enĩ dabo uobis os
⁊ sapientiã. cui nõ poterunt resistere ⁊ contra dice om̃s

Expanded text:
plum capiunt ut vivant. Sed auditis tot terroribus turbari poplum capiunt ut vivant. Sed auditis tot terroribus turbari poterant infirmorum corda, atque ideo consolatio adjungitur, cum protinus subinfertur: Ponite ergo in cordibus vestris non praemeditari quemadmodum respondeatis. Ego enim dabo vobis os et sapient
Abbreviated transcription (Latin):
s de merito mundi patientis:. facta prauoꝵ hominũ pͥmit¬
tunt᷑. tũ d̾e. S ante hec om̃ia. incipient uobis manꝰ suas
inicere. & ꝑseuent᷑: ⁊ tradent uos insinagogis. ducentes
ad reges ⁊ p̾sides ꝓpt̾ nom̃ meũ. Ac si aꝑte dicat. Prius corde
hominũ ⁊ pꝰ elem̃ta turbant᷑: ut cũ rerum ordo confundit᷑
ex qua iam retributione ueniat demonstret᷑. Nam quãuis
fius mũdi ex ip̃o suo ordine pendeat: ꝑ u̾sores tarũ quosq
iuueniens. quia digne riuns illiꝰ oppͥmantur inuotescit. cũ
subdit᷑. Ducentes ad reges ⁊ p̾sides ꝓpt̾ nom̃ meũ. Contingent
hec uobis intestimoniũ. Intestimoniũ iudelicet quoꝵ ⁊ nͥ eor
qui aut ꝑsequendo mortes inferunt aut uidendo nõ unitãt᷑
Mors quippe iustoꝵ bonis in adiutoriũ est. malis intestimo¬
niũ: ut unde ꝑu̾si sine extusatione ꝑeant: ide electi exem¬

Expanded text:
sed de merito mundi patientis, facta pravorum hominum praemitsed de merito mundi patientis, facta pravorum hominum praemittuntur cum dicitur: Sed ante haec omnia incipient vobis manus suas injicere, et persequentur, et tradent vos in synagogas, ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Ac si aperte dicat: Prius corda hominum, et post elementa turbantur, ut cum rerum ordo confunditur, ex qua jam retributione veniat demonstretur. 1614 Nam quamvis finis mundi ex ipso suo ordine pendeat, perversiores tamen quosque inveniens, qui digne ruinis illius opprimantur innotescit cum subditur: Duceautem vobis in testimonium. Testimonium, videlicet, quorum, nisi eorum, qui aut persequendo mortes inferunt, aut videndo non imitantur? Mors quippe justorum bonis in adjutorium est, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exem
Abbreviated transcription (Latin):
dileximiꝰ patrie. Salutẽ corꝑum: retegimꝰ inusũ utioꝵ. Ub̾tatis
habundantiã: nõ ad uecessitatẽ carnis. s ad ꝑu̾sitatẽ intorsimꝰ
uoluptatis. Ip̃a serena blandim̃ta acris: ad amorẽ nob seruire
coegimꝰ frene delectationis. Iure gͥ restat. ut simul nos om̃ĩa fe
nant. que simul uitis nr̃ĩs male subacta seruebant. ut quot
prius in iũdo incolumes habuimꝰ gandia: tot de ip̃o pͥmodũ.
pestates. Cum tempestates hyemales uenure ex ordine tepoꝵ
soleant. cur hoc loco tempestates uenire in ꝑditionis signo p¬
dicuntur⁊ nisi qd̃ eas tempestates dñs uenire deninitiat quie
nequatuã ordinẽ tempoꝵ seruant: Que enim ordinate ueni¬
unt: signũ nõ sunt S tẽpestates in signũ sunt: que ip̃a qi ꝙꝙ
temꝑum statuta confundunt. E uod nos quoq nuꝑ ex ꝓti su¬
niꝰ: quia estuiũ tẽpus om̃e cõu̾sũ in pluuias hyemales
uidimꝰ. Quia aũt tuncta hec nõ de inuisticia ferientis sũt

Expanded text:
um; ubertatis abundantiam non ad necessitatem carnis, sed ad perversitatem intorsimus voluptatis; ipsa serena blandimenta aeris ad amorem nobis servire coegimus terrenae delectationis. Jure ergo restat ut simul nos omnia feriant, quae simul omnia vitiis nostris male subacta serviebant, ut quot prius in mundo incolumes habuimus gaudia, tot de ipso postmodumelo et tempestates. Cum tempestates hiemales venire ex ordine soleant temporum, cur hoc loco tempestates venire in perditionis signum praedicuntur, nisi quod eas tempestates Dominus venire denuntiat quae nequaquam ordinem temporum servant? Quae enim ordinate veniunt, signum non sunt; sed tempestates in signum sunt, quae ipsa quoque temporum statuta confundunt. Quod nos quoque nuper experti sumus, quia aestivum tempus omne conversum in pluvias hiemales mus. 2. Quia autem cuncta haec non de injustitia ferientis sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
patientiam: eãꝙ tũ res exigit exercete in oꝑatione. Nullũ ur̃m
ad odiũ ꝓximni contumeliosa uerba cõmoueant: nulla ꝑitu¬
rarũ rex dampna ꝑturbent. Si enum fixa m̃te mansura dãp¬
na ꝑtimescitis: dampna reꝵ transeuntiũ grauia non puta¬
tis. Si et̾ne retributionis głam conspicitis: de tẽporali in¬
iuna nõ doletis. Colerate gͦ adũsarios ur̃os: s ut fr̃s diligi¬
te quos toleratis. Et̾na p̾mia: ꝓ dampius temporalib q̃¬
rite. Nec quisquã ur̃m suis se uiribr hanc implere posse con¬
fidat. s obtinete p̃cib ut ip̃e hanc qui imperat prestet. ꝙ sci¬
mꝰ quia petentes libent̃ exaudiet: quando hoc petitur largi¬
ri quod iubet. Cum continue pulsat᷑ in p̃ce concite opitula¬

Expanded text:
n operatione. Nullum vestrum ad odium proximi contumeliosa verba commoveant, nulla periturarum rerum damna perturbent. Si enim fixa mente mansura damna pertimescitis, damna rerum transeuntium gravia non putatis; 1618 si aeternae retributionis gloriam conspicitis, de temporali injuria non doletis. Tolerate ergo adversarios vestros, sed ut fratres diligite quos toleratis. Aeterna praemia pro damnis temporalibus quaerite. Nec quisquam vestrum suis se viribus hanc implere posse confidat, sed obtinete precibus ut ipse hanc qui imperat praestet. 1619 Et scimus quia petentes libenter audit, quando hoc petitur largiri quod jubet. Cum continue pulsatur in prece, concite opitula
Abbreviated transcription (Latin):
prior erubescit. Pensemꝰ facta ueritatis: ut uideamꝰ quo iaceant
nr̃e prauitatis actiones. Si enĩ m̃bra sũmi capitis sumus: uni¬
tari eum cui conectimͣ debemꝰ. Quid nãq ad nr̃e eruditiorus ex¬
emplum. paulus egregius p̃dicator dicit: ꝓ xp̃o legatione fungi¬
mur ÷ tanquã deo exhortante ꝑ nos: obsecramꝰ ꝓ xp̃o reconcilia¬
mini deo: Ecce int̾ nos ⁊ dm̃ discordiam peccando fecunꝰ: ⁊ tam̃
ad nos deus prior suos legatos misit: ut nos ip̃i qui pectaui¬
mus. ad pacem dei rogati ueniamꝰ. Erubescat gͦ humaua suꝑbia:
confundat᷑ quisq si nõ satisfaciat prior ꝓximo: quaudo post tl¬
pam nr̃am. ut ei reconciliari debeamꝰ. ⁊ ip̃e quoꝙ qui offensus
est. legatis int̾uenientib obsecrat deus. Sequit᷑. Dico aut uob̃.

