comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dr̃ illa tunc manifestatio mentiũ. quȩ in ad¬
uentu iudicis aꝑtis cogitationib quasi post nocta
tenebras demonstratur: Dequo nimimirũ mane
ꝑpsalmistã dicit᷑. Mane astabo tibi: et uidebo Qu¬
rere autẽ dĩest. hominẽ subtili interrogatione
discutere. et districte discutiendo uidicare. Beatꝰ
igitur iob humanȩ deiectionis damna conside¬
rans. uideat qr et p̾senti iam poena p̾mitur. et ad¬
huc de futuris grauius urgetur: et dicat Ecce nẽ
inpuluere dormiam. et simane me. quȩsieris non
subsistam. Ac si aꝑtius deploret dicens. Inp̾senti
quidem mortẽ iam carnis patior.: et tamen adhus
deuenturo iudicio. graitiorẽ mortẽ districtiomꝰ
tuȩ sententiam ꝑtimesco. Interitũ ꝓculpa sustino
sed adhuc adiudiciũ ueniens culpas restitui et pos
interitũ formido. Exteriorẽ gͦ mort̾e conside¬
rans: dicat. Ecce nunc inpuluere dormiã. Inte¬

Expanded text:
autem dicitur illa tunc manifestatio mentium, quae in adautem dicitur illa tunc manifestatio mentium, quae in adventu judicis, apertis cogitationibus, quasi post noctis tenebras demonstratur. De quo nimirum mane per Psalmistam dicitur: Mane astabo tibi et videbo . Quaerere autem Dei est hominem subtili interrogatione discutere, et districte discutiendo judicare. Beatus igitur Job humanae dejectionis damna considerans, videat quia et praesenti jam poena premitur, et adhuc de futuris gravius urgetur: Et dicat: Ecce nunc in pulvere dormiam; et si mane me quaesieris, non subsistam. Ac si apertius deploret, dicens: in praesenti quidem mortem jam carnis patior, et tamen adhuc de venturo judicio graviorem mortem, districtionis tuae sententiam, pertimesco: interitum pro culpa sustineo, sed adhuc ad judicium veniens culpas restitui et post interitum formido. 270 Exteriorem ergo mortem considerans, dicat, Ecce nunc in pulvere dormiam; inte
Abbreviated transcription (Latin):
litate̾ confessionis exprimit. et uocẽ liberȩ inqui¬
sitionis adiungit dicens. Cor non tollis
peccatũ meũ. et quare non aufers iniquitatẽ meã:
Quib ꝓfecto uerbis. quid aliud qu̾a desideriũ pre¬
stolatiꝰ mediatoris innuitur. dequo iohannes ait.
ecce agnus dĩecce qui tollit peccata mundi: Uel
certe abhumano genere tunc peccatũ plene tolli¬
tur : cum ꝑ incorruptionis głam nr̃a corruptio
ꝑmutatur. Esse nanq aculpa liberi nequaqu̾a
possumꝰ: quo usq incorpore mortiᷤᷤ denemur.
Redẽptoris gͦ grãm uel resurrectionis soliditatẽ
desiderat. qui iniquitatẽ suam auferri funditus spat.
Unde mox et poenã qu̾a exorigine meruit. et iudiciũ
quod exꝓpria actione ꝑtimescit adiungit dicens.
cce nunc inpuluere doriiam. et simane me
quȩsieris non subsistam. Reccanti primo homi¬
ni dictũ est. Puluus es: et inpuluerẽ reuerteris. Man

Expanded text:
litatem confessionis exprimit, et vocem liberae inquilitatem confessionis exprimit, et vocem liberae inquisitionis adjungit, dicens: Cur non tollis peccQuibus profecto verbis quid aliud quam desiderium praestolati mediatoris innuitur? de quo Joannes ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Vel certe ab humano genere tunc peccatum plene tollitur, cum per incorruptionis gloriam nostra corruptio permutatur. Esse namque a culpa liberi nequaquam possumus, quousque in corpore mortis tenemur. Redemptoris ergo gratiam, vel resurrectionis soliditatem desiderat, qui iniquitatem suam funditus auferri sperat. Unde mox et poenam, quam ex origine meruit, et judicium, quod ex propria actione pertimescit adjungens, subdit: Ecce nunc in pulvere dormiam, et si mane me quaesieris, non subsistam. Peccanti primo homini dictum est: Pulvis es, et in pulverem reverteris . Mane
Abbreviated transcription (Latin):
lestias. et amente questiones tolerat: graue nimi¬
rũ pondus semet ipsũ portat. Undiq anguorib
p̾mitur: undiq infirmitatib urgnetur: Et
qui relicto dõ se sibi adrequiẽ sufficere credidit.
nichil inse nisi tumultũ ꝑturbationis inueniret.
inuentũq se fugere quereret. sed auctore coN
tempto quo se fugereꝰ non haberet. Cuius infir¬
mitatis pondera bene quidam sapiens contempla¬
tus ait. Graue iugum suꝑ filios adam. adie exitꝰ
deuentre matris eorum. usq ad diem sepulture
inmatrẽ om̃ium. Beatus autẽ iob ista considerans. & qre
ita ordinata sint ingemiscens. non iusticiã redarguit.
sed misericordiã requirit. Ut ꝑcunctando ip̃se hu-¬
militer pulset. quod parcendo diuina pietas immu¬
tat. Acsi aꝑte dicat. Cur quasi contrariũ tͥ hominẽ
despicis. qui certꝰ scio quia perire uel ipsũ qu̾e de
spicere credertᷤᷤ nonuis: Unde bene adhuc et humi¬

Expanded text:
lestias, et a mente quaestiones tolerat, grave nimilestias, et a mente quaestiones tolerat, grave nimirum pondus semetipsum portat. Undique languoribus premitur, undique infirmitatibus urgetur, ut qui, relicto Deo, se sibi ad requiem sufficere credidit, nihil in se nisi tumultum perturbationis inveniret, inventumque se fugere quaereret, sed, auctore ctempto, quo se fugeret non haberet. Cujus infirmitatis pondera bene quidam sapiens contemplatus, ait: Grave jugum super filios Adam, a die exitus de ventre matris eorum usque ad diem sepulturae in matrem omnium . Beatus autem Job ista considerans, et quare ita ordinata sint ingemiscens, non justitiam redarguit, sed misericordiam inquirit, ut percunctando ipse humiliter pulset quod parcendo divina pietas immutet. Ac si aperte dicat: Cur quasi contrarium tibi hominem despicis, qui certus scispicere crederis, non vis. Unde bene adhuc et humi
Abbreviated transcription (Latin):
inuenerit ꝑseuerat. Erudiri appetens uix suã
ignorantiã si perat. sed erudita grauius con-¬
tra scientiȩ głam pugnat. Uix carnis suȩ sibi
tirannidẽ subicit: sed tamen adhuc intus cul¬
pȩ imaginss tolerat. cuius iamforis oꝑa uin¬
cendo restrinxit. In auctoris sui inquisitionẽ
se erigit. sed reuerberatã hanc corporearũ
rerũ amica caligo confundit. Semet ipsam qualit̾
incorporea corpus regat intueri uult: et non ua¬
let. Requirit mire quod sibi respondere non suf¬
ficit: et subeo ignara deficit. quod prudenter
requirit. Amplam se simul et angustam consi
derans. qualem se ueraciter estimet ignorat. Quia
si ampla non eẽt. nequaqu̾a tam inuestiganda
requireret. Et rursum si angusta non ẽẽt. hoc ip¬
sũ salte̾ quod ipsa requirit inueniret. Bene gͦ dicit᷑.
posuisti me contrariũ tibi. et factus sũ michimet¬
ipsi grauis: qr dum repulsus homo et acarne mo¬

