comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis gentib. Iste in ysaia magni con¬
silii angłs. & pater futuri scłi scribitur.
sit & ipse munitio. dicens ea quȩ ꝓpħa¬
lis sermo conteruit. Surgite & consur¬
gamus aduersũ eum uł eam in preliũ.
Legatus qui ad gentes missus est. hec
loquitur. Surge qui dormis & eleuare
a mortius: & illuminabit te. xp̃c. Ac
ne forsitan grauis uobis & insolita
pugna iudeatur: me inquit habetis¬
primum in acie. ego ero arcistrateios
preliorum: qui & iħu filio naue. gla¬
diũ tenens apparui. & amalech in cru¬
cis meȩ uexillo moyse pugnante su¬
peraui. Ieremias inuisione contra
idumeam ñ multum ab his discre¬
pat. Auditu in quit audiui a dño et
legatus ad gentes missus ẽ. congrega¬
mini & uenite contra eam. & consur¬
gamus inpreliũ. Sequitur in abdia¬
tib: contemptibilis tu es ualde. Suꝑ¬

Expanded text:
i II, 8. Iste in Isaia, magni consilii Angelus, et Pater futuri saeculi scribitur . sit, et ipse munitio: dicens ea quae plis sermo contexuit, surgite et consurgamus adversus eum, vel eam in praelium. Legatus qui ad gentes missus est, haec loquitur: « Surge, qui dormis, et elevare a mortuis, et illuminabit te Christus . » Ac ne forsitan gravis nobis et insolita pugnalis sermo contexuit, surgite et consurprimum in acie. Ego ero ἀρχιστρατηγὸς praeliorum, qui et Jesu filio Nave gladium tenens apparui: et Amalec in crucis meae vexillo, Moyse pugnante, superavi . Jeremias in visione contra Idumaeam non multum ab his discrepat: Auditu, inquit, audivi a Domino, et legatus ad gentes missus est: congregamini, et venite contra eam, et consurgamus in praelium . Sequitur: tibus: contemptibilis tu es valde. Su
Abbreviated transcription (Latin):
intribu uida. Reuersi enim in urbẽ
suam. ea que urbi uicina sunt obtine¬
bunt. Cumq hec expleta fuerint sicut
in uidicum libro mittebat dñs salua¬
tores qui popłm de captiuitate salua¬
rent. sic ascendent ce uenient inmon¬
tem syon. ut uidicent atq discernañ.
quasi subiectum & seruientem sib
montem esau. id ẽ idumeos. subiuga

Expanded text:
in tribu Juda: reversi enim in urbem in tribu Juda: reversi enim in urbem suam, ea quae urbi vicina sunt obtinebunt. Cumque haec expleta fuerint, sicut in Judicum libro, mittebat Dominus salvatores qui populum de captivitate salvarent: sic ascendent, et venient in montem Sion, ut judicent atque discernant, quasi subjectum, et servientem sibi montem Esau, hoc est, Idumaeos
Abbreviated transcription (Latin):
To iherłm usq effratã. possidebunt
ciuitates nageb. & ascendent quisal¬
ui fuerint de monte syon. ut puni¬
ant montem esau. et erit dño rigũ
ultum in hoc loco translationta
biscrepat ab editione uulgata. unde
debemus in expositione hystorie he¬
braicam ueritatẽ sequi. Qui debaby¬
lone uixta uolumen erre et neenuie
reuersi fuerine in iudeam. et recte filiꝰ¬
transmigrationis uocabuntur. totus
ille exercitus filioꝵ isrł ad meridiem
quidem & ad occidentẽ. et ad septentͥo¬
nem possidebunt idumeos & palesti
nos et montẽ ephraim. & samariam. Ben¬
iamin quoq qui confinsᷤ ẽ solitudim.
specialiter obtinebit galaad. Contra ori¬
entem uero cunctis qui terre chananeo¬
rum sc̃ imꝑabunt. usq ad sareptam sy¬
donioꝵ. ubi quondam helyam pauit
iuidua. Porro hi qui de ipsa ierłm me¬
tropoli ciutate translati fuerunt in
saphara qͦd nos in bosphoꝵ uercimus.
possidebunt ciuitates austri. quȩ sunt

Expanded text:
tio Jerusalem usque Euphrathem, possidebunt tio Jerusalem usque Euphrathem, possidebunt civitates Nageb. Et ascendent qui salvi fuerant de monte Sion: ut puniant montem Esau, et erit Domino regnum. Multum in hoc loco translatio nostra discrepat ab Editione Vulgata: unde debemus in expositione historiae Hebraicam veritatem sequi. Qui de Babylone juxta volumen Esdrae et Neemiae reversi fuerant in Judaeam, recte transmigratio vocabuntur. Totus ille exercitus filiorum Israel ad Meridiem quidem, et ad Occidentem, et ad Septentrionem possidebunt Idumaeos, 383 et nos, et montem Ephraim, et Samariam. Benjamin quoque quia confinis est solitudini, specialiter obtinebit Galaad. Contra Orientem vero cunctis quae in terra Chananaeorum sunt, imperabunt usque ad Sareptham Sidoniorum, ubi quondam Eliam pavit vidua . Porro hi qui de ipsa Jerusalem metropoli civitate translati fuerant in Sapharad, quod nos in Bosphorum vertimus, possidebunt civitates Austri, quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ritate ducuntur. Et non solum montẽ
fsau. & alienigenas s regionẽ quoq
ephraim et samarie possidebunt. Ephra¬
um oe samariã. crebro in osce legimus.
et in heresib que sub nomine xp̃iano
eccłiam diuidunt. in terpretati sumus.
Et ibi enim sꝑatur ubertas. & ibi custo¬
diam fidei reꝑmittunt. Porro benia¬
min filius dextre atq uirtutis. ubi
templũ dei ẽ. possidebit galaad. que
interpretatur transmigratio destimo¬
nii. ifrahelẽ carneũ significans. Ab il¬
lis enim. ad nos testimonium dñi com¬
migrauit. Iuxta septuaginta autẽ et
ipsum beniamin &e galaad hi qui fue¬
rint in meridie possidebunt. Et
transmigratio exercitus huiꝰ filioꝵ is¬
rahel. omma chauaneoꝵ usq ad sam¬
bosforo ẽ. possidebit ciuitates austri.
Et ascendent saluatores in montẽ syon
iudicare montem esau. et erit dño reg¬
num. L Et transmigrationis
pͥncipium istud filiis isrł terra chana¬
neoꝵ usq ad sareptam. & transmigra¬

