comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trahunt peccata sic̃ restẽ longã. Quid ẽ aliud qͦm
ue his quoꝵ manꝰ conectunt iniquitatẽ. Et qi
unus quisq peccatis suis constringit᷑ sicut et
peccatis suis ceclit᷑: dñs male uersantes in templo
flagello deresticulis facto exclusit. S ñ uis mͦ di¬
rumpiuincula tua. qr ñ sentis uncula tua: etiam
delectant te et uoluptati tibi sunt: senties infine cũ
dicetur. Ligate illi manꝰ et pedes.: et ꝑicite illũ inte¬
nebras exteriores. ĩbi erit fletus et stridor dentiũ
Ex horrescis. tues. pectus tundis: dicis mala esse
peccata: bonam eͥe̾ iusticiam. Siuere gͦ iusticiam
loquimini: recta iudicate filii hominũ. In uita
ur̃a inueniantur u̾ba ur̃a: infactis ur̃is cognos¬
cantur labia ur̃a. Nolite gͦ conectere iniquitatẽ:
qr uos alligatura ad hibebitur. Quic quid conec¬
titis ñ audiunt. ñ om̃s. tam̃ et qui ñ audiunt p̃

Expanded text:
trahunt peccata sicut vestem longam : quid est aliud, quam trahunt peccata sicut vestem longam : quid est aliud, quam vae his quorum manus connectunt iniquitatem? Et quia unusquisque peccatis suis constringitur, sicut et peccatis suis caeditur, Dominus male versantes in templo flagello de resticulis facto exclusit . Sed non vis modo disrumpi vincula tua, quia non sentis vincula tua; etiam delectant te, et voluptati sunt: senties in fine, cum dicetur, Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium . Exhorrescis, times, pectus tundis; dicis mala esse peccata, bonam esse justitiam. Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. In vita vestra inveniantur verba vestra; in factis vestris cognoscantur labia vestra. Nolite ergo connectere iniquitatem; quia vobis ad alligaturam adhibebitur quidquid connectitis. Non audiunt; non omnes tamen: et qui non au
Abbreviated transcription (Latin):
te aliqua dura et mala mathematicꝰ: currit᷑ad
aruspicẽ. ut expietur. Respondit aruspex ñ se
posse expiare: maleficꝰ querit᷑. Et quis omnia
possit numerare: que conectunt᷑ peccata pecca¬
tis Iniquitates manus uestre conectunt. Quam¬
diu conectis: ligas peccatũ peccato. Te solue a
peccatis. S ñ possũ inquis Clama ad illũ Infẽ¬
lix ego homo quis me liberabit decorpore moi¬
tis huiꝰ Ueniet enĩ gr̃a di. ut delectet te iusti¬
cia sic̃ delectabat iniquitas. et homo qui ex
uinculis resolutus es exclamabas ad dm̃ diru¬
pisti uncula mea Quid est dirupesti uincula
mea. ñ remisisti peccata mea: Aucliqr uincula st̃:
respondet scͥptura. E nib peccatoꝵ. suoꝵ unꝰ quisq
constringitur. Non solũ uincula: sed et criniculi
sunt. Criniculi sunt qui fiunt intorquendo hoc
ẽ quod peccata peccatis conectebas. Uehis qͥ trahunt
peccata sic̃ restem iongã. Isaias clamat. Uehis qͥ

Expanded text:
te aliqua dura et mala mathematicus; curritur ad te aliqua dura et mala mathematicus; curritur ad aruspicem ut expietur: respondet aruspex non se posse expiare; maleficus quaeritur. Et quis omnia possit numerare quae connectuntur peccata peccatis? Iniquitates manus vestrae connectunt. Quamdiu connectis, ligas peccatum peccato: te solve a peccatis. Sed non possum, inquis. Clama ad illum: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus . Veniet enim gratia Dei, ut delectet te justitia, sicut delectabat iniquitas; et homo qui ex vinculis resolutus es, exclamabis ad Deum: Disrupisti vincula mea . Quid est, disrupisti vincula mea, nisi, remisisti peccata mea? Audi quia vincula sunt: respondet Scriptura, Criniculis peccatorum suorum unusquisque constringitur . Non solum vincula, sed et criniculi sunt. Criniculi sunt, qui fiunt intorquendo: hoc est quod peccatis peccata connectebas. Vae his qui trahunt peccata sicut restem longam, Isaias clamat. Vae his qui
Abbreviated transcription (Latin):
nunc autẽ quid facitis:: Quare ista uob̃ dico: Et¬
enĩ incorde ĩqͥtates oꝑamini ĩt̾ra Iiqͥtatẽ forte ĩ cor¬
de solo: Audi qͥd sequit᷑. Et cor suuĩ sequunt᷑ manꝰ et
cordi suo famulant᷑ manꝰ cogitat᷑ et fit. aut ñ ideo ñ¬
I fit. ñ qr nolumus ħ ꝙr ñ possumus. Quic qͥd uis et
non potes. factũ ds cõputat. Etem̃ incorde in iqͥ¬
tates operamini intͣra. Quiddeinde.Iniquita¬
tẽ manꝰ ur̃e connectunt. Quid ẽ connectunt: De
peccato peccatũ. et ad peccatũ peccatũ. ꝓpt̾ pecca¬
tum. Quid ẽ hoc : furtũ facit. peccatũ ẽ. Uisus ẽ:
occidere querit eũ aquo uisus ẽ conexũ ẽ peccatũ
peccato. ꝑmiserit ds occulto iudicio occidere eũ
quẽ uoluit occidere sentit sciri: querit alterũ
occidere: conexuit ĩtium: Dũ ea molit᷑ forte ne
in ueniatur. aut qr fecit ne conuincat᷑: consulit
mathematicũ: additũ ẽ quartũ. Respondit for¬

Expanded text:
Nunc autem quid facitis? Quare ista vobis dico? EtNunc autem quid facitis? Quare ista vobis dico? Etenim in corde iniquitates operamini in terra. Iniquitates forte in corde solo? Audi quid sequitur: et cor suum sequuntur manus, et cordi suo famulantur manus, cogitatur et fit; aut ideo non fit, non quia nolumus, sed quia non possumus. Quidquid vis, et non potes, factum Deus computat. Etenim in corde iniquitates operamini in terra. Quid deinde? Iniquitates manus vestrae connectunt. Quid est, connectunt? De peccato peccatum, et ad peccatum peccatum, propter peccatum. Quid est hoc? Furtum fecit, peccatum est: visus est, occidere quaerit eum a quo visus est; connexum est peccatum peccato. Permiserit Deus occulto judicio occidere eum quem voluit occidere; sentit sciri, quaerit et alterum occidere; connexuit tertium. Dum ea molitur, forte ne inveniatur, aut quia fecit ne convincatur, consulit mathematicum; additum est quartum. Respondet for
Abbreviated transcription (Latin):
Ue uobis qr rexurẽ. Ite nũc etloquimini uis¬
ticiam: et nolite recte iudicare filii hominum
Nonuultis recte iudicare: recte uidicabimin
Uiuit enĩ ille rex ur̃. etiã ñ morit᷑. et mors ei ul¬
tra ñ dñabit᷑. Ecce uenit. redite p̃uaricatores ab
cor Ecce ueniet.: corrigimini antequã ueniat
P̃uenite faciẽ eiꝰ in confessione: ecce ueniet. pex
ur̃ ẽ. Recordamini titulũ suꝑ crucẽ s. ñuide
tis eũ scͥptũ: mnanet tam̃. In t̾ra ñ legit᷑. s incelo
seruatur. Putatis enĩ illã inscͥptionẽ fuisse cor¬
ruptã : Et quid ait titulus psalmi huiꝰ. Infinẽ
necorrũpas ipsi dauid intituli in scͥptione Nig̾
corrrũpit᷑ illã inscͥptio tituli rex ur̃ẽ xp̃c qr oĩ
tm rex xp̃c. q̃m̃ ipsius ẽregnũ et ipse dñabit᷑
gentiũ. Sigͦ rex ẽ ecce anteqͣm ueniat dicit. uob̃.
adhuc loquor unquit: ñdũ uidico. Qui sic clamo
comminando. nolo ferire iudicando. Siuere gͦ
iusticiã loquimini: recta iudicate filii hominũ¬

