comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te ipsũ ẽẽ ducẽ cȩcoꝵ. lum̃ eoꝵ qͥ in tenebris st̃: erudi¬
torẽ insipientiũ. magistrũ infantiũ. habentẽ formã
scientis & ueritatis in lege: Sciendũ e̾ omĩa quȩ hic
quasi in laudẽ falsi uid̃i ꝓferunt᷑ ꝑ hyroniã ꝓlata:
Quicq̃d enũ hic dic̃. quasi emplastrũ ẽ: qua tumorẽ supbis facit
ut copmat᷑ uanitas: & detumeat inanitas Qd eni tͣã inane qͣm
uactare qđ ñ habet qd̾ ñ fac̃ p̾dicare: Languebat quipe pols
ale enrea scda p̃płi di id÷ eura legẽ. de qua accepta suꝑbiebat
nec tam̃ impletat eã ł carnalit᷑ & quasi p̃sumens de se. ad gr̃am
minatis qđ ñ es uera quippe iuda ȩccla ẽ. euiꝰ confessionis de¬
eor̃e ans aͥs induit.: & cognom̃ duc̃e uidis a pat̾b: a qͥb degene¬
ras qͥ circũcisionẽ carnis habebunt. ob signacłm fidi.: eircũci¬
sionẽ uͭ cordis ob ipsã fid̾e Reges etiã soliti eratis habere de
tbou iuda. ꝓpt̾ qđ etiã om̃s iudi appellalumini: Sed cũ xꝑm

Expanded text:
 in tenebris sunt; eruditorem insipientium, magistrum infantium, habentem formam scientiae et veritatis in lege. » Sciendum est omnia, quae hic quasi in laudem falsi Judaei proferuntur, per ironiam prolata. Quidquid enim hic dicit, quasi emplastrum est; quo tumorem superbiae facit, ut comprimatur vanitas, et detumeat inanitas. Quid enim tam inane quam jactare quod non habet, quod non facit praedicare? Languebat quippe populus ille circa secunda populi Dei, id est circa legem, de qua accepta superbiebat, nec tamen eam implebat vel carnaliter; et quasi praesumens de se, ad gratiam e Judaea Ecclesia est, cujus confessionis decorem Dominus Deus induit, et cognomen ducere videris a Patribus, a quibus degeneras, qui circumcisionem carnis habebant ob signaculum fidei, circumsisionem vero cordis ob ipsam fidem. Reges etiam soliti eratis habere de tribu Juda, propter quod etiam omnes Judaei appellabamini. Sed cum Christum
Abbreviated transcription (Latin):
alicu. Neqͥcia ẽ tem̾itas. qñ audet
q̃ neqͥt. uł intẽ ꝑantia sui. Contentio
ĩpugn̾o u̾itatis ꝑ ꝯfidentiã clamoris.
Malignitas mala uoluntas cũ ultͣ
ñ pot̃. uł de bñficiis gr̃as ñ referre.

Expanded text:
alicui. Nequitia est temeritas quando audet quod nequit, vel intemperantia sui. Contentio est impugnatio veritatis per confidentiam clamoris. Malignitas est mala voluntas, cum ultra non potest vel de beneficiis gratiam non referre.
Abbreviated transcription (Latin):
nos & accendendo ad amorẽ tuũ. & inluminando. & exci¬
tando Et qr in peccatis nr̃is alienabam᷑ a possessione
ueroꝵ bonoꝵ: karitas tua cooꝑiat multitudinẽ pecca¬
toꝵ ñõꝵ: Cũ hoc agiso suauis &e dulcis filii ti de seruiᷤ
effecti. dulce & suaue habent meditari uel loqͥ de. deicẽ in loquendo
i meditando efficit᷑ eor eoꝵ ardens inte multo aute uberius cũ

Expanded text:
nos et accendendo ad amorem tuum, illuminando et excinos et accendendo ad amorem tuum, illuminando et excitando. Et quia in peccatis nostris alienabamur a possessione verorum bonorum, charitas tua cooperiat multitudinem peccatorum nostrorum. Cum hoc agis, o suavis et dulcis, filii tui de servis effecti, dulce et suave habent meditari vel loqui de te, et in loquendo vel meditando efficitur cor eorum ardens in te; multo autem verius cu
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ ẽ sc̃e pat̾. sc̃ẽ fili. ꝑ hoc nos uultis habere ꝯmunionẽ.
int̾ nos & uobiscũ: cũ ꝑ illud donũ nos colligitis in unũ.
qđ anibo habetis unũ  In hoc enĩ diuinitati recunciliam.
in hoc in abscondito faciei tuȩ abscondim᷑: in hoc in delec¬
tationib quȩ sunt in dextera tua usq infinẽ iocundam᷑.
Nã qͥd nob̾ ꝓdesset quicqͥd homines essemꝰ. nͥ diligendo
etiã in te o ds̃ ꝓficeremꝰ. Nempe sic̃ ueritate discimus:
ita karitate diligimꝰ : ut & plenus discendo cognoscamꝰ.
.& beati cognito dultius ꝑfruam᷑. Ipsa ẽ oratio tua dñe
quã habuisti ꝓ nob̾ ad patrẽ. Uolo ut sicut ego & tu unũ
sumꝰ: ita & ipsi in nob̾ unũ sint Uis enĩ hoc & uehem̃ter
de nob̾. & in nob̾ Non enĩ ẽ nob̾ a nob̾ tã pͣciosa hȩc sub¬
stantia qͣ te diligimꝰ: s a sp̃u sc̃o tuo quẽ das nob̾ da gͦ
eũ nob̾ & in nob̾ habitans o ds. ana te deinob̾. mouendo

Expanded text:
e Pater, sancte Fili, per hoc nos vultis habere communionem inter nos et vobiscum, cum per illud donum nos colligitis in unum, quod ambo habetis unum? In hoc enim divinitati reconciliamur, in hoc in abscondito faciei tuae abscondimur, in hoc in delectationibus quae sunt in dextera tua usque in finem jucundamur. Nam quid nobis prodesset quidquid homines essemus, nisi diligendo etiam in te, o Deus, proficeremus? Nempe sicut veritate discimus, ita charitate diligimus, ut et plenius discendo cognoscamus, et beati cognito dulcius perfruamur. Ipsa est oratio tua, Domine, quam habuisti pro nobis ad Patrem: « Volo ut, sicut ego et tu unum sumus, ita et ipsi in nobis unum sint . » Vis enim hoc, et vehementer iosa haec substantia qua te diligimus; sed a Spiritu sancto tuo quem das nobis. Da ergo eum nobis, et in nobis habitans, o Deus, ama te de nobis, movendo
Abbreviated transcription (Latin):
mirificũ salutamiꝰ & adoramꝰ in ipso limine unde nob̾ oriri inci¬
pit ñ qđ omĩno qͣsi ꝑ ordinẽ lectiõĩs differentiarũ harũ fiat ꝓ¬
cessus. s. sic designant᷑ in ordine scribentis diuersis modis & loci.
sicut diuersis temporib fieri solent. in corde homuuis ꝓficiente
Ibi eñ inuenit quisq differentiarũ harũ status. scd̃m interioreᷤ
status sun. defectus. ł successus: cũ aliqͣndo homo temptandus
& ostendend̾ ipse sibi. sibi a do relinqͥt᷑: sicq totꝰ inuenit᷑ ex¬
lex & excors. ut nesciat sic̃ dicit᷑ discernere int̾ dextrã & sinis¬
trã & sinstrã suã. Quȩ sunt pͥma hominis. Aliqndo ceco dat᷑
od̾s ut uideat quȩ uidenda st̃: s ñ ꝓdest ñ delectat miserum
iudere: cũ qd̾ ꝓpͥũ ẽ naturał uisus. nichil eoꝵ quȩ indet. mñti
reñtiat sensus suus. Quȩ sunt scda hominis. Aliqndo oculis
ratiõis infundit se quęda uisus ñ tã natura quã gr̃a: ut non

