comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ occłis pepigit. neprius in caute as¬
piceret. qđ post modũ inuitꝰ amaret.
U alde nãq est qd caro deorsũ trahit. &¬
semel species forme cordi ꝑoccłos in¬
ligata uix magni luctaminis manu
soluit᷑. Negͦ quędã lubrica in cogita¬
tione uersemꝰ: prouidendũ nobis est
qui a intueri nondeca qđ non lic&
concupisci. Ut enĩ mundamens in
cogitatione seruet᷑: a lasciuia noluptatᷤᷤ
sue de primendist̃ occłi quasi quidã
raptores adenlpã. Neq enĩ aua lignũ
uetitũ contigiss&: nisi hoc prius in eau¬
te respicer&. Scriptũ quippe ÷. Uidit
mulier qđ bonũ eẽt lignũ aduescendi
⁊ pulcrũ occłis aspectuq delectabile.
&e culit defructu illius ⁊ comedit. Hinc
gͦ pensandũ est cũ quanto debemꝰ mo¬
deramine erga inlicita uisũ restringer
nos qͥ mortalit̾ uiuimꝰ. si &̾ mat̾ uiuen¬
tiũ ꝑ occłos ad mortẽ uenit. Hinc &iã¬
sub nidex uoce quȩ exteriora uidendo

Expanded text:
cum oculis pepigit, ne prius incaute ascum oculis pepigit, ne prius incaute aspiceret quod postmodum intus amaret. Valde namque est quod caro deorsum trahit, et semel species formae cordi per oculos illigata, vix magni luctaminis manu solvitur. Ne ergo quaedam lubrica in cogitatione versemus, providendum nobis est; quia intueri non decet quod non licet concupisci. Ut enim munda mens in cogitatione servetur, a lascivia voluptatis suae deprimendi sunt oculi, quasi quidam raptores ad culpam. Neque enim Eva lignum vetitum contigisset, nisi hoc prius incaute respiceret. Scriptum quippe est: « Vidit mulier quod bonum esset lignum ad vescendum, et pulchrum oculis, aspectuque delectabile, et tulit de fructu illius, et comedit . » Hinc ergo pensandum est, quanto debemus moderamine erga illicita visum restringere, nos qui mortaliter vivimus, si et mater viventium per oculos ad mortem venit. Sub Judaeae voce, quae, exteriora videndo
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis exteriora queq intentione non
respiciunt rapacitatis. eosq foras non
rapit concupiscentia carnalis. Quiꝰquiᷤᷤ
uͦ ꝑhas corꝑis fenestras incaute exceriꝰ
respicit: plerũq indelectatione peccati
atiã nolens cadit: atq obligatus desi¬
deriis incipit uelle qđ noluit. Prceps
quippe anima dũ ante non ꝓuidet
ne in caute uideat qđ coneupiscat. cȩca
post incipit desiderare qđ uidet. Unde
& ꝓphete mens quȩ subleuata sepe mis¬
teri is int̾nis int̾ erat: quia alienã con¬
iugẽ incaute uidit. obtenebrata post¬
modũ sibimet inlicite coniunx̃. Sc̃s
aut̃ uir quia acceptis corꝑis sensibꝰ uelut
sub iectis ministris quidam &quissimꝰ
udex p̃ est. culpas conspicit antequã
ueniant: ⁊ uelut insidianti morti fe¬
nestras corꝑis claudit dicens. Pepigi
fȩdus cũ occłis meis: ut necogitarem
quidẽ deuurgine. Ut enĩ cogitationes
cordis caste seruare potussa: fȩdus

Expanded text:
corporis exteriora quaeque intentione non corporis exteriora quaeque intentione non respiciunt rapacitatis, eosque foras non rapit concupiscentia carnalis. Quisquis vero per has corporis fenestras incaute exterius respicit, plerumque in delectationem peccati etiam nolens cadit; atque obligatus desideriis, incipit velle quod noluit. Praeceps quippe anima dum ante non providet, ne incaute videat quod concupiscat, caeca post incipit desiderare quod vidit. Unde et Prophetae mens, quae sublevata saepe mysteriis internis intererat, quia alienam conjugem incaute vidit, obtenebrata postmodum sibimet illicite conjunxit . Sanctus autem vir, qui acceptis corporis sensibus velut subjectis 679 ministris quidam aequissimus judex praeest, culpas conspicit antequam veniant, et velut insidianti hosti fenestras corporis claudit, dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Ut enim cogitationcordis caste servare potuisset, foedus
Abbreviated transcription (Latin):
de uirgine. Cũ sit inuisibilis anima ne¬
quaquã corporearũ rerũ delectatione
tangit᷑: ñ qđ in herens corꝑi quasi quȩdã
egrediendi foramina eiꝰdẽ corꝑis sensus
haba. Uisus quippe auditus. gustus.
odoratus. ⁊ tactus. quasi quȩdã uiȩ m̃tiᷤᷤ
st̃. qͥbus foras ueniat: ⁊ea quȩ extra eiꝰ
sunt substanciã concupiscat. ꝑhos &¬
enĩ corporis sensus quasi ꝑfenestras
qͣsdã exteriora quȩ que anima respicit.
respiciens concupiscit. Hinc & enĩ
hieremias ait. Ascendit mors ꝑfenes¬
tras nrãs: ingressa ÷ domͦ nrãs. Mors qͥp
pe ꝑfenestras ascendit: ⁊ domos ingre¬
clitur : cũ ꝑsensus corꝑis concupiscentia
ueniens. habitacłm m̃tis intrat. Quo
cont᷑ : hoc qđ sepe iãdixim. de uistis ꝑ
ysaiã dr̃. Quist̃ hi qui ut mibes uolant.
⁊ qͣsi colũbe ad fenestras suas: Iusti
nãq uolare ut nubes dictist᷑. qr at̾reniᷤᷤ
contagiis sub lenantur: & qͥuasi colũbe
adfenestras suas sunt : quiqͣsi ꝑ sensus

Expanded text:
d mortem . » Cum sit invisibilis anima, nequaquam corporearum rerum delectatione tangitur, nisi quod inhaerens corpori quasi quaedam egrediendi foramina ejusdem corporis sensus habet, visus quippe, auditus, gustus, odoratus et tactus, quasi quaedam viae mentis sunt quibus foras veniat, et ea que extra ejus sunt substantiam concupiscat. Per hos etenim corporis sensus quasi per fenestras quasdam exteriora qrespiciens concupiscit. Unde etiam Jeremias ait: « Ascendit mors per fenestras nostras, ingressa est domos nostras. » Mors quippe per fenestras ascendit et domos ingreditur, cum per sensus corporis concupiscentia veniens habitaculum mentis intrat. Quo contra hoc quod saepe jam diximus de justis per dicitur: Qui sunt hi qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Justi namque volare ut nubes dicti sunt, quia a terrenis contagiis sublevantur; et quasi columbae ad fenestras suas sunt, quia per sensus
Abbreviated transcription (Latin):
rũ intentionẽ difixist̾. singłis quib̾q
actionibꝰ ꝑmiscent᷑ : uttales fȩtus oꝑm
ꝓcreent. qualia exẽpla p̃cedentiũ in
uocibꝰ p̃ceptoꝵ uident. & diuersũ
colorẽ ꝓles boni operis habeat: qr &
non nũquã sub tracta littere cortice
acutuis int̾na considat ⁊ reseruato non¬
nũquã historiȩ cegmine bene se inex¬