Expanded text:
prior erubescit. Pensemus facta veritatis, ut videamus quo jaceant prior erubescit. Pensemus facta veritatis, ut videamus quo jaceant nostrae pravitatis actiones. Si enim membra summi capitis sumus, imitari eum cui connectimur debemus. Quid namque ad nostrae eruditionis exemplum Paulus egregius praedicator dicit? Pro Christo legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo . Ecce inter nos et Deum discordiam peccando fecimus, et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi qui peccavimus, ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia, confundatur quisque si non satisfaciat prior proximo, quando post culpam nostram, ut ei reconciliari debeamus, et ipse quoque qui offensus est legatis intervenientibus obsecrat Deus. » CAPUT XLII.
Abbreviated transcription (Latin):
hodie gła nõ esset: tot ꝓfessores xp̃i sc̃a ecclia nõ haberet. Nõ
gͦ ad ꝓbationẽ fidei uox uox sufficit ꝓfessionis: quam defendit
aueretũdia. ꝓfessio generalitatis. Est tam̃ ubi se quisq int̾rog
ut in confessione xp̃i seueracit᷑ ꝓbet: si non iam nomẽ eius
erubescit : si plene uirtute mentis humanũ pudorẽ subdidit.
Certe ꝑsecutionis tẽpore erubescere poterant fideles substan¬
tiis iudari : diligentib de diguitatib deici: uberib affligi. Pa¬
cis aũt tempore quia hec anr̃ĩs ꝑsetutionib de sunt: est aliud
ubi ostendamur nobis. Uerem sepe a ꝓxinus despici: de dignamꝰ
iniurias uerbi tolerare. Si contingat uirgium fortasse cũ ꝓxi¬
mo: erubescimꝰ pͥores satisfacere. Cor quippe carnale dũ huius
uite głam querit: humilitatẽ respuit: & plerũq ip̃e homo qui
rrascit᷑ discordanti sibi reconciliari appetit: s ire ad satisfaciendũ

Expanded text:
hodie gloria non esset, tot professores Christi sancta Ecclesia non haberet. Non hodie gloria non esset, tot professores Christi sancta Ecclesia non haberet. Non ergo ad probationem fidei vox sufficit professionis, quam defendit a verecundia professio generalitatis. Est tamen ubi se quisque interroget, ut in confessione Christi se veraciter probet, si non jam nomen ejus erubescit, si plena virtute mentis humanum pudorem subdidit. Certe enim persecutionis tempore erubescere poterant fideles, substantiis nudari, de dignitatibus dejici, verberibus affligi. Pacis autem tempore quia haec a nostris persecutionibus desunt, est aliud ubi ostendamur nobis. Veremur saepe a proximis despici, dedignamur injurias verbi tolerare; si contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimus priores satisfacere. Cor quippe carnale dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit. Et plerumque ipse homo qui irascitur disc
Abbreviated transcription (Latin):
et auaritiã uuncimꝰ: s adhuc obstat quod uias rectitudiu¬
inuiori tenemꝰ custodia ꝑfectionis. Nam sepe labentia cũcta
despicimꝰ⁊ s tam̃ adhuc humane ueretundie usu ppedimurr
ut rectitudinẽ quã seruamꝰ in mente. ñdum expͥmere uale¬
amus in uoce. & tanto dei faciem ad iusticie defensionem
uegligunus: quanto humanas facies contra iusticiã uerem̃
S huic quoq uulneri congruũ subiungit᷑ medicam̃tũ: cũ
dũs dicit. Qui me erubuerit coram hominib. & meos ser¬
mones: hunc filus hominis erubescet. cũ uenerit in ma¬
iestate sua. et patris. ⁊ scõꝵ angłoꝵ. S ecce nunc apudͥ ho
mines dicunt. Nos iam dũm et sermones eius nõ erubesci¬
mus: quia aꝑta eum uoce ꝓfitemur. Quib ego respondes
quod in hac plebe xp̃iana sunt nõnulli qui xp̃m ideo: conficentur:
quia cunctos xpĩanos esse aspicint: Nam si nom̃ xp̃i in tãta

Expanded text:
et avaritiam vincimus, sed adhuc obstat quod vias rectitudinet avaritiam vincimus, sed adhuc obstat quod vias rectitudinis minori tenemus custodia perfectionis. Nam saepe labentia cuncta despicimus, sed tamen adhuc humanae verecundiae usu praepedimur, ut rectitudinem quam servamus in mente nondum exprimere valeamus in voce; et tanto Dei faciem ad justitiae defensionem negligimus, quanto humanas facies contra justitiam veremur. Sed huic quoque vulneri congruum subjungitur medicamentum cum Dominus dicit: Qui me erubuerit et meos sermones, 1590 hunc Filius hominis erubescet cum venerit in majestatemines dicunt: Nos jam Dominum et sermones ejus non erubescimus: quia aperta eum voce profitemur. Quibus ego respondeo quod in hac plebe Christiana sunt nonnulli qui Christum ideo confitentur, quia cunctos Christianos esse conspiciunt. Nam si nomen Christi in tanta
Abbreviated transcription (Latin):
tioris. atꝙ aliud pacis: redemptor ur̃ ip̃a eius tẽpora distin¬
guit in p̾ceptis. Nam ꝑsecutionis tẽpore ponenda est aĩa
patis aut tempore ea que amplius dũari possunt. frangẽ
da sunt desideria t̾rena. Uude et uunc dr. E uid enim ꝓficit ho¬
no si lucretur totũ mũdum ⁊ se aũt ꝑdat. et detrim̃tũ sui fa¬
ciat: Cum ꝑsecutio ab adu̾sariis deest: ualde uigilantius e
custodiendũ est. Nam pacis tẽpore quia licet uiuere: libet
etiam ambire. Que ꝓfecto auaritia bene cõpescit᷑. si ipse
status ambientis sollicite consid̾etur. Nam cur instet ad
colligerdũ ⁊ quando stare nõ potest ip̃e qui colligit.: Cui¬
sum gͦ suum quisq consideret: et cognoscit sibi posse suffic̃e
ꝑua que habet. S fortasse metuit: ne meius iute atuiere
sumptus desit: Longa nr̃a desideria. increpat uia breius. In
cassum multa portant᷑: cũ uixta est quo ꝑgit᷑. Plerũꝙ aũt

