comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Peruersa & enim mente gaudent in faci¬
noribus. perculpam suam cotidie
adsupplicium trxhuntur. & securi sunt
nde & persalo monem dicitur. Sunt
impiiqui ita securi sunt. quasi iustorum
facta habeant. De quibus rursum serip¬
tumest. Quila& antur cum male fece¬
rint. & exultant in rebus pessimis
Sic itaque intenebris. quasi inluce am¬
bulant. quia ita gaudent in nocte
peccati. ac sieos lux iustitiae cirum¬
fundat. Velceste quia tenebrȩ
uitam pnresentem non in cõuenien¬
ter exprimunt. Inqua alienae con¬
scientiae non uidentur : lux uero
nostrax patria acerna est : In qua
dum uultus aspicimus. corda in nobis
nostrax uicissim uidemus. Iniqui
autem quia uitam prxesentem ita
diligunt: atque haec exilii tempo¬
nt complectuntur. acsi iam in patri
regnent. recte dicitur. sic intene¬
bris quasi inluce ambulant. quia sic
in pnresenti caecitate la&i sunt.
acsiiam acernae patriae luce per¬
fruantur. Sequitur
LEUIS EST SUPERPACI¬
EM A QuΑE A plurali numers

Expanded text:
Perversa etenim mente gaudent in facinoribus, per culpam suam quotidie ad supplicium trahuntur, et securi sunt. Unde et per Salomonem dicitur: Sunt impii qui ita securi sunt, quasi justorum facta habeant . De quibus rursum scriptum est: Qui laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Sic itaque in tenebris quasi in luce ambulant, quia ita gaudent in nocte peccati, ac si eos lux justitiae circumfundat. Vel certe, quia tenebrae vitam praesentem non inconvenienter exprimunt, in qua alienae conscientiae non videntur; lux vero nostra patria aeterna est, in qua dum vultus aspicimus, corda in nobis nostra vicissim videmus; iniqui autem quia vitam praesentem ita diligunt, atque haec exsilii tempora complectuntur ac si jam in patria regnent; recte dicitur: Sic in tenebris quasi in luce ambulant, quia sic in praesenti caecitate laeti sunt, ac si jam aeternae patriae luce perfruantur. SequiturLevis est super faciem aquae. - A plurali numero
Abbreviated transcription (Latin):
carnem potesto Caro itaque con
cupiscitur. pensetur quid sit exa ni¬
iis. & intellegitur quid amatur.
Nil quippe sic adedomandum desideri¬
orum carnalium app&itum ual&.
quamutunus quisque hoc quoduuũ
diligit. qualesit mostuum pens&
Considenxta & enim corruptione
carniscitius cognoscitur. quia cum
inlicite caro concupiscitur. tabes
desidenitur. Bene ergo deluxuri¬
osimente dicitur dulcedo illius
uermis Quia is qui in desiderio
carnalis corruptionis ex aestuat.
ad f&orem putredinis anhelat
Haec sicut inhuius pastis testiae initio
promisisseme memini. subbreuitate
t penscurri. ut ea quae in hoc opere
sequuntur. quia magna obscuritate

Expanded text:
us potest? Caro itaque cum us potest? Caro itaque cum concupiscitur, pensetur quid sit exanimis, 534 et intelligitur quid amatur. Nil quippe sic ad edomandum desideriorum carnalium appetitum valet, quam ut unusquisque hoc quod vivum diligit, quale sit mortuum penset. Considerata etenim corruptione carnali, citius cognoscitur quia cum illicite caro concupiscitur, tabes desideratur. Bene ergo de luxuriosi mente dicitur: Dulcedo illius vermis; quia is qui in desiderio carnalis corruptionis aestuat, ad fetorem putredinis anhelat. Haec sicut in hujus partis tertiae initio promisisse me memini, sub brevitate transcurri: ut ea quae in hoc opere sequuntur, quia magna obscuritate
Abbreviated transcription (Latin):
quisquis in hoc app&it mundo prospe¬
nrri c&eros excedere. rebus & hono¬
ribus tumere. huic nimirum cunx sae¬
cularis indelectatione est. quies in labo¬
re Valde & enim fatigatur. sidesit
curx saeculi qua fatig&ur. quia autẽ
natunreest uermium momentis singu¬
lis incessanter moueri. non inmerito
signatur nomine uermium. inqui& u¬
do cogitationum Peruersae itaque
mentis dulcedo uermis est. quia inde
delectabiliter pascitur. unde perinqui¬
&udinem incessanter agita tur
Potest quoque apestius uermis nomine:
caro signari Vnde & superius dicitur
Homo putredo. & filius hominis uermis
Iuxoriosiigitur cuius lib& atque carnis
uoluptatibus dediti quanta sit caecitas.
demonstrrtur cumdicitur. dulcedo illi¬
us uermis Quidnamque caro nisi
putredo acuermisesto Et quisquis
carnalibus desideriis anhelat. quid
aliud quam uermem amato Quae
enim sit carnis substantia. testantur
sepulchia Quis parentum. quis
amicorum fidelium: quam lib& dilec¬
ti sui tangere scaturientem uermib¬

Expanded text:
Quisquis in hoc appetit mundo prosperari, caeteros excedere, rebus et honoribus tumere, huic nimirum cura saecularis in delectatione est, et quies in labore. Valde etenim fatigatur, si desit cura saeculi qua fatigetur. Quia autem naturae est vermium momentis singulis incessanter moveri, non immerito signatur nomine vermium inquietudo cogitationum. Perversae itaque mentis 533 dulcedo vermis est, quia inde delectabiliter pascitur, unde per inquietudinem incessanter agitatur. Potest quoque apertius vermis nomine caro designari. Unde et superius dicitur: Homo putredo, et filius hominis vermis . Luxuriosi igitur cujuslibet atque carnis voluptatibus dediti quanta sit caecitas demonstratur cum dicitur: Dulcedo illius vermis. Quid namque caro nisi putredo ac vermis est? Et quisquis carnalibus desideriis anhelat, quid aliud quam vermem amat? Quae enim sit carnis substantia, testantur sepulcra. Quis parentum, quis amicorum fidelium, quamlibet dilecti sui tangere carnem scaturientem vermib
Abbreviated transcription (Latin):
tum namque ad mostem est. pecca¬
tum usque admostem Quia scili¬
c& peccatum quod hic non corrigi
omnipotentis dĩ miseri cordia obliuis¬
cieius dicitur. qui omnipotentisdĩ
iustitiae fuerit oblitus. Quia quis¬
qui seum nunc iustum nontim&.
post inuenire non ual& miseri cordẽ
uaenimirum sententia. non solum
eu ntenditur qui uerȩ fidei paredica¬
menta deserit. sed &iam qui infide
reta positus carnaliter uiuit¬
Quia ultio axernȩanim aduersionis
non euaditur. ũtrum infide an inope quũn
repecc&ur. Nam & sidamnationis
disparest qualitas culpae. tamen quae¬
xxuiii nequaquam perpaenitentiam tergitur.
nulla absolutionis supp&it facultas
Sequitur¬