Expanded text:
invenerit perseverat. Erudiri appetens, vix suam invenerit perseverat. Erudiri appetens, vix suam ignorantiam superat; sed erudita, gravius contra se scientiae gloria pugnat. Vix carnis suae sibi tyrannidem subjicit; sed tamen adhuc intus culpae imagines tolerat, cujus jam foris opera vincendo restringit. In auctoris sui inquisitione se erigit, sed reverberatam hanc corporearum rerum amica caligo confundit. Semetipsam qualiter incorporea corpus regat, intueri vult, et non valet; requirit mire quod sibi respondere non sufficit, et sub eo ignara deficit, quod prudenter requirit. Amplam se simul et angustam requirit, considerans qualem se veraciter aestimet. Ignorat quia si ampla non esset, nequaquam tam investiganda requireret. Et rursus si angusta non esset, hoc ipsum saltem quod ipsa requirit, inveniret. « Bene ergo dicitur: Posuisti me contrarium tibi, et factus sum mihimetipsi gravis; quia, dum repulsus homo, et a carne mo
Abbreviated transcription (Latin):
cimus: quod ꝓuide adrefectionẽ paramus. Sic
nimirũ debuit p̾sumptio corripi. sic suꝑbia ster¬
ni. Quia enim elatũ semel sumpsimꝰ sp̃m: ecce
defluens cotidie portamꝰ luctũ. Ipsa quoq mens
nr̃a a secreti interioris securo gaudio exclusa mo.¬
do spe decipitur. modo pauore ueratur. modo de¬
ficiendo dolore deicitur. modo falsa hilaritate
releuatur. Transitoria ꝑtinaciter diligit. eorumq
amis lione incessanter atteritur. qi et incessanter
cursu rapiente ꝑmutatur. Reb autẽ mutabilib
subdita. et asemet ipsa uariat᷑. Nam quetens qđ
non habet. anxia ꝑcipit. Cum uͦ hoc habere coe¬
perit. dedet hanc ꝑcepisse quod quȩsiuit. Amat
sepe quod despexerat: despicit quod amabat.
Cum labore quȩ ȩterna sunt discit. sed horũ
repente obliuiscitur. si laborare desierit. Du
querit. ut parũ quid desuminis inueniat. sed
ad consueta citius relabens. nec parũ inhis quȩ

Expanded text:
cimus, quod provide ad refectionem paramus. Sic cimus, quod provide ad refectionem paramus. Sic nimirum debuit praesumptio corripi, sic superbia sterni. Qui enim elatum semel sumpsimus spiritum, ecce defluentem quotidie portamus luctum. Ipsa quoque mens nostra a secreti interioris securo gaudio exclusa, modo spe decipitur, modo pavore vexatur, modo sustinendo dolorem dejicitur, modo falsa hilaritate relevatur. Transitoria pertinaciter diligit, eorumque amissione incessanter atteritur, quia et incessanter cursu rapiente permutatur. Rebus autem mutabilibus subdita a semetipsa variatur: nam quaerens quod non habet, anxia percipit; cumque habere coeperit, taedet hanc percepisse, quod quaerit. Amat saepe quod despexerat; despicit, quod amabat. Cum labore quae aeterna sunt discit, sed eorum repente obliviscitur, si laborare desierit; diu quaerit, ut parum quid de summis inveniat. Sed ad consueta citius relabens, nec parum in his, quae
Abbreviated transcription (Latin):
subsistat. refectione lassescens abstinentia rele-¬
uatur ut uigeat. Aqua ꝑfunditur ne arescat.
linteis tergitur. ne nimia ꝑfusione. lique fiat.
Labore uegetatur ne quiete torpeat. quiete
refouetur ne laboris exercitatione subcumbat.
fatigata uigiliis somno reparatur. oppressa
somno uigiliis excutitur: ne sua peius quie¬
te lassetur. Uestib tegitur ne frigoris aduer¬
sitate penetretur. quęsico calore deficiens: au¬
rarũ flatu refouetur. Cunq inde molestias in¬
uenit. unde uitare molestias quȩ siuit: male
sauciata ut ita dixerim. de ipso suo medicamine
languescit. Remotis gͦ febrib cessantibq dolo-¬
rib ipsa nĩa salus egritudo est. cui curanda
necessitas nunqu̾a de est. Quot enĩ solatia ad
uiuendi uisum quęrimꝰ. quasi tot nr̃ȩ egritudi¬
ni medicamentis obuiamꝰ. Sed ipsũ quoq medi¬
camen inuulnus uertitur: qr exquisito reme¬
dio paulo diutius inhȩrentes. exeo grauius defi-¬

Expanded text:
subsistat; refectione lascescens, abstinentia relesubsistat; refectione lascescens, abstinentia relevatur, ut vigeat; aqua perfunditur, ne arescat; linteis tergitur, ne ipsa nimis perfusione liquefiat; labore vegetatur ne quiete torpeat; quiete refovetur, ne laboris exercitatione succumbat; fatigata vigiliis, somno reparatur; oppressa somno vigiliis excutitur, ne sua pejus quiete lassetur; vestibus tegitur, ne frigoris adversitate penetretur; quaesito calore deficiens, aurarum flatu refovetur. Cumque inde molestias invenit, unde vitare molestias quaesivit, male sauciata, ut ita dixerim, de ipso suo medicamine languescit. « Remotis ergo febribus cessantibusque doloribus, ipsa nostra salus aegritudo est, cui curanda necessitas nunquam deest. Quot enim solatia ad vivendi usum quaerimus, quasi tot nostrae aegritudinis medicamentis obviamus. Sed ipsum quoque medicamen in vulnus vertitur; quia exquisito remedio paulo diutius inhaerentes, ex eo gravius defi
Abbreviated transcription (Latin):
factus sum michimet ipsi grauis: łunc
sibi contrariũ ds̃ hominẽ posuit. cũ homo¬
dm̃ peccando dereliquit. Serpentis quippe
ꝑsuasionib captus. hostis eius extitit. cuius
prȩcepta contempsit. lustus uͦ conditor hunc
sibi contrariũ posuit: qr inimicũ exelatio¬
ne deputauit. ed ipsa hȩc contiarietas culpȩ:
facta est homini pondis poenȩ: ut corruptio¬
ni suȩ male liber seruiat. qui bene seruus de¬
in corruptionis libertate gaudebat. Salubrẽ
quippe humilitatis arcẽ deserens. ad infirmita.¬
tis iugum suꝑbiendo ꝑuenit: et ceruicẽ cor¬
dis erigendo supposuit. qr qui subesse diui¬
nis uissionib noluit: subsuis se necessitatib
strauit. Quod melius ostendimꝰ: si ea quȩ de¬
iectus sustinet. et priꝰcarnis. et post pondera¬
mentis exprimamꝰ Ut enĩ taceamus hoc quod
dolores tolerat. quod febrib anhelat: sua qua¬
dam egritudine constringitur. ipsa hec nr̃i
oꝑe deficit. Inedia deficiẽns cibo reficitũr ut

