comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex alus mundi partibus scitisqͣm
frequenter audiuimus. Pestilen¬
tias sine cessatione patimur. Sig¬
na uero in sole & luna & stellis.
adhuc aꝑte minime uidimus.
Sed quia & hec non longe sint:
ex ipsa iam aeris immutatione
colliginus. Quamus priusqͣm
italia gentili gladio ferienda tra¬
deretur igneas in cȩlo acies uidi¬
mus:. & ipsum qui postea huma¬
ni generis fusus est sanguinem
choruscantem uidimus. Confu¬
sio autem maris & fluctuũ. nec¬
dum noua exorta ẽ. Sed cũ mul¬
ta iam prenunciata cõpleta st̃:
dubium ñ ẽ quin sequant᷑ etiã
pauca quȩ restant. quia sequen¬
tium rerũ certitudo ẽ. preterita¬
rum exhibitio. Hȩc nos fratres
carissimi. iccirco dicimus: ut ad
cautele studium. nostre mentes
euigilent: ne securitate torpeant.
ne ignorantia languescant: sed
semper eas & timor sollicitet. &
in bono oꝑe sollicitudo confir¬
met. pensantes hoc quod redẽpto¬
ris nr̃i uoce subiungit᷑. Arescenti¬

Expanded text:
ex aliis mundi partibus scitis quam ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis, adhuc aperte minime videmus, sed quia et haec non longe sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus. Quamvis priusquam Italia gentili gladio ferienda traderetur, igneas in coelo acies vidimus, ipsum qui postea humani generis fusus est sanguinem coruscantem. Confusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta est. Sed cum multa praenuntiata jam completa sint, dubium non est quin sequantur etiam pauca quae restant, quia sequentium rerum certitudo est praeteritarum exhibitio. 1437 2. Haec nos, fratres charissimi, idcirco dicimus, ut ad cautelae studium vestrae mentes evigilent, ne securitate torpeant, ne ignorantia languescant, sed semper eas et timor sollicitet, et in bono opere sollicitudo confirmet, pensantes hoc quod Redemptoris nostri voce subjungitur: Arescenti
Abbreviated transcription (Latin):
nosterparatos nos inuenire
desiderans. senescentẽ mundum
quȩ mala sequant᷑ denunciat: ut
nos ab eius amore compescat. Ap¬
propinquantẽ eius terminũ qͣntȩ
ꝑcussiones preueniant innotescit:
ut si dm̃n metuere in tranquillita¬
te nolumus: uicinum erus iudici¬
um. uel ꝑcussionib attriti time¬
amus. Huic etenim lectioni scĩ eu¬
angelii quam modo ur̃a frat̾nitas
audiuit. paulo suꝑius dñs p̾mi¬
sit dicens. Ex surget gens contra
gentem. & regnum aduersꝰ regꝰ¬
num: & erunt terremotus mag¬
ni ꝑloca. & pestilentie & fames. Et
quibꝰdam interpositis. hoc quod
modo audistis adiunxit. Erunt
signa in sole & luna & stellis. &
in terris pressura gentium. p̃ con¬
fusione sonitus maris & fluctu¬
um. Ex quib profecto omnibus.
alia iam facta cernimus: alia in
pximo uentura formidamus. Nã
gentem suꝑ gentem exurgere.ea¬
rumq p̾ssuram terris insistere. plꝰ
in codicib legimus. Quod terrȩ
motus urbes innumeras obruat.

Expanded text:
tos nos invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non volumus, vicinum ejus judicium vel percussionibus attriti timeamus. Huic etenim lectioni sancti Evangelii, quam modo vestra fraternitas audivit, paulo superius Dominus praemisit, dicens: Exsurget gens contra gentem, et regnum adversus regnum; et erunt terraemotus magni per loca, et pestilentiae, et fames . Et quibusdam interpositis, hoc quod modo audistis adjunxit: Erunt signa in sole, et luna, et stellis, et in terris pressura gentium, prae confusione sonitus maris et fluctuum. Ex quibus profecto omnibus alia jam facta cernimus, alia e proximo ventura formidamus. Nam gentem super gentem exsurgere, earumque pressuram terris insistere, plus in Codicibus legimus. Quod terrae motus urbes innumeras subruat,
Abbreviated transcription (Latin):
filium. quȩ in castimonia uirgi¬
nitatis uitam consummare dispo¬
sui: Non autem quasi incredula
uerbis angeli. quomodo hȩc im¬
pleri ualeant. requirit: sed certa
quia oportebat impleri quod &
tunc ab angło audiebat. & prius
a propħa dictum legerat: quo id
ordine implendũ sit interrogat.
Quia uidelicet propħa. qui hoc
futurũ predixit: quomodo fieri
possit non dixit: sed angelo dicẽ¬
dum reseruauit. Respondens gͦ

Expanded text:
filium, quae in castimonia virgifilium, quae in castimonia virginitatis vitam consummare disposui? Non autem quasi incredula verbis angeli, quomodo haec impleri valeant, inquirit, sed certa quia oportebat impleri quod et tunc ab angelo audiebat, et prius a propheta dictum legerat, quo id ordine implendum sit, interrogat: quia videlicet propheta qui hoc futurum praedixit, quomodo fieri posset non dixit, sed angelo dicendum reservavit. Respondens ergo
Abbreviated transcription (Latin):
gelus postqͣm dixit dabit illi dñs
sedem dauid patris eius. continuo
subiunxit. & regnabit in domo ia¬
cob in eternum. Domũ nãq iacob
eccłam dicit uniuersam. quȩ ꝑ fi-¬
dem & confessionẽ xp̃i ad patriar¬
charum ꝑtinet sortem. siue in hiᷤ
qui de patriarchaꝵ stirpe carnis
originẽ duxerunt: siue de illis qͥ
dealiis nationib carnalit̾ editi.
spiritali lauachro sunt in xp̃o re¬
nati: in qua uidelicet domo reg¬
nabit in eternum. & regni eius ñ
erit finis. Regnat quippe in ea ĩ
presenti uita. cum electoꝵ corda ꝑ
fidem & dilectionem suam inha¬
bitans regit: atq ad ꝑcipienda
suꝑne retributionis dona. conti¬
nua ꝓtectione gubernat: regnat.
in futuro: cum eosdem finito sta¬
tu temporalis exilu. ad habita¬
tionem patriȩ cȩlestis introducit:
in qua presenti eius uisione sẽꝑ
ammoniti. nichil aliud agere qͣm
xit autem maria ad angelum.
Quomodo fiet istud qm̃ uirum
ñ cognosco: Quomodo inquit
fieri potest. ut concipiã pariãq

