comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Bñdictꝰ dñs. qͥ ñ dedit nos in uenatione̾
dentib eoꝵ. Uenantes enĩ erant ꝑseqͤntes:
⁊ posuert̃ ȩscã in muscipulã. Quã ęscam:
dinẽ uite huiͦ. mittat caput in neqͥtiã.:
⁊ muscipula cõprimat᷑. Non illi in qͥb e
dñs: ⁊ nec tu capieris in muscipula. Cla¬
ma. Bñdictꝰ dñs: qͥ ñ ledit nos in uena¬
ta ẽ de muscipła uenantiũ. Qͥa in ipsa a¬
nima dñs erat: idõ sic̃ passer eruta est
aĩa de muscipula uenantiũ. Quare sic̃ pas¬
ser: Qͥa incauta ceciderat sic̃ passer. ⁊ po¬
terat dicere postea. ignosce mͥ ds̃. Opasser
instabilis. fige potiꝰ pedes in petra: noli ire
ad muscipulã: capieris. consumeris. obtine¬
beris. Sit in te dñs. ⁊ de maiorib minis e¬
ruet te: de muscipula uenantiũ. Quomͦ
si uideas auẽ ueluti iã cadere in muscipu¬
lam. facis maiorẽ strepitũ: ⁊ uolet de mus¬
cipula. sic ⁊ martyres. lã forte aliqui ipsoꝵ
intendebant collũ in dulcedinẽ uite huius.

Expanded text:
nos in venationem dentibus eorum.» Venantes enim erant persequentes, et posuerunt escam in muscipula. Quam escam? dinem hujus vitae mittat caput in nequitiam, et muscipula comprimatur. Non illi in quibus Dominus, et nec tu capieris in muscipula; clama, «Benedictus Dominus, qui non dedit nos in venata est de muscipula venantium.» Quia in ipsa anima Dominus erat, ideo sicut passer eruta est anima de muscipula venantium. Quare sicut passer? Quia incauta ceciderat sicut passer; et poterat dicere postea, Ignoscet mihi Deus. O passer instabilis, fige potius pedes in petra, noli ire ad muscipulam. Caperis, consumeris, obtereris. Sit in te Dominus, et de majoribus minis eruet te, de muscipula venantium. Quomodo si videas avem veluti jam cadere in muscipulam, facis majorem strepitum, ut volet de muscipula: sic et martyres, jam forte aliqui ipsorum intendebant collum in dulcedinem vitae hujus;
Abbreviated transcription (Latin):
corde cõstituti. qui euasimꝰ. cogitemꝰ qͥd eua¬
simꝰ. q̃ scandala. qͣs tribulationes mundi. qͣs
ꝑsecutiones omĩũ paganoꝵ. qͦs dolos omĩũ
hereticoꝵ. quas suggestiones diaboli: qͣs cu¬
piditatũ conflictationes. Sĩa ista qͥs euadet:¬

Expanded text:
corde constituti, quia evasimus, cogitemus quid evacorde constituti, quia evasimus, cogitemus quid evasimus, quae scandala, quas tribulationes mundi, quas persecutiones omnium Paganorum, quos dolos omnium haereticorum, quas suggestiones diaboli, quas cupiditatum conflictationes. Omnia ista quis evade
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. nͥ qr dñs erat in nob̃. Nunc dicat:
qr euasit. Euadentes enĩ. id ÷ eos qui iam
euasert᷑: constituit intuendos psalmꝰ iste.
Constituamꝰ ⁊ nos illos in corde iã trium¬
phantes: ⁊ tãquã ibi ⁊ nos simꝰ siẽ in suꝑi¬
ore psalmo dictũ eͣ: stantes e ra¬
rant
pedes nriͣ in atriis iherłm.
dũ ibi erant : s in uia erant
Tan¬
ta aũ lȩtitia erat festinanti un¬
tanta ꝑueniendi spes. ut adhuc in uia
positi ⁊ laborantes. iã sͥ illic constituti
uiderent᷑. Sic ⁊ nc̃ ponamꝰ nos in illo tri¬
umpho qd̾ erit in futuro scło: qnͣ insulta¬
bimus morti iã finite. iã consumptȩ: qͣn
dicemꝰ. Ubi ẽ mors contentio tua : Ibi ẽ mors
aculeus tiuis: Lã cõiuncꝰti angłis. ⁊ exultan¬
tes cũ rege nr̃o: qͥ pͥmus resurgere uoluit
quãuis pͥor mori noluerit. Alulti enĩ ante il¬
lũ mortui st̃: s nemo ante illũ resurrexit.
in ȩtͣnũ. Ecultantes aũ cũ illo. ⁊ iã ibi spe ⁊

Expanded text:
isi quia Dominus erat in nobis.» Nunc dicat, quia jam evasit. Evadentes enim, id est, eos, qui jam evaserunt, constituit intuendos psalmus iste. Constituamus illos et nos in corde jam triumphantes; et tanquam ibi et nos simus, sicut in superiore psalmo dictum est, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem» . dum ibi erant, sed in via erant: tanta autem laetitia erat festinantitanta perveniendi spes, ut adhuc in via positi et laborantes, jam sibi illic constituti viderentur. Sic et nunc ponamus nos in illo triumpho qui erit in futuro saeculo, quando insultabimus morti jam finitae, jam consumptae; quando dicemus, «Ubi est, moleus tuus» ? jam conjuncti Angelis, et exsultantes cum Rege nostro, qui primus resurgere voluit, quamvis prior mori noluerit. Multi enim ante illum mortui sunt, sed nemo ante illum resurrexit in aeternum. Exsultantes autem cum illo, etiam ibi spe et
Abbreviated transcription (Latin):
idõ te querit maior raptor. qr inuenit
maiorẽ raptorẽ: idõ te querit maior a¬
quila. qr pͥor cepisti leporẽ: p̃da tͥ fuit
minor. p̃da eris maiori. Hex ñ uident hoĩes
in reb humanis: tanta eupiditate cecantur.
Mira res ẽ fr̃es : horrent qͥ considerant. Que¬
det illũ pati sub se tribulationẽ: ñ ob aliud
tribulationẽ ad se congerit. Non attende¬
bat. qnͣ illũ ꝑsequebatur. Ille fugiebat:
ille torquebat᷑. Iile timebat. ille ubi se abs¬
conderet querebat. Et unde pateret᷑ ista
mala. nͥ qr habebat: Hel in illo disce qͥd
fugias: qr res qͣ illũ torquebat. te ꝑsequẽ¬
te. ne auferret᷑ a te : ⁊ te sic ht torque¬
re alio ꝑsequente. Attendis. qr pinguis ẽ
Si ꝓpt̾ea illũ quęris qr pinguis ẽ: tune pin¬
guescere ne alt̃ te quęrat. Et oĩa manit᷑
fiunt. Quere finẽ: tenebre occurrt̃. Que¬
re quare: nicħ occurrit. Ergo exultent¬

