comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe. ẽ. ne acceptũ munꝰ uertamꝰ
in uiciũ: ne ꝑ fauorem uitȩ. nos
absorbeat uorago nequiciȩ. Iram
nanq contra nos suꝑni iudicis.
in ex tinguibilit̾ accendimꝰ: si con-¬
tra benignitatẽ illius. etiã ex ip¬
sa sua largitate pugnamꝰ. Alius
int̾nȩ scientiȩ dulcedinẽ querens.
nec tam̃ secreta eius contingere
p̾ualens: danihelis uitã ad imi.¬
tandum conspicit: & desideratu
scientiȩ culmen apprehendit. Ille
qͥppe qui pꝰmodũ uoce angelica ꝓ
cognitionis int̾nȩ concupiscentia.
uir desiłioꝵ dicit᷑ : priꝰ in aula
regia. carnis in se desideria edomu.¬
isse memorat᷑: ut nichil ex delecta.¬
bilibus cibis at tinger&ꝰ sed lautis
ac mollioribꝰ duriora atq aspera
cibaria p̃ferrae: ut dum sibi ex¬
terioris cibi blandimenta subtra¬
her&: ad int̾ni pabuli delectam̃¬
ta ꝑuenir&: & tanto auidiꝰ gustũ
sapientiȩ intus acciꝑet: qͣnto
saporẽ carnis ꝓ eadem sapientia

Expanded text:
quippe est, ne acceptum munus vertamus quippe est, ne acceptum munus vertamus in vitium, ne per favorem vitae nos absorbeat vorago nequitiae. Iram namque contra nos superni judicis inexstinguibiliter accendimus, si contra benignitatem illius etiam et ipsa sua largitate pugnamusinternae scientiae dulcedinem quaerens, nec tamen secreta ejus contingere praevalens, Danielis vitam ad imitandum conspicit, et desideratum scientiae culmen apprehendit. Ille quippe qui postmodum voce angelica pro cognitionis internae concupiscentia vir desiriorum dicitur , prius in aula regia carnis in se desideria edomuisse memoratur, ut nil ex delectabilibus cibis attingeret, sed lautis ac mollioribus duriora atque asperiora cibaria praeferret , ut dum sibi exterioris cibi blandimenta subtraheret, ad interni pabuli delectamenta perveniret; et tanto avidius gustum sapientiae intus acciperet, quanto saporem carnis pro eadem sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
ce dñs meus omnibus mͥ traditis.
ignorat quid habeat in domo suaꝰ
nec qͥcquã . ẽ. quod ñ in mea sit
potestate. uel non tradiderit mͥ:
prȩt̾ te quȩ uxor eius es. Quomͦ
ergo possum malũ hoc facere &
peccare in deũ meũ: Quibꝰ u̾bis
ostendit᷑. quia bona quȩ assecutꝰ
fuerat repente memoriȩ intulitꝰ
& malũ quod se pulsabat euicit:
& quia ꝑceptȩ grẽ meminit: ium
culpȩ imminentis fregit. Cũ eñ
uoluptas lubrica tẽptat in ꝓss
hec ipsa sunt ꝓsꝑa. aculeo tẽpta¬¬
tionis opponenda: ut eo erubes-¬
camus praua cõmitcere: quo nos
a deo meminimꝰ gratutto bona
ꝑcepisse: & illatam grãm exteri-¬
oꝵ munerũ. uertamus in arma
uirtutũ: ut sint ante oculos quȩ
ꝑcepimꝰ. & quȩq nos illiciunt su-¬
bigamꝰ. Quia enĩ uoluptas ipsa
ex ꝓsꝑitate nascitur: eiusdem ꝓ¬¬
spitatis. ẽ. consideratione ferie̾n.¬
da: quatinꝰ hostis nr̃ unde oritur.
inde moriatur. Considerandum

Expanded text:
ce dominus meus omnibus mihi traditis ce dominus meus omnibus mihi traditis ignorat quid habeat in domo sua nec quicquam est quod non in mea sit potestate vel non tradiderit mihi praeter te quae uxor eius es quomodo ergo possum malum hoc facere et peccare in Deum meum huiusostendit, quia bona quae assecutus fuerat, repente memoriae intulit, et malum quod pulsabat, evicit. Et quia perceptae gratiae meminit, vim culpae imminentis fregit. Cum enim voluptas lubrica tentat in prosperis, haec ipsa sunt prospera aculeo tentationis opponenda, ut eo erubescamus prava committere, quo nos a Deo meminimus gratuito bona percepisse, et illatam gratiam exteriorum munerum vertamus in arma virtutum, ut sint ante oculos quae percepimus, et quaeque nos illiciunt, subigamus. Quia enim voluptas ipsa ex prosperitate nascitur, ejus prosperitas est consideratione ferienda, quatenus hostis noster unde oritur, inde moriatur. Considerandum
Abbreviated transcription (Latin):
ceptũ dñi: si forte respiciat dñs
afflictionẽ meã: & reddat mͥ bo-¬
nũ ꝓ maledictione hac hodierna
Quibus ꝓfecto uerbis indicat
quia ꝑpetrato bersabee scelere
ex urgentẽ contra se filiũ fugi¬
ens. reduxit ad animũ malun
quod ꝑpetrauit: & ȩqͣnimiter
ꝑtulit quod audiuit: & contu¬
meliosa uerba. ñ tã comiicia qͥm
adiutoria credidit: quibus se
purgari. sibiq misereri posse iu¬
dicauit. Tunc enĩ illata conui¬
cia bene toleramus: cũ in secreo
mentis ad mala ꝑpetrata recur¬
rimus. Leue qͥppe uidebit᷑ qđ
imuria ꝑcutimur : dũ in actio¬
ne nr̃a conspicimꝰ. quia peius ẽ.
quod merem᷑. Sicq fit. ut con
dice. pena grauior declinari pose
confiditur. Ecce alius dũ mundi
huiꝰ successibus ꝓficit᷑: lenocinan.¬
te cordis leticia. temptari selu.¬
xuiriȩ stimulis sentit: sed ioseph
factũ ad memoriã reuocat᷑. &¬
in arce se castitatis seruat. Qui
dum sibi ad omĩa conspicer& pu-¬
diciciȩ dampna suaderi: ait . Ec.¬

Expanded text:
ceptum Domini, si forte respiciat Dominus afflictionem meam, et reddat mihi bonum pro maledictione hac die hodierna. » Quibus profecto verbis indicat, quia pro perpetrato Bersabeae scelere, exsurgentem contra se filium fugiens, reduxit ad animum malum quod perpetravit, et aequanimiter pertulit, quod audivit, et contumeliosa verba non tam convicia quam adjutoria credidit, quibus se purgari, sibique misereri posse judicavit. Tunc enim illata convicia bene toleramus, cum in secreto mentis ad male perpetrata recurrimus. Leve quippe videbitur, quod injuria percutimur, dum in actione nostra conspicimus quia pejus est quod meremdice poena gravior declinari posse confiditur. hujus successibus proficit, lenocinante cordis laetitia, tentari se luxuriae stimulis sentit; sed Joseph factum ad memoriam revocat, et in arce se castitatis servat. Qui dum sibi a domina conspiceret pudicitiae damna suaderi, ait: Ec
Abbreviated transcription (Latin):
non quer̃: quando de ipso iã ueri-¬
tatis fonte debriant᷑. Igit᷑ postqͣm
figurata incur uatione ceruarum.
multa de magistroꝵ uirtute nar¬¬
rata sunt. ñc ad eoꝵ uitã qͥ remotȩ
conuersationis secreta appetunt.
uerba uertunt᷑: qui ipsa cessandi
ocia quia diuino adiutorio & non
sius uiribus assecunt᷑: de eis a dño

