comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
morte dici potest qͦd bonis bona sit. malis mala. Scd̾a uͦ sine dubio sicut
nulloꝵ bonoꝵ est: ita nulli bona.
tũ trans grederet᷑ acceptũ. nec obȩdientiã custodirent. utrũ anim& ancor.¬
poris an totis hominis. an illã quȩ appellat᷑ sca: respondendũ: om̃s.
Prima enĩ ꝯstat ex duab. scd̾a ex omĩb tota. Sicut enĩ uniu̾sa t̾ra ex mul
qm̃ pͥma constat ex duab. una animȩ altera corporis. ut sit pͥma totius
hominis mors cũ anima sine do & sine corꝑe ad tempꝰ pęnas luit. scđa
uͦ. ubi anima sine do. cũ corpore pęnas et̾nas luit. Quando gͦ dixit d̃s
pͥmo illi homini quẽ in paradyso ostituerat de cibo uetito. quacũq die ede¬
ritis ex illo morte moriemini: ñ tantũ pͥmȩ mortis partẽ pͥorẽ ubi anima
priuat᷑ do. nec tantũ posteriorẽ ubi corpus pͥuatur amma. nec solam

Expanded text:
morte dici potest, quod bonis bona sit, malis mala. Secunda vero sine dubio, sicut morte dici potest, quod bonis bona sit, malis mala. Secunda vero sine dubio, sicut nullorum bonorum est, ita nulli bona tum transgrederentur acceptum, nec obedientiam custodirent, utrum animae, an corporis, an totius hominis an illam quae appellatur secunda? Respondendum est: omnes. Prima enim constat ex duabus, ex omnibus tota. Sicut enim universa terra ex multQuoniam prima constat ex duabus, una animae, altera corporis: ut sit prima totius houero, ubi anima sine Deo cum corpore poenas aeternas luit. Quando ergo dixit Deus primo illi homini, quem in paradiso constituerat, de cibo uetito: Quacumque die ederitis ex illo, morte moriemini: non tantum primae mortis partem priorem, ubi anima priuatur Deo, nec tantum posteriorem, ubi corpus priuatur anima, nec solam
Abbreviated transcription (Latin):
quia nͥ talis aliqua uis eẽt inistis elem̃tis. ñ plerũq nascerent᷑ ex t̾ra quȩ
ibi seminata ñ eẽnt. nec animalia tã multa nulla mariũ feminaꝵq cõmi.¬
xtione p̃cedente siue in t̾ra siue in aqua. quȩ tam̃ crescunt & coeundo alia
pariunt: eũ illa nullis coeuntib parentib orta sint. & certe apes semina
flioꝵ ñ coeundo deipiunt. s tanquã sparsa ꝑ t̾ras ore colligunt. Inuisibiliũ
menta debitȩ magnitudinis distinctionesq formaꝵ aboriginalib tanquã¬
uita ẽ: quã possunt eis animȩ etiã mortuȩ hoc ẽ do deserente quantulacũq
ꝓpria uita ex qua & ĩmortales sunt ñ desistente conferre. uerũ in damnati¬
one nouissima quãius homo sentire ñ desinat. tam̃ quia sensus ipse nec
uoluptate suauis nec quietȩ salubris.s dolore pęnalis ẽ: ñ immerito mor̃

Expanded text:
quia nisi talis vis esset aliqua in istis elementis, non plerumque nascerentur ex terra, quae quia nisi talis vis esset aliqua in istis elementis, non plerumque nascerentur ex terra, quae ibi seminata non essent; nec animalia tam multa, nulla marium feminarumque commistione praecedente, sive in terra, sive in aqua, quae tamen crescunt, et coeundo alia pariunt, cum illa nullis coeuntibus parentibus orta sint. Et certe apes semina filiorum non coeundo concipiunt, sed tanquam sparsa per terras ore colligunt. Invisibilium menta debitae magnitudinis, distinctionesque formarum ab originalibus tanquauita est; quam possunt eis animae etiam mortuae, hoc est Deo deserente, quantulacumque propria uita, ex qua et inmortales sunt, non desistente, conferre. Verum in damnatione nouissima quamuis homo sentire voluptate suavis nec quiete salubris, sed dolore penalis, non inmerito mors
Abbreviated transcription (Latin):
unt creari. ñ creant. Hec sane creatores illi mali angłi dicendi¬
sunt. quia ꝑ illos magi resibentes famulo di. ranas &e serpentes fecerĩ¬
Suiniũ quippe rerũ quȩ corporalit̾ uisibilit̾q nascunt᷑. occulta quȩda
semina in istis corporeis mundi huis elementis latent. Alia st̃ enĩ hȩc
ã conspicua oculis nr̃is ex fructib & animantib. alia uͦ illa occultã
istoꝵ seminũ semina: unde iubente creatore. ꝓduxit aqua pͥma natati
uis illa ꝯsumpta sit: s plerũq desunt ꝯgrue tẽꝑam̃toꝵ occasiones qͥb erũ.¬
punt & species suas ꝑagunt. Eece enĩ breuissimꝰ surculus semen ẽ. nã
nenient̃ mandatꝰ terrȩ arborẽ facit. Huiꝰ autẽ surculi subtiliꝯ semen
alqͥs eiꝰde generis granũ ẽ: & hucusq nobis uisibile. Iã uͦ huiꝰ etiã grani
semen quãius oculis uidere nequeamꝰ. ratione quid̾e conicere possumꝰ:

Expanded text:
unt creari, non creant? unt creari, non creant? sunt, quia per illos magi resistentes famulo Dei ranas et serpentes fecerOmnium quippe rerum quae corporaliter visibiliterque nascuntur, occulta quaedam semina in istis corporeis mundi hujus elementis latent. Alia sunt enim haec jam conspicua oculis nostris ex fructibus et animantibus, alia vero illa occulta istorum seminum semina, unde jubente Creatore produxit aqua prima natatilia vis illa consumpta sit: sed plerumque desunt congruae temperamentorum occasiones, quibus erumpant, et species suas peragant. Ecce enim brconvenienter mandatus terrae, arborem facit. Hujus autem surculi subtilius semen, aliquod ejusdem generis granum est, et hoc hujusque nobis visibile. Jam vero hujus etiam grani semen, quamvis oculis videre nequeamus, ratione tamen conjicere possumus;
Abbreviated transcription (Latin):
minuit᷑. Cũ ad illũ sursũ ẽ eiꝰ ẽ altare cor nr̃m. eiꝯ unigenito eum
sac̾dote placamꝰ. Ei cruentas uictimas cȩdimꝰ. quando usq ad sangur¬
nẽ ꝓ eiꝰ ueritate certamꝰ. Ei suauissimũ adolemꝰ incensũ. cũ in eis
ꝯspectu pio scõq amore flagramꝰ. Ei dona eiꝰ in nobis. nosq ipsos uo¬
uemꝰ & reddimꝰ. Ei beneficioꝵ eio sollemnitatib. festis. & dieb statu¬
tis. dicamꝰ sacramꝰq memoriã. ne uolumine temꝑũ ingrata subrepat
obliuio. Ei sacrificams hostiam humilitatis & laudis. inata cordis
quilibet nequissimꝰ homo unde illi uł illi uermes muscȩq nascant᷑
ita mali angłi ꝓ subtilitate sui sensus in occultiorib elementoꝵ
seminib norunt uude ranȩ serpentesq nascant᷑. & hec ꝑcertas de
notas temꝑationũ oportunitates occultis motib adhibendo faci

