comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
summi dĩ uoluntate eẽ. credebat. Unde non
eas putabat. nͥ mundata mente. posse comp̃¬
hendi. Et ideo piugandȩ bonis morib uite
censebat instandum. ut depͥmentib libidi¬
nib ex honeratus animus naturali uigore in
ȩt̃na se attolleret. naturamq incorporei et in.¬
commutabilis luminis ubi causȩ om̃ium
factarum naturarum stabilit̃ uiuunt. in tel¬
ligentiȩ puritate conspiceret. Constat tam̃.
eum imꝑitorum stulticiam scure ͤ aliquid opi¬
nantium etiam in ipsis moralib questionib
quo totum animum intendisse uidebatur
uł confessa ignorantia sua uł dissimulata
scientia. lepore mirabili disserendi et accutis¬
sima urbanitate agitałe atq uersasse. Unde
et concitatis inimicitiis calumpniosa criny¬
natione damnatus ac morte multatus ẽ: s li
postea illa ipsa quę publice damnay at
athenien sium cuutas publice luxit: duos
accusatores eiꝰ usq adeo popłi inchsatione

Expanded text:
summi Dei uoluntate esse credebat; unde non summi Dei uoluntate esse credebat; unde non eas putabat nisi mundata mente posse conprehendi; et ideo purgandae bonis moribus uitae censebat instandum, ut deprimentibus libidinibus exoneratus animus naturali uigore in aeterna se adtolleret naturamque incorporei et incommutabilis luminis, ubi causae omnium factarum naturarum stabiliter uiuunt, intellegentiae puritate conspiceret. Constat eum tamen inperitorum stultitiam scire se aliquid opinantium etiam in ipsis moralibus quaestionibus, quo totum animum intendisse uidebatur, uel confessa ignorantia sua uel dissimulata scientia lepore mirabili disserendi et acutissima urbanitate agitasse adque uersasse. Unde et concitatis inimicitiis calumniosa criminatione damnatus morte multatus est. Sed eum postea illa ipsa, quae publice damnauerat, Atheniensium ciuitas publice luxit, in duos accusatores eius usque adeo populi indignatione
Abbreviated transcription (Latin):
anbelaus. Et am ipse de partieulis int̾ se si¬
uit constare omĩa: ut in esse etiam menteta
direret quȩ corpora etna idẽ illas partictas
conui gendo et dissipando. ageret omiia. So¬
erates luiꝰ discipłs fuisse ꝑhibetur magister
plagonis: ꝓpt̃ quẽ breuit̃ cunea ista iaetide¬
niemoratur cum ante illum om̃s mads phe¬
sicis idẽ naturalib reb ꝑ scrutandis oꝑam
marimam impendunt. Non m autemiidet
posse ad liquidum colligi. utrum socratetde
hoc faceret. tedio rerum obscurarum et incer¬
tarum. ad aliquid aꝑtum et ceitum reꝑiendũ
animum intendit. quodeẽt beatȩ uitȩ necessa¬
rium ꝓpt̾ qͣm unam omnium philosophorum
inuigilasse ac laborasse udetur industria: an
uͦ sicut de illo quidam beniuolentiꝰ suspicant
nolebat immundos t̾renis cupiditatib Ani¬
mos se extendere indiuina conari. quando
quidem abeis causã rerum uidebat inquiri
quas pͥmas atq summas ñ nͥ in unius ueri ac

Expanded text:
Archelaus. Etiam ipse de particulis inter se siArchelaus. Etiam ipse de particulis inter se siuit constare omnia, ut inesse etiam mentem diceret, quae corpora aeterna, id est illas particulas, coniungendo et dissipando ageret omnia. Socrates huius discipulus fuisse perhibetur, magister Platonis, propter quem breuiter cuncta ista recomemoratur; cum ante illum omnes magis physicis, id est, naturalibus, rebus perscrutandis operam maximam impenderent. Non mihi autem videtur posse ad liquidum colligi, utrum Socrates, ut hoc faceret, taedio rerum obscurarum et incertarum ad aliquid apertum et certum reperiendum animum intenderit, quodrium, propter quam unam omnium philosinuigilasse ac laborasse uidetur industria, an uero, sicut de illo quidam beneuolentius suspicantur, nolebat inmundos terrenis cupiditatibus animos se extendere in diuina conari. Quando quidem ab eis causas rerum uidebat inquiri, quas primas adque summas non nisi in unius ac
Abbreviated transcription (Latin):
gignere : et quecumq meis oriunt᷑. eosq mun¬
dos. mͦ dissolui. mͦ iterum gigni existimauit:
quanta quisq ętate sua manere potuerit: nec
ipse aliquid duinȩ m̃ti in his rerum oꝑibꝰ trr¬
buens. Iste anaximanen discipłm et successorẽ
reliquit. Qui om̃s rerum causas aeri infinito
dedit. Nec dõs negauit: aut tacuit. nec tm̃ ab
ipsis aerem factum: s ipsos ex aere ortos credidit.
Anaxagoras uͦ eiꝰ auditor. harum rerum om̃iũ
quas uideamus effectorem diinum animum
sensit et dixit. ex infinita materia quȩ consta¬
ret similib int̾se parciculis terũ omnium: qͥb¬
siuis et ꝓpriis singła fierent. s animo diuino
faciente. Diogenes quoq anaximenys alter
auditor. acremquidem dixit rerumeẽ. mate.¬
riam de qua om̃ia fierent: s eum eẽ com¬
potem diuinȩ rationis. sine qua nichil exeo
fieri posset. An ꝗaxa gore successit auditor eiꝰ

Expanded text:
gignere et quaecumque in eis oriuntur; eosque mungignere et quaecumque in eis oriuntur; eosque mundos modo dissolui, modo iterum gigni existimauit, quanta quisque aetate sua manere potuerit; nec ipse aliquid diuinae menti in his rerum operibus tribuens. Iste Anaximenen discipulum et successorem reliquit, qui omnes rerum causas aeri infinito dedit, nec deos negauit aut tacuit; non tamen ab ipsis aerem factum, sed ipsos ex aere ortos credidit. Anaxagoras uero quas videmus, effectorem divinum animum sensit; et dixit ex infinita materia, quae constaret similibus inter se particulis, rerum omnium suis et propriis singula fieri, sed animo faciente diuino. Diogenes quoque Anaximenis alter auditor, aerem quidem dixit rerum esse materiam, de qua omnia fierent; sed eum esse compotem diuinae rationis, sine qua nihil ex eo fieri posset. Anaxagorae successit auditor eius
Abbreviated transcription (Latin):
Io niei uͦ generis pͥnceps chales milesius: unus
illorum septem qui sunt sapientes appellati.
S illi ex uitȩ genere distinguebant᷑: et qui¬
b dam dist p̃ceptis ad beneuiuendum bene¬
accommodatis. Iste autem chales ut successores
eciam ꝓpagaret: rerum naturam scrutatus.
suasq disputationes literis mandans eminut.
maximeq admirabił extitit qđ astro logiȩ nu¬
meris comp̃hensis. defectus solis et lunȩ etiam
p̃dicere potuit. A quam tm̃ pucauit rerum
eẽ. pͥncipium: et hinc om̃ia elem̃ta mundi
ipsumq mundum et quȩ ineo gignuntur
existere. Nichil autem huic oꝑi. qđ mundo
considato tam mirabile aspicimus. ex diuina
mente p̃posuit. huic successit anaximander
eiꝰ auditor: mutauitq dererum natura opini-¬
onem. Non enim euna re sicut thales exhumo.¬
re: s ex suis ꝓpriis pͥncipiis quasq res nasci
putauit. Quȩ rerum pͥncipia singłarum eẽ.
credidit infinita et innumerabiles mundos

Expanded text:
Ionici uero generis princeps fuit Thales Milesius, unus Ionici uero generis princeps fuit Thales Milesius, unus illorum septem, qui sunt appellati sapientes. Sed illi sex uitae genere distinguebantur et quibusdam praeceptis ad bene uiuendum adcommodatis; iste autem Thales, ut successores etiam propagaret, rerum naturam scrutatus suasque disputationes litteris mandans eminuit maximeque admirabilis extitit, quod astrologiae numeris conprehensis defectus solis et lunae etiam praedicere potuit. Aquam tamen putauit rerum esse principium et hinc omnia elementa mundi ipsumque mundum et quae in eo gignuntur existere. Nihil autem huic operi, quod mundo considerato tam mirabile aspicimus, ex diuina mente praeposuit. Huic successit Anaximander, eius auditor, mutauitque de rerum natura opinionem. Non enim ex una re, sicut Thales ex umore, sed ex suis propriis principiis quasque res nasci putauit. Quae rerum principia singularum esse credidit infinita, et innumerabiles mundos
Abbreviated transcription (Latin):
facit. Hos philosophos platonicos appellatos
a platone doctore uocabulo diriuato: nullꝰ
qui hȩc uł tenuit̾ audiuit ignorat. De hoc gͥ
platone quȩ necessaria p̃senti questioni existi.¬
mo: beuit̃ attingam. priꝰ illos commemorans
qui eum in eodem genere litterarum tempore
p̃cesserunt. Quantum enim attinet ad literas¬
grecas. quȩ lingua int̃cet̾as gentium clarior
habetur: duo p̾hilo sophoꝵ genera tͣduntur.
Unum italicum exea parte italiȩ quȩ quon.¬
dam magna gretia nuncupata ẽ: alterum
ionicum. in eis t̾ris ubi et nunc gretia nomi¬
natur. Italicum genus auctorem habuit pi¬
tagoram samium: a quo etiam ferunt ipsum
phylosophiȩ nom̃ exortum. Nam cum antea
sipientes appellarent᷑ qui mͦ quodam laudabi¬
lis uitȩ aliis p̃stare uidebant᷑: iste int̾rogatus
quid ꝓfiteretur. philosophum se eẽ respondit
idẽ studiosum uł amatorem sapientiȩ. qͣm sa¬
pientem ꝓfiteri arrogantissimum uidebatur.

Expanded text:
facit. Hos philosophos Platonicos appellatos facit. Hos philosophos Platonicos appellatos a Platone doctore uocabulo deriuato nullus, qui haec uel tenuiter audiuit, ignorat. De hoc igitur Platone, quae necessaria praesenti quaestioni existimo, breuiter adtingam, prius illos commemorans, qui eum in eodem genere litterarum tempore praecesserunt. CAPUT II. Graecas, quae lingua inter ceteras gentium clarior habetur, duo philosophorum genera traduntur: unum Italicum ex ea parte Italiae, quae quondam magna Graecia nuncupata est; alterum Ionicum in eis terris, ubi et nunc Graecia nominatur. Italicum genus auctorem habuit Pythagoram Samium, a quo\' etiam ferunt ipsum philosophiae nomen exortum. Nam cum antea sapientes appellarentur, qui modo quodam laudabilis uitae aliis praestare uidebantur, iste interrogatus, quid profiteretur, philosophum se esse respondit, id est studiosum uel amatorem sapientiae; quoniam sapientem profiteri adrogantissimum uidebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
suscepi: s eas tantum quȩ ad theologiam
ꝑtinent. quo ũbo greco significari intelligimꝰ
dediuinitate rationem suie sermonem. Nec
eas omnium : s eorum tantum. qui cum et eẽ.
duunitatem et humana curare consentiant.
non tm̃ sufficere unius in commutabił dei
cultum aduitam ad apiscendam etiam pͦ
mortem beatam. s multos ab illo sane uno
conditos atq institutos. ob eam causam colen¬
dos putant. Hi iam etiam uarronis opinio¬
nem ueritatis ꝓpinquitate transcendunt.
Si quidem ille totam theologiam naturalem
usq ad mundum istum uł animam eiꝰ extendẽ
potuit. isti uͦ supͣ omnẽ animę naturam con-¬
fitentur dm̃. qui non solum mundũ istum
uisibilem. qui sepe cęli et tie nomine nun-¬
cupatur: s etiam om̃em omnino animã fe-¬
cerit. et qui rationalem et intellectualem cuiꝰ
generis anima huniana ẽ. participatione sui
luminis in commutabilis et incorporei beatã

Expanded text:
suscepi, sed eas tantum, quae ad theologian suscepi, sed eas tantum, quae ad theologian pertinent, quo uerbo Graeco significari intellegimus de diuinitate rationem siue sermonem; nec eas omnium, sed eorum tantum, qui cum et esse diuinitatem et humana curare consentiant, non tamen sufficere unius incommutabilis Dei cultum ad uitam adipiscendam etiam post mortem beatam, sed multos ab illo sane uno conditos adque institutos ob eam causam colendos putant. Hi iam etiam Varronis opinionem ueritatis propinquitate transcendunt; si quidem ille totam theologian naturalem usque ad mundum istum uel animam eius extendere potuit, isti uero supra omnem animae naturam confitentur Deum, qui non solum mundum istum uisibilem. qui saepe caeli et terrae nomine nuncupatur, sed etiam omnem omnino animam fecerit, et qui rationalem et intellectualem. cuius generis anima humana est, participatione sui luminis incommutabilis et incorporei beatam
Abbreviated transcription (Latin):
UNC intentiore nob̃ opꝰ ẽ. animo:
multo qͣm erat in suꝑiorum
solutione questionum et expli¬
catione librorum. Detheologia
quippe quam naturalem uocant: non cum
quib libet hominib non enim fabulosa ẽ.
uł cuilis hoc ẽ. uł theatrica uł urbana. qͣrũ
altera iactat dõrum crimina. altera idicat
dõrum desideria criminosiora. ac ꝑhoc mali¬¬
gnorum potus demonum qͣm dõrum: sed
Mnen si latine incerp̃tatur: amorem sapi¬
n ꝓfitetur. Porro si sapientia ds̃ ẽ. ꝑquẽ
facta unt om̃ia. sicut diuina auctoritasue.¬
ritasq Unstrauit: uerus philoso phꝰ ẽ. amator
dĩ. S quia ipsa cuiꝰ hoc nomenẽ. nonẽ. in om¬
nib qui hoc nomine głantur. Neq enim
continuo uerȩ sapientię sunt amatores quicũ¬
q appellantur philosophi. ꝓfecto ex om̃ib
quorum sententias litteris nosse potuimus eli¬
gendi sunt. cum quib non indigne questio
ista tractetur. Neq enim hoc oꝑe om̃s om̃ium
philosophorum. uanas opiniones refutare

Expanded text:
unc intentiore nobis opus est animo multo quam erat in superiorum solutione quaestionum et explicatione librorum. De theologia quippe, quam naturalem uocant, non cum quibuslibet hominibus non enim fabulosa est uel ciuilis, hoc est uel theatrica uel urbana; quarum altera iactitat deorum crimina, altera indicat deorum desideria criminosiora ac per hoc malignorum potius daemonum quam deorum, sednomen si Latine interpretemur, amorem sapientiae profitetur. Porro si sapientia Deus est, per quem facta sunt omnia, sicut diuina auctoritas ueritasque monstrauit, uerus philosophus est amator Dei. Sed quia res ipsa, cuius hoc nomen est, non est in omnibus, qui hoc nomine gloriantur neque enim continuo uerae sapientiae sunt amatores quicumque appellantur philosophi: profecto ex omnibus, quorum sententias ex litteris nosse potuimus, eligendi sunt cum quibus non indigne quaestio ista tractetur. Neque enim hoc opere omnes omnium philosophorum uanas opiniones refutare
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ petrant᷑ ne ab eis uita discedat in meluis cominu.¬
taca ꝑelemosinam ueniȩ non negatȩ. remitti sibi
posse psumunt: Sed bene qđ isti dignas ꝓpeccatis
elemosinas commonent eẽ faciendas. q̃i si dicerent

Expanded text:
perpetrentur nec ab eis uita discedat in melius commuperpetrentur nec ab eis uita discedat in melius commutata: per elemosynam ueniae non negatae remitti sibi posse praesumunt. Sed bene, quod isti dignas pro peccatis elemosynas commonent esse faciendas; quoniam si dicerent
Abbreviated transcription (Latin):
liberet᷑ Nec ob aliud existimant xp̃m de solo delic¬
to atq neglecto elemosinatum discretionẽ int̃ dex¬
tros et sinistros eẽ faccurum. quorũ alios i regnum
alios in supplicuim mittat ȩt̃nun Ut autem cotidia.¬
na sibi opinent᷑ quȩ facere om̃ino ũcessant qualia¬
cumq et quantacũq sint ꝑelemosinas dimitti posse
pecuta : orationem  do cuit ipse dñs et suffragatricem
sibi dhibere conant᷑ et testem Sicut enim nullus ẽ
inqulnt dies quo axp̃ianis hec orationidicat᷑: ita
nullinẽ. cocidianũ qualecumq peccatũ qđ ꝑipͣsam
non dmittan̾tut cum dicimus dimicte nobis dñe debi¬
ta nr̃a. i qđ sequit̃ facere curemus. sicut et nosdimittimꝰ
debicorbꝰ nr̃is: Non enim ait dñs inquiunt sidimise.
ritis pedita hominib dimictet uobis pat̃ ur̃ cotidi¬
ana parui peccata s dimittet inquit uob̃ peccata ur̃a
Qualiacumq gͦ uł quantacũq sint etiam si cotidie

Expanded text:
liberetur. nec ob aliud extimant Christum de solo dilecliberetur. nec ob aliud extimant Christum de solo dilectu atque neglectu elemosynarum discretionem inter dextros et sinistros esse facturum, quorum alios in regnum, alios in supplicium mittat aeternum. ut autem cotidiana sibi opinentur, quae facere non cessant omnino, qualiacumque et quantacumque sint, per elemosynas dimitti posse peccata, orationem, quam docuit ipse dominus, et suffragatricem sibi adhibere conantur et testem. sicut enim nullus est, inquiunt, dies, quo a christianis haec oratio non dicatur, ita nullum est cotidianum qualecumque peccatum, quod per illam non dimittatur, cum dicimus: dimitte nobis debita nostra, si quod sequitur facere curemus: sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. non enim ait domiritis peccata hominibus, dimittet uobis Pater uester cottidiana parua peccata, sed: Dimittet, inquit, uobis peccata uestra. Qualicumque ergo uel quantacumque sint, etiamsi cottidie
Abbreviated transcription (Latin):
si adhunc fiarit articłm temptationis adductus ꝑ
ignemerit saluus: quia et earum amissione tantum
necesse ẽ. urat dolor quantum heserat amor: Porro qui
eiis regnum obenendũeiq coherendum illis consulat
Ihocin eis diligat qđ membra sunt xp̃i: absit ut ista
dilectio repꝑiatur in lignis. fęno et stipula consum̃¬
da: s ꝓrsus edificio aureo argenteo. gemineo deputa¬
bitur: Quomͦ autem potest eos plus amare qͣm xp̃m
quos amat utiq ꝓpt̃ xp̃m : Restat eis respondere
qui dicunt etno igne illos tantum mͦ arsuros. qui ꝓ
peccatissuis facere diguas elemosinas negligunt ꝓpt̃
illud qđ ait apłs ia cobus ludiciam autem sine mi-¬
scłia: illiqui non facit miscđiam Quigͦ fecic inquiunt.
quamuis noncorrȩxerit ꝑdicos mores s nefariȩ ac
nequit̃ int ipsas suas elemosinas uixerit: cum miscđia
illi futurumẽ. iudicuim ut aut ñ damnet᷑ oñuno
aut pꝰ aliquod tempus adampnatione nouissima

Expanded text:
si ad hunc fuerit articulum tentationis adductus, per si ad hunc fuerit articulum tentationis adductus, per ignem erit saluus, quia et earum amissione tantum necesse est urat dolor, quantum haeserat amor. Porro qui eius regnum obtinendum eique cohaerendum illis consulat, uel hoc in eis diligat, quod membra sunt Christi: absit ut ista dilectio reperiatur in lignis, feno, stipula consumenda. sed prorsus aedificio aureo, argenteo, gemmeo deputabitur. Quo modo autem potest eos plus amare quam Christum, quos amat utique propter qui dicunt aeterno igne illos tantummodo arsuros qui pro peccatis suis facere dignas elemosynas neglexerunt, propter illud quod ait apostolus Iacobus: iudicium autem sine misericordia illi qui non fecit misericordiam. qui ergo fecit, inquiunt, quamuis non correxerit perditos mores, sed nefarie ac nequiter inter ipsas suas elemosynas uixerit, cum misericordia illi futurum est iudicium, ut aut non damnetur omnino aut post aliquod tempus a damnatione nouissima
Abbreviated transcription (Latin):
quialicet eum damna salui erunt ipsi alia uͦ noncon¬
sumunt. quia calia repꝑunt quȩ maneant in ecgũ.
erit etiam infine scłi tribulatio tempore antixp̃sqͣl
nunqͣm ancea fuit. Quam multa erunt cunc elificia
suie aurea siue fenea suꝑ optimum fundanentum
de aliis inferat dampnũ. neutros cam̃ ꝑdat inquibꝰ
hȩc inueniet ꝓpt̃ stabile funclamentũ: Quicumq
autem nondico uxorem euiꝰ etiam commixtione car¬
nes acdcarnalemutitur uoluptatem s ipsa quȩ ab esꝰ
modi delectacionib aliena sunt nomina pietatis
humano more carnalit̃ diligendo xp̃o ante ponit:
non eum habet infundam̃to. et ideo ñ ꝑignem saliuis
eris saluis ñ crit quia et̃ cum saluatore ñ poterit.
qui de hacre aꝑtissime loquensait: Qui amat patrem
aut matrem plusqͣm me: nonẽ. me dignus. Ft
amat filium aut filiam suꝑ me: nr sac̃ dignus:
Ucrum quihas necessit sines sic amat carnalit̾ ut tam̃

Expanded text:
quia licet cum damno salui erunt ipsi; alia uero non\' conquia licet cum damno salui erunt ipsi; alia uero non\' consumunt, quia talia reperiunt quae maneant in . aeternum. Erit etiam in fine saeculi tribulatio tempore Antichristi, numquam antea fuit. Quam multa erunt tunc aedificia, siue aurea siue fenea, super optimum fundamentum.de aliis inferat damnum, neutros tamen perdat., in quibus haec inueniet, propter stabile fundamentum! Quicumque autem, non dico uxorem, cuius etiam commixtione carnis ad carnalem utitur uoluptatem, sed ipsa quae ab eius modi delectationibus aliena sunt nomina pietatis humano more carnaliter diligendo Christo anteponit, non eum habet in fundamento et ideo non per ignem saluus erit, sed saluus non erit, quia esse cum Saluatore non poterit, qui de hac re apertissime loquens ait: Qui\' amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus; et qui amat filium aut filiam super me, non est me dignus. Verum qui has necessitudines sic amat carnaliter ut tame
Abbreviated transcription (Latin):
mortem donec ad illum ueniat᷑. qui pꝰ resurrectionẽ
corporum fucurꝰ ẽ dampnationis et remunerationis
ultimus dies. si hoc temporis int̾uallosp̃s defunc¬
corum eiꝰ modi igne dicunt᷑ ꝑ peci quem ñ sentiant
illi qui ñ habuerunt tales mores et amores inhuius
corporis uita ut eorũ ligna. foenum. stipula consu¬
matur: alii uͦ sentiant qui eiꝰ modi secum ȩdificia
portauerunt. suie ibi tantum siue et hic et ibi. siue
ideohic ut non ibi scłaria quamuis ad ampnatione
uenialia concremantem ignem transitorie tribulati¬
onis inueniant non redarguo quia forsitanuerũ est:
Potest quippe ad istam tribulationẽ ꝑtinere etiam
mors carnis ipsa quȩ depͥmi peccati ꝑ petratione
concepta ẽ: ut sed̾m cuiꝰq edificium tempꝰ qđ eam se¬
quitur ab uno quoq sentiatur. ꝑsecutiones quoq
sumunt cum ipsis ȩdificatorib si xp̃m ineis non in¬
uenuint fundam̃tun: alia sine ipsis si inuenuint

Expanded text:
mortem, donec ad illum ueniatur qui post resurrectionem mortem, donec ad illum ueniatur qui post resurrectionem corporis futurus est damnatiultimus dies, si hoc temporis intervallo spiritus defunctorum ejusmodi ignem dicuntur perpeti quem non sentiant illi, qui non habuerunt tales mores, et amores iporis uita, ut eorum ligna, fenum, stipula consumatur; alii uero sentiant, qui eius modi secum aedificia portauerunt, siue ibi tantum, siue et hic et ibi, siue ideo hic ut non ibi saecularia, quamuis a damnatione uenialia. concremantem ignem transitoriae tribulationis inueniant: non redarguo, quia forsitan uerum est. Potest quippe ad istam tribulationem pertinere etiam mors ipsa carnis, quae de primi peccati perpetratione concepta est, ut secundum cuiusque aedificium tempus quod eam sequitur ab unoquoque sentiatur. Persecutiones quoque, sumunt cum ipsis aedificatoribus, si Christum in eis non inueniunt fundamentum; alia sine ipsis. si inueniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
patiat᷑: ꝓfecto non ẽ ipse ȩnus ignis: In illumerum
soli smnistri nouissima et ꝑpetua clamnatione nutten¬
cur iste autem dexeros ꝓbat. s alios eorum siepbat.
uenerit ee constructum ñ exuerat atq consumat.
alios autem alit̃ idẽ ut qđ suꝑ edificauerunt arde¬
at cdamnumq inde patiant᷑ salui fiant autẽ qͣm
xp̃m intandamento stabilit̃ positum p̃cellenti ca¬
ricate cenuerunc Siautem salui fient: ꝓfecto et
addexteram stabunt et cum ceteris audient uenite
benedictic patris mei. possidete paratum uob regnũ:
non ad sinistram ubi illi erunt qui salui ñ erunt.
et ideo audient discedite a me maledicti in ignem
ȩt̃num: Nemo quippe ab illo igne saluabit᷑: quia
insupplicumet̃num ibunt illiom̃s ubiũmis eorũ
ñmorietur: et ignis non extinguet᷑. quocruciabunt᷑
die ac nocte in scła scłorum. pꝰ istius sane corporis

Expanded text:
patiatur: profecto non est ipse aeternus ille ignis. in illum enim patiatur: profecto non est ipse aeternus ille ignis. in illum enim soli sinistri nouissima et perpetua damnatione mittentur, iste autem dextros probat. sed alios eorum sic probauenerit esse constructum, non exurat atque consumat; alios autem aliter, id est ut quod superaedificauerunt ardeat damnumque inde patiantur, salui fiant autem, quoniam Christum in fundamento stabiliter positum praecellenti caritate . tenuerunt. si autem salui fient, profecto et ad dexteram stabunt et cum ceteris audient: uenite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum, non ad sinistram, ubi illi erunt qui salui non erunt et ideo audient: discedite a me, maledicti, in ignem aeternum. nemo quippe ab illo igne saluabitur, quia in supplicium aeternum ibunt illi omnes, ubi uermis eorum non moritur et ignis non extinguitur, quo cruciabuntur die ac nocte in saecula saeculorum. post istius sane corporis
Abbreviated transcription (Latin):
a me maledieti in ignem et̃num. ut in eis etiam isti
eẽ credant᷑. qui ȩlificant suꝑ fundamentũ. ligna.
fenum stipulam. eosq ex illo igne pꝰ tempꝰ ꝓmalis
meritis imꝑtitum liberet bonimeritum fundam̃¬
ti qe arbitrabim̃ dextrosquib dr̃ uenite benedi¬
ci patris mei possidete paratum uobis regnum
nͥ eos quiȩdificauerunt suꝑ fundam̃tum aurum
argentum. lapides p̃ciosos: Sed in illum ignẽ de
quo dictume. sic tam̃ quasi ꝑignem: si hoc mͦ ẽi in¬
telligendus utriq mittendi sunt et dextri scilioet
et sinistri. Illo quippe igne utiq ꝓbandi sunt. de
quo dictumẽ Dies enim declarabit: qm̃ in igne re¬
uelabit᷑. et unuis cuiusq opꝰ quale sitignis ꝓbabit:
Si ergo utrumq ꝓbabit ignis ut sicuiꝰ opꝰ ꝑmansertt
idest non fuerit igne consumptũ qđ suꝑ edificauit
mercedem accipiet. Sicuius autem opꝰ arserit damnũ

Expanded text:
a me, maledicti, in ignem aeternum, ut in eis etiam isti a me, maledicti, in ignem aeternum, ut in eis etiam isti esse credantur qui aedificant super fundamentum ligna, fenum, stipulam, eosque ex illo igne post tempus pro malis meritis impertitum liberet boni meritum fundamenti, quid arbitremur dextros, quibus dicetur: Venite, benedicti patris mei, possidete paratum vobis regnum? nisi eos qui aedificaverunt super fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos? sed in illum ignem, de quo dictum est, Sic tamen quasi per ignem, si hoc modo est intelligendus, utrique mittendi sunt, et dextri scilicet et sinistri: illo quippe igne utrique probandi sunt, de quo dictum est: Dies enim declarabit, quia in igne revelabitur, et uniuscujusque opus quale sit ignis probabit. Si ergo utrumque probabit ignis, ut si cujus opus permanserit, id est non fuerit igne consumptum, quod superaedificavit, mercedem accipiat, si cuius autem opus arserit, damnum
Abbreviated transcription (Latin):
autem matrima⁊  iunctust iquit. cogitat quȩ
sunt miuicli quomͣ plereat uxori: Unius cuiꝰq opus
manifestabit᷑ dies enm declarabit. dies utiq tribu¬
lationis qm̃ inigne inquit reuelabitur: Eandem cri¬
bulationem ignem uoeat: sicit alibi legit᷑: Uasa fi.¬
guli ꝓbat fornax: et homines iustos temptatio tri¬
bulationis. et uniuscuꝰq opꝰ quale sit ignis ꝓbabie
Sicuiꝰ opꝰ ꝑmanserit. ꝑ manetenim qđ quisq cogitat
quȩ sunt dĩ quomͦ placeat dõ qđ suꝑ ȩdificauit mer¬
cedemaccipiet: Idẽ. unde cogitauit. hoc sumet Si
cuiꝰ aucem opus arserit dampnum patietur: q̃m qd̃
dilȩxerat non habebit: Ipse autem saluus erit: quia
ente amore non habuit sine urente dolore ñ ꝑdidit:
fcce quantum mn iudecur: inuentꝰ ẽ. ignis qui nullũ
eorum dampnet s unum ditet. alterũ damnificet:
ambos ꝓbet Si autẽ ignem illum loco isto uolue¬
rimus acciꝑe de quo dñs dicit sinistris discedite

Expanded text:
autem matrimonio iunctus est, inquit, cogitat quae sunt mundi, quo modo placeat uxori. Uniuscuiusque opus manifestabitur; dies enim declarabit dies utique tribulationis, quoniam in igne, inquit, reuelabitur. Eandem tribulationem ignem uocat. sicut alibi legitur: Vasa figuli probat fornax et homines iustos tentatio tribulationis. Et uniuscuiusque opus quale sit, ignis probabit. Si cuius opus permanserit permanet enim quod quisque cogitat quae sunt Dei, quo modo placeat Deo, quod superaedificauit mercedem accipiet id est, unde ccujus autem opus arserit damnum patietur, quoniam quod dilexerat non habebit: ipse autem salvus erit, quia ente amore non habuit, sine urente dolore non perdit. Ecce, quantum mihi videtur, inventus est ignis, qui nullum eorum damnet, sed unum ditet, alterum damnificet, ambos probet. Si autem ignem illum loco isto voluerimus accipere, de quo Dominus dicet sinistris, Discedite
Abbreviated transcription (Latin):
telligibilib reb: in quo nichil melius insticuit qͣm
sp̃s quib intelligentiam dedit et suȩ contemplatiõis
habiles capacesq sui p̃stitit atq una sociecate deumx̃:
Quam scãm et suꝑ nam dicimus ciuitatẽ: inquares
qua sustentat᷑ beatiq sunt ds̃ ipse ẽ. illis tamqͣmuita
uictusq communis. qui lib̃um arbitrium eidem in-¬
tellectuali nature cribuit tale ut siuellet deserere
dm̃. beatitudinem scilicet suam continuo miseria se-¬
queretur: Qui cum p̃sciret angłos quosdam ꝑelati¬
onem qua ipsi sibi adbeatam uitam sufficere uelled
tantiboni desertores futuros non eisademit hanc
potestatem Potentius et melius eẽ uidicansetiam
de malis benefacere: nuͦ¶ a inala eẽ. non sinere: Quȩ
om̃ino nulla essent. nͥ natura mutabił quamius
bona et asummo dõ atq incomutabili bono qui bo¬
na om̃ia condidit instituta peccando ea sibi ipsa fe¬

Expanded text:
tellegibilibus rebus, in quo nihil melius instituit quam tellegibilibus rebus, in quo nihil melius instituit quam spiritus, quibus intellegentiam dedit et suae contemplationis habiles capacesque sui praestitit adque una societate deuinxit, quam sanctam et supernam dicimus ciuitatem, in qua res, qua sustententur beatique sint, Deus ipse illis est, tamquam uita uictusque communis: qui liberum arbitrium eidem intellectuali naturae tribuit tale, ut, si uellet deserere Deum, beatitudinem scilicet suam, continuo miseria sequeretur; qui cum praesciret angelos quosdam per elationem, qua ipsi sibi ad beatam uitam sufficere uellent, tanti boni desertores futuros, non eis ademit hanc potestatem, potentius et melius esse iudicans etiam de malis bene facere quam mala esse non sinere. Quae omnino nulla essent. nisi natura mutabilis, quamuis bona et a summo Deo adque incommutabili bono, qui bona omnia condidit, instituta, peccando ea sibi ipsa fe
Abbreviated transcription (Latin):
rum esse quod ipsi uolunt: hac itaq responsione
promisimus: iste huiꝰ tocius oꝑis ul¬
tuus disputationem deciuitatis
dĩ et̃na beatitudine continebit:
Quȩ ñ ꝓpt̃ ȩtatis ꝑ multa scła lon-¬
gitudinem tam̃ quandocumq finiendam ȩt̃nitatis
nom̃ accepit: sed quemadmodum scriptum ẽ. in euan¬
głio regni eiꝰ ñ erit finis: Necita ut aliis moriendo de:¬
ceclentib aliis succedentib oriendo species in ea ꝑ petu¬
itatis appareat sicut in arbore quȩ ꝑhenni fronde ue¬
stitur eadem uidet᷑ uiriditas ꝑmanere. dum laben¬
tib et cadentib foliis sub inde alia quȩ nascunt᷑
faciem conseruant opacitatis: s om̃s in ea ciues im¬
eius conditor ꝓ misit enim nec mentiri potest: Et qͥb
fidem hinc quoq faceret multa sua et non ꝓmissa
et ꝓmissa iam fecit Ipse est enim quun pͥncipio condi¬
dit mundum plenum bonisom̃ib uisibilib atq in¬

Expanded text:
rum esse quod ipsi uolunt. Hac itaque responsione rum esse quod ipsi uolunt. Hac itaque responsione promisimus, iste huius totius operis ultimus disputationem de ciuitatis Dei aeterna beatitudine continebit, quae non propter aetatis per multa saecula longitudinem tamen quandocumque finiendam aeternitatis nomen accepit, sed quem ad modum scriptum est in euangelio, regni eius non erit finis; nec ita ut aliis moriendo decedentibus, aliis succedentibus oriendo species in ea perpetuitatis appareat, sicut in arbore, quae perenni fronde uestitur, eadem uidetur uiriditas permanere, dum labentibus? et cadentibus foliis subinde alia, quae nascuntur. faciem conseruant opacitatis; sed omnes in ea ciues ineius conditor. Promisit enim nec mentiri potest, et quibus fidem hinc quoque faceret, multa sua et non promissa et promissa iam fecit. Ipse est enim, qui in principio condidit mundum, plenum bonis omnibus uisibilibus adque in
Abbreviated transcription (Latin):
alii cricenos homines liberent. alii sexagenos. alii
centenos. hoc indie uidicĩ futurum suspicari solent.
non post uidicium: Qua opinione quidam cum
uideret homines impunitatem sibi ꝑũsissime pol¬
licentes eo qđ om̃s isto mͦ adliberationem ꝑtinere
posse uideant᷑: eligantissime respondisse ꝑhibet᷑.
bene potus eẽ. uiuendum. ut int̾ eos quisq repꝑiat᷑
qui ꝓ aliis intercessuri sunt liberandis netam paucisin
ut cico ad mimerũ suum. uł cricenum. uł sexage¬
num. uł cencenum. uno qͦq eorum ꝑueniente mul¬
ti remaneant qui erui iam de pęnis illorum int̃ces.
sione ñ possint. et in eis inueniat᷑ quisquis sibi sp̃e
fructus alieni temeritate uanissima pollicetur:
hec melius respondisse sufficeret qui sacrarum
litterarum quas communes habemus auccorita.¬
tem non speruunt: s eas male intelligendo ñ
quod ille loquuntur. s hoc potius putant futu¬

Expanded text:
torum alii tricenos homines liberent, alii sexagenos, alii torum alii tricenos homines liberent, alii sexagenos, alii centenos, hoc in die iudicii futurum suspicari solent, non post iudicium. qua opinione quidam cum uideret homines impunitatem sibi peruersissime pollicentes, eo quod omnes isto modo ad liberationem pertinere posse uideantur. elegantissime respondisse perhibetur, bene potius esse uiuendum, ut inter eos quisque reperiatur qui pro aliis intercessuri sunt liberandis, ne tam pauci sint, ut cito ad numerum suum uel tricenum uel sexagenum uel centenum unoquoque eorum perueniente multi remaneant, qui erui iam de psione non possint et in eis inueniatur quisquis sibi spem fructus alieni temeritate uanissima pollicetur. Haec me illis respondisse suffecerit, qui sacrarum litterarum, quas communes habemus, auctoritatem non spernunt, sed eas male intellegendo non quod illae loquuntur, sed hoc potius putant futu
Abbreviated transcription (Latin):
tib nec ꝓuectu uitȩ melioris absumptis int̾cessio
sit inquirenda et sꝑanda uistorum eis secura se
obuosueret humana segnitia: nec euolui talib im¬
plicamentis ullius uirtutis expeditione curaret.
s tantum mͦ quereret aliorum meritis libetari quos
amicos sibi de mammona iniquitatis elemosinaꝵ
largitate fecisset: Nunc uͦ dt̾ueniał iniquitatis etiã
si ꝑseueret ignorat᷑ modus: ꝓfecto et studium in
mel iora ꝓficiendͥ orando et instando uigilantiꝰ
adhibetur et faciendi de mamimona iniquitatis
scõs amicos cura ñ sꝑnitur Uerum esta liberatio
quȩ fit siue suis quibq orationib siue inccedenti.¬
b sc̃is: ud agit ut inignem quisq ñ mittat᷑ et̃nũ.
non ut cum fuerit missus pꝰ quancũcumq in de eru¬
atur tempus Nam et illi qui putant sic in telligen¬
dum eẽ. qđ scriptum est afferre t̃ram bonam. ube¬¬
rem fructum. aliam tricenũ. aliam sexagenum.

Expanded text:
tibus nec prouectu uitae melioris absumtis intercessio tibus nec prouectu uitae melioris absumtis intercessio sit inquirenda et speranda iustorum, eis secura se obuolueret humana segnitia nec euolui talibus implicamentis ullius uirtutis expeditione curaret, sed tantummodo quaereret aliorum meritis liberari, quos amicos sibi de mamona iniquitatis elemosynarum largitate fecisset. nunc uero dum uenialis iniquitatis, etiam si perseueret, ignoratur modus, profecto et studium in meliora proficiendi orando et instando uigilantius adhibetur et faciendi de mamona iniquitatis sanctos amicos cura non spernitur. uerum ista liberatio, quae fit siue suis quibusque orationibus siue intercedentibus sanctis, id agit, ut in ignem quisque non mittatur aeternum, non ut, cum fuerit missus, post quantumcumque tempus inde eruatur. nam et illi qui putant sic intellegendum esse quod scriptum est, afferre terram bonam uberem fructum, aliam tricenum, aliam sexagenum,
Abbreviated transcription (Latin):
mercedem ꝓphȩ accipiet Nam cum elisẽos campos
poeta ille describ̾et ubi putant habitare animas
beatorũ: ñ solum ibi posuit eos qu ꝓpriismetitis ad
illas sedes ꝑuenire potuerunt s acdiecit atq ait Qq
sui memores alios facere merendo. idest qui ꝓmeru.¬
erunt alios eosq sui memores ꝓmerendo fẽcerunt.
ꝓrsus tamqͣm eis diceret. qđ frequentat᷑ ore xp̃iano
cum se cuiq scõrũ humilis quisq comim̃dat et dicit.
menior mei esto atq id ut eẽ. possit ꝓmerendo effi¬
cit: Sed quid iste sit modus et quȩ sint ipsa pecrata
quȩ ita impedunt ꝑuentionem ad regnum dĩ. ut
tm̃ scõrum amicorũ meritis impetrent indulgentiã:
difficillimum ẽ inuenire. ꝑ icłosissimum definire:
tassif ꝓpterealatent: ne stnsiumꝓficietifor
omia cauencda peccata pigrescat Qm̃i si scirentut
quȩ uł qualia sint delicta ꝓquib etiam ꝑmanen.¬

Expanded text:
mercedem prophetamercedem prophetapoeta ille describeret, ubi putant habitare animas beatorum, non solum ibi posuit eos, qui propriis meritis ad illas sedes peruenire potuerunt, sed adiecit adque ait: Quique sui memores alios fecere merendo, id est, qui promeruerunt alios eosque sui memores promerendo fecerunt; prorsus tamquam eis dicerent, quod frequentatur ore Christiano, cum se cuique sanctorum humilis quisque commendat et dicit: \'Memor mei esto\', adque id ut esse possit promerendo efficit. Sed quis ite sit modus, et quae sint ipsa peccata, quae ita inpediunt peruentionem ad regnum Dei. ut tamen sanctorum amicorum meritis inpetrent indulgentiam, difficillimum est inuenire, periculosissimum definire. tassis propterea latent, ne studium proficiendi ad omnia cauenda peccata pigrescat; quoniam si scirentur quae uel qualia sint delicta, pro quibus etiam permanen
Abbreviated transcription (Latin):
mona iniquitatis. idẽ. de peccunia uł diuitiis quȩ
malȩ fuerant adquisite: aut etiam si bene ñ tam̃
ueri s s quas iniquitas putat eẽ. diuitias qm̃ nescit
quȩ sint uerȩ diuitiȩ quib illi habundant qui
et alios recipiunt in tabernacła ęt̾na Est itaq
qui dam uitȩ modus nec tam male: ut his qͥ eam
cuiunt inchil ꝓssit ad capessendum regnũ cęlo.¬
rũ largitas elemosinarum. quib etiam ustorũ
sustentatur in opia. et fuint amici qui in tab̃na¬
cula ȩt̾̃na suscipiant: nec tambone ut ad tartã
beatitudinem adipiscendã eis ipsa sufficiat. nͥ
eorum ineritis qͦs a micos fecerint nuscđiam conse¬
quantur Mirari autem soleo etiam apud uirgi¬
lium repperiri istã dnũi sententiam ubiait. facite
ucbis a micos demammona iniquitatis ut et ipsi
recipiant uos in ęt̾na tabernacula : cuiẽ. et illa si¬
millima qui tecipit ꝓpħam innonune ꝓpħȩ :

Expanded text:
mona iniquitatis, id est de pecunia uel diuitiis, quae mona iniquitatis, id est de pecunia uel diuitiis, quae male fuerant adquisitae, aut etiamsi bene, non tamen ueris, sed quas iniquitas putat esse diuitias, quoniam nescit quae sint uerae diuitiae, quibus illi abundant, qui et alios recipiunt in tabernacula aeterna. Est itaque quidam uitae modus nec tam malae, ut his qui eam uiuunt nihil prosit ad capessendum regnum caelorum largitas elemosynarum, quibus etiam iustorum sustentatur inopia et fiunt amici qui in tabernacula aeterna suscipiant, nec tam bonae, ut ad tantam beatitudinem adipiscendam eis ipsa sufficiat, nisi eorum meritis, quos amicos fecerint, misericordiam consequantur. Mirari autem soleo etiam aput Vergilium reperiri istam Domini sententiam, ubi ait: Facite uobis amicos de mammona iniquitatis, ut et ipsi recipiant uos in tabernacula aeterna; cui est et illa simillima: Qui recipit prophetam in nomine prophetae,
Abbreviated transcription (Latin):
filu sunt ꝓmissionis et uasa miscđiȩ ualet qđ ait
idem a płs consequent̃ adiungens suꝑ exaltet au¬
tem miscdia uidicio. quo & illiiuisti qͥ tanta sc̃itate
uxerunt ut aliosquo icipiant intabernacula
ȩt̃na aquih. mici facti sunt de mammona iniqui¬
taris ut talesessent miscđia liberati sunt ab eo qui
iustificat impium: imputans merredem scđm grãm
non seđłm debitum: In eorum quippe numero ẽ. apłs
quidicit: Miscđiam consecutus sum: ut ficdeł eẽm
isli autem qui recipiunt᷑ acalib in cabnacła ȩc̃na:
fatendum ẽ. qđ ñ sint his morib p̃diti ut eis lib̾andis
side suffragio scõrum sua possit uita sufficere. ac ꝑ
hoc multo amplius in eis suꝑ exaltat miscđia uidi¬
cio Nlec tam̃ ideo pucandꝰ ẽ. quisqͣm scełatissimus
nequaqͣm uita uł bona uł tołabiliore mutatus re.¬
cipi in cab̾na cula et̃na. qm̃ obsecutꝰ ẽ. sc̃is de mani¬

Expanded text:
filii sunt promissionis et uasa misericordiae, ualet quod ait filii sunt promissionis et uasa misericordiae, ualet quod ait idem apostolus consequenter adiungens: super exsultat autem misericordia iudicio, quoniam et illi iusti, qui tanta sanctitate uixerunt, ut alios quoque recipiant in tabernacula aeterna, a quibus amici facti sunt de mamona iniquitatis, ut tales essent, misericordia liberati sunt ab eo qui iustificat impium, imputans mercedem secundum gratiam, non secundum debitum. in eorum quiqui dicit: Misericordiam consecutus sum, ut fidelis essem. Illi autem, qui recipiuntur a talibus in tabernacula aeterna, fatendum est quod non sint his moribus praediti, ut eis liberandis sine suffragio sanctorum sua possit uita sufficere, ac per hoc multo amplius in eis superexsultat misericordia iudicio. Nec tamen ideo putandus est quisquam sceleratissimus, nequaquam uita uel bona uel tolerabiliore mutatus, recipi in tabernacula aeterna, quoniam obsecutus est sanctis de mam
Abbreviated transcription (Latin):
quebatur et audientes dictum peccata ur̃a: nicħ
aliud debemus existimare qͣm parua. qm calium
iam non erant magna Uerumtam̃ nec ipsa mag¬
na aquib om̃ino mutatis in melius morib receden¬
et nos dimitimus debitorib nr̃is Sienim munma
peccata sine quib ñ ẽ eciam uita iustorũ alit̃ ñ re¬
mittunt᷑. quanco multis et magnis criminib in¬
uoluti etiam si ea ꝑpetrare iam desinant nullam
indulgentiã conseq̾unt᷑. si ad remittendumaliis
qđ in eis quisq peccauerit in exorabiles furint
cum dicat dñs. si autem ñ diiseritis hompib neq
pat̾ ur̃ dimittet uob̃: Adhoc enim ualet ł etiam
iacob apłsait. udicium futurũ sine misceia illi¬
qui non fecit miscđiam: Uenire quippe ꝓbet
imminentem etiam seruus ille cui debeori dñs
euis relaxauit decem milia calentorum: quȩ postea
uissit ut redđet quia ipse non misertis ẽ. conseriu
sui quiei debebat centum denarios: In hisgͦ qui

Expanded text:
quebatur et audientes dictum: peccata uestra nihil quebatur et audientes dictum: peccata uestra nihil aliud debemus existimare quam parua, quoniam talium iam non erant magna. uerum tamen nec ipsa magna, a quibus omnino mutatis in melius moribus recedenet nos dimittimus debitoribus nostris. Si enim minima peccata, sine quibus non est etiam uita iustorum, aliter non remittuntur: quanto magis multis et magnis criminibus inuoluti, etiamsi ea perpetrare iam desinant, nullam indulgentiam consequuntur. si ad remittendum aliis, quod in eis quisque peccauerit, inexorabiles fuerint, cum dicat Dominus: Si autem non dimiseritis hominibus, neque Pater uester dimittet uobis. Ad hoc enim ualet quod etiam Iacobqui non fecit misericordiam. uenire quippe debet in mentem ille seruus, cui debitori dominus eius relaxauit decem milia talentorum, quae postea iussit ut redderet, quia ipse non misertus est conserui sui, qui ei debebat centum denarios. in his ergo qui
Abbreviated transcription (Latin):
mus hominum leges uł astula qua ipsos homu es
falleremus: s ut ꝑ illam diceremut non putar e
nos eẽ. sine peccatis etiam siacriminib cẽmus im¬
munes sicut etiam legis ueteris sacerdotes hoc ipsũ
dĩ sacrificiis admonuit quȩ uissit eos pͥmum ꝓsuis
deinde ꝓpopłi offerre peccatis Nam et ipsa uerba
canti magistri et dñi nr̃i uigilant̃ intuenda siut:
Non enimait sidimiseritis peccata hominib ec pat̃¬
ur̃ dinuetet uob qualiacũq peceata: s ait peccata
ura: Cotidianã quippe orationẽ docebat: & uisti¬
ficatis utiq discipłis loquebatur: Quid gͦ ẽ. pec¬
cata ur̃a nisi peccata sine quib nec uoseritis qui
iustificati & scĩficati estis: Ubigͦ illi qui ꝑhanc
orationem occasionem ꝑ petrandorum cotidie sie¬
lerum querunt dicunt dñm significasse etiam
magna peccata. qm̃ non dixit dimictet uob̃ parua
s peccata ur̃as Ibi nos considerantes qualib li¬

Expanded text:
mus hominum leges uel astutia qua ipsos homines mus hominum leges uel astutia qua ipsos homines falleremus; sed ut per illam disceremus non putare nos esse sine peccatis, etiamsi a criminibus essemus inmunes; sicut etiam legis ueteris sacerdotes hoc ipsum Deus de sacrificiis admonuit, quae iussit eos primum pro suis, deinde pro populi offerre peccatis. Nam et ipsa uerba tanti magistri et Domini nostri uigilanter intuenda sunt. Non enim ait: Si dimiseritis peccata hominibuester dimittet nobis qualiacumque peccata" sed ait: peccata uestra. cotidianam quippe orationem docebat et iustificatis utique discipulis loquebatur. quid est ergo: peccata uestra nisi "peccata, sine quibus nec uos eritis, qui iustificati et sanctificati estis" ? ubi ergo illi qui per hanc orationem occasionem perpetrandorum cotidie scelerum quaerunt, dicunt dominum significasse etiam magna peccata, quoniam non dixit: "dimittet uobis parua", sed peccata uestra: ibi nos considerantes qualibus lo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd adũsum ce: relinque ibi munus cuum ante
altare et uade pͥus reconciliare fr̃i tuo et tunc ue¬
niens offeres munus tuum. ita parumẽ elemosi.¬
nas quantas libet facere ꝓquocũq scelere et in
consuetudine scelerum ꝑmanere Oratio uͦ cotidi.¬
ana quã docuit ipse iħc unde & dominica nominat᷑.
delet quidem cotidiana peccata cum cotidie dicit᷑
dimitte nob debita nr̃a. atq id qđ sequit᷑ non solum
dicitur. sed etiam fit sicut et nos dimiitimus debito¬
rib nr̃is Sed quia fiunt peccata ideo dicit᷑. ñ ut idõ
fiant quia dr̃ ꝑ hancenim nob̃ uoluit saluator osten¬
dere quantumlibet iuste in huiꝰ uitȩ caligine atq
infirmitate uiuamus: non nob decẽ. peccata ꝓqͥbꝰ
dimittendis debeamus orare et eis quim nos pereid
ut et nob̃ ignoscatur igno scere: Nonitaq ꝓptẽa dñ sait.
peccata ura. de hacoratione confisi securi coridi¬
ana scelera faceremils ut pocentia qua non cimere¬

Expanded text:
uid aduuid adualtare et uade prius reconciliari fratri tuo, et tunc ueniens offers munus tuum — ita parum est elemosynas quantaslibet facere pro quocumque scelere et in consuetudine scelerum permanere. oratio uero cotidiana, quam docuit ipse Iesus — unde et dominica nominatur — delet quidem cotidiana peccata, cum cotidie dicitur: dimitte nobis debita nostra atque id quod sequitur non solum dicitur sed etiam fit: sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; sed quia fiunt peccata, ideo dicitur, non ut ideo fiant, quia dicitur. per hanc enim nobis uoluit saluator ostendere, quantumlibet iuste in huius uitae caligine atque infirmitate uiuamus, non nobis deesse peccata, pro quibus dimittendis debeamus orare et eis qui in nos peccant, ut et nobis ignoscatur, ignoscere. non itaque propterea dominus ait: peccata uestra, ut de hac oratione confisi securi cottidiana scelera faceremus, uel potentia qua non timere
Abbreviated transcription (Latin):
hoc animo ei porrigit elemosinam quo accedit ad
qđ baptizatur si ñ iustificat᷑: Nonne qui dixit
iusticia ur̃a suꝑseribarum et phariseorum ñ intra¬
bitis in regnum cȩlorũ: Curillud timendo multi
currunt baptizari et hoc non timendo non multi
curant iustificarie Sic̃ gͦ non fr̃i suodicit. fattiȩ
qui cum hoc dic̃ non ipsi fr̃nitati s peccato est¬
eiꝰ inifentus alioquin reus erit gehenne ignis: ita
e contrario qui porrigit elemosinam xp̃iano.non
xp̃iano porrigit qui ñ in eo diligit xp̃m Nonau¬
tem diligit xp̃m: qui uistificari recusat in xp̃o:
Et queniad modum siquis p̃occuparus fuerit
hoc delicto ut fr̃i suo dicat facue idẽ. ñ eius peccatũ
uolens auferre conuitiet᷑ in iuste: parum ẽ. illi ad
hoc redimendum elemosinas facere nͥetiam qđ ibi
sequitur remedium reconciliationis adiungat:
lbi enim sequit̃᷑: Si gͦ offeres munus tuum ad al¬
tare et ibi recordatus fueris quia fr̃ tuus habet ali.¬

Expanded text:
hoc animo ei porrigit eleemosynam quo accedit ad quod baptizatur, si non justificatur? Nonne qui dixit,iustitia uestra super scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum caelorum? Quur illud timendo multi currunt baptizari, et hoc non timendo non multi curant iustificari? Sicut ergo non fratri suo dicit: Fatue. qui cum hoc dicit non ipse fraternitati, sed peccato eius infensus est alioquin reus erit gehennae ignis: ita e contrario, qui porrigit elemosynam Christiano, non Christiano porrigit, qui non in eo diligit Christum; non autem diligit Christum, qui iustificari recusat in Christo. Et quem ad modum si quis praeoccupatus fuerit hoc delicto, ut fratri suo dicat: Fatue, id est, non eius peccatum nolens auferre conuicietur iniuste, parum est illi ad hoc redimendum elemosynas facere, nisi etiam quod ibi sequitur remedium reconciliationis adiungat ibi enim sequitur: Si ergo offeres munus tuum ad altare et ibi recordatus fueris, quia frater tuus habet aliq
Abbreviated transcription (Latin):
ee. p̃dixit ut hinc ostenderet quantum ualeant
elemosinȩ ad priora delenda. ñ ad ꝑpetua impune
commnutenda peccata: Tales autem elemosinas ñ
dicendi sunt facere qui uitam nolunt a consuetu¬
dine scelerum in melius commutare: Quia et in hoc

Expanded text:
esse praedixit, ut hinc ostenderet quantum ualeant esse praedixit, ut hinc ostenderet quantum ualeant elemosynae ad priora delenda, non ad perpetua impune committenda peccata. tales autem elemosynas non dicendi sunt facere qui uitam nolunt a consuetudine scelerum in melius commutare, quia et in hoc