comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ui̾tate adu̾sum se s potentia
iudicatum sit. ⁊ nichil ex lege ⁊
iustitia sustinu̾it: unde ⁊ ipsũ
iudicium ñ habuerit fine̾m su¬
um. finis autem iudicii ẽ iudi¬
care iuste. & hoc quare loqui
audeat in consequentib monstrat
dicens: quia impiꝰ nabugo dono¬
sor p̃ualuit aduersus iustũ ui¬
dam: ⁊ hanc ẽẽ causam qđ dix̾it
iudiciũ ñ ꝑuenisse ad finem. qͥa
iniquũ sit ⁊ ꝑu̾sum. ut iosias
rex iuistus a rege egẏptio truci¬
detur. ut daniel. ananias. aza
tet in fialis dei. Hec ꝓpha de fu¬
oꝵ tempoꝵ statu. Sequimur enĩ.
quia semel uoluisti ⁊ hystoriȩ
uilitatem. Cet̾um iuxta lxͣx.
cõmunis ad dm̃ querela scõꝵ ẽ.
quare contra eos iniustũ iudiqũ
fiat. & innoxiũ in ꝑsecutionib
sanguinem fundant: ac siquando
ante cribunal steterint iudicũ scła¬
riũ uidex acceptis munerib condẽ¬
net insontẽ et reũ liberet. Qđ qͥdẽ
ñ solũ de iudicib scłi. s int̃dum

Expanded text:
sus se, sed potentia judicatum sit, et nihil ex lege et justitia sustinuerit. Unde et ipsum judicium non habuerit finem suum. Finis autem judicii est judicare juste. Et hoc quare loqui audeat, in consequentibus monstrat, dicens: Quia impius Nabuchodonosor praevaluit adversus justum Judam , et hanc esse causam, quod dixerit judicium non pervenisse ad finem; quia iniquum sit et perversum, ut Josias rex justus a rege Aegyptio trucidetur ; ut Daniel, Ananias, Misatet in phialis Dei . Haec propheta de suorum temporum statu sequimur enim quia semel voluisti et historiae vilitatem. Caeterum juxta LXX communis ad Deum querela sanctorum est, quare contra eos injustum judicium fiat, 593 et innoxium in persecutionibsanguinem fundant; ac si quando ante tribunal steterint judicum saecularium judex acceptis muneribus condemnet insontem, et reum liberet: quod quidem non solum de judicibus saeculi, sed interdum
Abbreviated transcription (Latin):
re.⁊ scit quia qui ꝑseuerauerit
usq in finem hic saluus erit. &
głatur in labore ⁊ dolore. ⁊ cũ
ieremia dicit. tribulationem ⁊
miseriã inuocabo. ut quom̃ aliꝰ
sic sc̃s uir ⁊ bellator inuictus
ad exercendũ se ⁊ ꝓbandũ tͥbu¬
lationem ⁊ miseriam uenire de¬
sideret Et factum ẽ iudiciũ
⁊ contradictio potentior: ꝓpter
hoc lacerata ẽ lex ⁊ ñ ꝑuenit
usq ad finem iudiciũ: qui a
impiꝰ p̃ualet adu̾sus iustum:
ꝓpterea egredit᷑ uidiciũ ꝑu̾ũ.
lxx Contra me factum ẽ udi

Expanded text:
et scit quia qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Et gloriatur in labore et dolore. Et cum Jeremia dicit: Tribulationem, et miseriam invocabo. Ut quomodo alius sanctus vir et bellator invictus, ad exercendum se et probandum, tribulationem et miseriam venire desideret. Et factum est judicium et contradictio potentior: propter hoc lacerata est lex, et non pervenit usque ad finem judicium: quia impius praevalet adversus justum, propterea eg Contra me factum est jud
Abbreviated transcription (Latin):
ctus maris in urbem terra p̃bebit.
Quã ob causam et super omnẽ muni¬
tionẽ ridebit et cõportabit aggerẽ
et capiet eã. id ẽ munitionẽ siue tyrũ
Quod qͥd̾e et mierechiel ꝑspicue de¬
monstrat᷑: ubi dicit᷑. Nabuchodo¬
nosor rex babylonis subiugauit exer¬
citũ suũ oꝑe magno aduersus tyrũ.
Omine caput caluũ et om̃is humerus
depilatꝰ: et merces non data ẽ ei et ex¬
ercitui eius contra tyrum: et operi
in qͦ seruiuit aduersũ eam. Cũ au¬
tẽ cõportauerit aggerem. et nichil
uirib eius obuium fuerit: tunc mu¬
credens imaginẽ aureã statuet in
babylone: quã uniuersas gentes ad¬
orare cõpellet. Quod cũ fecerit tran¬
linquet: hanc habente scriptura
scã consuetudinẽ. ut asam id ẽ delin¬
quet. ponat ꝓ eo quod ẽ. desinet eẽ
quod fuerat. Tale quid et nos ha¬
bemꝰ in lingue nr̃e idiomate. dicentes.
uapulauit exercitus ꝓ eo quod est
interfectus et cesus ẽ: et peccauit uinea

Expanded text:
ctus maris in urbem terra praebebit. ctus maris in urbem terra praebebit. Quam ob causam et super omnem munitionem ridebit, et comportabit aggerem, et capiet eam, id est, munitionem, sive Tyrum; quod quidem in Ezechiele perspicue demonstratur, ubi dicitur: Nabuchodonosor, rex Babylonis, subjugavit exercitum suum opere magno adversum Tyrum. Omne caput calvum, et omnis humerus depilatus, et merces non data est ei, et exercitui ejus contra Tyrum, et operi in quo servivit adversum eam . Cum autem comportaverit aggerem, et nihil viribus ejus obvium fuerit, tunc mucredens, imaginem auream statuet in Babylone, quam universas gentes adorare compellet. Quod cum fecerit, tranlinquet: hanc habente Scriptura sancta consuetudinem, ut VASAM  , id est, delinquet, ponat pro eo quod est, desinet esse quod fuerat. Tale quid et nos habemus in linguae nostrae idiomate, dicentes: Vapulavit exercitus, pro eo quod est, interfectus et caesus est: Et, peccavit vinea
Abbreviated transcription (Latin):
bebit: uel certe quomͦ fecit fiet ei. et
sic uastabit᷑ ut ipsa uastauit. E qui
quoq et eqͥtes qui delonge uenient.
tã ꝑnices ad ꝑsequendũ et cuncta
populanda erunt ut pardos supe¬
rent. et lupos uespere: siquidẽ lupi
scuiores cẽ dicuntur nocte uicina ex
tota die fame ad rabiem concitati.
Uolabunt gͦ eqͥtes ñ adpugnandũ.
quia nullus resistet: s ad discurren¬
dũ ut aqͥla. cui in uolatilib omma
subiacent. festinans ad deuorandũ.
C quomͦ ad flatũ uenti urentis uiren¬
tia cuncta marcescunt: ita ad aspe¬
ctũ eoꝵ omĩa uastabunt᷑. Tantusq
uerso orbe regnabit: et ante currũ
suũ triũphans de regib eos habe¬
bit derisui. et int̾ lelicias cõputabit.
Tanteq potentie et supbie erit
ut naturã suꝑare contendat:
et urbes minutissimas robore sui
exercitus cape. Ueniet enĩ tyrum. et
iacto in mari aggere pene insulã fa¬
ciet de insula: et introitũ inter flu¬