Expanded text:
et . » Peccatum namque ad mortem est, peccaet . » Peccatum namque ad mortem est, peccatum usque ad mortem, quia scilicet peccatum quod hic non corrigit- Omnipotentis Dei misericordia oblivisci ejus dicitur, qui omnipotentis Dei justitiam fuerit oblitus, quia quisquis eum nunc justum non timet, post haec invenire non valet misericordem. Quae nimirum sententia non solum ei intenditur qui verae fidei praedicamenta deserit, sed etiam ei qui in fide recta positus carnaliter vivitquia ultio aeternae animadversionis non evaditur, utrum in fide an in opere peccetur. Nam etsi damnationis dispar est qualitas, culpae tamen quae nequaquam per poenitentiam tergitur nulla absolutionis suppetit facultas. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
tentia non optantis dicitur. ad nimiũ
calorem trrnseat abaquis niuium
Acsia peste dicen&ur. ui humiliter
sub disciplinȩ uincul ononrestringitu
ab infidelitatissuae peruersi operis
frigore . perimmodenttam sapientũ
inerrorem labatur  VNdebene
quoque egregius prȩdicator. a discipu¬
lorum suorum cordibus hunc exquisi¬
tae sapientiae nimium calorem diutan
ait Non plus sapere quamopost&
sapere. sed sapere ad sobri&atem: pe
fostasse nimius calor interimer&. quos
prius aquae niuium. idest infidelitatis
uel torpentium actionum frigo nt morl¬
turos tenebant Et quia ualde diffi¬
leest. ut is qui se sapientem aestimat: men¬
tem adhumilitatem reducat. & recta pnre¬
dicantibus credat. sensumque suae per¬
uersitatis abiciat. rect e subiungitur
EIUS QUEAD INFE¬
ROS PECCATUM
ILLI US
peccatum quippe usque ad inferos i¬
ducitur. quod ante finem uitae
paresentis. per correptionem ac
penitentiam non emendatur
Dequo uidelic& peccato. periohannẽ

Expanded text:
tentia, non optantis dicitur: Ad nimium tentia, non optantis dicitur: Ad nimium calorem transeat ab aquis nivium. Ac si aperte diceretur: Qui humiliter sub disciplinae vinculo non restringitur, ab infidelitate sua, vel perversi operis frigore, per immoderatam sapientiam in errorem labitur. Unde bene quoque egregius praedicator, discipulorum suorum cordibus hunc exquisitae sapientiae nimium calorem devitans, ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne fortasse nimius calor interimeret quos prius aquae nivium, id est infidelitatis, vel torpentium actionum frigora morituros tenebant. Et quia valde diffiest ut is qui se sapientem aestimat mentem ad humilitatem reducat, et recta praedicantibus credat, sensumque suae perversitatis abjiciat, recte subjungiturEt usque ad inferos peccatum illius. - Peccatum quippe usque ad inferos ducitur, quod ante finem vitae praesentis per correptionem atque poenitentiam non emendatur. De quo videlicet peccato per Joannem
Abbreviated transcription (Latin):
Idcuro iniquitas frigori companttur.
quia peccantis mentem torpore
quo contrx caritas colorest. quia uide¬
lic& mentem accendit quam repl&¬
De quo calore scriptum est hAbundauit
iniquitas. refrigesc& caritas multorum:
Et sunt non nulli. quidum iniquitatum
suarum frigo nt declinant. aduenrm
fidem. ad sanctitatis ab itum ueniunt
Sed quia plus quam necesse est desuis sensi¬
bus paresumunt. saepe infide quam
acci .piunt. ea quae capiunt perscru
tari uolunt ut natione magis indõ
quam fide teneantur. Quia uero huma¬
namens perscrutari non ual& diuinan
secr&a. omne quod nrtione perscrita¬
ri non possunt. credere contemnunt.
& perinquisitionem nimiam inerrorem
labuntur. Hiitaque cum necdum cre¬
derent uel adhuc adiniquitatis operr
uacarent. aquae niuium fuerunt: sed
cum carnalia facta deserentes. infide
ad quam perducti sunt plus app&untiu
perscrutari quam capiunt. amplius
profecto calent. quam calere debue¬
runt. Beneergo dehoc peruerso
quolib& proph&antis dum taxat sen¬

Expanded text:
Idcirco iniquitas frigori comparatur, quia peccantis mentem torpore . Quo contra charitas est calor, quia videlicet mentem accendit quam replDe quo calore scriptum est: Abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Et sunt nonnulli qui, dum iniquitatum suarum frigora 532 declinant, ad veram fidem, vel ad sanctitatis habitum veniunt. Sed quia plus quam necesse est de suis sensibus praesumunt, saepe in fide, quam accipiunt, ea quae tari volunt ut ratione magis in Deo, quam fide teneantur. Quia vero humana mens perscrutari non valet divina secreta, omne quod ratione perscrutari non possunt credere contemnunt, et per inquisitionem nimiam in errorem labuntur. Hi itaque cum necdum crederent, vel adhuc ad iniquitatis opera vacarent, aquae nivium fuerunt. Sed cum, carnalia facta deserentes, in fide ad quam perducti sunt, plus appetunt perscrutari quam capiunt, amplius profecto calent quam calere debuerunt. Bene ergo de hoc perverso quolibet prophetantis duntaxat sen
Abbreviated transcription (Latin):
Sedaliud est nudum esse. aliud nudum incede¬
re. Omnisenim quinecbona nec mala ope¬
nitur. nudusest & otiosus. Quiautem
mala agit: nudus incedit. quia sine uelami¬
ne boni operis periter paruitatis pergit
Sunt uero non nulli qui malum suae nequi¬
tiae cognoscentes. satiari pane iustitiae
festinant. percipere sacri elo quii dicta
desiderent Qui quotie s patrum sen¬
tentias pro aedificandis mentibus incogitatio¬
ne uersant. quasi debona segete spicas por¬
tant. her&ici igitur nudis & incedentib
absq uestitu &esurientibus spicas tollunt:
quia siue quidam otiosi sint . & innullis se
bonis exerceant. seu periter impudentiae
absq: uelamine boni operis pergant . &am
si quando iam ad penitentiam redire cup¬
unt & pabulum uerbi concupiscunt. eis
esurientibus spicas tollunt. quia in eorũ
mente pernitiosis persua sionibus pa¬
trum sententias destrũnt: Nec in merito
quia dum saepe perfig rxta eloquia¬

