comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erit pene submergi: cum summa humilitate & ingen¬
ti reuerentia admonemus: ut quia uos xp̃c capitali¬
b criminibus tanquam de ꝑiculosis liberauit fluctib.
in portu quietis & beatitudinis constituti. paruas neg¬
ligentias & quasi minuta peccataquȩ sic in anima con¬
fluunt. quomodo perminutissimas nauis rimulas insen¬
tinã guttȩ concurrunt: cum om̃i diligentia xp̃o adu¬
uante ex haurire iugiter festinetis. Nam quomodo na¬
uis postea quam pelagi fluctus euaserit. si inportu sen¬
tinata non fuerit. de minutissimis guitis impletur
& mergitur: sic & monachus de uichs & suꝑatis mundi
huius criminib quasi ꝑiculosis fluctib cum ad
portum monasterii uenerit. si subrepentia &
niinita. & cotidiana peccata de animȩ suę sentina
ex haurire neglexerit: in ipso portu naufragii dis¬
crimen incurrit. S dicit aliquis. Quomodo potest ani¬
ma sentinari: Utiq orando. ieuinando. uigilando: ue¬

Expanded text:
erit, paene submergi, cum summa humilitate et ingenerit, paene submergi, cum summa humilitate et ingenti reuerentia admonemus, ut, quia uos Christus capitalibus criminibus tamquam de periculosis liberauit fluctibus, in portu quietis et beatitudinis constituti paruas neglegentias et quasi minuta peccata, quae sic in anima confluunt, quomodo per minutissimas nauis rimulas in sentina guttae concurrunt, cum omni uigilantia Christo adiuuante exhaurire iugiter festinetis., nam quomodo nauis, postea quam pelagi fluctus euaserit, si in portu sentinata non fuerit, de minutissimis guttis impletur et mergitur, sic et monachus deuictis et superatis mundi huius criminibus quasi periculosis fluctibus, cum ad portum monasterii uenerit, si subrepentia uitia et minuta et cotidiana peccata de animae suae sentina exhaurire neglexerit, in ipso portu naufragii discrimen incurrit. Sed dicit aliquis: quomodo potest anima sentinari? utique orando, ieiunando, uigilando, ue
Abbreviated transcription (Latin):
supplente & quodammodo cum
daritate iubente dõ. & ur̃a fraternitate qualem¬
cumq ꝓfero sermonem: facio hoc non ex aliqua
presumptione s exuera & integra ueritate. Elicet tã
perfecti dõ ꝓpicio sitis. ut ammonitione nr̃a minime
egeatis: tamen imꝑante caritate quȩ nescit timere.
etiam qd̾ optime implere ᷤ nouimus suggerere & ad¬
monere cum uera humilitate & ꝑfecta caritate pre¬
sumimus: non tamen sine uerecundia. cum nos nec¬
dum idoneos nouerimus esse discipłos: & ad opus sc̃m
uideamur excitare magistros. Cum simus tẽpidi cogi¬
mur ad monere feruentes: cum simus peccatores. ar¬
guimus iustos: cum simus imꝑiti instruimus doctos. cũ
simus inpelago huius mundi. nimiis fluctib agitati. ad
eos qui ad portum iam feliciter ꝑuenerunt. predicati¬
onis uerba proferimus. S tamen fr̃s dilectissimi. quia
solent naues superatis : duictis fluctibus pelagi. etiã
inportu tutissimo laborare. & nisi grandis cautela fu¬

Expanded text:
supplente et quodam modo cum caritate iubente deo et uestra fraternitate qualemcumque sermonem profero, facio hoc non ex aliqua praesumptione, sed ex uera et integra caritate. et licet tam perfecti deo propitio sitis, ut admonitione nostra minime egeatis, tamen imperante caritate, quae nescit -timere, etiam quod optime implere uos nouimus, suggerere et admonere cum uera humilitate et perfecta caritate praesumimus, non tamen sine uerecundia, cum nos necdum idoneos nouerimus esse discipulos et ad opus sanctum uideamur excitare magistros. cum simus tepidi, cogimur admonere feruentes, cum simus peccatores, arguimus iustos, cum simus imperiti, instruimus doctos, cum simus in pelago huius mundi nimiis fluctibus agitati, ad eos, qui ad portum iam feliciter peruenerunt, praedicationis uerba proferimus. Sed tamen, fratres dilectissimi, quia solent naues superatis et deuictis fluctibus pelagi etiam in portu tutissimo laborare et, nisi grandis cautela fu
Abbreviated transcription (Latin):
loquor: & quando uob̃ dico. mͥ quoq loquor: ne qͥs se putet ha¬
bere potestatẽ mutandi ꝓpositũ. Rẽ uob̃dico nouã: quasi in
comꝑatiõe dico. ñ qđ hoc facere p̃cipiam. Duos fac monachõ

Expanded text:
loquor: et quod vobis loquor, mihi quoque loquor, ne quis se putet haloquor: et quod vobis loquor, mihi quoque loquor, ne quis se putet habere potestatem mutare propositum. Rem vobis dico novam: quasi in comparatione dico, non quasi hoc praecip
Abbreviated transcription (Latin):
tiator: est xp̃ianus quasi miles. & cornelius centurio miles
fuit: s saluatus est. Ego sum monachus. qui desiui esse scłaris.
aliter non saluabor. Non est itaq aliquid medium. Si uolue¬
ro dimittere uitam monachi. & sequi secularem: nonhabebit
me dñs quasi secularem. s quasi preuaricatorem. Non ergo no¬
bis licet dimittere: qd̾ habemus in ꝓpositodicat aliquis. A qͥd
facio: si peccaui iisto ꝓposito: Quid facturus sum. nec scłaris
nec monachus: Ergo. aliquis peccatũ peccato maiore cupit
emendare: Ergo. hoc dico. Non nob̃ licet dimittere: qd̃ ha¬
constitutꝰ: estopenitens quasi monachus. ñ quasi scłariᷤ. Ali
penit& me qr fugi: & semꝑ debeo fugere.Diue sc̃isimꝰ. siue pec¬
catoressimꝰ: ñ nob licet mutare ꝓpositũ. Si sc̃s es: beatꝰ es mona¬
chus. Si peccator es: miser es monachus. Tñ monachꝰ es: ñ licet

