comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
it me. euangłi⁊are pauꝑib misit
filii coniitentes: & sanabo contͥ cio¬
nes ur̃as. Dixerat eñi popłs impa-¬
tiens: & dolorẽ uulnerũ suoꝵ diri¬
tius ferre ñ sustinens. Transiuit
estas: ꝑtͣnsiit messis: & nos saluati
ñ sumꝰ. Uñ respondit ei dñs. Num¬
qͥd resina ñ ẽ ingalaad. aut medici
ñ sc̃ ibi: Quare ñ ascendit sanatio
filiȩ ppłimei: Et ipse ieremias uo¬
ciferat᷑ & dic̃. Sana me dñe &e sana¬
bor: saluũ me fac & salus ero. De¬
iuq angłi qͥ p̾sides erant ppłoui
deoꝵ. eo temꝑe qͣndo clamauit
multitudo insipiens & ait. san¬
guis eiꝰ suꝑ nos & suꝑ filios nostirs.
& uelũ tẽpli scissũ ẽ. & oĩa hebreoꝵ
sacͣmenta reserata: respondeit pͥci¬
pienti diĩo atq dixert̃. Curauinꝰ
babylonẽ & ñ ẽ sanata:. relinqͣmus
eã urbem uidelicet confusionis
atq uicioꝵ. Uñ & iosephus insua
narrat hystoria qd̾ postqͣm dñs

Expanded text:
it me; evangelizare pauperibus misit it me; evangelizare pauperibus misit filii, convertentes, et sanabo contritiones vestras . » Dixerat enim populus impatiens, et dolorem vulnerum suorum diutius ferre non sustinens: « Transivit aestas, pertransiit messis, et nos salvati non sumus . » Unde respondit ei Dominus: « Nunquid resina non est in Galaad, aut medici non sunt ibi? quare non ascendit sanatio filiae populi mei? » Et ipse Jeremias vociferatur et dicit: « Sana me, Domine, et sanabor; salvum me facies, et salvus ero . » Denique angeli, qui praesides erant populi Judaeorum eo tempore quando clamavit multitudo insipiens et ait: « Sanguis ejus super nos et super filios nostros ; » et, Velum templi scissum est, et omnia Hebraeorum sacramenta reserata: responderunt praecipienti Domino atque dixerunt: « Curavimus Babylonem et non est sanata, relinquamus eam , » urbem videlicet confusionis atque vitiorum. Unde et Josephus in sua narrat Historia, quod postquam Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
tit. Uidebam & ecce qͣtuor uenti cęli¬
ĩmittebant in mare magnũ. & dđ̃.¬
Mirabiles elationes maris. Et exꝑso¬
na saluatoris inpsalmo. Ueni inꝓ
fundũ maris: & tempestas demersit
me. Rex qͦ ⁊ egypti. iuxta hc̃ eund̾e
ierechiel dracho appellat᷑ qͥ habitat
in mari: & uentilat fluminib suis
quasi cornib. Et it̾um. Hoc mare
inagnũ & spatiosũ. Qd̃ quãduui ñ
susceꝑit inse aqͣs fluminis siue
correntis. omne qd̃ inse habet mor¬
tificat: s dñs de qͦ dictum ẽ. ꝑ cuciet¬
& curabit post duos dies. & indie
t̾cio surgemꝰ & uiuemꝰ in conspec̃¬
tu eiꝰ: ipse qͥ loqͥt᷑ in eodẽ ꝓpħa osee.
ego colligaui ephraim. suscepi eũ¬
ibrachio meo. & ñ cognouert qr
sanaui eos incorruptione hominũ:
firmatꝰ ꝓ iniquitatib nr̃is. disci¬
plina pacis eiꝰ suꝑ eũ. & liuore eiꝰ sa¬
ti sumꝰ. ipse istud mare qd̾ ẽ salsissi¬
mũ & nunia amaritudine mor¬
tuũ. sua morte sanauit. qͥ dic̃¬

Expanded text:
ait: uidebam ecce quattuor uenti mittebant in mare magnum Mirabiles elationes maris . Et ex persona Salvatoris in psalmo: Veni in profundum maris et tempestas demersit me . Rex quoque Aegypti juxta eumdem Ezechielem draco appellatur , qui habitat in mari, et ventilat fluminibus quasi cornibus suis. Et iterum, Hoc mare magnum et spatiosum . Quod quamdiu non susceperit in se aquas fluminis, sive torrentis, omne quod in se habet, mortificat; sed Dominus de quo dictum est, Percutiet, et curabit post duos dies, et in die tertio surgemus, et vivemus in conspectu ejus , Ipse loquitur in eodem Propheta Osee: Ego colligain brachio meo et non cognoverunt quia sanavi eos in corruptione hominis, firmatus pro iniquitatibus nostris, disciplina pacis ejus super eum, et livore ejus sanati sumus . » Ipse istud mare quod est salsissimum et nimia amaritudine mortuum, sua morte sanavit, qui dic
Abbreviated transcription (Latin):
mari re ꝑiri pot̃: ne cocleolȩ qͥde
paruiq ueriniculi & anguille. &
cet̾a aĩantiũ siue serpentiũ genera.
quoꝵ magis corpuscula possumꝰ
nosse quã nomĩa. Demq si iordanis
auctus ymbrib pisces illic influ¬
ens rapuerit. statĩmoriunt᷑: & pingui¬
b aquis suꝑnatant. Cũ hȩc itaq
nicħ utilitatis habeant ut simplex
sermo testat᷑. etiã si facta fuerint. qd̾
stulta iudeoꝵ credit suꝑsticio: iuxta
intelligentiã spiritałe. dm̃ torrentẽ
curante. habebunt pisces plurimos:
& Quiuent oĩa ad que torrens
iste. ꝑuenerit. ita ut piscatores
stent sr̃ ripas. abengaddĩ usq ad eñ¬
gallim: quoꝵ pͥus fontẽ siue ocłm
hedi: seqñs fontẽ ocłm ue uituloꝵ
so. nat. Eñgallum inpͥncipio ẽ maris
mortui uͥ iordanis ingͥdit᷑. Engaddi
uͦ. uͥ finit᷑ atq consumit᷑. Mare aũ
mortuũ illud puto ẽẽ de quo ⁊acͥa¬
rias loqͥtur. Indie illa egͥdiet᷑ aqua

Expanded text:
 nec cochleolae quidem parvique verniculi et anguillae et caetera animantium, sive serpentium genera, quorum magis corpuscula possumus nosse quam nomina: denique si Jordanis auctus imbribus pisces illuc influens rapuerit, statim moriuntur et pinguibus aquis supernatant; cum haec itaque nihil utilitatis habeant, ut simplex sermo testatur, et jam si facta fuerint, quod stulta Judaeorum credit superstitio, juxta intelligentiam spiritalem Domini torrente curatae, habebunt pisces plurimos, et vivent omnia, ad quae torrens iste pervenerit. Ita ut piscatores stent super ripas ab Engaddi usque ad Engallim, quorum prius fontem sive oculum haedi, sequens fontem oculumve vitulorum sonat. Engallim in principio est maris Mortui, ubi Jordanis ingreditur: Engaddi vero ubi finitur atque consumitur: mare autem Mortuum illud puto esse de quo Zacharias loq
Abbreviated transcription (Latin):
inpalustrib. siue in his qͥ extra li¬
tora egͥdiunt᷑. aquȩ ñ sanabunt᷑:
illud latent᷑ ostendit. qͦd qͥ in noe
archa ñ fuerit ꝑeat regnante di¬
luuio: & quos iste fluuius ñatt¬
gerit. ñ suscipiant sanitatẽ. S in
salinas inqͥt dabunt᷑ iuxta illud
qd̾ scͥptum ẽ. pestilente flagellato
stultus sapientior erit: erudiunt
eñĩ bonos exempla peioꝵ. Siue
insalinas dabunt᷑. iuxta illud qd̃
ineuangłio scͥptum ẽ. bonum ẽ
sal.si aut sal infatuatũ fuerit.

