comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Proinde illȩ male utentes patre. hoc est male uten¬
tes lege. generauerunt moabitas: ꝑ quos significan¬
tur oꝑa mala. Inde tribulatio ȩcclȩ: inde olla e¬
bulliens. De hac olla: quodam loco ꝑ ꝓpħam dicit᷑.
Oua succensa ab aquilone. Unde nisi a partibus
diabolit qui dixit. ponam sedem meam ad aqui¬
lonem: Tribulationes ergo maximȩ non oriunt᷑
aduersus eccłam: nisi ab eis qui lege male utun¬
tur. Quid ergos Defectura est hinc ȩccłas et ꝓpt̃
ollam idest abundantiam scandalorum non
erit ꝑseuerat᷑a usq infinem: Nonne iudas
rex illius predixit hoc eis Nonne ait illir quoniã
abundauit inquitas. refrigescet caritas multo¬
rume Olla bulliente: caritas refrigescit. Quare
non potius o caritas et tu contra ollam feruescis:
An ignoras tibi esse dictum cum de illa ab un¬
dantia scandalorum rex tuus loqueretur qui
pseuerauerit usq in finem. hic saluus erit: Pa

Expanded text:
Proinde male illae utentes patre, hoc est male utenProinde male illae utentes patre, hoc est male utentes lege, generaverunt Moabitas; per quos significantur opera mala. Inde tribulatio Ecclesiae, inde olla ebulliens. De hac olla quodam loco prophetiae dicitur: Olla succensa ab aquilone . Unde nisi a partibus diaboli qui dixit: Ponam sedem meam ad aquilonem ? Tribulationes ergo maximae non oriuntur adversum Ecclesiam, nisi ab eis qui lege male utuntur. Quid ergo? Defectura est hinc Ecclesia, et propter ollam, id est abundantiam scandalorum, non erit perseveratura usque in finem? Nonne Juda rex illius praedixit hoc ei? Nonne ait illi: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum ? Olla bulliente charitas refrigescit. Quare non potius, o charitas, et tu contra ollam fervescis? An ignoras tibi esse dictum, cum de illa abundantia scandalorum rex tuus loqueretur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit? Persevera
Abbreviated transcription (Latin):
transierit: sequitur fructificatio. Iuda rex meus.
Ergo quia iuida rex meus: moab olla spei meȩ.
Moab: intelligitur in gentibus. Nata est enim ista
gens de peccato: nata est ista gens de filiabus loth.
quȩ cum patre in ebriato concubuerunt: male
utentes patre. Melius erat ut steriles remanerent:
quam sic matres fierent. Erat autem illa figura
queclam illorum: qui male utuntur lege. Nolite
enim adtendere: quia lex in latina lingua femi¬
nini generis est: in greca masculini est. Sel siue
sit feminini generis in loquendo. siue masculini:
non prescribit ueritati locutio. Rex enim magis
masculinam uim habet: quia regit non regitur.
Porro autem apłs paulus quid ait: Bona est lex:
siquis ea legitime utatur. Illȩ enim filiȩ loth. non
legitime usȩ sunt patre. Quomodo autem nascun
tur oꝑa bona cum quisq lege bene utitur: sic nas¬
cuntur oꝑa mala cum quisq lege male utitur.

Expanded text:
transierit, sequetur fructificatio. Juda rex meus. transierit, sequetur fructificatio. Juda rex meus. Ergo quia Juda rex meus: Moab olla spei meae. Moab intelligitur in Gentibus. Nata est enim ista gens de peccato, nata est ista gens de filiabus Lot quae cum patre inebriato concubuerunt, male utentes patre . Melius erat ut steriles remanerent, quam sic matres fierent. Erat autem illa figura quaedam eorum qui male utuntur lege. Nolite enim attendere quia lex in latina lingua feminini generis est; in graeca masculini est: sed sive sit feminini generis in loquendo, sive masculini, non praescribit veritati locutio. Lex enim magis masculinam vim habet, quia regit, non regitur. Porro autem apostolus Paulus quid asi quis ea legitime utatur. Illae autem filiae Loth non legitime ustur opera bona, cum quisque lege bene utitur: sic nascuntur opera mala, cum lege quisque male utitur.
Abbreviated transcription (Latin):
erat uirtus: apparebat infirmitas. O magnum
granum. Certe infirmus est pendens: certe ante
cum pleps illa caput agitabat: certe dixeriuit.
si filius dei est. descendat de cruce. Audi fortitu¬
diuem eius. Quod infirmum est dei: fortius est ho-¬
minibus. Merito tanta fructificatio consecuta est.
bu uida. Quis uida: nisi cui dixit ipse iacob. iuda
te lauclabunt fr̃s tiu: Iuda rex meus. Quid ergo
timeam: quando uidas rex meus dicit. nolite ti¬
mere eos qui corpus occidunt: Iuda rex meus mo¬
ab olla spei mee. Quare olla: Quia tribulatio. Qua¬
re spei meȩ: Quia precessit iuida rex ineus. Quia
enim precessit: tu sequere. Quid times: Qua preces¬
sit: Per tribulationes: ꝑ angustias: ꝑ opprobria. Sed¬
septa erat uia ante quam transiret: postea quam
transis sequere. Iam patet uia illius. transi tu.¬
Singularis ego sum inquit: sed quousꝙ transeam.
Singulare est granum: secl quousq transeat. Cum

Expanded text:
erat virtus; apparebat infirmitas. O magnum erat virtus; apparebat infirmitas. O magnum granum! Certe infirmus est pendens, certe ante illum caput plebs illa agitavit, certe dixerunt: Si Filius Dei est, descendat de cruce . Audi fortitudinem ejus: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Merito tanta fructificatio consecuta est: bu Juda. Quis Juda, nisi cui dixit ipse Jacob: Juda, te laudabunt fratres tui ? Juda rex meus. Quid ergo timeam, quando Juda rex meus dicit: Nolite timere eos qui occidunt corpus ? Juda rex meus: Moab olla spei meae. Quare, olla? Quia tribulatio. Quare, spei meae? Quia praecessit Juda rex meus. Qua enim praecessit, tu sequi quid times? Qua praecessit? Per tribulationes, per angustias, per opprobria. Septa erat via, sed antequam transiret: posteaquam transiit, sequere; jam patet via illius transitu.Singularis ego sum, inquit, sed quousque transeam : singulare granum, sed quoadusque transeat; cum
Abbreviated transcription (Latin):
ẜrgo erat confusio ȩccłȩ aliquando: quam modo ob¬
uta est. Confusionis enim et ignominiȩ iudiutatis
suȩ: iam non est memor. Nodo iam nemo uel memi¬
nit illius confusionis: quando ignominia erat esse
xp̃ianum. Iam nemo meminit iam om̃s obliti sunt:
iam meus est manasses. Et effrem fortitudo capi.¬
tis mei. Effrem fruetificatio interpretatur. Mea est
inquit fructificatio. Et hȩc fructificatio: fortitudo
est capitis mei. Caput enim meum: xp̃c est. Et un¬
de fructificatio fortitudinis eius: Quia granum¬
nisi caderet in terram: non multiplicaretur: solũ
remaneret. Cecidit ergo in terram xp̃c in passione:
et secuta est fructificatio in resurrectione. Et effr̃e
fortitudo capitis mei. Pendebat et contempnebat᷑:
granum erat intus: habebat uires trabendi post
se om̃ia. Quomodo in grano numeri seminum laten¬
tium in terra iactum nescio quid apparet oculis:
sed uis conuertens in se matheriam et ꝓferens fru¬
ctum abscondita est: sic in xp̃i cruce abscondita

