comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudo scĩe. ⁊ uirtutũ ñ mͦ eẽt s habitaret.
⁊ reꝯciliaret oĩa dõ .i. iudeos ⁊ gentes. Atten
do ꝙ plenitudo recte dr̃ in ip̃o ẽẽ ⁊ manere.
qi oĩa pot̾ ꝑ se ut nichil exceptũ sit. ꝙ ꝑ eñ
nõ possit p̃stari. Uñ ait. sicut pat̾ ht̃ uitã
in se. sic dedit ⁊ filio uitã hr̃e in semetipo.

Expanded text:
iae et virtutum non modo esset, sed habitaret. Et reconciliaret omnia, id est Judaeos et gentes. Attende quod plenitudo recte dicitur in ipso esse et manere, quia omnia potest per se, ut nihil exceptum sit, quod per eum non possit praestari. Unde ait: Sicut Pater vitam habet in se, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso .
Abbreviated transcription (Latin):
dei hĩns redẽp. alit̾ ñ iremꝰ in celũ. Redẽp¬
tio ẽ. destructa potestate diaboli. facultas
lib̾tatis. q̃ nob̾ data ẽ. fuso illiꝰ sanguine qui
nullũ hũit pecc̃m ut qr diabolꝰ illos m̾ito
tenebat. qͦs peccĩ reos ꝯditione mortis obst̾in¬
xit. hos ꝑ eñ m̾rto dimitt̾et. q̃ nulli peccati
reũ. ĩmerito peua mortis affecit. Hac iusticia
cotdie si peccamꝰ. ⁊ ñ est opꝰ aliis. ⁊ bñ hec
ꝑ eũ sunt. qr ip̃e est. qͥ est ymago dĩ patͥs.
i plene similis pat̾: ⁊ de patre. Ymago gͦ
Alit̾ u est ymago dĩ in filio: alit̾ ui hoĩe.
sicut alit̾ est ymago regis in nũmo. alit̾
ante omnẽ creaturã. est genit. Alia st̃ crea¬
ta. ante q̃ oĩa: ipse ẽ genitꝰ. Hic ostenditur
coeteruꝰ patri. ⁊ uere genitꝰ est añ omnem

Expanded text:
demptionem. Aliter non iremus in coelum. Redemptio est, destructa potestate diaboli, facultas libertatis, quae vobis est data fuso illius sanguine qui nullum habuit peccatum. Ut, quia diabolus illos merito tenebat quos peccati reos conditione mortis obstrinxit, hos per eum merito dimitteret, quem nullius peccati reum immerito poena mortis affecit. Hac justitia otidie si peccamus, et non est opus aliis, et bene haec per eum fuit, quia ipse est, qui est imago, Dei Patris, id est plene similis Patri, et de Patre. Imago ergo Aliter enim est imago Dei in filio, aliter in homine; sicut aliter est imago regis in nummo, aliter ante omnem creaturam est genitus. Alia sunt creatura ante quae omnia ipse est genitus. Hic ostenditur coaeter
Abbreviated transcription (Latin):
erimꝰ. qͥ sumꝰ ꝑ adoptionẽ filii. Uide qͣntũ
ẽ in medio nr̃m. ⁊ ille fili est. ⁊ nos filii sumꝰ
s distat. qi ille saluat: nos saluamͣ. ⁊ ille
scĩficat: nos sanctificam᷑. mͦ ꝯungit nos
scriptã. mͦ disrungit. multos inqͥt filios
hic ꝯriuixit. autorẽ salutis eoꝵ. ħ discreuit¬

Expanded text:
erimus qui sumus adoptione filii. Vide quantus est in medio nostrum: Et ille filius, et nos filii sumus. Sed distat, quod ille salvat, nos salvamur. Ille sanctificat, nos sanctificamur. Modo conjungit nos Scriptura, modo disjungit. Multos, inquit, filios, hic conjunxit: auctorem salutis eorum, hic di
Abbreviated transcription (Latin):
fidi.s. in quã credimꝰ. qͥ fideł. ⁊c̃. Hic inci¬
pit cõꝑare xp̃m moysi. sic̃ supͣ cõꝑauit.
eũ ꝓpħis. ⁊ angłis. Ioysi uͦ ita cõparat.
ut sit p̃ moyse fidelis. qͥ ñ suã s patris
głam q̃siuit. ñ eiꝰ mancdata abscondit.
dd̾ ẜ carnẽ. fidelis ẽ dico: sic̃ ⁊ moyses fideł
fuit in oĩ .i. in tota domo uideoꝵ. que
quia moyses minister fuit non dñs.

Expanded text:
etc. Hic incipit comparare Christum Moysi, sicut supra comparavit eum prophetis et angelis. Moysi vero ita comparat, ut sit prae Moyse fidelis, quia non suam, sed Patris gloriam quaesivit, non ejus mandata abscondit. dum carnem. Fidelis est dico, sicut et Moyses fidelis fuit in omni, id est in tota domo Judaeorum, quae quia Moyses minister fuit, non domin
Abbreviated transcription (Latin):
cũ multa alacritate ꝓtendit manũ ad cõ¬
patiendũ tẽptatis. ꝑfecteq nouit id facere.
Nota ꝙ ait. tẽptatus. Temptat qͥdem deus:
tẽptat hõ. temptat diabolꝰ. Temptat ds̃:
tit ꝓbet. diabolꝰ: ut decipiat. ho: ut sciat

Expanded text:
cum multa alacritate protendit manum ad compatiendum tentatis, perfecteque novit id facere. Nota quod ait, tentatus. Tentat quidem Deus, tentat homo, tentat diabolus. Tentat Deus ut probet; diabol
Abbreviated transcription (Latin):
do te ⁊ alios. ⁊ ꝑficiendo oꝑe. ꝙ p̃dicas ore.
qͥ bene pot̾ ħ facere. tu dico hñs fidẽ rectam
⁊ bonã ꝯscĩam. ne docens erubescat inale
uite ꝯsciꝰ. Erubescibile n. ẽ. aliud ag̾e. ⁊ aliud
p̃dicare. quã ꝯscĩam bonã quidã flagituiᷤᷤ

Expanded text:
do te et alios, et perficiendo opere quod praedicas ore, qui bene potes hoc facere. Tu dico, habens fidem rectam, et bonam conscientiam, ne docens erubescat malae vitae conscius. Erubescibile enim est aliud agere, et aliud praedicare. Quam, conscientiam bonam, quidam f
Abbreviated transcription (Latin):
sit honor acreaturis ⁊ gła in essentia. cuiͦ
d̃s natura. ⁊ solus creat. ꝙ de ip̃a tͥnitate
intelligit᷑. ñ de solo patre. ut qͥdã uolunt.
qr ñ ait soli patri. s soli dõ. Unus .a. ⁊ solus
d̾s a nob̃ p̃dicat᷑. ip̃a trinitas. ⁊ unigenitus.

Expanded text:
dictis sit honor a creaturis, et gloria, in essentia. Cui? Deus natura, et solus creat, quod de ipsa Trinitate intelligitur, non de solo Patre, ut quidam volunt, quia non ait, soli Patri, sed soli Deo. Unus enim et solus Deus nobis praedicatur, ipsa Trinitas et Unigenitus:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdider̃t. Naufragiũ dr̃: nauis fractio. Et
sicut ille sub̾am suã ꝑdit. qͥ naufragium
ꝑdiderunt. ẽ ymeneꝰ ⁊ alexander. Noĩa
hominũ utebat᷑ ipsa potestas apostolica.
Preuaricatores .it. anglĩ. cũ pͥncipe suo dia
facit. nisi qͣtum illi ꝑmittit᷑. ⁊ ꝓcuratores¬
⁊ actores hꝰ mundi. nichil faciunt nͥ qͣntũ
pot̾ sathanas nͥ ꝑmissus. qͥ uexat sͥ clatos
Tante ã potestatis erat apłs. tantã ꝙ gr̾̃am
habebat. ut recedentes a fide. solo u̾bo tͣderet
blasphemiis eoꝵ sententiã ꝓtulit in eos. Di¬
abolus ã qui ad ħ paratꝰ est. ut au̾sos a dõ
accipiat in potestatẽ. audita sententia cor
ĩo penis astringi: qr blasphemauer̃t. Uñ
in eugłio dñs dicit. int̾ cetã. iã noli pecca¬
minitro diabolo fiunt. declarauit dñs dicõ int̃ młta.
Nulla it creatura ẽ. siue q̃ in u̾itate manet.
dans głam dõ. siue q̃ in u̾itate ñstetit q̃reis
glłam suã. q̃ uelit. nolit diuine ꝓuidentie

