comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat dicens. Alii quidẽ ꝑ sp̃m dat sermo sapientiȩ. alii aut̃
Alii gratia sanitatũ in uno sꝑu. Alii oꝑatio uircutũ. alii
ꝓphetia. alii discretio sꝑuũ: alii genera linguarũ. alii int̾¬
pretacio sermonũ. Qui mox generali definitione conclu¬
dens ait. Hȩc autẽ omĩa oꝑatur unus atq idẽ sp̃s: diuidens sin¬
gulis ꝓut uult. De his etiam cȩlis in psalmo dictum est. Uler¬
bo cȩli diũ firmati sunt. De his qͦ ornamentis sp̃c: subdit᷑.
Et sp̃u oris eius omĩs uirtus eoꝵ. Bene itaq dicit᷑. sp̃s eus or¬
nauit olos: quia predicatores scĩ nisi ꝓmissa paraclyti do
na ꝑciꝑent. nullo fortitudinis decore claruissent. Sed quia
scis apłis uirtutũ grã decoratis uitȩ predicatio contra in¬
fidelium corda conualuit. & antiquus hostis obsessas infi-¬
deliũ mentes. prȩdicatoꝵ uocib expulsus reliquit: post

Expanded text:
rat, dicens: « Alii quidem per Spiritum datur sermo sapientiae; alii autem rat, dicens: « Alii quidem per Spiritum datur sermo sapientiae; alii autem rtutum, alii prophetia, alii discretio spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum . Quae mox generali definitione concludens, ait: Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult. De his etiam coelis in psalmo dictum est: Verbo Domini coeli firmati sunt . De his quoque ornamentis spiritus subditur: Et spiritu oris ejus omnis virtus eorum. Bene itaque dicitur: Spiritus ejus ornavit coelos, quia prna perciperent, nullo fortitudinis decore claruissent, sed quia sanctis apostolis virtutum gratia decoratis, vitae praedicatio contra infidelium corda convaluit, et antiquus hostis obsessas infidelium mentes praedicatorum vocibus expulsus reliquit, post
Abbreviated transcription (Latin):
aduentus illius pensari & conspici in tantum poturt : in quan¬
tum ad redimendos carnales ueniens. diuinitatis suȩ mag¬
nitudinem carnalib oculis terꝑauit. Quis uero cęlsitudinis¬
eius cerrorẽ ferat. cũ secundi aduentus potentia ꝑ igne̾ iudi¬
cium exercens. in potestatis suȩ maiestate canduerit Minde
uir sc̃s aduentũ illius narrat primum: sed lassat᷑ ad scđm

Expanded text:
adventus illius pensari et conspici in tantum potuit, in quanadventus illius pensari et conspici in tantum potuit, in quantum ad redimendos carnales veniens, divinitatis suae magnitudinem carnalibus oculis temperavit. Quis vero ejus celsitudinis terrorem ferat, cum secundi adventus potentia per 556 ignem judicium exercens, in potestatis suae majestate canduerit? Unde vir sanctus adventum illius narrat primum, sed lassatur ad secundum,
Abbreviated transcription (Latin):
Coronaberis de capite aman de uertice seͣir. & hermon: de cu¬
bilib leonum. Quid enim leonũ nomine nisi dȩmonia de¬
signant᷑. quȩ ira contͣ nos atrocissimȩ crudelitatis inseuiũt &
Et quia peccatores ad fidem uocati sunt. quoꝵ quondã corda
leonũ cubilia fuerunt: dum uicisse mortẽ dñs eoꝵ confessio¬
ne credit᷑. quasi de leonũ cubilib coronat᷑. Remuneratio quip¬
pe uictoriȩ. corona est. Tociens gͥ ei coronam fideles offerunt:
quotiens hunc uicisse mortẽ ex resurrectione conficent᷑.
Leo gͦ de suis cubilib pellitur: quia obstricante manu
dñi tortuosus coluber in cauernis quas tenuerat habitare ꝓhibet᷑.
Nam uictus a fidelium cordib exũt : qui suꝑ hȩc antea sceptro
tus dominici ꝓrdinem retulit: pondera ex pressit. Quid ex eius
incarnatione fieri poturo. ad mirando narrauit. Sed qui mira fecit
in humilitate ueniens: considari non potest cum quanto terrore
uenturus est in maiestatis suȩ forcitudine apparens. Oedo pͥmi

Expanded text:
r et Hermon, de cubilibus leonum . Quid enim aliud leonum nomine quam daemonia designantur, quae ira contra nos atrocissimae crudelitatis insaeviunt? Et quia peccatores ad fidem vocati sunt, quorum quondam corda leonum cubilia fuerunt, dum vicisse mortem Dominus eorum confessione creditur, quasi de leonum cubilibus coronatur. Remuneratio quippe victoriae corona est. Toties ergo ei coronam fideles offerunt, quoties hunc vicisse mortem ex resurrectione confitentur. Leo ergo de cubilibus suis pellitur, quia, obstetricante manu Domini, tortuosus coluber in cavernis quas tenuerat habitare prohibetur. Nam victus a fidelium cordibus exiit, qui super haec antea sceptro tus dominici ordinem retulit, pondera expressit, quid ex ejus incarnatione fieri potuit admirando narravit. Vet. XIX, Rec. XXI. Sed qui mira fecit in humilitate veniens, considerari non potest cum quanto terrore venturus est, in majestatis suae fortitudine apparens. Ordo primi
Abbreviated transcription (Latin):
in sacro eloquio sic non nulla mystica describuntur:
ut tamen iuxta narrationem hẏstoricam ꝓlata ui¬
deantur. Sed sȩpe dicta talia in eadem hystoriea narra¬
tione ꝑmixta sunt: ꝑ quȩ suꝑficies hystoriȩ cuncta cassetur.
Quȩ dum nil hẏstoricum resonant: aliud in eis inquirere
lectorẽ cogunt. his enim dictis quȩ aꝑta credimus. cũ irte¬
iecta aliqua obscurius inuenimꝰ. quasi quibdam stimulis
pungimur. ut ad aliqua altuis intelligenda uigilemus:
et obscurius ꝓlata sentiamus ea etiam quȩ aꝑte dicta pu¬
tauimus. Cũ gͦ beatus iob de sermone dñĩ. & magnitudine
tonitrui loqueret᷑.: eisdem uerbis ꝓtinus sub infertur. Ad¬

Expanded text:
in sacro eloquio sic nonnulla mystica describuntur, ut tamen juxta narrationem historicam prolata videantur. Sed saepe dicta talia in eadem historica narratione permista sunt, per quae superficies historiae cuncta cassetur: quae dum nil historicum resonant, aliud in eis inquirere lectorem cogunt. His enim dictis quae aperta credimus, cum interjecta aliqua obscurius invenimus, quasi quibusdam stimulis pungimur, ut ad aliqua altius intelligenda vigilemus, et obscurius prolata sentiamus, ea etiam quae aperte dicta putavimus. Cum ergo beatus Job de sermone Domini et de magnitudine tonitrui loqueretur, eisdem verbis protinus subinfertur:
Abbreviated transcription (Latin):
pȩ cumulum hostes suos scã eccłia ꝑhibet & scire qͦd seqͥ
quȩ erga illos fuint. A ortui enim nesciunt omĩno nec sen¬
tiunt. Aortui itaq qui non sentiunt ꝓnescientib ÷ uiuentes
uero qui sentiunt ꝓscientib poni solent. Aliuentes gͦ est in
Hȩc est pars hominis impii apud deum: & hereditas iuo¬
lentoꝵ quam ab omĩpotente. suscipient. Quã ꝓfecto par¬
tem hereditatẽq ꝓtinus insinuat. cum subuungit. Si mul¬

Expanded text:
e cumulum hostes suos sancta Ecclesia perhibet et scire, quod sequi quae erga illos fiunt; mortui enim nesciunt omnino, nec sentiunt. Mortui itaque, qui non sentiunt, pro nescientibus, viventes vero, qui sentiunt, pro scientibus poni solent. Viventes vero in Haec est pars hominis impii apud Deum, et haereditas violentorum quam ab omnipotente suscipient. - Quam profecto partem haereditatemque protinus insinuat, cum subjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
do sentiunt. id ꝓpriis uirib tribuunt: & tanto magis se pri¬
uant suꝑna sapientia. quanto illam quasi ex suo ingenio
hab̾e pruatam uolunt. Quib aliquando datur adiudici¬
um suum. ut recta quide aliqua sciant: sed ex ipsa hac sci¬
entia obligatiores ad pęnam fiant. Unde apte subditur.¬

Expanded text:
do sentiunt, id propriis 565 viribus tribuunt; et tanto magis se prido sentiunt, id propriis 565 viribus tribuunt; et tanto magis se privant superna sapientia, quanto illam quasi ex suo ingenio habere privatam volunt. Quibus aliquando datur ad judicium suum ut recte quidem aliqua sciant, sed ex ipsa hac scientia obligatiores ad poenam fiant. Unde apte subditur
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis fundamentum ponitur. nisi prius erroris fabrica destruat᷑.
Beatus iob postquam causas uniuersalis ȩccłiȩ. amicors suors dictis.
quasi contra hereticoꝵ uerba respondit. eoꝵꝙ elacionem multimoda res¬
ponsione destruxit. iam docere se ꝑhibet: ut uidelicet aꝑte uideat᷑
in his quȩ subdidit recta plantare. in his uero quȩ prȩmisit eiulsisse
scondam. Sic beatus iob loquitur uerbis suis: ut aliquid signet ex
ur̃is. Nam scã ȩccłia docens in quantũ cognoscere expedit. nil ueritatis
abscondit. Quia enim manus dei uocatur filius. omĩa quippe ꝑ ipsũ
tia remanere fatuos uidet. Ac si aꝑte dicat. Ego ex me aliqͥd
nescio: sed quicquid de ueritate sentio. hoc ex eiusde ue¬
ritatis largitate comprehendo. Uos iccirco recta non sa¬
pitis: quia hanc eande sapientiam non dei manui sed
uob̾metipsis datis. Nam hostes sc̃ȩ eccłiȩ si quid ueri aliquã¬

Expanded text:
ritatis fundamentum ponitur, nisi prius erroris fabrica destruatur; ritatis fundamentum ponitur, nisi prius erroris fabrica destruatur; beatus Job postquam causas universalis Ecclesiae amicorum suorum dictis quasi contra haereticorum verba respondit, eorumque elationem multimoda responsione dextruxit, jam docere se perhibet, ut videlicet aperte videatur in his quae subdidit recta plantare, in his vero quae praemisit evulsisse scondam. - Sic beatus Job loquitur verbis suis, ut alnostris. Nam sancta Ecclesia docens, in quantum cognoscere expedit, nihil veritatis abscondit. Quia enim manus Dei vocatur Filius Omnia quippe per ipsutia remanere fatuos videt. Ac si aperte dicat: Ego ex me aliquid nescio; sed quidquid de veritate sentio, hoc ex ejusdem Veritatis largitate comprehendo. Vos idcirco recta non sapitis, quia hanc eamdem vestram sapientiam non Dei manui, sed vobismetipsis datis. Nam hostes sanctae Ecclesiae, si quid veri aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
transit: & concupiscentia eius. Delectari gͦ in deo ypocrita ñ
ualet: quia in eius mente desidia suꝑna non ꝑdeunt. quam ꝓ¬
fecto spinȩ terreni amoris premunt. De quo apte subdit᷑. Et r¬
inuocare dm̃ in omĩ tempore. Tc̃ quippe deum ypocrita inuo¬
cat: cum hunc terrenarum rerum tribulatio angustat. Ham
cum in hoc secło effectum quęsitȩ fęlicitatis inuenerit: auctorẽ
qui hanc ipsam fęlicitacem tribuit non requirit. Quia uͦ ut
prȩdiximus. cẽ. ars docentium debet. ut in audicoꝵ suoꝵ m̃tib
prius studeant ꝑuersa destruere. & postinodum rect̃a prȩ¬
dicare. ne bonum sc̃ę prȩdicationis semen. plena malis corda
non capiant Unde adieremiam dicit᷑. Ecce consticui te hodie
suꝑ gentes & regna. ut euellas & destruas & dissipes. & ȩdifi¬
ces & plantes. Prius itaq iubet᷑ ut destruat. & postmodum ȩdificet:
Priuf ut euellat. & postmodum plantet: Quia nequaqͣm recte ue¬

Expanded text:
ri non possunt. Delectari ergo in Deo hypocrita non valet, quia in ejus mente desideria superna non prodeunt, quam profecto spinae terreni amoris premunt. De quo aperte subditur: Et invocare Dominum in omni tempore. - Tunc quippe Deum hypocrita invocat, cum hunc terrenarum rerum tribulatio angustat. Nam cum in hoc saeculo effectum quaesitae felicitatis invenerit, auctorem qui hanc ipsam felicitatem tribuit non quaerit. Sequitur: praediximus, esse ars docentium debet ut in auditorum suorum mentibus prius studeant perversa destruere, et postmodum recta praedicare, ne bonum sanctae praedicationis semen plena malis corda non capiant; unde ad Jeremiam dicitur: Ecce constitui te hodie super gentes et regna, ut evellas et destruas, et disem, I, 10 prius itaque jubetur ut destruat, et postmodum aedificet; prius ut evellat, et postmodum plantet, quia nequaquam rectae ve
Abbreviated transcription (Latin):
uersu ostenditur. huius scĩssimi uiri dicta. quam mystice
sint ꝓlata. dum parabola id .R. similitudo assumpta nar-¬
ratur: ab eo qui nichil inferius ꝑ cõꝑationem uel similitu¬
dinem loquit᷑. Absit enĩ ne hoc loco parabolã illud musicȩ
organum sentiamus:. Neq enĩ fas est credere quod in afflicti¬
one pęnarum musicis uteret᷑: cum ꝑ scripturam scam
ueritas dicat. Musica in luctu: inportuna narratio est.
sominata gͦ parabola. ecce textu ipso loquente iam di¬
scimus. ne iuxta textum tatũmꝰ eius uerba pensemus.
Ad eam itaq similitudinẽ cuncta trahenda sunt: qua
figurate eccłia designatur. Et in ipso quide loquirtionis
exordio dicta aꝑte ꝓlata sunt: sed subiunctis obscu¬
riorib implicantur. Nam plana ut solet locutione inchoat: sed uer¬
ba sua ꝑmẏsticos sensus grauida narratione consũmat. Itaq ait.¬

Expanded text:
ersu ostenditur hujus sanctissimi viri dicta quam mystice sint prolata, dum parabola, id est similitudo assumpta narratur ab eo qui nihil inferius per comparationem vel similitudinem loquitur. Absit enim ne hoc loco parabolam illud musicae organum sentiamus. Neque enim fas est credere quod in afflitione poenarum musicis uteretur, cum per Scripturam suam veritas dicat: Musica in luctu importuna narratio est . Nominata ergo parabola, ecce textu ipso loquente jam discimus, ne justa textum tantummodo ejus verba pensemus. Ad eam itaque similitudinem cuncta trahenda sunt qua figurate Ecclesia designatur. Et in ipso quidem locutionis exordio dicta aperte prolata sunt, sed subjunctis obscurioribus implicantur. Nam plana, ut solet, locutione inchoat, sed verba sua per mysticos sensus gravida narratione consumat. Itaque ait
Abbreviated transcription (Latin):
angustat᷑. Uel certe quia solium dei ipsi nos sumꝰ. uultũ
solii sui non iumerito tenere dicit᷑ : dũ nrã scientia pro¬
gredi ad altiora ꝓhibet᷑. Suꝑ qd solium suũ nebulã suã
deus asꝑgere dicit᷑. quia inuisibilis manens occulta suꝑ
nos iudicia exerit: ut &e fiat in ꝓmptis qđ uidere pos¬
simus. & tamen origo facti lateat in abditis: ut cur
fiat nescire debeamus. Unde & apte subdit᷑. Termin
circumdedit aquis: usq dum finiant᷑ lux & tenebrȩ. Quia ple
rumq in sacro eloquio ut supͣ diximus aquarũ nomine popłi
designant᷑. aquas dñs termino circundat. quia humani ge¬
neris scientiã moderat᷑: ut qͦusq uicissitudines alternantiũ
temporũ transeant. ꝑfectȩ ad cognitionẽ claritatis intimȩ ñ
ꝑtingat. Sin uͦ lucis nomine iustos accipimus. tenebrarũ uͦ
appellatione peccatores. unde & paulus dicit. eratis aliquan

Expanded text:
angustatur. Vel cangustatur. Vel csolii sui non immerito tenere dicitur, dum nostra scientia progredi ad altiora prohibetur. Super quod solium suum nebulam suam Deus aspergere dicitur, quia invisibilis manens, occulta super nos judicia exerit, ut et fiat in promptis quod videre possimus, et tamen origo facti lateat in abditis, ut cur fiat nescire debeamus. Sequitur: VERS. 10. Terminum circumdedit aquis, usque dum finiantur lux et tenebrae. - Aquas rumque in sacro eloquio, ut supra diximus, aquarum nomine populi designantur, aquas Dominus termino circumdat, quia humani generis ita scientiam moderatur, ut quousque vicissitudines alternantium temporum transeant, perfecte ad cognitionem claritatis intimae non pertingat. Sin vero lucis nomine justos accipimus, tenebrarum vero appellatione peccatores unde et Paulus dicit: Eratis aliquand
Abbreviated transcription (Latin):
quam mortẽ & resurrectionem dnĩ ascensionemq descripsit:
clamat ei ꝓpħico plena sp̃u. fuge dilecte mi. fuge. Ac si diceret.
Tu qui ex carne conprehensibilis factus es: ex diuinitate tua
intelligentiam nr̃i sensus excede : & in teipso nob̃ incõprehen¬
sibilis ꝑmane. Tenet gͦ uultum solii sui: qui maiestatis suȩ
uirtutes accipiunt. ipsis quippe uelut sedi regiȩ prȩsidet:
sui nob̃ solĩ uultũ tenet. quia quamdui in hac mortali
carne subsistimꝰ. quȩ quantaq sint illa angłoꝵ ministeria
non uidemus. Et expandit suꝑ illud nebulã suam: quia
ꝓculdubio & cor nr̃m ad querendũ subleuat: & tam̃ oc¬
culta moderatione agit᷑. ut ipsa requisitionis suȩ un¬
mensitate reprimat᷑. Unde scriptũ ẽ.Dedit abyłus uo¬
cem suam ab altitudine fantasiȩ suȩ. Exclamare enim mens
humana in admiratione cõpellitur: dũ alticudine conside¬
rationis in requisitionib suis eo ipso qͦ latuis extenditur

Expanded text:
quam mortem ac resurrectionem Domini, ascensionemque descripsit, clamat ei prophetico plena spiritu: Fuge, dilecte mi, fuge . Ac si diTu qui ex carne comprehensibilis factus es, ex divinitate tua intelligentiam nostri sensus excede, et in teipso nobis incomprehensibilis permare. Tenet ergo vultum solii sui, quia majestatis suae virtutes accipimus, ipsis quippe velut sedi regiae praesidet, sui nobis 550 solii vultum tenet, quia quandiu in hac mortali carne subsistimus, quae quantaque sint illa Angelorum ministeria non videmus. Et expandit super illud nebulam suam, quia procul dubio et cor nostrum ad quaerendum sublevat, et tamen occulta moderatione agitur, ut ipsa requisitionis suae immensitate reprimatur. Unde scriptum est: Dedit abyssus vocem suam, ab altitudine phantasiae suae . Exclamare enim mens humana in admiratione compellitur, dum in altitudine considerationis in requisitionibus suis eo ipso quo latius extenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
et armatos ꝑsequutores suos. ꝓtinus in terram strauit. Qͥd
gͦ facturus est cum iudicaturus uenerit: qui una uoce. hostes
suos ꝑculit. etiã cum iudicandus uenit: Quod est illud u¬
dicium qd̃ inmortalis exerit: qui una uoce non potuit ferri
moriturus. Quis eius iram toleret. euius & ipsa non potuit
mansuetudo tolerari. Consideret gͦ uir sc̃s & dicat. cum uix paruã
stillam sermonũ eius audierimus. quis poterit tonitruũ magnitu¬

Expanded text:
et armatos persecutores suos protinus in terram stravit. Quid et armatos persecutores suos protinus in terram stravit. Quid ergo facturus est, cum judicaturus venerit, qui una voce hostes suos perculit, etiam cum judicandus venit? Quod est illud judicium quod immortalis exerit, qui in una voce non potuit ferri moriturus? Quis ejus iram toleret, cujus et ipsa non potuit mansuetudo tolerari? Consideret ergo vir sanctus, et dicat: Cum vix parvam stillam sermonum ejus audierimus, quis poterit tonitruu
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ sophonias tubam: beatus ios tonitruũ appellat. Quẽ
iohel qͦ consid̾ans ait. Conturbent᷑ om̃s habitatores terrȩ:
quia uenit dies dñi. quia ꝓpe est dies tenebrarũ & caliginis.
dies nubis & turbinis. Magnus enim dies dnĩ et terribilis ualde:
& quis sustinebit eum.Sed quã in conprehensibilis sit atq
inconsiderabilis illa magnitudo. quã in secunda ostensione uen¬
turus est: bene ut cumq ꝑpendimus: si pͥmi aduentꝰ pon¬
dera. sollicita considatione pensamus. Certe ut nos a morte
redimeret: mori dñs uenit. & defectum nr̃ȩ carnis in suo corpore
pęnasq tolerauit: qui priusqͣm ad crucis patibulum ꝑueni¬
ret. teneri. conspui. illudi. alapis se cȩdi ꝑtulit. Ecce ad quanta
ꝓpter nos uenire ꝓbra consensit: & tamen priusꝗͣm se teneri
ꝑmitteret. ꝑsecutores suos requisiuit dicens. Quẽ queritis:
Cui ilico respondunt. Iħm nazarenũ. Quib cum repente di¬
ceret. ego sum: uocẽ solũmodo mitissimȩ responsionis edidit.

Expanded text:
quem Sophonias tubam, beatus Job tonitruum appellat. Quem Joel quoque considerans ait: Conturbentur omnes habitatores terrae, quia venit dies Domini, quia prope est dies tenebrarum et caliginis, dies nubis et turbinis: Magnus enim dies Domini, et terribilis valde, et quis sustinebit eum ? Sed quam incomprehensibilis sit atque inconsiderabilis illa magnitudo, qua in secunda ostensione venturus est, bene utcunque perpendimus, si primi adventus pondera sollicita consideratione pensamus. Certe ut nos a morte redimeret, mori Dominus venit, et defectum nostrae carnis in suo corpore poenasque toleravit. Qui priusquam ad crucis patibulum perveniret, teneri, conspui, illudi, et alapis caedi se pertulit. Ecce ad quanta propter nos venire probra consensit; et tamen priusquam se teneri permitteret, persecutores suos requisivit, dicens : Quem quaeritis? Cui illico responderunt: Jesum Nazarenum. Quibus cum repente diceret, Ego sum, vocem solummodo mitissimae responsionis edidit,
Abbreviated transcription (Latin):
rans. uias dei ex parte retulerat: quia alia eius actio fuit
qua nos condidit. alia qua redemit. Ea itaq quȩ de dñi actio¬
ne narrauit. extremi iudicii cõꝑatione leiugans art ecce hȩc ex
parte dicta sunt uiarum eius. quod & paruã stillam sermonũ
eius appellat : quia quicquid altum. quicquio terribile. in hac
uita positi de eius considatione cognoscimus: ex inmensitate
secretoꝵ cȩlestium. uelut tenus. ad nos gucta suꝑni liquoris
emanat. Et quis poterit tonitruũ magnitudinis illius intuer
Ac si aꝑte dicat. Si humilitatis eius admiranda uix ferimus:
sonorum atq terribilem maiestatis etus aduentum. qua uirtute
intͣonat dicens. Deus manifestus ueniet: deus noster & non silebit:¬

Expanded text:
rans ex parte vias Dei retulerat, quia alia ejus actio fuit qua nos condidit, alia qua redemit. Ea itaque, quae de Domini actione narrat, extremi judicii comparatione levigans ait. Ecce ex parte dicta sunt viarum ejus, quod et parvam stillam sermonum ejus appellat, quia quidquid altum, quidquid terribile in hac vita positi de ejus consideratione cognoscimus, ex immensitate secretorum coelestium, velut tenuis ad nos gutta superni liquoris emanat. Et quis poterit tonitruum magnitudinis ejus intueri? Ac si aperte dicat: Si humilitatis ejus admiranda vix ferimus, sonorum atque terribilem majestatis ejus adventum, qua virtute nsonat intonat, dicens: « Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit
Abbreviated transcription (Latin):
tanto ad me altius ꝑtingitur. quanto uniꝰcuiꝰq mens apud se ue
scientia excrescat: penetrare non sufficit. quo nos condicor
modamine iudicioꝵ regit. Dicat gͦ. Columnȩ celi contremiscunt̃.
& pauent ad nutum eius. Quia in plerisq nec ipsi ꝑtingere
ad uoluntatis eius celsitudinẽ preualent. qui ensde uolunta¬
tis ptȩmia denuetiantes uident. Quod sic̃ suꝑius diximus.
de sanctis qͦ angelis nil obstat intelligi: quia ipsȩ quoꝙ
initutes çlestnum quȩ hunc sine cessatione conspiciunt. in ipsa sua
contẽplatione contremiscunt. Sed isde tremor ne eis pęnalis sit: nor
timoris ẽ. sed admirationis. Quia uero quantꝰ pauor sit admirati¬
onis enis intulit: nc̃ ordinẽ ur̃ȩ salutis narrat. Sequit᷑. In forcitudi¬

Expanded text:
tanto ad me altius pertingitur, quanto uniuscujusque mens apud sevtanto ad me altius pertingitur, quanto uniuscujusque mens apud sevscientia excrescat, penetrate non sufficit quo nos conditor moderamine judiciorum regat. Dicat ergo: Columnae coeli contremiscunt, et pavent ad nutum ejus, quia in plerisque nec ipsi pertingere ad voluntatis ejus celsitudinem praevalent qui ejusdem voluntatis praemia dende sanctis quoque angelis nil obstat intelligi, quia ipsae quoque virtutes coelestium, quae hunc sine cessatione conspiciunt, in ipsa sua contemplatione contremiscunt. Sed isdem tremor ne eis poenalis sit, non timoris est, sed admirationis. Quia vero quantus pavor sit admirationis ejus intulit, nunc ordinem nostrae salutis narrat. Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
adme. Immolauit enim dñs uictimas. seipsũ offerendo ꝓ
nob̾: miscuit uinũ prȩceptoꝵ suoꝵ poculũ. ex narratione
historica & intelligentia sꝑitali contemꝑans. Unde alias dic¬
tum est. Calix inmanu dñi uini meri plenus ẽ mixto. Et po¬
suit mensam. id ẽ scripturã sacrã. quȩ fessos adse atq a scłi
onerib uenientes. pane uerbi nos reficit : & contra aduer¬
sarios sua refectione nos roborat. Unde alias ab ȩccłia dicitur.
Posiuisti in conspectu meo mensã: aduers us eos qui tribulant
me. Misit ancillas suas apostoloꝵ uidelicet animas. in ipso
suo initio infirmas: ut uocarent ad arcem & męnia ciuitatis:
quia dum internã uitã denuntiant. ad alta nos męnia suꝑnȩ
ciuitatis leuant. Quȩ ꝓfecto męnia nisi humiles non ascen.
dunt. Unde illic & ab eadem sapientia subdit᷑. Siquis ẽ. par¬
uulus ueniat adme. Ac si aꝑte dicat. Quisquis se apud se
magnũ estimat. aditum sibi mei accessus angustat: quia

Expanded text:
offerendo pro nobis. Miscuit vinum, praeceptorum suorum poculum ex narratione historica et intelligentia spiritali contemperans. Unde alias dictum est: Calix in manu Domini, vini meri, plenus est misto . Et posuit mensam, id est Scripturam sacram, quae fessos ad se atque a saeculi oneribus venientes pane verbi nos reficit, et contra adversarios sua refectione nos roborat. Unde et alias ab Ecclesia dicitur: Posuisti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me . Misit ancisuo initio infirmas, ut vocarent ad arcem et moenia civitatis; quia dum internam vitam denuntiant, ad alta nos moenia supernae civitatis levant, quae profecto moenia nisi humiles non ascedunt. Unde illic ab eadem Sapientia subditur: Si quis est parvulus, veniat ad me . Ac si aperte dicat: Quisquis se apud se magnum aestimat, aditum sibi mei accessus angustat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rit de domo iuda. & quod reliquũ est. mittet radicem.
deorsum: & faciet fructum sursum. Ac si aꝑte diceret᷑.
In imis cogitacio nascitur : ut in sũmis retributio: red¬
datur. Dicat gͦ. ad silicẽ extendit manũ suam. subuertit
a radicib montes: quia dum duriciam gentium sc̃a prȩ¬
dicatio petiit. suꝑboꝵ aleitudinẽ funditus strauit. Qiuia¬
& quos infimis curis exhaurit. suꝑuis rigat fluantis. max

Expanded text:
rit de domo Juda, et quod reliquum est, mittet radicem rit de domo Juda, et quod reliquum est, mittet radicem deorsum, et faciet fructum sursum . Ac si aperte diceretur: In imis cogitatio nascitur, ut in summis retributio reddatur. Dicat ergo: Ad silicem extendit manum suam, subvertit a radicibus montes, quia dum duritiam gentium sancta praedicatio petiit, superborum altitudinem funditus stravit. Quia quos infimis curis exhaurit supernis rigat fluentis, mox
Abbreviated transcription (Latin):
pe ad silicem extendit: quia ad duritiam gentium suȩ
brachium prȩdicationis misit. Ulnde &e isdem beatus iob
passionis suȩ hẏstoriam p̾sciens gentib innotescendam:
dicit. Scribant᷑ hȩc stilo ferreo in plumbi lamina. uel
celte sculpant᷑ in silice. Quid uero hoc loco montes. nisi
huius seculi potentes accipimus. qui ꝓ terrena substan¬
tia ałtiiii Se quib psalmista ait. Tange montes &e fumi¬
gabunt. Sed montes a radicib sunt euersi: quia prȩdican¬
te scã ȩccłia sũmȩ huius sȩculi potestates in adoratum
om̃ipotentis dei ab intima cogitacione cecidunt. Radices
dicib montes cadunt: quia ad colendum deum. potestates
seculi ab imis cogitacionib ꝓsternunt᷑. Recte etenim ꝑradi¬
cem cogitacio occulta signatur: quia ꝑ hoc quod intus
ñ cernit᷑. crumpit quod uideatur foris. Vlnde et in bonã
partem ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Et mitist id quod saluatum fue¬

Expanded text:
pe ad silicem extendit, quia ad duritiam gentium suae pe ad silicem extendit, quia ad duritiam gentium suae brachium praedicationis misit. Unde et idem beatus Job passionis suae historiam praesciens gentibus innotescendam, dicit: Scribantur haec stylo ferreo in plumbi lamina, vel certe sculpantur in silice . Qui vero hoc in loco montes, nisi hujus saeculi potentes accipimus, qui pro terrena substantia altum tument? De quibus Psalmista ait: Tange montes, et fumigabunt . Sed montes a radicibus sunt eversi, quia, praedicante sancta Ecclesia, summae hujus saeculi potestates in adoratum omnipotentis Dei ab intima cogitatione ceciderunt. Radices dicibus montes cadunt, quia ad colendum Deum potestates saeculi ab imis cogitationibus prosternuntur. Recte etenim per radicem cogitatio occulta signatur, quia per hoc quod intus non cernitur, erumpit quod videatur foris. Unde et in bonam partem per prophetam dicitur: Emittet id quod salvatum fue
Abbreviated transcription (Latin):
a peccato eos in qͦ uiuunt interfice: & a seipsis intua il¬
los menbra conuerte. Et quia hȩc ȩcclia corꝑus est dñi. ipse
etiam dñs. iacob uoce. leo uocatur exse: leena uocatur ex cor¬
pore: dum ei sub uidȩ specie dicitur. Ad prȩdam filimi
ascendisti. requiescens accubiuisti ut leo: & quasi leena
Quis suscitauit eum Itec gͥ leena nequaqͥm dicitur
quia ꝑ uideam non transit: sed non ꝑtransiit. Apłis
quippe predicantib prius ex illa tria milia: postmo¬
dum quinq milia crediderunt. Fcołia itaq ꝑ sy na¬
gogam transiit. sed non ꝑtransiit: quid ex illa ad fidem pau-¬
cos rapuit. sed tam̃ illum infidelem populum a ꝑfidia fun¬
ditus non extinxit. Sed quod sepe iam diximus repulsa
ab infidelitate iudeoꝵ: deflexit ad uocationem gentium
Unde adhuc de eadem leena dicitur. Ad silicem extendit
manum suam: subuertit a radicib montes. Manum qͥp¬

Expanded text:
a peccato eos in quo vivunt, interfice, et a se ipsis in tua ila peccato eos in quo vivunt, interfice, et a se ipsis in tua illos membra converte. Et quia haec Ecclesia corpus est Domini, ipse etiam Dominus Jacob voce leo vocatur ex se, et leaena vocatur ex corpore, dum ei sub Judae specie dicitur: Ad praedam, fili mi, ascendisti : requiescens ut leo accubuisti, et quasi leaena, 582 quis suscitabit eum ? Haec igitur leaena nequaquam dicitur, quia per Judaeam non transiit, sed non pertransiit. Apostolis namque praedicantibus prius ex illa tria millia, postmodum quinque millia crediderunt. Ecclesia itaque per Synagogam transiit, sed non pertransiit, quia ex illa ad fidem paucos rapuit, sed tamen illum infidelem populum a perfidia funditus non exstinxit. Sed, quod saepe jam diximus, repulsa ab infidelitate Judaeorum, deflexit ad vocationem gentium. Unde adhuc de eadem leaena dmanum suam, subvertit a radicibus montes . Manum q
Abbreviated transcription (Latin):
super omnẽ terram. Sed quia repulsi apłi a synagogȩ finib
sunt egressi: recte nc̃ dicit᷑. Non calcauerunt eam filii institoꝵ.
Calearent quippe eam institoꝵ filii: si predicatores scĩ euisde
synagogȩ uicia calce uirtutis premerent. Si aut̃ institores
e tisde soẽ ȩccłiȩ predicatores accipimus. institoꝵ filios pastores¬
& doctores qui apłoꝵ uiam secuti sunt nil obstat intelligi
qui synagogam minime calcauerunt: quia dum eoꝵ patres
quia scã ȩccłia collectioni gentium dedita. nequaquã se ad
illum udeȩ populum duitus occupauit. Recte autem
eccłia lȩena nuncupat᷑: quia male uiuentes inuicus ore
scȩ predicationis interficit. Vlude & ipsi primo pastori. qͣsi
huius leenȩ ori dicitur. Macta &e manduca. Quod macta¬
tur quipp̾e a uita occidit᷑. Id uero quod comedit᷑ : in come¬
dentis corpore cõmutat᷑. Macta gͦ & manduca dicit᷑. id ẽ

Expanded text:
super omnem terram . Sed quia repulsi apostoli a synagogae finibus super omnem terram . Sed quia repulsi apostoli a synagogae finibus sunt egressi, recte nunc dicitur: Non calcaverunt eam filii institorum. Calcarent quippe eam institorum filii, si praedicatores sancti ejusdem synagogae vitia calce virtutis premerent. Si autem institores eosdem sanctae Ecclesiae praedicatores accipimus, institoac doctores, qui apostolorum viam secuti sunt; nihil obstat intelligi, qui Synagogam minime calcaverunt, quia dum eorum patres, quia sancta Ecclesia collectioni gentium dedita, nequaquam se ad illum Judeae populum diutius occupavit. Recte autem Ecclesia leaena nuncupatur; quia male viventes in vitiis ore sanctae praedicationis interfecit. Unde et ipsi primo praedicatori, quasi hujus leaenae ori dicitur: Macta et manduca . Quod mactatur quippe, a vita occiditur. Id vero quod comeditur, in comedentis corpore commutatur. Macta ergo et manduca dicitur, id est
Abbreviated transcription (Latin):
In cunctis lacinis codicib insticores posicos repperimus: in grecis
uero negotiatores in uenimꝰ. Ex qͦ re colligi ualet. quod hoc inloco
ꝓ insticorib. institores. scripcores quiq ignorando poscierint. Insti¬
tores enim negotiatores dicimus: ꝓ eo quod exercendo oꝑi insistant.
Sed uterq sermo licet in uoce dissonet: intellectu non discrepat.
quia om̃s qui fidelium mores instituunt. spitale negociũ ge¬
tunt: ut cum predicationẽ sius auditorib prebent. ab eis
fidem & tecta õꝑa ꝑcipiant : sicut de scã ȩccłia scriptum ẽ.
Sindonem fecit & uendidit. De qua &e paulo post illic dicit᷑.
scĩ uocati st̃. qui sy nagogȩ mores ad fidem insticuere ꝓ¬
phando curauerunt. Quoꝵ nimirũ filii sci apłi nun¬
cuꝑant᷑: qui ut deum hominem crederent. ad eandem fidem ex
eoꝵ sunt predicatione generati. De quib ȩccłiȩ ꝑ psalmistam
dicit᷑. ẜ patrib tuis nati sunt tibi filii: constitues eos principes

Expanded text:
In cunctis Latinis codicibus institutores positos reperimus, in Graecis vero negotiatores invenimus. Ex qua re colligi valet, quod hoc in loco pro institoribus, institutores scriptores quique ignorando posuerunt. Institores enim negotiatores dicimus, pro eo quod exercendo operi instant. Sed uterque sermo, licet in voce dissonet, intellectu tamen non discrepat; quia omnes, qui fidelium mores instituunt, spirituale negotium gerunt, ut cum praedicationem suis auditoribus praebent, ab eis fidem, et opera recta percipiant, sicut de sancta Ecclesia scriptum est: Sindonem fecit, et vendidit . De qua et paulo post illic subditursancti vocati sunt, qui Synagogae mores ad fidem instituere prophetando curaverunt? Quorum nimirum filii sancti apostoli nuncupantur, qui, ut Deum hominem crederent, ad eamdem fidem ex eorum sunt praedicatione generati; de quibus sanctae dicitur: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, constitues eos principes
Abbreviated transcription (Latin):
non diligendo diuidit᷑: caritatis huius grã pruat᷑. De qua
hoc quod premisimus paulus dicit. Si tradido corpus me¬
um ut ardeat. caritatẽ aut̃ non habeam : nichil mͥ ꝓdest.
Ac si aꝑta uoce diceret. Extra locum suum conflationis mͥ
ignis adhibitus : tormento me cruciat. mundatione ñ
purgat. hunc om̃s sc̃ȩ pacis amatores sũmo studio locũ
querunt. hunc querentes inueniunt: hunc inueniente
tenent: scientes peecatoꝵ remissio uel ubi. uel quando.
uel qualib decur. Uibi quippe. nisi in eatholiee matris sinu.
Quando. nisi ante uenturi exitus diem. Quia ecce nc̃ tempꝰ
acceptabile ecce nẽ dies salutis: et querite dnm̃ dum inue¬
niri potest: inuocate eum dũ ꝓpe est. Qualib. nͥ conuersise
Qui ad paruuloꝵ imitacionem magistra humilitate for¬
mant᷑. quib dicit᷑. sinrce paruulos uenire ad me: taliũ
est enim regnum cȩloꝵ. Et nisi conuersi fueritis & effici

Expanded text:
non diligendo, dividitur, charitatis hujus gratia privatur, de qua non diligendo, dividitur, charitatis hujus gratia privatur, de qua hoc quod praemisimus Paulus dicit: Si tradidero corpus meum ut ardeat, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest ; ac si aperta voce diceret, extra locum suum conflationis mihi ignis adhibitus tormento me cruciat, mundatione non purgat. Hunc omnes sanctae pacis amatores summo studio locum quaerunt, hunc quaerentes inveniunt, hunc invenientes tenent, scientes peccatorum remissio, vel ubi, vel quando, vel qualibus detur. Ubi quippe, nisi in catholicae matris sinu? Quando, nisi ante venturi exitus diem? quia ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Et: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . Qualibus, nisi conversis, qui ad parvulorum imitationem, magistra humilitate formantur? Quibus dicitur: Sinite parvulos venire ad me; talium enim est regnum coelorum . Et: Nisi
Abbreviated transcription (Latin):
siam. quam nullius om̃ino uircutis sit: paulus apłs insi¬
nuat dicens. Si tradidero corpus meum ita ut ardeat. carrta¬
tẽ autẽ non habe Nam: nichil mͥ ꝓdest. Alii quippe praua
de deo sentiunt. alii recta de auctore cenent: sed unitatẽ cum
fr̾ib non tenent. Illi errore fidei: isti uͦ scismatis ꝑꝑetratione
diuisi sunt. Unde &e in ipsa parce prima decalogi. utraꝵꝙ
partium culpȩ reprimunt᷑: cum diuina uoce dicit᷑. Diliges
dñm dm̃ tuũ extoco corde tuo. et ex cota anima tua. & extota
uirtute tua: atq mox subditur. Diliges ꝓrimũ tuũ sicut
teipsum. Qui enĩ de deo ꝑuersa sentit. liquet ꝓfecto quia dm̃
non diligit: qui uero de dec recta sentiens. a sc̃ȩ ȩceliȩ uni¬
tate diuisus est: constat quia ꝓximũ non amat: quẽ habere so¬
eium recusat. Quisquis gͦ ab hac unitate matris eccłiȩ siue
ꝑ heresim de deo ecta sentiendo. seu errore scismatis ꝓrimũ

Expanded text:
siam, quam nullius omnino virtutis sit, Paulus apostolus insisiam, quam nullius omnino virtutis sit, Paulus apostolus insinuat dicens: « Si tradidero corpus meum ut ardeat, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . » Alii quippe prava de Deo sentiunt, alii recta de auctore tenent, sed unitatem cum fratribus non tenent: illi errore fidei, isti vero schismatis perpetratione divisi sunt. Unde et in ipsa prima parte Decalogi utrarumque partium culpae reprimuntur, cum divina voce dicitur: « Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tuavirtute tua , atque mox subditur, Diliges proximum tuum sicut teipsum. Qui enim de Deo perversa sentit, liquet profecto quia Deum non diligit. Qui vero de Deo recta sentiens a sanctae Ecclesiae unitate divisus est, constat quia proximum non amat, quem habere socium recusat. Quisquis ergo ab hac unitate matris Ecclesiae, sive per haeresim de Deo perversa sentiendo, seu errore schismatis proximum
Abbreviated transcription (Latin):
conflatur. Quid itaq adhȩc heretici dicitis. Conflari ꝑ affli¬
tionem carnis uel etiam ꝑ martẏriũ uultis: sed locũ qͦ debe¬
atis conflari nescitis. Audite qđ scĩ predicatoris uoce dicit᷑.
Auro locus ẽ in quo conflat᷑. hunc gͦ conflationis locũ querite:
hanc fornacem qua aurũ apte purgari ualeat inuenite.Aln
ẽ eccłia. in qua quisquis conflari ualuerit: ab omĩ etiã pote¬
rit peccatoꝵ sorde purgari. Si quid ꝓdeo amaritudinis. si
quid tͥbulationis extra hanc positi sustinetis: incendi pote¬
stis tantũmͦ. non purgari. Dicat ieremias dicat: quomͦ con¬
flationis ur̃ȩ ignis. omĩ uirtute sit uacuus. Frustra confla¬
uit conflator: maliciȩ enĩ eoꝵ non sunt eonflate . Ecce ignis
exterius conflans. & durȩ passionis ad mouet pęnã: &
tamen erroris non exquoquit culpam. Et tormenta cru¬
Nuiꝰ etiam conflationis ignis qui extra catholicã toleratur ȩccle¬

Expanded text:
conflatur. Quid itaque ad haec, haeretici, dicitis? Conflari per affliconflatur. Quid itaque ad haec, haeretici, dicitis? Conflari per afflictionem carnis ut etiam per martyrium vultis, sed locum quo debeatis conflari nescitis. Audite quod sancti praedicatoris voce dicitur. « Auro locus est in quo conflatur. » Nunc ergo conflationis locum quaerite, hanc fornacem qua aurum apte purgari valeat invenite. Una est Ecclesia, in qua quisquis conflari voluerit, ab omni etiam poterit peccatorum labe purgari. Si quid pro Deo amaritudinis, si quid tribulationis, extra hanc positi sustinetis, incendi potestis tantummodo, non purgari. Dicat Jeremias, dicat quomodo conflationis vestrae ignis omni virtute sit vacuus. « Frustra conflavit conflator, malitiae enim eorum non sunt consumptae. » Ecce ignis exterius conflans et durae passionis admovet poenam, et tamen erroris non excoquit culpam; et tormenta cruHujus etiam conflationis ignis, qui extra catholicam toleratur Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferunt : que in antiquoꝵ patrum libris ueterib non
tenent᷑. Sicq fit ut dum uidi sapientes desid̾ant. mise¬
ditur. Et auro locus ẽ. in quo conflatur. Ae si aꝑte dicat. llera
fidelium sapientia eui uniuersalis eccłia locus ẽ: t̾bulati¬
onem uob̾ ꝑsequentib patit᷑. sed a cune tis peccatoꝵ sordab
ꝑsequutionis uix̃ igne purgat᷑. Unde scriptũ. ẽ. In igne ꝑ¬
batur aurũ & argentum: homines uero receptabiles inca¬
mino humiliationis. Quo in loco pocest hoc qͦ conueni¬
enter intelligi: ut de sua heretici stulta passione uidean¬
nomine mulca patiuntur: seseq cisdem passionib eitis
fieri martyres sꝑant. Quib scĩ uiri uoce nc̃ dicitur. Au¬
ro locus ẽ in qͦ couflatur. Nam iuxta hoc quod iam or
ante nos dictum. ẽ. quisquis extra ȩccłiȩ unitatẽ patit᷑. pęnas pa¬
ti pocest. martyr fieri non potest. Quia auro locus ẽ in quo

Expanded text:
proferunt, quae in antiquorum Patrum libris veteribus non proferunt, quae in antiquorum Patrum libris veteribus non tenentur; sicque fit ut dum videri sapientes desiderant, miseditur: Et auro locus est in quo conflatur. Ac si aperte dicat: Vera fidelium sapientia, cui universalis Ecclesia locus est, tribulationem vobis persequentibus patitur, sed a cunctis peccatsecutionis vestrae igne purgatur. Unde scriptum est: « In igne probatur aurum et argentum, homines vero receptabiles in camino humiliationis . » Quo in loco hoc quoque potest convenienter intelligi, ut de sua stulta haeretici passione videannomine multa patiuntur, seseque eisdem passionibus ejus fieri martyres sperant: quibus sancti viri voce nunc dicitur: Auro locus est, in quo conflatur. Nam juxta hoc quod jam et ante nos dictum est: « Quisquis extra Ecclesiae unitatem patitur, poenas pati potest, martyr fieri non po
Abbreviated transcription (Latin):
ut nulla sacroꝵ libroꝵ auctoritate solident᷑: qui libri
ad loquendũ nob̃ quasi quȩdã nob̃ argenti uene sunt: quia de
ipsis loquutionis nr̃ȩ originẽ trahimus. eos ad sacre auctori¬
tatis paginas reuocat: ut si uere loqui desicłant. inde sumere
debeant quid loquant᷑: & ait. Habet argentũ uenarũ sua
principia. Ac si aꝑte dicat. Qui ad uerȩ predicationis uerba
se p̃parat. necesse.ẽ ut causarum origines a saeris paginis
sumat: ut omne qđ loquitur. ad diuinę auctoritatis fun¬
dam̃tum reuocet: atq in eo edificium suȩ locutionis firmet.
Ut enĩ prediximus sepȩ heretici dum sua student ꝑuersa
astruere: ea ꝓferunt quȩ ꝓfecto in sacroꝵ libroꝵ paginis
non tenent᷑. Unde & discipłm suũ predicator egregius
admonet dicens. O timotheȩ depositum custodi : deuitans
ꝑfanas uocum nouitates. Quia dum laudari heretici tam¬
quam de excellenti ingenio cupiunt: quasi noua quȩdã

Expanded text:
ut nulla sacrorum librorum auctoritate solidentur qui libri ut nulla sacrorum librorum auctoritate solidentur qui libri ad loquendum nobis quasi quaedam argenti venae sunt, quia de ipsis locutionis nostrae originem trahimus, eos ad sacrae auctoritatis paginas revocat, ut si vere loqui desiderant, inde sumere debeant quid loquantur. Et ait: Habet argentum, venarum suarum principia. Ac si aperte dicat: Qui ad verae praedicationis verba se praeparat, necesse est ut causarum origines a sacris paginis sumat, ut omne quod loquitur ad divinae auctoritatis fundamentum revocet, atque in eo aedificium locutionis suae firmet. Ut enim praediximus, saepe haeretici dum sua student perversa astruere, ea proferunt quae profecto in sacrorum librorum paginis non tenentur. Unde et discipulum suum praedicator egregius admonet, dicens: O Timothee, depositum custodi, devitans profanas vocum novitates ; quia dum laudari haeretici tanquam de excellenti ingenio cupiunt, quasi nova quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
in sibilo nisi intentio admirationis expͥmit᷑. Si uero in sibi
lo fortasse alia significatio quęrit᷑ moriente peccatore hi qͥ
interitũ eius aspiciunt. os in sibilo stringunt: dũ ad ea que
contempserant uerba sp̾italia conuertunt᷑.: ut iã crede &
predicare incipiant. quȩ prius dũ iniquũ florere cernerent.
non credebant. Nam fit plerumq ut infirmoꝵ animꝰ eo mag̃
de auditu ueritatis trepidet: quo florere contemptores ueri¬
tatis uidet. Sed eum iusta ultio iniustos subthrait: alios
a prauitate cõpe scit. Ulnde & ꝑsalomonẽ dicit᷑. Multato
pestilente: sapientior erit paruulus. Alir gͥ sc̃s postquam
potentũ pęnas qui excollunt᷑ in scło. sufficient̃ expleuit.
rursus ad hereticoꝵ suꝑbiam qui excollunt᷑. in eloquio: u̾¬
eloquium : in auro uitȩ uel sapientiȩ claritas designari
solet. Et quia heretici sic de eloquii sui nitore suꝑbiunt.

Expanded text:
in sibilo, nisi intentio admirationis exprimitur? Si vero in sibilo in sibilo, nisi intentio admirationis exprimitur? Si vero in sibilo alia fortasse significatio quaeritur moriente peccatore, hi qui interitum ejus aspiciunt, os in sibilo stringunt, dum ad ea quae contempserant verba spiritalia convertuntur, ut jam credere et praedicare incipiant quae prius dum iniquum florere cernerent non credebant. Nam fit plerumque ut infirmorum animus eo magis de auditu veritatis trepidet, quo florere contemptores veritatis videt. Sed dum justa ultio injustos subtrahit, alios a pravitate compescit. Unde per Salomonem dicitur: Multato pestilente, sapientior erit parvulus . Vir in saeculo sufficienter explevit, rursum ad haereticorum superbiam, qui extolluntur in eloquio vereloquium, in auro vitae vel sapientiae claritas designari solet. Et quia haeretici sic de eloquii sui nitore superbiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
fugit: qui dũ praui interitũ conspicit. uias prauitatis
dine confirmare. Unde etiam paulus ait. Remissas ma¬
nus & dissolutã genua erigite. Dum itaq alienum interi¬
tũ conspiciunt: reuocantur ad cor. ut recogicent suũ:
& unde alius ad cormenta ducit᷑. a tormento alius inde lib̾atur
Stringit gͦ suꝑ eummanus suas: quia conspicit in aliena pę
na quid timeat. Et dũ delinquentẽ sic ꝑcussum respicit: disso¬
luta sua oꝑa. iusticiȩ uigore constringit. Sicq fit ut quia iniquus
uiuens multos ad culpam trarerat. delectacione peccati: quos¬
dam moriens a culpa reuocet terrore tormenti. Quod eciam ꝓ¬
uenire bonis. psalmista testatur dicens. Lȩcabit᷑ iustus cum
uiderit uindictam impioꝵ: manus suas lauabit in sangui¬
ne peccatoꝵ. In peccatoꝵ morientiũ sanguine iusti lauant
manus: quia dum eoꝵ pęna conspicit᷑ conspicientis uita mun

Expanded text:
fugit, qui dum pravi interitum conspicit, vias pravitatis fugit, qui dum pravi interitum conspicit, vias pravitatis dine confirmare. Unde etiam Paulus ait: « Remissas manus, et dissoluta genua erigite . » Dum itaque alienum interitum conspiciunt, revocantur ad cor, ut recogitent suum, et unde alius ad tormenta ducitur, a tormento alius inde liberatur. Stringit ergo super eum manus suas, quia conspicit in aliena pna quid timeat; et dum delinquentem sic percussum conspicit, dissoluta sua opera justitiae vigore constringit. Sicque fit ut qui iniquus vivens multos ad culpam traxerat delectatione peccati, quosdam moriens a culpa revocet terrore tormenti. Quod etiam provenire bonis Psalmista testatur, dicens: Laetabitur justus cum viderit vindictam impiorum, manus suas tavabit in sanguine peccatorum . In peccatorum morientium sanguinne justi lavantur manus, quia dum eorum poena conspicitur, conspicientis vita mund
Abbreviated transcription (Latin):
ad inferos deorsum: licet a quibdam dici soleat illud quod
scriptũ est. non uidicat deus bis in idipsum. Qui tam̾ hoc
quod ꝑ ꝓpħam de iniquis dicit᷑. non attendunt. Et dupl¬
ci confusione contere eos. Et id quod alias scriptum ẽ. lħs
populum de terra egypti saluans. scđo eos qui non credide¬
runt ꝑdidit. Quib tam̃ si consensum prebemus quãlibꝙ¬
culpam bis feriri non posse: hoc ex peccato ꝑcussis atq in
peccato suo morientib debet estimari. quia eoꝵ ꝑcussio hic
cepta illic ꝑficit᷑. ut in correctis unum flagellum sit qd
temporalit̾ incipit. sed in ęternis suppliciis consũmatur:.
quatinus eis qui omĩno corrigi renuunt. iam p̾sentium
flagelloꝵ ꝑcussio. sequentium sit initium cormentoꝵ¬
fugiens fugiet. Ille etenim fugit de manu ferientis. qui
prauitatẽ suȩ corrigit actionis. Uel certe quia in sacro
eloquio manus oꝑatio solet intelligi. de manu ꝑcusi

Expanded text:
ad inferos deorsum, licet a quibusdam dici soleat illud quod ad inferos deorsum, licet a quibusdam dici soleat illud quod scriptum est: « Non vindicat Deus bis in idipsum. » Qui tamen hoc, quod per Prophetam de iniquis dicitur, non attendunt, et duplici confusione contere eos, et id quod alias scriptum est. Jesus populum de terra Aegypti salvans, secundo eos, qui non crediderunt perdidit, quibus tamen si consensum praebeamus, quamlibculpam bis feriri non posse, hoc ex peccato percussis atque in peccato suo morientibus debet aestimari, quia eorum percussio hic coepta illic perficitur, ut incorrectis unum flagellum sit quod temporaliter incipit, sed in aeternis suppliciis consummatur, quatenus eis qui omnino corrigi renuunt, jam praesentium flagellorum percussio sequentium sit initium tormentofugiens fugiet. - Ille etenim fugit de manu ferientis, qui pravitatem suae corrigit actionis. Vel certe quia in sacro eloquio manus operatio solet intelligi, de manu percussi