comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tores t̾re. usq ad eum locum ubi le
chaldeoꝵ. & que mala euentura sint
popło: nc̃ eos adpenitentiã ꝓuocat. &
conuerti ad dñm coh ortatur⁊ ut to¬
ta mente correcti. ñ patiant᷑ quȩ dñs
cõminatur. Et ẽ seustis. Omĩa quȩ ser¬
mone p̃terito continent᷑. ꝓpt̾ea sũ lo¬
cutusut uos mea cõminatione t̃rere.¬
Unde cõuertimum ad me in toto cor¬
de ur̃o. & anum penitentiã ieiumo
& flecu. & planctib indicate: ut ñc
ieiunantes. postea saturemim: nunc
flentes. postea rideatis: ñc plangentes.
postea consolemim. Et quia consue¬
tudims ẽ. ut in tristib atq aduer¬
sis semdatis uestes. qd̾ & pontifex
ad dm̃ saluatoris crĩ augendum
in euangłio fecisse memoratur ⁊ &
paulum & barnaban audientes
uerba blasphemiȩ legimꝰ ꝑpetrasse:
iccirco ego p̃cipio uobis ut nequaꝗͣ.
scindatis uestim̃ta. s corda que ple¬
na sunt peccatoꝵ quȩ instar utri¬
um. nisi scissa fuerint. sponte rum¬
pent᷑. Cumq hoc feceritis: redite ad

Expanded text:
legChaldaeorum, et quae mala ventura sint populo. Nunc eos ad poenitentiam provocat, et converti ad Dominum cohortatur, ut tota mente correcti, non patiantur quae Dominus comminatur, et est sensus: Omnia quae sermone praeterito continentur, propterea sum locutus, ut vos 191 comminatione Unde convertimini ad me in toto corde vestro, et animi poenitentiam jejunio et fletu et planctibus indicate; ut nunc jejunantes postea saturemini, nunc flentes postea rideatis, nunc plangentes postea consolemini. Et quia consuetudinis est, ut in tristibus atque adversis scindatis vestes, quod et pontifex ad Domini Salvatoris crimen augendum in Evangelio fecisse memoratur , et Paulum et Barnabam audientes verba blasphemiae, legimus perpetrasse : idcirco ego praecipio vobis, ut nequaquam scindatis vestimenta, sed corda quae plena sunt peccatis, quae instar utrium, nisi scissa fuerint, sponte rumpentur. Cumque hoc feceritis, redite ad
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Sigͦ plenitudo repunssionis & ĩ¬
pleta ẽ in aduentu saluatoris. & cotidie
implet᷑ in eccłia: credendũ ẽ qd̾ pleni¬
us impleat᷑ quando ꝑfectione uenien¬
te. qd nc ex parte ẽ destruetur. Notandũ
qd̾ sepe diximꝰ. salutẽ isrłis & reu̾sionẽ
ad dm̃. & de captiuitate redemptionẽ
ñ carnalit̾ accipi ut iudei putant: s

Expanded text:
nitudo repromissionis adimpleta est in adventu Salvatoris, et quotidie impletur in Ecclesia, credendum est quod plenius impleatur, quando perfectione veniente, quod nunc ex parte est, destruetur. Notandum quod saepe jam diximus, salutem Israelis et reversionis ad Dominum, et de captivitate redemptionem, non carnalit
Abbreviated transcription (Latin):
seriptum ẽ: calix tuus in ebrians quã
p̃clarus ẽ: & ꝑierit oleum de quoin
te tuo ñ deficiat: quo exhilaratur
facies. & caput ierunantis ungitur.
Tunc confundent᷑ agricole cum iude¬
rint in possessionib suis non nasci
triticum quo aluntur homines ł &
ordeum quo iumenta irrationabi¬
lia sustentant᷑: & confusam esse uine¬
am de qua scͥptum ẽ uinea frondosa
isrł. fructus abundans in ea ⁊ expec¬
tante dño ut faceret uuas & fecit spi¬
nas. Ficus quoq elanguit: sub qua
fuit anteqͣm crederet nathanael.
Et malogranatum: cuiꝰ cortici genȩ
sponse in cantico comparantur. Et
palma. quȩ ꝑdito uirore siccata ẽ: de
qua olun dicebat᷑. iustus aut̃ẽ ut pal¬
ma florebit. Et inalum de quo in eo¬
dem cantico legimus. Sicut malum
in medio lignoꝵ: ita fratruelis meus
in medio filioꝵ. Quid necesse ẽ om̃s
arbores ꝑcurrere⁊ cum uinuerse
aruerint. & ꝓ gaudio atq leticia fi¬

Expanded text:
scriptum est: Calix tuus inebrians quam scriptum est: Calix tuus inebrians quam praeclarus est ! Et perierit oleum, de quo in apite tuo non deficiat : quo exhilaratur facies, et caput jejunantis ungitur. Tunc confundentur agricolae, cum viderint in possessionibus suis non nasci triticum, quo aluntur homines, et hordeum quo jumenta irrationabilia sustentantur, et confusam esse vineam, de qua scriptum est: Vinea frondosa Israel, fructus abundans in ea : exspectante Domino, ut faceret uvas, et fecit spinas. Ficus quoque elanguit sub qua fuit, antequam crederet, Nathanael , et malogranatum, cujus cortici genae sponsae in Cantico comparantur , et palma quae, perdito virore, siccata est, de qua olim dicebatur: Justus autem ut palma florebit. : et malum de quo in eodem Cantico legimus: Sicut malum in medio lignorum: ita fratruelis meus in medio filiorum . Quid necesse est omnes arbores percurrere, cum universa aruerint, et pro gaudio atque laetitia, fi
Abbreviated transcription (Latin):
tantam necessitatem uenerunt famnis
ac pestilentiȩ. ut filioꝵ nec dum maturis
corꝑib uescerentur. Et sacrificia um¬
u̾sa sublata sunt. & confusum ẽ gaudi¬
um afiliis hominũ: quia gaudium re-¬
ciꝑe noluerunt. de quo angłs loqͥtur
ad pastores. Annuntio uobis gaudiũ
magnũ. ¶Uxta anagogen iste nobis
seꝑata. & ꝓ byssinis lineisq uestib cili¬
cio circuindata. id ẽ habitũ lugentis assũ¬
pserit: t̃ẽ ꝑ it sacficiũ dͦ qͦ scͥptũ ẽ. sacrificiũ
dõ sp̃s contribulatus: & ium libatio
quod letificat cor hominis: de domo
dĩ que eccłia est. dicente apło ad timo¬
rit caritas multoꝵ ⁊ & principes popłi
ac ministri altaris uiderint campos
&e plana credentium fructus ñ affer¬
re uirtutum. s omĩa uitiis in horres¬
cere: qͣndo frumentitm & hordeum.
uineasq & oleum. eruca. locusta.
bruchus. rubigo consumpserit ⁊ &
nequaqmͣ habuerimꝰ calicem de quo

