comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta feria. q̃ est tertio nonas
detembris. esulatu honorii
deties. & theodosũ sexies augustoꝵ.
adueniente nocte. dormiens in tubi¬
li meo in loco sc̃o baptisterii in qͦ ⁊su¬
etudo erat mͥ dormire & eustodire et¬
cleliastica q̃ erant inministĩo: ho¬
ta t̃tia noctis q̃ ÷ pͥma custodia iugi¬
liaꝵ qͣsi in excasi effectus. semiuigi¬
lans: uidi uirũ senem longũ ierop̾¬
pem hoc ÷ dignum saẽdotem canũ.
barbam ꝓlixam hñtem. palliatum
albastosa. Qui mnerant gemule au¬
ree: hñtes intͥnsecus sc̃e crucis sig¬
nũ. & u̾gam auream in manu ha¬

Expanded text:
ta feria, quae est tertio nonas decembris, consulatu Honorii decies et Theodosii sexies Augustorum, adveniente nocte dormiens in cubili meo, in loco sancto baptisterii, in quo consuetudo erat mihi dormire, et custodire ecclesiastica quae erant in ministerio, hora tertia noctis quae est prima custodia vigiliarum, quasi in ecstasi effectus semivigilans, vidi virum senem, longum, hieroprepen, hoc est dignum sacerdotem, canum, barbam prolixam habentem, palliatum alba stola, cui inerant gemmulae aureae habentes intrinsecus sanctae crucis signum, et virgam auream in manu ha
Abbreviated transcription (Latin):
totũ ad głam laudis eiꝰ ꝑti¬
neat: quicqͥd digne genimri¬
ei sue impensum fuerit ac solẽpnit̾
exhibitum. Ex quo timeo satis ⁊
ualde ꝑtimesco. dũ ur̃is cupio pare¬
re ꝓfectib. ne forte sic̃ imꝓb ĩta
& indignus laudator inuemar

Expanded text:
totum ad gloriam laudis ejus pertineat, quidquid digne genitrici suae impensum fuerit, ac solemniter attributum. Ex quo timeo satis, et valde pertimesco, dum vestris cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus laudator
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis ip̃ius caꝑet simł & patefa¬
ceret archanũ. Neq enĩ frustra in
cena sup᷑ pectus dmi iħu recubuis¬
se ꝑhibetur. s hoc tipice docetur.
qr celestis haust̾i n sapientie cet̾is
excellentius de sa. ssimo eiꝰdẽ pectoriᷤ
fonte potau̾it. Qude & m̃ito ĩ figu-¬
ra qͣtuor aĩalium: aqͥle uolanti ⁊¬

Expanded text:
patefaceret arcanum. Neque enim frustra in coena supra pectus Domini Jesu recubuisse perhibetur, sed per hoc typice docetur quia coelestis haustum sapientiae caeteris excellentius de sanctissimo ejusdem pectoris fonte potaverit. Unde et merito in figura quatuor animalium aquilae volanti
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ cum sexuis suis. qr ñ
solum oꝑa. s etiã cogitati¬
ones nr̃as eiꝰ maiestatis oculꝰ sub¬
tilit̾ examinat: atq disceriit. S
eo rationẽ ponente solec ꝯtinge
ut inueniant᷑ plures qui nõn
solũ in minorib̾ pecc̃is s etiã in
maiorib criminib sũt obligati.

Expanded text:
nem cum servis suis, quia non solum opera, sed etiam cogitationes nostras ejus majestatis oculus subtiliter examinat atque discernit. Sed eo rationem ponente, solet contingere ut inveniantur plures qui non solum in minoribus peccatis, sed etiam in majoribus criminibus su
Abbreviated transcription (Latin):
uenire dignatus. ẽ: que tã
speniosa. qͣm łs elegit sponsam: q̃
tam casta. ut possit u̾go esse post̃
partũ. Hec. ẽ. inqͣm dẽ templum.
fons illesignatus. &e porta ĩ domo¬

Expanded text:
venire dignatus est; quae tam speciosa, quam Deus elegit sponsam; quae tam casta, ut possit esse virgo post partum. Haec est, inquam, Dei templum, fons ille signatus, et porta
Abbreviated transcription (Latin):
elebritas hodierne diei nos¬
ammonet. ut in laude u̾gi¬
nis immorari debeamus.
te genitricis laudes dñi nr̃i sileat
lingua carnis. In hac siqͥdem die:
ꝯpet̾ent̃ beata u̾go maria sponso il¬
li celesti libere ꝓclamat. T eniusti
manũ dexc̃am ncam. ⁊ in uolunta¬
te tua deduxisti me: & cũ gła assũp

Expanded text:
Celebritas hodierni diei admonet ut in laude Virginis immorari debeamus. Dei Genitricis laudes Domini nostri sileat lingua carnis. In hac siquidem die competenter beata virgo Maria sponso illi coelesti libere proclamat: Tenuisti manum dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assump
Abbreviated transcription (Latin):
qr cum doceret das in garo¬
philatio templi & dinitares
bue iysteria apcrtissime popu¬
uis panderet. uoluerunt euti i¬
aei apprehendere. sed nemoi¬
cum misit manus: quia non¬
dum uenerat hora eiusĩ
hora uoluntatis ipsiueti¬

Expanded text:
quia cum doceret Dominus in gazophylacio templi, et divinitatis suae mysteria apertissime populis panderet, voluerunt eum Judaei apprehendere, sed nemo misit in eum manus, quia nondum venerat hora ejus. erat voluntas ipsiu
Abbreviated transcription (Latin):
lintheamina quib inuolutũ erãt
sola posita monstrauit. deinde euri¬
osius inqͥrentib feminis. ⁊ de co qł
inuenant m̃te ꝯsternatis angłoꝵ
iusionẽ ostendit. q̃ illũ resurrexis¬
se certa manifestatione patetace¬
rent. Ae sic p̃curtente fama patra¬
te raurrectionis. tande ip̃e dominꝰ
u̾tutum & rex głe apparens. qnta
potartia mortem quã ad horam

Expanded text:
tum erat, sola posita monstravit; deinde curiosius inquirentibus feminis, et de eo quod invenerant mente consternatis angelorum visionem ostendit, qui illum resurrexisse certa manifestatione patefacerent, ac sic praecurrente fama patratae resurrectionis, tandem ipse Dominus virtutum et rex gloriae apparens, quanta potentia mortem quam ad horam
Abbreviated transcription (Latin):
ad teplum dñi deferret. Pnmoge¬
nitum ã omne mascłim sȩxus scm
dño uocan. atq ido munda que¬
q offem do. ĩmunda asi mundis
mutari uł octidi: & hoĩs p̾moge¬
nitũ qͥnq siclis argenti debere re¬

Expanded text:
t. Primogenitum autem omnem masculini sexus, sanctum Domino vocari, atque ideo munda quaeque offerri Deo, immunda autem mundis mutari vel occidi; et hominis primogenitum quinque siclis argenti debere re
Abbreviated transcription (Latin):
guraꝵ ꝓfundũ. sit reuelatũ ⁊ ꝑspi¬
cuũ Sic tam̃ int̾ illa miracula
saluatoris q̃ sub popłoꝵ g̾ebant᷑
aspectu paueiu̾itatis p̾sentiã senci¬
ebarit. ip̃si discipłi uoluntaria do¬
mini passione ꝯtͣbati. ñ euaserũt
scansalũ crucis sine temptatõe