Expanded text:
bebit, vel certe quomodo fecit, fiet ei, et bebit, vel certe quomodo fecit, fiet ei, et sic vastabitur, ut ipsa vastavit. Equi quoque et equites, qui de longe venient, tam pernices ad persequendum et cuncta populanda erunt, ut pardos superent, et lupos vespertinos. Siquidem lupi saeviores esse dicuntur nocte vicina, et tota die fame ad rabiem concitati. Volabunt ergo equites non ad pugnandum, quia nullus resistet; sed ad discurrendum ut aquila, cui in volatilibus omnia subjacent, festinans ad devorandum. Et quomodo ad flatum venti urentis virentia cuncta arescunt, ita ad aspectum eorum omnia vastabuntur, tantusque verso orbe regnabit, et ante currum suum triumphans de regibus, eos habebit irrisui, et inter delicias computabit: 596 tantaeque potentiae et superbiae erit, ut naturam superare contendat, et urbes munitissimas robore sui exercitus capere. Veniet enim Tyrum, et jacto in mari aggere, peninsulam faciet de insula, et introitum inter flu
Abbreviated transcription (Latin):
xerã aspicite ingentib et uidete et
admiramini. et obstupescite. qr opꝰ
fiet in dieb ur̃is qđ nemo credet cũ
narrabit᷑: hoc ẽ quod sequens sermo
descͥbit. Ecce ego suscitabo nabucho¬
donosor et chaldeos gentẽ pugna¬
cissimã et uelocẽ: cuiꝰ roboris ad bel¬
landũ et audacie. om̃s pene greci qͥ
barbaras bystorias conscͥpsert̃ testes
sunt. Hec non ẽ contenta finib fuis:
s huc illucq discurrens suꝑ terre la¬
titudinẽ ꝑuagat᷑. Et hoc ẽ opus eiꝰ:
ñ qͦ terrã uomere exerceat. s ut rapto
uiuat et glacdio: et possideat urbes
ñ suas. Anteqͣ. manũ inferat. anteꝙͣ
ꝓrũpat ad bellũ: terrorẽ portat in
uultu. Quod autẽ ait. ex semetipsa
iudiciũ et onus eiꝰ egredietur. ꝓ quo
int̾pretatus ẽ syminachus. ipsa sibi
uidicabit. et decreto suo egredietur:
uel ita intelligendũ ẽ de sua gente
constituet pͥncipes. et potestas eiꝰ et
gladiꝰ aliarũ gentiũ satellites ñ ha¬

Expanded text:
 et miramini, et obstupescite: quia opus fiet in diebus vestris, quod nemo credet cum narrabitur, hoc est quod sequens sermo describit: Ecce ego suscitabo Nabuchodonosor, et Chaldaeos, gentem pugnacissimam et velocem, cujus roboris, et ad bellandum audaciae, omnes pene Graeci, qui barbaras historias conscripserunt, testes sunt. Haec non est contenta finibus suis, sed huc illucque discurrens super terrae latitudinem pervagatur. Et hoc est opus ejus, non ut terram vomere exerceat; sed ut rapto vivat et gladio, et ut possideat urbes non suas: antequam manum inferat, antequam prorumpat ad bellum, terrorem portat in vultu. Quod autem ait: Ex semetipsa judicium et onus ejus egredietur, pro quo interpretatus est Symmachus: ipsa sibi judicabit, et decreto suo egredietur, vel ita intelligendum est, de sua gente constituet principes, et potestas ejus, et gladius aliarum gentium satellites non ha
Abbreviated transcription (Latin):
S et hoc qd .Lxx. et ceteri int̃prectes
edidert̃. uidete contẽptores suie ui¬
debitis calumniatores et declinan-¬
tes. cũ sensu huiꝰ loci congruit : et
ex ipsosermone arguunt᷑ audaciȩ
et contẽptus in dñm. ex quoꝵ pso¬
na ꝓph̃a clamauerat. quare ausi
sint di contemnere maiestatẽ et te¬
merarie loqͥ: et quantũ in se ẽ des
ꝓuidentiã calumnari et declina-¬
re a dño. coarguentes eũ miqͥtatis.
Nidebitis gͦ contẽptores et tẽ admi¬
rabini et omñe ur̃am querelã ꝓ ni¬
chilo cõputabitis. cũ ꝑspexeritis¬
me facere in dieb ur̃is. ne forte dica-¬
tis qͥd ad nos ꝑtinet de futuro. opus
qd̾ tã grande erit. et ur̃am omnẽ op¬
pͥmet causationẽ: ut si qͥs nc̃ futurũ
c̃ẽ p̃dixerit. fidem ñ facile accõmo¬
detis. Quod autẽ boc opus sit: in
consequentib demonstrat᷑. Quia
ecce ego suscitabo chaldeos gentem
amarã et uelocẽ: ambulantẽ suꝑ¬

Expanded text:
Sed et hoc quod LXX et caeteri interpretes Sed et hoc quod LXX et caeteri interpretes ediderunt: Videte contemptores, sive videbitis calumniatores et declinantes, cum sensu hujus loci congruit, et ex ipso sermone arguuntur audaciae, et contemptus in Dominum: ex quorum persona propheta clamaverat, quare ausi sint Dei comtemnere majestatem, et temerarie loqui, et quantum in se est, Dei providentiam calumniari, et declinare a Domino coarguentes eum iniquitatis. Videbitis ergo contemptores, et tunc admirabimini, et omnem vestram querelam pro nihilo computabitis, cum perspexeritime facere in diebus vestris; ne forte dicatis: Quid ad nos pertinet de futuro? Opus quod tam grande erit, et vestram omnem opprimet causationem: ut si quis nunc futurum esse praedixerit, fidem non facile accommodetis. Quod autem hoc opus sit, in consequentibus demonstratur. Quia ecce ego suscitabo Chaldaeos, gentem amaram et velocem, ambulantem su
Abbreviated transcription (Latin):
Syminachus ꝓ eo qd diximꝰ. qͥa o¬
pus factũ ẽ in dieb uris: int̃pretatꝰ
ẽ qͥa opus fiet in dieb ur̃is. Cetera
similiter. Rursũ in pͥncipio capitu¬
liubi in hebraico scͥptũ est. Rãu. bag.¬
gõim̃. et nos transtulimꝰ. aspicite in
gentib . lxx. posuerunt. uidete con¬
tẽptores. Excepto aqͥla et simmacho
et theodotione qͥ cũ nr̃a int̃pretatio¬
ne concordant. in alia quad̃a editio¬
ne anonima reppi. uidebitis calum¬
niatores: et in alia similit̃ absq au-¬
toris titulo. uidebitis declinantes.
Igit᷑ ad suꝑiorẽ querelã causantis
ꝓpħe et dicentis. usq qͦ dñe clamabo
et ñ exaudies. et reliqua usq in fi¬
nem huiꝰ exordii. uox dñi respon¬
dentis inducitur. ut hanc iniqͥtatẽ
qm soli isrł fieri putat cernat in
sint. s om̃s ꝑ curcuitũ natiões: et tan¬
tũ eũ ẽẽ ualiturũ ruiturũq postea.
ut si qͥs p̃dixerit quod futurũ est ꝓ
rei magnitudine uideat᷑ incredulũ.

Expanded text:
d diximus: quia opus factum est in diebus vestris, interpretatus est, quia opus fiet in diebus vestris: caetera similiter. Rursum in principio capituli, ubi in Hebraico scriptum est RAU BAGGOIM  , et nos transtulimus, aspicite in gentibus, et LXX posuerunt, videte contemptores, excepto Aquila et Symmacho et Theodotione, qui cum nostra interpretatione concordant, in alia quadam editione ἀνωνύμῃ reperi videbitis calumniatores, et in alia similiter absque auctoris titulo, videbitis declinantes. Igitur ad superiores querelas causantis prophetae et dicentis: Usquequo, Domine, clamabo, et non exaudies? et reliqua usque ad finem hujus exordii, vox Domini respondentis inducitur, ut hanc iniquitatem quam in solo Israel fieri putat, cernat in sint; sed omnes per circuitum nationes: et tantum eum esse valiturum, ruiturumque postea, ut si quis praedixerit quod futurum est, pro rei magnitudine videatur incredulum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cetera quȩ in centesimo ⁊ quadra¬
gesimo t̾cio psalmo pleniꝰ descri¬
bunt᷑ : in querulã uocẽ ⁊ plenã
doloris erumpat. Quare respicis
contẽptores ⁊ taces. conculcante
impio iustiorem se. ⁊ facies hoĩes
quasi pisces maris: ⁊ quasi repti¬

Expanded text:
et caetera quae in centesimo quadraet caetera quae in centesimo quadragesimo tertio psalmo plenius scribuntur in querulam vocem et plenam doloris erumpat. Quare respicis contemptores, et taces, conculcante impio justiorem se: et facis homines quasi pisces maris,
Abbreviated transcription (Latin):
clamabo ⁊ ñ exaudies. uocifera¬
bor ad te ium patiens ⁊ ñ salua¬
bis: Quare ostendisti labores
⁊ dolores: uidere miseriã ⁊ un¬
pietatem: Interĩ scd̃m litt̾am
causatur adu̾sus dm ꝓpħa. cur
nabugodonosor templũ uastet
⁊ ñ exaudiat᷑. uociferet᷑ ad dñm
opp̃sus a chaldeis ⁊ ñ saluetur.
uixerit ⁊ hucusq ꝑductus sit
ut iniqͥtatem hostiũ ⁊ suũ ui¬
deat laborem: cur inusticia p̃¬
ualeat adu̾sum se. Et hoc dicit
p̃mente se angustia. nesciens
aurũ in igne conflari: & tres
pueros de camino puriores exis¬
se quã intrauerant. Sed ⁊ge¬
neraliter acciꝑe possumꝰ. qd̵ ex
ꝑsona humanȩ impatientiȩ ui¬
dens ꝓpħ̃a peccatores abundan¬
tes ⁊ in seculo possidere diuitias.
filios eoꝵ quasi nouellam plan¬
tat ionẽ in adolescentia sua. ⁊
filias ornatas quasi similitudi¬
nẽ templi. cellaria eoꝵ plena e¬
ructantia ex hoc in illud. oues eoꝵ
fetosas ⁊ multiplicatas in uiis suis.

Expanded text:
clamabo, et non exaudies? vociferabor ad te vim patiens, et non salvabis? Quare mihi ostendisti labores et dolores, videre miseriam et impietatem? Interim secundum litteram causatur adversum Deum propheta, cur Nabuchodonosor templum vastet,et non exaudiatur? vociferetur ad Dominum oppressus a Chaldaeis, et non salvetur? vixerit, et hucusque perductus sit, ut iniquitatem hostium et suum videat laborem? Cur injustitia praevaleat adversum se? Et hoc dicit prae mentis angustia, nesciens aurum in igne conflari, et tres pueros de camino puriores exisse, quam intraverunt . Sed et generaliter accipere possumus, quod ex persona humanae impatientiae videns propheta peccatores abundantes, et in saeculo possidere divitias, filios eorum quasi novellam plantationem in adolescentia sua, et filias ornatas quasi similitudinem templi, cellaria eorum plena eructantia ex hoc in illud, oves eorum fetosas et multiplicatas in viis suis,
Abbreviated transcription (Latin):
grãm filii sophonie. hocẽ uisitationis
dñi. Et qui in babylone dicebant suꝑ
flumina babylonis illic sedimus et fle¬
iumꝰ cũ recordarem᷑ syon. in salicib
in medio eiꝰ suspendimꝰ organa nr̃a:
postqmͣ reu̾si fuerint inierłm accipi¬
ant psalmũ et tympanũ: et canant
in eccłia dñi ÷ et qͥ ꝑmaiora peccata
onge suerant ab indlea et confessiõe
uerissima. ueniant et ꝑ singłos ꝓfeclus
suos edificent domũ dñi: et tunc uni¬
uersi pari mente cognoscant qđ dñs
omĩa que ꝓmissa st̃: si dñm audire uo¬
luerint. et acta peniteritia in bonis
oꝑib manserint Et factũ ẽ in an¬
no quarto darii regis: factũ ẽ uerhũ
dñi ad zachariã in quarta mensis
noni. qͥ ẽ casleu. Et miser̃t ad domũ
dłi sarasar. et rogomelech. et uiri qui
erant cũ eo ad dep̃candã faciem dñi
ut dicerent sacerdotib domꝰ dñi exer

Expanded text:
gratiam filii Sophoniae, hoc est visitationis gratiam filii Sophoniae, hoc est visitationis Domini. Et qui in Babylone dicebant : Super flumina Babylonis ibi sedimus et flevimus, cum recordaremur Sion: in salicibus in medio ejus suspendimus organa nostra, postquam reversi fuerint in Jerusalem, accipiant Psalmum et tympanum, et canant in Ecclesia Domini, et qui per majora 831 peccata longe fuerant ab Judaea, et confessione verissima, veniant, et per singulos profectus suos aedificent domum Domini, et tunc universi pari mente cognoscant, quod Doomnia quae promissa sunt, si Dominum audire voluerint, et acta poenitentia, in bonis operibus manserint. Et factum est in anno quarto Darii regis: factum est verbum Domini ad Zachariam, in quarta mensis noni, qui est Casleu. Et miserunt ad domum Dei Sarasar et Rogommelech, et viri qui erant cum eo, ad deprecandam faciem Domini: ut dicerent sacerdotibus domus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
se accipiet uirtutẽ et decorẽ. ac ꝓfectũ
et głam singłoꝵ: et sedebit et dñabitur
inthrono suo. in throno dauid. de quo
et in eugłio scͥptum ẽ. et erit sacerdos
a dextris ꝰ⁊ siue uixta hebraicũ suꝑ
thronũ suũ: quia ipse et rex et ponti¬
fexẽ. Et sedebit tam in regali qmͣ in
sacerdotali throno⁊ et consiliũ paci¬
ficũ erit int̃utrũq: ut nec regale fa¬
stigiũ sacerdotalẽ depͥmat dignitatẽ:
nec sacerdotii dignitas regale fastigul:
tiat. Legiin cuiusdam libro. hoc qđ dr
et consiliũ pacificũ erit int̾ duos ad
patrẽ referri et filiũ: quia ñ suã s pa¬
tris uenerit facere uoluntatẽ: et pat̃
infiliosit. et filius in patre. Corona
alitẽ idẽ insigne uictorie. cũ xp̃e fue¬
rit coronatus. his quoq reꝑmittitur
qui expectant eũ: et intelligunt uti¬
litatẽ quondã captiuitatis sue. et no¬
uerunt cłi uniu̾sa misti̾a: ut sint in

Expanded text:
se accipiet virtutem et decorem ac profectum, se accipiet virtutem et decorem ac profectum, et gloriam singulorum, et sedebit et dominabitur in throno suo, in throno David, de quo et in Evangelio scriptum est: Et erit sacerdos a dextris ejus , sive juxta Hebraicum, super thronum suum; quia ipse et rex et Pontifex est: et sedebit tam in regali, quam in sacerdotali throno, et consilium pacificum erit inter utrumque, ut nec regale fastigium sacerdotalem deprimat dignitatem, nec sacerdotii dignitas regale fastigium,tiat. Legi in cujusdam libro hoc quod dicitur : Et consilium pacificum erit inter duos, ad Patrem referri et ad Filium: quia non suam, sed Patris venerit facere voluntatem, et Pater in Filio sit, et Filius in Patre . Corona autem, id est, insigne victoriae, cum Christus fuerit coronatus, his quoque repromittitur, qui exspectant eum, et intelligunt utilitatem quondam captivitatis suae, et noverunt Dei universa mysteria, ut sint in
Abbreviated transcription (Latin):
dech sacerdotis magn: loquat᷑ ad eñ
et dicat. Hec dicit dñs. Ecce uir oriens
nom̃ eiꝰ. et subt̃ eũ orietur: et reliqua.
Ion iħm diuidimꝰ. nec duas ꝑsonas
in una possumꝰ facere ꝑsona: s ipse
qͥ iħc appellat᷑ eo qd̾ saluauerit mun¬
dũ. ec oriens dr̃ quia indieb eius orta¬
est iusticia: et canit᷑ in ꝑsalmo uerita¬
tis. de terra orta ẽ. eo qđ de ut̾o uirgina¬
lin scłoꝵ consũmatione generatus.
dixit ego sũ ueritas ⁊ et extrema hora
uenerit iuxta ioh̃is epłam dicentis. fi¬
lioli nunc nouissima hora ẽ: in qua
stantẽ et nichil agentẽ gentiũ ppłm
conduxit ex denario et misit ad iuine¬
am. Alioqͥn si scd̾m diuersitatẽ nomi¬
nũ diuersus efficitur⁊ alius erit pastor.
uirtutib coronatus ẽ. orietur et ap¬
pellabit᷑ oriens: ad quẽ locutꝰ ẽ pat̃ fi¬
lius meus es tu. ego hodie genuite:
et subt̃ eũ oriet᷑ multitudo credentiu
et ecdificabit domũ dñi eccłiam ⁊ et ip¬

Expanded text:
sacerdotis magni, loquatur ad eum, et dicat: Haec dicit Dominus: Ecce vir, Oriens nomen ejus: et subter eum orietur, et reliqua. Non Jesum dividimus, nec duas personas in unam 830 possumus facere personam; sed ipse qui Jesus appellatur, eo quod salvaverit mundum, et Oriens dicitur, quia int justitia. Et canitur in Psalmo: Veritas de terra orta est , eo quod de utero virginali in saeculorum consummatione generatus dixerit: Ego sum veritas , et extrema hora venerit, juxta Joannis Epistolam dicentis : Filioli, nunc extrema hora est, in qua stantem, et nihil agentem gentium populum conduxit ex denario, et misit ad vineam . Alioquin si secundum diversitatem nominum diversus efficitur, alius erit pastor, virtutibus coronatus est, orietur et apellabitur Oriens. Ad quem locutus est Pater: Filius meus es tu: ego hodie genui te : Et subter eum orietur multitudo credentium, et aedificabit domum Domini, Ecclesiam, et ip
Abbreviated transcription (Latin):
natio: et dignatio: et disꝑsi sunt ꝑ
omnia regna uicioꝵ : et desolata
ẽ terra eoꝵ. anima uel corpus. ñ ha-¬
bens habitatorẽ dñm. nec in se spm̃
reuertentẽ: et terra qͦndã desidabił
que erat hospiciũ tͥmtatis. uersa ẽ
in desertũ. habitationẽq draconũ
Que plena sunt uelociter tnseamus:
ut in obscuris spaciũ disserendi sit
Non emĩ longos florentesq tractatꝰ
in qͥb plausibilis ludit oratio. s cõ¬
m̃tarios scͥbimus: quoꝵ officiũ est p̃¬
terire manifesta. ob̃scura disserere.
Et᷑ factũ ẽ uerbũ dñi exercituũ di¬
cens. Hec dicit dñs exercituũ. ⁊elatꝰ
sũ sẏon zelomagno: et indignatiõe

Expanded text:
ini, et dispersi sunt per omnia regna vitiorum, et desolata est terra eorum, vel anima vel corpus, non habens habitatorem Dominum, nec in se spiritum revertentem. Et terra quondam desiderabilis, quae erat hospitium Trinitatis, versa est in desertum, habitationemque draconum. Quae plana sunt, velociter transeamus, ut in obscuris spatium disserendi sit: non enim longos florentesque tractatus in quibus plausibilis ludit oratio, sed commentarios scribimus, quorum officium est, praeterire manifesta, obscura disserere. Et factum est verbum Domini exercituum, dicens: Haec dicit Dominus exercituum: Zelatus sum Sion zelo magno, et
Abbreviated transcription (Latin):
eos qͥ domestici fidei sunt. iuxta ꝑabo¬
lam eugłii: que ꝓximũ ñ consangui¬
neũ. s om̃s homines uult intelligi. Qd̾
autẽ ante debeat irafiniri. quã soloc¬
cũbere. et omniũ maloꝵ que ab aliis
passi sumꝰ deleri memoria. et in mul¬
tis locis legimꝰ: et maxime in ieremia
qui ex psona dłi loqͥtur. Et malitie
ꝓrimi sui unusqͥsq in cordib ur̃is
ne memineritis. Cũ gͦ ista p̃ciꝑem
illi attende noluerunt : et uercert̃
scapulã recedentẽ. siue dorsũ contẽ¬
nens: ex habitu corporis mea imꝑra
respuentes. Solemꝰ enĩ quando ru¬
gata fronte et nare contracta contẽ¬
nimꝰ admonentes. dorsũ uert̾ẽ uixta
illud qd̾ scͥptũ est: uertert ad me dor¬
sa et non facies suas. Et aures inqͥt
sias aggrauauerunt ne audirent:

Expanded text:
nt, juxta parabolam Evangelii, quae proximum non consanguineum, sed omnes homines vult intelligi. Quod autem ante debeat ira finiri, quam sol occumbat, et omnium malorum quae ab aliis passi sumus, deleri memoria, et in multis locis legimus, et maxime in Jeremia, qui ex persona Dei loquitur: Et malitiae proximi sui unusquisque in cordibus vestris ne memineritis. Cum ego ista praeceperim, illi attendere noluerunt, et verterunt scapulam recedentem, sive dorsum contemnens, ex habitu corporis mea imperia respuentes. Solemus enim quando rugata fronte, et nare contracta contemnimus admonentes, dorsum vertere, juxta illud quod scriptum est: Verterunt ad me dorsa, et non facies suas . Et aures, inquit, suas aggravaverunt ne audirent,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Inde a corona iusticie: et pat̃ dñi
saluatoris nom̃ accepit. Iosedech enm
interp̃tatur dñs iusticie: eo qđ redcdat
unicuiq scdm oꝑa sua. De hac corona
et iacob in epła sua loqͥtur. Beatus
uir qui sustinet tẽptationẽ : quia cũ
ꝓb̃atus fuerit accipiet coronã uite: ꝙͣ
reꝓmisit ds̃ diligentib se. Iubetur¬

Expanded text:
ni Salvatoris nomen accepit. Josedec enim interpretatur Dominus justitiae, eo quod reddat unicuique secundum opera sua. De hac corona et Jacobus in Epistola sua loquitur: Beatus vir qui sustinet tentationem, quia cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae, quam repromisit Deus diligentibus se
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ dñi adme dicens. Su¬
me a tnsinigratione ab olclai
et thobia. et abidaia: et uenies tu
in die illa. et intrabis domũ iosie fi¬
lii sophonie qͥ uenert de babylone et
sumes argentũ et aurũ et facies coro¬
nas. et pones in capite ihu filii iosedech
sacerdotis magni: et loqueris ad eũ

Expanded text:
verbum Domini ad me dicens sume a transmigratione ab Oldai et a Tobia et ab Idaia et venies tu in die illa et intrabis domum Iosiae filii Sofoniae qui venerunt de Babylone et sumes argentum et aurum et facies coronas et pones in capite Iesu filii Iosedech sacerdotis magni et loque
Abbreviated transcription (Latin):
feceritis. Holdai int̃pretatur dep̃catio
notus dñi. Pro holdai nunc in pͥmo
loco posuit helem. qd̾ interp̃tatur som¬
nium: et inquarto loco addidit hen.
ne erunt apud filiũ sophonie. quem
supͣ iosiam legimꝰ. qui custos et edituᷤꝰ
ẽ templi dm̃: et ibi eterna statione
reqͥescent: Hebrei. ananiã arariam
et misahelem de captiuitate uenien¬
tes. aurũ et argentũ in munera tẽpli.
et coronas pontificis ac ducis attulisse
cõmemorant : et quẽ supra ñ dix̾at
hen. id ẽ grãm. danihelem uenisse cũ
mun̾e. et iccuco helẽ positũ ꝓ holdai:
ut ex int̃pretatiõe nominis qđ dr som¬
niũ ostendatur incaptiuitate positũ
danihelem. et tres pueros regalis som¬
nii msteria cognouisse. Assũptis enĩ
trib pueris. danhel orauit dñmn:
et interp̃tationẽ somnii consecutꝰ
ẽ. hec uixta hystoriã circũcisio conat᷑
exponere. Nobis incũbit necessitas. itixta

Expanded text:
feceritis. Holdai interpretatur deprecatiofeceritis. Holdai interpretatur deprecationotus Domini. Pro HOLDAI  , nunc in primo loco posuit HELEM  , quod interpretatur somnium; et in quarto loco addidit HEN inum coronae erunt apud filium Sophoniae, quem supra Josiam legimus, qui custos et aedituus est templi Domini, et ibi aeterna statione requiescent. Hebraei Ananiam, Azariam et Misael de captivitate venientes aurum et argentum in munera templi, et coronas pontificis, ac ducis attulisse commemorant, et quem supra non dixerat, Hen, id est, gratiam, Danielem venisse cum munere, et idcirco Helem positum pro Holdai, ut ex interpretatione nominis quod dicitur somnium, ostendatur in captivitate positum Danielem, et tres pueros regalis somnii mysteria cognovisse. Assumptis enim tribus pueris, Daniel oravit Dominum, et interpretationem somnii consecutus est . Haec juxta historiam Circumcisio conatur exponere. Nobis autem incumbit necessitas juxta
Abbreviated transcription (Latin):
lica stirpe descendit: ut sacerdotium
parit̃ et regnũ. di ppłm regant. Ip̃asq
coronas quas de auro feceris et argen¬
to: postqͣm imposite fuerint capiti
iħu filii iosedech. et capiti zorobabel
filii salathiel: nõib eoꝵ a quib oblate
sunt consecrabis intẽplo. sdẽ helem.
et tobie. et idaie et hen. Nom̃ soł̾m et
terciũ: idem ẽ quod supͣ. Primũ mu¬
tatum ẽ. ꝑoldai eñi: ñc̃ heĩem posuit.
Quartũ quod supͣ non dix̾at additũ hoc
ẽ hen: de qͥb loquem᷑ in consequentib.
Repositis autẽ ait coronis in tẽplo dĩi.
et insempit̃nã memoriã consecratis:
de toto orbe terrarũ. et ꝓcul posite gen¬
tes uenient. et edificab̃t in tẽplo meo
unusqͥsq ꝓ uirib suis: et tunc exitu
rerũ ec ꝓspitate omniũ cognoscetis
qd̾ dñs miserit me. et ipso iubente cun¬
cta p̃dixerim. Hec autẽ omĩa er̃t: si obe.¬
dieritis p̃ceptis dñi. et mandata illiꝰ

Expanded text:
tica stirpe descendit, ut sacerdotium tica stirpe descendit, ut sacerdotium pariter et regnum Dei 828 populum regant, ipsasque coronas quas de auro feceris et argento, postquam impositae fuerint capiti Jesu filii Josedec et capiti Zorobabel filii Salathiel, nominibus eorum a quibus oblatae sunt, consecrabis in templo, id est, Helem, et Tobiae, et Idajae, et Hen. Nomen secundum et tertium idem est quod supra. Primum mutaQuartum quod supra non dixerat additum, hoc est Hen, de quibus loquemur in consequentibus. Repositis autem, ait, coronis in templo Domini, et in sempiternam memoriam consecratis, de toto orbe terrarum, et procul positae gentes venient, et aedificabunt in templo meo unusquisque pro viribus suis. Et tunc exitu rerum et prosperitate omnium cognoscetis, quod Dominus miserit me, et ipso cuncta jubente, praedixerim. Haec autem omnia erunt, si obedieritis praeceptis Domini, et mandata illius
Abbreviated transcription (Latin):
et intrabis domũ iosie filii sophonie:
et ibi facies coronas auri atq argenti ta¬
rietate distinctas. Non unã coronã: s
numerũ significat. Cũq coronas feceris.¬
impones unã ex eis in capite ihu fili
ex serepente succrescet: et ex radice sua
insimilitudinẽ germinis pullulabit.
Qui uir edificabit tẽplũ dñi. Cũq illud
exstripe̾it: ip̃e quoq portabit głam
idẽ coronã alterã. que hebraice hod. et
uel decorẽ ueluirtutẽ uł glam sonant. Sig¬
nificari autẽ putant ⁊ orobabel: qui
ex humili atq captiuo in duc̃e ppłi
iudaici. repente consurgens. edifica¬
uit tẽplũ dnĩ ÷ et sedit suꝑ soliũ suũ:
et pͥncipis potestate dñãtus ẽ. S et
pontifex inqͥt iħc filius iosedech sede¬
bit in sacerdotali throno: et iunctis ani¬
misatq confiliis. di ppłm gub̃nabuiit.
Et erit pax int̾ duos illos : hoc ẽ int̾
enm. qͥ detribu regia ẽ. et eũ qͥde leui¬

Expanded text:
et intrabis domum Josiae, filii Sophoniae; et intrabis domum Josiae, filii Sophoniae; et ibi facies coronas, auri atque argenti varietate distinctas, non unam coronam; sed numerum significant. Cumque coronas feceris,impones unam ex eis in capite Jesu filiex se repente succrescet, et ex radice sua in similitudinem germinis pullulabit, qui vir aedificabit templum Domini. Cumque illud exstruxerit, ipse quoque portabit gloriam, id est, coronam alteram, quae Hebraice HOD  , et vel decorem, vel virtutem, vel gloriam sonant. Significari autem putant Zorobabel, qui ex humili atque captivo in ducem populi Judaici repente consurgens, aedificavit templum Domini, et sedit super solio suo, et principis potestate dominatus est: sed et pontifex, inquit, Jesus filius Josedec sedebit in sacerdotali throno, et junctis animis atque consiliis, Dei populum gubernabunt. Et erit pax inter duos illos, hoc est, inter eum qui de tribu regia est, et eum qui de Levi
Abbreviated transcription (Latin):
et sedebit et imꝑabit suꝑ thronũ suũr
et erit: sacerdos a dextris eiꝰ. et consiliũ
pacis erit inter duos. Corona autẽ ex¬
pectantib et utilib eus. et qͥ cognoue¬
runt eã: et in grãm filii sophonie. et
in psalmũ in domo dñi. Et qͥ longe st̃
ab eis. uenient et edificabunt in domo
dñi et scietis quia dñs om̃ps misit me
ad uos. Et erit: si auditu audieritis
uocẽ dñi dĩ ur̃i. Semel ꝓposui archi¬
na eruditionis hebraice. et magistroꝵ
synagoge reconditã disciplinã. eã dũ¬
taxat que scͥpturis scĩs conuenit: lati¬
nis aurib ꝓdere. Quãobrẽ necẽe ẽ mͥin
locis obscurissimis lineas ducere ⁊ et sie
que ab eccłiasticis uiris accepi ꝓferre
in medio: lectoris arbitrio quid magis
seqͥ debeat delinquens. Et pͥmũ lectio¬
et athobia. et abidaia qui de babyloma
captiuitate uenerunt ÷ et sumes ab eis
que offerunt mun̾a. argentũ et aurũ.

Expanded text:
et sedebit, et imperabit super throno suo. et sedebit, et imperabit super throno suo. Et erit sacerdos a dextris ejus, et consilium pacis erit inter duos: corona autem exspectantibus et utilibus ejus, et qui cognoverunt eam, et in gratiam filii Sophoniae, et in psalmum in domo Domini, et qui longe sunt ab eis, venient et aedificabunt in domo Domini. Et scietis quia Dominus omnipotens misit me ad vos, et 827 erit, si auditu audieritis vocem Domini Dei vestri. Semel proposui arcana eruditionis Hebraicae, et magistrorum synagogae reconditam disciplinam, eam dumtaxat, quae Scripturis sanctis convenit. Latinis auribus prodere. Quamobrem necesse mihi est in locis obscurissimis historiae lineas ducere, et sic quae ab ecclesiasticis viris accepi, proferre in medium, lectoris arbitrio quid magis sequi debeat, relinquens. Et primum lectioet a Tobia, et ab Idaja, qui de Babylonica captivitate venerunt, et sumes ab eis quae offeruntur munera, argentum, et aurum,
Abbreviated transcription (Latin):
bit tẽplũ dño. ec ipse exstruec tẽplũ dño: et ip̃e
portabie glam ec sedebit. et dñ abit᷑ suꝑ solũ
suũ: et erit sacerdos suꝑ soliũ suũ. S consili¬
um paciserit int̃ duos illoᷤ. & corone er̃t he¬
lem. et tobie. et idaie. et hen. filio sophonie me¬
moriale in tẽplo dñi. E qͥꝓculst̾uenient. et¬
edificabunt in tẽplo dñi: et scietis quia
dñs exercituũ misit me aduos. Erit
autẽ hoc: si auditu audieritis uocem
dñi dĩur̃i. Lxxx. Et factus est
sermo dñi ad me dicens. Accipe que
de caꝑtiuitate sunt a pͥncipib et ab
utilib eiꝰ. et qͥ cognouert eã: et ingre¬
dieris tu in die illa in domũ iosie filii
sophone. qͥuenit de babyloma.Et
accipies argentũ et aurũ: et facies co¬
ronas. et pones suꝑ caput ib̃u filii io¬
sedech sacerdotis magni: et dices ad eũ.
hec dicit dñs omp̃s. E cce uir oriens no¬
m̃ eius. et subter eũ orietur: et edifica¬
bit domũ dñi et ipse accipiet iurtutẽ

Expanded text:
e portabit gloriam, et sedebit, et dominabitur super solio suo: Et erit sacerdos super solio suo, et consilium pacis erit inter illos duos. Et coronae erunt Helem, et Tobiae, et Idaiae, et Hen, filio Sophoniae, memoriale in templo Domini. Et qui procul sunt, aedificabunt in templo Domini, et scietis quia Dominus exercituum misit me ad vos. Erit autem hoc, si auditu audieritis vocem Domini Dei vestri. LXX: Et factus est sermo Domini ad me dicens: Accipe quae de captivitate sunt a principibus, et ab utilibus ejus, et qui cognoverunt eam: et ingredieris tu in die illa in domum Josiae filii Sophoniae, qui venit de Babylone, et accipies argentum et aurum, et facies coronas, et impones super caput Jesu filii Josedec sacerdotis magni, et dices ad eum: Haec dicit Dominus omnipotens: Ecce vir, Oriens nomen ejus, et subter eum orietur, et aedificabit domum Domini, et ipse accipiet virtutem,
Abbreviated transcription (Latin):
terrã electã in solitudinẽ. Hec ma¬
gis uolui. ista quesiii : que ñ faci¬
entes captiuitati estis traditi: et non
desolationis ac mortis qͥnti m̃sis sep¬
timiq ieiunũ. Iustũ indiciũ uidi¬
cate: ne audiatis in psalmis. Usq¬
quo iudicatis iniqͥtates et ꝑsonas
peccatoꝵ sumitis : udicate pupillo
et uidue. humilẽ et pauperẽ iusti¬
ficate: ne de uob̾ quoq loquat᷑ ysa¬
ias. ue qͥ iustificant impiũ ꝓpt̃ mu¬
nera. et qd iustũ ẽ iustis aufert̃: et
ꝓpt̃ uos abacuc ex ꝑsona eoꝵ qͥ oppͥ¬

Expanded text:
terram electam in solitudinem. Haec materram electam in solitudinem. Haec magis volui, ista quaesivi, quae non facientes, captivitati estis traditi; et non desolationis ac mortis quinti mensis septimique jejunium. Justum judicium judicate, ne audiatis in Psalmis: Usquequo judicatis iniquitatem, et personas peccatorum sumitis? Judicate pupillo et viduae: humilem et pauperem justificate , ne vobis quoque loquatur Isaias: Qui justificant impium propter munera: et quod justum est justo auferunt : et propter vos 835 Abacuc ex persona eorum qui oppr
Abbreviated transcription (Latin):
Sic clamabunt: et ñ exaudiã dicit
dñs exercituũ. Et disꝑsi eos ꝑ omĩa
regna que nescierunt: et tra deso¬
lata ẽ ab eis. eo quod ñ ẽẽt tͣnͣsiens
et reu̾tens: et posuert̃ terrã deside¬
rabilem in desertũ. Septuag̃. Et
factus est sermo dni ad ⁊achariam
dicens. hec dic̃ dñs omp̃s dicens. Iudiciũ
iustũ iudicate: et mĩam et miserati¬
onẽ facite unusqͥsq ad frẽm suũ: et
uidirã et pupillũ et pauꝑẽ ñ oppͥma¬
tis : et malitie unꝰqͥsq fr̃is sui nolite.
meminisse in cordib ur̃is. Et nolue¬
runt attendere : et dedert̃ dorsũ con¬
teminens: et aures suas aggrauaue¬
runt ut non audirent: et cor suũ po-¬
suerunt inobediens: ut non audirent
oĩpotente. et erit sicut clixit: et non
audiert̃ eũ. Sic clamabunt: et ñ ex¬
audiã eos dicit dñs omp̃s. Et eicĩã
eos in om̃s gentes quas ignoraueit:
et terra desolata est post eos a pam¬
bulante et reuertente: et posuert̃

Expanded text:
n exaudiam, dicit Dominus exercituum. Et dispersi eos per omnia regna, quae nesciunt; et terra desolata est ab eis, eo quod non esset transiens et revertens; et posuerunt terram desiderabilem in desertum. LXX: Et factus est sermo Domini ad Zachariam dicens: Haec iam et miserationem faciat unusquisque ad fratrem suum: et viduam, et pupillum, et pauperem non opprimatis: et malitiae unusquisque fratris sui nolite meminisse in cordibus vestris. Et noluerunt attendere, et dederunt dorsum contemnens: et aures suas aggravaverunt, ut non audirent: et cor suum posuerunt inobediens, ut non audirent omnipotente, et erit sicut dixi, et non audierunt eum. Sic clamabunt, et non exaudiam eos, dicit Dominus omnipotens: et ejiciam eos in omnes gentes quas ignoraverunt: et terra desolata est post eos a perambulante et revertente, et posuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tus. qui de int̃pretationis errore ue¬
nerunt. Et factũ est uerbũ dnĩ ad
rachariã dicens. hec dicit dñs exer¬
cituũ. Iudiciũ uerũ iudicate: et mise¬
ricordiã et miserationes facite. unꝰqͥsꝙ¬
cũ ꝓximo suo fratre suo: et unduã et
pupillũ et aduenã et pauꝑem nolite
calũmari: et malũ iur fr̃ĩsuo ñ cogitet
in corde suo. Et noluerunt attende :