Expanded text:
rum intentione defixi sunt, singulis quibusque rum intentione defixi sunt, singulis quibusque actionibus permiscentur, ut tales fetus operum procreent, qualia exempla praecedentium in vocibus praeceptorum vident; et diversum colorem proles boni operis habeat, quia et nonnunquam subtracto litterae cortice, acutius interna considerat, et reservato nonnunquam historiae tegmine, bene se in ex
Abbreviated transcription (Latin):
uirge nominant᷑. Quibꝰ exparte corticẽ
subtrahit. ut his quȩ expoliant᷑ intimꝰ can-¬
dor apparrat: & exparte corticẽ seruat.
ut sic̃ fuerant exterius in uiriditate
ꝑmaneant. Uaruisq uirgarũ color
efficit᷑: dũ cor tex exparte sub trahit᷑.
⁊exparte retinetur. Ante considati¬
onis enĩ nr̃ȩ occłos: p̃cedentiũ patrũ
sententiȩ. quasi uirge uariȩ ponunt᷑.
In quibꝰ clũplerũq intellectũ litterȩ
fugunꝰ: quasi corticẽ subtraimꝰ. & dũ
plerũq intellectũ littere sequimur:
quasi corticẽ reseruamꝰ. Dũq ab ipsis
cortex lutere subducitur: allegorie
candor interior demonstrat᷑. & dũ
cortex relinquit᷑: exterioris intelligen¬
tiȩ uirentia exẽpla monstrant᷑. Quas
bene iacob inaquę canalibꝰ posuit: qr
⁊ redẽptor nr̃ in libris eas sacre sci¬
entiȩ quibꝰ nos intrinsecꝰ infundimur
fixit. Has aspicientes arietes cũ ouibus
coeunt: quia rationales nr̃i sp̃s dũinea¬

Expanded text:
cem subtrahit, ut in his quae exspoliantur intimus candor appareat. Et ex parte corticem servat, ut sicut fuerant exterius, in viriditate permaneant. Variusque virgarum color efficitur, dum cortex ex parte subtrahitur, ex parte retinetur. Ante considerationis enim nostrae oculos praecedentium patrum sententiae quasi virgae variae ponuntur. In quifugimus, quasi corticem subtrahimus; et dum plerumque intellectum litterae sequimur, quasi corticem reservamus. Dumque ab ipsis cortex litterae subducitur, allegoriae candor interior demonstratur; et dum cortex relinquitur, exterioris intelligentiae virentia exempla monstrantur. Quas bene Jacob in aquae canalibus posuit, quia et Redemptor noster in libris eas sacrae scientiae, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus coeunt, quia rationales nostri spi
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ quȩdã mistica in suoꝵ operũ narrati¬
one ꝑ miscae: ad hȩc necesse ẽ. ut mens
concita redeat. adquȩ hanc ipse utdat᷑
intelligi ordo loquentis uocat. Nã sc̃s uir
post Saͣ quȩ sibi ꝑ flagellũ dni fuerãt
gellũ fuerit innotescit. sic uitȩ suȩ his¬
toriã texens. ut ei ꝑrarũ aliquid qđ
allegoriͤę intelligi possit int̾serat: Qua¬
tmꝰ ⁊ ex magna parte historiea sint
quȩ memorat. ⁊ tam̃ aliqͣndo ꝑł ec eadẽ
ad spiritalẽ intelligentiã consusgat.
Iua itaq fortitudine ab omĩ lapsu exte¬
riora sua custodie interioris disc iplina
constrin xerit: insi iuat dicens. Pepigi¬

Expanded text:
vero quaedam mystica in suorum operum narrativero quaedam mystica in suorum operum narratione permiscet, ad haec necesse est ut mens concita redeat, ad quae hanc ipse, ut datur intelligi, ordo loquentis vocat. Nam sanctus vir postquam ea quae sibi per flagellum Domini fuerant gellum fuerit innotescit; sic vitae suae historiam texens, ut ei perrarum aliquid quod allegorice intelligi possit interserat, quatenus et ex magna parte historica sint quae memorat, et tamen aliquando per haec eadem ad spiritalem intelligentiam consurgat. Qua itaque fortitudine ab omni lapsu exteriora sua custodiae interioris disciplina constrinxerit, insinuat dicens: CAP
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Quifortit̃ p̃mit ubera adeliciendũ
lac : exprimit butẏrũ. & qͥ uehem̃t̃
emulgit᷑: eligit sanguinẽ. bera qͥppe¬
fortit̾ p̃mimꝰ: cũ ueba sacri eloqͥi sub¬
tili intellectu pensamꝰ. Qua p̃ssione
dũ lac querimus butyrũ inuenimꝰ :
quia dũ nitriri uł tenui intellectu
querimꝰ ub̾tate int̾ne pinguedinis un¬
gium. Qđ tam̃ nec numie. nec seꝑ̃ agen¬
dumest: nec dũ lac querit᷑ ab uberibꝰ san¬
uerba sacri eloquii plusquã debent dis¬
cutiunt: incarnalẽ intellectũ cadunt.
Sanguinẽ quippe elicit qͥuehem̃t᷑ emul¬
gitur: quia carnale efficit᷑. hoc qđ ex
nimia sp̃s discussione sentitur. Unde
necesse ÷: ut beati iob oꝑa quȩ int̾ incre¬
pantiũ amicoꝵ uerba idcirco narrat.
ne afflicta mens illuis indesꝑationẽ de-¬
ficiat. iuxta pondꝰ hystoriȩ ꝑscrutem᷑:
ne si hȩc animus plusquã necesseẽ. spi¬
ritalit᷑ inuestigat. auerboꝵ eius uberibꝰ
sangius nob̾ ꝓlacte respondeat. Si quãdo

Expanded text:
i fortiter premit ubera ad eliciendum lac, exprimit butyrum; et qui vehementer emungit, elicit sanguinem. Ubera fortiter premimus cum verba sacri eloquii subtili intedum lac quaerimus, butyrum invenimus; quia dum nutriri vel tenui intellectu quaerimus, ubertate internae pinguedinis ungimur. Quod tamen nec nimie, nec semper agendum est, ne, dum lac quaeritur ab uberibus, sanverba sacri eloquii plus quam debent discutiunt, in carnalem intellectum cadunt. Sanguinem quippe elicit qui vehementer emulgitur, qunimia spiritus discussione sentitur. Unde necesse est ut beati Job opera, quae inter increpantium amicorum verba idcirco narrat ne afflicta mens illius in desperatione deficiat, juxta pondus historiae perscrutemur, ne si haec animus plusquam necesse est spiritaliter investiget, a verborum ejus uberibus sanguis nobis pro lacte respondeat. Si quando
Abbreviated transcription (Latin):
hoc am̃te depͥmimꝰ. qđ temꝑalit̃ ac¬
cessit : in uenimꝰ citius qđ naturalit̃
sumꝰ. Plerũq enĩse animo accepta po¬
testas obicit: eũq tumidis cogitatio¬
nibꝰ fallit. O anu gͦ humllime con¬
siderationis : deprimendus est tłmor
elationis. Sienĩ apud semet ipsã menᷤ
descendit de uertice culminis : cituis
planitiẽ in uenit naturalis &qualita¬
tis. Nã ut p̃fati sumꝰ om̃s homines
natura &quales genuit: sed uariante
meritoꝵ ordine. alios aliis dispensatio
occulta post ponit. Ipsa aut̃ diuersitaᷤᷤ
quȩ accessit exuitio: recteẽ. diuinis udicus
ordinata. Ut quia omĩs homo iter
uitȩ aeque non graditur: alt̃ ab altero
regat᷑. Scĩaut̃ uiri cũ p̾sunt: non in
se potestatẽ ordinis. sed &qualitatẽ
conditionis ad tendunt. Nec p̃ eẽ. gau¬
dent hominibꝰ: sed ꝓd eẽ. Sciunt¬