Expanded text:
fundum, fit revelata luce perspicuum. Si tamen inter illa miracula Salvatoris, quae sub populorum gerebantur aspectu, pauci Veritatis praesentiam sentiebant, ipsique discipuli voluntaria Domini passione turbati, non evaserunt scandalum crucis sine tentatione
Abbreviated transcription (Latin):
ex xp̃e marrini decus hic lauꝰ
tua tu illiꝰ tunos in huncte
colere qͥn ip̃m in te tribue.
u das ꝑ orb̾ cardines qd gẽma
fulget p̃̾sulum.da qͦs p̾mũt᷑ culpe
gͣuos soluat ꝑ ingens m̾rtũ. En
panꝑ hic & modicus celũ dines ĩ¬
gred̾it᷑. celi cohortes obuiãt lin¬
gue trib g̃s ouant. t uita ful¬
get tͣnsitus ceł & aruo splendidꝰ
gand̾e cunctis piũ.ẽ. cunctis salꝰ

Expanded text:
te Martini decus Hic laus tua, tu illius: Tu nos in hunc te colere, Quin ipsum in te, tribue. Qui das per orbis cardines, Quod gemma fulget Præsulum: Da quo, premunt culpæ graues Soluat peringens meritum. En pauper hic & modicus, Cœlum diues ingreditur: Cœli cohortes obuiant, Linguæ, tribus, gentes, ouant. Vt vita, fulget transitus, Cœlis, & aruo splendidus: Gaudere cunctis pium est, Cunctis salus
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ts etĩ unanimit᷑ lapidare. Aiebãt
enĩ Dmi pietas sc̃i tuã celauit luxu¬
nã. nec nos durtiꝰ d̾s sinet mau̾ꝰ tu¬
as ĩdlignas oscłando pollui. Illo qͦ
De ꝯtͣrio urilit̾ hec negante: afferte ĩ¬
quit infantem adme.łe. Uin¬
ũq oblatus fu. s ĩfans tͥgin¬
ta dies ab ortu hñs ait ad
gen̾aui: corã cunctis edicas. Et̃ ille

Expanded text:
bant enim: 'Diu pietas sancti tuam celavit luxoriam, nec nos Deus diutius sinit manus tuas indignas osculando pollui'. Illo quoque e contrario viriliter haec negante: 'Adferte', inquid, 'infantem ad me'. Cumque oblatus fuisset infans, triginta dies ab ortu habens, ait generavi, coram cunctis edicas'. Et ille
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sa multa passurum.
ritiꝰ ħ audiẽs: irridebat eum
dicẽs. Nõne uerũ dixi. istum
biterii honorẽ p̃cditus. sepius beatũ
marinũ ꝯuitiis lacessiuit. Adep¬
tũ gͦ ꝯsentientib ciuib pontifica¬
tus offitiũ: or̃oni uacabat. Quia
tamen habebatur in corpore.¶ r¬

Expanded text:
sa passurum'. Brictius haec audiens inridebat, dicens: 'Nonne verum dixi, istum biterii honore praeditus, saepius beatum virum conviciis lacessivit. Adeptum ergo consentientibus civibus pontificatus officium, orationi vacabat. Quia tamen habebatur in corpore. T
Abbreviated transcription (Latin):
sus ÷ ĩmolari: significans eũ
qui nõs suo sanguine erat redẽptͣs.
ante quinq dies pasche. id ÷ hodrer̃¬
no die magno p̃ceclentiũ seq̃ntiũq
popłoꝵ gaudio. aclaudatione de

Expanded text:
 immolari: significans eum qui nos suo sanguine redempturus ante quinque dies paschae, id est, hodierno die magno praecedentium sequentiumque populorum gaudio ac laudatione
Abbreviated transcription (Latin):
circũfulsit esi lux de celo. &
cadens in t̃ram auiũ uo¬
cem dicentẽ sibi. Saule saule qͥd
me ꝑseq̃ris: Qa qđ uni ex fidelib
meis̾ ꝑseq̃ndo fet̾is: me hoc scitõ

Expanded text:
t eum lux de coelo, et cadens in terram audivit vocem dicentem sibi. Saule, Saule, quid me persequeris? Quia quod uni ex fidelibus meis persequendo feceris, me hoc scito
Abbreviated transcription (Latin):
genus. Terre enł nomine. humana
natura significatur. In sał u̾o: ner¬
suos celesti ac diuna sapĩa
plenos sal t̾re saluator no¬
minat. ostendit fatuos ẽẽ iudican¬
uos qui t̾rena tantũ sapiunt. qͥ tẽpo¬
ralium bonoꝵ uł copiam sectantẽ.
uł mopiam inetuentes: amittũt
et̃na que nec dari possunt ab hoĩbꝰ
natura: infecunditatẽ terre
fac̃. Ande & in psalmo scͥp¬
tum. ẽ. Posuit t̾ram fruatiferam: in
salsuginem.N. B eatissimus pontitex¬

Expanded text:
genus. Terrae enim nomine, humana natura significatur, in salis vero versuos coelesti ac divina sapientia plenos, sal terrae Salvator nominat, ostendit fatuos esse judicandos, qui terrena tantum sapiunt, qui temporalium bonorum velut copiam sectantes, vel inopiam metuentes, amittunt aeterna, quae nec dari possunt ab hominibus, natura infecunditatem terrae facit; unde et in Psalmo est: Posuit terram fructiferam in salsuginem ; et
Abbreviated transcription (Latin):
ta matħs manifeste ĩtel¬
ligi. qđ ip̃ius scripserit se¬
cundũ carnem geñationem: qui
elc̃os suos in filioꝵ dei assum̃et ad¬
optionẽ. Quare aũ dix̃it librum
geñationis. cũ paruam libri parci¬

Expanded text:
t; dedit manifeste intelligi quod ipsius scripserit secundum carnem generationem, qui electos suos in filiorum Dei assumeret adoptionem. Quare autem librum dixerit generationis, cum parvam libri parti
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur matħs corruptoł .xiͣ. sola¬
humani geñis mitio ꝑ p̃uarica¬
tionẽ: in pͦrimo noui testam̃ti li-¬
bro. respondes pͥmo libro ueteris¬
legis ubi scͥptum. ẽ. Hic ÷ liber ge¬
n̾ationis celi & t̾re. Et rursũ. Hic
liber gen̾ationis ade. Ade uidelicet
dus. Adam opponẽs nouum: in qͦ
restaurata sunt oĩa. & q̃ in celo. &̃

Expanded text:
gitur Matthaeus, corrupto humani generis initio per praevaricationem, in primo Novi Testamenti libro respondens primo libro veterislegis, ubi scriptum est: Hic est liber generationis coeli et terrae ; et rursum: Hic est liber generationis Adae ; Adae videlicet dus, Adam opponens novum, in quo restaurata sunt omnia, et quae in coelo et
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ modo ex ełin gelio recitata sunt
mus. qͣndo huius scłi mltctudinẽ
laboramus. Tendimus ã adhucr¬
gͥnantes. si dum manentes. Adhu
in uia: ñ dum in patͥa. Adhuc desi¬
derando: ñ dũ fruendo. Tam̃ tenda¬
mus & sine pigntia. & sine inter¬
missione tendamus: ut aliqͣndo

Expanded text:
 modo ex Evangelio recitata sunt,mus, quando in hujus saeculi multitudine laboramus. Tendimus autem adhuc peregrinantes, nondum manentes; adhuc in via, nondum in patria; adhuc desiderando, nondum fruendo. Tamen tendamus, et sine pigritia et sine intermissione tendamus, ut aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
archa &e maria due le ͣ¬
sorores erant. ambe ñ solũ
carne: s etiã religione ger¬
mane. Ambe dño cohesẽt. amił̾e
ma scrui. in illa pascia seruis: dig¬
natione. ñ editione. Nam & istã
Dignatio fuit: se p̾bere pascendum.
Habebat carnem in qua esuriret
quidẽ & sitiret: s nescitis qr in he¬
temo esurienti angłi ministrabãt.
Ergo qđ pasciuosuit: pascenti p̃s¬