Expanded text:
non quaerunt, quando de ipso jam verinon quaerunt, quando de ipso jam veritatis fonte derivantur. Igitur postquam figurata incurvatione cervarum, multa de magistrorum virtute narrata sunt, 979 nunc ad eorum vitam, qui remotae conversationis secreta appetunt, verba vertuntur: qui et ipsa cessandi otia, quia divino adjutorio et non suis viribus assequuntur, de eis a Do
Abbreviated transcription (Latin):
me siquis introierit. saluabit᷑:
& ingredietur & egredietur. &
pascua inueni& Pergunt gͦ ad
pastũ: quia de corporibꝰ exeuntes.
illa pabula ȩt̾nę uiriditatis in¬
ueniunt. Egrediunt᷑ & ñ reuer-¬
tuntur ad eas: quia in illa sus¬¬
cepti contemplatione gaudioꝵ:
iam nullatenus indigent uer¬
ba audire docentium. Egressi
itaq ad eas iam ñ redeunt: qͥa
angustias uitȩ p̃sentis euaden¬¬
tes. ultra a doctoribꝰ p̾dicationẽ
uitȩ acciꝑe ñ requir᷑. Tc̃ qͥppe
impletur qđ scriptũ. ẽ. Non do¬
cebit ultra uir ꝓximũ suu̾: et
uir frẽm suũ dicens: cognosce
dñm. Om̃s enĩ cognoscent me a mi¬
nimo eoꝵ usq ad maximũ: dicit
dñs: Tunc impletur quod in
eugłio ueritas dicit. Palam de pa-
tre annunciabo uobis. Filius enĩ
de patre palam annunciat: quia
sicut & suꝑiꝰ diximus. ꝑ hoc quod
uerbũ. ẽ. ex natura nos diuinitatiᷤᷤ
illustrat. Uerba gͦ tc̃ docentiũ. qͣsi
quosdam humanȩ linguȩ riuulos

Expanded text:
t, salvabitur; et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Pergunt ergo ad pastum, quia de corporibus exeuntes illa pabula internae viriditatis inveniunt. Egrediuntur, et non revertuntur ad eas, quia in illa suscepti contemplatione gaudiorum, jam nullatenus indigent verba audire docentium. Egressi itaque ad eas jam non redeunt, quia angustias vitae praesentis evadentes, ultra a doctoribus praedicationem vitae accipere non requirunt. Tunc quippe impletur quod scriptum est: Non docebit ultra vir proximum suum, et vir fratrem suum, dicens: Cognosce Dominum; omnes enim cognoscent me a minimo eorum usque ad maximum, dicit Dominus . Tunc impletur quod in Evangelio Veritas dicit: Palam de Patre meo annuntiabo vobis . Filius quippe de Patre palam annuntiat, quia sicut superius diximus, per hoc quod Verbum est, ex natura nos divinitatis illustrat. Verba enim tunc docentium quasi quosdam humanae linguae rivulos
Abbreviated transcription (Latin):
iob dr̃. Dinumerasti menses conce-¬
ptus earũ. subaudis ut ego: qͥ in
scĩs p̾dicatoribꝰ non solu̾ fructus
exterioꝵ oꝑũ. sed ipsas duitinas
cogitationes numero: quia & ad
ses quia congesti dies sunt: etiam
multiplicatȩ uirtutes intelligi
In mensibus quoq luna renascit᷑.
nichilq obstat. si ꝑ menses noua
regenerationis creatuira signet᷑:
De qua paulus apłs dicit. In. xp̃o

Expanded text:
Job dicitur: Dinumerasti menses conceJob dicitur: Dinumerasti menses conceptus earum? Subaudis ut ego, qui in sanctis praedicatoribus non solum fructus exteriorum operum, sed ipsas diutinas cogitationes numero, qui et eas ad ses, quia congesti dies sunt, etiam multiplicatae virtutes intelligi. In mensibus quoque luna renascitur; nilque obstat si per menses nova regenerationis creatura signetur. De qua Paulus apostolus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
constringitur : Caritas enĩ quȩ
diuisa unire consueuit: unu cor
pauli. diuidi ꝑ multa cõpellit.
Quod tam̃ tanto artius in deo
colligit: quanto latius ꝑ sc̃a desi.¬
deria spargit. Predicando gͥ pau¬
lus uult simul om̃ia dicere: amin¬
do uult simul om̃s uidere: qͥi ae
in carne ꝑmanendo. uult om̃ibꝰ
uiuere: & de carne transeundo.
ꝑ sacrificiũ fidei uult om̃ibꝰ ꝓdesse

Expanded text:
constringitur? Charitas enim quae constringitur? Charitas enim quae divisa unire consuevit, unum cor Pauli dividi per multa compellit. Quod tamen tanto arctius in Deo colligit, quanto latius per sancta desideria spargit. Praedicando igitur Paulus vult simul omnia dicere, amando vult simul omnes videre, quoniam et in carne permanendo vult omnibus vivere, et de carne transeundo per sacrificium fidei vult omnibus prodesse
Abbreviated transcription (Latin):
lũ pollicet᷑ dicens Spero in dño
ctus etiã uinculis. atq ephesi re¬
tentus: colosensibus scribit. Nam
si corpore absens sum: sed sp̃u uo.¬
biscũ sum. Ecce quomͦ sco desidio
quasi uagat᷑ Hic corpore tenet᷑ :
illuc spu ducit᷑: & pat᷑ni amoris
affectũ. istis p̃sentibus exhib&᷑ il¬
lis absentibus ostendit. Corã po
sitis impendit oꝑa᷑ audientibꝰ
exprimit uota: efficacit᷑ presens
eis cũ quibus erat: nec tam̃ illis
absens cũ quibus non erat. Cuius
uagationẽ melius cognoscimus :
si eius adhuc ad corinthios u̾ba
pensamꝰ. Ait enĩ. U̾eniã ad uos:
cũ macedoniã ꝑtransiero. Nãma¬
cedoniã ꝑtransibo: apud uos aut
forsitan manebo: uel etiã hiema¬
bo. Perpendamꝰ queso quȩ sit ista
uagatio: Ecce alio interĩ man&ͥ
alio se iturũ ꝑhib&: atq alio de¬
flexurũ ꝓmittit. Quid. ẽ. quod
tam anxie ꝑ tot loca partiturꝰ.
nisi quod circa om̃s. una caritate

Expanded text:
lum pollicetur, dicens: Spero in Dominlum pollicetur, dicens: Spero in Dominctus etiam vinculis atque Ephesi retentus, Colossensibus scribit: Nam si corpore absens sum, sed spiritu vobiscum sum . Ecce quomodo sancto desiderio quasi vagatur: hic corpore tenetur, illuc spiritu ducitur; et paterni amoris affectum istis praesentibus exhibet, illis absentibus ossitis impendit opera; audientibus exprimit vota: efficaciter praesens eis, cum quibus erat; nec tamen illis absens, cum quibus non erat. Cujus vagationem melius cognoscimus, si ejus adhuc ad Corinthios verba pensamus. Ait enim: Veniam ad vos, cum Macedoniam pertransiero. Nam Macedoniam pertransibo: apud vos autem forsitan manebo, aut etiam hiemabo . Perpendamus, quaeso, quae sit ista vagatio. Ecce alio interim manet, alio se iturum perhibet, atque alio deflexurum promittit. Quid est quod tam anxie per tot loca patitur, nisi quod circa omnes una charitate
Abbreviated transcription (Latin):
reciꝑe ppłos ambiunt. magno ar¬
dore succensi. nẽ ad hos nc ad illos
colligendos. desideriũ mittunt
Quasi quȩdam qͥppe uagatio est
ipsa cogitationis estuatio. Et ue¬
lut ad loca uaria mutatis nictibꝰ
transeunt: dũ ꝓ adunandis ani.¬
mabus in modos innumeros. in
partes diuersas. esuriente mente
ab ipso gentiũ magistro didicer̃.
Ipse quippe quã ualida caritate
flagrat: tam nimia ex locis ad
loca se uagatione ꝑmutat. Tran¬
sire ad alia ex aliis appetit: quia
Longe nãq a romanis positus
scribit. Memoriã ur̃i semꝑ fa¬
cio in orationibus meis: obsecranᷤ
siquo modo tandem aliquando
ꝓsperũ iter habeam in uoluntate
dei. ueniendi ad uos. Desidero enĩ¬
enĩ uidere uos. Retentꝰ ephesi: co.¬
rinthiis scribit. Ecce t̾cio paratꝰ
sum uenire ad uos. Rursum ephe.¬
si cõmorans: galathis loquit᷑ di¬
cens. Uellem modo. ẽẽ. apud uos:
& mutare uocẽ meã. Romȩ qͦq
custodia carceris clausus: qͥa ire