Expanded text:
minuitur. Cum ad illum sursum est, eius est altare cor nostrum; eum Unigenito eius minuitur. Cum ad illum sursum est, eius est altare cor nostrum; eum Unigenito eius sacerdote placamus; ei cruentas uictimas caedimus, quando usque ad sanguinem pro eius ueritate certamus: eum suauissimo adolemus incenso, cum conspectu pio sanctoque amore flagramus: ei dona ejus in nobis, nosque ipsos vovemus, et reddimus: ei beneficiorum ejus solemnitatibus festis et diebus statutis dicamus sacramusque memoriam, ne volumine temporum ingrata subrepat oblivio: ei sacrificamus hostiam humilitatis et laudis in ara cordisquilibet nequissimus homo unde illi uel illi uermes muscaeque nascantur, ita mali angeli pro subtilitate sui sensus in occultioribus elementorum seminibus norunt unde ranae serpentesque nascantur et haec per certas et notas temperationum o
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos int̾ illa ꝯtemnunt. ut ex toto quod boni st̃: eo bono ex quo boni st̃
ꝑfruant᷑. Et id̾o certis etiã temꝑalia & mutabilia ista nouert̃. quia eoꝵ
pͥncipales causas in uerbo di conspiciunt: ꝑ quod factus ẽ mundus.
Quib causis quȩda ꝓbantur. quęda reꝓbantur: cuncta orditrantiua.
Dȩmones autẽ ñ ȩt̾uas temꝑum causas & quod̾amͦ cardinales indi sapiꝰ¬
entia ꝯtemplant᷑. s quoꝵda signoꝵ. nobis occultoꝵ maiore expientia
multo plura quã homines futura prospiciunt.¬
Põ nos seruitutẽ quȩ latria grece dicit᷑ siue in quibq sacram̃tis siue
in nobisipsis debemꝰ. Huiꝰ enĩ templũ simul om̃s & singuli templa
sumꝰ. quia & om̃iũ concordiã & singulos inhabitare dignat᷑. non i
om̃ib quã in singulis maior. qm̃ nec mole distenditur. nec particioni

Expanded text:
ipsos inter illa contemnunt, ut ex toto, quod boni sunt, eo bono, ex quo boni sunt, ipsos inter illa contemnunt, ut ex toto, quod boni sunt, eo bono, ex quo boni sunt, perfruantur. Et ideo certius etiam temporalia et mutabilia ista nouerunt, quia eorum principales causas in Verbo Dei conspiciunt, per quod factus est mundus; quibus causis quaedam probantur, quaedam reprobantur, cuncta ordinantur. Daemones autem non aeternas temporum causas et quodam modo cardinales in Dei sapientia contemplantur, sed quorundam signorum nobis occultorum maiore experientia multo plura quam homines futura prospiciunt nos seruitutem, quae Xatpeia Graece dicitur, siue in quibusque sacramentis siue in nobis ipsis debemus. Huius enim templum simul omnes et singuli templa sumus, quia et omnium concordiam et singulos inhabitare dignatur; non in omnibus quam in singulis maior, quoniam nec mole distenditur nec partitione
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ corda mundant᷑. s ꝑ quȩda temꝑalia suȩ uirtutis effecta & occultis¬
simȩ signa p̃sentiȩ quȩ angłicis sensib etiã malignoꝵ sp̃uum po¬
tius quã infirmitati hominũ possent eẽ conspicua. Deniq quando ea
paululũ supprim̃da iudicauit. & aliqͣnto altio latuit. dubitauit de illo
demonũ pͥnceps. eũq tẽptauit an xp̃c eẽt. explorans quantũ se temptas
ipse ꝑmisit. ut hominẽ quẽ gerebat ad nr̃ȩ imitationis temꝑaret exemp.
Post illã uͦ tẽptationẽ cũ angłi sicut scͥptũ ẽ ministrarent ei boni utiqn
scebat demonib quantꝰ eẽt. ut ei iubenti quãuis in illo ꝯtemptibilisui¬
deretur carnis infirmitas. resistere nullꝰ auder&. His gͥ angłisbons
ñ qͦd eaꝵ. ignari sint: s quod illis di qua scĩficant᷑ caritas cara ÷: p̃ cuᷤ
ñ tantũ incorꝑali. uerũ etiã incõmutabili & in effabili pulcritudine. eu
scõ amore in ardescunt omĩa quȩ infra sunt & qͦd illud ÷ ñ sunt: seq

Expanded text:
alia suae uirtutis effecta et occultissimae signa praesentiae, quae angelicis sensibus etiam malignorum spirituum potius quam infirmitati hominum possint esse conspicua. Denique quando ea paululum subprimenda iudicauit et aliquanto altius latuit, dubitauit de illo daemonum princeps eumque tentauit, an Christus esset explorans, quantum se tentari ipse permisit, ut hominem, quem gerebat, ad nostrae imitationis temperaret exemplum. Post illam uero tentationem, cum angeli, sicut scriptum est, ministrarent ei, boni utiquscebat daemonibus quantus esset, ut ei iubenti, quamuis in illo contemtibilis uideretur carnis infirmitas, resistere nullus auderet. CAPUT XXII. non quod earum ignari sint, sed quod illis Dei, qua sanctificantur, caritas cara est, prae cuius non tantum incorporali, uerum etiam incommutabili et ineffabili pulchritudine. cuius sancto amore inardescunt, omnia, quae infra sunt et, quod illud est, non sunt seque
Abbreviated transcription (Latin):
Hle sunt generationes tharȩ. Thara genuit abram & nachor &. arai
&e aran gen̾uit loth: & mortuus ÷ aran coram thara patre suo. in terra
in qua natus: in regione caldeoꝵ. Et sumpsit abram & nachor sibi
uxores. Nom̃ mulieris abram sarai: & nom̃ mulieris uachor meleh
filia aram. Iite aram pat̾ melchȩ fuit & pater iesce. quȩ iesca eredit᷑
ipsa esse etiam sara uxor abrahe.

Expanded text:
Hae sunt generationes Tharae. Tharagenuit Abram et Nachor et Arran, Hae sunt generationes Tharae. Tharagenuit Abram et Nachor et Arran, et Arran genuit Loth. Et mortuus est Arran coram Thara patre suo in terra in qua natus est, in regione Chaldaeorum. Et sumsit Abram et Nachor sibi uxores; nomen mulieris Abram Sara et nomen mulieris Nachor Melcha, filia Arran. Iste Arran pater Melchae fuit et pater Iescae, quae Iesca creditur ipsa esse etiam Sarra uxor Abrahae.
Abbreviated transcription (Latin):
calus de monstruosis quibdã gentib reddi potest. Ds̃ enĩ creatoret
om̃iũ. qui ubi & quando crearĩ quid oporteat uł oportuerit ipseno¬
uit. sciens uniu̾sitatis pulchritudinẽ quaꝵ partiũ uł similitudine us
diuersitate. contexat. Non itaq nobis uideri debet absurdũ. ut
quẽadmo dũ in singłis quibq gentib quȩda monstra sunt hominiꝰ
ita in uniu̾so genere humano quȩd̾a monstra sint gentiũ. Quapt
ut istam questionẽ pedetempti cauteq concludã. aut illa quȩ tali
de quibꝰaã gentib scͥpta sunt omĩno nulla sunt: aut si sunt homiꝰ¬
nes ñ sunt. aut ex adam sunt si homines sunt.
Sieut. paquaꝵ diluuiũ una domꝰ Noȩ remanserat ad reparandu
genus humanũ. sic in dilumio multaꝵ suꝑstitionũ ꝑ uni uͭ sĩ mundũ
una remanserat domꝰ tharȩ. in qua custodita ẽ plantatio eiuitausdi