Expanded text:
factus sum mihimetipsi gravis? Tunc sibi contrarium Deus hominem posuit, cum homo peccando Deum dereliquit. Serpentis quippe persuasionibus captus hostis ejus exstitit, cujus praecepta contempsit. Justus vero Conditor hunc sibi contrarium posuit, quia inimicum ex elatione deputavit. Sed ipsa haec contrarietas culpae facta est homini pondus poenae, ut corruptioni suae male liber serviat, qui bene serincorruptionis libertate gaudebat. Salubrem quippe humilitatis arcem deserens, ad infirmitatis jugum superbiendo pervenit, et cervicem cordis erigendo supposuit, quia qui subesse divinis jussionibus noluit, sub suis se necessitatibus stravit. Quod melius ostendimus, si ea quae dejectus sustinet, et primentis exprimamus. « Ut enim taceamus hoc quod dolores tolerat, quod febribus anhelat, sua quadam aegritudine constringitur: ipsa haec nostopere deficit; inedia deficiens, cibo reficitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
amouet. et tranquillitatis ꝓtinus securitate̾
prȩbet. Quia enĩ ꝑuersi quiq temporale
gaudiũ singulare estimant diuinȩ remune¬
rationis bonũ: quod ipsi anxie ambiunt. h&c
aliis ꝓmagno pollicentur. Unde plerunq fit
ut aut amissa recuperare spondeant. aut ad ma-¬
iora adhuc p̾sentis uite p̾mia auditorũ suorũ
animos extendant. Quod patenter haldad ex¬
primit. qui ꝓtinus adiungit.utantũ¬

Expanded text:
amovet, et tranquillitatis protinus securitatem amovet, et tranquillitatis protinus securitatem praebet. Quia enim perversi quique temporale gaudium singulare aestimant divinae remunerationis bonum, quae ipsi anxie ambiunt, haec aliis pro magno pollicentur. Unde plerumque fit, ut aut ami sa recuperari spondeant, aut ad majora adhuc praesentis vitae praemia auditorum suorum animos extendant. Quod patenter Baldad exprimit, cum protinus adjungit: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
ente subtraheret. Ait enĩ. Etiã si filii tui pec¬
cauerunt ei. et dimisit eos inmanu iniquita¬
tis suȩ. quasi aꝑte fateatur dicens. Ininiquita¬
tis suȩ manu dimissi sunt:: qui uitã nr̃e recti¬
tudinis imitari noluert᷑. Tu tam̃ si diliculo
surrexeris addm̃: et omipotent̾e fueris dep̾-¬
catꝰ. Quia enĩ se heretici tenere lumen ueri-¬
tatis estimant: scãm ȩccłam quasi inerroris
nocte positã. addiluculum ueritatis uocant:
Quatinꝰ et ꝑ cognitionẽ dĩ quasi ꝑdilucalũ
surgat. et ꝑ precẽ poenitentie p̾terita dilu¬
at. Simundus et rectus incesseris. Mundus
uidelicet in cogitatu: rectus in oꝑe. Statim
euigilabit adte. Ac si aꝑte dicat. Quiai8
qui nunc tribulationib tuis uirtutẽ suȩ ꝓ-¬
cectionis non exͥerit: quasi ab adiutorio er¬
rantis dormit. Et paccatũ reddet habitaculũ
iusticiȩ tuȩ.: Idest p̃sentis uitȩ contrarietates

Expanded text:
ente subtraheret. Ait enim: Etiam si filii tui pecente subtraheret. Ait enim: Etiam si filii tui peccaverunt ei, et dimisit eos in manu iniquitatis suae. Quasi aperte dicens: In iniquitatis suae manu dimissi sunt, qui vitam nostrae rectitudinis imitari noluerint. Tu tamen si diluculo surrexeris ad Deum, et Omnipotentem fueris dep Quia enim se haeretici tenere lucem veritatis aestimant, sanctam Ecclesiam quasi in erroris nocte positam, ad diluculum veritatis vocant, quatenus et per cognitionem Dei, quasi per diluculum surgat, et per precem poenitentiae praeterita diluat. Si mundus et rectus incesseris. Mundus videlicet in cogitatione, rectus in opere. Statim evigilabit ad te. Ac si aperte dicat: Quia is qui nunc tribulationibus tuis virtutem suae protectionis non exerit, quasi ab adjutorio errantis dormit. Et pacatum reddet habitaculum justitiae tuae. Id est, praesentis vitae contrarietates
Abbreviated transcription (Latin):
Et suꝑni examinis rectitudinem prȩtendentes.
ꝓspari exmeritis se asserunt: illam uͦ affligi di¬
gnis retributionib accestantur. Et uerbis blan¬
dientib surreptionis aditũ ꝓtinꝰ inter doloreᷤ
querunt. atq aliorum uitã exꝓbratis aliorũ
mortib feriunt: acsi illiiam uiste defuncti
sunt. qui dedõ credere digna noluerunt:
Unde baldad suithes post qũa diuinã iusti¬
ciam ꝓtulit: ilico adiungit. Etiam si filii tui¬
peccauerunt ei et dimisit eos in manu iniqui¬
tatis suȩ: tu tamen si diluculo surrexeris ad
dm̃ & om̃ipotent̾ẽ fueris dep̃catus. si mundus
et rectus incesseris: statim eiuigilabit ad te
et paccatũ reddet habitaculum iusticiȩ tuȩ.
Ac si afflictis catholicis: errorũ pͣdicatores
neatis. ex eorum qui inter uos defuncti sunt
damnatione agnoscite. Quia conditori om̃i¬
um nisi ꝑfidia ur̃a displiceret: nequaquam
a uobis tam numerosos popłos interitu seui¬

Expanded text:
et superni examinis rectitudinem praetendentes, et superni examinis rectitudinem praetendentes, prosperari se ex meritis asserunt, illam vero affligi dignis retributionibus attestantur, et verbis blandientibus subreptionis aditum protinus inter dolores quaerunt, atque aliorum vitam, exprobratis aliorum mortibus, feriunt, ac si illi jam juste defuncti sint qui de Deo credere digna noluerunt. Unde Baldad Suhites, postquam divinam justitiam protulitpeccaverunt ei et dimisit eos in manu iniquitatis suae tu tamen si diluculo consurrexeris ad Deum et Omnipotentem fueris deprecatus si mundus et rectus incesseris statim evigilabit ad te et pacatum reddet habitaculum iustitiae tuae Ac si afflictis catholicis errorum praedicatores neatis, ex eorum qui inter vos defuncti sunt damnatione cognoscite, quia conditori omnium nisi perfidia vestra displiceret, nequaquam a vobis tam numerosos populos interitu saevi
Abbreviated transcription (Latin):
ante incolumes admirando p̾ferebant. Iustũq¬
ẽẽ. iuditiũ quod suis morib aduersatur ne¬
gant: De diuina ȩquitate disputant. adre¬
sultationis uerba ꝓsiliunt. et correpti qr de¬
liquerint: grauus delinquunt. Unde bene
etiam ꝑpsalmistam contra peccatoris confessio¬
nẽ dicitur. Confidebitur tibi: cum benefeceris
ei. Despecta quippe uor confessionis est: qũa
format iocunditas ꝓsperitatis. Sola autẽ con¬
fessio habet magni meritũ ponderis: qu̾a aue¬
ritate rectitudinis nequaqu̾a separat uis dolo¬
ris. qũa usq adiudiciũ uocis exacuit aduersi¬
tas testis cordis. Nongͦ mirũ. quod baldad diui¬
nã iusticiã laudat: qui nichil aduersi ab eadẽ
cis. quomodo baldad uerba: hereticorũ surre¬
ptionib congruant demonstremꝰ. Hi quippe
dũ scãm ȩccłam temporali corripi animaduer¬
sione conspiciunt: semec ipsos audatius in ia¬
ctantiã ꝑuersȩ prȩdicationis intumescunt:

Expanded text:
ante incolumes admirando praeferebant, justumquante incolumes admirando praeferebant, justumque esse judicium, quod suis moribus adversatur, negant, de divina aequitate disputant, ad resultationis verba prosiliunt, et correpti quia deliquerint, gravius delinquunt. Unde bene etiam per Psalmistam contra peccatoris confessionem dicitur: Confitebitur tibi, cum bene feceris ei . Despecta quippe vox confessionis est, quam format jucunditas prosperitatis. Sola autem confessio habet magni meritum ponderis, quam a veritate rectitudinis nequaquam separat vis doloris, quam usque ad judicium vocis exacuit adversitas testis cordis. Non ergo mirum quod Baldad divinam justitiam laudat, qui nihil adversi ab eadem cis quomodo Baldad verba haereticorum subreptionibus congruant demonstremus. Hi quippe dum sanctam Ecclesiam temporali corripi animadversione conspiciunt in semetipsis, audacius in jactantiam perversae praedicationis intumescunt;
Abbreviated transcription (Latin):
incognita ꝓferunt. Unde et baldad ꝓtinus ad
cium. et om̃ps subuertit quod iustũ ẽ: Hȩc bea
tus iob nec loquens negauerat: nec reticens
ignorabat. Sed ꝓcaces quiq ut diximꝰ. etiã no¬
ta iactantes ꝓferunt. ut loquendo docti ui¬
deantur. Contemnunt moderate conticesce¬
re: ne credantur eximperitia tacuisse. Sci¬
endum uͦ est quia tunc diuinȩ iusticiȩ re¬
ctitudinẽ laudant. cumsȩ ad gaudiũ in co¬
lumitas subleuat. et alios flagella castigant:
Cum se conspiciunt rerũ ꝓsꝑitate ꝑfrui: ali¬
os aduersitate fatigari. Nam dũ ꝑuerse agunt:
sedtamen se rectos arbitrantur: hoc quodsi¬
bi ꝓsꝑa suppetunt deberi suis meritis credunt.
Eoq colligunt quod ds̃ iniuste non iudicat.
quo quasi iustos se aduersitas nulla contristat.
Sed si eorum uita qu̾alibet breuiter uis suꝑ¬
nȩ correptionis attigerit. pulsati ꝓtinus con¬
siliũ diuini examinis increpant. quod paulo

Expanded text:
incognita proferunt. Unde et Baldad protinus aincognita proferunt. Unde et Baldad protinus acium et Omnipotens subvertit quod justum est? 59. Pratus Job nec loquens negaverat, nec reticens ignorabat. Sed procaces quique, ut diximus, etiam nota jactanter proferunt, ut loquendo docti videantur: contemnunt moderate conticescere, ne credantur ex imperitia tacuisse. Sciendum vero est quia tunc divinae justitiae rectitudinem laudant, cum se ad gaudium incolumitas sublevat, et alios flagella castigant; cum se conspiciunt rerum prosperitate perfrui, alios adversitate fatigari. Nam dum perverse agunt, sed tamen se rectos arbitrantur, hoc quod sibi prospera suppetunt, deberi suis meritis credunt; eoque colligunt quod Deus injuste non judicat, quo quasi justos se adversitas nulla contristat. Sed si eorum vitam quamlibet breviter vis supernae correptionis attigerit, pulsati protinus consilium divini examinis increpant, quod paulo
Abbreviated transcription (Latin):
adreddendũ parata a sensu lingua nil accipit.
largus sentiendi fons acorde exuberat: sed hunc
quasi meatꝰ tenuis impar lingua coangustat. In
quib nimirũ quattuor dicendi qualitatib sola
crimini tertia subiacet: quȩ hoc sibi ꝑ locutionẽ
arripit. ad quod ꝑingeniũ non assurgit. Nam pri¬
ma laudanda ẽ: quȩ utroq ualenter pollet. Scd̾̃a
miseranda: quȩ utroq humiliter caret. Quarta
adiuuanda: quȩ explere quod sentit ñ ualet. Ter¬
cia uͦ despicienda atq reprimenda: quȩ dum
sermone se erigit. sensu iacet. Quȩ menbris infla¬
tione tumentib similis: ad aures audientiũ ua-¬
sta sed uacua ꝓcedit. Quod nunc baldad ad bea¬
ci iob crimen intorquet: dicens. Sp̃s multiplex
hendit. Ac si aꝑte dicat. Abundantia sp̃s inser¬
mone oris attolleris: sed sensus indigentia co
ne ipsi quȩ iusta sunt nescire uideantur nota¬
om̃ib bona quȩ audiendo didicert̃. quasi

Expanded text:
ad reddendum parata a sensu lingua nihil accipit. ad reddendum parata a sensu lingua nihil accipit. rgus sentiendi fons a corde exuberat, sed hunc quasi meatus tenuis impar lingua coangustat. In quibus nimirum quatuor dicendi qualitatibus, sola crimini tertia subjacet, quae hoc sibi per locutionem arripit, ad quod per ingenium non assurgit. Nam prima laudanda est, quae utroque valenter pollet. Secunda miseranda, quae utroque humiliter caret. Quarta adjuvanda, quae explere quod sentit non valet. Tertia vero despicienda atque reprimenda, quae, dum sermone se erigit, sensu jacet, quae membris inflatione tumentibus similis, ad aures audientium vasta, sed vacua, procedit. Quod nunc Baldad ad beati Job crimen intorquet, dicens:  Vet. XXV.  Shendit. Ac si aperte dicat: Abundantia spiritus in sermone oris attolleris, sed sensus indigentia coane ipsi quae justa sunt nescire videantur, notomnibus bona, quae audiendo didicerunt, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
stat Sunt non nulli qui efficatiam dicendi ha¬
bent. sed acumen sentiendi non habent. Et sunt
non nulli qui acumine sentiendi subnixi sunt.
sed exinopia locutionis ommutescunt. Hoc nanq
in hominib cernimus. quod in reb sepe insensi¬
bilib uidemꝰ. Nam plerunq et abundans aqua
abintimis ducitur: et largis insuꝑficiem meatib
diriuatur. Plerunq angusta in intimis latet. et
ꝓgrediendi runas difficulter inueniens. foras an¬
gustior exundat. Plerunq minima in abscondi¬
tis oritur. cunq patenter qua exeat. inuenit. ex
largo foramine tenuis ꝓcedit: Magniq se meatus
dilatant: sed non est quod fundant. Plerunq uͦ
ampla in absconditis surgit: sed angustis pressa
meatib tenuissima ꝓfluit. Sic itaq in aliis os pa¬
tens emanat: quod largus ingenii fons ministrat.
In aliis intellectũ nec sensus porrigit: nec lingua
fundit. In aliis os quidem addicendũ patet: sed

