comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itaq mõdum. dum affectus
boni simplicibus cogitationi¬
bus alludunt. que ex inspecͤ¬
ta ꝙ sibi complacita. ꝓximoꝵ
disciplina hinc inde occurrunt:
quid aliud fratres dinȩ. filii ly¬
e. quam pecora sua pascunt
Uides ne quomͦ uno eõdẽq
temꝑe. aliũd uerus amor ꝑxi¬
mi. atq aluid oꝑatur uanus
amor sui. Uerꝰ amor ꝓximi
pascendis pecoribꝰ frm pascua
prestat: uanus amor sui cor¬
ruptionis dinȩ occasionem
ammmistrat. Quõd autem
res patrem non latet. etiam
ret: quid aliũd nobis insinuat.
nisi quõd corruptele noticia
animũ pͥus ꝑ cogitationẽ. ꝗͣ
ꝑ affectum pulsat. S cum
& sepuis ꝑ cogitationẽ repli¬
catur: quandoq usq ãd cor¬
ꝙ affectum transu̾b̾at. Cũ
igitur rei sollicitudine am¬
mus afficitur. uarirꝰq affectib
uicissim tangitur. iam usq
ãd filios lye. fr̃s autem̃ oine.
sermo peruenisse noñ dubi¬
saniunt: cum sororis sue cor¬
ruptionem iam ignorare uel

Expanded text:
itaque modum dum affectus itaque modum dum affectus boni simplicibus cogitationibus alludunt, quae ex inspecta et sibi complacita proximorum disciplina hinc inde occurrunt, quid aliud fratres Dinae, filii Liae, quam pecora sua pascunt? Videsne quomodo uno eodemque tempore aliud verus amor proximi, atque aliud operatur vanus amor sui? Verus amor proximi pascendis pecoribus fratrum pascua praestat, vanus amor sui corruptionis Dinae occasionem administrat. Quod autem res patrem non latet, etiam ret, quid aliud nobis insinuat, nisi quod corruptelae notitia animum prius per cogitationem quam per affectum pulsat? Sed cum saepius per cogitationem replicatur, quandoque usque ad intque affectum transverberat. Cum igitur rei sollicitudine animus afficitur, variisque affectibus vicissim tangitur, jam usque ad filios Liae, fratres autem Dinae sermo pervenisse non dubisaniunt, cum sororis suae corruptionem jam ignorare, vel
Abbreviated transcription (Latin):
glorie. uehementius pulsat
Cuius impetum dum resistendo
repelłe non sufficit: quid aliũd
quam uirib sychem uicta suc¬
rumpitur. & euis in suis peco¬
ribus pascendis fratres occupã¬
tur. Mens & enim que caritate
cetis ꝙ uircutibus pollet. sicut
de suis malis dolere. sic & de
ꝑximoꝵ bonis gaudere solet.
Dum igitur ꝓximoꝵ uitam lu¬
strando. eoꝵ bona considerat.
sua q cum illoꝵ bonis comꝑat.
sicut non potest suis sepe fauo¬
ribus non fauere: sic & de alioꝵ
bonis eam congratulari erit
necesse. Mlens utiq piã dũ
alioꝵ profectũ. alioꝵ defectũ.
hoꝵ infirmitatem illoꝵ ꝑfec¬
tionem̃ diligentius intuetur.
uariis nimirum nunc his nẽ
illis uicissim affectibus tangi¬
cur. Incipit gͦ ꝑ aliis tunere. ꝑ
aliis dolere. de his bonã. de ilł
meliora sperare. Uidet in
aliis quẽ diligat. ꝓ quibus gay¬
deat: inuenit in quibꝰdã que
iuste abhorreat.pro quib ꝙ
ustẽ dolere debeat. In hunc

Expanded text:
gloriae vehementius pulsat? gloriae vehementius pulsat? Cujus impetum dum resistendo repellere non sufficit, quid aliud quam viribus Sichem victa sucr, et ejus in suis pecoribus pascendis fratres occupantur. Mens etenim quae charitate caeterisque virtutibus pollet, sicut de suis malis dolere, sic et de proximorum bonis gaudere solet. Dum igitur proximorum vitam lustrando eorum bona considerat, suaque cum illorum bonis comparat, sicut non potest suis saepe favoribus non favere, sic et de aliorum eam bonis congratulari erit necesse. Mens utique pia dum aliorum profectum, aliorum defectum, horum infirmitatem, illorum perfectionem diligentius intuetur, variis nimirum, nunc his, nunc illis vicissim affectibus tangitur. Incipit ergo pro aliis timere, pro aliis dolere, de his bona, de illis meliora sperare. Videt in aliis quae diligat pro quibus et gaudeat invenit, et in quibusdam quae juste abhorreat, pro quibus et juste dolere debeat. In hunc
Abbreviated transcription (Latin):
que eam sua intima deserere. ꝙ
ad ext̾ora uagari compulit.
nisi quod sepẽ dum infirma
nr̃a nimis erubescimus. ne for¬
te alii easdem infirmitates. in
se sentiant mirari incipuus.⁊
ꝙ iudem᷑ nobis quoddam sola¬
ti genus inuenisse. si dep̃hen¬
damus nos in nr̃a saltem de¬
iectione uel socios habereͦ Uñ
fit. ut incipiamus alioꝵ stũdia
curiosius querere nunc uultũ
nunc gestum. tociusq corpis
habitum frequent̾ circumspi¬
cere: eoꝵ occulta ex alioꝵ rela¬
tu libent̾ ãd disce Dum gͥ di¬
na in aliis animarum statũ
ex signis ext̾ioribus dep̾hen¬
de̾ nititur quid aliud quam
sua deserens. ad uĩdendas mu¬
lieres foras egredit᷑. foras q ua¬
gatur ͦ Dum gͦ dina mulierũ
formas curiose circumsꝑicit. a¬
lias multum alias minus pul¬
cras nimirum inuenit. Ex dũ
secum tacita sepe comꝑat. quã
multas pule̾tũdinis sue magni¬
tũdine longe antecẽdat. quid
mirum si eam appetitus uane

Expanded text:
quae eam sua intima deserere, et quae eam sua intima deserere, et ad exteriora vagari compulit, nisi quod saepe dum infirma nostra nimis erubescimus, unde forte alii easdem infirmitates in se sentiant, mirari incipimus, et videtur nobis quoddam solatii genus invenisse, si deprehendamus nos in nostra saltem dejectione vel socios habere? Inde fit ut incipiamus aliorum studia curiosius quaerere, nunc vultum, nunc gestum, totiusque corporis habitum frequenter circumspicere, eorum occulta ex aliorum relatu libenter addiscere. Dum igitur Dina in aliis animarum statum ex signis exterioribus deprehendere nititur, quid aliud quam sua deserens ad videndas mulieres foras egreditur, forisque vagatur? Dum ergo Dina mulierum formas curiose circumspicit, alias multum, alias minus pulchras nimirum invenit. Et dum secum tacita saepe comparat, quam multas pulchritudinis suae magnitudine longe antecedat, quid mirum si appetitus eam vanae
Abbreviated transcription (Latin):
re hominum. Hic itaq est
ille sychem qui egredienti
dine occurrit oppressamq cor¬
rumpit. Integritatem gͦ quã
intus fortassis conseruare potu¬
it. egressa amittit. Nam quo¬
niam uerecundiȩ uenustas.
ab omnibus fere commenda¬
tͣ. laudatur & amatur: dinã
egredientem & intima sua de¬
serentẽ & que eam humilia¬
re consuerat. insixmitatis me¬
moriam cito obliuiscentem.
subito hominũ laudes excipi¬
unt. & eam dum fauorib de¬
mulcent corrumpunt. Dum
enu in oblata laude delec¬
tatur. quid aliud quam per
sychem. amorem undelicet ua¬
ne gloriȩ corrumpit᷑ Uerun¬
tam̃. tiinc dina corruptionis
suȩ damna. uiolentia quadã
potius quam uoluntate patt¬
titur cum blandienti prauꝑ
delectationi quantũ potest
reluctatur. Tociens enim sy¬
chem quasi nolentẽ oppͥmit:
quociens mentẽ corruptionis
sue confusionẽ erubescentẽ.
& id circo fortiter reluctantẽ
etiam inuitam usq ad tur¬
ꝑeni delectationem trahit.
S quid putas cause accidit.