Expanded text:
mirificum salutamus, et adoramus in ipso lumine, unde nobis oriri incipit, non quod omnino quasi per ordinem lectionis differentiarum harum fiat processus; sed sic designantur in ordine scribentis diversis modis et locis, sicut diversis temporibus fieri solent in corde hominis proficientis. Ibi enim invenit quisque differentiarum harum status, secundum interioris status sui defectus vel successus; cum aliquando homo tentandus et ostendendus ipse sibi, sibi a Deo relinquitur; sicque totus invenitur exlex et excors, ut nesciat, sicut dicitur, discernere inter dextram et sinistram suam: quae sunt prima hominis. Aliquando caeco datur oculus, ut videat quae videnda sunt: sed non prodest, non delectat miserum videre, cum, quod proprium est naturalis visus, nihil eorum quae videt menti renuntiat sensus suus: quae sunt secunda hominis. Aliquando oculis rationis infundit se quaedam visus non tam natura quam gratia, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓmittendo. nec deficeret inimplendo quȩ ꝓmiserat: ⁊ lec con¬
fideraũ corpꝰ suũ emortuũ cũ fere centũ aimnoꝵ ee̾t: & emortuam
uuluã sars. Nenĩ ĩa sem abrabã in continentiȩ agebat dissolutio.
ñ scãm eius conuigẽ lasciuia muliebris: in quib iã plus ex reli¬
gione quã ex natura iugebat mẽbroꝵ mortificatio Sed ubi au.¬
dier̃t tantã soboł. & posteritatis sp̃e ut głam eiꝰ cȩlo & siderib
ãs̃ ꝓmitteret ex ęquand.ã. ñ iã aspexer̃t ad ꝓpͥa bona. & continen¬
tiȩ grãm. s: omia arbitrati st̃ detrim̃ta. ut xp̃m ex semine suo
lucrifacerent: Sic em̃ dictũ ẽ ei Sic erit sem̃ tuũ sic̃ stellȩ cȩli.: &
sic̃ harena maris Ubi ꝑstellas sp̃uales filii abrahe intelligen¬
di sunt. luce uirtutũ conspicui: ꝑ harenã uͦ maris carnał & in¬
fructuosȩ generationis infinita multitudo In reꝓmissione¬

Expanded text:
in promittendo, nec deficeret in implendo qui promiserat. « Nec conin promittendo, nec deficeret in implendo qui promiserat. « Nec consideravit corpus suum emortuum, cum fere centum annorum esset, et emortuam vulvam Sarae. » Non enim jam semen Abraham incontinentiae agebat dissolutio, non sanctam ejus conjugem lascivia muliebris, in quibus jam plus ex religione quam ex natura vigebat membrorum mortificatio. Sed ubi audierunt tantam sobolis et posteritatis spem, ut gloriam ejus coelo et sideribus Deus pro mitteret exaequandam, non jam aspexerunt ad propria bona, et continentiae gratiam, sed omnia arbitrati sunt detrimenta, ut Christum ex semine suo lucrifacerent. Sic enim dictum est ei: « Sic erit semen tuum, sicut stellae coeli et sicut arena maris. » Ubi per stellas spirituales filii Abrahae intelligendi sunt, luce virtutum conspicui; per arenam vero maris carnalis et infructuosae generations infinita multitudo. VERS
Abbreviated transcription (Latin):
tatioẽ fidi reputat᷑ filiꝰ ab rahe. in eo in q̃ positus ẽ pater omniũ
credentiũ tã ex gentib quã ex iudeis. Qui uiuificat mortuos
uel mortuos in anima morte peccati : uł qͥ colebant idola. scđ̾imn
ꝓpham simulaeris suis similes effecti Et qͥuocat ea quȩ ñ st̃.
tanquã ca que sunt Qui cũ eo participiũ ñ habet qͥ dic̃ ego
sũ qͥ sũ. nec eẽ dicend̾ c̃. Qui cont᷑ spem in sp̃ẽ credidit: Contra spem
ips sbi erat: cui spem geueriudi tã sua senectus. quã ꝯuigis ⁊ senectꝰ
& sterilitas denegabat Cont̃ quȩ omĩa credidit in sp̃e: qi credidit
do. labuit spem. eui facile ẽẽ sciebat implere qđ ꝓmittebat: Bene
autẽ dic̃. credidit in spem: qi ex fide ꝓfecit in spem: a fectus eni
fidei. spes est: ꝑfectio autẽ learitas: Non infirmatꝰ ẽ fide. cũ mul¬
ta ẽent ut dictũ ẽ quȩ ipsã ei fide infirmare posse uidebantur:
credendo autẽ dedit głam do: plenissime sciens qi nec falleret

Expanded text:
n eo in quo positus est Pater omnium credentium, tam ex gentibus quam ex Judaeis. « Qui vivificat mortuos, » vel mortuos in anima morte peccati; vel qui colebant idola, secundum prophetam simulacris suis similes effecti. « Et qui vocat ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt. » Qui cum eo participium non habet, qui dst. VERS. 18, 19.-- « Qui contra spem in spem credidit. » Contra spem ipse sibi erat, cui spem generandi tam sua senectus quam conjugis et senectus et sterilitas denegabat. Contra quae omnia credidit in spem, quia credidit Deo, qui dabat spem, cui facile esse sciebat implere quod promittebat. Bene autem dicit, credidit in spem, quia ex fide profecit in spem. Profectus enim fidei spes est, perfectio autem charitas. « Non infirmatus est fide, » cum multa essent, ut dictum est, quae ipsam ei fidem infirmare posse videbantur. Credendo autem « dedit gloriam Deo, plenissime sciens » quia nec falleret
Abbreviated transcription (Latin):
inplacabilit̾ exosũ habere debet homo peccatũ suũ. ꝓpt̾ qd
scit tͣditũ c̾ẽ dnm suũ. Nemo gͦ fide quã habet in eũ arbi¬
tret᷑ sibi reputandã ad iusticiã: nͥ deposito ueteri homine cũ.
actib suis. & nouo induto. conformẽ. & comparticipẽ se fece¬
rit mortis eiꝰ & resurrectionis: Alioquin. nulla conuentio tusti¬

Expanded text:
homo peccatum suum, propter quod scit traditum esse Dominum suum. Nemo ergo fidem quam habet in eum, arbitretur sibi reputandam ad justitiam, nisi deposito veteri homine cum actibus suis, et novo induto, conformem et comparticipem se fecerit mortis ejus et resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
et uocat ea quȩ ñ st̃ tãꝙͣ ea quȩ st̃. Nonuocat ut sint. s uocat
tã ꝙͣ ea quȩ st̃. Nondũ erant qͥ ꝓmiterent᷑: ne quisquã de meri¬
tis głiaret᷑ & quib ꝓmissũ ẽ. & ipsi ꝓmissi st̃. ut totũ corpꝰ ap̃i¬
dicat. grã di sũ id qđ sũ Hȩc ẽ grã. quã sic̃ thesaurũ magnum.
noe. moyses. ceteriq sc̃ĩ dicunt᷑ inuenisse. dicente scriptura. In¬
uenit grãm in conspectu dĩ Sed adhuc notandũ qd̾ dicit.
ideo ex fide. ut scdm gratiã firma sit ꝓmissio: quasi ostende
uolens. ꝙ si ȩx lege. ꝓmissio ẽẽt.firma ñ eẽt. Utiq qr quȩ ex
di. id÷ spũ sco m̃tib nr̃is inscribunt᷑. fideł quippe anima. fidẽ
addo datã ipsi resignans. fidelit̾ eã offert sc̃o spiritui. tãquã
ecras p̃paratas. ut qđ ei placuerit inscribat: &e qđ ab ipso inscriptũ
fuerit ꝑamorẽ sp̃s interior affectus ui ȩternũ inuiolabilit᷑ teneat.