Expanded text:
ritate ducuntur. Et non solum montem ritate ducuntur. Et non solum montem Esau, et alienigenas, sed regionem quoque Ephraim et Samariae possidebunt. Ephraim et Samariam crebro in Osee legimus, et in haeresibus, quae sub nomine Christiano Ecclesiam dividunt, interpretati sumus. Et ibi enim speratur ubertas, et ibi custodiam fidei repromittunt. Porro Benjamin, filius dexterae, atque virtutis, ubi Templum Dei est, possidebit Galaad, quae interpretatur transmigratio testimonii, Israelem carneum significans: ab illis enim ad nos testimonium Domini commigravit. Juxta Septuaginta autem et ipsum Benjamin, et Galaad, hi qui fuerint in Meridie, possidebunt. Et transmigratio exercitus ejus filiorum Israel: omnia Chananaeorum usque ad SaBosphoro est, possidebit civitates Austri. Et ascendent salvatores in monte Sion, judicare montem Esau: et erit Domino regnum. LXX: Et transmigrationis principium istud filiis Israel: terra Chananaeorum usque Sareptham, et transmigra
Abbreviated transcription (Latin):
baste condita est. Beniamin autem
cuius statim ab ierłm. contra sepden¬
trionẽ termini dilatantur cunctã
possidebit arabiam que pͥus uoca¬
batur galaad. et nunc gerasa nuncu¬
patur. Iuxta .lxx. autẽ & montem
effraim. ce campum samarie & ben¬
iamin. & galaad. hi qui fuerure in
meridie possidebunt. Hoc utrũfactũ
sit. ds uiderit. Potest enĩ ex parte an
nos quingentos usq ad auentum
xp̃i eẽ cõpletum. quod certissime scio
cotidie completur innobis. & in regno
eccłiȩ confirmatur. i enĩ qui habi¬
tant in meridie id ẽ nageb. et in uero
sunt lumine. & qui tenent campestͤa
& humilia. id ẽ discipłi eius qui dicit.
discite a me. quia mitis sũ & humilis
corde. possidebunt montẽ esau & phi¬
listiim. qͦs possumus ꝓpt̾ suꝑbiam dog¬
matum. & eloquentiam scłarem in
ethnicoꝵ. ꝑsona acciꝑe. ut in monde
magistri sint. inphilistiim et in alie¬
nigenis discipħ. qui magistroꝵ au do¬

Expanded text:
baste condita est. Benjamin autem baste condita est. Benjamin autem cujus statim ab Jerusalem, contra septentrionem termini dilatantur, cunctam possidebit Arabiam, quae prius vocabatur Galaad, et nunc Gerasa  autem et montem Ephraim, et campos Samariae, et Benjamin, et Galaad, hi qui fuerint in Meridie possidebunt: hoc utrum factum sit, Deus viderit; potest enim ex parte per annos quingentos usque ad adventum Christi esse completum: quod sicut certissime scio, 382 quotidie completur, et in regno Ecclesiae confirmatur. Hi enim qui habitant in Meridie, id est, in Nageb, et in vero sunt lumine, et qui tenent campestria et humilia, id est, discipuli ejus, quibus dicit: Discite a me quia mitis sum, et humilis corde , possidebunt montem Esau et Philisthiim: quos possumus propter superbiam dogmatum, et eloquentiam saecularem in Ethnicorum persona accipere. Ut in monte sint magistri, in Philisthiim, et alienigenis discipuli, qui magistrorum aucto
Abbreviated transcription (Latin):
ad scorplonẽ. id ẽ omnẽ arabiam uł bi¬
thenam. hi qui pͥus terminis artaban¬
tur angustis. possidebunt montẽ esau.
id ẽ montes seyr. & montana que edom
ante possederat. Qui autẽ habitant
in sephela. id ẽ in campestrib liddam
& emimas. diospolim scilicet nicopo¬
limq significans. posside bunt pales¬
tinos quinq urbes philistinoꝵ. gazã.¬
ascalonẽ. arotum. acharon. geth. uł
omnẽ illã plagam que uixta actꝰ apłoꝵ.¬
saronas appellatur. Alii uͦ putant eã
sephelam id ẽ campestrem regionemq̃
circa eleutheropolim ẽ reꝓmitti. qd̾ ad
rmocoruram. & admare usq denenda
sit. idẽ de tribuiuda non solum eleuthe¬
ropolun teneant. s usq ad maritima
ꝑueniant. & philistiim suo imꝑio sub¬
uigent. qͦs pͥus ñ habuerant subuiga¬
tos. Dilatabitur quoq t̾minus filioꝵ
uida. usq ad ephraun. ubi nc̃ neapolis
ẽ. & usq ad regionem samarie ubi se¬

Expanded text:
ad scorpionem, id est, ad omnem Acrabitad scorpionem, id est, ad omnem Acrabitthenam, hi qui prius terminis arctabantur angustis, possidebunt montem Esau, id est, montes Seir, et montana quae Edom ante possederat. Qui autem habitabant in Sephela, id est, in campestribus, Liddam et Emmaus, Diospolim scilicet, Nicopolimque significans, possidebunt Palaestinos, quinqAscalonem, Azotum, Acharon, Geth, vel omnem illam plagam quae juxta Actus ApostoloSaronas appellatur. Alii vero putant eam Sephelam, id est, campestrem regionem quae circa Eleutheropolim est, repromitti: quod ad Rhinocoruram, et ad mare usque tendenda sit, id est, de tribu Juda non solum Eleutheropolim teneant, sed usque ad maritima perveniant, et Philisthiim suo imperio subjugent, quos prius non habuerant subjugatos. Dilatabitur quoque terminus filiorum Juda usque ad Ephraim, ubi nunc Neapolis est, et usque ad regionem Samariae, ubi Se
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ dicimus in hereticis. quando nullus
fuerit qui apud eos granũ critici quod
in terra mortuum est. & panẽ decelis
habere se iactet. Sunt qui non pyroforo.
id ẽ frumentariũ. s p̃yroforo hoc ẽ qui
gestare possit igniculum a .lxx. transla¬
tum putent. Ad qui escentes gͥ diuersis
in terpretationib dicemus iuxta tro¬
pologiã. ñ solũ frumentariũ cessaturũ
apud hereticos. s et eũ qui lucẽ xp̃i
habere se simulet. Et enĩ ipse sathanas
transsiguratur in angelũ lucis. Et he¬
reditabunt hi qui ad austrũ sc̃ montẽ
esau. et qui incampestrib philistim
et passidebunt regionẽ ephraim. et re¬
gionem samarie. & beniamin posside¬
bit galaad. LxX Et possidebunt qui
in nageb montẽ esau. et qui in sefela
alienigenas. & possidebunt montem
ephraim. & campũ samarie. & benia¬
min & galaad. Reuerso in regnum
suũ iuda qui habitauit in meridie.
&e possedit cunctã regionem uxta di¬
uisionem iesu filii naue. que uergit

Expanded text:
e dicimus in haereticis, quando nullus fuerit qui apud eos granum tritici, quod in terra mortuum est, et panem de coelis habere se jactet. Sunt qui non πυρφόρον, id est, frumentarium: sed πυρφόρον, hoc est, qui gestare possit igniculum, a Septuaginta translatum putent. Acquiescentes igitur diversis interpretationibus, dicemus juxta tropologiam, non solum frumentarium cessaturum apud haereticos: 381 sed et eum qui lucem Christi habere se simulat. Et enim ipse Satanas transfiguratur in Angelum lucis . Et haereditabunt hi qui ad Austrum sunt, mentem Esau: et qui in campestribus, Philisthiim: et possidebunt regionem Ephraim, et regionem Samariae: et Benjamin possidebit Galaad. LXX: Et possidebunt qui in Nageb, montem Esau: et qui in Sephela, alienigenas, et possidebunt montem Ephraim, et campum Samariae, et Benjamin, et Galaad. Reverso in regnum suum Juda, qui habitavit in Meridie, et possedit cunctam regionem, juxta divisionem Jesu filii Nave, quae vergit
Abbreviated transcription (Latin):
in derpretatione. & multo in certior
lector recedat. quã fuerat antequam
legeret. Nec hoc dico quo magnis in¬
geniis detraham. et alios mea laude
sugillem. s quo cõmentatoris offici¬
um sit. ut que obscura sunt breuitq̃
aꝑteq de lucidet. et non tam di ser¬
titudinem ostendat suã. quã sensum
uis quẽ exponit edisserat. Querimus

