comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ein cũ de reb cecie satis ad tẽpus
ispens interim oratione contulit
afins in menianis cepit medita¬
conis motib pulsari: quid beatꝰ
uedistus tantorum spatio annoꝵ
ilis sepulebri cespite clausus debi
enim a die depositionis eius usq
al tẽpus beati autb̃ti sex fuere
cũ. quib ipse septimus ad ponti¬
fen culmen suecessit. cum tot
ulentib snnis gẽma di p̃ciosa sub¬
itanco adhuc specu claudebatur
cunis sepulerum haud longe adex¬
ire cornu altaris beate marie dis¬
ulit. cͦ um nero tot egregios xp̃i
infessgres illis tẽporib fuisse audi¬
amus meritis sublimes. uirtutib
llutres. ii uinis inreb sollicitio¬
res. ꝓculdulio manifestum est non
ilirum ignauia neglegentius
ucere tantũ tensaũrũ s duuno
iilieio & uoiuntate beati uedasti¬
hoc exeꝗdi muneris ministeriũ
beato autbto reseruatum. Cepit
igitur animo estuare: quonam
traus ferri sc̃s confessor debiuissoc
reputans secum in congruum sore
duo magna luminaria angusta

Expanded text:
i cum de rebus Ecclesiae satis ad tempus suspensa interim oratione contulit, et stans in moenibus coepit piae meditationis motibus pulsari quamobrem Vedastus, tantorum spatio annorum vilis sepulcri cespite clausus, debienim, a die depositionis ejus usque ad tempus beati Autberti, sex fuere episcopi quibus ipse septimus ad pontificii culmen successit, cum tot labentibus annis gemma Dei pretiosa subterraneo adhuc specu claudebatur, cujus sepulcrum haud longe a dextro cornu altaris Beatae Mariae distabat; cum vero tot egregios Christi confessores illis fuisse temporibus audiamus, meritis sublimes, virtutibus illustres, minimis in rebus sollicitiores, procul dubio manifestum est non eorum ignavia negligentius jacere tantum thesaurum, sed divino judicio et voluntate beati Vedasthoc exsequendi muneris ministerium beato Autberto reservatum. Coepit igitur anima aestuare quonam transferri sanctus confessor debuisset, reputans secum incongruum fore duo luminaria magna angusta
Abbreviated transcription (Latin):
respec tu gratuite pi&atis. ani
captiua dẽ laquxo inimici er¬
e& ne uitis inmundus. dnici
gregis damuo insultar&. No
autẽ inauis t potuit. sci uiri
petitio quia oculi duii. suꝑ uiltos
xaures ẽi. inpees corũ. Porro.
humane salutis amator. cõpeter¬
tẽ famule sul cuua

Expanded text:
respectu gratuitae pietatis animam captivam de laqueo inimici erueret, ne hostis immundus Domini gregis damno insultaret. Non autem inanis esse potuit sancti viri petitio, quia oculi Domini super justos, et aures ejus in preces eorum . Porro humanae salutis amator competentem famuli sui ca
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i U nde insi hodi¬
erna patris mĩ sollemp¬
nitas. in laudib regis
suꝑni. nos atceneius.
astringi cõmones&. eos
nimirũ. quos aduersũ
scm̃ iurũ requirentes
signa scandalizati Au¬
diuimus. oportuerat
tatis uei here conquihi.
que dicit. generatio
mala & aduliera signũ
querit. ut phariside
Iiuoris uicio ad purlum
ercocto fidei eiuiangi¬
lice uerba pensaient
quȩ ipse uerba signori
dixit. Qui credit inme.

Expanded text:
 Unde nisi hodierna Patris nostri solemnitas in laudibus Regis superni nos attentius astringi commoneret, eos, nimirum quos adversus sanctum virum requirentes signa scandalizari audivimus, oportuerat tatis verbere contundi, quae dicit: Generatio mala et adultera signum quaerit , ut, Pharisiacei livoris vitio ad purum excocto, fidei evangelicae verba pensarent; quae, ipse auctor signorum, di
Abbreviated transcription (Latin):
A  agnon qui candiuo
elesiastice mundicie abituex¬
U rerũ forma. exe tatus
uinã fratris iugeniur. sed&
de p̃suntione duerfii. pio

Expanded text:
 agnomen, qui candido ecclesiasticae munditiae habitu exQua rerum fama excitatus ruina fratris ingemuit. Sed et de praesumptio
Abbreviated transcription (Latin):
iuncꝰ tus: inter homines. negli¬
gentius. digno cultu uenerati¬
onis celebratur.
Iam uero landelinus. angelicis
ffatib paulisꝑ recreatꝰ sedti¬
mens sioi subuenirȩ tardius
nibulq dissimulandum arbitias
doris uite conuersione purgar&
hil igitur difidendu putar& e
silo racionẽ reddicurũ. quic quid
fuerat offensionis. innocenti. uite
computandũ. si tamen. scelerata¬
utrontim consortia: penitus uitan¬
l estĩmass& Paratum se puer. ad
one sitis factionis genus fatetur.
uat̃ pote. quẽ. retent᷑ is adhuc iusi¬
oiis horror. terruerat. At pius
uter. uotis eius congaudens susce¬
oit cum penitentẽ: quẽ dui fle¬
uerat ase recedente. sinũq ei di¬

Expanded text:
junctus, inter homines neglijunctus, inter homines negligentius digno cultu venerationis celebratur. IX. Jam vero Landelinus angelicis affatibus paulisper recreatus, sed timens sibi subvenire tardius, nihilque dissimulandum arbitratumelioris vitae conversione purgaret, nihil igitur diffidendum putaret se pro illo rationem redditurum; quidquid fuerat offensionis innocentiae vice computandum, si tamen scelerata consortia penitus vitanda aestimasset. Paratum se juvenis ad omne satisfactionis genus fatetur, utpote quem recentis adhuc visionis horror terruerat. At pius pater, votis ejus congaudens, suscepit eum poenitentem, quem diu fleverat a se recedentem, sinumq
Abbreviated transcription (Latin):
acrimis. famme eius extingunt᷑
U nunc expertus intellige. quic
potyis eligas. cũ torme nto duci
aut oto . frũ celesti mansione
Sed sera ista deliberatio fuiss&:
nisi autbtus p̃uenuss&. Relinque
igitur. eecranda consortia la¬
onum : & xp̃r militiam assu¬
mens ducc̃ tuũ ĩmitare. autbtũ
Audi ueatissimũ p̃sulẽ. & recagnos¬
ce tuũ spiritualẽ patrem tuũ
pratectorẽ: tuũ ab et̃uo lutitu
redeptorẽ. Duscipe uero abeo.
monita celestis doctrine. quib
emendatior factus: merearis
stolam quã ꝑdideras reciꝑe. ips
intercessore. Edũ dictis: angłs¬
dñi. continuo disparuit flos
uero. quale. quantũ ue estimare
possumus. qua autbtꝰ. testib an¬
gelis. uirtutũ gratia nit&: et
ipud homines: debite uenerati¬
onis officio car& lorro. plena
sunt iocunditatis. quod ad hie.
hemo interra positus. inter an¬
gelices ciues meritis fulg&. sed
non. sine dolore & formidine re¬
colitur. quod suꝑiis cetio. con¬