Expanded text:
 vester est. Ite nunc, et loquimini justitiam, et nolite recta judicare, filii hominum. Non vultis recte judicare, recte judicabimini. Vivit enim ille rex vester, et jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur. . Ecce venit; redite, praevaricatores, ad cor . Ecce veniet, corrigimini antequam veniat, praevenite faciem ejus in confessione . Ecce veniet; rex vester est. Recordamini titulum super crucem. Si non eum videtis scriptum, manet tamen: in terra non legitur, sed in coelo servatur. Putatis enim illam inscriptionem fuisse corruptam? Et quid ait titulus psalmi hujus? In finem, ne corrumpas ipsi David in tituli inscriptionem. Non ergo corrumpitur illa inscript quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium . Si ergo rex est, ecce, antequam veniat, dicit vobis: Adhuc loquor, inquit, nondum judico; qui sic clamo comminando, nolo ferire judicando. Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominu
Abbreviated transcription (Latin):
haberet imaginẽ et in scriptionẽ: illi cesaris di¬
xerunt. Iam nc̃ dñs conterit dentes eoꝵ inore
ipsoꝵ. Iam respondistis: iam contͥti sunt dentes
ur̃i in ore ur̃o. Reddite cesari. que cesaris sunt.
et deo que qi sunt. Querit cesar imaginem
suã reddite: querit d̾s imagine̾ suã reddite. Ñ
ꝑ dit ex uobis cesar nũmũ suũ: ñ ꝑdat in uob̾¬
ds nũmũ suũ. Et illi non inuenerunt qͥd respon¬
derent. Missi erant ut calumpniarent᷑ ei: ẽt redi¬
erunt dicentes. quod nemo possit ei respondere
Unde: Quia contuerat dentes eon. inore ipsoꝵ. In¬

Expanded text:
haberet imaginem et inscriptionem, illi Caesaris dihaberet imaginem et inscriptionem, illi Caesaris dixerunt. Jam nunc Dominus conteret dentes eorum in ore ipsorum. Jam respondistis, jam contriti sunt dentes vestri in ore vestro. Reddite Caesari quae Caesaris sunt, et Deo quae Dei sunt . Quaerit Caesar imaginem suam; reddite: quaerit Deus imaginem suam; reddite. Non perdat ex vobis Caesar nummum suum: non perdat Deus in vobis nummum suum. Et illi non invenerunt quid responderent. Missi enim erant ut calumniarentur ei: et redierunt dicentes quod nemo possit ei respondere. Unde? Quia contriti erant dentes eorum in ore ipso
Abbreviated transcription (Latin):
humiliati. sic illis in lege pͣdictũ erant Tene¬
mus illum auint maledictorẽ gentis nr̃e. sinos
iusserit tͥbutũ ꝑsoluere. Si autẽ direrit noli¬
te soluere. tenemus eũ. qd contradirerit nobis
deuotos esse cesari. Talẽ bicipitẽ laqueũ. quasi
capiendo dñõ posuerunt. S ad quẽ uenerunt:
Qui non nouerat conterere dentes eon. inore
ipsoꝵ: Ostendite mͥ nũmũ inquit. Quid me tep̃¬
tatis hẏpocͥte: De tͥbuto soluendo cogitatis:
iusticiã facere uultis: Consiliũ iusticie queri¬
ritis : Siuere iusticiã loquimini: recta iudi¬
te filii hominũ. Nc̃ autẽ qr alia loquimint alia
iudicatis. hipoc̾te estis. Quid me tep̃tatis: Nẽ
conterã dentes urõs inore ur̃o. Ostendite mͥnũ¬
mum. Et demonstrauerunt ei. Et ille ñdicit.
cesaris ẽ s int̾rogat cuiꝰ ẽ.: uit eoꝵ. dentes in ore
ipsoꝵ conterantur Querente quippe illo cuiꝰ

Expanded text:
humiliati, sicut illis in Lege praedictum erat. Tenehumiliati, sicut illis in Lege praedictum erat. Tenemus illum, aiunt, maledictorem gentis nostrae, si nos jusserit tributum persolvere: si autem dixerit, Nolite solvere, tenemus eum quod contradixerit nobis devotos esse Caesari. Talem bicipitem laqueum quasi capiendo Domino posuerunt. Sed ad quem venerant? Qui noverat conterere dentes eorum in ore ipsorum. Ostendite mihi nummum, inquit. Quid me tentatis, hypocritae? De tributo solvendo cogitatis? justitiam facere vultis? consilium justitiae quaeritis? Si vere justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Nunc autem quia alia loquimini, alia judicatis, hypocritae estis: quid me tentatis? Nunc conteram dentes vestros in ore vestro: ostendite mihi nummum. Et demonstraverunt ei. Et ille non dicit, Caesaris est; sed interrogat, Cujus est? ut eorum dentes in ore ipsorum conterantur. Quaerente quippe illo cujus
Abbreviated transcription (Latin):
unde ẽ illud: si dimiserimꝰ eũ uenient romant
et tollent nobis et locũ et gentẽ. Utiq nolebag
ꝑdere locũ.: ad t̾ram colliserant aurẽ suam: et
ideo noluerunt audire uerba illa medicata
a sapiente. Dictum ẽ de illis et quod auari e¬
rant et amatores pecuniȩ: et omĩs uita eoꝵ.
etiã p̃t̾ita descͥpta ẽ adño in euũgłio. Qui legit.
diligent̃ euugłm: inuenit unde illi ambas au¬
res opturabant. Intendat caritas ur̃a: dñs qͥd
fecit Contuit dentes eoꝵ. in ore ipsoꝵ. Quid ẽ in
ore ipsoꝵͦ Utore suo contra se ꝓnuntiarent
coegit illos ore suo in se sententiã dicere. Ca¬
lup̃niariuolebas ei ꝓpt̾ t̾butũ. ñ dixit ille. li¬
cet reddere tͥbutũ cesari aut ñ licet reddere: et
uolebant dentes eoꝵ. quib inhiabant ut mor¬
dererent conterere: s in ore ipsoꝵ. uolebat. Si
illi quod maledixisse t genti uideoꝵ: eã tͥbuta¬
riam faciendo. Expeccato enĩ tͥbutũ reddebans