Expanded text:
tiator; et christianus quasi miles. Et Cornelius centurio miles tiator; et christianus quasi miles. Et Cornelius centurio miles fuit, sed salvatus est. Ego qui monachus sum, qui desivi esse saecularis,  aut aliter non salvabor: non est aliud medium. Si voluero dimittere vitam monachi et sequi saecularem, non habebit me Dominus quasi saecularem, sed quasi praevaricatorem. Non ergo licet nobis dimittere quod habemus in proposito. Dicat aliquis, Quid facio, si peccavi in isto proposito, qui factus sum nec saecularis nec monachus? Aliquis peccat peccato majori? cupit emendare? Ergo hoc dico, Non nobis licet dimittere quod haccastiPoenitet me quia fugi, et debeo semper fugere. Sive sancti simus, sive peccatores simus, nobis non licet mutare propositum. Si sanctus es, beatus es monachus: si peccator es, miser es monachus. Non licet mutare proposit
Abbreviated transcription (Latin):
ritum ducere: me contempsisti. Adultera enim es: quia
iam michi iuncta eras. Sic & tu monache: antequam mͥ¬
tua. ligauit te mͥ. Numquid te fame compuli: Numquid tibi
necessitatẽ feci: Nũquid liber non eras: In tua fuit potestate
ꝓmittere. Promisisti: m̃s ẽẽ cepisti: meũ nolo dimittere. Nos
fuit: dimittere ñ ÷ tuũ. Si dimiseris: ñ te habeo in illo gradu
non eras ante oculos meos: non eras deministris meis: s
de familia mea eras. Non eras mecum: s tamen meus eras.
& quando mͥmilitare cepisti: si recesseris. non te habeo
quasi de familia: s quasi fugitiuum. Hoc totum quare
dico: Qm̃ in nr̃a est potestate ꝓmittere seruitutem dõ: non ẽ¬
frͣs carissimi : ne quis de uobis putet se habere liberam po¬
testatem. & dicere. Ergo illi qui uxores habent. qui sunt in
ciuitatib qui militant. qui negotiantur: ergo totus mũdꝰ
condicio. Illi scientes inbecillitatem suam. non ꝓmiserunt

Expanded text:
ritum ducere, me contempsisti, adultera es, quia ritum ducere, me contempsisti, adultera es, quia mihi jam juncta eras. Sic et tu monache, antequam prtua ligavit te mihi. Nunquid te compuli? nunquid ex necessitate fecisti? nonne liber eras? in tua fuit potestate promittere. Promisisti, et meus esse coepisti: meum nolo dimittas, non tfuit; dimittere, non est tuum. Si dimiseris, non te habeo in illo gradu in non eras ante ocude familia mea eras; non eras mecum, sed tamen meus eras. Ex quo mihi militare coepisti, si recesseris, non habeo te de familia, sed quasi fugitivum. Hoc totum quare dico? Quoniam in nostra erat potestate promittere servitutem Dei et ovobis, fratres charissimi, ne quis de vobis putet se habere liberam potestatem, et dicat, Ergo illi qui uxores habent, qui sunt in civitatibus, qui militant, qui negotiantur, ergo totus mundus ua conditio. Illi scientes imbecillitatem suam non promiserunt
Abbreviated transcription (Latin):
Aliud mens cogitat: aliud corpus compellit: & tamen non
habet excusationem. Nulla enim plaga est: quȩ debeat a
morem. rp̃i suꝑare. Quid enim tibi dicit: Hoc est in incen¬
dio ęxurebaris: inequuleo pendebas: ꝓ me torquebaris ͥ¬
& dicis non potui sustinere tororenta: & quomodo sustinu¬
it petrus: quomͦ paulus ÷ quomodo cȩteri martires sustinue¬
runt. & habuerunt coꝑa quȩ tu habes. Omonache qui ieui¬
nium fugisͥ putas te ignem fugere : Hoc ergo dico: qmͣ om̃i
tempore sint martiria & preuaricationes. Denique & apłs
quid loquit᷑ de uidiusͥ quȩ secundos duxerunt maritos :
Quid dicit: Habentes inquit dampnationẽ: quia primam
fidem irritam fecerunt. Wide qͥd dicit. Ouidua: antequam
michi ꝓmitteres. cum esses uidua: in tua erat potestate. ut
nuberes. Ex eo tẽpore quo confessa es. quod michi ꝑ manẽ¬
res: ex eo tempore mea eẽ cepisti. Si uolueris scd̾m ma¬

Expanded text:
aliud mens cogitabat, aliud corpus compellebat: et tamen non aliud mens cogitabat, aliud corpus compellebat: et tamen non habet excusationem. Nulla enim est plaga quae debeat ab amore Christi separare. Quid enim tibi dicit? Hoc est, in incendio ardebas, in equuleo pendebas, propter me torquebaris: et dicis, Non potui sustinere tormenta. Et quomodo sustinuit Petrus, quomodo Paulus, quomodo caeteri martyres sustinuerunt? Ea habuerunt corpora quae et tu habes? O monache, qui jejunium fugis, putas ignem effugere? Hoc ergo dico, quoniam omni tempore sunt martyria, sunt et persecutiones. Denique Apostolus quid loquitur de viduis, quae secundos duxerunt maritos? Quid dicit? Habentes damnationem, quia primam fidem irritam fecerunt . Viduae quid dicit? O vidua, antequam mihi promitteres quod esses vidua, in tua erat potestate ut nuberes: ex quo tempore confessa es ut mihi permaneres, ex eo tempore mea esse coepisti; si volueris secundum ma
Abbreviated transcription (Latin):
Aduersarius nrͣ diabolus regnat in mundoͥ & nos putamꝰ
qd̾ non patiamur ꝑsequutionem: Que enum res non perse
cumq nr̃i dissimilis est persequitur nos. & odio nos hab&.
persequitur. Sicomede ᷤ paululum & corpusculum robustũ
fuerit : sanitas corporis mei ꝑsequitur animam meam.
Quocumq me uertero: ꝑsequutio est mͥ. Si uidero muli¬
erem oculus mͣs me ꝑsequitur: & cupit interficere animã
meam. Siuidero diuitias. si aurum. si argentum. sipossessi¬
uideo & desiderauero. hoc ꝑsequitur animam meã. Non¬
ergo putemus tantum in effusionem sanguinis eẽ martiri¬
um: semꝑ enim est martirium. xpͣianis ac religiosis. Ad o
nat ꝓ ad olescentulo suo. Si ergo sunt matiria. & in paciᷤ
tempore: s̃ & negationes. Nemo ergo dicat. non eẽ marti¬
rium. & martirium est: & negatio est. Ego qui hodie ui¬
precantur. Quid enim dicit: woluit pugnare caro mea:
incolluctatione defecit. Non cessat animus: cessat corpꝰ.

Expanded text:
Adversarius noster diabolus regnat in mundo; et nos putamus quod non patiamur persecutionem? Quae enim res non perseqcunque dissimilis est nostri, persequitur nos et odio nos habet:persequatur? Si comedero paululum, et corpusculum robustum fuerit, sanitas corporis mei persequitur animam. Quacunque me vertero, persecutio mihi est. Si videro mulierem, oculus meus me persequitur, cupit interficere animam meam. Si videro divitias, si aurum, si argentum, si possessividero et desideravero, hoc persequitur animam meam. Non putemus tontum in effusione sanguinis esse martyrium: semper martyrium est Christianis et religiosis. Adolenat pro adolescentulo suo. Si ergo sunt martyria in pacis tempore, sunt et negationes. Nemo ergo dicat non esse martyrium. Et martyrium est, et negatio. Ego hodie qui viprecantur sancti. Quid enim dicit? Volui pugnare, caro mea in colluctatione defecit; non cessit animus, sed cessit corpus;
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m ut crescat in nouissimo uita nr̃a: queramꝰ usq in finem.
unde sine fine gaude meream᷑. D: si istos non possumꝰ iam exer¬
cere corꝑris labores. conferaius nos ad spͣualium bonoꝵ
desiderium: ad compunctionis & caritatis augmentum.
Sicotidie in cordib nrͣis disponamus ascensus. nulla in¬
firmitate nulla ȩtate larari possunt mentes: ut sp̃ita¬
lib quib dam gradib ascendere mereamur ad ꝓmis¬