Expanded text:
sed aliud est nudum esse, aliud nudum incedesed aliud est nudum esse, aliud nudum incedere. Omnis enim qui nec bona nec mala operatur, nudus est et otiosus; qui autem mala agit, nudus incedit, quia sine velamine boni operis per iter pravitatis pergit. Sunt vero nonnulli qui, malum suae nequitiae cognoscentes, satiari pane justitiae festinant, percipere sacri eloquii dicta desiderant. Qui quoties Patrum sententias pro aedificandis mentibus in cogitatione versant, quasi de bona segete spicas portant. Haeretici igitur nudis et incedentibus absque vestitu et esurientibus spicas tollunt, quia sive quidam otiosi sint, et in nullis se bonis exerceant, seu per iter impudentiae absque velamine boni operis pergant, etiam si quando jam ad poenitentiam redire cupiunt, et pabulum verbi concupiscunt, eis esurientibus spicas tollunt, quia in eorum mente perniciosis persuasionibus Patrum sententias destruunt. Nec immerito quia, dum saepe per figurata eloquia
Abbreviated transcription (Latin):
ter trxhere quosprreualent nondesis¬
tunt. Pupillorum itaque nomine:
designantur hi. qui adhuc sunt teneri
intyix scam̃ ecclesiam constituti Quorũ
uitã misericors pater moriendo seruauit.
qui adbonam iam intentionem deducti suñ.
sed adhuc inbonis actibus nulla iustute
robonentur: Her&ici igitur dep̃dantes¬
pupillos uim faciunt. quia contur in fir¬
mas fidelium mentes. uerborum & operum
uiolentia gessantur. Culgus autem pau¬
per est populus indoctus. Qui siuenrs
sapientiae diuitias haber&. uestimentum
suae fidei nequaquam amitten& quasi
quidam quippe intix scam̃ ecclesiam senato¬
ressunt uiri doctores. Quicum scientiã
in corde multiplicant. ueris apud se diuitiis
habundant Ged her&ici uulgus paupe¬
rem spoliant. quia dum doctos non preua
lent. Indoctos quosque auelamine fidei
pnredicatione pestiferr denudant: Sequit᷑¬
NUDIS ET INCEDENTIBUS ABS¬
qUE UESTITU. ET ESURIENTI¬
quodait nudis. hoc replicat absque uestitu

Expanded text:
ter trahere quos praevalent non desister trahere quos praevalent non desistunt. Pupillorum itaque nomine designantur hi qui adhuc sunt teneri intra sanctam Ecclesiam constituti, quorum vitam misericors pater moriendo servavit, qui ad bonam jam intentionem deducti sunt, sed adhuc in bonis actibus nulla virtute roborantur. Haeretici igitur depraedantespupillos vim faciunt, quia contra infirmas fidelium mentes verborum et operum violentia grassantur. Vulgus autem pauperum est populus indoctus, qui si verae sapientiae divitias haberet, vestimentum suae fidei nequaquam amitteret. Quasi quidam quippe intra sanctam Ecclesiam senatores sunt, veri doctores, qui cum scientiam in corde multiplicant, veris apud se divitiis abundant. Sed haeretici vulgus pauperum spoliant, quia dum lent, indoctos quosque a velamine fidei praedicatione pestifera denudant. SequitNudis et incedentibus absque vestitu, et esurienti--Quod ait nudis, hoc replicat, absque vestitu;
Abbreviated transcription (Latin):
operis tegmen accipimus. quoquisque
tegitur. ut ante omni potentisdĩ oculos
paruitatiseius foeditas operiatur
Vrde scriptum est Beati quorum re¬
missae sunt iniquitates. & quorum tec¬
ta sunt peccata Quos autem lapidum
nomine. Nisi fostes intrx scam̃ ecclesiã
uiros accipimus & quibus perprimũ
pastorem dicitur. Et uos tamquam
lapidesiniii. super aedificamini hi
itaque quidenullo suo opere confidunt.
ad scõrum mastyrum protectionem cur¬
runt : atq adsacne eorum corport fl&ib
insistunt. pro mereri se ueniam eis
intercedentibus de precantur. quid
ergo isti in hac humilitate faciunt: nisi
quia bonae actionis uelamen non habent.
lapides amplexantur  Sequitur.¬
UIM PECERUNT DEPREDAN¬
tes pupillos. Et uulcus
PAUPEREM SPOLIAUERUN
Cum prosperitatem uitae paresentis
her&ici non habent. In firmis mentib
uerbis blandioribus per uersa petsua¬
dent Siqua uero illis prosperitas tem¬
poris prresentis arriserit. &iam uiolen¬

Expanded text:
operis tegmen accipimus, quo quisque operis tegmen accipimus, quo quisque tegitur, ut ante omnipotentis Dei oculos, pravitatis ejus foeditas operiatur. Unde scriptum est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quos autem lapidum nomine nisi fortes intra sanctam Ecclesiam viros accipimus? quibus per primum pastorem dicitur: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini . Hi itaque qui de nullo suo opere confidunt, ad sanctorum martyrum protectionem currunt, atque ad sacra eorum corpora fletibus insistunt, promereri se veniam, eis intercedentibus, deprecantur. Quid ergo isti in hac humilitate faciunt, nisi quia bonae actionis velamen non habent, lapides amplexantur? Sequiturim fecerunt depraedantes pupillo et uulgum pauperem spoliauerunCum prosperitatem vitae praesentis haeretici non habent, infirmis mentibus verbis blandioribus perversa persuadent. Si qua vero illis prosperitas temporis praesentis arriserit, etiam violen
Abbreviated transcription (Latin):
infrigore. Qt uidelic& solum culs¬
ngus interimat. quos calor alterius ope¬
perfrigus desiderium. peruestimentum
opemitio signari. Et sunt plerique.
qui adhuc peruersis desideriis estuant.
sed contir se spiritaliter decestantes rectis
sbi operibus repugnant. & bonis actibus
tegunt hoc quod sinistrum sibi resultare
pertemptationem sentiunt. Hi itaque
unde mala desidenrnt. inde algent. unde
autem bona openentur. Inide uestiti sunt
umuero her&ici peruersis alligationib
rectȩ fidei eis operx subtrahunt. quid
agunt. nisi ut hi qui adhuc desideriorum
carnalium frigorx sentiunt. sine bono¬
rum actuum uestimento moriantur:
Sequitur QUOS IMBRES
MONTIUM RICANT. ETÑ
HABENTES UELAMEN.AM¬
PLEXANTUR LAPIDES
mbressunt montium. uerba doctorum
Sequib: montibus. uoce scaẽ ecclesiae
dicitur. Leuaui oculos meos ad mon¬
tes. Hositaq imbres montium rigaN
quia scõrum patrum fluenta satiant
elamen autem ut iam pnrediximus boni

