comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ est. innichilũ. ⁊ in hoc peccato cenebratur
⁊ tam̃ ñ penitꝰ perit: s in infimis ordinat᷑. Itaq
postquã dix̃ conficebor dño. ne peccatoꝵ confes¬
sionẽ intelligeremꝰ: subicit ultimũ. E psallam
nonun donum altissimi. ꝑsallert aũ ad gaudiũ
ꝑtinet: penitentia ũ peccatoꝵ ad tristiciã. Pot̃

Expanded text:
 est in nihilum, in hoc peccato tenebratur; et tamen non penitus perit, sed in infimis ordinatur. Itaque postquam dixit, Confitebor Domino, ne peccatorum confessionem intelligeremus, subjicit ultimum: Et psallam nomini Domini altissimi. Psallere autem ad gaudium pertinet, poenitentia vero peccatorum, ad trist
Abbreviated transcription (Latin):
bras noctẽ. Ista distinctio aliud fecit ⁊ ordinauit
aliud n fecit. s tam̃ etiã hoc ordinauit. Iam uͦ
tenebras significari peccata ⁊ in ꝓpħa inuenit᷑
qͥ dic̃. ⁊ tenebre cue tamqua meridies erunt
⁊ in apło dicente. qͥ odit frẽm suũ in tenebriᷤᷤ¬

Expanded text:
m . Ista distinctio: aliud fecit, et ordinavit; aliud autem non fecit, sed tamen etiam hoc ordinavit. Jam vero tenebris significari peccata, et in propheta invenitur, qui dixit, Et tenebrae tuae tanquam meridies erunt , et in apostolo dicente, Qui odit fr
Abbreviated transcription (Latin):
domino adiuante. distinguat int̾ uistoꝵ p̾mia
⁊ supplicia peccatoꝵ. Queadmodũ his duob uni¬
u̾sa creatura quã d̾s a se conditã regit. mirifi¬
ca n paucis cognata pulchritudine decoratur:
ita gͦ ait. conficebor domino scđm iusticiã eiꝰ:
tamꝗͣ ille qͥ uidit non factas cenebras a deo. s
ordinatas tam̃. Ds̃ enĩ dix̃. fiat lux. ⁊ facta est
lux. Non eiũ dix̃ fiant tenebre. ⁊ facte st̃ tene

Expanded text:
e, distinguat inter justorum praemia et supplicia peccatorum, quemadmodum his duobus universa creatura, quam Deus a se conditam regit, mirifica et paucis cognita pulchritudine decoratur. Ita ergo ait, Confitebor Domino secundum justitiam ejus, tanquam ille qui viderit non factas tenebras a Deo, sed ordinatas tamen. Deus enim dixit: Fiat lux, et facta est lux . Non dixit: Fiant tenebrae, et fac
Abbreviated transcription (Latin):
idest illud primũ peccatũ apostatare a deo. Par¬
curiuit gͦ iniusticiã: qͥ concepit labore. E pepe¬
rit iniquicatẽ. Iniquitas hoc ẽ. qđ iniusticia.
Hoc gͦ peperit: qd̾ parturiuit. Qo deinde se
in t̾renis reb idy tãquã in t̾ra fraudẽ parare :
quo aliꝰ cadat que uult deciꝑe iniustus. A ꝑi¬
cur aut̃ hic lacus. cũ consentit᷑ male suggestio¬
ni t̾renaꝵ cupidicatũ: effodit᷑ uͦ cũ post con¬
sensionẽ oꝑationi fraudis instat᷑. S unde fie¬
ri pocest ut mniquitas prius ledat hominẽ
iustũ in quẽ. ꝓcedit: quã cor iniustũ unde
ꝓcedit: itaq fraudator pecunie. u̾bi grã dum
cupit aliũ dampno lacerare: ipse auaritie
uulnere sautiatur. Qͥs aũ uł demens ñ uide¬
at quantũ int̾ hos distet: cũ ille patiatur
dampnũ pecunie. ille innocentie:ncidet gͦ
in foueam quã fecit. Qͦd in alio psalmo dr

Expanded text:
id est illud primum peccatum, apostatare a Deo : parid est illud primum peccatum, apostatare a Deo : parturivit ergo injustitiam qui concepit laborem. Et peperit iniquitatem: iniquitas, hoc est quod injustitia; hoc ergo peperit quod parturivit. Quid deinde sein terrenis rebus, id est, tanquam in terra, fraudem parare, quo alius cadat, quem vult decipere injustior. Aperitur autem hic lacus, cum consentitur malae suggestioni terrenarum cupiditatum. Effoditur vero, cum post consensionem operationi fraudis instatur. Sed unde fieri potest, ut iniquitas prius laedat hominem justum, 40 in quem procedit, quam cor injustum unde procedit? Itaque fraudator pecuniae verbi gratia dum cupit alium damno lacerare, ipse avaritiae vulnere sauciatur. Quis autem, vel demens, non videat quantum inter hos distet, cum ille patiatur damnum pecuniae, ille innocentiae? Incidit ergo in foveam, quam fecit. Quod in alio psal
Abbreviated transcription (Latin):
suo fieri: ⁊ eiꝰ iniqͥtate in penã conu̾ti. Aec
pucemꝰ illã tranqͥllitat᷑e  inefabile lum̃ di. de
se ꝓferre unde peccata puniant᷑: s ipsa pecca¬
ta sic ordinare ut que fuert̃ delectam̃ta homi¬
ni peccanti. sint instrum̃ta domino punienti
Ecee inqͥt parturit in uisticia. Qͥd enĩ conceꝑat:
ut iniusticiã parturiret. concepit inqͥt laborẽ
hinc est enĩ illud: in labore manducabis panem
qd ñ possit inuito auferri. Nam cũ ea diligun¬
tur que possumꝰ contͣ uoluntatẽ amictere. neceᷤ¬
se ẽ ut ꝓ his miserrune laboremꝰ: & ut hec ad
queri alteri cupit. iniusticias machinem᷑. Rec¬
te gͦ .i. ꝓrsus ex ordine parcurit iniusticiam.
qui concepit laborẽ. Parit aũt. Qͥd. nͥ qđ par¬
turuut: quãuus ñ hoc partuerit qđ concepit:
Non enĩ hoc nascit᷑ qd̾ concipit᷑: s concipitur se¬
men. nascicur qd format᷑ ex semine. Labor est
gͥ semen iniqͥtatis. peccatũ autẽ conceptio laboriᷤ.

Expanded text:
et ejus iniquitatem in poenam converti; ne putemus illam tranquillitatem, et ineffabile lumen Dei de se proferre unde peccata puniantur, sed ipsa peccata sic ordinare, ut quae fuerunt delectamenta homini peccanti, sint instrumenta Domino punienti. Ecce, inquit, parturivit injustitiam. Quid enim conceperat, ut injustitiam parturiret? Concepit, inquit, laborem . Hinc est ergo illud, In labore manducabis panem quod invito non possit auferri. Nam cum ea diliguntur quae possumus contra voluntatem amittere, necesse est ut pro his miserrime laboremus; et ut haec adiquere alteri cupit, injustitias machinemur. Recte ergo et prorsus ex ordine parturivit injustitiam, qui concepit laborem. Parit autem quid, nisi quod parturivit, quamvis non hoc parturierit quod concepit? non enim hoc nascitur quod concipitur; sed concipitur semen, nascitur quod formatur ex semine. Labor est igitur semen iniquitatis; peccatum autem conceptio laboris,
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdã spinis a somno excitantur. ⁊ ad
incelligentiã diuinaꝵ scripturaꝵ ꝓficiant.¬
Oportet enĩ ⁊ hereses ẽẽ. ut ꝓbati inqͥt manifeᷤ¬
ci fiant int̾ uos. hoc ẽ int̾ homines: cũ manifeᷤ¬
ti sint đo. An forte easdẽ sagutas ⁊⁊ uasa mor¬
tis disposuit ad ꝑniciẽ infideliũ: ⁊ ardences uł
ardentib operatus est ad exercitationẽ fideli.¬
ũ : non enĩ falsũ est qd̃ apłs dicit. aliis sumꝰ
odor uite in uitã : aliis odor mortis in mortẽ.
& ad hec qͥs idoneus : non gͦ mirũ si idem
apłi. ⁊ uasa mortis st̃ eis a quib ꝑsequutionẽ