Expanded text:
interpretatione, et multo incertior interpretatione, et multo incertior lector recedat, quam fuerat antequam legeret. Nec hoc dico, quo magnis ingeniis detraham, et alios mea laude suggillem; sed quod commentatoris officium sit, ut quae obscura sunt, breviter aperteque dilucidet, et non tam disertitudinem ostentet suam, quam sensum ejus quem exponit, edisserat. Quaerimus
Abbreviated transcription (Latin):
RIENNIUM
circiter fluxit. postiͣ
quinq ꝓpħas inter¬
pretatus sum. mi¬
cheam. naum. aba¬
cuc. sophoniam.
aggeum. Et aliooꝑe
dedentus. non potu
implere quod ceperam. Scripsi enim li¬
brum de illustribus iuris. & aduersum
iouinianum duo uolumina apologe¬
ticũ quoq. & deoptimo genere in der¬
pretandi ad pãiachium. & ad nepodia¬
nũ uł de nepotiano duos libros & alia
que enumerare longum est. Igitur tan¬
to post tempore quasi qͦdã postliminio.
a iona in derpretandi sumens pͥncipiũ.
obsecro ut qui tẏpus ẽ saluatoris &
trib dieb ac trib noctib in uentre
ceti moratus prefigurat dĩ resurrec¬
tionẽ. nobis quoq feruorem p̾stinũ
tribuat. ut scĩ ad nos sp̃s mereamur
aduentum. Si enum ionas interp̃tatur
columba. columba autẽ refertur ad
Scio ueteres eccłiastieos tamgrecos
quã latinos suꝑ hoc libro multa dix¬
xisse. & tantis questionib ñ tam ape¬
ruisse quã obscurasse sententiam. ut
ipsa interpretatio eoꝵ opus habeat

Expanded text:
riennium circiter fluxit, postquam quinque prophetas interpretatus sum, Michaeam, Nahum, Abacuc, Sophoniam, Aggaeum; et alio opere detentus, non potui implere quod coeperam: scripsi enim librum de Illustribus viris, et adversum Jovinianum duo volumina: apologeticum quoque, et de optimo genere interpretandi ad Pammachium: et ad Nepotianum, vel de Nepotiano duos libros, et alia quae enumerare longum est. Igitur tanto post tempore, quasi quodam postliminio a Jona interpretandi sumens principium, obsecro ut qui typus est Salvatoris, et tribus diebus ac noctibus in ventre ceti moratus, praefiguravit Domini resurrectionem, nobis quoque fervorem pristinum tribuat, ut sancti ad nos Spiritus mereamur adventum. Si enim Jonas interpretatur columba, columba autem refertur ad Scio veteres ecclesiasticos tam Graecos quam Latinos super hoc libro multa dixisse, et tantis quaestionibus, non tam aperuisse, quam obscurasse sententias; ut ipsa interpretatio eorum opus habeat
Abbreviated transcription (Latin):
qui sequit᷑
iohelem &
est tercius
duoderim
propħarũ
ñ est ipse
quẽ patre
ysaie pro¬
pħe legimꝰ.
Iule enm
scribitur ꝑ primam & ultimam no¬
minis sui litteram aleph & Sãdẽ. et
int̾p̃tat᷑ popłs fortis atq robustus. hic
nͦ ꝑ am̃n & sãmẽch. & intp̃tatur popłs

Expanded text:
qui sequitur Joelem, et est tertius duodecim prophetarum, non est ipse, quem patrem Isaiae prophetae legimus. Ille enim scribitur per primam et ultimam nominis sui litteram ALEPH et SADE, et interpretatur fortis, atque robustus. Hic vero per AIN et SAMECH, et interpretatur pop
Abbreviated transcription (Latin):
qui fuit in
pastoralibus
de thecue que
Septuagin¬
sa autem nescio
quid uolentes
int̃pretati sunt.
ermones
amos qui facti
sunt in acharim

Expanded text:
qui fuit in pastoralibus de Thecue, quae Septuaginta autem, nescio quid volentes, interpretati sunt: Sermones Amos, qui facti sunt in Accarim
Abbreviated transcription (Latin):
in hac urbe in qua pax dñi cernitur.
tres. aut plures generationes. s in
generatione & generatione.hoc ẽ in
duab generationib. eoꝵ qui de iu¬
deis & de gentib credider̃t̃. Et mun¬
dabit dñs sanguinẽ omĩum pecca¬
toꝵ. quẽ prius ñ mundauerat: ut
mundet in euangłio quos in lege
peccantes immundos reliquerat. Id̃o
eñi conclusit omĩa sub peccato: ut
omĩb misereatur. Siue ulciscetur
seruoꝵ suoꝵ sanguinẽ: quẽ in marty¬
rio ꝓ nominis eiꝰ confessione fuderunt.
t dñs cõmorabit᷑ in syon de qua scrip¬
tum ẽ. Fundam̃ta eius in montib sc̃ĩs:
diligit dñs portas syon suꝑ omĩa ta-¬
bernacula iacob

Expanded text:
in hac urbe in qua pax Domini cernitur, tres, aut plures generationes, sed in generatione et generationem, hoc est, in duabus generationibus eorum, qui de Judaeis et de gentibus crediderunt. Et mundabit Dominus sanguinem omnium peccatorum, quem prius non mundaverat, ut mundet in Evangelio, quos in Lege peccantes immundos reliquerat. Ideo enim conclusit omnia sub peccato, ut omnibus misereatur ; sive ulciscetur servorum suorum sanguinem, quem in martyrio pro nominis ejus confessione fuderunt. Et Dominus commorabitur in Sion, de qua scriptum est: Fundamenta ejus in montibus sanctis; diligit Dominus portas Sion, super omnia tabernacula Jaco
Abbreviated transcription (Latin):
qui sequit᷑
iohelem &
est tercius
duodetim
propħarũ:
ñ est ipse
quẽ patrẽ
ysaie pro¬
pħe legimꝰ.
Ille enm
scribitur ꝑ primam & ultimam no¬
minis sui luteram alẽph & sadẽ. et
ẽ differentiam ñ habemus. hȩc & alia
nomina uident᷑ ẽẽ cõinitma. quȩ apud
hebreos elem̃toꝵ diu̾sitate & suis ꝓpri¬
ñc habeniꝰ in manib fuit de oppido
thecue. quod sex milib ad meridia¬
nam plagam abest a sc̃a bethleem
quȩ mundi genuit saluatorẽ: & ul¬
tra nullus ẽ uiculus. ne agrestes qͥdẽ
casȩ & furnoꝵ simibes. quas afri appel¬
lant mapalia. Tanta ẽ heremi uasti¬
tas. quȩ usq ad mare rubrũ ꝑsarumq
& ethiopum. atq indoꝵ t̃minos di¬
latat᷑. Et quia humo arida atq ha¬
renosa nichil omĩno frugum gignit᷑.
cuncta sunt plena pastorib ut sterili¬
tate t̾rȩ cõpensent pecoꝵ multitudine.
Ex hoc numero pastoꝵ & amos ꝓpħa fu¬
it. imꝑitꝰ sermone s ñ scientia. Idem
batur. Unde nos ex hebreo uertimus.