Expanded text:
ideo te quaerit major raptor, quia invenit ideo te quaerit major raptor, quia invenit minorem raptorem; ideo te quaerit major aquila, quia prior cepisti leporem: praeda tibi fuit minor, praeda eris majori. Haec non vident homines in rebus humanis; tanta cupiditate caecantur. Mira res est, fratres; horrent qui considerant. Quaedet illum pati sub se tribulationem, non ob aliudtribulationem, ad se congerit. Non attendebat, quando illum persequebatur; ille fugiebat, ille torquebatur, ille timebat, ille ubi se absconderet quaerebat: unde pateretur ista mala, nisi quia habebat? Vel in illo disce quid fugias: quia res quae illum torquebat, te persequente, ne auferretur a te, et te sic habet torquere alio persequente. Attendis quia pinguis est: si propterea illum quaeris, quia pinguis est; time pinguescere, ne alter te quaerat. Et omnia inaniter fiunt: quaere finem; tenebrae occurrunt: quaere quare; nihil occurrit.
Abbreviated transcription (Latin):
quisisti. Qͥd facꝰturus es: Acquisisti aurũ.
ꝑdidisti fidẽ. Post paucos dies exis de. hac
uita: aurũ qd̃ acquisisti ꝑdita fide auferre
tecũ ñ potes. Sor tuuꝰ manȩ fidĩ ad pęnas
exit: qd̃ plenũ fide ad coronã exiret. Ecce
nichil ẽ qd fecisti: ⁊ ꝓpt᷑ nichil dm̃ offen¬
disti. Aqua sine substantia ẽ: quȩ te. dem̾¬
sit. Proptͣ quid irritauit dmͣ peccator
Confundant᷑ om̃s inique facientes uana.
Ns emo enĩ ñ mnanit᷑ facit inique: s nemo c̃o¬
siderat. Cunt homines: audiunt ꝓu̾bium
illud uulgare: ⁊ ꝓu̾bia dnĩ dormitant in
eis. Qd̃ ꝓubiũ.  Malo qd teneo: qͣm qđ sꝑo.
Oinfelix quid tenes: Esoce dicis: malo qd̃
teneo. Tene sic. ut ñ amittas: ⁊ dic malo
qd teneo. Si aũ ñ tenes: quare illud non¬
tenes qd̃ ñͣ potes amittere: Qͥd gͦ tenes :
Aurũ. Tene gͦ si tenes : ñ tͥ auferat᷑ iui¬
to. Si aũ & ꝑ aurũ traheris quo ñ uis. &e

Expanded text:
quisisti: quid facturus es? Acquisisti aurum, quisisti: quid facturus es? Acquisisti aurum, perdidisti fidem: post paucos dies exis de hac vita, aurum quod acquisisti perdita fide, auferre tecum non potes; cor tuum inane fidei, ad poenas exit, quod plenum fide ad coronam exiret. Ecce nihil est quod fecisti, et propter nihil Deum offendisti. Aqua sine substantia est quae te demersit. Propter quid irritavit Deum peccator? Confundantur inique facientes vane . Nemo enim non inaniter inique facit; sed nemo considerat. 10. Eunt homines, audiunt proverbium illud vulgare; et proverbia Dei dormitant in eis. Quod proverbium? Malo quod teneo, quam quod spero. O infelix, quid tenes? Ecce dicis, Malo quod teneo; tene sic ut non amittas, et dic, Malo quod teneo. Si autem non tenes, quare non illud tenes quod non potes amittere? Quid ergo tenes? Aurum. Tene ergo; si tenes, non tibi auferatur invito. Si autem et per aurum traheris quo non vis, et
Abbreviated transcription (Latin):
cordis ⁊ uides eas. S ñ fide̾ uides. Quare
illã uides in altero: Quare clamas. qnͣ tͥ
frangit᷑: si ñ eã uides : frangat tͥ aliquis fi¬
dẽ. clamas. is gͦ tibi exhiberi: ⁊ teͣ uides.
Cũ petit᷑ ut exhibeas: tunc ñ uides. Qd cla¬
mas aliũ ñ habe erga te. plange te non
habere erga aliũ. ⁊ uide qr peccatũ quod
facis. sine substantia ẽ. Qd̃ enĩ adquirit᷑
de peccato: uidet᷑ ee̾ substantia. S ⁊ hoc
ñ adquirit᷑. Ille enĩ ht aurũ: qui nouit
uti auro. Qͥ aũ auro uti ñ nouit. habetur
nͣ habet : possidet᷑ ñ possidet. Esstote dñi
auri. ⁊ ñ serui auri. qr ⁊ aurũ ds̃ fecit :¬
⁊ te suꝑ aurũ ipse fecit. Aurũ fecit ad sub
sidiũ tuũ: ⁊ te ad imaginẽ suã. Uide qd̃
supra te ẽ: ⁊ calcas qd infra te .eͣ. Qd gͦ
adquisisti: His uidere. quȩ aqua sine sub¬
stantia sit. Tolle tecũ ad inferos. qđ ad¬

Expanded text:
cordis, et vides eas. Sed non vides fidem. Quare cordis, et vides eas. Sed non vides fidem. Quare illam vides in altero? Quare clamas quando tibi frangitur, si non eam vides? Frangat tibi aliquis fidem; clamas. Vis ergo tibi exhiberi, et tunc vides; cum petitur, ut exhibeas, tunc non vides? Quod clamas alium non habere erga te, plange te non habere erga alium. Et vide quia peccatum quod facis, sine substantia est. Quod enim acquiritur de peccato, videtur esse substantia. Sed et hoc non acquiritur. Ille enim habet aurum, qui novit uti auro: qui autem auro uti non novit, habetur, non habet; possidetur, non possidet. Estote domini auri, et non servi auri: quia et aurum Deus fecit, et te super aurum ip. Vide quod supra te est, et calcas quod infra te est. Quid ergo acquisisti? Vis videre quam aqua sine substantia sit? Tolle tecum ad inferos quod ac
Abbreviated transcription (Latin):
cha gaudes: de corde ñ plangis. Abundat
nescio quid in archa tua: s uide qͥd dimi¬
nutũ sit in corde tuo. Cũ aꝑueris archã.
inuenies solidos qͥ ñ erant. Bene: qr gau¬
des eẽ ibi. qd ibi ñ erat. Attende archam
cordis. Esrat ibi fides: ⁊ ñ ẽ. Si hac gaudes:
quare hac ñ plangis. Plus ꝑdidisti. quam
adquisisti. uis uidere quid ꝑdidisti. Nec
naufragio posset tͥ auferri qd̵ ꝑdidisti.
N ã aliqñ ꝑdunt oĩa hoies in mari: ⁊ nu¬
di exeunt. Alulti naufragauert᷑ cũ paulo.
Aͥ matores huiꝰ scłi passi st̃ naufragiũ: ⁊ nu¬
di exiert᷑ om̃s. Illi ⁊ qd foris habebant
amisert̃: ⁊ domũ cordis sui inane̾ inue
nert᷑. Paulus aũ in corde ferebat patri¬
moniũ fidĩ sue: nullis flucꝰtib nullis tem¬
pestatib potuit auferri. Nudus exit: &.
diues exiit. Tales diuitias. querere debemꝰ.
S ñ eas uideo. dicis m. S̾ tulta aĩa. ñ eas
uides oculis carnis tuȩ: habeto oculum

Expanded text:
ca gaudes, de corde non plangis? Abundat ca gaudes, de corde non plangis? Abundat nescio quid in arca tua; sed vide quid imminutum sit in corde tuo. Cum aperueris arcam, invenies solidos qui non erant: bene, quia gaudes esse ibi quod ibi non erat. Attende arcam cordis; erat ibi fides, et non est. Si hac gaudes, quare hac non plangis? Plus perdidisti quam acquisisti. Vis videre quid perdideris? Nec naufragio tibi posset auferri. Nam aliquando perdunt omnia in mari, nudi exeunt. Multi naufragaverunt cum Paulo : amatores hujus saeculi passi sunt naufragium, et nudi omnes exierunt; illi et quod foris habebant amiserunt, et domum cordis sui invenerunt inanem: Paulus autem in corde ferebat patrimonium fidei suae; nullis fluctibus, nullis tempestatibus potuit auferri; nudus exiit, et dives exiit. Tales divitias quaerere debemus. Sed non eas video, dicis mihi. Stulta anima, non eas vides oculis carnis tuae; habeto oculum
Abbreviated transcription (Latin):
tus in regionẽ longinquã: uiuens ꝓdige
cũ meretricib. ꝑdidit totã substantiã suã.
Esgens remansit : por cos pauit. In egestate su¬
a. patris diuitias recordat᷑. Nisi enĩ eũ eges¬
tas pulsasset: illã satietatẽ ñ desideraret.
Considerent gͦ om̃s peccͣa sua: uideant. si ha¬
beant substantiã ipsa peccata. ꝓptͣ quid irri¬
tauit dnmͣ peccator. Si ñ uides peccatũ tu¬
ũ antequã facias: uł si iã fecisti considera.
Dulcedo huiꝰ scłi ad tempus fauces indulcat.¬
s in magnã amaritudinẽ postea conu̾tet᷑.
Ecre peccasti: ⁊ lucrũ fecisti. Qͥdẽ qd̾ fecisti:
Lucrũ. Ut lucrũ fac̾e̾s. offendisti dm̃: ut au¬
geres pecuniã fides diminuta ẽ. ⁊ aurum
crescit. Qͥd ꝑdidisti.⁊ quid ad quisisti. Qd̃
adquisisti. aurũ uocat᷑. Qd̃ ꝑdidisti. fides
uocat᷑. Compara fidẽ auro. Si uenalis ẽe̾t
in nundinis fides: haberet p̾ciũ. Lucra
tua cogitas: dampna tua ñ cogitas. De. ar¬