Expanded text:
talis de monstrosis quibusdam gentibus reddi potest. Deus enim creator est talis de monstrosis quibusdam gentibus reddi potest. Deus enim creator est omnium, qui ubi et quando creari quid oporteat vel oportuerit, ipse novit, sciens universitatis pulchritunem quarum partium vel similitudine vel diversitate contexat. Sed qui toquem ad modum in singulis quibusque gentibus quaedam monstra sunt hominum, ita in uniuerso genere humano quaedam monstra sint gentium. Quapropter ut istam quaestionem pedetemtim cauteque concludam: aut illa, quae talia de quibusdam gentibus scripta sunt, omnino nulla sunt; aut si sunt, homines non sunt; aut ex Adam sunt, si homines sunt.per aquarum diluuium una domus Noe remanserat ad reparandum genus humanum, sic in diluuio multarum superstitionum per uniuersum mundum una remanserat domus Tharae, in qua custodita est plantatio ciuitati
Abbreviated transcription (Latin):
clariꝰ apparet ñ tam reparandoꝵ. animaliũ causa quã figurandaꝵ ua¬
riaꝵ gentiũ ꝓpter ȩccłiȩ sacramentũ in arca fuisse omĩa genera. si in
insulis quo transire non possent multa animalia terra. ꝓduxit.
ipsi exxtiterunt ꝓpagata esse credendũ sit quȩdã monistruosa hori¬
nũ genema quȩ gentiũ narrat hystoria. S omĩa genera homoni
quȩ dicuntur esse: credere non ÷ necesse. Uerũ quisqͥs uspiam ui¬
seitur homo id: anmal rationale mortale. quãlibet nr̃is musita
sensib gerat corporis formã. seu colorem. siue motũ. fiue sonis . seu
qualibã .III. qualibet parte qualibet qualitate naturã ex illo seno
ꝓthoplasto originẽ ducere nullus fideliũ dubitauerit. apparet
qd in plurib natura obtinuerit: & quid sit ipsa raritate nirabie
Qualis autẽ ratio redditur de monstruosis apud nos hominũ parcis

Expanded text:
clarius apparet non tam reparandorum animalium causa quam figurandarum uaclarius apparet non tam reparandorum animalium causa quam figurandarum uariarum gentium propter ecclesiae sacramentum in arca fuisse omnia genera, si in insulis, quo transire non possent, multa animalia terra produxit. ipsi extiterunt, propagata esse credendum sit quaedam monstrosa hominum genera, quae gentium narrat historia, sicut perhibenuntur esse, credere non est necesse. Verum quisquis uspiam nascitur homo, id est animal rationale mortale, quamlibet nostris inusitatam sensibus gerat corporis formam, seu colorem, sive motum, sive sonum, sive qualibet vi, qualibet parte, qualibet qualitate naturae, ex illo uno protoplasto originem ducere, nullus fidelium dubitaverit. Apparet tamen quid in pluribus natura obtinuerit, et quid sit ipsa raritate mirabile. 2. Qualis autem ratio redditur de monstrosis apud nos hominum partubus,
Abbreviated transcription (Latin):
homines quide multiplicato genere humano ad insulas inhabitandaᷤᷤ
nauigio transire potuisse qͥs ambigat: S questio ẽ de om̃i genere
s sola cõmixtione maris & feminȩ ꝓpagant᷑ sicut lupi atq huiꝰ modi
cetera. qͦm pꝰ diluuiũ quo ea quȩ in area ñ erant cuncta deleta sunt eciã
in insulis ẽẽ potuerint si reparata ñ sunt. nͥ ex his quoꝵ genera mutq
sexi arca seruauit. Possunt quide credi ad insulas natando transire
s ꝓximas. Sunt autẽ quȩda tam longe positȩ a ꝯtinentib t̾ris. ut ad
eas nulla uideat᷑ natare potuisse bestiaꝵ. Qd̾ si homines eas captas secũ
aduererint. & eomͦ ubi habitabant eaꝵ genera instituerunt. uenandi
studio fieri potuisse incredibile ñ ẽ. quamunis iussu di siue ꝑmissu etiã
oꝑe angłoꝵ negandũ non sit potuisse transferri. Si uͦ e terra exorte st̃
scdđm origin ẽ pͥmã quando dixit ds ꝓducat t̾ra animã uiuã. multo

Expanded text:
homines quidem multiplicato genere humano ad insulas inhabitandas nauigio transire potuisse, quis ambigat? CAPUT VII. An omne sed sola commixtione maris et feminae propagantur, sicut lupi adque huius modi. cetera, quo modo post diluuium, quo ea, quae in arca non erant, cuncta deleta sunt, etiam in insulis esse potuerint, si reparata non sunt nisi ex his, quorum genera in utroque sexu arca seruauit. Possunt quidem credi ad insulas natando transisse, sed proximas. Sunt autem quaedam tam longe positae a continentibus terris, ut ad eas nulla uideatur natare potuisse bestiarum. Quod si homines eas captas secum aduexerunt et eo modo ubi habitabant earum genera instituerunt uenandi studio, fieri potuisse incredibile non est; quamuis iussu Dei siue permissu etiam opere angelorum negandum non sit potuisse transferri. Si uero terra exortae sunt secundum originem primam, quando dixit Deus: Producat terra animam uiuam, multo
Abbreviated transcription (Latin):
eilib bellis fieri potuit. Q rudes adhuc ad resistendũ gentes erant. aos
ta multe uł magnȩ  Si quide pꝰ illud maximũ atq uniusale Inuitiia¬
ne arca tqoe ocło soli homines euasert̃. anni ñ multo amplis quã mille c̃¬
sierant. qͣndo ⁊nus asiam totã excepta india subiugauit. Romairi let
gentes erientis & occidentis quas imꝑio romano subditas cernimꝰ ñ eas
seriare ae suenlitate ꝑdomuit qm̃ paulatĩ crescenddo robustas eatis seaue¬
sas quaquauer sũ dilatabat᷑ inuenit. Tempore g quo roma condi belcio
in iuda ciuꝰ nom̾ erat achar: uł sicut alii cõputant qͥ ei successit etc ue
quẽ quide ꝯstat optimũ & piissimũ regẽ Romuli regnasse tempib¬