Expanded text:
recipere populos ambiunt, magno arrecipere populos ambiunt, magno ardore succensi, nunc ad hos, nunc ad illos colligendos desiderium mittunt. Quasi quaedam quippe vagatio est ipsa cogitationis aestuatio; et velut ad loca varia mutatis nutibus transeunt, dum pro adunandis animabus in modos innumeros ac in partes diversas esurienti mente ab ipso gentium magistro didicerunt. Ipse quippe quam valida charitate flagrat, tam nimia ex locis ad loca se vagatione permutat; transLonge namque a Romanis positus scribit: « Memoriam vestri facio semper in orationibus meis, obsecrans, si quo modo tandem aliquando prosperum iter habeam in voluntate Dei veniendi ad vos; desidero enim videre vos . Retentus Ephesi Corinthiis scribit: Ecce tertio hoc paratus sum venire ad vos . Rursum Ephesi commorans, Galatis loquitur, dicens: Vellem modo esse apud vos, et mutare vocem meam . Romae quoque custodia carceris clausus, quia ire
Abbreviated transcription (Latin):
natur De qua ꝑ ꝓpħam dicit᷑.
Qui dat iumentis ęscam ipsoꝵ: &
pullis coruoꝵ inuocantibus eum:
Iumenta quippe ȩscã accipiunt:
dũ sc̃ȩ scripturȩ pabulo. mentes
dudũ brutȩ satiant᷑. Pullis uͦ cor¬
uoꝵ. filiis scilica& gentiliũ. ȩsca
datur: cũ eoꝵ desideriũ. nr̃a con¬
uersione reficit᷑. Iste coruus ȩsca
Sed nc̃ ȩscam accipit: quia ipse ad
conuersionẽ alios exqͥrit. Cuiꝰ ui¬
delic& pulli. id . ẽ. p̃dicatores ex
eo ȩditi. non in se p̃sumunt: sed in
uiribus redemptoris sui. Unde bene
posse se sciunt: & quãuis animarũ
lucra piis uotis estiriant: ab illo
tamen qͥ cuncta intrinsecꝰ operat᷑.
hȩc fieri exoptant. Uera enĩ fide
comp̃hendunt: quia neq qͥ plan-¬
tat est aliquid. neq qui rigat: sed
qui incrementũ dat deus. Qđ uͦ
dictũ. ẽ. uagantes eoqd ñ habeat̃
cibos: in hac uagatione nichil
aliud quã estuantiũ p̃dicatoꝵ uo¬
ta signantur. Qui dũ in eccłȩ sinu̾

Expanded text:
natur? De qua per Prophetam dicitur: Qui dat jumentis escam ipsorum, et pullis corvorum invocantibus eum . Jumenta quippe escam accipiunt, dum sacrae Scripturae pabulo mentes dudum brutae satiantur. Pullis vero cervorum, filiis scilicet gentium esca datur, cum eorum desiderium nostra conversatione reficitur. Iste corvus esca Sed nunc escam accconversionem alios exquirit. Cujus videlicet pulli, id est praedicatores ex eo editi, non in se praesumunt, sed in viribus Redemptoris sui. Unde bene posse se sciunt. Et quamvis animarum lucra piis votis esuriant, ab illo tamen, qui cuncta intrinsecus operatur, haec fieri exoptant. Vera enim fide comprehendunt: quia, neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incremendictum est: vagantes eo quod non habeant cibos, in hac vagatione nihil aliud quam aestuantium praedicatorum vota signantur. Qui dum in Ecclesiae sinum
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i doctores attrahuntꝰ diuini-¬
tatis noticiã nr̃is cordibꝰ infun¬
dunt. Nequaquã qͥppe ad nos
deus descender&: si p̃dicatores eiꝰ
in contemplationis rigore infle.¬
xibiles ꝑmanerent. Inclinant᷑ gͦ
celi. ut descendat dñs: incuruan-¬
tur ceruȩ. ut nos in noua fidei
luce nascamur: Istȩ incuruatȩ
ceruȩ. in canticis canticoꝵ spon-¬
si uoce ubera sunt uocatȩ: sicut
scriptũ. ẽ. Meliora sunt ubera
tua uino. Ista enĩ sunt ubera quȩ
in archana pectoris fixa. lacte nos
potant: quia ipsi archanis sũmȩ
contemplationis inhȩrentes. sub¬
tili p̃dicatione nos nutriunt. Ut
gͥ ab ȩt̾no gemitu & dolore nos
retrahant: nc̃ incuruant᷑ ceruȩ:
atq in partu rugitus emit tuñ:
Quia uͦ ipsi qui sca patrũ p̾dica¬
tione nascunt᷑. aliquando docto¬
res suos patiendo p̃ueniunt:
ut eis adhiic in hac uita duran¬
tibus. ipsi iam martyrio consũ¬

Expanded text:
sancti doctores attrahunt, divinisancti doctores attrahunt, divinitatis notitiam nostris cordibus infundunt. Nequaquam quippe ad nos Dominus descenderet, si praedicatores ejus in contemplationis rigore inflexibiles permanerent. Inclinantur ergo coeli ut descendat Dominus, incurvantur cervae ut nos in nova fidei luce nascamur. Istae incurvatae cervae in Canticis canticorum sponsae ubera sunt vocatae, sicut scriptum est: Meliora sunt ubera tua vino . Ista enim sunt ubera quae in arca pectoris fixa lacte nos potant, quia ipsi arcanis summae contemplationis inhaerentes, subtili nos praedicatione nutriunt. Ut igitur ab aeterno gemitu et dolore nos retrahant, nunc incurvantur cervae, atque in partu rugitus emittunt. Quia vero ipsi, qui sancta Patrum praedicatione nascuntur, aliquando doctores suos patiendo praeveniunt, ut eis adhuc in hac vita durantibus ipsi jam martyrio consum
Abbreviated transcription (Latin):
dedi ñ escam. Atq mox eiusdẽ
incuruationis causas exequit᷑
dicens. Nondũ enĩ poteratis: sed
nec adhuc quidem potestis. Sed
hanc ceruã quȩ ꝓpt̾ nos incur.¬
uata. ẽ: queso u̾ideamꝰ erectã.
Ait: Sapientiã loqͥm᷑ inter ꝑfec¬
tos. & rursum. Siue mente excẽ¬
dimꝰ. deo. Cum uͦ mente excẽdit
deo. excessum eius. nos omnino¬
nͨ capimus. Ut gͦ nos lucretur:
incuruatur ad nos. Unde illic
apte subiungit. Siue sobrii su¬¬
mus. uob̾. Si enĩ sci uiri ea nob̾
p̃dicare uellent quȩ capiunt cũ
in suꝑna contemplatione debri¬
antur. & non magis scientiã suã
quodam moderamine & sobrie¬
tate temꝑarent: adhuc angusto
intelligentiȩ simi. illa suꝑni fon¬
tis fluenta quis cãperae: Incur¬
uatȩ autẽ iste ceruȩ alias cȩliuo.¬
cati sunt: de quibus dr̃. Dne̾ in¬
clina cȩlos tuos & descende. Cũ
enĩ inclinant᷑ cȩli. dñs descendit:
quia cũ se in p̃dicatione sua.

