comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bant. immo ipsis est grauiꝰ. Semꝑ enĩ
sunt anxii. mesti. solliciti: ne hoc ser¬
uus auferat. ne fur effodiat. atq
idõ recrudentes illud tenebris ita
abscondant: ut omĩũ subt̃ fualat
natione. Hichil ex eo p̾ferentes i¬
Seuando at usũ. ne aꝑtio lacebiu¬

Expanded text:
bant, imo ipsis est gravius, semper enim bant, imo ipsis est gravius, semper enim sunt anxii, moesti, solliciti, ne hoc servus auferat, ne fur effodiat, atque ideo retrudentes illud tenebris, ita abscondunt, ut omnium subterfugiat notionem, nihil ex eo proferentes aliquando ad usum, ne a
Abbreviated transcription (Latin):
Paugrdmodũ sapientes ab hac pestilen¬
ꝗ ie defendunt. Si negociatre co¬
gites ꝑpt̾ auariciã pͥmus uculpa e̾.
S i militantẽ respicias: cupiatas est il¬
litota causa miliciȩ. Si ostici singła
ꝑscruteris. int uenies honnes non in¬
honestate. adduci obseqͥi s p̃da uelu¬
ti ad negociũ ꝑuocari. siñs gͥ pene
lucris ac negotus studat.: Et cũ pͥmo
surgunt diluculo: ñ cogitant nisi ut
aliqͣuid undecũq ꝑcipiant. Eͦssi auie
honestas conuicerit. aut retruderit
iudicantis auctoritas: cũr resalienas
diripiunt. dãpnũ se fecisse querunt᷑.
Sine causa in qͥt malitamus. sine causa
laboramꝰ. Hodie domũ referre nichil
potui: iniqͥtas uidicis male me facere
ñ ꝑmisit. Cunctos gͥ pene homines
agitat auaricia.: nullũ de his qͥecũ eẽ
ꝑ̃misit. Hi enĩ qͥ nichil habent cupi¬
ditate corquentur: illi qͥdiuitias pos¬
sident sollicitudine cruciant᷑. Nec ip
sis enĩ bene est. qͥ recondito auro uieu¬

Expanded text:
admodum sapientes ab hac pestilentia se defendunt. Si negotiatorem cogites; propter avaritiam primus in culpa est. Si militiam tantum respicias; cupiditas tota est illi causa militiae. Si officia singula perscruteris, invenies homines non honestate adduci ad obsequium, sed praeda veluti ad negotium provocari. Omnes igitur pene lucris ac negotiis student; et cum primo surgunt diluculo, non cogitant nisi ut aliquid undecunque percipiant. Quod si aut honestas convicerit, aut retuderit judicantis auctoritas, cum res alienas diripiant, damnum se fecisse queruntur. Sine causa, inquiunt, militamus, sine causa laboramus; hodie domum referre nihil potui, iniquitas judicis male me facere non permisit. Cunctos igitur pene homines agitat avaritia, nullum de his quietum esse permittit. Hi enim qui nihil habent cupiditate torquentur; illi qui divitias possident sollicitusis enim bene est, qui recondito auro incu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ adipiscenũ cylestisgłȩ coronam.
om̃. e mandatis dñcis sub didert̃.
Etiacurtis deumxerunt ͤ legib: lal¬
utoris: ut ꝓpt̃ ance actã uitã. mere¬
int᷑ ad hanc martirii głam ꝑuenire.
Non enĩ illo incẽpore cantũ ꝑfeceri int

Expanded text:
pter adipiscendam coelestem coronam, omnibus se mandatis dominicis subdiderunt, et ita cunctis devinxerunt se legibus Salvatoris, ut propter ante actam vitam mererentur ad hanc martyrii gloriam pervenire. Non enim illo in tempore tantum perfecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
sciebant filiũ. Et si non om̃s. certe qͥdã
eoꝵs quib dicit᷑. & quo uado scitis. & ui¬
am scitis. Ipsa enĩ uia. sec patre nescie¬
bant. Ideo audiunt. si cognoui secis me
& patrem meũ cognouiseti ꝑme uti¬
a. & illu alius eñi ertisum. ilii.s ille S:¬

Expanded text:
sciebant Filium, et si non omnes, certe quidam sciebant Filium, et si non omnes, certe quidam eorum, quibus dicitur: Et quo vado scitis, et viam scitis. Ipse est enim via. Sed Patrem nesciebant: ideo audiunt: Si cognovissetis me, et Patrem meum cognovissetis: per me utique et illum. Alius enim ego sum, alius ille. S
Abbreviated transcription (Latin):
ent uiam scire. quã putauerant se nes
Qa aut opuserat ut diceret ego sum
& ueritas & uita. cũ uia cognita qua iret
restaret nosse quo iret: nisi qͥa ibat ad ue¬
ncatem ibat aduitam. Ibat gͦ ad se ipsũ.
ꝑseiplsum. Et noi quo imisnis adipsum.¬
dicit tanco tempore uobiscũ sũ &e non
cognouisusme: Cũ profecto & quo irec
& uiam scirent: non ob aliud nisi quod
ipsum utiq scirent. S facile ista soluit᷑
questio. sidicuid qđ eum aliqui eoꝵ scie¬
bant. aliqui esciehant. atq in his qui
nesciebant a philippus erat. Et quod ait.
& quo ego uao scitis & uiam scitis. illis
dixisse intelligat qui sciebant ñphilip¬
po cui diccũ eit. tanto cempore uobiscũ
sum. & ñ cognouistis me philippe: his
gͦ qui filiũ iam nouerant etiã illud de
pͥatre dictũ est. & amodo cognoscecis eũ.
et uidistis eũ. Dictũ est enĩ propt̃ om̃i¬
modã similitudinẽ. que illi cũ patre est.
ec ideo amodo dicerent᷑ nosse patrem.
qͥa nouerant similem filiũ. E rgo iam

Expanded text:
rent eum viam scire, quam putaverant se nescire. Quid autem opus erat ut diceret: Ego sum via et veritas, et vita: cum via cognita qua iret, restaret nosse quo iret? nisi quia ibat ad veritatem, ibat ad vitam? Ibat ergo ad seipsum per seipsum; et nos quo imus, nisi ad ipsumdicit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? cum profecto, et quo iret, et viam scirent, non ob aliud nisi quod ipsum utique scirent? Sed facile ista solvitur quaestio, si dicamus quod eum aliqui eorum sciebant, aliqui nesciebant, atque in his qui nesciebant et Philippus erat: ut quod ait, Et quo ego vado scitis, et viam scitis, illis dixisse intelligatur qui sciebant; non Philippo cui dictum est, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? His ergo qui Filium jam noverant, etiam illud de Patre dictum est, Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum; dictum est enim propter omnimodam similitudiut ideo amodo dicerentur nosse Patrem, qui noverant similem Filium. Ergo jam
Abbreviated transcription (Latin):
& accipiam uos adme ipsũ. ut ubi ego
siĩa multȩ mansiones sunt: Si qͦminus
dixisset uado parare: aut si adhuc parã¬
dus est. cur ñ merito dixisset uado
parare: An iste mansiones & sunt ce pa¬
rande sunt. Si qͦminꝰ essent. dixissec ua¬
do parare: & tamen quia iea sunt ut pa

Expanded text:
ccipiam vos ad meipsum, ut ubi ego si tam multae mansiones sunt? Si quominus dixisset, Vado parare; aut si adhuc parandus est, cur non merito dixisset, Vado parare? An istae mansiones et sunt, et parandae sunt? Si quominus enim essent, dixisset, Vado parare; et tamen quia istae su
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimas quȩfuderunt: hoc locoatten¬
dat auditor. attendat ut intelligat.
martyrium ñ constare ꝑmeritum..
uenire ꝑ grãm. In paruulis quȩ uolun¬
tas. qđ arbitrium. ubi captiua fuit
& ipsa natura: De martyrio gͦ demus
totum dõ. nichil nob̾. Uincere diabolẽ.
corpus tradere. contempnere uiscera.
tormenta expendere. lassare cortorẽ:
caꝑe deiniuriis głam. demorte uitã.
non uirtutis humane: sed muneris
est diuini.

