comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Seꝑe nouimus quod pleriq qui presunt in¬
ordinatũ sibi metũ a subditis exigunt: &
uolunt. Intus enim se tumore cordis ex¬
tollunt. cunctosq subditos in sui cõparatio¬
ne despiciunt: nec ꝯdescendendo ꝯsulunt. s
dominando p̃munt. quia uidelicet alta co¬
gitatione se erigunt:&e equales se illis qͥb
eos preesse contigit ñ agnoscunt. Contra
hunc tumorẽ: ꝑ eccłiasticũ librum dicit᷑.
Ducẽ te ꝯstituerunt. noli extolli. s esto in
illis quasi unus ex illis. hunc tumorẽ ꝑ
ꝓphetam dñs in pastorib increpans: ait.
Uos autẽ cũ austeritate imperabatis eiᷤ
ce cũ potentia. Ip̃a enim bona que sub¬
ditis dicunt. dominando potius qm con¬
sulendo ꝓferunt: quia uidelicet quicqͣm
tate enim gaudent culminis: ñ equalitate
ꝯditionis. S quia hec tumentia corda recto¬
rũ subtiliter dñs pensat.bene ꝯtra eos dr̃.
qui dicit regi apostata. Unus quisq enĩ
suꝑbus rector totiens ad culpã apostasie

Expanded text:
 novimus quod plerumque qui praesunt inordinatum sibi metum a subditis exigunt; etino venerari volunt. Intus enim se tumore cordis extollunt, et cunctos subditos in sui comparatione despiciunt; nec condescendendo consulunt, sed dominando praesumunt: qui videlicet alta cogitatione se erigunt, et aequales se illis quibus eos praeesse contigit, non agnoscunt. Contra hunc tumorem per Ecclesiasticum librum dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hunc tumorem per prophetam Dominus in pastoribus increpans ait: Vos autem cum austeritate imperabatis eis, et cum potentia . Ipsa enim bona quae subditis dicunt dominando potius quam consulendo proferunt, quia videlicet quidquam tate enim gaudent culminis, et non aequalitate conditionis. Sed quia haec tumentia corda rectorum subtiliter Dominus pensat, bene contra eos dicitur: Qui dicit regi, apostata. Unusquisque enim superbus rector toties ad culpam apostasiae
Abbreviated transcription (Latin):
ce cor impenitens: thesaurrras tͥ irã in die rre
&e reuelationis iusti uidicii dei. Eoce dũ molen¬
tus quisq qͦs ualuerit rapit dũ inualidos op¬
primit. & dũ du om̃e qͦd nequit̾ dcupiscit exet¬
cet. quia ñ subito ꝑcutit᷑ s eius in finẽ pena
differtur: nequissima eiꝰ actio a deo uideri ñ
creditur. Unde apte postquã eiꝰ narrauit interi¬
tũ. ilico de dño adiungit dicens. Oculi enĩ eiꝰ¬

Expanded text:
et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae, et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei . Et ecce dum violentus quisque quos valuerit rapit, dum invalidos opprimit, et dum diu omne quod nequiter concupiscit exercet, quia non subito percutitur, sed ejus in finem poena differtur, nequissima ejus actio a Deo videri non creditur. Unde apte postquam ejus narravit interitum, illico de Domino adjungit, dicens: CAPUT V.
Abbreviated transcription (Latin):
transibunt dr. s ꝑtransibt̃. quia transe¬
unt etiã dũ uiuunt̾. s ꝑtranseunt dũ mo
riunt᷑. Sequit᷑. Et auferent iolentũ absꝙ
manu: subaudis diuina iudicia. Absq
manu uero auferent eũ: qui manu ui¬
olentus fuit. Absq manu auferent: quia¬
uidelicet subito exitu urgente iniisibilicer
rapitur: qui uisibilit̾ rapiebat. Uilit ip̃e
quos rapuit: s quis illũ in morte rapiat
ñ uidet. Absq manu ergo uolentꝰ aufert᷑.
quia & raptorẽ suũ ñ intuetur. & tam̃ du¬
citur. Quẽ tanto sequitur districtior sen¬
tentia. quanto peccanti ei magna est pa¬
tientia prerogata: quia diuina seueritas eo
iniquũ acrius punit. quo iustiꝰ ꝑtulit. Sepe
uͦ euenit ut dũ pecc̃ores suꝑna clementia ex¬
pectat: in maiore cordis cecitate ꝓsiliant. Uñ
scriptũ ẽ. Ignoras quia benignitas dei ad pe¬
nitentiã de adducit: Tu autẽ scd̃m duriciã tuã

Expanded text:
transibunt dicitur, sed pertransibunt, quia transetransibunt dicitur, sed pertransibunt, quia transeunt etiam dum vivunt, sed pertranseuntus. Sequitur: Et auferent violentum absque manu. - Subaudis, divina judicia. Absque manu vero auferent eum qui manu violentus fuit; absqvidelicet subito exitu urgente invisibiliter rapitur, qui visibiliter rapiebat. Vidit ipse quos rapuit, sed quis illum in morte rapiat non videt. Absque manu ergo violentus aufertur, quia et raptorem suum non intuetur, et tamen ducitur. Quem tanto sequitur districtior sententia, quanto peccanti ei magna est patientia prorogata, quia divina severitas eo iniquum acrius punit, quo diutius pertulit. Saepe vero evenit, ut dum peccatores superna clementia exspectat, in majorem cordis caecitatem prosiliant. Unde scriptum est: An ignoras, quia benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
runt. incipunt iam tanta ñ eẽ. Primꝰ uero
homo ita ꝯditus fuit: ut manente illode¬
cederent tempora. nec cũ temporib iꝑse
transiret. Stabat enĩ mom̃tis decurrenti¬
rũ increm̃ta dendebat. Stabat tanto robu¬
stiꝰ. quanto semꝑ stanti artiꝰ inherebat. At
uͥuetitũ contigit: mox offenso creatore cepit
ire cũ tempore. statu uidelicet ĩmortalitatis
amisso ⁊ cursus eũ mortalitatis absorbuit.
ce dũ iuuentute ad semũ. senio traheret᷑
ad mortẽ transeundo didicit. stando qͥd fuit.
Cuius nos quia de ꝓpagine nascu᷑: radiciᷤ
amaritudinẽ quãsi in uirgulto retinemꝰ.
Nam qr ex illo originẽ ducimꝰ eiꝰ cursum
nascendo sortim᷑: ut eo ip̃o cotidiano mom̃¬
to quo uuumꝰ incessanter a uita transea¬
mꝰ: & uiuencli nobis sꝑaciũ unde crescere
creditur inde decrescat. Quia ergo ad fum¬
mã moriendi cotidie tenclimꝰ ꝑ increm̃ta
uiuiendi. bene de morientib nequaquã