Expanded text:
« Et vocat ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt. » Non vocat ut sint; sed vocat tanquam ea quae sunt. Nondum erant qui promitterentur, ne quisquam de meritis gloriaretur. Et quibdicat: Gratia Dei sum id quod sum . Haec est gratia, quam sicut thesaurum magnum Noe, Moyses, caeterique sancti dicuntur invenisse, dicente Scriptura. « Invenit gratiam in conspectu Dei . » Sed adhuc notandum quod dicit: « Ideo ex fide, ut secundum gratiam firma sit promissio; » quasi ostendere volens quia si ex lege promissio esset, firma non esset. Utique, quia quae ex mentibus nostris inscribuntur. Fidelis quippe anima fidem a Deo datam ipsi resignans, fideliter eam offert sancto Spiritui, tanquam ceras praeparatas, ut quod ei placuerit inscribat; et quod ab ipso inscriptum fuerit per amorem Spiritus, interior affectus in aeternum inviolabiliter teneat.
Abbreviated transcription (Latin):
cui credmniꝰ & cui abrahã credidit. ñ dix credentib in dm excelsum.
uł in dm̃ qͥ fecit cęlũ & terrã . sed tantũ qͥ suscitaũ dñm iħm a
em̃ fuit facere quȩ ñ erant: hoc autẽ ẽ reparare quȩ perieraq̃.
Illud fuit noua iustituere: istud fuit ꝑdita restituere Cuius
rei mysteriũ. ia in fide abrabe p̃cesserat: cũ iussus filiũ im¬
molare credidit sic̃ dicit scriptura. qr & a mortius potens ẽ sus¬
citare ds ꝓpt̾ hoc gaudens unicũ offerelut: ꝙ in eo ñ interi.
dimꝰ factũ Qui traditꝰ ẽ. ꝓpt̾ peccata nr̃a: & resurrex ꝓpter
iustificationẽ nr̃am: Mors xp̃i. & significat & exigit. mortifica

Expanded text:
dixit, credentibus in Deum excelsum, vel in Deum qui fecit coelum et terram; sed tantum, qui suscitavit Dominum Jesum a enim fuit facere quae non erant; hoc autem est reparare quae perierant. Illud fuit nova instituere; istud fuit perdita restituere. Cujus rei mysterium jam in fide Abrahae praecesserat, cum jussus filium immolare, credidit, sicut dicit Scriptura, quia et a mortuis potens est suscitare Deus . Propter hoc gaudens unicum offerebat, quia in eo non intedimus factum. « Qui traditus est propter peccata nostra, et surrexit propter justificationem nostram.
Abbreviated transcription (Latin):
iustificatꝰ autẽ. pignꝰ tenes sp̃m meũ: da dne. da o pater
luminũ qđ iubes: da qđ ꝓmittis. scilicet seruis tuis spem
głiȩ filioꝵ tuoꝵs: ñ solũ autẽ s & głiari in tribulationib ꝓte.¬

Expanded text:
justificatus autem pignus tenes Spiritum meum. Da, Domine, da, o Pater justificatus autem pignus tenes Spiritum meum. Da, Domine, da, o Pater luminum, quod jubes; da quod promittis, scilicet servis tuis spem gloriae filiorum tuorum, « non solum autem, sed et gloriari in tribulationib
Abbreviated transcription (Latin):
spe głe filioꝵ di. Uĩ quippe accessus huiꝰ ad d̾m doctria. ⁊p̃i
demonstrauit. exemplũ eiꝰ fecit: passio muniuit: trahit gr̾a.
ueritas suscipit: & hȩc omia ꝑfide. Stamꝰ autẽ in gr̃ã cũ ꝓ ea
constant᷑ laboramꝰ: stamꝰ in ea cũ qđ credimꝰ. sꝑamꝰ & amamiꝰ
in spe głȩ filioꝵ di O stare. quã dulce ẽ inte laborare: Tu uͦ sta
hic mecũ dix̃ dñs ad moysen: & docebo te Popłs uͦ ludelut: &
caput uttuli adorabat. &. dauid. mane inqͥt adstabo tͥ & uidebo:
Qui adstat: & uidet. & uideri amat Unde & ante facies regũ
dicunt᷑ stare: qͥ fidelit̾ ꝓbant᷑ ministrare: Sta & obsequere m.
dicet tͥ regulus aliqͥs huiꝰ mundi. & ad opto te infiliũ. & unglã
regni mei. Que ꝓbra. quaslaboꝵ molestias. quas tpr̃is dilatioẽs
ñ sustinebis: Sta mecũ dicit tͥ ds. & adopto te infiliũ. omĩa
mea tua sint: tu eris regnũ meũ: & ego bonũ tuĩ. Habes ob¬
sidem. ꝓte cũ adhuc impius c̃ẽs morientẽ filium meum

Expanded text:
e filiorum Dei . » Viam quippe accessus hujus ad Deum doctrina Christi demonstravit, exemplum ejus fecit, passio munivit, trahit gratia, veritas suscipit, et haec omnia per fidem. Stamus autem in gratia, cum pro ea constanter laboramus; stamus in ea, cum, quod credimIn spe gloriae filiorum Dei » O stare, quam dulce est in te laborare! Tu vero « sta hic mecum , » dixit Dominus ad Moysen, et docebo te. Populus vero ludebat, et caput vituli adorabat. Et David: « Mane, inquit, astabo tibi et videbo . » Qui astat, et videt et videri amat. Unde et ante facies regum dicuntur stare, qui fideliter probantur ministrare. Sta et obsequere mihi, dicit tibi regulus aliquis hujus mundi, et adopto te in filium et in gloria regni mei. Quae probra, quas laborum molestias, quas temporis dilationes non sustinebis? Sta mecum, dicit tibi Deus, et adopto te in filium; omnia mea tua sunt; tu eris regnum meum, et ego bonum tuum. Habes obsidem, pro te, cum adhuc impius esses, morientem Filium meum;
Abbreviated transcription (Latin):
siñ habeant fidem. Ergo. donat & ipsãfid̾e: Sed cũ dicitur
inquiunt. qͥ crediderit saluus erit. unũ hoꝵ exigit᷑. alterum
offert᷑. Qd exigit᷑ ab homine. in homuis potestate ẽ: qd̾ offert᷑
potestatis die & cur utrũq ñerit potestis di: & qđ iubet. & qđ
offert : Iimo roget᷑ qd iubet: quẽ rogant discipłi credentes.