Expanded text:
 Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus, continuo subjunxit Et regnabit in domo Jacob in aeternum. Domum namque Jacob Ecclesiam dicit universam, quae per fidem et confessionem Christi ad patriarcharum pertinet sortem, sive in iis qui de patriarcharum stirpe carnis originem duxerunt, seu in illis qui de aliis nationibus carnaliter editi, spirituali lavacro sunt in Christo renati. In qua videlicet domo regnabit in aeternum, et regni ejus non erit finis. Regnat quippe in ea in praesenti vita, cum electorum corda per fidem et dilectionem suam inhabitans regit, atque ad percipienda supernae retributionis dona continua protectione gubernat. Regnat in futuro, cum eosdem, finito statu temporalis exsilii, ad habitationem patriae coelestis introducit: in qua praesenti ejus visione semper admoniti nihil aliud agere quam xit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? Quomodo, inquit, fieri potest, ut concipiam pariamque
Abbreviated transcription (Latin):
plenus: assuetum corpus eiꝰ malo.
uersans dñs. fiat castus. humilis.
& modestus. De quo strato. speca¬
liter ad paraliticũ dictum ẽ adno
Surge. tolle grabbatũ tuum:. &
ambula. Non enim tam in eo
ammirationis aliquid erat: ut
confracti lectuli ligneam cratem
portaret paraliticus: quam ut re¬
soluti corporis membra & debili¬
tate confracti. uelut anime sue ne¬
cessariũ lectulũ paraliticus ipse
gestaret: & coram positis iudeis ꝓ¬
priis abiret pedi. bus: qͥ mani¬
bus allatus fuerat alienis. In hoc
plane sicut dixi completa ẽ ꝓph̃ie
illa sententia. uersasti stratũ eius
in infirmitate eius: ut uersa uice
portaret lectum. in quo fuerat
paulo ante portatus: & anima
illius que prius uasculo corpori
ferebat᷑. postea corpus suũ ipsa
utilius circumferret: Potest etiã
uno lecto. hoc ẽ una mandatoꝵ le¬
ge denentur. & uelut simili resur¬
rectionis spe głantur. Tunc igit᷑
conuentus. relinquetur in terra.

Expanded text:
plenus, assuetum corpus ejus malo plenus, assuetum corpus ejus malo versans Dominus, fiat castus, humilis et modestus: de quo strato spiritualiter ad paralyticum dictum est a Domino: Surge: tolle lectum tuum, et ambula . Non enim tam in eo admirationis aliquid erat, ut confracti lectuli ligneam cratem portaret paralyticus, quam ut resoluti corporis membra, et debilitate confracti, velut animae suae necessarium lectulum paralyticus ipse gestaret, et coram positis Judaeis propriis abiret pedibus, qui manibus allatus fuerat alienis. In hoc plane sicut dixi completa est prophetica illa sententia: Versasti stratum ejus in infirmitate ejus; et versa vice portaret lectum in quo fuerat paulo ante portatus, et anima illius, quae prius vasculo corporis ferebatur, postea corpus suum ipsa utilius circumferret. Potest etiam uno lectulo, hoc est una mandatorum lege tenentur, et veluti simili resurrectionis specie gloriantur. Tunc igiturutem conventus relinquetur in terra.
Abbreviated transcription (Latin):
di: sit gr̃a resurgendi. Ac tantũ
in singłis quibq resurrectionis
esse distantiam: sut duob etiam
pariter dormientib & lina fide
requiescentib: equalis ñ possit
esse assumptio. Quamuis enim
eodem consorti lectulo teneant᷑
pro meritis tamen alt̾ eoꝵ rapi¬
etur ad cȩlum: alter relinquetur
in terris. Lectus enim quidam nr̃
communis est. terrȩ huius ãplis¬
simũ solũ: in quo corpora nr̃a de¬
posita. tutissima sede requiescunt.
In hoc autem lectulo. ille mollius
dormit: quisq durius in uita se
gesserit. Possumus enim ipsa nĩ¬
bra nostra. lectulos nrõs propͥos
nuncupare: in quib animȩ nr̃e¬
ueluti in quodã stratu. fuauissi¬
me demorantur. Et quod quidẽ
sc̃m ꝓpħam sensisse arbitror. cũ
dicit. uniuersum stratum uersas¬
ti in infirmitate eius.łui¬
eatus uero ẽ ille. cuius stratũ
dñs in ipsiꝰ infirmitate conuer¬
dit: ut qui fuerit paulo ante ira¬
cundus. adult̾ & petulans. & cun¬
ctorum scelerum infirmitatib

Expanded text:
di sit gratia resurgendi, ac tantam in singulis quibusque resurrectionis esse distantiam, ut duobus etiam pariter dormientibus, et una sede quiescentibus, aequalis non possit esse assumptio. Quamvis enim eodem consortii lectulo teneantur, pro meritis tamen alter eorum rapietur ad coelum, alter relinquetur in terris. Lectus quidem noster communis est terrae hujus amplissimum solum, in quo corpora nostra deposita tutissima sede requiescunt. In hoc autem lectulo ille mollius dormit, quisquis durius in vita se gesserit. Possumus enim ipsa membra nostra lectulos nostros proprios nuncupare, in quibus animae nostrae in quodam strato suavissime demorantur; quod quidem sanctum prophetam sensisse arbitror, cum dicit: Universum 8 stratum ejus versasti in infirmitate ejus . Beatus enim est ille, cujus stratum Dominus in ipsius infirmitate convertit; ut qui fuerat paulo ante iracundus, adulter, et petulans, et cunctorum scelerum infirmitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
deorum. Funtes autem discipuli.
fecerunt sicut preceꝑat eis iħc: &
adduxerunt asinam & pullum.
Quomͦ euntes apħ soluert̃ asinam
alienam. ministeriũ quidem fuit
illorum. urtus autem & auctorita ᷤᷤ¬
xp̃i. Nec enim potuissent tollere
iumentũ alienm. ab illo dño qui
non eos cognoscebat qui eeñt. nisi
preparasset ad dandam. Sic quod
apłi soluerunt uideos uel gentes
de uincło inimici. in pͥma quidẽ
facie corum uidebatur opus. re¬
uera autem.uirtus fuit & gracia
xp̃i. Nec enim a xp̃o duodecĩ con¬
stituti totum mundũ ligatũ sub
potestate diaboli soluere potuissẽt:
cut enim nuditatis turpitudo. ue¬
stimento tegitur: sic naturalia ma¬
la carnis nr̃e. preceptis & gr̃a diui¬

Expanded text:
em discipuli fecerunt sicut praecepit illis, et adduxerunt asinam et pullum. Quod euntes apostoli solverunt asinam alienam, ministerium fuit quidem illorum, virtus autem et auctoritas Christi. Nec enim potuissent tollere jumentum alienum ab illo domino qui non eos cognoscebat qui essent, nisi praeparasset ad dandum. Sic quod apostoli solverunt Judaeos et gentes de vinculo inimici, in prima quidem facie eorum videbatur opus, revera autem virtus fuit et gratia Christi. Nec enim a Christo duodecim constituti totum mundum ligatum sub potestate diaboli solvere potuissent, cut enim nuditatis turpitudo vestimento tegitur, sic naturalia mala carnis nostrae praeceptis et gratia divi
Abbreviated transcription (Latin):
dem postqͣm ingressum ẽ in ierłm¬
iudee. ad d̾nm suum remissum ẽ
Animalis autẽ propħia in iudea
remansit.Slam de animali illo
non hoc quod uidebat᷑. necessariũ
erat xp̃o: sed illud quod intellige¬
batur. idest non caro. sed ratio:
Ideoq caro remissa ẽ: ratio retenta.

