comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oc quoq quod audiuimꝰ quendam apud hostes incaptiuita¬
te positũ. & inuincłis religatũ fuisse. ꝓ quo sua coniunr
dieb certis sacrifitiũ offerre consuerat: qͥ longo post temp̃re
ad conuigẽ reu̾sus. quib dieb uincła eius soluerent᷑ innotuit.
recognouit: & ex alia nobis re quȩ ant̾e annos septẽ gesta ẽ: cer¬
tissime confirmatur.Agathoet enim pannormitanus ep̃s
sicut fideles mͥ ac religiosi uiri multi testati sunt atq testan¬
t᷑. cũ beatȩ memoriȩ decessoris mei tẽpore ussus esset ut romam
ueniret: uim nimiȩ tẽpestatis ꝑtulit: ita ut se extanto undarũ
ꝑicło euadere posse diffideret. Nauta uero illiꝰ uaracca nomine.
qͥ nunc eiusdẽ ȩccłȩ cdericatꝰ offitio fungit᷑: post nauẽ carabũ¬
regebat. Rupto fune cũ eodem carabo quẽ regebat: int un¬
darũ cumulos repente disparuit. Pauis autẽ cui ep̃s p̃erat :
tandem post multa ꝑicła ad osticã insulã fluctib quassata

Expanded text:
c est quod audivimus quemdam apud hostes in captivitate positum, et in vinculis religatum fuisse, pro quo sua conjux diebus certis sacrificium offerre consueverat, qui longo post tempore ad conjugem reversus, quibus diebus ejus vincula solverentur innotuit, ebat recognovit, et ex alia nobis re quae ante annos septem gesta est certissime confirmatur. Agatho enim Panormitanus episcopus, sicut fideles mihi ac religiosi viri multi testati sunt atque testantur, cum beatae memoriae antecessoris mei tempore jussus esset ut Romam veniret, vim nimiae tempestatis pertulit, ita ut se ex tanto undarum periculo evadere posse diffideret. Nauta vero illius, Baraca nomine, qui nunc ejusdem Ecclesiae clericatus officio fungitur, post navem caraburegebat. Rupto fune cum eodem carabo quem regebat inter undarum cumulos repente disparuit. Navis autem cui episcopus praeerat, tandem post multa pericula ad Osticam insulam fluctibus cassata
Abbreviated transcription (Latin):
ista beatitudo ꝑ dĩ gr̃ãm in pleatur in uobis. si inueritate ut
credimus esuritis et sitias iusticiã. quotiens uobis uerbum
dĩ tardius fuerit p̾dicatũ. nolite expectare ut uobis illnd
ultro debeamꝰ ingerere: sed etiã uos ipsi quasi rem uobis ex¬
ꝑ ultro uelimꝰ offere. & uos uel aliquotiens tardantib nobis no¬
ni forsitan uidicari. Sed qͥ bene nouit quã graue pondꝰ ĩmine¬
at ceruicib sacerdotũ. intelligit qͦd quãuis assidue uerbũ dĩ

Expanded text:
ista beatitudo per Dei gratiam impleatur in vobis, si in veritate, ut ista beatitudo per Dei gratiam impleatur in vobis, si in veritate, ut credimus, et esuritis et sititis justitiam, quoties vobis verbum Dei fuerit tardius praedicatum, nolite exspectare ut vobis ultro illud debeamus ingerere; sed etiam vos ipsi, quasi rem vobis per ultro velimus offerre, et vos aliquoties tardantibus nobis noni forsitan judicari. Sed qui bene novit quam grave pondus immineat cervicibus sacerdotum, intelligit quod quamvis assidue verb
Abbreviated transcription (Latin):
esuriunt et sitiunt iusticiã. qm̃ ipsi saturabunt᷑. Felices st̃:
quib istã p̾clarã famenĩ & desiderabilẽ sitim ds̃ donare
dignatur. Quomͦ autẽ esuritur iusticia: fã. iusticiam
esuris: si uerbum dĩ patient̃ et libent̃ audire uolueris.
De tali enĩ cibo dictũ ẽ: qͥ edunt me adhuc esurient: &
qͥ bibunt me adhuc sitient. Quamuis enĩ meliꝰ sit fa¬
cere quã nosse : priꝰ tamen ẽ nosse quã facere. Bebet e¬
nim discere. quȩ optat ĩplere. Deniq audi scripturã dicentẽ.
Om̃is qͥ ñdidicerit iusticiã suꝑ t̾rã: ueritatẽ ñ fatiet.  iterũ.¬
Telus apprehendit populũ in eruditũ: & ignis adu̾sarius
consumit. Et hoc loco idõ adu̾sarius ignis dicit᷑: quia non
de parte xp̃i sed de parte diaboli esse cognoscit᷑. E uterum.
Iusticiã discite qͥ habitatis orbẽ. Manifestũ ẽ ergo quod
ipse esurit iusticiã: qͥ discere optat iusticiã. Prius ergo
debemꝰ discere: ut postea mereamur inplere. Ut ergo

Expanded text:
m ipsi saturabuntur . Felices sunt quibus istam praeclaram famem, et desiderabilem sitim Deus donare dignatur. Quomodo autem esuritur justitia, fratres? Justitiam esuris, si verbum Dei patienter et libenter audire volueris: de tali enim cibo dictum est, Qui edunt me, adhuc esurient; et qui bibunt me, adhuc sitient . Quamvis enim melius sit facere quam nosse; prius est tamen nosse, quam facere: debet enim discere, qui optat implere. Denique audi Scripturam dicentem, Omnis qui non didicerit justitiam super terram, veritatem non faciet: et iteruendet populum ineruditum; et ignis adversarios consumet. Et in hoc loco ideo dicitur ignis adversarius; quia non de parte Christi, sed de parte diaboli esse cognoscitur. Et iterum, Justitiam discite, qui habitatis terram . Manifestum est ergo quod ipse esurit justitiam, qui discere optat justitiam. Prius ergo debemus discere, ut postea mereamur implere. Ut ergo
Abbreviated transcription (Latin):
discordiẽ. ꝓ qua nec munꝰ accipit᷑. Bebemus itaq ad pri¬
mũ quãuis longe positũ. longeq disiunctũ. mente ire. eiꝰq a¬
nuũ subdere : humilitate illũ ac beniuolentia placare. Et
scilicet conditor nrͣ dũ tale placitũ m̃tis nr̃e aspererit. apec¬
uoce attestante didicimꝰ: quia seruus qͥ decẽ milia talenta de¬
bebat. cũ pęnitentiã ageret absolutionẽ debiti a dnõ accepit.
Sed quia conseruo suo centũ sibi denarios debenti. debitũ
ñdimisit: et hoc ẽ ussus exigi. quod ei fuerat iam dimissũ.
Ex quib uidelicet dictis constat. quia si boc quod in nos
delinquitur. ex corde non dimittimus: et illud rursus
exigimur. quod nobis iam ꝑpenitentiam dimissum fu-¬
iscĩ gaudebamus. Igitur dum ꝑ indulti temporis
spatium licet. dum uidex sustinet. dum conuersionẽ nostrã
is qui culpas examinat ex pectat: conflemus inlacrimis du¬
ritiã mentis: formemus in ꝓcimis grãm benignitatis:

Expanded text:
rdiae, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque ad proximum, quamvis longe positum longeque disiunctum, mente ire eique animum subdere, humilitate illum ac benivolentia placare: et, scilicet Conditor noster, dum tale placitum nostre mentis aspexerit, a pecvoce attestante didicimus, quia servus, qui decem milia talenta debebat, cum paenitentiam ageret, absolutionem debiti a domino accepit. Sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fuerat iam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat, quia, si hoc, quod in nos delinquitur, ex corde non dimittimus, et illud rursus exigimur, quod nobis iam per paenitentiam dimissum / fuisse gaudebamus. Igitur dum per indultum temporis spacium licet, dum iudex sustinet, dum conversionem nostram is, qui culpas examinat, expectat, conflemus in lacrimis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dedisti pecuniã meã nũmulariis ad mensã: &ͦ ego uẽniens
cum usuris exegissẽ illã : & qͥd post hȩc : Auertat᷑ hoc a nob̃¬
ds. Inutilẽ inquit seruũ ꝓ icite in tenebras ext̾iores: ibi e¬

Expanded text:
non dedisti pecuniam meam nummulariis ad mensam; et ego veniens non dedisti pecuniam meam nummulariis ad mensam; et ego veniens cum usuris exegissem illam ? Et quid post haec? Avertat Deus hoc a nobis: Inutile
Abbreviated transcription (Latin):
se apud dm̃ absolueret. die noctuq uerbũ dñi p̃dicabat. quid
de nobis fiet. qui uix uel post multos dies. cõmisso nobis gͥgi
sp̃ualia pascua ꝓuidemꝰ : & ꝓpterta contestat᷑ idem apłs.¬
Testificor corã dõ et xꝑo iħu qͥ uidicaturꝰ ẽ uiuos et mortuos:
et aduentũ eiꝰ & regnũ ipsius. Et quas in t̾rogaret᷑. quare
tam metuentlã contestationẽ p̃mitteret: secutus adiunrit.
Predica uerbũ: insta oportune. inportune: argue. obsecra.
increpa. Qͥd est oportune. inportune: nisi oportune uolenti¬
b. inportune nolentib : Uolentib audire uerbum dĩ
offerendũ ẽ. fastidientib ingerendũ: ne forte contra nos stã
animarũ illoꝵ sangͥs de nr̃is manib requirat᷑. Unde cũgͣn¬
ai tunore & tremore considare debemꝰ. ne ad nos etiã illa t̾ri
bilis sententia dirigat᷑: quã seruus ille audire meruit. qͥ accep¬
tũ talentũ duplicare noluit. Serue inqͥt male et pigerꝰ qͣre

Expanded text:
se apud Deum absolveret, die noctuque verbum Dei praedicabat; quid de nobis fiet, qui vix vel post multos dies commisso nobis gregi spiritualia pascua providemus? Et propterea contestatur i judicaturus est vivos et mortuos, et adventum ipsius, et regnum ejus . Et quasi interrogaretur quare tam metuendam contestationem praemitteret, secutus adjunxit: Praedica verbum, insta opportune, importune; argue, obsecra, increpa . Quid est opportune, importune; nisi opportune volentibus, importune nolentibus? Volentibus audire verbum Dei offerendum est; fastidientibus, ingerendum: ne forte contra nos ante animarum illorum sanguis de nostris manibus requiratur. Unde cum grandi tremore bilis sententia dirigatur, quam servus ille meruit audire, qui acceptum talentum duplicare noluit: Serve, inquit, male et piger, quare
Abbreviated transcription (Latin):
uelut ex pietate ꝑpetraret. ꝑuicinas itaq mulieres hunc¬
de tulit. eũq om̃ib ostendit: ac necui earũ reman sisset
bunc esse negauerunt: atq panes suos se integro numero aclibano
de tulisse ꝓfessȩ sunt. Tunc lȩtus uir dñi ꝑrexit ad multos ar¬
tifices cum uno pane÷ et ut omĩpotenti dõ grãs agerent admo¬
nuit: et quia eis annonam prebuerat indicauit : eisq ad re¬
fectionẽ ꝓtinus inuitatis. inuentũ panẽ apposuit. Quib suffi¬
cient pleneq satiatis: plura ex eo quã ipse panis fuerat fragm̃ta
collegit. Quȩ die quoq alt̾o eis ad refectionẽ intulit: sed id qͦd
ex fragmentis suꝑerat. ipsa quoq quȩ apposita fuerant fragm̃¬
ta suꝑabant. factumq ẽ. ut ꝑdies decem om̃s illi artifices atq
oꝑarii ex illo uno pane sitiati. hunc et cotidie ederent: et ex eo
cotidie quod edi posset in crastinũ suꝑ esset: ac si fragmenta

Expanded text:
velut ex pietate perpetraret. Per vicinas itaque hunc mulieres velut ex pietate perpetraret. Per vicinas itaque hunc mulieres detulit, eumque omnibus ostendit, ac ne cui earum remansisset hunc esse negaverunt, atque panes suos numero integro se a clibano retulisse professae sunt. Tunc laetus vir Domini perrexit ad multos artifices cum uno pane; ut omnipotenti Deo gratias agerent admonuit; et quia eis annonam praebuerat, indicavit; eisque ad refectionem protinus invitatis inventum panem apposuit. Quibus sufficienter pleneque satiatis, plura ex eo quam ipse panis fuerat, fragmenta collegit. Quae die quoque altero eis ad refectionem intulit; sed id quod ex fragmentis supererat, ipsa quoque, quae apposita fuerant, fragmenta superabat. Factumque est ut per dies decem omnes illi artifices atque operarii ex illo uno pane satiati, hunc et quotidie ederent, et ex eo quotidie quod edi posset in crastinum superesset, ac si fragmenta
Abbreviated transcription (Latin):
beati laurentii martyris ȩccła a langobardis fuerat in¬
censa. Quam uir dñi restaurare cupiens. multos artifices. ac plu¬
ies submuustrantes oꝑarios adbibuit: quib necesse erat. ut coti¬
diani sũptꝰ laborantib sine dilatione p̾berent᷑ : sed exigente¬
eiusdem famis necessitate. panis de fuit. Cȩꝑunt laborantes
instanter uictũ querere: quia iuires ad laborẽ inopia ñbab̾ent.
Quod uir dĩ audiens. eos uerbis consolabat᷑. foris ꝓmittendo qͦd
de erat : sed ipse grauiter anxiabat᷑ intus. ex hibere cybum
ñ ualens quẽ ꝓmittebat. Cum uero huc illucq anxius ꝑge¬
ret. deuenuit ad chybanum in quo uicinȩ mulieres pridie aex
erant panes : ibiq incuruatus aspexit. ne fortasse panis a co¬
quentib remansisset: cũim repente panẽ mirȩ magnitudi¬
nis. atq in soliti candocis inuenit. Quem tulit quidẽ: sed
deferre artificib noluit : ne fortasse alienus esset. et culpã