Expanded text:
in frigore, ut videlicet solum culpin frigore, ut videlicet solum culprigus interimat quos calor alterius opeper frigus desiderium, per vestimentum operatio signari. Et sunt plerique qui adhuc perversis desideriis aestuant, sed, contra se spiritaliter decertantes, rectis stegunt hoc quod sinistrum sibi resultare per tentationem sentiunt. Hi itaque unde mala desiderant, inde algent; unde autem bona operantur, inde vestiti sunt. Cum vero haeretici perversis allegationibus rectae fidei eis opera subtrahunt, quid agunt nisi ut hi qui adhuc desideriorum carnalium frigora sentiunt, sine bonorum actuum vestimento moriantur? Sequitur: VERS. 8. Quos imbres montium rigant, et non habentes velamen amplexantur lapides. - Imbres sunt montium, verba doctorum. De quibus montibus voce sanctae Ecclesiae dicitur: « Levavi oculos meos ad montes . » Hos itaque imbres montium rigant, quia sanctorum Patrum fluenta satiantelamen autem, ut jam praediximus, boni
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. NUDOS DIMITTUNT
HOMINES IN DUM ENTA
TOLLENT ES. QUIBUS NON
EST OPERIMENTUM
INFRICORE Sicut uestimenta
corpus. sic bona operx protegunt
animam Vnde cuidam dicitur.
Neatus quiuigilat. & custodit uestimes¬
ta sua nenudus ambul&. Her&ici
itaque: cum inquorundam mentib
bona opene destruunt. nimirum
uelamina indumentorum tollunt
Bene autem dicitur. quib: non est oper¬
mentum infrigore. Operimentũ
quippe adiustitiam pestin&. frigus
adculpam. Et sunt non nulli. qui m
quibdam reb peccata faciunt. in qui¬
b: damuero recta opera sequuntur
quiergo ex aliis actib delinquit. atque
exaliis iustitiam peragit. quid iste us
infrigore uestitur. alg& & tegitur
quia ex alio opere feruescit adiufitũ¬
qui exalio frigescit ad culpam sed
cumher&ici bona openr talib: subto¬
hunt. agunt ne in frigore habeant
quo uestiantur. Recte ergo dicius
Nudos dimittunt homines: Indumend
tollentes. quib: non est operimentus

Expanded text:
. 7. Nudos dimittunt . 7. Nudos dimittunt homines indumenta tollentes, quibus non est operimentum in frigore. - Sicut vestimenta corpus, ita bona opera protegunt animam. Unde cuidam dicitur: « Beatus qui vigilat et custodit vestimenta sua ne nudus ambulet . » Haeretici itaque cum in quorumdam mentibus bona opera destruunt, nimirum velamina indumentorum tollunt. Bene autem dicitur: Quibus non est operimentum in frigore. Operimentum quippe ad justitiam pertinet, frigus ad culpam. Et sunt nonnulli qui in quibusdam rebus peccata faciunt, in quibusdam vero recta opera sequuntur. Qui ergo ex aliis actibus delinquit, atque ex aliis justitiam peragit, quid iste nisi in frigore vestitur; alget, et tegitur; quia ex alio opere fervescit ad justitiam, ex alio frigescit ad culpam? Sed cum haeretici bona opera talibus subtrahunt, agunt ne in frigore habeant quo vestiantur. Recte ergo dicitur: Nudos dimittunt homines, indumenta tollentes, quibus non est operimentum
Abbreviated transcription (Latin):
TUNT. ET UINEAM EIUS
QUEM UI OPPRES SERINT
UINDEMIANI Potestagri
nomine. scripturre sacrere latitudo sig¬
nari. Quam her&ici non suam de m&uNt.
quia exea sententias longe a suis sensib
diuersas tollunt Quae uineae quoq
appellatione exprimitur . quia perue¬
ritatis sententias botros uistutum pro¬
fest. Cuius uineae dominum. idest
scripturre sacnre conditorem: quasi
ui opprimunt. quia eius sensum inuer¬
ba sacri eloquii inflectere uiolenter
conantur. quidicit Seruire me fecis¬
ti in peccatistuis. prxebuisti mihi labo¬
rem in iniquitatib tuis Et eandem
uineam uindeniant. quia exea senten¬
tiarum botros prosuae intellegentiae
intentione coaceruant Potestagri
uel iuneae nomine: uniuersa ecclesia sig¬
nari. quam peruersi prredicatores de¬
m&unt & auctoremeius in membris
suis opprimendo uindemant. quia
creatoris nr̃i gratiam persequentes.
dum quosdam deilla quirecti uideban¬
tur ixpiunt. quid aliud quam spicas
animarum tollunta De quib adhuc suls¬

Expanded text:
tunt, et vineam ejus tunt, et vineam ejus quem vi oppresserunt vindemiant. - Potest agri nomine Scripturae sacrae latitudo signari, quam haeretici non suam demetunt, quia ex ea sententias longe a suis sensibus diversas tollunt. Quae vineae quoque appellatione exprimitur, quia, per veritatis sententias, botros virtutum profert. Cujus vineae tamen, id est Scripturae sacrae, Conditorem quasi vi opprimunt, quia ejus sensum in verba sacri eloquii inflectere violenter conantur. Qui dicit: « Servire me fecisti in peccatis tuis, prrem in iniquitatibus tuis . Et eamdem vineam vindemiant, quia ex ea sententiarum botros pro suae intelligentiae intentione coacervant. Potest agri vel vineae nomine universa Ecclesia designari, quam perversi praedicatores demetunt, et auctorem ejus in membris suis opprimendo vindemiant, quia Creatoris nostri gratiam persedum quosdam de illa, qui recti videbantur, rapiunt; quid aliud quam spicas vel botros animarum tollunt. Sequitur: VERS
Abbreviated transcription (Latin):
nager enim. a grestisest a sinus
tretthoo iloeo onagris comparan¬
tur her&cici. quia in sus uoluptatibus
dimissi auinculis sunt fidei &ixtionis
alieni. Qndescriptumest Onager
ad su&us in solitudine. indesiderio
animae suae. ad trxxit uentum amoris
sui Onager quippe in solitudine ad su¬
&us est quia dum tentem cordissu
discipline iustute non ex cołit: ibi habi¬
tat. uln fructus non est  qui in desiderio
ammae suae: uentum amorissui ad trahit.
qui ea quae exdesiderio scientiae inmen
aedificare Quoscontra dicitur
cientia in flat. raritas uero aedificat
Vradehic quoque congrue infestur
Egrediuntir adopuissiuim Nonenĩ
di sed suum opus peragunt . dum non
recta dogmata. sed propria desideria
sequuntur Scriptum quippeest
Ambulansinuia in maculata. hic miht
ministrabat. Quiergo non inuia in na¬
culata ambulat. fibi magis quam dño
tur. ut perhaec peruerses filcis paneni
erroris parent: De quoiu delie&e pane.
apud salomonem uerbis mulieris pnrui¬
tatis her&icȩ typum gerentisdicitur