Expanded text:
lacrymas quae fuderunt. Hoc loco attendat auditor, attendat ut intelligat martyrium non constare per meritum, sed venire per gratiam. In parvulis quae voluntas, quod arbitrium, ubi captiva fuit et ipsa natura? De martyrio ergo demus totum Deo, nihil nobis. Vincere diabolum, corpus tradere, contemnere vitia, tormenta expendere, lassare tortorem, capere de injuriis gloriam, de morte vitam, non virtutis humanae, sed muneris est divini.
Abbreviated transcription (Latin):
is rex ae rex celestis qus ece
milites in nocentie sue Aogiatu
sibi. quare contemisit crercitum
Quare cunabulis sun depricitau¬
bias sic reliquit. ut regem solum que.¬
siturus hostis totum grassaretur in
triumphare quam uiuere. qͦs fecit
caꝑe sine concertatione uictoriam:
qͦs donauit coronis anteqũa m̃bris:
qͦs uoluit urtutib uitia pͣterire.
ante cȩlum possidere quam terram:
Premisit gͦ xp̃s suos milites ñ amisit:
recepit suas acies ñ reliquit. Beati qͦs
natos martyrio uidemꝰ esse ñscło:
beati qui labores inrequiem. in refri¬
gerium dolores. merores in gaueiũ
cominutarunt. Uiuunt uiu̾nt. quia
uere uiuunt: qui ꝓxp̃o merentur
occidi. Deati uentres: qͥ portauerunt
tales. Beata ub̾a: que se talib infu¬
derunt. Beatȩ lacrimȩ: quȩ talip.
fusȩ fletib gram baptismatis con¬
culerunt. Nam di̾somͦ oono inio
in lacrimis suis martires suo sangui¬
ne baptizantur. In maraerio filioꝵ
matres passȩ surt gladius

Expanded text:
s Rex, et Rex coelestis, quare neglexit milites innocentiae suae? Coaetaneum sibi quare contempsit exercitum? Quare cunabulis suis deputatas excubias sic reliquit, ut regem solum quaesiturus hostis, totum grassaretur in triumphare quam vivere, quos fecit capere sine concertatione victoriam, quos donavit coronis antequam membris quos voluit virtutibus vitia praeterire, ante coelum possidere quam terram. Praemisit ergo Christus suos milites, non amisit. Recepit suas acies, non reliquit. Beati quos natos martyrio videmus esse, non saeculo. Beati qui labores in requiem, in refrigerium dolores, moerores in gaudium commutarunt. Vivunt, vivunt, quia vere vivunt, qui pro Christo merentur occidi. Beati ventres qui portaverunt tales. Beata ubera quae se talibus infuderunt. Beatae lacrymae quae pro talibus fusae fletibus gratiam baptismatis contulerunt. Nam diverso modo, dono uno, in lacrymis suis martyres suo sanguine baptizantur, in martyrio filiorum matres passae sunt. Nam gladius
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iohẽs fiustra ũ piscardo in ta nocte
laborãtib. Et llãs ĩ litoe. Onpsa
rete eoꝵ pisciũ mudtitudĩe ꝑꝑ euit:
moxq egressos ad terrã nu aint
rad pnͣdiũ. Et int̾ pͣndendñ. ters
petrũ an se amaret ĩterrog. nul.
As tertio amorẽ cõfitẽti qr ter eñ¬
a regau̾at. ei ttio pascendas sutis
oues cõmisit: ac deĩde qr pro earũdẽ
oniũ id est aĩaꝵ fideliũ cura pasto¬
rali usq ad martyriũ arucie¬

Expanded text:
cando tota nocte laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram invitavit ad prandium, et inter prandendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem confitenti, quia ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves commisit: ac deinde quia pro earumdem ovium, id est, animarum fidelium cura pastorali usque ad martyrium cruci
Abbreviated transcription (Latin):
git. In altum tenocin. dadit abalt
Celun pussat intnt ꝓfundim ds¬
dua ꝑdit concessa: qui inconcessa cap¬
tat. Heredes obsidens trenũ regnum
inpugnat᷑
Aste ierrenis in hians.
insectatur. p̃udierat natum regem.
destinatusid celus. ad piaculum ꝑi¬
ptus parati adcrimen. Causas inno¬
cenue nomiequirit. ius abnegat: con¬
fundit fagumfasq. Cui nequitia est
sodalis. cuiodiosa est ȩquitas. iniqyi.¬
cas.ẽ. semꝑ amica. Qui cȩdib uiuit.
quui seminit sanguine. qͥ crudelita.¬

Expanded text:
ugit. In altum tendens, cadit ab alto; coelum pulsans, intrat profundumquam perdit concessa, qui inconcessa captat! Herodes obsidens terrenum regnum, impugnat coeleste. Terrenis inhians, insectatur. Audierat natum regem: destinatus ad scelus, ad piaculum promptus, paratus ad crimen, causas innocentiae non requirit, jus abnegat, confundit fasque nefasque. Cui nequitia est sodalis, cui odiosa est aequitas, iniquitas est semper amica, qui caedibus vivit, qui se munit sanguine, qui crudelita
Abbreviated transcription (Latin):
lusus. ẽ. amagis: dopietas stesse
illusam. dilatans crlitas farit.
fremit dolositas se deceptem. & inse
fraus reuersa colliditur. Hetodes stri¬
det: cadens ipse in laqueum que¬
tendit. hinc iniquita sẽ quã csli
euaginat. Des gꝑsdi

Expanded text:
illusus est. Dolet impietas se esse illusam, dilatans se crudelitas furit. Fremit dolositas se deceptam, et in se fraus reversa colliditur. Herodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit, hinc iniquitatem quam considerat, evaginat. De fi
Abbreviated transcription (Latin):
briatus. om̃s hereticorum tenebras
patefactas. subita ueritatis. luce dis
Similemq iniciis cotum su: sermonis
temporalit̃ factum. ita etiam uerum
dm̃ uere ex dõ patre ȩt̾̃naliter natum.
Et hoc uirgini priuilegium recte serua¬
batur. ut adscrutanda u̾bi incorrup¬
tibilis sacram̃ta. incorrupto ipse non
solum corde sed & corpore ꝓdiret. Decuiꝰ
dietorum ueritate quã sit nemini am¬
bigendum: ipse quoq curauit osten¬
dere. Qu cum dixisset hic ẽ. discipłs
qui testimonium ꝑhibet dehis. et
sepsit hȩc continuo subiecit &ait.
& semus quia uerũ: cestimonium