Expanded text:
beati Laurentii martyris ecclesia a Langobardis fuerat inbeati Laurentii martyris ecclesia a Langobardis fuerat incensa. Quam vir Dei restaurare cupiens, multos artifices ac plures subministrantes operarios adhibuit, quibus necesse erat ut cotidiani sumptus laborantibus sine dilatione praeberentur ejusdem 361 famis necessitate, panis defuit; coeperuntque laborantes instanter victum quaerere, quia vires ad laborem per inopiam non haberent. Quod vir Dei audiens, eos verbis consolabatur foris, promittendo quod deerat; sed ipse graviter anxiabatur intus, exhibere cibum non valens quem promittebat. Cum vero huc illucque anxius pergeret, devenit ad clibanum, in quo vicinae mulieres pridie panes coxerant, ibique incurvatus aspexit, ne forte panis a coquentibus remansisset. Tunc repente panem mirae magnitudinis, atque insoliti candoris invenit: quem quidem tulit, sed deferre artificibus noluit, ne fortasse alienus esset, et culpam
Abbreviated transcription (Latin):
laborauerant. atq ab oliuus exigere oleũ torquendo ñ pot̾ant:
uerba illiꝰ moleste susceꝑunt: eumq in iuriis un sectati sunt.
Quib uir dñi lȩtiori adhuc uultu respondit dicens. Sic pro
me oretis: istum utrem sanctulo impleatis: et sic auobis reuer¬
tetur. Cumq illi et ex oliuis oleum de fluere ñ cernerent. et
uirũ dĩ ad implendũ utrem sibi insistera uderent:
Uir autẽ dĩ uidens quod ex prelo oleum nullomͦ exiret: aquam
sibi dari petut. Quam cunctis uidentib benedixit: atq in prelo
sius manib iactauit. Exqua ꝓtinus benedictione tanta ubertas
olei erupit. ut langobardi qui priꝰ diu incassũ laborauerant. non
solũ sua uascła onũa. sed utrem quoq quẽ uir dĩ de tulerat im¬
plerent: grãs agerent: quia is qui oleũ petere uenerat: benedi¬
cendo dedit. quod postulabat.¬
lio quoq temp̃re uehemens ubiq fames incubuerat: et

Expanded text:
laboraverant, atque ab olivis exigere oleum torquendo non poterant, laboraverant, atque ab olivis exigere oleum torquendo non poterant, verba illius moleste susceperunt, eumque injuriis insectati sunt. Quibus vir Domini laetiori adhuc vultu respondit, dicens: Sic pro me oretis, istum utrem Sanctulo impleatis, et sic a vobis revertetur. Cumque illi ex olivis oleum defluere non cernerent, et virum Dei ad implendum utrem sibi insistere viderent,Vir autem Dei videns quod ex prelo oleum nullo modo exiret, aquam sibi dari petiit, quam cunctis videntibus benedixit, atque in prelum suis manibus jactavit. Ex qua protinus benedictione tanta ubertas olei erupit, ut Langobardi, qui prius diu incassum laboraverant, non solum sua vascula omnia, sed utrem quoque quem vir Dei detulerat implerent, et gratias agerent, quia is qui oleum petere venerat, benedicendo dedit quod postulabalio quoque tempore vehemens ubique famis incubuerat, et
Abbreviated transcription (Latin):
euit. Seid ex ea ꝓuntia quidđa monachus ante triduũ uenit
qͥ grauis nuntii merore me ꝑculit: quia eundẽ uirũ obisse
nunciauit. Huiꝰ ego uri et si non sine gemitu dulcedinis recoło:
iam tamen sine formidine uirtutes narro: quas a uicinis eius
sacerdotib mira ueritate et simplicitate p̃ditis agnoui. Et sic̃
uit̾ amantes se. animꝰ magnũ caritati familiaritatis ausũ pͣbet:
ame plerũq ex dulcedine exactꝰ. ipse quoq de bis quȩ egerat
extrema quȩdã fateri cogebatur. Nic namq quodã temp̃re cum
in prelo langobardi oliuam premerent. ut inoleũ liquiri de¬
buisset: sicut iocundi erat. et uultꝰ et animi utrem uacuum
ad prelũ de tulit: laborantesq langobardos lȩco uultu saluta¬
uit: utrẽ ꝓtulit: et iubendo potius quã petendo. eum sibi¬
ĩpleri dixit. Sed gentiles uiri quia ꝑ totũ iamdiẽ frustra

Expanded text:
evit. Sed ex eadem provincia quidam monachus ante triduum venit, evit. Sed ex eadem provincia quidam monachus ante triduum venit, qui gravis nuntii moerore me perculit, quia eundem virum obiisse nuntiavit. Huius ergo viri etsi non sine gemitu dulcedinis recolo, cum tamen sine formidine virtutes narro, quas a vicinis eius sacerdotibus mira veritate et simplicitate praeditis agnovi. Et sicut inter amantes se animos magnum caritatis familiaritas ausum praebet, a me plerumque ex dulcedine exactus, ipse quoque de his quae egerat extrema quaedam fateri cogebatur. Hic namque quodam tempore cum in praelo Langobardi olivam praemerent, ut in oleum liquari debuisset, sicut iad prelum detulit, laborantesque Langobardos laeto vultu salutavit, utrem protulit, et jubendo potius quam petendo eum impleri sibi dixit. Sed gentiles viri, qui tota jam die frustra
Abbreviated transcription (Latin):
eadem usq ad suꝑiores tabulas aquis plena. iter ꝓpriũ ꝑagens
enatauit: nono autẽ die incoturnensis castri portũ deducta
ẽ. Ex qua exierunt m̃is incolumes: qui cũỹdicto uenerabili
uiro maximiano nauigabant. Cumq post eos ipse quoq
fuisset egressus : mox ieiusdem portꝰ ꝑfundũ. nauis deiuer¬
sa ẽ. acsi illis egredienub ꝓpondere subleuatione caruisset:
et quȩ plena hominib: inperago aquas portauerat. atq na¬
tauerat: maximiano cum suis fr̃ib recedente. aquas sine hominib:
in portũ ñ ualuit portare: ut hinc omp̃s ds̃ ostenderet. quia hanc
onustam sua manu tenuerat: que abhominib uacua et derelicta
suꝑ aquas non potuit manere. xxxuii.
nte dies quoq fere quad raginta. udisti apud me eũ cuius
suꝑiꝰ memociã feci. uenerabiliᷤᷤ uitȩ p̾rbrm sanctulum
nomine: qui ad me ex nursiȩ ꝓuintia annis singłis uenire consu¬

Expanded text:
eadem usque ad superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens eadem usque ad superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens enatavit; nono autem die in Cotronensis castri portum deducta est. Ex qua exierunt omnes incolumes, qui cum praedicto venerabili viro Maximiano navigabant. Cumque post eos ipse quoque fuisset egressus, mox in ejusdem portus profundum navis demersa est, ac si illis egredientibus pro pondere sublevatione caruisset; et quae plena hominibus in pelago aquas portaverat, atque nataverat, Maximiano cum suis fratribus recedente, aquas sine hominibus in portu non valuit portare; ut hinc omnipotens Deus ostenderet quia hanc onustam sua manu tenuerat, quae ab hominibus vacua et derelicta super aquas non potuit manere. 358 nte dies quoque fere quadraginta vidisti apud me eum cuius superius memoriam feci, venerabilis vitae presbyterum Sanctulum nomine, qui ad me ex Nursiae provincia annis singulis venire consu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ aderant omĩpotentis dĩ. et irã cognouit et grãm. Nam cũ in eoꝵ
mortẽ uentoꝵ nimietatib eleuati fluctꝰ seuirent: etͣ naui¬
clauo ꝑdito arbor abscisa ẽ. uela in undis ꝓiecta: totũq uas
nauis. quassatũ miniis fluctib ab omĩ fuerat sua cõpage dissolutũ
Riniis itaq patentib intiauit mare : atq usq ad suꝑiores ta¬
bulas impleuit nauẽ: ita ut non tam nauis inter undas. quam
unde iam intra nauẽ esse uiderent᷑. Tunc in eadẽ naui resi¬
dentes non iam ex mortis uicinia. sed ex ipsa eius presentia ac
uisione turbati. om̃s sibinet pacẽ dederunt: corpꝰ et sangͥnẽ
redemptoris acceꝑunt : dõ se singłĩ cõmendantes. ut eorum
animas benignus susciꝑet: quoꝵ corpora in tam pauenda
morte tradiderat. Sed omp̃s ds̃ qui eoꝵ mentes mirabilit̃
terruit: eoꝵ quoq uitã mnirabiliꝰ seruauit. Eim dieb octo nauis

