comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lunt sectores. quã illi qͥs regunt. Nam qui regi uelint per¬
pauei sunt: cũ quisq ut emancipet᷑ a ugo rectoris ꝓprii
sodis uiribi querat. Priuilegio siquidẽ apostolico aut regio
poepto pluruni titi sunt: ne iudicib suis obtemperent.
ne iusti ciã faciart. ue legi dei sũbͥti sint. Non rep̃hendo ele¬
suebitiã apsrce soois. seo hanc mouigentiã eiꝰ ecclesis dei ñ
ar bitro expediure Hiahil tuit un ule glosi familia xp̃i.
legimus. licet & in illis contentio facta sit. quis eorũ
uideretur esse maior. Nullam emancipationẽ huius¬
modi ab apłis factam meminimꝰ. licet paulũ & barnia¬
bã audierimꝰ abinuicem discessisse. Nullã in illa suꝑna
ciuitate que sursũ est mat̾ nr̃a contradictionis materi¬
am credimus. sed nec hic ẽẽ debere nisi urgentissima
ratio flagitet. De his enĩ ut pace multitudinis & eori
qui illius fouent iniquitatẽ loquar dicam qd̾ sentio:

Expanded text:
sunt rectores, quam illi quos regunt. Nam qui regi velint persunt rectores, quam illi quos regunt. Nam qui regi velint perpauci sunt, cum quisque ut emancipetur a jugo rectoris proprii, totis viribus quaerat. Privilegio siquidem apostolico, aut regio praecepto, plurimi tuti sunt, ne judicibus suis obtemperent, ne justitiam faciant, ne legi Dei subjecti sint. Non reprehendo clementiam apostolicae sedis, sed hanc indulgentiam ejus, Ecclesiae Dei non arbitror expedire. Nihil tale in illa gloriosa familia Christi legimus, licet et in illis contentio facta sit, quis eorum videretur esse major. Nullam emancipationem hujusmodi ab apostolis factam meminimus, licet Paulum et Barnabam audierimus ab invicem discessisse. Nullam in illa superna civitate, quae sursum est mater nostra, contradictionis materiam credimus, sed nec hic esse debere, nisi urgentissima ratio flagitet. De his enim ut pace multitudinis, et eorum qui illius fovent iniquitatem, loquar dicam quod sentio,
Abbreviated transcription (Latin):
luam uelint erigere. nec sciant instruere alienã: in¬
munous ut dr̃ pedib certatim irrumpunt in sc̃a sc̃oꝵ.
panes dominice ꝓpositionis. & carnes agni ĩmaculati as¬
sas igne passionis in cruce ñ modo illotis sed pollutis si li¬
ceat manib tractaturi. Hi st̃ qui licet primo aditu ae
ialiuus habeant᷑ indigni:. continuo tamen tendunt ad sa¬
ardtiũ. festinant ad tribulial: & repulsis ceteris sic sacͥs
altarib incubant: ut iam non aoformã & exemplum
p̃benoũ plẽbi ordo ille uideatur institutus. sed ẽẽ occasio
quedam in habundantia & securitate uiuendi. Nec putat᷑
officiũ districto iudicio dei obnoxiũ. sed secura quedã &.
iusꝗͣ discutienda administratio. Credas illud poeticũ uoce
soonis om̃ib sonuisse. Occupet extremũ scabies. Inde est.
̾ om̃s quasi instadii agone contendunt: anelantib singłis
li episcopatũ accipiat alt̾. Uotis gͦ & si ñre płes numero

Expanded text:
suam velint erigere, nec sciant instruere alienam, imsuam velint erigere, nec sciant instruere alienam, immundis, ut dicitur, pedibus, certatim irrumpunt in Sancta sanctorum, panes Dominicae propositionis, et carnes Agni immaculati assas igne passionis in cruce, non modo illotis, sed pollutis si liceat manibus tractaturi. Hi sunt qui licet primo aditu, ac januis habeantur indigni, continuo tamen tendunt ad sacerdotium, festinant ad tribunal, et repulsis caeteris, sic sacris altaribus incubant, ut jam non ad formam, et exemplum praebendum plebi, ordo ille videatur institutus, sed esse occasio quaedam in abundantia et securitate vivendi. Nec putatur officium districto Dei judicio obnoxium, ad secura quaedam, et nusquam discutienda administratio. Credas illud poeticum voce praeconis omnibus sonuisse: Occupet extremum scabies. Inde est quod omnes, quasi in stadii agone, contendunt, anhelantibus singulis, ne episcopatum accipiat alter. Votis ergo, etsi non re, plures numero
Abbreviated transcription (Latin):
queritur successor. sed piscatori: fabri filio. ñ aug̾to.
Scientiam acurata exrusatio ꝓdit: & religiosus esse.
conuiicitur. ex eo qd̃ inuitatus ascendere duitius
recusauit. Uisus et̃ noluisse qui distulit. Que uͦ
de canonib sibi opposuit. habita ratione loci temporiᷤ
&ꝑsone: sinuli uia tendentiũ adhonores. socia mutti¬
tudo dispensat. Si de p̾sentib niti uequeunt aut p̃te¬
ritis. futurũ uaticinant᷑ ꝓfectũ. Sic callidus mãgodũ
qui duriꝰ ꝑuehit equũ aut pullũ ꝓbitatis in cognite gra¬
diriũ ꝓmittit in futurũ: & fractis gressib molliꝰ incedẽ¬
tem ꝓpenisiori laude instabulũ in cauti m̃catoris extrudit.
nequaꝗͣ dissimulantes ꝓpositũ. sed ambitionis
quasi ut dici solet insignia p̃conantes: p̃dictoꝵ
derident ignauiã uelut militũ qui milicie sue titulos
non audeaut ꝓfiteri. Hi licet impuri sint. & nec uitam

Expanded text:
quaeritur successor, sed piscatori; fabri filio, non Augusto. quaeritur successor, sed piscatori; fabri filio, non Augusto. Scientiam accurata excusatio prodit, et religiosus esse convincitur ex eo quod invitatus ascendere diutius recusavit; visus est enim noluisse, qui distulit. Quae vero de canonibus sibi opposuit, habita ratione loci, temporis et personae, simili via tendentium ad honores socia multitudo dispensat. Si de praesentibus niti nequeunt, aut praeteritis, futurum vaticinantur profectum. Sic callidus mango, dum qui durius provehit equum, aut pullum probitatis incognitae gradarium promittit in futurum, et fractis gressibus mollius incedentem propensiori laude in stabulum incauti mercatoris extrudit. nequaquam dissimulantes propositum, sed ambitionis quasi, ut dici solet, insignia praeconantes, praedictorum derident ignaviam, velut militum, qui militiae suae titulos non audeant profiteri. Hi licet impuri sint, et nec vitam
Abbreviated transcription (Latin):
nostroꝵ nõis siquidẽ in memor sũ: incausa simil
egregiũ facinus egisse memorat᷑. Henricus fuefi
an robertus: non muitũ refert. Cũ ambitiosiar
quidã monachus ad abbaciam quã preemetat ulb̃¬
faeretur indignũ: plane inquit princeps indignus
is quia eam clam data michi tanta pecunia sũmamq
xpressit enusti. Sed quandoquidẽ ꝑ me non stat qͦ minꝰ
actio impleatur: liberũ me haberi iustũ est. & tu domũ
adcas. & qui dignus est destitute preficiatur ecclesie. S
mune longe aliter succedit excusatori ambitio. Hec enim
&x alia quã pła multiplicat. ut credatur nolle qd̾ appe¬
u: & tandem gratis accipere quod p̃emit. Unde tanquã
ur modestie singularis capitur. trahitur: & ad cathe¬
dram conclamantib turbis. concinentib choris. mul¬
aitudine p̃ssus. deducitur. Nec ꝓdest ignobilitatem
p̃tendisse carnis aut sangiunis eo qd̃ imꝑatori non