Expanded text:
nager enim agrestis est asinus. Et recte hoc in loco onagris comparantur haeretici, quia, in suis voluptatibus dimissi, a vinculis sunt fidei et rationis alieni. Unde scriptum est: Onager assuetus in solitudine, in desiderio animae suae attraxit ventum amoris sui . Onager quippe in solitudine assuetus est, quia dum terram cordis sui disciplinae tat ubi fructus non est. Qui in desiderio animae suae ventum amoris sui attrahit; quia ea quae ex desiderio scientiae mente aedificare. Contra quos dicitur: Scientia inflat, charitas vero aedificat . Unde hic quoque congrue infertur: Egrediuntur ad opus suum. Non enim Dei, sed suum opus peragunt, dum non recta dogmata, sed propria desideria sequuntur. Scriptum quippe est: Ambulans in via immaculata, hic mihi ministrabat . Qui ergo non in via immaculata ambulat, sibi magis quam Domino tur, ut per haec perversis filiis panem erroris parent. De quo videlicet pane apud Salomonem verbis mulieris prtatis haereticae typum gerentis dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
eorum sũ mopere prestolantur. ut in
aduersitatis tenebrars eorum mentes sua¬
dendo perfodiant. quibus prospere¬
uiuentibus peruersa loquimini me aude¬
bant. Quosmox in aduersitate ut iuderiNT
ex surgunt. & non nisi expectati merito
talia illos perp&i asserunt quia solam prȩ¬
sentis uitae gloriam diligentes. flagellum
damnationem credunt. In tenebri sergo
domos perfodiunt. quia bonorum mentes
exipsa eorum corrumpere aduersitate
moliuntur. Bene autem dicitur sicut
indie condixenrnt sibi. quia cum iustos
conspicerent prosperitatis luce claruisse:
qnm̃ loqui non potenrnt. admaligna solum¬
modo contyreos consilia uacabant Siue
autem hen&ici. seu peruersi quilibe t. cum
iustos indeiectione conspiciunt. gaudent
Cum uero eos ad regendȩ potestatis uiderint
cul menerumpere perturbantur. im& uunt:
afflictionibus tabescunt. Vnde & subditur

Expanded text:
eorum summopere praestolantur, ut in eorum summopere praestolantur, ut in adversitatis tenebris eorum mentes suadendo perfodiant, quibus prospereviventibus perversa loqui minime audebant. Quos mox ut in adversitate viderint, exsurguntalia illos perpeti asserunt, quia solam praesentis vitae gloriam diligentes, flagellum damnationem credunt. In tenebris ergo domos perfodiunt, quia bonorum mentes ex ipsa eorum corrumpere adversitate moliuntur. Bene autem dicitur: Sicut in die condixerant sibi, quia cum justos conspicerent 530 prosperitatis luce claruisse, quoniam loqui non poterant, ad maligna solummodo contra eos consilia vacabant.  Veautem haeretici, sive perversi quilibet, cum justos in dejectione conspiciunt, gaudent; cum vero eos ad regendae potestatis viderint culmen erumpere, perturbantur, metuunt, afflictionibus tabescunt. Unde et subditur
Abbreviated transcription (Latin):
quid autem uultus cordis est humani Nisi
similitudo dĩ Quem uidelic& uultum
peruersus operit ut cognosci nequeat.
cum uitam suam uel malis actibus. uel per¬
sidiae errore confundit Sed talisquisq
cum prosperitate uitae pnaesentis iustos
fulcire conspicit eis peruersa suadere
minime pnresumit. Siquauero illos
procella aduersitatis inuenerit. ad uerba
protinus pestiferȩ persuasionis erumpit
Vnde & subditur PGRFODIT IN¬
TENEBRIS DOMOS SICUT
INDIE GOND IXERANI
SIBI. ETIC NORAUERUNT
LUCEM Quidnamq hoc loco domo¬
tum nomine: nisi conscientiae designan¬
tur: In quibus habitamus cum tuxctan¬
do qui dagimus Vnde cuidam sana¬
todicitur:. Vade indomumtuam ad
tuos. & ad nuntia illis quanta tibi dñs
fecerit: Idest apeccati iam uitio securus
ad conscientiam reuestere. & in uocem
prredicationis excitare. Iustiitaque
cum in prresenti saeculo die prosperita¬
tis clarescunt. eis errorum magistri
peruersa suadere m&uunt Sed consilia
exquirunt. deiectionem prosperitatis

Expanded text:
Quid autem vultus cordis humani est, nisi similitudo Dei? quem videlicet vultum perversus operit, ut cognosci nesciat cum vitam suam, vel malis actibus, vel perfidiae errore concum prosperitate vitae praesentis justos fulciri conspicit, eis perversa suadere minime praesumit; si qua vero illos procella adversitatis invenerit, ad verba protinus pestiferae persuasionis erumpit. Unde et subditurtenebris domos sicut in die condixerant sibi et ignoraverunt lucem. - Quidnam hoc loco domorum nomine, nisi conscientiae designantur, in quibus habitamus cum tractando quid agimus? Unde cuidam sanato dicitur: Vade in domum tuam ad tuos, et annuntia illis quanta tibi Dominus fecerit , id est, a peccati jam vitio securus ad conscientiam revertere, et in vocem praedicationis excitare. Justi itaque cum in praesenti saeculo die prosperitatis clarescunt, eis errorum magistri perversa suadere metuunt. Sed consilia exquirunt, dejectionem prosperitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ut eorum &iam sequaces turhant. Pro
pignore ergo bos iuduae tollitur. quan¬
do id ento ipse qui prredicabat rxpitar:
untalii sequantur Excuius ruina plerũ¬
q agitur. ut hi quoq descãe ecclesiae
gremio exeant. qui i eabonis moribus
TERUNT PAUPCRŨ UTAM
ETOPPRESSERUNT PARIT̃
MAUS UETOS TERRAE
tas designari sol& Et nonnumquam
hi quiman su&i atq: humiles uidentur.
si seruare difen&ionem nescrunt. exem¬
plis aliorum cadunt. Sunt uero non¬
nulli heretici. qui populis admisceri
fugiunt. sed secessum uitae sec n&cioris
p&cunt quiplerumq eos quos inuent¬
unt: eo amplius peste suae persua sio¬
nif inficiunt. quo quasi exuitae meri¬
tis. reuerentiores uidentur. Dequi¬

Expanded text:
ut eorum etiam sequaces trahant. Pro ut eorum etiam sequaces trahant. Pro pignore ergo bos viduae tollitur, quando idcirco ipse qui praedicabat rapiatur, ut alii sequantur. Ex cujus ruina plerumque agitur ut hi quoque de sanctae Ecclesiae gremio exeant, qui in ea bonis moribus terunt pauperum viam, et oppresserunt pariter mansuetos terrae.tas designari solet. Et nonnunquam hi qui mansueti atque humiles videntur, si servare discretionem nesciunt, exemplis aliorum cadunt. Sunt vero nonnulli haererefugiunt, sed secessum vitae secretioris appetunt; qui, plerumque eos quos inveniunt, eo amplius peste suae persuasionis inficiunt, quo quasi ex vitae meritis reverentiores videntur.
Abbreviated transcription (Latin):
possident. huiufuitae adiutorium fite¬
runt Et quamuis ipsi agere spiritali
nequeant. ad summa itamen tendendio
libenter subsidia ministiaent. Postia
enim asinus. onerr hominum sol&
qua siergo quidam asinus electorum est.
quiterrenis rebus deseruiens. de posta
onere usib hominum Et saepecumn
her&ici quemlib& talem a scaẽ ecdesue
gremio auestunt. qua si pupillorum
asinum abigunt Quia cum hunc ad
perfidiam suam pestiixhunt. aminist¬
quae occisi uiri sui interim uisione pri¬
uataest& Bosautem huius est uidi¬
ae. unusquisq prredicator Et fiepe
contingit. ut her&ici peruerfis sius
dogmatibus. ipsos&iam qui prireda¬
tores uidebantur taxhant. Bouem
ergo induae auferunt. cum de scĩ
ecclesia &iam preredicantem tollunt
Qbi recte est adiunctum. propignore
Pignus namq: cumtollitur. aliud quul¬
st quod ten&ur. sed tamen adhuc aliud
quaeritur: Et plerumq her&ici. ideo
eosconantur auferre qui prredicanit.