Expanded text:
dedi, non escam . Atque mox ejusdem dedi, non escam . Atque mox ejusdem incurvationis causas exsequitur, dicens: Nondum enim poteratis, sed nec adhuc quidem potestis . Sed hanc cervam, quae propter nos incurvata est, quaeso videamus 978 erectam. Ait: Sapientiam loquimur inter perfectos . Et rursum: Sive mente excedimus, Deo . Cum vero mente excedit Deo, excessum ejus nos omnino non capimus. Ut ergo nos lucretur, incurvatur ad nos. Unde illic apte subjungit: Sive sobrii sumus vobis . Si enim sancti viri ea nobis praedicare vellent quae capiunt, cum in superna contemplatione debriantur, et non magis scientiam suam quodam moderamine et sobrietate temperarent, adhuc angusto intelligentiae sinu illa superni fontis fluenta quis caperet? Incurvatae autem istae cervae, alias coeli vocatae sunt, de quibus dicitur: Domine, inclina coelos tuos, et descende . Cum enim inclinantur coeli, descendit Dominus, quia cum se in praedicatione sua
Abbreviated transcription (Latin):
carne consũmamini. Uel certe.
Currebatis bene: quis uos impe¬
diuit ueritati non obȩdire. Qua-¬
lis in huiꝰ ceruȩ partu rugitꝰ fuit:
quȩ diu conceptos filios cũ tot
difficultatibus peperit᷑ & qͣndoq
cognouit. Consideremꝰ qͥd dolo¬
ris habuerit: quid laboris: quȩ
citare. Notandũ uͦ sũmoꝑe. ẽ. qđ¬
istȩ ceruȩ incuruant᷑ ut pari.¬
ant: quia nimirũ si erectȩ sta¬
rent: parere ñ ualerent. Nisi enĩ
p̃dicatores sc̃ĩ ab illa ĩmensitate
contemplationis int̾nȩ quã ca¬
piunt. ad infirmitat᷑e nr̃ãm hu¬
millima p̾dicatione. quasi quadã
incuruatione descendent: nuqͣ
utiq in fide filios ꝓcrearent
Nobis qͥppe ꝓdesse̾ non possent:
si in suȩ altitudinis erectione ꝑ¬
sisterent Ded uideamꝰ ceruã. sẽse
ut pariat incuruantẽ. Ego gͥ ñ
potui uob̾ loqui quasi spiritalibꝰ.
sed quasi carnalibus Nanquam
paruulis in xp̃o: lac uob̾ potũ

Expanded text:
carne consummeminicarne consummeminiCurrebatis bene, quis vos impedivit veritati non obedire? Qualis in hujus cervae partu rugitus fuit, quae diu conceptos filios cum tot difficultatibus peperit, et quandoque cognovit? Consideremus quid doloris habuerit, quid laboris, quae citare. Notandum vero summopere est quod cervae incurvantur ut pariant, quia nimirum si erectae starent, parere non valerent. Nisi enim praedicatores sancti ab illa immensitate contemplationis internae quam capiunt, ad infirmitatem nostram humillima praedicatione quasi quadam incurvatione descenderent, nunquam utique in fide filios procrearent. Nobis quippe prodesse non possent, si in suae altitudinis erectione persisterent. Sed videamus cervam sese ut pariat incurvantem: Ego, inquit, non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus, tanquam parvulis in Christo lac vobis potum
Abbreviated transcription (Latin):
quippe. dũ ꝑ incuruationẽ suã in
conuersatione lucis. auditoꝵ ani-¬
mas gignunt: qͥa ab ȩt̾nis nos sup¬¬
pliciis remouere. nͥ flendo & do¬
lendo ñ possunt. Predicatore ᷤ eñĩ
sc̃i nc̃ in lacrimis seminant᷑ ut
segetem postmodũ gaudiorũ
metant: nc̃ quasi ceruȩ in do¬
lore partus sunt. ut spiritali
ple postmodũ sint fȩcundi. Ut
enĩ unũ de multis loquar: ui¬
deo paulũ quasi quandã ceruã.
in par tu suo. magni doloris ru¬¬
gitus emittentem. Ait eni Ei.¬
lioli mei quos iterũ parturio:
donec formet᷑. xp̃c in uob̾. Tellẽ
uocẽ meã: qm̃ confundor in uob̾.
Roce mutare uult uocẽ in parcu
suo. ut p̃dicationis sermo in ru
cando pepererat: reformando
gemens iterũ parturiebat. Qua¬
lem rugitũ hȩc cerua pariens
emit tebat: quando eisdem post
se redeuntibus exclamare coge.¬
batur dicens. O insensati gala.¬
thȩ. quis uos fascmauit:  sic
stulti estis: ut cũ spũ ceꝑitis: nc̃

Expanded text:
quippe, dum per incurvationem suam in quippe, dum per incurvationem suam in conversatione lucis auditorum animas gignunt, quia ab aeternis nos suppliciis removere nisi flendo et dolendo non possunt. Praedicatores enim ncti nunc in lacrymis seminant, ut segetem postmodum gaudiorum metant. Nunc quasi cervae in dolore partus sunt, ut spiritali prole postmodum sint fecundi. Ut enim unum de multis loquar, video Paulum quasi quamdam cervam in partu suo magni doloris rugitus emittentem. Ait enim: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis, vellem vocem meam, quoniam confundor in vobis . Ecce mutare vult vocem in partu suo, ut praedicationis sermo in rugcando pepererat, reformando gemens iterum parturiebat. Qualem rugitum haec cerva pariens emittebat, quando eisdem post se redeuntibus exclamare cogebatur, dicens: O insensati Galatae, quis vos fascinavit; et sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
neq p̾pittiũ. sed noua creatura:
Sc̃i gͥ uiri cũ se ad p̃dicandum pa-¬
rant: priꝰ se interiꝰ uirtutibꝰ in¬
nouant: ut ad hoc qđ loquendo
docent: uiuendo concordent. Priꝰ
sua int̾na considerant: atq a cun.¬
ctis se uicioꝵ sordibꝰ emundant:
curantes sũmoꝑe. ut contra irã.
patientiȩ luce resplendeant᷑: con-¬
tra carnis luxuriã. etiã cordis
mundicia fulgescant: contͣ tor¬
porẽ. zelo candeant: contra confu-¬
sos p̃cipitationis motus. serena gͣ¬
uitate riitilent: contra suꝑbiamꝰ.
uera humilitate luceant÷ contra
timorẽ. radiis auctoritatis clares¬
cant. Qui gͦ tanta priꝰ in se studia
cationis. menses uirtutũ fiunt:
Quos menses dñs solus dinumerat:
qͥa ẽadem bona in eoꝵ cordibꝰ ñ nͥ
qui dedit pensat. Et quia iuxta
tatione uirtutũ menses dinume¬
ro: quando hoc quod implere ap̃¬
petunt. parere ualeant scio: quia
cio. futurũ foras effectũ oꝑis. intꝰ
in pondẽ cogitationis penso. Seqͥt᷑

