comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
infactura tua: & inoꝑibus maniĩ
tuarũ exultabo. Aꝑiamis quodenͣ¬
q uderit. sẽꝑ edificatur. Mouachũ
iuch destruet. nisi peccatũ. Quodeũ¬
q aspexeris. edifictũ tuum est. Ui¬
des celũ. uides solem. uides stellas
uides luniam: hoc te edificat. De¬
bes euiͣ cogitare: & dicere. Si sol&
luna & celum & stellȩ dõ seruiunt.
quare ego nͣ scruiamiꝰ Uides terrã.
uides aumalia. & oiͣa que iiterris
sunt. & hoc confer ad animũ tuum:
q edificat de: & dic animo tuo. Dĩa
suotemꝑe eurruit. Siquidẽ uer&
estas. autuinus & hyemps: nunqd
infelir non seruio Leniamus ad
uuuta animalia. Dimitto neͣ de
elephautis. duucto de leonibꝰ. di¬
nuito de diuersis anim alibꝰ. ueni¬
o ad nuuta animalia. Respice
apem: respice formicam. Uide cor¬
pus: & inquire sapientiam. Ma¬
ior eẽ sapientia: quã corporis mag¬
ce cogitant᷑ hyemem ẽẽ uenturam:
& monachus & xꝑianus uͥ cogitãt
uidiciũ eẽ uenturum. Ille hyemẽ

Expanded text:
a tua, et in operibus manuum tuarum exsultabo. Christianus quodcumque viderit, semper aedificatur. Monachum nihil destruet, nisi peccatum. Quodcumque aspexeris, aedificium tuum est. Vides coelum, vides solem, vides stellas, vides lunam, hoc aedificat te. Debes enim cogitare et dicere: Si sol, et luna, et coelum, et stellae Deo serviunt: quare ego non serviam? Vides terram, vides animalia, et omnia quae in terris sunt, et hoc confer cum animo tuo, et aedificat te, et dic animo tuo: Omnia in suo tempore currunt. Siquidem ver et aestas, autumnus et hyems, numquam non servio. Veniamus ad minuta animalia: dimitto nunc de elephantis, dimitto de leonibus, dimitto de diversis animalibus, venio ad minuta animalia. Respice apem, respice formicam: vide corpus, et inquire sapientiam . Major sapientia, quam corporis magcae cogitant hyemem esse venturam; et monachus et Christianus non cogitant judicium esse venturum. Illae
Abbreviated transcription (Latin):
fectus fui: & hodie fame morior:¬
quit. alius filios. alius uxorẽ: aliꝰ
parentes. Recordentur infantiȩ.
recordemur adolescentie: recordem᷑
qͦt aliquando habuerimuꝰ diuitias.
tuit Eoce transiuimus ad hanc uitã
uͥ st̃ omĩa illa: sogitata: magis do¬
lorẽ faciunt quã uoluptatem Nicħ
ẽutiq bonum uisi qͦd ꝓpͥetuũ eͣ. Tu
aut̃ altissimus meternum dũe. Qmͣ¬

Expanded text:
aefectus fui, et hodie fame morioraefectus fui, et hodie fame moriorquit, alius filios, alius uxorem, alius parentes. Recordemur infantiae nostrae: recordemur adolescentiae: recordemur quod aliquando habuerimus divitias, tuit. Ecce transivimus ad hanc vitam. Ubi sunt illa omnia? Cogitata magis dolorem faciunt, quam voluptatem. Nihil est itaque bonum, nisi quod perpetuum est. Tu autem Altissimus in aeternum, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
centiam dĩ. Dixi sapiens effuiar.
idẽ dixi÷ debeo querere rationes
singularũ causarum. & ipsa longe
facta ẽ ame. Longuis multo quã erat¬
facta ẽ ame: hoc ẽ sapientiam quã
ante non inquirens ignorabam:
postea querere cepi: & inuenire non
potui. Uir insipiens non cogno¬
seet & stultus non intelliget hec.
Quicumq nonẽ xꝑianus. & inope¬
ribus non intelligit creatorem:
ste insipiens est. Tum exorti fue-¬
ruit peccatores: sicͣ fenum. Uidi¬
sti imperatores. uidisti p̃fectos. ui¬
disti exercitus. udisti uictorias
& triumꝓbos: heri fuit & bodie
non eͣ̃. Et apparuerint omis qͥ ope¬
rant᷑ iuiquitatem. ut iutereant ĩ
scłm scłi. Heri apparuit quasi flos:
hodie flos ipse nou compar&. beri
iurebat flos herba: hodie siccata ẽ.
ubi ẽ pulcritudo Nichil bouũ est
nͥ quod eternum est. Nicħ boni
ẽ nisi quod ꝓpetuum est. Quodcũq
fine̾ hab&: nec iiter bona nume¬
randũ ẽ. Qd enĩ mͥ ꝓdest si herip̃¬

Expanded text:
centiam Dei. Dixi, sapiens efficiar, centiam Dei. Dixi, sapiens efficiar, hoc est, dixi, debeo quaerere rationes singularum causarum, et ipsa longe facta est a me, longius multo quam erat, hoc est, sapientiam quam ante non inquirens, ignorabam: postea quaerere coepi, quam invenire non poteram. Vir insipiens non cognoscit, et stultus non intelligit haec. Quicumque non est Christianus, et in operibus non intelligit Creatorem, iste insipiens est. Cum exorti fuerint peccatores sicut fenum. Vidisti imperatores: vidisti praefectos: vidisti exercitus: vidisti victorias et triumphos. Heri fuit, et hodie non est. Et apparuerint omnes qui operantur iniquitatem, ut intereant in saeculum saeculi. Heri apparuit quasi flos: hodie flos ipse non comparet. Heri virebat herba: hodie siccata est. Ubi est illa pulchritudo? Nihil bonum est, nisi quod aeternum est. Nihil bonum est, nisi quod perpetuum est. Quodcumque finem habet, nec inter bona numerandum est. Quid enim mihi prodest, si heri pr
Abbreviated transcription (Latin):
sustolleris: ecce a culice uulnerarĩ
Quã magnificata sunt oꝑa tua do¬
mine. Parua quidẽ coͬꝑa: s magna
ratõ. Singła habent ꝓprietates su¬
as. Ego si̾miror dnͣm in elephan¬
to: qͦmodo ꝙ informiea. Sic illũ p̃¬
dico in camelo. quomͦ ꝙ uculice.
Uide culicem. Quomodo: quasi
puctum ciuusdam corpusculi. Et
tamen uide mipso puncto corpu¬
sculi omnia menbra eẽ diisa:
habet sex pedes. habet duos ocu¬
los. habet os. habet & uentrem.
habet & tubam uocis. ht & alas.
Si consideraueris menbra: corpus
nͣ inuenitur. Ꝙẜ tamͣ magnificat᷑
ũs qr sine corpore menbra sunt
oiͣa. Nimis ꝓfunde facte stͣ cogi¬
tatõnes tuȩ. Quodeũq cogitauero.
iunuenire non possum. Abyssus
iuditia tua. Oꝓfundum diuitia¬
rum sapientiȩ & scieutie dĩ. Dicã
ir ego cum eccłaste. Dixi sapiens
efficiar . &. ipsa longius fẽa ẽ ame.
Longius ame multo fẽa ẽ quã erat.
Añquam eogitatõnem meam mo
pere pouereni ñ uidebã maguifi¬

