comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
postea sentiet eũ contumacẽ:
Uir iracundus ꝓuocat rixas:
et qui ad indignationẽ facilis
est. erit ad peccata ꝓcliuior:
Suꝑbum sequet᷑ humilitas: ⁊
humilem sp̃u suscipiet głã Qui
cum fure participat᷑. odit ani¬
mam suã : adiurantẽ audit et
non indicat. Qui timet homi¬
nem cito corruet: qui sperat
in dño subleuabit᷑. Multi re¬
quirunt faciẽ principis: ⁊ a
dño iudiciũ egredit᷑ singuloꝵ:
Ibominantur iusti
Quirum impium: ⁊ abomi¬
nant᷑ impii eos qui in recta

Expanded text:
postea illum sentiet contumacem. postea illum sentiet contumacem. Vir iracundus provocat rixas: et qui ad indignandum facilis est, erit ad peccatum proclivior. Superbum sequitur humilitas: et humilem spiritu suscipiet gloria. Qui cum fure participat, odit animam suam: adjurantem audit, et non indicat. Qui timet hominem, cito coin domino, subleuabitur. multi requirunt faciem principis, et a domino iudicium egreditur singulorum. abominantur iusti uirum impium, et abeminantur impii eos qui in recta
Abbreviated transcription (Latin):
plicem : iusti aut̃ quer̃ aĩam eiꝰ.
otum sp̃m suum ꝓfert
stultus: sapiens differt ⁊
reseruat in posterum. Princeps
qui libent̃ audit uerba menda¬
cii: om̃s ministros habebit im¬
pios. Pauꝑ ⁊ creditor obuiaue¬
runt sibi: utriusq illumina¬
tor est dñs. Rex qui iudicãt
in ueritate pauꝑes: thronus
eius in et̃num firmabit᷑. Uir-¬
ga atq correptio tribuent sa¬
pientiam : puer aut̃ qui dimi¬
ttitur uoluntati sue confundit
matrem suam. In multiplicati¬
one impioꝵ multiplicabunt᷑
scelera: ⁊ iusti runas eoꝵ uide¬
bunt. E rudi filium tuũ ⁊ re¬
frigerabit te : ⁊ dabit delicias
anime tue. ¶Cum ꝓpheta de¬
fecerit dissipabit᷑ ppłs: qui uero¬
custodit legem beatus est. Ser-
uus uerbis ñ potest erudiri:
quia quod dicis intelligit. et
respondere contemnit. Uidisti
hominẽ uelocem ad loquendũ:
stulticia magis sꝑanda ẽ. quã
illius correctio. Qui delicate¬
a puericia nutrit seruũ suum:

Expanded text:
plicem iusti quaerunt animam eius plicem iusti quaerunt animam eius totum spiritum suum profert stultus sapiens differt et reservat in posterum princeps qui libenter audit verba mendacii omnes ministros habebit impios pauper et creditor obviam fuerunt sibi utriusque inluminator est Dominus rex qui iudicat in veritate pauperes thronus eius in aeternum firmabitur virga atque correptio tribuet sapientiam puer autem qui dimittitur voluntati suae confundet matrem suam in multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera et iusti ruinas eorum videbunt erudi filium tuum et refrigerabit te et dabit delicias animae tuae cum prophetia defecerit dissipabitur populus qui custodit legem beatus est uus uerbis non potest erudiri: quia quod dicis intellegit et respondere contemnit. uidisti hominem uelocem ad loquendum? stultitia magis speranda est quam illius correptio. Et p
Abbreviated transcription (Latin):
despicit dep̃cantem. sustinebit
penuriam. Cum surrexerint
impii abscondent᷑ homines:
cũ illi pierint. multiplicabunt᷑
isti. Siro qͥ corripientẽ dura
ceruice contemnit. repentinus
ei suꝑueniet interitꝰ: ⁊ eũ sani¬
tas non sequet᷑. In multiplicati¬
one iustoꝵ letabit᷑ uulgus: cũ
impii sumpserint pͥncipatum.
gemet ppłs. Uir qui amat sa¬
pientiam letificat patrẽ suum:
qui aut̃ nutrit scorta. ꝑdet sub¬
stantiam. Rex iustus eriget
t̃ram: uir edurus destruet
eam. Homo qui blandis fictisq
sermonibꝰ loquit᷑ amico suo.
rete expandit gressibꝰ eius. Pec¬
cantem uirũ iniquũ inuoluet
laqueus: ⁊ iustus la as udabit
atq gaudebit. Nouit iustus
causam pauꝑum: impius ig¬
norat scientiam. Homines pe¬
stilentes dissipant ciuitatẽ: sa¬
pientes uero auertunt furorem:
Uir sapiens si cum stulto con¬
tenderit: siue irascat᷑ siue ri¬
deat. non inueniet requiem:
Uiri sanguinũ oderunt sim¬

Expanded text:
despicit deprecantem sustinebit despicit deprecantem sustinebit penuriam cum surimpii, abscondentur homines: cum illi perierint, multiplicabuntur justi. Viro, qui corripientem dura cervice contemnit, repentinus super eum veniet interitus: et eum sanitas non sequetur. In multiplicatione justorum laetabitur vulgus: cum impii sumpserint princgemet populus. Vir, qui amat sapientiam, laetificat patrem suum: qui autem nutrit scorta, perdet substantiam. Rex justus eriget terram, vir avarus destruet eam. Homo, qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo, rete expandit gressibus ejus. Peccantem virum iniquum involvet laqueus et iustus laudabit atque gaudebit novit iustus causam pauperum impius ignorat scientiam homines pestilentes dissipant civitatem sapientes avertunt furorem vir sapiens si cum stulto contenderit sive irascatur sive rideat non inveniet requiem viri sanguinum oderunt sim
Abbreviated transcription (Latin):
ent dies eius. Hominẽ qui ca¬
lumniat᷑ anime sanguinẽ. si
usq ad lacum uenerit: nemo
sustinet. Qui ambulat simpli¬
citer saluus erit: qͥ ꝑuersis
ingredit᷑ uiis. concidet semel:
Qui oꝑat᷑ terram suã satura¬
bitur panibꝰ: qui sectat᷑ ocium.
replebit᷑ egestate. Uir fidelis
multum laudabit᷑: qui autẽ
festinat diues fieri. non erit
innocens. Qui cognoscit in iu¬
dicio faciem ñ facit bene: iste
et ꝓ bucella panis deserit ue¬
ritate. Uir qui festinat ditari
et aliis inuidet: ignorat quod
egestas suꝑueniat ei. Uir qui
corripit hominẽ. gr̃am postea
inueniet apud eum: magis
quã ille qui ꝑ lingue blandi¬
menta decipit. Qui subtrahit
aliquid a patre fuo ⁊ a matre.
et dicit hoc non est peccatum:
particeps homicide est.Qui se
iactat ⁊ dilatat. iurgia conci¬
tat: qui uero sꝑat in dño sana¬
bitur. ¶ Qui confidit in corde
suo stultus est: qui aut̃ gradi¬
tur sapienter. iste laudabitur:
Oui dat pauꝑi ñ indigebit: qͥ

