comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia predicatio eius qui¬
busdam incredulis uertebãt
quos ad audiendam ueritatis
er manus enim sancti põ¬
opem crutis medicamine largire
cum salute redibant aĩarũ iml¬

Expanded text:
e praedicationis quibusdam incredulis in scandalquos ad audiendam veritatis er manus enim reverendi ponopem crucis medicamine largiretcum salute redibant animarum
Abbreviated transcription (Latin):
uod illi quidem occisi sunt.¬
euasit: insinuat corpora quidem
ab impiis posse perimi: sed xp̃m
pro quo persecucio tota seuit. nullai¬
tenus eis uel uiuentib uel occisis
posse auferri: sed eos ueraciter con¬
testari: quia siue uiuinius dño
unumus: siue morimuir domino

Expanded text:
uod illi quidem occisi sunt,evasit, insinuat corpora quidem martyrum ab impiis posse perimi, sed Christum, pro quo persecutio tota saevit, nullatenus eis vel viventibus, vel occisis posse auferri, sed eos veraciter contestari: Quia sive vivimus, Domino vivimus, sive morimur, Domino
Abbreviated transcription (Latin):
frutres liiĩ lectio recitata. ĩ qua
tamen oĩm xp̃i martyꝵ preciosa
est mors designata. Quod enim
paruili occisi sunt: sigiificat per
humilitatis meritum ad marty
ut paruulus: non possit amimã

Expanded text:
elii lectio recitata, in qua tamen omnium Christi martyrum pretiosa mors est designata. Quod enim parvuli occisi sunt, significat per humilitatis meritum ad martyrut parvulus, non possit animam
Abbreviated transcription (Latin):
uod in bethleem et in oĩbus
finibus eius occisi sũt. ostẽ¬
dit non solum in iudea unde ecclie
cepit origo: sed et in omnibus eiusde
cclesie fubus ubicunq per orbẽ
diffusa est. persecucionẽ seuiturã
perfidorum: et pioꝵ pacientiant
esse coronandam. Qui a binatu
acisi sunt: doctrina et operatione
perfectos indicant. Qui uero infra.
simplices uel ydiotas fidei tamẽ
non ficte constancia fortes eque

Expanded text:
uod in Bethleem et in omnibus finibus ejus occisi sunt, ostendit non solum in Judaea, unde Ecclesiae coepit origo, sed et in omnibus ejusdem Ecclesiae finibus quacunque per orbem diffusa est, persecutionem saevituram perfidorum, et piorum patientiam esse coronandam. Qui a bimatu occisi sunt, doctrina et operatione perfectos indicant; qui vero infra, simplices vel idiotas, fidei tamen non fictae constantia fortes aeque
Abbreviated transcription (Latin):
d cõmendandam ergo ip̃iu
dignam meõriam. et pro
fide apostolica constãciam: christi¬
am ecclesiam uenerationem eius
gestantem. in supra dicto loco
ante portam latinam preclaro
opere condiderunt. ubi festum̃
concursum pridie nonas mani¬

Expanded text:
d commendandam ergo ipsius dignam memoriam, et pro fide apostolicam constantiam, Christiani ecclesiam, venerationem ejus gestantem in supradante portam Latinam praeclaro opere condiderunt, ubi festivum concursum pridie nonas Mai
Abbreviated transcription (Latin):
bsecramus uos o amia im .l.¬
carissimi tandem his date cla¬
dibus finem: et uos patres esse dul¬
cium filiorum uel ammoniti me¬
mentote. Hec et his similia amicis
dicentibus. miseram se clamans
mater aduenit. et soluto capite
canos sue senectutis ostendens. in
conspectu eorum uestem qua pectu ᷤ
tegebatur scidit. et cũctis flentibus
ostendebat laxis pellibus quas su¬
uerant manimas. et blandimẽta
que infancie eorũ exhibuerat eu
ambos. Tu michi semper plus blã¬
ditus es fili et tu amplius uerccũ¬
datus es. In illo ymaginem meã
peperi. in te paternos uultus effud
Tu patri utilior: et iste similior

Expanded text:
bsecramus vos, o amici charissimi, tandem his date cladibus finem, et vos patres esse dulcium filiorum vel admoniti mementote. 6. Haec et his similia amici dicentibus, miseram se clamitans mater advenit, et soluto capite canos suae senectutis ostentans, in conspectu eorum vestem qua pectus tegebatur, scidit: et cunctis flentibus ostendebat eis laxis pellibus quas suxerant mammas, et blandimenta, quae infantiae eorum exhibuerat, ejambos: Tu mihi semper plus bladitus es, fili; et tu amplius verecundatus es: in isto imaginem meam peperi, in te paternos vultus effudi; tu patri utilior, iste similior
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. et de se presumẽtes irrifit.
ium reddidit. ut omnibus ꝓbetur
ese mentita. Dita hec admonet
furem ut raꝑiat. iracundũ ut
seuiat: mendacẽ ut fallat. Ipsa

Expanded text:
cepit, cunctos de se praesumentes irrisit, tum reddidit, ut omnibus probetur fuisse mentita. Atque furem, ut rapiat; iracundum, ut saeviat; mendacem, ut fallat. Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ccedentes uero amiti eoꝵ ui ͤl¬
ad eos: ceperunt dicere. Pude
uobis tum dura mens: tamq ferte¬
um pettus: ꝙ cuniciem patris patit
abiicere. et matri iam decrepite no¬
uos dolores partus uultis afferre.
Nlam illa partus sui dolores conso¬
laciomibus superabat: cum in uno
dolore duos filios pareret. ⁊ geminũ
ptri funderet filiorũ effectũ. Aluũ
uero insanabilie dolor. ĩconsolabilis
pena. irremediabilis cruciatus. in¬
comparabilis partus est spes ⁊ gau¬
dium tollitur. uita contenniitur.
respuitur gloria. et contemptis oĩb
pietatis affectibus. mortis atrocita
appetitur pocius ꝙͣ timetur. Respos¬

Expanded text:
ccedentes itaque amici eorum ad eos, coeperunt dicere: Unde vobis tam dura mens, tamque ferreum pectus, quod canitiem patimini patris abjicere, et matri jam decrepitae novos dolores partus afferre? Nam illa partus sui dolores consolationibus superabat, dum in uno dolore duos filios pareret, et geminum patri funderet filiorum affectum: nunc vero insanabilis dolor, inconsolabilis ena, irremediabilis cruciatus, incomparabilis partus est, quo spes et gaudium tollitur, vita contemnitur, respuitur gloria, et, contemptis omnibus pietatis affectibus, mortis atrocitas appetitur potiusquam timetur. Obs
Abbreviated transcription (Latin):
pro xpi nomine in uiiculis consti¬
tutis. quotidie solacium exhibebat.
et tam ipsis ꝙ eciam seruis eorũ
cum quibus tenti fuerant: saluta¬
ria fidei consilia ministrabat. Qui
cum beatissimis consolaciomibus
acquiescerent: et uerbera carnificũ
ammo perseueranti transirẽt. ca¬
pitalem iussi sunt subire sẽtenciã.

