comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
districtꝰ. Ne aũ credas qr ego ȩccłam tuã
in aliquo grauari aut minui uolo. recor¬
dare in missarũ romanarũ sollemnia u̾bi
rauennas diaconꝰ stabat: & require ubi
quodlibet ex suꝑbia arripiat: hoc ego
tolerare ñ possũ. Tñ hac de re iã cdiacono
constantinopolim scͥpsi: ut ꝑ om̃s qui
sub se etiã tricenos & quadragenos ep̃os
habent requirere debeat : sicubi iste usus
ẽ. ut in setaniis cũ palliis ambulent. Ab¬

Expanded text:
distdistin aliquo gravari aut minui volo, recordare in missarum Romanorum solemnibus ubi Ravennas diaconus stabat, et require ubi nque quodlibet ex superbia arripiat, hoc ego tolerare non possum. Tamen hac de re jam diacono nostro Constantinopolim scripsi, ut per omnes qui sub se etiam tricenos et quadragenos episcopos habent requirere debeat. Et sicubi iste usus est, ut in litaniis cum palliis ambulent, ab
Abbreviated transcription (Latin):
blandit᷑: de absentibus obloquit᷑. Tercio
graue michi & omĩno execrabile ẽ:qr ser¬
uis suis qua hora fuerit cõmotꝰ. turpia cri
inina imponit: ut effeminati & ad huc gra¬
uiter hoc aꝑtiꝰ uocent᷑. Post hoc accessit qđ
ex hibet. Ultimũ uero ẽ qđ tñ pondere ela¬
tionis pͥmũ: ꝙr de usu pallii extra eccłam.
presumptũ ẽ: sicut responsales nr̃i testan¬
tur. excepto si ñ reliquiȩ conderent᷑: qđ
tñ de reliquiis unꝰ tm̃mocdo potuit inueni¬
ri qui diceret: meis dieb in despectu meo
cũ summa audacia. ñ solũ faciebat: sed
etiã frequentabat. Ex quib om̃ib inue¬
mo. qr honor episcopatꝰ totus foras in
ostensione ẽ: ñ in mente. & quidẽ ago om̃i¬
potenti do grãs: qr eo tempore quo ad
me hoc ꝑuenit. qđ ad aures decessorũ
meoꝵ ninꝗͣ ꝑuenerat: langobardi int̃
me & rauennatẽ ciuitatẽ positi fuerunt.
Nã ostendẽ forsitan bõibꝰ habui: qͣntui seio ce

Expanded text:
blanditur, de absentibus obloquitur. Tertio blanditur, de absentibus obloquitur. Tertio grave mihi et omnino execrabile est, quia servis suis, qua mina imponit, ut effeminati, et adhuc graviter hoc apertius vocentur. Post hoc accessit quoexhibet. Ultimum vero est, quod tamen pondere elationis primum, quia de usu pallii extra ecclesiapraesumptum est, sicut responsales nostri testantur excepto si reliquiae conderentur, quod tamen de reliquiis unus tantummodo potuit inri qui diceret, meis diebus in despectum meum, cum summa audacia non solum faciebat, sed etiam frequentabat. Ex quibus omnibus invenio quia honor episcopatus vestri totus foras in ostensione est, non in mente. Et quidem ago omnipotenti Deo gratias, quia eo tempore, quo ad me hoc pervenit, quod ad aures decessorum meorum nunquam pervenerat, Langobardi inter me et Ravennatem civitatem positi fuerant. Nam ostendere forsitan hominibus habui, quantum scio esse
Abbreviated transcription (Latin):
baptiste. beati p etri apłi. & beat apolli¬
naris mr̃is. atq in ordinationis ur̃e cele¬
bratione concedimꝰ: in secretario uero se¬
cundũ morem pristinũ susceptis ac dimis¬
sis eccłe filiis. induere ur̃a fraternitas pal¬
lium debeat. atq ad missarũ sollemnia
ita ꝓficisci. & nicħ sibi ampliꝰ ausu teme¬
rarie presumptionis arrogare: ne dũ in
exteriori habitu mordinate aliqͥd arri¬
Iapłice moderationis cohercitꝰ: ad detrac¬
tionẽ pontificis totꝰ conuertit᷑. Unde pruden¬
tissimꝰ pontifex sic eũ admonet dicens. Pri¬
mũ me hoc contristat. qr michi fr̃nitas tua
duplici corde describit: & alia blandimenta
in epłis suis exhibet : alia in lingua sua scłari¬
ter ostendit. Deinde graue michi ẽ. qr irri¬
siones illas quas habere notarii adhuc pue¬
ri solent. usq hodie fr̃ m̃s ioħs in lingua
sua retinet: mordenter loquit᷑. & quasi
de tali astutia letatur : amicis presentib

Expanded text:
Baptistae, et beati Petri apostoli, et beati ApolliBaptistae, et beati Petri apostoli, et beati Apollinaris martyris, atque in ordinationis vestrae celebratione concedimus. In secretario vero secundum morem pristinum, susceptis ac dimissis Ecclesiae filiis, induere vestra fraternitas pallium debeat, atque ad missarum solemnia ita proficisci, et nihil sibi amplius ausu temerariae praesumptionis arrogare: ne dum in exteriori habitu inordinate aliquid arriapostolicae moderationis coercitus, ad detractionem pontificis totus convertitur. Unde prudentissimus pontifex sic eum admonet, dicens: « Primum me hoc contristat quia mihi fraternitas tua duplici corde scribit, et alia blandimenta in epistolis suis exhibet, alia in lingua sua saeculariter ostendit. Deinde grave mihi est, quia irrisiones illas, quas habere notarii adhuc pueri solent, usque hodie frater meus Joannes in lingua sua retinet, mordaciter loquitur, et quasi de tali astutia laetatur. Amicis praesentibus
Abbreviated transcription (Latin):
tissimũ romanũ patriciũ. & ꝑ eminentis¬
simũ prefectũ. atq ꝑ alios ciuitatis sue¬
nobiles uiros importune expetit: ut hoc
debeat concedi. Nos aũ sollicite requirenteᷤᷤ
ab adeocdato qͥndã diacono fr̃nitatis tuȩ cog¬
nouimꝰ: qr nunꝗͣ consuetudo fuerit de¬
cessorib tuis ut in letaniis pallio. nisi in
sollemnitate beat ioħis baptiste. beati
petri apłi. & beati mr̃is apollinaris ute¬
rent᷑. Cui qͥdẽ nequaquã credere debuimꝰ: qr
multi apđ ciuitatẽ fr̃nitatis ur̃e respon¬
sales sepiꝰ fuer̃t. qui se fatent᷑ tale aliqͥd
nunꝗͣ uidisse. & hac de re multis potiꝰ cre¬
dendũ ẽ: quã umi ꝑ sua eccła aliqͥd acte¬
stanti. S qr nos fr̾mtatẽ urãm contͥstari
nolumꝰ. & peticionẽ filioꝵ nr̃oꝵ apđ nos
mimme frustrari: usum pallii donec sub¬
tiliꝰ ueriꝰ q aliqͥd cognoscamꝰ. in letaniis
sollemnib idest die natalicio beati ioħis