Expanded text:
possident hujus vitae adjutorium fepossident hujus vitae adjutorium ferunt. Et quamvis ipsi agere spiritalia nequeant, ad summa tamen tendentibus libenter subsidia ministrant. Portare enim asinus 523 onera hominum solet. Quasi ergo quidam asinus electorum est, qui, terrenis actibus deserviens, deportat onera usibus hominum. Et saepe cum haeretici quemlibet talem a sanctae Ecclesiae gremio avertunt, quasi pupillorum asinum abigunt, quia cum hunc ad perfidiam suam pertrahunt, a ministequae occisi viri sui interim visione privata est? Bos autem hujus est viduae, unusquisque praedicator. Et saepe contingit ut haeretici perversis suis dogmatibus ipsos etiam qui praedicatores videbantur trahant. Bovem ergo viduae auferunt, cum de sancta Ecclesia etiam praedicantem tollunt. Ubi recte est adjunctum: Pro pignore. Pignus namque cum tollitur, aliud quiest quod tenetur, sed tamen adhuc aliud quaeritur. Et plerumque haeretici ideo eos conantur auferre qui praedicant,
Abbreviated transcription (Latin):
diripiunt & pascunt. quia inperitos
quosq: peruersis ad sepersua sionibus
trxhunt. & doctrinis pestiferis ad inter¬
ficiendum nutriunt. Nam quod gre¬
gum nomine irperiti populi design e¬
tur. sponsi uerba testantur. qui spon¬
sam suam alloquiturdicens Nisi cog¬
noueris te opulert intermulieres.
egredere & abi post uestigia gregum
dest nisi honoremtuum quo ad similitu¬
dinem dĩ es condita. bene uiuendo cogno¬
ueris a conspectu meae contemplatio¬
nis egredere : & imperitorum uitam
imitare populorum. Sequitur.
ABIERUNT. ETABSTU¬
hoc loco pupillos accipamus. nisi elec¬
tosdĩ inmentis teneritudine positosa
qui magna fidei gnrtia nutriuntur. & pa¬
tris sui iam prose mostui faciem necdũ
uident. Et sunt pleriq in eclesia. qu
quosdam conspiciunt caelestia app&
tenena omnia despectui habere Ean
uis ipsi inhuius mundi laboribus insud
eis tamen quos ad caelestia anhelare con¬
spiciunt. derebus quas in hoc mundo

Expanded text:
diripiunt et pascunt, quia imperitos diripiunt et pascunt, quia imperitos quosque perversis ad se persuasionibus trahunt, et doctrinis pestiferis ad interficiendum nutriunt.  Vet. XXII.  Nam quod gregum nomine imperiti populi designentur, sponsi verba testantur, qui sponsam suam alloquitur dicens: Nisi cognoveris te, o pulchra inter mulieres, egredere, et abi post vestigia gregum , id est nisi honorem tuum, quo ad similitudinem Dei es condita, bene vivendo cognoveris, a conspectu meae contemplationis egredere, et imperitorum vitam imitare populorum. Sequitur: abegerunt, et abstuhoc loco pupillos accipimus, nisi electos Dei, in mentis teneritudine positos, qui magna fidei gratia nutriuntur, et patris sui jam pro se mortui faciem necdum vident? Et sunt plerique in Ecclesia qui quosdam conspiciunt coelestia appetere, terrena omnia despectui habere; et quamvis ipsi in hujus mundi laboribus insudent, eis tamen quos ad coelestia anhelare conspiciunt de rebus quas in hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
mur magis uidere aliquid quam uidemus
Dicatur igitur recte. quiautem nouerunt
eum. ignorent diesillius. Quia & si iam
dm̃ perfidem nouimus. qualiter tamen sit
eius a&ernitas. sine prr&erito ante saecu¬
la. sine futuro post saecula. sine monr
longa. sine prestolatione perp&ua non
uidemus Beatusitaq iob scãe ecclesiae
typum tenens: quia submagno se scien¬
tiae freno modenrtur. Ne plussapiat
quamo post& sapere. & diesdĩ non posse
conp̃hendi testificans. adher&icorum
mox superbiam respectum mentis redu¬
cit. quialta sapere app&unt. & quod
capere ut tumq non possunt. perfecte se
scire gloriantur. Nam sequitur
LERUNT. DIRI PUERUNT
GREGES. ET PAUERUNTEOS
signat. quia scãe ecclesiae gremio extrr¬
nei existunt EIpsienim terminos
turnsferunt. quia constitutiones patrũ
prteuaricando trrnscendunt. De quib
nimirum constitutionibus. scriptumest
N& uens grediaris terminos antiquos.
quos posuerunt patrestui. Qui greges.

Expanded text:
mur magis videre aliquid quam videmus. mur magis videre aliquid quam videmus. Dicatur igitur recte: Qui autem noverunt eum, ignorant dies illius, quia etsi jam Deum per fidem novimus, qualiter tamen sit ejus aeternitas, sine praeterito ante saecula, sine futuro post saecula, sine mora longa, sine praestolatione perpetua, non videmus. Beatus itaque Job sanctae Ecclesiae typum tenens, quia sub magno se scientiae freno moderatur, ne plus sapiat quam oportet sapere, et dies Dei non posse comprehendi testificans, ad haereticorum mox superbiam respectum mentis reducit, qui alta sapere appetunt, et quod capere utcunque non possunt perfecte se scire gloriantur. Nam sequitur:lerunt, diripuerunt greges, et paverunt eossignat, qui a sanctae Ecclesiae gremio extranei existunt? Ipsi enim terminos transferunt, quia constitutiones patrum praevaricando transcendunt. De quibus nimirum constitutionibus scriptum est: Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui . Qui greges
Abbreviated transcription (Latin):
quoties in a&ernitate ista cogitamus.
a&ernitatem necdum cognouimus
biquippeest. quod nec initio incipitur.
nec fine terminatur Vbi neque expec¬
tatur quodueni&. Neq per cu rrit
quod debeat recordari. Sed est unum.
quod semper. eẽ . est. quod & sinos & angebi
cum in itio uidere incipimus. esse tam̃
hoc sine initio uidemus. ubi sic semper
sine fine. ẽẽ . est. ut numquam se anim:
tendat ad sequentia. ac simultiplicentur
quae sunt & longa fiant. Nam &siper
proph&riae spm dictumest. dñe qui
regnas in a&ernum & insaeculum & adhuc
more sacri eloquii humano modo sp̃s ho¬
minib est loquutus. Eut ibi adhuc di¬
cer& ubi expectatio non iness& Adhuc
enim a&ernitas non hab&. quae semꝑ
esse hab&. inqua nulla pans suae longi¬
tudinis pre&erit. ut pars alia succedat
cernat. Inqua omne quodest animus uid&.
& tardum non. eẽ: & longumesse Sed
haec deaeternitatis diebus loquentes cona¬