Expanded text:
pro Christi nomine in vinculis constitutis, quotidie solatium exhibebat; et tam ipsis quam etiam servis eorum, cum quibus tenti fuerant, salutaria fidei consilia ministrabat: qcum beatissimis consolationibus acquiescerent, et verbera carnificum animo perseveranti transirent, capitalem jussi sunt subire sententiam:
Abbreviated transcription (Latin):
D enedictus autẽ religiosus¬
Set pius puer cũ nutricẽ
suam flere conspiceret: eius dolo¬
ri compassus. allatis secũ utsq
fracti capisterii partibus sẽse
cum lachrimis in orationẽ dedit.
Qui ab oracione surgens: ita
iuxta se uas sanum repperit.
or autem nutricem un l¬
suam blande consolatus
ei sanum capisteriũ reddidit qd̃
fractum tulerat. Que res ĩ eodẽ
loco a cunctis est agnita. atqz
in tanta admiracione habita.
ut hoc ipm̃ capisteriũ eius loci
nicole. in ecclesie ingressu suspẽ¬
derent quatinus et presentes e
secuturi omnes agnosterent.
benedictus puer conuersatioĩs
graciam a quanta perfectione
cepisset. Quod annis multis
illic ante oculos oĩm fuit: et us¬
q ad hec longabardoꝵ tempora
super fores ecclesie pependit. uiiil¬
odem uero anno quo de his
uita erat exiturus: quib¬
dam discipulis secũ conuersan¬
tibus. quibusdam longe manẽ¬
tib sui sanctissu obitas de¬
minciauit diem presentibu
indicens. ut audita per silẽciũ

Expanded text:
enedictus autem religiosus et pius puer cum nutricem suam flere conspiceret, ejus dolori compassus, ablatis secum utrisque fracti capisterii partibus, sese cum lacrymis in orationem dedit: qui ab oratione surgens, ita juxta se vas sanum reperit Mox autem nutricem suam blande consolatus, et sanum capisterium reddidit, quod fractum tulerat Quae res in eodem loco a cunctis est agnita, atque in tanta admiratione habita, ut hoc ipsum capisterium ejus loci incolae in ecclesiae ingressu suspenderent: quatenus praesentes et secuturi omnes agnoscerent, Benedictus puer conversationis gratiam a quanta perfectione coepisset, quod annis multis illic ante omnium oculos fuit, et usque ad haec Langobardorum tempora super fores ecclesiae pependit. odem vero anno quo de hac vita erat exiturus, quibusdam discipulis secum conversantibus, quibusdam longe manentibus, sanctissimi sui obitus denuntiavit diem: praesentibus indicens ut audita per silentium
Abbreviated transcription (Latin):
t dum insonti preparatur
interitus: autor cadit in la¬
queum. Quo mater eis cognito:
puellam increpat cũ fletu extin¬
xisse eam sibi filiũ. Cui stracidio
sollicite imyenso studio facto de ip̃is
maleficiis uario. et si mors uitam
non abstulit: tamen signũ morti
agripino dyaconus instituitur. et
sequenti termino presbiter ordinat᷑.
dehinc a uenerabili pontifice necta¬
rio: abbas ad sanctũ simphorianũ
merito dignus asciscitur¬

Expanded text:
t dum insonti praeparatur interitus, auctor cadit in laqueum. Quo mater ejus cognito, puellam increpat cum fletu, exstinxisse se filium. Cui Stratidio, sollicite impenso studio, facto de ipsis maleficiis vario, etsi mors vitam non abstulit, tamen signum mortis Agrippino diaconus instituitur, et sequente triennio presbyter ordinatur. Dehinc a pontifice Nectario abbas ad sanctum Symporianum merito dignus asciscitur
Abbreviated transcription (Latin):
digna tu fuisti ferre preciũ scli
atqz portum preparare nauta
mundo naufrago quã sacer
cruor peruuxit fusus agni cor¬
pore. ¶loria et honor deo usqq̃
altissimo una patri filioq ĩcli¬
to paraclito cui laus est ⁊ ptãs

Expanded text:
digna tu fuisti ferre pretium saeculi, atque portum praeparare nauta mundo naufrago, quem sacer cruor perunxit fusus agni corpore. Vers. Gloria et honor Deo usquequo Altissimo, una Patri Filioque, inclyto Paraclito
Abbreviated transcription (Latin):
eate martyr prospera diẽ
triumphalem tuũ quo san¬
quinus merces tibi corona uincẽti
datur. Sic te ex tenebris seculi
tortore uicto et iudice euexit ad ce¬
lum dies xp̃oqz ouantem reddidit
Qunc angelorũ particeps collu¬
ces insigni stola quã testis indo¬
mabilis riuis cruoris laueras.
desto nũc et percipe uoces p̃can¬
tum supplices nostri reatus effi¬
car orator ad thronũ prĩs Lise
rere nostrarũ precũ placatus ut
upũs tius inclinet aurẽ ꝓsperam
noxas nec omnes imputet. liã

Expanded text:
eate martyr, prospera 985 Diem triumphalem tuum, Quo sanguinis merces tibi Corona, Vincenti, datur. Hic te ex tenebris saeculi, Tortore victo, et judice, Evexit ad coelum dies, Christoque ovantem reddidit. Nunc angelorum particeps, Collucis insigni stola: Quam testis indomabilis Rivis cruoris laveras.Adesto nunc, et percipe Voces precantum supplices, Nostri reatus efficax Orator ad Thronum Patris. rere nostrarum precum, Placatus ut Christus suis Inclinet aurem prosperam; Noxas nec omnes imputet. Si
Abbreviated transcription (Latin):
eri celebrauimus tp̃alem
sempiteri regis nostri
natalem: hodie celebramꝰ trium¬
phalem militis passionẽ. Heri
enim rex noster trabea carni
mdutus. de aula uteri uirgialis
egrediens uisitare dignatus est
mundũ: hodie miles de tabernaclõ
corporis exiens triũphator migͣuit
ad celum. Ille sempiterne deitatis
maiestate seruata. seruile cincto¬
rium carnis assumens. in huius
seculi campo pugnaturꝰ ĩtrauit.
iste depositis corruptibilibz corporis
indumẽtis. ad celi palaciũ perhen

Expanded text:
eri celebravimus temporalem sempiterni Regis nostri Natalem: hodie celebramus triumphalem militis passionem. Heri enim Rex noster, trabea carnis indutus, de aula uteri virginalis egrediens visitare dignatus est mundum: hodie miles de tabernaculo corporis exiens, triumphator migravit ad coelum. Ille, sempiternae deitatis majestate servata, servile cinctorium carnis assumens, in hujus saeculi campum pugnaturus intravit; iste depositis corruptilibus corporis indum
Abbreviated transcription (Latin):
hilippus ut lucas testat᷑ erat
tetrarcha ituree et traconitidis
regionis. Hic ergo statuẽs ciuita¬
tem in loco ubi iordanis ad radi¬
ces oritur libam montis. et est
terminus uidee contra septẽtrio¬
cesaream philippi. In cuiꝰ partes¬

