comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de uia lassis. et istius eun cur-¬
sus. et uite huius anfractug¬
uiter fatigatis. panis refectio¬
nis de eẽ nonpossit. qui hõis
corda confirmet: Nec solum
media nocte dñs. sed om̃ibus
ꝓpe docet ẽẽ uigilandũ mom̃ti
Uenit enĩ et uesꝑtina. in scđa.
et t̃tia uigilia. et pulsare consu¬
euit. Beati itaq serui illi: quos
cũ uenerit dñs inuenerit uigi¬
lantes. Siergo desideras ut u̾tꝰ
dĩ precingat se. et ministret iͥ
uigilandum ẽ semper. Multȩ
enim insidie sunt bonis. etꝰ
grauis corporis somnus. Qũe
sidormire mens ceꝑit. ingorẽ
suȩ uirtutis amittit. Excita
igit̾ somnum tuũ. ut pulses
hostium xp̃i. Quod aperi sibi
etiam paulus exposcit. ñ solũ
suis. sed etiam ppłi orationib.
obsecrans se iuuari. ut aꝑiat̃
sibi hostium adloquendum
ministerium xp̃i. Et fortasse
illudẽ hostium quod apertũ
uidit ioħ̃s. Uidit eñĩ et dixit.
Post hec uidi. et ecce hostium
a pertum incelo: et uox prima

Expanded text:
de uia lassis et istius aeui curde uia lassis et istius aeui cursu ac uitae huius anfractu grauiter fatigatis panis refectionis deesse non possit, qui hominis corda confirmet? Nec solum media nocte dominus, sed omnibus prope docet uigilandum esse momentis; uenit enim et uespertina et secunda. et tertia uigilia et pulsare consueuit. beati itaque serui illi, quos cum uenerit dominus inueniet uigilantes. si ergo desideras ut uirtus dei praecingat se et ministret tibi, uigilandum est semper; multae enim insidiae sunt nobis et grauis corporis somnus, quem si dormire mens coeperit, uigorem suae uirtutis amittet. excita igitur somnum tuum, ut pulses ostium Christi, quod aperiri sibi etiam Paulus exposcit non solum suis, sed etiam populi orationibus obsecrans se iuuari, ut aperiatur sibi ostium ad loquendum mysterium Christi. et fortasse illud est ostium, quod apertum uidit Iohannes; uidit enim et dixit: post haec uidi et ecce ostium apertum in caelo et uox prima,
Abbreviated transcription (Latin):
non defraudetur orans.Qui
sunt isti tres panes. ñ misterui
celestis alimentum: Quod si
diligas dominum dm̃ tuum
non solum tibi. sed etiam aliis
poteris emertri.Quis aut̃e
amicitior nobis quam qui pro
nobis corpus suum tradidit:
Petiit ab hoc media nocte pa¬¬
nes dauid. petut et accepit. Pe¬
tiit enim quando dicebat. Me¬
dia nocte surgebam adconfiten¬
dum tibi. Ideo meruit hospa¬
nes. quos apposuit nobis eden¬
dos. Petuit eum dicit. Lau abo
ꝑsingulas noctes lectũmeum.
Neq eñi timui ne excitaret
dormientem: que scit semper
uibrare uigilantem. Et ideo
scriptorum memores. noctib
ac dieb oratiomi instantes. pec¬
catis nr̃is ueniam postulemꝰ
Nam sulle tam sc̃s: et qui regni
erat necessitatib occupatus
septies indie laudem dño di¬
cebat. matutinis et uesꝑtinis
sacrificiis semꝑ intentus: quid
nos facere oportet. quieo am¬
plius rogare debemus. quo
frequentius mentis ac carmꝰ
fragilitate delinquimus. ut

Expanded text:
non defraudetur oratis. Qui non defraudetur oratis. Qui sunt isti tres panes, nisi mysterii coelestis alimendiligas dominum deum tuum, non solum tibi, sed etiam aliis poteris emereri. quis autem amicior nobis quam qui pro nobis corpus suum tradidit? petiit ab hoc media nocte panes Dauid et accepit; petiit enim quando dicebat: media nocte surgebam ad confitendum tibi; ideo meruit hos panes quos adposuit nobis edendos. petiit cum dicit: lauabo per singulas noctes lectum meum; neque enim timuit ne excitaret dormientem quem scit semper uibrare uigilantem. et ideo scriptorum memores noctibus ac diebus orationibus insistentes peccatis nostris ueniam postulemus. nam si ille tam sanctus et qui regni erat necessitatibus occupatus septies in die laudem domino dicebat matutinis et uespertinis sacrificiis semper intentus, quid nos facere oportet, qui eo amplius rogare debemus quo frequentius carnis ac mentis fragilitate delinquimus. ut
Abbreviated transcription (Latin):
tarunt relinquere dĩ ũbũ
et ministrare mensis. Sed uirũq
electus. Et ideo quiministrat.
doctori deferat. & ministrantẽ
doctor inuitet. et prouocet.
Unum enim corpus eccłe: et si
diuersa menbra. alterũ altero
eget. Non potest dicere oculũ
manui. oꝑam tuam ñ desidero
aut iterum caput pedib: aut
auricula se negare ẽe decorpore
Nam et si alia principalia. tam̃¬
in capite. actus in manibus
Oculi enim sapientis in capite
eius. Quia uere ille sapit. cuius
animus inxp̃o ẽ. et cuius inte¬
rior oculus erigitur ad suꝑna.
Et ideo sapientis oculi inca¬
pite ipsius. stulti autem incal¬
caneo.
UIS URM habens amicũ.¬
et ibit ad illum media no¬
scte et dicet illi: Amice. com¬
moda michi tres panes.Aius
precepti locus ẽ. ut om̃ib mo¬
mentis nonsolum dieb. sed
etiam noctib oratio deferat᷑.
Uides enĩ. quod iste qui media
nocte ꝑrexit. tres panes ab
amico suo postulans. et in ip̃a
petendi intentione ꝑsistens

Expanded text:
tarunt relinquere dei uerbum tarunt relinquere dei uerbum et ministrare mensis. sed utrumque electus. et ideo qui ministrat doctori deferat et ministrantem doctor inuitet et prouocet; unum enim corpus ecclesiae, etsi diuersa membra: alterum altero eget. non potest dicere oculus manui: operam tuam non desidero aut iterum caput pedibus et auricula senegare esse de corpore; nam etsi alia principalia, tamin capite, actus in manibus: Oculi enim sapientis in capite ejus ; quia ille vere sapit, cujus animus in Christo est, et cujus interior oculus erigitur ad superna. Et ideo: Sapientis oculi in capite ipsius: stulti autem in calcaneo. vestrum habens amicum, ibit ad illum media nocte, et dicit illi: Amice, commoda mihi tres panes. . 87. Alius praecepti locus est, ut omnibus momentis non solum diebus, sed etiam noctibus oratio deferatur. Vides enim quod iste qui media nocte perrexit, tres panes ab amico suo postulans, et in ipsa petendi intentione persistens,
Abbreviated transcription (Latin):
UBI CIATUR marthe
exemplo et mariȩ. alt̾ius oꝑib
lictuosa deuotio. alterius
religiosa mentis intentio dei
uerbo. Quȩ sicum fide c̃gruat.
ctam ipsis oꝑib ante fertur:
Iuxcta quod scriptum ẽ. Maria
optimam sibi partem degit:
que non auferctur illi. Stu¬
deamus igitur et nos habere
quod nemo possit nob̃ aufferre
Non ut ꝑfunctoria. sed diligenꝰ
audientia deferatur. Solent᷑
enim etiam semina ipsius ũbi
celestis auferri. sisecus uiam
sint seminata. Agat te sicut
mariam desiderium sapientie
hoc enim maius.hoc ꝑfectius
opus. Nec misterii cura cogni¬
tionem uerbi cȩlestis auertat.
nec arguas eos. nec otiosos iu¬
dicis. quos uideas studere
sapientie. Hanc enim sibi co¬
habitantem. salamon ille
pacificus asciuit. Nec mar¬
tha tamen inbono ministe¬
no reprehendit̃. sed maria
quod meliorem partem sibi
elegerit antefertur. Ihs enĩ
multis abundat. et multa
largit̃. et ideo sapientior qđ
principale auertit elegit
Deniq apłi optimum non pr¬