Expanded text:
ficilibus bellis fieri potuit, quia rudes adhuc ad resistendum gentes erant nec ficilibus bellis fieri potuit, quia rudes adhuc ad resistendum gentes erant nec tam multae uel magnae. Si quidem post illud maximum adque uniuersale diluuin arca Noe octo soli homines evaserunt, anni non multo amplius quam mille transierant, quando Ninus Asiam totam, excepta India, subjugavit. Roma vero tot gentes et Orientis et Occidentis, quas imperio Romano subditas cernimus, non ea celeritate ac facilitate perdomuit; quoniam paulatim crescendo robustas eas et bellicosas, quaquaversum dilatabatur, invenit. Tempore igitur quo Roma condita est, in Iuda, cuius nomen erat Achaz uel, sicut alii conputant, qui ei successit Ezechias, quem quidem constat optimum et piissimum regem Romuli regnasse temp
Abbreviated transcription (Latin):
monũ instinctu. quoꝵ int̾ est ꝑsuadere dm factũ eẽ diomede ad deci¬
piendos homines. ut falsos dos eũ ueri dĩ iniuria multos colant. & ho.¬
minib mortuis qui nec cũ uiuerent uere uixerunt. templis. altaribꝰ
sacͥficuis. sac̾dotib. quȩ omĩa cũ recta st̃. ñ nͥ uni do uiuo & uero debent᷑¬
Condita ẽ ciuitas roma uelud altera babylon. & Finseruiant.
uelua pͥoris filia babylonis. ꝑ quã do placuit orbẽ debellare terraꝵ:
& in unã societatẽ reipublicȩ legũq ꝑductũ longe lateq pacare. Prart
enĩ iã ppłi ualidi & fortes & armis gentes exercitatȩ quȩ ñ facile cede.¬
rent. & quas opꝰ eẽt ingentib periculis & uastatione utrĩq ñ parua
atq horrendo labore suꝑari. Nã quando regnũ assyrioꝵ totã pene
asyami subiugaiut. licet bellandosit factũ. ñ tam̃ multũ asꝑis & dis¬

Expanded text:
monum instinctu, quorum interest persuadere deum factum esse Diomeden ad decimonum instinctu, quorum interest persuadere deum factum esse Diomeden ad decipiendos homines, ut falsos deos cum ueri Dei iniuria multos colant et hominibus mortuis, qui nec cum uiuerent uere uixerunt, templis altaribus, sacrificiis sacerdotibus quae omnia cum recta sunt non nisi uni Deo uiuo et uero debentcondita est ciuitas Roma uelut altera Babylon et uelut prioris filia Babylonis, per quam Deo placuit orbem debellare terrarum et in unam societatem rei publicae legumque perductum longe lateque pacare. Erant enim iam populi ualidi et fortes et armis gentes exercitatae, quae non facile cederent, et quas opus esset ingentibus periculis et uastatione utrimque non parua adque horrendo labore superari. Nam quando regnum Assyriorum totam paene Asiam subiugauit, licet bellando sit factum, non tamen multum asperis et dif
Abbreviated transcription (Latin):
fieri potuisse quẽ dixi si tam̃ factũ ẽ. Diomedeas autẽ uolueres q̃ndo¬
quide genus eaꝵ ꝑ successionẽ ꝓpaginis durare ꝑ hibet᷑ ñ mutatis homi¬
nib factas s subtractis credo fuisse suppositas. sicut cerua ꝓyfigenia
regis agamennonis filia. Neq enĩ demonib iudicio dĩ ꝑmissis hur mo¬
ai pstigiȩ difficiles ẽẽ potuerunt. s qr illa uirgo pꝰea uiua reꝑta est
suppositã ꝓ illa ẽẽ ceruã facile cognitũ ẽ. Socii uͦ diomedis qr. nusquã
subito cõparuerunt. & pꝰea nullo loco apparuert̃ ꝑdentib eos ultorib
angłis malis in eas aues quȩ ꝓ illis st̃ occultȩ ex aliis locis ubi ẽ hoc
genꝰ auiũ ad ea loca ꝑductȩ ac repente suppositȩ credunt᷑ eẽ conu̾si.
Quod autẽ diomedis templo aquã rostris afferunt & asꝑgunt. & qͦd
blandiunt᷑ grecigenis atq alienigenas ꝑsecunt᷑. mirandũ ñ ẽ fieride¬

Expanded text:
fieri potuisse, quem dixi; si tamen factum est. Diomedeas autem volucres, quandofieri potuisse, quem dixi; si tamen factum est. Diomedeas autem volucres, quandoquidem genus earum per successionem propaginis durare perhibetur, non mutatis hominibus factas, sed subtractis credo fuisse suppositas; sicut cerva pro Iphigenia, regis Agamemnonis filia. Neque enim daemonibus judicio Dei permissis hujusmodi praestigiae difficiles esse potuerunt: sed quia illa virgsitam pro illa esse ceruam facile cognitum est. Socii uero Diomedis quia nusquam subito conparuerunt et postea nullo loco apparuerunt, perdentibus eos ultoribus angelis malis, in eas aues, quae pro illis sunt occulte ex aliis locis, ubi est hoc genus auium, ad ea loca perductae ac repente subpositae, creduntur esse conuersi. Quod autem Diomedis templo aquam rostris adferunt et adspergunt, et quod blandiuntur Graecigenis adque alienigenas persequuntur, mirandum non est fieri dae
Abbreviated transcription (Latin):
quisse cõꝑtũ ẽ: quȩ tam̃ ei sua somnia uidebant᷑. Indicauit & aliꝰ se
domiii suȩ ꝑ noctẽ antequã requiesceret uidisse uenientẽ ad se phu¬
losophũ quenda sibi notissimũ sibiq exposuisse ñ nulla platonca ꝗͦ
antea rogatꝰ exponere noluisset. & cũ ab eode philosopho quesitũ fu¬
isset cur in domo eiꝯ fecerit qͦd in domo sua petenti negauerat. ñ feci
inqt s me fecisse somniaui ac ꝑ hoc alteri ꝑ imaginẽ phantasticam
exhibitũ÷ uigilanti: qͦd alter uidit in somnis. Nec ad nos ñ qͥbꝰeũq
qualib credere putaremꝰ indignũ. s eis referentib ꝑuenert: qͦs nob̾¬
n eristimaremꝯ fuisse m̃titos: Pinde qͦd homines dicunt᷑ mandatũq ẽ
literis ab diis uł ꝑotis aemonib archadib in lupos solere ꝯuerti. &
qͥd carminib crrcȩ socios mutauit ulixis. scđm istũ modũ mͥ udetur

Expanded text:
fuisse conpertum est; quae tamen ei sua somnia uidebantur. Indicauit et alius se fuisse conpertum est; quae tamen ei sua somnia uidebantur. Indicauit et alius se domi suae per noctem, antequam requiesceret, uidisse uenientem ad se philosophum quendam sibi notissimum sibique exposuisse nonnulla Platonica, quae antea rogatus exponere noluisset. Et cum ab eodem philosopho quaesitum fuisset, quur in domo eius fecerit, quod in domo sua petenti negauerat: "Non feci, inquit, sed me fecisse somniaui." Ac per hoc alteri per imaginem phantasticam exhibitum est uigilanti, quod alter uidit in somnis. Haec ad nos non quibuscumque, qualibus credere putaremus indignum, sed eis referentibus peruenern existimaremus fuisse mentitos. Proinde quod homines dicuntur, mandatumque est litteris, ab diis vel potius daemonibus Arcadibus, in lupos solere converti, et quod Carminibus Circe socios mutavit Ulyssei, secundum istum modum mihi videtur
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut corpora ipsa hominũ alicubi iaceant uiuentia quidẽ. s mulꝰ¬
to graui atq uehem̃tiꝰ quã somno suis sensib obseratis. phantasti¬
cũ autẽ illud ueluti corporatũ in alicuꝰ anmalis effigie appareat sen¬
sib alienis. talisq etiã sibi eẽ homo uideat᷑. sic̃ talis sibi uideri possit
in somins & portare onera quȩ onera si uera sunt corpora portant᷑
^demonib ut illudant hominib. partĩ uera onerũ corpr̃a. partim
umentoꝵ falsa cernentib. Nã quidã nomine prestantiꝰ patrisuo ꝯti.¬
gisse indicabat ut uenenũ illud ꝑ caseũ in domo sua sumeret & lace¬
sit in lecto suo quasi dormiens: ꝗͥ tam̃ nullomͦ poterat excitari. Post ali¬
qt autẽ dies eũ uelud euigilasse dicebat. & quasi somnia narrasse quȩ pas¬
susẽ. caballũ scilic& se factũ. annonã int̾ alia ium̾ta baiulasse millitib