Expanded text:
Philippus, ut Lucas testatur , erat tetrarcha Ituriae et Traconitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentrioCaesaream Philippi, in me
Abbreviated transcription (Latin):
sic salutauit. Gaude blasi ami¬
ce deorũ. Cui blasius. Gaudeas
et tu preses. Sed scias illos nõ esse
deos: sed demones qui eterno ign
fraduntur. cũ his qui eos honorãt.¬

Expanded text:
sime salutauit dicens: «Gaude Blasi, amice deorum». Respondit Blasius: «Gaude et tu preses; sed ne dicas eos deos esse sed demones, quia eterno igni tradentur cum his qui eos uenerant
Abbreviated transcription (Latin):
nidas deus deus meus ostende
michi lignui sancte crucis allã
ACum orasset iidas cõmotus
est locus ille in quo sancta crux
iacebat alleluya Chapitre.

Expanded text:
Judas, Deus Deus meus, ostende mihi lignum sanctae crucis, alleluia. Ant. Cum orasset Judas, commotus est lacus ille, in quo sancta crux jacebat, alleluia. Ant.
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc precepit eos omnes igne
cremari at illi timẽtes tradiderũt
idam allã. A. helena sancta di¬
uit ad iudam comple desiderium
meũ et uiue super terrã ut osten¬

Expanded text:
Tunc praecepit omnes igne cremari; at illi tenentes tradiderunt Judam. Ant. Helena sancta dixit ad Judam: Comple desiderium meum, et vive super terram, ut osten
Abbreviated transcription (Latin):
oc quod ante dixeram uos in¬
plete iensuram patrũ uestrorũ
ad personam domini pertinere:
eo ꝙ esset occidendus ab eis: potest
et ad discipulos. cius referri: De
quibus nunt dicit. Ecte ego mitto
ad uos prophetas et cetera Siml¬
scribentem ad corithios. uaria
dona esse disaipuloꝵ xp̃i. Alios
prophetas. qui uentura p̃dicant.
alios sapientes: quimouerũt qñ
debeant proferre sermonẽ. alios
scribas. in lege doctissimos. Resp̃

Expanded text:
oc quod ante dixeramus: Implete mensuram patrum vestrorum, ad personam Domini pertinere, eo quod occidendus esset ab eis, potest et ad discipulos ejus refequibus nunc dicit: Ecce ego mitto ad vos prophetas, etc. Simulscribentem ad Corinthios, varia dona esse discipulorum Christi : alios prophetas, qui ventura praedicant; alios sapientes, qui noverunt quando debeant proferre sermonem; alios scribas in lege doctissimos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Patrimoniũ tuum cum
pendisti: et ideo quasi meretrix
loqueris. Lucia dixit Patrimo¬
nium meũ loco tuto constitui.
corruptores autẽ nuillo modo su¬
uerbera. Cui lucia. Uerba dei ces¬
sare non possunt. quia caste ui

Expanded text:
patrimonium tuum cum stirpasti . et ideo quasi meretrix lo| queris. Lucia dixit . patrimonium meum tuto loco| constitui corruptores autem nec mentisuerbera. Lucia dixit Verba| dei cessare non poterunt. Pascasi
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Sponsa tua ĩuemt
possessionem in uenalibz. q̃ mille
hanc in nomme tuo cupiẽs cõpa¬
rare uidetur aliꝙ̃ta distrahere.
proponĩt litem in iudicio pascasii
consularis. dicens sponsam suam

Expanded text:
n\c/xit sponsa tua inuenit possessionem| in uenalibus . quę mille Hanc in tuo nomine cupiens conparare . uidetur aliquan| ta distrahere proponit litem in iudi| cio. Pascasi consolaris dicens . sponsam suam
Abbreviated transcription (Latin):
Doctor bonus et amitus dei ãdreas
ducitur ad crucem aspiciẽs a longe
uidit crucem. Salue crux suscipe
discipulum eius qui pependit in te
magister meus xpũs .U. Salue

Expanded text:
Doctor bonus et amicus Dei Andreas ducitur ad crucem, aspiciens a longe vidit crucem: Salve, crux, suscipe discipulum ejus, qui pependit in te, magister meus Christus. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
Qub alture dei audiui uoces occisoꝵ¬
dicenciũ. Quare non defendis san¬
qunem nostrum et acceperũt diui¬
nm responsum adhuc sustinete
nedicum tempus donec impleatur
numerus fratrũ uestrorũ
Uidi sub altare dei aĩas sanctor

Expanded text:
ub altare Dei audivi voces occisorum; quare non defendis sanguinem nostrum? et acceperunt divinum responsum: adhuc sustinete modicum, donec impleatur numerus fratrum vestrorum. Vers. Vidi sub altare Dei animas sancto
Abbreviated transcription (Latin):
ausas innocencie nõ reqͥrit.
ius abnegat. confundit
fasqz nephasqz. Cui nequicia est
sodalis. cui odiosa est equitas. ini¬
quitas semper amica. Qui cedib
uiuit. qui se munit sanguine. qui
crudelitate seuit. Cui de timore stat
totum. de amore nichil constat. He
inuestigat cruore. crudelitate rima¬
tur. successorem timens incessit in
autorem. Premit innocentes. uo¬
lens innocenciam deperire. Innocẽ¬
tis causam: nocenciũ facit crimẽ R.

Expanded text:
ausas innocentiae non requirit, us abnegat, confundit fasque nefasque. Cui nequitia est sodalis, cui odiosa est aequitas, iniquitas est semper amica, qui caedibus vivit, qui se munit sanguine, qui crudelitatibus saevit, cui de timore stat totum, de amore nihil constat. Hers quaerit, investigat cruore, crudelitate rimatur: successorem timens, incessit in auctorem. Premit innocentes, volens innocentiam deperire, innocentis causam facit nocentium crimen.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ceca semper: Oꝙ presumptio
pessima. Oꝙ perdit concessa: qui
inconcessa captat: Herodes obsidẽs
terrenum regnum. impugnat ce¬
leste. terremis inhyans irruit in
diuina. ipsamqz pietatem sectat᷑.
Audierat regem natũ destinatus
ad scelus. ad piaculum promptus
paratus ad crimen. Tu autem R¬

Expanded text:
quam caeca semper! o quam praesumptio pessima! o quam perdit concessa, qui inconcessa captat! Herodes obsidens terrenum regnum, impugnat coeleste. Terrenis inhians, irruit in divina, ipsamque pietatem insectatur. Audierat natum regem: destinatus ad scelus, ad piaculum promptus, paratus ad crimen, causas
Abbreviated transcription (Latin):
ic agit magister mali im ͤ¬
minister doli. ire artifex .l.
inuentor sceleris. impietat autor.
pietatis predo. ĩiicus ĩnocentie.¬
holtis nature. suis peior. pessimꝰ
sibi. Quem xpũs nõ ut euadert¬