Expanded text:
qui sequitur Joelem, et est tertius duodecim prophetarum, non est ipse, quem patrem Isaiae prophetae legimus. Ille enim scribitur per primam et ultimam nominis sui litteram ALEPH et SADE, et iest, differentiam non habemus, haec et alia nomina videntur esse communia, quae apud Hebraeos elementonunc habemus in manibus, fuit de oppido Thecue, quod sex millibus ad meridianam plagam abest a sancta Bethleem, quae mundi genuit Salvatorem; et ultra nullus est viculus, ne agrestes quidem casae et furnorum similes, quas Afri appellant mapalia. Tanta est eremi vastitas, quae usque ad mare Rubrum, Persarumque et Aethiopum atque Indorum terminos dilatatur. Et quia humi arido atque arenoso nihil omnino frugum gignitur, cuncta sunt plena pastoribus, ut sterilitatem terrae compensent pecorum multitudine. Ex hoc numero pastorum Amos propheta fuit, imperitus sermone, sed non scientia. Idem s sanctus loquebatur. Unde nos ex Hebraeo vertimus.
Abbreviated transcription (Latin):
abacuc librũsribi¬
mus ꝓpͥum cantico
eius opuscłm dedi¬
cantes: sermonẽq:
epicũ et psalterii
id ẽ lirico more cõpositũ totis iirib
aggredientes. Sibilet gͥ excetra et
sarcdanapallus insultet. turpior uii
et orationib luis qͥ carnẽ uirtute
suꝑasti manifestissimã de xp̃o ꝓphe-¬
tiam in octauo ꝓph̃a id ẽ in resur¬
rectionis dnĩce num̃o disseramꝰ.¬

Expanded text:
Abacuc librum scribimus, proprium Cantico ejus opusculum dedicantes, sermonemque epicum et Psalterii, id est, lyrico more compositum, totis viribus aggredientes. Sibilet igitur excetra, et Sardanapalus insultet, turpior vitiet orationibus tuis, qui carnem virtute superasti, manifestissimam de Christo prophetiam in octavo propheta, id est, in resurrectionis Dominicae numero disseram
Abbreviated transcription (Latin):
planationum ue¬
luminib. ad ieze.¬
chiel qd tibi & sc̃ẽ
memoriȩ matri ti
paulȩ o uirgo xp̃i eustochiũ
sepe pollicitus sum. transire
cupiebam: & extremam ut dĩ
manum. oꝑi imponere ꝓpħal
Et ecce subito michi mors par¬
machii atq marcelle. & roma¬
nȩ urbis obsidio. multoruq
fr̃m & sororum dormitio nun¬
tiata ẽ: atq ita consternatus õ¬
stupui. ut nichil aliud dieb acii¬
tib nͥ de salute omnium cogitaren
Ineq incaptiuitate scorũ putaren
ẽẽ captiuum: nec possem pͥus ora
reserare nͥ aliquid certius discerẽ¬

Expanded text:
ionum voluminibus, ad Ezechiel, quod tibi, et sanctae memoriae matri tuae Paulae, o Virgo Christi Eustochium, saepe pollicitus sum, transire cupiebam, et extremam, ut dicitur, manum operi imponere prophetali: et ecce subito mors mihi Pammachii atque Marcellae, Romanae urbis obsidio, multorumque fratrum et sororum dormitio nuntiata est. Atque ita consternatus obstupui, ut nihil aliud diebus ac noctibus nisi de salute omnium cogitarem: meque in captivitate sanctorum putarem esse captivum, nec possem prius ora reserare, nisi aliquid certius discere
Abbreviated transcription (Latin):
mathei secuti sumꝰ. horũ animaliũ
putant nominib de signari: mathei
quod quasi hominẽ descͥpserit. liber
generationis iħu xͥ filii dauid filii a¬
braham: leonis ad marcum referunt.
inicium euangłii iħu xp̃i filii dĩ sic̃
scͥptũ ẽ in ysaia ꝓpħa. uox clamantis
in deserto parate uiam dñi. rectas fa¬
cite semitas eiꝰ: uituli ad lucȩ euangłm.
qd̾̃ a zacarie incipit sacerdotio: aqͥlȩ
ad ioħis exordium. qui ad excelsum
euolans cȩpit. inpͥncipio erat u̾bum.
& u̾bum erat apud dm̃. & d̾s erat u̾bũ.¬
Suꝑ quo qͥd nobis uideret᷑ in supra¬
dicto oꝑe dixmnꝰ: plemꝰq in apocalipsi
ioħis. Horum animantium speties
animaliũ descriptio coaptari. temp¬
tabimꝰ suo loco dicere. Alii uͦ qͥ phi¬
losophoꝵ stultam secunt᷑ sapientiã:
duo hemisꝑia in duob templi cheru¬

Expanded text:
Matthaei secuti sumus, horum animalium Matthaei secuti sumus, horum animalium putant nominibus designari. Matthaei, quod quasi hominem descripserit: « Liber generationis Jesu Christi filii David, filii Abraham. » Leonis, ad Marcum referunt: « Initium Evangelii Jesu Christi Filii Dei, sicut scriptum est in Isaia propheta: Vox clamantis in deserto, Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Vituli ad Lucae Evangelium, quod a Zachariae incipit sacerdotio. Aquilae ad Joannis exordium, qui ad excelsum evolans ita coepit: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat VerbuSuper quo quid nobis videretur, in supradicto opere diximus, pleniusque in Apocalypsi Joannis horum animantium species animalium descriptio coaptari, tentabimus suo loco dicere. Alii vero qui philosophorum stultam sequuntur sapientiam, duo hemispha
Abbreviated transcription (Latin):
uituli: & scintille quasi aspectus eris
caudentis. Et manꝰ hominis subpen¬
nis eorũ in qͣtuor partib.Lxx. Et
quatuor facies uni. & quatuor alȩ uni.
& crura eorũ recta: & pennati pedes
eorũ: & scintillȩ qͣsi fulgurans ȩram̃¬
tum: & leues pennȩ eorũ. Et manus
hominis. sub pennis eoꝵ in quatuor
partib eorũ. De quatuor animalib
quoꝵ aspectus erat similitudo homĩs.
ita dum taxat ut singła haberent qͣt¬
nas facies. & qͣt̾nas alas. pedesq rectos. & plan¬
tã pedis quasi uestigium pedis uituli.
siue ut interp̃tatus ẽ aquila. rotun¬
dum. qd̵lix. penitus omiserunt: de
scintillis quoq eris splendor rutilan¬
tib. & de leuib pennis eoꝵ qd in hebra¬
ico non habet᷑. de manu quoq hoĩs
sub alis eoꝵ in quatuor partes. & reli¬
quis quȩ ꝓpħicus sermo descͥbit co¬
nabun quid nob̃ uideat᷑ dicere. cum¬
opiniones singuloꝵ breuit strinxeri¬
mꝰ. Quidam quatuor euangelia qͦs
nos quoq in ꝑemio cõmentariorum

