comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mendat autem suã caritatem ds in
nobis. qm̃ cum adhuc peccatores es¬
semus. xp̃c ꝓ nobis mortuus est. Cũ
gͦ ille dicat. ego sum uia. & humilitas
enis carnalis natiuitatis atq passioniᷤ
euidentia sint testimonia diuinȩ er¬
ga nos dilectionis. ꝓculdubio uia tes¬
timoruorũ dei xp̃c est. ꝑ hec quippe
testimonia quȩ in illo uidemus in¬
pleta. etiam futura erga nos quȩ sẽ¬
pit̾na ꝓmissa sunt expectamus & sꝑa-¬
mus implenda. Qui enim ꝓprio filio
suo non peꝑcit s ꝓ nobis om̃ĩbꝰ tradi¬
dit illum. quomodo non etiam cum
illo om̃ia nobis donauit. P rimo
nobis ꝑsuadendum fuit quantum
nos diligeret ds. ne desꝑatione non
auderemus erigi in eum. Quales au¬
tem dilexerit osfendi oportebat. ne tã¬
quam de meritis nr̃is suꝑbientes. ma¬
gis ab eo resiliremus & in nr̃a fortitudi¬
ne magis deficeremus. Ac ꝑhoc egit
nobiscum ut ꝑ enus fortitudinem po¬
tius ꝓficeremus. atq ita infirmitate hu¬

Expanded text:
suam charitatem Deus in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est . Cum ergo ipse dicat, «Ego sum via» , et humilitas ejus carnalis nativitatis atque passionis, evidentia sint testimonia divinae erga nos dilectionis; procul dubio via testimoniorum Dei Christus est. Per haec quippe testimonia quae in illo videmus impleta, etiam futura erga nos, quae sempiterna promissa sunt, exspectamus et speramus implenda. Qui enim proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, quomodo non et cum illo omnia nobis persuadendum fuit, quantum nos diligeret Deus, ne desperatione non auderemus erigi in eum. Quales autem dilexerit, ostendi oportebat, ne tanquam de meritis nostris superbientes, magis ab eo resiliremus et in nostra fortitudine magis deficeremus: ac per hoc egit nobiscum, ut per ejus fortitudinem potius proficeremus, atque ita in infirmitate hu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui filio ꝓprio non peꝑcit. s ꝓ nobis
om̃ibus tradidit illum: quomodo ñ
etiam cum illo omĩa nob̃ donauit.d
Quod autem factum nobis annunti¬
tur. hoc futurum ostendebatur & an¬
tiquis iustis. ut ꝑ eandem fidem etiã
ipsi humiliati infirmarent᷑: ꝙ infir¬

Expanded text:
io non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum, quomodo non et cum illo nobis omnia donavit ? Quod autem factum nobis annuntiatur, hoc futurum ostendebatur et antiquis justis, ut per eamdem fidem etiam ipsi humiliati infirmarentur, et infir
Abbreviated transcription (Latin):
debet dare discedendo. Ueniens ha¬
ted inte & dedit. Ipsius esto non ti¬
serat. non inde migret. Tene islũ
mo: & ddic illi. Dñe d̾s nr̃ possidlt n¬
ortitudinem gentiliũ mundana a
piditas. fortitudinẽ autem. xp̃anũ¬
di caritas facit. quȩ diffusa est mall¬
bus nr̃is. non ꝑuoluntatis arbirũ
est nobis. Prorsus donum dei est
ligere dm̃. Ipse ut diligeret᷑ dedi
non dilectus dilexit. Displicentes
ti sumus. ut fieret in nob̃ unde il¬
ceremus. Diffundit enim caritara
in cordibꝰ nr̃is sp̃s patris & filii. qd
cum patre amamus & filio.

Expanded text:
debet dare discendendo; veniens hadebet dare discendendo; veniens habitet in te, et dabit. Ipsius esto, non deserat te, non inde migret. Tene illum omnino, et dic ei: Domine Deus noscipe hospitem istum, et non sit hospes quasi de transeuntibus. Non enim debet dare discendendo; veniens habitet in te, et dabit. Ipsius esto, non deserat te, non inde migret. Tene illum eum . Prorsus donum Dei est diligere Deum. Ipse ut diligeretur dedit, qui non dilectus dilexit. Displicentes amati sumus, ut fieret in nobis unde placeremus. Diffundit enim charitatem in cordibus nostris Spiritus Patris et Filii, quem cum Patre amamus et Filio
Abbreviated transcription (Latin):
facit. qui potens est facere quod ꝓmi¬
sit. Porro si ds oꝑatur fidem nram.
miro modo agens in nr̃is cordibus ut
credamus numquid metuendum et
ne totum faccre non possit & ideo fui
homo pͥmas cuis uendicet partes
nouissimas ab illo accipere mereatir
Hoc ꝓmutit ds quod ipse facit. Nons
nim ipse ꝓmittit & alius facit. quod
iam non est ꝓmittere s p̃dicere. Iaeon
ex oꝑib s ex uocante ne ipsorum sit
non dĩ. & merces non impucetur si¬
cundum grãm s scđm debitum. u¬

Expanded text:
facit, qui potens est facere quod promifacit, qui potens est facere quod promisit. Porro, si operatur Deus fidem nostram, miro modo agens in cordibus nostris ut credamus; numquid metuendum est ne totum facere non possit, et ideo homo sibi primas ejus vindicat partes, ut novissimas ab illo accipere mereaturHoc promittit Deus, quod ipse facit. Non enim ipse promittit, et alius facit, quod jam 641 non est promittere, sed praedicere. Ideo non ex operibus, sed ex vocante; ne ipsorum sit, non Dei, et merces non imputetur secundum gratiam, sed secundum debitum,
Abbreviated transcription (Latin):
credidit abraham. & deputatum illi¬
est ad iustitiam. Dedit enim głam d̾o
plenissime credens sicut scriptum. ẽ
quia quȩ ꝓmisit potens est facere. Ip
se gͦ illos bonos facit: ut bona faciant.
sciuit a se ipsis bonos futuros. Nam
si ita est. non suum sed eorũ est quod
ꝓmisit. Non autem sic credidit abra¬
ham. S ed non infirmatus ẽ in fide:
dans głam ddõ. plenissime credens qͥa
que ꝓmisit potens est & facere. Nona¬
it que p̃scuit potens ꝓmittere. aut
quȩ p̃dixit potens est ostendere. aut qͥ
ꝓmisit potens est p̃scire: s quȩ ꝓmisit
potens est & facere. Ipse igitur eos facit
ꝑseuerare in bono: qui facit bonos. Q
autem cadunt & ꝑeunt: in p̃destina¬
torum numero non fuerunt. Cauen¬
dm̃. cum se dicit facere quod. ꝓmisit
d̾s. Nonne fides gentium ꝓmissa ẽ
abrahȩ. & ille dans głam deo plenissi¬
me credidit. qm̃ que ꝓmisit potens. ẽ
& facere d Ipse igitur fidem gentium