Expanded text:
tionis, atque aliud pacis. Redemptor noster ipsa ejus tempora designtionis, atque aliud pacis. Redemptor noster ipsa ejus tempora designavit in praeceptis. Nam persecutionis tempore ponenda est anima, pacis a. Unde et nunc dicitur: Quid enim prodest homini, si lucretur totum mundum, se autem perdat, et detrimentum sui faciat? Cum persecutio ab adversariis deest, valde vigilantius cor custodiendum est. Nam pacis tempore quia licet vivere, libet etiam ambire. Quae profecto avaritia bene compescitur, si ipse status ambientis sollicite consideretur. Nam cur instet ad colligendum, quando stare non potest ipse, qui colligit? Cursum ergo suum quisque consideret et cognoscet sibi sufficere parva, quae habet. Sed fortasse metuit, ne in huius vitę itinere sumptus desit. Longa nostra descassum multa portantur cum juxta est quod pergitur. Plerumque autem
Abbreviated transcription (Latin):
cendũ uitiis ꝑtrahat: dũ ad culpas quisq nõ debeat cõpassionẽ
exertere s zelum. Compassio quippe homini. & rectitudo uitus
debet᷑: ut uiuno eodemq hormine et diligamꝰ bonũ qd̃ factus
est. & ꝑsequam᷑ mala que fecit⁊ ne dum culpas incaute renutti¬
uiꝰ: uõ iam ꝑ caritatem compati. s ꝑ negligentiã condescendisse
uideamur. Sequit᷑. Qui enim uoluerit animã suam saluam
facere: ꝑdet eam: & qui ꝑdiderit animã suam ꝓpt̾ me: saluam¬
faciet eam. Sic dicitur fideli. qui uoluerit auimã suam saluã
facere ꝑdet eam: ⁊ qui dei ꝑdid̾it aiãm suã ꝓpt̾ me. salus̃ faciet
eam. ac si agricole dicatur. Erum̃tum si seruas ꝑdis: si seminaᷤ
renouas. Euis enimuesciat. quod frum̃tum cum in semine mͦ¬
titur. perit ab oculis. in t̾ra deficit. in renouatione crescit: i
renouatione. Quia uero scã ecclia aliud tempus habet ꝓsetu¬

Expanded text:
cendendum vitiis pertrahat, cum ad culpas quisque non debeat compassionem cendendum vitiis pertrahat, cum ad culpas quisque non debeat compassionem exercere, sed zelum. Compassio quippe homini, et rectitudo vitiis debetur, ut in uno eodemque homine et diligamus bonum quod factus est, et persequamur mala quae fecit, ne dum culpas incaute remittimus, non jam per charitatem compati, sed per negligentiam concidisse videamur. 4. Sequitur: Qui enim voluerit animam suam salvam facere, faciet illam. Sic dicitur fideli: Qui voluerit animam suam salvam facere, perdet eam; et qui perdiderit animam propter me, salvam faciet eam, ac si agricolae dicatur: Frumentum si servas, perdis; si seminas, renovas. Quis enim nesciat, quod frumentum cum in semine mittitur, perit ab oculis, in terra deficit? Sed unde putrescit in Quia vero sancta Ecclesia aliud tempus habet persecu
Abbreviated transcription (Latin):
pallorẽ exit: & plerũq fit ut qd̃ causa dei agi credit᷑ ꝓsolis huma¬
uis fauorib agat᷑. Qd̃ bene symon ille significat: qui inuentꝰ
ritinẽ crucem diũtam in angaria portat. Aliena quippe onera¬
i angaria portant᷑: quando ꝑuanitatis studium aliquid gerit᷑
Eui gͦ ꝑ symouẽ desiguant᷑. iusi abstinentes et arrogantes ⁊ qui
ꝑ abstinentiã quidẽ caruem afficiunt. s fructũ abstinentie interiꝰ
nõ requirunt: Crucem gͦ dñi in angaria symon portat: qr cũ
ad opus bonũ ex bona uoluntate nõ ducit᷑: rem iusti sine fructu
pectator oꝑat᷑ Unde ⁊ idem symon crucẽ portat. s ñ morit᷑: quia
abstinentes et arrogantes. ꝑ abstinentiã quidẽ corpus afficiunt:
s ꝑ desideriũ gle mundo uinunt. Compassionẽ uero a nimi ple¬
riimq lacent᷑ obsidet pietas falsa: ut hanc ñ nũquã usq ad cõdes¬

Expanded text:
pallorem exit. Et plerumque fit ut hoc quod causa Dei agi creditur pro solis humapallorem exit. Et plerumque fit ut hoc quod causa Dei agi creditur pro solis humanis favoribus agatur. Quod bene Simon ille significat, qui, inventus in itinere , crucem din angariam portantur, quando per vanitatis studium aliquid geritur. Qui ergo per Simonem designantur, nisi abstinentes et arrogantes, qui per abstinentiam quidem carnem afficiunt, sed fructum abstinentiae interius non requirunt? Crucem ergo Domini in angariam Simon portat, quia cum ad opus bonum ex bona voluntate non ducitur, rem justi sine fructi peccator operatur. Unde et idem Simon crucem portat, sed non moritur: quia abstinentes et arrogantes per abstinentiam quidem corpus afficiunt, sed per desiderium gloriae mundo vivunt. Compassionem vero animi plerumque latenter obsidet pietas falsa, ut hanc nonnunquam usque ad condes
Abbreviated transcription (Latin):
iie. Duob etenim modis crux tollitur ⁊ cũ aut ꝑ abstinentiam
afficit᷑ corpus: aut ꝑ cõpassionẽ ꝓximi affligitur animus. Pẽ¬
semus qualit̾ utroq modo paulus crucẽ suami tulerat: qui dic¬
bat. Castigo corpis mcũ et inseruitutem redigo. ne forte elii
p̃dicans ip̃e repdꝰ efficiar. Ecde in afflictione corporis aud uu
m̃tis: ait. Quis infirmat᷑ et ego nõ infirmor: Quis scandaliat᷑
& ego nõ uror: ꝑfectꝰ quippe p̃dicator. ut exemplũ daret abstinen¬
cie: crucẽ portabat in corpore. & quia inse trahebat dampna infirmi¬
ratis alicue: crucem portabat in corde. S quia ipĩs uirtutib q̃d̃ã¬
uitia unta sunt: dicendũ nobis est. quod uitiũ abstinentiam car¬
iuis. et qd̃ obsideat cõpassionẽ m̃tis. Euicino namꝙ abstiuentiã
carnis. ñuũquã uana gła obsidet: quia dũ tenuitas incorpore
dum pallor in uultu respicit᷑ uirtus patefacta laudatur ⁊ ⁊ tanto
se celerius foras fundit: quauto ad humanos oculos ꝑ ostensũ