Expanded text:
ent dies ejus. Hominem, qui calumniatur animae sanguinem, si usque ad lacum fugerit, nemo sustinet. Qui ambulat simpliciter salvus erit qui perversis ingreditur viis concidet semel qui operatur terram suam saturabitur panibus qui sectatur otium replebitur egestate vir fidelis multum laudabitur qui autem festinat ditari non erit innocens qui cognoscit in iudicio faciem non facit bene iste et pro buccella panis deserit veritatem vir qui festinat ditari et aliis invidet ignorat quod egestas superveniat ei qui corripit hominem gratiam postea inveniet apud eum magis quam ille qui per linguae blandimenta decipit qui subtrahit aliquid a patre suo et matre et dicit hoc non est peparticeps homicidae est. Qui se jactat, et dilatat, jurgia concitat: qui vero sperat in Domino, sanabitur. Qui confidit in corde suo stultus est qui autem graditur sapienter iste salvabitur qui dat pauperi non indigebit qui
Abbreviated transcription (Latin):
blande : sed in nouissimo morde¬
bit ut coluber: ⁊ sic̃ regulus ue¬
nena diffundet. Oculi tui uide¬
bunt extraneaᷤᷤ: ⁊ cor tuũ loquet᷑
ꝑuersa. Et eris sicut dormiens
in medio mari:: et quasi sopitꝰ
gubernator amisso clauo: et
dices. Uerberauerunt me: sed
non dolui. Traxerunt me: et
ego non sensi. Quando eiugilabo:
et rursus uina reꝑiam:. ¶Ne¬

Expanded text:
blande, sed in novissimo mordeblande, sed in novissimo mordebit ut coluber, et sicut regulus venena diffundet. Oculi tui videbunt extraneas, et cor tuum loquetur perversa. Et eris sicut dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator, amisso clavo: Et dices: Verberaverunt me, sed non dolui: traxerunt me, et ego non sensi: quando evigilabo, et rursus vina reperiam?
Abbreviated transcription (Latin):
ge in uia animũ tuum. Noli
ẽẽ in conuiuiis potatoꝵ: nec
in comesfationibꝰ eoꝵ qͥ carnes
ad uescendum conferunt. Quia
uacantes potibꝰ ⁊ dantes sym¬
bola consument᷑: ⁊ uestietur
pannis dormitatio. Audi pa-¬
trem tuum qui genuit te: et
ne contemnas cum senuerit
mater tua. Ueritatem eme:
noli uendere sapientiam. et
doctrinam. ⁊ intelligentiã. Ex¬
ultat gaudio pat̾ iusti: qui sa¬
pientem genuit letabit᷑ in eo:
Gaudeat pat̃ tuus ⁊ mat̃ tua:
et exultet que genuit te. ¶Pre
be fili mi cor tuum michi:
et oculi tui uias meas custo di¬
ant. Eeuea enĩ ꝓfunda est me¬
retr̾ix: ⁊ puteus angustus alie¬
na. Insidiat᷑ in uia quasi latro:
et quos incautos uiderit inter¬
ficit. Eui ue: Cuius patri ue.
Cui rixe: Cui fouee. Cui sine
causa uulnera: Cui fuffusio o¬
culoꝵ: Nonne his qͥ morant᷑
in uino: et student calicibus
epotandis: Ne intuearis uinũ
quando flauescit: cũ splenduerit
in uitro color eius. Ingreditur

Expanded text:
ge in via animum tuum. Noli ge in via animum tuum. Noli esse in conviviinibus eorum qui carnes ad vescendum conferunt quia vacantes potibus et dantes symbola consumentur et vestietur pannis dormitatio audi patrem tuum qui genuit te et ne contemnas cum senuerit mater tua veritatem eme et noli vendere sapientiam et doctrinam et intellegentiam exultat gaudio pater iusti qui sapientem genuit laetabitur in eo gaudeat pater tuus et mater tua et exultet qube, fili mi, cor tuum mihi: et oculi tui vias meas custodiant. Fovea enim profunda est meretrix, et puteus angustus, aliena. Insidiatur in via quasi latro, et quos incautos viderit, interficiet, Cui vae? cujus patri vae? cui rixae? cui foveae? cui sine causa vulnera? cui suffusio oculorum? Nonne his qui commorantur in vino, et student calicibus epotandis? Ne intuearis vinum quando flavescit, cum splenduerit in vitro color ejus. Ingreditur
Abbreviated transcription (Latin):
coniectoris estimat qͦd ignorat:
Comede ⁊ bibe dicet tibi: et
mens eius ñ est tecũ. Cibos
quos comederas ẽuomes: et
ꝑdes pulchros sermones tuos:
In auribꝰ insipientium ne lo¬
quaris: quia despicient doc-¬
trinam eloquii tui. Ne attin¬
gas t̾minos paruuloꝵ: ⁊ a¬
grum pupilloꝵ ne introeas:
Propinquus enĩ eoꝵ fortis ẽ:
et ipse iudicabit contra te cau¬
sam illoꝵ. ¶ Ingrediat᷑ ad doc¬
trinam cor tuum: ⁊ aures tue
ad uerba sapientie. Noli sub¬
trahere a puero disciplinam. si
enim ꝑcusseris eum uirgã. ñ
morietur. Tu uirga ꝑeuties
eum: et animam eius de in¬
ferno liberabis.
ili mi si sapiens fuerit am¬
mus tuus. gaudebit tecũ
cor meum: ⁊ exultabunt renes
mei cum loquitta fuerint rec-¬
tum labia tua. Non emulet᷑
cor tuum peccatores:: sed inti¬
more dñi esto tota die: quia
habebis spem in nouissimo. et
prestolatio tua ñ auferet᷑. ¶ Au¬
di fili mi ⁊ esto sapiens: ⁊ diri¬

Expanded text:
conjectoris, aestimat quod ignorat. conjectoris, aestimat quod ignorat. Comede et bibe, dicet tibi: et mens ejus non est tecum. Cibos, quos comederas, evomes, et perdes pulchros sermones tuos. In auribus insipientium ne loquaris: quia despicient doctrinam eloquii tui. Ne attingas terminos parvulorum: et agrum pupillorum ne introeas. Propinquus enim illorum fortis est: et ipse judicabit contra te causam illorum. Ingrediatur ad doctrinam cor tuum, et aures tuae ad verba scientiae. Noli subtrahere a puero disciplinam: si enim percusseris eum virga, non morietur. Tu virga percuties eum: et animam ejus de inferno liberabis. Fili mi, si sapiens fuerit animus tuus, gaudebit tecum cor meum: Et exsultabunt renes mei, cum locuta fuerint rectum labia tua. Non aemuletur cor tuum peccatores: sed in timore Domini esto tota die: Quia habebis spem in novissimo, et praestolatio tua non auferetur. Audi, fili mi, et esto sapiens: et diri
Abbreviated transcription (Latin):
oli ẽẽ amicus homuu iracundo.
neq ambules cum uiro furio¬
so: ne forte discas semitas eiꝰ.
et sumas scandalum anime
tue. Noli ẽẽ cum his qͥ defi¬
gunt manus suas: ⁊ qͥ uades
se offerunt ꝓ debitis. Si eñ
non habes unde restituas: qͥd
cause est ut tollat oꝑimentũ
de cubili tuo: Ne transgredi-¬
aris t̾minos antiquos: quos
posuerunt patres tui. Uidisti
uirum uelocem in oꝑe suo: corã
regibꝰ stabit. nec erit ante igno¬
biles. Quando sederis ut come¬
das cum pͥncipe. diligent̃ atten¬
de que posita sunt ante faciẽ
tuam: et statue cultrũ in gut¬
ture tuo: si tam̃ habes in po¬
testate animã tuam. Ne deside¬
res de cibis eius: in quo panis
mendacii. Noli laborare ut di
teris: sed prudentie tue pone
modum. Ne erigas oculos tu¬
os ad opes quas habere ñ potes:
quia facient sibi pennas quasi
aquile: et uolabunt in celũ:
Ne comedas cum homine in¬
uido:: et ne desideres cibos eiꝰ:
q̃m in similitudinẽ arioli et