Expanded text:
tantam necessitatem venerunt famis tantam necessitatem venerunt famis ac pestilentiae, ut filiorum necdum maturis corporibus vescerentur: et sacrificia universa sublata sunt, et confusum est gaudium a filiis hominum, quia gaudium recipere noluerunt, de quo angelus loquitur ad pastores: Annuntio vobis gaudium magnum . Juxta ἀναγωγὴν iste nobis separata, et pro byssinis lineisque vestibus, cilicio circumdata, id est, habitum lugentis assumpserit, tunc peribit sacrificium, de quo scriptum est: Sacrificium Deo spiritus contribulatus , et vini libatio, quod laetificat cor hominis, de domo Dei, quae est Ecclesia, dicente Apostolo ad Timorit charitas multorum : et principes populi ac ministri altaris, viderint campos et plana credentium fructus non afferre virtutum; sed omnia vitiis inhorrescere: quando frumentum et hordeum, vineasque et oleum, eruca, locusta, bruchus, 179 rubigo consumpserint, et nequaquam habuerimus calicem, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
bratis: maxime quia & decimȩ quas
Regio eñi uniuersa populata ẽ. Luxit
qui uersantur in humo. Triticum.
uinum. oleumq elanguit. Ipsi qͦq
agricole & uuntores confusi sunt. &¬
& ululauerunt ⁊ quia non solum
frumentũ. s ordeum quoq qd̾ uilius
fertiliusq ẽ aruit: & legumina quȩ
ego puto significari in eo qd̾ ait. ꝑiit
messis agri id ẽ cuncta quȩ solet hu¬
mus gignere Quid loquar defrum̃¬
to. uino oleoq & ordeo: cum etiam
arboꝵ poma siccata sut. ficꝰ elaiguerit
& malograuatũ. & palma. & malum
& omĩa ligna uł infructuosa uł frugi¬
fera locusta uastante consumpta sint:
Quȩ facta sunt omĩa ut auferret᷑ siue
confunderet᷑ gaudium a filiis homi¬
nũ. Possumus hȩc eadem & post ad¬
uentu dicere saluatoris accidisse po¬
pło iudeoꝵ: qͣndo pari feruore claman¬
tes dixer̃t crucifige crucifige talem.
ñ habemus regem nisi cesarem⁊ qͣndo
circumdata ẽ ierłm ab exercitu. & in

Expanded text:
bratis: maxime quia et decimae, quas bratis: maxime quia et decimae, quas Regio enim universa 178 populata est. Luxit qui versantur in humo: triticum, vinum oleumque elanguit: ipsi quoque aricolae et vinitores confusi sunt, et ululaverunt: quia non solum frumentum, sed hordeum quoque, quod vilius fertiliusque est, aruit. Et legumina quae ego puto significari in eo quod ait, periit messis agri, id est, cuncta quae solet humus gignere. Quid loquar de frumento, vino, oleoque et hordeo, cum etiam arborum poma siccata sint, ficus elanguerit, et malogranatum, et palma, et malum, et omnia ligna, vel infructuosa, vel frugifera, locusta vastante, consumpta sint? quae facta sunt omnia, ut auferretur, sive confunderetur gaudium a filiis hominum. Possumus haec eadem et post adventum dicere Salvatoris accidisse populo Judaeorum, quando pari furore clamantes dixerunt: Crucifige, crucifige talem: non habemus regem nisi Caesarem ; quando circumdata est Jerusalem ab exercitu, et in
Abbreviated transcription (Latin):
uinum: elanguit oleum. Confusi
sunt agricolȩ: ululauerunt uinto¬
res suꝑ frum̃to & ordeo: quia ꝑiit
messis agri. Uinea confusa ẽ. & fi¬
cus elanguit. Malogranatum. et
palma & malum & omĩa ligua a¬
gri aruerunt: quia confusum est
gaudium a filiis hominum.L.xx.
& libatio. Lugete sacerdotes ministri
dñi: qm̃ desolati sunt campi. Lugeat
runt agricolȩ. Lugete possessiones ꝓ
frumento & ordeo: quia ꝑiit uindeim¬
a de agro. Uinea aruit: & ficus ĩmu¬
tatȩ sunt. Malogranatum & palina.
& inalum & onña ligna agri arefac̃¬
ta sunt: qm̃ confuderunt gaudium
filii hominũ. Quantiun ad histo¬
riam ꝑtinet ob locustarum siue ho¬
strum multitudinẽ qui sub earum
specie describunt᷑. uastatis omĩbus
atq consumptis. ꝑiit sacrificium. et
libatio de domo dm̃i: quoꝵ alterum
de simila ialterum de uino offer¬
re solitierant. Ie circo luxerunt sa¬
cerdotes qui funt mimstri dm̃i. nec
sacrificiis nec libamentis rite cele¬

Expanded text:
vinum, elanguit oleum, confusi vinum, elanguit oleum, confusi sunt agricolae. Ululaverunt vinitores super frumento et hordeo, quia periit messis agri:  al. malogranatum, et palma, et malus, et omnia ligna agri aruerunt, quia confusum est gaudium a filiie domo Domini: lugete, sacerdotes ministri Domini, quoniam desolati sunt campi: lugeat runt agricolae Al. ligna: lugete, possessiones, pro frumento et hordeo, quia periit vindemia de agro, vinea aruit, et ficus imminutae sunt: malogranatum et palma et malum et omnia ligna agri arefacta sunt, quoniam confuderunt gaudium filii hominum. Quantum ad historiam pertinet, ob locustarum, sive hostium multitudinem, qui sub earum specie describuntur, vastatis omnibus atque consumptis, periit sacrificium et libatio de domo Domini: quorum alterum de simila, alterum de vino offerre soliti erant. Idcirco luxerunt sacerdotes, qui sunt ministri Domini, nec sacrificiis, nec libamentis rite cele
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem: introduces in domum tuam.
Quȩ radet cesariem. & circum cidet un¬
gues suos. & deponet uestem in qua
capta ẽ: sedensq in domo tua flebit
patrem & matrem suam unom̃se ⁊i.
postea intrabis ad eam. dormiesq cũ
illa & erit uxor tua. Huiꝰ cemodi mu¬
lieris ñ ẽ maritus idẽ dñs uirginalis:
s & meretricem de gentium sordibus
dueit uxorem. Qd̃ & de omm amina
credentium possumus dicere. Si a par
ua etate credidit dño: habet sponsũ
dñm uirginalem. Si autẽ ex iudeis
siue gentilib & hereticoꝵ spurcissi¬
mis fecib ad fidei uenerit ueritatẽ.
& de tenebris ad lucem tͣnfierit: ha¬
bebit quidem sponsum. s ñ uirgine¬
um. De huiꝰcemodi hominib dicitur.
In egypto fractȩ sunt maminȩ tuȩ:
& ibi deuirginata es. Periit sacri¬
ficium & libamen de domo dñi: & luxe¬
runt sacerdotes ininstri dñi. Depo¬
pulata ẽ regioluxit humus: qm̃ de¬
uastatum ẽ triticum. Confusum ẽ