Expanded text:
secum aderant omnipotentis Dei et iram cognovit et gratiam. Nam cum in eorum secum aderant omnipotentis Dei et iram cognovit et gratiam. Nam cum in eorum morte ventoclavi perditi, arbor abscissa est, vela in undis projecta, totumque vas navis quassatum nimiis fluctibus, ab omni fuerat sua compage dissolutum. Rimis itaque patentibus intravit mare, atque usque ad superiores tabulas implevit navem, ita ut non tam navis intra undas quam undae jam intra navem esse viderentur. Tunc in eadem navi residentes non jam ex morte vicina, sed ex ipsa ejus praesentia ac visione turbati omnes, sibimet pacem dederunt, corpus et sanguinem Redemptoris acceperunt, Deo se singuli commendantes, ut eorum animas benigne susciperet, quorum corpora in tam pavenda morte tradiderat. Sed omnipotens Deus, qui eorum mentes mirabiliter terruit, eorum quoque vitam mirabilius servavit. Nam diebus octo navis
Abbreviated transcription (Latin):
liberiꝰ incubuit: et statĩ eũ sanũ ad lectũ ꝓpriũ reduxit: ita ut
nullas ulteriꝰ uoces ederet: neq egrotoꝵ quẽ piã aliquo clamore
turbaret. nec iam egritudinẽ auxit alienã: qui ꝑfecte rece perat
mentẽ suã. Ex quo eiꝰ uno facto didicimus: ut de eo illa omĩa
audita crederemus. Petrus. mminra¬
agna uitȩ ȩdificatio est uidere uiros mira facientes:
atq inciuib suis iherłm celȩstem u terra conspicere.
suꝑ maximianum famulũ suũ nunc siracusanũ ȩp̃m.
tunc autẽ mei monasterii patrẽ.: digrat᷑ ẽ monstrare miradm. Nam
aũ ussione pontificis mei in constantinopolitanȩ urbis palatio
responsis eccłasticis deserurem. illic adme idem uenerabilis maxi¬
munus caritate exigente cũ frib uenit. Qui dum ad monasteriũ
inestimabili ordine atq inusitato miracło erga se cunctosq qͥ

Expanded text:
liberius orationi incubuit, et statim eum sanum ad lectum proprium reduxit, ita ut liberius orationi incubuit, et statim eum sanum ad lectum proprium reduxit, ita ut nullas ulterius voces ederet, nec jam aegrotorum quempiam aliquo clamore perturbaret; nec jam aegritudinem auxit alienam, qui perfecte receperat mentem suam. Ex quo ejus uno facto didicimus ut de eo illa omnia audita crederemus. PETR. Magna vitae aedificatio est, videre viros tam mira facientes, atque in civibus suisper Maximianum famulum suum, nunc Syracusanum episcopum, tunc autem mei monasterii Patrem, dignatus est monstrare miraculum. Nam dum jussione pontificis mei in Constantinopolitanae urbis palatio responsis ecclesiasticis deservirem, illuc ad me idem venerabilis Maxinis gratia, cum fratribus venit ; et dum ad monasterium inaestimabili ordine atque inusitato miraculo erga se, cunctosque qui
Abbreviated transcription (Latin):
ne serpens ũ mortuus trabit᷑. Quem tantȩ uirtutis uirũ. ipse
etiã uidere curaui: eumq ad me deductũ in infirmorũ domo
paucis dieb manere uolui: ubi siqua esset curationis grã. citiꝰ ꝓba¬
ri potuisset. Ibi autẽ int̾ egrotos alios quidã mente captu
iacebat: quẽ medici greco uocabulo freneticũ appellant. Qui noc¬
te quadã cũ magnas uoces scilicet ut insanus ederet. cunctosq e
grotos inniensis clamorib ꝑturbaret. ita ut nulli caꝑe somnũ
liceret: fiebat res ualde miserabilis: quia unde unus male. ind
om̃s deterius habebant. Sed sicut ut prius a reuerentissimo
ero qui nocte eadẽ egrotantib seruiebat subtilit̾ agnoui: idem
uenerabilis p̃rb̃r de ꝓprio stratu surgens. ad lectũ frenetici silent̃
accessit: et suꝑ eũ positis manib orauit. Moxq illũ meliꝰ haben¬
tẽ tulit. atq insuꝑiora domꝰ secũ ad oratoriũ duxit. ubi pro eo

Expanded text:
ne serpens jam mortuus trahitur. Quem tantae virtutis virum ipse ne serpens jam mortuus trahitur. Quem tantae virtutis virum ipse etiam videre curavi, eumque ad me deductum in infirmorum domo paucis diebus manere volui, ubi, si qua adesset curationis gratia, citius probari potuisset. Ibi autem quidam inter aegros alios mente captus jacebat, quem medici Graeco vocabulo phreneticum appellant. Qui nocte quadam cum magnas voces, scilicet ut insanus, ederet, cunctosque aegros immensis clamoribus perturbaret, ita ut nulli illic capere somnum liceret, fiebat res valde miserabilis, quia unde unus male, inde omnes deterius habebant. Sed sicut et prius a reverentissimo viro ero qui nocte eadem aegrotantibus serviebat, subtiliter agnovi, idem venerabilis presbyter de proprio stratu surgens, ad lectum phrenetici silenter accessit, et super eum positis manibus oravit. Moxque illum melius habentem tulit, atque in superiora domus secum ad oratorium duxit, ubi pro eo
Abbreviated transcription (Latin):
lacet quod dicis. Sed post quã hunc uenerande uitȩ ele¬
utheriũ huius meriti fuisse dixisti libet inquirere. si
iunc inmundo esse credendum est aliqͦs tales. Gregoriꝰ.
atq sc̃itatis fuerit: dilectioni tue incognitũ ñ ẽ. Hic mͥ
esse apud se p̾rb̃rmn quendã amantiũ nomine precipue sĩplicita¬
tis narrauit uirũ: quẽ hoc habere uirtutis ꝑhibet: ut apos¬
tolorum more manũ suꝑ egrotos ponat. et salutẽ restituat: et
quã libet uehemens egritudo sit. ad tactũ illiꝰ abscedat. Quem
etiã hoc habere miradĩ ad iunxit: quia in quolibet loco qͣm¬
us immanissimȩ aspitatis serpentẽ repꝑit. mox ut eũ signo
crucis signauerit. extinguit. ita ut uirtute crucis quã uir dĩ digito
ediderit. dixuptis uscerib moriat᷑. Quẽ si quando serpens infora¬
mine fugerit: signo crucis os foraminis benedicit : statunq ex forami¬