Expanded text:
oli esse amicus homini iracundo neque ambules cum uiro furioso, ne forte addiscas semitas eius et sumas scandalum anime tuae. Noli esse cum his, qui defigunt manus suas, et qui vades se offerunt pro debitis: Si enim non habes unde restituas, quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo? Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui vidisti virum velocem in opere suo coram regibus stabit nec erit ante ignobiles quando sederis ut comedas cum principe diligenter adtende quae posita sunt ante faciem tuam et statue cultrum in gutture tuo si tamen habes in potestate animam tuam ne desideres de cibis eius in quo est panis mteris: sed prudentiae tuae pone modum. Ne erigas oculos tuos ad opes, quas habere non potes: quia facient sibi pennas quasi aquilae, et volabunt in coelum. Ne comedas cum homine invido, et ne desideres cibos ejus: Quoniam in similitudinem harioli et
Abbreviated transcription (Latin):
inquam dormies:: modicũ dor¬
mitabis : pauxillum manꝰ con¬
seres ut quiescas:: et ueniet qͣsi
cursor egestas tua: ⁊ mendicitas
quasi uir armatus.¶ He quoq
parabole salomonis: quas tͣns¬
tulerunt iuri ezechie regis iuda:
Gloria dei celare uerbũ: ⁊ głã
regum inuestigare sermonẽ. Ce¬
lum sursum ⁊ t̾ra deorsum: et
cor regum inscrutabile. Aufer
rubiginem de argento: ⁊ egrediet᷑
uas purissimum. Nufer impie¬
tatem de uultu regis: ⁊ firma¬
bitur iusticia thronus eius. Ne
gloriosus appareas coram rege:
et in loco magnoꝵ ne steteris:
Melius est enim ut dicatur
tibi ascende huc: quã humilie¬
ris coram pͥncipe. Que uider̃t
oculi tu ne ꝓferas in uirgio cito.
ne postea emendare ñ possis¬
cum dehonestaueris amicum
tuum. E Causam tuam tracta
cum amico tuo. ⁊ secretum ex¬
traneo ne reueles: ne forte in¬
sultet tibi cum audierit: ⁊ ex¬
ꝓbrare ñ cesset. Mala aurea
in lectis argenteis: qui loquit᷑
uerbum in tempore suo. Inau¬

Expanded text:
inquam dormies modicum dormitabis pauxillum manus conseres ut quiescas et veniet quasi cursor egestas tua et mendicitas quasi vir armatus haec quoque parabolae Salomonis quas transtulerunt viri Ezechiae regis Iuda gloria Dei celare verbum et gloria regum investigare sermonem caelum sursum et terra deorsum et cor regum inscrutabile aufer robiginem de argento et egredietur vas purissimum aufer impietatem de vultu regis et firmabitur iustitia thronus eius ne gloriosus appareas coram rege et in loco magnorum ne steteris melius est enim ut dicatur tibi ascende huc quam ut humilieris coram principe quae viderunt oculi tui ne proferas in iurgio cito ne postea emendare ncum dehonestaueris amicum tuum. causam tuam tracta cum amico tuo et secretum extraneo non reueles, ne forte insultet tibi, cum audierit, et exprobrare non cesset. mala aurea in lectis argenteis qui loquitur uerbum in tempore suo. inau
Abbreviated transcription (Latin):
et pluuie non sequentes: uir glo¬
riosus ⁊ ꝓmissa ñ complens. Pa¬
tientia leniet᷑ princeps: ⁊ lingua
mollis confringet duriciã. Mel¬
inuenisti: comede quod sufficit
tibi: ne forte satiatꝰ euomas illud:
ubtrahe pedem tuum xbotu¬
de domo ꝓximi tui: neqͣndo
satiatus oderit te: Iaculum et
gladius. ⁊ sagitta aciita: homo
qui loquit᷑ contra ꝓximũ suum
falsum testimonium. Dens pittri¬
dus ⁊ pes lassus. qui sperat suꝑ
infideli in die angustie: ⁊ amit¬
tit pallium in die frigoris. A ce¬
tum in nitro: qui cantat carmi¬
na cordi pessimo. Sic̃ tinea ues¬
timento.⁊ uermis ligno: ita
tristicia uiri nocet cordi. Si esu¬
rierit inimĩcus tuus: ciba il¬
lum. Si sitierit: da ei aquã

Expanded text:
et pluvie non sequentes, vir gloriosus promissa non complens. Patientia lenietur princepes, et lingua mollis confringet duritiam. quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud. Subtrahe pedem tuum de domo proximi tui, nequando satiatus tui oderit te. Jaculum, et gladius, et sagitta acuta, homo qui loquitur contra proximum suum falsum testimonium. Dens putridus, et pes lapsus, qui sperat super infidele in die angustiae, et amittit pallium in die frigoris. Acetum in nitro, et qui cantat carmina cordi pessimo. Sicut tinea vestimento, et vermis ligno: ita tristitia viri nocet cordi. Si esurierit inimicus tuus, ciba illum: si sitit, da ei aqua
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ requirunt dñm animad-¬
uertunt omnia. Melior ẽ pau¬
ꝑ ambulans in simplicitate sua:
quã diues in prauis itineribꝰ¬
tores confundit patrem suum:
Qui coaceruat diuitias usuris
et fenore liberali : in pauꝑes con-¬
gregat eas. Qui declinat aurẽ
suam ne audiat legem: oratio
eius erit exsecrabilis.
ui decipit iustos in uia ma-¬
la. in interitu suo corruet:
et simplices possidebunt bona
eius. Sapiens sibi uidet᷑ uir
diues: pauꝑ aũt̃ prudens scru¬
tabit᷑ eum. In exaltatione iusto¬
rum multa gła est: regnantibꝰ
impiis ruine hominum. Qui
abscondit scelera sua ñ diriget᷑:
qui aut̃ confessus fuerit ⁊ re¬
liquerit ea. miedãm consequet᷑:
Beatus homo qui semꝑ ẽ pa

Expanded text:
autem requirunt dominum, animadautem requirunt dominum, animaduertent omnia. melior est pauper ambulans in simplicitate sua quam diues prauis itineribtores, confundit patrem suum. Qui coacervat divitias usuris et fenore, liberali in pauperes congregat eas. Qui declinat aures suas, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis. Qui decipit justos in via mala, in interitu suo corruet: et simplices possidebunt bona  sapiens sibi videtur vir dives pauper autem prudens scrutabitur eum in exultatione iustorum multa gloria regnantibus impiis ruinae hominum qui abscondit scelera sua non dirigetur qui confessus fuerit et reliquerit ea misericordiam consequetur be
Abbreviated transcription (Latin):
Si contuderis stultum in pila
quasi tipsanas. feriente desuꝑ
pilo: non auferet᷑ ab eo stulticia
eius. Diligent̃ agnosce uultum
pecoris tui : tuosq greges consi¬
dera. Non enĩ habebis iugĩt
potestatẽ: sed corona tribuetur
in generationẽ ⁊ generationẽ:
ꝑta sunt prata: ⁊ apparue¬
runt herbe uirentes: ⁊ col¬
lecta sunt fena de montibꝰ. ilgni
ad uestim̃tum tuũ: ⁊ hedi ad¬
agri p̃cium. Sufficiat tibi lac
capraꝵ in cibis tus:: ⁊ ad ne¬
cessaria domus tue: ⁊ ad uictũ
ancillis tuis. Fugit impius
nemine ꝑsequente: iustus aut̃
quasi leo confidens absq terro¬
re erit. Propt̃ peccata t̾re mul¬
ti principes eius: ⁊ ꝓpt̃ homi¬
nis sapientiã ⁊ hoꝵ scientiam
que dicunt᷑. uita dulcis longi¬
or erit. Uir pauꝑ calumnians
pauꝑes: similis est ymbri ue¬
hementi. in quo paratur fames:
¶Qui derelinquunt leg̾ẽ lau
dant impium: qui custodiunt.
succendunt᷑ contra eũ. Uiri ma¬
li non cogitant iudicium: qui