Expanded text:
dimiserimus eum, venient Romani, et tollent nobis et locum et gentem ? Utique nolebant perdere locum, ad terram colliserant aurem suam; et ideo noluerunt audire verba illa medicata a sapiente. Dictum est de illis et quod avari erant et amatores pecuniae: et omnis vita eorum, etiam praeterita, descripta est a Domino in Evangelio. Qui legit diligenter Evangelium, invenit unde illi ambas aures obturabant. Intendat Charitas Vestra: Dominus quid fecit? Contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Quid est, in ore ipsorum? Ut ore suo contra se pronuntiarent: coegit illos ore suo in se sententiam dicere. Calumniari volebant ei propter tributum: non dixit ille, Licet reddere tributum, aut, non licet reddere. Et volebat dentes eorum, quibus inhiabant ut morderent, conterere; sed in ore ipsorum volebat. Si illi quod maledixisset genti Judaeorum, eam tributariam faciendo. Ex peccato enim tributum reddebant
Abbreviated transcription (Latin):
dicate filii bominũ. Ut quid audio locutio¬
nem uram. scimꝰ qi iustus ẽs cũ p̃uideã iudici¬
um ur̃m. crucifige. crucifige: Siuere gͦ iusti¬
ciã loquimini: recta iudicate filii hominum
Qͥd enĩ fecistis seuiendo ad u̾sus dñm qui ho¬
mo erat: et occidendo regẽ ur̃m: Non enĩ ideo
rex ñ erat futurꝰ : qr occisus ẽ auobis resurrectu¬
rus. Intitulo uͥ scͥptũ erat rex iudeoꝵ. posito su¬
ꝑ crucẽ dñi. linguis tͥb hebraica. greca. latina.
nouerat dicere iudex homo quod scͥpsi. scͥpsi:
et b̾s ñ nouerat dicere qd̾ scͥpsi scͥpsi: Prs us

Expanded text:
dicate, filii hominum. Utquid audio locutiodicate, filii hominum. Utquid audio locutionem vestram, Scimus quia justus es; cum praevideam judicium vestrum, Crucifige, crucifige? Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Quid enim fecistis saeviendo adversus Deum qui homo erat, et occidendo regem vestrum? Non enim ideo rex non erat futurus, quia occisus est a vobis resurrecturus. In titulo ubi scriptum erat, Rex Judaeorum, posito super crucem Domini, linguis tribus, hebraica, graeca, latina , noverat dicere judex homo, Quod scripsi, scripsi: et Deus non noverat dicere, Quod scripsi, scripsi? Prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
aut facite arborẽ malã et fructũ eiꝰ malũ. Quid
te uis dealbare paries luteȩ:: Noui interioria
tua: non fallor tectorio tuo. Noui quid p̃tendas:
noui quid tegas. Neq enĩ ei opꝰ erat ait euugłista
uit quisꝗͣ ei ꝑhiberet testimoniũ dehomine:
ipse enĩ sciebat quid esset in homine. Sciebat
quid ee̾t in homine qui fecerat hominẽ: et homo
factus erat ut quereret hominẽ. Uidete gͦ si ñ
secuntur uoces iste: hipocͥte: quomodo potestis
bona loqui cũ sitis mali: Si uere gͦ iusticiã
loquimini: recta iudicate filii hominũ. Nonne
iusticiam locuti estis. quando dixistis. magist̃
scimus qr uistus es. et nulliꝰ ꝑsonam accipis:
Quare dolũ in corde tegebatis: quare imaginẽ
cesaris creatori ur̃o ostendebatis. et eiꝰ imaginẽ
incordib ur̃is delebatis n ne autlitũ ẽ quid
locuti fueritis: et ẽꝑtũ ẽ quẽ ad modũ iudicaui¬
tis. Nonne uos crucifristis eũ quẽ iustũ eẽ di¬
xeratis. Siuere gͦ iusticiã loquimini recta ui¬

Expanded text:
aut facite arborem malam, et fructum ejus malum . Quid te vis dealbare, paries lutee? Novi interiora tua, non fallor tectorio tuo: novi quid praetendas, novi quid tegas. Neque enim opus ei erat, ait evangelista, ut quisquam ei perhiberet testimonium de homine: ipse enim sciebat quid esset in homine . Sciebat quid esset in homine, qui fecerat hominem, et homo factus erat ut quaereret hominem. Videte ergo si non sequuntur se voces istae: Hypocritae, quoona loqui, cum istis mali? Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Nonne justitiam locuti estis, quando dixistis: Magister, scimus quia justus es, et nullius personam accipis ? Quare dolum in corde tegebatis? quare imaginem Caesaris Creatori vestro ostendebatis, et ejus imaginem in vestris cordibus delebatis? Nonne auditum est quid locuti fueritis, et expertum est quemadmodum judicaveritis? Nonne vos crucifixistis eum quem justum esse dixeratis? Si vere ergo justitiam loquimini, recta ju
Abbreviated transcription (Latin):
tunc clamat in humanã eẽ illã ciuitate̾: facile
ap̃d barbaros sibi potuisse eẽ refugiũ sentit in¬
iquitatẽ qr patit᷑ tu farte ñ sentis s oportet ut et
te cogites ꝑ egͥnũ: et uideas quom̃ tͥ possit displi¬
cere. qͥ tibi ñ p̃stiterit qd̾ tu ĩpata tua ñ uis ꝑ eg̾no
p̃stare. Int̾rogo om̃s. Uera sunt hec : Uera. Iusta

Expanded text:
tunc clamat inhumanam esse illam civitatem, facile tunc clamat inhumanam esse illam civitatem, facile apud barbaros sibi esse potuisse refugium. Sentit iniquitatem, quia patitur: tu forte non sentis; sed oportet ut et te cogites peregrinum, et videas quomodo tibi possit displicere qui tibi non praestiterit quod tu in patria tua non vis peregrino praestare. Interrogo omnes: Vera sunt haec
Abbreviated transcription (Latin):
egit nosse lex intima in ipso tuo corde conscͥpta.
Faciebas: et clamabat᷑ int̾ manꝰ tuas. Quomͦ cõge¬
ris redire ad cor tuũ cũ hoc pateris int̾ manus
alienas: Furtum bonũ ẽ: Non. Int̾rogo. adul¬
teriũ bonũe: Etomnes clamant. non. homici¬
diũ bonũ ẽ : Omnes clamant de testari se. Con¬
cupiscere rem ꝑrimi bonũ ẽ : Non. Uox om̃iũ
ẽ. Aut si adhuc ñ confiteris: accedit qͥ concupis¬
cat rẽ tuã. Placeat tͥ. et responde qd̾ uis. Om̃s gͦ
de his reb int̾rogati: clamant hec bona ñ esse
Rursus debeneficiis ñsolũ de ñ nocendo uerũ
etiam de ñp̃stando atq tͥbuendo int̾rogatur
om̃is anima esuriens. fam̃ pateris: alius habet
panem. et redundat ei ultra sufficientiã. Nouit
te egere: non dat: displicet tͥ esurienti. Displiceat
et satiato: cũ alterũ esurire cognoueris. Pegͥnus
tecto indigens uenit in patͥã tuã: ñ suscipit᷑ Ille

