comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nobis cũ hecest ꝓmissio & filusuris x om̃ib
cȩterisuęr bis plurib testificatur dicens. Cri¬
pite uos ascło hoc prauo. At illi auidissime
capientes exceperunt uerba & cre dider̃
&baptizatisunt. & al sectę sunt il ladie
tria milia animȩ. Quis hic ñ uitellegat &¬
cęteris plurib uerbis que ascriptore ꝓpt̃
longitu dinẽ ne recitent̾ idegisse petrũ ut
eriperent se ab hoc scło prauos quat irdo qui¬
dẽ ipsa sententia breuit̃ indicata est. cui ꝑ¬
suadent᷑ȩ uerbis plurib pętrus instabat s ipsa
quippe summa posit᷑ ⁊est. cum dictum est.
Cripite uos ascło uanoho prauo uerbis autem
plurib ut hoc fieret testificaiꝰ p̾etrus. in his
uerbis erat mortuorũ operũ c̃demnatio quę
ne quit̃ agunt hiuus sđi dilectores& com¬
mendatio uitȩ quã tenrant atq sectent᷑ quise
ab hoc prauo seculo eripiun Iam itaq siplacet
adfirmare conent᷑ eũ se eripere ab hoç scło
prauo quitantũ modo credit in xp̃m: & iam

Expanded text:
nobis enim haec est promissio et filiis nostris et omnibus ceteris uerbis pluribus testificabatur, . dicens: eripite uos a saeculo hoc prauo. at illi auidissime capientes exceperunt uerba et crediderunt et baptizati sunt; et adiectae sunt illa die tria milia animae. quis hic non intellegat "ceteris pluribus uerbis", quae ab scriptore propter longitudinem reticentur, id egisse Petrum, ut eriperent se ab hoc saeculo prauo, quandoquidem ipsa sententia breuiter indita est, cui persuadendae uerbis pluribus Petrus instabat? ipsa quippe summa posita est, cum dictum est: eripite uos a saeculo hoc prauo; uerbis autem pluribus, ut hoc fieret, testificabatur Petrus. in his uerbis erat mortuorum operum condemnatio, quae nequiter agunt huius saeculi dilectores, et commendatio uitae bonae, quam teneant atque sectentur, qui se ab hoc prauo saeculo eripiunt. iam itaque, si placet, adfirmare conentur eum se eripere ab hoc saeculo prauo, qui tantummodo credit in Christum, et
Abbreviated transcription (Latin):
acob autẽ ur hem̃t̾ infessusẽ. eis qui
sapiunt fidẽ sine operib ualere ad salo¬
tr̃. ut illos & iam dȩ monib c̃ paret dicens:
uerius ue he m̃tius flici potuit. cũ x ineuuan¬
gelio legamus hoo dixisse de monix cũ xp̃m
silium dĩ c̃fiterentur & abillo cor riperort
qdđ inpceri c̃fessione laudatũ est eNuid pro¬
derit ait iacobus sr̃s mei sifidẽ quis dicip
sebabere. opera autẽ ñ habeit snũ quđ̃ po¬
terit fides saluare eũ Dict ua quia
fides sine operib: mortua c̃. Quo usq uegtͥ
fallunt᷑ qui fide mortua sibi uitã ꝑpetuã
pollicent᷑ : qua ꝓpt̃ diligent̃ oportet ad¬
tendere. quomo do accipienda sit apłi
pauli illa sententia plane adintellegen¬
clũ difficilis ubi ait. F undam̃tũ eni aliud
nemo potest ponere p̃t̃ id qđ positum est.

Expanded text:
Iacobus autem tam uehementer infestus est eis, qui Iacobus autem tam uehementer infestus est eis, qui sapiunt fidem sine operibus ualere ad salutem, ut illos etiam daemonibus conparet dicens: uerius, uehementius dici potuit, cum et in euangelio legamus hoc dixisse daemonia, cum Christum filium dei confiterentur et ab illo corriperentur, quod in Petri confessione laudatum est? quid proderit, ait Iacobus, fratres mei, si fidem quis dicat se habere, opera autem non habeat? numquid poterit fides saluare eum? dicit etiam, quia fides sine operibus mortua est. quousque igitur falluntur, qui de fide mortua sibi uitam perpetuam pollicentur! Quapropter diligenter oportet adtendere, quo modo accipienda sit apostoli Pauli illa sententia, plane ad intellegendum difficilis, ubi ait: fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter id quod positum est,
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentib ñdaret᷑. eadẽ sentir& que cęteri
apostoli. Sic itaq petrus hisergo inquit
hominib pere untib. quales oport& uos
esse inscis conuersationib & pietatib
ex pectantes & ꝓperantes adp̃sentiã diei
dñi. ꝑ quã cęli ardentes soluent᷑ & elem̃ta
ar dore ignis de coquent᷑. Nouos uero cȩlos
& t̃rã nouã. scđm ꝓmissa ipsius expectamꝰ
hec expec tantes satis agtr uiuiolati & in¬
maculati apud eum reperiri inꝑacę. & dñi
nr̃i patrentia salutr̃ existimatese. sicui
x dilectissimus fr̃ nr̃ paulus. sccdm eã quȩ
dataest illi sapientiã. scripsituobis ut in om¬
nib epistolis loquens in eis de his in quib
sunt difficilia intellectu que in docti &
instabiles ꝑuertunt. sicut & cȩteras scrip¬
turas adꝓpriũ suũ in teritũ. Nosigitur
amantissimi p̃scientes. cauetr ne in fau¬
storũ errore seducti decidatis acorro
boratione uiã. crescite uero in grã & in

Expanded text:
uiuentibus non daretur, eadem sentiret, quae ceteri uiuentibus non daretur, eadem sentiret, quae ceteri apostoli. sic itaque Petrus, his ergo, inquit, omnibus pereuntibus, quales oportet esse uos in sanctis conuersationibus et pietatibus, expectantDomini, per quam coeli ardentes solventur, et elementa ardore ignis decoquentur? novos vero coelos et terram novam secundum promissa ipsius exspectamus, haec expectantes satis agite inuiolati et inmaculati apud eum reperiri in pace et domini nostri patientiam salutem existimate, sicut et dilectissimus frater noster Paulus secundum eadata est illi, sapientiam scripsit vobis, ut et in omnibus Epistolis, loquens in eis de his: in quibus sunt difficilia quaedam intellectu, quae indocti et instabiles pervertunt, sicut et caeteras Scripturas, ad proprium suum interitum. Vos igitur, amantissimi, praescientes, cavete ne infaustorum erroboratione uestra, cresci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dilectionẽ operat᷑. Vinde illã fidẽ quȩ
sufficere ad salutẽ quib dã iudetͥ: itani¬
hil ꝓdesse asseuerat ut dicat. Sihabeã
om̃em sidẽ. ita ut montes transfrrã. caritatẽ
autẽ ñ habeã nihil sum. Ilbi autẽ fide lis
caritas operat᷑ sine dubio uiuit᷑. plenitudo
eñi legis caritas. Unde euident̃ in secunda
hortaret᷑. mundũq istum transiturum
p̃nuntiar& cęlosuero nouos &trã nouã
expectari quȩ iustis in habitanda gadetͥ
ut ex hoc adtenderent qualit̃ cosopor ter&
uiuere: ut inhabitatione illa digni ficrent:
sciens de apłi pauli quib dã sub obscuris
sententiis. non nullos iniquos accepisse oc¬
casionẽ. ut tamquã securi desalute quę
inside est bene uiuere non curarent.
cõmemorauit quȩ dã ad intellegendũ
difficillima esse inȩpistola eius: que homi¬
nes ꝑuerterent. sicut & alias scripturas
ad ꝓprium suũ interitũ. cũ tam̃ & ille
apostolus desalute aeterna que nisibene

Expanded text:
lectionem operatur. unde illam fidem, quae sufficere ad salutem quibusdam uidetur, ita nihil prodesse adseuerat, ut dicat: si habeam omnem fidem, ita ut montes transferam, caritatem autem non habeam, nihil sum. ubi autem fidelis caritas operatur, sine dubio bene uiuitur; plenitudo enim legis caritas. Vnde euidenter in secunda hortaretur mundumque istum transiturum praenuntiaret, caelos uero nouos et terram nouam expectari, quae iustis inhabitanda traderetur, ut ex hoc adtenderent, qualiter eos oporteret uiuere, ut habitatione illa digni fierent, sciens de apostoli Pauli quibusdam subobscuris sententiis nonnullos iniquos accepisse occasionem, ut tamquam securi de salute, quae in fide est, bene uiuere non curarent, commemorauit quaedam ad intellegendum difficilia esse in epistulis eius, quae homines peruerterent sicut et alias scripturas ad proprium suum interitum: cum tamen et ille apostolus de salute aeterna, quae nisi bene
Abbreviated transcription (Latin):
nut Quem dicu: iiuiuentitre ualde fuisse
cũ corpꝰ accederet angls cisacranĩta p̃beror
ensare uͦ debeniꝰ exhoc miraculo quã magnũ dorũ
set bumilitas. ꝑ qđ donũ tam amabilis tãq accepta¬
uasdo adhuc homo mortalis efficitur. Abbas
enĩ dand miraculũ narrat. ꝑ qđ iurtꝰ humilita

Expanded text:
nt etiam in juventute valde fuisse cum corpus accederet, angelus ei sacramenta praeberet. Pensare vero debemus ex hoc miraculo quam magnum donum sit humilitas, per quod tam amabilis tamque acceptabilis Deo adhuc homo mortalis efficiatur. Abbas etiam Daniel miraculum narrat per quod virtus humilita
Abbreviated transcription (Latin):
Di &implenq ea que legis. Mlemor igitur su lacra¬
nura tuirũ & om̃is studii tui quod inte sẽpe pspa
dum tecũ de anime tuc sermociarer ꝓfecti: et id¬
cureo ie ñ piguit hoc quod mibi tua suggerere st¬
duit baritis adisaplere. quatienus &xtu exhac pp
admonitione in dni gradaiiamore ꝓficias. et q
tue mercedis effiq merear particeps. Scio uͦ ñ mea¬
oerit ee beatum qui sẽ solumodo dño ad luuante
saluat. sed noui multo beatiorẽ cȩ qui secũ & ile
muledesto regnũ Ttrahere festinat. Qua ꝓpt̃ honꝗ
tuã eximia dilcstionẽ ut hanc ammonitionẽ su

Expanded text:
di, et implendi ea quae legis. Memor igitur sum lacrymarum tuarum, et omnis studii tui, quod in te saepe perspexi, dum tecum de animae tuae sermocinarer profectu, et idcirco me non piguit, hoc, quod mihi tua suggerere studuit charitas, adimplere, quatenus et tu ex hac ipsa admonitione in Deum gradatim amore proficias, et ego tuae mercedis effici merear particeps. Scio vero non mediocriter esse beatum, qui se solummodo Domino adjuvante salvat, sed novi multo beatiorem esse, qui secum alios ad coeleste regnum trahere festinat. Quapropter hortor tuam eximiam dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
rem solis dieb quinque &dixit. Si ardorẽ solisn
num Et dix̃ ad animũ suum Sinpotes portare
tormta. nrapias cucumere ut manduces Uerba
igitur tanti iuri considerare nos animonentt.
qiantũ ab ipsius conuersatione longe distamus.

Expanded text:
rem solis diebus quinque et dixit: Si ardorem solis non rem solis diebus quinque et dixit: Si ardorem solis non rnum? Et dixit ad animum suum: Si non potes portare tormenta, non rapias cucumerem, et manduces. Verba igitur tanti viri considerare nos admonent, quantum ab ipsius conversatione longe distamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ad ignosar es quasitu abantiquis ł moderras qabos¬
ła patrib distentus. Audiuit enĩnunc sciros tua
qd dorotlius uint anno edificabat cella. &alusdo¬
nibat. Audisti oaam quod in lecto niacebat.
& dcpunt & iqua & herbis uiuebat. Nonido hos
dico ut tontũ tufacus sed ut tehumibies simulq
scias quã magnã abstiantiã patres nr̃i habueruit
& nequa quã cibas delicatos queras p̃sertim cũind
p̃fato libro demoyse monacho scriptum sit. quod
multũ opꝰ fecerit. Sexaut̃ annis ꝑ totã noc iẽ
stans orauit. neq genib inclina. tis. neꝙ oculis
insomno spante clausis. insuꝑ &iam noctanter
circuibat cellas monachoꝵ. & la genas singuloꝵ
aqua complebat. cum longe aui uero d
ad omia. quidẽ c̃cupiscibilia. ricolam etictitia¬
Tenonis abbatis. Abbas Zenon ambulans aliq¬
do in palestinã. cũ laborasset resedit ut mandu¬
ad tormenta uadunt ꝓba gͦ te ip̃sũ in hoc̾ si potes
Ferre tormenta. Et consurgens stetit ad ardo¬

Expanded text:
ntiquis vel modernis quibusdam Patribus distemus. Audivit enim nunc beatitudo tua, quod Dorotheus omni anno aedificabat cellam, et aliis donabat; audisti etiam, quod in lecto non jacebat, et de pane et aqua et herbis vivebat; non ideo hoc dico, ut tu tantum facias, sed ut te humilies, simulque scias quam magnam abstinentiam Patres nostri habuerint, et nequaquam cibos delicatos quaeras, praesertim cum in praefato libro de Moyse monacho scriptum sit, quod multum opus fecerit, sex autem annis per totam noctem stans oravit, neque genibus inclinatis, neque oculis in somnum sponte clausis. Insuper etiam pernoctanter invisebat cellulas monachorum, et lagenas singulorum aqua complebat, cum longe aut decem, ad omnia quidem concupiscenda: recolamus contienonis abbatis. Abbas Zenon ambulans aliquando in Palaestinam, cum laborasset, resedit, ut manduad tormenta vadunt; proba ergo teipsum in hoc, si potes ferre tormenta. Et consurgens sedit ad ardo
Abbreviated transcription (Latin):
uius ÷ maiore qui ilii cłamhabet: Et ille respan¬
denis dixti milillii qui hospitiliatẽ sec tan
scđri pdam uol  e id ipsũ ficiunt. similiẽ qui in
lremo ĩ rele irbitrio suo de scło recesserunt
icaut oridloqui se adol abendu dedit om̃s uoluntates

Expanded text:
vus est, majorem quam alii gloriam habet? Et ille respondens dixit mihi: Quia qui hospitalitatem sectanriam voluntatem idipsum faciunt. Similiter et qui In eremo se relegant, arbitrio suo de saeculo recesserunt. Hic autem ordo, qui se ad obediendum dedit, omnes voluntates
Abbreviated transcription (Latin):
lere uelis. ne diras in corde tuo ecce alii tafiuauta
faciunt: Secito pcerto qd uniis quisq qͥ inh ac ura
plus indi seruitio labornaerit comaiore p̾mortẽ
adomercide recipietli igitur tibi grauis uidta¬
tus continentie uirtꝰ. nuracidu hoc infera ꝗđ intri¬
ptita his toria ligitia. Poxotheus genere thebeus
talem ducere uitã curauit in cotidię lapides ama¬
ra colligeret: &annis singulis hospitiũ edificaret.¬
& ipsa hospicia dabat illis qui ñ habent hospicia
Nloctib aut̃ ꝓpt̃ eoꝵ cibũ. facubat sportellas. Cuius
cibũ erat panis untiart sex. & holerũ minutoꝵ unꝰ
fasciculus & aabibendũ aqua. Hic a uiuentute sic
uiuens. nec insenec tute defecit. Numquã uisus :÷
in lectulo soporatꝰ. ł pedes ꝓrequie tirtendisse
aut dornure ꝑ uoluntatem nsi quantũ operan¬
do aut comedendo natura conpressosoculos clax¬
dere potuissit. ia ut sepe dũ comedendo dormi¬
ret. cibuscxore es laberetur. Al. quando ergo

Expanded text:
dere velis, nec dicas in corde tuo: Ecce aliae, ita vel ita faciunt. Scito pro certo quod unusquisque, quo in hac vita plus in Dei servitio laboraverit, eor tam gravis videatur continentiae virtus, miraculum hic inseram, quod in Tripartita historia legi. Dorotheus genere Thebaeus talem vitam ducere curavit, ut quotidie lapides a mari colligeret, et annis singulis hospitium aedificaret, et ipsa hospitia dabat illis qui non habebant hospitia; noctibus autem propter eorum cibum faciebat sportellas. Cui cibus erat panis unciae sex, et olerum minutorum fasciculus unus, et ad bibendum aqua. Sic a juventute sua vivens, nec in senectute defecit. Nunquam visus est in lectulo soporatus, vel pedes pro requie tetendisse, aut dormire pro voluntate, ne quando operando natura compressos oculos claudere potuisset, ita ut saepe comedendo dormiret, cibus ex ore ejus laberetur. Aliquando vero s
Abbreviated transcription (Latin):
d: Et norrauetq qua tres filios haberet in cini
xisset adciuitatem. inuenit ex his duoliam fuisse
defunctos. unũ uꝰ solum moda remansisse. Quẽ
assumens. dux̃ ad monas teriũ & requirens abba¬
tem ñ eũ inuenit illuc. Interrogauit aut̃ frs ub
esset ablus. & illidixrunt. qđ adpistrinum
prexit. lile uͦ tollens filiũ suĩ que adduxerat ale
adp istronum. Etuidens eum abbasscilient e¬
Et tenens infantẽ uiii d xeres amplo¬
oculos habeas. Que sicut illo tempr̃ alltus monas¬
chi obedientia exunxigne fornacis sic ei modo
sĩ fueris obȩdiens ipsa uirtus in corde tuo igni iucio
extinguit. Et sihic ignis uitioꝵ fuerit eacti itas.
inte nequaqua pꝰmorte inignem descendes ȩt̃ny.
legas. sequens miraculũ frequent lege. Dicebañs
aut̃ frs. quia narrauit quidã patrũ uidisse se
petalitatẽ sec t antium in stant̃ ministrantesess
nloerat qui ad obediendũ spi

Expanded text:
es? Et narravit ei quia tres filios haberet in civites? Et narravit ei quia tres filios haberet in civitnisset ad civitatem, invenit ex iis duos jam fuisse defunctos, unum vero solummodo remansisse. Quem assumens duxit ad monasterium; et requirens abbatem, non eum invenit illic. Interrogavit autem fratres ubi esset abbas? Et illi dixerunt quod ad pistrinum perrexisset. Ille vero tollens filium suum, quem adduxerat, abiit ad pistrinum: et videns eum abbas venienteet tenens infantem quem adduxerat, amplee virtutem ante oculos habeas, quia sicut illo tempore illius monachi obedientia exstinxit ignem fornacis, sic et modo si fueris obediens, ipsa virtus in corde tuo ignem vitiorum exstinguet; et si hic ignis vitiorum exstinctus fuerit in te, nequaquam post mortem in ignem descendes aeternum, ligas, sequens miraculum frequenter lege. Dicebant autem fratres, quia narravit quidam patrum, se vidissepitalitatem sectantium, instanter ministrantium eorum qui ad obediendum spi
Abbreviated transcription (Latin):
ria sit humilitati. Ergo siuere humiles eẽ uo¬
lumꝰ suꝑbiã fugiamus. quia suꝑbia deicit. hum¬
litas eleuat. Adhanc uirtute princeps apłor nos
inuitat dicendo. Humiliaminige& sub poten¬
timanu dĩ. ut uos exaltet intempr tribulatio¬
nis. Mec sententi manifestissime nob insinuara
qđ si hȩc dũ uuimꝰ nos humiliare curauerimus.
initempr tribulationis ł retributiones idest in
die uiditii dñinos pietas ex altabit incelesti¬
scilicet regno. Iamuꝰ superus dixi. quod caritas¬
& humilitas atq obȩdientia ab inuicẽ separar in
& humilitate dictũ ÷. restat ut sollert᷑
ntnam ugi sit hec urtꝰ. ignoscas. miraculũ
ubens tresfilios renuuntiauit. scło. etuenit ad mo¬
nasteruim er elinquens silios suos inciuitate. Et
cũ fuisset tres annios inmmias terio. cęperunt
cogitationes sut ei filzos ad memoria frequent̃
id duceri. &ctristabatur ꝓ eis ualde neque
tam dixerat abbati filios se habere. Uidens
At abbas tristem dix̃q Quidhabes qđ tristis

Expanded text:
ntraria sit humilitati. Ergo, si vere humiles esse volumus, superbiam fugiamus, quia superbia dejicitur, humilitas elevatur. Ad hanc virtutem princeps apostolorum nos invitat dicendo: Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore tribulationis . Haec sententia manifestissime nobis insinuat quod si hic dum vivimus nos humiliare curaverimus, in tempore tribulationis vel retributionis, id est, in die judicii Domini, nos pietas exaltabit in coelesti regno. Jam vero superius dixi quod charitas, humilitas atque obedientia ab invicem separari no humilitate dictum est, restat ut solerter autem quam magna sit haec virtus agnoscas, miraculum habens tres filios, renuntiavit saeculo et venit ad monasterium, relinquens filios in civitate, et cum fuisset per tres ancogitationes suae filios ei ad memoriam frequenter adducere, et contristabatur pro eis valde, neque tamen dixerat abbati filios se habere. Videns autem eum abbas tristem, dixit ei: Quid habes, quod tristis
Abbreviated transcription (Latin):
sidera ido dilecte quanta sit slicitas deuultu sine
pssibus uirtutũ cotidie apppinquar stude. ut ad
que comemoraui recto tramit pgas. ciciusq ꝑuem
queas. Hinc tuȩ lxitgtadini admonitionẽ c̃seripsi
ulã ñ dcuna solum modo uirtute. sed demultis tecupio
almonere uirtutib Quem sermonẽ ado singularisis¬
mero ad monitionẽ uoco. quia quãius multe sint
urtutes & inum erabilia hortam̃ta. adunã tam
t uient uiam. & ad unũ itter. & adunã felicitate
c. id monere desiderem pͥmũ cu aplo paulołio Ne¬

Expanded text:
sidera, Deo dilecta, quanta sit felicitas Dei vultum sine ie appropinquare stude, et ut ad ea, quae commemoravi recto tramite pergas, citiusque pervenire queas, hanc tuae beatitudini admonitionem conscripsi, per quam non de una solummodo virtute, sed de multis te cupio admonere virtutibus. Quem sermonem ideo singulari numero admonitionem voco, quia quamvis multae sint virtutes, et innumerabilia hortamenta, ad unam tamen pertinent viam, ad unum iter, ad unam felicitatem te admonere desiderem, primum cum Paulo
Abbreviated transcription (Latin):
qiurdeen treslemo potist curare filiã tua.
neuincit aiterintesuenalia que operantur dicite uos
muero uielle luoduendunt. Et cu uenerint indomu
ꝑtut acciptur dicinuis xisitfactant oratione ꝓea &
erfilo quod saluabitur filia tua. Exeuntes gͦ inpla¬
tra unuener unũ mona chũ sedente. utuenderet
indomu nenit puella que ademonio uerabatur alo
dedit alapã monacho illi Ille aut conuerti qacali
maxillam scđm diunu p̃ceptui. Remon aut. litori¬
queretur clamare cepit Onolentia mandatexpĩ
aut ueiussent son̾es indicauer cis qđ fuerat fac tum

Expanded text:
it ei: Nemo potest curare filiam tuam veniunt afferentes venalia quae operantur, dicite vos emere velle quod vendunt; et cum venerint in domum, pretium accepturi, dicemus eis ut faciant orationem pro ea, et credo quod sanabitur filia tua. Exeuntes vero in plateam invenerunt unum monachum sedentem ut venderet ille in domum, venit puella quae a daemonio vexabatur, et dedit alapam monacho illi. Ille autem convertit ei aliam maxillam secundum divinum praeceptum. Daemon autem, cum torqueretur, clamare coepit: O violentia mandatorum Jautem venissent senes, indicaverunt eis quod factum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicare ꝑmittit. Ideo parcendũ censet illi
Qr uxorẽ patris sui habuit quẽ p̃cipit c̃gre¬
gata ȩccła tradendũ satanȩ in interitũ carnis.
ut sp̃s saluus fiat indie dñi nr̃i iħu xp̃i. Aut ĩdõ
ipse alios ñ tradidit satanȩ ut dicere nblas¬
phemare. aut frus tra dicit. scripsi uob in epła
Debueratis de hoc mundo exire. Nunc aũt serp¬
si uob. non cõmisccri Si quis fr̃ nominat᷑ aut

Expanded text:
men praedicare permittit, ideo parcendum censet illi, men praedicare permittit, ideo parcendum censet illi, qui uxorem patris sui habuit — quem praecipit congregata • ecclesia tradendum satanae in interitum carnis, ut spiritus saluus sit in die domini Iesu — aut ideo ipse alios non tradidit satanae, ut discerent non blasphemare, aut frustra dicit: scripsi uobis in epistula debueratis de hoc mundo exire. nunc autem scripsi uobis non commisceri, si quis frater nominatur
Abbreviated transcription (Latin):
&iam in illis malis ꝑscuerantes saluos ꝑ ignẽ
futuros. Respondens hoc pͥmũ dico nequis
ea tes timonia scripturarum quȩ cõmix¬
none bonoꝵ & maloꝵ inȩecła. uel p̃sentẽ
idicant ł futurã p̃nuntiant : sic accipi¬
it. unt discipline scuerntatẽ siue diligentiã
soluendã omnino atq anutendã. ñ illis edoctus
literis. Sed sua opinatione deceptꝰ existimet
N eq enĩ quia illam primi ꝓpħ ꝑmixtionẽ moyses
di famulus patientissime ꝑferebat. Ideo ñ in mul¬
tos &iam gladio uindicauit. Et finces sacer¬
dos adulteros simul inuentos ferro ultore c̃¬
fixit. Quod utiq degradationib & ex cõmunt¬
cationib significatũ ÷ eẽ faciendũ hoc tẽpr̃ eũ
inȩccłae disciplina uisibilis fuerat gladius ces¬
saturus. Nec quia beatꝰ apłs int falsos fr̃s
tolerantissime c̃ gemiscit. & quosdã &iã diabo¬
licis inuidentię Ctimulis agitatos. xpm̃ tam̃

Expanded text:
etiam in illis malis perseuerantes saluos per ignem etiam in illis malis perseuerantes saluos per ignem futuros. Quibus respondens hoc primum dico, ne quis ea testimonia scripturarum, quae conmixtionem bonorum et malorum in ecclesia uel praesentem indicant uel futuram praenuntiant, sic accipiat, ut disciplinae seueritatem siue diligentiam soluendam omnino atque omittendam non illis edoctus litteris, sed sua opinatione deceptus existimet. neque enim, quia illam primi populi permixtionem Moyses dei famulus patientissime perferebat, ideo non in multos etiam gladio uindicauit; et Phinees sacerdos adulteros simul inuentos ferro ultore confixit. quod utique degradationibus et excommunicationibus significatum est esse faciendum hoc tempore, cum in ecclesiae disciplina uisibilis fuerat gladius cessaturus. nec quia beatus apostolus inter falsos fratres tolerantissime congemescit et quosdam etiam diabolicis inuidentiae stimulis agitatos Christum ta
Abbreviated transcription (Latin):
stpulam. id ÷ ñ iustos castosq mores.
sediniquos & pudicos. Adhanc aut̃
disputationẽ uidentur inpulss. quod
nouerint ñ admitti ad baptismum
illos qui dimissis uxorib alias duxe¬
rint. ł feminas quȩ dimissis iuris
aliis nupserint. qr hȩc ñ conuigia sed ad
terium. quod ueritas adulterium eẽ sine
ambage c̃firmat eissuffragari uellent. adac¬
cipiendũ baptismũ. quo huuis modi lapo
ia capri s uderint. ut sinon admit teren
ad baptismum. sine ullo sacram̃to mallent
uiuere ł &iãmori quã diruto adulteri
uinculo liberari. Humana quadã mise¬
ratione cõmoti sunt ad eo caulã sic susci¬
piendã. ut om̃s cũ eis faciner osos. & flagi¬
ciosos &iam nulla ꝓhibitione correptos.
nulla instructione correctos. nulla pȩni¬
tentia mutatos. adbaptismũ admitten¬
dos ec̃ censerent. existimantes eos. iusifie¬
ret in ȩt̃nũ eẽ perituros. Si aũt fieret.

Expanded text:
stipulam, id est non iustos castosque mores, stipulam, id est non iustos castosque mores, sed iniquos et inpudicos. Ad hanc autem disputationem uidentur inpulsi, quod eos mouerit non admitti ad baptismum illos, qui dimissis uxoribus alias duxerint, uel feminas, quae dimissis uiris aliis nupserint, quia haec non coniugia, sed aduesse adulterium, quod ueritas adulterium esse sine ambiguitate confirmat, eisque suffragari uellent ad accipiendum baptismum, quos huius modi laqueo ita captos uiderent, ut, si non admitterentur ad baptismum, sine ullo sacramento mallent uiuere uel etiam mori quam disrupto adulterii uinculo liberari, humana quadam miseratione conmoti sunt ad eorum causam sic suscipiendam, ut omnes cum eis facinerosos et flagitiosos etiam nulla prohibitione correptos, nulla instructione correctos, nulla paenitentia mutatos ad baptismum admittendos esse censerent, existimantes eos, nisi fieret, in aeternum esse perituros; si autem fieret,
Abbreviated transcription (Latin):
pe tĩoe et oPERIBUS
uibusdam uidetur indiscrete om̃s
facinorib & flagitiis eudentissimis. non¬
tam mutare noluerint atꝙ in ea se ꝑseue¬
raturos aꝑta & iam confessione declaue¬
rint. Uerba gr̃a. si quisq ineretrici adhe¬
ret. ñ ei prius p̾cipiatur ut abea discedat¬
& tunc ueniat adbaptismũ. sed & iã cũ
tatur & bapti Letur. nec impediatur
fieri menbrum xp̃i. &iam si menbrũ me¬
retricis eẽ ꝑstiterit. sed postea doceat᷑
quam sit hoc malum. lamꝙ bapti Latus
de mutandis in meluis morib instruatur
eruer sum enim putant atꝙ p̃posters
prius docere quẽ admodũ debeat uiue¬
re xp̃ianus & deindẽ bapti Lari sed
censent precedere debere baptismi sacra¬
mentum. ut deinde sequat᷑ uitȩ morũq
doc trina. quam si tenere &cus todire
uoluerit. ut ilit̾ fecerit. Si aut nolu¬
erit & recenta fide xp̃iana. sine qua
inȩt̃nũ periret in quolibet scelere in¬
munditiaq ꝑmanserit. saluũ eũ futy

Expanded text:
E FIDE ET OPERIBUS. Quibusdam uidetur indiscrete omnesfacinoribus et flagitiis euidentissimis notam mutare noluerint atque in ea se perseueraturos aperta etiam professione declarauerint. uerbi gratia, si quisquam meretrici adhaeret, non ei prius praecipiatur, ut ab ea discedat et tunc ueniat ad baptismum, sed etiam cum tatur et baptizetur nec inpediatur fieri membrum Christi, etiamsi membrum meretricis esse perstiterit, sed postea doceatur, quam sit hoc malum, iamque baptizatus de mutandis in melius moribus instruatur. peruersum enim putant atque praeposterum prius docere, quemadmodum debeat uiuere christianus et deinde baptizari. sed censent praecedere debere baptismi sacramentum, ut deinde sequatur uitae morumque doctrina: quam si tenere et custodire uoluerit, utiliter fecerit; si autem noluerit, retenta fide christiana, sine qua in aeternum periret, in quolibet scelere inmunditiaque permanserit, saluum eum futur
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ xp̃i. ꝓcuius illi confessione sunt pas¬
si. mirabili atq in effabili potestate ac
bonitat̾e cõmendet res altior quã ut
ceme possit attingi & abstrusior quã
ut ame ualeat ꝑscrutari. & idõ quid
hoꝵ duoꝵ sit. anuꝰ fortassis utrũq sit.
ut aliquando ista fint ꝑ ipsã p̃sentiã
martirũ. aliquando ꝑ angłos suscipien¬
tes ꝑsonã martirũ definire ñ audeo
Millem ab scientib isti ꝑquirere. Neque
&nesciat. Dona enim dĩ sunt. his & alia
Unicuiq dari manifestationẽ sp̃s ad uti¬
litatẽ. Ali quidẽ inquit datur ꝑspm̃ ser¬
mo sapientiȩ. alii sermo scientiȩ̨ scđm eun¬
dem sp̃m̃. al teri aut̃ fides in eodẽ spũ alii

Expanded text:
fidem Christi, pro cuius illi confessione sunt pasfidem Christi, pro cuius illi confessione sunt passi, mirabili atque ineffabili potestate ac bonitate commendet. res est haec altior, quam ut a me possit adtingi, et abstrusior, quam ut a me ualeat perscrutari. et ideo quid horum duorum sit, an uero fortassis utrumque sit, ut aliquando ista fiant per ipsam praesentiam martyrum, aliquando per angelos suscipientes personam martyrum, definire non audeo. mallem ab scientibus ista perquirere. neque et nesciat. dona enim dei sunt his alia et unicuique dari manifestationem spiritus ad utilitatem. alii quidem, inquit, datur per spiritum sermo sapientiae; alii sermo scientiae secundum eundem spiritum; alteri autem fides in eodem spiritu; alii
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝑdiuinã potentiã. martyres uiuoꝵ reb
int̃ sunt : qm̃ defuncti ꝑnaturã ꝓpriam
uiuoꝵ reb int̾eẽ ñpossunt. Quã quã ista
quȩstio uires intellegentiȩ meȩ uincit
quẽ ammodũ opitulentur martires his
sint uno tempr̃ tam diuersis locis et tanta
int̃se longiquitate discretis siue ubi sunt
eoꝵ memorię siue p̾t̃ suas memorias ubi¬
cũq ad esse sentiunt᷑: anipsis in loco suis
meritis congruo abom̃i mortaliũ conuersa¬
tione remotis & tam̃ generalit̃ orantibus
ꝓindigentia supplicantiũ sicut nos oramus
ꝓmortuis quib utiꝙ non p̃sentamur. nec
libi sint uel quid agant sc̃imus: Osomp̃s
remotꝰ a nob exaudięt mirtirũ p̃ces ꝑange¬
licaminis teria usꝙ quaq diffusa. & p̃beat
hominib ista solatia quib in huius uitȩ
miseria udicat eẽ p̃benda. & suoꝵ merito
martirum. ubi uult. quando uult. qͦmͦ
hoc nouit expedire nobis adȩdificandã

Expanded text:
quod per diuinam potentiam martyres uiuorum rebus quod per diuinam potentiam martyres uiuorum rebus intersunt, quoniam defuncti per naturam propriam uiuorum rebus interesse non possunt. Quamquam ista quaestio uires intellegentiae meae uincit, quemadmodum opitulentur martyres his,sint uno tempore tam diuersis locis et tanta inter se longinquitate discretis, siue ubi sunt eorum memoriae siue praeter suas memorias, ubicumque adesse sentiuntur, an ipsis in loco suis meritis congruo ab omni mortalium conuersatione remotis et tamen generaliter orantibus pro indigentia supplicantum — sicut nos oramus pro mortuis, quibus utique non praesentamur nec ubi sint uel quid agant scimus — deus omnremotus a nobis. exaudiens martyrum preces, per angelica ministeria usquequaque diffusa praebeat hominibus ista solacia, quibus in huius uitae miseria iudicat esse praebenda, et suorum martyrum merita ubi uult, quando uult, quomodo hoc nouit expedire nobis ad aedificandam
Abbreviated transcription (Latin):
audiuimus ñ incertis rumorib sed certib
certis: uerum ista diuinitꝰ exhibentur
ongt alit̃ quã se ht usitatꝰ ordo singulis
ereaturarũ generib ad tribut ꝰ ñ enĩ quia
inuinũ aqua cũ uoluit dñsrepente c̃ ũsa ẽ:
Idõ ñ debemꝰ quid aqua ualeat. in elem̃toꝵ
or dinc ꝓpͥ̃o adistius diuni operis paritat
Ipotius singularitate discef nere. Nec qm̃
Laarus resurrex̃. Ido mortuus omĩs quando
uult surgit. aut eo modo exanimis auiuen¬
te. quomodo auigilante dormiens excita¬
tur alii sunt humanoꝵ milites rerũ alia
diuinoꝵ signa uirtutum. Alia sunt quę
quȩ naturalit̃ e alia quȩ mirabilit̃ fuint. quã¬
uis & nature ds̃ adsit ut sit. & miraculis na¬
tura ñ desit. Non igitur idõ putandũ sit. ẽ.¬
uiuoꝵ reb quos libet int̾ eẽ posse defunctos
qm̃ quibusdã sanandis ł ad uiuandis marti¬
res ad sunt: sed idõ potius intellegendũ est

Expanded text:
audiuimus non incertis rumoribus, sed testibus audiuimus non incertis rumoribus, sed testibus certis. uerum ista diuinitus exhibentur longe aliter, quam sese habet usitatus ordo singulis creaturarum generibus adtributus. non enim quia in uinum aqua, cum uoluit dominus, repente conuersa est, ideo non debemus, quid aqua ualeat in elementorum ordine proprio, ab istius diuini operis raritate uel potius singularitate discernere; nec quoniam Lazarus resurrexit, ideo mortuus omnis, quando uult, surgit aut eo modo exanimis a uiuente quomodo a uigilante dormiens excitatur. alii sunt humanarum limites rerum, alia diuinarum signa uirtutum; alia sunt, quae naturaliter, alia, quae mirabiliter fiunt, quamuis et naturae deus adsit, ut sit, et miraculis natura non desit. non igitur ideo putandum est uiuorum rebus quoslibet interesse posse defunctos, quoniam quibusdam sanandis uel adiuuandis martyres adsunt, sed ideo potius intellegendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
mius in paradisum raptꝰ et diuina scrip¬
tura testatur. Nam samuhel ꝓphoa
defunctꝰ uiuo regisauli &iam futura
p̃dixit. quã uis nonnull ñ ipsũ fuisse
qui potiusse magicis artib euocari sed
aliquẽ spm̃ tam malis operib c̃gruentẽ
illius existiment simulitudinẽ figuras¬
sisse traditur & ꝓpt̃ eloquii ñnullam
similitudinẽ salomonis ꝓnuntiat᷑. c̃tineat
in lau de patrũ qđ samuhel & mortuus
ꝓph& auerit. Sedsi huc libro exhebre
moyse dicturi sumus. qui certe & indeu¬
tero nomio mortuus. & in euglio cũ elia
qͥ mortuus ñ ÷ legitur apparuisse uiuenti¬
b : Hinc & illa soluitur questio quo¬
modo martires ipsis beneficiis quȩ dantꝰ
orantib indicant se int̾ ẽẽ rebus huma¬
nis. sinesciunt mortui quid agunt uiui
Non enĩ solis benefitioꝵ effectib uerum
&iã ipsis hominũ aspeltib confessorea
apparuisse felicem cuius inquilinatum
pie diligis. cũ abarbaris nola obƿugnaret᷑

Expanded text:
uiuis in paradisum raptus est, diuina scripuiuis in paradisum raptus est, diuina scriptura testatur. nam Samuhel propheta defunctus uiuo regi Sauli etiam futura praedixit: quamuis nonnulli non ipsum fuisse, qui potuisset magicis artibus euocari, sed aliquem spiritum tam malis operibus congruentem illius existiment similitudinem figurassisse traditur et propter eloquii nonnullam similitudinem Salomonis pronuntiatur, contineat in laude patrum, quod Samuhel etiam mortuus prophetauerit. sed si et huic libro ex HebraMoyse dicturi sumus, qui certe et in Deuteronomio mortuus et in euangelio cum Helia, qui mortuus non est, legitur adparuisse uiuentibus? Hinc et illa soluitur quaestio, quomodo martyres ipsis beneficiis, quae dantur orantibus, indicant se interesse rebus humanis, si nesciunt mortui, quid agant uiui. non enim solis beneficiorum effectibus, uerum ipsis etiam hominum aspectibus confessorem adparuisse Felicem, cuius inquilinatum pie diligis, cum a barbaris Nola obpugnaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
agitur. posteauͦ audire ab eis qui hinc
ad eos moriendo ꝑgunt. non quidem
om̃ia sedquę sinunt indicare qͥsinun¬
tur &iam istameminis se &quȩ illos
quib hȩc indicant oportet audire
ossunt & ab angłis qui rebus quȩ agun¬
tug Mie pitesto sunt audire aliquia
mortui quod nunc quẽq illoꝵ audire
debere iudicat cuicunc ta subiesta
sunt. Nisi eiũ eent angłi qui possont
int̾ eẽ & uiuoꝵ & mortuoꝵ locis
Sondixisset dñs iħic. cuntigit aut̃ mor
in opem illũ ferri ab angłis insini habra¬
hx̧. Nunc gͦ hic nunc ibi eẽ potu Seruint
qui hinc illuc quẽ dñs uoluit abstulert̃.
Possunt &iam spͥs mortuoꝵ aliqua quȩ hic
aguntur quȩ necessariũ ÷ ea nosse. &quȩ
necessariũ ñ est eos non nosse: non solum
cognoscebant. Nec ipsi omia. sedquȩ
illis eẽnt reuelanda dĩ ꝓuidentia indic¬
cabat. Mitti quoꝙ admuos aliquos
exmortuis sicut contrario paulus exi

Expanded text:
agitur, postea uero audire ab eis. qui hinc agitur, postea uero audire ab eis. qui hinc ad eos moriendo pergunt, non quidem omnia, sed quae sinuntur indicare, qui sinuntur etiam ista meminisse, et quae illos, quibus haec indicant, oportet audire.. possunt et ab , angelis, qui rebus, quae aguntur hic, praesto sunt, audire aliquid mortui, quod unumquemque illorum audire debere iudicat, cui cuncta subiecta sunt. nisi enim essent angeli, qui possent interesse et uiuorum et mortuorum locis, non dixisset dominus Iesus: contigit autem mori inopem illum et auferri ab angelis in sinum Abrahae. nunc ergo hic, nunc ibi esse potuerunt, qui hinc illuc quem deus uoluit abstulerunt. possunt etiam spiritus mortuorum aliqua, quae hic aguntur, quae necessarium est eos nosse et quos necessarium est ea nosse, non solum cognoscebant, nec ipsi omnia, sed quae illis esse reuelanda dei prouidentia iudicabat. mitti quoque ad uiuos aliquos ex mortuis, sicut e contrario Paulus ex
Abbreviated transcription (Latin):
÷ nob cura demortius. quã ius quid agan
utiq nesciamus. Nam si nihil demor¬
tius curaremus. non utiꝙ ꝓ illis dõ suppli¬
caremus. Demq abraham nec la Larũ
misit. & moysen ac ꝓphocas hic eos habe¬
re respondit quos audire deberent ut
ad illa supplicia ñuenirent. Ubirur¬
sus occurrit. quomodo quidhic ageret᷑
abraham pat̃ nesciebat ubi sciebat ẽẽ moy¬
sen & ꝓphocas. id ÷ libros eoꝵ quib homi¬
nes obȩdiendo torm̃ta inferna uitarent
ubi demiq nouerat diuitẽ illũ indelitiis.
pauperẽ uͦ la Larũ in laborib: dolorib q
uixisse. Nam &hoc illi ait. Mem̃to
fili. quia ꝑcepisti bona inuita tua.
la Larus aut mala. Sciebat gͦ. heci
ntique apud uiuos non a pud mor tuos
gesta fuerant. uerũ noncũ a gerentur
inuuus. sedeis mortius potuit la la¬
ro uldicante cognoscere. ne falsum sit
quod ait ꝓph&a. Abraham nesciuit
nos. ꝓinde fatendum: nescire quidẽ
mortuos qui dhic agatur seddũ hic

Expanded text:
est nobis cura de mortuis, quamuis quid agant est nobis cura de mortuis, quamuis quid agant utique nesciamus. nam si nihil de mortuis curaremus, non utique pro illis deo supplicaremus. denique Abraham nec Lazarum misit et Moysen ac prophetas hic eos habere respondit, quos audire deberent, ut ad illa supplicia non uenirent. ubi rursus occurrit, quomodo quid hic ageretur Abraham pater ipse nesciebat, ubi sciebat esse Moysen et prophetas, id est libros eorum, quibus homines oboediendo tormenta inferna euitarent, ubi denique nouerat diuitem illum in deliciis, pauperem uero Lazarum in laboribus doloribusque uixisse. nam et hoc illi ait: memento, fili, quia percepisti bona in uita tua, Lazarus autem mala. sciebat ergo haec, quae utique apud uiuos, non apud mortuos gesta fuerant. uerum non cum agerentur in uiuis, sed eis mortuis potuit Lazaro indicante cognoscere, ne falsum sit, quod ait propheta: Abraham nesciuit nos. Proinde fatendum est nescire quidem mortuos quid hic agatur, sed dum hic
Abbreviated transcription (Latin):
ce. ut illa om̃ia nonuideret. Ibi gͦ sunt sp̃s
defunctoꝵ ub non uident quȩ cũꝙ agunt᷑
aut eueniunt. in ista uita hominum. Luo¬
modo gͦ uident tumulos suos aut corpora
sua utrum abiecta iaceant ansepulta: quo¬
modo int̃ sunt miserie uiuoꝵ cũ ł sua ipsa
mala paciuntur sitalia merita c̃ traxer uN.
uel in pace requiescũnt. sicut huic ipsi ꝓmissũ
est. ubi mala ulla nec paciendo. nec cõpacien¬
do sustincant liberati ab om̃ib malis quȩ paci¬
endo & conpatiendo cũ hic uiuerent sustine¬
bant: Dixerit aliquis sinulla ÷ mortuis
cura de uius. quomodo ille diues qui apud
inferos torquebatur Rogabat abra ham
patrẽ ut mittat la Lasum ad quinque
& ipsi ineundem tormentoꝵ locũ : sed
nũ quid quia hoc ille diues dix̃. Idõ quid
frs agerent ł quid paterentur in illo tẽpr̃
sciuit : Ita illi fuit cura de uius quã uis ꝗd
agerent omnino nesciret. quẽ ammodum

Expanded text:
ce, ut illa omnia non uideret. ibi ergo sunt spiritus ce, ut illa omnia non uideret. ibi ergo sunt spiritus defunctorum, ubi non uident quaecumque aguntur aut eueniunt in ista uita hominum. quomodo ergo uident tumulos suos aut corpora sua, utrum abiecta iaceant, an sepulta? quomodo intersunt miseriae uiuorum, cum uel sua ipsi mala patiantur, si talia merita contraxerunt, uel in pace requiescant, sicut huic Iosiae promissum est, ubi mala ulla nec patiendo nec conpatiendo sustineant, liberati ab omnibus malis, quae patiendo et conpatiendo, cum hic uiuerent, sustinebant? Dixerit aliquis: si nulla est mortuis cura de uiuis, quomodo ille diues, qui apud inferos torquebatur, rogabat Abraham patrem, ut mittat Lazarum ad quinque et ipsi in eundem tormentorum locum? sed numquid quia hoc ille diues dixit, ideo quid fratres agerent uel quid paterentur illo tempore sciuit? ita illi fuit cura de uiuis, quamuis quid agerent omnino nesciret, quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
mitate contingunt. Anforte nos erran¬
do ista dicimus & hos putamus quiȩtos
quos inquieta. uiuoꝵ sollicitat : Quid
÷ gͦ quod piissimi regi iosis ꝓmagno be.¬
nesitio ꝓmisit ds̃ quod eẽt ante moriturꝰ
ne uider et mala quȩ uentura illi loco
& populo minabatur: quȩ dĩ uerba sun.
Hec dicit dñs ds̃ isrł: Aerba mea quȩ audi¬
⁊ et ueritꝰ es affatie mea. cũ audisti
quȩ locutꝰ sũ deloco isto. & qui cõmo¬
rantur ineo ut deseratur. & in maledicto sit
& c̃ scidisti uestimenta tua & fleuist in con¬
spe tu meo &ego audiui. doxat dns sabaoth.
Non sic ecce ego adponã te adpatres tuos et ad¬
poneris cum pace. & non uidebt̃ oculitus
om̃ia mala quȩ induco in locũ hunc & qui
cõmorantur in eo. Territꝰ iste de cõminatio¬
nib fleuerat & sua uestimenta c̃sciderat.
& fit om̃ium maloꝵ fut᷑oꝵ de ꝓperatura
morte securꝰ quod ita requieturus esset in pa¬

Expanded text:
mitate contingunt? an forte nos erranmitate contingunt? an forte nos errando ista dicimus et hos putamus quietos, quos inquieta uiuorum uita sollicitat? quid est ergo, quod piissimo regi Iosiae pro magno beneficio promisit deus, quod esset ante moriturus, ne uideret mala, quae uentura illi loco et populo minabatur? quae dei uerba ista sunt. haec dicit dominus deus Israhel: uerba mea, quae audisti et ueritus es a facie mea, cum audisti, quae locutus sum de loco isto et qui commorantur in eo, ut deseratur et in maledicto sit, et conscidisti uestimenta tua, et fleuisti in conspectu meo, et ego audiui, dixit dominus sabaoth. non sic, ecce ego adponam te ad patres tuos, et adponeris cum pace; et non uidebunt oculi tui omnia mala, quae ego induco in locum hunc et qui commorantur in eo. territus iste dei comminationibus fleuerat et sua uestimenta consciderat; et fit omnium malorum futurorum de properatura morte securus, quod ita requieturus esset in pa
Abbreviated transcription (Latin):
miscđia. uel inroganda iuindicta ab illo
cui miscđiã & iuditiũ non inanit̃ cantat
eccła. Ut uolet accipiat quisq quod dicã.
Si rebus uiuentib int̾ ẽẽnt animȩ mortuoꝵ
& ipse nos quando eas udemus adloque
Nulla noc te descreret. quȩ tr̃a mariꝙ secu¬
ta ẽ. ut mecũ uiueret. Absit enĩ ut fal¬
Ra sit uita feliciore crudelis usq a deo ut qͥdo
aliquid angitur cormeũ. nec tristẽ filium
consoletur quẽ dilexit unice. quẽ nũquã
uoluit mestũ uidere. Sed ꝓferto quod
qui sunt alii mortuoꝵ qui nouerinit
quid agamus quidue paciamur: suas ꝓ¬
ph&a dicit. Tues enim pat̾ nr̃. quia abraa
nesciuit nos. & isrł non cognouit nos. Si
tanti patriarchȩ quid erga ppłm ex his
cognoscendis adiuuandisq miscentur.
Quomodo dicimus eisfuissẽ consultũ qui
obierunt antequã uenirent mala quȩ
illoꝵ obitũ consẽcuta sunt. si & mortem
sentint quȩcũꝙ inuitȩ humanȩ cala¬

Expanded text:
enda est misericordia uel inroganda uindicta ab illo, enda est misericordia uel inroganda uindicta ab illo, cui misericordiam et iudicium non inaniter cantat ecclesia. ut uolet accipiat quisque quod dicam. si rebus uiuentium interessent animae mortuorum et ipsae nos, quando eas uidemus, adloquernulla nocte desereret, quae terra marique secuta est, ut mecum uiueret. absit enim, ut facta sit uita feliciore crudelis usque adeo ut, quando aliquid angit cor meum, nec tristem filium consoletur, quem dilexit unice, quem numquam uoluit maestum uidere. sed profecto quod qui sunt alii mortuorum, qui nouerint, quid agamus quidue patiamur? Esaias propheta dicit: tu es enim pater noster, quia Abraham nesciuit nos, et Israhel non cognouit nos. si tanti patriarchae, quid erga populum ex eis cognoscendis adiuuandisque miscentur? quomodo dicimus esse eis consultum, qui obierunt, antequam uenirent mala, quae illorum obitum consecuta sunt, si et post mortem sentiunt quaecumque in uitae humanae cala
Abbreviated transcription (Latin):
iistiti acfeq ut hȩc mihi p̃sens ipse nar¬
raret. at tes tantib honestis ciub suis.
et de mirabili qꝰ ȩgritudine ut iacuerit
penc mortuus ꝑ dies plurimos & de illo
alio curma fabro ferrario quod cõmemo¬
raui superius & de his om̃ib quȩ cũ mihi
diceset. &iam & nunc abillo audisse re¬
colebant atq firmabant. Quã obrẽ su
uidit baptismũ suũ & me ipsũ & ipponẽ
& basilicã & baptis terium non in rebus
ipsis sed in quibusdã similitu dinib rer
tta &alios quosdã iiuos eisdẽ nescientib
uiuus. Cur non gͦ ita & illos mortuos
eisdẽ nescientib mortuis. cur ñ istas ope¬
rationes angelicas credimus ꝑ dispensatio¬
nẽ ꝓuidentiȩ d̃ bene utentis &bonis et
malis. scdm̃ inscrutabilẽ abti tudinc̃ iudi¬
cioꝵ sũoꝵ ¶ Siue instruantur hinc m̃tes
mortalium. siue fallantur. siue c̃solentur.
suie terreantur. sicut unicuiꝙ p̃benda :÷

Expanded text:
institi ac feci, ut haec mihi praesens ipse narinstiti ac feci, ut haec mihi praesens ipse narraret adtestantibus honestis ciuibus suis et de mirabili eius aegritudine, ut iacuerit paene mortuus per dies plurimos, et de illo alio Curma fabro ferrario, quod commemoraui. superius, et de his omnibus, quae cum mihi diceret, iam et se tunc ab illo audisse recolebant atque firmabant. quamobrem sicut uidit baptismum suum et me ipsum et Hipponem et basilicam et baptisterium non in rebus ipsis, sed in quibusdam similitudinibus rerum, ita et alios quosdam uiuos eisdem nescientibus uiuis. Cur non ergo ita et illos mortuos eisdem nescientibus mortuis? Cur non istas operationes angelicas credimus per dispensationem prouidentiae dei bene utentis et bonis et malis secundum inscrutabilem altitudinem iudiciorum suorum? siue instruantur hinc mentes mortalium siue fallantur siue consolentur siue terreantur, sicut unicuique uel praeb
Abbreviated transcription (Latin):
uidebatur. Nam quid ibi ageretur eo tẽp̃
nesciebat. quod ꝓculdubio sciret. siuere
ibi esset. Sisa sgitur ista quȩ non pres¬
stantur in ipsis reb ut sunt. sed inquibusdã
rerũ imaginib adumbrantur. Deniq p
multa quȩ uidit &iam in paradisũ se in¬
troductũ ẽẽ narrauit. Dic tũꝙ sibi esse¬
cũ inde mittesetur redditurus ad suos.
a de bapti Lare. siuis eẽ in illo loco beatoꝵ.
eniq ut ame bapti laretur admonitus.
iam fac tum c̃ẽ respondit.: Currursus
ille qui cũ eo loquebatui. wade in quit
rebapti lare. nam illuđ inuisione uidi¬
sti. Post ista conualuit. pesrexit
ipponẽ. Pasca aut̃ iam ꝓpinquabat
dedit nom̃ int̃ alios competentes pa¬
siter cũ plurunis incognit᷑ nob. nec
ille mihi iusionẽ nec cuiquã c̃ seruoꝵ indi¬
care curauit. Bapti latꝰ ÷ peractis dic¬
bus scĩs remeauit ad ꝓpria. biennio uel
amplius transacto. ego hȩc cuncta cognoui

Expanded text:
uidebatur. nam quid ibi ageretur eo tempore, uidebatur. nam quid ibi ageretur eo tempore, nesciebat: quod procul dubio sciret, si uere ibi esset. uisa sunt igitur ista, quae non praesentantur in ipsis rebus, ut sunt, sed in quibusdam rerum imaginibus adumbrantur. denique post multa, quae uidit, etiam in paradisum se introductum esse narrauit dictucum inde dimitteretur rediturus ad suos: Vade, baptizare, si vis esse in isto loco beatorum. Deinde ut a me baptizaretur admonitus, jam factum esse respondit. Cui rursus ille qui cum eo loquebatur: Vade, inquit, vere baptizare; nam illud in visione vidisti. Post ista convaluit, perrexit Hipponem. Pascha jam propinquabat, dedit nomen inter alios Competentes, pariter cum plurimis incognitus nobis; nec illam mihi uisionem nec cuiquam nostrorum indicare curauit. baptizatus est, peractis diebus sanctis remeauit ad propria. biennio uel amplius transacto ego haec cuncta cognoui:
Abbreviated transcription (Latin):
mortuoꝵ p̃ceptꝰ fuisset adduei. In illis
qͦ uisis tamqua somnis fuit int̾ eos defund¬
tos. quos uidebat ꝓmeritoꝵ diuersita¬
te trac tari ꝯ Agnouit & iam ñ nul¬
los quos nouerar uuios. ipsos aut̃ uere
forsitan credidissem. sinon int̃ illa qͣli
somiua sua uidisset &iam quosdã qui
nunc usq adhuc uiuunt. clericos uide¬
licet aliquos regionis sue. quoꝵ ibi apres¬
pitero audiuit. ut apud ipponẽ bapti¬
Zetur ame. quod et fac tũ cẽ dicebat.
Uiderat itaꝙ in illa usione prespiter
clericos. me ipsum: ñdũ silicet mortuos.
inqua postea uidit & moriuos. Cur
ñ & iam illos sicut nos uidisse crederet᷑
utrosq scilicet absçentes atq nescientes.
ac ꝑhoc non ipsos sed simili tudines eoꝵ sicur
&iam locoꝵ. Nam & fundũ uidit ubi e¬
rat ille cum clericis prespit. & ipponẽ ubi
ame quasi baptizatus est. Inquib locis
ꝓfec to non erat quando illic sibi non esse

Expanded text:
mortuorum praeceptus fuisset adduci. in illis mortuorum praeceptus fuisset adduci. in illis ergo uisis, tamquam somniis suis, inter eos defunctos, quos uidebat pro meritorum diuersitate tractari, agnouit etiam nonnullos, quos nouerat uiuos. ipsos autem uere forsitan credidissem, si non inter illa quasi somnia sua uidisset etiam quosdam, qui nunc usque adhuc uiuunt, clericos uidelicet aliquos regionis suae, a quorum ibi presbytero audiuit, ut apud Hipponem baptizaretur a me, quod et factum esse dicebat. uiderat itaque in illa uisione presbyterum, clericos, me ipsum, nondum scilicet mortuos, in qua postea uidit et mortuos. cur non etiam illos sicut nos uidisse credatur, utrosque scilicet absentes atque nescientes, ac per hoc non ipsos, sed similitudines eorum, sicut etiam locorum? nam et fundum uidit, ubi erat ille cum clericis presbyter, et Hipponem, ubi a me quasi baptizatus est: in quibus locis profecto non erat, quando illic sibi esse