Expanded text:
artha et Maria duae sorores erant, ambae non solum carne, sed etiam religione germanae; ambae Domino cohaeserunt, ambae ma servi in illa pasci a servis, dignatione, non conditione. Nam et ista dignatio fuit, se praebere pascendum. Habebat carnem, in qua esuriret quidem, et sitiret: sed nescitis quia in eremo esurienti Angeli ministrabant ? Ergo quod pasci voluit, pascenti praes
Abbreviated transcription (Latin):
ue inqͥt gr̃ã plena. Et bene ple¬
na: qr ceteris ꝑ partes pr̃atur
Marie uͦ simul se tota infu¬
dit plenitudo gr̃e. Hoc quippe.ẽ qd
dauid canit. Descendet sic̃ pluuia ĩ
uellus. Uellus itaq cũ sit de corpore
nescit corporis ꝑassionẽ. Sic & uii

Expanded text:
 inquit, gratia plena ; et bene plena, quia caeteris per partes praestatur: Mariae vero simul se tota infudit plenitudo gratiae. Hoc quippe est quod David canit: Descendet sicut pluvia in vellus . Vellus itaque cum sit de corpore, nescit corporis passionem. Sic et vi
Abbreviated transcription (Latin):
irginis ꝓles opiferq ⁊ Gła¬
matris lurgo quen gessit
peꝑitq uͥgo uͥginis fcstun
canimus tropheum accipe uotũ.
et tua uͥgo duplici beaita sorte
dum gessit fragilem domare cor¬
poris sexũ donuit cruentũ corpe
sedum. Inde nec mortẽ nec aru¬
cã mortis scua penaꝵ gena puas¬
cans sanguine fuso met̾uit sacratũ
scand̾e celũ. Quiꝰ obtentu ds al¬
me nr̃is parte iam culꝑis uitia re¬
initttns qđ tibi puri tesonemus

Expanded text:
irgines proles opifexque matri Virgo quem gessit peperitque Virgo Virginis festum canimus tropeum Accipe votum Hec tua virgo duplici beata Sortem dum gessit fragilem domare Corporis sexum domuit cruentum Corpore seclum Inde nec mortem nec amica mortis Seva penarum genera pavescens Sanguine fuso meruit sacratum Scandere celum Huius obtentu Deus alme nostris Parce iam culpis vitia remittens Quo ti
Abbreviated transcription (Latin):
seis calupniatorib delictis. trans¬
greditur in partes tyri ⁊ sidonis. Ubi
manifeste p̃figatur. qđ post passi¬
onẽ resurrectionemq suam dñs ĩ
licturus. & in partes gentiũ exc̾aꝵ

Expanded text:
isaeis calumniatoribus derelictis, transgreditur in partes Tyri ac Sidonis, ubi manifeste praefiguratur quod post passionem resurrectionemque suam Dominus in licturus, et in partes gentium exterarum
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ ut diligans inuicem: adiecit
atq ait. Si mundus uos odit. sci¬
tore qr me pͥorem uob̃ odio habuit.
Cur ergo se mẽbrum supͣ ũticem
excollit: Secandus es a corpore. si
ñ ins odium mundi sustinere cũ¬

Expanded text:
bis, ut diligatis invicem, adjecit atque ait: Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit. Cur ergo se membrum supra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cu
Abbreviated transcription (Latin):
supplem̃tum ex̃citus legi¬
onem thebeam ex orienta¬
lib militib ire p̃cepit. Que legi¬
o sex milia sercentos seraguita sex
uiros ualidos animis. ⁊ instruẽ¬
tos armis: antiquoꝵ romanoꝵ

Expanded text:
subplimentum exercitus| legionem tebeam ex orientalibus militibus dedit . quę| legio sex milia sexcentos ac sexaginta+ uiros ualidos| animis . et instructus armis . antiquorum romanorum|
Abbreviated transcription (Latin):
erodes stridet. cades lainind.
in laqͥum quẽ retẽdit. Hinc
iniqͥtatem qͣm ꝯdid̾at eua¬
ginat. de tide ꝑfidie sumit arma
terreno q̃rit furore quẽ natũ celitꝰ

Expanded text:
erodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit, hinc iniquitatem quam considerat, evaginat. De fide perfidiae sumit arma, terreno quaerit furore, quem natum coelitus
Abbreviated transcription (Latin):
militũ cogrt castra. int̾ ube¬
m: arcẽ pietatis oppugnat.
In tenis uherib ferrũ durat. lac
fundit. anteqͣm sanguinẽ. Dat
ante mortẽ serture: quã uitã. te¬
nebras ingent intͣntib lucẽ. ꝑr.¬

Expanded text:
ilitum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat. In teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit intrantibus lucem.
Abbreviated transcription (Latin):
agit magist̾ mali minister
dõli. ire arcifer. inuentor sce¬
leris impietatis auctor. pictatu
p̃do. ininicus inocentie. hostil
nat᷑e. suit pcior: pessimꝰ sibi. Quẽ¬

Expanded text:
agit magister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auctor, pietatis praedo, inimicus innocentiae, hostis naturae, suis pejor, pessimus sibi, que
Abbreviated transcription (Latin):
uplici errore tenebant᷑ phari¬
sei. cũ magr̃o u̾itatis de sus¬
ceptione pecc̃oꝵ derogabãt.
qr &̃ se ĩtos arbitrabant᷑. qͥ suꝑbie
fastu a iustitia longe discesserant¬
&̾ eos criminabantur iniustos. qͥ
resipiscendo a peccatis. ñ parũ iã

Expanded text:
uplici errore tenebantur Pharisaei cum magistro veritatis de susceptione peccatorum derogabant: quia et se justos arbitrabantur, qui superbiae fastu a justitia longe discesserant; et eos criminabantur injustos, qui resipiscendo a peccatis, non parum jam
Abbreviated transcription (Latin):
ed mulier postquã lapidẽ
a monum̃to sublatum in¬
ait: qr dñm ñ dũ resurrex¬
ile credebat. furatũ credidit: at¬
q festina qđ uidit discipłis nũ¬
tiauit. Hec ÷ ueracit̾ q̃ in canti¬
cis canticoꝵ uoce eccłie e. In lec¬

Expanded text:
ed mulier postquam lapidem a monumento sublatum vidit, quia Dominum nondum resurrexisse credebat, furatum credidit, atque festina quod vidit discipulis nuntiavit. Haec est veraciter, quae in Canticis canticoru
Abbreviated transcription (Latin):
łt .R. Sp̃ualit̾ u̾o tenebre in
corde musieris erant. cũ ad dñi
uenit monum̃tum: qr resurtͥec¬
tionis ciꝰ ignara. unientẽ inteꝵ
mortuos reqͥrebat. Tunc aũ in
eiꝰ m̃te sol ortus. c̃. qͣndo cum ñ
solum resurrerisse uidit. s etiã

Expanded text:
t. Spiritaliter vero tenebrae in corde mulieris erant, cum ad Domini venit monumentum: quia resurrectionis ejus ignara, viventem inter mortuos requirebat. Tunc autem in ejus mente sol ortus est, quando eum non solum resurrexisse vidit, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m matħm qͣsi ꝑfectiores
& in monte & ap̾to salua¬
toris ore: docti ẽẽ narrãntur. Ubi
siqͥs diligentius utrũq uelit eu¬
angłistam ꝑscrutari: potest ĩtel¬
ligere cũ in m̃onte duodecim dis¬
cum descendiss in loco campestri
habuisse alt̾um similem de quo
matħs tacee lucas si tacet: ⁊ utr̃¬
q sermonẽ. eodem mͦ ẽẽ relusum.