Expanded text:
si non habeant fidem. Ergo donat et ipsam fidem. Sed cum dicitur, si non habeant fidem. Ergo donat et ipsam fidem. Sed cum dicitur, inquiunt, « qui crediderit salvus erit ; » unum horum exigitur, alterum offertur. Quod exigitur ab homine, in hominis potestate est; quod offertur, potestatis Dei est. Et cur utrumque non erit potestatis Dei, et quod jubet et quod offert? Imo rogetur quod jubet, quem rogant discipuli credentes,
Abbreviated transcription (Latin):
hereditas: ꝙlex irã opat᷑. Ido ex reꝓmissione: qr d̃s qđ pro¬
nint ipse facit Qui eñ p̾cepta legis implere se putar. parbitriũ
pre uoluntatis. si ne spũ gtẽ. suã iusticiã ult constituere ñ uusticiuã
di sunnere: NIon hoc ꝓmisit dt̃ abrahe: dlon eñ de nr̃e uolunta¬
cis potestate. s de gr̃a pͥ destinationis suȩ ꝓmuisit. qd̾ ꝓmisit ds abra¬
he. sromisit eiũ qđ ipse facturus fuerat. ñ qđ homines: qi etiã
cũ ipsi homines faciunt uona quȩ ꝑtinent ad colendũ dui. ipse
facit ut illi faciant quȩ p̃cepit: ñ ili faciunt ut ipse faciat
qdđ ꝓmisis alioquin. ut di ꝓmissa impleant᷑. ñ ui di.s in hominiᷤᷤ
potestate ẽ.: & qd̾ a dño ꝓmissũ ẽ. ab homine reddit᷑ abrahe Non
autẽ sic credidit abrabã: s credidit dans głam do qm̃ quȩ ꝓun
ꝓmifit: cũ infide gentiũ ꝓmisit filios abrahe Qđ eẽ ñ possunt.

Expanded text:
haereditas, quia lex iram operatur. Ideo ex repromissione, quia Deus quod prohaereditas, quia lex iram operatur. Ideo ex repromissione, quia Deus quod promisit, ipse facit. Qui enim praecepta legis implere se putat per arbitrium propriae voluntatis sine spiritu gratiae, suam justitiam vult constituere, non justitiam Dei sumere. Non hoc promisit Deus Abrahae. estate, sed de gratia praedestinationis suae promisit quod promisit Deus Abrahae. Promisit enim quod ipse facturus fuerat, non quod homines, quia, etiam cum ipsi homines faciunt bona quae pertinent ad colendum Deum, ipse facit ut illi faciant quae praecepit; non illi faciunt ut ipse faciat quod promisit. Alioqui ut Dei promissa impleantur, non in Dei, sed in hominis potestate est; et quod a Domino promissum est, ab homine redditur Abrahae. Non autem sic credidit Abraham; « sed credidit dans gloriam Deo, quoniam fide gentium promisit filios Abrahae: quod esse non possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
in toto ei nundo dilataret᷑ hereditas: ut in semine eiꝰ benedi¬
cerent᷑ om̃s gentes: Non ꝑ legẽ. sed ꝑiusticiã fidei.: qr legis ob¬
seruatio uix penã effugit. fidei uͦ meritũ. spẽ ꝓmissionis ex¬
pecdat: Et p̃ceptũ serius ponit᷑  fides uͦ ab amicis exigit᷑ Si eñĩ¬
qͥer loge. heredes st̃ exinanita ẽ fides abrahe. qua iustificari
meruit. & nullius meriti effecta: abolita ẽ ꝓmissio. ut iã nia¬
i sunit heredes: Si enĩ ita eẽt oportuerat pͥmũ abrahã legem
implere : cui inplendȩ frustra insisteret. qi lex irã potius
operatur Ubi uͦ ira ẽ: hereditas ñ ẽ. Ira autẽ in lege ẽ. ña
p̃uaricatio ubiũ ñ e̾ lea: nec p̃uaricatio Preuaricatio autẽ
aeͣ pler pec catũ ẽ Qđ sine lege simplicit̾ e̾ peccatũ: in lege.
& peccatũ. & mandati p̾uaricatio e̾ Ubi enĩ p̃uaricatio ẽ
contempnentis. qͥd restat nͥ ira iubentis: Non gͦ ex lege

Expanded text:
in toto ei mundo dilataretur haereditas, ut in semine ejus benedicerentur omnes gentes. Non per legem, sed per justitiam fidei, quia legis observatio vix poenam effugit; fidei vero meritum spem promissionis exspectat. Et praeceptum servis ponitur; fides vero ab amicis exigitur.  haeredes sunt, exinanita est fides » Abrahae, qua justificari meruit, et nullius meriti effecta, « abolita est promissio, » ut jam nulli sint haeredes. Si enim ita esset, oportuerat primum Abraham legem implere: cui implendae frustra insisteret, quia « lex iram » potius « operatur. » Ubi vero ira est; haereditas non est. Ira autem in lege est; nam praevaricatio. « Ubi vero non est lex, nec praevaricatio. » Praevaricatio autem duplex peccatum est. Quod sine lege simpliciter est peccatum; in lege et peccatum et mandati praevaricatio est. Ubi enim praevaricatio est contemnent
Abbreviated transcription (Latin):
uicinȩ sanitatis: cũ u̾ fit.s sine contͣdictioĩs lucta ñ fit. ꝯmo¬
nitio ẽ ñdũ consumptȩ infirmitatis. Hec st̃ tercia hominis di
sopłs uͦ di in naturali lege pͥmũ relictus ẽ sibi. ut intelligeret
qͥd ꝑ se ipse sibi eẽt: deinde aliqͥb eoꝵ addita ẽ etiã lex scrip¬
ta. neqͥd ẽẽt unde se apd̾ dm̃ homo excusaret: postremo uͦ
om̃ib missa grͣa ut intelligeret homo qͥd ipse sibi. qͥd ipse
ão. qͥd sibi s eẽt & laudaret dm̃. se ipsũ uͦ accusaret: Ad
hoc uidet᷑ ꝑuenisse. apłicȩ disputatiõis sensus. tã de hõie
di. quã de pͦpło di: & ex hoc iã regnũ gr̃ȩ disputando in¬
gredit᷑. licet sepius adhuc. ad cõm̃dationẽ gr̃ȩ. legentiᷤᷤ
ocłis referat & depingat statũ illũ hominis. ł hominũ.¬
ã postquã scđm supͣ scriptos differentiarũ statꝰ cirea ea quȩ pͥma
uł scd̾a st̃ͣ hominis di. ł pͦpłi di duos ut cũq libellos digessimꝰ:

Expanded text:
s lucta non fit, commonitio est nondum consumptae infirmitatis. Haec sunt tertia hominis Dei: Populus vero Dei in naturali lege primum relictus est sibi, ut intelligeret quid per se ipse sibi esset; deinde aliquibus eorum addita est etiam lex scripta, ne quid esset unde se apud Deum homo excusaret; postremo vero omnibus missa gratia, ut intelligeret homo quid ipse sibi, quid ipse Deo, quid sibi Deus esset; et laudaret Deum, seipsum vero accusaret. Ad hoc videtur pervenisse apostolicae disputationis sensus, tam de homine Dei quam de populo Dei, et ex hoc jam regnum gratiae disputando ingreditur, licet saepius adhuc ad commendationem gratiae legentis oculis referat et depingat statum illum hominis vel hominuam postquam supra scriptos differentiarum status circa ea quae prima vel secunda sunt hominis Dei vel populi Dei, duos utcunque libellos digessimus,
Abbreviated transcription (Latin):
putatũ sit. Nunc iã qualit̾ qͥ ex fide & ñ ex oꝑib iustificatist̃
ab apło inform̃t᷑ ad gr̃am. uideamꝰ. Cũ manifeste inqͥt iã
pateat. qr uec lex moysi. gentili. nec uido p̾iudicet lex fidi.
om̃s tã ex uideis quã ex gentib pacẽ habeamꝰ ad dm̃. Primo
gͦ qͥcũq intelligit & gaudet se iustificatũ ꝑ fide. caueat
ne gĩȩ ingratus sit. id÷ ne habeat suꝑbã fidẽ. & dicat sibi
Si ex fide. quomͦ gratis Scilicet quasi ipse det fide: & ac¬
cipiat iustificationẽ. Non hoc dicat homo fideł: qr dicet᷑
fecit Pacẽ habeamꝰ ad dm. In mundo inqͥt dñs pressurã ha¬
bebitis : in me autẽ pacẽ habete. Sic̃ enĩ in mari fluctus.
sic in mundo deee. possunt  uel in nob̾ quicũq
motꝰ Sunt autẽ qͥ pac̾e quȩ ẽ ad d̾m negligunt. ut pacẽ
habeant cũ scło: cũ om̃is pax postponenda sit ut pac̃e ha
ueritatẽ. deinde pacẽ: id ÷ pacẽ scđ̾m ueritatẽ: Pax ista ue¬

Expanded text:
Nunc jam qualiter, qui ex fide et non ex operibus justificati sunt, ab Apostolo informentur ad gratiam, videamus. Cum manifeste, inquit, jam pateat quia nec lex Moysi gentili, nec Judaeo praejudicet lex fidei, omnes, tam ex Judaeis quam ex gentibus, pacem habeamus ad Deum. Primo ergo quicunque intelligit et gaudet se justificatum per fidem, caveat ne gratiae ingratus sit, id est ne habeat superbam fidem, et dicat sibi: Si ex fide, quomodo gratis? Scilicet quasi ipse det fidem, et accipiat justificationem. Non hoc dicat homo fidelis, quia dicfecit. « Pacem habeamus ad Deum. » In mundo, inquit Dominus, « pressuram habebitis; in me autem pacem habete . » Sicut enim in mari fluctus, sic in mundo deesse non possunt, vel in nobis quicunque motus. Sunt autem qui pacem quae est ad Deum negligunt, ut pacem habeant cum saeculo, cum omnis pax postponenda sit, ut pacem haveritatem deinde pacem, id est pacem secundum veritatem. Pax ista ve
Abbreviated transcription (Latin):
tium. In hac enim testimonium consetuti
sunt senes. fide enim intelligimnus aptata et̃
secula uerbo dei: ut ex inuisibilibus uisibilia
fierent fide plurimã hostiam abel quã cha¬
in obtulit deo: per quam testimoniũ con¬
setutus est eẽ uistus. testimonium perhibente
muneribus eius deo: & per illam defunctus
ad huc loquitur: fide enoch translatus est
ne uider& mortem: & non inuenitur. quia
transtulit illum deus. Ante translationem

Expanded text:
tium. In hac enim testimonium consecuti tium. In hac enim testimonium consecuti sunt senes. Fide intelligimus aptata esse saecula verbo Dei, ut ex invisibilibus visibilia fierent. Fide plurimam hostiam Abel, quam Cin obtulit Deo per quam testimonium consecutus est esse iustus testimonium perhibente muneribus eius Deo et per illam defunctus adhuc loquitur fide Enoch translatus est ne videret mortem et non inveniebatur quia transtulit illum Deus ante translationem
Abbreviated transcription (Latin):
gratiȩ contumeliam fexerit : Scimus enĩ qui¬
qui dixit. Mibi undicta : & ego reddam. Et
iterũ. Ea iudicabit dñs populum suũ. Hor¬
rendum est incidere. in manus dĩ uiuentis.
Rememoramini autẽ pristinos dies: in quibus
illuminati magnũ certamen sustinuistis pas¬
sionũ. Et in altero quidem obꝓbriis & tribula¬
tionibus spectaculũ facti: in altero autem
socii taliter conuersantiũ effecti Nã & uinctis
conpassi estis & rapinã bonorũ uestriꝵ cum
gaudio suscepistis : cognoscentes uos habere
meliorem & manentem substantiam. Nolite
itaq amittere confidentiam urãm: quȩ mag¬
nam hab& remunerationẽ. Patientia enim
uobis necessaria est: ut uoluntatem dei fa¬
cientes reporteris promissione. Ad huc enim
modicũ. aliquantulum: qui uenturus est ue¬
ni&e & non tardabit. Iustus autẽ ieus ex
fide uiuit. Quod si subtraxerit ses ñ placebit
animȩ meȩ. Nos autẽ non sumus subtractionis
filii in perditionẽ : sed fidei in ad quisitionem

Expanded text:
gratiae contumeliam fecerit? Scimus enim qui dixit, Mihi vindictam, et ego reddam; et iterum, Quia judicabit Dominus populum suum. Horrendum est incidere in manus Dei viventis. Rememoramini autem pristinos dies, in quibus illuminati magnum certamen sustinuistis passionum. et in altero quidem obprobriis et tribulationibus spectaculum facti, in altero autem socii taliter conuersantium effecti. nam et uinctis conpassi estis, et rapinam bonorum uestrorum cum gaudio suscepistis, cognoscentes uos habere meliorem et manentem substantiam. nolite itaque amittere confidentiam uestram, quae magnam habet remunerationem. patientia enim uobis necessaria est, ut uoluntatem dei facientes reportetis promissionem. adhuc enim modicum quantulum qui uenturus est ueniet et non tardabit: iustus autem meus ex fide uiuet: quod si subtraxerit se, non panimae meae. Nos autem nos sumus subtractionis filii in perditionem, sed fidei in acquisitionem a
Abbreviated transcription (Latin):
aqua munda. teneamus spei nr̃e confessionẽ
in declinabilem: fidelis enim est qui repinisit:
& consideremus inuicem in ꝓuocationem cari¬
tatis & bonorũ operum: non deserentes colle¬
ctionem nram. sicut est consuetudinis quib¬
dam. sed consolantes: & tanto magis quanto
uideritis appropinquantẽ diem. uoluntarie
enim peccantibus nobis post acceptam noti¬
ciam ueritatis: iam non relinquitur pro pec¬
catis bostia. Terribilis autẽ est quedam ex¬
pectacio iudicii: & ignis emulatio quȩ con¬
sumptura est aduersarios. Irritam qͥs faciens
legem moysi: sine ulla miseratione duobus
uel tribus testibus moritur. Quanto magis
putatis deteriora mereri supplicia qͥ filium
dci coneulcauertt. & sanguinẽ testamenti

Expanded text:
aqua munda teneamus spei nostrae confessionem aqua munda teneamus spei nostrae confessionem indeclinabilem fidet consideremus inuicem in prouocatione caritatis et bonorum operum: non deserentes collectionem nostram, sicut est consuetudinis quibusdam, sed consolantes, et tanto magis quanto uideritis adpropinquantem diem. uoluntarie enim peccantibus nobis post acceptam notitiam ueritatis iam non relinquitur pro peccatis hostia. terribilis quaedam expectatio iudicii et ignis aemulatio, quae consumptura est aduersarios. inritam quis faciens legem Moysi sine ulla miseratione duobus uel tribus testibus moritur: quanto magis putatis deteriora mereri subplicia, qui filium dei conculcauerit et sa
Abbreviated transcription (Latin):
statuat. In qua uoluntate sanctificati sumꝰ
per oblationẽ corporis ibu ap̃i semei. Et omĩs
quide sacerdos presto est cottidie minists
& easdem sepe offtrens hostias: que nũquã
possunt auferre peccata. hic autẽm unam
pro percatis offtrens hostiam. in sempitnũ
sedoe in dextera di. de cetero erpectans. do¬
net ponantur inimici eius scabellũ pedĩs
eius. Vna enim oblatione consummauit in
sempiternum sc̃i ficatos Contestatur autt &
testamentũ qđ testabor ad illos. post dies
illos dicit dominus dando leges meas in cor¬
dibus corum. & inmente eorũ suꝑseribam
eas: & peccatorũ & iniquitatũ eorum iam
non recordabor ampluis ubiantem horã
remissociam non oblatio petcato. Nabentt
itaq fratres fiduciam in introitum sanctorũ
in sanguine xp̃i. quã iniciauit nobis uiam
nouã & iuuentem per uelamen id est carnẽ
suam & sacerdotẽ magnũ suꝑ domũ dei : acce¬
damus cum uero corde in plenitudine. fidei
aspersi cordaꝰ conscientia mala: & abluti corpꝰ

Expanded text:
n qua voluntate sanctificati sumus per oblationem corporis Christi Iesu in semel et omnis quidem sacerdos praesto est cotidie ministrans et easdem saepe offerens hostias quae numquam possunt auferre peccata hic autem unam pro peccatis offerens hostiam in sempiternum sedit in dextera Dei de cetero expectans donec ponantur inimici eius scabillum pedum eius una enim oblatione consummavit in sempiternum sanctificatos contestatur autem tamentum quod testabor ad illos post dies illos dicit Dominus dando leges meas in cordibus eorum et in mente eorum superscribam eas et peccatorum et iniquitatium eorum iam non recordabor amplius ubi autem horum remissio iam non oblatio pro peccato habentes itaque fratres fiduciam in introitu sanctorum in sanguine Christi quam initiavit nobis viam novam et viventem per velamen id est carnem suam et sacerdotem magnum super domum Dei accedamus cum vero corde in plenitudine fidei aspersi corda a conscientia mala et abluti corpus
Abbreviated transcription (Latin):
mortuis confirmatum est: Alioquin non ual&
dum uiuit qui testatus est. Vnde. nec primũ
quidem sine sanguine dedicatum est. Recto eni
omni mandato legis a morse uniuerso poplo
accipiens sanguinem uitulorũ &e hyrtorum
cum aqua & lana coccinea & rsopo ipsum
quoq librum & omnẽ populum aspersit
dicens Nic est sanguis testamenti: quod man¬
dauit ad uos deus. Etiam tabernaculum &
omnia uasa ministerii sanguine simliter
aspersitft omnia pene mundantur in san
ergo eremplaria quidem cȩlestium his mun¬
dan: ipsa autẽ cȩlestia melioribus hostus
quam istis. Non enim in manu factis sc̃ĩs¬

Expanded text:
mortuis confirmatum est alioquin nondum valet dum vivit qui testatus est unde ne primum quidem sine sanguine dedicatum est lecto enim omni mandato legis a Mose universo populo accipiens sanguinem vitulcum aqua et lana coccinea et hyssopo, ipsum quoque librum et omnem populum aspersit dicens: Hic est sanguis testamenti, quod mandavit ad vos Deus. Etiam tabernaculum, et omnia vasa ministerii sanguine similiter aspersit. Et omnia pene mundantur in sanergo exemplaria quidem coelestium his mundari: ipsa autem coelestia melioribus hostiis quam istis. Non enim in manufacta S
Abbreviated transcription (Latin):
Nem ut sepe offerat semeripsum: quea dmodu
pontifex intrat in sancta per singulos annos
in sanguine alieno: Alioquin oportebat eũ
frequenter pati ab origine mundi. Nunc
autem semel in consummatione seculorum:
ad destitutionẽ percati per hostiam suam ap¬
paruit. Et quemadmocłu hominib statut᷑ũ
xp̃s semel oblatus est. ad multorum exhauri¬
enda peccata: setundo sine percato apparebit
expectantibus se in salutem Umbram enim
habens lex bonorum futurorũ non ipsam
imaginem rerum: per singulos annos eisdẽ
ipsis hostiis quas offerunt indesinenter nũ¬
quam potest accedentes perfectos facere.
aloquin cessassent offerri ideo quod nulla
haberent ultra conscientiam peccati cultore
mundati: sed in ipsis commemoratio percator.
per singulos annos fit. In possibile enim est
sanguine taurorum & hyrcorũ auferri pec¬
cata. sleo mundum in grediens dicit. hostiam
& oblationem noluisti: corpus autẽ aptasti mͥ

Expanded text:
e ut saepe offerat semetipsum, quemadmodum pontifex intrat in sancta per singulos annos in sanguine alieno. Alioqui oportebat eum frequenter pati ab origine mundi. Nunc autem semel in consummatione saeculorum ad destructionem peccati per hostiam suam apparuit. Et quemadmodum statutum Christus semel oblatus est ad multorum exhaurienda peccata secundo sine peccato apparebit expectantibus se in salutem umbram enim habens lex bonorum futurorum non ipsam imaginem rerum per singulos annos hisdem ipsis hostiis quas offerunt indesinenter numquam potest accedentes perfectos facere alioquin non cessassent offerri ideo quod nullam haberent ultra conscientiam peccati cultores semel mundati sed in ipsis commemoratio peccatorum per singulos annos fit inpossibile enim est sanguine taurorum et hircorum auferri peccata ideo ingrediens mundum dicit hostiam et oblationem nolu
Abbreviated transcription (Latin):
duplici honore digni habeant᷑: marime
qui laborant in uerbo & doctha Bicit eni
scriptura Non infrenabis os boui tritutãnti
& dignus e oparius mercede sua aduersus
pbrm accusatione noli recipe: n suo duob
aut trib testib Peccantes aũ cora omibus

Expanded text:
duplici honore habeantur: maxime qui laborant in uerbo et doctrina. dicit enim scriptura: non infrenabis os boui trituranti, et: dignus est operarius mercede sua. aduersus presbyterum accusationem noli recipere nisi sub duobus et tribus testibus. peccantes coram omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
honiore ab eis qͥ se ho¬
norant. nec totũ nec ni¬
chil acipiendũ ÷. Et id
qd̃ accipit᷑ laudis aut
honoris. ñ ꝓpt̃ se qui
totꝰ corã dõ ẽẽ debet
⁊ humatia ꝯtẽpnere.
s ꝓpt illos acciꝑe de¬

Expanded text:
n ab eis, qui se honorant, nec totum nec nihil accipiendo et id, quod accipitur laudis aut honoris, non propter se, qui totus coram deo esse debet et humana contemnere, sed propter illos acci
Abbreviated transcription (Latin):
obuiam xp̃o in aera: & sic semper cum do¬
mino erimus. Itaq consolamini inuicem:
in uerbis istis. De temporibus autem &
momentis fratres non est necesse scribert

Expanded text:
obviam Domino in aera et sic semper cum Domino erimus itaque consolamini invicem in verbis istis de temporibus autem et momentis fratres non indigetis ut scrib
Abbreviated transcription (Latin):
facies: nisi unicuiq sic̃ diuisit ds. Unũ quẽq sic̃
uocauit ds ita ambul&: & sic̃ in omĩb ȩcclesiis
doctono e guens us aliquis uocatus ẽ . ñ adducat pre¬
puciũ. In p̾putio aliqs uocatꝰ ẽ ñ circũcidatur.
Circũcisio nibil ẽ & p̃putiũ nibil ẽ. s obseruatio¬

Expanded text:
facies? nisi unicuique, sicut divisit Dominus, unumquemque sicut vocavit Deus, ita ambulet, et sicut in omnibus ecclesiis doceo. Circumcisus aliquis vocatus est? non adducat praeputium. In praeputio aliquis vocatus est? non circumcidatur. Circumcisio nihil est, et praeputium nihil e
Abbreviated transcription (Latin):
homines eẽ sic̃ me ipsũ s unꝰ qͥsq ꝓpriũ hab& donũ
ex do alius quide sie. aliis ĩ sie. Dieo autem
non nuptis & uiduis: Bonũ est illis si sic ꝑmaneant
sic̃ & ego. Quod si ñ sc̃ continent nubant. Melis esti
enĩ nubere. quã uri. His autẽ qui matrimonio iun¬
cti sunt p̃cipio ñ ego s dñs. uxorẽ auiro non
discedere. Qđ si discefserit manere innuptã. aut

Expanded text:
homines esse sicut meipsum: sed unusquisque proprium habet donum ex Deo; alius quidem sic, alius vero sic. Dico autem non nuptis et viduis, bonum est illis si sic maneant, sicut et ego. Quod si non se continent, nubant. Melius est enim nubere, quam uri. His autem qui matrimonio juncti sunt, praecipio, non ego, sed Dominus, uxorem a viro non discedere: quod si discesser
Abbreviated transcription (Latin):
am dudũ saulꝰ ꝓcerũ precepta secutus.
Qũ dño patrias uellet preponere leges.
Cedib assiduis cuꝑet discerpere plebẽ.
ũ lacerat sc̃e mat̾ris pia federa cecus:
U ost tenebras uerũ meruit cognoscere lumen.
Composuit mores. xp̃i preceptã secutꝰ.
Mutato placuit postquã de nomine paulꝰ.
Nira fides rerũ. subito trans ethera uectꝰ.
Noscere ꝑmeruit ꝗd possent premia uite.
Conscendit raptꝰ martyr penatralia xꝑi
Tercia lux cęli tenuit paradysus euntem.
Colloquiis dñi fruit᷑. secreta reseruat.
Gentibꝰ ac popłis iussus predicere uera.
Profundũ penetrare maris. noctẽ q diẽq.
Uisere. cũ magnũ satis ẽ uixisse latent̃e.
Uerbera. uiqla. famẽ. lapides. rabiẽ q feraꝵ.
Carceris illiuꝗẽ. uirgas. torm̃ta. cathenas.
Naufragiũ. lacrimas. serpentis dira uenena.
Stigmata ñ timuit portare in corpore xꝑi.
Credentes docuit que possent iuncere mortẽ.
Oignꝰ amore dĩ. uiuit ꝑ secla magister

Expanded text:
amdudum Saulus, procerum praecepta secutus, Cum Domino patrias vellet praeponere leges, Caedibus assiduis cuperet discerpere plebem, Cum lacerat sanctae Matris pia foedera caecus Post tenebras verum meruit cognoscere Lumen. Composuit mores, Christi praecepta secutus. Mutato placuit postquam de nomine Paulus, Mira fides rerum, subito trans aethera coeli Noscere promeruit, possent quid praemia vitae Conscendit raptus martyr penetralia Christi, Tertia lux coeli tenuit paradisus euntem, Colloquiis Domini fruitur, secreta reservat. Gentibus ac populis jussus praedicere vera, Profundum penetrare maris, noctemque diemque Visere, cui magnum satis est vixisse latentem, Verbera, vincla, famem, lapides, rabiemque ferarum Carceris illuviem, virgas, tormenta, catenas, Naufragium, lacrymas, serpentis dira venena, Stigmata non timuit portare in corpore Christi. Credentes docuit possent quo vincere mortem. Dignus amore Dei vivit per saecla magister.
Abbreviated transcription (Latin):
tit. Debet enĩ obedien¬
tia in adu̾sis aliqͥd ex suo
sit głosior. qͣnto diui¬
no ordini etiã ex desi¬
tanto sit uerior. qͣnto in
p̃senti ab ipsa ꝗͣ diuini¬
tus ꝑcipit gła funditꝰ

Expanded text:
it. Debet ergo et obedientia in adversis aliquid ex suo sit gloriosior, quanto divino ordini etiam ex desitanto sit vilior, quanto a praesenti ipsa, quam divinitus p
Abbreviated transcription (Latin):
redigerent: quibus neq ad horam cessimus subiecti¬
oni it ueritas ewangelii ꝑmaneat apud uos
Ab his autẽ qui uidebantur esse aliquid quales

Expanded text:
redigerent quibus neque ad horam cessimus subiectioni ut veritas evangelii permaneat apud vos ab his autem qui videbantur esse aliquid quales
Abbreviated transcription (Latin):
rp̃ĩ ut id ipsũ dicatis onĩs. & ñ sint in uobis scis¬
mata. Sitis autẽ ꝑferti in eode sensu. & in eadem
scientia. Significatũ ẽ enĩ mihi de uobis ers mei
abhis qui sunt cloes. quia contentiones inter uos
sunt. Hloc autẽ dico. qđ unus qͥsq ur̃m dicit. Ego
quidẽ sum pauli. ego autẽ apollo. ego uͦ cephe. ego

Expanded text:
int in uobis scismata. sitis autem perfecti in eodem . sensu et in eadem sententia. significatum est enim mihi de uobis, fratres mei, ab his qui sunt Cloes quia contentiones inter uos sunt. hoc autem dico, quod unusquisque uestrum dicit: ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego uero Cephae,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ e cencris. ut eã suscipiatis in dño digne sc̃ĩ
& assistatis ei in qͥcũq negorio ur̃ indiguerit
et enĩ ipsa q assitit multis & mͥ ipsi. Salutate
priscã & aqͥlã adiutores meos. in xp̃o iħo. qui
panima mea ceriuices suas supposuer. qͥb n solũ
ego grãs ago s & cunct&ẽ ȩccl&e gentiũ. & domesti¬
cam eox ȩccłam. Salutate ephennetũ dilectum
mihi. qui est primitiuus asx in xp̃o iho Salitate¬

Expanded text:
digne sanctis, et assistatis ei, in quocunque negotio vestri indiguerit. Etenim et ipsa quoque astitit multis, et mihi ipsi. Salutate Priscam et Aquilam, adjutores meos in Christo Jesu, qui pro anima mea cervices suas supposuerunt, quibus non solus ego gratias ago, sed et cunctae Ecclesiae gentium: et domesticam eorum Ecclesiam. Salutate Ephaenetum dilectum mihi, qui est primitivus Asiae in Christ
Abbreviated transcription (Latin):
gentes spabunt. Deus aut̃ spei repleat uos omĩ gau¬
dio & pace in credendo. ut habundetis in spe &
uirtute sp̃s scĩ. Certus sum autem fratres mei &
ego ipse de uobis. qm̃ & ipsi pleni estis dilectione.
repleti omni scientia. ita ut possitis alterutrũ mone¬
re. Audactꝰ aute scripsi uobis fr̃s ex parte. tãquã
in memoriam uos reducens ꝓpt̾ grãm quȩ data ẽ
mihi a dõ. ut sim minister xp̃i iħu in gentibus

