comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ocuł uideant. ⁊ aurib audiant. et corde intel¬
ligant. ⁊ conu̾tantur et sanem eos. Uestri
aũt beati oculi qr uident: & aures ur̃e quia
ꝓpħe et iusticupierunt uidere q̃ uidetis ⁊ ñ
iuderunt. ⁊ audire q̃ auditis et ñ audierunt.
uos ergo audite ꝑabolam seminantis. Omĩs

Expanded text:
de intellegant et convertantur et sanem eos vestri autem beati oculi quia vident et aures vestrae quia i prophetae et iusti cupierunt videre quae videtis et non viderunt et audire quae auditis et non audierunt vos ergo audite parabolam
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ascenderunt de monte galaad. Bentes tui
sic̃ greges consarum q̃ ascend̾unt de lauachro
om̃s gemellis fetibus.⁊ sterilis ñ est iter eas.
Sicut uitta coccinea labia tua: & eloquium
tuum dulce. Sicut fragmen mali punici ita
genȩ tuȩ: absq eo qd̾ intrinsecus latet. Siẽ
turris dauid collum tuũ: que ȩdificata est

Expanded text:
Dentes tui sicut greges tonsarum, quae ascenderunt de lavacro: Omnes gemellis fetibus, et sterilis non est inter eas. Sicut vitta coccinea, labia tua: et eloquium tuum, dulce. Sicut fragmen mali punici, ita genae tuae, absque eo quod intrinsecus latet. Sicut turris David collum tuum, quae aedi
Abbreviated transcription (Latin):
Multa uidi enarrando: & plurimas uerfue
consuetudines. Aliquotiens usq ad mortẽ
ꝑielitatus sum hoꝵ causa: ⁊ liberatus sum
gratia dei.

Expanded text:
Multa uidi enarrando et plurimas uerborum consuetudines. aliquotiens usque ad mortem periclitatus sum horum causa et liberatus sum gratia dei.
Abbreviated transcription (Latin):
uunatio erroris ⁊ auguria mendatia
et somnia malefatientiũ: uanttas ẽ.
Et sicut parturientis. cor tuũ fanta¬
sias patitur. Nisi ab altissimo fuerit emissa
uisitatio: ne dederis in illis cortuũ. Multos
enim errare fecerunt somnia: et exciderũt
sꝑantes in illis. Sine mendatio consumma¬
bitur u̾bum: & sapientia in ore fidelis com¬
planabitur. Qui ñ temptatus est. quidscit:
Uir in multis exꝑtus cogitabit multa: et
qui multa didicit. enarrabit intellectum.
Qui ñ est exꝑtus pauca recognoscit: qͥ autẽ
in multis factus est multiplicabit malitiã siũ

Expanded text:
uinatio erroris et auguria mendacia et somnia male facientium uanitas est. et sicut parturientis cor tuum phantasias patitur, nisi ab altissimo fuerit emissa uisitatio: ne dederis in illis cor tuum. multos enim errare fesperantes in illis sine mendacio consummabitur verbum et sapientia in ore fidelis conplanabitur qui non temptatus est quid scit vir in multis expertus cogitavit multa et qui multa didicit enarrabit intellectum qui non est expertus pauca recognoscit qui autem in multis factus
Abbreviated transcription (Latin):
ritas custodiunt regem: ⁊ roboratur leñtia
thionuseꝰ. Exultatio uiuenũ fortitudo eoꝵ.
et dignitas senum cancties. Liuoruulueri
abstergit mala: ⁊ plage in secretiorib uent̾s.
Siẽ diuisiones aquarum itacorregis in ma¬
nudñi: quocũq uoluerit inclinabit illud.
Omĩs iuauiri recta sibi uidetur: appendit
autem corda domuurs.¬

Expanded text:
ritas custodiunt regem et roboratur clementia thronus eius exultatio iuvenum fortitudo eorum et dignitas senum canities livor vulneris absterget mala et plagae in secretioribus ventris sicut divisiones aquarum ita cor regis in manu Domini quocumque voluerit inclinabit illud omnis via viri recta sibi videtur adpendit autem corda Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
bhominatio est apd̾ deum pondus ⁊ pon¬
dus: stateradolosa ñ est bona. Adño diri¬
guntur gressus uiri: quis aũt hominũ ittel¬
ligere potest iuam suã: Riuna ẽ hominide¬
uotare scõs: & post uota tractare. Dissipat

Expanded text:
bominatio est apud Deum pondus et pondus statera dolosa non est bona a Domino diriguntur gressus viri quis autem hominum intellegere potest viam suam ruina est hominis devorare sanctos et post vota tractare di
Abbreviated transcription (Latin):
ut uasuiustor in flamma sua ñ combu
teuos. q̃ relinquinte deũ incident mila
Exardebit in illis & ñ extinguetur. Et iniit¬
tetur mn illos quasi leo: & quasi pardus ledet
linguam neqͣm: &e ori tuo facito ostia. ⁊ seras
aurib tuis. Aurum tuũ ⁊ argentũ tuũ con¬
fla: &e uerbis tuis facitostateram. ⁊ frenos
ori tuo rectos. et attende ne forte labaris in
lingua et eadas in conspectu inimicoꝵ iuusi¬
diantium tͥ: & sit casus tuus insanabilis

Expanded text:
ustorum; et in flamma sua non comburet justos. Qui derelinquunt Dominum incident in illam, et exardebit in illis et non exstinguetur, et immittetur in illos quasi leo, et quasi pardus laedet linguam nequam; et ori tuo facito ostia, et seras auribus tuis; aurum tuum, et argentum tuum confla, et verbis tuis facito stateram, et frenos ori tuo rectos, et attende, ne forte labaris in lingua, et cadas in conspectu inimicorum insidiantium tibi, et sit casus tuus i
Abbreviated transcription (Latin):
usurrio et bilingius maledictꝰ erit.
multos enĩ turbabit pacem habentes.
Lingua t̾cia multos commouit: ⁊ disꝑ¬
sit illos a gente ingentẽ. Ciuitates muratas
diuitum destruxit: & domos magnatorum
effodit. Hirtutes populoꝵ concidit: & gentes
fortes dissoluit. Lingua t̾eia mulieres uirec¬
taseiecit: & priuauit illas de laboribus sius.
Qui respicit illam ñ habebit requiem: nec
habebit amieũ in quo requiescat. Magelli pla¬

Expanded text:
susurrio et bilinguis maledictus: susurrio et bilinguis maledictus: multos enim turbauit pacem habentes. lingua tertia multos commouit, et dispersit illos a gente in gentem. ciuitates muratas diuitum destruxit et domus magnatorum effodit. uirtutes populorum concidit et gentes fortes dissoluit. lingua tertia mulieres uiritas eiecit et priuauit illas de laboribus suis. qui respiciet illam, non habebit requiem, nec habebit amicum, in quo requiescat Et p
Abbreviated transcription (Latin):
homini reseruat iram. ⁊ adeo querit mede¬
lam: In hominem similem sibi ñ ht̃ mise¬
ricordiam. ⁊ de peccatis suis deprecat᷑. Ipse
dum caro sit reseruat iram. et ꝓpitiationẽ
petit adeo: Quis exorabit ꝓ delietis illius.
Memento nouissimoꝵ: et desine inimieari.
Tabitudo enim ⁊ mors: imminet in manda¬
tis. Ilemorare timorem dei: & ñ irascaris ꝓ¬
rino. Memorare testamenti altissimi: ẽt
despice ignorantiam ꝓximi. Abstine te a li¬
te: &e minues peccata. Homo enimiracundꝰ
incendit litem: & uirpeccator turbabit ami¬
cos. ⁊ in medio pacem habentiũ imittet ini¬
micitiã. Scd̃m enim ligna siluȩ: sic ignis ex¬
ardescit. E scdm uirtutem hominis sic ira¬
cundia illiꝰ erit: et scdm substantiã suã exal¬
tabit iram suã. Certamen festinatũ incen¬
det ignem. ⁊ lis festinans effundet sangui¬
nem̃: et lingua testificans ad ducet mortẽ.
Si sufflaueris quasi ignis exardebit: & si ex¬
pueris suꝑ illam extinguetur. Utraq ex
ore proficiscuntur.

Expanded text:
deo quaerit medellam! in hominem similem sibi non habet misericordiam et de peccatis suis deprecatur! ipse dum caro sit, seruat iram et propitiationem petit a deo! quis exorabit pro delictis illius? memento nouissimorum et desine inimicari: tabitudo enim et mors inminet in mandatis. memorare timorem dei et non irascaris proximo. memorare testamenti altisdespice ignorantiam proximi. Abstine te a lite, et minues peccata. Homo enim iracundus incendit litem, et vir peccator turbabit amicos, et in medio pacem habentium immittet inimicitiam. Secundum enim ligna sylvae sic ignis exardescit: et secundum virtutem hominis sic iracundia illius erit, et secundum substantiam suam exalt IIII uersus: Certamen festinatum incendit ignem, et lis festinans effundit sanguinem, et lingua testificans adducit mortem. si sufflaueris, quasi ignis exardebit: et si expueris super illam, extinguetur: et utraque ex ore proficiscuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
get ꝑditio eoꝵ. ⁊ riunam utriusq quis nouit:
Hec quoq sapientibꝰ. Gognoscere ꝑsonaminui¬
ditio: ñ est bonum. Qui dicit impioiustus es
maledicerit ei populi: et detestabunt᷑ eũ tribꝰ
Qͥ arguunt laudabuntur: et suꝑ ip̃os uemet
benedictio. Labia deosculabitur. qui ieta res
pondet. Prepara foris opustuũ. ⁊ dilgenter
erearagrum tuũ. ut postea edifices domũtuã.
lesis testis frustra contra ꝑximũ tuũ: nec lac¬
tes quẽpiam labiiscius. N̾e dicas quom̃ fecit mͥ
sie faciamei: reddã unicuiq scdm opus suum.
er agrum hominis pigri

Expanded text:
 ruinam utriusque quis novit haec quoque sapientibus cognoscere personam in iudicio non est bonum qui dicit impio iustus es maledicent ei populi et detestabuntur eum tribus qui arguunt laudabuntur et super ipsos veniet benedictio labia deosculabitur qui recta verba respondet praepara foris opus tuum et diligenter exerce agrum tuum ut posNe sis testis frustra contra proximum tuum, nec lactes quemquam labiis tuis. Nec dicas, Quomodo fecit mihi, sic faciam ei: reddam unicuique secundum opus suum. Per agrum hominis pigri
Abbreviated transcription (Latin):
num opꝰ desid̾at. Oportet gͦ ep̃m in rep̾hen.¬
sibilem eẽ. unius uxoris uirum. sobrium. prudẽ¬
tem. ornatum. pudicũ. hospitalem. doctorem.
Non uinolentum. ñ ꝑcussorem s modestũ: nor
tem: filios habentem subditos cum omĩcistita¬
te. Siquis aũt domui sue preesse neseit. quouͦ.
eccłiȩ dei diligentian habebit: Nteĩ iophier.

Expanded text:
m inreprehensibilem esse, unius uxoris uirum, sobrium, prudentem, ornatum, hospitalem, doctorem, non uinolentem, non percussorem, sed modestum, non tem, filios habentem subditos cum omni castitate — si quis autem domui suae praeesse nescit, quomodo ecclesiae dei dil
Abbreviated transcription (Latin):
am dilexi legemtuã: tota die hec me¬
flitatio mea. Suꝑ inimicos meos instruᷤ
me mandato tuo: qr insemptt̾nũ hoc ẽ mͥ.
Suꝑ om̃s qͥ docebant me eruditus sum: qr testi¬
monia tua meditatio mea. Buꝑ senes intellexi
qr p̾ceptatua seruaui. Ab omni semita mala
ꝓhibui pedes meos: ut custodirem u̾batua. A
uiditiis cuis ñ recessi: qr tu illuminastime. Qͣm
dulce gutturi meo ȩloqͥum tuũ. suꝑ melori
meo. Precepta tua consid̾abam: ꝓpt̾ea odiui
omnem semitam mendatii.

Expanded text:
am dilexi legem tuam! tota die haec meditatio mea. Super inimicos meos intruxisti me mandato tuo: quia in sempiternum hoc est mihi. Super omnes qui docebant me, eruditus sum: quia testimonia tua meditatio mea. Super senes intellexi: quia praecepta tua servavi. prohibui pedes meos, ut custodirem verba tua. A judiciis tuis non recessi, quia tu illuminasti me. Quam dulce gutturi meo eloquium tuum! super mel ori meo. Praecepta tua considerabam; propterea odivi omnem semitam mendacii.
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsi uagabunturut comedant. & cũ saturati
ñ fueruit: muriurabunt. Ego aũt cantabo
impium tuũ.⁊ laudabo manenuscc satuo
an. Qm̃ factus es fortitudo inea e refueium
idie tribulationis mee. Tibi cantato qi
deus ad iutor m̃s: fortitudo mea deus inisectia¬

Expanded text:
Ipsi vagabuntur ut comedant, et cum saturati non fuerint, murmurabunt. Ego autem cantabo imperium tuum, et laudabo mane misericoniam factus es fortitudo mea, et refugium in die tribulationis meae. Tibi cantabo, quoniam Deus adjutor meus. fortitudo mea, Deus meus, mi
Abbreviated transcription (Latin):
endi: et tempꝰ abiciendi. Tempꝰ seindendi: et
tempus consuendi. Tempus tacendi: & tem¬
pus loq̃ndi. Tempꝰ dilectionis: & tempꝰ odii.
Tempus belli: et tempus pacis. Qͥd habet
amplius homo de labore suo: Uidi afflictio¬
nem quam dedit deus filiis hominũ: ut distẽ¬
dantur inea. Cuncta fecit bona in tempore
suo. ⁊ mundum tradidit disputationi eoꝵ.
ut ñ inueniat homo opꝰ qd̾ oꝑatus est deus:
ab initio usq ad finem. E cognoui qd̾ ũ eẽt
melius: nisi lȩtari ⁊ facere beue in uitasua.
Omĩs enim homo qui comedit &e bibit et ui¬
det bonum de labore suo. hoc donum dei est.
Didici qd̾ omĩa oꝑa quȩ fecit deus: ꝑseu̾ent
imꝑpetuũ. Non possumuseis qͥcqͣm addere nͦ
auferre: quȩ fecit deus ut tuneatur. Qd̃ fac¬
tum est: ip̃m ꝑnianet. Quȩ futura sunt: iã
fuerunt: et deus instaurat qd̾ abitt. Widi
sub sole in loco iuditii impietatem. ⁊ in loo

Expanded text:
endi, et tempus abjiciendi. Tempus scindendi, et endi, et tempus abjiciendi. Tempus scindendi, et tempus consuendi. Tempus tacendi, et tempus loquendi. Tempus dilectionis, et tempus odii. Tempus belli, et tempus pacis. Quid habet amplius homo de labore suo? Vidi afflictionem, quam dedit Deus filiis hominum, ut distendantur in ea. Cuncta fecit bona in tempore suo, et mundum tradidit disputationi eorum, ut non inveniat homo opus, quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Et cognovi quod non esset melius nisi laeteri, et facere bene in vita sua. Omnis enim homo, qui comedit et bibit, et videt bonum de labore suo, hoc donum Dei est. Didici quod omnia opera, quae fecit Deus, perseverent in perpetuum: Non possumus eis quidquam addere, nec auferre, quae fecit Deus ut timeatur. Quod factum est, ipsum permanet: quae futura sunt, jam fuerunt: et Deus instaurat quod abiit. Vidi sub sole in loco judicii impietatem, et in loco
Abbreviated transcription (Latin):
dies eius dolorib & erumnis plenisunt: nec
ꝑ noctem mente requiescit. & hec ñ uanitas
est: Honne meluis est comed̾e & bibere et
ostend̾e anuȩ suȩ bona de laborib suis: et
hoc de manu dei est. Quis ita uorabit et de¬
litiis affluet ut ego: homini bonoin con¬
spectu suo dedit deus sapientiam. ⁊ scientiã
et intelligentiam. Peccatori aũt dedit afflic¬
tionem ⁊ curam suꝑfluan: ut addat & con¬
greget et tradat ei qui placuit deo. Sed et
spatiis transeunt uniu̾sa sub celo. Tem¬
pus nascendi: et tempꝰ moriendi. Tempꝰ
plantandi: et tempus euellendi qd planta¬
tum ẽ. Tempꝰ occidendi: et tempꝰ sanandi. ẽ em¬
pus destruendi: & tempꝰ edificandi. Temp̾fien¬
di. et tempꝰ ridendi. Tempꝰ plangendi: et tem¬
pus saltandi. Tempus spargendi lapides: et
tempꝰ colligendi. Tempus amplexandi: et
tempus longe fieri a complexibus. Tempus
adquirendi: et tempꝰ ꝑdendi. Tempꝰ custodi¬

Expanded text:
dies ejus doloribus et aerumnis pleni sunt, nec dies ejus doloribus et aerumnis pleni sunt, nec per noctem mente requiescit: et hoc ergo vanitas est. Nonne melius est comedere et bibere, et ostendere animae suae bona de laboribus suis? et hoc de manu Dei est. Quis ita vorabit, et deliciis affluet ut ego? Homini bono in conspectu suo dedit Deus sapientiam, et scientiam, et laetitiam: Peccatori autem dedit afflictionem, et curam superfluam, ut addat, et congreget, et tradat ei qui placuit Deo: sed et spatiis transeunt universa sub coelo. Tempus nascendi, et tempus moriendi. Tempus plantandi, et tempus evellendi quod plantatum est. Tempus occidendi, et tempus sanandi. Tempus destruendi, et tempus aedificandi. Tempus flendi, et tempus ridendi. Tempus plangendi, et tempus saltandi. Tempus spargendi lapides, et tempus colligendi. Tempus amplexandi, et tempus longe fieri a complexibus. Tempus acquirendi, et tempus perdendi. Tempus custodi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mente mea: animadu̾ti quod hoc quoq
eẽt uanitas. Non enim erit memoria sapi¬
entis similiter & stulti imꝑpetuũ: & futura
temꝑa: obliuione cuncta parit̾ operient.
Moritur doctus: similit̾ ut indoctus. & iccir¬
co teduit me uitȩ meȩ. uidens mala ẽẽ uniu̾¬
sa subsole: & cuncta uanitatem atq afflic¬
tionem sp̃s. Rursus detestatus sum omnẽ
industriam meã: qua sub sole studiosissime
laboraui. habiturus heredem pꝰ me: quemi
ignoro utrum sapiens anstultus futurus sit.
e dominabitur in laborib meis: quib de¬
sudauiet sollicitus fui. Et est quicquam tã
uanum: Unde cessaui renuntiauitq cor me¬
um: ultra laborare subsole. Namcũ alius la¬
boret in sapientia et doctrina et sollicitudi¬
ne: homini ocioso quesita dimittit. & hoc
ergo uanitas: & magnũ malũ. Qͥd enĩ ꝓde¬
rit homini de uniuerso labore suo & afflicti
one sp̃s qua sub sole cruciatus est: Cuncti

Expanded text:
cum mente mea, animadverti quod hoc quoque cum mente mea, animadverti quod hoc quoque esset vanitas. Non enim erit memoria sapientis similiter ut stulti in perpetuum, et futura tempora oblivione cuncta pariter operient. Moritur doctus similiter et indoctus: et idcirco taeduit me vitae meae, rsa sub sole, et cuncta vanitatem, et afflictionem spiritus, rursus detestatus sum omnem industriam meam quae sub sole studiosissime laboravi habiturus heredem post me quem ignoro utrum sapiens an stultus futurus sit et dominabitur in laboribus meis quibus desudavi et sollicitus fui et est quicquam tam vanum unde cessavi renuntiavitque cor meum ultra laborare sub sole nam cum alius laboret in sapientia et doctrina et sollicitudine homini otioso quaesita dimittit et hoc ergo vanitas et magnum malum quid enim proderit homone spiritus, qua sub sole cruciatus est? Cuncti
Abbreviated transcription (Latin):
minũ. Seyfos & urceos in ministerio adiuna
fundenda: & suꝑgressus sum opib om̃s qͥfue¬
runt ante me in ierłm. Sapientia quoq ꝑse¬
uerauit mecũ: & omĩa quȩ desid̾auerũt ocħ¬
inei ũ negauieis. Nec ꝓhibui cormeũ quin
omni uõluntatẽ frueretur: & oblectaret se
inhis que paraueram. Et hanc ratus sum
partem meã. si uterer labore meo. Cumq me
conu̾tissem ad uniu̾sa oꝑaq̃ fecerant manus
mȩȩ: & ad labores in quib frustra sudau̾am:
et nuchil ꝑman̾e subsole. Transiui ad contẽ¬
plandam sapĩam: erroresq et stulticiã. Qͥd
inqͣm homo ut sequi possit regem factorem
suum: & udiqr tantum p̾cederet sapientia
stulticiam: qͣntum differt lux a tenebris.
Sapientis oculi in capite eius: stultus in tene¬
bris ambulat. Et didici qd̾ unus utriusq es¬
set interitus: & dixi in corde meo. Si unus
et stulti et meus occasus erit: quid mͥ ꝑdest
qd maiorem sapientiȩ dedi oꝑam: Locutꝰq

Expanded text:
minum, Scyphos et urceos in ministerio ad vina minum, Scyphos et urceos in ministerio ad vina fundenda. et supergressus sum opibus omnes, qui fuerunt ante me in Jerusalem. Sapientia quoqdesideraverunt oculi mei, non ungavi eis: nec prohibui cor meum quin omni voluptate frueretur, et oblectaret se in his quae praeparaveram: et hanc ratus sum partem meam, si uterer labore meo. Cumque me convertissem ad universa opera, quae fecerant manus meae, et ad labores in quibus frustra sudaveram, et nihil permanere sub sole. Transivi ad contemplandum sapientiam, erroresque et stultitiam. Quid est, inquam, homo, ut sequi possit regem Factorem suum? Et vidi quia tantum praecederet sapientia stultitiam, quantum differt lux a tenebris. Sapientis oculi in capite ejus: stultus in tenebris ambulat: et didici quod unus utriusque esset interitus. Et dixi in corde meo: Si unus et stulti et meus occasus erit, quid mihi prodest quod majorem sapientiae dedi operam? Locutusque
Abbreviated transcription (Latin):
afflictio spiritu..
o quod inmulta sapientia multa sit
indignatio. ⁊ qͥ addit scientiam addit
E
dolorem: dixi ego in corde meo. Wadam
et affluam delitiis & fruarbonis: & iudi quod
hoc quoq eẽt uanitas. Risum repitaui erro¬
rem: & gaudio dixi. Quid frustra deciperis:
Cogitaui in corde meo abstrahere a uino carnẽ
meam: ut animũ meũ transferrem ad sapien¬
tiam. deuitaremq stulticiã. donec uid̾em qͥd
ẽẽt utile filiis hominũ. qͦd facto opus est sub
sole. numero dierum uitȩ suȩ.
agnificaui oꝑa mea. edificaui m do¬
mos. plantaui uineas. feci hortos et
pomeria: et conseui ea cunctis gen̾is
arborib. & exstruxi mͥpiscinas aquarum:
ut irrigarem siluam lignoꝵ germinantiũ.
Possedi seruos ⁊ ancillas: multamq famili¬
am habui. Armenta quoq et magnos oruũ
g̾ges: ultra om̃s qui fuerunt ante me in ieru¬
salem. Coaceruaui m argentum ⁊ aurũ: et
substantias regum ac ꝓuinciarũ. feci michi
cantores et cantatrices.: et delitias filioꝵ ho¬

Expanded text:
adflictio spiritus eo quod in multa sapientia multa sit indignatio et qui addit scientiam addat et laborem dixi ego in corde meo vadam et affluam deliciis et fruar bonis et vidi quod hoc quoque esset vanitas risum reputavi errorem et gaudio dixi quid frustra deciperis cogitavi in corde meo abstrahere a vino cameam. ut animum meum transferrem ad sapientiam, devitaremque stultitiam. Donec viderem quid esset utile filiis hominum: quo facto opus est sub sole numero dierum vitae suae. Magnificavi opera mea: aedificavi mihi domos, et plantavi vineas: Feci hortos, et pomaria, et consevi ea cuncti generis arboribus; Et exstruxi mihi piscinas aquarum, ut irrigarem silvam lignorum germinantium; Possedi servos et ancillas, multamque familiam habui: Armenta quoque, et magnos ovium greges, ultra omnes qui fuerunt ante me in Jerusalem: Coacervavi mihi argentum, et aurum, et substantias regum, ac provinciarum: Feci mihi cantores, et cantatrices, et delicias filiorum ho
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ manus remissa: manꝰ aũt fortium diuitias
parat. Qͥ cong̾gat in messe filius sapiens ẽ: qui
aũt stertit estate filius confusionis. Benedie¬
tio dñi suꝑ caput iusti: os aũt impioꝵ oꝑit ini¬
qͥtasem. Memoria usti cũ laudibus. et nom̃
impioꝵ pittrescet. Sapiens corde precepta su sci¬
piet: stultus ceditur labiis. Qͥ ambulat simpli¬
citer. ambulat confident. Qui aũt de prauat
uias suas: manifestus erit. Qui annint ocło.
dabit dolorem: stultus labiis u̾berabit᷑. Uena
uite osiusti: et os impioꝵ oꝑit iniqͥtatẽ. Odiũ
suscitat uras. & uniu̾sa delicta oꝑit caritas.
In labiis sapientis inuenietur sapientia: ⁊ uir¬
ga in dorso eius qui indiget corde. Sapientes
abscondunt scientiam: os aũt stulti confusio¬

Expanded text:
 fortium divitias parat. Qui congregat in messe, filius sapiens est: qui autem stertit aestate, filius confusionis. Benedictio Domini super caput justi: os autem impiorum operit iniquitatem. Memoria justi cum laudibus, et nomen IIII uersus: Sapiens corde praecepta suscipiet: stultus caeditur labiis. qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter: qui autem deprauat uias suas, manifestus erit. qui annuit oculo, dabit dolorem: stultus labiis uerberabitur. uena uitae os iusti: et os impiorum operiet iniquitatem. odium suscitat rixas, et uniuersa delicta operit caritas. in labiis sapientis inuenietur sapientia, et uirga in dorso eius qui indiget corde. sapientes abscondunt sapientiam: os autem stulti confusio
Abbreviated transcription (Latin):
popłs corruet: salus aũt ubi multa consilia.
Affligetur malo qͥ fidem facit ꝓ extraneo: qͥ
aũt cauet laq̃os securus est. Mulier gratio¬
sa inueniet głam.⁊ robusti habebunt diui¬
tias. Benefacit animȩ suȩ uir misericors: qͥ
aũt crudelis est. et ꝓpinquos abicit. Impius
facit opus instabile: seminantiaũt iusticiã
merces fidelis. Clementia p̃parat uitã:⁊ secta¬
tio malor mortem. Ab hominabile año cor
pͥuum: et uoluntas eiꝰ in his qͥ simplicit̾ amby¬
lant. Manus in manu ñ erit innocens malus:
semen aũt iustoꝵ saluabitur. Cireulus aureus
in narib suis: mulier pulchra ⁊ fatua. Desideri¬
um iustoꝵ omne bonũ. p̾stolatio impioꝵ furor.
lii diuidunt ꝓpria ⁊ ditiores

Expanded text:
populus corruet; salus autem ubi multa consilia. Affligetur malo, qui fidem facit pro extraneo: qui autem cavet laqueos securus erit mulier gratiosa inveniet gloriam et robusti habebunt divitias benefacit animae suae vir misericors qui autem crudelis est et propinquos abicit impius facit opus instabile seminanti autem iustitiam merces fidelis clementia praeparat vitam et sectatio malorum mortem abominabile Domino pravum cor et voluntas eius in his qui simpliciter ambulant manus in manu non erit innocens malus semen autem iustorum salvabitur circulus aureus in naribus suis mulier pulchra et fatua desiderium iustorum omne bonum est praestolatio impiorum furor alii dividunt propria et ditiores
Abbreviated transcription (Latin):
bit illos. Non ꝓderunt diuitie in die ultiõis:
iusticia aũt liberabit a morte. Iusticia simpli¬
cis diriget uam eiꝰ: & in impietate sua corru¬
et impius. Iusticia rectoꝵ liberabit eos: et ĩ insi¬
diis sius capientur iniqui. Mortuo homine
impio. nulla erit ultra spes: & expectatio solli¬

Expanded text:
ltionis: iustitia autem liberabit a morte. iustitia simplicis diriget uiam eius et in impietate sua corruet impius. iustitia rectorum liberabit eos, et in insidiis suis capientur iniqui. mortuo homine impio nulla erit ultra spes, et expectatio solli
Abbreviated transcription (Latin):
Rincipium sapientiȩ timor dñi: et sci¬
entia scõꝵ prudentia. ꝑ me enĩ multipli¬
cabunt᷑ dies tui: et addentur tͥ anni uitȩ.
Si sapiens fueris. tibimnet ipsi eris: si aũt illusor
solus portabis malũ. Mulier stulta ⁊ cla mosa
plenaq illecebris. ⁊ nichil omninosciens. sedit
in forib domus suȩ suꝑ sellam in excelso urbis
loco: ut uocaret transeuntes ꝑ uiã. ⁊ ꝑgentes
itinere suo. Quis est paruulus: declinet adme.
Et uecordi locitta ẽ. Aquȩ furtiuȩ dulciores s̃:
et panis absconditꝰ suauior. Et ignorauit qd̾
gigantes ibi sint: & in ꝓfundis inferni ꝯuiur eiꝰ.

Expanded text:
rincipium sapientiae timor Domini, et scientia sanctorum prudentia. Per me enim multiplicabuntur dies tui, et addentur tibi anni vitae. Si sapiens fueris, tibimetipsi eris: si autem illusor, solus portabis malum. Mulier stulta et clamosa, plenaque illecebris, et nihil omnino sciens, Sedit in foribus domus suae super sellam in excelso urbis loco, Ut vocaret transeuntes per viam, et pergentes itinere suo: Quis est parvulus? decet vecordi locuta est aquae furtivae dulciores sunt et panis absconditus suavior et ignoravit quod gigantes ibi sint et in profundis inferni convivae
Abbreviated transcription (Latin):
afflictio. Quasi ꝑ risum stultus oꝑat᷑ scelus:
sap̃ia aũt est uiro prudenti. Qd̾ timet impiꝰ
ueniet suꝑ eũ: desid̾ium suũ iustis dabitur.
Quasi tempestas transiens ñ erit impiꝰ: iustꝰ
aũt quasi fundamentũ sempit̾num. Sicut
acetum dentib & fumus oculis: sic piger his
qͥ miserunt eũ. Timor dñi apponet dies: ⁊ an¬
ni impioꝵ breuiabunt᷑. Expectatio iustoꝵ¬

Expanded text:
 scelus: sapientia autem est viro prudentia. Quod timet impius, veniet super eum: desiderium suum justis dabitur. Quasi tempestas transiens, non erit impius: justus autem quasi fundamentum sempiternum. Sicut acetum dentibus, et fumus oculis, sic piger his qui miserunt eum. Timor Domini apponet dies: et anni impio
Abbreviated transcription (Latin):
Suseitans de t̾ra inopem: et de stercore eleuat
pauꝑem. Ut eum sedere faciat cum pͥncipibꝰ.
cum principib popłi sui. Qi collocat sterilem
in domum: matremfilioꝵ letantem.
Allelua.

Expanded text:
h. pulvere inopem, et de stercore elevat pauperem, Ut eum sedere faciat cum principibus, cum principibus populi sui. Qui collocat sterilem in domo, matrem filiorum laetantem. Alleluia.
Abbreviated transcription (Latin):
corde pueri: & uirga disciplinȩ fugabit eam.
Qͥ calumpniatur pauꝑem ut augeat diuiti¬
as suas: dabit ip̃e ditiori et egebit. silimi. inclia au¬
rem tuam ⁊ audi u̾ba sapientiũ: appone aũt
cor ad doctrinã meã. quȩ pulchra erit tͥ cum
biis tuis. ut sit in dño fidutia tua: unde & ostñ¬
di eam tͥ hodie. Ecce descripsi eam tibi tͥplicit̾:
in cogitationib et scientia. ut ostend̾em tibi
firmitatem: & eloquia u̾itatis. Respond̾e ex
his: illis qͥ miserunt te. Non fatias iuolentiã

Expanded text:
corde pueri, et virga disciplinae fugabit eam. corde pueri, et virga disciplinae fugabit eam. Qui calumniatur pauperem, ut augeat divitias suas, dabit ipse ditiori, et egebit. Inclina aurem tuam, et audi verba sapientium: appone autem cor ad doctrinam meam. Quae pulchra erit tibi, cbiis tuis: Ut sit in Domino fiducia tua, unde et ostendi eam tibi hodie. Ecce descripsi eam tibi tripliciter, in cogitationibus et scientia: Ut ostenderem tibi firmitatem, et eloquia veritatis, respondere ex his, illis qui miserunt te. Non facias violentiam
Abbreviated transcription (Latin):
obuiauerunt sibi. utriusq oꝑator ẽ dñs. Eal¬
lidus uidit malum & abscondit se: innocẽs ꝑtͣn¬
sit et afflictus est damno. Finis modestiȩ timor
dñi: diuitiȩ e głia et uita. Arma ⁊ gladii inuia
ꝑu̾si: custos aũt animȩ suȩ longe recedit abeis
ꝓu̾bium est. adolescens iuxta uiam: etiameũ
cũ senuerit ñ recedet abea. Diues pauꝑib ĩꝑat:
et qͥ accipit mu tuũ seruus est fenerantis. Qͥ
seminat iniqͥtatem metet mala: & iurga irȩ
suȩ consummabitur. Qui ꝓniis est ad miscdi¬
am benedicetur: de panib eĩ suis dedit pauꝑiͤ¬
accipiẽtiũ Eice derisorem. ⁊ exibit cum eo uiguim:
cessabuntq causȩ et contumelie. Qui diligit
cordis munditiam: ꝓpt̾ grãm labioꝵ suoꝵ ha¬
bebit amicũ regem. Oeuli dñi custodiũt scien¬
tiam: et supplantant᷑ uerba iniqui. Dic̃ piger.
Leo est foris. in medio platearũ: occidendus
sum. Fouea ꝓfunda os alienȩ: cui iratus est
dñs incidet in eam. Stulticia colligata est ii

Expanded text:
nt sibi: utriusque operator est Dominus. Callidus vidit malum, et abscondit se: innocens pertransiit, et afflictus est damno. Finis modestiae timor Domini, divitiae et gloria et vita. Arma et gladii in via perversi: custos autem animae suae longe recedit ab eis. Proverbium est: Adolescens juxta viam suam, etiam cum senuerit, non recedet ab ea. Dives pauperibus imperat: et qui accipit mortuum, servus est fenerantis, Qui seminat iniquitatem, metet mala, et virga irae suae consummabitur. Qui pronus est ad misericordiam, benedicetur: de panibus enim suis dedit pauperi. Ejice derisorem, et exibit cum eo jurgium, cessabcordis munditiam, propter gratiam labiorum suorum habebit amicum regem. Oculi Domini custodiunt scientiam: et supplantantur verba iniqui. Dicit piger: Leo est foris, in medio platearum occidendus sum. Fovea profunda os alienae: cui iratus est Dominus, incidet in eam. Stultitia colligata est in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbiam. Desid̾ia occidunt pigrum: noluerũt
eium qͥquam manꝰ eius oꝑari. Tota die con¬
cupiscit a desid̾at: qui aũt iustus est. tribu
ta ñ cessabit. Hostiȩ impioꝵ ab hominabileᷤ.
que offeruitur ex scelere. Testis mendax pe¬
rbit ur obedieus loquętur iuictoriã. Uir
impius ꝓcaciter obfirmat uultũ suĩ: quaĩt
rectus est. corrigit uiamsuã. Nonẽ sapientia.

Expanded text:
occidunt pigrum: noluerunt enim quicquam manus ejus operari. Tota die concupiscit et desiderat: qui autem justus est: tribuit et non cessabit. Hostie impiorum abhominabiles: quia offeruntur ex scelere. Testis mendax peribit: vir obediens loquetur victoriam. Vir impius procaciter affirmat vultum suum: qui autem rectus est
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Altissimꝰ creauit de t̾ra medicinã: ⁊ uir
prudens ñ abhorrebit in illis. Nonne a lig¬
no indulcata ẽ aqua amara: Ad agnitionẽ
hominũ: uirtus illoꝵ. Et dedit hominib
scientiam altissimꝰ: honorari in mirabilibꝰ
suis. In his curans iitigabit dolorẽ : & un¬
guentarius faciet pignienta suauitatis: et
unctiones conficiet sanitatis. Et ñ consum¬
mabuntur oꝑa illius: pax enim dei suꝑ fa

Expanded text:
reavit de terra medicinam, et vir prudens non abhorrebit illam. Nonne a ligno indulcata est aqua amara? Ad agnitionem hominum virtus illius, et dedit homini scientiam Altissimus honorari in mirabilibus suis in his curans mitigavit dolorem et unguentarius facit pigmentum suavitatis et unctiones conficiet suavitatis et non consummabuntur opera eius pax enim Dei super fa
Abbreviated transcription (Latin):
rabunt mirabilia tua. Cum accepero. lxiii.
cum ominib habitatorib suis: ego apendi
columnas eius. Senipe. Dixi miq. agentions.¬
⁊ exaltare cor¬
qdesutteiade a soltudine mortiũ. Sedeĩ
aidere hunchumiliabit a inincexaltabit. qr
ealie in manudni est. iino meraco riscado ple¬
aũt anitiritiabo in sempitnum: carttabo deo¬

Expanded text:
rabunt mirabilia tua. Cum accepero tempus cum omnibus habitatoribus suis, ego appendi columnas ejus. SEMPER. Dixi inique agentibusorque a solitudine montium. Sed Deus judex: hunc humiliabit, et hunc exaltabit. Quia calix in manu Domini, et vino meraco ad pleautem annuntiabo in sempiternum: cantabo
Abbreviated transcription (Latin):
ili inbonis ñ desquęrelam: & om̃i da¬
to ne des tristiciam uerbi mali. Nõne
ardorem refrigerabit ros: sic ⁊ uerbũ
melius quam datum. Honne eccȩ uerbum
suꝑdatum bonum: & utraq cum homine
iustificato. Stultus acriter imꝓperabit: &¬
datus indisciplinati tabescere facit oculos.
Ante iuditium para iusticiam tibi: & ante¬
qͣm loquaris disce. Ante languorẽ adhibe
medicinam. ⁊ ante iuditium int̾roga te ip¬
sum: & in conspectu dei inuenies ꝓpitiatio¬
nem. Ante languorem humiliate: & intẽ¬
pore infirmitatis ostende conu̾sationẽ tuã.
on impediaris orare semꝑ.¬

Expanded text:
ili, in bonis non des querelam, et in omni dato non des tristitiam verbi mali. Nonne ardorem refrigerabit ros? Sic et verbum melius quam datum. Nonne ecce verbum supra datum bonum? et utraque cum homine justificato. Stultus acriter improperabit, et datus indisciplinati tabescere facit oculos. Ante judicium para justitiam tibi, et antequam loquaris disce. Et ante languorem adhibe medicinam, et ante judicium interroga teipsum; et in conspectu Dei invenies propitiationem. Ante languorem humilia te, et in tempore infirmitatis ostende conversationem tuam. Non impediaris orare sem
Abbreviated transcription (Latin):
et in eo contutati sunt eum. ita ut omnib
ignotus ẽẽt locus. Cum preterissent autẽ
multi anni. ⁊ placuit deo ut initteret᷑ nee¬
qͥ absconderant misit ad requirendũ ignẽ.
et sicut narrau̾nt nobis ñ inuenerunt ignẽ
s aquam crassam. Et ussit eam haurire et
afferre sibi: et sacrificia q̃ imposita erãt ius¬
sit sacerdos neemias asꝑgi aqua ip̃a. ⁊ ligna
quȩ erant suꝑposita. Atq hoc factum ẽ. Et
tempꝰ affuit: quosol refulsit qui primꝰ erat
in nubilo. Accensus est ignis magnus: ita ut
om̃s mirarentur. Orationem aũt faciebant
om̃s sacerdotes dum cõsummaret᷑ sacrificiũ:
ionatha inchoante. cęt̾is aũt respondentib.
Et neemie erat oratio: hũc hñs modũ
ñe dñe deus omnium creator. t̾ribilis
et fortis. iustus ⁊ misericors. qui solus
es rex bonus. solus p̾stans. solus uistus.

Expanded text:
et in eo contutatet in eo contutatignotus esset locus. Cum praeterissent autem multi anni, placuit Deo ut mitteretur Nehqui absconderant misit ad requirendum ignem et sicut narraverunt nobis non invenerunt ignem sed aquam crassam et iussit eos haurire et adferre sibi et sacrificia quae inposita erant iussit sacerdos Neemias aspargi aqua ipsa et ligna et quae erant superposita utque hoc factum est et tempus adfuit quo sol refulsit qui prius erat in nubilo accensus est ignis magnus ita ut omnes mirarentur orationem autem faciebant omnes sacerdotes dum consummaretur sacrificium Ionatha inchoante ceteris autem respondentibus et Neemiae erat oratio hunc habens modum Domine Deus omnium creator terribilis et fortis iustus et misericors qui solus es rex bonus solus praestans solus iustus
Abbreviated transcription (Latin):
deceptiis sacerdotis naneȩ. Et enim cum ea
habitaturꝰ uenit ad locum antiochus ⁊ ami¬
ci eius: et ut acciꝑent pecunias multas dotiꝰ
nomine. Cumq ꝓposuissent eas sacerdotes
nanȩȩ. ⁊ ipse cum paucis ingressus eẽt intra
ambitum fani: clauserunt templũ cum in¬
trasset antiochꝰ. Aꝑtoq occulto aditu tẽpli.
initcentes lapides ꝑcusserunt ducem et eosqͥ
cum eo erant. et diuiserunt menbratim.
et capitib amputatis foras ꝓiecerunt. P
omĩa benedictus deus. qui tradidit impios.
acturi igitur quinta
et uigesima mensis casleu purificatio¬
nem templi: necessarium duximnue
significare uobis. ut et uos quoq agatis diẽ
scenophegie.⁊ diem ignis qui datus est qͦn¬
do neeuuas edificato templo et altari ohtu¬
lit sacrisicia. Nam cum in ꝑside ducei ott
patres nr̃i sacenitesqͥ tunc deicuttore serãt.
acertum grem de altario oceuite abscon¬
derunt in ualle ubi erat puteus altus ⁊ siccuᷤ:

Expanded text:
deceptus sacerdotis Naneae ut enim cum ea deceptus sacerdotis Naneae ut enim cum ea habitaturus venit ad locum Antiochus et amici eius et ut acciperet pecunias multas dotis nomine cumque proposuissent eas sacerdotes Naneae et ipse cum paucis ingressus esset intra ambitum fani clauserunt templum cum intrasset Antiochus apertoque occulto aditu templi mittentes lapides percusserunt ducem et qui cum eo erant et diviserunt membratim et capitibus amputatis foras proiecerunt per omnia benedictus Deus qui tradidit impios facturi igitur quinta et vicesima mensis casleu purificationem templi necessarium duximus significare vobis ut vos quoque agatis diem scenophegiae et diem ignis qui datus est quando Neemias aedificato templo et altari obtulit sacrificia nam cum in Persidem ducerentur patres nostri sacerdotes qui tunc Dei cultores erant acceptum ignem de altario occulte absconderunt in valle ubi erat puteus altus siccus
Abbreviated transcription (Latin):
deserat. Et nunc hic sumꝰ orantes ꝓ uobis: reg¬
nante demetrio anno centesimo sexagesimo
nono. Hos uidei scripsimus uobis in tribu¬
latione: et impetu qui suꝑuenit nobis in
istis annis. Ex quo recessit iason a scã teria
et a regno: portan succenderunt & effuder̃t
sanguinem innocentẽ. Et orauimꝰ ad dñm.
et exauditisinũ: et obtulimus sacrificiũ & si¬
milaginem. ⁊ accendimus lucernas: et ꝓpo¬
siumus panes. & nunc freq̃ntate dies sceno¬
phegiȩ: mensis casleu.
nno ceutesimo octogesimo octauo:
populus qui ẽ ierusolimis et in uidea
senatusq & iudas: aristobolo magistro
ꝓtholomei regis qui ẽ de genere christoꝵ sac̾¬
dotum. ⁊ his q̃ui m egypto sunt uideis: salu¬
tem et sanitatem. De magnis ꝑiculis adeo
liberati magnifice: grãs agimus ip̃i ut pote
qui adu̾sus regem talem dimicauimꝰ. Ip̃e enĩ
ebullire fecit de ꝑside: eos qui pugnauerũt
in ꝑside eẽt dix ip̃e. et eum ip̃o immensus
exercitus: cecidit in templo nanee. consilio

Expanded text:
obis regnante Demetrio anno centesimo sexagesimo nono nos Iudaei scripsimus vobis in tribulatione et impetu qui supervenit nobis in istis annis ex quo recessit Iason a sancta terra et a regno portam succenderunt et effuderunt sanguinem innocentem et oravimus ad Dominum et exauditi sumus et obtulimus sacrificium et similaginem et accendimus lucernas et proposuimus panes et nunc frequentate dies scenophegiae mensis casleu anno centesimo octogepulus qui est Hierosolymis et in Iudaea senatusque et Iudas Aristobolo magistro Ptolomei regis qui est de genere christorum sacerdotum et his qui in Aegypto sunt Iudaeis salutem et sanitatem de magnis periculis a Deo liberati magnifice gratias ipsi utpote qui adversus talemeos qui pugnaverunt Perside esset dux ipse et cum ipso inmensus exercitus cecidit in templo Naneae consilio
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ comedit in tenebris et in curis multis: et
inerumna atq tristicia. Hoc itaq mͥ uisum
est bonum ut comedat quis ⁊ bibat & fruat᷑
lȩticia ex labore suo quolaborauit ip̃e sub so¬
le numero dierum uite suȩ quos dedit ei deus.
&̾ hec est pars illuis. Et omni homini cui de¬
dit deus diuitias atq substantiam: potesta¬
temq ei tribuit ut comedat exeis. ⁊ fruatur
parte sua. et letetur de labore suo: hoc est do¬
numdei. Non enim satis recordabitur dierũ
uite sue: eo qd̾ deus occupet deliciis coreui.
st & aliud malum quod uidi xui
subsole. & quidem freq̃ns apd̾ hominẽ.
Hircui dedit deus diuitias et substante¬
am et honorem: et iuchil deest aninie eiꝰ exom¬
uibo que desidat. nec tribiut ei poteste te arau
ut comeduit ereo. sed romo ertraneus uorabtt

Expanded text:
suae comedit in tenebris et in curis multis et suae comedit in tenebris et in curis multis et in aerumna atque tristitia hoc itaque mihi visum est bonum ut comedat quis et bibat et fruatur laetitia ex labore suo quod laboravit ipse sub sole numerum dierum vitae suae quos dedit ei Deus et haec est pars illius et omni homini cui dedit Deus divitias atque substantiam potestatemque ei tribuit ut comedat ex eis et fruatur parte sua et laetetur de labore suo hoc est donum Dei non enim satis recordabitur dierum vitae suae eo quod Deus occupet deliciis cor eius est et aliud malum quod vidi sub sole et quidem frequens apud homines vir cui dedit Deus divitias et substantiam et honorem et nihil deest animae eius ex omnibus quae desiderat nec tribuit ei potestatem Deus ut comedat ex eo sed homo extraneus
Abbreviated transcription (Latin):
surero res uminias egenoꝵ et iuolenta uiditla
et subutisustciam in ꝓuintia. ñ miteris suꝑ
hoenegotio. Quia excelio alius excelsiores it
et suꝑ hos quoq eminentiores sunt alii. Et in¬
suꝑ unu̾se t̾re: reximꝑat seruienti.
uarus ñ implebitur pecunia. et qui
ainat cliuitias. fructus ñ capiet ex eis.
Et hoc ergo uanitas. U̾bi multe suite
opes: multi et qui comedunt eas. E qͥd ꝓdest
possessori. nisi quod cernit diuitias oculis sui̾:
Duleis est somnus oꝑanti. siue parum siue
multum comedat: saturitas autem diuitis
ñ sinit dormire eum. Est & alia in firmitas pes¬
sima: qm uidi subsole. Diuitiȩ conseruate in
malum dm̃i su. ꝑeunt enim in afflictione pes¬
sima. Generauit filium: qui in sum ma egestate
erit. Sicut egressiis est nud̃ de utero matris
suȩ sic reu̾tetur: & nichil auferet secum de la¬
bore suo. Miserabilis prorsus infirmitas. Q̃
modo uenit: sic reu̾tetur. Quid ergo ꝓdest ei
qd̾ laborauit in uentum: Cunctis dieb uite

Expanded text:
eris calumnias egenorum, et violenta judicia, et subverti justitiam in provincia, Non mireris super hoc negotio: quia excelso alius excelsior est, Et super hos quoque eminentiores sunt alii, et insuper universae terrae rex imperat servienti. Avarus non implebitur pecunia: et qui amat divitias, fructus non capiet ex eis, et hoc ergo vanitas. Ubi multae sunt opes, multi et qui comedunt eas. Et quid prodest possessori, nisi quod cernit divitias oculis suis? Dulcis est somnus operanti, sive parum, sive multum comedat: saturitas autem divitis non sinit dormire eum. Est et alia infirmitas pessima, quam vidi sub sole: divitiae conservatae in malum domini sui: pereunt enim in afflictione pessima: Generavit filium, qui in summa egestate erit: sicut egressus est nudus de utero matris suae, sic revertetur, et nihil auferet secum de labore suo. Miserabilis prorsus infirmitas: quo modo venit, sic revertetur. Quid ergo prodest quod laboravit in ventum cunctis diebus vitae
Abbreviated transcription (Latin):
duo resistunt ei.
uniculus tripłex :difficile rumpitur.
Melior est puer pauꝑ & sa piens rege se
ne stulto: qui nescit preuidere inposte¬
rum. Qd̾ et de carcere catenisq int̾dum qͥs
ingͥdiatur ad regnũ: & alius natus in regno
mopia cõsumatur. Uidi cunctos iuuentes
qͥ ambulant subsole: cũ adolescente scd̾o qͥ
consurget ꝓ eo. Infinitus est numerꝰ populi
omnium qui fuerunt aute eũ: & qui postea
futi sunt ñ lȩtabrintur in eo. Sed & hoc uani¬
tas. & afflictio sp̃s. Custodi pedem tuũ ing̾di¬
tum uictimȩ : qr nesciunt quid faciũt mali.
etemere quid loquaris.
ieq cortuũ sit uelox ad ꝓferendũ ser¬
monem coram deo. Deus enim in cȩlo
et tu̾suꝑt̾ram: iccircosunt pauci sermones
tui. Multas curas secuntur somnia: et in
multis sermonib inuenitur stulticia. .xi.
Iiquid uouisd̾edeo: ne moreris reddere.
Displicet en m ei infidelis & stulta pro¬
missio: s qd̾ cumq uou̾is redde. Mul¬
toq melus est nou uouere: qͣm post uotum

Expanded text:
duo resistent ei funiculus triplex difficile rumpitur melior est puer pauper et sapiens rege sene et stulto qui nescit providere in posterum quod et de carcere catenisque interdum quis egrediatur ad regnum et alius natus in regno inopia consumatur vidi cunctos viventes qui ambulant sub sole cum adulescente secundo qui consurgit pro eo infinitus numerus est populi omnium qui fuerunt ante eum et qui postea futuri sunt non laetabuntur in eo sed et hoc vanitas et adflictio spiritus custodi pedem tuum ingredirum victimae qui nesciunNe temere quid loquaris, neque cor tuum sit uelox ad proferendum sermonem coram deo. deus enim in caelo et tu super terram: idcirco sint pauci sermones tui. multas curas secuntur somnia, et in multis sermonibus inuenitur stultitia. si quid uouisti deo, ne moreris reddere: displicet enim ei infidelis et stulta promissio: sed quodcumque uoueris redde: multoque melius est non uouere quam post uotum
Abbreviated transcription (Latin):
ta sua numero dierum ꝑegrinationis
suȩ. ⁊ tempore qd̃ uelut unibra preterit: Aut
quis ei poterit indicare. quid post eum fict̾um
sub sole sit: Melius est nomen bonum qͣn
unguenta preciosa: et dies mortis dienatiui¬
tatis. Melius est ire ad domũ luctus. qmad do¬
mũ conuiuii. In illa enimfinis cunctoꝵ admo¬
netur hominũ: et uiuens cogitat quid fiuturũ
sit. Melior est ira risu: qr ꝑ tristiciam uultus.
corrigitur animꝰ delinquentis. Cor sapientiũ
ubi tristitia est: & corstultoꝵ ubi lȩticia. Me¬
lius est a sapiente corripi: qm stultoꝵ adula¬
tione decipi. Quia sic̃ sonitus spinarũ arden¬
tium subolla: sic risus stulti. Sed & hoc uani¬
tas. Calumnia conturbat sapientẽ: et ꝑdit
robur cordis illius. Melior ẽ finis orationis:
qͣm principiũ. Melior ẽ patiens arrogante.
De uelox sis ad irascendum:x.

Expanded text:
ta sua, numero dierum peregrinationis ta sua, numero dierum peregrinationis suae, et tempore quod velut umbra praeterit? Aut quis ei poterit indicare quid post eum futurum sub sole sit? Melius est nomen bonum, quam unguenta pretiosa: et dies mortis die nativitatis. Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii: In illa enim finis cunctonetur hominum, et uiuens cogitat, quid futurum sit. melior est ira risu: quia per tristitiam uultus corrigitur animus delinquentis. cor sapientium, ubi tristitia est et cor stultorum ubi laetitia melius est a sapiente corripi quam stultorum adulatione decipi quia sicut sonitus spinarum ardentium sub olla sic risus stulti sed et hoc vanitas calumnia conturbat sapientem et perdet robur cordis illius melior est finis orationis quam principium melior est patiens arrogante ne velox sis ad iras
Abbreviated transcription (Latin):
tos as mos atpillres des eentis habueriter ⁊t ar
illius ñ utatur bonis substantie suȩ sepuit it
careat. de hoc ego ꝓnuntio qd̾ melior illo sit
abortiuus. Frustra enim uenit  ꝑgit ad tene¬
bras: & obliuione delebitur nom̃ eius. Non ui¬
dit solem: neq cognouit distantiam boni &
mali. Etiam si duob milib annis uxerit. ⁊
ñ fuerit ꝑfruitus bonis. ñne ad unũ locum
ꝓperant omĩa: Omnis labor hominis inore
eius: s anima illius ñ ĩplebit᷑ bonis. Qͥd habet
amplius sapiens abstulto. et quid pauper.
nisi ut ꝑgat illuc ubi est uita: Melius est ui¬
dere quod cupias: quam desid̾are qd̾ nescias.
Sed & hoc uanitas est: & p̾sumptio sp̃s. Qui
futurus est. iam uocatum est nom̃ eius. ⁊ scit᷑
qd̾ homosit: & ñ possit contra fortiorẽ se in ui¬
ditio contend̾e. Werba sunt płima: multãq¬
in disputando habentia uanitatẽ. .xiiii.
uid necesse est homini maiora se q̃rere.
cum ignoret quid conducat sibi in ui¬

Expanded text:
tos annos et plures dies aetatis habuerit et anima illius non utatur bonis substantiae suae sepulturaque careat de hoc ego pronuntio quod melior illo sit abortivus frustra enim venit et pergit ad tenebras et oblivione delebitur nomen eius non vidit solem neque cognovit distantiam boni et mali etiam si duobus milibus annis vixerit et non fuerit perfruitus bonis nonne ad unum locum properant omnia omnis labor hominis in ore eius sed anima illius non impletur quid habet amplius sapiens ab stulto et quid pauper nisi ut pergat illuc ubi est vita melius est videre quod cupias quam desiderare quod nescias sed et hoc vanitas est et praesumptio spiritus qui futurus est iam vocatum est nomen eius et scitur quod homo sit et non possit contra fortiorem se in iudicio contendin disputando habentia vanitatem. Cap. VII. Quid necesse est homini majora se quaerere, cum ignoret quid conducat sibi vi
Abbreviated transcription (Latin):
ingressus illuis quis intellexit: Unus est
altissimus creator om̃ps rexpotens et metu¬
endus nimis. sedens suꝑ thronũ illius: ⁊ do¬
minans deus. Ip̃e creauit illam sp̃u sancto.
et uidit et dinumerauit et mensus est: et
effudit illam suꝑ omĩa oꝑasua. ⁊ suꝑ omnẽ
carnem. scdm datum suum prebet illam di¬
ligentib se. Tunor dñi gloria ⁊ gloriatio: et
leticia et corona exultationis. Timor dñi de¬
lectabit cor: et dabit leticiam et gaudium n¬
in longitudinem dierum. Timenti dñm

Expanded text:
ingressus illius quis intellexit unus est Altissimus creator omnipotens rex potens et metuendus nimis sedens super thronum illius et dominans Deus ipse creavit illam spiritu sancto et vidit et dinumeravit et mensus est et effudit illam super omnia opera sua et super omnem carnem secundum datum suum et praebuit illam diligentibus se timor Domini gloria et gloriatio et laetitia et corona exultationis timor Domini delectabit cor et dabit laetitiam et gaudium in long