Expanded text:
extra littora « egrediuntur, aquae non sanabuntur, » illud latenter ostendit, quod qui in Noe arca non fuerit, pereat regnante diluvio, et quos iste fluvius non attigerit, non suscipiant sanitatem. « Sed in salinas, inquit, dabuntur; » juxta illud quod scriptum est: « Pestilente flagellato, stultus sapientior erit , » erudiunt enim bonos exempla pejorum. Sive in salinas dabuntur juxta illud quod in Evangelio scriptum est: « Bonum est sal, si autem sal infatuatum fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
siit aĩa ur̃a: S facile soluit᷑: siscia¬
mꝰ ꝓ hoc scͥptũ inhebreo. torrens ꝑ¬
tͣnsiit aĩa meã. De hoc torrente et
ysaias loqͥt᷑. Ecce ego inclino suꝑ eos
sicuti fluuiũ pacis: & sic̃ torrentẽ

Expanded text:
siit anima nostra? » Sed facile solvitur si sciamus pro hoc scriptum in Hebraeo: « Torrens pertransiit animam meam. » De hoc torrente et Isaias loquitur: « Ecce ego inclino super eos sicuti fluvium pacis, et sicut torrentem
Abbreviated transcription (Latin):
aqua aqͣm remissioĩs: qd̾ intellige¬
re possumꝰ pͥma hominũ signifi¬
care peccata. quȩ ingͥdientib nob̃
aquas dñi dimittunt̃ & baptismi
ostñdunt gr̃am salutarẽ. & micia
st̃ ꝓfectuũ. Demq ad talos usq
ꝑtingunt. qͥ plante calcan. eoq
uici st̃: qui patet morsib
colubri. dicente dño. Tu eiꝰ obser¬
uabis caput: & ipse obseruabit
tuũ calcaneũ. Et inpsalt̾io de ni¬

Expanded text:
aquam aquam remissionis. Quod intelligere possumus prima hominum significare peccata, quae ingredientibus nobis aquas Domini dimittuntur, et baptismi ostendunt gratiam salutarem, et initia sunt profectuum. Denique ad talos usque pertingunt, qui plantae calcaneoque vicini sunt, qui patet morsibus colubri, dicente Domino: « Tu ejus observabis caput, et ipse observabit tuum calcaneum . » Et in Psalterio de Ju
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝓpeccato. docet qd̃ sit ipsũ holo¬
caustum: agnum inqͥens anincu¬
lum immacłatũ faciet holocaus¬
tum: & ñcertis dieb s cotidie: nec
qualibet hora s mane:mane faci¬
et illũ. ꝑsingła uidelicet mane.
qͣndo orto sole lucis exordium ẽ.
Bequo mane dauid loqͥtur inpsal¬
mo. Mane exaudies uocem meã:
mane assistã tͥ & uidebo: & inalio

Expanded text:
pro peccato, docet, quod sit ipsum holopro peccato, docet, quod sit ipsum holocaustum. « Agnum, inquiens, anniculum, immaculatum faciet holocaustum, » et non certis diebus, sed quotidie; » nec qualibet hora, sed mane « mane faciet illum, » per singula videlicet mane, quando, orto sole, lucis exordium est, de quo mane David loquitur in psalmo: « Mane exaudies vocem meam: mane assistam tibi et videbo . »
Abbreviated transcription (Latin):
pacificoꝵ salus sit offerentis: cũ gͦ
quȩ respicit adoriente: illam uide¬
licet portam dequa scͥptũ ẽ. hȩc
porta dñi. iusti intrabunt ꝑ eam:
& unde oritur sol. iusticie. Et fa¬
ciet inquit holocaustum suum
& pacifica sua. deqͥb nc̃ diginus.
faciet autẽ quia spontaneũ sacͥfici¬
um ẽ: & ñ alii ꝓ eo facient sac̾dotes:
udelicet sic̃ fieri solet indie sabbi.
Ergo om̃i cẽpore holocaustũ & paci¬
ficum qd̾ offertur uoluntarie. re¬
seratam h̃t port̾a dñi. nec obseruat
sabb̃m: s om̃s dies ei reputant᷑ in
reqͥem. Deniq postꝗͣ. obtulerit ho¬
locaustũ & pacificaͥ statĩ eg̃ditur
& claudit᷑ pꝰeũ ianua. siue claudit
ianuã: ut seruet᷑ pͥncipi pͥuilegiũ
suũ. nec sacͥficia eiꝰ ppło misceantur.
Et qr gn̾alit̃ dixerat spontaneum
holocaustũ aut pacifica uolunta¬
ria dño. nec apposuerat taurũ siue
uitulum. arietẽ uł ouem. hyrcũ

Expanded text:
pacificorum, salus sit offerentis. Cum ergpacificorum, salus sit offerentis. Cum ergquae respicit ad Orientem; illam videlicet portam, de qua scriptum est: Haec porta Domini, justi intrabunt per eam , et unde oritur sol justitiae. Et faciet, inquit, holocaustum suum, t pacifica sua: de quibus nunc diximus. Faciet autem, quia spontaneum sacrificium est, et non alii pro eo facient sacerdotes, videlicet sicut fieri solet in die sabbati. Ergo omni tempore holocaustum, et pacificum, quod offertur voluntarie, reseratam habet portam Domini: nec observat sabbatum, sed omnes dies ei reputantur in requiem. Denique postquam obtulerit holocaustum et pacifica, statim egreditur, et clauditur post eum janua, sive claudit januam: ut servetur principi privilegium suum, nec saEt quia generaliter dixerat « spontaneum holocaustum, aut pacifica voluntaria Domino, » nec apposuerat taurum sive vitulum, arietem vel ovem hircumque
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificium: & oleum cãta mane:
mane holocaustum sempit̾uum.
Ubi nos legimus immacłatum.
ficium: aquila & symmachꝰ donũ
transferiuit. Pro eo autẽ quod nos
ꝓpͥncipe ducem. hoc eñi nasi signifi¬
cat. Adhuc autẽ sermo depͥncipe ẽ:
de quo ysaias loquit᷑. Ecce testimo¬
nium ingentib dedi eum pͥncipẽ
acp̃ceptorem ingentib. Et ierechiel.
fecerit spontaneũ. & dixerit. uolun¬
taria siue spontanea oris meibene¬
placita fac dñe. spontaneũ autem
holocaustum ut totum se offerat
dõ. & pacifica uoluitaria. qd̾ in
pͥorib ñ inuenitur. scͥptum est
eñi. & facient sac̾dotes holocaus¬
tum eiꝰ & pacifica eiꝰ. & de spontane¬
reticetur. ut ñ necessitate faciat. s
uoluntate post holocaustum of¬
ferat pacifica. & reconciliet᷑ doun-¬
de & uirginitas maior ẽ nuptiis.
s offertur. Propacificis quȩ hebrai¬
ce dicunt᷑ selamim .lxx. salutaria
int̾pretant᷑. ut ipsa reconciliatio