Expanded text:
ita ut corpora ipsa hominum alicubi iaceant, uiuentia quidem, sed mulita ut corpora ipsa hominum alicubi iaceant, uiuentia quidem, sed multo grauius adque uehementius quam somno suis sensibus obseratis; phantasticum autem illud ueluti corporatum in alicuius animalis effigie appareat sensibus alienis talisque etiam sibi esse homo uideatur, sicut talis sibi uideri posset in somnis, et portare onera; quae onera si uera sunt corpora, portantur a daemonibus, ut inludatur hominibus, partim uera onerum corpora, partim iumentorum falsa cernentibus. Nam quidam nomine Praestantius patri suo contigisse indicabat, ut uenenum illud per caseum in domo sua sumeret et iaceret in lecto suo quasi dormiens, qui tamen nullo modo poterat excitari. Post aliquot autem dies eum uelut euigilasse dicebat et quasi somnia narrasse quae passus est, caballum se scilicet factum annonam inter alia iumenta baiulasse militibus,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd oꝑari scđ̾m naturȩ suȩ potentiã. qr & ipsa angłica creaturae
licet. ꝓprio uicio sit maligna nͥ qđ ille ꝑmiserit cuiꝰ uidicia occuil¬
tasunt multa. in iusta nulla. Nec sane demones naturas ereant si
aliqͥd tale faciunt. de qualib factis ista uertit᷑ questio. s specietens
quȩ a uero do sunt creata cõmutant. ut uideant᷑ ẽẽ qđ ñ sunt. Non
itaq solũ animũ s ne corpꝰ quide ulla ratione crediderĩ demonũ ai¬
te uł potestate in m̃bra & liniam̃ta bestialia ueracit̾ posse ꝯuertis
phantasticũ hominis qđ etiã cogitando siue somniando ꝑ rerũ in¬
numerabilia genera uariat᷑. & cũ corpꝰ ñ sit: corpoꝵ tam̃ similesm¬
ra celeritate formas capit. sopitis aut opptessis corporeis hominis
sensib ad alioꝵ sensũ nescio qͦ ineffabili m figura corꝑea posse ꝑdues

Expanded text:
aliquid operari secundum naturae suae potentiam quia et ipsa angelica creatura est, aliquid operari secundum naturae suae potentiam quia et ipsa angelica creatura est, licet proprio uitio sit maligna nisi quod ille permiserit, cuius iudicia occulta sunt multa, iniusta nulla. Nec sane daemones naturas creant, si aliquid tale faciunt, de qualibus factis ista uertitur quaestio; sed specie tenus, quae a uero Deo sunt creata, commutant, ut uideantur esse quod non sunt. Non itaque solum animum, sed ne corpus quidem ulla ratione crediderim daemonum arte uel potestate in membra et liniamenta bestialia ueraciter posse conuerti, sed phantasticum hominis, quod etiam cogitando siue somniando per rerum innumerabilia genera uariatur et, cum corpus non sit, corporum tamen similes mira celeritate formas capit, sopitis aut obpressis corporeis hominis sensibus ad aliorum sensum nescio quo ineffabili modo figura corporea posse perduci;
Abbreviated transcription (Latin):
tent. Si enĩ dixerimꝰ ea ñ eẽ credenda: non desunt etiã nunc qͥ erm
di quȩdã uł certissima audisse uł etiã exꝑtos se eẽ asseuerent. Ni
& nos cũ eẽmꝰ mitalia audiebamus talia de quađa regione illaru
partiũ ubi stabularias mulieres imbutas his malis artib incasa
dare solere dicebant quib uellent seu possent uiatorib. unde
iniumenta ilico uerterentur & necessaria quęq portarent:
postq ꝑfuncta oꝑa iterũ ad se redirent. nec tam̃ in eis mentẽ fien
bestialem. s rationalẽ humanãq seruari. sicut apuleus inli¬
bris qͦs asini aurei titulo in¬
scͥpsit sibi ppsi accidisse: ut acce¬
pto ueneno humano animo
ꝑmanente asinꝰ fieret aut indi¬
cauit aut finxit. Hec uel falsa sunt. uł tã musitata ut me
falsa sunt. uł tã musitata ut me¬
rito ñ credant᷑. firmissime tam̃ tenendũ ÷ onũpotentẽ dm̃ posse
omĩa facere quȩ uoluerit siue uindicando siue p̃stando. nec demone

Expanded text:
. Si enim dixerimus ea non esse credenda, non desunt etiam nunc, qui eius modi quaedam uel certissima audisse uel etiam expertos se esse adseuerent. Nam et nos cum essemus in Italia audiebamus talia de quadam regione illarum partium, ubi stabularias mulieres inbutas his malis artibus in caseo dare solere dicebant quibus uellent seu possent uiatoribus, unde in iumenta ilico uerterentur et necessaria quaeque portarent postque perfuncta opera iterum ad se redirent; nec tamen in eis mentem fieri bestialem, sed rationalem humanamque seruari. sicut Apuleius in libris, quos asini aurei titulo inscripsit, sibi ipsi accidisse, ut accepto ueneno humano animo permanente asinus fieret, aut indicauit aut finxit. Haec uel falsa sunt uel tam inusitata, ut mefalsa sunt uel tam inusitata, ut merito non credantur. Firmissime tamen credendum est omnipotentem Deum posse omnia facere quae uoluerit, siue uindicando siue praestando, nec daemones
Abbreviated transcription (Latin):
facit. In assyria gͥ p̃ualuerat dñatus impiȩ ciuitatis. Huis capiitꝰ
erat n ababylon. ciuo t̾rigenȩ ciuitatis nom̃ aptissimũ ẽ.: ⁊ dd ꝯfusio
Ior iam uinus regnabat pꝰ mortẽ patris sui beli. qui pͥmꝰ illic regnauis
seraginta quinq annos. Filiꝯ uͦ eiꝯninus qͥ defuncto patri successit in re¬
gnũ qͥnquaginta duos regnauit annos. & habebat in regno quadragmi¬
ta tres euando natus: abraham. qui erat annus circiter millesimus
Aueentesimo ante conditã Romã ueluti alterã in occidente baby lonia
Na uertendũ ÷ duas res ꝓmissas abrahȩ. unã seilie& quo terrã cha¬
naan possessurũ fuerat᷑ sem̃ eiꝰ qͦd significat᷑ ubi dictũ ẽ uade in
terrã quã tibi demonstrauero. & faciam te in gentẽ magnã. aliã