Expanded text:
nostrorum, nominis siquidem immemor sum, in causa simili nostrorum, nominis siquidem immemor sum, in causa simili egregium facinus egisse memoratur. Henricus fuit an Robertus, non multum refert. Cum ambitiosus quidam monachus ad abbatiam, quam peremerat, vocafateretur indignum: « Plane, inquit princeps, indignus es, quia eam clam, data mihi tanta pecunia summamque expressit emisti. Sed quandoquidem per me non stat, quo minus pactio impleatur, liberum me haberi justum est, et tu domum redeas; et qui dignus est, destitutae praeficiatur ecclesiae. » Sed nunc longe aliter succedit excusatori ambitioso. Haec enim, et alia quam plurima, multiplicat, ut credatur nolle quod appetit, et tandem gratis accipere, quod praeemit. Unde tanquam vir modestiae singularis capitur, trahitur, et ad cathedram conclamantibus turbis, concinentibus choris, multitudine pressus deducitur. Nec prodest ignobilitatem praetendisse carnis, aut sanguinis, eo quod imperatori non
Abbreviated transcription (Latin):
ctio. Hanc quoq partẽ. ꝓtensa disputatione ꝓsegͥt.
Postremo se ꝓmoueri non posse. sine suspitione sỹ¬
moniace prauitatis. cũ ob hoc ius & auctoritatem
sigilli. aut cimlii aut serinii emisse uideat᷑. licet
alia mente ad obsequiũ potestatis sicut presens tt¬
statur dies qua delatũ honorẽ respuit. teste consa¬
entia accesserit. affectans. ut ꝑ hoc sine on̾e sorti¬
retur honorẽ. Apłicas quoq sc̃iones replicat &e it¬
uoluit. quib pridem statutũ est. ut a sacris ndimi¬
bus & om̃i ꝓmotionis spe arceantur. qui cuilibet
scłaris curie emunt officia. aut qui uiles ait ser¬
uiles obsecundationes principib pr̃ant. aut quoꝵ.
electio non ẽ aclero in eccłia & sine p̃nomunatire
cuiꝰq mnuidane potestatis canonice celebrata. t
si alit̃ electi fuerint: sub periculo anathematis ull¬
uersalis eccłia ꝓhibet consecrari. Unus principimi

Expanded text:
ctio. » Hanc quoque partem protensa disputatione prosequitur. ctio. » Hanc quoque partem protensa disputatione prosequitur. Postremo se promoveri non posse sine suspicione Simoniacae pravitatis, cum ob hoc jus, et auctoritatem sigilli, aut cimelii, aut scrinii, emisse videatur, licet alia mente ad obsequium potestatis, sicut praesens testatur dies, qua delatum honorem respuit, teste conscientia accesserit, affectans ut per hoc sine onere sortiretur honorem. Apostolicas quoque sanctiones replicat et revolvit, quibus pridem statutum est, ut a sacris ordinibus et omni promotionis spe arceantur, qui cujuslibet saecularis curiae emunt officia, aut qui viles, aut serviles obsecundationes principibus praestant, aut quorum electio non est a clero in ecclesia, et sine praenominatione cujusque mundanae potestatis canonica celebrata: quos, si aliter electi fuerint, sub periculo anathematis universalis Ecclesia prohibet consecrari. Unus principum
Abbreviated transcription (Latin):
cula: & sicut recte extensũ ad inuoluendas animas.
Terretine aggeus parabola mystica sacerdocii picusi
exprimens: & manifeste docens. quia popłs asacer¬
dotũ morib faciliꝰ uicia contrahit quã urtutis. Inq¬
roga inquit sacerdotes legẽ. & dic eis. Si caro seãs
uas sanctũ contigerit alicuiꝰ uestimentũ. si scĩficat
eum ex eo qd̾ contingit: Et cũ dixissent sacerdotes
qͥa ñ sanctificat: dixit ad eos rursũ. Si imundicua
contigerit uestimentũ mundi. utrũ polluat eume
Et dixerunt quia polluit. Tolerabiliꝰ ergo ẽ me unĩ
ꝓpriis consumi uiciis: quã in multos uicioꝵ diffina
pestem. Lobec si ꝑsona eẽt usq quaq laudabilis. si
ñ essem curie nexib illigatus: me micheas duris¬
sime repellit ab aditu. non ferens syon edificarim
sanguinib. & iherłm in iniquitate principũ suorũ.
Hic aut nulla est. aut compulsa: aut simulata ele¬

Expanded text:
cula, et sicut rete extensum ad involvendas animas. cula, et sicut rete extensum ad involvendas animas. Terret me Aggaeus, parabola mystica sacerdotii periculum exprimens, et manifeste docens, quia populus a sacerdotum moribus facilius vitia contrahit, quam virtutes. Interroga, inquit, sacerdotes legem, et dic eis: Si sacrosancta vel vas sanctum contigerit alicujus vestimentum, si sanctificant eum ex eo quod contingit? Et cum dixissent sacerdotes quia non sanctificat, dixit ad eos rursum: Si immunditia contigerit vestimentum mundi, utrum polluat eum? Et dixerunt, quia polluit. Tolerabilius ergo est me unum propriis consumi vitiis, quam in multos vitiorum diffundi pestem. Ad haec si persona esset usquequaque laudabilis, si non essem curiae nexibus illigatus, me Michaeas durissime repellit ab aditu, non ferens Sion aedificari in sanguinibus, et Hierusalem in iniquitate principum suorum. Hic aut nulla est, aut compulsa, aut simulata ele
Abbreviated transcription (Latin):
simulatas lacrimas: retrocedunt. Notũ siquidẽ
est quia sedes hec trahit &e compellit inuitos. &.
quos notat ambitio. tepellit. Natuntur gͥ rationibus
& auctoritatib docete: quare eos ep̃ari non deceat. s
sũ inquit medicus & in domo mea non est panis. nes
penes me thesauri st̃: uñ in uecessitatis articulo nor
& uetera indigentibus ꝓferam. Possũ utiq uti exens¬
tione ꝓphetica. qm̃ loqui nescio. & quia puer egosu
& si non etate reuera scientia & leuitate morũ. Sos¬
dis uestib abinitio indutus sũ. & eas nunqu̾a sangu¬
ne agui aut uestib. studui dealbare. Quom gͦ sansti
tractabo pollutus: aut qd̾ sacerdotẽ oportet polutant¬
dabo: Nam legẽ indesinent᷑ contempsi: & scã dei iude¬
pante ierechiele polluere non cessaui. Mea gͦ ꝓmat
popłi deiectio est. Ruina siquidẽ popłi sacerdotes mi¬
li. Facti sunt enĩ inlaqueũ popłi existentes inspe¬