Expanded text:
ejicitur. Hic itaque est ille Sichem qui egredienti Dinae occurrit, oppressamque corrumpit. Integritatem ergo quam intus fortassis conservare potuit, egressa amittit. Nam quoniam verecundiae venustas ab omnibus fere commendatur, laudatur, amatur, Dinam egredientem et intima sua deserentem, et quae eam humiliare consueverat infirmitatis suae memoriam cito obliviscentem, subito hominum laudes excipiunt, et eam, dum favoribus demulcent, corrumpunt. Dum enim in oblata laude delectatur, quid aliud quam per Sichem amorem videlicet vanae gloriae corrumpitur? Verumtamen tunc Dina corruptionis suae damna violentia quadam potius quam voluntate patitur, cum blandienti pravae delectationi quantum potest reluctatur. Toties enim Sichem quasi nolentem opprimit, quoties mentem corruptionis suae confusionem erubescentem, et idcirco fortiter reluctantem, etiam invitam usque ad turpem delectationem trahit. Sed quid putas causae accidit
Abbreviated transcription (Latin):
lon ddina nascit᷑. ut eius mo¬
destia frĩs sui impetus temꝑe¬
tur. S quia dina nil iurile nil
magnificum molit᷑. tͥbum in
ꝓpłõ israhel face̾ non meretiro:
immo etiam sepe ut dictum
est. dum plus iusto confunda
metuit. ad fortia & uxilia ñ
solum non conualescit. s ea
etiam p̃pedire consueuit. S
quamuis pauida sit ut pote
femina. ad oꝑa fortitudinis.
inuenitur tam̃ prouida & crr¬
cunspecta. ad custodiam ho¬
nestatis. E quamus nesciat
placere per fortitudinem: no¬
uit tam̃ placere ꝑ forme puil¬
critudinem. Est enum dina
ammrandȩ pulcͥtudinis. &
forme singularis: & que intu¬
entium oculos in sui amm¬
rationẽ facile tͣhit. & ammiran¬
tium aminos. cito sua dilectio¬
ne allicit. Quis enim ignorat
quomͦ modestia u̾ecundiȩ ho¬
mines omnib & commendabi¬
les reddat: & amabiles efficiat᷑.
Unde uaniq est quod uere¬
cundos homines fer cet̾is
in eis dum uerecundie mo¬
destiam modestiȩ q grãm

Expanded text:
lon Dina nascitur, ut ejus molon Dina nascitur, ut ejus modestia fratris sui impetus moderetur. Sed quia Dina nil utile, nil magnificum molitur, tribum in populo Israel facere non meretur. Imo etiam saepe, ut dictum est, dum plus justo confundi metuit, ad fortia et virilia non solum non convalescit, sed ea etiam praepedire consuevit. Sed quamvis pavida sit utpote femina ad opera fortitudinis invenitur, tamen provida et circumspecta ad custodiam honestatis; et quamvis nesciat placere per fortitudinem, novit tamen placere per formae pulchritudinem. Est enim Dina admirandae pulchritudinis et formae singularis, et quae intuentium oculos in sui admirationem facile trahat, et admirantium animos cito sua dilectione alliciat. Quis enim ignorat quomodo modestia verecundiae homines omnibus et commendabiles reddat, et amabiles efficiat? Unde namque est quod verecundos homines fere semperin eis dum verecundiae modestiam modestiaeque gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis sit forma pulcritudiiᷤ
maior: est tamen ad oꝑa iurcufũ
constantia fortudinis minor.
Quis nesciat uerecundia quã¬
libet honesta. cordis robur quã¬
tum emolliat. & quam seꝑe fortia
oꝑa p̾pediat: dum animus ho¬
minis ultra modum confundi
deuitat: Est itaq clina non uꝑr
post natum ⁊abulon ds̃ liȩ non
filium s filiam dare decreuit:
que frĩs audatiam. blande miti¬
garet: & furentis animos blan¬
diciis deluuret. Habet enim ut
exp̃dictis apparet. zabulon im¬
petus uastos: & ingentes geru
anmos. S scuint ut omnes no¬
uimus feminȩ. quam uiri. tumen¬
tes animos blanduis aloqui &
iratis dulcuuis blandiri. Walde
gͦ opportunum uidetur. quod
ꝑost ⁊abulon dina nascitur:
ut ex sororis lenitate. fr̃is fe¬
rocitas temperet᷑. Multum
enim ꝑ omnem modum ze¬
lantis animi ĩperum tempe¬
rat: cum in seip̃o iuenit quis
unde erubescat. Hec utiq est
ratio ni fallor cur post zabu¬

Expanded text:
quamvis sit forma pulchritudinis quamvis sit forma pulchritudinis major, est tamen ad opera virtutum constantia fortitudinis minor. Quis nesciat verecundia quantumlibet honesta cordis robur quantum emolliat, et quam saepe fortia opera praepediat, dum animus hominis ultra modum confundi devitat? Est itaque Dina non vir post natum Zabulon, Deus Liae non filium, sed filiam donare decrevit, quae fratris audaciam blande mitigaret, et furentis animos blanditiis deliniret. Habet enim, ut ex praedictis apparet, Zabulon impetus vastos, et ingentes gerit animos. Sed sciunt, ut omnes novimus, feminae quam viri tumentes animos blandius alloqui, et iratis dulcius blandiri. Valde ergo opportunum videtur quod post Zabulon Dina nascitur, ut ex sororis lenitate fratris ferocitas temperetur. Multum enim per omnem modum zelantis animi impetum temperat, cum in seipso invenit quis unde erubescat. Haec utique est ratio, ni fallor, cur post Zabu
Abbreviated transcription (Latin):
condigna confusione deiecta.
uno eodemq tempore. ipsa cou¬
tra seipsam dic̃tat sententiã.
ipsa de seipsa sumit undie¬
tam. Hoc itaq est illud iudicium
in quo unus idemq est ille qui
iudicat. & ille qui uidicatur. idẽ
ip̃e qui concleminat. & idem ip̃e qͥ
condeninatur: unus ĩdemq pumi¬
scriptum sacra non sine demonstia¬
tione nommare uoluit. Istud enĩ¬
semꝑ demonstrationem significit.
¶ quid aluid hec adiectio quam
animum audientis in admiratio¬
nem excitat: Uere iudicium mi¬
rabile. dignumq amnuratione
digne ꝙ pronuntiandum cum de¬
monstratione: in qͦ quidem iudi¬
cupit: tanto minus ipse sibi par¬
cit. quia quo ampluis suam con¬
fusionem formidat: eo acerbius
sua queniq confusio uexat. S
hoc fortassis cuiquam nurandũ
uidetur si hec int̾ alias uirtutes
digne annumerat᷑. cur per femi¬
neum & non pocius ꝓ iurilem
sexum expͥmit᷑. S scimus omnes
quia in feminis. quam in uiris.