Expanded text:
uxorem: introduces in domum tuam: uxorem: introduces in domum tuam: quae radet caesariem, et circumcidet ungues suos, et deponet vestem 177 in qua capta est, sedensque in domo tua, flebit patrem et matrem suam uno mense, et postea intrabis ad eam, dormiesque cum illa, et erit uxor tua . Hujusmodi mulieris non est maritus, id est, dominus virginalis, sed meretricem de gentium sordibus duxit uxorem. Quod et de omni anima credentium possumus dicere. Si a parva aetate credidit Domino, habet sponsum Dominum virginalem. Sin autem ex Judaeis, sive gentilibus, et haereticorum spurcissimis faecibus, ad fidei venerit veritatem, et de tenebris ad lucem transierit, habebit quidem sponsum, sed non virgineum: et de hujuscemodi hominibus dicitur: In Aegypto fractae sunt mammae tuae, et ibi devirginata es . Periit sacrificium et libatio de domo Domini: et luxerunt sacerdotes ministri Domini: depopulata est regio, luxit humus, quoniam devastatum est triticum. Confusum est
Abbreviated transcription (Latin):
cio suꝑ uirum suũ uirgineũ. Uir
ds. qui in abraham ysaac & iacob de¬
spondit sͥ uirginem sponsam. nulla
ydolatriȩ sorde maculatam. Ad quã
& ꝑ ieremiam loquit᷑. Non ut dñm
me uocasti. & patrem. & pͥncipem uir¬
ginitatis tuȩ. Unde & apłs ad creden¬
tes loquitur. Despondi uos uni uiro
uirginem castam exhibere xp̃o.
Quamdiu cum hac sponsa sponsus
fuerit: ñ potest ieuinare nec plan-¬
gere. nec absentis sponsi desiderium
lacrimis indicare. Cum autẽ ablatꝰ
fuerit sponsus ab ea: plangit & plo¬
ste circum dat᷑. Intelleximus quis
sponstis fit uirginalis. Uerum qͥa
iste sponsus siue maritus ñ solum
uirginem accipit sponsam. s &e me¬
retricem in osee ducit uxorem ꝓpt̃ea
scͥptum ẽ in deuterononno. Si egres¬
sus fueris contra inumicos tuos. & tra¬
diderit eos dñs ds̃ tuus in manu tua.
captiuosq duxeris & iuderis in nume¬
ro captiuoꝵ mulierẽ pulchram & ad¬
amaueris eam. uoluerisq habere

Expanded text:
cio, super virum suum virgineum. Vir cio, super virum suum virgineum. Vir Deus, qui in Abraham, Isaac et Jacob despondit sibi virginem sponsam nulla idololatriae sorde maculatam. Ad quam et per Jeremiam loquitur: Non ut dominum me vocasti, et patrem, et principem virginitatis tuae . Unde et Apostolus ad credentes loquitur: Despondi vos uni viro virginem castam exhibere Christo . Quamdiu cum hac sponsa sponsus fuerit, non potest jejunare , nec plangere, nec absentis sponsi desiderium lacrymis indicare. Cum autem ablatus fuerit sponsus ab ea, plangit et ploste circumdatur. Intelleximus quis sponsus sit virginalis: verum quia iste sponsus, sive maritus, non solum virginem accepit sponsam, sed et meretricem in Osee ducit uxorem, propterea scriptum est in Deuteronomio: Si egressus fueris contra inimicos tuos: et tradiderit eos Dominus Deus tuus in manu tua, captivosque duxeris, et videris in numero captivorum mulierem pulchram, et adamaveris eam, voluerisque habere
Abbreviated transcription (Latin):
De cuiꝰ contritis molarib qui intͥnsecus
latent. & ñ uident᷑ ne facile uitentur:
etiam psalimsta letatur dicens. Molas
leonum confriuget dñs. Sigͦ dederi¬
mus locum huic genti. ut ascendat
in nobis: statim ponet uineam nr̃am
in desertum: de qua uinum facere so¬
lebamus. qd̃ letificat cor hominis. Et
ficus nr̃as decorticat. siue confringit
ne habeamus in nobis sp̃s sc̃i dona dul¬
cissima: ne sub nr̃a uinea & ficui. uir
sẽs requiescat ⁊ sub quib cum fuerit.
adu̾sarioꝵ impetum ñ timebit. Nec
sufficit huic genti iuneam disꝑdere.
ficusq confringere insi scrutans scru¬
tetur eas : & quicqͥd in illis uitale fue¬
rit int̃ficiat: ut omni uirore consump¬
to. albi atq emortui ramusculi rema¬
neant ⁊ & cõpleatur in nobis. si in uiri¬
di ligno hȩc faciunt. in sicco qͥd faciente
Plange quasi uirgo accincta sacco suꝑ
uirum pubertatis tuȩ. Lxx. Plan¬
ge ad me suꝑ sponsam accinctam cili¬

Expanded text:
De cujus contritis molaribus, qui 176 intrinsecus De cujus contritis molaribus, qui 176 intrinsecus latent et non videntur, ne facile vitentur, etiam Psalmista laetatur dicens: Molas leonum confringet Dominus . Si ergo dederimus locum huic genti, ut ascendat in nobis, statim ponet vineam nostram in desertum, de qua vinum facere solebamus, quod laetificat cor hominis : et ficus nostras decorticat, sive confringit, ne habeamus in nobis Spiritus sancti dona dulcissima, ne sub nostra vinea et ficu vir sanctus requiescat; sub quibus cum fuerit, adversariorum impetus non timebit. Nec sufficit huic genti vineam disperdere, ficumque confringere, nisi scrutans scrutetur eas, et quidquid in illis vitale fuerit, interficiat: ut, omni virore consumpto, albi atque emortui ramusculi remaneant, et compleatur in nobis: Si in viridi ligno haec faciunt, in sicco quid facient ? Plange quasi virgo accincta sacco, super virum pubertatis tuae Vulg. suae . LXX: Plange ad me super sponsam accinctam cili
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ sub metaphora locustarum dicta
noscamꝰ: quȩ in tantum cuncta popu¬
lant᷑. ut derodant arboꝵ cortices. exu¬
tasq ꝓiciant : & om̃i uirore consũpto.
albos ramos & aridos derelinquant.
Diximꝰ iuxta historiam ⁊ transeamus ad
intelligentiam sp̃ualem: ut cum sem¬
bus audire possimus. Ascendit
gens suꝑ t̾ram dĩ: animã uidelicet hu¬
manã. Om̃s eñi animȩ dĩsunt: sĩc am¬
ma patris. sic & amma filii. Et ascendit
gens pͥncipum mundi istius. & tenebra¬
rum. & spiritalia nequitiȩ in cȩlestibus:
adũsum quos nobis ẽ lucta atq certam̃.
De quib dicit᷑. Si sp̃s potestatẽ habentis
ascenderit suꝑ te: locum tuũ ne dimi¬
seris. Cuius gentis dentes sunt sicut
dentes leomis: de quo petrus apłs loqͥt᷑.
Et molares illius: quasi catuli leonis.
Catulum leonis. uł eum intellige qui
eleuatur contra om̃e qd̃ dicit᷑ deus.
& religio: uł certe om̃e dogina ꝑu̾sum.

Expanded text:
autem sub metaphora locustarum, dicta autem sub metaphora locustarum, dicta noscamus: quae intantum cuncta populantur, ut derodant arborum cortices, exutasque projiciant, et omni virore consumpto, albos ramos et aridos derelinquant. Diximus juxta historiam; transeamus ad intelligentiam spiritualem, ut cum senibus audire possimus: Ascendit gens super terram Dei, animam videlicet humanam. Omnes enim animae Dei sunt: sicut anima patris, sic et anima filii. Et ascendit gens principum mundi istius, et tenebrarum, et spiritualia nequitiae in coelestibus, adversum quos nobis est lucta atque certamen, de quibus dicitur: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris : cujus gentis dentes sunt sicut dentes leonis, de quo Petrus apostolus loqEt molares illius quasi catuli leonis. Catulum leonis, vel eum intellige, qui elevatur contra omne quod dicitur, Deus et religio, vel certe omne dogma perversum.
Abbreviated transcription (Latin):
uideatur atq chaldeis. quoꝵ crudelital
in popłm di feritasq describitur. Et
in fallor: iudeor mͥ in hoc ꝓpħa aliqͥd
repꝑisse. Darratur impetas hostium
sub figura locustarum: & rursum sic
de ipsis locustis dicit᷑. quasi hostibus
cõparent᷑. ut cum locustas legeris. ho¬
stes cogites ⁊ cum hostes cogitaueris.
redeas ad locustas. Ascendit gͦ gens lo-¬
custarum de solitudine. fiue exercitus
bilius & fortiꝰ⁊ quib humana industri¬
a resistere ñ potest: Dentes eiꝰ gentis
uidelicet locustarum omĩa autẽ trõ¬
pĩcõs intellige. quasi dentes leonis: &
molares illius ut catuli leonis ⁊ ut qͥ
in fortitudine & multitudine locustis
coequantur: in ferocitate & crudeli¬
tate leonib cõparent᷑. Hȩc inquit
gens posuit uineã in eam indesertũ
quam de egypto transtuli & planta¬
ui: & ficum meam decorticauit. popu¬
lum iudeoꝵ. ad quẽ uenit saluator ut
comederet fructus & ñ inuenit ⁊ ma-¬
ledixitq ei. & aruit in et̃num. Omĩa