Expanded text:
stat. Sunt nonnulli qui efficaciam dicendi hastat. Sunt nonnulli qui efficaciam dicendi habent, sed acumen sentiendi non habent; et sunt nonnulli qui acumine sentiendi subnixi sunt, sed ex inopia locutionis obmutescunt. Hoc namque in hominibus cernimus, quod in rebus saepe insensibilibus videmus. Nam plerumque et abundans aqua ab intimis ducitur et largis in superficiem meatibus derivatur. Plerumque angusta in intimis latet, et progrediendi rimas difficulter inveniens, foras angustior exsudat. Plerumque minima in absconditis oritur; cumque patenter qua exeat invenit, ex largo foramine tenuis procedit, magnique se meatus dilatant, sed non est quod fundant. Plerumque vero ampla in absconditis surgit, sed angustis pressa meatibus tenuissime profluit. Sic itaque in aliis os patens emanat, quod largus ingenii fons ministrat. In aliis intellectum nec sensus porrigit, nec lingua fundit. In aliis os quidem ad loquendum patet, sed
Abbreviated transcription (Latin):
multiplex sermonis oris tui: Iniustis semꝑ
grauia sunt uerba iustoꝵ & quȩ adedificat¬
onem ꝓlata audiunt. hec quasi suꝑ impoli¬
tum pondus ferunt. Quoꝰ de se aperte bal¬
dad fuites indicat dicens. Usquequo loque¬
iustis semꝑ grauia sunt uerba iustorũ. et que
acdȩdificationem plata audiunt: Hec quastsir¬
per impositũ fondus ferunt. Quod de se aꝑt
ballad suiches. iudicat dicens. Usquequo loqus¬
ris talia: Qui enim usquequo dicit: qr edifia¬
tionis uerba iam portare non possit ostends
Sed cũ corrigi iniqui despiciunt: bene plia
criminantur. Unde et ꝓtinus adiungit. Et sp̃s mul¬
tiplex sermonis oris tui: Clim multiplicitas
insermone reprehenditur: ẽẽ ꝓculdubio intel¬
ligentiȩ grauitas insensu denegatur. Uis quippe¬
et summa loquentium: quadrifaria qualitate
distinguitur. Nam sunt non nulli. quos sentien
di ac dicendi amplitudo dilatat. Sunt uͦ non nul¬
li. quos sentiendi simul et dicendi in opia angu¬

Expanded text:
 Injustis semper gravia sunt verba justorum; et quae ad aedificationem prolata audiunt, haec quasi superimpositum pondus ferunt. Quod de se aperte Baldad Suhites indicat, dicens: Usquequo loquesunt verba justorum; et quae ad aedificationem prolata audiunt, haec quasi superimpositum pondus ferunt. Quod de se aperte Baldad Suhites indicat, dicens: Usquequo loqueris talia? Qui enim usquequo dicit, quia aedificationis verba jam portare non possit ostendit. Sed cum corrigi iniqui despiciunt, bene prolata criminantur. Unde et protinus adjungit: Et spiritus multiplex sermonis oris tui. Cum multiplicitas in sermone reprehenditur, esse procul dubio intelligentiae gravitas in sensu denegatur. Vis quippe summa loquentium, quadrifaria qualitate distinguitur. Nam sunt nonnulli quos sentiendi simul ac dicendi amplitudo dilatat, et sunt nonnulli quos sentiendi simul et dicendi inopia angu
Abbreviated transcription (Latin):
Et quod suꝑiꝰ dixit. mort̾ẽ ossa mea: hoc nimi¬
rũ subdidit. nequaqu̾a ultra iã uiuam: hoc
summa cognoscunt:. eo sullimius terrena despi¬
cunt. Et iccirco p̾sentis uitȩ dies nil esse con¬
spiciunt: qr illuminatȩ mentis oculos. inconsi¬
deratione ȩternitatis figunt:. Dequa dum ad
se redeunt: quid se ẽẽ. nisi puluerẽ agnoscunt.
et infirmitatis suȩ conscii districte iudicari
metuunt.: Cumq uim tanti uigoris aspiciunt.
trepidant examinari quod st̃. Unde ad huc

Expanded text:
et quod superius dixit, Mortem ossa mea, hoc nimiet quod superius dixit, Mortem ossa mea, hoc nimirum subdidit, Nequaquam ultra jam vivam; hoc summa cognoscunt, eo sublimius terrena despiciunt; et idcirco praesentis vitae dies nihil esse conspiciunt, quia illuminatae mentis oculos in consideratione 265 aeternitatis figunt. De qua dum ad se redeunt, quid se esse nisi pulverem agnoscunt, et infirmitatis suae conscii, districte judicari metuunt? Cumque vim tanti vigoris aspiciunt, trepidant examinari quod sunt. Unde et adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
su hȩc dixerit ipse ꝓtinus indicat: qui subiungit.¬
Paroe mͥ. nichil enim st̃ dies mei. Neq enĩ duo sibi
uerba conueniunt. desperaui. et parce. Nam qui
desperat. nequaqu̾a sibi parci iam postulat: et qui
adhuc sibi parci desiderat. ꝓfecto minime despe¬
rat. Aliunde gͦ est quod desperat. aliunde uͦ quod
parci sibi sc̃s uir postulat. qr nimirũ dũ bona
uitȩ transeuntis desꝑatione deserit. adoptinenda
quȩ ꝑmanent inspem robustior exurgit. Despe¬
rando itaq melius ad spem ueniȩ ducitur. qui eo
certius uentura appetit. quo p̾sentia ueriꝰ et exde¬
speratione derelinquit. Et notandũ quod uim
nobis sui cordis insinuans. unã quidẽ de se sen-¬
centiã ꝓtulit. sed hane insinuando replicauit.
Quod enĩ suꝑiꝰ dixerat. elegit suspendiũ anima
mea: hoc replicans. addidit desperaui: atq
adet̾na concupiscendo et tẽporalia postpo¬
nendo.hoc postremo intulit: parce michi.

Expanded text:
su haec dixerit, ipse protinus indicat, qui subjungitsu haec dixerit, ipse protinus indicat, qui subjungitParce mihi, nihil sunt dies mei ? Neque enim duo haec verba sibi conveniunt, desperavi, et parce. Nam qui desperat, nequaquam sibi parci jam postulat; et qui adhuc sibi parci desiderat profecto minime desperat. Aliunde ergo est quod desperat, aliunde vero quod parci sibi sanctus vir postulat, quia nimirum dum bona vitae transeuntis per desperationem deserit, ad obtinenda quae permanent in spe robustior exsurgit. Desperando itaque melius ad spem veniae ducitur, qui eo certius ventura appetit, quo praesentia verius ex desperatione derelinquit. Et notandum quod, vim nobis sui cordis insinuans, unam quidem de se sententiam protulit, sed hanc tertio insinuando replicavit. Quod enim superius dixerat: Elegit suspendium anima mea, hoc replicans addidit, Desperavi; atque aeterna concupiscendo, et temporalia postponendo, hoc postremo intulit, Parce mihi;
Abbreviated transcription (Latin):
admonet dicens. Siquis uult post me uenire:
ab neget semet ipsũ. Et rursũ. Hisi quis renuntia¬
uerit om̃ib quȩ possidet: non potest meus ẽẽ.
discipłs. horum igitur numero. sc̃s uir diusa
at̾renis desideriis mente : inserit. qui ait: Despe¬
raui. nequaqu̾a ultra iã uiuã. Iusti quippe de¬
sperare ẽ. p̃sentis uite bona et̾nitatis electione
deserere. mansura quęrere. et in reb tẽpora¬
lib fidutiã non habere. Qui hȩc agens. nequaqu̾a
se ultra uiuere asserit: quia uidelicet uiuificatrice
morte cotidie auita se passionis occidit. Absit enim
gressum cordis a ꝓuectu intimi itineris subtrahat.
ne amorẽ conditoris deserens. quasi aduce destitu¬
tus inuia remaneat. et confossus gladio latrocinan-¬
tis desperationis ruat. Sed ne eiꝰ dicta ad nr̃i intel¬
lectꝰ arbitriũ uideam᷑ uolenter inflectere: de¬
bemus exposteriorib p̾missa pensare. Quo enĩ sen¬

Expanded text:
admonet, dicens: Si quis vult post me venire admonet, dicens: Si quis vult post me venire abneget semetipsum . Et rursum: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus . Horum igitur numero sanctus vir, divisa a terrenis desideriis mente, se inserit, qui ait: Desperavi, nequaquam ultra jam vivam. Justi quippe desperare est praesentis vitae bona aeternitatis electione deserere, mansura quaerere, et in rebus temporalibus fiduciam non habere. Qui haec agens nequaquam se ultra vivere asserit, quia videlicet vivificatrice morte quotidie a vita se passionis occidit. Absit enim gressum cordis a profectu intimi itineris subtrahat, ne, amorem conditoris deserens, quasi a duce destitutus in via remaneat, et confossus gladio latrocinantis desperationis ruat. Sed ne ejus dicta ad nostri intellectus arbitrium videamur violenter inflectere, debemus ex posterioribus praemissa pensare. Quo enim sen
Abbreviated transcription (Latin):
hendendũ culmen ꝑfectionis accincti: duma¬
tiora interi appetunt: exteriꝰ cuncta derelii.¬
quunt. Qui reb se habitis nudant. gła honoris
expoliant. Qui internorũ desiderio. ꝑassiduitate
se amici mȩroris afficiunt: habere de exteriorib
consolationẽ nolunt. Qui interni desideriĩ gau
diis dum mente apꝓpiant: uitã inse funditus.
corporeȩ delectationis necant. Talib nanq ꝑeav¬
loar dr̃r. Mortui enĩ estis: et uita ur̃a abscondita
est cũ xp̃o indõ. horum uocẽ psalmista expresse¬
rat: cum dicebat. Cbncupiuit et defsc̃it anuna
mea in atria dñi. Concupiscunt enĩ sed non defici¬
unt: qui iam quidẽ cȩlestia appetunt. sed adhuc
tamen aterrenorum delectationib minime las¬
santur. Concupiscit uͦ et indei atria deficit: qui
cũ ȩterna desiderat. in amore temporaliũ non
ꝑdurat. hinc psalmista iterũ dicit. Defecit insa¬
lutare tuũ anima mea. Hinc ꝑsemet ipsã ueritas

Expanded text:
rehendendum culmen perfectionis accincti, dum alrehendendum culmen perfectionis accincti, dum altiora interius appetunt, exterius cuncta; derelinquunt; qui rebus se habitis nudant, gloria honoris exspoliant; qui internorum desiderium per assiduitatem se amici moeroris afficiunt, habere de exterioribus consolationem nolunt: qui internis gaudiis diis, dum mente appropiant, vitam in se funditus corporeae delectationis necant. Talibus namquer: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Horum vocem Psalmista expresserat, cum dicebat: Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini . Concupiscunt enim, sed non deficiunt, qui jam quidem coelestia appetunt, sed adhuc tamen a terrenorum delectationibus minime lassantur. Concupiscit vero et in Dei atria deficit, qui, cum aeterna desiderat, in amore temporalium non perdurat. Hinc Psalmista iterum dicit: Defecit in salutari tuo anima mea . Hinc per semetipsam Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter xp̃m detrimenta. Quȩ ad huc ossa inse.¬
met ipso insinuat uehementius extincta: cum
subdit. Propter qu̾e om̃ia detrimentũ feci: et
arbitror ut stercora. Mortuis uͦ ossib qu̾a exan¬
mis pendet ostendit: qui ilico subiungit dicens
Ut xp̃m lucri faciam. et inueniar in illo non
habens meam iusticiã quȩ exlege est: sed eam
quȩ exfide est iesu xp̃i. Sed quia collatis eius
testimoniis paulũ ad alta suspensũ. mundo m&¬
tuũ testati sumus: nunc beatũ iob. si pleniusco¬
dem sp̃u exterioris uitȩ contupiscentiam fug
ustorum qui sic celestia appetunt: ut tamena
terrenorum spe minime frangantur. Largita
diuinitas patrimonia ad necessitatis subsidum
possident. honores sibi temporaliter impensa
tenent. aliena non ambiunt. suis licite utus
Qui tamen ab eisdem reb quas habent alieni sus
quia achec ipsa quȩ possident. ex desiderio nos
tenentur. Et sunt non nulli iustorũ. quiꝰ app¬

Expanded text:
propter Christum detrimenta . Quae adhuc ossa in sepropter Christum detrimenta . Quae adhuc ossa in semetipso insinuat vehementius exstincta, cum subdidit: « Propter quem omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora. » Mortuis vero ossibus quam exanimis pendeat, ostendit ille cum subjungit, dicens: « Ut Christum lucrifaciam, et inveniar in illo non habens meam justitiam, quae ex lege est, sed eam, quae ex fide est Jesu Christi. » Sed quia collatis ejus testimoniis Paulum ad alta suspensum mundo mortuum testati sumus, nunc beatum Job si plenus eodem spiritu exterioris vitae concupiscentiam fugiunt nonnulli justorum qui sic coelestia appetunt, ut tamen aeternorum spe minime frangantur. Largita divinitus patrimonia ad necessitatis subsidium possident, honores sibi temporaliter impensos tenent: aliena non ambiunt, suis licite utuntur. Qui tamen ab eisdem rebus quas habent alieni sunt, quia ad haec ipsa quae possident ex desiderio non tenentur. Et sunt nonnulli justorum qui, ad comp
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ inse fortitudinẽ uitȩ exterioris necat. dc̃i et¬
enim uiri. certissime sciunt quia habere in hac
uita requiem nequaqu̾a possunt. Et iccirco sus¬
pendiũ eligunt. quia nimirũ de sideria terrens
deserentes ad alta animum tollunt. Suspensi
autẽ: mortem suis ossib inferunt: quia amore
suꝑnȩ patriȩ inuirtutũ studiis accincti. hoc quod
fortes prius inmundo fuerant. iugulo humilita¬
tis insequuntur. Intueri libet. quomͦ animam
baulus suspenderat. qui dicebat. Uiuo aut̾e iam
habens dissolui: et cũ. xp̃o esse. Et. Michi uiuere
xp̃c est: et mori lucrũ. Qui gesta terrenȩ fortitu¬
dinis admemoriam reuocans. quasi quȩdam in
se ossa enumerabat dicens. Hebreus ex hebreis.
scdm legẽ phariseus: scđm emulationẽ ꝑsequens
ȩccłam dĩ Sed suspendio animȩ qr hȩc inse ossa
interficit. ꝓtinus asserit: qui subiungit Sed
quȩ michi fuerunt lucra: hȩc arbitratus sum