Expanded text:
ergo confusio Ecclesiae aliquando, quam modo oblita est: confusionis enim et ignominiae viduitatis suae jam non est memor. Quando nit illius confusionis, quando ignominia erat esse christianum; jam nemo meminit, jam omnes obliti sunt, jam meus est Manasses. Et Ephraem fortitudo capitis mei. Ephraem Fructificatio interpretatur. Mea, inquit, fructificatio, et haec fructificatio fortitudo est capitis mei. Caput enim meum Christus est. Et unde fructificatio fortitudo ejus? Quia nisi granum caderet in terram, non multiplicaretur, solum remaneret. Cecidit ergo in terram Christus in passione, et secuta est fructificatio in resurrectione. Et Ephraem fortitudo capitis mei. Pendebat et contemnebatur: granum erat intus, habebat vires trahendi post se omnia . Quomodo in grano numeri seminum latent; abjectum nescio quid apparet oculis, sed vis convertens in se materiam et proferens fructum abscondita est: sic in Christi cruce abscondita
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ qui non egredieris inuirtutibus nr̃is: da nob
auxilium de tribulatione: et uana salus homi¬
nis. Eant nunc qui salutem non habent: et optẽt
salutem temporalem suis. quȩ est uana uetustas.
Da nobis auxilium. Inde da unde putabaris de¬
serere: inde subueni. Da nobis auxilium de tribu
nos. Non faciemus uirtutem in gladio: non in equis:
non in loricis. non inscutis: non in potentatu exerci¬
tus: non foris. Sed ubi: Intus: ubi latemus. Ubi intus:
Indeo faciemus uirtutem: et quasi abiecti: et quasi
conculcati: quasi nullius momenti homines erimus:
ꝑferenclo: usq in finem ꝑseueranclo. In dõ fecerunt
uirtutem: fecit et ipse quod sequitur. Ad nichilum
deducet inimicos eorum. Ubi sunt modo inunici
martyrum: nisi forte quia ebriosi eo modo calicibꝰ
ꝑsecuntur: quos tunc furiosi lapidibus ꝑsequebaut᷑:¬

Expanded text:
s, qui non egredieris in virtutibus nostris, Da nobis auxilium de tribulatione; et vana salus hominis. Eant nunc qui salem non habent, et optent salutem temporalem suis, quae est vana vetustas. Da nobis auxilium: inde da unde putabaris deserere, inde subveni. Da nobis auxilium de tribultros. Non faciemus virtutem in gladio, non in equis, non in loricis, non in scutis, non in potentatu exercitus; non foris. Sed ubi? Intus, ubi latemus. Ubi intus? In Deo faciemus virtutem: et quasi abjecti, et quasi conculcati, quasi nullius momenti homines erimus, perferendo, usque in finem perseverando, in Deo fecerunt virtutem. Fecit et ipse quod sequitur: ad nihilum deduxit inimicos eorum. Ubi sunt modo inimici martyrum, nisi forte quia modo eos ebriosi calicibus persequuntur, quos tunc furiosi lapidibus persequebant
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam deserti. tanquam sine adiutore: Quomo¬
do as̃ intus oꝑabatur: Quomodo intus consolabat᷑:
Quomodo cdulcem eis faciebat spem uite eternȩ:
Quomodo non deserebat corcla eorum ubi homo
habitabat in silentio: bene si bonus. male si malus:
Nunquid ergo quia non egrediebatur in uirtuti¬
bus eorum⁊ ideo deserebat: Nonne magis uon egre¬
diendo in uirtutibus eorum deduxit ȩccłam usꝙ¬
in hanc iclumeam: deduxit ȩccłam usq inciuitatẽ
cireumstantiȩ: Si bellare enim uellet ȩccła. et in gla¬
dio utit uideretur ꝓuita presenti pugnare. Quia

Expanded text:
tanquam deserti, tanquam sine adjutore? Quomotanquam deserti, tanquam sine adjutore? Quomodo Deus operabatur intus? quomodo intus consolabatur? quomodo eis dulcem faciebat spem vitae aeternae? quomodo non deserebat corda eorum, ubi homo habitabat in silentio, bene si bonus, male si malus? Numquid ergo quia non egrediebatur in virtutibus eorum, ideo deserebat? Nonne magis non egrediendo in virtutibus eorum, deduxit Ecclesiam usque ad Idumaeam, deduxit Ecclesiam usque in civitatem circumstantiae? Si enim bellare vellet Ecclesia et gladio uti, videret
Abbreviated transcription (Latin):
i ea qretieris cis in uirtutibus nr̃is tu dedu¬
ces. Quid est non egredieris in uirtutibus nr̃is: Se¬
uiturus est mundus: conculcaturus est uos iun¬
clus: futurus est aceruiis testimonii effuso martyrum
sanguine: et dicturi sunt pagani seuientes. Ubi est cds̃
eorum: Tunc non egredieris cdis iniurtutibus nr̃is.
Non contra eos apparebis: non ostendes potentiain
tuam qualem ostencdisti in clauicd. in moyse. in iħu
naue. quando eorum fortitudini gentes cesserunt:
et strage facta. magnaq reddita uastitate in terram
quam ꝓmisisti plebem tuam inchixisti. Hoc tunc ñ
facies. Nlon egredieris ds̃ in uirtutibus nr̃is: sed intꝰ
opaberis. Quid est non egredieris: Non apparebis.
Certe enim quando cathenati martyres duceban¬
tur: quando includebantur in carcerer quando
ludibrio habendi ꝓducebantur. quando bestiis
subrigebantur. quando ꝑeutiebantur ferro: quan¬
do igne creiabantur: nonne contempnebantur