Expanded text:
crudelitas in populum Dei feritasque describitur: et, ni fallor, videor mihi in hoc Propheta aliquid reperisse. Narratur impietas hostium sub figura locustarum: et rursum sic de ipsis locustis dicitur, quasi hostibus comparentur, ut cum locustas legeris, hostes cogites; cum hostes cogitaveris, redeas ad lucustas. Ascendit ergo gens locustarum de solitudine, sive exercilus bilius et fortius, quibus humana industria resistere non potest? Dentes ejus, gentis videlicet locustarum omnia autem τυπικῶς intellige, quasi dentes leonis; et molares illius, ut catuli leonis, ut qui in fortitudine et multitudine locustis coaequantur, in ferocitate et crudelitate leonibus comparentur. Haec, inquit, gens posuit vineam meam in desertum, quam de Aegypto transtuli et plantavi, et ficum meam decorticavit, populcomederet fructus, et non invenit: maledixitque ei, et aruit in aeternum . Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ nos int̃p̃tati sumꝰ. uerbũ misit dñs in
iacob & uenit in isrł. id ẽ debar. Aculeũ
quoq quẽ nos morsum tͣnstulimꝰ. sym¬
at̃gẽtẽm̃a: cheodotio & qͥnta editio pla¬
gam & conclusionẽ int̾p̃tati sunt. Ad
ducet urentem uentum dñs de deser¬
to ascendentẽ: & siccabit uenas eiꝰ. & de¬
solabit fontem eiꝰ & ipse diripiet thes¬
aurũ om̃is uasis desiderabilis. Lxx.
Adducet urentẽ uentũ dñs de deser¬
to suꝑ eos: & ficcabit nenas eiꝰ. & desola¬
bit fontes illius⁊ iste arefaciet t̾rameiꝰ
& omĩa uasa desiderabilia. Legi in
cuiꝰdam cõmentariis. uentũ urentem
quem adducit dñs de deserto. illum
esse qui ꝑcussit domũ iob in quatuor
angulis. & fecit eam ruere suꝑ filios cou
uiuantes: & inũ ẽẽ de his uentis qͦs in
euangłio legimꝰ flare & uenire cum tur

Expanded text:
 nos interpretati sumus: Verbum misit Dominus in Jacob, et venit in Israel, id est, dabar. Pro aculeo quoque, quem nos morsum transtulimus: Symrsum: Theodotion et quinta editio, plagam, et conclusionem interpretati sunt. 154 Adducet urentem ventum Dominus de deserto ascendentem, et siccabit venas ejus, et desolabit fontem ejus, et ipse diripiet thesaurum omnis vasis desiderabilis. LXX: Adducet urentem ventum Dominus de deserto super eos, et siccabit venas ejus, desolabit fontes illius; iste arefaciet terram ejus, et omnia vasa desiderabilia. Legi in cujusdam Commentariis, ventum urentem quem adducet Dominus de deserto, illum esse qui percusserit domum Job in quatuor angulis, et fecerit eam super filios ruere convivantes , et unum esse de his ventis, quos in Evangelio leg
Abbreviated transcription (Latin):
& eleuauer̃t cor suũ⁊ & obliti sunt eiꝰ.
ciuꝰ beneficioꝵ memores ẽẽ debebant.
Neq eĩn ꝑ tantam heremi uastitatem.
uͥñ solum fruges & arbores uineȩq.
s ne herba quidẽ giguitur. & nullȩ
aquȩ ardorem temꝑant solis quadra¬
gnita anius poterat isrł ad t̾ram ꝑue¬
mre iordanis. insi dñs omĩa p̃stitisset.
Hereticos quoq eduxit dñs de t̾ra
egypti. de domo seruitutis. & de cami¬
no ferreo: qui pͥmum seruiebant regi
pharaoni & ducib eiꝰ ⁊ p̃cepitq eis in
eccłia ut alium nescirent dm̃. nisi
eum qui creator est om̃ium. & nouit
saluare quos fecit. Ipse cognouit eos
& pauit in t̾ra solitudinis. ita ut pos¬
sent dicere: dñs pascit me & nichil
mͥ deerit. in loco pascuȩ ibi me collo¬
cauit. suꝑ aquam refectionis educauit
me. Deditq eis angeloꝵ panem manna
de cȩlo qd̃ in egypto nũquam comed̾an.
& aquas de sequenti eos petra. Petra aut̃

Expanded text:
et elevaverunt cor suum, et obliti sunt ejus, et elevaverunt cor suum, et obliti sunt ejus, cujus beneficiorum memores esse debebant. Neque enim per tantam eremi vastitatem, ubi non solum fruges et arbores vineaeque, sed nec herba quidem gignitur, et nullae aquae ardorem temperant solis, quadraginta annis poterat Israel ad terram pervenire Jordanis, nisi Dominus omnia praestitisset. Haereticos quoque eduxit Dominus de terra Aegypti, de domo servitutis, et de camino ferreo: qui primo serviebant regi Pharaoni et ducibus ejus: praecepitque eis in Ecclesia, ut alium nescirent Deum, nisi eum qui creator est omnium, et novit salvare quos fecit. Ipse cognovit eos et pavit in terra solitudinis; ita 148 ut possint dicere: Dominus pascit me et nihil mihi deerit: in loco pascuae ibi me collacavit: super aquam refectionis educavit me . Deditque eis angelorum panem manna de coelo, quod in Aegypto numquam comederant, et aquas de sequenti eos petra. Petra autem
Abbreviated transcription (Latin):
cor suũ ⁊ & obliti sunt mei. Lxxͣ. ł go
autẽ dñs d̃s tius ⁊ & ego eduxi te de
t̾ra egypti: & dĩn p̃ter me non cognos¬
ces÷ & saluator non ẽ absq me. Ego
pascebam te in solitudine. in t̾ra in¬
habitabili: scdm pascua sua & reple¬
ti sunt in saturitate. & eleuata sunt
corda eoꝵ lic circo obliti sunt mei.
seruauit. in ꝓpħa autẽ edux̃ dñs ds isrł d̾ egyp¬
to. & inꝓpħa seruatꝰ ẽ: etiã nẽ qͥd eis p̃stit̾it re¬
fert. Ego dĩs ds tuꝰ qͥte eduxid t̃ra ȩgypti: qͥtͥ
mandaui ꝑ moysen: attende ne forte
comedas & satureris & obliuiscaris dei
um sum. cognoui siue paui te in deser¬
to & in t̾ra inhabitabili: ubi rerum om¬
niũ penuria. ubi millȩ aque dedi tibi
manna de cęlo. & aquarũ fontes ꝓduxi
de petra durissima. Qui iuxta illud qͦd
alibi scͥptum ẽ. incrassatus ẽ. impingua
tus & dilatatus. & recalcitrauit dilectꝰ.¬
nc̃ quoq comederunt & saturati funt.