Expanded text:
PETR. Placet quod dicis. Sed postquam hunc venerandae vitae ElePETR. Placet quod dicis. Sed postquam hunc venerandae vitae Eleutherium hujus meriti fuisse dixisti, libet inquirere si nunc in mundo esse credendum est aliquos tales. ΚΕΦΑΛ.atque sanctitatis est dilectioni tuae incognitum non est. Hic mihi esse apud se presbyterum quemdam Amantium nomine praecipuae simplicitatis narravit virum; quem hoc habere virtutis perhibet, ut apostolorum more manum super aegros ponat, et saluti restituat, et quantumlibet vehemens aegritudo sit, ad tactum illius abscedat. Quem hoc etiam habere miraculi adjunxit, quia in quolibet loco quamvis immanissimae asperitatis serpentem repererit, mox ut eum signo crucis signaverit, exstinguit, ita ut virtute crucis quam vir Dei digito ediderit, diruptis visceribus moriatur. Quem si quando serpens in foramine fugerit, signo crucis os foraminis benedicit, statimque ex forami
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimarũ gr̃a. Sunt namq nonnulli qui iã indono ꝑceꝑunt libere
ꝓiusticia loqui: oppressos tueri: indigentib possessa tribuere: ar¬
dorẽ fidĩ habere: sed adhuc gr̃ãm lacrimarũ ñ habent. Hi nimirũ
t̾rã australẽ et arentẽ habent: sed adhuc irrigua indigent: quia
inbonis oꝑib positi. in quib magni atq feruentes sunt. oportet
nimis ut aut tunore supplicii. aut amore regni cȩlestis mala etiã
cõpunctionis genera: dedit ei pat̾ suus irriguũ suꝑiꝰ et irriguũ
inferiꝰ. Irriguũ quippe suꝑiꝰ accipit anima. cũ sese in lacrimis
cȩlestis regni desidõ affligitꝰ irrigiuĩ uero inferiꝰ accipit: cũ in¬
ferni supplicia flendo ꝑtimescit. & quidẽ prius infexiꝰ: ac post
irriguũ suꝑiꝰ dat᷑. Sed quia cõpunctio amoris dignitate ỹminet:
necesse fuit ut prius irriguũ suꝑus: et post irriguum inferuis
commemorari debuisset

Expanded text:
lacrymarum gratia. Sunt namque nonnulli qui jam in dono perceperunt libere lacrymarum gratia. Sunt namque nonnulli qui jam in dono perceperunt libere pro justitia eloqui, oppressos tueri, indigentibus propria tribuere, ardorem fidei habere, sed adhuc gratiam lacrymarum non habent. Hi nimirum terram Australem et arentem habent, sed adhuc irrigua indigent, quia in bonis operibus positi, in quibus magni atque ferventes sunt, oportet valde ut aut timore supplicii, aut amore regni coelestis peccata, sicompunctionis genera, dedit ei pater suus irriguum superius, et irriguum inferius. Irriguum quippe superius accipit anima, cum se in lacrymis regni coelestis desiderio affligit; irriguum vero inferius accipit, cum inferni supplicia flendo pertimescit. 356 Et quidem prius inferius, ac post irriguum superius datur. Sed quia compunctio amoris dignitate praeeminet, necesse fuit ut prius irriguum superius, et post irriguum inferius commemorari debuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
et in amoꝵe ce lestiũ gaudioꝵ animꝰ inflãmat᷑. Equi priꝰ fielut
ne duceret᷑ ad suppliciũ: post modũ flere amarissime incipit. qͥa
differt᷑ a regno. Contẽplat᷑ et enĩ mens qui sint illi angłoꝵ chori :
quȩ ipsa societas beatoꝵ sp̃uum: quȩ maiestas in ternę uisionis
d̃: et ãpliꝰ plangit. quia abonis ꝑheniub de est: quã flebat
prius cum mala ȩt̾na metuebat. Sicq fit. ut ꝑfecta cõpunctio
formiduus: trabat aniniũ ad cõpunctionẽ dilectionis. Quod be¬
ne insacra ueraciq historia figurata narratione describit᷑: quę
ait. quod axa filia caleph sedens suꝑ asinũ suspirauit. sui
dix̃ pat̾ suus. Quid habes: At illa respondit. Da mͥ benedic̃¬
tionẽ. Terrã australẽ et arentẽ dedisti mͥ: iunge et irriguam.
Dedit q ei pat̾ suus irriguũ suꝑius: et irriguũ inferuis.
guam petiit: quia acreatore nr̃o cũ magno gȩmitu querenda est

Expanded text:
matur. Et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno. Contemplatur etenim mens qui sint illi angelorum chori, quae ipsa societas beatorum spirituum, quae visio internae claritatis Dei; et amplius plangit quia a bonis perennibus deest quam flebat prius cum mala aeterna metuebat; sicque fit ut perfecta compunctio formidinis trahat animum ad compunctionem dilectionis. Quod bene in sacra veracique historia figurata narratione describitur, quae ait: Axa filia Caleph sedens super asinam suspiravit. Cui dixit pater suus: Quid habes? At illa respondit: Da mihi benedictionem. Terram Australem et arentem dedisti mihi, junge et irriguam. Et dedit ei pater suus irriguum superius, et irriguum inferius .guam petit, quia a Creatore nostro cum magno desiderio quaerenda est
Abbreviated transcription (Latin):
sus post posuitis atq aa saͥerũ oedinem accessit. Qũt moras qui eũ aul¬
ꝓutrar d abolus cenuit: eumq uerare quo usq animameilo excirta

Expanded text:
itus postposuit, atque ad sacrum ordinem accessit: quem mox is qui reliitus postposuit, atque ad sacrum ordinem accessit: quem mox is qui reliquerat diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
odem quoq tempoce quidã aqunensis ecłe.
derieus ademonio uerabatur: qui a uenerabili uiro constantio ȩccłȩ eiꝰ
antistice ꝑ multa fuerat martyrũ loca transmissus. ut sanari potuis¬
set. Sed sc̃i dĩ martyres noluerunt ei sanitatis donũ tribuere ut
quanta esset inbenedicto gã demonstiarent. Ductus itaq ẽ ad
om̃ipotentis dĩ famulũ benedictũ: qui ibu xp̃o dño p̃ce s fundens.
antiquũ bostẽ de obsesso homine ꝓtinꝰ expulit ÷ cui sanato p̃cepit
dicens. Sade : et pꝰ bec carnẽ non comedas: ad sacrũ uero ordinẽ
uũquã accedere p̃sumas. Quacũꝙ autẽ aie sacrũ erdinẽ temerare
p̃sumpseris: statim iuri diaboli iterũ manciraberis. Discellit g
Cerieus sants: et sicut t̾rere solet animũ pena recens ea quȩ an
Qi pe pet incerem custodiuit. Cũ uero pͥ annos multos em̃s prioies
alius de bae luce migrissent. et minores suos sibimet sup er pon
tusuent ocsinib cerneret : uerta uiri dĩ quasi ex longo tep̃rcobu¬

Expanded text:
odem quoque tempore quidam Aquinensis Ecclesiae clericus daemonio vexabatur, qui a venerabili viro Constantio Ecclesiae ejus anstistite per multa fuit martyrum loca transmissus, ut sanari posset. Sed sancti Dei martyres noluerunt ei sanitatis donum tribuere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonstrarent. Ductus itaque est ad omnipotentis Dei famulum Benedictum, qui Jesu Christo Domino preces fundens, antiquum hostem de obsesso homine protinus expulit. Cui sanato praecepit dicens: Vade, et post haec carnem non comedas, et ad sacrum ordinem nunquam accedere praesumas. Quacunque autem die sacrum ordinem temerare praesumpseris, statim juri diaboli iterum manciparis. Discessit itaque clericus sanus ac sicut terrere solet animum poena recens, ea quae vir perat, interim custodivit. Cum vero post annos multos omnes priores illius de hac luce migrassent, et minores suos sibimet superponi in sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei quasi ex longo tempore obl
Abbreviated transcription (Latin):
aũ congregate inorreum meũ: date eunquit de fructu manuum
suarũ: qr fructũ sp̃s ferte curauit: caritatẽ. gaudiũ. pacem. be-
inpendite mercedẽ: ⁊laudent eã inportis. hoc ẽ inuidicio. suit
in ingssu patrie celestis ñ hominum fauor suꝑuacuꝰ. s oꝑa ip¬
sa que fecit. Examinante ꝓbante ac remunerante illo cuiuishec