Expanded text:
briatus, omnes haereticorum tenebras patefecit, et subita veritatis luce dispSimilemque initiis totum sui sermonis temporaliter factum, ita etiam verum Deum, vere ex Deo Patre, et aeternaliter natum, Et hoc virgini privilegium recte servabatur, ut ad scrutanda Verbi incorruptibilis sacramenta incorrupto ipse non solum corde sed et corpore proderet. De cujus dictorum veritate quam sit nemini ambigendum ipse quoque curavit ostendere, qui cum dixisset, Hic est discipulus qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec, continuo subjecit, et ait: Et scimus quia veru
Abbreviated transcription (Latin):
donec ueniret dñs. non eo ꝑtinere quod
sine labore certamnis uicturus in mu¬
do: sed illo potius qđd sine dolore passion
transiturus esset enundo. Sicut enim in
patrum litteris inuenimus. cum longo
confectus senio. sciret inminere diemre
monita exhortationum ac missarum
cȩlebrationem. ultimum eis uale fecit:
deinde descendens indefossum sepult᷑e
suȩ locum. facta oratione appositus. ẽ.
ad patres suos. tam liber adolore mortis
qua acorruptione carnis inuenit᷑ alienꝰ.
sententia. quia sic eum uoluerit manere.
donec ipse ueniret. Possumus aut̃ mystice
inhis quȩ petro & ioħanni adño pͣdicta
atq in eis sunt gesta. duasȩccłȩ uitas qͥb
inp̃senti exercetur. actiuam scilicet et
contemplatuiam designatas accipere.
Quirum actiua cõmunis popło dĩ uia
uillandi est: ad contemplatiuam uero
prau & in hoc sublimiores quiq post
imulum iustisinsi laborib & prius

Expanded text:
donec veniret Dominus, non eo pertinere quod sine labore certaminis victurus in mundo, sed illo potius, quod sine dolore passionis transiturus esset de mundo. Sicut enim in Patrum litteris invenimus, cum longo confectus senio, sciret imminere diem remonita exhortationum ac missarum celebrationem, ultimum eis vale fecit: deinde descendens in defossum sepulturae suae locum, facta oratione, appositus est ad patres suos tam liber a dolore mortis, quam a corruptione carnis invenitur alienus. sententia, quia sic eum voluerit manere donec ipse veniret. Possumus autem mystice in his quae Petro et Joanni a Domino praedicta atque in eis sunt gesta, duas Ecclesiae vitas quibus in praesenti exercetur, activam scilicet et contemplativam, designatas accipere, quarum activa communis populo Dei via vivendi est. Ad contemplativam vero perpauci, et in hoc sublimiores quique postfamulum justis insistere laboribus, et prius
Abbreviated transcription (Latin):
doctus. diutinȩ orationis dul cȩlin
struetus. crebra lacrimaruni conptie¬
tione ad suefactus. acunctia rundi ne.¬
gociis uacare. & insola dilectione ocb
mentis intendẽ didicerit: gaud¬

Expanded text:
 exercitio edoctus, diutinae orationis dulcedine instructus, crebra lacrymarum compunctione assuefactus, a cunctis mundi negotiis vacare, et in sola dilectione oculum mentis intendere didicerit, gaud
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Et non dix̃ ei ibs non moritur. sedsie
eum uolo mranere donec ueniã qͥd adte.
Non gͦ putandum quia discipłs ille ñ sit
mortuus in carne. quia nec dñs hoc de
illo futurum pͣdix̃. & psalmista ait.
Quis ẽ. hõ qui uiuit & ñ uidebit mortẽ:
Sita potiꝰ intelligendum. quod cȩderis
expectauerit. Et hoc est quod ait dñs.
sic cum uolo manere donec uenio. Non
quia ñ & ipse multos antea labores pro
dño pressurasq maloꝵ tolerauerit. sed
quia ultimum in pace senium finierit.
ut pote ȩccł̃iis axp̃i ꝑasi n quã regebat.
iam longe lateq fundatis.Nam & in
pectu concilii. qm̃ digni habiti sunt
ꝓnomine ihy contumeliam pati & a
domitiano cȩsare inferuentis o ei dolis
missus. inȩccd astica narratur hystoria
Ex quo tamen diuina se ꝓtegente gra
tam incactus exierit. quam suerat ar¬
ruptione ꝯcup iscintie caro alisxttraie

Expanded text:
ait: Et non dixit ei Jesus, non moritur, sed sic eum volo manere, donec venio, quid ad te? Non ergo putandum, quia discipulus ille non sit mortuus in carne, quia nec Dominus 647 hoc de illo futurum praedixit. Et Psalmista ait: Quis est homo, qui vivit, et non videbit mortem ? Sed ita potius intelligendum quod caeteris exspectaverit, et hoc esse quod ait Jesus: Sic eum volo manere, donec venio, non quia non et ipse multos antea labores pro Domino pressurasque malorum toleraverit, sed quia ultimum in pace senium finierit; ut pote ecclesiis Christi per Asiam quam regebat, jam longe lateque fundatis. Nam et ipectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati ; et a Domitiano Cmissus, in ecclesiastica narratur historia, ex quo tamen divina se protegente gratia, tam intactus exierit, quam fuerat a corruptione concupiscentiae carnalis
Abbreviated transcription (Latin):
pulũ quẽ diligelut iħs sequẽtẽ q et
uãq qr cũ dixisset petro seq̃ro m̃er
ẽ crucẽ ꝑaciendo imitare : sutexs sẽ
loco cõuiuii ⁊ abire iã ceꝑit ecp
ẽ aũt eũ penus errã ĩcessit pẽdũ cupiẽs
ĩplcre qd̃ audunt. seq̃re me: soraras

Expanded text:
pulum quem ditigebat Jesus, sequentem. Patet namque quia cum dixisset Petro, Sequere me, id est, crucem patiendo imitare, surrexit de loco convivii, et abire jam coepit. Secutus est autem eum Petrus etiam incessu pedum, cupiens imp
Abbreviated transcription (Latin):
lam manifeste beatus ioħs suã ꝑsonam
designat ex officio: quam designare ui-¬
Tat exuocabulo. Non aut̃ pͣtereunter
intuendum qđ dr̃. qui testimonium
hiliet dehis: & scripsit hȩc Phibuit
quippe testimonium u̾bo oĩp̃dicando.
ꝑhibuit scribendo. ꝑhibuit denuo ea¬
dem quȩ sc̃pserat docendo. ꝑhibet ȩtiã
nunc euangłium qđ descͥpsit ȩccłiis
legendum pandendo. Si quidem atem¬
pore dominicȩ passionis. resurrectioĩs.
& ascensionis incȩlum. usq adultima
domiciani pͥncipis tempora. ꝑannos
circiter sexaginta & quinq absq ullo
scribendi adminiculo u̾bũ p̃dicabat.
Ntubi ad omiciano qui scđs post neronẽ¬

Expanded text:
Jam manifeste beatus Joannes suam per sonam designat ex officio, quam designare vitat ex vocabulo. Non autem praetereunter intuendum quod dicitur, Qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec. Perhibuit quippe testimonium verbo Dei praedicando, perhibuit scribendo, perhibuit denuo eadem quae scripserat docendo: perhibet etiam nunc Evangelium, quod descripsit Ecclesiis legendum, pandendo. Siquidem a tempore Dominicae passionis, resurrectionis et ascensionis in coelum usque ad ultima Domitiani principis tempora, per annos circiter sexaginta quinque, absque ullo scribendi adminiculo verbum Dei praedicabat. At ubi a Domitiano, qui secundus post Nerone
Abbreviated transcription (Latin):
Qiuolentia ꝑsccutoris diem ex¬
tare nouissimum. qͣndo ipse ueni¬
ls cum inȩc̃ne beatitudinis mansio¬
nem recipiam. Et quio hoc adte: T
acotum crucis patibulu subtundum

Expanded text:
violentia persecutoris, diem exspectare novissimum, quando ipse veniens, eum in aeternae beatitudinis mansionem recipiam, et quid hoc ad te? Tu tantum crucis patibulum subeundo,
Abbreviated transcription (Latin):
dubio ꝓximis inuidemꝰ. Uidecur ⁊ enim qr
nob desit qđ alt̃ assequit᷑. Et qr sẽꝑ inuidia
abona uoluntate discordat: mox ut hec
m̃tẽ ceꝑit. illa discedit. Unde p̃dicacorꝯsei.
ut possint ꝓximos ꝑfecte diligere stuo ixrẽ
in hoc scło. nichil amare. nichil unꝙͣi appa¬
tere. tehil uł sine appetito possidȩre. Eͦ beut
sorar incuens nit ꝗͥ sunt isti quenlibesals

Expanded text:
ximis invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter assequitur. Et quia semper invidia a bona voluntate discordat, mox ut haec mentem ceperit, illa discedit. Unde praedicatores sancti ut possent proximos perfecte diligere studuerunt in hoc saeculo nihil amare, nihil unquam appetere, nihil vel sine appetitu possidere. Quos bene Isaias intuens, ait: Qui sunt isti, q
Abbreviated transcription (Latin):
diligere. inimicũ etiã amando tolerare. Ilulli
concurrere. s ꝓdesse etiã ult᷑ uires uelle. Qdgͦꝰ
isto hololausto locupletiꝰ: Qnͣdo ꝑhoc qd dõ
immolat mara cord anima semet ipsã mac¬
tat: S hocbonȩ uoluntatis sacrificium ñꝗͣ
plene ꝑsoluit᷑: nͥ mundi huiꝰ cupiditas ꝑfecte

Expanded text:
diligere, inimicum etiam amando tolerare, nulli qconcurrere, sed prodesse etiam ultra vires velle. Quid ergo isto holocausto locupletius, quando per hoc quod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4. Sed hoc bonae voluntatis sacrificium nunquam plene persolvitur, nisi mundi hujus cupiditas pe
Abbreviated transcription (Latin):
latenus possit. Sed sicut hii asserunt
qͥ de scribendis naturis animalium
laboriosa inuestigatione sudauerunt:
iurgo ei puella ꝓponit᷑: quȩ uenienti
sinũ aꝑit: in quo ille om̃i ferocitate
deposita. caput deponit. Sicq ab eis
aquib capi querit᷑: repente uelut e¬
nerius inuenitur. Buxei qͦq colloris
eẽ describicur. Qui etiam cũ elefantis
quando certam̃ aggredit᷑: eo cornu

Expanded text:
atur. Sed sicut hi asserunt, qui describendis staturis animalium laboriosa inuestigatione sudauerunt, uirgo ei puella proponitur. Quae uenienti sinum aperit, in quo ille omni ferocitate deposita caput deponit. Sicque ab eis, a quibus capi quaeritur, repente uelut eneruus inuenitur. Buxei quoque coloris esse describitur. Qui etiam cum elephantis quando certamen ingreditur, eo cornu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinerent demoliri: s ad pͥmã int̾ces¬
sionem abigail feminȩ prudentis.
mox remisit minas. reuocauit ensem
inuaginam. neq aliud culpȩ se tali ꝑ¬
urio contraxisse doluit. Iurauit hero¬
des dare saltacrici qđ cũq postulassec
ab eo. & ne ꝑuirus diceret᷑ aconiuius.
ipsũ conuiuium sanguine polluit.
dũ ꝓpħȩ mortẽ saltationis p̾mium
obseruanda: ut si talẽ forte lapsum
uecusti hostis inciderimꝰ insidiis. ex qͦ
sine aliquo peccati contagio nugere
non possimus cũ pocius ẽuadendi ad¬
icũ petamꝰ. in qͦminꝰ periculi nos ꝑpes¬
suros eẽ cernimꝰ. luxta exemplũ eoꝵ
qui hostilib clausi muris. dũ euadere
desiderant. sed portarũ om̃iũ accessũ
sibi int̾diccũ  siderant: ibi necesse
est desiliendi locũ eligant. ubi muro
existente breuiore. mĩnimũ pericłi
cadentes in currant. Seqͥt᷑. At illa
p̃monita a macre sua. damͥ inqͥt in

Expanded text:
tinerent, demoliri, sed ad primam intercessionem Abigail feminae prmox remisit minas, revocavit ensem in vaginam, neque aliquid culpae se tali perjurio contraxisse doluit . Juravit Herodes dare saltatrici quodcunque postulasset ab eo, et ne perjurus diceretur a convivis, ipsum convivium sanguine polluit, dum prophetae mortem saltationis praemium observanda, ut si talem forte lapsum versuti hostis inciderimus insidiis, ex quo sine aliquo peccati contagio surgere non possimus, illum potius evadendi aditum petamus in quo minus periculi nos perpessuros esse cernimus: juxta exemplum eorum qui hostilibus clausi muris, dum evadere desiderant, sed portarum omnium accessum sibi interdictum considerant, ibi necesse est desiliendi locum eligant ubi muro existente breviore minimum periculi cadentes incurrant. Sequitur: At illa, praemonita a matre sua, Da mihi, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis addomũ mariȩ þodȩ occlrrit.
id ẽ congregatio sc qua sanguine
martirum głoso uelut rosa p̃tiosa re¬
miscđiã recognoscimꝰ ut indigni adiã
in conspectu eiꝰ iuuere & conuerlari
debemus: ut in aduentu głȩ eiꝰ non
cũ immundis & impiis pęnas. seb cũ
scĩs & electis eiꝰ promissa regni cȩlestis
& remunerationẽ uitȩ ꝑpẽcue conse¬

Expanded text:
nobis ad domum Mariae Hrode occurrit, id est congregatio sanctorum quae sanguine martyrum glorioso velut rosa pretiosa remisericordiam recognoscimus, ut indigni ad tanin conspectu ejus vivere et conversari debemus, ut in adventu ejus gloriae non cum immundis et impiis poenas, sed cum sanctis et electis ejus promissa regni coelestis et remunerationem vitae perpetuae conse
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ cingło circũdamꝰ Dicente apło.
Sinc lũbi ur̃i p̃cincti: in castitate. Cal¬
ciamꝰ & pedes nros: si gressus uitȩ nrȩ
p̃ceptis euangłicis ac uitȩ fidei mu¬
niamꝰ. ut securi spinas peccatoꝵ & mi
qͥtatis tribulos conculcemꝰ. Operimꝰ
& nos uestim̃to nr̃õ: siuestẽ illã nup¬
tialẽ id e̾ grãm baptismi in tegrã con¬
seruamꝰ in nobis. Si hec itaq fidelit̾
impleamꝰ. statĩ cadent cathene de ma-¬
nib nrĩs. id e̾ cachenȩ peccatoꝵ qͥb¬
constricti & conligati scdm animã
tenebam᷑. S nec alĩt̾ de carcere id est
de mundi huiꝰ errore euadere possumꝰ:
nisi a dño ꝑ angłm uisitem᷑. Aꝑiecur
nobis porca ferrea. ide porta mortis &
pęne. quã filius dĩ passionis suȩ uircu¬
te cõmitiuit. Et cunc uenimꝰ ad domũ
matię idest ad eccłam xp̃i. ubi maria
ot dñi habitat Et illic occurr nob
puela nomue hrocr. Conueniens
ẽ misteriũ. Hrodȩ enĩ scđm ate ram¬

Expanded text:
ae cingulo circumdamus, dicente Apostolo: Sint lumbi vestri in castitate. Calceamus et pedes nostros, si gressus vitae nostrae praeceptis evangelicis ac fidei muniamus, ut securi spinas peccatorum et iniquitatis tribulos conculcemus. Operimus et nos vestimento nostro, si vestem illam nuptialem, id est gratiam baptismi integram conservamus in nobis. Si haec itaque fideliter impleamus, statim cadent catenae de manibus nostris, id est catenae peccatoconstricti et colligati secundum animam tenebamur. Sed nec aliter de carcere, id est de mundi hujus errore, evadere possumus, nisi a Domino per angelum visitemur. Aperitur nobis et porta ferrea, id est et porta mortis, et poena, quam Filius Dei passionis suae virtute comminuit; et tunc veniemus ad domum Mariae, id est ad Ecclesiam Christi, ubi Maria mater Domini habitat, et illic occurret nobis puella nomine Rhode. Conveniens e mysterium est. Rhode enim s
Abbreviated transcription (Latin):
ni sequere. me. At ille surgens seque¬
batua eum Et cum uenisset ad portã
ferream cum angło: statim a se eadẽ¬
porta aꝑta est eis. Nec mirum sane:
si scõ petro porta ferrea sponce aꝑta e
qui portas inferorũ ĩa in potestate aca¬
ꝑat dicente dns adeu. lues petrus.
& suꝑ hane pecra edificabo erela me

Expanded text:
ni, sequere me; at ille surgens sequeni, sequere me; at ille surgens sequebatur eum. Et cum venisset ad portam ferream cum angporta aperta est eis. Nec mirum sane si sancto Petro porta ferrea sponte aperta est, qui portas inferorum jam in potestatem acceperat, dicente Domino ad eum: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
posuit ut app̾henderec pecrũ. Quẽ
cũ apphendissec: misic eũ incaiterem¬
ueMadmodom sc̃s petrus
missus in carcere sit & ligatus
duob cathenis. & traditus qua
nominis xꝑi: sed penã carceris borre¬
re non poterat: qͥa ipse incarcere cem¬
plii duĩerat. ligatus erat duab scadoer¬
nis. sed cathenas criminũ in ipso carere
arrcuciuio detrahebat. Custodiebat᷑
a quatuor quaternionib militũ id e̾
a sexdec̃. Sicut enĩ centurio centum:
ita quat̾nio quatuor sub se milites ha¬
bet. S sub ipsa custodia: quatuor euã¬
gelia adfidem uenientib insinuabat.
Nec sane humanã custo diã poterat ti¬
mere: qui diumna custodia seruabat᷑.
Cũ gͦ diligent̾ petrus custo diret᷑ in car¬
cere a quatuor quat᷑nionib milicum:
ligatus dudb cathenis: uenit angłs
dru adeũ ut audiuit dilectio ur̃a. &
aꝑuit ei ianuas carceris. & ait ei. Surge
& tolle uestimencũ tuũ & oper te:
& calcia te calciamentũ tuum. & ue¬

Expanded text:
ere Petrum. Quem cum apprehendisset misit in carcerememadmodum sanctus Petrus missus sit in carcerem ligatus duabus catenis, et traditus quatnominis Christi, sed poenam carceris horrere non poterat, qui ipse in carcere templum Dei erat. Ligatus erat duabus catenis, sed catenas criminum in ipso carcere a credentibus detrahebat. Custodiebatur a quatuor quaternionibus militum, id est a sedecim, sicut enim centurio centum, ita quaternio IV sub se milites habet: sed sub ipsa custodia quatuor Evangelia ad fidem venientibus insinuabat. Nec humanam custodiam poterat timere, qui divina custodia servabatur. Cum ergo diligenter Petrus custodiretur in carcere a quatuor quaternionibus militum, ligatus duabus catenis, venit angelus Domini ad eum, ut audivit dilectio vestra, et aperuit ei januas carceris, et ait ei: Surge et tolle vestimentum tuum, et operi te, et calcea te calceamento, et ve
Abbreviated transcription (Latin):
st quȩcumq ligaueris suꝑ cerrã: erunt
ligata & in cȩlo. Ec quecũq soluuieris
suꝑ cerrã: erunc soluta & in cȩlo. Iile
sc̃o petro portam ferream aꝑuit:
qui portas inferi pate fecit. Iue de
morte pecrũ eripuit: qͥ mortẽ ipsam
deuicit.S qd tunc cura scm pecrum
scđm licteram gestũ est: cura nos qͦq
mistice geri cog̾noscimꝰ. si fidẽ pecri
sequam᷑. Sumꝰ ẽnĩ & nosin hoc mũdo:
uelud in carrer constiai Sigͦs

Expanded text:
am, erunt ligata et in coelo, et quaecunque solveris super terram erunt soluta et in coelo. Ille ergo sancto Petro portam ferream aperuit qui portas inferni patefecit. Ille de morte Petrum eripuit, qui mortem ipsam devicit. Sed quod tunc circa sanctum Petrum secundum litteram gestum est, circa nos quoque mystice geri cognoscimus si fidem Petri sequamur. Sumus enim et nos in hoc mundo velut in carcere constituti.
Abbreviated transcription (Latin):
tis sit dimittent᷑ ei. Unde pacet ah
ipsis apłis hunc scẽ eccłȩ morem ẽẽ
contradicũ: ut pontificali benȩdieti¬
one consecrato oleo ꝑungant᷑ egroci.
Prȩdicabant aut̃.: ut penitentiã age¬
rent. Et supra. misit illos inqͥt euan¬
glizare regnũ dĩ. Quia uidelicet utrũq
iuxta hominis baptiste uł ipsiꝰ salua¬

Expanded text:
. Unum patet ab ipsis apostolis hunc sanctae Ecclesiae more esse contraditum, ut pontificali benedictione consecrato oleo perungantur aegroti. Praedicabant autem ut poenitentiam agerent. Et supra: Misit illos, inquit, evangelizare regnum Dei, quia videlicet utrumque juxta Joannis Baptistae, vel ipsiu
Abbreviated transcription (Latin):
nor erat: uelinclaudio potestas. uel in
nerone crudelitas: Uincebat gͦ mate¬
riara formidinis uis amoris: nec esti¬
ti consulis qͦs susceꝑas diligendos. hunc
aut̃ intrepide caritatis affectũ. iam
tunc ꝓfecto conceꝑas. quando ꝑfessio
tui amoris in dnm crinȩ int̾rõgatio¬
nis ẽ solidata misterio: nec aliud ab
hac mentis tuȩ intentione quesitũ
est: quã ut pascendis eiꝰ quẽ diligeres
ouibus. eybũ quo ipse eras opimatꝰ
impenderes. Augebant quoq fiduci¬
am tuã tot signa miracłoꝵ: tot do¬
na carismatũ. atq exꝑim̃ta iurcutũ.
am popłos qui excurũ ciłione credide¬
rant erudieras: iam antiochenam
eccłam uhi pͥmũ xp̃iani nomiis
dignitas est orta fundaueras. Iam pon¬
legib euangłicȩ predicationis imple¬
ueras. Nec ũt di biꝰ deprouentu oꝑis

Expanded text:
nor erat vel in Claudio potestas, vel in nor erat vel in Claudio potestas, vel in Nerone crudelitas? Vincebat ergo materiam formidinis vis amoris; nec aesti quos susceperas diligendos. Hunc autem intrepidae charitatis affectum jam tunc profecto conceperas quando professio tui amoris in Dominum trinae interrogationis est solidata mysterio . Nec aliud ab hac mentis tuae intentione quaesitum est, quam ut pascendis ejus quem diligeres, ovibus, cibum, quo ipse eras opimatus, impenderes. CAP. V. Augebant quoque fiduciam tuam tot signa miraculorum, tot dona charismatum, tot experimenta virtutum. Jam populos, qui ex circumcisione crediderant, erudieras; jam Antiochenam Ecclesiam, ubi primum Christiani nominis dignitas est orta , fundaveras; jam Ponlegibus 325 evangelicae praedicationis imbuer
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc a ciuitas ignorans suȩ ꝓuectio¬
niluctorẽ. cũ pene om̃ib dñaretur
gerab. omniũ gentiũ seruiebat er¬
ioris: & magnam sibi uidebat᷑ suscepisse
religonem. quia nullam respuerat falsi¬
catem. Unde quantũ erat ꝑdiabolũ
rum. imbuendũ euangłio mundũ.
distributis sibi derrarũ partib susce¬
pissent. beatissimus petrus princeps
apłici ordinis. ad arcem romani destina¬
cur imꝑii: ut lux ueritatis quȩ in mmii¬
um genti ĩ muelabat᷑ salutẽ. esficatiꝰ
se abipsoca ꝑ tocũ mundi corpus
esfun deret. Cuius aut̃ nationis homi.¬
nes in hac tunc urbe non essent: aut
quȩ usquã gentes ignorarent qd̾ roma
didicisset: hic colluctantes phuosophis
opiniones. hic dissoluende erant t̾rene
lapientie anitates. hic confitandus
occeanũ constantior quã cũ suꝑ mare
gradereris ingrederis: nec mũdi dnãm
timesromã. qui incaiphȩ domo expa¬
ueras sacerdocis ancillam. Nũqͥd aut
iudicio pilati aut seuicia iudeoꝵ mi¬

Expanded text:
Haec autem civitas ignorans suae provectionis auctorem, cum pene omnibus dominaretur gentibus, omnium gentium serviebat erroribus, et magnam sibi videbatur suscepisse religionem, quia nullam respuerat falsitatem. Unde quantum erat per diabolum rum, imbuendum Evangelio mundum, distributis sibi terrarum partibus, suscepissent, beatissimus Petrus princeps apostolici 323 ordinis, ad arcem Romani destinatur imperii: ut lux veritatis quae in omnium gentium revelabatur salutem, efficacius se ab ipso capite per totum mundi corpus effunderet. Cujus autem nationis homines in hac tunc urbe non essent? aut quae usquam gentes ignorarent quod Roma didicisset? Hic conculcandae philosophiae opiniones, hic dissolvendae erant terrenae sapientiae vanitates, hic confutandus oceanum, constantior quam cum supra mare gradereris, ingrederis . Nec mundi dominam 324 times Romam, qui in Caiphae domo expaveras sacerdotis ancillam . Numquid aut judicio Pilati, aut saevitia Judaeorum mi
Abbreviated transcription (Latin):
istius uitȩ ad obtinendã misqã di
semꝑ nos specialiũ patronorũ. eicio¬
nib adiuuandos: ut quantũ proris
peccatis deprimimur. cancũ apicis
meritis erigamur.:¬

Expanded text:
istius vitae, ad obtinendam miserier nos specialium patronorum orationibus adjuvandos: ut quantum propriis 328 peccatis deprimimur, tantum apostolicis meritis erigamur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ om̃ium uitioꝵ inflãmat᷑ excessus. in
hunc eũ usq torrentẽ suȩ p̾cipitauit
insaniȩ. ut pͥmus nomini xp̃iano
atrocitatem generalis ꝑsecutionis infer¬
ret: quasi ꝑscõrum necesgrã dei possit
extingui. cuius hoc ipsi erat maximũ
lucrũ ut contemptus uitȩ occiduȩ
huius ꝑceptio fieret felicitatis ȩternȩ:
Preciosa gͦ est in conpectu diũ mors scõꝵ
eiꝰ: nec ullo crudelitatis genere destru
potest. sacram̃tõ crucis. xp̃i fundata re¬
ligio. Non minuit᷑ ꝑsecutionib ȩccl̃a
sed auget᷑. & semꝑ dñicus ager segete
diciore uestitur: dũ granã quȩ singl̃a
cadunt multiplicata nascunt᷑. Unde
duo ista preclara duuini seminis ger¬
mina inquantã sõbolẽ pullularint.
rũ honore gẽmarũ conserco uno dia¬
dileccissimi duunitꝰ nobis ad exemplũ
pacientiȩ &e confirmationẽ fidei p̾para¬
to. uniuersalit quidẽ in omĩũ sc̃õꝵ

Expanded text:
itiorum inflammatus excessum, in hunc eum usque torrentem suae praecipitavit insaniae, ut primus nomini Christiano atrocitatem generalis persecutionis inferret, quasi per sanctorum neces gratia Dei posset exstingui: quibus hoc ipsum erat maximum lucrum, ut contemptus vitae hujus occiduae, perceptio fieret felicitatis aeternae. Pretiosa est ergo in conspectu Domini mors sanctorum ejus ; nec ullo crudelitatis genere destrui potest sacramento crucis Christi fundata religio. Non minuitur persecutionibus Ecclesia, sed augetur; et semper Dominicus ager segete ditiori vestitur, 326 dum grana, quae singula cadunt, multiplicata nascuntur. Unde duo ista praeclara divini seminis germina in quantam sobolem pullularint, rum honore gemmarum conserto uno diadilectissimi, divinitus nobis ad exemplum patientiae et confirmationem fidei praeparato, universaliter quidem
Abbreviated transcription (Latin):
suam humano generi nuquã negauit.
onisq in cõmune mortales ad cõgniti¬
tionẽ sui habundantissimis semꝑ bene¬
ficiis erudiuit: uoluntariã errantium
cecitatẽ & proeliũe indeceriora reqͥ
secretiort consilio & altiore prate pe

Expanded text:
suam humano generi numquam negavit, omnesque in commune mortales ad cognitionem sui abundantissimis semper beneficiis erudivit, voluntariam errantium caecitatem et proclivem in deteriora nequitiam secretiori consilio et altiori
Abbreviated transcription (Latin):
idem cõmia. lt uidelicet agnitis
peccantir ꝯͥ causis qͦscũq humiles
ac uer enitentes aspexerit. hosiam
a ti ie ꝑpetuȩ mortis miserans ab sol¬
ua Auos uͦ in peccatis quȩ egerint
ꝑsistere cognouerit: illos ꝑhennibus
supplicis obligandos insinuet. Unde
alias dñs de correpco semel & iterũ ac
cercio. sed non penitente frẽ p̃cipit
dicens. Si aut̃ eccłam non audierit: sit¬
sit tibi sicut echnicus & puhlicaniis.
Et ne leue qͥsquã putaret ȩecłȩ udicio

Expanded text:
idem committitur, ut videlicet agnitis peccancium causis, quoscumque humiles ac vere penitentes aspexerit, hos iam a timore perpetue mortis miserans absolvit, quos vero in peccatis, que egerint, persistere cognoverit, illos perhennibus suppliciis obligandos insinuet. Unde alias dominus de correpto semel et iterum ac 3, sed non penitente fratre precepit dicens: Sin autem ecclesiam non audierit: Sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Et ne le
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd lucidius eo qd̾ ait ad eum petrus.
tues xp̃s filius dei uiui: Rursus si audi
re quancum hec fides ualeat: quid aꝑtiꝰ
eo qd̾ ait dũs de ȩccła quȩ suꝑ eũ edificã¬
da erat. & porte inferi non preualebũt
aduersus eam: S hec suis in locis pleniꝰ
exponent᷑: nunc aut̃ reuercentes ad ex¬
planandam ex ordine lectionem dnĩcã.
pͥmo uidermus de loco ubi habita me¬
morat᷑. Uenit in d iħs in parces cesaree

Expanded text:
quid ludicius eo quod ait ad eum Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi. Rursus, si audire delectat quantum haec fides valeat, quid apertius eo quod ait Dominus de Ecclesia quae super eum aedificanda erat, Et portae inferi non praevalebunt adversus eam? Sed haec suis in locis plenius exponentur. Nunc autem revertentes ad explanandam ex ordine lectionem Dominicam, primo videamus de loco in quo habita memoratur. Venit, inquit, Jesus in partes Caesareae
Abbreviated transcription (Latin):
nobis supra petrã fidei aurũ. argentũ.
lapides p̾ciosos. hoc est ꝑfecta uircutũ
oꝑa construentib: nichil tribulatio¬
num ignis detrim̃ti afferat. nulli temp¬
tationũ turbines p̾ualeant. qͥn po¬
cius aduersitatib probati. accipiemus
coronam uite. quã ille nobis ante scła
promisit. Qui iuuit & regnat ds cum

Expanded text:
nobis supra petram fidei aurum, argentum, lapides pretiosos, hoc est, perfecta virtutum opera construentibus nihil tribulationum ignis detrimenti afferat, nihil tentationum turbines praevaleant, quia potius adversitatibus probati, accipiemus coronam vitae, quam ille nobis ante saecula promisit, qui vivit et regnat cum
Abbreviated transcription (Latin):
quia caro & sanguis ñ reuelauit tͥ. sed
pat̾ meus qui in celis est. Pat̾ quippe
filio columbe reuelauit: quia una est
grã patris & sp̃s scĩ eadẽ quoq & filii:
qđ faciiun is sacre scripture ꝓbabit᷑
exemplis. Dicit naq de patre apłs.

Expanded text:
Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est. Pater quippe filio columbae revelavit, quia una est gratia Patris et Spiritus sancti, eadem quoque et Filii, quod facillimis sacrae Scripturae probabitur exemplis. Dicit n
Abbreviated transcription (Latin):
ad humanitacis insimma
ascendisse s ieni int̃ sacramenta incar.¬
iacionse iꝰ quib redempti sumꝰ potentiã
diumtatis qua creati sumꝰ. pia semꝑ
meite recolimꝰ. fit ut ipsi qͦq cũ petro
si ꝑnȩ beatitudinis mercede donemur.
N ã conficente illo xp̃m filiũ dei uiui. ui¬
deamus qͥd seqrut᷑. Respondens aut̃ itłs
dixit. Beais es sy mon bariona. Con¬

Expanded text:
ad humanitatis infirma descendisse. Si enim inter sacramenta incarnationis ejus quibus redempti sumus, potentiam divinitatis qua creati sumus, pia semper mente recolimus, fit ut ipsi quoque cum Petro supernae beatitudinis mercede donemur. Nam confitente illo Christum Filium Dei vivi, videamus quid sequitur: Respondens autem Jesus, dixit: Bea
Abbreviated transcription (Latin):
intueam᷑ attenti. quale quantũ ue sit
ueracit eũ contitendo meream᷑ essẽ
consortes. Deatꝰ es in qͥt somonbario¬
na. Bariona sẏriace : latine dr̃ filiꝰ
columbȩ. Filius aut̃ colũbȩ recte uoca¬
tur apłs petrus. qͥa uidelicet colũba
multũ simplex est animal. & ipse pru¬
denti ac pia simplicitate dñm sequeba¬
tur. memor illius p̃cepti. qd̾ cũ suis con¬
discipłis ab eodẽ magistro simplicitatis
acueritatis accepit. Estote prudentes
sicut serpentes: & simplices sicut colũ¬
bȩ. Uelcerce quia sp̃s sanctus suꝑ dñm
in colũbȩ specie descendit. recte filius
colũbȩ nuncupat᷑. qui spãli gr̃a plenuᷤᷤ
extitisse monstrat᷑. Et iustã satis lau¬
de dilectorẽ confessorẽq suũ dñs remu¬
nerat. cũ eũ scĩ sp̃s filiũ ẽẽ cestatur.
hoe ipsum multũ dissimilit̃ fiert i¬
lus fidelium dubitat. Dñs eni ains
clei ante tempora: ipse est enĩ dei uircus
& dĩ sapientia quȩ dicit. dñs possecdit

Expanded text:
intueamur attente, quale quantumve sit veraciter eum confitendo mereamur esse consortes. Beatus es, inquit, Simon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitur filius columbae. Filius autem columbae recte vocatur apostolus Petrus, quia videlicet columba multudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis et veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Vel certe quia Spiritus sanctus super Dominum in columbae specie descendit, recte filius columbae nuncupatur, qui spirituali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur, hoc ipsum multum dissimiliter fieri nullus fidelium dubitat. Jesus enim Christus, Dei ante tempora, ipse est enim Dei virtus, et Dei sapientia, quae dicit: Dominus possedit
Abbreviated transcription (Latin):
cesaris: sub quo ipse regnabat. In cuius
partes ueniens iħs: interrogabat
discipłos suos dicens. Quẽ dicunt
homines ẽẽ filium hominis: Non aut̃
quasi nesciens sententiã de se uł dis¬
ciplorum uł extraneoꝵ inquirit: sed
ideo discipłos qͥd de se sentiant int̾ro¬
gat. ut confessionem reccȩ fidei illor
digna mercede remuneret. Nã sicut
incerrogacis generalit̾ omĩb petrus
respondit unus ꝑ omĩb: ita qd pecro
dñs respondit. inpetro oĩb respondit.
Ideo qͥd alii de se sentiant inqͥrit: ut
expositis pͥmo sencentiis errantiũ.
discipłi ꝑbarent᷑ ueritatem suȩ con¬
fessionis. non de opinione uulgata.
sed de ipso ꝑcepisse dnĩcȩ reuelationiꝰᷤ
archano. Quẽ in qͥt dicunthomines
eẽ filium hominis: pulchre homineᷤᷤ
appellat eos: qͥ de filio hominis cantũ
loqui nouerant. qͥ duunitatis eiꝰ archa¬
na nesciebant. Nam qͥ diuinitatis

Expanded text:
In cujus partes veniens Jesus, interrogabat discipulos suos dicens: Quem dicunt homines esse Filium hominis? Non autem quasi nesciens sententiam de se, vel discipulorum, vel extraneorum inquirit, sed ideo discipulos quid de se sentiant interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remuneret. Nam sicut interrogatis generaliter omnibus Petrus respondit unus pro omnibus, ita quod Petro Dominus respondit, in Petro omnibus respondit. Ideo quid alii de se sentiant inquirit, ut expositis primo sententiis errautinm, discipuli probarentur veritatem suae confessionis non de opinione vulgata, sed de ipso percepisse Dominicae revelationis arcano. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Pulchre homines appellat eos qui de Filio hominis tantum loqui noverant, quia divinitatis ejus arcana nesci
Abbreviated transcription (Latin):
parit̾ & uiuendi regula prȩscripta.
S quotiescumq nobis errancium inge¬
runt᷑ exempla. nosconfestim auertẽtes
occłos mentis nr̃e ne uideant uani¬
catem. magis qͥd uericas decernic
sedulo corde scrutemur: sequentes
exemplũ beaci petri. qui sprẽcis errañ¬
cium sectis uerȩ fidei seccis archanũ
qd cognouerat indubia oris confes¬
sione proculit. in suꝑabili cordis cura
seruauit. Nam de fidutia confessi¬
onis hoc loco cognouimꝰ: de uirtute
aut̃ iinice in xp̃m dileccionis ipse
alibi testatur. Qui cũ discederent abeo
quidã discipłoꝵ eius diceretq ille
ad duodecim. nũquid & uos uultis

Expanded text:
pariter et vivendi regula praescripta; pariter et vivendi regula praescripta; sed quotiescunque nobis errantium ingeruntur exempla, nos confestim avertentes oculos mentis nostrae ne videant vanitatem, magis quid veritas ipsa decernit, sedulo corde scrutemur, sequentes exemplum beati Petri qui, spretis errantium sectis, verae fidei arcanum quod cognoverat, indubia oris confessione protulit, insuperabili cordis cura servavit. Nam de fiducia confessionis hoc loco cognovimus, de virtute autem unicae in Christum dilectionis ipse alibi testatur, qui cum discederent ab eo quidam discipulorum ejus, diceretque ille ad duodecim: Nunquid et vos vultis
Abbreviated transcription (Latin):
Et quȩ cũq solueritis suꝑ cerram. erunt
soluca & ini cęlo. Om̃ĩ electorũ eccłȩ:
iuxta modũ culparum uł penitenciȩ
ligandi ac soluendi datur auctoricas
S ibeatus petrus qui xꝑm uera fide
confel. uero est amore secucus. spe¬
cialit̾ claue regni cęloꝵ & pͥncipatũ
uidicariȩ poceratis accepit. ut onĩs
cumq ab humanitace fidei uł societi¬
cis ilius quolibet m semet ipsese¬
gregant. tales necuuiculis peceati
ab solui. nec iauuam possint ieoni &les¬
usingredi. Unde nos uecesse est l ta
ic sacram̃ta discere. & congriene
sidei oꝑa demonstrare. Necesse est om̃i
uigilantia mulciplices subtilesq por¬
carũ inferi cauere insidias: quatinus
uxta psalmistȩ uocẽ de his adiuuante
dño eripi. atq ad arnunciandas eius
laudes portas filiȩ syon. hoc ẽ gaudia
sufficere nobis ad salutem arbitremur.
si curbis negligentium uel quoꝵ libet
in doccorum fide uł actib ad equemur.
quib in litteris sacris unica e̾ credendi

Expanded text:
solveritis super terram, erunt soluta et in celo. Omni igitur electorum ecclesie iuxta modum culparum vel penitencie ligandi ac solvendi datur auctoritas. Sed ideo beatus Petrus, qui Cristum vera fide confessus, vero est amore secutus, specialiter claves regni celorum et principatum iudiciarie potestatis accepit, ut omnes cunque ab unitate fidei vel societatis illius quolibet modo semetipsos segregant, tales nec vinculis peccatorum absolvi, nec januam possint regni coelestis ingredi. Unde nos necesse est tota it, sacramenta discere, et congruentia fidei opera demonstrare. Necesse est omni vigilantia multiplices subtilesque portarum inferi cavere insidias, quatenus juxta Psalmistae vocem, de his adjuvante Domino eripi, atque ad annuntiandas ejus laudes, portas filiae Sion, hoc est gaudiasufficere nobis ad salutem arbitremur, si turbis negligentium, vel quorumlibet indoctorum fide vel actibus adaequamur, quibus in litteris sacris unica est credendi
Abbreviated transcription (Latin):
uuũ appellat. ad distinctione falsori
deorũ quos uario delusa errore gencuita
uł demortuis sibi hominib isticuit.
ul maiore dementia de insensibili
maceria qͦs ad oraret creauit. De qualib
canit᷑ in psalmo. Simula chra genciũ
argentũ & aurũ. oꝑa manuũ hominũ
Os habent & ñ loquunt᷑. & cetera.
Notet aut̃ dilectio urã quã miranda
districtione sic factũ. ut cũ de utraq
eiusdem dñi & saluatoris nr̃i natura
ab ipso dno & a fideli eius discipło ẽẽt
proferenda sententia: dñs ipse humili¬
tatem assumpcȩ humanitatis ꝓfiteat᷑.
discipls excellentiã diumȩ etnicatis
ostendat. Dñs dese qd̾ minus est: discipłs
de dnõ intimat qd mauis est. Dñs de
se qd̾ factus ẽ propt̃ nos: discipłs decla¬
rat de dño. quia ipse est qͥ fecit nos.
Sic & euangłio dñs mulco erelriꝰ se filiũ
homitis qua fiuꝰ dei appellare consu

Expanded text:
vivum appellat ad distinctionem falsorum deorum, quos vario delusa errore gentilitas, vel de mortuis sibi hominibus instituit, vel majore dementia de insensibili materia quos adoraret, creavit, de qualibus canitur in Psalmo: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Os habent et non loquentur, etc. . Notet autem dilectio vestra quam miranda distinctione sit factum ut cum de utraque ejusdem Domini et Salvatoris nostri natura ab ipso Domino et a fideli ejus discipulo esset proferenda sententia, Dominus ipse humilitatem assumptae humanitatis profiteatur, discipulus excellentiam divinae aeternitatis ostendit. Dominus de se quod minus est, discipulus de Domino intimat quod majus est. Dominus de se quod factus est propter nos, discipulus declarat de Domino quia ipse est qui fecit nos. Sic et in Evangelio Dominus multo crebrius se Filium hominis quam Filium Dei appellare consu