comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Lxxxuiiͦi. pauꝑ malachias pulso ĩcubato¬
re. intrauit ardinacham. pontifex et metropo¬
litanꝰ totiꝰ Hyberine. Rege uero cet̾isq qui in¬
troduxerãt eũ ad ꝓpria remeantib ip̃e remans
ĩ manu dei. et remanẽt illi foris pugne int
timores. Nam ecce uperea soboles frendens
ciosissimis adorniatũ. quẽ nominant baculũ
ih̃u eo qd̾ ip̃e dñs ut fert opinio eum suis ma¬
nib tenuerit. at formau̾it ⁊ hec sũme dig¬
nitatis et uen̾atioĩs ĩ gente illa. Ibat hõ gi
rouagꝰ et alt̾̃ sathanas circuibat t̾ram ⁊ ꝑ
ambulabat eami ĩsinia sacra circũferẽs. Que
ubiq obtentans ubiq eorũ gr̃a receptabatur.¬
multos ex insignib q̃ ferebat. suadens om̃ib
ne difficultate ita ĩbreui uniu̾sas sepiuit
uias eius ꝑ gr̃am sibi a drĩo dacam. et qmͣ
hẽbat ad om̃s ut malignꝰ ille coactus fit date
manꝰ et reddere ĩ signia et quiescere de reliquo
ĩ om̃i subiectione

Expanded text:
uper Malachias, pulso incubatore, intravit Ardmacha, pontifex et metropolitanus totius Hiberniae. Rege vero caeterisque, qui introduxerant eum, ad propria remeantibus, ipse remanet in manu Dei, et remanent illi foris pugnae, intus timores. Nam ecce viperea soboles, frendens et gemmis pretiosissimis adornatum, quem nominant baculum Jesu, eo quod ipse Dominus ut fert opinio eum suis manibus tenuerit, atque formaverit. Et haec summae dignitatis et venerationis in gente illa. Nempe notirovagus, et alter satanas circuibat terram, et perambulabat eam, insignia sacra circumferens: quae ubique ostentans, ubique eorum gratia receptabaturmultos ex insignibus quae ferebat, suadens omnibusne difficultate ita in brevi universas sepivit vias ejus per gratiam sibi a Domino datam, et quam habebat ad omnes, ut malignus ille coactus sit dare manus, reddere insignia, et quiescere de reliquo in omni subjectione
Abbreviated transcription (Latin):
extra moriũt᷑. ⁊ qui fr̃ib cõpati debuerunt cru¬
deliores p̾latis fiunt. Ouẽ ꝑditã xp̃c ad caulas
iuolentie manu nõ reduxit s humeris ꝓpriis
ĩpositã reportauit. Sic ⁊ angeli suꝑ uno peccato

Expanded text:
extra morantur, et qui fratribus compati debuerunt, cruextra morantur, et qui fratribus compati debuerunt, crudeliores praelatis fiunt. Ovem perditam Christus ad caulas violenta manu non reduxit, sed humeris propriis impositam reportavit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
patet. Mens hospitalitatis officio fu̾ngit᷑.
tũ delinquentiũ tm̃ culpis benigne cõpatit᷑.
ꝓt̃ hec dom̃ miustros suos qui hospitib secui
tem hylaritas recipit. receptũ affabilitas deti¬
net. esurientẽ collatio pascit. fesso humilitas
tiendo. occurrit ĩdulgendo. amplectit᷑ familia¬
rẽ sͥ faciendo. octidit uitulũ carnus mortifica¬
tionẽ p̃dicando chorũ ordinat. symphoniam tã¬
git. moꝵ cõcordiã ⁊ unitatẽ edocendo. Inuitat
gͥ pietas desperantẽ. trahit caritas inuitũ iratũ
facit amicũ ꝓximo. humilitas do. S dum hec
fiũt timeo ne fr̃ ille qui foris erat suꝑueniat et
dĩ extra domũ ẽẽ cõpassionis qui nescit beneficiũ
ꝯsolatiõis qui tm̃ nouit increpare nõ obsecrare
Sic tñ temperãda est mĩa regentis. ne t̃punita
remaneat culpa delĩq̃ntis. s qñq spiritales pa¬
tres quosdam delinq̃ntes recipuint qͣs fr̃es despi¬
cuĩt. Domũ cõpassionis intrare dedignãt᷑. ⁊ sic

Expanded text:
ens enim hospitalitatis officio fungitur, cum delinquentium fratrum culpis benigne compatitur. » Habet haec domus ministros suos, qui hospitibus servierit. intrantem hilaritas recipit, receptum affabilitas detinet, esurientem collatio pascit, fesso humilitas tiendo; occurrit indulgendo, amplectitur familiarem se illi faciendo; occidit vitulum, carnis mortificationem praedicando; chorum ordinat, symphoniam tangit, morum concordiam et unitatem docendo. Invitat igitur pietas desperantem, trahit charitas invitum, iratum facit amicum proximo, humilitas Deo. Sed dum haec fiunt, timeo ne frater ille, qui foris erat, superveniat et dicitur esse extra domum compassionis, qui nescit beneficium consolationis, qui tantum novit increpare non obsecrare. Sic tamen temperanda est misericordia regentis, ne impunita remaneat culpa delinquentis. Sic quandoque spiritales patres quosdam delinquentes recipiunt, quos fratres despiciunt, qui domum compassionis intrare dedignantur; et sic
Abbreviated transcription (Latin):
miliari ⁊ lab̾. Pacientie nirtus edificii spiri-¬
talis sustinet onus. Tres ĩ scripturis basiũ spe¬
cies inueniũt᷑ scił enea argentea ⁊ aurea. forti¬
tudo ĩ oꝑe claritas ĩ sermone. fulgor ĩ mẽte. Qͥ
ĩ hiis trib pacĩam seruat . q. basis aurea uir¬
tutũ structuram firmit̾ portat. Sũt ⁊ alie tres¬
ritur. lapidea gelu frangit᷑. picta uero nicħ por¬
tat. s ab alio sustentatur.

Expanded text:
ic patientiae virtus, aedificii spiritualis sustinet onus. Tres autem in Scripturis basium species inveniuntur, scilicet aenea, argentea et aurea. tudo in opere, claritas in sermone, fulgor in mente. Qui in his tribus patientiam servat, quasi basis auream virtutum structuram firmiter portat. His enim triritur, lapidea gelu frangitur. Picta vero nihil portat, sed ab alio sustentatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑstrepũt. nc nicħ nͥ fabulas audires. Nũc al¬
bas. nũc nigras. nũc medio colore coloratas
delectant᷑ hr̃e cappas. Nũc uilis placet hĩtus
nũc mediocris. nũc suꝑfluus. Nũc dant illis
olera pastũ. aqͣ potũ. Nũc uero exquisitis fercu¬
lis. ñc dcu̾sis poculis utunt᷑. Nũc laborant. ñc
labor displicet. Amant subẽẽ tit possint p̾eẽ. Lxc

Expanded text:
perstrepunt, nunc nihil nisi fabulas audire volunt. Nunc alperstrepunt, nunc nihil nisi fabulas audire volunt. Nunc albas, nunc nigras, nunc medio colore coloratas delectantur habere cappas, nunc vilis placet habitus, nunc mediocris, nunc superfluus. Nunc dant illis olera pastum, aqua potum, nunc vero exquisitis ferculis, nunc diversis poculis utuntur. Nunc laborant, nunc labor displicet. Amant subesse. ut possint praeesse, h
Abbreviated transcription (Latin):
tuor claustri laterib qͣtuor ordines colũpnaꝵ
disponũtur. Ex cõtemptu etenĩ sui .xii. colũp¬
naꝵ ordo ꝓcedit sciłc humiliatio cordis ⁊ afflic¬
tio carius. sermo humilis. abiectio uestis. cib
tenuis pondꝰ laboris amor subiectiõis cõtẽptꝰ
honoris laudẽ fugere. alteriꝰ cõsiliũ suo p̾fer
oꝑant᷑. Sic salomon ĩ templo celaturas ꝓmi¬
nentes fecisse legit᷑. ꝓminent celature. dũ mẽ¬
tis cegitatiões exterius apparent ĩ exemplo ⁊
oꝑatione. S qũo poliuntur. Qñ tribulatio¬
nis adu̾sitate feriunt᷑. Q politurꝰ equale effi¬
tis. lineam reseruat religionis. Sunt .n. qui¬
dam qui nũc afflictione carns maceranturꝰ.
nũc ad carnis uoluptatẽ reu̾tunt᷑. Sepe iugi¬
lant aliis dormuentib. s sepius dormiũt aliis
iugilantib. Nũc humilia. nũc sublunia. nũe
blanda. nũc asꝑa loqunt᷑ nũc de frĩb. nũc de
parentib gloriant᷑. Nũc nicħ nͥ ordĩs statuta

Expanded text:
tuor claustri lateribus quasi quatuor ordines columnarum disponuntur. Ex contemptu etenim sui duodecim columnarum ordo procedit, scilicet humiliatio cordis, et afflictio carnis, sermo humilis, abjectio vestis, cibus tenuis, pondus laboris, amor subjectionis, contemptus honoris, laudem fugere, alterius consilium suo praeferroperatur. Sic Salomon in templo caelaturas prominentes fecisse legitur . Prominent caelaturae, dum mentis cogitationes exterius apparent in exemplo et operatione. Sed quomodo poliuntur? Quando tribulationis adversitate feriuntur. Quod politur, aequale effitis lineam servat religionis. Sunt enim quidam, qui nunc afflictione carnis macerantur, nunc ad carnis voluptatem revertuntur, saepe vigilant aliis dormientibus, sed saepius dormiunt aliis vigilantibus. Nunc humilia, nunc sublimia, nunc blanda, nunc aspera loquuntur, nunc de fratribus, nunc de parentibus gloriantur, nunc nihil nisi ordinis statuta
Abbreviated transcription (Latin):
iume clanstrũ cõtẽplatõ dr̃. ĩ cuiꝰ sinu
dũ se recipit animꝰ. sola celestia medi¬
tatur. separat᷑ a t̾cenis a turba cogitationũ
basib. ad regulã iusticie qͣdratur. iurtutũ
coadiacentib officins munit᷑. muro boni
oꝑis claustri septa forisecus ambiunt᷑. que
clauso silentii ostro uage gressus mentis co¬
hibent. Ab ħ claustro egressa ẽ dina. In .iiiiͦ.
hugonis

Expanded text:
imae claustrum contemplatio dicitur, in cujus sinum dum se recipit animus, sola coelestia meditatur, separatur a terrenis, a turba cogitationum basibus, ac regula justitiae quadratur, virtutum coadjacentibus officinis munitur, muro boni operis, claustri septa forinsecus ambiuntur, quae clauso silentii ostio vagae mentis gressum prohibent. Ab hoc claustro egressa est Dina filia regionis
Abbreviated transcription (Latin):
nat: In morte rachel cõtemplatio supͣ rõnem
ascendit. ĩ introitu beniamin ĩ egyptũ cõtem¬
platio usq ad ymaginationẽ descendit. ĩ deos¬
culatiõe beniamin ⁊ ioseph diuine reuelatiõi
humana rõ applaudit.

Expanded text:
nat. In morte Rachel contemplatio supra rationem nat. In morte Rachel contemplatio supra rationem ascendit, in introitu Benjamin in Aegyptum, contemplatio usque ad imaginationem descendit, in deosculatione Benjamin et Joseph, divinae revelatione humana ratio applaudit.
Abbreviated transcription (Latin):
iami gr̃a cõtemplationis. sic ꝑ ioseph intelli¬
gi ualet gr̃a meditationis ꝓprie tñ ⁊ exp̾ssius
ꝑ beniamin designat᷑ intelligẽntia pura ꝑ io¬
stio uero moꝵ ad prudentiã ueram. Intelligen¬
tiam priram dicunꝰ q̃ est sine admittione yma¬
ginatiõis: prudentiam ã ueram ad differenti ã
eius q̃ dicitur prudentia cartus. scd̃m qmͣ filii¬
huiꝰ seculi dicunt᷑. Prudentiores filiis lucis. Toci¬
ens gͦ ioseph suꝑ collũ beniamin ruit: quoci¬
ens meditatio ĩ contemplationẽ desinit. Tunc
beniamin frẽm suũ suꝑ se ruentem excipit. qñ
ex studio meditatioĩs animꝰ in cõtemplationẽ
surgit. Tunc beniann et ioseph oscula iũgũt
qñ diuina reuelatõ ethumana rõnatio ĩ u̾na
ueritatis accestatione cõsentiunt. Uides ne
qũo diuina scriptura cirta unam eandẽ ꝙ rem
significatiõis modũ alt̾nat. ubiq tñ aliquid
ad iungit unde sensum suũ ex toto lat̾e non si¬

Expanded text:
jamin gratia contemplationis, sic per Joseph intellijamin gratia contemplationis, sic per Joseph intelligi valet gratia meditationis. Proprie tamen et expressius per Benjamin designatur intelligentia pura, per Jortinet ad prudentiam veram. Intelligentiam puram dicimus, quae est sine admistione imaginationis; prudentiam autem veram, ad differentiam ejus quae dicitur prudentia carnis. Prudentihujus saeculi dicuntur prudentiores filiis lucis . Toties ergo Joseph super collum Benjamin ruit, quoties meditatie in contemplationem desinit. Tunc Benjamin fratrem suum super se ruentem excipit, quando ex studio meditationis, animus in contemplationem surgit. Tunc Benjamin et Joseph oscula jungunt, quando divina revelatio et humana ratiocinatio in una veritatis attestatione consentiunt. Videsne quomodo divina Scriptura circa unam eamdemque rem significationis modum alternat, ubique tamen aliquid adjungit unde sensum suum ex toto latere non si
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̾ rõnẽ ẽc̃e.: quib uidetur om̃is humana rõ¬
cõtrauire. Qualia sũt ea q̃ de trinitatis unita¬
te credimꝰ. et multa q̃ de corpore xp̃i indubitata
fidei auctoritate tenemus. Q4. n. ĩ una ⁊ simpli¬
ci essentia tripler ꝑ sona sit. uł qd̾ unũ idem¬
q corpuis eodem ĩ tempore totũ in diu̾sis locis
uidetur. Hec sunt itaq illa duo genera cõtem¬
plationũ: quoꝵ unũ ad mortem rachel al¬
terũ ꝑtinet ad bemamin excessũ. In pͥmo ben¬
iamin interficit matrem. ubi omnẽ suꝑgre
ex diuina reuelatione cognoscit humane in¬
telligentie modũ transcendit. Quid ẽ ã benia¬
min ĩ egyptũ descend̾e̾ nisi ab et̾noꝵ cõtem¬
platione ad temporalia cõtemplanda ĩtuitũ
mentis reuocare. ⁊ ab em̾itatis luce. qd̾ de ce¬
li u̾tice usq ad mutabilitatis: tenebras ĩtel¬
cũ rõius accestatione occurrunt. Nam qͣntũ
ad generalem cõsiderationẽ ꝑtinet sicut ꝑ ben¬