Expanded text:
ndum Matthaeum quasi perfectiores, et in monte et aperto Salvatoris ore docti esse narrantur. Ubi si quis diligentius utrumque velit evangelistam perscrutari, potest intelligi, cum in monte duodecim discum descendisset, in loco campestri habuisse alterum similem, de quo Matthaeus tacet, Lucas non tacet, et utrumque sermonem eodem modo esse conclusum.
Abbreviated transcription (Latin):
mariuma. ⁊ tiri. ⁊ sidonis.
Et ceł̃a. Maritimã młttu¬
dinẽ ñ a ꝓximo mari galileẽmeq
enĩ hoc miraełi loco poneret. sed a
mari magno reor esse cognoĩatã.
in qua etiam tirus ⁊ sidon ⁊p̃hendi

Expanded text:
maritima, et Tyri et Sidonis, etc. Maritimam multitudinem non a proximo mari Galilaeae neque enim hoc miraculi loco poneret, sed a mari magno reor esse cognominatam, in qua etiam Tyrus et Sidon comprehendi
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ẽtiam in deserto clamat: quia de¬
relicte ac destitute iudee solatium
redemptionis annuntiat. Quid ã
clamet. aꝑitur cum subditur. Para¬
de uiã dñi. rectas facite semitas ẽiꝰ.R.
Erumpant montes iocunditatem & colles
iustitiam Quia lux mundi dñs cũ potentia
uenit.U̾. De syon exibit lex & u̾bum dñi de

Expanded text:
qui etiam in deserto clamat, quia derelictae ac destitutae Judaeae solatium redemptionis annuntiat . Quid autem clamaret, aperitur cum subditur: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Erumpant montes jucunditatem, et colles justitiam; quia lux mundi cum potentia venit. De Sion exibit lex, et verbum Domini de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ tabernacłi parietes intꝰ ac fori ᷤ
uestin. & tẽpłi ñ tantũ parietes:
uerũ etiã laq̃aria tͣbos. ostia. pos¬
tes & pauimita erant cooꝑta. s dẽ
uasa uelut utensilia domus itri¬
uiq cuncta ꝑene aurea. Neq enĩ
hec: nisi de auro purissimo fieri li-¬

Expanded text:
 tabernaculi parietes intus et foris vestiti, et templi non tantum parietes, verum etiam laquearia, trabes, ostia, postes et pavimenta erant cooperta. Sed et vasa et utensilia domus utriusque cuncta pene aurea, neque haec nisi de auro purissimo fieri li
Abbreviated transcription (Latin):
tati qͣm colimꝰ. At sic̃ ornatu stu¬
diosuus eĩdem eccłie parietib plu¬
rib. accensis luminarib amplifi¬
cato num̾o lectionũ. allita psalmo¬
rũ melodia. letis noctem nigiliis
ex more tͣnsegimꝰ. ita etiã pẽnetra¬
lia cordium nr̃oꝵ sẽꝑ necessariis
bonoꝵ oꝑum decoremus ornatib¬

Expanded text:
studiosius ejusdem Ecclesiae parietibus, pluribus accensis luminibus, ampliato numero lectionum, addita Psalmorum melodia, laetis noctem vigiliis ex more transegimus; ita etiam penetralia cordium nostrorum semper necessariis bonorum operum decoremus ornatib
Abbreviated transcription (Latin):
flama karitatis augescat.
lfuario pectoris nr̃i celestiũ memio¬
ria p̃ceptoꝵ & angłice laudatõis
dulcedo sc̃a resonet. Hii sunt enĩ
fructus bone arboris. hui boni cor¬
dis thesaurus Ñ. Tundata : domiᷤ¬

Expanded text:
ae caritatis augescat; uario pectoris nostri coelestium memoria praeceptorum et angelicae laudationis dulcedo sancta resonet. Hi sunt enim fructus bonae arboris, hic boni cordis thesaurus, haec fundam
Abbreviated transcription (Latin):
saꝑientis architecti: que
nob̾ hodierna sc̃i ełigelui
lectio ꝯmendat ñ nos formam
solumodo. s u̾tutem potius hr̃e
pietatis. Hoc etiã mistica uet̾is in¬
strum̃ti historia diligent̃ insinu¬
at: qͣndo uł moyses tabernacłm¬

Expanded text:
sapientis architecti, quae nobis hodierna sancti Evangelii lectio commendat. Non nos formam solummodo, sed virtutem potius debemus pietatis, quod etiam mystica Veteris Instrumenti nobis historia diligenter insinuat, quando vel Moyses tabernac
Abbreviated transcription (Latin):
lum aliqͦt temꝑis ꝑdidit. ut
sp̃uale ueratius ꝑ hanc penã
ꝑciꝑe poss. Et hoc ideo t̾riduo ꝑdidit:
quĩa dominũ ñ credid̾at tercia die
resurrexisse. Ananias qͥdã discipłs
dñi erat damasco: cui uic̃ dñs. Sur¬
ge. uade in uicũ qui uocat᷑ rectus.⁊
quere saulũ. & accede ad eũ: & sig¬
na eũ carastere meo. ¶ulta enim

Expanded text:
lumen aliquod temporis perdidit, ut spiritale veracius per hanc poenam percipere posset. Et hoc ideo triduo perdidit, quia Dominum non crediderat tertia die rerurrexisse. Ananias quidam discipulus Christi erat Damasco. Cui dixit Dominus: Surge, vade in vicum qui dicitur Rectus, et quaere Saulum, et accede ad eum, et signa cum
Abbreviated transcription (Latin):
mus. celestia mundo gau¬
dia: sterili ab ut̾o hodie natus in¬
uerit. Et illi qͥdem indubitata
iam gła regnantẽ ꝯfessi sunt dei
filium. Hic aũ & nascrturũ dñm

Expanded text:
mur, coelestia mundo gaudia sterili ab utero hodie natus invexit. Et illi quidem indubitata jam gloria regnantem confessi sunt Dei Filium; hic autem et nasciturum Dom
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑet. Demiq elirabeth illa uetꝰ
mulier ã noua mr̃. q̃ ante partũ
suũ de suturi felii letabat᷑ offitior
uenienti ad se beate marie in ĩp̃o¬
mox salutationis occursu ait.
Ecce ex quo facta ÷ uox saluta¬
tionis tuem aurib m̃eis. exul¬
tauit in gaudio infans in it̃o¬

Expanded text:
Elisabeth illa vetus mulier, et nova mater, quae ante partum suum de futuri filii laetabatur officio, venienti ad se beatae Mariae in ipso salutationis occursu, ait: Ecce, ex quo facta vox salutationis tuae in auribus meis, exultavit in gaudio infans in ute
Abbreviated transcription (Latin):
sus: & suscepta ab eis
secrauit. Multimoda nãq uete¬
tũ relatione didiumus. ñ nullos
martirũ ꝓstratos gladio. igne ali¬
os ꝯcrematos. qͣmplures bestiarum
dilaceratos dentib. innum̾os ectã
uariis torm̃toꝵ crutiatib affectos.
spreta sin corporis morte. xp̃iane¬