Expanded text:
hoc a mente deprimimus quod temporaliter accessit, invenimus citius quod naturaliter sumus. Plerumque enim se animo accepta potestas objicit, eumque tumidis cogitationibus fallit. Manu ergo humillimae considerationis deprimendus est tumor elationis. Si enim apud semetipsam mens descendit de vertice culminis, citius planitiem invenit naturalis aequalitatis. Nam, ut praefati sumus, omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine, alios aliis dispensatio occulta postponit. Ipsa autem diversitas, quae accessit ex vitio, recte est divinis judiciis ordinata, ut quia omnis homo iter vitae aeque non graditur, alter ab altero regatur. Sancti autem viri cum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendunt, nec praeesse gaudent hominibus, sed prode
Abbreviated transcription (Latin):
qr peccatũ ñ habemꝰ nosipsos seducimꝰ ⁊ ueritas in
nobis non est. Inqͣ uidelic&̾ peccatoꝵ & cri¬
minũ distinctione pensandũ est. qͥa
nonnulla peccata animã polluunt.
nã crimina extingunt. Onde beatꝰ
iob crim̃ luxuriȩ deffiniens. ait. Igniᷤᷤ
est usq ad ꝑditionẽ deuorans. Quia
nimirũ reatus huiꝰ facinoris nonusq
ad inqͥnationẽ maculat : sed usq ad
ꝑditionẽ uorat. & quia quȩlib& alia
fuerint bona oꝑa. si luxuriȩ scȩlus
non abluit᷑. in mensitate huiꝰ criminis
obruunt᷑ : secutꝰ ad iunx̃. & omĩa
eradicans genimina. Genimina qͥp¬
pe sunt animȩ : oꝑationes bone. Cui
tam̃ siꝑuerso ordine caro dñatur :
igne luxuriȩ omĩa bene ꝓlata con¬
errmant᷑. Nulla quippe ante omĩpo¬
tentis dĩ occłos iusticię piȩtatisq st̃
opera: quȩ corruptionis contagio monꝰ¬
tratur inmunda. Quid enĩ ꝓd̾÷ sipiȩ
quisquã necessitati conpatitur ꝓximi
quando impie semet ipsõ destruit

Expanded text:
ucimus, et veritas in nobis non est . In qua videlicet peccatorum, et criminum distinctione pensandum est quia nonnulla peccata animam polluunt, quam crimina exstinguunt. Unde beatus Job crimen luxuriae definiens, ait: Ignis est usque ad perditionem devorans, quia nimirum reatus hujus facinoris non solum usque ad inquinationem maculat, sed usque ad perditionem vorat. Et quia quamlibet alia fuerint bona opera, si luxuriae scelus non abluitur, immensitate hujus criminis obruuntur, secutus adjunxit: Et omnia eradicans genimina. Genimina quippe sunt animae operationes bonae. Cui tamen si perverso ordine caro digne luxuriae, omnia bene prolata concremantur. Nulla quippe ante omnipotentis Dei oculos justitiae pietatisque sunt opera, quae corruptionis contagio monstrantur immunda. Quid enim prodest si pie quisquam necessitati compatitur proximi, quando impie semetipsum destruit
Abbreviated transcription (Latin):
A dhuc modicũ: ⁊ego mouebo non solu
tram. sed & iã celum. Quã scilic&e tẽpes¬
tatem. quia scĩuriuigilant̃ aspiciunt.
quasi tum̃tes suꝑ se cotidiȩ fluctꝰ expaues¬
cunt: atq exhis tribulationibꝰ quȩ mim¬
dũ feriunt. p̃uident quȩ sequant᷑. Bene¬

Expanded text:
ego movebo non solum terram, sed etiam coelum . Quam scilicet tempestatem quia sancti viri vigilanter aspiciunt quasi tumentes super se quotidie fluctus expavescunt, atque ex his tribulationibus quae mundum feriunt praevident quae sequantur.
Abbreviated transcription (Latin):
płis abi quidẽ magisterii laudẽ habe¬
ant. sitam̃ integritatẽ uitȩ idẽ discipłi
non amittant. ꝑquȩ piȩtatis inscera :
hec eacdẽ uera mat̾ agnoscit᷑: qr omẽ ma¬
gisteriũ inexamine Raritatis appro
qͣsi totũ quȩ siuit: quia fideles p̃positi
ꝓeo qđ exbonis discipłis suis non solũ
aliis laudẽ non inuident sed utilitatẽ
eis ȩtiã ꝓuectus exorant. ipsi ⁊ integroᷤ
tributionis gaudia consecuntur. Haec
paucis ꝑ excessũ diximꝰ: ut auditoꝵ ꝓ
genies ꝑdoctoꝵ neglegentiũ qͣlit̃ exꝰ¬
tinguitur monstraremꝰ. Quia qͥs qͥs
uxta hoc qđ loquit᷑ non iuuit: quoᷤ
uerbo genuit abstabilitate rectitudiniᷤ
oꝑe euellit. Sed beatus iob qͦs p̃dicatio¬
ne uigilans edidit. nequaquã actione
dormiens extinx: atq ideo fident̃ cdic̃.
si qͦminus p̃dicta cõpleuit. Serã ⁊ alius
comedat: ⁊ꝓgenies mea eradicet᷑. Iui
adhuc sede inquinatione pͣni oꝑis dis¬

Expanded text:
pulis alii quidem magisterii laudem habepulis alii quidem magisterii laudem habeant; si tamen integritatem vitae iidem discipuli non amittant, per quae pietatis viscera, haec eadem vera mater agnoscitur, quia omne magisterium in examine charitquasi totum concessit, quia fideles praepositi, pro eo quod ex bonis discipulis suis non solum aliis laudem non invident, sed utilitatem eis etiam profectus exorant, ipsi et integrostributionis gaudia consequuntur. Haec paucis per excessum diximus, ut auditorum progenies per doctorum negligentiam qualiter exstinguitur monstraremus, quia quisquis juxta hoc quod loquitur non vivit, quos verbo genuit a stabilitate rectitudinis opere evellit. Sed beatus 687 Job, quos praedicatione vigilans edidit, nequaquam actione dormiens exstinxit, atque ideo fidenter dicit: Si quominus praedicta complevi, Seram, et alius comedat, et progenies mea eradicetur. Qui adhuc se de inquinatione pravi operis dis
Abbreviated transcription (Latin):
extremo examine ira districti uidicis
cde monstrat. Ubi ⁊ illud ÷ sollert̃ in¬
tuendũ qđ uiuens filius pͥuis diuidi
p̃cipitur: ut soli post modũ matri
reddatur. Quia in hac uita qͣsi pardiri
concedit᷑ uita discipłi: dũ ex illa non¬
nũquã alt̾ apud d̃ meritũ. alt̃ uͦ apđ
homines laudẽ hab̾e ꝑmittit᷑. Sedfalsa
mat̾ eũ quẽ nongenuit occidi non metu¬
it : quia arrogantes magistri. & Rari¬
tatis ignari siplenissimũ nom̃ laudis
exalienis discipłis consequi nequeunt.
eoꝵ uitã crudelit̾ insecunt᷑. In uidiȩ
enĩface succensi: nolunt aliis uiuere
quosse conspiciunt non posse possidere.
Unde illic ꝑuersa mulier clamat: nec
m̃s sit nec istuis. Ut enĩ diximꝰ. quo̾s
sibi obsequi nonuident ad głam tẽꝑalẽ:
eos aliis inuident iuuere ꝑueritatẽ.
Uera aut̃ mat̾ satagit ut eius filiꝰ saltẽ
apud extraneñsit ⁊iuiuat : quia conce¬
dunt neraces magistri ut exeoꝵ disci¬