Expanded text:
ic agit magister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auctor, pietatis praedo, inimicus innocentiahostis naturae, suis pejor, pessimus sibi, quem
Abbreviated transcription (Latin):
Innocẽtes pro
xpristo infantes occisi sunt ab
miquo rege lactentes interfecti
sunt ipm̃ sequuntur agnũ sine
macula et dicũt semper gloria
res non loquendo sed moriendo cõ¬
sissi sunt: omnia in nobis uitioꝵ
mala mortifica: ut fidem tuã quã
singua nostra loquitur: eciã mo¬
tibus uita fateatur. Per dim̃¬

Expanded text:
Innocentes pro Christo infantes occisi sunt. Ab iniquo Rege lactantes interfecti sunt. Ipsum laudantes agnum sine macula, et dicunt semper: Gloria res non loquendo, sed moriendo confessi sunt, omnia in nobis vitiorum mala mortifica, ut fidem tuam, quam lingua nostra loquitur, etiam moribus vita fateatur. Per
Abbreviated transcription (Latin):
olet impietas se esse illusã.
dilatans se crudelitas furit.
fremt dolositas se deceptã. et in se
fraus reuersa concutitur. Herodes
stridet. cudens ipse in laqueũ quẽ
tetendit. hinc iiquitatem quã
conciderat euaginat: de fide ꝑfidi

Expanded text:
olet impietas se esse illusam, dilatans se crudelitas furit. Fremit dolositas se deceptam, et in se fraus reversa colliditur. Herodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit, hinc iniquitatem quam considerat, evaginat. De fide perfidiae
Abbreviated transcription (Latin):
erum gladius filioꝵ pertrã ui¬
¶siens membra ad matrum l.¬
corda deuenit. et necesse est ut sint
consortes premii: que fuerũt socie¬
passionis. Arridebat pariuilus
occisori. gladio adiocabatur infã¬
tulus: nutricis loco attendebat
lactens percussoris horrorem. ne¬
scia lucis etas moritura gaude¬
bat. Infans enim oem̃ hominẽ
non hostem respicit: sed parentẽ.
Matres tulerunt quicquid et an¬
goris extitit et doloris.: et ideo nõ
carebunt martyris gaudio: mar¬
tyrii lacrimas que fuderunt. Re¬
o caritas in extingiubilis. o paci¬
encia muncibilis que licet inter
pressuras persequẽcium uisa sit
despicabilis. Inuenietur in laudẽ
et gloriam et honorẽ. In tempore
retribucionis. U̾ lobis ergo pe¬
timus piis subueniãt meritie
honorificati a patre qͥ est in celis.

Expanded text:
m gladius filiorum pertransiens membra ad matrum corda pervenit, et necesse est ut sint praemii consortes, quae fuerunt socipassionis. Arridebat parvulus occisori, gladio adjocabatur infantulus, nutricis loco attendebat lactans percussoris horrorem, nescia lucis aetas moritura gaudebat, infans filius omnem hominem non ut hostem respicit, sed parentem. Matres tulerunt quidquid et angoris exstitit, et doloris, et ideo non carebunt martyrii gaudio, martyrii lacrymas quae fuderunt. HoO charitas inexstinguibilis! O patientia invincibilis! Quae, licet inter pressuras persequentium visa sit despicabilis, invenietur in laudem et gloriam et honorem, in tempore retributionis. -- Versus. Nobis ergo petimus piis subveniat meritis, honorificati a Patre qui est in coelis.
Abbreviated transcription (Latin):
uit uir uite uenerabilis
gratia benedictus et noĩe.
ib ipso pueritie sue tempore. cor
gerens semle. etatem quippe mo¬
ribus transiens. nulli ammũ
uoluptati dedit. Sed dum in hac
terra ad huc esset quo temporalit
libere uti potuisset. despexit qͣsi
iam arĩdum mundũ cũ flore
ui liberiori genere

Expanded text:
uit vir vitae venerabilis, gratia Benedictus et nomine, ab ipso suae pueritiae tempore cor gerens senile. Aetatem quippe moribus transiens, nulli animum voluptati dedit: sed dum in hac terra adhuc esset, quo temporaliter libere uti potuisset, despexit jam quasi aridum mundum cum flore. Qui liberiori genere
Abbreviated transcription (Latin):
udistis fratres carissimi quia
ad unius iussionis uocem petrus
et andreas relictis retibus secuti
sunt redemptorem. Aulla uero
hunc facere adhuc miracula ui¬
derant: nichil ab eo de p̃mio et̾ne
retribucionis audierãt: et tamen
ad unum dei preceptum hoc quod
possidere uidebantur obliti sunt.
Quanta nos eius miracula uide¬
mus: quot flagellis affliginur:
quantis minarũ asperitatibus
deterremur: et tamen uocantem
sequi contẽnimus: In celo iã sedet
qui de cõuersione nos ãmonet. Iã
iugo fidei colla genciũ subdidit:
iam mundi gliam strauit. Iam
ruinis eius crebrescentib districti
sui iudicii diem propinquãtem
denunciat ⁊ tamen superba mẽs
nostra non uult hoc sponte dese¬
rere: quod quotidie perdit in uita
R. Expandi manus meas tota
die in cruce ad populum non cre¬
dentem sed contradicentẽ michi.
Qui ambulant uias non bonas
sed post peccata sua u̾. Deus ul¬
cionum dñs deus ultionũ libere
egit exaltare qui iudicas terram
redde retributionem superbis. Qui.

Expanded text:
udistis, fratres charissimi, quia ad unius jussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc facere adhuc miracula viderant, nihil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant; et tamen ad unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula videmus, quot flagellis affligimur, quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus? In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam, ruinis ejus crebrescentibus, districti sui judicii diem propinquantem denuntiat; et tamen superba mens nostra non vult hoc sponte deserere quod quotidie perdit invita. Expandi manus meas tota die in cruce, ad populum non credentem, sed contradicentem mihi, qui ambulat vias non bonas, sed post peccata sua. Vers. Deus ultionum Dominus, Deus ultionum libere egit. Exaltare qui judicas terram, redde ret
Abbreviated transcription (Latin):
pparuit dominus post ixl¬
resurrectionẽ suã discipulꝰ
septem: inter quos erant petrus
et iohannes frustra in pistando
tota nocte laborantibz et stans ĩ
littore copiosa rete eorum pisciũ
multitudine repleuit. A loxq
ingressos ad terram: inuitauit
ad prandium. Et interprandẽdũ
tercio petrum an se amaret: intec¬
raauit. Ac tercio amorẽ cõfitẽti
quia ter eum negauerat: ei tertio
pascendas oues suas cõmisit .Rx.