Expanded text:
quibusdam spinis, a somno excitantur, ut ad quibusdam spinis, a somno excitantur, ut ad intelligentiam divinarum proficiant haeresse, ut probati, inquit, manifesti fiant inter vos ; hoc est inter homines, cum manifesti sint Deo. An forte easdem sagittas et vasa mortis disposuit ad perniciem infidelium, et ardentes vel ardentibus operatus est ad exercitationem fidelium? Non enim falsum est quod Apostolus dicit: Aliis sumus odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem. Et ad haec quis idoneus? Non ergo mirum si iidem a
Abbreviated transcription (Latin):
do. neq ꝓfundũ. neq creatura aliqua poceri
nos separare. a caritate di: que ẽ in xp̃o iħu
domino nr̃o. Sic ardientib sagutas suas oꝑatu
est. Nam in grecis exemplarib ita inuenũ
sagutas suas ardentib oꝑatꝰ est: latina aut̃e
ardentes pleraq habent. S siue ipse sagute ar¬
deant. siue ardere faciant. qđ utiq non posst̃
Nͥ N ipse ardeant : integer sensus est. S qr ñ
sagutas tantũ s etiã uasa mortis dixit ui arcu
dominũ parasse. queri pocest que sinc uasa
mortis. An forte heretici: nã ⁊ ipsi ex eodẽ arcu
id ÷ ex eisõe scripturis. in animas non caritate
infla̾mandas. s uenenis ꝑim̃das insiliunt: qd̾
non contingit nisi ꝓ meritis. ꝑ ropterea duine
ꝓuidentie etiã ista dispositio tribuenda ẽ: ñ qr
ipsa peccatores facit. s qr ipsa ordinat cũ pecca¬
uerint. M alo eiũ uoto ꝑ peccatũ legentes male
cogunt᷑ intelligere. ut ipsa sit pena peccati:
quoꝵ tam̃ morte filii catholice eccłe tamquã

Expanded text:
erit nos separare a charitate Dei, quae est in Christo Jesu Domino nostro . Sic ardentibus sagittas suas operatus est. Nam in Graecis exemplaribus ita invenitur: Sagittas suas ardentibus operatus est; Latina autem ardentes pleraque habent. Sed sive ipsae sagittae ardeant, sive ardere faciant, quod utique non possunt nisi et ipsae ardeant, integer sensus est. Sed quia non sagittas tantum, sed etiam vasa mortis dicit Dominum in arcu parasse, quaeri potest quae sint vasa mortis? An forte haeretici? Nam et ipsi ex eodem arcu, id est ex eisdem Scripturis in animas non charitate inflammandas, sed venenis perimendas insiliunt, quod non contingit nisi pro meritis. Propterea divinae providentiae etiam ista dispositio tribuenda est, non quia ipsa peccatores faciat  al. facit, sed quia ipsa ordinat cum peccaverint. Malo enim voto per peccatum legentes, male coguntur intelligere, ut ipsa sit poena peccati; quorum tamen morte filii catholicae Ecclesiae, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
iustus: qͥ reddet unicuiq. scd̾m oꝑi sua. Ip¬
se fortis: qͥ etiã ꝑsequutores impios cũ sic
potentissimꝰ ꝓ nr̃a saluce collerauit. Ipse
longanimis. qui etiã ipsos qͥ ꝑsequuti sunc
ñ statĩ post resurectionẽ. ad suppliciũ rapu¬
it. s sustinuit. ut se aliquando ab illa im¬
pietate conu̾terent. Ꝙ adhuc sustinet ser¬
uans ultimo iudicio ultimam penã: n nẽ
usq inuitans peccatores ad penicentiã.¬
ston ira addducens ꝑ sigłos dies. S ignifican¬
tiꝰ fortasse tłr irã adducens. quã irascens.
&ita in exẽplarib grecis inuenimꝰ. ut ñ
sit in ipso ira qua punit. s in animis eoꝵ
ministroꝵ qͥ p̾ceptis obc̃eꝑant ueritatis: ꝑ¬

Expanded text:
justus, qui reddet unicuique juxta opera sua . Ipse fortis, qui etiam persecutores impios, cum sit potentissimus, pro nostra salute toleravit. Ipse longanimis, qui etiam ipsos qui persecuti sunt, non statim post resurrectionem ad supplicium rapuit, sed sustinuit, ut se aliquando ad salutem ab illa impietate converterent: et adhuc sustinet, servans ultimo judicio ultimam poenam, et nunc usque invitans peccatores ad poenitentiaon iram adducens per singulos dies. Significantius fortasse dicitur, iram adducens, quam irascens et ita in exemplaribus graecis invenimus: ut non sit in ipso ira qua punit, sed in animis eorum ministrorum qui praeceptis veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
carni ⁊ sanguini. s delectari in domino. dilig̃
iustũ in ipsa conscientia corã se uͥ nullus homi
nũ uidet: s solus ille qͥ ꝑspicit qͥd qͥsq cogitet.
qͥd quẽq delectet. finis enĩ cure delectatio t̃:
qr eo quisq curis ⁊ cogitationib nititur. ut ad
suã delectationẽ ꝑueniat. Uidet gͥ curas nr̃as
qͥ scrutat᷑ cor. uidet aũ fines curaꝵ. idy delec

Expanded text:
carni et sanguini , sed delectari in Domino, dirigit carni et sanguini , sed delectari in Domino, dirigit justum in ipsnum videt, sed solus ille qui prospicit quid quisque cogitet, quid quemque delectet. Finis enim curae delectatio est: quia eo quisque curis et cogitationibus nititur, ut ad suam delectationem perveniat. Videt igitur curas nostras, qui scrutatur cor: videt autem finem  Al. fines
Abbreviated transcription (Latin):
nequicia peccatoꝵ. id ÷ ꝑueniat᷑ ad sũmam
nequitiã : ut possit ustũ uenire iudiciũ. Sed
qm̃ non solũ dictũ ẽ sordidus sordescat adhuc
diriges iustũ: scrutans corda. renes ds. Qͦ mͦ
gͦ iustus dirigi potest: nͥ in occulco: quando gͦ
men cepit eẽ xp̃ianũ. creuit. hẏpochrisis. idest
simulatio: eoꝵ scił qͥ nomine. rp̃iano malunt
hominib placere quã dõ. Qͦ mͦ gͦ dirigit᷑ uistus
in canta confusione simulationis. nisi dũ seruta¬
t corda ⁊ renes ds. uidens om̃iũ cogitationes.
que: nomine coedis significate st̃: ⁊ delectatio¬
nes que nomine renũ intelligunt᷑: Recte qͥp¬
pe temporaliũ ⁊ t̾renaꝵ renũ delectatio renib
tribuitur : qr ⁊ ipsa pars ẽ inferior hominis. ⁊
ea regio est uͥ carnał generationis uoluptas ha¬
bitat᷑. ꝑ quã in hanc erũpnosã ⁊ fallacis leticie
uitã ꝑ successionẽ ꝓlis natura humana trans¬
scrutans etiã renes. ⁊ ꝑspiciens ñ nos adqͥesce