Expanded text:
tissimum Romanum patricium, et per eminentistissimum Romanum patricium, et per eminentissimum praefectunobiles viros importune expetit ut hoc debeat concedi. Nos autem sollicite requirentes ab Adeodato, quondam diacono fraternitatis tuae, cognovimus quia nunquam consuetudo fuerit decessoribus tuis, ut in litaniis pallio, nisi in solemnitate beati Joannis Baptistae, beati Petri apostoli et beati martyris Apollinaris, uterentur. Cui quidem nequaquam credere debuimus, quia multi apud civitatem fraternitatis vestrae responsales saepius fuerunt, qui se fatentur tale aliquid nunquam vidisse; et hac de re, multis potius credendum est, quam uni pro sua ecclesia aliquid attestanti. Sed quia nos fraternitatem vestram contristari nolumus, et petitionem filiorum nostrorum apud nos minime frustrari, usum pallii, donec subtilius veriusque aliquid cognoscamus, in litaniis solemnibus, id est die natalitio beati Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
studuit. iã se quibuscła ñ scͥbere suꝑba
uocabula. que ex uanitatis radice ꝑclie
runt: & michi loquit᷑ dicens. sicut uissi¬
stis: Qđ uerbũ ussionis. peto a meo au¬
ditu remouete: qr scio qui sũ. qui estis.
Loco enĩ michi fr̃s estis: morib patres.
Non gͦ uissi. s que utilia iusa st̃ indicare
curaui : ñ tñ inuenio ur̃am beatitudinẽ
hoc ipsum qđ memorie ur̃e intuli. ꝑ fec¬
te retinere uoluisse. Nã dixi nec michi
uos nec cuiquã alteri tale aliquid scribe¬
re debere. & ecce in prefatione epłe quã
ad meipsum qui ꝓhibui direxistis: suꝑbe
appellationis uerbũ. uniuersalẽ me ꝑapã
dicentes impͥmere curastis. Qđ peto dul¬
cissima michi sc̃itas ur̃a ultra ñ faciat:
qr uob̃ subtrahit᷑. qđ alteri plꝰ quã ratio
exigit prebet᷑. Ego enĩ ñ uerbis quero ꝑs¬
perari: s morib. Nec honorẽ meũ dẽputo:
in quo fr̃s meos honorẽ suũ ꝑdere cognos¬

Expanded text:
studuit, jam se quibusdam non scribere superba studuit, jam se quibusdam non scribere superba vocabula, quae ex vanitatis radicerunt, et mihi loquitur, dicens: Sicut jussistis. Quod verbum jussionis peto a meo auditu removete, quia scio qui sum, qui estis. Loco enim mihi fratres estis, moribus patres. Non ergo jussi, sed quae utilia visa sunt, indicare curavi. Non tamen invenio vestram beatitudinem hoc ipsum quod memoriae vestrae intuli, perfecte retinere voluisse. Nam dixi, nec mihi vos, nec cuiquam alteri tale aliquid scribere debere; et ecce in praefatione epistolae quam ad me ipsum qui prohibui direxistis, superbae appellationis verbum universalem, me papam dicentes, imprimere curastis. Quod peto dulcissima mihi sanctitas vestra ultra non faciat, quia vobis subtrahitur quod alteri plus quam ratio exigit praebetur. Ego enim non verbis quaero prosperari, sed moribus. Nec honorem esse deputo, in quo fratres meos honorem suum perdere cognos
Abbreviated transcription (Latin):
qr eiꝰ in nos malitia gladios langobar¬
dorũ uincit : ita ut benigniores uide¬
ant᷑ hostes qui nos interimunt. quã
rei publicȩ iudices: qui nos malitia
sua rapinis atq fallaciis in cogitati¬
sollicitũ uigilare. contra ducũ fallatias
atq malitias suspectũ semꝑ existere.
cuiꝰ laboris. cuiꝰ doloris sit. ur̃a frater¬
nitas tanto ueriꝰ pensat: quanto me
qui hec patior purius amat.
tẽ anastasio patriarche post multa. Que
mala a barbaroꝵ gladiis. quȩ a ꝑuersi¬
tate iudicũ patimur. beatitudini ur̃e
narrare refugio: ne eiꝰ gemitũ augeã
quẽ minuere consolando debueram.

Expanded text:
quia ejus in nos malitia gladios Langobarquia ejus in nos malitia gladios Langobardorum vicit, ita ut benigniores videantur hostes, qui nos interimunt, quam reipublicae judices, qui nos malitia sua, rapinis atque fallaciis in cogitatisollicitum vigilare, contra ducum fallacias atque malitias suspectum semper existere: cujus laboris, cujus doloris sit, vestra fraternitas tanto verius pensat, quanto me, qui haec patior, purius amat. » Item Anastasio patriarchae post multa: « mala a barbarorum gladiis, quae a perversitate judicum patimur, beatitudini vestrae narrare refugio, ne ejus gemitum augeam, quem minuere consolando debueram.
Abbreviated transcription (Latin):
mei culpa multaret.
sacerdotes & laici ꝑ diuersas ꝓuntias
miraculis coruschasse dialogo teste ꝑro¬
bantur: qͦt nunꝗͣ. sub posterioribus
pontificib inueniri postea potuerunt.
Tantis igitur ȩccłe felicitatib hostis hu¬
mani generis iniuidens: non nullos pon¬
tificũ simulq scłariũ iudicũ ad eiꝰ in¬
uidiã conflagrauit. Suꝑ quorũ afflic¬
tione: ioħi rauennati ep̃o inter cetera que¬
rit᷑ dicens. Peccatis hoc meis reputo. qr iste
qui ninc interest. haud dubiũ quin ro¬
manus ex archus. & pugnare contra mi¬
micos nr̃os dissimulat : & nos pacẽ face¬
re uetat. Quãuis iã modo etiã si uelit fa¬
cere omino ñ possumꝰ: qr ariulfus exer¬
citũ autharith & nordulfi habens. eoꝵ
sibi dari precaria desiderat. ut nob̃cũ
loqui aliquid de pace dignetur.
tem sebastiano ep̃o sẏrmieusi post aliqua.
Que sc̃issime fr̃ de amici ur̃i domni ro¬
mani ꝑsona in hac terra patimur: lo¬
qui minime ualemꝰ. breuiter tñ dico.

Expanded text:
mei culpa mulctaret.sacerdotes et laici per diversas regiones miraculis coruscasse, Dialogo teste, probantur, quot nunquam sub posterioribus pontificibus inveniri postea potuerunt. Tantis igitur Ecclesiae Dei felicitatibus hostis humani generis invidens, nonnullos pontificum simulque saecularium judicum, ad ejus invidiam conflagravit. Super quorum afflictione Joanni Revennati episcopo, inter caetera queritur, dicens: « Peccatis meis hoc reputo, quia iste, qui nunc interest haud dubium quin Romanus exarchus, et pugnare contra inimicos nostros dissimulat, et nos facere pacem vetat: quamvis jam modo, etiamsi velit, facere omnino non possumus: quia Ariulphus exercitum Autarith et Nordulfi habens, eorum sibi dari precaria desiderat, ut vobiscum loqui aliquid de pace dignetur. » Item Sebastiano, episcopo Sirmiensi, post aliqua: « Quae, sanctissime frater, de amici vestri domni Romani persona in hac terra patimur, loqui minime valemus: breviter tamen dico
Abbreviated transcription (Latin):
tum pontifex apꝑbasset : factione mal¬
chi ep̃i rectoris apłici patrimonii. manu¬
qr militari maximꝰ multis criminibꝰ in¬
uolutꝰ. ep̃atũ salonitane ciuitatis inua¬
sit. Qͦd gregoriꝰ audiens : dalinatinis
& iatertinis epͣis ne illi manũ impone¬
rent. sub magna interminatione ꝓhi¬
buit. At uero maximꝰ qui ep̃atꝰ sedem
contra canones inuaserat. etiã sacer¬
¶dotiũ contra
dm̃ ꝑ symoniacã heresim epłis dum tarat
ex comunicationis corruꝑtis ñ timuit ꝓmerẽ¬
ri: fauente sibi occasione temporis. ex cupi¬
ditate simul q insolentia augusti: quẽ dis¬
ꝑgendo facultates in uase eccłe. adeo defen¬
sorẽ scelerũ suoꝵ effecit. ut gregoriũ ñ solũ
frequenter postularet. quatinus indiscussã
maximi ꝑmotionẽ relinqueret : uerũetiã
romã satiffacturũ ꝑ sẏmoniaca heresi aliis

