comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rem suscipimꝰ: uerũ etiã eum
eos qͥ corda sua contͣ uerita¬
tẽ claudere solebant. ad hane
recipiendã instruendo conu̾¬
timus. E bñ se sponsa ut
aperiret dilecto surrexisse
cõmemorat: quia necesse est
omnimodis. ut qͥsqͥs ueritatẽ
p̃dicare disponit. priꝰ ad agen¬
da ea q̃ doceat assurgat:
ne forte aliis p̃dicans. ipse re¬
probus efficiatur. Cui sub-¬
iincta u̾ba conueniunt: dñ
dicit᷑. Nanꝰ meȩ stillauert
oꝑa q̃ per manꝰ fiunt. in di-¬
gitis accipit᷑ discretio. ꝑ quã
opera dirigunt᷑: quia nimirũ
nulla nr̃a membra plurimis
distincta articulis. nulla. st̃¬
flexib aptiora quã digiti.
Finc ẽ enĩ. qͦd dñs sententiã
de adultera daturus. primo
digito seribebat in t̃ra: ac sic
iudiciũ qͦd petebat᷑ explica¬
uit: mystice nos admonens
ut qͦties alios castigare uel
iudicare disponimus. priꝰ
humiliati nrãm conscientiã
sollerti discretione exculpa¬
mus: consideranteᷤ sedulo

Expanded text:
rem suscipimus, verum etiam cum rem suscipimus, verum etiam cum eos qui corda sua contra veritatem claudere solebant, ad hanc recipiendam instruendo convertimus. Et bene se sponsa ut aperiret dilecto surrexisse commemorat, quia necesse est omnimodo ut quisque veritatem praedicare disponit, prius ad agenda ea quae doceat, assurgat, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiatur. Cui subjuncta verba conveniunt, dum dicitur: Manus meopera quae per manus fiunt, in digitis accipitur discretio per quam opera diriguntur: quia nimirum nulla nostra membra plurimis distincta articulis, nulla flexibus sunt aptiora quam digiti. Hinc est enim quod Dominus, sententiam de adultera daturus, primo digito scribebat in terra, ac sic judicium quod petebatur explicavit, mystice nos admonens ut quoties alios castigare vel judicare disponimus, prius humiliati nostram conscientiam solerti discretione exsculpamus, considerantes sedulo
Abbreviated transcription (Latin):
meũ inqͥt. uentrẽ meũ dole.
Qͥd namq ꝑdesset auditori¬
bus. si doctor suus uentrem
suũ se dolere quereret᷑: Sed
multũ eis conferre studuit:
atrestando reꝓbis eoꝵ actib
suã qͦq conscientiã turbatã
ac dolore intimo eẽ repletã
Dotest aũ uentris noĩe ipsa
mollities & infirmitas acci¬
ꝑi eoꝵ qui doctrinȩ officuũ
suscipe. uel qr minus se idois¬
os estimant trepidant: uel
quia ocio sue quietis obles¬
tant᷑. resugiunt. Et ad tactõ
dilecti uent᷑ intremuit sponsȩ:
cũ ad instinctũ diuinȩ com¬
punctionis. infirmi ecclesiȩ
torporẽ ignauiȩ discutiunt:
sese q al exercitiũ bom oꝑis
accendunt: necũ & ad consu¬
lendũ ꝓximis predicando
assurgunt. Noc ẽ enim qͦd
sequit᷑. Surrexi ut apirem
dilecto meo. Aperire namq
dño. hoc loco u̾bum domini
p̃dicare significat. Aperimus
qͥppe dño. non solũ cũ aduen¬
tum ipsiꝰ nr̃o in corde ꝑ amo¬

Expanded text:
meum, inquit, ventrem meum doleo . meum, inquit, ventrem meum doleo . Quid namque prodesset auditoribus, si doctor suus ventrem suum se dolere quereretur? Sed multum in eis conferre studuit, attestando reprobis eorum actibus suam quoque conscientiam turbatam ac dolore intimo esse repletam. Potest autem ventris nomine ipsa mollities et infirmitas accipi eorum qui doctrinae officium suscipere, vel quia minus se idoneos aestimant, trepidant, vel quia otio suae quietis oblectantur, refugiunt. Et ad tactum dilecti venter intremuit sponsae, cum ad instinctum divinae compunctionis, infirmi Ecclesiae torporem ignaviae discutiunt, seseque ad exercitium boni operis accendunt, nec non et ad consulendum proximis praedicando assurgunt. Hoc est enim quod sequitur: Surrexi, ut aperirem dilecto meo. Aperire namque Domino, hoc loco verbum Domini praedicare significat. Aperimus quippe Domino, non solum cum adventum ipsius nostro in corde per amo
Abbreviated transcription (Latin):
quippe suã dilectꝰ ꝑ foram̃
mittit: eum nos dñs occulta
inuisibilit̃ compunctione
ad opꝰ uirtutum accendit.
Manũ suã ad nos pausare cu¬
pientes mittit. cũ nobis ad
memoriã reducit oꝑationẽ
suã quã oꝑatꝰ est in nobis: ñ
solũ uidelic& ut homines
eemus: s etiã ut ipsiꝰ e̾ẽmus.
Manũ suã mitrit ad nos. cũ
nos admonet oꝑationis qͣm
operatꝰ ẽ in se ꝓ nobis: cum
de sinu patris ad publicum
nr̃m egressus. ñ tantũ incar¬
nari & in t̾ris conu̾sari ut
mori. ut nos ꝑpetuo uiueremꝰ
dignatꝰ ẽ. Unde merito uen¬
ter nr̃ ad huiꝰmodi tactũ eiꝰ
intremiscit : quia nimirum
ta illud ꝓpheticũ. considera¬
ui opera tua & exꝑaui: atq¬
ad curandã ꝓximoꝵ salutẽ
ꝓ qua d̃s incarnatꝰ est ac
mortuus. qͣntũ ualoe assurge
festinat. Solet nãq uentris
nomine cor designari: qr sic̃
in uentre eybi excoquuntur
ita cogitationes in corde. sedi¬
la retractatione maturescuis
Finc & enĩ ieremias: uentrem

Expanded text:
quippe suam dilectus per foramen mittit, cum nos Dominus occulta invisibiliter compunctione ad opus virtutum accendit. Manum suam ad nos pausare cupientes mittit, cum nobis ad memoriam reducit operationem suam, quam operatus est in nobis, non solum videlicet ut homines essemus, sed etiam ut ipsius essemus. Manum suam mittit ad nos, cum nos admonet operationis, quam operatus est in se pro nobis, cum de sinu Patris ad publicum nostrum egressus, non tantum incarnari et in terris conversari, ut mori ut nos perpetuo viveremus dignatus est. Unde merito venter noster ad huiusmodi tactum eius intremiscit, quia nimirum, ta illud propheticum: consideravi opera tua et expavi. ad curandam proximorum salutem, pro qua Deus incarnatus est ac mortuus, quam valet assurgere, festinat. Solet namque ventris nomine cor designari, quia sicut in ventre cibi excoquuntur, ita cogitationes in corde sedula retractatione maturescunt. Hinc etenim Jeremias: Ventrem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ multũ. ut ñ doctor. etiam
eximiꝰ aliqua aut iactantiȩ
ux̧. Irȩ udelic&e si ñ diuina
& cȩlestia loquens humilit
audiat᷑. iactantie uͦ. si humi¬
lit̾ obedientes sibi multas
dño credentium plebes acqͥ¬
rat. Turbat ira si rep̃hendit᷑:
inflat iactantia si eiꝰ sermo
laudat᷑. Ełinc & enĩ iacobus
ait. Nolite plures magistri
fieri frẽs mei: q̃m mauis iu¬
diciũ sumitis. In multis enĩ
offendimꝰ omnes. Finc & ipse
dñs redeuntib a p̃dicatione
discipłis pedes lauit. signisi¬
cans quia nec ipsi summi
p̃dicatores possint omnib
saltim cogitationũ qͥb terrã
contingunt carere peceatis.
s hec tam̃ ipse qͣliacũq sunt
ppitiꝰ abluat. Oblectatur gͦ
scã ȩccłia suauib ac salubri¬
bus uitȩ quietȩ studiis in eiͤ
qͥ talium ẽẽ experti merue¬
runt:. munꝰ q predicandi
exeusat: dicens qͦdammͦꝰ cũ
moyse. Obsecro dñe: mit te
quẽ missurus es. Uerũ quia

