comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
degunt. Quib bñ ꝑ eccłiasticũ librũ dicit᷑. Onũ
dato non des tristiciã uerbi mali. Et rursũ. Ecce
uerbum suꝑ datũ bonũ : os utraq cũ homine usti¬
ficato: uidelicet ut datũ ex hib̾s deheat ꝑ pietatẽ:
& bonũ uerbũ tribui ꝑ humilitatẽ. At contra alii
egenos fr̃s. non student reb fulcire eũ possint:
sed blandis tantũ sermonib fouere. Quos uehem̃t̃
nudi sunt & indigent uictu cotidiano dicat aut̃
aliquis ex uob̃ illis ite in pace. calificamini or satu¬
ramini non dederitis aut̃ illis quȩ necessaria st̃ cor¬
dicens. filioli mei non diligamus uerbo nec lingua:
sed oꝑe & ueritate. Dilectio itaq nrã semꝑ exhibũ¬
da est. o ueneratione sermonis. o ministerio largi¬
ualet si cũ terrena tͥbuit uerba sollicite Magist᷑
cȩlestis pensat qui ait. Facite uob̾ amitos de mã¬
mona iniquitatis: ut cũ defeceritis recipiant uos in ec̃na

Expanded text:
tegunt. Quibus bene per Ecclesiasticum librum dicitur: Omni tegunt. Quibus bene per Ecclesiasticum librum dicitur: Omni dato non des tristitiam verbi mali . Et rursum: Ecce verbum super datum bonum, et utraque cum homine justificato , videlicet, ut datum exhiberi debeat per pietatem, et bonum verbum tribui per humilitatem. At contra, alii egenos fratres non student rebus fulcire cum possint, sed blandis tantum sermonibus fovere. Quos vehementer nudi sunt et indigent victu cotidiano dicat autem aliquis de vobis illis ite in pace calefacimini et saturamini non dederitis autem eis quae necessaria sunt cordicens: Filioli mei, non diligamus verbo, nec lingua, sed opere et veritate . Dilectio namque nostra semper exhibenda est et veneratione sermonis, et ministerio largivalet, si cum terrena tribuit, verba sollicite coelestis magistri penset, qui ait: Facite vobis amicos de mamona iniquitatis, ut cum defeceritis, vos recipiant in aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
Quod pauꝑẽ non despexit. uirtutẽ humilitatis
exhibuit : quod aut̃ oꝑuit pietatis. Ouȩ quupe
istȩ iurtutes ita sibimet ẽẽ conexȩ debent ut uica¬
ria semꝑ ope se fulciant : quatenꝰ nec humilitas
cũ uenerat᷑ ꝓximũ largitatis grãm deserat: Giec
pietas cũ largit᷑ intumescat erga indigentiã.
taq ꝓocimi humilitatẽ pietas fulciat. humilitas
pietatẽ: ut cũ indigentẽ reb necessariis nature
ꝑ suꝑbiã negligas uenerari quẽ tegis. Nã sunt ñ¬
nulli qui mox ut ab egenis frĩb fuerint necessaria
postulati. post dona largituri in eis priꝰ contumeli¬
osa uerba iaculantur. Qui ce si reb ministeriũ pie¬
tatis ꝑficiunt. uerbis tam̃ grãm humilitatis ꝑdunt:¬
tta ut plerũq iudeatur qr illatȩ iã iniurie satiffac¬
tionẽ soluunt cũ post contumelias dona larguint᷑.
Nec magni ẽ oꝑis quod postulata tͥbuunt quia ipl
dationis sue minere uix eundẽ excessum sermonis

Expanded text:
Quod pauperem non despexit, virtutem humilitatis exhibuit; quod autem operuit, pietatis. Duae quippe istae virtutes ita sibimet esse connexae debent, ut vicario semper opere fulciantur; quatenus nec humilitas, cum veneratur proximum, lapietas cum largitur, intumescat erga indulgentiam. Itaque proximi humilitatem pietas fulciat, humilitas pietatem, ut cum indigentem rebus necessariis naturaeper superbiam negligas venerari quem tegis. Nam sunt nonnulli qui mox ut ab egenis fratribus fuerint necessaria postulati, post dona largituri, in eis prius contumeliosa verba jaculantur. Qui etsi rebus ministerium pietatis perficiunt, verbis tamita ut plerumque videatur quia illatae jam injuriae satisfactionem solvunt, cum post contumelias dona largiuntur. Nec magni est operis quod postulata tribuunt, quia ipso dationis suae munere vix eumdem excessum sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
pecrato ualeat. cũ ioħes dicat. si dixerimꝰ qr peccatũ non
habemus nos ipsos seducimꝰ & ueritas in nob̾ non ẽ. Inqͣ
uidelicet peccatoꝵ & criminũ distinctione pensandũ est:
qr ñ nulla peccata animã polluunt. nã crimina extingt̃.
Unde beatus iob crim̃ luxuriȩ definiens. ait. Ig nis est
usq ad ꝑditionẽ deuorans. Quia nimirũ reatus facinoris
non usq adinquinationẽ maculat: sed usq ad ꝑdicionẽ
uorat. & qr quęlibre. alia fuerint bona oꝑa si luxuriȩ
scelus non abluit᷑. inm̃sitate huiꝰ criminis obrumitur:
sequutꝰ adiunxit. & omĩa eradicans geninina. Genuma
quippe sunt. animȩ oꝑationes bone: cui tam̃ si ꝑũso
ordine caro dnãtur igne luxuriȩ. omĩa bene ꝓlata cõ
cremantur. Nulla quippe ante om̃ipotũtis. Ati oculos
iusticiȩ pietatisq sunt oꝑa : quȩ c̃orruptionis conta¬

Expanded text:
peccato valeat, cum Joannes dicat: « Si dixerimus quia peccatum non peccato valeat, cum Joannes dicat: « Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est? » In qua videlicet peccaquia nonnulla peccata animum polluunt, nam crimina exstinguunt. Unde beatus Job crimen luxuriae definiens ait: Ignis est usque ad perditionem devorans. Quia nimirum reatus facinorum non usque ad inquinationem maculat, sed usque ad perditionem vorat, et quia quaelibet alia fuerint bona opera, si luxuriae scelus non abluitur, immensitate hujus criminis obruuntur, secutus adjunxit, et omnia eradicans genimina. Genimina quippe sunt animae operationes bonae, cui tamen si perverso ordine caro dcremantur. Nulla quippe ante omnipotentis dei oculos iustitiae pietatisque sunt opera, quae corruptionis conta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibitionẽ di carnis inmun¬
dicia ꝑꝑetrat᷑. Hinc gͦ colligendũ est. quia cũ quan¬
ta culpa nc̃ etiam pt pͣceptũ  in grauib delinquitur:
cũ tanta laude antea a grauib abstinebat᷑. Qui hoc siuqꝙ
fecerit eandẽ culpam uerci sibi expecit pęnã dicens: scorcũ
plerũq hoc quod faciendo non ꝑpendimꝰ quã graue sit pa¬
tiendo pensamꝰ : eiꝰdẽ ium facmnoris quod se pati si reus sit.
debere deñtiat: ex pͥmendo manifestat dicens. Hoo enim¬
nefas ẽ & iniquitas maxima: ignis ẽ usq ad ꝑditionẽ de¬
uorans: & omĩa eradicans genimina. Hoc int̾ peccatũ distat
& crimen: quod omne crim̃ peccatũ est : non tam̃ omne pec¬
catum crimen. Et in hac uita multi sine crimine: nullus
uero eẽ sine pecratis ualet. Unde & p̾dicator sc̃s cũ uirum
dignũ gratia sacerdotali describ̾et: nequaquã dixit si qͥs
sine peccato. sed si quis sine criminẽ. est: Quis uero eẽ sine

Expanded text:
Dei carnis immunditia perpetratur. Hinc ergo colligendum est, ta culpa nunc etiam post praeceptum in gravibus delinquitur, cum quanta laude antea a gravibus abstinebatur. Qui si hoc unquam fecerit, eamdem culpam verti sibi expetit in poenam, dicens: CAPUT plerumque hoc quod faciendo non perpendimus quam grave sit, patiendo pensamus ejusdem vim facinoris quod se pati, si reus sit, debere denuntiat, expnefas est, et iniquitas maxima. Ignis est usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina. - Hoc inter peccatum distat et crimen, quod omne crimen peccatum est, non tamen omne peccatum crimen. Et in hac vita multi sine crimine, nullus vero esse sine peccatis valet. Unde et praedicator sanctus cum virum dignum gratia sacerdotali describeret, nequaquam dixit, si quis sine peccato, sed « si quis sine crimine est . » Quis vero esse sine
Abbreviated transcription (Latin):
me qui & illũ oꝑatus ẽ: & formauit in uulua unus:
Ac si aꝑte dicat. Cur non ȩquȩ debeamus in cuiꝰlibet
negotii iudicio discuti. qui ꝑ conditoris potentiã sumꝰ
ȩqualit̾ facti: Sed quia castitatis eiꝰ atq humilitatis
acta cognouimꝰ: nc̃ lib̾alitatis oꝑa cognoscamꝰ. Sequit᷑.¬

Expanded text:
me, qui et illum operatus est, et formavit in vulva unus? me, qui et illum operatus est, et formavit in vulva unus? Ac si aperte dicat: Cur non aeque debeamus in cujuslibet negotii judicio discuti, qui per conditoris potentiam sumus aequaliter facti? Sed quia castitatis ejus atque humilitatis acta cognovimus, nunc liberalitatis opera cognoscamus. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
humiliari sibi plus quã debuit ꝓpximũ uidit: ne ult
humanitatis metas mens intumesceret: esse se hominẽ
recognouit: quatinꝰ illati sibi honoris elationẽ frangeret:
ex consicdata ȩqualitate conditionis. Hine a ioħe angl̃s
adoratꝰ. creaturã se. eẽ. cognoscit dicens: Uide ne fece¬
uidenda sublimia rapitur. filius hominis tiocatur:
ut ductus. ad gelestia hominẽ se. eẽ. memineret. Ae si
eũ diuina uox uerbis aꝑtiorib admnoneat dicens. Mem̃to
quid sis : ne de his adquȩ raꝑis excollaris: sed altitudinẽ
reuelationis tẽꝑa memoria conditionis E&x eo gͦ colligendũ
ẽ quanta cõmunis naturȩ memoria in corde depͥmi de¬
beat terreuȩ potestatis tumor. si ex humanitatis uoca¬
bulo agit᷑ ne cogitacionis elatio ex secretis cȩlestib gene¬
retur. Cuiꝰ uidelicet humanitatis bene beatꝰ iob semp
recordationẽ tenuit : qui ait. Nũquid non in utero fecit

Expanded text:
humiliari sibi plusquam debuit, proximum vidit, ne ultra humiliari sibi plusquam debuit, proximum vidit, ne ultra humanitatis metas mens intumesceret, esse se hominem recognovit; quatenus illati sibi honoris elationem frangeret ex considerata aequalitate conditionis. Hinc a Joanne angelus adoratus, creaturam se esse cognoscit, dicens: Vide ne fecevidenda sublimia rapitur, filius hominis vocatur , ut ductus ad coelestia, hominem se esse meminerit. Ac si eum divina vox verbis apertioribus admoneat dicens: Memento quid sis, ne de his ad quae raperis extollaris, sed altitudinem revelationis tempera memoria conditionis. Ex eo ergo colligendum est quanta communis naturae memoria in corde deprimi debeat terrenae potestatis tumor, si ex humanitatis vocabulo agitur, ne cogitationis elatio ex secretis coelestibus generetur. Cujus videlicet humanitatis bene beatus Job semper recordationem tenuit, qui ait: Nunquid non in utero fecit
Abbreviated transcription (Latin):
formidine peccare metuant. qui diuina uidicia ñ formi¬
dant. Nequaquã gͦ prx̧positi ex hoc quesito timore suꝑ¬
biunt. in quo non suam głam sed subditoꝵ iusticiam
querut. In eo enim qd̃ metum sibi a ꝑuerse uiuentib
lib dominant᷑: quia uidelicet ex qua parte bestiales
sunt subditi. ex ea debent etiam formidini iacere
de excellentia. potestatis. sed de ȩqualitate conditionis
gaudent Et non solũ ab eis metui sed etiã plusquã
necesse est honorari refuguint. Neq enĩ leue se ꝑpeci
dampnũ. hunlitatis credunt: si ab eis ꝓ merito fortasse
ordinis pluris estiment᷑. Hinc est enim quod primꝰ pastor
ȩccłiȩ cum adorante se cornelio suꝑ se sibi honorẽ uidẽt
oblatum ad ȩqualitatẽ conditionis suȩ citiꝰ recurrit dicens.
Surge. o ego ipse homo sum. Quis eium nesciat quod con
ditori suo homo debeat & non homini ꝓsterni: Quia gͦ

Expanded text:
formidine peccare metuant, qui divina judicia non formiformidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam namque praepositi ex hoc quaesito timore superbiunt, in quo non suam gloriam, sed subditorum justitiam quaerunt. In eo autem quod metum sibi a perverse viventibus libus dominantur, quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere de excellentia potestatis, sed de aequalitate conditionis gaudent; et non solum ab eis metui, sed etiam plus quam necesse est honorari refugiunt. Neque enim leve se perpeti damnum humilitatis credunt, si ab eis pro merito fortasse ordinis pluris aestimentur. Hinc est enim quod primus pastor Ecclesiae, cum, adorante se Cornelio, super se sibi honorem videret oblatum ad aequalitatem conditionis suae citius recurrit, dicens: Surge, et ipse ego homo sum . Quis enim nesciat quod conditori suo homo debeat, et non homini prosterni? quia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
postponit. Ipsa aut̃ diũsitas quȩ accessit ex uicio recte
est diuinis iudiciis ordinata: ut quia om̃is homo it̃
uitȩ ȩquȩ non gradit᷑. alt̃ ab altero regatur. Sc̃ĩ aut̃
uiri cum p̃sunt non in se potestatẽ ordinis. sed ȩqualita¬
tẽ conditionis attendunt: nec p̾esse gaudent homini
sed ꝓdesse. Sciunt enim quod antiqui patres nr̃i non tã
& implete terram: subdidit. & t̃ror ur̃ ac tremor sit suꝑ
cuncta animalia terrȩ. Non eni ait sit suꝑ homines
qui futuri sunt : sed sit suꝑ cuncta animalia terre.
Fomo quippe animalib irrationabilib non aut̃ cȩt̃is
hominib natura platus est: & iccirco ei dicit᷑ ut abaĩ¬
malib oe non ab homine timeat᷑: qr contͣ naturã
suꝑbire ẽ : ab ȩquali uelle timeri: quãuis plexũq a subdi¬
tis etiã scĩ uiri timeri appetunt. sed quando ab eisdẽ sub¬
ditis dm̃ minime timeri dephendunt: ut humana saltẽ

Expanded text:
postponit. Ipsa autem diversitas, quae accessit ex vitio, recte postponit. Ipsa autem diversitas, quae accessit ex vitio, recte est divinis judiciis ordinata; ut quia omnis homo iter vitae aeque non graditur, alter ab altero regatur. Sancti autem viri cum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendunt; nec praeesse gaudent hominibus, sed prodesse: sciunt enim quod antiqui patres nostri, non tet replete terram; subdidit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae . Non enim ait, sit super homines qui futuri sunt; sed, sit super cuncta animalia terrae: omo quippe animalibus irrationabilibus, non autem caeteris hominibus natura praelatus est; et idcirco ei dicitur, ut ab animalibus et non ab homine timeatur, quia contra naturam superbire est, ab aequali velle timeri, quamvis plerumque a subditis etiam sancti viri timeri appetunt, sed quando ab eisdem subditis Deum minime timeri depre
Abbreviated transcription (Latin):
udicandũ deus. & cũ quesierit quid respondebo
illi. Qui ut semꝑ cor in humilitate deprimat.
nequaquã. in eisdẽ famulis conspicit. quod sibi status ẽ dispar
sed quod natura cõmuis. Unde etiã subdit. Nũquid nonu¬
unꝰ. Potentib uiris magna ẽ uircus humilitatis considata
equalitas conditionis. Om̃s namq homines natura ȩquales
sumꝰ: sed accessit dispensatorio ordine ut quibdã pͣlati uide¬
amur. Si gͥ hoc a mente depͥmimꝰ quod cẽporalit᷑ accessit: in¬
uenimꝰ citius qd̃ naturalit̃ sumus. Plerũq enim se amimo ac¬
cepta potestas obicit: eumq tumidis cogitacionib fallit.
Manu gͦ humillimȩ considerationis. deprim̃dus ẽ tumor
elationis. Si enĩ apud semetipsã mens descendit de ũticȩ
culminis: citiꝰ planiciẽ inuenit naturalis ȩqualitatis. Nã
ues ꝑfacl summus om̃s homines natura ȩquales genuit
sed uariante meritoꝵ ordine alios aliis dispensatio occulta

Expanded text:
judicandum Deus? et cum quaesierit, quid respondebo judicandum Deus? et cum quaesierit, quid respondebo illi? Qui ut semper cor in humilitate deprimat, nequaquam in eisdem famulis conspicit, quod sibi status est dispar, sed quod natura communis. Unde etiam subdit: CAPUT « Potentibus viris magna est virtus humilitatis, considerata aequalitas conditionis. Omnes namque homines natura aequales sumus; sed accessit dispensatorio ordine, ut quibusdam praelati videamur. Si igitur hoc a mente deprimimus quod temporaliter accessit, invenimus citius quod naturaliter sumus. Plerumque enim se animo accepta potestas objicit, eumque tumidis cogitationibus fallit. Manu ergo humillimae considerationis deprimendus est tumor clationis. Si enim apud semetipsam mens descenequalitatis. Nam, ut praefati sumus, omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine, alios aliis dispensatio occulta
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uenturũ uidicẽ cogitat. indesinent̃ cotidie rationũ
suarũ causas parat: qr ętnũ dñm tremore cordis intu¬
etur. iura tẽporalis dñii suꝑ subiectis modari conpellit᷑.
ꝑpendit enim nichil eẽ quod tẽporalit̃ preest eeteris:
quando illi ad reddendã rationẽ subest. qui sine fine
dũatur. Sepe namq transitoria potestas animũ ꝑ ab¬
rupca elationis rapit. Et quia eo quisquȩ extollitur
quo se eẽ suꝑ aliquos uidet. illũ oportet qui suꝑ se
ẽ semꝑ aspioiat: ut ex eius metu qui supͣ omĩa est
crescentẽ intrinsecus animi tumorẽ premat. Intuetͣ
enim qui sub ipso sint. sed considet iꝑse sub quo:
ut ex considatione ueri dñi decrescat tumor falsȩ
dũationis. Unde beatus iob quia eius iudiciũ qͥ
suꝑ omĩa est metuit: hic ad temporale uidiciũ
famulis ȩqualis uenit dicens. Si contẽpsi iudiciũ
subire cũ seruo meo oe ancilla mea. oũ disceptarent
aduersum me. Quid enim faciã cũ surrexerit ad

Expanded text:
Qui venturum judicem cogitat, indesinenter quotidie rationum suarum in melius causas parat; qui aeternum Dominum tremore cordis intuetur, jura temporalis dominii super subjectos moderari compellitur. Perpendit enim nil esse quod temporaliter praeest caeteris, quando illi ad reddendam rationem subest qui sine fine dominatur. Saepe namque transitoria potestas animum per abrupta elationis rapit. Et quia eo quisque extollitur, quo se esse super aliquos videt, illum oportet qui super se est semper aspiciat, ut ejus metu qui supra omnia est crescentem intrinsecus animi tumorem premat. Intuetur enim qui sub ipso sint, sed consideret sub quo ipse sit, ut ex consideratione veri domini, decrescat tumor falsae dominationis. Unde beatus Job, quia ejus judicium qui super omnia est metuit, hic ad temporale judicium famulis aequalis venit, dicens: Si contempsi judicium subire cum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me. Quid enim faciam cum surrexerit ad
Abbreviated transcription (Latin):
niens qd̵ ⁊̃ reliquũ deficit. Neq ad quȩlib destiuatalo¬
ea ꝑgentib inchoando ꝓdest longum ic̃ caxꝑe: si none
etiam totũ ualeant consũmare. Qui gͦ ęt̾nã uitã quȩ¬
uimꝰ quid aliud quã quȩdã itinera agimꝰ. ꝑ quȩ ad pat̾am
festinamus : Sed quid ꝓdest quod carpimꝰ multa. si ea
quȩ ad ꝑueniendũ restant negligimꝰ : More itaq acui¬

Expanded text:
est reliquum deficit. Nec ad quaelibet destinata loest reliquum deficit. Nec ad quaelibet destinata loca pergentibus inchoando prodest longum iter carpere, si non etiam totum valeant consummare. Qui ergo aeternam vitam quaerimus, qui aliud quam quaedam itinera agimus, per quae ad patriam festinamus? Sed quid prodest quod carpimus tam multa, si ea quae ad perveniendum restant, negligimus reliqu
Abbreviated transcription (Latin):
miscdie de se bona narrauerat. quȩ ꝓfecto tanto adhuo
minima quanto & corporalit̃ nouenit gesta: ad urcutã
spiritaliũ eulmen mentis oculũ reuocans ꝑfectionis suȩ
iniquitatũ suarũ ꝓtinus obliuiseunt᷑: & eordis oculũ in consid̃a¬
tione bonoꝵ oꝑũ quȩ exhibent figunt : atq eo se iã sc̃os. exi¬
istimant quo int̾ bona quȩ agunt. maloꝵ suoꝵ. in quib ce
fortasse adhuc inplicati sunt memoriã decliuant. Qui sel¬
licet si districtionẽ uidicis uigilant̃ atcendont plus de
malis sius mecuerent quã de inꝑfectis bonis exultarent.
plus inspicerent qd̾ de his quȩ adhuc eis agenda sunt de¬
bitores cenent᷑. quã quod oꝑantes quȩdã iã debiti par¬
tẽ soliunt: sleq enĩ absolutus ẽ debitor. qui multa reddis.
sed qui omĩa. slec ad brauiũ uictoriȩ ꝑuenit qui in mag¬
na parce spectaculũ uelocit̃ currit. Ei uyeta metasue¬

Expanded text:
misericordiae de se bona narraverat, quae profecto tanto adhuc misericordiae de se bona narraverat, quae profecto tanto adhuc minima, quanto et corporaliter noverat gesta, ad virtutum spiritalium culmen mentis oculum revocans, perfectionis suae iniquitatum suarum protinus obliviscuntur, et cordis oculum in consideratione bonorum istimant, quo inter bona quae agunt malorum suorum in quibus fortassis adhuc implicati sunt memoriam declinant. Qui scilicet si districtionem Judicis vigilanter attenderent, plus de malis suis metuerent quam de bonis imperfectis exsultarent; plus inspicerent quod de illis quae adhuc eis agenda sunt debitores tenentur, quam quod operantes quaedam jam debiti partem solvunt. Neque enim absolutus est debitor qui multa reddit; sed qui omnia; nec ad bravium victoriae pervenit qui in magna parte spectaculi velociter currit, si juxta metas ve
Abbreviated transcription (Latin):
nos oculos mirȩ oꝑationis eleuauit. Unde & apte subum¬
opus in manifestatione. Scriptũ nãq est. Luceat lux urã
corã hominib ut uideant oꝑa urã bona & głificent pa¬
trẽ urm̃ qui incęlis. ẽ. Et rursũ. Sint lumbi urĩ p̃ciucti
& lucernȩ arbentes. Quod enĩ hoc in loco fulgenti sole: id
in eugłio lucernis ardentib designat᷑. Bonũ quippe opꝰ
cũ in medio ꝑfidoꝵ lucet. Lucerna ardet in nocte. Cũ
uero in ȩccłia resplendet sol. fulget in die bonũ opus.
Si adhuc tale est qd soli mali mirantur: lucerna uidelice
u nocte. est. Si aut̃ ita ꝓficit ut mirari a bonis ac
ꝑ festiorib possit: numrũ sol.ẽ. in die. Bonũ opus
cũ ꝑ actiuã uitã corporis lucet : quasi lucerng more
lum̃ ex testa resplendet. Cũ uero ꝑ solã uirtutẽ mentis
incontẽplationẽ atcollit᷑ : quasi more solis de gelo ueniens
lux udet᷑. Quia gͥ multa beatus iob hospitalitatis ac

Expanded text:
nos oculos mirae operationis elevavit. Unde et apte subjunnos oculos mirae operationis elevavit. Unde et apte subjunopus in manifestatione. Scriptum namque est: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent patrem vestrum qui in coelis est . Et rursum: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Quod enim hoc in loco fulgente sole, id in Evangelio lucernis ardentibus designatur. Bonum quippe opus cum in medio perfidorum lucet, lucerna ardet in nocte; cum vero in Ecclesia resplendet, sol fulget in die. Bonum opus si adhuc tale est, quod soli mali mirantur, lucerna videlicet in nocte est; si autem ita proficit, ut mirari a bonis ac perfectioribus possit, nimirum sol est in die. Bonum opus cum per activam vitam corporis lucet, quasi lucernae more, lumen ex testa resplendet. Cum vero per solam virtutem mentis in contemplatione attollitur, quasi more solis de coelo veniens lux videtur. Quia igitur multa beatus Job hospitalitatis ac
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est in cognitione. Stultꝰ namq ẽ debitor qui gaudlens
pecunias mutuas accipit: & tempꝰ quo reddere debeat u
atcendit. Mod̾atur aut̃ lȩcicia accipiendi: quando sollers
ꝓuidontia etiam constitutũ tempꝰ reddendi cogitat᷑. Quia
g iusti uiri inhis quȩ uigilant intelligunt secura leticia
non extollunt᷑: dicaturrecte. Si lȩtatus sũ suꝑ mittis ac¬
uitus meis: & quia plurima repꝑit manꝰ mea. e syapce
dicarit᷑ Neqͣquã me ineo locuplete ex iusticia eredidi : quo rec¬
ta quȩ agere debui cciã multa cognoui: nec intelligentia
altitudo ꝑcipitur. circa semetipsũ animꝰ ualde sollicitus
ab elationis lapsu teneat᷑. Sed cũ mira quȩ intelligit etiã
opari ceꝑit . eo ipso nñquã quo foras ostendit᷑ labit᷑: atq
in siuis actib se cȩteros p̃ire gloriat᷑. Beatũ gͥ iob sicut
intelligentis aurũ non extulit. neo lum̃ qͦ ante huma¬

Expanded text:
tum est in cognitione. Stultus namque est debitor qui gaudens tum est in cognitione. Stultus namque est debitor qui gaudens pecunias mutuas accipit, et tempus quo reddere debeat non attendit. Moderatur autem laetitia accipiendi, quando solerti providentia etiam constitutum tempus reddendi cogitatur. Quia igitur viri justi in his quae vigilanter intelligunt secura laetitia non extolluntur, dicatur recte: Si laetatus sum super multis divitiis meis, et quia plurima reperit manus mea. Ac si aperte diceretur: Nequaquam me in eo locupletem ex justitia credidi, quo recta quae agere debui etiam multa cognovi, nec intelligentia altitudo percipitur, circa semetipsum animus valde sollicitus ab elationis lapsu teneatur. Sed cum mira quae intelligit etiam operari coeperit, eo ipso nonnunquam quo foras ostenditur labitur, atque in suis actibus se caeteros praeire gloriatur. Beatum igitur Job sicut intelligentiae aurum non extulit, nec lumen quoque ante huma
Abbreviated transcription (Latin):
atollit qr uidelicet redepcor nr̃ pie nos respiciens. cor peccano¬
ris humiliat. ce ei quã amiserat. intelligentiã reformat. ignũ
mergit & ferrũ releuat: quia cor affligit de scientiã repa¬
rat. Unde bene alia translatione dicit᷑. qd̵ confregit lignũ atꝙy
iaccaute. o sic ferrũ sustulit. Lignũ namq confringero est u¬
cor ab elatione conterere. Lignũ adima iactare d olatũ cor in
cognitione ut diximꝰ ꝓpriȩ infirmitatis humiliare : ateꝵ ilied
ferrũ aq suꝑficie᷑ redit: qi adusũ exercitacionis pͥstine incel¬
ne in exeroitacione oꝑis uicio elationis euanescat. Sc̃ĩ ẽtenĩ
uiriminime ex ultant cũ cognoscant quȩ faciant. sed
cũ faciunt que cognouerunt. & si intelligendo congau¬
dent muneri largitoris. merentes tam̃ consid̃ant.de¬
bitũ oꝑis: it uideliceti actione ꝑsoluant. qd̾ eis. proriga¬

Expanded text:
m, quia videlicet Redemptor noster, pie nos respiciens, cor peccatom, quia videlicet Redemptor noster, pie nos respiciens, cor peccatoris humiliat, et ei quam amiserat intelligentiam reformat. Lignum mergit, et ferrum revelat, quia cor affligit, et scientiam reparat. Unde bene alia translatio , dicit quod confregit lignum atque jactavit, et sic ferrum sustulit. Lignum namque confringere est cor ab elatione conterere. Lignum ad ima jactare, est elatum cor in cognitione, ut diximus, propriae infirmitatis humiliare. Atque illico ferrum ad superficiem redit, quia ad usum exercitationis pristinae intelne exercitatione operis vitio elationis evanescat. Sancti namque viri minime exsultant, cum cognoscunt quae faciunt, sed cum faciunt quae cognoverant. Et si intelligendo congaudent muneri largitoris, moerentes tamen considerant debitum operis, ut videlicet actione persolvant quod eis praeroga
Abbreviated transcription (Latin):
uã ꝓfecto intelligentiã ad hoc nouimꝰ dari. ut ante danti
oculos ex bona debeat actione restitui. Unde & recte isqͥ
eis i sua scientia furtiuȩ uanȩ głiȩ culpa subripit᷑. adcor
uelociter redeant: & quicquid uise ante districti iudicis
oculos dap̃nabile inueniunt lacrimis insequant᷑. Qtuflen¬
ses non solum caute inspiciunt quȩ mala cõmiserunt:
sed ex accepto mimere quȩ reddere eciam bona debuerunt:
Quia nimirũ tanto se ampliꝰ peccatores sentiunt quãto
ex neglectis bonis quȩ agere poterant debitores. tenentur.
Recde gͦ qui ferrũ ꝑdidit olamat heuhet &e hoc ipsũ¬
mittuũ acreꝑam. Ac si dicat. Illud ꝑ dissolutionẽ negligentis ꝑdiai:
quod ut ꝑ bona oꝑa redd̾em ex gratia conditoris accepi. ded ñe
deus iñtẽ deserto: quȩ in peccatis se ueracit̃ agnoscit. Unde &e
mox heliseus ueniens lignũ deorsũ intitit: os ferrũ insuꝑficiẽ¬

Expanded text:
Quam profecto intelligentiam ad hoc novimus dari, ut ante dantis Quam profecto intelligentiam ad hoc novimus dari, ut ante dantis oculos ex bona debeat actione reis in sua scientia furtive vanae gloriae culpa subrepit, ad cor velociter redeant: et quidquid in se ante districti judicis oculos damnabile inveniunt, lacrymis insequuntur. Qui flentes non solum caute inspiciunt, quae mala commiserunt, sed ex accepto munere quae reddere etiam bona debuerunt: qui nimirum tanto se amplius peccatores sentiunt, quanto ex neglectis bonis quae agere poterant debitores tenentur. Recte ergo qui ferrum perdidit, clamat: « Heu, heumutuo acceperam. Ac si dicat: Illud per dissolutionem negligentiae perdidi, quod ut per bona opera redderem ex gratia conditoris accepi. Sed nunquam Deus mentem deserit quae in peccatis se veraciter agnoscit. Unde et mox Elisaeus veniens lignum deorsum mittit, et ferrum in superficie
Abbreviated transcription (Latin):
tia uel multa cognoscere: sed cognita custodire. Nã qui bẽne intel¬
ligit. quid intelligendo debeat agnoscit. Quanto enĩ intellectu
latius extenditur: tanto ad explendaꝰ enixius ligat᷑. Unde in
gugelio ueritas dicit. Cui multũ datũ est multũ querit᷑ ab eo:
& cui cõmendauert̃ multũ plus petent ab eo. Deputemꝰ gͣ
intelligentiã datã quasi pecuniã mutuã. quo plus nob̾ credit᷑
ex benignitate: eo debitores ampliꝰ tenemur inoꝑe. Et plerũq¬
eadẽ intelligentiȩ accepta pecunia: cũ ad usuras auditorib
bis ex manubrio in ꝓfundũ lapsa disparuit. ferrũ quippe in
manubrio est: donũ intellectꝰ in corde. Ligna uero ꝑ hoc eecłe
est. prauȩ agentes increpare. Quod nonnquã dũ fluxe agit᷑
dũ lapsus uanȩ gloriȩ in accepta eadẽ scientia ñ uitat᷑. fer¬
bum paqua ꝑdit᷑: qr ex dissoluto oꝑe intelligentia fatuat᷑.

Expanded text:
aginis vel fortia, vel multa cognoscere, sed cognita custodire. Nam qui bene intelaginis vel fortia, vel multa cognoscere, sed cognita custodire. Nam qui bene intelligit, quid intelligendo debeat agnoscit. Quanto enim intellectu latius extendiEvangelio Veritas dicit: Cui multum datum est, multum quaeritur ab eo; et cui commendaverunt multum, plus petent ab eo . Deputemus intelligentiam datam quasi pecuniam mutuam: quia quo plus nobis creditur ex benignitate, eo debitores amplieadem intelligentiae accepta pecunia, cum ad usuras auditoribus ris ex manubrio in profundum lapsa disparuit . Ferrum quippe in manubrio est donum intellectus in corde. Ligna vero per hoc caedere est prave agentes increpare. Quod nonnunquam dum fluxe agitur, dum lapsus vanae gloriae in accepta eadem scientia non vitatur, ferrum in aqua perditur, quia ex dissoluto opere intelligentia fatuatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dantia acumia consilioꝵ: quȩ querentis manꝰ inuenit
cũ hec cogitacio tractantis gignit. Has ecenĩ salomon
sapientiȩ diuitias contẽplatꝰ ait. Corona sapientiũ. diuicie
eoꝵ. Qui quia diuicias non metalla terrena. sed pruden¬
tiã nominat. ilico ꝑ contrarietatẽ subdit. fatuitas stultoꝵ
inprudentia. Si enĩ coronã sapientiũ terrenas diuitias
diceret: ꝓculdubio fatuitatẽ stultoꝵ pauꝑtatẽ potuis
quã in prudentiã fateret᷑. Sed dũ fatuitatẽ stultoꝵ in pru¬
dentiã subdidit: sapientiũ diuicias quia prudentiã dixe¬
uit indicauit. Has inse paulus scientiȩ diuitias contem¬
platus: &e contẽplationẽ suã considatione humane fra¬
gilitatis humilians atc. Habemus thesaurũ istũ inua¬
sis fictilib. Multas itaq apud nos diuitias reppimus:
cũ. dona habundantis intelligentiȩ sacra eloquia uai.¬
uestigando ꝑcipimus: atq in his plura nec tam̃ sibi

Expanded text:
dantia acumina consiliorum? Quae quaerentis manus invenit, dantia acumina consiliorum? Quae quaerentis manus invenit, cum haec cogitatio tractantis gignit. Has etenim Salomon sapientiae divitias contemplatus ait: Corona sapientium divitiae eorum . Qui quia divitias non metalla terrena, sed prudentiam nominat, illico per contrarietatem subdit: Fatuitas stultorum imprudentia . Si enim coronam sapientium terrenas divitias diceret, procul dubio fatuitatem stultorum paupertatem potius quam imprudentiam fateretur. Sed dum fatuitatem stultorum imprudentiam subdidit, sapientum divitias quia prudentiam dixerit, indicavit. Has in se Paulus scientiae divitias contemplatus, et contemplationem suam consideratione humanae fragilitatis humilians, ait: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Multas itaque apud nos divitias reperimus, cum dona abundantis intelligentiae, sacra eloquia investigando percipimus, atque in his plura, nec tamen sib
Abbreviated transcription (Latin):
libed. Pagenio fulgeant. nichil se.ee. ex sus iurib pensanti
bs ełi seuue omĩa ualent̃ possunt priꝰ intelligete sema¬
ipsos cupuno. quatuꝰ lumen ingenis more solis pris illu
leiarur ue suntendendo cognoscendis. alis semetipso ne¬
sciant. sbi solis radius ubi ontur tenebreseat. Ingeni ttaq¬
urtutẽ ad cognoscendã ꝓpriã infirmitatẽ diriguit: atq
ex infirmitatis suȩ melius cognitione conualesc̃t. Aurũ
F robur non creditur: si in accepto ingenio ficlucia ñ
habetur. Quod bene salomon admonens ait. Habe fi¬
duciã in dño extoco corde tuo: & ne ĩuitaris pruden¬
tiȩ tuȩ. Dicat gͦ. Si putaui aurũ robur meũ: & obrra
dixi fiducia mea. Ac si aꝑte fateatur dicens. Necquȩ
ueracit̃ intellexi nec ingenio tͥbui: nec menti ꝓprie si
qua egisse me bona contigit hȩc pͥncipalit̃ deputaui.
Qui adhuc subtilius humilitatẽ nobis sui eordis insinu¬
ddiuicias appellatas ꝑ significationẽ credimus. nisi habun¬

Expanded text:
x suis viribus pensant: et cum sentire omnia valenter possint, prius intelligere semetipsos cupiunt: quatenus lumen ingenii, more solis, prius illlatatur: ne si intendendo cognoscendis aliis semetipsos nesciant, ibi solis radius ubi oritur, tenebrescat. Item virtutem ad cognoscendam propriam infirmitatem dirigunt, atque ex infirmitatis suae melius cognitione convalescunt. Aurum ergo robur non creditur, si in accepto ingenio fiducia non habetur. Quod bene Salomon admonens, ait: Habe fiduciam in Domino in toto corde tuo, et ne innitaris prudentiae tuae . Dicat ergo: Si putavi aurum robur meum, et obryzo dixi, fiducia mea. Ac si aperte fateatur, dicens: Nec quae veraciter intellexi, meo ingenio tribui, nec menti propriae, si qua egisse me bona contigit, haec principaliter deputavi. Qui adhuc subtilius humilitatem nobis sui cordis insinudivitias appellatas per significationem credimus, nisi abun
Abbreviated transcription (Latin):
niri potest: inuocate eum dũ ꝓpe est. Qualib. nͥ conuersise
Qui ad paruuloꝵ imitacionem magistra humilitate for¬
mant᷑. quib dicit᷑. sinrce paruulos uenire ad me: taliũ
est enim regnum cȩloꝵ. Et nisi conuersi fueritis & effici

Expanded text:
niri potest; invocate eum dum prope est . Qualibus, nisi conversis, niri potest; invocate eum dum prope est . Qualibus, nisi conversis, qui ad parvulorum imitationem magistra humilitate formantur; quibus dicitur: Sinite parvulos venire ad me; talium est enim regnum coelorum. Et, Nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tate diuisus est: constat quia ꝓximũ non amat: quẽ habere so¬
eium recusat. Quisquis gͦ ab hac unitate matris eccłiȩ siue
ꝑ heresim de deo ecta sentiendo. seu errore scismatis ꝓrimũ
non diligendo diuidit᷑: caritatis huius grã pruat᷑. De qua
hoc quod premisimus paulus dicit. Si tradido corpus me¬
um ut ardeat. caritatẽ aut̃ non habeam : nichil mͥ ꝓdest.
Ac si aꝑta uoce diceret. Extra locum suum conflationis mͥ
ignis adhibitus : tormento me cruciat. mundatione ñ
purgat. hunc om̃s sc̃ȩ pacis amatores sũmo studio locũ
querunt. hunc querentes inueniunt: hunc inueniente
tenent: scientes peecatoꝵ remissio uel ubi. uel quando.
uel qualib decur. Uibi quippe. nisi in eatholiee matris sinu.
Quando. nisi ante uenturi exitus diem. Quia ecce nc̃ tempꝰ
acceptabile ecce nẽ dies salutis: et querite dnm̃ dum inue¬

Expanded text:
tate divisus est, constat quia proximum non amat, quem habere sotate divisus est, constat quia proximum non amat, quem habere socium recusat. Quisquis ergo ab hac unitate matris Ecclesiae, sive per haeresim de Deo perversa sentiendo, seu errore schismatis proximum non diligendo, dividitur, charitatis hujus gratia privatur, de qua hoc quod praemisimus Paulus dicit: Si tradidero corpus meum ut ardeat, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest ; ac si aperta voce diceret, extra locum suum conflationis mihi ignis adhibitus tormento me cruciat, mundatione non purgat. Hunc omnes sanctae pacis amatores summo studio locum quaerunt, hunc quaerentes inveniunt, hunc invenientes tenent, scientes peccatorum remissio, vel ubi, vel quando, vel qualibus detur. Ubi quippe, nisi in catholicae matris sinu? Quando, nisi ante venturi exitus diem? quia ecce nunc tempus acceptabile: ecce nunc dies salutis . Et: Quaerite Dominum dum inve
Abbreviated transcription (Latin):
exterius conflans. & durȩ passionis ad mouet pęnã: &
tamen erroris non exquoquit culpam. Et tormenta cru¬
Nuiꝰ etiam conflationis ignis qui extra catholicã toleratur ȩccle¬
siam. quam nullius om̃ino uircutis sit: paulus apłs insi¬
nuat dicens. Si tradidero corpus meum ita ut ardeat. carrta¬
tẽ autẽ non habe Nam: nichil mͥ ꝓdest. Alii quippe praua
de deo sentiunt. alii recta de auctore cenent: sed unitatẽ cum
fr̾ib non tenent. Illi errore fidei: isti uͦ scismatis ꝑꝑetratione
diuisi sunt. Unde &e in ipsa parce prima decalogi. utraꝵꝙ
partium culpȩ reprimunt᷑: cum diuina uoce dicit᷑. Diliges
dñm dm̃ tuũ extoco corde tuo. et ex cota anima tua. & extota
uirtute tua: atq mox subditur. Diliges ꝓrimũ tuũ sicut
teipsum. Qui enĩ de deo ꝑuersa sentit. liquet ꝓfecto quia dm̃
non diligit: qui uero de dec recta sentiens. a sc̃ȩ ȩceliȩ uni¬

Expanded text:
exterius conflans et durae passionis admovet poenam, et exterius conflans et durae passionis admovet poenam, et tamen erroris non excoquit culpam; et tormenta cruHujus etiam conflationis ignis, qui extra catholicam toleratur Ecclesiam, quam nullius omnino virtutis sit, Paulus apostolus insinuat dicens: « Si tradidero corpus meum ut ardeat, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . » Alii quippe prava de Deo sentiunt, alii recta de auctore tenent, sed unitatem cum fratribus non tenent: illi errore fidei, isti vero schismatis perpetratione divisi sunt. Unde et in ipsa prima parte Decalogi utrarumque partium culpae reprimuntur, cum divina voce dicitur: « Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tuavirtute tua , atque mox subditur, Diliges proximum tuum sicut teipsum. Qui enim de Deo perversa sentit, liquet profecto quia Deum non diligit. Qui vero de Deo recta sentiens a sanctae Ecclesiae uni
Abbreviated transcription (Latin):
ro locus ẽ in qͦ couflatur. Nam iuxta hoc quod iam or
ante nos dictum. ẽ. quisquis extra ȩccłiȩ unitatẽ patit᷑. pęnas pa¬
ti pocest. martyr fieri non potest. Quia auro locus ẽ in quo
conflatur. Quid itaq adhȩc heretici dicitis. Conflari ꝑ affli¬
tionem carnis uel etiam ꝑ martẏriũ uultis: sed locũ qͦ debe¬
atis conflari nescitis. Audite qđ scĩ predicatoris uoce dicit᷑.
Auro locus ẽ in quo conflat᷑. hunc gͦ conflationis locũ querite:
hanc fornacem qua aurũ apte purgari ualeat inuenite.Aln
ẽ eccłia. in qua quisquis conflari ualuerit: ab omĩ etiã pote¬
rit peccatoꝵ sorde purgari. Si quid ꝓdeo amaritudinis. si
quid tͥbulationis extra hanc positi sustinetis: incendi pote¬
stis tantũmͦ. non purgari. Dicat ieremias dicat: quomͦ con¬
flationis ur̃ȩ ignis. omĩ uirtute sit uacuus. Frustra confla¬
uit conflator: maliciȩ enĩ eoꝵ non sunt eonflate . Ecce ignis

Expanded text:
ro locus est, in quo conflatur. Nam juxta hoc quod jam et ro locus est, in quo conflatur. Nam juxta hoc quod jam et ante nos dictum est: « Quisquis extra Ecclesiae unitatem patitur, poenas pati potest, martyr fieri non poconflatur. Quid itaque ad haec, haeretici, dicitis? Conflari per afflictionem carnis ut etiam per martyrium vultis, sed locum quo debeatis conflari nescitis. Audite quod sancti praedicatoris voce dicitur. « Auro locus est in quo conflatur. » Nunc ergo conflationis locum quaerite, hanc fornacem qua aurum apte purgari valeat invenite. Una est Ecclesia, in qua quisquis conflari voluerit, ab omni etiam poterit peccatorum labe purgari. Si quid pro Deo amaritudinis, si quid tribulationis, extra hanc positi sustinetis, incendi potestis tantummodo, non purgari. Dicat Jeremias, dicat quomodo conflationis vestrae ignis omni virtute sit vacuus. « Frustra conflavit conflator, malitiae enim eorum non sunt consumptae. » Ecce ignis
Abbreviated transcription (Latin):
non tenent᷑. Unde & discipłm suũ predicator egregius
admonet dicens. O timotheȩ depositum custodi : deuitans
ꝑfanas uocum nouitates. Quia dum laudari heretici tam¬
quam de excellenti ingenio cupiunt: quasi noua quȩdã
ꝓferunt : que in antiquoꝵ patrum libris ueterib non
tenent᷑. Sicq fit ut dum uidi sapientes desid̾ant. mise¬
ditur. Et auro locus ẽ. in quo conflatur. Ae si aꝑte dicat. llera
fidelium sapientia eui uniuersalis eccłia locus ẽ: t̾bulati¬
onem uob̾ ꝑsequentib patit᷑. sed a cune tis peccatoꝵ sordab
ꝑsequutionis uix̃ igne purgat᷑. Unde scriptũ. ẽ. In igne ꝑ¬
batur aurũ & argentum: homines uero receptabiles inca¬
mino humiliationis. Quo in loco pocest hoc qͦ conueni¬
enter intelligi: ut de sua heretici stulta passione uidean¬
nomine mulca patiuntur: seseq cisdem passionib eitis
fieri martyres sꝑant. Quib scĩ uiri uoce nc̃ dicitur. Au¬

Expanded text:
non tenentur. Unde et discipulum suum praedicator egregius non tenentur. Unde et discipulum suum praedicator egregius admonet, dicens: O Timothee, depositum custodi, devitans profanas vocum novitates ; quia dum laudari haeretici tanquam de excellenti ingenio cupiunt, quasi nova quaedam proferunt, quae in antiquorum Patrum libris veteribus non tenentur; sicque fit ut dum videri sapientes desiderant, miseditur: Et auro locus est in quo conflatur. Ac si aperte dicat: Vera fidelium sapientia, cui universalis Ecclesia locus est, tribulationem vobis persequentibus patitur, sed a cunctis peccatsecutionis vestrae igne purgatur. Unde scriptum est: « In igne probatur aurum et argentum, homines vero receptabiles in camino humiliationis . » Quo in loco hoc quoque potest convenienter intelligi, ut de sua stulta haeretici passione videannomine multa patiuntur, seseque eisdem passionibus ejus fieri martyres sperant: quibus sancti viri voce nunc dicitur: Au
Abbreviated transcription (Latin):
rursus ad hereticoꝵ suꝑbiam qui excollunt᷑. in eloquio: u̾¬
eloquium : in auro uitȩ uel sapientiȩ claritas designari
solet. Et quia heretici sic de eloquii sui nitore suꝑbiunt.
ut nulla sacroꝵ libroꝵ auctoritate solident᷑: qui libri
ad loquendũ nob̃ quasi quȩdã nob̃ argenti uene sunt: quia de
ipsis loquutionis nr̃ȩ originẽ trahimus. eos ad sacre auctori¬
tatis paginas reuocat: ut si uere loqui desicłant. inde sumere
debeant quid loquant᷑: & ait. Habet argentũ uenarũ sua
principia. Ac si aꝑte dicat. Qui ad uerȩ predicationis uerba
se p̃parat. necesse.ẽ ut causarum origines a saeris paginis
sumat: ut omne qđ loquitur. ad diuinę auctoritatis fun¬
dam̃tum reuocet: atq in eo edificium suȩ locutionis firmet.
Ut enĩ prediximus sepȩ heretici dum sua student ꝑuersa
astruere: ea ꝓferunt quȩ ꝓfecto in sacroꝵ libroꝵ paginis

Expanded text:
rursum ad haereticorum superbiam, qui extolluntur in eloquio verrursum ad haereticorum superbiam, qui extolluntur in eloquio vereloquium, in auro vitae vel sapientiae claritas designari solet. Et quia haeretici sic de eloquii sui nitore superbiunt, ut nulla sacrorum librorum auctoritate solidentur qui libri ad loquendum nobis quasi quaedam argenti venae sunt, quia de ipsis locutionis nostrae originem trahimus, eos ad sacrae auctoritatis paginas revocat, ut si vere loqui desiderant, inde sumere debeant quid loquantur. Et ait: Habet argentum, venarum suarum principia. Ac si aperte dicat: Qui ad verae praedicationis verba se praeparat, necesse est ut causarum origines a sacris paginis sumat, ut omne quod loquitur ad divinae auctoritatis fundamentum revocet, atque in eo aedificium locutionis suae firmet. Ut enim praediximus, saepe haeretici dum sua student perversa astruere, ea proferunt quae profecto in sacrorum librorum paginis
Abbreviated transcription (Latin):
uiderit uindictam impioꝵ: manus suas lauabit in sangui¬
ne peccatoꝵ. In peccatoꝵ morientiũ sanguine iusti lauant
manus: quia dum eoꝵ pęna conspicit᷑ conspicientis uita mun
in sibilo nisi intentio admirationis expͥmit᷑. Si uero in sibi
lo fortasse alia significatio quęrit᷑ moriente peccatore hi qͥ
interitũ eius aspiciunt. os in sibilo stringunt: dũ ad ea que
contempserant uerba sp̾italia conuertunt᷑.: ut iã crede &
predicare incipiant. quȩ prius dũ iniquũ florere cernerent.
non credebant. Nam fit plerumq ut infirmoꝵ animꝰ eo mag̃
de auditu ueritatis trepidet: quo florere contemptores ueri¬
tatis uidet. Sed eum iusta ultio iniustos subthrait: alios
a prauitate cõpe scit. Ulnde & ꝑsalomonẽ dicit᷑. Multato
pestilente: sapientior erit paruulus. Alir gͥ sc̃s postquam
potentũ pęnas qui excollunt᷑ in scło. sufficient̃ expleuit.

Expanded text:
viderit vindictam impiorum, manus suas tavabit in sanguividerit vindictam impiorum, manus suas tavabit in sanguine peccatorum . In peccatorum morientium sanguinne justi lavantur manus, quia dum eorum poena conspicitur, conspicientis vita mundin sibilo, nisi intentio admirationis exprimitur? Si vero in sibilo alia fortasse significatio quaeritur moriente peccatore, hi qui interitum ejus aspiciunt, os in sibilo stringunt, dum ad ea quae contempserant verba spiritalia convertuntur, ut jam credere et praedicare incipiant quae prius dum iniquum florere cernerent non credebant. Nam fit plerumque ut infirmorum animus eo magis de auditu veritatis trepidet, quo florere contemptores veritatis videt. Sed dum justa ultio injustos subtrahit, alios a pravitate compescit. Unde per Salomonem dicitur: Multato pestilente, sapientior erit parvulus . Vir in saeculo sufficienter explevit,
Abbreviated transcription (Latin):
Emittit gͦ suꝑ eum ce non parcit. Sequit᷑. De manu eius¬
fugiens fugiet. Ille etenim fugit de manu ferientis. qui
prauitatẽ suȩ corrigit actionis. Uel certe quia in sacro
eloquio manus oꝑatio solet intelligi. de manu ꝑcusi
fugit: qui dũ praui interitũ conspicit. uias prauitatis
dine confirmare. Unde etiam paulus ait. Remissas ma¬
nus & dissolutã genua erigite. Dum itaq alienum interi¬
tũ conspiciunt: reuocantur ad cor. ut recogicent suũ:
& unde alius ad cormenta ducit᷑. a tormento alius inde lib̾atur
Stringit gͦ suꝑ eummanus suas: quia conspicit in aliena pę
na quid timeat. Et dũ delinquentẽ sic ꝑcussum respicit: disso¬
luta sua oꝑa. iusticiȩ uigore constringit. Sicq fit ut quia iniquus
uiuens multos ad culpam trarerat. delectacione peccati: quos¬
dam moriens a culpa reuocet terrore tormenti. Quod eciam ꝓ¬
uenire bonis. psalmista testatur dicens. Lȩcabit᷑ iustus cum

Expanded text:
Emittet ergo super eum, et non parcet. Sequitur: CAPUEmittet ergo super eum, et non parcet. Sequitur: CAPUfugiens fugiet. - Ille etenim fugit de manu ferientis, qui pravitatem suae corrigit actionis. Vel certe quia in sacro eloquio manus operatio solet intelligi, de manu percussi fugit, qui dum pravi interitum conspicit, vias pravitatis dine confirmare. Unde etiam Paulus ait: « Remissas manus, et dissoluta genua erigite . » Dum itaque alienum interitum conspiciunt, revocantur ad cor, ut recogitent suum, et unde alius ad tormenta ducitur, a tormento alius inde liberatur. Stringit ergo super eum manus suas, quia conspicit in aliena pna quid timeat; et dum delinquentem sic percussum conspicit, dissoluta sua opera justitiae vigore constringit. Sicque fit ut qui iniquus vivens multos ad culpam traxerat delectatione peccati, quosdam moriens a culpa revocet terrore tormenti. Quod etiam provenire bonis Psalmista testatur, dicens: Laetabitur justus cum
Abbreviated transcription (Latin):
spectat recte dicit᷑. ignis exarsit ab ira mea: quamtũ uͦ ad
ȩternam dampnationẽ apte mox subditur & ardebit usq
ad inferos deorsum: licet a quibdam dici soleat illud quod
scriptũ est. non uidicat deus bis in idipsum. Qui tam̾ hoc
quod ꝑ ꝓpħam de iniquis dicit᷑. non attendunt. Et dupl¬
ci confusione contere eos. Et id quod alias scriptum ẽ. lħs
populum de terra egypti saluans. scđo eos qui non credide¬
runt ꝑdidit. Quib tam̃ si consensum prebemus quãlibꝙ
culpam bis feriri non posse: hoc ex peccato ꝑcussis atq in
peccato suo morientib debet estimari. quia eoꝵ ꝑcussio hic
cepta illic ꝑficit᷑. ut in correctis unum flagellum sit qd
temporalit̾ incipit. sed in ęternis suppliciis consũmatur:.
quatinus eis qui omĩno corrigi renuunt. iam p̾sentium
flagelloꝵ ꝑcussio. sequentium sit initium cormentoꝵ

Expanded text:
spectat, recte dicitur: « Ignis exarsit ab ira mea. » Quantum vero ad spectat, recte dicitur: « Ignis exarsit ab ira mea. » Quantum vero ad aeternam damnationem, apte hoc subditur, et ardebit usque ad inferos deorsum, licet a quibusdam dici soleat illud quod scriptum est: « Non vindicat Deus bis in idipsum. » Qui tamen hoc, quod per Prophetam de iniquis dicitur, non attendunt, et duplici confusione contere eos, et id quod alias scriptum est. Jesus populum de terra Aegypti salvans, secundo eos, qui non credide V. Quibus tamen si consensum praebemus, quamlibet culpam bis feriri non posse, hoc ex peccato percussis atque in peccato suo morientibus debet aestimari, quia eorum percussio hic coepta illic perficitur, ut incorrectis unum flagellum sit quod temporaliter incipit, sed in aeternis suppliciis consummatur, quatenus eis qui omnino corrigi renuunt jam praesentium flagellorum percussio sequentium sit initium tormentorum.