Expanded text:
lacrymis flammae ejus exstinguuntur? lacrymis flammae ejus exstinguuntur? Vel nunc expertus intellige quid potius eligas: cum tormento duci Autberto frui coelesti mansione. Sed sera ista deliberatio fuisset, nisi Autbertus praevenisset. Relinque igitur exsecranda consortia latronum, et Christi militiam assumens, ducem tuum imitare Autbertum. Audi beatissimum praesulem, et recognosce tuum spiritualem Patrem, tuum protectorem, tuum ab aeterno interitu redemptorem. Suscipe vero ab eo monita coelestis doctrinae, quibus emendatior factus merearis stolam quam perdideras recipere, ipso intercessore. His dictis, angelus continuo disparuit. Nos vero quale quantumque aestimare possumus quod Autbertus, testibus angelis, virtutum gratia nitet. et apud homines debitae venerationis officio caret! Porro sunt plena jucunditatis quod, adhuc in terra homo positus, inter angelicos cives meritis fulget; sed non sine dolore et formidine recolitur quod, supernis coetibus con
Abbreviated transcription (Latin):
querimonie se uoxio incuaba
quid in nocuas auras. ifrio¬
tuosis fletib fatigas. Quid
ipsum. importunis peuo ela¬
mas. quẽ offendere non ti¬
nueras heccine est stola
quã ab ipso fonte regenerati
onis indueras: Hecenie pro¬
fessionis fides quam abrenunci¬
ato satana cum suis operib:
te seruaturum promiseras:
Quid uultus suꝑnos refugis.
quos babueras conciues. si
autbtũ audisses Ocee. quo modo
ilius de factus es mancipiũ diaboli
unquid maurosus signatus. mauros
unctus maurosus reniono Lande
abolus secũ inserit. cirographo per¬
ditionis. dcias uero. quia non le¬
uiter. apud districtum iudicem
actum ẽ. quod adin iuriã suã. in¬
solentias tuas tã equanimiter huc¬
usq portauit: quod fugitiuus eiꝰ.
ant manus hominũ. impune ef¬
fugerit. aut mortis laqueum de¬
clinare potuerit. Pyu enim ẽ quo
tanti penã incendui. eruciandus
iduecati tui. irã ultricis iudicis.
mitigass&. libi. paratus ignis cru¬
ciatoruis accenditur: sed autbti

Expanded text:
querimoniae se vocibus incusabat. quid invocas, auras infructuosis fletibus fatigas? Quid illum importunis precibus inclamas quem offendere non timuisti? Haeccine est stola quam ab ipso regenerationis fonte indueras? Haeccine professionis fides quam, abrenunciato Satana cum suis operibus, te servaturum promiseras? Quid vultus supernos refugis quos habiturus eras concives, si Autbertum audisses? Ecce quomodo Filius Dei factus est mancipium diaboli. Nunquid Maurosus signatus, Maurosus unctus, Maurosus renatus? Landelabolus secum inserit chirographo perditionis. Scias vero quia non leviter apud districtum judicem actum est quod ad injuriam suam insolentias tuas tam aequanimiter hucusque portavit, quod fugitivus ejus aut manus hominum impune fugerit, aut mortis laqueum declinare potuerit. Diu enim est, quod tanti poenam incendii cruciandus advocati tui, iram ultricem judicis mitigasset. Tibi paratus ignis cruciatoris accenditur, sed Autberti
Abbreviated transcription (Latin):
circũ circa quos xp̃o adqͥ¬
sierat karissimis filus. Ani¬
mã bonꝙ actuũ floribus
adhornatã. ad angeła di¬
rexit głam Piscipuli aut̃
honorifice egregiu magis¬
ta uenerabile corpꝰ. in eodẽ
suo cenobio tradiderunt
sepulture. ubi eiꝰ meritis in¬
ceruenientib multa acstu¬
penda fiunt figna. prestani¬

Expanded text:
circumcirca quos Christo adqucircumcirca quos Christo adquisierat carissimis filiis, animam bonorum actuum floribus adornatam ad angelorum direxit gloriam. Discipuli autem honorifice egregii magistri venerabile corpus in eodem suo coenobio tradiderunt sepulturae, ubi, eius meritis intervenientibus, multa acstupenda fiunt signa, praestan
Abbreviated transcription (Latin):
quasi lengis duab. suꝑ flu¬
uii hamani Quib aucilian¬
l suꝑna clemencia ꝑ actis
mulapliet ecusione. iguisq ex¬
amuatione more holo causti
dumis iaq ĩ molanda conspec¬
ꝓ sacerdos landelinus ipsi
it ita fatear celesti ia proquiu¬
quabat altario. Eũ enĩ cum
om̃potens ds plaborib qui¬
b nom eiꝰ cotidie desuda bat
remunerare la de creuiss&.
semlia menbra. quę prolixa
carcens huiꝰ contriuerat
ingustia. modica cepernu
pulsari febricula. Accersi¬
cl itaq undiq frib indicat
se ia copporis ergastulo de¬
bere resolui. Flebilis mox
psonuit uox una dic enciũ
Quid dñe pat. quid rogamus
erit nobis ultra auxiliuĩ. cũ
tu pastor oues xp̃o adquisi¬
tas relinquis deuorandas deu¬
tib diabołi Te uir dñi la¬
erimuis sic fat abortis Non
mea optimi frs uoi contrist&
absencia. ad erit prsus uobis
studueretis atteucius. Ser¬
uite ei intinore. & ex altate
ei cũ tremore. Nulla eniru
uobis nocere quibit aduer¬
acciliciũ stratus. a stantib

Expanded text:
quasi leuguis duabus super fluvium Hagnam. Quibus auxiliante superna clementia peractis, multiplici contusione ignisque examinatione more holocausti divinis iamque immolanda conspecs sacerdos Landelinus, ipsi, ut ita fatear, caelesti iam propinquabat altario. Cum enim eum omnipotens Deus pro laboribus, quibus nomen eius cottidie desudabat, remunerare iam decrevisset, senilia membra, quae prolixa carceris huius contriverat angustia, modica coeperunt pulsari febricula. Accersitis itaque undique fratribus, indicat se iam corporis ergastulo debere resolvi. Flebilis mox personuit vox una dicentium: 'Quid, domne pater, quid, rogamus, erit nobis ultra auxilium, cum tu pastor oves Christo adquisitas relinquis, devorandas dentibus diaboli?' Tunc vir Domini lacrimis sic fatur obortis: 'Non mea, obtimi fratres, vos constristet absentia; aderit prorsus vobis studueritis attentius. Servite ei in timore et exultate ei cum tremore. Nulla enim vobis nocere quibit adverac cilicium stratus, astantibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ii sũ p̃ccrea est beato
Ilandelinio ut sup̃dic¬
tos suos discipilos adelenũ
e domicianũ discrecisinan¬
sionib absentare deber&.
quatinus ꝙ ipłi ꝑ dnum
uerbi munsteriũ lucrũ
animarũ dño sius quiq.
in locis onũ dię augiñtatent¬

Expanded text:
isum praeterea est beato Landelino, ut supradictos suos discipulos Adelenum ac Domitianum, discretis mansionibus, absentare deberet, quatinus et ipsi per divini verbi ministerium lucrum animarum Domino suis quique in locis omni die aug
Abbreviated transcription (Latin):
quere secn negotia ut liberius.
meditaro tur ceiestia. Paratũ 
uidens ad anua abscidit eius cõmã
capitis. auo depulerat maculas
urduis a eptum deuiq hanc digni¬
tes gratiam. dum animadũ ter&e
aconatus officium. ad quoq si
beatus pontifex. gratias agens de
id pres biteratus culmen eum
ublimatus autem. inuii
Dapicẽ honoris. euarrar uor
potest. quanto uixtutun
tutri morib. informatus. & exei¬
citate conuersationis usu robo¬
ratus. conuenticula ranafas¬
tidiens. se ad remiotiora locacm¬
tulit. in locis desertis. secus fiuent
Quo in loco solitudinis. cum

Expanded text:
quere saeculi negotia, ut liberius meditaretur coelestia. Paratumque videns ad omnia, abscidit ejus comam capitis, a quo depulerat maculas cordis. Adeptum denique hanc dignitatis gratiam, dum animadverteret aconatus officium! Ad quod sic beatus pontifex agens gratias Deo ad presbyteratus culmen eum Sublimatus autem in hujus apicem honoris, enarrari non potest quanto virtutum gistri moribus informatus et exercitatae conversationis usu roboratus, conventicula urbana fastidiens se ad remotiora loca contulit in locis desertis secus fluenta Quo in loco solitudinis cum
Abbreviated transcription (Latin):
frugi & luxurioso filiis: de trib questionib: legis ueteris: homelias qur
consolatonã de morte filie ad paulã. in epistolã pauli ad galohas e

Expanded text:
frugi et luxurioso filio. De tribus quęstionibus legis ueteris. Homilias in frugi et luxurioso filio. De tribus quęstionibus legis ueteris. Homilias in Consolatoriam de morte filię ad Paulam. In epistolam Pauli ad Galatas
Abbreviated transcription (Latin):
litii dinis me deserta uallarent incentiua uitiorũ ardorẽq. naturȩ ferre
non poterã: quã cũ crebrisieiunus frangerẽ.: mens tam̃ eogitationib
estuabat: ad qđ edomandũ cuida fr̃i qui ex hebreis crediderat. me in dis¬
ciplinã dedifut post quintilliani acumina. & ciceronis fluuiũ. grauita¬
tẽ ꝙ frontonis & lenitatẽ pluui. alfabetũ discerẽ. stridentia halan¬
tiaq uerba meditarer dibi laboris sũpserĩ. qͥd sustinuerĩ dif¬
ficultatis quotiensq cessauerĩ. & contentione discendi rursu ince¬
guã uertit: eaq pene om̃ia cõmentatus. ẽ Ergo oꝑa eius ualde uti¬
liter confecta breuit̃ cõmemoremus seripsit uitã pauli monachi: epistolar
ad diuersos librũ unũ ad eliodorũ exhortatoriã : altercationẽ lueiferana
horto doxi chnonicon omimode hȩstoniȩ: in iherenuã & iheed iel ome lis¬
uiginti uiiͦi quas de greco in latinũ uertit. de seriphinede osannd: ã

Expanded text:
litudinis me deserta uallarent, incentiua uitiorum ardoremque naturę ferre non poteram. Quę cum crebris ieiunijs frangerem, mens tamen cogitationibus ęstuabat, ad quam edomandam cuidam fratri qui ex Hebreis crediderat me in disciplinam dedi, ut post Quintiliani acumina Ciceronisque fluuios grauitatemque Frontonis, et lenitatem Plinii, alphabetum discerem, ac stridentia anhelantiaque verba meditarer. Quid ibi laboris sumpserim, quid sustinuerim difficultatis, quoties desperaverim, et contentione discendi rursus inceguam vertit, eaque pene omnia commentatus est. Ut ergo opera ejus valde utiliter confecta breviter commemoremus, scripsit Vitam Pauli monachi, Epistolarum ad diversos librum unum, ad Heliodorum exhortatoriam; Altercationem Luciferiani et Orthodoxi, Chronicon omnimodae historiręco in Latinum uerti. De Seraphim et Osanna. De
Abbreviated transcription (Latin):
quipro illo audiretur uel cui suas p̾ces. aut cuisua uota committerit.
Paratũ etiam b̾e̾ protali negotio mortẽ subire. nedissimulatione sui pre¬
uarcatorẽ faceret imperatore: qui tam in iusta. contra eccłam pcepi¬
st nPostea uͦ quã medio lanũ reuertitur. posito imperatore ineda de
cadem sausa tractauit inpopulo: inquo tractatu. introdurii dñi pes
sonanisłoquentis imperatorisgote. exultimo. imporatore fcersgo tibi
xercitũ inunicitiu tradidi : egotib copias quas ulle aduersum te
erxerxitui suo parauerat. dediꝰ ego inunicũ tuum in potestate tua
pedeg.ego ile semine tuo supra solium regni constitu: ego tiumm¬
phare suie labore feci: ortume in imicis mis donasta diuubor
uo descendenti de excilra: imiperator ait: Contra nos proposius qp̃e.
Tunc umperatede euera inquit dure preceperam contra comcnt n

Expanded text:
qui pro illo audiretur, vel cui preces suas aut cui sua vota committeret. qui pro illo audiretur, vel cui preces suas aut cui sua vota committeret. Paratum etiam se esse pro tali negotio mortem subire, ne dissimulatione sui praevaricatorem faceret imperatorem, qui tam injusta contra Ecclesiam praecepisset. Postea vero cum Mediolanum revertitur, posito imperatore in ecclesia, de eadem causa tractavit in populo. in quo trsonam loquentis imperatori: Ego te ex ultimo imperatorem feci, ego tibi exercitum inimici tui tradidi, ego tibi copias quas ille adversum te exercitui suo praeparaverat, dedi, ego inimicum tuum in potestatem tuam redegi, ego de semine tuo supra solium regni constitui, ego te triumphare sine labore feci: et tu de me inimicis meis donas triumphos! Cui descendenti de exhedra imperator ait: Contra nos proposuisti hodiTunc imperator: Re vera, inquit, dure praeceperam contra episcopum
Abbreviated transcription (Latin):
quod deseruerat repetisse : Exrincto itaq maximo positos thea¬
dosio imperatore mediolani. ambrosio uͦ epo constituto aquileie
in partib orientis inquodam castello. axp̃ianis uiris sinagoga u¬
dex aducus ualentinia nox incendio concremata sunt. propta
quod iudei uel ualentiniani insultarent monachis xp̃ianis :llen¬
truano dñ here es. triginta deos colit: sed de hui modi facib : ani
orientis. ad imperatorẽ. relationẽ direxit sua accepta imperatos
eceperat.ut sinagoga. ab epo loci illius reedificaretur. in mona die
uͦ undicaretur: ded̃ huiꝰ p̃cepti tenor.cũ ad aures ꝑueniset uine¬
rabilis um ambrosii ep̃i: direx it ad imporatorẽ epłam. quia ipse
intempore excurrere non poterat. quaillũ conuenit ut ia quod ab
eodem statutu fuerat reuocaretur: seruariq sibi debere ab illo an¬
dientiam: Quisi dignꝰ non eẽt qui ab illo audiretur. dignꝰ etiam non cit

Expanded text:
quod deseruerat, repetisset. 22. Exstineto Maximo, posito Theoquod deseruerat, repetisset. 22. Exstineto Maximo, posito Theodosio imperatore Mediolani, Ambrosio vero episcopo constituto Aquileiae, in partibus Orientis in quodam castello a christianis viris synagoga Judaeorum et lucus Valentinianorum incendio concremata sunt, propterea quod Judaei vel Valentiniani insultarent monachis christianis; Valentinianorum enim haeresis triginta deos colit. Sed de hujusmodi facto comes Orientis ad imperatorem relationem direxit: qua accepta, imperator praeceperat ut synagoga ab episcopo loci reaedificaretur, in monachos vero vindicaretur. Sed hujus praecepti tenor cum ad aures pervenisset venerabilis viri Ambrosii episcopi, direxit ad imperatorem epistolam , quia ipse in tempore excurrere non peo statutum fuerat invocaretur, servarique sibi debere ab eo audientiam. Qui si dignus non esset qui ab eo audiretur, dignus etiam non esset
Abbreviated transcription (Latin):
magis amor populi circa fidem cathelicam & diũ sacerdotẽ cor¬
uolescebat: Ahisisse etiam se demones qui illũ intnecarent fateba
ud denones rnimtiasse se minime nonsol̃ ad ipsum ad proruiqua
re posse. uerũ et iam nec adfores donius iria manebat epl ñ
fosui urorentur atiita cessasse artes suas quib aduersus anisa¬
urdotem se aluiuid posse arbitrabatur Aluis etiam gladiui
ferens adcubiculũ usq peruenit : ut interfioadautedonus
lanc scneussit aiusanui postquam confestus e bradu quedani pua
grauiter uexabatur. direxissa ad p̃m. egrassum urbe dinus
ubi egressus .e. di mediolano & prope urbẽ peruenit: dem sp̃e qur ilii
antua habuerat. uexare eoepit: Qui cũ introgaretur ab exoreists i
timunse ambrosium & idõ necessisse ad tẽpus: atq ex poctasie in uio
loco ubi ab illo recesserat. donec reuerteretur : quo reuertente uas

Expanded text:
magis amor populi circa fidem catholicam et Domini Sacerdotem conmagis amor populi circa fidem catholicam et Domini Sacerdotem convalescebat. Misisse se etiam et daemones, qui illum internecarent, fatebatur: sed daemones renuntiasse se non solum ad ipsum appropinquare minime posse, verum etiam nec ad fores domus, in qua manebat Episcoppositi urerentur: atque ita cessasse artes suas, quibus adversus Domini Sacerdotem se aliquid posse arbitrabatur. Alius etiam gladium ferens ad cubiculum usque pervenit, ut interficeret Sacerdotem: Tunc se missum a Justina postquam confessus est, brachium quod inique graviter vexabatur, direxisset ad Episcopum, egressum ex Urbe ubi egressus Mediolano est, et prope Urbem pervenit, idem spiritus qui illum antea habuerat, vexare eum coepit. Qui cum interrogaretur ab exorcistis, timuisse se Ambrosium, et ideo recessisse ad tempus, atque exspectasse in illo loco, ubi ab illo recesserat, donec reverteretur: quo revertente, vas
Abbreviated transcription (Latin):
ratore. recipiendi corporis eius causa secundam admaximũ iusceri
legationẽ: apudquẽ. quã constant᷑ egerit. qui uoluerit cognoscero:
usuis legationis epłam. ad ualentinianũ uniorẽ datam aulegntas
probabit : Iobis enĩ alienũ apromassione iusum est. illam inserere. sne
sed etiam pͥsentẽ salutẽ ammisit: Regnũq quod male artipugrat.
femineo quodamtimore deposuit: at procuratore suei p¬
arustecin noci itius nomine non tam̃ opert incausa maleficinun
anistiee tonqueretur. aliud quã interrogabatur fatericorpitelam¬
bat enĩ ab angło maiora sibi tormenta ad hiberi eo qui custediror am¬
brosiu. qnĩ tẽporib iustinȩ. ad excitanda odia populoru ipm
cacumen tecti ȩcołe conscendens medio ncotis sacrificauerten
sed quanto instantius & sollicitius opera maligna exercebat. canto

Expanded text:
o itaque Gratiano imperatore, recipiendi corporis ejus causa secundam ad Maximum suscepit o itaque Gratiano imperatore, recipiendi corporis ejus causa secundam ad Maximum suscepit legationem. Apud quem quam constanter egerit, qui voluerit cognoscere, ipsius legationis epistolam ad Valentinianum juniorem datam cum legerit , approbabit; nobis enim alienum a promissione visum est illam inserere, ne sed etiam praesentem salutem amisit, regnumque quod male arripuerat, femineo quodam modo, timore deposuit, ut procuratorem se haruspex Innocentius nomine, non tamen opere, cum in causa maleficiorum a judice torqueretur aliud quam interrogabatur fateri coepit; clamabat enim ab angelo majora tormenta sibi adbiberi eo qui custodiret Ambrosium; quoniam temporibus Justinae ad excitanda odia populorum in Episcopum cacumen tecti ecclesiae conscendens, medio noctis sacrificaverit. Sed quanto instantius et sollicitius opera maligna exercebat, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
basilicam portianam.se. ad futuros promiserant: Erat eni ques¬
to dde in carnatione diũ : sed alio die. miserandi homines suꝑbiae
tuniore cõpleti nec memores promissorũ contẽprentos dñur
sacerdote ipsius. nec plebis expectantis considerantes ii uiriam.
inmenores etiam dictorũ dominicoꝵ. qm̃ qui scandaligouerit
unũ ex pusillis istu opota ut mela asinaria collo etus alliget᷑
& demergatur in profundũ maris: Conscendentes redam ꝓia¬
si gratia gestandi ciuitat: egressi sunt. ex pectant: sacerdo¬
re. uł plebe in ȩcđa constituta: sed horũ contumaciȩ quisiniꝰ
fuerit horreseo referre: Subito & enĩ p̃cipitati de reda aru¬
atq corpora eorũ sepulturȩ sunt tradita: dc̃s u ambrosius. cũ ignorarae quod
cactũ eĩt. nec diutius possae plebẽ tenere.: ascendens progribunali de eado ques¬
hone quȩ fuerat proposita sermonẽ adorsus ẽ dicens. Debitu soluendu

Expanded text:
basilicam Portianam se adfuturos promiserant; erat enim quaesbasilicam Portianam se adfuturos promiserant; erat enim quaestio de incarnatione Domini. Sed alio die miserandi homines superbiae tumore completi, nec memores promissorum, contemnentes Deum in Sacerdote ipsius, nec plebis exspectantis considerantes injuriam, immemores etiam dictorum Dominicorum, quoniam qui scandalizaverit unum ex minimis et demergatur in profundum maris , ascendentes in rhedam, quasi gratia gestandi, civitatem egressi sunt, exspectante Sacerdote et plebe in Ecclesia constituta. Sed hujus contumaciae quis finis fuerit, horresco referens; subito enim praecipitati de rheda, aniatque corpora illorum sepulturae sunt tradita. Sanctus vero Ambrosius cum ignoraret quid factum esset, nec diutius posset plebem tenere, ascendens pro tribunali, de eadem quaestione quae fuerat proposita, sermonem adorsus est, dicens: Debitum, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
dis. sis suis: Uniis itaq ex ipsa multitudine. subito arreptus aspũ¬
ii.mundo clamare coepit: Ita torqueri eos ut ipse torquebatur
qui negarent martires: uł qui noncrederent intrinitatis unita¬
tem. quã docet ambrosius :Atilli hac uoce confusi. qui conuerti
debuorant .&. dignã tali contessioni agere poenitentiã i piscinã
demersum homine necauerunt. ꝑfidis̨. horidiũ adingentes. de¬
bat: crescebatq. cotidie fide: & amore. coram dõ &corar homini¬
acce Irrimus disputator. & durus atq in conuertibilis adsde
catholicam: Is consttutus in ecđa tractante ep̃o udiatu
tem: ut uerba angłi populo ep̃s renuntiare indererr:
Suo uiso. conuersus a fide: quã expignabat. coepit ipse lesen¬
dere: Puerunt etiam duo cubicularu .tunc teporis gracia¬
ni im peratoris. de heren arrianorũ. qui tractanti epo
questionẽ proponerent: adquã audiendam altero die ad

Expanded text:
dis sanctis suis. Unus itaque ex ipsa multitudine subito arreptus a spirdis sanctis suis. Unus itaque ex ipsa multitudine subito arreptus a spiritu immundo, clamare coepit ita torqueri eos, ut ipse torquebatur, qui negarent martyres, vel qui non crederent in Trinitatis unitatem, quam docet Ambrosius. At illi hac voce confusi, qui converti debuerant, et dignam tali confessione agere poenitentiam, in piscinam demersum hominem necaverunt, perfidiae homicidium adjungentes; debat, crescebatque quotidie fide et amore coram Deo et hominiacerrimus disputator et durus et inconuertibilis ad fidem catem; ut verba angeli populo Episcopus renuntiare videretur. Quo viso conversus, fidem quam expugnabat, coepit ipse defendere. 18. Fuerunt etiam duo cubicularii tunc temporis Gratiani imperatoris de haeresi Arianorum, qui tractanti Episcopo quaestionem proponerent, ad quam audiendam altero die ad
Abbreviated transcription (Latin):
tam intra palatiũ multitudo arrianorũ eum iustina con¬
fituta derideba tantam di grãm qua eccłȩ suȩ cathdice ihic
ans meritis mnart pru conferre dignatus est: uenerabilẽq iuru
ambrosiũ narrabat pecuma cõparasie homines. qui se uexari
ab in mundis spiritib mentirentur: atq ita ab illo sieut ꝙ
a martiribus se torqueri dicerent. sed hoc iudaico ote loqunt¬
bantnr atmasu subpares scilic ae eorũ Iiliem̃ de dño dicebant.
am̃ ubeet tebub principe demoniorũ hic eicit demonia: isti de
martirib: uel de dñi sacerdote loquebantur quod non digra¬
ue per ipsos operabatur. inmundi sps pellerentur: sed accepta pecu¬
nua se terqueri mentirentur: Clamabant enã demones. scimus uos.¬
Sed non hc testimoniũ accipitur dȩmonũ. sed confessios unde miserio¬
res arriani ut iudei: ut quod confitentur de mones. illi negent: Dr̃ tamo

Expanded text:
Tamen intra palatium multitudo Arianorum cum Justina conTamen intra palatium multitudo Arianorum cum Justina constituta deridebat tantam Dei gratiam, quam Ecclesiae catholics meritis martyrum suorum conferre dignatus est: venerabilemque virum Ambrosium narrabat pecunia comparasse homines, qui se vexari ab immundis spiritibus mentirentur; atque ita ab illo, sicut et a martyribus se torqueri dicerent. Sed hoc Judaico ore loquebantur Ariani, suppares scilicet eorum; illi enim de Domino dicebant, quoniam in Beelzebuth principe daemoniorum ejicit daemonia : isti de martyribus, vel de Domini Sacerdote loquebantur, quod non Dei graquae per ipsos operabatur, immundi spiritus pellerentur; sed accepta pecunia se torqueri mentirentur. Clamabant enim daemones: Scimus voSed non hic testimonium accipitur daemonum, sed confessio; unde miseriores Ariani vel Judaei, ut quod confitentur daemones, illi negent. 16. Deus
Abbreviated transcription (Latin):
me frequentabant᷑. Erotasu uͦ & geruasu martirũ. ut nomina ita etum
sepulchra incognita erant: intantũ ut supra eoꝵ seprilahra ambu¬
lent om̃s. qui uellent ad cancellos ꝑuenere: quibus scorũ naboris
&felicis martirũ. ab in iuria sepulchra. defendebant᷑ seu ubi scorũ
martorũ corpora sunt leuata & in lecticis posita: multorũ ibi
sanatȩ egritudines perdocentur ecus qui ineadem basilica quȩ¬
dicit᷑ ambrosiana quo martirũ corpora it̃ tranlata retigiosȩ sers¬
iuuit subi uestem martirũ adtigit. statim lum̃ ricepit: Obses¬
sa etiam corpora. abspiribus unnundis curata: summa cũgratia
domũ repetebant: sed his benefioius martirũ in quantu emsetu¬
bat sides ȩccłȩ catholiee in tantũ arrianorũ ꝑfidia minueba¬
tur: Deniq ex hoc tẽpore sedari coepit persequao quȩ uusta¬
ne furore accendebatur. ut sacerdos de ecda pellereturat

Expanded text:
me frequentabantur, Protasii vero et Gervasii martyrum ut nomina, ita etiam me frequentabantur, Protasii vero et Gervasii martyrum ut nomina, ita etiam sepulcra incognita erant, in tantum ut supra ipsorum sepulcra ambularent omnes, qui vellent ad cancellos pervenire, quibus sanctorum Naboris et Felicis martyrum ab injuria sepulcra defendebantur. Sed ubi sanctorum martyrum corpora sunt levata, et in lecticis posita, multorum ibi satanae aegritudines perdocentur. Caecus etiam Sedicitur Ambrosiana, in quam Martyrum corpora sunt translata, religiose servit; ubi vestem martyrum attigit, statim lumen recepit. Obsessa etiam corpora a spiritibus immundis curata, summa cum gratia domum repetebant. Sed iis beneficiis martyrum in quantum crescebat fides Ecclesiae catholicae, in tantum Arianorum perfidia minuebatur. 15. Denique ex hoc tempore sedari coepit persecutio, quae Justinae furore accendebatur; ut Sacerdos de Ecclesia pelleretur.
Abbreviated transcription (Latin):
confessio homiinis. on mulieris furores. nec uesanoꝵ arriãnorũ
dementiam repressit: Maiori & eñ accensi amentia. basilicam portianam
inuaderȩ nitebant᷑ exercitꝰ etiam armat. ad custodiendas fores ee łȩ s
diregt : ut nemo auder& catholicam eccłam in gredi S ed dñs. qui deaduer.¬
dunitterent sed ingredi ȩccłam plebẽ catholicam minine proq¬
berent: Nec hoc satis erat. nussis militibus: nisi ut etiam procatholica fidi
cum lebe parit̾ ad clamarent: hoc intẽpore. primũ. antyphonȩ hri nin
aiugiliȩ. in eccła mediolanensi celebrari coeperunt: Euius celebtatis
deuotio usq in hodiernũ. non solũ in eadẽ eccła. uerũ per om̃s pęne¬
Meridem tẽpus scĩ martires. Prota sius & Geruasuis. se sacerdoti re¬
ielauerunt Erant enĩ inbanlica positi inqua sunt horbie corpora
naboris & felicis martirũ: Sed scĩ martires nabor &felia. celeberra¬

Expanded text:
confessio hominis nec mulieris furorem, nec vaesanorum Arianorum confessio hominis nec mulieris furorem, nec vaesanorum Arianorum dementiam repressit; majore etenim accensi amentia, basilicam Portianam invadere nitebantur: exercitus etiam armatus ad custodiendas fores ecclesiae est directus, ut nemo auderet catholicam ecclesiam ingredi. Sed Dominus qui de adversdimitterent, sed ingredi ecclesiam plebem catholicam minime prohiberent. Sed nec hoc satis erat missis militibus, nisi etiam pro catholica fide cum plebe pariter acclamarent. Hoc in tempore primum antiphonae, hymni, ac vigiliae in ecclesia Mediolanensi celebrari coeperunt. Cujus celebritatis devotio usque in hodiernum diem non solum in eadem ecclesia, verum per omnes peneidem tempus sancti martyres Protasius et Gervasius se Sacerdoti revelaverunt. Erant enim in basilica positi, in qua sunt hodie corpora Naboris et Felicis martyrum: sed sancti martyres Nabor et Felix celeberri
Abbreviated transcription (Latin):
mmussis decipietant᷑: Promtebat enĩ tribunatus. & diuersas
alias dignitates: his. qui illum de eccła raptum. ad exiliũ perduaxis¬
sent uod cũ multi conarentur. sed dõ p̃sule perficere non ualerent.
unus infelicior ceteris. nomine euthimius. in tanto furore excitat᷑
ẽ: ut uixta eccłam sibi doniũ comparar&e. atq. in eadẽ carrũ coniti¬
tueret.: quo facilius raptũ.suꝑ positũs capento. ad exiliũ deduoe¬
ret. sed iniquitas eius. in uerticẽ eius descendit: Post annũ & enĩ
eodẽ die quo illũ rapere se arbitrabatur. in eͦdem carpente in po¬
situs. de eadẽ domo ipse ad exiliũ destinatus. ẽ. reputans sibi iusto
uidicio dĩ id inse esse conuersũ: ut in eo carpento dirigeretur adexi¬
lium. qud ipse parauerat sacerdoti Cui non minimũ sacerdos
p̃buit ĩolati dando sumptus. ł alia que erant necessaria ¶ Sedęc

Expanded text:
missis decipiebantur; promittebat enim tribunatus, et diversas missis decipiebantur; promittebat enim tribunatus, et diversas alias dignitates iis, qui illum de ecclesia raptum, ad exsilium perduxissent. Quod cum multi conarentur, sed Deo praesule, perficere non valerent, unus infelicior caeteris, nomine Euthymius, in tantum furorem excitatus est, ut juxta ecclesiam sibi domum pararet, atque in eadem carrum constitueret, quo facilius raptum, superpositum carpento ad exsilium perduceret. Sed iniquitas ejus in verticem ipsius descendit ; post annum etenim eodem die quo illum rapere se arbitrabatur, in eodem carpento impositus, de eadem domo ipse ad exsilium destinatus est, reputans sibi justo judicio Dei id in se esse conversum; ut in eo carpento dirigeretur ad exsilium, quod ipse paraverat Sacerdoti. Cui non minimum solatii Sacerdos praebuit, dando sumptus, vel alia quae erant necessaria. 13. Sed haec
Abbreviated transcription (Latin):
ab ipso sed abhereticis arrianis ep̃s in eadem eccła ordinaret᷑. essetq. con¬
ticutus intribunali. nihil curans eorũ quȩ amuliere excitabantur:
una deuirginib arrianorũ inpudentior ceteris. tribunal eon.scen¬
dens ad p̾henso uestim̃to sacerdotis. cũ illũ ad trahere uell& ad
partẽ mulierũ. ut ab ipsis cęsus de eccła pelleret᷑. Ait ei. ut ipse
solitꝰ eiat referre : Et si ego indignus tanto sacerdotio sum: tam̃ te
non conuenit. uł professionẽ tua̾. in qualẽcũq sacerdete̾ manꝰ miceres
unde debera uereri di udicium. ne ei aliquid eueniret. Qquod
dictũ. exitꝰ confirmauit : Nam alio die mortuam ad sepulchrũ usq
deduxit. gram pro contumelia rependers: sed hoc factũ. non leuem
sidias sustinuit: Quȩ. munerib atq honorib aduersus sen uirũ obla¬
eoccitabat. sed infirmoꝵ animi.talib pro¬

Expanded text:
ab ipso, sed ab haereticis arianus episcopus in eadem ecclesia ordinaretur: essetque conab ipso, sed ab haereticis arianus episcopus in eadem ecclesia ordinaretur: essetque constitutus in tribunali, nihil curans eorum, quae a muliere excitabantur; una de virginibus Arianorum impudentior caeteris, tribunal conscendens, apprehenso vestimento Sacerdotis, cum illum attrahere vellet ad partem mulierum, ut ab ipsis caesus de ecclesia pelleretur; ait ei, ut ipse solitus erat referre: Etsi ego indignus tanto sacerdotio sum, tamen te non convenit vel professionem tuam in qualemcumque sacerdotem manus injicere; unde deberes vereri Dei judicium, ne tibi aliquid mali eveniret. Quod dictum exitus confirmavit; nam alio die mortuam ad sepulcrum usque deduxit, gratiam pro contumelia rependens. Et hoc factum non levem sidias sustinuit, quae muneribus atque honoribus adversus sanctum virum oblaexcitabat. Sed infirmorum animi talibus pro
Abbreviated transcription (Latin):
illi tuncto dicilam cibi : sacerdotis manus oscularis: Peridem tu¬
pus eu trans tiberim. apud quandam carissimã inuitatus. sacrificiũ
indono offerret: quȩdam balneatria. quę paralitica in lecto iaceba
cũ cognouissot ibidem oise dni sacerdotẽ. insellula se adconden domuni
Adqiã ille inuitatus aduenerat portari secit.: atq. orantiꝰ & in penentꝰ mo¬
nuis uestinita atrigit. Quȩ cũ exoscularet᷑. statim sanitate recepta ambu¬
lare coepit: ut impleret᷑ illud dominicũ dictũ ad apłos. &iam maiora
his facictis credentes in nomine meo: quod tam̃ signũ sanitatis ut mirabile
sut. itactiam nec occultum: Ham ego hoc in eadẽ regione. post annos
xlurimos sc̃ĩs uiris referentib positus inurbe cognoͤui: Sirmiũ uero
cũ adordinandũ epm anemiĩ perrexisset. ibiq u̾̾stine tunc temporis
regine potentia &e multitudine coadunata. de eccła pelleretur. ut non

Expanded text:
illi: Ecce ut dicebam tibi, sacerdotis manum oscularis. 10. Per idem teilli: Ecce ut dicebam tibi, sacerdotis manum oscularis. 10. Per idem tempus cum trans Tiberim apud quamdam clarissimam invitatus, sacrificium in domo offerret, quaedam balneatrix quae paralytica in lecto jacebat, cum cognovisset ibidem esse Domini Sacerdotem, in sellula se ad eamdem domum, ad quam ille invitatus venerat, portari fecit, atque orantis et imponentis manus vestimenta attigit. Quae cum exoscularetur, statim sanitate recepta, ambulare coepit; ut impleretur illud Dominicum dictum ad apostolos: Etiam majora his facietis, credentes in nomine meo . Quod tamen signum sanitatis ut mirabile fuit, ita etiam nec occultum; nam ego hoc in eadem regione post annos plurimos, sanctis viris referentibus, positus in Urbe cognovi. 11. Sirmium vero cum ad ordinandum episcopum Anemium perrexisset, ibique Justinae tunc temporis reginae potentia et multitudine coadunata de Ecclesia pelleretur; ut non
Abbreviated transcription (Latin):
leont clarissimi uiri. aliquandiu delituit: sel ubi relationi responsũ
est ab eodẽ łeontio proditur: P receptũ enĩ erat urcario. ut insisteret reb
ꝑficiendis: quĩ iniuncta sibi cũ uelletimplere. proposut edicto. alloqͥtur
om̃slit siuellent sib corsilere. rebusq sius proderent
uirũ : sroditus itaq:a  duuctus nteđiolanũ cũ intelligeret einoasaa
se dĩ uoluntatẽ. nec se ditius posse resistere: postulauit nonse. nisiacot¬
holico epo bapti tari : sollicite tam̃ cauebat ꝑfidiam arrianorũ: Pap¬
tiratus itaq fertur omĩa ecclesiastica officia implesse: atq oc tauo die
ordinationis sue: ad urbe romam hoc e ad propritm solũ precit :lbiq
sam pueliam dequa supra memorauimus. cui manũ offerre solitus
erat indomo propria eũgermana sicut reliquerat inuenita Iani ma¬
tre defuncta: ati cũ illa dexẽtam illuis oscularetur. subridens ait

Expanded text:
Leontii clarissimi viri aliquamdiu delituit. Sed ubi relationi responsum Leontii clarissimi viri aliquamdiu delituit. Sed ubi relationi responsum est, ab eodem Leontio proditur; praeceptum enim erat vicario ut insisteret rebus perficiendis: qui injuncta sibi cum vellet implere, proposito edicto, convenit omnes, ut si vellent sibi consulere, rebusque suis, proderent virum. Proditus itaque et adductus Mediolanum, cum intelligeret circa se Dei voluntatem, nec se diutius posse resistere, postulavit non se nisi a catholico episcopo baptizari; sollicite enim cavebat perfidiam Arianorum. Baptizatus itaque fertur omnia ecclesiastica officia implesse, atque octava die ordinationis suae ad urbem Romam, hoc est, ad proprium solum perrexit, ibique sanctam puellam, de qua supra memoravimus, cui manum offerre solitus erat, in domo propria cum germana, sicut reliquerat, invenit, jam matre defuncta. Atque cum illa dexteram illius oscularetur, subridens ait
Abbreviated transcription (Latin):
populi intentio reuocaretur: at uero populus magii magisa clama-¬
bat: peccatũ tuũ super nos: At ille cũ uider&. nihil suã intentionẽ
posse proficere : fugam parauit: ꝥ gressusq: noctis medio ciuitatẽ.cũ. pa¬
piam se ꝑgere putar&. mane ad portam puatatis mediolanensis. quȩ
romana dicitur iiuenitur : Ds̃ enĩ quileule sue murũ parabat
aduersus inimicos suos. & turrim erigebat dauid contra faciem
tus cũ custodiretur apopulo: missa rełatio .e adclementi abroumi perie¬
terẽ tunc ualentinanũ: ̃ ũmo gaudio accepit: qdđ iideuase direc-¬
tus. Adsacerdotiũ peteretur Letabatur etiam probus p̃fectus. quia uer¬
bum eius impleretur in ambrosio Dixerat : proficiseenti. eũ mandata ab
ecdẽ darentur ut moris e: uade age. non ut iudex: sed ut ep̃s: Penden¬
te itaq relatione. iterũ fugam parauit : atq in possessionẽ cuiꝰdam

Expanded text:
populi intentio revocaretur. At vero populus magis magisque clamapopuli intentio revocaretur. At vero populus magis magisque clamabat: Peccatum tuum super nos. 8. At ille cum videret nihil intentionem suam posse proficere, fugam paravit: egressusque noctis medio civitatem, cum Ticinum se pergere putaret, mane ad portam civitatis Mediolanensis, quae Romana dicitur, iadversus inimicos suos, et turrem erigebat David contra faciem tus, cum custodiretur a populo, missa relatio est ad clementissimum imperatorem tunc Valentinianum, qui summo gaudio accepit quod judex a se directus ad sacerdotium peteretur. Laetabatur etiam Probus praefectus, quod verbum ejus impleretur in Ambrosio; dixerat enim proficiscenti, cum mandata ab eodem darentur, ut moris est: Vade, age non ut judex, sed ut episcopus. 9. Pendente itaque relatione, iterum fugam paravit, atque in possessione cujusdam
Abbreviated transcription (Latin):
dit: Tunc contra consuetudinẽ suam stornita ꝑsonis iussit adhibers
quod cũ facera : populus nichilominꝰ ad clamabat : Peccatũ tuũ suꝑ nos
Sed non similit̃ is populus tunc elamabat sicut populus uideorũ: Iiliensg
uocib suis sanguinẽ dominicũ effuderunt. dicentes. sanguis huiꝰ suꝑnal
isti uero dathecuminũ scientes. fideli uoce remissionẽ iłlpeccatex
onĩum ꝑbaptismatis gram̃ promit tebant : Tunile esusbatus
reuertens doniũ. philosofiam profiteri uoluit. futurus mox uer philo¬
sophus xpi: qui contemptis sȩcularib pompis. piscator secuturꝰ. enet
uestigia : qui xp̃o populos congregarunt non fucis uerboꝵ: fed sim pli¬
ei sermone. & uerȩ fidei ratione. missi sine pera. sine uirga &riam
ipsos philosophos conuertert̃: Quod ubi ne facerae reuocatus ẽ
blicas mulieres publice adse ingredi fecit: ad hoc tantũ. ut uisis yi.

Expanded text:
dit: tunc contra consuetudinem suam tormenta jussit personis adhiberi. dit: tunc contra consuetudinem suam tormenta jussit personis adhiberi. Quod cum faceret, populus nihilominus acclamabat: Peccatum tuum super nos. Sed non similiter is populus tunc clamavit, sicut populus Judaeorum; illi enim vocibus suis sanguinem Dominicum effuderunt, dicentes: Sanguis hujus super nos : isti vero catechumenum scientes, fideli voce remissionem illi peccatorum omnium per baptismatis gratiam promittebant. Tunc ille turbatus revertens domum, philosophiam profiteri voluit, futurus sed verus philosophus Christi, qui contemptis saecularibus pompis, piscatorum secuturus esset vestigia, qui Christo populos congregarunt non fucis verborum, sed simplici sermone, et verae fidei ratione, missi sine pera, sine virga, etiam ipsos philosophos converterunt. Quod ubi ne faceret, revocatus est; publicas mulieres publice ad se ingredi fecit, ad hoc tantum, ut visis his,
Abbreviated transcription (Latin):
geretur auiro in lustri probo. tunc p̃fecto p̃torũ ad consiliũ tribuen.¬
dum: Post hȩc consularitatis suscepit in signia ut reger& liguria emiliãꝙ
prouintias: uenitq mediolanũ: Per idem tempus mortuo auxen¬
tio arrianȩ ꝑfidiȩ epõ. qui dionĩsio beatȩ memorie confessore: ad
ex ilium destinato. incubabat eccłiȩ. cũ populus ad seditionẽ in pe¬
tendo epõ. essetq. illi cura sedandę seditionis ne populus ciuitatis inperi¬
culum sui conuerteretur: Prexit ad eccłam: ibiq cum alloqueretur
plebem: subito uox fertur infantus in populo sonuisse. ambrosiũ ep̃m sitaue¬
qui antea turbulentissime dissidebant. quia & arriani sibi & catholici sibi.
epm cupiebant superatis alterutris ordinari: repente inhune unũ mira¬
bili &e incredibili concordia consentirent: Quo ille cognito egrossus exłm
tribunal sibi parari p̃cepit: quippe mox futurus ep̃s. altiora consent¬

Expanded text:
geretur a viro illustri Probo, tunc praefecto praetorii, ad consilium tribuengeretur a viro illustri Probo, tunc praefecto praetorii, ad consilium tribuendum. Post haec consularitatis suscepit insignia, ut regeret Liguriam, Aemiliamque provincias, venitque Mediolanum. 6. Per idem tempus, mortuo Auxentio Arianae perfidiae episcopo qui Dionysio beatae memoriae confessore ad exsilium destinato, incubabat Ecclesiam cum populus ad seditionem surgeret in petendo episcopo, essetque illi cura sedandae seditionis, ne populus civitatis in periculum sui verteretur, perrexit ad Ecclesiam: ibique cum alloqueretur plebem, subito vox fertur infantis in populo sonuisse Ambrosium episcopuqui antea turbulentissime dissidebant, quia et Ariani sibi et Catholici sibi episcopum cupiebant, superatis alterutris, ordinari, repente in hunc unum mirabili et incredibili concordia consenserunt. 7. Quo ille cognito, egressus Ecclesiam, tribunal sibi parari fecit; quippe mox futurus episcopus, altiora conscen
Abbreviated transcription (Latin):
iam tunc dnĩs inseruuli sui infantia: ut impleretur quod scriptũ
est: faui mellis. sermo. nes boni: Illud enĩ examen apum. scriptor
ipsius nob̵ generauit fauos: qui cȩlestia dona ad nuntiarent : am̃¬
tes homunũ det̾ris ad cęlũ erigerent:. Postea uero cum ad oleus¬
set & ess&r inurbe roma constitutus. Cũ matre uidua & sorore que
uirginitatẽ fuerat iam professa. comite alia uirgine cuiꝰ uirginisso.¬
ror candida. & ipsa eiusdẽ professionis. que ͥ cartagine degit iam anus.
cũ uidͤ. rs sacerdotib ad omestica sororis uł matris manꝰ osculari ipse
ludens offerebat dexteram: dicens & sibi
cerdotuĩ nutriebat: Illa uero ut adolescentẽ. & nescͥentẽ quid diceratre¬
spuebat: Sed post qua edoctus liberalib disciplinis. ex urbe egressus ẽ. pro¬
fectus inauditorio p̃fecturȩ p̃torii. ita splendide causas perorauit : uteli¬

Expanded text:
jam tunc Dominus in servuli sui infantia, ut impleretur quod dictum jam tunc Dominus in servuli sui infantia, ut impleretur quod dictum est: Favi mellis sermones boni ; illud enim examen apum scriptorum ipsius nobis generabat favos, qui coelestia dona annuntiarent, et mentes hominum de terrenis ad coelum erigerent. 4. Postea vero cum adolevisset, et esset in urbe Roma constitutus cum matre vidua et sorore, quae virginitatem jam fuerat professa, comite alia virgine, cujus virginis soror Candida, et ipsa ejusdem professionis, quae nunc Carthagine degit jam anus; cum videret sacerdotibus a domestica, sorore, vel matre manus osculari, ipse ludens offerebat dexteram, dicens et sibicerdotium nutriebat: illa vero ut adolescentem et nescientem quid diceret, respuebat. 5. Sed postquam edoctus liberalibus disciplinis, ex Urbe egressus est, professusque in auditorio praefecturae praetorii, ita splendide causas peroravit; ut eli
Abbreviated transcription (Latin):
te non oreus es si nque benam ipsa miuisant audire aut uidere poriu
Unde adielretientatis cis narrandimitium sumam : ut grã iura
pbincunabulis quȩ fuerit. agnoscatur : lliarũ patr ambrosi¬
ouieposioina dministratione pfecturȩ galliarũ patro snbrosi
ambrosio natus ambrosius est: qui in fans inarea p̃toris aeuua
pontus cũ dormira. apto ore. subito examen apum adueniẽs .
Caiem eius atpora compleuit ita ut ingrediendi inos egrediendus
frequentarent uices: Quȩ pater. qui propterea cũ matre ułsilia
deambulabat. ne abigerentur ab ancilla quȩ curam nutriendi
infantis susceperat. prohibens: sollicita enĩ erat ne infanti nocerent . ex.¬
spectabat patrio afectu. quo fine illud miraculũ &l auderetur:
At illȩ post aliquandiu euolantes intantã aeris altitudinẽ sub leuatȩ
sunt : ut humanis oculis minime cernerentur: Quofacto territꝰ ait:
Siuxerit infantulus iste : aliquid magni erit: EEperabatur eni

Expanded text:
nonnullis esse, quae etiam minus ipse aut audire aut videre potui. Unde a die nativitatis ejus narrandi initium sumam, ut gratia viri ab incunabulis quae fuerit, agnoscatur. 3. Igitur posito in administratione praefecturae Galliarum patre ejus Ambrosio, natus est Ambrosius. Qui infans in area praetorii in cuna positus, cum dormiret aperto ore, subito examen apum adveniens, faciem ejus atque ora complevit; ita ut ingrediendi in os, egrediendique vices frequentarent. Quae pater, qui propter cum matre vel filia deambulabat, ne abigerentur ab ancilla, quae curam nutriendi infantis susceperat, prohibens sollicita enim erat ne infanti nocerent exspectabat patrio affectu, quo fine illud miraculum clauderetur. At illae post aliquamdiu evolantes, in tantam aeris altitudinem sublevatae sunt, ut humanis oculis minime viderentur. Quo facto territus pater ait: Si vixerit infantulus iste, aliquid magni erit. Operabatur enim