comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ritas statĩ quieuit. Pꝰquã uͦ cessauit. cepit eufra¬
sia ei blandiri. & dicere. Sede soror. comede &
bibes & noli turbari. Sieq illa sedit.⁊ comedit.
& bibit. & requieuit. Ab illa hora iã ñ ei eib
cũ uirga dabatur. E om̃s sorores uidentes
qͦd fecerat eufrasia: orabant ꝓea ad dñm. Cũ
ri÷ dicebant ad eam. Quiesce soror. et noli ma¬
lignari⁊ uam si uenerit dña eufrasia. flagella¬
bit te: & repente quiescebat illa. Rursum¬

Expanded text:
patienti, quievit. Postquam autem cessavit, coepit Euphraxia blandiri, et dicere: Sede, soror, comede et bibe, et noli turbari. Illaque sedit, comedit, et bibit, et requievit. Ab illa hora jam illi cibus cum virga dabatur. Omnes autem sorores videntes quod fecerat Euphraxia, orabant pro ea ad Dominum. Cum ri, dicebant ad eam sorores: Quiesce soror, et noli malignari; nam si venerit domina Euphraxia, flagellabit te; et repente quiescebat.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ uidens quia ñ fuisset lesa⁊ respexit in ollam:
uenit infaciẽ meã. Amirata uͦ ẽ abbatissa:
et intuens in eã dpx̃. Fłla ds̃ te eustodiat. et
tibi sine int̾missione. addũsa tolerare intuore¬
suo concedat. Ꝙ ing̃ssa abbatissa in oratorium.
conuocauit pͥoressorores: dix̃q eis. Nostis quia
eufrasia ꝓmeruit grãm dĩe Cognotustis enĩ
qͥa nec p̃cipitata contrita ẽ: neq upnietate fer¬
uoris exusta. At illȩ ddixerunt. Uere eufrasia¬

Expanded text:
vero videns quia non fuisset laesa, respexit in ollam, vero videns quia non fuisset laesa, respexit in ollam, venit in faciem meam. Admirata est vero abbatissa, et intuens in eam dixit: Filia, Deus te custodiat, et tibi sine intermissione tolerare in suo timore concedat. Et ingressa abbatissa oratorium, convocavit priores seniores, dixitque eis: Nostis quia Euphraxia promeruit gratiam Dei? Cognovistis enim quia nec praecipitata contristata est, neque nimietate fervoris exusta est. At illae dixerunt: Vere
Abbreviated transcription (Latin):
uit añs m̃s. ñ requieseã. donec minist̾ium
meũ compleuo. Aultũ itaq rogabat᷑ a soro¬
rib ut requiesceret ꝓpt̾ plagas quas habe¬
bat. ⁊ & passa ñ ẽ. s sic lacerata ex utraq pla¬
ga sanguine ꝓcurrente. stabat seruitiũ fa¬
ascendet eũ iulia in solariuĩ terenĩ: arri-¬
gens occurrit eis. Quã suscipientes intͦdu¬
rerunt eã ad abbatissa. Int̾rogauitq eã: si
in aliqͦ fuisset lesa. Cui eufrasia respondit.
Uuit dñs dna mea⁊ quia nec qͦmͦ cecidi no¬
ui: nec qͦm surrexi Audiens abbatissa. quia
de tanta altitudine corruens nieħ eẽt lesa: glorific¬
uit dñm dicens. Uade filia ad opus tuñ: & erit
ollã feruentẽ habens. in qͣ holus ooquebat. ut
effunde̾t coctionẽ holeris in uasculo: obligatis
pedib a diabolo. retrorsũ cadens. ollã illiꝰ cocti¬
onis infaciẽ eiꝰ fudit. & dũ om̃s sorores in hoe
facto expauescẽnt. exiliens eufrasia subrisit.
atu ad eas dix̃. Ut qͥd turbatȩ estise Abbatissa

Expanded text:
requiesco, donec officium meum complevero. Multum enim rogabatur a sororibus ut requiesceret propter plagas quas habebat, et passa non est; sed sic ulcerata, ex utraque plaga sanguine procurrente, stabat ministerium faascenderet cum Julia in solarium tertium, arripgens occurrit illis quae adsumptam entroduxerunt| ad abbatissam interrogansque eam ne in aliquo fuisset leus, domina mea, quia nec quomodo cecidi novi, nec quomodo surrexi. Audiens abbatissa quia de tanta altitudine corruens nihil esset laesa, glorifict ait. Vade filia ad opus tuum et erit ollam ferventem teneret, in quas olus coquebat, ut effunderet coctionem olerum in vasculo, ablatis pedibus a diabolo, retrorsum cadens, ollae illius coctionem in faciem suam fudit. Et dum omnes sorores in hoc facto expavescerent, exsiliens Euphraxia, subrisit, et ait ad eas: Ut quid turbatae estis? Abbatissa
Abbreviated transcription (Latin):
ligasset pedẽ eiꝰ depanno eiliemo. leuauit eãtꝙ
dans illimanũ ducebat eã ad monaft̾rũ. Illa uͦ
nͥ eollegero ligna. et septimauã meã cõpleuero:
ñ ascendã. Cumilia dix̃. Noli ddnã soror. ñ ualesi
dimitte. ego ea eolligã: tu ascende. et requiesce
ppt̃ dolorem. Illa uͦ ñ adquieuit ris ẽplens manꝰ
suas lignis: sieaseendit. Cui tam̃ diabolus non
peꝑeit. Nã ascendsset suꝑioris gradus sealam.
calcans sũmitatẽ tunice suȩ. suꝑ ipsũ lignum
ñ me audisti. Cui eufrasia dix̃. Caute subtͣh¬

Expanded text:
et pedem ejus de panno cilicino, levavit eam: et dans ei manum, ducebat eam ad monasterium. Illa vero minus meus, nisi collegero ligna, et septimanam meam complevero, non ascendam. Cui Julia dixit: Noli, domina soror, non vales; dimitte. ego colligam ea, tu ascende, requiesce propter dolorem. Illa vero non acquievit, sed complens manus suas lignis, sic ascendit. Cui tamen diabolus non pepercit. Nam cum ascendisset superiores gradus scalae, calcans summitatem tunicae suae, super ipsum lignum non me audisti. Cui eufraxia ait noli| contri
Abbreviated transcription (Latin):
eiuitas. atq ꝓuincia consuetudinẽ habebant.
ut infantes male habentes dedueẽnt in il
diebat᷑ in oratoriũ. et supplicabat ꝓ eis dñm
et mox abom̃i languore sanabant᷑ infantes.
ligata inmonasterio ut sanaret᷑. q̃ habebat

Expanded text:
ivitas atque provincia consuetudinem habebat ut infantes male habentes in illud deducerdiebantur in oratorium, et supplicabant pro eis Dominum, et mox ab omni languore sanabantur infantes, ligata in monasterio, quatenus salvaret
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ consuetudo erat ĩmonast̾io.⁊ si contingebat
aliqn unã exsororib a diabolo tẽptari ꝑ somni¬
ũ mox abbatisse pandebat. Illa uͦ cũ lacmis por
stulabat ut diabolus ab ea recedet. Iubebatq
lit lapides portaret.⁊ et sub stratu suo cinerẽ suꝑ
eiliciũ sparge̾t: & ita dormiret usq ad decims
sa einerẽ substratu eufrasiȩ. risit: et ait adu¬
nã sororẽ seniorem. Uere hȩc puella tẽptari cepit.
orans abbatissa dixit. Ds̃ qui ereasti eã. sedm
uoluntatẽ tuã: tueã in tuotimore conforta.
diaboli: Illa eͤadens ad pedes abbatissȩ dix̃. Ignos¬
ce mͥ dña mea: quia confusa sũ indicare tͥ hac
causã. Dix̃ add eã ab̃batissa. Filia mea. ecce pugna
funde. Audiens hȩc eufrasia: grãs egit iuliȩ.
et dix̃adeã. Adiuuet te ds̃ soror. qͥa edificasti
me: & animã meã confortasti. Uere ingrediar
Dixitq abbatissa. N hoc ꝑtimescas filia: neq¬
om̃e bellũ diaboli. qͦd contͣ ntitur. Certa itaq

Expanded text:
 consuetudo erat in monasterio; si quando contigerat aliquam sororem tentari a diabolo per somnum, mox abbatissae pandebat. Illa vero cum lacrymis Deum postulabat ut diabolus ab ea recederet, jubebatque ut lapides portaret, et substratum sub sago cinerem super cilicium spargeret, et ita dormiret usque ad decimussa cinerem sub stratu Euphraxiae, risit et ait ad unam sororem seniorem: Vere haec puella tentari coepit, et orans abbatissa, dixit: Deus, qui creasti eam secundum tuam voluntatem, tu eam in tuo timore conforta. diabolicam? Illa vero cadens ad pedes abbatissae, dixit: Ignosce mihi, domina mea, quia confusa sum indicare tibi hanc causam. Dixit ad eam abbatissa: Filia mea, ecce pugnarfundi. Audiens autem haec Euphraxia, gret dixit ad eam adiuuet te deus soror quia aedificas| ti me et animam meam confortasti.| Vere ingrediar Dixitque ei abbatissa: Non pertimescas, filia, omne bellum diaboli, quo contra nos nititur. Certa igitur
Abbreviated transcription (Latin):
plere in tra: beata eris in oelo. In isto namq
sa eufrasia nuntiauit abbatissȩ tẽptationem
ciꝑet. quatinꝰ totã septimanã sine cibo ꝑsisteret.
Cui abbatissa dixit. Fac qͥequia tͥ faeile existimas esse
filia mea. Ds̃ qui ereauit te confirmet te: & contra
diabolũ donet tibi uictoriã. Cepit gͦ eufrasia to¬
tã septimamã ieuinare⁊ & neq psallendi offici

Expanded text:
benedicta es . et in caelo| In isto namque sa eufraxia et nunciauit diaconiss| temptationem aeciperet quatenus totam hebdomadam sine cibo persisteret. Cui abbatissa dixit: Fac quidquid tibi videris facile esse, filia mea. Deus qui creavit te confirmet te, et contra diabolum donet tibi victoriam. Coepit igitur Euphraxia totam septimanam jejunare, et neq
Abbreviated transcription (Latin):
Post cõpletionẽ uttiȩ. mex eufrasia sororib neces¬
ligna frangens. et legumina coquens. farmã
conferm̃tans. et cotuens panes in elybanot ce dũ
hȩc oĩa faceret: nec in nocturna psalmodia de¬
erat. nec int̾tia. nec in sexta. nec in nona. nec
mox anxietatis suȩ luctam̃ abbatissȩ confes¬
sa ẽ. Pro qua dũ orasset abbatisia: dix̃ ei. filia
mea eufrasiar tẽpus certaminis ẽs uide ne¬
emolliat diabolus mentẽ tuã et ꝑdas laborem
tuũ. Adhuc enĩ paruo tẽpore pugnandũ est
tec̃u dum fuerit suꝑatus. a te rursũ effugiet.
Dicebatq ei simul et iulia. Dña & soror mea.
simͦ ei ñ repugnamꝰ et uincimꝰ⁊ in senectu¬

Expanded text:
Post completionem vero tertiae, mox Euphraxia sororibus necesPost completionem vero tertiae, mox Euphraxia sororibus necesnam portans; ligna frangens, et legumina coquens; farinam confermentans, et coquens panem in clibano. Et dum haec omnia faceret, nec in nocturna psalmodia deerat, nec in tertia, nec in sexta, nec in nona, nec Quae mox auxietatis suae certamen abbatissae confessa est. Pro qua dum oraret abbatissa, dixit ei: Filia mea Euphraxia, tempus certaminis est. Vide ne molliat diabolus mentem tuam, et perdas laborem tuum. Adhuc enim parvo tempore dimicans tecum, dum fuerit superatus a te, rursum effugiet. Dicebatque ei simul Julia: Domina et soror mea, si modo ei non repugnamus et vincimus, in senectu
Abbreviated transcription (Latin):
itaq sorores uidentes qđ fiebat: puellȩ obedien¬
tiã mirabant᷑. Aliȩ qͥdem deridebant: aliȩ uͦ
acclamabant ei: iuirilit̃ age eufrasia. Ipsa uõ
gaudens. et psallens. obedientiȩ opꝰ agebat. Tri¬
ginta uͦ iã dieb expletis. denuo diuini oꝑis ce¬
ut lapides portaret. dix̃ ei abbatissa. Dimitte
filia hoc ministĩum⁊ & tolle fariña. & consꝑge.
uenit eã bacantẽ: & huꝰmodi tẽptationẽ ĩmssit.
quia qͥsi ille senator eui desponsata fuerat. suꝑueni¬
ens eũ auxilio multo. abstraxerat de monast̾io:
et ea sublata ꝑgebat. Quȩ eũ iaceret in eubili
suo: uiolentia ꝓclamat. Abbatissa uͦ & aliȩ soro¬
res exꝑgefacte: audiebant eiꝰ uiolentie uocem.
& excitantes eã dixerunt. Uñ tͥ hȩc anxietas filia:
Illa uͦ repente somniũ recitauit. Abbatissa uͦ ex¬
eitatas sorores stare iussit in oratione: donee ipsa¬
ttiam tenens codicẽ eufrasia. stabat legens se-¬
dentib. & pꝰeastabat ad horã tertiã in oratorio.

Expanded text:
itaque sorores uidentes| quod fiebat puellae oboedientia mirabantur . et aliae| quidem ridebant aliae autem adclamabant ei Ita| uiriliter age eufraxia. Ipsa uero gaudens et psallens| oboedientiae opus agebat. Trigenta uero diebus impletes | denuo diuino opere ceut lapides reportaret. Dicit ei diaconissa di| mitte filia hoc ministerium sed tolle farina et conspar| ge veniens eam vacantem, hujusmodi tentationem ei immisit, quod quasi ille senator cui fuerat desponsata, superveniens cum auxilio multo, abstraheret eam de monasterio, et ea sublata abiret. Quae cum jaceret in cubili suo, violenter proclamabat. Abbatissa vero et aliae sorores expergefactae, audierunt ejus violentiae vocem. Et excitantes eam, dixerunt: Unde est tibi haec anxietas, filia? Illa vero repente somnium recitavit. Abbatissa vero excitans sorores, stetit in oratione. Postertiam, tenens Codicem Euphraxia, stabat legens sedentibus, et postea stans ad horam tertiam in ministerio.
Abbreviated transcription (Latin):
Cui desponsata es: ipse te faciet etiã thalamo
suo dignã. E hoc dicens. et orans ꝓfilia sua: ua¬
gabatur eufrasie obtima conu̾satioci qnͣtũ confer
glorificarent dm̃. Audiebant enĩ quł nec piscẽ
gustaret. nec uinũ biberet.⁊ s post tanta dona

Expanded text:
cui disponsata es ipsi te custodiat| Etiam thalamo suo dignam et haec dicens et orans pro filia| uagabatur Euphraxiae optima conversatio, quantum conferrglorificarent Deum. Audiebant enim quod nec piscem gustaret, nec vinum biberet; sed post tanta dona
Abbreviated transcription (Latin):
pit arras: quasi annoꝵ qͥnq Post aliqͣntũ uͦ dẽ
poris: eogitauit ipse senator ut uxorem antigoni
tronas ꝑsuasit auguste: ut sine notitia pͥncipis
exiͥneã congregationẽ urãm nẽ egistis. Illȩ uõ
deformatȩ discesserunt: & nuntiauert̃ augu¬
ste. qͣ facta fuerant. Cognoscens aũt imꝑator
goni. qui nob̾ semꝑ utilis ꝑmansit ⁊ llienam
rem a nr̃o imꝑio celebrasti⁊ ut mulierẽ ĩmo
in puellari ȩtate constitutã. quȩ pene unoan¬
sũ redire cõpellas neq timuisti dm̃ hanc ini¬
ridebit imꝑium. Quis satisfaciat hominib
qͥa ñ ꝑme hoc factũ esta Ind̾eentẽ & in congru¬
am fecisti rẽ. qd̾ oportuit ut meũ audiretur
horas sine uoce ꝑmansit. Ee facta ẽ trtieia int
imꝑatorẽ et augustã: ꝓpt̾ eufrasiã antigoni
coniugẽ. Tẽ eufrasia agnoscens qͥa magna tri¬
sticia ꝓpt̾ eã int̾̃ imꝑatoiẽ & augustã fuisset

Expanded text:
pit arrhas, quasi annorum quinque. Post aliquantulum vero pit arrhas, quasi annorum quinque. Post aliquantulum vero tempus cogitavit ipse senator, ut uxorem Antigoni tronas persuasit Augustae ut sine notitia principis extraneam congregationem vestram nunc egistis. Illae vero deformatae discedentes, nuntiaverunt Augustae quae gesta sunt. Cognoscens autem imperator cono qui nobis semper utilia persuasit Alienam| rem nostro imperio celebrasti ut mulierem immo et puellare| aetate constitutam quae paene sodum redire compellis? et neque timuisti Deum, hanc inire? Quis satisfaciet hominibus, quia non per me factum est hoc? Indecentem et incongruam fecisti rem, quod nec oportuit ut meum ahoras sine uoce permansit.| et facta est magna timperatorem et Augustam, propter Euphraxiam Antigoni conjugem. Tunc Euphraxia agnoscens quia magna tristitia propter eam inter imperatorem et Augustam fuisset
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. pꝰquã suã abrenuntiauit uxorẽ: uitã suã
bñdisponens. cõpleto anno defunetꝰ ẽ. et sepul¬
tꝰ in pace. Tẽ imꝑator parit᷑ et augusta fleue¬
runt eũ. tanquã ex eor gn̾e descendentem:¬
et uirũ iustũ et religiosũ. Compatiebant᷑ etiã
et trib m̃sib uixit eũ uiro. slã uno anno ex
constituto ab altutro abstinentes: siẽ fr̃s in¬
uieẽ uixerunt. G sepulto antigono: abimꝑa¬
tore & augusta multũ consolabat᷑ eufrasiao
imꝑatoris et augustȩ. Ee prostrata ad pedes e¬
oꝵ: eũ elamore. et magno gemitu dix̃ eis.
In manꝰ dĩ. & ur̃as istã orphanã nẽ cõmendo.
Memoriã gͦ habentes antigoni qui ur̃ fuitꝰ
suscipite eã atq tuemini: et estote ei in lo¬
eo patris et matris. Alulta siquidẽ lacͥmarũ¬
flumina et uoces emisert̃ audientes: ita etiã
peret. Suisceptis arris: puella tenerȩ ȩtatis ex¬
pectabat᷑. Erat enĩ nimis infantula. qñ susce¬

Expanded text:
ns, postquam suae renuntiavit uxori, vitam suam pie disponens, completo anno defunctus est, et sepultus in pace. Tunc imperator pariter et Augusta fleverunt eum, tanquam ex eorum genere descendentem, virum justum et religiosum. Compatiebantur enim et tribus mensibus vixit cum viro suo; nam uno anno ex constituto ab alterutro abstinentes, sicut fratres vixerunt. Igitur sepulto Antigono, ab imperatore et Augusta multum consolabatur 352 Euphrt eam in manus imperatoris et Augustae; et prostrata ad pedes eorum, cum clamore et magno gemitu dixit: In manus Dei et vestras hanc orphanam nunc commendo. Memoriam ergo habentes Antigoni, qui fuit vester, suscipite eam atque tuemini, et estote ei in loco patris et matris. Multi autem flumina lacrymarum et voces emiserunt audientium, ita ut etiam peret. Susceptis arrhis, puellae aetas exspectabatur. Erat enim nimis infantula, quando susce
Abbreviated transcription (Latin):
inde signans epłam uedario dedit. Qͥ reu̾tens.
obtulit ĩꝑatori legñdã epłam. Quã soluens. & re-¬
legens in secreto eũ augusta: multas lacͥmas ef
perator filia antigoni. et eufrasiȩ: genꝰ tuum¬
ẽ. et exeoꝵ sanguine ẽ hec puella. Here religiosoꝵ¬

Expanded text:
inde signans epistolam, veredario dedit. Qui revertens, inde signans epistolam, veredario dedit. Qui revertens, obtulit imperatori relegendam epistolam. Quam solvens et relegens in secreto cum Augusta, multas lacrymas ambo perator, filia est Antigoni et Euphraxiae genus tuum, et ex sanguine e
Abbreviated transcription (Latin):
eiis aut̃ ĩꝑator quia mortua ẽet eufrasia u¬
xor antigoni: euocans senatorẽ. eui desponsata¬
fuerat filia eufrasiȩ. indicauit ei dicens. qr & puel¬
la conu̾sa ẽ in monast̾io. Ille uͦ rogauit ĩꝑatorem.
ut ꝑu̾edarios scͥberet puellȩ ⁊ eiq p̃ciꝑet. ut ad ciuita¬
tẽ ueniret: & nuptias celebraret. Suscipiens aũt
xp̃m. & homini eorrupt᷑ili & uermib c̃sum̃do
c̃iungar. qͥ hodie ẽ. & tras ñ erit⁊ Absit ab ancilla
tua: ut hanc iniquitatẽ faciã. Quaꝓpt̾ dñe im
consensis & impossibile ẽ eũ me denegare. Sed
dispensa pauꝑib simul et orphanis: et da uniu̾¬
diuidebat᷑. Hoꝵ gͥ recordationẽ habens: sub̾am
hanc bñdispone. Oñis constitutos sub iugo serui¬
tutis mitte. ⁊ et eis legata concede. Manda exacto¬
rib patͥsmei: ut om̃e debitũ dimiitant agͥro¬
debebant ut sine sollieitudine consistens rer̃
sim: eui animã meã cõm̃dare dignoscor. Orate

Expanded text:
ens autem imperator quia mortua fuisset| eufraxia uens autem imperator quia mortua fuisset| eufraxia uxor antigoni uocans senatorem cui disponsata| erat filia eufraxiae . indicauit illi dicens . quia et puella| conuersa esset in monasterium. Ille uero rogauit imperatorem| ut per uiridarios sctem veniret, et nuptias celebraret. Suscipiens autemChristum, et homini corruptibili et vermibus consumendo conjungar, qui hodie est, et cras non est? Absit ab ancilla tua ut hanc iniquitatem faciam. Quapropter, impeconsensi, et impossibile est eum me negare; sed dispensa pauperibus simul et orphanis, et da univedividebatur. Horum ergo recordationem habens, substantiam hanc bene dispone. Omnes constitutos sub jugo servitutis manumitte, et eis legitima concede. Manda actoribus patris mei ut omne debitum dimittant agricoexibibit| ut sine sollicitudine consistens rerumeam animam con| mendasse denoscor. Orate
Abbreviated transcription (Latin):
sõnis antigonũ uirũ tuũ ingła magna con
a corpore tuo. & decȩt̾o sis cũ illo: & fruaris illa
gła. quã meruit antigonꝰ uir tuus ꝓpt̾ obtimã
humana uita discedet. et de cȩt̾o eẽt eũ xp̃o.
Et mox uocans filiã suã. dix̃ ei. Filia mea sic̃
meã et patris tui dedi in manꝰ tuasa dispensa
eã pie: ut eelestẽ possis habere hereditatẽ. Au¬
diens hȩc eufrasia a sua matre: cȩpit inge¬
miscere. atq flere dicens Ue mͥ. quia ꝑegͥna
sum et orphana. Dixit ei mat̃ sua. filia habes
aũt & dñam abbatissã. ꝓ matris officio. Uide
filia. festina: qͦd ꝓmisisti adimple. Dm̃ tune.
et dñas sorores honora: seruiens eis cũ omĩ hu¬
i ilitate. Nũquã dicas in coide tuo. de sangui
tua habes: possessiones et pecunias. ꝑ monast̾ia
confer ꝓ patre tuo & ꝓme: ut inueniamꝰ mi¬
serieordiã apud dm̃. & lib̾em᷑ ab ȩt̃no supplicio.
Hȩc p̃eipiens filiȩ suȩ. t̾tia die defuncta est &

Expanded text:
somnis antigonum uirum tuum in mag| nam gla corpore et decideris cum ipso . et fruaris illam gloriam quam| meruit Antigonus propter optimam humana vita discederet, et de caetero esset cum Christo, et mox vocans filiam suam, dixit ad eam: Filia mea, sicumeam et patris tui dedi in manus tuas: dispensa eam pie, ut coelestem possis habere haereditatem. Audiens haec Euphraxia a matre sua, coepit ingemiscere et flere, dicens: Vae mihi, quia peregrina sum et orphana. Dicit ei mater sua: Filia, habeset dominam abbatissam pro matris officio. Vide, filia, festina quod promisisti adimplere. Deum time, et omnes sorores honora, serviens eis cum omni humilitate. Nunquam in corde tuo cogites: de sanguintuis habes. Possessiones et pecunias in monasterium confer, pro patre tuo et pro me, ut inveniamus misericordiam apud deum| et liberemur ab aeterno supplicio. Haec praecipiens filiae suae| tercio die defuncta est .
Abbreviated transcription (Latin):
lȩ⁊ qͥa te c̃cupiuit: & tͥ se conmñdauit. Et conu̾sa.
dixit ad filiã suã. Eufrasia filia mea. ds̃ qui fun¬
dauit ĩmobiles montes: & te qͦq in suo timore
confirmet. Ee eũ hȩc dixisset. in manib abbatissȩ
eã tradidit.⁊ et deflens. pectusq suũ tundens. ita
intͦduxit eã inmonast̾iũ. & facta oratione suꝑ
eã. induit eã uestimentũ monachiledet extendenᷤ
manus ad cęlũ: pea dñm supplicauit. dicens.
Rex scłoꝵ qui in ea opus cepisti bonũ. tu ꝑfice
hoc in pace et daei ut ambulet seđm nomen
tuũi et fiduciã inueniat in conspectu tuo seꝑ
xit. Filia mea amas hoc scemate uestirio Cui
eufrasia respondit. Utiq mat̃ mea: qͥa sic̃ agno¬
lii. abbatissa & domnȩ sorores dixert̃. hoc scema

Expanded text:
lae, quia te concupivit, et tibi se commendavit. Et conversa, dixit ad filiam suam: Euphraxia, filia mea, Deus qui fundavit immobiles montes, et te quoque in suo timore confirmet. Et cum haec dixisset, in manibus eam tradidit abbatissae; et deflens, pectusque suum tundens, ita introduxit eam in secretarium, et facta oratione super eam, induit eam indumento monachali; et extendens manus ad coelum, pro ea supplicavit, dicens: Rex saeculorum, qui in ea coepisti opus bonum, tu perfice hoc in pace; da ut ambulet secundum nomen tuum, et fiduciam inveniat in conspectu tuo semper xit: Filia mea, amas hoc schemate vestiri? Cui Euphraxia dixit: Utique, mater mea, quia sicut agnovi ab abbatissa, et dominae
Abbreviated transcription (Latin):
neq ꝑdiẽ. neq per noctẽ: n solũ qñ requiescebat¬
qñ panẽ comedit. Om̃s gͥ sorores diligebant eufra¬
siã⁊ quia ita se humiliter ex̾cebat: d eũ studio fa¬
ne imꝑiali descendẽt. Proquare intentȩ nimis
tam. Nȩc inuidiã habens adũsus eufrasiã: insur¬
rexit contͣ eã in coquinã secrete. & dixit. Die eufra¬
sian ecce tu semel inseptimana comedis sedm re¬
głam abbatisse. et nos non possumꝰ hoc adĩplere.
Si eoacte fuerimus ab abbatissa. qͥd faciemus e
ut una quęq sic̃ potuerit. decertetur. Non enĩ
sine necessitate mͥ hoc iugũ imposuit. Dix̃ ei
germana. Impostrix. & om̃i calliditate plena:
quis nescrat. quia subingenio hoc agis: ut post
pausationẽ abbatisse. tu ei succedas: Credo in

Expanded text:
olum quando requiescebaetiam panem comedit. Omnes ergo sorores diligebant Euphraxiam, quia se ita humiliter exercebat, et cum studio fae sanguine imperiali descenderet. Pro qua re intente nimis tam. Haec invidiam habens adversus Euphraxiam, insurrexit adversus eam in coquina secrete, et dixit ei: Dic, Euphraxia, ecce tu semel in septimana comedis secundum regulam abbatissae, et nos hoc non possumus adimplere. Si coactae fuerimus ab abbatissa, quid faciemus? ut unaquaeque sicut poterit decertet. Non enim sine necessitate mihi hoc jugum imposuit. Dixit ei Germana: Impostrix et omni calliditate plena, quis nesciat quia sub ingenio hoc agis, ut post pausationem abbatissae tu ei succedas? Credo in
Abbreviated transcription (Latin):
dies comedisti filia mea: Luella dix̃. Post tres.
dña mea. Hixit ei abbatissa. Adice aliũ unũ diẽ.
Illa uͦ uissionẽ cũ letitia magna suscipiens dicessit.
et p̃ualebat. Frat enĩ minis spetiosa. tanquã ue¬
ra matͦna. & sanguine regio pereata. Denuosiqͥ¬
dem tẽptata indicauit abbatisse causã. Dixitq
abbatissa. Noli timere filia: ds̃ tecũ ẽ. Erat aũt
in aula monast̾ii aceruus lapidũ. Uolens aũt
ꝓuocare: dixit ei. Ueni filia meat istos lapides hic¬
tnsporta et pone eos iuxta elybanũ. Eufrasia mox
abscessit: ut lapides tnͣsportaret. Prant aũt & gnͣ
agitare. Illa uͦ suꝑ humeros suos eos arripiens por¬
me alca soror e neq dixit abbatisse grandes sunt
na sũ et deficio. et opꝰ hoc grande ẽ: s eũ fidutia
iussionẽ ꝑ obedientiã adimpleuit. Alia uͦ die¬

Expanded text:
la dixit: Post tres dies, domina mea. Dixit ei abbatissa: Adjice adhuc unum diem. Illa vero jussionem ejus cum laetitia magna suscipiens, discessit.et praevalebat. Erat enim nimis speciosa, tanquam vera matrona, et sanguine regio procreata. Denuo autem tentata, indicavit abbatissae causam. Dixitque ei abbatissa: Noli timere, filia, Deus tecum est. Erat autem in aula monasterii acervus lapidum. Volens autem am dicit ei ueni filia istus lapi| des transporta hinc et pone eos iuxta fornum. Eufraxia| uero mox accessit ut lapidis transportaret erat autem| agitare. Illa uero super umeros suos adripieme alia soror. Nec dixit: Grandes sunt na sum et deficio, et opus hoc grande est; sed cum fiducia jussionem per obedientiam adimplevit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
uanitas huiꝰ scłi tẽꝑalis: inoctoginta nãq an¬
cogitationib obligati. & in fallacia positi tem¬
poraliũ diuitiaꝵ ⁊i dies nr̃os frustra consumimꝰ.
nicħ animab nr̃is utilit̾ adquirentes. Audi¬
ens hec eufrasia: dixit antigono uiro suo. Ee
qͥd iubes dñemi ut faciamꝰe Cui dix̃ antigonꝰ.
seria huiꝰ scłi. Nudiens hȩc eufrasia. extendit
manꝰ ad cȩlũt & in gemiscens dixit antigono mari¬
tosuo. Bñdictus as̃. qui te dignũ fecit timore
suo: ceadagnitionẽ ueritatis addduxit. Uere dñe
sepiꝰ eũ supplieaui. ut cor tuũ illuminaret. et
mentẽ tuã ꝑ hanc causam faceret elueere⁊ s
hoc tͥ pandde ñ p̃sumpsi. Quia uͦ ipse fecisti pͥn¬
cipiũ. iube me ut loquar. Cui dixit antigonꝰ.
Die soror mea qł uis. Respondit. Nosti dũemi

Expanded text:
anitas hujus saeculi temporalis. In octoginta namque ancogitationibus obligati; et in fallacia positi temporalium divitiarum, dies nostros frustra consumimus, nihil animabus nostris utiliter acquirentes. Audiens autem haec Euphraxia, dixit Antigono viro suo: Et quid jubes, domine mi, ut faciamus? Cui dixit Antigonus:  extendit manus ad coelum, et ingemiscens dixit viro suo Antigono: Benedictus Deus, qui dignum te fecit timore suo, et ad cognitionem veritatis adduxit. Vere, domine, saepius supplicavi Deo, ut cor tuum illuminaret, et mentem tuam pro hac causa faceret elucescere, sed hoc tibi pandere non praesumpsi, quia vero ipse fecisti principium, jube me ut loquar. Cui dixit Antigonus: Dic, soror mea, quod vis. Respondit: Nosti, domi
Abbreviated transcription (Latin):
baidem intĩorẽ eũ ꝓeuratorib suis atq mini¬
stris: habentib eurã suaꝵ rerũ. Quȩ etiã illic
uaeans seũariis. et multas oblationes illie fa-¬
rũ multas pecunias erogabat. Frat aũt mona
centũ. xxͣx. de quib magnas & ammirabiles uir¬
tutes homines p̃dicabant. Illonãq in monaft̾io
nemo gustabat uinũ. aut oleũ: nulla earũ po¬
mũ edere. aut uuas. aut fieus. aut aliqͥd huiꝰmõi
la earũ pedes suos abluebat. Aliqnͣte uͦ audientes
de balneonimiũq ridentes ⁊ confusionẽ. et ma¬
gnã abhominationẽ se audire iudicabant.
quȩ nec auditu suo hoc audire patiebantur.

Expanded text:
baidem cum procuratoribus suis atque ministris, habentibus curam suarum rerum. Quae etiam illic vacans in sanctuariis, et multas oblationes illic offrum, multas pecunias erogabat. CAP. VI.--Erat centum triginta, de quibus magnas et mirabiles virtutes homines praedicabant. In illo namque monasterio nemo gustabat vinum, nulla illarum pomum edere, aut uvas, aut ficus, aut aliquid hujusmodi la earum pedes suos abluebat: aliquantae vero audientes de balneo loqui, irridentes, confusionem et magnam abominationem se audire judicabant, quae neque auditum suum hoc audire patiebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
N dieb theodosii imꝑatoris piissimi. fuit
uir quidam in regia eiuitate nomine antigonꝰ¬
senator: eratsde imꝑatoris genere. & societate
coniunctuse⁊ sermone sapiens simul et
b litiȩ negotia gubnaret. Erat aũt & cõpassibilis hõ:
eunctis egentib necessaria p̃bens. Hiligebantq eũ¬
pͥncipes. ⁊ non solũ tãquã parentẽ. ac senatorẽ: s etiã
pit uxorem gen̾e̾ coequalẽ ex eodem regali sanguine
descendentẽ.i eui nom̃ erat eufrasia. mulier re¬
ligiosa & timens dm̃ nimis. et eccłiis ꝑuacans: &
offerens p̃ces dõ eũ lacͥmis. ł hex multos in oꝑe fe
eit idoneos. multasq oblationes in eccłiis. & scũ¬
ariis offerebat. ⁊ uehem̃terq diligebat eã imꝑr.
et augusta. p̃cipue qd̾ ex eors gen̾e erat: necñ & mo¬
rib cõposita: & honesta et ualde religiosa. Hata

Expanded text:
n diebus Theodosii, imperatoris piissimi, fuit vir quidam in regia civitate senator, nomine Antigons, eratque imperatori genere et societate conjunctus, sermone sapiens simul et bus Lyciae negotia gubcunctis egentibus necessaria praebens. Dili gebatque euprinceps non solum tanquam parentem ac senatorem, sed etiampit uxorem ex genere proprio, ex eodem imperiali sanguine descendentem, cui nomen Euphraxia, mulier religiosa, et timens Dominum nimis, et ecclesiae vacans, et offerens Deo preces cum lacrymis. Haec multos in opere Dei fecit idoneos, multasque oblationes in ecclesiis et sanctuariis offerebat. Vehementer eam diligebat imperator et Augusta, praecipue quod ex eorum genere erat, necnon et moribus composita, et honesta, et valde religiosa. Nata
Abbreviated transcription (Latin):
ui
librum unum quem lucas sc̃s
pleniore quodam modorerũ dñi¬
carũ distinctione digessit: prius
stilũ ipsum exponendũ putamus.
Est enĩ historicus blam licet scriptu¬
ra diuina mundanȩ euacuet sapi¬
entiȩ disciplinam: quod maiore

Expanded text:
i librum, quem Lucas sanctus pleniore 11262 quodam modo rerum dominicarum distinctione digessit, stilum ipsum prius exponendum putamus; est enim historicus. nam licet scriptura diuina mundanae euacuet sapientiae disciplinam, quod maiore
Abbreviated transcription (Latin):
tes. tolerabiliꝰ acquiescent lin¬
guas suas truncandas expo¬
nere : qͣm ut duos celos esse
concẽdant. Unum enĩ asse¬
runt celum: cuiꝰ naturã mi¬
nime pati confirmarit. ut
scd̃m uel tercium adiciat᷑ ei:
qm̃ inquiunt. tota celi sub̃a
in unuis ⁊formatione dsũp¬
ta est. Singulare namq fe¬
runt corpus ẽẽ uertibile.cer¬
toq ambitu crrconscriptum:
qͦd quia in primi celi creatio¬
ne profecit ⁊ nichil reliqͥ esse
ad scdi uel tercii composicio¬
nem. S hec dicentes materiã
qͣndam ingenitã conditori o¬
pinantur habitan. ex pͥma
fabulositate: sequentiũ men¬
dacia ꝯtexentes. Nos autẽ ro
his infinitos ẽẽ asserunt. ꝙ
mundos innumerabiles:qͦꝵ
qͣñdo male suadam ꝓfessionẽ
suꝑauerint acriores: ꝓbatiõib
qͥbusdam ex geometrie neces¬
sitate collectis: rursus affir¬
mare se putant. eo qͦd nat᷑a
non ferat ut aliud celũ proe
unum generari potuerit. Se
eos tunc magis nos risũ di¬

Expanded text:
tes tolerabilius acquiescent lintes tolerabilius acquiescent linguas suas truncandas exponere, quam ut duos coelos esse concedant. Unum enim asserunt coelum, cujus naturam minime pati confirmant, ut secundum vel tertium adjiciatur ei, quoniam, inquiunt, tota coeli substantia in unius conformatione consumpta est. Singulare namque ferunt corpus esse vertibile, certoque ambitu circumseptum, quod quia in primi coeli creatione profecit, nihil reliqui esse ad secundi vel tertii compositionem. Sed haec dicentes materiam quamdam ingenitam Conditori opinantur habitam, ex prima fabulositate sequentium mendacia contexentes. Nos autem roghis infinitos esse coelos asserunt, et mundos innumerabiles: quorum quando malesuadam professionem superaverint acriores, probationibus quibusdam ex geometriae necessitate collectis, rursus affirmare se putant, eo quod natura non ferat, ut aliud coelum praeter unum generari potuerit. Sed eos tunc magis nos risu di
Abbreviated transcription (Latin):
adeptio: eorum sine dubio fa¬
stidiosa possessio est.Propterea
nos tramitem uere rationis in¬
gressos: ad explorandũ dirigit
unigenitũ. Et certe uocifero
sermone non erat o pus incor¬
nis cooperantem latere ñ pꝰset:
quippe quib ꝯsiliorũ societas
ex ipsa potestate subpeditat.
Nam uox propter audi tũ ne¬
cessaria est: & auditus propt̾
uocem.U uero nec aer est.nec
lingua nͦ aures. nec tractus as¬
perior ad sensum capitis reꝑcꝰ¬
sum sonitum ꝑducendo ⁊ ibi nͦ
sermo necessarius est: s ex ip̃a
ut ita dixerĩ cardinali cogita¬
tione fit participatio uolunta.¬
tis. Sicut gͦ prediximꝰ ut mens
nr̃a ꝯsurgeret. ad inqͥsitionẽ
uultus eiꝰ de quo agimus: pru¬
denter & optime scema huuis¬
modi eloquutionis assumpsit.
Sdd̃o loco querendũ est. si ali¬
ud preter quõd inicio factum
est celum firmamentũ fuit.
qͦd tñ ce ip̃m celum uocitatur:
uł si certe duo celi sunt: qͣmꝙͣ
phylosophi de celo disputan¬

Expanded text:
adeptio, eorum sine dubio faadeptio, eorum sine dubio fastidiosa possessio est, propterea nos tramitem verae rationis ingressos, ad explorandum dirigit Unigenitum. Et certe vocifero sermone non erat opus incornis cooperantem latere non posset, quippe quibus consiliorum societas, ex ipsa potestate suppeditat. Nam vox propter auditum necessaria est, et auditus propter vocem. Ubi vero nec aer est, nec lingua, nec aures, nec tactus asperior, ad sensum capitis repercussum sonitum perducendo, ibi nec sermo necessarius est, sed ex ipsa, ut ita dixerim, cardinali cogitatione fit participatio voluntatis. Sicut ergo praediximus, ut mens nostra consurgeret ad inquisitionem vultus ejus de quo agimus, prudenter et optime schema hujusmodi elocutionis assumpsit. 3. Secundo loco quaerendum est si aliud praeter id quod initio factum est coelum, firmamentum fuit, quod tamen et ipsum coelum vocitatur; vel si certe duo coeli sunt, quanquam philosophi de coelo disputan
Abbreviated transcription (Latin):
ligentes exprimimus : ce pos
hoc ministeris uocaliũ ostiẽ
ogitata manifestantes ꝑ aeris
crepitum. & articulati sermoniꝰ
obseqnium. publicamus sensũ
coede conceptum: Et qͦmͦ non
isanire dicendus est. qui deũ
calibus officiis indigere ꝓnun¬
ciat. ad explananda que cogi¬
tat: cum magis pium sit as¬
serere.quia uoluntas diuina.
e prior impetus mentis eius
uerbum est dei: Quõd ĩdo in spe¬
te quadam scriptura figura¬
uit: ut ostenderet. quia ñ solũ
fieri uoluit creaturam: s etiã
aliquo operante ꝑfecit. Poterat
enĩ sicut ex inicio de omnib
hẏstoricus & mͦ referre. quia
in pͥncipio fecit deus celum.
derade fecit lucem. & postea
frmamentũ: n̾c autem deũ
nibentem & loquentẽ uidet᷑
nducete ⁊ nullo nos impediens
lascino qͦ minus uestigiis indi¬
tisq petducti: ad contempla¬
tionem eius qui est ineffabił.
ueniamus. Que enu labore
quesita sunt: & iocunde ꝑcipiun¬
tur ÷ &r diligentissime dseruan¬
tur. Nam quorũ facilis habet᷑

Expanded text:
ligentes exprimimus, et post hoc ministeriis vocalium officiorum cogitata manifestantes, per aeris crepitum et articulati sermonis obsequium, publicamus sensum corde conceptum. Et quomodo non insanire dicendus est qui Deum talibus officiis indigere pronuntiat ad explananda quae cogitat; cum magis pium sit asserere, quia voluntas divina, et prior impetus mentis ejus, Verbum est Dei? Quod ideo in specie quadam Scriptura figuravit, ut ostenderet quia non solum fieri voluit creaturam, sed etiam aliquo cooperante perfecit. Poterat enim sicut ex initio de omnibus historicus, et modo referre, quia in principio fecit Deus coelum, deinde fecit lucem, et postea firmamentum: nunc autem Deum jubentem et loquentem videtur inducere, nullo nos impediens fascino quominus vestigiis indiciisque perducti, ad contemplationem ejus qui est ineffabilis veniamus. Quae enim labore quaesita sunt, et jocunde percipiuntur, et diligentissime conservantur. Nam quorum facilis habetur
Abbreviated transcription (Latin):
tes secta prioꝵ phylosophoꝵ
hi qui postea successere res¬
cissa. ꝓprias assertiones subi¬
cere festinarunt: qͥntã qͣndã
naturã corꝑis ut diximus
in celi syderumq substanciã
subeẽ firmantes. Aliꝰ autem
qͥdem de acriorib hec quidẽ
que narrauimus cuncta des¬
truxit: ꝓpͥum uero dogna ui¬
sus est cõmmendare. De qͥb
si referre singła maluerimꝰ:
similem illiᷤ patiemur errorẽ.
S eos a semet ip̃is uicissim
deici relinqͣrus : & om̃i illoꝵ
dtentione pꝰposita: sequam
moysen dicentẽ. In principio
fecit d̾s celum & terrã. Con¬
ditorẽq optimũ rerũ sapien¬
tissime formatarũ głificemꝰ:
ce ex irysibilium pulcritudine
illum qͥ nimis optimꝰ ẽ dtem¬
plemur: & ex magnitũdine
corporũ circonscriptoꝵ. meti¬
amur illũ infinitũ & maxi¬
mũ ÷ omuẽ q cogitationem
cordis humani sue uurtutis
amplitudine transgredientẽ.

Expanded text:
tes, secta priorum philosophorum, tes, secta priorum philosophorum, hi qui postea successere rescissa, proprias assertiones subjicere festinarunt: quintam quamdam naturam corporis, ut diximus, in coeli siderumque substantiam subesse firmantes. Alius autem quidam de acrioribus, haec quidem quae narravimus cuncta destruxit, proprium vero dogma visus est commendare. De quibus si referre singula maluerimus, similem illis patiemur errorem. Sed eos a semetipsis vicissim dejici relinquamus, et omni illorum contentione postposita, sequamur Moysen dicentem: In principio fecit Deus coelum et terram, Conditoremque optimum rerum sapientissime formatarum glorificemus, et ex visibilium pulchritudine, illum qui nimis optimus est contemplemur. Et ex magnitudine corporum circumscriptorum metiamur illum infinitum, et maximum, omnemque cogitationem cordis humani suae virtutis amplitudine transgredientem.
Abbreviated transcription (Latin):
compositũ : qm̃ ea que ex di¬
uersa materia ostruuntur.
minime s oueniuint: ñ pꝰst̃
sine u aliqua motũ tenere
occedem: ut pote singulis par¬
tib aliũ atq alium impetur
habentib ex natura: nimioq
labore que composita sunt in
motu otinentur assiduo. Neq
enim potest una atq eadẽ ra¬
tio reb interẽe dissimilibus
ac repugnantib ꝯsonare: cũ
ea que leuiorib sunt amica.
qͣuiorib stͣria iudicent᷑. Nã cũ
ad superna ce celestia prope¬
ramꝰ: pond̾e terreno deprimi¬
mur. Cum autẽ ad imã demer¬
giaur uira facimus ignai : ꝯtͣ
nat᷑am suam eũ pertrahentes
ruferiꝰ. Elementorũ autẽ dis¬
tractio in partes ducta diuer¬
sas: ruine causas & solutionis
importat. Qͦ d enim iuolenter
natura recusante tẽptat᷑. cele¬
riter dissipatur: irtpote sin¬
gulis partib per quas moles
constructa subsistit. ad suũ
pͥncipium redeuntib. ꝓpter
harum gͥ opinionũ necessita¬

Expanded text:
compositum: quoniam ea quae ex dicompositum: quoniam ea quae ex diversa materia construuntur, minime sibi conveniunt, nec possunt sine vi aliqua motum tenere concordem, ut pote singulis partibus, alium atque alium impetum habentibus ex natura, nimioque labore quae composita sunt, in motu continentur assiduo. Neque enim potest una atque eadem ratio, rebus inter se dissimilibus ac repugnantibus consonare: cum ea quae levioribus sunt amica, gravioribus contraria judicentur. Nam cum ad superna et coelestia properamus, pondere terreno deprimimur. Cum autem ad ima demergimur, vim facimus igni, contra naturam suam eum pertrahentes inferius. Elementorum autem distractio in partes ducta diversas ruinae causas et solutionis importat. Quod enim violenter natura recusante tentatur, celeriter dissipatur: ut pote singulis partibus per quas moles constructa subsistit, ad suum principium redeuntibus. Propter harum igitur opinionum necessita
Abbreviated transcription (Latin):
positũ ex quatuoe asseruit
propter insitã sibi duriciem.
habere ẽ ignis societatẽ. ex qͥ
quasi perspicuũ putatur ẽ
nichilominꝰ eẽ reliquarum
portionum ꝑmixtiones ãplec¬
titur. Non nulli autẽ huius¬
mõdi opinione ꝯtempta. qͥu¬
tam quandam naturã in celi
cõpositione propͥo cõmenti
arbitrio subuinxerunt: qͥb
uidetur coepꝰ ethereũ. ñ aer
ẽẽ. ñ terra. non aqua. ñ ignis
nec aliud penitꝰ quod srmples
ẽẽ credatur ⁊ obhoc scilicet
qd simplicib familiare est
motũ semꝑ habere directũ:
quorũ leuiora sursũ semper
intendunt ⁊ gͣuiora uero deci¬
sum labuntur. S nec supe¬
riora. ut inferior pars tellu¬
ris. uestibuli motu: idem om¬
nino uł directum erga cͥcłi
rotundidatdẽ otinet interual¬
lum. Quoꝵ autẽ naturales
motus mutari solent: eorũ
etiam qualitates ip̃as muta¬
biles eẽ. necesse ẽ. Licet nec de
ilis pͥncipalib corporib que
uocantur elementa. possibile
nobis est ccedere celum. fuisse

Expanded text:
positum ex quatuor asserunt propter insitam sibi duritiem, habere etiam ignis societatem, ex quo quasi perspicuum putatur esse, nihilominus etiam reliquarum portionum permixtiones amplectitur. Nonnulli autem, hujusmodi opinione contempta, quintam quamdam naturam, in coeli compositione proprio commenti arbitrio, subjunxerunt: quibus videtur corpus aethereum, non aer esse, non terra, non aqua, non ignis nec aliud penitus quod simplex esse credatur, ob hoc videlicet, quod simplicibus familiare est, motum semper habere directum, quorum leviora sursum semper intendunt, graviora vero deorsum labuntur. Sed nec superior aut inferior pars telluris, vertibili motu, idem omnino vel directum, erga circuli rotunditatem continet intervallum. Quorum autem naturales motus mutari solent, eorum etiam qualitates ipsas mutabiles esse necesse est. Licet nec de illis principalibus corporibus, quae vocantur elementa, possibile nobis est credere coelum fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
seruauetit: is ꝓbat᷑ qͦd ueritatẽ
nat᷑e sinceri obtutꝰ dstancia de¬
monstrau̾t. Qͥ uͦ lumina sua
p̃strictus radio solis inflex̾it qͣsi
nus. qͥ fuit indignꝰ susceptione.
hongͦ eũ acerbitate nat᷑e. s uidicis
integͥtate ꝯdemnat: nͨ qͣi suũ ab̃di¬
cat. s qͣi alienum recusat. Hanc
tñ ut qͥbusdã uidet᷑ regalis auis
inclementiã: plebee aius excusat
clementia. Auis enĩ cui fulica no
men ẽ. q̃ grece dicit᷑ fenix suscep¬
tũ illũ siue abdicatũ. siue ñ agni¬
tũ aqͥle pullũ. cũ sua ꝓle dnectit:
atq intermiscrns suis. eodẽ quo
ꝓpͥos fecus materne sedulitatiᷤ

Expanded text:
servaverit; is probatur quod veritatem servaverit; is probatur quod veritatem naturae sinceri obtutus constantia demonstraverit; si vero lumina sua strictus radio solis inflexerit, quanus, qui fuit indignus susceptione. Non ergo eum acerbitate naturae, sed judicii integritate condemnat; nec quasi suum abdicat, sed quasi alienum recusat. Hanc tamen, ut quibusdam videtur, regalis avis inclementiam plebeiae avis excusat clementia. Avis enim men est, quae graece dicitur φήνη, susceptum illum siue abdicatum siue non agnitum aquilae pullum cum sua prole conectit atque intermiscens suis eodem quo proprios fetus maternae sedulitati
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd suos ab̃dicet fetꝰ. s ñ utrũq ue¬
rũ unũ expullis duob. Qd aliqͥ
fieri putauerunt geminandorũ
alimentoꝵ fastidio. S ĩo ñ arbitr
facile credendũ: p̃sertĩ cũ moyses
tantũ testimoniũ pietatis in pul¬
los suos huic dederit aui. ut dic̾it.
dic̃ aqͥla ꝓtegit nĩdũ suũ. & suꝑ¬
pullos suos ꝯfidit: expandit alaᷤ
suas e assũpsit eos. & suscepit suꝑ
scapulas suad: dñs solꝰ ducebat
eos. Q mͦ gͦ expandit alas: si occi¬
dit alterum: Unde puto ñ auari¬
cia nutriendi. eũ inclementẽ fieri:
s examine iudicandi. Semꝑ enĩ
fertur ꝓbare qͦs genuit: ne gñis
sui inter om̃s aues qͦddã regale
fastigiũ degñis partus deformi¬
tas decoloret. Itaq asserit᷑ qͦd pul¬
los suos radiis solis obiciat. atq¬
in aeris medio pio paruulos un¬
gue suspendat. ac siqͥs repercus¬
so solis lumine intrepidã oculoꝵ
aciem in offenso intuendi ingore

Expanded text:
quod suos abdicet fetus, sed non utrumque, vequod suos abdicet fetus, sed non utrumque, verum unum ex pullis duobus. Quod aliqui fieri putaverunt geminandorum alimentorum fastidio. Sed id non arbitror facile credendum, praesertim cum Moyses tantum testimonium pietatis in pullos suosicut aquila protegit nidum suum etsuperpullossuosconfidit: expandit alas suas et adsumpsit eos et suscepit eos super scapulas suas. dominus solus deducebat eos. quomodo ergo expandit alas, si occidit alterum ? unde puto non auaritia nutriendi eam inclementem fieri, sed examine iudicandi. semper enim fertur probare quos genuit, ne generis sui inter omnes aues quoddam regale fastigium degeneris partus deformitas decoloret. itaque adseritur quod pullos suos radiis solis obiciat atqin aeris medio pio parvulos ungue suspendat; ac si quis repercussus solis lumine intrepidam oculorum aciem inoffenso intuendi vigore
Abbreviated transcription (Latin):
tiam qͦd uͥ eos adu̾terint tempta¬
re uolatus pͥmordia nidis eicuit
suis:. ꝯtinuoq eliminant: ac si
morent᷑. ꝓpulsant pennis atq p̃ci¬
pitant ⁊ uerberant alis. coguntq
audere qͦd trepidant: nͨ ullũ p̾ea
deferunt his muitꝰ alimonie. Qa
turĩ tñ si raꝑere assueti: nuterre
fastidiunt: Consid̾emꝰ ad hoc ẽẽ ge¬
neratos. ut cẽ aues ad cauendimi
stemido exerceat: nͦ passim curaᷤ
relaxent. s pericła predonib de¬
clinanda ꝓspiciant. Deinde cũ his
nat᷑a qͦddam p̃clandi munꝰ mole¬
uerit ÷ magis a ten̾o pullos suos
instituere uident᷑ ad p̃dam: ꝙͣ pa¬
stus abdicare cõpendiis. Cauent
ne urtenera etate pigrescant : ne
soluant᷑ deliciis: ne marrescant
ocior ne magis discant cibũ expͣ¬
tare qͣm querere: ne nat᷑e sue de¬
ponant iugorẽ. Int̾mittunt stu¬
dia nutͥendi: ut in usus rapiendi
audere compellant. de aquilis.
Aqͥla qͦ plurimo sermone usurpat᷑

Expanded text:
tiam, quod ubi eos aduerterint temptatiam, quod ubi eos aduerterint temptare uolatus primordia, nidis eiciunt suis continuoque eliminant ac, si morentur, propulsant pinnis atque praecipitant, uerberant alis coguntque audere quod trepidant nec ullum postea deferunt his munus alimoniae. quid mirum tamen, si rapere adsueti nutrire fastidiunt? consideremus ad hoc eos esse generatos, ut etiam aues ad canendum formido exerceat, ne passim curas relaxent, sed pericula a praedonibus declinanda prospiciant. Deinde cum his natura quadam praedandi munus inoleverit, magis a tenero pullos suos instituere videntur ad praedam, quam pastus abdicare compendiis. 104 Cavent ne in tenera aetate pigrescant, ne solvantur deliciis, ne marcescant otio, ne discant cibum magis exspectare quam quaerere, ne naturae suae deponant vigorem. Intermittunt studia nutriendi; ut in usus rapiendi audere compellant. 60 Aquila quoque plurimo sermone usurpatur
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hensos abnegant. Ip̃e qͦ diui¬
tes ne per plures suũ patͥmoni¬
um dudatur. in utero ꝓpͥos
in ip̃o genitali aluo pignora si
uentris extingunt: prius q an¬
fertur uita quã traditur. Qͥs
dociuit nͥ homo filios abdicari:
Qs repperit tam ĩmicia patrim
uira: Qͥs int̾ nature fraterna
sortia frarres impares fecit: uns
diuitis filii: diu̾sa sorte crediun
Alius tocius paterne sortis adsi¬
tionib inundat᷑: aliꝰ opulente
hereditatis patrie deplorat ex
haustũ. atꝰ in opẽ portionẽ. Nun¬
qͥd nat᷑a diuisit merita filioꝵ:
Ex pari om̃ib tͥbuit qͦd ad nascn¬
di atq iuiuendi possint habete
substantiam. Ip̃a uos doceat non
discerne patrimonio: qͦs. titulo ge¬
manitatis eqͣstis. Et enĩ quibs de¬
distis cõmunit̾ eẽ qͦd nacti sunt. ñ
debetis his inuide̾. ut in cõmu¬
nit̾ habeant ad qͦd natura subfti¬
Accipitres feruntur durã ineo
aduersum ꝓpͥos fetꝰ hab̾e inclemer¬

Expanded text:
prehensos abnegant. Ipsae qprehensos abnegant. Ipsae qtes, ne per plures suum patrimonium diuidatur, in utero eundi in ipso genitali aluo pignera sui uentris extinguunt, priusque aufertur uita quam traditur. quis docuit nisi homo filios abdicari ? quis repperit tam inmitia patrum iura? quis inter naturae fraterna consortia fratres inpares fecit? unius diuitis filii diuersa sorte caeduntur. alius totius paternae sortis ascriptionibus inundatur, alius opulentae hereditatihaustam atque inopem portionem. Numquid natura divisit merita filiorum? Ex pari omnibus tribuit, quod ad nascendi atque vivendi possint habere substantiam. Ipsa vos doceat non discernere patrimonio, quos titulo germanitatis aequastis. Etenim quibus dedistis communiter esse quod nati sunt, non debetis his, ut id communiter habeant in quod a natura substiAccipitres feruntur in aduersus proprios fetus habere inclemen
Abbreviated transcription (Latin):
habet qddam medendi genꝰ. quo
possit eorũ lumina intercepto
usui reformare. Nemo g de mo¬
pia querat᷑: qͦd uacuas pecunie¬
ꝓpͥas edes reliquerit. Pauperior
est hirundo que uacua eris: ha¬
buñdat industria. Edificat nec
impendit: tecta attollit ⁊ nichil
aufert ꝓximo: ñ indigentia e
paupertate ad nocendũ cilii cõ¬
pellitur: nͨ in graui filioꝵ ĩbecil¬
litate desperat. Nos uͦ ce pauꝑtas
afficit. & inopie necessitas uexat:
&e plerosq indigentia cogit in fla¬
gitium. impellit in crimen. Lucͥ qͦ
studio in fraudes u̾samꝰ ingeniũ.
aptamꝰ affectum: atq in gͣuissi¬
mis passionib spem deponimus:
fractiq animo resolurm. ĩꝑuidi¬
cũ presidia humana defecerint
usu &e pietate cornicũ ⁊ q̃ cẽ uo¬
lantes filios. comitatu sẽdulo
ꝓsecunt᷑: e sollicite ne teneri for¬
te deficiant cibum suggerunt.
illos qͦs diligunt: aut si dicio¬
res sunt lactare fastidiunt Pau¬

Expanded text:
habet quoddam medendi genus, quo habet quoddam medendi genus, quo possit eorum lumina intercepto usui reformare. Nemo igitur de inopia queratur, qproprias aedes reliquerit. prima est hirundo, quae uacua aeris abundat industria, aedificat nec inpendit, tecta attollit et nihil aufert proximo nec indigentia et paupertate ad nocendum alii compellitur nec in graui filiorum inbecillitate desperat. nos uero et paupertas afficit et inopiae necessitas uexat, et plerosque indigentia cogit in flagitium, inpellit in crimen; lucri quoque studio in fraudes uersamus ingenium, aptamus adfectum atque in grauissimis passionibus spem deponimus fractiqius sit, cum praesidia humana defecerint.usu et pietate cornicum, quae etiam volantes filios comitatu sedulo prosequuntur; et sollicitae ne teneri forte dillos quos diligunt, et si ditiores sunt lactare fastidiunt, pau