Expanded text:
oelum? Ecce a pulice vulneraris. Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Parva quidem corpora, sed magna ratio. Singula habent utilitates suas. Ego sic miror Dominum in elephantis, quomodo et in formica: sic illum praedico in camelo, quomodo et in culice. Vide culicem quomodo quasi punctum cujusdam corpusculi est, et tamen vide in ipso puncto corpusculi, omnia esse membra divisa. Habet sex pedes, habet duos oculos, habet os, habet et ventrem, habet et tubam vocis, habet et alas. Si consideraveris membra, corpus non invenis, et tamen magnificatur Deus, quia sine corpore membra sunt omnia. Nimis profundae factae sunt cogitationes tuae. Quodcumque cogitavero, invenire non possum. Abyssus judicia tua. O profundum divitiarum sapientiae et scientiae Dei. Dicam et ego cum Ecclesiaste: Dixi, sapiens efficiar, et ipsa longius facta est a me: longius multo quam erat. quam cogitationem meam in opere ponerem, non videbam magnifi
Abbreviated transcription (Latin):
caret : uł pietatẽ qua uos in reg¬
no suo. asciuit: qui nob̃ presta¬
re dignet᷑. ut eius lumine nr̃is
cordib oriente mereamur ab
ipso de pͣsentib erui: cuiꝰ sumꝰ
baptismo anoxiis originalib li¬
bati. iꝑsi głã cũ eterno patre¬

Expanded text:
pietatem, qua vos in regno suo ascivit. Qui nobis praestare dignetur, ut, ejus lumine nostris cordibus oriente, mereamur ab eo de praesentibus erui: cujus sumus baptismo a noxiis originalibus liberati. Ipsi gloria cum aeterno Patre
Abbreviated transcription (Latin):
idola egypti. Cominota sunt. q.
concussa atq destructa. Nubes
ista destruxͣ serapiũ. in alexanda.
Noͣ imꝑator. homo mortał: s nu¬
bes ista. q̃uenut megyptum. Nu¬
bes & caligo incireuitu eiꝰ. Diximꝰ
de nube: dicamus &s de caligine.
dãs iuncaligine ẽ. Dñs aut̃ inlu¬
nune e: aut incaligie ẽ. In lunz¬
ne: ucipientib ẽ. Incipientib
ciũ: simplicit̾ loquit᷑. qui uero
ꝑfecti suut: illis mistice loquit᷑.
Deniq aplis nͣ loquebat᷑ quasi cur¬
bis: s intrusecus loquebat᷑. sẜ qͥd
dic̃: Qui hͣt aures audiendi audi¬
at. Ergo hoc eͣ qͦd dicit. s caligo
incircititu eiꝰ: hoc ẽ mysteria in
moyses autͣ solus ingressus ẽ in
miontẽ sina. incaligiue. Nou enĩ
poterat omĩs ppłs diͣ scire miste¬
ria: que solus poterat nosse mo¬
yses. Dicit᷑ de dõ: posuit tenebraᷤ
latibulũ suũ. ⁊ usticia & iudituĩ
correc̾tio sedis nĩeiꝰ Quid uult di¬
cere correcto sedis eiꝰ: Debuit
dicere: stabilitaᷤ sedis eus. Quando

Expanded text:
idola Aegypti commota sunt, et concussa, atque destructa. Nubes ista destruxit Serapim in Alexandria: non imperator homo mortalis; sed nubes ista quae venit in Aegyptum, Nubes et caligo in circuitu ejus: Diximus de nube: dicamus de caligine. Dominus in caligine est. Dominus aut in lumine est, aut in caligine. In lumine incipientibus est. Incipientibus enim simpliciter loquitur: qui vero perfecti sunt, illis mystice loquitur. Denique apostolis non loquebatur quasi turbis, sed intrinsecus loquebatur: et quid dicit? Qui habet aures audiendi, audiat. Ergo hoc quod dicit? et caligo in circuitu ejus. Hoc est, et mysteria in Moyses autem solus ingressus est in montem Sina in caligine . Non enim poterat omnis populus Dei scire mysteria, quae solus poterat nosse Moyses. Dicitur de Deo: Posuit tenebras latibulum suum . Justitia et judicium correctio sedis ejus. Quid vult dicere, correctio sedis ejus? Debuit dicere stabilitas sedis ejus. Quando
Abbreviated transcription (Latin):
tiauerunt celi iusticiã eius: eu¬
głiste scilicet. Et iuiderunt
nͣ ẽ nuntiatũ. de eo. intellerertͣ
dm incarne uenisse. Confun¬
dant᷑ om̃s qui adorant scultilia
qui głant᷑ insimulacris sius.
ut dũ spe uana confundunt᷑.
ad illaͬ ueram ualeant ꝑueni¬
re. Adorate dñm om̃s angłi
eius: annuntiatores regni il¬
lius. Audiuit & letata ẽ syon
eccła: quȩ głam eius speculat᷑.
Et exultauerunt filie iuudȩ.
anime confessoꝵ. P ropter

Expanded text:
stitiam ejus: evangelistae scilicet. Et viderunt non est annuntiatum de eo, intellexerunt Deum in carne venisse. Confundantur omnes qui adorant sculptilia, qui gloriantur in simulacris suis. Ut dum in spe vana confunduntur, ad illam veram valeant pervenire Adorate eum omnes angeli ejus. Annuntiatores regni illius. Audivit et laetata est Sion. Ecclesia quae gloriam ejus speculabatur. Et exsultaverunt filiae Judae. Anim
Abbreviated transcription (Latin):
scdm ystoriã : & paruulis ab huc
loquimur. Dirimꝰ gͣ naturã rerum.
ut ex natura reruͣ sꝑuale aliquid
ꝓferamus. lapis qͥ uulgo uocat᷑ ig¬
uariꝰ: si solus eͣ. igne̾ non potest
mittere. Sinaut᷑ cũ alio collisus
fuerit : medius ignis excutitur.
fac mͥ ẽẽ nube̾ hieremiã. ysaiam
bes quando collise fuerint inter se.
enuttut mediũ ignẽ: & luca orbi
terre. Allurerunt fulgura eius
orbi terre: uidit & commota ẽ tetra.
diebat. Duo habebant pariter.
ꝙ graude̾ uocẽ: & spleudorẽ ful¬
gurum. Hec fulgura credentes
illuminabant: noueredentes coͣ¬
burebant. Montes sicͣ cera fluxe
eẽ demonũ potestates. Siue certe
montes: suꝑbi quiq surt honu¬
ues. Iguis iste uon cõburit hu¬
nules: s quicũq montuosi sunt
Deniq quando fulgur emictit᷑
difficile illos ꝓ cucit᷑ qui inualles
scͣ s sẽꝑ illos qui uimontes sunt
Aununtiauerunt celi iusticiã
eius. Isti sc̃ celi: de quibus & moe

Expanded text:
secundum historiam, et parvuli adhuc secundum historiam, et parvuli adhuc loquimur. Diximus ergo naturam rerum: ut ex natura rerum spirituale aliquid proferamus. Lapis qui vulgo vocatur ignarius, si solus est, ignem non potest mittere: sin autem cum alio lapide collisus fuerit, medius ignis excutitur. Fac mihi esse nubem Jeremiam, Isaiam, tae ergo nubes quando collisae fuerint inter se, emittunt medium ignem, et lucet orbi terrae. Alluxerunt fulgura ejus orbi terrae; vidit et commota est terra. diebat. Duo habebant pariter et grandem vocem, et splendida fulgura. Haec fulgura credentes illuminabant: non credentes comburebant. Montes sicut cera fluxeesse daemonum potestates. Sive certe montes, superbi quique homines. Ignis iste non consumit humiles, sed quicumque montuosi sunt: Denique quando fulgur emittitur, difficile illos percutit, qui in valle sunt; sed semper illos qui in monte sunt. Annuntiaverunt coeli justitiam ejus. Isti
Abbreviated transcription (Latin):
pauperes sunt nonne uidet᷑ ui¬
ditiũ dĩ eẽ prauũ : quando autͣ
uenerit ad iudicandũ. ut reddat
uniciuq scd̃m oꝑa sua. eotempe
quasi corriget᷑ sedes eius. Deiu¬
de uulcis scire: qͥd de iuidice dicat᷑¬
⁊ guis añ ipsũ precedet. Igne̾i¬
stũ qui sc̃s ẽ uͣ timeat: qui peocator
ẽ timeat. Ignis iste scos purgat:
peccatores consumit. Ignis aute
ipsũ p̃cedet. Qui facit angłos suoᷤᷤ
sꝑe: ꝙ ministros suos ignem urẽ¬
tem. Ego puto istos ee ignes: hoc
ẽ angłos eius. Isti gͦ angłi: hoc ẽ
ignis eius. p̃cedent᷑ añ eum. Ist¬
g angłi. quos consumunt. Qui¬
cũq lignũ ẽ: fenũ stipula. Qui
aut̃ aurũ ẽ & argentũ. & laꝑideᷤᷤ
mundior inueniet᷑. Alluxerunt
philosophi quod fulgura exnu¬
biũ collisione generentur. Nisi eĩ
pꝰ sonꝰ auditus fuerit᷑: fulgura nͣ
ꝓspiciunt᷑. Hoc drͣ & de lapide ig¬
nario: qui nͥ collisus fuerit: me¬
duꝰ ignis nͥ egredit᷑. Hoc dirimus

Expanded text:
nne videtor judicium Dei esse pravum? Quando autem venerit ad judicandum, ut reddat unicuique secundum opera sua, eo tempore quasi corrigetur sedes ejus. Denique vultis scire quia de die judicii dicitur? Ignis ante ipsum praecedet: Ignem istum qui sanctus est, timeat: qui peccator est, timeat. Ignis iste sanctos purgat: peccatores consumit. Ignis ante ipsum praecedet. Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem ardentem . Ego puto istos esse ignes, hoc est, angelos ejus. Isti ergo angeli, hoc est, ignis ejus, praecedent ante eum. Iste ignis quos consumit? Quicumque est lignum, fenum, stipula. Qui autem aurum, argentum est, et lapides mundior invenitur. Alluxerunphilosophi, quod fulgura ex nubium collisione generentur. Nisi enim prius sonitus auditus fuerit, fulgura non prospiciuntur. Hoc dicitur et de lapide ignario: qui, nisi collisus fuerit, medius ignis non egredietur. Hoc dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
Quidiligitis dum: qui solus bo
nus est̾. O dite malum. diabolũ.
Custodit dnͣs animas seruorsuoꝵ:
de mnanu peccatoris liberabit
eas. ne eis aliquid noceat. Lux
orta eͣ iusto: aͦ refulgens in cor¬
de eus. Et recꝰtis corde leticia:
qr quẽ expectabant cernere me¬
ruerunt Letamini iusti in
dño : & confitemini memorie scĩ¬
tatis euis. Quia euͣ inrecꝰti lu¬
mine cordis contemplamini.

Expanded text:
Qui diligitis Dominum, qui solus est bonus; odite malum, diabolum. Custodit Dominus animas sanctorum suorum: de manu peccatoris liberabit eas. Ne eis aliquid noceat. Lux orta est justo. Christus refulget in corde ejus. Et rectis corde laetitia. Quia quem exspectabant, cernere meruerunt. Laetamini justi in Domino, et confitemini memoriae sanctitatis ejus. Qui eum in recti cor
Abbreviated transcription (Latin):
& omͣs
orbis qui
demonib
& idolis¬
anͣ fuerat subiectus: dño nr̃o
regnante letetͣ. Dñs regnauͣ:
dnͣs creator qui nos fee̾. iͥpse
regnauit. Ouos quiañ subiec¬
ti eratis  dũo diabolo. nc subiecti estis
sub dño creatore. Letent᷑ insulȩ
multe. Bñdixͣ deanimabus utĩs:
que uariis cogitationib qͣsi uarip
hinc ude tundunt᷑ fluctib Nos
Ad me: insule multe. Uultis scire
qũi insulȩ dicant᷑ eccłe: Dictũ ẽ
in ꝓpħa ex ꝑsona dñi. Loquere inqͥt
habitatoribꝰ insulȩ huiꝰ. Lecent᷑
uisule multe. Quomͣ enĩ insule
uimedio mari posite sunt. sic ꝙ
eccłe q̃si inmedio mari scłi istuis
posite st̃: ꝙ ita ꝓsecutionibꝰ qͣsi di¬
uersis tundunt᷑ fiuctibꝰ. Uerum
subriuint᷑. In mari quide̾ sunt: s
operuit inquit eos nubes lucida.
lucida. Ego puto istas eẽ nubes.
quib mandauit dñs ne pluant
suꝑ isrł ymbrẽ. Ego puco istas eẽ
nubes de quib uialio loco drͣ. ꝙ

Expanded text:
s orbis, qui daemonibus et idolis fuerat ante subjectus, Deo nostro regnante laetetur. Dominus regnavit. Dominus, Creator qui nos fecit, ipse regnavit. O vos qui ante subjecti eratis sub dominio diaboli, nunc subjecti estis sub Domino creatore. Laetentur insulae multae. Bene dixit de animabus nostris: quae variis cogitationibus, quasi variis hinc inde tunduntur fluctibus. Nos ad me insulae multae. Vultis scire quoniam insulae dicantur Ecclesiae? Dictum est in propheta ex persona Domini: Loquere, inquit, habitatoribus insulae hujus. Laetentur insulae multae. Quomodo enim insulae in medio mari positae sunt: sic et Ecclesiae quasi in medio mari saeculi istius positae sunt: et ita persecutionibus, quasi diversis tunduntur fluctibus. Verum subruuntur. In mari quidem sunt, sedoperuit, inquit, eos nubes lucida .lucida. Ego puto istas esse nubes, quibus mandavit Dominus ne pluant super Israel imbrem . Ego puto istas esse nubes, de quibus in alio loco dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tator inegyptũ istam. uiq̃ nos su¬
mus: in locũ tenebraruͣ ubi pharao
est. Dñs uenit. Nonuenit: nͥ in
nube leui. Nubes ista leuis queẽ:
semine p̃grauata. Ista nubes le¬
iuis. uenit innuidu̾: & secũ por¬
tat inuudi creatorẽ. Et qͥd dr̃ ibi

Expanded text:
vator in Aegyptum istam in qua nos sumus: in locum tenebrarum ubi Pharao est, Dominus venit. Non venit, nisi in nube levi. Nubes ista levis, quae esemine praegravata. Ista nubes levis venit in mundum, et secum portat mundi creatorem. Et quid dicitur ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nom̃ eiꝰ soliꝰ. Oĩs etas. oĩs serus.
oĩsq potestas illũ laudq: cui pat̾¬
post euacuatas potestates. dedit no
tͣ. nͣ solũ celi̾stia ac t̾rena: uerũ qͣs et
iferna. Et exaltauit cornu ppłi sui.
deputat᷑ celestis hymnꝰ. qͥ ineo scĩ ef.¬
fecti sunt. qͥ eu m̃te conspiciunt: qͥ
ei fide appropinquant: quos ab eo ꝑu̾¬
sitas. iniqua. non seperat. Q nos dig¬
net᷑ tradere in regnũ dõ patͥ. ꝙ con¬
formes effic̾e claritat corporris sui.
ut iã ñ ei. locali & transitorio cantu.
s ꝑpetuo. o immobili. celestis stati¬
ouis. ymno uigi modulamine cana¬
mꝰ. qͥa pͣt ẽ cũ et̾no patre. ꝯspu scõ¬

Expanded text:
 nomen ejus solius. Omnis aetas, omnis sexus, omnisque potestas illum laudet; cui Pater evacuatis potestatibus, dedit nomtur: non solum coelestia ac terrena, verum etiam et inferna . Et exaltavit cornu populi sui. deputatur coelestis hymnus, qui in eo sancti effecti sunt: qui eum mente conspiciunt: qui ejus fidei appropinquant: quos ab eo perversitas iniqua non separat: qui nos dignetur tradere in regnum Deo Patri, et conformes efficere claritati corporis sui: ut jam non ei locali et transitorio cantu, sed perpetuo, et immobili coelestis stationis hymno, jugi modulatione canamus: quia ipsi est cum aeterno Patre et S
Abbreviated transcription (Latin):
Sicͣ in celo angłi tͥ seruiunt. & crea¬
tura seruit: tta & seriuat homo.
O infelix humanũ genus. Descendit
adte ds̃: qmͣ tu ad celũ. nͣ uis ascendẽ.
llontͥ sufficit qͦd ñ suscipis: s occidis.
crucifigis: blas phemas. flagellas.
nͣ tͥ suffic̃ qd̃ occidis. si nec penitentiã
agis. qͦd occideris. Dixͣ de inuisibli¬
lestibꝰ: ncͣ dic̃ eciã det̾ra. Uidete ordi

Expanded text:
Sicut in coelo angeli tibi serviunt, et creatura servit, ita serviat et homo. O infelix hominum genus! Descendit ad te Deus: quoniam tu ad coelum non vis ascendere. Non tibi sufficit, quod non suscipis: sed occidis, crucifigis, blasphemas, flagellas? Non tibi sufficit, quod occidis, sed nec poenitentiam agis quod occideris. Dixit de invisibililestibus: nunc etiam de terra. Videte ord
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa subiecta sunt. Serpentes. ꝙ uo¬
lucres pennate. Neq ea que ad t̾rã
Dicat aliquis. Scd̃m ystoriã loq̃ris:
non dicis allegorice. Si scd̃m ystoriã
dicis. qͣre pͥmũ abyssi. & nix grando.
demͣ ligna. fructifera. & cet̾a irrati¬
onabłia laudant dm̃. & adextͤmũ
homo: legͣimꝰ genesin: & scd̃m or¬
diuẽ natiuitatis. & creaturarũ. ita¬
q usoebimus cuncta laudare. Ibi
enim scͥptũ eͣ. p̾ͥmũ eas animante ᷤ
fcãs eẽ que in aqua stͣ. demͣ ea fc̃a
quȩ uit̾ra sunt: demiͣ fc̃a uolatilia:
& postea unuͣ hominẽ fecͣ. Igͥ sicͣ pͥ

Expanded text:
omnia subjecta sunt. Serpentes et voomnia subjecta sunt. Serpentes et volucres pennatae. Neque ea quae in coelo Dicat aliquis, secundum historiam loqueris: non dicis allegorice. Si secundum historiam dicis: quare primum abyssi, et nix, et grando, deinde ligna fructifera, et caetera irrationabhomo? Legamus Genésim, et secundum ordinem nativitatis, et creaturarum, ita videbimus cuncta laudare. Ibi enim scriptum est, primum eas animantes factas esse, quae in aqua sunt: deinde ea facta quae in terra sunt: deinde facta volatilia, et postea ho
Abbreviated transcription (Latin):
Grando. uix. glaties. & sp̃e ꝓcellarũ.
oĩa quȩ uioemus in mundo: nob̃ ser¬
uiunt. Serpentes. abyssi. ignis. uix.
na cẽpestas fuit: uidebat᷑ nob̃ eẽ con¬
trarium. Erat frigꝰ. erat humor: erãt
pluuiȩ. Hoc qd ad horã nob iudet᷑ ẽẽ
contrariũ. ꝓ nob̃ ẽ. fructũ enĩ nob̃
parit. uioe enĩ qͥd dicat: illa & illa
que faciunt u̾bũ eius. Erubesce hõ.
Serpentes abyssi. nix pluuia. tẽpe¬
stas u̾bnͣ eiꝰ faciunt: o tu ñ facis.
Dontes & õs colles. Nec montes mu¬
tant᷑ incolles. nec ualles in montes:
seruant naturã sua̾. Ligna fruct.¬
fera: & o̾s cedri. lignũ uides qͣsi sicenͣ
t mutit germ̃. tͥ mittit fructꝰ. Par¬
non paris Et õs cedri. Imitare cedrũ.
Cedri nitunt᷑ ad alta: quasi ad celũ
ire festinant: ꝙ tu imitare ligna. ir¬
rationabłia. Bestͥe & .ii. pecora. Nicħ
mutat naturã suam omĩa stant ĩ
ordine suo: absq solo homine cui

Expanded text:
Grando, nix, glacies, et spiritus procellarum. Grando, nix, glacies, et spiritus procellarum. Omnia quae videmus in mundo, nobis serviunt. Serpentes, abyssi, ignis, grandrna tempestas fuit, videbatur nobis esse contrarium: erat frigus: erat humor: erant pluviae. Hoc quod ad horam nobis videtur esse contrarium, pro nobis est: fructum enim nobis parit. Vide enim quid dicit: Illa et illa quae faciunt verbum ejus. Erubesce, homo. Serpentes, abyssi, nix, pluviae, tempestas, verbum Dei faciunt, et tu non facis. Montes et omnes colles. Nec montes mutantur in colles, nec valles in montes: servant naturam suam. Ligna fructifera, et omnes cedri. Lignum vides quasi siccum i mittit germen: tibi fructus par fructus non paris. Et omnes cedri. Imitare cedrum. Cedri nituntur ad alta: quasi ad coelum ire festinant. Et tu imitare ligna irrationabilia. Bestiae et universa pecora. Non mutant naturam suam. Omnia stant in ordine suo, absque solo homine, cui
Abbreviated transcription (Latin):
o hõ. tu qui draco er̾as. qͥ teuebrosus
eras: M dmͣ laudare non audebas.
Age penitenciã: & stati conu̾teris.
licq inhebreo ñ htͣ dracones. s htͣ
tennuim̃: qd̾ interpͣtat᷑ cete. Dicit᷑
aut cete. uifinitȩ eẽ magnitudinis.
Deniq & ip̃e cetꝰ: in abyssis eẽ drͣ. di
qͥd dicat. Laud̃ eũ quȩ in mari st̃. &s
laud̃ euͣ quȩ extͣ mare sunt. draco¬
nes & om̃s abyssi: a parte totũ scy¬
nedochicos. Deinͣ sequit᷑. Ignis.
Uidete concordantẽ discordiã. aquȩ
ignis: simul laudant. Draconeꝰ. ꝙ õs
abyssi. Ignis. Uui̾sa que uascunt᷑.
ex aqua nascunt᷑. & ex igne. hocẽ ex
humore &s calore. Nec ignis solus
gn̾are potest. suͣ humore: nec humor
sine igne. Nonẽ tã contrariũ. quã
humor calori. & calor humori: tam᷑
uoluntate dĩ. hec qͦ int̾ se diu̾sa stͣ.
in nr̃a natiuitate concordant. Grando
unt u̾bũ eiꝰ. Multa sunt que dicant᷑.
ꝙ insingłis ĩmorari non possumus.

Expanded text:
tur. O tu qui draco eras, qui tenebrosus tur. O tu qui draco eras, qui tenebrosus eras, et Deum laudare non audebas: age poenitentiam, et statim converteris. Licet in Hebraeo non habeat dracones, sed habeat THANINIM, quod interpretatur, cete. Dicitur autem cete infinitae esse magnitudinis. Denique ipse cete in abyssis esse diuid dicat: Laudate ea quae in mari sunt, et laudate ea quae extra mare sunt. Dracones et omnes abyssi. A parte totum synecdochicos. Deinde sequitur: Ignis. Videte concordantem discordiam aquae et ignis: simul laudant Deum. Dracones et omnes abyssi. Universa quae nascuntur ex aqua, nascuntur ex igne, hoc est, ex humore, et calore; nec ignis solus generare potest sine humore, nec humor sine igne. Nihil est tam contrarium, quam humor calori, et calor humori. Tamen voluntate Dei, haec quae inter se diversa sunt, in nostra nativitate concordant. Grando, e dicantur, et in singulis immorari non possum.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bũ eiꝰ: montes. q õs colles. ligna
fructifera. & om̃s cedri: bestieq uni¬
u̾sa peccora. serpentes q uolucres pen¬
nate. Post tanta qͥd dr. Post draco¬
nes. post serpentes. post igne̾ post
grandine̾. post bestias & unu̾sa
pecora: o homo qͥtͥ grandis uideris.
de te drͣ. o nͣ de simplici homine:
s de his hominib qͥ int̾ homines
mari miores sunt. Reges t̾rȩ & oͣs
ppłi: pͥncipes ꝙ om̃is iudices terrȩ.
dem̃ quid sequit᷑  Iuuenes & iurgi¬
nes. senex cuͣ ui. lau .no. dñi: ⁊ cet̾a
que sequunt᷑. O qͣnta in istis mist̾iis
continent᷑. Laudauerunt celestia. lau¬
dauert᷑ inuisibłia: nc̃ adt̾rena descen¬
dit: & ad collaudationẽ diͣ. pͥmũ
Ubi habundauit peccatũ: suꝑha¬
buudauit gr̾a. Q pmũ draco eras:
qͥ habebas uenena serpentis. O
tu. qͥ pͥmũ abyssus eras: & teuebre
suꝑ abyssũ fcrebant᷑. Uioete qͥd
dicat. Ubroraco. ibi uenena: ub
abyssus. ibi denebre. Ne despes gͥ¬

