comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beatus dauid om̃a eẽdo reddenda quae fuerint legitimedun¬
taxat &iam intribu lationȩ ꝓmissa cum dixissec do. seddã
tibi uota mea quaedistinxerunt labia mẽa continuo sub¬
didit: & locutũ est os meũ intribulationemea : Nam & in
catie : Sicȩ excunt ꝑ labiatua custo dies & facies quemadmodũ
s tatim ut uoueris uotũ dño nontardabis redderilludo pu
tt ao nsquecpueris redde honum est non uouere qua uouisse
& non soluer Pro inde licitanũ rerum usus iucte dui canpe¬
rantia geritur. donec rei lecita erenuntiatio non mouetur :¬
& quandiu non tenetur ex utriusq: id est ex mariti uxorisq
consensu ꝑ petua continentiȩ ꝓmissio : non est in licita coniugalis
admixtio : scriptũ est enim : Siduxeris uxorem ripeccast. &
sinupserit uirgo fipeccauit : uerũ tamcũ non peccet uirgo
qua enubit. inuent aliqua uirgo peccaresi nupserit : Nenim
peccat uir gonubens si uirginitatẽdo prius quã nubert

Expanded text:
beatus David omnia esse Deo reddenda, quae fuerint legitime dunbeatus David omnia esse Deo reddenda, quae fuerint legitime duntaxat etiam in tribulatione promissa, cum dixisset Deo: Reddam tibi vota mea quae distinxerunt labia mea, continuo subdidit: Et locutum est os meum in tribulatione mea . Sed et in catum. quae exeunt per labia tua custodies, et facies quemadmodum aste: Statim ut uoueris uotum: domino, non tardabis reddere illud. tu itaque quae uoueris redde. bonum est non uouere quam uouisse et non soluerrantia geritur, donec rei licitae renuntiatio non vovetur, et quandiu non tenetur ex utriusque, id est ex mariti uxorisque consensu, perpetua continentiae promissio, non est illicita conjugalis admixtio . Scriptum est enim: Si duxeris uxorem, non peccasti; et si nupserit virgo, non peccavit . Verumtamen cum non peccet virgo quae nubit, invenitur aliqua virgo peccare si nupserit: non enim peccat virgo nubens, si virginitatem Deo priusquam nuberet
Abbreviated transcription (Latin):
inter opera carnis idembeatus apłs fornicationẽ immunditua
luxoriamq dinumerat In quorũ conclusionedicit : Qm̃ qui
talia agunt regnũdi non consequentur : Praemonet &iam
ne iugeat multos exhis qui ante peccauerunt & non eger unt
poenitentiã super immunditia & fornicatione & impudicitia
quam gesserunt : Igit᷑ quia dequalitateconiugii qđ dñsdona¬
uit diximus illudest consequenter tota sollicitudine ꝑ tractan¬
dum quidnam ura e uoluntatis prȩfixerit siquanunc potuit
os sed euotio : Neq enim quia rebus ado concessis usus homi¬
nibus non interdicitur. ideo debethomo qđ uoueritdõ non
reddere : cumscriptũ sit sd datibi uota mea quae
dist inxerunt labiamea : & nequis quã sibi uellet excusa¬
tionen tribulationis ad frustrandaelicentiã promĩssionis
as sumere nec seput aret uoti reum si dixisset aliquid uo¬
uendũ non uoluntate s ed tribulatione compulsum docenr

Expanded text:
inter opera carnis idem apostolus Paulus fornicationem, immunditiam, inter opera carnis idem apostolus Paulus fornicationem, immunditiam, luxuriamque dinumerat; in quorum conclusione dicit: Quoniam qui talia agunt regnum Dei non consequentur . Praemonet etiam ne lugeat multos ex his qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam quam gesserunt. vit, diximus, illud est consequenter tota sollicitudine pertractandum, quidnam vestrae voluntatis praefixerit si qua tunc potuit esse devotio. Neque enim quia in rebus a Deo concessis usus hominibus non interdicitur, ideo debet homo quod voverit Deo non reddere, cum scriptum sit: Reddam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea . Et ne quisquam sibi vellet excusationem tribulationis ad frustrandae licentiam promissionis assumere, nec se putaret voti reum, si se dixisset ad aliquid vovendum non voluntate sed tribulatione compulsum, docens
Abbreviated transcription (Latin):
tisq neglexcrint : Si uero quis intentus operib: bonis tantã
eruauerit in uxore temperiem ut filiorum pereandorum
causa tantũ mõdo misceatur uxori. multa laude talis est ꝓcul¬
dubio dignus siquis hocnrir potest implere tem poribus. for¬
nicatio tamen numquã potest eẽ sine graui crimine. Inqua
licet non dubitemus dam nabiliter peccare hominen ab ix ore
disiunctũ damnabilius tamen fornicari existimo coñiugatũ:
Vtrumq autẽ scriptura scã iudicandũ & regno dĩ ꝓnuntit
alienum : scriptũ namq est in epistola adhebreos quia for¬
nicttorer &adulteros i adicabit dr̃ & in epistola quan ad co¬
rinthios scripsit a postolus dicitur Nolite errare neq fer¬
nicari neq idolis seruientes neq adulteri neq mollesna
masculorum concubitores Neq fures Neq auari neq: ebrios¬
neq maledici neq rapaces regnumdĩ possidebunt : Rursus

Expanded text:
tisque neglexerint. Si vero quis intentus operibus bonis tantam tisque neglexerint. Si vero quis intentus operibus bonis tantam servaverit in uxore temperiem, ut filiorum procreandorum causa tantummodo misceatur uxori, multa laude talis est proculdubio dignus, si quis hoc nostris potest implere temporibus. 10. Fornicatio tamen nunquam potest esse sine gravi crimine, in qua licet non dubitemus damnabiliter peccare hominem ab uxore disjunctum, damnabilius tamen fornicari existimo conjugatum. Utrumque autem Scriptura sancta judicandum, et a regno Dei pronuntiat alienum: scriptum namque est in Epistola ad Hebraeos: Quia fornicatores et adulteros judicabit Deus . Et in Epistola quam ad Corinthios 147 scripsit Apostolus, dicitur: Nolite errare: neque fornicarii, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosneque maledici, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Rursus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi coniugi seruat maritalis caritas fidem in qua non potest mare¬
talis infirmitas custo dire temperiem : & si nuptialis in uxor mo¬
destia nontenetur. anupti alitamen fide nulla immoderatione
disceditur: Retenta ergothorifides maculam diluit quã
contrahit in firmitas carnis si mulieri non misceatur alteri :
Quis quis non prosola generatione sed &ĩam propter fragilita¬
tem carnis suȩ miscetur ixori. quia &si prȩfixum concumbendi
modum transit tamen coniugalom terminũ non excedit. &
licet contrahat carnalis infirmitas culpam: Inpetrat tamen
nuptialis integritas ueniã : Accipit ergotalis indulgentia
non pro eo quod ab una debitũ coniugaleplus quam oportet
exigit sed quia una legitima accepta contentus alterã non
requirit si tamen non desint miseri cordia eopera quae tantũ
ialent in relegionex p̃iana ut non solum qui coniugus utunt᷑
aut qui continentes sunt sed &iam uirgines ad prȩmum uirgi¬
nitatis peruenir enon possint siopera misericordiae carita¬

