comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sun aut̃ asseras ambrosiũ & bas¬
sum uitus eẽ: duo utiq initeł¬
legunt᷑. Bicat gͦ uiuenis sũ ego¬
n despectꝰ. quia xp̃c in paupere
atq despecto mundũ redemit.
quia xp̃c humilitate diabolum
uicit. Dicat despectus sũ: quia
cor humiliatũ d̾s ñ sꝑnit: quia
despectus ille lazarus in abrahe
nẽ reqͥeseit sinu. ⁊ diues ille iac¬
tantior affligit᷑ in inferno. Bespec¬
tus erat moyses. u eͤ sibi idoneus
uidebat᷑ cũ ad liberandũ hebreoꝵ
popłm mitteret᷑. Pespecꝰtꝰ erat iht¬
remias: qͥ dicebat. Dñator. dne.
ecte nescio loqiti: quia nuienis sil
ego. S facilius iste despestꝰ eligł
Deniq dicit᷑ ei. Noli dicere quia
uiuenis sũ ego: quia ad om̃s qͦscũ¬
q misero te abibis. n ꝑ omĩa que¬
cũq mancdauero tͥ loqueris. Ne
timueris a facie eoꝵ. qͥa ego tecũ
sũ dicit dñs ut te liberem. Despec¬
tus erat ille publicanꝰ. qͥ oculos
ad cęlũ non audebiat leuare: &.

Expanded text:
sin autem asseras Ambrosium et Bassin autem asseras Ambrosium et Bassum intus esse, duo utique intelleguntur. Dicat ergo: iuuenis sum et despectus, quia Christus in paupere atque despecto mundum redemit, quia Christus humilitate diabolum uicit. dicat: \'despectus sum ̒, quia cor humiliatum deus non spernit, quia despectus ille Lazarus in Abrahae nunc requiescit sinu et diues ille iactantior adfligitur in inferno. despectus erat Moyses nec sibi idoneus uidebatur, cum ad liberandum Hebraeorum populum mitteretur. despectus erat Hieremias. qui dicebat: dominator domine, ecce nescio loqui, quia iuuenis sum ego, sed facilius iste despectus eligitur; denique dicitur ei: noli dicere quia iuuenis sum ego, quia ad omnes quoscumque misero te abibis et per omnia quaecumque mandauero tibi loqueris. ne timueris a facie eorum, quia ego tecum sum, dicit dominus, ut te 1 iberem. despectus erat ille publicanus, qui oculos ad caelum non audebat leuare et
Abbreviated transcription (Latin):
genuti a patre: plenũ grã &s. ue¬
ritate. Numqͥd quia dixit qͣsi
unigeniti. similitudinẽ magis
unigeniti quã ueritatẽ uoluit
aduenit. Iam potest dicere homo:
uiuienis ego sũ ⁊ despeoꝰtus. Qui
erat ante in popło pͥore senex
suꝑbus. dic̃ uiuenis sũ n despec¬
tuł quomͦ eccłia. nigra sũ ⁊ deco¬
ra. Premisit nigrã. ut augeret
decorã: sic xͣ. hic p̃misit uiuenẽ.
ut augeret humilitatẽ. Non dixit
nigra sũ decora: ne qd̾ iugrum ẽ.
decorũ estimaret᷑. Nec dixit ui¬
uenis sũ despectꝰ. ne uiuentas des¬
picabilis putaretur: s ait uiue
nis. & qͦd mireris. humilis ñ suꝑ¬
bus: deiecto ꝓpior. quã tumenti.
Sic n iba nigra sum superiore
peccato: s decora confessione pec¬
cati ⁊ correctionis. studio atq a¬
more uirtutis. Quamuis gͦ &r syl¬
laba ut grammatici apellant con¬
iinctiua sit: habet tam̃ distinc¬
tionẽ. qua confusio disungitur
ac sepairat᷑: ut si dicas ambrosiũ
bassũ untus eẽ. unus putatur.

Expanded text:
geniti a patre, plenum gratia et ueritate. numquid. quia dixit \'quasi unigeniti\', similitudinem magis unigeniti quam ueritatem uoluit ristus aduenit. iam potest dicere homo: iuuenis ego sum et despectus, qui erat ante in populo priore senex superbus. dicit: iuuenis sum et despectus, quomodo ecclesia: nigra sum et decora. praemisit nigram, ut augeret decorem; sic et hic praemisit iuuenem, ut augeret humilitatem. non dixit: \'nigra sum decora\', ne quod nigrum est decorum aestimaretur, nec dixit: \'iuuenis sum despectus\', ne iuuentas despnis, et quod mireris, humilis, non superbus, dejecto propior quam tumenti. Sic et ibi: Nigra sum superiore peccato, sed decora confessione peccati, et correctionis studio, atque amore virtutis. Quamvis ergo et syllaba, ut grammatici appellant, conjunctiva sit; habet tamen distinctionem qua confusio disjungitur ac separatur: ut si dicas Ambrosium Bassum intus esse, unus putatur:
Abbreviated transcription (Latin):
sam terrã annuntiari meũ nom̃
expectas. Clamabat gͦ moyses in
corde suo. Qr omĩs sapiens in corde
suo clamat. Deniq sapientia cũ
altissuna p̾dicatione conuocat
ad craterã dicens. Relinqͥte insi¬
pientiã: & querite sapientiã. Mlag¬
ne sublunitatis. magne uocis hec
p̃dicatio ẽ: quȩ stultis sapientiã
pollicet᷑. Ꝙ. iħc dñs clamabat. Siqͥs
sitit ueniat ad me ⁊ bibat .¶. ue¬
re magna cdamabat qͥ uocabat
homines ad regnũ cȩloꝵ. ad illũ
uenerabilẽ potũ. qͦ uite ȩterne
flucꝰtus infundit᷑. Et. tu cũ oras.
magna ora: id ẽ ora que ȩterna
st̃. ñ caduca. Ora que diuina st̃.
atq celestia: ut sis sicut angłi in
cȩlo. Noli orare ꝓ petunia. quia
erugo ẽ. Noli ꝓ auro: qͥa metal¬
lũ ẽ. Noli ꝓ possessione: quia t̾ra ẽ.
Oratio ista ad dm̃ ñ ꝑuenit. Non

Expanded text:
sam terram adnuntiari meum nomen sam terram adnuntiari meum nomen expectas. Clamabat ergo Moyses in corde suo, et omnis sapiens in corde suo clamat. denique sapientia cum altissima praedicatione conuocat ad craterem dicens: relinquite insipientiam et quaerite sapientiam. magnae sublimitatis, magnae uocis haec praedicatio est quae stultis sapientiam pollicetur. et Iesus dominus clamabat: si quis sitit, ueniat ad m e et bibat. et uere magna clamabat, qui uocabat homines ad regnum caelorum. ad illum uenerabilem potum, quo uitae aeternae fluctus infunditur. et tu cum oras magna ora. id est ora quae aeterna sunt. non caduea. ora quae diuina sunt atque caelestia, ut sis sicut angeli in caelo. noli orare pro pecunia, quia aerugo est, noli pro auro, quia metallum est. noli pro possessione, quia terra est; orat
Abbreviated transcription (Latin):
circũfusus hostis. inter fusus ma¬
re plebẽ d̾i clauserat. Nulla in
armis fidutia. spes nulla. in ui¬
rib strepebat: tantũm querela
miserabilis qͦd cõmodus sibi fo¬
ret dura in egypto seruitutis
oꝑaͫ subire. quam acerba in de¬
serto morte consuumi: querela ni¬
chil p̾sidii ferens. plurimũ offen¬
sȩ afferens. Stabat gͦ moyses mes¬
tus. sollicitus. auxius popłi &
ꝑericłis n querelis. expectans fidẽ
celestiũ ꝓmissoꝵ: & tacitus secũ
ipse uoluebat qua tandẽ dñs ope
inuirie inmemor. memor gr̃e
subueniret. dic̃ ad eũ d̾s. Sid cla¬
mas ad me: Sonũ eiꝰ ñ audio.
uocẽ eiꝰ agnosco: silentiũ. eiꝰ lego.
clamorem eiꝰ in oꝑib dep̾hendo.
me: ñ enĩ ad dm̃ damabat po-¬
pulus qͥ inusta ⁊ iuris indigna
clamabat: s moysi dictũ ẽ quid
damas ad me. Hoc ẽ tu solus ad
me. qͥ de me speras. Tu solus ad me
clamas qͥ uirtutẽ meã excitas. Tu
solus ad me clamas. qui ꝑ iuuuer¬