Expanded text:
cor suum et oblicor suum et obliautem Dominus Deus tuus, et ego eduxi te de terra Aegypti: et Deum praeter me non cognosces, et salvator non est absque me. Ego pascebam te in solitudine, in terra inhabitabili, secundum pascua sua: et repleti sunt in saturitate, et elevata sunt corda eorum: idcirco obliti sunt mei. ervavit; in propheta eduxit Dominus Deus Israel de Aegypto, et in propheta servatus est: etiam nunc quid eis praestiterit, refert: Ego Dominus Deus tuus, qui te eduxi de terra Aegypti, qui tibi mandavi per Moysen: attende, ne forte comedas et satureris, et obliviscaris Dei um sum, cognovi, sive pavi te in deserto et in terra inhabitabili, ubi rerum omnium penuria, ubi nullae aquae: dedi tibi manna de coelo, et aquarum fontes produxi de petra durissima. Qui juxta illud, quod alibi scriptutus, dilatatus, recalcitrasti ccomederunt et saturati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ddi ueritas ꝑuenit: s ñ habent aquas
qui credit in me sicut dicit scͥptura flu¬
mina de uentre eiꝰ fluent aque uiue.
Hoc autem inquit dixit de sp̃u quem
accepturi erant credentes in eum. De
lacuns autẽ que sermone greco ha
legitur. Ego autẽ dĩs ds tuus. firmais
cȩlum & creans t̾ram : cuiꝰ manus crea-¬
uit omũe militiã cęli. & ñ ostendi ea tͥ.
ne ambulares post ea. & eduxi te de
t̾ra egypti. Quȩ qm̃ & in hebraico ñ
habentur. & a nullo uertunt᷑ int̃p̃¬
tum.an antiqua quoq editione.lxx.
ñ legunt᷑: obelo p̃notanda sunt p̃ser¬
tim cũ sensus eoꝵ ꝑspicuus sit. Unde
ad reliqua transeamus: cum his quȩ
secut᷑. iungentes suꝑiꝰ capitulum.
go aut̃ẽ dñs ds̃ tuus de t̾ra egypti:
& dm̃ absq me nescies: et saluator
ñ est pret̾ me. Ego cognoui te in deser¬
to in t̾ra solitudinis iuxta pascua sua
Et adĩpleti sunt: & saturati eleuauer̃t

Expanded text:
Dei veritas pervenit: sed non habent aquas, Dei veritas pervenit: sed non habent aquas, Qui credit in me, sicut dicit Scriptura flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Hoc autem, inquit, dixit de spiritu quem accepturi erant credentes in eum . De lacrymis autem, quae sermone Graeco hablegitur: Ego autem Dominus Deus tuus: firmans coelum, et creans terram: cujus manus creavit omnem militiam coeli, et non ostendi ea tibi, ut ambulares post ea  Et ego eduxi te de terra Aegypti. Quae quoniam et in Hebraico non habentur, et a nullo vertuntur Interpretum, in antiqua quoque editione LXX non leguntur, obelo praenotanda sunt: praesertim cum sensus eorum perspicuus sit. Unde ad reliqua transeamus, cum his quae sequuntur 147 jungentes superius capitulum. go autem Dominus Deus tuus ex terra Aegypti et Deum absque me nescies et salvator non est praeter me ego cognovi te in deserto in terra solitudinis iuxta pascua sua et adimpleti sunt et saturati elevaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
foramen int̃p̃tati sunt. Cataracta aut̃
ꝓpͥe uocatur foramen inpariete fa-¬
bricatũ. ꝑ qd̃ fumus egreditur. Si qͥs
autẽ contentiosus & nolens recꝑe he¬
braicam ueritatem locuste sensum
quesierit: audiat ephrai at̃miai
id ẽ uapori siue aurȩ & sp̃ui comꝑari:
qui ita tenuis de ore locuste egreditur
ut ñ sentiatur. Qd̾ sie contrario obie¬
cerit quare ñ aliis quȩ minora sunt.
ꝑiturum ephraim assimilauerit. u̾bi
gr̃a. pulici qui omĩa mẽbra habet. ca¬
put. oculos. pedes. uentrem. & cȩtera
quȩ licet oculis ñ udeamus. tamen
sensu intelligimus. in tantũ ut os
pulicis ac dentes ñ uidentes oculis.
morsib sentiamꝰ : respondendum ẽ
lib ut famem faciat. & segetum cul¬
ta populetur ii tantum ut arbores
quoq uineasq decorticet: qd̾ plemꝰ
locustȩ. & nubi matutine. & rori. &
pulueri heretici comꝑant᷑: de quib
.&. in epła catholica dicit᷑. Hi sunt nubes

Expanded text:
foramen interpretati sunt. Cataractam autem foramen interpretati sunt. Cataractam autem proprie vocat foramen in pariete fabricatum, per quod fumus 146 egreditur. Si quis autem contentiosus et nolens recipere Hebraicam veritatem, locustae sensum quaesierit, audiat Ephraim ἀτμῷ, id est, vapori sive aurae et spiritui comparari: qui ita tenuis de ore locustae egreditur, ut non sentiatur: quod si econtrario objecerit, quare non aliis, quae minora sunt, periturum Ephraim assimilaverit: verbi gratia pulici, qui omnia membra habet, caput, oculos, pedes, ventrem, et caetera: quae licet oculis non videamus, tamen sensu intelligimus; intantum ut os pulicis ac dentes non videntes oculis, morsibus sentiamus. Respondendum est libus, ut famem faciat, et segetum culta populetur: intantum ut arbores quoque et vineas decorticet: quod plenilocustae et nubi matutinae et rori et pulveri haeretici comparantur, de quibus et in Epistola Catholica dicitur: Hi sunt nubes
Abbreviated transcription (Latin):
siens: sic pulins turbine raptus ex areaͬ.
& sic̃ fumus de fumario. Lxx. sum¬
liter hoc solum qd̾ inultimo ẽ ĩmu¬
tantes: & sicut uapor de locustis siue
de lacunis ⁊ quia implerisq codicib¬
repꝑimus. Quia inquit homines u¬
lisĩmolarunt & adorarunt uitulos
iccirco erunt quas nubes matutina.
& sĩc ros mane ꝑtrausiens : siẽ puluis
turbine raptus ex area. & sicut fumꝰ
de fumario: quȩ omĩa uidentur ad
tempus & subito dilabunturl iuxta
illud qd̾ dixerat. transire fecit sama¬
ria regem suum quasi spumam suꝑ
faciem aque: & iterum. sic̃ mane tͣn¬
sit. ꝑtransiet rex isrł. Et nubem qͥdẽ¬
ac rorem transire uelocit. & puluerem
ex area. & fumum de fumario nemo
ambigit: iuxta illud qd̾ scͥptum ẽ. Siẽ
deficit fumus deficiant. Querimꝰ aut̃
quare.lxx. ꝓfumario qd̾ cheodotio
int̃p̃tati sunt. Apud hebreos locusta
& fumariũ. isdem scͥbitur licteris ã¬
lepħ. rẽs. bẽtħ. hẽ. Quod si legatur
Pro quo aquila cãtaractẽn: symiachꝰ