Expanded text:
uia ipsi conjugi servat maritalis caritas fidem, in qua non potest maritalis infirmitas custodire temperiem; et si nuptialis in uxore modestia non tenetur, a nuptiali tamen fide nulla immoderatione disceditur. contrahit infirmitas carnis, si mulieri non misceatur alteri, quisquis non pro sola generatione, sed etiam propter fragilitatem carnis suae miscetur uxori; quia etsi praefixum concumbendi modum transit, tamen conjugalem terminum non excedit; et licet contrahat carnalis infirmitas culpam, impetrat tamen nuptialis integritas veniam. Accipit ergo talis indulgentiam, non pro eo quod ab una debitum conjugale plus quam oportet exigit , sed quia una legitime accepta contentus, alteram non requirit. Si tamen non desunt misericordiae opera, quae tantum valent in religione Christiana, ut non solum qui conjugiis utuntur, aut qui continentes sunt, sed etiam virgines ad praemium virginitatis pervenire non possint, si opera misericordiae carita
Abbreviated transcription (Latin):
Damnabilis est qui substantia saeculi malẽutitur  sed
damnabilior qui spitalib: donis supobus effertur:
sublimitas xpĩani : & tanto magis inte cognoscedigratiã
crescere : quanto magis tibi humilitatem cordis uideris
abundare: quam ut semper habeas. in quaut semꝑ ꝓficias
cumtimore & tremore tuam salutem operare : Nec lectio
desit operib: bonis nec bona opera desint studio lectionis
Bona coram dõ & hominib: prouide in scripturis sc̃ir
studiumtui cordis impede & ibiquis fueris quis sis
quiq debeas eẽ cognosce: Adhas si humilis mitis accesse¬
ris : ibi ꝓfecta lui an .or &pixo enien ten gratiã quapotest
elisus surgere : & comitantem quauiam recti queat ltinri
currere & sub sequentem ualeat qua ad regni cȩlestis
beatitudinem per uenire :
Scam multumq: in xp̃o uenerabilem matrem urãm quaetu
spitali studio xp̃i anafide & uerematerna caritate con¬

Expanded text:
Damnabilis est qui substantia saeculi male utitur, sed Damnabilis est qui substantia saeculi male utitur, sed damnabilior qui spiritalibus donis superbus effertur. sublimitas Christiani, et tanto magis in te cognosce Dei gratiam crescere, quanto magis tibi humilitatem cordis videris abundare. Quam ut semper habeas, in qua ut semper proficias, cum timore et tremore tuam salutem operare. Nec lectio desit operibus bonis, nec bona opera desint studio lectionis. Bona coram Deo et hominibus provide. Scripturis sanctis studium tui cordis impende; et ibi qui fueris, qui sis, quique debeas esse cognosce. Ad has si humilis et mitis accesseris, ibi profecto invenies, et praevenientem gratiam, qua potest elisus surgere; et comitantem, qua viam recti queat itineris currere; et subsequentem, qua valeat ad regni coelestis beatitudinem pervenire. 13. Sanctam multumque in Christo venerabilem matrem vestram, quae tuo spiritali studio Christiana fide et vere materna caritate con
Abbreviated transcription (Latin):
& ibi adiecit : ds est enim qui operatur in uobis & uelle &
posseꝓbona uoluntate : ut ad dm̃ quoq ueniamus curri¬
mus &ideo currimus quia currere uolumus : Sed ne
nr̃is: idem nos informat apłr dicens : Non uolentis
neq currentis sed misgentis est dĩ : Quocircaut in his
bonis quae ado accepisti ꝑmaneas & ꝓficias. ut nec inuia
remaneas nec retro redeas. nec indexterã sinistri ue
diuertas: quicquid habes bonã euoluntatis elbone
operationis dõ assigna quidedit Ripsum humilte rbga
ut & conseruet & augeat quoddo nauit : Nihil tibi boni
tamquamtuum assignes ne non accipias qđ acciperepotoras
& quod acteperas perdas : Detestabilis est enim cordis
hun ani superbia qua facit homo qđ dr̃ in hominibus
dar inat : Sed illa detestabilior quasibi tribuithomo qđ
dr̃ hominib: donat : Tanto enim deterioris tenetur iste
suꝑbi aereus  quanto in meliorib: donis existit ingratus:

Expanded text:
et ibi adjecet ibi adjecpro bona voluntate. Ut ad eum quoque veniamus, currimus; et ideo currimus, quia currere volumus. CAP. VIInostris, idem nos informat Apostolus dicens: Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei . 11. Quocirca, ut in his bonis quae a Deo accepisti permaneas et proficias; ut nec in via remaneas, nec retro redeas, nec in dexteram sinistramve divertas, quidquid habes bonae voluntatis, vel bonae operationis, Deo assigna, qui dedit, et ipsum humiliter roga ut et conservet et augeat quod donavit. Nihil tibi boni tanquam tuum assignes, ne non accipias quod accipere poteras, et quod acceperas perdas. Detestabilis est enim cordis humani superbia, qua facit homo quod Deus in hominibus damnat; sed illa detestabilior qua sibi tribuit homo quod Deus hominibus donat. Tanto enim deterioris tenetur iste superbiae reus, quanto in melioribus donis existit ingratus.
Abbreviated transcription (Latin):
tia ipsius el euat. & ut ineternum ꝑmaneant ipsagratia
uiuificat & conseruat : Huius gratiae adiutorium sen¬
per est nobis ado poscendum : s ed neipsum quod poscimus
nr̃is uiribus as signemus neq enimh aberi potest ipse
saltim orationis affectus nisi diuinitus fuerit attribu¬
tus. Vt ergo desideremus adiutorium gratiae : hoc ipsũ
quoq: opus est gratiae. ipsanamq incipit in fundi. ut
incipiat posci: ipsa quoq: amplius infunditur cũposcor¬
tibus datur : Quis uero potest gratiam poscere nisi uelit
sed nisi in eo ds̃ ipsam uoluntaten operetur. uelle nuillate¬
nus poterit: Propter quod beatus apłr non solum bona
opera hominum sed &iambonã uoluntatem dm̃ in nobis
o berari testatur dicens: ds est enim qui operatur in uõb
& uelle & ꝑ ficere ꝓbona uoluntate: Hoc est qđ sollici¬
tudinem fidelibus humilitatemq cõmendans prȩmisit di¬
cens: Cumtim ore & tremore uestramsalictem operemini.