Expanded text:
ubicitur Marthae exemplo et Mariae alterius operibus actuosa deuotio, alterius religiosa mentis intentio dei uerbo, quae si cum fide congruat, etiam ipsis operibus antefertur iuxta quod scriptum est: Maria optimam partem sibi elegit, quae non auferetur illi. studeamus igitur et nos habere quod nemo nobis possit auferre, non ut perfunctoria, sed diligens audientia deferatur; solent enim etiam ipsius semina uerbi caelestis aufen-i, si secus uiam sint seminata. agat te sicut Mariam desiderium sapientiae; hoc enim maius, hoc perfectius opus nec ministerii cura cognitionem uerbi caelestis auertat nec arguas eos et otiosos iudices, quos uideas studere sapientiae; hanc enim sibi cohabitantem Salomon ille pacificus adsciuit. nec Martha tamen in bono ministerio reprehenditur, sed Maria, quod meliorem partem sibi elegerit, antefertur; Iesus enim multis abundat et multa largitur. et ideo sapientior quod principale aduertit elegit. denique apostoli optimum non pu
Abbreviated transcription (Latin):
ȩternum. Uides quia facto au¬
ctoris. successio damnatur he
redis. In expiabilis est emm
uenditi culpa mysterii: et gr̃e
uindicta cȩlestis transit ad po¬
steros. Demq moabite et cȩti
usc ad tertiam et quartam
gñationem.: Tam diu uidelicet.
ut simplicius inter pretemim:
donec culpam auctorum. mł¬
tiplicis successio gn̾ationis abo¬
leret.Sed cum illi qui indeum
ydolatriȩ errore deliquerunt.
inquartam gñationem uideant̃
eẽ multati: ꝓfecto durior ui¬
detur eẽ sententia: qua giezi sem̃
usq inet̃nũ ꝓcupiditate habendi.
ꝓpħica auctoritate dãnatur. Pre¬

Expanded text:
aeternum. uides quia facto auaeternum. uides quia facto auctoris suredis. Inexpiabilis est enim venditi culpa mysterii, et gratiae vindicta coelestis transit ad posteros. Denique Moabitae et ceteri ue ad tertiam et quartam generationem, tamdiu videlicet ut simpdonec culpam auctorum multiplicis successio generationis aboleret. sed cum illi qui in deum idolatriae errore deliquerunt in quartam generationem uideantur esse multati, profecto durior uidetur esse sententia, qua Giezi semen usque in aeternum pro cupiditate habendi prophetica auctoritate damnatur, prae
Abbreviated transcription (Latin):
queritur . sed obsequium sacer¬
dotis. Non tam̃ satis ẽ : si luctũ
ipse non queras. famlie quoq
tuȩ cohibende manus sunt.
Non hoc solum ex poscitur.
ut te solum castum immacu¬
latũq custodias. Non em̃ dix̃
sed te ipsum castum custodi.
Queritur ergo ñ solum tua ab
huiusmodi nundimis. sed etiã
domus tuȩ castitas. O portet
enim ẽẽ in reprehensibilem sa¬
cerdotem : suȩ domi bene p̃¬
positum. filios habentẽ subdi¬
tos cum omn castitate. Si quiᷤ
autem domuisue pre ẽẽ ne¬
scit: quomͦ eccłȩ dĩ diligentiã
habebit : Instrue ergo fami¬
liam tuam. ortare. custodi.
Et si te fefellerit seruulus.hu¬
manam non accipio facultatẽ.
ꝓpħico deprehensus repudi¬
etur exẽplo.Cito turpem seꝗt᷑
lepra mercedem. Pecuma cor¬
pus animãq male quesita cõ¬
maculat. accepisti pecumam
inquit: et possidebis exea agrũ:
et imneas. et oliueta: et greges.
Et lepra naaman applicabit
se inte: et semim tuo usq in

Expanded text:
quaeritur, sed obsequium sacerquaeritur, sed obsequium sacerdotis. Non tamen fas est, si lucrum ipse non quaeras, familiae quoque tuae cohibendae manus sunt. Nec hoc solum exposcitur, ut te solum castum immaculatumque custodias; non enim dixit sed te ipsum castum custodi quaeritur ergo non solum tua ab huiuscemodi nundinis, sed etiam domus tuae castitas; oportet enim esse inreprehensibilem sacerdotem, suae domui bene praepositum, filios habentem subditos cum omni castitate. si quis autem domui suae praeesse nescit, quomodo ecclesiae diligentiam habebit? instrue ergo familiam, hortare, custodi et, si te fefellerit seruulus - humanam enim non excipio facultatem - prophetico deprehensus repudietur exemplo. cito turpem sequitur lepra mercedem et pecunia corpus animumque male quaesita. conmaculat. accepisti inquit pecuniam et possidebis ex ea agrum et uineam et oliueta et greges. et lepra Neman adplicabit se in te et semini tuo usque in
Abbreviated transcription (Latin):
ne mĩe liberalitate sanatim.
Cur mistico numero mergi
iubetur: cur iordams flum̃
eligitur: Nonne bonꝰ in quit
abana et farfar fluun damase
pre iordane : Sed iratus hos
pretulit: iordanem meditat᷑
elegit. Nescit enim ira myste¬
rium: fides nouit. Disce bap¬
tismatis grãm sp̃alis. Qui lep¬
sus merserat. fidelis emersit.
Disce sp̃alia sacram̃ta signari.
Corporis remedium petitur.
mentis ad quiritur. ablintim
caro: affectus abluitur. Non
enim magis corporis quam
mentis lepram uideo fuisse
mundatam. quando post
baptismum ueteris erroris
colluuione detersa. negat se
dis aliens hostias quas spo¬
ponderat dño litaturum. di¬
sce etiam congrue precepta
untutis. ꝓbauit fidem: qui
premia recusauit. Disce utͦiq
factorum dictorũq magiste¬
rio quid sequaris. Habes dñi
preceptum: uatis exemplum.
gratis acciꝑe. gratis dare. Nec
uendere mysterium. sed offer
re. Nec enim pretio taxatur.
dĩ gr̃a: nec insacram̃tis lucrũ

Expanded text:
iae liberalitate sanatur. iae liberalitate sanatur. cur mystico numero mergere iubetur? cur Iordanis flumen eligitur? nonne bonus inquit Abana et Pharphar fluuii Damasci prae Iordane? sed iratus hos praetulit, Iordanem meditatus elegit; nescit enim ira mysterium, fides nouit. disce baptismatis gratiam salutaris: qui leprosus merserat fidelis emersit. disce spiritalia sacramenta signari: corporis remedium petitur, mentis adquiritur abluitur caro, adfectus abluitur. non enim magis corporis quam mentis lepram uideo fuisse mundatam, quando post baptismum ueteris erroris conluuione detersa negat se diis alienis hostias, quas spondet domino, litaturum. disce etiam congruae praecepta uirtutis: probauit fidem qui praemia recusauit. disce utroque dictorum factorumque magisterio quid sequaris. habes domini praeceptum, uatis exemplum gratis accipere, gratis dare nec ure: non enim pretio taxatur Dei gratia, nec in sacramentis lucrum
Abbreviated transcription (Latin):
beneficia diffunderet. illi in iu-¬
rias irrogabant. Nec mirum si
ꝑdiderunt salutem : qui eiecer̃
enim dñs. et qui docuerat exẽ.¬
plo sui apłos suos omĩb onña
fieri: nec nolentes repudiat.
nec inurtos alligat: nec eicien¬
tib reluctatur : nec rogantib
de ẽ. Sic gerasenos alibi cũ uir¬
tutes eius sustinere ñpossent.
quasi infirmos et ingratos reli¬
quit. Simul intellege ñ exnece̾¬
sitate fuisse. sed uoluntariam
corporis passionem: nec captũ
aiudeis. sed ase ipso oblatum
do uult non tenetur . Et hic in
suꝑ cilium montis precipitã dus
ascenderat: et ecce ꝑmediũ illo
descendit. Nondum enm ue
nerat hora passionis.Quin etã
malebat adhuc iudȩos sanare
quam ꝑdere: ut iefficaci furo¬
ris exitu desinerent uelle. qđ
implere nonpossent. Uides gͥ
et hic diuinitatis eẽ ꝙ oꝑatus et:
et illic uoluntatis eẽ ꝙ captus ẽ:
Nam quem admodum apauci
teneri potuit. qui appło ñ tenet̃:

Expanded text:
beneficia diffunderet, illi iniubeneficia diffunderet, illi iniurperdiderunt salutem, qui ejecerunt enim Dominus; et qui docuerat exemplo sui apostolos suos omnibus omnia fieri, nec volentes repudiat, nec invitos alligat, nec ejicientibus reluctatur, nec rogantibus deest. Sic Gerasenos alibi cum virtutes ejus sustinere non possent, quasi infirmos et ingratos reliquit . 56. Simul intellige non ex necessitate fuisse, sed voluntariam corporis passionem: nec captum a Judaeis, sed a se ipso oblatum. do uult non tenetur. et hic in supercilium montis praecipitandus ascenderat et ecce per medium illordescendit; nondum enim hora uenerat passionis. quin etiam malebat adhuc Iudaeos sanare quam perdere, ut inefficaci furoris exitu desinerent uelle quod inplere non possent. uides igitur et hic diuinitatis esse quod operatus est et illic uoluntatis esse quod captus est. nam quemadmodum a paucis teneri potuit, qui a populo non tenetur?
Abbreviated transcription (Latin):
nͥuitioꝵ magis quã g̃nis sem̃ intel
intelligas.Sicut enĩ hnꝗ filuꝓ
missiõis sestimantur in sem̃bonũ.
ita etiã ꝗfilii erroris sunt estiman¬
tur ĩ sem̃malum. Nam et iudei
expatre diabolo.non utique
carnis successione: sed criminis.
Ergo om̃s cupidi. om̃s auari.
giezi lepram cũ duitiis sis pos¬
sident: et male quesita mercede.
non tam patrimonium facul¬
tatum: quam thesaurum crimi¬
num congregarunt. ȩterno
supplicio. et brem fructu. Nã
cum diuitiȩ sint caducȩ: pena
perpetua est. Quia neq auarꝰ.
neꝙ ebriosus. net ydolis ser¬
uiens. regnum dĩ possidebit.
Et repletisunt om̃s ira insyna¬
goga. hȩc audientes. Et surre¬
xerunt. et ciecerunt illum extͣ
cuntatem. Sacrilegia uidõꝵ.
quȩ multo ante dñs prenun¬
tiauerat ꝑ prophas. et psalmi
uersiculo declarauerat. quȩ paᷤ¬
surus esset in corpore constitutꝰ
dicens. retribuebant mͥ mala
ꝓbonis. in euangłio docet esse
cõpleta. Nam cum ipse ꝑppło

Expanded text:
uitiorum magis quam generis semen intellegas? sicut enim qui filii promissionis sunt aestimantur in semen bonum, ita etiam qui filii erroris sunt aestimantur in semen malum. nam et Iudaei ex patre diabolo non utique carnis successione, sed criminis. ergo omnes cupidi, omnes auari Giezi lepram cum diuitiis suis possident et male quaesita mercede non tam patrimonium facultatum quam thesaurum criminum congregarunt aeterno supplicio et breui fructu. nam cum diuitiae sint caducae, poena perpetua est, quia neque auarus neque ebriosus neque idolis seruiens regnum dei possidebit. Et repleti sunt ira omnes in synagoga haec audientes et surrexerunt et eiecerunt illum extra ciuitatem . sacrilegia Iudaeorum, quae multo ante dominus praenuntiauerat per prophetam et psalmi uersiculo declarauerat quae passurus esset in corpore constitutus dicens: retribuebant mihi mala pro bonis, in euangelio docet esse conpleta. nam cum ipse per populos
Abbreviated transcription (Latin):
tamqũã excorpore peccatoris.
cantium inme. Uermis eorũ
non moriet᷑. et ignis ñ extin¬
guetur . Stridor quoq dentiũ
ꝓdit in dignantis affectum.
eo quod sero unum quemq pe¬
niteat: sero inge mi scat.sero
irascat᷑ sibi. quod tam qũa ꝑ¬
uicaci improbitate deliquerit

Expanded text:
tamquam ex corpore peccatoris. tamquam ex corpore peccatoris. cantium in me: et vermis eorum non morietur, et ignis non exstinguetur . 206. Stridor quoque dentium prodit indignantis affectum; eo quod sero unumquemque poeniteat, sero ingemiscat, sero irascatur sibi, quod tam pervicaci improbitate deliquerit
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis lautumniȩq subeun¬
de sunt: Minime. Sed qui¬
cumq extra promissa sunt cȩ¬
lestium mandatorum. inte¬
nebris exteriorib sunt. quia
mandata dĩ lumen sunt. Et
quicumq sine xp̃oẽ. inte ne¬
stridor aliquis dentium.neq
ignis aliquis ꝑpetuus flam¬
marumq: ẽ corporaliũ. neq
uermis ẽ corporalis. Sed h̃
ditate febris nascunt᷑ et uer¬
mes. ita siquis non decoquat
peccata sua. uelut quadam
interposita sobrietate abs¬
tinentixe. sed miscendo pec¬
cata peccatis. tamqu̾am cru¬
delitatem quandam contra¬
hat ueterum et recentium
delictorum. igne aduret᷑
ꝓpͥa. et suis uermib c̃sumet᷑.
Vnde et esayas ait. Ambu¬
late in lumine ignis ur̃i.
et flamma quam accendistis.
Ignis ẽ: quem generat mestitia
delictorum. Uermis ẽ. eo quod
irrationabilia anim& peccata
mentem rei sensumq cõpun¬¬
gunt : et quȩdam exedunt ui¬
scera con scientiȩ. quȩ tamquã
uermes exuno quoq nascunt᷑.

Expanded text:
aliqui latumiaeque subeunaliqui latumiaeque subeundae sunt? Minime. Sed quicumque extra promissa sunt coelestium mandatorum, in tenebris exterioribus sunt; quia mandata Dei lumen sunt: et quicumque sine Christo est, in tenestridor aliquis dentium, neque ignis aliquis perpetuus flammarum corporalium, neque vermis est corporalis. Sed haeditate et febres nascuntur et vermes, ita si quis non decoquat peccata sua, velut quadam interposita sobrietate abstinentiae, sed miscendo peccata peccatis, tamquam cruditatem quamdam contrahat veterum et recentium delictorum, igne aduretur proprio, et suis vermibus consumetur. Unde et Esaias ait: Ambulate in lumine ignis vestri, et flamma quam accendistis vobis . Ignis est quem generat moestitia delictorum: vermis est, eo quod irrationabilis animae peccata mentem rei sensumque compungant, et quaedam exedant viscera conscientiae: quae tamquam vermes 1461 ex unoquoque nascuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
occupati. ad futura festinent.
in quodambone uoluntatis
tramite constituti. Et quim̃
sepis quȩ ab in cultis culta
se cernat. et incursus arceat
bestiarum. norint bona ma¬
laq distinguere. et adũsus
temptam̃ta nequitiȩ spãlis.
fidei munimen obtendere.
Deniq: dominus ut uineam
suam ostenderet fuisse mu-¬
nitam. it sepem inquit cir¬
cum dedi. et circum fodi eam.
Et apłs medium parietem
sepis dicit ẽẽ sublatũ. qui con¬
tinuationem munitionis irru¬
perat. Fides igit̃ et oratio quȩ
interioris affectus: quia scrip¬
tumẽ. Inplateis tuis diffun¬
dantur aquȩ tuȩ: nec hoc
tamen plenũ ẽ: ut aliquis
uocatus ad ueniat: nisi uestẽ
habebat nuptialem. hoc ẽ fidẽ
babeat et caritatem. Et ideo
qui pacem et caritatem non
de tulerit ad xp̃i altaria: tol¬
let̃ pedib et manib. et mittet᷑
inte nebras exteriores. illic et¬
erit fletus et stridor dentiũ.
Quȩ sunt tenebre exteriores:
Num quid illic quoq carcer

Expanded text:
occupati ad futura festinent occupati ad futura festinent in quodam bonae uoluntatis tramite constituti et qui modo saepis, quae ab incultis culta secernat et incursus arceat bestiarum, norint bona malaque distinguere et aduersus temtamenta nequitiae spiritalis fidei munimen obtendere. denique dominus, ut uineam suam ostenderet fuisse munitam, et , saepem inquit circumdedi et circumfodi eam. et apostolus medium parietem saepis dicit esse sublatum, qui continuationem munitionis inruperat. fides igitur et ratio quaerinterioris adfectus, quia scriptum est: in plateis tuis diffundantur aquae tuae nec hoc tamen plenum est, ut aliquis uocatus adueniat, nisi uestem habeat nuptialem, hoc est fidem habeat et caritatem. et ideo qui pacem et caritatem non detulerit ad Christi altaria tolletur pedibus et manibus et mittetur in tenebras exteriores. illic erit fletus. et stridor dentium. qNumquid illic quoque carceres
Abbreviated transcription (Latin):
iubet. Sed ita indulgere na¬
ture. ut uenereris auctorem.
nec adeo inparentum amore
desciscas.¬
TAQ POSTDIAITU
re supina fastidia contulit
se adgt̃s. iubet bonos et ma¬
los introire. ut bonos augeat.
malorum affectum inmelio¬
ra commutet. Vt cõpleret᷑
illud. quod hodie lectum est.
Tunc lupi et agni simul pascen¬
tur. Inuitat pauperes. debiles
cecos. quo ostendit᷑ nobis: uel
quod nullum debilitas cor¬
poris excludat aregno. rari¬
usq delinquat. cui desit ille-¬
çebra peccandi. uel quod in¬
firmitas peccatorum per
miãm domini remittatur.
ut non ex oꝑib sed exfide re¬
demptus acrimine. sigłatur.
indomino głȩtur. Mit tit
itaq ad exitus uiarũ. Pruden¬
tia enim in exitu canitur. Mu¬
tit ad plateas. quia misit ad
peccatores. ut delatiorib uiis
adangustam uenirent uiam
quȩ ducit aduitam. Mittit ad
unas. et circa sepes. quodhi ui¬
delicet aptisunt regnoceloꝵ
quinullis p̃sentiũ cupiditatib

Expanded text:
jubet: sed ita indulgere najubet: sed ita indulgere naturae, ut venereris auctorem, nec a Deo parentum amore desciscas. post divitum resupina fastidia contulit se adlos introire, ut bonos augeat, malorum adfectum in meliora conmutet, ut conpleretur illud quod hodie lectum est: tunc lupi et agni simul pascentur. inuitat, pauperes debiles caecos quo ostenditur nobis uel quod nullum debilitas corporis excludat a regno rariusque delinquat cui desit inlecebra peccandi uel quod infirmitas peccatorum per misericordiam domini remittatur, ut non ex operibus, sed ex fide redemtus a crimine si gloriatur in domino glorietur. mittit itaque ad exitus uiarum; prudentia enim in exitu canitur. mittit ad plateas. quia misit ad peccatores ut de latioribus uiis ad angustam uenirent, quae ducit ad uitam. mittit ad uias et circa saepes, quod hi uidelicet apti sint regno caelorum qui nullis praesentium cupiditatibus
Abbreviated transcription (Latin):
legis.De quib in eugłio uidet᷑
samaritane dicere. Quinq
enimuiros habuisti. At uero
hereses uelut eua femineo ri-¬
gore fidĩ temptat affectum
et lubrica facilitate ꝓlabens
lenocinia falsi decoris affectat.
intemeratam neglẽgens pul¬
chritudinem ueritatis. Ideo
igitur excusant: quia nemini
inter cluditur regnum. isi
ei quem sue ꝓfessio uocis ex¬
cluserit. Dñs autem clem̃ter¬
om̃s inuitat. sed nos aut de¬
sidia nr̃a. aut error auertit.
Ergo et ille quiuillam emit.
alienus aregnoẽ. E mentes
enim atq uendentes. noȩ
ut legistis tp̃r. diluina sub¬
ruerłnt. Et ille qui iugum po¬
tius legis. qua gratię munus
edegit. et ille qui propt̃ ducen¬
dam excusat uxorem. Scrip¬
tumẽ enim. Siquis uenit ad
me. et non odit patr̃e suum.
et matrem. et uxorẽ. ñ potest
m̃s eẽ discipłs. Et enĩ siꝓpt̃¬
te dñs suȩ renuntiat matrs.
Sed neq ignorare naturam.
neq: seruire naturȩ dominũ

Expanded text:
legis, de quibus in euangelio uidetur legis, de quibus in euangelio uidetur Samaritanae dicere: quinque enim uiros habuisti. at uero haeresis uelut Eua femineo rigorem fidei temtat adfectu et lubrica facilitate prolabens lenocinia falsi decoris adfectat intemeratam neglegens pulchritudinem ueritatis. ideo igitur excusant, quia nemini intercluditur regnum nisi ei quem suae professio uocis excluserit, dominus autem omnes clementer inuitat, sed nos aut desidia nostra aut error auertit. ergo et ille qui uillam emit alienus a regno est — ementes enim atque uendentes Noe, ut legisti, tempore diluuia sorbuerunt — et ille qui iugum potius legis quam gratiae munus elegit et ille qui propter ducendam excusat uxorem; scriptum est enim: si quis uenit ad me et non odit patrem suum etmatrem et uxorem, non potest meus discipulus esse. etenim site Dominus suae renuntiat matri, Sed neque ignorare naturam, neque servire naturae Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ mundi sunt. non quȩ dĩ.
Non quo coniugium repre¬
hendatur. sed quia admaiorẽ
honorẽ uocet̾ integritas. Qm̃
mulier innupta et uidua.
cogitat que sunt dñi. ut sit
sc̃a et corpore et spiritu. Nã
quȩ nupta ẽ cogitat quȩ st̃
mundi. quo modo placeat
uiro. Sed ut in gratia ut supͣ
cum uiduis. ita nunc etiam
cum coniugib reutam: non
re fugimus opimonem qũa
secuntur pleriq: ut tria ge¬
nera hominum. aconsortio
magne illius cenȩ estimemꝰ
excludi. Gentilium. udõꝵ
hereticorum. Et ideo apłus
auaritiam dicit ẽe fugien¬
dam. ne impediti more
gentilium iniquitate. malitia.
impudicitia. auaritia. ad regnũ
xp̃i ꝑuenire ne queamus. Oĩs
enim auarus: et immundus.
quod ẽ y dolorum seruitus. nõ
habet hereditatem in regno &
et dĩ. Iudei aũt corporali mi¬
nisterio. iuga sibi legis impo¬
ceruicib nr̃is pietatis suȩ iugũ
mi: te suspendit.Quinq
autem iuga sunt uerborum
decem. uel quinq: libri ueteris

Expanded text:
quae mundi sunt, non quae dei, quae mundi sunt, non quae dei, non quo coniugium reprehendatur, sed quia ad maiorem honorem uocetur integritas, quoniam mulier innupta et uidua cogitat quae sunt domini, ut sit sancta corpore et spiritu. nam quae nupta est cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat uiro. sed ut in gratiam, ut supra cum uiduis, ita nunc etiam cum coniugibus reuertamur, non refugimus opinionem, quam sequuntur plerique, ut tria genera hominum a consortio magnae illius caenae aestimemus excludi, gentilium Iudaeorum haereticorum. et ideo apostolus auaritiam dicit esse fugiendam, ne inpediti more gentili iniquitate malitia inpudicitia auaritia ad regnum Christi peruenire nequeamus; omnis enim auarus aut inmundus, quod est idolorum seruitus, non habet hereditatem in regno Christi et dei. Iudaei autem corporali ministerio iuga sibi legis inpoceruicibus nostris pietatis suae iugum mite suspendit. quinque autem iuga sunt uerborum decem uel quinque libri ueteris
Abbreviated transcription (Latin):
hinc loco curatur hydro¬
picus: in quo fluxus carnis
exuberans. anime gra¬
uabat offitia. sp̃s extingue¬
bat ardorem. De inde do¬
cetur humilitas. dum in illo
com uiuio nuptiali. appe¬¬
tentia loci: suꝑioris arcetur
Ciement̃ tamen ut ꝑsuasio¬
nis humanitas asꝑitatem
coertionis excluderet. ratio
ꝓficeret ad ꝑsua sionis effe
ctum. et correptio emenda¬
ret affectum. huic quasi ꝓ¬
ximo limine humanitatis
copulat᷑. Quȩ ita dñice
sententie de finitione di¬
stinguit᷑. si in pauperes et
debiles conferat᷑. Nam hospi¬
talem remuneraturis ẽẽ: af¬
fectus auaritiȩ ẽ. Postremo
quasi emerito militiȩ uiro. con¬
temnendarum stipendium
prescribitur facultatum. qđ
neq ille quistudiis intentꝰ
inferiorib. possessiones sibi
terrenas coemit. regnũ celi
possit adipisci. cũ dñs dicat
Uende om̃ia tua et sequere
me. Nec ille quiemat bouẽ.
cum heliseus occiderit. et pͦp
diuiserit quos habebat. Et
ille quiduxit uxorem cogitel

Expanded text:
hinc loco curatur hydropicus, in quo fluxus carnis exuberans, animae gravabat officia, spiritus exstinguebat ardorem. Deinde docetur humilitas, dum in illo convivio nuptiali appetentia loci superioris arcetur; clementer tamen, ut persuasionis humanitas asperitatem coercitionis excluderet, ratio proficeret ad persuasionis effctum et correctio emendaret affectum. huic quasi proximo limine humanitas copulatur, quae ita dominicae sententiae definitione distinguitur, si in pauperes et debiles conferatur; nam hospitalem remuneraturis esse affectus auaritiae est. postremum quasi emeritae militiae uiro contemnendarum stipendium praescribitur facultatum, quod neque ille qui studiis intentus inferioribus possessiones sibi terrenas coemit regnum caeli possit adipisci, cum dominus dicat: uende omnia tua et sequere me, nec ille qui emit boues, cum Helisaeus occiderit et populo diuiserit quos habebat, et ille qui ducit uxorem cogitet
Abbreviated transcription (Latin):
lii sums festinemus adpatr̃ẽ.
Necuereamur. quia acceptũ
spiritalis patrimonium digͥ¬
tatis terrenis ꝓdegimus uo¬
luptatib. Quod pater infilio
quem habebat thes aurum
contulit: fidei census num¬
quam exinanit᷑. Licet totum
dederit totũ habet. Quic
quid donauerit ñamittit.
Nec uereare. ne te᷑ recipiat.
Nonenim delectat᷑ ds̃ per¬
ditione uiuorum. Iam occur¬
rens uenienti tibi. cadit supͣ
collum. Dominus enĩ erigit
allisos. Osculum dabit. qđ ẽ
pignus pietatis et amoris.
dtolam. anulum. calciam̃ta.
proferri iubebit. Tuadhuc in¬
iuriam metuis. ille restituit di¬
reris. ille osculum defert. Tu
con uitium times. ille ador¬
nat conuiuium. Sed iam ipsã
parabolam discutiamus. Satͣs¬

Expanded text:
lii sumus, festinemus ad patrem. lii sumus, festinemus ad patrem. nec uereamur quia acceptum spiritalis patrimonium dignitatis terrenis prodegimus uoluptatibus. quod pater in filio quem habebat thesaurum contulit, fidei census numquam exinanitur: licet totum dederit, totum habet, qui quod donauerit non amittit. nec uereare, ne te non recipiat; non enim delectatur deus perditione uiuorum. iam occurrens uenienti tibi cadet supra collum — dominus enim erigit allisos — osculum dabit, quod est pignus pietatis et amoris, stolam anulum calciamenta proferri iubebit. tu adhuc iniuriam metuis, ille restituit direris, ille osculum defert; tu conuicium times, adornat ille conuiuium. sed iam ipsam parabolam discutiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
quia sicut in adam om̃s mori¬
untur : ita et in xp̃o om̃s uiui¬
ficabuntur. Diues igit᷑ pastor
cuius om̃s nos centesima por¬
tio sumus. Habet angłorum.
habet archangłoꝵ. dñatio¬
num. potestatum . thronoꝵ
aliorumq innumerabiles
greges. quos inmontib de¬
reliquit. Qui qm̃ sunt ratio¬
nabiles. non immerito hoũm
redemptione letant᷑. quãquã
hoc quoq ꝓficiat ad in cen¬
tua probitatis. siunusquisq ẽ¬
uersionem suam gratam fore
credat cetib angłorum. quoꝵ
aut affectare patrocimum. aut
uereri debet offensam. Et tu
igitur angłis esto letitiȩ. Gau¬
deant de reditu tuo. Non oti¬
osumigitur. quod mulier illa
dragma letatur inuenta. nõ
mediocris hec dragma ẽ: in qͣ
principis ẽ figura. Et idõ ima¬
goregis. census ȩccłe ẽ. Oues
sumus. oremus ut suꝑaquam
refectionis nos collocare di¬
gnetur. Oues in quam sumu̾.
petamus pascua. Dragma su¬¬
mus. habeamus pretium. Fi¬

Expanded text:
quia sicut in Adam omnes moriquia sicut in Adam omnes moriuntur, ita in Christo omnes uiuificantur. diues igitur pastor, cuius omnes nos centesima portio sumus. habet angelorum, habet archangelorum, dominationum, potestatum, thronorum aliorumque innumerabiles greges, quos in montibus dereliquit. qui quoniam sunt rationabiles, non inmerito hominum redemtione laetantur. quamquam hoc quoque proficiat ad incentiua probitatis, si unusquisque conuersionem suam gratam fore credat coetibus angelorum, quorum aut adfectare patrocinium aut uereri debet offensam. et tu igitur angelis esto laetitiae, gaudeant de reditu tuo. Non otiosum etiam quod mulier illa dragma laetatur innenta. non mediocris haec dragma est, in qua principis est figura. et ideo imago regis census ecclesiae est. oues sumus, oremus ut super aquam refectionis nos conlocare dignetur; oues inquam sumus, petamus pascua; dragmae sumus, habeamus pretium; fi
Abbreviated transcription (Latin):
fragatio. tertia reconciliatio.
Singula singulis quadrant
Redemptor subuenit. eccła
suffragat᷑. auctor reconciliat᷑
uersa pro meritis nr̃is gratia.
Ouis apastore lassa reuocat᷑
dragma quȩ pierat in uenit᷑.
ad patrem filius sins uestigiis
redit: et plena condempnati
erroris regredit᷑ penitentia.
Vnde bene scriptũ ẽ. Homi¬
nes et iumenta saluos facies
domine. Quȩ sint ista ium̃ta
dixit ꝓpha. semen isrł in scm̃
hominum: et iudã in semen
animalium. Itaq quasihõ
isrł seruat᷑. quasi ouis iuda col¬
ligitur. Malo ergo filius ẽẽ
quam ouis. Ouis eñĩ apastort
ratur: Gaudeamus igit̃. qm̃
orus illa que perierat in adã.
leuatur in xp̃o. Humeri xp̃i
crucis brachia sunt. Illic mea¬
peccata mea deposui. in illa
patibuli nobilis requieui cer¬
uice. Ouis illa genere ẽ una
non spetiȩ. Unum enim õs
et menbra ex menbris eius.¬
filius hominis. saluũ facere
quod perierat. Om̃s scilicet.

Expanded text:
fragatio, tertia reconciliatio. fragatio, tertia reconciliatio. singula singulis quadrant: redemtor subuenit, ecclesia suffragatur, auctor reconciliaturuersa pro mentis nostris gratia. ouis a pastore lassa reuocatur, dragma quae perierat inuenitur, ad patrem filius suis uestigiis redit et plena condemnati erroris regreditur paenitentia. unde bene scriptum est: homines et iumenta saluos facies, domine. quae sunt ista iumenta? dixit propheta semen Israhel in semen hominum et Iuda in semen animalium. itaque quasi Israhel homo seruatur, quasi ouis Iuda colligitur. malo ergo filius esse quam ouis; ouis enim a pastore ratur. Gaudeamus igitur quoniam ouis illa, quae perierat in Adam, leuatur in Christo. umeri Christi crucis brachia sunt. illic peccata mea deposui, in illa patibuli nobilis ceruice requieui. ouis illa genere est una, non specie; unum enim omnes et membra ex membris eius.filius hominis saluum facere quod perierat, omnes scilicet,
Abbreviated transcription (Latin):
UIS EX UOBIS INQUIO.
homo. qui habet centum
oues: Et siꝑdiderit unam
ex illis. nonne dimittit non¬
aginta nouẽ indeserto. et
ibit ad illam quȩ errauerit:
IDICERAS IN SUPIORIB
ib negare ne glegentiam
uitare arrogantiam. deuo¬
tionem sumere. scłarib occu¬
pationib nonteneri. caduca
non preferre ꝑpetuis. Sed
quia fragilitas humana fir¬
mum nequit intanto scłi lubͥco
tenere uestigium: etiã adu̾sus
errorem remedia tͥ bonus me¬
dicus demonstrauit. spem ue¬
nie uidex misericors ñ negaũ.
Itaq non otiose sc̃s lucas. ex
ordine tres parabolas posuit.
ouis quȩ perierat et inuentaẽ.
dragma quȩ perierat et inuen¬
taẽ. filius quierat mortuus.
et reuixit. ut triplici re me¬
dio prouocati. uulnera nr̃a
curemus. Spartũ enĩ triplex
non rumpit᷑. Qui sunt isti.
pat̃. pastor. mulier: Nonne
eccłã : Xp̃s te suo corpore ue¬
hit : qui tua in se peccata susce¬
pit. querit eccla. recq̃pit pat̾.
Quasi pastor reuehit: quasi
mater inquirit. quasi pater

Expanded text:
uis ex uobis inquit homo qui habet centum oues et, si errauerit una ex illis, nonne dimittit nonaginta nouem in deserto et ibit ad illam quae errauit? didiceras in superioribus ablegare neglegentiam, uitare adrogantiam, deuotionem sumere, saecularibus occupationibus non teneri, caduca non praeferre perpetuis; sed quia fragilitas humana firmum nequit in tanto saeculi lubrico tenere uestigium, etiam aduersus errorem remedia tibi bonus medicus demonstrauit, spem ueniae iudex misericors non negauit. itaque non otiose sanctus Lucas ex ordine tres parabolas posuit: ouis quae perierat et inuenta est, dragma quae perierat et inuenta est, filius. qui erat mortuus et reuixit, ut triplici remedio prouocati uulnera nostra curemus; spartum enim triplex non conrumpetur. qui sunt isti, pater pastor mulier? nonne ? Christus te suo corpore uehit, qui tua in se peccata suscepit, quaerit ecclesia, recipit pater. quasi pastor reuehit, quasi mater inquirit, quasi pater
Abbreviated transcription (Latin):
um ȩdidit claritatẽ. Ergosic̃
moyses typusppłi fuit: et
tspus legis: ita ȩtiam zacha¬
rias tacuit tacuit. Singula i¬
taq ut concurrant considan¬
dum ẽ. Uerbum inutero.lex
insilentio. Ioħs appellatur:
et zacharias loquitur. Uerbũ
editur. lex absoluitur. Sed
legis absolutio. uerbi ẽ expli¬
catio. Et idõ quidixerit ũbũ.
loꝗt᷑. etiã si ante ñsit locutꝰ.
Ab angło iubet᷑ zacharias ta

Expanded text:
um edidit claritatem. ergo sicut um edidit claritatem. ergo sicut Moyses typus populi fuit et typus legis, ita etiam Zaccharias tacuit. singula itaque ut concurrant considerandum est, uerbum in utero, lex in silentio, Iohannes appellatur et Zaccharias loquitur, uerbum editur, lex absoluitur, sed legis absolutio uerbi est explicatio, et ideo qui dixerit uerbum loquitur, etiamsi ante non sit locutus. ab angelo iubetur tacere Za
Abbreviated transcription (Latin):
re molens. nec exprimens uo-¬
luntatẽ:: Quid ẽ supprema
morte : uoce supp̃sa: mutuꝰ
sermo morientiũ : Nonne
tibi uidetur huic similis eẽ
ppłs iudeoꝵ.: ita irrationa¬
bilis. ut actũ suoꝵ nonpoᷤᷤ¬
sit prãre rationẽ. ꝗ in ulti-¬
mo spei uitalis obitu c̃stitu.¬
tꝰ: uocẽ quã habebat ami-¬
serat : quȩ titubantis actu.
corporis. signũ uerbi cupi¬
at explicariꝰ. non uerbum :
Mutus ergo ppłs sine rati¬
one. sine uerbo. Cur enã tibi
uideatur. magis mutus eẽ.
quisonũ. quam qui mysteri¬
um nescit: Est ꝓfecto uox
oꝑum. fideiq clamor. sicut
lectum ẽ. Sanguis frĩs tui ad
me clamat. Et ille clamat
qui incorde suo clamat per.
diem. Qui gͦ cordis clamorẽ
ꝑdidit: ꝑdidit linguę. Nã
qui distinctionẽ fidi ñtener.
quomodo potest uerbor te¬
nere : Et ante quidẽ moysẽ
dixerat quia loqui non pot̃¬
at. Sed postea quam dix̃ uer¬
bum accepit. et bonoꝵ oꝑ¬

Expanded text:
re moliens nec exprimens uore moliens nec exprimens uoluntatem, quidam suprema morte uoce suppressa mutus sermo morientum? nonne tibi uidetur huic similis esse populus Iudaeorum ita inrationabilis, ut actuum suorum non possit praestare rationem, qui in ultimo spei uitalis obitu constitutus uocem quam habebat amiserit, quae titubantis actu corporis signum uerbi cupiat explicare, non uerbum? mutus ergo populus sine ratione, sine uerbo. cur enim tibi magis uideatur mutus esse qui sonum quam qui mysterium nescit? est profecto uox operum fideique clamor, sicut lectum est: sanguis fratris tui ad me clamat. et ille clamat, qui in corde suo clamat per diem. qui ergo cordis clamorem perdidit perdidit linguae; nam qui distinctionem fidei non tenet quomodo potest tenere uerborum? et ante quidem Moyses dixerat quia loqui non poterat, sed posteaquam dixit, uerbum accepit et bonorum oper
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħe: et tacit᷑nitaᷤ sacerdo¬
tisẽ. Auferã inꝗd ualidã uir¬
tutẽ. ꝓpħ̾am et consiliariũ.
abstulit uerbũ: quod loqui
inꝓpħis solebat. Et uere hiꝰ
abstulit uirtutẽ. aquibus
dĩ uirtus recessit. Abstulit hi
consiliariũ: quos magni con¬
silii angłs declinauit. Abstu¬
lit uocẽ. ꝗa uoxũbi: nonuo¬
cis ẽ uerbũ. Nam nisi uerbum
illud oꝑetur innob̾ nullus ẽ
sonus uocis. Uox ioħ̾s ẽ. Uox
enĩ clamantisẽ indeserto. xp̃s
ẽ uerbũ. Hoc uerbũ oꝑatur.
et idõ ubi desiuit oꝑari. mu-¬
ta repente carens spũ. uelu.¬
ti quȩdã amme lingua con¬
ticint̾. Transiuit eñi adnos
cdĩ uerbũ: et innob̾ nontacei
Deniq iã non potest dicere ui
ds̃: quod potest dic̃e xp̃ianus.
Quia exꝑimentũ queritis eiꝰ
ipse erat annuens illis: Re¬
mansit gͦ mutus gacharias:
et erat annuẽs illis. Quid est
nutus: Nisi quidã sine uer-¬
bo corporalis actus. indica¬

Expanded text:
prophetae et taciturnitas sacerdoprophetae et taciturnitas sacerdotis est. auferam inquit ualidam uirtutem, prophetam et consiliarium. quibus abstulit uerbum, quod loqui in prophetis solebat. et uere his abstulit uirtutem, quibus dei uirtus recessit, abstulit his consiliarium, quos magni consilii angelus declinauit, abstulit uocem, quia uox uerbi, non uocis est uerbum; nam nisi uerbum illud operetur in nobis, nullus est sonus uocis. uox Iohannes est — uox enim clamantis in deserto — Christus est uerbum; hoc uerbum operatur et ideo, ubi desiuit operari, muta repente carens spiritu ueluti quaedam animae lingua conticuit. transiuit enim ad nos dei uerbum et in nobis non tacet. denique iam non potest Iudaeus dicere quod potest dicere Christianus quia experimentum quaeritis eius ipse erat annuens illis. remansit ergo mutus Zaccharias et erat annuens illis. quid est nutus nisi quidam sine uerbo corporalis actus indica
Abbreviated transcription (Latin):
sacharias ad ange¬
lũ. Unde hoc sciã:
Ego em̃ sum senex:
et uxor mea ꝓcessit
indieb suis. Et respodit ei
angłs dicens. Ego sũ gabriel
angłs qui assisto ante dr̃a:
et missus sũ hȩc nuntiare tibi.
Et eris tacens et nonpoteris
loꝗ usq indiem quo hec oĩa
fiant: ꝓpt̃ quod noncredidi¬
stiuerbis meis quȩ implebũ¬
tur intp̃r suo. Com dennat᷑¬
silentio silentio incredulitaᷤᷤ
ꝓbatur oraculo. Clama inꝗt.
Et dixit. Quid clamabo.̃
Om̃is caro fenũ. Uides iuben¬
tis imꝑiũ. obtẽꝑantis obse¬
sequentis oraculũ. Credidit em̃.
quiqđ clamet exposcit. Et ꝗ
credidit. ppħauit. At uero
sacharias quia non credidit.
non potuit loꝗ. sed erat an¬
nuens illis. et remansit mutꝰ.
Non unius misteriũ: nec u¬
nius silentiũ ẽ. Tacet sacerdõ
tacet ꝓpħa. Nisi fallor. in
uno uoxtotius plebis obmnu¬
tuit. quia muno totus ad
dm̃ ꝑ moysen ppłs loque¬
batur. Cessatio sacroꝵ: et si-¬
lentiũ ꝓpħaꝵ: Tacit᷑nitas

Expanded text:
acharias ad angelum: Unde hoc sciam? Ego enim sum senex, et uxor mea processit in diebus suis. Et respondit ei angelus dicens: Ego sum Gabriel angelus, qui assisto ante Deum, et missus sum haec annuntiare tibi. Et ecce eris tacens, et non poteris loqui usque in diem quo haec fiafiant, propter quod non credidisti uerbis meis, quae inplebuntur in tempore suo. condemnatur silentio incredulitas arum probatur oraculo. clama inquit. et dixi: quid clamabo? omnis caro faenum. uides iubentis imperium, obtemperantis obsesequentis oraculum. credidit enim qui quid clamet exposcit et, quia credidit, prophetauit. at uero Zaccharias, quia non credidit, non potuit loqui, sed erat annuens illis et remansit mutus. non unius mysterium nec unius silentium est. tacet sacerdos, tacet propheta. nisi fallor, in uno uox totius plebis obmutuit, quia in uno totus ad dominum per Moysen populus loquebatur. cessatio sacrorum et silentium prophetarum, taciturnitas
Abbreviated transcription (Latin):
didit xp̃o. Et idõ credamꝰ
ut loquamur. Credat nideus
ut loqui possit.Loquamur in
spũmisteria. intelligamus rati¬
onẽ sacrificiorũ. ueterũ eniga¬
ta propħarũ: Mutus ẽ: qui
ñ intelleg̃ legẽ. Mutꝰ ẽ: ꝗñ intel¬
leg̃ dunnarũ seriẽ scͥpt᷑arũ. Uox enĩ
nr̃a: fidei ẽ. Et idõ malo in
ȩccłia quinq uerba mente me¬
a loꝗ ut alios instruã: quam
decẽ milia uerboꝵ inlingua.
lingue eñi insigno sunt. nfide.¬
libꝯ sed infidelibꝯ. ꝓpħia aũt
non infidelibꝯ: sed fidelibꝯ. Post
hos aũt dies. concepit helisabit

Expanded text:
didit Christo. Et ideo credamus, ut loquamur. Credat Judaeus, ut loqui possit. Loquamur in spiritu mysteria, intelligamus rationem sacrificiorum veterum, aenigmata prophetarum. Mutus est qui non intelligit Legem, mutus est qui nlegit diuinarum seriem scripturarum; uox enim nostra fides est. et ideo malo in ecclesia quinque uerba mente mea loqui, ut alios instruam, quam decem milia uerborum in lingua; linguae enim in signo sunt non fidelibus, sed infidelibus, prophetia autem non infidelibus, sed fidelibus. Post hos autem dies concepit
Abbreviated transcription (Latin):
concubitu c̃iugali. Neq eñĩ
ea quȩ senilẽ non erubescerec
coitũ: erubesceret partũ. Et
tam̃ erubescit onus parentis.
quam diu nescit mysteriũ re¬
ligionis. Illa que occultabat
se quia c̃ ceꝑat filiũ: iactare
se cepit ꝗa generabat ꝓph̾amo.
Et que erubescebat ante be¬
nedicit: Et quȩ dubitabat
ante firmat᷑. Ecce eñi in ꝗt
ut uox salutationis tuȩ factaẽ
mauribus meis exultauit. in
gaudio infans inutero meo.
Itaq uoce magna clamauit.
ubi dñi sensit aduentũ. ꝗa
religiosũ credidit partũ. Nul¬
la enĩ causa erat pudoris. ubi
ꝓpħe ortus date ñ affectatȩ
fidẽ gñationis ascisceret:¬
Iodẽ Autem ⁊ p̃ꝵ

Expanded text:
concubitu coniugali; neque enim concubitu coniugali; neque enim ea quae senilem non erubesceret coitum erubesceret partum; et tamen erubescit onus parentis, quamdiu nescit mysterium religionis. illa quae occultabat se, quia conceperat filium, iactare se coepit, quia generabat prophetam, et quae erubescebat ante benedicit et quae dubitabat ante firmatur ecce enim inquit, ut uox salutationis tuae facta est in auribus meis, exsultauit in gaudio infans in utero meo. itaque magna uoce clamauit, ubi domini sensit aduentum, quia religiosum credidit partum; nulla enim causa erat pudoris, ubi prophetae ortus datae, non adfectatae fidem generationis adscisceretEodem autem
Abbreviated transcription (Latin):
et tusacri uteri secretũ in ce¬
stas libidine. Nel pecudẽ imi¬
tare. uel dm̃i uerere. Et quid
depecudibꝰ loquar. Terra
ipsa agenerandi oꝑe sepe re¬
quiescit. Et si inpatienti hõĩu
studio iacti frequenter semini¬
bꝯ occupetur. inpudentiam
multat agricole fecundita¬
tẽ sterilitatẽ commutat. Ita
quidã impsis helem̃tis ac pe¬
cudibꝰ. abusu noncessare ge¬
nerandi : naturȩ pudor est.
Merito gͦ etiã sc̃a elisabeth
erubescebat grãm: et sinon
recognosceret culpã. Nam et¬
siconcepit deuiro. neq emm
alit̃ de hoĩs ortu fas ẽ cređe.
tamen partus sui erubesceba
ȩtatẽ. et rursus se caruisse ga¬
udebat obꝓbrio. Pudor est
enĩ feminis.nuptiarũ p̃mia
non habere: quibꝯ hec ẽ sola
causa nubendi. Hoc gͥ obꝓ¬
briũ consolatur sua pudori¬
ẽẽ sublatũ: eo pudore ut dixi
ꝙ pudebat eã ꝓpt̃ ętatẽm.
Unde intelligi potest. quia
iã non conueniebãt interse

Expanded text:
et tu sacri uteri secretum inceet tu sacri uteri secretum incestas libidine? uel pecudem imitare uel deum uerere. et quid de pecudibus loquar? terra ipsa a generandi opere saepe requiescit et, si inpatienti hominum studio iactis frequenter seminibus occupetur, inpudentiam multat agricolae, fecunditatem sterilitate conmutat. ita quidam in ipsis elementis ac pecudibus ab usu non cessare generandi naturae pudor est. merito ergo sancta Elisabet erubescebat gratiam, etsi non recognosceret culpam. nam etsi concepit de uiro — neque enim aliter de hominis ortu fas est credere — tamen partus sui erubescebat aetatem. et rursus caruisse se gaudebat obprobrio; pudor est enim feminis nuptiarum praemia non habere, quibus haec sola est causa nubendi. hoc igitur obprobrium consolatur sui pudore sublatum, eo pudore, ut dixi, quod pudebat eam propter aetatem. unde intellegi potest quia iam non conueniebant inter se
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa nuntiarũ. Ad olescentẽ
ipsi plerũq filioꝵ uota pre¬
tendunt. et excusandũ arbi¬
trantur etatis calorẽ gñati¬
onis affectu. Quantomagis
semb agere turpe ẽ quod
olescentib pudor ẽ c̃fiteri :
Quin etiã ipsuuuenes. sobri¬
atimore diuino corda qui
temꝑant: suscepta plerũq
sobole. renuntiant oꝑibꝯ
iuuentutis. Et quid mirũ
de hominibꝰ. sipecudes qq̃
multo quodã oꝑe locuntur.
gnandi sibi studiũ. non deside¬
riũ eẽ coeundi: Siquidem
ubi semel grauẽ aluũ sibi sen¬
serint et genitali aluo semen
receptũ. iã nec c̃cubitu indul-¬¬
gent. nec lasciuiã amantis.
sed curã parertis assumunt.
At uero homines nec ẽcepti
nec dõ parcunt. Illos conta¬
minant : unc exasꝑant. Pri¬
usquã te inquid formarẽ inu¬
t̃o nouite: ec mnuulua matris
scĩficauite. Ad cohibendam
petulantiã tuã: manus quaᷤ
cdã auctoris tui. mnutero hõiẽ
formantis aduertis. Ille oꝑat᷑:

Expanded text:
opera nuptiarum. adulescentes opera nuptiarum. adulescentes ipsi plerumque filiorum uota praetendunt et excusandum arbitrantur aetatis calorem generationis adfectu. quanto magis senibus agere turpe est quod adulescentibus pudor est confiteri! quin etiam ipsi iuuenes, sobria timore diuino corda qui temperant, suscepta plerumque subole renuntiant operibus iuuentutis. et quid mirum de hominibus, si pecudes quoque muto quodam opere loquuntur generandi sibi studium, non desiderium esse coeundi? siquidem ubi semel grauem aluum sibi senserint et genitali aruo semen receptum, iam nec concubitu indulgent nec lasciuiam amantis, sed curam parentis adsumunt. at uero homines nec conceptis nec deo parcunt: illos contaminant, hunc exasperant. priusquam te inquit formarem in utero, noui te et in uulua matris sanctificaui te. ad cohibendam petulantiam tuam manus quasdam tui auctoris in utero hominem formantis aduertis. ille operatur,