Expanded text:
iens, sicut pulvis turbine raptus ex area, et sicut fumus de fumario. LXX similiter: hoc solum quod in ultimo est immutantes: et sicut vapor de locustis, sive de lacrymis, quia in plerisque codicibureperimus. Quia, inquit, hominelaverunt, et adoraverunt vitulos: idcirco erunt quasi nubes matutina, et sicut ros mane pertransiens, sicut pulvis turbine raptus ex area, et sicut fumus de fumario. Quae omnia videntur ad tempus et subito dilabuntur, juxta illud quod dixerat: Transire fecit Samaria regem suum quasi spumam super faciem aquae. Et iterum: Sicut mane transit, aut rorem transire velociter, et pulverem ex area, et fumum de fumario, nemo ambigit, juxta illud quod scriptum est: Sicut deficit fumus, deficiant . Quaerimus autem quare LXX pro fumario, quod Theodotio interpretati sunt? Apud Hebraeos locusta et fumarium, iisdem scribitur litteris ALEPH, RES, BETH, HE. Quod si legatur pro quo Aquila καταράκτην, Symmachus
Abbreviated transcription (Latin):
& qd raritate dulce ẽ. assiduitate in ama¬
ritudinẽ uertitur. Et mel distillat de la¬
biis mulieris meretricis: quȩ ad tempus
impinguat fauces insipientis nouissi¬
me autẽ amarius felle inuenitur. & acu¬
tius magis quam gladius utrimq acutꝰ.
Quicũq t̾rigena ẽ & de cȩlo ñ nascitur.
int̃ficitur eiꝰ amplexibus: & alligatur
institis lectuloꝵ. & insipientiȩ pedes de¬
ducunt eos qui utuntur ea. cum morte
ad inferos. Int̾ mortem aut̃e & inferos.
hoc int̾est. Mors ẽ. qua anima seꝑatur
a corꝑe: infernus locus in quo ammȩ
recluduntur. siue in refrigerio siue
in penis. ꝓ qualitate meritorum. Hoc
diximꝰ. ut ostenderemꝰ id mortẽ facere
qd̾ meretricem mulierem. Mors eñi
diuidit fr̃es. hoc & mulier facit. In
fr̃ib omñe intellige caritatẽ: qd̃ & ma¬
ter diuidat᷑ a filia. & pat̃ a filio. & fr̃

Expanded text:
et quod raritate dulce est, assiduitate in amaet quod raritate dulce est, assiduitate in amaritudinem vertitur. Et mel distillat de labiis mulieris meretricis, quae ad tempus impinguat fauces insipientis, novissime autem amarius felle invenitur, et acutius magis quam gladius utrimque acutus . Quicumque terrigena est, et de coelo non nascitur, interficitur ejus amplexibus, et ligatur institis lectulorum, et insipientiae pedes deducunt eos, qui utuntur ea, cum morte ad inferos. Inter mortem autem et inferos, hoc interest: Mors est, qua anima separatur a corpore: infernus, locus in quo animae recluduntor, sive in refrigerio, sive in poenis, pro qualitate meritorum. Hoc diximus, ut ostenderemus, id mortem facere, quod meretricem mulierem. Mors enim dividit fratres, hoc et mulier facit. In fratribus, omnem intellige charitatem, quod et mater dividatur a
Abbreviated transcription (Latin):
sione erucis. & effusione sanguinis sur:
quando anima eiꝰ descendit in infernũ
& caro eiꝰ ñ uidit corruptionẽ ⁊ & ad ip¬
sam mortẽ atq infernum locutus est
ero mors tua o mors. Id̾ circo eñi mor¬
tuus sum: ut tu mea morte moriaris.
Ero morsus cuus inferne: qui om̃s tuis
faucib deuorabas. Uidensq mortis
duram necessitatem. & qd̾ millus sit
hoiiuum qui uiuat & ñ uideat mor¬
tẽ: clementissimꝰ pater sententiȩ recor¬
datur antique qua in adam om̃s mo¬
rimur : siue ꝓpħa intelligens fragili¬
tatem suam & conditionẽ carnis hu¬
mane: consolatio ait abscondita ẽ ab
ocłis meis. Et ẽ sensus. Non ualeo con¬
solari. Quicqͥd mente concepo. dolorẽ
meũ ñ potest mitigare: cernens caris
caus insipientẽ ad se. dicit mopib pru¬
dentie. Panes occultos libenter attingi¬
te & aquȩ furtiue dulcedinẽ: & nescit
insipiens qm̃ t̾rigene apud eam pere¬
ant & in ꝓfundum inferm nicurrant:
Quicquid eñi ñ licet. magis desideratur:

Expanded text:
ffusione sanguinis sui: quando anima ejus descendit in infernum, et caro ejus non vidit corruptionem, et ad ipsam mortem atque 152 infernum locutus est: Ero mors tua, o mors. Idcirco enim mortuus sum, ut tu mea morte moriaris. Ero morsus tuus, inferne, qui omnes tuis faucibus devorabas. Vidensque mortis duram necessitatem, et quod nullus sit hominum qui vivat et non videat mortem , clementissimus pater sententiae recordatur antiquae: quia  Al. qua in Adam omnes morimur . Sive propheta intelligens fragilitatem suam, et conditionem carnis humanae: Consolatio, ait, abscondita est ab oculis meis, et est sensus: Non valeo consolari, quidquid mente concepero, dolorem meum non potest mitigare, cernentis  Alcans insipientem ad se, dicit in opibus prudentiae: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem bibite: et nescit insipiens, quoniam terrigenae apud eam pereunt, et in profundum inferni incurrunt. Quidquid enim non licet, magis desideratur,
Abbreviated transcription (Latin):
columba insipiens. ñ habens cor. in con¬
tritione filioꝵ popłi sui. cum dies parturit¬
onis & captiuitatis aduenerit: aut stare
aut sufferre ñ poterit. Pro insipiente
filio ii.lxx. ꝑ hironiam legitur. iste filiꝰ
sapiens. hoc ẽ quẽ sapientem putabas:
ut econtrario intelligat᷑ insipiens.
Om̃ib autẽ hereticis iniquitas colliga¬
ta ẽ quã in excelso locuti sunt. Et abscon¬
ditum ẽ peccatum eoꝵ dum se putant
uenena sui cordis abscondere & habere
secreta: quȩ cum dies parturions adue¬
uerit. dolore eiulationibq pandentur.
Iste ephraimi filius insipiens ẽ. quia dĩ sa¬
pientiã dereliqͥt ⁊ de quo & in ierennia
scriptum ẽ. nouissimũ eiꝰ erit insipiens:

Expanded text:
columba insipiens, non habens cor in concolumba insipiens, non habens cor in contritione filiorum et populi sui, Cum dies parturitionis et captivitatis advenerit, aut stare aut sufferre non poterit. Pro Insipiente filio in LXX per ironiam legitur: Iste filius sapiens, hoc est quem sapientem putabas, ut econtrario intelligatur insipiens. Omnibus autem haereticis iniquitas colligata est, quam in excelso locuti sunt: et absconditum est peccatum eorum, dum se putant venena sui cordis abscondere et habere secreta: quae cum dies parturitionis advenerit, dolore ejulationibusque pandentur. Iste Ephraim filius insipiens est, quia Dei sapientiam dereliquit, de quo in Jeremia scriptum est: Novissim
Abbreviated transcription (Latin):
ent quos tanto studio sequebantur.
Colligata ẽ iniquitas ephrau: ab
sconditũ peccatum eiꝰ. Dolores partu¬
rientis uement ei. Ipse filius ñ sapiess.
ñc eñi ñ stabit in contritione filioꝵ.
Lxxͣ. Congregatio iniquitatis ephra¬
im: absconditũ peccatũ eius : dolores
quasi parturientis uement ei. Iste est
filius tuus sapiens: quia ñc ñ sustine¬
bit in contritione filioꝵ. Quomͦ si
ligetur qd̾ in sacculo conseruatur. et
ñ ꝑit ei cui ligatum ẽ: sic om̃is unqui¬
tas qua in dm̃ peccauit ephraun. colli¬
gata ẽ ei & abscondita ⁊ & quasi in mar¬
supio reseruatur. Deniq cum dies
ultionis aduenerit & extrema captiui¬
tas: dolores quasi paturientis uenient
ei siue app̃hendent illum. Mulier par¬
turiens multo anteqͣm pariat. ex eotem¬
pore quo concepit. scit se esse pariturã:
& expectat cotidie extreina torm̃ta cruci¬
atusq uenturos. Ita & ephrami filius
insipiens de quo supra dixerat. ephraim