Expanded text:
tia ipsius elevat; et ut in aeternum permaneant, ipsa gratia tia ipsius elevat; et ut in aeternum permaneant, ipsa gratia vivificat et conservat. CAP. VII. Gratia Dei seper est nobis a Deo poscendum, sed ne ipsum quod poscimus nostris viribus assignemus: neque enim haberi potest ipse saltem orationis affectus, nisi divinitus fuerit attributus. Ut ergo desideremus adjutorium gratiae, hoc ipsum quoque opus est gratiae. Ipsa namque incipit infundi, ut incipiat posci; ipsa quoque amplius infunditur, cum poscentibus datur. Quis vero potest gratiam poscere, nisi velit? sed nisi in eo Deus ipsam voluntatem operetur, velle nullatenus poterit. Propter quod beatus Apostolus, non solum bona opera hominum, sed etiam bonam voluntatem Deum in nobis operari testatur dicens: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et perficere pro bona voluntate . Hoc est, quod sollicitudinem fidelibus humilitatemque 189 commendans, praemisit , dicens: Cum timore et tremore vestram salutem operamini;
Abbreviated transcription (Latin):
donationis munere accipers: Non hoc hominidat natura
sed gratia : Non hoc ex qualitate conditionis humanaehabe¬
tur sed exbenigñita ediuinae in luminationis ad quiritus
Homo quidem sic adõ factus st ut haechaberepossit. sed hȩc¬
habere non potest nisidono dĩ miserantis acceperit : Nam
& oculus sic factus est ut uiderelu men possit. sed uidere
non potest nisi se illi lume infuderit : Quo dergo uidet
oculus beneficiũ est luminis. quo si caruerit cȩcur remane¬
bit intenebris : Non omne quod aliquid eẽpatest iam hoc
est quod eẽ potest cui naturaliter hoc est esseposse quod
semꝑ est: Hic autem unus dr̃ ipsatrinitas est id est pater &
solus anullo creatus est : omnia uero qm̃ ab illo cyeata sunt
non deillonaturalitor & decrimento subiacent & cremeto
Vit ergo qua ed am indeteriora non recidant : gratia eius
gubernat : & ut quaedam ad meliora conscendant gra¬

Expanded text:
donationis acciperes: non hoc homini dat natura, donationis acciperes: non hoc homini dat natura, sed gratia; non hoc ex qualitate conditionis humanae habetur, sed ex benignitate divinae illuminationis acquiritur. 9. Homo quidem sic a Deo factus est ut haec habere possit, sed habere non potest nisi dono Dei miserantis acceperit: nam et oculus sic factus est ut videre lumen possit, sed videre non potest nisi se illi lumen infuderit. Quod ergo videt oculus, beneficium est luminis; quo si caruerit, caecus remanebit in tenebris. Non omne quod aliquid esse potest, jam hoc est quod esse potest, nisi cui naturaliter hoc est esse posse quod semper est. Hic autem unus Deus ipsa Trinitas est, id est, Pater,solus a nullo creatus est. Omnia vero, quoniam ab illo creata sunt, non de illo, naturaliter et detrimento subjacent et cremento. Ut ergo quaedam in deteriora non recidant, gratia ejus gubernat; et ut quaedam ad meliora conscendant, gra
Abbreviated transcription (Latin):
abuntia enimdiuitiarũ suarũ gloriantur : qui sic diue¬
tias suas diligunt . ut in ipsis summambeatitudinis collocent¬
in  sua uero uirtute confidunt. qui siccontemnunt di¬
uiias ut ipsum contemptum uirib suis assignent. Acper
hoc utmiq superbi sunt: illi quia indiuitus confidunt non
indo illi autem quia quod diuitias spernunt sibi uolunt
as signare non dõ illi quia quodbene diligi non potest male
diligunt istiquia quod benes perni potest non benesper¬
nunt : Ac per hoc illi malum male faciunt: isti bonum male
operantur : Proinde qñ dño inte miser icorditer operante
iam didicisti in abundantia diuitiarũ tuarum non gloriari
hoc super est ut non confidas inuirtute tua id est ne deputes
uirib: tius quod saeculi facultates diuitiasq. contennis.
quodhonores mundi ꝓnihilo ducis. qđ desiderio regni cae¬
lestis accenderis. quoduiã mandator umdi currere delecta¬
ris: Haec enim om̃a nullatenus haberes :nis. a do gratuitae

Expanded text:
antia enim divitiarum suarum gloriantur, qui sic divitias suas diligunt, ut in ipsis summam beatitudinis collocentin sua vero virtute confidunt, qui sic contemnunt divitias, ut ipsum contemptum viribus suis assignent; ac per hoc utrique superbi sunt: illi, quia in divitiis confidunt, non in Deo; isti autem, quia quod divitias spernunt, sibi volunt assignare, non Deo: illi, quia quod bene diligi non potest, male diligunt; isti, quia quod bene sperni potest, non bene spernunt; ac per hoc, illi malum male faciunt, isti bonum male operantur. 8. Proinde quoniam, Domino in te misericorditer operante, jam didicisti in abundantia divitiarum tuarum non gloriari, hoc superest ut non confidas in virtute tua, id est ne deputes viribus tuis quod saeculi facultates divitiasque contemnis, quod honores mundi pro nihilo ducis, quod desiderio regni coelestis accenderis, quod viam mandatorum Dei currere delectaris. Haec enim omnia nullatenus haberes, nisi a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
nihil praeter illum est : Si quiergo rerum temporaliũ & mu¬
tabilium amore contempto in illius dilectionem transeiuit ::
in ipso erunt pleni in quonihil indigetur : In eo securi In
quonihil metuitur : In eouere semperq gloriosi cuius
uera & sempiter nagloria nec aufertur nec minuitur nec
augetur : Quis non illius uit aedesiderio p̃sentenuitã despi¬
ciat: quis non illius abundantia e delectamento diuctias
temporis labentis exhorreat: quis non illius regnidilec
accipiemus si huic nos uitae mortuos estimem us. Rillar
diuitias tunc possidebimus si hic pauperes spũ uiciamus
& ad illius regniculmen tunc ꝑueniemus sihic humilitate
quam ds ille magister docuit uero cordeteneamur : Talib:
uita ura abscondita est cum xp̃o indõ : Cumxp̃s apparuerit¬