Expanded text:
circumfusus hostis. inde interfusum macircumfusus hostis. inde interfusum mare plebem dei clauserat. nulla in armis fiducia, spes nulla in uiribus. strepebat tantummodo querella miserabilis, quod commodius sibi foret dura in Aegypto seruitutis onera subire quam acerba in deserto morte consumi, querella nihil praesidii ferens, plurimum offensae adferens. stabat ergo Moyses maestus sollicitus anxius populi et periculis et querellis, expectans fidem caelestium promissorum, et tacitus secum ipse uoluebat. qua tandem dominus ope iniuriae inmemor, memor gratiae subueniret. dicit ad eum dominus: quid clamas ad me? sonum eius non audio, uocem eius agnosco; silentium eius lego, clamorem eius in operibus deprehendo. me ? non enim ad deum clamabat populus qui iniusta to et uiris indigna clamabat. sed Moysi dictum est: quid clamas ad me?, hoc est: tu solus ad me clamas qui de me speras. tu solus ad me clamas qui uirtutem meam excitas, tu solus ad me clamas qui per uniuer
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ quoꝵ sonus in omnẽ terrã
exuut. & uerbei in fines orbis ter¬
rarũ. Gracili uoce loquebat᷑ mo¬
ẏses. &. plus om̃ib audiebat᷑. Co¬
tidie auditur in ęccłia. Ab illis
solis hoc ẽ uideis non auditur:
qͥ aure audiint. s ñ audiunt.
ꝓphete dicit᷑ alteri. Exalta uirib
uocẽ tuã. Anna tam̾ ñ clamabat
in corde suo sic̃ moyses: s loque¬
batur fortasse. qͥa filios postula¬
bat : hoc ẽ bona quidẽ. s pͥuata.
Non publica clamabeit. S quia
a dño postulabat qͥa dũo eum
si quẽ susciperet offerebat: loque¬
batur d̾o. Clamabat aut̾ moyses:
batur. Unde dictũ ẽ ei a dño. Qid
clamasꝰ Clamabat affectu pio.
⁊ sensu ꝓfundo: ⁊ ꝑsonabat in
cȩlo. miraculis petens digna ce¬
lestib. ut mundi elem̾ta muta¬
ret. Beniq n ipsius loci seriem
recenseamꝰ. Instabat pharao : ꝙẜ
innumeris egẏptioꝵ. stipatus
currib urgebat. hebreos. Hutic

Expanded text:
eorum, quorum sonus in omnem terram eorum, quorum sonus in omnem terram exiuit et uerba in fines orbis terrarum. gracili uoce loquebatur Moyses et plus omnibus audiebatur, cotidie auditur in ecclesia. ab illis solis, hoc est Iudaeis, non auditur. qui aure audiunt, sed non audiunt. prophetae dicitur alteri: exalta uiribus uocem tuam. Anna tamen non clamabat in corde suo sicut Moyses, sed loquebatur, fortasse quia filios postulabat, hoc est bona quidem, sed priuata, non publica; non clamabat, sed quia a domino postulabat, quia domino eum, si quem susciperet, offerebat, loquebatur deo; clamabat autem Moyses, batur. unde dictum est ei a domino: qui d clamas? clamabat affectu pio et sensu profundo et personabat in caelo, miraculis petens digna caelestibus, ut mundi elementa mutaret. Denique et ipsius loci seriem recenseamus. instabat Pharao et innumeris Aegyptiorum stipatus curribus urgebat Hebraeos; hinc
Abbreviated transcription (Latin):
lis minus pati poterat qͦs ude
Est enum coluctatio sc̃ĩs non solũ
aduersus carnem n sanguinen: s
etiã aduersus pͥncipatus ⁊⁊ potes¬
tates istius mundi. rectoresq te¬
nebrarũ: qui latronum modo in
uideret incursus: exclamauit in
toto corde suo. &. enũ aduersus
diabolũ non uocis magnitudine
s magnanimitate cordis utendũ ẽ.
Est tam̃ ⁊ uox cordis: qͥa ẽ i uor
sanguinis quȩ ad d̾m ꝑuenit. De¬
niq d̾s dicit. Uex sanguinis fr̾ĩs
tui clamat ad me. Clamat gͦ cor nr̃m
ñ sono corporis. s cogitationũ sub¬
limitate concentuq uirtutum.
Gandis fidei clamor. Deniq in sp̃u adopi
clamamꝰ abba pater: & ipse spͣs di
clamat in nob̾. Magna uox iusti¬
ciȩ. magna ẽ caritatis. ꝑ quã &
mortui locuntur. Nec solũ locun¬
tur. s eciã sic̃ abel clamant. At uͦ
inuisti anima nec uiuens clamat:
qͥa d̾o mortua ẽ. Nichil in ea sub¬
lime. nichil magnificũ ẽ: quale

Expanded text:
lis minus pati poterat, quos inlis minus pati poterat, quos inest enim conluctatio sanctis non solum aduersus carnem et sanguinem, sed etiam aduersus principatus et potestates istius mundi rectoresque tenebrarum. qui latronum modo in uideret incursus, exclamauit in toto corde suo. etenim aduersus diabolum non uocis magnitudine. sed magnanimitate cordis utendum est. Est tamen et uox cordis, quia est et uox sanguinis. quae ad deum peruenit; denique deus dicit: uoxsanguinis fratris tui clamat ad me. clamat ergo cor nostrum non sono corporis, sed cogitationum sublimitate concentuque uirtutum. grandis fidei clamor: denique in spiritu adoptionis clamamus: abba pater et ipse spiritus dei clamat in nobis. magna uox iustitiae, magna est castitatis. per quam et mortui locuntur nec solum locuntur, sed etiam sicut Abel clamant. at uero iniusti anima nec uiuentis clamat, quia deo mortua est. nihil in illa sublime, nihil magnificum est quale
Abbreviated transcription (Latin):
bra erat. ł cce dñs sedet suꝑ nu¬
bem leuẽ: ⁊ ueniet in egyptum.
& dauid dicit. Sub umbra alarũ
tuarũ ꝓtege me. factus ẽ gͥ exina¬
nitts umbra nob̃. qͦs sol iniqͥta¬
tis exusserat. Uidimꝰ gͦ eum in
umbra. cũ adhuc fides pͥma ꝓce¬
deret: s iam nc̃ totũ illuminauit
mundũ. E tam̃ adhuc eũ ꝑ sui
bem terraꝵ. Profuit gͥ conclusio.¬
litate : ut omniũ misereat᷑. S iã
consideremꝰ qͥd in conclusione di¬
cendũ sit : & unde incipiendum.
Exclamaui in toto corde exaudi¬
me dnẽ. iustificatioes tuas re
icit dauid. Eum im quirã.
pressiones patim᷑ corporales.
exclamare consueuimus: ut ali¬
os ad presidiũ nob̾ uocare possi¬
mus. Premebat᷑ sc̃s ꝓpłia: appro¬
pinquantib sibi ꝑsecutorib. Sa¬
ul pͥmo infestus. armato eũ inse¬
quebatur ȩxercitu. Postea parri¬
cida filius unminebat. Non con¬
tentus fugientis exilio. uitã pa¬
tris querebat eripere. Sed ab il¬

Expanded text:
bra erat: ecce dominus sedet super nubra erat: ecce dominus sedet super nubem leuem et ueniet in Aegyptum. et Dauid dicit: sub umbra alarum tuarum protege me. factus est igitur exinanitus umbra nobis, quos sol iniquitatis exusserat. uidimus ergo in umbra eum, cum adhuc fides prima proeederet. sed nunc iam totum inluminat mundum et tamen adhuc eum per sui bem terrarulitate, ut omnium misereatur. sed iam consideremus, quid in conclusione dicendum est et unde incipiendum. Exclamaui in toto corde meo: exaudime, domine, iustitias tuas exquiram, dicit Dauid. cum inpres- siones patimur corporales, exclamare consueuimus, ut alios ad praesidium nobis uocare possimus. premebatur sanctus propheta adpropinquantibus sibi persecutoribus. Saul primo infestus armato eum insequebatur exercitu, postea parricida filius inminebat; non contentus fugientis exilio uitam patris quaerebat eripere. sed ab il
Abbreviated transcription (Latin):
nis sacri similitudo seruauit. Plau¬
dat uideus quia sitienti illi. lindã
saxa uomuert̃: mͥ de corpore di
fons fluxit eternus : meas amari¬
tus: iustificatiões tuas ñ sũ oblitus.
Bene. hoc dic̃: qui iustificauit dm̃.
baptismatis sacram̃tis. Qui enim
baptizatur. iustificat dm̃. quia
peccata ꝓpria confitetur: q a dño

Expanded text:
nis sacri similitudo seruauit. plaunis sacri similitudo seruauit. plaudat Iudaeus, quia sitienti illi undam saxa uomuerunt: mihi de corpore dei fons fluxit aeternus. meas amaritus; iustificationes tuas non sum o b lit u s. bene hoc dicit qui iustificauit deum baptismatis sacramentis. qui enim baptizatur iustificat deum, quia peccata propria confitetur et a do
Abbreviated transcription (Latin):
Uel nc̃ credite: ut possitis uiuere:
S miramini moysen: qr. patres
Moyses ñ imperauit: s impetra¬
urit. Non uissit mari: s seruiuit
iubenti fluctib. Moyses laudat᷑
quia regẽ pharaonẽ cũ exercitu
suo mersit. Moyses orabat: ⁊ alius
imperabat. Moyses precabat᷑ : xp̃c
insequebat᷑. Moyses columnam
clinaret: xp̃c inluminabat. Moy¬
sen agnoscitis. qui aquȩ amari¬
tudinẽ temꝑauit. moysen agnos¬
citis qui aquã ꝓduxit de petra
xp̃m ñ agnoscitis. qui ueri illiꝰ
egyptii regis strauit exercitũ. ꝙ
abypsi mersit ꝓfundo: qui nos li¬
berat cotidie de mundi huiꝰ fluc¬
tibus. ne nos scłi ꝓcella demergat:
Quid ꝓfuit patrib transire ꝑ
mare rubrũ: quib ad terrã rep¬
missionis ñ licuit ꝑuenireᷤ Qui¬
cumq enĩ exiert̃ de egẏpto: perie¬
runt in deserto. Mortuuis ẽ aaron.
mortua ẽ maria. mortuus ẽ & ip¬
se moyses: solũ ihesũ naue nomi¬

Expanded text:
uel nunc credite, ut possitis uiuere. uel nunc credite, ut possitis uiuere. Sed miramini Moysen, quia patres Moyses non imperauit, sed impetrauit, non iussit mari, sed seruiuit iubenti fluctibus. Moysen laudatis. quia regem Pharao cum exercitu suo mersit. Moyses orabat et alius imperabat, Moyses precabatur, Chrisinsequebatur, Moyses columnam clinaret, Christus inluminabat. Moysen agnoscitis, qui aquae amaritudinem temperauit, Moysen agnoscitis, qui aquam produxit de petra: Christum non agnoscitis, qui ueri illius Aegyptii regis strauit exercitum et abyssi mersit profundo, qui nos liberat cotidie de mundi huius fluctibus. ne nos saeculi procella demergat. quid profuit patribus transire per Mare Rubrum, quibus ad terram resurrectionis non licuit peruenire ? quicumque enim exierunt de Aegypto, perierunt in deserto. mortuus est Aaron, mortua est Maria, mortuus est et ipse Moyses; solum Iesum Naue nomi
Abbreviated transcription (Latin):
tribuat tibi panẽ. ꝙ. dat omnib:
Dat cotidie. dat semꝑ: inte iplo
ẽ ut accipias hc̃ panẽ. Accede ad
hc̃ panẽ: ⁊ accipies eũ. De hoc pa¬
ne dictũ ẽ. Om̃s qui elongant
se abste peribunt. Si elongaue¬
ris ab eo peribis: si ad propinqua¬
ueris ad eũ. uiues. Hic ẽ panis
uitȩ. Qui gͦ uitam manducat:
mori ñ pocest. Quomͦ enĩ mori¬
etur: cui cibus uitȩ ẽ Quomͦ
deficiet: qui habuerit uitalem
substantiã. Accedite ad eum qr
saciamini: quia panis ẽ. Accedite
ad eum ⁊ potatȩ. quia fons est.
Accedite ad eum ⁊ illuminami¬
ni: qͥa lux ẽ. Accedite ad eum. &
liberamini: quia uͥ sp̃s dñi. ibi li¬
bertas. qͥccedite ad eũ n absolui¬
mini: quia remissio peccatoꝵ ẽ.
Quis sit iste queritis: audite ip¬
sum dicentem. Ego sum panis ui¬
tȩ : qui uenit ad me ñ exuriet.
ꝙ. qͥ credit inme non sitiet umꝗͣ.
gludistis eum. n uidistis eum. &
nͥ credidistis ei: ideo mortui estis.

Expanded text:
tribuat tibi panem quem dat omnibus. tribuat tibi panem quem dat omnibus. dat cotidie, dat semper? in te ipso est ut accipias hunc panem; accede ad hunc panem et accipies eum. de hoc pane dictum est: omnes qui elongant se abs te peribunt. si elongaueris ab eo, peribis, si adpropinquam\'ris ad eum, uiues. hic est panis uitae; qui ergo uitam manducat. mori non potest. quomodo enim morietur cui cibus uita est? quomodo deficiet qui habuerit uitalem substantiam? accedite ad eum et satiamini, quia panis est; accedite ad eum et potate, quia fons est; accedite ad eum et inluminamini, quia lux est; accedite ad eum et liberamini, quia ubi spiritus domini, ibi libertas; accedite ad eum et absoluimini, quia remissio peccatorum est. quis sit iste quaeritis? audite ipsum dicentem: ego sum panis uitae; qui uenit ad me non esuriet et qui credit in me non sitiet umquam. audistis eum et uidistis eum et non credidistis ei, ideo mortui estis.
Abbreviated transcription (Latin):
nicum pluuias mͥ opto descen¬
dere. quas ante mirabar. ñ man-¬
na qd̵ ante cibis om̃ib prefere¬
bam: quia manna manducaue¬
runt patres. ⁊ exurierunt. Me¬
us cibus ẽ: quẽ siquis manduca¬
uerit ñ exuriet. Meus cibus ẽ
qͥ ñ corpus inpinguat : s confir¬
mat cor hominis. Fuerit mͥ aute
mirandus panis de celo: scriptũ
ẽ enim. panẽ de cęlo dedit eis
manducare: s non erat uerus
ille panis. s futuri umbra. Panẽ
de oȩlo illũ mͥ seruauit pater.
Michi ille panis di dedit de cȩ¬
lo: qui dat uitam huic mundo.
mͦ uideis descendit panis qui ui¬
tam dedit: cũ om̃s qui illum
panẽ manducauert̃ hoc ẽ man¬
na quẽ putauerunt uidei uerũ
panẽ. in deserto mortui st̃: Quo¬
mͦ sẏnagoge descendit. cũ sẏnago¬
ga om̃is interierit: ⁊ eterno ie¬
iunio fidei macerata defecerit:
Deniq si accipissent panẽ uerũ:
ñ dixissent. dñe semꝑ da nobis
panẽ hunc. Qid petis uidee: ut

Expanded text:
nicuni pluuias mihi opto descennicuni pluuias mihi opto descendere quas ante mirabar, non manna quod ante cibis omnibus praeferebam, quia qui manna manducauerunt patres esurierunt. meus cibus est. quem si quis manducauerit non esuriet, meus cibus est qui non corpus inpinguat, sed confirmat cor hominis. Fuerat mihi ante mirandus panis de caelo — scriptum est enim: panem de caelo dedit eis manducare —. sed non erat uerus ille panis, sed futuri umbra. panem de caelo illum uerum mihi seruauit pater. mihi ille panis dei descendit e caelo, qui uitam dat huic mundo. modo Iudaeis descendit panis qui uitam dedit. cum omnes, qui illum panem manducauerunt. hoc est manna, quem putauerunt Iudaei uerum panem. in deserto mortui sunt? quomodo synagogae descendit, cum synagoga omnis interierit et aeterno ieiunio fidei macerata defecerit? denique si accepissent panem uerum, non dixissent: domine, semper da nobis panem hunc. Quid petis. Iudaee, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uiuencule. quia duritiȩ filius
paucos decepit. xp̾̃c totũ mun¬
dum redemit. Dicit gͦ xp̃c natꝰ
ex uirgine. Iuuenis ego sum &
despectus: iustificationes tuas
non sũ oblitꝰ. Nicit etiam po¬
pulus nationũ ille in prima
dectione despectus. rudis adhuc
fide n studio primene deuotio¬
nis. adolescens. uł certe renouatꝰ
aquilȩ uiuentute ꝑ baptismatis
sacram̃ta. I uuenis ego sũ n despec¬
tus: uistificationes tuas ñ sum ob¬
litus. Ille gͦ despectus ante iam
p̃feror : iam ante pono relictis.
Ille ante despectus populus pec¬
catoꝵ habeo cęlestiũ sacram̃toꝵ
ueneranda consortia. lam mense
celestis honore suscipior. E pulis
meis ñ pluiuia datur. ñ terre
partus laborat. non arboꝵ fruc¬
tus: potui meo ñ flumina quȩ¬
& dei sanguis ẽ potus. Non iam
ad sacietatẽ mei antuos expec
tratur. Non uerebor ne qua mͥ
cȩli intemperies aut sterilitas
ruris inmuiuat. si pii cultus di¬
ligentia ꝑseueret: non iam cotur¬

Expanded text:
iuuenculae quia duritiae filius iuuenculae quia duritiae filius paucos decepit, Christus totum mundum redemit. dicit ergo Christus natus ex uirgine: iuuenis ego sum et despectus; iustificationes tuas non sum oblitus. Dicit etiam populus nationum ille in prima electione despectus, rudis adhuc fide et studio primaeuae deuotionis adulescens uel certe renouatus aquilae iuuentute per baptismatis sacramenta: iuuenis ego sum et despectus; iustificationes tuas non sum oblitus. ille ego despectus ante iam praeferor, iam anteponor electis, ille ante despectus populus peccatorimi habeo caelestium sacramentorum ueneranda consortia, iam mensae caelestis honore suscipior. epulis meis non pluuia undatur, non terrae partus laborat, non arborum fructus; potui meo non flumina quaeet dei sanguis est potus. non iam ad satietatem mei annuos expect ministratur. non uerebor, ne qua mihi eum caeli intemperies aut sterilitas ruris inminuat, si pii cultus diligentia perseueret. non lam cotur
Abbreviated transcription (Latin):
ad preliũ esse ꝓgressum: ut laces¬
site plebis auferret obꝓbriũ. Hic
gͦ uiuenis atq despectus strauit
alophilũ: potitusq uictoria in
decẽ milib uiuencularũ psallen¬
tiũ testimonio triumphauit. Ge¬
rebat enĩ tipũ eius qui quasi des¬
pectus uenturus esset in terras:
& sine legato. sine adutore. sine
nuntio totum popłm mundi huiꝰ
crucis suȩ p̾lio liberaret: cui a¬
plauderent animȩ scõꝵ ꝑ baptis¬
matis sacram̃ta renouate : qd̵ uerũ
illũ goliath reuelatũ nob̾ ac ꝓdi¬
tum uerbi sui gladio trucidasset.
Iacet gͥ uerus goltath humilitate
filii d̃i stratus: amisit caput qd̾
in multas artes uertebat ⁊ frau¬
des. P sallunt secure iam animȩ.
quȩ ante peccatoꝵ. suoꝵ torm̃ta
deflebant. Dicunt tympanis hoc
ẽ corporib suis peccato mortu¬
is rescilrantes. saul triumphauit
in milib: dauid in decẽ milib
Rex ille durus indignat᷑ n iras¬
citur diabolus. eo qd̵ canerent

Expanded text:
ad proelium esse progressum, ut lacesad proelium esse progressum, ut lacessitae plebis auferret obprobrium. hic ergo iuuenis atque despectus strauit allophylum potitusque uictoria in decem milibus iuuencularum psallentium testimonio triumphauit. Gerebat enim typum eius qui quasi despectus uenturus esset in terras et sine legato, sine adiutore, sine nuntio totum populum mundi huius crucis suae proelio liberaret, cui adplauderent animae sanctorum per baptismatis sacramenta renouatae, quod uerum illum Golian reuelatum nobis ac proditum uerbi sui gladio trucidasset. iacet igitur uerus Golias humilitate filii dei stratus, amisit caput, quod in multas artes uertebat et fraudes. psallunt securae iam animae, quae ante peccatorum suorum tormenta deflebant. dicunt tympanis, hoc est corporibus suis peccato mortuis resultantes: Saul triumphauit in milibus, Dauid in decem milibus. rex ille durus indignatur et irascitur diabolus, eo quod canerent
Abbreviated transcription (Latin):
oblitus. Ipse quoq uinior fr̃ib
cũ patͥs oues pasceret. tamquam
uili ablegatus obsequio. ñ oblitus ẽ
sacerdotis quasi indignꝰ qui un¬
geretur in regnũ. s a sacerdote
quesitus n accersitus a pascuis. pre¬
rogatiuã regiȩ unctionis accepie.
Posten quoq ꝓgressus ad bellũ.
mine ꝓuocaret. tim̃tib cȩteris. po¬
poscit a rege ut congrediendi sibi
ꝑmuteret facultatẽ. Nec uim
quidem tanto certamini habilis
estimatus ẽ. rege dicente ñ po¬
tes ire ad allophilum ⁊ pugna¬
re cũ eo. qm̃ tu puer es. ⁊ ille
uir bellator ẽ ã uiuentute sua:
neq esset admissus. nͥ fecisset fidẽ.
qd̃ in sua adolescentia leonem.
suis manib strangulatũ. extrac¬
tis rapte oiuis crurib ꝑeremisset.
Ipsi etiam despectus alophilo qd̃
aduersus armatũ preliatorem cũ
iurga n lapidib ꝓcessisset: retu¬
lit ñ uirib se fretum ẽẽ. non ar¬
mis. s in nomine dñi confidentẽ.

Expanded text:
oblitus. Ipse quoque iunior fratribus oblitus. Ipse quoque iunior fratribus cum patris oues pasceret tamquam uili ablegatus obsequio, non oblatus est sacerdoti, quasi indignus qui ungeretur in regnum, sed a sacerdote quaesitus et accersitus a pascuis praerogatiuam regiae unctionis accepit. postea quoque progressus ad bellum, mine prouocaret. timentibus ceteris poposcit a rege, ut congrediendi sibi permitteret facultatem. ne tum quidem tanto certammi habiiis aestimatus est. rege dicente: non potes ire ad allophylum et pugnare cum eo, quoniam tu puer es et ille uir bellator est a iuuentute sua. neque esset admissus, nisi fecisset fidem, quod in sua adulescentia leonem suis manibus strangula.tum extractis raptae ouis cruribus peremisset. ipse etiam desectus allophylo, quod aduersus armatum proeliatorem cum uirga et lapidibus processisset. rettulit non uiribus? se fretum esse, non armis. sed in nomine domini confidentem
Abbreviated transcription (Latin):
guentũ ⁊ resurrectionis gratia
declaratur : quȩ rediuiuũ uite
odorem suscitatis mortuorũ uis¬
cerib infundit. Merito gͦ allo.¬
quii eiꝰ accipiens suauita tem.
exclamans sponsa testatur.
fauces eius dulcedinis: & totus
desideriũ. Sequitur. Iuuenis sũ
ego n despectus: iustificatioes
tuas non sum oblitus.
ultoꝵ sc̃oꝵ qui a prima
adolescentia exerciti sunt
duris laborib potest hic uersicu¬
sus conuenire. Nam ⁊ ioseph cũ
a fr̃ib uinior in egyptũ uen¬
deretur. iunior erat .⁊ despectus:
qui ad seruitutis inuiriã uen¬
debatur. E postea cum ꝓductus
e carcere. p̾positus egypto popło
frumenta diuideret. fr̃ib iucẽ
iniurie ñ referret. s refuso p̾tio
alimenta donaret. senilem patͥs
a fame atq ieuinio iundicaret
ȩtatem. turruq sũmisso obui us
⁊ famulantib ceteris ample po¬
testatis insignib adoraret: iure
dicebat. Iunior ego sum n des¬
pectus: iustificationes tuas ñ sũ

Expanded text:
unguentum et resurrectionis gratia unguentum et resurrectionis gratia declaratur, quae rediuiuum uitae odorem suscitatis mortuorum uisceribus infundit. merito igitur alloquii eius accipiens suauitatem exclamans sponsa testatur: fauces eius dulcedines et totus desiderium. Sequitur: iuuenis ego sum et despectus ; iustification est tuas non sum oblitus. multorum sanctorum, qui a prima adulescentia exerciti sunt. duris laboribus potest hic uersiculus conuenire. nam et Ioseph. cum a fratribus in Aegyptum uenderetur, iunior erat et despectus, qui ad seruitutis iniuriam uendebatur. et postea, cum productus e carcere praepositus Aegypto populis frumenta diuideret, fratribus uicem iniuriae non referret, sed refuso pretio alimenta donaret, senilem patris a fame atque ieiunio uindicaret aetatem curruque submisso obuius et famulantibus ceteris amplae potestatis insignibus adoraret, iure dicebat: iuuenior ego sum et despectus; iustificationes tuas non sum
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nemine in ea uł qui mun¬
daretur. uł qui accenderetur aut
Aluminaretar inuenit: ido eam
tn tenebris dereliquit. Nec mi¬
reris si seruis diligit ignitum
diũ alloquiũ: qđ ⁊ sponsa. dile¬
xit. quȩ ait. Sicut resticula cog¬
cinea labia tua. In cocco enĩ spe¬
cies ignis. ⁊ crucis dnice sangui¬
nis iurutilat. Coccinea labia do¬
mini: quȩ passionẽ ꝓpriam lo¬
quebantur. Deniq in ȩxodo coc¬
cum ꝓ igne collatum ẽ. Non e¬
num ex cocco mundus: s ex uiii
constat elementis. Sed in cocco fi¬
gura ignis exp̃s sa est. Cuiꝰ
uapor nisi cęlum atq aeris ma
teriam terrasq penetraret: omia
tamquã effetis uirib solueren¬
tur. ꝑ resticulam gͥ uinculum
ꝑsuasionis agnoscimꝰ: ꝑ coccũ uł
cupiditatis ardorem qui scintil¬
lat in animis audientiũ. uł in¬
ditiuim passionis. Unde ⁊ alibi
ait sponsa. Labia eiꝰ lilia distil¬
lantia myrra plena. Per
Per
myrram ent̾ passions

Expanded text:
sed neminem in ea uel qui munsed neminem in ea uel qui mundaretur uel qui accenderetur aut inluminaretur inuenit; ideo eam in tenebris dereliquit. Nec mireris, si seruus diligit ignitum domini alloquium, quod et sponsa dilexit, quae ait: sicut resticula coccinea labia tua; in cocco enim species ignis et crucis dominicae sanguis inrutilat. coccinea labia domini, quae passionem propriam loquebantur. denique in Exodo coccum pro igne conlocatum est. non enim ex cocco mundus, sed ex quattuor constat elementis; sed in cocco figura ignis expressa est, cuius uapor nisi caelum atque aerem, maria terrasque penetraret, omnia tamquam # effetis uiribus soluerentur. per resticulam igitur uinculum per- suasionis agnoscimus, per coccum uel cupiditatis ardorem, qui scintillet in animis audientium, uel indicium passionis. unde et alibi ait sponsa: labia eius lilia distillantia myrram penam. per myrram enim passionis
Abbreviated transcription (Latin):
locutus sũ uobis. Hic ẽ ignis qui
ardet ante dñm. Nisi enim qͥs
flagrantiam deuotionis assũpse¬
rit: p̾sentiam dñi hebere ñ po¬
at. Hoc igne urebatur rubus &.
n̾ exurebat᷑. Urit enim sermo
diuinꝰ ut corrigat conscientiam
peccatoris : ñ exurit ut perdat. Hic
ignis habi Itare. hic ignis ex¬
tinguere materialiũ seua flãma¬
rũ consueuit. incendia. Deniq he¬
brei hoc igne succensi. fornacis ar¬
dentis uaporem nec sentire nec
timere potuert̃. Merito gͦ bonus
seruus diligit ignitũ dñi eloqui¬
um: quo induit᷑ caritas quȩ ex¬
cludit timorem. Pulchre aut̃ ad¬
didit. nimis: quia om̃is quidẽ
doctor inflãmat audientis af¬
fectũ Sed supra om̃s sermo ẽ
di duusiones artuũ: q intima
penetrans medullarũ. Triplicit̾
gͦ describitur ignitũ alloquiũ
d̾i. uł qd mundeit. uł qđ accen¬
dit. uł qd̃ illuminat audien¬
tes. Ideo ait dn̾s. Scrutatus
sũ iherłem ad lucernam.¬

Expanded text:
locutus sum uobis. hic est ignis qui locutus sum uobis. hic est ignis qui ardet ante dominum; nisi enim quis flagrantiam deuotionis adsumpserit, praesentiam domini habere non poat. hoc igne urebatur rubus et non exurebatur; urit enim sermo unus, ut corrigat conscientiam peccatoris, non exurit, ut perdat. hic ignis hebetare, hic ignis extinguere materialium saeua flammarum consueuit incendia; denique Hebraei hoc igne succensi fornacis ardentis uaporem nec timere nec sentire potuerunt. merito ergo bonus seruus diligit ignitum domini alloquium quo induitur caritas, quae excludit timorem. Pulchre autem addidit \'nimis\', quia omnis quidem doctor inflammat audientis affectum, sed supra omnes sermo est dei, diuisiones artuum et intima penetrans medullarum. tripliciter ergo describe tibi ignitum alloquium dei, uel quod mundat uel quod accendit uel quod inluminat audientes. ideo ait dominus: scrutatus sum Hierusalem ad lucernam,
Abbreviated transcription (Latin):
in nouo sparsit testam̃to. Qui se¬
cretos mentiũ diuinȩ cognitionis
ardore inflãmaret affectus: qͥ ua¬
porem fidei & deuotionis adoleret
qui cupiditatẽ uirtutis accenderet.
Hoc igne calefactus iheremias di¬
cit. &. facꝰtus ẽ ignis flãmigerans
in ossib meis. Hoc sermonũ igne ce¬
lestiũ uaporati deophas ⁊ ille aliꝰ¬
discipłs qͥ simul cũ dño ab iherłem
usq in castellum confecerant iter:
dicebant. Nonne cor nr̃m ardens
erat in nob̃: cum aꝑiret nob̾ scͥp¬
turas SIgnis gͦ hic. sermo ẽ xpi. Et
bonus ignis. qui calefacere nouit.:
nescit exurere nͥ sola peccata. Hoc
igne suꝑ bonũ fundam̃tũ posi¬
tum: apłicum illud aurũ ꝓbatur.
Hoc igne. illud morũ. operum.
examinat᷑ argentũ. Hoc igne p̾tiosi
illi lapides illuminant᷑: fenũ aut̃
ꝯ stipula consumitur. Mundat
gͦ hic ignis animũ: consumit er¬
rorem. Unde n dñs ait. Iam uos
mundi estis: ꝓpter sermonẽ quẽ

Expanded text:
in nouo sparsit testamento ? qui sein nouo sparsit testamento ? qui secretos mentium diuinae cognitionis ardore inflammaret affectus, qui uaporem fidei et deuotionis adoleret. qui cupiditatem uirtutis accenderet. hoc igne calefactus Hieremias dicit: et erat ignis flammigerans in ossibus meis. hoc sermonum igne caelestium uaporati Cleopas et ille alius, qui simul cum domino ab Hierusalem usque in castellum confecerant iter, dicebant: nonne cor nostrum ardens erat in nobis, cum aperiret nobis scripturas? Ignis ergo hic sermo Christi est, et bonus ignis qui calefacere nouit, nescit exurere nisi sola peccata. hoc igne super bonum fundamentum positum apostolicum illud aurum probatur, hoc igne illud merum operum examinatur argentum, hoc igne pretiosi illi lapides inluminantur, faenum autem et stipula consumitur. mundat ergo hic ignis animum. consumit errorem. unde et dominus ait : iam uos mundi estis propter sermonem quem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥuã qͥ om̃iũ ledit auctorem. Id̾o
gͦ relo magno adquisitꝰ ẽ popłs
nationum : qm̃ a suo d̾s popło ne¬
gabatur. Nec enim poterant aut
fidei deuotionẽ. aut disciplinã te¬
nere uirtutis. qui memoriã p̾cep¬
toꝵ cęlestiũ non tenebant. Sic adã
de paradyso eiectus: sic popłs uide¬
orũ de p̾rogatuia electionis ex¬
clusus est. sequitur. Ignitũ¬
n seruus tuus dilexit illud.
IsNem qͥdem dñs misit in terrã.
non ut eã sodomitano rursus sic̃
scriptũ eͦ arderet incendio. nec ut
eã donate munere fecunditatis
aut usu uł flore iuriditatis exclu¬
deret. Opus enĩ suũ dñs ꝓbare ma¬
gis atq augere. quã minuere aut
dãpnare c̃sueuit. Neq uͭ dignũ e¬
rat ut elem̃ta innoxia nr̃i luerett.
sceleris ultionẽ. Quid natura deli¬
querat: si adulta ium saboles er¬
rauit: Non erat partus in uitio.
sic deuio lapsa ẽ errore ꝓgenies: s
usus in culpa. Quẽ gͦ dñs ignem

Expanded text:
quam qui omnium laedit auctorem. ideo quam qui omnium laedit auctorem. ideo ergo zelo magno adquisitus est populus nationum, quoniam a suo deus populo negabatur; nec enim poterant aut fidei deuotionem aut disciplinam tenere uirtutis. qui memoriam praeceptorum caelestium non tenebant. sic Adam de paradiso eiectus, sic populus Iudaeorum de praerogatiua electionis exclusus est. Sequitur ut seruus tuus dile xit illu d. ignem quidem dominus misit in terram, non ut eam Sodomitano rursus, sicut scriptum est, arderet incendio nec ut eam donatae munere fecunditatis aut usu uel flore uiriditatis excluderet; opus enim suum dominus probare magis atque augere quam minuere aut damnare consueuit. neque uero dignum erat, ut elementa innoxia nostri luerent sceleris ultionem. quid natura deliquerat, si adulta iam suboles errauit ? non erat partus in uitio, si deuio lapsa est errore progenies, sed usus in culpa. quem ergo dominus . ignem
Abbreviated transcription (Latin):
fidelem iure rep̾hendit᷑. Aduer¬
tuur gͦ qd̃ mensura quedam
N disciplina sit reli: sicut disci¬
plina uirtutis. Ꝙ. ideo beatus
qui zeli nouerit disciplinam.
qr oderit eos qͥ dñi grãm relin¬
quentes salutem ꝓpriã deserant.
errorem sibis adciscant. Id̾oq ait.
mici mei. Qui st̃ isti inimici. &¬
Si popłs uideoꝵ: quomͦ inimici
erant sub eiꝰ imperio constitu¬
ti Uauid enĩ iudeos om̃s regno
ꝓprio gubnabat. Si gentiles: qͦmͦ
obliti uerboꝵ di. qui legem dñi
nesciebant. Nemo enim nisi id
qd̃ acceperit obliuisci potest. Illi
gͦ inimici mei qͥ inimici tui
qui dum̃ ꝓprie in sua uenuentẽ
non erant recepturi. Hos graues
hostes hos inimicos suos ꝓpheta
testatur: non qui sibi eẽnt. s qui
xp̃o rebelles. Deniq alibi dic̃. Et
suꝑ inimicos tuos tabescebam. iusto
odis oderam illos: grauiora putanᷤ
arma ꝑfidie esse. quã pugne. Ne¬
mo enĩ grauior hostis omnium.

Expanded text:
fidelem iure reprehenditur. aduerfidelem iure reprehenditur. aduertimus ergo, quod mensura quaedam et disciplina sit zeli, sicut disciplina uirtutis. et ideo beatus qui zeli nouerit disciplinam et oderit eos, qui domini gratiam relinquentes salutem propriam deserant, errorem sibi fraudis adsciscant. Ideoque ait: mici mei. qui sunt isti inimici? si populus Iudaeorum, quomodo inimici erant sub eius imperio constituti Dauid enim Iudaeos omnes regno proprio gubernabat. si gentiles. quomodo obliti uerborum dei qui legem domini nesciebant? nemo enim nisi id quod acceperit obliuisci potest. illi ergo immici mei qui inimici tui. qui dominum proprie in sua uenientem non erant recepturi. hos graues hostes, hos inimicos suos propheta testatur, non qui sibi essent, sed qui Christo rebelles. denique alibi dicit: et super inimicos tuos tabescebam, iusto odio oderam illos, grauiora putans arma perfidiae esse quam pugnae; nemo enim grauior hostis omnium
Abbreviated transcription (Latin):
clesia congregatur: zelo fides ad¬
quiritur. relo puditicia possi¬
detur. Dñs quoq iħc ait. Telus
domꝰ tue comedit me: increpans
iuideos qd̵ domũ orationis fece¬
runt speluncam latronũ. fece¬
rint ⁊ domũ negotiationis. S
ñ solũ locũ eccłiȩ zelare debemꝰ:
s hanc quoq interiorem in nob̾
domũ d̾i ne sit domus negotiati¬
onis aut spelunca latronũ. Si
enim lucra questus pecuniȩ q
emolum̃ta aucupem᷑: domũ ne¬
gotiaonis fecimus. Si inuadamꝰ
aliinas possessiones. fines iudue.
uł minoꝵ : fecimꝰ speluncam la¬
tronũ. Ergo ueniat uerbum di.
N de hac domo ꝓiciat fures. di¬
reptores. caupones: ut mundum
sit cor nr̃m pectus nr̃m. S ẽ
zelus ad culpam: ẽ zelus ad gra¬
tiam. Nam ⁊ ipse dauid ait. Re¬
laui in peccatorib pacẽ. E in
eccłiastico scriptũ ẽ. Non zeles
mulierem sinus tui. ne ostendat
suꝑ te malitiã doctrine nequã.
E mulier relotipa: in mulierẽ

Expanded text:
clesia congregatur, zelo fides adclesia congregatur, zelo fides adquiritur. zelo pudicitia possidetur. dominus quoque Iesus ait: zelus domus tuae comedit me, increpans Iudaeos, quod domum orationis fecerint speluncam latronum, fecerint et domum negotiationis. Sed non solum locum ecclesiae zelare debemus, sed hanc quoque interiorem in nobis domum dei, ne sit domus negotiationis aut spelunca latronum. si enim lucra, quaestus pecuniae et emolumenta aucupemur, domum negotiationis fecimus; si inuadamus alienas possessiones, fines uiduae uel minorum, fecimus speluncam latronum. ergo ueniat uerbum dei et de hac domo proiciat fures direptores caupones, ut mundum sit cor tuum, pectus tuum. Sed est zelus ad culpam, est zelus ad gratiam. nam et ipse Dauid ait: zelaui in peccatoribus pacem, et in Ecclesiastico scriptum est: non zeles mulierem sinus tui, ne ostendat super te malitiam doctrinae nequam m, et mulier zelotypa in mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
cis diues sum ⁊ dittatus. ⁊ nul¬
lius egeo: & nescis quia tu es mi¬
ser n miserabilis. ⁊ m̃dicus ⁊ nu¬
dus ⁊ cecus: consulo tͥ ut emas
a me aurum igne ꝓbatũ. Hic ẽ
di relus. hic ẽ fidei uapor. deuoti¬
onisq feruor: qui nos uelut sua¬
uem cibum in xp̃o remollit &¬
format. Quanta dñi gr̃a. ut nos
in suo ore constiturat. & quasdã
meritoꝵ nr̃oꝵ. epuletur dapes.
aut si merem᷑ deuoret. si nr̃i cibi
suauitate delectetur. Beatus quẽ
sapientia deuorauerit. quẽ uirtꝰ
hauserit: quẽ iusticia receperit.
Culpa in eo habere ñ potest por¬
tionem: quẽ absorbuerit remissio
peccatoꝵ. Ubi eum error inueni¬
et. quẽ untegritas immaculata
susceperit.s & quid miremur: si
angłi eam habent: Ipse d̾s pat̃
ait. Delans delabo iherusalem
zelo magno. Quia magnus deus
id̾o ⁊ delus eiꝰ magnꝰ ẽ. q. ꝓ uniꝰ¬
cuiꝰq pot̾eatiȩ qualitate ita delus¬
aut mediocris aut magnꝰtis ẽ.
Delo iundicatur iherłem. delo ȩe¬

Expanded text:
es sum et ditatus et nullius egeo, et nescis quod tu es miser et miserabilis et mendicus et nudus et cae- cus, consulo tibi ut emas a me aurum igne probatum. hic est dei zelus, hoc est fidei uapor deuotionisque feruor. qui nos uelut suauem cibum in Christo remollit et format. quanta domini gratia, ut nos in suo ore constituat et quasdam meritorum nostrorum epuletur dapes ac, si meremur, deuoret, si nostri cibi suauitatibus delectetur! beatus quem sapientia deuorauerit, quem uirtus hauserit, quem iustitia receperit. culpa in eo habere non potest portionem quem absorbuerit remissio peccatorum. ubi eum error inueniet quem integritas inmaculata susceperit? Et quid miremur, si angeli eum habent? ipse deus pater ait: zelans zelabo Hierusalem zelo magno. quia magnus deus, ideo et zelus eius magnus est et pro uniuscuiusque potentiae qualitate itaut mediocris aut magnus est. zelo uindicatur Hierusalem, zelo ec
Abbreviated transcription (Latin):
obediens. Non te moueat quia
scriptũ ẽ ut homo. Non enĩ si¬
militudinẽ suscepit hominis:
s ueritatẽ. Nam ipse apłs ait
alibi. Mediator d̾i ⁊ hominum.

Expanded text:
m. non te moueat, quia scriptum est \'ut homo\'; non enim similitudinem suscepit hominis, sed ueritatem. nam et ipse apostolus ait alibi: mediator dei et hominum.
Abbreviated transcription (Latin):
Serumnis penas cõmissoꝵ. luerunt
cruninũ sperent indulgentiam.
ae qui fletib ⁊ lacrimis ꝓpria
delicta lauert̾. requiem ꝓmeren¬
tur. Hȩc om̃ia i scͥpturis di¬
uinis qui querit inuenit. Nam
⁊pͥmũ illudͣ in dolore positos
consolemur: docet illa que in
libro ierenuȩ flebiliter clamat
ad captiuos ⁊ exules uideorũ.
Ite ꝓfisciscimini filii: ego enĩ
derelicta sũ deserta. E xui me
stola pacis: indui aut̃ stolam
p̾cationis mee. ⁊ clamabo ad ex¬
celsum in dieb meis. Animo
equo ȩstote filii. camate ad dm̃
&. extrahet uos de manu ini¬
in illo eterno salutẽ ut̾am. sre¬
ricordia consolatio. Est etiam
aliud c̃solationis genꝰ. his qͥ gra¬
ues soluerit penas: ut habes scͥp¬
tũ in ysaie libro. Consolami

Expanded text:
aerumnis poenas commissorum luerunt aerumnis poenas commissorum luerunt criminum, sperant indulgentiam, et qui fletibus et lacrimis propria delicta lauerunt, requiem promerentur. Haec omnia in scripturis diuinis qui quaerit, inuenit. nam et primum illud, ut in dolore positos consolemur, docet illa. quae in libro Hieremiae flebiliter clamat ad captiuos et exules Iudaeorum: ite, profieisc-imini, filii; ego enim derelicta sum deserta. exui me stolam pacis, indui autem stolam precationis meae et clamabo ad excelsum in diebus meis. animo aequo estote. filii. clamate ad dominum et extrahet uos de manu priin illo aeterno salutem uestram. crericordia consolatio. est etiam aliud consolationis genus his qui graues soluerint poenas, ut habes scriptum in Esaiae libro: consolami
Abbreviated transcription (Latin):
dine constituto. neq cibũ sũpsit.
neq regiũ thronũ aut cubile
conscendit: s stratus in terra ie¬
uina ora lacrimis deluebat. non
tã filii mortẽ quã pęnã peccati
in illo lauare desiderans. fleuit.
quando numerato popło repente
corde compunctus ẽ. Demq pec¬
ca̧ui inqͥt grauit̾: peccaui stulte.
Fleuit gͥ pͥmo. quia elatus regia
potestate querendo numerũ ple¬
bis: mensurã egressus ẽ conditio¬
nis. humane. Deinde qͥa sui er¬
roris p̾cio uindicabat᷑ in plebe̾
s a dño hec ꝓposita pena fuerat.
non a rege ẽ postulata: dñi tam̃
se cõmitendo miscđiȩ elationis
causã ꝓbauit simul qr ꝓpt̾ eũ
popłs laborabat. ipse se offerendo
ꝓ popło elationis soluit in uiriã.
pietatis ꝓbauit affectũ. Sequi
octaua decima que latina in¬
terp̾tatione dicitur consola
ost mortẽ torrentiũ tio.¬
lacrimas ꝓfluentes : graues
fetus doloris oportuna consola¬

Expanded text:
dine constituto neque cibum sumpsit dine constituto neque cibum sumpsit neque regium thronum aut cubile conscendit, sed stratus in terra ieiuna ora lacrimis diluebat, non tam filii mortem quam peccati poenam in illo lauare desiderans. fleuit, quando numerato populo repente corde percussus est. denique: peccaui, inquit, grauiter r, peccaui stulte. fleuit igitur primo, quia elatus regia Potestate quaerendo numerum plebis mensuram egressus est condicionis humanae, deinde quia sui erroris pretio uindicabatur in plebem. sed a domino haec proposita poena fuerat, non a rege est postulata. domini tamen se committendo misericordiae electionis causam probauit, simul, quia propter eum populus laborabat, ipse se offerendo pro populo elationis soluit iniuriam, pietatis probauit affectum. XVIII.octaua decima, quae Latina interpretatione dicitur \'consolatio\'. post more torrentium lacrimas profluentes et graues fletus doloris oportebat consola
Abbreviated transcription (Latin):
idem iheremias. Exclamauit cor
eoꝵ ad dnm: muri filiȩ syon de¬
ductint torrentes: fluent lacri¬
mas die ac nocte. Noli dare tibi
requiem: non sileat pupilla ocłi
tui. Ocłi gͥ qui torrentes dedu¬
cunt lacrimis suis: ipsi ductus
aquarũ descendunt hoc ẽ cumu¬
lantur. ut faciant eos suis augen¬
tes fietib impetu exundare tor¬
rentiũ. St̾ tam̃ codices qui ha
xert̃ ocłi mei. Sed ego in greco
codice meokatese cais legi. hoc ẽ
descendert̃. In quo potest fieri.
ut in utramlibot partẽ duarũ
adiectione aut duminutione lit¬
terarũ scriptor errauerit. Et ha¬
buit qͥdem multa quȩ fleret. uł
int̾estum filie. uł interitũ filioꝵ
S hic non hoc fleuisse se dicit:
s quia ñ custoduit legem dñi.
Ascõ uͦ plus culpa quã erum¬
na defletur. Fleuit itaq quando
nathan ei de urie morte indig¬
nationẽ dnĩ nuntiauit: ꝙ pecca¬
tum suũ de p̾uaricationẽ legis
agnouit. Deniq filio in egritu¬

Expanded text:
idem Hieremias: exclamauit cor idem Hieremias: exclamauit cor eorum ad dominum: muri filiae Sion deducant torrentes, fluant lacrimas die ac nocte; noli dare tibi requiem, non sileat pupilla oculi tui. oculi igitur, qui torrentes deducunt lacrimis suis, ipsi ductus aquarum descendunt, hoc est cumulant, ut faciant eos suis augentes fletibus impetu exundare torrentium. Sunt tamen codices qui habnt oculi mei. sed ego in Graeco codice meo κατέβηϭαν legi, hoc est: descenderunt. in quo potest fieri, ut in utramlibet partem duarum adiectione aut deminutione litterarum scriptor errauerit. Et habuit quidem multa quae fleret, uel incestum filiae uel interitum filiorum. sed hic non hoc fleuisse se dicit, sed quia non custodiuit legem domini. a sancto uiro plus culpa quam aerumna defletur. fleuit itaque, quando Nathan ei de Uriae morte indignationem domini nuntiauit, et peccatum suum de praeuaricatione legis agnouit. denique filio in aegritu
Abbreviated transcription (Latin):
loquii qͦiiis maior affluente
descendentis. quã ascendentis ex¬
primitur. Uide rogo quid de usu
uerba habeatit impetũ suũ ser¬
mo ꝓpheticꝰ ñ amutat: licet usus
ipse scriptoꝵ sensui seruire ma¬
iore decore consueuerit. Diuerse
hoc n sepe significauit: & ꝓpter¬
modũ increm̾ta semꝑ assũpsit.
Dixit enĩ primo. lauabo ꝑ singu¬
las noctes lectũ meũ: in lacrimis
stratũ meũ rigabo. Dixit iterũ.
fuert̃ mͥ lacrime mee panes die¬
ac nocte. Dix̃ etiam: ⁊ potũ meu̾
cũ fletu temperabã. Hic addidit
dicens: decursus aquarũ deduxe¬
rt̃ ocłi mei. Hoc secutus in thre¬
nis iheremias affectũ doloris ex¬
pressit: uim ocłi descendentis imi¬
tatus. Sic enĩ habes. Defecert̃ in
lacrimis ocłi mei: ocłi mei cali¬
gauert̃. Tamquã descendt̃ oculi
qui deficiunt in lacrimis. & alibi.
Oculus meus absortus ẽ. S plus
ẽ aquã lacrimis uincere : quam
ocłos absorberi fletib. & alibi

Expanded text:
loquii, quo vis major affluentiae loquii, quo vis major affluentiae descendentis, quam ascendentis exprimitur. Vide, rogo, quid de usu verba habeant, impetum suum sermo propheticus non amittat, licet usus ipse scriptoiore decore consueuerit. diuerse hoc et saepe significauit et propemodum incrementa semper adsumpsit. dixit enim primo: lauabo per singulas noctes lectum meum, in lacrimis stratum meum rigabo. dixit iterum: fuerunt mihi lacrimae meae panis. dixit etiam: et potum meum cum fletu miscebam. hic addidit dicens: decursus aquarum descenderunt oculi mei. Hoc secutus in Threnis Hieremias affectum doloris expressit, uim oculi descendentis imitatus; sic enim habes: defecerunt in lacrimas oculi mei; oculi mei caligauerunt. tamquam descendunt oculi qui deficiunt in lacrimis. et alibi: oculus meus absortus est. sed plus est aquam lacrimis uincere quam oculos absorberi fletibus. et alibi
Abbreviated transcription (Latin):
ui unũ apłis ⁊ plurimis ere¬
dentib factus ẽ subito de glo
sonus tamꝗͣ. iii magna sp̃s ferre¬
uersitates donantes linguarũ: Bo¬
nus impetus. qui ledere nesciat:
norit implere. Siquis gͥ hc̃ un
petũ suꝑuenientis ẽ celo gr̃ȩ uult
mereri: descendat etiã ipse oculis
in decursus aquarũ. Qui hc̃ pͥmũ
impetũ fuderit: illũ merebitur
Descendit ocłis suis in hos ductus
aquarũ quȩ lacrimis in rigauit
in ȩugłio dñi pedes: & ideo fid̾i
suȩ p̾cio emuit animȩ sue n cor¬
poris sanitatẽ. iam ñ sanguinis
gͦ dauid ꝓpħa. ideo de peccato
grãm retulit: descendit in aqͣrũ
ductus. hoc ẽ deleuit eos. & decur¬
rentiũ aquarũ lacrimis suis flu¬
enta cumulauit. Aut inanes ꝙ
iracuos ductus solis repleuit fle¬
tib. An qd̵ elocutionis moralis
quidã sensus ostendit. s Descendit
in aquarũ ductus: transiuit eos.
& possumꝰ dicere transcendit eos
n suꝑ gressus ẽ: s minuit᷑ uis e¬

Expanded text:
in unum apostolis et pluribus crein unum apostolis et pluribus credentibus, factus est subito de coelo sonus. tamquam ui magna spiritus ferrenersitates donante linguarum. bonus impetus qui laedere nesciat, norit inplere. Si quis igitur hunc impetum superuenientis e caelo gratiae uult mereri. descendat etiam ipse oculis in decursus aquarum. qui hunc primum impetum fuderit, illum merebitur. descendit oculis suis in hos ductus aquarum. quae lacrimis inrigauit in euangelio domini pedes, et ideo fidei suae pretio emit animae suae et corporis sanitatem iam non sanguinisergo David propheta, ideo de peccato gratiam retulit. Descendit in aquarum ductus, hoc est, replevit eos, et decurrentium aquarum lacrymis suis fluenta cumulavit, aut inanes et vacuos ductus solis replevit fletibus. Aut quod elocutionis moralis quosdam sensus ostendit, descendit in aquarum ductus, transivit eos. Et possemus dicere, transcendit eos, et supergressus est: sed minuitur vis e