Expanded text:
eos, quos tanto studio sequebantur. eos, quos tanto studio sequebantur. Colligata est inisconditum peccatum ejus: dolores parturientis venient ei, ipse filius non sapiens. nunc enim non stabit in contritione filiorum. LXX: Congregatio iniquitatis Ephraim: absconditum est peccatum ejus: dolores quasi parturientis venient ei: iste est filius tuus sapiens: quia nunc non sustinebit in contritione filiorum. Quomodo si ligetur quid in saeculo, conservatur, et non perit ei cui ligatum est: sic omnis iniquitas qua in Deum peccavit Ephraim, colligata est ei, et abscondita quasi in marsupio reservatur. Denique cum dies ultionis advenerit, et extrema captivitas, dolores quasi parturientis venient ei, sive apprehendent illum. Mulier 151 parturiens multo antequam pariat, ex eo tempore quo concepit, scit se esse parituram, et exspectat quotidie extrema tormenta cruciatusque venturos. Ita et Ephraim filius insipiens, de quo supra dixerat: Ephraim
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ex posumꝰ. deditͥ regem. & abstuli re¬
gem in indignatione mea. hebrei ad
futurũ tempus referunt. Eo inquit¬
in temꝑe quo dicebas damͥregem et
pͥncipes: & ego tͥ respondebam ꝑ samu¬
elem qd̾ daturus tͥ essem in furore meo
& ablaturus in indignatione mea. Pex¬
ditus ẽ om̃is hereticus: & corpuptiom
traditus. Qui em̃ corrũpit templum
di: disꝑdet illum ds̃. Et in nullo alio
habet auxilium nisi in sola misccłia di.
quã penitudine consequit᷑. Huiꝰ rex &
iudices diabolus ẽ & demones. siue om̃s
pͥncipes doginatum ꝑu̾soꝵ: qui eostem¬
pore necessitatis & angustie liberare ñ
poterunt ⁊ qui & dati sunt in furore. et
auferentur in indignatione: ñ quo dñs
tales eos uoluerit habere reges. alioqͥn
ĩi auferret qͦs sponte dederat⁊ s quodi¬
miserit eos uoluntatib suis: ut comeden¬
tes & incrassati carnib nausearent. &
iiouierent ꝑ nares suas. & odisse incuꝑ

Expanded text:
quod exposuimus, dedi tibi regem et abstuli requod exposuimus, dedi tibi regem et abstuli regem in indignatione mea, Hebraei ad futurum tempus referunt. Eo, inquit, tempore quo dicebas: da mihi regem et principes; ego tibi respondebam per Samuelem, quod daturus tibi essem in furore meo, et ablaturus in indignatione mea. Perditus est omnis haereticus et corruptioni traditus; qui enim corrupit templum Dei, corrumpet illum Dominus: et in nullo alio habet auxilium, nisi in sola misericordia Dei, quam poenitudine consequitur. Hujus rex et judices diabolus est et daemones, sive omnes principes dogmatum perversorum, qui eos tempore necessitatis et angustiae liberare non poterunt, qui dati sunt in furore, et auferentur in indignatione: non quod Dominus tales eos voluerit habere reges: alioquin non auferret quos sponte dederat, sed quod dimiserit eos voluntatibus suis: ut comedentes et incrassatis carnibus, nausearent, et evomerent per nares suas, et odisse inciperent
Abbreviated transcription (Latin):
quis facere poterit auxilium eoꝵ qͦs tͥ
dicebas ad samuhel. constiture suꝑ nos
regem ut iudicet nos sicut & gentes
habent ceteres Cumq ille contradice¬
ret: respondebas. Nequaqͣm: s rex erit
nobis. & erimus etiam nos sicut & om̃s
gentes : & iudicabit nos rex nr. & egre¬
dietur ante nos & pugnabit ꝓnobis.
De quo gͦ tͥ ꝓmiseras qd̾ tua bella bellaret:
ũc in necessitate subueniat⁊ & uiu̾sas
urbes tuas liberet de seruitute. Ubi
sunt iudices tuie Ubi reges: Tu em̃
dixisti: damͥ regem & pͥncipes. Itaq dedi
tͥ saulem regem in furore meo: in tantũ
ut in dieb messis pluuiam demonstra¬
rem contra naturam iudeȩ ꝓuintiȩ.
Et abstuli inquit in indignatione mea
regem. uidelicet sedechiam: ut quem
cum furore dederam. tollerem cũ indig¬
natione. Alii arbitrantur datum in
furore regem. ieroboam filium na¬
bath: & ablatum in indignatione. oseẽ
ultimum regem decem tribuum. Hoc

Expanded text:
quis ferre poterit auxilium eorum, quosquis ferre poterit auxilium eorum, quosdicebas ad Samuel: Constitue super nos regem, ut judicet nos: sicut et gentes habent caeterae . Cumque ille contradiceret, respondebas: nequaquam, sed rex erit nobis, et erimus etiam nos sicut et gentes omnes, et judicabit nos rex noster, et egredietur ante nos, et pugnabit pro nobis. De quo ergo tibi promiseras, quod tua bella bellaret, nunc in necessitate subveniat, et universas urbes tuas liberet de servitute. Ubi sunt judices tui? ubi reges? 150 Tu enim dixisti: Da mihi regem et principes: itaque dedi tibi Saulem regem in furore meo; intantum ut in diebus messis pluviam demonstrarem contra naturam Judaeae provinciae. Et abstuli, inquit, in indignatione mea regem, videlicet Sedeciam: ut quem cum furore dederam, tollerem cum indignatione. Alii arbitrantur datum in furore regem Jeroboam filium Nabath, et ablatum in indignatione Osee ultimum regem decem tribuum. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
finxer̃t & secuti sunt deos alienos.
Perditio tua isrł. tantitim in me
auxilium tuum. Ubi ẽ rex tiuse
bib tuis: & iudices tui de quib dixisti.
da mͥ regem & pͥncipes. Dabo tͥ regem
in furore meo: & auferam in indigna¬
tione mea. Lxxͦ. Corruptiom tue
isrł quis auxiliabitur e Ubi ẽ rex tu¬
us Scet &. saluũ te faciat in cunctis
urbib tuis. Iudicet te de quo dixisti:
da mͥ regem & pͥncipem. Et dedi tͥ regẽ
& principẽ: & dedi tͥ regem in ira mea:
& habui in furore meo. Pro eo qd̾. lxͣx.
int̃p̃tati sunt. habui. om̃is. abstuli. tnͣstu¬
lerunt. Infelix isrł & dignus maledic̃¬
tione ꝑpetua: qui tͥantũ impietatis des¬
cendit ꝓfundum ut solius dĩ saluetur
miscłia. P otest autẽ in hebreo & hoc
sensu legi. Disꝑeas ifrł: quia nichil tibi
reliquum ẽ uisi ut mea solum clem̃tia
conserueris. In .lxxͣ. autẽ alter ẽ sensus.
Corruptiomi tuȩ nrł quis auxiliabitur:
id ẽ captiuitati cuȩ & ultime seruituti.

Expanded text:
et secuti sunt deos alienos. Perditio tua, Israel, tantummodo in me auxilium tuum. Ubi est rex tuus?bibus tuis; et judices tui, de quibus dixisti: Da mihi regem et principes: dabo tibi regem in furore meo, et auferam in indignatione mea. LXX: Corruptioni tuae, Israel, quis auxiliabitur? ubi est rex tuus iste? et salvum te faciat in cunctis urbibus tuis: judicet te de quo dixisti: Da mihi regem et principem, et dedi tibi regem et principem, et dedi tibi regem in ira mea, et habui in furore meo. Pro eo quod LXX interpretati sunt habui, omnes abstuli transtulerunt. Infelix Israel et dignus maledictione perpetua, qui in tantum impietatis descendit profundum, ut solius Dei salvetur misericordia. Potest autem in Hebraeo et hoc sensu legi: Dispereas, Israel, quia nihil tibi reliquum est nisi ut mea solum clementia conserveris. In LXX autem alter est sensus: Corruptioni tuae, Israel, quis auxiliabitur? id est, captivitati tuae et ultimae servituti
Abbreviated transcription (Latin):
rigabo. Nec hoc dixisse sufficiat. s dĩ
seruamandata. fac in alios miscdiã.
ut & ipse miscdiam consequaris. Iu¬
idicium nudica: ut in quo iudicaueris.
rudicetur de te. Et sꝑa in dõ tuo sem¬
ꝑ. siue apꝓpinqua dõ tuo iugit̃: ut
om̃i temꝑe in uirtute ꝓficiciens. ap¬
ꝓpinques deo tuo. Chanaan. in ma-¬
nu eiꝰ statera dolosa: calumniã dilex.
Et dixit ephraun. Uerũtam̃ diues
effectus sum: muem ydolum michi.
Om̃s labores mei ñ inuement mͥ inqͥ¬

Expanded text:
rigabo . Nec hoc dixisse sufficiat, sed Dei rigabo . Nec hoc dixisse sufficiat, sed Dei serva mandata, fac in alios misericordiam, ut et ipse misericordiam consequaris. Judicium verum judica, ut in quo judicaveris, judicetur de te. Et spera in Deo tuo semper, sive appropinqua Deo tuo jugiter, ut omni tempore in virtute proficiens, appropinques Deo tuo. Chanaan in manu ejus statera dolosa, calumniam dilexit, et dixit Ephraim: Verumtamen dives effectus sum, inveni idolum mihi, omnes labores mei n
Abbreviated transcription (Latin):
mogenta. Et in fortitudine tua di-¬
rectus es cum angło: uł uincens adu̾¬
sarias fortitudines. uł roboratus be¬
dictionib angłi qui ipse ẽ deus. Et
inualuisti ꝑ figuram contra angłm.
ut inualescereez contͣ homines: et
confortatus es. Cumq esses uictoriam
consecutus: fleuisti & rogasti angłm
dñil & peccatorum ueterũ recordatus.
inuenisti eum in bethel. hoc ẽ in domo
di quȩ ẽ eccłia. siue in domo oñ. doloris
& lacrimarum & penitentiȩ. Et ut sci-¬
remus quis esset iste iudas: ibi inquit
locutus ẽ nobiscum. hoc ẽ om̃ib xp̃ia¬
nis ⁊ et ex eo temꝑe usq in p̃sentem dĩẽ
xp̃i censemur nomine. & ipso dirigen¬
te corrigimur. Qitaq uir eccłiastice
qui appellaris iudas & confitens. con¬
uertere cotidie ꝑ penitentiã ad dm̃
tuũ: & si forte pecaueris. imitare pro¬
pħam dicente. Laboraui in gemitu
meo: lauabo ꝑsingulas nocteᷤ lectũ
meum: lacrunis meis stratum meũ

Expanded text:
imogenita, et in fortitudine tua diimogenita, et in fortitudine tua directus es cum angelo, vel vincens adversarias fortitudines, vel roboratus benedictionibus angeli, qui ipse est Deus, et invaluisti per figuram contra angelum, ut invalesceres contra homines, et confortatus es. Cumque esses victoriam consecutus, flevisti, et rogasti angelum Domini, et peccatorum veterum recordatus, invenisti eum in Bethel, hoc est, in domo Dei, quae est Ecclesia, 137 sive in domo ὢν, doloris et lacrymarum et poenitentiae. Et ut sciremus quis esset iste Judas, ibi, inquit, locutus est nobiscum, hoc est, nobis Christianis, et ex eo tempore usque in praesentem diem, Christi censemur nomine, et ipso dirigente corrigimur. O itaque, vir Ecclesiastice, qui appellaris Judas, et confitens, convertere quotidie per poenitentiam ad Dominum tuum, et si forte peccaveris, imitare prophetam dicentem: Laboravi in gemitu meo, lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum
Abbreviated transcription (Latin):
o iuda imitare parentẽ tuũ. plora & ro-¬
ga dñm exercituũ: & ad eũ conu̾itere:
custodi miscdiam & iudicium. Et cum
utrumq feceris: sꝑa in dõ tuo semꝑ bo¬
nis oꝑib ad maiora ꝓficiens. Pro eo
qd̃ in hebraico habet. fleuit. & rogauit
eum. in bechel inuenit eũ & ibi locutꝰ
ẽ nobiscum: legimꝰ in editione uulgata.
fleuerunt & rogauer̃t me in domo ou.
inuenerunt me. & ibi dictum ẽ ad eos.
On. int̾p̃tatur dolor. Siquis gͥ flet & agit
penitentiam. & dũm dep̾catur: inuenit
eum in dolore cordis sui. Et cum eum
inuocauerit. sibi audiet respondentẽ.
Possumus iudam eccłasticum uirum
intelligere: qui a dño corripitur. qd̃
ñ sit pristinoꝵ in se beneficioꝵ eiꝰ me¬
mor. s cotidie peccatis peccata consoci¬
et. Et exponit quȩ sint ipsa beneficia.
Cum te inquit nascentem in fide eccłia
parturiret: supplantasti iudeũ siue
gentilem frẽm tuum: & eiꝰ accepisti pͥ¬

Expanded text:
o Juda, imitare parentem tuum, plora et roo Juda, imitare parentem tuum, plora et roga Dominum exercituum, et ad eum convertere. Custodi et misericordiam et judicium, et cum utrumque feceris, spera in Deo tuo semper, bonis operibus ad majora proficiens. Pro eo quod in Hebraico habet, flevit et rogavit eum: in Bethel invenit eum, et ibi locutus est nobiscum, legimus in editione Vulgata: fleverunt et rogaverunt me, in domo ὢν invenerunt me, et ibi dictum est ad eos; ὢν interpretatur dolor. Si quis igitur flet, et agit poenitentiam, et Dominum deprecatur, inveniet eum in dolore cordis sui, et cum eum invocaverit, sibi audiet respondentem. Possumus Judam Ecclesiasticum virum intelligere, qui a Domino corripitur, quod non sit pristinorum in se beneficiorum ejus memor, sed quotidie peccatis peccata consociet, et exponit quae sint ipsa beneficia: Cum te, inquit, nascentem in fide Ecclesia parturiret, supplantasti Judaeum sive gentilem fratrem tuum, et ejus accepisti pr