Expanded text:
quoties in aeternitate ista cogitamus, quoties in aeternitate ista cogitamus, aeternitatem necdum cognovimus. Ibi quippe est quod nec initio incipitur, nec fine terminatur, ubi neque exspectatur quod veniet, neque percurrit quod debeat recordari, sed est unum quod 522 semper esse est. Quod etsi nos et angeli cum initio esse videre incipimus, esse tamen hoc sine initio videmus, ubi sic semper sine fine esse est, ut nunquam se animus tendat ad sequentia, ac si multiplicentur quae sunt et longa fiant. Nam etsi per prophetiae spiritum dictum est: Domine, regnas in aeternum, et in saeculum, et adhuc , more sacri eloquii, humano modo spiritus hominibus est locutus, ut ibi adhuc diceret, ubi exspectatio non inesset. Adhuc enim aeternitas non habet, quae semper esse habet, in qua nulla pars suae longitudinis praeterit, ut pars alia succedat, r quod non cernat; in qua omne quod est animus videt et tardum non esse, et longum esse. Sed haec de aeternitatis diebus loquentes, cona
Abbreviated transcription (Latin):
ergo in eo aliud. eẽ. & aliud habere
quidest itaq dicere. qui nouerunt eum
ignorent diesillius. nisi quia & quicoꝵ¬
noscunt eum adhuc nesciunto Nam
& qui eum iam fide tenent. adhuc per
speciem ignoraent. Et cum ipse sibi
sit a&ernitas. quem uenxciter credimn
qualiter tamen sit ipsa eius a&ernitas¬
ignonimus Inihoc namque quod dediu¬
nie natunre potentia audiuimus. ea non¬
numquam cogitare consueiumus. quae
per experientiam scimus Omne enim
quo d eoepit & desinit. Initio & fine conclu¬
ditur. Quod simora aliquantula differ¬
tur ut finiatur. longum dicitur: Inqua
uidelic& longinquitate . cumquisque
mentis oculos reducit r&ro permemori¬
am. tendit ante perexpectationem.
quasi spacium temporis dilatat inmente
umq audit a&ernitatem dĩ. humano mo¬
re intendenti animo longȩ uitȩ spatia¬
huius proponit. in quibus me tiatur
semper. & quid abut nero quodr&a ne¬
atur in memoria. & quid ante restat

Expanded text:
ergo in eo aliud esse, et aliud habere. ergo in eo aliud esse, et aliud habere. Quid est itaque dicere: Qui noverunt eum, ignorant dies illius, nisi quia et qui cognoscunt eum adhuc nesciunt? Nam et qui jam eum fide tenent, adhuc per speciem ignorant. Et cum ipse sibi sit aeternitas, quem veraciter credimus, qualiter tamen sit ipsa ejus aeternitasignoramus. In hoc namque quod de divinae naturae potentia audimus, ea nonnunquam cogitare consuevimus quae per experientiam scimus. Omne enim quod coepit et desinit, initio et fine concluditur. Quod si mora aliquantula differtur ut finiatur, longum dicitur; in qua videlicet longinquitate cum quisque mentis oculos reducit retro per memoriam, tendit ante per exspectationem, quasi per spatium temporis dilatat in mente. Cumque audit aeternitatem Dei, humano more intendenti animo longa vitae spatia proponit, in quibus metiatur semper et quid abiit retro, quod retineatur in memoria, et quid ante restat,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊LLIUS Quid diesdĩ. nisi ipsa euis
a&ernitas appellatur: quae non num¬
quam unius diei pronuntiatione expri¬
mitur& Sicut scriptum est: melior
diesuna in atriistuis supermilia Non¬
numquam uero prosua longitudine dieñ
multorum appellatione signatur. dequ¬
bus scriptumest: in saeculum saecub
annitui Nositaq intrxtem ponr
uoluimus. per hoc quod creaturr sum
sautem quia creator est omnium. aq¬
nitate sua temportr nr̃a conp̃hendit
Ait ergo Ab omni potente non sunt
abscondita temporx. qui autem noue¬
runt eum ignonent diesillius. Qua
ipse quidem nỹax comp̃hen sibiliter con¬
spicit. Nosautem ea quae eius sunt. com¬
p̃hendere nullatenus ualemus Sed
cum nature dĩ simplex sit. mipaendum
ualde curdicit: qui nouerunt eum. igno¬
rant diesillius. Neq enim aliud ipse
atq aliud dieseius sunt Dsnamque.
hocest quod habet Eternitatem quip¬
pe hab&. sedipse acernita s: Lucem
hab&. sed lux sua ipseest Claritatem
hab&. sed ipse est claritassua Uonest

Expanded text:
Quid dies Dei, nisi ipsa ejus aeternitas appellatur? quae nonnunquam unius diei pronuntiatione exprimitur, sicut scriptum est: Melior est dies una in atriis tuis super millia . Nonnunquam vero pro sua longitudine dierum multorum appellatione signatur, de quibus scriptum est: In saeculum saeculi anni tui . Nos itaque intra tempora volvimur, per hoc quod creatura sumus. Deus autem qui creator est omnium aeternitate sua tempora nostra comprehendit. Ait ergo: Ab Omnipotente non sunt abscondita tempora; qui autem noverunt eum, ignorant dies illius. Quia ipse quidem nspicit, nos autem ea quae ejus sunt comprehendere nullatenus valemus. Sed cum natura Deusvalde est, cur dicit: Qui noverunt eum, ignorant dies illius. Neque enim aliud ipse, atque aliud dies ejus sunt. Deus namque hoc est quod habet. Aeternitatem quippe habet, sed ipse est aeternitas. Lucem habet, sed lux sua ipse est. Claritatem habet, sed ipse est claritas sua. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
prius amalo quiescitur opere. ut post
anima plenius quiescat in cogitatione:
alii quinquageni. aliicenteni discumbuNT
habent requiem operis. & sunt nonnulli.
quiã peruersis cogitationibus habent iam
requiem mentis Hen&ici igitur quia
peruersis saepe huiusmundi potentibus
adherentes . bonorum socialem uitam atq
concordiam persequuntur. rectenunc
dicitur. deciuitatibus fecerunt uiros geme¬
re. Quos recte beatus iob memorit iuros.
quia illos magis henici extinguere ambi¬
unt. qui perfectis gressibus peruiam dĩ
non fluxe & eneruiter. sed uiriliter currunT
Quicum uulnus perfidiȩ ingeri in paruulorum
fidelium mente conspiciunt. semper adclamo¬
tem & gemitus redeunt. Vnde & rectedicit᷑¬