Expanded text:
est multum, ut non doctor etiam est multum, ut non doctor etiam eximius, aliqua aut jactantiae  irae videlicet, si non divina et coelestia loquens, humiliter audiatur; jactantiae vero, si humiliter obediens sibi, multas Domino credentium plebes acquirat. Turbat ira, si reprehenditur; inflat jactantia, si ejus sermo laudatur. Hinc Jacobus ait: Nolite plures magistri fieri, fratres mei, quoniam majus judicium sumitis; in multis enim offendimus omnes . Hinc ipse Dominus redeuntibus a praedicatione discipulis pedes lavit; significans quia nec ipsi summi praedicatores possint omnibus saltem cogitationum quibus terram contingunt, carere peccatis; sed haec tamen ipse, qualiacunque sint, propitius abluat. Oblectatur ergo sancta Ecclesia suavibus ac salubribus vitae quietae studiis, in eis qui talium esse experti meruerunt; munusque praedicandi excusat, dicens quodammodo cum Moyse: Obsecro, Domine, mitte quem missurus es . Verum quia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa timnica occupationes scłi
huiꝰ figurate denuntiat te¬
statur ipse dñs: cũ de aduen¬
tu nouissimi sui examinis
loquens ait. E qui in agro
est. ñ reu̾tatur tollere tunicã
suã. mystice admonens. ut
qͥ erga ꝓfectus fructuum
sp̃alium manũ mentemq
occupauerat. nequaquã ad
obligamenta mundi q̃ abie¬
cerat appetenda redeat.
tiones quib aliquando t̾rã
tangere solebã. frequentib
secretȩ cõpunctionis fletib
abliri. & qͣntũ mortalib possi¬
bile erat. cȩlesti ingressui di¬
gnos redlidi. ita ut dicere
possim. quia stantes erant
eiuitatis menia intrare ꝓme¬
rii. iã tam̃ intm cogitationeᷤᷤ
meas purificare studui. ut
iitia quȩdã ñ parua gaudi¬
orũ illiuis. fixo sepiꝰ intuitu
cordis me prelibasse memine¬
rim. & qͦmodo fieri potest
ut a culmine contẽplationis
egrediens. rursũ mundi sordi¬
bus polluar: Excepta enim
sollicitudine quã diximus
tẽporaliũ subsidioꝵ. difficile

Expanded text:
quia tunica occupationes hujus quia tunica occupationes hujus saeculi figurate denuntiat, testatur ipse Dominus, cum de adventu novissimi sui examinis loquens ait: Et qui in agro est, non revertatur tollere tunicam suam ; mystice admonens ut qui erga profectus fructuum spiritualium manum mentemque occupaverat, ne ad oblectamenta mundi, quae abjecerat, appetenda redeat. tiones, quibus aliquando terram tangere solebam, frequentibus secretae compunctionis fletibus ablui, et quantum moribus possibile erat, coelesti ingressu dignos reddidi, ita ut dicere possim quia stantes erant civitatis moenia intrare promerui, jam tamen in tantum cogitationes meas purificare studui, ut initia quaedam non parva gaudiorum illius fixo saepius intuitu cordis me praelibasse meminerim, et quomodo fieri potest, ut a culmine contemplationis egrediens, rursum mundi sordibus polluar? Excepta enim sollicitudine, quam diximus, temporalium subsidiorum, difficile
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑. eamq u̾bo predicationis
insistere. ac frequenti exhor¬
tatione corda prauoꝵ calefa¬
cere. illustrare. ac sibi apire
precipit. quȩ contͣ illũ clausa
erant. ut ingrediens possit
habitare ꝑ fidem. malens eã
ad plurimoꝵ salutẽ ꝑ labor
ꝑuenire. quã in ꝑaueis qui
saluati fuerant quietẽ hr̃e.
tamcesi cȩlestiũ bonoꝵ crebra
meditatione laudabilẽ. Pm¬
uocata aũ ad laborẽ p̃dican¬
di: respondet ȩccłia domino
xpoliaui me tunica mea:¬
te dicat. Deserui negotia re¬
rũ infimarũ: qua ratione
repetam: Qui enĩ acd officiũ
se p̃dicatoris accingit. qui q
regendarũ sollicitudinẽ suse¬
pit animarũ: restat ut ad
ꝓuidenda eis quib ȩterna
predicat. temporalium qͦq
necessitatũ subsidia inuig¬
let. Ideoq eccłia in eis qui
suã & in secreto curã agere
malunt. ꝗͣ molestiis laborio¬
sarũ actionũ occupari. exuis¬
se se tunca sua: nec denuo
indui posse cõmemorat. Nã

Expanded text:
tur, eamque verbo praedicationis tur, eamque verbo praedicationis insistere, ac frequenti exhortatione corde pravorum calefacere, illustrare ac sibi aperire praecipit, quae contra illum clausa erant, ut ingrediens possit habitare per fidem, malens eam ad plurimorum salutem per laborem pervenire, quam in paucis qui salvati fuerant quietem habere, tametsi coelestium bonorum crebra meditatione laudabilem. Provocata autem ad laborem praedicandi, respondet Ecclesia Domino: Exspoliavi me tunica mea,te dicat, Deserui negotia rerum infirmarum, qua ratione repetam? Qui enim se ad officium praedicationis accingit, quique regendarum sollicitudinem suscipit animarum, restat ut ad providenda eis quibus aeterna praedicat, temporalium quoque necessitatum subsidia invigilet. Ideoque Ecclesia in eis qui suam et in secreto curam agere malunt, quam molestiis laboriosarum actionum occupari, exuisse se tunica sua, nec denuo indui posse commemorat: nam
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ñ sparse defluunt: s per
disciplinã constrictȩ subsistril.
Nos uero & guttȩ noctiũ. quȩ
in medio tenebrarũ. eũ frigo¬
re ab alto decidunt. iniquoꝵ
st̃ mentes: obscurȩ ninirũ &
cece. & ea quȩ in terris sunt
semꝑ appetentes. De qualib
dictũ ẽ: quia abundante ini¬
quitate refrigesceret caritas
multoꝵ. Precipit aũ dñs ut
diligamꝰ ipsũ: diligamus et
ꝓximũ. Sed cũ ipsũ minore
quã debemꝰ amore ueneram.
cum multi etiã qͦd penis est
nullo ꝓrsus erga ipsum cari¬
tatis affectu tenent᷑: qͥd nisi
caput xp̃i plenũ ẽ rore: Et
eũ pram quiq famulis qͦq
xp̃i sese in custodias suȩ m̃tis
colligentib. ac sui conditori ᷤ
amori artuis adherentibus.
odiũ ꝓ dilectione ĩpenduał:
nonne cicinni eiꝰ guttis nocti¬
um madent. & prementia se
frigora cecȩ ꝑsecutionis gͣuit̃
tolerant : Ubi gͦ hiiusmodi
tempꝰ ingruerit. merito exci¬
tat dñs eccłiam de somno
studioꝵ dulciũ. quib oblecta¬