Expanded text:
tus in regionem longinquam vivens prodige cum meretricibus, perdidit totam substantiam: egens remansit, porcos pavit; in egestate sua patris divitias recordatur . Nisi eum egestas pulsasset, illam satietatem non desideraret. Considerent ergo omnes peccata sua, videant si habent substantiam ipsa peccata. Propter quid irritavit Deum peccator ? Si non vides peccatum tuum antequam facias, vel jam cum fecisti considera. Dulcedo hujus saeculi ad tempus fauces indulcat; in magnam amaritudinem postea convertetur. Ecce peccasti, et lucrum fecisti: quid est, quod fecisti lucrum? Ut lucrum faceres, Deum offendisti, ut augeres pecuniam, fides deminuta est, et aurum crevit. Quid perdidisti, et quid acquisisti? Quod acquisisti, aurum vocatur, quod perdidisti, fides vocatur: compara fidem auro; si venalis esset in nundinis fides, haberet pretium? Lucra tua cogitas, damna tua non cogitas? De ar
Abbreviated transcription (Latin):
habuerimꝰ corda mundata. Beati enĩ mun¬
do corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Uñͣ aũ cor¬
da mundant᷑: nͥ ꝑ fidẽ: Sic̃ petrꝰ ait in
actib apłoꝵ: mundans fide corda eorum.
Mundant᷑ aũ corda nrã ꝑ fidẽ: ut possint
ẽe idonea caꝑe speciẽ. Ambulamꝰ enĩ neͣ

Expanded text:
a. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Unde autem corda mundantur, nisi per fidem, sicut Petrus ait in Actibus Apostolorum: «Mundans fide corda eorum» Mundantur autem corda nostra per fidem, ut possint esse idonea capere speciem. Ambulamus enim nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tis huiꝰ in quo lex peccati habitat. ⁊ ñ
ipse agens illud ꝓptͣ uias dni in qͥb am¬
bulat: aliꝰ sermo necessariꝰ ẽ: qr iste

Expanded text:
tis hujus, in quo lex peccati habitat, et non ipse agens illud propter vias Domini in quibus ambulat; alius sermo necessarius est, quia iste
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ⁊ filii altissimi os. Uos aũ sic̃ hoĩes morie¬
mini: ⁊ sic̃ unꝰ ex principib cadetis. Conso¬
lat᷑ humiles ⁊ implet eos ñ solũ fidĩ creden¬
de: s etiã fidutia p̃dicande u̾itatis. si ꝑseue¬
rantes subddant᷑ dõ. Nec imitent᷑ unũ ex pͥn¬
cipib diabolũ. qui in ueritate ñ stetit ⁊ ce¬
cidit. Si enĩ oĩs hõ m̃dax. intantũ ñ er̃t
m̃daces. in quantũ ñ ertͣ hoĩes: qmͣ dii ert̃
firmitatis pauore dic̾tũ ẽ. oĩs hõ m̃dax.
Q uomͦ consolet᷑ humiles ⁊ impleat spũ fido¬
tiȩ trepidantes. ut pene mortuo corde. reui¬
uiscant. ne in semetipsis fidentes sint. s in
eo qui suscitat mortuos. ⁊ linguas infantiu̾
fac̃ disertas qͥ aiti sũ aũ tradent uos nolite.
cogitare. quomͦ aut qͥd loquanuni: dabit᷑ enĩ

Expanded text:
tis, et filii Altissimi omnes: vos autem sicut homines morietis, et filii Altissimi omnes: vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus ex principibus cadetis» . Consolatur humiles, et implet eos non solum fide credendae, sed etiam fiducia praedicandae veritatis, si perseveranter subdantur Deo, nec imitentur unum ex principibus diabolum, qui in veritate non stetit, et cecidit. Si enim omnis homo mendax, in tantum non erunt mendaces, in quantum non erunt homines; quoniam dii erunt, firmitatis pavore dictum est, «Omnis homo mendax;» quomodo consoletur humiles, et impleat spiritu fiduciae trepidantes, ut pene mortuo corde reviviscant, nec in semetipsis fidentes sint, sed in eo qui suscitat mortuos , et linguas infantium facit disertas ; qui ait, «Cum autem tradent vos, nolite cogitare quo
Abbreviated transcription (Latin):
tasi mea: oĩs hõ m̃aax Extasin pauorẽ diẽ.
Quẽ cũ minantib ꝑsequutorib ⁊ impendẽ¬
tib passionib cruciatꝰ aut mortis humana
infirmitas patit᷑: hoc enĩ intelligimꝰ qr in il¬
to psalnio uox mr̃m apparet. Nã ⁊ alio mͦ drͣ
ex tasis: cũ mens ñ pauore. alienat᷑. s aliqua
inspiratione reuelationis assumit᷑. Ego aũ
dixi in ex tasi mea: oĩs hõ m̃dax. Conterritꝰ
enĩ respexit infirmitatẽ suã: ⁊ uidit ñ de
se sibi eẽ p̃sumendũ. Iuantũ enĩ ad ipsũ ho¬
minẽ ꝑtinet m̃dax ẽi s grã dĩ uerax effec¬
tus ẽ: ne p̃ssuris inimicoꝵ cedens ñ loquere¬
t᷑ qd̾ crediderat. s negaret: sic̃ petro accidat
qm̃ de se p̃sumpserat: ⁊ docendus erat de ho¬
mine ñ ẽẽ p̃sum̃dũ. & si de hoĩe ñ debet qͥs¬
quentib cedendo m̃tient᷑. munerib dĩ taleᷤᷤ
st̃. ñ uirib suis. ꝓinde uerissime dictũ est.
oĩs hõ m̃dax. s ds̃ uerax qͥ ait. Ego dixidii es¬