Expanded text:
credidit Abraham, et deputatum est illi ad justitiam. Dedit enim gloriam Deo, plenissime credens, sicut scriptum est, quia quae promisit, potens est et facere. 36. Ipse ergo illos bonos facit, ut bona faciant. hae, quia praescivit a se ipsis bonos futuros. Nam si ita est, non suum, sed eorum est quod promisit. Non autem sic credidit Abraham, sed, non est infirmatus in fide, dans gloriam Deo, et plenissime credens quia quae promisit, potens est et facere . Non ait, Quae praescivit, potens et promittere; aut, Quae praedixit, potens est ostendere; aut, Quae promisit, potens est praescire: sed, quae promisit, potens est et facere. Ipse igitur eos facit perseverare in bono, qui facit bonos. Qui autem cadunt et pereunt, in praedestinatorum numero non fuerunt. QuDeum, cum se dicit facere quod promisit Deus. Nonne fides gentium promissa est Abrahae, et ille dans gloriam Deo, plenissime credidit quoniam quod promisit, potens est et facere ? Ipse igitur fidem gentium
Abbreviated transcription (Latin):
de ille głaret᷑ dicens. głamur in tri¬
bulationibus. s egestatem intus pa¬
teret᷑ . d Hidebantur sirͣtus angustiȩ
cit malus homo cum ceꝑit tribula¬
ri d foris nichil habet. ablata sunt
omĩa in conscientia nullum solatiũ¬
est. Non est quo ereat: quia dura
sunt. Non est quo mutet. quia
tur ille plemis sagma interiore. & i
ipsa sagina ructans. dñs dedit an
abstulit sicut dño placuit ita facuis
est. sit nomen dñi bñdictum .d¬
Quisquis autem malus est mals
secum torqueatur necesse est. Sii
se tormento est. Ipse enim pena pi
quem torquet conscientia sua. i¬

Expanded text:
de gloriaretur dicens, Gloriamur in tribulationibus, si egestatem intus pateretur? Videbantur foris angustiae, cit malus homo cum coeperit tribulari? Foris nihil habet, ablata sunt omnia, in conscientia nullum solatiuest: non est quo exeat, quia dura sunt; non est quo intret, quia tur ille plenus sagina interiore, et de ipsa sagina ructans: Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum .Quisquis autem malus est, male secum est: torqueatur necesse est sibi seipso tormento. Ipse est enim poena sua, quem torquet conscientia sua.
Abbreviated transcription (Latin):
stificati autem gratis ꝑ grãm ip¬
sus: ne fides ipsa suꝑba sit. Nec di¬
cat sibi. si ex fide quomodo gratis uᷤ
Quod enim fides meretur. cur ñ
potius redditur cum donat᷑ S Non
dicat ista homo fidelis. quia cum
duiperit ut mereatur iustificationẽ
habeo fidem. respondetur ei. Quid
enuim habes quod non accepisti.d
Cum gͦ fides impetrat iustificatio-¬
nem sicut unicuiq d̃s partitus est e¬
tiam mensuram fidei non grãm d̾i
aliquid meriti p̃cedit humani. s ip¬
sa gr̃a meretur augeri. ut aucta
inereatur & perfici. comitante non
ducente pedisequa. non preuia uo¬
luntate. Unde ille qui dixit fortitu¬
dinem meamͣ custodiã. causamq
reddit dicens. qm̃ d̾s susceptor me¬
us es. tamꝗͣ requirens quibꝰ id me¬
ritis fuerit consequutus. nichilq ni¬
chilq in se inueniens ante grãm d̃i.
d̾s meus inquit miscđia eius pre
ueniet me. Proinde ab illo attribu¬
tam fortitudinem suã ad illum cu¬
stodiens. eodem seruatore non ꝑdit:

Expanded text:
stificati autem gratis per gratiam ipsius , ne fides ipsa superba sit. 10. Nec dicat sibi, Si ex fide, quomodo gratis? quod enim fides meretur, cur non potius redditur, quam donatur? Non dicat ista homo fidelis, quia cum dixerit, Ut merear justificationem, habeo fidem; respondetur ei, Quid enim habes quod non accepisti ? Cum ergo fides impetrat justificationem, sicut unicuique Deus partitus est etiam ipsius mensuram fidei, non gratiam Dei aliquid meriti praecedit humani, sed ipsa gratia meretur augeri, ut aucta mereatur perfici, comitante, non ducente, pedissequa, non praevia voluntate. Unde ille qui dixit, Fortitudinem meam ad te custodiam, causamque reddidit dicens, Quoniam Deus susceptor meus es; tanquam requirens quibritis fuerit consecutus, nihilque in se inueniens ante gratiam dei: Deus meus, inquit, misericordia eius prueniet me. proinde ab illo adtributam fortitudinem suam ad illum custodiens eodem seruatore non perdit,
Abbreviated transcription (Latin):
spm sc̃m qui datus est nobis. Non
di esse manifestat. ut tribulatio non
Nec nos moneat quod inhac uita scd̾m
carnem quam portant usti. multa
grauia & asꝑa tolerant. Nichil enim
mali patumt᷑. qui iam possunt dicere
quod ille uir sꝑalis exultat & predi¬
cat apłs dicens. Głamur in tribulationibꝰ
scientes qm̃ t̃bulatio patiam oꝑatur.

Expanded text:
m, qui datus est nobis . Non esse manifestat, ut tribulatio non Nec nos moueat, quod in hac uita secundum carnem, quam portant, iusti multa grauia et aspera tolerant. nihil enim mali patiuntur, qui iam possunt dicere, quod ille uir spiritalis exultat et praedicat apostolus dicens: gloriamur in tribulationibus, scientes, quoniam tribulatio patientia
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum . Hoc erat in principio a¬
pud dm̃. Omĩa per ipsum facta sunt.
Illi gͦ debent & pagani quod homines
quia dimisert̃ eum a quo facti suit
& coluerunt quȩ ipsi fecerunt. Ex¬
deles facti sumus. Et ñ infirmatꝰ
est in epła ad hebreos. fide & ipsa
sara untutem accepit. ad emissionẽ
seminis. Ambo autem seniores erait
sicut scriptura testatur. Sed & illa
etiam sterilis. & cruore menstruo iã
destituta. Propter quod iam parere
non posset etiam si sterilis non fuis¬
set. Porro si femina ita sit ꝓuectioris
etatis ut ei solita mulierum adhuc
fluant. de iuuene parere potest de
semore non potest. quamuis adhuc
possit ille senior s de adolescentu¬
la guinere. sicut abraham post mor¬
tem sare de cetura potuit. quia u¬
uidam eius inuenit etatẽ. Hoc gͦ
ẽ qd mirum commendat apłs. & ad hoc
dicit abrahe iam suisse corpus emortu¬
um. qm̃ non ex om̃i femina s eui adhuc
esset aliquod pariendi tempus extremũ
generare ipsa in illa etate adhuc posset