Expanded text:
tum pontifex approbasset, factione Maltum pontifex approbasset, factione Malchi episcopi, rectoris apostolici patrimonii, manuque militari Maximus multis criminibus involutus, episcopatum Salonitanae civitatis invasit. Quod Gregorius audiens, Dalmatinis et Jadertinis episcopis ne illi manus imponerent, sub magna interminatione probibuit. At vero Maximus, qui episcopatus sedem contra canones invaserat, etiam sacerdotium contra Deum per simoniacam haeresim ab episcopis duntaxat excommunicatis, pretio corruptis, non timuit promereri: favente sibi occasione temporis ex cupiditate simul insolentiaque Augusti, quem dispergendo facultates invasae ecclesiae adeo defensorem scelerum suorum effecit, ut a Gregorio non solum frequenter postularet, quatenus indiscussam Maximi promotionem relinqueret, verum etiam Romam satisfacturum pro simoniaca haeresi
Abbreviated transcription (Latin):
cauebat. Unde ioħi siracusano ep̃o se̾bit
dicens. Eccłastici uigoris ordo ꝯfundit᷑: si
aut temnere illicita presumart᷑: aut
impune ñ concessa temptant᷑. Puenit
itaq aqd nos aracones eccłe catinensis cal¬
catos campagis ꝓcedere presumpsisse:
qꝗͣ qr nulli hactenꝰ ꝑ totã siciliã licuit.
nisi solis tm̃mͦ diaconib eccłe misenensis.
quib olim a predecessorib nr̃is ñ dubita¬
tur esse concessum: bñ recolitis. Qͥa gͦ tan¬
te temeritatis ausus ñ ẽ leuiter actenden¬
dus. cũ om̃i hoc fraternitas ur̃a subtilita¬
te ꝑquirat : & si ita sic̃ ad nos ꝑuenit in¬
uenerit. utrũ a se uł alicuiꝰ hoc autori¬
tate presumꝑserint. nob̃ subtilit̃ in note¬
scat : ut cognita ueritate. qđ fieri debe¬
at disponamꝰ. Nã si negligenter ea quȩ
honoratũ apchydiaconẽ quẽ ipse ex p̃s¬
bitero indiaconẽ ꝯũterat. sibi prefici¬
endũ concorditer elegisset. eoꝵ qz decre¬

Expanded text:
cavebat. Unde Joanni, Syracusano episcopo, scribit, cavebat. Unde Joanni, Syracusano episcopo, scribit, dicens: « Ecclesiastici vigoris ordo confunditur, si aut temere illicita praesumantur, aut impune non concessa tententur. Pervenit itaque ad nos, diaconos ecclesiae Catanensis calceatos campagis procedere praesumpsisse. Quod nulli hactenus per totam Siciliam licuisse, nisi solis tantummodo diaconibus ecclesiae Messanensis, quibus olim a praedecessoribus nostris non dubitatur esse concessum, bene recolitis. Quia ergo tantae temeritatis ausus non est leviter attendendus, cum omni hoc fraternitas vestra subtilitate perquirat: et si ita, sicut ad nos pervenit, invenerit, utrum a se, vel alicujus auctoritate hoc praesumpserint, nobis subtiliter innotescat, ut cognita veritate, quid fieri debeat, disponamus. Nam si negligenter ea quae Honoratum archidiaconum, quem ipse ex presbytero in diaconum converterat, sibi praeficiendum concorditer elegissent, eorumque decre
Abbreviated transcription (Latin):
epła : dũ constiterit qͣnte letaniȩ sollẽ¬
nes fuerint. quotiens indui solebat in
letaniis pallio cognoscentes: libentissime
concedamꝰ: s hoc ñ ab illis ꝑquirat. qͥ ab
ecefasticis ex hibent᷑. s ab aliis quos sine
fauore partis sue esse cognouerit. & que¬
q sollicita indagatione reppererit. nob̾
subtiliter indicet: ut ueritate sic̃ diximꝰ
mariniani animos releuemꝰ. At qr pͥsca
consuetudo a nostratib subtilit̃ inqui¬
sita. a rauennatib ꝓbari nullo modo
potuit: gregoriũ in sua sententia ꝑmas¬
sisse ꝓculdubio illd ostendit. qđ neq
ob hoc quantũ ex apicib eiꝰ dmoscit᷑.
a quo quã sollicitatꝰ extiait.: neq a se¬
in& ipso cõmotꝰ ulterus om̃ino rescripsit.
Fon solũ in magnis reb gregoriꝰ sollici¬
tudinis sue ocłos ꝯuertebat.: uerũetiã
ue impune presumerent᷑ quandoq maio¬
ra: hoc in reb minimis curiosissime pre¬

Expanded text:
epistola, dum constiterit, quantae litaniae solemepistola, dum constiterit, quantae litaniae solemnes fuerint, quoties indui solebat in litaniis pallium cognoscentes, libentissime concedamus; sed hoc non ab illis perquirat, qui ab ecclesiasticis exhibentur, sed ab aliis quos sine favore partis esse cognoverit; et quae sollicita indagatione repererit, nobis subtiliter indicet: ut veritate, sicut diximMariniani animos relevemus. » At quia prisca consuetudo a nostratibus subtiliter inquisita, a Ravennatibus probari nullo modo potuit, Gregorium in sua sententia permansisse procul dubio illud ostendit, quod neque ob hoc, quantum ex apicibus ejus dignoscitur, a quoquam sollicitatus exstitit, neque a semetipso commotus uls rebus Gregorius sollicitudinis suae oculos convertebat, verum etiam ne impune praesumerentur quandoque majora, hoc in rebus minimis curiosissime prae
Abbreviated transcription (Latin):
dicere uissus ẽ. Nam tempore quo a te
scͥꝑsit nob̃ hanc fuisse priscã consuetudiñe.
ut ciuitatis ipsiꝰ ep̃s pallio in letaniis sollẽ¬
nib uteret᷑ : quarũ tib litterarũ exempla¬
ria ꝓ tua informatione tnͣsinisimꝰ. Adeodat᷑
uero predicte eccłȩ diaconꝰ clũ apci̾ nos tẽ¬
pore quo hic fuit. similiter de eiusde usu
pallii agere enixiꝰ studeret: uolentes cog
rauimꝰ requirendũ. Qͥ ut credi sibimet
suaderet. atq a nob̃ ualeret qđ petebat
exigere : sub iure nirando testatꝰ ẽ anti¬
quã consuetudinẽ ñ fuisse ut in iiͯi. aut
quinq sollemnib letaniis pallio ciuita¬
tis sue ep̃s uteret᷑. Exꝑientia gͦ tua dili¬
genter inuigilet. & cum om̃i sollicitudi¬
ne quot letame sollemnes ab antiquita¬
te fuerint requirat: nec eas sollemnes
nominando requirere studeat s maio¬
res: ut ꝑ hoc qd nob̃ prefatꝰ adeodatꝰ cdi¬
aconꝰ testatꝰ ẽ. & predicti ioħis ep̃i fatet᷑¬

Expanded text:
dicere jussus est. Nam tempore quo a te dicere jussus est. Nam tempore quo a te scripsit nobis hanc fuisse priscam consuetudinem, ut civitatis ipsius episcopus pallio in litaniis solemnibus uteretur: quarum tibi litterarum exemplaria pro tua informatione transmisimus. Adeodatus vero, praedictae ecclesiae diaconus, dum apud nos tempore quo hic fuit, similiter de ejusdem usu pallii agere enixius studeret, volentes cognravimus requirendum. Qui uti credi sibimet suaderet, atque a nobis valeret, quod petebat, exigere, sub jurequam consuetudinem fuisse ut in quatuor aut in quinque solemnibus litaniis pallio civitatis suae episcopus uteretur. Experientia ergo tua diligenter invigilet, et cum omni sollicitudine quot litaniae solemnes ab antiquitate fuerint requirat. Nec eas solemnes nominando requirere studeat, sed majores; ut per hoc quod nobis praefatus Adeodatus diaconus testatus est, et praedicti Joannis ep
Abbreviated transcription (Latin):
dam ep̃i. rauenuas ep̃s presente apocrisi¬
ario sedis apłice illo atq illo. illis & illis
dieb consuetudinẽ utendi pallio habuit:
& ñ cognoui qr hoc latenter uł absente a¬
pocrisiario usurpasset.
oc gregoriꝰ ꝑ indictionẽ quartã decim̃a
iusiurandũ preceꝑat. Qqͣ qr sicut rei
exitus manifestat. deficientib testimoniis
ꝑ tres continuos annos infectũ remanse¬
rat : iterũ marimanꝰ suoꝵ suggestione
compulsus. usũ pallii quẽ ex consuetudi¬
ne sicut conuenerat. uendicare ñ potãt.
importunitate precũ se posse reciꝑe dfi¬
debat. Quaꝑꝑ gregoriꝰ in eade sententia
ꝑmanens: eidem cartulario ꝑ indictonẽ
sccd̾am scͥbit dicens. Dũ florentinꝰ rauenna¬
tis eccłe diaconꝰ apd̃ nos ꝓ reuerentissimo
fr̃e & coepiscopo nr̃o marimano de usu ꝑal¬
li ageret: requisitꝰ a nob̃ que esset anti¬
qua consuetudo. respondit. qđ in om̃ib
letaniss pallio rauennas ep̃s uteret᷑. Qdđ
euidenter apparuit. S̾ hoc asseruit. qđ

Expanded text:
pi, Ravennas episcopus praesente apocrisiario sedis apostolicae illo atque illo, illis et illis diebus consuetudinem utendi pallio habuit: et non cognovi, quia hoc latenter vel absque apocrisiario usurpasset. » 7. Hoc Gregorius per indictionem quartam decimam jusjurandum praeceperat. Quod quia, sicut rei exitus manifestat, deficientibus testimoniis per tres continuos annos infectum remanserat, iterum Marinianus suorum suggestione compulsus, usum pallii, quem ex consuetudine sicut convenerat vendicare non poterat, importunitate precum se posse recipere confidebat. Quapropter Gregorius in eadem sententia permanens, eidem chartulario per indictionem secundam scribit, dicens: « Dum Florentius, Ravennatis ecclesiae diaconus, apud nos pro reverendissimo fratre et coepiscopo nostro Mariniano, de usu pallii ageret, requisitus a nobis quae esset antiqua consuetudo, respondit: quod in omnibus litaniis pallio Ravennas episcopus uteretur. Quod evidenter apparuit; sed hoc asseruit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
coniȩ ex hibitionẽ ꝑcepisti. siue subinde per-¬
ceperis erogandũ. nulli unquã hominũ¬
in quolibet modo seu ingenio cogaris po¬
nere rationẽ : uł aliquã debeas molestiã
sustinere. S qr ita humanis te omib esse
uolumꝰ rationib absolutũ. ut do nr̃o de
his que tibi cõmisimꝰ rationẽ te noueris
positurũ: hortamur ut fidei in te sinceritas
uigeat. sit mens in reb intentior. cura ꝓ¬
pensior: studiũ uigilantiꝰ deuotio clarior.
exhibitio efficatior: quatinꝰ dũ diuino utus
auxilio hoc opus sollerter impleueris. & illi
ꝓ quib sollicitudiñe geris. studii tui solatio
utiliter consolent᷑: & tu mercedis tue bonũ
in ȩterna uita redẽptoris nr̃i gr̃a compen¬
sante recipias. Hec quidẽ gregoriꝰ intra
uł extra urbẽ studio pietatis exercuit.
Ceterũ probũ religiosũ abbatẽ cũ multis
pecuniis ierosolimã destinanit. Ciuiꝰ instan¬

Expanded text:
coniae exhibitionem percepisti, sive subinde perconiae exhibitionem percepisti, sive subinde perceperis erogandum, nulli unquam hominum quolibet modo seu ingenio cogaris ponere rationem, vel aliquam debeas molestiam sustinere. Sed quia ita ab humanis te omnibus volumus rationibus absolutum, ut Deo nostro de his quae tibi commisimus rationem te noveris positurum, hortamur ut fidei in te sinceritas vigeat, sit mens in rebus intentior, cura propensior, studium vigilantius, devotio clarior, exhibitio efficacior, quatenus dum, divino jutus auxilio, hoc opus solerter impleveris, et illi pro quibus sollicitudinem geris studii tui solatio utiliter consolentur, et tu mercedis tuae bonum in aeterna vita Redemptoris nostri gratia compensante recipias. » 52. Haec quidem Gregorius intra vel extra urbem studio pietatis exercuit. Caeterum Probum religiosum abbatem cum multis pecuniis Jerosolymam destinavit, cujus instan
Abbreviated transcription (Latin):
sericordia ꝓ sua forsan eis conuersione
& in hac uita subueniet : aut si eos mi¬
grare contigerit. a suus qđ ae uragis optan¬
dum ẽ transeunt facinorib absoluti.
G̃itur prudentissimꝰ paterfamilias xp̃i
gregoriꝰ : singulis diaconiss uł xenodochi¬
is uiros idontos deputauit. Quos etiã ut
securiꝰ immo sagatiꝰ in oꝑe pietatis ac mi¬
sericordiȩ laborarent: huiusmodi priuile¬
giis muniendos esse decreuit. Licet eos qͥ
ꝑia intentione sollicitudinis curã debilib
ac egenis impendunt. sua apd om̃s uale
de his fuerint muniti quȩ gesserinit: ne in¬
de eis inquietudinis occasio unde magis
laudandi st̃ oriat᷑. Qͥa igitur te uirũ re¬
ligiosum intentionis tue studio ꝓuocati.
mensis pauꝑum ex hibende diaconie elegi¬
mus preponendũ: ne qua tibi ex hac nas¬
catur administratione dubietas. hac te
munitione ꝓspeximꝰ fulciendũ: constituen¬
tes ut de hoc qđ ad mensas pauꝑum uł dia¬

Expanded text:
sericordia pro sua forsan eis conversione, sericordia pro sua forsan eis conversione, et in hac vita subveniet, aut si eos migrare contigerit, a suis, quod et magis optandum est, transeunt facinoribus absoluti. » 51. Igitur prudentissimus paterfamilias Christi Gregorius singulis diaconiis vel xenodochiis viros idoneos deputavit, quos etiam, ut securius, imo sagacius in opere pietatis ac misericordiae laborarent, hujusmodi privilegiis muniendos esse decrevit: « Licet eos qui pia intentione sollicitudinis curam debilibus ac egenis impendunt, 64 sua apud omnes valeade his fuerint muniti quae gesserint, ne inde eis inquietudinis occasio unde magis laudandi sunt oriatur. Quia igitur te virum religiosum, intentionis tuae studio provocati, mensis pauperum exhibendae diaconiae elegimus praeponendum, ne qua tibi ex hac nascatur administratione dubietas, hac te munitione prospeximus fulciendum, constituentes ut de hoc q
Abbreviated transcription (Latin):
re sollicitudinẽ ꝓrsus extendit. Quappt̃
uniuersis epis italie scribens ait. Qm̃ ne¬
fandissimꝰ autarith in hac quȩ nuper
exempta ẽ paschali festiuitate. langobar¬
dorũ filios in fide catholica baꝑtizari phi¬
buit. ꝓ qua culꝑa eũ diuina maiestas ex¬
tinxit. ut sollemnitate paschȩ alteriꝰ ñ
uideret: urãm fraternitatẽ decet cunc¬
tos ꝑ loca ur̃a langobardos admonere. ut
lios suos in arriana heresi baptizatos ad
catholicã fidẽ concilient : quatinꝰ irã sr̃
ep̃o narniensi. Puenit ad nos peccatis im¬
minentib in ciuitate ur̃a mortalitatẽ
omĩno grassari: quȩ res nos nimis addix̾.
Quã obrẽ salutantes fraternitatẽ tuã
instantissime suademꝰ. ut a langobar¬
dorũ siue romanorũ qui in eodẽ loco
degunt admonitione nulla ratione
cessetis : & maxime a gentiliũ & here¬
ticorũ: ut ad uerã rectãq fidẽ catho¬
licã conuertant᷑. Sic enĩ aut diuina mi¬

Expanded text:
rae sollicitudinem prorsus extendit. Quapropter rae sollicitudinem prorsus extendit. Quapropter universis episcopis Italiae scribens, ait: « Quoniam nefandissimus Autharith in hac quae nuper expleta est Paschali festivitate Langobardorum filios in fide catholica baptizari prohibuit, pro qua culpa eum divina Majestas exstinxit, ut solemnitatem Paschae alterius non videret, vestram fraternitatem decet cunctos per loca vestra Langobardos admonere, ut lios suos in Ariana haeresi baptizatos ad catholicam fidem concilient, quatenus iram supeecto, episcopo Narniensi: « Pervenit ad nos, peccatis imminentibus, in civitate vestra mortalitatem omnino grassari, quae res nos nimis addixit. Quamobrem salutantes fraternitatem tuam, instantissime suademus ut a Langobardorum, sive Romanorum, qui in eodem loco degunt, admonitione nulla ratione cessetis, et maxime a gentilium et haereticorum, ut ad veram rectamque fidem catholicam convertantur. Sic enim aut divina mi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sibi imminet cladẽ impellit: ut desi¬
deria eoꝵ nulla debeant dilatione differ-¬
ri. Qͦscũq uero ex eis pauꝑes & ad uestẽ
sibi emendã ñ sufficere posse cognoscis. te
eis uestẽ quã ad baptisma habeant. cõpa¬
rare uolumꝰ ac prebere: in quib preciũ
qđ dederis. tius noueris rationib impu¬
tandũ. Si uero scm̃ ꝑascha elegerint ex¬
pectare. item cũ ep̃o loquere : ut modo
quidẽ cathecumini fiant. atq ad eos fre¬
quenter accedat. gerat qr sollicitudinem.
& animos eoꝵ admonitione suȩ adbortati¬
onis accendat: ut quantocũq expectat᷑ &
elongatur festiuitas. tanto se preparare
& eã desiderio feruenti debeant sustinere.
Item petro ep̃o corsicȩ inter alia. Transinisimꝰ
ait fraternitati tue quinquaginta solidos:
ad uestimenta eoꝵ qui baptizati st̃ cõꝑanda.¬
Hichilominꝰ ꝑ arrianorũ ꝑaruulis catho¬
lice fidei sociandis: gregoriꝰ pastoralis cu¬

Expanded text:
quae sibi imminet cladem, impellit ut desiquae sibi imminet cladem, impellit ut desideria eorum nulla debeant dilatione differri. Quoscunque vero ex eis pauperes et ad vestem sibi emendam non sufficere posse cognoscis, te eis vestem quam ad baptisma habeant comparare volumus ac praebere, in quibus pretium quod dederis tuis noveris rationibus imputandum. Si vero sanctum Pascha 913 elegerint exspectare, iterum cum episcopo loquere, ut modo quidem catechumeni fiant, atque ad eos frequeet animos eorum admonitione suae adhortationis accendat; ut quanto quae exspectatur elongatur festivitas, tanto se praeparare et eam desiderio ferventi debeant sustinere. » Item Petro, episcopo Corsicae, inter alia: « Tansmisimus, ait, fraternitati tuae quinquaginta solidos ad vestimenta eoihilominus pro Arianorum parvulis fidei catholicae sociandis, Gregorius pastoralis cu
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ patres eoꝵ negauerant uenientẽ ce¬
perunt. Quib cũ salute anime: uestimen¬
ta qͦq baptizandis habilia conferebat. Un¬
de fantiuo defensori. Dña inquit abbatis¬
sa monasterii sc̃i stephani qđ in agrigenti¬
no ẽ territorio constitutũ. indicante com¬
perimꝰ. multos uideoꝵ ad xꝑianã fidẽ di¬
uina gr̃a inspirante. uelle conuerti: s esse
necessariũ. ut aliquis illuc ex nr̃o manda¬
to debeat ꝓficisci. Pinde huiꝰ tibi autorita¬
tis tenore precipimꝰ: ut om̃i excusatione
summota ad predictũ locũ ꝑgere. & deside¬
riũ eoꝵ tuis do ꝓpicio adhortationib adiu¬
uare festines. Quib tñ si longũ aut triste
uidet᷑ sollemnitatẽ sustinere paschalem.
& eos nunc ad baptisma festinare cognoscis:
ne qđ absit longa dilatio eoꝵ retro possit
ta dieb indicta. aut die dñico. aut si ce¬
leberrima festiuitas fortassis occurrerit.
eos omĩpotentis dĩ miscdia ꝑtegente bap¬
tizet. Qa & temporis qualitas ꝓpt̃ eam