Expanded text:
tionem esse quibus videtur omnis ratio humana contraire. Qualia sunt ea, quae de Trinitatis unitate credimus, et multa quae de corpore Christi indubitata fidei auctoritate tenemus. Quod enim in una, et simplici natura triplex persona sit, vel quod unum idemque corpus eodem in tempore, in diversis locis videtur. Haec sunt itaque duo genera illa contemplationum, quorum unum ad mortem Rachel, alterum pertinet ad Benjamin excessum. In primo Benjamin interficit matrem, ubi omnem supergrex divina revelatione cognoscitur, humanae intelligentiae modum transcendit. Hoc autemin in Aegyptum descendere, nisi ab aeternorum contemplatione, ad temporalia contemplanda, intuitum mentis revocare, et ab aeternitatis luce, quasi de vertice coeli, usque ad mutabilitatis tenebras, intelcum rationis attestatione occurrunt? Nam quantum ad generalem considerationem pertinet, sicut per Ben
Abbreviated transcription (Latin):
beniamn diu̾sa cõtemplationũ gen̾a
nõ ĩcõuenient̾ intellig̾e. Constat siquidem
duo cõtemplationũ gen̾a supͣ rõnem ẽẽ: et
utrũq ad bemanun ꝑtinere. Et pͥmũ qui¬
nulla tñ humana rõne inuestigari uł con

Expanded text:
Benjamin, diversa contemplationum genera, non inconvenienter intelligere. Constat siquidem duo contemplationum genera, supra rationem esse, et utrumque ad Benjamin pertinere. Et primum quinulla tamen ratione investigari
Abbreviated transcription (Latin):
ficio quo pacto tͥ ꝑsuasum sit. dei ẽẽ nũtiũ pro¬
phetã. hõiem ciuiis ut breuit̾ eiꝰ facinorosã iutã¬
demonstrem nulla fuit alia oꝑatõ uł medita¬
tio qmͣ hoĩes interfic̾e. aliena diciꝑe. ĩcestus ⁊
adulteria pecpettare

Expanded text:
pacto tibi persuasum est, Dei esse Nuncium et Prophetam, hominem cuius ut breuiter uitam facinerosam demonstrem nulla fuit alia operatio aut meditatio, quam homines interficere, aliena diripere, incestus et adulteria perpetrare
Abbreviated transcription (Latin):
seruũ uitam miracłoꝵ signis inclitam du¬
tit. Ciũ corp̾ humatũ post annos .xi. ĩcor¬
ruptũ. q eadem hora defunctũ simł cũ ueste
q̃ tegebat᷑ inuentum est. Ꝙ ĩ libͤ de uita ⁊
uirtutib eius: prosa nuꝑ ⁊ exametris uer

Expanded text:
senium vitam miraculorum signis inclytam dusenium vitam miraculorum signis inclytam duxit: cujus corpus humatum post annos undecim incorruptum, velut eadem hora defunctum, simul cum veste qua tegebatur, inventum est: quod in libro De vita et virtutibus ejus prosa nuper, et
Abbreviated transcription (Latin):
melius iuidicans ut ꝑsistendo et moriendo
uinceret. qm ut sacratas manus de impioꝵ
sanguine macularet. Hoc eo cogitãte multi
ꝑ parietes lanceis fixis ingressi sunt. S duo
nepotes ep̃i eos arreptis fustib riberantes:
refug̾e copulerũt. Tunc uir dei suos ãmo¬
nuit. ut pcc̃a sua confiterẽt᷑. ⁊ pro eoꝵ pñĩa
ĩcendiũ pacient̾ sufferrent: qd̾ hostes eis ⁊
domui minabant᷑. Src gͦ in dño confortati
scm̃ lambertũ ut oraret sicut ceꝑat rogaue¬
rũt. Et mox ĩ or̃one cũ lacrimis in modum
crucis ꝓstratũ rruentes impii iaculo ꝑeme
rũt: ⁊ sic eis discedentib panci eiꝰ eius famu¬
lis euadentes corpꝰ eiꝰ occulto naiugio ad pon¬
tificalem ecc̃am ꝑduxerũt. Ibiq cũ magna
tocius cuntatis tristicia cõpletis officiis in
sepulchro pp̃ hostes uelocit̾ posuer̃t. Helynã¬
dris. Eo tp̃re dicit beda sc̃m cuthbertum pos¬
tistes cuthbertꝰ. totam ab infantia usq ad

Expanded text:
melius iudicans ut persistendo et moriendo melius iudicans ut persistendo et moriendo uinceret quam ut sacratas manus de sanguine impiorum macularet. Hec eo cogitante multi eorum fixis per parietes lanceis ingressi sunt, sed duo nepotes episcopi eos arreptis fustibus uerberantes refugere compulerunt. Tunc uir dei suos admonuit ut peccata sua confiterentur et pro eorum penitentia incendium patienter sufferrent quod hostes eis et domui minabantur. Sic igitur in domino confortati sanctum Lambertum ut oraret sicut ceperat rogauerunt et mox in oratione cum lacrimis in modum crucis prostratum irruentes impii directo iaculo peremerunt; et sic eis discedentibus pauci ex eius famulis euadentes corpus illius occulto nauigio ad pontificalem ecclesiam perduxerunt; ibique cum magna ciuitatis tristitia completis officiis in sepulchro propter hostes uelociter posuerunt. CXLtribus. Hoc tempore dicit Beda sanctum Cutbertum tistes, Cutbertus, totam ab infantia usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
sus. ⁊ ab abbe et monachis cũ sumina humi¬
litate susceptus: petenitib ueniam nõ solũ
clement̾ indulsit: s ⁊̃ de bono pacĩe eis subli¬
mit̾ p̃dicauit. P ost septem ã annos fara¬
mundus expulsus est. et sc̃s lambertꝰ ad pre¬
ces oĩm iubente pipino rege ad sedem ꝓpriã.
emplo cõuerteret: insurgentes ĩ eum diio
maligni eum ⁊ suos grauit̾ infestare cepe¬
rũt. S amiti pontificis licet multis ĩiutiis
iam oppressi eos ut meruerãt occiderunt. S
dodo consanguineus eoꝵ qui octisi fuerant.
domesticꝰ pipini regis audita nece suoꝵ: in
st̃m̃ uoluit iundicare lambertũ. ⁊ cũ arma¬
do exercitu leodiũ intrans domũ ep̃i sic ob¬
sedit. qd ꝑuer domꝰ foris ueniẽs uiro dei qͥ
tota nocte ĩ or̃one iugilau̾at: obscessam do¬
mũ ab hostib nũtiauit. At ip̃e fidens in dño
ut eos expugnaret mucronem arripuit. S
statim ad se rediens gladiũ de manu ꝓietit

Expanded text:
sus et ab abbate et monachis cum summa humisus et ab abbate et monachis cum summa humilitate susceptus petentibus ueniam non solum clementer indulsit, sed etiam de bono patientie eis sublimiter predicauit. Post septem annos Faramundus expulsus est et sanctus Lambertus ad preces omnium iubente Pipino rege ad sedem propriamemplo conuerteret, insurgentes in eum duo maligni eum et suos grauiter infestare ceperunt, sed amici pontificis licet multis iniuriis iam oppressi eos sicut meruerant occiderunt. Sed Dodo consanguineus eorum qui occisi fuerant domesticus Pipini regis audita nece suorum in sanctum uoluit uindicare Lambertum. Et cum armato exercitu Leodium intrans domum episcopi sic obsedit quod puer domus foris ueniens uiro dei qui tota nocte in oratione uigilauerat obsessam domum ab hostibus nuntiauit. At ille fidens in domino ut eos expugnaret mucronem arripuit; sed statim ad se rediens gladium de manu proiecit,
Abbreviated transcription (Latin):
nobilib et diuitib natꝰ ⁊ ad pͥme litte¬
ris ecudit᷑: ita pro sc̃itate sua ab om̃ib ama¬
bat᷑: ut traiectensi ecc̃e post theodardũ magr̃m
suũ promorieri ĩ ep̃m mereret᷑. Qum a̾ chil¬
dericus rex qui eũ promouerat ⁊ secũ hr̃is pre
õib ep̃is ⁊ opturiatib diligebat. ab impiis
occisus fuiss. inuidentes ei maligra sine cã
deponentes eum honore debito pͥrauerũt ⁊ fa¬
ramundũ ⁊̃ eiꝰ cathedra statuerũt. Lambertꝰ
uͭ cum duob pueris qͣndam abbatiam ĩgssus
⁊ ibi ꝑ septem annos optime cõu̾satꝰ. quadã
uocte surgens ad or̃onem ĩ pauimento. ꝑ ig¬
norantiam sonũ fecit. Quo audito abbas. nes-¬
ciens quis hoc feciss: ait. Quis hũc sonũ fecit
statim ambulet ad crucem. Tunc sc̃s lamb̾¬
tus ilico nudis pedib in cilicio de lecto exili ẽs:
ad crucem cucurrit. Ibiq tam diu sub niue
Et audiens a quodam fr̃m qd̾ ille uxta cen¬
cem discalciatꝰ ꝑsisteret: reminiscens p̃cepit

Expanded text:
nobilibus et diuitibus natus et a primeuo litteris eruditus ita pro sanctitate sua ab omnibus amabatur ut Traiectensi ecclesie post Theodardum magistrum suum promoueri in episcopum mereretur. Cum autem Childericus rex qui eum promouerat et secum habens pre omnibus episcopis et optimatibus diligebat ab impiis occisus fuisset, inuidentes ei maligni sine causa deponentes eum honore debito priuauerunt et Faramundum in eius cathedra statuerunt. Lambertus uero cum duobus pueris quandam abbatiam ingressus et ibi per septem annos optime conuersatus quadam nocte surgens ad orationem in pauimento per ignorantiam sonum fecit. Quo audito abbas nesciens quis hoc fecisset ait: «Quisquis hunc sonum fecit statim ambulet ad crucem». Tunc sanctus Lambertus illico nudis pedibus in cilicio de lecto exiliens ad crucem cucurrit ibique tamdiu sub niue Et audiens a quodam fratrum quod ille iuxta crucem discalciatus persisteret reminescens precepit
Abbreviated transcription (Latin):
ge qui iustus atq ꝑ fectꝰ est non tenet᷑: nec
exigni ħuiꝰ canonis subiectione cõtent᷑ est quẽ pro¬
fecto illis qͥ ꝑ totũ anni spaciũ deliciis uł negotiis
secularib implicant᷑ eccłaꝵ principes statuerũt
ut hac legali quodãm᷑ ncc̃itate cõstricti hiis saltẽ
dieb dño uacare cogerent᷑: ac dieꝵ uite sue quos
totos . q. fructꝰ quosdã fuerant uoraturi. uł deci¬
mas dño dedicarẽt. Ceterũ iusti quib lex ñ est
posita quiq sp̃nalib officiis nõ exiguã illam
.i. decimã ꝑtem s totũ uite sue tempus ĩpendũt
qr lib̾i sunt a decimaꝵ legaliũ functione idur¬
co si eos suꝑueniẽs honesta ⁊ sc̃a nccĩtas coarta¬
uerit: audent stationẽ ieuinti absq ulla discep¬
tatione laxare. Nõ .n. ab eis decimaꝵ exiguitas
nõ poterit: qui nicħ uoluntarie offerens d̾o in¬
excusabilit̾ solu̾e decimas suas legis nccitate
cõpellit᷑. Quapp̃ liquido cõprobatur ꝑfectũ esse

Expanded text:
ge qui iustus ac perfectus est non tenetur nec exigui huius canonis subiectione contentus est, quem profecto illis, qui per totum anni spatium deliciis uel negotiis saecularibus inplicantur, ecclesiarum principes statuerunt, ut uel hac legali quodammodo necessitate constricti his saltim diebus uacare domino cogerentur ac dierum uitae suae, quos totos quasi fructus quosdam fuerant uoraturi, uel decimas domino dedicarent. ceterum iusti, quibus lex non est posita quique spiritalibus officiis non exiguam illam id est decimam partem, sed totum uitae suae tempus inpendunt, quia libco si eos superveniens honesta et sancta necessitas coarctarit, audent stationem jejunii absque ulla disceptatione laxare. Non enim ab eis decimarum exiguitas non poterit, qui nihil voluntarie offerens Deo, inexcusabiliter solvere decimas suas legis necessitate compellitur. Quapropter liquido comprobatur perfectum esse
Abbreviated transcription (Latin):
lectuli: iacendi laborẽ suꝑpositꝰ tabule sustinu¬
Uniꝰ tunice sꝑ usu cõtentꝰ ĩ oronib ꝑuigil al¬
ternis noctib ꝑdurabat: biduanis ieuiniis
de fatigato corpusculo iuuentutis incentiua
psterniens. fletib ora futuris intentꝰ defesse ri¬

Expanded text:
lectuli iacendi laborem superpositus tabulae sustineunius tunicae semper usum contentus, in orationibus pervigil alternis noctibus perdurabat. Biduanis ieiuniis defatigato corpusculo, iuventutis incentiva prosternens, fletibus ora futororum intentus indefesse ri
Abbreviated transcription (Latin):
dam nocte diutius ugilans tandem fatigatꝰ leuit
obdormiuit ⁊ subito nutu dei uisũ est ei qd̾ ange¬
lis int̾eẽt. Q cũ expietate de succursu gallicane
etc̃e leq̃rent᷑: uenit nox ad eos dicẽs. Mulier il¬
la noĩe cilima pariet filiũ noĩe remigiũ. qͥ gentẽ
suam liberabit ab incursu maloꝵ. Statĩ ille eui¬
gilans ad domũ cilimie criturrit. ⁊ qd̃ audierat
nũtiacut. Cui non credenti. ꝙ iam anus ex ma¬
rtto sene cõciꝑe poss i̾endit. Scias ꝙ cũ ablacta¬
ueris puerũ. punges oculos meos de lacte tuo.
⁊ recipiam iusũ. Nam ut meritũ illi accresce̾t
sicut ⁊ thobie: cculoꝵ lumẽ amiserat. Sicq fc̃m
est ut p̃dicit. Luteris itaq traditꝰ. qmi cito
puer potuit. reclusum intrauit. Et cũ .xxii. ẽẽt

Expanded text:
dam nocte diutius uigilans tandem fatigatus leuiter obdormiuit et subito nutu dei uisum est ei quod angelis interesset. Qui cum ex pietate de succursu Gallicane ecclesie loquerentur, uenit uox ad eos dicens: «Mulier illa nomine Cilina pariet filium nomine Remigium, qui gentem suam liberabit ab incursu malorum». Statim ille euigilans ad domum Ciline cucurrit et quod audierat nuntiauit. Cui non credenti quod iam anus ex marito sene concipere posset respondit: «Scias quod cum ablactaueris puerum perunget oculos meos de lacte tuo et recipiam uisum». Nam ut meritum illi accresceret, sicut et Tobye, oculorum lumen amiserat. Sicque factum est ut predixit. Litteris itaque traditus quam cito puer potuit reclusum intrauit. Et cum uiginti duoru
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i iurtute psallecet: tante mansnetudĩs fuit
qd̾ ⁊ ad mensam eiꝰ passeres ueniebãt: ⁊ ĩ manu
eiꝰ ciboꝵ reliquias comedebãt. Quodam ã tp̃re
cũ ꝑtochias circuiret hospitatus est indonio cĩ¬
dam cognate sue. Et dũ ad inuicẽ loquerent᷑ fa¬
mul domꝰ cõsuluit dr̃e sue ꝙ caupo totũ iã totũ¬
iam iunũ uendiderat. excepto modico q. pro seruã¬
do uase retinuerat. Uidens gͦ b̾s remigi illã eru¬
rescentẽ: cognita cã cõfortauit eã. Et statim ĩ ui¬
ridariũ q spaciaturꝰ exiuit. Et ueniẽs añ ostium
cellarũ intrauit. ⁊ si qͥt hr̃et uini q̃siuit. Ecce inqͥt
famulus modicũ ꝙ remansit. Et ille claude inquit
hostiũ: ⁊ sta ibi donec reu̾tar ad te. Et ꝑgens retro do¬
liũ fecit crucem suꝑ illud. Cumq flexis genib ora¬
ret: statim uinũ ꝑbundoitẽ egredit᷑ iͨ ꝙ ꝑ mediũ
cellariũ fundebatur. Qd̃ uidens famulus exclama¬
uit. ⁊ cucurrit ad dñam suã ⁊ hoc ꝙ uiderat nun

Expanded text:
omni uirtute polleret, tante mansuetudinis fuit quod etiam ad mensam eius passeres ueniebant et in manu eius ciborum reliquias comedebant. Quodam autem tempore cum parochias circuiret, hospitatus est in domo cuiusdam cognate sue. Et dum de deo in uicem loquerentur, famulus domus consuluit domine sue quod caupo totum iam uinum uendiderat, excepto modico quod pro seruando uase retinuerat. Videns ergo beatus Remigius illam erubescentem, cognita causa confortauit eam. Et statim in uiridarium quasi spatiaturus exiuit et ueniens ante hostium cellarii intrauit et si quid haberet uini quesiuit. «Ecce», inquit famulus, «modicum quod remansit». Et ille: «Claude», inquit, «hostium et sta ibi donec reuertar ad te». Et pergens retro dolium fecit crucem super illud. Cumque flexis genibus oraret, statim uinum per bundonem egreditur ita quod per medium cellarium fundebatur. Quod uidens famulus exclamauit et cucurrit ad dominam suam et hoc quod uiderat nun
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ quo durã pͥus ⁊ liuidam. ueluti ꝓuetu¬
li teneritudine iam resimmipta mirando can¬
dore nitentẽ ⁊ qͣi cariuis glorificate speciem
decoris magnitudĩe p̃tendentẽ. Głosum tũc
erat ĩ carne tam candida uidere similitudi¬
nẽ frcure clauoꝵ ĩmo nigros ut ferrũ clauos

Expanded text:
nem quoque, duram prius et lividam, veluti pueruli teneritudine iam resumpta, mirando candore nitentem, et quasi carnis glorificatae speciem prae decoris magnitudine praetendentem. Gloriosum tunc erat in carne tam candida videre similitudinem fixurae clavorum immo, nigros ut ferrum clavos
Abbreviated transcription (Latin):
desuꝑ benedixit. Tandem mortis horã ĩstare
cognoscẽs. duos ad se fr̃es uocauit quib de tñ¬
situ eiꝰ timo laudes alacrit̾ dño decantare p̾ce¬
pit. Ip̃e u̾o ꝓut potuit ĩ hũc psalmũ. Uocemea¬
sũ. Porro euͣgłm E ioh̃em ab eo loco ubi ĩcipit.
añ diem festum pasche sibi legi poposcit. de¬
cet᷑ eo qd̾ tanto nollet p̾conio gloriari dum
iueret. iudit illam gloriosã aĩam carne solu¬
tam ĩ stelle gͣndis ⁊ radiantis effigie. iudit ĩ¬
quam uelut suꝑ aquas multas candida sub¬
uestam nubecula in celum directe cõscende
fc̃s est itaq cõcursus ppłoꝵ cuictatis assisĩ
deũ unanimi iocũditate laudantiũ. eoq t̃m ilł
dignaret᷑ cõmendare depositũ. Erat a primit᷑
ꝓ tanti pris subtractiõe planctus filioꝵ nõ
tractabilit̾ ꝓ agentis se uoluntate flectẽtia

Expanded text:
donec tandem mortis horam instare cognoscens, duos ad se fratres vocavit, quibus de transitu eius vicino Laudes alacriter Domino decantare praecepit. Ipse vero, prout potuit, in hunc psalmumum secundum Iohannem ab eo loco ubi incipit: Ante diem festum paschae sibi legi poposcit; decetur eo quod tanto nollet praeconio gloriari dum viveret, vidit illam gloriosam animam carne solutam in stellae grandis et radiantis effigie; vidit, inquam, veluti super aquas multas, candida subvectam nubecula in caelum directe conscende concursus populorum civitatis Assisii Deum unanimi iucunditate laudantium, eo quod tantum illis dignaretur commendare depositum. Erat autem primitus pro tanti patris subtractione planctus filiorum notractabiliter pro tangentis se voluntate flectentia
Abbreviated transcription (Latin):
serto alite obitũ suũ toto corpore gra¬
uius quã solebat atiritꝰ ꝓpinqͣre uidebatar
ad exctũ festinato gͥ de longuquo fr̃ helyas
lam de cortona ꝑduxit. Ubi dũ stetisset ꝑ mo¬
dicũ acriuis ĩualestente morbo deduci sc̃ rega¬
ꝑ singula mẽbra torqueri cepit ut int̾rogatus
an potiꝰ martyriũ a carnifice sustineret. qͣm¬
qͣm triduanã hĩ passionẽ et si pro uolũtate
diuina sͥ placitam ⁊ acceptam grauiorem
tñ qͥs mrio responderet. Cõuocauit itaq ad

Expanded text:
corpore gravius quam solebat attritus, propinquare videbatur ad exitum. Festinato itaque de longinquo frater Helias lam de Cortona perduxit. Ubi dum stetisset per modicum, acrius invalescente morbo, deduci se rogaper singula membra torqueri, ut interrogatus an potius martyrium a carnifice sustineret, triduanam huiusmodi passionem, etsi pro voluntate divina sibi placitam et acceptam, graviorem t
Abbreviated transcription (Latin):
et nõ pp̃ hanc accepistis claues regni celorum
p̃uaricatores utiq exclusuri. nõ possessores.
Hñt hec ĩfua ⁊ t̾rena iudices suos. reges et
principes terre. Quid fines alienos ĩnaditis:
Quid falcẽ ur̃am ĩ alienam messẽ extenditis
Nõ qr indigni uos s qr ĩdignũ nobis talib in¬
sistere quippe potiorib occupatis. Demq aliud¬
est incident᷑ excurre ĩ ista. c̃ã qͣlbet urgente ali¬

Expanded text:
et non propter has, accepistis claves regni coelorum, praevaricatores utique exclusuri, non possessores. t terrena iudices suos reges et principes terre. Quid fines alienos inQuid falcem vestram in alienam messem extenditis? Non quia indigni vos, sed quia indignum vobis talibus insistere, quippe potioribus occupatis. Deest incidenter excurrere in ista, causa quidem urgente, ali
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ . xxuii. Qui profectꝰ cathalaunũ ad susci-¬
piendã bñdictionẽ suam. q lingoneñ epatus
tunc uacabat. susceptꝰ est cum magna reu̾entia
a cathalaunensi ep̃o wilło de cãpellis. Qui indẽs
iuuenem tam matilentũ et exesi corꝑis. toto cor¬
pore ꝓstratꝰ in t̾ram peciit a capło cyst̾ciensi ut
anno uno sub cura sua ẽẽt. et optinuit. In quo
spacio sepe sagimẽ crudũ comedit pro butyro. ⁊
oleũ bibit. pro aqͣ a seruitore negligentissimo
⁊ nich̾ sciente ꝑ errorẽ sͥ oblata. Tunc .ni. sensum
gustandi ꝑdiderat qͣntũ ad sapoꝵ dinoscentiam
pͣ nimia abstinentia. ut solam aqͣm frigidam
sͥ saꝑe testaret᷑. felix .n. solũ illud reputat᷑ ad cul¬
pam. qd̵ alii p̾sum̾e sͥ solent ad gł̾am. Clareualłꝰ
ã nõ longe a fluuio alba. antiqͣ fuit spelunca
copiam. uł p̃p̃ amaritudinẽ incidentiũ ĩ latro¬
nes. Fres clareuallenses tunc tp̃ris sepius pulmẽ¬
tariũ ex foliis fagi conficiebant. Parus erat si-¬

Expanded text:
ad suscipiendam benedictionem suam, quia Lingonensis tunc vacabat, susceptus est cum magna reverentia a Catalaunensi episcopo Guillemo de Campellis. Qui videns juvenem tam macilentum et exesi corporis; toto corpore prostratus in terra, petiit a capitulo Cisterciensi, ut anno uno sub sua cura esset, et obtinuit. In quo spatio saepe sagimen crudum comedit pro butyro, et oleum bibit pro aqua a servitore negligentissimo et nihil sciente per errorem sibi oblata. Tunc enim sensum gustandi perdiderat, quantum ad saporum dignoscentiam, prae nimia abstinentia, ut solam aquam frigidam sibi sapere testaretur. Felix, cui solum illud reputatur ad culpam, quod alii sumere sibi solent ad gloriam. Claravallis autem non longe a fluvio Alba antiqua fuit spelunca opter amaritudinem incidentium in latrones. Fratres Claravallenses tunc temporis saepius pulmentaria ex foliis fagi conficiebant. Panis erat si
Abbreviated transcription (Latin):
odem anno clareualł fundat᷑ fundatũ
sub pͥmo abbẽ sco betnardo. s ⁊ cenobiũ ponti¬
macense a masticonense hugone qui potea fu-¬
it autisiodorensis ep̃c. Hii duo uiri qͥnto anno
a cõu̾sione sua abb̾es fc̃i sũt Intrauerũt parit̾
domũ cyst̾cii. anno dñi.mͦ. cͦ.xi. sicut scribit wilł̾
abbas sc̃i theodorici. ⁊ anno a constitutione do-¬

Expanded text:
tum sub primo abbate sancto Bernardo. Sed et coenobium Pontiniacense a Masticonensi Hugone, qui postea fuit Autissiodorensis episcopus. Hi duo viri 3 anno a conversione sua abbates facti sunt. Intraverant enim pariter domum Cistercii anno Domini 1113, sicut scribit Guillelmus abbas S
Abbreviated transcription (Latin):
ignis ĩuasit. que ⁊ qͣlia restent nescimꝰ. Idẽ
puer paulo post se moriturũ cestatꝰ est. ⁊ sic
euenit. nõ .n. mensem suꝑuixit. Mirũ a̾
ualde de hoc pu̾o erat. qd̃ ab inicõ mũdi om¬
nẽ hystoriam retexteis totam narrationem
suã cutsũ richinice digerebat textũ euuã¬
gelii ⁊ actus dñi sic ordine recensebat. tãqmͣ
oĩa ĩ libro leg̾et et dictata ab aliis ꝓnũti¬
aret. De ioseph quo iuro be uirginis inter
cet̾a ait. Qui tenet sceptrũ florentis uirge
custos erat głose puelle. Hec narrabat clan¬
sis cculis tanqͣm lucem transitoriã exosus.
Laicis ⁊ illitt̾atis iuix dignabat᷑ fac̾e u̾bum
tanqmͣ ignorãtiã eorũ pertesus. Euis mor¬
tui corpus tanta gr̃a ꝑ fudit. ut candore uł
claritate uultꝰ angłi uultꝰ angelicũ nescio
quid ⁊ diuinũ signaret. Ipud uillã q̃ di¬
citur kala ĩ t̾ritorio suessionensi q̃ possessio

Expanded text:
ignis invasit; quae et qualia restent, nescimus. Idem ignis invasit; quae et qualia restent, nescimus. Idem puer paulo post se moriturum testatus est, et sic evenit; nec enim mensem supervixit. Mirum autem valde de hoc puero erat, quod ab initio mundi omnem historiam recensens, totam narrationem suam cursim rythmice digerebat: textum Evangelii et actus Domini sic ordine recensebat, tanquam omnia in libro legeret, et dictata ab aliis pronuntiaret. De Joseph viro beatae Virginis inter caetera ait: « Qui tenet sceptrum florentis virgae, custos erat gloriosae. » Haec narrabat clausis oculis, tanquam lucem transitoriam exosus: laicis et illitteratis vix dignabatur facere verbum, tanquam ignorantiam eorum pertaesus. Ejus mortui corpus tanta gratia perfudit, ut candore et claritate vultus angelicum nescio quid et divinum signaret. Apud villam, quae dicitur Kala, in territorio Suessionensi, quae possessio
Abbreviated transcription (Latin):
xi. petoꝵ custos ardens pedib a mr̃e
sua aduectus est. Remedioq doloris intra
paucos dies accepto. ad domũ reuectꝰ est. Erat
ã de uallib. S dũ nutu diuino puer idem
nõ ĩmemor tanti beneficii desiderio uisende
domꝰ bẽ uirgĩs flagraret. ⁊ suꝑ hoc cotidie mo¬
lestus matrem ꝑurgeret. et illa petutꝰ non
acquiesc̾et. redeat ĩqͥt ĩ me ĩfirmitas. ut ne¬
clamorib ethera. Nacrauitq om̃ib raptũ
a ppło au̾tere et euertere ⁊ hanc scintillam
q̃ acciderat auferre ⁊ hoc Rensum a filio suo be¬
ngne accepisse. Mater tu es maris stella.
fiat om̃is uoluntas tua. Dũq eadẽ uirgo i¬
terũ q̃reretur suꝑ domo suã q̃ uilis ⁊ abiec¬
ta p̾ cet̾is erat. audiuit a filio suo qd̾ de tnͣs
mare ⁊ de transrenũ pecuniã fac̾et afferri. de
qͣ domꝰ eius edificaretur. ⁊ ĩ oĩm oculis in¬
tuentiũ. claritate magna ⁊ gła illustradet
eam. Populo ⁊̃ suessionensi mala euenire

Expanded text:
im pecorum custos, ardens pedibus a matre sua advectus est: remedioque doloris intra paucos dies accepto ad domum revectus est. Erat autem de Vallibus. Sed dum nutu divino puer idem non immemor tanti beneficii desiderio visendae domus Beatae Virginis flagraret, et super hoc quotidie molestus matrem perurgeret, et illa penitus non acquiesceret, « Redeat, inquit, in me infirmitas, ut neclamoribus aether. Narravitque omnibus raptum a populo avertere et evertere; et hanc scintillam quae acciderat auferre; et hoc responsum a Filio suo benigne accepisse: « Mater, tu es maris stella, fiat omnis voluntas tua: » dumque eadem Virgo iterum quaereretur super domo sua, quae vilis et abjecta prae caeteris erat, audivit a Filio suo, quod de trans mare, et de trans Rhenum pecuniam faceret afferri, de qua domus ejus aedificaretur, et in omnium oculis intuentium claritate magna et gloria illustraret eam. Populo etiam Suessionensi mala evenire
Abbreviated transcription (Latin):
seq̃te regem tuũ. omne sublue uideant oculi
tui festina multiplicare p̾bendas. inde ad archi¬
altior gͣdu gͣuior casus sit. Neq .n. sic pau¬
latim decides: s tanqͣm fulgur impetu uehe¬
menti qd̵ alt̾ sathanas subito deicieris.
A labore hõim¬
non sunt.⁊ cũ hõib non flagellabũ dio xi¬

Expanded text:
sequere regem tuum. Omne sublime videant oculi tui. Festina multiplicare praebendas: inde ad archialtiori gradu sit casus gravior? neque enim sic paulatim decides, sed tanquam fulgur in impetu vehementi, quasi 295 alter satanas subito dejicieris. In labore homit, et cum hominibus non flagellabu
Abbreviated transcription (Latin):
minis ĩ illo uno bono stare noluit ĩ quo potu¬
it felicit̾ requiesc̾e ⁊ sine distractione uł occupa¬
tione sũme ueritatis plenitudinẽ possidere ꝓ¬
iesta foras exͣ semetip̃am ĩ multiplicitatem
reꝵ uisibiliũ sꝑgitur et u̾itatẽ qͥuam intꝰ
cetata a fonte haurire nõ pot̾. qͣi ꝑ rimulas
quasdam iusibilium arescentib precordiis
saltem fug̾e conat᷑ͣ. S dũ amplius ꝑ exterio

Expanded text:
minis in illo uno bono stare noluit, in quo potuit feliciter requiescere, et sine distractione vel occupatione, summae veritatis plenitudinem possidere, projecta foras extra semetipsam in multiplicitatem rerum visibilium spargitur, et veritatem quam intus caecata a fonte haurire non potest, quasi per rivulos quosdam visibilium arescentibus praecordiis saltem fugere conatur. Sed quo magis se fo
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ nũc. Hoc a̾ nõ intelleximꝰ nos ⁊ putauim
bene ẽẽ nobis cum małe erat. ⁊ ĩo asꝑsit ip̃e
amaritudinẽ ⁊ absintiũ ⁊ fel in poculũ nr̃m
dedit suꝑ mel dulcem ⁊ blandientem ad mortẽ
au̾sionem nr̃am et octupationẽ pessimam. Oc¬
autit et dissipat et illaq̃at aĩas ne cogitare p̃¬
ualeant ea que salutis sunt ut distandat᷑ in ea
Quid est distendant᷑. Exterius intumescant.
interiꝰ mnanes fiant. Nã qd̾ distendit᷑. foris qui¬
dem mauis apparet s uride extrinsecꝰ incremen¬
tũ accepisse cernit᷑. in de ueratit̾ interiꝰ solidita¬
tem amisisse cõprobat᷑. Dum .n. ultͣ se ꝑting̾e
nitit᷑. ĩ id qd̾ nõ est: in semetip̃o defic̾e incipitꝰ¬

Expanded text:
telleximus nos et putavimus nobis bene esse cum male erat. Et ideo aspersit ipse amaritudinem et absinthium, et fel in poculum dedit super male dulcem et blandientem ad mortem aversionem nostram et occupationem pessimam. avertit et dissipat et illaqueat animas ne cogitare pervaleant ea quae salutis sunt, et ideo Quid est distendantur? Exterius intumescant, interius inanes fiant. Nam quod distenditur foris quidem majus apparet; sed unde extrinsecus incrementum accepisse cernitur, inde veraciter interius soliditatem amisisse comprobatur. Dum enim ultra se pertingere nititur in id quod non est, in semetipso deficere incipit,
Abbreviated transcription (Latin):
dant᷑ in ea. ut se tendant ⁊ distendant labo¬
rent et deficiant et reu̾tant᷑ et sanet eos. Si
n. ĩ occupatiõe sua nõ distenderent᷑ neq labo¬
rarent. dulcis fieret nimis ip̃a occupatio. et
nollent illã deserere. n redire ampliuis cõcupis¬
cerent ubi u̾itas est. ꝓpt̾ea dedit deus ilł occu¬
pationẽ pessimã ut distendant᷑ in eo. Agamꝰ
pietati huiꝰ gr̃as qr laborare nos facit in ma¬

Expanded text:
dantur in ea? Ut se tendant et distendant, laborent et deficiant, et revertantur et sanet eos. Si enim in occupatione sua non distenderentur neque laborarent, dulcis fieret nimis ipsa occupatio, et nollent illam deserere, neque redire amplius, concupiscerent ubi veritas est. Propterea dedit illis occupationem pessimam Deus, ut distendantur in ea. Agamus pietati
Abbreviated transcription (Latin):
turaꝵ ĩ mensitas sap̃iam decor. benignitatẽ
ntilitas. Inmensitas creaturarũ cõstat ĩ mł¬
titudine et magnitudĩe. multitudo ĩ sim¬
lib ⁊̃ diu̾sis. ĩ ꝑmixtis. Magnitudo ẽ ĩ mole ⁊
spacio. moles est in massa et pond̾e̾: spacium
est ĩ lato ⁊ longo ꝓfundo ⁊ alto. Decor treatu¬
raꝵ ẽ in situ et motu ĩ spetie et qͣlitate. Sitꝰ
est ĩ cõpositione et ordine ordo est ĩ ꝓprietate¬
trorsũ et sinstrorsũ. sursum. ⁊ deorsũ ⁊ circũ.
Naturalis est ĩ incremento ⁊ detrimento Aĩa¬
lis est in sensib et appetitib. Rõnalis est ĩ
fcĩs et consiliis. Sp̃es est forma uisibilis q̃
dculo discernitur sicut colores et figure cor¬
porũ. Qualitas est ꝓprietas interior q̃ ceteris
sensib p̾cipit᷑ ut melos auditu dulcor gustu
aturaꝵ cõstat ĩ grato ⁊ apto. ⁊ cõmodo et nccrio
Gratum est qd̃ placet. aptum qd̾ cõuenit. cõ¬
modũ qd̾ ꝓdest nccͣtiũ sine quo quid ẽẽ non po¬

Expanded text:
turarum immensitas, sapientiam decor, bonitatem utilitas. Immensitas creaturarum in multitudine et magnitudine; multitudo in similibus, in diversis, in permixtis. Magnitudo est in mole et spatio: moles est in massa et pondere: spatium est in longo et lato, profundo et alto. Decor creaturarum est in situ et motu, in specie et qualitate. Situs est in compositione et ordine: ordo est in loco et tersum, sursum et deorsum, et circum. Naturalis est in incremento et decremento. Animalis est in sensibus et appetitibus: Rationalis est in factis, et consiliis. Species est forma visibilis, quae oculo discernitur, sicut colores et figurae corporum. Qualitas est proprietas interior, quae caeteris sensibus percipitur, ut melos in sono audituaturarum constat in grato, et apto, et commodo, et necessario. Gratum est quod placet, aptum quod convenit, commodum quod prodest, necessarium sine quo quid esse non po
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ atͦ et ab imꝑatore munerib ⁊ ꝑte frisie in
beneficiũ sͥ data honorat᷑. Hisduinꝰ abbas sci
dyonisii. sacriq palatii archicapellanꝰ romã
⁊ suessionis in basilica sc̃i medardi collocauit.
mine ei̾dem mtͣis enituit: ut a nullo morta¬
liũ uł enumerari uł enarrari possit. Quoꝵ
q̃dam tanti stuporis ẽẽ dicuntur. ut huma¬
nam fidem excedant: nisi certũ eẽt deum ꝓeo
quo idem mat̾ passus est omĩa face posse.
nno .xii. corpͣ marcellini ⁊ petͥ mr̃m de ro¬
ma sublata ⁊ in franciã translata sunt. et¬
multis signis clarificata. Corpus ⁊ sc̃i grego

Expanded text:
zatur; et ab imperatore muneribus et parte Fresiae in beneficium sibi data honoratur. Hilduinus, abbas de Sancti Dionisii sacrique palatii archicapellanus, Romas corpus accepit, et Suessionis in basilica sancti Medardi collocavit. mine ejusden martyris enituit, ut a nullo mortalium vel enumerari vel enarrari possint. Quorum quaedam tanti stuporis esse dicuntur ut humanam fidem excedant, nisi certum esset, Deum, pro quo idem martyr passus est, omnia facere posse. 826. 12. 5. Corpora Marcellini et Petri martyrum de Roma sublata in Franciam translata, multis signis clarificata sunt. Co
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ oꝑm comes ⁊ solet ⁊ debet ẽẽ laudatõ: tã
comitatũ eiꝰ qm ip̃am bonam uitã deseri ñ op
Nõ a̾ sentio sine quo ẽẽ aut equo aĩo aut egͥre
possim: nisi cũ ab fu̾it.¬

Expanded text:
operum comes et solet et debet esse laudatio, tam operum comes et solet et debet esse laudatio, tam comitatum eius quam ipsam bonam uitam deseri non oportet. non autem sentio, sine quo esse aut aequo animo aut aegre possim, nisi cum afuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
nccriũ est amari ⁊ timeti ab hõib instat adu̾sa¬
rius nere beati beatitudinis nr̃e tibiq spergens
ĩ laquers enge enge ut dũ auide colligimꝰ ĩcau¬
te capiam᷑ et a ueritate tua gaudiũ nr̃m depo
cupecante te nõ defendet᷑ ab hõib iudicante te.
nec eripiet᷑ dampnãte te. Cũ autẽ nõ laudat᷑ pec
tante laudat᷑. Et melior. iam ille qui laudauit.
qm̃ ille qui sic laudatꝰ est. Illi .n. placuit ĩ hoĩe do¬
nũ dei. huic autẽ magis placuit donũ hõis qm̃
ĩ hoc pene nulla est. Nã ⁊ a uoluptatib carnis et
curiofitate suꝑuacua cognoscendi iudeo qmͣ as¬
secut᷑ sim posse refrenare animũ meũ cũ eis re¬
bus careo ł uolũtate uł cũ absunt. Tũc .n. me
ĩtetrogo: qmͣ magis minꝰ ue mͥ molestũ sit nõ
possumꝰ.: Nũqͥd male iuuendũ est. ⁊ tam ꝑdite
atq ĩmanit̾ ut nemo nos nouit qui nõ detestet᷑:
Que maior dementia dici pot̾: Ac si bone uite ⁊¬

Expanded text:
 instat adversarius verae beatitudinis nostrae, ubique spargens in laqueis, Euge, euge: ut dum avide colligimus, incaute capiamur, et a veritate tua gaudium nostrum depouituperante te, non defenditur ab hominibus iudicante te nec eripietur damnante te. cum autem non peccator laurante laudatur, et melior iam ille, qui laudauit, quam iste, qui laudatus est. illi enim placuit in homine donum dei, huic amplius placuit donum hominis quin hoc pene nulla est. Nam et a voluptatibus carnis, et a curiositate supervacanea cognoscendi, video quantum assecutus sim posse refrenare animum meum, cum eis rebus careo, vel voluntate, vel cum absunt. Tunc enim me interrogo, quam magis minusve mihi molestum sit non possumus, numquid male uiuendum est et tam perdite atque immaniter, ut nemo nos nouerit, qui non detestetur? quae maior dementia dici aut cogitari pote
Abbreviated transcription (Latin):
tes: Et nũc benigne suscitas nos ⁊ iterum
abis: scd̾o et t̾tio eundem sermonem dicens
Statim autẽ ut recesseris it̾m sompnꝰ occu¬
pat nos. nec uigilare possumꝰ. nisi quam diu
nobistũ es ⁊ suscitas nos. Euigila tandem¬
eiigila miserabilis anima: si non amore
saltem tumore. Cogita saltem cruciatã quem
iam iã passura es in morte. Certe nulla crux
et non attendis Uide qũo te mors crucifigit
corpus rigescit. crura distendunt᷑ manus et
brachia decidunt. pectꝰ anhelat. ceruir lan¬
guescit. labia spumant. oculi stupescunt. fa¬
cies exsudat nultꝰ horrescit: ⁊ uelut testa pal¬
lescit. Ista crux manet te. Nescio utrũ ĩ lectu
iudemus et sentimꝰ. leuia sũt ad ea q̃ intꝰ aĩa
iam p̃gustat. Nam sensus qͣm cito recedit ani¬
mam sua mors semper conuitatur. Me

Expanded text:
tes! et tamen benigne suscitas nos, et iterum tes! et tamen benigne suscitas nos, et iterum abis secundo et tertio eumdem sermonem dicens. Statim autem ut recesseris, iterum somnus occupat nos, nec vigilare possumus, nisi quamdiu nobiscum es, et suscitas nos. Venis in, miserabilis anima, si non amore, saltem timore. Cogita saltem cruciatum, quem jam passura es in morte. Certe nulla crux et non attendis. Vide quomodo te mors crucifigit. Corpus rigescit, crura distenduntur, manus et brachia decidunt, pectus anhelat, cervix languescit, labia spumant, oculi stupescunt, facies exsudat, vultus horrescit, et velut testa pallescit: ista crux manet te. Nescio utrum in lectulvidemus et sentimus levia sunt ad ea quae intus anima jam praegustat. Nam sensus a corpore cito recedit: animam sua mors semper comitatur.
Abbreviated transcription (Latin):
lia syon. qr timor oculũ turbat: hylaris pu¬
pilla lucide speculatur. Ecte rextuus uenit¬
tͥ mansuetꝰ. Qualis ip̃e est: talem te ẽẽ nult
Mansnete iugum enis portare: ut ⁊ ip̃e sede¬
quit iniquitatem ⁊ contradictionem ĩ ciui¬
tate. Egrede̾ cũ pu̾s hebreis. qui transeñt
qd̃ ĩ eccursum iħu nõ prodeat: qr nec una un¬
gula ĩ egypto pharaoni relinq̃nda ẽ. Manꝰ
et cor lingue. concinant osanna ĩ excelsis.
Et nũc dñe passious tue dies urgere nos de¬
beret magis qm p̃positi pharaonis: qm̃ in
oꝑib tuis iusticia est. et pax ⁊ gaudium ĩ
qr oculi nr̃i tp̃re nr̃o grauati sunt. Suscita
guins qui de agone tuo sudat. uiq ad t̾rã
nr̃am decurrat. ⁊ aꝑiat t̾ra os suum ⁊ bibat
illũ. et clamet ad te ⁊ tecũ ad pr̃em melius
qm sanguis abel. Qͥs ã est dñe qui tetum
una hora ingilet: Etiam in celo nõ est fc̃m
silentiũ nisi quasi media hora. Qnͣto minꝰ
quociẽs redis ad nos. et inuenis nos dormiẽ¬

Expanded text:
uia timor oculum turbat. Hilaris pupilla lucide speculatur. Fides, pupitibi mansuetus; qualis ipse est, talem te esse vult. Mansuesce jugum ejus portare, ut et ipse sedequit, iniquitatem et contradictionem in civitate. Egredere cum pueris Hebraeis qui transeunt quod in occursum Jesu non prodeat, quia nec ungula in Aegypto, Pharaoni relinquenda est. Manus et cor, linguae concinant Osanna in excelsis.Et nunc, Domine, passionis tuae dies urgere nos deberent magis quam praepositi Pharaonis: quoniam in operibus tuis justitia est et pax et gaudium in quia oculi nostri tempore nostro gravati sunt. Suscita guinis, qui de agone tuo decurrit, usque ad terram nostram decurrat, et aperiat os suum, et bibat illum, et clamet ad te, et tecum ad Patrem, melius quam sanguis Abel. Quis autem est, Domine, qui tecum una hora vigilet? Etiam in coelo non est factum silentium, nisi quasi media hora: quanto minu et quoties redis ad nos, et invenis nos dormien