Expanded text:
tuli, et scintillae quasi aspectus aeris candentis. Et manus hominis sub pennis eorum in quatuor partibus. LXX: Et quatuor facies uni, et quatuor alae uni, et crura eorum recta, et pennati pedes eorum. Et scintillae quasi fulgurans aeramentum, et leves pennae eorum, et manus hominis sub pennis eorum in quatuor partibus eorum. De quatuor animalibus, quorum aspectus erat similitudo hominis ita dumtaxat ut singula haberent quaternas facies, et quaternas alas, pedesque rectos, et plantam pedis, quasi vestigium pedis vituli, sive, ut interpretatus est Aquila, rotundam, quod LXX penitus omiserunt, de scintillis quoque aeris splendore rutilantibus, et de levibus pennis eorum, quod in Hebraico non habetur, de manu quoque hominis sub alis eorum in quatuor partes, et reliquis quae propheticus sermo describit, conabimur quid nobopiniones singulorum breviter strinxerimus. Quidam quatuor Evangelia, quos nos quoque in prooemio commentariorum
Abbreviated transcription (Latin):
si. & auditionem u̾borum ineffabi¬
lium. datum sͥ dicit angelum sa-¬
thane qui se colafizaret. ne extolle.¬
ret᷑. & abraham cecidit infaciem pꝰꝗͣ
audiuit sermones dei. Et tamen qr
non peccato s humilitate corruerat.
re. Sciendũ quoq quod aliud sit in
faciem cadere: aliud retrorsum. Abra¬
ham postꝗͣ audiuit de natiuitate
ysaac. cecidit in faciem suam & risit:
hely. autem qui peccauerat. retrorsũ
cecidit. Et de dan ingenesi scͥptũ ẽ.
Fiat dan coluber insemita. mordens
plantã equi: & cadet eques retrorsũ.
salutem expectans dĩ. Quia eñi ad
morsum colubri ceciderat exequo:
ꝓpt̾ea saluatoris expectat aduentũ.
Et in euangłio scđm ioħem. qui ad
cõp̃hendendum uenerant dñm.
postꝗͣ ille respondit egosum. cecide¬
runt retrorsum interram: sermonẽ
eiꝰ qui moysi dixerat. uade dic filiis
isrł. qui ẽ misit me aduos. mini¬
me sustinentes. Et dixit adme.
loquar tibi. Iacens sermonẽ dei

Expanded text:
si, et auditionem verborum ineffabisi, et auditionem verborum ineffabilium, datum sibi dicit angelum Satanae, qui se colaphizet, ne extolleretur . Et Abraham cecidit in faciem, postquam audivit sermones Dei. Et tamen quia non peccato, sed humilitate corruerat, re . Sciendum quoque, quod aliud sit in faciem cadere, aliud retrorsum. Abraham, postquam audivit de nativitate Isaac, cecidit in faciem, et risit . Heli autem, qui peccaverat, retrorsum cecidit. Et de Dan in Genesi scriptum est: Fiat Dan coluber in semita, mordens plantam equi, et cadet eques retrorsum, salutem expectans Dei . Quia enim ad morsum colubri ceciderat ex equo, propterea Salvatoris exspectat adventum. Et in Evangelio secundum Joannem, qui ad comprehendendum venerant Dominum, postquam ille respondit: Ego sum, ceciderunt retrorsum in terram ; sermonem ejus, qui Moysi dixerat: Vade, dic filiis Israel: Qui est, misit me ad vos , minime sustinentes. Et dixit ad me:loquar tibi Vulg. tecum . Jacens sermonem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
animalia. & rotȩ cotidem sequentes
animalia & sp̃m. quȩ sub firmam̃to
dei ẽẽ meruerunt: quȩ pꝰquam eleuata
sunt. & audierunt uocem quasi aquaꝵ
multarum. & quasi uerba sublimis
dĩ. uocenq castrorum & exercitus. de¬
miserunt alas. & stuporem silentio de¬
monstrarunt: apparuitq sedens suꝑ
similitudinem saphiri quasi simili¬
tudo hominis. qui alumbis supra.
habebat speciem electri. & alumbis
deorsum speciem ignis incͥcuitu. post¬
quẽ terrorem datur signum mĩe.
uelut aspectus arcus cum fuerit
mnibe indie pluuiȩ. De hac uisiõe
ꝓlixius diximus. quia & obscura ẽ.
& amultis uarie exponit᷑. in reliqͥs
quantũ fieri potest absq damno sen¬
suum. ꝓpt̾ magnitudinẽ uolumi¬
nis breuitati studebimꝰ. Et uidi:
& cecidi in faciem meam: & audiui
Uon elatus uisionum magnitudine:
s conscientia fragilitatis humane
ꝓcidit infaciem suam. Uude & apłs
paulus pꝰ ascensionem cęli & paradi¬

Expanded text:
animalia, et rotae totidem sequentes animalia, et rotae totidem sequentes animalia, et spiritum, quae sub firmamento Dei esse meruerunt. Quae postquam elevata sunt, et audierunt vomultarum, et quasi verbi sublimis Dei, vocemque castrorum et exercitus, dimiserunt alas, et stuporem silentio demonstrarunt. Apparuitque sedens super similitudinem sapphiri, quasi similitudo hominis, qui a lumbis supra habebat speciem electri, et a lumbis deorsum speciem ignis inquem terrorem datur signum misericordiae; velut aspectus arcus cum fuerit in nube in die pluviae. De hac visione prolixius diximus quia et obscura est, et a multis varie exponitur. In reliquis quantum fieri potest absque damno sensuum, propter magnitudinem voluminis brevitati studebimus. 23 Et vidi, et cecidi in faciem meam, et audivi st elatus visionum magnitudine, sed conscientia fragilitatis humanae procidit in faciem suam. Unde et apostolus Paulus post ascensionem coeli et paradi
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptura uocat᷑ arcus En apocalipsi ioħis
eodem nomine xris dicitur: nisi in
pliuuia & inaquosa nube ñ potest ap¬
parere diu̾sorũ colorum & pulcherri¬
mnorũ. & sensim mn alios tͣnseuntium.
Unde & poeta. Mille rapit uarios ad¬
uersa luce colores. S & morem uulgi
sequens idem poeta. cum bibit inqͥt
arcus: ex quo significat numqͣm arcũ
apparere. nͥ innube & inaquis. Hic arcꝰ
signum ẽ clementiȩ & testamenti dĩ
quod fecit cum hominib: ut qͣndo
apparuerit innube. sciamus nos se¬
cundũ antiquitatis exemplum neqͣ¬
quam ꝑituros ẽẽ diluuio. Exquo osten¬
dit᷑ pꝰ pęnas atq supplicia et purga¬
tionẽ peccatorũ. futuram miscđiam :
dum taxat in his qui d̃m meruerint
uidere regnantem. Ande đr. Hic erat
hȩc uisio głȩ similitudinis dei: ñ quo
głam dñi uiderit. s similitudinem
głe eius. Hisio autem omĩs hȩc est. sp̃c
eleuans. & nubes magna. & qͣtuor