Expanded text:
o mendax.» Ecstasin pavorem dicit, quem comminantibus persecutoribus, et impendentibus passionibus cruciatus aut mortis, humana infirmitas patitur. Hoc enim intelligimus, quia in isto psalmo vox martyrum apparet. Nam et alio modo dicitur ecstasis, cum mens non pavore alienatur, sed aliqua inspiratione revelationis assumitur. «Ego autem dixi in ecstasi mea, Omnis homo mendax.» Conterritus enim respexit infirmitatem suam, et vidit non de se sibi esse praesumendum. Quantum enim ad ipsum hominem pertinet, mendax est: sed gratia Dei verax effectus est, ne pressuris inimicorum cedens non loqueretur quod crediderat, sed negaret; sicut Petro accidit, quoniam de se praesumpserat, et docendus erat de homine non esse praesumendum. Et si de homine non debet quisquentibus cedendo mentiantur, muneribus Dei tales sunt, non viribus suis. Proinde veEgo dixi, Dii es
Abbreviated transcription (Latin):
ñ q̃ iħu xp̃i. qͦs alio loco dieit non ex
iu̾tate s ex occasione p̃dicare u̾bũ dĩ. ñ
caste. id ẽ ñ ex aĩo pure ac sincere carita¬
tis. Aliud enĩ sentiebant qđ̃ in eoꝵ morib
apparebat: ⁊ aluid p̃dicabant ut scoͣ noĩe
dicabant q̃ si alii crederentes facerent salua¬
rent᷑. Non enĩ aliud anniuntiabant p̃ter regu¬
lã fidĩ. Eõs qͥppe excludit apłs dicens. Si qͥs uo¬
bis aununtiau̾it p̃ter id qd̃ accepistis. anathe¬
ma sit. Illi nͣ xp̃m annuntiant. qͥ anniurti¬
xp̃m aununtient. s ñ caste: ĩd ẽ ñ aĩo sim¬
plici ⁊ puro ex fide sincera q̃ ꝑ dilectionẽ o¬
ꝑat᷑. Terrenis qͥppe cupiditatib consulentes
regnũ oloꝵ aununtiabant: hnͣtes ĩ pectore
falsitatẽ in lingua u̾itatẽ. Sciens itaq apl̃s
etiã ꝑ iudã eugłi: antẽ credentes ẽẽ lib̾atos.
istos qͦ ita ꝑmittit. Siue inqͥt occasione siue

Expanded text:
on ex veritate, sed ex occasione praedicare verbum Dei, non caste , id est, non ex animo purae et sincerae charitatis. Aliud enim sentiebant, quod in eorum moribus apparebat; et aliud praedicabant, ut sancto nomine aedicabant, quae si alii credentes facerent, salvarentur; non enim aliud annuntiabant praeter regulam fidei. Eos quippe excludit Apostolus, dicens: «Si quis vobis annuntiaverit praeter id quod accepistis, anathema sit» . Illi non Christum annuntiant qui annuntistum annuntient; sed non caste, id est, non animo simplici et puro, et fide sincera quae per dilectionem operatur : terrenis quippe cupiditatibus consulentes, regnum coelorum annuntiabant, habentes in pectore falsitatem, in lingua veritatem. Sciens itaque Apostolus etiam per Judam evangelizantem credentes esse liberatos, ist
Abbreviated transcription (Latin):
aũ humiliatꝰ sũ nimis. Passus ẽ enĩ multas
tribulationes ꝓpt̾ u̾bũ qđ fidelit̾ tenebat
fidelit̾ impendebat: ⁊ hunuliatꝰ est ninus. qd̃
illi timuert᷑ qͥ amauert᷑ głam hoĩm magis
ꝓptͣ qd̾ ⁊ locutꝰ sũ. ⁊ humiliatꝰ sũ nimis:
sua dicẽt. s sermo in qͥt dĩ ñ eͣ alligatꝰ. sic
⁊ iste qr ipsa ẽ una ꝑsona sco̾ꝵ testiũ hoc eͣ¬

Expanded text:
autem humiliatus sum nimis.» Passus est enim multas autem humiliatus sum nimis.» Passus est enim multas tribulationes, propter verbum quod fideliter tenebat, fideliter impendebat; et humiliatus est nimis: quod illi timuerunt qui «amaverunt gloriam hominum magis propter quod et locutus sum, et humiliatus sum nimis: sua diceret: «Sed sermo,» inquit, «Dei non est alligatus» . Sic et iste, quia ipsa est una persona sanctorum testium, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
quĩ in modico fideł fiusti supra multa te cõsti¬
tuã intra in gaudiũ dñi tui: Tał itaq seruus
nec anteꝗ᷑ credat loqr. uec cũ crediderit tacet.
ne ł sic eroget ut ipse nͣ habeat. uł qd̾ habet
ñ erogando nͣ habeat. Sic enĩ dicꝰtũ ẽ: qͥ habe
Dicat gͦ iste bonꝰ seruus cantans alła. id ẽ saeri¬
ficans dũo sacrificiũ laudis: a quo auditurus
eͣ intra in gaudiũ dñi tui. exultet ⁊ dicat.
didi. Non enĩ ꝑfecte. credunt : qͥ qd̃ credunt
loqui nolunt. Ad ipsã enĩ fidẽ ꝑtinet etiã illd̾
credere qd̃ dicꝰtũ ẽ. Qͥ me cõfessus fu̾it corã
hoib cõfitebor eũ corã angłis dĩ. Ex hoc enĩ
impendit atq lucratꝰ ẽ. Ita ⁊ hoc loco nͣ ait
credidi ⁊ locutꝰ sũ: s ꝓpt̾ hoc dic̃ se locutũ ee
qr credidit. Simul enĩ credidit: ⁊ qđ̵ p̃mĩ lo¬
quendo sꝑaret. ⁊ ꝗͣ pęnã tacendo tunere de¬
beret. C redidi inquit ꝓptͣ qd̵ locutꝰ sũ: ego

Expanded text:
quoniam in paucis fidelis fuisti, supra multa te constituam; intra in gaudium domini tui?» Talis itaque servus nec antequam credat loquitur, nec cum crediderit tacet; ne vel sic eroget ut ipse non habeat, vel quod habet non erogando non habeat. Sic enim dictum est: «Qui habet, Dicat ergo iste bonus servus cantans «Alleluia,» id est, sacrificans Domino sacrificium laudis, a quo auditurus est, «Intra in gaudium Domini tui;» exsultet, et dicat, didi. Non enim perfecte credunt qui, quod credunt, loqui nolunt. Ad ipsam enim fidem pertinet etiam illud credere quod dictum est: « Qui me confessus fuerit coram hominibus, confiteimpendit atque lucratus est. Ita et hoc loco non ait, Credidi, et locutus sum; sed propter hoc dicit se locutum esse, quia credidit. Simul enim credidit, et quod praemium loquendo sperare, et quam poenam tacendo timere deberet. «Credidi,» inquit, «propter quod locutus sum. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
qr uernacłs ẽ ꝓpt᷑ peccatũ fugȩ suȩ dep̃¬
datus. idõ emptꝰ. qr redemptus ẽ. filiꝰ enĩ an
cillȩ scdm qd̃ oĩs creatura subdita creatorie̾:
⁊ uerissimo dõ. uerissimũ debet famulatum.
Quẽ cũ exhibet lib̾a ẽ: hanc accipiens a dũo
gr̃am. ut ei ñ de necessitate s uoluntate de¬
seruiat. Ergo iste filius eͣ iherłm celestis. quȩ
sursũ ẽ mat᷑ omĩũ nr̃oꝵ lib̾a. E liba quidẽ
peccoͣ: s ancilla iustitiȩ. Cuiꝰ filiis adhuc ꝑe¬
grinantib drͣ. Uos in lib̃tatẽ uocati estis. S
cato: lib̾i eratis a iustitia. Nc̃ uͦ lib̾ati a pec¬
cato. facti aũ serui dõ habetis fruc̾tũ ur̃m
seruus iste. Multi martẏres se dicunt. mul

Expanded text:
ccato fugae suae depraedatus, et ideo emptus, quia redemptus est? Filius enim est ancillae secundum quod omnis creatura subdita Creatori est, et verissimo Domino verissimum debet famulatum: quem cum exhibet, libera est, hanc accipiens a Domino gratiam, ut ei non necessitate, sed voluntate deserviat. Ergo iste filius est Jerusalem coelestis, quae sursum est, mater omnium nostrum libera . Et libera quidem a peccato, sed ancilla justitiae: cujus filiis adhuc peregrinantibus dicitur, «Vos in libertatem vocati estis;» et cato, liberi eratis a justitia; nunc vero liberati a peccato, facti autem servi Deo, habetis fructum vestrum servus
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ eͣ gratũ: si de pace. atq in pace. redda¬
tur. Qui aũ filii ancille huiꝰ ñ ft̃: bellũ po¬
tius quã pacẽ᷑ amauert̃. Ne qͥs aũ existi.¬
met atria domꝰ dĩ. ⁊ omnẽ ppłm eiꝰ iudeos
significari. qr ita conclusit iste psalmus.
ut diceret in medio tui iherłm: cuiꝰ noĩe
caruales isrłite głant᷑: audite seqͣntẽ psal¬
mũ. qui duob u̾siculis continet᷑. Explicit

