comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dei scm̃ ẽ. ait apłs: qđ estis uos. Certe tam̃ qđ ma-¬
nifestũ ẽ: in angłis habitat ds̃. Cũ gͦ gaudet cor¬
nr̃m de sp̃ualibꝰ rebꝰ ñ de t̾renis bonis assumit
canticũ deo. ut psallat corã angeł. Ipsa c̃grega¬
tio angłoꝵ: tẽplũ dei ẽ. Ad ora ad cẽplũ dĩ. Eocłia
deorsũ : et ȩccłia sursũ. Eccłia deorsũ. in om̃ibꝰ fi¬
delibꝰ. Eccłia sursũ: in om̃ibꝰ angłis. Sed descendit
ad ȩccłiã deorsũ dñs angłoꝵ: et ei angłi int̾ra mi-¬
nistrauer: ministranti nob̾. Hon enĩ ueni inqͥt mini-¬
strari sed ministrare: Qͥd nob̃ ministrauit. nisi qđ
hodieq manducamꝰ et bibimꝰ: Cũ gͦ dñs angłoꝵ¬

Expanded text:
e tamen, quod manifestum est, in Angelis habitat Deus. Ergo cum gaudium nostrum de spiritualibus rebus, non de terrenis bonis assumit canticum Deo, ut psallat coram Angelis; ipsa congregatio Angelorum templum Dei est, adoramus ad templum Dei. Ecclesia deorsum, et Ecclesia sursum: Ecclesia deorsum in omnibus fidelibus, Ecclesia sursum in omnibus Angelis. Sed descendit ad Ecclesiam deorsum Dominus Angelorum, et ei Angeli in terra ministraverunt ministranti nobis . «Non enim veni,» inquit, «ministrari, sed ministrare» . Quid nobis ministravit, nisi quod hodieque manducam
Abbreviated transcription (Latin):
rã angłis ẽ. Non enĩ nouit impiꝰ gaudiũ iusti.
Non ẽ. gaudere impus dic̃ dñs. Gaudet impiꝰ in
põpa. gaudet martir et in cathena: qͦmͦ gaude-¬
bat scã ista crispina. cuiꝰ hodie sollennitas cele-¬
brat᷑ Gaudebat cũ teneret᷑. cũ ad iudicẽ ducere¬
t᷑. cũ in carcerẽ mitteret᷑ cũ ligata ꝓduceret᷑. cũ
in catasta leuaret᷑: cũ audiret᷑. cũ dãpnaret᷑. In
his om̃ibꝰ gaudebat: et eã miseri miserã putabats.
adorabimꝰ. Currimꝰ enĩ: ut adoremꝰ. Grauidũ cor
nr̃m parturit: et ubi pariat querit. Qsille locꝰ ẽ.

Expanded text:
Angelis est. Non enim novit impius gaudium justi: «Non est gaudere impiis, dicit Dominus» . Gaudet iniquus in popina, gaudet martyr in catena. Quomodo gaudebat sancta ista Crispina cujus hodie solemnitas celebratur ? Gaudebat cum tenebatur, cum ad judicem ducebatur, cum in carcerem mittebatur, cum ligata producebatur, cum in catasta levabatur, cum audiebatur, cum damnabatur; in his omnibus gaudebat: et eam miseri miseram putabant, adorabimus. Currimus enim, ut adoremus. Gravidum eor nostrum parturit, et ubi pariat quaerit. Quis est ille locus
Abbreviated transcription (Latin):
faciebat nubes in sũmo: qͣndo sedẽ suã segrega¬
bat suꝑ uentos. Sedes autẽ eiꝰ. tẽplũ eiꝰ. Quogͦ ibimꝰ
Suꝑ uentos ad oraturi sumꝰ : Si suꝑ uentos adorat᷑.
aues nos uincunt. Si autẽ intelligamꝰ uentos ani-¬
mas. id ẽ. uentoꝵ nomine significatas animas. sic̃ ait
qͦdã loco scriptura. uolauit suꝑ pennas uentoꝵ. hoc
odoratu duci. nec palato gustari. nec manu con-¬
trectari. qđ ẽ. utiq uita quȩdã qͣ uiuimꝰ quȩ ani-¬
ma dr̃ si hos uentos intellexerimꝰ: ñ ẽ. qͣre queramꝰ¬

Expanded text:
«faciebat in summo nubes quando sedem suam segregabat super ventos» . Sedes autem ejus templum ejus. Quo ergo ibimus? Super ventos adoraturi sumus? Si super ventos adoratur, aves nos vincunt. Si autem intelligamus ventos animas, id est, ventorum nomine significatas animas, sicut ait quodam loco Scriptura, «Volavit super pennas ventorum» ; hoc odoratu duci, nec palato gustari, nec manu contrectari; quod est utique vita quaedam, qua vivimus, quae anima dicitur: si hos ventos intellexerimus, non est quare qu
Abbreviated transcription (Latin):
te ardeã.: totꝰ diligã te. tanꝗͣ inflãmatꝰ a te. Con-¬
ficebor tͥ dñe in toto corde meo: Qm̃ audisti ũba
oris mei. Cuiꝰ oris mei. nisi cordis mei : Ibi enĩ ha-¬
bemꝰ uocẽ quã ds̃ exaudit: quã ꝓrsus auris hu-¬
mana ñ nouit. Clamabant ẽce qͥ susannã accu-¬
sabant: et ad cȩlũ oculos ñ leuabant. Illa tacebat:
et corde clamabat. Unde illa meruit exaudiri:
illi purari. Est gͦ os intꝰ. lbi rogamꝰ: inde rogamꝰ. Et
si hospitiũ uł domũ deo p̃parauimꝰ: ibi loqͥm᷑. ibi
exaudim᷑. Non enĩ. ẽ. ille longe ab uno qͦq nr̃m:
nisi iniqͥtas sola. Deice mediũ parietẽ peccati: et
cũ illo esquẽ rogas. Audisti inqͥt ũba oris mei.
onficebor tͥ. et corã angłis psallãtͥ. Non corã
hominibꝰ psallã: sed corã angłis psallã. Psalteriõ¬

Expanded text:
am, totus diligam te, tanquam inflammatus abs te. «Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo; quoniam audisti verba oris mei.» Cujus «oris mei,» nisi cordis mei? Ibi enim habemus vocem, quam Deus exaudit, quam prorsus auris humana non novit. Clamabant certe qui Susannam accusabant, et ad coelum oculos non levabant; illa tacebat, et corde clamabat: unde illa meruit exaudiri, inde isti puniri . Est ergo os intus; ibi rogamus, inde rogamus: et si hospitium vel domum Deo praeparavimus, ibi loquimur, ibi exaudimur. Non enim est ille longe ab unoquoque nostrnisi iniquitas sola: dejice medium parietem peccati, et cum illo es quem rogas. «Audisti,» inquit, «verba oris mei; confitebor tibi.» 3. «Et coram Angelis psallam tibi.» Non coram hominibus psallam, sed cora
Abbreviated transcription (Latin):
alio loco. Mediator autẽ uniꝰ ñ. ẽ: ds̃ autẽ unꝰ est.
Int̃ duos mediator: figo xp̃s mediator int̾ hominẽ
et dm̃: ñ qr ds̃. sed qr homo. Nonqr ds̃ ȩqͥł patri. Si¬
ȩqͣlis patri: ñ mediator. Ut autẽ sit mediator. descen¬
dat a suꝑiore ad suꝑiorẽ: ab ȩqualitate patris faciat
qđ ait apłs. Semec ipsũ exmnaniuit. formã serui acci¬
piens: in similitudinẽ hominũ factꝰ. et habitu inuen