Expanded text:
non egredieris Deus in virtutibus nostris, tu dedunon egredieris Deus in virtutibus nostris, tu deduces. Quid est, non egredieris in virtutibus nostris? Saeviturus est mundus, conculcaturus est nos mundus, futurus est acervus testimonii effuso martyrum sanguine, et dicturi sunt Pagani saevientes: Ubi est Deus eorum ? Tunc non egredieris, Deus, in virtutibus nostris: non contra eos apparebis; non ostendes potentiam tuam, qualem ostendisti in David, in Moyse, in Jesu Nave, quando eorum fortitudini Gentes cesserunt, et strage facta, magnaque reddita vastitate, in terram quam promisisti, plebem tuam induxisti. Hoc tunc non facies; non egredieris, Deus, in virtutibus nostris, sed intus operaberis. Quid est, non egredieris? Non apparebis. Certe enim quando catenati martyres ducebantur, quando includebantur in carcere, quando ludibrio habendi producebantur, quando bestiis subrigebantur quando percutiebantur ferro, quando igne cremabantur, nonne contemnebantur
Abbreviated transcription (Latin):
n noutatem circuinstantiȩ: Quȩ est ciuitas cir¬
antitie. Si meministis iam eam cominemoraui m
ibpeino ubi dictum est: et circuibunt cuutatem.
brinstantiȩ enum ciuitas: gentium circumfusio est.
b nrtumfusio gentium: in metlio habebat unam
gutin ucieorum. colentem unum deum. Cetera
artinsisio gentium idolis supplicabat: demonibꝰ
sruibut. Et mystice uocata est ciuitas circum¬
stantie: quia undiq gentes se circumfuderant:
tucireunsteterant quȩ colebat unum dm̃. Quis
deducet me in ciuitatem circumstantiȩ: Quis nisi
C hoc uiit dicere: quomodo decducet ꝑ illas nu¬
ui de quibus dictum est. uox tonitrui tui in rota:
Ata ipsa est ciuitas circunistantiȩ: quȩ dicta est
nea idest orbis terrarum. Quis declucet me inci¬
litam circumstantiȩ: Quis declucet me usꝙ
midumeam. Ilest ut regnẽm etiam terrenis: ut
ne uenerentur etiam qui de me non sunt. qui cle
lisinos. Sed quare repulisti nos: Quia destru¬
ollus. Quare destruxisti nos: Quia iratus es et

Expanded text:
circumstantiae? Quae est civitas circumstantiae? Si meministis, jam eam commemoravi in alio psalmo, ubi dictum est: Et circumibunt civitatem. Circumstantiae enim civitas, Gentium circumfusio est; quae circumfusio Gentium in medio habebat unam gentem Judaeorum, colentem unum Deum: caetera circumfusio Gentium idolis supplicabat, daemonibus serviebat. Et mystice vocata est civitas circumstantiae; quia undique se Gentes circumfuderant, et ei circumsteterant quae colebat unum Deum. Quis deducet me in civitatem Hoc vult dicere, quomodo deducet per illas nubes, de quibus dictum est: Vox tonitrui tui in rota . Rota ipsa est civitas circumstantiae, quae dicta est rota, id est orbis terrarum. Quis deducet me in civitatem circumstantiae? Quis deducet me usque in Idumaeam? id est, ut regnem etiam terrenis, ut me venerentur etiam qui de me non sunt, qui de  nos repulisti? Sed quare repulisti nos? Quia destruxisti nos. Quare destruxisti nos? Quia iratus es, et
Abbreviated transcription (Latin):
sus sibet interpretationis suȩ uocem: et mag
nsienmenti. Interpretatur enim aceruus testi¬
noni. liantus aceruis testimonii in martyribꝰ:
husist galaad: meus est aceruus testimorui:
maliunt martyres ueri. Moriantur alii ꝓ uetusta
untite sine sale: nunquid ꝑtinent ad aceriũi
temonii: Quia et si traclidero corpus meum ut
utdiam. caritatem autem non habeam: nichil mi¬
m ꝑcdest. Cum enim quodam loco moneret dñs
de pice retinenda: premisit. Salem babete inquit
pliad. Selgalaad idest aceruus testimonii: in
nagna tribulatione euidenter factus est. Tunc ig-¬
nominiosa ȩccła erat in om̃ibus hominibus: tunc
opeorium illi uiduȩ obiectabatur quia xp̃i erat:
quasgnum crucis infronte portabat. Nondum e¬
nat hono erimen erat. tunc. Quando ergo non
bono sed eriumen erat: tunc factus est aceruus testi¬
mon. E ꝑaceruum testimonii. dilatata est cari

Expanded text:
laad habet interpretationis suae vocem et magni laad habet interpretationis suae vocem et magni sacramenti: interpretatur enim Acervus testimonii. Quantus acervus testimonii in martyribus? Meus est Galaad: meus est acervus testimonii, mei sunt Martyres veri. Moriantur alii pro vetusta vanitate sua sine sale; numquid pertinent ad acervum testimonii? Quia et si tradidero corpus meum ita ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Cum autem quodam loco moneret Dominus de pace retinenda, praemisit salem: Habete, inquitGalaad: sed Galaad, id est acervus testimonii, in magna tribulatione evidenter factus est. Tunc ignominiosa Ecclesia erat in hominibus, tunc opprobrium illi viduae objectabatur, quia Christi erat, quia signum crucis in fronte portabat: nondum erat honor; crimen erat tunc. Quando ergo non honor, sed crimen erat, tunc factus est acervus testimonii; et per acervum testimonii dilatata est chari
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce inuenimus quemadiodum ȩccła diuid
sicimam: quomodo diuidit humeros. Sedͥins
minis interpretationem diuiduntur hunit
ut alios grauent peccata suar alii tollant lis
xp̃i.Humeros enim pios querebat cum dicas
Iugum enim meum leue est: et sarcina mealis
sarcina pennas habet. Nam et aui si penil
trahas. quasi onus tollis: et quo magis onuis l¬
listir eo magis in terra remanebit. Quamn ps
usluissi. iacet. non uolat. quia tulisti onuis.
unlus et uolat. Taus est xp̃i sarcina. Portent
snssomines: non sint pigris non acttendan
uauieam ferre nolunt: ferant illam qui
e inueniant quam sit leuis. quam sua
Qun iocunda. quam rapiens in cęlum: et
atema eripiens. Diuiclam sicimam: et conualiẽ
iuloium dimetiar. fõrte ꝓpter oues iacob
comiaus tabernaculorum intelligitur gens iu
plis somina sunt ista lecta in litteris cdei. Ga¬

Expanded text:
. Ecce invenimus quemadmodum Ecclesia dividat . Ecce invenimus quemadmodum Ecclesia dividat Sichimam. Quomodo dividit humeros, secundum nominis interpretationem? Dividuntur humeri, ut alios gravent peccata sua, alii tollant sarcinam Christi. Humeros enim pios quaerebat, cum diceret: Jugum enim meum lene est, et sarcina mea levis sarcina pennas habet. Nam et avi si pennas detrahas, quasi onus tollis; et quo magis onus abstulisti, eo magis in terra remanebit. Quam exonerare voluisti, jacet: non volat, quia tulisti onus; redeat onus, et volat. Talis est Christi sarcina. Portent illam homines; non sint pigri: non attendantur illi qui eam ferre nolunt; ferant illam qui volunt, et invenient quam sit levis, quam suavis, quam jucunda, quam rapiens in coelum et a terra eripiens. Dividam Sichimam, et convallem tabernaculorum dimetiar. Forte propter oves Jacob, convallis tabernaculorum intelligitur gens Jud 9. Meus est Galaad. Nomina sunt ista lecta in Litteris Dei. Ga
Abbreviated transcription (Latin):
est: cds locutus est in scõ suo. Non uerba cdiet q
deus locutus est: sed quoniam ds̃ locutus est ins
suor nec fieri aliquid potest. nisi quem aclinodi
locittus est dĩ. Consequenter ista conueniunt. le¬
bor et diuilam sicunam: et conuallem taber¬
lorum dimetiar. Sicuna. humeri interprtate
Sccłm historiam uero: ia cob rediens a laban b¬
ro suo cum om̃ibus suis: abscondit iclola insit
quȩ afferebat de syria: udi diu ꝑegrinatus tes
aliquanclo inde ueniebat. Tabernacła aitent
cit ibi ꝓpter oues suas et armenta: et appellan
locum illum tabernacła. Et hȩc diuiclam mit¬
idest ȩccłam. Quid est cliuidam sicimam: Siua
historiam ubi abscondita sunt idola refentir
gentes significat. Diuido gentes. Quicd est cdu
Non enim om̃ium est fides. Quid est diuicli
creclent: alii non creclent. Secl tamen nont¬
ant qui credunt: inter illos qui non creclit
Diuisi sunt enim nunc fide: postea diuidiri
in udicio. Oues ad dexteram: hedos ad sint

