comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tritum ac senescentẽ: etiã se uolen¬
te. E aliqͣndo qͥdem letat᷑: & aliq̃n
tristat᷑. Indiget cibo & potu & uesti¬
tu. Est & iracundus & inuidus. &
auidus & penitens: & minorationes
multas habens. Corrũpit᷑ etiã mul¬
tis modis ab elem̃tis & animalib :
uel ĩminente sͥ morte. Non ꝯuenit
gͦ hominẽ esse dm̃: s opꝰ dei. Errore

Expanded text:
em, etiam se nolente. Et aliquando quidem letatur et aliquando tristatur. Indiget cibo et potu et vestitu: et est iracundus, et invidus, et avidus, et penitens, et minorationes multas habens. Corrumpitur etiam multis modis ab elementis et animalibus, vel imminente sibi morte. Non convenit ergo hominem esse deum, sed opus dei. Errore
Abbreviated transcription (Latin):
Inducit᷑ enĩ ab eis ante om̃s dłs sat᷑¬
nus : & huic sacrificant filios suos.
Qui genuit pueros multos de rea:
& insaniens comedit filios suos. A¬
iunt autẽ iouem abscidisse sͥ uirili
a & ꝓiecisse ea in mare : unde uenꝰ
fabulose dicit᷑ fuisse nata. Alligans
gͦ suũ patrem iupicer: ꝓiecit intar¬

Expanded text:
Inducitur enim ab eis ante omnes deus deos Saturnus et huic sacrificant filios suos; qui genuit multos pueros de Rea, et insaniens comedit filios suos. Aiunt autem Iovem abscidisse sibi virilia et proiecisse in mare, unde Venus fabulose dicitur fuisse nata. Alligans autem suum patrem Iupiter, proiecit in Tar
Abbreviated transcription (Latin):
pastones eccłe facti sut arpr̃e
fcce iãꝯpletum ÷ illud iberenuę
Iacẽt sc̃i lapids incapie uis
Ta. S ea gens antiqͥtꝰ dici nararea
Idẽ sci potuit. s nẽ pharisea
Indus me diuidit. n cũ ñsim Rea
p̃lati ꝑtitisũt uestim̃ta oe a¬

Expanded text:
tores ecclesie facti sunt arpie. Ecce iam completum est illud Iheremie: Iacent sancti lapides in capite viae. 13. Mea gens antiquitus dici Nazarea, Id est sancta, potuit, sed nunc pharisea, In duo me dividunt, et cum non sim rea, 'Praelati partiti sunt vestimenta mea
Abbreviated transcription (Latin):
Rodit forsan aliquis me dente̾ canino
Qia nec afflatꝰ sim sꝑu diuino.
Neq iabra ꝓlui foñte caballino.
IE liconis riuulo modice resꝑsus. to
Uereor ne pondere sĩ y̾boꝵ pͥssus ꝙͦs¬
Icipe menalios me cũ mea u̾ sus.¬

Expanded text:
Rodit forsan aliquis dente me canino, Quia nec afflatus sum spiritu divino, Nec labia proflui fonte caballino. Eliconis rivulo modice respersus Vereor, ne pondere sim verborum mersus; SIncipe Menalios mecum, mea
Abbreviated transcription (Latin):
Accusator. cͥminũ uider qͥ sedebo.
Omniũ q̃ udeo fieri sub phe bo
uicios siqͥde uicia delebo cebo.
Qunꝰ ⁊ officiũ dscribens iꝑse do
Nec regnabãt scismata. s ui modᷤ
Effodiut᷑ opes irritam̃ta maloꝵ noꝵ¬

Expanded text:
Accusator criminum iudexque sedebo Omnium quae videro fieri sub Phebo; Vitiosus siquidem vicia delebo, Munus et officium nil scribens ipse docebo. Nec regnabant scismata, sed vi modernorum Effodiuntur opes irritamenta malo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in famã precͦsores p̃miis alliciunt. ore
lambunt. manu palpant. dando semet ip¬
sos sic exaltant. dando laudem faciunt.
St̃ qui lota candent cute. s mentita sub uͥtute
feda tegunt uicia. Templa petunt s ñ cor¬
de. labra mouent. s in sorde natat ꝯscientia.
St̃ qui bello curiali semꝑ pugnant. ⁊ uena¬
li lingua reos muniunt. Isti legem dant
ꝓ datis. & sub nube ueritatis ius iniustũ
faciunt. St̃ qui turres fabricantis. celi
regnũ ut sygantes petunt artificio. Hii
Descendunt ascendendo. terrã petunr fugi¬
endo. terrã sapit actio. In trita sedent sede.
cum sit pes in aere. At uos certe plus ini¬
quos. plus damꝑnando dico. si quos uerat
auaricia. aliem uos p̾dones. uos arpie. uos
bubones estis int̾ omĩa. Opes mundi uos uo¬
ratis. s cum archas impleatis. mens est tam̃.
uacua. Mens est capar plus qͣm mare. mens
se nequit sacare cũ sit int̾ pascua. Uos hñ

Expanded text:
Et infamant precursores. Premiis alliciunt, Ore Et infamant precursores. Premiis alliciunt, Ore lambunt, manu palpant, Dando semet sic exaltant, Dando laudem faciunt. Sunt, qui lota candent cute, Sed mentita sub virtute Feda tegunt vicia. Templa petunt, sed non corde. Labra movent, sed in sorde Nata consciencia. Sunt, qui bulla curiali Semper pugnant et venali Lingua reos muniunt. Isti legem dant pro datis Et sub nube veritatis Ius incultum faciunt. Sunt, qui turres fabricantes Celi regnum ut gigantes Petunt artificio. Hii descendunt ascendendo, Terram petunt fugiendo. Terram sapit accio. In turrita sedent sede. mbit, Cum sit spes in aere. Ad vos certe plus iniquos Plus dampnandos dico, si quos Vexat avaricia. Alieni vos predones, Vps Arpie, vos bubones Estis inter omnia. Opes mondi vos vocatis, Sed cum arcas impleatis, Mens est tamen vacua. Mens est capax plum quam mare, Mens se nequit sasciare, Cum sit inter pascua. Vos habendo
Abbreviated transcription (Latin):
ece mundꝰ demundat᷑. totꝰ enim
habet mundi mundꝰ. cũ in sola sit fe¬
cundꝰ uicioꝵ copia. Regnum mali sẽꝑ¬
crescit. & ualescens inualescit. ⁊ ingorem
recipit. homo nudꝰ a uirtute. uicioꝵ se¬
nectute. pueratꝰ desipit. Homo terra ꝓ¬
creatus. terrȩ semꝑ qͣi natus. pendet ab
uberib. matrẽ semꝑ amplexat᷑. nͭ iam se¬
nex separat᷑ matͥs ab amplexib. Adam no¬
bis inest multus. adam nobis est sepultꝰ
in sepulchro pectoris. illũ quidem red̃olemꝰ.
& saporem retinemꝰ noxialis arboris. Ille
pater in peccatis p̃parauit uiam natis.
dampnans partꝰ ꝓprios. patrẽ ꝓles imitat.
culpa pat̾s diriuat᷑ in seqͥntes filios. Pats
munꝰ st̃ dolores. heu qͣm multos posse ssores
haber hȩc hereditas. patͥs munꝰ est pecc̃m
in se tñ tale dacũ duplicat posteritas. Noe
paret archam rursus. noe ferat rursũ
eursus suꝑ mare montiũ. rursus gentes
peccauer̃t. & peccando meruert̃ aliud di¬
luuium.Sunt qͥ tendunt ad honoris.