Expanded text:
imo Naufragium dicitur navis fractio. Et sicut ille substantiam suam perdit qui naufragium perdiderunt, est Hymenaeus et Alexander. Nomina hominum utebatur illa potestas apostolica. Praevaricatores enim angeli cum principe suo diabfacit, nisi quantum illi permittitur; et procuratores actoresque hujus mundi nihil faciunt nisi quantum potest Satanas, nisi permissus qui vexat sibi datos. Tantae autem potestatis erat Apostolus, tantamque gratiam habebat, ut recedentes a fide solo verbo traderet Apostolus blasphemiis eorum, sententiam protulit in eos. Diabolus autem qui ad hoc paratus est, ut aversos a Deo accipiat in potestatem, audita sententia corrideo poenis astringi, quia blasphemaverunt. Unde in Evangelio Dominus dicit inter caetera, jam noli peccaministro diabolo fiunt, declaravit Dominus, dicens inter multa: Nulla enim creatura est, sive quae in veritate manet dans gloriam Deo, sive quae in veritate non stetit quaerens gloriam suam, quae velit nolit, divinae providentiae
Abbreviated transcription (Latin):
cetũ. Noĩe nempe significantis .i. taber¬
naculi defignat significatũ .i. celum.
ꝑ ampliꝰ qi plures capit ꝗͣ illud t̾renũ
⁊ ꝑfectiꝰ. qr ibi ẽ eterna bĩtudo. tab̾nacu¬
lũ dico: ñ manufc̃m. ñ dico. ñ fcm oꝑa¬

Expanded text:
elum, nomine nempe significantis, id est tabernaculi, designat significatum, id est coelum. Per amplius, quia plures capit quam illud terrenum; et perfectius, quia ibi est aeterna beatitudo. Tabernaculum non manufactum, non dico n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ creatura: morit᷑ ⁊ ceta hmodi. Iõ uolo uõ
honorẽ exhibeatis. ut sit plena diuinitatis ꝓ¬
fessio in uob̃. qr tc̃ nichil deẽ xͥano. cũ patr̃e
⁊ filiũ sic cognoscit. Alit̾ ñ est integra ꝓfessio
deitatis. q sides nͨ in solo patͤ integ ẽ nͨ in solo
filio ꝑfecta.
i aũt qui potens ẽ omnia¬

Expanded text:
pro creatura moritur, etc. hujusmodi: ideo volo vos honorem exhibeatis, ut sit plena divinitatis professio in vobis, quia tunc nihil deest Christiano cum Patrem et Filium sic cognoscit: aliter non est integra professio deitatis, quia fides, nec in solo Patre integra est, nec in solo Filio perfecta. Ei au
Abbreviated transcription (Latin):
eundo in omnẽ ꝑle. dĩ. ut hic uͥtutũ postea
bĩtudinis hãtis plenitudinẽ. Hanc plenitu¬
dinẽ dĩ quidã in his u̾bis sic intellexerunt.
ut putarent nos ħ idem fut᷑os ꝙ ds̃ ẽ dicẽtes.
Si aliqͥd minꝰ ꝗͣ ds̃ habibimꝰ. ⁊ minores erimꝰ.
standꝰ est error iste. Non ił sic implebuntur
ut sint ⁊ ip̃i: plenus d̃s. s ut ꝑfecte sint ple¬
ni dõ. Nel ita. oro ut possitis cõ. q̃s la lon.¬

Expanded text:
 Dei, ut hic virtutum, postea beatitudinis habeatis plenitudinem. Hanc plenitudinem Dei quidam in his verbis sic intellexerunt, ut putarent nos hoc idem futuros quod Deus est, dicentes: Si aliquid minus quam Deus habebimus et minores erimus,standus est error iste. Non enim sic implebuntur ut sint et ipsi plenus Deus, sed ut perfecti sint pleni Deo. Vel ita, oro, ut possitis comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmatũ. ẜ utrãꝙ naturã cõmendat. Dem̃
sui ministu dignitatẽ cõmeniorans. monet.
ne ꝑ philosophiã. ł legis cerimonias seducłi
a xp̃o recedant. Tandẽ ⁊ om̃s simul⁊ seꝑati¬
scdm sexꝰ ⁊ etates. ⁊ ꝯditiones moralit̾ isruit.
in fine archippũ cõmonet. sollicitũ fore suscep¬
tate. recte hic apłin se noiat. qi ⁊ his apłs erat.¬

Expanded text:
m utramque naturam commendat; deinde sui ministerii dignitatem commemorans monet ne per prophetiam vel legis caeremonias seducti a Christo recedant; tandem omnes simul secundum sexus et aetates et conditiones moraliter instruit, et in fine Archippum commonet sollicitum fore susceptate recte hic apostolum se nominat, quia et his apost
Abbreviated transcription (Latin):
archippꝰ ⁊ epapbras. Archippꝰ nͦ meis mi¬
nisteriũ acceꝑat. epaphras aũt ab eis oriundꝰ.
ab apło instructꝰ. doctrinã archippi gfirmaue¬
rat. Archippo gͦ p̃dicante. ⁊ p̃dicationẽ etus
epaphra ꝯsirmante. gram xp̃i didicerarit.
Suꝑuener̃t ã pseudo apłi. q̃ eos eu̾ttere niteban.
carnales obseruantias p̃dicantes. ⁊ pbolosophi¬
cis disputationibꝰ simplicitatẽ eoꝵ trretire
conantes. his gͥ suꝑuenientibꝰ. ⁊ carnales
obseruantias p̃dicantibꝰ. in dubiũ illis uen̾at
qͥbꝰ potiꝰ credendũ eẽt. Uñ paulus cꝰ autoritaᷤᷤ
celebris erat. ꝙ mediꝰ ilidicat. q̃ pars potus
sit teneuda. scribens eis ab epheso. Describit
ficiens ẽ ad oĩa carnalia uͦ ꝓrsus uuꝓbat.
ut deinceps sinc̾e fidẽ xͥ teneant. instruit ñ
epaphras docuerant. Ft est intentio eiꝰ in hac
epła ꝯfirniare colosenses in eadẽ fide ⁊ doct̾na.
spem ponendã ẽẽ docere. Modꝰ tractandi talis

Expanded text:
Archippus et Epaphras. Archippus vero in eos ministerium acceperat; Epaphras autem ab eis oriundus ab Apostolo instructus, doctrinam Archippi confirmaverat. Archippo ergo praedicante, et praedicationem ejus Epaphra confirmante, gratiam Christi didicerant.enerunt autem pseudoapostoli qui eos evertere nitebantur, carnales observantias praedicantes et philosophicis disputationibus simplicitatem eorum irretire conantes. His igitur supervenientibus, et carnales observantias praedicantibus, in dubium illis venerat, quibus potius credendum esset. Unde Paulus, cujus auctoritas celebris erat, quasi medius judicat quae potius sint tenenda, scribens eis ab Epheso. Describit ficiens est ad omnia. Carnalia vero prorsus improbat, ut deinceps sincere fidem Christi teneant. Instruit etiEpaphras docuerant. Et est intentio ejus in hac Epistola confirmare Colossenses in eadem fide et doctrina, spem ponendam esse docere. Modus tractandi talis
Abbreviated transcription (Latin):
riora tranffigi ñ sinit tuta ẽ. sicut sub muni¬
niine onĩiũ uirtutũ ꝙ ꝓtendit᷑ añ omnia
arma. ꝙ priꝰ impugnat diabolꝰ. Uñ pͥma
petit campũ dubia sub sorte duelli pug¬
natura fides. Hanc gͥsumite ut scutum.
Galea .ii. salus eterna. tuiꝰ memoria ⁊ spes
mentẽ obuoluit ne deficiat. ⁊ talibꝰ armiᷤ
splendidis s. ⁊ spũalibꝰ. ⁊ insuꝑabilibꝰ armati:

Expanded text:
riora transfigi non sinit, tuta est, sicut sub munimine omnium virtutum quod protenditur ante omnia arma, quod prius impugnat diabolus. Unde, prima petit campum dubia sub sorte duelli, pugnaturo fides. Hanc igitur sumite ut scutum, Galea enim est salus aeterna, cujus memoria et species mentem obvolvit, ne deficiat, et talibus armis sple
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑ ap̃ dm̃ qui eũ gratis colit .s. ñ cupidi¬
tate appetendi aliqͥd ab ip̃o p̃ter ip̃m. ł
impleat᷑. s timore. Possent .N. uideri q̃ o᷑ꝑa
legis ex side fierent. ut ꝓ eis sꝑarent eterna
de qͥbꝰ fides ẽ. ꝙ utiq ñ faciebant. s ex timo¬
re pene illa seruabant. uñ subdit. s qͥ fec̾it
ea uiuet in illis. Nait qͥfec̾it eã uiuet ĩ ea.
cũ p̾misiss lex ñ ẽ ex fide. ut intelligas legẽ
in ħ loco ꝓ ipsis oꝑibꝰ q̃ in illis obseruõnibꝰ
fiebant: positã. Qui aũt uiuebant in his
oꝑibꝰ. timebant utiq si ea ñ fecissent: lapi
Qͥ aũt ex fide iuuit. cũ hinc exierit. tunc
mag̃ habebit p̾sentissimũ p̃miũ. Ngͥ ex¬

Expanded text:
catur apud Deum, qui eum gratis colit, scilicet non cupiditate appetendi aliquid ab eo praeter ipsum, vel impleatur, sed timore. Posset enim videri quod opera legis ex fide fierent, ut pro eis sperarent aeterna, de quibus fides est, quod utique non faciebant, sed ex timore poenae illa servabant. Unde subdit: Sed qui fecerit ea, vivet in illis. Non ait qui fecerit eam, vivet in ea, cum praemisisset, lex non est ex fide, ut intelligas legem in hoc loco pro ipsis operibus quae in illis observationibus fiebant positam. Qui autem vivebant in his operibus, timebant utique, si ea non fecissent, lapidQui autem ex fide vivit, cum hinc exierit, tunc magis habebit praesentissimum praemium. Non
Abbreviated transcription (Latin):
Discant ã¬
ci etenses ut alii p̃eẽ s̃ ipsis in bonis opibꝰ
dando ingnistris. ñ cdico ad q̃lib. sed ad
sũptus neccĩos illis dari qi ddignũ erat
ut qͥ sp̃ualia tͣdebant. ñ uł deessent
carnalia. Apollo ep̃e fuit coruithioꝵ
qͥ pp̃ seditionẽ ꝯcitatã adu̾sũ se ã pseu¬
do apłis discesserat. cũ ⁊ ena socio suo ad
titũ cretensẽ epm̃. s corithiis iã seda¬
tis ꝑ epłas pauli mandat tito. ut pͥꝰ¬
ꝗͣ ueniat nicopolĩ p̃mittat eos ita sol¬
licite. ut nichil in mnatico illis desit.
ꝯsalutatores sigc̃. Saluta eos qͥ nos a. ñ
ficte. s in fide .i fideli affectu. Dem̃ ge¬
n̾alit̾ om̃s salutat dicens. Gr̃a dei sit
cũ om̃ibꝰ uob̾ ameN.

Expanded text:
Discant aCretenses, ut alii praeesse sibi ipsis in bonis operibus dando ministris. Non dico ad quaelibet, sed ad sumptus necessarios dari, quia dignum erat ut qui spiritualia tradebant, non illis deessent carnalia. Apollo episcopus fuit Corinthiorum qui propter seditionem concitatam adversum se a pseudoapostolis discesserat, cum Zena socio suo ad Titum Cretensem episcopum, sed Corinthiis jam sedatis per Epistolas Pauli, mandat Tito ut priusquam veniat Nicopolim, praemittat eos ita sollicite ut nihil in viatico illis desit. salutatores significat. Saluta eos qui nos amant, non ficte, sed in fide, id est fideli affectu. Deinde generaliter omnes salutat, dicens: Gratia Dei sit cum omnibus vobis. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
Precipe. Q fabulas deuita exerce te ad pi¬
etatẽ. ⁊ p̃cipe scientibꝰ hec eadẽ .s. ut fabłas
uitent. ⁊ se ex̾ceant. ⁊ doce nescientes. ut
similit̾ faciant. ⁊ ħ ita mature fac ꝙ nemo
ꝯu̾sationẽ exẽplo tiu ꝓficiant. esto exẽplo
qlico: in u̾bo. ut tuo exẽplo caute loqͣntur.
⁊ in ꝯu̾satione. honesta int̾ alios. in carita
dĩ ⁊ ꝓximmi. in fide. in casti. m̃tis ⁊ corporis.
Monet eũ ut ꝓfectus eiꝰ ꝑ om̃a exẽplũ eẽt
alii. ut in adolescente mirabilis uideret᷑.
⁊ grauis disciplina. ut actus eiꝰ excusarent
bescerent maiores natu. si ñ se exhiberent
iuxta formã hꝰ. ꝯu̾satiõe ⁊ moribꝰ graues. Ut
aũt ħ possis seruare. dũ uenio at .l. ut scrip¬

Expanded text:
cat: Fabulas devita, exerce te ad pietatem, et praecipe scientibus haec eadem, scilicet ut fabulas vitent, et se exerceant. Et doce, nescientes ut similiter faciant, et haec ita mature fac, quod nconversationem exemplo tui proficiant. Esto exemplum, dico, in verbo, ut tuo exemplo caute loquantur, et in conversatione honesta inter alios, in charitate Dei et proximi, in fide et castitate, mentis et corporis.Monet eum ut profectus ejus per omnia exemplum esset aliis, ut in adolescente mirabilis videretur et gravis disciplina, ut actus ejus excusarentretur, et erubescerent majores natu, si non se exhiberent juxta formam hujus conversatione et moribus graves. Ut autem haec possis servare, dum venio, att
Abbreviated transcription (Latin):
i. acerbi ad illas. ꝑħ rigorẽ dñii emoslit. ut
porestate qua ꝑreualet qͥs in dnãtu uxoris
ñ nimiis seu̾e
uat et uos Filii obedite paren¬
tibꝰ per̃ om̃a. hoc  placitũ

Expanded text:
 acerbi, ad illas. Per hoc rigorem dominii emollit, ut potestate qua praevalet quis in dominatu uxoris, non nimis severe utatur. Et vos filii, obedite parentibus per omnia; hoc enim placitu
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝑtimum est enĩ sta¬
tis fidem ꝑfectam. credentes oĩa ẽẽ mũ¬
da mundis. nec escaꝵ habundantie¬
uel uarietati. ⁊ diffentie ẽẽ studer.¬
dũ uñ subdit. ⁊ ñ escis. i. ñ in diffe

Expanded text:
Optimum enim esttis fidem perfectam, credentes omnia esse munda mundis, nec escarum abundantiae varietati, et differentiae esse studendum. Unde subdit: Et non escis, id est non diffe
Abbreviated transcription (Latin):
Q est sensꝰ. Gr̃a q̃ oĩa ꝑmittit soluendo
a lege. corifirmare cor debetis. ⁊ ñ stu¬
dere obseruationi uel affluentie esca¬
rum. q̃ ñ ꝓfuerunt ad salutẽ ambu¬
neudo. uel nuis affluendo. Abstinen
tia qui dem qͣ abstinet᷑ apecc̃o ꝓdest.
ciboꝵ uͦ illa custodia. nichil ꝑfuit.
s fides. Similit̾ habundare gr̃aꝵ
donis ꝓdest: uentrem uͦ obruere e¬
scaꝵ mole. nocet.
Iabemus enim altare