Expanded text:
rint, incipiunt jam tanta non esse. Vet. rint, incipiunt jam tanta non esse. Vet. homo ita conditus fuit, ut manente illo decederent tempora, nec cum temporibus ipse transiret. Stabat enim momentis decurrentirum incrementa tendebat. Stabat tanto robustior, quanto semper stanti arctius inhaerebat. At ubi vetitum contigit, mox offenso creatore, coepit ire cum tempore. Statu videlicet immortalitatis amisso, cursus eum mortalitatis absorbuit . Et dum juventute ad senium, senio traheretur ad mortem, transeundo didicit stando quid fuit. Cujus nos quia de propagine nascimur, radicis amaritudinem quasi in virgulto retinemus. Nam quia ex illo originem ducimus, ejus cursum nascendo sortimur, ut eo ipso quotidiano momento quo vivimus incessanter a vita transeamus, et vivendi nobis spatium unde crescere creditur, inde decrescat. Quia ergo ad summam moriendi quotidie tendimus per incrementa vivendi, bene de morientibus nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
comp̃hendit: qñ stultoꝵ anmas futura ñ
p̃uidentes eicit. Unde hic qͦ apte subuingit᷑
Et in media nocte curuabuntur popłi &e ꝑ¬
transibunt. In media enĩ nocte curuati ꝑtrã¬
seunt: qui obscuritate sue negligentie humi¬
liati rapunt᷑. Tc curnabuntur ꝑ sententiã
uiditis: qui nc̃ curuati negligiu̾̃t ꝑ humi¬
litatẽ cordis. Electi autẽ ne iuiti curuen¬
tur in morte: sponte curuant᷑ in humi¬
litate. Unde sc̃e eccłie de ꝯuersa ꝓle ꝑsecuto¬
rum dr̃. Uenient ad te curui filii eoꝵ: qui
pulis ñ ait transibunt s ꝑtransibt̃: quia
etiam uiuendo temporaliter cotidie ad fi¬
nem tendimus: &e presentẽ uitã quasi
quandam uiã subigendo transimꝰ. Hoc
ip̃m morituros uiuere quasi ad mortẽ ire
est: & qͦt dies uite ꝑagimꝰ. quasi in itinere
ad locum ꝓpositum tot passib ꝓpinqͣmꝰ.
Ip̃a quippe augmenta detrimenta st̃ tem¬
poꝵ: quia uite nr̃e sꝑacia quanta ẽẽ cepe¬

Expanded text:
comprehendit, quando stultorum animas futura non comprehendit, quando stultorum animas futura non praevidentes ejicit. Unde hic quoque apte subjungitur: Et in media nocte curvabuntur populi, et pertransibunt. In media nocte curvati pertranseunt, qui obscuritate suae negligentiae humiliati rapiuntur. Tunc curvabuntur per sententiam judicis, qui nunc curvari negligunt per humilitatem cordis. Electi autem ne inviti curventur in morte, sponte curvantur in humilitate. Unde sanctae Ecclesiae de conversa prole persecutorum dicitur: Venient ad te curvi filii epulis non ait: Transibunt, sed pertransibunt, quia etiam vivendo temporaliter quotidie ad finem tendimus, et praesentem vitam quasi quamdam viam subigendo transimus. Hoc ipsum enim morituros vivere quasi ad mortem ire est. Et quot dies vitae peragimus, quasi in itinere ad locum propositum tot passibus propinquamus. Ipsa quippe augmenta detrimenta sunt temporum, quia vitae nostrae spatia quanta esse coepe
Abbreviated transcription (Latin):
tollantur inqui. subito & repente tolluntur:
quia finẽ suũ cogitando p̃uidere nesciunt.
Subitũ est: quod aute cogitari ñ potuit. Subi¬
to diues ille ablatus est:qui horrea que p̃pa¬
rabat deseruit. & inferm locũ quẽ ñ preuide¬
bat inuenit. Ad aliud exercebat animã ꝑ cogi¬
tationẽ: s ad aliud emisit ꝑ sententiã. Aliud
dũ uneret dtemplatꝰ est: aliud dũ moreretur
exꝑtꝰ. Reliquit enim dui tractata tẽporalia: et
mopmata inuenit eterna. Unsde ei ꝓpter hanc
ignorantiã cecitatis sue bene ꝑ diuinã senten¬
In nocte quippe ablata est: que in obscuritate
est cordis amissa. In nocte ablata est: que dsi¬
derationis lucẽ habere noluit. ut qͦd poterat
pati preuideret. Unde bene discipulis futu¬
ra cogitantib. paulus apłs dicit. uos autem
fr̃s ñ estis intenebris. ut uos dies illa tan¬
qm fur cõprehendat: om̃s enĩ uos filii lu
cis estis. ⁊ filii diei. ñ sumꝰ noctis neq tene¬
brarũ. Dies enĩ exitus tanquã fur in nocte

Expanded text:
tollantur iniqui, subito et repente tolluntur, quia finem suum cogitando praevidere nesciunt. Subitum est homini, quod ante cogitare non potuit. Subito dives ille tultus est, qui horrea quae praeparabat deseruit, et inferni locum quem non praevidebat invenit. Ad aliud exercebat animam per cogitationem, sed ad aliud emisit per sententiam; aliud dum viveret contemplatus est, aliud dum moreretur expertus. Reliquit enim diu tractata temporalia, et inopinata invenit aeterna. Unde ei propter hanc ignorantiam caecitatis suae bene per divinam sentenIn nocte quippe ablata est, quae in obscuritate est cordis amissa. In nocte ablata est, quae considerationis lucem habere noluit, ut quod poterat pati praevideret. Unde bene discipulis futura cogitantibus Paulus apostolus dicit: Vos autem fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa tanquam fur cocis estis, et filii diei; non sumus noctis neque tenebrarum . Dies enim exitus tanquam fur in nocte
Abbreviated transcription (Latin):
choat inferius interire. Iuxta affectũ nãq
carnalis oꝑationis. omnis caro pauli simł
ĩterierat cũ dicebat: uiuo autẽ iam ñ ego: uiuit
& homio in cinerẽ reuertit᷑. In peccato enim
quisq positus. mortalitatis sue obluuscitur.
ce terrã se ẽẽ ñ memunt dũ adhuc ꝑ suꝑbiã
inflatur. Post ꝯuersionis uͦ grãm cum hum¬

Expanded text:
choat inferius interire. Juxta affectum namque choat inferius interire. Juxta affectum namque carnalis operationis, omnis caro Pauli simul interierat cum dicebat: « Vivo autem jam non ego, vivitEt homo in cinerem revertetur. In peccato enim quisque positus mortalitatis suae obliviscitur, et terram se esse non meminit, dum adhuc per superbiam inflatur. Post conversionis vero su
Abbreviated transcription (Latin):
appetit adipisci conetur: s omne qͦd homo est.
ad eum uidelicet a quo est & interiꝰ desideran¬
do ferueat &e exterius se edomando dstringat.
mul: ce homo in cinerẽ reuertit᷑. Simul enĩ
omnis caro deficit. quando iam nullis suis
motib seruit: quia presidens sp̃s cuncta eiꝰ
fluxa restringit ⁊ ce quodã districtionis sue
gladio omne quod in illa male uiuebat inter¬
ficit. hoc nmirũ discipline gladio semet ip̃m
iheremias int̾fecerat: cũ dicebat. Postquam
ouertisti me egi penitentiã: ce postquã ostendi¬
sti mͥ. ꝑcussi femur meũ. Quid enim in femo¬
re nisi uoluptas carnis accipit᷑ & quid est qͦd
ait. postquã ostendisti mͥ ꝑcussi femur meũ.
nͥ quod postquã suꝑna spiritualiter uidit.
om̃e qͦd inferiꝰ in se carnalit̾ uiuebat extinxit:
ut qͣntomagis sũma patescerent. tanto ãpliꝰ
ima que tenuerant ñ liberent: Nã quanto
incipit quisq superius uiuere. tanto & in¬