Expanded text:
Scriptura vocatur arcus, et in Apocalypsi Joannis Scriptura vocatur arcus, et in Apocalypsi Joannis eodem nomine Iris dicitur , nisi in pluvia, et in aquosa nube non potest apparere, diversorum colorum, et pulcherrimorum, et sensim in alios transeuntium. Unde et poeta : Mille rapit varios adversa luce colores. Sed et morem vulgi sequens idem poeta: Cum bibit, inquit, arcus. Ex quo significat numquam arcum apparere, nisi in nube et in aquis. Hic arcus signum est clementiae, et testamenti Dei, quod fecit cum hominibus: ut quando apparuerit in nube, sciamus nos, secundum antiquitatis exemplum, nequaquam perituros esse diluvio . Ex quo ostenditur post poenas atque supplicia, et purgationem peccatorum, futuram misericordiam, dumtaxat in his qui Deum meruerint videre regnantem. Unde dicitur: Hic erat haec visio gloriae similitudinis Dei: non quo gloriam Domini viderit, sed similitudinem gloriae ejus. Visio autem omnis haec est: Spiritus elevans, et nubes magna, et quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Et uidi quasi spetiem electri.
uelut aspectum ignis intrinsecus eiꝰ
ꝑcͥcuitum. alumbis eius & de suꝑ: & a
lumbis eius usq deorsum uidi quasi.
spetiem ignis splendentis incircuitu.
uelut aspectum arcus cum fuerit in
mbe indie pluuiȩ. Hic erat aspectꝰ
splendoris ꝑ girum. hȩc uisio similitu¬
qui sedebat suꝑ similitudinem thro¬
ni. qui thronus habebat similituduie
lapidis saphiri. alumbis & desuꝑ elec¬
tro comꝑat᷑. quod elect rum & iutrin¬
secus & extrinsecus habebat quasi ignis
aspectum: alumbis uͦ & deorsum ignis
erat resplendens incircuitu: ut osten¬
deret ea quȩ supͣ lumbos sunt uͥ sensus
u̾satur & ratio. non indigere igne nec
flaminis s p̃ciosissimo metallo & pu¬
rissimo: ea uͦ quȩ alumbis deorsum.
uͥ coitus. uͥ generatio. uͥ incentiua ui¬
ciorum. purgatione indigere flam¬
marum: ut cum purgata fuerint. ha¬
beant sicut arcus similitudinem q̃
uulgo hẏris dicit᷑. Cum fuerit in nu¬
be indie pluuiȩ. Pris enim quȩ in sc̃ã

Expanded text:
 et vidi quasi speciem electri velut aspectum ignis intrinsecus eius per circuitum a lumbis eius et desuper et a lumbis eius usque deorsum vidi quasi speciem ignis splendentis in circuitu velut aspectum arcus cum fuerit in nube in die pluviae hic erat aspectus splendoris per gyrum haec visio similituqui sedebat super similitudinem throni: qui thronus habebat similitudinem lapidis sapphiri a lumbis et desuper, electro comparatur. Quod electrum et intrinsecus et extrinsecus habebat, quasi ignis aspectum. A lumbis vero et deorsum, ignis erat resplendens in circuitu, ut ostenderet ea quae supra lumbos sunt, ubi sensus versatur et ratio, non indigere igne nec flammis, sed pretiosissimo metallo, et purissimo. Ea vero quae a lumbis deorsum, ubi coitus, ubi generatio, ubi incentiva vitiorum purgatione 22 indigere flammarum, ut cum purgata fuerint, habeant sicut arcus similitudinem, quae vulgo Iris dicitur, cum fuerit in nube in die pluviae. Iris enim quae in sancta
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa: ignem. aerem. aquam. t̾ram.¬
Quȩ qͦmͦ sibi inisceant᷑. & cum singła
sint. sibi iuncta uideant᷑. inuicemq
se tangant. & una ꝑsona animantiũ
qͣtuor speties habeat ac figuras: non
ẽ ꝓpositi oꝑis. Quatuor quoq rotas
de t̾renis ad sublimia resurgentes
singulis & quadriformib iunctas
animalib. uł eoꝵdem elementorum
cõmixtionẽ estimant. uł qͣtuor tẽpoꝵ
circulũ qui t̾̃nis conficit᷑ mensib. an

Expanded text:
omnia: ignem, aerem, aquam terramomnia: ignem, aerem, aquam terramquae quomodo sibi misceantur, et cum singula sint, sibi juncta videantur, invicemque se tangant, et in una persona animantium quatuor species habeant ac figuras, non est propositi operis. Quatuor quoque rotas de terrenis ad sublimia consurgentes singulis et quadriformibus junctas animalibus, vel eorumdem elementorum commistionem aestimant, vel quatuor temporum circulum qui ternis conficitur mens
Abbreviated transcription (Latin):
rabilib. Nemo em̃i scit ea quȩ homi¬
nis sunt. nͥ sp̃s qui ineo ẽ: quem &
paulus ad thessalonicenses scͥbens.
cum anima & corpore seruari inte-¬
grum deprecat᷑. Et tam̃ hanc quoq
ipsam conscientiã iuxta illud quod
in ꝓu̾biis scͥptum ẽ. impiꝰ cum uene¬
rit᷑ in ꝓfundum peccatorũ contem¬
nit cernimꝰ p̃cipitari apud quosdã
& suũ locũ amittere: qui ne pudorẽ
quidem & uerecundiã habent in
delictis: & merent᷑ audire. facies me¬
retͥcis factaẽ tͥ. nescis erubescere. Hãc
gͥ quadrigam inaurige m deus regit:
& incõpositis currentẽ gradib refre¬
uat. docilemq facit. & suo parere cogit
imꝑio. Quam disputationẽ partiũ
animȩ idẽ hominis qui minor mun¬
dus ab isdem philosophis appellat᷑.
etiam nos attingemꝰ. Sunt qui sim¬
plicit̾ in quatuor animalib uixta
y pocratis sententiã quatuor arbitrais¬
elementa monstrari. de quib constais

Expanded text:
rabilibus . » « Nemo enim scit ea quae homirabilibus . » « Nemo enim scit ea quae hominis sunt, nisi spiritus qui in eo est, » quem et Paulus ad Thessalonicenses scribens, cum anima et corpore servari integrum deprecatur. Et tamen hanc quoque ipsam conscientiam juxta illud quod in Proverbiis scriptum est: « Impius cum venerit in profundum peccatorum contemnit , » cernimus praecipitari apud quosdam et suum locum omittere, qui ne pudorem quidem et verecundiam habent in delictis, et merentur audire: « Facies meretricis facta est tibi, nescis erubescere . » Hanc igitur quadrigam in aurigae modum, Deus regit, et incompositis currentem gradibus refrenat, docilemque facit, et suo parere cogit imperio. Quam disputationem partium animae, id est, hominis qui minor mundus ab iisdem philosophis appellatur, etiam nos attingemus. Sunt qui simpliciter in quatuor animalibus juxta Hippocratis sententiam, quatuor arbitraelementa monstrari, de quibus constant
Abbreviated transcription (Latin):
Pieriq iuxta platonẽ rationale ammȩ
& irascentiuũ & concupiscentiuũ. quod
ille logicoñ & triocon. & ep̃ytimeticon.
uocat. ad hominẽ & ad leonẽ ac uitulũ
referunt. rationẽ & cogitationem. &
mentẽ & consiliũ. eandemq uirtutẽ
atq sapientiam in cerebri arce ponen¬
tes: feritatẽ uͦ & iracundiam atq uio
lentiam in leone quȩ consistant infel¬
le: porro libidinẽ. luxuriã. & omĩum
uoluptatũ cupidine iniecore idẽ in
uitulo qui terre oꝑib hereat: quar¬
tamq ponunt que suꝑ hec & extra
hec tria ẽ. quam greci uocant syn¬
tidesiñ. que scintilla conscientiȩ in
chai quoq pectore postꝗͣ. eiectus ẽ
deparadiso. non extinguit᷑: & uicti
uoluptatib uł furore ipsaq int̾dũ
rationis decepti similitudine nos
peccare sentimꝰ: quã ꝓpͥe aquilȩ de¬
putant. ñ se miscentem trib. s tria
errantia corrigentem. Quem in scͥp¬
turis int̾dum uocari legimꝰ sp̃m: qͥ¬
int̾pellet ꝓnobis gemitib inenar¬