Expanded text:
Et est sensus: Gratia quae omnia permittit solvendo a lege confirmare cor debetis, et non studere observationi vel affluentiae escarum quae non profuerunt ad salutem ambunendo, vel nimis affluendo. Chrysost. Abstinentia quidem qua abstinetur a peccato prodest; ciborum vero illa custodia nihil profuit, sed fides. Similiter abundare gratiarum donis prodest; ventrem vero obruere escarum mole nocet. Habemus enim. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
s formã s. ac. ñ formã dĩ amittens. forma
serui accessit. ñ forma d̃ĩ discessit. Exinanisse¬
gͥ se est ab inusibslitatis sue magnitutine
se usibilẽ demonstrasse ꝑformã serui su¬
sceptã. Ꝙ.i. dignitate se exuit. dũ formam
serui sͥ unuit fornia dĩ. A ne putares for¬

Expanded text:
s, non formam Dei amittens. Forma servi accessit, non forma Dei discessit. Exinanivisse se ergo ab invisibilitatis suae magnitudine, se visibilem demonstrasse, per formam servi susceptam, quasi enim dignitate se exuit, dum formam servi sibi univit forma Dei. Et ne putares for
Abbreviated transcription (Latin):
mala pꝰ tergũ oportet ponere. ut in ea que
nob̾ ꝓmittunt᷑ intendamꝰ. Gnec ex p̃terita
uita. nec ex p̃senti delectari debemꝰ. Reuo¬
candꝰ est animꝰ a reꝯdendis cũ q̃dã delectatõe
p̃t̾itis mal. ⁊ cũ quadã ꝯcupiscentia fruendi.
ne redeamꝰ corde in egyptũ. Uitã gͥ p̃teritã
malã obliuisc̾e̾. si te delectauit aliq̃n uanitas:
ñ te mi delectet. Psequor dico. eo usq donec

Expanded text:
mala post tergum oportet ponere, ut in ea quae nobis promittuntur intendamus. Ergo nec ex praeterita vita, nec ex praesenti delectari debemus: revocandus est animus a recordandis cum quadam delectatione praeteritis malis, et cum quadam concupiscentia fruendi ne redeamus corde in Aegyptum. Vitam igitur praeteritam malam obliviscere, si te delectavit aliquando vanitas, non modo te delectet. Persequor, dico, eo usque donec
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾it ꝙ desid̾as. implearis. Sicut i. si uelles
ĩplere aliꝗ̃ sinũ. ⁊ nosti ꝗͣ magnũ est ꝙ dabit᷑
extendis sinũ ł sacci ł utris. ł alicuiꝰ rei. ⁊¬
extendendo facis capaciorẽ. sic d̃s diffe̾ndo
rem. extendit desideriũ. desid̾ando extendit
animũ. extendendo facit capacẽ. Desid̾emꝰ
gͦ. qr implendi sumꝰ. Hec ẽ uita nr̃a. ut desi¬
deraudo er̾ceam᷑. Tm̃ aũt nos exercet scm
desideriũ. qͣntũ desid̾ia nr̃a amputau̾imus

Expanded text:
venerit quod videas, implearis. Sicuti enim si velis implere aliquem sinum, et nosti quam magnum est quod dabitur, extendis sinum vel sacci vel utris vel alicujus rei: extendendo facis capaciorem: sic Deus differendo rem, extendit desiderium; desiderando, extendit animum; extendendo, facit capacem. Desideremus ergo quia implendi sumus. Haec est vita nostra ut desiderando exerceamur. Tantum autem nos exercet sanctum desiderium, quantum desideria nostra amputaverimus
Abbreviated transcription (Latin):
in hac tota serie facit apłs. pͥus alta cõ
intelligit᷑ filiꝰ. qͥ est suꝑior ⁊ excellentior
ꝑ q̃ se ⁊ise. Postea ad altiore oibꝰ gradũ
uenit dicens. qͥ cũ sit splen. dem̃ hu
rando reuertit᷑. sedet ad dex. ma. Sequit᷑.

Expanded text:
in hac tota serie facit Apostolus. Prius eniin hac tota serie facit Apostolus. Prius eniintelligitur Filius, qui est superior et excellentior ens, per quem; postea ad altiorem omnibus gradum venit, dicens, qui cum sit splendor. Deinde humrando revertitur, sedet ad dexteram majestatis.
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa eos subleuat gradus. ⁊ qualit̾ eos
ad ip̃m apicẽ pietatis fidei ꝙ nr̃e adduc̃.
ubi itẽ anteꝗͣ desic̾ent. ⁊ eos obscuritas oc¬
cuparet. uide quomͦ eos ad infiora reuo¬
cauit. Quandoꝙ i. q̃ st̃ humilitatis elo
humilibꝰ remanet. nec in excelsis ꝑdurat.
s ueluti qͥbꝰ cdã gradibꝰ. nc̃ ad alta fastigia
subleuat᷑. nc̃ ad infi̾ora declinat᷑. Sicut u.
qͥ infantulũ q̃piã ad excellentiora uuult
paulatĩ sensimq subrigere. gradatĩ hoc
facit. ab infi̾oribꝰ ad suꝑiora ꝯsendens.
Dem̃ cũ sursũ ꝑuen̾it: obscuritatibꝰ ac
defectionibꝰ eñ fatigari uidens. pꝰ alta
deponit eũ ad inferiora. quo respira¬
re. atq animũ retreare ualeat. Post itẽ
cũ refectꝰ fuerit. ad alia alta sustollit. Ita
humilia. ubiq magistri sin uestigia
ꝯsequens. nã ⁊ ip̃e sic faciebat. aliqͣndo
qͥdẽ in altiora discipłos suos subleuabat.
aliq̃n eos ad infiora imbecillitatis eoꝵ

Expanded text:
ostolica sapientia eos sublevat gradus, et qualiter eos ad ipsum apicem pietatis adducit, ubi item antequam deficerent et eos obscuritas occuparet, vide quomodo eos ad inferiora revocavit. Quandoque enim quae sunt humilitatis eloqhumilibus remanet, nec in excelsis perdurat, sed veluti quibusdam gradibus nunc ad altiora fastigia sublevatur, nunc ad inferiora declinatur. Sicut enim qui infantulum quempiam ad excellentiora vult paulatim sensimque subrigere, gradatim hoc facit ab inferioribus ad superiora conscendens, deinde cum sursum pervenerit, obscuritatibus ac defectionibus eum fatigari videns, post alta deponit eum ad inferiora quo respirare atque recreare animum valeat; post item cum refectus fuerit, ad alia alta sustollit: ita humilia, ubique magistri sui vestigia sequens: nam et ipse sic faciebat. Aliquando quidem in altiora discipulos suos sublevabat, aliquando eos ad inferiora, imbecillitatis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
pͣgationẽ. ⁊c̃. Postꝗͣ ostendit eiꝰ excellẽtiã
qua cuncta creauit. ⁊ gub̾nat. humili¬
tatis eiꝰ benignitatẽ cõm̃dat hic. Com¬
monet it. nos crucis mox ⁊ resurrõnis.
⁊ ascensionis. ubi ait. sedet. ⁊c̃. Hã ꝙ hic

Expanded text:
tera. Postquam ostendit ejus excellentiam qua cuncta creavit et gubernat, humilitatis ejus benignitatem hic commendat. Commonet enim nos crucis, mox et resurrectionis et ascensionis, ubi ait: sedet, etc. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
rp̃m õibꝰ altiorẽ: ⁊ oĩbꝰ eminentiorẽ. sicut
⁊ ꝑ dext̾am ñ dm̃ deformanit. s sumilitu¬
dinẽ honoris demonstrauit. ꝯsessus ił.
nichil demonstrat aliud: nͥ honoris eqͣ¬
litatẽ. ꝯtemplare sapĩam pauli. ĩmo ũ¬

Expanded text:
m omnibus altiorem et omnibus eminentiorem, sicut et per dexteram non Dominum deformavit, sed similitudinem honoris demonstravit. Confessus enim nihil demonstrat aliud, nisi honoris aequalitatem. Contemplare sapientiam Pauli, imo
Abbreviated transcription (Latin):
tatis sue. q̃ ñ nq̃ nor apparet gubuando.
ꝗͣ creando. Om̃a i. ꝯtinet bonitate⁊
tatẽ ꝯtinendi uoluit designare ꝑmeta¬
phoram illoꝵ. qͥ sñ ullo labore: uerbo:⁊
digito mouent aliqͥd ł efficiunt. ita xͦ
molẽ creature. magnitudinẽq sũ labo¬
re ꝯtinet ⁊ gubnat. Itẽ attende ꝙ cum
Tanꝗͣ facere ipse ñ poss si ei ñ porrexisset
pat̾ dexterã. ł tanqͣ aliꝙ instrum̃tũ fu̾it
patͥs oꝑantis. S si ab eo gub̃nant᷑ omĩa.
nõne ab ip̃o fc̃a sunt ͤ Non gͦ ut tu here¬