Expanded text:
locutus est in sancto suo. Non verba dicit quae Deus locutus est; sed quoniam Deus locutus est in sancto suo, nec fieri aliquid potest, nisi quemadmodum locutus est Deus, consequenter ista eveniunt: Laetabor, et dividam Sichimam, et convallem tabernaculorum dimetiar. Sichima Humeri interpretantur. Secundum historiam vero, Jacob rediens a Laban socero suo cum omnibus suis, abscondit idola in Sichima quae habebat de Syria, ubi diu peregrinatus, tandem aliquando inde veniebat . Tabernacula autem fecit ibi propter oves suas et armenta, et appellavit locum illum Tabernacula . Et haec dividam, inquit Ecclesia. Quid est hoc, dividam Sichimam? Si ad historiam ubi abscondita sunt idola referatur, Gentes significat. Divido Gentes. Quid est, divido? Non enim omnium est fides . Quid est divido? Alii credent, alii non credent: sed tamen non timeant qui credunt, inter illos qui non credunt. Divisi sunt enim nunc fide; postea dividentur in judicio, oves ad dexteram, haedi ad sinistram
Abbreviated transcription (Latin):
est: sed tamen homo est. qui aliquando quod ꝓ¬
mittit facere uult et non potest. Tu de clõ non est
quod timeas: quia uerax est constat: quia om̃ipo¬
tens est constat. Fallere non potest: habet unde fa¬
ciat. Quid ergo times ne decipiaris. Opus est ut
tu te non clecipias et ꝑseueres usꝙ in finem: am
turus est quod ꝓmisit. Deus locuttus est in eo siuel
quo sc̃o suor Ds erat in xp̃o: munclum reconci

Expanded text:
est. Sed tamen homo est, qui aliquando quod pest. Sed tamen homo est, qui aliquando quod promisit facere vult, et non potest. De Deo non est quod tu timeas: quia verax est, constat; quia omnipotens est, constat; fallere te non potest, habet unde faciat. Quid ergo times ne decipiaris? Opus est ut tu te non decipias, et perseveres usque in finem, cum daturus est quod promisit. Deus locutus est in sancto suo
Abbreviated transcription (Latin):
cari sccłm scłm et non exaudiri: ad uitam autem
ȩternam semꝑ exaudiri. Quis enim non sanitatem
petat cum egrotat: Et tamen forte aclhuc egrota¬
re illi utile est. Potest fieri ut hinc non exaudiaris:
non tamen exaudiaris ad uoluntatem: ut exaudi¬
aris ad utilitatem. At uero cum illud petis ut clet
tibi uitam ęternam deus: ut det tibi regnum cęlo¬
rum deus ut det tibi ad dexteram filii sui stare
cum uenerit iudicare terram: securus esto. Acci¬
pies si modo non accipis: non enim iam uenit tem¬
pus ut accipias. Exaudris: et nescis. Quod petis
agitur: et si nescis in quo agitur. In raclice res est:
nonclum in fructu. Saluum me fac dextera tua
times ne non fiat quod ds̃ locutus est: Si haberes
aliquem grauem amicum et sapientemt quomo¬
do diceres: Ille locutus est hȩc: fiat necesse est quod
locutus est. Uir grauis est. non leuitate utiturꝰ ñ
facile de sententia dimouetur: quod ꝓmisit fixũ

Expanded text:
cari secundum saeculum, et non exaudiri; ad vitam autem cari secundum saeculum, et non exaudiri; ad vitam autem aeternam semper exaudiri. Quis enim sanitatem non petat, cum aegrotat? Et tamen forte adhuc aegrotare ei utile est. Potest fieri ut hinc non exaudiaris: non tamen exaudiris ad voluntatem, ut exaudiaris ad utilitatem. At vero cum illud petis, ut det tibi vitam aeternam Deus, ut det tibi regnum coelorum Deus, ut det tibi ad dexteram Filii sui stare, cum venerit judicare terram; securus esto; accipies, si modo non accipis: non enim jam venit tempus ut accipias. Exaudiris, et nescis: quod petis agitur, etsi nescis in quo agitur. In radice res est, nondum in fructu. Salvum me fac dextera tua,times ne non fiat quod Deus locutus est? Si haberes aliquem gravem amicum et sapientem, quomodo diceres? Ille locutus est haec, fiat necesse est quod locutus est: vir gravis est, non levitate utitur, non facile de sententia dimovetur, quod promisit fixum
Abbreviated transcription (Latin):
fac dextera tua et exaudime. Dextera tua clñe
saluum me fac. Ita saluum me fac: ut ad dexterã
stem. Ita saluum me fac dextera tua. Non salu¬
tem temporalem peto: de hac fiat uoluntas tua.
Ad tempus quid nobis ꝓsit: penitus ignoramus.
Quid enim oremus sicut oportet nescimus: sed
saluum me fac cdextera tuar ut et si in tempore
isto tribulationes aliquas patior. transacta nocte¬
om̃ium tribulationum. ad dexteram inueniar in¬
ter oues: non acl sinistram inter heclos. Saluum me
fac clextera tua et exaudi me: quia iam illud peto
quod clare uis. Non uerbis clelictorum meorum
insipientiam michi: sed utiq ad cominunionem
addendo saporem de ualle salinarum ut in tri-¬
bulatione nouerim quid petam. Peto enim uitam
ȩternam. Ergo exaudi me: quia dexteram tuam
peto. Intelligat ergo caritas ur̃a. om̃em fidelem ba¬
bentem in corde uerbum dei cum timore. timentem
iudicium futurum. uiuentem ꝓbabiliter. ne de illo
blasphemetur nomen scm̃ dñi eius. iulta depre¬

Expanded text:
fac dextera tua, et exaudi me. Dextera tua, Domine, salvum me fac: ita salvum me fac, ut ad dexteram stem. Salvum me fac dextera tua: non salutem temporalem peto; de hac fiat voluntas tua. Ad tempus quid nobis prosit, penitus ignoramus; quid enim oremus sicut oportet, nescimus : sed salvum me fac dextera tua, ut etsi in tempore isto tribulationes aliquas patiar, transacta nocteomnium tribulationum ad dexteram inveniar inter oves, non ad sinistram inter haedos. Salvum me fac dextera tua, et exaudi me. Quia jam illud peto quod dare vis; non verbis delictorum meorum insipientiam mihi ; sed utique ad commonitionem, addendo saporem de valle salinarum, ut in tribulatione noverim quid petam: peto autem vitam aeternam ergo exaudi me, quia dexteram tuam peto. Intelligat ergo Charitas Vestra omnem fidelem habentem in corde verbum Dei, cum timore timentem judicium futurum, viventem probabiliter, ne de illo blasphemetur nomen sanctum Domini ejus, multa depre
Abbreviated transcription (Latin):
Noniduneam extenciam calciamentum meuin.
sus Aaisunt. Oiñs isti iduimnei terreni: et tamen isti¬
en aierili subditi sunt. Auophili quid sunit: Alie¬
iitis non ꝑtinentes ad genus meum. Subditi sunt:
qunusti aciorant xp̃m et non sunt regnaturi cum

Expanded text:
n Idumaeam extendam calceamentum meum. Nonne ticos consulunt: omnes isti Idumaei, terreni; et tamen omMihi Allophyli subditi sunt. Allophyli, qui sunt? Alienigenae, non pertinentes ad genus meum. Subditi sunt, quia multi adorant Christum, et non sunt regnaturi cum
Abbreviated transcription (Latin):
mi qter cos qui imimutantur in tituli inseriptionẽ:
Qule si iterior homo noster corrumpitur: sed uite
rontu histi eam. Quomoclo conturbata est terra:
sosicnti peccatorium. Quo imus: quo fugunus. quan
aslegladius uibratus est: Agite penitentiam: appro¬
puoidut enun regnum cȩlorum. Commoiusti ter¬
met onturbasti eam. Sana contrictiones eius
qunan mota est. Non cligna est sanari: si mota ñ
ded ioqueris. predicas. minaris de dõ: uenturũ
ud enumn non taces. Preceptum dei mones: ab his re¬
nsuon quiescis. Et qui audit si non tunet. si non mo¬
utur non est dignus sanari. dudit alius. mouetur:
imisiturs pectus tuncdit: lacrimas fundit. Sana
iubficta luce eis qui tenebre fuerunt.: sequitur ꝗł
albi seriptum est. fili accedens ad seruitutem dei.
stimiusticia et timore: et prepara animam tuam
ad timptationem. Prior labor ut displiceas tibi: ut
pecata tua expurges: ut muteris in melius: scds

Expanded text:
propter eos qui immutantur in tituli inscriptionem: propter eos qui immutantur in tituli inscriptionem: quia et si exterior homo nostconturbasti eam. Quomodo conturbata est terra? Conscientia peccatorum. Quo imus? quo fugimus, quando ille gladius vibratus est: Agite poenitentiam; appropinquavit enim regnum coelorum ? Commovisti terram, et conturbasti eam. Sana contritiones ejus, quoniam mota est. Non digna est sanari, si mota non est: sed loqueris, praedicas, minaris de Deo, venturum judicium non taces, praeceptum Dei mones, ab his rebus non quiescis; et qui audit, si non timet, si non movetur, non est dignus sanari. Audit alius; movetur, stimulatur, pectus tundit, lacrymas fundit: Sana lius, facta luce eis qui tenebrae fuerunt, sequitur quod alibi scriptum est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Prior labor ut displiceas tibi, ut peccata expugnes, ut muteris in melius: secundus
Abbreviated transcription (Latin):
eus repulisti nos: et destruxisti nos slit
lle dauid loquitur qui ꝑcussit. qut
cendit. qui debellauitꝰ et non illi quti
hȩc fecit ut ꝑcuterentur. et repelleri
qͣtis mali erant. et rursus uiuificarentur et i¬
rent ut boni essent: Istam quidem stragens
gerebat ille homo. fecit ista: dedit hanc sti
glaclio suo. et igne suo. Nam utrumꝙ atal
hunc mundum: et ignem ueni mittere m
dum habes in eugłio: et gladium uenine
in terram habes in euglio. Attulit igntid
de succenderetur mesopotamia. syria. et
sobal: attulit gladium unde peuteretur is
Iam ergo illa strages facta est. ꝓpter eos qul
mutantur in tituli inscriptionem ipsi dus
Audiamus eorum uocem. Salubriter pils
sunt: erecti loquantur. Dicant ergo muda
meluis. mutati in tituli inscriptionem il¬
Nen mi serereris: nisi irascereris. Destruxisti uos
matist uetustase sed misertus es nr̃i ꝓpter nouita

Expanded text:
eus repulisti nos, et destruxisti nos. Numquid ille David loquitur, qui percussit, qui succendit, qui debellavit; et non illi quibus haec fecit, ut percuterentur et repellerentur qui mali erant, et rursus vivificarentur et redirent ut boni essent? Istam quidem stragem f cujus figuram gerebat ille homo; fecit ista, dedit hanc stragem gladio suo et igne suo: nam utrumque attulit in hunc mundum. Et, Ignem veni mittere in mundum , habes in Evangelio et, Gladium veni mittere in terram , habes in Evangelio. Attulit ignem unde succenderetur Mesopotamia Syriae, et Syria Sobal; attulit gladium unde percuteretur Edom. Jam ergo ista strages facta est propter eos qui immutantur in tituli inscriptionem ipsi David. Audiamus ergo eorum vocem: salubriter percussi sunt, erecti loquantur. Dicant ergo mutati in melius, mutati in tituli inscriptionem, immuNon miserereris, nisi irascereris. Destruxisti nos strueretur vetustas. Sed misertus es nostri propter novitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
illa currit in priora. Quid est quod dixi: Quanto
magis differtur iudicium: tanto maiore impetu
uenturum est. Ergo et de temporalibus tribulati¬
onibus gr̃as dño agamus: quia dedit plebi suȩ
significationem ut fugiant a facie arcus: ut exer¬
citati fideles eius in tribulationibus temporalibꝰ.
digni s nt euadere clampnationem ignis ȩterni:

Expanded text:
illa currit in priora. Quid est quod dixi? Quanto illa currit in priora. Quid est quod dixi? Quanto magis differtur judicium, tanto majore impetu venturum est. Ergo et de temporalibus tribulationibus gratias Deo agamus, quia dedit plebi suae significationem, ut fugiant a facie arcus: ut exercitati fideles ejus in tribulationibus temporalibus, digni sint evadere damnationem ignis aeterni,
Abbreviated transcription (Latin):
te significationem: ut fugiant a facie arcus. Per tribu¬
lationes inquit temporales: significasti tuis fugere
ab ira ignis sempiterni. Dicit enim apłs petrus. Tem¬
pus est ut iudicium incipiat a domo dei. Et exhor-¬
tans martyres ad tolerantiam cum seuiret mun¬
dus: cum strages a ꝑsecutoribus fierent: cum longe
lateq sanguis fidelium funderetur: cum in cathe¬
nis. incarceribus. in tormentis multa dura xp̃iam
paterentur: ne in his ergo duris deficerent. alloqui¬
tur petrus: tempiis est ut udicium incipiat a do¬
mo dei. Et si uitium a nobis: qualis sinis erit eis qui
non creclunt dei euglio: Et si ustus uix saluus erit:
peccator et impius ubi parebunt: Quid ergo futu¬
rum est in iudicio: Arcus est extentus. Adhuc in
comininatione est: nondum in presentatione. Et
uidete quid sit in arcu. Nonne sagitta in priora
emittencla est. neruus tamen retro retenditur in
contrarium qua illa mittenda est: Et quanto plus
erit eius extensio retrorsum: tanto maiore impetu

Expanded text:
te significationem, ut fugiant a facie arcus. Per tribulationes, inquit, temporales, significasti tuis fugere ab ira ignis sempiterni. Dicit enim apostolus Petrus: Tempus est ut judicium incipiat a domo Dei. Et exhortans martyres ad tolerantiam, cum saeviret mundus, cum strages a persecutoribus fierent, cum longe lateque sanguis fidelium funderetur, cum in catenis, in carceribus, in tormentis, multa dura Christiani paterentur; ne in his ergo duris deficerent, eos alloquitur Petrus: Tempus est ut judicium incipiat a domo Dei; et si initium a nobis, qualis finis erit eis qui non credunt Dei Evangelio? et si justus vix salvus erit, peccator et impius ubi parebunt ? Quid ergo futurum est in judicio? Arcus est extentus; adhuc in comminatione est, nondum in praesentatione. Et videte quid sit in arcu. Nonne sagitta in priora mittenda est? Nervus tamen retro tenditur in contrarium qua illa mittenda est; et quanto plus ierit ejus extensio retrorsum, tanto majore impetu
Abbreviated transcription (Latin):
reta nisi ueritas de terra orireturs Ueritas
de terra orta est: et iusticia de cȩlo ꝓspexit.
Possumus enim licere alterum sensum. Ueri¬
tas de terra orta est: confessio ab homine.
Homo enim peccator eras. O terra quȩ quan¬
do peccasti. audisti. terra es. et in terram ibis:
oriatur de te ueritas. ut respiciat de cęlo ius¬
ticia. Quomodo a te outur ueritas: cum tu
peccator sis. cum tu iniquus sis: Confitere
peccata tua: et orietur de te ueritas. Si enĩ
cum sis iniquus dicis te iustum: quomodo a
te orietur ueritas: Si autem cum sis mniquus.
dicis te iniquum: ueritas de terra orta est.
Intende illum publicanum longe in templo¬

Expanded text:
ritas de terra oriretur? «Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit.» 14. Possumus hinc dicere alterum sensum. «Veritas de terra orta est:» confessio ab homine. Homo enim peccator eras. O terra, qui quando peccasti, audisti, «Terra es, et in terram ibis» , oriatur de te veritas, ut respiciat de coelo justitia. Quomodo a te oritur veritas, cum tu peccator sis, cum tu iniquus sis? Confitere peccata tua, et orietur de te veritas. Si enim cum sis iniquus, dicis te justum, quomodo a te veritas oriretur? Si autem cum sis iniquus, dicis te iniquum; «veritas de terra orta est.» Intende illum Publicanum longe a P
Abbreviated transcription (Latin):
i sfcerant. Nonenim regionibrs longe esta
on lonigͥe es. Uno loco stans et ꝓpe es. et longe
a si go te s respexit ista ꝓpha. Quan quam ge¬
spdlem uidit miseliam dĩ suꝑ om̃s: tamen
aquedieciale et ꝓprium uidit in gente udea.

Expanded text:
i fecerant. Non enim regionibus longe est qDeum, longe es. Uno loco stans, et prope es, et longe es. Ergo, fratres, respexit ista Propheta: quanquam generalem vidit misericordiam Dei super omnes; tamen aliquid speciale et proprium vidit in gente
Abbreviated transcription (Latin):
et cum peccabat in cdm̃ suum dabatur inea¬
tiuitatem: non ad interitum sed ad discipliu
non clampnante patre. sed flagellante. Et
cum possessa esset liberabatur: et aliquotis
captiuata est et liberata est illa gensi: et mab
in captiuitate est. et hoc ꝓ peccato magno.
quod dnm̃ suum crucifixit. Quid igitur
Sedm istos accipimꝰ quod ait. aueristi captiu¬
tatem ia cob. an forte intelligimus bie aliei
captiuitatem: de qua om̃s nos uolunusl¬
berari: Nam om̃s ꝑtinemus adiaco: Apel¬

Expanded text:
et cum peccabat in Deum suum, dabatur in caet cum peccabat in Deum suum, dabatur in captivitatem; non ad interitum, sed ad disciplinam; non damnante patre, sed flagellante. Et cum possessa esset, liberabatur, et aliquoties captivata est et liberata est illa gens: et modo in captivitate est, et hoc pro peccato magno, quod Dominum suum crucifixit. Quid igitur secundum istos accipimus, quod ait, «Avertisti captivitatem Jacob?» An forte intelligimus hic aliam captivitatem, de qua omnes nos volumus liberari? Nam omnes pertinemus ad Jaco
Abbreviated transcription (Latin):
runt me: diuiserunt sibi uestimenta mea.
et suꝑ uestem meam miserunt sortem. Qͥs
non legente lectore psalmum. agiose at ergi
Et tamen cum ehiceretur. in psal no nnare
est fossuri sunt manus meas et pecered c¬
runt manus meas et peles: nec chetamd
numeraturi sunt ossa mea. sed cdiunms
menta mea: sed diuiserunt sibi uestint
giea. Hȩc om̃ia quȩ futura uidebat pla
tanotdam precerita indicabat. Sic e ia
enedixisti clnẽ terram tuam. taiu
iam fecerit ꝓ
figurabatur testamentum nouum Illa sigiti
erat: hec expressio ueritatis. In illa autensi¬
gura scdm quandam ꝓnuntiationem fititi
data est illi ppło terra quedam ꝓmissionisa
qualam regione ubi habitauit ppłs uideoui.
ubi est etiam ibrłm ciuitas. cuius nomenons
audiuimus. Hanc ergo terram cum acepst
ille ppłs. ab hostibus suis uicinis circumquap
inimicantibus multas molestias patrebatur.

Expanded text:
runt me, diviserunt sibi vestimenta mea runt me, diviserunt sibi vestimenta mea et super vestem meam miserunt sortem» . Quis non, legente lectore Psalmum, agnoscat Evangelium? Et tamen cum diceretur in Psalmo, non dictum est, Fossuri sunt manus meas et pedes; sed, «foderunt manus meas et pedes:» nec dictum est, Dinumeraturi sunt ossa mea; sed, «dinumeuri sunt vestimenta mea; sed, «diviserunt sibi vestimenta mea.» Haec omnia quae futura videbat Propheta, tanquam praeterita indicabat: sic et hic, «Benedixisti, Domine, terram tuam;» tanquam jam fecerit. gurabatur Testamentum Novum: illa figura erat, haec expressio veritatis. In illa autem figura secundum quamdam praenuntiationem futurorum, data est illi populo terra quaedam promissionis, in quadam regione ubi habitavit populus Judaeorum; ubi est etiam Jerusalem civitas, cujus nomen omnes audivimus. Hanc ergo terram cum accepisset ille populus, ab hostibus suis vicinis circumquaque inimicantibus multas molestias patiebatur:
Abbreviated transcription (Latin):
lut caluus irrisus est: qui in caluariȩ loco cru¬
cifixus est. Nos autem si in illo crecdiderimus:
filis ipsius sumus. Nobis ergo iste psalmus can
tatur. ubi inscribitur filii chore: sumus enim
filii sponsi. Ille quippe sponsus clans arram
sponse suȩ. sanguinem suum et spm̃ scm̃. quo
locupletauit nos interim in ista ꝑegrinatione:
ahuc autem seruat nobis occultas diuitias
suas. Unde enim tale pignus dedit: Quid
turum: et utitur uerbis quasi iam preteri¬
ti temporis. tanquam facta dicit quȩ futura
erant: quoniam apucd dm̃. et quod futurũ
est. iam factum est. Ibi ergo ꝓpħa uidebat fu¬
tura nobis. iam uero facta in illius ꝓuidentia.
et predestinatione certissima: quomodo
clicit et in illo psalmo ubi om̃s xp̃m agnos¬
cunt . sic enim recitatus est psalmus. tanquã
euglium legatur. foderunt manus meas et
pedes meos: dinumerauerunt om̃ia ossa
mea. Ipsi uero consicderauerunt et conspexe¬

Expanded text:
entibus velut calvus irrisus est, quia in Calvariae loco cruentibus velut calvus irrisus est, quia in Calvariae loco crucifixus est . Nos autem si in illum crediderimus, filii ipsius sumus. Nobis ergo cantatur iste psalmus, ubi inscribitur, «filiis Core:» sumus enim filii sponsi . Ille quippe sponsus, dans arrham sponsae suae, sanguinem suum et Spiritum sanctum, quo locupletavit nos interim in ista peregrinatione; adhuc autem servat nobis occultas divitias suas. Unde enim tale pignus dedit, quid turum, et utitur verbis quasi jam praeteriti temporis; tanquam facta dicit, quae futura erant; quia apud Deum et quod futurum est, jam factum est. Ibi ergo Propheta videbat futura nobis, jam vero facta in illius providentia et praedestinatione certissima, quomodo dicit et in illo psalmo ubi omnes Christum agnoscunt; sic enim recitatur, tanquam Evangelium legatur: «Foderunt manus meas et pedes, dinumeraverunt omniaraverunt et conspexe
Abbreviated transcription (Latin):
ut uidere possimus: et ipse est lux quam
uidere possimus. Totum tamen psalmum
breuiter quantum possumus. quantum
donat dñs: ꝓ angustia temporis attente
chore psalmus. In finem non intelligimus
nisi quem dicit apłs: finis enim legis xp̃e.
ad iusticiam om̃i crecdenti. Eergo cum pri¬
mo intitulo psalmi posuit in sinem direxit
cor nrm in xp̃m. In illum si intendamus ñ
errabimus: quia ipse est ueritas quo festina.¬
mus. et ipse est uia ꝑ quam currimus. Quid
filiis chore t Interpretatur chore ex uerbo hebreo
in latinum caluus. Ergo filiis chore. filiis cal¬
ui. Quis est iste caluus: Non ut irrideamus
illum: secl ut ploremus ante illum. Nam et ir.¬
riserunt illum quidam. et a demonibus ua¬
stati sunt: quomodo in regnorum libro cal¬
uum heliseum irriserunt pueri. et dicebant
post illum calue calue: ꝓcesserunt ursi de
silua et cometlerunt pueros male ridentes.
et plangendos a parentibus. Significauit hoc

Expanded text:
unde videre possimus, et ipse est lux quam unde videre possimus, et ipse est lux quam videre possimus. Totum tamen Psalmum breviter, quantum possumus, quantum donat Dominus, pro angustia temporis attenti Core, Psalmus.» Finem non intelligamus, nisi quem dicit Apostolus, «Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti» . Ergo cum primo in titulo Psalmi posuit, «In finem;» direxit cor nostrum in Christum. In illum si intendamus, non errabimus; quia ipse est veritas quo festinamus, et ipse est via per quam curramus . Quid filiis Core?» Interpretatur Core ex verbo hebraeo in latinum Calvus. Ergo «filiis Core,» filiis calvi. Quis est iste calvus? Non ut irrideamus illum, sed ut ploremus ante illum. Nam irriserunt quidam, et a daemonibus vastati sunt: quomodo in Regnorum libro calvum Elisaeum irriserunt pueri, dicebantque post illum, «Calve, calve;» processerunt ursi de silva, et comederunt pueros male ridentes , et plangendos a parentibus suis. Significavit hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tlat nobis miscdiam suam: et salutare
suum det nobis. Dietum est hoc qui¬
diem in ꝓpħia: cum primum psalmi isti dice¬
rentur et scriberentur. Cȩterum quoed ad hoc
tempus attinet. iam ostendit dñs gentibus
misccłiam suam: et cledit eis salutare suum.
Ille quidem ostendit. sed multi sanari nolunt:
ut uideant hoc quod ostendit. Sel qui a
ipse sanat ocłos cordis ad uicdendum se: ꝓp.¬
terea cum cdixisset ostende nobis dñe mise.¬
ricordiam tuam. tanquam multis cecis
dicturis. quomodo uidebiius cum cȩꝑit
ostencdere. acliunxit: et salutare tuum la
nobis. Dando enim salutare suum sanat
in nobis unde possimus uidere quod osten-¬
dit: non quomodo medicus homo ipse cu¬
rat. ut lucem istam ostendat eis quos curaue.¬
rit. Et aliud est ista lux quam demonstra¬
turus est: aliud autem ipse medicus qui cu-¬
rat ocłos quibus ostendat lucem: quȩ lux
non est ipse medicus. Non ergo sic ipse dñs
dr̃ noster. Ipse est enim medicus qui curat

Expanded text:
dat nobis misericordiam suam, et salutare suum det nobis. Dictum est hoc quidem in prophetia, cum primum Psalmi isti dicerentur et scriberentur: caeterum quod attinet ad hoc tempus, jam ostendit Dominus Gentibus misericordiam suam, et dedit eis salutare suum. Ille quidem ostendit; sed multi sanari nolunt, ut videant quod ostendit. Sed quia ipse sanat oculos cordis ad videndum se; propterea cum dixisset, «Ostende nobis misericordiam tuam,» tanquam multis caecis dicturis, Quomodo videbimus, cum coeperit ostendere? adjunxit, «Et salutare tuum da nobis.» Dando enim salutare suum, sanat in nobis unde possimus videre quod ostendit: non quomodo medicus homo ipse curat, ut lucem istam ostendat eis quos curaverit; et aliud est ista lux quam demonstraturus est, aliud autem ipse medicus qui curat oculos quibus ostendat lucem, quae lux non est ipse. Non ergo sic Dominus Deus noster: ipse est enim medicus qui curat
Abbreviated transcription (Latin):
si ad dũm dm̃ patrem om̃ipotentem̃ puro
corde ei quantum potest paruitas nr̃a. ma-¬
ximas atꝙ ueras gr̃as agamus: precantes
toto animo singularem mansuetudinem eiꝰ.
ut preces nr̃as in bene placito suo exaudire
dignetur: inimicum quoꝙ a nr̃is actibus et
cogitationibus. sua uirtute expellat: nobis
multiplicet fidem⁊ mentem gubernet: spi-¬
ritales cogitationes concedat: et ad beati¬

Expanded text:
si ad Dominum Deum Patrem omnipotentem, puro si ad Dominum Deum Patrem omnipotentem, puro corde ei, quantum potest parvitas nostra, maximas atque veras gratias agamus; precantes toto animo singularem mansuetudinem ejus, ut preces nostras in beneplacito suo exaudire dignetur; inimicum quoque a nostris actibus et cogitationibus sua virtute expellat, nobis multiplicet fidem, mentem gubernet, spirituales cogitationes concedat, et ad beati
Abbreviated transcription (Latin):
inte: ut punias te. Ipsa est hominis prima
iusticia: ut punias te malume et faciat te
ds̃ bonum. Quia ergo ipsa est prima homi¬
nis iusticia: ipsa sit uia dõ. ut ueniat ad te
ds̃ribi illi fac uiam. in confessione peccatoꝵ.
Idõ et ioħs cum baptiraret in aqua peniten.¬
tiȩ. et uellet ad se uenire penitentes de suis
prioribus factis: hoc dicebat. Parate uiam
dño: rectas facite semitas eius. Pacebas ti¬
bi in peccatis tuis o homo: displiceat tibi
quod eras: ut possis esse quod non eras.
Parate uiam clño. Precedat ista iusticia: ut con¬
fitearis peccata tua. Ueniet ille et uiuificabit
te: quia ponet in uia gressus suos. Est etiam
ubi iam ponat gressus suos: est ubi acdte ueni¬
at. Ante autem quam confiterereris pecca¬
ta. intercluseras a te uiam dĩ: non erat qua
ad te ueniret. Consitere uitam: et aꝑis ui.¬
ami et ueniet xp̃c. et ponet in uia gressus
suos: ut te informet uestigiis suis. CUnuer¬

Expanded text:
in te, ut punias te: ipsa est prima hominis in te, ut punias te: ipsa est prima hominis justitia, ut punias te malum, et faciat te Deus bonum. Quia ergo ipsa est prima hominis justitia, ipsa fit via Deo, ut veniat ad te Deus: ibi illi fac viam, in confessione peccatorum. Ideo et Joannes cum baptizaret in aqua poenitentiae, et vellet ad se venire poenitentes de suis prioribus factis, hoc dicebat: «Parate viam Domino, rectas facite semitas ejus» . Placebas tibi in peccatis tuis, o homo; displiceat tibi quod eras, ut possis esse quod non eras. Parate viam Domino:» praecedat ista justitia, ut confitearis peccata: veniet ille et visitabit te, quia «ponet in via gressus suos;» est enim jam ubi ponat gressus suos, est ubi ad te veniat. Ante autem quam confitereris peccata, intercluseras ad te viam Dei; non erat qua ad te veniret. Confitere vitam, et aperis viam; et veniet Christus, «et ponet in via gressus suos,» ut te informet vestigiis suis. IN
Abbreviated transcription (Latin):
ti sumus uobis uerbum dĩ: semen sparsimus
cdeuotis cordibus: tanquam sulcata inueni¬
entes pectora ur̃a aratro confessionis. Deuo-¬
tione et intentione suscepistis semen: cogita¬
te de uerbo quod audistis. tanquam glebas
frangentes ne semen rapiant uolatilia: ut
possit ibi germinare quod seminatum est.
Et nisi ds̃ pluerit: quid ꝓdest quod semina¬
tur: Hoc est dñs clabit benignitatem: et ter.¬
ra nr̃a dabit fructum suum. Ille enim iusti¬
ficationibus suis in ocios in negotior in domo:
in lectoꝰ in conuiuios in collocutione: in de¬
ambulatione uisitet corda ur̃a: ubi nos non
sumus. Ueniat ymber dĩ: et fructificet quod
ibi seminatum est. Et ubi non sumus nos
et securi quiescimus. aut aliud agimus:
ds̃ det incrementum seminibus quȩ sparsi¬
mus: ut attendentes postea bonos mores
uros. etiam de fructu gaudeamus: quoniam
illa est: quȩ est in confessione peccatorum.
Ueritas enim ipsa est. Iustus enim clebes esse

Expanded text:
ti sumus vobis verbum Dei, semen sparsimus ti sumus vobis verbum Dei, semen sparsimus devotis cordibus, tanquam sulcata invenientes pectora vestra aratro confessionis; devotione et intentione suscepistis semen, cogitate de verbo quod audistis, tanquam glebas frangentes, ne semen rapiant volatilia, ut possit ibi germinare quod seminatum est; et nisi Deus pluerit, quid prodest quod seminatur? Hoc est, «Dominus dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum.» Ille enim visitationibus suis, in otio, in negotio, in domo, in lecto, in convivio, in collocutione, in deambulatione visitet corda vestra, ubi nos non sumus. Veniat imber Dei, et fructificet quod ibi seminatum est; et ubi non sumus nos, et securi quiescimus, aut aliud agimus, Deus det incrementum seminibus quae sparsimus, ut attendentes postea bonos mores vestros, etiam de fructu gaudeamus: «Quoniamilla est quae est in confessione peccatorum: veritas enim ipsa est. Justus enim debes esse
Abbreviated transcription (Latin):
Inpciaomnꝰ noᷤ: et si nichil in nobis uiuenerimꝰ
ni peceata: oderimus peccata. desideremus
iusiciam. Cum enim cȩꝑimus odisse peccatar
um psum olium peccatorum similes nos in¬
upit facere dõ: quia hoc odimus quod ocdit
i ds. Cum ergo cȩꝑis odisse peccata. et con¬
steri dõs cum te cdelectationes illicitȩ rapi¬
ut. et clucunt te ad ea quȩ tibi non ꝓsunt.
nimisce ad clm̃: et confitens illi peccata tua.
nrberis ab illo delectationemt et suauitatem
isse faciendi clabit tibi. Incipiat te delectare
iusicia. quia primo delectabat iniquitas: ut
qui primo gaudebas in ebrietate: gaudeas in
obrietate: ut qui primo gaudebas de furtis
ut colleres homini quȩ non habebas: queras
donare non habenti quod habes: et quem de¬
tabant cantica nugatoria. et adulterina. cde¬
qli primo currebat ad teatrum. Unde na¬
ta est ista suauitas: nisi quia dñs dabit be¬
iignitatem. et terra nr̃a clabit fructum su¬
um. Ecce enim uclete quocl dico. Ecce locu¬

Expanded text:
iciamus nos; et si nihil in nobis invenerimus nisi peccata, oderimus peccata, et desideremus justitiam. Cum enim coeperimus odisse peccata, jam ipsum odium peccatorum similes nos incipit facere Deo; quia hoc odimus quod odit et Deus. Cum ergo coeperis odisse peccata et confiteri Deo, cum te delectationes illicitae rapiunt et ducunt ad ea quae tibi non prosunt, ingemisce ad Deum: et confitens illi peccata tua, mereberis ab illo delectationem, et suavitatem justitiae faciendae dabit tibi, ut incipiat te delectare justitia, quem primo delectabat iniquitas; ut qui primo gaudebas in ebrietate, gaudeas in sobrietate; et qui primo gaudebas de furtis, ut tolleres homini quod non habebas, quaeras donare non habenti quod habebas; et quem detabant cantica nugatoria et adulterina, dequi primo currebas ad theatrum. Unde nata est ista suavitas, nisi quia «Dominus dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum?» Ecce enim videte quod dico: ecce locu