Expanded text:
ditur gratum, si de pace atque in pace reddatur. Qui autem filii hujus ancillae non sunt, bellum potiusquam pacem amaverunt. Ne quis autem existimet atria domus Domini, et omnem populum ejus Judaeos significari, quia ita clausit iste psalmus, ut diceret, «In medio tui, Jerusalem,» cujus nomine carnales Israelitae gloriantur; audite sequentem psalmum, qui quatuor versiculis c
Abbreviated transcription (Latin):
rant hoi̾s: ut oĩũ donoꝵ dĩ. ñ attributio s¬
reretributio uocari possit. Que p̃cesserant
hominis. nͥ peccata Retribiit gͦ ds̃ bona pro
malis: eui homines retribuunt mala ꝓ bonis.
hec enĩ retribuert̃: qͥ dixert᷑. hic ẽ heres. ueni¬

Expanded text:
rant hominis, ut omnium donorum Dei non attributio, sed retributio vocari possit? quae praecesserant hominis nisi peccata? Retribuit ergo Deus bona pro malis, cui homines retribuunt mala pro bonis: haec enim retribuerunt qui dixerunt, «Hic est haeres; veni
Abbreviated transcription (Latin):
ȩ  ñ in me. s in te dño meo głabor. qͥ dis¬
rupisti uincła mea: ut a fuga rediens reli
diturus es. Quas uoiusti uicꝰtimas: Iuȩ inceͣ¬
sa: Iuȩ holocausta: An ad illud respicis qd̾
paulo ante dixisti. calicẽ salutaris accipiã.
bo laudis: & reuera qͥsquis bene cogitat¬
at. seipsũ reddat. hoc exigit᷑. hoc debet᷑ ln¬

Expanded text:
ae; non in me, sed in te Domino meo gloriabor, qui disrupisti vincula mea, ut a fuga rediens religditurus es? Quas vovisti victimas? quae incensa? quae holocausta? An ad illud respicis, quod paulo ante dixisti, «Calicem salutaris accipiam, um laudis?» Et revera qm voveat et reddat. Hoc exigitur, hoc debet
Abbreviated transcription (Latin):
loquunt᷑ qd̾ credt᷑. ł pigritia ł tunore. Nã
⁊ seruus ille quãius talentũ habuerit. tamͣ
qr erogare noluit audit a dño iudice. Ser
ue male ⁊ piger. Et alio eugłii loco dictũ ẽ
qđ multi ex pͥncipib iudȩoꝵ credidissent
III eũ. s ñ eũ confitebant᷑. ne expellerent᷑
de sẏnagogas. S. etiã ipsi rep̃hensi. atq im

Expanded text:
d credunt, vel pigritia, vel timore. Nam et ille servus quamvis talentum habuerit, tamen quia erogare noluit, audit a Domino judice: «Serve nequam et piger.» Et alio Evangelii loco dictum est quod multi ex principibus Judaeorum credidissent in eum, sed non eum confitebantur, ne expellerentur d
Abbreviated transcription (Latin):
re ille potest: Quare alt̾ potuit: Nun¬
qͥd tu delicatior es illo senatore: Nũquid
tu infirmior es. illo aut illo. in ualitudi¬
ne. Nũquid tu infirmior es feminis: fẽ¬
mine potuert̃: uiri ñ posst̃: Belicati po¬

Expanded text:
re ille potest? quare alter potuit? Numre ille potest? quare alter potuit? Numquid tu delicatior es illo senatore? numquid tu infirmior es illo, aut illo in valetudine? numquid tu infirmior es feminis? Feminae potuerunt, viri non possunt? delicati
Abbreviated transcription (Latin):
interitus cõparat᷑. Nouit dñs sagittare.
ad amorẽ. Et nemo pulcrius sagittat ad
amorẽ. quã qui u̾bo sagittat: unmo sagit¬
tat cor amantis. ut adiuuet amantem:
sagutat. ut faciat amantẽ. Sagute autẽ
sunt : cũ agimus u̾bis. Carbones aũ uasta¬
tores qui st̃: Parũ est u̾bis agere contͣ
linguã subdolã: ⁊ labia iniqua. Parũ est
u̾bis agere : ⁊ exemplis agendũ ẽ. Exem¬
pla stͣ. carbones uastatores. Et quare ua¬
statores dicunt᷑. Breuit᷑ accipiat caritas
ur̃a. Primo: quomͦ exemplis agendũ sit
uidete. Lingua subdola nichil sic nouit
dicere. quo magis subdola ẽ: nͥ uide ne
ñ possis implere. Multũ ẽ hoc a te ag¬
gredi. Accepisti tu. p̃ceptũ euglicum. ha¬
bes sagitam: s carbones ñdũ habes. Li¬
m̃dũꝰ ẽ: ne sagitta sola ñ ualeat adu̾sus
linguã dolosã. Sunt ⁊ carbones: utputa.
incipit eniͣ tͥ dicere. ds̃. Tu ñ potes. Qua¬

Expanded text:
interitus comparatur. Novit Dominus sagittare interitus comparatur. Novit Dominus sagittare ad amorem; et nemo pulchrius sagittat ad amorem, quam qui verbo sagittat; imo sagittat cor amantis, ut adjuvet amantem; sagittat, ut faciat amantem. Sagittae autem sunt, cum agimus verbis. Carbones autem vastatores qui sunt? Parum est verbis agere contra linguam subdolam et labia iniqua, parum est verbis agere; et exemplis agendum est. Exempla sunt carbones vastatores. Et quare vastatores dicuntur, breviter accipiat Charitas vestra. Primo, quomodo exemplis agendum sit, videte. Lingua subdola nihil sic novit dicere, quo magis subdola est, nisi, Vide ne non possis implere; multum est ad te hoc aggredi. Accepisti tu praeceptum evangelicum, habes sagittam; sed carbones nondum habes. Timendum ne sagitta sola non valeat adversus linguam dolosam: sunt et carbones. Utputa, incipit enim tibi dicere Deus, Tu non potes, qua
Abbreviated transcription (Latin):
gua ẽ: uenenũ habet. Roga contra illam.
si uis ascendere: ⁊ dic dõ tuo. Dñe erue.
animã meã a labiis iniustis: ⁊ a lingua do¬
aut qͥd apponet᷑ tibi ad linguã dolosam:
id ẽ qd̃ habeas adu̾sus linguã dolosam. qͦd
opponas linguȩ dolosȩ: quo te munias ad¬
u̾sus linguã dolosa. quid tͥ dabit᷑ aut qͥã
apponetur: In t̾rogauit exercens: nã ip¬
se dicꝰturus ẽ qd̃ int̾rogat. Respondit enĩ.
subiciens sibi int᷑roganti.S
uastatoniii. Siue desolatoriis dicas. siue.
uastatoriis dicas: nã in diu̾sis codicib diu̾¬
se scriptũ ẽ : idem significat. Uidete. Uas¬
tatores carbones dicunt᷑ : qr uastando &
desolando ad desolationẽ facile ꝑducunt.
Qui stͣ isti carbones. Intelligat caritas ur̃a
primo: quȩ sunt sagittȩ. Sagitte poten¬
tis acutȩ : u̾ba dĩ sunt. Ec̃ce iaqunt᷑ : &.
transfigunt corda. Sed cũ transfixa fueriñ
corda sagritis u̾bi dĩ: amor excitat᷑: non

Expanded text:
gua est, venenum habet. Roga contra illam, gua est, venenum habet. Roga contra illam, si vis ascendere, et dic Deo tuo: «Domine, erue animam meam a labiis injustis et a lingua doaut quid apponetur tibi ad linguam dolosam?» Id est, quod habeas adversus linguam dolosam, quod opponas linguae dolosae, quo te munias adversus linguam dolosam, «quid tibi dabitur, aut quid apponetur tibi?» Interrogavit exercens; nam ipse dicturus est quod interrogat. Respondit enim, subjiciens sibi interroganti, s, sive «vastatoribus» dicas nam in diversis codicibus diverse scriptum est, idem significat. Videte: vastatores carbones dicuntur, quia vastando et desolando ad desolationem facile perducunt. Qui sunt isti carbones? Intelligat Charitas vestra primo quae sunt sagittae. «Sagittae potentis acutae,» verba Dei sunt. Ecce jaciuntur, et transfigunt corda: sed cum transfixa fuerint corda sagittis verbi Dei, amor excitatur, non
Abbreviated transcription (Latin):
re: multũ ẽ qd aggrederis. Alii ꝓhibendo
detͣrent : alii laudando plus nocent & pre¬
munt. Quia enĩ talis ẽ uita quȩ iã occupa¬
uit mundũ: tanta auctoritas. xp̃i eͣ. ut rep̃¬
hendere. iã. xp̃m nec paganꝰ audeat: legitur
ille qui rep̃hendi nͣ potest. qui dixit. uade
uende oĩa quȩ habes. ⁊ distribue pauꝑib.
& sequere me : xp̃o contradici ñ potest: eu¬
głio contradici ñ potest: rep̃hendi xp̃c noͣ
potest. conu̾tit se lingua dolosa. ad laudẽ
ꝓhibentẽ. Si laudas : hortare. Quare lau¬
dando p̃mis: Meliꝰ uituꝑares: quã dolose
sit. fȩda uita eͣ ista. mala uita ista e᷑ S qr
nosti cũ hȩc dixeris pͥmi te posse aucꝰtori¬
tate eugl̃ica. conu̾tis te ad aluid dissuaden¬
di genus. ut laudando me falso. a uera
ꝓhibeas dicens. Qͥd ẽ hoc : fcce illi fecerun:
forte: tu nͣ poteris. Incipis ascendere: ca¬
dis. Mlonere uidet᷑: serꝑens ẽ: dolosa lin¬

Expanded text:
re; multum est quod aggrederis. Alii prohibendo re; multum est quod aggrederis. Alii prohibendo deterrent, alii laudando plus premunt. Quia enim talis est vita quae jam occupaverit mundum, tanta auctoritas Christi est, ut reprehendere jam Christum nec paganus audeat. Legitur ille qui reprehendi non potest, quia dixit, «Vade, vende omnia quae habes, et distribue pauperibus, et sequere me» : Christo contradici non potest, Evangelio contradici non potest, reprehendi Christus non potest; convertit se lingua dolosa ad laudem prohibentem. Si laudas, hortare. Quare laudando premis? Melius vituperares, quam dolose sit: foeda vita ista est, mala vita ista est. Sed quia nosti, cum haec dixeris, premi te posse auctoritate evangelica; convertis te ad aliud dissuadendi genus, ut laudando falso, me a vera hristo prohibeas, dicens: Quid est hoc? Ecce illi fecerunt, forte tu non poteris: incipis ascendere, cadis. Monere videtur; serpens est, dolosa lin
Abbreviated transcription (Latin):
contabescere: oĩa etiã sua uelle uendere
mus quẽ admodũ patiat᷑ linguas detrahen¬
tiũ. ⁊ multa contradicentiũ: ⁊ qd̃ ẽ grauiꝰ
quasi consulendo a salute au̾tentiũ. Qui
enĩ consulit alicui. ad salutẽ consulit. ad
id qd̃ ꝓdest consulit : ille aũ quasi consu¬
lens. retrahit a salute. Qͥa gͦ uidet᷑ habere
palliũ consulentis. & habet uenenũ ꝑimͣ¬
tis: lingua dolosa dicta ẽ. Ascensurus gͦ.
contra ipsas linguas primo dm̃ depreca
constitueret ad gradus ascenlẽdiͦ q quia¬
erue. animã meã̾ a labiis iniquis. ⁊ alin¬
gua dolosa. Qͥdẽ lingua dolosa: Subdola:
habens uaginẽ consulendi: ⁊ ꝑniciem no¬
cendi. lpsi st̃. qui dicunt. E tu hoc facꝰturus
es qd nemo fecit : & tu solus eris xpĩanus:
& si ostenderit alios hoc fecisse. ⁊ legerit e
tus apłoꝵ: illi quid dicunt in lingua subdo¬
la. ⁊ labiis iniquis: Non poteris forte imple¬

Expanded text:
contabescere, omnia etiam sua velle vendere contabescere, omnia etiam sua velle vendere mus quemadmodum patiatur linguas detrahentium et multa contradicentium, et quod est gravius, quasi consulendo a salute avertentium. Qui enim consulit alicui, ad salutem consulit, ad id quod prodest consulit; ille autem quasi consulens, retrahit a salute. Quia ergo videtur habere pallium consulentis, et habet venenum perimentis, lingua dolosa dicta est. Ascensurus ergo, contra ipsas linguas primo Deum deprecatconstitueret eum ad gradus ascendendi. erue animam meam a labiis injustis et a lingua dolosa.» Quae est lingua dolosa? Subdola, habens imaginem consulendi, et perniciem nocendi. Ipsi sunt qui dicunt: Et tu hoc facturus es, quod nemo fecit? et tu solus eris christianus? Et si ostenderit alios hoc facere, et legerit Evtus Apostolorum; illi quid dicunt in lingua subdola et labiis iniquis? Non poteris forte imple
Abbreviated transcription (Latin):
ris dñi: a sapientia cȩpit. ⁊ usq ad timorẽ.
descendit. Quomͦ ille qui docebat a sapi¬
entia descendit usq ad timore̾: tu qͥ dis¬
eis ⁊ ꝓficis. a timore ascende ad sapienti¬
am. Scriptũ ẽ enĩ. Initiũ sapientiȩ. tunor
dni. lã gͦ psalmũ audite: Ecce ante oculos
ponamus ascensurũ hominẽ. Ubi ascensurũ:
In corde. Et unde ascensurũ: Ab humilitate:
id eͣ a conualle plorationis. Quo ascensurũ:
Ad illud in effabile: qđ cũ dici ñ posset. dic̾tũ
ẽ in locũ quẽ disposuit. Cũ gͦ sic ceꝑit hõ¬
ti linguas adu̾santiũ. Qͥ eũq illas nͣdũ pas¬
sus ẽ: ñdũ ꝓficit. Qͥcũq illas ñdũ patit᷑.
nec conatur ꝓficere. Wlt nosse quid dica¬
mus: Immo quid audiamꝰ simul. exꝑiatur.
Incipiat ꝓficere : incipiat uelle ascendere:
uelle contẽpnere t̾renã fragilitatẽ: tempo¬
ralrͣ felicitatẽ scłi ꝓ nichilo hab̾e: deũ
solũ cogitare : lucris ñ gaude : dãpnis non

Expanded text:
ris Domini» : a sapientia coepit, et usque ad timorem descendit: Quomodo ille qui docebat, a sapientia descendit usque ad timorem; tu qui discis, si proficis, a timore ascende ad sapientiam: scriptum est enim, «Initium sapientiae timor Domini» . Jam ergo Psalmum audite. Ecce ante oculos nostros ponamus ascensurum hominem: ubi ascensurum? «In corde.» Unde ascensurum? Ab humilitate, id est a «convalle plorationis.» Quo ascensurum? Ad illud ineffabile quod cum dici non posset, dictum est, «In locum quem disposuit.» 3. Cum ergo sic hoti linguas adversantium. Quicumque illas nondum passus est, nondum profecit: quicumque illas non patitur, nec conatur proficere. Vult nosse quid dicamus? Imo quid audiamus simul, experiatur. Incipiat proficere, incipiat velle ascendere, velle contemnere terrena, fragilia, temporalia, felicitatem saeculi pro nihilo habere, Deum solum cogitare, lucris non gaudere, damnis non
Abbreviated transcription (Latin):
bat illis pariuilis. quos mali homines. &
mali suasores p̃cidere ab unitate. in scis¬
mata uolebant. Quid eis dicebat ille: Nũ¬
quid paulus ꝓ uob̃ crucifixus ẽ: aut in
nomine pauli baptizati estis: Noc ⁊ nos
dicimꝰ. amate pacẽ: amate. xp̃m. Si enim

Expanded text:
men dicebat illis parvulis, quos mali homines et men dicebat illis parvulis, quos mali homines et mali suasores praecidere ab unitate in schismata volebant; quid eis dicebat ille? «Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis» ? Hoc et nos dicimus: Amate
Abbreviated transcription (Latin):
quis gͦ malos humilit᷑ ad tẽpus fert: ipse.
ꝑueniet ad requiẽ sempit̃nã. hȩc uox: est¬
catholica. Illoꝵ aũ uox qualis ẽ ñ intelligẽ.¬
tiũ. neq q̃ loquunt᷑. neq de quib affirmans:
Ne tangas immundũ. Et qui tetigerit ĩmun¬
dũ. inquinabit᷑. Separemus nos : ne. cõmisce¬
amꝰ nos malis. Et nos illis dicamꝰ. Amate
pacẽ: diligite unitatẽ: Nescitis ã quã mul¬
tis bonis separamini: dũ quasi malis. calum¬
niamini. furiunt. seuiunt. qͣñ ista dicimꝰ:
nã quęrt̃ ⁊ mortificare nos. Apparuer̃t se¬
pe impetꝰ eoꝵ. apparuert̃ insidiȩ. Cũ gͦ
int᷑ insidias illoꝵ uiuimꝰ. ⁊ quib dicimus
amate pace̾. adu̾santur nob̃: nonne uex
illa nr̃a ẽ. cũ hns qͥ odert̃ pace̾ erã paci¬
ficus. cũ loquebur illis debellabant me
Et parũ erat. si ñ adderet gratis. Quibus
xp̃m. Nos nolumꝰ honorari. s illũ Nã nos

Expanded text:
quis ergo humiliter malos ad tempus fert, ipse quis ergo humiliter malos ad tempus fert, ipse perveniet ad requiem sempiternam. Haec vox catholica est. Illorum autem vox qualis est, non intelligentium neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant ? «Ne tangas immundum» ; et, «Qui tetigerit immundum, inquinabitur» : separemus nos, ne commisceamur malis. Et nos illis: Aniate pacem, diligite unitatem. Nescitis a quam multis bonis separamini, dum quasi malis calumniamini? Furunt, saeviunt, quando ista dicimus: nam quaerunt et mortificare nos. Apparuerunt saepe impetus eorum, apparuerunt insidiae. Cum ergo inter insidias illorum vivimus, et quibus dicimus, Amate pacem, adversantur nobis; nonne vox ista nostra est, «Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus? Cum loquerer illis, debellabant me gEt parum erat, si non adderet, «gratis.» QuibusChristum. Nos nolumus honorari, sed illum. Nam nos
Abbreviated transcription (Latin):
incolatus m̃s longinquus facꝰtus ẽ: inhabita¬
ui cũ tab̃nacłis cedar. In habitaui inqͥt cũ pale¬
is. S quomͦ de palea multus fumꝰ exit: sic de
cedar tenebrȩ. In habitaui cũ tab̃naculis ce
qui odert̃ pacẽ: ⁊ dicimus. Cũ his qͥ odert̃
pacẽ: eram pacificus. Qͥ st̃ odert̃ pacẽ Qui
conscindunt unitatẽ. Si enĩ pacẽ ñ odisseis:
in unitate ꝑmansissent. S uidelicet ꝓpt̾ea
se separauert᷑. ut iusti e̾e̾nt: ut ñ hab̾ent
mixtos iniustos. dut nr̃a ẽ ista uox. aut il¬
loꝵ. Elige cuiꝰ sit Catholica dicit. slon ẽ di¬
mittenda unitas: ñ ẽ p̃cidenda ȩccłia dĩ. Ix¬
dicabit ds̃ de bonis ⁊ malis postea. Si neͣ ma¬
li a bonis separari ñ posst̃: ferendi st̃ ad
tẽpuis. Alali in area nobiscũ cẽ possunt: in
horreo ñ possunt. Et forte. qui mali hodie
apparent. cras boni ert: ⁊ qui de bonitate.
hodie suꝑbuuit. eras mali inueniunt᷑. Qͥs¬

Expanded text:
incolatus meus longinquus factus est! inhabitaincolatus meus longinquus factus est! inhabitavi cum tabernaculis Cedar.» Inhabitavi, inquit, cum paleis. Sed quomodo de palea multus fumus exit, sic de Cedar tenebrae. «Inhabitavi cum tabernaculis Cedqui oderunt pacem; et dicimus, «Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus.» Qui sunt qui oderunt pacem? Qui conscindunt unitatem. Si enim pacem non odissent, in unitate mansissent. Sed videlicet propterea se separaverunt, ut justi essent, ut non haberent mixtos injustos. Aut nostra est ista vox, aut illorum; elige cujus sit. Catholica dicit: Non est dimittenda unitas, non est praecidenda Ecclesia Dei. Judicabit Deus de malis et bonis postea. Si nunc mali a bonis separari non possunt, ferendi sunt ad tempus: mali in area nobiscum esse possunt, in horreo non possunt. Et forte hodie qui mali apparent, cras boni erunt; et qui de bonitate hodie superbiunt, cras mali invenientur. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ: erã pacificus: Uerũ ut audiatis
cantetis: n ceꝑitis sacre. qͥd cantatis. Ni¬
tũlibet illud dicam: quomͦlibet ex ponam. qͣ
opus eiꝰ. Incipite. agere: ⁊ uidete qͥd loqua¬
mur. Tunc ad singula u̾ba lacrimȩ ꝓfluent.
tunc psalmus cantat᷑: ⁊ facit cor qd̾ in psal¬
mo cantat᷑. Quã multi enĩ sonant uoce. &.
corde muti st̃: ⁊ quã multi tacent labiis &
clamant affectu: qr ad cor hominis aures dĩ.
Sic̃ aures corporales ad os hominis: sic cor hoĩs
ad aures dĩ. Multi clauso ore exaudiunt᷑: &¬
multi in magnis clamorib ñ exaudiuntur.
Affectib debemꝰ orare: ⁊ dicere : multũ ꝑegrina¬
ta ẽ anima mea. Cũ his qͥ odertͣ pace̾. eram
pacificus. Qͥd enĩ aluid dicimus istis here
ticis. nͥ cognoscite pacẽ: amate pacẽ: Iustos
uos dicitis. Si iusti ee̾tis: int̾ paleã grana ge¬
meretis. Nã qr grana st̃ in ęccłia catholica. &
uera grana st̃: idõ tolerant paleã donec area

Expanded text:
cem, eram pacificus.» Verum ut audiatis,cantetis, nisi coeperitis facere quod cantatis. Quantumlibet illud dicam, quomodolibet exponam, qualopus ejus. Incipite agere, et videte quid loquamur. Tunc ad singula verba lacrymae profluunt, tunc Psalmus cantatur, et facit cor quod in Psalmo cantatur. Quam multi enim sonant voce, et corde muti sunt? Et quam multi tacent labiis, et clamant affectu? Quia ad cor hominis aures Dei: sicut aures corporis ad os hominis, sic cor hominis ad aures Dei. Multi clauso ore exaudiuntur, et multi in magnis clamoribus non exaudiuntur. Affectibus orare debemus, et dicere, «Multum peregrinata est anima mea: cum his qui oderunt pacem, eram pacifticis, nisi, Cognoscite pacem, amate pacem? Justos vos dicitis. Sed si justi essetis, inter paleam grana gemeretis. Nam quia grana sunt in Catholica, et vera grana sunt; ideo tolerant paleam, donec vent
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ area uentilata: puta. qr triticum
factũ ẽ. Nũquid iã in horreo: Adhuc ne¬
cesse ẽ: multa palea p̃mat᷑. Et quantũ
pficit: tantũ uidet maiora scandala
in popło. Nã si ñ ꝓficit: ñ uidet iniqui¬
tates. Si nͥ sit uerax xp̃ianus : ñ uidet fie¬
tos. Etenĩ frẽs. ⁊ de illa similitudine ħ
nos docet dñs: de frum̃tis ⁊ ⁊ iz aniis.
Cũ au creuisset herba & fructũ fecisset
tunc apparuerunt gizania: id ẽ qi nul¬
li homini apparent mali nͥ fac̾tus fuerit
ipse bonus: qr eũ creuisset herba ⁊ fruc¬
tũ fecisset. tunc apparuert̃ ⁊ izania.
Iam gͣ iste cꝓit ꝓficere. ⁊ cepit uidere

Expanded text:
dum est area ventilata: puta quia triticum dum est area ventilata: puta quia triticum factum est, numquid jam in horreo est? Adhuc necesse est multa palea prematur; et quantum proficit, tantum videt majora scandala in populo. Nam si non proficiat, non videt iniquitates; si non sit verax christianus, non videt fictos. Etenim, fratres, et de illa similitudine hoc nos docet Dominus, de frumentis et zizaniis. «Cum autem crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania» : id est quia nulli homini apparent mali, nisi factus fuerit ipse bonus; quia «cum crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania.» Jam ergo iste coepit proficere,
Abbreviated transcription (Latin):
tui dicunt᷑: ardentes uiui appellantur.
Es xempla gͦ multoꝵ iniqͦꝵ qui conu̾si sunt
ad dm̃: carbones dicti ft̃. Audis homines
nurari: ⁊ dicere. Ego illũ noui quã ebrio¬
sus fuit: quã sceleratꝰ: qualis amator cir¬
ei. aut amphiteatri. quał fraudator. Modo
quomꝰ dõ seruit: quã in nocens factus ẽ ᷤ
N oli mirari: carbo ẽ. Nuiũ gaudes: qr extinc¬
tũ plangebas. S qnͣ laudas uiuũ: si nosti
laudare. adhibe. illũ mortuo. ut accendat᷑.
Id ẽ quicũq adhuc piger ẽ sequi dm̃. ad¬
moue illi carbonẽ qui erat extincꝰtus. &.
habeto sagittã u̾bi dĩ. ⁊ carbonẽ uastato¬
rẽ: ut occurras labiis miquis: ⁊ linguȩ sub¬
dole. Quid sequit᷑.  Accepit iste sagittas ar¬
dentes: accipiat carbones uastatores. Iam
repellit linguã subdolã. ⁊ labia iniqua.
iã ascendit gradũ: incipit ꝓficere: s ad¬
huc iiuit intͣ malos. int̾ iniquos. Non¬

Expanded text:
tui dicuntur; ardentes, vivi appellantur. tui dicuntur; ardentes, vivi appellantur. Exempla ergo multorum iniquorum qui conversi sunt ad Dominum, carbones dicti sunt. Audis homines mirari, et dicere, Ego illum novi, quam ebriosus fuit, quam sceleratus, qualis amator circi aut amphitheatri, qualis fraudator: modo quomodo Deo servit, quam innocens factus est! Noli mirari; carbo est. Vivum gaudes, quem exstinctum plangebas. Sed quando laudas vivum, si nosti laudare, adhibe illum mortuo ut accendatur; id est, quicumque adhuc piger est sequi Deum, admove illi carbonem qui erat exstinctus, et habeto sagittam verbi Dei, et carbonem vastatorem, ut occurras labiis iniquis et linguae subdolae. 6. Quid sequitur? Accepit iste sagittas ardentes, accipiat carbones vastatores. Jam repellit linguam subdolam et labia iniqua, jam ascendit gradum, incipit proficere: sed adhuc vivit inter malos, inter iniquos; non
Abbreviated transcription (Latin):
cauert᷑: ⁊ eo amplꝰ amauert qd̾ plura illis
dimissa st̃: quomͦ dic̾tũ ẽ in eugłis: cui
modicũ dimittit᷑ modicũ diligit. Cũ gͦ
fuerint ista enumerata. ⁊ nominatim die¬
ti fuerint homines qͥ potuert: ille sagit¬
ta accepta in corde. accedentib etiã car¬
male fronduerant: multe carnales cogi¬
tationes: scłares multi amores. Ipsi urun¬
tur carbonib desolatoriis. ut fiat purꝰ
locus desolatus: in cuiꝰ loci puritate fa¬
eiat ds̃ edificiũ suũ: qr fac̾ta fuerat ibi
riuna diaboli: ⁊ edificat᷑ ibi xp̃c. Nam
quãdui manet ibi diabolus: ñ potest e¬
dificari. xp̃e. Accedunt carbones desola¬
torii. ⁊ deicit᷑ qd̾ male. fuerat edificatũ:
⁊ desolato loco. accedit structura felici¬
tatis ꝓpetue. Uidete gͦ. quare dicꝰti stͣ
carbones: qr qͥ se conutunt ad dm̃ de
mortuis reuiuiseunt. Carbones aũ qͣnͣ
accendunt᷑: antequã accenderent᷑. ex¬
tincti erant. Nã extincꝰti earbones mor¬

Expanded text:
lura illis dimissa sunt: quomodo dictum est in Evangelio, «Cui modicum dimittitur, modicum diligit» . Cum ergo fuerint ista enumerata, et nominatim dicti fuerint homines qui potuerunt, ille accepta sagitta in corde, accedentibus etiam carmale fronduerant, multae carnales cogitationes, saeculares multi amores: ipsi uruntur carbonibus desolatoriis, ut fiat purus locus desolatus, in cujus loci puritate faciat Deus aedificium suum; quia facta erat ibi ruina diaboli, et aedificatur ibi Christus: nam quamdiu manet ibi diabolus, non potest aedificari Christus. Accedunt carbones desolatorii, et dejiciunt quod male fuerat aedificatum, et desolato loco accedit structura felicitatis perpetuae. Videte ergo quare dicti sunt carbones. Quia qui se convertunt ad Dominum, de mortuis reviviscunt. Carbones autem quando accenduntur, antequam accenderentur, exstincti erant. Nam exstincti carbones, mor
Abbreviated transcription (Latin):
do. ut possent de illo homines loqui:
qr de homine homo facile loquit᷑. De
dõ. homo quando loquit᷑ : sic. quomͦ ds̃
e homo aũ de homine facile loquit᷑.
Ut gͦ magni descenderent ad paruos. &¬
tam̃ ñ illis loquerent᷑ nͥ magnũ: ipse qͥ
magnꝰ erat. factꝰ ẽ pariuilus : ut de il¬
lo magni paruis loquerent᷑. Audistis
mͦ qd dico cũ apł̃s legeret᷑. si aures ad¬
u̾tistis dixit hoc. Non potui uob̃ loqui

Expanded text:
do, ut possent de illo homines loqui: do, ut possent de illo homines loqui: quia de homine homo facile loquitur. De Deo homo quando loquitur sic, quomodo Deus est? Homo autem de homine facile loquitur. Ut ergo magni descenderent ad parvos, et non illis tamen loquerentur nisi magnum; ipse qui magnus erat, factus est parvus, ut de illo magni parvis loquerentur. Audistis modo quod dico, cum Apostolus legeretur. Si autem advertistis , dixit hoc: «Non potui