Expanded text:
appetit, adipisci conetur. Sed omne quod homo est, appetit, adipisci conetur. Sed omne quod homo est, ad eum videlicet a quo est et interius desiderando ferveat, et exterius se edomando constringat. mul, et homo in cinerem revertetur. - Simul enim omnis caro deficit, quando jam nullis suis motibus servit, quia praesidens spiritus cuncta ejus fluxa restringit, et quodam districtionis suae gladio omne quod in illa male vivebat, interficit. Hoc nimirum disciplinae gladio semetipsum Jeremias interfecerat cum dicebat: « Postquam convertisti me, egi poenitentiam, et postquam ostendisti mihi, percussi femur meum . » Quid enim in femore, nisi voluptas carnis accipitur? Et quid est quod ait: « Postquam ostendisti mihi, percussi femur meum, » nisi postquam superna spiritaliter vidit; omnia quod inferius in se carnaliter vivebat exstinxit: ut quanto magis summa patescerent, tanto amplius ima quae tenuerant non liberent? Nam quanto magis incipit quisque superius vivere, tanto in
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ fabricatus est: it iudelicet subaudias
nullũ. ꝑ se quippe mundũ regit. quẽ ꝑ se ⁊¬
didit: nec eget alienis adiutoriis ad regendũ
qui ñ eguit ad faciendũ. S hec icciroo colli¬
quod bene creauit utiq bene regit : quia qͦd
pie condidit impie ñ disponit: &e qui necclũ
facta curauit ut eẽnt. que sunt facta ñ de¬
serit. Quia ergo presens est in regimine. qui
auctor extitit in creatione: curã nr̃i ñ prete¬
cor suũ: sp̃m illius &e flatũ ad se trahit. Cur¬
uũ cor est cũ una appetit: dirigit᷑ cũ ad suꝑ¬
na subleuat᷑. Si ergo homo cor suũ ad dñm
dirigit. sp̃m cẽ flatum illiꝰ dñs ad se trahit. Sp¬
ritũ iudelicet ꝓ internis cogitationib: flatũ
uͦ qui ꝑ corpus trahitur. ꝓ externis actionib
ponit. Deo ergo sp̃m hominis & flatũ ad se tͣ¬
here est: ad conuersationẽ sui desiderii & inde¬
riora nr̃a. & exteriora cõmutare ⁊ ut nichil iã
menti exterius libeat. nichil caro inferiꝰ. uelsi

Expanded text:
que regit.---Ut videlicet subaudias nullum. Per se quippe mundum regit, quem per se condidit; nec eget alienis adjutoriis ad regendum, qui non eguit ad faciendum. Sed haec idcirco colliquod bene creavit utique bene regit, quia quod pie condidit impie non disponit; et qui necdum facta curavit ut essent, quae sunt facta non deserit. Quia ergo praesens est in regimine qui auctor exstitit in creatione, ideo curam nostcor suum, spiritum illius et flatum ad se trahit. - Curvum cor est, cum ima appetit, dirigitur cum ad superna sublevatur. Si ergo homo cor suum ad Dominum dirigit, spiritum et flatum illius Dominus ad se trahit: spiritum videlicet pro internis cogitationibus; flatum vero quo corpus trahitur, pro externis actionibus ponit. Deum ergo spiritum hominis et flatum ad se trahere est, ad conversionem sui desiderii, et interiora nostra et exteriora commutare, ut nihil jam menti exterius libeat, nihil caro inferius vel si
Abbreviated transcription (Latin):
iuna gr̃a. in oꝑatione bona nr̃m liberũ arbitͥ¬
um sequit᷑. nosmet ipsi nos liberare dicimur:
qui liberanti nos dño consentimꝰ: uñ paulꝰ c̃
diceret. abundantiꝰ illis om̃ib laboraui.: ne la¬
bores suos sibi tribuisse iuderet᷑. illico ad ĩixit:
ñ aute ego. s gr̃a dei mecũ Quia eñi p̃uenientẽ
dei grãm. etiã ip̃e ꝑliberũ arbituũ fuerat sub¬
secutꝰ. apte subunxit mecũ: ut ⁊ diuino muni
ñ eẽt ingratꝰ. ⁊ tam̃ a m̾ito liber arbitrii nõ re¬
maneret extͣneus. De hoc autẽ qͥd̾ liberatori
suo semet ip̃m cognoscendo consensit. recte dicit᷑.
Lib̾auit animã suã ne ꝑgeret ĩ interctũ. Seqͥt᷑.¬
corde mortuꝰ uidere ñ poss: Uel terte quia dñs
dixit. ego sum lux mundi: uidebunt lucẽ etiã
mortui. qnͣdo om̃s inusti. eũ uenire ad iudiciũ
ĩhumanitatis forma conspexi̾nt. S uiuens
tunc lucẽ respicit: qui liberis oculis cordis. in

Expanded text:
ina gratia in operatione bona nostrum liberum arbitrina gratia in operatione bona nostrum liberum arbitrium sequitur, nosmetipsi nos liberare dicimur, quia liberanti nos Domino consentimus. Unde Paulus cum diceret, Abundantius illis omnibus laboravi, 377 ne labores suos sibi tribuisse videretur, adjunxit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum . Quia enim praevenientem Dei grasecutus, apte subjungit, Mecum: ut et divino muneri non esset ingratus, et tamen a merito liberi arbitrii non remaneret extraneus. De hoc autem qui liberatori suo semetipsum cognoscendo consensit, recte dicit: Liberavit animam suam, ne pergeret in interitum. Sequitucorde mortuus videre non posset. Vel certe, quia Dominus dixit: Ego sum lux mundi , videbunt lucem etiam mortui, 771 quando omnes injusti eum venire ad judicium in humanitatis forma conspexerint. Sed vivens tunc lucem respicit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cussum. qmͣ merebat᷑ existimat: Iste autẽ qͥa
qnͣto maioꝵ exempla considerat. tanto distrie¬
tiori examinatione se pensat. minꝰ se ꝑcussũ
qmͣ merebat᷑ agnoscit. quia in illoꝵ iusticia
conspicit. qm grauis sibi culpa fuerit. qd̾ erra¬
uit: ⁊ idcuro qd̃ patit᷑ districtũ esse sentit. quia
distͣicte nouit pensare qd fecit̃ ualde̾ autem
facile est. ut peccorem se quisq cũ nichil pro
pec̃co suo patit᷑ fateat᷑. Securi uidelicet miqͥs
nos dicimꝰ. cũ undictam nullã de iniquita¬
te sentimꝰ. Nam pec̃cores nos quidẽ in tran¬
quillitate loquim᷑. s cũ de peccatis ip̃is fagel¬
lo int̾ueueniente corripim. murmuramꝰ. Pe¬
na ergo nos int̾rogat: siueracit̃ cognoscimꝰ cul¬
pã uir itaq iustꝰ. quia culpã suã clistricte con¬
siderat. etiam in flagello positꝰ dicat: ⁊ ut eram
suã ne ꝑgeret in interitũ. Quia p̾uenientẽ cli-¬