Expanded text:
me. Duobus etenim modis crux tollitur, cum aut per abstinentiam afficitur corpus, aut per compassionem proximi affligitur animus, pensemus qualiter utroque modo Paulus crucem suam tulerit, qui dicebat: Castigo corpus meum et in sein afflictione corporis audivimtis. Ait: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror ? Perfectus quippe praedicator, ut exemplum daret abstinentiae, crucem portabat in corpore. Et quia in se trahebat damna infirmitatis alienae, crucem portabat in corde. Qui enim voluerit avitia juxta sunt, dicendum nobis est quod vitium abstinentiam carnis et quod obsideat compassionem mentis. E vicino namque abstinentiam carnis nonnunquam vana gloria obsidet, quia dum tenuitas in corpore, dum pallor in vultu respicitur, virtus patefacta laudatur; et tanto se celerius foras fundit, quanto ad humanos oculos per ostensum
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ merita transcendunt. Cumq ⁊ bonis meliores sĩt:
electis quoq frib pͥncipantur. Quo gͦ isti sortẽ suam. iusi
int̾ p̾ncipatuũ numeꝵ acceꝑunt : & sunt ñnulli. qui sic in
semetip̃is cunctis uitiis omib q desiderus. duantur: ut ipso
iure munditie. dii uit homines uocentur. Unde ⁊ ad moysen de

Expanded text:
hominum merita transcendunt; cumque et bonis meliores sunt, hominum merita transcendunt; cumque et bonis meliores sunt, electis quoque fratribus principantur. Quo ergo isti sortem suam nisi inter principatuum numeros acceperunt? Et sunt nonnulli qui sic in semetipsis cunctis vitiis omnibusque desideriis dominantur, ut ipso jure munditiae dii inter homines vocentu
Abbreviated transcription (Latin):
nãq conu̾sationes hominũ singłoꝵ agnuinũ ordinib cõgru¬
unt: ⁊ in eoꝵ sortẽ ꝑ conu̾sitionis similitudinẽ deputantur.
Nam sunt pleriq qui parua capiunt: s tam̃ hec eadem par¬
ua pie annuntiare fr̃ib nõ desistunt. Isti itaq in anigłoꝵ uu¬
merũ currunt. & sunt nõ nulli qui diuine largitatis munere
referti: secrecoꝵ celestiũ sũma ⁊ caꝑe p̾̃ualent ⁊ nuuntiare. Quo
gͦ isti. nisi int̾ archangłoꝵ numeꝵ crprunt⟧ deputantur : &
sunt ñ nulli. qui mira faciunt: ⁊ signa ualent̾ oꝑant. Quo gͥ
isti iͥ ad suꝑnarum uirtutũ sortẽ ⁊ numeꝵ congruunt: Et
sunt ñnulli. qui etiam de obsessis corporib malignos sps fu¬
gant: eosq uirtute orationis. Et uii accepte potestatis eiciunt.
Quo itaq isti meritũ suũ nisi int̾ potestatũ celestiũ numeꝵ
sortiuntur : & sunt rĩnulli qui acceptis uirtutib. etiã elector

Expanded text:
namque conversationes hominum singulorum agminum ordinibus congrunamque conversationes hominum singulorum agminum ordinibus congruunt, et in eorum sortem per conversatNam sunt plerique, qui parva capiunt, sed tamen haec eadem parva pie annuntiare fratribus non desistunt. Isti itaque in angelorum numerum currunt. Et sunt nonnulli, qui divinae largitatis munere referti, secretorum coelestium summa et capere praevalent, et nuntiare. Quo ergo isti nisi inter archangelorum numerum deputantur? Et sunt alii qui mira faciunt, signa valenter operantur. Quo ergo isti nisi ad supernarum virtutum sortem et numerum congruunt? Et sunt nonnulli qui etiam de obsessis corporibus malignos spiritus fugant, eosque virtute orationis, et vi acceptae potestatis ejiciunt. Quo itaque isti meritum suum nisi inter potestatum coelestium numerum sortiuntur? Et sunt nonnulli qui acceptis virtutibus etiam electorum
Abbreviated transcription (Latin):
secͥto flãma amor est: quia quo subtilius daritatem dius¬
uitatis eius aspiciunt ⁊ eo ualidius in eius amore flãmascunt.
S quid ꝓdest uos de angłicis spiritib ista ꝑstring̾e ⁊ si non
studeamus hec etiam ad nr̃os ꝓfectus. congrua consid̾atõe
diriuare: Quia enĩ suꝑna illa ciitas ex angłis et homimi¬
b coustat. ad quã tantum credimꝰ humanũ genus ascendẽ.
quantos illic contigit electos angłos remansisse. sicut sqͥ¬
tum est statuit t̾minos gentiũ scd̃m numerũ angłoꝵ dei:
debemꝰ ⁊ uos aliquid ex illis distinctionib suꝑnoꝵ ciuium
adusum nr̃e cou̾sationis trabere ⁊ nosq ip̃os ad increm̃ta uir¬
tũ bonis studiis inflamare. Quia enim tanta illic ascensura
creditur multitudo hominũ. qͣnta multitudo remansit angłoꝵ.
suꝑ est ut ip̃i quoq homines qui ad celestem patriã redeunt.
ex his agnunib aliquid illuc reu̾tentes imitentur. Distincte

Expanded text:
fecto flamma amor est, quia quo subtilius claritatem divifecto flamma amor est, quia quo subtilius claritatem divinitatis ejus aspiciunt, eo validius in ejus amore flammescunt. 11. Sed quid prodest nos de angelicis spiritibus ista perstringere, si non studeamus haec etiam ad nostros profectus congrua consideratione derivare? Quia enim superna illa civitas ex angelis et hominibus constat, ad quam tantum credimus humanum genus ascendere, quantos illic contigit electos angelos remansisse, sicut scriptum est: Statuit terminos gentium secundum numerum angelorum Dei , debemus et nos aliquid ex illis distinctionibus supernorum civium ad usum nostrae conversationis trahere, nosque ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare. Quia enim tanta illuc ascensura creditur multitudo hominum, quanta multitudo remansit angelorum, superest ut ipsi quoque homines qui ad coelestem patriam redeunt ex eis agminibus aliquid illuc revertentes imitentur. Distincte
Abbreviated transcription (Latin):
diendũ subiecta sunt. dũationes uocantur. Throni quoq illa
throui dei dicti sunt hi qui tanta diuinitatis gr̃a replentur.
ut uieis dũs sedeat. et ꝑ eos sua iudicia decernat. Unde ⁊ per
psalnistam dr̃. Sedes suꝑ thronũ: qui iudicas equitatem.
Cherubin quoq: plenitudo scientie dr̃: & sublumiora illa ag¬
muna ic circo cherubin uocata sunt: quia tanto ꝑfectiore sci¬
entia plena sunt. quanto claritatem dei uicinius cõtẽplant᷑
ut scd̃m creature modũ. eo plene omĩa sciant: quo uisioni
conditoris sui ꝑ meritũ dignitatis appropinquant. Sera¬
phui etiam uocantur illa scõꝵ spũum agmina: que ex sin.¬
gulari. ꝓpinquitate conditoris sui. incõꝑabili ardent amore
Seraphin nãꝙ: ardentes uł incendentes uocant᷑. Que quia
ita deo coniuncta sunt. ut int̾ ħ ⁊ deũ. nulli alii sp̃s int̾ suis.
tantomagis ardent. quanto hunc uicimꝰ uident. Quoꝵ pro¬