Expanded text:
nostrum, ut crescat in novissimo vita nostra. Quaeramus usque in finem, nostrum, ut crescat in novissimo vita nostra. Quaeramus usque in finem, unde sine fine gaudere mereamur. Sed esto, non possumus exercere corporis labores, conferamus nos ad spiritualium bonorum desiderium, ad compunctionis et caritatis augmentum. Si quotidie in cordibus nostris disponamus ascensus, nulla infirmitate, nulla aetate lassari possunt mentes, ut spiritualibus quibusdam gradibus ascendere mereamur ad promis
Abbreviated transcription (Latin):
pocus teneamus quȩ dicit. & s anctus ad hue scifi¬
cetur: ut cotidie augeamus merita. nec de nobis
aliquid presumamus : quia dĩ est om̃e quod sum
Simus itaq inoꝑe dĩ in deficien tes. ꝓpter eliõ
retributionem: & cotidie
admeliora
tendamus. Ipsa enͣi
appre¬
hendendi auiditas. ipsa con¬
suetu¬
do ꝑficiendi: semꝑ nos ad
maiora
ꝓuocat. & ubi uiderit ds deuotioneni animen
to nos addiderimus adstudium: tanto ale appo¬
net ad iutorium. Qui habet dabitur illi: & super¬
abundabit. E alio loco dicit. Posui aduitorium: suꝑ
potentem. Quanto nos apposuerimus ad diligenti¬
am: tanto ille addet ad głam. Grã gͦ de grã nasci¬
merita meritis locum faciunt: ut quando quis plus
ad quirere cȩperit. tanto plus conetur inquirereͥ &
quanto auidius de sapientiȩ bonis hauserit. tanto
plus haurire desideret: sicut ipsa de se loquitur
sapientia. Qui edet me: adhuc esuriet. Urgeamꝰ fr̃s cursum

Expanded text:
potius teneamus quae dicit, et sanctus adhuc sanctifipotius teneamus quae dicit, et sanctus adhuc sanctificetur; ut quotidie addamus merita, nec de nobis aliquid praesumamus, quia Dei est omne quod sumus. Simus itaque in opere Dei indeficientes propter aeternam retributionem, et quotidie ad meliora tendamus. Ipsa enim apprehendendi aviditas, ipsa consuetudo proficiendi semper nos ad majora provocet, et ubi viderit Deus devotionem animae, to nos apposuerimus ad diligentiam, tanto ille adet ad gloriam. Qui habet, dabitur illi, et superabundabit ; et alio loco dicit: Posui adjutorium super m; quanto nos apposuerimus ad diligentiam, tanto ille addet ad gloriam. Qui habet, dabimerita meritis locum faciunt: ut quanto plus quis acquirere coeperit, tanto plus conetur acquirere; et quanto avidius de sapientiae bonis hauserit, tanto plus haurire desideret? sicut ipsa de se loquitur Sapientia: Qui edunt me adhuc esurient . Urgeamus cursum
Abbreviated transcription (Latin):
dare noluit. incipiat insequenti. nec uelle nec
posse. Uerbi gra. Suꝑbiȩ ad quiescere cepi. & re¬
gulam uiolaui. seniorem lesi. iuuiorem destruri.
si non statim penituit me grauiter fuisse preuentũ.
iam de die indiem libentissime merapiet ipsa ui¬
olentia consuetudinis. & impetus passionis ut iam
nec delinquere me intelligam. nec peccare me sen¬
tiam. Obscurat enim me. atq obruit intellectũ
delicti. assiduitas delinquendi: & enim ita cor. negligen¬
tis obduratur: ut hoc ipso. si non se humiliet. si non sacĩ
& dicat. Quam constanterꝰ illi restitiꝰ quam bene non
ad quieui: quanta auctoritate respondi. Putabat. quod
me semꝑ illi humiliare deberem. Quod qui fac it.
diabolose tradidisse captiuum constat. qui de ho¬
minum uitiis & passionib & perditione letatur.
deiuismodi animȩ eueni& illa sententia. qd pee¬
cator ad icit adpeccandum. Quam nos refugientes. illã

Expanded text:
ndare noluerit, incipiat in sequenti nec velle nec ndare noluerit, incipiat in sequenti nec velle nec posse. Verbi gratia, superbiae acquiescere coepi, regulam violavi, seniorem laesi, juniorem destruxi. Si non statim me poenituit tam graviter fuisse praeventum, ita de die in diem libentissime me rapiet ipsa violentia consuetudinis, et impetus passionis, ut jam nec delinquere me intelligam, nec peccare me sentiam. Obscurat enim atque obruit intellectum onus delicti, assiduitas delinquendi, etenim ita cor negligentiis obduratur, ut hoc ipsum si se non humiliet, si non satisf dicat: Quam constanter illi restiti, quam bene non acquievi, quanta auctoritate respondi? Putabat quod me semper illi humiliare deberem. Quod qui facit, diabolo se tradidisse captivum constat, qui de hominum vitiis et passionibus ac perditione laetatur, et ejusmodi animae eveniet illa sententia: Pec
Abbreviated transcription (Latin):
go plus proficimus. tanto plus humiliemur: quia
quanto plus humiliati fuerimus tanto amplius p¬
ficiemus. Nullus ille senior tam doctus appareãt:
ut putet qd̃ euo non deceat obȩdientia quȩ dmͣ
decuit. Humilitas enim atq obędientia: imuniorib
ad huc netessitas. in seniorib autem dignitas est. Ille
bene ꝓficit qui bene consummant: qui cotidie sic
agit. quasi semꝑ incipiat. Quam obrem. augmenta
meritoꝵ incitamenta esse ꝓfectuum. scriptura pro
nuntiat: de his uero qui primas negligentias pre¬
termittunt. & in alias atq alias semꝑ incurrunt.
ita ait. Peccator. adicit ad peccandum. Deꝓfectu
primum: quid est. peccator adicit ad peccandum.
passio. impugnare me cȩperit si non statim me pe¬
initudo uidii huius mordetꝰ cras tanta mirhi huius
uitii facilitas ueniet. & quedam ut ita dixerun
suauitas: ut reuocare me abillo & continere non
possim. Ita enim euenit: ut qui primo temꝑe emͣ¬