Expanded text:
reum meum . Date, inquit, ei de fructu manuum suarum, quia fructum Spiritus ferre curavit, charitatem, gaudium, pacem, benirependite mercedem, et laudent eam in portis, hoc est, in judicio sive in ingressu patriae coelestis. Non hominum favores supervacui, sed opera ipsa quae fecit, examinante, probante, ac remunerante illo, cujus haec
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad finẽ scti solluciteꝑquirit quos adfidẽ conuerte possit:
et quoscũq dociles inuenerit. hosdata pecunia u̾bi. inser¬
cinx̃ eccła lumbos suos fortitudine: cũ suꝑnori desidiis intẽta.
carnalib illecebris succũbere desper̃. Roborauit brachiũ suũ:
cũ se ad agenda uirtutũ oꝑa p̃pauit: & bene pͥmo lũbos fortitu¬
dine accingẽ. ac post modũ toborare brachiũ dr: qr nimirũ ac¬
tioboni opis acceptabił dõ ee minime ualet si ñ fluxa luxuriȩ

Expanded text:
a ecclesia sollicite perquirit quos ad fidem convertere possit, et quoscunque dociles invenerit, hos data pecunia verbi in serclesia lumbos suos fortitudine, cum supernorum desideriis intenta, carnalibus illecebris succumbere despexit. Roboravit brachium suum, cum se ad agenda virtutum opera praeparavit. Et bene primo lumbos fortitudine accingere, ac postmodum roborare brachium dicitur, quia nimirum actio boni operis acceptabilis Deo esse minime valet, si non fluxa luxuriae
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uͦ inuita alia mp̃senti militamꝰ. m̾ito cũ apparuerit qd̃ erimꝰ
matrẽ nrãm que ex omĩb iustis collecta unaꝟͥcolũba sponsa. ⁊ a¬
mica uocat᷑: beatissimã p̃dicabimus Pot̃ & hoc quod dic̃. Surrexe¬
runt filii es ⁊ beatissimã p̃dicauerunt. ⁊ in hoc tp̃r c̃uenient̃ accipi:
cum quilibet fideliũ transcensis scłi erũnis ad celestia regna ꝑducurt̃:
Secde ñamq ad humiliationẽ aliquotiens. Surgete aũi adgłam ꝑci¬
net. Surgunt gͦ filii eccłe ⁊ heatissimã eam p̃dicant c̃uelecticȩlestibꝰ bo¬
nis sublimati quanta sit illis pacientia beatitudo. cuius participes
ẽe meruerunt accipiũt: ⁊ hanc debita laudatione indiuina uisio¬
ne celebrant: Nir eius: ⁊ laudabit eã: laudabit eã iuir ipsius: eũbo¬

Expanded text:
ia in praesenti militamus, merito cum apparuerit quid erimus, matrem nostram quae ex omnibus justis collecta, una Christi columba, sponsa et amica vocatur, beatissimam praedicabimus. Potest et hoc quod dicit: Surrexerunt filii ejus, et beatissimam praedicaverunt, etiam in hoc tempore convenienter accirumnis ad coelestia regna perducuntur. Sedere namque ad humiliationem, aliquoties surgere ad gloriam pertinet. Surgunt ergo filii Ecclesiae, et beatissimam eam praedicant, cum coelestibus bonis sublimati, quanta sit illius patriae beatitudo, cujus participes esse meruerunt aspiciunt, et hanc debita laudatione in divina visione concelebrant. Vir ejus et laudubit eam. Laudabit eam et vir ipsius cum bo
Abbreviated transcription (Latin):
ipse pͥmitie dormientiũ surtexit amortuis indie iudicii manifestiꝰ
omĩb quos sua laude dignos uidicau̾it. ostendet: i qͣnta sit eiꝰdẽ suȩ re¬
surrectionis de monstrabit: Quib aũ u̾bis eam laudet. consequent᷑
ostendit Multȩ filiȩ congregauu̾nt diuitias: tusuꝑ gressa esuni-¬
u̾sas: Multas filias. eccłas dixit heticoꝵ ⁊ maloꝵ turbas catholi

Expanded text:
idem primitiae dormientium, resurrexit a mortuis, sed in die judicii manifestius omnibus, quos sua laude dignos judicaverit, quanta sit ejusdem suae resurrectionis gloria demonstrabit. Quibus autem verbis eam laudet consequenter ostenditur. Multae filiae congregaverunt divitias, tu supergressa es universas. Multas filias Ecclesias dicit haereticorum et malorum turbas Catholi
Abbreviated transcription (Latin):
lecti in nouissimo. carnis immortalitate donati: ⁊ tunc matrẽ
suã que eos ex aqua ⁊ spũscõdeo genuit beatissimã p̃dicant: que
nunc ab infidelib quasi misera contẽpnit᷑ ⁊ re uera sic̃ apłs ait.¬

Expanded text:
lecti in novissimo carnis immortalitate donati, et tunc matrem lecti in novissimo carnis immortalitate donati, et tunc matrem suam, quae eos ex aqua et spiritu sancto Deo genuit, beatissimam praedicant, quae nunc ab infidelibus, quasi misera contemnitur, et re vera, sicut Apost
Abbreviated transcription (Latin):
cdiareuocaret. Cuius exemplũ clem̃tiȩ abipsa cłi sapientia. ⁊ adño
saluatore nr̃o manifeste p̃cipitur cũ oblata ei peccatͥce muliere.
nat᷑uerat sub condicione amplius ñ peccandi miseratꝰ absoluit:
Considauit semitas domꝰ sue : i panẽ ociosa non comedit: ociosa pa¬
nem ñ comedit. quia hoc qd̃ de sacro eloquo intelligendo ꝑceꝑat.
cie. quib ad et̾ne uite mansionẽ ꝑuenit᷑: Quas ꝓfecto semitas aĩa
bene considat. cũ idiligent̃ quib actib ad supna ꝑuenire debeat
conspicit: ⁊que agenda didicit. sedula excere nondesinit: Panẽ
quoq otiosa ñ comedit: Cum sacrificiũ dñici corporis ꝑcipiens.
studet imitariactu qđ inministio celebrat᷑. multũ sollicita ne in¬
digne panem dñi cometdendo. ⁊calicẽ bibendo. udiciũ sibi man
luxuriantes uiduas arguens. ad iungit: Simul aũ ⁊ociose discunt
co. qͣsi iam factũ refert: Surgunt enĩ fulii ȩccłe. uidelicet om̃s e¬

