comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Astante uulgo ĩmedia ciuitate ꝑro gradib pla¬
tee noue ep̃m sue religionis noie iocundũ quẽ
pr̃iarcham uocitabant p̃ cepit ĩcendio cõcrema
ri. ob hoc ꝙ ĩ domo theodorici g̾mani regis accep¬
tissim̃ h̃ebat᷑. cuiꝰ forte suffragio memoiata do¬
mus regnũ poterat obtinere. Tũc ⁊ gentunis¬
maiorem noĩe godagis filiũ cum irore absq
solatio serui aut ancille crudeli exilio delega¬
uit fr̃em uero theodoricũ post octõnẽ uxoris et
filii nudũ ⁊ destitutũ similit̾ exulauit. Post ciiꝰ
uxorem filiũ qui suꝑerat infantulũ duasq fi¬
lias eiꝰ adultas ĩpositas asinis longiꝰ affligen¬
do ꝓiecit. S ⁊ comites qmͣ płimos ⁊ nobiles ge¬
tis sue obiectationib falsis inseftans ob hoc ꝙ
germano fauerẽt. alios incendit alios iugula¬
uit gladio. inutator existens gepserici pris qui
sui fr̃is uxorẽ ligato pond̾e lapidũ in ansaga fu¬

Expanded text:
Adstante uulgo in media ciuitate pro gradibus plaAdstante uulgo in media ciuitate pro gradibus plateae nonae episcopum suae religionis, nomine Iucundum, quem patriarcham uri, ob hoc quod in domo Theodorici germani regis acceptissimus habebatur; cujus forte suffragio memorata domus regnum poterat obtinere. In maiorem filium, nomine Godagis, cum uxore absque solacio seruuli ant ancillae crudeli exilio delegauit, fratrem uero Theodericum post occisionem uxoris et filii nudum atque destitutum similiter exulauit; post cuius mortem filium qui supererat infantulum duasque filias eius adultas inpositas asinis longius affligendo proiecit. Sed et comites quam plurimos et nobiles gentis suae obiectionibus falsis insectans, ob hoc quod germano fauerent, alios incendit, alios iugulauit, imitator existens Geiserici patris, qui sui fratris uxori ligato pondere lapidum in Ansaga flu
Abbreviated transcription (Latin):
d locũ uentũ est ⁊ p̾sertim pro eo orando ĩgemue¬
rũt õs pietate diuina illa arida in columis rõfes¬
loris restituta est manꝰ. Hinc iam honorici ꝑsccutõ
dndũ om̃ib beni ostenderat desiderãs post obitũ
suũ filiis ꝙ nõ cõtigit regnũ statuere. thecdoricũ
treuo sili osq eiꝰ gentunis q ft̃is nicħomea filcos
ctredel i seprit insequi. Quoꝵ nullũ dimate tetios¬
si eis mors desiderꝰ smi uoluntatẽ anferceresr¬
mũ sciẽs urorẽ theodorici frĩs astitam credo ne
forte maritũ aut maiorem filiũ qr prudens ⁊
lapiens uidebat᷑ consiliis acriorib adu̾sus tỹ¬
rannũ armass: crimine ĩposito gladio eam int̾¬
fici iubet. Post octidit᷑ ⁊ ille filiꝰ magnꝰ litteris in¬
stitutus: cui ẜ institutionẽ genseriti eo qd̃ ma¬
ior om̃ib eẽt regnũ int̾ nepotes potissimũ debe¬
bat᷑. Accendit᷑ adhuc. crudeliꝰ aliqͥd perpetrare.

Expanded text:
ad locum uentum est et praesertim pro eo orando ingemuead locum uentum est et praesertim pro eo orando ingemuerunt omnes, pietate diuina illa arida incolomis confessoris restituta est manus. Hinc iam Hunirici persecutio ddudum omnibus lenem osten- derat, desiderans post obitum suum filiis, quod non contigit, regnum statuere, Theodericum fratrem filiosque eius Gentunisque fratris nihilominus filios crudeliter coepit insequi. Quorum nullum dimitteret, nisi ei mors desiderii sui uolumtatem auferret. Primo sciens uxorem Theoderici fratris astutam, credo ne forte maritum aut maiorem filium, qui prudens et sapiens uidebatur, consiliis acrioribus aduersus tyrannum armasset, crimine adposito gladio eam intercipi iubet. Post occiditur et ille filius magnis litteris institutus, cui secundum constitutionem Geiserici, eo quod maior omnibus esset, regnum inter nepotes potissimum debebatur. Accenditur adhuc crudelius aliquid perpetrare.
Abbreviated transcription (Latin):
Mulieres u̾ post hanc penã capitib pelle nudatis
p̾cone p̃eunte ꝑ plateas ad ostensionẽ ciuitatis
ducebant᷑: qd̾ s̾ magis q̃ patiebant᷑ lucrũ maxi¬
mũ cõputabant. Quoꝵ nos płimos nouim᷑: nec
scimꝰ tũc aliquẽ eoꝵ ⁊ penis urgentib a cecte itine
destitisse. At ibi isto mͦ fidei infring̾e nõ ualuit ia¬
lũ: cogitauit ut nr̃e religionis hoĩes ĩ aula eiꝰ con¬
stituti neq annonas neq stipendia potirent᷑. Ado¬
dit quo ⁊ laborib eos exercere rusticanis: ⁊ diri¬
git uiros ingenuos ⁊ admodũ delicatos ad campñ
uticensem. ut sub ardentis solis incendio cespites
montiũ desecatẽt. ubi õs cũ gaudio ꝑgentes: ĩ dñ
letabant᷑. In quoꝵ cõtubernio quidam fuit aridã
hñs manũ. q̃ ꝑ annos qmpłimos nullũ ei p̃stite¬
rat obsequiũ. Qui cũ ueracit̾ extusaret seͥ opeta¬
ri nõ posse: magis iuolent̾ iussus est ꝑge. S. tbi

Expanded text:
Mulieres vero post hanc poenam, capitibus pelle nudatis Mulieres vero post hanc poenam, capitibus pelle nudatis praecone praeeunte per plateas, ad ostensionem totius civitatis ducebantur. Quod sibi magis quae patiebantur, lucrum maximum computabant. Quorum nos plurimos novimus, nec quem tunc etiam poenis urguentibus ■ a recto itinere destitisse. At ubi isto modo fidei infringere non ualuit murum, cogitat ut nostrae religionis homines in aula. eius constituti neque annonas neque stipendia solita potirentur. Addidit quoque et laboribus eos conterere rusticanis; Dirigit uiros ingenuos et admodum delicatos ad campum Uticensem, ut sub ardentis solis incendio cespites messium desecarent; ubi omnes cum gaudio pergentes in domino laetabantur. In quorum contubernio quidam fuit aridam habens manum, quae per annos quam plurimos nullum ei praestiterat obsequium. Qui cum ueraciter excusaret se operari non posse, magis uiolenter iussus est pergere. Sed ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽet ubiq celebris at manifesta ceptrunt
exinde arrianoꝵ ep̃i inuidia graui torq̃ri. cotidi¬
anis ⁊ p̃cipue cyrileas eũ calumpniis ĩsectantes
Quid plurimũ Suggerũt regi de illo ut suũ
nequaqm sederet thronũ: nec ad dei ppłm u̾bũ
faceret cõsuetũ. Deinde quo mares uł feminas
ille r̾endit ut decuit. Domꝰ dei oĩb patet. intrantes
nullus poterit repellere ⁊ maxime qr ĩgens fuat
multitudo nr̃oꝵ catholicoꝵ ĩh̃ĩtu illoꝵ incedentiũ:
ob hoc ꝙ domui regie seriuebãt. At ubi ab hoĩe dei¬
tale Rnsũ accepit. statuit inportis ecc̃e collocari tor¬
tores qui uidentes feminã uł masculũ ⁊̃ sp̃e sue
gentis ambulantes. ilico pas minorib dentatis
iectis in capite crinib qd̃ in eisdẽ collocatis. ac ue¬
henientiꝰ stringentes simul cũ capillis omnẽ pel¬
liculam capitis auferebant. Nõnulli dũ fieret sta¬
tim oculos amiserũt: alii. ip̃o dolore defuncti sũt

Expanded text:
et ubique celebris atque manifesta, coeperunt exinde Arrianorum episcopi invidia gravi torqueri, cotidianis et praecipue cum Cyrila calumniis insevtantes. Quid plurimum? suggerunt regi de illo, ut suum nequaquam sederet thronum, neque dei populo verbum faceret consuetum: deinde quoscumque mares vel feminas Ille respondit, ut decuit: 'domus dei omnibus patet, intrantes nullus potent repellere': maxime, quia ingens fuerat multitudo nostrorum catholicorum in habitu illorum incedentium, ob hoc quod domui regiae sertale responsum accepit, statuit in portis ecclesiae collocari tortores: qui videntes feminam vel masculum in specie suae gentis ambulantes, illico palis minoribus dentatis jactis in capite, crinibusque in eisdem colligatis, ac vehementius stringentes, simul cum capillis omnem pelliculam capitis auferebant. Nonnulli autem, dum hoc fieret, statim oculos amiserunt, alii ipso dolore defuncti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tes humiliabũt: atq ad humana demergẽt et
ab ĩlla celesti sublimitate deponent ĩ qͣ attoni
ꝙ cõpellent p̃cũ suaꝵ intentiõe laxata erga steri¬
les ⁊ coacticias lacrimaꝵ guitulas egrotare. Et ut
or̃onis u̾e ꝑcipiatis affectũ: nõ meam uobis sed
indicia ꝓroferemꝰ. Cũ orantes nos nulla int̾pella¬
u̾it hesitatõ ⁊ fiduciã petitionis nr̃e qͣdam desꝑa¬
tione derecerit s obtinuisse nos ĩ ip̃a effusione or̃o¬
nis qd̾ poscimꝰ sensetimꝰ: ñ ambigamꝰ p̃ces nr̃as
ad deũ efficacit̾ penetrasse. Tantũ .n. qͥs exaudiri
atq obtin̾e merebit᷑. qͣntũ uł inspici se a d̾o ł de¬
ũ crediderit posse p̃stare. In retractabił namq est

Expanded text:
tes humiliabunt atque ad humana demergent et ab illa caelesti sublimitate deponent, in qua adtoni conpellent precum suarum intentione laxata erga steriles et coacticias lacrimarum guttulas aegrotare. Et ut orationis uerae percipiatis adfectum, non meam nobis, sed indicia proferemus. Cum orantes nos nulla interpellauerit haesitatio et fiduciam petitionis nostrae quadam desperatione deiecerit, sed obtinuisse nos ipsa orationis effusione quod poscimus senserimus, non ambigamus preces nostras ad deum efficaciter penetrasse. tantum enim quis exaudiri atque obtinere merebitur, quantum uel inspici se a deo uel deum crediderit posse praestare. inretractabilis namque est
Abbreviated transcription (Latin):
spiraculũ uite. formatio hõis ĩstitutio ẽ mora¬
lis. uita eiꝰ amor dei est. Hũc fides ꝯcipit. spes
partutit. ip̃e se format et uiuificat. amor .ni.
dei. uł amor deus. sp̃c sc̃s amori hoĩs ⁊ sp̃ui se
t̃fundẽs afficit eũ sͥ ⁊ amans semetĩpm de ho¬

Expanded text:
iventem . Formatio hominis, institutio est moralis: vita ejus, amor Dei. Hunc fides concipit, spes parturit, ipse se format et vivificat. Amor enim Dei, vel amor Deus Spiritus sanctus, amori hominis se infundens, afficit eum sibi. Et amans semetipsum de ho
Abbreviated transcription (Latin):
modi tñ hõi oranti uel meditanti melius
ac tutius sicut iam dictũ est ꝓponit᷑ ymago
dñice humanitatis. natiuitatis. passionis re
surrectionis. ut infirmus animus qui non
nouit cogitare. nͥ corpora ⁊ corporalia. habeat
aliquid cui se afficiat cui uuxta modũ suum
pietatis intuitu ĩhereat. Est quippe ĩ forma
mediatoris in quo sicut legitur ĩ iob. insitãs
hõ speciẽ suam nõ peccet. ħ est humanã ĩ deo¬
speciem cogitando a u̾o uõ usq quaq recedat.
⁊ dũ ꝑ fidem dñi ab hoĩe nõ diuidit. deũ ali¬
qñ ĩ hoĩe apprehend̾e addiscat. In quo pauꝑi
ostmodum u̾o fide migrante ĩ cxui

Expanded text:
smodi homini oranti vel meditanti, melius smodi homini oranti vel meditanti, melius ac tutius, sicut jam dictum est, proponitur imago Dominicae Humanitatis, Nativitatis ejus, Passionis et Resurrectionis: ut infirmus animus, qui non novit cogitare nisi corpora et corporalia, habeat aliquid cui se afficiat, cui juxta modum suum pietatis intuitu inhaereat. Est quippe in forma Mediatoris, in quo, sicut legitur in Job, visitans homo speciem suam, non peccet : hoc est, cum inteo non usquequaque recedat, et dum per fidem ab homine Deum non dividit, Deum aliquando in homine apprehendere addiscat. In quo pauperPostmodum vero fide migrante in
Abbreviated transcription (Latin):
plũ humiliatis ꝓuocatio caritatis ⁊ affectus
pietatis. ⁊ de scripturis scĩs ⁊ sc̃oꝵ tractatib
patrũ moralia queq ⁊ planiora. Proponen-¬
da sũt ⁊̃ ei. gesta uł passiones scõꝵ. ubi nec le¬
borandũ ei sit in planicie hystoriali ⁊ sꝑ ali¬
quid occurrat qd̾ nouiciũ animũ excite̾t ad
amorẽ dei ⁊ cõtemptũ sui. Porco alie hystorie
delectant quidẽ cũ legunt. s nõ edificant qͥn
potius mentẽ reficiũt. ⁊ in tempore or̃onis uł
sp̃ualis meditationis inutilia queq uel noxie
dũ similis meditatõ sequi solet. Difficiliũ ⁊̃
lectio scripturaꝵ fatigat non reficit tenetio¬
rem animũ frangit intentionẽ. heberat sen
sp̃ualit̾ orare a corporib uł corpoꝵ ymagnu¬
b cũ deũ cogitat quani longe pot̃ recede̾. Ad¬
mouendꝰ est qͣnta pot̾ puritate cordis inten¬
dere ĩ eum cui sacrificium or̃onis offert. seip̃t
atcend̾e qui offert intellig̾e quid offert. huiꝰ¬

Expanded text:
atio charitatis, et affectus pietatis: et de Scripturis sanctis et sanctorum tractatibus Patrum moralia quaeque et planiora. Proponenda sunt ei gesta et passiones sanctorum: ubi nec laborandum ei sit in planitie historiali, et semper aliquid occurrat quod novitii animum excitet ad amorem Dei et contemptum sui. Porro aliae historiae delectant quidem cum leguntur, sed non aedificant, quin potius mentem inficiunt: et in tempore orationis vel spiritualis meditationis, inutilia quaeque vel noxia dum similis meditatio sequi solet. Difficilium etiam lectio scripturarum fatigat, non reficit teneriorem animum: frangit intentionem, hebetat sensspiritualiter orare, a corporibus vel corporum imaginibus, cum Deum cogitat, quantum potest recedere. Admonendus est quanta potest puritate cordis intendere in eum, cui sacrificium orationis suae offert; se ipsum attendere qui offert, intelligere quod offert: qu
Abbreviated transcription (Latin):
cidit. In eadem obsidione militẽ quemdam pabu¬
latum suũ ꝓg̾ssum aleone ĩuasum. ⁊ clipeo se
defendentẽ tandẽ cccisũ ad̾o ĩdoluit. ut uenabu¬
lo feram transfoderit. Que saucia et dolore se¬
uiens accius ĩ eũ itruit: itaꝙ qd̾ ex fecro ꝙ
extabat ex uuln̾e tibiam eius sauciauit. Q

Expanded text:
cidit. In eadem obsidione militem quemdam suum pabucidit. In eadem obsidione militem quemdam suum pabulatum progressum, a leone invasum, et clypeo se defendentem tandem occisum adeo indoluit, ut venabulo feram transfoderit: quae saucia, et dolore acrius saeviens in eum irruit, ita quod e ferro quod exstabat in vulnere tibiam ejus sauciavit: q
Abbreviated transcription (Latin):
ta successiõne domu custoditam reddidit. Ibi dux
godefridus elestus in regem filius eustachii co¬
mitis bonomensis qui ꝑmatnũ gen᷑ ad magni
katoli spectabat lineam. Mat̾ eius ida. Godefri
dus autẽ ide filus ĩꝑatori henrico militauit
cõtia ppͣm hyldebrannũ. ⁊ ĩ oppugnando tomã
partẽ muri q̃s obtigerat pͥmꝰ irrupit. Postea p̃ m
tanam nactꝰ est. Audita ã fama ue iosolimita¬
ne slluc se itutũ nouit si deus redd̾et ei sanitatẽ
Quo uoto emisso: mox uires eiꝰ penitꝰ refloruer̃t.
In antiochia obsidione turtũ quẽdam sirguia¬
rem pugnam poscentem medium alaterib gla¬
dio lotharingo dissecuit. Cuiꝰ desecta medietate
iam ĩ acmis palpitante: reliqmͣ tulit equs ciu
ĩsederat. ado firme turtus ille ĩsederat equo suo
Idem gedefridꝰ alterũ tuctũ equm cõgressũ libra¬
to ĩ caput ense a u̾tice usq ad inguina diffidit
et ex eodem ictu sellam ⁊ spinam equi penitꝰ dis¬

Expanded text:
ta successione domi custoditam reddidit. Ibi dux ta successione domi custoditam reddidit. Ibi dux Godefridus electus est in regem, filius Eustachii comitis Bononiensis; qui per maternum genus ad Magni Caroli spectabat lineam. Mater ejus Ida Godus autem Idae filius imperatori Henrico militavit contra papam Hidebrandum; et in oppugnanda Roma partem muri, quae sibi obtigerat, primus irrupit. Postea prae tanam nactus est. Audita autem fama viae Hierosolymitanae, illuc se iturum vovit, si Deus ei redderet sanitatem. Quo voto emisso, mox vires ejus penitus refloruerunt. In Antiochena obsidione Turcum quemdam singularem pugnam poscentem medium a lateribus gladio Lotharingo dissecuit. Cujus desecta medietate jam in armis palpitante, reliquam tulit equo cui insederat; adeo firme Turcus ille insederat equo suo. Idem Godefridus alterum Turcum aeque congressum, vibrato in caput ense a vertice usque ad inguina diffidit; et ex eodem ictu sellam et spinam equi penitus dis
Abbreviated transcription (Latin):
ons syon iuntra urbem iecłm receptꝰ ꝓ arce
eninet. Ibi templũ dm̃ ⁊ templũ qd̃ dicũt
salomonis quib ĩcertum auctorib edificata.: tur¬
coꝵ celebri colebant᷑ freq̃ntia. In templo dñi col¬
lecatum erat simulachiũ mahumet. Ioi ceteti
oꝑe cõpacta ecca scĩ sepulchri capax. edificata a
constantino magno nullam uinquam ab iui¬
micis fidei tulit inuiriam metu ut cognatio ig¬
nis celestis qui quot annis ĩ uigilia pasche lã¬
padib tepente serenus infulget. Qd̾ muracu¬
lus hystone relatione cognostitur Legitur ĩ ubꝰ
harolus magnus cõstrui uussit. ubi et biblio¬
fecam ĩgentis expense cõpegit. tantãc egyp
tr⁊ ꝑ id lccoꝵ comemorat pactem xp̃ianos sub do¬
m̃o sartacerioꝵ huisse: ut si alicui uanti ĩme¬
diis forte triusis iumentũ quo nccatia deuehe¬
ret moreret᷑ aut deficeret ille relictis sartinis ad
ꝓtimã urbem expedit᷑ ꝓ auxilio ꝑgeret omĩa
estierłm. ꝑtem ligni dñici quidam sicus a ui¬

Expanded text:
ons Sion intra urbem Jerusalem receptus pro arce eminet. Ibi templum Domini, et templum quod dicunt Salomonis, incertum quibus auctoribus aedificata, Turcorum celebri colebantur frequentia. In templo Domini collocatum erat simulacrum Mahomet. Ibi tereti opere compacta ecclesia Sancti Sepulcri capax, aedificata a Constantino Magno nullam unquam ab inimicis fidei tulit injuriam; metu, ut conjicio, ignis coelestis, qui quotannis in vigilia Paschae lampadibus repente serenus infulget. Quod miracuius historiae relatione cognoscitur. Legitur in libro Carolus Magnus construi jussit: ubi et bibliothecam ingentis expensae compegit: tantamque Aegypti, et per id locorum commemorat pacem Christianos sub dominio Sarracenorum habuisse: ut si alicui vianti in mediis forte triviis jumentum, quo necessaria deveheret, moreretur, aut deficeret, ille relictis sarcinis ad proximam urbem expeditus pro auxilio pergeret, omnia est Jerusalem. Partem ligni Dominici quidam Syrus avi
Abbreviated transcription (Latin):
nuia ⁊̃ t̾ra dirupta est usq ad duo miliaria.
aliaq t̾ra nimis alba ⁊ harenosa deprofun
do ascendit. ⁊ ex ea aĩal mulinũ ascendit ĩ¬
cotaminatũ humana ucce loquens. pronũ¬
tians incursionẽ gentis ab heremo adu̾sus

Expanded text:
mia etiam terra disrupta usque ad duo miliaria, mia etiam terra disrupta usque ad duo miliaria, alia terra minus alba et arenosa de profundo ejus ascendit; et ex ea animal mulinum ascendit incontaminatum, humana voce loquens pronuntians incursionem gentis ab heremo adversus
Abbreviated transcription (Latin):
a stepħo ppͣ cum filiis sius karlomãno ⁊ karo¬
lo ĩ regem ungit᷑ ⁊ ꝑ eos generatõ eorũ ĩ heredi¬
tatẽ regalis successiorus ĩ ꝑpetiũ benedicit᷑ et
om̃is alienigena ab eiꝰ ĩuasione apłico anathe¬
mate int̾clicit᷑. Anselmꝰ ⁊ uir illustris cuiꝰ soror
erat uxor haistulphi regis: tranffert corp̾ sc̃i
siluestri ppe ad cenobiũ monãtulam ad se fũ¬
ditur: exertitꝰ haistulphi a francis uincitur.
Haistulphus pacẽ facere cũ romanis ad nttũ
francoꝵ cõpellit᷑ karlomannꝰ monachꝰ ossa scĩ
benedc̃ĩ abb̃is ab ecc̃a floriacensi ubi olim trãs¬
lata fuerant tollere nitit᷑ ut ea ad castrum cas¬
sinũ referret. S miraculis ut p̃dictũ est ado̾ ostẽ¬
sis ⁊ frantis obsistentib. ab incepto ꝓhibet. Hoc
tp̃ie t̾remotꝰ t̾rebilis fc̃s est: quo urbes alie qͥ¬
dem ex toto: alie ex ꝑte subu̾se sunt. alie aũ
a montanis ad subiecta campestria cũ mu
ui. miliaria transinigrauer̃t. In mesopota¬

Expanded text:
a Stephano papa cum filiis suis Karlomanno et Karolo in regem ungitur, et per eos generatio eorum in hereditatem regalis successionis in perpetuum benedicitur, et omnis alienigena ab ejus invasione apostolico anathemate interdicitur. Anselmus vir illustris, cujus soror erat uxor Haistulfi regis transfert corpus sancti Silvestri papae ad coenobium Nonantulam a se funditur; exercitus Haistulfi a Francis vincitur. Haistulfus pacem facere cum Romanis ad nutum Francorum compellitur. Karlomannus monachus ossa sancti Benedicti abbatis ab aecclesia Floriacensi, ubi olim translata fuerant, tollere nititur, ut ea ad castrum Cassinum referret. Miraculis a Deo ostensis et Francis obsistentibus, ab incepto prohibetur. Hoc tempore terremotus terribilis factus, quo urbes aliae quidem ex toto, aliae ex parte subversae sunt, aliae autem a montanis ad subjecta campestria cum murs quam ultra sex miliaria transmigraverunt. In Mesopota
Abbreviated transcription (Latin):
gobardoꝵ rege contra romanos ado ex¬
ardescente. ut tributũ exiget ab uniꝰciꝰq ca¬
pite: steph̃s ppͣ ad expetendum pipini regis
auriliũ: cogitur in franciam uenire. Cui in
ueniendo tina noctiũ appariit magnũ signũ
ĩ celo glob .s. igneus a ꝑte australi declinãs
a gallie finib ĩ partes longobardoꝵ. Mittit᷑
⁊ caclomãnꝰ monachꝰ ab haystulpho ad frẽm
suũ pipinũ regem ad ꝑtuibandã apłicam¬

Expanded text:
gobardorum rege contra Romanos adeo exardescente, ut tributum exigeret ab uniuscujusque capite, Stephanus papa ad expetendum Pipini regis auxilium cogitur in Franciam venire. Cui in veniendo in una noctium apparuit magnum signum in caelo, globus scilicet igneus a parte australi, declinans a Galliae finibus in partes Langobardorum. Mittitur etiam Karlomannus monachus ab Haistulfo ad fratrem suu
Abbreviated transcription (Latin):
que dispensant. Unde ⁊ nc̃ce est ut sollicite ꝓpen¬
dant ne cõmissa indigne distribuant: ne aliqͣ
quib nulla. nec nulla quib aliqͣ. ne multa qͥ¬
b pauca. ne pauca p̾beant quib impend̾e mb¬
ta debuerãt: ne p̾cipitatiõe hoc qd̾ tribuunt ĩ¬
utilit̾ spargant ne tarditate petentes cruciẽt.
ne recipiende gr̃e intentio subrepat: nedatiõis
lumen trãsitorie laudis appetitꝰ extingnat: ne
oblatũ munꝰ cõiuncta tristicia obsideat: ne in
bene oblato mun̾e anim᷑ plusqmͣ decet hyla¬
rescat. ne sͥ quicqͣm cũ totum impleuerint tri¬
buant ⁊ simul omĩa postqͣm ꝑegecint ꝑdant
ꝯ ferre nichil debent: audiant qd̾ scriptum est.
Da bono: ⁊ non receperis pc̃corẽ. Nõnulli .n. hꝰ¬

Expanded text:
 premat. Unde et necesse est ut sollicite perpendant ne commissa indigne distribuant; ne quaedam quibus nulla, ne nulla quibus quaedam; ne multa quibus pauca, ne pauca praebeant quibus impendere multa debuerunt; ne praecipitatione hoc quod tribuunt inutiliter spargant; ne tarditate petentes noxie crucient; ne recipiendae hic gratiae intentio subrepat; ne dationis lumen laudis transitoriae appetitio exstinguat; ne oblatum munus conjuncta tristitia obsideat; ne in bene oblato munere animus plus quam decet hilarescat, ne sibi quidquam, cum totum recte impleverint, tribuant, et simul omnia postquam peregerint perdant. conferre nil debent, audiant quod scriptum est: Da bono, et non receperis peccatorem; benefac h
Abbreviated transcription (Latin):
ligendũ est qͣnta dampnatione ꝓlectendi sunt qͥ
aliena rapiunt. si tanta aĩadu̾sione ferrunt᷑
qͥ sua indiscrete tenuerũt. Opendant qͥd mereat᷑¬
tas nõ ĩpensa. Admonendi sũt qui nec alie¬
na appetũt nec sua largiuntur. ut sciant qd̾ ea
gͦ se ĩnocentes putant qͥ cõmune dei numꝰ sͥ pri¬
uatim uendicant. Q cũ accepta nõ tribuũt:ĩ
proximoꝵ nece grassant᷑. qr tot pene cotidie ꝑi¬
niũ᷑ quot morientiũ pauꝑũ apud se subsidia
abscondũt. Nam cũ q̃libet nccͣria indigentib mi¬
nistramꝰ: sua illis reddimꝰ nõ nr̃a largi᷑. ⁊ iusti¬

Expanded text:
ligendum est quanta damnatione plectendi sunt qui aliena rapiunt, si tanta animadversione feriuntur qui sua indiscrete tenuerunt. Perpendant quo eos onon desistunt. Admonendi sunt qui nec aliena appetunt, nec sua largiuntur, ut sciant solliciergo se innocentes putant, qui commune Dei munus sibi privatum vindicant; qui cum accepta non tribuunt, in proximorum nece grassantur, quia tot pene quotidie perimunt, quot morientium pauperum apud se subsidia abscondunt. Nam cum quaelibet necessaria indigentibus ministramus, sua illis reddimus, non nostra largimur; justi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicans ueritate: cũ ametur beata uita q̃
nõ est nisi gaudiũ de ueritate. nisi quia sic
amatur ueritas ut quicũq aliud amant ue¬
lint ẽe ueritatẽ: ⁊ qr falsi nolunt. uolũt con¬
uinci qd̃ falsi sĩt Itaq pp̃ eam rem oderunt
ueritatẽ: qmͣ pro ueritate amant. amant
eam lucentẽ oderunt eam redarguentẽ. Cur
eñi falli nolunt ⁊ fallete nolunt: amant eã
cũ seip̃a indicat. et oderunt eam cũ seip̃os in¬
dicat. In de retribuit eis ut qui se ab ea maru¬
festari nolunt: ⁊ eos ip̃a manifestet ⁊ eis pp̃ea
nõ sit manifesta. Sic animꝰ humanꝰ langindꝰ¬
et cecus turpis erindecẽs. latere uult: se a̾ ut la¬
teat aliqͥd non uult. Contͣ illi reddit᷑ut ⁊ ipse
non lateat iutatẽ. ⁊ ip̃m lateat u̾itas. Tamen¬

Expanded text:
dicans, cum ametur beata uita, quae non est nisi gaudium de ueritate, nisi quia sic amatur ueritas, ut quicumque aliud amant, hoc quod amant uelint esse ueritatem, et quia falli nollent, nolunt conuinci, quod falsi sint? itaque propter eam rem oderunt ueritatem, quam pro ueritate amant. amant eam lucentem, oderunt eam redarguentem. quia enim falli nolunt et fallere uolunt, amant eam, cum se ipsa indicat, et oderunt eam, cum eos ipsos indicat. inde retribuet eis, ut, qui se ab ea manifestari nolunt, et eos nolentes manifestet et eis ipsa non sit manifesta. sic, sic, etiam sius, turpis atque indecens latere uult, se autem ut lateat aliquid non uult. contra illi redditur, ut ipse non lateat ueritatem, ipsum autem ueritas late
Abbreviated transcription (Latin):
luiii. p̃sidet. Hic insimulatꝰ de morte uigilii pp: tenẽs
sc̃a enuangelia et crucẽ iureiurando publice satis¬
rit᷑ hyemps niue ⁊ glacie exasperatur ut uoluctes
celi ⁊ fere indomicte manu capi possent. Anno seq̃n¬
ep̃c. In cuiꝰ transitu celũ aꝑtũ est ⁊ diuina ante
eũ inicuerũt luminaria spacio duaꝵ horaꝵ. Cuius
corpꝰ rex lothariꝰ transfecri fecit ad urbem suessio¬
nensẽ: pronuttẽs qd̃ suꝑ eũ decentissimã basilicã
edificaret: atq inibi religiosorũ uiroꝵ conuentũ

Expanded text:
det. Hic insimulatus de morte Vigilii papae, tenens sancta evangelia et crucem, jurejurando publice satisritur. Hiems nive et glacie ita exasperatur, ut volucres et ferae indomitae manu capi possent. 555. s, in cujus transitu coelum apertum est, et divina ante eum micuerunt luminaria spatio duarum horarum. Cujus corpus rex Lotharius transferri fecit ad urbem Suessionensem; promittens, quod super eum decentissimam basilicam aedificaret, et inibi religiosorum virorum conventum
Abbreviated transcription (Latin):
dere: et eũ qntũ posumꝰ ut eripiatur adiuuare. Ua¬
de itaq: ⁊ ab hodierna die dieb. xxxͣ. continius.
offerte pro eo sacrificiũ stude. Qui ꝓtinꝰ absces¬
sit et paruit. Nob̾ ã alia curantib atq euolutos
dies nõ nunierantib: isdem fr̃ qui defunctꝰ fu̾at
nocte qͣdam fr̃i suo g̾mano copioso ꝑ uisionem
apparuit. Quẽ ille cũ iuudiss inquisiuit dicẽs
Quid est fr̃: Quo mͦ es: Cui ip̃e Rendit. Nñc us

Expanded text:
dere, et eum, in quantum possumus, ut eripiatur adjuvare. Vadere, et eum, in quantum possumus, ut eripiatur adjuvare. Vade itaque, et ab hodierna die diebus triginta continuis offerre pro eo sacrificium stude, ut nullussit, et paruit. Nobis autem alia curantibus, atque evolutos dies non numerantibus, idem frater qui defunctus fuit, nocte quadam fratri suo germano Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit dicens: Quid est, frater? Quomodo es? Cui ille re
Abbreviated transcription (Latin):
a culpa solubilẽ faceret: ⁊ istos auaricie tanta
dampnatio misceri ĩ culpa prohiberet. Q ita
fc̃m̃ est. Nam cũ isdem monachus ꝑueniss ad
mortẽ atq anxie se q̃reret frib cõmendare nul
nalis fr̃ cur̃ ab õib eẽt ab hoĩatꝰ ĩdicauit. Qui
protinꝰ de reatu suo uehement̾ ĩgemuit. atq ĩ
ip̃a tristicia e corpore exiuit. Ꝙ ita est sepultꝰ
ut dicerã. S̾ fres õs eadem eiꝰ sñia ꝑturbati: ce¬
perũt sunguli extrema q̃q ⁊ uilia ⁊ que eis hr̃e
regularit sꝑ licuerat ad mediũ ꝓferre. uehement᷑
formidare ne qͥd apud se eẽt: unde rep̾hendi potu¬
issent. Cũ uͦ post mortẽ eiꝰ triginta ẽẽnt iam dies
euoluti: cepit anim̾ metis defuncto fr̃i cõpati. eiꝰ¬
q cũ dolore grani supplicia pensare: ⁊ si quod eẽt
ereptioĩs remediũ q̃rere. Tunc euocato monast̾i
est ĩ igne cruciat᷑. Debemꝰ ei aliqͥd caritatis ĩpen¬

Expanded text:
a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohiberet. Quod ita factum est. Nam cum idem pervenisset ad mortem, et anxie quaereret se fratribus commendare, nulnalis frater, cur ab omnibus esset abominatus, innotuit. Qui protinus de reatu vehementer gemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. ut dixeram. Sed fratres omnes eadem ejus sententia perturbati, coeperunt singuli extrema quaeque et vilia et quae eis habere regulariter semper licuerat, ad medium proferre, et vehementer formidare ne quid apud se esset, unde reprehendi potuissent. Cum vero post mortem ejus triginta jam essent dies ejus evoluti, coepit animus meus defuncto fratri compati, ejusque cum dolore gravi supplicia pensare, et si quid esset ereptionis ejus in remedium quaerere. Tunc evocato ad me est in igne cruciatur, debemus ei charitatis aliquid impen
Abbreviated transcription (Latin):
uero qui mansuetudini ruimis indulget. Ite¬
rũ nõ declinet in dexterã uel sinistrã partem.
Equitas .ii. cui uidex obsequiũ debet amoris. amo¬
ris dexterã uel odii suustram nescit. Iuste iustũ
exequi est. nec durius equo nec remissius in
assertione uł executione iusticie. nuil aliud ꝙͣ
iusticiam q̃rere. Munera tñ curiales licenter
accipiant. dũ mͦ non extorqueãt ĩpudent̾. Pu¬
dorem abicit qui regat bis ⁊̃ emit. Ad rei nã¬
q nel spei p̾ciũ uerecũdiam uendit. Munꝰ
uero iniuste petitioĩs notam nõ ħt̃. qd̾ deuo¬
tio liberalitatis optulit. nõ improbitas depre¬
cantis extorsit. ita tñ ut uquoꝵ mun̾a non
acceptet ne aut ĩgratꝰ sit si dos nõ foueat ac¬
cepto munere. aut̃ si fouerit. inuistus hẽatur
Ratio h̃nda est ⁊ cause ⁊ ꝑsone. ut nec aturpi
nͨ turpit̾ accipiat᷑. Nec pͥlerũq a manu. a
causa. a tp̃re. a loco uel modo splendent mu¬
nera uel sordescunt.

Expanded text:
vero, qui mansuetudini nimis indulget. Itevero, qui mansuetudini nimis indulget. Iterum non declinet in dexteram vel sinistram partem. Aequitas enim cui judex obsequium debet, amoris dexteram vel odii sinistram nescit. Juste eum exsequi, est nec durius aequo, nec remissius in assertione, vel exsecutione justitiae, nihil aliud quam justitiam quaerere. Munera tamen curiales licenter accipiant, dummodo non extorqueant impudenter. Pudorem abjicit qui rogat, bis etiam emit. Ad rei namque vel spei pretium verecundiam vendit. Munus vero injustae petitionis notam non habet, quod devotio liberalitatis obtulit, non improbitas precantis extorsit. Ita tamen ut iniquorum munera non acceptet, ne aut ingratus sit, si eos non foveat accepto munere; aut si faverit, injustus habeatur. Ratio enim habenda est et causae et personae: ut nec a turpi, nec turpiter accipiatur. Nam plerumque a manu, a causa, a tempore, a loco vel modo splendent munera vel sordescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
equitus neq declinet in partem
dexctã siue ĩ sinistrã. Declinare ĩ dexterã
est non dei grẽ s sͥ tribuere uelle qd̃ restum est
Uel declinare in dexteram ⁊ sinistram. ẽ peccare
ꝓpt̾ eoꝵ felicitatẽ que appetũt᷑. aut pp̃ coꝵ ĩfe¬
licitatẽ que fugĩt᷑ uel ad dexterã declinare est
uictutib ip̃is uehementer insistere. ⁊ ĩ mirtutis
oꝑib q̃ ĩ modo cõsistit excedere modũ. Unde iu
uenalis. Insami sapiens nomen feret equs ini
qui Ultra qmͣ satis est uirtutem si petat ip̃am
la modestiã deserit. eo ip̃o atramite uirtutis
recedit. Omis uchementia saluti inimica ẽ
et excessus om̃is ĩ culpa. Bonaꝵq rerũ cõsue¬
tudo nuia pessima est. Unde salomon. Noli ẽẽ
nuis iustus. Quid gͦ niniũ ꝓdest. si regina
uirtutũ sumietate sui obest. Nimia quo hũ¬
militas maxuna pars suꝑbie est. Item ad si¬
nistram declinat qui in subditoꝵ culpis pu¬
niendꝰ nimis ꝓnꝰ est ad iundictam. ad dexterã

Expanded text:
equitur: Neque declinet in partem dexteram sive in sinistram. Declinare in dexteram est non dei gratie, sed sibi tribuere velle quod rectum est. Vel declinare in dexteram et sinistram est peccare propter eorum felicitatem que appetuntur aut propter eorum infelicitatem que fugiuntur. Vel ad dexteram declinare est virtutibus ipsis vehementer insistere et in virtutis operibus, que in modo consistit, excedere modum. Unde Iul Iuvenalis : Insani sapiens nomen feret, eqqui, Ultra quam satis est, virtutem si petat ipsam.la modestiam deserit, eo ipso a virtute recedit. » Omnis autem vehementia saluti inimica est, et excessus omnis in culpa, bonarumque rerum consuetudo nimia pessima est. Unde Salomon: Noli nimium esse justus . Quid ergo nimium prodest, si regina virtutum nimietate sui obest? Nimia quoque humilitas maxima pars superbiae est. Item ad sinistram declinat, qui in subditorum culpis puniendis nimis pronus est ad vindictam. Ad dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
an qui ocio deditus solo noĩe regio cõtentꝰ
ẽẽt. Cui pp̃ remandauit illũ debere appella¬
ri regem: qui ben ageret rem publicam.
Quã responsione franci aĩati hilderico rege
ĩ monasteriũ recruso et monachico tegnũ¬
ne palliato: pipinũ regẽ cõstituũt amño.s.

Expanded text:
 qui, otio deditus, solo nomine regio contentus erat. Cui pontifex remandavit illum debere appellari regem qui bene regeret rempublicam. Qua resin monasterio detruso et monachili tunica palliato, Pipinum sibi regem constituerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
labria ⁊ sicilia fit pestilentia ⁊ mortalitas
hominũ nimia. In uestib hoĩm ⁊ in uelis
ecc̃aꝵ apparent crucicule . q. oleo designate
zacharia ppͣ nõ solũ a malo reprimit᷑: s ⁊̃
eius instinctu cum uxore ⁊ filiis romam
ueniens monachus efficitur. Cui aistulph
fr̃ eiꝰ substitut᷑: regnauit amus uii. n¬

Expanded text:
labria et Sicilia fit pestilentia et mortalitas hominum nimia. In vestibus hominum et in velis aecclesiarum apparent cruciculae quasi oleo designataeZacharia papa non solum a malo reprimitur, sed etiam ejus instinctu cum uxore et filiis Romam veniens, monachus efficitur. Cui Haistulfus frater ejus substitutus, regnat annis 7.
Abbreviated transcription (Latin):
tem admonitus. q̃rens corpora scõꝵ killia¬
ni socioꝵ etus. inuentis scõꝵ corporib iusũ
recepit: eaq re sc̃s bonefacius maguntie ep̃e
ab athalongo ad se relata castrum wisiburih
ad honorẽ killiam mris qui ad p̃dicandum
ibi a ppͣ canonice ep̃t ordinatꝰ fuerat: ibiqꝑ
mortis ⁊ quietis locũ ado acceꝑat epalis sedis

Expanded text:
tem admonitus querere corpora sanctorum Chiliani sociorumque ejus inventis sanctorum corporibus visum recepit. Eaque re sanctus Bonefacius Moguntiae episcopus ab Athalongo ad se relata, castrum Wirziburch ad honorem Chiliani martyris, qui ad predicandum ibi a papa Conone episcopus ordinatus fuerat, ibique mortis et quietis locum a Deo acceperat, epis
Abbreviated transcription (Latin):
religiose ordinato. morit᷑ ⁊ sepelit᷑ aquis. ãno
etatis sue lxxiiͦ. Qui pro magnitudine oꝑũ
agnominatus est magnus. cuiꝰ uitã emardꝰ
rolũ udelicet pippinũ ⁊ ludouicũ Hũit ⁊ tres
filias rotrudem bergam ⁊ gillã. Huit ⁊̃ alias
duas filias de fastrada uxore sua. Cũ ã karolus
finẽ uite sue cerneret ĩminere ludouico filio suo
quẽ aqͥtame regẽ dndũ ordinauerat coronam

Expanded text:
ae sancte et religiose ordinato, moritur, et sepelitur Aquis, anno aetatis suae 72o; qui pro magnitudine operum agnominatus est Magnus, cujus vitam Einardus rolum videlicet, Pipinum et Ludovicum. Habuit et tres filias, Rothrudem, Bergam et Gislam. Habuit etiam alias duas filias de Fastrada sua uxore. Fasfinem vitae sibi cerneret imminere, Ludovico filio suo, quem Aquitaniae regem dudum ordinaverat, coronam
Abbreviated transcription (Latin):
euadamꝰ. Qͥ respondit. Si p̾cedimus. erunt ip̃i
ĩsorte qͣ sumus. ⁊ pena reuersura est ĩ caput
ista suũ. Quodã messiõis tẽpore exiuit cum
fr̃ib ad laborẽ. Dũ gͦ monachi pausarẽt in
silentio. uidit abbas tres mulieres pulchecri-¬
mas uenientes int̾ fr̃es. Quaꝵ una cet̾is mi¬
rabilit̾ p̾cellebat. Tũc abbas iuit obuiam
illis. Etait. Certe multũ audaces estis que
sic uenistis inter nos. None bene scitis quod
ordine nr̃o: Tũc illa p̾clarior cet̾is inquit. Ego
bene deboo uenire inter meos. Ego .n. sũ mat̾
dm̃i ih̃u xp̃i maria que uenio iusitare messores
meos ⁊ ista est maria magdał. ⁊ ista est maria
egyptiaca. Quo audito abbas cecidit ad pedes
eius. Quos cũ uellet amplecti: illa euanuit.
Eo mortuo quidã fr̃ unũ de dentib eius pro
reliquiis extrahere cogitauit. putãs hoc facile¬
se facturũ qr mortnus os aꝑtũ hebat. Cumq

Expanded text:
evadamus. » Qui respondit: « Si praecedimus, erunt ipsi evadamus. » Qui respondit: « Si praecedimus, erunt ipsi in sorte in qua sumus, et poena reversura est in caput ista suum. » Quodam messionis tempore, exierat cum fratribus ad laborem. Dum ergo monachi pausarent in silentio, vidit abbas tres mulieres pulcherrimas venientes inter fratres, quarum una caeteris mirabiliter praecellebat. Tunc abbas ivit obviam illis, et ait: « Certe multum audaces estis, quae sic venitis inter nos. Nonne bene scitis quod ordine nostro? » Tunc illa praeclarior caeteris: « Ego bene debeo venire inter meos. Ego enim sum mater Domini Jesu Christi Maria, quae venio visitare messores meos; et ista est Maria Magdalena, et ista est Maria Aegyptiaca. » Quo audito cecidit abbas ad pedes ejus; quos cum vellet amplecti, evanuit. Eo mortuo, quidam frater unum de dentibus ejus pro reliquiis extrahere cogitavit: putans hoc se facile facturum, quia mortuus os apertum habebat. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑa romanus audita eiꝰ fama uocauit
eũ. ⁊ peccata sua ei cõfessus est. ⁊ sacram
eucharistiam de manu eiꝰ accepit. ⁊ etiã hĩtũ
cist̾ciensis ordinis suscepiss si uir dei ꝑmisiss
S sumptꝰ nccͣrios ei dedit ad facienda̾ illius
ordinis unã abbatiã. N qͣdam ecc̃a gallicana
orta est dissensio int̾ cłicos de electione pontifi¬
cis ⁊ p̾sens erat cardinał romanꝰ. Cõpronui¬
serũt ĩ eũ cłici. qd̃ eduob qͥs illi noĩauerant.
illũ eligetẽt quẽ noĩaret. Cardinalis uirum
Qͥ respondit. In duob falsis denariis melior
inueruri nõ pot̾. Qũ ad huc ẽẽt in ualle re¬
gis abbas ex iuolentia morbi capitis alt̾ edu¬
ob oculis eiꝰ totꝰ liq̃factus effluxit ⁊ fc̃s est mo¬
noculus. Qui postea iocãdo dic̾e̾ solebat. unũ se
a ꝑdito formidare. Dixit ei aliqudo quidã reli
giosus. familiaris equitãs uixta eũ. Precedam᷑
eos qui nos p̾cedunt. ut ꝓcellam huiꝰ pulius

Expanded text:
apa Romanus audita ejus fama, vocavit eum, et peccata sua ei confessus est, et sanctam cucharistiam de manu ejus suscepit; et etiam habitum Cisterciensis ordinis suscepisset, si vir Dei permisisset; sed sumptus necessarios dedit ei ad faciendam unam illius ordinis abbatiam. In quadam Ecclesia Gallicana orta est dissensio inter clericos de electione pontificis. Praesens erat cardinalis Romanus. Compromiserunt in eum clerici, quod de duobus, quos illi nominaverant, illum eligerent, quem ille nominaret. Cardinalis virum retur, qui respondit: « In duobus falsis denariis melior inveniri non potest. » Cum adhuc esset in Valle Regis abbas, ex violentia morbi capitis alter a duobus oculis ejus totus liquefactus effluxit, et factus est monoculus. Qui postea jocando dicere solebat, unum se uam a perdito formidare. giosus familiaris, equitans juxta eum: « Praecedamus eos qui nos praecedunt, ut procellam hujus pulveris
Abbreviated transcription (Latin):
chie sue tp̃re brumali. om̃ia frutecta uesti¬
ta sunt foliis ⁊ florib ⁊ tam cerei qm lam¬
pades accendebantͣ igne diuinitꝰ misso maxi¬
me ĩ duab basilicis ĩ eiꝰ noĩe cõsecratis. ĩ ma
iore monastĩo ⁊ ecc̃a castri nom. ĩ qua nunc
usq seruat᷑. Et dextera leuaq ĩ om̃ib eccłiis
campane diuinitꝰ pulsabant᷑ nemine tan¬
gente. Fc̃m est hoc anno a transuestiõe eius¬
xxxi̾. idib decembris ⁊ synodali auctoritate
decretũ est. ut hoc festũ celebre ageret᷑ ab a¬
dalardo archiep̃o turonensi ⁊ cũprouincia¬
lib suis. ⁊ rannone aurelianensi fr̃e adalar¬
di maynoldo cenomanẽsi. lupo andegauẽ¬
si. ⁊ a suffraganeis tocius ꝓuincie epĩs

Expanded text:
chiae suae tempore brumali, omnia fructeta vestichiae suae tempore brumali, omnia fructeta vestita sunt foliis et floribus, et tam cerei quam lampades accendebantur igne divinitus misso, et maxime in duabus basiliciio, et in ecclesia Castrinovi. in qua nunc usque servatur, et dextra laevaque in omnibus ecclesiis campanae divinitus pulsabantur, nemine tangente. Factum est hoc anno a transvectione ejus, XIII Idibus Decembris, et synodali auctoritate decretum est, ut hoc festum celebrare ageretur ab Adelardo archiepiscopo Turonensi, et a provincialibus suis Rannone Aurelianensi fratre Adalardi, Mainaldo Cenomanensi, Lupo Andegavensi, et a suffraganeis totius provinciae epis
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ⁊ xp̃ianũ fieri fecit. ⁊ normãnã
dedit ei cũ filia sua gilla q̃ eẽt uas pacis. iͣ.
ut ip̃e rollo teneret northinãniã de rege frã¬
coꝵ sicut de dño suo. Tũc astantib cõsulen¬
tib ut pedẽ largitoris oscularet᷑ dedignatꝰ ge¬
nib regis aduolui app̃hensũ pedẽ eiꝰ ad os
suũ stans aitraxit. Quo resupinato. secutꝰ
est risus northinanor francis rep̾hendentib
Excusat rollo fc̃m allegans talem ꝓuincie
sue morẽ. Dedit ⁊̃ idem karolus eidem rollo
ni northinãnicũ comitatũ ⁊ britannam
q̃ sut appendices northinãnie. Odo abbas clu¬
macensis. rollone ad fidẽ cõu̾so relatũ est
corpꝰ sc̃i martini ab antisiodo turoñ. In ciĩ
rentes audiẽtes q̃ fiebant cõmunicato ꝯsilio
aptatis baculis sub ascellas reppere magis
quã fug̾e temptabãt. fugiẽtesq inuiti sa¬
nati sunt. Qd̃ ip̃i postea confessi sunt ñ au¬
dentes celare. Ingresso ã martino fines ꝑro¬

Expanded text:
stianum fieri fecit, et Normanniam dedit ei cum filia sua Gislan, quae esset vas pacis, ita ut ipse Rollo teneret Normanniam de dono Francorum, sicut de domino suo. Tunc astantibus consulentibus, ut pedem largitoris oscularetur, dedignatus genibus regis advolvi, apprehensum pedem ejus ad os suum stans attraxit: quo resupinato, secutus est risus Normanorum, Francis reprehendentibus, excusat Rollo factum, allegans talem provinciae suae morem. Dedit etiam idem Carolus eidem Rollo Coenomanorum comitatum, et Britanniam, quae sunt appendices Normanniae. ODO abbas Cluniacensis. Rollone ad fidem converso relatum est corpus sancti Martini ab Antissiodoro Turonum. In cujus aerentes, audientes quae fiebant, communicato consilio, aptatis baculis sub ascellas repere, magis quam fugere tentabant, fugientesque in viti sanati sunt. Quod ipsi postea confessi sunt, non audentes celare. Ingresso autem Martino fines paro
Abbreviated transcription (Latin):
bal. Somi siquidẽ subditi ꝑu̾sos magr̃os
de negligentia cõmonent. s ex cõmonitiõe
moysi dimitt̾e ꝓmisit nͨ tñ dimisit illos de¬
signat qui uite melioris emendationẽ ꝓmit
t̾ra diu̾sis plagis affligit᷑. nec emollit᷑. s ex cõ¬
suetudine peccandi magis ac magis indirat᷑
Tũt .n. dñs aqͣs ĩ sangͥnem cõu̾tit cũ de reꝵ cau¬
sis aliqͥs carnalit̾ sentit.Terra producit ranas¬
cũ ĩ aliquo garriẽti dñat᷑ uana loquacitas
Cynonua siquidẽ ⁊ scuuphes sũt ĩportuni
mẽtis impetꝰ ⁊ canini mores. Mors pecoꝵ
mortẽ designat cogitationũ. que q̃n rõnabi

Expanded text:
. Boni siquidem subditi perversos magistros de negligentia commonent, sed ex commonitione Moysi dimittere promisit, nec tamen divisit , illos designat, qui vitae melioris emendationem promittunt, terra diversis plagis affligitur, nec emollitur, sed ex consuetudine peccandi magis ac magis induratur. Tunc enim Dominus aquas in sanguinem convertit, cum de rerum causis aliquis carnalitcum in aliquo garrienti dominatur vana loquacitas. Cynomyia quidem et ciniphes sunt in portum mentis impetus et canini mores. Mors pecorum mortem designat cogitationum, quae pecori
Abbreviated transcription (Latin):
tiũtur. Hiis gͥ plagis obstinatõ senis qui
carnalib delectatur. loquacitate gaudet im¬
portunꝰ et grauis est om̃ib. more pecoꝵ pro¬
nus ad uicia. iracundia tumens. ad iniuri¬
as manifestus. ad omĩa mobilis. luce ueri
arens. et ĩo seip̃m palpans. De mona

Expanded text:
itur plagis affligitur obstinatio senis, qui carnalibus delectatur, loquacitate gaudet, importunus et gravis est omnibus, more pecorum pronus ad vitia iracundia tumens, ad injurias manifestus, ad omnia mobilis, luce veritatis carens, et ideo seipsum palpans. CA
Abbreviated transcription (Latin):
ex cõmonitione subditoꝵ fiũt deteriores
Qul pus dauid cibũ negant. qr pure uiuere
uolentib u̾bum dei nõ ꝓpinant. T̃onsorib
u̾o sius cõuiuiũ parant. qr uacantes ocio ad¬
ulãtiũ confabulationes amant. Accusat na¬
ligiosoꝵ multiplicari. Timent cũ uident da-
iud .i. bonos subditos ungi ĩ regem ⁊ saul dei¬

Expanded text:
tione subditorum fiunt deteriores; qui pueris David cibum negant, quia pure vivere volentibus verbum Dei non propinant. Tonsoribus vero suis convivium parant, quia vacantes otio, adulantium confabulationes amant. Accusat Naligiosorum multiplicari: timent, cum David vident, id est bonos subditos, ungi in regem; et Saul de
Abbreviated transcription (Latin):
insipientib ⁊ c̾. Sexta plaga est. cũ tumet
uesice ⁊ corrũpũt᷑ iuscera. Q fit dũ int̾iora
mentis tument odio et ebullĩt ira. Plaga¬
uͦ grandinis ĩ fructib. iniquitatẽ manife¬
stam designificat in operibus Plaga locuste
instabilitas ẽ aĩe q̃ ore ledit dũ detrahit
dat saltus. dũ ad carnales se extendit affectꝰ

Expanded text:
st illis . Sexta plaga est cum tument vesicae, corrumpuntur viscera; quod fit, dum interiora mentis tument odio, et ebulliunt ira. Plaga grandinis in fructibus iniquitatem designat manifestam in operibus. Plaga locustae instabilitas est animae, quae ore laedit cum detrahit; dat saltus, dum ad carnis se extendit affectus.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥn nec anu̾saria quidẽ digne p̾sumẽda est cõmu¬
nio: ut quidam faciũt qͥ in monasteriis cõsistentes
ĩ sacramentoꝵ celestiũ dignitatẽ ⁊ st̃ificationem
ac meritũ mentũit᷑. ut estiment ea nõ nisi scos ⁊
ĩmaculatos debete p̾sume. ⁊ nõ potiꝰ ut sc̃os mun¬
dosꝙ nos sua participatiõe ꝑficiant. Qui ꝓfc̃o ma¬
iorem artogantie p̃sũptiõem qmͣ declinare sibi iu¬
dent᷑ incurrũt qr uł tũc cũ ea ꝑcipiũt dignos
se eor ꝑceptione diiudicant. Multũ ã iustius est
ut cũ cordis humiltate credamꝰ ⁊ fateam᷑ illa sa¬
crosc̃a myst̾ia nũqm ꝓ merito nos posse cõting̾e et
singłis ea dñicis ob remediũ nr̃aꝵ egrituduũ p̃¬
sumam᷑. qm ut uana ꝑsuasione cordis elati. uel
post annũ dignos eoꝵ ꝑticipatiõe nos ẽẽ credamꝰ
Quapp̃ ut hec intelligere et fructuose tenere pos
simꝰ mĩam dñi ut nos ad ꝑficienda hec adiuuet
intentiꝰ imploremꝰ. q̃ nequã qmͣ ita ut cet̾e huma¬

Expanded text:
quin nec anniuersaria. quidem digne est praesumenda communio, ut quidam faciunt, qui in monasteriis consistentes ita sacramentorum caelestium dignitatem et sanctificationem ac meritum metiuntur, ut aestiment ea non nisi sanctos atque inmaculatos debere praesumere, et non potius ut sanctos mandosque nos sua participatione perficiant. qui profecto maiorem arrogantiae praesumptionem, quam declinare sibi uidentur, incurrunt, quia uel tunc cum ea percipiunt dignos se esse perceptione diiudicant. multo autem iustius est ut cum hac cordis humilitate, qua credimus et fatemur illa sacrosancta mysteria numquam pro merito nos posse contingere, singulis ea dominicis ob remedium nostrarum aegritudinum praesumamus, quam ut uana persuasione cordis elati uel post annum dignos eorum participio nos esse credamus. quapropter ut haec intellegere et fructuose tenere posm domini, ut nos ad perficienda haec adiuuet, adtentius inploremus, quae nequaquam ita ut ceterae huma
Abbreviated transcription (Latin):
nõ offerũt agnũ ĩmaculatũ. s ut iͣ dicam por¬
cũ curatũ. Sicut .n. porcꝰ ĩmundiciis. sic ⁊ senex
iacuit ĩuiciis: ⁊ sic̃ porcꝰ siliquis pascit᷑. sic ⁊ senex
fabulis et rumorib delectatur. Simul a̾ qñq
caret officio ĩ hoc uite spacio: nisi forte dicas qd
hũit caudan ĩ capite .i. pͥnciprũ cõu̾sionis ĩ fi¬
ne. Amant hiꝰ senes heredes quos derelinqunt
acquisierũt ꝑu̾sis relinqunt. Eneruit̾ iterum
illos amant quoꝵ dampna et tͥbulationes nõ
equanimit̾ portant.

Expanded text:
non offerunt Agnum immaculatum, sed, ut ita dicam, pornon offerunt Agnum immaculatum, sed, ut ita dicam, porcum curtatum. Sicut enim porcus in immunditiis, sic et senex jacuit in vitiis: et sicut porcus siliquis pascitur, sic et senex fabulis et rumoribus delectatur. Simul autem qucaret officio in hoc vitae spatio, nisi forte dicas, quod habuerit caudam in capite, id est, principium conversionis in fine. Amant hujusmodi senes haeredes quos reliquerunt acquisierunt, perversis relinquunt. Enerviter iterum alios amant, quorum damna et tribulationes non aequanimiter portant.