Expanded text:
go plus proficimus, tanto plus humiliemur, quia go plus proficimus, tanto plus humiliemur, quia quanto plus humiliati fuerimus, tanto plus proficiemus. Nullus illic senior tam doctus appareat, ut putet quod eum non deceat obedientia, quae Deum decuit. Humilitas enim atque obedientia in junioribus adhuc necessitas, in senioribus vero dignitas; ille enim bene proficit, ille bene consumat, qui quotidie sic agit quasi semper incipiat. Quamobrem augmenta meritorum incitamenta debent esse profectuum. Scriptura vero pronuntians de his qui dum primas negligentias praetermittunt, in alias atque alias semper incurrunt, ita ait: Peccator adjiciet ad peccandum . De profeVideamus primum quid est, peccator adjiciet ad peccandum? passio impugnare me coepit; si non statim me poenitudo vitae hujus momordit, cras tanta mihi hujus vitii facilitas veniet, et quaedam ut sic dixerim suavitas, ut revocare me ab illo et continere non possim. Ita enim evenit, ut qui primo tempore eme
Abbreviated transcription (Latin):
entiam animarum oꝑa non suscipi. Unde nos fr̃es
amplius illius mandata sectemur : qui ad hoc ad
nos decelo descendit. ut non solum nos redimeret
mortis precio. s etiam ut uitȩ edificaret exemplo:
ut cum illo dicamus. Ego non ueni facere uolun¬
tatem meam: s uoluntatem eius qui misit me.
Ire autem post uoluntates ꝓprias tam ꝑnitiosum ẽ:
ut hoc ds iam postmodum iratus. ꝓ dampnatione
peccati. in obȩdientib irroget dicens. & dimisi eos
scd̾m desideria cordis eoꝵ. Quamobrem. qui uult
tuta ẽẽ oꝑa sua ł recta inconspectu dñi. nichil obȩ¬
dientiȩ preferat:ͥ nichil penitus ante ponat: sue ille iun
siue senior sit. Quanto semor est: tanto plus debet
studere ȩdificationi & ꝑfectioni. Nullum sibi finem
faciat proficiendi: nullumq terminum constituat
adquirendi: cum sibi dici audiat. Para inexitu oꝑa
tua. & iterum. Non poteris usq ad mortem iustifica¬
ri. & iterum. Sapientia mexitu canitur. Quanto er¬

Expanded text:
n audiri, vota non suscipi. Unde nos amplius illius mandata sectemur, quia ad nos e coelo descendit, non solum ut nos redimeret mortis pretio, sed etiam ut vitae aedificaret exemplo; et cum illo dicamus: Ego non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem illius qui misit me Patris. Ire autem post voluntates proprias tam perniciosum est, ut hoc Deus jam postmodum iratus, pro damnatione peccati, inobedientibus irroget dicens: Et dimisi illos secundum desideria cordis eorum . Quamobrem qui vult tuta esse opera sua vel recta in conspectu Dei, nihil obedientiae praeferat, nihil penitus anteponat, sive senior, sive junior sit. Magis quanto senior est, tanto plus debet studere aedificationi et perfectioni. Nullum sibi finem faciat proficiendi, nullumque terminum constituat acquirendi, cum sibi dici audiat: Para in exitu opera tua; et iterum: Non verearis usque ad mortem justificari . Et iterum: Sapientia in exitu canetur . Quanto er
Abbreviated transcription (Latin):
re non patiar: ingenuus homo ego sum: Iam prini um
qui ante prepositum & abbatem in genuum se eẽ iacta
puto quod ad huc redemptum esse se nesciat. Qui
genuum: pene est. ut neget. xp̃i se sanguine cõpara¬
tum. Quid est hoc aliud quam ipsi dño clamare. & dice¬
talib dicebat apłs. Cum enim serui essetis in obedi¬
entiȩ : liberi fuistis iusticiȩ. Non bene ingenuus appro¬
batur: quem misera & infelix uitioꝵ seruitus depͥmit.
Clamat autem in contumelia discipline. inpeccato
anime suȩ: malo discedere quam emendare. quam
satisfacere. quam implere quod precepit ds̃. & quid est hoc

Expanded text:
re non patior, ingenuus homo sum! Jam primum re non patior, ingenuus homo sum! Jam primum qui ante praepositum vel abbatem, ingenuum se esse jactat, puto quod adhuc emptum esse se nesciat. Qui genuum, pene est ut se neget Christi sanguine comparatum. Quid est hoc aliud quam ipsi Domino clamatalibus dicebat Apostolus: Cum enim servi essetis inobedientiae, liberi fuistis justitiae . Non bene ingenuus appellatur qui misera vitiorum servitute deprimitur. Clamat autem in contumelia disciplinae, in peccato animae suae: Malo discedere quam emendari, quam satisfacere, quam implere quod praecipis. Quid est hoc
Abbreviated transcription (Latin):
futuram głam quȩ reuelabitur in nobis. Pulsemus ergo
in quantum possumus: quia non possumus inquantum
cum auiditate. nisi cum bona uoluntate. & cum lȩticia.
dei precepta gerimus: dõ nos ꝑire nouerimus. Putanꝰ
kiñi quod digne querat illa anima. & ita pulset ut ei
aperiatur: quȩ leui precepto senioris. respondere presu¬
mit is dicere. uumquid ego seruus nr̃ sum: Iam feci uicem
meam: & ile faciat suam. Quomodo hoc dicit. cui preceptũ
est nolite querere que ur̃a sunt. & iterum. non quȩ sua sui
singuli considerantes: a quo non hoc expetitur ut mercedẽ
suam impleat. s ut alienas in uadat. preoccupet. rapiat:
Putamus in qmͣ quod ita petat ut accipiet. ita querat ut in¬
ueniat. ita pulset ut ei aperiatur. qui pro aliqua negligen¬
tia correctus. & discipline ordine castigatus. nonse ad
emulationeni. non ad satisfactionẽ confert : s magis ad
illam ꝓteruiam. ut dicat. desero. atq discedo. hoc ego fer¬

Expanded text:
futuram gloriam quae revelabitur in nobis. Pulsemus ergo futuram gloriam quae revelabitur in nobis. Pulsemus ergo in quantum possumus, quia non possumus in quantum cum aviditate, nisi cum bona voluntate et cum laetitia Dei opera egerimus, Deo nos perire noverimus. Putamus carissimi quod digne quaerat illa anima, et ita pulset ut ei aperiatur; quae ad leve praeceptum senioris respondere praesumit et dicere: Nunquid servi vestri sumus? Jam feci vicem meam: et ille faciat suam. Quomodo hoc dicit, cui praeceptum est: Nolite quaerere quae vestra sunt? Et iterum: N on quae sua sunt singuli desiderantes; a quo non hoc expetitur ut mercedem suam impleat, sed ut alienas invadat, praeoccupet, rapiat? Putamus quod ita petat ut accipiat, ita quaerat ut inveniat, ita pulset ut ei aperiatur, qui pro aliqua negligentia correptus, et pro disciplinae ordine castigatus, non se ad emendationem, non ad satisfactionem confert, sed magis ad illam proterviam, ut dicat, desero atque discedo, hoc ego fer
Abbreviated transcription (Latin):
id est ut petamus orandoꝰ quȩ rumus laborandoͥ pulse¬
affectu: ut cum premioꝵ dignitate. desiderioꝵ magnitu¬
do concordet. Non uult enim ds̃ nr̃: bona sua numia inue¬
mendi facilitate uilescere. Precios& concupiscibilis merces:
cupidum amatorem. atq auidum negotiatorem requirit. Ex¬
go ile tantoꝵ muerum repmisor. non uult mope suo tepidũ.
despicit fastidiosum⁊ recusat coactum & ingratun: respunit
indeuotum. lentum enim & parum gratum. querere gr̃am
duuni muneris: maxima est in uiria remuneratoris. Ergo
totis licet animȩ & corꝑis laborib desudemus: tocis licet
obedientiȩ inribus exerceamur: nichil tamen condignũ
quid esnerito ꝓcelestib bonis pensare & offerre ualebimus.
Non ualent uitȩ temporalis obsequia: eternȩ uitȩ gaudia.
lassescant licet menbra uigiliisͥ pallescant ora ieuiniis:
non erunt tamen condigne passiones huius temporis. ad