Expanded text:
cussum quam merebatur existimat. Iste autem, quia cussum quam merebatur existimat. Iste autem, quia quanto majorum exempla considerat, tanto districtiori examinatione se pensat, minus se percussum quam merebatur agnoscit, quia in illorum justitia conspicit quam gravis sibi culpa fuerit quod erravit; et idcirco hoc quod patitur districtum esse non sentit, quia districte novit pensare quod fecit. Valde autem facile est ut peccatorem se quisque, cum nihil pro peccato suo patitur fateatur. Secure videlicet iniquos nos dicimus, cum vindictam nullam de iniquitate sentimus. Nam peccatores nos quidem in tranquillitate loquimur, sed cum de peccatis ipsis flagello interveniente corripimur, murmuramus. Poena ergo nos interrogat, si veraciter cognoscimus culpam. Vir itaque justus, quia culpam suam districte considerat, etiam in flagello positus dicat: Et ut dignus suam ne pergeret in interitum. Quia praeveniente div
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sepe contingit. ut passim sehomines mi¬
quos ẽẽ fateant᷑ s cũ pecc̃a sua ueracit̃ aliis ar¬
guentib audiunt defendant. se sũmoꝑe. atq
ĩnocentes uideri conent᷑ Unꝰquisq ergo cũ talis
ẽ. ⁊ si deliqui dicit. uere ñ dicit: quippe qui pec̃co¬
rẽ se ñ ex cordis ĩtimo. s u̾botenꝰ asserit. Quia
enĩ scriptũ est iustꝰ in pͥncipio accusator ẽ surͣ
iste de confessione pecẽi ornari uoluit. ñ humi¬
ari. Paccusationem suam humilis appetit
uideri ñ esse. Nam si confitendo pecc̃m esse
humilis ueracit̾ appeceret: de ꝑpetratione pec¬
cate arguentes se alios ñ mpugnaret. Itaq
ustꝰ uitã suã iudicans ꝑ exempla melioꝵ: ex
cordis intimo cognoscit se̾ eẽ qd̾ dicit. Ait eñi.
Peccaui ⁊ uere deliqui: acq de eo ip̃o que tolle¬
rat flagello subiungit. ⁊ ut eram dignꝰ ñ recepi:
cata sua consid̃at: si uel tanto. uł ampliꝰ se per¬

Expanded text:
Nam saepe contingit ut passim se homines iniNam saepe contingit ut passim se homines iniquos esse fateantur, sed cum peccata sua veraciter aliis arguentibus audiunt, defendunt se summopere, atque innocentes videri conantur. Unusquisque ergo cum talis est, si deliquisse se dicit, vere non dicit, quippe qui peccatorem se non ex cordis intimo, sed verbotenus asserit. Quia enim scriptum est: Justus in principio accusator est sui , iste de confessione peccati ornari voluit, non humiliari; per accusationem suam humilis appetiit videri, non esse. Nam si confitendo peccatum esse humilis veraciter appeteret, de perpetratione peccati arguentes se alios non impugnaret. Itaque justus vitam suam judicans per exempla meliorum ex cordis intimo cognoscit se esse quod dicit. Ait enim: Peccavi, et vere deliqui. Atque de eo ipso quod tolerat flagello subjungit: Et ut eram dignus non recepi. cata sua considerat, si vel tantum vel amplius se per
Abbreviated transcription (Latin):
nant: s quib suꝑbiendo se p̃ferant: Deteno¬
res nãq respiciunt. quib meliores se ẽẽ glori¬
ent᷑ ⁊ idcirco ꝓficere᷑ ad meliora ñ possunt. quia
hoc sibi suffcce estimant. qd̃ pessimos antecedũt.
Omiseri. uiã ꝑgunt: ⁊ in tergo respiciũt. ꝑ spem
quidẽ quasi ante se pedẽ ꝓferunt: s ꝑconsidera¬
tionẽ prauoꝵ hominũ. post se oculos tendunt:
Recti iudercappetũt: sed ad ĩueniendos se tortã
regulam sumũt Si eñi semetip̃os quales st̃
cognoscere appetunt. ñ detertoꝵ conspicẽ. sed
melioꝵ exempla debuerũt. Idcuro ergo pecc̃oreᷤᷤ
se ẽẽ ñ intelligũt: quia homines ñ attendunt
Nam si homines adtenderent: qnͣtũ peccando
distarent a bonis hõib ĩuenirent: De hoc peni-¬
tente. qui idcirco bonoꝵ exempla considerat.
ut sibumet ip̃i qnͣtum a bono recessit ĩnotescat
catores se plerũq confitent᷑: ã qui se ẽẽ ñ credt̃

Expanded text:
nant, sed quibus superbiendo se praeferant. Deterionant, sed quibus superbiendo se praeferant. Deteriores namque respiciunt, quibus meliores se esse gloriantur; et idcirco proficere ad meliora non possunt, quia hoc sibi sufficere aestimant, quod pessimos antecedunt. O miseri, viam pergunt, et in terga respiciunt. Per spem quidem, quasi ante se pedem proferunt, sed per considerationem pravorum hominum post se oculos tendunt. Recti videri appetunt, sed ad inveniendos se tortam regulam sumunt. Si enim semetipsos quales sunt cognoscere appetunt, non deteriorum conspicere, sed meliorum exempla debuerant. Idcirco ergo peccatores se esse non intelligunt, quia homines non attendunt. Nam si homines attenderent quantum 770 peccando distarent a bonis hominibus, invenirent. De hoc ergo poenitente qui idcirco bonorum exempla considerat ut sibimetipsi quantum a bono recessit innotescat catores se plerumque confitentur, etiam qui se esse non credunt.
Abbreviated transcription (Latin):
entiã scripsit uobis. sicut ⁊ ĩ om̃ib epłis: lo¬
quens in eis. de his ĩquib sunt que difficilia¬
sunt ĩtellectu: Ecce paulꝰ in apłis. mirat᷑ ĩno¬
centiã: ecce apłoꝵ. pͥnceps. mirat᷑ in paulo sa
piãm Quid est hoc nisi qd sc̃i uiri dũ uirtu¬
tũ consideratione uicissim sibi alios p̃ferũt.
uolantia animalia alaꝵ ꝑcussioneꝰ se tangt̃.
ut eo ad uolatũ se altiꝰ excitent. quo humibiꝰ
alt̃ in altero qd̃ admiret᷑ udet: Hinc itaq
colligendũ est qnͣta debemꝰ sollicitudine me¬
lioꝵ uitã conspicẽ nos qui ĩ infimis iacemꝰ: si
⁊ hi qui iã tanta sc̃itate sublimes sũt. ut per
humilitatis gressum. ad maiora ꝓficiãt. adhuc
quer̃t ĩ aliis qd̾ imitantes admirent᷑ S hec
insimis p̃munt: qui ⁊ si qnͣdo in uia dñi ueni¬
unt: ñ ad melioꝵ uestigia. s ad intuenda sẽꝑ
deterioꝵ exempla uertunt᷑. Neq eñi eoꝵ ui¬
tã considerant. quib se humiliando post po¬