Expanded text:
pparuit Dominus post resurrectionem discipulis septem, inter quos erat Petrus et Joannes, quibus frustra in piscando tota nocte laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram invitavit ad prandium, et inter prandendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem confitenti, quia ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves commisit:
Abbreviated transcription (Latin):
euangelice descriptionis. ꝯd
ueritate diuina subiuxũ. nullus
fidelium dubitare permittitur
Cõmendat placidam sue carnis
ab solucionem: quam dño speaa¬
liter se uisitante percepit. Sedh
perfecte lectionis huius principia
considerare ualeamus: libet sup¬
riora parũ per attendere. Tu R¬

Expanded text:
evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur: commendat placidam suae carnis absolutionem, quam Domino specialiter se visitante percepit. Sed ut perfectae lectionis hujus principia considerare valeamus, libet superiora parumper attendere.
Abbreviated transcription (Latin):
ne faceret: reuocatus est. Tunc¬
publicas mulieres publice ad
se ingredi fecit. Ut his uisis ab
eius electione populũ reuocaret.
ued cum nec sic proficeret sed sẽꝑ¬

Expanded text:
ne faceret, revocatus est; publicas mulieres publice ad se ingredi fecit, eius electione cessaret. Sed cum nec sic proficeret, Me
Abbreviated transcription (Latin):
annorum amplius septuagĩta.
cunctis bonis operib refertus.
nouionio in oppido deambulare.
Et fortuitu cõspiciens enimus ex
fronte basilice sancti medardi pa¬
rietem ex parte dissipatum: criptisq
ĩminẽtibus ruinam ĩminentem

Expanded text:
annorum amplius septuaginta, cunctis bonis operibus refertus,Noviomo in oppido deambulare, et fortuitu conspiciens eminus vidit ex fronte basilicae sancti Medardi parietem ex parte dissipatum, cripturamque imminentem ac ruinam minitantem
Abbreviated transcription (Latin):
agonem martyrni feliciter con¬
summauit. Et sic ipse petrus
firmus in petra fidei. ad petrã
Ipse nanqz ueritatis filius et
bonitatis aliĩnus: cõuersatione
conspicuus: expectabilis fama.
opinione mirabilis prefulgẽs
nitore mundicie: uirginitatem
integre custodiuit R. Beatꝰ uir¬

Expanded text:
ante martirio, feliciter consummavit. Et sic ipse Petrus, firmus in petra fidei, petra demuIpse namque veritatis filius et bonitatis alumpnus, conversatione conspicuus, spectabilis fama et opinione mirabilis, miro prefulsisse nitore munditie, virginitatem integre custodisse nec menti
Abbreviated transcription (Latin):
et cuidam matrone noie
nem filias turpissimas: sicut
fuit mater earum. Hoc autem
fecit ut per dies triginta qͦtidie
blandirentur ei ut mutaret
animũ eius. Et modo ꝓmitten¬
do leta. modo terrendo ꝑ aspera.
sperabant se mentem sanctai
a bono proposito reuocare. Qͥb
sancta agathes dixit. Alens
mea solidata est et in xpristo¬
pie crudelis et dire tyranne nõ es
confusus amputare in femina
quod ipse in matre suxisti. uerset
Ego habeo mãnullas integras
intus in amma mea quas dño

Expanded text:
et cuidam matronae tradt novem filias turpissfuerat| mater earum. Hoc autem fecit . ut per dies triginta coti| die blandirentur ei . ut mutarent animum eius . et modo| promittendo laeta modo terrendo aspera . Sperabant se | mentem sanctam a bono proposito reuocare. Quibus sancta aga| the dicebat mens mea solidata est . et a chret crudelis| sime et dire tyranne non es confusus hoc ampotare in| faeminam quod ipse in matre suxisti. Sed ego habeo| mammillas integras intus in animam meam ex qui|
Abbreviated transcription (Latin):
nqui erat ignotus. per hoc sonaret
aures uulgi. ꝙ tantus esset et
tulis. qui posset eciã expectabiliũ
sibi subiugare personas. Ut libi¬
cultates eius cupiditatis sue fre¬

Expanded text:
genere ignotus per hoc sonaret apud| aures uulgi . quod tantus esset ac talis qui posset| etiam spectabilium sibi subiugare personas. Vt libicultates eius cupiditatis suae fre
Abbreviated transcription (Latin):
habetis deos ostendite uirtutẽ eoꝵ
et intrate huc. Ingressi autem¬
eos aqua et subinersi sunt. Angel
tam tibi a dño coronam¬

Expanded text:
habetis deos ostendite uirtutem eorum et uenite huc». Et ingressi n aqua submersi sunt. Angelus tam tibi a deo coronam
Abbreviated transcription (Latin):
uerba beatissimi stephami quando
lapidatus est a iuudeis ultima
fuisse nesciret: que huic quoqz
ultina fuerunt. Alam nõ multo
post eciam ipse defunctus est
Sanati sunt eciam illic ꝑ cundẽ
martyrem tres podagrici. duo
aues peregrinus unus. Tu . Rx.¬

Expanded text:
uerba beatissimi Stephani, quando uerba beatissimi Stephani, quando lapidatus est a Iudaeis, ultima fuisse nesciret; quae huic quoque ultima fuerunt; nam non multo post etiam ipse defunctus est. Sanati sunt illic per eundem martyrem etiam podagri duo ciues, peregrinus unus: sed c
Abbreviated transcription (Latin):
uit ibi uir in ordine suo pri¬
marius nomine marcialis
co iam grauis. et multũ ab hor¬
rens a religione xpĩana. habebat
hic filiam fidelem. et generum
eodem anno baptisatũ. Qui cum
eum egrotantem multis ⁊ ma¬
rent ut fieret xpĩanus. prorsus
abnuit. eosqz a se turbida ĩdigna¬
cione submouit. Uisũ est ergo¬
genero eius ut iret ad memoriã
sancti stephani. et illic ꝙͣtũ posset
pro eo oraret: ut deus daret illi
bonam mentem qua credere non
differret in xp̃m. Ifecit hoc ĩgenti
gemtu et fletu: et sinceriter are¬
te pietatis affectu. Deinde absce¬
dens aliquid de altari florum qd
occurrit tulit. eiqz cum iam nox
esset ad caput posuit. Cũc dormi¬
tum est. Et ecce ante diluculum
clamat. ut ad episcopũ curretur.
qui forte mecũ tunc erat apud hy¬
ponem. Cum ergo eum audisset
absenten: uenire presbiteros posti¬
se credere dixit: atqz admirãtibus
et gaudentibus omnibz baptisatꝰ
est. Hoc ꝙdi uixit in ore habebat
Christe accipe spñs meum. cũ hec

Expanded text:
uit ibi uir in ordine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem filiam et generum eodem anno baptizatum. Qui cum eum aegrotantem multis et marent, ut fieret Christianus, prorsus abnuit eosque a se turbida indignatione submouit. Visum est genero eius, ut iret ad memoriam sancti Stephani et illic pro eo quantum posset oraret, ut Deus illi daret mentem bonam, qua credere non differret in Christum. Fecit hoc ingenti gemitu et fletu et sinceriter ardente pietatis adfectu; deinde abscedens aliquid de altari florum, quod occurrit, tulit eique, cum iam nox esset, ad caput posuit; tum domitum est. Et ecce ante diluculum clamat, ut ad episcopum curreretur, qui mecum forte tunc erat aput Hipponem. Cum ergo eum audisset absentem, uenire presbyteros posturedere se dixit, admirantibus adque gaudentibus omnibus baptizatus est. Hoc, quamdiu uixit, in ore habebat: \'Christe, accipe spiritum meum1; cum haec
Abbreviated transcription (Latin):
udurus est nomen fundi ubi
ecclesia est: et in ea mẽoria¬
quendam pariuilum cum in area
luderet exorbitantes bones qui ue¬
hiculum trahebant rota obtriuert
et confestim palpitauit expirans.
hunc mater arreptum ad eandem
meõriam posuit. Qui non solum
reuroit. uerũeciam illesus apparuit.