Expanded text:
nihil praeter illum est. 5. Si qui ergo, rerum temporalium et munihil praeter illum est. 5. Si qui ergo, rerum temporalium et mutabilium amore contempto, in illius dilectionem transeunt, in ipso erunt pleni, in quo nihil indigetur; in eo securi, in quo nihil metuitur; in eo vere semperque gloriosi, cujus vera et sempiterna gloria nec aufertur, nec minuitur, nec augetur. Quis non illius vitae desiderio praesentem vitam despiciat? Quis non illius abundantiae delectamento, divitias temporis labentis exhorreat? Quis non illius regni dilecaccipiemus, si huic nos vitae mortuos aestimemus; et illas divitias tunc possidebimus, si hic pauperes spiritu vivamus; et ad illius regni culmen tunc perveniemus, si hic humilitatem, quam Deus ille Magister docuit, vero corde teneamus.--CAP. Vvita vestra abscondita est cum Christo in Deo, cum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ad adquirenda cȩlestia sibi consulat. quando adcaelum
inte illud quod ꝓpheta cecinit opereuidemus impleri. hȩc
est mutatio dexterae excelsi : Quis enim intehoc operari po¬
tuit nisullẽ qui ordinem mutabiliurerũ secundum in cõmu¬
tabile nouit regere ac dispens are consilium : Quia ut sin¬
gula pro oportunitate temporũ. pro uarietate caus aru
uel in deterius uel in melius cõmutentur. illius in comuta¬
bili consilio fit. quinec melioribus reb: nec deterioribus
cõmutatur: Neq enim hab et ubi ꝓficiat ipse in melus. aut
unde indeterius deficiat ille quodest. semꝑ est & sicut est
ita est Non in sehabet non eẽ posse quod est : quianec in se
habet esseposse quod non est : & hoc quod sic est: non
initio p̃uenitur non finec oneluditur non temporib: uo¬
uitur non locis continetur non etatib: uariatur : Nihl
ibi de est. quia totũ in illo est: Nihilibi super est : quia

Expanded text:
ad acquirenda coelestia sibi consulat, quando ad coelum ad acquirenda coelestia sibi consulat, quando ad coelum in te illud quod propheta cecinit opere videmus impleri: Haec est mutatio dexterae Excelsi . Quis enim in te hoc operari potuit, nisi ille qui ordinem mutabilium rerum secundum incommutabile novit regere ac dispensare consilium? Quia, ut singula pro opportunitate temporum, pro varietate causarum, vel in deterius, vel in melius commutentur, illius incommutabili consilio fit qui nec melioribus rebus, nec deterioribus commutatur. Neque enim habet ubi proficiat ipse in melius, aut unde in deterius deficiat. Ille quod est, semper est, et sicut est, ita est, non in se habet non esse posse quod est, quia nec in se habet esse posse quod non est. Et hoc quod sic est, non initio praevenitur, non fine concluditur, non temporibus volvitur, non locis continetur, non aetatibus variatur. Nihil ibi deest, quia totum in illo est; nihil ibi superest, quia
Abbreviated transcription (Latin):
multi fratres & amici clientes & subditi noti pariter
&ignoti talium auctoritate admundanae dilectionis
excitant᷑ ardorem & eo magis igne secularis concupiscent
succendunt᷑ quod sublimes sȩcul dilectione mundana libent̃
captiuos teneri conspiciunt: Ita quotiens illequir espict
dum terrenis reb: intenta corda misericorditer respicit
& consideratione iudicii sui tremere compellit. dumq con¬
tingit superba corda sublimiũ uelut aliitudines montium
ut confessio ne fumigent peccatorũ. in talium tremorepluri¬
mi contremescunt. & intalium conuersione multi ad subsi¬
dium miserationis diuinae confugiunt : Ita fit ut qui sunt
insaeculi culmine consttuti aut plurimos secum perdant:
aut secum multos inuia salutis adquirant : magna tales aut
poena manet simultis prebeant malae imitationis laqueum
Quis enim non paruã despiciat cellam quando senator do¬
mum despicit marmoratam : quis non terrena contennen

Expanded text:
multi fratres et amici, clientes et subditi, noti pariter et ignoti, talium auctoritate, ad mundanae dilectionis excitantur ardorem, et eo magis igne saecularis concupiscentiae succenduntur, quo sublimes saeculi dilectione mundana libenter captivos teneri conspiciunt: 187 ita quotiens ille qui respici, dum terrenis rebus intenta corda misericorditer respicit, et consideratione judicii sui tremere compellit, dumque contingit superba corda sublimium, velut altitudines montium, ut confessione fumigent peccatorum; in talium tremore plurimi contremiscunt, et in talium conversione multi ad subsidium miserationis divinae confugiunt. Ita fit ut qui sunt in saeculi culmine constituti, aut plurimos secum perdant, aut secum multos in via salutis acquirant. Magna tales aut poena manet, si multis praebeant malae imitationis laqueum, m.--CAP. IV.--Quis enim non parvam despiciat cellam, quando senator domum despicit marmoratam? Quis non terrena contemnens
Abbreviated transcription (Latin):
ad gaudeat : Beatus es quia hoc non caro & sanguis reuela¬
uit tibi sed illepater qui est incȩlis : Inter quos cȩlos & tu
factus es caelum. Quantum putas in eeluctum di abolo quoo
Ate contemptum ꝑ spicit mundum & te conuersum cognoscit
adxpin : qđ teuidet ea inquibus uidebaris eẽ deserere. & ab
amore temporalium terrenarumq rerum adillacȩlestia
& aeterna lamcor demigrare : Quamuis enim xp̃s aqualiter
sit ꝓcunctis fidelib: mortius & aequale cunctis benefi¬
cium redemptionis impenderit dicente apło . quicumq enim
in xpo baptizati estis xp̃m induistis. Non est uidecis neq gre¬
cus non est seruus neq liber: non est masculus neq femina

Expanded text:
adgaudeat: Beatus es, quia hoc non caro et sanguis revelaadgaudeat: Beatus es, quia hoc non caro et sanguis revelavit tibi, sed ille Pater qui est in coelis , inter quos coelos et tu factus es coelum Quantum putas inesse luctum diabolo quod a te contemptum perspicit mundum, et te conversum cognoscit ad Christum: quod te videt ea in quibus videris esse deserere, et ab amore temporalium terrenarumque rerum ad illa coelestia et aeterna jam corde migrare? Quamvis enim Christus aequaliter sit pro cunctis fidelibus mortuus, et aequale cunctis beneficium redemptionis impenderit, dicente Apostolo: Quicunque enim in Christo baptizati estis, Christum induistis: non est Judaeus neque Graecus, non e
Abbreviated transcription (Latin):
salutem : Vt ignotus corporeuidear epistolar tibim ea
notitiam in ferre sermone: quaeso nelm pudentia edepu¬
tes ne ue im portunitati opus caritatis assignes : Ad
scribendumnamq primum sc̃i fratris romub dulcis
pistola deindefratrum ex indeuenientium qui auob
indnobenigne suscepti sunt. eome magis suasio compult
quo urispitalis ꝓpositi cognitio libentius inuit aut :
Retulerunt qui ppeqđ xp̃i compulsus affectu nr̃i
nominis bi colloquio benignefeceris mentionem diccnste
nr̃a epistola delectari: Libens igitur feci quod te uelleliben¬
ter agnoui.: malens incultus uideri sermone : quam frigi¬
dus es secaritate . domine inlustris acmerito insignis atq
piestantissime fili : Itaq multum gaudeo quodiam sȩcularis¬
dilectionis nexibus non teneris & mundum contemnendo cal¬
cas. a quo cũm eum diligeres calcabaris : Nunc uero consulatu
ꝓueheris nunc felicitrium phocertissime sublimaris : Nor
cui populus romanus ad plaudat : sed cui angelicus coetus

Expanded text:
ae. --1. Ut ignotus corpore audeam epistolari tibi meam notitiam inferre sermone, quaeso ne impudentiae deputes, neve importunitati opus caritatis assignes. Ad scribendum namque, primum sancti fratris Romuli dulcis epistola, deinde fratrum exinde venientium, qui a vobis in Domino benigne suscepti sunt, eo me magis suasio compulit, quo vestri spiritalis propositi cognitio libentius invitavit. Retulerunt quippe quod Christi compulsus affectu, nostri nominis in colloquio benigne feceris mentionem, dicens te nostra epistola delectari. Libens igitur feci, quod te velle libenter agnovi, malens incultus videri sermone, quam esse frigidus caritate, domine illustris, et merito insignis, ac praestantissime fili. CAP. dilectionis nexibus non teneris, et mundum contemnendo calcas, a quo, cum eum diligeres, calcabaris. Nunc vero consulatu proveheris, nunc felici triumpho certissime sublimaris: non cui populus Romanus applaudat, sed cui angelicus coetus
Abbreviated transcription (Latin):
talib: &iam pauperib: ipsedñs loquit᷑ diceis: beati pau¬
peres spũ qm̃ ipsorum est regnum cȩlorũ : deta libus quoq
humilibus dicitur: qm̃ quis e humiliauerit: ex altabitur
& alio loco : discite amequiamitissum & humilis corde
& in uenietis requiem animab: uris : Hanc humilitatem
non habent siuequi mundum diligunt. seu qui suis uiribus
duo superbi aegenera uno uersiculo sp̃s sc̃s designauit le¬
in psalmo dicented auid: qui confidunt in uirtutes ua
quiq in ab untia diuitiarum suarã gloriantur : in

Expanded text:
 ipse Dominus loquitur, dicens: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum . De talibus quoque humilibus dicit: Quoniam qui se humiliaverit exaltabitur ; et alio loco: Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . 7. Hanc humilitatem non habent sive qui mundum diligunt, seu qui 188 suis viribus duo superbiae genera, uno versiculo Spiritus sanctus designavit in psalmo, dicente David: Qui confidunt in virtute sua, quique in abundantia divitiarum suarum gloriantur . In
Abbreviated transcription (Latin):
est desursum descendens. sed terrena anemalis diabolica:
catur: At tamen cum fuco iustitiae iniquitas tegitur
illa suꝑbia epestilentia uene nosius serpit illa periculo sius
in repit cum ab his qui uistitiȩ studium gerunt uel aliorũ
uita tamquã indigna despicitur uel in opcrib: bonis aliquid
humanis uirib: assignatur : Illa deniq suꝑbia qua ceteri
abhis qui sibiiust uident᷑ uel ut peccator es despiciuntur
in phariseo condohinatur sicut &iam scs euangelistatestat
dicens : Dixit autẽ & ad quosdam qui in seconfidebant taquã

Expanded text:
est desursum descendens, sed terrena, animalis, diabolica est desursum descendens, sed terrena, animalis, diabolica catur; at cum fuco justitiae iniquitas tegitur, illa superbiae pestilentia venenosius serpit, illa periculosius irrepit, cum ab his qui justitiae studium gerunt, vel aliorum vita tanquam indigna despicitur, vel in operibus bonis aliquid humanis viribus assignatur. Illa denique superbia, 173 qua caeteri ab his qui sibi justi videntur velut peccatores despiciuntur, in Pharisaeo condemnatur, sicut etiam sanctus evangelista testatur, dicens: Dixit autem et ad quosdam qui in se confid
Abbreviated transcription (Latin):
ritur : humanis obtutib: iustitia fallaciter ostentatur:
Hos dñs nr̃ sic increpat: uos estis qui iustificatis uos corã
hominib: ds autẽ nouit cordaura. quos ut suꝑbos euident̃
uerbis obiurgat: Confitent᷑ senos se dmn factis autẽnegant :
cum sint ab hominati & incredibiles & ad omneopus bonum
reprobi : Nam & beatus ia cobus dicit : Quid proderit fr̃s me
si fidem quis dicat sehabere opera autem non habeat : Num¬
quid potest fides saluare eum : Humilitas ergo quam do¬
cuit xp̃s dicens discite amequiamitis sum & humilis corde
non in sola consistit fide sed infidesimul & opere : nã scrip¬
tũ est quia & demones credunt & contremescunt qui tam̃ do
humiles non sunt: unde &iam apłs paulus asserit quia
sapientia carnis in imica estdõ: legi enimdi non subicitur.
nec enim potest : quaes apientia secundũ ia cobi sententiã non

Expanded text:
ritur, ut humanis obtutibus justitia fallaciter ostendatur. ritur, ut humanis obtutibus justitia fallaciter ostendatur. Hos Dominus noster sic increpat: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus; Deus autem novit corda vestra. Quos ut superbos evidenter verbis objurgat: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant; cum sint abominati, et incredibiles, et ad omne opus bonum reprobi . Sed et beatus Jacobus dicit: Quid proderit, fratres mei, si fidem quis dicat se habere, opera autem non habeat? Nunquid poterit fides salvare eum ? Humilitas ergo, quam docuit Christus dicens: Discite a me quia mitis sum et humilis corde , non in sola consistit fide, sed in fide simul et opere. Nam scriptum est quia Et daemones credunt et contremiscunt ; qui tamen ideo humiles non sunt. Unde etiam apostolus Paulus asserit: Quia sapientia carnis inimica est Deo: legi enim Dei non subjicitur; nec enim potest ; quae sapientia secundum Jacobi sententiam, non
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem in iustitia detiner e uoluit. & ꝑ iniustitiam
lapsus inueritate non stecit : Quomodo enim starepo¬
tuit cui ꝑsuperbia restitit illequinum quã cadit:
initium enim omnes peccati suꝑbia : propter qđ ds̃ suꝑbis
yesistit. humilib: autẽdat gratiã : Haec autem suꝑbia¬
ideo initiũ omnis peccati dicit᷑: ut omnepeccatum de
ipsa tam quam dera dicepululare monstietur : Quae
multi plici modo miseris inferens mortem publico cer¬
tamine carnales deicit spitales uero si quos incautes in¬
uenerit occultiori conflictu prosternit : Quis enim nesciat
fornicarios idolis seruientes adulteros molles masculo¬
rum concubitores fures auaros ebriosos maledicos rapa¬
ces suꝑbas aduersus dm̃ ceruics erigere & nequissimis
operib: magis diab olomilitare : Sunt aliiquos inconspectu¬
hominũ suꝑbia tam quã suos demonstrat hostes: &intrinse¬
cus habet nequissimos milites: ab his iniquitas callide ge¬

Expanded text:
veritatem in injustitia detinere voluit et, per injustitiam veritatem in injustitia detinere voluit et, per injustitiam lapsus, in veritate non stetit. Quomodo enim stare potuit, cui pro superbia restitit ille qui nunquam cadit? Initium enim omnis peccati superbia ; Propter quod Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . CAP. XVI. Suideo initium omnis peccati dicitur, ut omne peccatum de ipsa tanquam de radice pullulare monstretur: quae multiplici modo miseris inferens mortem, publico certamine carnales dejicit; spiritales vero, si quos incautos invenerit, occultiore conflictu prosternit. Quis enim nesciat fornicarios, idolis servientes, adulteros, molles, masculorum concubitores, fures, avaros, ebriosos , maledicos, rapaces, superbas adversus Deum cervices erigere, et nequissimis operibus magis diabolo militare? Sunt alii quos in conspectuhominum superbia tanquam suos demonstrat hostes, et intrinsecus habet nequissimos milites. Ab his iniquitas callide ge
Abbreviated transcription (Latin):
si quos in humilib: uidet gradu firmiori pugnart : Nm
uerbi gratia cũ gula ed electamenta porrigit si suscipiat
fomitem libi dini subministrat : si respuat᷑ : iac tantiã
le abstinentia seminat : Insinuat dilectionem pecuniar
si tenuerit assensum: a uaritiȩgladio animã confodit
in cautã : Si autẽ fuerit repulsus insidias quas ꝑtena¬
citatẽ tendere non potuit: ꝑ liberalitatẽ nequis simus
tendit : & inoperemisericordiae facit cordis suꝑbiam
pulclare ut eo qđ egenti largit᷑ : magna sibihabere
merita uideatur : In multis hȩc facit & maxime sic im¬
pugnare spitales dĩ famulos & famulas as sueuit : ut
siquis rebus noxis mortiferisq: non uincitur: uitalib:
remediis occidatur : Bonis operatur mala : salubrib:
noxia : iustis in iusta & cõmodis prestat incõmoda: hoc
in seipso primũ operatus est . qui non ex conditioneha¬
buit originem criminis sed ex elatio necirtutis :¬

Expanded text:
si quos in humilibus videt gradu firmiore pugnare. Nam si quos in humilibus videt gradu firmiore pugnare. Nam verbi gratia cum gulae delectamenta porrigit, si suscipiatur, fomitem libidinis subministrat; si respuatur, jactantiam de abstinentia seminat. Insinuat dilectionem pecuniae: si tenuerit assensum, avaritiae gladio animam confodit incautam; si autem fuerit repulsus, insidias quas per tenacitatem tendere non potuit, per liberalitatem nequissimus tendit; et in opere misericordiae facit cordis superbiam pullulare, ut eo quod egenti largitur, magna sibi habere 172 merita videatur. In multis haec facit, et maxime sic impugnare spiritales Dei famulos et famulas assuevit; ut si quis rebus noxiis mortiferisque non vincitur, vitalibus remediis occidatur. Bonis operatur mala, salubribus noxia, justis injusta, et commodis praestat incommoda. Hoc in seipso primum operatus est, qui non ex conditione habuit originem criminis, sed ex elatione virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
tur. utrãq callidis consiliis insectat᷑. sed uirginitatẽ carnis ꝑ
hominem nitit᷑ pieripere cordis uero uirginitatẽ ꝑ seipsum
conat᷑ auferre : nam plerũq ad hoc carnis uirginitatem quaȩ
inferior est non impugnat: ut illius quae potior est fundam̃ ta
suffodiat & tãquã diuersis machinis sic innumeris utitur
argumentis & cumcertamini manifestocȩdit. ad hoc se
uictũ demonstrat ut uincat : ad hoc fugã simulat : ut ꝑsequenr¬
tẽ missis post tergũ sagittis occidat : Euidentib: quippe ui
palam superetur : ilico suꝑbia ꝑniciosissimeiaculatur. &
uitiorum auctor in eo quod uincerenon potest uitis suis
uincit uirtutib: alienis : Armis quib: elidit᷑ surgit : &
uirtute qua deicit᷑ : deicit : laudat qua seꝑspicit superari
uirtutem ut uictus possit captiua re uincente : Inicit guin
cordiiactantiã ut grauiorilapsu dealto possit deicgre

Expanded text:
tur, utramque callidis consiliis insectatur. Sed virginitatem carnis per tur, utramque callidis consiliis insectatur. Sed virginitatem carnis per hominem nititur praeripere, cordis vero virginitatem per seipsum conatur auferre. Nam plerumque ad hoc carnis virginitatem, quae inferior est, non impugnat, ut illius quae potior est fundamenta subfodiat; et tanquam diversis machinis, sic innumeris utitur argumentis; et cum certamini manifesto cedit, ad hoc se victum demonstrat, ut vincat; ad hoc fugam simulat, ut persequentem missis post tergum sagittis occidat. Defende te a talibus: palam superetur, illico superbiam perniciosissime jaculatur; et vitiorum auctor in eo quod vincere non potest vitiis suis, vincit virtutibus alienis; armis quibus eliditur surgit, et virtute qua dejicitur dejicit. Laudat qua se perspicit superari virtutem, ut victus possit captivare vincentem: injicit enim cordis jactantiam, ut graviori lapsu de alto possit dejicere,
Abbreviated transcription (Latin):
dit nec auiamani festo seducit errore sed sic̃ at ꝓpheca:
Inuia bacqua ambulabam abscondert̃ laqueos mihi : Vbi
bene ambulantes ꝑspicit in operib bonis : ibi uehementius
& periculosius sub coloresimulatae pacis. occultis repugna
insidis. & non ualens uirginitatẽ carnis incarneperdere
uirginitatẽs p̃s conat᷑ auferre: propt̃ qđ non est xp̃i uirgini¬
b: neglegentus intuendũ quantũ cordis uirginitas carnu
uirginitati p̃ponderet : hec enimsi a fidelib: coniugatis ac
uidius in fidequaeꝑ dilectionem operat᷑ &iam sine uirginitate
corporea in hac uita fuerit custodita : in futuro nec carnis
uirginitate priuabitur & regnicȩlestis beatitudineꝑfrue
Corporalis uero uirginitas &iam dõ dicata siuir ginitate non
serua uerit cordis: nihil proderit incorpore custodita: si
sp̃italis castitas fuerit in mente corrupta : Vtrãq diabolus ꝑsequi¬

Expanded text:
dit; nec a via manifesto seducit errore, sed sicut ait propheta: dit; nec a via manifesto seducit errore, sed sicut ait propheta: via hac qua ambulabam, absconderunt laqueos mihi Ps. CXLI, 4 ubi bene ambulantes perspicit in operibus bonis, ibi vehementius et periculosius, sub colore simulatae pacis, occultis repugnat insidiis; et non valens virginitatem carnis in carne perdere, virginitatem spiritus conatur auferre. bus negligentius intuendum quantum cordis virginitas carnis virginitati praeponderet. Haec enim si a fidelibus conjugatis ac viduis in fide, quae per dilectionem operatur, etiam sine virginitate corporea, in hac vita fuerit custodita, in futuro nec carnis virginitate privabitur, et regni coelestis beatitudine perfruetur; corporalis vero virginitas, etiam Deo dicata, si virginitatem non servaverit cordis, nihil proderit in corpore custodita, si spiritalis castitas fuerit in mente corrupta. 25. Diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis quaecestis existat intima castitatis : Nihil ni¬
oris inhabitu exterioris hominis quȩrat᷑ : nelnterioris
hominis habitus sordidetur : Virgo quaeornatũ corporx
uestis affectat: anima suã uirtutus plendoredespoliat.
uechabet castitatem uerã. quae lntuentib parat in lecebra :
Nec fidem seruatxp̃o. quae populo quaerit magis placere
quam sponso : Consequenter autenecesse est ut quachuma¬
no conspectui concupiscentia seminat: indiuino conspe¬
ctu iracundiã mecat : qui enim seminatincarne sua : de
carne mecet corruptionem : qui autẽ seminat in sp̃u. de
spũ metet uitã eternã : Uerum dehis atq horũ similib
qua eadcurã ꝑtinent carnis & anima faciunt sub uirg¬
nitatis nomine in concupiscentiis dormitare. illa potius
dcillis est laqueis euitandis aliquid memorandũ quos ut
ita dicã non int̃renis reb: sed inipsis cȩlestib aduersarius teñ¬

Expanded text:
virginis, quae testis existat intimae castitatis. Nihil nivirginis, quae testis existat intimae castitatis. Nihil nitoris in habitu exterioris hominis quaeratur, ne interioris hominis habitus sordidetur. Virgo quae ornatum corporeae vestis affectat, animam suam virtutum splendore despoliat; nec habet castitatem veram, quae intuentibus parat illecebram; nec fidem servat Christo, quae populo quaerit magis placere quam sponso. Consequenter autem necesse est ut quae humano conspectui concupiscentiam seminat, 171 in divino conspectu iracundiam metat. Qui enim seminat in carne sua, de carne metet corruptionem. Qui vero seminat in spiritu, de spiritu metet vitam aeternam 23. Verum de his atque horum similibus quae ad curam pertinent carnis, et animam faciunt sub virginitatis nomine in concupiscentiis dormitare, illae potius de illis est laqueis evitandis aliquid memorandum, quos ut ita dicam non in terrenis rebus, sed in ipsis coelestibus adversarius ten
Abbreviated transcription (Latin):
fici meruit & niniuiticus populus diuinũ furoren cunc¬
torũ iam ceruicib imminentem iecunio lacrimisq submi¬
uit : Igitur si uisibilis cupiditas uincatur incorpore ::
inimicalnui sibilis potestas non dominatur in corde :
Illamfeliciter uincimus si fortiter cumistacertenur
Et deillatriumphus adquiritur : cum ista calcatur:
nec saturitas excitet : nec inedia immoderata debilitet:
Talis igit᷑ tantaq uirginis iei uniuir efectio subsequatur
ut nec suauitate corpus illireat. nec saturitate s uacendat :
uauitatequippeminuitur elymosina pauperũ : saturitate
bis concupiscentiamgulae diuersis oblecta repigmentis : qđ
egenus accipere debuit uoluptas insumit : Pro indecciuniũ
nec debilitas praeripiat nec saturitas tollat: utraq enum
nris aduersariis militat. quia unautilitatẽ iciunii pre¬
cedentis adimit: altera ieiunii subsequentis facultati¬
iesistit : Saturitas facit ut inaniter ieiunemus debilitas

Expanded text:
fici meruit; et Niniviticus populus divinum furorem, cuncfici meruit; et Niniviticus populus divinum furorem, cunctorum jam cervicibus imminentem, jejunio lacrymisque submovit. Igitur si visibilis cupiditas vincatur in corpore, inimica invisibilis potestas non dominatur in corde. Illam feliciter vincimus, si fortiter cum ista certemus: et de illa triumphus acquiritur, cum ista calcatur. nec saturitas excitet, nec inedia immoderata debilitet. Talis igitur tantaque virginis jejunium refectio subsequatur, ut nec suavitate corpus illiciat, nec saturitate succendat. Suuavitate quippe minuitur eleemosyna pauperum, saturitate bis concupiscentiam gulae diversis oblectare pigmentis, quod egenus accipere debuit, voluptas insumit. Proinde jejunium nec debilitas praeripiat, nec saturitas tollat. Utraque enim nostris adversariis militat: quia una utilitatem jejunii praecedentis adimit, altera facultati jejunii subsequentis obsistit. Saturitas facit ut inaniter jejunemus, debilitas
Abbreviated transcription (Latin):
ri iei unia generent: candorem carnis lauandi contemp¬
tus obfuscet  las so corpori somnus stratis duriorib:
detur cutis lenitas dispectis asperetur unguentis.
contractior uultus risui semꝑ obsistat &ioco : Hȩc or
non diuino adiutorio deputat. sed uirib: humanaepossi
interioremq seruandam. sollicita deb et uirgo sempexi¬
tare cautela: Dilicias carnis & oblectamentacorponis
quaes ibi non tam necessitas exigit quam uoluptas. omnino
sacrauirgo refugiat: sp̃italis enim uirginumsponsus
non quaerit inuirgine carnem diliciis accuratam: sec
ieiuniis castigatã : Hoc doctor gentiũ cum sefaceredicit
nobis quoq insinuat faciendum: Castigo inquiens corpu
meũ & seruituti subicio : &rursum inuigiliis multis. In
fame &siti inieiunus multis : Deuidua uero dicit quar
xp̃i uirgo carnis dilicias: quar nec uiduae uidet ẽẽcon¬
cessar : In saturitate cibi uiuens sodoma cibus ignis ef¬