Expanded text:
quem patres eorum negaverant, venire coeperunt. Quibus cum salute animae vestimenta quoque baptizandis habilia conferebat. Unde Fantino defensori: « Domina, inquit, abbatissa monasterii sancti Stephani, quod in Agrigentino est territorio constitutum, indicante, comperimus multos Judaeorum ad christianam fidem, divina gratia inspirante, velle converti, sed esse necessarium ut aliquis illuc ex nostro mandato debeat proficisci. Proinde hujus tibi auctoritatis tenore praecipimus ut, omni excusatione summota, ad praedictum locum pergere, et desiderium eorum tuis, Deo propitio, adhortationibus adjuvare festines. Quibus tamen si longum vel triste videtur solemnitatem sustinere Paschalem, et eos nunc ad baptisma festinare cognoscis, ne, quod absit, longa dilatio eorum retro possit ta diebus indicta, aut die Dominico, aut si celeberrima festivitas fortassis occurrerit, eos omnipotentis Dei misericordia protegente baptizet, quia et temporis qualitas, propter eam
Abbreviated transcription (Latin):
cõmotꝰ. equo descendit: nec antea discessit.
quã iudiciũ uidue ꝑ semet ipsum immi¬
nens ꝓfligaret. Huiꝰ gͦ mansue tudinis
iudicis asserunt gregoriũ recordatum.
ad sc̃i petri apłi basilicã ꝑuenisse: ibi qz
tam du suꝑ errore tam clementissimi
pͥncipis defleuisse. quousq responsum
sequenti nocte recepisset. se ꝑ traiano
fusse auditũ : tantũ ut ꝑ muillo ulteriꝰ
pagano preces effunderet. Ss cũ de suꝑiori¬

Expanded text:
commotus, equo descendit, nec ante discessit commotus, equo descendit, nec ante discessit quam judicium viduae per semet imminens profligaret. Hujus ergo mansuetudinem judicis asserunt Gregorium recordatum ad sancti Petri apostoli basilicam pervenisse; ibique tandiu super errore tam clementissimi principis deflevisse, quousque responsum sequenti nocte cepisset, se pro Trajano fuisse auditum, tantum pro nullo ulterius pagano preces effunderet. Sed cum de superiori
Abbreviated transcription (Latin):
reddere noluit: eos tñ ȩccłastica stipe nutriri
Iegit᷑ etiã penes easdem y precepit.¬
angloꝵ eccłas. qđ gregoriꝰ ꝑ forũ trarani
qđ ipse quondã pulcherrimis edificiss ire¬
nustarat ꝑcedens: iudicii eiꝰ quo uiduam
consolatꝰ fuerat recordatꝰ. atq miseratꝰ sit.
Qđ scilicet sicut a priorib tradit᷑: ita se ht̃.
Quodã tempore traiano ad imminentis
uidua quedã obuã ꝓcessit flebiliter dicens.
filiꝰ m̃s in nocens te regnante ꝑemptꝰ est.
hunc se undicaturũ ꝑ om̃ia responderet :
uidua dix̃. Si tu in prelio mortuus fueris.
ꝗs michi prestabit: Traianꝰ respondit.
Ille qui post me imꝑabit. Uidua dix̃. E ti¬
bi qͥd ꝑderit. si alter michi iusticiã fecerit:
Traianꝰ respondit. Itiq nicħ. & uidua.
Nonne inguit meliꝰ tibi ẽ. ut tu michi
iusticiã facias. & tu ꝑ hoc mercedẽ tuam
recipias: quã alteri hanc transmittas:
Tunc traianꝰ ratione pietate q pariter

Expanded text:
reddere noluit, eos tamen ecclesiastica stipe nutririreddere noluit, eos tamen ecclesiastica stipe nutririLegitur etiam penes easdem Anglorum Ecclesias, quod Gregorius per forum Trajani, quod ipse quondam pulcherrimis aedificiis venustarat, procedens, judicii ejus quo viduam consolatus fuerat recordatus atque miratus sit: quod scilicet sicut a prioribus traditur, ita se habet. Quodam 60 tempore, Trajano ad imminentis vidua quaedam processit flebiliter dicens: Filius meus innocens, te regnante, peremptus est; hunc se vindicaturum per omnia responderet, vidua dixit: Si tu in praelio mortuus fueris, quis mihi praestabit? Trajanus dixit: Ille qui post me imperabit. Vidua dixit: Et tibi quid proderit, si alter mihi justitiam fecerit? Trajanus respondit: Utique nihil. Et vidua: Nonne, inquit, melius tibi est ut tu mihi justitiam facias, et tu pro hoc mercedem tuam recipias, quam alteri hanc transmittas? Tunc Trajanus ratione pariter pietateque
Abbreviated transcription (Latin):
ficis uexaret᷑. quousq cũ sessore suo ꝑiclita¬
retur: fiducialiter ꝓmiser̃t. Hac incestꝰ ui¬
dex pollicitatione ietatꝰ. magos uxta uiã
qua pontifex ad stationẽ ꝓfecturꝰ erat. in
edito stare ꝑmisit: ut uidere transeuntes.
ñ uideri a transeuntib possent. Cum q
magi ex planetorũ mappulatorũq ꝑces¬
sionib. magnũ pontific̃e cognouissent: im¬
misso demone tam fortiter eiꝰ equũ uexari
fecer̃t. ut nũquã a sessore siue stratoribꝰ te¬
neri posse ꝑutaret᷑. Tunc gregoriꝰ reuelan
te sꝑu demonicã sũmissionẽ cognoscens.
facto crucis signaculo tam caballũ a pre¬
senti rabie liberauit: ꝗͣ maleficos ex la¬
tenti culmine iubens deponi. ꝑpetua ce¬
citate multauit. Quos reatũ suũ suggestio¬
ne incesti iudicis confitentes. ac post multũ
temporis ad sacri baptismatis grãm ueni¬
entes. luminib quidẽ ne magicã relegerent

Expanded text:
ficis vexaretur quousque cum sessore suo periclitaficis vexaretur quousque cum sessore suo periclitaretur, fiducialiter promiserunt. Hac incestus judex pollicitatione laetatus, magos juxta viam qua pontifex ad stationem profecturus erat in edito stare permisit, ut videre transeuntes, non videri a transeuntibus possent. Cumque magi ex planetatorum mappulatorumque processionibus magnum pontificem cognovissent, immisso daemone, tam fortiter ejus equum vexari fecerunt, ut nunquam a sessore sive a stratoribus teneri posse putaretur. Tunc Gregorius, revelanto, daemoniacam submissionem cognoscens, sancto crucis signaculo, tam caballum a praesenti rabie liberavit, quam maleficos ex latente culmine jubens deponere, perpetua caecitate multavit. Quos reatum suum suggestione incesti judicis confitentes, ac post multum temporis ad sacri baptismatis gratiam venientes, luminibus quidem, ne magica relegerent,
Abbreviated transcription (Latin):
dare : ac ꝑ hoc romanorũ uilibus bran¬
deis ñ egere. forte tunc gregoriꝰ missarũ
sollemnia celebrabat. Quib expletis. ab eis¬
dem legatis brandea corã cunctis recipi¬
dicaret. Deinde ab oratione resurgens: in¬
credulos legatos ꝓpius stare precepit. Cul¬
tellũ petiit: more sc̃issimi pape leonis bran¬
deũ pupugit: de cuiꝰ punctionib sanguis
ꝓtinꝰ emanauit. Quo miraculo tã legati
confusi. quã om̃s qui aderant tremefacti:
iussu gregorii cũ eo terre ꝑstrati st̃. Nec an¬
tea ab orationib cessauerunt : ꝗͣ cuncta
brandeoꝵ foramina diuinitꝰ clauderentur.
uidã preterea diuitũ romanorũ relicta
coniuge: fuerat a pontifice cõmunione
p̃riuatꝰ. Qđ ille molestissime ferens. & autori¬
tatẽ tanti pontificis euacuare ñ preualens:
magorũ suffragia requisiuit. Q magnis mu¬
nerib ꝑsuasi. posse se siuis carminib agere.
ut immisso demone tamdui caballꝰ ponti¬