Expanded text:
udurus nomen est fundi, ubi ecclesia est, et in ea memoriquemdam parvulum, cum in area luderet, exorbitantes bohiculum trahebant, rota obtriuerunt, et confestim palpitauit exspirans. Hunc mater arreptum ad eandem memoriam posuit, et non solum reuixit. uerum etiam inlaesus apparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
d aquas tibilitanas episcopo
afferente preiecto martyris
gloriosissum stepham memoriam
uemebat magne multitudinis cõcursꝰ
et occursus. Ibi ceca mulier ut ad epi¬
scopum portantem duceretur orauit
flores quos ferebat dedit: recepit. ocu¬
sis admouit. protinus uidit. stupe¬
tibus qui aderant preibat exultãs.
uiam carpens. et uie ducẽ. Ulterius
non requirens. Memorati mc̃oriã
martyris que posita est in castello
suntensi quod yponensi colome pro¬
uimum est. eiusdem loci lucillu
episcopus. populo precedente atq¬
sequente in manu portabat: fistula
cuius molestia iamdi laboraue¬
rat et familiarissimi sui medici qͥ
eam secaret operiebatur manus
illius pie sarcine uectitaciõẽ repẽ
ex hyspania colonie habitãs ueteri
morbo calculi laborabat. Hic per
memoriam supradicti martyris
quam possidius illo aduexit ep̃s:
saluus factus est. Idem ip̃e postea
morbo alio preualescente mortu
sic iacebat: ut ei iam pollices lige¬
rentur. Qui opitulãcione memo¬

Expanded text:
d aquas Tibilitanas episcopo adferente Praeiecto martyris gloriosissimi Stephani memoria ueniebat magnae multitudinis concursu et occursu. Ibi caeca mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, orauit; flores, quos ferebat, dedit, recepit. oculis admouit, protinus uidit. Stupentibus qui aderant praeibat exsultans, uiam carpens et uiae ducem ulterius non requirens. Memorati memoriam martyris, quae posita est in castello Sinitensi, quod Hipponiensi coloniae uicinum est, eiusdem loci Lucilius episcopus populo praecedente adqsequente portabat. Fistula, cuius molestia iam diu laborauerat et familiarissimi sui medici, qui eum secaret, opperiebatur manus, illius piae sarcinae uectatione repente ex Hispania, Calamae habitans, veteri morbo calculi laborabat; per memoriam supradicti martyris quam Possidius illo advexit episcopus, salvus factus est. Idem ipse postea morbo alio praevalescente, mortuus sic jacebat, ut ei jam pollices ligarentur: opitulatione memo
Abbreviated transcription (Latin):
sub potestate humĩam generis e¬
touiam: scilicet auqusti huiliter
t ille qui erat creator celi et¬
terre: carnẽ nr̃e fragilitati
suscipere nõ dedignatus est. ac
perinde per incrementa crescens
ut effectum incarnacionis suc ue
ostenderet. quĩquidem ille esset uer
dies qui duodecim horis lucebat.
duodecim aplos eligere censuit.
Deinde ad similitudinẽ septuaqĩ¬
ta duarũ linguarũ septuagĩta
dios disciyulos assumpsit. bine¬
ꝙ misit ad predicandum .u. leã¬
nter quos siquidm beatꝰ ma¬
Ithias sancte predicacionis
ministeriũ suscipiẽs. ita se hũil¬

Expanded text:
sub potestate humani regis, Osub potestate humani regis, Octaviani scilicet Augusti, humiliter t ille qui erat Creator coeli etterrae carnis nostrae fragilitatem suscipere non est dedignatus. At perinde per incrementa crescens, ut effectum verae incarnationis suae ostenderet; quoniam quidem ille esset verus dies, qui duodecim horis lucebat, duodecim apostolos eligere censuit: deinde ad similitudinem septuaginta duarum linguarum, septuaginta duos discipulos assumpsit, binosque misit ad praedicandum. Inter quos siquidem B. Matthias sanctae praedicationis ministerium suscipiens, ita se di
Abbreviated transcription (Latin):
athias hebraice. latine dr̃
donatus. ut subaudiatur
pro iuda traditore. Iste enim in
ab aplĩs. cum pro duobus sors
mitteretur. Hic solus sine cogno¬
mine habetur: cui datur euãgelii
predicacio in iudea cuius festa
celebrantur sexto kalẽdas marti
Fuit enim de septuaginta duobus¬
nclitam et gliosam festiuita¬
tem beati mathie apli dm̃
nostri ihũ xp̃i tanta deuocione
quãta illum dispensacione diui
na gracia ad apostolicã dignitatẽ
electum esse cognonimus. Sed qua¬
liter uel quo ordine per sanctos
aplõs patratum sit et quid exĩde
sancti patres in eus laudẽ miri¬
fice protulerunt. per sacre scriptu¬
re seriem pandere curabimꝰ .iii. lec¬
rp̃s humain generis cõditor
ac redemptor cũ propensiori et ar¬
chano consilio censuisset mundũ
languidũ clementissime uisitare.
suũqz plasina de potestate diabo¬
lice fraudis mirabiliter eripere.
quod per quĩqz milia et eo ampliꝰ
annorũ possederat. ille qui erat
rex regum et dũs dominancium:

Expanded text:
Matthias Hebraice, Latine dicitur Donatus, ut subaudiatur pro Juda Scarioth. Iste enim in electus est, cum pro duobus sors mitteretur. Hic sine cognomine solus habetur cui datur Evangelii praedicatio in Judaea: cujus festum celebratur sexto Kalendas Martias: fuit etiam de septuaginta nclytam et gloriosam festivitatem B. Matthiae apostoli Domini nostri Jesu Christi tanta devotione que, ad apostolicam dignitatem electum esse cognoscimus. Sed qualiter, vel quo ordine per sanctos apostolos patratum sit, et quid exinde sancti Patres in ejus laude mirifice protulerint, per sacrae Scripturae seriem pandere curamus. S humani generis conditor atque redemptor, cum propensiore et arcano consilio censuisset mundum languidum clementissime visitare, suumque plasma de potestate diabolicae fraudis mirabiliter eripere quod per quin que millia et eo amplius annorum possederat ille qui erat Rex regum et Dominus dominantium
Abbreviated transcription (Latin):
agnamq insuper uicissitu¬
dinem illis conferens. gau
ipso amnuente ita cõueniat: ꝓpt
hanc excellenciam illoꝵ solẽnitas
sub una festiuitate merito celebra¬
ri congruũ fuerat: sicuti cõmunẽ
uitam atq consorcium cum dño
Shoc astruens in martirologio
quad cromacio et heliodoro episcopiͤ
edidit: cunctos eos simul censuit
ordinare dicens. Sane in prima
parte libelli mei. oĩm aplorum
festa opportunissime scripsimus.
una dignitas aplãtus in celesti
gliã fecit esse sublimes.

Expanded text:
agnamque insuper vicissitudinem illis conferens: Gaudipso annuente ita convenit, propter hanc excellentiam illorum solemnitates sub una festivitate merito celebrari congruum fuerat, sicuti communem vitam atque consortium cum Domino s hoc astruens in Martyrologio quod Chromatio et Heliodoro episcopis edidit, conjunctos eos censuit ordinare, dicens: Sane in prima parte libelli mei omnium apostolorum festa opportunissime scripsimus: una dignitas apostolatus in coelesti gloria fecit esse sublimes.
Abbreviated transcription (Latin):
predicando ad sancte mat̾s ecclie
gremiũ ethincum ppłm̃ ꝑducere
curauit. ut admodũ acceptablis
et deuotissimus xp̃o factus. cum
tum perderet: iste uir dñi in loco
illius sorte et oracione meruit¬
sanctorũ aplõrũ duodecimꝰ apls
ordinari. Cui datur scĩ euãgelii
predicacio in uidea: sicuti ceteris
aplis in singulis regionibz. ui .l.¬
cũ illo habuerunt. comederũt et
biberunt. onẽqz illius efficatiã
sitibundo pectore hauserũt. Quiqz
eciam ab ipso dño amici ⁊ fratres
appellari meruerunt. cum diceret
Iam non dicam uos seruos: sed
amicos. Et alibi ait. Hi sunt¬

Expanded text:
nctae matris Ecclesiae gremium, ethnicum populum perducere curaret. Unde admodum acceptabilis et devotissimus Christo factus, cum tum perderet; iste vir Domini in loco illius sorte et oratione sanctorum apostolorum duodecimus apostolus ordinatur: cui datur sacri Evangelii praedicatio in Judaea, sicuti sanctis apostolis in singulis regionibus. 3. Vcum illo habuerunt, comederunt ac biberunt, omnemque illius efficaciam sitibundo pectore hauserunt: quique etiam ab ipso Domino fratres appellari meruerunt, cum diceret: Jam non dicam vos servos, sed amicos
Abbreviated transcription (Latin):
ctissima uirgo. ob castitatis
municionem: germanum suum
semper sequebatur episcopũ inca
sium. ut a spiritualib nequiciis
domino seruaretur puritas mẽtis.
num preseruaretur debita ĩtegritaͤ
corporis: assidue in diuinis cultibz

Expanded text:
tissima, quae ob castitatis munitionem, sanctissimum  sequebatur episcopum, ut et ab spiritalibus aliena nequitiis a Domino servaretur puritas mentis, num tegeretur immunis integritas corporis. Ambo i
Abbreviated transcription (Latin):
ussit ergo continuo artificem
uocari et parietis ĩfirmitactẽ
illico cum limamentis solidare.
Cui cum discipuli dicerẽt opportunũ¬
domine tempus expectetur: ut faci¬
lius ac solidius emendetur. Ille re¬
spondit. Sinite huc usqz filioli: qm̃
si modo non emendatur: me iam
superstite in corpore: nõ emẽdabitur
x quo uerbo cuncti pene uii ͤ.l.¬
tabefacti atqz in angorem
uersi: ceperunt muituo suspirãtes
dicere. Non contingat dñe famu¬
lis tius uidere que loqueris. Nec¬
mora post hec febre corpori infusa
cepit tediari. Tunc cercius quid
diuina prouidencia de sua morte
disponeret condiscens: iussit cõuo¬
cari omnes famulos et ministros
emde uocato balderedo ecclĩe
tornacensis abbate: dixit
ad cum. Nem tibi frater nõ celabo
quam certissime fore didici. Ego
quidem secundũ tenorẽ patrum
gradior uiam meã: te uero moneo
ne ulterius tornacum redire appe¬
cesseris: noui pro certo ꝙ uiuus
inde non redies. Prefatus uero¬

Expanded text:
ussit ergo continuo artificem vocari et parietis infirmitatem ilico cum liniamentis solidare. Cui cum discipuli dicerent: 'Oportunudomine, tempus expectetur , ut tum facilius ac solidius emendetur', ille respondit: 'Sinite huc usque, filioli, quoniam si modo non emendatur, me iam superstite in corpore non emendabitur'. Ex quo verbo cuncti paene tabefacti atque in angorem versi, coeperunt mutuo suspirantes dicere: 'Non contingat, domine, famulis tuis haec videre quma febre corpori infusa coepit taediari; tunc certius quid divina providentia de sua morte decrevisset condiscens, jussit convocari omnes famulos et ministros e, evocato Balderedo ecclesiae Turnacensis abbatem, dixit ad eum: 'Rem tibi, frater, non quam certissime fore didici: ego quidem, secundum tenorem Patrum, gradior viam meam; te vero moneo ne ulterius Tornacum redire appecesseris, novi pro certo quod vivus inde non redies. Itaque u
Abbreviated transcription (Latin):
Si me uera dilectione amatis. di¬
uina iussa adimplere contendite.
iesum semper suspirate: precepta
etus uestris mentibz figite. Si uere
mei amatores estis: xp̃i monita
sicut et ego amate: incerte condi¬
cionis uitam quotidie ancipitem
retractate. dei tremenda iudicia
iugiter formidate: quales eritis
in die iudicii presentandi sollicita
consideracione pensate. p̃. Te deum

Expanded text:
si me vicaria dilectione amatis; divina jussa adimplere contendite, Jesum semper suspirate, praecepta ejus vestris mentibus figite; si vere mei amatores estis, Christi nomen sicut et ego amate; incertae conditionis vitam quotidie ancipitem retractate, Dei tremenda judicia jugiter formidate, quales eritis in die judicii praesentandi sollicita consideratione pensate; ego enim
Abbreviated transcription (Latin):
curissimi quid in eius iudi¬
cio dicturi sumus: qui ab amore
presentis seculi nec preceptis flec¬
timur nec uerberibus emendam
Sed fortasse aliquis tacitie sibi
conitacionib dicat. Ad uocem
dominicam uterq iste piscator.
quid aut ꝙtum dimisit qui pene
inchil habuit: Sed in hac re fra¬
tres carissimi affectum debenus
pocius pensare ꝙͣ censum. Multũ
deseruit. Certe nos et habita cum
amore possidemus: et ea q̃ mini¬
me habemius. ex desiderio q̃rimus
Multum ergo petrus et andreas
dimisit quando uterqz eciam desi¬
deria habendi dereliquit. Tu autẽ¬