Expanded text:
ium, sed nova creatura . Sancti igitur viri, cum se ad praedicandum parant, prius se interius virtutibus innovant, ut ad hoc quod loquendo docent, vivendo concordent. Prius sua interna considerant, atque a cunctis se vitiorum sordibus emundant, curantes summopere ut contra iram patientiae luce resplendeant, contra carnis luxuriam etiam cordis munditia fulgescant, 977 contra torporem zelo candeant, contra confusos praecipitationis motus serena gravitate rutilent, contra superbiam vera humilitate luceant, contra timorem radiis auctoritatis clarescant. Quia ergo tanta in se prius studia cationis menses virtutum fiunt. Quos menses Dominus solus dinumerat, quia eadem bona in eorum cordibus non nisi qui dedit pensat. Et quia juxta tatione virtutum menses dinumero, quando hoc quod implere appelunt parere valeant scio, quia cio, futurum foris effectum operis intus in pondere cogitationis penso. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
salis tam̃ eccłȩ discipulos se. eẽ. glo
errore uitam delinquentiũ diripit.¬
& animas catuloꝵ illiꝰ repl&: quia
conuersione multoꝵ.piis doctoꝵ
desideriis satiffacit. De qͥbꝰ catulis
bene subiungit᷑. Quando cubant¬

Expanded text:
salis tamen Ecclesiae discipulos se esse glorisalis tamen Ecclesiae discipulos se esse glorierrore vitam delinquentium diripit; et animas catulorum illius replet, quia conversione multorum piis doctorum desideriis satisfacit. De quibus catulis bene sub
Abbreviated transcription (Latin):
turi mundũ cubabant: ut anima
rũ p̃dam. postmodũ p̃sumentes
diriperent: de quibus tc certũ
est quod mundi impetus etiã si¬
bimaeipsis latendo formidarent:
Illis foribus clausis. isti catuli mor¬
tẽ mortis nr̃ȩ insidiati quesierantꝰ
ut culpã nrãm interficerent: om¬
nẽq in nobis peccati uitã necareñ
Horũ pͥmo illi esurienti catulo.
sed iam ualenti: ostensa ꝑ linteũ
gentilitate. quasi monstrata p̃da
dicit᷑ macta & manduca His ca.¬
tulis uelut adhuc infirmis. ut cu¬
bare in antris debeant. iubet᷑ cũ
eis dm̃ca uoce dr̃. Sedete in ciui¬
tate: quoadusq induamini uirtu.¬
te ex alto. An non recte leenȩ catu.¬
li uocant᷑ : qui in eccła ęditi. aduer.¬
santẽ mundũ ore rapuer̃: &e hȩc
uideoꝰ. Ipsi enĩ & si subsequentiũ
ppłoꝵ patres sunt: tam̃ p̾ceden-¬
tiũ filii. Unde & non immerito
catuli dicunt᷑. Uel certe qͥa & si quo¬
rũdam fideliũ magistri sunt: uniu̾.¬

Expanded text:
turi mundum turi mundum rum praedam postmodum praesumentes diriperent, de quibus tunc certum est quod mundi impetum etiam sibimetipsis latendo formidarent. Illis foribus clausis isti catuli mortem mortis nostrae insidiati quaesierunt, ut culpam nostram interficerent, omnemque in nobis peccati vitam necarent. Horum primo illi esurienti catulo, sed jam valenti, ostensa per linteum gentilitate, quasi monstrata praeda, dicitur: Macta et manduca . His catulis velut adhuc infirmis ut cubare in antris debeant jubetur, cum eis dominica voce dicitur: Sedete hic in civitate quoadusque induamini virtute ex alto . An non recte leaenae catuli vocantur, qui in Ecclesia editi adversantem mundum ore rapuerunt? 27. videmus. Ipsi enim etsi subsequentium populorum patres sunt, tamen sunt praecedentium filii; unde et non immerito catuli dicuntur. Vel certe quia etsi quorumdam fidelium magistri sunt, univer
Abbreviated transcription (Latin):
Ista nimirũ illa leena. ẽ. de qͣ iob
dixerat. cũ suꝑbientẽ iudȩam cer-¬
nerae. p̃dicante eccła p̾termissam:
catuloꝵ eius impleat: quia ad au.¬
gmentũ huiꝰ eccłȩ innumeros de
gentilitate diripuitꝰ & ꝑ anima¬
rũ lucra. esurientia apłoꝵ uota
satiauit. Ipsi quippe catuli pro
mentis teneritudine. & formidiniᷤ
infirmitate. uocati sunt. qͥ passo
dño. clausis foribus residebant: sic̃
de illis scriptũ. ẽ. Cũ. eẽt. sero die
illo una sabbatoꝵ: & fores essent clau.¬
sȩ ubi erãt dicipłi c̃g̾gati ꝓpt̾ mȩtu iu.
eorũ. Unde hic quoq de eisdem cã-¬
tulis apte subiungit᷑. Quando
cubant in antris: & in specubꝰ insidi
contra membra diaboli in uoce libe
rȩ p̾dicationis exurgerentꝰ. & nec¬
dũ post passionẽ dñi. sancti spc ef.
fusione solidati. redemptore suũ
firma auctoritate p̾dicarent: ad¬
huc contra aduersarios suos quasi
in antris insidiabant᷑. Clausis
quippe foribus quasi in quibꝰdã

Expanded text:
Ista nimirum illa leaena est de qua Job dicebat, cum superbientem Judaeam cerneret praedicante Ecclesia praetermissam: catulorum ejus impleat, quia ad augmentum hujus Ecclesiae innumeros de gentilitate diripuit, et per animarum lucrum esurientia apostolorum vota satiavit. Ipsi quippe catuli pro mentis teneritudine et formidinis infirmitate vocati sunt, quia, passo Domino, clausis foribus residebant, sicut de illis scriptum est: Cum esset sero die illo una Sabbatorum, et fores essent clausae ubvobis . Unde quo de eisdem catulis apte subjungitur: Quando cubant in antris, et in specubus insidiauam contra membra diaboli, id erae praedicationis exsurgerent, et necdum post passionem Domini sancti Spiritus effusione solidati, Redemptorem suum firma auctoritate praedicarent, adhuc contra adversarios suos quasi in antris insidiabantur. Clausis quippe foribus, quasi in quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
ei cõparat᷑: sed ꝓpt̾ mortẽ uel
sapientiã. Atqͦ idõ ꝑ hȩc omnia
diei figuralit potest: qͥa de his
om̃ibus credi aliquid essentialit̃
non potest Si enĩ unũ horum
quodlib& essentialit̾ existeret:
aterũ iam dici ñ poss& Nam si
agnꝰ ꝓpͥe diceretur: leo iã uoca-¬
ri non poterat. Si leo ꝓpͥe dice¬
ret᷑: serpente signari ñ possee:
Sed hȩc in illo omnia dicimꝰ tan-¬
to latius in figura: quanto lon¬
giꝰ ab essentia. Potest gͦ onager
incarnatũ dnm designare. Agri
qͥppe. ẽ. animal: onager. Et qͥa
incarnatus dñs gentilitati ma-¬
gis quã iudeȩ ꝓfuit: animale
corpus assumens. quasi ñ in do¬¬
mũ. sed potiꝰ in agrũ uenit. De
quo agro gentilitatis: ꝑ psalmi¬
stã dicit᷑ Species agri mecum. ẽ
Incarnatus itaq dñs qui in forma
dei ȩqualis. ẽ. patri: in forma ser¬
ui minor. ẽ. patre: quia minor
etiã seipso Dicatur gͦ a patre

Expanded text:
aratur, sed propter mortem vel sapientiam. Atque ideo per haec omnia dici figuraliter potest, quia de his omnibus credi aliquid essentialiter non potest. Si enim unum horum quodlibet essentialiter existeret, alterum jam dici non posset. Nam si agnus proprie diceretur, leo jam vocari non poterat. Si leo proprie diceretur, per serpentem signari non posset. Sed haec in illo omnia dicimus tanto latius in figura, quanto longius ab essentia. Potest ergo onager incarnatum Dominum designare. Agreste quippe animal est onager. Et quia incarnatus Dominus gentilitati magis, quam Judaeae profuit, animale corpus assumens, quasi non in domum, sed potius in agrum venit. De quo agro gentilitatis per Psalmistam dicitur: Species agri mecum est . Incarnatus itaque Dominus qui in forma Dei aequalis est Patri, in forma servi minor est Patre, qua minor est etiam sei
Abbreviated transcription (Latin):
co subrogauit: huic leenȩ dñs co¬
tidie p̃dam capit: & ꝑ eos quos cȩ¬
perit. alios etiã cãꝑe ñ desistit
Ad hoc quippe iusti. huiꝰ mundi
peccatores rapiunt: ut ꝑ conu̾sos¬
eos. alii etiã ex mundo rapiantur
Unde & ipsa gentilitas quȩ pio
apłoꝵ ore capta. ẽ. tanta nc̃ fame
alios esurit: quanta se ab apłis con¬
cupitã fuisse cognoscit. Proinde

Expanded text:
locum subrogavit, huic leaenae Dominus quolocum subrogavit, huic leaenae Dominus quotidie praedam capit, et per eos quos cepit alios etiam capere non dAd hoc quippe justi hujus mundi peccatores rapiunt, ut per conversos alii etiam ex mundo rapiantur. Unde et ipsa gentilitas, quae pio apostolorum ore capta est, tanta nunc fame alios esurit, quanta se ab apostolis concupita fuisse cognoscit. Se
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus ꝑdit᷑. si intempestiue ꝓfe-¬
tatur sepe uͦ & quod leniꝰ dicit᷑.
conuentu temporis congruentis
amimat᷑. Iile gͦ scit recte dicere: qͥ
& ordinate nouit tacere. Quid
eñ ꝓdest eo tempore irascentẽ cor-¬
ripere. quo alienata mente. non
mxipsum uix ual& tolerare: fu¬
rentem quippe qui ꝑ inuectionẽ
corripit: quasi ei qui non sentiat
plagas ebrio imponit. Doctrina
staq ut ꝑuenire ad cor audientiᷤᷤ
ualeat: quȩ sibi sint congrua. tẽ¬
poꝵ momenta ꝑpendat. Bene gͦ
de eisdem catulis dicit᷑. Quando
cubant in antris. & in specubꝰ insi-¬
diant᷑. Doctores enĩ scĩ quando &
arguenda conspiciunt. & tam̃ se
psilentiũ in cogitationibus reti¬
nent: quasi in specubus latent:
& uelut in antris se contegunt:
quia in suis cordibꝰ occultantur:
ded cũ oportimũ tempus inuene¬
rint. repente ꝓsiliunt: nulla quȩ
dicenda sunt reticent: & ceruicẽ
suꝑbientiũ morsu asperȩ increpa.¬
tionis tenent. Siue itaq ꝑ apłos.

Expanded text:
virtus perditur, si intempestive proferantur. Saepe vero et quod lenius dicitur conventu temporis congruentis animatur. Ille ergo scit recte dicere, qui et ordinate novit tacere. Quid enim prodest eo tempore irascentem corripere, quo alienata mente non metipsum vix valet tolerare? Furentem quippe qui per invectionem corripit, quasi ei qui non sentiat, plagas ebrio imponit. Doctrina itaque ut pervenire ad cor audientis valeat, quae sibi congrua sint temporum momenta perpendat. Bene ergo de his catulis dicitur: Quando cubant in antris, et in specubus insidiantur. Doctores enim sancti quando et arguenda conspiciunt et tamen se per silentium in cogitationibus retinent, quasi in specubus latent, et velut in antris se contegunt quia in suis cordibus occultantur. Sed cum opportunum tempus invenerint, repente prosiliunt, nulla quae dicenda sunt reticent, et cervicem superbientium morsu asperae increpationis tenent. Sive itaque per apos
Abbreviated transcription (Latin):
Ait enĩ. Quando fundabatur
puluis in terra: & glebȩ cõpin-¬
gebant᷑. Ac si dicer&e. Tẽ pͥmũ uo¬
catione & discretione manife¬
sta. secreta spiritalia & ñ sine
miscdia aliis aperuiͬ & ñ si ne
iusticia aliis clausi: cũ alios re.¬
spuerẽ. & alios intra ȩccłam. con-¬
cordia caritatis adunarẽ. Quȩ
scã ęccła. quia a ꝑfidia iudeorũ
repulsa. ad rapiendas gentes se
contulit. atq in suo corpore con¬
uertendas: quod qͥdem non suis
sed dñi uiribus fecit: apte subiun

Expanded text:
fundabatur pulvis in terram, et glebae compingebantur. Ac si diceret: Tunc primum vocatione et discretione manifesta, secreta spiritalia et non sine misericordia aliis aperui, et non sine justitia aliis clausi, cum alios respuerem, et alios intra Ecclesiam concordia charitatis adunarem. Quae sancta Ecclesia quia a perfidia Judaeorum repulsa, ad rapiendas gentes se contulit, atque in suo corpore convertendas, quod quidem non suis, sed Domini viribus fecit, apte subjun
Abbreviated transcription (Latin):
tus quisq discernat. Nam dũ sol¬
ui debitũ necessitas petitꝰ uolu.¬
ptas expleri desideriũ suppetit:¬
& tanto gulam securiꝰ inp̃ceps ra-¬
pitꝰ. quantõ sub honesto nomine
necessitatis explendȩ. se contegit:
Sepe autẽ in ip̃sa edendi uia. furci¬
ue adiuncta subsequit᷑: ñ nunquã
uͦ impudent̾ libera. etiã p̃ire cona.¬
tur. facile autẽ. ẽ. dep̃hendẽ. cum
uoluptas eiꝰ necessitatẽ p̾uenit: sed
ualde . ẽ. difficile. discernere. cũ in¬
in ipso ȩsu necessario. se occulta sub¬¬
iungit. Nam qͥa p̃euntẽ naturȩ
appetitũ sequitur: quasi a tergo
ueniens. tardiꝰ uidetur. Eo enim
tempore quo necessitati debitum
soluit᷑: quia ꝑ esum uoluptas ne¬¬
cessitati miscetur: qͥd necessitas pe
tat. ignorat᷑. Sepe uͦ & discernimꝰ.
& qͥa itͣnq sibi coniunctã nouimꝰ:
in hoc qđ extͣ mȩtas rapim᷑. lib& ut.
sciendo fallam᷑: & dũ sibi menꝰ ex ne-¬

Expanded text:
tus quisque discernat. Nam dum soltus quisque discernat. Nam dum solvi debitum necessitas petit, voluptas explere desiderium suppetit, et tanto gulam securius in praeceps rapit, quanto sub honesto nomine necessitatis explendae se contegit. Saepe autem in ipsa edendi via furtive adjuncta subsequitur, nonnunquam vero impudenter libera etiam praeire conatur. Facile est autem deprehendere, cum voluptas ejus necessitatem praevenit, sed valde est difficile discernere cum in ipso esu necessario se occulta subjungit. Nam quia praeeuntem naturae appetitum sequitur, quasi a tergo veniens tardius videtur. Eo enim tempore quo necessitati debitum solvitur, quia per esum voluptas necessitati miscetur, quid necessitas pettat, ignoratur. Saepe vero et discernimus; et quia utramque sibi conjunctam novimus, in hoc quod extra metas rapimur, libet ut sciendo fallamur; et dum sibi mens ex ne
Abbreviated transcription (Latin):
pender&: p̃ceptũ ꝓhibitionis ac-¬
cȩpit. Nam cũ ałimenta quȩdã
saluti nr̃ȩ deus contraria indicat:
ab his nos quasi ꝑ sententiã uetat
Et cũ concupiscentes noxia attin¬
gimꝰ: ꝓfecto qͥd aliud. quã uetita
quȩ naturȩ necessitas querit: &¬
non quȩ edendo libido suggerit:
Sed magnꝰ discretionis labor est.
huic exactori & aliqͥd impende̾
& aliquid denegare: & ñ dando
gulam restringere: & dandona.
tio subinfert᷑: cũ dr̃. Clamorẽ
exactoris. ñ audit. Sermo nãq
huiꝰ exactoris. ẽ. necessaria postu.¬
latio naturȩ : clamor uͦ eiꝰ. ẽ. men.¬
surã necessitatis transiens. appe¬
titus gulȩ. Et ic itaq onager. ex-¬
actoris huiꝰ sermonẽ audit: cla¬
more non audit: qͥa discretꝰ uir
accontinens. & usq ad tẽperan-¬
dam necessitatẽ uentrẽ reficit:
& a uoluptate restringit. Scien
dũ uͦ. ẽ. quia sic uoluptas sub ne-¬
cessitate se palliat: ut uix eã ꝑfec¬

Expanded text:
penderet praeceptum prohibitionis acpenderet praeceptum prohibitionis accepit. Nam cum alimenta quaedam saluti nostrae Deus contraria indicat, ab his nos quasi per sententiam vetat. Et dum concupiscentes noxia attingimus, profecto quid aliud quam vetita quae necessitas quaerit, non quae libido suSed magnus discretionis labor est huic exactori et aliquid impendere, et aliquid denegare; et non dando gulam restringere, et dando nattio subinfertur, cum dicitur: Clamorem exactoris non audit. Sermo namque 984 hujus exactoris est necessaria postulatio naturae. Clamor vero ejus est mensuram necessitatis transiens appetitus gulae. Hic itaque onager exactoris hujus sermonem audit, clamorem non audit, quia discretus vir ac continens et usque ad temperandam necessitatem ventrem reficit, et a voldum vero est quia sic voluptas sub necessitate se palliat, ut vix eam perfec
Abbreviated transcription (Latin):
qđ iccirco salutẽ ꝑdidit: qͥa cum
suꝑbiȩ uicio. mensurã modãtȩ
refectionis excessit. Et pͥmoge.¬
nitoꝵ głam esau amisit: quia
magno ȩstu desiderii uilem
cibũ id .ẽ. lenticulam concupiuit:
quã dũ uendendis etiã pͥmoge¬
nitis p̃tulit: quo in illã appeti.¬
tu anhelar& indicauit. Neq e¬
nĩ cibus: sed appetitus in uicio
est Unde & lauciores cibos ple¬
rũq sine culpa sumimꝰ: & abiec¬
tiores ñ sine reatu conscientiȩ
degustamꝰ Hic qͥppe quẽ dixi.¬
mͦ esau pͥmatũ ꝑ lenticulã ꝑdi.¬
dit: & helias in heremo uirtu¬
tẽ corporis. carnes edendo serua.¬
uit Unde & antiquus hostis
quia ñ cibũ sed cibi concupiscen.¬
tiã. causam esse dampnatiõnis in.¬
telligit: & pͥmũ sibi hominẽ non
carne sed pomo subdidit: & scdđm
ñ carne sed pane temptauit
hinc. ẽ. quod plerũq adam cil¬
pa cõmitcit᷑ : etiã cu abiecta & ui.¬
lia auidius sumunt᷑. Neq enim
adã solus. ut a uetito se pomo sus¬

Expanded text:
quod idcirco salutem perdidit, quia cum superbiae vitio mensuram moderatae refectionis excessit. Et primogenitorum gloriam Esau amisit, quia magno aestu desiderii, vilem cibum, id est lenticulam, concupivit. Quam cum venditis etiam primogenitis praetulit, quo in illam appetitu anhelaret, indicavit. Neque enim cibus, sed appetitus in vitio est. Unde et lautiores cibos plerumque sine culpa sumimus, et abjectiores non sine reatu conscientiae degustamus. Hic quippe quem diximmus, primatum per lenticulam perdidit, et Elias in eremo virtutem corporis carnes edendo servavit. Unde et antiquus hostis, quia non cibum, sed cibi concupiscentiam esse causam damnationis intelligit, et primum sibi hominem non carne, sed pomo subdidit, et secundum non carne, sed pane tentavit: hinc est quod plerumque Adam culpa committitur, etiam cum abjecta et vilia sumuntur. Neque enim Adam solus ut a vetito se pomo sus
Abbreviated transcription (Latin):
Conditor gͥ nr̃. cũ cęloꝵ ration̾e
narrare cȩperit. dormire concen.¬
tũ cȩli faci&e. quia cũ iam nobis
ꝑ speciem ostendit᷑. nimirũ p̃di¬
cantiũ uerba subtrahunt᷑ E incẽ.¬
bit ultra uir ꝓximũ suũ: & uir fra.¬
tr̃e suũ dicens: cognosce dnm. Oñs
eñĩ cognoscent me. a minimo eorũ
usq ad maximũ: dicit dñs Hinc¬

Expanded text:
Conditor igitur noster cum coeli rationem Conditor igitur noster cum coeli rationem enarrare coeperit, Dormire concentum coeli facit, quia cum, jam nobis per speciem ostenditur, nimirum praedicantium verba subtrahuntur. Hincbit ultra proximum suum, et vir fratrum suum dicens: Cognosce Dominum; omnes enim cognoscent me a minimo eorum usque ad maximum, dicit Domin
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ uerba quia cũ sese nobis ꝑspe¬
ciem ostenderit. subtrahit: ꝓtinꝰ
re faciet. In hac enĩ uita infirmita¬
ti nr̃ȩ dñs non aꝑta specie maie-¬
statis suȩ. sed p̃dicatoꝵ suoꝵ uoce
locutus. ẽ: ut corda adhuc carna¬
lia carnis lingua pulsar&: & tan¬
to facilius insueta ꝑciꝑent. qͣnto
ea ꝑ sonitũ consuetȩ uocis audi¬
rent. At postquã ꝑ mort̾e in pul-¬
uerẽ caro resoluitur. & ꝑresur-¬
rectionẽ puluis animatur: tunc
de deo audire uerba ñ querimus:
quia unũ ipsum qd implet om̃ia.
iam ꝑ speciẽ dei uerbũ uidemus:
quanto & mentes nr̃as ui intimȩ
illustrationis penetrat. Sublatis
nanq ortis & occidentibꝰ uerbis.
quasi qͥdam sonus ȩt̾nȩ p̾dicatio¬
nis. fit ipsa imago int̾nȩ uisionis.
Unde nẽ recte ad beatũ iob dñs
dicit. Quis enarrabit cȩlorum
rationẽ: & concentũ cęli qͥs dor.¬
mire faci&: Quid enĩ cęloꝵ ra.¬
tio accipit᷑: nisi uis suꝑna secre.
cors p̃dicantiũ sermo designatur.

Expanded text:
tamen verba quia cum sese nobis per speciem ostenderit subtrahit, protinus rnus.---In hac enim vita infirmitati nostrae Dominus non aperta specie majestatis suae, sed praedicatorum suorum voce locutus est, ut corda adhuc carnalia carnalis lingua pulsaret, et tanto facilius insueta perciperent, quanto ea per sonitum consuetae vocis audirent. At postquam per mortem in pulverem caro resolvitur, et per resurrectionem pulvis animatur, tunc de Deo audire verba non quaerimus, quia unum ipsum quod implet omnia jam per speciem Dei verbum videmus. quanto et mentes nostras vi intimae illustrationis penetrat. Sublatis namque fortis et occidentibus verbis, quasi quidam sonus aeternae praedicationis fit ipsa imago internae visionis. Unde et recte nunc ad beatum Job Dominus dicit: Quis enarrabit coelorum rationem, et concentum coeli quis dormire faciet? Quid enim coelorum ratio accipitcors praedicantium sermo signatur.
Abbreviated transcription (Latin):
una. Has glebas ex uno quidem
puluere. sed quasi diuersa mole
distinctas. cotidie dñs in t̾ra cõ-¬
pingit: quia seruata unitate sa.¬
cramenti. iuxta uarietat̾e moꝵ
atq linguarũ. fideles in ȩccła po¬
pulos colligit Has glebas iam
dñs tunc designauit: quando
ad ȩsum panis & pisciũ. qͥnquage¬
nos discumbere uel centenos iusst
uersitate meritoꝵ at tendimus
fortasse adhuc distinguere subti.¬
lius ualẽmꝰ. Nam dum alius est
ordo p̃dicantiũ. alius auditoꝵ:
alius regentiũ. alius subditoꝵ:
aliconiugũ. aliꝰ continentiũ : aliꝰ
penitentiũ. alꝰ uirginũ: quasi
exuna terra. ẽ. diuersa glebarũ
forma distincta: dũ in una fide.
in uina caritate. disparia de mon-¬
strant᷑ bene oꝑantiũ merita Has
glebas ppłs ille signauit: qui ad
constructionẽ tabernaculi. sub
ino studio diuersa donaria op¬¬
tulit. De quo scriptũ. ẽ. Qͥeqͥd

Expanded text:
una . Has glebas ex uno quidem una . Has glebas ex uno quidem pulvere, sed quasi diversa mole distinctas quotidie Dominus in terra compingit, quia, servata unitate sacramenti, juxta varietatem morum atque linguarum fideles in Ecclesia populos colligit. Has glebas jam tunc Dominus designavit, quando ad esum panis et piscium quinquagenos discumbere vel centenos jussitversitate meritorum attendimus, fortasse adhuc distinguere subtilius valemus. Nam dum alius est ordo praedicantium, alius auditorum; alius regentium, atque alius subditorum; alius conjugum, alius continentium, alius poenitentium, alius virginum; quasi ex una terra est diversa glebarum forma distincta, dum in una fide, in una charitate disparia demonstrantur bene operantium merita. Has glebas populus ille significavit, qui ad constructionem tabernaculi sub uno studio diversa donaria obtulit, de quo scriptum est: Quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
in puluere nͥ peccatores accipimꝰ:
qͥ nullo rationis ponde solidati.
cuiꝰlib& temptationis flatu ra.¬
piuntur : De quibꝰ scriptum. ẽ:
Non sic impii non sic: sed tãquã
puluis quẽ ꝓicit uentꝰ a facie t̾rȩ
Puluis gͦ in terra fundatus . ẽ. cũ¬
peccatores uocati in eccła. tͣditȩ
fidei sunt ratione solidati: ut qͥ
priꝰ inconstantia mobiles. tẽpta.¬
tionis aura leuabant᷑. ĩmobiles
postmodũ contra temptamenta
consisterent: & deo ꝑseueranter
inhȩrentes. fixũ bene uiuendi pon.¬
dus tenerent. Glebȩ uͦ: ex humore
coagulant᷑ & puluere. In hac itaq
terra. glebȩ cõpinctȩ sunt: quia
infiisi: in collectione sunt carita.¬
tis uniti. Iste glebȩ in terra com.¬
pinctȩ sunt: quando ppłi qͥ priꝰ
quasi in disꝑsione pulueris diuer.¬
accepta. in illa pacatissima unani¬
mitatis concordia conuener̃: ut
cũ essent tria milia. uel rursũ qͥnq
milia. scriptura testante diceret᷑
quia erat eis cor unũ & anima

Expanded text:
in pulvere nisi peccatores accipimus, qui nullo rationis pondere solidati cujuslibet tentationis flatu rapiuntur? De quibus scriptum est: Non sic impii non sic, sed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae . Pulpeccatores vocati, in Ecclesiam traditi, fidei sunt rationprius inconstantia mobiles tentationis aura levabantur, immobiles postmodum contra tentamenta consisterent, et Deo perseveranter inhaerentes, fixum bene vivendi pondus tenerent. Glebae vero ex humore coagulantur et pulvere. In hac itaque terra glebae compactae sunt, quia  gratiam infusi In collectione sunt charitatis uniti. Istae glebae in terra compactae sunt, quando populi qui prius quasi in dispersione pulveris divers gratia accepta, in illa pacatissima unanimitatis concordia convenerunt, ut cum essent tria millia, vel rursum quinque millia, Scriptura testante, diceretur quia erat in eis cor unum et anima
Abbreviated transcription (Latin):
predicationis ostendat: ut singu¬
lis iuxta modũ & tp̃ra congruat.
& simul om̃ibus quȩ illos sequant᷑
ostendat: Unde ad tanta & tam
ab eo a quo.ẽ. conditus doceatur:
Quia gͥ laus tantȩ intelligentiȩ.
non predicatoris uirtus. ẽ. sed au¬
qui doctoꝵ mentes quas mire ex
nichilo condidi. ad intelligenda
quȩ occulta sunt mirabiliꝰ instru¬
xi. Unde bene ut in dictis p̾dican¬
tiũ non solum inspiratorẽ se in-¬
telligentiȩ. sed etiã auctorẽ locu.¬
tionis ostendat: adiungit. Quis

Expanded text:
praedicationis ostendat, ut singupraedicationis ostendat, ut singulis juxta modum et tempora congruat, et simul omnibus, qui illos sequantur ostendat? Unde ad tanta et tamab eo a quo est conditus doceatur? Quia igitur laus tantae intelligentiae non praedicatoris virtus est, sed auqui doctorumnihilo condidi ad intelligenda quae occulta sunt mirabilius instruxi. Unde bene ut in dictis praedicantium non solum inspiratorem se intelligentiae, sed etiam auctorem locutionis ostendat, adjungit: VERS
Abbreviated transcription (Latin):
uerba p̾dicationis mouent: priꝰ
se in scĩs actionibus exercent: ne
in sem& ipsis torpentes oꝑe. alios
excitent uoce. Sed ante. se ꝑ subli¬
mia facta excitiunt: & tunc ad
beneagendũ alios sollicitos red¬
dunt. Priꝰ cogitationũ alis. sem&¬
ipsos feriunt: quia qͥcqͥd in se in¬
utilit̾ torpet. sollicita inuestiga¬
tione de prehendunt: districta
animaduersione corrigunt. Priꝰ¬
sua punire fletibus curant: & tẽ
quȩ alioꝵ sunt punienda denun-¬
ciant. Prius gͦ alis insonant. quã
cantus emittant : qͥa antequã uer-¬
ba exhortationis ꝓferant: omne
quod locuturi sunt. oꝑibus la¬
mant. E cũ ꝑfecte in sem& ipsis
uigilant: tunc dormientes alios.
ad uigilias uocant: Sed unde hȩc
tanta doctori intelligentia. ut
& sibi ꝑfecte uigil&. & dormien-¬
tes ad uigilias sub quibusdã cla¬
moris ꝓuectibus uocetͥ & ut pec¬
catoꝵ᷑ tenebras priꝰ caute discii¬
tiat. & discrete postmodũ lucẽ

Expanded text:
verba praedicationis monent, prius verba praedicationis monent, prius se in sanctis actionibus exercent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent mia facta excutiunt, et tunc ad bene agendum alios sollicitos reddunt. Prius cogitationum alis semetipsos feriunt, quia quidquid in se inutiliter torpet, sollicita investigatione deprehendunt, districta animadversione corrigunt. Prisua punire fletibus curant, et tunc quae aliorum sunt punienda denuntiant. Prius ergo alis insonant, quam cantus emittant, quia antequam verba exhortationis proferant omne quod locuturi sunt, operibus clamant. Et profecto dum in semetipsis vigilant, tunc dormientes alios ad vigilias vocant. Sed unde haec tanta doctori intelligentia, ut et sibi perfecte vigilet, et dormientes ad vigilias sub quibusdam clamoris proventibus vocet, ut et peccatorum tenebras prius caute discutiat, et discrete postmodum lucem