Expanded text:
si contuderis stultum in pila quasi tisanas feriente desuper pilo non auferetur ab eo stultitia eius diligenter agnosce vultum pecoris tui tuosque greges considera non enim habebis iugiter potestatem sed corona tribuetur in generatione generationum aperta sunt prata et apparuerunt herbae virentes et collecta sunt faena de ad vestimentum tuum: et hedi agri precium. Sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos: et in necessaria domus tue: et ad victum ancillis tuis. Fugit impius nemine persequente: justus autem quasi leo confidens absque terrore erit. Propter peccata terre: multi principes ejus: et propter hominis sapientiam: et horum scientiam que dicuntur vita ducis longior erit. Vir pauper calunnians pauperi: similis est imbri vehementi: in quo paratur fames. Qui deredant impium: qui custodiunt, succenduntur contra eum. uiri mali non cogitant iudicium: qui
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ corruent in malum. Cum
ceciderit inimicus tuus ne gau¬
deas: et in ruina eiꝰ ne exultet
cor tuum: ne forte uideat dñs
et displiceat ei : et auferat ab eo
iram suam. Ne contendas cum
pessimis. nec emuleris impios:
q̃m non habent futuroꝵ spem
mali: ⁊ lucerna impioꝵ extin¬
guetur. ¶ Time dñm fili mi et
regem:: et cum detractoribꝰ ne
commiscearis: q̃m repente con¬
surget ꝑditio eoꝵ. Et ruinã utri¬
usq quis nouit: Hec quoq sa¬
cere ꝑsonam in iudicio: non est
bonum. Qui dicit impio iustus
es. maledicent ei ppłĩ: ⁊ detesta-¬
buntur eum tribus. Qui argu¬
unt laudabunt᷑: ⁊ suꝑ ipsos ue¬
niet benedictio. Labia deoscula¬
bit᷑: qui recta uerba respondet:
Prepara foris opus tuum:: et
diligent̃ exerce agrũ tuum:
ut postea edifices domum tuã:
Ne sis testis frustra contra ꝓxi¬
mum tuũ : nec lactes quẽquam
labiis tius. Ne dicas quomodo
fecit michi sic faciam ei : redd̃ã

Expanded text:
autem corruent in malum. Cum autem corruent in malum. Cum ceciderit inimicus tuus, ne gaudeas, et in ruina ejus ne exsultet cor tuum: Ne forte videat Dominus, et displiceat ei, et auferat ab eo iram suam. Ne contendas cum pessimis, nec aemuleris impios: Quoniam non habent futurorum spem mali, et lucerna impiorum exstinguetur. Time Dominum, fili mi, et regem: et cum detractoribus non commiscearis: Quoniam repente consurget perditio eorum: et ruinam utriusque quis novit? Haec quoque sacere personam in judicio, non est bonum. Qui dicunt impio: Justus es: maledicent eis populi, et detestabuntur eos tribus. Qui arguunt, laudabuntur: et super ipsos veniet benedictio: Labia deosculabitur, qui recta verba respondet. Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum: ut postea aedifices domum tuam. Ne sis testis frustra contra proximum tuum, nec lactes quemquam labiis tuis. Ne dicas: Quomodo fecit mihi, sic faciam ei: reddam
Abbreviated transcription (Latin):
cellaria: ⁊ erit uniuersa sub¬
stantia p̃ciosa ⁊ pulcherrima.
Uir sapiens fortis ẽ: ⁊ uir do¬
ctus. robustus ⁊ ualidus: qͥa
cum dispositione initur bellũ:
et erit salus ubi multa consilia
sunt. Excelsa stulto sapientia:
in porta non aꝑiet os suũ. Qui
cogitat mala facere: stultus uo¬
cabitur. Cogitatio stulti peccatũ
est: ⁊ abominatio hominũ de¬
tractor. Si desꝑaueris lassus in
die angustie: imminuetur for¬
titudo tua.
rue eos qui ducuntur ad
mortem: ⁊ qui detrahunt᷑
ad interitum liberare ne cesses:
Si dixeris uires ñ suppetunt:
qui inspector est cordis ipse in¬
telligit: et seruatorẽ anime tue
nichil fallit: reddetq homini iu¬
xta oꝑa sua. Cõmede fili mi mel
quia bonum est. ⁊ fauum dul¬
cissimum gutturi tuo. Sic et
doctrina sapientie anime tue:
quã cum inueneris habebis spem in nouissimis:
et spes tua non ꝑibit. Ne insi¬
dieris ⁊ queras impietatẽ in
domo iusti: neq uasteᷤ reqͥem eiꝰ:
epties enim cadet

Expanded text:
ersa substantia pretiosa et pulcherrima. Vir sapiens, fortis est: et vir doctus, robustus et validus. Quia cum dispositione initur bellum: et erit salus ubi multa consilia sunt. Excelsa stulto sapientia, in porta non aperiet os suum. Qui cogitat mala facere, stultus vocabitur. Cogitatio stulti peccatum est: et abominatio hominum detractor. Si desperaveris lassus in die angustiae: imminuetur fortitudo tua. Erue eos, qui ducuntur ad mortem: et qui trahuntur ad interitum liberare ne cesses. Si dixeris: Vires non suppetunt: qui inspector est cordis, ipse intelligit. Et servatorem animae tuae nihil fallit, reddetque homini juxta opera sua. Comede, fili mi, mel, quia bonum est, et favum dulcissimum gutturi tuo. Sic et doctrina sapientiae animae tuae: quam cum inveneris, habebis in novissimis, et spes tua non peribit. Ne insidieris, et quaeras impietatem in domo justi, neque vastes requiem ejus, Septies enim cadet
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs mali causa ẽ: ⁊ initium et
finis. Nut enim dum letant᷑ in¬
saniunt: aut certe uaticinant᷑
falsa: aut uiuunt iniuste: aut
peierant cito. Dũ enĩ confiount
in idolis que sunt sine anima: ma-¬
le uirantes noceri se ñ sperant. U¬
traq ergo illis eueniunt digne. q̃m
male senserunt de deo: attendentes
ydolis: et iniuste iurauer̃ in dolo:
contemnentes iusticiam. Nõ enim
iurantium ẽ uirtus: sed peccanti¬
um pena ꝑambulat semꝑ in inui¬
es: patiens ⁊ in mĩa dispo¬
nens omnia. E tenim si peccaue¬
rimus tui sumus: scientes magni¬
tudinem tuam. Et si ñ peccaueri-¬
mus: scimus q̃m apud te sumus¬
et uirtutem tuam. radix est immor¬
talitatis.