Expanded text:
 hujus caput erat illa Babylon, cujus terrigenae civitatis nomen aptissimum est, id est Confusio. Ibi jam Ninus regnabat post mortem patris sui Beli, qui primus illic regnaverat sexaginta quinque annos. Filius vero ejus Ninus, qui defuncto patri successit in regnum, quinquaginta duos regnavit annos, et habebat in regno quadraginta tres, quando natus est Abraham, qui erat annus circiter millesimus ducentesimus ante conditam Romam, veluti alteram in Occidente Babylonia igitur duas res promissas Abrahae: unam scilicet, quod terram Chanaan possessurum fuerat semen ejus, quod significatur, ubi dictum est: Vade in terram quam tibi monstravero, et faciam te in gentem m
Abbreviated transcription (Latin):
hrei ⁊ aute codicib ñ ẽ.: ꝑ istos ea maluit quã ꝑ illos idem sꝑ̃e dicere.
si astendens utrosq fuisse. ꝓphas. Iłto enipa alia pysaiam :alia per̃
sitomias alia ꝑ aliũ aliũq ꝓpħam. uł alit̾ eade. ꝑ hunc ac ꝑ illĩ aũe
ur uoluit. Quicqa porro apud utsq inuenit. ꝑ utͦsq dicereneoluit
inoatq idem spẽ. s ita ut illi p̃cederent ꝓphando. isti sequerentur¬
pae illos interp̃tando.qr sicut in illis uera &e cordantia dicentibo¬
pa pacis sp̃e fuit. sic & in istis ñ secũ ꝯferentib & tam̃ tanquã uno
aro uancta interp̃tantib idem sp̃c unꝯ apparuit. S ait aliqus. Qe pa¬

Expanded text:
eis autem codicibus non est, per istos ea maluit quam per illos idem Spiritus dicere, sic ostendens utrosque fuisse prophetas. Isto enim modo alia per Esaiam, alia per Hieremiam, alia per alium aliumque prophetam uel aliteut voluit. Quidquid porro apud utrosque invenitur, per utrosque dicere voluit unus atque idem Spiritus; sed ita ut illi praecederent pprophetice illos interpretando: quia sicut in illis uera et concordantia dicentibus pacis spiritus fuit, sic et in istis non secum conferentibus et tamen tamquam ore uno cuncta interpretantibus idem spiritus unus apparuit. HOC EX SP
Abbreviated transcription (Latin):
angłicam p̾sentiã prestantiorẽq naturã sp̃uali nequicia sibi subiecto
&e tanquã instrum̃to abutens fallacia sermocinatꝰ est feminȩ a parte
scilic& inferiore illiꝯ humanȩ copulȩ incipiens. ut gradatim ꝑueni¬
ret ad totũ. ñ existimans uirũ facile credulũ. nec errando posse de¬
cipi. s dũ alieno cedit errori. Sicut enĩ aaron erranti ppło ad idolũ
fabricandũ ñ osensit indiictꝰ s cessit obstrictꝰ. nec salomonẽ eredibile
ẽ errore putasse idolis ẽẽ seruiendũ s blandiciis femineis ad illa sa¬
erificia fuisse cõpulsũ. ita credendũ ẽ illũ uirũ suȩ femine uni umĩ
hominẽ homini coniugẽ ꝯiugi ad &i legẽ transgrediendã ñ tanqua ue¬
rũ loquenti credidisse seductũ. s sociali necessitate paruisse.

Expanded text:
angelicam praesentiam praestantioremque naturam spiritali nequitia sibi subiecto angelicam praesentiam praestantioremque naturam spiritali nequitia sibi subiecto et tamquam instrumento abutens fallacia sermocinatus est feminae, a parte scilicet inferiore illius humanae copulae incipiens, ut gradatim perueniret ad totum, non existimans uirum facile credulum nec errando posse decipi, sed dum alieno cedit errori. Sicut enim Aaron erranti populo ad idolum fabricandum non consensit inductus, sed cessit obstrictus, nec Salomonem credibile est errore putasse idolis esse seruiendum, sed blanditiis femineis ad illa sacrilegia fuisse conpulsum: ita credendum est illum uirum suae feminae, uni unum. hominem homini, coniugem coniugi, ad Dei legem transgrediendam non tamquam uerum loquenti credidisse seductum, sed sociali necessitudine paruisse.
Abbreviated transcription (Latin):
quo ꝑ patientiã ꝑuenit᷑. Ita fortasse timor castus inscłm scłi dictis
ẽ ꝑmanere. quia id ꝑmanebit quo timor ipse ꝑducit.
Dc̃ & si dicitur statuta mutare unde tropica locutione in sc̃pturis
etiã penituisse legit᷑ dm̃. iuxta id dicit᷑ qͦd homo sꝑauerat. uł nati¬
raliũ causaꝵ ordo gestabat. ñ iuxta id qđ se omp̃s faclurũ ẽẽ p̾seiui¬
rat. fecit itaq ds sicut seͥptũ ẽ hominẽ rectũ ac ꝑhoc uoluntatis bons
ñ enĩ rectus eẽt bonã ñ habens uoluntatẽ. Bona guoluntas opꝰ ẽ e
oꝑa mala p̾cessit in homine. defectus potis fuit quida ab oꝑe ai ad
duob illis hominib masculo & femina animalia etiã t̾restria cetera
sub dita & innoxia uersabant᷑. animal scilic& lubricũ & tortuosis
anfractib mobile oꝑi suo congruũ ꝑ quẽ loqueret᷑ elegit. eoq per

Expanded text:
quo per patientiam peruenitur. Ita fortasse timor castus in saeculum saeculi dictus quo per patientiam peruenitur. Ita fortasse timor castus in saeculum saeculi dictus est permanere, quia id permanebit, quo timor ipse perducit. etsi dicitur statuta mutare unde tropica locutione in scripturis etiam paenituisse legitur Deum, iuxta id dicitur, quod homo sperauerat uel naturalium causarum ordo gestabat, non iuxta id, quod se Omnipotens facturum esse praesciuerat. Fecit itaque Deus, sicut scriptum est, hominem rectum ac per hoc uoluntatis bonae. Non enim rectus esset bonam non habens uoluntatem. Bona igitur uoluntas opus est Dei; iam omnia opera mala praecessit in homine, defectus potius fuit quidam ab opere Dei ad duobus illis hominibus masculo et femina animalia etiam terrestria cetera subdita et innoxia versabantur, animal scilicet lubricum et tortuosis anfractibus mobile, operi suo congruum, per quem loqueretur, elegit. Animadver
Abbreviated transcription (Latin):
giditate s laudabili caritate moneam᷑. etiã dũ nolumꝯ flems. Nabon
&e infirnuitas fuit ex potestate. S dũ uitȩ huis infirmitatẽ gerimu
si eas omĩno nullas habeamꝰ: tunc potis non recte uiuimꝰ.
Satis bene uiuitur si sine crimine. sine peccato autẽ qui se uiueree¬
mat ñ id agit ut peccatũ ñ habeat. s ut ueniã non accipiat.
cesse erit nolle peccare. & ñ sollicitudine infirmitatis ne forte pecemn
s tranquillitate caritatis cauere peceatũ. Aut si nulliꝰ om̃ino gener
timor eẽ poterit in illa certissima securitate ꝑpetuoꝵ feliciũq gui¬
dioꝵ. sic ẽ dictũ timor dñi castus ꝑmanens in scłm scłi. quẽad modi
dictũ ẽ patientia pauꝑum ñ peribit in ȩt̾nũ. Neq enĩ ȩt̾na eritipsa
patientia quȩ necessaria ñ ẽ nͥ ubi toleranda sunt mala. s et̾nũ exit

