comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
licet qualitas similis. dissimilis
tamen gratia. Nam utiq: post
mortem sanguis in nr̃is corpori¬
bus congelascit. Ex illo autem
incorruptolicet corpore ed de¬
functo. omnium uita maneͬbat.
aqua enim et sanguis exiuit.
Iua quȩ diluat. iste qui redimat.
Bibimus ergo pretium nostrum.
ut bibendo redimamur. Quid
sibi etiam uult. quod non apłi.
sed ioseph et nichodemus xp̃m
sepeliunt: Unus iustus et con¬
stans: alter in quo dolus non e¬
rat. Talis enim xp̃i ẽ sepultura.
que fraudem inquitatẽq: non
habeat. Obstruitur igitur tergi¬
uersandi locus. et domestico iu-¬
dei testimonio reuincuntur. Nã
si a postoli sepelissent: dicere nt
utiq non sepultũ. quẽ raptum
esse dixerunt. Iustus aut̃ẽ xp̃i
corpus operit sindone: in nocenᷤᷤ
ungit unguento. Namq haec ñ
iustitia uestit aeccłam. in nocen¬
tia gratiam subministrat. Uesti
ergo et tu domini corpus gloria
sua. ut et ipse sis iustus. Et si mor¬

Expanded text:
licet qualitas similis, dissimilis licet qualitas similis, dissimilis tamen gratia. nam utique post mortem sanguis in nostris corporibus congelascit, ex illo autem incorrupto licet corpore, sed defuncto omnium uita manabat; aqua enim et sanguis exiuit, illa quae diluat, iste qui redimat. bibamus ergo pretium nostrum. ut bibendo redimamur. qsibi etiam vult, quod non apostoli, sed Joseph et Nicodemus Christum sepeliunt? Unus justus et constans, alter in quo dolus non erat ; talis enim Christi est sepultura, quae fraudem iniquitatemque non habeat. Obstruitur 1534 igitur tergiversandi locus, et domestico Judaei testimonio revincuntur; nam si apostoli sepelissent, dicerent utique non sepultum, quem sepultum raptum esse dixerunt. 137. Justus autem Christi corpus operit sindone, innocens ungit unguento ; namque haec non justitia vestit Ecclesiam, innocentia gratiam submiergo et tu domini corpus gloria sua, ut et ipse sis iustus, etsi mor
Abbreviated transcription (Latin):
intercȩteros iuniori. Quod nono¬
tiosis auribus debemus accipere.
Periculosa ẽ enim mulieRibus co¬
pula adolescentis: et species uiue¬
tutis: nequa fortasse curiosa exem¬
pli. incuriosa misteru. quȩ luxu-
riari inxp̃ocupiens. mariam speci-¬
es pretendat. nonimitetur affectu.
Sicut uulgus nunc male audit
mulierum. relicto seniore marito.
ut uniorem sequantur. Discat oͦ
seniori specie ante copulata. non
usu. postea quam peperit uerbũ.
et in corporibus ac mentibus ho¬
minum perfidẽ crucis. et sepul¬¬
turam dominici corporis semina¬
uit. ex precepto dei societatem
etiam. cur ante mortẽ non inue¬
niamus eẽ percussum. post mon¬
tem in ueniamus. Nisi forte ut
uoluntarius magis quam neces¬
sarius exitus eius fuisse doceat᷑.
et ordinem misticũ nouerimus:
quia non ante altaris sacramenta
quãbaptismum. sed baptismum an¬
te : sic poculum. Deinde ut ad¬
uertamus. quia licet corporis
eius fuerit natura mortalis.

Expanded text:
inter caeteros juniori: quod non ointer caeteros juniori: quod non otiosis auribus debemus accipere. Periculosa est enim mulieribus copula adolescentis, et species juventutis; ne qua fortasse curiosa exempli, incuriosa mysterii, quriari in Christo cupiens Mariam specie praetendat, non imitetur affectu, sicut uulgus nunc male audit mulierum, relicto seniore marito ut iuniorem sequantur. discat ergseniori specie ante copulata. non usu, posteaquam peperit uerbum et in corporibus ac mentibus hominum per fidem crucis et sepulturam dominici corporis seminauit, ex praecepto dei societatem etiam cur ante mortem non inueniamus esse percussum, post mortem inueniamus, nisi forte ut uoluntarius magis quam necessarius exitus eius fuisse doceatur et ordinem mysticum nouerimus, quia non ante altaris sacramenta quam baptismum, sed baptismum ante, sic poculum. deinde ut aduertamus quia licet corporis eius fuerit natura mortalis,
Abbreviated transcription (Latin):
cognouerat perfilui mortẽ mun.¬
di redẽptionẽ. aula regalis. puta¬
bat se et sua morte publico mune¬
ri aliquid ad dituram. Sed iħs ñ
egebat ad uitore ad om̃ium redẽ.¬
ptionẽ. quia dixit. Factus sũ sic̃
homo sine adiutorio. intermortu¬
os liber. Suscepit quidẽ matris af¬
fectum. sed non quesiuit hominiᷤ
auxilium. habentes igitur pieta¬
tis magistrũ: docet lectio. quõd
maternus debeat affectus imita¬
n: quid sequi reuerentia filiorum.
ut ille se offerant in filiorũ peri¬
culis. illis amplius sollicitudo ma¬
terna: quam suȩ mortis mestitia sit
dolori. Quo loco. uberrimũ testi¬
monium marię uirginitatis per¬
hibetur. Neq enim ab rogaretur
uxor marito. cum scriptum sit.
Quod deus coniunxit. homo non
separet. Sed quȩ propter misteriũ
coniuigium pretexuit. cõpletis.
misteruis. iam coniugio non egebat.
aut si moralia sequimur. in mero¬
re castitas imperatur. Misticũ
tamen ẽ quod cõmendatur ioħi.

Expanded text:
cognouerat per filii mortem muncognouerat per filii mortem mundi redemtionem, aula regalis putabat se et sua morte publico muneri aliquid addituram. sed Iesus non egebat adiutore ad omnium redemtionem, qui dixit: factus sum sicut homo sine adiutorioos liber . Suscepit quidem matris affectum, sed non quaesivit hominis auxilium. Habemus igitur pietatis magistrum: docet lectio quid maternus debeat affectus imitari, quid sequi reverentia filiorum; ut illae se offerant in filiorum periculis, illis amplius sollicitudo materna quam suae mortis moestitia sit dolori. 133. Quo loco uberrimum testimonium Mariae virginitatis adhibetur. Neque enim abrogatur uxor marito, cum scriptum sit: Quod Deus conjunxit, homo non separet ; sed quae propter mysterium conjugium praetexuit, completis mysteriis jam conjugio non egebat. Aut si moralia sequimur, in moerore castitas imperatur. 134. Mysticum tamen est quod commendatur Joanni
Abbreviated transcription (Latin):
mater honoratur afilio. Nec p̃¬
posterum iudicetur. quod pͥus
latronis absolutionẽ. quã matriꝰ
appellationẽ scripsi. Qui emm
uenerat saluos facere peccatores.
non absurdum. siprius in meis scri¬
ptis susceptũ munus in redimen¬
da salute peccatoris impleuit.
Demiq ipse ait. Que ẽ mater
mea. et qui sunt fratres mei: ꝗa
non uenerat uocare iustos. sed
peccatores. Sed ibi proloco.hic
et in cruce non immebor matͥs
appellat eam dicens. Ecce filius
tuus. Et ioħi ecce mater tua.
Testabatur de cruce xp̃s. et testa¬
mentum eius signabat ioħs. di¬
gnus tanto testatore testis. Bo¬
num testamentum. non pecume.
sed uite: quod non atramento scri¬
bitur. sed spũ dei uiui. lingua mea
calamus scribe uelociter scribentiᷤᷤ.
Sed nec maria minor. qua matre
xp̃i decebat. Fugientibus apłis
ante crucemstabat: et pusspecta¬
bat oculis filii uulnera. quiaspe¬
ctabat non pigneris mortẽ: sed
mundi salutẽ. aut fortasse quia

Expanded text:
mater honoratur a filio. nec prmater honoratur a filio. nec praeposterum iudicetur quod prius latronis absolutionem quam matris appellationem scripsi; qui enim uenerat saluos facere peccatores non absurdum si prius in meis scriptis susceptum munus in redimenda salute. peccatoris inpleuit. denique ipse ait: quae est mater mea et qui fratres mei? quia non uenerat uocare iustos, sed peccatores. sed ibi pro loco, hic et in cruce non inmemor matris appellat eam dicens: ecce filius tuus et Iohanni: ecce mater tua. testabatur de cruce Christus et testamentum eius signabat Iohannes, dignus tanto testatore testis. bonum testamentum non pecuniae, sed uitae, quod non atramento scribitur, sed spiritu dei uiui. lingua mea calamus scribae uelociter scribentis. Sed nec Maria minor quam matrem Christi decebat fugientibus apostolis ante crucem stabat et piis spectabat oculis filii uulnera, quia exspectabat non pignoris mortem, sed mundi salutem. aut fortasse quia
Abbreviated transcription (Latin):
enim mundũ descripsere con cus¬
sum. cęlum tenebris ob ductum:
refugisse solem. Ad diderunt
matheus et marcus. qui humana
atq mortalia uberius prosecuti
sunt. ds̃ deus meus respice in me
quare me dereliquisti: ut adcru¬
c̃ẽ xp̃i susceptionem per uenisse
crederemus conditionis humane.
lucas autẽ cumpeteret euident̃
asseruit. latroni ueniam sacerdo¬
tali intercessione donatam: et
uideis persequentibus. eodẽ mu¬
nere indulgentiam postulatã.
Ioħs ergo quiplenius diuna pe¬
netrauit misteria. non immerito
laborauit: ut que deũ generaue¬
rat. mansisse eandẽ iurginem de¬
clararet. Solus ergo me docet.
quod alii non docuerunt. quem¬
ad modum in cruce positus appel
lauit matrẽ. Pluris putans. quod
uictor suppliciorum atq: penaꝵ.
uictor diaboli. pietatis officia di¬
udebat: quã quod regnũ cęloꝵ
donabat. Nam si religiosum est
quod latroni uema donatur a
domino. multo religiosius. quod

Expanded text:
enim mundum descripsere concusenim mundum descripsere concussum, coelum tenebris obductum, refugisse solem. Addiderunt Matthaeus et Marcus, qui humana atque moralia uberius prosecuti sunt: Deus, Deus meus, respice in me : quare me dereliquisti ? ut ad crucem Christi susceptionem pervenisse crederemus conditionis humanae. Lucas autem competere evidenter asseruit latroni veniam sacerdotali intercessione donatam, et Judaeis persequentibus eodem munere indulgentiam postulatam . 130. Joannes ergo, qui plenius divina penetravit mysteria, non immerito laboravit, ut quae Deum generaverat, mansisse eam virginem declaret. Solus ergo me docet, quod alii non docuerunt, quemadmodum in crulauerit matrem pluris putans quod uictor suppliciorum atque poenarum, uictor diaboli pietatis officia diuidebat quam quod regnum caeleste donabat. nam si religiosum est quod latroni uenia donatur a domino, multo religiosius quod
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ incȩlo est. futurum per heti¬
ne diuersorium resurgentium.
Etiam uelum scinditur. quo uel
duorũ populorũ diuisio. uel mi¬
steriorum sinagoge prophanati¬
o declaratur. Scinditur ergo ue¬
lum uetus: ut aeccła noua fidei
suȩ uela suspendat. Sinagoge
uelamen suspenditur. ut religioniᷤ
interna misteria. reuelato mentiᷤ
c̾ernamus obtutu. Demq ĩa etiã
centurio deifilium que crucifixe.¬
rat confitetur. O duriora saxispe¬
ctora iudeoꝵ. Finduntur petre.
sed horum corda durantur. Iudex
arguit. credit minister: proditor
scelus suum morte condemnat.
elementa fugiunt. terra concutit᷑.
monumenta reserantur. Iudeorũ
tamen immobilis duritia manet.
orbe concusso. Stabant autẽ mu
lieres. hȩc uidentes. Stabat et
mater cũ studio pietatatis. sua pe¬
ricula post habere. Sed et dñs¬
suspensus incruce. quia sua pericu¬
la contemneret. pio matre cõmen¬
dabat affectu. Quod non otiose
ioħs pluribus prosecutus ẽ. Alui

Expanded text:
quae in coelo est, futurum perenquae in coelo est, futurum perenne diversorium resurgentium? 1532 Etiam velum scinditur, quo vel duorum populorum divisio, vel mysteriorum Synagogae profanatio declaratur. Scinditur ergo velum vetus; ut Ecclesia nova fidei suae vela suspendat. Synagogae velamen aufertur; ut religionis interna mysteria, revelato mentis cernamus obtutu. Denique jam etiam centurio Dei Filium quem crucifixerat, confitetur. O duriora saxis pectora Judaeorum! Finduntur petrae, sed horum corda obdurantur. Judex arguit, credit minister, proditor scelus suum morte condemnat, elementa fugiunt, terra concutitur, monumenta reserantur: Judaeorum tamen immobilis duritia manet orbe concusso. 129. Stabant autem et mulieres haec videntes: stabat et mater, cum studio pietatis sua pericula posthaberet. Sed et Dominus pendens in cruce, qui sua pericula contemneret, pio matrem commendabat affectu. Quod non otiose Joannes pluribus prosecutus est ; alii
Abbreviated transcription (Latin):
mauit homo. diumitatis separa¬
tione moriturus.Nam cum di in¬
nitas morti libera sit: utiq mors
eẽ non poterat. nisi uita discede¬
ret. quia uita diuinitas est. Iam
que secuntur ostendunt. quia ꝓ¬¬
pter impietatem hominum. finis
seculi sit futura. Itaq significatur
per dñi passionẽ occasura presen¬
tia. ut oriantur futura. Tenebre
igitur offuse sunt oculis perfido¬
rum. ut fidei lumen resurgeret
Sol occidit sacrilegis. uel refugit:
ut funesti spectaculum sceleris obũ¬
braret. Petre scisse sunt. ut per pre¬
rupta saxorum ostenderetur futu¬
rum. qm̃ uerbi uis. pectora dura
penetraret: quo facilius ex cauis
petrarum illi uenatores quos iere¬
mias predixit. dño uenarentuR.
Monumentorum autem reseratio.
quod aliudnisi claustris mortis
effractis. resurrectionẽ significat
mortuorum.: In aspectu fides. in
processu tipus. quod in scãm pro¬¬
deundo ciuitatem. presentium
species declarabant. in illa ierłm

Expanded text:
mauit homo diuinitatis separamauit homo diuinitatis separatione moriturus. nam cum diuinitas mortis libera sit, utique mors esse non poterat, nisi uita discederet, quia uita diuinitas est. lam quae secuntur ostendunt quia propter inpietatem hominum finis saeculi sit futurus. itaque significatur per domini passionem occasura praesentia, ut oriantur futura. tenebrae igitur offusae sunt oculis perfidorum, ut fidei lumen resurgeret. sol occidit sacrilegis uel refugit, ut funesti spectaculum sceleris obumbraret . petrae fissae sunt, ut per praerupta saxorum ostenderetur futurum, quoniam uerbi uis pectorum dura penetraret, quo fpetrarum illi venatores quos Hieremias praedixit , Domino venarentur. Monumentorum autem reseratio quid aliud, nisi claustris mortis effractis, resurrectionem significat mortuorum, quorum in aspectu fides, in processu typus, quod in sanctam prodeundo civitatem, praesentium specie declarabant in illa Hierusalem
Abbreviated transcription (Latin):
non capit xp̃m. Deniq: ego in ꝗt
in patre. et pater in me. Cõmen¬
datur ergo patri sp̃s: sed cum sit
insuperioribus. illuminat et in¬
ferna. ut uniuersa redimantur.
licet in singulis xp̃s operctur. Ca¬
ro moritur ut resurgat. Sp̃s patri
commendatur. ut cȩlestia quoq
ab iniquitatis uinculo soluerent᷑.
et pax fieret incelo. quã terrena
sequerentur. Et hoc dicto tradidit
sp̃m. Et bene tradidit. quia non
in uitus amisit. Deniq matheus
ait. emisit sp̃m. Quod enĩ emit¬
titur. uoluntarium ẽ. quod amit¬
titur. necessarium. Propterea ad¬
didit magna uoce. In quo uel ꝓ¬
fessio gloriosa. usq ad mortẽ se
pronris descendisse peccatis.
Ergo nec ego erubescam fateri.
quod xp̃s non erubuit magna uo¬
ce profiteri. Uel cuidens mamife¬
statio contestantis dei. se cessionẽ
diuinitatis et corporis. Sic enim
habes. Clamauit iħs uoce magna
dicens. Ds deus meus respice in¬
me. quare me dereliquisti: Cla¬

Expanded text:
non capit Christum. denique ego inquit non capit Christum. denique ego inquit in patre et pater in me. conmendatur ergo patri spiritus. sed cum sit in superioribus, inluminat et inferna, ut uniuersa redimantur; licet in singulis Christus operetur. caro moritur, ut resurgat, spiritus patri conmendatur, ut caelestia quoque ab iniquitatis uinculo soluerentur et pax fieret in caelo, quam terrena sequerentur. e t hoc dicto tradidit spiritum. et bene tradidit, qui non inuitus amisit. denique Matthaeus ait: emisit spiritum; quod enim emittitur uoluntarium est, quod amittitur necessarium. propterea addidit: magna uoce. in quo uel professio gloriosa D usque ad mortem se pro nostris descendisse peccatis - ergo nec ego erubescam fateri quod Christus non erubuit magna uoce profiteri—uel euidens manifestatio contestantis dei successionem diuinitatis et corporis. sic enim habes: clamauit Iesus uoce magna dicens: deus, deus meus, respice me! quare me dereliquisti? cla
Abbreviated transcription (Latin):
quoq: uitia nr̃a per incuriam m̃¬
tis corporisq concreta. trans fun¬
damus in xp̃m. Trans funda mͦ
per baptismũ. ut crucifigamur
in xp̃o. Transfundamus per pe.¬
nitentiam. ut ab illo nobis uini
sanguinisq cęlestis in corrupta
sinceritatis refundatur. Deniq
ubi acetum bibit. consumata st̃
inquit omĩa: eo quod assũpte
mortalitatis im pletum eẽt om̃e
misterium. et exaustis omnibus
uitis. immortalitatis sola lętitia
remansisset. Et ideo ait. In manꝰ
tuas dñe. cõmendo sp̃m meum.
Et bene cõmendatur sp̃s: qui ser¬
uatur. Quod enim cõm̃dat̃. utiq
non amittitur. Bonum ergo pi¬
gnus est sp̃s. bonum depositum.
Vnde ille ait. O timothee. bonũ
depositum custodi. Cõmendatur
ergo patri sp̃s. et ideo ait. Quomã
non derelinques animam meam¬
in inferno. Vide autẽ magnum
misterium. Nunc cõmendat in ma¬
nibus patris sp̃m suũ. nunc in pa¬
tris grenno sed et.quia totũ aliud

Expanded text:
quoque uitia nostra per incuriam mequoque uitia nostra per incuriam mentis corporisque concreta transfundamus in Christum, transfundamus per baptismum. ut crucifigamur in Christo, transfundamus per paenitentiam, ut ab illo nobis uini sanguinisque caelestis incorrupta sinceritas refundatur. Denique ubi acetum bibit, consummata sunt inquit omnia, eo quod adsumtae mortalitatis inpletum esset omne mysterium et exhaustis omnibus uitiis inmortalitatis sola laetitia remansisset. et ideo ait: in manus tuas, domine. conmendo spiritum meum. et bene conmendatur spiritus, qui reseruatur; quod enim conmendatur utique non amitittur. bonum ergo pignus est spiritus, bonum depositum. unde et ille ait: o Timothee, bonum depositum custodi. conmendatur enim patri spiritus et ideo ait: quoniam non derelinques in inferno animam meam. uide autem magnum mysterium. nunc conmendat in manibus patris spiritum suum, nunc in patris gremio sedet, quia totum alius
Abbreviated transcription (Latin):
mũ crucifigendos eẽ cũ xp̃o. quo¬
rum dissensio. diuersitatẽ pariter
credentium signat. Deniq unu
asinistris. alter ad extris erat.
Increpatio quoq futurum cruci
scandalum. etiam circa credente
reuelat. Et acetum offerebant
uidei. Bene ad consume̾nda oĩa.
et corruptio sinceritatis auritur.
ut omĩa cruci quȩ uitiata fuerãt
figerentur. Acetum itaq: bibit̃.
uinum cum felle non bibitur.
Non quia fel. sed quia mixta ui¬
no amaritudo recusatur. Nã utiq
amaritudinem uitȩ nr̃ȩ : procor¬
poris conditione suscepit. Dem¬
q ipse ait. Dederunt in escam
meam fel. et in sitimea potauert̃
me aceto. Sed sinceritati non de¬
buit amaritudo misceri. ut osten¬
deretur sine a maritudine futura
immortalitas resurgentiũ. Quȩ
qm̃ unmortalitas in uase co acu¬
erat humano.reparatur in xp̃o.
Ergo acetum bibitur. hoc ẽ uitiũ
corrupte per adam mortalitatis
aboletur. In calamo. ut decorpo¬
re absorberetur humano. Nos

Expanded text:
mum crucifigendos esse cum Christo, quomum crucifigendos esse cum Christo, quorum dissensio diuersitatem pariter credentium signat. denique unus a sinistris, alter a dextris erat. increpatio quoque futurum crucis scandalum etiam circa credentes reuelat. et acetum offerebant Iudaei. bene ad consummanda omnia et corruptio sinceritatis hauritur, ut omnia cruci quae uitiata fuerant figerentur. acetum itaque bibitur, uinum cum felle non bibitur, non quia fel, sed quia admixtae uino amaritudines recusantur. nam utique amaritudines uitae nostrae pro corporis condicione suscepit. denique ipse ait: dederunt in escam meam fel et in siti mea potauerunt me aceto. sed sinceritati non debuit amaritudo misceri, ut ostenderetur sine amaritudine futura inmortalitas resurgentium, quae quoniam inmortalitas in uase coacuerat humano, reparatur in Christo. ergo acetum bibitur, hoc est uitium corruptae per Adam inmortalitatis aboletur in calamo, ut de corpore absorberetur humano. nos
Abbreviated transcription (Latin):
cunt latrones. iste unum conuiti¬
antẽs. unũs rogantẽ. Fortasse et iste
prius conuitiatus ẽ. sed repente
conuersus ẽ. Nec mirũ si conuerso
cul pam ignoscebat. qui in sultan¬
tibus ueniam relaxabat. Potuit
etiam de uno pluraliter dicere.
sicut ẽ illud. Astiterunt reges ter¬
re et principes conuenerũt inunũ.
Solus enim rex herodes. et princepᷤ
pilatus. in apłorum actibus con¬
spirasse aduersus xp̃m. petri uoce
produntur. Sic et adhebreos habeᷤᷤ.
In caprinis pellibus ambulabant.
sectisunt. et leonum molas obstru.¬
xerunt. cũ solus helias melotidẽ
habuisse. esaias sectus ẽẽ. damel
aleonibus in tactus mansisse do¬
ceatur. Quam execrabilis in facto
iniquitas iudeorum. ut quasi
latronem crucifigerent omniũ
redemptorẽ. Bonus tamen in mi¬
sterio latro. qui insidiatus ẽ dia¬
bolo. ut uasa eius auferret. Misti¬
ce tamen latrones duos populos
peccatores significant. per baptiᷤᷤ¬

Expanded text:
cunt latrones; iste unum conuicicunt latrones; iste unum conuiciantem, unum rogantem. fortasse et iste prius conuiciatus est, sed repente conuersus est. nec mirum si conuerso culpam ignoscebat qui insultantibus ueniam relaxabat. potuit etiam pluraliter de uno dicere, sicut illud est: adstiterunt reges terrae et principes conuenerunt in unum; solus enim rex Herodes et princeps Pilatus in apostolorum actibus conspirasse aduersus Christum Petri uoce produntur. sic et ad Hebraeos habes: in caprinis pellibus ambulabant, secti sunt et leonum molas obstruxerunt, cum solus Helias melotidem habuisse, Esaias sectus esse. Danihel a leonibus intactus mansisse doceatur. Quam exsecrabilis in facto iniquitas Iudaeorum, ut quasi latronem crucifigerent omnium redemtorem! bonus tamen in mysterio latro, qui insidiatus est diabolo, ut uasa eius auferret. mystice tamen latrones duo duos populos peccatores significant per baptis
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ñ proportione singulorũ. sed
proiure cõmunis est om̃iũ. Qđ
enim non duiditur. singulis ma¬
net in tegrum. Et bene de supet
texta. Sic erum texit fides xp̃i.
ut dediuinis adhumana descen¬
dat: eo quod ante secula ex deo
natus. posteriore tẽpore suscepti¬
onem carnis assũpserit. Significa¬
tur igitur nobis. eoquod nondebe¬
at fides scindi. sed solida perma¬
nere. Amen amen dico tibi. hodie
mecum eris in paradiso. Pulchret¬
rimum affectandȩ conuersionis.
exemplũ. quod tam cito latroni
uenia relaxatur: et uberior. ẽ.
gr̃a. quam precatio. Sẽper enim
plus dominus tribuit. qũa rogat᷑.
Ille enim rogabat: ut memor sui
eẽt dñs cũ uenisset in regnũ suũ.
dominus autem ait. Amen amen
dicotibi : hodie mecum eris in
paradiso. Uita est enim ẽẽ cũ xp̃o.
quia ubi xp̃s ibi regnũ. Cito igit᷑
ignoscit dñs. quia cito ille conuer¬
titur. Vnde et illud solui uidetur.
quia alii duos conuitiantes indu¬

Expanded text:
quoniam non pro portione singulorum, sed quoniam non pro portione singulorum, sed pro iure conmunis est omnium; quod enim non diuiditur singulis manet integrum. et bene desuper texta; sic enim tegitur fides Christi, ut de diuinis ad humana descendat, eo quod ante saecula ex deo natus posteriore tempore susceptionem carnis adsumpserit. significatur igitur nobis eo quod non debeat fides scindi, sed solida permanere. Amen, amen dico tibi, hodie mecum eris inparadiso. pulcherrimum adfectandae conuersionis exemplum, quod tam cito latroni uenia relaxatur et uberior est gratia quam precatio; semper enim plus dominus tribuit quam rogatur. ille enim rogabat ut memor sui esset dominus, cum uenisset in regnum suum, dominus autem ait: amen, amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso; uita est enim esse cum Christo, quia ubi Christus ibi regnum. cito igitur ignoscit dominus, quia cito ille conuertitur. unde et illud solui uidetur, quia alii duos conuiciantes indu
Abbreviated transcription (Latin):
Quantos itaq xp̃s sua ueste ue-¬
stiuit. Puto autem quod nonquat¬
tuor tantum. sedom̃s uestiũ mi¬
lites. et omnibus abundauit. Sed
reuertamur ad euangelistas. Iste
itaq quattuor partes. non parteᷤ
uestium: sed qualitates michi
uidentur eẽ uirtutum. Alius
enim de regno sublimius scripsit.
alius de hominis institutione dif.¬
fusius. Lucas nitorẽ sibi sacerdo¬
talis uestis clegit. marcus ũboꝵ
textum non desiderauit. Deniq
ioħs quasi quasdam in texit sen¬
tentias. quibus uestiat fidẽ nr̃am
Nonne tibi uidetur contextum
illud: In principio erat uerbũ.
et uerbum erat apud deũ. et ds̃
erat uerbum. hoc etat in princi¬
pioapud deũ. O mĩa per ipsum
facta sunt. at uero marcus tãquã
purpure fulgore contentus. sine
ulla intextione uerborum. in¬
tium in quit euangelii iħu xp̃i
filiidi. Ergo uestim̃ta diuisa sũt
xp̃i. uel gesta. uel gr̃a. quia tum¬
ca non potuit diuidi. fides scilicet.

Expanded text:
quantos itaque Christus sua ueste uequantos itaque Christus sua ueste uestiuit! puto autem quod non quattuor tantum, sed omnes uestiuit milites et omnibus abundauit. sed reuertamur ad euangelistas. istae itaque quattuor partes non partes uestium, sed qualitates mihi uidentur esse uirtutum. alius enim de regno sublimius scripsit, alius de hominis institutione diffusius. Lucas nitorem sibi sacerdotalis uestis elegit, Marcus uerborum textum non desiderauit, denique Iohannes quasi quasdam intexit sententias, quibus uestiat fidem nostram. nonne tibi uidetur intextum illud: in principio erat uerbum et uerbum erat aput deum et deus erat uerbum. hoc erat in principio aput deum. omnia per ipsum facta sunt? at uero Marcus tamquam purpurae fulgore contentus sine ulla intextione uerborum initium inquit euangelii Iesu Christi filii dei. ergo uestimenta diuisa sunt Christi uel gesta uel gratia, quia tunica non potuit diuidi, fides scilicet,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ lego. regnũ meũ non ẽ de hoc
mundo. Lego causam xp̃i supet
capus eius scriptã. cũ lego deus
erat uerbũ. Caput eñi xp̃i ds̃.
Isti ergoseruabant iłm. et hodie
seruant. Necui forte labatur. ne
cui de passione descendat: quod
petebat populus iudeorum. Mi¬
chi plane xp̃s in passione moria¬
tur. ut post passionem resurgat.
Noluit descendere sibi. ut mo¬
reretur michi. Nobis ergo iã xp̃s
seruatur. propter nos diuidunt᷑
uestimenta eius. non possunt sin¬
guli habere comuma. Et ideosu-¬
per tunicam sors agitatur. quia
non prohominis uoluntate dui¬
sio fit sp̃s scĩ. Diuisiones eram
gr̃arum sunt. sed operatus ẽ sp̃s.
diuidens singulis prout uult.
Intuere nunc xp̃i uestimenta di¬
uisa. Ubi illa querã: Quere in
matheo. In uenies penes ipsum
solum. clamidẽ coccineam. Penes
ioħm. uestẽ purpuream. Penes
marcum: purpuream tantũ. Peneᷤ
lucam: uestẽ albã. hac enĩ sola.
prosua fut portione contentus.

Expanded text:
cum lego: regnum meum non est de hoc cum lego: regnum meum non est de hoc mundo, lego causam Christi supra caput eius scriptam, cum lego: et deus erat \' uerbum; caput enim Christi deus. isti ergo seruabant legum et hodie seruant, ne cui forte labatur, ne cui de passione descendat, quod petebat populus Iudaeorum. mihi plane Christus in passione moriatur, ut post passionem resurgat. noluit descendere sibi. ut moreretur mihi. nobis ergo iam Christus seruatur, propter nos diuiduntur uestimenta eius. non possunt singuli habere omnia et ideo super tunicam sors agitatur, quia non pro hominis uoluntate diuisio fit spiritus sancti; diuisiones enim gratiarum sunt, sed operatus est spiritus, diuidens singulis prout uult. intuere nunc Christi uestimenta diuisa. ubi illa quaeram? quaere in Matthaeo, inuenies penes ipsum solum clamydem coccineam, penes Iohannem uestem purpuream, penes Marcum purpuram tantum, penes Lucan uestem albam; hac enim sola pro sua fuit portione contentus.
Abbreviated transcription (Latin):
uit: Dñe. ne statuas ilł hoc
peccatum. Clamauit latroni.
hodie mecum eris in paradiso.
Ciamauit quasi scarabeus: deus
deus meus respice me. quare me
dereliquisti : Et bonus scarabe¬
us. qui lutum corporis nr̃i. ante
in nforme acpigrum. uirtutum
uersabat uestigus. Bonus scara¬
beus. qui destercore erigit paupe.¬
rẽ. Erexit paulum. qui estima¬
tus est stercora. Erexit et iob.
qui sedebat instercore. Non me
diocris ergo titulus. Ipse autem
crucis locus. uel in medio. ut con¬
spicuus om̃ibus. uel supra ade
ut hebrei disputant sepulturã.
Congruebat quippe. ut ibi ui¬
tȩ nr̃e primitiȩ locarentur. ubi
fuerant mortis exordia. Diui-
dintur uestimenta: alii aliud
sorte defertur. Dei eñ spiritus.
non humana opinione compre¬
henditur. sed quasi quodã euen¬
tu. inopinanti illabitur. Et for
tasse milites isti: quattuor. euan¬
gelistarum habeant tipũ. qui
scripserunt titulum quẽ legimꝰ.
Lego titulum regis iudeorum

Expanded text:
uit? domine, ne statuas illis hoc uit? domine, ne statuas illis hoc peccatum. clamauit latroni: hodie mecum eris in paradiso, clamauit quasi scarabaeus : deus, deus meus, respice me! quare me dereliquisti? et bonus scarabaeus, qui lutum corporis nostri ante informe ac pigrum uirtutum uersabat uestigiis, bonus scarabaeus, qui de stercore erigit pauperem. erexit Paulum, qui aestimatus est stercora, erexit et lob, qui sedebat in stercore. non mediocris ergo titulus. 114. Ipse autem crucis locus, vel in medio, ut conspicuus omnibus: vel supra Adae, ut Hebraei disputant, sepulturam. Congruebat quippe ut ibi vitae nostrae primitiae locarentur, ubi fuerant mortis exordia. 115. Dividuntur vestimenta, aliis aliud sorte defertur; Dei enim spiritus non humana opinione comprehenditur, sed quasi quodam eventu inopinatus illabitur. Et ftasse milites isti quattuor euangelistarum habeant typum, qui scripserunt titulum, quem omnes legamus. lego titulum regis Iudaeorum,
Abbreviated transcription (Latin):
pabona resurgentiũ defunctoꝵ.
Solet etiam titulus. subiugata¬
rum gentium numerũ designare.
Sit in ilł triumphis ordine quo¬
dam digesta miserabili. deinctaꝵ
pereuntium contumeliosa capti-¬
uitas nationum. hic redẽptarum
gentium uernat gr̃a. Digni tan¬
to trium pho iugales. ut celum.
terra. maria. inferna. a corrupte¬
la mutentur ad gr̃am. Scribitur
autẽ titulus. et super crucẽ po-¬
nitut: non in fra crucẽ. quia prin¬¬
cipium super humeros cius. Prin¬
cipium autẽ quod ẽ. nisi sepiterna
uirtus atq diumitas : Unde et.
ipse in terrogatus tu quis es. R.
Principium. qui et loquor uobiᷤᷤ.
Legamus hunc titulũ. Iħs naga.
ni corporis. sed diuinȩ potestatiᷤᷤ
est regnũ quod habet xp̃s. Me¬
rito supra crucẽ titulus. quia li¬
tamen regis maiestate radiabat.
Uermis in cruce. scarabeus in cru¬
ce. Bonus uermis. qui adhesit
in ligno. Bonus ẽ scarabeus. qui
clamauit de ligno. Quid clama¬

Expanded text:
pompa resurgentium defunctorum. pompa resurgentium defunctorum. solet etiam titulus subiugatarum gentium numerum designare. sit in illis triumphis ordine quodam digesta miserabilis deuictarum, pereuntium contumeliosa captiuitas nationum, hic redemtarum gentium uernat gratia. digni tanto triumpho iugales, ut caelum terra maria inferna a corruptela mutentur ad gratiam. scribitur autem titulus et super crucem ponitur, non infra crucem, quia principium super umeros eius. principium autem quod est nisi sempiterna uirtus eius atque diuinitas? unde et ipse interrogatus: tu quis es? respondit: principium, quod et loquor uobis. legamus hunc titulum. Iesus inquni corporis, sed diuinae potestatis est regnum quod habet Christus. merito supra crucem titulus, quia litamen regis maiestate radiabat. uermis in cruce, scarabaeus in cruce. et bonus uermis, qui haesit in ligno, bonus scarabaeus, qui clamauit e ligno. quid clama
Abbreviated transcription (Latin):
rio uocis humane. Subditas do¬¬
minationes. uariarũq uirtutum
speties: non sericis. sed moribus
emicantes. Fulget castitas.fides
splendet. Et in duta mortis exiun¬
is. deuotio fortitudinis iã resurgit.
Unus dei triumphus. fecit omnes
prope homines iã triumphare.
crux dñi. Refert igitur conside.¬
rare. qualis ascendat. Nudũ uidõ
Talis ergo ascendat. qui seculum
uincere parat. ut scłi ad iumen¬
ta nonquereͬt. Uictus ẽ adã quiue¬
stimenta quesuit. uicit ille. qui
tegimenta deposuit. Et talis ascẽ¬
dit. quales nos auctore deo natu-¬
ra formauit. Ialis in paradisopri¬
mus homo habitauerat. talis
ad paradisum homo secundus
in trauit. Et ut nonsibi soli. sed
om̃ibus uinceret. manus exteN¬
dit. quo om̃ia traheret ad se. ut
nodo mortis exuta. iugo fidei
suspensa. cȩlestibus ea quȩ prius
erant terrena sociaret. Scribitur
etiam titulus. Solet precedere
pompa uictorẽ. At uero currum
dm̃ triumphalem prebibat põ

Expanded text:
rio uocis humanae, subditas dorio uocis humanae, subditas dominationes uariarumque uirtutum species, non sericis, sed moribus emicantes. fulget castitas, fides splendet et induta mortis exuuiis deuotio fortitudinis iam resurgit.. unus dei triumphus fecit omnes prope iam homines triumphare, crux domini, refert igitur considerare qualis ascendat. nudum uideo: talis ergo ascendat qui saeculum uincere parat, ut saeculi adiumenta non quaerat. uictus est Adam qui uestimenta quaesiuit, uicit ille qui tegimenta deposuit. et talis ascendit quales nos auctore deo natura formauit. talis in paradiso homo primus habitauerat talis ad paradisum homo secundus intrauit. et ut non sibi soli, sed omnibus uinceret. manus extendit, quo omnia traheret ad se, ut nodo mortis exuta iugo fidei suspensa caelestibus ea quae prius erant terrena sociaret. Scribitur etiam titulus. solet praecedere pompa uictores : at uero currum domini triumphalem praeibat bona
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã reus humilis uenit. N unc
qm̃ trophea iã uidimus. currum
suum triumphator ascendat. Nec
arborum truncis: aut quadriiugis
plaustris. manubias de mortali ho¬
ste quesitas. sed patibulo triumpha¬
li. captiua de seculo spolia suspen¬
dat. Non hic reuinctis post tergũ
brachiis gentes: nec excisarum
urbium imagines. opidorũq ca¬
ptorum simulacra cernimus. aut
submissa captiuorũ regũ colla mi¬
ramur. qualis humanoꝵ solet eẽ
species triumphoꝵ. Nec uictoriȩ
terminos. regionis fine distinctoᷤ.
sed ouantes populos nationum:
quesitos non ad supplicium. sed
ad premium. Reges liberis affe¬
ctibus adorantes: uoluntariis ur¬
bes studiis deditas. et in melius
reformatas imagines opidorum.
quas non fucus ex presserit. sed de¬
uotio colorauerit. Fidei arma. ui¬
ctoriarũq uira toto orbe currentia
Captiuum principem mundi: et
spiritualia nequitiȩ: Quȩ sunt
incelȩstibus : oboedientia impe¬

Expanded text:
tamquam reus humilis uenit. Nunc tamquam reus humilis uenit. Nunc quoniam tropaeum iam uidimus, currum suum trium-phator ascendat nec arborum truncis aut quadriiugis plaustris manubias de mortali hoste quaesitas, sed patibulo triumphali captiua de saeculo spolia suspendat. non hic reuinctis pos tergum bracchiis gentes nec excisarum urbium imagines oppidorumque captorum simulacra cernimus aut summissa captorum regum colla miramur, qualis humanorum solet esse species triumphorum, nec uictoriae terminos regionis fine distinctos, sed ouantes populos nationum quaesitos non ad supplicium, sed ad praemium, reges liberis adfectibus adorantes, uoluntariis urbes studiis deditas et in melius reformatas imagines oppidorum, quas non fucus expresserit, sed deuotio colorauerit fidei, arma uictoriarumque iura toto orbe currentia, captiuum principem mundi et spiritalia nequitiae quae sunt in caelestibus oboedientia inpe
Abbreviated transcription (Latin):
quod siue s mon siue ipse porta¬¬
uerit. et xp̃s in homine. et homo
portauit in xp̃o. Nec discordant
euangelistarum sententię. quan¬
do concordat misterium. Et bo¬
nus ordo nr̃i profectus ẽ: ut priuꝰ
crucis suȩ tropheũ ipse erigeret.
deinde martiribus traderet erigen¬
dum. Non iudȩus est qui crucem
portat. sed alienigena atq peregri¬
nus. Nec precedit. sed sequitur:
iuxta quod scriptum est. Tolle
crucem tuam. et sequere me. Non
enim suam. sed nr̃a crucẽ xp̃s ascẽ.¬
dit. nec mors illa diuinitatis. sed
deus meus respice in me: quare me
dereliquisti: Pulchre autẽ ascen¬
surus crucẽ. regalia uestimenta de¬
posuit: ut scias quasi deũ regent¬
hominẽ passum eẽ. non quasi deũ
regẽ. Et si utrũq xp̃s. quasi homi¬
nem tamen. nonquasi deũ cruci
ẽẽ suffixum. Sed milites non ui¬
dei sciunt. quo tẽpore: qualia xp̃o
uestimenta conueniant.Iudicio
quasi uictor assistit. ad passionem

Expanded text:
quod sive Simon, sive ipse portaquod sive Simon, sive ipse portaverit; et Christus in homine, et homo portavit in Christo. Nec discordant evangelistarum sententiae, quando concordat mysterium: et bonus ordo nostri profectus est; ut prius crucis suae tropaeum ipse erigeret, deinde martyribus traderet erigendum. Non Judaeus est qui crucem portat, sed alienigena, atque peregrinus: nec praecedit, sed sequitur, juxta quod scriptum est: Tolle crucem tuam, et sequere me. Non enim suam, sed nostram crucem Christus ascendit. Nec mors illa divinitatis fuit,deus meus. respice me! quare me de reliquisti? pulchre ascensurus crucem regalia uestimenta deposuit, ut scias quasi hominem passum esse, non quasi deum regem, etsi utrumque Christus, quasi hominem tamen, non quasi deum cruci esse suffixum. sed milites non Iudaei sciunt quo tempore, qualia Christo uestimenta conueniant. iudicio quasi uictor adsistit ad passionem
Abbreviated transcription (Latin):
triumphalis deo gloria quereret᷑:
Nec flagella uacant quia flagella¬
tus est ipse. ne nos flagellaremus
Hõ enĩmplaga. et sciens ferre in
patiens dñs. ut fugitiuoꝵ uincłis. ꝓpͥas
manꝰ. fugitiuoꝵ flagelłis suum
corpus offerret. De te stabili itaq
mentis affectu. honoratum tam̃
iudei exitum produnt. Nam et
compungentes coronant. illudẽ.¬
tes adorant. Et sicorde non cre¬
dunt. quem perimunt confiten¬
tur. Ill defuerit boni operis ef-¬
fectus. deo tamensuus non de¬
fuit honor: qui salutatur ut rex.
coronatur ut uictor. quasi deus
et dominus adoratur. Arundo
quoq. uel scđm matheũ comp̃¬
henditur manu eius. ut humana
fragilitas iam non sicut arundo.
moueatur auento. sed operibus
xp̃i corroborata fundetur. et af¬
fixocruci cirographo. quod erat
contrarium nobis. sententia ue¬
tusta cessaret. uel secundũ marcũ
caput eius percutit. ut solidata
diuinitatis attactu nr̃a conditio.
humeros imponitur. ut tropheũ

Expanded text:
triumphalis deo gloria quaereretur. triumphalis deo gloria quaereretur. nec flagella uacant, quia flagellatus est ipse, ne nos flagellaremur; homo enim in plaga et sciens ferre infpatiens dominus, ut fugitiuorum uinculis proprias manus, fugitiuorum flagellis suum corpus offerret. detestabili itaque mentis affectu honoratum tamen Iudaei exitum produnt; nam et conpungentes coronant, inludentes adorant. etsi corde non credunt, quem perimunt confitentur. illis defuerit boni operis fectus; Deo tamen suus non defuit honor: qui salutatur ut rex, coronatur ut victor, quasi Deus, et Dominus adoratur. 106. Arundo quoque vel secundum Matthaeum comprehenditur manu ejus ; ut fragilitas humana jam non sicut arundo moveatur a vento, sed operibus Christi corroborata fundetur, et affixo cruci chirographo quod erat contrarium nobis, sententia vetusta cessaret: vel secundum Marcum caput ejus percutit , ut solidata divinitatis attactu nostra conditio humeros imponitur ut tropaeum,
Abbreviated transcription (Latin):
alba induitur abherode: imma-¬
culatȩ tribuens indicia passionis.
quod agnus dei sine macula. cũ
gła mundi peccata susciperet. In
tipo etiam erodis atq pylati. qui
amici ex inmicis per ibm̃ xp̃m fa-¬
ctisunt: plebis isrł populiq genti¬
lis figura seruatur. quod per dñi
passionem utriusq sit futura con¬
cordia. Ita tamen. ut prius popu.¬
lus nationum capiat dei uerbum.
et ad populum iudeorum fidei suȩ
deuotionẽ transmittat. ut illi q̃q
gloria maiestatis sue corpus uesti.¬
ant xp̃i. quemante despexerant.
Clamide quoq: coccinea in duitur
amilitibus. et purpurea tunica.
In altera designans martirum pal.¬
mas : in altãm regiȩ potestatis in¬
signia. Quod caro eius fusũ toto
orbe terrarum sanguinem esset
susceptura pronobis. et passiore¬
gnum paritura de nobis. Corona
quoq despinis capiti eius annexa
quid aliud quam diuini munus
operis ostendit: quod de peccato¬
ribus mundi tanquam scłi penis.

Expanded text:
alba induitur ab Herode, immaalba induitur ab Herode, immaculatae tribuens indicia passiquod agnus dei sine macula cum gloria mundi peccata susciperet. in typo etiam Herodis atque Pilati, qui amici ex inimicis per Iesum Christum facti sunt, plebis Israhel populique gentilis figura seruatur, quod per domini passionem utriusque sit futura concordia, ita tamen ut prius populus nationum capiat dei uerbum et ad populum Iudaeorum fidei suae deuotione transmittat, ut illi quoque gloria maiestatis suae corpus uestiant Christi, quem ante despexerant. clamydem autem coccineam induitur a militibus et purpuream tunicam, in altera designans martyrum palmas, in altera regiae potestatis insignia, quod caro eius fusum toto orbe terrarum sanguinem esset susceptura pro nobis et passio reg-num paritura de nobis. corona quoque de spinis capiti eius adnexa quid aliud quam diuini operis munus ostendit, quod de peccatoribus mundi tamquam saeculi spinis
Abbreviated transcription (Latin):
guinem in nocentẽ ad dicẽt.Mo¬
nebat xp̃s. lucebat in nocte grã.
diuinitas eminebat. Nec sic asa¬
crilega sententia tẽperait. Simi¬
liter in hoc tipũ om̃ium iudicũ
arbitror eẽ premissũ. qui dãna¬
turi eent eos. quos in noxios aesti¬
marent. Tolerabiliores tamengen¬
tiles eẽ. quã iudeos. con uincta
pilato persona demonstaat. et
magis posse diuinis ad fidẽ ope¬
ribus admoneri. Quales autem
illi. qui dñm maiestatis crucifi¬
xerunt. Nec in merito homici¬
de absolutionẽ petunt. quifla¬
gitabant innocentis exitiũ. Taleᷤ
leges iniquitas habet. ut quod¬
oderit innocentia. scelus diligat.
In quo tamen nomnis in terpre¬
tatio. speciem dat figure. Barra¬
bas enim. patris filius latine di¬
citur. Illi ergo quibus dicitur.
uos ex patre diabolo estis. uero dĩ
filio. patris sui filium antixp̃m p̃¬
laturi eẽ produntur. Et indutũ
illum ueste alba remisit adpila¬
tum. Non otiosum. quod ueste

Expanded text:
guinem innocentis addiceret. moguinem innocentis addiceret. monebat uxor, lucebat in nocte gratia, diuinitas eminebat: nec sic a sacrilega sententia temperauit. similiter in hoc typum omnium iudicum arbitror esse praemissum, qui damnaturi essent eos quos innoxios aestimarent. tolerabiliores tamen gentiles esse quam Iudaeos coniuncta Pilato persona demonstrat et magis eos posse diuinis ad fidem operibus admoneri. quales autem illi qui dominum maiestatis crucifixerunt! nec inmerito homicidae absolutionem petunt, qui flagitabant innocentis exitium. tales leges iniquitas habet, ut oderit innocentiam, scelus diligat. in quo tamen nominis interpretatio speciem dat figurae; Barabbas enim patris filius latine dicitur. illi ergo quibus dicitur: uos ex patre diabolo estis, uero dei filio patris sui filium antichristum praelaturi esse produntur. Et indutum illum ueste alba remisit. n
Abbreviated transcription (Latin):
ipse premisit dicens. Si uobis di¬
xero. non credetis michi. Si uos
in terrogauero.non respondebi¬
tis michi. Illud tamen prestantiᷤ¬
simum. quod maluit regẽ se ꝓ¬
bare. quã dicere : ut condẽnan¬
di causam habere non possint.
qui quod obiciunt hoc fatent᷑.
herode autẽ cupiente aliqua
mirabilia eius uidere. tacuit.
et nichil fecit: quia nec illius
crudelitas merebatur uidere di-¬
uina. et dñs iactantiam declina-¬
bat. Et fortasse typice in herode
uina. et dñs iactantiam declina-¬
bat. Et fortasse typice in herode
om̃s impii signaficantur. Quisi
legi non credideri nt et prophe¬
tis. mirabilia xp̃i opera. in eugłio
quoq uidere non possunt. adhe¬
rodem mittitur. ad pilatũ remit.¬
titur. Et si uterq reum non pronũ¬
tiant. aliene tamen crudelitatis.
studiis obsequuntur. Lauit qui¬
dẽ manus pilatus. sed facta non
diluit. Iudex enim. nec in uidie
cedere debuit nec timori. ut san¬

Expanded text:
ipse praemisit dicens: s i uobis diipse praemisit dicens: s i uobis dixero, non creditis mihi; si uos interrogauero, non respondebitis mihi. illud tamen praestantissimum, quod maluit regem se probare quam dicere, ut condemnandi causam habere non possent qui quod obiciunt hoc fatentur. Herode autem cupiente aliqua mirabilia eius uidere tacuit et nihil fecit, quia nec illius crudelitas merebatur uidere diuina et dominus iactantiam declinabat. et fortasse typice in Herodeuina et dominus iactantiam declinabat. et fortasse typice in Herode omnes inpii significantur, qui si legi non crediderint et prophetis, mirabilia Christi opera in euangelio quoque uidere non possint. Ad Herodem mittitur, ad Pilatum remittitur. etsi uterque reum non pronuntiant, alienae tamen crudelitatis studiis obsequuntur. lauit quidem manus Pilatus, sed facta non diluit; iudex enim nec inuidiae cedere debuit nec timori, ut san
Abbreviated transcription (Latin):
gentes qui eratis. in carne. aliena¬
ti aconuersatione isrł. et peregri.¬
ni promissionis testamentorũ.
Sed nunc iam non sunt ad uenȩ
atq peregrini. qm̃ ciues eẽ scõꝵ
fidei iure meruerunt. Sequitur
admirabilis locus. quo sub eunde
equanimiter in iuriȩ. mortalis in¬
funditur patientia pectoribus
humanis. Accusatut dominus.
et tacet. Et bene tacet. qui de¬
fensione non indiget. Ambiant
de fenda: quitiment uinci. Non
ergo accusationẽ tacendo confir¬
mat. sed despicit non refellendo.
Quidergo timeret. qui non am¬
biret salutem : Salus omnium
suam prodit. ut acquirat om̃i¬
um. Sed quid de deo loquar:
Susanna tacuit. et uicit. Meli¬
or enim causa. quȩ non defen-¬
ditur. et probatur. Et hic py-¬
latus ab soluit: sed absoluit iu¬
dicio: crucifixit misterio. Uerũ
hoc speciale xp̃i. Illud humanũ.
ut apud iniquos iudices magis
uideatur noluisse. quã non potu¬
isse defendi. Cur enĩ dñs tacuerit.

Expanded text:
gentes, qui eratis in carne alienagentes, qui eratis in carne alienati a conuersatione Israhel et peregrini promissionis testamentorum? sed hi nunc iam non sunt aduenae atque peregrini, quoniam ciues esse sanctorum fidei iure meruerunt. Sequitur admirabilis locus, quo subeundae aequanimiter iniuriae moralis infunditur patientia pectoribus humanis. accusatur dominus et tacet. et bene tacet qui defensione non indiget: ambiant defendi qui timent uinci. non ergo accusationem tacendo confirmat, sed despicit non refellendo. quid enim timeret, qui non ambiret salutem? salus omnium suam prodit, ut adquirat omnium. sed quid de deo loquar? Susanna tacuit et uicit; melior enim causa, quae non defenditur et probatur. et hic Pilatus absoluit, sed absoluit iudicio, crucifixit mysterio. uerum hoc speciale Christi, illud humanum, ut aput iniquos iudices magis uideretur noluisse quam non potuisse defendi. cur autem dominus tacuerit
Abbreviated transcription (Latin):
hic om̃is. Figulus autẽ ille. qui
nos formauit e limo tenȩ. De
quo habes inueteri testamento.
quia finxit deus hominẽ delimo
terrȩ. Formandi pernaturam.
re formandi per grãm. habens
pro suo arbitrio potestatẽ. Nam
et si proprus uitus corruamus.
per illius tamen miãm resũpto
mentis sp̃u: scđm ieremȩ ora.¬
culum reformamut. Pretium
quoq sanguinis: ẽ pretium dm̃¬
cȩ passionis. Ergo pretio sangui¬
nis emitur mundus axp̃o. Ue¬
nit enim ut saluetur mundus
per ipsum. in quo iuxta ut opuᷤᷤ
auctoris. et ius ẽ. Uenit. ut con¬
sepultos per baptismum. et com¬
mortuos xp̃o. ad perpetuitatis
grãm reseruaret. Sed non passim
om̃ibus ad sepeliendum ẽ locuᷤ.
Nam et si om̃s mundus in cludat.
non om̃s reseruat. Et si cõmunis
habitatio. tamen legitima sepul¬
tura est eorum scilicet. qui nunc
sunt perfidẽ domestici dei: sed
fuerunt in lege peregrin. Qui
sunt isti. nisi de quibus dicit᷑
Memores quod aliquando uos

Expanded text:
hic omnis est, figulus autem ille qui hic omnis est, figulus autem ille qui nos formauit e limo, de quo habes in ueteri testamento quia finxit deus hominem de limo terrae, formandi per naturam, reformandi per gratiam habens pro suo arbitrio potestatem. nam etsi propriis uitiis conruamus, per illius tamen misericordiam resumto mentis spiritu secundum Hieremiae oracula reformamur. pretium quoque sanguinis est pretium dominicae passionis. ergo pretio sanguinis emitur mundus a Christo; uenit enim ut saluetur mundus per ipsum, in quo iuxta ut opus auctoris et ius est. uenit ergo ut consepultos per baptismum et conmortuos Christo ad perpetuitatis gratiam reseruaret. sed non passim omnibus ad sepeliendum est locus; nam etsi omnes mundus includat, non omnes reseruat. etsi conmunis habitatio, tamen legitima sepultura est eorum scilicet qui nunc sunt per fidem domestici dei, sed fuerunt in lege peregrini. qui sunt isti nisi de quibus dicitur: memores quod aliquando uos