Expanded text:
id est, ut petamus orando, quaeramus laborando; pulseid est, ut petamus orando, quaeramus laborando; pulseaffectu; ut cum praemiorum dignitate, desideriorum magnitudo concordet. Non vult enim Deus noster bona sua nimia inveniendi facilitate vilescere. Pretiosa et concupiscibilis merx cupidum amatorem, atque avidum negotiatorem requirit. Ergo ille tantorum munerum repromissor non vult in opere suo tepidum, despicit fastidiosum, recusat coactum et ingratum, respuit indevotum. Lentum enim et parum gratum quaerere gratiam divini muneris maxima est injuria Remuneratoris. Ergo totis licet animae et corporis laboribus desudemus, totis licet obedientiae viribus exerceamur; nihil tamen condignum quod merito pro coelestibus bonis pensare et offerre valeamus. Non valent vitae temporalis obsequia aeternae vitae gaudia. Lassescant licet membra vigiliis, pallescant ora jejuniis; non erunt tamen condignae passiones hujus temporis ad
Abbreviated transcription (Latin):
meiuierimus eẽ & filios. Rapiamus unusquisq quod pos¬
sumus: de bonis intestati parentis. Hic de hereditate as¬
sumat fidei olostricam gestoꝵ uarietatem preciosam:
hic masuetudinis ac simplicitatis occupet talentum.
Iue decus pectoris beniuolẽtiȩ ac sapientiȩ monile sibi uen¬
dicet: hic margaritum compunctionis. & thes aurum casti¬
tatis inuadat. licet enim ille locupletissimus dei amicus. quic¬
quid habuerit integrum secum tulerit: & nobis tamen si uo¬
lumus totum reliquit. Ita ergo agamus bona illius sectantẽ:
ut qui inȩternam głam suscitandus subfine scłoꝵ reddetur:
nunc ȩccłȩ ꝑrediuiua infiliis merita iam resurgat. expł sermo.
qualiter nos accingere debemus. ad inquirenda ꝓmissa sua:
& obtinenda illa bona sua. quȩ nec uisu capi. nec auditu ꝑcipi.
nec cogitatione comprehendi possunt. Petite inquit & dabi¬
tur uobis÷ querite & inuenietis ⁊ pulsate & aperietur uobis:

Expanded text:
meminerimus esse et filios. rapiamus unusquisque, quod posmeminerimus esse et filios. rapiamus unusquisque, quod possumus, de bonis intestati parentis. hic de hereditate assumat fidei holosericam, gestorum uarietatem pretiosam, hic mansuetudinis ac simplicitatis occupet talentum, ille decus pectoris beneuolentiae ac sapientiae monile sibi uindicet, hic margaritam compunctionis et thesaurum castitatis inuadat. licet enim ille locupletissimus . dei amicus, quidquid habuit, integrum secum tulerit, et nobis tamen, si uolumus, totum reliquit. ita ergo agamus bona illius sectantes, ut, qui in aeternam gloriam suscitandus sub fine saeculorum reddetur, nunc ecclesiae per rediuiua in filiis merita iam resurgat. XXIIII. qualiter nos accingere debeamus ad inquirenda promissa sua, et obtinenda illa bona quae nec visu capi, nec auditu percipi, nec cogitatu comprehendi possunt. Petite, inquit, et accipietis, quaerite et invenietis, pulsate et aperietur vobis ;
Abbreviated transcription (Latin):
quia aduersarius uester diabolus. ut leo rugiens cireuit que¬
rens quem deuoret. Beati quos hic leo inquirendos iudicat:¬
& sequendos utiq uirtutum uestigiis. & odore meritoꝵ. Non
enim ab illo inquiruntur nisi boni: quia se ultro ingerunt
mali. Post illos uiolenter currit: hos etiam negligenter in¬
currit. Beati igitur: quos hic leo inuidia cogitur querere:
& malitia non ꝑmittitur inuenire: Terribiliter quidem
sonuit in aurib nr̃is: dum audiuimus tanquam leo rugiens.
S quia dictum est esce eius electȩ sunt. quod querit elec¬
tionis est: quod rugit desꝑationis est : sicut in alio loco
legimus. Dentib suis frendet & tabescet. Ita hȩc loquitur
sermo dinus: ut terrori conuncta sit consolatio. Eruen¬
ti quidem est quod frendet: s uicti quod tabescit. & inter
hȩc quanta suit illa quȩ adõ pͣꝑata sunt homini: etiam li¬
ne desudantes: głosi ac preclari patris nrͣi. nos & discipłos

Expanded text:
quia aduersarius uester diabolus ut leo rugiens circuit quaequia aduersarius uester diabolus ut leo rugiens circuit quaerens, quem deuoret. beati, quos hic leo inquirendos iudicat et sequendos utique uirtutum uestigiis et odore meritorum. non enim ab illo inquiruntur nisi boni, quia se ultro ingerunt mali. post illos uiolenter currit, hos etiam neglegenter incurrit. beati igitur, quos hic leo inuidia cogitur quaerere et malitia non permittitur inuenire. terribiliter quidem sonat in auribus nostris, dum audiuimus: tamquam leo rugiens. sed quia dictum est: escae eius electae sunt, quod quaerit, electionis est, quod rugit, desperationis est, sicut in alio loco legimus: dentibus suis frendet et tabescet. ita haec loquitur sermo diuinus, ut terrori coniuncta sit consolatio. cruenti quidem est, quod frendet, sed uicti, quod tabescet. et inter haec quanta sint illa, quae a deo praeparata sunt homini, line desudantes gloriosi ac praeclari patris nostri nos et discipulos
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc scło uiueremus  ita ut fiant extrema nr̃a peiora
priorib. & quidem km̃i. quandiu quȩ admundum
ꝑtinent illis actibus & negotiis eramiis militantes. in
quib nunc erubescimus: tunc nobis aduersarius. non
obstabat. ummo etiam consentiebat: quia circa misera¬
bilem ac ꝑditam uitam nrãm non inueniebat. in quo
accendet inuidiam suam. Delectabantur illum nr̃a oꝑa
sufficiebant illi ꝑse nr̃a crimina & peccata. Quis enĩ
suscipiat bellum. contra militem suum: Quis uelit
impugnare subiectum suum : S supra om̃em ĩ felicitatem
erat uita illius: cui nocere de dignabatur iniicus. At uͦ
nunc postquam uoluntatib illius renuntiauimus. uidit cul¬
tores suos ad actoris pristim rediisse famulatum ⁊ uidit in
nobis quodammodo idola sua in dei tempłm mutari: fren¬
dens. & tanquam leo rugiens. om̃s nocendi aditus puigil
insidiator explorat. De qͦ leone apłs at testatur. Uigilate :