Expanded text:
omnis mali causa est et initium et omnis mali causa est et initium et finis aut enim dum laetantur insaniunt aut vaticinantur falsa aut vivunt iniuste aut periurant cito dum enim confidunt in idolis quae sunt sine anima male iurantes renoceri se non sperant utraque ergo illis evenient digne quoniam male senserunt de Deo adtendentes idolis et iniuste iuraverunt in dolo contemnentes iustitiam non enim iurantium est virtus sed peccantium poena perambulat semper in iniuns, patiens & in misericordia disponens omnia. Etenim si peccauerimus, tui sumus, scientes magnitudinem tuam. Et si non peccauerimus, scimus qjustitiam tuam, radix est immortalitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
G in melius figuraret. ¶ Multitu¬
do aut̃ hominum adducta ꝑ spe-¬
ciem oꝑis. eum qui ante tempus
tanquã homo honoratus fuerat:
nunc d̃m estimauerunt. Et hec
fuit uite humane deceptio: q̃m
aut affectui aut regibꝰ deseruien¬
tes homines. incommunicabile
nom̃ lapidibꝰ ⁊ lignis imposuer̃t:
Et non suffecerat errasse eos circa
dei scientiam: sed ⁊ in magno ui¬
uentes inscientie bello. tot ⁊ tam
magna mala pacem appellant:
Aut enim filios suos sacrificantes.
aut obscura sacrificia facientes.
aut insanie plenas uigilias haben¬
tes. neq uitam neq nuptias mun-¬
das iam custodiunt: sed alius ali¬
um ꝑ inuidiam occidit: aut ad¬
ulterans contristat. ¶ Et omnia
commixta sunt: sanguis: homici¬
dium: furtum ⁊ fictio: corruptio
et infidelitas: turbatio ⁊ ꝑuuriũ:
tumultus bonoꝵ: domini imme¬
moratio: animaꝵ inquinatio. na¬
tiuitatis immutatio. nuptiaꝵ in¬
cia. Infandoꝵ enĩ ydoloꝵ cultura.

Expanded text:
m in melius figuraret. Multitum in melius figuraret. Multitudo autem hominum abducta per speciem operis eum, qui ante tempus tanquam honoratus fuerat, nunc deum aestimaverunt. Et haec fuit vitae humanae deceptio quoniam aut adfectui aut regibus deservientes homines incommunicabile nomen lapidibus et lignis inposuerunt et non sufficerat errasse eos circa Dei scientiam sed et in magno viventes inscientiae bello tot et tam magna mala pacem appeAut enim filios suos sacrificantes, aut obscura sacrificia facientes, aut insaniae plenas vigilias habentes, neque vitam neque nuptias mundas jam custodiunt, sed alius alium per invidiam occidit aut adulterans contristat; et omnia commista sunt, sanguis, homicidium, furtum et fictio, corruptio et infidelitas, turbatio et perjurium, tumultus bonorum, Dei immemoratio, animarum inquinatio, nativitatis immutatio, nuptiarum intia infandorum enim idolorum cultura
Abbreviated transcription (Latin):
erant ab initio : neq erunt in ꝓpe¬
tuum. Suꝑuacuitas enĩ hominũ¬
adinuenit hoc in orbem t̃raꝵ: et
ideo breuis illoꝵ finis inuentus ẽ:¬
¶ Accerbo enim luctu dolens pat̃:
cito sibi rapti filii fecit imaginem:
Et illum qui tunc quasi homo mor-¬
tuus fuerat. nunc tanquã d̃m co-¬
lere cepit: ⁊ constituit int̾ seruos
suos sacra ⁊ sacrificia. Deinde int̾¬
ueniente tempore. conualescente
iniqua consuetudine. hic error tan¬
quam lex custoditus est: ⁊ tyran-¬
noꝵ imꝑio colebant᷑ figmenta. Et
hos quos in palam honorare non
poterant homines. ꝓpter qͦd longe
ẽẽnt: e longinquo figura illoꝵ
allata. euidente imaginẽ regis
quem honorare uolebant feceruis:
ut illum qui aberat tanquã pre-¬
sentem colerent sua sollicitudine:
Prouexit aut̃ ad hoꝵ culturam ⁊
hos qui ignorabant: artificis ex¬
imia diligentia. Ille enĩ uolens
placere illi qui se assumpsit: ela-¬
borauit arte sua. ut similitudinẽ¬

Expanded text:
erant ab initio neque erunt in perpeerant ab initio neque erunt in perpetuum suadinvenit in orbem terrarum; et ideo brevis illorum finis inventus est. Acerbo enim luctu dolens pater, cito sibi rapti filii fecit imaginem; et illum, qui tunc quasi homo mortuus fuerat, nunc tanquam deum colere coepit, et constituit inter servos suos sacra et sacrificia. Deinde interveniente tempore, convalescente iniqua consuetudine, hic error tanquam lex custoditus est, et tyrannorum imperio colebantur figmenta. Et hos quos in palam homines honorare non poterant, propter hoc quod longe essent, e longinquo figura illorum allata, evidentem imaginem regis, quem honorare volebant, fecerunt: ut illum qui aberat, tanquam praesentem colerent sua sollicitudine. Provexit autem ad horum culturam, et hos, qui ignorabant, artificis eximia diligentia. Ille enim volens placere illi qui se assumpsit, elaboravit arte sua, ut similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
adeat mare. Sed ut non ẽẽnt ua¬
cua sapientie tue oꝑa. ꝓpt̾ hoc etĩa
exiguo ligno credunt homines a¬
nimas suas: ⁊ transeutes mare
ꝑ rates liberati sunt. Ab initio eñ¬
cum ꝑirent suꝑbi gigantes. spes
orbis terraꝵ ad ratem confugiens.
remisit sclõ semen natiuitatis.¬
E. que manu tua erat gubernata. ¶Be¬
nedictum est enim lignum: per
quod fit iusticia. ꝑ manus autem
quod fit ydolum. maledictum est:¬
et ipsum ⁊ qui fecit illud. Quia ille
quidem oꝑatus est: illud autem
cum ẽẽt fragile d̃s cognominatus
est. Similit̾ aut̃ odio sunt deo: ĩm¬
pius ⁊ impietas eius. E tenĩ quod
factum est: cum illo qui fecit tor¬
menta patietur. Propt̃ hoe ⁊ ydolis
nationum non erit respectus: q̃m
creature dei in odium facte funt.
et in temptationes anime hominũ:
et in muscipulas pedibꝰ insipienti¬
um. Initium enĩ fornicationis ẽ
exquisitio ydoloꝵ: ⁊adinuentio
illoꝵ corruptio uite ẽ. Neq enim

Expanded text:
adeat sed ut non esset vaadeat sed ut non esset vacua sapientiae tuae opera propter hoc etiam exiguo ligno credunt homines animas suas et transeuntes mare per ratem liberati sunt sed ab initio cum perirent superbi gigantes spes orbis terrarum ad ratem confugiens remisit saeculo semen nativitatis quae manu tua erat gubernata benedictum est enim lignum per quod fit iustitia per manus autem quod fit maledictum et ipsum et qui fecit illud quia ille quidem operatus est illud autem cum esset fragile Deus cognominatus est similiter autem odio sunt Deo impius et impietas eius etenim quod factum est cum illo qui fecit tormenta patietur propter hoc et idolis nationum non erit respectus quoniam creaturae Dei in odium factae sunt et in temptationem animis hominum et in muscipulum pedibus insipientium initium enim fornicationis est exquisitio idolorum et adinventio illorum corruptio vitae est neque
Abbreviated transcription (Latin):
ferro ne forte cadat. ꝓspiciens
illi: sciens quod ñ potest se adiu¬
uare. Imago enĩ est. ⁊ opus ẽ illi
adiutorium: et de substantia sua.
et de filiis suis.⁊ de nuptiis suis:¬
uotum faciens. inquirit ab eo:¬
¶Non erubescit loqui cũ illo.qͥ Dͤ
sine anima ẽ. Et ꝓ sanitate qui¬
dem infirmũ deprecat᷑: et ꝓ uita
mortuum rogat. ⁊ in adiutoriũ
inutilem inuocat: ⁊ ꝓ itinere
petit ab eo qui ambulare non
potest: et de adquirendo ⁊ de oꝑan¬
do. ⁊ de omniũ rerum euentu pe¬
tit ab eo qui in om̃ibꝰ est initilis:
Iterum alius nauigare cogitans.
et ꝑ feros fluctus incipiens iter
facere: ligno portante se fragiliꝰ
lignum inuocat. Illud enĩ cupidi¬
tas adquirendi excogitauit: ⁊ ar¬
tifex sapientia fabricauit sua:
Tua aut̃ pater gubernat pruden-¬
tia: q̃m dedisti ⁊ in mari uiam:⁊
inter fluctus semitr̃a firmissimã:
ostendens q̃m potens es ex om̃ibꝰ
sanare : etiam si sine rate aliquis

Expanded text:
ferro, ne forte cadat, prospiciens ferro, ne forte cadat, prospiciens illi, sciens quoniam non potest adjuvare se: imago enim est, et opus illi adjutorium. Et de substantia sua, et de filiis suis, et de nuptiis votum faciens, inquirit. non erubescit loqui cum illo qui sine anima est et pro sanitate quidem infirmum deprecatur et pro vita mortuum rogat et in adiutorium inutilem invocat et pro itinere petit ab hoc qui ambulare non potest et de adquirendo et de operando et de omnium rerum eventu petit ab eo qui in omnibus est inutilis iterum alius navigare cogitans et per feros fluctus incipiens iter facere ligno portante se fragilius lignum invocat illud enim cupiditas adquirendi excogitavit et artifex sapientia fabricavit sua tua autem pater gubernat providentia quoniam dedisti et in mari viam et inter fluctus semitam firmissimam ostendens quoniam potes ex omnibus sanare etiam si sine rate aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ dñm ñ facilius inuener̃:
Nfelices aut̃ sunt. ⁊ interxi
mortuos spes illoꝵ ẽ. qui ap¬
pellauerunt deos oꝑa manuũ
hominum: aurũ ⁊ argentũ:
artis inuentionem: similitudi¬
nes animalium: aut lapidem
iniitilem: opus manus antique:
¶Nut siquis artifex faber de silua.
lignum rectum secauerit. ⁊ huiꝰ
docte eradat omnẽ corticem. et
arte sua usus diligent fabricet
uas uitile in conuersatione uite:
reliquiis aut̃ eius oꝑis ad p̃para¬
tionem esce abutat᷑ : ⁊ reliquum
hoꝵ quod ad nullũ usũ facit.
lignum curuum ⁊ uerticibꝰ ple¬
num sculpat diligent̃ ꝑ uacuita¬
tem sũã.⁊ ꝑ scientiam artis sue¬
figuret illud. ⁊ assimilet imagi¬
ni hominis. aut alicui ex anima-¬
libꝰ illud comparet: pliniens ru¬
brica. ⁊ rubicundum faciens fiico
colorem illiꝰ. ⁊ omnem maculam
que in illo ẽ ꝑlimens: ⁊ faciat ei
dignam habitationẽ. in pariete
ponens illud. ⁊ confirmans illud¬

Expanded text:
huius Dominum non facilius invenerunt huius Dominum non facilius invenerunt infelices autem sunt et inter mortuos spes illorum est qui appellaverunt deos opera manuum hominum aurum et argentum artis inventionem similitudines animalium aut lapidem inutilem opus manus antiquae aut si quis artifex faber de silva lignum rectum secaverit et huius doarte sua usus diligenter fabricet vas utile in conversationem vitae, reliquiis autem ejus operis ad praeparationem escae abutatur; et reliquum horum quod ad nullos usus facit, lignum curvum, et vorticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam, et per scientiam suae artis figuret illud, et assimilet illud imagini hominis, aut alicui ex animalibus illud comparet, perliniens rubrica, et rubicundum faciens fuco colorem illius, et omnem maculam quae in illo est, perliniens; et faciat ei dignam habitationem, et in pariete ponens illud, et confirmans
Abbreviated transcription (Latin):
potuerunt intelligere eum qͥ est:
Neq oꝑibꝰ attendentes agnoue¬
runt quis ẽẽt artifex : sed aut
ignem. aut sp̃m. aut citatum
aerem. aut girum stellaꝵ. aut
nimiam aquã. aut solem. aut lu¬
nam: rectores orbis t̃raꝵ deos pu¬
tauerunt. Quoꝵ si specie delectati
deos putauerunt: sciant qͣnto
his dñator eoꝵ speciosior ẽ. Spe¬
ciei enim generator: hec omnia
constituit. Aut si uirtutẽ ⁊ oꝑa
eoꝵ mirati sunt: intelligant ab
ipsis q̃m qui hec constituit forti¬
or est illis. A magnitudine enĩ
speciei ⁊ creature: cognoscibilit
poterit hoꝵ creator uideri. Sed
tamen adhuc in his minor est
querela.¬
t hi enim fortassis errant:¬
errant d̾̃m querentes ⁊ uo¬
lentes inuenire. E tenim cum in
oꝑibꝰ illius conuersent᷑: inqͥruĩs
et ꝑsuasum habent q̃m bona
sunt que uident᷑. Iterum autẽ:
nec his debet ignosci: Si enim
tantum potuerunt scire ut pos-¬
sent estimare scł̃m: quomodo

Expanded text:
potuerunt intellegere eum qui est potuerunt intellegere eum qui est neque operibus adtendentes agnoverunt quis esset artifex sed aut ignem aut spiritum aut citatum aerem aut gyrum stellarum aut nimiam aquam aut solem et lunam rectores orbis terrarum deos putaverunt quorum si specie delectati deos putaverunt sciant quanto dominator eorum speciosior est speciei enim generator haec omnia constituit aut si virtutem et opera eorum mirati sunt intellegant ab ipsis quoniam qui haec constituit fortior est illis a magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterit horum creator videri sed tamen adhuc in his minor est querelt hii enim fortassis errant Deum quaerentes et volentes invenire etenim cum in operibus illius conversentur inquirunt et persuasum habent quoniam bona sunt quae videntur iterum autem nec his debet ignosci si enim tantum potuerunt scire ut possent aestimare saeculum quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
uentiones donasti bonaꝵ ꝓmissionũ:
um gͦ nob̃ disciplinam xxxit¬
das. inimicos nr̃os multi-¬
plicit̃ flagellas: ut bonitatem
tuam cogitemus iudicantes: et
cum de nob̃ iudicat᷑ speremus
mĩam tuam. Unde ⁊ illis qui in
uita sua insensate ⁊ iniuste uixe¬
runt: ꝑ hec que coluer̃ dedisti
summa torm̃ta. Etenim in erro¬
ris uia dutius errauerunt: de¬
os estimantes hec que in animalibꝰ
sunt suꝑuacua: infantum insensa¬
toꝵ more uiuentes. Propter hoc
tanquã pueris insensatis: iudici¬
um inderisum dedisti. Qui autẽ
ludibriis ⁊ increpationibꝰ non cor¬
repti sunt: dignum dei iudicium
exꝑti sunt. In his enim que pati¬
ebantur moleste ferebant: in quibꝰ
patientes indignabant᷑. P hec qͦs
putabant deos in ipsis cum ext̃¬
minarent᷑: uidentes illum quẽ
olim negabant se nosse : deum
uerum agnouerunt. Propt quod
et finis condemnationis eoꝵ ue
ani sunt aut̃ om̃s homines.
quibꝰ non subest scientia der.
et de his que uident᷑ bona non