Expanded text:
Verbum? Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt . Illi ergo debent et Pagani quod homines quia dimiserunt eum a quo facti sunt, et coluerunt quae ipsi fecerunt. deles facti sumus. Et non infirmatuest in epistula ad Hebraeos: Fide et ipsa Sarra uirtutem accepit ad emissionem seminis. Ambo enim seniores erant, sicut scriptura testatur; sed illa etiam sterilis et cruore menstruo iam destituta, propter quod iam parere non posset, etiam si sterilis non fuisset. Porro si femina ita sit prouectioris aetatis, ut ei solita mulierum adhuc fluant, de iuuene parere potest, de seniore non potest; quamuis adhuc possit ille senior, sed de adulescentula gignere, sicut Abraham post mortem Sanae de Cettura potuit, quia uiuidam eius inuenit aetatem. Hoc ergo quod mirum commendat apostolus, et ad hoc dicit Abrahae iam fuisse corpus emortuum, quoniam non ex omni femina, cui adhuc esset aliquod pariendi tempus extremum, generare ipse in illa aetate adhuc posset.
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritas. in filio natiuit as. in snũ
sc̃õ patris filiiq cominunitas. mas
equalitas. Quod gͦ commune .i pe
& filio. ꝑ hoc nos uoluit habere mn¬
munionem & int̾ nos & secum. Pl¬
lud donum nos colligere in unno¬
quod ambo habent mumum. hoc
delectamur. Nam quid nob̃ ꝓdil̃
quicqͥd boni nossemus. nisi etã ll¬
geremus  Sicut autem ueritate
scimus ita caritate diligimꝰ. ut es
mus cognoscamꝰ. & beati cognitio
fruam᷑. Caritas porro diffusa est

Expanded text:
tiuitas, in spiritu sancto patris filiique communitas, in tribus aequalitas. quod ergo commune est patri et filio, per hoc nos uoluerunt habere communionem et inter nos et secum, per illud donum nos colligere in unquod ambo habent unum, hoc edelectamur. Nam quid nobis prodesset quidquid boni nossemus, nisi etiam diligeremus? Sicut autem veritate discimus, ita charitate diligimus ut et plenius cognoscamus, et beati cognito perfruamur. Charitas porro diffusa est in
Abbreviated transcription (Latin):
fundit. Quis est qui confunditur ᷤ
Qui dicit. Ego quod sꝑabam non ĩ¬
ueni. & merito. Sꝑabas enim dete.
aut sꝑabas de homine amico. Ma¬
ledictus autem qui spem suam po¬
nit in hominem. Confunderis qͥa
fefellit te spes tua posita in menda¬
tium. Om̃is enim homo mendax.
Si autem ponas spem tuam in do
tuo non confunderis. quia ille in qͦ
spem posuisti. fallere non potest

Expanded text:
. Quis est qui confunditur? Qui dicit: Ego quod sperabam non inveni. Non immerito: sperabas enim de te, aut sperabas de homine amico: maledictus autem qui spem suam ponit in homine . Confunderis, quia fefellit te spes, fefellit spes posita in mendacio: omnis enim homo mendax . Si autem ponas spem tuam in Deo tuo, non confunderis; quia ille in quo spem posuisti, falli non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
fideles etiam iustos. quia uistus ex
fide uiuit. ipse fecit nos & non ipsi
nos. Quid nos fecit nisi quod sumꝰ
Quid autem sumus. S Nos autem
ecce quid sumus:s Quid. Popłs eiꝰ
& oues pascuȩ eius. ipse fecit nos po¬
pł̾m suum ipse nos fecit oues pascue
suȩ. Qui misit iugulandam ouẽ suã¬
innoxiam. fecit oues de lupis. Hoc
est gr̃ã. Excepta illa cõmuni gr̃a na¬
ture qua homines facti sumus. nec
digni fuimus qui non fuimus excep¬
ta illa gr̃a. Hec est maior gr̃a qua
facti sumus ppłs enis & oues pascuȩ¬

Expanded text:
fideles, etiam justos, quia justus ex fideles, etiam justos, quia justus ex fide vivit , Ipse fecit nos, et non nos. Quid nos fecit, nisi quod sumus? Quid autem sumus? Nos autem. Ecce quid sumus. Quid? Populus ejus et oves pascuae ejus. Ipse nos fecit populum suum, ipse nos fecit oves pascuae suae. Qui misit jugulandam ovem innoxiam, fecit oves de lupis. Haec est gratia. Excepta illa communi gratia naturae, qua homines facti sumus, nec digni fuimus, quia non fuimus: excepta illa gratia, haec est major gratia qua facti sumus populus ejus et oves pascu
Abbreviated transcription (Latin):
homo qui non erat ꝓmeruit at ess&:
Si ꝓmeruit iam erat. Sed nondum
erat. Ergo qui ꝓmeret᷑ non erat. &
tamen factus est. Nec ut pecora fac¬
tus est. nec ut arbor factus est. nec
ut saxum factus est. s factus est ad
nnaginem creatoris. Hoc bñficium qͥs
dedit. s Ds qui erat & ex eterno erat.
Cin dedit d Homni qui nondum e¬
rat dedit qui erat accepit qui non
erat. Quis autem hoc facere potuit.
nisi qui uocat ea que non funt. tam¬
quam que sint. d De quo dicit apłs.
Qui nos elegit ante mundi consti-¬
tutionem. Elegit ante mundi con¬
stitutionem. In mundo isto facti sumꝰ.
nec mundus erat. quando electi sumꝰ.
Ineffabilia mirabilia fr̃s mei. Quis
hoc explicare sufsiceret: Quis saltẽ
quod explicet cogitare d Eliguntur qͥ
non sunt. Nec errat qui eligit. nec
uane eligit. Eligit tamen & habet
electos. quos creaturus est eligendos.
Habet autem apud se ipsum. non
go nolite extolli. Hommes sumꝰ
ipse fecit nos. fideles sumus si tam̃

Expanded text:
homo qui non erat promeruit ut esset. Si promeruit, jam erat: sed nondum erat. Ergo qui promereretur, non erat; et tamen factus est: nec ut pecora factus est, nec ut arbor factus est, nec ut saxum factus est; sed factus est ad imaginem Creatoris. Hoc beneficium quis dedit? Deus qui erat, et ex aeterno erat. Cui dedit? Homini qui nondum erat. Dedit qui erat, accepit qui non erat. Quis autem hoc facere potuit, nisi qui vocat ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt ? De quo dicit Apostolus, Qui nos elegit ante mundi constitutionem . Elegit ante mundi constitutionem: in mundo isto facti sumus, nec mundus erat quando electi sumus. Ineffabilia, mirabilia, fratres mei! Quis hoc explicare suffecerit? quis saltem quod explicet, cogitare? Eliguntur qui non sunt: nec errat qui eligit, nec vane eligit. Eligit tamen, et habet electos, quos creaturus est eligendos: habet autem apud se ipsum, non go nolite extolli: homines sumus; Ipse fecit nos. Et fideles sumus; si tame
Abbreviated transcription (Latin):
Qui sanat om̃s languores tuos. quin
nabitur languor tuus cum corrupi¬
bile hoc induet incorruptionem.
dempta est enim uita tua de comii¬
tione. Iam securus esto initus est li¬
nȩ fidei contractus. Nemo falit ie¬
demptorem tuum. nemo circumni¬
nit. nemo premit. E git hic cõmeti¬
um. iam p̃cium soluit sangument
dit. Sanguinem inquam fudit ii¬
cus d̃ĩ filius ꝓ nobis. O anima crigi
tanti uales. Redimet de coeruptin
uitam tuam. Ostendit exemplo qi
ꝓmisit in p̾mio. Mortinus est ꝓpti
delicta nr̃a. resuriexit ꝓpter iustificas¬
nem nram. Sperent menbra qua
in capite demonstratum est. Nol
cirrabit nienbra sua. quorum caps
delicta nr̃a. & resurrexit ꝓpter nll¬
cationem nrãm. Sicut mocte p
scminam᷑: sic in resurrectione ipsuls
minamus. Q enim mors ipsuis h¬
nificat interitum ueteris iitȩ nł¬