Expanded text:
in hoc saeculo uiueremus, ita ut fiant extrema nostra peiora in hoc saeculo uiueremus, ita ut fiant extrema nostra peiora prioribus. et quidem, carissimi, quamdiu, quae ad mundum pertinent, illis actibus et negotiis eramus militantes, in quibus nunc erubescimus, tunc nobis aduersarius non obstabat, immo etiam consentiebat, quia circa miserabilem ac perditam uitam nostram non inueniebat, in quo exerceret inuidiam suam. delectabant illum nostra opera, sufficiebant illi per se nostra crimina et peccata. quis enim suscipiat bellum contra militem suum et quis uelit impugnare subiectum suum? sed super omnem infelicitatem erat uita illius, cui nocere dedignabatur inimicus. At uero nunc, postquam uoluptatibus illius renuntiauimus, uidit cultores suos ad actoris pristini rediisse famulatum, uidit in nobis quodam modo idola sua in dei templum mutari et frendens et tamquam leo rugiens omnes nocendi aditus peruigil insidiator explorat, de quo leone apostolus attestatur: uigilate,
Abbreviated transcription (Latin):
illa anmna est: cuius humilitas. alterius confũdit super¬
biam: cuius patientia ꝑximi extinguit iracundiam cuiꝰ
obedientia prigritiã alterns tacite increpat: cuius feruor
inerciam alieni teporis exsuscitat : quȩ ꝓrimi sui pͣira tur¬
batum oculum cordis. gr̃a consolationis atq ȩdificationis
illuminat. Melius est huicquam illi. qui fr̃em paululum ab
aliquo contͥstatum non tantũ solatio suo porrecta manu
non subleuat: s & titubantem sicut parietem inclinatum.
maliloquioꝵ inpulsu adiuuat adrunam: & salubriter ꝓ
disciplinȩ ratione correctum. ꝑ sinistra consilia sic incitat
ut allidat ͥ sic armat ut ꝑinat. Itaq fr̃s. cui mala ꝓpria
non sufficiunt. ille sic agit: ut iudicium etiam alienȩ
ꝑditionis non incurrat. Eerti simus km̃i quod nisi caue¬
amus. nisi nras cotidie resecemus & circumcidamus pas¬
siones. deteriores multum nos effici. quam fueramus dũ

Expanded text:
illa anima est, cuius humilitas alterius confundit superilla anima est, cuius humilitas alterius confundit superbiam, cuius patientia proximi exstinguit iracundiam, cuius oboedientia pigritiam alterius tacite increpat, cuius feruor inertiam alieni teporis exsuscitat, qui proximi sui prae ira turbatum oculum cordis gratia consolationis atque aedificationis illuminat. melius est huic quam illi, qui fratrem paululum ab aliquo contristatum non tamen solacio suo porrecta manu non subleuat, sed titubantem sicut parietem inclinatum maleloquiorum impulsu adiuuat ad ruinam et salubriter pro disciplinae ratione correctum per sinistra consilia sic incitat, ut allidat, sic armat, ut perimat. Itaque, fratres, cui mala propria non sufficiunt, ille sic agit, ut iudicium etiam alienae perditionis incurrat. certi simus, carissimi, quod, nisi caueamus, nisi nostras cotidie resecemus et circumcidamus passiones, deteriores multum nos effici, quam fueramus, dum
Abbreviated transcription (Latin):
alioꝵ pulchritudinem feditas nr̃a contaminet: ne alioꝵ ar¬
dentes extinguamus lampades. si nr̃as illuminare ñ possu¬
mus. Et quidem illȩ fatuȩ uirgines quamlibet stultȩ eẽnt :
non tam alienas extinguere lampades. quam suas illumi¬
nare cupiebant. & idõ ad istarum similitudinem. si cui
nr̃m deest pinguissima gra humilitatis: si deest ignis fidi:
si flamma feruorisͥ si oleum caritatis : si lumen discreti¬
onis: ueniat ad eos quos magis abundare ꝑspexerit. & grͣa
in se aprimis non auferendo sed imitando transfundat:¬
& bona possessionis alienȩ non solum sine dampno. sed
etiam cum lucro possessionis inuadat. Num quam enim
sentit luminis dampnum. plurimus ignis accensus: nec
minuit solis lucem. considerantium mnultiti ido. Quanti
ad eum perspexerint. tantis inunera sua. commodat: &
ipse tamen semꝑ integer ꝑseuerat. Benedicta adeo illa¬

Expanded text:
aliorum pulchritudinem foeditas nostra contaminet, ne aliorum araliorum pulchritudinem foeditas nostra contaminet, ne aliorum ardentes exstinguamus lampades, si nostras illuminare non possumus. et quidem illae fatuae uirgines, quamlibet stultae essent, non tam alienas exstinguere lampades quam suas illuminare cupiebant. et ideo ad istarum similitudinem, si cui nostrum deest pinguissima gratia humilitatis et si deest ignis fidei et si flamma feruoris et si oleum caritatis et si lumen discretionis, ueniat ad eos, quos magis abundare perspexerit, et gratiam in se a proximis non auferendo, sed imitando transfundat et bona possessionis alienae non solum sine damno, sed etiam cum lucro possessionis inuadat. numquam enim sentit luminis damnum plurimus ignis accensus nec minuit solis lucem considerantium multitudo. quanti ad eum perspexerint, tantis munera sua commodat et ipse tamen semper integer perseuerat. Benedicta a deo
Abbreviated transcription (Latin):
duntur. Ad quod & sapientissimi illius sententia respicit:
siquis inẽgregatione positus. humilitatem se sequentibus
aut patiaentiam prebuerit: quantum ex se bonum ꝓxi¬
mis commodat. tantum in se lucra alioꝵ conuertit: Si
uero e contrario ꝑinobędientiam uel ꝑsuꝑbiam quȩ res
quod penis est facilius inueniri solet. ad mali exempłm
siue iniquitatis alios attraxerit: quantos destruxerit.
de tantis ꝑiculum dampnationis incurrit÷ quantis de tri¬
mentum fuit. detantis dampna contraxit: & peccatum quod
ab illo scinel recessit. ad eum multipliciter redumdabit.
Quamobrem sicut ille ualde ad mirandus atq laudandus
est. cuius cursus bonus multoꝵ profectus est: ita ille merito
deamus: ne uica nr̃a alioꝵ uirtutib noceat. ne alioꝵ fer¬
uorem tepor nrͣ debilitet: ne alioꝵ patientiam nr̃a iracun¬
dia uiolet : ne alioꝵ humilitatem suꝑbia nr̃a de prãuet : ne