Expanded text:
nequitia peccatorum; id est, perveniatur ad summam nequitiam, ut possit justum jam venire judicium. Sed quoniam non solum dictum est, Sordidus sordescat adhuc,diriges justum, scrutans corda et renes Deus. Quomodo ergo justus dirigi potest, nisi in occulto; quando etiam per men cepit esse Christianum, crevit hypocrisis, idest, shominibus placere quam Deo? Quomodo ergo dirigitur justus in tanta confusione simulationis, nisi dum scrutatur corda et renes Deus, videns omnium cogitationes, quae nomine cordis significatae sunt, et delectationes, quae nomine renum intelliguntur? Recte quippe temporalium et terrenarum rerum delectatio renibus tribuitur; quia et ipsa pars est inferior hominis, et ea regio est ubi carnalis generationis voluptas habitat, per quam in hanc aerumnosam et fallacis laetitiae vitam, per successionem prolis natura humana transoelis; scrutans etiam renes, et perspiciens non nos acquiescere
Abbreviated transcription (Latin):
l id÷ ne. ille. rapiat. dũ tu ñ redimiᷤ
neq saluũ facis. Si enĩ ds ñ redimat neq
di aboli fraudulentusime. insidie cauende st̃.
uide qͥd sequit᷑¬
Qͥ a ẽ hoc qđ uocat istud: an qr ñ dicit no¬
q̃ĩ peccati: uniu̾sale peccatũ intelligendũ
e  qui intellectus si displicet. illud accipi¬
anĩ dici qđ sequit᷑. ⁊ aniqua si intͣrogassemꝰ
qͥd ẽ hoc qđ dicis istud: respondet. u¬

Expanded text:
 ne ille rapiat, dum tu non redimis neque salvum facis; si enim Deus non redimat neque diaboli fraudulentissimae insidiae cavendae sunt, vide quid sequatquod vocat istud? an quia non dicit nomen peccati, universale peccatum intelligendum est? Qui intellectus si displicet, illud accipiamus dici quod sequitur: tanquam si interrogassemus. Quid est hoc quod dicis, istud? respondet
Abbreviated transcription (Latin):
subiecit de aurilio dicens P uidebã dñm in
conspectu meo semꝑ: qm̃ a dextris ẽ mͥ ne
comouear. Ubi ostendit suggestiones tantũ se
renib passũ non etiã delectationes: quasi
pateret᷑ utiq cũ moueret᷑. Dixit aut a dextͥs
est mͥ dominus ne cõmouear. deinde subuin¬
git. ꝓpt̾ hoc ddilatatũ ẽ cor meũ: ut renes eũ
increpore potuerint non delectari. Non itaq
in renib s ibi facta ẽ delectatio. uͥ adu̾sus re¬
nũ increpationẽ. puisus ẽ ds a dextris esse:

Expanded text:
subjecit de auxilio, dicens: Providebam Dominum in subjecit de auxilio, dicens: Providebam Dominum in conspectu meo semper, quoniam a dextris est mihi ne commovear . Ubi ostendit suggestiones tantum se a renibus passum, non etiam delectationes, quas si pateretur, utique commoveretur. Dixit autem, A dextris est mihi Dominus, ne commovear; deinde subjungit, Propter hoc delectatum est cor meum : ut renes eum increpare potuerint, non delectare. Non itaque in renibus, sed ibi facta est delectatio, ubi adversus renum increpationem provisus est D
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ad renes. s ad ipsũ cor. St̾ea ñ ita dici pos¬
sunt recti renib. sic̃ dñr recti corde : cũ iã uͥ
cogitatio ibi ͣ delectatio ẽ : qd̾ fieri ñ pot̃. nͥ cũ
diuina atq. et̾na cogitant᷑. Dedisti inqͥt leticiã
in corde meo: cũ dixisset signatũ ẽ suꝑ nos lum̃
uultus tui domine. Nam fantasmata rerũ tem¬
poraliũ. que sͥ animꝰ fingit cũ spe uana morta¬
liq iactatur. quãuis inanib imaginationibus
fferant sepe delirã insanãq. leticiã. non cam̃¬
hec delectatio cordi s renib cribuenda est.
qr ille om̃s imagiationes de inferiorib hoc ÷
terrenis carnalibq. rebus attracte st̃. ita fit
ut scrutans corda ⁊ renes d̾s. ⁊ ꝑspiciens in
corde rectas cogitationes. in renib nullas de¬
lectationes. uistũ auxiliũ p̾beat rectis corde:
uͥ minidis cogitationib suꝑne delectationes
sociant᷑. O ideo in alio psalmo cũ dixisset. in¬
suꝑ .⁊ usq ad noctẽ increpauert̃ mȩ renes mei:

Expanded text:
n ad renes, sed ad ipsum cor. Propterea non ita dici possunt recti renibus, sicut dicuntur recti corde, cum jam ubi cogitatio, ibi et delectatio est: quod fieri non potest, nisi cum divina atque aeterna cogitantur. Dedisti, inquit, laetitiam in corde meo, cum dixisset, Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Nam phantasmata rerum temporalium, quae sibi animus fingit, cum spe vana mortalique jactatur, quamvis inanibus imaginationibus fferant saepe deliram insanamque laetitiam, non tamec delectatio, sed renibus tribuenda est; quia illae omnes imaginationes de inferioribus, hoc est terrenis carnalibusque rebus, attractae sunt. Ita fit, ut scrutans corda et renes Deus, et perspiciens in corde rectas cogitationes, in renibus nullas delectationes, justum auxilium praebeat rectis corde, ubi mundis cogitationibus supernae delectationes sociantur. Et ideo in alio psalmo cum dixisset, Insuper et usque ad noctem increpaverunt me renes mei,
Abbreviated transcription (Latin):
cari luctantem eũ morbis suis: dui autẽ
dilatã a medico ut ei ꝑsuadẽtur: in que
mala peccando se p̾cipitauerit: qd̾ enĩ fa¬
cile sanat᷑ : non mulcũ cauet᷑. Ex difficul.¬
tate aũt sanationis: erit diligentior custo¬
dia recepte sanitatis. Non gͦ tamquã exu¬
delis ds estimandꝰ est cui dicit᷑. ⁊ tu dñe
mali sibi ipsa peꝑerit. Nondũ eñi cam
ꝑfecte orat hec amma ut ei dici posset.
adhuc loquente ce dicã. ecce adsũ: simul
simul etiã illud agnoscat quanta pena im¬
piis pͥpararet᷑. qͥ se nolunt conu̾itere ad dłm.
si cancã difficultatẽ conu̾tentes patiunt᷑.
sicut alio loco scriptũ ẽ. Si ustꝰ uir saliusꝰ

Expanded text:
cari animam luctantem cum morbis suis, diu autem cari animam luctantem cum morbis suis, diu autem dilatam a medico, ut ei persuaderetur in quae mala se peccando praecipitaverit? Quod enim facile sanatur, non multum cavetur; ex difficultate autem sanationis, erit diligentior custodia receptae sanitatis. Non ergo tanquam crudelis Deus aestimandus est, cui dicitur: Et tu, Domine, mali sibi ipsa pepererit; nondum enim tam perfecte orat haec anima, ut ei dici possit: Adhuc loquente te dicam, Ecce adsum . Simul ut etiam illud agnoscat, quanta poena impiis praeparatur, qui se nolunt convertere ad Deum, si tantam difficultatem convertentes patiuntur; sicut al
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ ꝑturbatio. s qđ in eiꝰ ministris fu. qr¬
qd̾ ꝑ leges eius fit. ira eius dr. In qua uo
non solum argui se non uult anima que.
nunc orat. s nec corripi: idy emendari
posicũ est. id erudias. Arguunt᷑ auͣ m
die uidicii om̃s qui non habent fundam᷑
nũ stipulam. Detrim̃tũ enĩ patientur.
s salui erunt tãquã ꝑ ignẽ. Ꝙ d gͦ iste.
orat : qui non iħi ira domini uł argui uł
emendari : quid. nͥ ut sanet᷑ ubi eni sa¬
nitas est. nec mors metuenda ẽ: nec uxen¬
tis nec secantis medici manꝰ. Sequit᷑ icaq¬
mea : id firmam̃tũ anime mee. uł fpa¬
titudo. H oc eni ossa significãt. Dicit gͣ.
anima fortitudinẽ suam ẽe curbata: cũ
ossa nominat. Neq. eni credendũ ẽ: qd̃
habeat ossa quȩ uidemꝰ in corpore. Quap¬
pt̃ add expositionẽ ꝑtinet qd̵ subicit᷑. eͦ
anuna mea turbata ẽ. u alde. ne qd̃ ossa
appellauit corporis intelligerent᷑: & fu es¬
mine usqueqͣ. Qͥ s non intelligat signifi¬

Expanded text:
cem perturbatio; sed quod in ejus ministris fit, quia per leges ejus fit, ira ejus dicitur. In qua ira, non solum argui se non vult anima quae nunc orat, sed nec corripi, id est emendari positum est, id est, erudias. Arguuntur autem in die judicii omnes qui non habent fundamennum, stipulam; detrimentum enim patientur, sed salvi erunt tanquam per ignem . Quid ergo iste orat, qui non vult in ira Domini vel argui vel emendari? Quid, nisi ut sanetur? ubi enim sanitas est, nec mors metuenda est, nec urentis aut secantis medici manus. mea, id est firmamentum animae meae, vel fortitudo; hoc enim ossa significant. Dicit ergo anima fortitudinem suam esse turbatam, cum ossa nominat: neque enim credendum est, quod habeat ossa quae videmus in corpore. Quapropter ad expositionem pertinet quod subjicitur, Et anima mea turbata est valde; ne quod ossa appellavit, corporis intelligerentur. Et tu, Domine, usquequo? quis non intelligat signifi
Abbreviated transcription (Latin):
scm iusticiã meã: & scđm in nocentiã meã suꝑ me
Illa est uera innocentia: que nec ininico nocet.
Itaq bene se uidicari postulat. scđm innocentiã¬
suam: qui uere dicere potuit. Si reddidi rec¬
buentib mͥ mala. Qͦd aut̃ addidit suꝑ me. non
ad innocentiã tantũ. s ad iusticiã qͦq subaudiri
potest: ut iste sit sensus. Iudica me: domine se¬
cundũ iusticiã meã. ⁊ scdm innocentiã meã: que
iusticia ⁊ innocentia suꝑ me est: quo additam̃to
demonstrat id ipsũ qd̃ anima scã est ⁊ innocens
nͣ ꝑ se habere. s ꝑ illustrant̃s ⁊ illuminant᷑e dm
De hac enĩ dicit in alio psalmo: tu illuminabis
ille lumen : s testimoniũ ꝑhibebat de lumine
Ille erat lucerna ardens ⁊ lucens. Lum̃ gͦ illud
unde anime tamquã lucerne accendunt᷑. non a¬
lieno s ꝓprio splendore p̃fulget : qd̾ ẽ ipsa ueri¬
tiã meam suꝑ me. tamꝙͣ si lucerna ardens et
lucens diceret : iudica me scđm flaminã que

Expanded text:
ndum justitiam meam, et secundum innocentiam meam super me. Illa est vera innocentia, quae nec inimico nocet. Itaque se bene judicari postulat secundum innocentiam, qui vere dicere potuit: Si reddidi 36 retribuentibus mihi mala. Quod autem addit, Super me, non ad innocentiam tantum, sed ad justitiam quoque subaudiri potest, ut iste sit sensus: Judica me, Domine, secundum justitiam meam, et secundum innocentiam meam, quae justitia et inima justa est et innocens, non per se habere, sed per illustrantem et illuminantem Deum; de hac enim dicit in alio Psalmo, Tu illuminabis ille lumen, sed testimonium perhibebat de lumine . Ille erat lucerna ardens et lucens . Lumen ergo illud unde animae tanquam lucernae accenduntur, non alieno, sed proprio splendore praefulget, quod est ipsa veritiam meam, elucens diceret: Judica me secundum flammam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
plus doloris habet. qr iam incipit sentiri: quã
grede : id ÷ rursus desine incelligi. Qͥd ÷ gͦ et
rissime ꝓnunties dicens. putas cũ uenerit filiꝰ
hominis. inueniet fidẽ suꝑ t̾ram: Itẽ dic̃ de pse¬
udo ꝓpħis. qͥ intelligunt᷑ heretici: ꝓpt᷑ eoꝵ iniqͥ¬
tat᷑e refrigescet caritas multoꝵ. Cũ gͦ ⁊ in eccłiis
hoc ÷ in illa congregatione ppłoꝵ atq gentuun
ubi nom̃ xp̃ianũ latissime ꝑuagatũ est. tanta
erit multitudo peccatoꝵ que. iã ex magna par¬

Expanded text:
plus doloris habet quia jam incipit sentiri, quam plus doloris habet quia jam incipit sentiri, quam gredere, id est, rursus desine intelligi. Quid est ergrissime praenunties, dicens: Putas cum venerit Filius hominis, inveniet fidem super terram ? item dicit de pseudoprophetis, qui intelliguntur haeretici: Propter eorum iniquitatem refrigescet charitas multorum . Cum ergo et in Ecclesiis, hoc est in illa congregatione populorum atque gentium, ubi nomen christianum latissime pervagatum est, tanta erit abundantia peccatorum quae jam ex magna par
Abbreviated transcription (Latin):
sem̃. Qͦ impleti p̾dicacores eugłii. orbem t̾raꝵꝑ
eccłiis impleuerunt. Potͣ ⁊ sic iste sensus incel¬
ligi. exurge dñe in ira tua.⁊ exaltare. in fini¬
b inimicoꝵ meoꝵ: id÷ exurge in ira tua. ⁊ ñ
ce incelligant mimici mei: ut hoc sit exaltare
id÷ alcus efficere ne incelligaris. qd̾ refercur
ad illud silentiũ. Sic enĩ de hac exaltatione in
alio psalmo đr. E ascendit suꝑ cherubin et
uolauit. ⁊ posuit tenebras latibulũ suũ. Qđ
exalcatione id ÷ occulcatione. cuͣ ce merito
peccatoꝵ suoꝵ non incellexerint qͥ te crucifi¬
gent : congregatio credentiũ circũdabit ce.
Ipsa enĩ humilitate exaltatus est. id ÷ noñn
tellectus. ut ad ħ referat᷑. exurge. dñe d̾s m̾s
in p̃cepto qđ mandasti : id÷ cũ appares humi¬
ł altus esto: ut ñ intelligant inmici meu.
Iusto autͣ st̃ peccatores immici: ⁊ pio impii.
& congregatio ppłoꝵ circũdabit ce: id ÷ ꝑ hoc
ipsũ qđ non ce incelligunt qͥ te crucifigunt.

Expanded text:
m; quo impleti praedicatores Evangelii orbem terrarum Ecclesiis impleverunt. 7. Potest et sic iste sensus intelligi: Exsurge, Domine, in ira tua, exaltare in finibus inimicorum meorum: id est, exsurge in ira tua, et non te intelligant inimici mei; ut hoc sit exaltare, id est, altus efficere ne intelligaris, quod refertur ad illud silentium. Sic enim de hac exaltatione in alio psalmo dicitur: Et ascendit super Cherubim, et volavit. Et posuit tenebras latibulum suum : qua exaltatione, id est occultatione, cum te merito peccatorum suorum non intellexerint qui te crucifigent, congregatio credentium circumdabit te. Ipsa enim humilitate exaltatus est, id est, non est intellectus; ut ad hoc referatur, Et exsurge, Domine Deus meus, in praecepto quod mandasti; id est, cum appares humilis, altus esto, ut non te intelligant inimici mei: justo autem sunt peccatores inimici, et pio impii. Et congregatio populorum circumdabit te: id est, per hoc ipsum quod non te intelligunt qui te crucifigunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quã contempnens ꝑsequentiũ mulcitudo cir¬
cundedit eũ. de qua dictũ ẽ. quare fremu¬
ert gences. ⁊ ppłi medicati stꝰ inania. Creden¬
tiũ aucẽ post eiꝰ humilitatẽ multitudo ita
eũ circundedit. ut uerissime diceret᷑ cecitaᷤᷤ
ex parte in isrł facta ẽ : ut plenitudo gentiũ
intraret. E illud. Postula a me ⁊ dabo cibi
gentes. hereditat̾ẽ tuã : ⁊ possessionẽ tuã t̾mi¬
nos t̾re. E ꝓpt̾ hanc in alcum regredere:
id÷ ⁊ ꝓpt̾ hanc congregationẽ regrede inal¬
tũ: quod resurgendo  in celũ ascendendo
fecisse intelligit᷑. Ita enĩ glorificatꝰ. dedit sp̃m¬

Expanded text:
equentium multitudo, circumdedit eum, de qua dictum est, Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania ? credentium autem per ejus humilitatem multitudo ita eum circumdedit, ut verissime diceretur, Caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intgentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Et propter hanc in altum regredere. Idest, et propter hanc congregationem regredere in altum: quod resurgendo et in excelsum ascendendo fecisse intelligitur. Ita enim glorificatus dedit Sp
Abbreviated transcription (Latin):
apostatare a đo. Exurge. domine: in ira cua.
Qͥd adhuc iste quẽ ꝑfectũ diximꝰ ad irã ꝓuo¬
cat dm̃ : nonne uidendũ est ne potius ille ꝑfec¬
tus sit. qͥ cũ lapidaret᷑ dixit. dñe ne statuas ilł
hoc ad peccatũ: an n iste ñ adu̾sus homines
heç pͣcatur. s adu̾sus diabolũ. angłos eiꝰ: quoꝵ
impius. ex impio fit iustus: ⁊ ex possessione di¬
aboli migrat in templũ di. ⁊ qm̃ pena est ut
cuiq auferat᷑ possessio in qua dominari desid̃at.
hanc penã dicit irã d̃i adũsus diabolũ: ut de¬
sinat possid̾e̾ qͦs possidet. Crurge domine in
ira cua.Exurge. hic̃ appare dixit: humanis
uideł ⁊ latentib uerbis. quasi d̾s dormiat cũ
in secretis suis incognitus latet. E t exlia¬
re in finib inunicoꝵ meoꝵ. fines dixit ip¬
sam possessionẽ. uͥ uult dm̃ exaltari potius.
id÷ honorari ⁊ głificari. quã diabolũ: dum
impi iustificant᷑. ⁊ laudant dm̃. Et exur¬
qr humilitatẽ p̃cepisti. humił appare. E tu

Expanded text:
rs. 7. Exsurge, Domine, in ira tua. Quid adhuc iste quem perfectum dicimus, ad iram provocat Deum? Nonne videndum est ne potius ille perfectus sit, qui cum lapidaretur, dixit: Domine, ne statuas illis hoc peccatum ? An et iste, non adversus homines haec precatur, sed adversus diabolum et angelos ejus, quorum impius, ex impio fit justus, et ex possessione diaboli migrat in templum Dei. Et quoniam poena est, ut cuique auferatur possehanc poenam dicit iram Dei adversus diabolum, ut desinat possidere quos possidet. Exsurge, Domine, in ira tua: Exsurge, hic appare dixit, humanis videlicet et latentibus verbis, quasi Deus dormiat, cum in secretis suis incognitus latet. Exaltare in finibus inimicorum meorum. Fines dixit ipsam possessionem, ubi vult Deum exaltari potius, id est honorari et glorificari, quam diabolum, dum impii justificantur et laudant Deum. Et exsur humilitatem praecepisti, humilis appare, et tu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ paucis de qͥb dictũ ẽ. beatꝰ qͥ ꝑseuerauerit
usq in finẽ hic saliuis erit. teneat᷑ ⁊ ꝑcipiatur
dinẽ secretoꝵ tuoꝵ. etiã ꝓpt̾ hanc congregati¬
oñe ppłoꝵ. que habet nomen cuũ. ⁊ facta tua nͥ
facit. S siue suꝑior. siue ista sit congruentior
huiꝰ loci expositia. sine p̾uiditio alteruis aliciius
melioris aut paris. conuenientissime seqͥtur. Domi¬
nͦ uidicat ppłos. Siue enĩ in altũ regresus est̃
cũ post resurrectionẽ ascendit in celũ. bene sequit᷑.

Expanded text:
a perpaucis, de quibus dictum est, Beatus qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit , teneatur et percipiatur dinem secretorum tuorum, etiam propter hanc congregationem populorum quae habet nomen tuum et facta tua non facit. 8. Sed sive superior, sive ista sit congruentior hujus loci expositio, sine praejudicio alterius alicujus melioris aut paris, convenientissime sequitur, Domiminus judicat populos. Sive enim in altum regressus est, cum post resurrect
Abbreviated transcription (Latin):
diabolo suꝑatus manis effẽct ᷑ uiana ⁊ suꝑba le¬
cicia. qđ quasi unci non potuit. Incelligit gͦ
iste ubi maior fiat. uictoria: ⁊ ubi pat᷑ reddat᷑
qͥ uidet in occulto. Ne itaq reddat recribuen¬
tib mala. iram potiꝰ quã homine̾ uincit. illiꝰ¬

Expanded text:
diabolo superatur, inanis effectus vana et superba laediabolo superatur, inanis effectus vana et superba laetitia, quod quasi vinci non potuit. Intelligit ergo iste ubi major fiat victoria, et ubi pater reddat, qui videt in occulto Ne itaque reddat retribuentibus mala, iram potius, quam hominem vincit. Meli
Abbreviated transcription (Latin):
sericors dñs. ut colleraret ⁊ patientissime. sus¬
tineret dolos traditoris sui. cãquã huic ꝑfecte
anime dicat exponens rationẽ ipsius secreci:
ego ꝓ te impio ⁊ peccatore ut tue iniqͥtates mei
sanguinis effusione lauarent᷑. magno silentio
⁊ magna patientia. traditorẽ meũ ꝑtuli. Non¬
ne imitaberis me: ut n tu non reddas mala ꝓ
malis: animadũtens gͥ ⁊ incelligens qͥd ꝓ illo
fecerit dñs. ⁊ eiꝰ exemplo ad ꝑfectionẽ. ꝓficieis
dicit. Si reddidi retribuentib mͥ mala: idest
si non feci qđ tu faciendo docusti.gͦ
acceptis beneficiis reddit mala ꝓ bonis: quã
si nullo ante accepto beneficio nocere uoluis¬
sec. Si reddidi gͦ inqͥt recribuentib mͥ mala.
id si ñ ce imitatꝰ sũ in illo silentio. hoc ẽ paci¬
entia tua quã ꝓ me oꝑatꝰ es: decidã ab inimi¬
cis meis manis. Inanit̾ enĩ se iactat: qͥ cũ &
ipse homo sit. cupit se de homine iundicare:
& cũ suꝑare hominẽ palã querit. occulte a

Expanded text:
sericors Dominus, ut toleraret et patientissime sustineret dolos traditoris sui: tanquam huic perfectae animae dicat, exponens rationem ipsius secreti: Ego pro te impio et peccatore, ut tuae iniquitates mei sanguinis effusione lavarentur, magno silentio et magna patientia traditorem meum pertuli, nonne imitaberis me, ut et tu non reddas mala pro malis? animadvertens igitur et intelligens quid pro illo fecerit Dominus, et ejus exemplo ad perfectionem proficiens, dicit, Si reddidi retribuentibus mihi mala, id est, si non feci quod tu faciendo docuisti, dacceptis beneficiis reddit mala pro bonis, quam si nullo ante accepto beneficio nocere voluisset, Si reddidi ergo, inquit, retribuentibus mihi mala, id est, si te non imitatus sum in illo silentio, hoc est patientia tua quam pro me operatus es, decidam ab inimicis meis inanis. Inaniter enim se jactat, qui cum et ipse homo sit, cupit se de homine vindicare: et cum superare hominem palam quaerit, occulte a
Abbreviated transcription (Latin):
didi retribuentib mͥ mala: decidã gͦ ab inimi¬
qd̃ est grauissimũ uiris uirandi genꝰ. eũ homo
dicit. si illud feci. illud patiar. S aliud ẽ uira¬
cio in ore uirantis: aliud ui significatione ꝓphe¬
tantis. Hic enĩ dicit qͥd uere contingat homi¬
nib qͥ redunt recribuentib mala: ñ qd̾ sibi
magis magisq manifestat: quẽ suꝑius uelut
leonẽ. appellauit. Ipse enĩ animã ꝑseqͥtur: &¬

Expanded text:
ab inimi gravissimum jurisjurandi genus, cum homo dicit: Si illud feci, illud patiar. Sed aliud est juratio in ore jurantis, aliud in significatione prophetizantis. Hic enim dicit, quid jure contingat hominibus, qui reddunt retribuentibus mala: non quod sibi magis magisque manifestat, quod superius, quasi leonem appellavit. Ipse enim animam pe
Abbreviated transcription (Latin):
ad int̾fectionẽ corporis seuuint : animã uͦ post
istã uisibilẽ morcem in pocestatẽ hab̾e non
possunt. Diabolus autẽ quas animas ꝑsecutꝰ
compͣhendit : possidebit. E conculoet: in t̾ra
uitam meã: idy conculcando tͣrã faciat uitã
meã : cybũ scił suũ. N on enĩ tantũ leo. sed
etiã serpens appellatꝰ est. cui dictũ est. t̾ram
manducabis. S peccatiu homini dictũ est:
t̾ra es ⁊ in t̾rã ibis. E głam meã in pulue¬
rẽ deducat. Hic est ille puluis quẽ ꝓicit
co elatꝰ pulueris globus. Recte itaq imposuit
głam: quã ñ uult in puluerẽ. deduci. Nult
enĩ eam solidã hab̾e in conscientia: uͥ corã do¬

Expanded text:
ad interfectionem corporis saeviunt, animam vero post istam visibilem mortem in potestate habere non possunt; diabolus autem quas animas persecutus comprehenderit, possidebit. Et conculcet in terram vitam meam: id est conculcando, terram faciat vitam meam, cibum scilicet suum; non enim tantum leo, sed etiam serpens appellatus est, cui dictum est, Terram manducabis; et peccatori homini dictum est, Terra es, et in terram ibis . Et gloriam meam in pulverem deducat. Hic est ille pulvis, quem projito elatus pulveris globus. Recte itaque hic posuit gloriam, quam non vult in pulverem deduci. Vult enim eam solidam habere in conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
cirenit querens quẽ. deuoret. Itaq eũ diceret
ꝑ pluralẽ numerũ saluũ me. fac ex om̃ib ꝑse¬
quentib me: singłarit postea inculit diceis.
ne quando rapiat ut leo aniniã meã. Non
enĩ ait ne. quando rapiant: sciens qͥs restice.¬

Expanded text:
diceret per pluralem numerum: salvum me fac ex omnibus persequentibus me, singularem postea intulit dicens: ne quando rapiat ut leo animam meam. Non enim ait: ne quando rapiant; tanquam c
Abbreviated transcription (Latin):
etiã eccłam incelligere : uide qͥd adiungit.
Discedite a me om̃s qͥ oꝑamiini iniqͥtatẽ: qm̃ erau¬
diuit domiñ uoc̃e fletus mei. Sł in ꝓphecia
dictũ est. qm̃ ddiscessuri sunt id÷ separabunt᷑
a iustis impii cũ iudicii dies uenerit: uł nunc
qr eciã si parit̃ acq isdẽ conuencieul continen¬
t. tamen in area nuda iã grana seꝑancͤ a pa¬
leis: quauũs int̾ paleas lateant. Sifrruil acaos
uer sari possunt. ẜ simul uento auferri ñ posst̃.¬
qm exaudiuit dñs uocẽ fletus mei. Eraudiuit
donimnꝰ dep̾cationẽ meã: donunꝰ orationẽ. mea
assũpsit. Srebra eiꝰdem sententie repetitio: non
quasi narrantis necessitatẽ. s asfectũ exultan¬
cis ostendit. S ic enĩ gaudentes loqui solent: ut
ñ eis fufficiat semel enuntiare qd̾ gaudent.
Istes fructꝰ est illius gemitus in quo laborat᷑
n illaꝵ lacrimaꝵ qͥb lauat᷑ lectus ⁊ stratꝰ riga¬

Expanded text:
etiam Ecclesiam intelligere, vide quid adjungit: etiam Ecclesiam intelligere, vide quid adjungit: Discedite a me, omnes qui operamini iniquitatem; quoniam exaudivit Dominus vocem fletus mei. Vel in prophetia dictum est, quoniam discessuri sunt, id est, separabuntur a justis impii cum judicii dies venerit : vel nunc, quia etiamsi pariter atque iisdem conventiculis continentur, tamen in area nuda jam grana separata sunt a paleis , quamvis inter paleas lateant. Simul itaque versari possunt, sed simul a vento auferri non possi; exaudivit Dominus deprecationem meam; Dominus orationem meam assumpsit. Crebra ejusdem sententiae repetitio, non quasi narrantis necessitatem, sed affectum exsultantis ostendit; sic enim loqui gaudentes solent, ut non eis sufficiat semel enuntiare quod gaudent. Iste fructus est illius gemitus in quo laboratur, et illarum lacrymarum quibus lavatur lectus, et stratus riga
Abbreviated transcription (Latin):
si parcunt. etiã si hisdẽ conuuiuis ⁊ domib ⁊ cuu¬
tatib nulla lite int̾posita .⁊ crebris colloquiis qua¬
cunt. Nam cũ alii amant ⁊ apetunt istum
mundũ. alii se optant ab isto mundo liberari:
qͥs non uideat illos inimicos esse. istis: nani
si possent eos secũ ad penas traherent. e mag¬
non excedere de itinere preceptoꝵ diS epe
enĩ mens niceus ꝑgere in dm̃ : concussa in ip¬
so itinere trepida:. & plerũq ꝓpterea non un¬
plet bonũ ꝓpositũ. ne offendat eos cũ quibus
uiuit: alia bona peritura ⁊ transeuntia diligen¬
tes. atq. sectantes. Ab his separatꝰ ẽ omĩs sanus.
ñ locis s animo. Nam locis corpora concinentur.
Animo aucẽ locus. ẽ. affectio sua. Quaꝓpt̾ post
t᷑ qͥ fons ẽ om̃iũ miscd̾iaꝵ. uerissimeq dictũ ẽ.
ꝓpe est añs obtricis corde. post tantas difficulta¬
tes exauditã se anima pia significans. quã licet

Expanded text:
si parcunt, etiam si eisdem conviviis et domibus et civsi parcunt, etiam si eisdem conviviis et domibus et civitatibus, nulla lite interposita, sed crebris colloquiis quatunt. Nam cum alii amant et appetunt istum mundum, alii se optant ab isto mundo liberari, quis non videat illos inimicos esse istis? nam si possint, eos secum ad poenas trahunt. Et magnon excedere de itinere praeceptorum Dei. Saepe enim mens nitens 31 pergere ad Deum, concussa in ipso itinere trepidat, et plerumque propterea non implet bonum propositum, ne offendat eos cum quibus vivit alia bona peritura et transeuntia diligentes atque sectantes. Ab his separatus est omnis sanus, non locis, sed animo. Nam locis corpora continentur, animo autem locus est affectio sua. 9. Quaproptereo qui fons est omnium misericordiarum, verissimeque dictum est, Prope est Dominus attritis corde , post tantas difficultates exauditam se anima pia significans, quam licet
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq peccator. Timens itaq diẽ uidicii. laborat¬
⁊ plangit: ne. ad illud ꝑ ducat᷑. Cuiꝰ initiũ tã
ꝑniciosũ ncͣ exꝑit᷑:⁊ id̾o nͣ dixͣ extinetus est
s turbatꝰ ẽ ab ira ocłs m̃s Si aut sua ira dicit
ocłm suũ ẽẽ turbatũ: neq uoc mirũ ẽ. Ram
hinc forsitan dictũ ẽ. ñ occidat sol suꝑ iracundiã
uram: qd̾ interiorẽ solẽ. iđ÷ sapientiã i tãqͣm
occasũ in se pati arburat᷑ mens : que sua ꝑtur¬
batione illũ uide non sinitur. Inueterar
int̾ omues inimicos meos. De ira cantũ dixe¬
rat : si tam᷑ de sua ira dixerat. Consideratis aut̃
reliqͥs uitus: inuenit se om̃ib ẽẽ. uallatũ. Que
uitia qm ueteris uite sunt. ⁊ ueteris hominiꝰ
quo exuendi sumꝰ ut induam᷑ nouo: recte dictũ
est inueteraui. In om̃ib aut̃ inincis meis: uł
int̾ ipsa uitia dicit. uł int̾ homines qui nolunt
ad dm̃ conu̾ti. N ã ⁊ hu etiã si nesciunt. etiam¬

Expanded text:
quisque peccator. Timens itaque judicii diem, laborat et plangit, ne ad illud perducatur, cujus initium tam perniciosum nunc experitur. Et ideo non dicit extinctus est, sed turbatus est a oculum suum esse turbatum, neque hoc mirum est: nam hinc forsitan dictum est, Non occidat sol super iracundiam vestram , quod interiorem solem, id est sapientiam Dei, tanquam occasum in se pati arbitratur mens, quae sua perturbatione illum videre non sinitur. 9. Inveteravi in omnibus inimicis meis. De ira tantum dixerat, si tamen de sua ira dixerat: consideratis autem reliquis vitiis, invenit se omnibus esse vallatum. Quae vitia quoniam veteris vitae sunt equo exuendi sumus ut induamur novo, recte dictum est: inveteravi. In omnibus autem inimicis meis, vel inter ipsa vitia dicit, vel inter homines, qui nolunt ad Deum converti. Nam et hi etiamsi nesciunt, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cariã ruinã frĩs. id÷ nefariũ scelꝰ traditoris
ꝓuida gub̾natione conferret. Cantat gͦ psal¬
mũ domino anima ꝑfecta. que iam digna
est nosse. secreta di. cantat ꝓ uerb chusi: qr
meruit nosse u̾ba illiꝰ silentũ. Apud infide¬
les enĩ ⁊ ꝑsequutores : silentiũ est illud acq
secretũ. Apud suos aut̃ quib dictũ est.
iam ñ dicã uos seruos. qr seruus nescit qͥd

Expanded text:
tariam ruinam fratris, id est, nefarium scelus tradittariam ruinam fratris, id est, nefarium scelus traditprovida gubernatione conferret. Cantat ergo Psalmum Domino anima perfecta, quae jam digna est nosse secretum Dei; cantat pro verbis Chusi, quia meruit nosse verba illius silentii. Apud infideles enim et persecutores, silentium est illud atque secretum: apud suos autem, quibus dictum est, Jam non dico vos servos, quia servus n
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dolis suis bellũ haberet in corde. sicut
esse discipłos: sic in eodẽ eugłio inuenit᷑ etiam
frẽs ẽẽ appellatos. Resurgens enĩ dominꝰ. ait.
chicofel int̾pretari diximus. Chusi aut̃ quod
int̾pretat᷑ silentiũ. recte accipit᷑ adu̾sus illos
dolos dnm nr̃m silentio dimicasse: id÷ altissimo
secreto quo cecitas ex parte in isrł facta ẽ. cũ
dominũ ꝑsequebant᷑. ut plenicudo gentiũ sub¬
intraret. n sic om̃ĩs isrł saluus fieret. Ad hoc
ꝓfundũ secretũ. atq. silentiũ cũ uenisset apłs
exclamauit: quasi quodã ipsius altitudinis hor¬
rore ꝑculsus. O altitudo diuitiaꝵ sapientie ⁊
scientie di: quã inscrutabilia uidicia eiꝰ. ⁊ in¬
uestigabiles uie eiꝰ. Qͥs eiũ cognouit menc̾e
dr̃i: auc qͥs consiliariꝰ eiꝰ fuit: ita magnum
illud silentiũ: non expositione magis aperit.
quã ammiratione cõmendat. Hoc silentio dñs
sacram̃tũ uenerabił passionis occultans. uolun¬

Expanded text:
ipse dolis suis bellum haberet in corde, sicut ipse dolis suis bellum haberet in corde, sicut esse discipulos , sic in eodem Evangelio invenitur etiam fratres esse appellatos; resurgens enim Dominus ait, chitophel interpretari diximus. Chusi autem, quod interpretatur Silentium, recte accipitur adversus illos dolos Dominum nostrum silentio dimicasse, id est altissimo secreto quo caecitas ex parte Israel facta est, cum Dominum persequebantur, ut plenitudo Gentium subintraret, et sic omnis Israel salvus fieret. Ad hoc profundum secretum altumque silentium cum venisset Apostolus, exclamavit quasi quodam ipsius altitudinis horrore perculsus: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ipsius! Quis enim cognovit mentem Domini, aut quis consiliarius illius fuit ? ita magnum illud silentium non expositione magis aperit, quam admiratione commendat. Hoc silentio Dominus sacramentum venerabilis passionis occultans, volun
Abbreviated transcription (Latin):
s riam quidẽ unde occasionẽ
istã ꝓphetia sumpsit : in regnoꝵ scd̃o
libro cognoscere facile ẽ. Ibi enĩ chusi amcꝰ
regis dđ cransicũ fecit in partes absaloñ filii eiꝰ.
qͥ adu̾sus patrẽ. bellũ gerebat. ad exploranda
consilia ⁊ renuntianda que adu̾sus patrẽ ille
molliebat᷑ a uctore achichofel: qͥ defecerat ab
amititia dđ. ⁊ filiũ eiꝰ adu̾sus patrẽ consilis
quib posset instruebat. S qm̃ ñ ipsa hẏstoria
in hoc psalmo consid̾anda ẽ. de qua ꝓpħa myste¬
rioꝵ uelam̃ assũpsit. si transitũ ad. xp̃m fecimꝰ
auferat᷑ uelamen : ⁊ pͥmo ipsoꝵ nominũ signi¬
ficationẽ introgemꝰ qͥd sibi uelit. Non enĩ de¬
fuert̃ int̾pretes. qͥ bec ipsa non carnalit᷑ ad
litterã. s sp̃ualit̃ inuestigantes edicerent nob
qd̾ chusi int̃precet᷑ silentiũ: gemimi aut̃ dext̃.
achitofel aut̃ frĩs ruina. Qͥb int̃pretationib
rursũ nob̃ tradicor ille uidas occurrit. sit

Expanded text:
ria quidem unde occasionem ista prophetia sumpsit, in Regnorum secundo libro cognoscere facile est. Ibi enim Chusi, amicus regis David, transitum fecit in partes Abessalon filii ejus qui adversus patrem bellum gerebat, ad exploranda consilia et renuntianda quae adversus patrem ille moliebatur auctore Achitophel, qui defecerat ab amicitia David, et filium ejus adversus patrem consiliis quibus posset instruebat. Sed quoniam non ipsa historia in hoc psalmo consideranda est de qua Propheta mysteriorum velamen assumpsit, si transitum ad Christum fecimus, auferatur velamen . Et primo ipsorum nominum significationem interrogemus quid sibi velit. Non enim defuerunt interpretes qui haec ipsa non carnaliter ad litteram, sed spiritualiter investigantes, edicerent nobis quod Chusi interpretetur Silentium; Jemini autem, Dexter; Achitophel, Fratris ruina. Quibus interpretationibus rursum nobis traditor ille Judas occurrit, ut A
Abbreviated transcription (Latin):
hominib crepidat facere. ⁊ differt. qđ om̃ium
fidelissimꝰ ⁊ pocentissimꝰ medicus imꝑauit. Non
gͦ nẽ isti possunt erubescere. quib ne nos eru¬
bescamꝰ optandũ est. ⁊ a ꝓposico itinere uł reuo¬
ut illi erubescant dicentes ut scriptũ ẽ. Hi s̃

Expanded text:
hominibus, trepidat facere et differt quod omnium hominibus, trepidat facere et differt quod omnium fidelissimus et potentissimus medicus imperavit. Non ergo nunc isti possunt erubescere, quibus ne nos erubescamus optandum est, et a proposito itinere vel revout
Abbreviated transcription (Latin):
beseant: ⁊ conturbent᷑ om̃s inimici mei. Diseo
bescant ⁊ conturbent᷑. non uideo qũeadmnodũ
euenire possit: nͥ illo die cũ manifesta fuerus
iustoꝵ p̾mia. ⁊ supplicia peccatoꝵ. Nã nẽ usq.
adeo non erubescunt impii. ut nob insultare
non desinant. ⁊ plerũq. tantũ ualent irrisi¬
onib sius : ut infirmos homines de. xp̃i nomi¬
ne erubescere faciant. Unde dictũ ẽ. quisqͥs
me erubuerit corã hominib : erubescã eũ corã
patre meo. Iam uͦ qͥsquis sublimia illa pcepta
implere uoluerit. ut disꝑgat. det pauꝑib qͦ ui¬
ticia eiꝰ maneat in et̾nũ. om̃ibq siuis reb t̾reniꝰ
uenditis. ⁊ indigentib erogatis. xp̃m sequi uo
luerit dicens. nichil intulimꝰ in hc̃ mundum.
uerũ nec auferre qͥd possumꝰ. uictũ ⁊ tegum̃¬
tũ habentes his concenti simꝰ. incidet in istoꝵ
sacrilegam dicatitate: ⁊ ab eis qͥ sanari nolunt
uocat᷑ insanus: n sepe ne hoc uocet᷑ a desꝑatis

Expanded text:
bescant et conturbentur omnes inimici mei. Discedbescant et conturbentur, non video quemadmodum evenire possit, nisi illo die, cum manifesta fuerint justorum praemia et supplicia peccatorum. Nam nunc usque adeo non erubescunt impii, ut nobis insultare non desinant: et plerunque tantum valent irrisionibus suis, ut infirmos homines de Christi nomine erubescere fame erubuerit coram hominibus, erubescam eum coram Patre meo . Jam vero quisquis sublimia illa praecepta implere voluerit, ut dispergat, det pauperibus, quo justitia ejus maneat in aeternum , omnibusque suis rebus terrenis venditis et indigluerit, dicens: Nihil intulimus in hunc mundum, verum nec auferre quid possumus; victum et tegumentum habentes, his contenti simus ; incidit in istorum sacrilegam dicacitatem, et ab eis qui sanari nolunt vocatur insanus; et saepe ne hoc vocetur a desperatis
Abbreviated transcription (Latin):
nerit: quãquã s illud hic accipi pocest. ut taqͣm
gemencem. & tam sepe duiq flencẽ d̾s exaudiuit
incelligat᷑ lib̾ata a peccatis. ⁊ om̃s ꝑu̾sos motus car¬
nalis affectionis domuisse. sic̃ dixit. Discedite a
me om̃s qͥ oꝑamini iniqͥtate : qm̃ exaudiuit
dominꝰ uocẽ flecus mei. Qđ cũ ei ꝓuenerit: ñ
mirũ est si iam ita ꝑfecta est. ut oret ꝓ inimi¬
cis suis. Potest gͦ ad hoc ꝑtinere qđ dixit. eru¬
bescant ⁊ conturbentur om̃s ininici mei. ut
de peccatis sus agant penicentiã: qd̃ sine con¬
fusione ⁊ conturbatione fieri non pocest. Nich̃
itaq impedit. sic acciꝑe ⁊ illud qđ sequit᷑. Con¬
u̾tantur  erubescant. id÷ conu̾tant᷑ ad dm̃:
n erubescant se in priorib tenebris peccatoꝵ ali¬
quando głatos: sicut apłs dicit. Quã enũ głam
habuistis aliquando.: in his in quib erubescitis:
Qd̃ aũ addiddit ualde uelocit᷑. aut ad optantis

Expanded text:
nerit. Quanquam et illud hic accipi potest, ut quia tanquam nerit. Quanquam et illud hic accipi potest, ut quia tanquam gementem et tam saepe diuque flentem Deus exaudivit, intelligatur liberata a peccatis, et omnes perversos motus carnalis affectionis domuisse, sicut dicit: Discedite a me, omnes qui operamini iniquitatem, quoniam exaudivit Dominus vocem fletus mei, quod cum ei provenerit, non mirum est si jam ita perfecta est ut oret pro inimicis suis. Potest ergo ad hoc pertinere quod dixit, Erubescant, et conturbentur omnes inimici mei, ut de peccatis suis agant poenitentiam, quod sine confusione et conturbatione fieri non potest. Nihil itaque impedit sic accipere et illud quod sequitur, Convertantur et erubescant, id est, convertantur ad Deum, et erubescant se in prioribus tenebris peccatorum aliquando gloriatos; sicut Apostolus dicit: Quam enim gloriam habuistis aliquando in his, in quibus nunc erubescitis ? Quod autem addidit, valde velociter, aut ad optantis