Expanded text:
extremo examine ira districti judicis extremo examine ira districti judicis demonstrat. Ubi et illud est solerter intuendum, quod vivens filius prius dividi praecipitur, ut soli postmodum matri reddatur: quia in hac vita quasi partiri conceditur vita discipuli, dum ex illa nonnunquam alter apud Deum meritum, alter vero apud homines laudem habere permittitur. Sed falsa mater, eum, quem non genuit, occidi non metuit; quia arrogantes magistri, et caritatis ignari, si plenissimum nomen laudis ex alienis discipulis consequi nequeunt, eorum vitam crudeliter insequuntur. Invidiae enim face succensi, nolunt aliis vivere, quos conspiciunt se non posse possidere. Unde et illic perversa mulier clamat : nec meus sit, nec istius. Ut enim diximus, quos sibi obsequi non vident, ad gloriam temporalem, eos aliis invident vivere per veritatem. Vera autem mater satagit, ut ejus filius saltim apud extraneam sit, et vivat; quia concedunt veraces magistri, ut ex eorum disci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓgenies eradicat᷑: quando hisqͥ ꝑuerbũ
nascit᷑. ꝑ exẽplũ necat᷑. Quia quẽ linga
uigilans gignit : uitȩ negligentia occidi
Neq enĩ torpenti nobis ÷ mente transe¬
undũ. qđ apud salomonẽ mulier filiũ
quẽ uigilans lactare cosueuerat dor¬
miens intereit. Iuia nimirũ magis¬
tri uigilantes quidẽ scientia. sed uita
dormientes: auditores suos quos ꝑu
gilias p̃dicationis nutriunt. dũ qđ dit
facere neglegunt ꝑsomnũ corporis oc¬
cidunt. ⁊ neglegendo oprimunt quos
alere uerboꝵ lacte uidebant᷑. Unde
plerũq dũ ipsi rep̃hensibilit̾ uuiunt.
& habere discipulos uitȩ laudabilis ne¬
que unt: alienos sibi adtͣhere conant᷑.
Euatinꝰ dũbonos se habere seqͣces ostendẽ
apd̃ iuditia hominũ excusent mala
quȩ agunt. ⁊ qͣsi ꝑ subditoꝵ uitã mor¬
tiferam tegant neglegentiã. Unde il¬
lic mulier quia filiũ extinx̃ ꝓpͥũ:
quȩ siuit alienũ. Sed tam̃ uerã matri
salomonis gladius inuenit: quia ui¬

Expanded text:
progenies eradicatur quando is qui per verbum nascitur per exemplum necatur, quia quem lingua vigilans gignit, vitae negligentia occidit. Neque enim torpenti nobis est mente transeundum quod apud Salomonem mulier filium, quem vigilans lactare consueverat, dormiens interemit , quia nimirum magistri vigilantes quidem scientia, sed vita dormientevigilias praedicationis nutriunt, dum quod dicunt facere negligunt, per somnum temporis occidunt, et negligendo opprimunt quos alere verborum lacte videbantur. Unde plerumque, dum ipsi reprehensibiliter vivunt, et habere discipulos vitae laudabilis nequeunt, alienos sibi attrahere conantur, quatenus dum bonos se habere sequaces ostendunt, apud judicia hominum excusent mala, quae agunt, et quasi per subditorum vitam, mortiferam tegant negligentiam. Unde et illic mulier, quae filium exstinxit proprium, quaesivit alienum: sed tamen veram matrem Salomonis gladius invenit, quia vi
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. tot uerbera ꝑtulit. ⁊ tam̃ neqͣ¬
quã palearũ more inminutꝰ ẽ. sed
granũ integrũ mansit. Paulisꝑ qͥppe
inuna quaq anuna ut ita dicã in¬
ternȩ gr̃ã humor exuberat: ut en
infrugẽ crescat. Nemo gͦ quẽ liba
ꝓximũ cũ adhuc erbã uidet: defru¬
m̃to desperet. Ab erbarũ quippe fi¬
liis quȩ huc illucq molliter defluune
surgentia frugũ grana solidantur.
donuno. dũpositionẽ nob̾ sui corporis
insinuare studuit. hec meritoꝵ in¬
crem̃ta signauit. dit enĩ. Audius
uocẽ uerborũ. ⁊ audiens iaceba col

Expanded text:
tionis tot verbera pertulit, et tamen nequtionis tot verbera pertulit, et tamen nequaquam palearum more imminutus est, sed granum integrum mansit. Paulisper quippe in unaquaque anima, ut ita dicam, internae gratiae humor exuberat, ut herba in frugem crescat. Nemo ergo quemlibet proximum, cum adhuc herbam videt, de frumento desperet. Ad herbarum quippe foliis, quae huc illucque molliter defluunt, surgentia frugum grana solidantur. Domino, dum positionem nobis sui corporis insinuare studuit, haec meritorum incrementa signavit. Ait enim: Audivi vocem verborum ejus, et audiens jacebam co
Abbreviated transcription (Latin):
homo sementẽ int̾ra.⁊ dormiat. &
exurgat nocte acdie. & sem̃ germiu&
uncrescat dũ nescit ille. Cuiꝰ ni¬
mirũ feminis increm̃ta denuncians.
ad iungit. Ultro enĩ tra fructificat.
primũ erbã. deinde spicas. deuidi
plenũ frum̃tũ inspica. Cuius ꝓuectꝰ
quoq aeiam finẽ subrogat. dicens. Et
cũse ꝓluxerit fructus : statĩmit at
faleẽ. qm̃ uenit tẽpꝰ messis. Ecce ue¬
ritatis uoce ꝑ qualitates frugũ: dis¬
tincta st̃ increm̃ta meritoꝵ. Ait enĩ
Primũ erlũ: deinde spicas. deinde ple¬
nũ frum̃tũ inspica. Annon erba ad¬
huc tunc petrus fuerat cũ ab ancille ore
subito uniꝰ flatu sermonis inflexus
est : Iã quidẽ ꝑ deuotionẽ uiridis:
sed adhuc ꝑ infirmitatẽ dener. Plenũ
uero frumĩtũ inspica inuentus est:
quando ꝑ sequentibꝰ principibꝰ resiste
bat dicens. Obȩdire oportet deo :
magisquã hominibꝰ. P lenũ frum̃tũ
inuentus ÷ quando intriturã ꝑ secu¬

Expanded text:
homo sementem in terram, et dormiat, et homo sementem in terram, et dormiat, et exsurgat nocte ac die, et semen germinet, et increscat, dum nescit ille . Cujus nimirum seminis incrementa denuntians, adjungit: Ultro enim terra fructificat, primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum in spica. Cujus profectus quoqcum ex se produxerit fructus, statim mittit falcem, quoniam venit tempus messis. Ecce Veritatis voce per qualitates frugum distincta sunt incrementa meritorum. Ait enim: Primum herbam, deinde spicas, deinde plenum frumentum in spica. An non herba adhuc tunc fuerat Petrus cum ab ancillae ore subito unius flatu sermonis inflexus est, jam quidem per devotionem viridis, sed adhuc per infirmitatem tener. Plenum vero frumentum in spica inventus est quando persequentibus principibret, dicens: Obedire oportet Deo, magis quam hominibus . Plenum frumentum inventus est, quando in tritura persecu
Abbreviated transcription (Latin):
Dehis quippe meritoꝵ gradibꝰ ꝑpsalmis¬
tã dr̃. Ambulabunt de uirtute in
uirtutẽ. Dehis iterũ scãm accłam con¬
tẽplatus ait. Deus ingradibꝰ eius di¬
noscetur dũ suscipiet eã. Neq enĩ sic̃
dictũ ÷ repente ad sũma ꝑuenitur.
sed ad uir tutũ celsitudine̾. ꝑ increm̃ta
mens ducitur. Hinc nãq ÷ qđ ꝓpħa is
paulisꝑ sp̃s m̃s. Quidẽ. itaq qđ ait
sp̃s m̃s nisi sp̃s hominis. uidelica
sp̃s elationis : & quia ꝑ occultã grãm
ad amorẽ dei tẽperata desuꝑ mensura
ꝓficimꝰ quanto in nob̾ cotidie de dei
penitus amputatur: bene paulisper
de fecissẽ ꝑ hibetur. Iunc uero indõ
plene ꝓficimꝰ cũ a nob̾ ipsis pęnitus de¬
fecerimꝰ. Haec itaq crescentiũ m̃sure
uirtutũ scĩ uiri uocibꝰ gradus dicunt᷑.
Electꝰ & enĩ quisq aurudim̃ti si prius
teneritudine inchoans: ad robusta
post modũ i fortia conualescit. Qcđaꝑte¬
Sic ÷ regnũ dei quẽ ad modũ suatet