Expanded text:
missionum cum ergo nobis disciplinam das inimicos nostros multipliciter flagellas ut bonitatem tuam cogitemus iudicantes et cum de nobis iudicatur speremus misericordiam unde et illis qui in vita sua insensate et iniuste vixerunt per haec quae coluerunt dedisti summa tormenta etenim in erroris via diutius erraverunt deos aestimantes haec quae in animalibus sunt supervacua infantum insensatorum more viventes propter hoc tamquam pueris insensatis iudicium in derisum dedisti qui autem ludibriis increpationis non correpti sunt dignum Dei iudicium experti sunt in his enim quae patiebantur moleste ferebant in quibus patientes indignabantur per haec quos putabant deos in ipsis cum exterminarentur videntes illum quem olim negabant se nosse Deum verum agnoverunt propter quod et finis condemnationis illis ani sunt autem omnes homines quibus non subest scientia Dei et de his quae videntur bona non
Abbreviated transcription (Latin):
est de omibꝰ: ut ostendas q̃m
non imuste iudicas. Neq rex
neq tyrannus in conspectu tuo
inquirent de his quos ꝑdidisti:
Cum sis ergo iustus: iuste omĩa
disponis. Ipsum quoq qui non
debet puniri condemnas: et¬
exterum estimas a tua uirtute:
Uirtus enim tua iusticie initi¬
um est: ⁊ ob hoc quod omnium
dñs es. omnibꝰ te parcere facis:
Uirtutem enim ostendis tu. qͥ
non crederis ẽẽ in uirtute consũ¬
matus: et hos qui te nesciunt.¬
qui scuint audaciam tradiicis:
¶u aut̃ dñator uirtutis cũ tran¬
quillitate iudicas: ⁊ cũ magna
reuerentia disponis nos. Subest
enim tibi cum uolueris posse:
Dociusti aut̃ ppłm tuum ꝑ talia
fecisti filios tuos: qͣm iudicais
das locum in peccatis penitentie:
Si enim inimicos seruoꝵ tuoꝵ
et debitos morti. cum tanta cru¬
ciasti attentione.⁊ liberasti dans
tempus ⁊ locum ꝑ que possent
mutari a malicia: cũ quanta
diligentia iudicasti filios tuos.

Expanded text:
est de omnibus ut ostendas quoniam est de omnibus ut ostendas quoniam non iniuste iudicasti neque rex neque tyrannus in conspectu tuo inquirent de his quos perdidisti cum sis ergo iustus iuste omnia disponis ipsum quoque qui non debet puniri condemnas exterum aestimas a tua virtute virtus enim tua iustitiae initium est et ob hoc quod omnium Dominus es omnibus te parcere facis virtutem enim ostendis tu qui non crederis esse in virtute consummatus et hos qui sciunt audaciam traducis tu autem dominator virtutis cum tranquillitate iudicas et cum magna reverentia disponis nos subest enim tibi cum voles posse docuisti autem populum tuum per talia fecisti filios tuos quoniam das locum in peccatis paenitentiae si enim inimicos servorum tuorum et debitos morti cum tanta cruciasti adtentione et liberasti dans tempus et locum per quae possint mutari a malitia cum quanta dilig
Abbreviated transcription (Latin):
guinis a medio sacram̃to tuo:
et auctores parentes animaꝵ
manus parentum nr̃oꝵ: ut
dignam ꝑciperent ꝑegͥnationẽ
pueroꝵ dei: que tibi omnium
carior est terra. Sed ⁊ his tan¬
quã hominibꝰ pepcistr: et misi¬
sti antecessores exercitus tui ues¬
pas : ut illos paulatim ext̾mi¬
narent. Non quia impotens
eras in bello subicere impios iu¬
stis: aut bestiis seuis. aut uer¬
bo duro simul exterminare: sed
partibꝰ iudicans. dabas locum
penitentie: non ignorans. qͣm
nequam est natio illoꝵ: ⁊ natu-¬
ralis malicia ipsoꝵ. Et q̃m nõ
poterat mutari cogitatio cordis¬
illoꝵ in ꝑpetuum:: sem̃ enĩ erat
maledictum ab initio: nec ti¬
mens aliquẽ. ueniam dabas pec¬
catis eoꝵ. ¶ Quis enim dicet.
tibi quid fecisti: aut quis stabit
contra iudicium tuumͤ. ut
quis in conspectu tuo ueniet
uindex iniquoꝵ hominum: aut
quis tibi imputabit si ꝑieriit na¬
tiones quas tu fecisti: Nec enĩ
est alius d̃s quam tu. cui cura

Expanded text:
guinis a medio sacramento tuo, guinis a medio sacramento tuo, et auctores parentes animarum manus parentum nostrorum ut dignam perciperent peregrinationem puerorum Dei quae tibi omnium carior est terra sed et his tamquam hominibus pepercisti et misisti antecessores exercitus tui vespas ut illos paulatim exterminarent non quia inpotens eras in bello subicere impios iustis aut bestiis saevis aut verbo duro simul exterminare sed partibus iudicans dabas locum paenitentiae non ignorans quoniam nequa est natio illorum et naturalis malitia ipsorum et quoniam non poterat mutari cogitatio illorum in perpetuum semen enim erat maledictum ab initio nec timens aliquem veniam dabas peccatis illorum quis enim dicet tibi quid fecisti aut quis stabit contra iudicium tuum aut quis in conspectum tuum veniet vindex iniquorum hominum aut quis tibi inputabit si nationes perierint quas tu fecisti nec enim est alius Deus quam tu cuius cura
Abbreviated transcription (Latin):
sed ⁊ aspectus
ꝑ timorem occidere. Sed ⁊ sine
sequutionem passi ab ipsis fac¬
tis fuis: et disꝑsi ꝑ sp̃m uirtu
tis tue. Sed omnia in mensura
et numero ⁊ pondere disposiusti:
ultum enun ualere
tibi soli suꝑerat semꝑ:⁊ uir¬
tuti brachii tui quis resistet:
Qm tanquã momentũ statere
sic ante te est orbis t̃raꝵ: ⁊ tan¬
quam gutta roris antelucani.
que descendit in terram. Sed mi¬
sereris omnium. q̃m omĩa potes:
et dissimulas peccata hominum
ꝓpt̃ penitentiam. Diligis enĩ om¬
nia que sunt: ⁊ nichil odisti hoꝵ
que fecisti. Nec enim odiens ali¬
quid constitiusti: Quomͦ enĩ pos¬
set aliquid ꝑmanere nisi tu uo¬
lusses: aut quod a te uocatum
non ẽẽt conseruaret᷑ : Parcis aut̃
om̃ibus: q̃m tua funt dñe: qui
hos qui exerrant partibus cor¬
ripis:: ⁊ de quibꝰ peccant admo¬
nes ⁊ alloqueris: ut relicta ma¬
licia credant in te dñe. Et illos
enim antiquos inhabitatores
ꝑ medicamina ⁊ sacrificia in¬