Expanded text:
colles, ligna fructifera, et omnes cedri, bestiae, et universa pecora, serpentes et volucres pennatae. Post tanta quid dicitur? Post dracones, post serpentes, post ignem, post grandinem, post bestias, et universa pecora: o homo, qui tibi grandis videris, de te dicitur, et non de simplici homine, sed de his hominibus qui inter homines majores sunt. Reges terrae, et omnes populi: principes, et omnes judices terrae. Deinde quid sequitur? Juvenes et virgines, sequae sequuntur. O quanta in istis mysteria continentur! Laudaverunt coelestia, laudaverunt invisibilia: nunc ad terrena descendit, et ad laudationem Dei, primum Ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . Qui primum draco eras, qui habebas venena serpentis: o tu qui primum abyssus eras, et tenebrae super abysso ferebantur . Videte quid dicat: Ubi dracones, ubi venena, ubi abyssus, ubi tenebrae? Ne desperes igi
Abbreviated transcription (Latin):
Dirͣ aliqͥs. Ergo maior ẽ ille qͥ uibq: s
minor ille cui iubet᷑. Dict᷑ hoc arria¬
doniani. Respondeo tͥ sed̾m sensnͣ
tuuͣ. o h̾etice. Dicis maior e̾ pat̾ qui
iubeat: ꝙ minor ẽ filiꝰ. in eo qͦd iube¬
af᷑ ab illo. Si ħ scdm humanũ sensũ.

Expanded text:
o major est ille qui jubet, et minor est iste cui jubetur. Dicunt hoc Ariadoniani. Respondeo tibi secundum sensum tuum: O haeretice, dicis, major est Pater qui jubeat, et minor est Filius in eo quod jubeatur ab illo. Si hoc secundum sensum
Abbreviated transcription (Latin):
stelle: s minores parct̾ laudent dñm.
Dicat aliquis. Qmͦ sol. & luna. & stelle
laudẽt dim: Ideo qͦd a suo officio. ꝙ
seruicio nͣ recedunt. Seruitiuͣ ipsoruͣ.
laus dĩ ẽ. Grande̾ honore habes: hu¬
mana anima. Sol. & luna. & stelle.
ꝓte currunt: ꝓte seruiunt. Angłi.
throni dominationes. nͣ hñt solẽ
necessariũ: nͣ lunã nͣ stellas. Suꝑ solẽ

Expanded text:
tellae, sed minores pariter laudent Dominum. Dicat aliquis: Quomodo sol, et luna, et stellae laudant Deum? In eo quod a suo officio et servitio non recedunt. Servitium ipsorum, laus Dei est. Grandem honorem habes, humana anima. Sol, et luna, et stellae pro te currunt, pro te serviunt. Angeli, throni, dominationes non habent solem necessar
Abbreviated transcription (Latin):
ceptũ posuit. & non pͣteribit. Gran.
dis hominis honor q grandis unfe¬
licitas. Soltͥ currit. elem̃ta tͥ serui¬
unt: ꝙ tu ignoras creatorẽ tuuͣ. re
posuit : eoce ꝑtantos aunos pͣceptũ
ut cursus eiꝰ. & humana obserua¬
tione compͣhensꝰ sit. P̃ceptũ p. ꝙ¬
nͣ pͣt̾iuit. Lunȩ pͣceptũ posuit: ut
ꝑ triginta dies. crescat atq decrescat.
Hunqͥd eursus suos aliquando mutat.
ra sua nͣ egrediat᷑. Uenit occeanꝰ tu¬
inens fluctib ꝙ ip̃e redit: & pͣceptũ
di memuit. Cotꝰ mundꝰ doͣ seruit.¬

Expanded text:
ceptum posuit, et non praeteribit. Grandis est hominis honor, et grandis infelicitas. Sol tibi currit, elementa tibi serviunt: et tu ignoras Creatorem tuum? Praposuit. Ecce per tantos annos praeceptum ut cursus ejus ex humana observatione comprehensus sit. Praeceptum pn praeteribit. Lunae praeceptum posuit, ut per triginta dies crescat atque decrescat. Numquid cursus suos aliquando mutat? ra sua non egrediatur. Venit oceanus tumens fluctibus, et in se redit, et praeceptum Dei meminit. Tot
Abbreviated transcription (Latin):
dnͣm siuiͣ: iud& parricidas. iuid& ho¬
micidas: & tamͣ seruit imꝑio eiꝰ qͥ
uissit. Sole̾ eniͣ suuͣ oriri facͣ. suꝑ ui¬
stos & impios. Laud̾ euͣ oͣs stelle  lum.
Dicat aliqͥs. Qd ẽ lum̃. sine sole. sñ
stellis. sine luna: Dicere possumꝰ noc
sole lucent. lic& multi putent. ipsũ
splendore̾ solis eẽ. Dicͣ gͥ. laudate
eũ om̃s stelle & lumͣ: ut qͦmͦ de inui¬
sibłib direrat. laudate eũ õs uirtu

Expanded text:
das, videt homicidas, et tamen servit imperio ejus qui jussit. Solem enim suum oriri facit super justos et impios . Laudate eum, omnes stellae et lumen. Dicat aliquis: Quod est lumen sine sole, sine stellis, sine luna? Dicere possumus inter sole lucet: licet multi putent ipsum splendorem solis esse. Dicit igitur. Laudate eum, omnes stellae et lumen. Ut quomodo de invisibilibus dixerat,
Abbreviated transcription (Latin):
qui habitatis in celis. throni. dñatiõs.¬
pͥncipatꝰ. patestates. seraphin. cheru¬
bmi: & om̃e nom̃ qd̾ nominat᷑ nͣ soluͣ
in p̃senti sclõ. s infuturo. Laud dñm
laud eñ in ercelsis. Excelsi: lauđ ercel¬
sum. Nlon dixͣ humilibꝰ & deorsũ posi¬
tis. laudate: s uos qͥ subluni estis.
Laud̃ eũ. õs angłi eiꝰ. Uides inq̃ gradu
stͣ angłi. Ormni throui dicunt᷑. Thro

Expanded text:
qui habitatis in coelis, throni, dominationes, potestates, seraphim, cherubim, et omne nomen quod nominatur, non solum in praesenti saeculo, sed in futuro. Laudate Dolaudate eum in excelsis. Excelsi, laudate excelsum. Non dixit humilibus et deorsum positis, laudate; sed vos qui in sublimi estis. Laudate eum, omnes angeli ejus. Vides in quo gradu sunt angeli? Primum throni dicun
Abbreviated transcription (Latin):
tuo e Non priꝰ in monte & postea
in tab̃nacło : s priꝰ intab̃n aculo. &
ita in monte. Tabernacłm ñ est fir¬
ma domꝰ. Tabernacłm ñ habet fun¬
damentũ. s huc illucq cõmutat᷑.
& cũ transmigrante migrat. qr ta¬
bernałm ñ habet fundam̃tum. s
fit domꝰ incerta. Domꝰ autẽ firma
habet fundam̃ta. Mons ꝑ uita et̃¬
na ponit᷑. Qui ingreditur sine ma

Expanded text:
tuo? Non prius in monte, et postea tuo? Non prius in monte, et postea in tabernaculo: sed prius in tabernaculo, et ita in monte. Tabernaculum non est firma domus, tabernaculum non habet fundamentum: sed huc illucque mutatur, et cum transmigrante migrat: quia tabernaculum non habet fundamentum, sed est domus incerta: domus autem firma habet fundamenta. Mons pro vita aeterna ponitur. Qui ingreditur si
Abbreviated transcription (Latin):
Tabernacłm hic ꝑ eternitate acci¬
punꝰ. quãuis in aliis locis ecclesia
intelligat᷑. qr hic in tab̃nacło p̃sen¬
ti qđ est eccła. multi habitant corpe¬
pore & ñ fide. qr hic dum inferio¬
res sumꝰ. quasi intabernacło consi¬
stimꝰ. usq quo pꝰ uictoriã indomũ
ꝑueniat᷑. Aliter. Dñe quis h abi¬
tabit intabernacło tuo: Quis in¬
quit terrenꝰ poterit templũ d̃i ef¬
ficiꝰ & habitare inciuitate uiuen¬
tis di: De qria apłs multa loquit᷑.
Aut quis requiesoet in monte scõ
tuo : Quis ait dignus erit confor¬
inis fieri imaginis filii d̃i: Qui se¬
pe mons đr. Hic est enĩ lapis excisꝰ
de monte sine manib. hic factus est
mons magnꝰ. hic impleuit latitudiñe
omis terrȩ. in hoc scoꝵ. animȩ reqͥ¬
escunt. In hoc gͦ nullus accipit req¬
em. nisi qui ingredit᷑ sine macula
& oꝑatͣ iustitiã. qui immunis ẽ ab
omnilabe peccati. & p̃cepta d̃i in¬
iuolabiliter custodierit. Aliter.
Aut quis requiescet in monte sco

Expanded text:
ate accipimus, quamvis in aliis locis opera intelligatur: quia hic in tabernaculo praesenti, quod est Ecclesia, multi habitant corpore et non fide: quia hic dum inferiores sumus, quasi in tabernaculo consistimus, usquequo post victoriam in domum perveniatur. Aliter: Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo? Quis, inquit, terrenus poterit templum Dei effici, et habitare in civitate viventis Dei? De qua Apostolus multa loquitur. Aut quis requiescet in monte sancto tuo? Quis, ait, dignus erit conformis fieri imagini Filii Dei , qui saepe mons dicitur? Hic lapis excisus de monte sine manibus: hic factus est mons magnus, hic implevit latitudinem orbis terrae , in hoc sanctorum animae requiescunt. In hoc ergo nullus accipit requiem, nisi qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam: qui immunis est ab omni labe peccati, et praecepta Dei inviolabiliter custodierit. Aliter: Aut quis requiescet in monte sancto
Abbreviated transcription (Latin):
Talem me digne¬
ris efficere. ut
iooneus habear. qui uerbi tui
memor. inter p̃ssuras huiꝰ scli
ꝑ spem eteruorũ bonorũ. merear
consolari sic̃ sequit᷑. Nec me
consolata ẽ in humilitate mea.
qr eloquiũ tuuͣ uiuificauit me.
in his angustiis posito ͤ terne iu¬
te pabulum subministrat. Sy¬
ꝑbi iuique agebant usqq̃ Q
relicta humilitate p̃ceptionis
diuine: in huiꝰ scłi uanitatib
excollebant᷑. Alege aut̃ tua
nͣ declinaui. Quia illis dãpna
tiomi appro pinquantibꝰ: erige¬
bar uiea. Nemor fui iudiciorũ
tuorũ. Nicħ in hac uita indig.¬
nũ gessi: metuens ne his con¬
depͣnarer. A scło dñe: ab iicio¬
huiꝰ uitȩ Et consolatus sum: se¬
euruͣ me sciens auroicio mortis.
Consolatꝰ sum dic̃ ip̃a eccłia: qd

Expanded text:
Talem me digneris efficere, ut idoneus habear qui verbi tui memor, inter pressuras hujus saeculi, per spem aeternorum bonorum, merear consolari, sicut sequitur: Haec me consolata est in humilitate mea: quia eloquium tuum vivificabit me. Cum in angustiis posito, aeternae vitae pabulum subministrat. Superbi inique agebant usquequaque. Qui, relicta humilitate praeceptionis divinae, in hujus saeculi vanitatibus extollebantur. A lege autem tua non declinavi. Quia itioni appropinquantibus, erigebar in ea. Memor fui judiciorum tuorum. Nihil in hac vita indignum gessi, metuens ne his condemnarer. A saeculo, Domine. Ab initiojus vitae. Et consolatus sum. Securum me sciens a judicio mortis. Consolatus sum, dicit ipsa Ecclesia: q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cognoui seruiuit inͥ .i. gentes q̃
me ñ eognouerunt neq ꝑfidem. ne¬
q ꝑ legem. seruient mͥ. Popłs qrẽ
ñ eognon serrnet michi. Ignoraba
enim eũ cũ idolis serruret. nõ ere¬
dens cognitus ac seruiens factus ẽ mͥ
In ariditu auris obaudiuit mͥ. Ob¬
audierunt mͥ aurib: qr ñ uidert̃
inirabilia neq meã presentiã cor¬
poralem. Postea audiert̃ & credide¬
custodiat precepta duuna. Filii ali¬
eni. Hoc idem & ysaias loquit᷑. Ue
genti peccatrici. filiis alienis. popło
pleno peccatis. Antiquo uocabulo
iudei filii dĩ appellati sunt. s aliena¬
ti. qr filii diaboli effecti sunt idem
iuidei. quoꝵ pater diabolus ẽ. Men¬
titi sunt mͥ: qr inueritate ñsteterunt.
sicut & pater eoꝵ. Filii aliem inuete
rauerunt. hoc ẽ quia noui hominis
ñreceꝑunt aduentum. s inueter i ho¬
mine ꝑmanser̃t. Et claudicauer̃t a
semitissius. Claudicant. qr patre cre¬
dunt. & filiũ ñcredunt. Unum pedẽ

Expanded text:
entes quae entes quae me non cognoverunt neque per fidem, neque per legem, servient mihi. Populus quem non cognovi serviet mihi. Ignorabam enim eum, cum idolis serviret: nunc credens, cognitus ac serviens factus est mihi. In auditu auris obedivit mihi. Obaudierunt mihi auribus, quia non viderunt mirabilia, neque meam praesentiam corporalem. Postea audierunt, et credidecustodiat praecepta divina. Filii alieni. Hoc idem et Isaias loquitur: Vae genti peccatrici, filiis alienis, populo pleno peccatis . Antiquo vocabulo, Judaei filii Dei appellati sunt: sed alienati, quia filii diaboli effecti sunt. Et idem Judaei, quorum pater diabolus est: Mentiti sunt mihi, quia in veritate non steterunt sicut et patenovi hominis non receperunt adventum, in veteri homine permanserunt. Et claudicaverunt a semitis suis. Claudicant: quia patrem credunt, et filium non credunt. Unum pedem
Abbreviated transcription (Latin):
caui & renustis. extendi manti
meã. & ñ fuit qui aspiceret. Despe¬
xistis om̃e consiliũ meũ: & inerepa¬
tiones meas neglexistis. Propt̃ea & e¬
go minteritu ur̃o ridebo: eũuobis
qđ timebatis suꝑuenerit subsanna¬
bo. Cũirruerit suꝑ uos repentina
calamitas : tẽ inuocabitis me. & ñ
exaudiam. & cõminuã illos ut prils¬
uerem ante faciem uenti: ut lutum
.i. illos supradictos affectus carna¬
les ꝑnichilo deducã. Et cõminuã
illos ut puluerem añfaciem uenti.
qui aridi & sine imbre miscđiȩ fu¬
erunt ꝓ iecti. & cõminuti sunt in
sriꝑbia sua. & quasi pulius cãpi di¬
sꝑsi. Ut lucũ platearum delebo eos.
in modum turbidinis late. Eripe
me de contradictionib popłi: con¬
stitue me incaput gentiim. uox
xꝑi adpatrem. Eripies me de con¬
cũ alii dicerent uerax ẽ. illi e contͣ¬
rio dicebant. ñ. s sedueit turbã
Erue me de illis infidelib popłis.
qui mͥ contradieunt. Tuere auide¬
is infidelib. & in eoꝵe caput .l. genti

Expanded text:
endi manum meam, et non fuit qui aspiceret . Despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis. Propterea et ego in interitu vestro ridebo: cum vobis quod timebatis supervenerit. Subsannabo, cum irruerit super vos repentina calamitas. Tunc invocabitis me, et non exaudiam. Et comminuam illos, ut pulverem antest, illos supradictos affectus carnales pro nihilo deducam. Et comminuam illos, ut pulverem ante faciem venti: quia aridi et sine imbre misericordiae fuerunt projecti, et comminuti sunt in superbia sua, et quasi pulvis campi dispersi. Ut lutum platearum delebo eos, in modum turbidi luti. Eripe me de contradictionibus populi, constitues me in caput gentium. Vox Christi ad Patrem: Eripies me de concum aliqui dicerent, Verax est: illi contrario dicebant, Non; sed seducit turbam. Erue me de illis populis infidelibus qui mihi contradicunt. Tu erue a Judaeis infidelibus, et eorum caput, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
Ne in fortitudine
tua letabit᷑ rex. Iste ẽ rex
cui & in suꝑiori psalmo secłm for¬
mã serui oratur salus. Xꝑc ẽ rex
regum. & dñs dñantium. Et su¬
ꝑ salutari tuo exultabit uehe¬
menter.i. in eo qđ saluasti homi¬
nes. filiꝰ tuus qui saluator est
exultabit. Desiderisi cordis eiꝰ
dedisti ei: & uoluntate labioꝵ
eiꝰ non fraudasti eũ. Iam qͥppe
ñ sumꝰ serui: s amici. Qđ peti¬
uit expletũ est. Quomͦ ipse & pa¬
ter unum sunt: sic & nos in ipso
unũ sumꝰ. Uel alibi. Desideriũ
anime eiꝰ tribuisti ei. Desidera¬
uit filiꝰ di ut ueniret genꝰ huma¬
nũ redimere. Unde dixit. De¬
sider io deside raui hoc pascha
manducare. uobiscũ ante quã¬
C patiar. Et uoluntate labior

Expanded text:
ne, in fortitudine tua laetabitur rex. Iste est rex, cui et in superiori psalmo secundum formam servi oratur salus. Christus rex regum, et Dominus dominantium. Et super salutari tuo exsultabit vehementer: id est in eo quod salvasti homines: Filius tuus qui Salvator est, exsultabit. Desiderium cordis ejus dedisti ei: et voluntate labiorum ejus non fraudasti eum. Jam quippe non sumus servi, sed amici. Quod petivit, expletum est. Quomodo ipse et Pater unum sunt, sic et nos in ipso unum sumus. Vel aliter: Desiderium animae ejus tribuisti ei. Desideravit Filius Dei ut veniret genus humanum redimere. Unde dixit: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum, antequam moriar . Et voluntate labiorum
Abbreviated transcription (Latin):
Memor sit omĩs sacrificii tui.
hostia. qui semet ipsum obtu¬
lit in passionẽ. qr ꝓ nobis sangui¬
nem sirũ dedit. Holocaustũ tuũ
pingue fiat :i. acceptabile sit do.
dit inerucem. Oiñs uictime tue
offerimꝰ de precando. siue qđ pro
om̃ib suum iꝑse sanguinẽ fudit.
Et est sensus. Ne patiaris quẽquã
ꝑire: cũꝑ omĩb mortuus sis. Et s¬
o innẽ uoluntatẽ tuã impleat.
ex audiat᷑ optat. Et om̃e consili¬
um tuũ confirmet .i. consiliũ
trinitatis. Te tabim᷑ insalutari
tuo. Uox eccłȩ. in salute quã de¬
disti ꝑatiendo. Et innomine
dñi dei nr̃i magnificabu᷑. Non
in nobis s in illo: qr in eccła intuo
sumꝰ nom ine congregati. Imple¬
at dñs om̃s petiones tuas. Usq
hic de passione xp̃i dix̃ ÷ mͦ de resur¬
rectione & ascensione &e remune¬
ratione. Duȩ sunt petitiones xꝑi
cũ dicit. exaridiat te dñs. & inple¬
at dñs om̃s petitiones tuas. qñ di¬
xit xp̃e ad pͥatrem. elarifica me

Expanded text:
Memor sit Dominus omnis sacrificii tui. hostia: quia semetipsum obtulit in passione, quia pro nobis sanguinem suum dedit. Holocaustum tuum pingue fiat, id est, acceptabile sit Deo.dit in crucem. Omnes victimae tuae, offerimus deprecando: sive quod pro omnibus suum ipse sanguinem fudit. Et est sensus: Ne patiaris quemquam perire, cum pro omnibus mortuus sis, et omnem voluntatem tuam impleat Pexaudiatur optat. Et omne consilium tuum confirmet: id est, consilium Trinitatis. Laetabimur in salutari tuo. Vox Ecclesiae: in salutem quam dedisti patiendo. Et in nomine Domini Dei nostri magnificabimur: Non in nobis, sed in illo, quia in Ecclesia in tuo sumus nomine congregati. Impleat Dominus omnes petitiones tuas. Usque huc de passione dixit, modo de resurrectione, et ascensione, et remuneratione. Duae sunt petitiones Christi cum dicit: Exaudiat te Dominus, et impleat omnes petitiones tuas. Quando dixit Christus ad Patrem: Clarifica me,
Abbreviated transcription (Latin):
lutem regisipsius. xꝑi dñi qđ resurre¬
xit. Uel aliter. Propħa ad dm̃ patr̃e
loquit᷑. qui sanitatem facit & salutẽ
ꝑsingłos. qui animas attrahit ꝑ p̃di¬
cationem. ut sit salus eredentiũ qui
eredunt insalutẽ regis ipsiꝰ. Et faci¬

Expanded text:
resurrexit. Vel aliter: propheta ad Deum Patrem loquitur; quia sanitatem facit, et salutem per singulos, quia animas attrahit per praedicationem, ut sit salus credentium, qui credunt in salutem regis ipsius. Et faci
Abbreviated transcription (Latin):
ad redemiptionẽ nr̃am uenire in car
onis. ꝓ parte carisdicit. Qui¬
dam hrinc psalmũ dictum pri¬
tant ex rioce popħi adxꝑm lo¬
quentis: ut ad regem pariter¬
& ad sacerdotem. Mitͥtat tibi
aux iliũ de seõ. Quia formã ser¬
ui acceꝑat: recte ei quasi homi¬
ni inprecat᷑ auxiliuim. Mictat
tibi auxiliũ de scõ. hoc ẽ de se¬
met ipso : qr illa duun itas i

Expanded text:
ad redemptionem nostram venire in carnonis, pro parte carnis dixit. Quidam hunc psalmum dictum putant ex voce populi ad Christum loquentis, ut ad regem pariter et sacerdotem. Mittat tibi auxilium de sancto. Qui formam servi acceperat, recte ei quasi homini imprecatur auxilium. Mittat tibi auxilium de sancto: hoc est, de semetipso, quia illa divinitas
Abbreviated transcription (Latin):
Siutor m̃s: & redemꝑtor m̃s. Ad iu¬
tor intribulatione & in necessitatib
Et redemptor m̃s: qr tu me redemi¬
sti sanguine tuo p̃cioso. Tues adiu¬
tor humani generis: cũ nos ad te
accedere facis. Tu es redemptor. qͥ nos
tua passione ac resur rectione ab ui¬
teritu redemisti. qui nos iugiter
in lege tua gradientes custodire di¬
gneris. qr tibi ẽ cũ eterno patre

Expanded text:
jutor meus et redemptor meus. Adjutor in tribulatione et in necessitatibus. Et redemptor meus: quia tu me redemisti sanguine tuo pretioso. Tu es adjutor humani generis: cum nos ad te accedere facis. Tu es redemptor: quia nos tua passione ac resurrectione ab interitu redemisti, qui nos jugiter in lege tua gradientes custodire digneris: quia tibi est cum aeterno Patre
Abbreviated transcription (Latin):
.i. omnia q̃ui me sunt. & ab aliems¬
.l. ab alienis peccatis. qr diabolus
habuit in occ ulto suꝑbiam. & ꝓie¬
ctus ẽ postea. Alienꝰ erat ab ad am
anteꝗͣ. ipse adam peccasset. s postqͣm
consensit ei. suꝑbia & uoluntas con¬
iuncta sunt. et de uno peccato fecit
sibi duo iudicia diabolus. ut duphi¬
citer iudicaret᷑. qr & se & aliũ oeci¬
dit. Si mei ñ fuerint dñati: tẽ imma¬
culatus ero. Si ista peccata ñ fuerim¬
s mei dñata. tẽero immaculatꝰ. Ꝙ e¬
mnundabor. a delicto maximo.i¬

Expanded text:
 omnibus quae in me sunt, et ab ali omnibus quae in me sunt, et ab alienis, peccatis: quia diabolus habuit in occulto superbiam, et projectus est: postea alienus erat ab Adam, antequam ipse Adam peccasset. Sed postquam consensit ei, superbia et voluntate conjuncti sunt, et de uno peccato fecit sibi duo judicia diabolus, ut dupliciter judicaretur, quia et se et alium occidit. Si mei non fuerint dominati, tunc immaculatus ero. Si ista peccata non fuerint mihi dominata, tunc ero immaculatus. Et emundabor a delicto maximo
Abbreviated transcription (Latin):
lris ait. Habentes uictum & uestitũ
his contenti simꝰ. Si fueris lapis p̃¬
ciosus. & ꝓbatus sicut aurũ: mere¬
beris intesligere iudicia & sapienti¬
am d̃i. E tenĩseruus tinuis custadit
ea: in custodiendis illis retributio
multa. Pro quo custodit ea ͥnisiqͥ
incustodiendo illa retributio ẽ mul¬
ta: Si custodieritis inquit ds p̃ee¬
pta mea:manebitis in dilectione mea.
Quȩ maior retributioͥ quã ut qͥs
diligat᷑ a dõ: Delicta qͥs intelligit :
cia di ñ intelligit. neq sua peccata
quandiu ẽ in delictis. Belicta qͥs in¬
telligit : Tercia laudis diuisio.
qua docet impossibile legis. qr ꝑ
preuaricõnem legis peccatũ appa¬
ruerat in mundo. euangelii grã
fuisse cõpletũ. nec posse quẽquam̃
qui et potens ẽ ea dimittere e
Ab occultis meis in unda me: & ab
alienis parce seruo tuo. Ab occul¬
tis .i. p̃teritis peccatis: & ab alienis
hoc ẽ quȩ futura sunt. & adhuc add
me ñ uenert̃. Nel alibi. Ab occultis

Expanded text:
lus: Habentes victum et vestitum, his contenti simus . Si fueris lapis pretiosus et probatus sicut aurum, mereberis intelligere judicia et sapientiam Dei. Etenim servus tuus custodit ea, in custodiendis illis retributio multa. Propter quid custodit ea: nisi, in custodiendis illis retributio multa? Si custodieritis, inquit Dominus, praecepta mea, manebitis in dilectione mea . Quae major retributio quam ut quis diligatur a Deo? Delicta quis intelligit? cia Dei non intelligit, neque sua peccata: quamdiu est in delictis. Delicta quis intelligit? Tertia laudis divisio, qua docet impossibile legis, quo per praevaricationem legis peccatum magis apparuerat in mundo, Evangelii gratia fuisse completum: neque posse quemquam a qui et potest ea dimittere? Ab occultis meis munda me: et ab alienis parce servo tuo. Ab occultis, id est, praeteritis peccatis, et ab alienis, hoc est, quae futura sunt, et adhuc ad me non venerunt. Vel aliter: Ab occultis
Abbreviated transcription (Latin):
Stes in me subtus me .i. illos qui suꝑ¬
s caput meũ erigebant᷑. Et inii¬
Scos meos dedistimͥ dorsum. Noluer t̃
enĩ conuertere faciem suã ad me.
in imicoꝵ meoꝵ dedisti mͥ dorsũ. Im¬
miei mei dorsum dant. q̃n confugi¬
unt. & qñ pꝰ me uadunt. & odientei
me disꝑdidisti. Om̃s inimicos eccłȩ
uel ipsa uitia & peocata disꝑdit ds
Et odientes me disꝑdidisti. Unusqͥs¬
Elamauert̃. nec erat qui saluos face¬
ret eos: ad dnm. nec ex audiuit eos
qr indigni erant exauditione eius.
Clamabunt. Qui elam abunt: Im¬
pii demones & uidei & heretiei ela¬
mabunt infut᷑o iudicio: nec erit qͥ
saluosfaciat eos: qr qñ elamaiit

Expanded text:
tes in me subtus me, illos qui suptes in me subtus me, illos qui super caput meum erigebantur. Et inimicos meos dedisti mihi dorsum. Noluerunt enim convertere faciem suam ad me. Et inimicorum meorum dedisti mihi dorsum. Inimici mei dorsum dant, quando confugiunt, et quando post me vadunt. Et odientes me disperdidisti. Omnes inimicos Ecclesiae: vel ipsa vitia et peccata disperdidit Deus. Et odientes me disperdidisti. UnusquisClamaverunt, nec erat qui salvos faceret eos: ad Dominum, nec exaudivit eos. Quia indigni erant exauditione ejus. Clamabunt. Qui clamabunt? Impii daemones, et Judaei et haeretici clamabunt in futuro judicio: nec erit qui salvos faciat eos: quia quando clamavit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt infirmata uestigia mea. Ue¬
stigia .i. exempla eccłe ñ sunt infir¬
mata a successorib. qr. imp̃ssi sequen¬
tib me. Hinc uox. xꝑi post resurrȩ¬
clionẽ. Persequar inmicos meos:
& comp̃hendam illos. Iudeos utiq
qui ei inuste inimiei sunt facti.
Uel alibi. ꝑsequar inunicos in eos.¬
.i. affectus carnales. & cõprehendã
illos. antequã ego cõprehendar ab
illis. E ñ conu̾tar donec deficiant.
Non conuertar puignare contra il¬
los. & ñ conu̾tar ab hac intentione
donec deficiant. siue a malicia. siuȩ
a cogit̃onib prauis. Affligam illos
in multis malis. sicut iam factum tẽ¬
pore legimꝰ titi. Nec potert̃ stare. qr
iniqui & suꝑbi erectifuerant. Cadent
subtrs pedes meos: suie ut adorent.
suie ut conculcent᷑. Preciuxisti me
uirtute adbellum : siue contra mor¬
tem. siue contra ministros eiꝰ. Precin¬
contra diabolũ. uel contra ista fupra¬
dicta uitia. Supplantasti insurgen¬

Expanded text:
sunt infirmata vestigia mea. Vesunt infirmata vestigia mea. Vestigia, exemplo Ecclesiae, non sunt infirmata a successoribus: quia impressi sequentibus me. Hinc vox Christi post resurrectionem. Persequar inimicos meos, et comprehendam illos. Judaeos ui. Vel aliter: Persequar inimicos meos, affectus carnales. Et comprehendam illos, antequam ego comprehendar ab illis. Et non convertar donec deficiant, etc. Non convertar pugnare contra illos: vel non convertar ab hac intentione donec deficiant, sive a malitia, sive a cogitationibus pravis. Affligam illos in multis malis, sicut jam factum tempore legimus Titi. Nec poterunt stare, quia iniqui, et superbi erecti fuerant. Cadent subtus pedes meos, sive ut adorent, sive ut conculcentur. Praecinxisti me virtute ad bellum, contra mortem, sive ministros ejus. Praecincontra diabolum, vel contra ista supradicta vitia. Supplantasti insurgen