Expanded text:
tatis suae quae non minor apparet gubernando quam creando; omnia enim continet bonitate etatem continendi voluit designare, per metaphoram illorum qui sine ullo labore verbo vel digito movent aliquid vel efficiunt, ita Christus molem creaturae magnitudinemque sine labore continet et gubernat. Item, attende quod cum tanquam facere ipse non posset. Si enim porrexisset Pater dexteram, vel tanquam aliquod instrumentum fuerit Patris operantis; sed si ab eo gubernantur omnia, nonne ab ip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯunge q̃ laudas. In creaturis .a. deẽ aliqͥd
ꝙ inuenis in creatura. a creatore aruifice
ꝓcessit. In pͥmo gen̾e sumilitudinis .i. in
coeuis inuenis: ⁊ laudas coeuitatẽ. ꝓ coe¬
uitate: tͥhue dõ coet̾uitatẽ. ut coet̾nus
sit natꝰ ei: a quo natus. De alio ã sim
de eẽ in eo qͥ fecit hõem. ꝙ de hoĩe natũ
est hõ ẽ. ⁊ ꝙ de deo natũ ẽ. ñ id erit ꝙ ille
de quo natũ est: Totũ gͦ ꝙ laudabile ẽ
increaturis. qͥbꝰ aliqͥd deẽ. simul ẽ in crea¬

Expanded text:
unge quae laudas. In creaturis enim deesse aliquid  quia quod invenis in creatura a Creatore artifice processit. In primo genere similitudinis, id est in coaevis, invenis et laudas coaevitatem, pro coaevitate tribue Deo coaeternitatem, ut coaeternus sit natus ei a quo natus. De alio autem side esse in eo qui fecit hominem, quod de homine natum est, homo est, et quod de Deo natum est, non id erit quod ille de quo natum est? Totum ergo quod laudabile est in creaturis quibus aliquid deesse simul est in Crea
Abbreviated transcription (Latin):
nominibꝰ reiz temꝑaliũ. dix̃ candorẽ
lucis et̾ne. ⁊ hic ait. spendor głe. Coet̾¬
nus ẽ u. pat̾ filiꝰ. ⁊ coeuus ẽ splẽdor igni
ex qͣ ⁊ est. Igniꝯ u. lucẽ fundit. lux̃
ab ige fundit᷑. Qͥd it a quo existat. si q̃
de igne existit. ñ ignis de splendore. Pona
creaturis. ꝑ q̃ coet̾una in creatore astruamꝰ.
Silucernã accend̾e cupio. ñdũ ẽ ibi igns.
nec splendor mox ã ut accend̾o simulcũ
igne ⁊ splendor existit. Da mͥ ignẽ sñ splen¬
dore: ⁊ credo tͥ patr̃e fusse sñ filio. Dicta ẽ
a nob̃ ut dici potuit tanta res. illa tam̃:
ineffabilia st̃. Pot̃ gͦ semꝑ ẽẽ generans.⁊

Expanded text:
 dixit, candor est lucis aeternae. Et hoc ait, splendor gloriae. Coaeternus est enim Patri Filius, ut coaevus est splendor igni, ex quo et est. Ignis enim lucem fundit, lux ab igne funditur. Quid enim a quo existat si quaede igne existit, non ignis de splendore. Ponamcreaturis, per quae coaeterna in Creatore astruamus. Si lucernam accendere cupio, nondum est ibi ignis nec splendor; mox autem ut accendero, simul cum igne et splendor existit. Da mihi ignem sine splendore, et credo tibi Patrem fuisse sine Filio; dicta est a vobis ut potuit tanta res dici, illa tamen ineffabilia sint. Potest ergo semper esse generans, et
Abbreviated transcription (Latin):
tͥnitate gen̾anti coeternũ unigenitũ ẽ.
Increaturis .i. ñ ex eo tp̃r incipit gen̾a¬
cũ: ex qͦ generans. In creatore uͦ ñ pre¬
cessit genitor genitũ. ñee posst̃ gͦ cõꝑa¬
ri temꝑalia eternis integͣ colłõne. s cñ
possunt ex aliqͣ tenui ⁊ parua simili¬
tudine coena coet̾nis cõꝑari. Inuenia¬
mus itaq coeua. nã de script᷑is admone¬
m᷑ ad has similitudines. Legimꝰ .i. scͥp¬
tũ de ip̃a sapĩa. cancior est lucis et̾ne. Itẽ.
speculũ ẽ sine macula dĩ maiestatis. Eece

Expanded text:
Trinitate generanti coaeternum Unigenitum. In creaturis enim non ex eo tempore incipit generatum, ex quo generans; in Creatore vero non praecessit genitor genitum. Non possunt ergo comparari temporalia aeternis integra collatione, sed tamen possunt ex aliqua tenui et parva similitudine coaeva coaeternis comparari. Inveniamus itaque coaeva, nam de Scripturis monemur ad has similitudines. Legimus enim scriptum de ipsa Sapientia: Candor est lucis aeternae . Item, speculum est sine macula Dei majestat
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ acciꝑe. ⁊ si qͥd absurdũ fortasse
occurrerit ab acie m̃tis abig̾e. Ubiq
siqͥdẽ religioso nob̃ opꝰ ẽ intellectu. ma¬
xime uͦ ubi de deo ł loqͥmur aliqͥd. ꝑ
audimꝰ. qr nec ad loq̃ndũ digne de deo
lingua sufficit. nec ad ꝑcipiendũ p̃ualet
intellectꝰ. Multa ⁊. de dõ intelligimꝰ.
q̃ loqͥ penitꝰ ñ ualemꝰ. multa itẽ loqͥmͦ.¬

Expanded text:
debemus, et si quid absurdum fortasse occurrerit, ab acie mentis abigere, ubique siquidem religioso nobis opus est intellectu: maxime vero ubi de Deo vel loquimur aliquid, vel audimus, quia nec ad loquendum de igne, de Deo, lingua sufficit, nec ad percipiendum praevalet intellectus. Multa enim de Deo intelligimus quae loqui penitus non valemus. Multa ite
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ it pat̾. semꝑ filiꝰ de patre ẽ. Semꝑ
gͥ filiꝰ natus. semꝑ ẽ pat̾. semꝑ de illo yma¬
go. Ecce ñ potuisti coet̾na inuenire increa¬
turis. ⁊ inuenisti ooeua. quarũ ꝓportionẽ
intelligis coet̾riũ filiũ et̾no gignenti. Qd

Expanded text:
enim Pater, semper Filius de Patre est; semper igitur Filius natus, semper Pater est, semper de illo imago. Ecce non potuisti coaeterna invenire in creaturis, et invenisti coaeva. Quare proportione intelligis coaeternum Filium aeterno gignenti: quod
Abbreviated transcription (Latin):
net. castigat .i. castum facit corripien
quem recept᷑us est. in heditatem et̾nã
Sigͦ exeptus es apassione flagelloꝵ. ex¬
ceptus es anum̾o filioꝵ. Unicꝰ ille de pa¬
tris sub̾a. natus eqͣł pat̾. in formadĩ.
u̾bum qͦ facta sunt om̃ia ñ habebat
ubi flagellaret᷑. Ad hoc aũ carne m¬
dutus ẽ. ut sine flagello ñ eẽt. Qͥ gͦfla¬
gellat unicũ sine pecc̃o. relinqͥt adop¬
tiuũ qͥ est cũ pecc̃o. Unicꝰ sine pecc̃o ñ tñ
sine flagello exemplũ nob̃ ꝓposuit in
passionib siuuis. Nõ gͦ tͣbari debemꝰ cũ
aliqͥs sc̃s gͣuia ⁊ indigna patit᷑. si obliti
ñ sumꝰ que ꝑtuli̾t iustꝰ iustoꝵ sc̃s ꝙ scõꝵ
Lattende hic iusticiam ⁊ miscd̾iam d̾ĩ.
Iusticia ẽ in eo qd flagellat: mĩa. in eo
qd recipit. Atcende ⁊̃ qͦd ñ ait omĩs qui
flagellat᷑ fiagellat filiꝰ ẽ. s om̃is filiꝰ fla¬
gellat᷑ alit̃ enĩ nullus recipit᷑. Et q fla¬
gellat omnem filiũ. idõ ꝑseu̾ate usꝙ in