Expanded text:
ri jejunia generent, candorem carnis lavandi contempri jejunia generent, candorem carnis lavandi contemptus obfuscet, lasso corpori somnus stratis durioribus detur, cutis lenitas despectis asperetur unguentis, contractior vultus risui semper obsistat et joco, haec omnia non divino adjutorio deputat, sed viribus humanae possiinterioremque servandam sollicita debet virgo semper excubare cautela. Delicias carnis et oblectamenta corporis, quae sibi non tam necessitas exigit quam voluptas, omnino sacra virgo refugiat. Spiritalis enim virginum sponsus non quaerit in virgine carnem deliciis accuratam, sed jejuniis castigatam. Hoc Doctor gentium cum se facere dicit, nobis quoque insinuat faciendum, Castigo, inquiens, corpus meum, et servituti subjicio . Et rursus: In vigiliis multis, in fame et siti, in jejuniis multis . De vidua verirgo carnis delicias, quas nec viduae videt esse concessas. In saturitate cibi vivens Sodoma , cibus ignis ef
Abbreviated transcription (Latin):
non diuertat addexteram uel sinistrã Sinistrãquippe
bsidet carnaliũm turba uiiorũ : dextramtenet spitabiũ
iactatio superba uirtutũ : Illa carnem publicis delecta¬
mentis oblectare contemnit: hec mentilaudem ꝓpriae
urtutis immurmura re non desinit : Illanamq blandien
uirgini ꝑ suadereconatur ut tantũ carnis integritate ser¬
uata quicquid ꝑtinet ad dilicias ciborum nitoren uestium
specie uit anda cinfirmitatis &custodienda e corporex sospi¬
tatis uirgo diligat appetat teneat. & quasi molliori chuo
diuexumlatioris uiae monstrat gradienti descensum : qua
non conscendat ad caelum sed de uoluatur intartarim
Insinuat uitandum itineris angusti laborem: ne ꝑueniat᷑
adiequiem: Ast alia quanto occultius tanto periculo sius
parat uirgini p̾cipitium. dumcallideconlaudat a scensuro:
&enim siteneatur in cibis abstinentia: uestis non sit nitida
sed dispecta: bux cum pallorem rubor esublato corpo¬

Expanded text:
non divertat ad dexteram vel sinistram. Sinistram quippe non divertat ad dexteram vel sinistram. Sinistram quippe obsidet carnalium turba vitiorum, dexteram tenet spiritalium jactatio superba virtutum. Illa carnem publicis delectamentis oblectare contendit, haec menti laudem propriae virtutis immurmurare non desinit. Illa namque blandiens virgini persuadere conatur ut, tantum carnis integritate servata, quidquid pertinet ad delicias ciborum, nitorem vestium, specie vitandae infirmitatis, et custodiendae corporeae sospitatis, virgo diligat, appetat, teneat; et quasi 170 molliori clivo devexum latioris viae monstrat gradienti descensum, qua non conscendat ad coelum, sed devolvatur in tartarum: insinuat vitandum itineris angusti laborem, ne perveniatur ad requiem. 19. Ast alia quanto occultius, tanto periculosius parat virgini praecipitium, dum callide collaudat ascensum. enim si teneatur in cibis abstinentia, vestis non sit nitida sed despecta, buxeum pallorem rubore sublato corpo
Abbreviated transcription (Latin):
talis fetus nondesit excorde Ibi maritalis accersur
non uitiat corpus : quia xpi spitalis amplexus & animã
seruat & corpus : Intali conubio nullus effectus esluant
upiditati conceditur. quia car̾itatis scȩ feruor refrige¬
rio spitali nutritur : Oangelicae imitationis nonhumana
in hominib: uirtus. Gineffabile superni sempi terniq: mu¬
neris decus : quod qui accipiunt. hoc meditantur in carne
nortali quod sunt inimmortalitate sumpturi : Eligunt
enimbonam partem quae non auferet᷑ ab eis. sed ꝑficietur
in eis : Quod enim ab eis nunc inuiolatũ seruatur in opere
oc cis gloriaimmortalitatis cumulatũ reddet in munge
Quo circaqua e non est seculi uirgo sed xp̃i. sicut non debict
munilibus ita debet uirtutib ad ornari : Ornatus autẽ
uirginif est uirginitatisbonũ nonminus mente quã
arne seruare. Vt scilicet semet ipsam tanto muneri con¬
dignam semper exhibeat. & sic ueritatis teneat uiam ut

Expanded text:
talis fetus non desit ex corde. ibi maritalis accessus talis fetus non desit ex corde. ibi maritalis accessus non vitiat corpus, quia Christi spiritalis amplexus et animam servat et corpus. In tali connubio nullus effectus aestuanti cupiditati conceditur, quia sanctae caritatis fervor refrigerio spiritali nutritur. O angelicae imitationis non humana in hominibus virtus! O ineffabile superni sempiternique muneris decus! quod qui accipiunt, hoc meditantur in carne mortali, quod sunt in immortalitate sumpturi: eligunt enim bonam partem, quae non auferetur ab eis , sed perficietur in eis. Quod enim ab eis nunc inviolatum servatur in opere, hoc eis gloria immortalitatis cumulatum reddetur in muneQuocirca, quae non est saeculi virgo, sed Christi, sicut non debet monilibus, ita debet virtutibus adornari. Ornatus autem virginis est, virginitatis bonum non minus mente quam carne servare: ut scilicet semetipsam tanto munere condignam semper exhibeat, et sic veritatis teneat viam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mundana mentem cura sollicitat : Ad placendum uero sp̃ital
conubio mens dulcedini cȩlestis cogitationis intenta
corpus suũ spitab pinguescens delectatione castigat :
Inopere corporalium nuptiarũ uirginitas carnis
amittitur ut ad carnis fecunditatẽ ueniatur. ubi tam̃
non numqua sic incertaes pei fructu fraudatur human
delectatio ut quȩ uirgo eẽ destitit mator ẽẽ non possit :¬
& stcrilitatis ob staculo coercita nec in corporequeatr qa¬
rare qđ perdidit: nec excorpore ualeat habere qđcur
perdit. quod grauidolore suscepit & ad hoc pariens pe¬
ricula gemitusq tolerat ut amittens quos cum gemitu
pepererat deterius gemat : In copula uero matrimonii
sp̃italis cums ponsox po sic coniugatur anima : ut &cam
caro seruetur intacta : Quanto magis uirginalis integritas
uigeiitanto magis immortalis fecunditas pollet: Su
enimibi non ot mortalis fructus excorpore : ut immor¬

Expanded text:
mundana mentem cura sollicitat: ad placendum vero spiritali mundana mentem cura sollicitat: ad placendum vero spiritali connubio, mens, dulcedini coelestis cogitationis intenta, corpus suum spiritali pinguescens delectatione castigat. 17. In opere corporalium nuptiarum virginitas carnis amittitur, ut ad carnis fecunditatem veniatur. Ubi tamen nonnunquam sic incertae spei fructu fraudatur humana delectatio, ut quae virgo esse destitit, mater esse non possit, et sterilitatis obstaculo coercita, nec in corpore queat reparare quod perdidit, nec ex corpore valeat habere quod cperdit, quos gravi dolore suscepit; et ad hoc pariens pericula gemitusque tolerat, ut amittens quos cum gemitu pepererat, deterius gemat. In copula vero matrimonii spiritalis, cum sponso Christo sic conjugatur anima, ut etiam caro servetur intacta. Quanto magis virginalis integritas viget, tanto magis immortalis fecunditas pollet. Sic enim ibi non est mortalis fructus ex corpore, ut immor