Expanded text:
Plerique iuxta Platonem rationabilitatem t irascentiam et concupiscentiam, quod ille logicon et timicon et epimeticon vocat, ad hominem et leonem et vitulum referunt: rationem et cogitationem et mentem et consilium, eandemque virtutem atque sapientiam in cerebri arce ponentes, feritatem vero et iracundiam atque violentiam in leone, quae consistat in felle. Porro libidinem, luxuriam et omnium voluptatum cupidinem in jecore, id est, in vitulo, qui terrae operibus haereat. Quartamque ponunt quae super haec et extra haec tria est quam Graeci vocant συντήρησιν, quae scintilla conscientiae, in Cain quoque peccatore postquam ejectus est de paradiso, non extinguitur, et qua victi voluptatibus vel furore ipsaque interdum rationis decepti similitudine nos peccare sentimus, quam proprie aquilae deputant non se miscentem tribus, sed tria errantia corrigentem, quem in Scripturis interdum vocari legimus nobis gemitibus inenar
Abbreviated transcription (Latin):
cosWnde & paulus dicit. Lac uobis
potum dedi ñ escam: uecdum eñi caꝑe
poteratis. Electioq iudȩ & saulis unc̃¬
tio. non arguunt din ignorantiȩ fu¬
turorum: s p̃sentium monstrant ẽẽ
iudicem. Unde & apłis p̃cipit᷑. ut si
indignam domum salutatiõe ꝑ spex¬
eruit. excutiant pͥus pedes. & pax qͣm
domui dederant. reu̾tat᷑ ad eos. Car¬
bones autem ignis ardentis et lam¬
pades inmedio animalium discur¬
rentes: de illo loco int̾p̃tandȩ sunt
ysaiȩ. Et commedet ignis sicut fenũ
materiam: & scĩficabo eos in igne ar¬
dente. Dequib & alibi scͥptũ ẽ. Cadeĩ
suꝑ eos cabones ignis. Et contra labia
dolosa in alio psalmo dicit᷑. Qd det᷑
tͥ aut quid aponat᷑ tͥ. ad linguam do¬
losam: Sagitte potentis acutȩ cum
carbonib desolatoriis. Et in alio loco.
Habes carbones ignis: sedebis suꝑ eos:
titiam dum excreat᷑is creator agnoscit᷑.
Demedioq animantiũ splendor ignis

Expanded text:
cos . Unde et Paulus dicit: Lac vobis cos . Unde et Paulus dicit: Lac vobis potum dedi, non escam, necdum enim capere poteratis . Electioque Judae, et Saulis unctio non arguunt Deum ignorantiae futurorum, sed praesentium monstrant esse judicem . Unde et Apostolis praecipitur, ut si indignam domum salutatione perspexerint, excutiant prius pedes; et pax quam domui dederant, revertatur ad eos. Carbones autem ignis ardentis et lampades in medio animalium discurrentes, de illo loco interpretatae sunt Isaiae: Et comedet ignis sicut foenum materiam, et sanctificabo eos in igne ardente . De quibus et alibi scriptum est: Cadent super eos carbones ignis . Et contra labia dolosa, in alio psalmo dicitur: Quod detur tibi aut quid apponatur tibi ad linguam dolosam? Sagittae potentis acutae, cum carbonibus desolatoriis . Et in alio loco: Habes carbones ignis, sedebis supra eos: titiam, dum ex creaturis Creator agnoscitur. De medioque animantium splendor ignis,
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑsonarũ diu̾sitate concordat. dum
& stultus contemint᷑ quia non recipit
sapientiam. & stulta suꝑbia alia de
ita & in hoc loco debere uos querere. qͣre
supͣ scdo dictum sit. ñ reu̾tebant᷑ ani¬
malia cum incederent. & ñe semel. a
nunalia currebant et reu̾tebant᷑. Esset¬
q questio. nͥ sequeret᷑ insimmilitudinẽ
fulguris choruscantis. qd hebraico ser¬
chus. quasi species radii fulguris. Qͦ¬
mͦ gͥ crebris micat ignib ether. & in
ictu ocłi atq momento discurrunt ful¬
gura et reu̾tunt᷑ non amittentia ma¬
tricem. et ut ita dicam fontem ignis
atq materiam: ita et hȩc anmalia
cum ioffenso ꝑgunt pede adpͥora fes¬
liuant: sin autẽ conatui suo aliquid
obsitum uiderint. non tam reu̾tunt᷑
quam contͣhunt se extendentia rur¬
sum & p̃bitura lumen quod parũꝑ
absconderant. ut dent seruis cibaria
intempore suo. nec tͥbuant scm̃ cam¬
b. nec mittant margaritas ante por¬

Expanded text:
sonarum diversitate concordat, dum sonarum diversitate concordat, dum et stultus contemnitur, quia non recipit sapientiam, et stulta superbia alia decita et in hoc loco debere nos quaerere, quare supra secundo dictum sit, « non revertebantur animalia cum incederent, » et nunc semel, « nimalia currebant et revertebantur. Essetque quaestio nisi sequeretur, in similitudinem fulguris coruscantis: quod Hebraico serchus, quasi species radii fulguris. Quomodo igitur crebris micat ignibus aether; et in ictu oculi atque momento discurrunt fulgura et revertuntur, non amittentia matricem, et, ut ita dicam, fontem ignis atque materiam: ita et haec animalia cum inoffenso pergant pede, ad priora festinant. Sin autem conati 16 suo aliquid obsitum viderint, non tam revertuntur, quam contrahunt se, extendenda ruret praebitura lumen quod parumper absconderant, ut dent servis cibaria in tempore suo, nec tribuant sanctum canibus, nec mittant margaritas ante por
Abbreviated transcription (Latin):
splendor ignis. & de igne fulgur
egrediens. Et ammalia ibant &
reu̾tebant᷑ insimilitudinẽ fulgu¬
ris chorus cantis.Lxx.Et
inmedio animaliũ uisio sicut
cͥabonum ignis ardentiũ:. sicut
facies lampadarũ discurrentiũ
inmedio animaliũ & splendor
ignis: & de igne egrediebat᷑ qͣsi
fulgur. Quodq sequit᷑. & ani¬
malia currebant & reuertebans
quasi species berẽc. de editione
theodocionis in septuaginta ad¬
ditum ẽ: quine contra priores
duas sententias ꝓpħa dicere uide¬
ret᷑. hoc qd̃ putabant ẽe̾ contͣrium.
id ẽ & anmalia currebant & reu̾te¬
bant᷑. silendum putauerunt: ne le-¬
genti scandalũ faceret. Melius ẽ
autem indiuinis libris transferre
quod dictum ẽ. licet non intelligas
quare dictũ sit: qͣm auferre quod
is in eodem loco scͥptum ẽ. ne respon¬
deas stulto scdm stultiam suam ne
similis ei fias. & rursũ ei ponit᷑ quod
nobis uidet᷑ ẽẽ contrarium. responde
stulto scđm stulticiã suam ne sibi