Expanded text:
rissimi, quid in ejus judicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur? 2. Sed fortasse aliquis tacitis sibi cogitationibus dicat: Ad vocem dominicam uterque iste piscator quid aut quantum dimisit, qui pene nihil habuit? Sed hac in re, fratres charissimi, affectum debemus potius pensare quam censum. Multum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Mult
Abbreviated transcription (Latin):
Ustitucio solemiitatie.
hodierne a semorib nrĩs
cathedre nomen accepit. ideo qz
primus apostolorũ petrꝰ hodie
episcopatus cathedram suscepis¬
se referatur. Recte ergo ecclesie
natalem sedis illius colunt.
quam apostolus pro ecclesiarũ
salute suscepit dicente domino
Tu es petrus: et super hãc petrã
edificabo ecclesiam meam .ni ͨ. l.¬

Expanded text:
io solemnitatis hodiernae a senioribus nostris Cathedrae nomen accepit, ideo quod primus Apostolorum Petrus hodie episcopatus cathedram suscepisse referatur. Recte ergo Ecclesiae Natalem sedis illius colunt, quam Apostolus pro Ecclesiarum salute suscepit, dicente Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam .
Abbreviated transcription (Latin):
etrum itaqz fundamentũ
ecclesie dñs noĩauit: et
ideo digne hoc fundamentũ ecclia
colit: supra quod ecclesiastici edi¬
ficii altitudo consurgit. Unde
conuementer psalmus dicit. Ex
damentum hoc in eccłia honoret
per quod ad celum ascendit᷑ in .l.
unqz solennitatẽ hãc eccłiis
merito religiosa obseruacio
introduxerit miror cur apd̃ qͦsdã
fideles hodie tam perniciosꝰ error
increuerit. ut super tumulos de¬
functorũ cibos et uina cõferant
quasi egresse e corporibz amme
carnales cibos requirãt. Epula
enim et refectiones caro tãtum
requirit.: spiritus autem et ãa
arare aliquis caris sus
dicit: quod ipse deuorat.
Quod prestat uentri imputat
petati. Cessate ergo fratres: ab
hye gentili infidelitatis errore. Aĩe
emim sancte: que in hoc seculo aut
per uite inuocentiam purc sunt.
aut penitencie satiffacione purgã¬
tur: a saluatore nostro recipiũtur.
et cum eo esse credende sunt: scdm
apli dictum. Cupio dissolui ⁊ esse

Expanded text:
etrum itaque fundamentum Ecclesiae Dominus nominavit: et ideo digne fundamentum hoc Ecclesia colit, supra quod ecclesiastici aedificii alticonvenienter Psalmista dicit: Exadamentum hoc in Ecclesia honoratur per quod ad coelum conscenditur. um solemnitatem hanc Ecclesiis merito religiosa observatio introduxerit, miror cur apud quosdam infideles hodie tam perniciosus error increverit, ut super tumulos defunctorum cibos et vina conferant; quasi egressae de corporibus animae carnales cibos requirant. Epulas enim et refectiones caro tantum requirit; spiritus autem et anima arare aliquis suis charis dicit, quod ipse devorat; quod praestat ventri, imputat pietati. Cessate ergo, fratres, ab hoc gentili infidelitatis errore. Animae enim sanctae, quae in hoc saeculo aut per vitae innocentiam purae sunt, aut poenitentiae satisfactione purgantur, a Salvatore nostro recipiuntur, et cum eo esse credendae sunt, secundum Apostoli dictum, Cupio dissolvi et esse
Abbreviated transcription (Latin):
lectissimi fratres. quemadinodum
per multorum signorũ exꝑimẽta
ini anglia et in francia. ceterisqz¬
cõclimatib celebranda sit olim de¬
clarata: me enarrãte audiat dile¬
ctio uestra. Tempore illo qͦ diuine
placuit pietati: angloꝵ gentem
de malis sius erroribus corrigere.
sucq seruitutis officiis arciꝰ astrin¬
gere. gloriosissimo normãnorum
duci quillermo: eandem patriam
debellando subegit. Qui scilicet guil¬
sermus tũc temporis rex anglorum
dei uirtute. et sua industria tocius
ecclesie dignitates et honores: in
melius reformauit. Audiẽtes antẽ
rentur arma parant: classes aptãt
ut cos adcuntes: a data sibi diuinit

Expanded text:
lectissimi fratres, quemadmodum per multa signorum experimenta in Anglia et in Francia, caeterisque climatibus mundi celebranda sit declarata, me narrantem audiat dilectio vestra. Tempore namque illo, quo divinae placuit pietati Anglorum gentem de malis suis corrigere suaeque servitutis officiis arctius astringere, gloriosissimus Northmannorum dux Guillelmus eamdem patriam debellando subegit. Qui videlicet Guillelmus, tunc temporis rex Anglorum factus, Dei virtute et industria sua totius ecclesiasticae dignitatis honores in melius reformavit. Cujus piae ati, arma parant, classem aptant, ut eos adeuntes a data sibi divinitus
Abbreviated transcription (Latin):
unqz de salute corporũ despe¬
rati. animarũ curã solum¬
modo magnis clamorib sũmo
creatori suo deuote cõmendarent.
conspiciũt quendam uenerande
beatitudinis uirum: pontificali
infula decoratum quasi inter
medias undas naui proximum.
Qui aduocans ad se abbatem

Expanded text:
ue de salute corporum desperati, animarum solummodo magnis clamoribus salutem Creatori suo commendarent, conspiciunt quemdam admodum reverendae habitudinis virum, pontificali infula decoratum, quasi inter medias undas navi proximum. Qui vocans ad se abbatem
Abbreviated transcription (Latin):
oc comperto rex prudentissi
quirat. At ille ut uir sagacis ĩge¬
regis exequitur. Quo fideliter per¬
acto ad angliam reuerti cupiens¬
et iam maximã partem maris
prospero cursu transierat: cum¬
subito densis surgentibus undiq
uentis. horrida tempestas celum cõ¬
mouit et undas. Itatigatis itaq
obinti. fractis remis: funibus
ruptis. cadentibz uelis. spes sa¬

Expanded text:
oc comperto, prudentissimitatem. At ille, ut vir sagacis ingeexsequitur. Quo fideliter peracto, ad Angliam reverti cupienet cum jam maximam partem maris prospero cursu transisset, subito densis surgentibus undique ventis, horrida tempestas coelum commovit et undas. Fatigatis igitur alentibus, fractis remis funibusque ruptis, cadentibus velis, spes sa