Expanded text:
simulatas lacrymas, retrocedunt. Notum siquidem simulatas lacrymas, retrocedunt. Notum siquidem est quia sedes haec trahit et impellit invitos, et quos notat ambitio repellit. Nituntur ergo rationibus et auctoritatibus docere, quare eos episcopari non deceat. Non sum, inquit, medicus, et in domo mea non est panis, nec penes me thesauri sunt, unde in necessitatis articulo, nova et vetera, indigentibus proferam. Possum itaque uti excusatione prophetica, quoniam loqui nescio, et quia puer ego sum, etsi non aetate, revera scientia et levitate morum. Sordidis vestibus ab initio indutus sum, et eas nunquam sanguine Agni, aut vestibus studui dealbare. Quomodo ergo sancta tractabo pollutus, aut, quod sacerdotem oportet, polluta mundabo? Nam legem indesinenter contempsi, et Sanctum Dei, increpante Ezechiele, polluere non cessavi. Mea ergo promotio, populi dejectio est. Ruina siquidem populi, sacerdotes mali. Facti sunt enim in laqueum populi, existentes in spe
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ sacerdocio onerari aut seruire altario qui de
altario uiuunt. ne ut popłs argnit dicã luxuriant᷑.
sed ꝑsonatus quosdã introduxert̃. quoꝵ iure ad
aliũ oña. ad aliũ referunt᷑ emolutũta: & cũ apłs
dicat. qui ñ laborat ñ manducet. qui mininũ
meretur plus ꝑcipit. & in labores alienos ociosus
aut flagitiosus ingreditur. Quis gͦ dicat in hac em̃¬
da licentia. cũ ñ res sacra sit sed ꝓphana. symoniã
posse cõmitti: Huc enĩ ut uugo dici solet ꝑ ar¬
genteũ pontẽ transit᷑ a sordibus: que transeuntẽ
uel ponte aureo ꝓsequuntur. Luiii.
ed ecce ad aliquẽ istoꝵ ꝓmouendũ aut co¬
gitur aut circũuenitur eccłia. ut dicat
hosti domestico amice ascende suꝑiꝰ. Stu¬
pidi itaq obstupescunt. nom̃ dignitatis abhorrẽt.
refugiunt onus. & ut auidius impellant᷑ more
ut dicit᷑ arietis ut fortiꝰ feriat. recelentis: cum
suspiriis gemitib & singultib interrũpentib

Expanded text:
tamen sacerdotio onerari, aut servire altario, qui de tamen sacerdotio onerari, aut servire altario, qui de altario vivunt, ne, ut populus arguit, dicam luxuriantur, sed personatus quosdam introduxerunt, quorum jure ad alium onera, ad alium referuntur emolumenta. Et cum Apostolus dicat, Qui non laborat, non manducet , qui minimum meretur, plus percipit, et in labores alienos otiosus aut flagitiosus ingreditur. Quis ergo dicat in hac emenda licentia, cum non res sacra sit, sed profana, Simoniam posse committi? Huc enim, ut vulgo dici solet, per argenteum pontem transitur a sordibus, quae transeuntem vel ponte aureo persequuntur. CAP. ed ecce ad aliquem istorum promovendum, aut cogitur, aut circumvenitur ecclesia, ut dicat hosti domestico: Amice, ascende superius . Stupidi itaque obstupescunt, nomen dignitatis abhorrent, refugiunt onus, et ut avidius impellantur, more, ut dicitur, arietis, ut fortius feriat recedentis, cum suspiriis, gemitibus et singultibus interrumpentibus
Abbreviated transcription (Latin):
tur & armetur in necẽ: cuiꝰ ambit successionem.
Si enĩ credere moretut. aduersantur. uexant. &
multipliciter concuciunt possessorem. Possessio nã¬
q parit aduersariũ actioni in rem. Si uero quis¬
piam p̃latoꝵ. sue conditionis memor eis ꝓuoto ñ
ob audierit: amaras ilico audit historias. eo qd̃ indig¬
nũ & contumeliosũ om̃ino reputant. si turpis &
in honesta peticio repulsam alicubi paciat᷑. Interĩ
gͦ alarũ suarũ feruntur remigio. nidificant in
ꝓuinciis singulis ux quot nidos habeant uł ip̃i
sciuntꝰ diurna ad ꝑagrandas alicuiꝰ orbis plagas.
eis preparant᷑ hospicia: & in canito numero. uix
hospiciolo uno donatur horridulus comes. Nam
siquis hoc fecerit: ꝓbate liberalitatis est. Utiq &
in signis prudentie. si quis tot quocũq modo con¬
quirit altaria. ut quasi ritu memphititico cotidi¬
anas hostias nouis possit altaribꝰ immolare. Nolt̃

Expanded text:
tur et armetur in necem, cujus ambit successionem. tur et armetur in necem, cujus ambit successionem. Si enim cedere moretur, adversantur, vexant, et multipliciter concutiunt possessorem. Possessio namque parit adversario actionem in rem. Si vero quispiam praelatorum suae conditionis memor, eis pro voto non obaudierit, « amaras illico audit historias, » eo quod indignum, et contumeliosum omnino reputant, si turpis et inhonesta petitio repulsam alicubi patiatur. Interim ergo alarum suarum feruntur remigio, nidificant in provinciis singulis, vix quot nidos habent, vel ipsi sciunt, diurna ad propagandas alicujus orbis plagas eis praeparantur hospitia, et in tanto numero, vix hospitiolo uno donatur horridulus comes. Nam si quis hoc fecerit, probatae liberalitatis est. Utique et insignis prudentiae, si quis tot quocunque modo conquirit, ut quasi ritu Memphitico, quotidianas hostias novis possit altaribus immolare. Nolunt
Abbreviated transcription (Latin):
lia & inter lumbardos debeat optinere. At consti¬
tutio apłica inhibens. ne illi qui dũ ecclesias am¬
buint. quo faciliꝰ subintrent ius aduocationis que¬
runt admittantur in ecclesias. quarũ aduocatio
fraude quesita est: ad timorẽ dictũ referunt. &
nequaquã esse perpetuũ. sed ꝑ loco &e tempore dispen¬
sandũ. Ut enĩ ait beatus citillus in epła ephesine
synodi: dispensationis modus nulli unquã displieri¬
it sapientũ. Si dispensationis modũ queris: ꝓbabilis
quidẽ est si erga diuites. erga nobiles. erga pocentes
aut curiales rigor canonũ temꝑatur. Nam de morib
ut necesse ñ habeant ẽẽ sub lege. Statuat ergolex
quod placuit latori. Nam isti priuilegii ꝑrincipalis
gaudentes beneficio: quicqͥd ambiunt sibi competere
opinantur. Ep̃os ad prima beneficia obligant: & de
futura successione pacisci ñ uerent᷑. Restat itaq ut
tristi pactio repleatur euentu: & illiꝰ quisq anime¬

Expanded text:
lia, et inter Lombardos debeat obtinere. At constilia, et inter Lombardos debeat obtinere. At constitutio apostolica, inhibens ne illi, qui, dum ecclesias ambiunt, quo facilius subintrent, jus advocationis quaerunt, admittantur in ecclesias, quarum advocatio fraude quaesita est, ad timorem dictum referunt, et nequaquam esse perpetuum, sed pro loco et tempore dispensandum. Ut enim ait beatus Cyrillus in epistola Ephesinae synodi, dispensationis modus nulli unquam displicuit sapientum. Si dispensationis modum quaeris, probabilis est quidem, si erga divites, erga nobiles, erga potentes, et regales, aut curiales, rigor canonum temperatur. Nam « de moribus ut necesse non habeant esse sub lege. Statuat ergo lex quod placuit latori: nam isti privilegii principalis gaudentes beneficio, quidquid ambiunt sibi competere opinantur. Episcopos ad prima officia obligant, et de futura successione pacisci non verentur. Restat ergo ut tristi pactio repleatur eventu, et illius quisque anime
Abbreviated transcription (Latin):
dicitate & morte egentiũ. pͥuatas sibi diuicias paret.
Si eñ uere cõpassionis moueret᷑ affectu sua fidelius
&e. utilius pauꝑibꝰ erogaret: quã ad dispensationem
alieni. mercator impurus accederet. Iam palã emunt᷑
om̃ia: nisi modestia uenditoris impediat. Adeo enĩ
sacris altarib auaricie ꝓhanus imimunet ardor: ut
hec omia quasi quedã parodica p̃emantur. de quia
ꝑse ñ ueniunt in cõmerciũ: licite & iuste credunt᷑
adquiri. si p̃empta fuerint aut coempta. Quidenĩ
Nunqͥd inforũ approbante pretore non ueniunt.
que iure antiquo sic possident᷑ a laicis ut transeat
ad heredes: & titulo donationis aut ꝑmutationis
alienent᷑ ab eis: Ius gͦ aduocationis aut patronatꝰ
ecclesie: quid ꝓhibet distrahi᷑. Nam quod beatꝰ am¬
brosius heresim symoniacã cõmuti dicit intalibus.
ꝓuinciale decretũ interpretant᷑ ẽẽ: & qd̾ in sola ita¬

Expanded text:
ndicitate, et de morte egentium privatas sibi divitias paret. ndicitate, et de morte egentium privatas sibi divitias paret. Si enim verae compassionis moveretur affectu, sua fidelius et utilius pauperibus erogaret, quam ad dispensationem alieni mercator impurus accederet. Jam palam emuntur omnia, nisi modestia venditoris impediat. Adeo enim sacris altaribus avaritiae profanus imminet ardor, ut haec omnia quasi quaedam parodica praeemantur, et quia per se non veniunt in commercium, licite et juste creduntur acquiri si praeempta fuerint, aut coempta. Quid enim? Nunquid in forum approbante praetore non veniunt, quae jure antiquo sic possidentur a laicis, ut transeant ad haeredes, et titulo donationis, aut permutationis, alienentur ab eis? Jus ergo advocationis, aut patronatus ecclesiae, quid prohibet distrahi? Nam quod beatus Ambrosius haeresim Simoniacam committi dicit in talibus, provinciale decretum interpretantur esse, et quod in sola Ita
Abbreviated transcription (Latin):
compellat᷑ inuitus: & quasi obnubilans lucernã
dei. ut eũ impune irrideat fraudulentus. Dui
siquidẽ alius simulauit. Ambitionẽ nãq multĩ
indiciis ꝓdidit. & se diuitẽ. potentẽ. insignẽ uelle
fieri confessus est: s alia uia. sed in alio statu. s
in minori periculo. maiore libertate. Uoluit ẽe
nobilis inter laicos: aut certe magnus in clero. Ob
hoc principũ uiroꝵ. que siuit gr̃am: familiarita¬
tẽ miit. ab eis quascũq suscepit functiones. Seͥ¬
niis forte p̾latus est. aut consignandi suscepit of¬
ficiũ. aut cimilii custodiã. aut publici claues erarũ:
aut rõcinii uarias cautiones. aut si aliud nequit.
ut cordib p̃ficeret᷑ obtinuit. Non tam̃ qd̾ ad eũ ꝑtine¬
at deegenis aut de pauperib eurã gerat. sed quia fur
ẽ & loculos habet quos auaricia soluit ad tempꝰ: ut
sub imagine pietatis eos sacrilegus farciat. & de m̃¬

Expanded text:
compellatur invitus, et quasi obnubilans lucernam compellatur invitus, et quasi obnubilans lucernam Dei, ut eum impune irrideat fraudulentus. Diu siquidem alius simulavit. Ambitionem namque multis indiciis prodidit, et se divitem, potentem, insignem velle fieri confessus est, sed alia via, sed in alio statu, sed in minori periculo, majore libertate. Voluit esse nobilis inter laicos, aut certe magnus in clero. Ob hoc principum virorum quaesivit gratiam, familiaritatem iniit, ab eis quascunque suscepit functiones. Scriniis forte praelatus est, aut consignandi suscepit officium, aut cimelii custodiam, aut publici claves aerarii, aut ratiocinii varias cautiones, aut si quid aliud nequit, ut corbibus praeficeretur obtinuit. Non tamen quod ad eum pertineat de egenis, aut de pauperibus curam gerat, sed quia fur est, et loculos habet, quos avaritia solvit ad tempus, ut sub imagine pietatis, eos sacrilegus farciat, et de me
Abbreviated transcription (Latin):
i seareeuit: & si forte puisat ad hostiũ. parietẽ aut
lama suffodere non ueret᷑. Nam & sedicionẽ conci¬
tdit a iuysen: & alienũ ignẽ in templũ interret.
& uasa sanctuarii contaminabit. Alius sperans
in multitudine diuiciarũ sẏmone ducenite ingre¬
ditur: ñ inueniens ibi qui eũ & pecuniã suam
iubeat ire inꝑditionẽ. Alius in munerib ad pe¬
trũ reformidat accedere: clanculo tam̃ per in¬
pluuiũ auri. ac si ꝑtegulas iupiter illabatur
ingremiũ danes: sic insinũ eccłe ꝓcus descendit
incestus. Alius obsequio quasi muneris ignarꝰ
adest: acsi obsequia non cedãt in muneris rationẽ.
Profecto nullũ maiꝰ est munus: quã cũ homo se
ipsũ hominis deuouet seruituti. Aliũ collusione
quandã uocantis liberalitas p̃uenit: sed postmo¬
dũ collatã grãm suogieti pleniꝰ compensabit. Aliꝰ
agit ne ipsũ pulsare oporteat. sed ad ingrediendũ

Expanded text:
r in sancta irruit, et si forte pulsat ad ostium, parietem aut r in sancta irruit, et si forte pulsat ad ostium, parietem aut limina suffodere non veretur. Nam et seditionem concitabit in Moysen, et alienum ignem in templum infert, et vasa sanctuarii contaminabit. Alius sperans in multitudine divitiarum, Simone ducente ingreditur, non inveniens ibi, qui eum et pecuniam suam jubeat ire in perditionem. Alius in muneribus ad Petrum reformidat accedere, clanculo tamen per impluvium auri, ac si per tegulas Jupiter elabatur in gremium Danaes, sic in sinum ecclesiae procus descendit incestus. Alius obsequio quasi muneris ignarus, adest; ac si obsequia non cedant in muneris rationem. Profecto nullum majus est munus, quam cum homo se ipsum hominis devovet servituti. Alium collusione quadam vocantis liberalitas praevenit; sed postmodum collatam gratiam suo Giezi plenius compensabit. Alius agit ne ipsum pulsare oporteat, sed ad ingrediendum
Abbreviated transcription (Latin):
quetũq publica st̃: pietati debent & fidei consecrari.
sererũ hec ambitiosiora sunt: & iux aut nunquã gra¬
tis in aliquẽ cadunt. Sed poterunt de his que sunt
abinstitutione traiani suꝑuis dicta. sufficere. Dome¬
sieis calamitates & thalamũ sapĩe expositũ fornica¬
torib & scũarii interioris recessũ in ꝓstibulũ ꝓmu¬
tatũ: sine gemitu & lacrimis nequeo deplorare. Domꝰ
naniq orationis. negotiationis domino ꝓhibente fc̃a
ẽ domus: & templũ fundatũ in lapide aduitorũ. ain
laronũ speluncã u̾sũ est. Si quidẽ eccłia data est in
uieptionẽ: aliis palam. aliis clã occupantib eam.
slan &e ipsa occupanti concedit᷑: eo forte qd̾ in nulliꝰ
binis est. Non ẽ enĩ inuentus nisi ꝑrarus qͥ accingat᷑
Dadio suꝑ femur suũ: ad presumptionẽ ambitionis
riprimendã. Illa namq machinas multiplices erigit.
lt eam expugnet nemine defendente. Alius enim

Expanded text:
quaecunque publica sunt, pietati debent et fidei consecrari. quaecunque publica sunt, pietati debent et fidei consecrari. Caeterum haec ambitiosiora sunt, et vix, aut nunquam gratis in aliquem cadunt. Sed poterunt de his, quae sunt ab institutione Trajani superius dicta, sufficere. Domesticas calamitates, et thalamum sapientiae expositum fornicatoribus, et sanctuarii interioris recessum, in prostibulum permutatum, sine gemitu et lacrymis nequeo deplorare. Domus namque orationis, negotiationis, Domino prohibente, facta est domus, et templum fundatum in lapide adjutorii, in latronum speluncam versum est. Siquidem ecclesia data est in direptionem, aliis palam, aliis clam occupantibus eam. Nam et ipsa occupanti conceditur, eo forte quod in nullius bonis est. Non est enim inventus, nisi perrarus, qui accindatur gladio super femur suum, ad praesumptionem ambitionis reprimendam. Illa namque machinas multiplices erigit, ut eam expugnet, nemine defendente. Alius enim
Abbreviated transcription (Latin):
ante are: Quis est qui nolit sibi ius eẽ in aliquem:
Quis est qͥ s̃ subditũ tractet: sicut se uellet tractari
si subderet᷑ : Dũ gͦ ambitio inualescit. calcata equi¬
tate ꝓcedit in iusticia: & tẏrannidis ꝓcurans ortum.
om̃ia quib illa crescit exequit᷑. Qui gͦ suis ñ p̃ualet
urib nititur alienis. Est uidere quã płimos aueu¬
pes potestatũ. honoꝵ ꝓcos. adherere potentib. & se
rei publice muniis inmiscere: temptantes tuã qua
se possint elatere uel ex adu̾so in altũ tollere: quo p̃
aliis possint saltẽ posse ratione consortũ uideantur.
Effundunt patrimonia. labores inm̃sos agrediuntur
e ꝑferunt: instare obsequiiis. & blandicuis sollicitare
quos captant non uerent᷑. Nullũ gͦ officiũ gratuitũ ẽ.
non dux aut iudex. centurio. aut decanus. sed nec p̃co.
nec caupo nisi ad preciũ fiet. At hec in ꝓhanis tolera¬
hlia. dũ que publica st̃ ambitio non corrũpat. Nam

Expanded text:
anteire? Quis est qui nolit sibi jus esse in aliquem? anteire? Quis est qui nolit sibi jus esse in aliquem? Quis est qui sic subditum tractet, sicut se vellet tractari, si subderetur? Dum ergo ambitio invalescit, calcata aequitate, procedit injustitia, et tyrannidis procurans ortum, omnia quibus illa crescit, exsequitur. Qui ergo suis non praevalet, viribus nititur alienis. Est videre quamplurimos aucupes potestatum, honorum procos, adhaerere potentibus, et se reipublicae muniis immiscere, tentantes viam qui se possint e latere, vel ex adverso in altum tollere, quo prae aliis possint, aut saltem posse ratione consortii videantur. Effundunt patrimonia, labores immensos aggrediuntur, et perferunt, instare obsequiis, et blanditiis sollicitare, quos captant, non verentur. Nullum ergo officium gratuitum est, non dux aut judex, centurio aut decanus, sed nec praeco, nec caupo, nisi ad pretium fiet. At haec in profanis tolerabilia, dum quae publica sunt, ambitio non corrumpat. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
est qui non gaudeat libertate: & qui uires quib eã
nẽ eiꝰ ueniat. si locus assit. Seruitus enĩ quedam
imago mortis est: & libertas securitas uite. Inde
est qued ad conciliandã ꝑpotentiã effimount᷑ opes.
qquanto quis potentie cupidior est. tanto eas faciliꝰ
xpendit. Cũ uero potentiam nactus est. erigitur
ntirannidẽ: & equitate contempta. nature & uon¬
dtionis consortes. inspiciente deo de primere non
ieretur. Et licet onĩs occupare non possunt pͥnei¬
gatus &e regua: a tirannide tam̃ om̃mno ĩmunis ẽ.
ant nullus aut rarus. Dicitur autẽ quia tẏrannꝰ
quisq suã tyrannuidem exercere. Nam e si ñ popło:
tam̃ quatenꝰ quisq potest dñatur. Non enĩ de his in¬
stitutus est sermo qui st̃ om̃ino aninui defecati. &
sibiectione continua gaudentes: alicui in uita p̃esse
refuguint. Uita potius politicoꝵ excutienda est. Quẽ
michi dabis inter illos qui non uelit uel unũ potentia

Expanded text:
est qui non gaudeat libertate, et qui vires, quibus eam est qui non gaudeat libertate, et qui vires, quibus eam mutationem ejus veniat, si locus adsit. Servitus enim quaedam imago mortis est, et libertas securitas vitae. Inde est quod ad conciliandam potentiam effunduntur opes; et quanto quis potentiae cupidior est, tanto eas facilius expendit. Cum vero potentiam nactus est, erigitur in tyrannidem, et aequitate contempta, naturae et conditionis consortes, inspiciente Deo, deprimere non veretur. Et licet omnes occupare non possint principatus et regna, a tyrannide tamen omnino immunis est aut nullus, aut rarus. Dicitur autem quia tyrannus quisque suam tyrannidem exercere. Nam etsi non populo, tamen quatenus quisque potest, dominatur. Non enim de his institutus est sermo, qui sunt omnino animi defaecati, et subjectione continua gaudentes, alicui in vita praeesse refugiunt. Vita potius politicorum excutienda est. Quem mihi dabis inter illos, qui non velit vel unum potentia
Abbreviated transcription (Latin):
Sii bonis que minora patent̃ st̃. maiorib p̾feit.
stulte iudicat. Si uicia sequens. partẽ suã detiorẽ
faciat: stulticie maledictione damnat᷑. Si gͦ erro
fuerit cupiditate suecensus: precipicũ multiplex
uia patet: cũ aberrore sit ut hono quidsit sequen¬
dũ ignoret: & ipsũ in inuio ab euntẽ fornax cupidi¬
tatis inflãmet. Et quidẽ adhuc p̃ualent u̾ba inqͦrũ.
dũ homo ꝓprie conditionis ignarus & debite sub̾tiũis
detrectans iugũ. ficticiam quandã affectat libͥtat᷑:
ut possit uiuere sine metu. & impune qd uluent
facere. & quodãmodo iam ẽẽ sicut deus. Non tanen
qd̾ diuinã uelit imitari bonitatẽ. sed deũ dandouis¬
punitatẽ malis. ad suã uult maliciã inclinati. D
radice gͦ suꝑbie surrepit ambitio. potentie sel a
piditas & honoris: ut hinc uires habeat ne p̃mał.
hinc ꝓueniat reuerentia ne uilescat. Nemo enin

Expanded text:
Si in bonis, quae minora patenter sunt, majoribus praefert, Si in bonis, quae minora patenter sunt, majoribus praefert, stulte judicat. Si vitia sequens, partem suam deteriorem faciat, stultitiae maledictione damnatur. Si ergo error fuerit cupiditate succensus, praecipitii multiplex via patet, cum ab errore sit, ut homo, quid sit sequendum ignoret, et ipsum in invio abeuntem, fornax cupiditatis inflammet. Et quidem adhuc praevalent verba iniquorum, dum homo propriae cognitionis ignarus, et debitae subjectionis detrectans jugum, fictitiam quamdam affectat libertatem, ut possit vivere sine metu, et impune quod voluerit facere, et quodammodo jam esse sicut Deus. Non tamen quod divinam velit imitari bonitatem, sed Deum, dando impunitatem malis, ad suam vult malitiam inclinari. De radice ergo superbiae subrepit ambitio, potentiae scilicet cupiditas et honoris, ut hinc vires habeat, ne prematur, hinc proveniat reverentia, ne vilescat. Nemo enim
Abbreviated transcription (Latin):
rũ oritur alicuiꝰ uicũ uena: que senitas eoꝵ atͣnite
uere felicitatis deflectat. Sicut enĩ in orto deliciarii
de uno fonte oriuntur flumina que fecundant su¬
iussimi odoris agrũ eui dñs benedixit: sic in loco hores¬
ris & uaste solitudinis in t̾ra .s. obliuionis quã ilin
habitant qui sui obliuiscunt᷑ in mundo uelud stupis
ludoꝵ uanitate captus intheatro. quasi de fonte uno
omniũ pullulant capita uicioꝵ. Hic autẽ puteus
cupiditatis est. Eam uerosic patrũ diffinit auctortas.
ut dicatur cupioitas esse amor eoꝵ que quis amitere
potest inuitus. Sociat᷑  ei stulticia comes. suadẽs
id amari &e queri. quod  teueri non potest łt
est stulticia eoꝵ. que scienda sunt: uiciosa igro¬
rantia. Sic eam liber magni.august de libo
arbitrio pingit. Si enĩ nesciatur qd̃ sciri
non potest: in nomen stulticie minime cadit
At cũ sui ignorantia quis tenetur. transit ad stutais.

Expanded text:
rum oritur alicujus vitii vena, quae semitas eorum a tramite rum oritur alicujus vitii vena, quae semitas eorum a tramite verae felicitatis deflectat. Sicut enim in horto deliciarum, de uno fonte oriuntur flumina quae fecundant suavissimi odoris agrum, cui Dominus benedixit: sic in loco horroris et vastae solitudinis, in terra scilicet oblivionis, quam illi inhabitant, qui sui obliviscuntur in mundo, velut stupidus ludorum vanitate captus in theatro, quasi de fonte uno, omnium capita pullulant vitiorum. Hic autem puteus cupiditatis est. Eam vero sic Patrum diffinit auctoritas, ut dicatur cupiditas esse amor eorum, quae quis amittere potest invitus. Sociatur enim ei stultitia comes, suadens id amari et quaeri, quod teneri non potest. Et est stultitia eorum quae scienda sunt, vitiosa ignorantia. Sic eam liber magni Augustini De libero arbitrio pingit. Si enim nesciatur quod sciri non potest, in nomen stultitiae minime cadit. At cum sui ignorantia quis tenetur, transit ad stultos.
Abbreviated transcription (Latin):
tem: plene uoluptatis iocunditate frui consen¬
tiat. Si quidẽ uterq famelicus est. sed ꝑnitiosius
esurit auarus. qui semꝑ indiget & saciari non
potest. Maior enĩ est hiatus mentis quã corporis.
& nisi seipsũ dcus infundat. om̃ino nequit in¬
pleri. Nam cũ natura sp̃ualis uirtute ꝓpria sic
corporalia comprehendat. ut nuilla quantitate dis¬
datur: nec res una loco preoccupato alteriꝰ ĩ pediuñto
sit quo minus illa comprehendat᷑: & quo plura ena¬
piunt᷑ eo plurib locus est. luce clarius est. quia res
mundus angustus est ad anime quantitatẽ. Ex qui
paret qd̃ in eo toto anima non quiescit: insi forte in
angusto clausũ ergastulo. spinis subpositis incubẽ¬
tem epicurus qͥescere mollit̾ opinatur. xuii
odibilẽ tam̃ auaricie notam. Nam & ab
alienis uident᷑ abstinere: & suis cũ res ex¬
poscit libere uti parati sunt. Eis tam̃ de fonte mals¬

Expanded text:
tem, plenae voluptatis jucunditate frui consentem, plenae voluptatis jucunditate frui consentiat. Siquidem uterque famelicus est; sed perniciosius esurit avarus, qui semper indiget, et satiari non potest. Major enim est hiatus mentis, quam corporis: et nisi se ipsum Deus infundat, omnino nequit impleri. Nam cum natura spiritualis virtute propria sic corporalia comprehendat, ut nulla quantitate distendatur, nec res una loco praeoccupato, alterius impedimento sit, quo minus illa comprehendatur, et quo plura concipiuntur, eo pluribus locus est, luce clarius est, quod res mundus angustus est ad animae quantitatem. Ex quo patet, quod in eo toto anima non quiescit, nisi forte in angusto clausum ergastulo, spinis suppositis incubantem, Epicurus quiescere molliter opinatur. CAP. odibilem tamen avaritiae notam. Nam et ab alienis videntur abstinere, et suis, cum res exposcit, libere uti parati sunt. Eis tamen de fonte malo
Abbreviated transcription (Latin):
Tenent᷑ quoq auidius: que usui subtrahuntur.
Ea uero que sine usu possessorib elabunt᷑: in uti¬
lia sibi eẽ quis dubitat: Auariciã uel ex eo ñ mͦ
fugiendam sed detestandam constat: qd̾ acelestib
ꝓoul sectatores suos a consortio diuinitatis & usu
celestis beatitudinis remouet & elongat. Om̃ia si¬
quidẽ qd̾ celestib uiciniora sunt: minus cupiunt.
& congregant pauciora. Uolatilia celi neq serũt
neq metunt. neq nent. neq congregant in horre¬
is. nec petiũ construunt: sed omnẽ excludunt sol¬
licitudinẽ crastini. Econtra mures & reptilia con¬
gerunt in futurũ d& generationes ꝑhibentur eẽ
quib terra in cibũ. & eedẽ parte uiuunt. tim̃tes
neq̃n eis terra deficiat: in quã tam̃ ipse ꝓculdu¬
bio resoluentur. Sentiat unusquisq quod uult:
ego auarũ posse fieri compotẽ uoti non credo nͥ
forte & epicurus famelicũ & siti aridũ & languẽ¬

Expanded text:
Tenentur quoque avidius quae usui subtrahuntur. Tenentur quoque avidius quae usui subtrahuntur. Ea vero quae sine usu possessoribus elabuntur, inutilia sibi esse quis dubitat? Avaritiam vel ex eo non modo fugiendam, sed detestandam constat, quod a coelestibus procul sectatores suos, a consortio divinitatis, et usu coelestis beatitudinis removet, et elongat. Omnia siquidem quae coelestibus viciniora sunt, minus cupiunt, et congregant pauciora. Volatilia coeli neque serunt, neque metunt, neque nent, neque congregant in horreis, nec penum: construunt, sed omnem excludunt sollicitudinem crastini. Econtra mures et reptilia congerunt in futurum. Et generationes perhibentur esse, quibus terra est in cibum, et eaedem parce vivunt, timentes ne quando eis terra deficiat, in quam tamen ipsae procul dubio resolventur. Sentiat unusquisque quod vult, ego avarum posse fieri compotem voti non credo, nisi forte et Epicurus famelicum, et siti aridum, et languen
Abbreviated transcription (Latin):
ti partes non erubescit explere uel muni. Que¬
iuis indigna patietur ante quã exeat. Apud uir¬
ronẽ trebiũ cogites discũbentẽ. Nam & huic idẽ
ꝓpositũ & semꝑ eadem mens est: ut bona summa
putet aliena uiuere quadral & ea pacienti ꝑferre
sas nec uilis galba tulisset. Innumerabiles ue st̃
quibus palam aut clanculo ꝓperat᷑ ad questũ: &
quẽ non subigit amor pecunie. interdũ suꝑat
cupiditas specierũ. E quos. uestes. aues armatas.
uenaticos canes. numerosos greges armentorum
& pecorũ. & uariã mundi supellectilẽ. qm̃ per
singula currere uires humanas excedit. pleriq
petunie p̃ferunt: & tociꝰ hominis iures exhau¬
riunt in adquirendis his aut tenendis. Namin:
his duobus articulis. furor tociꝰ auaricie constat.
qd̃ immoderatiꝰ appetit aliena. aut sua tenatius
seruat. Et quidẽ in moderatiꝰ appetit: quisquis qd̾
de est legẽ necessitatis excedens. & usus exposcit.

Expanded text:
ti partes non erubescit explere, vel mimi. Quati partes non erubescit explere, vel mimi. Quaevis indigna patietur antequam exeat. Apud Varronem Trebrium cogites discumbentem. Nam et huic idem propositum, et semper eadem mens est, Ut bona summa putet, aliena vivere quadra, et ea patienti perferre sas, nec vilis Galba tulisset. Innumerabiles viae sunt, quibus palam aut clanculo properatur ad quaestum: et quem non subigit amor pecuniae, interdum superat cupiditas specierum. Equos, vestes, aves armatas, venaticos canes, numerosos greges armentorum, et pecorum, et variam mundi supellectilem quoniam per singula currere vires humanas excedit plerique pecuniae praeferunt, et totius hominis vires exhauriunt, in acquirendis his aut tenendis. Nam in his duobus articulis furor totius avaritiae constat, quod immoderatius appetit aliena, aut sua tenacius servat. Et quidem immoderatius appetit, quisquis quod deest, legem necessitatis excedens, et usus, exposcit.
Abbreviated transcription (Latin):
tepet regio. Hic toto impetu fertur in hostẽ. coticur¬
ritur hore momento. cita mors uenit. aut uictoria
leta. Alius suꝑbis gaudet assidere liminibus: ut
ex familiaritate maioꝵ. facilius ad opes que deside¬
rantur accedat. Si potest u̾satur in aliquo mini¬
sterio: sin autẽ. sufficit uel ĩmatricula curialiũ
ẽẽ conscriptũ. Sola siquidẽ conscriptio questuo sa
est. Ut minimũ locũ par stmonuie facit. q̃ nullũ
uectigal utilius. Sius etũ c̃modissime parcit quẽ
loculi exhibent alieni. Militatur in curia usq
ad canos: ĩmo & illos consumit curia. Uix ẽ ut
quẽ curia ꝑduxit ad canos: domũ redeat uł exclu¬
sus. Si migrauerint. fame ꝑeunt: quia ut ait
sydonius eos non tam bonus pascit quã panis
alienus. Suauior enĩ est: & quiddam ab alieno
innate dulceditus habet. Nescit uti suo qui semꝑ
abusus est alieno. Si honesta finiunt᷑ officia: parasi¬

Expanded text:
tepet regio. » Hic toto impetu fertur in hostem, . . . concurtepet regio. » Hic toto impetu fertur in hostem, . . . concurritur, horae Momento aut cita mors venit, aut victoria laeta. Alius superbis gaudet assidere liminibus, ut ex familiaritate majorum facilius ad opes, quae desiderantur, accedat. Si potest, versatur in aliquo ministerio; sin autem, sufficit vel in matricula curialium esse conscriptum. Sola siquidem conscriptio quaestuosa est. Ut minimum, locum parcimoniae facit, qua nullum vectigal utilius. Suis enim commodissime parcit, quem loculi exhibent alieni. Militatur in curia usque ad canos, imo et illos consumit curia. Vix est, ut quem curia perduxit ad canos, domum redeat vel exclusus. Si migraverint, fame pereunt, quia ut ait Sidonius, eos non tam bonus pascit, quam panis alienus. Suavior enim est, et quiddam ab alieno innatae dulcedinis habet. Nescit uti suo, qui semper abusus est alieno. Si honesta finiunt
Abbreviated transcription (Latin):
mi refulgeat. Ipsam fere naturã uincit amor
pecunie: & res pene impossibiles ad possibilem
redigit facultatem. Auaro nichil uile uidetur
aut sordidũ: & sibilante popło seipsũ osolat᷑.
ĩmo & sibi applaudit: simulac nũmos contẽplat᷑
in archa. Petronianũ illud ingestũ om̃ib credas.
Qiusquis habet nũmos: secura naiuiget aura.
fortunaq suo tẽꝑet arbitrio. Uxorẽ ducat dana¬
en ipsũq licebit acrisium iubeat credere quod
danaan. Carmina cõponat. declamet. concrepet
om̃s & ꝑagat causas: sitq catone prior. Iuris¬
consultus paret. non paret habeto. atq esto qͥe¬
quid seruius & labeo. Muita loquor. qͥduis num¬
mis p̃sentib opta & ueniet. clausũ possioet archa
iouem. Dũ itaq questũ faciat nulla pars mundi
uidetur in accessibilis: & ipsius torride estñ ma¬
ior auaricie ignis exsuperat. Inde est quod ħ mu¬
tat merces surgente a sole ad eum quo uesꝑtina

Expanded text:
mi refulgeat. Ipsam fere naturam vincit amor mi refulgeat. Ipsam fere naturam vincit amor pecuniae, et res pene impossibiles ad possibilem redigit facultatem. Avaro nihil vile videtur, aut sordidum, et sibilante populo, se ipsum consolatur, imo et sibi applaudit, simul ac nummos contemplatur in arca. Petronianum illud ingestum omnibus credas: Quisquis habet nummos, secura naviget aura, Fortunamque suo temperet arbitrio. Uxorem ducat Danaen, ipsumque licebit Acrisium jubeat credere quod Danaen. Carmina componat, declamet, concrepet omnes Et peragat causas, sitque Calone prior. Jurisconsultus paret, non paret, habeto Atque esto quidquid Servius et Labeo. Multa loquor, quidvis nummis praesentibus opta, Et veniet; clausum possidet arca Jovem. Dum itaque quaestum faciat, nulla pars mundi videtur inaccessibilis, et ipsius torridae aestum, major avaritiae ignis exsuperat. Inde est quod hic « mutat merces, surgente a sole, ad eum quo vespertina
Abbreviated transcription (Latin):
ne fideliter non seruit᷑. Ne uerearis ut quis patͥã
deserat: ut pauꝑtatẽ spontaneam amplectatur.
ut studio uacet: nam philosophia ipsa labor iudet᷑
inutilis: nisi fructus opulentie consequatur. Alios
ut sciant curiositas excitat: alios ut scire udeant᷑
elationis stimulo uanitas urget. Alios ad questũ
cupiditas in flammat: rarus ẽ qui caritatis aut
humilitatis pede sap̃ie uias scrutetur: ut doce¬
atur aut doceat. Nam adinmunde uoluptatis
aut uane utilitatis ineptias omĩa referuntur.
In his enĩ finis est anime aberrantis. Philosophia
interim uiaticũ est: paucoꝵ tam̃. quia alia uia
longe uidetur eẽ cõpendiosior. Nam ut dici so¬
let: amor ingenii neminẽ unquã diuitẽ fecit.
ui solas diuicias congerere xui.¬
curant nichil inuita potiꝰ credi uolt̃.:
uia quã ceteris p̃tulerunt. Ut tiuis
indigentia expleatur. diuersa ꝓbantur adiũ¬
sis. Nullũ graue ꝑiculũ est: si spes dolosi num¬

Expanded text:
nae fideliter non servitur. Ne verearis ut quis patriam nae fideliter non servitur. Ne verearis ut quis patriam deserat, ut paupertatem spontaneam amplectatur, ut studio vacet: nam philosophia ipsa labor videtur inutilis, nisi fructus opulentiae consequatur. Alios ut sciant, curiositas excitat. Alios, ut scire videantur, elationis stimulo vanitas urget. Alios ad quaestum pestifera cupiditas inflammat. Rarus est qui charitatis aut humilitatis pede sapientiae vias scrutetur, ut doceatur aut doceat. Nam ad immundae voluptatis, aut vanae utilitatis ineptias, omnia referuntur. In his enim finis est animae aberrantis. Philosophia interim viaticum est, paucorum tamen, quia alia via longe videtur esse compendiosior. Nam, ut dici solet, amor ingenii nunquam hominem divitem fecit.Qui solas divitias congerere curant, nihil in vita potius credi volunt via, quam caeteris praetulerunt. Ut eis indigentia expleatur, diversa probantur a diversis. Nullum grave periculum est, si spes dolosi num
Abbreviated transcription (Latin):
tus inu̾bis sine leuitate conspicitꝰ orator uehemens:
ificax de monstrator adid qd̾ sequendũ est: nõ ꝓbabi¬
liter suadens. ñc quasi stimulo necessitatis ĩ pellens.
Si hiuc ut necesse est ad quieueris : uidebis ista la¬
bouose nimis queri ob aliud: & id cuiꝰ quertintur
gr̃a. ex eis minue ꝓueture. Illud tam̃ cuĩ q̃rim¬
aliunde quã a se quereretur. Sed iã fere malicia
iuidescente ñ querit᷑. sed neglectu ducitur pre
idis. etiã si oecurrat. Nam cũ omĩa bona sapientie
aorasua sint. ipsamq constet suꝑ salutẽ & onirẽ
pilhetidiuẽ appetencumn: ipla aeteto collatione
ulescit. & sola sunt accessoria eiꝰ in precio. Quis
enĩ philosophat᷑ ut sapiat: Nam ut rebus habun¬
dent. aut temporalit̾ floreant: uidebis multos e si
non philosophentur. tam̃ philosophos imitari. Ce¬
terũ faciliꝰ est ut diuicie philosophantẽ ĩpediant.
quã ut phe quippiam conferant. Deo enĩ & mamo¬

Expanded text:
tiis, in verbis sine levitate conspicuus, orator vehemens, tiis, in verbis sine levitate conspicuus, orator vehemens, efficax demonstrator: ad id quod sequendum est, nunc probabiliter suadens, nunc quasi stimulo necessitatis impellens. Si huic, ut necesse est, acquieveris, videbis ista laboriose nimis quaeri ob aliud et id cujus quaeruntur gratia, ex eis minime provenire. Illud tamen, cujus quaerunaliunde quam a se quaereretur. Sed jam fere malitia invalescente non quaeritur, sed neglectui ducitur prae istis, etiam si occurrat. Nam cum omnia bona sapientiae accessoria sint, ipsamque constet super salutem et omnem pulchritudinem appetendam, ipsa caeterorum collatione vilescit, et sola sunt accessoria ejus in pretio. Quis enim philosophatur ut sapiat? Nam ut rebus abundent, aut temporaliter floreant, videbis multos, etsi non philosophentur, tamen philosophos imitari. Caeterum facilius est ut divitiae philosophantem impediant, quam ut philosophiae quidpiam conferant. Deo enim et Mammo
Abbreviated transcription (Latin):
describit adquiritur: & que tristicie sit. & tocius
ꝑturbationis ignara. Aut enĩ hec in unũ quẽli¬
bet non concurrunt: aut uon conferunt
quos pollicent᷑ effectꝰ. Immno & sepissime tan¬
quã exegione con sistant: querentiũ uotis
contraria: oꝑantur. Si michi ñ credis.
liber de consolatione philosophie reuol¬
uatur  attentiꝰ. & planũ erit hec in con¬
tariũ cedere. Et licet liber ille u̾bũ ñ expͥmat
incarnatũ: tam̃ apud eos qui ratione nituntur.
non mediocris auctoritate est: cũ ad reprimenoũ
quẽ libet exulcerate mentis dolorẽ congrua cui¬
ꝙ medicam̃ta conficiat. Nec udeus quidẽ nec gcꝰ
sub pretextu religionis. medicine declinet usum
iũ sapientib infide. & in ꝑfidia desipientib. sic u¬
uide rationis confectio artificiosa ꝓficiat: ut nulla
religio qd̃ miscet abhominari audeat. nisi qͥ rationis
expers est. Sine difficultate ꝓfundus est in senten¬

Expanded text:
describit, acquiritur, et quae tristitiae sit et totius describit, acquiritur, et quae tristitiae sit et totius perturbationis ignara. Aut enim haec in unum quemlibet non concurrunt, aut non conferunt, quos pollicentur effectus. Imo et saepissime, tanquam e regione consistant, quaerentium votis contraria operantur. Si mihi non credis, liber De consolatione philosophiae revolvatur attentius, et planum erit haec in contrarium cedere. Et licet liber ille verbum non exprimat incarnatum, tamen apud eos qui ratione nituntur, non mediocris auctoritatis est, cum ad reprimendum quemlibet exulceratae mentis dolorem, congrua cuique medicamenta conficiat. Nec Judaeus quidem, nec Graecus sub praetextu religionis, medicinae declinet usum, cum sapientibus in fide, et in perfidia desipientibus, sic invidiae rationis confectio artificiosa proficiat, ut nulla religio quod miscet abominari audeat, nisi qui rationis expers est. Sine difficultate profundus est in senten