comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si aniłe reputant cantilenã. Sundo aũ
ĩ adu̾sis angunt. magis cogitant euad̾e
unde ad p̃sens anguntur: qͣm caꝑe unde
curent᷑. & unde ꝑueniant ubi angi om̃i¬
no ñ possut. ꝯliqͣndo tam̃ quidã cordis
aures ammonent atq addhibent ueri¬
tati: rarius int̾ ꝓsꝑa. crebriꝰ int̾ adu̾sa.
s tam̃ pauci sunt. Ita enĩ p̃dicti sunt.
Int̾ qͦs te ẽẽ cupio. qͥa ueracit diligo.
dñe insignis ꝙ p̃stantissune ac desid̾an
tissime fili. Rlec ammonitio tͥ sit mea
ipsa te sinealiqͣ ĩ meliꝰ uitȩ mutatione
fuisse ꝑpessum. Epła bĩ augustini¬

Expanded text:
asi anilem reputant cantilenam; quando autem asi anilem reputant cantilenam; quando autem in aduersis anguntur, magis cogitant euadere, unde ad praesens anguntur. quam capere, unde curentur et unde perueniant, ubi angi omnino non possunt. aliquando tamen quidam cordis aures admouent atque adhibent ueritati rarius inter prospera, crebrius inter aduersa, sed tamen pauci sunt, ita enim praedicti sunt, inter quos te esse cupio, quia ueraciter diligo, domine insignis et praestantissime ac destissime fili. Haec admonitio tibi sit mea ipsa te sine aliqua in melius vitae mutatione fuisse perpessum. EPISTOLA CCIV. Augustin
Abbreviated transcription (Latin):
&. p̃stantissimo & desid̾antissimo
tis ut scriberẽ. Iđ quid̾e ñ desid̾ares.
nͥ & hoc qđ me posse scribere existima¬
sti. gratũ haberes atq iocunłu. Id aut̃
ẽ ut uana scłi huiꝰ si ĩex ꝑta concupisti.
exꝑta contẽpnas. Fallax ẽ enĩ in eis sua¬
uitas & ĩfructuosus labor: & ꝑpetuus ti¬
mor. & ꝑiculosa sublimitas. Iniciũ sine
ꝓuidentia. & finis cũ penitentia. Ita se
habent oĩa. que ĩ ista mortalitatis erũ¬
na. cupidiꝰ quã prudentiꝰ appetuntur:
alia ẽ aũ spes pioꝵ. alius laboris fructus.
alia ꝑiculoꝵ merces. Nã in hoc munco
ñ timere. ñ dolere.ñ laborare. ñ ꝑicli¬
tari ĩ possibile ẽ. s plurimũ int̾est. qua
causa qͣ expectatione. qͦ tͥmino. qͥsq is¬
ta patiat᷑. Ego qͥde cũ amatores huiꝰ
scłi intueor. nescio qͣnao possit ẽẽ ad
eoꝵ animos sanandos oportuna sapien¬
tia. Suando enĩ res uelut ꝓsꝑas habẽt.
fastu respuunt salubres monitus. & q̃¬

Expanded text:
PRAESTANTISSIMO AC DESIDERANTISSIMO tis ut scriberem. quod quidem non desiderares, nisi et hoc, quod me posse scribere existimasti. gratum haberes atque iucundum, id autem est, ut uana saeculi huius, si inexperta concupisti, experta contemnas. fallax est enim in eis suauitas et infructuosus labor et perpetuus timor et periculosa sublimitas, initium sine prouidentia et finis cum paenitentia. ita se habent omnia, quae in ista mortalitatis aerumna cupidius quam prudentius appetuntur. alia est autem spes piorum alius laboris fructus alia periculorum merces. nam in hoc mundo non timere, non dolere, non laborare, non periclitari inpossibile est; sed plurimum interest, qua causa, qua expectatione, quo termino quisque ista patiatur. ego quidem cum amatores saeculi huius intueor, nescio, quando possit esse ad eorum animos sanandos opportuna sapientia. quando enim res uelut prosperas habent, fastu respuunt salubres monitus et qu
Abbreviated transcription (Latin):
copatu cũ qͦ exierant remeasse. ita certũ
ẽ om̃s qͦs in maxuniani scismate bapti¬
⁊art̃. sine ulla baptismi repeticione se
cũ urãm cõmunionẽ reconciliasse. Quib
gͥ sufficimꝰ lacrimis plangere. recipi bap¬
tismũ maximianistaꝵ. & ex sufflari bap¬
tismũ orb̃ tͥraꝵ : Siue auditos. siue in au¬
ditos. siue iuste. siue inuiste. dãpnastis fe¬
licianũ. dãpnastis p̃textatũ. Nic mͥ. quẽ
coruthioꝵ ep̃m audiuit aut dãpnauit

Expanded text:
copatu, cum quo exierant, remeasse, ita certum copatu, cum quo exierant, remeasse, ita certum est omnes, quos in Maximiani schismate baptizarunt, sine ulla baptismi repetitione se cum uestra communione reconciliasse. Quibus igitur sufficimus lacrimis plangere recipi baptismum Maximianistarum et exsufflari baptismum orbis terrarum? siue auditos siue inauditos siue iuste siue iniuste damnastis Felicianum, damnastis Traetextatum, dic mihi: quem Corinthiorum episcopum audiui
Abbreviated transcription (Latin):
flictu iudicioꝵ expellere conaremi¬
ni. quot qͦt gͦ eo temꝑe baptirauer̃t̃.
nẽ secũ & uob̾cũ habent. ñ sołu ꝑ
egͥtudinũ ꝑicula. s enã ꝑ solłepni¬
tates paschales in tot ȩccłis ad suas
ciuitates ꝑtinentib &. ĩ ipsis tam
magnis ciuitatib foris inscelere
scismatis baptizatos. quoꝵ nulli
baptisma repetitũ ẽ. atq utinã ꝓ¬
bare possetis eos qͦs foris ĩ scelere scis¬
matis felicianꝰ &. p̃textatꝰ tanqͣm ĩ¬
aniter baptizauerant ab eis receptis intus
qͣsi utilit̾ denuo baptizatos. Si enĩ rursus
baptizandi erant isti: rursus ordinandi
erant illi. Amiserant eiuĩ ep̃atũ recedentes
a uob̾. si extra cõmunionẽ urãm baptrra¬
re ñ poterant. Nã si discedentes ep̃atum
ñ amiserant. baptizare utiq poterant.
Si aũ amiserant. gͦ ut eis qđ amiserant ⁊
redderetur. redeuntes ordinari debebãt.
S nolitimere. sic̃ certũ ẽ cũ eode illos epis¬

Expanded text:
flictu iudiciorum expellere conaremiflictu iudiciorum expellere conaremini, quotquot ergo eo tempore baptizauerunt, nunc secum et uobiscum habent non solum per aegritudinum pericula sed tates Paschales in tot ecclesiis ad suas civitates pertinentibus, et in ipsis tam magnis civitatibus foris in scelere schismatis baptizatos, quorum nulli Baptisma repetitum est. Atque utinam probare possetis, eos quos foris in scelere schismatis Felicianus et Praetextatus tanquam inaniter baptizaverant, ab eis receptis intus quasi utiliter denuo baptizatos. si enim rursus baptizandi erant isti, rursus ordinandi erant illi; amiserant enim episcopatum recedentes a uobis, si extra communionem uestram baptizare non poterant; nam si discedentes episcopatum non amiserant, baptizare utique poterant, si autem amiserant, ergo, ut eis, quod amiserant, redderetur, redeuntes ordinari debebant. sed noli timere; sicut certum est cum eodem illo epis
Abbreviated transcription (Latin):
sos. quos ꝑ eugłm genuit nr̃a cõmunio.
gͣuit᷑ insectati. de basilicis qͣs tenebant.
inqͥb eos inuenit ipsa c̃scissio. & contro¬
uersiaꝵ strepitu & iussionũ potenta¬
tu. & auxilioꝵ ĩpetu ꝓtͣbastis: In qua
c̃flictatione que passi st̃ ꝑ loca singula.
recentia rerũ uestigia constestantur.
que uissa sunt cartȩ indicant. que fac¬
ta sint t̾re clamant. inqͥb etiã optati
illius tribuni ur̃i sc̃a memoria p̃dicat᷑.
Itẽ dicere soletis qđ nos xp̃i baptis¬
nũ ñ habeamꝰ. & p̃t̾ urãm cõmunionẽ
nusquã sit. Possem hĩc uberius aliqͣnto
disserere. s contra uos iã nichil opus
ẽ: qͥ cũ feliciano & p̃textato etiã maxi¬
ini anistaꝵ baptismũ recepistis. Quot¬
qͦt enĩ baptizauert̃ qͣndo maximano
cõmunicabant. cũ etiã ipsos nomina¬
tĩ. id ẽ felicianũ ꝙ p̃textatũ de basi¬
licis eoꝵ sic̃ gesta testant᷑ dutt᷑no c̃¬

Expanded text:
sos, quos per euangelium genuit nostra communio, sos, quos per euangelium genuit nostra communio, grauiter insectati de basilicis, quas tenebant, in quibus eos inuenit ipsa conscissio, et controuersiarum strepitu et iussionum potentatu et auxiliorum impetu proturbastis? in qua conflictatione quae passi sint per loca singula, recentia rerum uestigia contestantur; quae iussa sint, chartae indicant; quae facta sint, terrae clamant, in quibus etiam Optati illius tribuni uestri sancta memoria praedicatur.\' Item dicere soletis, quod nos Christi baptismum non habeamus et praeter uestram communionem nusquam sit. possem hinc uberius aliquanto disserere. sed contra uos iam nihil opus est, qui cum Feliciano et Praetextato etiam Maximianistarum baptismum recepistis. quotquot enim baptizauerunty quando Maximiano communicabant, cum etiam ipsos nominatim, id est Felicianum et Praetextatum de basilicis eorum, sicut gesta testantur, diuturno con
Abbreviated transcription (Latin):
ditionis iuuocentes potiuisse dãpnari.
Si a trecentis decẽ successorib eoꝵ ubi
etiã ꝓ magno scriptũ ẽ plenarii concilii
ore ueridico. ĩ falso crimine seismatis ĩ¬
nocentes dãpnari potuert̃. Siaũ ꝓbaue¬
ris recte fuisse dampnatos. que restat
defensio eur in eodẽ ep̃atu recepti sint.
nͥ ut exaggerans utilitatẽ salubritatẽq
pacis. ostendas etiã ista ꝓunitatis uincu¬
lo tolerandaͦ. Qđ utinã ñ oris s cordis ui¬
rib ageres. ꝓfecto ꝑspiceres quã nullis
calũpuis ꝑ orbẽ t̾rarũ eẽt uiolanda pax
xp̃i. silicet ui africa etiã insacrilego
scismate dãpnatos. in eode ipso ep̃atu
recipi ꝓ pace donati. Itẽ soletis nob̾ ob¬
icere. qđ uos ꝑ potestates t̾reuas ꝑsequa¬
m᷑. qua iire ñ disputo. uł quid uos ꝓĩma¬
nitate tanti sacrilegii mereamini: uł qͣn
Illud dico. si hoc crum̃ ẽ. cur eosde maxi¬
mianistas ꝑ uidices ab eis ĩꝑatorib nus¬

Expanded text:
aditionis innocentes potuisse damnari, aditionis innocentes potuisse damnari, si a trecentis decem successoribus eorum, ubi etiam pro magno scriptum est \'plenarii concilii ore ueridico\', in falso crimine schismatis innocentes damnari potuerunt? si autem probaueris recte fuisse damnatos, quae restat defensio, cur in eodem episcopatu recepti sint, nisi ut exaggerans utilitatem salubritatemque pacis ostendas etiam ista pro unitatis uinculo toleranda? quod utinam non oris sed cordis uiribus ageres! profecto perspiceres, quam nullis calumniis per orbem terrarum esset uiolanda pax Christi, si licet in Africa etiam in sacrilego schismate damnatos in eodem ipso episcopatu recipi pro pace Donati. Item soletis nobis obicere, quod uos per potestates terrenas persequamur. qua in re non disputo, uel quid uos pro immanitate tanti sacrilegii mereamini uel quanudo; illud dico: si hoc crimen est, cur eosdem Maximianistas per iudices ab, eis imperatoribus mis
Abbreviated transcription (Latin):
dert̃. uos eos qͦs ꝓscelere scismatis plenarii
c̃cilii ur̃i ueridico sic̃ ibi scͥptũ ẽ ore dãpna¬
stis. in eo dẽ ipso episcopatu recepistis in qͦ
dãpnastis. felicianũ dico mustitanũ . & pre¬
tertatũ assuritanũ: Neq enĩ sic̃ ignoran¬
tib dicitis: ex eo numero isti sunt quib¬
ur̃m conciliũ diem ꝓpagauerat & p̃fixe¬
rat. utͣ quẽ nͥad urãm cõmunionẽ reme¬
aiussent. eałẽ sententia tenerent᷑. S de
illo numero isti fuert. qͦs eo die sine dilati¬
one dãpnastis. qͦ illis dilationẽ dedistis.
ꝓbabo si negaueris. sonciliũ urm loquit᷑.
pro consularia gesta habemꝰ in manibus.
quib id ñ semel allegastis. Aliã gͦ defensio¬
uẽ para si potes. ne du negas qđ ẽuincam.
uocentes erant. qͣre sic dampnati st̃ Si
scelerati. qͣre sic recepti sunt: Si ꝓbaue¬
ris innocentes. cur ñ credamꝰ a multo
pauciorib maiorib ur̃is falso crinuine tͣ¬

Expanded text:
derunt, uos eos, quos pro scelere schismatis plenarii derunt, uos eos, quos pro scelere schismatis plenarii concilii\' uestri \'ueridico\', sicut ibi scriptum est, \'ore damnastis, in eodem ipso episcopatu recepistis, in quo damnastis? Felicianum dico Mustitanum et Praetextatum Assuritanum. neque enim, sicut ignorantibus dicitis, ex eo numero fuerunt iconcilium diem prorogauerat et praefixerat, intra quem nisi ad uestram communionem remeauissent, eadem sententia tenerentur; sed de illo numero isti fuerunt, quos eo die sine dilatione damnastis, quo illis dilationem dedistis. probabo, si negaueris; concilium uestrum loquitur; proconsularia gesta habemus in manibus, quibus id non semel allegastis. aliam ergo defensionem para, si potes, ne, dum negas, quod conuincam. tatus si innocentes erant, quare sic damnati sunt? si scelerati, quare sic recepti sunt? si probaueris innocentes, cur non credamus a multo paucioribus maioribus uestris falso crimine tr
Abbreviated transcription (Latin):
elabat᷑. uł ne fraudent᷑ taliũ studiosi. qͥ
forte int̾ ẽẽ ñ posst̃. Soletis de p̃teritis
reb gestis que uultis falsa iactare: forte
ñ mentiendi studio. s errore. Pide si
placet. de p̾sentib illa metiam᷑. Poul
dubio te ñ fugit. prioris ppłi tẽꝑib &
ydolatriȩ sacrilegiũ fuisse cõmissũ. &
a rege contẽptore librũ ꝓpheticũ iucen¬
sũ. Quo utroq erimine scismatis mału
ñ puniret᷑ atrotius. nͥ gͣuius pende̾tur:
ꝓfecto enĩ recordaris. quẽadinodu scis¬
matis auctores uiuos dehiscens t̾ra sorbu¬
erit. et eos qͥ consenserant cȩlo irruens ig¬
nis absũpserit. Sic nec fabricatũ & adora¬
tũ ydolum. nec sacer liber exustus meruit
uindicari. Cur gͦ qͥ soletis nob̃ obicere ñ so¬
łu in nr̃is ñ ꝓbata. s potiꝰ in ur̃is ꝓbata cri¬
mina eoꝵ. qui formidine ꝑsecutionis ĩpul¬
si dñicos libros coneremandos ignib tradi¬

Expanded text:
elabatur uel ne fraudentur talium studiosi, qui elabatur uel ne fraudentur talium studiosi, qui forte interesse non possunt. soletis\' de praeteritis rebus gestis, qui uultis, falsa iactare forte non mentiendi studio sed errore. proinde, si placet, de praesentibus illa metiamur. procul dubio te non fugit prioris populi temporibus et idolatriae sacrilegium fuisse commissum et a rege contesum. Quo utroque crimine scismatis malum non puniretur atrocius, nisi gravius penderetur. Profecto enim recordaris, quemadmodum scismatis auctores vivos dehiscens terit et eos, qui consenserant, caelo inruens ignis absumpserit. sic nec fabricatum et adoratum idolum nec sacer liber exustus meruit uindicari. Cur ergo, qui soletis nobis obicere non solum in nostris non probata sed potius in uestris probata crimina eorum, qui formidine persecutionis inpulsi dominicos libros concremandos ignibus tradi
Abbreviated transcription (Latin):
nrãm ur̃i rep̃hendunt. ideosic
epłam p̃notaui. qͦd in tuã ẽtume¬
fecisse uidear. si ũ ita mͥ abs
te rescri Ubat᷑ ut ex pecꝰto. de cartha¬
ginensi ꝓmissione tua. uł nr̃a instantia.
Quid multa cõmemorẽ: Quomͦlibet ea
gesserimꝰ tͣnsierĩt. ne qͦd restat ĩpediat᷑.
llẽ exeusatio nͥ fallor nulla ẽ. Adiuuan¬
te dño ambo ĩnumidia sumꝰ. &. nob̃ loco
t̾rarũ inuicẽ ꝓpinqͣmꝰ. Rumor adme de¬
tulit. ad huc te uelle niecũ disputando
exꝑiri de quesitione. que nr̃am dirimit
cõmunionẽ Nide quã breuit̾ om̃s aufe¬
rant᷑ ambages. Ad hanc ȩpłam respon¬
de si placet. ⁊ fortasse sufficiet ñ solum
nob̾. s et eis qͥ nos audire desid̾ant. aut
siñ sufficiet. scͥpta atq rescͥpta donec
sufficiat repetent᷑. Iuid enu nob̾ cõ¬
modius poterit ex hibere urbiũ qͣs ĩ¬
colimus tanta iuicinitas. Ego enĩ statui
nichil de hac re agere uobeũ. nͥ ꝑ lit¬
teras. uł ne cui nr̃m de memoria qͦd dr

Expanded text:
tram uestri reprehendunt, ideo sic epistulam praenotaui, quod in tuam contumefecisse uidear, si non, ita mihi abs te ut rescribatur, expecto. de Carthaginiensi promissione tua uel nostra instantia quid multa commemorem? quo modo libet ea gesserimus, transierint, ne, quod restat, impediant. nunc excusatio, nisi fallor, nulla est adiuuante domino; ambo in Numidia sumus et nobis loco terrarum inuicem propinquamus. rumor ad me detulit adhuc uelle mecum disputando experiri de quaestione, quae 10 nostram dirimit communionem. uide, quam breuiter omnes auferantur ambages; ad hanc epistulam responde, si placet, et fortasse sufficiet non solum nobis sed et eis, qui nos audire desiderant, aut, si non sufficiet, scripta atque rescripta, donec sufficiat, repetentur. quid enim nobis commodius poterit exhibere urbium, quas incolimus, tanta uicinitas? ego enim statui nihil de hac re agere uobiscum nisi per litteras, uel ne cui nostrum de memoria, quod dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ acceptat᷑. & illoꝵ ex sufflat᷑. qͥ nec istoꝵ
ẽ nec illoꝵͥ s illius de qͦ dictũ ẽ. hic ẽ qͥ
baptizat. S ñ hinc ago. ad illa que presto
sunt adute. ea que oculos cẽcos etiã feriũt
intuere dampnati habent baptismũ .&.
ĩauditi ñ habent. Nominatĩ in scelere
scismatis exp̃ssi &. eiecꝰti habent. s igno¬
ti longe ꝑeggrini. nũquã accusati. nũqͣm
sac rilegiũ seismatis ur̃o concilio maximni¬
anistis exaggeratũ. attende ꝑsecutiones
ꝑiudiciarias pͥotestates qͣs eis irrogastis at¬
tende baptismũ eoꝵ quẽ cũ eis quos dãpnas¬
tis cecepistis. &. responde si potes utrũ habe¬
atis aliquid unde miciatis nebulas ĩꝑ iti s.
cur ab orbe trarũ longe maiore scelere scis¬
matis seꝑaremini quã qđ in maximianis¬
tis uos dãpnasse głamini. Pax xp̃i uincat ĩ

Expanded text:
 illorum exsufflatur, qui nec istorum est nec illorum sed illius, de quo dictum est: Hic est, qui baptizat. sed non hinc ago; ad illa, quae praesto sunt, aduerte; ea, quae oculos etiam caecos feriunt. intuere: damnati habent baptismum et inauditi non habent! nominatim in scelere schismatis expressi et eiecti habent et ignoti, longe peregrini, numquam accusati, numquam sacrilegium schismatis uestro concilio Maximianistis exaggeratum, adtende persecutiones per iudiciarias potestates, quas eis inrogastis, adtende baptismum eorum, quem cum eis, quos damnastis, recepistis, et responde, si potes, utrum habeatis aliquid,. unde iniciatis nebulas imperitis, cur ab orbe terrarum longe maiore scelere schismatis separemini, quam quod in Maximianistis uos damnasse gloriamini. pax Christi uincat in
Abbreviated transcription (Latin):
addiuuet in penisttimis ꝓpħȩ partib inqͥb
gog & magog bella narrantur. & mextre¬
mis ĩ quib sacratissimi & ĩ explicabilis tẽ¬
dari. tantus ac talis ẽ. & sic eruditus in le¬
ge dñi. ut absq nr̃o rogatu instruere uoᷤᷤ
possit. & nrãm suꝑ cunctis questionibus
scripturarũ ꝓ modulo cõmunis ingenii
ex plicare sententiã. Incolumes uos et

Expanded text:
adiuuet et in paene ultimis prophetae partibus, in quibus adiuuet et in paene ultimis prophetae partibus, in quibus Gog. et Magog bella narrantur, et in extremis, in quibus sacratissimi et inexplicabilis temdari, tantus ac talis est et sic eruditus in lege domini, ut absque nostro rogatu instruere uos possit et nostram super cunctis quaestionibus scripturarum pro modulo communis ingenii explicare sententiam. incolumes uos et
Abbreviated transcription (Latin):
bis romȩ uastatione c̃fusus ẽ.: ut iuxta
uulgare ꝓuerbiũ ꝓpriũ quoq ignorem
uocabulum. diuꝙ tacui. sciens tempus ẽẽ
lacrimarũ. ħoc aũ anno eũtres explica¬
ssem libros. subitus ĩpetꝰ barbaroꝵ dequib
tuus dicit uirgilius. longe lateq uagan¬
tes barchei. & sc̃a script᷑a de ismahel. eontͣ
rit adinstar torrentis cuncta secũ trahens.
Quod si uixta inclitũ oratorẽ silent inter
arma leges. quantomagis studia scptura¬
rũ. que &s libroꝵ multitudine. & silentio
aclibrarioꝵ sedulitate. qđq uel ꝓpriũ ẽ.
securitate & ocio dictantiũ indigent: Quos
itaq libros misi sc̃ȩ filiȩ meȩ fabiolȩ. quoꝵ
exempla si uolueris ab ipsa poteris mutuari
Pro angustia aũ temꝑis. alios describere ñ
potiu. Quos cũ legeris & uestibula uideriᷤ.
facilis coniectura erit qualis ipsa futura
ĩ duifficillimo pͥncipio supͣdicti oꝑis. qͦd ipse

Expanded text:
bis Romae uastatione confusus est, ut iuxta bis Romae uastatione confusus est, ut iuxta uulgare prouerbium proprium quoque ignorarem uocabulum, diuque tacui sciens tempus esse lacrimarum. hoc autem anno, cum tres explicassem libros, subitus impetus barbarorum, de quibus tuus dicit Vergilius: \'Lateque uagantes Barcaei\' et sancta scriptura de Irit ad instar torrentis cuncta secum trahens, quod si iuxta inclitum oratorem \'silent inter arma leges\', quanto magis studia scripturarum, quae et librorum multitudine et silentio ac librariorum sedulitate, quodque uel proprium est, securitate et otio dictantium indigent! duos itaque libros misi sanctae filiae meae Fabiolae, quorum exempla, si uolueris, ab ipsa poteris mutuari; pro angustia quippe temporis alios describere non potui. quos cum legeris et uestibula uideris, facilis coniectura erit, qualis ipsa futura in difficillimo principio supra dicti operis, quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ma pars occidentaliũ. autumant. ut qͦmͦ
corpꝰ ex corpore. sic anima nascat᷑ ex aĩa. &
simili cũ brutis animantib c̃dicione. sub¬
sistant. Suꝑ qͦ qͥd mͥ uideret᷑ in opusculis ẽ¬
tra rufinũ olim scripsisse me noui. aduerss
eũ libellũ quẽ sc̃ȩ memoriȩ anastasio ep̃o
romanȩ eccłȩ dedit. ĩ qͦ lubrica & subdola.
immo stulta c̃fessione dũ auditoꝵ simplici¬
tati illudere nitit᷑. suȩ fidei. immo ꝑfidiȩ a¬
lusit. Quos libros reor scm̃ parentẽ urm habe¬
reꝰ oceanũ. Olun enĩ editi st̃ multi rufini li¬
bris ad u̾sus nos calumpnias respuentes. Ter¬
te habes ibi uirũ scm̃ & eruditũ augustinũ
epm̃. qͥ uiua ut aiunt uoce docere te poterit.
& suã imino ꝑ se nram ex plicare sentenciam.
Ezechielis uolum̃ olim aggredi uolui. et
sponsionẽ creberrimã stodiosis lectorib
redd̾e. s in ipso dictandi ex ordio ita animus
m̃s occiadentaliũ ꝓuinciarũ & maxime ur¬

Expanded text:
ma pars occidentalium autumat, ut, quomodo ma pars occidentalium autumat, ut, quomodo corpus ex corpore, sic anima nascatur ex anima et simili cum brutis animantibus condicione subsistat. super quo quid mihi uideretur, in opusculis contra Rufinum olim scripsisse me noui aduersus eum libellum. quem sanctae memoriae Anastasio, episcopo Romanae ecclesiae, dedit, in quo lubrica et subdola, immo stulta confessione, dum auditorum simplicitati inludere nititur, suae fidei, immo perfidiae inlusit. quos libros reor sanctum parentem uestrum habere Oceanum; olim enim editi sunt multas Rufini libri aduersus nos calumnias respuentes. certe habes ibi uirum sanctum et eruditum Augustinum episcopum, qui uiua, ut aiunt, uoce docere te poterit et suam, immo per se nostram explicare sententiam. Ezechielis uolumen olim adgredi uolui et sponsionem creberrimam studiosis lectoribus reddere, sed in ipso dictandi exordio ita animus meus occidentalium prouinciarum et maxime ur
Abbreviated transcription (Latin):
Nĩs uereq scĩs atq om̃i oficioꝵ lla¬
ritate uenerandis filiis marcellino
& anapsiychiȩ. ieronimꝰ ĩ xp̃o salutẽ. Tande
ex affrica ur̃ȩ litteras unanimitatis acce¬
pi. & ñ me penitet ĩpudentiȩ qua tacenti¬
b uob̾ epłas meas frequent̾ ingessi. ut re¬
scͥptũ mererer: & uos eẽ sospites ñ aliis ñti¬
antib. s ur̃o potissimũ sermone cognosce¬
rẽ. Suꝑ anime statu memini ur̃ȩ questiun¬
culȩ. inimo maxime ȩccłasticȩ questionis.
utrũ lapsa de cȩlosit. ut prthagoras. philo
om̃sq platonici & origenes putant. a uapoꝵ¬
rĩa. di substantiȩ ut stoici. manicheus. et
hispanus. priscilliani heresis suspicant᷑. an
in thesauro habeant᷑ dĩ olim conditȩ. ut qͥdã
ȩccłastici stulta ꝑsuasione c̃fidunt. anquo¬
tidie adeo fiant. & mit tant᷑ in corpora.
scdm̃ illud qđ in eugło scriptũ ẽ. pat̾ m̃s
usq modo oꝑat᷑ ꝙ ego oꝑor. ancerte ex
traduce. ut tertullianꝰ apollinaris &. maxi¬

Expanded text:
nis uere sanctis atque omni officiorum caritate uenerandis filiis Marcellino et Anapsychiae Hieronymus in Christo salutem. Tandem ex Africa uestrae litteras unanimitatis accepi et non paenitet inpudentiae, qua tacentibus uobis epistulas meas frequenter ingessi, ut rescriptum mererer et uos esse sospites non aliis nuntiantibus sed uestro potissimum sermone cognoscerem. super animae statu memini uestrae quaestiunculae, immo maximae ecclesiasticae quaestionis, utrum lapsa de caelo sit, ut Pythagoras philosophus omnesque Platonici et Origenes putant, an dsiOQVOia dei substantiae, ut Stoici, Manicheus et Hispana Priscilliani heresis suspicantur, an in thesauro habeantur dei olim conditae, ut quidam ecclesiastici stulta persuasione confidunt, an cotidie a deo fiant et mittantur in corpora secundum illud, quod in euangelio scriptum est: pater meus usque modo operatur et ego operor, an certe ex traduce, ut Tertullianus, Apollinaris et maxi
Abbreviated transcription (Latin):
dauitici ñ scripsi. qr nescio. Neq enĩ ex
hebrea lingua quã ignoro. potuit etiã nu¬
meros int̾pres ex pͥmere: ne metri nec essi¬
tate. ab interp̃tandi ueritate. ampluis qͣm
racio sentenciarũ sinebat. digredi coge¬
ret᷑. Certis tam̃ eos c̃stare numeris.et e¬
do illis qͥ eã linguã ꝓbe callent. Amauit
eñ uir ille sc̃s musicã piã. ꝙ ĩea fudia uo
magis ipse quã ullus alius auctor accendit.
Eabitetis om̃s inȩt̾nũ inadiutorio altissi¬
ii. qͥ habitatis unanunes indomo. pater
mat̾q fr̃s filioꝵ. & cuncti unius patris

Expanded text:
Dauidici, non scripsi, quia nescio. neque enim ex Dauidici, non scripsi, quia nescio. neque enim ex Hebraea lingua, quam ignoro, potuit etiam numeros interpres exprimere, ne metri necessitate ab interpretandi ueritate amplius, quam ratio sententiarum sinebat, digredi cogeretur. certis tamen eos constare numeris credo illis, qui eam linguam probe callent. amauit enim uir ille sanctus musicam piam et in ea studia nos magis ipse quam ullus alius auctor accendit. habitetis omnes in aeternum in adiutorio altissimi, qui habitatis unanimes in domo, pater materque fratres filiorum et cuncti unius patris
Abbreviated transcription (Latin):
exprimant᷑. sensũq auriũ feriant gen̾a
numeroꝵ: maxime qr ĩquibdã etiã si¬
lentioꝵ dim̃sa int̾ualla miscent᷑. que om¬
nuno sentiri nequeunt: nͥ auditorẽ ꝓnun¬
ciator informet. Sextũ sane librũ quẽ
teroꝵ. ñ distuli mittere karitati tuȩ:
fortassis ipse tuã ñ multũ refugiet gra¬
uitatẽ. Nã suꝑiores qͥnq uir filio nr̃o &
c̃diacono uliano. qm̃ &. ipse iã nobiscũ¬
cõmilitat. cognitione uidebunt᷑. quem
quide ũ audeo dicere plus amo quã te.
qr nec ueracit᷑ dico. s tam̃ audeo dicere.
plus desidero quã te. Mirũ uideri potest.
quẽ ad modũ quẽ parit̾ amo. amplius de¬
siderẽ. S hoc mͥ facit. spes amplior uiden¬
di eũ. Puto enĩ. qđ si ad nos te iubente. uł
mittente uenerit. & hoc faciet qđ ado¬
lescentẽ decet. maxime q nondum curiᷤᷤ
maiorib detinet᷑. &. te ip̃m mͥ expeditiss
apportabit. Iuib numeris c̃sistant uersis

Expanded text:
exprimantur sensumque aurium feriant genera exprimantur sensumque aurium feriant genera numerorum, maxime quia in quibusdam etiam silentiorum dimensa interualla miscentur, quae omnino sentiri nequeunt, nisi auditorem pronuntiator informet. Sextum sane librum, quem ceterorum, non distuli mittere caritati tuae; fortassis ipse tuam non multum refugiat grauitatem. nam superiores quinque uix filio nostro et condiacono Iuliano, quonil cognitione uidebuntur. quem quidem non audeo dicere plus amo quam te, quia nec ueraciter dico, sed tamen audeo dicere plus desidero quam te. mirum uideri potest, quem ad modum, quem pariter amo, amplius desiderem; sed hoc mihi facit spes amplior uidendi eum; puto enim, quod, si ad nos te iubente uel mittente uenerit, et hoc faciet, quod adulescentem decet, maxime quia nondum curis maioribus detinetur, et te ipsum mihi expeditius adportabit. quibus numeris consistant uersus
Abbreviated transcription (Latin):
quib uiis offendit se sapientia hilarit᷑. &
inom̃i ꝓuidentia occurrit amantib inino
nr̃i ocii cũ acuris maiorib magisq nece¬
ssariis uacabat animꝰ. uolui ꝑ ista que a
nob de sid̾asti scripta ꝓludere. quando
ẽscripsisti de solo rhitmo. ser libros. & de
melos scͥbere alios forsitan ser fateor dis
ponebã. cũ mͥ ociũ futurũ sꝑabã. s postea¬
quã mͥ curarũ ȩccłasticarũ sarcina ĩposi¬
ta ẽ. om̃s illȩ deliciȩ fugere de manib.
ita ut uix nẽ ip̃m codieem uiueniã. qmͣ
tuã uoluntatem nec peticionẽ s uissionẽ
c̃tempnere nequeo. Quod sane opusculum
si potuero mittere. ñ quide me tͥ obtẽꝑasse.
uerũtam̃ te hoc ame tantopere flagitasse
penttebit. Difficillime qͥppe ĩtelligunt᷑ ĩ
eo qͥnq libri. si ñassit qͥ ñ solũ disputanti¬
ũ possit separare ꝑsonas: uerũ et iã ꝓñci¬
ando tta sonare morulas sillabarũ. ut eis

Expanded text:
quibus uiis ostendit se sapientia hilariter et quibus uiis ostendit se sapientia hilariter et in omni prouidentia occurrit amantibus, initio nostri otii, cum a curis maioribus magisque necessariis uacabat animus, uolui per ista, quae a nobis desiderasti, scripta proludere, quando conscripsi de solo rhythmo sex libros et de melo scribere alios forsitan sex, fatium futurum sperabam. Sed posteaquam mihi curarum ecclesiasticarum sarcina imposita est, omnes illae deliciae fugere de manibus, ita ut vix nunc ipsum codicem inveniam, quoniam tuam voluntatem, nec petitionem sed jussionem, contemnere nequeo. Quod sane opusculum si potuero mittere, non quidem me tibi obtemperasse, verumtamen te hoc a me tantopere flagitasse poenitebit. Difficillime quippe intelliguntur in eo quinque libri, si non adsit qui non solum disputantium possit separare personas uerum etiam pronuntiando ita sonare morulas syllabarum, ut eis
Abbreviated transcription (Latin):
luert̃ tam̃ & seruier̃t creaturȩ pocus quã
creatou. Absit omĩo. ut istoꝵ uanitates &
insaniȩ m̃daces. uentosȩ nuge. acsuꝑb er¬
ror. recte liberales litt̾ȩ nominent᷑: homi¬
tis huiꝰ ñ oognouer̃t. nec ui eis ipsis que ue¬
ra sensert̃. Historia sane. cuiꝰ scriptores fide
se p̃cipue narracionib suis debere ꝓfiten¬
t᷑. fortassis habeat aliqͥd cognitione dignũ
liberis. cũ siue bona. siie mala hominum.
tam̃ uera narrant᷑. Q uãuis in eis cognos
colligere ipsa humanȩ infirmitatis ẽditi¬
one cõpulsi st̃: quẽ admodũ ñ fallerent᷑ in
plurimis omnino ñuideo. Est tam̃ aliqua
meis ꝓpinquitas libertatis. si uoluntatẽ men¬
ciendi ñ habent: nec homines fallunt. nͥ
cũ ab hominib humana infirmitate fal¬
lunt᷑. Nerũ qr ĩ omnib rerũ motib quid
numeri ualeant facilius c̃sid̾at᷑ inuocib:
eaq c̃sid̾atio quibdã quasi gradatis itine¬
rib nitrt᷑ ad suꝑna untima ueritatis. in

Expanded text:
luerunt tamen et seruierunt creaturae potius quam creatori. absit omnino, ut istorum uanitates et insaniae mendaces, uentosae nugae ac superbus error recte liberales litterae nominentur homitis huius, non cognouerunt nec in eis ipsis, quae uera senserunt. historia sane, cuius scriptores fidem se praecipue narrationibus suis debere. profitentur, fortassis habeat aliquid cognitione dignum liberis, cum siue bona siue mala hominum tamen uera narrantur. quamuis in eis cognoscresque colligere ipsa humanae infirmitatis condicione compulsi sunt, quem ad modum non fallerentur in plurimis, omnino non uideo. est tamen aliqua in eis propinquitas libertatis, si uoluntatem mentiendi non habent nec homines fallunt, nisi cum ab hominibus humana infirmitate falluntur. Verum quia in omnibus rerum motibus, quid numeri ualeant, facilius consideratur in uocibus eaque consideratio quibusdam quasi gradatis itineribus nititur ad superna intima ueritatis, in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs ñ sentiat. qͥs ñ uideat. eos in ea uictos.
quoꝵ inde cõmunio seꝑata ẽ: Eligant
gͦ utrũ malint credere qd̃ ꝓnuntiaue¬
runt eccłastici cognitores. an qđ murmu¬
rant uicti litigatores. aduersus istam
cõplexionẽ. dictu breuissimã: intellec¬
tu facillimã. Attendite diligent̾ pro
prudentia ur̃a quã nichil sobriũ respon¬
deri possit . & tam̃ malus polemon ma¬
gis ebrietate inueterati erroris uerti¬
tur. Date ueniã ꝓliriori fortassis epłȩ
quã iocundiori. uerũtam̃ ut arbitror
ut iliori. quã blandiori. dñi honorabi¬
les & merito suscipiendi km̃i ac desi¬
derantissimi fr̃s. De aduentu aũ ad
uos nr̃o. utroꝵq desideriũ aͥs ĩpleat.
Quanto enĩ karitatis ardore accenda¬
mur ad uisendos uosꝰ uerbis expli¬
care ñ possumus. s uos benigne ere¬
dere minime dubitamus. Explicit

Expanded text:
quis non sentiat, quis non uideat eos in ea uictos, quis non sentiat, quis non uideat eos in ea uictos, quorum inde communio separata est? eligant ergo, utrum malint credere, quod pronuntiauerunt ecclesiastici cognitores an quod murmurant uicti litigatores. aduersus istam complexionem dictu breuissimam, intellectu facillimam adtendite diligenter pro uestra prudentia quam nihil sobrium responderi possit; et tamen malus Polemon magis ebrietate .............. inueterati erroris euertitur. Date ueniam prolixiori fortassis epistulae quam iucundiori uerum tamen, ut arbitror, utiliori quam blandiori, domini honorabiles et merito suscipiendi, carissimi ac desiderantissimi fratres. de aduentu autem ad uos nostro utrorumque desiderium deus impleat. quanto enim caritatis ardore accendamur ad uisendos uos, uerbis explicare non possumus, sed uos benigne credere minime dubitamus. CXLV.
Abbreviated transcription (Latin):
nec testẽ fallunt. nec uidicẽ fugiuint.
Si qͥd aũ illos de questione ipsius unita¬
tis. ꝓsuȩ salutis sollicitudine ꝑ mouet.
boc sibi quantũ existimo iustissimũ extor¬
queant. ut de catholica eccła idẽ toto orbe
dicunt. De ipsa uͦ dissensione que int̾ ho¬
mines orta ẽ: qͥ quales libet fuerĩt ñ utiq
p̃iudicant ꝓmissis di: qͥ dix̃ ad abrahã ĩ
semine tuo benedicent᷑ õs gentes. qđ cre
ditũ ẽ cũ auditet᷑ p̃dictũ. &. negat᷑ eũ ui¬
det᷑ ĩpletũ. Hoc tamen interĩ breuissi¬
mũ. & nisi fallor inuictissimũ cogitent:
aut actã eẽ istã causã inȩccłastico trans¬
marino uidicio. aut ñ ẽẽ actã. Si acta
ibi ñ ẽ: in nocens ẽ xp̃i societas. ꝑ om̃s tͣns¬
marinas gentes. cuiꝰ societatis nos cõmu¬
nione gau̾demꝰ .&. ideo ab eis ĩnocentib
utiq sacrilega direptione. separantur.
Si uͦ ibi acta ẽ ista causa. qͥs ñ intelligat.

Expanded text:
nec testem fallunt nec iudicem fugiunt. nec testem fallunt nec iudicem fugiunt. si quid autem illos de quaestione ipsius unitatis pro suae salutis sollicitudine permouet, hoc sibi, quantum existimo, iustissimum extorqueant, ut de catholica ecclesia, id est toto orbe dicunt. de ipsa uero dissensione, quae inter homines orta est — qui quales libet fuerint, non utique praeiudicant promissis dei, qui dixit ad Abraham: In semine tuo benediitum est, cum audiretur praedictum, et negatur, cum uidetur impletum —, hoc tamen interim breuissimum et, nisi fallor, inuictissimum cogitent, aut actam esse istam causam in ecclesiastico transmarino iudicio aut non esse actam; si, acta ibi non est, innocens est Christi societas per omnes transmarinas gentes, cuius societatis nos communione gaudemus, et ideo ab eis innocentibus utique sacrilega diremptione separantur; si uero acta ibi est ista causa, quis non intellegat,
Abbreviated transcription (Latin):
mo ẽẽ potest c̃tinens nͥ ds det. & hoc ip̃m
erat sapientiȩ. scire ciiꝰ eẽt hoc donũ.
Polemon gͦ si ex luxurioso c̃tinens factꝰ.
ita sciret cuius etͣt hoc donũ: ut eũ ab¬
iectis suꝑsticionib gentiũ pie coleret.
ñ solũ continens. s etiã ueraciter sapi¬
ens: & salubrit̾ religiosus existeret. qđ
ei ñ tantũ ad p̾sentis uite honestatẽ. ue¬
rũ & ad futurȩ ĩ mortalttẽ ualeret. Iuan¬
to minus gͥ mͥ arrogare debeo ẽuersionẽ
istã uram. uł ppłi ur̃i quã nob̃ mͦ nuncia¬
stis. que me nec loquente. nec saltẽ p̾sen¬
te. ꝓculdubio diuinitus facta ẽ. ĩ quib
ueraciter facta ẽ: Hoc itaq p̃cipue cog¬
noscite: hoc pie humiliterq cogitate.
Dõ fr̃s. do gr̃as agite. Dm̃ tunete ne defi¬
ciatis amate ut ꝓficiatis. Siaũ ad huc qͦsdã
amor hominis occulte segregat. ⁊ timor
hominis fallacit̾ ẽgregat. obseruent qͥ tales
st̃. qmͣ dm̃ cui nuda est humana c̃scientia.

Expanded text:
o esse potest continens, nisi deus det, et hoc ipsum erat sapientiae scire, cuius esset hoc donum. Polemon ergo si ex luxurioso continens factus ita sciret, cuius esset hoc donum, ut eum abiectis superstitionibus gentium pie coleret, non solum continens sed etiam ueraciter sapiens et salubriter religiosus existeret, quod ei non tantum ad praesentis uitae honestatem uerum et ad futurae inmortalitatem ualeret. quanto minus igitur mihi adrogare debeo conuersionem istam uestram uel populi uestri, quam nobis modo nuntiastis, quae me nec loquente nec saltem praesente procul dubio diuinitus facta est, in quibus ueraciter facta est! hoc itaque praecipue cognoscite, hoc pie humiliterque cogitate. deo, fratres, deo gratias agite, deum timete, ne deficiatis, amate, ut proficiatis. Si autem adhuc quosdam amor hominis occulte segregat et timor hominis fallaciter congregat, obseruent, qui tales sunt, quoniam deum, cui nuda est humana conscientia,
Abbreviated transcription (Latin):
m inisteriũ ñ litt̾is illis quas uariarũ ser¬
ui libidinũ liberales uocant. s dñico pa¬
ne nutritꝰ. qͣntus ei potuit ꝑ nr̃as angu¬
stias dispensari. Iuid enĩ aliud dicendũ
ẽ eis qͥ cũ sint iniqui ꝙ ĩpii liberaliter
sibi uident᷑ eruditi. nͥ qͦd mlitt̾is uere li¬
beralib legimꝰ. si uos filius liberauerit. tẽ
uere liberi eritis : ꝑ eũ nãq prestat᷑. ut¬
ipse etiã que liberales disciplinȩ ab eis qͥ
ĩ libertatẽ uocati ñ st᷑ appellant᷑: qͥd inͭ se
habeant liberale noscat᷑. Neq enĩ habẽt
c̃gruũ libertati. nͥ qͦd habent c̃gruum
ueritati. Unde ille ipse filuis. & ueritas
inqͥt liberabit uos. Non gͦ illȩ ĩnumera¬
biles & ĩpiȩ fabulȩ. quib uanoꝵ plena st̃

Expanded text:
ministerium non litteris illis, quas uariarum serministerium non litteris illis, quas uariarum serui libidinum liberales uocant, sed dominico pane nutritus, quantus ei potuit per nostras angustias dispensari. Quid enim aliud dicendum est eis, qui cum sint iniqui et impii, liberaliter sibi uidentur eruditi, nisi quod in litteris uere liberalibus legimus: Si uos filius liberauerit, tunc uere liberi eritis? per eum namque praestatipse etiam, quae liberales disciplinae ab eis qui in libertatem vocati non sunt appellantur, quid in se habeant liberale noscatur. Neque enim habent congruum libertati, nisi quod habent congruum veritati: unde ille ipse Filius, Et veritas, inquit, liberabit vos . Non ergo illae innumerabiles et impiae fabulae, quibus vanorum plen
Abbreviated transcription (Latin):
& sincerissimo desiderantissimo
salutem. Nullas debui iã reddere litt̾as sc̃ȩ
karitatituȩ. sine his libris quos ame scĩ a¬
moris iure uiolentissimo flagitasti. ut hac
saltẽ obedientia responderẽ epłis tuis. qͥb
me magis onerare quã honorare dignatus
es. qͣmquã ubi succũbo qr oneror. ibi etiã
qr diligor subleuor. Neq enĩ a quolibet di¬
ligor. subleuor. s ab eo uiro & dñi sacerdo¬
te. quẽ sic acceptũ do sentio. ut cũ animã
tuã tã bonã leuas ad dñm. qmͣ in illa me ha¬
bes. leues & me. Debui gͦ nc̃ libros mittere.
quos em̃daturũ me ẽẽ ꝓmiserã. Et ideo
ñ misi qr ñ emendaui. ñ qͥa nolui. s qr ñ
potui. curis uidelicet multis & multum
p̃ualentib occupatus. Nimis aũ ingratũ
& ferreũ fuit. ut te qͥ nos sic amas. hic sc̃s
fr̃ & collega nr̃ possidius in quo nr̃am ñ
paruã p̃sentiã reperies. uł ñ disceret: uł
sine nr̃is liti̾is disceret. ẜ st enĩ ꝑ nr̃m

Expanded text:
SINCERISSIMO DESIDERANTISSIMO DOMINO SALUTEM. Nullas debui iam reddere litteras sanctae caritati tuae sine his libris, quos a me sancti amoris iure uiolentissimo flagitasti, ut hac saltem oboedientia responderem epistulis tuis, quibus me magis onerare quam honorare dignatus es. quamquam ubi succumbo, quia oneror, ibi etiam, quia diligor, subleuor. neque enim a quolibet diligor, subleuor, eligor sed ab eo uiro et domini sacerdote, quem sic acceptum deo sentio, ut, cum animam tuam tam bonam leuas ad dominum, quoniam in illa me habes, leues et me. debui ergo nunc libros mittere, quos emendaturum me esse promiseram et ideo non misi, quia non emendaui, non quia nolui, sed quia non potui curis uidelicet multis et multum praeualentibus occupatus. nimis autem ingratum ac ferreum fuit, ut te, qui nos sic amas, hic sanctus frater et collega noster Possidius, in quo nostram non paruam praesentiam reperies, uel non disceret uel sine nostris litteris disceret. est enim per nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
Unde apłs dixit. Neq qͥ plantat ẽ aliqͥd neq
qͥrigat. s qͥ ĩcrem̃tũ dat ds. Renocrates¬
polemonẽ. ut scribitis.⁊ nos ex illis letteris¬
recordam᷑: de fruge temperantiȩ dispu-¬
tando. ñ solũ ebriosũ. uerũ & tc̃ ebrium
ad mores alios repente conuertit. Quã qͣm
gͦ ille sic̃ prudenter ꝙ ueraeit ĩtelleristiᷤᷤ
ñ do fuerit acqͥsitus. s tantũ adñatu luxu¬
riȩ liberatus : tam̃ ne id ip̃m quide qđ me¬
lius in eo factũ ẽ. humano operi tribue¬
rimꝰ. s diuino. Ipsius nãq corporis qđ ẽ
infimũ nt̃m. si qua bona st̃ sic̃ forma. & ui-¬
res. ⁊ salus. &. qͥd eiusmodi ẽ: ñ st̃ nͥ ex deo
creatore. ac ꝑfectore creaturȩ. Iuantoma¬
gis animubona donare nullus alius pot̃:
Quid enĩ superbiuis. uł in gracius cogi¬
tare potest humana uecordia. si putaue¬
rit cum carne pulchrũ ds faciat hominẽ.
animo cafsũ. ab homine fieri: Noc ĩlibro

Expanded text:
unde apostolus dixit: Neque qui plantat, est aliquid, neque unde apostolus dixit: Neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat, sed qui incremPolemonem, ut scribitis, et nos ex illis litterisrecordamur, de fruge temperantiae disputando, non solum ebriosum, verum etiam tunc ebrium, ad mores alios repente convertit. Quanquam ergo ille, sicut prudenter et veraciter intellexistis, non Deo fuerit acquisitus, sed tantum a dominatu luxuriae liberatus, tamen ne idipsum quidem, quod melius in eo factum est, humano operi tribuerim, sed divino. Ipsius namque corporis, quod est infimum nostrum, si qua bona sunt, sicut forma et vires et salus, et si quid ejusmodi est, non sunt nisi ex Deo creatore ac perfectore naturae; quanto magis animi bona donare nullus alius potest! Quid enim superbius, vel ingratius cogitare potest humana vecordia, si putaverit cum carne pulchrum faciat Deus hominem, animo castum ab homine fieri? Hoc in libro
Abbreviated transcription (Latin):
Mĩs honorabilib ꝙ merito suscipien
dis lmĩs. ac desiderantissimis fr̃ib
tabat ab sumptũ ẽ: si duricia cordis humani
resistens manifestissime ꝙ. quodãmͦ publicȩ
ueritati. eiusdem potentia ueritatis euicta
ẽ. si sapit dulcedo pacis unitatisq karitas.
& ñ iã reuerberat oculos saucios. s sanos
illustrat. ac uegetat. ñ sunt hec oꝑa nr̃a
s cdi. Non hec humanis oꝑib omnino tribu¬
erem. nec si cũ apud uos essemꝰ tanta c̃uersio
multitudinis nob̃ loquentib & hortantib
ꝓueniret. Hoc agit ille et efficit. qͥ ꝑ minis¬
tros suos rerũ signis extrinsecus ammonet:
reb aũ ipsis ꝑ se ip̃m intrinsecus docet. Nec
ideo pigrius moueri nos oportet ad uisendoᷤᷤ
uos: qm̃ qͥcqͥd in uobis laudabile factũ ẽ.: ñ
a nob̾. s ab illo factũ ẽ. qͥ facit mirabilia so¬
lus. oulto enĩ alacrius debemꝰ accurrere
ad spectanda oꝑa diuina quã nr̃a. qr & nos
si qͥd bonisumus. opꝰ illius ñ hominũ sums.

Expanded text:
is honorabilibus et merito suscipiendis, charissimis ac desideratissimis fratribus tabat, absumptum est; si duritia corresistens manifestissimae et quodam modo publicae ueritati eiusdem potentia ueritatis euicta est, si sapit dulcedo pacis unitatisque caritas non iam reuerberat oculos saucios, sed sanos inlustrat ac uegetat, non sunt haec opera nostra sed dei, non haec humanis opibus omnino tribuerem nec si, cum apud uos essemus, tanta conuersio multitudinis nobis loquentibus et hortantibus proueniret. hoc agit ille et efficit, qui per ministros suos rerum signis extrinsecus admonet, rebus autem ipsis per se ipsum intrinsecus docet. nec ideo pigrius moueri nos oportet ad uisendos uos, quoniam, quicquid in uobis laudabile factum est, non a nobis sed ab illo factum est, qui facit mirabilia solus. multo enim alacrius debemus accurrere ad spectanda opera diuina quam nostra, quia et nos, si quid boni sumus, opus illius, non hominum sumus;
Abbreviated transcription (Latin):
tis. sic ꝑ propħam dicit. Audite me qui
scitis udicium ppłs m̃s. inquoꝵ corde
lex mea ẽ. O bpbria hominũ nolite metu¬
ere. & detractione eoꝵ ne suꝑemini. nec
quod uos sꝑnant magniduxeritis. Sicut
enĩ uestimentũ ita ꝑ tempus absument᷑.
& sicut lana a tinea comedent᷑. iusticia
aũ mea in ȩt̾nũ manet. Iã uͦ ne maliuo¬
lo animo de seruis di falsa suspicando pe-¬
reatis. illud apłicũ recordamini. ubi ait.
Nolite ante tempꝰ qͥcquã uidicare. donec
ueniat dñs ꝙ illuminet abscondita tene¬
brarũ: & manifestet cogitationes cordis:

Expanded text:
tis, sic per Prophetam dicit: Audite me qui tis, sic per Prophetam dicit: Audite me qui scitis iudicium, populus meus, in quorum corde lex mea est; obprobrium hominum nolite metuere, et detractatione eorum ne superemini, nec quod uos spernant, magni duxeritis. sicut enim uestimentum ita per tempus absumentur et sicut lana a tinea comedentur, iustitia autem mea in aeternum manet. iam uero ne maliuolo animo de seruis dei falsa suspicando pereatis, illud apostolicum recordamini, ubi ait: Nolite ante tempus quicquam iudicare, donec ueniat dominus et inluminet abscondita tenebrarum; et manife
Abbreviated transcription (Latin):
tia si de libro uiuoꝵ ñ eũ delet iniqua con
deuorare seductũ ad nequiciã. famã ipliꝰ
inquinare conat᷑: ut si fieri potest obpbri¬
is hominũ & malarũ linguarũ detracd⁊¬
one deficiat. & sic in eius fauces ruat.
Si aũ nec famã innocentis maculare po¬
tuerit. hoc ei ꝑsuadere temptat. ut ꝑ ma¬
liuolas suspiciones de fr̃e suo iuidicet. &
sie ab illo ĩplicatus absorbeatur. Et quis
om̃s euis captiones & circũuentiones. uel
cõp̃hendere. ułenumerare sufficiat: Ad¬
uersus hec tamentria quead causam p̃sen¬
tem ꝑtiuent. prius ne mala exempla uni¬
tando ad nequiciã seducamini. ita uos
ꝑ apłm alloquit᷑ ds. ne sitis ugũ ducen¬
tes cũ infidelib. Que enĩ parucpatio iusti¬
ad tenebras: Item alio loco. Nolite inqͥt
seduci. Corrũpunt mores bonos. collo quia
mala. Sobrii estote. iusti. & nolite pecca-¬
re. Ut aũ linguis detrabentiũ ñ deficia¬

Expanded text:
tia, si de libro uiuorum non eum delet iniqua constia, si de libro uiuorum non eum delet iniqua consdeuorare seductum ad nequitiam, famam ipsius inquinare conatur, ut, si fieri potest. opprobriis hominum et malarum linguarum detractione deficiat et sic in eius fauces ruat. si autem nec famam innocentis maculare potuerit, hoc ei persuadere temptat, ut per maliuolas suspiciones de fratre suo iudicet et sic ab illo implicatus absorbeatur. et quis omnes eius captiones et circumuentiones uel comprehendere uel enumerare sufficiat? aduersus haec tamen tria, quae ad causam praesentem pertinent, prius, ne mala exempla imitando ad nequitiam seducamini, ita uos per apostolum adloquitur deus: Ne sitis iugum ducentes cum infidelibus; quae enim participatio iustiad tenebras ? Item alio loco: Nolite, inquit, seduci: Corrumpunt mores bonos colloquia mala. Sobrii estote, justi, et nolite peccare . Ut autem linguis detrahentium non deficia
Abbreviated transcription (Latin):
sa adhuc pendet facere uiderer in iuriã.
si illius iudiciũ meo uellem p̃iudicio p̃ueni¬
re: qͦd nec in negotiis secularib iudices fa¬
ciunt. quando causȩ dubitacio ad maiorẽ
potestatẽ refert᷑: ut pendente relatione.
aliqͥd audeant cõmutare. Et in ep̃oꝵ c̃cilio
constitutũ ẽ. nullũ clericũ qͥ nondũ conuic¬
tus sit. suspendi a cõmunione debere. nͥ ad
causã suã eraminandã se ñ p̃sentauerit.
Bonefacius tam̃ hanc humilitatẽ susce¬
pit. ut nec litt̾as acciperet: quib in ꝑegri¬
natione honorẽ suũ quereret: ut in eo
loco ubi ambo ignoti sunt. cirea ambos
equalitas seruaret᷑. Et nẽ si uob placet
ut nomen eius ñ recitetur: ne his qui ad
eccłam nolunt acced̾e sicut ait apłs demꝰ
occasionẽ querentib occasionẽ: non erii
hoc nr̃m factũ. s eoꝵ quoꝵ causa fuerit
factũ. Iuid enĩ obest homini qͦd ex illa ta¬
bula ñ uult eũ recitari humana ignoran¬

Expanded text:
sa adhuc pendet, facere uiderer iniuriam, sa adhuc pendet, facere uiderer iniuriam, si illius iudicium meo uellem praeiudicio praeuenire. quod nec in negotiis saecularibus iudices faciunt, quando causae dubitatio ad maiorem potestatem refertur, ut pendente relatione aliquid audeant commutare. et in episcoporum concilio constitutum est nullum clericum, qui nondum conuictus sit, suspendi a communione debere, nisi ad causam suam examinandam se non praesentauerit. Bonifatius tamen hanc humilitatem suscepit, ut nec litteras acciperet, quibus in peregrinationem honorem suum quaereret, ut in eo loco, ubi ambo ignoti sunt, circa ambos aequalitas seruaretur. et nunc, si uobis placet, ut nomen eius non recitetur, ne his, qui ad ecclesiam nolunt accedere, sicut ait apostolus, demus occasionem quaerentibus occasionem, non erit hoc nostrum factum sed eorum, quorum causa fuerit factum. quid enim obest homini, quod ex illa tabula non uult eum recitari humana ignoran