Expanded text:
 spei repleat vos omni gaudio et pace in credendo: ut abundetis in spe et virtute Spiritus sancti. Certus sum autem, fratres mei, et ego ipse de vobis, quoniam et ipsi pleni estis dilectione, repleti omni scientia, ita ut possitis alterutrum monere. Audacius autem scripsi vobis, fratres, ex parte, tamquam in memoriam vos reducens: propter gratiam, quae data est mih
Abbreviated transcription (Latin):
ad uos. Nunc uͦ ulterius locũ ñ habens in his regio¬
nibus. cupiditatẽ autẽ habens ueniendi ad uos. ex
multis iam p̾cedentib annis. cũ in hispaniã ꝓficisci
igitur. ꝓficiscar hierłm ministtare scĩs. Probauer̃
enĩ macetdonia & achaia collationẽ aliquam
facere in pauꝑes scõi. qui sunt bierłm. Placuit

Expanded text:
adhuc. Nunc vero ulterius locum non habens in his regionibus: cupiditatem autem habens veniendi ad vos ex multis jam precedentibus annis: cum in Hispaniam proficisci igitur proficiscar in Hierusalem ministrare sanctis. Probaverunt enim Macedonia et Achaya collationem aliquam fac
Abbreviated transcription (Latin):
audientes eracerbauer. s ñ uniu̾si qui ꝓfect sunt
ab egypto ꝑ moysen. Quib aũ infensus ẽ qua¬
draginta annis: Non ne illis qͥ peccauert quor
cadauera ꝓstrata sunt indeserto: Quibus autẽ
uirauit ñ introire in requiem ipsiꝰ. nisi illis¬

Expanded text:
ntes, exacerbaverunt, sed non universi qui profecti sunt ab Aegypto per Moysen. Quibus autem infensus est quadraginta annis? Nonne illis qui peccaverunt, quorum cadavera prostrata sunt in deserto? Quibus autem juravit non introire in requiem ipsius, vel
Abbreviated transcription (Latin):
q euimis dicendũ est cur apłs paulus in hac
cpła scribendo ñ seruauerit morem suum uei
uocabulũ nominis sui. uł ordinis describer&
dignitatẽ. Net causa ẽ. qđ ad eos scribens qui ex
noluit anteferre. Nam simili mͦ ceiam ioħes
eade ratione ñ pretulit. Hanc ergo epłam fertꝰ

Expanded text:
 primis dicendum est cur apostolus Paulus in hac epistola scribendo non servaverit morem suum, ut vel vocabulum nominis sui vel ordinis describeret dignitatem. Haec causa est: quod ad eos scribens qui ex noluit anteferre. Nam simili modo etiam Joaneadem ratione non praetulit. Hanc ergo epistolam fertur
Abbreviated transcription (Latin):
Quanto autẽ magis tibi & in carne & ui dño
Si ergo habes me sociũ: suscipe illũ sicut me
Si aũ aliꝗd nocuit tibi. aut deb&: hoc mihi
imputa. Ego paulus seripsi mea manu: ego¬
reddam: ut non dicã tibi qd̃ & te ipsum mihi
debes.Ita fr̃ ego te fruar in dño refice uiscera

Expanded text:
Quanto autem magis tibi et in carne et in Domino? Si ergo habes me socium, suscipe illum sicut me. Si autem aliquid nocuit tibi aut debet, hoc mihi imputa. Ego Paulus scripsi mea manu. Egoreddam, ut non dicam tibi quod et teipsum mihi debes. Ita, frater, ego te fruar in Domino, refice viscera
Abbreviated transcription (Latin):
crurgertalius sacerdos: qui non secundũ lege
mandati carnalis factus est: sed secundum
uitutem uitȩ in solubilis. Contestatur enim:
quoniam tu es sacerdos in eternũ secundum
cedentis mandati: ꝓpter infirmitateni eius &
inutilitate Nibil enim ad perfectum addurit
iex. Introductio uero melioris spei per quã
praximamus ad deũ: & quantum est ñ sine
uire iurando alii quidem sine iure iurando
sacerdotes facti sunt: hic autem cum iureiu¬
ranio per cum qui dirit ad ilum. Iurauit
dñs & non penitebit eum: tu es sacerdos in etnũ
In tantum melioris testamenti sponsor factus ẽ
iħe: Et alii quidẽ plures facti sunt sacerdotes
id circo quod morte prohiberent᷑ permanere :¬
Hic autem eo quod maneat in eternũ sempi¬
ternum hab& sacerdotiũ. Unde & saluare in
perpetuũ potest accedentes ꝑ sem&ipsum ad

Expanded text:
urgat alius sacerdos, qui non secundum legem mandati carnalis factus est, sed secundum virtutem vitae insolubilis. Contestatur enim, quoniam tu es sacerdos in aeternum secundum cedentis mandati propter infirmitatem eius et inutilitatem nihil enim ad perfectum adduxit lex introductio vero melioris spei per quam proximamus ad Deum et quantum est non sine iureiurando alii quidem sine iureiurando sacerdotes facti sunt hic autem cum iureiurando per eum qui dixit ad illum iuravit Dominus et non paenitebit tu es sacerdos in aeternum in tantum melioris testamenti sponsor factus est Iesus et alii quidem plures facti sunt sacerdotes idcirco quod morte prohiberentur permanere hic autem eo quod maneat in aeternum sempiternum habet sacerdotium unde et salvare in perpetuo potest accedentes
Abbreviated transcription (Latin):
sed deo. & qui probat corda nostra. Neq enĩ
aliquando in sermone adulationis fuimus¬
sicut scitis: neq in ocasione auariciȩ. Deus
testis est. neq ab hõib querentes głam. neq a uob̾̃
xp̃i apłi. sed facti sumus paruuli in medio
uestrũ tamquã si nutrix foueat filios suos.
pide uolebamus tradere uobis non solũ exan¬
geliũ dĩ uerũ etiã & animas nostras quia
carissimi nobis facti estis Memores enim estis
fr̃s laboris nostri & fatigationis nocte & die
operantes. ne quem uestrũ grauaremꝰ
predicauimus uobis euangeliũ dei. lios testes¬
estis & deus. quã sancte & iuste & sine que¬
rela uobis qui credidistis fuimus: sicut scitis
qualiter unũquẽt uestrũ sic̃ pat̾ filios suos.
deprecantes uos & consolantes testificati sumꝰ
ut ambularetes digne deo. qui uocauit uos
in suũ regnũ & gloriam. Ideo & nos gratias
agimus deo sine interinissione: quo accepistẽ

Expanded text:
sed Deo qui probat corda nostra neque enim sed Deo qui probat corda nostra neque enim aliquando fuimus in sermone adulationis sicut scitis neque in occasione avaritiae Deus teChristi apostoli: sed facti sumus paruuli in medio uestrum, tamquam si nutrix foueat filios suos. pide uolebamus tradere uobis non solum euangelium dei, sed etiam animas nostras, quoniam carissimi nobis facti estis. memores. enim estis, fratres, laboris nostri et fatigationis: nocte et die laborantes, ne quem uestrum grauaremus, praedicauimus estis et deus, quam sancte et iuste et sine querella uobis qui credidistis fuimus: sicut scitis, qualiter unumquemque uestrum tamquam pater filios suos deprecantes uos et consolantes testificati sumus, ut ambularetis digne deo, qui uocauit uos in suum regnum et gloriam. ideo et nos gratias agimus deo sine intermissione, quoniam cum