Expanded text:
cogit nosse lex intima, in ipso tuo corde conscripta. cogit nosse lex intima, in ipso tuo corde conscripta. Faciebas, et clamabatur inter manus tuas: quomodo cogeris redire ad cor tuum, cum hoc pateris inter manus alienas? Furtum bonum est? Non. Interrogo: Adulterium bonum est? Omnes clamant: Non. Homicidium bonum est? Omnes clamant detestari se. Concupiscere rem proximi bonum est? Non, vox omnium est. Aut si adhuc non confiteris, accedit qui concupiscat rem tuam: placeat tibi, et responde quod vis. Omnes ergo de his rebus interrogati, clamant haec bona non esse. Rursus de beneficiis, non solum de non nocendo, verum etiam de praestando atque tribuendo. Interrogatur omnis anima esuriens, Famem pateris; alius habet panem, et redundat ei ultra sufficientiam, novit te egere, non dat: displicet tibi esurienti; displiceat et satiato, cum alterum esurire cognoveris. Peregrinus tecto indigens venit in patriam tuam, non suscipitur: ille
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Ubi int̾rogatio: ibi lex. S qr homines appe¬
tentes ea que foris sunt. etiã a se ipsis exules facti
sunt. data ẽ etiã conscͥpta lex: ñ qi incordib scͥpta
non erat: s qi tu fugitiuus eras cordis tui ab illo
qui ubiq ẽ. comp̃henderis: et ad te ipsũ intꝰ reuo¬
caris. Ppterea scͥpta lex quid clamat eis qui deseru¬
erunt legẽ scͥptã incordib suis : Redite p̃uari¬
catores adcor. Quis enĩ te docuit nolle accedi abal¬
pati: et quicqͥd aliut uel uniu̾salit̾ uel particula¬
rit᷑ dici potest : Multa enĩ sunt. de quib singłis
int̾rogati homines: clara uoce respondeant nolle
se pati. age si ñ uis pati ista: nunqͥd solus es ho¬
mos ñ ne insocietate uiuis generis humani :ͤa
tecũ factus ẽ socius tuus ẽ: et om̃s facti adimas¬
nem di: nͥ t̾renis cupiditatib conterant qd ille
cas enĩ malũ esse in eo. qd̾ pati ñuis: et hoc te

Expanded text:
erit . Ubi interrogatio, ibi lex. Sed quia homines appeerit . Ubi interrogatio, ibi lex. Sed quia homines appetentes ea quae foris sunt, etiam a seipsis exsules facti sunt, data est etiam conscripta lex: non quia in cordibus scripta non erat; sed quia tu fugitivus eras cordis tui, ab illo qui ubique est comprehenderis, et ad teipsum intro revocaris. Propterea scripta lex quid clamat eis qui deseruerunt legem scriptam in cordibus suis ? Redite praevaricatores ad cor . Quis enim te docuit, nolle accedi ab alpati, et quidquid aliud vel universaliter vel particulariter dici potest? Multa enim sunt, de quibus singulis interrogati homines, clara voce respondeant, nolle se pati. Age, si non vis pati ista, numquid solus es homo? nonne in societate vivis generis humani? Qui tecum factus est, socius tuus est; et omnes facti ad imaginem Dei, nisi terrenis cupiditatibus conterant quod illcas enim malum esse in eo quod pati non vis: et hoc te
Abbreviated transcription (Latin):
NOXQUAM CaNTAUIMUS.
audienda magis nob ẽ. quam
clamanda. Omnib enĩ tanꝗͣ
incontione generis humani
ueritas clamat.
iuere utiq iusticiã loqͥ mini
recta uidicate filii hominũ
Cui enĩ iniquo ñ facile ẽ loqͥ
iusticiã: Aut quis de iusticra
int᷑rogatus qͣndo ñ ht̃ causã
ñ facile respondeat. quid sit
iuistum:Quando quidẽ manu formatoris nr̃i in
ipsis cordib nr̃is ueritas scͥpsit. qd̾ ubi ñ uis fieri
ne facias alteri. Hoc etantequã lex daret᷑ nemo ig¬
norare ꝑmissus ẽ. ut ee̾t uñ iudicarent᷑. et qͥblex
non eẽt data. Sed ne sibi homines aliquid defuisse
quererent᷑ sc̃ptũ ẽ et intabulis quod in cordib ñ lege¬
bant Non enĩ scͥptũ ñ habebant: s legere nolebais
oppositũ est enim oculis eoꝵ. quod in conscientia
uidere cogerentur: et quasi forinsecꝰ. amota uoce
di ad interiora sua homo conpulsus ẽ. dicente
scͥptura. In cogitationib enĩ impii int̾rogatio

Expanded text:
ox quam cantavimus, audienda nobis magis est, quam clamanda. Omnibus enim tanquam in concione generis humani veritas clamat: Si vere utique justitiam loquimini, recta judicCui enim iniquo non facile est loqui justitiam? aut quis de justitia interrogatus, quando non habet causam, non facile respondeat quid sit justum? Quandoquidem manu formatoris nostri in ipsis cordibus nostris veritas scripsit: Quod tibi non vis fieri, ne facias alteri . Hoc et antequam Lex daretur nemo ignorare permissus est, ut esset unde judicarentur et quibus Lex non esset data. Sed ne sibi homines aliquid defuisse quaererentur, scriptum est et in tabulis quod in cordibus non legebant. Non enim scriptum non habebant, sed legere nolebant. Oppositum est oculis eorum quod in conscientia videre cogerentur; et quasi forinsecus admota voce Dei, ad interiora sua homo compulsus est, dicente Scriptura: In cogitationibus enim impii interrogatio
Abbreviated transcription (Latin):
pondebas: erubescendo ñ faciendo loquebaris. s
ad causã p̃sentẽ iam ueniamꝰ si placet. Uoxẽenĩ
regrinantis int̾ra. intͣmala dicentiũ etadulan¬
tium picula uiuentis. si timebis comminatorẽ:
si non ames adulatore: attendit gͦ ille cuiꝰ hec uox
est: et uidet om̃s loqui iusticiã. Quis enĩ audet
non loqui eã: nedicat᷑ iniustus. Eũ ergo tanꝗͣ
audiret ominiũ uoces. et intenderet omnium
labia: clamabat ad eos. Si uere gͦ iusticiã loqui¬
mini. si ñ false iusticiã loquimini: si ñ aliud in
labiis ꝑstrepit. aliud celat᷑ in cordib recta iudi

Expanded text:
pondebas, erubescendo, non fatendo loquebaris. 3. Sed pondebas, erubescendo, non fatendo loquebaris. 3. Sed ad causam praesentem jam veniamus, si placet. Vox est enim regrinantis in terra, inter maledicentium et adulantium pericula viventis. Non timebis comminatorem, si non amas adulatorem. Attendit ergo ille cujus haec vox est, et vidit omnes loqui justitiam. Quis enim audet non loqui eam, ne dicatur injustus? Cum ergo tanquam audiret omnium voces, et intenderet omnium labia, clamabat ad eos: Si vere utique justitiam loquimini, si non falso justitiam loquimini, si non aliud in labiis perstrepit,
Abbreviated transcription (Latin):
tornr̃: aliud de transuerso seductor: serpens. Ue¬
niat inmentẽ pͥor casus tuus. ꝓpterea mortalis.
ꝓpterea laborans ꝓpterea in sudore uultꝰ tui pa¬
nem comedens: ꝓpterea spinas et t̾bulos tͥ terra
generat. Erꝑim̃to dic̾e: qd̾ noluisti p̃cepto. sed
uincit cupiditas: cur ñ potiꝰ ueritas : Et ubi ẽ qd̾
loquebaris:: Ecce cogitas aurũ negare: ecce cogi¬
tas hereditatẽ amici tui abscondere prsus. Int̾ro¬
gauerã paulo ante quid sit cariꝰ et quid sit meliꝰ.
aurũ anfides. Quare aliud dicis: aliud eligise ñ t¬
recta udicate filii hominũ : Ecce locutꝰ esm̃ me¬
liorẽ esse fidẽ: et inuidicio tuo meliꝰ cduxistiaurũ.
Non sic iudicasti: ut locutꝰ es. Uera locutꝰ es. et falsa
iudicasti. Ergo etcũloquebaris iusticiã. ñ uere lo¬
quebaris. Si enĩ uere iusticiã loquiniini: recta
uidicate filii hominũ. Quando mͥ de iusticia res¬