Expanded text:
us, et suscepta ab eis secravit. Multimoda namque veterum relatione didicimus nonnullos martyrum prostratos gladio, igni alios concrematos, complures bestiarum dilaceratos dentibus, innumeros et jam variis tormentorum cruciatibus affectos, spreta sui corporis morte Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Rat dies festus iudeoꝵ. &
ascendit iħs ierosolimã.
Quia enĩ d̾s ꝓ hominib
homo factus erat. cum hoib sõ¬
lẽpnitates dĩ legem ꝯstitutam ce¬
lebrabat. Erat añ ierosolimis ꝓ¬
na q̃ quinq porticib cĩge
batur significat popłm iu¬
deoꝵ. legis eustodia undiq ne
peccare deberet iumitũ. Quinq
porticus. legem q̃ in quinq libiꝰ
moysi ꝯtinentur insinuant.l.¬
s bene isdem popłs ꝑ aquã
signat᷑ piscine: qr sic̃ aqua
piscine nc̃ placida uentis
stare. nc̃ eisdem uentis uruentib
turbari solet. ita ille popłs in qͥb¬
dã uite mundinã semuare. in qͥb¬
dã ĩmundoꝵ sp̃uum solebat tẽp¬
tationib agitari. ad B a Angłs

Expanded text:
a, dies festus Judaeorum, et ascendit Jesus Hierosolymam. Quia enim Deus pro hominibus homo factus erat, cum hominibus solemnitates Dei lege constitutas celebrabat. Erat autem Hierosolymis paida, quinque portbatur, significat populum Judaeorum, legis custodia undique ne peccare debeat, munitum. Quinque enim porticus, legem quae in quinque libris continetur, insinuant. Et bene idem populus per aquam significatur piscinae, quia sicut aqua piscinae nunc placida ventis stare, nunc eisdem ventis irruentibus turbari solet, ita ille populus in quibusdam vitae munditiam servare, in quibusdam immundorum spirituum solebat tentationibus agitari. Apte quoque
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ fr̃s atq diu̾la festiuitas p̃¬
sentis diei: salutariũ tñ missi¬
oꝵ sacram̃ta młtiplicat. Nã sic̃ poste¬
ntati sue fideł mandauit antiqui¬
tas: hodie saluator humani genens
celestib ostensus inditiis. a chaldeis
fluenta iordanis bñdictione
ꝓprii baptismatis ꝯsecrauit.
hodie ediam inuitatꝰ ad nupnas di¬
unitatis sue potentiã manifestas:

Expanded text:
res, atque diversa festivitas praesentis diei salutarium mysteriorum sacramenta multiplicat. Nam, sicut posteritati suae fidelis mandavit antiquitas, hodie Salvator humani generis coelestibus ostensus indiciis, a Chaldaeis fluenta Jordanis benedictione proprii baptismatis consecravit . Hodie etiam invitatus ad nuptias divinitatis suae potentiam manifestans
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlet. Neq enĩ aliqͣndo in oꝑatione
iltutum abeẽ sibi unitas potest. aut
unqͣm seꝑari ab inuicẽ pot̾it. qđ da¬
ret᷑ saluator ñ se deẽe unigeni
to in uoce ꝓdidit. spc̃ in colum¬
ba. Non gͦ miremur fãs qͥb in fide
est t̾nitas. si trina unũ nob̃ diẽ mis¬

Expanded text:
plevit. Neque enim aliquando in operatione virtutum abesse sibi unitas potest, aut unquam separari ab invicem poterit, quod der Salvator, non se deesse Unigenito Pater in voce prodidit, Spiritus in columba. Non ergo miremur, fratres, quibus in fide est Trinitas, si tria unum nobis diem mys
Abbreviated transcription (Latin):
lo manere donet ueniã. Hõ
qr ñ &̃ ip̃e młbos antea labo¬
res ꝓ dno p̃ssurasq maloꝵ tolera¬
uenͣt. s qr ultimum in pace semũ
finierit. ud pote eccłiis xp̃i ꝑ asiã
quã reg̾at iam longe lateq fun¬

Expanded text:
lo manere, donec venio, non quia non et ipse multos antea labores pro Domino pressurasque malorum toleraverit, sed quia ultimum in pace senium finierit; ut pote ecclesiis Christi per Asiam quam regebat, jam longe lateque fun
Abbreviated transcription (Latin):
Ta ꝓfectiis cũ suo illo ut semꝑ freq̃n¬
tissimo discipłoꝵ scissimoq comi¬
tatu: ingos in flumine ⁊spicatur
piscium p̃dam seqͥ. & rapacem in¬
gluuiẽ assiduis urgere capturis.
Norma in qͥt hec: demonũ.ẽ. Uasi¬
diant᷑ incaptis: rapiunt nescien¬

Expanded text:
ta profectus cum suo illo, ut semper, frequentissimo discipulorum sanctissimoque comitatu mergos in flumine conspicatur piscium praedam sequi et rapacem ingluuiem adsiduis urguere capturis. forma, inquit, haec daemonum est: insidiantur incautis, capiunt nescien
Abbreviated transcription (Latin):
raius qͥ dem ÷ dñe corporee pu
stare p̾cipis: ñ recuso. nec fatiscentẽ
causabor etatem: munia tua deuo¬
tus ĩplebo. sub signis tius qͦ ad ipse
tu uisseris militabo. R̾. O qͣntꝰ luaꝰ¬

Expanded text:
rauis quidem est, Domine, corporea pugpraecipis, non recuso nec fatiscentem causabor aetatem. munia tua deuotus inplebo, sub signis tuis, quoadusque ipse tu iusseris, militabo. et qua
Abbreviated transcription (Latin):
cui innatabant gurgitẽ relinq̃n¬
tes. aridas pet̾emt desertasq regio¬
nes. Eo miro circa aues illas ułus
ĩꝑio. quo demones fugare ꝯsueue
õs in inũ ille uolucres ⁊gregate. re¬
listo flumine. montes siluasq peci¬
er̃t. ñ sine admiratione młtoꝵ qͥ
tantã in martino ututem uident:
ut etiã auib ĩꝑaret. Aliquãdiu gͥ
in uico illo uł in ec̃ca ad quã ierat᷑
ricos restituta: cũ iã regredi ad mo¬
nasteriũ cogitaret. uirib corꝑis ce¬
pit repentẽ destitui. Conuocatisq

Expanded text:
cui innatabant, gurgitem relinquentes aridas peterent desertasque regiones, eo nimirum circa aues illas usus imperio, quo daemones fugare consueuerat. unum illae uolucres congregatae, relicto flumine, montes siluasque petierunt, non sine admiratione multorum, qui tantam in Martino uirtutem uiderent, ut etiam aui- bus imperaret./aliquandiu ergo in uico illo uel in ecclesia, ad quam ierat, ricos restituta cum iam regredi ad monasterium cogitaret, uiribus corporis coepit repente destitui, conuocatis
Abbreviated transcription (Latin):
una plangentiũ. Cur nos
pr̃ deseris. aut cui nos desola¬
tos relinqͥs: Inuadent enĩ gregẽ
tuũ lupi rapaces. E qͥs nos a mor¬
sib nr̃is ꝑcusso pastore ꝓhibebit:
minuent᷑: nr̃i potiꝰ miset̾e qͦs desereᷤ

Expanded text:
 cur nos, pater, deseris? aut cui nos desolatos relinquis? inuadent gregem tuum lupi rapaces: quis nos a morsibus eorum percusso pastore prohibebit? minuentur: nostri potius miserere, quos deseris.
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s km̃i fide ac deuotiõe
solita religionis mn̾is uias ac u̾̃ita¬
tis semitas gradientes magis ma¬
gisꝙ ertoꝵ deuia. ⁊ diabolita cal¬
care figm̃ta. Nec enĩ debet fidelis
luci ac tenebris. iutati atq
m̃datio. turpitudini ⁊ hone¬
stati apa dĩ secuos ulla potest asse
⁊munio. sic̃ nos eccłiaꝵ uestor in¬
stant dicens. Que ⁊uentio tp̃iad
belial: Que a̾ ⁊sensus tẽplodei c̃
idolis: Nuicũq gͦ credentiũ. ut
tẽplum al uł ene desidetat: solli¬
tecaneat. ne mortua ⁊ uana soe¬
hanto desinens eẽ templĩ di faet
habitatio tenebraꝵ. fiat demoniᷤ