Expanded text:
 per disciplinam constrictae subsistunt. Ros vero et guttae noctium, quae in medio tenebrarum cum frigore ab alto decidunt, iniquorum sunt mentes, obscurae nimirum et caecae, et ea quae in terris sunt, semper appetentes. De qualibus dictum est: Quia abundante iniquitate refrigescet charitas multorum . Praecepit autem Dominus, ut diligamus ipsum, diligamus et proximum. Sed cum ipsum minore, quam debemus, amore veneramur, cum multi etiam, quod pejus est, nullo prorsus erga ipsum charitatis affectu tenentur, quid nisi caput Christi plenum est rore? Et cum pravi quique famulis quoque Christi sese in custodias suae mentis colligentibus, ac sui Conditoris amori arctius adhaerentibus, odium pro dilectione impendunt, nonne cincinni ejus guttis noctium madent, et prementia se frigora caecae persecutionis graviter tolerant? Ubi ergo hujusmodi tempus ingruerit, merito excitat Dominus Ecclesiam de somno studiorum dulcium quibus oblecta
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ante ꝗͣ sydera petat. de¬
ficiat: & solis splendor circũ
terras undiq diffusus. liber
sydera quȩ illustret aspiciat
Nox gͦ est uita presens: sol iu
sticie. xp̃c. E quantũ recedit
iuste districtꝰ a nobis. tantũ
obscuram᷑: qͣntũ redit ꝓpiciꝰ.
tm̃ illustramͣ. Uere aũ eius
luce tc̃ fruemur: eũ inclmatiᷤ
iã. ac discussis omnib p̃sentiᷤ
erumnȩ ac cecitatis tenebris.
uidebimꝰ eũ sicuti est. Qui
huiꝰ prorsus obscurã reliqͥt:
s uelut in cȩlo stellas figens
scõꝵ nobis exempla. per quȩ
inoffenso pede nr̃i operis
incederemꝰ ꝓposuit. Uadam
thuris. In myrr̾a. mortifica¬
tio carnis. uel passionũ pro
pietate tolerantia: in thure.
denotio celsipetax orationis
exprimit᷑. Mons aũ myrixȩ. &
collis ẽ thuris. ipsa sublimitaᷤ
mentis eoꝵ qui & carnis uiri¬
liter luctamen uineunt: et

Expanded text:
quae antequam sidera petat, dequae antequam sidera petat, deficiat, et solis splendor circum terras undique diffusus, libere sidera quae illustret, aspiciat. Nox ergo est vita praesens; sol juscondit. Et quantum recedit juste districtus a nobis, tantum obscuramur; quantum redit propitius, tantum illustramur. Vere autem ejus luce tunc fruemur, cum inclinatis jam ac discussis omnibus praesentis aerumnae ac caecitatis tenebris, videbimus eum sicuti est . Quihujus prorsus obscuram reliquit, sed velut in coelo stellas figens, sanctorum nobis exempla, per quae inoffenso pede nostri operis incederemus, proposuit. Vadam tc. In myrrha mortificatio carnis, vel passionum pro pietate tolerantia, in thure devotio celsipetax orationis exprimitur. Mons autem myrrhae, et collis thuris, est ipsa sublimitas mentis eorum qui carnis utilit
Abbreviated transcription (Latin):
recipientes singuli premia.
ꝓut didicerunt. fecerunt.
docuerunt. Pulchre autẽ
quantũ ad naturalẽ perti¬
net rationẽ. decessionem
noctis. inclinationẽ dicit
umbrarũ: qr obscuritas
noctis ut auint phylosophi
cumfert: ex alia uͦ par te
id ÷ unde ipse abest. umbrã
relinqͥt tenebrarũ. En hec
est illa diuisio pͥmordialis:
qͣ diuisit ds̃ int̾ lucem ac
tenebras. Quȩ indelicet
umbrȩ. occidente sole. lã¬
iam ꝙ se ab oriente paula¬
tim attollere incipiunt:
& qͣntũ sol occidens sub t̾ra
abscesserit. tantũ he crescen-¬
tes assurgunt: donee me¬
dio noctis. posito sub media
terra sole. ipse sursũ erectȩ
mediã occupent terrã: ac
deinde ꝓcedente paulatim
sole. & ipse paulatĩ deflec-¬
tant in occasum: usq dum
apparente aurora. penitus
melinatȩ dispareant. Iccirco
autẽ terrarũ umbre syde¬
ra usq ñ ꝑtingunt: quia
sol maior t̾ra creatꝰ. acumi¬
natã facit umbram ipsam:

Expanded text:
recipientes singuli praemia, recipientes singuli praemia, prout didicerunt, fecerunt, docuerunt. Pulchrae autem, quantum ad naturalem pertinet rationem, decessionem noctis inclinationem dicit umbrarum, quia obscuritas noctis, ut aiunt philosophi, cumfert; ex alia vero parte, id est, unde ipse abest, umbram relinquit terrarum. Et haec est illa divisio primordialis, qua divisit Deus inter lucem et tenebras. Quae videlicet umbrae, occidente sole, jamjamque se oriente paulatim attollere incipiunt, et quantum sol occidens sub terram accesserit, tantum hae crescentes assurgunt, donec medio noctis posito sub media terra sole, ipsae rursum erectae mediam occupent terram, ac deinde procedente paulatim sole, et ipsae paulatim deflectant in occasum, usquedum, apparente aurora, penitus inclinatae dispereant. Idcirco autem terrarum umbrae sidera usque non pertingunt, quia sol major terra creatus, acuminatam facit umbram ipsam,
Abbreviated transcription (Latin):
Einc & enĩ de his qͥ ex ꝑrepu¬
tio crediderunt. dicit pe¬
trus. Et qͥ nouit corcla łs
testimoniũ phibuit: dans
eis sp̃m sc̃m. sicut & nobis:
& nichil discreuit int̾ nos
& illos. fide purificans cor¬
da eoꝵ. Qui pascunt᷑ in
liliis: donec aspiret dies. &
inelient᷑ umbre. Pascunt᷑
scĩ doctores. puris ac niti¬
dis scripturarũ diuinarũ
floribus: & ne semꝑ lac do¬
qͦ paruulos nutriant. sẽꝑ
debeant legunt: & quasi
sucis uitalib sua pectora
satiant: & hoc usq ad huiꝰ
scłi finem. Postꝗͣ enĩ dies
aspirauerit illa quã deside¬
rans psalmista dicebat. qͥa
melior ẽ dies tina in atͥs
tus suꝑ milia.ͥ ñ docendi
erit ultra nec discendi tem¬
pus. impleta ꝓphetia qͤ
dicit. & ñ docebit inusqͥsq
frẽm suũ dicens cognosce
dñm quia om̃s cognoscent
me: s inclinatis penitusq¬
consũptis omnib huiꝰ mun¬
di tenebris. sci fulgebunt
sic̃ sol in regno patris eoꝵ:

Expanded text:
Hinc etenim de his qui ex praepuHinc etenim de his qui ex praeputio crediderunt, dicit Petrus: Et qui novit corda Deus, testimonium perhibuit, dans eis Spiritum sanctum, sicut et nobis; et nihil discrevit inter nos et illos, fide purificans cor Qui pascuntur in liliis donec aspiret dies et inclinentur umbrae. Pascuntur sancti doctores puris ac nitidis scripturarum divinarum floribus et, ne lac douo parvulos nutriant deficidebeant, legunt, et quasi succis vitalibus sua pectora satiant, et hoc usque ad finem saeculi. Postquam enim dies aspiraverit illa quam desiderans Psalmista dicebat: Quia melior est dies una in atriis tuis super millia , nec docendi erit ultra, nec discendi tempus. Impleta prophetia quae dicit: Et non docebit unusquisque fratrem suum, dicens: Cognosce Dominum, quia omnes cognoscent menibus hujus mundi tenebris, fulgebunt sancti sicut sol in regno Patris eorum ,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o lac nobis potũ dedi. non
escam. Hec aũ duo ubera. sic̃
duo sunt humuli capree ge¬
melli: quia uidelic& fetus ft̃
eiꝰ cui sepissime in hoc carmi¬
ne dicitur. Similis esto dilec¬
te mi capree aut hinmulo
ceruoꝵ. Sicut humuli surł
capreȩ: qr mundissimis cor¬
dis sin oculis que agenda st̃
quȩ uitanda discernunt.
qͣ uirtutũ uia incedendũ.
tus. mente sagaci ꝑspiciua:
nis de conualle lacrimarum
auolare letantur: quatinꝰ
ambulantes de uirtute in
uirtutẽ. illum uidere mere¬
ant᷑ in syon: hoc ẽ in specula
sempiter ne habitationis. Ca¬
preoli & enĩ: & ꝑmeitate pe¬
dum & oculoꝵ acie plurimũ
ualent. Unde congruenter
hoꝵ nature comparant᷑ hi
qͥ rudib scientiȩ & uirtuttis
mã pͥmonstrare iubentur.
Sicut duo inqͥt humnuli
capreȩ gemelli. Bene gemel¬
li: qͥa una eadem q fide
imbuti. unis eisde sacram̃¬
tis renouati. utriꝰq populi
doctores. in unã xp̃i eccłiam
om̃s qͦs educant aggregant.

Expanded text:
n escam . Haec autem duo ubera, sicut duo sunt hinnuli capreae gemelli, quia videlicet fetus sunt ejus, cui saepissime in hoc carmine dicitur: Similis esto, dilecte mi, capreae aut hinnulo cervorum. Sicut hinnuli sunt capreae. quia mundissimis cordis sui oculis, quae agenda sunt, quae vitanda, discernunt, qua virtutum via incedendum, tus mente sagaci perspicit, nis de convalle lacrymarum olare laetantur; quatenus ambulantes de virtute in virtutem illum videre mereantur in Sion, hoc est, in specula sempiternae habitationis. Capreoli etenim et pernicitate pedum et oculorum acie plurimum valent; unde congruenter horum naturae comparantur hi qui rudibus scientiae et virtutis viam praemonstrare jubentur. Sicut duo, inquit, hinnuli capreae gemelli; bene gemelli, quia una eademque fide imbuti, unis eisdem sacramentis renovati, utriusque populi doctores, in unam Christi Ecclesiam omnes quos educant, aggregant.
Abbreviated transcription (Latin):
ges uirtutũ: & iciorũ
macula cares. Benedixit
eñ om̃s timentes dnm:
pufillos cũ maiorib. Unde¬
& in apocalypsi sua de su¬
perna eiꝰdem eccłiȩ patͥa
dicit iohes. Nec intrabit
in. eã aliqͥd comquinatũ
& faciens abominationẽ &
mendatiũ: nisi qͥ seripti st̃
in libro uite agni. Lec aũ
dicta st̃. non qđ in hac uita

Expanded text:
ges virtutum, et vitiorum ges virtutum, et vitiorum macula cares. Benedixit enim omnes timentes Dominum, pusillis cum majoribus . Unde in Apocalypsi sua de superna ejusdem Ecclesiae patria dicit Joannes: Nec intrabit in eam aliquid coinquinatum, et faciens abominationem et mendacium, nisi qui scripti sunt in libro vitae Agni . Haec autem dicta sunt, non quod in hac vita
Abbreviated transcription (Latin):
u̾siculo docuit: quod eum
eccłia gentiũ ñ sit uiquã
dimissura: cum ait. Duo
ubera tua sicut duo hunu¬
li capreȩ gemelli: qͥ ꝑascunt᷑
in lyliis. donec aspiret dies
& inelinent᷑ umbre. Id est
doctores in te erunt qui
duos ppłos instruant: et
humili & casta dilectione
concordes usq in finẽ scłi:
qͣndo dies apparebit. ȩt̾nȩ
etiã iudeã uocaturuis sit:
manifestiꝰ insinuat subden
Uadam ad montẽ myrrȩ:
& ad collẽ thuris. Non
qͣd cã in altitudine uirtutỹ
ueniens inuenire possitꝰ
que dato libello repudui.
iam dudũ ab eiꝰ fide disceᷤ¬
serat: s qđ adueniendo. eã
suo consortio sit dignam
redditurꝰ Uñ bene mox dẽ
amplissima pulchritudi.¬
uł de iudea uel de cunctis
ꝑ orbẽ nationib congre¬
ganda subiungit. Tota
pulchra es amica mẽa: &¬
eximiorib tm̃ membris ele
ctoꝵ que spetiatĩ enume-¬
raui pulchra es: uerũ etiã
in illis qͥ pusilli uidentur¬
ac fragiles & clecore reful¬

Expanded text:
versiculo docuit quod eum versiculo docuit quod eum Ecclesia gentium non sit unquam dimissura, cum ait: Duo ubera tua, sicut duo hinnuli capreae gemelli, qui pascuntur in liliis, donec aspiret dies et inclinentur umbrae; id est, doctores in te erunt, qui duos populos instruant, et humili et casta dilectione concordes usque in finem saeculi, quando dies apparebit aeternae etiam Judaeam vocaturus sit, manifestius insinuat, subdens: Vadam ad montem myrrhae et ad collem thuris; non quod eam in altitudine virtutum veniens invenire possit, quae dato libello repudii, jamdudum ab ejus fide discesserat, sed quod adveniendo eam suo consortio sit dignam redditurus. Unde bene mox de amplissima pulchritudivel de Judaea vel de cunctis per orbem est nationibus congreganda, subjungit: Tota pulchra es, amica meeximioribus tctorum: quae supra enumeravi, pulchra es, verum etiam in illis qui pusilli ac fragiles. Ac decore reful
Abbreviated transcription (Latin):
student. sepius inuisere atq
inhabitare dignat᷑. Finc dĩc.
nhabitabo in illis: & int̾ eos
ambulabo. Laudans gͦ eccle¬
siam dñs. & singła uirtutũ
eiꝰ membra enumerans: repen¬
te infert. Uadã ad montem
myrrȩ: & ad collem thuris.
Qͥd ẽ aperte dicere. freqͣntabo
eos. & ꝑia ꝓpiciꝰ illustratione
glorificabo: quos in passionis
siue orationis uirtute subli¬
mes eẽ suspicio. Ueniã sepuis
& mansionẽ apud eos faciã.
qͦs & ab inqͥnamento corporiᷤᷤ
cationẽ in cliuino tuore
considero. Non qͦd eam quã
laudabat deserere atq ocdi¬
ose tre ꝓponat: s qͥa nouos
cotidie ppłos eidem ecclesiȩ
suȩ aggregare. & eam per
mundũ omnem dilatare
dispoit. Nec ieongrue
forte possunt hec quia ad
eccłiam de gentib sermo ẽi
de synagogȩ uocatione. q
in fine futura ẽ intelligi.
Reddit enĩ responsũ desiderio
eiꝰ: quõ suꝑius inuento illo
aiebat. Tenui eũ: nec dimit¬
tam. donec int᷑ducã in domũ
matͥs meȩ. Et ꝓximo qͥdẽ

Expanded text:
student, saepius invisere atque inhabitare dignabitur. Hinc dicit: Inhabitabo in illis, et inter eos habitabo . Laudans ergo Ecclesiam Dominus, et singula virtutum ejus membra enumerans, repente infert: Vadam ad montem myrrhae et ad collem thuris, quod est aperte dicere: Frequentabo eos, et pia propitius illustratione glorificabo, quos in passionis sive orationis virtute sublimes esse suspicio. Veniam saepius et mansionem apud eos faciam; quos et ab inquinamento corporis cationem in divino timore considero. Non quod eam quam laudabat, deserere, atque ad alios ire proponat, sed quia novos quotidie populos eidem Ecclesiae suae aggregare, et eam per mundum omnem dilatare disponit. Nec incongrue forte possunt haec, quia ad Ecclesiam de gentibus sermo est, de Synagogae vocatione, quae in fine futura est intelligi. Reddit enim responsum desiderio ejus, quo superius invento illo aiebat: Tenui eum, nec dimittam, donec introducam illum in domum matris meae. Et proximo quidem
Abbreviated transcription (Latin):
admonitionẽ: uł ꝑ seriptu¬
rarũ meditationem. dini¬
narũ: uel ꝑ alioꝵ hortam̃ta
fideliũ: uel etiã per rerũ
adu̾sa suie commoda laben¬
tium: benigna seilicie apud
eã ꝓuisione agens. ut siue
molestiis attrita p̃sentis
exilii. ardentius patriam
desideret sempiterne qͥetis:
seu p̃sentib bonoꝵ ꝓfectib
erecta. dulciꝰ indefectiua
supnȩ enutatis gaudia
concupiscat. Tercio autẽ
sponsã de libano uenire
preciꝑit : quia profectum
in electis suis. bone opera¬
tionis. salutifere locutiomiᷤ.
purȩ requirit cogitationis.
Uel certe. ueni de libano
inquit sponsa mea: ueni
de libano ueni: ueni per
optimã uitã. quã in cor¬
pore uiuens exerceas: ueni
absoluta corpore ad ꝑeipi¬
endã animȩ uitã ꝑhennẽ:
uemi tercio recepto corpore
ad u̾idenda resurrectionᷤ
gaudia ꝑfecta. Et quia
pleriq electoꝵ non ꝓ suȩ
solum uite puritate. sed ꝑ
alioꝵ quoq qͦs erudiebant.

Expanded text:
admonitionem, vel per Scriptuadmonitionem, vel per Scripturarum meditationem divinarum, vel per aliorum hortamenta fidelium, vel etiam per rerum adversa sive commoda laborantium, benigna scilicet apud eam provisione agens, ut sive molestiis attrita praesentis exsilii, ardentius patriam desideret sempiternae quietis; seu praesentibus bonorum profectibus erecta, dulcius indefectiva supernae civitatis gaudia concupiscat. Tertio autem sponsam de Libano venire praecipit, quia profectum in electis suis bonae operationis, salutiferae locutionis, purae requirit cogitationis. Vel certe, Veni de Libano, inquit, sponsa mea, veni de Libano, veni: veni per optimam vitam, quam in corpore vivens exerceas; veni absoluta corpore, ad percipiendam animae vitam perennem; veni tertio recepto corpore, ad videnda resurrectionis gaudia perfecta. Et quia plerique electorum, non pro suae solum vitae puritate, sed pro aliorum quoque quos erudiebant
Abbreviated transcription (Latin):
si hebraicã sequam᷑ ethimolo¬
giam. candor interpretat᷑
si grecã. thus. Deniq supra
uͥ nos legimꝰ. ad collẽ thuris:
quidã codices hñt. ad collẽ
libani. Utrumq autẽ nom̃
uirtutis industriã sonare:
facile euiq patet. Uenit
aũ ad dĩm sponsa iꝑsiꝰ. id ÷
eccłia uel anima. scã. ñ solũ¬
cũ euocata de corpore. pre
miũ ꝑpetuȩ remunerationiᷤ
accipit: s & in hoc scło de¬
gens. qͦt bonoꝵ operũ crem̃¬
tis ad meliora ꝓficit: tot
quasi ꝑassib ad eum qui
singularit̃ bonꝰ est accedit
fecte uͦ tune. cũ carneis ab¬
soluta uinculis. eiꝰ uidere
faciẽ meret᷑. Cernit gͦ spon¬
sam in libano sitã. eam q
ad se uenire admonet: quia
cũ animã fidelẽ dñs bonis
actib candidatã. eũ incensũ
purȩ orationis sibi offerentẽ
conspexerit: delectatꝰ piis eiꝰ
studiis. ut ceptis insistat hor¬
tat᷑. Qa uidelic& facit. uel
ꝑ occultã suȩ inspirationiᷤ

Expanded text:
si Hebraeam sequamur etymolosi Hebraeam sequamur etymologiam, candor interpretatur; si Graecam, thus. Denique supra, ubi nos legimus, Ad collem thuris, quidam codices habent, Ad collem Libani. Utrumque autem nomen, virtutis industriam sonare, facile cuique patet. Venit autem ad Dominum sponsa ipsius, id est, Ecclesia, vel anima sancta, non solum evocata depetuae remunerationis accipit, sed et in hoc saeculo degens, quot bonorum operum incrementis ad meliora proficit, tot quasi passibus ad eum, qui singulariter bonus est, accedit. Pervenit vero tunc cum, carneis absoluta vinculis, ejus faciem videre meretur. Cernit ergo sponsam in Libano sitam, eamque ad se venire admonet, quia cum animam fidelem Dominus, bonis actibus candidatam, cum incensum purae orationis sibi offerentem conspexerit, delectatus piis ejus studiis, ut coeptis insistat hortatur. Quod videlicet facit, vel per occultam suae inspirationis
Abbreviated transcription (Latin):
tum ȩccłia xp̃i est. & fide recta
& munda sit oꝑe: si qͥd uͦ eã
ĩmundiciȩ uł prauitatis atti¬
gerit. ñ hoc ad eã pertineat
s ab ea sit celerius. uelut exter¬
num. omni conatu expur¬
gandũ. Cu simile est illud
beati ioh̃is. Omnis qͥ natꝰ est
ex deo peccatũ non facit. q̃m
sem̃ ipsius in eo manet: & ñ
potest peccare qͣndo ex deo
natꝰ est. In quantũ enĩ sem̃
gr̃ȩ dei qua renati st̃. manꝙ¬
in iustis: in tantũ peccare
ñ possunt. In qͣntũ autẽ pec¬
eant. in tantũ eos gr̃a rena¬
scens ad tempꝰ dimiserat: ut
quid de se ipsis sint agnoscaũ.
qui ꝑ ipsam iuste uiuebant.
Quȩ uidelicee eos post hanc
uitã ab oĩ malo mundos. &
integra pulchritudine ren¬
tentes in illã intͦducet enui¬
tatẽ. in qua nil ut dictũ est
potest int̾ire pollutũ: & tẽ
in amica sponsi ueraeit im¬
plebit᷑ hoc ad qͦd ipsa nunc
toto uir tutis nisu conatui
ut sit tota pulchra. & ma¬
cula in ea non sit ulla.

Expanded text:
tum Ecclesia Christi, et fide recta et munda sit opere; si quid vero eam immunditiae vel pravitatis attigerit, non hoc ad eam pertineat, sed ab ea sit celerius, velut extraneum omni conatu expurgandum. Cui simile est illud beati Joannis, Omnis qui natus est ex Deo, peccatum non facit ; quoniam semen ipsius in eo manet, et non potest peccare, quando ex Deo natus est. In quantum enim semen gratiae Dei, qua renati sunt, in tantum peccare non possunt; in quantum autem peccant, in tantum eos gratia renascens ad tempus dimiserat, ut quid de seipsis sint agnoscant, qui per ipsam juste vivebant. Quae videlicet eos post hanc vitam ab omni malo mundos, et integra pulchritudine renitentes, in illam introducet civitatem, in qua nil, ut dictum est, potest introire pollutum; et tunc in amica sponsi veraciter implebitur hoc ad quod ipsa nunc toto virtutis nisu conatur, ut sit tota pulchra, et macula in ea non sit ulla.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dñs. Qui etiã hȩc dicen¬
do. explanat uberũ ȩccłiȩ
sacramentũ: cum hoc esse
ꝑbibet rationabile lac con¬
dulcis est dñs. Rursum
paulus qui in p̃putium
missus est: uideamus an
& ipse uberũ fungat᷑ officio.

Expanded text:
us . Qui etiam haec dicendo, explanat uberum Ecclesiae sacramentum, cum hoc esse perhibet rationabile, lac condulcis est Dominus. Rursum, Paulus qui in praeputium missus est, videamus an et ipse uberum fungatur officio;
Abbreviated transcription (Latin):
tifarie & mul¬
tis figurarũ
modis eadẽ
mysterla repetunt᷑: s repe¬
tita. noui semp aliqͥd affe¬
runt. qͦd uel eisdẽ mysteri
augmentũ ꝓcuret: uel ꝑ
ipsam nouitatẽ ammos
audientiũ ampliꝰ delectet.
dem gͦ doctores qui supra
ocłoꝵ uel dentiũ siue colli
fuerant nomine designati:
nc̃ uberũ uocabulo expri¬
munt᷑. Qui quidem recte
ocłi uocari queunt: quia
occulta sacram̃toꝵ ꝑspici¬
unt. Recte dentes: quia
imꝓbos qͦsq corrigendo
qͣsi masticant: & in corpus
eccłiȩ mollitos atq humili¬
atos traiciunt. Recte collũ:
qͥa toti corpori eccł̃iȩ. quasi
uitalẽ flatũ. ȩterna gau¬
dia p̾dicando ministrant:
cybosq doctrinarũ qͥbus
ad salutẽ reficiat᷑ p̃ꝑarant.
ubera autẽ etiã aptissime
nuncupant᷑: qͥa paruulis
adhuc in xp̃o. lac uerbi
salutaris infundunt. Non
au frustra cũ additamen¬
to numeri. duo ubera dicit:
cũ nulla feminarũ plus.
nulla minꝰ quã duo soleat
ubera hr̃e. Duo nãq ubera

Expanded text:
tifarie et multis figurarum modis eadem mysteria repetuntur, sed repetita novi semper aliquid afferunt, quod vel eisdem mysteriis argumentum procuret, vel per ipsam novitatem, animos audientium amplius delectet. Iidem ergo doctores qui supra oculorum vel dentium, sive colli fuerant nomine designati, nunc uberum vocabulo exprimuntur: qui quidem recte oculi vocari queunt, quia occulta sacramentorum perspiciunt; recte dentes, quia improbos quosque corripiendo, quasi masticant, et in corpus Ecclesiae mollitos atque humiliatos trajiciunt; recte collum, quia toto corpori Ecclesiae, quasi vitalem flatum, aeterna gaudia praedicando ministrant, cibosque doctrinarum, quibus ad salutem reficiatur, praeparant. Ubera autem etiam aptissime nuncupantur, quia parvulis adhuc in Christo lac verbi salutaris infundunt. Non autem frustra cum additamento numeri, duo ubera dicit, cum nulla feminarum plus, nulla minus quam duo soleat ubera habere: duo namque ubera
Abbreviated transcription (Latin):
digitos mediotenꝰ poculis ĩmer¬
gunt. Alii unctas manꝰ ad ue¬
stimenta sua detergentes: rur¬
sus ad cibaria tractanda rede-¬
unt. Alii nudis articulis cocle¬
aris uice olera sua ꝑiscantur:
ita ut in eodẽ iure & manus
ablutionẽ & uent̾ refectionẽ
querere uideat᷑. Alii semicorro¬
sas crustas & p̃morsas colliridaᷤ
cibariis it̾ando infigunt: & re¬
liquias dentiũ suoꝵ offas factu¬
ri in poculis demergunt. Hec
sicut supͣ diximꝰ dicentib eru¬
bescenda fuerant: si a facienti¬
b p̃sumpta ñ fuissent. Nunc
aũ sustineat in audiendo u̾e¬
cundiã: qui noluit in faciendo
hr̃e disciplinã. Ueruntam̃ hec
de immundicia indisciplinate
manducantiũ : ad exemplum
dicta sufficiant. Temꝑantiã
manducandi intelligimꝰ in eo.
si homo tractim & non cum
nimia festinatione comedat.
ubi nos quidẽ quantũ fieri
potest modũ & mensurã om̃s
tenere suademꝰ. legẽ tamen
nullam dare p̃sumimus. qr

Expanded text:
digitos mediotenus poculis immerdigitos mediotenus poculis immergunt. Alii unctas manus ad vestimenta sua detergentes, rursus ad cibaria tractanda redeunt. Alii nudis articulis coclearis vice olera sua piscantur, ita ut in eodem jure et manus ablutionem et venter refectionem quaerere videatur. Alii semicorrosas crustas et praemorsas collyridas cibariis iterando infigunt, et reliquias dentium suorum offas facturi in poculis demergunt. Haec, sicut supra diximus, dicentibus erubescenda fuerant, si a facientibus praesumpta non fuissent. Nunc autem sustineat in audiendo verecundiam, qui noluit in faciendo habere disciplinam. Verumtamen haec de immunditia indisciplinate manducantium ad exemplum dicta sufficiant. Temperantiam manducandi intelligimus in eo, si tractim homo et non cum nimia festinatione comedat; ubi nos quidem quantum fieri potest modum et mensuram omnes tenere suademus, legem tamen nullam dare praesumsimus, quia,
Abbreviated transcription (Latin):
mensura hec mͥ ẽẽ udet᷑: ut
neq contͣ honestatẽ. neq sup
necessitatẽ. Non omnis uenter
turpitudinẽ edacitatis ꝑueni¬
at. in suꝑfluitatẽ offendit. Cui
multũ opus ẽ: in eo sepe bone¬
stas comedendi leditur etiã
priusꝗͣ ad suꝑfluitatẽ ueniat᷑.
Ergo ille cui parũ satis ẽ: magiᷤᷤ
suꝑfluitatẽ carieat. ille uͦ cui
multũ opus ẽ. magis ad hone¬
statẽ attendat: quia neq ille
nisi temꝑantiȩ metas transie¬
rit. ad turpitudinẽ ueniet.
neq iste nisi honestatis oblitꝰ
fuerit priꝰ. in suꝑfluitatem
& ꝗͣ temꝑate. De ĩmundicia
comedendi pauca exempla ꝓ¬
ferre sufficiat: ut dum in
qͥbusdã suis partib cernitur.
facile ꝑ similitudinẽ ubiq ca¬
ueatur. Quidã int̾ comedendũ
dũ scutellas exonerare uolunt.
quadrata ferculoꝵ frusta. adi¬
distillantia mẽsalib inuol¬
uunt aut suꝑimciunt: donͦ
iterũ euisceratis int̾iorib. ea
quȩ remanserant in pristinũ
locũ reponant. Alii bibentes:

Expanded text:
mensura haec mihi esse videtur, ut neque contra honestatem neque supra necessitatem. Non omnis venter turpitudinem edacitatis perveniat, in superfluitatem offendit; cui multum opus est, in eo saepe honestas comedendi laeditur, etiam priusquam ad superfluitatem veniatur. Ergo ille cui parum satis est, magis superfluitatem caveat; ille tero cui multo opus est, magis ad honestatem attendat, quia neque ille nisi temperantiae metas transierit, ad turpitudinem veniet, neque iste nisi prius honestatis oblitus fuerit, in superfluitatem quam temperate. De immunditia comedendi pauca exempla proferre sufficiat, ut dum in quibusdam suis partibus cernitur, facile per similitudinem ubique caveatur. Quidam inter comedendum dum scutellas exonerare volunt, quadrata ferculorum frusta adidistillantia mensalibus involvunt aut super injiciunt, donec iterum evisceratis interioribus ea quae remanserant, in pristinum locum reponant. Alii bibentes,
Abbreviated transcription (Latin):
de arentib rubetis arbusta
colligendo. uniꝰ appetitꝰ petu¬
lantiã compescere queat:
ẜsane mͥ non satis patere po¬
test qͦd uiciũ istos exagitet:
nisi forte quia ꝑ quandã am¬
mi insolentiã multos in suo
obsequio occupari gaudent:
siue quia ꝑ tumorẽ elationis
cet̾is om̃ib quantũ cibo dissi¬
miles sunt. tantũ merito dis¬
similes uideri uolunt. Alii
suꝑstitiosũ nimis in p̃paran¬
dis cibis studiũ adhibent. in¬
desiderantes. Hi ꝓfecto ñ solũ
arguendi s etiã deridendi st̾:
qui quasi caupones adomnẽ
clepsidrã eliciendi gustꝰ gta
palatũ extendunt᷑. Igit cont᷑
rigor discipline. qui istas gule
petulantias infi̾a certũ liitẽ
inhibeat. quatiuꝰ se neq ad
immod̾atas delicias atq noꝰui¬
tates. neq ad suꝑstitiosas p̃pa¬
rationes ciboꝵ appetendas

Expanded text:
de arentibus rubetis arbuta de arentibus rubetis arbuta colligendo, unius appetitus petulantiam compescere queat. Et sane mihi non satis patere potest, quod vitium istos exagitet, nisi forte quia per quamdam animi insolentiam multos in suo obsequio occupari gaudent, sive quia per tumorem elationis caeteris omnibus quantum cibo dissimiles sunt, tantum merito dissimiles videri volunt. Alii superstitiosum nimis in praeparandis cibis studium adhibent, inum desiderantes. Hi profecto non solum arguendi sed etiam deridendi sunt, qui quasi caupones ad omnem clepsydram eliciendi gustus gratia palatum extendunt. Igitur contra rigor disciplinae, qui istas gulae petulantias intra certum limitem cohibeat, quatenus se neque ad immoderatas delicias, neque ad novitates, neque ad superstitiosas praeparationes ciborum appetendas
Abbreviated transcription (Latin):
& accurate p̾parata. ocupiscat.
In pͥmo enĩ luxiis arguitur:
in sccdo curiositas. in tercio
suꝑstitio notat᷑. Sunt nãq
quidã quoꝵ fauces satis ridi¬
cula infirmitate egrotant:
quȩ nisi pinguia & delicata
deglutire ñ possunt: & siqͣndo
eis parci aut frugales cibi o¬
blati fuerint: statĩ aut indi¬
gestionẽ stomachi aut pecto¬
ris siccitatẽ aut obripilationẽ
capitis aut siqua sunt talia.
ad excusandas excusationes
p̃tendunt. Alii delicias & lu¬
xum ciboꝵ magna constantia
asꝑnantur: s ab eis iterũ ñ
minori aut tolerabiliori petu¬
lantia cõmuniũ cibariorũ
usus omnino despicit᷑. Noua
quȩdã & insolita ciboꝵ gen̾a
ex quirunt: ita ut sepe propt̾
uuiꝰ uentrẽ hominis ꝑ omnes
circũ pagos turba famuloꝵ
discurrat.: & iux tandẽ uel
ignotas de desertis ꝓcul mon¬
tib radices euellendo. uel
pariculos de imis gurgitibus
ꝓfunda scrutatione pisciculoᷤᷤ
trahendo. suie intẽpestiua

Expanded text:
et accurate praeparata concupiscat. et accurate praeparata concupiscat. In primo enim luxus arguitur, in secundo curiositas, in tertio superstitio notatur. Sunt namque quidam quorum fauces satis ridicula infirmitate aegrotant, quae nisi pinguia et delicata deglutire non possunt. Et si quando eis parci aut frugales cibi oblati fuerint, statim aut indigestionem stomachi aut pectoris siccitatem, aut obripilationem capitis, aut si qua sunt talia, ad frivolas excusationes praetendunt. Alii delicias et luxum ciborum magna constantia aspernantur, sed ab eis iterum non minori aut tolerabiliori petulantia communium cibariorum usus omnino despicitur. Nova quaedam et insolita ciborum genera exquirunt, ita ut saepe propter unius ventrem hominis per omnes circum pagos turba famulorum discurrat, et vix tandem vel ignotas de desertis procul montibus radices evellendo vel pauculos de imis gurgitibus profunda scrutatione pisciculos trahendo, sive intempestiva
Abbreviated transcription (Latin):
dantiã ministrare. In uno gͦ
loco sedentes. ocłis & manib
quȩ ꝓpe. que longe. om̃ia cir¬
cuncurrunt: simul panes cõ¬
minuunt: uina in calices effu
circunducunt. & uelut rex suꝑ
obsessã ciuitatẽ assultũ facturꝰ.
dubitant ubi primũ expugna¬
tionẽ aggrediant᷑: dũ simul
in om̃i parte irruptionẽ facere
concupiscunt. Plus iusto for¬
tassis ista dicentes uerecundiȩ
obliti sumꝰ: s nescit aliqͣndo
ĩpudentia erubescere. nͥ fuerit
manifeste confusa. His gͥ trib
modis debet quisq int̾ epulas
conseruare disciplinã in semet¬
ipso: indelicet ut & linguam
suã Aloquacitate restringat:
&e ocłos suos acircũspectione
inhibeat: & cet̾a mẽbra om̃ia
cũ modestia & quiete ꝯtineat.
Sequit᷑ etiã triplex obseruantia
discipline in cibo. Obseruan¬
tia in eo qͥd sumat: obseruan¬
neq minis p̃ciosa & delicata
expetatꝰ nec nimis rara & inso¬
lita inquirat: nec nimis laute