Expanded text:
ndor ignis, et de igne fulgur egrediens. Et animalia ibant et revertebantur in similitudinem fulguris coruscantis. LXX: Et in medio animalium visio, sicut carbonum ignis ardentium, sicut facies lampadarum discurrentium in medio animalium; et splendor ignis, et de igne egrediebatur quasi fulgur. Quodque sequitur: Et animalia currebant et revertebantur quasi species bezec, de editione Theodotionis in Septuaginta additum est: qui, ne contra priores duas sententias propheta dicere videretur, hoc quod putabant esse contrarium, id est, et animalia currebant et revertebantur, silendum putaverunt, ne legenti scandalum faceret. Melius est autem in divinis libris transferre quod dictum est, licet non intelligas quare dictum sit, quam auferre quod is in eodem loco scriptum est: Ne respondeas stulto secundum stultitiam suam, ne similis fias ; et rursum ponitur quod nobis videtur esse contrarium: Responde stulto secundum stultitiam suam, ne sibi
Abbreviated transcription (Latin):
qui una caruerit. om̃ib careat. Qd¬
q duȩ extente sunt & in altũ seele¬
uant. p̃dicationẽ cęlestem signifi¬
cat. & omĩa ad di tendere maiesta¬
tem: duab autem quib teguntur
corꝑa. humana excludit᷑ scientia:
nec ꝑfectus p̃bet᷑ intuitus. dicente
apło. Ex parte cognoscimꝰ. & exparte
ꝓpħamꝰ: cum autẽ uenerit qd̃ ꝑfectũ
ẽ. destruent᷑ ea quȩ ex parte sunt.
Et unũ qd̾q coram facie sua ambu¬
labat. Ubi erat impetus sp̃s. illuc
gͣdiebant᷑: nec reu̾tebant᷑ cũ ambu¬
larent. Qui aratri stiuã tenet.
ñ debet respicere post tergum. nec
unitari uxorem loth. ne incidat in
plagam deuteronomii. & ꝑeat ẽp̃is
tõtonõ insanabili. quo cecidit & he¬
lx quia uicio filioꝵ offendit dm̃n.
Quanto magis quatuor animalia q̃
plena erant lumine atq pennata.
gant pennis hystoriȩ. nec nobis
aspectum tribuant pleniorẽ: Qd̃
a utẽ scdo dicit᷑. ñ reu̾tebant᷑ cum

Expanded text:
qui una caruerit, omnibus careat. Quodqui una caruerit, omnibus careat. Quodque duae extentae sunt et in altum se elevant, praedicationem coelestem significant, et omnia ad Dei tendere majestatem. Duae autem quibus teguntur corpora, humana excluditur scientia, nec perfectus praebetur intuitus, dicente Apostolo: « Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus. Cum autem venerit quod perfectum est, destruentur ea quque coram facie sua gradiebatur. Ubi erant impetus spiritus, illuc gradiebantur, nec revertebantur, cum ambularent. Qui aratri stivam tenet, non debet respicere post tergum , nec imitari uxorem Loth , ne incidat in plagam Deuteronomii , et pereat ὁπιστοτόνῳ insanabili, quo cecidit et Heli, quia vitio filiorum offenderat Deum : quanto magis quatuor animalia quae plena erant lumine atque pennata,gant pennis historiae, nec nobis aspectum tribuant pleniorem? Quod autem secundo dicitur: Non revertebantur cum
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsiuit ad sacerdociũ sp̃ale. de quo
dictum ẽ. tues sacerdos ineternum
scłm ordinem melchisedech: ita dum¬
taxat ut omnia sͥ hereant. unoq corꝑe
ferens sp̃ali quomͦ pater infilio. &
filius in patre sit. de qua rectissime
dicit᷑. Generationem eiꝰ quis enarra¬
bit: Ista sunt uixta apocalypsum
ut ante iam diximꝰ quatuor anima¬
lia plena oculis & ante & retro: quoꝵ
unũ animal simile leonis. & scdm
sumle uituli. & tercium habere fa¬
ciem quasi hominis & quartũ simi¬
le aquilȩ uolantis: ibiq dicunt᷑ in
modũ seraphin senas habͤre alas.
duab faciem. & duab pedes oꝑien¬
tia. duab autẽ uolantia: & nec in
die nec in nocte cessantia atq dicen
Et facies eorũ & penne eoꝵ. extentȩ
de suꝑ. Duȩ pennȩ singłoꝵ iunge¬
bantur. & duȩ tegebant corpora eoꝵ.
Et supͣ diximꝰ iuucta sibi ẽẽ euan¬
głia. & temꝑa. & om̃s rationales cre¬
aturas: quatuorq uirtutes. ita ut

Expanded text:
transivit ad sacerdotium spirituale, de quo transivit ad sacerdotium spirituale, de quo dictum est: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech ; ita dumtaxat, ut omnia sibi haereant, unoque corpoferens spirituali, quomodo Pater in Filio, et Filius in Patre sit. De qua rectissime dicitur: Generationem ejus quis enarrabit ? Ista sunt juxta Apocalypsim , ut ante jam diximus, quatuor animalia plena oculis ante et retro, quorum unum animal simile leoni, et secundum simile vitulo, et tertium habere faciem quasi hominis, et quartum simile aquilae volantis. Ibique dicuntur in modum Seraphim senas habere alas, duabus faciem, et duabus pedes operientia, duabus autem volantia, et nec in die nec in nocte cessantia atque dicenEt facies eorum et pennae eorum extentae desuper, duae pennae singulorum jungebantur, et duae tegebant corpora eo» Et supra diximus juncta sibi esse Evangelia, et tempora, et omnes rationales creaturas quatuorque virtutes; ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
cum incederent: s unum qd̃q ante
faciem suam gradiebat᷑. Iuncta sͥ
sunt euangłia herentq mutuo: &
intoto orbe uolitantia huc illucq
discurrunt: nec habent finem uolatꝰ.
nec aliquando seꝑant᷑ & recedunt. s
semꝑ ad ulteriora ꝓcedunt. Ulnde &
paulus dic̃. Preteritorum obliuiscens:
& infuturum me extendens. Hoc idem
& de uirtutib animi possumꝰ dicere.
& de uolatu temporũ. cõmixtioneq
elementorũ: qd p̃terita relinquentes.
semꝑ ad pͥora festnent. Qd̃ autẽ tẽꝑa
labant᷑ & fugiant. breui uersiculo de¬
monstrat᷑. S fugit interea fugit ur re¬
parabile tempus. Et incarmine lẏrico.
E heu fugaces postume postume labunt᷑
anni. Similitudo autẽ uultus eoꝵ.
facies hominis. & facies leonis ãdextris.
ipsorũ quatuor: facies autẽ bouis asi¬
de suꝑ ipsorũ quatuor. Facies pͥnci
nantis inheremo. dextras partes tenens:
uituli autem idẽ uictimarũ & sacer¬
docii iudeorũ insinistris ẽ. quod ab olitũ

Expanded text:
: sed unumquodque ante faciem suam gradiebatur. Juncta sibi sunt Evangelia haerentque mutuo, et in toto orbe volitantia huc illucque discurrunt: nec habent finem volatus, nec aliquando superantur et recedunt, sed semper ad ulteriora procedunt. Un de et Paulus dicit: Praeteritorum obliviscens, et in futurum me extendens . Hoc idem et de virtutibus animi possumus dicere, et de volatu temporum, commixtioneque elementorum, quod praeterita relinquentes, semper ad priora festinent. Quod autem tempora labantur et fugiant, brevi versiculo demonstratur : Sed fugit interea, fugit irreparabile tempus. Et in carmine lyrico : Heu, heu, fugaces, Posthume, Posthume, Labuntur anni! Similitudo autem vultus eorum, facies hominis, et facies leonis a dextris ipsorum quatuor: facies autem bodesuper ipsorum quatuor. Facies principnantis in eremo dextras partes tenent. Vituli autem, id est, victimarum et sacerdoti Judaeorum, in sinistris est: quod abolitum