Expanded text:
rissimi, fide ac devotione solita religiosi itineris vias, ac veritatis semitas gradientes, magis magisque errorum devia, et diabolica calcate figmenta. Nec enim debet fidelis luci ac tenebris, veritati atque mendacio, turpitudini et honestati apud Dei servos ulla potest esse communio, sicut nos Ecclesiarum doctor instruit dicens: Quae conventio Christi ad Beliat? Qui autem consensus templo Dei cum idolis ? Quicunque ergo credentium vel est templum Dei, vel esse desiderat, sollicite caveat, ne mortua et vana sectando, desinens esse templum Dei, fiat habitatio tenebrarum, fiat daemonis
Abbreviated transcription (Latin):
imacłata gaude q̃ gaudiũ ab angło
sus cepisti. gaude q̃ geniusti et̾m lurmi¬
nis clantatem. gaude m̃r gaude sc̃a di
gentiͥ ugo. tu sola m̃r in mpta te lau¬
uat oĩs factura genitricẽ lucis sis ꝓ no¬

Expanded text:
immaculata; gaude, quae gaudium ab angelo suscepisti; gaude, quae genuisti aeterni luminis claritatem; gaude, mater; gaude, sancta Dei Genitrix virgo. Tu sola mater innupta. Te laudat omnis factura. Genitrix lucis, in
Abbreviated transcription (Latin):
s̾ cui cuncte obediunt creat᷑e.
bilem clem̃tiam tͣuam. ut quos ꝑ
lignũ sc̃e crucis filii tmu cruore es di¬
gnatus redim̾e. tu qͥ es lignũ uite
paradisiq reparator. oĩb in te cre¬
dentib dira serpentis uenena extĩ¬

Expanded text:
s, cui cunctae obediunt creaturaebilem clementiam tuam, ut quos per lignum sanctae crucis, Filii tui pio cruore, es dignatus redimere, tu qui es lignum vitae, Paradisi reparator, omnibus intercedentibus dira serpentis venena extin
Abbreviated transcription (Latin):
sub int̾rogatione destactur.
qr reuera manib impioꝵ
tradi non pot̾at. nisi maiestatis eiꝰ
potentia talia fieri ꝑmisiss. sieut ĩ
euͣngelio dc̃m. ẽ. Non hr̃es in me
potestatem: nisi tibi data fuiss de¬

Expanded text:
sub interrogatione testatur, quia revera manibus impiorum tradi non poterat, nisi majestatis ejus potentia talia fieri permisisset; sicut in Evangelio dictum est: Non haberes in me potestatem, nisi tibi data fuisset de
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit ab angło annuente tͣnsla¬
tum. Inno seragesimo qͣito. post
tͣnsitum głosi uõpni martini beae̾
ꝑpetius turonice sedis cathedram
Sortitus est dignitanis. lt.ni¬
P epiusq hunc apicem: cum
crant suꝑ beata mbra locare dis¬
posuit. Qd̾ sagaci insistẽs stnamo.
mirifico mancip ut effectui. lau̾ꝰ¬
e qua fabata. młtum qqͣ
loq̃temur erat. S quia p̃

Expanded text:
nslatum. Anno sexagesimo quarto post transitum gloriosi domni Martini, beatus Perpetuus Turonicae sedis cathedram sortitus est dignitatis. Adeptusque hunc apicem, cum erant, super beata membra locare disposuit; quod sagaci insistens studio, mirifice mancipavit effectui. De qua fabrica multum quod loqueremur erat; sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
sens. ẽ. ꝯticere etinde melinᷤ
pudauimus. Aducmente gͦ optato
tẽpore sac̾doti. ut tẽplum adicaret᷑
&̾ lc̃m corpuscłm a loco ubi scpłõ
fuerat tͣnferretur. ⁊uocauit bras
ppetuus ad diem festum uicinos põ¬
tifices. s & abbatum ⁊ diũsoꝵac
clericoꝵ nĩ minimã młtitudinan.
⁊ qr hoc in kalendas le. iiii.¬
uilias agẽ uolebat. igila¬
ta una nocte. facto mane:.
accepto sarculo. t̾ram q̃ suꝑ ꝯc̃m
euit᷑ tumulũ: ceꝑunt effodẽre. Qe
dececto: manꝰ ut eͥum ꝯmonerent ĩ¬
itiunt. Ibiq młtitudo tota labo¬
igilata denĩq alia no le .Gͣ.¬
cte: mane tẽptantes itetũ
nicħ om̃o agere poruerunt.
Time ꝯnirbati atq ext̾riti: quid
fac̾ent nesciebant. Dicit eis uul
rat: Et forsian in hac die tnster
iuniis & orationib aciugi psal¬
lentiũ die noctuq insistentes. ⁊i¬
duũ illud ꝯtinuatione duxerũt
Quarta aũ die accedentes ponẽ¬
tesq manus. ñ ualebant petuitꝰ
monere sepulcrum.

Expanded text:
exinde melius putavimus. Adveniente ergo optato tempore Sacerdoti ut templum dedicaretur, et sanctum corpusculum a loco ubi sepultum fuerat transferretur, convocavit beatus Perpetuus ad diem festum vicinos pontifices, sed et abbatum ac diversorum clericorum non minimam multitudinem. Et quia hoc in Kalendis Iulii agere volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum coeperunt effodere. Quo detecto, manus, ut eum commoverent, iniciunt, ibique multitudo tota laboVigilata denique alia nocte, mane temptantes, iterum nihil omnino agere potuerunt. Tunc conturbati atque exterriti, quid facerent nesciebant. Dicit eis unus rat, et forsitan in hac die se Tunc ieiuniis et orationibus ac iugi psallentio die noctuque insistentes, triduum illud continuatione duxerunt. Quarta autem die accedentes ponentesque manus, non valebant penitus movere sepulchrum.
Abbreviated transcription (Latin):
sexagesimo septimo post passionẽ
domini saluatoris. sub traiano pͥn¬
cipe longene uetustatis sen io fessuᷤ.
cum diem tͣnsinigͣcionis sue ĩmi¬
nere sibi sentiret. iussisse fert effo¬
di sibi sepłcrum. atq inde ualedi¬
cens frib facta or̃one iuens tu¬
mulũ introiit. deinde in eo tãqͣ

Expanded text:
sexagesimo septimo post passionem Domini Salvatoris sub Trajano principe longo jam vetustatis senio fessus, cum diem transmigrationis suae imminere sibi sentiret, jussisse fertdi sibi sepulcrum, atque vale inde dicens fratribus, facta oratione vivens tumulum introivit, deinde in eo tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
N de accidit ut qͥdam eum
uiu̾e asserant. nec mortuũ
in sepulero. s dormientem
iacere ⁊tendunt. Maxime ꝓ eo
qđ illic t̾ra sensim ab imo statu¬
riens ad suꝑfitiem sepłiri escendat
& qͣsi flatu quiescentis deorsũ. ad su¬
ꝑiora puluis ebulliat. R. Diligebat

Expanded text:
nde accidit, ut quidam eum vivere asserant, nec mortuum in sepulcro, sed dormientem jacere contendant, maxime pro eo quod illic terra sensim ab imo scaturiens, ad superficiem sepulcri conscendat, et quasi flatu quiescentis deorsum, ad superiora pulvis ebulliat. Quievit
Abbreviated transcription (Latin):
Ic dũ eungłium xp̃i ĩ asia
p̾dicaret. a domitiano cesare
in pathinos insula metallo
relegatur. ubi etiam positus. apo¬
calipsim scripsit. Int̾fecto aũ a se¬
natu domitiano: erilio resolutuᷤ
recessit ephesũ. Ibiq ob hereticoꝵ
resutandas ũsutias. efflagitatus
ab asie ep̃is. euͣngłium nouissimiᷤᷤ

