comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicti Regi csim duni uiuerot direrat cidem Enscgpo.
tuine abbati apamiarum quod temporiluo ipnuoBilhipi
egi debebat Regnumfrancia destrros ac idam Uer et sus
dibebant perdere Regnum ipoum et quod dietum Regnum
de bebat ad alios deuenire trullatenno ad ipocum Podle ipumi
Negem et suoi usterius ueuonuruum¬
Hem quod idem Epuogns malioties dirit quod .Sem Ct

Expanded text:
dicti regis, olim dum viveret, dixerat eidem episcopo, tunc abbati Appamiarum, quod, temporibus ipsius Philippi regis, debebat Franciæ regnum destrui, ac idem rex et sui debebant perdere regnum ipsum, et quod dictum regnum debebat ad alios devenire, nullatenus ad ipsum Philippum regem et suos ulterius reversurum.Item, quod idem epis
Abbreviated transcription (Latin):
allii. impoertiutt lecdeni. it inpartam Sint uocata Sollocstor¬
uinia non in polenitudinom potostatii Proinde diloctio uestra
quorum douotione gaudemeuo pungat Curam suam Nifpoo¬
Iitonibus nostri. et det gperam it mon Copagnam prae¬
Sumptronne circa memoratumfratrem natrum uestra
porouinsone uel succesporum uestrorum Si ipne suporstes fue
aliter quan hic insortum en Illo modo decornatur Ple
harc ta urritatio tabilitor poraciipore Contondat. Cum
et authroritate Canonum et poraedecefsorum trostrorum
Seeretia Pancitu sit. it lyiscopni acenratar si uMurit

Expanded text:
lesiis, ut in partem sint vocatae sollicitudinis, non in plenitudinem potestatis. Proinde dilectio vestra, quorum devotione gaudemus, jungat curam suam dispositionibus nostris, et det operam, ut non cujusquam praesumptione circa memoratum fratrem, vestra provisione, vel successorum vestrorum, si ipse superstes fuerit, aliter quam hic insertum est ullo modo decernatur; haec nos irrationabiliter praecipere contendat, cum et auctoritate canonum, et praedecessorum nostrorum decretis sancitum sit ut episcopus accusatus, si
Abbreviated transcription (Latin):
erra in uasconia inter Regem cundem et Tegem cMglia poro¬
mnittendo dieto Cemiti et allia poro co quor si detui Lomos uellen¬
facere pacem cum diero liscopo et censurare Cum qproa
idem Lircopus dietum Comitem faceret Nimanum Fonceo
Si Confaserationem uellet facere cum eodem qne has cgoues
oyrro curaret qued omnei hlorani purarent o poclstas ari
ac ipum reciperent in CDominum suum et Fane iydentte¬
Item promittibat it dicibit dem haucgun qoni Ceneta
quod hoe focoret pper amicor Chor quoa haberet aeo in Faha
se fuo genere pootentiores es uolilaros destora igna Crmnizase
Seut di cebat¬
Item prromittebat et anseribat uieta Comiti quod onuineo
Tontes de Forra tolorana inum Comitem libenter Trciporent
in dominum Suum et gurarent ceun in ocenpanone diesae
ferra quia hen dligebant sierum Regam uee Uallieoi et quia

Expanded text:
em et regem Angliæ, promittendo dicti comiti et aliis pro eo, quod si dictus comes vellefacere pacem cum dicto episcopo et conjurare cum ipso, idem episcopus dictum comitem faceret dominum totius si confederd omnes Tolosani jurarent ei fidelitatem, ac ipsum reciperent in dominum suum, et tunc iidem eItem promittebat et dicebat idem episcopus ipsi comiti, quod hæc faceret per amicos suos, quos habebat in Tolosa de suo genere, potentiores et nobiliores de tota ipsa civitate, sicut dicebat.Item promittebat et asserebat dicto comiti, quod omnes gentes de terra Tolosana ipsum comitem libenter reciperent in dominum suum, et ipsum juvarent in occupationem dictæ terræ, quia non diligebant dictum
Abbreviated transcription (Latin):
hai ad uos Pitrorar destinamuo quibuo Decreto treotro
Uestram rogante Charitatem Trrandamuro ut ui aliquis
quod zron opotamin suorum aemusoruum Mricum Conam¬
anicae lechonia lpiscopum acurare damnabiliter atienta¬
uerit. ut honoreteur beati Set Aposrmorum Principis.
memoria lechana que Pomana Cui prassesit poriuilagsum¬
i postei Homino authoritai hecat illipost auatinam
Trimatum dice cenc si neconffuuerit norap pllare et nortra
authoritate aut ante nio aut ante fegato haltin en latere

Expanded text:
has ad vos litteras destinamus, quibus decreto nostro vestram rogantes charitatem mandamus, ut si aliquis, quod non optamus, suorum aemulorum Aldricum Cenomanicae Ecclesiae episcopum accusare damnabiliter attentaverit, ut honoretur beati Petri apostolorum principis memoria, Ecclesiaeque Romanae cui praesedit privilegium nostri nominis auctoritas; liceat illi post auditionem primatum dioeceseos, si necesse fuerit, nos appellare, et nostra auctoritate, aut ante nos, aut ante
Abbreviated transcription (Latin):
Suerra fnita¬
Item.¬
stem quod rdem Lpucopus tradauit cam dieto lemit
ac quantum potuit in duait cenubem it Uescinberet uela
non faceret mnatrimonium defisio suo. cum fihia Reguo¬

Expanded text:
guerra finitaItem, quod idem episcopus tractavit cum dicto comite, ac quantum potuit induxit eumdem ut rescenderet, vel non faceret matrimonium de filio suo cum filia quo
Abbreviated transcription (Latin):
matis rex peregrinus in crastino post missam aute mar-¬
tyus sepulturam celebratam de martyre maculatis sic pedib
ut humulitez coram martyre uenerat nec etiaui refocillatus. in
spe multa pr̃ocum per martyrem ui breui futuri recessit. A et
et regis penitentialem deuotõnem coumendandam non eit ta¬

Expanded text:
s tam devotus, in crastino post missam ante martyris sepulturam celebratam de martyre, maculatis sic pedibus ut humiliter coram martyre venerat, nec etiam refocillatus, in spe multa patrocinii per martyrem in brevi sibi futuri recessit. DE HOet regis poenitentialem devotionem commendandam non ta
Abbreviated transcription (Latin):
consilio mor respoudit uulla racione se uelle quod sui otcesione
oro lesionem ullam uel moditum aliquid dampui hospitibus
sins eueuiret. qui ui tam arto et sibi et suis tãtam exhibuifsi
huinantatem. et addidit quod tiuotun duutet. ubitunc tapb̃
capud suum reclinaret ab eis se titissime amou̾et. dñs inquit
ci platet michi to et exulib meis puidentes cim uolutres ten
pascit et lilia uescit. msit igitur ad głosum illum frantoꝵ regẽ
iudouitum uiuitiũ tim de reteslu suo a pontinato et cãm retẽs¬
sus ei iiitiaret. Quod tur andisset rex płinum aduintitus ẽ
et moꝵ suis qui aberant totum retulit quod andierat. et it̾ando
tiuod tredebamus setulo mortuos scũ inniuas tuent et pro reb
tadutis tuutis se ꝓpt̾ du̾m tontemplisse ꝓfitentur. adci oꝑe quod
cepcait tonũtutui retrorsum dei tam̃ et pro dei tã exulaintem
ego tamen cum nou deseram. S quantacinc rex auglouim
et si dũitus homo meus sit adu̾lus ip̃m moliatur et ex̾ccat. ego

Expanded text:
consilio mox respondit nulla ratione se velle, quod sui occasione ordo laesionem ullam caperet, vel modicum aliquid damni hospitibus suis eveniret, qui in tam arcto et sibi et suis tantam exhibuisset humanitatem. Et addidit, quod quocunque diverteret, ubicunque caput suum reclinaret, ab eis se citissime amoveret: « Domino, inquit, si placet, mihi et coexsulibus meis providente, qui volucres coeli pascit et vestit lilia. » Misit igitur ad gloriosum illum Francorum regem Ludovicum nuntium, qui de recessu suo a Pontiniaco, et causam recessus ei nuntiaret. Quod cum audisset rex, plurimum admiratus est, et mox suis, qui aderant, totum retulit quod audierat. Et iterando quos credebamus saeculo mortuos, saeculi minas timent. Et pro rebus caducis, quas se propter Deum contempsisse profitentur a Dei opere, quod am convertuntur retrorsum, Dei causam et pro Dei causa exsulem ego tamen eum non deseram. Sed quantacunque rex Anglorum, etsi
Abbreviated transcription (Latin):
Nuidit igitur tautis ꝓfectib qui uana suꝑlem̃at in agro
dũito. et q̃uia uir dei de tubuiatõne ꝓfec̾at et ip̃e urachuiatõe
sua cormuerat uue maior motus hospitem suum tamꝙͣe de loco
treuisset. hospitio ꝑturbare contendit. Cius iustinctu ut tredi
tas est. Durexit rex anglonu lrãis ad gn̾ale illud capłm cist̾tien

Expanded text:
n agro Dominico, et quia vir Dei de tribulatione profecerat, et ipse machinatione sua corruerat, bile majori motus hospitem, tanquam de loco crevisset, hospitio proturbare contendit. Cujus instinctu, ut credi fas est, direxit rex Anglorum litteras ad generale istud capitulum Cistercien
Abbreviated transcription (Latin):
patientem. minciet ergo nob̾ ad quenitumt ditiõis ur̃e locum di¬
uert̾e maluent. et paratum in ueiet. in bͥui eigo reu̾so eo qui msłꝰ
fu̾ait althip̾sim uonũe regis reportata sunt hec. Qui ad complẽ¬
dum cum sins ꝑegrnatõius sue tempus residium. p̾ciaram illã
et regiaui tinitatem seuonis a pontiato .xii. iuiliaib dictantez
elegit. tũ ꝓpt̾ loti płuam conmnoditatem. tũ ꝓpt̾ cimum laudai¬
biem moralitatem et deuotaui et p̾sertim aduenis dapsilitarez
dultemq affabilitatem. et iotimdam locialitatem. bierno igit᷑
pegunatõuis sue poutimati iam erpleto a poutunato discetsit.

Expanded text:
patientem. Nuntiet ergo nobis ad quemcunque ditionis nostrae locum divertere maluerit, et paratum inveniet. » In brevi igitur reverso eo, qui missus fuerat, archipraesuli nomine regis reportata sunt haec. Qui ad complendum cum suis peregrinationis suae tempus residuum, praeclaram illam et regiam civitatem Senonis, a Pontiniaco duodecim miliaribus distantem, elegit, tum propter loci plurimam commoditatem, tum propter civium laudabilem moralitatem, et devotam et praesertim advenis dapsilitatem, dulcemque affabilitatem, et jucundam socialitatem. Biennio ergo peregrinationis suae Pontiniaci jam expleto, a Pontiniaco discessit.
Abbreviated transcription (Latin):
listius ignari in thalaio quodam seorsum donnieunt. quoꝵ
diuit. duos illos psalio graphy uerus de tantantis. anma-
nia sint paslex erepta ẽst be laqiues neuaintiuiu. iatiueus
contuitus est et uos uu̾citi sumus. O intladicta dies. o ualig
num tonsilium. o diei et tousini actis om̃ib post futiuis stl̃s
detestanda. ꝑ quani tanti regis et tanti pontifitis tami trra fed̾a
tam urepabłr sunt soluta. de cet̾s nunic̃e rege et. ar ͨͤ se in regno
reuisuris. O quauta ex hus gestis et regno et satͥdotis intomo¬

Expanded text:
istius ignari, in thalamo quodam seorsum dormierunt. A quditur duos illos psalmigraphi versus decantantis: Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium; laqueus contritus est, et nos liberati sumu post futuris saeculis detestanda, per quam tanti regis et tanti pontificis tam chara foedera tam irreparabiliter sunt soluta, de caetero nunquam rege et archipraesule se in regno revisuris. O quanta ex his gestis et regno et sacerdotio incommo
Abbreviated transcription (Latin):
douius ut pote desta in loto defti sartatecta non hẽbat per fĩ
dependentes truidas uulpiitis. de flnebeit in sunum eius. tũt
limum et sinnosa uoluuma uestis enis imupless. reflũe tepit¬

Expanded text:
domus, utpote deserta in loco deserti, sarta tecta non habebat, per quae domus, utpote deserta in loco deserti, sarta tecta non habebat, per quae dependentes caudas vulpinas defluebat in sinum ejus. Cumque sinum et sinuosa
Abbreviated transcription (Latin):
cte fugituus entius de qud dẏticonus quidam uidit in
in loto cuei dititur uabghe exint erituis de medio ediur tart̃¬
uon tumultum uenantium exitatus. Quemi tuntti uidentes a¬
gitare tepenuit. uocifacionibus et insultationib iulectaates. ip̃e
aũt multituduiem p̾tuireus utiu induectum. s ꝑ fleruosos talles
aplorum. uenio añt etꝵ tim sequebantur ercet sine iitis torpis
s aut tetus auit lustus iudebetur aut craudus. aut labus aut
uaso mutilatus. tuic tandem uerasl eritus ad mare misit se
ui illud et ult̾ius uon em̾sit. quod uidentes tuu eum ꝑsetuti fuãt
reu̾si sunt et etce suborta est nebula deula et tenebrosa occuptis
fatiem t̾rt quam leguebatur ymb̃ sanguinis. duitit aũt rex in
salam regiam fundatam in p̾dicto iocõ et sedit in ea iudutus
ueste tandida. linea et latai candisq uulpiius cauicqiuã seito ca-¬
pud tuictus. non cessabat aũt itigiis suꝑ eum distillare. quia

Expanded text:
ce fugitivus ericius, de quo diaconus quidam vidit in in luco qui dicitur Waberghe, exsiliit ericius de medio eorum, tamquam tumultu venantium excitatus. Quem cuncti videntes agitare coeperunt, vociferationibus et insultationibus insectantes. Ipse autem multitudinem praecurrens, non in directum, sed per flexuosos calles um. Nemo autem eorum, qui sequebantur, erat sine vitio corporis, sed aut caecus, aut luscus videbatur, aut claudus, aut labiis, aut naso mutilatus. Cumque tandem venisset ericius ad mare, misit se in illud, et ulterius non emersit. Quod videntes, qui eum persecuti fuerant, reversi sunt. Et ecce suborta est nebula densa et tenebrosa, occupans faciem terrae, quam sequebatur imber sanguinis. Divertit autem rex in salam regiam fundatam in praedicto loco, et sedit in ea indutus veste candida, linea, et lata, caudisque vulpinis tanquam serto caput cinctus. Non cessabat autem sanguis super eum distillare, quia
Abbreviated transcription (Latin):
et merusti de tlementia nr̃a absolutõnis hñtitium. unde et dig¬
num est et uos tibi indulgemus ut in tuis adu̾sis clementie nr̃e
affectuosius sentias tuitto pro lib̾tate etc̃e et pro tine et deuo¬
tõue uia utuora relitiuusa et griaiuioia ppesus es. Et ita ur a

Expanded text:
et invenisti de clementia nostra absolutionis beneficium. Unde et diget invenisti de clementia nostra absolutionis beneficium. Unde et dignum est, ut nos tibi indulgeamus, aut in tuis adversis clementia nostaffectuosius sentias, quanto pro libertate Ecclesiae, et pro fide et devotione vestra majora reliquisti, et graviora perpessus es.
Abbreviated transcription (Latin):
cend̾e. et tiui aute uidebantur suꝑ tã hac uaric disteptare. iam ĩ
tiurendum. Uenim dũs ppͥa itis et relettis et dilũr et attente au-¬
ditis et toguitis singłis consuetudiuib acterrune uiotus statumn
extanduit u archip̃sulem. arguens eum et dure intpans quod ĩ
se distrmen. quani tantis legis dei suuu̾sionib pͥbuisse assten¬
sum. et adietit. uerum inquit uit̾ abominabilia hec q̃ hic ltã
sunt et audita nuulai quidem bonai. s q̃dam toierabuia sunt q̃
ut tut potest ettła colerare. sed horum maior ꝑs reprobata et
aib anticiuis cinidem et autentitis dampnata est cousilus utpo¬
te duecte satris santtionib aduisa. et hec quidem dñs ppa ui au¬
dientia õuni reprobauit. et ab ett̃a imposterum dampnanda cẽ¬
sugere touatus es. ꝓpt̾ casiu multe iami grama et dura ppessꝰ
Et statim ut terideras cum tidhnc eẽs in anglia a uobis ciue sisti

Expanded text:
cendere. Et qui ante videbantur super hac causa varie disceptare, jam in cendere. Et qui ante videbantur super hac causa varie disceptare, jam in currendum. Verum dominus papa, lectis et relectis, et diligenter et attente auditis et cognitis singulis consuetudinibus, acerrime motus statim excanduit in archipraesulem, arguens eum et dure increpans, quod se discrimen, quam tantis legis Dei subversionibus praebuisse assensum. Et adjecit: « Verum inter abominabilia haec, quae hic lecta sunt et audita, nulla quidem bona, sed quaedam tolerabilia sunt, quae utcunque potest Ecclesia tolerare. Sed horum major pars reprobata, et ab antiquis quidem et authenticis damnata est conciliis, utpote directe sacris sanctionibus adversa. » Et haec quidem dominus papa in audientia omnium reprobavit, et ab Ecclesia in posterum damnanda censurgere conatus es propter casum multa jam gravia et dura perpessus, et statim ut cecideras, cum adhuc esses in Anglia, a nobis quaesisti
Abbreviated transcription (Latin):
deo suscepiuus. quiem ad uos hũit tepunit proscõ prior afũs. ad¬
hut autem si abicto propõito uellemus resilire. ad enis recuꝑandã
quodlibet tonnentum. s et mlle moitis gu̾a si tot occimerẽt
libentius extiꝑenius in dño. quam sustinereuus sub dissiuilłti
tõue. inala que patitur hus dieb. porro ne indecir curiose uel oꝑ¬
tentu uane głie hec in thoasse expedit ut ostulata fide toustit
de affectu. et produtens stuptum in quo toutinebeitꝰ couluetudĩes
ille de quib contendepatur. tum lacumis inquit. Ette quie sratuit
rex auglie contra lib̾tatem ecc̃e tathoute. Si hec uret dissimłare
sine dispeudio anime uos uidentis. Quib ꝑitulis iuidti sunt õs
usq ad iacranas uet hn se couti̾e pot̾ant qui prius pro uiribus
adu̾saibant᷑. cominum uote deum laudantes. dum uel unũ sibi
suanit cun pro etc̃a sua in illa tempestate ausus fuit ex aduso as-¬

Expanded text:
Deo suscepimus, quem ad nos habuit, tepuit profecto prior affectus. AdDeo suscepimus, quem ad nos habuit, tepuit profecto prior affectus. Adhuc autem si ab isto proposito vellemus resilire, ad ejus recuperandam quodlibet tormentum, sed et mille mortis genera, si tot occurrerent, libentius exciperemus in Domino, quam sustineremus sub dissimulatius mala, quae patitur. Porro ne videar curiose vel obtentu vanae gloriae haec inchoasse, expedit ut oculata fide constet de affectu. » Et producens scriptum, in quo continebantur consuetudines illae, de quibus contendebatur, cum lacrymis inquit: « Ecce quae statuit rex Angliae contra libertatem Ecclesiae Catholicae. Si haec licet dissimulare sine dispendio animae, vos videritis. » Quibus perlectis moti sunt omnes usque ad lacrymas. Nec ii se continere poterant, qui prius pro viribus adversabantur, communi voce Deum laudantes, dum vel unum sibi reservarit, qui pro Ecclesia Dei in illa tempestate ausus fuit ex adverso as
Abbreviated transcription (Latin):
se p̾ma sustepit beiguitate sun uexatõne ip̃ius multimoda et ꝑegͥ¬
natõue tam ꝑitlõsa et dura pĩne conpatiens dunte hec et ula ĩmo
temis ibi agentur. demũ recipit in mandatis in trastinum exin sui
dales quis eorum cãm hant exponeret singłis lese extuscratibus u̾bi
pondus apud archiep̃m retedit. doctus igcitur a deo et pse iupͥue¬
ditatus dum pͥmus a dño papa ied̾et et ꝓpt̾ reuentiam uellet sur¬
gere. iuissus re sideudo tãm editere sit intipit. litet non multum sapi¬
entes uet tamen usty adeo lumus fatu. ut regem anglie suos et
sua pro uichilo relinciuemus. nam si uelleunus sue per om̃ia plate
uoliuitati. in sua potestate uel reguo non eẽt quis. qui nos̾ uon o¬
beduet pro lbito. et dum sub hac tondicione ei uulitauinius cuiod
fuit ee uobis non successit ad uotum : Er cuis uͥo ailicrm iugressi suꝰ
uiami et tũ sumus iueniores ꝑfessionus et obedientie qucun pro-

Expanded text:
se paterna suscepit benignitate, super vexatione ipsius multimoda, et peregrinatione tam periculosa et dura paterne compatiens. Dumque haec et illa verbo tenus ibi agerentur, demum recepit in mandatis in crastinum exsilii sui dales, quis eorum causam hanc exponeret, singulis sese excusantibus, verbi pondus apud archiepiscopum resedit. Doctus igitur a Deo, et per se impraemeditatus, dum primus a domino papa sederet, et propter reverentiam vellet surgere, jussus residendo causam edisserere, sic incoepit: « Licet non multum sapientes, nec tamen usque adeo sumus fatui, ut regem Angliae, suos et sua pro nihilo relinqueremus. Nam si vellemus suae per omnia placere voluntati, in sua potestate vel regno non esset qui nobis non obediret pro libito. Et dum sub hac conditione ei militavimus, quid fuit quod nobis non successit ad votum? Ex quo vero aliam ingressi sumus viam, et facti sumus memores professionis et obedientiae, quam pro
Abbreviated transcription (Latin):
rex ip̃e scuipeit. et cund ip̃e respoud̾it. Et adietit debuiss quideui
dũs rex anglonim si ip̃i ꝑlatuiss aũquam tantum amitum iup̃
tuthipsulem et ꝑsonam tantam tam dure et tam dire tractaret
fuisse uersituli illius retordatus. nastimi et utlite pettare. tu alf̃¬
u̾situli. Et illum tam frequenter ut uos in hora illa regulari au-¬
disset et subrisit rex. initraistino nͥo auꝙͣ inuitu reced̾ent. tum hõibꝰ
sins quos setum tunt hẽbat. contilio atcepto ad petitionem. ar.
hoc de pustina dignitate diadematis regum frantorum fore. ut
exules et p̾seitim ꝑsone etclastice regum et regni seriuitate et pa¬
te ꝑfiuantur et a ꝑsetutorum mim̃s defendantur.¬

Expanded text:
ipserit et quid ipse responderit. Et adjecit: « Debuisset quidem dominus rex Anglorum, si ipsi placuisset, antequam tantum amicum suum archipraesulem et personam tantam tam dure sic, et tam dire tractaret, illius versiculi fuisse recordatus: Irascimini et nolite peccare . versiculi, si illum tam frequenter ut nos in hora illa regulari audivisset, » et subrisit rex. In crastino vero antequam recederemus, cum hominibus suis quos secum habebat, consilio accepto, ad petitionem archihoc de pristina dignitate diadematis regum Francorum fore, ut exsules, et praesertim personae ecclesiasticae regum et regni pace et securitate fruantur et a persecutorum
Abbreviated transcription (Latin):
suam responsum prouoto retulerunt. mag̃r hero̾tus cin et scup¬
lit hec et alius cndam de archipsuł societate tautus quidem
bus ip̃is et uestigio sequebantur. ita tamen ciuod illos sequentes

Expanded text:
suam responsum pro voto retulerunt. Discipulus vero qui scripsuam responsum pro voto retulerunt. Discipulus vero qui scripsit haec et quidam alius de archipraesulis societate, cautus quidem escientibus ipsis e vestigio sequebantur: ita tamen quod nos sequentes
Abbreviated transcription (Latin):
tentes piius mam et actus iuricionum ꝓsetiutunur. qui
mox iu trastino sui aduentus a stõ audomaro recedens. t̾r̾io qͣto
fetcuit ciuem apud castrum regium quod conpendinui nõiatur
repperenuit. et salutato rege. lĩas illi de nomine regis anglorum
porrerunt. quauim forma illis suuilis erat quas supͣdixiius tõiti
recipet. tanquã dĩu suum p̾tabatur. Uenm ut audunt ex lĩe
inicio. thomas quondam. ar. regem sicut ecc̃e filium denotissm
statim app̾hendit emulatio. et płumm ex u̾bo motus est. Uerbũ
quippe iusolens. offensionem gen̾at. et iuxͣ sapientis dictum curi
moderatur sennones suos doctus et puidens est. et rex mox cuus
cum deposuiss. iterum et iterm suscitatus esb. et adiecit. Certe
inquit situt rex angloꝵ ita et ego re sum. Uemũtũ iuiuimũ de tłic
regin mei depou̾e ego non ualerem. et ita qui miissi fu̾ant nec ad
regis q̃ouem piudens reddere respoissum potant uet ad petitionem

Expanded text:
c, prius viam et actus nuntiorum prosequamur. Qui mox in crastino sui adventus a Sancto Audomaro recedentes tertio quaransitum fecerunt, quem apud castrum regium quod Compendium nominatur reperiunt. Et salutato rege litteras ipsius nomine regis Anglorum porrexerunt, quarum forma illis similis quas supra diximus comiti reciperet, tanquam dominum precabatur. Verum ut audivit de litterarum initio: « Thomas quondam archiepiscopus, » regem sicut ecclesiae filium devotissimum statim apprehendit aemulatio, et plurimum ex verbo motus est: verbum quippe insolens offensionem generat, et juxta Sapientis dictum: Qui moderatur sermones suos, doctus et prudens est . Et rex mox, quis eum deposuisset, iterum et iterum sciscitabatur, et adjecit: « Certe, » inquit, « sicut rex Anglorum, ita et ego rex sum: verumtamen minimum de clericis regni mei ego deponere non valerem. » Et ita qui missi fuerant, nec ad regis quaestionem prudens reddere responsum poterant, nec ad petitionem
Abbreviated transcription (Latin):
geui uel reguum fetisse. E absq regis et regui u uina de ip̃ius
regis ꝑiuissite sit factum. ut ĩta iniuria quam sibi et ecc̃e sue in
torouatõue filii regis ep̃i fec̾ant iupuuita uon remaneret ue tanta
usiupatõ deceto tr̃aheretur ad touse auentiam. Cum igitur uulites¬
audirent ue facto landari aiuctorem modestius locuti sunt id tũ
istanter postulates ut ep̃os extõitatos uel suspensos absoluet
Quod aithip̃sul ad tontitum dictulit douet in trastino cantuem¬
aui ueniret et ita recesserunt tunt milites.

Expanded text:
vel regnum, sed absque regis et regni injuria, de ipsius regis permissione sic factum, ita injuria, quam sibi et ecclesiae suae in coronatione filii regis episcopi fecerant, impunita non remaneret, ne tanta usurpatio de caetero traheretur ad consequentiam. Dum igitur audirent regem de facto laudari auctorem, modestius locuti sunt, et tamen instanter postulantes, ut episcopos excommunicatos vel suspensos absolveret quod archipraesul ad consilium distulit: donec in crastino Cantuariam veniret, et ita recesserunt tunc milites.
Abbreviated transcription (Latin):
uaui pempinu que uenerat in occursum hos succunctos ut p̾ueirẽt
et ouies toucleurates. bũdictus qui ueuit in nomine dũi pr̃ or¬
phanorum et iudex induar. Uerum milites qui in alis sum uei¬
isle illut ꝓpere attelerabant. et uix sauitato archip̾sule aĩose sticci¬
tabautur quare in primo aduentu suo in t̾ram qua trantiulitatis
iuotesc̾et. regis tuturam turbatõnem non moditam unde iam

Expanded text:
bam quae convenerat in occursum, hos succinctos ut praevenirent et omnes conclamantes: Benedictus qui venit in nomine Domini, pater orphanorum et ropere accelerantes, vix salutato archipraesule, animose sciscitabantur quare in primo adventu suo in terra, qui tranquillitatis nnotesceret regis futuram turbationem non modicam, unde jam
Abbreviated transcription (Latin):
bñdictõne sua et gr̃a. Et quidem equore et aere fauentibus in an¬
gliam tito cum gaudio renersus est leturdo iam anno cousecratõ¬
ius eius et a rege pio more debito tamqutm p̃r a filio ĩ ̃i gaudis

Expanded text:
benedictione sua et gratia. Et quidam aequore et aere faventibus, in Anbenedictione sua et gratia. Et quidam aequore et aere faventibus, in Angliam cito cum gaudio reversus est, secundo jam anno consecrationis suae. Et a rege, pro more et debito, tanquam pater a filio
Abbreviated transcription (Latin):
miisi. non solum ciues et indigene. sed et ꝑsone ecclastite que ad
contilium iam fere oumnes conuenerant diu̾sarum uationui
arthipsule et pontifices. Et quod inimime tacendum ꝓpt̾ romãe
et̃ce morem. domini pr̃es et rectores ecte cardinales iniuusi. longe
priuscͣ tutatem ingͥb̃entur. otturenuit p̾ter quam duo tameñ
cuu domino pape ne in tam telebri frequentia sine lateribus eẽt
tousedebant. Tanta u̾o fuit frequentium turba. ut archip̾sule ad
dũm papam ingͥ̾mente palatium. ip̃e pͬpͥa quasi exnecessitate ne
conpumetur in quo erat e thalamo exiret ingredetur palatium
Et dominus cnidem pp̃ archip̾sulem beiginsime tunc suscepit. et
es quidem benignius quod ex multo tempore cupiens erat eum iudere
quia iam multa bona de ed andierat. Et ut indebatur suꝑ itinere
lebrato concilio. archip̾siuis u̾ri petitõnem non mulis eccłe sue pri¬
uilegiis renouatis. uir apłitus in ostulo patis dumisit eum tum

Expanded text:
sonae ecclesiasticae quae ad concilium jam fere omnes convenerant, diversarum nationum archipraesules et pontifices. Et quod minime tacendum, praeter Romanae Ecclesiae morem, domini Patres et rectores Ecclesiae, cardinales universi, longe priusquam civitatem ingrederetur, occurrunt; praeterquam duo tantum qui domino papae, ne in tam celebri frequentia absque lateribus esset, considebant. Tanta vero fuit sequentium turba ut, archipraesule ad dominum papam ingrediente palatium, ipse papa, quasi ex necessitate ne comprimeretur, in quo erat exiret thalamum et ingrederetur palatiumEt dominus quidem papa archipraesulem benignissime tunc suscepit. Et eo quidem benignius, quod ex multo tempore cupiens erat videre eum et jam multa bona audierat de eo. Et ut videbatur super itinere lebrato concilio, ad archipraesulis nostri petitionem nonnullis Ecclesiae suae privilegiis renovatis, vir apostolicus in osculo pacis dimisit eum cum
Abbreviated transcription (Latin):
prẽn mortus hoc et illo sic. Et quod accidit iuiratulo. uatitiuiũ
cõmendans mors tulit uua duos. Uere uua mors quici eadeni
uiditis sp̃es ambobus fũb hus iorbo dissirt̾ito infemptis.
bene quidem et st̃e de medio suolatis ut qui intfuerunt testati

Expanded text:
mortuo, sicut hoc, et illo. Et quod accedit miraculo, vaticinium plus mortuo, sicut hoc, et illo. Et quod accedit miraculo, vaticinium plus commendans: « Mors tulit una duos, » vere una mors, quia eadem mortis spes ambobus fratribus his, morbo dysenterico interemptis, bene quidem et sancte sublatis, ut qui interfuerunt testati
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. uit̾ cilia uerd de domiuo rege anglonum de eius nig¬
nitudine. de euis prospitate in filus iudiu̾itus et latis potent᷑a¬
tibus togitatõ subit. Super hus duitius cogitaus et p̾serti
de fuis ẽt uit̾ tiuos potissimum de pͥmogeu̾ito ip̃ius heunco
referebat se pro terto scire uescibat de quo alionur cogitass
britanne couute. cum ergo de rege pĩe et de filus togitass sic
desiderabat se stur quid tuturum eẽt de hus et quales cuta hos
dispõitõnes altissuum. Et cum aliquaiidiu cogitaret sit. desidãs
iute: cogitand̃ hec cepit quasi dorntare. Et ecte ftã est ad eũ
uox ⁊̃ per ip̃am notem ucisu quodami exametro sibi exp̾sso. U¬
sus autem hic erat. Qͥ ors tunt una duos. Tulit altera. S ma
utpote qu itersifitandi nec etiam sub scolari disciplina arteni
dolor et uude dolor. Archipresul uatitum sui fine uinus utius
ꝓpha piobatus est. Piter et galfudi morte archipsulis uaticinũ¬

Expanded text:
Inter alia vero de domino rege Anglorum, de ejus magnitudine, de ejus prosperitate et in filiis et in divitiis et latis potentatibus, cogitatio subit. Super his diutius cogitans, et praesertim de filiis et inter filios potissimum de primogenito ipsius Henricoreferebat, se pro certo scire nesciebat de quo aliorum cogitasset Britanniae comite. Cum ergo de rege patre et de filiis cogitaret sic, desiderabat se scire, quid futurum de his et quales circa hos dispositiones Altissimi. Et cum aliquandiu cogitaret sic desiderans, inter cogitandum haec coepit quasi dormitare, et ecce facta est ad eum vox, per ipsam vocem versu quodam hexametro sibi expresso; versus autem hic erat: Sors tulit una duos, tulit altera, sed mautpote qui versificandi nec etiam sub scholari disciplina artem dolor! et unde dolor, archipraesul vaticinii sui fine nimis verus propheta probatus est. Pariter et in Gaufridi morte, dum adhu
Abbreviated transcription (Latin):
um uatau̾t archiep̃atus. nel ep̃citꝰ uei abbatia. uel p̾oratus
de dm̃o regis deb ẽe in incum eus. et inde ꝑtipiet om̃s redditus
fieri tissensu regis. et tontiud ꝑsontirum regni quas ad noc faci¬
eudumi notau̾int. Et ibid̃ fatiet citũs homagiũ et fidentatez dũo
regi. situt ligio dũo. debita sua et menbris et de honore suo t̾rc̃o
saluo ordĩc suo pͥusr sit consetratꝰ Hoc tolauit.
Hoc tolauit.

Expanded text:
um vacaverit archiepiscopatus, vel episcopatus, vel abbatia, vel prioratus de dominio regis, debet esse in manu ejus et inde percipiet omnes reditus fieri assensu regis, et consilio personarum regni, quas ad hoc faciendum vocaverit. Et ibidem faciet electus homagium et fidelitatem domino regi, sicut ligio domino de vita sua, et membris, et de honore suo terreno, salvo ordine suo, prius quam sit consecratus. NOTULA 13. HOC TOLERAVIT.
Abbreviated transcription (Latin):
uieus. regemi respitiebat qui in se bñficia congesserat. dum scismͣ
romianorum declinaret il liuc ꝑiclitantem erclam dum transgͥssio¬
uem impunitam relinciu̾et. Temptatuuses si nel adhuc sinc
incisione uuln̾ib meditari pooss et titra rigorem sen̾itatis regis
emollire diuitiam. missis duob uiris lr̃atis et. disc̾tis. altero sup¬
dyatono et uõno suo. altero romane curie adnocato. Rogauit
attentius ut archiep̃o archiep̾atum sunui tum sua gr̃a rebderet
tate mouendo et exortando. nunc argnendo et in crepando du¬
uus uxͣ iniuctum sibi apłitum maudatut suꝑ ecce pace es
et eius quod agebatur dissumuletorem quentemi semꝑ per

Expanded text:
mens, regem respiciebat qui in se beneficia congesserat, dum schisma Romanorum declinaret, illinc periclitantem Ecclesiam dum transgressionem impunitam relinqueret. Tentaturusque si vel adhuc sine incisione vulneribus medicari posset et citra rigorem severitatis regis emollire duritiam, missis duobus viris litteratis et discretis, altero subdiacono et notario suo, altero Romanae curiae advocato, rogavit attentius ut archiepiscopo archiepiscopatum suum cum sua gratia redderettate monendo et exhortando, nunc arguendo et increpando durius, juxta injunctum sibi apostolicum mandatum super Ecclesiae pace et et ejus quod agebatur dissimulatorem, quaerentem semper per
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑtim oed̾at non mednocrem scĩam assecutus. Uerum quici
uilami cunt cytustint se et prẽm pegnantẽ secutus us ete.
ost hunt uiaitħs natõne anglus. situt natõne et cognouñe
titestrensis iuueiuis in grio ater p̾robus et iudustrius. Qui tum
iam commode profesiss in lũs turiarum et turariun sclarium

Expanded text:
utus, verum quia villam emit, excusavit se et patrem peregrinantem secutus non est. 11. Post hunc Matthaeus natione Anglus, sicut natione et cognomine Cicestrensis, juvenis ingenio acer, probus et industrius. Qui cum jam commode profecisset in litteris, curiarum et curarum saecularium
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tiosũ ẽ. situt oꝑãs ita et semp et ubic dño suo fidez suãs.
ileuuit aidhuc et duo uiius dictus rodcudus. alter uero haditudꝰ
uatõue lumnbardi uiri quidem industiu et p̃poteus in lũs. Quos
arthiep̃s iami pegrinanaus uocauit ad se. Quib uituitu ir̃ature
sue et prudentie cum pautai herent de ꝑauptate sua cõmunicabat
ꝑ cumos singulos pͥmo tundem martas detem. alten u̾o tentum

Expanded text:
pretiosum, sicut operans ita semper et ubique domino suo fidem servans. 18. pretiosum, sicut operans ita semper et ubique domino suo fidem servans. 18. Fuerunt adhuc et duo, unus dictus Rothlandus, alter, vero Harialdus, natione Lumbardi, viri quidem industrii et praepotentes in litteris. Quos pater noster jam peregrinans vocavit ad se. Quibus intuitu litteraturae suae et prudentiae, cum pauca haberent, de sua paupertate communicabat, per annos singul
Abbreviated transcription (Latin):
ost hunc herieus tognomento de loudonia. unde et orundus
hĩt iutuatis ualis aureis et argenteis ab egyptus uideserto mã¬
nate saturau obtabat. E ab archipsule ad uuum aputum uussus
ob iter moite preuentus est
Dost hunc ganterus cognomiento de uintonia uude et omudꝰ
hĩ simplex et itũs tr̃oratus et sie qu̾ela. Qui quod defuit in stĩa
ꝯmodius ip̃i desuꝑ ect suppletum in uita. ip̃o cum zatheo statura
pusillo suꝑ sithomioium ascrudente. ut nel fit rrauseunte udet ih̾z
hic tũ magr̃o ĩ teptatõib us ĩ fiuez fidesr ꝑmansit et ꝯstant̃.
Dost hunc alexander liugua pr̃ua uocatus tuelm. situt uatõe
et cognomento guaiensis edoctus quidemi in ir̃s iocundus in u̾bis
et ui uerb̃ iocundus iultus. Cuius tameu non om̃is uirtus in ore
ip̃ius. Qui potius situt uetligrͣn nec ei defu uanus. Cum pĩe
pitula tante quidem et fortit̾ oꝑans et estaut̾. et qd ĩ natõe illa ualde

Expanded text:
ost hunc Hervaeus, cognomento de Londonia, unde et oriundus. Hic mutuatis vasis aureis et argenteis ab Aegyptiis in deserto mannate saturari optabat. Sed a patre nostro ad virum apostolicum missus obiter morte praeventus est. 16. Post hunc Gunterius, cognomento de Wintonia, unde et oriundus; homo simplex et rectus, timoratus et sine querela. Cui quod defuit in scientia, commodius ipsi desuper est suppletum in vita, ipso cum Zacchaeo statura pusillo, super sycomorum ascendente ut vel sic transeuntem videret Jesum. Hic cum magistro in tentationibus usque in finem fideliter permansit et constanter. 17. Post hunc Alexander, lingua paterna vocatus Cuelin, sicut natione et cognomento Gualensis. Edoctus quidem in litteris, jucundus in verbis et in verbis jucundis multus. Cujus tamen non omnis virtus in ore ipsius; quin potius sicut nec lingua nec ei defuit manus. Cum patre in natione illa valde
Abbreviated transcription (Latin):
requicen aliquantuium ap̃it du̾itit. Qui tamen posteai post beati
ost hunt hugo tognomiento demmãt. natõue normanus
tuic airleuita uiroineusis. ꝑro uiuentutis sue annis tunt in ꝯsilus
disticrus in agendis prouidus et stremius iu execiuendis. Uerũ
pegrnãtont arep̃i nerdum finita reconciliatus principi de uũa
suit ab auia siue sib ecc̃a nestio. S hoc stio quia ilo de quo ꝓ¬
runs lotuti sumus frutis iemont gerardo detretam iiũse
carui mami ingresso ad candem sedem poutifitalem assuptꝰ est.
Dost hunc gubertus tognomento de glaunula uatõne angaꝰ
toñnam hũs conisatõius uone et houeste et cñm iit̾ quod cou¬
u̾sabatur bonorum moribe se tonformnans et ii utroq iure scĩaz
commendablem assetutus. Hit postrͣ ofothoinit senel adhesit
ip̃m deinteps non deseruit. Demuntanen notatõne oñn uo¬

Expanded text:
requiem aliquantulum a nobis divertit. Qui tamen postea post domini requiem aliquantulum a nobis divertit. Qui tamen postea post domini Post hunc Hugo, cognomento de Nunant, natione Normannus, tunc archilevita Lexoviensis, pro juventutis suae annis tunc in consiliis discretus, in agendis providus, et strenuus in exsequendis: verum peregrinatione nostra necdum finita, reconciliatus principi de patrisive ab aula sive ab Ecclesia nescio, sed hoc scio quia illo de quo proxime locuti sumus felicis memoriae Girardo decretam universae carnis viam ingresso, ad eamdem sedem pontificalem promotus est. 8. Post hunc Gilbertus, cognomento de Glanvile, natione Anglus, formam habens conversationis bonae et honestae, et omnium inter quos conversabatur bonorum moribus se conformans, et in utroque jure scientiam commendabilem assecutus. Hic postquam nobis semel adhaesit, nos deinceps non deseruit; verumtamen vocatione omnium no
Abbreviated transcription (Latin):
ut non sequ̾etur p̾rua prius liten. et bñdictõne accepta. hic ob d¬
Dost hunt reguitudus natõnt angius. St situt edutatõne et¬
¶ tognoniento iumbardus. pro etate piudens et industrius cũosus
et effitax in agendis qm eytra pr̃iam aliqͣuto tp̃e cum pr̃e fortit᷑
agone et pauptate ad auiam confestim se transtulit ut in militãs
puntipi fortius p̾liaretur ꝯ̃ pr̃em. Iste tñ in dñ nr̃i morte sicut
p̾ciosa et trumphali salubriter p̾stante altissimo ad quondam
dũm simm et prẽm touu̾sus est. et reusus. Qui etiam postea
industria et probitate ip̃ius ꝓmerente. ab cuna ad eccłam assup¬
tus in bathonieusem epm̃ ꝓmotus est.
Dost hunc uõie et fama telebrus girardus nõie ꝓprio toguo¬
iuento puella natõne auglus. Iste p̾oit iongos potus turbidaꝵ
atruaꝵ syo. htuisit sibi tandem purissimas d̃e tontib syloe. ꝙ̃¬
et primus ei etcłastitum bñfitium contulit. Qui tum tota die cu¬

Expanded text:
ut non sequeretur paterna prius licentia et benedictione accepta. Hic Post hunc, Reginaldus natione Anglus, sed sicut educatione et cognomento Lombardus, pro aetate prudens et industrius, animosus et efficax in agendis, qui extra patriam aliquanto tempore nobiscum fortiter m a nostro agone et paupertate ad aulam confestim se transtulit ut ibi militans principi fortius praeliaretur contra nos. Iste tamen in domini nostri morte sicut pretiosa et triumphali, salubriter praestante Altissimo, ad quondam dominum suum et patrem conversus est et reversus. Qui etiam postea, industria et probitate ipsius promerente, ab aula ad Ecclesiam assumptus, in Bathoniensem episcopum promotus est. 6. Post hunc nomine et fama celebris, Girardus nomine proprio, cognomento Puella, natione Anglus. Iste post longos potus turbidarum aquarum Sior, hausit sibi tandem purissimas de fontibus Siloe. et primus ei beneficium ecclesiasticum contulit. Qui cum tota die cu
Abbreviated transcription (Latin):
iugu toadiutores extit̾tint. ip̃oꝵ inquã tantiuã uirdrum ulustri¬
nn uoĩa in hystorie quius talte exprune comendabile duxiuius.
¶u ꝑruis igitur et supra õs cruditos hos om̃i erubitior ip̃e tho¬
nicis. et situt eruditior ita et insignior. roseꝰ et iubitundus iauiãs
in uiuo stolam suam. et u sangume nue pallium cuũ. Qu inꝑ¬
titoris su instax tortular taltanit solus. et de codem uẽieus tĩttis
uestibus de bolra. telumi asteudit. uit eruditos u̾o thome enidi¬
tissinus. p̾clanis quidam fuit natõne et nõie limbardus de p̾ciaͣ
cuitate placentia omundus. hit ad duo matris sue sponte ubera
diuitissime dependens. tandem abltuctatus appulsus ab ubenb ĩ
sapĩa et stĩa maguus efftũs est. Hit distipulus tp̃e quo nactibat qͥ¬
etis et ctii mag̃rm in exilio tanones edocuit. Cui criam semper to¬

Expanded text:
utores exstiterant; ipsorum, inquam, tanquam virorum illustrium, nomina in historiae hujus calce exprimere commendabile duxi. 1. In primis igitur et supra omnes eruditos hos omnium eruditior ipse Thomas: sicut eruditior, ita et insignior, roseus et rubicundus, lavans in vino stolam suam et in sanguine uvae pallium suum. Qui imperatoris sui instra coelum ascendit. 2. Inter eruditos vero Thomae eruditissimus praeclarus quidam, sicut natione et nomine Lombardus, de praeclara civitate Placentia oriundus. Hic, ad duo matris suae sponsae ubera diutissime dependens, tandem ablactatus a lacte, appulsus ab uberibus, in sapientia et scientia magnus effectus est. Hic discipulus tempore, quo vacabat, quietis et otii mag
Abbreviated transcription (Latin):
Dost huut gemasius. sinusr fitut uatõne et tognomũe ticestren
umcis teite. tunc situt in morib et in lr̃arum scĩci conuendtibłis
Deium et iste cum uet uocaret᷑ puaui egressus est.
Dost hunt iohes tognomento de tillesbiia natõne auglus
uir multum hñs pectõris et multum oris. Qui taitrͣ stuba doit
et uelox mox tum urte eẽt de cordis sui thesciuro uouti et ueterti
proferebat. Derum ip̃e corpe ram granis et cumosus qriod pa¬
trem pegre profitisctente in non est setutus extusatur.
Dost hunc phiippus tognomento de tauue ntitõnc auglus uir
ieiũs et simplex qui toipous et mentis uires in humani iuuis stu¬

Expanded text:
one et cognomine Cicestrensis, juvenis certe tunc sicut in moribus et in litterarum scientia commendabilis, verum et iste cum nec vocaretur, patriam egressus non est. 13. Post hunc Joannes, cognomento de Tilleberia, natione Anglus, vir multum habens pectoris et multum oris. Qui tanquam scriba doctus et velox, mox cum necesse de cordis sui thesauro nova et vetera proferebat; verum ipse corpore jam gravis et annosus, quod patrem peregre proficiscentem non est secutus excusatur. 14. Post hunc Philippus, cognomento de Caune, natione Anglus, vir lenis et simplex. Qui corporis et mentis vires in humani juris stu
Abbreviated transcription (Latin):
Do̾st huut id h̾es dictus tognomento de saiesbena uatõne auglus
Qui ex ie nomeu hũs per dei grãn duos sibi intapite sponse otsos
toaptauit. Senuoue scipĩe et scimone scĩe habunde sibi dato ꝑer
sp̃m. Hic tum martyre ur̃o in temptatõnib ip̃ius areuut et ura¬
liter adfinem usq ꝑmausit. Qui ob p̾ciara nou ut ẽputabat sua-

Expanded text:
ost hunc Joannes dictus cognomento de Saresberia natione Anglus; qui ex re nomen habens per Dei gratiam duos sibi in capite sponsae oculos coaptarat, sermone sapientiae et sermone scientiae abunde sibi dato, per spiritum. Hic cum neomartyre nostro in tentationibus ipsius strenue et viriliter ad finem usque permansit. Qui ob praeclara, non ut reputabat sua,
Abbreviated transcription (Latin):
ratus insalutatis pontifitib in uti et indignatõe multa subico re¬
tedit cib enuila. parit et pontitites tota die uextiti retedunt et in
hospitia se retipnuut. in retessu u̾o ep̃s ille quem sup̃ duxiinas ab
aichip̾sule atriter est obinrgatus. quod et se et coep̃is suis in consul¬
tõues et honores que aarchipͥsui a rege iam a tempore tantellarie ĩ
tustodici hobu̾at repetitas recepit. Et nec salutans nec salutatus
a pontificib ymo nestientibus illis clam et añ lutanum londõia
retessit. Et quidem hoc grandis ire et indignatõis argumentum
extitit. Uidens tunc uiuriir in ppło emotõm in tlero. ep̃i turba¬
ti et tremuli regem abeuntem sunt pletuti iuetuentes se utu prius
iegemi in uentinos quara audirent se om̃ia hona sua ꝑdituros

Expanded text:
xatus, insalutatis pontificibus, in ira et indignatione multa, subito recedit ab aula. Pariter et pontifices tota die vexati recedunt et in hospitia se recipiunt. In recessu vero episcopus ille, quem supra diximus, ab archipraesule acriter est objurgatus, quod et se et coepiscopis inconsulones et honores quae archipraesul a rege jam a tempore cancellariae in custodia habuerat repetita recepit. Et nec salutans nec salutatus a pontificibus, imo et nescientibus ipsis, clam et antelucanus Londonia recedit. Et quidem hoc grandis irae et indignationis argumentum entibus. Videres tunc murmur in populo, commotionem in clero. Episcopi turbati et tremuli, regem abeuntem sunt prosecuti; metuentes, se non prius regem inventuros, quam audirent se omnia bona sua perdituros
Abbreviated transcription (Latin):
suetudines regie retoguite siuit et exp̾sse et in spͥtum tyrographi
iodo tonfectum redacte et regiarum consuetudium uõie ceulite
Quarum tũ multe ut phibebatur uequaty regie. s adio archipsur
ad autillandam eccĩam euomitum emulatõnuis et inuidie iuirus
ip̃o etitim rege ignorante quod hoĩes int̾ ip̃m et archiptulem susi
hac astutia dissersionis zizama seuũare iitend̾ent. nec enĩ rex
qui ad huc inuenis situt uec arthipͥsul nouus pustinas regui cõ¬
luetudines uisi ex aliorura relatu tognoscebat. quales us hee regie
tonsuetudines fueruit si quuis plenius stire defiderant. eas in fine
huius hystorie stripta in uert.¬

Expanded text:
suetudinsuetudinum consuetudinum nomine censitae. Quarum tamen multae, ut perhibebatur, nequaquam regiae, sed odio archipraesulis ad ancillandam Ecclesiam evomitum aemulationis et invidiae virus: ipso etiam rege ignorante, quod homines inter ipsum et archipraesulem suum hac astutia dissensionis zizania seminare intenderent. Nec enim rex, qui adhuc juvenis, sicut nec archipraesul novus, pristinas regni consuetudines nisi ex aliorum relatu cognoscebat. Quales vero hae regiae consuetudines fuerint, si quis plenius scire desiderat, eas in fine hujus histori
Abbreviated transcription (Latin):
ui p̾tacta fora se obligat. quod indelz regitis consetudines foret ob¬
seruatinus bora fide uerbo illo subpͥ̾sso scilicet saluo oidine suti. et
quasi uratonam aditiens tantionem hoc se ft̃rum in u̾bo uerita¬
tis spopondit. ptt̃m pcc̃o adiungens. et id ip̃m et in eadem forna
gatõne in forma has. ꝑ tinosdam regin ꝓt̾es qui has uosse debuerãt
facta est regiarum tonsuetudinum recognitio et sic publite ita et
exp̾ssim retẽusentur. uerm ut plereq iami fuissent exp̾sse et multo
plures ut udebatur forent expͥmende adhuc. archipͥsui intlotutus
est dicens se uec ẽe decutituorib regui ut p̾stiuts regm cousuetudi¬
nes sciret nec i arthipsulatu diu fuisse. uude et dicebat se ueltrre de
hus. Et pͥterea cuua inclinata eẽt iam dies. tantum negotum dif¬
ferendum uitrastuntiu. platuit Ruio et in sua se retepunt hospitia¬
et u̾itrastuum ren̾tentes i idip̃ui. et q̃ pͥdie uit̾iuisse fuerant ton¬

Expanded text:
tacta forma se obligat, quod videlicet regias consuetudines foret observaturus bona fide, verbo illo suppresso, scilicet, salvo ordine suo. Et quasi juratoriam adjiciens cautionem, hoc se facturum in verbo veritatis spopondit: peccatum peccato adjiciens. Et id ipsum in eadem forma gatione in forma hac, per quosdam regni proceres, qui has nosse debuerant, facta est regiarum consuetudinum recognitio, et sicut publice ita et expressim recensentur. Verum cum pleraeque jam fuissent expressae et multo plures ut videbatur forent exprimendae adhuc, archipraesul interlocutus est se nec esse de antiquioribus regni, ut pristinas regum consuetudines sciret, nec in archipraesulatu diu fuisse, unde et dicebat se nescire de his; et praeterea, quia inclinata esset jam dies, tantum negotium differendum in crastinum. Placuit sermo et in sua se receperunt hospitia, in crastino revertentes in id ipsum. Et quae pridie intermissae fuerant con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidit et famam dum iudit in ip̃o hĩtu raputium uñoris qͣntita¬
tis tiuami ut toti congueret. fuit tanen id serio ftm. utrum regila¬
ut̾ tut nescio. litĩt tũ dũm papam uniis congine adunsse tutulle
taputum. subndens cũit beatus thomas promide inquid ue et
tu posus iterato michi illudere sient fecisti predie. et ille. ubi uel
tus. retimsisti uide postiora uea inflata fuissent. Si igitur a
sctipulis depeudeus taputium mauis ibi p̾cenderet foriam inflari¬
ouis uichilouunus posses deridere gilbosum. idtirto cautius michi
est toutia talum insultationes ꝓuisum utebatur. renera archieps
cilitio a midi collo usq ad poplites tlam ip̃ius etiam familitribus¬
hoc ignoituitib et dum tingͥetur aitius ugor cilitu le extendebat
et indebatur giossior qui fuit matilentus. sed iotundus fatie.
tommendauit. Igitur post tantas quicis sup̃ ostendius ip̃ius per¬
turbeitõues. quasi post densum temꝑis nbilum ad sereratatema

Expanded text:
scientiam prodidit et famam, dum vidit in ipso habitu capucium minoris quantitatis, quam ut toti congrueret, ait: « Fuit tamen id serio factum, utrum regulariter nescio. Liquet tamen dominum papam minus congrue adunisse cucullae capucium. » Subridens autem beatus Thomas inquit: « Provide, ne et tu possis iterato mihi illudere, sicut fecisti pridie. » Et ille: « Ubi et tus, requisivisti: Unde posteriora mea inflata fuissent? Si igitur a scapulis dependens capucium majus et ibi praetenderet formam inflationis, nihilominus posses deridere gibbosum. Idcirco cautius mihi est contra talium insultationes provisum. » Utebatur revera archiepiscopus cilicio a nudicollo usque ad poplites clam ipsius etiam familiaribus; et dum cingeretur arctius, rigor cilicii se extendebat, et videbatur grossior, qui fuit macilentus, sed jucundus facie.commendavit. Quartum turbationes, quasi post densum tempus et nubilum, ad serenitatem