Expanded text:
omnem in se fortitudinem vitae exterioris necat. Sancti etomnem in se fortitudinem vitae exterioris necat. Sancti etenim viri certissime sciunt quia habere in hac vita requiem nequaquam possunt; et idcirco suspendium eligunt, quia nimirum, desideria terrena deserentes, ad alta animum tollunt. Suspensi autem mortem suis ossibus inferunt, quia amore supernae patriae, in virtutum studiis accincti, hoc quod fortes prius in mundo fuerant, vinculo humilitatis insequuntur. Intueri libet quomodo animam Paulus suspenderat, qui dicebat: Vivo autem jam habens dissolvi, et cum Christo esse . Et: Mihi vivere Christus est, et mori lucrum . Qui, gesta terrenae fortitudinis ad memoriam revocans, quasi quaedam in se ossa numerabat, dicens: Hebraeus ex Hebraeis, secundum legem Pharisaeus, secundum aemulationem persequens Ecclesiam Dei . Sed suspendio animae, quia haec in se ossa interficit, protinus asserit, qui subjungit: Sed quae mihi fuerunt lucra, haec arbitratus sum
Abbreviated transcription (Latin):
sionis prmio somnus uacet. Bene gͦ rectori om̃i¬
um dr̃. si dixero consolabitur me lectulus meus.
et reletiabor loquens mecum instratu meo: terre¬
bis me ꝑsomnia et ꝑuisiones horrore concuties:
quia nimirũ ds̃ mirabiliter cuncta dispensat. et
ipse facit quod malignus sniuste facere appetit.
quia hoc fieri non nisi iuste ꝑmittit. Sed qr iusto¬
rũ uita et ꝑuigilias temptatione quatitur. et ꝑsom¬
nium illusione fatigatur: foriscorruptionis suȩ
molestias tolerat. intus apud semet ipsam graui¬
ter illicitas cogitationes portat: quid est quod
faciat. ut pedem cordis atot scandalorũ laqueis
euellat: Ecce beatus uir quanta undiq pmitur
ꝑturbatione cognouimꝰ: sed quod consiliũ con
quid ꝑossa nisi carnis fortitudo designatur: om̃e
autẽ quod suspenditur: ꝓculdubio abimis cleua¬
tur. Anima gͦ suspendium eligit. ut ossa morian¬
tur. quia dum mentis intentio ad alta se subleua

Expanded text:
sionis praemio somnus vacet. Bene ergo rectori omnisionis praemio somnus vacet. Bene ergo rectori omnium dicitur: Si dixero Consolabitur me lectulus meus, et relevabor loquens mecum in stratu meo, terrebis me per somnia, et per visiones horrore concuties, quia nimirum 263 Deus mirabiliter cuncta dispensat, et ipse facit quod malignus spiritus injuste facere appetit, qui hoc fieri nonnisi juste permittit. Sed quia justorum vita et per vigilias tentatione quatitur, et per somnium illusione fatigatur, foris corruptionis suae molestias tolerat, intus apud semetipsam graviter illicitas cogitationes portat, quid est quod faciat, ut pedem cordis a tot scandalorum laqueis evellat? Ecce, beate vir, quanta undique premeris perturbatione cognovimus, sed quod consilium contquid per ossa nisi carnis fortitudo signatur? Omne autem quod suspenditur, procul dubio ab imis elevatur. Anima ergo suspendium eligit, ut ossa moriantur, quia dum mentis i
Abbreviated transcription (Latin):
gitatione simul et reuelatione generetur. Sed
nimirũ cum somnia tot rerũ qualitatib alter¬
nent. tanto eis credi difficilius debet: quanto
exquo impulsu ueniant facilius non elucet. Se¬
pe nanq malignus sp̃s. iis quos amore uitȩ p̾sen¬
tis uigilantes intercipit: ꝓsꝑa etiã dormientib
ꝓmittit. Et quos formidare aduersa considerat.
eis hȩc durius somnii imaginib intentat. Qua
tinus indiscretã mentẽ diuersa qualitate af¬
ficiat. eamq ad spem subleuans. aut deprimens
da afficere somniis nititur: ut abintentione
cognitionis solidȩ: ad tempus saltem momentũq
diriuentur. qũauis ipsi ꝑtinus animũ ab illusi¬
onis imaginatione discutiunt. Sed hostis insidi¬
ans quo eos uigilantes minime suꝑat: eo dor¬
mientes grauius impugnat. Qu̾e tamen hȩc
maligne agere suꝑna dispensatio benigne ꝑ¬
mittit: ne inelectorũ cordib ipse salte a pas-¬

Expanded text:
gitatione simul et revelatione generetur. Cum gitatione simul et revelatione generetur. Cum nimirum cum somnia tot rerum qualitatibus alternent, tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant, facilius non elucet. Saepe namque malignus spiritus his quos amore vitae praesentis vigilantes intercipit prospera etiam dormientibus promittit; et quos formidare adversa considerat, eis htenus indiscretam mentem diversa qualitate afficiat, eamque aut spe sublevans, aut deprimens da afficere somniis nititur, ut ab intentione cogitationis solidae ad tempus saltem momentumque devientur, quanquam ipsi protinus animum ab illusionibus imaginationis discutiant; sed hostis insidians, quod eos vigilantes minime sumientes gravius impugnat. Quem tamen haec maligne agere superna dispensatio benigne permittit, ne in electorum cordibus ipse saltem a pas
Abbreviated transcription (Latin):
nis ostenditur: quȩ auguriis coniunguntur.
Rursũ nisi aliquando excogitatione simul et
illusione ꝓcederent. salomon minime dixisset.
Multas curas secuntur somnia. Et nisi aliquan¬
do somnia exmisterio reuelationis orirentur.
ioseph p̃ferendũ se fr̃ib somnio non uideret.¬
nec marie sponsum ut ablato puero inegyptũ
nisi aliquando somnia cogitatione simul etre¬
uelatione ꝓcederent. nequaqu̾a daniel ꝓpħa
nabuchodonosor uisionem disserens. a radice
cogitationis inchoasset dicens. Turex cogitare
coepisti instratu tuo: quid esset futurum post
hec. Et qui reuelat misteria: ostendi  tibi quȩ fu¬
tura sunt. Et paulo post. Uidebas. et ecce quasi sta¬
tua una grandis. Statua illa magna. et statura
sublimis: stabat contrate. Et cȩtera: Daniel itaq
dum sominum et implendũ reuerenter insinu¬
at̃. et exqua ortum sit cogitatione manifestat:
patenter ostenditur. quia hoc plerunq: exco¬

Expanded text:
nis ostenditur quae auguriis conjunguntur. nis ostenditur quae auguriis conjunguntur. Rursum nisi aliquando ex cogitatione simul et illusione procederent, Salomon minime dixisset: Multas curas sequuntur somnia . Nisi aliquando somnia ex mysterio revelationis orirentur, Joseph praeferendum se fratribus per somnium non videretnec Mariae sponsum, ut ablato puero in Aegyptunisi aliquando somnia cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam Daniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens, a radice cogitationis inchoasset, dicens: Tu, rex, cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec, et qui revelat mysteria ostendet tibi quae ventura sunt . Et paulo post: Videbas, et ecce quasi statua una grandis, statua illa magna, et statura sublimis stabat contra te , et caetera. Daniel itaque dum somnium adimplendum reverenter insinuat, et ex qua ortum sit cogitatione manifestat, patenter ostenditur quia hoc plerumque ex co
Abbreviated transcription (Latin):
loquentes occulta intra nos cogitationũ uer¬
ba uersamus. Sed hec ipsa nr̃a collocutio iN
pauorẽ uertitur: quia exilla uehementius
intellectus nobis qui terrorẽ districti iudicis
litterã ꝑscrutari: ex quirendũ magnoꝑe est
quot modis tangant animũ imagines somnioꝵ.
Aliquando nanq somnia uentris plenitudine
uel mnanitate. aliquando uͦ illusione. aliquando
cogitatione simul et illusione. aliquando reue¬
latione. aliquando autem cogitatione simul et
reuelatione generantur. Sed duo quȩ prima
diximus. om̃s experimento cognoscimus: sub¬
iuncta autẽ quattuor insacre scripture pa¬
ginis inuenimus. Somnia et enĩ. nisi plerunq
ab occulto hoste ꝑillusionẽ fierent: nequaqu̾a
hocuir sapiens indicaret dicens. Multos erra-¬
re fecerunt somnia: et illusiones uanȩ. Uel cer¬
te non auguriabimini: nec obseruabitis som¬
nia. Quib ꝑfecto uerbis cuius sint detestatio¬

Expanded text:
loquentes, occulta intra nos cogitationum verloquentes, occulta intra nos cogitationum verba versamus. Sed haec ipsa nostra collocutio in pavorem vertitur, quia ex illa vehementius intellectus nobis, qui terrorem judicis litteram perscrutari, exquirendum magnopere est quot modis tangant animum imAliquando namque somnia ventris plenitudine vel inanitate, aliquando vero illusione, aliquando cogitatione simul et illusione, aliquando revelatione, aliquando autem cogitatione simul et revelatione generantur. Sed duo quae prima diximus omnes experimento cognoscimus; subjuncta autem quatuor in sacrae Scripturae paginis invenimus. Somnia etenim nisi plerumque ab occulto hoste per illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret, dicens: Multos errare fecerunt somnia, et illusiones vanae . Vel certe: Non augurabimini, nec observabitis somnia . Quibus profecto verbis cujus sint detestatio
Abbreviated transcription (Latin):
creta illuminat. om̃s ante oculos culpas redu¬
cat. Pensant quanta sit illa uerecundia. in con¬
spectu tunc totius humani generis. angłorũ
om̃ium archangłorumq confundi. Perperi¬
dunt qui post confusionẽ cruciatus maneat.
cum et reatus animã immortaliter morientẽ
et indeficienter deficientẽ carnẽ gehenna
consumat. Cum itaq tam pauida imaginatio¬
ne mens quatitur.quid aliud qũa instratu
triste somnium uidetur: Dicat ergo. Si dixe¬
ro. consolabitur me lectulus meus. et releua¬
bor loquens mecũ instratu meo. terrebis me
ꝑsomnia. et ꝑuisiones horrore concuties. Acsi
aꝑte fateatur dicens. Si exteriora fugiens iN¬
trorsus redeo. et utcunq requiescere incor¬
dis cubili concupisco. ibi me dum districtionis
tue contemplationes doces. uehementer me
ꝑipsas meȩ ꝓuidentiȩ imaginationes terres.
Bene autẽ dicitur. et releuabor mecum loquenᷤ.
silentiũ fessi reuertimur. quasi instratu col¬

Expanded text:
creta illuminat, omnes ante oculos culpas reducreta illuminat, omnes ante oculos culpas reducat. Pensant quanta illa sit verecundia, in conspectu tunc totius humani generis, angelorum omnium, archangelorumque confundi. Perpendunt qui post confusionem cruciatus maneat, cum et reatus animum immortaliter morientem et indeficienter deficientem carnem gehenna consumat. Cum itaque tam pavida imaginatione mens quatitur, quid aliud quam in stratu triste somnium videtur? Dicat ergo: Si dixero Consolabitur me lectulus meus, et relevabor loquens mecum in stratu meo, terrebis me per somnia, et per visiones horrore concuties. Ac si aperte fateatur, dicens: Si, exteriora fugiens, introrsus redeo, et utcunque requiescere in cordis cubili concupisco, ibi me, dum districtionis tuae contemplationi objicis, vehementer per ipsas meae providentiae imaginationes terres. Bene autem dicitur: Et relevabor, loquens mecum silentium fessi revertimur, quasi in stratu col
Abbreviated transcription (Latin):
titur. etiam cubile seruatur. Unde et recte ꝑeun¬
dem psalmistam dicit᷑. Uniuersũ stratũ eius uer¬
sasti ininfirmitate eius. Quia dum nos tempta¬
tio carnis concutit: treme facta nr̃a infirmitas.
etiam mentis cubile confundit. Quid uero hoc lo¬
cosomnia uel uisiones accipimus. nisi imagina¬
tiones ultimi districtiq examinis. quod iam ut
cunq ꝑtimorem cernimus. sed tamen ut est ue¬
raciter non uidemus: Sc̃ĩ itaq ut diximus uiri
ad cordis semꝑ secreta redeunt. cũ abhoc mundo¬
uel ultra uotũ ꝓsꝑa. uel ultra uires aduersa pa¬
tiuntur. atq externis laborib fessi quasi stratũ
uel lectulũ cubilia mentis petunt. Sed dum qui¬
busdam imaginationib cogitationũ qũa sint sub¬
tilia uidicia diuina conspiciunt: quasi in ipsa stra¬
tus sui requie. somnii uisione turbantur. Cont̾ẽ¬
plantur enim qũa districtus uidex ueniat. qui
dum cum tumensȩ magnitudinis cordium se¬

Expanded text:
titur, etiam cubile turbatur. Unde et recte per eumtitur, etiam cubile turbatur. Unde et recte per eumdem Psalmistam dicitur: Universum stratum ejus versasti in infirmitate ejus , quia dum nos tentatio carnis concutit, tremefacta nostra infirmitas etiam mentis cubile confundit. Quid vero hoc loco somnia vel visiones accipimus, nisi imaginationes ultimi districtiquecunque per timorem cernimus, sed tamen ut est, veraciter non videmus. Sancti itaque viri ad cordis semvel ultra votum prospera, vel ultra vires adversa patiuntur; atque, externis laboribus fessi, quasi stratum vel lectulum, cubilia mentis petunt. Sed dum quibusdam imaginationibus cogitationum quam sint subtilia divina judicia conspiciunt, quasi in ipsa strati sui requie somnii visione turbantur. Contemplantur enim quam districtus judex veniat, qui, dum vi immensae magnitudinis cordium se