Expanded text:
tor noster, aliud de transverso seductor serpens. Vetor noster, aliud de transverso seductor serpens. Veniat in mentem prior casus tuus: propterea mortalis, propterea laborans, propterea in sudore vultus tui panem comedens, propterea spinas et tribulos tibi terra generat : experimento disce, quod noluisti praecepto. Sed vincit cupiditas: cur non potius veritas? Et ubi est quod loquebaris? Ecce cogitas aurum negare, ecce cogitas haeredi amici tui prorsus abscondere. Interrogaveram paulo ante quid sit charius, et quid sit melius, aurum an fides. Quare aliud dicis, aliud agis? Non trecta judicate, filii hominum? Ecce locutus es mihi meliorem esse fidem, et in judicio tuo melius duxisti aurum. Non sic judicasti ut locutus es: vera locutus es, et falsa judicasti. Ergo et cum loquebaris justitiam, non vere loquebaris: Si enim vere justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Quando mihi de justitia res
Abbreviated transcription (Latin):
Ignorat filius qͥd patͣ habuerit: quod tibi cõmen¬
m̃dasse. nulli tuoꝵ dixisse. mortuũ eẽ. filiũ reli¬
quisse: qͥd ei uelles atuo amico p̃stari. Responde
Iudica causã iudicis. Tribunal ẽ inm̃te tua: se¬
det ibi ds: ad ẽ accusatrir conscientia: tortor. timor.
In reb humanis es: insocietate humana detineris:
cogita qͥd uelles pͣstari filio tuo: abamico tuo Noui
quid tͥ respondeat cogitatio tua. Sic iudica: sicut
audis. Iuridica uox erit. Uox ueritatis nͣ tacet᷑ ñ
labiis clamat: uociferat᷑ excorde: adhibe au ẽ. ibi
esto cũ filio amicitui. Uides fortasse indigentem.¬
etiã uagari: nescientẽ quid pat̾ eiꝰ habueritꝰ uͥ po¬
suerit: tui cõm̃dauerit cogita et filiũ tuũ fac illũ
uiuere. quẽ contep̃nis mortuũ: te mortuũ cogita ut
uiuas s aliud iubet auaritia: iubet contra deũ
ds aliud. aliud auaritia: aliud inparadiso condi¬

Expanded text:
ignorat filius quid pater habuerit, quid tibi commenignorat filius quid pater habuerit, quid tibi commenmendasse, nulli tuorum dixisse, mortuum esse, filium reliquisse: quid ei velles a tuo amico praestari? Responde, judica causam: judicis tribunal est in mente tua; sedet ibi Deus, adest accusatrix conscientia, tortor timor. In rebus humanis es, in societate humana detineris: cogita quid velles praestari filio tuo ab amico tuo. Novi quid tibi respondeat cogitatio tua: sic judica, sicut audis. Judica, vox erit. Vox veritatis non tacet; non labiis clamat, sed vociferatur ex corde: adhibe aurem; ibi esto cum filio amici tui. Vides fortasse etiam indigentem vagari, nescientem quid pater ejus habuerit, ubi posuerit, cui commendaverit: cogita et filium tuum, fac illum vivere quem contemnis mortuum, te mortuum cogita ut vivas. Sed aliud jubet avaritia, jubet contra Deum; Deus aliud, aliud avaritia; aliud in paradiso condi
Abbreviated transcription (Latin):
agis quomꝰ udicas. int̾rogatus quid sit meliꝰ aurũ
an fides: ñ usq ad eo ꝑuersus. et deuus es abomi
ueritate. ut aurũ meliꝰ ẽe respondeas. Pponis g itro¬
gatus auro fidẽ. Locutꝰ es iusticiã audisti ꝑsalmũ
Siuere gͣ iusticiã loquimini: recta uidicate filii
hominum. Et uͭ ꝓbabo ñ te ita ut locutꝰ es uidica¬
re : Iam teneo responsconẽ tuã: p̃ponentẽ auro fidẽ
Ecce nescio unde amicꝰ uenit. et nullo teste aurum
commendauit: solus hoc nouit et tuquantum
ad hominẽ attinet. Est ibre aliꝰ testis. qͥ ñ uidet᷑ et
uidet: et ille tͥ aurũ insecreto et incubiculo tuo.
forte remotis om̃ib arbit̾s cõm̃dauit. ⁊ estis est¬
qui adest Non in cubiculo ad ẽ parietũs incubi¬
lib conscientiarũ ur̃arũ. Comm̃dauit ille atꝙ
dliscessit. nulli suoꝵ notũ fecit reliturui sespans
et abamico quod dederat recepturũ. Ut huma¬
na sunt mortuus ẽ. habet heredẽ. reliquit filiũ.

Expanded text:
quomodo judicas? Interrogatus quid sit melius, aurum an fides, non usque adeo perversus et devius es ab omni veritate, ut aurum melius esse respondeas: praeponis ergo interrogatus auro fidem; locutus es justitiam. Audisti Psalmum? Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Et ubi probabo non te ita ut locutus es judicare? Jam teneo responsionem tuam praeponentem auro fidem. Ecce nescio unde amicus venit, et nullo teste aurum commendavit; solus hoc novit, et tu, quantum ad homines attinet. Est ibi alius testis qui non videtur et videt: et ille tibi aurum in secreto et in cubiculo tuo, forte remotis omnibus arbitris, commendavit; testis qui adest, non in cubiculo adest parietum, sed in cubilibus conscientiarum vestrarum. Commendavit ille atque discessit, nulli suorum notum fecit, rediturum se spernas, et ab amico quod dederat recepturum: ut humana sunt, mortuus est, habet haeredem, reliquit filium;
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ suã iã cõm̃dare. unde et discipłos cȩpit
eligere: A flumine scilicet iordane: t ibi suꝑ bapti
cipiens. magistri cęlestis auctoritas dilatatur usq
ad t̾minos orbis terrȩ. cũ p̃dicat᷑ eũ głiũ regni u-
niuerso orbi in testimoniũ oĩb gentibꝰ. et tc̃ ueniet
finis Coram illo ꝓcident ethiopes. et inmici eiꝰ t̾ram
lingent: Pethiopes aparte totũ om̃s gentes significauit:
eã eligens gentẽ quã potissimũ nominaret: quȩ in fini¬
b t̃rȩ ẽ. Coram illo ꝓcident dictũ ẽ ad orabt̃ eũ: Et qm̃
scismata futura erant ꝑ diuersa t̾rarũ loca. quȩ inui¬
derent ȩccłȩ catholicȩ toto t̾rarũ orbe diffuse. eadẽ
porro scismata ꝑ hominũ noĩa se fuerant diuisura.
illo decident ethiopes. adiunxit. et in iici eiꝰ terrã
lingent: id est homines amabt̃ ut inuideant xp̃i głȩ¬

Expanded text:
potestatem suam jam commendare, unde et discipulos coepit potestatem suam jam commendare, unde et discipulos coepit eligere; a flumine scilicet Jordane, ubi super baptizcipiens et magisterii coelestis auctoritas, dilatatur usque ad terminos orbis terrae, cum praedicatur Evangelium regni in universo orbe, in testimonium omnibus gentib Coram illo decident Aethiopes, et inimici ejus terram lingent. Per Aethiopes, a parte totum, omnes gentes significavit; eam eligens gentem, quam potissimum nominaret, quae in finibus terrae est. Coram illo procident, dictum est, adorabunt eum. Et quia schismata futura erant per diversa terrarum loca, quae inviderent Ecclesiae catholicae toto terrarum orbe diffusae; eadem porro schismata per hominum nomina se fuerant divisura, illo decident Aethiopes; adjunxit, et inimici ejus terram lingent; id est, homines amabunt, ut invideant g
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ flos feni: Pfecto et ciuitas illa intelligenda ẽ. quȩ
scłi huiꝰ societatẽ significat: Nonenĩ pͥus frustra cain
condidit quitatẽ. Eraltato itaq fructu xp̃i suꝑ li¬
banũ. id. ẽ. suꝑ arbores diuturnas. et ligna ĩputri¬
bilia. quia ille fructus ȩt̃nus ẽ. om̃is claritas hõis
scd̾m tẽporalẽ scłi celsitudinẽ feno cõparat᷑: qm̃ a
credentib et uitã ęt̾nam iã sꝑantibꝰ sꝑnit᷑ felicitas

Expanded text:
sicut flos feni; profecto et civitas illa intelligenda est, quae sicut flos feni; profecto et civitas illa intelligenda est, quae saeculi hujus societatem significat: non enim frustra primus Cain condidit civitatem . Exaltato itaque fructu Christi super Libanum, id est super arbores diuturnas et ligna imputribilia, quia ille fructus aeternus est; omnis claritas hominis secundum temporalem saeculi celsitudinem feno comparatur, quoniam a cre
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ suꝑ libanũ hunc extollit᷑. nisi de qͦ apłs dicit de
demonstro: Hoc enĩ et in primo ponit᷑ munerũ
diumnoꝵ ubi ait. fructus autẽ sp̃c ẽ caritas: atq inde
tate sic̃ fenũ t̾rȩ: Qm̃ ambiguȩ posita ẽ ciuitas. nec
adiunctũ ẽ eiꝰ aut di: ñ enĩ dictũ ẽ de ciuitate eius.
uł de quitate di. s tantũ de ciuitate in bono in-¬
telligitur: ut de quitate di. hoc ẽ de eccła flore¬
ant sic̃ fenũ. s fenũ fructiferũ sicut ẽ frumenti
Nam et hoc fenũ appellatur in sca scͥptura sicuti
in genesi iussũ ẽ ꝓducere t̾rã om̃e lignũ et om̃e fę¬
nũ: nec adiunctũ ẽ om̃e frum̃tũ: qd̾ ꝓculdubio ñ
p̃teriretur. nͥ fęni nomine etiã hoc intelligeretur.
et multis aliis scͥpturarũ locis hoc inuenitur:. Si
autẽ sic accipiendũ ẽ. florebt̃ sic̃ fenũ t̃re. quẽad¬
modũ dictũ ẽ om̃is caro fenũ. et claritas hominis

Expanded text:
qui super Libanum exto litur, nisi de quo Apostolus de qui super Libanum exto litur, nisi de quo Apostolus de iam vobis demonstro? Hoc enim et in primo ponitur munerum divinorum, ubi ait: Fructus autem spiritus est caritas. Atque inde ec adjunctum est ejus, aut Dei; non enim dictum est, de civitate ejus, vel de civitate Dei, sed tantum de civitate; in bono intelligitur, ut de civitate Dei, hoc est, de Ecclesia floreant sicut fenum; sed fenum fructiferum, sicuti est frumenti: nam et hoc fenum appellatur in sancta Scriptura; sicut in Genesi jussum est producere terram omne lignum et omne fenum , nec adjunctum est, omne frumentum; quod procul dubio non praeteriretur nisi feni nomine etiam hoc intelligeretur; et in multis aliis Scripturarum locis hoc invenitur. Si autem sic accipiendum est, Et florebunt sicut fenum terrae, quemadmodum dictum est, Omnis caro fenum, et claritas hominis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. qm̃ ad illũ omĩa q̃ diuinitꝰ scͥpta st̃ referunt᷑
Hoc autẽ in t̾ra eẽ uoluit: quia ꝓpt̃ eosqͥ in t̾ra st̃
illa conscͥpta st̃. Unde et ipse in t̾rã uenit ut ea
cuncta firmaret. id ẽ in se monstraret impleri
Oportebat enĩ inqͥt impleri omĩa q̃ scͥpta st̃ in le¬
ge et ꝓpħis et psalmis de me: id. ẽ. in sũmis montiũ.
Sic enĩ uenit in nouissimis tẽporibꝰ manifestus mons
dñi paratꝰ in cacumine montiũ: qd̾ hic ait in sum
mis montiũ Suꝑextollit᷑ suꝑ libanũ fructus euis.
Libanũ solemꝰ acciꝑe uelut huiꝰ scłi dignitatẽ qm̃
mons ẽ libanus excelsas arbores habens: et nom̃ ipsũ
int̃pretatur candidatio Quid gͦ mirũ si suꝑ huius
scłi p̃clarũ om̃e fastigiũ fructꝰ suꝑ extollit᷑ xp̃i: cuiꝰ
fructus dilectores om̃ia scłaria culmina contẽpser̃ ÷
Si autẽ in bono accipimꝰ libanũ ꝓpt̾ cedros libans
qͣs plantauit: quis alius fructus intelligendus ẽ.

Expanded text:
illum omnia quae divinitus scripta sunt, referuntur. Hoc autem in terra esse voluit, quia propter eos qui in terra sunt, illa conscripta sunt: unde et ipse in terram venit, ut ea cuncta firmaret, id est, in se monstraret impleri. « Oportebat enim, » inquit, « impleri omnia quae scripta sunt in Lege et Prophetis et Psalmis de me » ; id est, « in summis montium. » Sic enim venit « in novissimis temporibus manifestus mons Domini, paratus in caextolletur super Libanum fructus ejus. » Libanum solemus accipere veluti hujus saeculi dignitatem; quoniam mons est Libanus excelsas arbores habens, et nomen ipsum interpretatur Candidatio. Quid enim mirum, si super hujus saeculi praeclarum omne fastigium fructus superextollitur Christi, cujus fructus dilectores omnia saecularia culmina contempserunt? Si autem in bono accipimus Libanum, propter cedros Libani quas plantavit: quis alius fructus intelligendus est,
Abbreviated transcription (Latin):
cecidit. uerbũ autẽ dñi manet in et̃nũ. Ibi ẽ fructꝰ
eiꝰ exaltatꝰ suꝑ libanũ. Sẽꝑ enĩ caro fuit. et claritasᷤ
carnis ut flos feni: S quia ñ demonstrabat᷑ qͦ fue¬
rat eligenda et p̃ponenda felicitas: flos feni ꝓ mag¬
no habebat᷑. Nec solũ minime contẽpnebat᷑. s etiã
maxime appetebatur: Quasi gͦ tunc ista ẽẽ ceꝑint.¬

Expanded text:
decidit. Verbum autem Domini manet in aeternum . Ibi est fructus ejus exaltatus super Libanum. Semper enim caro fenum fuit, et claritas carnis ut flos feni: sed quia non demonstrabatur quae fuerat eligenda et praeponenda felicitas, flos feni pro magno habebatur; nec solum minime contemnebatur, sed etiam maxime appetebatur. Quasi ergo tunc i
Abbreviated transcription (Latin):
mus in reconciliatiõe qua dõ reconciliam᷑ Montes
quippe eã suscipiunt pplło ciꝰ hoc apłs ita testatur¬
Uetera tͣnsierunt: eoce factast̃ noua. Omĩa autẽ ex deo.