Expanded text:
dem quod, postquam ingressum est Jerusalem, ad dominum suum remissum est. Animal autem prophetia in Ecclesia remansit. De animali etiam illo, non quod videbatur, erat necessarium Christo, sed illud quod intelligebatur, id est non caro, sed ratio. Ideoque caro remissa est, ratio autem
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitatem dñi saluatoris.
fratres dilectissimi deuo¬
tione fidelissima suscepturi. totis
uirib nos debemus cum ipsius
adiutorio preparare. & omnes la¬
tebras animȩ nr̃e diligent̃ aspice¬
re. ne forte sit in nobis aliquod
peccatum absconditũ. quod & cõ¬
scientiam nr̃am confundat ac mor¬
deat. & oculos diuinȩ maiestatis
dñs ñr diligenter attendit. qual¬
ter se unusquisq seruoꝵ eius. si¬
ne auaricia. sine ira. sine suꝑbia
atq luxuria. ad celebrandũ eius
componere: & scđ̾m quod unũquẽ¬
q ornatum bonis oꝑib uiderit.
ita illi gr̃am suȩ miscd̾ie dispensa¬
bit. Si enim uiderit caritatis luce
uestitũ. iusticie uel miscd̃ie mar¬
garitis ornatum. castũ. humilẽ.
si talem agnouerit. corpus & san¬
guinem suum ñ ad iudiciũ. sed ad
remediũ ꝑ sacerdotum suorum
ministerium dispensabit. Siue¬
ro aliquem uiderit adulterũ. ebri¬
osum. cupidũ. suꝑbum:timeo ne
hoc illi dicatur. quod in euangłio

Expanded text:
tivitatem Domini Salvatoris, fratres dilectissimi, devotione fidelissima suscepturi, totis viribus nos debemus cum ipsius adjutorio praeparare, et omnes latebras animae nostrae diligenter aspicere; ne forte sit in nobis aliquod peccatum absconditum, quod et conscientiam nostram confundat ac mordeat, et oculos divinae majestatis  et diligenter attendit qualiter se unusquisque servorum ejus sine avaritia, sine ira, sine superbia atque luxuria, ad celebrandum solemcomponere, et secundum quod unumquemque ornatum bonis operibuita illi gratiam suae misericordiae dispensabit. Si enim viderit charitatis luce vestitum, justitiae vel misericordiae margaritis ornatum, castum, humilem,  si talem agnoverit, corpus et sanguinem suum ei non ad judicium, sed ad remedium per sacerdotum suorum ministerium dispensabit. Si vero aliquem viderit adulterum, ebriosum, cupidum et superbum, timeo ne hoc illi dicatur, quod in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
eius exarserit. si portari ñ potest
cũ noᷤ ꝑ tenuissimam nubem ferit:
in ire eius presentia. que caro sub¬
sistet: Si uentum mouit. & terrã
subruit.concitauit aera & tot edi¬
ficia strauit: hanc districtionem
uenturi iudicis. considerans pau¬
lus ait. Horrendum est incidere
in manus di uiuentis Hanc psal¬
mista expͥmit dicens. Deus nost̃¬
manifestus ueniet. ds nr̃ & non
silebit. Ignis in conspectu eius ar
debit: & in circuitu eius tẽpestas
ualida. Distͥctionem quippe tan¬
te iusticie. tempestas ignisq co¬
mitantur: quia tempestas exami¬
ponite: & quicquid modo graue
creditur. in eiꝰ comparatione leui¬
getur. De illo etenim die. ꝑ ꝓphe¬
tam dicit᷑. Iuxta ẽ dies dni mag¬
nusꝰ iuxta & uelox nimis. Uox
diei dñi amara. tribulabitur ibi

Expanded text:
ejus exarserit, si portari non potest ejus exarserit, si portari non potest cum nos per tenuissimam nubem ferit? In irae ejus praesentia quae caro subsistet, si ventum movit, et terram subruit, concitavit aera, et tot aedificia stravit? Hanc districtionem venturi judicis Paulus considerans, ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Hanc Psalmista exprimit, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus arardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Districtionem quippe tantae justitiae, tempestas ignisque comitantur. Quia tempestas examiponite, et quidquid modo grave creditur, in ejus comparatione levigetur. De illo enim die per prophetam dicitur: Juxta est dies Domini magnus, juxta et velox nimis. Vox diei Domini am
Abbreviated transcription (Latin):
neris plem: robustus fuit. salute
corporum uiridis. opulentia rerũ
pinguis: at nunc ipsa senectute de¬
primitur. & quasi ad uicinã mor¬
tem. molestiis crescentib urgetur.
Nolite ergo fratres mei diligere:
quem uidetis. diuu non posse sta¬
re. Precepta apłica in animo po¬
nite. quib nos ammonet dicens.
Nolite diligere mundũ: neq ea qͦ
in mundo sunt. Quia siquis di¬
ligit mundum: non est caritas
patris in eo. Nudius tercius fr̃s
agnouistis. quod subito turbine.
annosa arbusta eruta: destructe
domus. atq eccle a fundamentis.
euerse sunt. Quanti ad uesꝑum
sani. atq incolumes. acturos se
in crastinum aliquid putabant:¬
& tamen nocte eadem. repentina
morte defuncti sunt: in laqueo ru
sp̃m mouit: unius procellã nubiᷤᷤ
excitauit. & terram subruit: ca¬
sura tot edificioꝵ fundamenta
concussit. Quid ergo iudex iste
facturus ẽ. cum ꝑ semet ipsum ue¬
niens. in ultionem peccatoꝵ ira

Expanded text:
neris prolem robustus fuit, salute neris prolem robustus fuit, salute corporum viridis, opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crescentibus urgetur. Nolite ergo, fratres mei, diligere quem videtis diu stare non posse. Praecepta apostolica in animo ponite, quibus nos admonet, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt, quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Nudius tertius, fratres, agnovistis quod subito turbine annosa arbusta eruta, destructae domus, atque Ecclesiae a fundamentis eversae sunt. Quanti ad vesperum sani atque incolumes acturos se in crastinum aliquid putabant, et tamen nocte eadem repentina morte defuncti sunt, in laqueo ruispiritum movit, unius procellam nubis excitavit, et terram subruit, casura tot aedificiorum fundamenta concussit. Quid ergo judex iste facturus est, cum per semetipsum venerit, et in ultionem peccatorum ira
Abbreviated transcription (Latin):
rabile ẽ. & sine mutatione: dura¬
bile ad et̾nitatẽ ñ ẽ. Et õẽ qͦd apud
me transire cernit᷑. fixum & sine
transitu tenetur: quia sine muta¬
bilitate manentes sententias. ex¬
primit meus sermo qui transit.
Et ecce fratres mei iam cernimus.
quod audiebamus. nouis cotidie
& crebrescentib malis. mundus
arguit᷑. Ex illa plebe innumera.
quanti remanseritis aspicitis: &
tamen adhuc cotidie flagella ur-¬
gent. repentini casus opprimunt.
noue nos & inꝓuise clades afflig̃t.
icut enim in iuuentute lect ix¬
uiget corpus. forte & incolume
manet pectus. torosa ceruix plena
sunt brachia: in annis autem se¬
nilib statura curuatur. ceruix
exsiccata deponitur. frequentib
suspiriis pectus urget᷑. uirtus de¬
ficit loquentis. uerba anhelitus
intercidit: nam & si languor de¬
sit plerumq senib. ipsa sua salꝰ
egritudo est: ita mundus in anniᷤ
priorib. uelut in iuuentute uigu¬
it.ad propagandam humani ge¬