Expanded text:
dantiam ministrare. In uno ergo dantiam ministrare. In uno ergo loco sedentes, oculis, et manibus quae prope, quae longe, omnia circumcurrunt, simul panes comminuunt, vina in calices, et pcircumducunt, et velut rex super obsessam civitatem assultum facturus, dubitant ubi primum expugnationem aggrediantur, dum simul in omni parte irruptionem facere concupiscunt. Plus justo fortassis ista dicentes, verecundiae obliti sumus, sed nescit aliquando impudentia erubescere, nisi fuerit manifeste confusa. His igitur tribus modis debet quisque inter epulas conservare disciplinam in semetipso, videlicet ut et linguam suam a loquacitate restringat, et oculos suos a circumspectione cohibeat, et ut caetera membra omnia cum modestia et quiete contineat.Sequitur etiam triplex observatio disciplinae in cibo, observatio in eo quid sumat, observaneque nimis pretiosa et delicata expetat, nec nimis rara et insolita requirat, nec nimis laute
Abbreviated transcription (Latin):
ea quȩ apud alios aguntur cir¬
cũlustrando ꝓspiciat: sed ut
pudice demissis. luminib. ea tm̃
quȩ sibi anteposita & apposita
st̃ attendat. Custodia quoq
continendi sese ibi negligenda
ñ ẽ: quatinꝰ uidelicet neq in
habitu neq in gestu indecens
aliqͥd aut inhonestũ agatur.
Nichil cũ strepitu aut tumultu
fiat: s omnia mẽbra cũ mode¬
stia & tranquillitate in discipli¬
na contineant᷑. Non sicut quidã
faciunt: qui cũ adedendũ asse¬
derint: inquieta quadã agita¬
tione & confusione membroꝵ
intẽꝑantiã animi sui ddesignan.
Caput excutiunt. bracbia exe¬
runt: manꝰ in altũ expandunt:
& ñ sine magna turpitudine
quasi totũ epulũ simul sint
absorturi ingentes qͦsdã conat¬
& gestus satis indecoros ostenĩt.
Anhelant & suspirant pre angi¬
stia. ita ut existimes eos alium
rugienti uentri patentiorẽ adi¬
tũ querere: quasi angustia fau¬
ciũ non possint esurienti sto¬
macho satis sufficientẽ abiin¬

Expanded text:
ea quae apud alios aguntur circumlustrando prospiciat, sed ut potius pudice demissis luminibus ea tantum quae sibi anteposita et apposita sunt attendat. Custodia quoque continendi sese ibi negligenda non est, quatenus videlicet neque in habitu, neque in gestu indecens aliquid aut inhonestum agatur. Nihil cum strepitu aut tumultu fiat, sed omnia membra cum modestia, et tranquillitate in disciplina contineantur. Non sicut quidam faciunt, qui cum ad sedendum assederint, inquieta quadam agitatione et confusione membrorum intemperantiam animi sui designant. Caput excutiunt, brachia exerunt, manus in altum expandunt, et non sine magna turpitudine quasi totum epulum simul sint absorpturi, ingentes quosdam conatus et gestus satis indecoros ostendunt. Anhelant, et suspirant prae augustia, ita ut existimes eos alium rugienti ventri patentiorem aditum quaerere, quasi angustia faucium non possit esurienti stomacho satis sufficientem abun
Abbreviated transcription (Latin):
ualemꝰ: si te duce simul &
cer tamen certaui. eursum
consũmaui. fidẽ seruaui.
alio loco manifeste docet
utrũ ipse ꝑse gressus suos¬
dirig̾e posset. an dño tͣhen¬
te curreret.dicens. S plus
illis omnib laboraui: non
aũ ego. s grã dei mecum.
Bene aũ cum singłari nu¬
mero dicat᷑. trahe me. sub
& hȩc ex multis fidelium
constat animab. Que tñ
hoc in loco adolescentule
uocant᷑: ꝓpter uitã uideli¬
cet nouȩ conu̾sationie..
ntroduxit me rex in cella¬
ria sua. Cellaria regis ȩt̃ni
st̾ interna gaudia patriȩ
celestis. in que nc̃ int̾duesa
plenius intͦducenda ꝑ rem.
Loquit᷑ aũt ad adolescentulaᷤ
sponsa. idest eccłia xp̃i. ad
animas fideles. sua iudelicoe
membra. nuꝑ in xp̃o renata:
Ideo deprecor sponsũ. ut nos
post se currentes. ipse data
manu ne deficiamꝰ adiuuet.
quia iã dulcedinẽ regni
celestis prelibani. iã gustaui
& uidi qͣm suauis est dñs:¬

Expanded text:
valemus, si te duce simul et valemus, si te duce simul et certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi , alio loco manifeste docet, utrum ipse per se gressus dirigere posset, an Domino trahente curreret, dicens: Sed plus illis omnibus laboravi; non autem ego, sed gratia Dei mecum . Bene autem cum singulari numero dicatur, Trahe me, subjChristi, et haec ex multis fidelium consistit animabus; quae hoc in loco adolescentulae vocantur, propter vitam videlicet novae conversationis. Introduxit me rex in cellaria sua. Cellaria Regis aeterni sunt interna gaudia patriae coelestis, in quae nunc introducta plenius introducenda per rem. Loquitur autem ad adolescentulas sponsa, id est, Ecclesia Christi ad animas fideles, sua videlicet membra, nuper in Christo renata. Ideo deprecor sponsum, ut nos post se currentes, ipse data manu, ne deficiamus, adjuvet; quia jam dulcedinem regni coelestis praelibavi, jam gustavi et vidi quoniam suavis est D
Abbreviated transcription (Latin):
ac dona largiat᷑. Deinde uer¬
siculis sequentib qualia ip¬
sa eiꝰ dona eẽnt. quantum
animab castis diligenda.
signauit. Nine ecclesie uox
subinfertur. id ÷ eoꝵ qui
post tempora incarnationiᷤ
illiꝰ ad fidẽ uenerunt. Illa
enĩ priꝰ dñm uenire ac oscu¬
lum sibi pacis afferre precata
ẽ. hec eũ iam uenisse in car¬
ne. iam ad cȩlos redisse scienᷤ.
ñ ultra ad se descendere fla¬
gitat. s ipsa potiꝰ eũ ad cxlos
sequi desiderat. Qd quia
ꝑ se ipsam fieri ñ posse con¬
sꝑicit : merito eiꝰ ad quem
uenire optat ducatũ implo¬
rat. Trahe me inqͥt post te.
curremus. Ac si aperte dicat.
Currere quidẽ in uiis tus.
tuoꝵ oꝑm sequi uestigia qͤ
conu̾satꝰ interris signasti
ad te in celis presidentem
puentre cuperemꝰ. s quia.
sine te nichil possumꝰ face̾
precam᷑ ut nob̾ manũ dare
digneris. nos tuo subsidio
ad te currentes adiuues.
Sic enĩ solummꝰ uel recte eur¬
rere uł cursũ consummare

Expanded text:
ac dona largiatur. Deinde verac dona largiatur. Deinde versiculis sequentibus, qualia ipsa ejus dona essent, quantum animabus castis diligenda, signavit. Hinc Ecclesiae vox subinfertur, id est, eorum qui post tempora incarnationis illius ad fidem venerunt. Illa enim prius Dominum venire, ac osculum sibi pacis afferre precata est; haec cum jam venisse in carne, jam ad coelos redisse sciens, non ultra taliter ad se descendere flagitat, sed ipsa potius eum ad coelos sequi desiderat. Quod, quia per seipsam fieri non posse conspicit, merito ejus, ad quem venire optat, ducatum implorat. Trahe me, inquit, post te curremus. Ac si aperte dicat: Currere quidem in viis tuis, tuorum operum sequi vestigia, quae conversatus in terra signasti, ad te in coelis praesidentem pervenire cuperemus; sed quia sine te nihil possumus facere, precamur, ut nobis manum dare digneris; nos tuo subsidio ad te currentes adjuves. Sic enim solummodo, vel recte currere, vel cursum consummare