Expanded text:
Qui sanat omnes languores tuos, qui sanabitur omnis languor tuus, cum corruptibile hoc induet incorruptionem. Redempta est enim vita tua de corruptione; jam securus esto: initus est bonae fidei contractus; nemo fallit redemptorem tuum, nemo circumvenit, nemo premit. Egit hic commercium, jam pretium solvit, sanguinem fudit. Sanguinem, inquam, fudit unicus Filius Dei pro nobis: o anima, erige te, tanti vales. «Redimit de corruptione vitam tuam.» Ostendit exemplo, quod promisit in praemio. Mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Sperent membra quod in capite demonstratum est. Non curabit membra sua, quorum caput delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram. Sicut morte ipsius seminamur, sic in resurrectione ipsius germinamur; etenim mors ipsius significat interitum veteris vitae n
Abbreviated transcription (Latin):
mus. xp̃o ꝑbaptismum in mortel
ut quemadmodũ resurrexit axp̃
mortuis: sic & nos innointate us
bulemus. Non dixit. traditus est. pp¬
ter iustificationem nr̃am. & resur¬
rexit ꝓpter delicta nr̃a. In eius traditi¬
one delictum sonat: in eius resurrecti¬
one iustitia sonat. Ergo moriatur de¬
lictum. & resurgat iustitia. Iustifica¬

Expanded text:
 per baptismum in morte, ut quemadmodum resurrexit Christus a mortuis, sic et nos in novitate vitae ambulemus . Non dixit: Traditus est propter justificationem nostram, et resurrexit propter delicta nostra. In ejus traditione delictum sonat, in ejus resurrectione justitia sonat; ergo moriatur delictum, et resurgat justitia. Commenda
Abbreviated transcription (Latin):
cepistide celo est. In terra. xp̃c dedit.
s de celo est quod dedit. Ille enim de¬
dit qui de celo descendit. Hic muenit
cui daret: s inde attulit quod daret.
Quid est gͦ fr̃s .d An forte commemo¬
ro. & hoc quomodo caritas ad spm scm̃
ꝓprie. ꝑtincat d Paulum audi. Non so¬

Expanded text:
cepisti de caelo est. in terra Christus dedit, cepisti de caelo est. in terra Christus dedit, sed de caelo est quod dedit. ille enim dedit qui de caelo descendit; hic inuenit cui daret, sed inde attulit quod daret. Quid est ergo, fratres? an forte commemoro et hoc, quomodo caritas ad spiritum sanctum pertineat? Paulum audite: non so
Abbreviated transcription (Latin):
Ego arbitror. ideo bis datum sp̃ial
tatis. Duo enim p̃cepta caritail
una est caritas. Diliges dñm q
tuum er toto corde tuo &e sr ts
diliges ꝓximũ tuum sicut te ipsũ.¬
Inhis duob p̃ceptis tota lex pendet
& ꝓpħe. Una caritas & duo p̃cepta.
Unus sp̃c. & duo data. Non enim ẽ¬
alnis datus prius. & alnis datus est
postea. quia non alia caritas diligit
ꝓximum quam illa quȩ diligit dm̃
Non gͦ alia caritate. Qua caritate
ꝓximum diligimus: ipsa caritate de¬
um diligimus. S quia alius est deus
alius ꝓrimus: una caritate diligunt᷑.
non sunt tamen unum que diligun¬
mitus cõmendata dilectio d̃i. scd̃a di¬
lectio. ꝓximi. a scd̃o autem incipit᷑: ut
ad primum ꝑueniat᷑. Si enim frẽm qͤm
uides non diligis. am̃ quem non ui
mans nos ad dilectionem ꝓximi ue¬
nit in terra conspicuus: & pximis ꝓ¬
.ximus sp̃m scm̃ insufflando in facie e
in terra & dilige frẽm. accipe de cȩlo
ꝙ& dilige dm̃. quia & in terra quod ac¬

Expanded text:
ed arbitror, ideo bis datum spiritucaritatis. duo sunt enim praecepta et una est caritas: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota diliges proximum tuum tIn his duobus praeceptis, tota lex pendet et prophetae. Una charitas, et duo praecepta; unus Spiritus, et duo data. Non enim alius datus est prius, et alius datus est postea, quia non alia charitas diligit proximum quam illa quae diligit Deum; non ergo alia charitas est: qua charitate proximum diligimus, ipsa charitate et Deum. Sed quia aliud est Deus, aliud proximus, una charitate diliguntur, non sunt tamen unum qui diligunmitus commendanda dilectio Dei, secunda dilectio proximi, a secunda autem incipitur, ut ad primam perueniatur — si enim fratrem, quem uides, non diliges, deum, quem non uidmans nos ad dilectionem proximi dedit in terra conspicuus et proximis proximus spiritum sanctum insufflando in faciem ein terra et diliges fratrem; accipe de caelo et dilige deum, quia et in terra quod ac
Abbreviated transcription (Latin):
men xp̃i & malus esse potest: id est
xꝑianus uocari & malus esse potest.
De quibꝰ dictum est. Polluebant no¬
men scm̃ di . E rgo habere sacram̃ta
ista om̃ia: & malus e̾ẽ potest. Habe¬
re autem caritatem & malus esse non
potest. Hoc est gͦ ꝓpriũ donum. Ipse
est enim singłaris fons. Ad hunc bi¬
bendum uos hortatur sp̃s di. ad se
bibendum uos hortatur sp̃s dei. Un
Hoc ipsum quia de sp̃u sc̃o dedit tibi
unde cognoscis.d Int̾roga uiscera tua.
Siplena sunt caritate habes sp̃m dei.
Unde cognoscimus quia inde cogno¬
scis habitare inte spm̃ d̃i. d Paulum

Expanded text:
men Christi et malus potest; id est, men Christi et malus potest; id est, christianus vocari et malus potest: de quibus dictum est, Polluebant nomen Dei sui . Ergo habere sacramenta ista omnia et malus potest; habere autem charitatem, et malus esse, non potest. Hoc est ergo proprium donum; ipse est singularis fons. Ad hunc bibendum, vos hortatur Spiritus Dei; ad se bibendum vos hortatur Spiritus Hoc ipsum, quia de Spiritu suo dedit tibi, unde cognoscis? Interroga viscera tua: si plena sunt charitate, habes Spiritum Dei. Unde cognoscimus quia inde cognoscis habitare in te Spiritum Dei? Paulum
Abbreviated transcription (Latin):
cordib nr̃is a Quid tibi dabas. quid
quasi de tuo p̃sumebaᷤ.d Quid enĩ
habes quod non accepisti a Ergo un
tenetur nisi mn unitate eccłȩ. Non
illam habent diuisores sicut dicit
animales. spm̃ non habentes. ideo
dissluunt quia coagulum non tenẽt.
bis intelligamꝰ in dilectione sp̃m scm̃
accipere mali ipse est ille fons de quo
dicit scriptura. Fons aquȩ tuȩ sit tibi
ꝓprius. & nemo alienus cõmunicet tͥ.
Om̃s enim qui non diligunt dm̃. alie¬
ni sunt. angrꝑi sunt. & quamuis in¬
trent basilicas non possunt numerari
inter filios dei. Non ad illos ꝑtinent
fons ille uitę. & habere baptismum
& malus esse potest: habere ꝓpħiam
& malus cẽ potest. Inuenimus saulem
regem habuisse ꝓph̃iam. Persequebat᷑
scm̃ dauid. & impletus est sp̃u ꝓpħiȩ¬
& ꝓpħare cȩpit. Acciꝑe sacramentum
corꝑis & sanguinis dñi: & malus esse.¬
potest. Nam de talibꝰ dictum est. Qͥ
manducat & bibit indigne: iudiciũ
sibi manducat & bibit. Habere no¬

Expanded text:
ris. unde? quid tibi dabas? quid quasi de tuo praesumebas? quid enim habes, quod non accepisti? ergo undtenetur nisi in unitate ecclesiae. non illam habent diuisores, sicut dicitanimales, spiritum non habentes; ideo defluunt, quia coagulum non habent bis. ; intelligamus in dilectione Spiritum sanctum eaccipere mali; ipse est ille fons de quo dicit Scriptura, Fons aquae tuae sit tibi proprius, et nemo alienus communicet tibi . Omnes enim qui non diligunt Deum, alieni sunt, antichristi sunt. Et quamvis intrent basilicas, non possunt numerari inter filios Dei; non ad illos pertinet fons ille vitae. Habere Baptismum et malus potest; habere prophetiam et malus potest. Invenimus Saülem regem habuisse prophetiam: persequebatur sanctum David, et impletus est Spitare coepit . Accipere Sacramentum corporis et sanguinis Domini et malus potest: nam de talibus dictum est, Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Habere no
Abbreviated transcription (Latin):
bulationibꝰ. scientes quia tribulatio
patientiam oꝑatur. patientia ꝓbatio¬
nem. ꝓbatio spem. spes autem non c̃¬
fundit.d Inde spes non confundit.s
Quia in deo pofita est. Ideo sequit᷑.
Caritas dei diffusa est in cordib nr̃is¬
datus est sp̃c sc̃s. Quomodo nos fal

Expanded text:
s quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes autem non confundit. Unde spes non confundit? Quia in Deo posita est. Ideo sequitur, Quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostrisdatus est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissio om̃i semini non de nr̃e uob¬
tatis potestate sed de sua p̃destin¬
one ꝓmisit. Promisit enim quodi¬
se facturꝰ ẽfuerat. non quod homus
quia & ip̃si faciunt homines bona
quȩ ꝑtinent ad colendum dm̃. ipsc
facit ut ipsi faciant quȩ p̃cepit. non
illi faciunt ut ip̃se faciat quod ꝓni
alioquin ut di ꝓmissa compleantie
non in dei se in hominum est pi¬
testate. & quod a dño ꝓmissum et
ab ipsis redditur abrahe. Non autie
sic credidit abraham. s credidit an
q facere. Non ait p̃dicere. non art pi¬
scire. nam & aliena facta potest pur¬
dicere ato prescire. s ait potens et¬
& facere. ac ꝑ hoc facta ñ aliena s si¬
a. Promisit autem filios abrali a
esse non possunt siñhabeant fiaia
Ergo ipse donat & fidem. Ano¬

Expanded text:
missio omni semini : non de nostrae voluntatis potestate, sed de sua praedestinatione promisit. Promisit enim quod ipse facturus fuerat, non quod homines. Quia etsi faciunt homines bona quae pertinent ad colendum Deum; ipse facit ut illi faciant quae praecepit, non illi faciunt ut ipse faciat quod promisit: alioquin ut Dei promissa compleantur, non in Dei, sed in hominum est potestate, et quod a Domino promissum est, ab ipsis redditur Abrahae. Non autem sic credidit Abraham, sed credidit dans st facere: non ait praedicere, non ait praescire, nam et aliena facta potest praedicere atque praescire, sed ait, Potens est et facere, ac per hoc facta non aliena, s. Promisit autem filios Abrahae; quod esse non possunt, si non habeant fidem: ergo ipse donat et fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
s tamꝗͣ sint. Apud dm̃ iam quip
factum est. quod eius dispositioni
futurum ẽ. quia de illo alibi dicil
qui fecit quȩ futura sunt. & hios
do fames facta est. tunc dicta est
cata. id est ut ad esset quȩ iam ui
in euis occulta gubernatione aus¬

Expanded text:
quam sint» . Apud Deum quippe jam factum est quod ejus dispositione futurum est; quia de illo alibi dicitur, «Qui fecit quae futura sunt» . Et hic quando fames facta est, tunc dicta est vocata, id est, ut adesset quae jam fuerat in ejus occulta gubernatione dis
Abbreviated transcription (Latin):
inquit non iudentes creditis. Quem
cum uideritis exultabitis gaudio inẽ¬
narrabili & honorato. ꝑcipientes m̾-¬
cedem fidei. salutẽ animarum urͣaꝵ.
Si gͦ nunc tempus est fidei. salus
autem animarũ merces ẽ fidei. quis
dubitet in fide quȩ ꝑdilectionem o¬
ꝑat᷑ ꝑagendũ diem. atq in finem diei
recipiendã c̃ẽ meicedem fidi: Non so¬
lum redemptionẽ corꝑis nr̃i de qua
dicit apłs paulus. uerumetiã salutem
amimarũ nr̃arum de qua dicit apłs pe¬
trꝰ utriusq enim rei felicitas isto temꝑe
atq in ista mortalitate. in spe potius
habetur quam in re tenetur. Nerum ħ
inter est quod saterior homo nr̃ id est
corpus corrumpitur. interior autem id
est aminia iam renouat᷑ de die in diem.
Itaq etiam mortalitatẽ carnis & salutẽ
ammarum futurã expectamꝰ. quamus
lam pignore accepto salui facti ẽẽ dica¬

Expanded text:
inquit, non videntes creditis; quem cum videritis, exsultabitis gaudio inenarrabili et honorato, percipientes mercedem fidei, salutem animarum vestrarum . Si ergo nunc tempus est fidei, salus autem animarum merces est fidei; quis dubitet in fide, quae per dilectionem operatur , peragendum diem, atque in fine dici recipiendam esse mercedem, non solum redemptionem corporis nostri, de qua dicit apostolus Paulus ; verum etiam salutem animarum nostrarum, de qua dicit Apostolus Petrus? Utriusque enim rei felicitas isto tempore atque in hac mortalitate in spe potius habetur, quam in re tenetur. Verum hoc interest, quod exterior noster homo, id est corpus, adhuc corrumpitur; interior autem, id est anima, jam renovatur de die in diem . Itaque sicut immortalitatem carnis et salutem animarum futuram exspectamus, quamvis jam pignore accepto salvi facti esse dica
Abbreviated transcription (Latin):
q erumus. nisi quia sumus in spc aunꝰ
in re Nam sequit᷑ & dicit. Scimus q
cum apparuerit similes ei crimus. qu
uidebimus eum sicuti est. Nune gͦ e
similes ci esse iam cepimus primitas
habentes sp̃s. & adhuc dissimiles suui
ꝑ reliquias uetustatis. Promds mal¬
tum similes in tantum regenerante spł
filii dĩ. in quantum autẽ disimiles u

Expanded text:
et \'erimus\', nisi quia sumus in spe, erimus et \'erimus\', nisi quia sumus in spe, erimus in re? nam sequitur et dicit: scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus cum sicuti est. nunc ergo et similes ei esse iam coepimus primitias habentes spiritus et adhuc dissimiles sumus per reliquias uetustatis. proinde in quantum similes, in tantum regenerante spiritu filii dei, in quantum autem dissimiles, in
Abbreviated transcription (Latin):
quib corum adiuuet᷑ oratio. ubi eos di¬
cere docuit dimiite nobis debita nr̃a sic̃
& nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. Hoca¬
git eccł̃a spe beata in hac uita erump¬
nosa. Saluos enim nos fecit plaua¬
chrum regenerationis. Sed alio loco
dicit quemadmodum hoc factum est
non solum inquit s etiam nos ip̃si pri¬
mitias habentes sp̃s. & ipsi in nobisimet
ipsis ingemiscimus adoptionem expec¬
tantes redemptionem corꝑis nr̃i. Spe
na filiorum in redemptione fiet corꝑis
teris uero spe sicut salui. ficut innoua¬
ti ita & filii dĩ. Rc autem ipsa qua n¬
dum salui. ideo nondum plene inno¬
uati. nondum etiam filii d̃ĩ s fitii scl̃i.
Proficimus gͦ in renouationem iustãꝙ
uitam. ꝑ quod filii d̃i sumus. Consu
& ꝑficietur quod filii dei & spũ renoua¬
ti sumus. Unde idem ioħis. Dilectisimi
inquit filii d̃i sumus: & ñdum apparu-¬
it quid erimus. Quid est hoc sumus

Expanded text:
quibus eorum adjuvaretur oratio, ubi eos diquibus eorum adjuvaretur oratio, ubi eos dicere docuit, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Hoc agit Ecclesia spe beata in hac vita aerumus; saluos enim nos fecit per lauacrum regenerationis. sed alio loco dicit quemadmodum hoc factum sit: non solum, inquit, sed etiam nos ipsi primitias habentes spiritus et ipsi in nobismet ipsis ingemescimus adoptionem expectantes, redemptiona filiorum in redemptione fiet etiam cteris uero spe sicut salui, sicut innouati ita et filii dei, re autem ipsa quia nondum salui, ideo nondum plene innouati, nondum etiam filii dei, sed filii saeculi. proficimus ergo in renouationem iustamque uitam per quod filii dei sumus et et perficietur quod filii dei et spiritu renati sumus. unde idem Iohannes: dilectissimi, inquit, filii dei sumus, et nondum apparuit quod erimus. quid est hoc \'sumus\'
Abbreviated transcription (Latin):
tura loquens. homo inquit natꝰ de mu¬
liere breuis uitȩ & plens irȩ. cum ira
dei non sit ut hominis. idest ꝑturbatio
concitati animi s tranquilla iusti suppli¬
cii constitutio. In hac ira sua ds non con¬
tinens sicut scriptum est miserationes
tuas. preter alia solatia miserorũ. quȩ
generi humano prebere. non cessat. in
plenitudine temꝑis quo: ipsc sciebat
nens d̃s fieret homo. ut esset mediator
credentes ꝑ lauachrũ regenerationis so¬
luto reatu om̃ium peccatorũ & origi¬
nalis uidelicet quod generatio trahit
contra quem maxime generatio est
instituta. & ceteroꝵ quȩ male agendo
contracta sunt liberarent᷑ a dampnati¬
one ꝑpetua & uiuerent in fide & spe
& caritate ꝑegrinantes in hoc scło. at
conspectum eius uiam tenentes qđ
eis factus est. xp̃c. & quia in ipso qͦ
ambulantes non sunt sine peccatis qͥ
de huius uitȩ infirmitate subrepunt.
dedit elemosinarum remedia salutar ia

Expanded text:
tura loquens, Homo, inquit, natus ex mutura loquens, Homo, inquit, natus ex muliere, brevis vitae, et plenus irae : cum ira Dei non sit ut hominis, id est perturbatio concitati animi, sed tranquilla justi supplicii constitutio. In hac ira sua Deus non continens, sicut scriptum est, miserationes suas , praeter alia solatia miserorum quae generi humano praebere non cessat, in plenitudine temporis, quo ipse sciebat nens Deus fieret homo, et esset mediator credentes, per lavacrum regenerationis soluto reatu omnium peccatorum, et originalis videlicet quod generatio trahit, contra quam maxime regeneratio est instituta, et caeterorum quae male agendo contracta sunt, liberarentur a damnatione perpetua, et viverent in fide et spe et charitate, peregrinantes in hoc saeculo, conspectum ejus, viam tenentes, quod eis factus est Christus. Et quia in ipso quoque ambulantes non sunt sine peccatis, quae de hujus vitae infirmitate subrepunt, dedit eleemosynarum remedia salutaria,
Abbreviated transcription (Latin):
nemꝰ. Spes autem que uidetur non ẽ.
spes. Quod enim uidet quis quid sꝑat.
Si autem quod ñ uidemus sꝑanis per
patientiam expectamus. In malis autẽ
quȩ quisq patit᷑. non in bonis quib fru-¬
itur. opus est patientia. Hanc itaq ui-¬
tam de qua scriptum est. numquid non-
nos a malo. cogit᷑ homo tolerare etiam
remissis peccatis. quamuis ut in cam¬
ueniret miscriam. primum fuerit causa
peccatum. Productior est culpa quam p̃e¬
na. ne parua putaretur culpa. si cum illa
fimretur & pena. Ac ꝑhoc uel ad demõ¬
strationem debite miseriȩ. uel ad emen-¬
dationem labilis uitȩ. uel ad exercitatio¬
nem necessariȩ patientiȩ temꝑalit ho-¬
minem detinet pena etiam quȩ iam ad
dampnationẽ sempitnam. rcum ñreti¬
net culpa. Bec est dicrum istoꝵ quõ
in hac mortalitate agimus malos. qͣuis
in eis diliganns uidere dies bonos flen¬
da quid̾e s non reprchendanda condicio.
uenit enim de ira dĩ iusta. De qua scͥp¬

Expanded text:
tur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . In malis autem quae quisque patitur, non in bonis quibus fruitur, opus est patientia. Hanc itaque vitam de qua scriptum est, Numquid non tera nos a malo , cogitur homo tolerare etiam remissis peccatis: quamvis ut in eamveniret miseriam, primum fuerit causa peccatum. Productior est enim poena quam culpa; ne parva putaretur culpa, si cum illa finiretur et poena. Ac per hoc vel ad demonstrationem debitae miseriae, vel ad emendationem labilis vitae, vel ad exercitationem necessariae patientiae, temporaliter hominem detinet poena et quem jam ad damnationem sempiternam reum non detinet culpa. Haec est istorum dierum, quos in hac mortalitate agimus malos, quamvis in ea diligamus videre dies bonos, flenda quidem, sed non reprehendenda conditio. Venit enim de ira Dei justa, de qua Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
rigabo. & gemitus meus a te non est
absconditus. & dolor meus renouatus ẽ :
Ant uero non euis filii sunt qui inge¬
niscunt grauati in quo nolunt expoli-¬
Mi s suꝑuestiri. ut absorbeatur mortale
los auita: Nonne ipsi funt quiprimi¬
ius habentes sp̃s in semetipsis ingemi¬
suit. adoptionem expectantes redep¬
donem copis sui. N płs saluos nos di ertet eus¬

Expanded text:
gabo ? et, Gemitus meus non est absconditus a te ? et, Dolor meus renovatus est ? Aut vero non ejus filii sunt, qui ingemiscunt gravati, in quo nolunt exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita ? Nonne ipsi sunt, qui primitias habentes Spiritus, in semetipsis ingemiscunt, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis sui ? An
Abbreviated transcription (Latin):
grat. tunc moyses ppłi uideoꝵ sub lege
positi ꝑsonam gerebat. eumq in ꝓpħi¬
ca p̃nuntiatione figurabat. Sicut gͦ mo-¬
yses petram uirga ꝑcutiens de dĩ uirtute
dubitauit. ita ille ppłs qui sub lege per
moysen data tenebat᷑. xp̃m ligno crucis
asigens. eum uirtutẽ dĩ ẽẽ non credidit.
Sid sicut ꝑeussa petra manauit aqua si¬
intib. sic plaga dñicȩ passionis effecta
et uita credentib. Habemus enim de
hac re p̃clarissimã ꝙ fidelissimã uocem
apłi cum inde loqueret᷑ dicentis: petra

Expanded text:
am gerat, tunc Moyses populi Iudaeorum sub lege positi personam gerebat eumque in prophetica praenuntiatione figurabat. sicut ergo Moyses petram uirga percutiens de dei uirtute dubitauit, ita ille populus, qui sub lege per Moysen data tenebatur, Christum ligno crucis adfigens eum uirtutem dei esse non credidit. sed sicut percussa petra manauit aquam sitientibus, sic plaga dominicae passionis effecta est uita credentibus. habemus enim de hac re praeclarissimam et fidelissimam uocem apostoli, cum inde loqueretur, dicentis: petra
Abbreviated transcription (Latin):
gesta sp̃ualit᷑ significabat infundere. de
quam ego dabo ei. flumina aquȩ ui¬
ue fluent de uentre euis. Hoc enim
dicebat sicut in eugł̃io legit᷑. de spũ qͣm
accepturi erant credentes in eum. Ad
quem uelut uirga lignum passionis ac¬
cessit. ut enianaret credentib gr̃a.¬
est dictum petra significabat xp̃m. s lx.
petra erat. xp̃c. Nec dictum ẽ bonum
semen significabat filios regni. aut zira¬
nia significant filios maligni. s dictũ ẽ
bonum semen hi sunt filii regni. ⁊rra-¬
nia autẽ filii maligni. Sic gͦ solet loqui
scͥptura res significantes tamꝗͣ illas quȩ

Expanded text:
gesta spiritualiter significabat, infundere de gesta spiritualiter significabat, infundere de quam ego dabo, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus. Hoc enim dicebat, sicut in Evangelio legitur, de Spiritu quem accepturi erant credentes in eum . Ad quem velut virga lignum passionis accessit, ut emanaret credentibus graest dictum, Petra significabat Christum; sed, Petra erat Christus . Nec dictum est, Bonum semen significabat filios regni, aut, zizania significabant filios maligni, sed dictum est, Bonum semen hi sunt filii regni; zizania autem, filii maligni . Sicut ergo solet loqui Scriptura, res significantes tanquam illas quae
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ de. xͦ ꝓfluens gr̃a spĩtalis. qua interi¬
o sitis urigaret᷑. Sed & quod uirga petͣ
ꝑcutit᷑: crux. xͥ figuratur. Ligno enim ac¬
aedente ad petram gr̃a ista mananit: &
Quod bis ꝑcutit᷑. euidentius significat cru-¬
cem. Duo quippe ligna sunt crur. Na¬
ꝑsuam grãm cohibere fliuda & labenti¬
a concupiscentiarũ carnaliũ cum hiuc
seło renuntiat᷑. ut tamꝙͣ umnicis pecca¬
as om̃b deletis. fidelium ppłs ꝑ sacram̃¬
am baptismatis traicat᷑. Q ii deduxit
eos in nube dici. & tota nocte in illu¬
minatione ignis. potest etiam sp̃uali¬
t̃ dirigere itinera si ad eum clamet si¬
des. itmera mea dirige scãm uerbum
tuum. De quo alibi dicit᷑. Ipse enĩ rec¬
tos faciet cursus tuos & itinera tua in pa-
iudicio uͦ tamꝗͣ in t̾rore nocturno. quia
tunc erit tribulatio magna sclĩ. tamquã
ignis. & lucebit iustis. & ardebit iniustis.
Qui disrupit in deserto petram. ꝙ aqua¬
uit eos sicut in abysso multa. potest utiq

Expanded text:
o profluens gratia spiritalis, qua interior sitis irrigaretur. Sed quod virga petra percutitur, crux Christi figuratur. Ligno enim accedente ad petram, gratia manavit. Et quod hic percutitur, evidentius significat crucem. Duo quippe ligna sunt crux. suam gratiam cohibere fluida et labentia concupiscentiarum carnalium, cum huic saeculo renuntiatur, ut, tanquam inimicis, peccatis omnibus perdeletis, fidelium populus per sacramentum Baptismatis trajiciatur. Qui deduxit eos in nube diei, et tota nocte in illuminatione ignis, potest etiam spiritualiter dirigere itinera, si ad eum clamet fides: Itinera mea dirige secundum verbum tuum . De quo alibi dicitur, Ipse enim rectos faciet cursus tuos, et itinera tua in pacejudicio vero, tanquam in terrore nocturno, quia tunc erit magna tribulatio saeculi tanquam ignis, et lucebit justis, et ardebit injustis. Qui disrupit in deserto petram, et adaquavit eos sicut in abysso multa; et eduxit aqu
Abbreviated transcription (Latin):
ab infideli coniuge: s non expedit Ma¬
nere autem cum illo si cohabitare con¬
sentit & licet ꝙ expedit. quia si non li¬
ceret expedire non posset. Potest gͦ
aliquid licere & non expedire: expedi¬
re autẽ quod non licet non potest. Ac
ꝑ hoc non omĩa quȩ licita sunt expe¬
diunt᷑. Omia illicita non expediunt
demptus est homo ẽ. non tamen om¬
nis qui homo est etiam sanguine xͥ
redemptus. ẽ: ita om̃e quod ñ licet ñ
expedit: nec tamen om̃e quod non ex-¬
pedit etiam ñ licet. Sunt quippe lici
est & ideo non expedit. atq id quod
licitum est nec tamen expedit quid
int̾sit a qua uinuersali regła disti¬
nire difficile ẽ. Citius enim quisꝙ dix¬
erit. om̃e qđ ficri non expcdit peccatũ
ẽ Om̃e autem peccatũ illicitũ est ꝙ ode¬

Expanded text:
ab infideli coniuge licet, sed non expedit; maab infideli coniuge licet, sed non expedit; manere autem cum illo, si cohabitare consentit, et licet et expedit, quia, si non liceret, expedire non posset. potest ergo aliquid licere et non expedire; expedire autem quod non licet non potest. ac per hoc non omnia quae licita sunt, expediunt, omnia uero inlicita non expediunt. demptus est homo est, non tamen omnis qui homo est etiam sanguine Christi redemptus est, ita omne quod licet 272 non expedit, nec tamen omne quod non expedit etiam non liceest et ideo non expedit, atque id quod licitum est nec tamen expedit, quid intersit, aliqua universali regula definire difficile est. Citius enim quisque dixerit, omne, quod fieri non expedit, peccatum est; omne autem peccatum illicitum est; o
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Quid est omia quidem munda.
& quid̃ est s non omia expediunt. ip¬
sum ẽ. s malũ est homini qui ꝑ ofsen¬
sionem mandicat. Ita ostenait ea
quȩ licita sunt. id est nullo precepto
dm̃ ꝓhibentur sicut expedit potius
ẽẽ tractanda. non prescͥpto legis sed
consilio caritatis. Hȩc sunt quȩ am¬
plius erogantur saucio. qui curand̃
ad stabulum samaritani ilius misera¬
tione ꝑductus est. & ideo dicunt᷑ ñ
a dño p cipi quamuis dño mo¬
neant᷑ offerri. ut tanto iitelligant᷑ c̃ẽ
gratiora quantomagis ostendunt᷑. S
sint licita non expediant. non in eis
dici potest bonum est hoc. s illud me¬
luis sicut dictum est qui dat nuptũ
bñ facit & qui non dat melius facit.
ibi enm utrumꝙ lict. & hos aliqñ¬
aliquando ꝓ loco. ꝓtemꝑe illud expedit.
Nam illis qui se non continent utiq
expedit nubere. & quod licet expedit:
quȩ autem uouerint continentiam.
nec licet nec expedit. Porro licet disced̾e

Expanded text:
um est \'omnia quidem munda>; et quod est sed non omnia expediunt\', ipsum est sed malum est homini qui per offensionem manducat\\ ita ostendit ea quae licita sunt, id est nullo praecepto domini prohibentur, sicut expedit, potius esse tractanda non praescripto legis, sed consilio caritatis. haec sunt, quae amplius erogantur saucio, qui curandus ad stabulum Samaritani illius miseratione perductus est. et ideo dicuntur non a domino praecipi, quamuis domino moneantur offerri, ut tanto intellegantur esse gratiora, quanto magis ostenduntur indsint licita, non expediant, non in eis dici potest: bonum est hoc,. sed illud melius, sicut dictum est: qui dat nuptum, bene facit; et qui non dat nuptum, melius facit. ibi enim utrumque licet, et hoc aliquaaliquando illud expedit. nam illis, quae se non continent, utique expedit nubere, et quod licet, expedit; quae autem uouerint continentiam, nec licet nec expedit. porro discedere
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia mͥ inquit licita sunt. s ego sub
nullius redigar potestate. Esca uentri
& uent̾ escis a̾s autem & hunc & has
cuacuabit. Item alibi de hos insaua iicita
mo quod suum ẽ querat. s id quod al¬
terius est. Atq ut ostenderet unde lo¬
queret᷑ omne inquit quod in macello
uenit manducate: nichil interrogan¬
tes ꝓpter conscientiam. & tamen alibi
dicit. Non manducabo carnem in eter¬
num. ne frẽm meum scandalizcm. Itẽ¬
q alibi. Om̃ia quidem munda. s malũ

Expanded text:
icita sunt, sed ego sub nullius redigar potestate. esca uentri et uenter escis, deus autem et hunc et has euacuabit. item alibi de hoc ipso: omnia limo quod suum estquaerat, sed id quod alterius est. atque ut ostenderet unde loqueretur, omne, inquit, quod in macello uenit, manducate, nihil interrogantes propter conscientiam. et tamen alibi dicit: non manducabo carnem in aeternum, ut non fratrem meum scandalizem, itemque alibi: omnia quidem munda, sed malum
Abbreviated transcription (Latin):
non iustificari apud dm̃. aluid non iu
stificari. Qui om̃ino non iustificatur
nec illa seruat quȩ tꝑale habent p̃mi¬
um nec illa quȩ et̃num. Qui autem ĩ
oꝑib legis iustificat᷑. non apud dm̃ ui¬
stificatur. quia temꝑalem inde expce¬
tat iusibilemq mercedem. Sed tamen
est etiam ista ut dixi quedam ut sic
dicam teriena carnalisq iustitia. Nã
& ipse apłs eam iustitiam uocat. cũ
alibi dicit. Scd̃m iustitiam que in

Expanded text:
non justificari apud Deum, aliud non omnino justificari. Qui omnino non justificatur, nec illa servat quae temporale habent pum, nec illa quae aeternum. Qui autem in operibus legis justificatur, non apud Deum justificatur, quia temporalem inde exspectat, visibilemque mercedem. Sed tamen est etiam ista, ut dixi, quaedam, ut sic dicam, terrena carnalisque justitia. Nam et ipse Apostolus eam justitiam vocat, cum alibi dicit: Secundum justitiam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ri confiteri ad salutem. Quia si con¬
futaris in ore tuo dnm̃ ihm̃. & in cor¬
d tuo credideris quod ds illum excita¬
int a mortuis: saluus eris. Non enĩ e¬
laus fidei xp̃ianorũ. ẽ. quia credunt p̃.¬
mortuum xp̃m. s quia credunt resur¬
cxisse xp̃m. Nam mortuũ & paganus
ciedit. Hoc tibi ꝓ crimine obicit. quia
in mortuum credidisti. Que igit᷑ laus
tua: Credere resurrexisse. xp̃m. & sꝑa
laus fidei. Si enim crededis in corde
no quia dñs est ih̃e. & confessus fue¬
ns in ore tuo quia d̾s eum suscitarit
a mortuis. saluus eris. Non ait si con¬
sissus fueris quia eum tradidit d̃s oce¬
cidendum. s quia eum d̃s suscitauit a
mortuis si confessus fueris saluus eris.
borde enim creditur adiustitiam. o¬
it autem confessio fit ad salutem. Qua¬
it aitem credimus & mortuum ⁊ quia
uidere eum resurrȩxisse non possumꝰ.
nsi prius mortuum fuisse credamus.
Quis enim resurgit nisi mortuus fuc¬
ut. Quis exꝑgiscit᷑ nisi prius dormie¬

Expanded text:
confitearis in ore tuo Dominum Jesum, et in corde tuo credideris, quod Deus illum excitavit a mortuis, salvus eris. Non est laus fidei Christianorum, quia credunt mortuum Christum, sed quia credunt resurrexisse Christum. Nam mortuum et paganus credit; et hoc tibi pro crimine objicit, quia in mortuum credidisti. Quae igitur laus tua? Credere resurrexisse Christum, et m: haec est laus fidei. «Si enim credideris in corde tuo quia Dominus est Jesus, et confessus fueris ore tuo quia eum Deus suscitavit a mortuis, salvus eris.» Non ait, Si confessus fueris quia Deus eum tradidit occidendum; sed, «quia eum Deus suscitavit a mortuis si confessus fueris,» tunc «salvus eris. Corde enim creditur ad justitiam; ore autem confessio fit ad salutem» . Quare autem credimus et mortuum? Quia credere eum resurrexisse non possumus, nisi prius mortuum fuisse credamus. Quis enim resurgit, nisi mortuus fuerit? quis expergiscitur, nisi prius dormie