Expanded text:
rabile est, sine immutatione durarabile est, sine immutatione durabile ad aeternitatem non est; et omne quod apud me transire cernitur, fixum et sine transitu tenetur, quia sine mutabilitate manentes sententias exprimit meus sermo qui transit. 5. Ecce, fratres mei, jam cernimus quod audiebamus. Novis quotidie et crebrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa plebe innumera quanti remanseritis aspicitis; et tamen adhuc quotidie flagella urgent repentini casus opprimunt, novae nos et improvisae clades affligunt. Sicut enim in juventute viget corpus, forte et incolume manet pectus, 1439 torosa cervix, plena sunt bronchia; in annis autem senilibus statura curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercidit; nam etsi languor desit, plerumque sensibus ipsa sua salus aegritudo est: ita mundus in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam humani ge
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ex fructu arboꝵ uicina estas
cognoscitur: ita ex ruina mundi.
ꝓpe esse cognoscitur regnum di
Quib ꝓfecto uerbis ostendit᷑: qͥa
fructus mundi riuna ẽ. Ad hoc
enim crescit ut cadat: ad hoc
germinat. ut qd̾cũq germinaue¬
rit.cladib consumat. Bene au¬
tem regnum di estati comparat᷑.
quia tunc meroris nr̃i nubila
transeunt: & uite dies. eterni solis
claritate fulgescunt. Quȩ omnia
sub magna certitudine confirmã¬
qua dicitur. Amen dico uobis qͥa
non preteribit generatio hec: do¬
nec omnia fiant. Celum & terra
transibunt: uerba autem mea ñ
transient. Nichil enim in rerum
corporaliũ natura. cȩlo & terra
durabilius. Et nichil in rerum
natura. tam ueloct̃t quam sermo
transit. Uerba enim quousq im¬
ꝑfecta sunt: uerba non sunt. Cũ
uero ꝑfecta fuerint. omnino iam
non sunt: quia nec ꝑfici. nͥ tͣnse¬
undo possunt. Ait ergo. Celum
& terra transibunt: uerba aut̃
mea non transient. Ac si aꝑte
dicat. Omne quod apud uos du¬

Expanded text:
sicut ex fructu arborum ventura aestas agnoscitur, ita ex ruina mundi prope esse cognoscitur regnum Dei, quibus profecto verbis ostenditur, quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit ut cadat, ad hoc germinat ut quaecunque germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparatur, quia tunc moeroris nostri nubila transeunt, et vitae dies aeterni solis claritate fulgescunt, quae omnia cum magna certitudine confirmanqua dicitur: Amen dico vobis, quia non praeteribit generatio haec, donec omnia fiant. Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Nihil enim in rerum corporalium natura coelo et terra durabilius, et nihil in rerum natura tam velociter quam sermo transit. Verba enim quousque imperfecta sunt, verba non sunt; cum vero perfecta fuerint, omnino jam non sunt, quia nec perfici nisi transeundo possunt. Ait ergo: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Ac si aperte dicat: Omne quod apud vos du
Abbreviated transcription (Latin):
briel a deo. Raro autem legimꝰ qͥa
apparentes hominibus angeli.
designentur ex nomine. Uerum
quocienscumq fit. ideo utiq fit:
ut etiam nomine ipso.quid mini¬
straturi ueniant insinuent. Ga-¬
briel namq. fortitudo dicit᷑. Et me¬
rito tali nomine prefulget: qui
nascituro in carne deo. testimoniũ
ꝑhibet. de quo propħa in psalmo.
Dñs inquit fortis & potens: dñs
potens in prelio. Illo nimirũ pre¬
lio:quo potestates aerias debel¬
lare: & ab earum tyrannide. mũ¬
dum ueniebat eripere. Ad uirgi¬
nem desponsatam uiro. cui nom̃
erat ioseph de domo dauid: & no¬
men uirginis maria. Quod di¬
citur de domo dauid. non tan¬
tum ꝑtinet ad ioseph: sed etiam
ad mariam. Legis namq erat
preceptum. ut de sua quisq tri¬
bu aut familia duceret uxorem:
apło quoq attestante qui ad
timotheũ scribens ait. Memor esto

Expanded text:
briel a Deo. Raro autem legimus quia briel a Deo. Raro autem legimus quia apparentes hominibus angeli designantur ex nomine. Verum quotiescunque fit, ideo utique fit ut etiam nomine ipso quod ministraturi veniant, insinuent. Gabriel namque fortitudo Dei dicitur. Et merito tali nomine praefulget, quia nascituro in carne Deo testimonium perhibet. De quo Propheta in Psalmo: Dominus, inquit, fortis et potens, Dominus potens in praelio . Illo nimirum praelio, quo potestates aereas debellare, et ab earum tyrannide mundum veniebat eripere. Ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, de domo David, et nomen virginis Maria. Quod dicitur de domo David, non tantum ad Joseph, sed etiam pertinet ad Mariam. Legis namque erat praeceptum ut de sua quisque tribu ac familia duceret uxorem, Apostolo quoque attestante, qui, ad Timotheum scribens, ait: Memor esto
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatem filii d predicaret. ꝑ
quam nos abiecta uetustate noxia.
renouari.atq inter filios di com¬
putari possimus. Ut ergo ad pro¬
misse salutis meream dona ꝑtinge:
pͥmordiũ eius. intenta curemus
aure ꝑcipere. Missus ẽ inquit an¬
gelus gabriel a deo in ciuitatẽ ga¬
lilee. cui nomen nazareth. ad uir¬
ginem desponsatam uiro. cui no¬
men erat ioseph. Aptum profecto
humane restaurationis pͥncipiũ.
ut angelus a deo mitteretur ad
uirginem.partu consecrandam
diuino: quia prima ꝑditionis
humane fuit causa. cum serpens
adiabolo mitteretur ad mulierẽ.
sp̃ũ suꝑbiȩ decipiendam. immo ip¬
se in serpente diabolus ueniebat.:
qui genus humanũ deceptis pa-¬
rentib pͥmis.immortalitatis gła
nudaret. Quia ergo mors intra¬
uit ꝑ feminã: apte redit & uita
ꝑ feminam. Illa a diabolo seduc¬
ta ꝑ serpentem. uiro gustũ necis
optulit: hec edocta a deo ꝑ ange¬
lum. mundo auctorem salutis e¬
didit. Missus ẽ ergo angelus ga¬