Expanded text:
cripsit vobis, sicut et in omnibus epistolis, loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu . Ecce Paulus in apostolis miratur innocentiam, ecce apostolorum princeps miratur in Paulo saI. Quid est hoc, nisi quod sancti viri, dum virtutum consideratione vicissim sibi alios praeferunt, volantia animalia alarum percussione se tangunt, ut eo ad volatum se altius excitent, quo humilius alter in altero quod admiretur videt? Hinc itaque colligendum est quanta debemus sollicitudine meliorum vitam conspicere nos, qui in infimis jacemus, si et hi qui jam tanta sanctitate sublimes sunt, ut per humilitatis gressum ad majora proficiant, adhuc quaerunt in aliis quod imitantes admirentur. 21. infimis premunt, qui et si quando in viam Domini veniunt, non ad meliorum vestigia, sed ad intuenda semper deteriorum exempla vertuntur. Neque enim eorum vitam considerant, quibus se humiliando postpo
Abbreviated transcription (Latin):
ignorans ⁊ ut sepe iam dictũ est. pͭ diluendiᷤ
peccatis se credidit. &e ñ pro augendis me¬
ritis flagellari: & iccuro uidiciũ suũ ad
uictoriã ꝑuenire ofisus est. qͥa culpã in se
ꝓ qua debuisset ꝑcuti ñ inuenit: qͦd qͥdẽ
de illo & dñs ad diabolũ dixit. Cõmonisti me
aduersus eũ: ut affligerem eũ frustra. Ccͥo
ergo hec loquendo peccauit ⁊ qui uerbis
istis diuine de se & occulte sententie etiã
nesciendo consensit: Aut quid obest si a rec¬
titudine ueritatis humano iudicio uerba
nr̃a suꝑficietenꝰ discrepant ⁊ qñ in cordiᷤ car¬
dine ei compaginata ocordant: humane
aures uerba nr̃a. talia diiudicant. qualia
foras sonant: cliuina uͦ iudicia talia ea au¬
diunt. qualia ex intimis ꝓferunt᷑. Apud ho¬
mines cor ex uerhis: apud deũ uͦ uerba pen¬
santur ex corde. Beatus gͦ iob dũ hoc alt exte¬
rius qͦd interiꝰ dñs dixit ⁊ om̃e quod locutus

Expanded text:
ignorans, ut saepe jam dictum est, pro diluendis ignorans, ut saepe jam dictum est, pro diluendis peccatis se credidit et non pro augendis meritis flagellari; et idcirco judicium suum ad victoriam pervenire confisus est, quia culpam in se, pro qua debuisset percuti, non invenit. Quod quidem de illo et Dominus ad diabolum dixit: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra . Quid ergo haec loquendo peccavit, qui verbis istis divinae de se et occultae sententiae etiam nesciendo consensit? Aut quid obest si a rectitudine veritatis humano judicio verba nostra superficie tenus discrepant, quando in cordis 818 cardine ei compaginata concordant? Humanae aures verba nostra talia judicant qualia foris sonant ; divina vero judicia talia ea audiunt qualia ex intimis proferuntur. Apud homines cor ex verbis, apud Deum vero verba pensantur ex corde. Beatus ergo Job dum hoc ait exterius quod interius Dominus dixit, omne quod locutus
Abbreviated transcription (Latin):
gat᷑ : ce tc̃ ad iudiciũ ꝓuocet sermonib suiᷤ
deũ: ac si diceret. Ex nr̃a assertione cognoscat:
quia nequaqͣm diuine examinationi suffi¬
ciat. Et quia arrogantes uiri ñ solũ student
mepta dicere. s etiam multa: uersus qͥ se¬
quitur bene de illo frequenter infertur.
multa loquitur. in locutione sua semꝑ inci¬
pere studet ⁊ quatinꝰ inchoatione ip̃a suspen¬
sos auditores faciat: & eo accentuis taceant
quo quasi nouũ audire aliqͥd expectant.
Helui uͦ alia finiens. alia incessanter exor¬
ditur: ut ĩmensa loquacitas ꝑ subiuncta
semꝑ micia continuetur. Sequit᷑. Nũquid¬
equa tͥ uidetur tua cogitatio ut diceres ius¬
tior deo sum: Quia beatus iob iustiorem se
deo ñ dixerit. omĩs qui textũ hystorie legit
agnoscit: s dixit ⁊ pponat equitatẽ dtra me.
&e ꝑueniet ad uictoriã iudiciũ meũ: uitam
suam uidelicet pensans. & causas ꝑcussioni

Expanded text:
ngatur, et tunc ad judicium provocet sermonibus suis ngatur, et tunc ad judicium provocet sermonibus suis Deum. - Ac si diceret: Ex nostra assertione cognoscat, quia nequaquam divinae examinationi sufficiat. Et quia arrogantes viri non solum student inepta dicere, sed etiam multa; versus qui sequitur, bene de illo frequenter infertur.multa loquitur, in locutione sua semper incipere studet, quatenus inchoatione ipsa suspensos auditores faciat, ut eo attentius taceant, quo quasi novum audire aliquid exspectant. Eliu vero alia finiens, alia incessanter exorditur, ut immensa loquacitas per subjuncta semper initia continuetur. Sequituequa videtur tua cogitatio, ut diceres: Justior Deo sum? - Quia beatus Job justiorem se Deo non dixerit, omnis qui textum historiae legit agnoscit. Sed ait: « Proponat aequitatem contra me, et perveniet ad victoriam judicium meum . Vitam suam videlicet pensans, et causas percussionis
Abbreviated transcription (Latin):
ii. ꝓbetur iob usq ad finem: ne desinas ab
homine mniquitats. hominẽ iniquitatĩ uo¬
cat: quẽ ds iustũ p̃ omnib suꝑna atcestatio¬
ne denunciat. Et quia mutta adhuc subhac
indiscretione subincta sunt. breuit᷑ ea¬
estimo transcurrenda. Dicta enĩ que gra¬
uitate carent: interna expositione ñ inci¬
gent. Sequit᷑. Qui addit suꝑ peccata sua blaᷤ¬
phemiã. Accusat eũ & pro peccatis flagella
meruisse: & post flagella peccasse. Longe uero
aliter dñs uidicat: qui &e frustra flagella¬
tum insinuat : &e bona duplicia post flagel¬
la retribuit. Dena enĩ debetur culpe: non
p̃miũ. Beatus gͦ iob sine culꝑa locutus osten¬
ditur: quẽ post locutionẽ premia subsequim¬
tur. helui it̃aꝙ quia ꝓ dñi defensionib io¬
quens. de beato iob aliud qm olñs sentit: qͣsi
dum ꝓ uertrate uerba muultiplicat. a ueritate
discordat. Sequit᷑. Inter nos interim dstrm¬

Expanded text:
mi, probetur Job usque ad finem, ne desinas ab mi, probetur Job usque ad finem, ne desinas ab homine iniquitatis. Hominem iniquitatis vocat, quem Deus justum prae omnibus superna attestatione denuntiat. Et quia multa adhuc sub hac indiscretione subjuncta sunt, breviter ea aestimo transcurrenda. Dicta enim quae gravitate carent, intenta expositione non indigent. Sequitphemiam. - Accusat eum et pro peccatis suis flagella meruisse, et post flagellaliter Dominus judicat, qui et frustra flagellatum insinuat, et bona duplicia post flagella retribuit . Poena enim debetur culpae, non praemium. Beatus ergo Job sine culpa locutus ostenditur, quem post locutionem praemia subsequuntur . Eliu itaque, quia pro Domini defensionibus loquens, de beato Job aliud quam Dominus sentit, quasi dum pro veritate verba multiplicat, a veritate discordat. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
tate sua. & a uia sua impia: ip̃e quidẽ in im¬
pietate sua morietur : tu autẽ animã tuam
liberasti. Hanc sartaginẽ inter se ce ddiscipuloᷤᷤ
tores necesse est ut appetant ⁊eli ac̃dorib frigi:
ne cogantur post de torpore negligentie. igne
subditis: aluid qͦd iustis & ñ subditis debemꝰ.
Ad illoꝵ nos correptionẽ atq custocdiã. reden¬
darũ rationũ debet timor accendere: istoꝵ u̾ ue
nerationi. ip̃a ꝯsiderata equitas icłinare. S
arrogantes uiri quia huius formã discretioniᷤ
ignorant ÷ hoc iustis & ñ subditis exhibent. qͦd
a bonis precdicatorib fieri & iniustis & subdit᷑
uident: qui cũ ad feruorẽ muectionis inuiste
ꝓsiliunt. etiã ꝑ uerba maledictionis excecliit.
Qͥa enĩ nequaquã ꝓximos sicut se diligunt.
ꝓximis optare ñ desmunt. qͦd ip̃i fibimet eue¬
nire ꝑtimescunt. Uñ helui occultũ odiũ in ma¬
nifestatione maledictionis exucdans: ait. Pater