Expanded text:
De his quippe meritorum gradibus per Psalmistam dicitur: Ambulabunt de virtute in virtutem . De his iterum sanctam Ecclesiam contemplatus, ait: Deus in gradibus ejus dignoscitur, dum suscipiet eam . Neque enim, sicut dictum est, repente ad summa pervenitur, sed ad virtutum celsitudinem per incrementa mens ducitur. Hinc namque est quod Propaulisper spiritus meus . Quid est itaque, quod aitus meus, nisi spiritus hominis, videlicet spiritus elationis? Et quia per occultam gratiam ad amorem Dei temperata desuper mensura proficimus, quanto in nobis quotidie de Dei penitus amputatur, bene paulisper defecisse perhibetur. Tunc vero in Deo plene proficimus, cum a nobis ipsis funditus defecerimus. Hae itaque crescentium mensurae virtutum, sancti viri vocibus gradus dicuntur. Electus etenim quisque a rudimenti sui prius teneritudine inchoat, ad robusta postmodum et fortia convalescit. QSic 721 est regnum Dei, quemadmodum si jaciat
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ut p̃diximꝰ hoc ipsũ pate facere qđ
eleuantur erubescunt: atq auditis suis
p̃coniis excollunt̾. sed tam̃ usq ad ela¬
tionis uerba non exeunt: ⁊ gaudere.
se uitailibꝰ nonostendunt. Onde beat̾

Expanded text:
vero, ut praediximus, hoc ipsum patefacere quod vero, ut praediximus, hoc ipsum patefacere quod elevantur erubescunt, atque auditis suis praeconiis extolluntur; sed tamen usque ad elationis verba non exeunt, et gaudere se i
Abbreviated transcription (Latin):
tis laudibꝰ eleuem᷑. plerũq miro rec¬
toris nr̃i moderamine &iam detractio¬
nibꝰ lacerari ꝑmittimꝰ : ut cũ nos uox
laudantis eleuat. linga detrahentis hu¬
miliet. Quia ⁊ arbor sepe que unius
uenti inpulsu ita impellit᷑. ut pene iã
erui posse uideatur : alterus ediuerso
uenientis flatu erigit᷑. & quę hac ex
parte inflexionẽ ꝑtulit. ab alia adstatũ
redit. Unde ⁊ illa arbor alte radicata.
quasi int̾ aduersantes uentos fixa ste¬
terat. quȩ dicebat. ꝑgl̃am ⁊ignobilita¬
tem. ꝑ infamiã. & bonã famã. Sepe autẽ
laus bene agentis auribꝰ insolent̃ ad mo¬
ta dũ foris sermonibꝰ ꝑstrepit : intus
quandã mentis ꝑtacitã elationẽ tẽ¬
pestatẽ gignit. Fitq ut hoc qđ animꝰ
de humanis fauoribꝰ gaudet non facile
exterius ostendat: sed tam̃ corruptionis
ium non tenuit interuis sentiat. Et
sunt nonnulli quosita laus inflat. ut
usq aduerba elationis ꝑtraat. Quidã

Expanded text:
tis laudibus eruamur, plerumque miro rectis laudibus eruamur, plerumque miro rectoris nostri moderamine etiam detractionibus lacerari permittimur, ut cum nos vox laudantis elevat, lingua detrahentis humiliet, quia et arbor saepe quae unius venti impulsu ita impellitur, ut pene jam erui posse videatur, alterius e diverso venientis flatu erigitur, et quae hac ex parte inflexionem pertulit, ab alia ad statum redit. Unde et illa arbor alte radicata quasi inter adversantes ventos fixa steterat, quae dicebat: Per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam . Saepe enim laus bene agentis auribus insolenter admota, dum foris sermonibus perstrepit, intus quamdam menti per tacitum, elationis tempestatem gignit: fitque ut hoc, quod animus de humanis favoribus gaudet, non facile exterius ostendat, sed tamen corruptionis vim non tenuiter interius sentiat. Et sunt nonnulli quos ita laus inflat, ut usque ad verba elationis pertrahat. Quidam
Abbreviated transcription (Latin):
truit. Cũ uͦ post oꝑationẽ bonã elatio¬
nis peste corrũpit᷑ : quasi iã orta siccat᷑.
Cũ aut̃ neq intelligentia neq oꝑatio cor¬
rũpit. sed excrescentẽ magnitudinẽ
dũ fauor laudantiũ sequit᷑ atq ab sta¬
tii suo bene oꝑantis animũ ͤuertit. lin¬
garũ uentos arbor ꝑtulit. & om̃e qđ
mea robustũ creuerat tẽpestas famȩ
radicitꝰ enulsit. Quo enĩ arbor altius
ad suꝑiora surrexerit: eouentoꝵ uim
uehementius sentit. Qiua quoplus qͥsq
laudantiũ flatu fatigat᷑. Si itaq ad¬
huc arbor insemine est. metuendũ ÷
ne ipsa seientia cognitione putrescat.
Si iam ad uirgultũ ꝓdiit: curandũ est
ne hanc manus elationis tangat. atq
auiriditate suȩ actionis arefaciat. Si
aut̃ ualenti robore iã ad alta se suble¬
uat: ualde formidandũ ẽ. ne ad mote
laudis uentus grauior radicitꝰ euellat.
Sed int̾ haec sciendũ ÷ quia ne in modera¬

Expanded text:
trescit. Cum autem post operationem bonam elatiotrescit. Cum autem post operationem bonam elationis peste corrumpitur, quasi jam orta siccatur. Cum vero neque intelligentia, neque operatio corrumpit, sed excrescente magnitudine, dum favor laudantium sequitur, atque a statu suo bene operantis animum evertit, linguarum ventos arbor pertulit, et omne quod in ea robustum creverat tempestas famae radicitus evulsit. Quo enim arbor altius ad superiora surrexerit, eo ventorum vim vehementius sentit, quia quo plus quisqlaudantium flatu fatigatur. Si itaque adhuc arbor in semine est, metuendum est ne ipsa scientiae cognitione putrefiat. Si jam ad virgultum prodiit, curandum est ne hanc manus elationis tangat, atque a viriditate suae actionis arefaciat. Si autem valenti robore jam ad alta se sublevat, valde formidandum est, ne hanc admotae laudis ventus gravior radicitus evellat.Sed inter haec sciendum est quia ne immodera
Abbreviated transcription (Latin):
uoribꝰ de uicti. quasi magnos se quosdã
usua cogitatione conspiciunt. atq a
cordis custodia dis soluunt᷑. Hiꝑfecto
& si fulgentẽ solẽ uidere noluerunt. lunã
tam̃ clare incedentẽ respiciunt. Quia
unt̾ huiꝰ uitȩ tenebras dũ inopimonis
suȩ claritate animũ de figunt: humi
litatis grãm qͣsi ex nocurno lumine ã¬
mittunt. & intuentes lunã se non
uident: qͥa semet ipsos nescire incipiunt.
dũ mentis occłos intransitoriũ fauorẽ¬
sic̃ increm̾ta conspicimꝰ arbustorũ.
Uis quippe futurȩ arboris prius insemi¬
ne ẽ. post modũ mortu. atq adextre¬
mũ ꝓducit᷑ inramis. Sic nimirũ sic
unius cuiꝰq uirtus succrescit oꝑantis.
Seminat̾ nãq in intelligentia. oritur
in oꝑatione: atq ad ultimũ conualescit
usq ad ꝓuectus magni latitudinẽ. Sed
cũ quẽ liba sua intelligentia excollit:
arbor quȩ oriri poterat insemine pu¬

Expanded text:
voribus devicti, quasi magnos se quosdam voribus devicti, quasi magnos se quosdam in sua cogitatione conspiciunt, atque a cordis custodia dissolvuntur. Hi profecto etsi fulgentem solem videre noluerunt, lunam tamen clare incedentem respiciunt, quia inter hujus vitae tenebras dum in opinionis suae claritate anlitatis gratiam quasi ex nocturno lumine amittunt, et intuentes lunam se non vident, quia semetipsos nescire incipiunt, dum mentis oculos in transitorium favoresicut incrementa esse conspicimus arbustorum. Vis quippe futurae arboris prius in semine est, postmodum in ortu, atque ad extremum producitur in ramos. Sic nimirum sic uniuscujusque virtus succrescit operantis. Seminatur namque in intelligentia, oritur in operatione, atque ad ultimum convalescit usque ad profectus magni latitudinem. Sed cum quemlibet sua intelligentia extollit, arbor quae oriri poterat in semine pu
Abbreviated transcription (Latin):
considerat: illud obliuiscit᷑ ad qđ in¬
intelligentiȩ scientia non corrupit:
de multis diuitiis gaude despex̃. Qiul
eũ uͦ magnitudo oꝑis non inflauit:
solẽ fulgentẽ nonuidit. Qui a aut̃ illi
nec fama laudabilis extulit: clare in¬
cedentẽ lunã minime nequaꝗͣ at ten¬
dit. Sunt enĩ non nulli quieo inela¬
tionẽ corruunt: qd ꝑ subtilẽ intelligenꝰ¬
tiã uł quȩ non faciunt bona cognoscine
hinimirũ suꝑ multis diuitiis letant᷑:
cũ quelib& sũma intelligendo reppe¬
riunt. atq mnelatione ipsis in uentis
corrũpunt᷑. Sunt uͦ nĩ nulli quos in¬
telligentia quidẽ noneleuat. sed exhi¬
bita oꝑatio exaltat. Suidũ actionessius
respiciunt: apud mentẽ suã sibicete¬
ros de dignando post ponunt. hi uide¬
lic&a si mmultis cliuitiis nongaudent:
sole tam̃ fulgentẽ uident. & sunt nõ
sead eũ lauclari ab hominibꝰ ꝓ hac eadẽ
bona oꝑatione ceꝑint. ipsi hominũ fa¬

Expanded text:
considerat, illud obliviscitur ad quod inconsiderat, illud obliviscitur ad quod inIntelligentia, bona ode multis divitiis gaudere despexit. Quia vero eum magnitudo operis non inflavit, solem fulgentem non vidit. Quia autem illum nec fama laudis extulit, clare incedentem lunam minime attendit. Sunt enim nonnulli qui eo in elationem corruunt, quo per subtilem intelligentiam vel quae non faciunt bona cognoscunt. Hi nimirum super multis divitiis laetantur, cum quaelibet summa intelligendo reperiunt, atque in elatione ipsis inventionibus corrumpuntur. Sunt vero nonnulli quos intelligentia quidem non elevat, sed exhibita operatio exaltat. Qui dum actiones suas respiciunt, apud mentem suam sibi caeteros dedignando postponunt. Hi videlicet etsi in multis divitiis non gaudent, solem tamen fulgentem vident quia de sed cum laudari ab hominibus pro hac eadem bona operatione coeperint, ipsis hominum fa
Abbreviated transcription (Latin):
non amore uirtutis. sed delectationẽ
laudis accendunt. & ꝓfecto liquet
quia sic̃ natura solis est ut queq at¬
tigerit accendat & siccet: ita lunariᷤᷤ
ignis est ꝓpriũ. ut qͥc¬
qͥd contigerit exurat quidẽ. sed exurendo
humidũ reddat. Ad uitã gͥ bonã alios
ꝑamorẽ dei affectꝰ recti oꝑis: alios uͦ amo
humore siccamur. Eũ uero quẽ adopus
bonũ laudis amor ꝓuocat: concupita fani
quasi luna attingit. quia uidelic& eius
animũ ⁊ accendit & resoluit. Accende
scilic& ad exercitiũ oꝑis: resoluit uͦ
ad concupiscentiã fauoris. Plerũq tam̃
ad exercenda oꝑa aliena. nos utilit̾ ex¬
empla ꝑsuadent: ⁊cũ mente humili
opinionis aliene bona suscipimꝰ: nr̃a uł
ad melius bona ꝓducimꝰ :
uł adbonũ mala ꝑmutamus.
Cũq nos de uita ꝓximi famȩ splendor
irradiat : mens nr̃a ut p̃diximꝰ quȩ
ad obtinendũ uirtutis iter se dirigit.
quasi in lunȩ lumine gressꝰ ponit. Sed

Expanded text:
non amore virtutis, sed delectatione non amore virtutis, sed delectatione laudis accendunt. Et profecto liquet quia sicut natura solis est ut quaeque attigerit accendat et siccet, ita lunaris ignis est proprium ut quidquid contigerit exurat quidem, sed exurendo humidum reddat. Ad vitam igitur bonam alios pro amore Dei affectus recti operis, alios vero amor tiorum humore siccamur. Eum vero quem ad opus bonum laudis amor provocat, concupita fama, quasi luna, attingit, quia videlicet ejus animum et accendit et resolvit. Accendit scilicet ad exercitium operis, resolvit vero ad concupiscentiam favoris. Plerumque tamen ad exercenda bona opera aliena nos utiliter exempla persuadent. Et cum mente humili opinionis alienae bona suscipimus, nostra vel ad melius bona producimus, vel ad bonum mala permutamus. Cumque nos de vita proximi famae splendor irradiat, mens nostra, ut praediximus, quae ad obtinendum virtutis iter se dirigit, quasi in lunae lumine gressus ponit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
dabilis seqͥtur. ꝑ quã celebre nom̃ in hac
p̃sentis uitȩ nocte possidet᷑. Si enĩ uerũ
est qđ quidã putant. illustrationẽ lunã
ꝑ occultũ circulũ aradio solis accipere.
ut possit lucẽ nocturnis cursibꝰ exhib̾e:
ab huiꝰ significationis ordine hȩc quoq
suspitio non aborrre. Fama quippe abono
opere uires accipit: & fauoris grãm
quasi claritatẽ luminis asꝑgit. Est ali¬
ud inluna: qđ ꝑsimilitudinẽ bona spar¬
genti famȩ conueniat. Lux nãq eius :¬
& iam intenebrarũ t̃ꝑe it̃ ambulantibꝰ
ostendit. Quia & dũ de aliena uita lux
laudis emicat : alios ad exercitiũ boni
oꝑis illustrat. Cũq illius opinio clara
cognoscitur: huic quasi ꝑgenti initinere
exempli lum̃ prebetur. Sed ñnunꝗ̃ oplis
qđ ab aliena opinione sumit᷑ : minus
mundo desiderio manimo formatur.
Nã infirme mentes cũbona de aliis au¬
diunt. aliquando se adoꝑationẽ rectã

Expanded text:
dabilis sequitur, per quam celebre nomen in hac dabilis sequitur, per quam celebre nomen in hac praesentis vitae nocte possidetur. Si autem verum est quod quidam putant, illustrationem lunam per occultum circulum a radio solis accipere, ut possit lucem nocturnis cursibus exhibere, ab hujus significationis ordine haec quoque suspicio non abhorret. Fama quippe a bono opere vires accipit, et favoris gratiam quasi claritatem luminis aspergit. Est et aliud in luna quod per similitudinem bona spargenti famae conveniat. Lux namque ejus etiam in tenebrarum tempore iter ambulantibus ostendit, quia et dum de aliena vita lux laudis emicat, alios ad exercitium boni operis illustrat; cumque illius opinio clara cognoscitur, huic quasi pergenti in itinere exempli lumen praebetur. Sed nonnunquam opus quod ab aliena opinione sumitur minus mundo desiderio in animo formatur. Nam infirmae mentes cum bona de aliis audiunt, aliquando se ad operationem rectam
Abbreviated transcription (Latin):
p̃beant. ⁊ desꝑatũ timorẽ p̃mant. Qui
⁊ si coruitiis bona sua enumerando
narrauit : illos cõfirmare studuit. non
se ostendere. Nã quia eadẽ bona na
ins ad tenderet. pate facta tribulatione
ꝓprie. tẽptationis edocuit. qua exp̃ssa
sub uinx̃. ꝓpt̃ qđ placeo mͥ in infirmita¬
tibꝰ meis. Ut gͦ discipłos instrueret :
dese sũma referebat. Ut uͦ se in humi¬
litate custodiret: considerationis occłm
non inuirtutibꝰ suis sed in infirmitatibꝰ
ut bona quidẽ quȩ agant uideant. &
tam̃ cũ ꝑegerint ab eoꝵ memoria occłoᷤᷤ
auertant. Unde recte ꝑbeatũ iob dr̃.
Siuidi solẽ cũ fulgerae. Acsi aꝑte dicer&e.
Opus meũ & iam cũ aliis exẽploꝵ lucẽ
tribueret: ad p̃sũptionis grãm non atten¬
di: quia dũ de eo extolli timui. ab intu¬
endo eo occłos auerti. Seqͥtur. & iunã
quoq incedentẽ clare lunã subdidit :
quia uidelic& post opꝰbonũ fama lau¬

Expanded text:
praebeant, et desperatum timorem premant. Qui praebeant, et desperatum timorem premant. Qui etsi Corinthiis bona sua enumerando narravit, 704 illos confirmare studuit, non se ostendere. Nam quia eadem bona non in se attenderet, patefacta tribulatione propriae tentationis edocuit qua expressa subjunxit: Propter quod placeo mihi in infirmitatibus meis . Ut ergo discipulos instrueret, de se summa referebat; ut vero se in humilitate custodiret, considerationis oculum non in virtutibus suis, sed in infirmitatibus i, ut bona quidem quae agunt videant; et tamen cum peregerint, ab eorum memoria oculos avertant. Unde recte per beatum Job dicitur: Si vidi solem cum fulgeret. Ac si aperte diceret: Opus meum etiam cum aliis exemplorum, lucem tribueret, ad praesumptionis gratiam non attendi, quia dum de eo extolli timui, ab intuendo eo oculos averti. Sequitur: lunam incedentem clarequia videlicet post opus bonum, fama lau
Abbreviated transcription (Latin):
tristiciã reqͥrunt. Indignos se astimant.:¬
⁊ pene soli bona sua nonuident. quȩ inse
uidenda omĩbꝰ adexẽplũ prebent. Hinc
ẽ. qđ paulus dũ expleta inse bona post¬
poner&. ⁊ sola adhuc reliqͣ quȩ essent
studebat ad animũ p̃terita mala redu¬
cere dicens. Quiprius fui blasphemꝰ.
& ꝑsecutor. ⁊ contumeliosus. ⁊ ui &e si ali¬
quando dix̃. bonũ certam̃ certaui. cur
sũ consumaui. fidẽ seruaui: intuendũ
summopere ẽ. quia ea illo tẽpore in¬
tulit. quo iã excorꝑe discessurũ se ẽẽ
cognouit. Ibi quippe p̃misit dicens.
Ego enĩ iã delibor: ⁊ tempus resolutioniᷤᷤ
instat. I unc gͦ ad memoriã ꝑfectionẽ
redux̃ oꝑiscũ iã p̃uidit ad largitatis
spaciũ minime sub eẽ tẽpis oꝑationis.
Sic̃ enĩ dũ uiuimꝰ debemꝰ bona nr̃a ame¬
moria repellere ne extollant: ita appro¬
pinquante exitu plerũq ea ad memo¬
riã iterũ reuocamꝰ : ut uidelica&e fiduciã

Expanded text:
tristitiam requirunt. Indignos se aestimant, ettristitiam requirunt. Indignos se aestimant, et pene soli bona sua non vident quae in se videnda omnibus ad exemplum praebent. Hinc est quod Paulus dum expleta in se bona postponeret, et sola adhuc reliqua quae essent studebat ad animum praeterita mala reducere, dicens: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus . Qui etsi aliquando dixit: Bonum certamen certavi, sum consummavi , fidem servavi; intuendum summopere est, quia ea illo tempore intulit, quo jam ex tempore discessurum se esse cognovit. Ibi quippe praemisit, dicens: Ego enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat . Tunc ergo ad memoriam perfectionem reduxit operis, cum jam praevidit ad largitatis spatium minime subesse tempus operationis. Sicut enim, dum vivimus, debemus bona nostra a memoria repellere, ne extollant, ita appropinquante exitu, plerumque ea ad memoriam iterum revocamus, ut videlicet fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ÷ ut ꝑagamꝰ : ut paulisꝑ fiat p̃teritũ
qͥd indesinent̃ ⁊ tunide adhuc adtendit᷑
futurũ. Amplius gͥ debemꝰ inspicere
quȩ bona necdũ fecimꝰ : quã ea quȩ iã
nos fecisse gaudemꝰ. Sed habet hoc hu¬
mana infirmitas ꝓpͥũ: ut plus ei intuerĩ libeat
qđ sibi in se placet. quã qđ sibi in se displicet.
Eger quippe occłs cordis dũ laborare inconside¬
ratione sua metuit. quasi qđ dã stratũ
delectationis in animo ubi mollit̾ ia¬
ceat requirit: atq id cirto quȩ cõmoda
de ꝑ actis bonis sit assecutꝰ intelligit.
sed quȩ cdãpna deneglegenti is patitur
nescit. Plerũq enĩ hoc uitio temptant᷑
etiã electi: plerũq eoꝵ cordi suggerit᷑ ut
bona quęq fecerint ad animũ reuo
Sedsi uere electist: ab eo in quo sibi placent
mentis occłos deuertunt. omẽm inse
de ꝑ actis bonis leticiã deprimunt. &
de his quȩ se minꝰ egisse intelligunt

Expanded text:
superest ut peragamus, ut paulisper fiat praeteritum superest ut peragamus, ut paulisper fiat praeteritum quod indesinenter et timide adhuc attenditur futurum. Amplius igitur debemus inspicere quae bona necdum fecimus, quam ea quae jam nos fecisse gaudemus. Sed habet hoc humana infirmitas proprium, ut plus ei intueri libeat quod sibi in se placet quam quod sibi in se displicet. Aeger quippe oculus cordis, dum laborare in consideratione sua metuit, quasi quoddam stratum delectationis in animo, ubi molliter jaceat, requirit; atque idcirco quae commoda de peractis bonis sit assecutus intelligit, sed quae damna de neglectis patitur nescit. Plerumque enim hoc vitio tentantur etiam electi. Plerumque bona quae fecerint ad animum revocSed si veri electi sunt, ab eo in quo sibi placent mentis oculos divertunt: omnem in se de peractis bonis laetitiam deprimunt, et de his quae se minus egisse intelligunt
Abbreviated transcription (Latin):
& cordis occłm inconsideratione bonoꝵ
sos existimant : quo int̃̾bona quȩ agc̃
maloꝵ suoꝵ inqͥbꝰ ⁊ fortasse adhuc im¬
plicati sunt. memoriã declinant. Qui
scilic& si districtionẽ uidicis iuigilanter
attenderent: plus demał suis metuerit.
inspicerent qđ dehis quȩ adhuc eis a gen¬
dast᷑ debitores tenentur: quã quod ope¬
rantes quȩdã iãdebiti partẽ soluunt.
Neq enĩ ab solutus est debitor quimulta
reddit: sedqͥ omĩa. Nec adbrauiũ uicꝰ
toriȩ ꝑuenit. qͥ in magna parte specta¬
culi uelocit̃ currit: sed iuxta metas
ueniens. in hoc qͦdẽ. reliquũ deficit.
Nec ad quęlib& loca destinata ꝑgentibus
inchoando prod̾̃. longũ iter carpere:
sinon etiã totũ ualeant consũmare. Iui
gͦ xt̾nã uitã querimꝰ quid aliud quã que¬
adꝑueniendũ restant. negligimꝰ reliqͣ¬
More itaq uatoꝵ nequaquã debemꝰ aspi¬
cere quantũ iã iter agimꝰ : sed quantũ

Expanded text:
et cordis oculum in consideratione bonorum et cordis oculum in consideratione bonorum sanctos existimant, quo inter bona quae agunt malorum suorum in quibus fortassis adhuc implicati sunt memoriam declinant. Qui scilicet si districtionem Judicis vigilanter attenderent, plus de malis suis metuerent inspicerent quod de illis quae adhuc eis agenda sunt debitores tenentur, quam quod operantes quaedam jam debiti partem solvunt. Neque enim absolutus est debitor qui multa reddit; sed qui omtoriae pervenit qui in magna parte spectaculi velociter currit, si juxta metas veniens in hoc quod est reliquum deficit. Nec ad quaelibet destinata loca pergentibus inchoando prodest longum iter carpere, si non etiam totum valeant consummare. Qui ergo aeternam vitam quaerimus, qui aliud quam quaead perveniendum restant, negligimus reliqdebemus aspicere quantum jam iter egimus, sed quantum
Abbreviated transcription (Latin):
qui ÷ incelis. & rursũ. Sint lũbi
ur̃i p̃cincti: ⁊ lucerne ardentes. Qđ
enĩ hoc in loco fulgentisole: id ineu̾glio
lucernis ardentibꝰ designat᷑. Bonũ
quippe opꝰ cũ in medio ꝑfidorũ luc&:
lucerna ardet innocte. Cũ uͦ ineccła
resplendet: sol fulget indie. Bonũ
opis si adhuc tale est qđ soli mali mi¬
rantur: lucerna udelic& in nocte est.
Si aut̃ ita ꝓficit ut mirari abonis ac
ꝑfectioribꝰ possit. nimirũ sol ÷ indie.
Bonũ opꝰ cũ ꝑactiuã uitã corꝑis lucet:
quasi lucerne more lum̃ extestaresplen¬
det. Cũ uͦ ꝑ solã uirtutẽ mentis in
contẽplationẽ at tollit᷑ : quasi more
soł decȩlo ueniens lux uidetur. Quia
gͥ multa beatꝰ iob hospitalitatis ac
mi scđiȩ dese bona narrauerat. quę
ꝓfecto tanto ad huc minima. quanto
i corꝑalit̾ nouerat gesta: ad uirtutũ
spũaliũ culm̃ mentis occłm reuocans.
ꝑ fectionis suȩ meminit. ⁊lucẽ exẽ.¬
ciunt. iniqͥtatũ suarũ ꝓtinꝰ obluuscuñ.

Expanded text:
qui in coelis est . Et rursum: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Quod enim hoc in loco fulgente sole, id in Evangelio lucernis ardentibus designatur. Bonum quippe opus cum in medio perfidorum lucet, lucerna ardet in nocte; cum vero in Ecclesia resplendet, sol fulget in die. Bonum opus si adhuc tale est, quod soli mali mirantur, lucerna videlicet in nocte est; si autem ita proficit, ut mirari a bonis ac perfectioribus possit, nimirum sol est in die. Bonum opus cum per activam vitam corporis lucet, quasi lucernae more, lumen ex testa resplendet. Cum vero per solam virtutem mentis in contemplatione attollitur, quasi more solis de coelo veniens lux videtur. Quia igitur multa beatus Job hospitalitatis ac misericordiae de se bona narraverat, quae profecto tanto adhuc minima, quanto et corporaliter noverat gesta, ad virtutum spiritalium culmen mentis oculum revocans, perfectionis suae meminit, et lucem exemciunt, iniquitatum suarum protinus obliviscuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
teat querere. Sicut exdeo aut̃ loquit᷑
qͥscit nonse ase habere sed exdeo ac¬
cepisse quod dicit. Corã deo uero loqͥt᷑.
qui in omẽ qđ dic̃ nonhumanos fauoreᷤᷤ
appetit. sed omĩpotentis dei p̾sentię
intendit. nonsuã sed auctoris głam
querit. Quiaut̃ scit quidẽ exdeo se
accepisse qđ dicit. & tam̃ dicendo ꝓ¬
priã głam querit. sic̃ exdeo loquitur
sed non corã deo: quia eũ quẽ cordi suo
non ꝓ ponit. cũ p̃dieat qͣsi ab sentẽ pu¬
tat. Sed scĩ uiri ⁊ exdeo loquunt᷑. &
corã deo : quia c̾ abeo se stiunt habere
qđ dicunt. & ipsũ suis sermonibꝰ ad¬
eẽ. uidicẽ auditorẽq considerant.
Unde fit ut cũse aꝑximis despici ag¬
noscunt. suaq dicta uite audientiũ
non prod eẽ. : abscondant quante st̃
uirtutis. nesi secretũ cordis inutiliter
sermo ꝓlatꝰ aperiat. ad inanẽ głam
natas mentes. non appetens exuirtu-¬
tis suę pate factione clarescere ait.

Expanded text:
teat quaerere. 717 Sicut ex Deo autem loquitur teat quaerere. 717 Sicut ex Deo autem loquitur qui scit non se a se habere, sed ex Deo accepisse quod dicit. Coram Deo vero loquitur qui in omni quod dicit, non humanos favores appetit, sed omnipotentis Dei praesentiae intendit; non suam, sed auctoris gloriam requirit. Qui autem scit quidem ex Deo se accepisse quod dicit, et tamen dicendo propriam gloriam quaerit, sicut ex Deo loquitur, sed non coram Deo, quia eum quem non proponit cum praedicat, quasi absentem putat. Sed sancti viri et ex Deo loquuntur et coram Deo, quia et ab eo sese sciunt habere quod dicunt, et ipsum suis sermonibus adesse judicem auctoremque considerant. Unde fit ut cum se a proximis despici agnoscunt, suaque vita dicta audientium vitae non prodesse, abscondunt quantae virtutis sunt, ne si secretum cordis inutiliter sermo probatus aperiat, ad inanem gloriam natas mentes non appetens ex virtutis suae patefactione clarescere, ait: