comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dehis. Librum inqͣm signoꝵ de his
editũ: & his qͣsi qͥbusdã recentiũ uir¬
tutũ uernantẽ florib uirtutib et
ꝓdigiis insignitũ.
signa sunt. immo tͥum phi mr̃is de¬
mõstͣ tio ocłata. Et hec qͥdem expar¬
te scͥpta. Nam si omĩa que ꝑ unuersũ
eccłiarũ orbem gesta sunt in scͥptuo
redigerent᷑ ꝑ singła: uxta qd̃ de ma¬
gistro discipłs ꝑhibet nec ipsũ arbi¬
tror mũdũ capere eos qͥ scͥb̃ent᷑ libros
De penitera sacrilegor mslitũ.
eruntũ in uictoriose mortis huius
palma uisibili ur̃t ipsiꝰ uisibiles uir¬
tutes ceteras magnas qͥd ẽ & admirat¬
one dignas. una ẽ qͣm discerno studi¬
osius. intueor atentiꝰ. & amplector de¬
uotiꝰ Una est inqͣm illa utpote pre

Expanded text:
de his; librum, inquam, signorum de his editum, et his quasi quibusdam recentium virtutum vernantem floribus, virtutibus et prodigiis insignitum. signa sunt: imo triumphi martyris demonstratio oculata. Et haec quidem ex parte scripta. Nam si omnia quae per universum Ecclesiarum orbem gesta sunt in scriptum redigerentur per singula juxta quod de magistro discipulus perhibet, nec ipsum arbitror mundum capere eos qui scriberentur libros. 5 DE POENITENTIA SACRILEGORUM MILITUM. Verumtamen in victoriosae mortis hujus palma visibili, inter ipsius visibiles virtutes caeteras, magnas quidem et admiratione dignas, una est quam discerno studiosius, intueor attentius et amplector devotius. Una est, inquam, illa utpote pr
Abbreviated transcription (Latin):
hec: ad eccł̃ie roborandam fidẽ: ad pecca¬
toꝵ agendam penitentiã: & fideliũ
suscitandã deuotionẽ: ut ita in uie¬
torioso sanguine rarĩs. diruptis pec¬
catoꝵ uincłis educant᷑ uincti in forti¬
tudine: simiłr & qͥ exasꝑant. qͥ habi¬
tant in sepulcris. Et uere multa: &
miracłose gesta. Que qͥ nosse desiderat:¬

Expanded text:
peccatorum agendam poenitentiam et fidelium suscitandam devotionem; ut ita in victorioso sanguine martyris diruptis peccatorum vinculis educantur vincti in fortitudine: similiter et qui exasperant qui habitant in sepulcris. Et vere multa et miraculose gesta, quae q
Abbreviated transcription (Latin):
debitũ cuiꝰ sieut norunt experti o¬
nus gͣude. s ipse etiã supͣ debitũ. mu¬
inficus om̃ib. dapsilis supͣ om̃s. et
pre om̃ib appar ebat magnificus.
paratu. Nichileirca eũ inisi magnĩt:
uisi et magnificentia. Et si q̃ndo
uacaret:nune ĩ auib celi ludens.
aucupiũ. ne bestiis t̾re dnãns. uena¬
ticã exercebat. his allecti sicut tale
solet hominũ genꝰ ꝯfluebant ad
ipsũ iã caterue eqͥtũ stipabant.
undiq nouelle et generose. genero¬
soꝵ ꝓpagines. magnati magnatum
filii. tanqͣm nouelle oluiarũ in cir¬
cuitu m̃se eiꝰ. hĩc inde uero. mini¬
stroꝵ examina pullulabant. Et
qͥa ut diximꝰ clericũ ꝑtẽpore qͣdam
discretionis cautela deposuerat.e¬
rant qͥdẽ cłici de familia: s seorsum.
Uidere ᷤᷤ totã domũ ipso tanqͣm stel¬
la matutina: ceteris uero tanquã
stellis micantib circũseptã. illustra¬

Expanded text:
debitum, cujus sicut norunt experti onus grande, sed ipse etiam supra debitum munificus, omnibus dapsilis supra omnes et prae omnibus apparebat magnificus paratu. Nihil circa eum nisi magnum, nihil nisi magnificentia. Et si quando vacaret, nunc in civibus coeli ludens aucupium, nunc bestiis terrae dominans venaticam exercebat. His allecti, sicut tale solet hominum genus, confluebant ad ipsum jam catervae equitum, stipabant undique novellae et generosae generosorum propagines, magnati magnatum filii tanquam novellae olivarum in circuitum mensae ejus. Hinc inde vero ministrorum examina pullulabant. Et quia, ut diximus, clericum pro tempore quaedam discretionis cautela deposuerat, erant quidem clerici de familia, sed seorsum. Videres totam domum ipso tanquam stella matutina, caeteris vero tanquam stellis micantibus circumseptam illustra
Abbreviated transcription (Latin):
uehem̃ter. ita & multipliciter ex oꝑib
suis magnificatur dñs. Aliqͣndo mag¬
di creati reꝑatione. Aliqͣndo ꝑ oꝑa iu¬
sticie: ut ex remuñatione bonoꝵ. et
damnatione impioꝵ. Aliqͣndo magni¬
ficat᷑ miracłose: ut cũ aliqua oꝑat᷑ mo¬
tu ire seu gr̃e int̾uerso ordine nat᷑e. Et
his qͥdem & multis modis aliis: uarie

Expanded text:
vehementer, ita et multipliciter ex operibus vehementer, ita et multipliciter ex operibus suis magnificatur Dominus. Aliquando magdi creati reparatione; aliquando per opera justitiae, ut ex remuneratione bonorum et damnatione impiorum; aliquando magnificatur miraculose, ut cum aliqua operatur motu irae seu gratiae interverso ordine naturae. Et his quidem et multis modis aliis varie
Abbreviated transcription (Latin):
ui qͥbus omĩb a lacͥmis qͥdem incipit᷑ s
ui gaudio finis est.Et ista qͥdem hebreoꝵ
cantica sic cũ uersa nice egyptioꝵ canti¬
ca. a uoce altissima. ut supͣdiximꝰ & acu¬
tissima s in absoua ualde & infuna uo¬
ce terminent᷑. Ante ruiam enĩ: ex al¬
tat᷑ cor Iste gͥ hebreus dux nr̃. & p̃centor.
dum adhuc hebreus ess ꝑ ignem et a¬
quã transiens. in musica xp̃i acantico
meroris inchoauit: & ꝑuarias & młti¬
plices huiꝰ meliqͥ meroris dr modos. per
temptationes uidl̃uarias & młtiplice̾.
sensim ad canticũ sublimiꝰ ductus est:
die uos inuitans: cantemꝰ inqͥt dũo.
Et mox causam cantici subieit. Głose e¬
nim magnificat᷑ est. Et tã glose magni¬
ficentie huiꝰ causam: mox annectit.
Qa equũ & ascensorem piecit ĩ mare
Uerum in pͥmis standum & pensandũ
qd̾ ñ absolute magnificatũ. uł magnũ:.
s gliose magnificatũ dicit. Nam sicut

Expanded text:
in quibus omnibus a lacrymis quidem incipitur, sed in quibus omnibus a lacrymis quidem incipitur, sed in gaudio finis est. Et ista quidem Hebraeorum cantica sic cum versa vice Aegyptiorum cantica a voce altissima, ut supra diximus, et acutissima, sed in absona valde et infima voce terminentur. Ante ruinam enim exaltatur cor. Iste igitur Hebraeus dux noster et praecentor, dum adhuc Hebraeus esset, per ignem et aquam transiens, in musica Christi a cantico moeroris inchoavit et per varios et multiplices hujus meli, qui moeroris dicitur, modos, per tentationes videlicet varias et multiplices, sensim ad canticum sublimius ductus est,die nos invitans: Cantemus, inquit, Domino. Et mox causam cantici subjicit: Gloriose enim magnificatus est. Et tam gloriosae magnificentiae hujus causam mox adnectit: Quia equum et ascensorem projecit in mare. Unde in primis standum et pensandum, quod non absolute magnificatum vel magnum, sed gloriose magnificatum dicit. Nam, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sica diaboli. auoce elationis: s istudĩ
xp̃i musica agͣuisono meroris ineboat
a uoce humilitatis. Sic enuim & magist̃
in hac musica. suos discipłos instituit:
discite inqͥens a me. qͥa mitis sũ & humi¬
lis corde. Et inp̾dicationis sue qͣsi pͥme
in musica sua cantilene inttio. Agite
inqͥt penitentiam: appropinquat enĩ
regnũ celoꝵ. Et ita uixta mor̃e hune.
hebreoꝵ cantica a magisteo ordinata
sunt. & ꝯposita: ut pͥmo acantico mero¬
ris auoce humili iuchoent: & ita sensi
ad altiora ꝓcecdant: ad cantica uicll̃ex
ultationis & laudis: & demũ in sũmo
ca agemitu qͥdem incipunt:s in lau¬
de terminant᷑. Uide gͥ unũ: qͥa simi¬
le in reliqͥs est. Dñe inqͥt ne infurore
tuo arg̃. me. & cet̾a. Et post aliqͣntis ĩ¬
terpositis que gemitꝰ st̾: in musica hac
sensim ad sonũ dulciorẽ ad uocem sua¬
iuorem. & sublimiorẽ ꝓgredit᷑. Discedi
ticis reliqͥs uidł penitentialib psalmis.
qͥ pͥmo hebreis ꝓponunt᷑ ad cantandũ:

Expanded text:
elationis, sed istud in Christi musica a gravi sono moeroris inchoat a voce humilitatis. Sic enim et magister in hac musica suos discipulos instituit: Discite, inquiens, a me, quia mitis sum et humilis corde . Et in praedicationis suae quasi primae in musica sua cantilenae initio: Agite, inquit, poenitentiam, appropinquat enim regnam coelorum . Et ita juxta morem hunc Hebraeorum cantica a magistro ordinata sunt et composita, ut primo a cantico moeroris, a voce humili inchoent, et ita sensim ad altiora procedant, ad cantica videlicet exsultationis et laudis et demum in summo ca a gemitu quidem incipiunt, sed in laude terminantur. Vide igitur unum, quia simile in reliquis est. Domine, inquit, ne in furore tuo arguas me , et caetera. Et post aliquantis interpositis, quae gemitus sunt in musica hac, sensim ad sonum dulciorem, ad vocem suaviorem et sublimiorem progredimur. Disceditticis reliquis, videlicet poenitentialibus psalmis, qui primo Hebraeis proponuntur ad cantandum,
Abbreviated transcription (Latin):
gelos malos: orbem sollicitantes. ut pel¬
leret᷑ ab orbe: q̃ ꝓpter ipsos pastorale subit
et sustinuit onus.
Certe fr̃s ego ipse qͥ nũe loqͦr alio reffe.¬
rente uix crederem: nͥ in illo discipłoꝵ
& coexulum suoꝵ comitatu fuissem
exꝑtus ipse uł ex parte que loquor̃. Uñ
qͥa tũc fui socus passionis:earundem
passionum nune ego testis sum. nec re¬
pellar atestimonio. Qd̃ eñ iudimus. qd̃
audiuimꝰ. qd̾ etiã ex parte sensimꝰ. hoc te¬
stam. Et illi qͥdem sicut iam diximꝰ filii
alieni fr̃s scelerati. ita. Attñ is. cũ his qͥ
oderunt pacem. pacificus erar: instans
nichilomuꝰ oportune importune. Deus
enim qͥ iuxta ꝓphã. ipsum fortitudine
accuxit: pariter & ut arcũ ereum bra¬
chia eiꝰ composuit. Et istutlqͥdẽ pͥmum
est canticum meroris qd̃ ꝯu̾sus ad dñm
dũo in exilio. in xp̃i musica p̾cunt: illi

Expanded text:
angelos malos, orbem sollicitantes ut pelangelos malos, orbem sollicitantes ut pelleretur ab orbe, qui propter ipsos pastorale subiit et sustinuit onus. Certe, fratres, ego ipse qui nunc loquor, alio referente vix crederem, nisi in illo discipulorum et coexsulum suorum comitatu fuissem expertus ipse, vel ex parte, quae loquor. Unde, quia tunc fui socius passionis, earumdem passionum nunc ego testis sum nec repellar a testimonio. Quod enim vidimus, quod audivimus, quod etiam ex parte sensimus, hoc testamur. Et illi quidem, sicut jam diximus, filii alieni fratres scelerati ita. Attamen is cum his qui oderunt pacem pacificus erat, instans nihilominus opportune et importune. Deus enim, qui juxta prophetam ipsum fortitudine accinxit, pariter et ut arcum aereum brachia ejus composuit. Et istud quidem primum est canticum moeroris, quod conversus ad Dominum Domino in exsilio in Christi musica praecinit illi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc. & in aliis diuine pietatis se exerce¬
bat oꝑib: & ipsũ etiã alii alieni tñ magis
dicendi qͣm alii exercebant: filii inquã
alieni. qͥ m̃titi sunt er filii inquã alieni.
qͥ inueterauert᷑ et claudicauer̾t a semi¬
tis suis. Claudicauer̃t dico. uolentes¬
partĩ deo partim mãmone deseruire:
cũ iuxta u̾itatis dictum nemo possit d̾o
seruire & mãmonẽ. Uerũ filii isti aliens
clandicantes. & diuisi. sedentẽ in solitu¬
dine miris & in credibilib agg̾ssib exer¬
cebant: sedentis insolitudine & saluta¬
re dei cũ silentio p̾stolantis. cotidie rũ¬
pentes silentiũ & turbantes qͥetẽ. Ipsoꝵ
dibiles. Qs enim digne exprimat. inqͣn¬
tum ab ipsis uexatus sit qͥb sit affectus
ꝯtumeliis: qͥb iniuriis lacessit᷑: Dih̃ubo¬
ne qͣnta passus est ꝓnoĩe tuo afiliis alie¬
ius afrĩb sceleratis: qͣnta sustinuit ab
ora infexre: faciebant immissiones ꝑan

Expanded text:
hoc et in aliis divinae pietatis se exercehoc et in aliis divinae pietatis se exercebat operibus, et ipsum etiam alii, alieni tamen magis dicendi quam alii exercebant. Filii, inquam, alieni, qui mentiti sunt ei; filii, inquam, alieni qui inveteraverunt et claudicaverunt a semitis tuis . Claudicaverunt, dico, volentes partim Mammonae deservire cum juxta Veritatis dictum nemo possit Deo servire et Mammonae. Verum filii isti alieni claudicantes et divisi sedentem in solitudine miris et incredibilibus aggressibus exercebant, sedentis in solitudine et salutare Dei cum silentio praestolantis quotidie rumpentes silentium et turbantes quietem. Ipsordibiles. Quis enim digne exprimat in quantum ab ipsis vexatus sit, quibus sit affectus contumeliis, quibus injuriis lacessitus? O Jesu bone, quanta passus est pro nomine tuo, a filiis alienis, a fratribus sceleratis, quanta sustinuit ab ora inferre, faciebant immissiones per
Abbreviated transcription (Latin):
derni tpr̃is hoẽ. Ueruntñ thomas hic
ruptis illecebrarũ uincłis. maluit fuꝰ¬
tinere crucem & ꝓ ppło dei sibi credito.
affligi. quã tp̃ralis pecci hẽe iocundita¬
tem: u hoc sicut iã diximꝰ. & hic it̾are
ñ displicet:alterũ se nobis moysen ex¬
hibens nͥ quia plusqͣm moyses hic. Mo¬
yses qͥppe aule ꝓposita sibi gaudia. s iste
iam habita dereliqͥt: elongans se et fu¬
giens. & cum dauit mauens in solitu¬
dine Iuqua uixta ꝓphete ꝯsiliũ sedens
ut ꝑseuerans. ce tacens ut discens: leuauit
se supͣse. In hac qͥppesolitudine tanquã
debita sibi uirtutis scola: hanc segniter
in diuinis exercebat᷑. Et inter alia diui¬
ne pietatis oꝑa. p̾sertim in lege dru me¬
ditabat᷑ sacras ibi litt̾as. quas dum ad¬
huc int̾ egyptios secłarem duceret uitã
nondũ didicat discẽs. Discens qͥdemũ
tam doctore hoĩe. quã unctione magistͤ:
illiꝰ ꝑ sepe u̾sicłi agendo grãs. recolens.

Expanded text:
derni teporis hoc. Verumtamen Thomas hic derni teporis hoc. Verumtamen Thomas hic ruptis illecebrarum vinculis, maluit sustinere crucem et pro populo Dei sibi credito affligi, quam temporalis peccati habere jucunditatem, in hoc, sicut jam diximus, et hic iterare non displicet, alterum se nobis Moysen exhibens nisi quia plus quam Moyses hic. Moyses quippe aulae proposita sibi gaudia, sed iste jam habita dereliquit, elongans se et fugiens, et cum David manens in solitudine. In qua juxta prophetae consilium sedens, ut perseverans, et tacens, ut discens, levavit se supra se. In hac quippe solitudine tanquam debita sibi virtutis schola haud segniter in divinis exercebatur. Et inter alia divinae pietatis opera, praesertim in lege Domini meditabatur, sacras ibi litteras, quas dum adhuc inter Aegyptios saecularem duceret vitam, nondum didicerat, discens. Discens quidem, non tam doctore homine quam unctione magistra, illius persaepe versiculi agendo gratias recolens:
Abbreviated transcription (Latin):
ummutantis: immo qͦdam mͦ tͣnsubstan¬
tiam uł natͣam. dicentis̃. uiue tu ñ iam
tũ. Uiuo inqͥt magister iã non ego. Et
hecqͥdem uerba. hic sermo gr̃e in isto &
quod ueterẽ in eo hominẽ ꝯcussit adeo
& excussit & demũ frustratim & minu¬
tatim ita ꝯcidit: ut ꝑempto uet̾i nouuͤ
qͥdam homo qͥ scdm dm̃ creatus est re¬
uiuiscat ex uet̾i: in tantũ ut abnega¬
obliti ia & reiecto tͥto illo uetustatis can¬
tico qualis inqͥt t̾renꝰ tales &t̾reni cante¬
mus in hoc sollemni.tumphali hac die.
tam mire tã sancte ꝯu̾sionis memores
cauticũ nouũ canticũ miscd̃ie. canticũ
gr̃e canticũ p̾coniale: qualis celestis. ta¬
les & t̾ceni. Nũ qͥd eium carnis. nũ quid
hominis fuit.ꝓposita imino iam ten¬
ta augustoꝵ relinquere gaudia: & pro
fratͥb suis. damnatoꝵ erucem sustine¬
ne ꝯfusione ꝯtempta: Num qͥd inqũa
fuit hoc aut hoĩs huiꝰ tprĩs. aut huiuͤ
tpr̃is. opꝰ: Certe nec huiꝰ tpr̃is. nec mo¬

Expanded text:
ubstantiantis naturam dicentis: Vive tu, jam non tu. Vivo, inquit Magister, jam non ego . Et haec quidem verba hic sermo gratiae in isto et quod veterem in eo hominem concussit adeo et excussit, et demum frustatim et minutatim ita concidit, ut perempto veteri novus quidam homo, qui secundum Deum creatus est, reviviscat ex veteri, in tantum ut abnegaobliti jam et rejecto trito illo vetustatis cantico: Qualis, inquit, terrenus tales et terreni , cantemus in hoc solemni, in triumphali hac die tam mirae, tam sanctae conversionis memores, canticum novum, canticum misericordiae, canticum gratiae, canticum praeconiale, quales coelestes, tales et terreni. Nunquid enim carnis, nunquid hominis fuit proposita, imo jam tenta Augustorum relinquere gaudia, et pro fratribus suis damnatorum crucem sustinere confusione contempta? Nunquid, inquam, fuit hoc aut hominis hujus temporis aut hujus temporis opus? Certe nec hujus temporis nec mo
Abbreviated transcription (Latin):
agit gr̃as. Eripuit me inqͥens de inimici
meis fortissimis: & ab his qͥ oderunt me. qm
ꝯfortati sunt suꝑmẽ. Ueruntñ iã pͥdem
eccłia in se hoc ipsum exꝑta:. ex nouo
noui meĩs sui tũpho.nouas nune re¬
fert grãs. Nam eo ipso eccłia semꝑ ꝯsue¬
uit crescere:unde mundus nouit defi¬
cere. Qexinanitut ille examinat᷑ ista
&e quo ille suocumbit hec tͥumphat.
fossa qͥppe plagis. & putata mr̃iis:eoma¬
gis extendit᷑. tanquã celestis agricole ui¬
nea. Et tunsa łͥbulationũ flagellis: eo ma¬
gis ꝓducit᷑ tanquã celestis opificis tuba.
Et tyrannoꝵ ꝑsecustionib tanquã ma¬
ris elationib pulsa: eo magis leuat᷑ in
sublime. tauꝗͣ refugii celestis archa. Et
hec sunt que iuxta psalmistam recto¬
res eccłiarũ uident oꝑa dñi: & mirabi¬
lia eiꝰ in ꝓfundõ. Unde & in psalmo ali¬
bi. Mirabiles inqͥt elationes maris: mi¬
rabilis ĩ altis dñs E ut eiͣngeliĩ adiciam
qͥd. hec qͥppe mater nẽa eccłia euͣngłici¬

Expanded text:
e inimicis meis fortissimis et ab his qui oderunt me, cum confortati sunt super me . Verumtamen jam pridem Ecclesia in se hoc ipsum experta ex novo novi martyris sui triumpho novas nunc refert gratias. Nam eo ipso Ecclesia semper consuevit crescere, unde mundus novit deficere. Quo exinanitur ille, examinatur ista, et quo ille succumbit haec triumphat. Fossa quippe plagis et putata martyriis eo magis extenditur tanquam coelestis agricolae vinea, et tunsa tribulationum flagellis eo magis producitur, tanquam coelestis opificis tuba. Et tyrannorum persecutionibus tanquam maris elationibus pulsa eo magis levatur in sublime, tanquam refugii coelestis arca. Et haec sunt quae juxta Psalmistam rectores Ecclesiarum vident, opera Domini et mirabilia ejus in profundo . Unde et in Psalmo alibi: Mirabiles, inquit, elationes maris, mirabilis in altis Dominus . Et ut evangelii adjiciamus quid, haec quippe mater nostra Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
nauicłam. in tanta tempestatis ꝓcel¬
la. int̃ tot scopulos. & tã ꝑicłosas maris
uoragines. rexit tã fortiter. rexit cerã
prudenter. Adeo etiã fortiter & uirili¬
ter adeo. ut qͦd in auditũ a scło. demũ
deraũ ipsomet in mediũ ꝓcelle. ultro
se exponente.iuꝓpͥo sanguine suo na¬
uicłã sibi credita fluctuaret & curre¬
ret: ut ita sicut tutiꝰ & uelociꝰ aꝑ cella
maris scłi huiꝰ qͣsi auolando. uelifica¬
ret ad patͥam.

Expanded text:
naviculam in tanta tempestatis procelnaviculam in tanta tempestatis procella, inter tot scopulos et tam periculosas maris voragines, rexit tam fortiter, rexit et tam prudenter; adeo etiam fortiter et viriliter adeo, ut quod inauditum a saeculo, demum ipsomet in medium procellae ultro se exponent, in proprio sanguine suo navicula sibi credita fluctuaret et curreret. Ut ita sicut tutius et velocius a procella maris saeculi hujus quasi avolando velificaret ad patriam.
Abbreviated transcription (Latin):
tyre idł nr̃o nouo. nune sic. Inquo ple¬
ne nũe cernunꝰ ad impleta: que de ec¬
cełie uirtute sunt p̃missã uinũ thomã
sola anglia habebat: occisum uͦ nũe
om̃s gentes. Notus enun in an anglia
thomas. s ñe in orbe magnũ nom̃ eius.
Dñs enun qͥ extendit celum sicut pel¬
lem uersa nẽ uice pellem militis suioe
sua grãrum actiouẽ adiungit mater
nra eccłia. Et eduxit me in latitudinẽ:
saluũ me fecit qm̃ uoluit me.ꝯ.
Erigant se gͥ ad istud eccłie de erepti¬
oue sua canticũ. eccłiarũ rectores: ut
ita spe certissima ꝯsolati eo ipso ꝯgͣcu¬
lent᷑ se mox ereptos eũ uiderint ini¬
micos suos fortissimos. ꝯfortatos suꝑse.
& de desuꝑdata ecclĩe uirtute ꝓpria.
ñ desꝑent. Aspiciebant & in ꝯfratrem
suũ. ecclłie qͦndã rectorem thomãm: ut
ipsi in ipso uideant oꝑa dñi. & mirabi
aeiꝰ in ꝓfundo. In ipso inquã uideant
ipsi oꝑa dũi. & mixabilia eiꝰ: qͥ in ꝓfun¬
domaris istiꝰ scłi creditam sibi petri

Expanded text:
t nostro novo nunc sic. In quo plene nunc cernimus adimpleta quae de Ecclesiae virtute sunt praemissa. Vivum Thomam sola Anglia habebat, occisum vero nunc omnes gentes. Notus enim in Anglia Thomas, sed nunc in orbe magnum nomen ejus. Dominus enim qui extendit coelum sicut pellem, versa nunc vice pellem militis sui ocsua gratiarum actionem adjungit mater nostra Ecclesia: Et eduxit me in latitudinem, salvum me fecit cum voluit me . Erigant se igitur ad istud Ecclesiae de ereptione sua canticum Ecclesiarum rectores, ut ita spe certissima consolati eo ipso congratulentur se mox ereptos quam viderint inimicos suos fortissimos confortatos super se. Et desuper data Ecclesiae virtute propria non desperent. Aspiciant et in confratrem suum Ecclesiae quondam rectorem Thomam ut ipsi in ipso videant opera Domini et mirabilia ejus in profundo. In ipso, inquam, videant ipsi opera Domini et mirabilia ejus, qui in profundo maris istius saeculi creditam sibi Petri
Abbreviated transcription (Latin):
actore tantarũ seruitutũ extincto.
Phac pace fr̃s que in filioꝵ salute. & ii¬
micoꝵ ultione ꝯsũmat᷑. laus est: & de
hac pacescd̃i cantiei qd canticũ laudis
ce tota militans eccłia: ad hoc laudis cã¬
ticũ specialit̾ his dieb nos inugtat. Cau¬

Expanded text:
arum servitutum exstincto. Pro hac pace, fratres, quae in filiorum salute et inimicorum ultione consummatur, laus est, et de hac pace secundi cantici, quod canticum laudis ce tota militans Ecclesia ad hoc laudis canticum specialiter his dictis nos invitat: Can
Abbreviated transcription (Latin):
extiterat ui regno. & qͦ cõoꝑante post.
pͥmatũ optinebat in clexo. Et tñ axp̃o
telligens deo nichil p̾ꝑonendum Eoce
breuiter insinuati hebrei nr̃i agg̾ssus
& eg̾ssus. Aggͥssus qͥdẽ fortis. Uerũ agg̾ssũ
eiꝰ uie eiꝰ & si admirabiles sint. & si dure:
pulchre tñ .Iste tres hebrei nr̃i uie . hec
tria in uiis cantica. ꝑtͥa illa que iã dis¬
tinguere cepuñ. uisibilit̾ figurari ꝯiec¬
to: que sunt plumbum. sangius. & aqua.
Est enun plumbũ ut iam dicere cepunꝰ
uetꝰ homo depositꝰ in exilio. Sanguis.
nouus sac̃dos immolans in tẽplo.Aqͣ
uͦ. fons uite & torrens uoluptatis ĩcelo.
Et hebrei qͥdem nr̃i tres uie hee. & in

Expanded text:
exstiterat in regno et quo cooperante post exstiterat in regno et quo cooperante post primatum obtinebat in clero. Et tamen a Chtelligens Deo nihil praeponendum. Ecce breviter insinuati Hebraei nostri aggressus et egressus. Aggressus quidem fortis, verum egressus ejus, viae ejus, et si admirabiles sintpis. Istae tres Hebraei nostri viae, haec tria in viis cantica, per tria illa quae jam distinguere coepimus, visibiliter figurari conjecto, quae sunt plumbum, sanguis et aqua. Est enim plumbum, ut jam dicere coepimus, vetus homo depositus in exsilio; sanguis novus sacerdos immolatus in templo; aqua vero fons vitae et torrens voluptatis in coelo. Et Hebraei quidem n
Abbreviated transcription (Latin):
uidł uitã ipsius tͥplicem. tanquã lpli¬
cẽ hebrei nt̃i uiã. scd̃m datam nobis
a deo sapientiam & gr̃am. semꝑ habea¬
fuerit imitantes. Ipsuis qͥppe uia & ui¬
ta. sicut mundosunt admiratiom: ita
& dieb his nouissimis. imitationi ꝓpo¬
sita est. Siqͥdem qͥin aliis scĩs suis est
mirabilis. in isto sc̃o suo admirabilis fu¬
it: ducens istũ ñ solũ in uia mirabili.
s & admirabili. Sidete. siñ admirabili.
Siqͥdem in his dieb nouissimis. in hoc
tp̃r torporis nr̃i. & teporis. quo olum p̃¬
dictum. nẽ impletũ est qd̾ abundaret
iniqͥtas & homines forent semet ipsos a¬
mantes: eg̾ssus hebrei istiꝰ & agg̾ssus ad¬
mnirabilis. Uideamꝰ egͥssum. Egcessus eiꝰ.
apurpura. ad cilitiũ: acilicio. ad exiliũ:
ab exilio. ad inr̃ium: a martyrio ad reg¬
nũ. Aggssus uͦ nichilominꝰ admirabili
Contͣ illum qͥppe se ꝑxp̃o accinxit: qͦu
bente & ipsi scd̃s. immo qͣsi compͥmus

Expanded text:
videlicet vitam ipsius triplicem, tanquam triplividelicet vitam ipsius triplicem, tanquam triplicem Hebraei nostri viam, secundum datam nobis a Deo sapientiam et gratiam semper habeafuerit imitantes. Ipsius quippe via et vita mundo sicut admirationi ita et diebus his novissimis imitationi proposita est. Siquidem qui in aliis sanctis suis et mirabilis, in isto sancto suo admirabilis fuit, ducens istum in via non solum mirabili sed et admirabili. Videte si non admirabili. Siquidem in his diebus novissimis, in hoc tempore torporis nostri et teporis, quo olim praedictum nunc impletum est quod abundaret iniquitas et homines forent semetipsos amantes, egressus Hebraei istius et aggressus admirabilis. Videamus egressum. Egressus ejus a purpura ad cilicium, a cilicio ad exsilium, ab exsilio ad martyrium, a martyrio ad regnum. Aggressus vero nihilominus admirabilis. Contra illum quippe se pro Christo accinxit, quo jubente et ipsi secundus, imo quasi comprimus
Abbreviated transcription (Latin):
entium. que gestaut inpectore tͥumphi
sui insignia notant: plumbũ seł sangͥs.
Nec enĩ absq diuini ꝓuisione ꝯsilii. sine
qͦ uec etiam foliũ cadit ab arbore factũ
esse credendũ est: ut ita ab onũ natio¬
ne. & lingua uno inore & corde. qͣsi com¬
mune inter se edictũ fecerunt. noua no¬
ui meĩs. uexilla tͥum phalia ꝓdeant.
Ego magis mist̾ium puto esse. quã
casum: & utinã uobis myst̾ium loque¬
rer. Dicã uͦ qͦd sentio utinã qd̃ reuelaue¬
rit dñs. Plumbũ uet᷑ homo est: de hoc
est canticũ meroris. Sanguis mẽium
ẽ: de hoe est canticũ laudis. Nec tunc
solum mr̃ium intelligo. quando ani¬
mã posuit: s mox ut exposuit. mox e¬
tiam ut ad mr̃ium ꝑatus fuit. Aqua
fluminis impetꝰ est qͥletificat ciuitatẽ
dei: & de hoc est tertiũ canticũ canti¬
cũ iubilationis. Signa uͦ hec uł uexil¬
la. ũ in fronte. ñ ui humero. ñ atergo. uł
alatere s palam gestant᷑ in pectore: ut

Expanded text:
entium, quae gestant in pectore triumphi entium, quae gestant in pectore triumphi sui insignia notant, plumbum scilicet, saNec enim absque divini provisione consilii, sine quo nec etiam folium cadit ab arbore, factum esse credendum est, ut ita ab omni natione et lingua, uno more et corde, quasi commune inter se edictum fecerint, nova novi martyris vexilla triumphalia prodeant. Ego mysterium magis puto esse quam casum, et utinam vobis mysterium loquerer. Dicam vero quod sentio, utinam quod revelaverit Dominus. Plumbum vetus homo est; de hoc est canticum moeroris. Sanguis martyrum est; de hoc est canticum laudis. Nec tunc solum martyrium intelligo, quando animam posuit, sed mox ut exposuit, mox etiam ut ad martyrium paratus fuit. Aqua fluminis impetus est, qui laetificat civitatem Dei, et de hoc est tertium canticum, canticum jubilationis. Signa vero haec vel vexilla, non in fronte, non in humero, non a tergo, vel a latere, sed palam gestantur in pectore, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ticũ: tã singularis. tã nouus tã p̃claruᷤ
tũphator inuitat. Cantemꝰ uiqͥens dño.
Uerũ & si hoc tumphali tẽporelaus po¬
tissimũ debeatur tͥumphanti.
ñ solum ad hoc s ad alia que iã supra
distinximꝰ cantica. istiꝰ exemplo ꝓuoca.¬
mͣ. & utinã m̾̃itis adiuuem᷑. Cantica di¬
co que pͥor ipse nobis relinquens exem¬
plum cecinit: & fine beato ꝯsũmauit.¬
Primũ qd̾ supͣ ordinauimꝰ̃ cantieuor
fuit meroris: hoc iste cecunt in exilio.
Scd̃m laudis: hoc iste cecunt ĩ mr̾io.
Tunc enim ꝑsecutor uictusest: eo ipso
ꝑ qd̾ uicisse uideri pot̾at. Tertiũ diximꝰ
canticũ iubilationis: & hoc est p̾clarum
illud & insigne canticũ qͦd nũc canit
in regno Pmũ qͥdem canticũ gͣue: scd̾m
forte: s textiũ nunc suaue est. om̃i ꝑfec¬
do delectabili delectabilius.
Et hec tͥa sicut ꝓfecto credibile ẽ cant¬
ca que pͥor expleuit in se ꝑegͥnoꝵ suoꝵ
ad ipsum ex uniu̾so eccłiarũ orbe ꝯflu¬

Expanded text:
gularis, tam novus, tam praeclarus triumphator invitat: Cantemus, inquiens, Domino. Verum etsi hoc triumphali tempore laus potissimum debeatur triumphanti, non solum ad hoc, sed ad alia quae jam supra distinximus cantica, istius exemplo provocamur et utinam meritis adjuvemur. Cantica dico quae prior ipse nobis relinquens exemplum cecinit et fine beato consummavitPrimum quod supra ordinavimus, canticum fuit moeroris; hoc iste cecinit in exsilio. Secundum laudis; hoc iste cecinit in martyrio. Tunc enim persecutor victus est eo ipso per quod vicisse videri poterat. Tertium diximus canticum jubilationis: et hoc est praeclarum illud et insigne canticum, quod nunc canit in regno. Primum quidem canticum grave; secundum forte; sed tertium nunc suave est, omni profecto delectabili delectabilius. Et haec tria, sicut profecto credibile est, cantica quae prior ipse explevit in se, peregrinorum suorum ad ipsum ex universo ecclesiarum orbe conflu
Abbreviated transcription (Latin):
&e auditu in credibile ẽ: nͥ qͥa nos fr̃s qͥne
ut adeo uocatus est. & illuminat᷑ ita ut
tactis ocłis frẽs suos agnosceret. & uid̾et
tẽpus dimicandi ꝑ frĩb: mox inqͣm et
ex insꝑato. ut iã diximꝰ. & p̃ nouitate &
raritate oꝑis crebrius repetendũ. exi¬
uit aulam: exuit purpurã: & cilicium
urduit. Odextera dñi faciens urrtutem:
tantum & tam suꝑbum peccatorem ꝯ¬
uertens: qͣsi de dracone uirgã it̾m facie¬
us: & aquam denuo in uinũ mutaus. O
dext̾a dñi faciens uirtutẽ: suꝑbo iuspi¬
rans humilitatẽ: qͣsi ediicens mel de pe¬
tra: oleũꝙ: de saxo durissimo. Opotentia
dñĩ: suscitans delapide isto filiũ abrahe.
r̃s plus stupeo ad thome ꝯu̾siouẽ: quã
thome creationem. Creatꝰ est enĩ thomã
ut uniu̾si. Qd gͥdico ad thome creatio¬
nẽ: Pł qͥppe stupendũ. & adnuratione
dignior thome ꝯuersio. uumo młto plꝰ

Expanded text:
et auditu incredibile, nisi quia nos, fratreet auditu incredibile, nisi quia nos, fratreut a Deo vocatus est et illuminatus, ita ut tactu oculi fratres suos agnosceret et videret tempus dimicandi pro fratribus; mox, inquam, et ex insperato, ut jam diximus, et prae novitate et raritate operis crebrius repetendum exivit, aulicam exuit purpuram et cilicium induit. O dextera Domini faciens virtutem tantam, et tam superbum peccatorem convertens, quasi de dracone virgam iterum faciens, et aquam denuo in vinum mutans. O dextera Domini faciens virtutem, superbo inspirans humilitatem, quasi educens mel de petra, oleumque de saxo durissimo. O potentia Domini suscitans de lapide isto filium Abrahae! Fratres, plus stupeo ad Thomae conversionem quam Thomae creationem. Creatus est enim Thomas ut universi. Quid igitur dico ad Thomae creationem? Plus quippe stupendum et admiratione dignior Thomae conversio, imo multo plus
Abbreviated transcription (Latin):
egyptioꝵ melos. in diaboli ꝯfectos musi¬
ca uirtute mirabili. & dei uoluntate
miscdie interrupit. fuit qͥppe ce ipse ali¬
quandui inter egipptios. adeo gratiosus
augusto: qd̃ etiam dũabat᷑ in tota terra¬
egẏpti. In hoc tñ multum a ioseph distan᷑:
qd̃ fr̃s suos in egyptioꝵ ergastulo laborarã¬
tes. nec dum agnosceret. Uñ nͨ ꝯpatie.¬
bat᷑ suꝑ ꝯtͥtione ioseph: qͥu potiꝰ p̾fectis ope¬
rum. erat ipse p̾fectus. Ad cuiꝰ ordinatio¬
nem ce nutũ. euncta gerebant᷑ in egyp¬
to. Et tunc quidem inter egyptios ad
egyptioꝵ morem egyptioꝵ canticis se
ꝯformans inchoauerat in musica diabo¬
li auoce elationis : & crebro dissolueba¬
t᷑ ad canticũ uoluptatis. qd ollas carni¬
uiu & allia sapiebat & pepones.
Lerũ cum miseraute dũo audiret de¬
mũ &e aduerteret t̾tiam illam que seqͥt᷑
uocẽ ꝯfusionis: interrupit mox diaboli¬
ce inusice melũ. Et qd̾ dictu mirabile.

Expanded text:
Aegyptiorum melos in diaboli confectos musiAegyptiorum melos in diaboli confectos musica virtute mirabili, et Dei voluntate misericordi interrupit: fuit quippe et ipse aliquandiu inter Aegyptios adeo gratiosus Augusto quod etiam damnabatur in tota terra Aegypti; in hoc tamen multum a Joseph distans, quod fratres suos in Aegyptiorum ergastulo laborantes necdum agnosceret. Unde nec compatiebatur super contritione Joseph quin potius praefectis operum erat ipse praefectus. Ad cujus ordinationem et nutum cuncta gerebantur in Aegypto. Et tunc quidem inter Aegyptios ad Aegyptiorum morem Aegyptiorum canticis se conformans inchoaverat in musica diaboli a voce elationis et crebro dissolvebatur ad canticum voluptatis, quod ollas carnium et allia sapiebat et pepones. Verum, cum miserante Domino audiret demum et adverteret tertiam illam, quae sequitur, vocem confusionis, interrupit mox diabolicae musicae melum. Et quod dictu mirabile est
Abbreviated transcription (Latin):
inp̾sentiarum ñ sine causa est. tangere
canticis multum dissona sunt: utpote
ipsis ꝑ antitesim. ordinatis & compositis.
Inchoaũ qͥppe egyptioꝵ hec cantica. a
uoce elatioiis iuxta quod eoꝵ p̃cẽptor
& pͥnceps. Ponam inqͥt secde meam ad
aquilonẽ: & ero similis altissimo. Des¬
oendunt deinde ad uocem uoluptatis:
ꝓuocantes se inuicem & cantantes. mã¬
ducemꝰ & bibam. eras enĩ moriem᷑. S fi¬
niunt in uoce ꝯfusionis: illud infine cũ
erubescentia & ꝯfusione replicantes.
Qͥd inqͥunt ꝓfuit nobis suꝑbia: & iac¬
tantia diuitiarũ qͥd contulit nobis:
Gransierunt onĩa uelut umbra. Ecce
iste sunt tres ille uoces: ex qͥb in dia¬
bolica musiea ꝯficiunt᷑ egyꝑtiaca can¬
tica. Quarũ pͥma inchoauit in celo: se¬
conda in paradiso: t̾tia uͦ in inferno.S
hec cantica solum hic tetigisse suffici¬
at: ob id solum qd dux ñr̃ bodiernus.
& p̃centor dulcissimꝰ. quẽ tria beato fine
cantica supͣiã diximus ꝯsũmasse. istos

Expanded text:
inpraesentiarum non sine causa vel tangere canticis multum dissona sunt, utpote ipsis per antithesim ordinatis et compositis. Inchoant quippe Aegyptiorum haec cantica a voce elationis. Juxta quod ipsorum praecentor et princeps: Ponam, inquit, sedem meam ab aquilone et ero similis Altissimo . Descendunt deinde ad vocem voluptatis provocantes se invicem et cantantes: Manducemus et bibamus, cras enim moriemur . Sed finiunt in voce confusionis, illud in fine cum erubescentia et confusione replicantes: Quid, inquiunt, profuit nobis superbia, et jactantia divitiarum quid contulit nobis? Transierunt omnia velut umbra. Ecce istae sunt tres illae voces, ex quibus in diaboli musica conficiuntur Aegyptiaca cantica. Quarum prima inchoavit in coelo; secunda in paradiso; tertia vero in inferno. Sed haec cantica solum hic tetigisse sufficiat: ob id solum quod dux noster hodiernus et praecentor dulcissimus, quem tria beato fine cantica supra jam diximus consummasse, istos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ppło c ꝓuniu̾sa sẽa ciuitate. Stat in¬
quam mr. tanquã alter moyses orans.
& supplicans. Orans dico & supplicaus
tanquã pastor: & anglicane eccłie dux
specialis. & patͦnus. Qꝓpt̾ ipsam ꝓposito
sibi gaudio sustinuit erucem. ꝯfusione
ꝯtempta: magis eligens affligi ꝓ fr̃ibsu¬
is qͣm temporalis peccati habere iocun¬
ditatẽ: in hoc etiam certe alteru̾ se no¬
bis moysen exhibens Cum ess quippeĩ
regia. ꝯtub̃nalis augustoꝵ. qͥnpotiꝰ tãꝙͣ
coaugutꝰ augusto mox ⁊ ex insꝑato uit
purpurã. & ciliriũ induit. Quo qͣsi no¬
uus xp̃ityro accingit᷑. ad sp̃itabe cer¬
tamen: pugnatur᷑ ad bestias. Cont qͣs
sicut mundus nouit dimicãs tã uiei¬
lit̾. hodie sicut uniu̾sus eccłiarũ orbis
celebrat. tumphat iã potent̃. Qͥs enuĩ
unquã audiuit tale aut qͥs uidit sunz¬
le: Aut cui reuelatũ factum hoc : Aliqͥs
ponens. S qͥs & in simul gladiũ suũ

Expanded text:
pro populo et universa sancta civitate; stat, inpro populo et universa sancta civitate; stat, inquam, martyr tanquam alter Moyses orans et supplicans. Orans dico et supplicans tanquam pastor et Anglicanae Ecclesiae dux specialis et patronus. Qui propter ipsam proposito sibi gaudio sustinuit crucem confusione contempta, magis eligens affligi pro fratribus suis, quam temporalis peccati habere jucunditatem; in hoc etiam certe alterum se nobis Moysen exhibens. Cum esset quippe in regia contubernalis Augustorum, quin potius tanquam coaugustus Augusto, mox et ex insperato ut purpuram, et cilicium induit. Quo quasi novus Christi tiro accingitur ad spirituale certamen pugnaturus ad bestias. Contra quas, sicut mundus novit, dimicans tam viriliter hodie, sicut universus Ecclesiarum orbis celebrat, triumphat tam potenter. Quis enim unquam audivit tale aut quis vidit simile, aut cui revelatum factum hoc? Aliquis ponens. Sed quis et in simul gladium suum
Abbreviated transcription (Latin):
num saluatoris eccłia: hic saluatoris na¬
talitia. Et neqͥd desit ad hostiam: hic
beati benedic̃ti ara. Ecce qͥa sicut locade
tempora salutis. & benedictionis plena:
sic etiam & locoꝵ & tempoꝵ noĩa salu¬
tem & benedic̃tionem sunt expͥm̃tia O
si uideremꝰ. & si nobis uidẽre datum in
locis & tẽporib his pontificem. hostiao
uere uiuam stantem int̾ carnifices.
ferro armatis manib circũstantes:
diceremꝰ ꝓfecto phynees zelantem hine:
inde uͦ moysen in om̃i mansueticoine
uiro d̾i assistere Stat enim ut phyne¬
es. fine pontificii sui appinqͣnte neqͦqͣ
se pontificem iinmemor cũ om̃i imꝑio
uit̾ gladios. gladiatores ipsos ponti¬
ficali aeguens auetoritate: gla¬
dio sac̾dotali ñ se defendens s suos is seex¬
ponens ꝓsus: sub ꝑpetuo anathemate
sicut distͥrtissime & imꝑiosissime inhi¬
bens ne quentsuoꝵ lederent nequem
tangerent.Stat &e ut alt̾ moyses:oran

Expanded text:
nim Salvatoris Ecclesia, hic Salvatoris nanim Salvatoris Ecclesia, hic Salvatoris natalitia. Et ne quid desit ad hostiam, hic beati Benedicti ara. Ecce quia sicut loca et tempora salutis et benedictionis plena, sic etiam et locorum et temporum nomine salutem et benedictionem sunt exprimentia. O si videremus, et si nobis videre datum, in locis et temporibus his pontificem, hostiam vere vivam stantem inter carnifices ferro armatis manibus circumstantes diceremus profecto Phinees zelantem hinc, inde vero Moysen in omni mansuetudine viro Dei assistere. Stat enim ut Phinees fine pontificii sui jam appropinquante nequaquam se pontificem immemor cum omni imperio inter gladios gladiatores ipsos pontificali arguens auctoritate, gladio sacerdotali non se defendens, sed suos et se exponens pro suis sub perpetuo anathemate sicut districtissime et imperiosissime inhibens ne quem suorum laederent, ne quem tangerent. Stat et ut alter Moyses orans
Abbreviated transcription (Latin):
te. in ipso uertice capitis. in ipso loco pon¬
tificalis unctionis. eũ pena uulñis mar.¬
tẏrii palmã est adeptus: coronã ꝑdens
s coronã recipiens: ꝓcorona coronã: ꝑͥ¬
ꝓcarnis corona coreuptibili sp̃e coronã
imarcesscibilẽ Immo mox nec fallor
ꝓuna & simplici corona. recipiei sdu¬
plicem: auxeã udł & aureołã. Ouer sa¬
lutaris hostia: in natalib saluatoris. s
in saluatoris eccłia ꝓsalute eccłie ĩmolata.
Et qͥdẽ ĩmolata ñ int̾ tẽpłũ & altare necĩ
angulis templi seu abditis tanqͣm car¬
nifices fugiens: s uiter cornua altaris
templi. añ beati uidł benedicti abb̃is arã
se exponens : ita deo ad mẽis sui głiam ini¬
rabilit̾ dispensante. ut & tempꝰ immola¬
tionis & locus ñ solum salutis. & benedic¬
tionis gr̃a. s hor etiam noĩa. tanquam
p̃claris & selectis salutis & benediẽtioni
tutulis exp̃ssissime insignirent᷑. Hic e¬

Expanded text:
te, in ipso vertice capitis, in ipso loco ponte, in ipso vertice capitis, in ipso loco pontificalis unctionis, cum poena vulneris martyrii palmam est adeptus, coronam perdens sed coronam recipiens, pro corona carnis corona corruptibili spiritus coronam immarcescibilem: imo mox, ni fallor, pro una et simplici corona recipiens duplicem, auream videlicet et aureolam. O vere salutaris hostia, in natalibus Salvatoris et in Salvatoris Ecclesia pro salute Ecclesiae immolata. Et quidem immolata non inter templum et altare, nec in angulis templi seu abditis tanquam carnifices fugiens sed inter cornua altaris templi ante beati videlicet Benedicti abbatis aram se exponens: ita Deo ad martyris sui gloriam mirabiliter dispensante, ut et tempus immolationis et locus non solum salutis et benedictionis gratia, sed horum etiam nomina tanquam praeclaris et selectis salutis et benedictionis titulis expressissime insignirentur. Hic e
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i eccłiam hoc tp̃r ad hoc laudis cau¬
ticum ꝑuocat ꝑ exemplu. & in laude ꝯ¬
firmat ꝑtumphũ. Et ne eui in dubium
ueniat qͥs iste sit quẽ ita tango. s necdũ
nomino: attendite fẽs. leuate mauꝰ. attol¬
thomas cantuarioꝵ antistes. totiꝰ angli¬
e. nũc abꝰq ꝯtͣdictione pͥmas est: qͣui me¬
dio nr̃m stat. quẽ utinã & cognosc̾emus.
Et utiq cognoscibilis: qͥa⁊ siñ uultꝰ nulnꝰ
eũ discernit. Stat enĩ m̃r ꝓnobis & int̾ nos
tpudians ⁊ tũphans: toto lacero capite Srat
inqͣm martyr fortior uit̾ ietus gladioꝵ
ui exilio: quã adam int̾ poma deliciatũ
ui paradiso. Stat in qͣm m̃t int̾ gladiato¬
res: sicut iutrepidus. & inuictus. Stat
Op̃ciosa. o spectabilis hostia. qͦratior. eo
spectabilior: idem hostia. & sacerdos ĩ hoc
dñi sui mr̃ium. pͥncipis. tuułu gerens.
Accedit & spectacło: qd̾ ibi immolatus.
ubi ꝯsecͣtus. Et adhue qd̃ alias penitus
tã sco sc̃i intacto corꝑe. in ipsa sũmita¬

Expanded text:
i Ecclesiam hoc tempore ad hoc laudis canticum provocat per exemplum et in laude confirmat per triumphum. Et ne cui in dubium veniat, quis iste sit, quem ita tango sed necdum nomino, attendite, fratres, levate manus, attolThomas Cantuariorum antistes et totius Angliae nunc absque contradictione primas est, qui in medio nostrum stat, quem utinam et cognosceremus. Et utique cognoscibilis, quia etsi non vultus, vulnus eum discernit. Stat enim martyr pro nobis et inter nos tripudians et triumphans toto lacero capite. Stat, inquam, martyr fortior inter ictus gladiorum in exsilio quam Adam inter poma deliciarum in paradiso. Stat, inquam, martyr inter gladiatores, sicut intrepidus et invictus. Stat, O pretiosa, o spectabilis hostia, quo rarior eo spectabilior, ubi idem hostia et sacerdos. In hoc Domini sui martyrum principis titulum gerens. Accedit et spectaculo quod ibi immolatus ubi consecratus; et adhuc quod alias penitus tam sancto sancti intacto corpore, in ipsa summita
Abbreviated transcription (Latin):
quartꝰ. De fuga thome qd̃ eunglica¬
O fuerit .i.¬
eposito gͥ orari¬
o. qd̃ in memori¬
am suscepti ui

Expanded text:
QUARTUS. 1. DE FUGA THOMAE ET QUOD EVANGELICA FUERIT. Deposito igitur orario, quod in memoriam suscepti
Abbreviated transcription (Latin):
lus mors & ꝑditio ꝓpe: ipsũ suꝑbe ado¬
riunt᷑ sciscitantes. si ep̃os regis suspen¬
sos & excõmunicatos absolueret. Quo mã¬
suete respondente se auctoritate d̃ni
pape ligatos. sua nec posse soluere. nec
runt ab eo. Et statim ꝓpe ortũ college.¬
runt cohortẽ: se ipsos iã diabohca ar̃¬
mat᷑a sua induentes.
Uerũ qͥa iam mat̾ia gͣndescere incipit.
deinceps immutandꝰ foret & stilus ut
litt̾is ñ tetris. s uelut qͥbusdã filisrose¬
is. insillabarum figuras aureas liqu̾e¬
centib & qͥbusdã dictionũ sollemni.¬
is exqͥsitis: imminentis ꝯsũmationis
niri gła exaranda. Nec enim lingus
hõium s angłoꝵ potiꝰ eloquenda: que
ab hoĩe supͣ hoiẽm gesta st̃. Et hec dẽ¬
inceps descͥbendã. Uideamꝰgͥ in pͥmis.
& attendamꝰ que gesta: & indicemus
ꝑuint capła thomi sexti
De miltob armatis collecta cohorte irruẽ¬

Expanded text:
lus, mors et perditio prope, ipsum superbe adolus, mors et perditio prope, ipsum superbe adoriuntur, sciscitantes si episcopos regis suspensos et excommunicatos absolveret. Quo mansuete respondente se, auctoritate domini papae ligatos, sua nec posse solvere nec runt ab eo. Et statim prope hortum collegerunt cohortem, se ipsos jam diabolica armatura sua induentes. Verum quia jam materia grandescere incipit, deinceps immutandus foret et stylus, ut litteris non tetris, sed velut quibusdam filis roseis in syllabarum figuras aureas liquescentibus, et quibusdam dictionum solemniis exquisitis imminentis consummationis viri gloria exaranda. Nec enim linguis hominum, sed angelorum potius eloquenda quae ab homine supra hominem gesta sunt, et haec deinceps describenda. Videamus igitur in primis et attendamus quae gesta, et judicemus APITULA TOMI SEXTI. 1. De militibus armatis collecta cohorte irruen
Abbreviated transcription (Latin):
in diuisis in tͣrent: om̃s tñ eadem die
applicantes. eadẽ die immo fere eiusdẽ
diei eadem hora ad locũ quem statuert̃
ꝯuener̾t ad castellum uicdł illud quod
supͣdiximꝰ noĩatum saltoc de distans
a cantuaria ꝑsex milia: qd̾ de feodo can¬
tuariensis ecł̃ie. rex ut supͣ tetigimus
ar chip̃suliᷤ restiͣturũ ꝓmiserat. Dũo qͥdẽ
cui uenti & mare obediunt: ut uideri
potest sacerdotis sui immo ipsũ sacer¬
dotem suũ qͣsi gͣtam sibi uictimã acce¬
lerante sic. Tota uͦ nocte illa de nece archi¬
p̾sulis in castello illo contͣctantes mnera
ditam portantes. Alii uͦ cũ gladiis et
fustib uenerunt. occultis tñ his omĩb
sconderet se ab eis. Qui tñ ut supͣ
diximꝰ. & rei mox ꝓbabit exit̾: magis
depugna quam de fuga cogitabat.
Npͥmis itaq quatuor p̾fati milites.
fastuose. ad archip̾sulem in thalamo
qͦ sedebat. circa diei uesperam acce¬
dentes. nec suo nec regis noĩe ipsum
salutantes. utpote aqͥb longe erat sa¬

Expanded text:
in divisis intrarent, omnes tamen eadem dle applicantes, eadem die, imo fere ejusdem diei eadem hora ad locum, quem statuerant convenerunt, ad castellum videlicet illud quod supradiximus nominatum Saltwude, distans a Cantuaria per sex millia, quod de feodo Cantuariensis Ecclesiae rex, ut supra tetigimus, archipraesuli se restituturum promiserat, Domino quidem, cui venti et mare obediunt, ut videri potest, sacerdotis sui imo ipsum sacerdotem suum quasi gratam sibi victimam accelerante sic. Tota vero nocte illa de nece archipraesulis in castello illo contrectantes in crditam portantes. Alii vero cum gladiis et fustibus venerunt occultis tamen his omnibus sconderet se ab eis. Qui tamen, ut supra diximus, et rei mox probabit exitus, magis de pugna quam de fuga cogitabat. In primis itaque quatuor praefati milites fastuose ad archipraesulem in thalamo, quo sedebat, circa diei vesperam accedentes, nec suo vel regis nomine ipsum salutantes, utpote a quibus longe erat sa
Abbreviated transcription (Latin):
simi patres & om̃is cõmorabatur ꝑfecͣ¬
tio. abbatẽ moysen qui inter illos egre¬
gios flores suauius non solũ actuali.
uerũ etiam theorica uirtute flagra¬
bat. institutione eius undari cupi¬
ens expetissem una cũ scõ abbate Ger¬
mano cũ quo mͥ ab ipso tirocinio ac
rudim̃tis militie spiritalis. ita indi

Expanded text:
simi patres et omnis commorabatur perfectio, abbatem Moysen, qui inter illos egregios flores suauius non solum actuali, uerum etiam theoretica uirtute fragrabat, institutione eius fundari cupiens expetissem una cum sancto abbate Germano cum quo mihi ab ipso tirocinio ac rudimentis militiae spiritalis ita indi
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ nouellã in occidius galliarũ partib
repꝑire potuisse. quã illa sunt instituta an
nos usq ꝑdurant. Iuã sane moderationẽ
opusculo huic inserere p̾sumã. ut ea quȩ
scdm egiptiorum regulã. seu ꝓ asꝑitate ae¬
rum. seu ꝓ difficultate ao diu̾sitate morũ
impossibilia in his regionib ut dura uł ar¬
dua comꝓbauero. institutis monasterioꝵ
quȩ ꝑ palestinam ut mesopotamiã haben¬
tur aliquatenus temꝑem. qr si rationabilis¬
ꝑfectio ẽ etiã in impari facultate. Ex plic̾
e institutis ac regulis monacboꝵ
dicturi: unde competentiꝰ donan¬
te deo. quã ex ipso habitu mo̾:¬
nachorũ sumemus exorcliũ : Quo

Expanded text:
tionem in occiduis Galliarum partibus repperire potuisse quam illa sunt instituta, innos usque perdurant. illam sane moderationem opusculo hsecundum Aegyptiorum regulam, seu pro asrum seu pro difficultate ac diuersitate morum inpossibilia in his regionibus uel dura uel ardua conprobauero, institutis monasteriorum, quae per Palaestinam uel Mesopotamiam habentur, aliquatenus temperem, quia, si rationabiliperfectio est etiam in impari facultate. LIBER e institutis ac regulis monasteriorum dicturi unde competentius, donante Deo, quam ab ipso habitu monachorum sumemus exordium? Quo
Abbreviated transcription (Latin):
minationẽ dñi remuniscentes. exem¬
pli gr̃a ꝓponemꝰ. Nonnũꝙͣ enĩ psalmi
cuiuscũq uersiculus. occasionẽ oratio¬
nis ignite decantantib nobis p̾buit. in¬
terdũ canora frat̾nȩ modulatio uocis¬
stupentiũ animos excitauit. Nouimꝰ
quoq distinctionẽ grauitatẽq psallen¬
tis etiã astantib plurimũ contulisse
feruoris : necñ exhortatio uiri ꝑfecti
& collatio spiritalis frequent̾ ad uber¬
rimas preces iacentiũ erexit affectuor.
S̾cimꝰ etiã frĩs seu cari euiussibet in¬
teritu. ñ minus nos ad plenã cõpunctio¬
nẽ fuisse raptatos: recordatio qͦq te¬
poris ac negligentiȩ nr̃ȩ ñnũꝙͣ nob̾
salutarẽ sp̃s inuerit ardorẽ: atq in
hunc modũ nulli dubiũ ẽ occasiones
innumeras ñ deesse: quib ꝑ d̃i gr̃am
tepor ac somnolentia nr̃aꝵ mentiũ

Expanded text:
minationem domini reminisci, exemminationem domini reminisci, exempli gratia proponemus. nonnumquam etenim psalmi cuiuscumque uersiculus occasionem orationis ignitae deeantantibus nobis praebuit. interdum canora fraternae uocis modulatio stupentium animos excitauit. nouimus quoque distinctionem grauitatemque psallentis etiam adstantibus plurimum contulisse feruoris. nec non exhortatio uiri perfecti et conlatio spiritalis frequenter ad uberrimas preces iacentium erexit affectum. scimus etiam fratris seu cari cuiuslibet interitu non minus nos ad plenam conpunctionem fuisse raptatos. recordatio quoque teporis ac neglegentiae nostrae nonnumquam nobis salutarem spiritus inuexit ardorem. atque in hunc modum nulli dubium est occasiones innumeras non deesse, quibus per dei gratiam tepor ac somnolentia nostrarum mentium