Expanded text:
cupiditate, sed laudabili caritate moueamur, etiam dum nolumus flemus. Habemus cupiditate, sed laudabili caritate moueamur, etiam dum nolumus flemus. Habemus s, cuius et infirmitas fuit ex potestate. Sed dum uitae huius infirmitatem gerimus, si eas omnino nullas habeamus, tunc potius non recte uiuimus. satis bene uiuitur, si sine crimine; sine peccato autem qui se uiuere existimat, non id agit, ut peccatum non habeat, sed ut ueniam non accipiat. cesse erit nolle peccare, et non sollicitudine infirmitatis, ne forte peccemus, sed tranquillitate caritatis cauere peccatum. Aut si nullius omnino generis timor esse poterit in illa certissima securitate perpetuorum feliciumque gaudiorum, sic est dictum: Timor Domini castus permanens in saeculum saeculi, quem ad modum dictum est: Patientia pauperum non peribit in aeternum. Neque enim aeterna erit ipsa patientia, quae necessaria non est, nisi ubi toleranda sunt mala; sed aeternum erit,
Abbreviated transcription (Latin):
terrens tales & t̾reni. scđm id intelligendũ qͦd factũ ẽ admissione pec¬
cati. Non enĩ existimandũ ẽ eũ pͥusquã peccasset spu̾ale corpus ha¬
buisse. & peccati merito in animale mutatũ.
ereator as qͥ ñ ẽ utiq auctor creatorq m̃dacii. s qͥa homo ita factꝰ ẽ
tas puersa malus amor. Amor gͦ inhians habere qͦd amat᷑ cupiditaᷤᷤ
ẽ. id autẽ habens eoq fruens lȩticia ẽ: fugiens qͦd ei aduersat᷑ timor
ẽ: iaq si acciderit sentiens tristicia ẽ. Finde mala sunt ista si malus
amor :: bona si bonꝰ. Hoc tam̃ loquendi obtinuit ꝯsuetudo. ut si
cupiditas uł cupiscentia dicat᷑ nec aadat᷑ euiꝰ reisit: ñ nͥ in malo pos.
Apua nos uixta scͥpturas scãs sanãq doctrinã ciues sit intelligi
& scađ̾m dñ habens has affectiones: huiꝯ uitȩ st̃ ñ illiꝰ quã futurã sꝑamꝰ:
& sepe illis etiam inuiti cedimꝰ. Itaq aliquando quãuis ñ culpabilis

Expanded text:
illud intelligendum est, quod factum est admissione peccati. Non enim existimandum est, eum prius quam peccasset, spirituale corpus habuisse, et peccati merito in animale mutatum.creator Deus, qui non est utique auctor creatorque mendacii, sed quia homo ita factus est malus amor. amor ergo inhians habere quod amatur cupiditas est; id autem habens atque fruens laetitia; fugiens quod ei aduersatur timor est; idque si acciderit sentiens tristitia est. proinde mala sunt ista, si malus amor est, bona, si bonus. Verum his philosophis, uersa malus amor. amor ergo inhians habere quod amatur cupiditas est; id autem habens atque fruens laetitia; fugiens quod ei aduersatur timor est; idque si acciderit sentiens tristitia est. proinde mala sunt ista, si malus m Deum habemus has affectiones, hujus vitae est, non illius quam futuram speramus, saepe illis et
Abbreviated transcription (Latin):
se. ꝯcubitũ. & quosd̾a demones quos dusios galli mineupant aFAc ue
hanc ĩmundiciam & temptare & efficere plures talesq asseuerant. uit
hoc negare impudentiȩ uideat᷑: ñ hinc audeo aliqͥd desinire utrũ aliqui
sp̃c elem̃to aereo corporati. nã hoc elem̃tũ etiã cũ agitatur flabello sensi
comporis tacłuq sentitur. possint hanc etiã pati libidinẽ. ut quonops
sunt sentientib feminis misceantur. di tam̃ angłos scõs nullo mi uio
tempore sic labi potuisse crediderim.

Expanded text:
se concubitum; et quosdam daemones, quos Dusios Galli nuncupant, adsidue se concubitum; et quosdam daemones, quos Dusios Galli nuncupant, adsidue hanc inmunditiam et tentare et efficere, plures talesque adseuerant, ut hoc negare inpudentiae uideatur: non hinc aliquid audeo definire, utrum aliqui spiritus elemento aerio corporati nam hoc elementum etiam cum agitatur flabello sensu corporis tactuque sentitur possint hanc etiam pati libidinem, ut, quo modo possunt, sentientibus feminis misceantur. Dei tamen angelos sanctos nullo modo illo tempore sic labi potuisse crediderim;
Abbreviated transcription (Latin):
riꝰ. s etiã ipse translatus ẽ. Restat autẽ altera dedicatio uniu̾sȩ
resurrectio non morituroꝵ amplius
Irense babet onũ s ereatura. Cũ enĩ bona sit & bene amari potest& male
bene scilic& ordine custodito. male ordie ꝑturbato. Creatoraliteule¬
racit̾ amatur. hoc ÷̃ si ipse ñ aliud ꝓ illo qͦd ñ÷ ipse amet᷑. male at ari
ũ potest. Nã & amor ipse ordinate amandus ÷ͥ. quo bene amatͣ qai anian¬
dum ẽ: ut sit in nobis uirtus qua uiuit᷑ bene. Unde mn uidet᷑ qͦa aerian¬
tio breuis & uera uirtutis. ordo ẽ amoris. ꝓpt̾ qͦd in sco cantico canticoꝵ
cantat sponsa xp̃i. cuntas di. Ordinate mn me caritaten.
Qm̃ creberrima fama : multiq se exꝑtos uł ab eis qui exꝑti eẽnt. de quo
fide dubitandũ ñ eẽt audisse ꝯfirmant siluanos & faunos panas qͦs ulilg
incubos uocant impbos sepe extitisse mulierib & eaꝵ appetisse ac pas¬

Expanded text:
rius, sed etiam ipse translatus est: restat autem altera dedicatio universaerius, sed etiam ipse translatus est: restat autem altera dedicatio universaeresurrectio, non moriturorum ampliusIta se habet omnis creatura. Cum enim bona sit, et bene amari potest et male: bene scilicet ordine custodito, male ordine perturbato. Quod in lraciter ametur, hoc est si ipse, non aliud pro illo quod non est ipse, ametur, male amari non potest. Nam et amor ipse ordinate amandus est, quo bene amatur quod amandum est, ut sit in nobis metus qua uiuitur bene. Unde mihi uidetur, quod definitio breuis et uera uirtutis ordo est amoris; propter quod in sancto cantico canticorum cantat sponsa Christi, ciuitas Dei: Ordinate in me caritatem.m creberrima fama est multique se expertos uel ab eis, qui experti essent, de quorum fide dubitandum non esset, audisse confirmant, Siluanos et Panes, quos uulgo incubos uocant, inprobos saepe extitisse mulieribus et earum adpetisse ac peregis
Abbreviated transcription (Latin):
surrectio. & enos filis eiꝰ interp̾tat᷑ homo: ñ sicut adam & ipsũ enĩ no¬
men homo int̾pretat᷑. s cõmime ꝑhibetur eẽ in illa lingua id ÷ he
brea masculo & feminȩ. Nam sic de illo scͥptũ ẽ masculũ & feminã
fecit eos. & benedixit illos. & cognominauit nom̃ eoꝵ adã. Unde ñ
ambigitur sic appellatã fuisse feminã eiiã ꝓprio nomine. ut tam̃
adam qđ int̾pretat᷑ homo nom̃ eẽt amboꝵ. E nos autẽ sic interp̾tat᷑
homo ut hoc ñ posse feminã nuncupari periti linguȩ illiꝯ asseuerers
terp̃tatur luctꝰ & ei fr̃e seth quod int̾pretat᷑ resurrectio mors xp̃i
& uita eiꝰ ex mortuis figurat᷑. ex qua fide gignit᷑ hic ciuitas di id÷ ho¬
mo qui sꝑauit inuocare nom̃ dñi dĩ. Spe enĩ salui factisumꝰ. S huis
enoch trans latio nr̃ȩ dedieationis ẽ p̾figurata dilatio. quȩ quid̃e iam
facta ẽ in xp̃o capite nr̃o: qui sic resurrexit ut non moriatur ulte.¬

Expanded text:
um est quod Enos filius Seth interpretatur homo, non sicut Adam: et ipsum enim nomen, homo, interpretatur, sed commune perhibetur esse in illa lingua, id est, in Hebraea, masculo et feminae; nam sic de illo scriptum est, Masculum et feminam fecit illos et benedixit illos et cognominauit nomen eorum Adam. Unde non ambigitur sic appellatam fuisse feminam Euam proprio nomine, ut tamen Adam, quod interpretatur homo, nomen esset amborum. Enos autem sic interpretatur homo, ut hoc non posse feminam nuncupari periti linguae illius adseuerent, terpretatur luctus, et eius fratre Seth, quod interpretatur resurrectio. mors Christi et uita eius ex mortuis figuratur. Ex qua fide gignitur hic ciuitas Dei, id est homo, qui sperauit inuocare nomen Domini Dei. Spe enim salui facti sumus, aiEnoch translatio nostrae dedicationis est praefigurata dilatio. Quae quidem jam facta est in Christo capite nostro, qui sic resurrexit, ut non moriatur ulte
Abbreviated transcription (Latin):
Qna eni caro ꝑseipsam sine anima uł dolet uł concupiscit.. Srqa con¬
C redendũ ẽ qͦa scõꝵ. nimerus quantꝰ cõplendȩ illi sufficit bea¬
tissimȩ cuntati. tantꝰ existeret & si nemo peccasset. quantꝰ nunc ꝑ gr̃am
asi de multituaine colligitur peccatoꝵ. quorisq filiĩ scłi huiꝰ generant &e
generant᷑. Et ido illȩ nuptiȩ dignȩ felicitate paradysi si peccatũ ñ fuiss

Expanded text:
d enim caro per se ipsam sine anima uel dolet uel concupiscit? Sed quod cond enim caro per se ipsam sine anima uel dolet uel concupiscit? Sed quod concredendum, quod sanctorum numerus quantus conplendae illi sufficit beatissimae ciuitati, tantus existeret, etsi nemo peccasset, quantus nunc per Dei gratiam de multitudine colligitur peccatorum, quo usque filii saeculi huius generant et gener
Abbreviated transcription (Latin):
Meniq ut breuit̃᷑ dicatur in illiꝯ peccati pȩna qͥd mobedientiȩ nͥ in obedientia
retributa est: Nam quȩ homini ẽ alia miseria nͥ aduersus eũ ipsũ mno¬
bedientia eiꝯ ipsis. ut qm̃ noluit quod potuit. qͦa ñ potest uelit c in
parady so enĩ etiã si ñ omĩa poterat ante peccatũ. quicqͥd tam̃ ñ poterat ñ
uolebat. & icło poterat omĩa quȩ uolebat. Hunc uͦ sicut in eiꝰ stirpe cogno¬
soms & diuma scͥptura testatur. homo uanitati similis factus est.
Sunt multȩ uariȩq libidines. quaꝵ ñ nullȩ habent etiam uocabula ꝓpria:
aueła uͦ non habent. Quis enĩ facile dixerit quid uocetur libido dñandi:
Quã tam̃ plurimũ ualere in tyrannoꝵ animis etiã ciuilia bella testant᷑.¬
Cug sint multaꝵ libidines rerũ. tam̃ cũ libido dicit᷑ neq eiiꝰ rei libido
Nt aaditur. ñ fere assolet anmo occurre. n illa qͣ obsenȩ partes corꝑis
Polores qui dicuntur carnis. animȩ st̃ in carne & ex carne. Texcitant¬

Expanded text:
dicatur, in illius peccati poena quid inoboedientiae nisi inoboedientia retributa est? Nam quae hominis est alia miseria nisi aduersus eum ipsum inoboedientia eius ipsius, ut, quoniam noluit quod potuit, quod non potest uelit? In paradiso enim etiamsi non omnia poterat ante peccatum, quidquid tamen non poterat, non nolebat, et ideo poterat omnia quae uolebat; nunc uero sicut in eius stirpe cognoscimus et diurna scriptura testatur: Homo uanitati similis factus est.Sunt multae uariaeque libidines, quarum nonnullae habent etiam uocabula propria, quaedam uero non habent. Quis enim facile dixerit, quid uocetur libido dominandi, quam tamen plurimum ualere in tyrannorum animis etiam ciuilia bella testantur sint multarum libidines rerum, tamen cum libido dicitur, neque cujus rei libido sit additur, non fere assolet animo occurrere nisi illa, qua obscenae corporis porro, qui dicuntur carnis, animae sunt in carne et ex carne. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
luntatẽ id ÷ ñ recto s ꝑuerso corde uiuentes offert̃ tam̃ do munꝰ qͦ putant
eũ redimi: ut eoꝵ ñ opituletur sanandis prauis cupiditatib s explen¬
dis. Hoc peccatũ maxime arguit ds. tristiciã de alteriꝰ bonitate: &¬
hoc fr̃is. hoc quippe arguendo. quiesce inqͥt ad te enĩ ꝯuersio eiꝰ. &
tu añ aberis illio. Nunqͥd frĩs: Absit. Cuio gͥ nͥ peccati: Dixerat enĩ
ƿecasti Tum deinde aadidit. quiesce: ad te enĩ conu̾sio eiꝰ. & tudo¬
minaberis illiꝰ. Potest quid̾ẽ ita intelligi. ad ipsũ hominẽ conu̾sio.¬
nẽ ẽẽ debere peccati. ut nulli alii quã sibi sciat tribuere debere qͦs
peccat. Hȩc ẽ enĩ salubris penitentiȩ medicina. & ueniȩ peticio non
incongrua: ut ubi ait ad te enĩ conu̾sio eiꝰ ñ subaudiat᷑ erit s sit: p̃ci¬
apientis uidelic& ñ p̃dicentis mͦ. Tunc enĩ dñabit᷑ quisq peccato. si io

Expanded text:
luntatem, id est non recto, sed peruerso corde uiuentes, offerunt tamen Deo munus, quo putant luntatem, id est non recto, sed peruerso corde uiuentes, offerunt tamen Deo munus, quo putant eum redimi, ut eorum non opituletur sanandis prauis cupiditatibus, sed explendis. Et hoc est hoc fratris. Hoc quippe arguendtu dominaberis illius. Nunquid fratris? absit. Cujus igitur nisi peccati? Dixerat enim, peccasti, tum deinde addidit: Quiesce, ad te enim conversio ejus, et tu dominaberis illius. Potest quidem ita intelligi ad ipsum hominem conversionem esse debere peccati, ut nulli alii quam sibi sciat tribuere debere quod peccat. Haec enim est salubris poenitentiae medicina et veniae petitio non incongrua, ut ubi ait, ad te enim conversio ejus, non subaudiatur, erit, sed sit, praecipientis videlicet, non praedicentis modo. Tunc enim dominabitur quisque peccato, si id