comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nonnũquã arrogantes uiri dũ p̃dicatoreᷤᷤ
scõs magna loqui. ac plocutione sua
uenerari conspiciuntꝰ : locutionis eorũ
celsitudinẽ. & non utilitatẽ intentionis
imitantur. Neq hoc amant qđ illi ap¬
petunt: sed hoc sumopere appetunt qđ
clari hominibꝰ ostendant᷑. Nã sepe con-¬
tingit. ut sapientes uiri cũ se non audiri
considerant : ori suo silentiũ indicant.
Sed plerũq dũ conspiciunt qđ iniquoꝵ
facinora ipsis tacentibꝰ ⁊ non corripienti¬
bꝰ crescunt: iuĩ quãdã sp̃s suistineant. ut in
locutionẽ aꝑte correptionis erũpant. Unde¬
⁊ pro pħa hieremias cũ sibi p̃dicationis
silentiũ indixissa dicens. non recordabor
eius neq loquar ultra in nomine illius:
ilico ad unxit. Et factus ÷ incorde meo
quasi ignis aestuans : claususq in ossibꝰ
meis: & defeci ferre nonsustinens. Audi¬
ui enĩ contumelias multoꝵ. Pro eo
enĩ qđ se minime audiri conspexit :
silentiũ appetit. sed cũ crescentia mala

Expanded text:
Nonnunquam arrogantes viri dum praedicatores sanctos magna loqui, ac pro locutione sua venerari conspiciunt, locutionis eorum celsitudinem et non utilitatem intentionis imitantur; neque hoc amant quod illi appetunt, sed hoc summopere appetunt quod clari hominibus ostendantur. Nam saepe contingit ut sapientes viri cum se non audiri considerant, ori suo silentium indicant; sed plerumque dum conspiciunt quod iniquorum facinora ipsis tacentibus et non corripientibus crescunt, vim quamdam spiritus sui sustinent, ut in locutionem apertae correptionis erumpant. Unde propheta Jeremias cum praedicationis sibi silentium indixisset, dicens: Non recordabor ejus, neque loquar ultra in nomine illius; illico adjunxit: Et factus est in corde meo quasi ignis exaestuans, claususque in ossibus meis, et defeci, ferre non sustinens; audivi enim contumelias multorum . Pro eo enim quod se minime audiri conspexit, silentium appetiit; sed cum crescentia mala
Abbreviated transcription (Latin):
prius eodẽ gaudio quasi saciata leta.¬
batur. Quia gͥ homo tẽptatus ab
ore cord̃ omne cibũ respuit delecta¬
tionis. nichilq ei aliud quã semet ipsũ
& cognoscerr ⁊ flere delectat: bene
dr̃: Ab ominabilis eifit iniuta sua
panis : & aiuime illius cibus ante de¬

Expanded text:
prius eodem gaudio quasi satiata laetaprius eodem gaudio quasi satiata laetabatur. Quia igitur homo tentatus ab ore cordis omnem cibum respuit delectationis, nihilque eum aliud quam semetipsum et cognoscere et flere delectat, bene dicitur: Abominabilis ei fit in vita sua panis, et animae illius cibus ante de
Abbreviated transcription (Latin):
teptationes expressit: ilico subdidit.
Abominabilis ei fit inuita sua panis:
⁊animȩ illus cibꝰ ante desiderabilis.
Q uia uidelic& omẽ qͦd prius deipsa ꝓs¬
peritate uidendi dulce sapiebat : post¬
modũ ꝑ iũ tẽptationis amarescit
N onnũquã uero quicqͥd gaudii. quicqͥd
ur tutis fauere iudebatur. subito
inpauore tẽptationis amittitur. Et
quasi euacuatus eisdẽ uirtutibꝰ : tristis
animꝰ solo merore possidet᷑. Cũ enĩ
paulo uehem̃tus inpulsu tẽptationis
suã exipsa sua inanitate cognoscit.
Unde ab onũ mox iocunditate quasi
frangitur: ⁊ escas pͥoris leticiȩ respu¬
ens. eoquẽ solũ libenter appetit. luctu
saciatur. Unus quisq enĩ cũ sibi
bene iuuendi ꝓsperitas arridet. hi¬
larescit: atq ipsa hilaritas animũ
uelut desiderabilis cibus reficit.
Sed cũ atẽptatione paulo ampluis in¬
m̃te pulsat᷑ : am̃te eius ꝑmeroris
fastidiũ gaudiũ omẽ resp̾uitur : quę

Expanded text:
tentationis expressit, illico subdidit: tentationis expressit, illico subdidit: Abominabilis ei fit in vita sua panis, et animae illius cibus ante desiderabilis, quia videlicet omne quod prius de ipsa prosperitate vivendi dulce sapiebat, postmodum per vim tentationis amarescit. Nonnunquam vero quidquid gaudii, quidquid virtutis favere videbatur, subito in pavore tentationis amittitur, et quasi evacuatus eisdem virtutibus tristis animus solo moerore possidetur. Cum enim paulo vehementius impulsu tentationis suam ex ipsa sua inanitate cognoscit. Unde ab omni mox jucunditate quasi frangitur; et escas prioris laetitiae respuens, eo quem solum libenter appetit luctu satiatur. Unusquisque enim cum sibi bene vivendi prosperitas arridet hilarescit, atque ipsa hilaritas animum velut desiderabilis cibus reficit. Sed cum tentatione paulo amplius imminente pulsatur, a mente ejus per moeroris fastidium gaudium omne respuitur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
alim̃ta sũpsisse. Et non ꝓsignis est
dñm sed ꝓpanibꝰ querere: ad religio¬
nis offitiũ nonpro augendis uir tutibꝰ
sed ꝓrequirendis subsidiis inhiare.
Rursũ ꝑ panẽ iocunditas humane de
lectationis accipitur. Unde hierrmu
ꝓpħa cũ sinagog& ꝑditos mores defle¬
ret: dixit. Om̃is popłs eius gemens:
& querens panẽ. Cũ praua hominũ
multitudo affligitur. quia non ad uotis
de p̾sentis uite iocunditate satiatur.
sed ⁊p̃ciosa queq ꝓcibodat. quia ur¬
tutes m̃tis in appetitu transitoriȩ delec¬
tationis inclinat: ⁊ refocilare animã
nititur : quia ꝑuersis suis desideris
satis facere conatur. Unde bene mox
exuoce illuis electe multitudinis. sub¬
ditur. Uide dñe ⁊ considera: quil
facta sũ uilis. Uilis quipe plebsdi
efficitur : quando prauoꝵ numeroat¬
cente meis non sũma ⁊ celestia: sed a¬
quid aliud panẽ quã p̃sentis uitȩ
delectationẽ uocat: Quipost quã iuĩ

Expanded text:
alimenta sumpsisse. Et non pro signis est alimenta sumpsisse. Et non pro signis est Dominum, sed pro panibus quaerere, ad religionis officium, non pro augendis virtutibus, sed pro requirendis subsidiis inhiare. Rursum per panem juclectationis recipitur. Unde et nunc Propheta cum synagogae perditos mores defleret, dixit: « Omnis populus ejus gemens et quaerens panem. » Prava quippe hominum multitudo affligitur, quia non ad votum, de praesentis vitae jucunditate satiatur, sed et pretiosa quaeque pro cibo dat: quia virtutes mentis in appetitu transitoriae delectationis inclinat, et refocillari animam nititur, quia perversis suis desideriis satisfacere conatur. Unde bene mox voce illius electae multitudinis subditur: « Vide, Domine, et considera, quia factus sum vilis. » Vilis quippe plebs Dei efficitur, quando pravorum numero crescente in eis, non summa et coelestia, sed aquid aliud panem quam praesentis vitae delectationem vocat? Qui postquam vim
Abbreviated transcription (Latin):
unrã trans latione scriptũ ẽ. Aque
furtiue dulciores st̃: ⁊ panis abscon¬
ditus suauior. Sunt enĩ non nulle
hereses: quȩ aꝑte metuunt p̃ dicare
qđ sentiunt: ⁊ apd infirmoꝵ ñtes
uerba sua tanto magis condiuntꝰ. qͣnto
qͣsi amplius reuerent̃ ab scondunt.
Unde ñ inmerito dr̃. panes occultos
libent̃ elite. Miseris enĩ cordibꝰ occus¬
ta hereticoꝵ uerba eomagis sapiunt.
quo cum reliqͥs cõmunit̃ non habent᷑.
accipitur: sic̃ iacob ad laban transies
ait. Dnẽ ds̃ sidederis mͥ panẽ adman¬
ducandũ : ⁊ uestẽ ad induendũ :
sic̃ ineuangłio dñs turbis  sequentibus
De septẽ enĩ panibus fuerant saciati: &
de testat᷑ : quiꝑ sacros ordines ad dñm
ꝓpinquantes. non eisdẽ ordinibꝰ uirdi¬
tũ merita : sed subsidia uitȩ p̃sentis
exquir̃. Nec cogitant qͥd uidendo imi¬
tari debeant : sed quȩ conpendia ꝑcipi¬
endo satient᷑. Satiatis quippe depanibꝰ
dñm sequi ẽ: de scã accła tẽporalia

Expanded text:
ra translatione scriptum est: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior. Sunt enim nonnullae haereses quae aperte metuunt praedicare quod sentiunt, et apud infirmorum mentes verba sua tanto magis condiunt, quanto quasi amplius reverenter abscondunt. Unde non immerito dicitur: Panes occultos libenter edite. Miseris enim cordibus occulta haereticorum verba eo magis sapiunt, quo cum reliquis communiter non habentur. accipitur, sicut Jacob ad Laban transiens, ait: Domine Deus, si dederis mihi panem ad manducandum, et vestem ad induendum . Et sicut in EvangelioDe septem enim panibus fuerant satiati. Etdetestatur, qui per sacros ordines ad Dominum propinquantes, non in eisdem ordinibus virtutum merita, sed subsidia vitae praesentis exquirunt; nec cogitant quid vivendo imitari debeant, sed quae compendia percipiendo satientur. Satiatos quippe de panibus Dominum sequi est de sancta Ecclesia temporalia
Abbreviated transcription (Latin):
lũ : aperiam labia mea & respondebo.
Bene a it respirabo: quia sic̃ labor iust¬
rũ ẽ. iudere praua nec corrigere. ita
grauis est labor arrogantiũ. siqđ sa¬
piunt nonostendunt᷑. Uim quipe
intrinsecꝰ estuantẽ ferre uix possunt:
siomẽ qđ sentiunt. paulo tardius in¬
notescunt. Vnde necesse ÷ ut cũ res
bona agitur: prus euis elatio in co
uincatur. Hesi aradice misere inten¬
tionis ꝓdeat: amaros nequitiȩ fruł̃
ꝓducat. Higͦ quiadhuc iutiorũ bello

Expanded text:
lum; aperiam labia mea, et respondebo. lum; aperiam labia mea, et respondebo. Bene ait: Respirabo, quia sicut labor justorum est videre prava, nec corrigere; ita gravis est labor arrogantium, si quod sapiunt non ostendunt. Vim quippe intrinsecus aestuantem ferre vix possunt, si omne quod sentiunt paulo tardius innotescunt. Unde necesse est ut cum res bona agitur prius ejus elatio in corde vincatur, tionis prodeat, amaros nequitiae fructus producat. Hi igitur qui adhuc vitiorum bello
Abbreviated transcription (Latin):
ritalit̾ debemus: hoc loco indelic&
uentrr̃. sinũ cordis appellat. In musto
gelio dñs dicit. Uinũ nouĩi : inuds¬
nouos. Exquo dũ repente replerentꝰ
apostoli. dũ lingius omĩbꝰ loquerent᷑.
aiudaeis nescientibꝰ sed tam̃ uere ad¬
testantibus dictum est. Hi musto pleni
sunt. Lagunculas uero infirmas in¬
ipsa humanitate conscientias : uł certe
terrena corporũ uascula non incon¬
uenient̃ accipimꝰ. de quibꝰ paulus apłs
ait. Habemꝰ ches aurũ istũ: in uasis
fictilibꝰ. Helui aut̃ quia sic̃ superuis
diximꝰ sic inflatione elationis exten¬
ditur. acsi adloquendũ ꝑcaritatis gran
ardore sp̃s scĩ accendatur: sensus su
sp̃m ineo qͦd docuit. quasi musto absq
spiraculo conparauit. & bene ait qd̃
lagunculas nouas disrũpit: quia sps
scĩ feruor non solũ ueteri. sed ȩtiam
nͦua uita uix capitur. Mustũ gͦ la¬
gunculas nouas disrũpit : quia fer¬
uoris eiꝰ potentia. &tiã spiritalia cordi
transcendit. Loquar ⁊ respirabo paulu¬

Expanded text:
ritaliter debemus, hoc loco videlicet ventrem sinum cordis appellat. In musto ngelio Dominus dicit: Vinum novum minovos . Ex quo dum repente replerentur apostoli , dum linguis omnibus 741 loquerentur, a Judaeis nescientibus, sed tamen vera attestantibus, dictum est: Hi musto pleni sunt . Lagunculas vero infirmas ipsa humanitate conscientias, vel certe haec terrena corporum vascula, non inconvenienter accipimus, de quibus Paulus apostolus ait; Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Eliu autem, quia, sicut superius diximus, sic inflatione elationis extenditur, ac si ad loquendum per charitatis gratiam ardore Spiritus sancti accendatur, sensus sui spiritum in eo quod tacuit, quasi musto absque spiraculo comparavit. Et bene ait: Quod lagunculas novas disrumpit; quia sancti Spiritus fervor non solum veteri, sed etiam nova vita vix capitur. Mustum ergo lagunculas novas disrumpit, quia fervoris ejus potentia etiam spiritalia corda transcendit. Loquar, et respirabo paulu
Abbreviated transcription (Latin):
tius asserunt ut securiꝰ audiant᷑. ⁊ pure
se locuturos de nũciant. quia duplici¬
tatis suȩ malitiã dep̃hendi formidant.
Sepe aut̃ ⁊ falsis uera ꝑmiscent: ut inde
eoꝵ m̃datio citius credatur. undȩ in¬
esse eis assertio ueritatis agnoscit᷑. Quia
igitur halui ⁊ purũ selocuturũ ꝑ hibu¬
it. & dicta sua apellando sentencias fa

Expanded text:
tius asserunt, ut securius audiantur. Et pure tius asserunt, ut securius audiantur. Et pure se locuturos denuntiant, quae duplicitatis suae malitiam deprehendi formidant. Saepe autem et falsis vera permiscent, ut inde eorum mendacio citius credatur, unde inesse eis assertio veritatis agnoscitur. Quia igitur Eliu et pure se locuturum perhibuit, et dicta sua appellando se
Abbreviated transcription (Latin):
ter dicere. ⁊ nonclamoribꝰ uociferari.
positos signat. Hiiꝰ enĩ uelut in fauci¬
bꝰ loqͥ dicuntur : quando nõcont᷑ ad¬
uersarios extͣ iuuentes clamant. sd
quosdã intra sinũ sc̃ȩ accłȩ. quasi ui¬
cinos ac uixta positos increpant. Sȩpt¬
uero arro gantes eandẽ quã tenent ar¬
rogantũ se fugere ostendunt : & in
dictis sic cuncta agunt. ut nullũ late¬
ant. Haec priuate singłis qͣsi silenter
narrant : quatinꝰ non solũ de sensu
intelligentiȩ. sedde ipso apd homines
ȩtiã arrogantię contẽptu głentur. U¬
de nunc dr᷑. Loquat᷑ lingua mea in
faucibꝰ meis. Acsi aꝑte dicat᷑. Quȩ cont
te prudent̃ sentio: haec silent̾ narro.
A liquando aut̃ intanta inpudentiȩ ela¬
tione ꝓsiliunt: ut aliis tacentibꝰ ipsiso¬
leant laudare qđ dicunt. Unde sub¬
mei : ⁊ sententiã labia mea purã lo¬
quentur. Magne uirtutis laus est: si¬
plicitas locutionis. Quã quia arrogan¬
tes non habent. habere se hanc sollien

Expanded text:
ter dicere, et non clamoribus vociferari. esiam positos signat. Hi enim velut in faucibus loqui dicuntur, quando non contra adversarios extra viventes clamant, sed quosdam intra sinum sanctae Ecclesiae quasi vicinos ac vero arrogantes eamdem quam tenent arrogantiam se fugere ostendunt, et dum sic cuncta agunt ut nullum lateant, haec pravitatis singulis quasi latenter narrant, quatenus non solum de sensu intelligentiae, sed de ipso apud homines etiam arrogantiae contemptu glorientur.  Loquatur lingua mea in faucibus meis. Ac si aperte dicatur: Quae contra te prudenter sentio, ecce silenter narro. Aliquando autem in tantam impudentiae elationem prosiliunt, ut aliis tacentibus ipsi soleant laudare quod dicunt. Unde submei, et sententiam labia mea pura loquentur. - Magnae virtutis laus est simplicitas locutionis, quam quia arrogantes non haben
Abbreviated transcription (Latin):
rogantes ꝓpriũ : quod pruisquã di¬
cant mira se dicere sẽꝑ existimant. &
locutionẽ suã ad mirando p̃ueniunt.
quia uł inmagnis sensibꝰ ipsa elatio
quãtasit fatutas ignorant. Notandũ
quoq ÷ qđ paulus dũ mire hebreos
ad monerae. ad unx̃. Rogo autẽ uos
fr̃s: ut sufferatis uerbũ solatii. ꝙ enĩ
ꝑ paucis: scripsi uob̾. Helui aut̃ in¬
ania ꝓtulit: ⁊ quasi consolando sub¬
iunxit. Miraculũ meũ nonte trrat:
⁊eloquentia mea nonsit tibi grauis.
Ille dicta sua uerbũ solatii: hic uero
eloquentiã & miraculũ uocat. Ecce
quã distincti sapores ꝓdeunt fructu¬
ũ: ex diũsa radice cogitationuo. Ille de
magnis humilit̾ sentit: iste de mini¬
mis se inanit̾ erigit. Quidgͦ int̾hȩc
nisi hoc ÷ sollerter intuendũ. quod &
ascensura mimo seeẽ. considerant: &
casura seꝑ inp̃cipitis stant. S alomone

Expanded text:
rogantes proprium, quod prius quam dicant, mira se dicere semper existimant, et locutionem suam admirando praeveniunt, quia vel in acutis sensibus ipsa elatio quanta sit fatuitas ignorant. Notandum quoque est quod Paulus, dum mire Hebraeos admoneret, adjunxit: Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii; etenim perpaucis scripsi vobis . Eliu autem inania protulit, et quasi consolando subjunxit: Miraculum meum non te terreat, et eloquentia mea non sit tibi gravis. Ille dicta sua verbum solatii, hic vero eloquentiam, et miraculum vocat. Ecce quam distincti sapores pro deunt fructuum ex diversa radice cogitationum. Ille de magnis humiliter sentit, iste de mininis se inaniter erigit. Quid ergo inter haec, nisi hoc solerter est intuendum, quod et ascensuri in imo se esse considerant, et casuri semper in praecipiti stant?
Abbreviated transcription (Latin):
sermonibꝰ eius. neforte dicatis inuenimꝰ
sapientiã. Ds ꝓiecit eũ non homo. Sepe
heretici ꝑ hoc qđ ex̃. ⁊ hominibꝰ despica¬
biles solent. cũ acunctis feregentibus
scam aeccłam uenerari conspitiunt: opi¬
nionẽ eius quibꝰ ualent obtrectationibꝰ
lacerare contendunt dicentes. Ideirco
illi cuncta tẽꝑalia appetunt: quia &
p̃mia aet̾noꝵ munerũ subtrahuntur.
Quoꝵ uoci heliu obuiat dicens. Ne forte
dicatis inuenimꝰ sapientiã : ds̃ ꝓiecit
eũ non homo. Acsi arrogantes intͣ scãm
accłam. sed tam̃ fideles contͣ herrticos
dicant. ꝑ hoc qđ scãm accłam inhonore
hominũ florere tẽꝑalit̾ cernitis: pro-¬
iectã eã adnõ non credatis. Scit enĩ re¬
dẽptor eiꝰ unhoc itinere solatia uenien¬
te tribuere: ⁊ ꝑueniente ad at̃nã pa¬
triã suꝑna p̃mia reseruare. Incassũ
igitur dicitis quia dĩ eã ⁊non homo ꝓ¬
iecerit: cũ uenerari illã acunctis fere
hominibꝰ uidetis. Quia sic ei t̃rene głȩ

Expanded text:
rte dicatis: Invenimus sapientiam, Deus projecit eum, non homo. - Saepe haeretici per hoc quod esse et hominibus despicabiles solent, cum a cunctis fere gentibus sanctam Ecclesiam venerari conspiciunt, opinionem ejus quibus valent obtrectationibus lacerare contendunt, dicentes: Idcirco illi cuncta temporalia suppetunt, quia ei praemia aeternorum munerum subtrahuntur. Quorum voci Eliu obviat, dicens: Ne forte dicatis: Invenimus sapientiam, Deus projecit eum, et non homo. Ac si arrogantes intra sanctam Eeclesiam, sed tamen fideles contra haereticos dicant: Per hoc quod sanctam Ecclesiam in honore hominum florere temporaliter cernitis, projectam eam a Domino non credatis. Scit enim Redemptor ejus et in hoc itinere solatia venienti tribuere, et pervenienti ad aeternam patriam superna praemia reservare. Incassum igitur dicitis, quia Deus eum et non homo projecerit, cum venerari illam a cunctis fere hominibus videtis, quia sic ei terrenae gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ante occłos reuocemꝰ. Quȩ ⁊ si omĩno
nulla st̃ : ad occulta dĩ uiditia recur
ramꝰ. Quia sic̃ nos nullis meritis hoc
ipsũ bonũ qđ habemꝰ accepimꝰ : ita illos
quoq potest grã suꝑnȩ uirtutis infun¬
dere. ut excitati posterus ȩtiã spsa pos¬
sint bona quȩ nos ante accepimꝰ ꝑuenire.
lapidandũ stephanũ p̃cessurꝰ erat. qͥ in
morte eius lapicdantiũ uestim̃ta seruaũ:
Hisgͦ primũ cogitationibꝰ humiliari cor
deb& : &e tunc demũ delinquentiũ ini¬
quitas increpari. Sed hunc ut sepe dic¬
tũ ÷ locutionis modũ. helui ignorare
ostendit᷑: qͥuilocutione suȩ elationis tipo
quasi potentia cuiuisdã auctoritatis in¬
flat᷑ dicens. Audi gͥ iob eloquia mea:
⁊ om̃s sermones meos ausculta. Ecce

Expanded text:
nobis ante oculos revocemus. Quae si omnino nobis ante oculos revocemus. Quae si omnino nulla sunt, ad occulta Dei judicia recramus. Quia sicut nos nullis meritis hoc ipsum bonum quod habemus accepimus, ita illos quoque potest gratia supernae virtutis infundere, ut excitati posterius, etiam ipsa possint bona quae nos ante accepimus praevenire. hanum praecessurus erat , qui in morte ejus lapidantium vestimenta servabat? His ergo primum cogitationibus humiliari cor debet, et tunc demum delinquentium iniquitas increpari. Sed hunc, ut saepe dictum est, locutionis modum Eliu ignorare ostenditur, qui in locutione sua elationis typo quasi potentia cujusdam auctoritatis inflatur, dicens: Audi igitur, Job, eloquia mea, et omnes sermones meos auscult
Abbreviated transcription (Latin):
Erat enĩ docens sic̃ potestatẽ habens:
non sic̃ scribe ⁊ pharisei. Singulariter
nãq ac pͥncipalit̾ solus expotestate bona
locutus ÷: quia exinfirmitate mala
nulla cõmisit. Exdiuinitatis quippe
potentia habuit: id qͦd nob̾ ꝑhuma¬
nitatis suȩ in nocentiã ministrauit. Noᷤᷤ
enĩ qͥ infirmi homines sumꝰ. cũ de dõ
hominibꝰ loquim᷑. debemꝰ primũ me¬
minisse qͦd sumꝰ: ut expropria infir¬
mitate pensemꝰ. qͦd docendi ordinẽ in¬
firmis fr̃ibus conamꝰ. Consideremꝰ igit᷑
quia aut tales sumꝰ quales non nullos
corrigimꝰ : aut tales aliquando fumꝰ. &
si iã diuina grã operante nonsumꝰ: ut
tanto tẽperantius corde humili corriga¬
mꝰͦ. quanto nosmet ipsos ueriꝰ in hs qͦs
em̃damꝰ agnoscinꝰ. Siaut̃ tales nec sumꝰ
nec fuimꝰ: quales adhuc illi sunt quoᷤ
em̃dare curamꝰ : ne cornr̃m forde suꝑ¬
biat. ⁊ de ipsa innocentia peius ruat:
quorũ mala corrigimꝰ. alia eoꝵ bona

Expanded text:
t enim docens, sicut potestatem habens, non sicut Scribae et Pharisaei. Singulariter namque et principaliter solus ex potestate bona locutus est, quia ex infirmitate mala nulla commisit. Ex divinitatis quippe potentia habuit id quod nobis per humanitatis suae innocentiam ministravit. Nos enim, quia infirmi homines sumus, cum de Deo hominibus loquimur, debemus primum meminisse quod sumus, ut ex propria infirmitate pensemus quo docendi ordine infirmis fratribus consulamus. Consideremus igitur quia aut tales sumus quales nonnullos corrigimus, aut tales aliquando fuimus, etsi jam divina gratia operante non sumus; ut tanto temperantius corde humili corrigamus, quanto nosmetipsos verius in his quos emendamus agnoscimus. Si autem tales nec sumus nec fuimus quales adhuc illi sunt quos emendare quos curamus, ne cor nostrum forte superbiat, et de ipsa innocentia pejus ruat, quorum mala corrigimus, alia eorum bona
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ necũ magis elatis moribꝰ p̃dica :
quẽ incorde audientiũ sacris sermonibꝰ
insectat᷑. Humilitatẽ nãq quȩ ma¬
gistra est omĩũ. mat̾q uirtutũ : &
loquendo dicere. & iuuendo conant᷑
ostendere. ut eã apud discipłos ueritaaiᷤᷤ
plus moribus quã sermonibꝰ eloquant᷑.
Unde & paulus thes salonicensibꝰ loquenᷤ:
quasi culminis ꝓpͥi apostolatꝰ oblitꝰ ait.
Factisumꝰ paruuli : in medio ur̃m. Unde
petrus apłs cũ dicer& parati sẽꝑ ad satis¬
fac̾ionẽ omĩ poscenti uos rationẽ. de ea
quȩ in uob̾ ẽ. spe. In ipsa doctrina sci¬
entiȩ qualitatẽ docendi asseru it ẽe.
seruandã subdens. Sedeũ modestia &
timore : conscientiã habentes bonã.
hoc aut̃ qͦd discipło paulus ait. Prȩcipe
potentiȩ. sed auctoritate suad&e uitę.
Cũ inperio quippe docet᷑ : qđ pͥus agit᷑
quã dicat᷑. Nã doctrina subtrahit fi
dutiã : quando conscientia p̃pedit lin¬

Expanded text:
enim ne eum magis elatis moribus praedicet, enim ne eum magis elatis moribus praedicet, quem in corde audientium sacris sermonibus insectatur. Humilitatem namque, quae magistra est omnium materque virtutum, et eloquendo dicere, et vivendo conantur ostendere, ut eam apud discipulos veritatis plus moribus quam sermonibus eloquantur. Unde Paulus Thessalonicensibus loquens, quasi culminis proprii apostolatus oblitus, ait: Facti sumus parvuli in medio vestrum » Unde Petrus apostolus cum diceret: « Parati semper ad satisfactionem omni poscenti vos rationem de ea quae in vobis est spe , in ipsa doctrinae scientia qualitatem docendi asseruit esse servandam, subdens: Sed cum modestia et timore, conscientiam habentes bonam . Hoc autem quod discipotentiae, sed auctoritatem suadet vitae. Cum imperio quippe docetur, quod prius agitur quam dicatur. Nam doctrinae fiduciam subtrahit, quando conscientia praepedit lin
Abbreviated transcription (Latin):
dequa elatione descendit: qͦd beatũ
iob audire se ad monet. quod os aperu¬
isse ꝑhib&. qͦd linguã suã in faucibꝰ¬
sius loqui promitat. Hoc habae enĩ
ꝓpriũ doctrina arrogantiũ: ut humi¬
lit̃ nesciant inferre qͦd docent: Arecta
quȩ sapunt. recte miuistrare non
possĩtit. Inuerbis enĩ eoꝵ ꝓditur: qđ
cũ docent quasi in quodã sibi uident᷑
sũ mitatis culmine residere. eosq quos
docent ut longe infra se positos. uelud
inmo respicunt. quibꝰ non consulendo
loqui. sed uix dominando dignantur.
Recte aut̃ dehis ꝑpropħam dñs dicit.
Uos aut̃ cũ austeritate imperabatis : & cũ
potentia. Cũ austeritate enĩ ⁊ potentia
imperant: quia subditos suos nontran¬
quille raciocinando corrigere. sed aspe¬
re inflectere dominantdo festurant.
At contra uera doctrina tanto uehem̃tiꝰ
hoc elationis uitiũ ꝑ cogitationẽ fugit:
quanto ardentius uerboꝵ suoꝵ ⁊acuł
ipsũ magistrũ elationis insequit᷑. Cauet

Expanded text:
de qua elatione descendit, quod beatum Job audire se admonet, quod os aperuisse se perhibet, quod linguam suam in faucibus loqui promittit. Hoc enim habet proprium doctrina arrogantium ut humiliter nesciant inferre quod docent, et recta quae sapiunt recte ministrare non possint. In verbis enim eorum proditur quod cum docent, quasi in quodam sibi videntur summitatis culmine residere, eosque quos docent ut longe infra se positos veluti in imo respiciunt, quibus non consulendo loqui, sed vix dominando dignantur. Recte autem his per prophetam Dominus dicit: Vos autem cum austeritate imperabatis eis, et cum potentia . Cum auimperant, qui subditos suos non tranquille ratiocinando corrigere, sed aspere inflectere dominando festinant. At contra vera doctrina tanto vehementius hoc elationis vitium per cogitationem fugit, quanto ardentius verborum suorum jaculis ipsum magistrum elationis insequitur. Cavet
Abbreviated transcription (Latin):
quã suꝑbe taceret. Cũenĩ dicit expec¬
tabã sermones urõs ⁊ putabã uos aliqͥd
dicere : aꝑtȩ declarat se ad uerba senũ
indicantis potius adeo quã dicentis
uoto tacuissȩ. Quãuis hac melius
uitã arrogantiũ signat: qͥ aliquando
intra scãm accłam positi cũ eiusdem
scẽ accłȩ aduersarios conspitiunt. non
meis annos tempoꝵ. sed intentionẽ
solent pensare uerboꝵ. Nã quantolib&
sint eisdẽ arrogantibꝰ antiquiores he¬
retici: eos auclacter conprimunt. in
quoꝵ uerbis dogiata ꝑuersa rep̃hen¬

Expanded text:
quam superbe tacuerit. Cum enim dicit: Exspectavi enim sermones vestros, et putabam vos aliquid dicere, aperte declarat se ad verba senum judicantis potius studio quam discentis voto tacuisse. Quamvis haec melius vitam 738 arrogantium designant, qui aliquando intra sanctam Ecclesiam positi, cum ejusdem sanctae Ecclesiae adversarios conspiciunt, non in eis annos temporum, sed intentionem solent pensare verborum. Nam quantolibet sint eisdem arrogantibus antiquiores haeretici, eos audacter comprimunt, in quorum verbis dogmata perversa reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
Grã estis saluati ꝑfidẽ. & hoc non exuob̾
dei donũ est: non exoperibꝰ ut nequis
głetur. Qui ȩtiã de semet ipso ait.
qui prius fui blasphemꝰ ⁊ ꝑsecutor & con¬
tumeliosus: sed misccłiam consecutus
sum. Quibꝰ uerbis aꝑte declarat qđ grã
non promeritis tribuitur : dũ exse ipso
docuit. & quid demalitia demalitia
meruit: ⁊quid debeniuolentia accepit.
Rursũ non nulli iactant se habere qđ
non habent: sic̃ diuina uoce ꝑ prophe¬

Expanded text:
is salvati per fidem, et hoc non ex vobis, sed Dei donum est, non ex operibus, ut ne quis glorietur . Qui etiam de semetipso ait: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum . Quibus verbis aperte declarat quod gratia non pro meritis tribuatur, dum ex seipso docuit et quid de malitia meruit, et quid de benevolentia accepit. Rursum nonnulli jactant se habere quod non habent, sicut divina voce per prophe
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiũ solet: ut eo usq dicant quo¬
usq aduersariis silentiũ inponant.
Non enĩ se ostendere : sed praua docentes
conspicere cupiunt. Post quã uerode
amicis iob dictũ ÷ extimuer̃ nec respon¬
der̃ ultra abstuler̃q ase eloquiũ. helui
sub uingens ait. E xpectaui ⁊ non sunt
locuti: steter̃ nec responder̃ ultra. Et
illis iã silentibꝰ adhuc uerba multipli¬
cat : quã multiplicit̃ uirarrogans. &
formã inse arrogantiũ intentans. non
aduer sarioꝵ dicta superare. sed sapiel¬
tiam ostentare festinat. Unde sequit.¬

Expanded text:
sapientium solet, ut eo usque dicant quo adversariis silentium imponant. Non enim se ostendere, sed prava docentes compescere cupiunt. Postquam vero de amicis Job dictum est: Extimuerunt, nec responderunt ultra, abstuleruntque a se eloquium; Eliu subjungens, ait: Exspectavi, et non sunt locuti; steterunt, nec responderunt ultra. Et illis jam silentibus, adhuc verba multiplicat, quia videlicet vir arrogans, et formam in se arrogantium intentans, non adversariorum dicta superare, sed suam sapientiam ostentare festinat. Unde et sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ter elationis accepit: ut in auctore
suꝑbiȩ discerent. quid de alationis
uitio formidarent. In hac itaq ar¬
rogantiȩ quarta speciȩ. crebro humanꝰ
animꝰ labitur: ut id quod hab&. hab̾e
quia qͥsqͥs bonũ sehabere singłarit᷑
gaudet. quisqͥs uideri sub limior cę̧¬
teris querit: illũ uidelic& iutatur.
qui despecto bono sociȩtatis angłorũ
sedẽ suã ad aquilonẽ ponens. ⁊ altis¬
sumi similitudinẽ suꝑbe appetens: per
iniquũ desideriũ. quasi ad quoddã cul¬
men conatusẽ. singularitatis erũpere.
Helui gͦ quãius dari adnõ sapientiã con
fitetur : in hac tam̃ elationis spetie
labitur. ut sapientiorẽ secęteris gau¬
deat. ⁊ quasi de singłari bono sese in¬
anit̃ extollat. Qđ uerbis sequentibꝰ

Expanded text:
ter elationis accepit, ut in auctore ter elationis accepit, ut in auctore superbiae discerent quid de elationis vitio formidarent. In hac itaque arrogantiae quarta specie crebro humanus animus labitur, ut id quod habet habere quia quisquis bonum se habere singulariter gaudet, quisquis videri sublimior caeteris quaerit, illum videlicet imitatur, qui despecto bono societatis angelorum, sedem suam ad Aquilonem ponens, et Altissimi similitudinem superbe appetens, per iniquum desiderium quasi ad quoddam culmen conatus est singularitatis erumpere. Eliu ergo quamvis dari a Domino sapientiam confitetur, in hac tamen specie labitur, ut sapientiorem se caeteris gaudeat, et quasi de singulari bono sese inaniter extollat. Quod verbis sequentibus
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ dicitur. Quia dicis qđ diues sũ &
locupletatꝰ ⁊ nullius egeo: nescis quia
tues miser &̾ miserabilis & pauper. &
cȩcus ⁊ nudus : Rursũ non nulli despec¬
tis cȩteris: uderi appetunt singłarit̃
bonũ habere qđ habent. Unde ⁊ pha-¬
riseus idcirco detẽplo absq iustificatione
descendit: quia bonoꝵ oꝑm merita
sibi quasi singłarit tribuens. oranti
publicano se p̃tulit. Scĩ quoq apłi ab
hoc ȩlationis uitio reuocantur : qui
dep̃dicatione redeuntes cũ ȩlati dicerẽt.
Onẽ in nomine tuo ȩtiã demonia nob̾
sub iecta sunt : nede hac miraculoꝵ sin¬
gularitate gauderent. Ilico eis respon¬
dit dñs dicens. Uidebã satͥa uelut ful¬
gur decelo cadentẽ. Ipse quippe sin¬
glarit elatus lixerat. suꝑ astra cęli ex¬
altabo soluĩ meũ: sedebo in monte
testam̃ti in lateribꝰ aquilonis: simił
ero altissimo. & mure dñs ut indisci¬
płoꝵ cordibꝰ elationẽ p̃meret. mox
uiditiũ ruinȩ retulit. qđ ipse magis¬

Expanded text:
dives sum, et locupletatus, et nullius egeo; et nescis quia tu es miser, et miserabilis, et pauper, et caecus, et nudus . Rursum nonnulli, despectis caeteris, videri appetunt singulariter bonum habere quod habent. Unde et Pharisaeus idcirco de templo absque justificatione descendit , quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit. Sancti quoque apostoli ab hoc elationis vitio revocantur, qui de praedicatione redeuntes, cum elati dicerent: Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt , ne de hac miraculorum singularitate gauderent, illico eis respondit Dominus, dicens: Videbam Satanam velut fulgur de coelo cadentem . Ipse quippe singulariter elatus dixerat: Super astra coeli exaltabo solium meum, sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, similis ero Altissimo . Et mire Dominus, ut in discipulorum cordibus elationem premeret, mox judicium ruinae retulit, quod ipse magis
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ: ecce dũ passione aliqua uł molestia
carnis afficim̃: scire fortasse causas
passionis eiusdẽ uł molestiȩ optam̾:
quatinꝰ in eo qđ patim᷑. exipsa rerũ
scientia consolem᷑. Sed quia de speci¬
alibꝰ tẽptationibꝰ nrĩs nequaꝗͣ nob̾ sin¬
guł specialit̃ respondetur: ad scripturã
sacrã recurrimus. Ibi uidelic& in¬
uenimꝰ: qđ paulus carnis infirmitate
tẽptatus audiuit. Suffic̃ tͥ grã mea
nã uirtꝰ in infirmitate ꝑficit᷑. Idcuro
illi in infirmitate ꝓ pͥa dictũ ÷ : nesin¬
gillatĩ nob̾ omĩbꝰ diceretur. Inscripana
igitur saera uoce dĩ ad flicto paulo au¬
diuimꝰ: necũ fortasse affligim᷑: singłi
scripturã sacrã ad patres nrõs ꝓtulit.
nos erudire curauit. Dicant itaq¬

Expanded text:
mus, ecce dum passione aliqua vel molestia mus, ecce dum passione aliqua vel molestia carnis afficimur, scire fortasse occultas causas passionis ejusdem vel molestiae optamus, quatenus in eo quod patimur ex ipsa rerum scientia consolemur. Sed quia de specialibus tentationibus nostris nequaquam nobis singulis specialiter respondetur, ad Scripturam sacram recurrimus. Ibi videlicet invenimus quod Paulus carnis infirmitate tentatus audivit: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficiturilli in infirmitate propria dictum est, ne singulatim nobis omnibus diceretur. In Scriptura igitur sacra vocem Dei afflicto Paulo audivimus, ne cum fortasse affligimur singuliScripturam sacram ad patres nostros protulit, nos erudire curavit. Ill.
Abbreviated transcription (Latin):
rium sentit. sipossit fieri cũ ita uł ñ
ita sit : diuinis sibi responderi uocibꝰ
uelit: Ut dm̃ decuncta rerũ contro¬
uersia consulat: ⁊responsionis eius
cognita ratione conqͥescat. Helui aut̃
p̃uidens qđ scripturã sacrã dñs condi¬
derit. ut inea uł publicis uł occultis
cunctoꝵ questionibꝰ responder& ait.
Aduersus eũ contendis. quod ñ ad omĩa
responderit tͥ : semel loquit᷑ ds̃: ⁊ se¬
cundo idipsũ non repetit. Acsi dicera.
Ds̃ insingłoꝵ cordibꝰ priuatis uocibꝰ non
respond& : sed tale eloquiũ construit.
ꝑ quod cunctoꝵ questionibꝰ satis facit.
Inscriptura quippe eis eloqui i: causas
nr̃as singłisirequirimꝰ inuenimꝰ. Nec
opis est ut ineo qđ specialit̃ quisq to¬
lerat : se responderi sibi diuina uoce
specialit̾̃ quęrat. Ibienĩ nob̾ om̃ibus
ineo qđ specialit̾ patim᷑ cõmunit̃ res¬
pondetur: ibi uita p̃cedentiũ fit forma
sequentiũ. Ut enĩ unũ epluribꝰ ꝓfera¬

Expanded text:
rium sentit, si possit fieri, cur ita, vel non ita sit, divinis sibi responderi vocibus velit, ut Deum de cuncta rerum controversia consulat, et responsionis ejus cognita ratione conquiescat. Eliu autem praevidens quod scripturam sacram Dominus conderet, ut in ea vel publicis vel ocunctorum quaestionibus responderet, ait: Adversus eum contendis, quod non ad omnia verba responderit tibi? Semel loquitur Deus, et secundo id ipsum non repetit: ac si diceret: Deus singulorum cordibus privatis vocibus non respondet, sed tale eloquium construit, per quod cunctorum questionibus satisfaciat. In Scripturae quippe eius eloquio causas nostras singuli, si requirimus, invenimus: nec opus est, ut in eo quod specialiter quisque tolerat responderi sibi divina voce specialiter quaerat. Ibi enim nobis omnibus in eo quod specialiter patimur communiter respondetur, ibi vita praecedentium fit forma sequentium. Ut enim unum e pluribus profera
Abbreviated transcription (Latin):
qualitates: quibꝰ iusti uiri anima
conpunctione uehem̃ter afficit᷑. Cũ
aut maloꝵ suoꝵ reminiscitur con¬
siderans ubi fuit: aut uiditioꝵ dei
gitat ubi erit. Aut cũ mala uitȩ p̃¬
sentis sollert̾ ad tendens: merens con¬
siclerat ubiest: aut eũ bona suꝑnę
patriȩ contẽplat̾. quȩ quia necdũ
ad ipiscitur: lugens conspicit ubi non
est. Maloꝵ suoꝵ paulus meminerat:¬
&̾ exeis se in quibꝰ fuerat affligebat.
Rursũ diuinũ iuditiũ subtilit̃ pensanᷤ:
infuturo male ex̃. metuebat. dicens.
Castigo corpꝰ meũ: ⁊ seruituti subicio: ne
forte aliis p̃dicans. ipse reprobus ef¬
ficiar. Rursũ inala p̾sentis uitȩ pen¬
sabat: cũ diçerte. Dũ sumꝰ incorpore:
pere grinam᷑ ad nõ. ⁊ uideo aliã legẽ
in menbris meis repugnantẽ legi m̃tiᷤᷤ

Expanded text:
itates quibus justi viri anima in compunctione vehementer afficitur, cum aut malorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit; aut judiciorum Dei gitat ubi erit; aut cum mala vitae praesentis solerter attendens, moerens considerat ubi est, aut cum bona supernae patriae contemplatur, quae quia necdum adipiscitur, lugens conspicit ubi non est. Malorum suorum Paulus meminerat, et ex eis se in quibus fuerat affligebat, Rursum divinum judicium subtiliter pensans, in futuro male esse metuebat, dicens: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Rursus mala praesentis vitae pensabat, cum diceret: Dum sumus in hoc corpore, peregrinamur a Domino . Et: Video aliam legem in membris meis repugnan
Abbreviated transcription (Latin):
Cuncta hec quȩ abeo ꝑtumorẽ suꝑbie
ꝓferunt᷑: cursim potius ꝑstringenda st.
quã adtentius exponenda. Quȩ enĩ
soliditate grauitatis carent: expositio¬
nis subtilitate non indigent. Sed solũ
puto breuit̾ intimandũ : qđ heliu
quã dui ꝓatatis suȩ respectu tacuit
sapientior fuit. Cũ uero maliis annoꝵ
multitudinẽ semet ipsũ p̃ferens des¬
pexit: quã puerilit̾ desipiat ostendt
Nãcont᷑ eiꝰ sententiã & ae tasprolixior
loquit᷑. ⁊ꝑ annoꝵ multitudinẽ sapien¬
tia docetur: quia ⁊si longeuitas sensi
non p̾b&. usu tam̃ uehem̃ter exercaꝰ.
gentiã. Hac recte dicer&: sieandĩ
intelligentiã sibi p̃ceteris non arro
głari: scire bonũ unde acceperit: a
nescire quomͦ ut bono debeat qđ acuꝙ¬

Expanded text:
Cuncta haec, quae ab eo per tumorem superbiae proferuntur, cursim potius perstringenda sunt quam attentius exponenda. Quae enim soliditate gravitatis carent, expositionis subtilitate non indigent. Sed solum puto breviter intimandum quod Eliu quandiu pro aetatis suae respectu tacuit, sapiemultitudinem semetipsum praeferens despicit, quam pueriliter desipiat ostendit. Nam contra ejus sententiam et aetas prolixior loquitur, et per annorum multitudinem sapientia docetur, quia etsi longaevitas sensum non probet, usus tamen vehementer exercet. vindicare.---Haec recte diceret si eamdem intelligentiam sibi prae caeteris non arrog private gloriari, scire bonum unde acceperit, et nescire quomodo bono uti debeat qu
Abbreviated transcription (Latin):
uas sine oꝑculo helui fuerat. qui hanc
ex̃. partẽ suã estimauerat.si ostenderae
scientiã quã habebat : Quasi enĩ uas
sine oꝑculo uł ligatura polli itur: qͥ ꝑ
studium ostentationis patens. nullo ue¬
lamine taciturnitatis operitur̃. Predica
aut̃ alios ab errore conpescant. Neq
a se ita loquendo exeunt: ut gaudiũ
m̃tis inostensione ponant diserte lo¬
cutionis : sed bonũ scientiȩ incordis se¬
creto meditant᷑. Et ibi gaudent ubi
hoc ꝑcipiunt : nonubi int̾ tot tẽptatio¬
nc̃ laqueos innotescere conpelluntꝰ. Quã¬
uis cũ bonũ qđ accipiunt innotescant:
gratulantur. Arrogantes enĩ quã ius¬
scientiã accipiunt. nichil se accepisse
estimant: si hanc eos occultã habere
continguant. Nusquã quippe suum
gaudiũ : nisi more hominũ ponunt.
Vnde ⁊ fatuȩ uirgines inuasculis suis
oleũ nonsũpsisse referuntur : quia ar¬
rogadItes om̃s cũ ab aliquibꝰ fortasse uituᷤ
continent. bonũ głȩ int̾ conscientias ha¬

Expanded text:
as sine operculo Eliu fuerat, qui hanc esse partem suam aestimaverat, si ostenderet scientiam quam habebat? Quasi enim vas sine operculo, vel ligatura, polluitur, qui per studium ostentationis patens, nullo velamine taciturnitatis operitur. Vet. X.autem alios ab errore compescant; neque a se ipsis ita loquendo exeunt, ut gaudium mentis in ostensione ponant disertae locutionis, sed bonum scientiae in cordis secreto meditantur, et ibi gaudent ubi hoc num laqueos innotescere compelluntur, quamvis cum bonum quod accipiunt innotescunt, gratulantur. Arrogantes enim cum scientiam accipiunt, nihil se accepisse aestimant, si hanc eos occultam habere contingat; nusquam quippe suum gaudium nisi in ore hominum ponunt. Unde et fatuae virgines in suis vasis oleum non sumpsisse referuntur, quia arrogantes omnes, cum se ab aliquibus fortasse vitiis continent, bonum gloriae intra conscientias ha
Abbreviated transcription (Latin):
uerentia reseruare monstrat᷑. Qiua
udelic& arrogantes untͣ positi. ean¬
dẽ scãm accłam quã defendunt des¬
pitiunt : ⁊ plerũq contingit ut plus
ingenia male sapientiũ: quã siplicẽ
uitã innocentiũ uenerent̾. plus resq¬
uent linguis extra loquentiũ: quã
meritis intra positoꝵ. Quã ius utrisq
ediuerso obueniunt: ⁊ cũ ab illis rec¬
Iunior sũ tẽpore uos aut̃ antiquiores.
Sidcirco de misso capite ueritus sũ in¬
n dicare uob̾ meã sententiã. Sperabã
enĩ qđ &tas ꝓlixior loqueretur: &an¬

Expanded text:
rem reservasse monstratur, quia videlicet arrogantes intra positi eamdem sanctam Ecclesiam, quam defendunt, despiciunt; et plerumque contingit ut plus ingenia male sapientium quam simplicem vitam innocentium venerentur, plus reservent linguis extra loquentium quam meritis intra positorum, quamvis utrisque ex diverso obvient, cum et ab illis recJunior sum tempore, vos autem antiquiores; idcirco demisso capite veritus sum indicare vobis meam sententiam. Sperabam enim quod aetas prolixior loqueretur,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ respondere non possent: iratus est
cul dubio aduersariis sius antiqͥor. qr
ad uersari is helui uinior fuisse dłseri¬
bitur. Quia nimirũ post exorta here¬
ticoꝵ bella. eẽ intͣ scãm accłam fastu
scientiȩ inflati arrogantes cȩperunt.
Cũ enĩ grauiora hostiũ ꝓdiere certami¬
na : tunc sunt ꝓfecto subtiliora sensu¬
um spicula requifita : tunc argumen¬
torũ obstacula. Iunc ꝑplexior indago
uerboꝵ. Quia sȩpe uiri feruentes
ingeno: dũ congruȩ inueniunt. ar

Expanded text:
 respondere non possent, iratus est ocul dubio adversariis suis antiquior, quia adversariis Eliu junior fuisse describitur, quia nimirum post exorta haereticorum bella, esse intra sanctam Ecclesiam fastu scientiae inflati arrogantes coeperunt. Cum enim graviora hostium prodiere certamina, tunc sunt profecto subtiliora sensuum spicula requisita, tunc argumentorum obstacula, tunc perplexior indago verborum. Quae saepe viri ferventes ingenio, dum congrue inven
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ accłe moribꝰ contͣ dicunt: dũ de
ipsa p̃dicatione głant᷑. Premunt ad¬
uersarios iurtute dicti: premunt scãm
xccłam qualitate dicendi. Illos p̃dica¬
tione ueritatis: istã uitio ęlationis in¬

Expanded text:
siae moribus contradicunt, dum de ipsa praedicatione gloriantur. Premunt adversarios virtute dicti, premunt sanctam Ecclesiam qualitate dicendi. Illos praedicatione veritatis, istam vitio elationis im
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ p̃dicatores uistos cũ intra se arroganteᷤᷤ
conspicit. erudire ac redarguere p̃ter¬
mittit: Exerc& hec ⁊ cotidie exercere
ñ cessat. Sed helui quilo quentẽ pu¬
blice beatũ iob audierat. nichis ait
locutus ẽ. michi : quia nimirũ om̃s ar¬
rogantes. uoces quidẽ sc̃ȩ xccłȩ audi¬
unt. sed sibi eas dici dissimulant : quan¬
do elationis uitio emendari contemp¬
nunt. Nec de suꝑbia redargui aestimant.¬
quia ex̃. se humiles putant. Qui ȩtiã
redargui despitiunt : dũ sapientiores
se upsis redarguentibꝰ arbitrant᷑. Qd̾¬
uero ait. ⁊ non scđ̾m sermones ur̃os
respondebo ei: bene beatũ iob nonscãm
sermones eoꝵ respondere se dicit. Ar¬
rogantes enĩ intͣ scãm accłam positi
respondent contͣ eã: sed nonsic̃ hereaci
exteruis constituti. Neq enĩ contra¬
dicunt ei praua p̃disando: sed ꝑuersi
uiuendo. Quia nec dedeo ut heretici in¬
digna sentiunt: sed dese plusquã ne¬
S cesse est digna suspicant᷑. Sequit᷑. ẜx¬

Expanded text:
dicatores justos cum intra se arrogantes conspicit, erudire ac redarguere praetermittit? Exercet haec, et quotidie exercere non cessat. Sed Eliu, qui loquentem publice beatum Job audierat, dicat: Nihil locutus est mihi, quia nimirum omnes arrogantes voces quidem sanctae Ecclesiae audiunt, sed sibi eas dici dissimulant, quando elationis vitium emendare contemnunt. Nec se quia esse se humiles putant, quia etiam redargui despiciunt, dum sapientiores se et ipsis redarguentibus arbitrantur. Seqego non secundum sermones vestros respondebo illi, bene beato Job non secundum sermones eorum respondere se dicit. Arrogantes enim intra sanctam Ecclesiam positi respondent contra eam, sed non sicut haeretici exterius constituti. Neque enim contradicunt ei prava praedicando, sed perverse vivendo, quia nec de Deo, ut haeretici, indigna sentiunt, sed de se plus quam necesse est, digna suspicantur. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
redarguit : qđ condẽpnantes eũ responsi¬
onẽ contra illũ rationabilẽ nondedert̃.
Istis nãq inditiis aꝑte colligit᷑ : qđ ꝑ eũ
species amatoꝵ uanȩ głe de signantur.
Lob quippe dep̾supta usticia : amicos
uero eius de stulta responsione redar¬
guit. Cuncti enĩ uane głe sectatores
dũse hominibꝰ p̃ferunt : alios quidẽ
de fatius sensibus. alios aut̃ de indig¬
nis meritis rep̃hendunt: Id est alioscen¬
sent nichil scire. alios nonbene uiuere.
& quã uis iuste om̃s extͣ ȩccłam positos
praua sentire redarguunt: tam̃ &iã
Et cont᷑ illos ex magnitudine recte sen¬
ciendi: contͣ istos uero quasi exmerito

Expanded text:
responsionem contra illum rationabilem non dederunt. Istis namque indiciis aperte colligitur quod per eum species amatorum vanae gloriae designatur. Job quippe de praesumpta justitia, amicos vero ejus de stulta responsione redarguit. Cuncti enim vanae gloriae sectatores, dum se omnibus praeferunt, alios quidem de fatuis sensibus, alios autem de indignis meritis reprehendunt; id est, alios censent nihil scire, alios non bene vivere. Et quamvis juste omnes extra Ecclesiam positos prava sentire redarguant, tamen etiaet contra illos ex magnitudine recte sentiendi, contra istos vero quasi ex merito
Abbreviated transcription (Latin):
helui specie sententia diuina redar-¬
guit : atq meis non ueritatis senten¬
tias sed elationis m̃tẽ acuerba rep̃hen¬
dit. Quiȩ nimirũ rep̃hensio quidali¬
ud signat. nisi qđ eos intͣ positos su¬
ꝑne districtionis increpatio uł ꝑ flagel¬
lũ corrigit. uł ꝑ iustũ examen sibimet¬
ipsi relĩquid: Tales quippe intra scãm
aeccłam recta quidẽ p̃dicant. sed tam̃
deo iudice audire merentur aduersa.
Quia ꝑea bona quȩ non propria ꝓfer̃.
non auctoris sui głam : sed ꝓpriam
laudẽ quex̃. Unde hoc quoq caute
Iuis ÷ iste : Prima quippe exprobratio:
talis int̾rogatio. Nã quis ÷ iste ñ dici¬
mus: nisi deeo utiq quẽ nescimꝰ. Nescire
aut̃ dei: reprobare est. Unde quibꝰdã
qͦs reprobat : infinẽ dicturus est. Nescio
uos unde estis. Discedite ame om̃s qͥ¬
oꝑamin iniquitatẽ. Quidest gͦ de

Expanded text:
Eliu specie sententia divina redarEliu specie sententia divina redarguit, atque in eis non veritatis sententias, sed elationis mentem ac verba reprehendit. Quae nimirum reprehensio quid aliud signat, nisi quod eos intra positos supernae districtionis increpatio vel per flagellum corrigit, vel per justum examen sibimetipsis relinquit? Tales quippe intra sanctam Ecclesiam recta quidem praedicant, sed tamen, Deo judice, audire merentur adversa, quia per ea bona quae non propria proferunt, non auctoris sui gloriam, sed propriam laudem quaerunt. Unde hoc quoque caute icitur: Quis est iste ? Prima quippe exprobratio est talis interrogatio. Nam Quis est iste non dicimus, nisi de eo utique quem nescimus. Nescire autem Dei reprobare est; unde quibusdam quos reprobat in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis, discedite a me omnes operarii iniquitatis . Quid est e
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑. Quid itaq est ꝓeis tauros a¬
rietesq mactare. nisieoꝵ suꝑbũ du¬
catũ int̾ficere. ut dese humilia sen¬
tiant. ⁊ post se iã corda in nocentiĩ
non seducant: Ceruice enĩ tum̃ti ab
xccłȩ uniuersitate resilierant. Ainfir¬
mos postse popłos quasi sequentes gre-¬
ges trahebant. Ueniant gͥ adbeatũ iob
idest reuertantur ad eccłam. ⁊ septena¬
rio sacrifitio tauros & arietes mactan¬
dos offerant: quia ut uniuersali aecdȩ
cõ ungantur. humilitate int̾ueniente
int̾ficiant. quicqͥd pruis tumidũ desu¬
ꝑbo ducatu saptebant. Helui uero ꝑ¬
quẽ uanȩ głȩ amatores signatisunt¬
ȩtiã intra scãm accłam constituti.
qui a eaͣ quȩ recte sentiunt humilit̃
ꝓferre contempnunt. nequaquã ꝑ
sacrifitiũ reconciliari p̃cipitur : quia
arrogantes quidẽ. sed tam̃ ufide¬
les peo qđ iam intusst̃: ꝑ septẽ sacrifi¬
cia reuocari nonposst᷑. quos tam̃ sub

Expanded text:
natur. Quid est ergo pro eis tauros anatur. Quid est ergo pro eis tauros arietesque mactare, nisi eorum superbum ducatum interficere; ut de se humilia sentiant, et post se corda innocentium non seducant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae unitate resilierant, et infirmos post se populos quasi sequentes greges trahebant. Veniant igitur ad beatum Job, id est, revertantur ad Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes mactandos offerant; qui ut universali Ecclesiae conjungantur, humilitate interveniente interficiant quidquid prius tumidum de superbo ducatu sapiebant. CAPUT IX. quem vanae gloriae amatores signati sunt, intra sanctam Ecclesiam constituti, qui ea quae recte sentiunt humiliter proferre contemnunt, nequaquam per sacrificium reconciliari praecipitur quia arrogantes quidem, sed tamen fideles, pro eo quod jam intus sunt, per septem sacrificia revocari non possunt. Quos tamen sub