Expanded text:
sacrificium et oleum cata mane, sacrificium et oleum cata mane, mane holocaustum sempiternum. » . Ubi nos legimus immaculatum,ficium, Aquila et Symmachus, donum transferunt. Pro eo autem quod nos runt, et pro principe ducem: hoc enim nasi significat. Adhuc autem sermo de principe est, de quo Isaias loquitur: « Ecce testimonium in gentibus, dedi eum principem et praeceptorem in gentibus . » Et Ezechiel: fecerit spontaneum, et dixerit « voluntaria, sive spontanea, oris mei, beneplacita fac, Domine ; » Spontaneum autem holocaustum, ut totum se offerat Deo, et pacifica voluntaria, quod in prioribus non invenitur; scriptum est enim: Et facient sacerdotes holocaustum ejus, et pacifica ejus: et de spontanereticetur, ut non necessitate faciant, sed voluntate: post holocaustum offerat pacifica, et reconcilietur Deo. Unde et virginitas major est nuptiis ,sed offertur. Pro pacificis, quae Hebraice dicuntur SELAMIM  , LXX salutaria interpretantur: ut ipsa reconciliatio
Abbreviated transcription (Latin):
dinis gͦ & insollemnitatib sab¬
batoꝵ uidelicet & kalendarum.
& uniu̾sȩ festiuitatis dequa in
anteriorib locuti sumꝰ. tam in
uitulo qm mariete singła oe¬
pħ offerent᷑ insacͥficio: in agnis
uͦ ñ erit certus numerus. nec
uolutati dimissum arbitriũ:
s uirib quis utitur & bono con¬
scientiȩ ut qnͣtũ pot̾ non qͣntũ
uult offerat᷑. & suꝑ omĩa olei
hm̃. ꝑ oẽpħi singła. ut unguat᷑
simmila. & lucerna accendat᷑ in
conspectu dñi. & qui eo utuntur
autẽ fecerit pͥnceps spontaneum
holocaustum. aut pacifica uo-¬
luntaria dño: aꝑietur ei porta
quȩ respicit adorientem. & faciet.
holocaustuun suũ & pacifica sua.
sic̃ fieri solet indie sabb̃i. & egͥdi¬
etur: claudeturq porta postquã
ĩmacłatũ faciet holocaustum
cotidie dño mane. & mane faciet
ciet suꝑ eo cãta mane. mane sext̃a
de oleo t̾ciam partem h̃in: ut mi¬
manaã dño. legitimum. iuge
atq ꝑpetuum: faciet agnuni

Expanded text:
dinis ergo et in solemnitatibus, sabdinis ergo et in solemnitatibus, sabbatorum videlicet et Kalendarum, et universae festivitatis, de qua in anterioribus locuti sumus, tam in vitulo, quam in ariete singula ephi offeruntur in sacrificio. In agnis vero non erit certus numerus, nec voluntati dimissum arbitrium, sed viribus quis utetur et bono conscientiae, ut quantum potest, non quantum vult offerat: et super omnia olei hin per ephi singula, ut ungatur simila et lucerna accendatur in conspectu Domiautem fecerit princeps spontaneum holocaustum, aut pacifica voluntaria Domino; aperietur ei porta quae respicit ad orientem, et faciet holocaustum suum et pacifica sua sicut fieri solet in die sabbati et egredietur claudeturque porta postquam inmaculatum faciet holocaustum cotidie Domino semper mane faciet ciet super eo cata mane mane sextam de oleo tertiam partem hin ut mimino legitimum iuge atque pe
Abbreviated transcription (Latin):
portã inqua sponsus eubat me¬
ridie. Deniq dicitur in eodem
cantico caticoꝵ. Surge aquiloae
Popłs scilicet iudeoꝵ: quidere¬
linq̃ns portam uiç luminis. ua¬
dit ad portam aquilonis: de qͦ
dicit᷑. aquilo uentus durissimus.
Nam & olla i erenne. a facie aqͥlo¬
nis accenditur. Dicamus & alitꝰ
ꝑportam aquilonis ingͥdit᷑ qui
peccata dimittit: & egͥditur ꝑpor¬
tam meridianã qui uirtutes se¬
quit᷑. E contrario si iustus lap¬
sus fuerit in peccatis. ing̾ditur
quidem ꝑ porta meridianã: sed
egͥditur ꝑuiã portȩ aquilonis.
Princeps autẽ inquit in medio
eoꝵ erit. ingdientium scilicet et
egredientiũ: iuxta illud quod scͥp¬
tum ẽ. Meliuis int̾ uos stat: quẽ
eos stet xp̃c: quantomagis scienti¬
bus: S cum inter scientes xp̃c
steterit: t̃c corpus mortuũ fiet
cum ing̾dientib. & egͥdietur
cũ eg̾dientib: utroꝵq uirtutis
atq peccati testis assistens. In min¬

Expanded text:
portam in qua sponsus cubat in meportam in qua sponsus cubat in meridie. Denique dicitur in eodem Cantico canticorum: « Surge, Aquilo; et populus? scilicet Judaeorum, qui derelinquens portam viae luminis, vadit ad portam Aquilonis de quo dicitur: « Aquilo ventus durissimus ; » nam et olla Jeremiae a facie aquilonis accenditur . Dicamus et aliter. Per portam Aquilonis ingreditur, qui peccata dimittit: et egreditur per portam meridianam, qui virtutes sequitur. E contrario, si justus lapsus fuerit in peccatis, ingreditur quidem per portam meridianam, sed egreditur per viam portae Aquilonis. « Princeps autem, inquit, in medio eorum erit, » ingredientium scilicet et egredientium, juxta illud quod scriptum est: « Medius inter vos stat, quem eos stetit Christus, quanto magis scientibus! Sed cum inter scientes Christus steterit, tunc corpus mortuum fiet cum ingredientibus, et egreditur cum egredientibus, utrorumque virtutis atque peccati testis assistens. In nun
Abbreviated transcription (Latin):
accepi. & quia iam ꝑfectus sũ: ꝑse¬
quor autẽ si app̾hendam in quo
& comp̾hensus sum a xp̃o. Statĩq
quasi ꝑfectus loquit᷑. Unũ aũt.
post̾ioꝵ obliuiscens. ad ea quȩ pͥ
ora sunt me extendens: iuxta ꝓ¬
positum ꝑ sequar adbrauium
suꝑne uocationis qͦt qͦt gͦ ꝑfecti hoc
ut qui dixerat. ñ quia iam acce¬
pi. aut quia iam ꝑfectus sum.
audeat dicere. qͦt qͦt gͦ ꝑfecti sapi¬
mus: Ex quo ꝑspicuum ẽ. om¬
nẽ hominẽ & uniu̾sam creat᷑am
quãuis adꝑfectionẽ uenerit. ta¬
men indigere miscłia dĩ: & ple¬
nã ꝑfectionem ex gr̃a non exme¬
rito possidere. Precipitur itaq
ppło t̾re ut si ingredit᷑ ꝑ portam
aquilonis ut ad oret: egͥdiatur ꝑ
uiam porte meridianȩ. Quis est
iste ppłs cui hoc p̾cipitur: Nem¬
pe gentilium: ut qui derelinqñs
portam aquilonis aquo exardes¬
cunt mala suꝑ t̾ram. ing̾ssus fu¬
erit templum: ñ eg̾diatur nisi
ꝑuiam portȩ meridianȩ ad portã
luminis. ad portam caloris. ad

Expanded text:
i jam perfectus sim: persequor autem si apprehendam, in quo et comprehensus sum a Christo . » Statimque quasi perfectus loquitur: « Unum autem posteriorum obliviscens, ad ea quae in priora sunt me extendens, juxta propositum persequor ad bravium supernae vocationis: quotquot ergo perfecti hoc ut qui dixerat non quia jam accepi, aut quia jam perfectus sum, audeat dicere Quotquot ergo perfecti hoc sapimus? Ex quo perspicuum est omnem hominem et universam creaturam, quamvis ad perfectionem venerit, tamen indigere misericordia Dei et plenam perfectionem ex gratia, non ex merito possidere. Praecipitur itaque populo terrae, « ut si ingreditur per portam Aquilonis ut adoret, egrediatur per viam portae meridianae. » Quis est iste populus, cui hoc praecipitur? Nempe gentilium, ut qui derelinquens portam Aquilonis, a quo exardescunt mala super terram, ingressus fuerit templum, non egrediatur nisi per viam portae meridianae ad portam luminis, ad portam caloris, ad
Abbreviated transcription (Latin):
beniamin. scd̃a symeon suã specia¬
imuta cũ iuda: t̾cia ysachar. qͣrta
rabulon. qͥnta gad. porteq ciuita¬
tis t̾ne ꝑsingłas plagas: & nom̃ ip¬
sius ciuitatis qd̾ infronte pontifi¬
cis auri lãmina continet᷑. deqͥb
uniu̾sis insiuis disseremꝰ locis: hoc
que nnumeroꝵ uolumine tͥbui
leuitice dant᷑ ad habitandũ cum
subiibanis sius. hic silent᷑ nomina:
& ciuitates fugitiuoꝵ. quaꝵ tres trans
iordanẽ. bosor iudelicet & ramothi.
& gaulon induab & dimidia tͥbu
date st̃. & tres intͣ iordanẽ. cedes ui-¬
delicet. & sichem & caritharbe. neq
eñi opus erat indescͥptione mistica
& habitatione scõꝵ & conu̾satione
ꝑfecta. fugitiuoꝵ descͥbi auxilia: qͥb
isrł indiguit adhiic int̾ra positus.
& ꝑmulcos labores atq discͥmina
ad hanc ciuitatẽ uenire festinans.
& in singłis scĩs loquens. Aduena
sũ atq & ꝑegͥnus sic̃ om̃s patres mei.
ga orientali usq ad plagam maris.
erunt pͥmitie quas seꝑabitis .xxu.

Expanded text:
 speciamixtam cum Juda, tertia Issachar, quarta Zabulon, quinta Gad. Portaeque civitatis ternae, per singulas plagas et nomen ipsius civitatis, quod in fronte pontificis auri lamina continetur, de quibus universis in suis disseremus locis. Hoc quae in Numerorum volumine tribui Leviticae dantur ad habitandum cum suburbanis suis, hic silentur nomina, et civitates fugitivorum quarum tres trans Jordanen, Bosor videlicet et Ramoth, et Gaulon, in duabus et dimidia tribu datae sunt, et tres intra Jordanen, Cades videlicet et Sichem et Cariatharbe. Neque enim opus erat in descriptione mystica et habitatione sanctorum et conversatione perfecta fugitivorum describi auxilia quibus Israel indiguit adhuc in terra positus, et per multos labores atque discrimina ad hanc civitatem venire festinans, et in singulis sanctis loquens: « Advena sum et peregrinus, sicut omnes patres mei . ga orientali usque ad plagam maris, erunt primitiae quas separabitis XXV millia
Abbreviated transcription (Latin):
mersit me. Et it̾um. Lib̾a me abhis
qͥ odert me: & de ꝓfundis aquarũ.
Non me p̾cipitet tẽpestas aquȩ. nec
absorbeat meꝓfundũ: neq urgeat
suꝑ me puteris os suũ. & in alio
uos de glutissent nos. Cũ irasceret᷑
furor eoꝵ suꝑ nos. forsitan aqua
absorbuisset nos. Et sponsus in
cantico canticoꝵ. Aqua multa ñ
pot̾it restinguere caritatẽ: & flu¬
inina ñdemergent eã. Ista ẽ aqua.
de qua dic̃ osee. Contempsit me
galaad ciuitas q̃ oꝑat᷑ uanitates:
contͣbans aqͣm: & fortitudo eiꝰ uiri
pirate. Qͤ aqͣ alio noĩe uocat᷑ myr¬
ra hoc ẽ amaritudo: in qͣ lignum
crucis mittit᷑. & amara u̾tunt᷑ in
dulcia. Considera legẽ moysi. si
intelligat᷑ iuxta sensũ carneũ iu¬
deoꝵ quomͦ amara sit. effo diens
inithainar formcationẽ. & osee
iunctũ fornicariȩ. ierenne ꝑyro¬
m̃a. moysi uxorem ethyopissam.
& iut̾fectionẽ egyptii. & mille alia:
que suntelligamꝰ iuxta occidentẽ

Expanded text:
ersit me . » Et iterum: « Liberer ab his qui oderunt me et de profundo aquarum. Non me praecipitet tempestas aquae, nec absorbeat me profundum, neque urgeat super me puteus os suum . » Et in alio vos deglutissent nos. Cum irasceretur furor eorum super nos, forsitan aqua absorbuisset nos . » Et sponsa in Cantico canticorum: « Aqua multa non poterit restinguere charitatem, et flumina non demergent eam . » Ista est aqua de qua dicit Osee: « Contempsit me Galaad civitas, quae operatur vanitates conturbans aquam; et fortitudo ejus viri piratae . » Quae aqua alio nomine vocatur Mara, hoc est amaritudo, in qua lignum crucis mittitur, et amara vertentur in dulcia. Considera legem Moysi, si intelligitur juxta sensum carneum Judaeorum, quomodo amara sit, effodiens in Thamar fornicationem , et Osee junctum fornicariae, Jeremiae περίζωμα , Moysi uxorem Aethiopissam, et interfectionem Aegyptii, et mille alia, quae si intelligamus juxta occidentem
Abbreviated transcription (Latin):
decẽ milib. Suꝑfluũ ẽ disserta
disserere: & inqͥb supͣ ante laboraui¬
mꝰ. quasi ñ sut dictart̾um labora¬
re. Post septẽ tͥbuũ t̾minos aborien¬
te usq adoccidentẽ. de scͥbunt᷑ pͥmi¬
singule tͥbꝰ ab oriente usq ad mare:
cuiꝰ longitudims incertus ẽ nu¬
merus: neq eñi insingłaꝵ descͥpti

Expanded text:
decem millibus. » Superfluum est disserta disserere, et in quibus supra laboravimus, quasi non sint dicta iterum laborare. Post septem tribuum terminos ab oriente usque ad occidentem describuntur primisingulae tribus ab oriente usque ad mare cujus longitudinis incertus est numerus. Neque enim in singularum descript
Abbreviated transcription (Latin):
gimꝰ inbonã partẽ aquas quȩ
eg̾diunt᷑ deli. mine templi. & re¬
feruut᷑ ad doctnã eccłiȩ: sic sunt
aquȩ amarȩ & aque pessimȩ. ad
quas ieremias ꝓpħa nos ꝓhibet
accedere dicens. Qͥo uob̃ & uie egyp¬
tiut bibatis deaqͥs gyone Que he¬
braice dicunt᷑ sẏor: id ẽ turbide atq
cenose. Deqͥb iratꝰ sr̃ hereticis loqͥt᷑
ds. Ecce ego cibabo eos angustus.
& dabo eis potũ aquã fellis: inqua
draco regnat egyptiꝰ. qui dic̃ mea
st̃ flumina & ego feci ea. qͥ omne
excelsũ uidet. & ipse ẽ rex eoꝵ qui
inaquis st̃. Unde uir eccłiasticus
diĩn dep̾catur & dic̃. Saluũ me

Expanded text:
gimus in bonam partem aquas, quae egrediuntur de limine templi et referuntur ad doctrinam Ecclesiae, sic sunt aquae amarae et aquae pessimae, ad quas Jeremias propheta nos prohibet accedere dicens: « Quid vobis et viae Aegypti ut bibatis de aquis Geon , » quae Hebraice dicuntur SIOR  , id est, turbidae atque coenosae. De quibus iratus super haereticis loquitur Deus: Ecce ego cibabo eos angustiis, et dabo eis potum aquam fellis ; in qua draco regnat Aegyptius, qui dicit: Mea sunt flumina, et ego feci ea; qui omne excelsum videt, et ipse est rex eorum qui in aquis sunt. Unde vir Ecclesiasticus Dominum deprecatur, et dicit: Salvum me
Abbreviated transcription (Latin):
ebaut᷑ subt̃ lum̃ domꝰ idẽ cẽpli. ñ fer¬
bant᷑ ad aqͥlonẽ & ad occidentẽ. s
adorientẽ. & in latere tẽpli dext᷑. idẽ
admeridiẽ: ipsoniq meridiẽ. ũ cus¬
libet loci s altaris. Ex qͦ ꝑspicuum
fit sacras ẽẽ aqͣs. & saluatoris nr̃i sig¬
nificare doctriña: iuxta illud qd̃
st̃ omĩa scientia dĩ: sic̃ aqͣ multa
oꝑiens mare. De his aquis & zacha¬
rias ꝓpħa uaticinatꝰ ẽ dicens. Indie
illo eg̾diet᷑ aqua uiuens de ierłm:
& mediũ eiꝰ in mare pͥmũ. mediũ
aut̃ illiꝰ inmare nouissimũ. Delis¬
aquis & ad samaritanã dñs loq̃bat᷑.
Si scires qͥs ẽ qͥ dĩc tͥ da mͥ bibere. tu
de aqua ista sitiet denuo: qͥ autẽ
biberit exaqͣ qͣm ego dabo ei. ñ siti¬
et in et̾num. Et intemplo clama¬
bat atq dicebat. Siqͥs sitit: ueniat ad
me & bibat. Qͥcredit inmesic dic̃ scͥp¬
tura. flumina deuentre eiꝰ fluent¬

Expanded text:
ebantur subter limen domus, id est templi non ferebantur ad aquilonem et ad occidentem, sed ad orientem. Et in latere templi dextro, id est ad meridiem, ipsamque meridiem non cujuslibet loci, sed altaris. Ex quo perspicuum fit sacras esse aquas et Salvatoris nostri significare doctrinam, juxta illud quodsunt omnia scientia Domini, sicut aqua multa operiens mare . De his aquis et Zacharias Propheta vaticinatus est, dicens: In die illo egredietur aqua vivens de Jerusalem, et medium ejus in mare primum: medium autem illius in mare novissimum . Deaquis et ad Samaritanam Dominus loquebatur: « Si scires quis est qui dicit tibi, Da mihi bibere, tu de aqua ista sitiet denuo: qui autem biberit ex aqua quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum . » Et in templo clamabat atque dicebat: « Si quis sitit, veniat ad me et bibat: qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre e
Abbreviated transcription (Latin):
ducauit homo. & m̃s cib ẽ ut fa¬
ciam uoluntatẽ eiꝰ qͥ me misit. Qd̃
aũ m̃sura una atͥoloꝵ erat. qͣtuorq
atͥi maioris angulos possidebãt. qͣ¬
tuor mũdi sig̾cat plagas: qd̾ insu¬
dore uultꝰ nr̃i comedamꝰ pañe. &
oĩs laborm̃ uent̾ stercoriq ꝓficiat:
Quȩ qͣtuor atola uł iuiꝰ paries am¬
biebat & culinȩ fabͥcatȩ erant sub¬
ter porticꝰ ꝑ gyrũ. uł ꝓpͥnqͣ habe¬
bant accubita: ut uͥ cibi. ibi & m̃sa¬
rũ p̾paratio. Et ne forsitan igno¬
raret ꝓpħa qͥd ẽẽnt quȩ cerneret:
dix adeũ. Hec ẽ domꝰ culinaꝵ. inqͣ
coquent ministri domꝰ dñi uicti¬
mas ppłi : popłi qͥdem uictimas qͤ
offerunt᷑ ꝓ delicto siue peccato &
ignorantia. s alim̃ta & refrigeria
sac̾dotũ: ut meminerĩt nichil se
aliud deb̾e appetere. cũ & intẽplo
carnes adeoꝵ refrigeria p̾paratę

Expanded text:
s cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui me misit . » Quod autem mensura una atriolorum erat quatuor, quae atrii majoris angulos possidebat, quatuor mundi significat plagas, quod in sudore vultus nostri comedamus panem, et omnis labor ventri stercorique proficiat: quae quatuor atriola, vel unus paries ambiebat, et culinae fabricatae erant subter porticus per gyrum, vel propinqua habebant accubita: ut ubi cibi, ibi et mensurarum praeparatio. Et ne forsitan ignoraret propheta quid essent quae cdixit ad eum: Haec est domus culinarum in qua coquent ministri Domini victimas populi: populi quidem victimae, quae offeruntur pro delicto sive peccato et ignorantia, sunt alimenta et refrigeria sacerdotum, ut meminerint nihil se aliud debere appetere, cum etiam in templo carnes ad eorum refrigeria praeparatae
Abbreviated transcription (Latin):
oues habeo quȩ ñ st̃ exhoc atrio.
& illas oportet me ad ducere & uo¬
cem meã audient. & fient unum
atͥum & unꝰ pastor. hoc eñi grece
asan sig̾cat. qd̾ latina simplicitas
inouile tͣnstulit. Qnͣdo aũt diẽ
exhoc atͥo. ostendit ẽẽ & aliud. qd̾
uł ungentium turba addistincti¬
onẽ isrł. uł in cęlis ad separationẽ
mi̾toꝵ uł uncuiq officio atͥũ de¬

Expanded text:
e non sunt ex hoc atrio, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et fiet unum atrium et unus pastor . » Hoc enim Graece αὐλή significat, quod Latina simplicitas in ovile transtulit. Quando autem dixit ex hoc atrio, ostendit esse et aliud quod vel in gentium turba ad distinctionem Israel, vel in coelis ad separationem meritorum unicuique officio atrium de
Abbreviated transcription (Latin):
moyses tͥb dieb ab omĩ ĩmundi¬
tia &e abuxoꝵ cõplexu uult ppłm
scĩficari: ut accedat admontẽ syna.
& scificatuis sc̃a suscipiat. Sin ait
accessuri adaudienda & suscipi¬
enda u̾ba di scĩficari uibent᷑ ab
uxorib: manifestũ ẽ & in lege il¬
lud apłicũ contineri. nolite frau¬
cdare inuic̃e. nͥ forte ex cousensu ad
tẽpus. ut uacetis orationi: & excon¬
sensu abstinenoũ abuxorib ut
uacemꝰ oratiomi. Post hȩc scͥptum
ẽ. Et eduxit me matͥum ext̾ius. &
cͥcumduxit me ꝑ qͣtuor angulos
atͥi: & ecce atͥolũ erat inangulo atͥi:
atͥola singula ꝑangulos atͥi. in qͣ¬
tuor atͥolis anguli atͥola disposita.
Ille uir quem sepe cõmemorat. e¬
duxit eũ de loco sac̾dotum qͥuer¬
gebat ad aqͥloue. siue qͥ erat separa¬
tus. uͥ coquint sac̾dotes ꝓ delicto
& ꝓpeccato uł ignorantia: edux aũ
iuatͥum ext̾ius: ex quo intelligimꝰ
illud atͥum de qͦ eg̾ssus ẽ. fuisse
int̾ius. & multa ẽẽ atͥa inscͥpturis.¬

Expanded text:
Moyses tribus diebus ab omni immunditia et ab uxorum complexu vult populum sanctificari , ut accedat ad montem Sina, et sanctificatus sancta suscipiat. Si autem accessuri ad audienda et suscipienda verba Dei sanctificari jubentur ab uxoribus, manifestum est in lege illud apostolicum contineri: « Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi , » et ex consensu abstinendum ab uxoribus ut vacemus orationi. Post haec scriptum est: « Et eduxit me in atrium exterius, et circumduxit atrii. Et ecce atriolum erat in angulo atrii, atriola singula per angulos atrii; » in quatuor atriolis anguli atriola disposita. Ille vir quem saepe commemorat, eduxit eum de loco sacerdotum, qui vergebat ad aquilonem, sive qui erat separatus, ubi coquunt sacerdotes pro delicto et pro peccato vel ignorantia. Eduxit autem in atrium exterius. Ex quo intelligimus illud atrium de quo egressus est fuisse interius, et multa esse atria in Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta numeroꝵ librũ. nc̃ singłarũ
tͥbuũ aplaga orientali usq ad pla¬
gam occidentis idẽ maris. posses¬
sio de scͥbit᷑: & pͥmum fines accipi¬
unt abaqͥlone iuxta uiã echalon.
ꝑgentib emach. atͥum siue aser
enoñ.t̾minũ damasci ad aqͥlonẽ
iuxta em̃ath: deqͥb añ iam diximꝰ.
Incipit aut̃ pͥmũ tͥbꝰ dan. scda aser.
t̾cia neptalim. qͣrta manasse. S.¬

Expanded text:
juxta Numerorum librum, nunc singularum tribuum a plaga orientali usque ad plagam occidentis, id est, maris possessio describitur. Et primum fines accipiunt ab aquilone juxta viam Ethlom pergentibus Emath, atrium sive Aser Enon terminum Damasci, ad aquilonem juxta Emath, de quibus ante jam diximus. Incipit autem primum tribus Dan, secunda Aser, tertia Nephthalim, quarta Manasse,
Abbreviated transcription (Latin):
Mensure uinꝰ qͣtuor erant: & paries
ꝑcͥcuitum ambiens qͣtuor atͥola.
Et culine fabricate erant subt̃ por¬
ticꝰ ꝑ gyrum. siue ꝓpt̾ accubita: quȩ
bũ hebraicũ posuit thuroth. Et
dix inqͥtadme. Hȩc ẽ domꝰ culinaꝵ
uiqua coquunt ministri domꝰ
dñi uictimas ppłi. siue uictimã:
ħeñi hebraice significat ⁊eba.
An: qͥ calamũ tenebat maini & fu
nicłmn cem̃tarii. quo edificiũ me¬
tiret᷑. intͦduxit inqͥt me ꝑingͥssũ
qͥ erat exlatere porte uł post tͥgũ
portȩ. nec posuit cuiꝰ portȩ. orienta¬
lis. australis. aut alt̾ius plage. s
reliqͥt incertũ: ut ir̃e ad locũ scũa¬
rii & ingarophilatia. siue cubicħ
sac̾dotum. quȩ respiciebant adaqͥ

Expanded text:
Mensurae unius quatuor erant: et paries per circuitum ambiens quatuor atriola: et culinae fabricatae erant subter porticus per gyrum sive propter accubita quae rbum Hebraicum posuidixit ad me: Haec est domus culinarum in qua coquunt ministri domus Domini victimas populi sive victimam. » Hoc enim Hebraice significat Zeba: vir qui calamum tenebat manu, et culum coementarii quo aedificium metiretur, « introduxit, inquit, me per ingressum, qui erat ex latere portae, » vel post tergum portae, nec posuit cujus portae orientalis australis aut alterius plagae, sed reliquit incertum, ut irem ad locum sanctuarii, « et in gazophylacia » sive cubicula sacerdot
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra sit uacua insuburbana. uł ut
sẏminachꝰ. theodotio & .lxx. tͣnstu¬
ler̃t in t̾minũ & separationẽ & spati¬
um. hac descͥptione finita. alia
ex integro separandȩ scĩficatioĩs
inoꝵ in longitudine. & latitudi
ne.x. miliũ. post suꝑiorẽ insurã
t̾ia alia metiat᷑: in qua neqͣ qm sit
administ̾iũ dñi. habitent aũ es
ro leuite qui sac̾dotib seruiunt.
& hñt ꝓpͥa minist̾ia. accipient lo¬
cum ad edificanda .xx. garõphila¬
tĩa. iuxta aquila exedias. iuxtahm¬
machũ thalamos. iuxta theodon

Expanded text:
terra sit vacua in suburbana: vel ut Symmachus et Theodotio et LXX transtulerunt, in terminum, et separationem et spatium. Hac descriptione finita, alia ex integro separandae sanctificationis morum in longitudine et latitudine decem millium, post superiorem mensuram terra alia metiatur, in qua nequaquam sit ad ministerium Domini. » Habitent autem ero Levitae qui sacerdotibus serviunt, et habent propria ministeria, accipient locum ad aedificanda viginti gazophylacia, juxta Aquilam exedras, juxta Symmachum thalamos, juxta Theodo
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantia offert᷑ sacͥficiũ: qͣnto
magis ꝓdelicti conscientia: Inde
& iob offerebat mane cotidie hosti¬
am ꝓfiliis suis: timens ne ꝑigno¬
rantiã deliqͥssent. Qd̃ aũ seqͥt᷑ ut¬

Expanded text:
ignorantia offertur sacrificium, quanto magis pro delicti conscientia! Unde et Job offerebat mane quotidie hostiam pro filiis suis, timens ne per ignorantiam deliquissent . Quod autem sequ
Abbreviated transcription (Latin):
ri. qͥ inmorẽ pharaoĩs & egyptioꝵ
oppͥmunt filios isrł ꝑpotentiã. nec
meminer̃t scͥptũ. ducẽ te constitu¬
ert̃. ne eleueris. s esto int̾ eos qͣsi unꝰ
exipsis: & illud qd̾ in euangłio cãta

Expanded text:
ri, qui in morem Pharaonis et Aegyptiorum ri, qui in morem Pharaonis et Aegyptiorum opprimunt filios Israel per potentiam ; nec meminerunt scriptum: « Ducem te constituerunt, ne eleveris; sed esto inter eos quasi unus ex ipsis . » Et illud quod in
Abbreviated transcription (Latin):
cipłoꝵ salus p̾miũ magistorũ ẽ.
Hec dic̃ dominꝰ ds. Sufficiat uob̃
pͥncipes isrł. Iniqͥtatẽ & rapinas in¬
termittite: & iudiciũ & iusticiam
meo: ait dĩis ds. Prorapinis .lxx.
miseriam tͣnstuler̃t. ꝓ confimis op¬
pressionẽ. Est aũsensus. Qa accepis¬
tis partẽ ur̃am opͥncipes scͥpt᷑a di¬
cente. pͥncipi qͦ hinc inde seꝑatio¬
ne sc̃uarii in possessionẽ cuuitatis
subaudit᷑ dabitis. & tanta ẽ ur̃a po¬
tentia ut umꝰ tͥbꝰ partẽ acceꝑit uĩa
possessio: iccirco p̾cipio uob̃ atq co¬
ioneo. ut sufficiat huc usq inqͥ¬
tatẽ fecisse & rapinas. dum aliena
inuaditis atq diripitis & qr scͥptũ
ẽ. dimitee malũ & fac bonũ: econtͣ¬
rio iudiciũ facite atq iusticiã iudi¬
cautes pupillo & iustificantes ui¬
duam. Seꝑate ur̃a confinia appło
meo. ne uidelicet t̾minos tͣnsferatis:
& qͥa ipsa uicinia ledit humiliorẽ.
qͥ suꝑciliũ maioris & potentioris ñ
pͥncipib p̾ceptum poterit coapta¬

Expanded text:
cipulorum salus, praemium magistrorum est. Haec dicit Dominus Deus: Sufficiat vobis, principes Israel: iniquitatem et rapinas intermittite, et judicium, et justitiam meo, ait Dominus Deus. Pro rapinis LXX miseriam transtulerunt: pro confiniis, oppressionem. Est autem sensus: Quia accepistis partem vestram, o principes, Scriptura dicente: Principi quoque hinc inde in separationem sanctuarii possessionem citanta est vestra potentia, ut unius tribus partem acceperit vestra possessio. Idcirco praecipio atque commoneo ut sufficiat huc usque iniquitatem fecisse et rapinas, dum aliena invaditis atque diripitis. Et quia scriptum est: « Dimitte malum et fac bonum , » e contrario: « Judicium facite atque justitiam, judicantes pupillos, et justificantes viduam. Separate vestra confinia a populo meo, » ne videlicet terminos transferatis, et quia ipsa vicinia laedit humiliorem, qui supercilium majoris et potentioris non principibus praeceptum poterit coapta
Abbreviated transcription (Latin):
aquȩ eiꝰ de scũario egͥdient᷑. Non gͦ
uolentis neq currentis.s miseren¬
tis ẽ dĩ. Horũ omniũ lignorũ pͥnci¬
patũ tenet lignũ uitȩ: qd̾ intelligit᷑
sapientia dequa scͥptum ẽ. Lignũ
uite ẽ om̃ib credentib in ea. Illudq¬
qd̾ d̾r. & er̃t fructus eiꝰ incibũ & fo¬
liũ eiꝰ admedicinã. diumnoꝵ libroꝵ
sacͣm̃ta demonstrat: quoꝵ alt̾um
ꝑtinet ad litt̾am. alt̾um ad sp̃m:
ut u̾ba. simplicia intelligamꝰ in fo¬
liis: infructibus uͦ sensũ latentẽ.
Sic̃ eñi sapientia scͥpturarũ duc̃ ad
regna cȩloꝵ. & p̾bet nob̃ panẽ qͥ dic̃.
ego panis sũ qͥ de cȩlo descendi: sic
folia eiꝰ quȩ morałe doct̾nã continẽt.
tͥbuunt sanitatẽ. ut peccantiũ cu¬
rent uulnera. ꝓfoluis quȩ hebraice
cis similituduĩe .lxx. ascen¬
sionẽ transtuler̃t: qd̾ & ip¬
sũ sic edisseri pot̃. ut post
bos fructuũ. u̾boꝵ mo¬
nitis ad cęlestia conscendamꝰ. Hȩc

Expanded text:
egredientur. « Non ergo volentis neque currentis, sed miserentis est Dei . » Horum omnium lignorum principatum tenet lignum vitae, quod intelligitur sapientia, de qua scriptum est: « Lignum vitae est omnibus credentibus in ea . » Illudqt fructus ejus in cibum, et folium ejus ad medicinam, » divinorum librorum sacramenta demonstrat, quorum alterum pertinet ad litteram, alterum ad spiritum, ut verba simplicia intelligamus in foliis, in fructibus vero sensum latentem. Sicut enim scientia Scripturarum ducit ad regna coelorum; et praebet nobis panem qui dicit. Ego sum panis, qui de coelo descendi : sic folia ejus moralem doctrinam continent, et tribuunt sanitatem, ut peccantium curent vulnera. Pro foliis quae Hebraice cis similitudinem, LXX ascensionem transtulerunt, quod et ipsum sic edisseri potest, ut post cibos fructuum, verborum monitis ad coelestia conscendamus. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
& oephi ꝑarietẽ. Agnis autẽ erit
sacͥficium sic̃ inuenerit manus eiꝰ:
& olei hm̃ ꝑsingła oẽpħi. Prin¬
ceps ille dequo supͣdictũ ẽ. & intͣ¬
bit pͥnceps ꝑuiã uestibuli porte
deforis. ꝑ eandem portam ing̾diat᷑.
& ꝑeandem regͥdiat᷑. liberi em̃ ar¬
bitrii est. & potestatẽ habet ponen
di animã suam & rursũ resum̃di
eamꝰ. tamq ad nos ueniens quam
adcelestia conscendens. eadem ma¬
iestatis suȩ utitur libertate. Deniq
ñ querit nundinas nec sollemni¬
tates. nec differentiam ullam ob¬
seruat dierũ: quia om̃e tempꝰ ei fe¬
stiuitas ẽ. Popłs autẽ innundinis
tantum & insolłentatib ingͥdiet᷑

Expanded text:
er arietem. Agnis autem erit sacrificium sicut invenerit manus ejus: et olei hin per singula ephi. Princeps ille, de quo supra dictum est: Et intrabit princeps per viam vestibuli portae deforis, et per eamdem portam ingrediatur, et per eamdem egrediatur , liberi enim arbitrii est, et potestatem di animam suam , et rursum resumendi eam, et tam ad nos veniens, quam ad coelestia conscendens, eadem majestatis suae utitur libertate, denique non quaerit nundinas, nec solemnitates, nec differentiam ullam observat dierum, quia omne tempus ei festivitas est. Populus autem in nundinis tantum et in solemnitatibus ingreditur
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rems finib posita ẽ. ing̾dietur
nͥ int̾ius atͥum. hoc eñi inp̾senti
loco scͥbitur: s adlim̃ portȩ int̾ioris.
& stabit in ea. Sin autẽ pͥnceps inp̾¬
senti scͥptura ñ ingͥditur atͥum in¬
terius.: stat inlimine eiꝰ. nulli du¬
buum ẽ nc exparte nos uidere &
exparte cognoscere. & nec dum reue¬
lata facie głam dm̃ contemplari. De

Expanded text:
ta est, ingredietur: non interius atrium, hoc enim in praesenti loco scribitur, sed ad limen portae interioris, et stabit in ea. Sin autem princeps in praesenti scriptura non ingreditur atrium interius, sed stat in limine ejus, nulli dubium est nunc ex parte nos videre, et ex parte cognoscere, et necdum revelata facie gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
ratis causa sint posita: ñe spͣalem
sensum dño donante reseremus
Sex dieb quib oꝑam inmundo:
porta orientalis atͥi int̾ioris clausa
nob̃ ẽ. Postqͣm autẽ uenerimus
addiem septimũ id ẽ addiẽ sabb̃i
inquo et̾na requies ẽ. siue addiem
kalendarum. qͣndo post cecam
noctem & horribiles tenebras lu¬
cis exordium ẽ:aꝑiet᷑ nobis porta
orientalis. Et siquis nr̃m ꝑm̾ita
uirtutũ ducis nom̃ & dignitatẽ
fuerit consecutus: ꝑuiam uestibu¬
li porte deforis hoc ẽ ꝑmundi huiꝰ

Expanded text:
tatis causa sint posita, nunc spiritalem tatis causa sint posita, nunc spiritalem sensum Domino donante reseremus. Sex diebus, quibus operamur in mundo, porta orientalis atrii interioris clausa nobis est. Postquam autem venerimus ad diem septimum, id est ad diem sabbati, in quo aeterna requies est, sive ad diem Kalendarum, quando post caecam noctem et horribiles tenebras lucis exordium est, aperitur nobis porta orientalis, et si quis nostrum per merita virtutum ducis nomen et dignitatem fuerit consecutus, per viam vestibuli portae deforis
Abbreviated transcription (Latin):
uerat holocaustorum eiꝰ munerũ:¬
nc̃ infert. Holocaustũ autẽ hoc
offeret pͥnceps dño indie sabbati:
offeret autẽ non ꝑse s ꝑ sac̾dotes de
quib scͥptum ẽ. & facient sac̾dotes
holocaustũ eiꝰ & pacifica eiꝰ. Sex in¬
quit agnosiminacłatos. & arietem
ĩmacłatũ. ita ut sacrificium arie¬
tis m̃sura oẽphĩ sit quȩ hebraice
appellat᷑ ep̃hã. sex autẽ agnis sit
sacrificiũ qd offerre potuerit manꝰ
eiꝰ qui offert: & ꝑ singula õẽpħi erit
olei mensura quȩ appellatur hĩn.
kalendarum autẽ hoc ẽ neomenia¬
rũ dies. hoc habebit pͥuilegium
amplius adie sabbati: ut uitulus
imimoletur de arm̃to. siue caurus
immacłatus. Cet̾a autẽ hoc est
sex agni inmacłati. & aries im¬
macłatus. & sacͥficia eoꝵ ritum
sabbati possidebunt: ita dũtaxat¬
ut sic̃ mariete oephi offertur
sacͥficii idẽ similȩ. & hm̃ olei. ita
ꝯfferatur & inuitulo. Hec ꝑspicui¬

Expanded text:
verat holocaustorum numerum; nuverat holocaustorum numerum; nunc infert: Holocaustum autem hoc offeret princeps Domino in die sabbati. Offeret autem non per se, sed per sacerdotes, de quibus scriptum est: Et facient sacerdotes holocaustum ejus, et pacifica ejus: sex, inquit, agnos immaculatos, et arietem immaculatum: ita ut sacrificium arietis mensura ephi sit, quae Hebraice appellatur EPHA  . Sex autem agnis sit sacrificium quod offerre potuerit manus ejus qui offert; et per singula ephi, erit olei mensura quae appellatur hin. Kalendarum autem, hoc est, neomeniarum dies, hoc habebit privilegium amplius a die sabbati, ut vitulus immoletur de armento, sive taurus immaculatus. Caetera autem, hoc est, sex agni immaculati, et aries immaculatus, et sacrificia eorum, ritum sabbati possidebunt: ita duut sicut in ariete ephi offertur sacrificii, id est similae et hin olei, ita offeratur et in vitulo. Haec perspicui
Abbreviated transcription (Latin):
trii que respicit adorientẽ: seq̃ns
sermo monstrabit. Et intrabit
inquit pͥnceps ꝑuiam porte defo¬
ris atrii uidelicet ext̾ioris: & sta¬
bit inlmine portȩ int̾ioris atrũ
quȩ respicit orientem. nec egredi¬
etur atͥum int̾ius. s illo stante
alii sac̾dotes facient ꝓ ipso holo¬
caustum. quã oblationem int̾pre.¬
tatus ẽ symmachꝰ. & pacifica siue
quȩ ad salutem ꝑtinẽt: ut postꝗͣ.
hostia pͥncipis sacro igne fuerit
concremata. & dux reconci liat᷑ dõ:
tunc adorare possit suꝑ lim̃ portȩ
int̾ioris atrii in quo steterit. & eg̾dia¬
tur. Quid igitur: Post egressionẽ
pͥncipis statim porta claudetur:
Nequaquã. s aꝑta erit usq adues¬
ꝑam: ut post pͥncipem omĩs ppłs
t̾re adoret contra ostium porte illiꝰ:
adoret autẽ insabbatis & in kalen¬
dis qndo aꝑitur porta. Et quia su-¬
pra dixerat. facient sac̾dotes holo¬
caustũ eiꝰ & pacifica eiꝰ. nec significa¬