Expanded text:
m Filii Dei praedicaret, per quam nos, abjecta vetustate noxia, renovari atque inter Filios Dei computari possimus. Ut ergo ad promissae salutis mereamur dona pertingere, primordia ejus intenta curemus aure percipere. Missus est, inquit, angelus Gabriel a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph. Aptum profecto humanae restaurationis principium, ut angelus a Deo mitteretur ad virginem partu consecrandam divino, quia prima perditionis humanae fuit causa, cum serpens a diabolo mittebatur ad mulierem spiritu superbiae decipiendam: imo ipse in serpente diabolus veniebat, qui genus humanum, deceptis parentibus primis, immortalitatis gloria nudaret. Quia ergo mors intravit per feminam, apte redit et vita per feminam. Illa a diabolo seducta per serpentem, viro gustum necis obtulit; haec a Deo edocta per angelum, mundo auctorem salutis edidit. Missus est ergo angelus Ga
Abbreviated transcription (Latin):
iunitatis consecrauit. Uere bene¬
dicta inter mulieres: que sine ex¬
emplo muliebris conditionis. cũ
decore uirginitatis gauisa ẽ ho¬
nore parentis: quodq uirginem
matrem decebat.dm filiũ ꝓcreauit:
Quȩ postquã more humanȩ fragi¬
litatis & uisione angelica. & inso¬
lita est salutatione turbata: mox
idem angłs eam repetito sermone
ne timeat hortat᷑: quodq maxime
timorẽ pellere consueuit:quasi
bene cognitam ac domesticã. ꝓpͥo
eam nomine uocat: & quare gr̃a
plenam diceret: diligent̃ edocet.
Ne tuneas inquit maria: inueni¬
sti enim grãm apud dm̃. Ecce con¬
cipies in utero. & paries filiũ: &

Expanded text:
vinitatis consecravit. Vere quoque benevinitatis consecravit. Vere quoque benedicta inter mulieres, quae sine exemplo muliebris conditionis cum decore virginitatis gavisa est honore parentis, quodque virginem matrem decebat, Deum filium procreavit. Quae postquam more humanae fragilitatis, et visione angelica, et insolita est salutatione turbata, mox idem angelus eam repetito sermone ne timeat hortatur: quodque maxime timorem pellere consuevit, quasi bene cognitam ac domesticam proprio eam nomine vocat, et quare gratia plenam diceret, diligenter edocet. Ne timeas, inquit, Maria, invenisti enim gratiam apud Deum. Ecce concipies in uter
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis palam credentib quod
de uirgine natus eẽt patuerit. Nec
pretereundũ quod beata d̃i gentͥtx.
meritis precipis. etiam nomine
testimonium reddit. Interp̃tat᷑ enĩ
stella maris. Et ipsa quasi sidus
eximium. inter fluctus scłi laben¬
tis. gr̃a priuilegii specialis reful¬
sit. Ingressus autem ad eã angłs
dixitꝰ aue gr̃a plena. dñs tecum:
benedicta tu inmulierib. Que
salutatio.quantum humane
consuetudini in audita: tantum
ẽ beate mariȩ dignitati congrua.
Uere etenim gr̃a erat plena.: cui
diuino munere collatum ẽ: utt pͥ¬
ma inter feminas. gloriosissimum
deo uirginitatis munus offerret.
Unde iure angelico aspectu simul
& affatu meruit ꝑfrui: que ange¬
licam studuit uitam imitari. Ue¬
generare donatum ẽ. Et ideo uere
dñs cum illa erat: quam & pͥus
nouo castitatis amore. aterrenis
ad cȩlestia desideranda sustulit:
& postinodum mediante huma¬
na natura. omni plenitudine di¬

Expanded text:
cunctis palam credentibus, quod cunctis palam credentibus, quod de virgine natus esset, patuerit. Nec praetereundum quod beata Dei genitrix meritis praecipuis etiam nomine testimonium reddidit. Interpretatur enim stella maris. Et ipsa quasi sidus eximium inter fluctus saeculi labentis gratia privilegii specialis refulsit. Et ingressus autem angelus ad eam, dixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus. Quae salutatio quantum humana consuetudine inaudita, tantum est beatae Mariae dignitati congrua. Vere etenim gratia erat plena, cui divino munere collatum est, ut prima inter feminas gloriosissimum Deo virginitatis munus offerret. Unde jure angelico aspectu simul et affatu meruit perfrui, quae angelicam studebat vitam imitari. Ve Christum generare donatum est. Et ideo vere Dominus cum illa erat, quam et prius novae castitatis amore a terrenis ad coelestia desideranda sustulit, et postmodum, mediante humana natura, omni plenitudine di
Abbreviated transcription (Latin):
dauid ueraciter ortus ẽ dñs: quia
incorrupta eius genitrix. ueram
de stirpe dauid originem duxit.
Cur autem ipse non de simplici
uirgine. sed de desponsata uiro con¬
cipi acnasci uoluerit: plurime a
patrib rationabiles causȩ profe¬
runtur: equib ꝑmaxima ẽ: ne ue¬
lut stupri rea dampnaretur. siui¬
rum non habens. filium ꝓcrearet.
Deinde ut in his etiam que dome¬
stica cura naturaliter exigebat:
puerpera sustentaret᷑ solatio uiri¬
li.O portebat ergo beatã mariã
habere uirũ: qui & testis integri¬
tatis eius certissimus. & nati ex ea
dñi ac saluatoris nostri esset nu¬
tricius fidissimus: quiq & proeo
paruulo. scdm legem hostias ad
templũ deferret: & eum instante
ꝑsecutionis articulo. in egyptũ
cum matre ferret ac referret: ali¬
aq illi ꝑplura. quȩ assumpte hu¬
manitatis fragilitas poscebat.
necessaria ministraret. Dec mul¬
tum obfuit. siquis illum ad tẽpꝰ
eius filium credidit: cũ p̃dicanti¬
bus apłis post ascensionem eius.

Expanded text:
a incorrupta ejus genitrix veram de stirpe David originem duxit. Cur autem Dominus non de simplici virgine, sed de desponsata viro concipi et nasci voluerit, plurimae a patribus rationabiles causae proferuntur, e quibus permaxima est, ne velut stupri rea damnaretur, si virum non habens filium procrearet: deinde ut in his etiam quae domestica cura naturaliter exigebat, puerpera solatio sustentaretur virili. Oportebat ergo beatam Mariam habere virum, qui et testis integritatis ejus certissimus, et nati ex ea Domini ac Salvatoris nostri esset nutritius fidelissimus: quique et pro eo parvulo, secundum legem, hostias ad templum deferret, et eum, instante persecutionis articulo, in Aegyptum cum matre ferret ac referret, aliaque illi perplura, quae assumptae humanitatis fragilitas poscebat, necessaria ministraret. Nec multum obfuit si quis illum ad tempus ejus filium credidit, cum praedicantibus Apostolis post ascensionem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
que ex lege est. conuersatus sum
sine querela. sed que michi fuert̃
luera. hȩc existimaui. propt̃ xp̃m
detrimenta: & arbitror stercora eẽ¬
ut xp̃m lucrifaciam. Qui autẽ
eruditi doctores: qui ex propħis

Expanded text:
quae in lege est conuersatus, cum essem sine querella. quae mihi fuerunt lucra haec existimaui propter Christum detrimenta. ut Christum lucrifaciam . Qui autem eruditi doctores, qui ex prophetis
Abbreviated transcription (Latin):
un pistrino. una assumetur. & u¬
na relinquetur. Mouet fortasse¬
uos fratres.cur dñs aduentũ su¬
um indicans. noctis se tempore
ostenderit aduenturũ. Utiq eiꝰ
aduentus. magna cum claritate
diei. magno cum nitore & timore
suscipi debet acunctis. frequent̃
audiuimus sacris litteris predi¬
tenebras humano generi sue pra¬
uitatis infundet: ut lucem ueri¬
tatis. nemo pene respiciat: & ca¬
ligine propͥa. operiens mentes
hominum.cecitatem quandam
spiritalib oculis exhibebit. Nec
mirum. si diabolus emittat iniqͥ¬
tatis tenebras: cum ipse nox sit
omniũ peccatoꝵ. Ad cuius igit᷑
tetrã caliginẽ depellendã. uelut
fulgur quoddã. xp̃c adueniet. Eu
Sicut lucescente die nox subierg̾t.

Expanded text:
in pistrino, una assumetur, et uin pistrino, una assumetur, et una relinquetur . Movet vos fortassevos, fratres, cur Dominus adventum suum indicans noctis se tempore ostenderit adventurum, cum utique ejus adventus magna cum claritate diei, magno cum nitore, et timore suscipi debeat a cunctis. Frequenter namque audivimus sacris Litteris praeditenebras humano generi suae pravitatis infundet, ut lucem veritatis nemo pene respiciat, et caligine 7 propria operiens mentes hominum, caecitatem quamdam spiritualibus oculis exhibebit. Nec mirum si diabolus emittat iniquitatis tenebras, cum ipse nox sit omnium peccatorum. Ad hujus igitur tetram caliginem depellendam velut fulgur quoddam Christus adveniet. Et s
Abbreviated transcription (Latin):
hac die. dñs iterum ꝑ propħam
dicit. Adhuc semel. & ego moue¬
bo. non solum terram: sed & celũ.
& terra non subsistit. Quis ergo
ferat. cum celum mouerit: Quid
autem terrores quos cernimus
nisi sequentiꝰ ire precones dixeri¬
mus: Unde & considerare neces¬
se.ẽ. quia ab illa tribulatione
ultima. tantum sunt tribulatio¬
nes iste dissimiles: quantũ a po¬
tentia iudicis. ꝑsona preconis
distat. Illum ergo diem fratres
carissimi. tota intentione cogita¬
te. uitam corrigite: mores muta¬
te. mala temptantia resistendo
uincite: ꝑpetrata autem fletib
punite. Aduentũ namq eterni
iudicis. tanto securiores quando¬
q uidebitis: quanto nunc distͥc¬
tionem illius timendo preueni¬
GITURqm posc̃ tempꝰ spirita¬
libus ȩpulis reficere nos debemꝰ.
uideamus quid euangłica lectio
ꝓsequatur. Ait enim dñs sicut
audiuimus. de aduentus sui tem
tibus. In illa nocte erunt duo
in lecto uno: unus assumetur: &
unus relinquẽt. Due molentes

Expanded text:
 Dominus iterum per prophetam dicit: Adhuc semel, et ego movebo non solum terram, sed etiam  terra non subsferat, cum coelum moverit? Quid autem terrores quos cernimus, nisi sequentis irae praecones dixerimus? Unde et considerare necesse est quia ab illa tribulatione ultima tantum sunt, istae tribulationes dissimiles quantum a potentia judicis persona praeconis distat. karissimi, tota intentione cogitemus, vitam corrigamus, mores mutemus, mala temptantia resistendo vincamus, perpetrata autem fletibus puniamus. Adventum namque aeterni Iudicis tanto securiores quandoque videbimus, quanto nunc districtionem illius timendo preveniquoniam post tempus spiritualibus epulis reficere nos debemus, videamus quid evangelica lectio prosequatur. Ait enim Dominus, sicut audivimus, de adventus sui temptibus: In illa nocte erunt duo in lecto uno, unus assumetur, et unus relinquetur. Duae molentes
Abbreviated transcription (Latin):
boni sunt in oculis dñi. castitas red¬
det candidos: tunc eos qͥ mali st̃.
reddat luxuria sordidatos. Et ideo
sicut frequent̾ ammonui ante¬
plures dies. non solum ab infelici
concubinaꝵ consortio. sed etiam
a propriis uxorib abstinete
cominune preceptũ. Sic enĩ
ait in euangło. Cum facis pran¬
dium aut cęnam. noli inuitare
diuites: qui te iterum reinuitent.
retribuant tibi: retribuetur autẽ
tibi in resurrectione iustoꝵ. Et¬
ut hec que suggessimus. sensibus
ur̃e caritatis tenacius inhereant:
breuiter que dicta sunt iteramus.
Hoc enim ammonuimꝰ fr̃s. ut
quia natalis dñi imminet. tanꝗͣ
ad nuptiale &̃ celeste conuiuiũ
ab omni luxuria nitidi. & boniᷤᷤ
tatem etiam cum propͥis uxorib¬

Expanded text:
boni sunt in oculis Dei, castitas redboni sunt in oculis Dei, castitas reddet candidos, tunc eos qui mali sunt, reddat luxuria sordidatos. Et ideo sicut frequenter admonui, non solum ab infelici concubinarum consortio, sed etiam a propriis uxoribus abstinetecommune praeceptum. Sic enim ait in Evangelio: Cum facis prandium aut coenam, noli invitare divites, qui te iterum reinvitent, retribuant tibi; retribuetur autem tibi in retributione justout haec quae suggessimus, sensibus vestrae Charitatis tenacius inhaereant, breviter quae dicta sunt iteramus. Hoc enim admonuimus, fratres, ut quia Natalis Domini imminet, tanquam ad nuptiale et coeleste convivium ab omni luxuria nitidi et bonis tatem etiam cum propriis uxorib
Abbreviated transcription (Latin):
iunctus ẽ. Tunc ueritas de terra
orta ẽ: tunc iusticia de celo ꝓspexit:
tunc processit sponsus de thalamo
suo: hoc est uerbum di de utero uir¬
ginali. Processit enim cum sponsa
sua. idest humanã carnẽ suscepit.
Ad istas ergo tam scãs nuptias in¬
uitati. & ad conuiuiũ patris & filii
& sp̃c scĩ intraturi: uidete qualib
indumentis. debeamus ornari.
Et ideo mundemus quantũ possu¬
mus cum dĩ adutorio corda simul
& corpora nr̃a. ut celestis ille inui¬
tator. nichil in nob̾ sordidũ. nichil
fedum. nichil obscurum. nichil o¬
culis suis deprehendat indignum.
Hec ergo fratres carissimi non trans¬
itorie: sed cum ingenti timore debe¬
mus attendere. Inuitati enim su
qualem sponsũ. uel ad quale con
mensam. ubi non inuentt᷑ cibus
hominum: sed panis pontt ange¬
lorum. Et ideo uideamus. ne forte
intꝰm anima. ubi debemus bo¬
norum oꝑum margaritis ornars:
ibi appareamus uitioꝵ pannis ue¬
terib in uoluti. Et quando eos qͥ

Expanded text:
unctus est. Tunc veritas de terra orta est, tunc justitia de coelo prospexit ; tunc processit sponsus de thalamo suo , hoc est, Verbum Dei de utero virginali. Processit enim cum sponsa sua Ecclesia, id est, humanam carnem suscepit. Ad istas ergo tam sanctas nuptias invitati, et ad convivium Patris et Filii et Spiritus sancti intraturi, videte qualibus indEt ideo mundemus quantum possumus cum Dei adjutorio corda simul et corpora nostra: ut coelestis ille invitator nihil in nobis sordidum, nihil fetidum, nihil obscurum, nihil oculis suis deprehendat indignum. Haec ergo, fratres carissimi, non transitorie, sed cum ingenti tremore debemus attendere. Invitati enim sumqualem sponsam, vel ad quale convmensam, ubi non invenitur cibus hominum, sed panis ponitur angelorum. Et ideo videamus ne forte intus in anima, ubi debemus bonorum operum margaritis ornari, ibi appareamus vitiorum pannis veteribus involuti, et quando eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
us uenit tibi mansuetus. sedens¬
te non carnali aspectu: sed spiritali
intellectu. O pera uirtutum eius
aspicite: non scema uisionis eius.
Si enim scema eius aspexeritis:
decipiendi estis in natura huma¬
na. Si autem opus eius conside¬
raueritis: saluandi estis in uirtu¬
fuerat natus. ideo dicebat ecce. ut
ostenderet quia ille de qͦ loqueba¬
tur antequam nasceret᷑ iam erat.

Expanded text:
us venit tibi mansuetus, ete non carnali aspectu, sed spiritali intellectu opera virtutum ejus aspicite, non schema visionis ejus. Si enim schema ejus aspexeritis, decipiendi estis in natura humana. Si autem opus ejus consideraveritis, salvandi estis in virtune. Et ideo dicebat ecce, ut ostenderet, quia ille, de quo loquebatur antequam nasceretur, jam erat.
Abbreviated transcription (Latin):
mittet. Tunc iratus rex. iussit lã¬
ceas ferreas igniri. & precepit
excalciari apłm: ut nudis pedi¬
bus suꝑ stans. hoc dolore deficeret.
Statimq prorupit aqua: & ex¬

Expanded text:
isset, iratus rex jussit lances ferreas igniri et apostolum excalciari, ut, nudibus pedibus super stans, hoc deficeret dolore. Protinus prorupit aqua et ex
Abbreviated transcription (Latin):
entes dic dominica baptirati fc̃¬
ceptis paruulis & mulierib. ꝓ¬
expellebat: cecos illuminabat. le¬
psos mundabat: omnes etiã do¬
lores. & calores & frigora pellebat

Expanded text:
minico baptizati ceptis parvulis et mulieribexpellebat, caecos illuminabat et leprosos mundabat. Omnes etiam dolores et calores et frigores pellebat,
Abbreviated transcription (Latin):
nebant inuia. Et uide q̃m suꝑ iu¬
mentum quidem apłi posuerunt
uestimenta sua: sub pedibus iu
xp̃iani & adornantur. legis autẽ
mandata conculcant. Quociens c̃q¬

Expanded text:
nebant in via. » Vide quoniam super jumentum apostoli posuerunt vestimenta sua, sub pedibus veri et adornantur, legis autem mandata conculcant, id
Abbreviated transcription (Latin):
nes antequam peccemus. liberũ
quidem habemus arbitriũ: si uo¬
lumus sequi uoluntatem diabo¬
li annon. Quod si semel peccan
iam nr̃a uircute euadere ñ possu¬
mus. sed sicut nauis fracto gub¬
naculo illuc ducitur. ubi tẽpestaᷤᷤ
uoluerit: sic & homo diuinȩ gr̃ȩ
auxilio ꝑdito ꝑpeccatũ. ñ quod
uult agit: sed quod diabolꝰ uult.
Et nisi d̾s ualida manu miscdiȩ suȩ
soluerit eum:. usq ad mortem in¬
peccatorum suoꝵ uincłis ꝑma¬

Expanded text:
nes antequam peccemus, liberum quidem habemus arbitrium, si volumus sequi voluntatem dyaboli, an non. Quod, si semel peccantiam nostra virtute evadere non possumus, sed sicut navis fracto gubernaculo illuc ducitur, ubi tempestas compellit, sic et homo divine gracie auxilio perdito per peccatum non vult, quod agit, sed quod dyabolus vult. Et nisi deus valida manu sue misericordie solvent eum, usque ad mortem peccatorum suorum vinculis
Abbreviated transcription (Latin):
est gentium. Sic enim dicit ad eã
tuam principes tuos sicut antea:
& consiliarios tuos sicut ab initio.
Et nunc uocaberis ciuitas iusti¬
ciȩ. & mater ciuitatũ. idest eccle¬
siarum fidelis syon. Propterquaᷤᷤ¬
dam tales similitudines animali¬
bus hic assimilati sunt homines
dm uel di filium ñ cognoscentes.
Est enim animal hoc immundũ
& pre ceteris pene rumentis ma¬
gis irrationabile & stultum: & in¬
firmum & ignobile. & oneriferũ ma¬
gis. Sic fuerunt & homines ante
xp̃m. idolatriis & passionib diu̾¬
sis. immundi. & irrationabiles:
uerbi ratione carentes: quantum

Expanded text:
est gentium. Sic enim dicit Dominustuam principes tuos, sicut prius, et consiliarios tuos sicut ab initio. Et tunc vocaberis civitas justitiae, et mater civitatum , id est Ecclesiarum fidelis Sion. Propter quasenim tales similitudines animalibus hic assimilati sunt homines, Deum vel Dei Filium non cognoscentes. Est enim animal hoc immundum, et prae caeteris pene jumentis magis irrationabile, et stultum, et infirmum, et ignobile, et oneriferum magis: sic fuerunt et homines ante Christum idololatriis et passionibus immundi et irrationabiles verbi ra
Abbreviated transcription (Latin):
cere mansuetudinem uenientis:
considera speciem aduentus eius.
Non sedet in curru aureo. p̾cioso.
purpura fulgens. nec ascendit su¬
per feruidum equum discordiȩ a¬
matorem & litis:qui głȩ iactantia
pectus habet repletum: qui delon¬
ge odorat bellum. & gaudet ad uo¬
cem tube: & cum uiderit sangui¬
neam pugnam. dicit in corde suo.
bene factum ẽ. Sed sedit suꝑ asina
tranquillitatis & pacis amicam.
Non autem uides in cireuitu eius
splendentes gladios. aut cetera
ornamenta armoꝵ terribilium.
Sed quid: Ramos frondentes. te¬
stimonia pietatis. Uenit ergo
mansuetus. ut non propt̃ pecca¬
ta timeretur: sed ut propt̾ man¬
suetudinem amaretur. Sedens
suꝑ asinam & pullum eius. Er¬