Expanded text:
ret, cujus exemplum clementiae ab ipsa Dei sapientia Domino et Salvatore nostro manifeste percepit, cum oblata ei peccatrice muliere: eam crimine quod patrarat, sub conditione amplius non peccandi, miseratus absolvit. Consideravit semitas domus suae, et panem otiosa non comedit. Otiosa panem non comedit, quia hoc quod de sacro eloquio intelligendo perceperit, tiae, quibus ad aeternae vitae mansionem pervenitur: quas profecto semitas anima bene considerat, et diligenter quibus actibus ad superna pervenire debeat, inspicit; et quae agenda didicit, sedula exercere non desinit. Panem quoque otiosa non comedit, cum sacrificium dominici corporis percipiens, studet imitari actu quod mysterio celebrat: multum sollicita ne indigne panem Domini comedendo, et calicem bibendo, judicium sibi mandluxuriantes viduas arguens, adjungit, Simul autem et otiosae discunt ico, quasi jam factum refert: Surgent enim filii Ecclesiae, videlicet, omnes e
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. laude digna: quȩ timorẽ dñi in omĩb seruat: Timor enĩ. pͥncipiũ¬
est cunctarũ custosq uirtutũ: Scͥptura dicente: Timor dñi pͥncipi¬
ũ sapientie: ⁊ it̾m: qui timet dm: nicħ negligit: hinc ẽ enĩ quodidõ
beatus iob. ⁊inꝓsꝑitate uirtutib incõꝑabilit̃ floruit. ⁊ in adu̾si¬
tatib in suꝑabit hosti ꝑmanssit: qr ueracit̃ dice potuit: Semꝑ enĩ qͣsi
fluctus timui dm̃: & pondus eus ferre ñ potui Fallaxgͦ simula
uat᷑. Qm̃ ardentes uirtutũ lampades uenienti ad uidiciũ suospon¬
so offeret: Iure adõ laudata. ianuã regnicelestis intrabit: Qualĩt
aũ eã laudet.: terminali u̾su docet᷑: date ei de fructu manuũ su¬
arum: ⁊laudent eã inportis oꝑaes: hec sunt enĩ u̾ba uiri illius de

Expanded text:
est laude digna, quae timorem Dei in omnibus servat: ipse est enim principium cunctarum custosque virtutum, Scriptura dicente, Timor Domini principium sapientiae ; et iterum, Qui timet Dominum, nihil negligit . Hinc est enim quod beatus Job et in prosperitate virtutibus incomparabiliter floruit, et in adversitatibus insufluctus timui Deum et pondus ejus ferre non potui. Fallax est ergo vatur, quoniam ardentes virtutum lampadas venienti ad judicium suo Sponso offeret, jure ab eo laudata januam cum eo regni coelestis intrabit. Qualiter autem eam laudet, terminali versu docetur: Date ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis
Abbreviated transcription (Latin):
tur alii detrahebant: lacerabant. mordebant. conuitiabant᷑
adeos gͥ quib placebat decorẽ induit: ad eos quib displicebat
fortitudinẽ. Imitare gͦ dñm tiũ: ut possis ẽẽ uestis ipsuis Estocũ
decore ad eos quib placent bona oꝑatua: esto fortis adu̾sus detẽ¬
tores: Et ridebit indie nouissimo: Ridebit gaudebit in retͥbutio¬
ne regni celestis: quȩ dolebat incertamine uite p̾sentis: Mos ienĩ
scͥpture ẽ ꝓgaudio risũ ponere: Sic̃ dñs ait. beati qui nunc fletis. qr ridebitis.
q: et beatus iob os aũ ueraciũ replebit᷑ risu: os suũ aꝑuit sapi

Expanded text:
tur, alii detrahebant, lacerabant, mordebant, conviciabantur. Ad eos ergo, quibus placebat, decorem induit. Ad eos ergo quibus displicebat, fortitudinem. Imitare ergo tu dominum, ut possis esse vestis ipsius, esto cum decore ad eos quibus placent bona opera tua, esto fortis adversum detractores. Et ridebit in die novissimo. Ridebit, id est, gaudebit in retributione regni coelestis, quae dolebat in certamine vitae praesentis. Mos etenim scripturae est, pro gaudio risum ponere. Sicut et Dominus ait: Beati qui nunc fletis, quia ridebitis . Et beatus Job: Os autem veracium rep
Abbreviated transcription (Latin):
agat: et ipso auxiliante ꝑseueret usq infinẽ: quia ñ qͥ cȩꝑit.
bȩdientiã uel in uidiã. ad uitorẽ uel uicariũ diaboli se esse
sentit. doleat de preterito. caueat de futuro: et ꝑ humilita¬
tem construat. qͦd ꝑsuꝑbiȩ tyrannidẽ destruxerat. Quod
iracundia succenderat: mitiget mansuetudo. Quod mali¬
xia uel in obedientia ex asperauerat: caritatis dulcedo com¬
ponat. Et dũ anima illa adhuc tenebrosa que diabolo ser¬
uire consueuerat. inisto mortali corpore retinet᷑. remediũ
sibi in die necessitatis ac quirat: ut de sinistra trans latus
indexterã. cũ ouib xp̃i audire mereatur: uenite benedicti
ꝑcipite regnũ quod uobis paratũ ẽ ab origine mundi.
Et licet hȩc ita sint frẽs dilectissimi. tãmen oportet
ut nec boni de scĩs meritis ex tollantur. nec ilsi qui mali¬
fuerint nimia desperatione frãgantur: sed ili humili-¬

Expanded text:
agat, et ipso auxiliante perseveret usque in finem; quia non qui coeperit, agat, et ipso auxiliante perseveret usque in finem; quia non qui coeperit, bedientiam vel invidiam adjutorem vel vicarium diaboli esse se sentit, doleat de praeterito, caveat de futuro, et per humilitatem construat quod superbiae tyrannide destruxerat; quod iracundia succenderat, mitiget mansuetudo; quod malitia vel inobedientia exasperaverat, charitatis dulcedo componat: et dum adhuc anima illa tenebrosa, quae diabolo servire consueverat, in isto mortasibi in die necessitatis acquirat, ut de sinistra translatus in dexteram cum ovibus Christi audire mereatur: Venite, benedicti, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . Et licet haec ita sint, fratres dilectissimi, hoc tamen oportet ut nec boni de sanctis meritis extollantur, nec ilfuerint, nimia desperatione frangantur: sed et illi humili
Abbreviated transcription (Latin):
punctionẽ conantur accendere: si de trahentẽ murmurantẽq
cognouerint. dicunt ei illud beati apłi: neq murmuraueri¬
tis sic̃ quida ex ipsis murmurauert̃. & ꝑierunt ab ext̃minatore: neq
detrahentes. qͥa scͥptũ est: qui detrahit fr̃i. detrahit legi. Et alibi. Qͥ
ueteri teᷤtamento scriptũ ẽ: audi isrł et tace: et illud qͦd
de dño saluatore ꝓphetatũ ẽ. sicut ouis coram tondente
se. ob mutescst. et sicut mutus ñ aperi. st os suum: et illud.
omne uerbum ociosum quod locuti fuerint homines. red¬
dent de eo rationem in de uidicii. Talibus enuim et his simni¬
lib medicamentis quicquid uasa diaboli studuerunt uul¬
nerare: uasa. xp̃i contendunt et conantur ad sanitatẽ reducere
Siue ergo clericus. siue monachus. siue sc̃i monialis. conside¬
ret conscientiã suã. et si bene loquendo ad iutorẽ xp̃i et
de fensorẽ iusticiȩ se esse cognoscit. gaudeat et do gratias