Expanded text:
trii, quae respicit ad orientem, sequens trii, quae respicit ad orientem, sequens sermo monstrabit. « Et intrabit, inquit, princeps per viam portae deforis, atrii videlicet exterioris, et stabit in limine portae, » interioris atrii, quae respicit ad orientem. Nec ingredietur atrium interius, sed illo stante alii sacerdotes facient pro ipso holocaustum, quam oblationem interpretatus est Symmachus: et pacifica, sive quae ad salutem pertinent, ut postquam hostia principis, sacro igne fuerint concremata, et dux reconciliatus Deo, tunc adorare possit super limen portae interioris atrii in quo steterit, et egrediatur. Quid igitur? Post egressionem principis statim porta claudetur? Nequaquam, sed aperta erit usque ad vesperam; ut post principem, omnis populus terrae adoret contra ostium portae illius: adoret autem in sabbatis, et in kalendis 574 quando aperitur porta. Et quia supra dixerat: Facient sacerdotes holocaustum ejus, et pacifica ejus, nec significa
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ inuenerit manus eiꝰ: & olei
hin ꝑsingła õẽpħi. Uͥ nos int̾pre¬
tati suinꝰ oẽphĩ quȩ ẽ decuna pars
chori.lxx. transtulerunt pẽmina
qd in nr̃a lingua coctionem sonat.
Et uͥ nos diximus facͥficrum. illi
ipsũ hebraicum posuere u̾bum
manãa: quod aquia dom̃i uł sacͥ¬
ficium: theodotio sacͥficium tͣn¬
stulit. Et it̾um pͥusquã qͥd ista
significent disseramꝰ: ipsa scͥpture
Porta inquit atͥi int̾ioris sex dieb
de quib scͥptum ẽ. sex dieb oꝑaberis
& facies omĩa oꝑa tua. erit clausa:
nec quelibet porta. s que respicit
adorientem. unde oritur sol iusti¬
ciȩ. Porro die sabbati idẽ septimo
in quo requies ẽ aꝑietur ꝑ singłas
ebdomadas: & rursum completis
nis alt̾ius exordium ẽ id ẽ neonie¬
nia. die uidelicet kalendarũ aꝑi¬
etur: ut quod pͥuilegium habet
septimꝰ dies in ebdomade. habeat
mm̃se pͥuilegium m̃sis exordium.
Cur autẽ aꝑiatur die septimo &
die kalendarum porta int̾ioris a¬

Expanded text:
erit manus ejus, et olei hin per singula ephi. Ubi nos interpretati sumus ephi, quae est decima pars cori, LXX transtulerunt πέμμα, quod in nostra lingua coctionem sonat. Et ubi nos diximus, sacrificium, illi ipsum Hebraicum posuere verbum MANAA , quod Aquila, donum, vel sacrificium, Theodotio, sacrificium transtulit. Et interim priusquam quid ista significent, disseramus, ipsa Scripturae Porta, inquit, atrii interioris sex diebus, de quibus scriptum est: Sex diebus operaberis, et facies omnia opera tua , erit clausa; nec quaelibet porta, sed quae respicit ad Orientem, unde oritur sol justitiae. Porro die sabbati, id est septimo, in quo requies est, aperietur per singulas hebdomadas, et rursum completis nis et alterius exordium est, id est, neomenia, die videlicet Kalendarum, aperietur: ut quod privilegium habet septimus dies in hebdomade, hoc habeat privilegium mensis exordium. Cur autem aperiatur die septimo, et die Kalendarum porta interioris a
Abbreviated transcription (Latin):
molatus ẽ xp̃c. Tunc comedius
septem dieb arima in requie. & se¬
curitate rerum omniũ: qͣndo fer¬
mentum malitiȩ & nequitie des¬
truentes. manducamꝰ azima since¬
ritatis & ueritatis: pͥncipe nr̃o cunc̃¬
ta hec ꝓ nob̾ offerente. & pͥmũ ꝓse¬
ipso. suscepit em̃ corpus humanũ.
& ꝑ peccatum destruxit peccatum.
in .lxx. scͥptum ẽ. s inhebraico ñ

Expanded text:
molatus est Christus . Tunc comedimus molatus est Christus . Tunc comedimus septem diebus azyma in requie et securitate rerum omnium, quando fermentum malitiae, et nequitiae destruentes, manducamus azyma sinceritatis et veritatis, principe nostro cuncta haec pro nobis offerente, et primum pro seipso. Suscepit enim corpus humanum, et per peccatum destruxit peccatum, in LXX scriptum est; sed in Hebraico non
Abbreviated transcription (Latin):
azara. siue templi ut .lxx. tnͣstuleĩt.
ut scĩficetur domus & altare: uni¬
u̾sa em̃i mundi elem̃ta hoc sangui¬
ne sanctificant᷑: ut cumquis expia-¬
tus fuerit atq mundatꝰ. ingrediat᷑
portam atrii int̾ioris. & possit dñ
archana cognoscere. & consequent
uenue ad septimã diem mensis
pͥmi. & consequi requiem. & dño
offerre facrificium tam ꝓignoran¬
tia. dequa dauid loquitur. delicta
iuuentutis meȩ & ignorantiȩ meȩ
ne memineris. quam ꝓparuulo:
qui cum adꝑfecti uiri mensuram
ꝑuenerit. destruit ea quȩ paruuli
sunt. & loquit᷑ confid. ent̃. dum
eẽm paruulus quasi paruulus lo¬
quebar. quasi paruuilus sapiebam:
siue ꝓeo qui errore deceptus est. &
non tam uoluntate quam boni o¬
pinione peccauit. Completis autẽ
duab sollemuitatib pͥmi m̃sis. hoc
ẽ pͥme diei & septune eius: uenit
ad quartũ decunũ diem m̃sis in
quo paschȩ sollemnitas ẽ dequa
scͥptum ẽ. Et eñi pascha nr̃m im¬

Expanded text:
AZARA  , sive templi, ut LXX transtulerunt: AZARA  , sive templi, ut LXX transtulerunt: ut sanctificetur domus et altare. Universa enim mundi elementa hoc sanguine sanctificantur: ut cum quis expiatus fuerit atque mundatus, ingrediatur portam atrii interioris, et possit Domini arcana cognoscere, et consequenter venire ad septimam diem mensis primi, et consequi requiem, et Domino offerre sacrificium tam pro ignorantia, de qua David loquitur: Delicta juventutis meae, et ignorantias meas ne memineris , quam pro parvulo, qui cum ad perfecti viri mensuram pervenerit, destruet ea quae parvuli sunt, et loquetur confidenter: Dum essem parvulus, quasi parvulus loquebar, quasi parvulus sapiebam . Sive pro eo qui errore deceptus est, et non tam voluntate, quam boni opinione peccavit. Completis autem duabus solemnitatibus primi mensis, hoc est, primae diei, et septimae ejus, venit ad quartumdecimum diem mensis, in quo Paschae solemnitas est: de qua scriptum est: Etenim Pascha nostrum im