Expanded text:
ce mondus demondatur. Totus enim habet mondi mondus, Cum in sola sit fecundus Viciorum copia. Regnum mali secressit Et vanessens invalessit Et vigorem recipit. Homo nudus a virtute Viciorum senectute Tunc privatus desipit. Homo terra procreatus Terre semper quasi natus, Pendet ab uberibus. Matrem semper amplexatur, Nec iam senex separatur A matris amplexibus. Adam nobis inest multus, Adam est nobis sepultus In sepulcro pectoris. Istum quidem redolemus Et saporem retinemus. Noxialis arboris. Iste pater in peccatis Preparavit viam natis Damgnans partus proprios. Patrem proles imitatur. Culpa patris dirivatur In sequentes filios. Patris munus sunt dolores. Heu, quam multos possessores Habet hec hereditas! Patris munus est peccatum. In se tantum tale datum Duplicat austeritas. Noe paret arcam russus. Noe regat navem iussus Super mare muncium. Russus gentes peccaverunt Et peccanto meruerunt Aliud diluvium. Sunt, qui tendunt ad honores
Abbreviated transcription (Latin):
ec sunt mirabi¬
sc̃i iacobi festa ñ colentib diuina
ultione oꝑante euenerunt. Int̾
hẏspanos apud tudelionum die
festo sc̃i iacobi: triticum tota die
cente antem die. balneum quod
iuxta castrum idem miro oꝑe
factum: ipse intrauit. Cumq
in eo sederet. statim pellis dorsi
eiꝰ ab humeris usq ad crura. bal¬
nei parietib adhesit: cunctisq
uidentib ob transgressionem
tanti festi sp̃m exalauit. A dño¬

Expanded text:
ec sunt miracubeati Jacobi festa non colentibus ultione divina operante evenerunt. Inter Hispanos, apud Tudelionum, die festo sancti Jacobi, triticum rusticus vesperascente die balneum quod juxta idem castrum miro opere factum est intravit. Cumque in eo sederet, statim pellis dorsi ejus ab humeris usque ad crura balnei parietibus adhaesit, cunctisque videntibus, ob transgressionem tanti festi spiritum exhalavit. In
Abbreviated transcription (Latin):
bentes: quȩ nat᷑a fragilia. ma¬
nib confricant᷑ & eduntus.
Hoc esse mel sil uestre d̃icitu:
Ibidem & fons sci baptiste iohis
ostendit᷑: lucida aqua. lapideo
fonte iacob uxta sichem .xiiii.

Expanded text:
bentes, quae natura fragilia manibus confricantur et eduntur. Hoc esse mel siluestre dicitur. Ibidem et fons sancti baptistae Iohannis ostenditur lucida aqua, lapideo FONTE IACOB IVXTA SICHEM.
Abbreviated transcription (Latin):
duȩ rates sarracenorum scilio⁊
rent. fortiter q debellarent:
cecidit frisonus inter duas na¬
ues lorica ferrea galea & cli¬
peo indutus. in profundum
maris. Qui cum dei clem̃ti¬

Expanded text:
duae rates Saracenorum simul et rent, fortiterque debellarent, cecidit Frisonus inter duas naves, lorica ferrea et galea clypeoque indutus, in profundum maris. Sed cum Dei clementi
Abbreviated transcription (Latin):
illum arripiens. uaui incolumẽ
restituit. E protinꝰ cunctis au¬
dientib apls inquit sarraceno.
heros & melite: cur predam

Expanded text:
um arripiens incolumem restituit navi. Et protinus cunctis audientibus, ait Saraceno: heros incltye, cur praedam
Abbreviated transcription (Latin):
paruit dicens. Quia dum esses
ricula lapsus es. S quia dñs
ut ab his ergastulis eruam te:
Ilico disruptis cathenis eius ꝑ¬
castella sarracenoꝵ quandam
partem cathene in testimoni
sarracenis palam cepit redire.
Cumq aliqͥs paganꝰ illi obuia¬
ret. & eum caꝑe temptaret :

Expanded text:
ait: « Quia dum esses ricula lapsus es. Sed quia Domiut ab his ergastulis eruam te, » diruptisque catenis ejus castella saracenorum, quandam partem cathene ferens in manus saracenis palam rediit. Cumque aliquis paganus ei obuians eum capere temptabat,
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ quondam fuerat domꝰ. in qͣ
dñs nutritus est infans. Hȩc
autẽ ęccłia duob ut dictũ est
tumulis: & interpositis arcub
suffulta: habet inferius inter
eosdem tumulos fontem lucidiᷤᷤ¬
simũ. unde ciues om̃s aquas in
uasculis ꝑ trocleas in eccłiam

Expanded text:
ubi quondam fuerat domus, in qua ubi quondam fuerat domus, in qua Dominus nutritus est infans. Haec autem ecclesia duobus, ut dictum est, tumulis et interpositis arcubus suffulta habet inferius inter eosdem tumulos fontem lucidissimum, unde ciues omnes aquas in uasculis per trocleas in ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
rope ciuitatẽ sichem. quȩ
nunc neapolis dicitur.
eccłia quadrifida est: hoc est
in crucis modum facta. In cu¬
ius medio fons iacob. xl. cubi¬
tis altus: a latere ipso usq ad
suminũ digitoꝵ extentus: de
quo dñs aquas a samaritana
muliere petere dignatus est:
De tiberiade. & capharnaum ⁊ na¬
ocus ille in quo dñs pa¬
nes benedixit. & pisces
citra mare galilee. ad aqͥlonẽ
ciuitatis tyberiadis: campus
pore aratus : nulla suscipiens
edificia: fontem tantũ ex quo
tunc illi biberunt ostendets.
Qui gͣ ab helia carpharnaum
ꝑgunt: ꝑ tyberiadem iter
habent. Deinde secus mares
galilee & locum b̾nlictionis
panum. a quo ñ longe caphar¬
naum. in finib ⁊abulon &
neptalim. quȩ murum ñ ha¬
bens angusto int̾ montem ꝙ
stagnum sicu. suꝑ maritimam
oram.orientem uersus longo
tramite ꝓtendit᷑ : montẽ ab
aquilone. Lacum ab austro hñs.
Harareth muros ñ habet. sed
magna edificia. duasq gndes
ȩccłias. Una in medio ciuita¬

Expanded text:
rope ciuitatem Sichem, quae nunc Neapolis dicitur, ecclesia quadrifida est, hoc est in crucis modum facta, in cuius medio fons Iacob XL cubitis altus, a latere ipso usque ad summum digitorum extentus, de quo Dominus aquas a Samaritana muliere petere dignatus est. XV. DE TIBERIADE ET CAPHARNAVM ET NALocus ille, in quo Dominus panes benedixit et pisces, citra mare Galilaeae ad aquilonem ciuitatis Tiberiadis, campus pore aratus, nulla suscipiens aedificia, fontem tantum, ex quo tunc illi biberunt, ostendens. Qui ergo ab Helia Capharnaum pergunt, per Tiberiadem iter habent, deinde secus mare Galilaeae et locum benedictionis panum, a quo non longe Capharnaum in finibus Zabulon et Neptalim, quae murum non habens angusto inter montem et stagnum situ per maritimam oram orientem uersus longo tramite protenditur, montem ab aquilone, lacum ab austro habens. Nazareth muros non habet, sed magna aedificia duasque grandes ecclesias: una in medio ciuita
Abbreviated transcription (Latin):
gendum. O mira fortuna. Inter
p̃dones cecidi: & raptis om̃ib spoli¬
is meis. codex tantũ michi reman¬
sit. Ergastulis trusus fui. & ꝑdito
toto censu meo. mͥ tantũm coder
remansit. In ꝓfundum aquarũ
multarũ crebro cecidi. ꝓximus
mꝰ or in qua eram cremabatur:
& consũptis reb meis. euasit coder
mecum inustus. Quaꝓpt̾ cepi

Expanded text:
em. O mira fortuna! Inter praedones cecidi et raptis omnibus spoliis meis, codex mihi tamen remansit. In ergastulum trusus fui, et perdito toto censu meo, mihi tantummodo codex remansit. In profundum aquarum multarum crebro cecidi, proximus mus in qua eram cremabatur et consumptis rebus meis codex mecum evasit inustus. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
ne in orb̃e
circum actꝰ.
ñ paruo
murorum
ambitu assurgit : quo etiam
montẽ syon quondam uicinũ.
intra se recipit. Qui a meri¬
die positus ꝓ arce urbi super¬
eminet: & maior pars ciuita¬
tis infra montẽ iacet: in pla¬
nicie humilioris collis sita.
Dost passionem qͥppe dñi a tito
imꝑatore destructa: s ab helio
adriano cesare. a quo etiã nunc
helia uocat᷑ instaurata. multo¬
q amplior effecta est. Unde est
qd cum dñs extra portam urbis
passus sepultusq sit: mͦ loca pas¬
sionis & resurrectionis. illiꝰ int᷑
eiusdem menia cernant᷑. Cuiꝰ
in magno muroꝵ ambitu: octo¬
sex usuntur. Prima porta da¬
uid: ad occidentẽ montis syon:

Expanded text:
ne in orbem circumactus non paruo murorum ambitu adsurgit, quo etiam montem Sion quondam uicinum intra se recipit, qui a meridie positus pro arce urbi supereminet. Et maior pars ciuitatis infra montem iacet in planitie humilioris collis sita. Post passionem quippe Domini a Tito imperatore destructa, sed ab Helio Adriano Caesare, a quo etiam nunc Helia uocatur, instaurata multoque amplior effecta est. Unde est, quod, cum Dominus extra portas urbis passus sepultusque sit, modo loca passionis et resurrectionis illius intra eiusdem moenia cernuntur. Cuius in magno murorum ambitu LXXsex uisuntur: Prima porta Dauid ad occidentem montis Sion,
Abbreviated transcription (Latin):
utriusq saluti. Uerũ si multũ eã dili¬
gis. desere potiꝰ ipsã ꝓpt̾ ipsam: ne si
xp̃m deseras. ut maneas cũ ipsa: ꝓpt̾ te
ꝑeat & ipsa. Alioqͥn male meruit de te
quȩ te peꝑit: si ꝓpt̾ te ꝑit. Quomͦ enĩ
hȩc dixerĩ: ut tuo aliquom̾ carnali
condescendã consulãq affectui. Cete¬
rũ fidelis sermo & om̃i acceptione dig¬
nus : & si impiũ ẽ cõntemnere matrẽ:

Expanded text:
utriusque saluti. Verum si multum eam diliutriusque saluti. Verum si multum eam diligis, desere potius ipsam propter ipsam: ne, si Christum deseras ut maneas cum ipsa, propter te pereat et ipsa. Alioquin male meruit de te quae te peperit, si propter te perit. Quomodo enim haec dixerim, ut tuo aliquo modo carnali condescendam consulamque affectui. Caeterum fidelis sermo, et omni acceptione dignus: etsi impium est contemnere matrem,
Abbreviated transcription (Latin):
cendit in montẽ dñi: nͥ qͥ ñ accẽpit
in uano aĩam suã. S ne is qͥdem: nͥ
etiã fuerit in nocens manib & mundo
corde. Uideris tu an de tiuis hoc oꝑibꝰ
simul & cogitationib p̃suimere audeas.
Sin aut̾. attende qͥd mereat᷑ inqͥtas.
si sola sufficit inutilitas ad damnati¬
onẽ. & reuera secura ñ erit spina uł
tribulus. ubi securis infructuosȩ ar¬
bori poni uidebit᷑: nec parcet p̃un
cente cogitare sufficias : mat̾no uͦ de¬
uinctus amore necdũ possis abicere:
qͦd iã contemnere noris. & qͥd ego ad
hȩc respondebo tͥ: Ut matrẽ deseras:
S inhumanũ uidet᷑. Ut cũ ipsa mane¬
as. S nec ipsi expedit: ut sit filio eau¬
sa ꝑditionis. Forte ut & mundo simul
milites & xp̃o: S nemo potest duob
dñis seruire. Mater tua uult contra¬
ria tuȩ ac ꝑ hoc & suȩ ipsius saluti.
Elige gͦ tu e duob qͦd uis: aut unius
uidelicet satisfacere uoluntati. aut

Expanded text:
cendit in montcendit in montin vano animam suam. Sed ne is quidem, nisi etiam fuerit innocens manibus, et mundo corde . Videris tu an de tuis hoc 109 operibus simul et cogitationibus praesumere audeas; sin autem, attende quid mereatur iniquitas, si sola sufficit inutilitas ad damnationem. Et revera secura non erit spina vel tribulus, ubi securis infructuosae arbori poni videbitur; nec parcet pungecente cogitare sufficias; materno vero devinctus amore, necdum possis abjicere quod jam contemnere noris. Et quid ego ad haec respondebo tibi? Ut matrem deseras? sed inhnmanum videtur. Ut cum ipsa maneas? sed nec ipsi expedit ut sit filio causa perditionis. Forte ut et mundo simul milites, et Christo? sed nemo potest duobus dominis servire. Mater tua vult contraria tuae, ac per hoc et suae ipsius saluti. Elige ergo tuae duobus quod vis, aut unius videlicet satisfacere voluntati, aut
Abbreviated transcription (Latin):
chil inuendrt om̃s uiri diuitiarũ in
manib suis. Qͦd si hic ẽ sinis omniũ
laboꝵ tuoꝵ: ut pact tua dixerĩ. qͥd
habes ampliꝰ ium̃to: Siqͥdem & de tuo
palẽfrido cũ mortuus fuerit: ꝑhibe¬
bit᷑ qr bonꝰ fuit. Simul uide qͥd tͥ ante
tribunal illud terrificũ respondendũ
sit de eo qͦd acceꝑis ĩn uano aĩam tuã.
& aĩam talẽ : si tam̃ inueniaris nil
egisse ampliꝰ de ĩmortali & rationabi
li sp̃u tuo qͣm qͦduis pecus de suo: cũ
ficare parit̾ desinat & uiuere. Quid
queso dignũ te iudicabis. qͥ factus ad
imaginẽ factoris tantȩ in te maiesta¬
tis ñ defendis dignitatẽ: & tu homo eũ¬
uidelicet aut̃ eternũ elaboraueris: s
instar beluinĩ sp̃s qͥ ut a corpore ita
cũ corpore dissoluit᷑. solis fueris con¬
tentꝰ corporalib ac tẽporalib bonis.
eugłici illiꝰ furdus auditor consilii.
oꝑamini ñ eibũ q̃ui ꝑit s qͥ ꝑmanet
in uitã ȩternã: Scͥptũ ẽ aut̃ qͦd ñ as¬

Expanded text:
omnes viri divitiarum in manibus suis . Quod si hic est finis omnium laborum tuorum, ut pace tua dixerim, quid habes amplius jumento? Siquidem et de tuo palefrido, cum mortuus fuerit, perhibebitur quia bonus fuit. Simul vide quid tibi ante tribunal illud terrificum respondendum sit de eo quod acceperis in vano animam tuam, et animam talem: si tamen inveniaris nihil egisse amplius de immortali et rationali spiritu tuo, quam quodvis pecus de suo; cum ento et vivificare pariter desinat et vivere. Quid, quaeso, dignum te judicabis, qui, factus ad imaginem factoris, tantae in te majestatis non defendis dignitatem; et tu, homo cuvidelicet aut aeternum elaboraveris, sed instar belluini spiritus, qui ut a corpore, ita cum corpore dissolvitur, solis fueris contentus corporalibus ac temporalibus bonis, evangelici illius surdus auditor consilii: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam . Scriptum est autem quod non as
Abbreviated transcription (Latin):
asserit: om̃e qͦd te in tua patͥa pompo¬
sis s ꝑiclosis fauorib nobilitare ui¬
det᷑. Genus clarũ. corpꝰ aptũ. formã
elegans. ingeniũ uelox. eruditionis
utilitas. & honestas morũ głiosa qͥdẽ
st̃: s ei a quo st̃. Si tͥ usurpas: ẽ qui
querãt & iudicet. Esto tam̃. Liceat tͥ¬

Expanded text:
asserit omne, quod te in tua patria pompoasserit omne, quod te in tua patria pomposis, sed periculosis favoribus nobilitare videtur. Genus clarum, corpus aptum, forma elegans, ingenium velox, eruditionis utilitas, et honestas morum, gloriosa quidem sunt, sed ei a quo sunt. Si tibi usurpas, est qui quaerat et judicet. 2. Esto tamen: liceat t
Abbreviated transcription (Latin):
dulcissima tui subeunte memo¬
cõgitans nimirũ illud tuȩ uiuentutis
decus. & ingẽnii acumen: scientiȩ et
eruditionis ornatũ: qͦdq his om̃ib
excellentiꝰ ẽ in xp̃iano tuos illos mo¬
res ingenuos. qͣm in anib studiis atte¬
ras: dũ de tantis munerib ñ auctori
xp̃o. s reb deseruias transitoriis. O si
qͦd auertat d̾s mors inopinata surri¬
piens ista concusserit: hen subito cun¬
cta uelut ad impulsũ ur̃entis & furen¬
tis uenti. tanꝗͣ. fȩnũ uelocit̾ arescent:
ꝙ quẽ ad modũ olera herbarũ cito de¬
cident. Qͥ d gͦ tecũ tolles de om̃i labo¬
re tuo: quẽ oꝑatus fueris suꝑ terrã:
Qͥd retribues dño ꝓ õib quȩ tribuit
t: Qͥa inqͣm lueri ꝓ tog tͥ creditis. ta¬
lentis referes creditori: Osi uacuã manũ
inuenerit ille. ille donoꝵ ꝓmptus qͥdẽ
auctor: s importunꝰ exactor. Ueniet
enĩ ueniet & ñ tardabit: ad reqͥrendũ
utiq qͦd suũ ẽ. cũ usura. Suũ nempe

Expanded text:
dulcissima tui subeunte memoarissime, cogitans nimirum illud tuae juventutis decus, et ingenii acumen, scientiae et eruditionis ornatum, quodque his omnibus excellentius est in christiano, tuos illos mores ingenuos quam inanibus studiis atteras, dum de tantis muneribus, non auctori Christo, sed rebus deservias transitoriis. O si quod avertat Deus! mors inopinata subripiens ista concusserit, heu! subito cuncta. velut ad impulsum urentis et furentis venti, tanquam fenum velociter arescent, et quemadmodum olera herbarum cito decident. Quid ergo tecum tolles de omni labore tuo, quem operatus fueris super terram? quid retribues Domino pro omnibus quae tribuit tibi? quid, inquam, lucri pro tot tibi creditis talentis referes creditori? O si vacuam manum invenerit ille, ille donorum promptus quidem auctor, sed importunus exactor! Veniet enim, veniet, et non tardabit, ad requirendum utique quod suum est cum usura. Suum nempe
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾as de hac re p̾catorias iã ad p̃dic¬
tũ pͥncipẽ misi: s gr̃ãm ñ inueniens
nichil effeci.Iam qͦd libent̾ auditis:
libent̾ debeo dicere uob̃. Stepħs ũr
sic currit ñ quasi in incertũ: sic pu¬
gnat ñ quasi aerẽ uerberans. Orate
quatinꝰ sic currat ut cõprehendat:

Expanded text:
litteras de hac re precatorias jam ad praediclitteras de hac re precatorias jam ad praedictum principem misi: sed gratiam non inveniens nihil effeci. Jam quod libenter auditis, libenter debeo dicere vobis. Stephanus vester sic currit, non quasi in incertum: sic pugnat, non quasi aerem verberans. Orate, quatenus sic currat ut comprehendat
Abbreviated transcription (Latin):
uod a me de dño norb̃to scisci¬
tamini. si uidelicet iturus sit
ierosolimã: ego nescio. Nam cũ
ante hos paucos dies eiꝰ faciẽ udere.
& de cȩlesti fistula ore uidelicet ipsiꝰ
plurima haurire meruerĩ: hoc tam̃
ab ipso ñ audiui. Uerũ de antixp̃o
cũ inqͥrerẽ qͥd sentiret: durante ad¬
huc ea quȩ ñc ẽ generatione. reuelan¬
dũ illũ eẽ certissime se scire ꝓtestatus
ẽ. At cũ eande certitudinẽ unde ha¬
beret sciscitanti mͥ exponere uellet:
audito qͦd respondit. ñ me illud pro
certo credere debere putaui. Ad sũ¬
mã tam̃ hoc asseruit. ñ usurũ se mor¬
tẽ: nͥ priꝰ uideat generalẽ in ȩccłia
ꝑsecutionẽ. Decet̾o memorari ur̃am
pietatẽ uolo illiꝰ pauꝑis & exulis hũ¬
b̾ti noĩe. qͥ dudũ cũ trec̃is essetis uob̃
supplicabat: quatinꝰ ad comitẽ theo¬
baldũ qͥ eũ exheredauerat int̾cede¬
retis. Qd & ego ñc ꝓ ipso & cũ ipso
itidem a ur̃a flagito pietate. Nã nr̃as

Expanded text:
uod a me de domino Norberto sciscitamini, si videlicet iturus sit Jerosolymam, ego nescio. Nam, cum ante hos paucos dies ejus faciem videre, et de coelesti fistula, ore videlicet ipsius, plurima haurire meruerim; hoc tamen ab ipso non audivi. Verum de Antichristo cum inquirerem quid sentiret, durante adhuc ea, quae nunc est, generatione revelandum illum esse se certissime scire protestatus est. At, cum eamdem certitudinem unde haberet, sciscitanti mihi exponere vellet; audito quod respondit, non me illud pro certo credere debere putavi. Ad summam tamen hoc asseruit, non visurum se mortem, nisi prius videat generalem in Ecclesia persecutionem. De caetero memorari vestram pietatem volo illius pauperis et exsulis Humberti nomine: qui dudum, cum Trecis essetis, vobis supplicabat, quatenus ad comitem Theobaldum, qui eum exhaeredaverat, intercederetis. Quod et ego nunc pro ipso, et cum ipso itidem a vestra flagito pietate. Nam nostras
Abbreviated transcription (Latin):
sortẽ iustoꝵ: quis det ut stare incipi¬
eos qͥ se angustiauer̃t: Qͥs iam ferat
tantã int̾ cȩlũ terrãq discordiã: ut
exultantib angelis suꝑ ẽmendatione
maloꝵ. filii adam fremant & tabescant:
Quasi ñ sit passus ũc. pacificans in san¬
guine suo quȩ in t̾ra st̃ & quȩ in celo:
aut in ipso ds ñ fuerit. mundũ recon¬
cilians sibi. Laudabat᷑ qͦndã archiẽp̃s
in desideriis aĩȩ suȩ : & in scłari uita
& habitu benedicebat᷑. At ñc sub pan¬
nis infantiȩ uĩu querit᷑ sy monia: &
int̾ nascentes uirtutes emortuoꝵ uel
cadauera uitioꝵ scrutat᷑ curiosa mali¬
cia. Uidetis & n̾c stare rãm in signũ cui
contradicit᷑: ꝑ ipsũ uos obsecro: ꝓ ipso
supplico uob̃. Habet siqͥdem & unde il¬
lũ reuereamini: & unde illi misereã¬
mini. State ꝓ ipso nc̃ in defensione ar¬
chiep̃i: cui qͣndoq & uos astare habe¬
tis in examinatione ur̃i. Ad eundẽ. lii.¬

Expanded text:
sortem justorum? Quis det ut stare incipieos qui se angustiaverunt? Quis jam ferat tantam inter coelum terramque discordiam, ut exsultantibus Angelis super emendatione malorum, filii Adam fremant et tabescant? Quasi non sit passus Jesus pacificans in sanguine suo quae in terra sunt, et quae in coelo; aut in ipso Deus non fuerit mundum reconcilians sibi. Laudabatur quondam archiepiscopus in desideriis animae suae, et in saeculari vita et habitu benedicebatur. At nunc sub pannis infantiae Jesu quaeritur simonia, et inter nascentes virtutes emortuorum vel cadavera vitiorum scrutatur curiosa malitia. Videtis et nunc stare Jesum in signum cui contradicitur. Per ipsum vos obsecro, pro ipso supplico vobis. Habet siquidem et unde illum revereamini, et unde illi misereamini. State pro ipso nunc in defensione archiepiscopi, cui quandoque et vos adstare habetis in examinatione vestri. Valete. EPI
Abbreviated transcription (Latin):
possim. & de hoc satis dictũ sit sapien¬
ti. Quesiuit a me p̾fatus ep̃e aliqua
ex nr̃is opusculis quȩ uob̾ mitteret:
s ñ fuit ad manũ qͦd ur̃o dignũ ere¬
derẽ studio. Libellũ tam̃ de gr̃a & li¬
bero arbitrio nuꝑ edidi: illũ uobis

Expanded text:
possim. Et de hoc satis dictum sit sapienpossim. Et de hoc satis dictum sit sapienti. Quaesivit a me praefatus episcopus aliqua ex nostris opusculis, quae vobis mitteret; sed non fuit ad manum, quod vestro dignum crederem studio. Libellum tamen De gratia et libero arbitrio nuper edidi: illum vobis
Abbreviated transcription (Latin):
fieri qr id qͦd de ipso a qͥbda dño
pape ꝑsuasũ fuisse cognouimꝰ. ut eũ
uidesicet ierosoluã ꝑmitteret ꝓficis¬
ci: nec sui fuerit studii nec uolunta¬
tis. Qd & si multũ uoluisset. ꝓficisei
tam̃ ñ poterat nͥ cũ graui scandalo
omniũ qͥ apud nos st̃ bonoꝵ: metuen¬
tiũ qͥppe ne plus mali eiꝰ absentia face¬
ret suis: qͣm boni alienis p̃sentia. Hȩc
ꝓ ep̃o. Ceterũ ut & ꝓ me aliqͥd loquar.
scđm qͦd scͥptura monet. miserere in¬
qͥens aĩe tuȩ placens deo. placet ne uob̾
ut causis onerer: occuperq negociis
nichilq ꝓsit exoccupari ꝓpriis. cũ to¬
tus implicer alienis: Si inueni grãm
i ocłis ur̃is: date oꝑam ut ꝓrsus amo¬
uear ab huiꝰmodi: quatinꝰ liceat mͥ pro
meis atq ur̃is orare delictis. Et qͥdem
nichil m securiꝰ iudico qͣm obedire
dñi papȩ uoluntati: s si dignet᷑ atten¬
dere ipse qͥd possim. Utinã nẽpe noue¬
rit qͣm ista ñ possim: aut qͣm difficile

Expanded text:
id quod de ipso a quibusdam domino papae persuasum fuisse cognovimus, ut eum videlicet Jerosolymam permitteret proficisci, nec sui fuerit studii, nec voluntatis. Quod etsi multum voluisset, proficisci tamen non poterat nisi cum gravi scandalo omnium qui apud nos sunt bonorum, metuentium quippe ne plus mali ejus absentia faceret suis, quam boni alienis praesentia. Haec pro episcopo. Caeterum ut et pro me aliquid loquar secundum quod Scriptura admonet, Miserere, inquiens, animae tuae placens Deo ; placetne vobis ut causis onerer, occuperque negotiis, nihilque prosit exoccupari propriis, cum totus implicer alienis? Si inveni gratiam in oculis vestris, date operam ut prorsus amovear ab hujusmodi, quatenus liceat mihi pro meis atque vestris orare delictis. Et quidem nihil mihi securius judico, quam obedire domini papae voluntati; sed si dignetur attendere ipse quid possim. Utinam nempe noverit quam ista non possim aut quam difficile
Abbreviated transcription (Latin):
ita ur̃x uisũ fuisset auctoritati.
ut in ur̃i p̾sentia causa dñi se¬
nonensis discuteret᷑: ne infensus uide¬
licet regi. in regis p̾sentia & potentia
suis ꝓ se adu̾sariis responsurus: tradi
qͥcqͥd p̃cipitis. sic sꝑandũ indubitant̃
bonũ de om̃i re quã decernitis. id so¬
lũ a ur̃a pat̾ pietate deposcit omniũ
qͥ apud nos ẽẽ uident᷑ religiosoꝵ humi¬
litas: ut si se ad uultũ forte potentis
ut assolet senserit p̃grauari. confuge
re liceat ad uiscera patͥs: qͦd utiq hac¬
tenꝰ opp̃sso nemini negatũ audiuimꝰ.
etiãñc faciendũ sit de p̃uero & matre
eiꝰ: qr ecce etiã ñc in senonensi ꝓuin¬
cia xp̃c querit᷑ ad ꝑdendũ. Nã ut qͦd
uerũ ẽ manifestiꝰ ꝓferamꝰ: rex in archi¬
ep̃o exx eo aꝑte nouã ꝑsequi religionẽ
dinoscit᷑ : qͦd eũ in antiqua scłari con¬
uersatione & habitu sicut ꝓmoueri

Expanded text:
strae visum fuisset auctoritati, ut in vestri praesentia causa domini Senonensis discuteretur; ne infensus videlicet regi, in regis praesentia et potentia suis pro se adversariis, responsurus, traditquidquid praecipitis, sic sperandum indubitanter bonum de omni re quam decernitis: id solum a vestra, Pater, pietate deposcit omnium, qui apud nos esse videntur, religiosorum humilitas, ut si se ad vultum forte potentis ut assolet senserit praegravari, confugere sibi liceat ad viscera Patris, quod utique hactenus oppresso nemini negatum audivimus.id sibi etiam nunc faciendum sit de puero et matre ejus, quia ecce etiam nunc in Senonensi provincia Christus quaeritur ad perdendum. Nam, ut quod verum est, manifestius 58 proferamus, rex in archiepiscopo ex eo aperte novam persequi religionem dignoscitur, quod eum in antiqua saeculari conversatione et habitu, sicut promoveri
Abbreviated transcription (Latin):
ab ipso. Si ego dñs: ubi ẽ tim̃or m̃s: Si
pat̾: uͥ ẽ honor m̃s: & patͥs qͥdem habere
me erga te affectũ ñ nego: s auctorita¬
tẽ renuo.Nec enĩ minore: te ut estimo:
qͣm pat̾no cõplector affectu. Hȩc gͦ ꝓ
tituli causa. Iam uͦ ut ad reliqua epłȩ
tuȩ respondeã: eandẽ quã tu de mei
possẽ & ego uicissim de tui absentia ñ
ĩmerito facere querimoniã: nͥ qr nr̃is
qͦd ipse ñ negas & affectib & ꝓfectib
dei ẽ p̃ponenda uoluntas. Alioqͥn qͣn¬
do ego te comitẽ mͥ carissĩmũ ualdeq
necessariũ. qͥppe obedientissimũ in a¬
gendis. studiosissimũ in inqͥrendis. in
conferendis utilissimũ. ꝓmptissimũ in
rememorandis. paterer longe fieri a
me. si ñ ẽẽt xp̃c in causa : Beati si sic ꝑ¬
manserimꝰ usq in finẽ. semꝑ & ubiq

Expanded text:
ab ipso: Si ego Dominus, ubi est timor meus? si ab ipso: Si ego Dominus, ubi est timor meus? si Pater, ubi est honor meus? . Et patris quidem habere me erga te affectum non nego, sed auctoritatem renuo. Nec enim te minore, ut existimo, quam paterno complector affectu. Haec ergo pro tituli causa. 5. Jam vero ut ad reliqua epistolae tuae respondeam, eamdem, quam tu de mei, possem et ego vicissim de tui absentia non immerito facere querimoniam; nisquod ipse non negas et affectibus et profectibus Dei est praeponenda voluntas. Alioquin quando ego te comitem mihi charissimum valdeque necessarium, quippe obedientissimum in agendis, studiosissimum in inquirendis, in conferendis utilissimum, promptissimum in rememorandis, paterer longe fieri a me, si non esset Christus in causa? Beati si sic permanserimus usque in finem, semper et ubique
Abbreviated transcription (Latin):
bescant. hoc ẽ tã uilis eis ꝙ abiectus ap
pareã : quatinꝰ pudeat eos talẽ ita laudas¬
se: ꝙ sic desinant iã indiscrete laudare.
Igit᷑ adu̾sus utrosq laudatores. illis mȩ
duob munire consueui uersiculis. Con¬
tra maliuolos qͥdem pͥorẽ. au̾itant᷑ ret̾r¬
sũ & erubescant qͥ uolunt mͥ mala: con¬
tra beniuolos aut̃ ꝓferens sequentem
au̾tant᷑ statĩ erubescentes. qͥ dic̃t mͥ
euge euge. Cũ gͦ ut ad te reu̾tar.
exemplo apłi tuȩ religiositati ñ dñari
s congratulari tantũ debeã. & iuxta
uerbũ dñi unꝰ sit pat̾ ñr in cęlis. nos
aut̾ om̃s fr̾es simꝰ: ñ ĩmerito dñi patsq
celsa nõia quib me honorandũ s ñ one¬
randũ putasti. scuto a me ueritatis
reppuli: congruentiꝰ ꝓ his me fr̃em no¬
minans & conseruũ. tũ ꝓpt̾ eande he¬
reditatẽ. tũ ꝓpt̾ ȩquã conditionẽ: ⁊ ne
si forte qͦd dei ẽ usurpauero mͥ. audiã

Expanded text:
bescant; hoc est, tam vilis et abjectus eis bescant; hoc est, tam vilis et abjectus eis appaream, quatenus pudeat eos talem ita laudasse, et sic desinant jam indiscrete laudare. Igitur adversus utrosque laudatores illis me duobus munire consuevi versiculis: contra malevolos quidem priorem, Avertantur retrorsum et erubescant qui volunt mihi mala, contra benevolos autem proferens sequentem: Avertantur statim erubescentes qui dicunt mihi: Euge, euge. 4. Cum ergo, ut ad te revertar, exemplo Apostoli tuae religiositati non dominari, sed congratulari tantum debeam, et juxta verbum Domini unus sit pater noster in coelis, nos autem omnes fratres simus, non immerito domini patrisque celsa nomina, quibus me honorandum, sed non onerandum puta his me fratrem nominans et conservum, tum propter eamdem haereditatem, tum propter aequam conditionem, et ne, si forte quod Dei est usurpavero mihi, audiam
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ qͦd uerax sit. Uere inqͥt qͥ te beatifi¬
cant: in errorẽ te mittunt. Ꝙ ego. Auer
tant᷑ gͣ in quã statĩ erubescentes : qͥ di¬
ẽt mͥ euge euge. Qd tam̃ ne putet᷑ in
qͦscũq adu̾sarios a me qͣndoq intorta
maledictio uł imp̃catio: expon̾e debeo
qualit̾ intelligã. Precor nimirũ ut qui¬
cũq estimant de me. supra id qͦd uideq̃
in me aut audiunt aliqͥd ex me: auer¬
tant᷑ id est a laudib meis in quas igna¬
ri nimie ferunt᷑ resiliant. & pedem re¬
trahant. Quomͦ: Quandoq uidelicet
cognoscentes pleniꝰ quẽ ĩmoderatiꝰ lau¬
idant: & consequent̾̃ erubescentes uł sur̃
errorẽ. uł amici dep̃hensã inutilitatẽ.
& hoc modo utrũq nocentiũ genꝰ. & il¬
li scilicet qͥ uolunt mͥ mala. & me adu¬
latorie cõmendant. & hii qͥ licet inno¬
cent̾ tam̃ nocent dũ beniuole qͥdem s
nimie laudant: au̾tant᷑ retrorsũ ꝙ ẽru¬

Expanded text:
tem quod verax sit: Vere, inquit, qui te beatifitem quod verax sit: Vere, inquit, qui te beatificant, in errorem te mittunt tantur ergo, iuquam, statim erubescentes, qui dicunt mihi, Euge, euge . Quod tamen ne putetur in quoscunque adversarios a me quandoque intorta maledictio vel imprecatio, exponere debeo qualiter intelligam. Precor nimirum ut quicunque existimant de me supra id quod vident in me, aut audiunt aliquid ex me, avertantur, id est, a laudibus meis, in quas ignari nimie feruntur, resiliant et pedem retrahant. Quomodo? Quandoque videlicet cognoscentes plenius quem immoderatius laudant, et cousequenter erubescentes vel errorem suum, vel amici deprehensam inutilitatem. Et hoc modo utrumque nocentium genus, et illi scilicet qui volunt mihi mala, et me adulatorie commendant, et hi qui, licet innocenter, tamen nocent, dum benevole quidem sed nimie laudant, avertantur retrorsum, et eru
Abbreviated transcription (Latin):
ñ poterat auget qͥdem: s portabiliorẽ
facit. Onus oneri addit᷑: & minꝰ onerat.
Sic & oneri grauissimo legis accedens
quadriga euangłii. & auxit ꝑfectionẽ:
& slifficultatẽ minuit. Uelocit̾ ait. currit
serid eiꝰ. Sermo utiq ante notus in iu¬
dea tantũ nec se pre sui qͥdem grauedi¬
ne ualens ultra exxtendere: qͥppe qui &
ipsius moysi manꝰ suo pondere p̃graua
tas dfmitteret: leuigatus ꝑ gr̃am. & ro
tis eugłicis suꝑpositus. uelocit̾ in omnẽ
terrã exuuit: & in fines orbis t̾re celer¬
rime ꝑuolauit. S longe nimis digredi¬
or. Tu itaq dilectissime cessa iã indebi¬
tis me honorib mãgis obriere: qͣm at¬
tollere. Alioqͥn cȩtui te mimicantũ mͥ:
amica licet uoluntate cõmisces. Ipsi st̃.
de quib soleo soli deo ita conqueri in
orationib. E qͥ laudabant me: adu̾sũ
me uirabant. Ad quã meã querimoniã
dm audio respondentẽ mox: & attestan¬

Expanded text:
non poterat, auget quidem, portabiliorem non poterat, auget quidem, portabiliorem facit. Onus oneri additur, et minus onerat. Sic et oneri gravissimo legis accedens quadriga Evangelii, et auxit perfectionem, et difficultatem minuit. Velociter, ait, sermo ejus . Sermo utique ante notus in Judaea tantum, nec se prae sui quidem gravedine valens ultra extendere, quippe qui et ipsius 74 Moysi manus suo pondere praegrava tas demitteret, levigatus per grelicis superpositus, velociter in omnem terram exivit, et in fines orbis terrae celerrime pervolavit. Sed longe nimis digredior. 3. Tu itaque, dilectissime, cessa jam indebitis me honoribus magis obruere quam attollere; alioquin coetui te inimicantium mihi, amica licet voluntate, commisces. Ipsi sunt de quibus soleo soli Deo ita conqueri in orationibus: Et qui laudabunt me, adversum me jurabant . Ad quam meam querimoniam Deum audio respondentem mox, et attestan
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm leue sit onus ueritatis. Num uere le¬
ue ẽ. qͦd portantẽ ñ gr̃auat s leuat: Qͥa
eo leuius onere: qͦd ñ solũ ñ onerat. s ꝙ
portat omnẽ cui portandũ imponitur:
gineũ: grauare ñ potuit. Hoc onus ipsa
quib se p̾buit sustentandũ: senis syme¬
onis brachia sustentabat. hoc etiã paulũ
in graui licet & corruptibili corpore po¬
sitũ: rapiebat usq ad terciũ cęlũ. Quero
in reb siqͥd forte huic exoneranti oneri
simile inueniã: & occurrit mͥ de pennis
auiũ qͦd ei utcũq coaptẽ: quȩ quoda ui¬
delicet singłari modo. & corpulentiorẽ
reddunt substantiã & agiliorẽ. Mirum
opus naturȩ. Unde grossescit materia.
inde sarcĩna leuigat᷑: & qͣntũ erescit in
massa. tantũ decrescit in pondere. Hoc
plane in pennis xp̃i oneris expͥmit simi¬
litudinẽ: qͦd & ipsȩ ferunt a qͥb ferunt᷑.
Qͥd & de quadriga dicã: hȩc nimirũ ad¬
mota ium̃to. sarcinã quȩ ab ipso moueri

Expanded text:
ere leve est, quod portantem non gravat, sed levat? Quid eo levius onere, quod non solum non onerat, sed et portat omnem, cui portandum imponitur? gineum, gravare non potuit. Hoc onus ipsa, quibus se praebuit sustentandum, senis Simeonis brachia sustentabat. Hoc etiam Paulum, in gravi licet et corruptibili corpore positum, rapiebat usque ad tertium coelum. Quaero in rebus si quid forte huic exoneranti oneri simile inveniam, et occurrit mihi de pennis avium, quod ei utcumque coaptem; quae, quodam videlicet singulari modo, et corpulentiorem reddunt substantiam et agiliorem. Mirum opus naturae! Unde grossescit materia, inde sarcina levigatur; et quantum crescit in massa, tantum decrescit in pondere. Hoc plane in pennis, Christi oneris exprimit similitudinem, quod et ipsae ferunt a quibus feruntur. Quid et de quadriga dicam? Haec nimirum admota jumento, sarcinam quae ab ipso moveri
Abbreviated transcription (Latin):
&. nolite uocarĩ ab hõib rabbi. Ꝙ patrẽ
nolite uocare uob̃ suꝑ terrã. Quantũ
itaq tuis attollor fauorib: tantũ his
molib p̃mor. Unde merito in psalmo ñ
canto: s plango. Exaltatꝰ aut̃ humilia¬
tus sũ: & conturbatꝰ. &. qi eleuans alli¬
sisti me. S ueriꝰ fortasse ꝓferrẽ qͦd sen¬
tio. qr uidelicet qͥ me exaltat humiliat:
& qͥ me humiliat exaltat. Tu me gͦ potiꝰ
exaltando deĩcis: & ex tollendo p̃mis.
S ne ita p̾mas ut oppͥmas. consolant᷑
me hȩc & his suilia ueritatis testimo¬
nia: quȩ miro modo dũ repͥmunt eri¬
gunt: dũ deiciunt erudiunt: ita ut
unde ꝓiectus inde & ꝓuectꝰ. tota cũ hy¬
laritate decantẽ. Bonũ mͥ dñe qr humi¬

Expanded text:
 Nolite vocari ab hominibus rabbi; et: Patrem nolite vocare vobis super terram . Quantum itaque tuis attollor favoribus, tantum his molibus premor. Unde merito in Psalmo non canto, sed plango: Exaltatus autem humiliatus sum et conturbatus ; et: Quia elevans allisisti me . Sed verius fortasse proferrem quod sentio: quia videlicet qui me exaltat, humiliat; et qui me humiliat, exaltat. Tu me ergo potius exaltando dejicis, et extollendo premis. Sed ne ita premas ut opprimas, consolantur me haec et his similia Veritatis testimonia, quae miro modo, dum reprimunt, erigunt; dum dejiciunt, erudiunt; ita ut unde projectus, inde et provectus, tota cum hilaritate decantem: Bonum mihi
Abbreviated transcription (Latin):
terrear dignitatis nõib : cũ me ipsis
reb sentiã indignũ. E te qͥdem decet
ut facis: s mͥ assentire ñ expedit. Nam
si t̾ obseruandũ putas illud. honore
inuicẽ p̾uenientes. & subiecti inuicẽ in
timore xp̃i: si ñ frustra utrobiq po¬
sitũ ẽ inuicẽ: intelligis ȩque & mͥ u
trũq congruere. Qͥd si cogitas tͥ
illã regłȩ sententiã obseruandã. iuni¬
ores pͥores suos honorent: mͥ e regione
in mentẽ uenit ex regła ueritatis. Er̃t
pͥmi nouissimi: & nouissimi pͥmi. &ẜ. qͥ
maior est ur̃m: fiat sicut uinior. &. qͣn

Expanded text:
terrear dignitatis nominibus, cum me ipsis rebus sentiam indignum. Et te quidem decet ut facis, sed mihi assentire non expedit. Nam si tibi observandum putas illud, Honore invicem praevenientes , et, Subjecti invicem in timore Christi ; si non frustra utrobique positum est invicem, intelligis et mihi aeque utrumque congruere. Quod si cogitas tibi illam Regulae sententiam observandam, « Juniores priores suos honorent , » mihi e regione in mentem venit ex regula Veritatis: Erunt primi novissimi, et novissimi primi ; et: Qui major est vestrum, fiat s
Abbreviated transcription (Latin):
extorquens in manu fortiori. Ob pra¬
uitatẽ intentionis : S piu̾ ẽ reforma¬
re religionẽ in m̃onasterio: qͦd ille in¬
tendit. assit dñs cordi dñi mei: ne itẽ¬
rũ possit ei surripi a monachis ñ tã
ut simulant appetentib lib̾tatẽ: qͣm
fugitantib disciplinã. ad haimĩcũ can

Expanded text:
extorquens in manu fortiori. Ob praextorquens in manu fortiori. Ob pravitatem intentionis? sed pium est reformare religionem in monasterio: quod ille intendit. Adsit Dominus cordi domini mei, ne iterum possit ei subripi a monachis, non tam ut simulant appetentibus libertatem, quam fugitantibus disciplinam. 177 EPISTOLA C
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ces: & decies repetitȩ ñ desinent.
Non desistimꝰ: qi ñ diffidimꝰ. Bonã cau¬
sam habemꝰ & ȩquũ iudicẽ : qͥ ñ cuncta¬
bit᷑ euacuare qͦd surreptũ ẽ. cũ appa¬
rebit qͦd uerũ ẽ: nec poterit inde ri¬
dere qͥ uoluit irridere: s ut scͥptũ
ẽ mentita ẽ iñiqͥtas sibi. Hoc solet ha¬
bere p̃cipuũ apłica sedes: ut ñ pigeat
reuocare qͦd a se forte dep̾benderit
fraude elicitũ: ñ ueritate ꝓmeritũ.
Res plena eqͥtate. & laude digna. ut de
mendacio nem̃o lucret᷑: p̃sertim apud
scãm ꝙ summã sedẽ. Hȩc sciens puer ur
secure supplicat ꝓ trẽuerensi: & sic in¬
stat ñ quasi in incertũ. Ego qͥppe. ego
hõis illius noui merita. causã intenti¬
lapidare: Qͥa male meruit: S fidelit̾
astitit: & multũ seruiuit. Ob causȩ
iniusticiã: S iniustũ nẽmo nͥ iniustꝰ
causabit᷑: qͦd de manu laica uendica¬
uit ĩmo recuꝑauit sedi ep̃ali mona¬
steriũ: tanꝗͣ clauã de manu herculis

Expanded text:
ces, et decies repetitae non desinent. Non desistimus, quia non diffidimus. Bonam causam habemus, et aequum judicem, qui non cunctabitur evacuare quod subreptum est, cum apparebit quod verum est; nec poterit inde ridere, qui voluit irridere: sed, ut scriptum est, mentita est iniquitas sibi . Hoc solet habere praecipuum apostolica Sedes, ut non pigeat revocare quod a se forte deprehenderit fraude elicitum, non veritate promeritum. Res plena aequitate, et laude digna, ut de mendacio nemo lucretur, praesertim apud sanctam et summam Sedem. Haec sciens puer vester secure supplicat pro Treverensi, et sic instat non quasi in incertum. Ego quippe, ego hominis illius novi merita, causam, intentilapidare? Quia male meruit? sed fideliter adstitit, et multum servivit. Ob causae injustitiam? sed injustum nemo, nisi injustus, causabitur. Quod de manu laica vindicavit? imo recuperavit sedi episcopali monasterium, tanquam clavam de manu Herculis
Abbreviated transcription (Latin):
iuncit sapientiã : Nosti pie dñe
nosti trȩuerensẽ archiep̃m: S̾cio
qr nosti. Nosti & illũ sc̃ĩ maxrimini ñ
sc̃m abbatẽ: Puto qi ñ nosti. Quis dig¬
nior bonore illo pͥori: Sic nemo digni¬
or confusione isto sequenti. E tam̃ iste
honoratus ẽ: ille opꝓbrio datus. Quid
peccauit archiep̃s : predã eccłiȩ suȩ re¬
cuꝑauit: captiuã eccłiã de manu laica
liberauit. Nunqͥd ꝓ bono reddit᷑ malũ:
& odiũ ꝓ dilectione: Hic queso hic eiu¬
gilet ocłs pietatis: & semotis paulisꝑ
occupationib consideret qͣntũ surre¬
ptũ sit ei: ut talis qualẽ pudet dicere.
talem qualẽ tu ipse nosti faciat opꝓ¬
briũ uicinis suis: inimicis tuis. Piissi¬
me pat̾ affectus filialis loquit᷑. Huc¬
usq condolumꝰ misero & miserabili
archiep̃o. Uerũ ex hoc iã si ñ fuerit
emendatũ: dolor cordis nr̃i. & cõpassio
ex intimis medullis tota transibit ad
illũ ꝑ quẽ potuit emendari. Sunt ꝙ

Expanded text:
incit sapientiam? Nosti, pie domine, nosti Treverensem archiepiscopum? scio quia nosti. Nosti et illum Sancti-Maximini non sanctum abbatem? Puto quia non nosti. Quis dignior honore illo priori? sic nemo confusione dignior isto sequenti: et tamen iste honoratus est, ille opprobrio latus. Quid peccavit archiepiscopus? Praedam Ecclesiae suae recuperavit, captivam Ecclesiam de manu laica liberavit. Nunquid pro bono redditur malum, et odium pro dilectione? Hic, quaeso, hic evigilet oculus pietatis, et semotis paulisper occupationibus consideret, quantum subreptum sit ei, ut talis, qualem pudet dicere, talem qualem tu ipse nosti, faciat opprobrium vicinis suis, inimicis tuis. Piissime Pater, affectus filialis loquitur. Hucusque condoluimus misero et miserabili archiepiscopo. Verum ex hoc jam si non fuerit emendatum, dolor cordis nostri et compassio ex intimis medullis, tota transibit ad illum, per quem potuit emendari. Sunt et
Abbreviated transcription (Latin):
risiensis innocentiã pulsata ẽ. s ñ quas¬
sata: qr dñs supposuit manũ suã: cum
urãm opposuit. Hinc & ñc dñi huiꝰ se¬
nonensis constantiã concutere & labe¬
factare conat᷑: ut metropolitano qͦd
absit eiecto: facile ꝓut uoluerit gras¬
set᷑ in suffraganeos. Postremo qͥs ambi¬
git ñ aliud eũ qͣm oppugnare religi¬
onẽ: quã nimirũ aꝑte sui regni des¬
tructionẽ. suȩ coronȩ ꝓnunciat mi¬
micã : & alter herodes ep̃m ñ iã in
cunabulis habet suspectũ: s in eccłiis
inuidet exaltatũ. Nec aliud sane ere
qͦd sp̃m in ipso sicut in ceteris laborat
extinguere. Deniq si fallere de his qͣ
attestamͣ falli ue putam᷑: ur̃ȩ citiꝰ inue¬
met examinationis discussio: si tam̃
qͦd & uehement̾ optamꝰ. & supplicit̾ ora¬
mus. de uultu tuo pat̾ scĩssime iudi¬
ciũ ꝓdeat : de quo ꝓfecto confidimꝰ qͦd
custodias innocentiã & uideas ȩqͥtatẽ.

Expanded text:
risiensis innocentia pulsata est, sed non quasrisiensis innocentia pulsata est, sed non quassata; quia Dominus supposuit manum suam, cum vestram opposuit. Hinc et nunc domini hujus Senonensis constantiam concutere et labefactare conatur: ut metropolitano quod absit! dejecto, facile prout voluerit, grassetur in suffraganeos. Postremo quis ambigit non aliud eum quam oppugnare religionem, quam nimirum aperte sui regni destructionem, suae coronae pronuntiat inimicam? Et alter Herodes Christum non jam in cunabulis habet suspectum, sed in ecclesiis invidet exaltatum. Nec aliud sane credm, nisi quod spiritum in ipso, sicut in caeteris, laborat exstinguere. Denique si fallere de his quae attestamur, fallive putamur; vestrae citius inveniet examinationis discussio: si tamen quod et vehementer optamus, et suppliciter oramus de vultu tuo, Pater sanctissime, judicium prodeat, de quo profecto confidimus, quod custodias innocentiam, et videas aequitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
mana curia ꝓ uoluntate assistentiũ
& si dignĩ uidicam᷑ filii. Stepħs̃¬
m cist̾ciensis. hugo pontiniacensis.
Bnardꝰ de claraualle. qͦd reue̾ntissimo
dño: qͦd benignissimo patͥ. Degentes
in monasteriis. ad quȩ nos nr̃a peccata
missa uob̾ eccłia dei: congaudentes &
sponsȩ dñi suꝑ tã fido custode: & spon¬
si amico suꝑ labore tã fructuoso. fiden¬
ter ꝓinde atq fidelit̾ ur̃e pat̾nitati sug¬
geruꝰ : quȩ in regno nr̃o eide matri
nr̃ȩ dolentes cernimꝰ adu̾sari. Qͣntũ
qͥdem nos sentimꝰ qͥ uicini sumꝰ. rex
ꝑ sequit᷑ relũ: pietatis cultũ: habitũq
tatis. uł ex eo facile adu̾tere potest. qͦd
qͥ ante in habitu actuq scłari hono¬
rati st̃ sublimes. iudicati fideles. habi¬
ti familiares: mͦ inimici facti st̃ dig¬
ne suo sac̾dotio conu̾santes: & ꝑ omĩa
honorificantes ministeriũ suũ. Hinc
grauib contumeliis & iniuriis ep̃i pa¬

Expanded text:
mana curia pro voluntate assistentium mana curia pro voluntate assistentium si digni judicamur filii, STEPHANUS Cisterciensis, HUGO Pontiniacensis, BERNARDUS de Clara-Valle, quod reverendissimo domino, quod benignissimo patri. Degentes in monasteriis, ad quae nos nostra peccata missa vobis Dei Ecclesia: congaudentes et sponsae Domini super tam fido custode, et sponsi amico super labore tam fructuoso. Fidenter proinde atque fideliter vestrae Paternitati suggerimus, quae in regno nostro eidem matri nostrae dolentes cernimus adversari. Quantum quidem nos sentimus qui vicini sumus, rex persequitur zelum, pietatis cultutatis vel ex eo facile advertere potest, quod qui ante in habitu actuque saeculari honorati sunt sublimes, judicati fideles, habiti familiares; modo inimici facti sunt, digne suo sacerdotio conversantes, et per omnia honorificantes ministerium suum. Hinc gravibus contumeliis et injuriis episcopi Pa