Expanded text:
mus in reconciliatione qua Deo reconciliamur: montes mus in reconciliatione qua Deo reconciliamur: montes quippe eam suscipiunt populo ejus. Hoc Apostolus ita testaturVetera transierunt; ecce facta sunt nova: omnia
Abbreviated transcription (Latin):
nant. ne maioꝵ montiũ qm̃ uident᷑ excelłe. uana
auctoritate subducti. se a xp̃ianitate dirrũpant.
Ido dictũ ẽ suscipiant montes pacẽ ppło. Dicant
quidẽ imitatores mei estote. sic̃ et ego xp̃i s rursꝰ
dicant. licet si nos aut angłs de cęlo uobis annun-¬
ciauerit p̃ter ꝗͣ qd̾ accepistis. anathema sit. Dicant
etiã. Nũquid paulus ꝓ uob̾ crucifixus ẽ. aut in no¬
mine pauli baptirati estis: Ita suscipiant pacem
ppło dĩ. id ẽ. pauꝑib di: ñ illis. s cũ illis regnare cu¬
pientes: Illi quoq ñ dicant. ego sũ pauli. ego autẽ
apollo. ego uͦ cephe. s om̃s dicant. ego sũ xp̃i Hecẽ¬
leuare ocłos in montes unde ueniat auxiliũ michi. iͣ¬
ut tam̃ auxiliũ suũ ñ sꝑent a montibꝰ s a dño qͥfȩc̃
cęlum et t̾ram: Potest et sic conuenientissime intel¬
ligi suscipiant montes pacẽ ppło : uit pacẽ intelliga¬

Expanded text:
nant; ne malorum montium, quoniam videntur excellere, vana nant; ne malorum montium, quoniam videntur excellere, vana auctoritate seducti, se a Christi unitate disrumpant. Ideo diquidem: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Sed rursus dicant: Licet si nos, aut angelus de coelo vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis. anathema sit . Dicant etiam: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est, aut in nomine Pauli baptizati estis ? Ita suscipiant pacem populo Dei, id est, pauperibus Dei; non illis, sed cum illis regnare cupientes. Illi quoque non dicant, Ego sum Pauli, ego sum Apollo, ego vero Cephae; sed omnes dicant: Ego sum Chrlevare oculos in montes unde veniat auxilium sibi, ut tamen auxilium suum non sperent a montibus, sed a Domino qui fecit coelum et terram . 6. Potest et sic convenientissime intelligi, Suscipiant montes pacem populo, ut pacem intelliga
Abbreviated transcription (Latin):
eminentes in ȩccła montes st̃. q̃ui idonei st̃ et alios
docere sic loquendo ut fideliter instruant᷑. sic ui¬
uendo ut salubrit̃ imitent᷑: Colles autẽ st̃ illorũ
excellentiã sua obedientia subsequentes. Quare
gͥ montes pacem᷑ et colles iusticiam : An forte nich
int̾esset etiam si ita diceretur: suscipiant montes
iusticiam ppło. et colles pacem: Utrisq eni iusticia
et utrisq pax necessaria ẽ Et fieri potest: ut alio no¬
mine pax appellata sit ipsa iusticia Hȩc ẽ enĩ ue¬
ra pax. ñ qualem iniusti int̃ se faciunt An potiꝰ
cũ distinctiõe ñ contẽpnenda intelligendũ ẽ qd̾ ait.
montes pacem. et colles iusticiã : Excellentes qͥppe
in eccła paci debent ugilanti intentione consułe.
ne ꝓpt̃ suos honores suꝑbe agendo scismata facians
unitatis cõpage dirupta Colles autẽ ita eos imi¬
tando et obediendo subsequant᷑. ut eis xp̃m antepo-¬

Expanded text:
eminentes in Ecclesia, montes sunt; qui idonei sunt et alios eminentes in Ecclesia, montes sunt; qui idonei sunt et alios docere , sic loquendo ut fideliter instruantur, sic vivendo ut salubriter imitentur: colles autem sunt illorum excellentiam sua obedientia subsequentes. Quare ergo montes pacem, et colles justitiam? An forte nihil interesset, etiamsi ita diceretur: Suscipiant montes justitiam populo, et colles pacem? Utrisque enim justitia, et utrisque pax necessaria est: et fieri potest ut alio nomine pax ap pellata sit ipsa justitia; haec est enim vera pax, non qualem injusti inter se faciunt. An potius cum distinctione non contemnenda intelligendum est quod ait, Montes pacem, et colles justitiam? Excellentes quippe in Ecclesia, paci debent vigilanti intentione consulere; ne propter suos honores superbe agendo schismata faciant, unitatis compage disrupta. Colles autem ita eos imitando et obediendo subsequantur, ut eis Christum antepo
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. nolite iudicare ꝑsonalit᷑. s rectum iudiciũ
iudicate: õstendit ẽẽ prauũ posse iudiciũ: Cum
dicit rectum iudicium iudicate: deniq illud uetat.
hoc p̃cipit. Cũ uͦ sine ulla adiectiõe dicit iudiciũ
continuo iustum uult intelligi᷑ sic̃ ẽ qd̾ ait. relin¬
quitis grauiora legis misediam et iudiciũ. et illid
qđ iheremias dicit faciens diuitias suas cũ iudicio:
Non ait faciens diuitias suas prauo iniustoue iud¬
cio u ñ cum iudicio recto aut iusto. s ñ cũ iudicio:
uidicuim ñ appellans nͥ qd̾ rectum ẽ atꝙ iustum:¬
Suscipiant montes pacẽ ppło. et eolles iusticiam.
Sontes maiores st̃. colles minores: Nimirũ bũ sunt.
quos aliuis habet psalmꝰ pusillos cũ magnis. Isti qͥpe
montes exultauert̃ ut arietes. et isti eolles sic̃ agni
ouium. in exitu isrł ex egypto. id ẽ inppłi dĩ liba¬
tione ab huius scłi seruitute Excellenti gͦ scĩtate

Expanded text:
dicit, Nolite judicare personaliter, sed rectum judicium dicit, Nolite judicare personaliter, sed rectum judicium judicate , ostendit esse posse pravum judicium, cum dicit, Rectum judicium judicate: denique illud vetat; hoc praecipit. Cum vero sine ulla adjectione dicit judicium, continuo justum vult intelligi; sicut est quod ait Relinquitis graviora Legis, misericordiam, et judicium . Et illud quod Jeremias dicit: Faciens divitias suas non cum judicio . Non ait, Faciens divitias suas pravo injustove judicio, vel non cum judicio recto aut justo; sed, non cum judicio: judicium non appellans, nSuscipiant montes pacem populo, et colles justitiam. Montes majores sunt, colles minores. Nimirum ergo hi sunt quos alius habet psalmus: Pusillos cum magnis. Isti quippe montes exsultaverunt sicut arietes, et isti colles sicut agni ovium, in exitu Israel ex Aegypto , id est in populi Dei liberatione ab hujus saeculi servitute. Excellenti ergo sanctitate
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ pauꝑes suos. s quos pauꝑtate sua fecit diuii¬
tessuos. Clamat ei quippe ppłs pauꝑ. Iudica me
d̾s: et discerne causam meã de gente ñ scã. Qd̾ aut̃
um tuũ regida. et iusticiam tuã filio regis. p̾us
ponens uidicium. deinde iusticiam. pͥus iusticiam
posuit. deinde iudicium dicens. iudicare ppłm
tuum in iusticia. et pauꝑes tuos iniudicio: magis
ostendit iudiciũ se appellasse iusticiã. nichil inter¬
esse demonstrans. quo ordine ponatur. cũ idẽ sig¬
nificat: Solet enim dici iudiciũ prauũ. qd mu¬
stum ẽ Iusticiam uͦ iniquã uł iniustam: dicermũ
solemus: Si enim praua et inusta erit: nec iustica
iam dicenda ẽ. Pinde ponendo iudicium. idq il¬
sticiȩ nomine repetendo. uł ponendo iusticiam. et
eam iudicii nomine repetendo: satis edocet ꝓpͥe se
appellare iudiciũ qd̾ ꝓ iusticia poni solet. idẽ. qd̾
in male iudicando intelligiꝰ potest. Ubi enĩ dñs

Expanded text:
eorum pauperes suos; sed quos paupertate sua fecit divieorum pauperes suos; sed quos paupertate sua fecit divites suos. Clamat ei quippe populus pauper: Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . 4. Quod um tuum regi da, et justitiam tuam filio regis, prius ponens judicium, deinde justitiam; prius justitiam posuit, deinde judicium, dicens, Judicare populum tuum in justitia, et pauperes tuos in judicio; magis ostendit judicium se appellasse justitiam, nihil interesse demonstrans quo ordine ponatur, cum idem significet. Solet enim dici judicium pravum quod injustum est; justitiam vero iniquam vel injustam dicere non solemus. Si enim prava, et injusta erit; nec justitia jam dicenda est. Proinde ponendo judicium, atque justitiae nomine repetendo; vel ponendo justitiam, et eam judicii nomine repetendo, satis edocet proprie se appellare judicium quod pro justitia poni solet, id est, quod in male judicando intelligi non potest. Ubi enim Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
didero corpus meum ut ardeã. caritatẽ autẽ ñ ha¬
beam: nichil mͥꝓdest: Tanquã si diceret: Si distei¬
buero omĩa mea pauꝑib. et pauꝑ dĩ ñ fuero. ñ¬
chil mͥ ꝓdest: Caritas enĩ ñ inflatur. Nec ẽ uera
tales ñ ꝑtinent ad ppłm di: quia ñ sunt pauꝑesd̃
Pauꝑes quippe di dicunt: nos autẽ ñ spm huius
mundi accepimꝰ. s sp̃ni qui ex do ẽ. ut sciamus
quȩ a dõ donata sunt nob Nam cũ et in isto psal¬
mo ꝓpt̾ suscepti hominis sacram̃tũ. quo uerbũ
caro factũ ẽ. dicatur dõ patri regi. iusticiã tuã
da filio regis. nolunt isti sibi dars iusticiã s ase¬
ipsis eã se habere confidunt: Ignorantes enĩ dĩiu¬
sticiam. et suam uolentes constituere: lusticiȩ
di non sunt subiecti: Nonsunt itaq ut dixipau¬
ꝑes di. s diuites sui. quia ñ sunt humiles s suꝑ.¬
bi. Ueniet gͦ ille iudicare ppłm dĩ in iusticia. et pau¬
ꝑesdĩ in iudicio: et iudicio discernet a diuitib

Expanded text:
didero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest. Tanquam si diceret: Si distribuero omnia mea pauperibus, et pauper Dei non fuero, nihil mihi prodest. Charitas enim non inflatur ; nec est vera tales non pertinent ad populum Dei, quia non sunt pauperes Dei. Pauperes quippe Dei dicunt: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Nam cum et in isto psalmo, propter suscepti hominis sacramentum quo Verbum caro factum est , dicatur Deo Patri regi, Justitiam tuam da filio regis; nolunt isti sibi dari justitiam, sed a semetipsis eam habere confidunt. Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Non sunt itaque, ut dixi, pauperes Dei, sed divites sui; quia non sunt humiles, sed superbi. Veniet vero ille judicare populum Dei in justitia, et pauperes Dei in judicio: et eo judicio discernet a divitibus
Abbreviated transcription (Latin):
supͣdictis eructatur hymnꝰ: et benedicit᷑ dñs ds isrł.
Implet᷑ enim qd̾ ad illã sterilẽ dictum ẽ. ẽt qui eruit
te ipse ds isrł uniuersȩ t̾rȩ uocabitur: Ipse facit mi
rabilia solus. qm̃ quicunq facuit ipse in eis oꝑat᷑.
p̃tes dicerent᷑. qui ñ possent dicere in et̾nũ. et in et̃¬
num et̃ni: Quasi enĩ aliud dictũ sit in ęt̾nũ: et ali¬
ud in scłm: ita sonat: s grecus habet stoneonace. iste¬

Expanded text:
supra dictis eructatur hymnus, et benedicitur Dominus Deus Israel. supra dictis eructatur hymnus, et benedicitur Dominus Deus Israel. Impletur enim quod ad illam sterilem dictum est, Et qui eruit te, ipse rabilia solus: quoniam quicumque faciunt, ipse in eis operaturpretes dicerent, qui non possent dicere, in aeternum, et in aeternum aeterni? Quasi enim aliud dictum sit, in aeternum, et aliud in saeculum, ita sonat: sed graecus habet,
Abbreviated transcription (Latin):
Ctũ in scła. et ante solẽ ꝑmanet nom̃ eiꝰ. Psolẽ tem¬
pora significata st̃. Ergo in ȩt̃nũ ꝑmanet nom̃ eius.
Et̾num enim antecedit tẽpora: nec claudit᷑ tẽpore
Et benedicent᷑ in ipso om̃s tribus t̾rȩ. In ipso quippe
implet᷑ qd ꝓmissũ ẽ abrahȩ. Non enĩ dicit in semini¬
b tanꝗͣ inmultis. s tanꝗͣ in uno et semini tuo qͥ est¬
xp̃c. Abrahȩ dr. in semine tuo benedicent᷑ om̃s tribꝰ
terrȩ. neq filii carnis. s filii ꝓmissionis deputant᷑
in semine Om̃s gentes magnificabt̃ eũ: Tanꝗͣ expo¬
nendo repetitũ ẽ : qd̾ sup̾dictũ ẽ. Quia enĩ benedi¬
centur in eo magnificabt̃ eũ . ñ ipsi faciendo ut ma¬
gnus sit. qui ꝑ se ipsũ magnꝰ ẽ s laudando et mag.¬
nũ fatendo. Sic enĩ magnificamꝰ dm̃. sic etiã dicimus
sc̃ificet᷑ nom̃ tuũ. qd semꝑ utiq scm̃ ẽ. Benedictus
dñs ds isrł qui facit mirabilia solus Consid̾atis oibꝰ

Expanded text:
 ante solem permanet nomen ejus. Per solem tempora significata sunt: ergo in aeternum permanet nomen ejus; aeternum enim antecedit tempora, nec clauditur tempore. Et benedicentur in ipso omnes tribus terrae. In ipso quippe impletur quod promissum est Abrahae. « Non » enim « dicit, In seminibus, tanquam in multis; sed tanquam in uno, Et semini tuo « In semine tuo benedicentur omnes tribus terrae » . « Neque filii carnis, sed filii promissionis deputantur in semine » . « Omnes gentes magnificabunt eum. » Tanquam exponendo repetitum est quod supra dictum est. Quia enim benedicentur in eo, magnificabunt eum: non ipsi faciendo ut magnus sit, qui per seipsum magnus est; sed laudando et magnum fatendo. Sic enim magnificamus Deum; sic etiam dicimus: Sanctificetur nomen tuum : quod semper utique Deus Israel, qui facit mirabilia solus. Consideratis omnibus