Expanded text:
tate sua, et a via sua impia, ipse quidem in imtate sua, et a via sua impia, ipse quidem in impietate sua morietur, tu autem animam tuam liberasti . Hanc sartaginem inter se et discipulos tores necesse est ut appetant zeli ardoribus frigi, ne cogantur post de torpore negligentiae igne subditis, aliud 817 quod justis et non subditis debemus. Ad illorum nos correptionem atque custodiam reddendarum rationum debet timor accendere; ad istorum vero venerationem ipsa considerata aequitas inclinare. Sed arrogantes viri, quia hujus formagnorant, hoc justis et non subditis exhibent, quod a bonis praedicatoribus fieri et injustis et subditis vident. Qui cum ad fervorem invectionis injuste prosiliunt, etiam per verba maledictionis excedunt. Quia enim nequaquam proximos sicut se diligunt, proximis optare non desinunt quod ipsi sibimet evenire pertimescunt. Unde Eliu occultum odium in manifestatione maledictionis exsudans, ait: Pater
Abbreviated transcription (Latin):
doctoris mentẽ ⁊ quam ⁊elus dei frigit et ex¬
crutiat: Unde ce paulus huius sartaginis in¬
cendebatur fricura: cum diceret. Qͥs infirmat᷑
&e ego ñ infirmor: Qs scandalirat᷑ & ego non
uror: Et quia quisquis zelo dei contra peccan¬
tes accendit᷑ forti in ppetuũ custodia muit᷑.
ne ex neglecta predicationis & regiminis cura
dãpnetur: recte dr pones eã murũ ferceũ int̾
te & inter ciuitatẽ. Sartago enĩ ferrea. murus
ferreus. inter ꝓpħ̃am & ciitatẽ ponit᷑: qͥa cũ
nunc fortẽ ⁊elum doctores exhibent. eundẽ ⁊elũ
post modũ inter se ce auditores suos fortẽ mu-¬
nitionẽ tenent ⁊ ne tunc ad iundictã destituti
sint. si nunc fuerint in correptione dissoluti.
hanc sartaginẽ propħa idemait int̾ se ce̾ audi¬
tores suos murum sumeret audiebat: cum ei
diumna uox p̃miteret clicens. Si tu annunti¬
aueris imꝑio. & ille ñ fuerit duersus ab ĩpie¬

Expanded text:
doctoris mentem quam zelus Domini frigit et exdoctoris mentem quam zelus Domini frigit et excruciat? Unde et Paulus hujus sartaginis incendebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? et quis scandalizatur, et ego non uror Et quia quisquis zelo Dei contra peccantes accenditur, forti in perpetuum custodia munitur, ne ex neglecta praedicationis et regiminis cura damnetur, recte dicitur: Pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem . Sartago enim ferrea murus ferreus inter prophetam et civitatem ponitur, quia cum nunc fortem zelum doctores exhibent, eumdem zelum postmodum inter se et auditores suos fortem munitionem tenent, ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione dissoluti. Hanc sartaginem propheta idem, ut inter se et auditores suos murum sumeret, audiebat, cum ei divina vox praemitteret, dicens: Si tu annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus ab impie
Abbreviated transcription (Latin):
te uirtutes roborent. recte subiungit᷑. & ecdi¬
ficabis munitiones. Munitiones quipe
sc̃s preclicator eclificat. qñ que uintutes
quib uitiis obuient. insinuare ñ cessal.
Et quia uirtutib crescentib plerũq bella
demptationis augentur: recte adhuc adcli¬
dit. Et apportabis aggerẽ. & clabis contra eã
castra: & pones arietes ingyro. Aggerẽ nã¬
q cõportat. qñ preclicator quieq molem
crescentis temptationis indicat: & contra
ierłm castra erigit. qñ recte unitentioni au¬
dientiũ hostis callidi cucũspectas. & quasi
incomprehensibiles insidias p̃dicit: acq in
gyro arietes ponit.qñ tẽptationũ aculeos
un hac uita nos undiq circundantes. et
uir tutũ murũ ꝑforantes inno¬
ferreã: & pones eã murũ ferreũ int̾ te & inter
ciitatẽ. ꝑ sarcaginẽ nãq fricura. ꝑ ferrũ uͦ
foetitudo ostenditur. Qͥd autẽ ita magistri atq

Expanded text:
tae virtutes roborent, recte subjungitur: Et aeditae virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando quae virtutes quibus vitiis obvient, insinuare non cessat. Et quia virtutibus crescentibus plerumque bella tentationis augentur, recte adhuc additur: Et comportabis aggerem; et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis indicat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumventiones quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque in gyro arietes ponit, quando tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innote et inter civitatem . Per sartaginem namque frixura, per ferrum vero fortitudo ostenditur. Quid autem ita magistri atque
Abbreviated transcription (Latin):
magistroꝵ sp̃em tenet̾ cuiqr. sume t̾ laterẽ
&e pones eũ coram te. & describes in eo cuita¬
tem ierłm: Doctores quippe sc̃ĩ sibi laterẽ su¬
munt: qñ terrenũ cor auditoꝵ ut doceant ap¬
prehendunt. Quẽ laterẽ corã se ponunt. qͥa
tota illud sollicitudinis intemione custo
cribere: quia predicando terrenis cordib
curant sũmoꝑe qͣnta sit suꝑne pacis uisio
demonstrare. Cui bene etiã d̃r: &e ordinabis
aduersus eam obsidionẽ: & edificabi muni¬
tiones. Sc̃i enĩ preclicatores obsidionẽ cuta
laterẽ in quo ierłm ciitas descripta estor¬
diuant: qnͣ terrene menti. s iã suꝑnã pa¬
triam requirenti. qͣnta eam in huius uite
tempore uitioꝵ ĩpugnat aduersitas demon¬
strant. Cũ enĩ unũquodq pecc̃m quomͦ ñt
insiclietur ostenditur. quasi obsidio circa
ierłm ciuitatẽ. uoce predicatoris ordinatur.
S quia ñ solũ insinuant. qͦm mentẽ insictłi¬
antia uitia expugnent. s etiã quom custodi¬

Expanded text:
ur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Doctores quippe sancti sibi laterem sumunt, quando terrenum cor auditorum ut doceant apprehendunt. Quem laterem coram se ponunt, quia tota illud sollicitudinis intentione custobentur describere, quia praedicando terrenis cordibus curant summopere quanta sit supernae pacis visio demonstrare. Cui bene etiam dicitur: Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones. Sancti enim praedicatores obsidionem circa laterem in quo Jerusalem civitas descripta est ordinant, quando terrenae menti, sed jam supernam patriam requirenti, quanta eam in hujus vitae tempore vitiorum impugnet adversitas demonstrant. Cum enim unumquodque peccatum quomodo menti insidietur ostenditur, quasi obsidio circa Jerusalem civitatem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum insinuant quomodo mentem insidiantia vitia expugnent, sed etiam quomodo custodi
Abbreviated transcription (Latin):
plina humilitatẽ custodiunt.⁊ ĩhumilitate
disciplinã. Paul̾ disciplinã tenuit. c̃ chorintiĩ
diceret. cũ eñi sit int̃ uos delus. ⁊ contentio. nõ
ne carnales estis. ⁊ scłm hominẽ ambulatis:
s humilitatẽ in disciplina ñ ꝑdidit. quia dep̃
dei: ut idip̃m dicatis om̃s ⁊ ñ sint in uob̾ scis¬
mata Rursũ humilitatẽ tenuit. cũ eisdẽ chorm¬
tiis loquens paulo latiꝰ fortassẽ qmͣ uoluerat se¬
met ip̃m rep̃hendit dicens. factꝰ sum insipiens:
s disciplinã in hac humilitate ñ ꝑdidit. quia
ilico adiunxit. uos me coegistis: Exemplũ mag¬

Expanded text:
plina humilitatem custodiunt, et in humilitate plina humilitatem custodiunt, et in humilitate disciplinam. Paulus disciplinam tenuit, cum Corinthiis diceret: Cum ne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Sed humilitatem in disciplina non perdidit, quia depreDei, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata . Rursum humilitatem tenuit, cum eisdem Corinthiis loquens paulo latius fortasse quam voluerat, semetipsum reprehendit, dicens: Factus sum insipiens . Sed disciplinam in hac humilitate non perdidit, quia il
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ne dulcedinis grãm. ñ amittunt. Nam se¬
pe ꝓ inquietudine referenda prauoꝵ duriciã
districti uigoris ad̾sumũt. s intꝰ caritatis ig¬
ne liquefiunt: atq eoꝵ amore ardent. ĩ quos
aspera correptione seuiunt: se q etiã eis intrin¬
secꝰ in secreto cordis humiliant. quos duns fo¬
ris animadu̾sionũ stimulis. qͣsi despiciendo ca¬
stigant. Plerũq autẽ ⁊ ñ despiciendo despiciunt
⁊ ñ oesperando desperant: uit tanto eos celeriꝰ a
culpa pauescere. ac resilire faciant. qnͣto iã qͣsi
uicintꝰ mortis foueã ostentant. Sepe ettã qͦdã
decenti mod̾amine: suas culpas corã discipłis
indicant: ut illi audientes discant. quom semet¬
ip̃os de suis actionib subtilit̾ rep̃hendãt Can¬
ta autẽ dispensatione se temꝑant. ut neq cũ
se erigunt. intrinsecꝰ nigidi sint. neq rursũ c̃
se humiliant extrinsecꝰ remissi: quia ⁊ in disce¬

Expanded text:
internae dulcedinis gratiam non amittunt. Nam saeinternae dulcedinis gratiam non amittunt. Nam saepe pro inquietudine refrenanda pravorum duritiam districti vigoris assumunt, sed intus charitatis igne liquefiunt, atque eorum amore ardent, in quos aspera correptione saeviunt; seque etiam eis intrinsecus in secreto cordis humiliant, quos foris duris animadversionum stimulis quasi despiciendo castigant. Plerumque autem et non despiciendo despiciunt, et non desperando desperant, ut tanto eos celerius a culpa pavescere ac resilire faciant, quanto jam quasi vicinius mortis foveam ostentant. Saepe etiam quodam decenti moderamine 781 suas culpas coram discipulis indicant, ut illi audientes discant quomodo semetipsos de suis actionibus subtiliter reprehendant. Tanta autem dispensatione se temperant, ut neque cum se erigunt intrinsecus rigidi sint, neque rursum cum se humiliant extrinsecus remissi, quia et in disci
Abbreviated transcription (Latin):
b : paulo post subdidit dicens. Cũ eñi sit int uos
delꝰ contentioᷤ. ñne carnales estis. ⁊ scd̾m hominẽ
ambulatis: Ecce qt laudib adaꝑta correptioniꝰ
u̾ba descendit: ecce in corde audientiũ. qmͣ blan¬
da fauoris manu. uiã districte increpationis
aꝑuit Priꝰnamq suꝑboꝵ brachia. studuit per
blandũntoꝵ uincula religare: ut postmodũ po¬
tuisset uulnꝰ suꝑbie. ferro correptionis incidete
Etant ꝓfecto in chorintiis. ⁊ que laudari debuis¬
sent: erant ⁊ que argui: Peritꝰ itaq medicꝰ. pͥus
sana m̃bra que circa uulnꝰ erant laudando pal¬
pauit. ⁊ postmodũ putridũ sinũ uulni̾s. ferien¬
dotransfiaxit. Habet gͦ inscĩs p̃dicatorib ad
utraq aptũ doctrine regnla pondꝰ suũ ut ⁊ recta
fauentes nutriant. ⁊ ꝑu̾sa animadu̾tentes ab
scidant: Non nũqmͣ uͭ etiã p̃dicatores iusti ri¬
gide ferinit: s aluid ẽ cũ iusticia stimulat. a¬
liud cũ suꝑbia inflat Insti cũ seuere corrigũt:

Expanded text:
o post subdidit, dicens: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ecce quibus laudibus ad aperta correptionis verba descendit; ecce in corde audientium quam blanda favoris manu viam districtae increpationis aperuit. Prius namque superborum brachia studuit per blandimentorum vincula religare, ut postmodum potuisset vulnus superbiae ferro correptionis incidere. Erant profecto in Corinthiis et quae laudari debuissent, erant et quae argui. Peritus itaque medicus prius sana membra, quae circa vulnus erant, laudando palpavit, et postmodum putridum sinum vulneris feriendo transfixit. Habet ergo in sanctis praedicatoribus ad utraque aptum doctrinae regula pondus suum, ut et recta faveni. Nonnunquam vero etiam praedicatores justi rigide feriunt. Sed aliud est cum justitia stimulat, aliud cum superbia inflat. Justi cum severe corrigunt,
Abbreviated transcription (Latin):
beatũ iob credidit: quia ustũ se in suis
oꝑib fuisse memorauit. Uerũ fortasse heli¬
ii diceret: si ea que beatꝰ iob de se ip̃e narraue¬
rat. ñ de illo hec eadẽ ip̃e cdiscipline auctor exis¬
timasset. Innocenter enĩ iob se asseruit flagella¬
tũ: quẽ łs eẽ phibuit frustra ꝑcussũ. Qͥd gͦ uox ꝑ¬
cussi supbũ sonuit: que a sententia ferientis
nullatẽnus liscrepaut: Incante sunt humi¬
les. qui se mendatio illaqueant. dũ arrogantiã
uitant: ĩmo mentiendo supbiunt ⁊ quia dtͣ
ueritatẽ se erigunt. quã relinquunt. Q eni ne¬
cessitate cogente uera de se loquitur bona: tan¬
tomagis humilitati iungit᷑ qͣnto &e ueritati so¬
ueritatis contra falsos apłõs. tot de se discipłis
fortia gesta narrauit: Cui numtrũ ueritati m¬
micus existeret: si abscondendo uirtutes ꝓpriã
p̃dicatoref erroꝵ p̃ualere ꝑmisisset. S quia ar¬