Expanded text:
diendum subjecta sunt, dominationes vocantur. Throni quoque illadiendum subjecta sunt, dominationes vocantur. Throni quoque illathroni Dei dicti sunt hi, qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua iudicia decernat. Unde et per psalmistam dicitur: «Sedes super tronos, qui iudicas eCherubim plenitudo scientiae dicitur; et sublimiora illa agmina idcirco cherubim vocata sunt, quia tanto perfectiori scientia plena sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur: ut secundum creaturae modum, eo plene omnia sciant quo visioni Conditoris sui per meritum dignitatis appropinquant. Seraphim vocantur illa sanctorum spirituum agmina, quae ex singulari propinquitate Conditoris sui incomparabili ardent amore. Seraphim namque ardentes vel incendentes vocantur, quae quia ita Deo conjuncta sunt, ut inter haec et Deum nulli alii spiritus intersint, tanto magis ardent quanto hunc vicinius vident. Quorum pro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdei gͦ fortitudinẽ nuntiandus erat: qui uirtutũ dñs ⁊ potẽs
q int̾pretat᷑ ut diximꝰ medicina dei: quia uidelicet dum tobie
oculos quasi ꝑ officiũ curationis tetigit. cecitatis eius tene
bras tersit. Qui gͦ ad curandũ nuttit᷑: dignũ uidelicet fuit
ꝑstrurcimꝰ: nũc suꝑ est. ut ip̃a officioꝵ uocabula breuit̾ exeqͣ
⁊ miracula frequentius fiurit. Potestates etiam uocantur. hi
qui hoc potentius cet̾is in suo ordine ꝑceꝑunt. ut eoꝵ dition
uirtutes adu̾se subiecte sint: quoꝵ potestate refrenantur. ne
corda hominũ tantũ temptare p̾ualeant. quantũ uolt̃. Prin
eis ad explenda diuina muustĩa pͥncipant᷑. Dñationes autẽ¬
uocant᷑. qui etiam potestates pͥncipatuũ dissimilitudine al¬
ta transcendunt. Nam pͥncipariẽ int̾ reliquos pͥorẽ existere
dũari uero est etiam subiectos quosq possid̾e. Ea gͦ angłoꝵ
agmuina que mira potentia p̃minent: peo qd̃ eis. cet̾a ad obe¬

Expanded text:
Dei ergo fortitudinem nuntiandus erat, qui virtutum Dominus et potque interpretatur, ut diximus, medicina Dei, quia videlicet, dum Tobi oculos quasi per officium curationis tetigit, cecitatis eius tebras tersit. Qui ergo ad curandum mittitur dignum videlicet fuit perstrinximus, nunc superest, ut ipsa officiorum vocabula breviter exequs signa et miracula frequentius fiunt. Potestates etiam vocantur hi, qui hoc potentius ceteris in suo ordine perceperunt, ut eorum dictioni virtutes adverse subiecte sunt, quorum potestate refrenentur, ne corda hominum tantum temptare prevaleant quantum volunt. Lecteis ad explenda divina ministeria principantur. Lectio vocantur qui etiam potestates principatum dissimilitudine alta transcendunt. Nam principari est inter reliquos priorem existere, dominari vero est etiam subjectos quosque possidere. Ea ergo angelorum agmina, quae mira potentia praeeminent, pro eo quod eis caetera ad obe
Abbreviated transcription (Latin):
uiuiũ restat. & quia et̾nũ dei conuiuiũ nob̃ in extremo p̃pa¬
rabit᷑. rectũ fuit ut hoc nõ prandiũ. s cena uocaret᷑. Siqͥs
ꝑ hunc seruũ qui a patrefamilias ad inuitandũ mittitur:
nͥ p̾dicatoꝵ ordo designatur: De quo iudelicet ordine quãui
adhuc indigni existimus. quãuis pcc̃oꝵ nr̃oꝵ pondib gra¬

Expanded text:
obis in extremo praeparabitur, rectum fuit ut hoc non prandium, sed coena vocaretur. Sed quis per hunc servum, qui a patrefamilias ad invitandum mittitur, nisi praedicatorum ordo designatur? De quo videlicet ordine quamvis adhuc indigni existimus, quamvis peccatorum nostr
Abbreviated transcription (Latin):
coditib inuenitur. trores q de celo. ⁊ tẽpestates: atq pꝰ subdit
⁊ sigua magna erũt. ultima t̾bulatio: multis tͥbulationib
p̃uenit᷑. Et ꝑcrebra mala que p̾ueniunt: indicant᷑ mala ꝓpetua
que subsequent᷑. Et ideo pꝰ bella ⁊ seditiones nõ statĩ fuus ⁊ quia
multa debent mala p̾currere: ut malum ualeant sine fine nun¬
ciare. S cum tot signa ꝑturbationis dicta sint. oportet ut eoꝵ
ecelo. alia et̾ra: alia ab elem̃tis. alia ab hominib patiamur
ait enim. Surget gens contra gentẽ. Etce ꝑtur batio homi¬
nũ. Erunt t̾remotus magni ꝑ loca. Ecte respectus ire desuꝑ
erunt pestilentie. Ecce in equalitates corꝑum Erit fames. ecce
sterilitas t̾re. Terrores ꝙ de celo ⁊ tepestates. Ecce inequalitas
aeris. Quia gͦ omĩa cõsũmanda sunt: ante cõsũmationem
oña ꝑturbantur. Et qui in cunctis delinquimꝰ. in cunctis
ferimur: ut impleat᷑ qd̾ dicit᷑ pugnabit. ꝓ eo orbis t̾rarũ cõtͥ

Expanded text:
ubditur: Et signa magna erunt. Ultima tribulatio multis tribulationibus praevenitur, et per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorue coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque de coelo et tempestates, ecce inaequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 consummanda sunt, ante consummationem omnia perturbantur; et qui in cunctis deliquimus, in cunctis ferimur, ut impleatur quod dicitur: Et pugnabit pro eo orbis terrarum contra
Abbreviated transcription (Latin):
conugẽ et appetiuit. ⁊ abstulit. Cuius tulpam digna uerba
sunt secuta: & malũ qd̃ ꝑpetrauit. ꝑ penitentie lam̃ta torrexit.
Nui tũ longe pꝰ. tontra hostiũ cuneos sederet. aquã bibe debet
leemitica tist̾na ex desiderio uoluit. Cuiꝰ electi milites int̾ cafuas
adusantiũ medias erũpentes: aqũa qũa rex desiderauerat illesi¬

Expanded text:
coniugem et appetivit et abstulit. Cuius culpam digna verbera coniugem et appetivit et abstulit. Cuius culpam digna verbera sunt secuta, et malum, quod perpetravit, per paenitentię lamenta correxit. Qui cum longe post contra hhleemis cisterna ex desiderio voluit, cujus electi milites inter catervas adversantium medias erumpentes, aquam quam rex desidera
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qui sic alia de plorat. ut tam̃ alia cõmittat: ad huc penitẽ¬
tiam agere aut ignorat. aut dissimulat. Quid enũ ꝓdest. si pec¬
cata quis luxurie defleat: ⁊ tam̃ adhuc auaritie estib anhe¬
lat: aut quid ꝓdest si rre culpas iam lugeat ⁊ ⁊ tam̃ adhuc in¬
cata deplorat. ploranda minime cõmittat: ⁊ qui plangit uitiũ.
ꝓpetrare. uitia tuneat. Nam cogitandũ sũmo pere est: ut qui se
illicita memuut cõmisisse. a quibdã etiam licitis studeat absti¬
uere: quatinꝰ ꝑ hoc conditori suo satisfaciat: ut qui cõmisit.ꝓ¬
hibita. sibunet ip̃i abscide debeat etiã concessa: ⁊ se rep̾hendat in
minimis: quẽ memnt in maximis deliquisse. Nlimia sunt que
loquor: si hec ex sacri eloquii testimonia nõ affirmo: Lex certe
ueteris testam̃ti alienã ucorẽ contupisci ꝓhibet: a rege uero for¬
tia iuberi mlitib uł desid̾ari aquã. nõ penalit̾ uetat. Et ciuncti
nouimꝰ qd̃ dauid cõcupiscentie mucrone transficus. alienam

Expanded text:
t tamen alia committat, adhuc pęnitentiam agere aut ignorat aut dissimulat. Quid enim prodest, si peccata quis luxuriae defleat et tamen adhuc avaritiae ęstibus / anhelet? Aut quid prodest, si irae culpas iam lugeat et tamen adhuc ineplorat, ploranda minime committat, / et qui plangit vitia, perpetrare vitia timeat. Nam cogitandum summopere est, ut, qui se inlicita meminit commisisse, a quibusdam etiam licitis studeat abstinere, quatenus per hoc conditori suo satisfaciat, ut, qui commisit prohibita, sibimetipsi abscidere debeat etiam concessa, et se reprehendat in minimis, quem meminit in maximis deliquisse. Nimia sunt, quę loquor, si hęc ex sacri eloquii testimonio non adfirmo. Lex certe veteris testamenti alienam uxorem concupisci prohibet, a rege vero fortia iuberi militibus vel desiderari aquam non poenaliter vetat. Et cuncti novimus, quod David, concupiscentię mucrone transfixus, alienam
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. ne ad redeundũ nos tardior hora p̃pediat: neces¬
se est ut expositionem sc̃i euglii breuior sermo trans¬
currat᷑. Dñs ac redemptor nr ꝑituri mundi p̃currentia mala
tenuntiat: ut eo minus ꝑturbent ueruentia quo fuerint p̾sci¬
ta. Minus enim iacula feriunt: que p̾uident᷑. & uos tolerabili
mundi mala suscipimꝰ: si contra hec ꝑ p̾sentie clipeũ munimur
u̾ba redemptoris nr̃i. ꝑ que nos aliud interiꝰ aliud exteriꝰ passurõ
denuntiat. Bella quippe ad hostes ꝑtinent: seditiones ad ciues
Ut gͦ nos indicet interiꝰ exteriꝰq turbari: aliud nos fatet᷑ ab host

Expanded text:
sumus, ne ad revertendum nos tardior hora praepediat, necesse est ut expositionem sancti Evangelii brevior sermo transcurrat. Dominus ac Redemptor noster perituri mundi praecurrentia mala denuntiat, ut eo minus perturbent venientia, quo fuerint praescita. Minus enim jacula feriunt quae praevidentur; et nos tolerabilius mundi mala suscipimus, si contra haec per verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud n
Abbreviated transcription (Latin):
dent : in cunctis semet ip̃os humiliant: et sicut ñ nulli peccata
oꝑum. sic ip̃i peccata cogitationũ deplorant. Quid itaq istos.
cato cogitationis humiliant. et recti semꝑ in oꝑe ꝑseuerant:
hunic gͦ colligendũ est. quantũ deo gaudium faciat qñ humilit̾
plangit iustus: si sic facit in celo gaudium qñ hoc qd̾ male ge ᷤ
sit ꝑ penitentiã dampnat iniustus. Sequit᷑. Aut que mulier
babens dragnias decẽ. ⁊ si ꝑdid̾it unã dragña: ñne accendit lu

Expanded text:
dent, in cunctis semetipsos humiliant; et sicut nonnulli peccata dent, in cunctis semetipsos humiliant; et sicut nonnulli peccata operum, sic ipsi cogitationum peccata deplorant. Quid itaque istos ccato cogitationis humiliant, et recti semper in opere perseverant? Hinc ergo colligendum est quantum Deo gaudium faciat quando humiliter plangit justus, si facit in coelo gaudium quando hoc quod male gessit et per poenitentiam damnat injustus. 6. Sequitur: Aut quae mulier habens drachmas d
Abbreviated transcription (Latin):
uerso. quã de stante iusto gaudiũ fit in celo ⁊ quia et dux ĩ prelio
plus eum nilitem diligit. qui pꝰ fugam reuersus. hostem fortit
p̃mit: quam illum qui nũquã t̾ͥga prebuit. et nũquã aliquid
fortit᷑ fecit. Sic agricola illam amplius t̾ram amat. que post
spinas ub̃es fruges ꝓfert: quam eam que nũquã spinas habu¬
it. et nũquã fertilẽ messem ꝓducit. S int̾ hec sciendũ est. qͥa
sunt pleriq iusti in quoꝵ uita tantũ est gaudiũ: ut eis q̃libet
peccatoꝵ penitentia p̃poni nullatenus possit. Nam multi et
nulloꝵ sibi maloꝵ sunt conscii ⁊ ⁊ tam̃ in tanti ardoris afflict¬
one se exerunt: ac si peccatis om̃ib angustentur. Cuncta etiã
licita respuunt: ad despectũ mundi sublunit᷑ accingunt᷑. Lic̾e
sibi nolunt om̃e qd̃ libet: bona sibi amputant etiam cõcessa
Contempnunt uisibilia: inusibilib accendunt᷑. Lam̃tis gau¬

Expanded text:
verso quam de stante justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio verso quam de stante justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio plus eum militem diligit, qui, post fugam reversus, hostem fortiter premit, quam illum qui nunquam terga praebuit, et nunquam aliquid fortiter gessit. Sic agricola illam amplius terram amat quae post spinas uberes fruges profert, quam eam quae nunquam spinas habuit et nunquam fertilem messem producit. 5. Sed inter haec sciendum est quia sunt plerique justi, in quorum vita tantum est gaudium, ut eis quaelibet peccatorum poenitentia praeponi nullatenus possit. Nam multi et nullorum sibi malorum sunt conscii, et tamen in tanti ardoris afflictione se exerunt, ac si peccatis omnibus coangustentur. Cuncta etiam licita respuunt, ad despectum mundi sublimiter accinguntur, licere sibi nolunt omne quodlibet, bona sibi amputant etiam concessa, contemnunt visibilia, invisibilibus accenduntur, 1603 lamentis gau
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ gaudiũ fateatur: nͥ hoc qd̃ ip̃i ꝑ cotidiansi iusionis exꝑim̃¬
tum nouimꝰ ⁊ quia plerũq hi qui nullis se opp̾ssos pectatoꝵ
molib scuint. stant quidẽ inuia iusticie: nulla illicita ꝑpetrãt
s tam̃ ad celestem patriam auxie nõ anhelant: tantoq sibi in
reb licitis usum p̾bent. quanto se ꝑpetrasse illicita nulla men¬
nerũt : et plerũq pigri remanẽt ad exercenda bona p̃cipua: qͥa
ualde sibi securi sunt. qd̃ nulla cõmiserint mala grauiora. At
contra nõ nũquã hi qui se aliqua illicita egisse menunerunt. s
ip̃o suo dolore cõpuncti in ardescunt ad amorẽ dei. se seq ĩ mag¬
nis uirtutib exercent: cuncta ardua. et difficilia. sci certam¬
nis appetunt: omia mundi derelinquunt ÷ honores fuguint:
acceptis contumeliis letantur. flagrant desiderio: ad celestẽ
patriam auhelant ⁊ & quia se errasse adeo consid̾nt: dampna p¬
cedentia lucris sequentib recõpensant. Mauis gͦ de peccatore con¬

Expanded text:
 gaudium esse fateatur, nisi hoc quod ipsi per quotidianum visionis experimentum novimus, quia plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrasse nulla illicita meminerunt. Et plerumque pigri remanent ad exercenda bona praecipua, quia valde sibi securi sunt quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti, inardescunt in amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent, cuncta difficilia sancti certaminis appetunt, omnia mundi derelinquunt, honores fugiunt, acceptis contumeliis laetantur, flagrant desiderio, ad coelestem patriam anhelant; et quia se errasse a Deo considerant, damna praecedentia lucris sequentibus recompensant. Majus ergo de peccatore con
Abbreviated transcription (Latin):
tutis aliquid agit᷑. michael mitti ꝑhibetur: ut ex ip̃o actu et¬
nomine detur intelligi. quia nullus pocest facere qd̃ facere
p̃ualet deus. Unde et ille antiquus hostis qui ẽẽ deo ꝑ suꝑbiã¬

Expanded text:
rtutis aliquid agitur, Michael mitti perhibetur, ut ex iprtutis aliquid agitur, Michael mitti perhibetur, ut ex ipnomine detur intelligi quod nullus potest facere quod facere praevalet Deus. Unde et ille antiquus hostis, qui se ad si
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ quidẽ sunt sp̃s ⁊ s semꝑ uocari angłi nequaqua possunt:
quia tunc solum sunt angli tum ꝑ eos aliqua nuntiant᷑ Unde¬
⁊ ꝑ psalmistam dr. Qui facit angłos suos sp̃s: ac si aꝑte dicat.
Qui ens quos semꝑ habet sp̃s: etiam cum uoluerit angłos
facit. Hi aũt qui iinma nuntiant angłi: qui uero sũma
anmuitiant archangłi uocantur. Hinc est eni qd̃ ad martã¬
uirginẽ nõ quilibet angłs: s gabriel arthangłs nittitur
Ad hoc quippe ministeriũ. sũmũ angłm uenire dignũ fuerat:
qui sũmũ om̃ium nuntiabat. Qui iccirco etiam pͥuatis no¬
minib censent᷑: ut signet᷑ ꝑ uocabula. etiam in oꝑatione. qͥd
ualeant. Neq enĩ in illa sc̃a ciuitate. quam deuisione omni¬
quid ministraturi ueniunt: apud nos etiam noĩa aministe¬
rus trahunt. Michael namq quis ut deus: gabriel aũt for¬
titudo dei: raphael uero dr inedicina dei. & quociens mire ui¬

Expanded text:
semper quidem sunt spiritus, sed semper vocari angeli nequaquam possunt, semper quidem sunt spiritus, sed semper vocari angeli nequaquam possunt, quia tunc solum sunt angeli, cum peet per Psalmistam dicitur: Qui facit angelos suos spiritus . Ac si aperte dicat: Qui eos quos semper habet spiritus, cum voluerit, angelos facit. Hi autem qui minima nuntiant, angeli; qui vero summa nuntiant, archangeli virginem non quilibet angelus, sed Gabriel archangelus, mittitur . Ad hqui summum omnium nuntiabat. Qui idcirco etiam privatis nominibus censentur, ut signetur per vocabula etiam in operatione, quid valeant; neque in illa sancta civitate, quam de visione omniquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis trahunt. Michael namque «quis ut Deus», Gabriel autem «fortitudo Dei», Raphael vero dicitur «medicina Dei». Et quotiens mire vi
Abbreviated transcription (Latin):
plerius sapientia. ⁊ ꝑfectus decore. indeliciis paradisi dei fuisti. Et
notandũ qd̃ nõ ad similitudinẽ dei factus. s signaculũ similitu¬
diuis dr: ut quo in eo subtilior est natura: eo in illo imago si
nulius insinuet᷑ ex pressa. Quo in loco mox subdit᷑ Om̃is lapiꝰ
p̃ciosus oꝑuñtum tuũ: sardius. Toparius. ⁊ iaspis. crisolitus.
onix ⁊ berillus: saphirus. Carbunculus. ⁊ sinaragdus. Ecce¬
uouẽ dixit noĩa lapidũ: quia ꝓfecto nouem sunt ordines ange¬
loꝵ. Quib nimirumn ordinib. ille pͥmus angłs ideo ornatus et
oꝑtus excitit: quia dum cunctis agminib angłoꝵ p̃latus est. ex
eoꝵ comparatione clarior fuit S cur istos ꝑsistentiũ angłoꝵ
choros enuierando ꝓstrinximꝰ ⁊ si nõ eoꝵ quoq ministeria sub¬
tilit expͥmamus: Greca etenim lingua angłi nuntu: archau¬
geli uͦ sũmi uuntu uocant᷑. Sciendum quoꝙ qd̃ angłoꝵ uocabu¬
lum. nom̃ est officii: uõ nature. Nam sc̃i illi celestis patrie sp̃s.