Expanded text:
prius a malo quescitur opere, ut post prius a malo quescitur opere, ut post anima plenius quiescat in cogitatione, alii quinquageni, alii autem centeni discumbunt,habent requiem operis, et sunt nonnulli qui a perversis cogitationibus habent jam requiem mentis. Heretici igitur, quia, perversis saepe hujus mundi potentibus adhaerentes, bonorum socialem vitam atque concordiam persequuntur, recte nunc dicitur: De civitatibus fecerunt viros gemere. Quos recte beatus Job memorat viros, quia illos magis haeretici exstinguere ambiunt qui perfectis gressibus per viam Dei non fluxe et enerviter, sed viriliter currunt. Qui cum vulnus perfidiae ingeri in parvulorum fidelium mente conspiciunt, 527 semper ad clamorem et gemitus redeunt. Unde et recte dicit
Abbreviated transcription (Latin):
gene ergo nunc dicitur. Inter aceruos
eorum meridiati sunt. quicalcatis torcu¬
laribus sitiunt. quia eorum se multitudi¬
ni adiungunt. quosiam uident grruia
agere. & adhuc sitire gnruiont Quo¬
rum feruor dum eorum desideria satiat.
in eorum actibus quasi in meridi e
quiescunt Sequitur
ciuitates a conuiuentibus populis appel¬
lantur. non in merito ciuitatum nomine
uerȩ sunt fidei ecclesiae designatae.
quae in singulis mundi pastibus positae
unam catholicam faciunt. In qua fideles
omnes dedõ recta sentientes concordi¬
teruiuunt. Hancnamq: in euangelio
perlocorum distinctionem concordiam
designauit. cum satiaturus dequinque
panibus populum. quinquage nos pertur¬
mas. uelcentenos discumbere prcecepit
Vtuidelic& turba fidelium escam suam &
locis disiuncta. & moribus coniuncta per¬
ciper& Iubele i quippe requies. quinqua¬
genarii numeri misterio continetur
Et quinquagenarius bis ducitur. utad
centenarium perducatur. Quia ergo

Expanded text:
Bene ergo nunc dicitur: Inter acervos Bene ergo nunc dicitur: Inter acervos eorum meridiati sunt, qui calcatis torcularibus sitiunt, quia eorum se multitudini adjungunt, quos jam vident gravia agere, et adhuc sitire graviora. Quorum fervor dum eorum desideria satiat, in eorum actibus, quasi in meridie, qucivitates a conviventibus populis appellantur, non immerito civitatum nomine verae sunt fidei Ecclesiae designatae, quae in sunam catholicam faciunt, in qua fideles omnes de Deo recta sentientes concorditer vivunt. Hanc namque in Evangelio per locorum distinctionem concordiam designavit, cum satiaturus de quinqpanibus populum, quinquagenos per turmas, vel centenos discumbere praecepit, ut videlicet turba fidelium escam suam et locis disjuncta et moribus conjuncta perciperet. Jubilaei quippe requies quinquagenarii numeri mysterio continetur, et quinquagenarius bis ducitur, ut ad centenarium perducatur. Quia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes qui scam ecclesiam persequuntur.
quid aliud quam torcular calcant &
Quod diuina agi dispensatione permittt᷑
ut animarum botri inspiritale uinum
defluant. quae carni corruptibili ȩxutȩ.
ad regna caelestia uelut in apothecam
cument. Nam dum iniusti iustos depn¬
munt. qua si botros subpedibus inttunt
Compressi autem botri: ad supermi conui¬
uii saci&atem exubenent. qui prius
qua si in huius aeris libestate pendebant:
Vnde dauid proph&a scaẽ ecclesiae as¬
flictionẽ conspiciens. psalmum protos¬
cularibus scribit. ged omnes quiuitan
idelium persequuntur. calcant & sitiunt.
quia agendo crudelia ferociores fiunt:
&impi&atis suae meritis caetati. eo ambi¬
unt grruione facere. quo iam grruia
secerunt Hen&ici autem cum perse
huius saeculi potentes commouent.
eorumq: mentes ad persequendum per¬
trichunt. & quibus ualent persuasioni¬
bus accetiunt: Quos cum crudelia agere
contur catholicorum uitam conspiciunt.
quasi in ipso solis feruore requiescunt

Expanded text:
Omnes qui sanctam Ecclesiam persequuntur, quid aliud quam torcular calcant? Quod divina agi dispositione permittitur, ut animarum botri in spiritale vinum defluant, quae, carne corruptibili exutae, ad regna coelestia velut in apothecam currant. Nam injusti dum justos deprimunt, quasi botros sub pedibus mittunt. Compressi autem botri ad superni convivii satietatem exuberant, qui prius quasi in hujus aeris libertate pendebant. Unde David propheta, sanctae Ecclesiae afflictionem conspiciens, psalmum pro torcularibus scribit . Sed omnes qui vitam idquia ad agenda crudelia ferociores fiunt, et impietatis suae meritis caecati, eo ambiunt graviora facere, quo jam gravia fecerunt. Haeretici autem cum per sehujus saeculi potentes commovent, eorumque mentes ad persequendum pertrahunt, et quibus valent persuasionibus accendunt. Quos cum crudelia agere contra catholicorum vitam conspiciunt, quasi in ipso solis fervore requiescunt
Abbreviated transcription (Latin):
anima iustorum. cum fides turbatur in¬
firmorum Quibusiam hoc ipsum cla¬
mare est. dealieno lapsu tabescere Sed
ds̃ multum abire non patitur. quia & si
iusto ordine in iustum aliquid fieri per¬
mitat. In ultum tamen fieri non sinit
in iustum. quod fieri iuste permisit
quia & dereproborum iniustitia quasdã
quas inesse considerat culpas percutit
electorum & tamen a&erna iustitia
ferire non neglegit In iustitiam fe¬
LUMINIS Plerumque peruersi
& cognoscunt recta quae sequi debeant.¬
& tamen sequi despiciunt quae cognos¬
cunt. Lumin sergo rebellessunt. quia
sua desideria sequendo. bonum despici¬
unt quod nouerunt Quia ergo nonper
igno nintiam sed persuperbiam delinquunt
elationis suae scutum iaculis ueritatis obici¬
unt nesalubriter incorde feriantur
Ex qua uidelicet eorum superbia agitur.
ut quia nolunt facere quae cognoscunt.
nec cognoscant iam bona quae faciant
sed sua eos cecitas aueritatis lumine fundi¬
tus excludat Vnde & subditur

Expanded text:
anima justorum cum fides turbatur infirmorum, quibus jam hoc ipsum clamare est de alieno lapsu tabescere. Sed Deus inultum abire non patitur, quia etsi justo ordine injustum aliquid fieri permittit, inultum tamen abire non sinit injustum quod fieri juste permisit, quia et per reproborum injusquas inesse considerat, culpas percutit electorum, et tamen aeterna justitia ferire non negligit injustitiam feitas. --Plerumque perversi et cognoscunt recta quae sequi debeant, et tamen sequi despiciunt quae cognoscunt. Lumini ergo rebelles sunt, quia, sua desideria sequendo, bonum despiciunt quod noverunt. Qui ergo non per ignorantiam, sed per superbiam delinquunt, elationis suae scutum jaculis veritatis objiciunt, ne salubriter in corde feriantur. Ex qua videlicet eorum superbia agitur ut quia nolunt facere quae cognoscunt, nec cognoscant jam bona quae faciant, sed sua eos caecitas a veritatis lumine funditus excludat. Unde et apte subditur