Expanded text:
sed et aspectus per timorem occidere. Sed et sine persecutionem passi ab ipsis factis suis, et dispersi per spiritutis tuae sed omnia mensura et numero et pondere disposuisti multum enim valere tibi soli superat semper et virtuti brachii tui quis resistet quoniam tamquam momentum staterae sic ante te est orbis terrarum et tamquam gutta roris antelucani quae descendit in terram sed misereris omnium quoniam omnia potes et dissimulas peccata hominum propter paenitentiam diligis enim omnia quae sunt et nihil odisti horum quae fecisti nec enim odiens aliquid constituisti quomodo autem posset aliquid permanere nisi tu voluisses aut quod a te vocatum non esset conservaretur parcis autem omnibus quoniam tua sunt Domine qui hos qui exerrant partibus corripis et de quibus peccant admonens adloqueris ut relicta malitia credant in te Domine et illos enim antiquos inhabitatores per medicamina et sacrificia in
Abbreviated transcription (Latin):
quã dedi patribꝰ ur̃is: ⁊ eritis
michi in ppłm: ⁊ ego ero uob̃
in d̃m. N saluabo uos ex uni¬
uersis inquinamͣtis ur̃is. Et
uocabo frumentũ ⁊ multipli¬
cabo illud: ⁊ ñ imponam uob̃
famem. Et multiplicabo fruc¬
tum ligni. ⁊ germina agri: ut
non portetis ultra opprobrium
famis in gentibꝰ. Q recordabimi¬
orumq ñ bonoꝵ: ⁊ displicebũt
uob̃ iniquitates ur̃e.⁊ scelera
ur̃a. Non ꝓpt̾ uos ego faciã ait
dñs deus: notum sit uob̃. Con¬
fundimini ⁊ erubescite suꝑ uiis
ur̃is: domus isrł. ¶ Hec dicit
dñs deus. In die qua mundaue¬
ro uos ex omnibꝰ iniquitatibus
urĩs: et habitari fecero urbes.
et instaurauero ruinosa: ⁊ t̾ra
deserta fuerit exculta. que qͦn¬
dam fuerat desolata in oculis
omnis uiatoris: dicent. Terra
illa inculta facta ẽ ut ortus uo¬
luptatis: ⁊ ciuitates deserte et
destitute atq suffosse. munite
sederunt. Et scient gentes que¬
cumq derelicte fuerint in cir¬
cuitu ur̃o. quia ego dñs edifi¬

Expanded text:
quam dedi patribus vestris: et eritis mihi in populum, et ego ero vobis in Deum. Et salvabo vos ex universis inquinamentis vestris: et vocabo frumentum, et multiplicabo illud, et non imponam vobis famem. Et multiplicabo fructum ligni, et genimina agri, ut non portetis ultra opprobrium famis in gentibus. Et recordabimirumque non bonorum; et displicebunt vobis iniquitates vestrae, et scelera vestra. Non propter vos ego faciam, ait Dominus Deus, notum sit vobis: Confundimini, et erubescite super viis vestris, domus Israel. Haec dicit Dominus Deus: In die, qua mundavero vos ex omnibus iniquitatibus vestris, et inhabitari fecero urbes, et instauravero ruinosa, et terra deserta fuerit exculta, quae quondam erat desolata in oculis omnis viatoris, dicent: Terra illa inculta, facta est ut hortus voluptatis: et civitates desertae, et destitutae atque suffossae, munitae sederunt. Et scient gentes quaecumquerelictae fuerint in circuitu ucstro, quia ego dominus aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
Ostium contra ostiũ. Et fecit
frontes ꝑ sexaginta cubitos. Et
ad frontes atrium porte undiq
ꝑ circiuitũ. Qͣ ante faciem porte
que ꝑtingebat usq ad faciẽ ue¬
stibuli porte interioris: quinqͣ¬
ginta cubitos. Et fenestras ob¬
liquas in thalamis ⁊ in frontibꝰ
eoꝵ: que erant intra portã un¬
diq ꝑ circuitũ. Similit̾ autem
erant ⁊ in uestibulis fenestre ꝑ
girum intrinsecus. Et ante fron¬
tes: pictura palmaꝵ. ¶Et edu¬
xit me ad atrium exterius. Et
ecce gazophilacia ⁊ pauim̃tum
stratum lapide. in atrio ꝑ cir-¬
cuitum. Triginta gazophilatia
in circuitu paiumenti. Et paui¬
mentũ in fronte portaꝵ sedm̃
longitudinẽ portaꝵ: erat inferiꝰ
Et mensus est latitudinẽ a fa¬
cie porte inferioris. usq ad
frontẽ atrii interioris extrinsecꝰ.
centum cubitos: ad orientẽ ⁊ ad
aquilonẽ. Portam quoq que
respiciebat uiam aquilonis atrii
exterioris mensus ẽ: tam in lon¬

Expanded text:
ostium contra ostium. Et fecit ostium contra ostium. Et fecit frontes per sexaginta cubitos: et ad frontem atrium portae undique per circuitum. Et ante faciem portae, quae pertingebat usque ad faciem vestibuli portae interioris, quinquaginta cubitos. Et fenestras obliquas in thalamis, et in frontibus eorum, quae erant intra portam undique per circuitum: Similiter autem erant et in vestibulis fenestrae per gyrum intrinsecus, et ante frontes pictura palmarum. Et eduxit me ad atrium exterius, et ecce gazophylacia, et pavimentum stratum lapide in atrio per circuitum: triginta gazophylacia in circuitu pavimenti. Et pavimentum in fronte portarum, secundum longitudinem portarum erat infermensus est latitudinem a facie portae inferioris usque ad frontem atrii interioris extrinsecus, centum cubitos ad orientem, et ad aquilonem. Portam quoque, quae respiciebat viam aquilonis atrii exterioris, mensus est tam in lon
Abbreviated transcription (Latin):
sure sex cubitoꝵ ⁊ palmo. Et
mensus ẽ latitudinẽ edificii
calamo uno. Altitudinẽ quoq
calamo uno. ꝙuenit ad portã
que respiciebat uiã orientalem:
et ascendit ꝑ gradus eiꝰ: ⁊ men¬
sus ẽ limen porte : calamo u¬
uno latitudinẽ. id est limen
unum: calamo uno in latitu¬
uestibulum porte intrinsecus:
calamo uno. ¶Et mensus est
uestibulum porte octo cubitoꝵ:
et frontẽ eius duobꝰ eubitis. Ue¬
stibulum aut̃ porte: erat intrin
secus. Porro thalami porte ad
uiam orientalem: tres hinc: ẽt
tres inde. Mensura una triũ:
Et mensura una frontiũ ex
utraq parte. Et mensus est
latitudinem liminis porte de-¬
cem cubitoꝵ. E longitudinẽ
porte: tredecim cubitoꝵ. Et mar-¬
ginem ante thalamos: cubiti
unius. Et cubitus unus finis
utrimq. Thalami aut̃ sex cu-¬
bitoꝵ: erant hinc ⁊ inde. Et
mensus est portam a tecto tha-¬
lami. usq ad tectum eiꝰ latitu-¬
dinem uiginti ⁊ quinq cubitoꝵ:

Expanded text:
surae sex cubitorum, et palmo: Et surae sex cubitorum, et palmo: Et mensus est latitudinem aedificii calamo uno, altitudinem quoque calamo uno. Et venit ad portam quae respiciebat viam Orientalem, et ascendit per gradus ejus, et mensus est limen portae calamo uno latitudinem, id est, limen unum calamo uno in latituvestibulum portae intrinsecus calamo uno. Et mensus est vestibulum portae octo cubitorum, et frontem ejus duobus cubitis: vestibulum autem portae erat secus. Porro thalami portae ad viam orientalem, tres hinc et tres inde: mensura una trium, et mensura una frontium ex utraque parte. Et mensus est latitudinem liminis portae decem cubitorum, et longitudinem portae, tredecim cubitorum: Et marginem ante thalamos cubiti unius: et cubitus unus finis utrimque: thalami autem, sex cubitorum erant hinc et inde. Et mensus est portam a tecto thalami usque ad tectum ejus, latitudinem viginti et quinque cubitorum: