comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
celsus xp̃s. Uisibi. ee ubi. ẽ. excelsus: Esto humilis u¬
bi et ille humilis fuit. ꝓptẽa illis dix̃ ipsalux. Non ẽ
discipulus suꝑ magistrũ. nec seruus suꝑ dñm suũ. Qi
uolebant discipuli ẽẽ. suꝑ magistrũ. et serui super
dñm suũ: ante lucẽ uolebant surge c. Inuanũ ibant
qr ñ post lucẽ ibant. Illis gͦ dic̃ iste psalmꝰ. In uanũ ẽ.
uobis ante lucẽ surgere: Taleserant filii rebedei: qͥ
anteꝗͣ humiliarent᷑ scdm passionẽ dm̃ iã sibi loca
eligebant ubi sederent. unꝰ ad dexterã alt̃ ad sinistrã
Ante lucẽ uolebant surgere: ideo inuanũ ibant.
Reuocat illos dñs ad humilitatẽ cũ hoc audiret: et
ait illis. Potestis bibere calicẽ quẽ egobibiturus sũ:
Ego ueni humilis eẽ. et uos ante me uultis excelsi¬
esse: Quo ego eo illuc seqͥmini ait. Nã si huc uultis
ire qͦ ego ñ eo inuanũ ẽ. uob̾ ante lucẽ surgere. Et
petrus ante lucẽ surrexerat: qͣndo consiliũ dño da¬

Expanded text:
celsus Christus: vis ibi esse ubi est excelsus? Esto humilis, ubi et ille humilis fuit. Propterea illis dicit ipsa lux: «Non est discipulus super magistrum, nec servus super dominum suum» . Qui volebant discipuli esse super magistrum; dominum suum, ante lucem volebant surgere; in vanum ibant, quia non post lucem ibant. Illis ergo dicit iste psalmus, «In vanum est vobis ante lucem surgere.» Tales erant filii Zebedaei, qui antequam humiliarentur secundum passionem Domini, jam sibi loca eligebant, ubi sederent, unus ad dexteram, alter ad sinistram: ante lucem volebant surgere; ideo in vanum ibant. Revocavit illos Dominus ad humilitatem, cum hoc audiret, et ait illis: «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» . Ego veni humilis esse, et vos ante me vultis esse excelsi? Qua ego eo, illac sequimini, ait. Nam si hac vultis ire, qua egno da
Abbreviated transcription (Latin):
resurgimꝰ nos qͦmͦ resurrex̃ dñs nr̃. ut sequam̃ ca-¬
put nr̃m si m̃bra ipsiꝰsumꝰ. Si aucẽ m̃bra eiꝰsumus:
tunc sumꝰ dilecti eiꝰ tunc ad nos ꝑtinet illa resurrec¬¬
tio quȩ p̃cessit in dño ut lux surgeret ante nos nos
post lucẽ: qr inuanũ ẽ. nob̾ ante lucẽ surgere. id ẽ alti-¬
tudinẽ querere ante ꝗ̃ moriam᷑: cũ xp̃s lux nr̃a ñ sit¬
exaltatꝰ in carne. nisi postea quã mortuus ẽ. Constitu
tigͦ mbra eiꝰ. et inm̃bris eiꝰ dilectieiꝰ cũ sõpnũ acceꝑimꝰ
tunc surgemꝰ: in resurrectione mortuoꝵ. Unꝰ resurre-¬

Expanded text:
surgimus nos quomodo resurrexit Dominus noster, ut sequamur caput nostrum, si membra ipsius sumus. Si autem membra ejus sumus, tunc sumus dilecti ejus, tunc ad nos pertinet illa resurrectio quae praecessit in Domino, ut lux surrexerit ante nos, nos post lucem: quia in vanum est nobis ante lucem surgere, id est, altitudinem quaerere antequam moriamur; cum isi posteaquam mortuus est. Constituti ergo membra ejus, et in membris ejus dilecti ejus, cum somnum acceperimus, tunc surgemus in resurrectione mortuorum. Unus resurre
Abbreviated transcription (Latin):
cuutatẽ inuanũ uigilant qͥ custodiunt eã: Labora.¬
mꝰ in custodiendo: seduanꝰ ẽ. labor nr̃. nisi ille custo¬
diat qͥ uidet cogitationes uras. Custodit ille cũ ui¬
gilatis. custodit et cũ dormieritis. Ille enĩ semel in
cruce dormiuit: et surrex̃. lã ñ dormit. Estoce isrł
qr ñ dormit neq dormitabit qͥ custodit isrł. Fya
sumꝰ. sed sub illo uno magistro in hac scola uob̃cũ
liatꝰ ẽ ꝓpt̃ nos. et exaltatꝰẽ ad custodiendos nos:
humiles simꝰ. Nemo sibi arroget aliqͥd. Nemo habet
aliqͥd boni: nisi ab illo acceꝑit qͥ solus bonꝰ ẽ. Iui
autẽ sibi uoluerit arrogare sapientiã: stultꝰe. Sit
humilis: ut ueniat sapientia. et illuminet illũ. Si
autẽ anteꝗͣ ueniat in illũ sapientia pucat se esse
Et qͥd audit in isto psalmo: Inuanũ ẽ uob̾ an¬
te lucẽ surgere. Qͥd ẽ. inuanũ ẽ uob̾ ante lucẽ sur.¬
gere: Si surgatis ante ꝗͣ siugat lux: necesse. ẽ. ut
inuanitate remaneatis. qr in tenebris eritis. Sur.

Expanded text:
boramus in custodiendo, sed vanus est labor noster, nisi ille custodiat qui videt cogitationes vestras. Custodit ille cum vigilatis, custodit et cum dormieritis. Ille enim dormivit in cruce semel, et surrexit; jam non dormit. Estote Israel; quia non dormit, neque dormitabit, qui custodit Israsumus; sed sub illo uno Magistro in hac schola vobisculiatus est propter nos, et exaltatus est ad custodiendos nos, humiles simus. Nemo sibi arroget aliquid. Nemo habet aliquid boni, nisi ab illo acceperit, qui solus bonus est. Qui autem sibi voluerit arrogare sapientiam, stultus est. Sit humilis, ut veniat sapientia et illuminet illum. Si autem antequam veniat in illum sapientia, putat se esse s. Et quid audit in isto psalmo? «In vanum est vobis ante lucem surgere.» Quid est, «In vanum est vobis ante lucem surgere?» Si surgatis antequam surgat lux, necesse est ut in vanitate remaneatis, quia in tenebris eritis. Surre
Abbreviated transcription (Latin):
Et ep̃ĩ hoc faciunt. Nã ideo altior locus positꝰ ẽ
tentor int̃p̃tat᷑: qr suꝑ intendit. qr desuꝑ uidet.
Quomͦ enĩ uinitori altior fit locus ad custodi¬
endã uineã. sic et ep̃is altior locꝰ factꝰ ẽ. Et de isto
alto loco ꝑiculosa reddit᷑ ratio. nisi eo corde ste-¬
mꝰ hic. ut humilitate sub pecdibꝰ rĩs simꝰ et ꝓ
uob̾ oremꝰ. ut qͥ nouit m̃tes urãsipse custodiat: qr
nos intrantes uos et exeuntes possumꝰ uidere. Usq
adeo autẽ ñ uidemꝰ qͥd cogitetis in cordibꝰ uris: ut
neq qͥd agatis in domibꝰ ur̃ĩs uidere possimꝰ. Qͦ mͦ
gͦ custodimꝰ: qͦmͦ homines. Eͥncũ possumꝰ qͣntũ ac-¬
cepimꝰ. Et qr nos sic̃ homines eustodimꝰ. et ꝑfecte

Expanded text:
Et episcopi hoc faciunt. Nam ideo altior locus positus est Et episcopi hoc faciunt. Nam ideo altior locus positus est tentor interpretatur; quia superintendit, quia desuper videt. Quomodo enim vinitori altior fit locus ad custodiendam vineam, sic et episcopis altior locus factus est. Et de isto alto loco periculosa redditur ratio, nisi eo corde stemus hic, ut humilitate sub pedibus vestris simus, et pro vobis oremus, ut qui novit mentes vestras ipse custodiat. Quia nos intrantes vos et exeuntes possumus videre; usque adeo autem non videmus quid cogitetis in cordibus vestris, ut neque quid agatis in domibus vestris videre possimus. Quomodo ergo custodimus? Quomodo homines; quantum possumus, quantum accepimus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
dei. ñ solũ qͥ mͦ s̃ sed et qͥ ante nos fuer̃ et iã dor¬
mier̃ et qͥ post nos futuris adhuc. qͥ nasci ha-¬
bent in rebꝰ humanis usq in finẽ scli. congrega-¬
tiinunũ fideles innumerabiles. sed dño numera.
quȩ mͦ gemunt int̃ paleas. quȩ massã unã fac-¬
turas quando area in fine fuerit uentilata: om-¬
nis gͦ numerus fideliũ scõꝵ ex hominibꝰ cõmutan-¬
doꝵ ut fiant ȩquales angelis dei. adiunctis etiã
ipsis angłis qͥ mͦ ñ ꝑegrinant᷑ sed expectant nos
qͣndo a ꝑegrinatione redeamꝰ: om̃s simul unam
dei domũ faciunt. et unã ciuitatẽ. Ipsa. ẽ ierm.
habet custodes. Quomͦ habet ȩdificantes qͦmͦ labo-¬
rantes ut ȩdificet᷑. sic habet et custodientes. Nam
ad custodiã ꝑtinet qđ dic̃ apłs. Timeo: ne sic̃ ser¬
pens euã sedux̃ astutia sua. sic et ur̃ȩ m̃tes corrũ¬
pant᷑ a castitate quȩ ẽ. in xp̃o. Custodiebat. custos
erat: uigilabat qͣntũ poterat. suꝑ eos qͥbꝰ p̃erat.

Expanded text:
Dei, non solum qui modo sunt, sed et qui ante nos fuerunt et jam dormierunt, et qui post nos futuri sunt, adhuc qui nasci habent in rebus humanis usque in finem saeculi, congregati in unum fideles innumerabiles, sed Domino numeratiquae modo gemunt inter paleas, quae massam unam factura sunt, quando area in fine fuerit ventilata : omnis ergo numerus fidelium sanctorum, ex hominibus commutandorum ut fiant aequales Angelis Dei, adjuncti etiam ipsi Angelis, qui modo non peregrinantur, sed exspectant nos quando a peregrinatione redeamus; omnes simul unam domum Dei faciunt, et unam civitatem. Ipsa est Jerusalem. Habet custodes: quomodo habet aedificantes, laborantes ut aedificetur; sic habet et custodientes. Nam ad custodiam pertinet quod dicit Apostolus: «Timepens Evam seduxit astutia sua, sic et vestrae mentes corrumpantur a castitate quae est in Christo» . Custodiebat, custos erat; vigilabat, quantum poterat, super eos quibus praeerat.
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ. Sed quare sit additũ salomonis: qͣntũ in-¬
spirauerit dñs dicã caritati urẽ. Salomon erat tẽ-¬
pore suo filiꝰ daiud magnꝰ ile ꝑ quẽ multa scã
p̃cepta et salubria monita et diunasacrañt p̃s

Expanded text:
norum. Sed quare sit additum, «Salomonis,» quantum innorum. Sed quare sit additum, «Salomonis,» quantum inspiraverit Dominus, dicam Charitati vestrae. 2. Salomon erat tempore suo filius David, magnus ille, per quem multa sancta praecepta et salubria monita et divina sacramenta S
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ ẽ. titulus canticũ graduũ: iste psalmꝰ aliquid
ampliꝰ inticulo accepit. qđ ad ditũ ẽ salomonis.
Sic enĩ p̃notat᷑. Canticũ graduũ salomonis. Itaq
fec̃ nos intentos inusitatior ticulus cęteris: ut que-¬
ramꝰ quare sit additũ salomonis. Nã qͥd sit canticũ
graduũ. ñ opꝰ ẽ. sepe repetere. Plura enĩ hinc die-
tas: qr cantat ascendentis uox in affectii pietatis
et caritatis ad illã suꝑnã ierłm cui suspiramꝰ quã¬
diu ꝑegrinam᷑. et ubi lȩtabimꝰ cũ a ꝑegrinatione
redierimꝰ. Ascendit ad hanc om̃is qͥ ꝓficit: cadit
abhac om̃is qͥ defic̃. Nec pedibꝰ queras ascendere:
nec pedibꝰ te putes descendere. Amando dm̃ ascen-¬
dis: amando scłm cadis. Sunt gͦ ista cantica amanti-¬
ũ. qͦdã sc̃o desiderio flagrantiũ. Ardent: qͥ ista
cantant ex corde. Quoꝵ etiã corardens inuenit᷑
in moribꝰ inbona conũsatione. in oꝑibꝰ scdm p̃-¬
cepta dei. in contẽptu tẽporaliũ. in caritate ȩter-¬

Expanded text:
 est titulus, «Canticum graduum,» iste psalmus aliquid amplius in titulo accepit, quod additum est, «Salomonis.» Sic enim praenotatur: «Canticum graduum Salomonis.» Itaque fecit nos intentos inusitatior titulus caeteris, ut quaeramus quare sit additum, «Salomonis.» Nam quid sit «Canticum graduum,» non opus est saepe repetere; plura enim dicta sunt hinc, quia cantat ascendentis vox in affectu pietatis et charitatis ad illam supernam Jerusalem, cui suspiramus quamdiu peregrinamur, et ubi laetabimur cum a peregrinatione redierimus. Ascendit ad hanc omnis qui proficit; cadit ab hac omnis qui deficit. Nec pedibus ascendere quaeras, nec pedibus te descendere putes: amando Deum, ascendis; amando saeculum, cadis. Sunt ergo ista cantica amantium, quodam sancto desiderio flagrantium. Ardent qui ista cantant ex corde, quorum etiam cor ardens invenitur in moribus, in bona conversatione, in operibus secundum praecepta Dei, in contemptu temporalium, in charitate aeter
Abbreviated transcription (Latin):
edificet inuanũ laboruer ȩ dificantes eã. Qus
isti qͥlaborant edificantes: Om̃s qͥ inȩccłia p̃cdicas
ũbũ dei ministri sacram̃toꝵ dei. Om̃s currinꝰ m
laboramꝰ om̃s mͦ edificamꝰ: et ante nos cucur rer̃
laborauer̃ ȩdificauer: Sed nisi dñs ȩdificauert
domũ. in uanũ labortiuer ȩ dificantes cam. Ideo

Expanded text:
averunt aedificantes eam.» Qui sunt qui laborant aedificantes? Omnes qui in Ecclesia praedicant verbum Dei, ministri Sacramentorum Dei. Omnes currimus, omnes laboramus, omnes aedificamus modo; et ante nos cucurrerunt, laboraverunt, aedificaverunt: sed «nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt, aedificantes eam.
Abbreviated transcription (Latin):
resurrex̃ nisi mortuus. tu exaltationẽ sꝑas nisi post
hanc uitã: Sed ut doceat te iste psalmꝰ: quasi int̾ro.¬
gares qͣndo surgã fortassis priꝰquã secdero: Cũ de
rint dilecti eiꝰ tunc surgent dilecti eiꝰ id ẽ. xp̃i. Om̃s
enĩ surgent. sed ñ qͦmͦ dilecti eiꝰ. Om̃iũ. ẽ resurrectio
mortuoꝵ. Sed qͥd ait apłs: Om̃s qͥdẽ resingemus:

Expanded text:
resurrexit nisi mortuus, tu exaltationem speras nisi post resurrexit nisi mortuus, tu exaltationem speras nisi post hanc vitam? Sed ut doceat te iste psalmus, quasi interrogares, Quando surgam? fortassis priusquam sedero? «Cum derint dilecti ejus; tunc surgent dilecti ejus, id est Christi. Omnes enim surgent, sed non quomodo dilecti ejus. Omnium est resurrectio mortuorum; sed
Abbreviated transcription (Latin):
sti. Et quasi diceref: qͣndo surgimꝰ: Modo sedere iu-¬
bem̃. Qndo erit nr̃a surrectio: quando fuit dñi.
Ad eũ attende qͥ te p̃cessit. Hã si ipsũ ñ attendis:
in uanũ tͥ. ẽ ante lucẽ surgere. Ipse qͣndo exaltatꝰ
ẽ : Cũ mortuus ẽ. Ergo et tuã exaltationẽ post
mortẽ sꝑa in resurrectione mortuoꝵ sꝑa. qr ille
resurrex̃ et ascendit. Sed ubi dormiuit: In cruce.
Quando dormuut in cruce. signũ gestabat immo
implebat qđ significatũ ẽ in adã: qr cũ dormiret
adã. costa illi detracta ẽ. et ȩua facta ẽ. Sic et dñs
cũ dormiret in cruce. latꝰ eiꝰ lancea ꝑcussũ ẽ. et sa¬
cram̃ta ꝓfluxer̃ unde facta ẽ ȩccł̃ia. Eccłia enĩ con-¬
iũx dñi de latere facta ẽ: qͦmͦ eua illa de latere facta
ẽ. Sed qͦmͦ illa ñ ẽ facta nisi de latere dormientis:
sic ista ñ ẽ. facta nisi de latere morientis. Sigͦ ille ñ

Expanded text:
sti. 7. Et quasi diceres, Quando surgemus? modo jubemur sesti. 7. Et quasi diceres, Quando surgemus? modo jubemur sedere; quando erit nostra surrectio, quando fuit Domini. Ad eum attende, qui te praecessit: nam si non ipsum attendis, in vanum est tibi ante lucem surgere. Ipse quando exaltatus est? Cum mortuus est. Ergo et tuam exaltationem post mortem spera, in resurrectione mortuorum spera, quia ille resurrexit et ascendit. Sed ubi dormivit? In cruce. Quando dormivit in cruce, signum gestabat, imo implebat quod significatum est in Adam: quia cum dormiret Adam, costa illi detracta est, et Eva facta est ; sic et Domino cum dormiret in cruce, latus ejus lancea percussum est , et Sacramenta profluxerunt, unde facta est Ecclesia. Ecclesia enim conjux De. Sed quomodo illa non est facta nisi de latere dormientis, sic ista non est facta nisi de latere morientis. Si ergo ille non
Abbreviated transcription (Latin):
xet. in signisicatione humilitatis addidit. Que
manducatis panẽ doloris Ili gͦ manduceant pan
doloris qͥgemunt in ista ꝑegrimnatione. Ipsi sin conual.¬
le plorationis Ascensiones eñ fac̃ ds in corde. Sedu-¬
biillas dlisponit: Ascensiones inqͥt in corde eiꝰ dispo¬
suit. Qs bs̃ Si ascensiones in corde. ideo cantant
canticũgraduũ. Humiliem̃ in slo ut ascendamꝰ Cmͦ:
corde. Ipsa enĩ ascensio cordis: a conualle plorationis
montes. sic seder conualles Conualles enĩ dicunt᷑: lo¬
ca dep̃ssa t̾rarũ. Colles enĩ eminentiora loca: minꝰ ca-¬
m̃ quã montes. Multũ excelsa loca t̾rarũ: montes
dicunt᷑. Parũ ẽ. Non ait a colle surgite. ñ ait a cã¬
po sed a conualle: ut sit aliqͥd humiliꝰ quã cãpꝰ est.
Sigͦ in conualle plorationis manducas panẽ dolo-¬
ris et dicis factes mͥ lacrimȩ meȩ panis die ac nocte.
dũ dr̃ mͥ qͦtidie ubi ẽ ds̃ cuus: bene surgis. qm̃ sedi¬

Expanded text:
ret; in significationem humilitatis addidit, «Qui ret; in significationem humilitatis addidit, «Qui manducatis panem dodoloris, qui gemunt in ista peregrinatione. Ipsi sunt in convalle plorationis. Ascensiones enim facit Deus in corde. Sed ubi illas disponit? «Ascensiones,» inquit, «in corde ejus disposuit.» Quis? Deus. Si ascensiones in corde, ideo cantant canticum graduum. Humiliemur in saeculo: ascendamus. Quomodo? Corde. Quia ipsa ascensio cordis, a convalle plomontes, sic sederunt convalles: convalles enim dicuntur loca depressa terrarum: colles autem eminentiora loca, minus tamen quam montes; multum excelsa loca terrarum montes dicuntur. Parum est: non ait, A colle surgite; nec ait, a campo; sed, a convalle, ut sit aliquid humilius quam campus est. Si ergo in convalle plorationis manducas panem doloris, et dicis, «Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte, dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus» ? bene surgis, quia sedi
Abbreviated transcription (Latin):
Iã uos ad illud nom̃ festinatis. Surgite: sed posta quã
sedistis. Surgere uultis: sed pͥmo sedete. Et surgentis
abhumilitate: uenitis ad regnũ. Nã si pripitisitgũ
caditis a regno ante qͣ surgatis Pocestis inqͥt bibit
calicẽ quẽ ego bibiturus sũ: Et illi. Possumꝰ. Et lle
tre meo. Qͥd ẽ ñ ẽ meũ dare uob̃: Non ẽ meũ dare
suꝑbis. Hoc enĩ adhiic erant. Sediuiltis illudaccipe :
Nolite eẽ. qđ estis. Aliis paratũ ẽ Et uos ali estote:
et uob̃ paratũ ẽ. Qͥd ẽ alii estoce: Priꝰ humiliami.¬
ni. qͥiã uultis exaltari. Incellexer̃ gͦ humilitate futurã
sibi. et correctis. Et nosgͦ hoc audiamꝰ. qr hoc dicit
psalmꝰ iste. Surgite postea quã secdistis. Sedne quis
putet se ad hoc sedere ut honoret᷑: ut ostenderet
qr sessionẽ istã humilitatẽ uoluit cõm̃dare. ne qͥs se
putaret uissũ ẽẽ sedere aut adiudicandũ autade¬
pulandũ et gaudendũ. et maiorẽ suꝑbiã ibi quent¬

Expanded text:
Jam vos ad illud nomen festinatis; «surgite,» sed «posteaquam sedistis.» Surgere vultis, sed primo sedete: et surgens ab humilitate, pervenis ad regnum. Nam si praeripis regnum, cadis a regno antequam surgas. «Potestis bibere,» inquit, «calicem quem ego bibiturus sum?» Et illi: «Possumus.» Et ille: tre meo» . Quid est, «non est meum dare vobis?» Non est meum dare superbis; hoc enim adhuc erant. Sed si vultis illud accipere, nolite esse quod estis. «Aliis paratum est;» et vos alii estote, et vobis paratum est. Quid est, Alii estote? Prius humiliamini, qui jam vultis exaltari. Intellexerunt ergo humilitatem profuturam sibi, et correcti sunt. Ergo et nos hoc audiamus, quia hoc dicit psalmus iste: «Surgite posteaquam sedistis.» 6. Sed ne quis putet se ad hoc sedere ut honoretur; ut ostenderet quia sessione ista humilitatem voluit commendare; ne quis se putaret jussum esse sedere aut ad judicandum, aut ad epulandum et gaudendum, et majorem superbiam ibi quaere
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cecidit. et diabolus factꝰ ẽ: Ideo docem̃ in nilbo
hominũ spẽ ee̾. ponendã: qr et iste salomon ȩcdisi.
uite tẽplũ hoc: et in triduo excitabo ilud. Quia
gͦ ipse edificauerat illud tẽplũ. edificauit sibi
tẽplũ uerus salomon dñs nr̃ iħs xp̃s uerus paci
ficus. Nom̃ enĩ salomonis: int̃p̃tat᷑ pacificus. Est
autẽ ille uerus pacificiis: de qͦ dic̃ apłs. Ipse enĩ
ẽ pax nr̃a: qͥ fecit utraq unũ. Ille ẽ. uerus pacsi.

Expanded text:
ngelus, et diabolus factus est? Ideo docemur in nullo hominum spem esse ponendam. Quia et iste Salomon aedificavvite templum hoc, et in triduo excitabo illud» : quia ergo ipse aedificaverat illud templum, aedificavit sibi templum verus Salomon Dominus ficus. Nomen enim Salomonis interpretatur Pacificus: est autem ille verus pacificus, de quo dicit Apostolus, «Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum.» Ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
ã et exaltationẽ meã. Qͥad gͦ uos ante lucẽ uatis
exaltari. ofila tebedei: Sic em̃ loquam̃ et psospo¬
tius nominemꝰ qͥ ñ nob irascunt᷑: qr ideode ilis fti
conscriptas ut alii cauerent suꝑbiã in qua ipsiegte¬
ptisunt. Qͥdgͦ uultis ante lucẽ singere: huani ẽ
uob̾. Exaltari uultis: ante quã humiliemini Iñsipse

Expanded text:
 et exaltationem meam. Quid ergo vos ante lucem vultis exaltari, o filii Zebedaei? Sic enim loquamur, et ipsos potius nominemus, qui non nobis irascuntur; quia ideo de illis ista conscripta sunt, ut alii caverent superbiam in qua ipsi correpti sunt. Quid ergo vultis «ante lucem surgere? In vanum est vobis.» Exaltari vultis, antequam humiliemini? Dominus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
lauit. qͥbꝰ factꝰ ẽ lapis angularis: uenientẽ prli
ex curũcisione credentiũ. et uenientẽ ppłm ex
p̃putiogentiũ et ipsarũ credentiũ. fec̃ unã ȩału
de duobꝰ ppłis. et factꝰ ẽ illis lapis angularis et ido
uerꝰ pacificꝰ. Quia gͦ ille uerus salomon: salomon
cifici qͣndo tẽplũ ȩdificauit: ideone illũ putes salo-¬
monẽ qi ȩdificauit domũ deo: aliũ salomonẽ osten.¬
dens tͥ scripeura ista. sic cȩpit in psalmo. Nsidñs
ȩdificauerit ddomũ: in uanũ laborauer edificantes
eã Dñs gͥ edificauit domũ. dñs iħis xp̃s ȩdificat do.¬

Expanded text:
t, quibus factus est lapis angularis, venienti populo ex circumcisione credentium, et venienti populo ex praeputio Gentium et ipsorum credentium; fecit unam Ecclesiam de duobus populis, factus est illis lapis angularis , et ideo vere pacificus. Quia ergo ille verus Salomon; Salomon cifici, quando templum aedificavit: ideo ne illum putes Salomonem qui aedificavit domum Deo, alium Salomonem tibi ostendens Scriptura sic coepit in Psalmo: «Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt aedificantes eam.» Dominus ergo aedificat domum, D
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsqͥs alienis cladibꝰ pascit: in om̃ibꝰ sceleribꝰ bea¬
titudinẽ querit. Hos gͥ errantes et uera mise¬
ria falsã beatitudinẽ reqͥrentes: reuocat adiuã
si audiat᷑ uox ista diuina. Beati immaculati
inuia: qui ambulant in lege dñi. Tanꝗ̃ dicens
Quo itis: Peritis. et nescitis. Non illuc it᷑ qua
ꝑgitis: qua ꝑuenire desideratis. Nã utiq beci
ẽẽ cupitis: sed misera st̃. et ad maiorẽ misera
ducunt itinera ista qua curritis. Tã magnũ
nire uultis: huc uenite. huc ite. Uiȩ ꝑũsȩ relm.¬
quite malignitatẽ: qͥ ñ potestis relinquere bea-¬
titudinis uoluntatẽ. Frustra tendendo faciga.¬
mini: qͦ ꝑueniendo inqͥnamini. Non autẽ bea.¬
ti inqͥnati in errore: qͥ ambulant in ꝑũsitate
scłi: sed beati inimaculati in uia. qͥ ambulant

Expanded text:
quisquis alienis cladibus pascit, in omnibus sceleribus beaquisquis alienis cladibus pascit, in omnibus sceleribus beatitudinem quaerit. Hos igitur errantes, et vera miseria falsam beatitudinem requirentes, revocat ad viam, si audiatur, vox ista divina, «Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini:» tanquam dicens, Quo itis? Peritis, et nescitis. Non illac itur qua pergitis, quo pervenire desideratis: nam utique beati esse cupitis; sed misera sunt, et ad majorem miseriam ducunt itinera ista qua curritis. Tam magnum nire vultis, huc venite, hac ite. Viae perversae relinquite malignitatem, qui non potestis relinquere beatitudinis voluntatem. Frustra tendendo fatigamini, quo perveniendo inquinamini. Non autem beati inquinati in errore, qui ambulant in perversitate saeculi; sed, «Beati immaculati in via, qui ambulant
Abbreviated transcription (Latin):
boni sit ad qđ multi pigri st̃. id ẽ immaculatos
ambulare in uia quȩ lex. ẽ. dñi sic ostenditur
cũ beatos eẽ. qͥ hoc faciunt indicat᷑: ut ꝓpt̃
illud qđ om̃s uolunt. etiã hoc fiat qđ pluri¬
mi nolunt. Beatũ qͥppe.eẽ. tã magnũ bonũ ẽ
ut hoc et boni uelint et mali. Nec mirũ ẽ. quđ
bom ꝓpterea st̃ boni. Sed illud ẽ. mirũ: quod
etiã mali ꝓpterea st̃ mali. ut sint beati. Nam
qͥsqͥs libidinibꝰ deditꝰ. ut luxuria stuprisq cor¬
rũpat᷑ in hoc malo beatitudinẽ querit: mise
rũ se putat. cũ ad suȩ concupiscentiȩ uolunt¬
tẽ letitiãq ñ ꝑuenit. Beatũ uͦ ñ dubitat se iabi¬
re: cũ ꝑuenit. Et qͥsqͥs auaritiȩ facibꝰ in ardeseit.
ad hoc congregat quocũq mͦ diuitias ut beatꝰ
sit. Inimicoꝵ sanguinẽ fundere qͥcũq deside¬
rat. dñationẽ qͥsqͥs affectat. crudelitatẽ suam

Expanded text:
boni sit ad quod multi pigri sunt, id est, immaculatos boni sit ad quod multi pigri sunt, id est, immaculatos ambulare in via, quae lex est Domini, sic ostenditur, cum beatos esse qui hoc faciunt, indicatur, ut propter illud quod omnes volunt, etiam hoc fiat quod plurimi nolunt. Beatum quippe esse, tam magnum est bonum, ut hoc et boni velint et mali. Nec mirum est quod boni propterea sunt boni; sed illud est mirum, quod etiam mali propterea sunt mali, ut sint beati. Nam quisquis libidinibus deditus, luxuria stuprisque corrumpitur, in hoc malo beatitudinem quaerit, et se miserum putat, cum ad suae concupiscentiae voluptatem laetitiamque non pervenit, beatum vero non dubitat jactare cum pervenit. Et quisquis avaritiae facibus inardescit, ad hoc congregat quocumque modo divitias, ut beatus sit: inimicorum sanguinem fundere quicumque desiderat, dominationem quisquis affectat, crudelitatem suam
Abbreviated transcription (Latin):
lim̃i. exhortat᷑ nos ad beatitudinẽ quã nemo
ẽ. qͥ ñ expetat. Qͥsenĩ usquã uł potest uł potuit
uł poterit inueniri. qͥ nolit. eẽ. beatꝰ: Qͥd gͥ ex-
hortatione opꝰ ẽ. ad eã rẽ quã sua sponte appe-¬
tit animꝰ humanꝰ: Nã ꝓfecto qͥ ex hortat᷑: agit¬
id ut excitet᷑ uoluntas eiꝰ cũ quo agit. ad illud
ꝓpt̾ qđ exhortationis adhibet᷑ alloqͥũ. Ut qͥd
gͦ nob̾cũ agit᷑ ut uelimꝰ qđ nolle ñ possumꝰ. ni-¬
si qr om̃s quidẽ beatitudinẽ concupiseunt. sed
qͦnã mͦ ad eã ꝑueniat᷑. plurimi nesciunt: Idõq
hoc docet iste qͥ dicit.
FATI immaculati
n uia: qͥ ambulant in lege dñi. Tan¬
quã diceret. Scio qͥd ulis: beatitu.¬
dinẽ queris. Sigͦ uis. eẽ beatꝰ esto immaculatꝰ
Illud enĩ om̃s. hoc autẽ pauci uolunt: sine quo
ñ ꝑuenit᷑ ad illud qđ om̃s uolunt. Sed ubi ent
qͥsq immaculatꝰ. nisi in uia: In qua uia. nisi
tione necessaria nr̃is mentibꝰ adhibet᷑. Qͥ d em̃

Expanded text:
e, carissimi, exhortatur nos ad beatitudinem, quam nemo est qui non expetat. Quis enim umquam vel potest vel potuit vel poterit inveniri, qui nolhortatione opus est ad eam rem quam sua sponte appetit animus humanus? Nam profecto qui exhortatur, id agit, ut excitetur voluntas ejus cum quo agit, ad illud propter quod exhortationis adhibetur alloquium. Utquid ergo nobiscum agitur, ut velimus quod nolle non possumsi quia omnes quidem beatitudinem concupiscunt, sed quonam modo ad eam perveniatur, plurimi nesciunt? Ideoque hoc docet iste qui dicit, Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini. Tanquam diceret: Scio quid velis, beatitudinem quaeris; si ergo esse vis beatus, esto immaculatus. Illud enim omnes, hoc autem pauci volunt, sine quo non pervenitur ad illud quod omnes volunt. Sed ubi erit quisque immaculatus, nisi in via? In qua via, nisi tio necessaria nostris mentibus adhibetur. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
mani generis. honores. potestates. diuitiȩ tipi. minȩ :¬
flosfeni.ẽ. Floret illa domꝰ. et magna domꝰ. florec illa
familia. Et quanꝗ̃ multis floreat. aut quanꝗͣ multis
annis uiuat: multi anni tͥ. breue tẽpꝰ deo. Non sic
numerat: qͦmͦ numeras. In cõꝑatione longoꝵ et longe
agri.Uix. ẽ. annua: om̃is pulcritudo anni. Iuicqͥd
ibi uget. qͥcqͥd ibi candet. qͥcqͥd ibi pulerũ. ẽ: non
ꝑannat. immo ꝑ totũ annũ duci ñ potest. Quam
exiguo tẽpore ex t̾ra exeunt flores. Et hoc ẽ. pulerũ
in berbis. Hoc qđ ualde pulcrũ. ẽ. hoc cito cadit.
Om̃is caro fenũ: et claritas hominis ut flos fęni. fę¬
nũ aruit. flos decidit: uerbũ dñi manet in eternũ.

Expanded text:
neris humani; honores, potestates, divitiae, typhi, minae, neris humani; honores, potestates, divitiae, typhi, minae, flos feni est. Floret illa domus, et magna illa domus, floret illa familia; et quam multi florent, aut quam multis annis vivunt? Multi anni tibi; breve tempus Deo. Deus non sic numerat, quomodo tu numeras. In comparatione longorum et longe agri. Vix est annua omnis pulchritudo anni. Quidquid ibi viget, quidquid ibi candet, quidquid ibi pulchrum est, non perannat; imo per totum annum duci non potest. Quam exiguo tempore transeunt flores, et hoc est pulchrum in herbis. Hoc quod valde pulchrum est, hoc cito cadit. «Omnis caro fenum, et claritas hominis ut flos feni. Fenum aruit, et flos decidit: Verbum aut
Abbreviated transcription (Latin):
nrãm. Nouit qͥd fecerit: qͦmꝰ lapsũ sit. qͦmͦ reficiendũ
sit. qͦmꝰ adoptandũ sit. qͦmͦ ditandũ sit. Ecce facti su¬
omnia ds̃. Scds enĩ in aduentu: prior in reditu.
Post multos mortuus ẽ: ante om̃s resurrexit. Ipse co¬
gnouit figmentũ nr̃m. Qd figmentũ : Nosunde
loqͥt᷑ qr cognouit.qr miseratꝰ ẽ. Memento. quia
pulius sumꝰ. Ad ipsũ dm̃ conuersus: ait. Memen¬
to: quasi obliuiscat᷑ ds̃. Sic cognoscit. sic nouit. ut non
obliuiscat᷑. Sed qͥd. ẽ memento: Perseueuet erga nos
miscdia tua: cognoiusti figmentũ nr̃m. Quodãmͦ ne
obliuscaris figmentũ nr̃m. ne obliuscam᷑ gram tuã.
Attendat qͥd sit homo: ñ suꝑbiat homo. tanꝗ̃ fenũ
diesilliꝰ. Qͥd suꝑbit fenũ mͦ florens. pꝰ paululũ aiescens :
Qͥa suꝑbit fenũ ad cẽpꝰiugens: Et hoc ad paruũ tẽpꝰ
suꝑ nos: et de fęno aurũ faciat. Nã homo tanꝗ̃ fenũ
dies illiꝰ. Sic̃ flosagri: ita florebit totꝰ splendor hu¬

Expanded text:
ram. Novit quid fecerit, quomodo lapsum sit, quomodo reficiendum sit, quomodo adoptandum sit, quomodo ditandum sit. Ecce facti suomnia Deus. Secundus enim in adventu, prior in reditu: post multos mortuus est, ante omnes resurrexit. «Ipse cognovit figmentum nostrum:» quod figmentum? Nos. Unde loqueris quia cognovit? Quia miseratus est. «Memento quia pulvis sumus.» Ad ipsum Deum conversus ait, «Memento,» quasi obliviscatur Deus: sic cognoscit, sic novit, ut non obliviscatur. Sed quid est, «Memento?» Perseveret erga nos misericordia tua. Cognovisti figmentum nostrum quodam modo; ne obliviscaris figmentum nostrum, ne obliviscamur gratiam tuam.  fenum dies illius.» Quid superbit fenum modo florens, post paululum arescens? quid superbit fenum ad tempus virens, et hoc ad parvum tempus, a ipsius sit super nos, et de feno aurum faciat. Nam «homo, tanquam fenum dies ejus; sicut flos agri, ita efflorebit.» Totus splendor ge
Abbreviated transcription (Latin):
dñs timentes cũ. Ia seuiat quantũ uult: pat̃. ẽ. Sed
flagellauit nos. et afflix̃ nos. et contriuit uos: pat̾. ẽ.
fili si ploras. sub patre plora. Noli cũ indignatione. no¬
licũ tipo suꝑbiȩ. Qđ pateris unde plangis. medici¬
na ẽ ñ pena: castigatio.ẽ. ñ dãpnatio. Noli repellere
flagellũ. si ñuis repelli abhereditate. Noli attendere
quã penã habeas in flagello. sed quẽ locũ in testamen¬
to. Sic̃ miserat᷑ pat̾ filios. miserat᷑ dñs timentes eum.¬

Expanded text:
Dominus limentes eum.» Jam saeviat quantum vult, pater est. Sed Dominus limentes eum.» Jam saeviat quantum vult, pater est. Sed flagellavit nos, et afflixit nos, et contrivit nos: pater est. Fili, si ploras, sub patre plora; noli cum indignatione, noli cum typho superbiae. Quod pateris, unde plangis, medicina est, non poena; castigatio est, non damnatio. Noli repellere flagellum, si non vis repelli ab haereditate: noli attendere quam poenam habeas in flagello, sed quem locum in testamento. «Sicut miseratur pater filios, sic miseratus est Dom
Abbreviated transcription (Latin):
peccata nr̃a : Nouert̾ qui sacramenta sciunt: tamen
qd om̃s audue posst̾ dico. Quando peccatũ remittit᷑:
occidunt peccata tua. orit᷑ grã tua. Peccata tua tanꝗͣ
in occasu st̾. grã qualiberaris in ortu. ẽ. Ueritas de t̾ra
oita ẽ. Quid ẽ ueritas de t̾ra orta ẽ: Nata ẽ grã tua.
occidunt peccata tua. Innouaris qͦdãmͦ: ad ortũ
attendere debes. ab occasu uerti debes. Auertere a pec¬
catis tuis: conuertere ad grãm dei. Illis occidentibus
surgiset ꝓficis: sed pars celi quȩ singit. rursũ in occa¬
sũ it. Non undecũq posst̾ similitudines. duci ad ꝑfe-¬
ctũ. Posst̾ conliniari ipsȩ res: rebꝰ ad quas adhibentur.
Sic̃ dixi de aquila. sic̃ de lima: sic et hic occidit pars
unaceli. orit᷑ altera. Sed pars quȩ orit᷑ mͦ: post duodecĩ
horas occasura ẽ. Nonsic ẽ grã: quȩ nobis orit᷑. Et pec¬
a nob̃ fecit peccata nĩa: ut illa occidant. et grã oriat᷑.
Quare putatis: Qc̃ miserat᷑ pat̾ filios. sic miserat᷑

Expanded text:
peccata nostra.» Noverunt qui sacramenta sciunt; tamen quod omnes audire possunt dico. Quando peccatum remittitur, occidunt peccata tua, oritur gratia tua: peccata tua tanquam in occasu sunt; gratia qua liberaris, in ortu est. «Veritas de terra orta est» . Quid est, «Veritas de terra orta est?» Nata est gratia tua, occidunt peccata tua, innovaris quodammodo. Ad ortum attendere debes, ab occasu averti debes. Avertere a peccatis tuis, convertere ad gratiam Dei; illis occidentibus surgis, et proficis. Sed pars coeli quae surgit, rursum in occasum it. Non undecumque possunt similitudines duci ad perfectum, possunt collineari ipsae res rebus ad quas adhibentur: sicut dixit de aquila, sicut de luna, sic et hic. Occidit pars una coeli, oritur altera: sed pars quae oritur modo, post duodecim horas occasura est. Non sic est gratia quae nobis oritur: et pecfecit a nobis peccata nostra,» ut illa occidant, et gratia oriatur? quare putatis? «Sicut miseratur pater filios, sic miseratus est
Abbreviated transcription (Latin):
Scdm altitudinẽ cęli a t̾ra. Qͥd dix̃: Si aliquando
potest cȩlũ abscedere a ꝓtectione t̾rȩ: aliqͦndo po-¬
terit ds̃ ñ ꝓtegere timentes se. Attende et cȩlum.
Ubiq et undiq ꝓtegit trã: et nulla pars trȩ ẽ. quȩ
ñcelo ꝓtegat᷑. Peccant homines sub cęlo. faciunt
omnia mala sub cȩlo. tamen ꝓregunt᷑ cȩlo. In de lux
ad oculos. inde aer. inde sp̃s. inde pliuua ad terrã
ꝓpt̃ fructꝰ inde om̃is misedia acelo. Tolle auxiliũ
cęli at̾ra: statĩ deficiet. Si c̃ gͦ. ꝓtectio cȩli ꝑmanet

Expanded text:
m altitudinem coeli a terra.» Quid dixit? Si aliquando potest coelum abscedere a protectione terrae, aliquando poterit Deus non protegere timentes se. Attende et coelum: ubique, undique protegit terram, et nulla pars terrae est quae non coelo protegatur. Peccant homines sub coelo, faciunt omnia mala sub coelo; tamen proteguntur coelo. Inde lux ad oculos, inde aer, inde spiritus, inde pluvia ad terram propter fructus, inde omnis misericordia a coelo. Tolle auxilium coeli a terra, statim deficiet. Sicut ergo protectio coeli permanet
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne plus tͥ prestat᷑: Si nos uob̃ inqͥe spua¬
Inde ẽ. et illud qd̃ pridẽ exposuimꝰ innutu dñi.
qr ꝓducit tr̃a fęnũ uimentis: id ẽ carnalia eis
qͥ triturant. qr boui trituranti. os ñ infrenabis. Un-¬
de uos adhortati sumꝰ: ut in hac re diligentes sitis.
cauti. sobrui: oꝑa ur̃ã thesauros ur̃os deputetis.
Nũqͥd autẽ fr̃s hȩc ideo dicimꝰ. ut ita fiant in nos:
Puto in nomine dñi posse. eẽ. istã quãuis infirmoꝵ¬

Expanded text:
Nonne plus tibi praestatur? «Si nos vobis,» Nonne plus tibi praestatur? «Si nos vobis,» Inde est et illud quod pridem exposuimus in nutu Domini, quia producit terra fenum jumentis , id est, carnalia eis qui triturant: quia, «Bovi trituranti os non infrenabis» . Unde vos adhortati sumus ut in hac re diligentes sitis, cauti, sobrii; opera vestra thesauros vestros deputetis. Numquid autem haec, fratres, ideo dicimus, ut ita fiant in nos? Puto in nomine Domini posse esse istam quamvis infirmo
Abbreviated transcription (Latin):
rursus inclinato capite: scribebat intra. Et̾ unus¬
qͥsq iã int̾rogans conscientiã suã: ñ cõparuert̾.
Reppulit ñ infirmã mulierẽ adulterã.: sed adulte¬
ratã conscientiã. Uindicare uolebant: iudicare
cupiebant. Uenerunt ad petrã: absortist̾ iuxta
In om̃s: miscdiã fac. Quã miscdiã facturus es ui¬
sto. in necessitatibꝰ tantũ corporalibꝰ: Qͥbꝰ si defue¬
rint supplementa a te: ñ deeit̾ a deo. Qđ gͦ facis:
plus tͥ ꝓdest. Das mendico transeunti et petenti:
queris et iustũ cui des. ꝑ quẽ recipiaris in cab̾na¬
cula ȩt̃na. Quia qͥ recipit iustũ in nomine usti:
mercedẽ iusti accipiet. Mendicus querit te: iustũ
tu quere. De alio enĩ dictũ ẽ. om̃i petentida. et de
alio dictũ ẽ. desudet elemosina in manu tua. do¬
nec inuenias iustũ cui eã tradas. Et si diu ñ inue¬
nit᷑: dui quere et inuenies. Sed qͥd prestabis:

Expanded text:
rursum inclinato capite, scribebat in terra. Et unusrursum inclinato capite, scribebat in terra. Et unusquisque jam interrogans conscientiam suam, non comparuerunt . Repulit eos, non infirma mulier adultera, sed adulterata conscientia. Vindicare volebant, judicare cupiebant: venerunt ad petram, absorpti sunt juxta In omnes fac misericordiam. Quam misericordiam facturus es justo? In necessitatibus tantum corporalibus; quibus si defuerint supplementa a te, non deerunt a Deo. Quod ergo facis, tibi plus prodest. Das mendico transeunti et petenti: quaeris et justum cui des, per quem recipiaris in tabernacula aeterna; quia «qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet» . Mendicus te quaerit, justum tu quaere. De alio enim dictum est, «Omni petenti te da» : et de alio dictum est, Desudet eleemosyna in manu tua, donec invenias justum, cui eam tradas. Et si diu non invenitur; diu quaere, invenies. Sed quid praestabis?
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ad duxisti: uide qͥ seuias. et in quã seuias. Si pec¬
cator in peccatricẽ: desine seuire: prior confitere.
Si peccator seuis in peccatricẽ. relinque illã. No-¬
uit ille qͥd de illa sentiat: qͥd iudicet. qͦmͦ pareat.
qͦmͦ sanet. Ex lege seuis: meliꝰ nouit qͥcd agat lacor
legis. ex qua seius. lã dñs eo tẽpore quo illi oblata ẽ:
inclinato capite scribebat in tr̃a. Tunc seripsit in
tĩa: quando se inelinauit in trã. Anteꝗ̃se inclina-¬
ret in t̾rã: ñ in t̾ra scripsit. sed in lapide. Iã fructuo¬
sũ aliqͥd erat tra: de dñi litteris paritura. In lapide
legẽ scripserat: significans duritiã iudȩoꝵ. In t̾ra
scripsit: significans fructũ xp̃ianoꝵ. Uener̃ gͦ ili
adducentes adulterã. tanꝗͣ seuentes fluctꝰ in pe¬
trã: sed eiꝰ responsione confractist̾. Ait eñ illis. Qui
in uob̾ sine peccato ẽ: pͥor in eã lapidẽ iactet. Et

Expanded text:
qui adduxisti: vide qui saevias, et in quam saevias; si pecqui adduxisti: vide qui saevias, et in quam saevias; si peccator in peccatricem, desine saevire, prius confitere: si peccator saevis in peccatricem, relinque illam; novit ille quid de illa sentiat, quid judicet, quomodo parcat, quomodo sanet. Ex Lege saevis? Melius novit quid agat lator Legis, ex qua saevis. Jam Dominus eo tempore quo illi oblata est, inclinato capite scribebat in terra. Tunc scripsit in terra, quando se inclinavit in terram: antequam se inclinaret in terram, non in terra scripsit, sed in lapide. Jam fructuosum aliquid erat terra de Domini Litteris paritura. In lapide Legem scripserat, significans duritiam Judaeorum: in terra scripsit, significans fructum Christianorum. Venerunt ergo illi adducentes adulteram, tanquam saevientes fluctus in petram: sed ejus responsione confracti sunt. Ait enim illis, «Qui in vobis sine peccato est, prior in illam lapidem jactet.» Et
Abbreviated transcription (Latin):
Dictũ ẽ: diligite imnncosutõs. Satiari uisbonis dei:
satiatisiẽ inte miscdia dei.Plena miscdĩa.ipsa ẽ. ꝑ-¬
facta miscdia: ipsa .ẽ. quȩ amat. quȩ diligit etiã ha-
bentẽ se odio. Nã qͥd faciã inqͥs. si cȩꝑo diligere inimi-
cũ : Inurias accipiã. et iniurias ꝑferĩ: et ñ me uin-¬
dicabo cũ adsint leges: lustũ ẽ. ut uindiceste. Con¬
cedit᷑. qr iustũ. ẽ. Uide utrũ ñ habeas qͥd in te uin-¬
dicet᷑: et uindica. Sic enĩ dicis. Itane me iundica-¬
bo: Quasi ds̃ iustitiã iindictȩ repͥmat: et ñ suꝑ-¬
biã uindicantis extinguat. At uͦ illa adultera ñ
erat lapidanda. aut si lapidaret᷑ iniquũ aliquid
fieret: Si inque fieret: inique iussĩ eẽt. Lex autẽ
iussit: ds̃ iussit. Sed ouos ultores: uidete si ñ estis
peccatores. Adducta ẽ adultera mulier lapidan-¬
da exlege: sed adducta ẽ ad latorẽ legis. Seius

Expanded text:
Dictum est: «Diligite inimicos vestros» . Satiari vis bonis Dei; Dictum est: «Diligite inimicos vestros» . Satiari vis bonis Dei; satiata sit in te misericordia. Plena misericordia ipsa est perfecta misercordia; ipsa est quae amat, quae am quid faciam, inquis? Si coepero diligere inimicum meum, injurias accipiam, et injurias perferam, et non me vindicabo, cum adsint leges? Justum est ut vindices te; conceditur, quia justum est: vide utrum non habeas quod in te vindicetur, et vindica. Sic enim dicis, Itane me non vindicabo? quasi Deus justitiam vindictae reprimat, et non superbiam vindicantis exstinguat. Aut vero adultera illa non erat lapidanda? aut si lapidaretur, iniquum aliquid fieret? Si inique fieret, inique jussum est; Lex autem jussit, Deus jussit: sed, o vos ultores, videte si non estis peccatores. Adducta est adultera mulier lapidanda ex Lege, sed adducta est ad latorem Legis. Saevis
Abbreviated transcription (Latin):
idonea anima ad solidũ illũ et magnũ cibũ. sed rostro
clauso ñ es idonea. Uetustas tibi osclausit: ꝓpterea
petra data ẽ: ubi uetustate contrita. renouet᷑ sicut
ũ. illũ qui ait. Ego sũ panis uiuis: qui de cęlo des¬
cendi. Renouabit᷑ iuuentꝰ tua sic̃ aquilȩ: cunc¬
satiaberis in bonis.
anteꝗͣ ueniamꝰ ad renouationẽ sic̃ aquila: anteꝗͣ
satiem᷑ in bonis. Iuid enĩ hic. qͥd in ista ꝑegrinatio¬
ne. qͥd in ista uia: Nũqͥd deserimur: Non. fãciens
miscdĩas dñs. Et uidete qͦmͦ faciat miscđiam. ñ
nos relinquens in deserto. ñ relinquens in heremo:
donec ꝑueniamꝰ ad patriã. fa̾cit miscdi̾as. Sed¬
quentur. Modo audistis fr̃s. cũ euangłm legeretur.
Nongͦ pucet aliqͥs futurtã in se. eẽ. miscdĩam dei. si
ẽ ipse in misericors. Sed audiquȩ sit mensura mise¬
ricordiȩ: ne quasii amicũ sit. et ñ sit in inimicũ.

Expanded text:
idonea anima tua ad solidum illum et magnum cibum; sed rostro idonea anima tua ad solidum illum et magnum cibum; sed rostro clauso, non est idonea. Vetustas tibi os clausit, propterea petra data est, ubi vetustate contrita, renovetur juvenum, illum qui ait: «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» . «Renovabitur juventus tua sicut aquilsatiaberis in bonis.  aquilae, antequam satiemur in bonis. Quid enim hic, quid in ista peregrinatione, quid in ista vita? numquid deserimur? Non. «Faciens misericordias dominus.» Et videte quomodo faciat misericordias, non nos relinquens in deserto, non nos relinquens in eremo, donec perveniamus ad patriam: «faciens» «misequentur.» Modo audistis, fratres, cum Evangelium legeretur. Non ergo putet aliquis futuram in se esse misericordiam Dei, si est ipse immisericors. Sed audi quae sit mensura misericordiae, ne quasi in amicum sit, et non sit in inimicum.
Abbreviated transcription (Latin):
ne corporis. ñ se posse in hac uita satiari. et quasi
respondeat et dicat. qͥd mͥ dicis: Satiabit᷑ in bonis
desideriũ cuũ. Nouibonũ eiꝰ qđ desiderẽ: noui qͥd
mͥ sufficiat. Uide hoc in philippo. Ostende inquit
nobis patrẽ: et sufficit nobis. Solũ patrẽ quasi desi¬
derabat. Ostendit dñs tres panes desiderandos: qui
ẽ unꝰ panis. Ostendit: et dix̃. Tanto tẽpore uob̾cũ sũ.
et patrẽ ñ nostis: Philippe: qui uidet me. uidet et
patrẽ. ꝓ misit et sp̃m. Iuẽ mittet inquiens pat᷑: in
nomine meo. Itẽq ait. Quẽ ego mittã uobis a patre.
Donũ suũ ȩquale sibi. Noui qͥd desiderẽ. Sed qͣndo
inde satiabor: fcce mͦ de trinitate cogito. Iuomͦ¬
cũq de trinitate uix in enigmate ꝑ speculũ: ex par.¬
te audeo aliqͥd sentire. Quando satiabor: Renoua¬
bit᷑ sic̃ aquilȩ iuuentꝰ tua. Non satiaris mͦ: qr ñ est

Expanded text:
ne corporis, non se posse in hac vita satiari; et quasi ne corporis, non se posse in hac vita satiari; et quasi respondeat, et dicat, Quid mihi dicis, Satiabitur in bonis desiderium tuum? Novi bonum ejus quod desiderem, novi quid mihi sufficiat, video hoc in Philippo: «Ostende,» inquit, «nobis Patrem, et sufficit nobis.» Solum Patrem quasi desiderabat: ostendit Dominus tres panes desiderandos; qui est unus panis ostendit et dixit: «Tanto tempore vobiscum sum, et Patrem non nostis? Philippe, qui me videt, videt et Patrem.» Promisit et Spiritum: «Quem mittet,» inquit, «Pater in nomine meo» ; itemque ait, «Quem ego mittam vobis a Patre» : donum suum aequale sibi. Novi quid desiderem; sed quando inde satiabor? Ecce modo de Trinitate cogito, quomodocumque de Trinitate, vix in aenigmate per speculum, ex parte audeo aliquid sentire; quando satiabor? «Renovabitur sicut aquilae juventus tua.» Non satiaris modo, quia non est
Abbreviated transcription (Latin):
se ad domũ amici sui. et petisse tres panes: et ille in-¬
qͥt dormiens respondebat ei et dicebat. Iã reqͥesco:
et puerimei intꝰ mecũ dormiunt. Ille ꝑseuerans
in petendo: extorsit tedio. qͦd ñ posset merito. Deus
autẽ cdare uule: sed ñ dat nisi petenti. nedet ñ capi¬
enti. Nã tedio tuo: uult excitari. Non enĩ cũ oras.
de latere coniux fieret. Dormiuit in eruce: manife.¬
stũ ẽ. Mortuus ẽ enĩ ut diceret: ego dormiui et sõnũ
cȩpi. Sed nũqͥd qͥ dormit. ñ adiciet ut resurgat:
cłptẽa ibi seqͥt᷑: et exsurrexi. qm̃ dñs suscepit me
rit᷑: mors ei ultra non dñabit᷑. Ipsegͦ ñ dorunt: ui¬
de ne fides tua dormiat. Dicat gͦ anima iã desiderans
satiari qͦdã excelso et menarrabili bono. cii iubilat᷑
potiꝰ et de qͦ iubilat᷑: quã aliqͥd explicat᷑. lã enĩ uult:
iã sentit inde aliqͥd. idet se impediri pregrauatio¬

Expanded text:
se ad domum amici sui, et petisse tres panes. Et ille, inqse ad domum amici sui, et petisse tres panes. Et ille, inquit, dormiens respondebat ei, et dicebat: «Jam requiesco, et pueri mei intus mecum dormiunt.» Ille perseverans in petendo, extorsit taedio quod non posset merito . Deus autem dare vult; sed non dat nisi petenti, ne det non capienti. Non taedio tuo vult excitari. Non enim cum oras de latere conjux fieret: dormivit in cruce, manifestum est. Mortuus est enim, ut diceret, «Ego dormivi, et somnum cepi.» Sed numquid qui dormit non adjiciet ut resurgat ? Propterea ibi sequitur, «Et exsurrexritur, et mors ei ultra non dominabitur» . Ipse ergo non dormit; vide ne fides tua dormiat. Dicat ergo anima jam desiderans satiari quodam excelso, inenarrabili bono, cui jubilatur potius, et de quo jubilatur, quam aliquid explicatur; jam enim vult, jam sentit inde aliquid: videt se impediri praegravatio
Abbreviated transcription (Latin):
nos autẽ ad uitã ȩcñã. Sed camen ꝓpt̃ẽa inde du-¬
ctaẽ similitudo: ut qͦd nos impedit. petra nobis
auferat. Nongͦ presumas de uiribꝰ tuis. firmitas
petrȩ tibi excurit uetustatẽ. Petra autẽ erat xp̃s.¬
In xp̃o renouabit᷑ sic̃ aquilȩ uiuentꝰ nr̃a. Etenĩ
inuecerauimꝰ int̾ om̃s inimicos nr̃os. sic̃ nota est
uox psalmi. Inueteraui inqͥt: in om̃ibꝰ inimicis me¬
is. Unde inueterauimꝰ : Carne mortali. carne ista
fenea. Et ideo ꝑcussũ ẽ sic̃ fenũ et aruit cormeũ:
qm̃ oblitꝰ sũ manducare panẽ meũ. Oblitꝰ sũ inqͥt
manducare panẽ meũ. Creuit uecustas. clausit¬
os: terat᷑ in petra. Sic gͦ et in hoc psalmo unde a-¬
gimꝰ. cũ premisisset qͥ satiat in bonis desideriũ tuũ:
aliqͥd ȩt̃nũ donet. aliqͥd ȩc̃nũ concedat. sapientiã
leger̃: motist̾. Nã recordamini quendã in opẽ uenis.¬

Expanded text:
nos autem ad vitam aeternam; sed tamen propterea inde dunos autem ad vitam aeternam; sed tamen propterea inde ducta est similitudo, ut quod nos impedit, petra nobis auferat. Non ergo praesumas de viribus tuis; firmitas petrae tibi excutit vetustatem: «Petra autem erat renovabitur sicut aquilae juventus nostra. Etenim inveteravimus inter inimicos nostros, sicut nota est vox psalmi: «Inveteravi,» inquit, «in omnibus inimicis meis» . Unde inveteravimus? Carne mortali, carne ista fenea: et ideo, «Percussum est sicut fenum, et aruit cor meum, quoniam oblitus sum manducare panem meum» . «Oblitus sum,» inquit, «manducare panem meum.» Crevit vetustas, os clausit, atteratur in petra. 10. Sic ergo et in hoc psalmo unde agimus, cum praemisisset, «Qui satiat in bonis desiderium tuum;» aliquid aeternum donet, aliquid aeternum concedat: Sapientiam legerunt moti sunt. Nam recordamini quemdam inopem venis
Abbreviated transcription (Latin):
gestatis accedente. Itaq modo qͦdã naturali in men-¬
surã quasi reparandȩ uiuentutis aquila dr̃ collide¬
re et ꝑeutere ad petrã ipsũ quasi labiũ suũ suꝑiorẽ.
quo nimis crescente edendi aditꝰ claudit᷑: atq ita con-¬
terendo illud ad peciã excutit. et caret priꝰ rostri o¬
nere qͦ cibꝰ impediebat᷑. Accedit ad cibũ. et omĩa re¬
parant᷑: sitq post senectutẽ tanꝗ̃ iuuenis aquila.
Redit uigor om̃iũ m̃broꝵ: nitor plumarũ. guber-¬
nacula pennarũ. Uolat excelsa sic̃ antea: fit in ea
quȩdã resurrectio. Ad hoc enĩ posita ẽ hȩc simili¬
tudo. sic̃ de luna ponit᷑: qr diminuta et qͦdã mͦ
int̾cepta lima rursus nascit᷑. et implet et significat
nobis resurrectionẽ. Sed impleta illa ñ ꝑmanet: rur¬
sus minuit᷑ ut semꝑ significet. Sic gͦ et hoc qđ de a¬
quila dictũ ẽ: ñ ad inmortalitatẽ aqͥla reparatur.

Expanded text:
gestatis accedente. Itaque modo quodam naturali in mengestatis accedente. Itaque modo quodam naturali in mensura reparandae quasi juventutis, aquila dicitur collidere et percutere ad petram ipsum quasi labium suum superius, quo nimis crescente edendi aditus clauditur: atque ita conterendo illud ad petram excutit, et caret prioris rostri onere, quo cibus impediebatur. Accedit ad cibum, et omnia reparantur: erit post senectutem tanquam juvenis aquila; redit vigor omnium membrorum, nitor plumarum, gubernacula pennarum, volat excelsa sicut antea, fit in ea quaedam resurrectio. Ad hoc enim exposita est ista similitudo: sicut de luna ponitur, quia deminuta et quodammodo intercepta luna rursus nascitur et impletur; et significat nobis resurrectionem; sed impleta illa non permanet; rursus minuitur, ut semper significet. Sic ergo et hoc quod de aquila dictum est: non ad immortalitatem aquila reparatur,