Expanded text:
dare, ac per hoc Romanorum vilibus brandare, ac per hoc Romanorum vilibus brandeis non egere. Forte tunc Gregorius missarum solemnia celebrabat. Quibus expletis, ab eisdem legatis brandeum coram cunctis recipidicaret. Deinde ab oratione surgens, incredulos legatos propius astare praecepit. Cultellum petiit, more sanctissimi papae Leonis, brandeum pupugit, de cujus punctionibus sanguis protinus emanavit. Quo miraculo tam legati confusi, quam omnes qui aderant tremefacti, jussu Gregorii cum eo terrae prostrati sunt, nec ante ab oratione cessaverunt, quam cuncta brandeorum foramina divinitus clauderentur. 43. Quidam praeterea divitum Romanorum, relicta conjuge, fuerat a Romano pontifice communione privatus. Quod ille molestissime ferens, et auctoritatem tanti pontificis evacuare non praevalens, magorum suffragia requisivit. Qui, magnis muneribus persuasi, posse se suis carminibus agere ut, immisso daemone, tandiu caballus ponti
Abbreviated transcription (Latin):
care potuit. quã totũ popłm confirmare
curauit. Rursus itaq in orationẽ cũ eisde
prostratꝰ: carnis frustũ in panis primor¬
dia reformauit.
lio qͦq tempore iuir dĩ gregorsꝰ miraculũ
pene huic simile ꝑpetrauit. Nã cũ ꝑe¬
tentib quibusdã occidentalibꝰ ꝑ legatos.
suꝑ sigillasset: legatis largitꝰ ẽ. Illi suscep¬
tas reliquias ueneratione congrua deferen¬
tes. postquã quedã itineris miliaria consũp¬
serunt : stulte se tantũ uiaticũ confecisse
murmurare ceper̃t: si nesciant utrũ scõꝵ
ossa an magis carnes a romano pontifice
suscepissent. Itaq commnuni consilio re¬
moto pontificali signaculo. reseratis q
pixidibus: particulas brandei repperer̃t.
Mox ad urbis menia cũ furore nimio re¬
uertentes. ꝑ archydiaconẽ a gregorio se¬
delusos fuisse. ut ꝓ reliquiis iulẽ pannum
susciperent flebiliter querebant᷑ dicen¬
tes: dños suos pulcherrimis palliis abun¬

Expanded text:
care potuit, quam totum populum confirmare care potuit, quam totum populum confirmare curavit. Rursus itaque in orationem cum eisdem prostratus, carnis frustum in panis primordia reformavit. 42. Alio quoque tempore vir Dei Gregorius, miraculum pene huic simile perpetravit. Nam cum, petentibus quibusdam occidentalibus per legatos, super sigillasset, legatis largitus est. Illi susceptas reliquias veneratione congrua deferentes, postquam quaedam itineris milliaria consumpserunt, stulte se tantum viaticum confecisse murmurare coeperunt, si nesciant utrum sanctorum ossa an magis carnes a Romano pontifice suscepissent. Itaque communi consilio, remoto pontificali signaculo, reseratisque pyxidibus, particulas brandei repererunt. Mox ad urbis moenia cum furore nimio revertentes, per archidiaconum a Gregorio delusos fuisse, ut pro reliquiis vilem pannum susciperent, flebiliter querebantur, dicentes dominos suos pulcherrimis palliis abun
Abbreviated transcription (Latin):
mus aut defraudasse ꝑuicaciter. aut ne¬
gligenter preterisse me cognitionẽ congru¬
am suspicet᷑. Matrona quedã beato
gregorio ꝑstationes publicas missarum
sollemnia celebranti: solitas oblationes
obtulerat. Cui post mysteria traditurꝰ
continuo dexterã ab eius ore conuertens:
partẽ illã dominiei corporis suꝑ altare de¬
posuit. Expletis uerõ missarũ sollemniis:
matronã corã popło inquisiuit. quã obrẽ corpꝰ
dominicũ sumptura ridere presumpserit.
At illa diu musitans. tandẽ ꝓrupit. Qͥa pa¬
nẽ inquiens quẽ ꝓpriis manib me fecisse cog̃¬
nouerã : tu corpus dominicũ ꝑhibebas. Tunc
gregoriꝰ ꝓ incredulitate mulieris: cũ tota
plebe se in oratione prostrauit. & post pau¬
lulũ surgens: particulã panis quã suꝑ alta¬
re posuerat. carnẽ factã repperit. Quam
corã cunctis incredule matrone demons¬
trans: ad eredulitatis grãm tam illã reuo¬

Expanded text:
mus, aut defraudasse pertinaciter, aut nemus, aut defraudasse pertinaciter, aut negligenter praeteriisse me cognitionem congruam suspicetur. Matrona quaedam beato Gregorio, per stationes publicas missarum solemnia celebranti, solitas oblationes obtulerat. Cui post mysteria tradituruscontinuo dexteram ab ejus ore convertens, partem illam dominici corporis super altare deosuit. Expletis vero missarum solemniis, matronam coram populo inquisivit quam ob rem corpus dominicum susceptura ridere praesumpserit. At illa diu mussitans, tandem prorupit, quia panem, inquiens, quem propriis manibus me fecisse cognoveram, tu corpus dominicum perhibebas. Tunc Gregorius, pro incredulitate mulieris, cum tota plebe se in orationem prostravit; et post paululum surgens, particulam panis quam super altare posuerat, carnem factam reperit: quam coram cunctis incredulae matronae demonstrans, ad credulitatis gratiam tam illam revo
Abbreviated transcription (Latin):
eo transmissi st̃. in gente eadẽ choruscant:
ut apłoꝵ uirtutes in signis quȩ exhibent
mutari uideant᷑. In sollemnutate aũ do¬
minice natiuitatis quȩ pͥma indictione
transacta ẽ: plꝰ ꝗͣ decẽ milia angli ab
tis ꝗͥd in alexandrino popło loquendo. &
qͥd in mundi finib agitis orando. Ur̃e enĩ
orationes st̃ in eo loco ubi ñ estis: quarũ
oꝑationes sc̃e monstrant᷑ in eo loco ubi
estis. Nichilominꝰ eidẽ augustino ꝑ eiscde
miraculis inter alia scribit inquiens. Scio
Unde necesse ẽ. ut de eode dono cȩlesti & ti¬
mendo gaudeas: & gaudendo ꝑtimescas.
Gaudeas uidelicet qr angloꝵ anime ꝑ exte¬
riora miraculorũ signa ad interiorẽ grãm ꝑ
trabunt᷑ : ꝑtimescas uero ne inter signa
quȩ fiunt. infirmus animus in sui ꝑresũꝑ¬
tione se eleuet: ut unde foris ꝑ honorem
anglorũ eccłas uulgo legunt᷑. omit¬
tenda ñ arbitror: ne studiosi lectoris ani¬

Expanded text:
eo transmissi sunt, in gente eadem coruscant, eo transmissi sunt, in gente eadem coruscant, ut Apostolorum virtutes in signis quae exhibent imitari videantur. In solemnitate autem dominicae nativitatis, quae prima indictione transacta est, plusquam decem millia Angli ab tis quid in Alexandrino populo loquendo, et quid in mundi finibus agitis orando. Vestrae enim orationes sunt in loco ubi non estis, quarum operationes sanctae monstrantur in eo loco, ubi estis. » 40. Nihilominus eidem Augustino super eisdem miraculis inter alia scribit, inquiens: « SciUnde necesse est ut de eodem dono coelesti, et timendo gaudeas, et gaudendo pertimescas: gaudeas videlicet, quia Anglorum animae per exteriora miracula ad interiorem gratiam pertrahuntur; pertimescas vero, ne inter signa quae fiunt infirmus animus in sui praesumptione se elevet, ut unde foras per honoreAnglorum Ecclesias vulgo leguntur. omittenda non arbitror, ne studiosi lectoris ani
Abbreviated transcription (Latin):
infidelis nequaquã metuerat : ĩa nunc fi¬
delis humiliũ linguas timet. Quia enĩ ꝑcep¬
tis cȩlestib uerbis. clarescentib qͦq mira¬
culis. urtus ei diuinȩ cognitionis infundi¬
tur: eiusdẽ diuinitatis terrore refrenat᷑.
ut praue agere metuat: ac totis desideri¬
is ad eternitatis grãm uenire concupiscat.
Eulogio qͦq patriarchȩ alexandrino de
doctrina sue eccłȩ. conuersione hereticorũ.
concordia qz fideliũ. plausibilia referen¬
ti : gregoriꝰ ita rescͥꝑsit. Qm̃ in bonis que
agitis. scio qđ & aliis congaudetis. ur̃e
in mundi angulo posita. in cultu lignorũ
ac lapidũ ꝑfida nunc usq remanserat:
ex ur̃e michi orationis adiutorio placu¬
it. ut ad eandẽ monasterii mei monachũ
ta a me licentia. a germaniarũ ep̃is ep̃s
gentẽ in finẽ mundi ꝑductꝰ ẽ. E iã nc̃
de eiꝰ salute & oꝑe. ad nos scͥpta ꝑuenert̃.
quia tantis miraculis uł ipse uł hi qui cũ

Expanded text:
infidelis nequaquam metuerat, jam nunc fiinfidelis nequaquam metuerat, jam nunc fidelis humilium linguas timet. Quia enim perceptis coelestibus verbis, clarescentibus quoque miraculis, virtus ei divinae cognitionis infunditur, ejusdem divinitatis terrore refrenatur; ut prave agere metuat, ac totis desideriis ad aeternitatis gratiam pervenire concupiscat. » Eulogio quoque, patriarchae Alexandrino, de doctrina suae Ecclesiae, conversione haereticorum, concordiaque fidelium plausibilia referenti, Gregorius ita rescripsit: « Quoniam in bonis quae agitis, scio quod et aliis congaudetis, vestrens Anglorum, in mundi angulo posita, in cultu lignorum ac lapidum perfida nunc usque remaneret, ex vestrae mihi orationis adjutorio placuit ut ad eam monasterii mei monachum ta a me licentia, a Germaniarum episcopis egentem in finem mundi perductus est. Et jam nunc de ejus salute et opere ad nos scripta pervenerunt, quia tantis miraculis, vel ipse, vel hi qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
te generationis copulã censuisse. immo
uenialiter simulq temporalit̃ ꝑmisisse
cognoscant. Cuiꝰ nimirũ precib ds omꝑc¬
tantã augustino eiꝰ q sociis faciendorũ
signorũ grãm contulit: ut uerbũ uite
qđ ore predicabant. signorũ efficatia con¬
firmarent. Unde factũ ẽ: ut paucis ela¬
bentib annis. etiã ceteri saxoniȩ reges. ad
xꝑi dñi fidẽ ꝑ discipłos eiꝰ accederent. De
cuiꝰ gentis conuersione simulq miraculo¬
rum ꝑdigiis quȩ ibidẽ fiebant: ita gregoriꝰ
in libris moralib ꝑhibet dicens. Ecce lingua
britannie quȩ nicħ aliud nouerat ꝙͣ bar¬
barũ frendere: iã dudũ indi laudib hebrea
ceꝑit uerba resonare. Ecce quondã tumidus
ĩa substratus scõꝵ pedib seruit occeanus:
eius qz barbaros motus quos terreni pͥnci¬
pes edomare ferro nequiuerant: hos ꝓ di¬
uina formidine sacerdotũ ora uerbis sim
plicib ligant. & qui cateruas pugnantiũ

Expanded text:
tae generationis copulam censuisse, imo tae generationis copulam censuisse, imo venialiter simulque temporaliter permisisse cognoscant. Cujus nimirum precibus Deus omtantam Augustino ejusque sociis faciendorum signorum gratiam contulit, ut verbum vitae quod ore praedicabant signorum efficacia confirmarent. Unde factum est ut paucis elabentibus annis, etiam caeteri Saxoniae reges ad Christi Domini fidem per discipulos ejus accederent. 39. De cujus gentis conversione, simulque miraculorum prodigiis quae ibidem fiebant, ita Gregorius in libris Moralibus perhibet, dicens: « Ecce lingua Britanniae, quae nihil aliud noverat quam barbarum frendere, jamdudum in Dei laudibus Hebraea coepit verba resonare. Ecce quondam tumidus, jam substratus sanctorum pedibus servit Oceanus, ejusque barbaros motus, quos terreni principes edomare ferro nequiverant, hos pro divina formidine sacerdotum ora simplicibus verbis ligant; et qui catervas pugnantium
Abbreviated transcription (Latin):
ne a bono qđ ceꝑat metuendo austerior a
omnis romana ciuitas testis existit. Nec
ea intentione hec illis scͥptis mandaui.
ut postꝗͣ firma radice in fide fuerint soli¬
dati. si infra ꝓpriã consanguinitatẽ in¬
uenti fuerint. ñ separentur: aut infra af¬
finitatis lineã idest usq ad septimã gene¬
rationẽ iungant᷑. S adhuc illos neophitoᷤ
existentes sepissime eos prius illicita docere.
& uerbis ac exemplis instruere. & que post
de talib egerint rationabiliter & fidelit̃¬
exeludere oportet. Nã iuxta apłm qͥ ait
lac uob̾ potũ dedi ñ escã. ista illis modo. ñ
posteris ut prefixũ ẽ temporib tenenda
indulsimꝰ: ne bonũ qđ infirma adhuc ra
lum firmaret᷑. & usq ad ꝑfectionẽ custo¬
diretur. Hȩc gͦ iccirco ꝑstringenda curaui:
ut hi qui occasione noue dispensationis
illicita matrimonia contrahunt. erudi¬
tissimũ papã gregoriũ ñ regularit quar¬

Expanded text:
ne a bono quod coeperat metuendo ausne a bono quod coeperat metuendo ausomnis Romana civitas testis exsistit. Nec ea intentione haec illis scriptis mandavi, ut post, quam firma radice in fide fuerint solidati, si infra propriam consanguinitatem inventi fuerint, non separentur, aut infra affinitatis lineam, id est usque ad septimam generationem, jungantur. Sed adhuc illos neophytos exsistentes, saepissime eos prius illicita docere, et verbis ac exemplis instruere, et quae post de talibexcludere oportet. Nam juxta Apostolum, qui ait: Lac vobis potum dedi, non escam , ista illis modo, non posteris, ut praefixum est, temporibus tenenda indulsimus, ne bonum quod infirma adhuc radlum firmaretur, et usque ad perfectionem custodiretur. » Haec ergo idcirco perstringenda curavi, ut hi qui occasione novae dispensationis illicita matrimonia contrahunt, eruditissimum papam Gregorium non regulariter quar