Expanded text:
cere mansuetudinem venientis, considera speciem adventus ejus . Non sedet in curru aureo pretiosa purpura fulgens, nec ascendit super fervidum equum discordiae amatorem et litis, qui gloria jactantiae pectus habet repletum, qui de longe odoratur bellum, et gaudet ad vocem tubae, et cum viderit sanguineam pugnam, dicit in corde suo: Bene factum; sed sedet super asinam tranquillitatis et pacis amicam. Non autem vides in circuitu ejus splendentes gladios, aut caetera ornamenta armorum terribilium. Sed quid? ramos frondentes, testimonia pietatis. Venit ergo mansuetus, ut non propter potentiam timeretur, sed ut propter mansuetudinem amaretur sedens super asinam et pullum, id e
Abbreviated transcription (Latin):
lite dicere nos ñ habemꝰ regem. nͥ
tantum modo cesarem. Eece rex
tuus uenit tibi mansuetus. sedenᷤᷤ
suꝑ asinam. Si intellexeritis.ue¬
nit tibi. Si non intellexeritis. ue¬
niet contra te. Idest si intellexeritis
ueniet ut saluet te. & sub pedib
tius subiuget gentes. ut gaudenᷤᷤ
ꝑ propħam dicas. q̃m ds excelsus
terribilis: & rex magnus super
omnem terram. subiecit popłos
nobis. & gentes sub pedib nr̃is:
elegit nos hereditatem sibi. speciẽ
iacob quam dilexit. Si autẽ non
intellexeritis.ueniet ut ꝑdat te.
& de templo scĩtatis expellat: &¬
aliam sponsam degentib castio¬
rem inducat in cubicłm scĩtatis:¬

Expanded text:
lite dicere: Nos non habemus regem, nisi tantummodo Caesarem . Ecce rex tuus venit tibi mansuetus, cedens super asinam. Si intellexeris, venit tibi; si non intellexeris, veniet contra te, id est, si intellexeris, veniet ut salvet te, et sub pedibus tuis subiget gentes, ut gaudens per Prophetam dicas: Quoniam Deus excelsus terribilis, et rex magnus super omnem terram subjecit populos nobis, et gentes sub pedibus nostris; elegit nos haereditatem sibi speciem Jacob quem dilexit . Si autem non intellexeris, veniet ut perdat te, et de templo sanctitatis expellat, et aliam sponsam de gentibus castiorem inducat in cubiculum sanctitatis
Abbreviated transcription (Latin):
frẽm suum quem uidet. dm̃ quẽ
non uidet. quomodo potest dili¬
gere : Quicũq gͦ odium uel ira¬
cundiam seruat in corde. & sub tal
tonitruo nec terret᷑. nec exꝑgiscit᷑:
non dormiens. sed mortuus eẽ cre¬
dendus est. Hec ergo fr̃s carissioi
assidue cogitantes. qͥ boni sunt cũ
dĩ gr̃a contendant ꝑseuerare in o¬
sed qui ꝑseuerauerit usq in finẽ:
hic saluus erit. Qui uero se ad e¬
lemosinam tardos. & ad iracun¬
diam promptos. & ad exercendã
luxuriam precipites ẽẽ cognosẽt.
auxiliante dño festinẽt se a malis
eruere: ut que bona sunt mereant᷑
implere: ut cum dies iudicii uene¬
rit: non cum impiis & peccatorib

Expanded text:
fratrem suum, quem uidet, deum, quem fratrem suum, quem uidet, deum, quem non uidet, quomodo potest diligere? quicumque ergo odium uel iracundiam seruat in corde et sub tali tonitruo nec terretur nec exspergiscitur, non dormiens, sed mortuus esse credendus est. Haec ergo, fratres dilectissimi, adsidue cogitantes, qui boni sunt, cum dei gratia contendant perseuerare in bosed qui perseuerauerit in hic salvus erit. Qui vero se ad eleemosynam tardos, et ad iracundiam promptos, et ad exercendam luxuriam praecipites esse cognoscunt, auxiliante Domino, festinent se a malis eruere, ut quae bona sunt mereantur implere: ut cum dies judicii venerit, non cum impiis, sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
duos istos. petrum & philippum
apłos exponit intelligi oportere.
qm hi primum transgredientes
iudaicos fines. gentes adduxert
ad. xp̃m. Philippus quidem sa¬
tes accipiens:cornelium ex gen¬
tibus. quasi samarie pullũ. Et si¬
quis uobis dixerit aliquid: dici¬
te dñs oꝑa eorum desiderat. Ne
gant omnes.quia ego solus dñs.
Non solum animaliũ. neq solum
corum qui michi subditi sunt: s
omniũ hominũ. etiam qui michi
contrarii sunt. Nam & peccatores
conditione quidem mei sunt: uo¬
luntate autem sua diaboli. Meus
suo factori. Gentes enim ds in po¬
testate diaboli pro tempore reliqͥt
ut temptet. non in eternũ contẽp¬
sit ut ꝑdat. Necesse autem est ut
fiat quod scͥptum est. homines &

Expanded text:
duos istos Petrum et Philippum apostolos exponit intelligi oportere, quoniam hi, primum transgredientes Judaicos fines, gentes adduxerunt ad Christum. Philippus quidem Sates accipiens Cornelium ex gentibus quasi Samariae pullum. Et squit, vobis dixerit aliquid, dicite: Dominus operam eorum desiderat. Ne gant omnes, quia ego solus sum Dominus, non solum animalium, neque solum eorum, qui mihi subditi sunt, sed omnium hominum, etiam qui mihi contrarii sunt. Nam et peccatores conditione quidem mei sunt, voluntate autem sua diaboli. Meus suo factori. Gentes enim Deus in potestate diaboli pro tempore reliquit ut tentet, non in aeternum contempsit, ut perdat. Necesse est autem ut fiat quod scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
uidemus in istis mundialib reg¬
nis. quomodo in pͥmis quidem
nemo potest facere se ipsum regẽ:
sed populus creat sibi regem quẽ
eligit. Et cum rex ille fuerit factꝰ.
& confirmatus in regno: iam ha¬
bet potestatem in hominib & ñ
potest popłs iugum eius de cer¬
uice sua repellere. Nam pͥmum
quidem in potestate popłi ẽ. face¬
re sibi regem quem uult. factũ
autem. de regno iam repellere ñ
est in potestate eius: & sic uolun¬
tas populi postea in necessitatẽ
conuercitur. Sic & homo pͥusqͣm
peccet. liberum habet arbitrium:
utrum uelit sub regno ẽe diaboli.
Cum autem se peccando tradide
potest de potestate eius exire: sed
prima uoluntas eius in necessita¬
tem conuertitur. Et hoc ẽ. quod¬

Expanded text:
videmus in istis mundialibus regnis quomodo in primis quidem nemo potest facere seipsum regem, sed populus eligit sibi regem, quem vult: sed cum rex ille fuerit factus et confirmatus in regno, jam habet potestatem in hominibus, et non potest populus jugum ejus de cervice sua repellere. Nam primum quidem in potestate populi est facere sibi regem quem vult; factum autem de regno repellere, jam non est in potestate ejus, et sic voluntas populi postea in necessitatem etc. Sic et homo, priusquam peccet, liberum habet arbitrium, utrum velit sub regno esse dyaboli. Cum autem peccando se tradiderpotest de potestate eius exire. Et sic prima voluntas eius in neccessitatem eius convertitur etc.