Expanded text:
ic, dum Evangelium Christi in Asia praedicaret, a Domitiano Caesare in Pathmos insulam metallo relegatur, ubi etiam positus Apocalypsim scripsit. Interfecto autem a senatu Domitiano, exsilio resolutus, recessit Ephesum, ibique ob haereticorum refutandas versutias, efflagitatus ab Asiae episcopis Evangelium novissimus
Abbreviated transcription (Latin):
prauitatib tuentur. Quia
eni alio talia fecisse ꝯsid̾ant: se hec
fac̃e licent̃ putant. Hii qͥd aliud fa¬
tiunt. nisi pedes suos ex mortuoꝵ
aĩalium munire pellib conantur:¬

Expanded text:
atibus tuentur. Quia enim alios talia fecisse considerant, se haec facere licenter putant. Hi quid aliud faciunt, nisi pedes suos ex mortuorum animalium munire pellibus conantur
Abbreviated transcription (Latin):
ue si qͥs u̾ba etiã ꝑ allegori¬
am uelit intelligr: in saccu¬
lo pecunia clauza.ẽ. Pecu¬
mo negligit: qͣsi pecumã in sacculo
uid uͦ ꝑ peram nisi oña scłi
Et qũid hoc loco ꝑ caltia¬
m̃ta. nisi mortuoꝵ oꝑum
exempla signant᷑: Qui etiã oͥffitiũ
p̃dicationis suscipit. dignum ñ. ẽ.
ut onus scłariũ negotioꝵ portet. ne
dũ hoc eiꝰ colla depͥmit. ad p̃dican¬
da celestia ñ assurgit. Nec deber stul¬

Expanded text:
e si quis verba etiam per allegoriam velit intelligi, in sacculo pecunia clausa est. Pecumo negligit, quasi pecuniam in sacculo  per peram, nisi opera saeculi? Et quid hoc loco per calceaenta, nisi mortuorum operum exempla signantur? Qui igitur officium praedicationis suscipit, dignum non est, ut onus saecularium negotiorum portet, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stul
Abbreviated transcription (Latin):
languor e̾. qͥ suꝑstitionũ fu¬
porẽ & ludoꝵ suauitate atp¬
n. sub spetie uanitati insanite. An¬
ñ oĩa que a ministris demonũ illis
aguntur dieb falsa sc̃ & in sana cũ
uir uiriũ suaꝵ uigore mollito. totũ
se frangit in feminã: Tantoq uls
ibituꝰ atq ant agit qͣsi penitat

Expanded text:
furore et ludorum suavitate decepti sub specie sanitatis insaniunt. Annon omnia quae a ministris daemonum illis aguntur diebus falsa sunt et insana, cum vir virium suarum vigore mollito, totum se frangit in feminam, tantoque illud ambitu atque arte frangit, quasi poeniteat
Abbreviated transcription (Latin):
fatiet sulcũ. aut arantũ boũ
luoꝵ uestigia nulñabit. Ita ⁊ qui di¬
resto tmitẽ ac sp̃uali uom̃e uitia mũ¬
nlana ꝑsulcans. incedit ad di regnu.
aĩcm uulñ abit. &e optimi itiñis ꝑi¬
culosũ nimis incurret ercorem.łx.
& insanias falsas. Quom̾ be¬
atus clauid falsas inlanias
auit.lũ uere ĩsaniant qͥ abiectore¬
trorsũ timore cłi. ad demonũ respici¬
unt uanitates: S uir fideł ꝓprie
natͣam impie falictatis exp̃ssitꝰ. q ĩ

Expanded text:
 arantum boum suorum vestigia vulnerabit. Ita et qui directo tramite ac spirituali vomere vitia mundana persulcans incedit ad Dei regnumanimam, vulnerabit, et optimi itineris periculosum incurret errorem. Et et insanias falsas. Quomodo beatus David falsas insanias dicit; cum vere insaniant, qui abjecto retrorsum timore Dei, ad daemonum respiciunt vanitates? Sed vir fidelis proprie naturam impiae falsitatis expressi
Abbreviated transcription (Latin):
ne tarns substantia sine munli au¬
mictione ⁊teptũ. ad humanos uetũ
hoiẽm ꝓferre aspestus qͥ in diuina.
utute ac substantia manẽs ꝑ omĩa
qdđ erat. uerã nat᷑e mortał inłimi¬
tate qͣm ñ habebat indueret. R Ce

Expanded text:
s substantia, sine virili admixtione conceptum, ad humanos verum hominem proferret aspectus: qui in divina virtute ac substantia manens, per omnia quod erat, veram naturae mortalis infirmitatem quam non habebat, indueret. E
Abbreviated transcription (Latin):
xposcta nãq natiuitadełe .xͣ.¬
dñita cuiꝰ gaudia mox ange¬
li dignis laudib excuberit.
pastores deuota uisitatione celeba¬
tũt. os qͥ tunc audiere mirati sit̃t.

Expanded text:
xposita namque nativitate Dominica, cujus gaudia mox angeli dignis laudibus extulerunt, pastores devota visitatione celebrarunt, omnes qui tunc audiere mirati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. & ñ respex̃ inuanitates d
isanias falsas. Itaq qui sꝑat in
ãm. ac toto corde in eius głam lu¬
minũ suoꝵ defigit asp̃m ad insa¬
nissimas uanitates ⁊setratos sema
do ñ debet ocłos retorq̃re. qr ut ait
dñs nemo mittes manũ suam ĩ

Expanded text:
et non respexit in vanitates et insanias falsas . Itaque qui sperat in Deum, ac toto corde in ejus gloriam luminum suorum defigit aspectum; ad densissimas vanitates consecratos semel non debet oculos retorquere; quia, ut ait Dominus: Nemo mitte
Abbreviated transcription (Latin):
s habebit lum̃ urte. Nc si
ncrb̾ aliis manifestius dic̾es. Qui ĩ
pserti meis iussis obsequit᷑: mea
in qͥnali sifficit exempla imitat᷑
ĩ futuro ñ timebit tenebras eterne
de sola dabrur ꝑhennitate gande¬

Expanded text:
 vitae. Ac si verbis aliis manifestius diceret: Qui in praesenti meis jussis obsequitur, et mea in quantum sufficit exempla imitatur, in futuro non timebit tenebras aeternade sola dabitur perennitate gaude
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. Iux qͥppe erat incõ¬
p̃hensibilis & incireũseͥpta
auimitas q̃ sub uelamine assũp¬
te carnis latebat. Quiꝰ auctoritate¬
& huic inteliere. & euicũq uolebat
peccata dimittebat ¶¬
sc ⁊ illa u̾alux: q̃ illuminat᷑
omnẽ hoĩem uenientem in
hc̃ mundũ. di indelicet sa

Expanded text:
mundi. Lux quippe erat incomprehensibilis, et incircumscripta divinitas, quae sub velamine assumptae carnis latebat, cujus autoritate huic mulieri et cuicunque volebat, peccata dimittebat. Haec est illa vera lux, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , Dei videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
lingua primũ ꝯcinat te m̃tis ardor
am. biat ut auũ seq̃ntium tu sc̃e se
exordiũ Cedant iraebe lummrr
not aurno sideri ut culpa qͣm noꝵ
intulit lucis labes. at mune. O
ramͣ idem supplices nꝯtas ur õł ara¬
pirti a ore te canentiũ laudeaisit