Expanded text:
tus qui de interpretationis errore vetus qui de interpretationis errore venerunt. Et factum est verbum Domini ad Zachariam dicens: haec ait dominus exercituum dicens: iudicium uerum iudicate et misericordiam et miserationes facite unusquisque cum fratre suo: et uiduam et pupillum et aduenam et pauperem nolite calumniari, et malum uir fratri suo non cogitet in cor
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝵ potuit expon̾e. Neq enĩ qđ ma-¬
le uersũ est ex hebreo: ulla ratiõe ex¬
planari potest. Quis est enĩ iste sara¬
sar. uel arbeser rex. aut cuiꝰ rex ꝓuntie :
aut in quã. uel de qua misit bethel.
aut cuiꝰ bethel rex ẽẽ poterat arbeser.
que olim cũ uidea fuerat destituta.
et eo tẽpore nequa qͣm uocabat᷑ bethel.
id ẽ domus di : s bethauen idẽ domus
ydoli: hoc quoq quod sequit᷑ ingres
sa huc in m̃se qͥnto scĩficatõ sicut fece¬
rant iã ꝑ multos annos: sic conant᷑ ex¬
ponere scificationẽ ingressã: tasa tẽpli
que anabuchodonosor fuerant sub¬
lata in illotẽpore restituta. De qͥnt
autẽ et septimi ieiuimo: tẽptauer̃t re¬
ferre ad dies eb̃domadis. S qͥa seqͥtur
decimi ieiunũ cõpulsi sunt ad m̃ses
referre: et qd̾ sit ip̃m qͥnti et septimm de-¬
cumiq m̃sis ieiunũ omĩno siluert̃. Uñ
pͥore simus explanatiõe contenti: et

Expanded text:
nostrorum potuit exponere: neque enim quod manostrorum potuit exponere: neque enim quod male versum est ex Hebraeo, ulla rationeexplanari potest. Quis est enim iste Sarasar, vel Arabesser rex? aut cujus rex provinciae, aut in quam vel de qua misit Bethel? aut cujus Bethel rex esse poterat Arabesser, quae olim cum Judaea fuerat destituta, et eo tempore nequaquam vocabatur Bethel, id est, domus Dei; sed Bethaven, id est, domus idoli? Hoc quoque quod sequitur: Ingressa est huc in mense quinto sanctificatio, sicut fecerant jam per multos annos, sic conantur exponere: sanctificationem ingressam, vasa templi quae a Nabuchodonosor sublata fuerant, illo tempore restituta. De quinti autem et septimi jejunio, tentaverunt referre ad dies hebdomadis. Sed quia sequitur, decimi jejunium, compulsi sunt ad menses referre, et quod sit ipsum quinti, septimi decimique mensis jejunium, omnino siluerunt. Unde priore simus explanatione contenti, et
Abbreviated transcription (Latin):
te ierłm. et urbib uida que loquebar
ad uos in manib ꝓpħarũ meooꝵ cũ ad¬
huc staret ierłm et urbes uda reb om¬
nib abundarent: et tã montana regio
quã cãpestris frugib redundaret. et
fidissima pace frueret᷑: Hec autẽ erant
re in corde suo. hec inqͥt noluert̃ facere:
et surdis aurib mea impia contẽpsent̃
Quãobrẽ uenit indignatio magna suꝑ
ierłm. Et quomͦ illi me audire nolue¬
runt: sic et ego non exaudiui eos. Et
nunc tanta scrupulositate querunt
quando debeant ieiunare et plan¬
g̾e̾: cũ ante dix̾im ꝑ ẏsaiam. Nonta¬
le ieuiniũ elegi dicit dñs : neq ut
humiliet homo animã suã: s solue
om̃e uincłm iniqͥtatis ⁊ et dissolue
obligationes ui¬
tionũ. Esuri-¬
enti dapanẽ
tuũ ex ani¬
mor si uidis
nudũ oꝑi
eum: et paupe¬
rem et ab sꝙ tecto induc in tab̾na¬
culũ tuũ. Tunc erũpet tẽporanea
lux tua: et sanitates tue cito orient᷑.

Expanded text:
te Jerusalem et urbibus Juda, quae loquebar te Jerusalem et urbibus Juda, quae loquebar ad vos in manibus prophetarum meorum, cum adhuc staret Jerusalem, et urbes Juda rebus omnibus abundarent, et tam montana regio, quam campestris frugibus redundaret, et fidissima pace frueretur? Haec autem erant re in corde suo. Haec, inquit, noluerunt facere, et surdis auribus mea imperia contempserunt: quam ob rem venit indignatio magna super Jerusalem; et quomodo illi me audire noluerunt, sic et ego non exaudivi eos: et nunc tanta scrupulositate quaerunt, quando debeant jejunare et plangere, cum ante dixerim per Isaiam: Non tale jejunium elegi, dicit Dominus, neque ut humiliet homo animam suam; sed solve omne vinculum iniquitatis: dissolve obligationes vitionum: esurienti da panem tuum ex animo. Si videris nudum, operi eum; et pauperem et absque tecto indue in tabernaculum tuum. Tunc erumpet temporanea lux tua, et sanitates tuae cito orientur
Abbreviated transcription (Latin):
dum: qđ fletus atq ieiuiniũ scificatio
dr. Nñ et in iohel p̃ceptũ ẽ sacerdotib
ut scificent ieuiniũ. et p̃dicent curatio¬
nẽ. Curat enĩ uuln̾a delinquentis ab¬
stinentia: et ieiuniũ curatos qͦsq scificat
Postqmͣ introgau̾ant psarum ducesꝑ
eos quos miserant. et ad ꝓphas ac sacer
fit sermo dñi ad ꝓpħam: imꝑans ut lo¬
quat᷑ ad uulgus et ad sacerdotes. qͥd le¬
gatis debeant responcde. Quando ieiu¬
nabatis et plangebatis in qͥnto mense
captiuitatis ierłm. et in septimo m̃se qͣdo
godolias interfectus ẽ ab hismael ꝑ an¬
nos sepuaginta desolationis tẽpli. et
ieuinabatis: Et econtrario siqnͣdo man¬
ducatis et bibitis: nũqͥd ñ uob̾ et come¬
ditis et potatis: Neq enĩ his reb placat᷑
ds : sbonis opib. et si illiꝰ p̃cepta faci¬
amꝰ qͥa esca nos ñ cõm̃dat do. Neq si ñ mañducaue¬
rimꝰ deficiemꝰ neq simanducau̾imꝰ abundabimꝰ.
Nũqͥd ñ hec sunt uerba mea adhuc stan¬

Expanded text:
s atque jejunium sanctificatio dicitur. Unde et in Joel praeceptum est sacerdotibus, ut sanctificent jejunium et praedicent curationem . Curat enim vulnera delinquentis, abstinentia et jejunium, et curatos quosque sanctificat. Postquam interrogaverant Persarum duces per eos quos miserant, et ad sacerdotes atqufit sermo Domini ad prophetam, imperans ut loquatur ad vulgum et ad sacerdotes, quid legatis debeant respondere. Quando jejunabatis et plangebatis in quinto mense captivitatis Jerusalem, et in septimo mense, quando Godolias interfectus est ab Ismael, per annos septuaginta desolationis templi et sderat quod jejunabatis ? Et econtrario, si quando manducatis et bibitis, numquid non vobis et comeditis et potatis? Neque enim his rebus placatur Deus, sed bonis operibus, et si illius praecepta faciamus, quia esca nos non commendat Deo. Neque si non manducaverimus, deficiemus: neque si manducaverimus, abundabimus. Numquid non haec sunt verba mea, adhuc 833 stan
Abbreviated transcription (Latin):
bylonẽ deserit ac dimittt. Et offer¬
tur a pͥncipib captiuoꝵ. et ab utilib
eius. idẽ captiuitatis. qui et ipsi ꝑro
utilitate sua traditi sunt angło sa¬
thane minteritũ carnis. ut sp̃s sal¬
uus fieret: et ab his qͥ cognoscunt
eã iudelicet captiuitatẽ in bonã par-¬
tem post supplicia ẽẽ uertendã. Of¬
fertur autẽ aurũ et argentũ ab his
qͥ et sensu et sermone dñm confitent᷑:
et fiunt ex eo idẽ auro et argentoin¬
domo iosie qͥ int̾pretatur saluatus:
sia saluatus: quia et ipse reuersus
est de babylone. Imponunt᷑ autẽ co¬
rone uel corona iħu filio iosedech sacer¬
dot magno: qͥa nob ꝓficientib et re-¬
uersis ad meliora ꝑsingules uirtu¬
tes nr̃as dñs coronat᷑. ĩmo nob̾ ꝑ uir¬
tutes penitentie coronatis saluator
in singulis coronã acciꝑit. uuxta illus
qd̾ et paulus loqͥt᷑. De cetero repositaẽ
mͥ corona iusticie quã reddet mͥ iustus¬

Expanded text:
bylone deserit ac dimittit, et offertur a principibus captivorum, et ab utilibus ejus, id est, captivitatis qui et ipsi pro utilitate sua traditi sunt angelo Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus fieret , et ab his qui cognoscunt eam, videlicet captivitatem, in bonam partem post supplicia esse vertendam. Offertur autem aurum et argentum ab his, qui et sensu, et sermone Dominum confitentur, et fiunt ex eo, id est, auro et argentbylone deserit ac dimittit, et offertur a principibus captivorum, et ab utilibus Josias, salvatus, quia et ipse reversus est de Babylone. Imponuntur autem coronae, vel corona, Jesu filio Josedec sacerdoti magno, quia nobis proficientibus et reversis ad meliora, per singulas virtutes nostras Dominus coronatur: immo nobis virtute poenitentiae coronatis, salvator in singulis coronam accipit, juxta illud quod et Paulus loquitur: De caetero reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mi
Abbreviated transcription (Latin):
natis et plangitis in qͥntis et in septi
tis: nonne uobis comeditis et bibitis:
Nũqͥd non ista sunt uerba mea que lo
erat abundans: et ciuitates eiꝰ ꝑ curcu¬
itũ et montana et cãpestria habitaban¬
tur: In quarto anno darii regis
in m̃se nono qͥ appellat᷑ casleu. et in
quarta eiusdẽ m̃sis die ⁊ miserunt ad
domũ dĩ idẽ ad tẽplũ qd iã a zoroba¬
bel et ab iħu fuerat instauratũ. Sara¬
sar et rogomelech. et ceteri qui cũ eis
erant. quos psas fuisse et duces regis
darii tim̃tes dm̃. hebrei autumant:
ut qͥa iã audierant tẽplũ ẽẽ construc¬
tũ. quererent a sacerdotib domꝰ dñi
et ꝓpħis. utrũ scd̾m consuetudinẽ
ctũ mutare leticia. Et ẽ sensus scisci¬
tantiũ. Quinto mense qui appellatur
apud romanos iuliꝰ: anabuchodono¬
solitudinẽ tẽpli. hucusq ieiunauimꝰ¬

Expanded text:
natis, et plangitis in quintis et septimnatis, et plangitis in quintis et septimtis, nonne vos comeditis, et vos bibitis? Numquid non ista sunt verba mea, quae lerat abundans, et civitates ejus per circuitum, 832 et montana et campestria habitabantur? In quarto anno Darii regis, in mense nono, qui appellatur CASLEU,  , et in quarta mensis ejusdem die miserunt ad domum Dei, id est, ad templum quod jam a Zorobabel et a Jesu fuerat instauratum, Sarasar et Rogommelech et caeteri qui cum eis erant, quos Persas fuisse duces regis Darii timentes Deum, Hebraei autumant: ut quia jam audierant templum esse constructum, quaererent a sacerdotibus domus Domini et prophetis, utrum secundum consuetudinem ctum mutare laetitia. Et est sensus sciscitantium: Quinto mense qui appellatur apud Romanos Julius, a Nabuchodonosolitudinem templi huc usq
Abbreviated transcription (Latin):
Et factum est uerbũ dñi exercituũ ad
me dicens. Ioquere ad omne ppłm t̾re:
et ad sacerdotes dicens. Cũ ieiunare¬
tis et plangeretis in qͥnto et septimo
ꝑ hos septuaginta annos: nũqͥd ieui¬
nium ieiunastis m: Et cũ comeditis
et bibitis⁊ nũqͥd ñ uobis comeditis et
uobismet ipsis bibitis: Nũqͥd ñ sunt
uerba que locutiũ ẽ dñs in manu ꝓphe¬
tarũ pͥorum cũ adhuc ierłm habitaret᷑
et ẽẽt opulenta ipsa et urbes illiꝰ ꝑ cir.
bus habitaret᷑: S eptuag̾. Et fac¬
tum est in quarto anno sub dario re¬
ge: factus ẽ sermo dñi ad zachariam
quarta die mensis noni qui ẽ casleii.
Et misit de bethel sarasar et arbeser
rex et uirieiꝰ ut dep̃carent᷑ dñm: dicenꝰ
ad sacerdotes domus dni omĩpotentis
et ad ꝓphas dicens. Ingressa ẽ huc in m̃¬
se qͥnto scĩficatio: iuxta qđ fecert̃ ĩa an-¬
nis płimis. Et factusẽ sermo dñi uir¬
tutũ ad me dicens. Dic ad omnẽ ppłm
terre: et ad sacerdotes dicens. Si ieiu¬

Expanded text:
est verbum Domini exercituum ad me dicens loquere ad omnem populum terrae et ad sacerdotes dicens cum ieiunaretis et plangeretis in quinto et septimo per hos septuaginta annos numquid ieiunium ieiunastis mihi et cum comedistis et cum bibistis numquid non vobis comedistis et vobismet ipsis bibistis numquid non suverba quae locutus est Dominus in manu prophetarum priorum, cum adhuc Jerusalem habitaretur, et esset opulenta, et ipsa et urbes illius Vulg.bus habitaretur? LXX: Et factum est in quarto anno sub Dario rege: factus est sermo Domini ad Zachariam, quarta die mensis noni qui est Casleu, et misit in Al. de Bethel Sarasar et Arabessser rex, et viri ejus ut deprecarentur Dominum, dicens ad Sacerdotes domus Domini omnipotentis, et ad prophetas, dicens: Ingressa est huc in mense quinto sanctificatio, juxta quod fecerunt jam annis pluribus: et factus est sermo Domini virtutum ad me, dicens: Dic ad omnem populum terrae, et ad sacerdotes, dicens: Si jeju