Expanded text:
paradisi Dei fuisti . Ubi notandum quod non ad similitudinem Dei factus, sed signaculum similitudinis dicitur, ut quo in eo subtilior est natura, eo in illo imago Dei subtilius insinuetur expressa. Quo in loco mox subditur: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum: sardius, topazius, et jaspis, chrysolitus, onyx, et berxit nomina lapidum, quia profecto novem sunt ordines angelorum. Quibus nimirum ordinibus ille primus angelus, ideo ornatus et coopertus exstitit, quia dum cunctis agminibus angelorum praelatus est, ex eorum comparatione clarior fuit. Sed haec dispositio in choros enumerando perstrinximus, si non eorum quoque ministeria subtiliter exprimamus? Greca etenim ling<u>a angeli nuncii, archangeli summi nuncii vocantur. Sciendum quoque, quod angelorum vocabulum nomen est officii, non nature. D Lect
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ quod patent᷑ datur intelligi quia uxta ioħis uocem qui fra¬
trem suũ nõ diligit quem uidet ⁊ dm̃ quem non udet quomͦ
potest diligere: Diligamus gͦ ꝓximũ frẽs: amemꝰ eum quui
uixta nos est: ut ꝑuenire ualeamꝰ ad amorẽ illiꝰ qui suꝑ nos
est. Medttetur mens in ꝓximo. qd̃ exhibeat deo: ut ꝑfecte me¬
reatur in deo gaude cũ ꝓxumo. Tunc ad illam suꝑue frequẽ¬
tie leticiam ꝑuenimꝰ: de qua nc sc̃i sp̃s pignus accepimus.
ad istũ finem toto amore tendamꝰ: in quo sine fine letabuu᷑
Ibi suꝑnoꝵ cuuũ societas sc̃a: ibi sollempnitas certa. Ibi re¬
quies secura: ibi pax uera: que nobis iam nõ reluiquit᷑. sed

Expanded text:
nisi quod patenter datur intelligi quia, juxta Joannis vocem, Qui franisi quod patenter datur intelligi quia, juxta Joannis vocem, Qui fratrem suum non diligit quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest diligere? Diligamus ergo proximum, fratres, amemus eum qui juxta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo quod exhibeat Deo; ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc ad illam supernae frequentiae laetitiam perveniemus, de qua nunc sancti Spiritus pignus accepimus. Ad istum finem toto amore tendamus, in quo sine fine laetabimur. Ibi supernorum civium societas sancta; ibi solemnitas certa; ibi requies secura; ibi pax vera, quae nobis jam non relinquitur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quos natisolis claritas ꝑfudit: & cũ inseip̃o sit iniusibił
peos nobis quasi ꝑ illustratos montes se iusibilem pre¬
buit. Wirtus eium diuiuitatis inse quasi sol in celo est.
Uitus diuinitatis in hominib: sol in t̾ra. Solem gͦ ius¬
ticie intueamur in t̾ra quem uidẽ nõ possumꝰ in celo ⁊ ut dũ
in offenso pede oꝑis. ꝑ hc̃ in tra gradimur: ad intuendũ illũ
quandoq otulos et in celum leuemꝰ S in offenso pede it
nr̃m in tra agitur: si deus ac ꝓximꝰ integra mente diligat᷑.
Nec enum deus uere sine ꝓximo: nec ꝓximꝰ uere diligitur
sine deo. Huic est qd̾ sicut in alio loco iam diximꝰ. idem sp̃s
scco legitur discipłis datus. Prius a dño in t̾ra degente: post¬
modũ a dño celo p̃sidente. In terra quippe ut diligatur ꝓximꝰ
ecelo uero ut diligat᷑ deus. S cur prius in t̾ra. postmodũ ecelo

Expanded text:
quos nati solis claritas perfudit, et cum in seipso sit invisibilis, quos nati solis claritas perfudit, et cum in seipso sit invisibilis, per eos nobis quasi per illustratos montes se visibilem praebuit. Virtus enim divinitatis in se quasi sol in coelo est; virtus divinitatis in hominibus, sol in terra. Solem ergo justitiae intueamur in terra, quem videre non possumus in coelo, ut dum inoffenso pede operis per hunc in terra gradimur, ad intuendum illum quandoque oculos in coelum levemus. Sed inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus ac proximus integra mente diligatur. Nec enim Deus vere sine proximo, nec proximus vere diligitur sine Deo. Hinc est quod sicut in alio sermone jam diximus , idem Spiritus secundo legitur discipulis datus, prius a Domino in terra degente, postmodum a Domino coelo praesidente. In terra quippe datur ut diligatur proximus, e coelo vero ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, postmodum e coelo,
Abbreviated transcription (Latin):
surgere ad incorporea non ualet. Unde fit ut tanto decerius eͤ¬
atorem nesciat: quanto in cogitatione sua familiarius cor¬
poream creatam portat. S cum dm̃ uide̾ non possumus: ha¬
bemus aliqͥd qd̃ agamus. unde it fiat quo ad eum nr̃e intelli¬
gentie oculus ueniat. Certe quem in se uidẽ nullom ualemꝰ.
bunc inseruis suis uidẽ iam possumꝰ Quos dum mira cõ¬
spicimꝰ agere: certum nobis sit in eoꝵ mentib dm̃ habitare
Inre autẽ incorporea: a reb corporalib usum trahamꝰ. Nemo
etenim nr̃m orientem clare solem in speram illius intendẽdo
ualet conspicere: quia tensi in eiꝰ radiis oculi reu̾berant᷑. S¬
sole illustratos montes aspicimꝰ: et quia iam sol ortus nõ¬
est uidemꝰ. Quia gͥ solem iusticie in se ip̃o uidere nõ possu¬
nus: Allustratos montes claritate illius uideamꝰ: scõs iu¬
delicet apłos. qui uirtutib emicant miracłis choruscant.

Expanded text:
surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Cresurgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam portat. Sed cum Deum videre non possumus, habemus aliquid quod agamus, unde iter fiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus veniat. Certe quem in se videre nullo modo valemus, hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimus agere, certum nobis fit in eorum mentibus Deum habitare. In re autem incorporea a rebus corporalibus usum trahamus. Nemo etenim nostrum orientem clare solem, in sphaeram illius intendendo, valet conspicere, quia tensi in ejus radiis oculi reverberantsole illustratos montes aspicimus, et quia jam sol ortus est videmus. Quia ergo solem justitiae in seipso videre non possumus, illustratos montes claritate illius videamus, sanctos videlicet apostolos, qui virtutibus emicant, miraculis coruscant,