Expanded text:
imum concinat, Te mentis ardor ambiat; Ut actuum sequentium Tu, sancte, sis exordium. Cedant tenebrae lumini, Et nox diurno sideri; Ut culpa quam nox intulit, Lucis labascat munere. Precamur iidem supplices, Noxas ut omnes amputes; Ne ore te canentium Lauderis in
Abbreviated transcription (Latin):
igna itaq uitis tanto ł. iiͣi.¬
sunt ꝯtẽptibiliora si in uite
ñ manserint: qͣnto głosio¬
ra si manserint. Deniq siẽ dde hiis
etiã ꝑ erechielem ꝓpħam dñs dicit.
p̃cisã nullis agricolaꝵ usib ꝓsũt:
nullis fabrilib oꝑib depictant᷑.
Unũ de duob palmiti ꝯgruit. aut
uitis aut ignis. Si in uite ñ .ẽ. in
igne erit. At gͦ inigne ñ sit: ĩ uite

Expanded text:
igna itaque vitis tanto sunt contemptibiliora si in vite non manserint, quanto gloriosiora si manserint: denique, sicut de his etiam per Ezechielem prophetam Dominus dicit, praecisa nullis agricolarum usibus prosunt, nullis fabrilibus operibus deputantur . Unum de duobus palmiti congruit, aut vitis, aut ignis; si in vite non est, in igne erit: ut ergo in igne non sit, in vite
Abbreviated transcription (Latin):
mestabilis gr̃e tue in nob̾do¬
na młtiplica. ut qui fetist
nos filirtui morte sꝑare qđ credimꝰ
fac nos eodem resurgente ꝑuenire
quo tendimꝰ.ꝑ.

Expanded text:
effabilis gratiae tuae in nobis dona multiplica, ut qui fecisti nos morte Filii tui sperare quod credimus, fac nos, eodem resurgente, pervenire quo tendimus.
Abbreviated transcription (Latin):
corde beati hilarii antifti¬
tis qͣu de tuo templo fider
responsa dedisti. concede ꝓpitius:
te plebem ꝓtegas obsecrantẽ ait
cuius solempnitate tripudiat.
eĩ sit fula pr̃ece defensa. ꝓ. Sc̃i hi

Expanded text:
corde B. Hilarii antistitis, quasi de tuo templo fidei responsa dedisti, concede propitiuste plebem protegas obsecrantem, ut cujus solemnitate tripudiat, ejus sit fida prece defensa. Ex ii
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipes ꝓ eis militarẽt debe
nis legib c̃ẽ subiectum. maxime
cũ decĩmas & pͥmitias & spontane¬
as oblationes deo offerret. li
t qr scribe & pharisei ut sepe

Expanded text:
ncipes pro eis militarent, debenis legibus esse subjectum, maxime cum decimas, et primitias, et spontaneas oblationes Deo offerret. Et quia scribae et Pharisaei, ut saepe
Abbreviated transcription (Latin):
uit . R. Qecit lum̃.U. fun tui de. le aii.
Umił quidẽ sed mirabił ue¬
nio: ut parit̾ in eo & assũꝑ¬
te carnis u̾itas & inesfabił
dicatis nat᷑a fulgeret. Et quãꝗͣ
nascentẽ illũ cunabula t̾rena sus¬
ceꝑint. ñ tam̃ eẽ t̾renũ celeste sig¬
iudeos. apd gentiles regnabat. In
bechleem lactabatura marrei & in
chalolea adorabat᷑ a magis.R. Re¬

Expanded text:
. Humilis quidem, sed mirabilis venit: ut pariter in eo et assumptae carnis veritas, et ineffabilis Deitatis natura fulgeret. Et quanquam nascentem illum cunabula terrena susceperint, non tamen esse terrenum coeleste sigJudaeos, et apud gentiles regnabat; in Bethlehem lactabatur a matre, et in Chaldaea adorabatur a magis.
Abbreviated transcription (Latin):
mam dicentes. Ubi ÷ qui natus
rex uideoꝵ: Quã bene ab oriente
pgare dicuntur qͥ adorati sempt̃¬
num ueniunt orientẽ. de qͦ dictũ
est qisitauit nos oriens ex alto il¬
luminare hus qͥ in tenebris & in¬

Expanded text:
unt dicentes: Ubi est qui natus est rex Judaeorum ? Quam bene ab Oriente properare dicuntur, qui adoraturi sempiternum veniunt Orientem, de quo dictum est: Et visitavit nos Oriens ex alto: illuminare his qui in tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
ini hoc stantes. ut t̾ra uas¬
culũ qđ detexerant oꝑirẽt.
apparint eis uen̾ anda canitie se¬
nex ad instar niuis candorẽ effe¬
rens dicẽs se ẽẽ abbatem. Est ait

Expanded text:
in hoc stantes, ut terra vasculum quod detexerant operirent, apparuit eis veneranda canitie senex, ad instar nivis candorem efferens, dicens se esse abbatem, et ait
Abbreviated transcription (Latin):
A nobis qs dñe digne celebre
infantia miracłis choruscã¬
tib declarat᷑. & corporalib increm̃¬
tis mantfesta designat᷑ humani¬
tas. ꝑ eund.¬

Expanded text:
 Domine, digne celebrare infantia miraculis coruscantibus declaratur, et corporalibus incrementis manifesta designatur humanitas. Per eumd
Abbreviated transcription (Latin):
tas sit redlere Octaua prima red¬
dit dũ mors habunda tollit dum
mñte circũcidimur nouiq demum
nascim᷑. Dũ mane nr̃m cernimꝰ
redisse iuictis hostib mũdiq lixũ
tẽpnimus panẽ salutis sumimus
Det alma sit solepnitas sic clara
hec festiuitas sit feriata gaudus di¬
es reducta ab inferis. Głat. d¬

Expanded text:
as sit reddere. Octava prima redditur: Dum mors ab unda tollitur. Dum mente circumcidimur: Novique demum nascimur. Dum mane nostrum cernimus Redisse victis hostibus: Mundique luxum temnimus, Panem salutis sumimus. Haec alma sit sollemnitas: Sit clara haec festivitas; Sit feriata gaudiis Dies reducta ab inferis. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
ec̃ce illiꝰ discordantib pacẽ cupiẽs
reformare. licet finẽ dietum suoꝵ
ñ ignoraret. ꝓficisti tam̃ ob istiꝰ mo¬
di causam non retusauit. Bonam
hanc uͥtutũ suaꝵ ꝯsũmationẽ exis¬
timans. si pacem ẽẽ redlitã reliquis¬

Expanded text:
iscordantibus pacem cupiens reformare, licet finem dierum suorum non ignorasset, proficisci tamen ob istius modi causam non recusauit, bonam hanc uirtutum suarum consummationem existimans, si pacem ecclesiae redditam reliquis
Abbreviated transcription (Latin):
pies inut̾o: & paries filii
Agnosce uerum hc hoĩem
ueram decarne uͥginis assumpsis¬
se substantiam carnis. Hic mag¬
nus eriti & filius abassimi uoeã¬
bitur. Confitere eundẽ etiam am

Expanded text:
pies in utero, et paries Filium. Agnosce verum hunc hominem, veram de carne virginis assumpsisse substantiam carnis. Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Confitere eumdem etiam Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ue postqͣm more humane
fragilitatis & usione an¬
gelica & insolita saluta¬
tione turbata mox idem angłs eã.
ropcito sermone ne timeat Portesu.
qdq maxime timorẽ repolle ⁊ su¬

Expanded text:
e postquam more humanae fragilitatis, et visione angelica, et insolita est salutatione turbata, mox idem angelus eam repetito sermone ne timeat hortatur: quodque maxime timorem pellere