Expanded text:
punctionem conantur accendere: si detrahentem ac murmurantem punctionem conantur accendere: si detrahentem ac murmurantem viderint, dicunt ei illud beati Apostoli, Neque murmuraveritis, sicut quidam eorum murmuraverunt, et perierunt ab exterminatore : neque detraxeritis, quia scriptum est, Qui detrahit fratri, detrahit legi : et alibi, QuVeteri Testamento est scriptum, Audi, Israel, et tace; et illud quod de Domino Salvatore prophetatum est. Sicut agnus coram tondente se obmutescet; et sicut mutus non aperiens os suum ; et illud, Omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent rationem de eo in die judicii . Talibus enim et his similibus medicamentis, quidquid vasa diaboli studuerint vulnerare, vasa Christi contendunt et conantur ad sanitatem reducere. Sive ergo clericus, sive monachus, sive sanctimonialis, consideret conscientiam suam; et si bene loquendo adjutorem Christi et defensorem justitiae se esse cognoscit, gaudeat et Deo gratias
Abbreviated transcription (Latin):
nim qui indero uel inmonasterio positi. et se et alios ad
suꝑbiam erigunt: uelut faretrȩ sagittis diaboli plenȩ. simpli¬
cium corda ꝑ̃cutere. et omnẽ in eis humilitatẽ uel mansuetu¬
palearũ inuenitur et triticũ: animȩ scȩ̃ quȩ uelut armaria
xp̃i spiritalib antidotis plenã esse ꝓbantur. quicqͥd illi
uulnerauerint cȩlestib medicamentis appositis curare ñ de¬
sinunt: dicentes cuicumq suꝑbo. Noli suꝑbire fr̃. quia scͥptũ
ẽ: suꝑbis ds resistit. Noli irasci. quia scriptũ ẽ: ira insinu
insipientis requiescit. Uꝰ iterũ. Ira uiri: iusticiã dĩ ñ operat᷑.
Si forte in obedientẽ uiderint: blande & humiliter dicunt.
quia ipsi ꝑuigilant ꝓanimab ur̃is tanquã rationẽ reddit᷑i.
Istȩ animȩ dõ plenȩ si tepidũ et negli gentẽ uiderint. de spi¬
ritali armario. id est de corde bono platis medicamentis ad com¬

Expanded text:
nim qui in clero vel in monasterio positi et se et alios ad nim qui in clero vel in monasterio positi et se et alios ad superbiam erigunt, velut pharetrae sagittis diaboli plenae simplicium corda percutere, et charitatem in eis, humilitatem vel mansuetupalearum invenitur et triticum, animae sanctae, quae velut armaria Christi spiritualibus antidotis plena esse probantur, quidquid illi vulneraverint, coelestibus medicamentis appositis curare non desinunt, dicentes cuicumque superbo, Noli superbire, frater; quia scriptum est, Superbis Deus resistit : noli irasci; quia scriptum est, Ira in sinu insipientis requiescit ; et iterum, Ira viri justitiam Dei non operatur . Si forte inobedientem viderint, blande et humiliter dicunt, quia ipsi vigilant pro animabus vestris, tanquam rationem reddituri . Istae animae Deo plenae si tepidum et negligentem viderint, de spirituali armario, id est, de corde bono, prolatis medicamentis ad com
Abbreviated transcription (Latin):
tepidiut ñ uelut spiritales apes dulcia animarũ mella con¬
ficiant: sed uelut crudelissimȩ uespę. uenenatis linguȩ acu¬
leis fratrũ corda ꝑcutiant. Isti tales ñ ad uitores xp̃i: sed de¬
fensores diaboli esse ꝓbantur. Qui si forte uiderint fratrem
uel sororem contra seniorẽ suꝑbos eristere. ñ solũ student
mitigare sed magis malignis sermonib ad maioie eum furo¬
rem conantur accendere: dicentes quod hoc ñpossit nec debe¬
at dutius sustinere. Hortantur etiam ut ist ͥ ᷤᷤ senioribus
peniteat: quare eos paterna pietate ãmonere uel castiga¬
re uoluerint. Sed quia in omni ꝓposito sicut iã diximꝰ
ñ solũ adutores uel ministri diaboli ad in obedientiam
uel suꝑbiã callida susurratione succendunt: ad uitores
xp̃i blanda ad hortatione et sc̃o ac salubri consilio. ad hu¬
militatẽ uel mansuetudinẽ reuocare contendant. Illi e¬

Expanded text:
tepidi, ut non velut spirituales apes, dulcia animarum mella contepidi, ut non velut spirituales apes, dulcia animarum mella conficiant, sed velut crudelissimae vespae venenatis linguae aculeis fratrum corda percutiant. Isti tales non adjutores Christi, sed defensores diaboli esse probantur. Qui si forte viderint fratrem vel sororem contra seniorem superbos existere, non solum student mitigare, sed magis malignis sermonibus ad majorem eum furorem conantur accendere, dicentes quod hoc nec possit nec debeat diutius sustineri: hortantur etiam ut ista senioribus poeniteat, quare eos paterna pietate admonere vel castigare voluerint. Sed quia in omni proposito, sicut jam diximus, non solum adjutores vel ministri diaboli ad inobedientiam vel superbiam callida susurratione succendunt: adjutores Christi blanda adhortatione et sancto ac salubri consilio ad humilitatem vel mansuetudinem revocare contendunt. Illi e
Abbreviated transcription (Latin):
accipere. Uirgines uero quȩ integritatẽ corporis dõ auxi¬
liante custodiunt. totis uirib cũ dĩ ad uitorio laboiare
contendant. uerbositatẽ fugere: de tractionẽ uel mur.¬
murationem uelut diaboli uenena respuere: inuidiȩ uel suꝑbiȩ
morbum quasi hostis gladium ꝑtimescere: obedientiã humiliter
custodire: numquã senioris precepta contempnere: lectioni
et orationi in sistere: si in firmitas ñ ꝓhibet ad uigilias cũ
om ni a lacritate consurgere: siue in oratorio siue in alio qͦ¬
libet loco. semꝑ qͦd ad obedientiã uel adhumilitatẽ ꝑtinet.
studeant ex ore ꝓferre. Si tristem uideruit. consolentur:
si inobe dientẽ aguouerint. castigare ñ cessent. Et quia in om¬
ni ꝓfessione et boni inueniuntur &ꝰ mali÷ et in ȩccła xp̃i
ñsolũ triticũ sed etiã paleȩ reperiuntur: inueniuntur quod
peius ẽ. clerici. monachi. et scĩ moniales ita negli gentes et

Expanded text:
accipere; virgines vero quae integritatem corporis, Deo auxiaccipere; virgines vero quae integritatem corporis, Deo auxiliante, custodiunt, totis viribus cum Dei adjutorio laborare contendant verbositatem fugere, detractionem vel murmurationem velut diaboli venena respuere, invidiae superbiaeque morbum quasi hostis gladium pertimescere, obedientiam humiliter custodire, nunquam senioris praecepta contemnere, lectioni et orationi insistere; si infirmitas non prohibet, ad vigilas cum omni alacritate consurgere, sive in oratorio, sive in alio quolibet loco; semper quod ad obedientiam vel ad humilitatem pertinet studeant exose ex ore proferre; si tristem viderint, consolentur; si inobedientem agnoverint, castigare non cessent. Et quia in omni professione et boni inveniuntur et mali, et in Ecclesin solum triticum, sed etiam paleae reperiuntur: inveniuntur, quod pejus est, clerici, monachi et sanctimoniales ita negligentes et