comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cula fetoris nebula tangebat. quoꝵdã uͦ ab ea tꝗñ¬
Q ñ poterant: sunt pleriq qͥ multa iã bona opa
faciunt. s tam̃ adhuc carnalib uiciis in cogitatio¬
nis delectatione cangunt᷑. Et iustũ ualde ẽ ut
alic nebula fetoris adsideat. qͦs hic adhuc carniᷤ
fetor delectat. Und ⁊ eandẽ delectationẽ carnis ẽẽ
beatus iob in fetore ẽspiciens. de luxirrioso ac lu¬
brico sententiã ꝓtulit. dicens. Dulcedo illiꝰ uermiᷤ
Qͥaut̃ ꝑfecte cor ab om̃i delectatione carniᷤ excu¬
tiunt. ẽstat nimirũ qr eoꝵ habitacula fetoris ne¬
bulȩ ñ tangunt᷑ Et̃ notandũ qd̾ iscłẽ fetor ẽẽ ⁊ nẽ¬
bula uisa sit qr nimirũ carnalis delectatio m̃tẽ
quã inficit obscurat. ut ueri luminis claritatẽ
ñ uideat: unde delectat᷑ inferiꝰ. inde caliginẽ ad
ocest. Hã libro genesi attestante diU puniant᷑.¬
dicimꝰ. qr suꝑ sodomitas dñs ignẽ ⁊ sulphurẽ pluit.
ut eos ⁊ ignis incenderet. ⁊ fetor sulphuris necaret.

Expanded text:
 ab ea tangi non poterant: quia sunt plerique qui multa jam bona opera faciunt, sed tamen adhuc carnalibus vitiis in cogitationis delectatione tanguntur. Et justum valde est, ut illic nebula fetoris obsideat, quos hic adhuc carnis fetor delectat. Unde et eamdem delectationem carnis 437 esse beatus Job in fetore conspiciens, de luxurioso ac lubrico sententiam protulit, dicens: Dulcedo illius vermes . Qui autem perfecte cor ab omni delectatio e carnis excutiunt, constat nimirum quia eorum habitacula fetoris nebula non tanguntbula visa sit, quia nimirum carnalis delectatio mentem quam inficit obscurat, ut veri luminis claritatem non videat, sed unde delectatur inferius, inde caliginem ad otest; nam libro Geneseos attestante didicimus, quia super Sodomitas Dominus ignem et sulphur pluit , ut eos et ignis incenderet, et fetor sulphuris necaret.
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝓtegerent. Iã corpꝰ eiꝰ ab extrema fuerat par¬
te p̾mortuũ. in solo tantũmͦ pectore uitalis ad¬
ritate discedere. cũ repente cepit eidẽ fr̃ib assisten¬
tib clamare. atq cũ magnis uocib oraciones eoꝵ
iterrũꝑe dicens. Recedite. recedite: qr drachoni
ad deuorandũ datus sũ: qͥ ꝓpt̾ urãm p̾sentiã de

Expanded text:
do protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adritate discedere, cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus clamare, atque cum magnis vocibus orationes eorum interrumpere, dicens: « Recedite, ecce draconi ad devorandum
Abbreviated transcription (Latin):
ponte hunc quẽ p̾dixi steph̃m se recognouisse
testatꝰ ẽ. Qͥ dũ tͣnsire uoluisset. eiꝰ pes lapsus e ⁊
ex medio corpore iã extͣ poutẽ deiectus. a qͥb dã
teterriis uiris ex flumine surgentib ꝑ coras
deorsum a qͥb dã albatis .⁊ specibsissimis iuris cep¬
tus ꝑ brachia sursũ tͣhi. Cũq hoc luctam̃ eẽt¬
bat ad corpꝰ reuersus ẽ. ⁊ qͥd de eo pleniꝰ gestũ sit
minue cognouit. Q ui re de eiꝰdem stepħi uita
dat᷑ intelligi qr in eo mala carnis cũ elemosina¬
rũ oꝑatione certabant. Q eni ꝑ coxas deorsũ ꝑ
brachia tͣhebat᷑ sursũ patet nimirũ qr ⁊ elemo¬
sinas amauerat. ⁊ carnis uicia ꝑfecte ñ restrixe¬
rat. quȩ cũ deorsũ tͣhebant. S in illo occulti ar¬

Expanded text:
hunc quem praediximus Stephanum se recognovisse testatus est. Qui dum transire voluisset, ejus pes lapsus est, et ex medio corpore jam extra pontem dejectus, a quibusdam teterrimis viris ex flumine surgentibus, per coxas deorsum, atque a quibusdam albatis et speciosissimis viris coepit per brachia sursum trahi. Cumque hoc luctamen esset, utbat, ad corpus reversus est, et quid de eo plenius gestum sit, minime cognovit. Qua in re de ejusdem Stephani vita datur intelligi, quia in eo mala carnis cum eleemosynarum operatione certabant. Qui enim per coxas deorsum, per brachia trahebatur sursum, patet nimirum, quia et eleemosynas amaverat, et carnis vitiis perfecte non restiterat, quae eum deorsum trahebant. S
Abbreviated transcription (Latin):
mosinarũ largitate ꝓmeret᷑ ninurũ c̃̾stat qr au¬
ro ȩdificat mansionẽ suã. Qd̃ enĩ suꝑiꝰ memoriȩ
fugit ut dicerẽ isdẽ miles qͥ hȩc uiderat narra¬
bat qd eosdẽ lat̾culos aureos ad edificationẽ dom
senes ac uiuenes. puellȩ ⁊ pueri fabricabant. Qͣ ex
re colligit᷑ qr hii qͥb hic pietas facta ẽ. ipsi illic opa¬
ie etiã qͥdã iuxta nos dsdedit nomine religiosus
habitabat. qͥ calciam̃ta solebat oꝑari. De qͦ alt̾ ꝑ
reuelationẽ uidit. qd̾ eiꝰ domꝰ ȩdificabat᷑ s in ea
am deferre c̃sueuerat. ⁊ indigentib erogare. Q ex
re ꝑpende. qr ñ ĩmerito domꝰ ipsiꝰ fabrica crescebat.

Expanded text:
mosynarum largitate promerebitur, nimirum constat, quia auro aedificat mansionem suam. Quod enim superius memoriam fugit ut dicerem, idem miles, qui haec viderat, narrabat quod eosdem laterculos aureos ad aedificationem domus, senes ac juvenes, puellae et pueri ferebant. Qua ex re colligitur, quia hi quibus hic pietas facta est, ipsi illic operaHic etiam quidam juxta nos, Deusdedit nomine, religiosus, habitabat, qui calceamenta solebat operari, de quo alter per revelationem vidit quod ejus domus aedificabatur, sed in ea am deferre consueverat, atque indigentibus erogare. Qua ex re perpende, quia non immerito domus ipsius fabrica sabbato
Abbreviated transcription (Latin):
colligit᷑ ut qr utroꝵq par fuit meritũ. eis datũ
eut ui una mansiõe socialit̾ uiuerent. qͥb ex
corpore c̃tigit socialit᷑ exire.
ed neq hoc sileã qd̾ dũ adhuc laicus iuriere ara
in domo mea quȩ mͥ in hac urbe ex iure pates
obuenerat manerẽ. de qͥbdã uicinis meis nee ẽti¬
t agnouisse. Quedã nãq udua ureta me gebla

Expanded text:
utrorumque par fuerat meritum, eisque datum est, ut in una mansione socialiter viverent, quibus e corpore contigit socialiter exire. Sed neque hoc sileam, quod dum adhuc laicus viverem, atque in domo mea, quae mihi in hac urbe ex jure patris obvenerat, manerem, de quibusdam vicinis meis me contigit agnovisse. Quaedam namque juxta me
Abbreviated transcription (Latin):
test. nͥ qd p̃ ceteris locis in eiꝰ t̾re insulis eruc¬
tuante igne torm̃toꝵ olle patuert᷑ : Quȩ ut solent
narrare qͥ nouert̃. laxatis cottidie sinib excres
torm̃toꝵ loca ãpliꝰ uideant apparere. Qd̃ op̃e ds̃
ad correctionẽ uiuentiũ in hoc mundo uoluit
ostendi. ut intes infideliũ quȩ inferni torm̃ta ẽẽ
ñ credunt. torm̃toꝵ loca uideant. quȩ audita cre¬
dere recusant. Qd̃ uͦ siue electi siue reꝓbi qͦꝵ cõ¬
munis causa in oꝑe fuerit. ad loca etiã cõmunia
deducunt᷑. ueritatis nob̃ uerba satisfacerent etiã¬
si exẽpla deessent. Ipsa qͦq ꝓpt̾ electos in eugłio
dicit. In domo patris mei mansiones multȩ s̃ Si
eiuĩ dispar retͥbutio in illa beatitudine et̾na ñei¬

Expanded text:
test, nisi quod prae ceteris locis in ejus terrae 429 insulis eructante igne tormentorum ollae patuerunt? Quae, ut solent narrare qui noverunt, laxatis quotidie sinibus excrestormentorum loca amplius videantur aperiri. Quod ad correptionem viventium in hoc mundo voluit ostendi; ut mentes infidelium, quae inferni tormenta esse non credunt, tormentorum loca videant, quae audita credere recusant. Quod vero sive electi, sive reprobi, quorum communis causa in opere fuerit, ad loca etiam communia deducantur, Veritatis nobis verba satisfacerent, etiamsi exempla deessent. Ipsa quippe propter electos in Evangelio dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Si enim dispar retributio in illa aeterna be
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Mirati s̃ fr̃s. qr hoc qd moriens fr̃ clamaue¬
rat ignorabant. Q defuncto in monasterio facta
ẽ magna tristicia. Q rto aut̃ die. qͥddã fr̃ib necessa¬
riũ ftut ut ad monasteriũ aliud longe ppositu
monasterii inonachos cristes uehem̃t inuener̃t.
Qb cũ dicerent qͥd habetis. qd̾ uos intantũ me¬
rorẽ depͥmitis. Nespondert dicentes. Locihuade
subtractus ẽ. Cũq fr̃s qͥ uenerant studiose req̃¬
rerent qͣlit᷑ dictus fuisset. responder ⁊e suusi e
uocationis eiꝰ horã subtilit̾ indͥrentes. apso eiem

Expanded text:
vit. Mirati sunt fratres: quia hoc quod moriens frater clamavevit. Mirati sunt fratres: quia hoc quod moriens frater clamaverat, ignorabant. Quo defuncto, in monasterio facta est magna tristitia. Quarto autem die quiddam fratribus necessarium fuit, ut ad monasterium aliud longe positum vehementer invenerunt. Quibus cum dicerent: Quid habetis, quod vos in tanto moerore deprimitis? responderunt, dicentes: Loci hujussubtractus est. Cumque fratres qui venerant, studiose inquirerent qualiter dictus fuisset, responderunt: Ursus. Qui vocationis ejus horam subtiliter inquiren
Abbreviated transcription (Latin):
olet aut plerũq cͦtingere ut egressura aĩa
etiã eos recognoscat cũ qͥb ꝓ qͣlitate culparũ
uł etiã p̾mioꝵ in una ẽ mansione deputanda.
Nãaet uitȩ uenerabilis eleutheriꝰ senex. de qͦ¬
ua p̾cebenti libro multa narraui in monasterio
suo germanũ frẽm toħem nomine se habuisse
ꝑhibuit. q ante dies qͣtuordecim suũ frĩb exitr̃
p̾dirit. sũq decrescentes cottidie deputaret
dies ante triduũ quã uocaret᷑ ex corpore febre
correptus ẽ. Ad horã uͦ mortis ueniens. myste¬
riũ dñici corporis ⁊ sanguinis accepit. uocatiꝰq
fr̃ib corã se psallere p̾cepit. Qb tam̃ antipho¬
nã ipse ꝑ semetipsũ imposuit dicens. aꝑite mͥ
portas iusticiȩ. ⁊ ingressus in eas c̾ficebor dño.
hȩc porta dñi ius ti intͣbunt ꝑ eã. sũq corã eo
assistentes fr̃s psallerent eniessa subito ⁊ ꝓduor¬
ta uoce clamauit dictus. Uie ueni. Qd̾ mox
ut dixit ed urꝰtus e corpore mortalẽ uitã fini¬

Expanded text:
olet autem plerumque contingere ut egressura anima eos etiam recognoscat cum quibus pro aequalitate culparum, vel etiam praemiorum, in una est mansione deputanda. Nam vir vitae venerabilis Eleutherius senex, de quo praecedente libro multa narravi, in monasterio suo germanum fratrem nomine Joannem se habuisse perhibuit, qui ante dies quatuordecim suum fratribus exitum praedixit. Cumque decrescentes quotidie computaret dies, ante triduum quam vocaretur ex corpore, febre correptus est. Ad horam vero mortis veniens, mysterium Dominici corporis, et sanguinis accepit. Vocatisque fratribus, coram se psallere praecepit, quibus tamen antiphonam ipse per semetipsum imposuit, dicens: Aperite mihi portas justitiae, et ingressus in eas confitebor Domino: haec porta Domini, justi intrabunt per eam . Cumque coram eo assistentes fratres psallerent, emissa subito et producta voce clamavit dicens: Urse, veni. Quod mox ut dixit, eductus e corpore mortalem vitam fini
Abbreviated transcription (Latin):
tͥusire. in tenebroso fetentiq fluio laberet᷑. iusti
uͦ qͥb culpa ñ obsisteret securo ꝑ eũ gressu ac libo
ticȩ fanuleȩ maiorẽ qͥ ante qͣdrienniũ defunct¬
ẽ. deorsũ positũ in locis teterrimis magno ferri
pondere religatũ ac dep̾ssũ. se uidisse cfessus ẽ.
dũ reqͥreret cur ua eẽt se ea dixit audisse quȩ
nos qͥ eũ in hac eccł̃iastica domo uouimꝰ scientes
eiꝰ acta recolimꝰ. Dictũ nãq ẽ ei. Hȩx iccirco patit᷑ qr
si ei de aliqͦ facienda ultio iubebat᷑ ad inferendas
plagas plus ex crudelitatis desiderio qͣ obedientiȩ
seruiebat. Qd̃ sic fuisse nullus qͥ illũ nouit ignorat.
Ibi se etiã quendã ꝑegrinũ pb̃rm uidisse fatebat᷑
qͥ ad p̃dictũ pontẽ ueniens tanta ꝑ eũ auctoritate

Expanded text:
transire, in tenebroso fetentique flumine laberetur. Justi transire, in tenebroso fetentique flumine laberetur. Justi vero quibus culpa non obsisteret, securo per eum gressu ac libero ticae familiae majorem qui ante quadriennium est defunctus, deorsum positum, in locis teterrimis magno ferri pondere religatum ac depressum vidisse confessus est. Qui dum requireret cur ita esset, ea se dixit audisse, quae nos qui eum in hac ecclesiastica domo novimus, scientes ejus acta recolimus. Dictum namque est: Haec idcirco patitur, quia si quid ei pro facienda ultione jubebatur, ad inferendas plagas plus ex crudelitatis desiderio, quam ex obedientia serviebat. Quod sic fuisse, nullus qui illum novit, ignorat. Ibi se etiam quemdam peregrinum presbyterum vidisse fatebatur, qui ad praedictum pontem veniens, tanta per eum auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
hac eaclẽ nr̃a urbe ꝑcussus. ad extrema ꝑuenit.
Ceductus de corpore exanimis iacuit. s citiꝰ redii
sic̃ tc̃ res eadẽ etiã multis innotuit. qr pons erat
sub qͦ niger atq caligosus fetoris intolerabilis
nebula exalans fluuiꝰ decurrebat. Aransacto
ponte amena erant pͣta atq uirentia. odorife¬
ris herbarũ florib exornata. in qͥb albatoꝵ ho¬
minũ c̃uenticła ẽẽ uidebant᷑ tantꝰq in loco eo¬
dẽ odor suauitatis inerat. ut ipsa suauitatis
fraglantia illic deãbulantes habitantesq sacia¬
ne lucis plenȩ. Ibi quȩdã mirȩ potentię ȩdifica¬
bat᷑ domꝰ. quȩ aureis uidebat᷑ laterculis c̃strui.
s cuiꝰ eẽt ñ potuit agnosci. Erant uͦ suꝑ ripã p̃dic¬
ti fluminis ñnulla habitacula. s alia exurgen¬
tis fetoris nebula tangebant᷑ alia aut̃ exurgenꝰ
fetor a flumine minime tangebat. Hȩc uͦ erat in
p̃dicto ponte ꝓbatio. ut qͥsqͥs ꝑ eũ iniustoꝵ uellet

Expanded text:
hac Romana urbe percussus ad extrema pervenit. Qui eductus e corpore exanimis jacuit, sed citius redisicut tunc res eadem etiam multis innotuit, quia pons erat, sub quo niger atque caliginosus fetoris intolerabilis nebulam exhalans fluvius decurrebat. Transacto autem ponte amoena erant prata atque virentia odoriferis herbarum floribus exornata, in quibus albatorum hominum conventicula esse videbantur. Tantusque in loco eodem odor suavitatis inerat, ut ipsa suavitatis fragrantia illic deambulantes habitantesque satiane lucis plenae. Ibi quaedam mirae potentiae aedificabatur domus, quae aureis videbatur laterculis construi, sed cujus esset non potuit agnosci. Erant vero super ripam praedicti fluminis nonnulla habitacula. Sed alia exsurgentis fetoris nebula tangebantur, alia autem exsurgens fetor a flumine minime tangebat. Haec vero erat in praedicto ponte probatio, ut quisquis per eum injustorum vellet
Abbreviated transcription (Latin):
tentes. ad mediũ s̃ deducti. Es uuandaloꝵ rex uerb
ac munerib flectere ad ꝑfidiã ñ ualens torm̃tis¬
frangere se posse credidit. Nã cũ eis in ipsa defen¬
sione ueritatis silenciũ indiceret. nec tam̃ ipsi ẽtͦ
ꝑfidiã tacerent. ne tacendo forsitan c̾sensisse uide¬
rent᷑ raptꝰ in furore. eoꝵ linguas abscidi radicit
fecit. Res mira ⁊ multis nota seniorib qr ita ꝓdefen
ꝑ linguã c̃sueuerant. P etrus Mirandũ ualde ẽ ⁊¬
uehem̃t᷑ stupendũ Gregori. Scriptũ petre ẽ de

Expanded text:
tentes, ad medium sunt deducti. Quos Wandalorum rex verbis ac muneribus flectere ad perfidiam non valens, tormfrangere posse se credidit. Nam cum eis in ipsa defensione veritatis silentium indiceret, nec tamen ipsi contra perfidiam tacerent, ne tacendo forsitan consensisse viderentur, raptus in furorem, eorum linguas abscidi radicitus fecit. Res mira et multis nota senioribus, quia ita posr linguam consueverant. 349 PETR. Mirandum valde et vehementer stupendum. GRE
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽẽ pb̃rm quendã amantiũ nõie p̃cipue sĩplicitatĩ
narrauit iurũ. quẽ hoc habere uirtutis ꝑhibestutia
aptoꝵ more manũ suꝑ egros ponat. ⁊ saluti restituat
⁊ quãlibet uehemens egritudo sit ad tactũ illiꝰ absee¬
dat Quẽ hoc etiã habere miracłi adiunxit. q in qͦlibet
loco qͣmus ĩmanissimȩ asꝑitatis serpentẽ reperit.
mox ũt eũ signo crucis signauerit extinguit ita
ut in uirtute crucis ꝗͣ uir dĩ digito edidit. disrupti
uiscerib moriat᷑. Quẽ si qͣndo serpens in foramire fu¬
gerit signo erucis os foraminis benedicit statĩꝙ er fora¬
mine serpens iã mortuus tͣhit᷑. Quẽ tantę uirtutis
uirũ. ipse etiã uidere curaui. eũq ad me deductr̃ in

Expanded text:
ecipuae simplicitatis narravit virum; quem hoc habere virtutis perhibet, ut apostolorum more manum super aegros ponat, et saluti restituat, et quantumlibet vehemens aegritudo sit, ad tactum illius abscedat. Quem hoc etiam habere miraculi adjunxit, quia in quolibet loco quamvis immanissimae asperitatis serpentem repererit, mox ut eum signo crucis signaverit, exstinguit, ita ut virtute crucis quam vir Dei digito ediderit, diruptis visceribus moriatur. Quem si quando serpens in foramine fugerit, signo crucis os foraminis benedicit, statimque ex foramine serpens jam mortuus trahitur. Quem tantae virtutis virum ipse etiam videre curavi, eumque ad me deductum
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃uũ. quȩ maiestas ęt̾nȩ uisionis dĩ. ⁊ ampliꝰ plan¬
git qr bonis ꝑhennib deest. quã flebat pͥus cũ ma¬
la et̃na metuebat. Sicq fit ut ꝑfecta cõpunctio for¬
midinis. tͣdat animũ cõpunctioni dilectionis. Qd̃ be¬
ne in sacͣ ueraciq historia. figurata narratiõe descri¬
bit᷑. quȩ ait qd̃ axa filia caleph sedens suꝑ asinũ sus¬
pirauit. Dix ei pat̾ suus. Ed habes: Ad quẽ illa respon¬
dit. Na mͥ benetictionẽ. Terrã austͣlem ⁊ arentẽ dedisti
iunge ⁊ irriguã. Dedit ei pat̾ suus irriguã suꝑiꝰ. ⁊ir

Expanded text:
ernae visionis Dei, et amplius plangit, quia a bonis perennibus deest, quam flebat prius, cum mala aeterna metuebat. Sicque fit ut perfecta compunctio formidinis tradat animum compunctioni dilectionis. In sacra veracique historia figurata narratione describitur quod Axa filia Caleph sedens super asinum suspiravit . Cui dixit pater suus: Quid habes? atque illa respondit: Da mihi benedictionem, terram Australem et arentem dedisti mihi, junge et irriguam. Tunc dedit ei pater su
Abbreviated transcription (Latin):
linguã fecit᷑ Petrꝰ Placet qd dicis. G regoruis.
ii itaq eo tẽpore ꝓfũgi ad c̃stantinopolitanã urbẽ
uenert. Cõ qͦq tẽpore qͦ ꝓ explendis responsis ȩccłiȩ
ad pͥncipẽ ipse transmissus sũ. seniorẽ quendã ep̃m
repꝑi. qui se adhuc eoꝵ ora sine linguis loquen¬
tia uidisse testabat᷑. ita ut aꝑtis orib clamarent.
Qc̃ce uidete qr linguas ñ habemꝰ. ⁊ loqͥmͣ. Uidebat᷑
enĩ a respicientib ut ferebat. qr abscisis radicitꝰ
linguis qͣsi qd̾dã baratrũ patebat in guiture.
⁊ tam̃ ore uacuo. plena ad integrũ uerba forma¬
bant᷑. Quoꝵ unꝰ illic in luxuria lapsus. mox pͥuatꝰ
ẽ dono miracłi. recto uidelicet om̃ipotentis dĩ iu¬
dicio. ut qͥ carnis c̃tinentiã seruare neglexerat.

Expanded text:
. GREGOR. Hi itaque, eo tempore profugi, ad Constantantinopolitanam urbem venerunt. Eo quoque tempore quo pro explendis responsis Ecclesiae ad principem ipse transmissus sum, seniorem quemdam episcopum reperi qui se adhuc eorum ora sine linguis loquentia vidisse testabatur, ita ut apertis oribus clamarent: Ecce videte, quia linguas non habemus et loquimur. Videbatur enim a respicientibus, ut ferebat, quia abscissis radicitus linguis, quasi quoddam barathrum patebat in gutture, et tamen ore vacuo plena ad integrum verba formabantur. Quorum illic unus in luxuriam lapsus, mox privatus est dono miraculi; recto videlicet omnipotentis Dei judicio, ut qui carnis continentiam servar
Abbreviated transcription (Latin):
neret. Qd̃ factũ ẽ. Nam mox ut oratoriũ ingressi sumꝰ.
a me humilit̃ postulatꝰ. sese cũ lacͥmis in orationẽ
dedit: ⁊ post paululũ cõpleta oratione exiit. ⁊ ad uo¬
cẽ benedictionis illiꝰ uirtutẽ tantã m̃s stomacͥlis
accepit. ut mͥ funditus a memoria tolleret᷑ cib
meminerã recognoscebam. Cũq in dispositione
monasteris occupata mens ẽẽt obliuiscebar fun¬
ditꝰ egricudinis meȩ. di uͦ ut p̃dixi rediret. egri¬
tudo ad memoriã. cũ tã fortẽ me ẽẽ sentirẽ mi¬
rabar si ñ comedissẽ. Q ad uesꝑũ ueniens. tante
fortitudinis me inueni. ut si uoluissẽ ieiuniũ usq
ad diẽ alcerũ tͣnsferre potussẽ. Sicq factũ ẽ. ut

Expanded text:
essi sumus, a me humiliter postulatus, sese cum lacrymis in orationem dedit, et post paululum completa oratione exiit. Sed ad vocem benedictionis illius, virtutem tantam meus stomachus accepit, ut mihi funditus a memoria tolleretur cibus memineram recognoscebam. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebar funditus aegritudinis meae. Si vero, ut praedixi, rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem me esse sentirem, mirabar si non comedissem. Qui ad vesperam veniens, tantae me fortitudinis inveni, ut si voluissem, jejunium usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
inuadente uexatus ẽ. Quiso senex. ꝓtinꝰ in lam̃tỹ¬
se dedit. Quẽ dũ lugentẽ diu. fr̃s c̃solari uoluissent
hodie panis ingredit᷑ nͥ puer iste a demonio fue¬
rit ereptus. Tunc se in orationẽ cũ cunctis fr̃ib stra¬
uit. ⁊ eousq oratũ ẽ. qͦusq puer a uexatione sana¬
ret᷑ Q ⁊ tã ꝑfecte sanatus ẽ: ut ad hunc malignꝰ sp̃c
accedendi ausum ulteriꝰ ñ haberet. Petrus.
redo qd̾ ei elatio parua subrepserat. eiꝰ discipłos¬
ta ẽ. Nã pondus miracłi solus portare ñ potu̾it. di
tutis ẽẽt in memetipso exꝑtꝰ sũ. Nam cũ qͦdã tẽpore
in monasterio positꝰ incisionẽ uitaliũ paterer. cre¬
brisq angustiis ꝑ horarũ mom̃ta ad exitũ ꝓpinqͣ¬
rẽ. quã medici molestiã greco eloqͥo sinchopin uo¬

Expanded text:
iso senex, se protinus in lamentum dedit. Quem dum lugentem diu fratres consolari voluissent, hodie panis ingreditur, nisi puer iste a daemonio fuerit ereptus. Tunc se in orationem cum cunctis fratribus stravit, et eo usque oratum est, quousque puer a vexatione sanaretur, Qui tam perfecte sanatus est, ut ad hunc malignus spiritus accedendi ausum ulterius non haberet. PETR. Credo quod ei elatio parva subrepserat, et ideoIta est; nam quia pondus miraculi solus portare non potuit, divtutis esset, in memetipso expertus sum. Nam cum quodam tempore in monasterio positus incisionem vitalium paterer, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquarem quam medici molestiam Graeco eloquio syncopin
Abbreviated transcription (Latin):
iste ac nocte maneat. Quẽ ipse benigne suscepit.
secũq eũ nocte eadẽ iacere ꝑmisit. facto aut̃ ma¬
ne. ceꝑunt scimoniales feminȩ eundẽ patrẽ uigi¬
lant̃ inqͥrere si qͥd puer quẽ dederant nocte eadẽ
fecisset. Q miratꝰ cur ita reqͥrerent. respondit. Nil.
Qc̃ illȩ eiꝰdẽ pueri innotuert̃ causã. ⁊ qd̃ malignꝰ
sp̃c nulla ab eo nocte recederet indicauert. sũmo¬
pere postulantes ut hunc secũ ad monasteriũ tol¬
leret. qr iã uexationẽ illiꝰ ipsȩ uidere ñ possent.
Consensit senex. puerũ ad monasteriũ duxit. Qcũ
multo tẽpore in monasterio fuisset. atq ad hunc
antiquus hostis accedere minime p̃sũpsisset. eiꝰdẽ
senis animꝰ de salute pueri ĩmoderatiꝰ ꝑ letitiã tactꝰ
sororib iocabat᷑ at uͦ uͥ ad seruos dĩ uentũ ẽ. ad hunc
puerũ accedere ñ p̃sũpsit Post quã uocẽ. hora eadẽ

Expanded text:
iste maneat. Quem ipse benigne suscepit, secumque eum nocte eadem jacere permisit. Facto autem mane coeperunt sanctimoniales feminae eumdem Patrem vigilanter inquirere, si quid ei puer quem dederant nocte eadem fecisset. Qui miratus cur ita requirerent, respondit: Nihil. Tunc illae ejusdem pueri innotuerunt causam, et quod malignus spiritus nulla ab eo nocte recederet indicaverunt, summopere postulantes ut hunc secum ad monasterium tolleret, quia jam vexationem 352 illius videre ipsae non possent. Consensit senex, puerum ad monasterium duxit. Qui cum multo tempore in monasterio fuisset, atque ad hunc antiquus hostis accedere minime praesumpsisset, ejusdem senis animus de salute pueri immoderatius per laetitiam tasororibus jocabatur; at vero ubi ad servos Dei ventum est, ad hunc puerum accedere non praesumpsit. Post quam vo
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in spolitane urb̃ pomeriis sitũ ẽ diu mecũ
ẽ in hac urbe in meo monasterio c̃uersatꝰ ibiq
defiuctꝰ ẽ. quẽ sui discipłi ferebant orando mortur
suscitasse. Uir aut̃ tantȩ simplicitatis erat ⁊ cõpunc¬
tionis. ut dubiũ ñ eẽt qd illȩ lacͥmȩ ex tã humili
sĩpliciq m̃te editȩ. apud om̃ipotentẽ dm̃ multa
obtinere potuissent. huiꝰ gͦ aliqͦt miracłm narro
qd̾ inqͥsitꝰ mͥ simplicit᷑ ⁊ ipse fatebat᷑. Qdã nãq die
dũ it̃ carperet. facto uesꝑe cũ ad secedendũ locus
deeẽt. in monasteriũ uirginũ deuenit. in qͦ qͥdã

Expanded text:
od in Spoletanae urbis pomeriis situm est, diu mecum est in hac urbe in meo monasterio conversatus, ibique defunctus est. Quem sui discipuli referebant orando mortuum suscitasse. Vir autem tantae simplicitatis erat et compunctionis, ut dubium non esset quod illae lacrymae ex tam humili simplicique mente editae apud omnipotentem Deum multa obtinere potuissent. Hujus ergo aliquod miraculum narro, quod inquisitus mihi simpliciter et ipse fatebatur. Quadam namque die dum iter carperet, facto vespere cum ad secedendum locus deesset, in monasterium virginum devenit, in quo quidam
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet ex ipso lumine aꝑte claresceret.
t si in magnis sumꝰ tͥbulationib poͦsiti. qr tam̃ a
c̃dicore nr̃o ñ sumꝰ oĩno despecti. testant᷑ ea que au¬
dio eiꝰ stupenda miracła Gregoriꝰ Quãuis sola
quȩ in italia gesta s narrare decreuerã. tam̃ ꝓ osten
.iꝰ. Pctiꝰ P erge qͦ libet: nã letꝰ ducor. letꝰ reducor.
Sic̃ multoꝵ qͥ ab hispanioꝵ partib Gregorius
ueniunt relatiõe cognouimꝰ. nuꝑ hermigildus rex
leiuigildi regis uiusigothoꝵ filiꝰ ab arriana here¬
si ad catholicam fide̾ uiro reuerentissimo leandro
spolitano ep̃o dudũ mͥ in amicicias familiariter
ad eandem heresim ueniret ⁊ p̾miis suadere ⁊ mi¬
nis t̾rere conatꝰ ẽ. Cũq ille sconstantissime respon¬
deret nũꝗͣ se uerã fide̾ posse relinquere ꝗͣ semel
om̃ib spoliauit. Cũq nec sic uirtutẽ illiꝰ emollire¬

Expanded text:
videlicet ex ipso lumine aperte claresceretvidelicet ex ipso lumine aperte claresceretEtsi in magnis sumus tribulationibus positi, quia tamen a conditore nostro non sumus omnino despecti, testantur ea quae audio ejus stupenda miracula. Gregor. Quamvis sola quae in Italia gesta sunt narrare decreveram, visne tamen umus? PETR. Perge quo libet; nam laetus ducor, laetus reducor.Sicut multorum qui ab Hispaniarum partibus veniunt relatione cognovimus, nuper Herminigildus rex Leuvigildi regis Visigothorum filius, ab Ariana haeresi ad fidem catholicam, viro reverentissimo Leandro Hispalitano episcopo, dudum mihi in amicitiis familiariter ad eandem heresem rediret, et praemiis suadere et minis terrere conatus est. Cumque ille constantissime responderet, numquam se veram fidem posse relinquere, quam semel om
Abbreviated transcription (Latin):
renitate aeris suꝑ altare eiꝰdẽ eccłiȩ nubes cęlitꝰ
descendit. suoq illud uelamine oꝑuit. omnẽq
eccłiam tanto terrore ac suauitate odoris reple¬
uit. ut patentib ianuis nullus illic p̾sumeret in¬
tͣre. ⁊ sacerdotes atq custodes uł hii qͥ ad celebran¬
da missarũ sollẽpnia uenerant. rẽ uidebant. ingre¬
di minime poterant. ⁊ suauitatẽ mirifici odoris
tͣhebant. Sie uͦ alio cũ in ea lãpades sine lumine
dependerent: emisso diuinitꝰ lumine s accensȩ.¬
atq post paucos iterũ dies cũ expletis missarũ
sollẽpniis extinctis lãpadib custos ex eadẽ eccłia
egressus fuisset post paululũ intͣuit. ⁊ sãpades qͣs
extixerat. lucentes repꝑit. qͣs neglegent᷑ extuxisse
se credidit. atq eas iã sollicitꝰ extinxit qͥ exiens ec¬
cłiam clausit. s post spaciũ horarũ triũ regres¬
sus.
lucentes lãpades qͣs extinxerat inuenit.
Ut

Expanded text:
renitate aeris super altare ejusdem Ecclesiae nubes coelitus renitate aeris super altare ejusdem Ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque Ecclesiam tanto terrore ac suavitate odoris replevit, ut patentibus januis nullus illic praesumeret intrare. Sacerdos quoque et custodes, vel hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, rem videbant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici odoris trabebant. Die vero alio, cum in ea lampades sine lumine dependerent, emisso divinitus lumine sunt accensae. Post paucos iterum dies, cum, expletis missarum solemniis, exstinctis lampadibus custos ex eadem ecclesia egressus fuisset, post paululum intravit, et lampades quas exstinxerat lucentes reperit. Quas negligenter exstinxisse se credidit, atque eas jam sollicitius exstinxit, qui exiens ecclesiam clausit. Sed post horarum trium spatium regressus, lucentes lampades quas exstinxerat invenit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
canentes. eandẽ eccłiã ingressi sumꝰ. Cũq in ea mis¬
popłi se cõpͥmerent. multitudo quedã ex his qͥ extͣ
sacrariũ stabant. porcũ subito int̾ suos pedes huc
illucq discurrere senser̃t. Quẽ dũ unꝰqͥsq sentire
⁊ iuixta se stantib indicaret. isdẽ porcꝰ eccłiȩ ianuas
petiit. ⁊ om̃s ꝑ quos tͣnsiit in admiratiõe cõmouit.
S uideri ñ potuit. qͣmuis sentiri potuiss et. Qd̃ ic¬
circo diuina pietas ostendit. ut cunctis
pates
factus ẽ: ac si in chec aliqͥ errando discurrerent. Se¬
quente aut̃ nocte gͣuior sonitꝰ excreuit cũ subito
tanto terrore insonuit. ac si om̃is illa eccłia a funda¬
m̃tis fuss euersa. ⁊ ꝓtinꝰ recessit. ac nulla illic ulteriꝰ¬
inqͥetudo antiqͥ hostis apparuit: s ꝑ terroris so¬
nitũ quẽ fecit. uinotuit a loco quẽ du tenuerat
ꝗͣ coactus exibat. Post paucos uͦ dies in magna se¬

Expanded text:
canentes, eandem ecclesiam ingressi sumus 31. Sicanentes, eandem ecclesiam ingressi sumus 31. Sipopuli se turba comprimeret, quidam ex his qui extra sacrarium stabant porcum subito intra suos pedes huc illucque discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus ecclesiae januas petiit, et omnes per quos transiit in admirationem commovit; sed videri a nullo potuit, quamvis sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas ostendit, ut cunctis patescfactus est, ac si in eis aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit, cum subito tanto terrore insonuit, ac si omnis illa ecclesia a fundamentis fuisset eversa; et protinus recessit, et nulla illic ulteriuinquietudo antiqui hostis apparuit; sed per terroris sonitum quem fecit, innotuit a loco quem diu tenuerat quam coactus exibat. Post paucos vero dies, in magna se
Abbreviated transcription (Latin):
nis iã manib ad suũ habitacłm reductꝰ. Qd̾ dũ lon¬
gobardi in eadẽ regiõe positi om̃s agnoscerent
neqͥꝗͣ. ulteriꝰ p̃sũpsert catholica temerare. Miro
⁊ enĩ mͦ res gesta ẽ ut qr eiꝰdẽ arriani causa lãpa¬
des in eccłia beati pauli fuerant extinctȩ. uno eo¬
dẽq tẽpore ⁊ ipse lum̃ ꝑderet ⁊ in eccłiap lunt
rediret᷑.
Sed neq hoc sileã qd̾ eiꝰdem
arrianȩ hereseos dãpnationẽ ui hac qͦq urbe an¬
te bienniũ pietas diuina monstrauit. Ex his qͥp¬
pe quȩ narro aliud popłs agnouit. alia aut̃ sa¬
cerdoces: ⁊ custodes eccłiȩ se audisse se uidisse testa¬
ut᷑. Arrianoꝵ eccłia in regione urbis huiꝰ quȩ
subura dr cũ clausa usq ante bienniũ reman¬
sisset. placuit ut in fide catholica introductis illic
debuissent. Qd̃ factũ ẽ. Nã cũ magna popłi mul¬
titudine uenientes. atq om̃ipotenti dño laudes

Expanded text:
nis iam manibus ad suum habitaculum reductus. Quod dum Lannis iam manibus ad suum habitaculum reductus. Quod dum Langobardi in eadem regione positi omnes agnoscerent, nequaquam ulterius praesumpserunt catholica loca temerare. Miro etenim modo res gesta est, ut, quia eiusdem Arriani causa lampades in ecclesia beati Pauli fuerant extinctae, uno eodemque tempore et ipse lumen perderet, et in ecclesia lumen rediret. 30. Sed neque hoc sileam, quod ad s eiusdem Arrianae hereseos damnationem in hac quoque urbe ante biennium pietas superna monstravit. Ex his quippe quae narro aliut populus agnovit, alia autem sacerdos et custodes ecclesiae se audisse, se vidisse testantur. Arrianorum ecclesia in regione urbis huius que Subora dicitur cum clausa usque ante biennium remansisset, placuit, ut in fide catholica, introductis illic debuisset. Quod factum est. Nam cum magna populi multitudine venientes atque omnipotenti Domino laudes
Abbreviated transcription (Latin):
minime ꝑmittat. Gregoriꝰ Hoc petre facere ple¬
rũq conati s. s eoꝵ seuiciȩ miracła suꝑna resti¬
ũ ad spolitanã urbẽ longobardoꝵ ep̃c scilicet ar¬
rianꝰ uenisset. ⁊ locũ illic uͥ sollẽpnia sua ageret
ñ haberet. cepit ab eiꝰ ciuitatis ep̃o ęccłĩam pete¬
re. quã suo errori dedicaret. Qd̃ dũ ualde ep̃c n
garet. isdẽ qui uenerat arrianꝰ beati pauli apłi
illic cõminꝰ eccłiã sitã. se die altero uiolent᷑ intͥ
cucurrit. eccłiã clausit seris muniuit facto aut̃
uesꝑe lampades om̃s extinxit. seq mninteriorib
abscondit. In ipso aut̃ subsequentiᷤ lucis crepusdo
arrianꝰ ep̃c collecta multitudine aduenit clausas
eccłiȩ fores effringere paratꝰ. S repente cunctȩ
simul regie diuinitꝰ c̃cussȩ abiectis longiꝰ seris.
aꝑtȩ s̃. atq cũ magno sonitu om̃ia ȩccłię claustra
rus aduenerat subita cecitate ꝑcussus ẽ atq alie¬

Expanded text:
 341 GREGORIUS. Hoc, Petre, facere plerumque conati sunt, sed eorum saevitiae miracula superna restiCum ad Spolitinam urbem Langobardorum episcopus, scilicet Arrianus, venisset et loco illic ubi sollempnia sua ageret non haberet, coepit ab eius civitatis episcopo ecclesiam petere, quam suo errori dedicaret. Quod dum valde episcopus negaret, isdem qui venerat Arrianus, beati Pauli apostoli illic ecclesiam cominus sitam se die altero violenter intrcucurrit, ecclesiam clausit, seris munivit. Facto autem vespere, lampades omnes extinxit seque in interioribus abscondit. In ipso autem subsequentis lucis crepusculo Arrianus episcopus collecta multitudine advenit, clausas ecclesiae ianuas effringere paratus. Sed repente cunctae simul regiae divinitus concussae, abiectis longius seris, apertae sunt, atque cum magno sonitu omnia ecclesiae claustra rus advenerat, subita caecitate percussus est atque alie
Abbreviated transcription (Latin):
Post cuiꝰ mortẽ riccharedus rex ñ patrẽ ꝑfidũ. s
frẽm martyrẽ sequens. ab arriauę hereseos pͣuitate
c̃uersus ẽ totãq uuisigothoꝵ gentẽ ita ad uerã
ꝑduxit fidẽ. ut nullũ suo regno militare ꝑmitte¬
ret. qͥ regno dĩ hostis existere ꝑ hereticã ꝑfidiã ñ ti¬
om̃ipocentis dĩ gremiũ tã multos reducat. Q in re
c̃siderandũ nob̃ ẽ. qr totũ hoc agi ne qͣꝗͣ. posset. si her¬
migildus rex ꝓ ueritate mortuus ñ fuisset. Nã sic̃
scriptũ ẽ. nͥ gͣnũ frum̃ti cadens in t̾ra mortuũ fuerit.
ipsũ solũ manet. si aut̃ mortuũ fuerit. mulcũ fructẽ

Expanded text:
Post cuius mortem Reccharedus rex non patrem perfidum, sed Post cuius mortem Reccharedus rex non patrem perfidum, sed fratrem martyrem sequens, ab Arrianae hereseos pravitate conversus est, totamque Wisigotharum gentem ita ad veram perduxit fidem, ut nullum suo regno militare permitteret, qui regno Dei hostis existere per hereticam perfidiam non tiomnipotentis Dei gremium tam considerandum nobis est, quia totum hoc agi nequaquam posset, si Herminigildus rex pro veritate mortuus non fuisset. Nam sicut scriptum est: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ illic iacebat occiderent. Qd factũ ẽ. Nã mox ut
stulert̃ hocq in eo ualuert̃ ꝑumnere qd̃ ipse qͦq
qͥ ꝑẽptus ẽ in se c̃stituerat despexisse. S ꝓ ostenden
cepit in nocturuo silentio psalmodiȩ cantꝰ ad corpͥ
eiꝰdẽ regis ⁊ martyris audiri. atq ideo ueracit᷑ regis
qr martyris. Qdã etiã ferunt qd illic noctur no
tẽpore accensȩ lãpades apparebant. Unde factũ ẽ.
qͣtinꝰ corpꝰ illiꝰ ut uidelicet martyris. uire a cunc¬
tam̃ usq ad obtinendã salutẽ. Nã qr uera ẽẽt catho¬
lica fides agnouit s gentis suȩ timore ꝑterritꝰ ad
hanc ꝑuenire ñ meruit. Qoborta egritudine ad
flixerat riccharedũ filiũ regẽ quẽ in sua heresi
relinquebat cõmendare curauit. ut in ipso qͦq ta¬
lia faceret. qͣlia in frẽm illiꝰ suis exhortationib fe¬
cisset. Q uidelicet cõmendatiõe expleta defunctus ẽ.

Expanded text:
Dei illic ubi iacebat occiderent. Quod factum est. Nam mox ut Dei illic ubi iacebat occiderent. Quod factum est. Nam mox ut stulerunt; hocque in eo valuerunt perimere, quod ipse quoque qui peremptus est, in se constituerat despexisse. Sed pro ostendcoepit in nocturno silentio psalmodiae cantus ad corpus ejusdem regis et martyris audiri; atque ideo veraciter regis, quia et martyris. Quidam etiam ferunt quod illic nocturno tempore accensae lampades apparebant; unde et factum est quatenus corpus illius, ut videlicet martyris, jure a cunctamen usque ad obtinendam salutem. Nam quia vera esset catholica fides agnovit, sed gentis suae timore perterritus, ad hanc pervenire non meruit. Qui oborta aegritudine ad flixerat, Recharedum regem filium, quem in sua haeresi relinquebat, commendare curavit, ut in ipso quoque talia faceret, qualia in fratre illius suis exortationibus fecisset. Qua videlicet commendatione expleta, defunctus est.
Abbreviated transcription (Latin):
nusq illiꝰ ferro ligauit. Cepit itaq isclẽ hermigil¬
dus rex uiuenis t̾renũ regnũ despiciens . ⁊ forti de¬
siderio cęleste querens. in ciliciis iacere uincłatꝰ.¬
i om̃ipotenti dõ ad c̃fortandũ p̾ces effundere. tan¬
toq sublimiꝰ głam tͣnseuntis mundi despicere.
qͣnto ⁊ religatꝰ agnouerat nichil fuisse qđ̵ potuisset
auferri. Suꝑueniente aut̃ paschalis festiuitatis die.
in tẽpeste noctis silentio ad eũ ꝑfidus pat̾ arria¬
nũ ep̃m misit. ut ex eiꝰ manu sacrilege c̃secͣtionis
cõmunionẽ ꝑciꝑet. atq ꝑ hoc ad patͥs grãm redire
mereret᷑. S uir do deditus arriano ep̃o ueniente.
expbrauit ut debuit. eiꝰq a se ꝑfidiã dignis inere¬
pationib reppulit. qr ⁊ si exteriꝰ iacebat. ligatꝰ apud
se tam̃ in magno mentis culmine stabat securꝰ. Ad
se itaq reuerso ep̃o. arianꝰ pat̾ infremuit. statĩq
suos apparicores misit. qͥ c̾stantissimũ c̃̾fessorẽ dĩ

Expanded text:
usque illius ferro religavit. Coepit itaque isdem Hermenigeldus rex iuvenis, terrenum regnum dispiciens et forti desiderio caeleste quaerens, in cyliciis iacere vinculatus, omnipotenti Deo ad confortandum se preces effundere, tantoque sublimius gloriam transeuntis mundi dispicere, quanto et religatus agnoverat, nihil fuisse quod potuit auferri. Superveniente autem paschalis festivitatis die, intempestae noctis silentio ad eum perfidus pater Arrianum episcopum misit, ut ex eius manu sacrilegae consecrationis communionem perciperet atque per hoc ad patris gratiam redire mereretur. Sed vir Deo deditus Arriano episcopo venienti exprobravit ut debuit eiusque a se perfidiam dignis increpationibus reppulit, quia, etsi exterius iacebat ligatus, apud se tamen in magno mentis culmine stabat securus. Ad se itaque reverso episcopo, Arrianus pater infremuit statimque suos apparitores misit, qui constantissimum confessoreni
Abbreviated transcription (Latin):
nauis int̾ undas ꝗͣ unde iã int᷑ naiũ ẽẽ uiderent᷑. Tẽ
in eadẽ naui residentes. ñ iã ex mortis uicinia. s ex eiꝰ
ipsa p̾entia ac uisione t᷑bati. om̃s sibimet pacẽ deder̃t.
corpꝰ .⁊ sanguinẽ redẽptoris acceꝑunt. dõ se singuli cõ¬
mendantes ut eoꝵ aĩas benigne susciꝑet qͦꝵ corpora
plena. it̃ ꝓpͥũ ꝑagens enatauit. Nono aut̃ die in cho¬
tronensis castri portũ deducta ẽ. ex qͣ exiert om̃s inco¬
lumes. qͥ cũ p̃dicto uenerabili uiro maximiano naui¬
gabant. Cũ post eos ipse qͦq fuisset egressus. mex in
eiꝰdem portꝰ ꝓfundũ nauis demersa ẽ. ac si illis egre¬
dientib ꝓ pondere subleuatiõẽ caruisset. Etͣ quȩ plena
hominib in pelago aqͣs portauerat. atq natauerat.
maximiano cũ siuis fr̃ib recedente. aqͣs sine hominib
in portu ñ ualuit portare. ut hinc op̃c d̾s ostenderet

Expanded text:
navis intra undas quam undae jam intra navem enavis intra undas quam undae jam intra navem ein eadem navi residentes non jam ex morte vicina, sed ex ipsa ejus praesentia ac visione turbati omnes, sibimet pacem dederunt, corpus et sanguinem Redemptoris acceperunt, Deo se singuli commendantes, ut eorum animas benigne susciperet, quorum corpora plena, iter proprium peragens enatavit; nono autem die in Cotronensis castri portum deducta est. Ex qua exierunt omnes incolumes, qui cum praedicto venerabili viro Maximiano navigabant. Cumque post eos ipse quoque fuisset egressus, mox in ejusdem portus profundum navis demersa est, ac si illis egredientibus pro pondere sublevatione caruisset; et quae plena hominibus in pelago aquas portaverat, atque nataverat, Maximiano cum suis fratribus recedente, aquas sine hominibus in portu non valuit portare; ut hinc omnipotens Deus ostenderet
Abbreviated transcription (Latin):
eq hoc silendũ puto qd̾ om̃ipotens ds suꝑ maximia¬
nũ famulũ suũ. nc̃ siracusanũ ep̃m. tc̃ aut̃ mei mo¬
nasterii patrẽ. dignatus ẽ monstͣre miraculũ. Nã dũ
iussiõe pontificis mei in c̾stantinopolitanȩ urb̃ pala¬
tio responsis ȩccłiasticis deseruirẽ. illic ad me isdem
uerabilis maximiauꝰ caritate exigente cũ fr̃ib uenit
Qui cũ ad monasteriũ meũ romã rediret. in mari
adriatico. nimia tẽpestate dep̾hensus. mnestimabili ordiune
atq inusitato miracło erga se cunctosq qͥ cũ eo erant.
om̃ipocentis dĩ ⁊ irã cognouit .⁊ grãm. Nã cũ in eoꝵ
mortẽ uentoꝵ nimietatib eleuati fluctꝰ seuirent. ex
naui clauo ꝑdito arbor abscisa ẽ. i in undis ꝓiecta. totr̃q
uas nauis qͦssatũ. nimiis fluctib ab om̃i fuerat sua
cõpage dissolutũ. Rimis itaq patentib. intͣuit mare.
atq usq ad suꝑiores tabulas ĩpleuit nauĩ. ita ut ñ tã

Expanded text:
 hoc silendum puto, quod omnipotens Deus super Maximianum famulum suum, nunc Syracusanum episcopum, tunc autem mei monasterii Patrem, dignatus est monstrare miraculum. Nam dum jussione pontificis mei in Constantinopolitanae urbis palatio responsis ecclesiasticis deservirem, illuc ad me idem venerabilis Maximianus charitate exigente cum fratribus venit. Qui cum ad monasterium meum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato miraculo erga se cunctosque qui cum eo aderant, omnipotentis Dei et iram cognovit, et gratiam. Nam cum in eorum morte ventorum nimietatibus elevati fluctus saevirent, ex navi clavi perditi, arbor abscissa est, vela in undis projecta, totumque vas navis quassatum nimiis fluctibus, ab omni fuerat sua compage dissolutum. Rimis itaque patentibus intravit mare, atque usque ad superiores tabulas implevit navem, ita ut non tam
Abbreviated transcription (Latin):
odem qͦq tempore dũ fere qͣdringentos captiuos
alios longobardi detinuissent. more suo ĩmolauer̃t
⁊ carmine nefando dedicantes. Cũq illud ipsi pͥus
sũmissis ceruicib adorassent. eos qͦq qͦs ceperant.
adorare parit᷑ cõpellebant. S ex eisdem captiuis
maxima multitudo magis eligens moriendo ad ui¬
tã ĩmortalẽ tendere. quã adorando uitã mortalem
sẽꝑ creatori flexerat. creature inclinare c̃tẽpsit. Unde
factum ẽ ut hostes qui eos ceꝑant. gͣui iracun¬
dia accensi cunctos gladiis interficerent qͦs in er¬
rore suo participes ñ haberent. Qd gͦ mirũ si erũ¬
pente ꝑsequutionis tẽpore illi martyres ẽẽ potu¬
issent. qͥ in ipsa qͦq pace ȩccłl̃iȩ semetipsos sẽꝑ af¬
fligendo angustã martyrii tenuer̃t uitã qͣndo
irruente ꝑsequutionis articło. hii etiã meruer̃t
martyrii palmas acciꝑe. qͥ in pace ȩccłiȩ latas huiꝰ
scłi uias seqͥ uidebant᷑. Hec tamen hoc qđ de hisdẽ

Expanded text:
odem quoque tempore, dum fere quadringentos captivos alios Langobardi tenuissent, more suo immolaverunt s et carmine nefando dedicantes. Cumque illud ipsi prius submissis cervicibus adorarent, eos quoque quos ceperant hoc adorare pariter compellebant. Sed ex eisdem captivis maxima multitudo magis eligens moriendo ad vitam immortalem tendere quam adorando vitam mortalem cem quam semper Creatori flexerant creaturae inclinare contempserunt. Unde factum est ut hostes qui eos ceperant, gravi iracundia accensi, cunctos gladiis interficerent, quos in errore suo participes non haberent. Quid ergo mirum si, erumpente persecutionis tempore, illi martyres esse potuissent, qui in ipsa quoque pace Ecclesiae semetipsos semper affligendo angustam martyrii tenuerant viam, quando, irruente persecutionis articulo, hi etiam meruerunt martyrii palmas accipere, qui in pace Ecclesiae latas hujus saeculi vias sequi videbantur? Nec tamen hoc, quod de eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
egros alios qͥdam m̃te captus iacebat. quẽ medici gre¬
co uocabulo freneticũ appellant. Q nocte qͣdã cũ mag¬
nas uoces scilicet insanꝰ ederet. cunctosq egros ĩmen¬
sis clamorib ꝑtͣbaret. ita ut nulli illic caꝑe sõnũ lice¬
ret. fiebat res ualde mirabilis. qr unde unꝰ male. inde
om̃s deteriꝰ habebant. D sic̃ ⁊ pͥus a reuerentissimo flori
a puero qͥ nocte eadẽ egrotantib seruiebat subtilit̃
lectũ frenetici silent᷑ accessit. ⁊ suꝑ eũ positis manib
orauit. Morq illũ meliꝰ habentẽ tulit adq in suꝑiora do

Expanded text:
mente captus jacebat, quem medici Graeco vocabulo phreneticum appellant. Qui nocte quadam cum magnas voces, scilicet ut insanus, ederet, cunctosque aegros immensis clamoribus perturbaret, ita ut nulli illic capere somnum liceret, fiebat res valde miserabilis, quia unde unus male, inde omnes deterius habebant. Sed sicut et prius a reverentissimo viro Florida puero qui nocte eadem aegrotantibus serviebat, subtilitelectum phrenetici silenter accessit, et super eum positis manibus oravit. Moxque illum melius habentem tulit, atque in superiora do
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ssos tueri. indigentib possessa tͥbuere. ardorẽ fi¬
dei habere. s adhuc grãm lacͥmarũ ñ habent. hii ni¬
mirũ t̾rã austlẽ ⁊ arentẽ habent. s adhuc irrigua
aut amore regni cęlestis mala etiã quȩ antea ꝑpetͣ¬
uerunt deplorent. S qi ut dixi duo genera s̃ cõpune¬
tionis. dedit ei pat̾ suus irriguũ suꝑiꝰ ⁊ uriguũ
uiferiꝰ. Irriguũ qͥppe suꝑiꝰ accipit aĩa cũ sese iulac
mis cȩlesti desiderio affligitꝰ irriguũ uͦ inferiꝰ acci¬
pit. eũ inferni supplicia flendo ꝑͥtimescit. Et̃ adem
pͥus inferiꝰ ac post irriguũ suꝑiꝰ dat᷑ S qr cõpune¬
tio amoris. dignitate p̃minet. necesse fuit ut pͥus
irriguũ suꝑiꝰ. ⁊ post irriguũ uferiꝰ cõmemorare
debuisset. Petͥus. Placet qd̾ dicis d postqͣ. hnc ue¬
nerandȩ uitȩ eleutherũ huiꝰ meriti fuisse dixistu
libet inqͥrere si nẽ in mundo ẽẽ credendũ e aliqͥs tales.

Expanded text:
fidei habere; sed adhuc gratiam lacrymarum non habent. Hi nimirum terram Australem et arentem habent, sed adhuc irrigua aut amore regni coelestis mala etiam quae antea perpetraverunt deplorent. Sed quia, ut dixi, duo sunt compunctionis genera, dedit ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius. Irligit. Irriguum vero inferius accipit, cum inferni supplicia flendo pertimescit. 356 Et quidem prius inferius, ac post irriguum superius datur. Sed quia compunctio amoris dignitate praeeminet, necesse fuit ut prius irriguum superius, et post irriguum inferius commemorari debuisset. PETR. Placet quod dicis. Sed postquam hunc venerandae vitae Eleutherium hujus meriti fuisse dixisti, libet inquirere si nunc in mundo esse credendum est aliquos tales.
Abbreviated transcription (Latin):
rii ꝑuenire: Nam ante hos fere annos
qͥudecim sic̃ hii testant᷑ qͥ ĩntereẽ potuert. qͣdragui¬
ta rustici a longobardis capti. carnes ĩmolatitias
comedere cõpellebant᷑. Qcũ ualide resisterent. ⁊ c̾tin¬
gere cibũ sacrilegum nollent. cepere longobardi
qͥ eos tenuerant. nͥ ydolatitã comederent eis mortẽ
minari. At illi et̾nam potiꝰ quã p̾sentẽ uitã ac tͣnsi¬
toriã diligentes. fidelit᷑ ꝑstitert. atq in sua c̃stantia

Expanded text:
re. 27. Nam ante hos fere annos quindecim, sicut hü testantur qui interesse potuerunt, quadraginta rustici a Langobardis capti carnes immolaticias comedere conpellebantur. Qui cum valde resisterent et contingere cibum sacrilegum nollent, coepere Langobardi, qui eos tenuerant, nisi immolata comederent, eis mortem minari. At illi aeternam potius quam praesentem vitam ac transitoriam diligentes, fideliter persteter
Abbreviated transcription (Latin):
nio c̃iunxit. Qd̾ mox ut uir dñi cognouit. ei ꝑ qͦs po¬
terat qͣ lfuerat dignꝰ audire mandauit. Cũq ille
sceleris sui c̃scius timeret. atq ad uirũ dĩ accedere
neqͣꝗͣ p̃sumeret. ne forte hunc asꝑe ut delinquen¬
tes solebat increparet. fecit oblationes suas. easq in¬
ter alioꝵ oblationes misit ut eiꝰ munera saltem
om̃s c̃siderare studuit. ⁊ om̃s alias eligens atq seor¬
sũ ponens. oblationes qͣs idem caterius tͥnsmiserat
ꝑ sp̃m cognouit. sp̃uit. ⁊ abiecit dicens. Ite ⁊ dicite ei.
mittis. Ego tuã oblationẽ ñ accipio. qr suã abstulisti
d̾o. Q̃ re actũ ẽ ut p̾sentes qͦq magnꝰ tuor inua
deret. cũ uir dĩ tã scient᷑ de absentib iudicaret.
Multos hoꝵ suspicor martyriũ subire potuisse Petiꝰ
si eos tẽpꝰ ꝑsequutionis inuenisset. GreGORIUS.
uo ⁊̃ petre martyrii genera. unũ in occulto alterr̃¬
qͦq in publico. Nã ⁊ si ꝑsequutio desit exteriꝰ. mar¬

Expanded text:
coniunxit. Quod mox ut vir Domini cognovit, per quos potuit que fuerat dignus audire mandavit. Cumque ille sceleris sui conscius timeret atque ad virum Domini accedere nequaquam presumeret, ne forte hunc aspere, ut delinquentes solebat, increparet, fecit oblationes suas easque inter aliorum oblationes misit, ut eius munera saltem considerare studuit, et omnes alias eligens atque seorsum ponens, oblationes quas isdem Carterius transmiserat per Spiritum cognovit, sprevit et abiecit dicens: 'Ite et dicite ei: mittis? Ego tuam oblationem non accipio, quia suam abstulisti Deo'. Qua ex re actum est ut presentes quoque magnus timor invaderet, cum vir Domini tam scienter de absentibus judicaret. PETR. Multos horum suspicor martyrium subire potuisse, si eos tempus persecutionis invenisset. GREGOR. Duo sunt, Petre, martyrii genera, unum in occulto, alterum in publico. Nam etsi persecutio desit exterius, mar