Expanded text:
duntur. ad quod etiam sapientissimi illius sententia respicit, duntur. ad quod etiam sapientissimi illius sententia respicit, si quis in congregatione positus humilitatem se sequentibus aut patientiam praebuerit, quantum ex se bonum proximis commodat, tantum in se lucra aliorum conuertit. si uero e contrario per inoboedientiam uel superbiam, quae res, quod peius est, facilius inueniri solet, ad mali exemplum siue iniquitatis alios attraxerit, quantos destruxerit, de tantis periculum damnationis incurrit, quantis detrimentum fuit, de tantis damna contraxit et peccatum, quod ab illo semel recessit, ad eum multipliciter redundabit. quamobrem sicut ille ualde admirandus atque laudandus est, cuius cursus bonus multorum profectus est, ita ille non immerito deamus, ne uita nostra aliorum uirtutibus noceat et ne aliorum feruorem tepor noster debilitet et ne aliorum patientiam nostra iracundia uiolet, ne aliorum humilitatem superbia nostra deprauet, ne
Abbreviated transcription (Latin):
inferamus inurias: s nec ab aliis sentiamus illatas. Peculia¬
riter enim ista ad ꝓfessionem nram ꝑtinent : nichil in hac
uita consolationis requirere. nichil honoris ÷ prȩsentium
rerum solatia refugere. & ad ꝓmissa ȩternȩ remunera¬
tionis premia animum preparare: subiectione & abiecitoe
gaudere. & pauꝑtatem studio querere: r non solum tacul¬
tates s & ipsas uoluntates de cordib eradicare. Nic hil emi¬
qui proprium habere. interdum res necessitatis exigit
nichil autem concupiscere. res est uirtutis. Illud etiam
scire debemus. quod qui inter nos uitam habere consti¬
tiumus: aut cum grandi fructu. aut cum grandi ꝑiculo.
uel diligentes. uel etiam negligentes sumis. Uude felix est
illa anima: quȩ dum bene incongregatione uersatur. mul¬
toꝵ gaudium est : & plurimi ex ea uel ȩdificantur ł illu¬
minantur. Bona enim dum multis communicantur: ad¬

Expanded text:
inferamus iniurias, sed nec ab aliis sentiamus illatas. peculiainferamus iniurias, sed nec ab aliis sentiamus illatas. peculiariter enim ista ad professionem nostram pertinent nihil in hac uita consolationis requirere, nihil honoris, praesentium rerum solacia refugere et ad promissa aeternae remunerationis praemia animum praeparare, subiectione et abiectione gaudere et paupertatem studio quaerere et non solum facultates, sed ipsas uoluntates. de cordibus eradicare. nihil enim proprium habere interdum res necessitatis exigit, nihil autem concupiscere res est uirtutis. Illud etiam scire debemus, quod, qui inter nos uitam habere constituimus, aut cum grandi fructu aut cum grandi periculo uel diligentes uel etiam neglegentes sumus. unde felix est illa anima, quae, dum bene in congregatione uersatur, multorum gaudium est et plurimi ex ea uel aedificantur uel illuminantur. bona enim, dum multis communicantur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
Sermo faustini ep̃i ad monachos.
dlocum hunc kmni : non ad quietem. non ad securitatẽ.
s ad pugnam. ad certamen conuenimus. Ad agonẽ
huc ꝓcessimus: adexercenda cum uitiis bellacon¬
scendimus. Uitia enim nr̃a. hostes nrͣi sunt : de quibꝰ scrip¬
tura ꝓnuntiat. dicens. Saue : ne umquam habeas cum eis
fȩdus. Ne cessaria nobis est frͣs ꝑuigil cura. indefessa scusto¬
dia: quia conflictus iste sine fine. hostis iste sine pace est.
Boste isto uincipotes : recipi in anucitiam non potes. &
idõ prelium istud quod suscepimus. satis durum satisq
periculosum est: quia intra hominem geritur: & nisi
cum ipso homine non finitur: Ilõ ergo nos adtranquilla
hec secreta. & spiritalia castra contulimus: ut cotidie con¬
tra passiones nras infatigabili congressione certemus:
ut cotidie seniorib nr̃is quasi famulas uoluutates nr̃as
subiciamus ut cordis nequitias circum cidamus. uel lin¬
gue gladium recondamus: ut non solum inuicem non

Expanded text:
Sermones uarii. XXIII. AD MONACHOS I. Ad locum hunc, carissimi, non ad quietem, non ad securitatem, sed ad pugnam, ad certamen conuenimus, ad agonem huc processimus, ad exercenda cum uitiis bella conscendimus. uitia enim nostra hostes nostri sunt, de quibus scriptura pronuntiat dicens: caue, ne umquam habeas cum eis foedus. necessaria nobis est, fratres, peruigil cura, indefessa custodia, quia conflictus iste sine fine, hostis iste sine pace est. hoste isto uinci potes, recipi in amicitiam non potes. et ideo proelium istud, quod suscepimus, satis durum satisque periculosum est, quia intra hominem geritur et nisi cum ipso homine non finitur. Ideo ergo nos ad tranquilla haec secreta et spiritalia castra contulimus, ut cotidie contra passiones nostras infatigabili congressione certemus, ut cotidie senioribus nostris quasi famulas uoluntates nostras subiciamus, ut cordis nequitias circumcidamus uel linguae gladium recondamus, ut non solum inuicem non
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi gr̃a ad scłarẽ conuersus : uita: dux̃ uxorẽ ⁊ dix̃. Non
possũ sustinere: ñ possũ monachꝰ ꝑseuerare. Aliꝰ uͦ qui pec¬
cauerat. intellex peccatũ suum. & nulli confitet᷑: tñ plangit
qd fecit dieb ac noctibꝰ: dñi miscdiam dep̃catur. Non dico qd̾
bene fecerit qi peccauerat: ad cõꝑationẽ tñ eiꝰ qui publice
sceleratꝰ ÷. iste sc̃s est. Noc totũ quare dico: Non ut sp̃e dem

Expanded text:
 Non possum sustinere, non possum monachus perseverare. Alius vero qui peccaverat, intellexit suum peccatum; nulli confitetur, plangit tamen quod fecit, die noctuque Domini misericordiam deprecatur. Non dico quia bene fecerit quod peccavit: ad comparationem tamen ejus qui publice sceleratus est, iste sanctus est. Hoc totum quare dico? Non ut spem
Abbreviated transcription (Latin):
ruina sua penitet. ac deflet: sic̃ quedam aues
que ꝓdolore suꝑ eos quos occiderint flere dicuntur.
Ehec om̃ia anime detrimenta: ex malo in obȩdi¬
entiȩ eueniunt. Obedientes autem & humiles a¬
nimȩ. multas tribulationes atq om̃s labores ꝓ¬
sternunt: atq incompendium mittunt. Sciendum
est enim qd̾ quanto humiliores & obedientiores fue¬
rimus. tanto suꝑ nos leuius ac dulcius iugum dñ sen¬
tiamus: & quantum obȩdientiores fuerimus prepositis
eoꝵ : qui suis potius quam seuioꝵ uoluntatib obse¬
quuntur. Clamant illi. Quare ieiunauimus & non¬
aspexisti. humiliauimus animas nr̃as & nescisti:¬