Expanded text:
condigna confusione dejecta, condigna confusione dejecta, uno eodemque tempore ipsa contra seipsam dictat sententiam, ipsa de seipsa sumit vindictam. Hoc itaque est illud judicium in quo unus idemque est ille qui judicat, et ille qui judicatur; idem ipse qui condemnat, et idem ipse qui condemnatur; unus idemScriptura sacra non sine demonstratione nominare voluit. Istud enim demonstrationem semper significat, et quid aliud haec adjectio quam animum audientis in admirationem excitat? Verum judicium mirabile dignumque admiratione, digneque pronuntiandum cum demonstratione, in quo quidem judicupit, tanto minus ipse sibi parcit; quia quo amplius suam confusionem formidat, eo acerbius sua quemque confusio vexat. Sed hoc fortassis cuiquam mirandum videtur si haec inter alias virtutes digne annumeratur, cur per femineum, et non potius per virilem sexum exprimitur? Sed scimus omnes quia in feminis quam in viris,
Abbreviated transcription (Latin):
uereris uultum hominum
quam conspectum angeloꝵ
Siccine magis est erubescen¬
Dum quod deus fecit bene: quam
quod tu male fecisti Certe etiam
illas corporis partes quas pudenda
uocamus ds̃ fecit: pudenda autẽ
cordis ñ nisi tu fecisti. Diligent᷑ gͦ
consideranti recteq discernenti
quã sit rarum uel quã sit paucoꝵ
humauam u̾econdiã plene uicis¬
se. & solam illam que ordinata
est possidere: non erit ut arbi¬
tror unde amplius quis ammi¬
rari debeat. cur talem prolem
tam sero lia concipiat uel pariat.
p̃terisse uideam᷑: dina iudiciũ
istud int̾pretat᷑. Hoc itaq est istud
iudicium. quõs quisq a propͥa
conscientia conułnat᷑ & condem¬
nat᷑. & dĩna confusionis pena
multat᷑. Si enim sibi contuis ñ
ess non ess utiq unde uire eru¬
besc̾e debuiss. E confusio quidẽ
si nulla ess pena: ñ ess unde eam
quisquam tam detestari. uel
tantum deuitart debuiss Mi¬
ro itaq modo. mens cuiusq
de ꝓpͥa concientia conuicta .qł

Expanded text:
ereris vultum hominum quam conspectum angelorum? Siccine magis est erubescendum quod Deus fecit bene, quam quod tu male fecisti? Certe illas etiam corporis partes quas pudenda vocamus Deus fecit; pudenda autem cordis nonnisi tu fecisti. Diligenter ergo consideranti, recteque discernenti quam sit rarum, vel quam sit paucorum humanam verecundiam plene vicisse, et solam illam quae ordinata est possidere, non erit, ut arbitror, unde amplius quis admirari debeat talem prolem tam sero Lia concipiat, vel pariat.praeteriisse videamur, Dina judicium istud interpretatur. Hoc itaque est illud judicium quo quisque a prconvenitur, convincitur, condemnatur, et digna confusionis poena multatur. Si enim sibi conscius non esset, non esset utique unde erubescere deberet. Et confusio quidem si nulla poena esset, non esset unde eam quisquam tam detestari, vel tantum devitare debuisset. Miro itaque modo mens cujusque de propria conscientia convicta, et
Abbreviated transcription (Latin):
let. qͥa dolorem in singulis
m̃bris. ꝓpͥa infirmitas extor¬
tum possidet. qͥd mirum si
undiq dolet: Non est ĩqͥt ꝓpħa
sanitas in carne mea. ñ estͤ
pax ossib meis a facie pec¬
catoꝵ meoꝵ. Quanta attͥcio
obsecro. ubi nec caro sanita¬
est ulce̾ pessimo: ita ut a plan¬
ta pectis usq ad u̾ticem ñ eẽt
in ẽo sanitas. Quis queso de cor¬
poris sur sanitate glorietur. quan¬
do ce ꝓph̃arum p̃cipuus de
sua infirmitate conquerit᷑.
&e uir ille ñ erat similis super
t̾ram. ulce̾ pessimo uuln̾aturͦ
Unusqͥsq enim temptatur a
ꝓpͥa concupiscentia. abstractꝰ
&e illectus: temptatio est enim¬
uita hominis suꝑ t̾ram. In ca¬
pite itaq languor: in corde
meror: in coto corpore dolor:¬

Expanded text:
let, quia dolorem in singulis let, quia dolorem in singulis membris propria infirmitas extortum possidet, quid mirum si undique dolet: Non est, inquit Propheta, sanitas in carne mea, non est pax ossibus meis, a facie peccatorum meorum . Quanta attritio, obsecro, ubi nec caro sanitaest ulcere pessimo, ita ut a planta pedis usque ad verticem non esset in eo sanitas. Quis, quaeso, de corporis sui sanitate glorietur, quando et prophetarum praecipuus de sua infirmitate conqueritur, et vir ille cui non erat similis super terram ulcere pessimo percutitur? Unusquisque enim tentatur a propria concupiscentia abstractus et illectus. Tentatio est vita hominis super terram. In capite itaque languor, in corde moeror, in toto corpore dolor
Abbreviated transcription (Latin):
torpet: cor meret. quia malum
quod patitur confilium. sic̃
nec ignorare. ita nec dissimu¬
lare ualet: pesuͦ cum toto cor¬
pore dolet. quia concupiscen¬
tie malum. undiq feruet. Ca¬
uoluit qui dix̃. Sine me ra¬
quit nichil potestis fac̾e̾. Qs
languiduis eo qd ad quodli¬
bet bonũ. ꝑ se ce quãlibet mi¬
nimũ. minime potest contia¬
lesce̾: Non est inquit uolentis
neq currentis. s miserentis
dĩ. Cor meret. nam ce ħip̃m
consiliũ dolet᷑. quia melius ẽ
ire ad domũ luctus quã ad
domũ conuiiii. Profecto hõ
quanto ꝓficit ad consilium
tanto ampluis crescit ad luc¬
tum. eo q̃đ in multa sapien¬
tia multa sit indignatio: c
qui apponit scientiam. appo¬
nit & doloram. Quanto enĩ
quisq ꝑ consilium. meluis ag¬
noscit malum quod met᷑: tanto
uehem̃tius siuis prauitatib m¬
dignatur. Et quanto ꝑfectus
ꝑspe ⁊ xerit. malũ qd̃ pagt
tanto acͥori doloris stimulo ur¬
getur. Pes cum toto corꝑe do¬

Expanded text:
torpet. Cor moeret, quia malum torpet. Cor moeret, quia malum quod patitur, consilium sicut nec ignorare, sic nec dissimulare valet. Pes cum toto corpore dolet, quia concupiscentiae malum undique fervet. Cavoluit, qui dixit: Sine me nihil potestis facere . Quid languidius eo quod ad quodlibet bonum per se, et quantumlibet minimum minime potest convalescere? Non enim est volentis neque c. Cor moeret, nam et hoc ipsum consilium docet, quia melius est ire ad domum luctus quam ad domum convivii; profecto homo quanto proficit ad consilium, tanto amplius crescit et ad luctum, eo quod in multa sapientia multa sit indignatio; et qui apponit scientiam, apponit et dolorem. Quanto enim quisque per consilium melius agnoscit malum quod moeretur, tanto vehementius suis pravitatibus indignatur, et quanto perfectius perspexerit malum quod patitur, tanto acriori doloris stimulo urgetur. Pes cum toto corpore do
Abbreviated transcription (Latin):
humana prauitas. bonis suis
flumina inmare inteant. &
mare ñ redundat. quia in
om̃i afflictione nr̃a. qͥa in õi
ꝑcussione sua. diuina equi¬
tas modum seruat. qͥa in eo
quod nos. ad ultionem uel ad
correctionem. ꝑcutit iusticie
metas non excedit. Mare gͦ
ñ redundat. quia malicie nr̃e
meritum. muiseriȩ nr̃e quanti¬
tas ñ exuꝑat. Ex his itaq ꝑer¬
ꝑend̾e licet. qͦmͦ nos illi concu¬
ꝑiscentie pedes de quib iam
dictum est. seu ꝑ affectum seu
ꝑ appetitum. distrahunt. uel
quo fine decursus sui extre¬
de uel pede ext̾iori sentiamꝰ.
uideamus nunc qͥd de huiꝰ¬
modi int̾ioris hominis m̃bͥs
ex diuino docum̃to sentire de
beamus. Omẽ inqͥt caput lau¬
guidum ce omne cor merens:
aplanta pedis usq aduticẽ.
ñ est in eo sanitas. Caput
languet. cor meret: pes cũ
toto corpore dolet: quia a
planta pedis usq adu̾ticem
non est in eo sam ⁊ utad
Caput gͦ languet. quia liberũ
arbritͥum ad om̃e opus bonũ

Expanded text:
humana pravitas bonis suis humana pravitas bonis suis flumina in mare intrant, et mare non redundat, quia in omni afflictione nostra, quia in omni percussione sua, divina aequitas modum servat, quia in omni eo quod nos ad ultionem vel ad correctionem percutit, justitiae metas non excedit. Mare ergo non redundat, quia malitiae nostrae meritum miseriae nostrae quantitas non exsuperat. Ex his itaque perpendere licet quomodo nos illi concupiscentiae pedes, de quibus jam dictum est, seu per affectum, seu per appetitum distrahunt, vel quo fine discursus sui extrede, vel pede sentiamus, videamus nunc quid de hujusmodi interioris hominis membris ex divino docbeamus: Omne, inquit, caput languidum, et omne cor moerens, a planta pedis usque ad verticem non est in eo sanitas . Caput languet, cor moeret, pes cum toto corpore dolet, quia a planta pedis usque ad verticem non est in eo sanitas. Caput, arbitrium ad omne bonum
Abbreviated transcription (Latin):
occulta quadam naturȩ oꝑdi¬
tione. uegetationis ꝙ motib.
ad molitos consuetudinis sue
reflyxꝰ reuocatur. Quale que¬
so &e quam miserum est. sub
hac semꝑ u̾tigine agr. & hac
tante inquietudinis. exagita¬
tione semꝑ inuolui: Quã
expetenda immo quã dete¬
standa. sunt. illa desid̾ioꝵ
nr̃oꝵ oblectam̃ta. que semꝑ
ex defectu gen̾ant᷑. &e in fa¬
stidium u̾tunt᷑. S cͦ nos ea¬
dicimus in fastidium desine.
que constat semꝑ scͥptura al
testante. in amaritudine eͣsũ
quia flumina dulcem facis
aquã: sic̃ maria amaram. Od
igitur est flumina intrare
ĩ mare. nisi omnem delectatio¬
nem carnalem. t̾minari in ama¬
ritudine: Omane gͦ flum̃ ma¬
re intrat: quia extrema gau¬
dii luctus occupꝑat. Omnis¬
aqua dulcis in mare decidens.
in amaram uͥtit᷑ qñ qͥd ẽ risus
dolere miscebit᷑. Omĩã flumi¬
na in mare feruntur. & omis
aqua dulcis inamaram muta
dinem t̾minat᷑. Quia enim

Expanded text:
occulta quadam naturae operocculta quadam naturae operatione, vegetationisque motibus ad insolitos consuetudinis suae reflexus revocatur? Quale, quaeso, et quam miserum est sub hac vertigine semper agi, et hac tantae inquietationis exagitatione semper involvi? Quam expetenda, imo quam detestanda sunt illa desideriorum nostrorum oblectamenta quae semper et ex defectu generantur, et in fastidium vertuntur. Sed cur nos dicimus ea in fastidium desinere quae constat semper, Scriptura id attestante, in amaritudine cursumquia flumina dulcem faciunt aquam, sicut maria amaram. Quid igitur est flumina intrare in mare nisi omnem delectationem carnalem terminari in amaritudine? Omne ergo flumen mare intrat, quia extrema gaudii luctus occupat. Omnis dulcis in mare decidens in amaram vertitur, quandoquidem risus dolore miscebitur. Omnia flumina in mare feruntur, et omnis aqua dulcis in amaram mutatdine terminatur. Quia enim
Abbreviated transcription (Latin):
nita desidia. Uideamꝰ gͦ lo¬
cum. uñ huulsmodi flumi¬
na exeunt: locum qͦ curren
uñ carnalis appetitꝰ ꝓfluui¬
um exit. necessitas: locus
quo tendit sacietas: uia qͣ
transit uoluptas. uia qͣre¬
dit cupiditas. Locꝰ uñ excur¬
rit. est defectus nri detͥmen¬
tum: locus ꝑ quẽ decurrit
oblectam̃tũ. locꝰ ad quẽ ꝑcur¬
rit fastidiũ. Iocꝰ ꝑ quẽ reeͣrit.
desidium. Cost multum sane
sacietatis sue fastidium. it̾m
ex magno concupiseentie sue
desidio. omnis apꝑetitꝰ. ad lo¬
cum suũ ut it̾m fluat reu̾tit᷑.
qͥa ad reparanda corporis sui
d tm̃ta. uoluptatis suę oblecta¬
m̃ta repet̾e: eadẽ qua pͥus ne¬
cessitate urgetur. Ꝙ siẽ omniꝰ
aquarum decͣsus. in suꝑficie
tre. & ꝑ uisibiles meatus ꝑtrã¬
sit. & itẽ ꝑ subterraneos in¬
uisibilesq meatus. recrit: sic
om̃is appetitus ꝑ uisibilẽ ac¬
tionẽ desid̾iiq expletionem
paulatim expellitur & it̾m

Expanded text:
nita desideria. Videamus ergo lonita desideria. Videamus ergo locum unde hujusmodi flumina exeunt, locum quo currenunde carnalis appetitus profluvium exit, necessitas; locus quo tendit, satietas; via qua transit, voluptas; via qua redit, cupiditas. Locus unde excurrit, est defectus nostri detrimentum; locus per quem decurrit, oblectamentum; locus ad quem percurrit, fastidium; locus per quem recurrit, desiderium. Post multum sane satietatis suae fastidium, iterum ex magno concupiscentiae suae desiderio omnis appetitus ad locum suum, ut iterum fluat, revertitur, quia ad reparanda corporis sui detrimenta voluptatis suae oblectamenta repetere eadem qua prius necessitate urgetur. Et, sicut omnis aquarum decursus in superficie terrae, et per visibiles meatus pertransit, et item per subterraneos invisibilesque meatus recurrit, sic omnis appetitus per invisibilem actionem desideriique expletionem paulatim expellitur, et iterum
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾nationib consuetudinis
suȩ alueũ cõmutat: ut succe¬
dentium desicłioꝵ succedent
peniteat: etiam pͥus ꝙͣ. id qd̾
concupierat. apprehendat. Neq
enim concupiscentiȩ suȩ curꝰ¬
sum compescit. uel in contra¬
ria diu̾tit. donec desid̾ium
suum. saciau̾it: sic̃ affẽctus
qͥ se uariis qualitatib ꝑ mo¬
nta singła induit. & impefꝰ
conu̾tit. Aluid est enim uaria
oblectam̃ta quierere. & quasi de
loco ad locum transire. & ꝑost¬
qͣ saciatus fuerit. alia post a¬
lia fastidire. ce quasi unũ lo¬
cũ post aliũ deserere. aliud
est cursum suũ in contraria
deflecte. & post ꝓnos decursꝰ.
in montana redire: quod nec
aqua potest. nec appetitus
solet face̾. Currit tam̃ semꝑ
&e transit: & semꝑ in idip̃m
redit. Uñ ce salomon dicit.
Ad locum uñ exeunt flumina
reu̾tuntur: ut itm̃ fluant:
Appetitus ẽ abyssus illa ma¬
gna: un exeunt tot flunina.
uñ tot surgunt & tam infi¬

Expanded text:
alter nationibus consuetudinis alter nationibus consuetudinis suae alveum commutat, ut succedentium desideriorum succedenter poeniteat etiam priusquam id quod concupierat apprehendat. Neque enim concupiscentiae suae cursum compescit, vel in contraria divertit, donec desiderium suum satiaverit, sicut affectus qui se variis qualitatibus per momenta singula induit, et impetus vertit. Aliud est enim, varia oblectamenta quaerere, et quasi de loco ad locum transire, et postquam satiatus fuerit, alia post alia fastidire, et quasi unum locum post alium deserere, et aliud est cursum suum in contraria flectere, et post pronos decursus in montana redire, quod nec aqua potest, nec appetitus solet facere. Currit tamen semper, et transit, et semper in idipsum redit, unde et Salomon dicit: Ad locum unde exeunt flumina revertuntur ut iterum fluant . Appetitus carnis est abyssus illa magna unde exeunt tot flumina, unde tot surgunt et tam infi
Abbreviated transcription (Latin):
ram. ad imaginem d̃ĩ creatã.
ce omni creature p̃latam. ad
modicum u̾bum tenuem ꝙ
flatum. ad lingue sonitum.
aherisq ictum. a rectitudi¬
nis sue statu qͣsi uiolent̾ excu¬
ti mox qͦ qr mirum in modũ
huc illucq raptari. & turbi¬
nis more in u̾tiginem agita
semꝑ in motu. semꝑ
in transitu est: &numꝗͣ. in eo¬
dem statu ꝑmanere potest:
Accedit ce recedit. crescit ce
decrescit. & sic semꝑ recedit
ce decrescit: ut it̾m redeat ce¬
recrescat. & sic semꝑ redit ce¬
recrescit. ut it̾m recedat atq
decrescat. Terumtamen ñ
eodem decursiruel pari im¬
pulsu. appetitus qͦ ce affectus.
animũ exagitat & inqͥetat:
Neq enĩ ad uentoꝵ similitu¬
diuẽ cotidiana ꝑmutatiõe.
ꝑ multiplices discursus ua¬
riatur. nec alternis uicib in
contͣria contͣriis flatib agi¬
tatur: s fluminis more um¬
petus sui tractũ sequitur: do¬
nec desidii sui fffectũ conseqͣ¬
tur. Non enĩ momentaneis

Expanded text:
ram ad imaginem Dei creatam, ram ad imaginem Dei creatam, et omni creaturae praelatam ad modicum verbum, tenuemque flatum, ad linguae sonitum aerisque ictum, a rectitudinis suae statu quasi violenter excuti; moxque mirum in modum huc illucque raptari, et turbinis more in vertiginem agitarsemper in motu, semper in transitu est, et nunquam in eodem statu permanere potest. Accedit et recedit, crescsic semper recedit atque decrescit ut iterum redeat et crescat; et sic semper redit et crescit ut iterum recedat atque decrescat. Verumtamen non eodem discursu vel pari impulsu appetitus quo et affectus animum exagitat vel inquietat. Neque enim ad ventorum similitudinem quotidiana permutatione per multiplices discursus variatur, nec alternis vicibus in contraria contrariis flatibus agitatur, sed fluminis more impetus sui tractum sequitur, donec desiderii effectum consequatur. Non enim momentaneis
Abbreviated transcription (Latin):
ualde mirabile. qd contrariis
sepe &e subito flatib actus.
nunc in istam nunc in oppo¬
sitam partem agit᷑: ut quod
postmodum odio ꝑsequat᷑.
Est autẽ hoc elem̃tum. qd̾
sp̃m uel aerem nominamus.
p̃cet̾is om̃ib elem̃tis muta¬
bilius: uariisq subiacens pas¬
sionib. In mom̃to. in ictu o¬
cl̃i. incalescit. & it̾m eadẽ faci¬
litate refrigescit: in tautum
ut ab uno ore & pene sub eo¬
dem temꝑe. uel tenuit̾ exala¬
tus. uel fortiter impulsus:
nũc calidus exeat. nuno frigi¬
dꝰ prũpat. Sic spc̃ ille. sp̃tialis
affectus ꝙ passibilis. facile af¬
ficitur. leuiq mutatione: in
contrarias passiones mutatur.
Quis nescit qͦm᷑ ad tenuem ho¬
mo spirantis fauoris auram.
totus statim inclinatur ad gͣ¬
tiam. & si eodem ore ce sub eo¬
dem tempore. uentus detrachio¬
nis eruperit. statim affectũ
in alteram partem inflectit.
& in odiũ cẽ in furorem u̾tite
Mirabile sane immo &e mise¬
rabile. nobilem illam creatu¬

Expanded text:
admiratione quod contrariis saepe et subito flatibus actus, nunc in istam, nunc in oppositam partem agitur, ita ut postmodum odio persequatur. Est autem hoc elementum quod spiritum, vel aerem nominamus prae caeteris omnibus elementis mutabilius, variisque subjacens passionibus. In momento, in ictu oculi incalescit, et iterum eadem facilitate refrigescit, intantum ut ab uno ore et pene sub eodem tempore vel tenuiter exhalatus vel fortiter impulsus, nunc calidus exeat, nunc frigidus prorumpat. Sic spiritus ille spiritualis affectusque passibilis facile afficitur, levique permutatione in contrarias passiones mutatur. Quis nescit quomodo homo ad tenuem spirantis favoris auram totus statim inclinatur ad gratiam, et si ex eodem ore et sub eodem tempore ventus detractionis eruperit, statim affectum in alteram partem flectit, et in odium et in furorem vertit. Mirabile sane imo et miserabile, nobilem illam creatu
Abbreviated transcription (Latin):
dolor. sic ceteroꝵ qͥlibet affe¬
ctus. ꝑ diu̾sa ducitur: multi¬
pliciterq uariat᷑. S ꝑ omnes
affectionum suarũ motus.
motionũq modos. animus
semꝑ in cͥculos suos reu̾titur.
dum cͥca eandem rem. uel simi¬
lem it̾m eodem mͦ afficit᷑. Nlec
illud adeo mirum. qd sp̃e con¬
citatus. & in unam quamlibe
partem impulsus. ꝑ diu̾sa ra¬
pit᷑. & ꝑuana oblectam̃ta. ad
satianda desicłia fertur: &
qͥsi uniu̾sam suꝑficiem t̾re lu¬
strando. ad consuetas atꝙãtiqͣs¬

Expanded text:
dolor, sic caeterorum quilibet affedolor, sic caeterorum quilibet affectus per diversa ducitur, multipliciterque variatur. Sed per omnes affectionum suarum motus, monitionumque modos animus semper in circulos suos revertitur, dum circa eamdem rem vel similem iterum eodem modo afficitur. Nec illud adeo mirum quod spiritus concitatus, et in unam quamlibet partem impulsus per diversa rapitur, et per varia oblectamenta ad satianda desideria fertur, et quasi universam superficiem terrae lustrando ad consuetas atq
Abbreviated transcription (Latin):
possit. quot modis se
affectus humanus uariare con¬
sueuit: Multis modis se uari¬
onis suȩ alt̾nationem. ꝑ mul¬
ta ce pene innumera. impetũ
suũ relaxat. de uno semꝑ in a¬
lud tendens. & unũ post ali¬
ud fastidiens: ce ad id quod
pͥus despexerat. maiori sepe
auiditate reu̾tens. Hinc est
quod ꝑ salomonẽ dicitur. Lus¬
trans uniu̾sa in cͥcuitu ꝑgit spi¬
ritus. & in cͥculos suos reu̾titur.
Recte sane lustrando uniu̾sa. in
dictum est. ꝑ diuersa rapit᷑
& multiformit̾ uariatur cor¬
dis affectus. Nam qm̃ nusꝗͣ
sufficientẽ delectationẽ inue¬
nit: de uno semꝑ in alicl ten¬
dit. Nunc hoc nunc illuda¬
mat. nunc hoc nunc illud
desicd̾at: & que pͥus amau̾at
iterũ despicit. & dui multũ¬
q desiderata it̾m fastidit. S
sepe post fastidium. ad abiec¬
tas concupiscentias suas. au¬
dacior redit. & in hunc mo¬
dum in cireuitu ꝑgit: & cur¬
sum siuim in cͥculũ flectit.
Sie amor. sie timor sie spes ce

Expanded text:
possit quot modis se affectus humanus variare consuevit? Multis modis se varionis suae alternationem per multa, et pene per innumera impetum suum relaxat, de uno semper in aliud tendens, et unum post aliud fastidiens, et ad id quod prius despexerat majori saepe aviditate revertens. Hinc est quod per Salomonem dicitur: Lustrans universa in circuitu pergit spiritus, et in circulos suos revertitur . Recte sane lustrando universa in dictum est, per diversa rapitur, et multiformiter variatur cordis affectus. Nam quoniam nusquam sufficientem delectationem invenit, de uno semper in aliud tendit. Nunc hoc, nunc illud amat; nunc hoc, nunc istud desiderat; et quae prius amaverat, iterum despicit, et diu multumque desiderata iterum fastidit. Sed saepe post fastidium ad abjectas concupiscentias suas avidior redit, et in hunc modum in circuitu pergit, et cursum suum in circulum flectit. Sic amor, sic tumor, sic spes, vel
Abbreviated transcription (French):
itaꝙ siplacet. tͥa ista que po¬
suit. languorem e merorem:
sanitatisq pͥuationem. Lan¬
gor est infirmitas ꝑseuerans:
totumq corpꝰ en̾uans. Meror
ẽ dolor intus acͥus seuiens: &
ꝑ lacͥmas foras erumpens. Sa

Expanded text:
itaque, si placet, tria ista quae posuit, languorem, moerorem sanitatisque privationem: languor est infirmitas perseverans, totumque corpus enervans. Moeror est dolor intus acrius saeviens, et per lacrymas foras erump
Abbreviated transcription (Latin):
ruptio. De infirmitate lib̾i arbitͥi.
ide gͦ quanta uel qualis. xii.¬
huiꝰ capitis infirmitas. sit:
ꝙͣ languori comꝑauit: Cum
enĩ ut dictum est languor sit
infirmitas ꝑseuerans. totum¬
q corpus eneruãs: cͣ caput lã¬
guidũ dicit. nͥ qͥa eiꝰ defectus
totũ oppͥmit. ita ut usq in
finẽ uite ad plenũ curari ñ
possit: Quã recte languidũ
dicit᷑. quod ꝑ semet ip̃m
nũꝗͣ. ad qͣlecumq bonũ mo¬
uet᷑. Quid enĩ boni faciat ex
seip̃o: quando nec dic̾e potest

Expanded text:
UT XII. De infirmitate liberi arbitrii. Vide ergo quanta vel qualis hujus capitis infirmitas sit, quam languori comparavit. Cum enim, ut dictum est, languor sit infirmitas perseverans, totumque corpus enervans, cur caput languidum dicit, nisi quia ejus defectus totum opprimit, et usque in finem vitae ad plenum curari non possit? Quam recte languidum dicitur quod per seipsum nunquam ad qualecunque bonum movetur? Quid enim boni faciat ex seipso, quando nec dicere potest
Abbreviated transcription (Latin):
quam late infirmitas ista se
expandat: que totũ corpus¬
occupat: totũ en̾uat᷑ Uuul¬
tis & illud audire. quamdiu
sub hoc languore oporteat¬
tabesc̾e. maledictionis q sen¬
tentiã substinere᷑ Donec re
mitas cũ tanta libertate
Pfecto aliud est ẽẽ liberum
aliud ẽ ẽẽ robustum. Oẜ liber
ce ifirmꝰ eẽ potes sicut econ¬
tes. Qui sanus ce robustus est.
multa ce magna fac̾e potest:¬

Expanded text:
quam late infirmitas ista se expandat, quae totum occupat, totumque enervat. Vultis et illud audire, quandiu oporteat sub hoc languore tabescere, maledictionisque sententiam sustinere? Donec revmitas cum tanta libertate? Profecto aliud est esse liberum, aliud est esse robustum, et liber et infirmus esse potes, sicut econtes. Qui sanus et robustus est, multa et magna facere potest
Abbreviated transcription (Latin):
tela. cũ tanta uigilantia cu¬
stodit ut muiquã morsus
tristicie nunquã morsus ĩ¬
uidie. uel iracundie sentiat:
Si hec tanta mala pleue uita¬
re non possumꝰ: eur saltem
remedia contẽpnimꝰ  Re¬
inedioꝵ sane contẽptꝰ osten¬
circũligata neq eurata me¬
dicamine neq fota oleo.
Tria sunt mala que p̃mittun¬
t᷑:. & tria remeia que subse.¬
ga tumens. Ecce triplex ma¬
lũ: eui subiungit᷑ tͥplex re¬
mediũ. in ligamentis & cura¬
m̃tis & fom̃tis. Et forte cuiꝗͣ
uidebit᷑ singła singłis debe¬
re aptari: & ligam̃ta ad uul¬
nus. curationes ad liuorem.
fom̃ta ad plagam tum̃tem
debere referri. S ne hanc u̾¬
boꝵ distinctionẽ sequam:
ipsius litt̾e ratione ꝓhibem᷑.
Cum ẽnĩ cireu̾ligata non cir

Expanded text:
tela, cum tanta vigilantia custodiat, ut nunquam morsus tristitiae, nunquam morsus invidiae vel iracundiae sentiat? Sed si haec tanta mala plene vitare non possumus, cur saltem remedia contemnimus? Remediorum sane contemptus ostencircumligata, neque curata medicamine, neque fota oleo. Tria sunt mala quae praemittuntur, et tria remedia quae subinfga tumens. Ecce triplex malum, cui subjungitur triplex remedium, in ligamentis, curamentis et fomentis. Et forte cui videbitur singula singulis debere aptari, et ligamenta ad vulnus, curationes ad livorem, fomenta ad plagam tumentem debere referri. Sed ne hanc verborum distinctionem sequamur ipsius litterae ratione prohibemur. Cum enim circumligata non
Abbreviated transcription (Latin):
uon curatꝰ lego: & quomͦ solũ¬
uodo ad liuorẽ referri debeat
non uideo. Cum gͦ circũliga¬
ta. curata. fota legamꝰ: cogumn
ut singła hec ad plagã refe¬
ramus.ut autẽ ad p̾missa
etiã duo sigła referri. queãt nil
obstat: cum hoc nec littͥa ꝓ¬
hibeat. nec sententie ratio
obsistat. Intelligimꝰ autẽ li¬
gam̃ta inmandatis: cura
ongrua satis similitudo:
Uincłis siquide coartam᷑. &
inandatis utiq diuinis. a
nr̃ĩs uoluntatib cohercem.
Uincłis trahim. uincłis retͣ¬
bimnur. uiuełis astͥngimur.

Expanded text:
non curatus lego quomodo solummodo ad livorem referri debeat, non video. Cum ergo circumligata, curata, fota legamus, cogimur ut singula haec ad plagam referamus. Ut autem ad praemissa etiam duo singula referri queant, nil obstat, cum hoc nec littera prohibeat, nec sententiae ratio obsistat. Intelligimus autem ligamenta in mandatis, curamtione. Congrua satis similitudo vinculis siquidem coarctamur, et mandatis utique divinis a nostris voluntatibus coercemur. Vinculis trahimur, vinculis retinemur, vinculis astringimur.
Abbreviated transcription (Latin):
hibitiones: uiucła constͥngen¬
tia ãmonitiones. Preceptio
ẽ eoꝵ que fieri oportet ꝓhi¬
bitio eoꝵ que fieri non licet
ãmonitio ẽ eoꝵ que quid̃e
ixpedit fieri cum tñ sine cul¬
pa possint p̾teriri. Preciptio¬
nib sane illuc sept urgeniar.
difficultate uon dicigimꝰ: ꝓhi¬
bitionib autẽ ide sepe retra¬
hunur. quo ꝑ desideriũ ꝓpera¬
mus ãmonitionib uero cordi¬
um uroꝵ hiantia. seu etiam
fluxa artiꝰ alligamꝰ. cum uo¬
luntates urãs a licitoꝵ etiam
usu sepe restͥngimꝰ. Uucła i¬
taq attrahentia sunt. dili¬
ges dñm dm̃i tuũ ex toto cor¬
de tuo. & ꝓximũ tuũ tanquã
tripsum. honora patrẽ tuum
ad̃ matrẽ tuam. uincła reti¬
neutia sunt non occides.
non mecaberis. non furtũ
facies. Uincła constugentia
sunt si uis ꝑfectꝰ ẽẽ uade &e
uende omuia que habes &

Expanded text:
hibitiones; vincula constringentia, admonitiones. Praeceptio est eorum quae fieri oportet. Prohibitio eorum quae fieri non licet. Admonitio eorum est quae quidem expedit fieri, cum tamen sine culpa possint praeteriri. Praeceptionibus sane illuc saepe urgemur, difficultate non dirigimus. Prohibitionibus autem inde saepe retrahimur, quo per desiderium properamus. Admonitionibus vero cordium nostrorum hiantia seu etiam fluxa arctius alligamus, cum voluntates nostras a licitorum etiam usu saepe restringimus. Vincula itaque attrahentia sunt: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et proximum tuum sicut te ipsum. Honora patrem tuum, et matrem tuam. Vincula retinentia sunt: Non occides, non moechaberis, non furtum facies. Vincula constringentia sunt: Si vis perfectus esse, vade, vende o
Abbreviated transcription (Latin):
morboꝵ medelam p̃cet̾is omĩb
p̃stantissima. hecẽ enĩilla que
inuetͥatos uicioꝵ morbos esfi¬
cacissime solet etirare. & pene
desꝑatos morbidos ad pleuam
sanitatẽ reformare. Quis enim
tam insensate tam obstinate
mentis homo uspiã pot̾it in¬
ueniri. qui non expaueseat &¬
omnino abhorreat. transitoria
carius blandim̃ta torm̃tis eter¬
ius mercari. sidiligent inspi¬
ciat. iudesinentq attendat.
quã sint modica seu etiã mo¬
mentanea. illa ominia sarnis
oblectam̃ta. que transeunt::
& quã sint immania. quã ue
attrocia. torm̃ta illa et̃na que
finẽ non hñt. nic babere posst̃:
Nide ergo quia magna ex par¬
te in urã potistate ẽ. sanitatẽ
nr̃am recuperari: si studeamꝰ
morbis nr̃is huiusmodi me¬
delam mͦ congruo adhibere.
tumeus. que non ẽ ciret̃ligata.
neq eurata huuis modi medi¬
camine. quid iam miramur.
quid ue conquerim si non po¬
test sanitatẽ recuꝑare ͦ Insti
quid̃e in sius cont icionibus

Expanded text:
morborum medelam prae caeteris omnibus praestantissima. Haec est enim illa quae inveteratos vitiorum morbos efficassime solet curare, et pene desperatos morbidos ad plenam sanitatem reformare. Quis enim tam insensatae, tam obstinatae mentis homo uspiam poterit inveniri qui non expavescat et omnino abhorreat transitoria carnis blandimenta tormentis aeternis mercari, si diligenter inspiciat, indesinenterque attendat, quam sint modica seu etiam momentanea ista omnia carnis oblectamenta quae pertranseunt, et quam sint immania, quamve atrocia tormenta illa aeterna quae finem non habent nec habere possunt? Vide ergo quia magna ex parte in nostra potestate est sanitatem nostram recuperare, si studeamus morbis nostris hujusmodi medelam modo congruo adhibere. tumens quae non est circumligata, neque curata hujusmodi medicamine: quid jam miramur, quidve conquerimur si non potest sanitatem recuperare? Juste quidem in suis contritionibus
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ do: bonũ ẽ homini sic eẽ:
& alibi. bonũ ẽ homini mulil¬
erẽ non tangͥe Huiusmodi
uera hiantia. animeq contri¬
ciones constͥngimꝰ. & a foris mu¬
nimus. quotiens uoxia desi¬
bitis mandatoꝵ uiucłis re¬
stͥngere: nisi satagamꝰ pari sol¬
licitudine uorios affectionũ
carualiũ humores. uoluptatũq
putredinẽ adhibitis curatio¬
nũ congruaꝵ medelis. extirpa¬
re. Ecce tͥplex tibi itẽ euratio¬
num genus ostendimꝰ: in di¬
uinis uidelicet cõminationi¬
bus. sicut suꝑiꝰ de uiuclis
documꝰ. Comminatio correp¬
tionis: cõminatio reꝓbationis:
cõminatio dampnationis.
De pͥmo dictũ ẽ. Quem enim
diligit ds corripit: flagellat
autẽ omnẽ filiũ quẽ recipit.
De scd̾o autẽ scripiũ ẽ. Ergo
cui uult ds miseret᷑: & quem
uult indurat. De tercio est
illud. Tunc dicet illis qui a
sinistris eius erunt. Ite male¬
dicti in ignẽ et̾uum: qui p̃pa¬
ratꝰ ẽ diabolo & angłis eius.
Cõmiuatio castigationis. ẽ siã¬

Expanded text:
i sic esse ; et alibi: Bonum est homini mulierem non tangere . Hujusmodi nera hiantia, animaeque contritiones constringimus, et a foris munimus, quoties noxia desibitis mandatorum vinculis restringere, nisi satagamus pari sollicitudine noxios affectionum carnalium humores voluptatumque putredinem, adhibitis curationum congruarum medelis exstirpare. Ecce triplex tibi curationum genus ostendimus, in divinis videlicet comminationibus, sicut superius de vinculis docuimus. Comminatio correptionis, comminatio reprobationis, comminatio damnationis. De primo dictum est: Quem enim diligit Deus cautem omnem filium quem recipit . De secundo autem scriptum est: Ergo cui vult miseretur, et quem vult indurat . De tertio est illud: Tunc dicet illis qui a sinistris ejus erunt: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo, et angelis ejus . Comminatio castigationis e
Abbreviated transcription (Latin):
tradi ne forte si resipisc̾e uolu¬
eriz eum adhuc possit iam
ult̾ius ominino non possit.ꝯ
Restat adhuc tercia species
omniũ efficacissima. atq po¬
tentissima. & ui huiusmodi

Expanded text:
tradi, ne forte, si resipiscere voluerint cum adhuc possint, jam ulterius omnino non possint? Restat adhuc tertia species omnium efficacissima atque potentissima, et in hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
modi herbarũ suçcus: s ad
noxios uicioꝵ hrimores desic¬
candos. esficacissimꝰ. Qitis enĩ
tam effrenatꝰ. qui uon stude¬
at concupiscentias suias tẽꝑa¬
re: si diligent̃ attendat. me¬
morit᷑q teneat. quod soleat
dñs inquib dam electis sitis.
malas delectationes un hac ui¬
ta etiã septuplũ punire:
Quis non ꝑtimescat ꝑuersis
consuetudanib ꝑtinacit in¬
sistere. quis ue non festinet
prauũ usũ citiꝰ corrigere: eũ
audiat quosd̃a etiã in hac ui¬
ta in reꝓbum sensũ dari. &

Expanded text:
modi herbarum succus, sed ad noxios vitiorum humores dessiccando efficacissimus. Quis enim tam effrenatus qui non studeat concupiscentias suas temperare, si diligenter attendat memoriterque retineat quod soleat Dominus in quibusdam electis suis malas delectationes in hac vita etiam septuplum punire? Quis non pertimescat perversis consuetudinibus pertinaciter insistere? quisve non festinet pravum usum citius corrigere, cum audiat quosdam etiam in hac vita in reprobum sensum dari, et
Abbreviated transcription (Latin):
hem̃tius meret: quia ꝙ ex
merore hebetat᷑: & ex hebitu¬
dine ad merorẽ renouatur.
Suꝑius agnouimꝰ de infirmi¬
tate liberi arbitrii ꝑ languo¬
rem capitis: hic iam didiei¬
mus de ambiguitate consi¬
lii. ꝑ merorẽ cordis: restat ad¬
huc audire & agnoscere. de
inquietudine desiderii ꝑ infir¬

Expanded text:
hementius moeret, quia et ex hementius moeret, quia et ex moerore hebetatur, et ex hebetudine ad moerorem renovatur. Superius agnovimus de infirmitate liberi arbitrii per languorem capitis, hic jam didicimus de ambiguitate consilii per moerorem cordis. Restat adhuc audire, et agnoscere de inquietudine desiderii per infir
Abbreviated transcription (Latin):
at grãm p̾sentem. Quodenĩ enim:
suꝑius diximus de libertate
arbitrii: hocidem affirmamꝰ
de discretione iudicii. Sicut
uamq uihac uita uunquã habe¬
inus sufficientẽ grãm ad bonũ
faciendum: sic nunquã habe
titudo bonoꝵ. inuinerabiliũ:
a summo creaturarũ usq ad
umum. Inueni mͥ unũ aliquẽ
ex omnib qui unũ aliquid hoꝵ
ad pleuum comp̃hendat. de quo
secure dicere & ueracit̾ affirma¬
re audeat. quia hoc tantum
hoc tantum diligeudũ est. uee
plus uec ininus. Hoc sane nͦ
ille p̃simere potest qui omuẽ
diem iudicare dictus ẽ: ut iu¬
ste mirari debeas quomͦ pos¬
sit omnẽ diem iudicare.⁊ qui
nullum omuino possit com¬
p̃hendere. Ecce quantam am¬
bigui caliginem. cor humanũ
sustiuet. & quantã quamdiu
hic iiuit᷑. sustinere habet: ut
merito dicatur. quia omne
cor meret. Meret utiq ꝓpter
mentis caliginẽ: & caligat. ꝓp¬
ter mentis merorẽ. Quanto
autẽ meret tanto & bebet.
& quo amplius hebet. eo& ue¬

Expanded text:
am praesentem. Quod enim superius diximus de libertate arbitrii, hoc idem affirmamus de discretione judicii. Sicut namque in hac vita nunquam habemus sufficientem gratiam ad bonum faciendum, sic nunquam hic stitudo bonorum innumerabilium a summo creaturarum usque ad imum. Inveni mihi unum aliquem ex omnibus qui unum aliquid horum ad plenum comprehendat, de quo secure dicere et veraciter affirmare audeat, quia hoc tantum hoc tantum diligendum est, nec plus, nec minus. Hoc sane nec ille praesumere potest cui omnem diem judicare dictus est, ut juste mirari debeas, quomodo possit omnem diem judicare qui nullum omnino possit comprehendere. Ecce quantam ambigui caliginem cor humanum sustinet, et quantam quandiu hic vivitur sustinere habet, ut merito dicatur quia omne cor moeret. Moeret utique propter mentis caliginem, et caligat propter mentis moerorem. Quanto autem moeret, tanto et hebet, et quo amplius hebet, eo et ve
Abbreviated transcription (Latin):
quenter s enam inde sinenter:
si tam̃ ꝑfecte diligis. Benedicã
amas & semꝑ desideras. Nam
ñ amares: si ñ aꝓꝓbares. Quid
est enim ut dictum ẽ approba¬
re nisi laudare: Et ipsa lauda¬
tio: ipsa ẽ confessio. Nec putes
qd sufficiat uide confiteri tm̃
corde: nisi confiteat etiam ore.
Cupit enim uidas & aliis cõ¬
mendare. & ad eiꝰ amorem ac¬
cendere: quem omĩum amore
dignum iudicat. & ab om̃ĩb
amari desiderat. Hec omĩa di¬
cta sunt de confessione laudis.
S quid dicem᷑ de confessione
criminis: An forte uidas is¬
tam ignorat. qmius illam tã
excellent̾ agnoscat: Ego ñ sic
existimo: quia & hanc & illã
ad honorem li multũ ꝑtine¬
re cognosco. Et scio quia qui
ueraciter diligit: libenter fa¬
eit quicqͥd honori di milita

Expanded text:
quenter, sed etiam inquenter, sed etiam insi tamen perfecte diligis: Benedicam,amas et semper desideras. Nam non amares, si non approbares. Quid est enim, ut dictum est, approbare, nisi laudare? Et ipsa laudatio, ipsa est confessio. Nec putes quod sufficiat Judae confiteri tantum corde, nisi etiam confiteatur et ore. Cupit enim Judas et aliis commendare, et ad ejus amorem accendere, quem omnium amore dignum judicat, et ab omnibus amari desiderat. Haec omnia dicta sunt de confessione laudis. Sed quid dicemus de confessione criminis. An forte Judas istam ignorat, quamvis illam tam excellenter agnoscat? Ego non sic existimo, quia et hanc et illam ad honorem Dei multum pertinere cognosco. Et scio quia qui veraciter diligit, libenter facit quidquid honori Dei milita