Expanded text:
net, castigat, id est castum facit corripiendpit, id est quem recepturus est in haereditatem aeternam. Si ergo exceptus es a passione flagellorum, exceptus es a numero filiorum. Unicus ille de Patris substantia natus aequalis Patri in forma Dei, Verbum quo facta sunt omnia, non habebat ubi flagellaretur. Ad hoc autem carne indutus est, ut sine flagello non esset. Qui flagellat unicum sine peccato, relinquit adoptatum qui est cum peccato? Unicus sine peccato, non tamen sine flagello, exemplum nobis proposuit in passionibus suis. Non ergo turbari debemus, cum aliquis sanctus gravia et indigna perpetitur, si obliti non sumus quae attende hic justitiam et misericordiam Dei: justitia est in eo quod flagellat, misericordia in eo quod recipit. Attende etiam quod non ait, omnis qui flagellatur filius est; sed omnis filius flagellatur. Aliter enim nullus recipitur. Et quia flagellat omnem filium, ideo perseverate usque in
Abbreviated transcription (Latin):
ad uiã ꝑueniunt. Nos a semꝑ ambule¬
mus in uia donec eo uenianiꝰ qͦ ducit
uia. Nusꝗͣ i illa remaneamꝰ. donec ꝑ¬
ducat uͥ maneamꝰ. atꝙ ita ⁊ q̃rendo ten¬
dimꝰ. ⁊ inueniendo ad aliqͥd ꝑuenimus.

Expanded text:
am viam perveniunt. Nos autem semper ambulemus in via donec eo veniamus quo ducit via; nusquam in illa remaneamus, donec perducat ubi maneamus, atque ita et quaerendo tendimus, et inveniendo ad aliquid pervenimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut it mors q̃n uenit resisti ei ñ pot̾.
sic ꝯtra uolentiã caritatis: nichil pot̾
mundꝰ. Eꝯtrario: data ẽ similitudo.
Quomͦ .n. mors ad auferendũ uiolen¬
tissima ẽ. sic caritas ad saluandũ uolen
deuites. qr iam hoꝵ p̃nuncii quidã suis
plures aũt ini fiune futurist. ⁊h est ꝙait
Ingrediebant᷑ .it. domos mulierũ ⁊ decipie¬
bant eas. Un subd̾. ⁊ captiuas ducunt.i
⁊ ꝑ eas uiros eaꝵ. ut diaboł pri euã sedux̃.
⁊ ꝑ eã adã. ł penetrant do .i. rimantur
ꝓprietatẽ cuiꝰꝙ. ⁊ qͥs ydoneos inueniunt
muliercłas dico: oueratas pec. ⁊ iõ erant
digne seduci: un subd̾. q̃ sedu. ua. desi qr

Expanded text:
Sicut enim mors quando venit ei resisti non potest, sic contra violentiam charitatis nihil potest mundus. Econtrario data est similitudo. Quomodo enim mors ad auferendum violentissima est, sic charitas ad salvandum violendevites, quia jam horum praenuntii quidam sunt; plures autem in fine futuri sunt. Haimo Ingrediebantur enim in domos mulierum, et decipiebant eas. Unde subdit: Et captivas ducunt,  prius Evam seduxit, et per eam Adam. Vel, penetrant domos, id est rimantur proprietatem cujusque, et quos idoneos inveniunt Mulierculas, dico, oneratas peccatis, et ideo erant dignae seduci. Unde subdit: Quae seducuntur
Abbreviated transcription (Latin):
fcõꝵ. Q potest ea mouere tam qͣm sua
facta. ꝑ semel uͦ qd̾ addit. notat se illa
sic mouere ut maneant. postea et̾nalit̾
scd̃m id immobilia erunt. Per semel
gͦ notat qͦd ult̾uis ñ st̃ mouenda. per
adhuc notat ea mouenda.

Expanded text:
cat: Potest ea movere, tanquam sua facta. Per semel vero quod addit, notat se illa sic movere, ut maneant, postea aeternalitsecundum id immobilia erunt. Per semel, ergo notat quod ulterius non sunt movenda, per adhuc, notat ea movenda.
Abbreviated transcription (Latin):
ad uos clare d. ꝑ malã cupiditatẽ ł timo¬
ditas ⁊ timor. Si cupis aliqͥd t̾renũ. hac in¬
trat diabolꝰ. sitimes aliqͥd t̾renũ. ⁊ hac intͣt
eisdẽ in ꝯtͣrio u̾sis: d̾̃s intrat. Si it. cupis reg¬
nũ celoꝵ: ⁊ times ignẽ gehenne. aꝑis ualuas

Expanded text:
o, per malam cupiditatem, vel timoditas et timor. Si cupis aliquid terrenum, hac intrat diabolus; si times aliquid terrenum, et hac intrat: eisdem in contrario versis, Deus intrat. Si enim cupis regnum coelorum, et times ignem gehennae, aperis valvas
Abbreviated transcription (Latin):
peccantẽ. Uñ salomon. Noli ẽẽ nimis ui¬
stus. qi ẽ qui perit in iusticia sua. Tẽꝑanda
est gͦ iusticia: ut im̾item dm̃ qͥ suffert ini¬
xp̃iano. ñ deb detineri. ⁊ fieri pridiana
Cicienda ẽ de corde anteꝗͣ occidat lur ista
postolꝰ ut ira ñ duret. qr si durat datirr
occõ diabolo. iratꝰ u. male cogitat. ⁊ sic se¬
diabolꝰ inserit. ut mala pagat. ũn subd̾.
Nolite. ⁊ c̃. łita meliꝰ. Soł i. splendor rõns.¬

Expanded text:
peccantem. Unde Salomon: Noli nimis justus esse, quia est qui perit in justitia sua . Temperanda est ergo justitia ut imitemur Deum qui suffert iniChristiano, non debet diu teneri et fieri pridiana: ejicienda est de corde antequam occidat lux ista postolus ut ira non duret, quia si durat, datur occasio diabolo. Iratus enim male cogitat, et sic diabolus se inserit ut mala peragat. Unde subdit: Nolite locum. Vel ita melius, sol, id est splendor r
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iracundiã mentẽ ur̃am deserat. qui cũ
ira nunꝗͣ habitat. ⁊siqͥs ñ uos irritat.
peccetis. ut ã ñ peccetis. quibꝰ habetis irasci
nisi uob: Quid ẽ .i. hõ penitens. nͥ homo ura¬
scens sibi: ut accipiat ueniã: de seip̃o exi¬
re desistatis. qr suꝑ hanc irã: ñ occidit sol

Expanded text:
per iracundiam mentem vestram deserat, qui cum ira nunquam habitat. Et si quis etiam vos irritat, peccetis. Ut autem non peccetis quibus habetis irasci, nisi vobis? Quid est enim homo poenitens, nisi homo sibi ut accipiat veniam, de seipso exire desistatis, quia super hanc iram non occidit sol
Abbreviated transcription (Latin):
uãi xͥ. qͥ ñ in infirmitate ut rt priꝰ. s in
gła ⁊ potestate ueniet. p̃mia daturꝰ scłm
m̾ta. qui in pͥmo aduentu adeo humił
fuit. ꝙ ñ solũ erudiuit. s ⁊ĩ dedit .i. tͣclidit
m̃daret in baptismo aculpa ⁊ pena.¬

Expanded text:
n in infirmitate ut prius, sed in gloria et potestate veniet, praemia daturus secundum merita, qui in primo adventu adeo humilis fuit. Quod non solum erudivit, sed dedit, id est tradidit mundaret, in baptismo a culpa et poena
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ abhominabile uideat᷑. Ut i. nichil ũ
uictor in usus suos ferret. s totũ in penã
luendã uocaret: ħ erat anathematizare.¬
ꝙ uulgo d̃a deuotare. Origo aũt hꝰ u̾bi ẽ
in greca lingua. ab his rebus q̃ uote ⁊ ꝑso¬

Expanded text:
et abominabile uideatur. ut enim nihil inde et abominabile uideatur. ut enim nihil inde uictor in usus suos auferret, sed totum in poenam luendam uoueret, hoc erat anathemare, quod uulgo dicitur denotare. origo autem huius uerbi est in graeca lingua ab his rebus, quae uotae et per
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Quare ħ : Q aliud euangelizans de
i. apłoꝵ. ⁊ ħ forte hõ carnali nebula p̃pe¬
ditus. ⁊ a fonte cõmuni ad ꝓpriã suã falsi¬
tatẽ reductꝰ possit facere. Nũ qͥd ⁊ angłs ͤ
Nere si angłs de ꝓpͥo fluens in paradyso ñ
eẽt auditꝰ. ñ p̃cipitarem᷑: in mortẽ. Media
aqua posita erat õibꝰ p̃ce ptũ dñi. aqua
qͦdãm publica erat. ⁊ sñ fraude. sñ labe.
sñ ceno fluebat. S uenit angłs de celo lap¬
sus. serpens fc̃s. qr insidiose iã uenenum
spargere cupiebat. ⁊ misit ueneñ de ꝓpͥo.
locutꝰ est de suo.gustate ⁊ eritis sic̃ dii
⁊ illi appetentes ꝙ ñ erant amiserunt ꝙ
acceꝑant. Hic uidendũ est qͦmodo dicat᷑
anathema. Hoc uerbũ ꝓ maledicto ponit᷑.
⁊ uulgo dr̃ deuotatio. Nã deuotare se q̃ꝗͣ:
nemo fere dicit. nͥ maledicens. Uñ illud
est. Panathematizauit eũ. ⁊ ciuitates eꝰ
⁊ uocatũ est nom̃ loci illiꝰ anathema. ħͥ
dictũ est. ut anathena detestabile aliqͥd

Expanded text:
sit. Quare hoc? Quia aliud evangelizans de  hoc forte homo carnali nebula praepeditus, etiam a fonte communi ad propriam suam falsitatem reductus, possit facere, nunquam et angelus. Vere, si angelus de proprio fluens in paradiso non esset auditus, non praecipitaremur in mortem: media aqua posita erat omnibus praeceptum Dei, aqua quodammodo publica erat, et sine fraude, sine labe, sine coeno fluebat. Sed venit angelus de coelo lapsus, species factus, quia insidiose jam venenum spargere cupiebat, et emisit venenum de proprio: locutus de suo; Gustate, et eritis sicut dii : et illi appetentes quod non erant amiserunt quod acceperant. Hic videndum est quomodo dicatur anathema. Hoc verbum pro maledicto ponitur, et vulgo dicitur devotatio. Nam devotare se quanquam nemo fere dicit nisi maledicens. Unde illud Et anathemauit eum et ciuitates eius: et uocatum est nomen loci illius Anathema. hinc ductum est, ut anathema detestabile aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
a romanis. qn susceptꝰ est in sociũ ⁊ cuiẽ
romanũ. uñ ⁊ paulus seciuẽ romanũ
appellat. Penula it. uestis erat ꝯsularis.
qͣ induebant᷑ ꝯsules romani. ingredien¬
tes curiã. de qͣ si q̃rit᷑ uñ paulo acciderit:
respondeo. romanos hanc habuisse ꝯ¬
suetudinẽ. qn moniarchiã totiꝰ orbis sͥ
acqͥrebant. ut q̾cũq gens cum pace ⁊
coronis eis occuriss. darent eis libertatẽ.
in tm̃ ut fr̃s illoꝵ dicerent᷑. ciuies q roma¬
ni appellarent᷑. dabant q potestatẽ edi¬
ficandi curiã. ⁊ hñdi ꝯsules. sicut ⁊ ip̃i
habebant. Pater gͥ panli de giscals opi¬
do iude. uibi nat fuerat. transbatis in
tharsum clicie. quodã tp̃i uenientibus
ronianis ꝑ ciliciã occurrit eis ip̃e cũ aliis
tharsensibꝰ. ut pote nobilis. exceper̃tꝙ eos.
cũ pace. tc̃ romani ꝯcesser̃t eis p̃dicta. ibiꝙ
pat̾ pauli penulã accepit. Post eꝰ mortẽ.
ob recordationẽ eiꝰ hanc uestẽ sͥ paulꝰ reti¬

Expanded text:
a Romanis quando susceptus est in socium et civem Romanum. Unde et Paulus se civem Romanum appellat. Penula enim erat vestis consularis qua induebantur consules Romani ingredientes in curiam. De qua si quaeritur unde Apostolo acciderit, respondeo Romanos hanc habuisse consuetudinem quando monarchiam totius orbis sibi acquirebant, ut quaecunque gens cum pace et coronis eis occurrisset, darent eis libertatem, in tantum ut fratres illorum dicerentur civesque Romani appellarentur, dabantque potestatem aedificandi curiam et habendi consules, sicut et ipsi habebant. Pater igitur Pauli de Giscalo oppido Judaeae ubi natus fuerat translatus in Tharsum Ciliciae, quodam tempore venientibus Romanis per Ciliciam occurrit eis ipse cum aliis Tharsensibus, utpote nobilis, exceperuntque eos cum pace. Tunc Romani concesserunt eis praedicta, ibique pater Pauli penulam accepit, post cujus mortem ob recordationem ejus hanc vestem sibi Paulus reti
Abbreviated transcription (Latin):
lectionis ⁊ discretionis. noli itaq et. d.n
nec erubescend̾ eẽ in ꝓfessione. Ñ est it. uñ
tñ apparuit ds̃. ⁊ si crucisixꝰ est. tñ resur¬
rexit a mortus. ⁊ multis uidentibꝰ susci¬
piente nube eũ in celũ ascendit. Ubigͦ
putat᷑ imbecillitas. ibi apparet potentia

Expanded text:
lectionis et discretionis, noli itaque erubescnec erubescendum esse in professione. Non est enim unde resurrexit tamen a mortuis, et multis videntibus suscipiente eum nube, in coelum ascendit. Ubi ergo putatur imbecillitas, ibi apparet potentia.
Abbreviated transcription (Latin):
ulieres. Loq̃ns de diaconis. int̾serit d̾ mu¬
lieribꝰ ordinandoꝵ. docens qͣles debeant eẽ
Ait gͦ. mulieres ordinandoꝵ similit̾ opor¬
tet ẽẽ pudicas m̃te ⁊ corꝑe. ñ detrahentes.
necessarii ñ sunt collendi. Inota ꝙ cũ sc̃m
p̾cipit creari ep̃m. ⁊ cliaconũ utiq plebẽ
gradu sunt. uul̃t eẽ sine cͥmine. ut munda
loquit᷑: dicunt diaconas deb̾e ordinari.
ꝙ ꝯtra autoritatẽ est. Diacones. pꝰ int̾posi¬
tionẽ de mulieribꝰ. it̾m de diaconis dicit.
diacones ⁊̃ sint uiri uniꝰ ulxoris. ꝗͣ deus de¬
creuit homini. cũ qua benedr̃. ñ cũ soda.¬

Expanded text:
ulieres, loquens de diaconis interserit de mulieribus ordinandorum, docens quales debeant esse. Ait ergo: Mulieres ordinandorum, similiter oportet esse pudicas, mente et corpore, non detrahentes, necessarii non sunt tollendi. Et nota quod cum sanctum praecipit creari episcopum et diaconum, utique plebem gradu sunt, vult esse sine crimine ut munda loquitur, dicunt diaconas debere ordinari: quod contra auctoritatem est. Diacones, post interpositionem de mulieribus, iterum de diaconis dicit: Diacones sint viri unius uxoris, quam Deus decrevit homini, cum qua benedicitur, no
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝙ ubiꝙ orandũ sit. nc̃ dicit᷑ ꝙ docendi
offm̃n: solis uiris ꝯueniat. ⁊ quales ad illud
rat. cũ õisub .s. ñ erecta. ⁊ hmodi. Docere ã
uirũ in eccła mulieri ñ ꝑmitto. sin. loqͥtur
fabulet᷑ cũ uicina. Ecce ñ solũ habitũ hu¬
nulẽ ⁊ honestũ hr̃e mulierẽ docuit uerũ

Expanded text:
 ubique orandum sit; nunc dicit quod docendi officium solis viris conveniat, et quales ad illud tione, id est non erecta, et hujusmodi. Docere autem virum in Ecclesia, mulierem non permitto. Si enim loquitur confabuletur cum vicina. Ecce non solum habitum humilem et honestum habere mulierem docuit, verum
Abbreviated transcription (Latin):
scłoꝵ pͥn. ⁊ po. q̃ sunt in celis Non sane
feriora ab eis discat. qͥ stabilit̾. ⁊ in cõmu¬
tabilit̾ nouit oĩa. ht̃ aũt nuntios pp̃nos.¬
⁊ p̃p ipsos qr eis bonũ ẽ dõ assist̾e. ut eũ de
inferioribꝰ ꝯsulant. ⁊ iussis eiꝰ obediant. N
latuit eos mysteriũ regni celoꝵ. ꝙ oportu¬
no tp̃r reuelatũ ẽ ꝓ salute nr̃a. quo ex hac
ꝑegrinatione lib̾ati: eoꝵ cetui ꝯiunganuir.

Expanded text:
s, quae sunt in coelestibus. Non sane feriora ab eis discat qui stabiliter et incommutabiliter novit omnia. Habet autem nuntios pro ipsos, quia eis bonum est Deo assistere ut eum de inferioribus consulant, et jussis ejus obediant. Non latuit eos mysterium regni coelorum quod opportuno tempore revelatum est pro salute nostra, quo ex hac peregrinatione liberati eorum coetui conjungamur.
Abbreviated transcription (Latin):
s ab angłis laudat᷑ in celo. herodes ꝑseqͥt᷑.
s̾ magi adorant. ignorant pharisei. s
stella demonstrat. baptizat᷑ a seruo. s uox
tonantis patris audit᷑. timet pati. s spõte
ad passionẽ uenit. uult transferri calicẽ.
s petrũ qui calicẽ timebat: accusat. Quid

Expanded text:
sed ab angelis laudatur in coelo; Herodes persequitur, sed magi adorant; ignorant Pharisaei, sed stella demonstrat; baptizatur a servo, sed vox tonantis Patris auditur; timet pati, sed sponte ad passionem venit; vult transferri calicem, sed Petrum qui calicem timebat accusat. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
dit baptismũ: ñ enĩ dicit. ñ ẽ ultrape¬
nitentia uel remissio. s hostia .i. crux
scd̃a. qr una suffecit. uolens ne ultra
hoc expectemꝰ s peniteantꝰ. Terribiłaũ.¬
q̃dam t̾ribilis expectatio uidicii. Hec pe¬
na int̾im ẽ. &e ignis emulatio .i. infesta¬
ꝯuictꝰ. sine ulla misatione moritur. mor

Expanded text:
dit baptismum; non enim dicit: Non est ultra poenitentia vel remissio, sed hostia, id est crux secunda quae una suffecit, volens ne ultra hoc exspectemus, sed poeniteamus. Terribilis aquaedam terribilis exspectatio judicii; haec poena interim est, et ignis aemulatio, id est infestaconvictus, sine ulla miseratione moritur, mort
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓphetis qͥ int̾pretant᷑ scripturas. qui ex¬
planant legẽ. Priores qͥd ẽ ꝓphete p̾scier̃t
olim de gentibꝰ ꝙ uocande eẽnt ⁊ furure
participes doni d̾i. Hoc .u. significauer̃t
in multis script᷑e locis. s ħ latuit eos ꝙ per

Expanded text:
 novis qui interpretantur Scripturas, qui explanant legem. Priores quidem prophetae praescierunt olim de gentibus quod vocandae essent et futurae participes dono Dei. Hoc enim significaverunt in multis Scripturae locis; sed hoc latuit eos quod
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊̃ fidem ⁊ dicõnẽ dedit. de quibꝰ nulli est
imulla cã est medicme. Siuent de celo
magnꝰ medicꝰ. magnꝰ ꝑ totũ orbẽ terre iace¬
bat egrotꝰ. Ipse egrotus: genꝰ humanũ est. ꝙ
totũ ꝑierat. ex quo peccatit unꝰ ii qͦ erat totũ
s uenit un sñ peccõ: qͥ saluos fac̾et a peccato.
Uenit it. filiꝰ hoĩs q̃rere ⁊ saluare ꝙ ꝑierat.

Expanded text:
 fidem et dilectionem dedit de quibus nulli est et nulla causa est medicinae. Si venit de coelo magnus medicus, magnus per totum orbem terrae jacebat aegrotus. Ipse aegrotus genus humanum est, quod totum perierat, ex quo peccavit unus, in quo erat totum; sed venit unus sine peccato, qui salvos faceret a peccato. Venit enim filius ho
Abbreviated transcription (Latin):
uñ. uocabis nom̃ eiꝰ iũm. Quare. Audi.
Ip̃e .. saluũ faciet ppłm suũ. Unde: Apecc̃is
eoꝵ. ¶ Nunqͥd ad istũ ppłm ꝑtinent par¬
uuli÷ Ptinent plane. Sic credite. cum ista
fide paruulos ad gr̃am xͥ portate. Qͥd iͥ
dicis. sanꝰ est. ñ ht uiciũ: Quare cum illo
curris ad medicũ. si ñ ht̃ uiciũ. Si sanꝰ eẽt:
ñ clamaret uĩc. sinite paruulos uenire
est. ⁊ ñ una tm̃ s om̃i. qr hic ⁊ in fut᷑o saluat.

Expanded text:
udi: Ipse enim salvabit populum suum . Unde? a peccatis eorum . Nunquid ad istum populum pertinent parvuli? pertinent plane. Sic credite cum ista fide parvulos ad gratiam Christi portare. Quid mihi dicis: sanus est; non habet vitium; quare cum illo curris ad medicum, si non habet vitium? Si sanus esset non clamaret Jesus: Sinite parvulos venire est
Abbreviated transcription (Latin):
apłi implorare ueniã onesimo: ap̃ phile¬
monẽ. Modꝰ talis. Priꝰ salutat eũ cũ uxo¬
re ⁊ filio. dem̃ agit gr̃as dõ de bonis eoꝵ.
cõm̃cdans fidẽ ⁊ caritatẽ eoꝵ. Postea phy¬
lemonẽ obsecrat. cũ ei imꝑare poss. ut
onesimo parcat. ⁊ gr̃as dõ agat. qi talẽ
eũ recepit. ut ñ seruũ estimet. s dilectis¬
simũ fr̃em. Dem̃ dicit ut paret sͥ ho

Expanded text:
veniam Onesimo apud Philemonem. Modus talis est, prius salutat eum cum uxore et filio; deinde agit gratias Deo de bonis eorum, commendans fidem et charitatem eorum, postca Philemonem obsecrat, cum ei imperare posset, ut Onesimo parcat, et gratias Deo agat, quia talem illum recepit, ut non servum existimet, sed dilectissimum fratrem. Deinde dicit
Abbreviated transcription (Latin):
taq. Q. ⁊ quia lex custodiebat ad fidem.
primens. ⁊ ad recta dirigens. timore pe
ant᷑ corda dũ tenera studiis erudit᷑ infan
ppło lastuuenti ad instar pedagogi appo¬
fita ẽ. ut custodiret eos. ⁊ fut᷑e fidei p̃para¬
ret. Ecce honor legis q custodunt ut pe¬
dagogꝰ. s ħ ñ est magnũ. qr pueroꝵ est ñ
adultoꝵ. Pedagogꝰ nr̃ fuit dico: ⁊ ħ in xͦ.¬

Expanded text:
t: Et quia lex custodiebat ad fidem. primens, et ad recta dirigens timore poenantur corda, dum tenera studiis eruditur infanpopulo lascivienti ad instar paedagogi apposita est ut custodiret eos, et futurae fidei praepararet. Ecce honor legis, quia custodivit ut paedagogus: sed hoc non est magnum, quia puerorum est non adultorum. Paedagogus fuit no