Expanded text:
ruinas suas poenitet ac deflet. Sicut quaedam aves ruinas suas poenitet ac deflet. Sicut quaedam aves quae prae dolore super eos quos occiderint flere dicuntur; et haec omnia animae detrimenta ex inobedientiae malo eveniunt: obedientes autem et humiles animae multas tribulationes, atque omnes labores prosternunt, atque in compendium mittunt. Sciendum est enim quod quanto humiliores et obedientiores fuerimus, tanto super nos levius ac dulcius jugum Domini sentiemus; quanto obedientiores fuerimus praepositis el jejunia eorum qui suis potius quam seniorum voluntatibus obsequuntur. Clamant illi: Quare jejunavimus, et nescisti? humiliavimus animas nostras, et
Abbreviated transcription (Latin):
te passiuis ꝑ diuersa rapiantur excursibͥ sepius tam̃
ad cara sibi loca quodam desidert o reuertuntur:
&e tu intellectu preditus. ratione munitus. ita interdum
sensu alienus efficeris: ut preferas dei beneficiis uo
sequaris: Quȩ quamlibet ad duros labores. quãlib&
ad salutis uaufragia. atq ad animȩ detrimenta
te rapiant: totum hoc pͣ nimia cordis indignatione
non sentis. Tempore & enim discessionis. multa ꝓmit¬
tit inimicus: persuadet ei illuc quo tendit maiorẽ
ꝓfectum. multam graͣm. atq om̃ium rerum abun¬
dantiam reꝑturum: ac se tanquam angłm suscipien¬
dum. & post hȩc quando anxietate repletus. & pace
rit ÷ tunc animaduertit. & quasi se data temporis
sui tempestate. tunc uidet quid mali de se egerit:
tunc recognoscit quod pericłm incurrerit. cum
deloco ad quem cum gaudio uenerat. sine pace
cum scandalo discessit. Tunc sera pęnitentia suꝑ

Expanded text:
te passivis perversa rapiantur incursibus, saepius tamen te passivis perversa rapiantur incursibus, saepius tamen ad chara sibi loca quodam cibi desiderio revertuntur; et tu intellectu praeditus, ratione munitus, ita interdum sensu alienus efficeris, ut praeferas Dei beneficiis voltationes, quae quamlibet ad duros labores, quamlibet ad salutis naufragia atque animae detrimenta te rapiant, totum tamen hoc prae nimia cordis indignitate non sentis. Hoc ait sermo divinus: Tempore enim discessionis multa promittit inimicus; persuadet sibi se illic quo tendit majorem profectum, multam gratiam atque rerum omnium abundantiam reperturum, ac se tamquam angelum suscipiendum. Et post haec quando anxietate repletus, et pacerit, tunc animadvertit, et quasi sedata temporis sui tempestate, tunc videt quid mali de se gesserit, tunc recognoscit quid periculi incurrit, cum de loco ad quem cum gaudio venerat, sine pace et cum scandalo discessit. Tunc se sera poenitentia super
Abbreviated transcription (Latin):
loco discedere. ruina dicenda est: Dico km̃i. sicut ñ
grandis spes est. si nauis quȩ influctib constituta est. li¬
cet ipsa nonꝑeat. tamen iacturam magnam de onere
ac de mercibus suis faciat. & ipsa ad portum uacua per
reuertens. nomen atq habitum ꝓmissionis suȩ custo¬
dire uideaturꝰ ÷ anima uero eius negligentiis tabescat.
ac defluat. E quid grauius quam ut subito ranquam
aliquis repeninis eradiceris. de loco ad quem dñi
tuus uocauerat: in quo te pͥmũ illuminauerat ad quẽ tẽ¬
pͥmũ post multa mala fcłi. qͥsi ad portũ dͤ tẽpestate ad duxerat: obli¬
uisci subito fraternę societatis & consolationisꝰ oblins¬
ci loci illius in quo primum dulcissimum habitum mu¬
tasti. & nomen scłare exiusti:. Aues ipsȩ diligunt nicos
suos amant ferȩ loca in quibus nutritȩ sunt. amant
cubicula & pascua sua: & quamlibet naturali liberta¬

Expanded text:
loco discedere, ruina dicenda est? Dico, charissimi, non loco discedere, ruina dicenda est? Dico, charissimi, non grandis spes est, si in navi est in fluctibus constituta, licet ipsa non pereat, tamen jacturam maximam de onere ac de mercibus suis faciat, et ipsa ad portum vacua atqu fluctus revertens nomen atque habitum professionis suae custodire videatur, anima vero ejus negligentiis tabescat ac defluat; et quid gravius quam ut subito tamquam ales repentinus eradiceris de loco ad quem te Dominus tuus vocaverat, in quo te primum illuminaverat, in quem te post mala saeculi quasi ad portum de gravi tempestate induxerat? Oblivisci subito fraternitatis, societatis et consolationis; oblivisci loci illius in quo primum pristinum habitum et nomen saeculare exueras? Aves ipsae diligunt nidos suos, amant ferae loca in quibus nutritae sunt, amant cubilia et pascua; et quamlibet naturali liberta
Abbreviated transcription (Latin):
sermo ꝓnuntiat. Itinera insipientium: recta in con¬
spectu eoꝵ. & iterum. Sunt uiȩ quȩ uidentur homi¬
nib rectȩ : nouissima autem earum ueniunt in ꝓ¬
fundum inferni. Postremo eueniet huiusmodi a¬
nimab: quod domui quȩ suꝑ arenã ȩdificata est.
hec enim parabola. maxime ad inobedientes respicit.
Sic enim legimus. Om̃is qui audit uerba mea hȩc &
non facit ea. similabitur uiro stulto. qui ȩdificauit
erint stillicidia passionum: cum aduenerint flumina &¬
torrentes. atq impetus tribulationum ex multitudine
negligentiarum: cum flauerint uenti. illi scilicet qui ꝑ¬
istum aerem uolitant. parati ad xp̃i aream uentilandã:
sicubi inueniant paleas. quas ad ludibrium suum rapiant
atq disꝑgant irruent in domum illam quȩ sine obedien¬
tiȩ fundamento edificata est: & fiet ruia illius mag¬
na. S forsitan dicit aliquis. Num quid statim de hoc

Expanded text:
sermo pronuntiat: Itinera insipientium recta in consermo pronuntiat: Itinera insipientium recta in conspectu eorum ; et iterum: Sunt viae quae rectae nibus, novissima autem eorum venient in profundum inferi . Postremo eveniet ejusmodi animabus, quod domui quae supra arenam aedificata est . Haec enim parabola maxime ad inobedientes respicit. Sic enim legimus: Omnis qui audit verba haec, et non facit ea, similabitur viro stulto, qui aedificavit erint stillicidia passionum, cum advenerint flumina torrentis atque impetus tribulationum, ex multitudine negligentiarum, cum flaverint venti, illi utique qui in aere isto volitant, parati ad Christi aream ventilandam, sicubi inveniant paleas, quas ad ludibrium suum rapiant atque dispergant, tunc irruent in domum illam, quae sine obedientiae fundamento aedificata est, et fiet ruina illius magna. Sed forsitan dicat aliquis: Numquid statim de hoc