Expanded text:
s. Dicit alio loco: «Mediator autem unius non est; Deus autem unus est» . Inter duos mediator: ergo Christus mediator inter hominem et Dequalis Patri, non mediator. Ut autem sit mediator, descendat a superiore ad inferiorem, ab aequalitate Patris; faciat quod ait Apostolus: «Semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et ha
Abbreviated transcription (Latin):
udicante. causa mea uinceret. Sic accipit᷑ ad pͥmũ
somi. sed discute ne labaris. Attendit enĩ ille serpens
calcaneũ cuũ sẽꝑ. Qͥd uisus ẽ dixisse iob. utinã eit.
nob̃ arbiter. utinã e̾ẽt medius aliqͥs qͥ uidicaret int̾
me et te: Hoc deo homo. hoc in stercore homo. hoc
uel in cȩlo angłs deo. utinã esset nob̾ arbiter: Sed
qͥd predicabat. qͥd optabat: Multi eñ inqͥt dñs
iusti et ꝓpħe uoluert̾ uidere quȩ uos uidetis et ñ
udeit᷑ Arbitrũ desiderabat. Qͥd ẽ. arbiter m̃ediꝰ
ad cõponendũ causã. Nonne inimici eramꝰ dei. et
malã causã habebamꝰ adũsus dm̃: Iuis finiret cau¬
sã istã malã. nisi ille mediꝰ arbit̃ de qͦ apłs dic̃. unꝰ¬

Expanded text:
judicante causa mea vinceret. Sic accipitur ad primum judicante causa mea vinceret. Sic accipitur ad primum sonum: sed discute te, ne labaris; attendit enim serpens ille semper calcaneum tuum. Quid visus est dixisse Job? «Utinam esset nobis arbiter!» utinam esset medius aliquis qui judicaret inter me et te! Hoc Deo homo, hoc in stercore homo, hoc vel in coelo angelus Deo: Utinam esset nobis arbiter! Sed quid praevidebat? quid optabat? «Multi,» inquit Dominus, «justi et prophetae voluerunt videre quae videtis, et non viderunt» . Arbitrum desiderabat. Quid est arbiter? Medius ad componendam causam. Nonne inimici eramus Dei, et malam causam habebamus adversus Deum? Quis finiret causam istam malam, nisi ille medius arbiter, qui n
Abbreviated transcription (Latin):
habet. In eo qđ agit. in qͦ mouet᷑: ibi tãquã ambulat.
dicebat ille multa. Iuanta enĩ dix̃ iob qͥ legunt no¬
uert: in tã mulris illis uerb̾ obseruabat serpens calea¬
neũ labentis: Ille autẽ qͥ caput obseruabat. repulit
omnẽ suggestionẽ: respondit et mulieri. sic̃ dignũ e¬
rat responderi mulieri. Locutaes inqͥt tanꝗͣ una de
insipientibꝰ mulieribꝰ. Si bona ꝑcepimꝰ de manudm̃
mala ñ sustineamꝰ : et int̾ illa om̃ia quȩ dix̃: nusquã
lapsus. ẽ. Qđ multi in illis uerb̃ ñ intelligunt: et quȩ¬
dã ibi sic accipiunt. quasi durũ aliqͥd dixerit iob
in dm̃. Nã int̾ multa hoc etiã dix̃. uelut stoma chans
adiisus dm̃. sic̃ uidebat᷑ ñ intelligentibꝰ Ille autẽ ge¬
stabat ꝑsonã magnã. magnȩ ꝓph̃iȩ. Utinã inquit
loquens ad dm̃: utinã ce̾t nob̾ arbit᷑. Quid .ẽ. utinã
esset nobis arbiter: Iuasi qͥ int̾ nos uidicaret: et qͦ

Expanded text:
habet in eo quod agit; in quo movetur, ibi tanquam ambulat. habet in eo quod agit; in quo movetur, ibi tanquam ambulat. Dicebat ille multa; quanta enim dixit Job, qui legunt, noverunt: in tam multis illis verbis observabat serpens calcaneum labentis. Ille autem qui caput observabat serpentis, repulit omnem suggestionem. Respondit et mulieri, sicut dignum erat respondere mulieri: «Locuta es,» inquit, «tanquam una de insipientibus mulieribus: si bona percepimus de manu Domini, mala non sustinebimus? Et inter illa omnia quae dixit, nusquam lapsus est» . Quod multi in illis verbis non intelligunt, et quaedam ibi sic accipiunt, quasi aliquid durum dixerit Job in Deum. 8. Nam inter multa etiam hoc dixit, velut stomachans adversus Deum, sicut videbatur non intelligentibus: ille autem gestabat personam magnam magnae prophetiutinam esset nobis arbiter» ! Quid est, «Utinam nobis esset arbiter»? Quasi qui inter nos judicaret, et quo
Abbreviated transcription (Latin):
ille potestatis: tantũ ego patior. Nongͦ ab illo patior.
secd ab illo qͥ potestatẽ dedit. Contẽpnat᷑ suꝑbia tẽpta¬
toris mei: sustineant᷑ flagella pacris mei. Repulsus
ẽ tẽptator: obseruatũ ẽ caput eiꝰ. Penetrare ñ potu
it cor: muratã cuitatẽ forinsecus obpugnauit. sed
ñ expugnauit. Accessit alia tẽptatio. ꝑmissus ẽ ad
corpꝰeiꝰ. ꝑcussit graui uulnere a capite usq ad pedes.
Contabescebat putredine. scatebat uermibꝰ amissa
domo. sedebat insterrore: Ibi eua captiuata a diabolo.
ñ ad adiutoriũ marito subposita: ad lapsũ suggerit
ut blasphemet᷑ ds̃. Primo suggesfit in paradiso ut con-¬
tẽpneret᷑ ds̃: mͦ ut blasphemet᷑ ds. Ualuit tt̃ in inte¬
grũ ñc̃ uuctꝰ ẽ aputredine.In paridiso deiecit: in¬
stercore suꝑatꝰ ẽ. Attendebat autẽ ille draco: utrũ
ioblingua laberet᷑. Om̃is eni homo in actu suo pedes

Expanded text:
ille potestatis, tantum ego patior: non ergo ab illo patior, ille potestatis, tantum ego patior: non ergo ab illo patior, sed ab eo qui potestatem dedit; contemnatur superbia tentatoris mei, sustineantur flagella patris mei. Repulsus est tentator, observatum est caput ejus, penetrare non potuit in cor. Muratam civitatem forinsecus oppugnavit, sed non expugnavit. Accessit alia tentatio: permissus est ad corpus ejus, percussit gravi vulnere a capite usque ad pedes; contabescebat putredine, scatebat vermibus, amissa domo sedebat in stercore. Ibi Eva captivata, a diabolo non ad adjutorium marito supposita, sed ad lapsum, suggerit ut blasphemetur Deus. Primo suggessit in paradiso ut contemneretur Deus, modo ut blasphemetur Deus. Valuit tunc in integrum, nunc victus est a putri: in paradiso dejecit, istercore superatus est. Attendebat autem ille draco utrum Job lingua laberetur. Omnis enim homo in actu suo pedes
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ: ille sꝑabat labentẽ. Cepit et eiꝰ mulierculã. sub¬
traxit om̃ia quȩ habebat: solã dimisit adiutricẽ
suã. ñ mariti consolatricẽ. sed potiꝰ tẽptatricẽ. Cȩpit
etiã ipsã: ñ obseruantẽ caput eiꝰ. Adhuc eni illa ȩua
erat. sediã ille adã ñ erat. Ablatisom̃ibꝰ remansit iob
cũ uxore ꝑ quã tẽp̃taret᷑: et cũ deo a qͦ regeret᷑. Q uid
illo pauꝑiꝰ subito factũ. sidomũ eiꝰ consideres: qͥd illo
ditiꝰ. sicor eiꝰ cogites: Uide pauꝑtatẽ domꝰ: ablatast̃¬
omia. Uide diuitias cordis: dñs dedit. dñs abstulit.
sic̃ dño placuit ita factũ ẽ: sit nomen dñi benedictũ.
Dñs dedit. dñs abstulit. Nouerat rectorẽ suũ et tẽpca¬
torẽ suũ: ꝑmissorẽ tẽptatoris sui nouerat. Hichil sibi
inqͥt diabolus tribuat. Uoluntatẽ habet nocendi: po¬
testatẽ autẽ nisi acciꝑet. ñ haberet. Iuantũ accepit

Expanded text:
tem, ille sperabat labentem: cepit et ejus mulierculam; subtem, ille sperabat labentem: cepit et ejus mulierculam; subtraxit omnia quae habebat, solam dimisit adjutricem suam, non mariti consolatricem, sed potius tentatricem; cepit etiam ipsam non observantem caput ejus. Adhuc enim illa Eva erat; sed jam ille Adam non erat. Ablatis omnibus, remansit Job cum uxore, per quam tentaretur; et cum Deo, a quo regeretur. Quid illo pauperius subito factum, si domum ejus consideres? Quid illo ditius, si cor ejus cogites? Vide paupertatem dombstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum. Dominus dedit, Dominus abstulit:» noverat rectorem suum, et tentatorem suum; permissorem tentatoris sui noverat. Nihil sibi, inquit, diabolus tribuat; voluntatem habet nocendi, potestatem autem nisi acciperet, non haberet; quantum accepit
Abbreviated transcription (Latin):
tas et uita. Si gͦ ipse. ẽ. lumen. et ipse ẽ. ua. si ab illo
recesseris. nec in lumine nec in uia eris. et qͥd ce seqr̾.
Qđ dicit de impis qͥdã psalmꝰ. fiat uia illoꝵ tene¬
brȩ et lubricũ. Hic gͦ draco antiquus hostis nr̃. ira
feruidꝰ. insidiis astutꝰ: in mari magno. ẽ. Dracoquẽ
finxisti ad illudendũ ei. lã cu illude draconi. Ad
sublimi habitatione celoꝵ. Et ex angelo factꝰ diabolus-
accepit quendã locũ suũ in hoc mari magno et spa-¬
tioso. Regnũ eiꝰ quod prtas: carcer eiꝰ ẽ. Multi enĩ dict̾.
isto scło. et tantũ ualeat tantũ possit: Iuantũ ua-¬
let. aut quantũ potest: Hisi ꝑmissus: nichil pocest.
Sic age ne ꝑmittat᷑ in te: aut si ꝑmissiis fuerit ad tẽp¬
quosdã scõs uiros famulos dei: suꝑauert̾ eũ. qr de
uia ñ recessert̾. Non lapsist̾: quoꝵ obseruabat calca-¬
neũ. Iob ille sc̃s sedebat instercore: et currebat in uia.
ille calcaneũ eiꝰ attendebat. Ille repellebat suggeren¬

Expanded text:
ad me is. Si ergo ipse est lumen, et ipse est via; si ab illo recesseris, nec in lumine eris, nec in via. Et quid te sequitur? Quod dicit de impiis quidam psalmus: «Fiat via illorum tenebrae et lubricum» . 7. Hic ergo draco, antiquus hostis noster, ira fervidus, insidiis astutus, in mari magno est. «Draco hic quem finxisti ad illudendum ei.» Jam tu illude draconi: ad sublimi habitatione coelorum, et ex angelo factus diabolus, accepit quemdam locum suum in hoc mari magno et spatioso. Regnum ejus quod putas, carcer ejus est. Multi enim dicunt: isto saeculo, et tantum valeat, tantum possit? Quantum valet, aut quantum potest? Nisi permissus, nihil potest. Tu sic age, ne permittatur in te; aut si permissus fuerit ad tequosdam sanctos viros famulos Dei: superaverunt eum, quia de via non recesserunt, non lapsi sunt, quorum observabat calcaneum. Job ille sanctus sedebat in stercore, et currebat in via: ille calcaneum ejus attendebat. Ille repellebat suggeren
Abbreviated transcription (Latin):
successionibꝰ. currere tẽporibꝰ. placet eis in his artifex.
ut et ipsi placeant in artifice artifici: exclamant
p̃ magnogaudio qr uerȩ huic letitiȩ nichil cõparari
potest: quã magnificata st̾ oꝑa tua dñe. omĩa in sapi¬
entia fecisti. Ubi ẽ. ipsa sapientia. in qͦ om̃ia fecisti:
Quosensu attingit᷑. qͦ oculo uidet᷑: qͦ studio querit᷑.
qͦ merito possidet᷑: Quoputatis. nisi grã sua: qui do-¬
nauit ut simꝰ: donet ut boni simꝰ: Donat conũsis. qui
anteꝗ̃ conũterent᷑ et adũsi irent pꝰuias suas. nonne
quesiut eos: Nonne descendit: Honne ũbũ caro fa-¬
ctũ ẽ. et habitauit in nob̾: Nonne accendit luc̃nã
nit: uieinis congratulantibꝰ id ẽ. omni creatura sp̃u-¬
ali quȩ dm̃ ꝓxime attingit. Uicinis lȩcantibꝰ inuenta
ẽ dragma: angelis lȩcantibꝰ inuenta ẽ anima humana.
Inuenta gͦ. gaudeat et dicat. Iuã magnificata st̃ oꝑa

Expanded text:
successionibus, currere temporibus placet eis in his artifex, successionibus, currere temporibus placet eis in his artifex, ut et ipsi placeant in artificio artifici; et exclamant prae magno gaudio, quia vere huic laetitiae nihil comparari potest: «Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Omnia in sapientia fecisti.» Ubi est ipsa sapientia in qua omnia fecisti? quo sensu attingitur? quo oculo videtur? quo studio quaeritur? quo merito possidetur? Quo putatis, nisi gratia sua? Qui donavit ut simus, donat ut boni simus. Donat conversis, qui antequam converterentur, et cum aversi irent post vias suas, nonne quaesivit eos? nonne descendit? nonne Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ? nonne accendit lucernam nit, vicinis congratulantibus, id est omni creatura spirituali quae Deum proxime attingit. Vicinis laetantibus inventa est drachma; Angelis laetantibus inventa est anima humana. Inventa est, ergo gaudeat, et dicat: «Quam magnificata sunt opera
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ sapientiȩ mex: ab eisquȩ ñ feci adimaginẽ ineã.
Sed ubi feci inde exigo: et usũ eiꝰ reipostulo quã do¬
naui. homines gͦ reddentes deo quȩ deist̾: si cȩsari
reddunt qđ cȩsaris ẽ. id ẽ. reddentes cȩsari imaginẽ
suã. et reddentes deo imaginẽ suã: erigunt ipsam
mentẽ suã ñ ad se. sed ad artificẽ unde st̾: et ad calo-
rẽ quendã spĩalẽ unde ferueseunt. et unde remoti
frigescunt: et unde recedentes contenebrant᷑. et quo
reuertentes illuminantur: qr pie illi dixert̃. tu illu-¬
minab̾ lucernã meã dñe. ds̃nĩs illumina tenebras
meas. Discussis tenebris t̾renȩ sapientiȩ. aꝑientes os et
ducentes sp̃m. erigunt ut dixi fidentẽ oculũ cordis.
et cucũ spiciunt mente uniũsũ mundũ. trã. mare.
et cȩlũ: et udentes omĩa pulchit disposita. ordina-¬
ta currere. digeri generibꝰ. fulciri seminibꝰ. mutari

Expanded text:
tionem sapientiae meae ab eis quae non feci ad imaginem meam; tionem sapientiae meae ab eis quae non feci ad imaginem meam; sed ubi feci, inde exigo, et usum ejus rei postulo, quam donavi. Homines ergo reddentes Deo quae Dei sunt, si Caesari reddunt quod Caesaris est ; id est, reddentes Caesari imaginem suam, et reddentes Deo imaginem suam, erigunt ipsam mentem suam, non ad se, sed ad artificem srem quemdam spiritualem unde fervescunt, et unde remoti frigescunt, et unde recedentes contenebrantur, et quo revertentes illuminantur: et quia pie illi dixerunt, «Tu illuminabis lucernam meam, Domine; Deus meus, illuminabis tenebras meas» ; discussis tenebris terrenae stultitiae, aperientes os et ducentes spiritum, erigunt, ut dixi, fidentem oculum cordis; et circumspiciunt mente universum mundum, terram, mare et coelum, et videntes omnia pulchre disposita, ordinata currere, digeri generibus, fulciri seminibus, mutari
Abbreviated transcription (Latin):
arcificẽ sapientiã. cũ sint ipsi detenti insipientia. Et qͥ
eã lumen habent: etiã arcificẽ habent. Non qͥcũq arti¬
ficẽ habent: etiã lumen habent. Et qͥdẽ in hominibꝰ mul¬
ti sunt qͥ eiꝰ participes st̾. et sapientes uocant᷑: multi eiꝰ
exꝑtes stulti nominant᷑. pt̃ hoc uitioso nomine stulti
appellant᷑: qr si studeant sapientiȩ: si petant. si queranq̃.
sipulsent: posst̃ ꝑuenire ad eiꝰ participationẽ. Non enĩ
naturȩ. sed negligentiȩ denegat᷑. Sunt autẽ aliȩ creat᷑e.
que ñ posst̃ fieri participes sapientiȩ: sic̃ om̃s bestiȩ.
om̃ia pecora. om̃s arbores. quȩ nec sensũ habent ullũ.
Nũqͥd qr parcicipes sapientiȩ. eẽ. ñ posst̾ ideo ñ in sapi¬
entia et ꝑ sapientiã facta st̾: Nongͦ exigit ds̃ intelle¬
ctũ de equo et mulo: sed hominibꝰ dicit. Nolite fieri
sicut equis et mulꝰ. qͥbꝰ ñ. ẽ intellectꝰ. Qđ equo natura
ẽ homini crimen ẽ. hocgͦ dicit ds̃: ñ exigo participa¬

Expanded text:
artificem sapientiam, cum sint ipsi detenti insipientia: et qui eam lucem habent; etiam artificem habent; non quicumque artificem habent, etiam lucem habent. Et quidem in hominibus multi sunt qui ejus participes fiunt, et sapientes vocantur; multi ejus expertes, stulti nominantur. Propter hoc vitioso nomine stulti appellantur, quia si studeant sapientiae, si petant, si quaerant, si pulsent, possunt pervenire ad ejus participationem: non enim naturae, sed negligentiae denegatur. Sunt autem aliae creaturae, quae non possunt fieri participes sapientiae; sicut omnes bestiae, omnia pecora, omnes arbores, quae nec sensum habent ullum. Numquid quia participes sapientiae esse non possunt, ideo non in sapientia et per sapientiam facta slo: sed hominibus dicit, «Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus» . Quod equo natura est, homini crimen est. Hoc ergo dicit Deus: Non exigo participa
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cadas. noli exire de uia. Angustã tͥ semitã strauit
ds̃. qͥcqͥd ext̃ illã ẽ. lubricũ ẽ ꝓptẽa lumen ẽ xp̃s:¬
et uia ẽ. xp̃s. frat lumen uerũ: qđ illuminat omnẽ

Expanded text:
non cadas, noli exire de via. Angustam tibi semitam stravit non cadas, noli exire de via. Angustam tibi semitam stravit Deus; quidquid extra illam, lubricum est. Propterea lumen est
Abbreviated transcription (Latin):
Prima peccati suggestio. Uenit tͥ inmentẽ: nescio
qͥd illicitũ. Noli ibi tenere mentẽ tuã: noli consentire.
hoc qđ uenit in mentẽ: caput serpentis.ẽ. Caput cal¬
ca. et euades cȩceros motꝰ. qͥd ẽ. caput calca: Ipsã sug-¬
gestionẽ contẽpne. Sedlucrũ suggessit. Magnũ ibi lu¬
crũ ẽ. magnũ ibi aurũ ẽ: si hanc fraudẽ feceris. diues
eris. Caput serpentis. ẽ calea. Contẽpne qđ suggessit.¬
Sed inagnũ aurũ suggessit. Qͥd ꝓdest homini si totũ
mundũ lucret᷑ animȩ autẽ suȩ detrimentũ patiat᷑:
Pereat mundilucrũ: ne fiat animȩ dãpnũ. Hȩc di¬
cens: obseruasti capit serpentis. et calcasti. Ille autẽ
diabolus: calcaneũ tuũ obseruat. qͥd ẽ. obseruat
calcaneũ tuũ : Quando labaris auia dei. Iu obser¬
uas pͥmã suggestionẽ: ille obseruat lapsũ tuũ. Sienĩ
lapsus fueris: cades. Sicecideris: possidebit. Ut autẽ

Expanded text:
Prima peccati suggestio. Venit tibi in mentem nescio Prima peccati suggestio. Venit tibi in mentem nescio quid illicitum; noli ibi tenere mentem tuam, noli consentire. Hoc quod venit in mentem, caput serpentis est; caput calca, et evades caeteros motus. Quid est, caput calca? Ipsam suggestionem contemne. Sed lucrum suggessit: magnum ibi lucrum est, magnum ibi aurum est; si hanc fraudem feceris, dives eris. Caput serpentis est, calca. Quid estum aurum suggessit. Et quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur ? Pereat mundi lucrum, ne fiat animae damnum. Haec dicens, observasti caput serpentis, et calcasti. Ille autem diabolus calcaneum tuum observat. Quid est, observat calcaneum tuum? Quando labaris a via Dei. Tu observas primam suggestionem, ille observat lapsum tuum. Si enim lapsus fueris, cades; si cecideris, possidebit. Ut autem
Abbreviated transcription (Latin):
et nos fecimꝰ. qđ dolemꝰ. In illis enĩ duobꝰ hominibꝰ:
totũ genꝰ humanũ. Inde ꝓpago mortis. inde et
in paruulis debita delicta. Qͥ senĩ mund̾ ait scripta
in conspectu tuo : Nec infans cuiꝰ ẽ uniꝰ diei uita super
trã. Tradux peccati tradux mortis: de pͥmo peccato.
Hostis enĩ et qͥd dictũ ẽ mulieri. uł pociꝰ serpenti: ctm
audisset peccatũ pͥmi hominis. Ipsatuũ obseruabit
caput: et tu eiꝰ calcaneũ. In magno misterio dictũ. in
figura dictũ ȩccłiȩ futurȩ. factȩ de latere uiri sui: et
hoc dormientis. Erat autẽ adã forma futuri. hoc apłs
facta ẽ eccłia de latere dñi dormientis in cruce. Nam
de latere crucifixi ꝑcusso: sacramenta ȩccłiȩ ꝓfluxere.
qͥd gͦ dictũ ẽ ȩccłiȩ : Iã mͦ audite intelligite. cauece:
ipsa tuũ obseruabit caput. et tueiꝰ calcaneũ. Oeccłia:
caput serpentis obserua. Qđ ẽ. caput serpentis:

Expanded text:
et nos fecimus, quod dolemus. In illis enim duobus hominibus et nos fecimus, quod dolemus. In illis enim duobus hominibus totum genus humanum: inde propago mortis, inde et in parvulis debita, delicta. «Quis» enim «mundus,» ait Scriptura, «in conspectu tuo? Nec infans cujus est unius diei vita super terram» . Tradux peccati, tradux mortis de primo peccato. Nostis enim et quid dictum est mulieri, vel potius serpenti, cum audiret Deus peccatum priervabis calcaneum» . In magno mysterio dictum, in figura dictum Ecclesiae futurae, factae de latere viri sui, et hoc dormientis. Erat autem Adam forma futuri. Hoc Apostfacta est Ecclesia de latere Domini dormientis in cruce. Nam de latere crucifixi percusso , Sacramenta Ecclesiae profluxerunt. Quid ergo dictum est Ecclesiae? Jam modo audite, intelligite, cavete: «Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus calcaneum.» O Ecclesia, caput serpentis observa. Quod est caput serpentis?
Abbreviated transcription (Latin):
hoc: Psalmũ audiamꝰ. Oracohic quẽ finxisti ad
illudendũ ei. Ibi repentia quoꝵ ñ ẽ numerꝰ ibi anima¬
lia pusilla et magna. illic naues cõmeabt̾. et ñ time¬
bunt. Non solũ repentia quoꝵ ñ ẽ numerus et ani-¬
malia pusilla et magna: sed nec draconẽ qͥ ibi ẽ. quẽ
finxisti inqͥc deo. ad illudendũ ei. Magnũ seeretũ: et
tamen qđ nostis dicturꝰ sũ. Nostis inimicũ ȩxclesiȩ:
quendã draconẽ. Non uidistis oculis carnis: sed uide¬
tis oculis fidei. Ipse. ẽ: qͥet leo dr̃. De illo scriptura
dic̃ conculcabis leonẽ et draconẽ. Subditꝰ ẽ. iste ca-¬
picituo: subdet᷑ et corpori eiꝰ. hereant tantũ m̃bra
capiti suo: ut m̃bra eiꝰ fint. Dictũ ẽ de pͥma femina
quã sedux̃ hic draco. eua scilicet illa cui consiliũ
mortis dedit: et ꝑsuasione astuta in cor femineum
more serpentis inrepsit. factũ ẽ. qđ nouimꝰ. qđ ibi

Expanded text:
hoc? Psalmum audiamus: «Draco hic quem finxisti ad hoc? Psalmum audiamus: «Draco hic quem finxisti ad illudendum ei.» Ibi repentia quorum non est numerus, ibi animalia pusilla et magna; illic naves commeabunt, et non timebunt, non solum repentia, quorum non est numerus, et animalia pusilla et magna, sed nec draconem qui ibi est: «Quem finxisti,» inquit Deo, «ad illudendum ei.» Magnum secretum, et tamen quod nostis dicturus sum. Nostis inimicum Ecclesiae quemdam draconem: non vidistis oculis carnis, sed videtis oculis fidei. Ipse est qui et leo dicitur: de illo Scriptura dicit, «Conculcabis leonem et draconem» . Subditus est iste capiti tuo, subdetur et corpori ejus; haereant tantum membra capiti suo, ut membra ejus sint. Dictum est de prima femina, quam seduxit hic draco; Eva scilicet illa cui consilium mortis dedit, et persuasione astuta in cor femineum more serpentis irrepsit. Factum est quod novimus, quod ibi
Abbreviated transcription (Latin):
era confracta. leges latas ut sacrificare ydolis capita¬
le sit erimen: om̃s qͥ dolent hȩc. inmarist̾ adhuc. Id
gͦ nos ad pacriã qͣ ituri sumꝰ ꝑ ipsũ mare : Sed in ligno.
noli timere ꝑiculũ. Lignũ te portat: qđ continet scłm.
figo attendite. hoc mare magnũ et spatiosũ: ibi repen¬
tia quoꝵ ñ ẽ. numerꝰ. Animalia pusilla et magna.
Nolitimere. noli t̾reri: desidera ciuitatẽ. intellige pere
naues natant. et ñ mergunt᷑. Haues ȩccłias intelligimꝰ.
Cõmeant int̾ cẽpestates int̾ ꝓcellas tẽptationũ. inter
fluctus scłi. int̾ animalia pusilla et magna. Guberna¬
torẽ. xp̃s: in ligno crucis suȩ. Illic naues cõmeabt̾.
Nontimeant naues. ñ ualde attendant ubi natent:
sed a qͦ gubernent᷑. Illic naues cõmeabt̾. Cõmeabt̾¬
ꝑducent᷑ ad t̃rã quietis. Est in isto mari aliqͥd etiã
qđ suꝑat omĩa animalia. pusilla et magna. Qͥd est

Expanded text:
cra confracta, leges latas ut sacrificare idolis capitacra confracta, leges latas ut sacrificare idolis capitale sit crimen; omnes qui dolent haec, in mari sunt adhuc. Quid ergo nos? ad patriam qua ituri sumus? Per ipsum mare, sed in ligno. Noli timere periculum; lignum te portat quod continet saeculum. Ergo attendite: «Hoc mare magnum et spatiosum, ibi repentia quorum non est numerus; animalia pusilla et magna.» Noli timere, noli terreri; desidera patriam, intellige peregnaves natant, et non merguntur. Naves Ecclesias intelligimus; commeant inter tempestates, inter proeellas tentationum, inter fluctus saeculi, inter animalia pusilla et magna. Gubernator est Christus in ligno crucis suae. «Illic naves commeabunt.» Non timeant naves, non valde attendant ubi natent, sed a quo gubernentur. «Illic naves commeabunt.perducentur ad terram quietis. 6. Est in isto mari aliquid etiam quod superat omnia animalia pusilla et magna. Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
Terribile mare significat. Ibi sunt repentia quoꝵ n ẽt
numerus. Insidie repunt in hoc seło. et incautosrepen.¬
te occupant. Repentes autẽ cẽptationes qͥs numerat:
Repunt. sed eaue ne subripiant. Uigilet᷑ in ligno etiã
in aqͥs. etiã influctibꝰ T̃uti simꝰ. ñ dormiat xp̃s ñ dor¬
miat fides. Et si dormmerit excitet᷑. lmꝑabit uentis.
placabit mare: fimet᷑ uia. gaudebit᷑ in patria. Ibi re¬
pentia quoꝵ ñ ẽ numerꝰ. Animalia pusilla et magia
Uide eiũ adhuc in mari isto formidoloso. ñdũ citden¬
tes. Ipsi em̃ uersant᷑ in amaris aqͥset sterilibꝰ. Iili autẽ e
pusili et magni st̾. Nouimꝰ hoc Multi prsili scłi
ñ dũ eredideit. Multi pͥmates scli. ñ dũ erediderunt.
Arimalia pusilla et magna st̃ in hoc mari. Oderunt
om̃s suie prsilli siue magni animalia pusilla et ma-¬
gna quȩ mͦ dolent tẽpla. eẽ. clausa. aras eũsas simula¬

Expanded text:
Terribile mare significat: «ibi» sunt «repentia quorum non est Terribile mare significat: «ibi» sunt «repentia quorum non est numerus.» Insidiae repunt in hoc saeculo, et incautos repente occupant: repentes autem tentationes quis numerat? Repunt, sed cave, ne subripiant. Vigiletur in ligno; etiam in aquis, etiam in fluctibus tuti sumus: non dormiat Christus, non dormiat fides; et si dormierit, excitetur; imperabit ventis, placabit mare ; finietur via, gaudebitur in patria. «Ibi repentia quorum non est numerus; animalia pusilla et magna.» Video enim adhuc in mari isto formidoloso nondum credentes: ipsi enim versantur in amaris aquis et sterilibus; illi autem et pusilli et magni sunt. Novimus hoc; multi pusilli saeculi nondum crediderunt, multi primates saeculi nondum crediderunt: «animalia pusilla et magna» sunt in hoc mari. Oderunt omnes sive pusilli, sive magni, «animalia pusilla et magna,» quae modo dolent templa clausa esse, aras eversas, simula
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. amantes uitã ȩt̾nã. sꝑnentes presentẽ. Et tali
speculo cõpleti gaudio: dicimꝰ. repleta ẽ tra ereatu¬
ratua. Hoc autẽ scł̃m adhuc tẽptationũ fluctibus
quatit᷑: adhuc tẽpestatibꝰ et ꝓcellis tribulationũ et
timoꝵ turbat᷑. hac tamen it᷑. minetur licet mare
et tumeat fluctibꝰ ꝓcellasq parturiat: hac itur.
datũ ẽ nobis lignũ in qͦ nauigemꝰ. Repleta ẽ t̾ra cita¬
tura tua. Sed ñdũ sumꝰ int̾ra uiuentiũ. Adhuc ista
t̃ia morientiũ ẽ. Clamamꝰ autẽ et dicimꝰ. spes inea
estu: portio mea in t̾ra uiuentiũ. In tra morientiũ
spesmea: in t̾r̃a iuuentiũ portio mea.Ecce ista t̾ra
quȩ repleta ẽ scientia dei. Qͥ adhuc.ẽ. in tra morien¬
tiũ ñdũ ẽ in t̾ra uiuentiũ qua transit. Audi sequen
or mare magnũ et spati.osũ: ibi repencia
quoꝵ ñ ẽ numerus. Animalia pusilla et magna.

Expanded text:
tem, amantes vitam aeternam, spernentes praesentem, et tali tem, amantes vitam aeternam, spernentes praesentem, et tali spectaculo completi gaudio dicimus, «Repleta est terra creatura tua.» 4. Hoc autem saeculum adhuc tentationum fluctibus quatitur, adhuc tempestatibus et procellis tribulationum et tumorum turbatur: hac tamen itur. Minetur licet mare, et tumeat fluctibus, procellasque parturiat; hac itur, datum est nobis lignum in quo navigemus: «Repleta est terra creatura tua.» Sed nondum sumus in terra viventium, adhuc ista terra morientium est; clamamus autem, et dicimus: «Spes mea essta terra quae repleta est creatura Dei. Qui adhuc est in ista terra morientium, nondum in terra viventium, qua transit? Audi sequentia: «Hoc mare magnum et spatiosum, ibi repentia quorum non est numerus; animalia pusilla et magna.»
Abbreviated transcription (Latin):
predicamꝰ nec sufficimꝰ laudare tantũ. qͣntũ abun-¬
dat ex bona inspectione cor nrm. Sed ad illã cira-
turã magis debemꝰ attendere: unde dic̃apłs. Si qͣ
tria. in ipsis iudȩis om̃is illa seruitꝰ legis. om̃ia illasa¬
crificia prenunciantia p̃sens sacrificiũ. Abundabat
tunc uetustas hominis: uenit qͥ renouaret opꝰsuũ ue¬
nit qͥ conflaret argentũ suũ. qͥ formaret monetã suã.
et attendimꝰ plenã t̾rã xp̃ianis credentibꝰ in dm̃. auer.¬
tentibꝰ se a pͥoribꝰ suis immunditis et idolatria aspe
p̃tita ad spẽ noui scłi: et ecce ñdũ ẽ. inre. et iã tene¬
tur inspe: et ꝑ ipsã spẽ iã cantamꝰ et dicimꝰ. Repleta
ẽ tra creatura tua. Nondũ in patria cantamꝰ hoc:
ñdũ in illa requiȩ quȩ ꝓmittit᷑. ñdũ confirmatis
uectibꝰ portarũ ierłm: sed adhuc in ꝑegrinatione
intuentes mundũ istũ totũ. et undiq homines cur¬
rentes ad fidẽ. timentes gehennã. concẽpnentes mor¬

Expanded text:
 non sufficimus laudare tantum, quantum abundat ex bona inspectione cor nostrum. Sed ad illam magis creaturam debemus attendere, unde dicit Apostolus, tria, in ipsis Judaeis omnis illa servitus Legis, omnia illa sacrificia praenuntiantia praesens sacrificium. Abundabat tunc vetustas hominis; venit qui renovaret opus suum, venit qui conflaret argentum suum, qui formaret monetam suam, et attendimus plenam terram Christianis credentibus in Deum, avertentibus se a prioribus immunditiis suis et idololatria, a spe praeterita ad spem novi saeculi: et ecce nondum est in re, et jam tenetur in spe, et per ipsam spem jam cantamus et dicimus, «Repleta est terra creatura tua.» Nondum enim in patria cantamus hoc, nondum in illa requie quae promittitur, nondum confirmatis vectibus portarum Jerusalem ; sed adhuc in peregrinatione intuentes mundum istum totum, et undique homines currentes ad fidem, timentes gehennas, contemnentes mor
Abbreviated transcription (Latin):
ora scõꝵ unũ uerbũ sonet. qđ cũ sit in pͥn¬
cipio ds̃ apud dm̃: ibi ñ habet sillabas. qr
nrãm descendit ad particulas sonoꝵ nrõꝑ: cũ descenderit
ad suscipiendã infirmicatẽ corporis nr̃i. Istũ tamen psal¬
mũ iã multos nob fecisse sermones. misteriaq ipsa quȩ hic
clausa tenent᷑ ut pulsancibꝰ aꝑirent᷑: attulisse nob̃ ñ par¬
uas ꝑ aliquot dies moras tẽporis eũ ꝓnunciant᷑. cũ cõmen¬
dant᷑. cũ clausa ee̾ monstrant᷑ cũ aꝑiunt᷑. cũ eruunt᷑. cũ
ostendunt᷑. Ac ꝑ hoc memuinit ut dixi caritas ur̃a. nec
p̃terito die ad eiꝰ t̃minũ psalmi nos ꝑuenire potuisse: et
distulisse in hunc diẽ. Uoluit dñs et tẽpꝰ redditionis nob̾
exhibere: et me debitorẽ debito satisfacere. et exactores
etate gaudioq recolitis: exclamauert̾ cũ psalmo uiscera
cordis nr̃i. et dixert̾. Iuã magnificatast̾ oꝑa tua dñe:
om̃ia in sapientia fecisti. repleta ẽ t̾ra creacura tua.

Expanded text:
 unum Verbum sonet, quod cum sit in principio Deus apud Deum, ibi non habet syllabas, quia tatem nostram descendit ad particulas sonorum nostrorum, cum descenderit ad suscipiendam infirmitatem corporis nostri : istum tamen psalmum jam multos nobis fecisse sermones, mysteriaque ipsa quae hic clausa tenentur, ut pulsantibus aperirentur, attulisse nobis non parvas per aliquot dies moras temporis, cum pronuntiantdantur, cum clausa esse monstrantur, cum aperiuntur, cum eruuntur, cum ostenduntur; ac per hoc meminit, ut dixi, Charitas vestra, nec praeterito die ad ejus terminum psalmi nos pervenire potuisse, et distulisse in hunc diem. Voluit Dominus et tempus redditionis nobis exhibere, et me debitorem debito satisfacere, et exactores , ut nostis, ut cum pietate gaudioque recolitis, exclamaverunt cum Psalmo viscera cordis nostri, et dixerunt: «Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Omnia in sapientia fecisti: repleta est terra cre
Abbreviated transcription (Latin):
Duas resdix̃: ambas int̾ se distinguendas Muscipu-¬
lã statuisse ꝑsecutores dix̃ scandala uͦ ab eis qͥ
consenser̃ et apostatauer̃. Ex utrisq se uult cu¬
stodiri. hinc seuiunt minantes: hinc labuntur
consentientes. Timeo ne talis sit iste quẽ timeã:
ne calis sit iste quẽ imiter. Hȩc tͥ facio: si ñ consense¬
ris. Custodime a muscipula ꝗͣ statuer̃ mͥ. Ecce
fr̃ tuus iã consensit. Et ab scandalis eoꝵ qͥ oꝑant᷑
fr̃s: Cadent in rȩcia eiꝰ peccatores sed ñ om̃s peca¬

Expanded text:
Duas res dixit, ambas inter se distinguendas: muscipuDuas res dixit, ambas inter se distinguendas: muscipulam statuisse persecutores dixit, scandala vero ab eis qui consenserunt et apostataverunt; et ex utrisque vult se custodiri. Hinc saeviunt minantes, hinc labuntur consentientes: timeo ne talis sit iste, quem timeam; ne talis sit iste, quem imiter. Haec tibi facio, si non consenseris: «Custodi me a muscipula quam statuerunt mihi.» Ecce frater tuus jam consensit: «Et ab scandalis eorum qui operantur 10. Cadent in retia e
Abbreviated transcription (Latin):
infernũ ossa nr̃a. Qm̃ ad te dñe oculi mei in te
sꝑaui ne auferas animã meã. Cruciatiem̃ s̃ in ꝑse¬¬
cutionibꝰ: et multi defecer̃. Et q de captiuitate
ꝑsecutionis dix̃. sic̃ crassitudo t̾rȩ disrupta ẽ suꝑ¬
trã. disꝑsas uꝑxta infernũ ossa nr̃a: oceurrit mul-¬
tos defecisse. et multos ꝑiclitatos ee: et tanꝗͣ in me-¬
diis tribulationibꝰ ꝑsecutionũ emissa ẽ p̃cantis
uox. qm̃ ad te dñe ocłi mei. Noncuro qͥd minent᷑.
qͥ curcũstant. Ad te dñe ocłi mei. Plus figo oculũ
in ꝓmissis cuis: ꝗͣ in minis eoꝵ. Noui qͥd ꝓme pas-¬
consentis parco Inmuscipula posita ẽ esca uicȩ
huiꝰ. Si amat auis hanc ȩscã: cadit in muscipulã.
Si autẽ talis ẽ auis ut dicat. et diẽ hominis ñ desi¬
deraui tu scis: ocłi eiꝰ ñ recedunt a deo et ipse euel¬
let de laqueo pedes eiꝰ. Custodi me a muscipula ꝗͣ
statuer̃ mͥ.: Et ab scandalis eoꝵ qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ.

Expanded text:
am ad te, Domine, oculi mei: in te speravi; ne auferas animam meam.» Cruciati sunt enim in persecutionibus, et multi defecerunt. Et quia de captivitate persecutionis dixit, «Sicut crassitudo terrae disrupta est suta sunt juxta infernum ossa nostra:» occurrit multos defecisse et multos periclitatos esse; et tanquam in mediis tribulationibus persecutionum emissa est vox precantis, «Quoniam ad te, Domine, oculi mei.» Non curo quid minentur qui circumstant; «Ad te, Domine, oculi mei.» Plus figo oculum meum in promissis tuis, quam in minis eorum. Novi quid pro me pasconsentis, parco. In muscipula posita est esca vitae hujus: si amat avis hanc escam, cadit in muscipulam: si autem avis talis est ut dicat, «Et diem hominis non concupivi, tu scis» ; oculi ejus non recedent a Deo, et ipse evellet de laqueo pedes ejus . «Custodi me a muscipula quam statuerunt mihi, et ab scandalis eorum qui operantur iniquitatem.»
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ad patrẽ. Qͥd ẽ gͦ donec transeã nisi de mundo
ad patrẽ : Tunc enĩ confirmabo colũpnas eiꝰ id ẽ. co-¬
lũpnas t̾rȩ: qͣndo in mea resurrectione plene didi-¬
cerint ñ ee̾ mortẽ tim̃dã. Donec gͦ transeã: singula¬
ris sũ. Cũ transiero: multiplicabor. Multi me imita¬
transeã: multi in me unꝰ er̃ cũ transiero. Singłaris
ego sũ.donec transeã. Audite etiã misteriũ ũbi eiꝰ.
Scdm grecã elocutionẽ: pascha uidet᷑ passionẽ
significare. Paschin enĩ. patidr̃. Scd̾m ebraicã aut̃
linguã sic̃ int̾p̃tatis qͥ nouer̃ : pascha transitꝰ int̃.¬
p̃tat᷑. Nã sibene int̾rogetis grecos: negant grecũ
eeꝰ pascha. Sonat ibi qͥdẽ paschin. id ẽ pati: sed ñ so¬
let sic deflecti. Passio enĩ: pathos grece dr̃ ñ pascha.
Paschagͦ sic̃ dicunt qͥ nouer̃ et qͥ nob̃ qđ legeremꝰ
int̃p̃tatis. transitꝰ int̾p̃tat᷑. Ideo uentura passione

Expanded text:
c transeam,» nisi, «de hoc mundo ad Patrem?» Tunc enim confirmavi columnas ejus, id est columnas terrae, quando in mea resurrectione plane didicerunt mortem non esse timendam, «Donec» ergo «transeam, singularis sum:» cum transiero, multiplicabor; multi me imitabu donec transeam; multi in me unus erunt dum transiero. «Singularis ego sum, donec transeam.» Audite etiam mysterium verbi ejus. Secundum graecam locutionem, Pascha vidam autem linguam, sicut interpretati sunt qui noverunt, Pascha Transitus interpretatur. Nam et si interrogetis bene Graecos, negant graecum esse Pascha. Sonat ibi quidem πάσχειν, id est pati, sed non solet sic deflecti: passio enim πάθος graece dicitur, non pascha. Ergo Pascha, sicut dicunt qui noverunt, et qui nobis quod legeremus interpretati
Abbreviated transcription (Latin):
ret ꝑsecutio qͣndo dimiser̃ te om̃s solũ et ier̃ unꝰ qͥsq
tu fecisti: aut tum qͦquã te negasti. Sed ecce illi qͥ tͥ
coherebant. in tua tẽptatione et ꝑsecutione qͣte ini¬
mici reqͥrebant crucifigendũ defecer: et unꝰ ille aud ax
qͥtͥ ꝓmiserat qi tecũ eẽt. usq ad mortẽ. audiuit qͥdẽ
a medico qͥd inse ageret egrotꝰ febriens enĩ sanũ se
dixerat: cordis uenã ille tangebat. Uentũ ẽ ad ꝓbati¬
onẽ. uentũ ẽ ad tẽptationẽ: uentũ ẽ ad accusationẽ.¬
cipio et hoc femina. ab ancilla int̾rogatꝰ succubuit.
negauit ter. Semel negat cũ memoraret᷑: negauit

Expanded text:
ret persecutio, quando dimiserunt te omnes solum, et ierunt unusquisque tu fecisti, aut tu in quoquam te negasti: sed ecce illi qui tibi cohaerebant, in tua tentatione et persecutione, qua te inimici requirebant crucifigendum, defecerunt. Et unus ille audax qui tibi promiserat quia tecum esset usque ad mortem, audivit quidem a medico quid in se ageretur aegrotus. Febriens enim sanum se dixerat; cordis venam ille tangebat. Ventum est ad tentationem, ventum est ad probationecipio, et hoc femina, ab ancilla interrogatus succubuit. Negavit ter. Semel negato, cum memoraretur, negavit
Abbreviated transcription (Latin):
ta sua defendunt potiꝰ quã fatent᷑. Pecrũ ipsũ pocius
attendamꝰ. Si nichil peccauit. qͦre fleuit: Non int̾¬
rogemꝰ de petro: nisi lacrimas petri. fideliores de illo
testes ñ inuenimꝰ. fleuit amare inqͥt. Nondũ idone-¬
userat passioni Sequeris me postea: dictũ illi erat.
Adhuc futurus erat firmꝰ: confirmatꝰ dñi resurre-¬
ctione. Ergo ñdũ erat tẽpꝰ: ut disꝑgerent᷑ illa ossa
unxta infernũ. Nã uidete quã multi defecer̃: usq
adipsos pͥmos herences ori eiꝰ Etiã ipsi defecer. Qua-¬
re hoc: Singularis ego sũ donec transeã. Hoc e¬
nĩ sequitur in psalmo. Sup̾ dixerat custodi me a
et lapsis. Sed qr in eiꝰ passione etiã illi pͥmai qͥ futuri
erant cduces ȩccłiȩ et colũpnȩ t̾rȩ defecerant: ñ dũ
factũerat qđ ait in alio psalmo. Ego confirmaui
colũpnaseiꝰ. Qͥd ait : Singularis ego sũ donec tran.¬
seã hȩc uox. ex ꝑsona capitis. Singularis egosũ do¬¬

Expanded text:
potius quam fatentur. Petrum ipsum potius attendamus. Si nihil peccavit, quare flevit? Non interrogemus de Petro, nisi lacrymas Petri: fideliores testes de illo non invenimus. «Flevit amare,» inquit . Nondum idoneus erat passioni: «Sequeris me postea» , illi dictum erat. Adhuc futurus erat firmus, confirmatus Domini resurrectione. 25. Ergo nondum erat tempus, ut dispergerentur illa ossa juxta infernum. Nam videte quam multi defecerunt, usque ad ipsos primos haerentes ori ejus; etiam ipsi defecerunt. Quare hoc? «Singularis ego sum, donec transeam.» Hoc enim sequitur in Psalmo. Supra dixerat, «Custodi me,et a lapsis. Sed quia in ejus passione etiam illi primi, qui futuri erant duces Ecclesiae et columnae terrae, defecerunt; nondum factum erat quod ait in alio psalmo. «Ego confirmavi columnas ejus» . Quid ait, «Singularis ego sum, donec transeam?» Haec vox ex persona capitis, «Singularis ego sum, do
Abbreviated transcription (Latin):
rupta ẽ suꝑ t̾rã: Nouimꝰ crassicudinẽ t̾rȩ. contẽ¬
ptibilia quȩq eẽ. Iuȩ s̃ quasi contẽptibilia hõibꝰ:
sucũ dant t̾rȩ. Nã dictũ ẽ et in qͦdã psalmo. iacu¬¬
isse mortes sc̃oꝵ: et ñ fuit qͥ sepeliret. Sed illȩ om̃s
mortes: factȩ scrassitudo t̃rȩ. Emͦ accipit t̾ra qͦn-¬
dã pinguedinẽ de rebꝰ contẽptibilibꝰ et abiectis.
sic ex eo qđ contẽpsit hic muncdꝰ accepit crassitu¬
dinẽ t̾ra. ut inde seges ȩxcłiȩ feratiꝰ pullularet
Iã nostis fr̃s: qr contẽptibilia tr̃ȩ huiꝰ de qͥbꝰ pingue-¬
scit t̾ra. nec appellare uolo: nec dicere decet. Ialis
ẽ quȩdã sagina t̾rȩ. talis. ẽ. quȩdã pinguedo: et
contẽptibile ẽ. hominibꝰ et qͣsi sordidũ: et abicit᷑.
Sed qͥd fec̃ hic : Ut iã et ipsis ũb utar: de t̾ra erex̃

Expanded text:
rupta est super terram?» Novimus crassitudinem terrae, contemptibilia quaeque esse. Quae sunt quasi contemptibilia hominibus, fecundant terram. Nam dictum est et in quodam psalmo jacuisse mortes sanctorum; et non fuit qui sepeliret . Sed illae omnes mortes factae sunt crassitudo terrae. Quomodo accipit terra quamdam pinguedinem de rebus contemptibilibus et abjectis; sic ex eo quod contempsit hic mundus, accepit crassitudinem terra, ut inde seges Ecclesiae feracius pullularet. Jam nostis, fratres, quia contemptibilia terrae hujus, de quibus pinguescit terra, nec appellare volo, nec dicere decet: talis est quaedam sagina terrae, et quaedam pinguedo; et contemptibile est hominibus, et quasi sordidum est, et abjicitur. Sed quid fecit hic, ut jam et ipsius verbis utar?
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ resistat. Proptẽa castiga corpꝰtuũ: mͦ doma qđ
postea recipias. Modo deficiat: ut ñsufficiat. Nã in
hac uita reparari ñ potest: quãdiu mortale geritur.
Honte deponat: ñ te abrũpat. Porta. erudi. castiga.
habuit. resurget et caro. Sed qͦmͦ etiã cc̃ luctaturus
sũ: Oportet inqͥt corruptibile hoc induere incor-¬
ruptionẽ : et mortale hoc induere immortalitatẽ.¬

Expanded text:
quae resistat. Propterea castiga corpus tuum; modo doma quod quae resistat. Propterea castiga corpus tuum; modo doma quod postea recipias; modo deficiat, ut tunc sufficiat. Nam in hac vita reparari non potest, quamdiu mortale geritur. Non te deponat, non te abrumpat; porta, erudi, castiga: habuit,» resurget et caro. Sed quomodo? etiam tunc luctaturus sum? «Oportet,» inquit, «corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitate
Abbreviated transcription (Latin):
alis p̃dicans ipse repbꝰ inueniar. Nũqͥd qͥ castigat
corpꝰ odit corpꝰ: Si qͥs castigat serũi. odit seruũ:
Si qͥs ub̾at filiũ odit filiũ: Ut aliqͥd coniunctius
eloqͣm̃ caro cua canq̃ comux tua ẽ hoc apłsipse
dic̃. Nemo unꝗͣ carnẽ suã odio habuit: sed nutrit
tua ẽ: et nemo carnẽ suã odiohabet. Tam̃ qͥd alio
loco: Caro c̃cupiscit adũsus sp̃m: et sp̃s adũsus car-¬
nẽ. Concupiscit adũsũte: tanꝗͣ coniux tua. Ama
et castiga: donec fiat in una reformatione una con-¬
cordia. Iuando istud erit qđ mͦ clamas. infelix ego
homo qͥs me lib̾abit de corpore mortis huiꝰ. nũqͥd
separabit᷑ a te hoc corpꝰ et tc̃ securuseris: Et qͥd ẽ in
nob̾met ipsis ingemiscimꝰ adoptionẽ expectantes re-¬
dẽptionẽ corporis nr̃i : Reparat᷑ gͦ a mortalitate
adĩmortalitatẽ: et iã ñ resistit. qr ñ ẽ mortalitas

Expanded text:
aliis praedicans ipse reprobus inveniar» . Numquid qui castigat aliis praedicans ipse reprobus inveniar» . Numquid qui castigat corpus, odit corpus? Si quis castigat servum, odit servum? si quis verberat filium, odit filium? Et ut aliquid conjunctius eloquamur, caro tua tanquam conjux tua est. Hoc ipsedicit: «Nemo unquam carnem suam odio habuit; sed nutrit est, et nemo carnem suam odio habet. Tamen quid alio loco? «Caro concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem» . Concupiscit adversus te, tanquam conjux tua; ama et castiga, donec fiat in una reformatione una concordia. Quando istud erit? Quoniam modo clamas, «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» numquid separabitur a te hoc corpus, et tunc securus eris? Et quid est, «In nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri» . Reparatur ergo a mortalitate ad immortalitatem, et jam non resistit, quia non est mortalitas
Abbreviated transcription (Latin):
ne me malus lector accuses. Condelector inquit
legi dĩ. scd̾m intĩorẽ hominẽ. Ecce iustꝰ. Anñ ẽ. iu-¬
stꝰ. qͥ condelectat᷑ legi dei : Unde gͦ peccator: Ui¬
deo aliã legẽ in m̃bris meis. repugnantẽ legi m̃tis
meȩ: et captiuũ me ducentẽ in lege peccati. Ad-¬
huc bellũ adũsũ me gero: ñdũ sũ totꝰ instauratus
ad imaginẽ fabricatoris mei. Cȩpi resculpi. ex ea
parte qͦ reformor displicet mͥ qđ deforme ẽ. Ergo
quãdiuita sũ qͥd sꝑo: Infelix ego homo. qͥs me li-¬
b̾abit de corpore mortis huiꝰ : Gr̃ã dĩ ꝑ iħm xp̃m
dñm nr̃m. Grã dĩ quȩ iã cepit resculpere: grã dei
quȩ infundit suauitatẽ ut iã ꝑ intĩorẽ hominẽ
condelecteris legi dei. hinc cȩtera sanabunt᷑: unde
et ista sanata s. Geme adhuc uulneratꝰ. castiga te.
displice tͥ. Non sic pugno inqͥt quasi aerẽ cȩdens:
sed castigo corpꝰ meũ et in seruitutẽ redigo. ne forte

Expanded text:
ne me malus intellector accuses: «Condelector enim,» inquit, ne me malus intellector accuses: «Condelector enim,» inquit, «legi Dei secundum interiorem hominem.» Ecce justus. Annon est justus qui condelectatur legideo aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati.» Adhuc bellum adversus me gero, nondum sum totus instauratus ad imaginem fabricatoris mei; coepi resculpi, et ex ea parte qua reformor, displicet mihi quod deforme est. Ergo quamdiu ita sum, quid spero? «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore monostrum» . Gratia Dei quae coepit jam resculpere, gratia Dei quae infundit suavitatem, ut jam per interiorem hominem condelecteris legi Dei: inde caetera sanabuntur, unde et ista sanata sunt. Geme adhuc vulneratus, castiga te, displice tibi. 16. «Non sic pugno,» inquit, «quasi aerem caedens; sed castigo corpus meum et in servitutem redigo, ne forte