Expanded text:
beatum Job credidit, quia justum se in suis beatum Job credidit, quia justum se in suis operibus fuisse memoravit. Verum fortasse Eliu diceret, si ea quae beatus Job de seipso narraverat, non de illo haec eadem ipse disciplinae auctor existimasset. Innocenter enim Job se asseruit flagellatum, quem Deus etiam perhibuit frustra percussum . Quid ergo vox percussi superbum sonuit, quae a sententia ferientis nullatenus discrepavit? Incaute sunt humiles , qui se mendacio illaqueant, dum arrogantiam vitant; imo mentiendo superbiunt, quia contra veritatem se erigunt quam relinquunt. Qui enim, necessitate cogente, vera de se boto magis humilitati jungitur, quanto et veritati soaemulatione contra falsos apostolos tot de se discipulis fortia gesta narravit? Cui nimirum veritati inimicus existeret, si abscondendo virtutes proprias praedicatores errorum praevalere permisisset. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdbeato iob locũ loquencti tribute. humilitatẽ
se exhibuisse nidicauit. S sic̃ iã supradictũ est
quia mactione arrogantiũ. om̃e qͦd suꝑducto
sermone tegitur prumpente rursũ intentio¬
ne elationis aperit᷑: ciciꝰ helui ĩnotuit. quia
mente beatũ iob loqui postulante. Nã sequit᷑.¬
uiri intelligentes loquant᷑m. & uir sapiens
audiat me. Iob autẽ stulte locutꝰ est: & uerba
illiꝰ non sonant disciplinã. Eoce dũ quasi hu¬
militer beato iob loqui tribuit: quid intrin¬
atus iob loqui presumeret: qui quasi eius
incelligere uerba ñ posset. Et quia ñ solũ
ad loquendũ. s etiam ad audiendũ beatũ
uir sapiens aucliat me: ac si diceret. huic lo
qui iniuste conceditur: qui etiã audire uer¬
ba sapientiũ ñ mecetur. Atq mox aꝑte quã
despecta de illo sentiat. manifestat: clicenᷤ.
Iob autẽ stulte locutus est: & uerba illiꝰ ñ so¬
nant ddisciplinã. Sine disciplina locutum

Expanded text:
quod beato Job locum loquendi tribuit, humilitatem quod beato Job locum loquendi tribuit, humilitatem se exhibuisse indicavit. Sed, sicut supra dictum est, quia in actione arrogantium omne quod superducto sermone tegitur, prorumpente rursum intentione elationis aperitur, citius Eliu innotuit qua mente beatum Job loqui postulavit. Nam sequitiri intellegentes loquantur mihi et vir sapiens audiat me Iob autem stulte locutus est et verba illius non sonant disciplinam pater mi militer beato Job loqui tribuit, quod intrinato Job loqui praesumeret, qui quasi ejus intelligere verba non posset. Et quia non solum ad loquendum, sed etiam ad audiendum beatum Vir sapiens audiat me. - Ac si qui injuste conceditur, qui etiam audire verba sapientium non meretur. Atque mox aperte, quam despecta de illo sentiat, manifestat, dicens: Job autem stulte locutus est, et verba illius non sonant disciplinam. Sine disciplina locutum
Abbreviated transcription (Latin):
ante oculos cordis. quia districtũ dei iudiciũ
tanto ueriꝰ tunc suꝑ eos mitigabit᷑. qͣnto nunc
posse euadere ñ ignorant. helui gͦ typũ cuncto¬
rum arrogantium tenens. & magis eligens
eterna inuectione peuti. qm temporaliter in¬
crepari: dicat. Nũquid a de ds expetet eã. quia
displicuit tͥ: Quia uͦ ẽẽ culpabiliores solent
hi qui loqui incontentione inchoarit. qͣm qͥ
respondent: subdidit dicens. Tu enĩcepisti lo¬
qui: & ñ ego. Eo se innocentẽ creclidit. qͦ ꝓul¬
satus erupit: miirũ nesciens. quia ĩnocentiã
ñ dempore defenditur. s ratione. Quid enĩ eiꝰ
defensionib adminiculat᷑ ⁊ qͦd &e si tacentiil¬
la uitulit. recte tam̃ inchoanti praua respondr
Postqm uͦ in uerbis elationis ostendit᷑: ecce
iterũ sub requisitionis uelamine palliatur.
melius nosti loquere. nimis hoc ip̃m suꝑbis¬
se est. de melioris scientia dubitasse: hoc tamen

Expanded text:
ante oculos cordis quia districtum Dei judicium ante oculos cordis quia districtum Dei judicium tanto verius tunc super eos mitigabitur, quanto nunc posse evadere non ignorant. Eliu ergo typum cunctorum arrogantium tenens, et magis eligens aeterna invectione percuti, quam temporaliter increpari, dicat: Nunquid a te Deus expetit eam, quia displicuit tibi? Quia vero esse culpabiliores solent hi qui loqui in contentione inchoant, quam qui respondent, subdiditqui, et non ego. - Eo se innocentem credidit, quo pulsatus erupit, nimirum nesciens quia innocentia non tempore defenditur, sed radefensionibus adminiculatur, quod etsi tacenti nulla intulit, recte tamen inchoanti prava respondit? Postquam vero in verbis elationis ostenditur, ecce iterum sub requisitionis velamine palliatur, melius nosti, loquere, nimis hoc ipsum superbisse est, de melioris scientia dubitasse. Hoc tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
moꝑe placere cupiunt: eiꝰ solus destimonrũ
requirunt. ꝑuersi qͦ quia iustoꝵ uitã deset̃.
s ñnũqm eloqͥa secunt᷑ cũ de suis malega¬
tis increpantur: hoc assumunt in argum̃to
defensionis: qͦd iusti ꝓferunt cũ testimonio pu¬
ritatis. Unde eis &e dsuetudo iã facta est: ut si
quis eos de factis suis arguat. dei magis iuddi¬
ciũ qmͣ hominũ querant. A deo enĩ & cũ se dãp¬
nandos nouerint iudicari ñ metuunt: & iudi¬
cari ab hominib erubescẽ. Sponunt gͦ maius
cͦd ñ meniunt: ut hoc minus declinare uale¬
aut qͦd erubescunt. Scriptũ quippe est. Unꝰqͥsꝙ
tio uniꝰcuiꝰq manifesta est. exinde modo micͥ
colligunt. ut etiã puersa uniꝰtuiꝰq actio sit secu¬
ra: ne modo eam quilibet iuistus arguendo cĩ¬
cutiat. a qua constat qͦdi iudicio alienꝰ exis¬
tat. At contra pioꝵ conscientie grande sibio¬
ferri p̃miũ credunt: cũ de quibdam m suis il¬
licitis actionib arguunt᷑. Proponunt enim

Expanded text:
 solius testimonium requirunt. Perversi quoque, quia justorum vitam deserunt, sed nonnunquam eloquia sequuntur, cum de suis male gestis increpantur, hoc assumunt in argumentum defensionis, quod justi proferunt in testimonium puritatis. Unde eis et consuetudo jam facta est, ut si quis eos de factis suis arguat, Dei magis judicium quam hominum quaerant. A Deo enim et cum se damnandos noverint, judicari non metuunt, et judicari ab hominibus erubescunt. Proponunt ergo majus quod non metuunt, ut hoc minus declinare valeant quod erubescunt. Scriptum quippe est: Unusquisqtio uniuscujusque manifesta est, exinde modo iniqui colligunt, ut etiam perversa uniuscujusque actio sit secura; ne modo eam quilibet justus arguendo discutiat, a qua constat quod in judicio alienus existat. At contra piorum conscientiae grande sibi conferri praemium credunt, cum de quibusdam modo suis actionibus illicitis arguuntur. Proponunt etenim