comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erat mach̃s. plulicani & pecicanꝰ
sicut lucas scribit relictũ nib qe
gerebat secutꝰ e̾ eũ. S & alii pissicaui
ac peccatores eo animo cũ illo di aui¬
bebant. qͦ illi deinceps adherere dispo¬
nebant. Errabant gͦ pharisei. qͥ nec
aliena nec sua saltẽ corda nouerant.
S qͥ nouit occulta cordis. qͥuenit quere¬
re & saluu facere qđ ꝑierat. & eos qͦs
iam pęnitentes susceꝑat ampliꝰ in fide
confortat: & eos qͦs adhuc suꝑbos cole¬
rat & impios. ad humilitatis ac pie¬
opusualentib medicꝰ : s male haben¬
tib. In eo & eñ qd̾ male habentibus
medicũ se aduenisse testat᷑: auget
spem obtinendȩ sanitatis & ũtȩ eis
qui de peccatoꝵ suoꝵ langi retur¬
bati saluatoris ac uuisi. oris magis¬
ceriũ ia seqͥ ceꝑant neo aut̃ qd uã¬
Ientib ñ oruus ẽẽ medico dicit. illoꝵs
teineritatẽ redarguit. qͥ de sua usti¬
aa p̾sumentes. grȩ cȩlestis auxiliũ
querere decrectãbant. Qͥs nãq iustꝰ

Expanded text:
erat Matthaeus, publicani et peccatores atthaeus, sicut Lucas scribit, relictis omnibus quae gerebat, secutus est eum. Sed et alii publicani ac peccatores eo animo cum illo discumbebant, quod illi deinceps adhaerere disponebant. Errabant ergo Pharisaei, qui nec aliena, nec sua saltem corda noverant. Sed qui novit occulta cordis, qui venit quaerere et salvum facere quod perierat, et eos quos jam poenitentes susceperat, amplius in fide confortat, et eos quos adhuc superbos tolerat et impios, ad humilitatis gratiam ac pieopus valentibus medico, sed male habentibus. In eo etenim quod male habentibus medicum se advenisse testatur, auget spem obtinendae sanitatis et vitae eis qui, de peccatorum suorum languore turbati, Salvatoris ac vivificatoris magisterium jam sequi coeperant. In eo autem quod valentibus non opus esse medico dicit, illorum temeritatem redarguit qui, de sua justitia praesumentes, gratiae coelestis auxilium quaerere detrectabant. Quia namque justus
Abbreviated transcription (Latin):
do. gabrihel uenit ad mariã: ut illũ
annͣciaret qͥ ad debellandas aerias po¬
testates. humilis uenire dignatꝰ est.
Michael int̾p̃tat᷑: qͥ sicuc ds̃. Quando
enĩ aliqͥd in mundo mire uircutis fit:
hic archangłs mittit᷑. Ex ipso oꝑe
nom̃ eiꝰ e̾. qr nemo ualet facere. qd̾
facere pocest ds. Raphahel int̃p̃ta¬
tur curatio. uł medicina dĩ. Uhicũq
enĩ curandi & medendi opus neces¬
sariũ ẽ: hic archangłs a dõ mictit᷑.¬
& in de medicina dĩ uocat᷑. Vnde
& ad chobiam ide angłs missus. oc¬
culis eiꝰ curationẽ ad hĩbuit: & cęci¬
tate det̾sa uisũ resticuit. Nominis
enĩ int̾p̃tationẽ: & angłi officiũ de¬
signant᷑. Sriel int̃p̃tat᷑ ignis dei.
Sicut legimꝰ apparuisse igne̾ in rubo.
Legimꝰ ẽtiã igne̾ missũ de suꝑ. & un
tiones. & pͥncipatꝰ & potestates & uir

Expanded text:
venit ad Mariam, ut illum adnuntiaret qui ad debellandas aerias potestates humilis venire dignatus est. Michael interpretatur, Qui sicut Deus. Quando enim aliquid in mundo mirae virtutis fit, hic archangelus mittitur. Et ex ipso opere nomen est eius, quia nemo valet facere quod facere potest Deus. Raphael interpretatur curatio vel medicina Dei. Ubicumque enim curandi et medendi opus necessarium est, hic archangelus a Deo mittitur; et inde medicina Dei vocatur. Unde  ad Tobiam idem archangelus missus oculis ejus curationem adhibuit, et caecitate detersa visum restituit; nominis enim interpretatione et angeli officium designatur. 15. Uriel interpretatur Ignis Dei, sicut legimus apparuisse ignem in rubo. Legimus etiam ignem missum desuper, et tiones, et principat
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ. Curre. loquere ad puerum
mͦ hoc qd̾ homini diceret angłs.
ab angło cognouisset. Quidã auit
in oꝑe qͥd ualeant designet᷑. Gabrihel
hebraice: in linguã nr̃am uerat᷑ for¬
cicudo dĩ. Ubi enĩ potentia diuina
uł forcitudo manifestabit᷑. gabrihel
mittit᷑. linde & eo cempore qͦ erat

Expanded text:
ad angelum: Curre, et loquere, dubium modo hoc, quod homini diceret, angelus ab angelo cognovisset. Sed hoc in opere suo, quid valeant designetur. 10. Gabriel Hebraice in linguam nostram vertitur fortitudo Dei. Ubi enim potentia divina vel fortitudo manifestatur, Gabriel mitt
Abbreviated transcription (Latin):
pi. beaci qͥ nc̃ esuritis: qͥ castigatis cor¬
pus ur̃m & seruituti subicitis. qͥ in
fame & siti uerbo oꝑam datis. qͥa cȩ¬
lestiũ tunc gaudioꝵ habecis uberca¬
te ꝑfrui. Beati qͥ nunc flecis: qͥa ride¬
bitis. Non tẽporaliũ dãpna cõmo¬
qͥors s uirtutũ decrim̃ta sp̃alium
bunt᷑. Ubi ñ nr̃a solũ. s & ꝑximi
iubem cõmissa deflere. Que sicut noꝰ
diligimꝰ. consequent̾ illiꝰ & ꝑfeccu
nos graculari. & defectu necesse est
tribulari. Nec solũ cribulari. uerũ
ad lacrimas usq succendi. Sic enim
samuhel & dauid: peccatũ saulis
& interitũ lugent. Sic peccatricem
cõpassus sororib lazarũ quẽ diuina
erat maiestate resuscita curꝰ. huma¬
na pͥus miseratione deflebat. mistice
significans eos qͥ peccati morte sõpi¬
unc̾ ut reuiuiscere queant. a ꝑximiᷤ
ẽẽ plangendos. Qđ aut̃ nc̃ flentes
ri suros ẽẽ ꝑmisit. ñ puerilit᷑ acci¬
piendũ est: s scripture more risus
nom ine m̃tis exultatio. & affectꝰ

Expanded text:
pi: Beati qui nunc esuritis, qui castigatis corpus vestrum, et servituti subjicitis, qui in fame et siti verbo operam datis, quia coelestium tunc gaudiorum habebitis ubertate perfrui. Beati qui nunc fletis, quia ridebitis. Non temporalium damna commodorum, sed virtutum detrimenta spiritaliumbuntur. Ubi non nostra solum, sed et proximi jubemur commissa deflere. Quem si ut nos diligimus, consequenter illius et profectu nos gratulari, et defectu necesse est tribulari; nec solum tribulari, verum ad lacrymas usque succendi. Sic enim Samuel et David peccatum Saulis et interitum lugent , sic peccatricem compassus sororibus, Lazarum, quem divina erat majestate resuscitaturus, humana prius miseratione deflebat ; mystice significans eos qui peccati morte sopiuntur, ut reviviscere queant, a proximis esse plangendos. Quod autem nunc flentes risuros esse promittit, non pueriliter accipiendum, sed, Scripturae more, risus nomine mentis exsultatio et affectus
Abbreviated transcription (Latin):
tate distinctas. Poncifices & ea quȩ
sacendotes. & alia qͥcuor indumenti
dignitatis. & auro int̾lucente cho¬
rũca. & pacriarharũ acq ipsi dñ
nomine redimita gestare. Que per
ingła uł exponere uł solũ ꝓpon¬

Expanded text:
tate distinctas. Pontifices et ea quae tate distinctas. Pontifices et ea quae sacerdotes et alia quatuor indumenti dignitatis, et auro interlucente corusca, et patriarcharum atque ipsius domini nomine redimita gestare. Quae per singula vel exponere, vel solum p
Abbreviated transcription (Latin):
centes & malũ s ldia filere. & ad ȩc̃na
norunt andar. Deati qͥ ꝑ forticudi¬
nondei ⁊taualent molesta colerare.
con dere ualent. generalis incerĩ
tonis sunt beatitudine ꝑ fouendi:
Sitinꝰ ab onis paulatĩ admeliora
gressi. dũ consistentẽ in planicie do¬
minũ libent̾ auscultant. ad hunc qͣn¬
doq in monte sedentẽ sublimit̾ ascen¬
dant. Nã quioꝵ adhuc edomandis
instruendisq cordib in sistit. hosqua¬
si stans qͥ sitꝰ est laborancis affat᷑. Quos
uͦ longo studii sp̃alis exercitio promp¬
tos iamq ac dociles inuenit. his liber¬
tate ac dignitate magistri quasi qͥetꝰ
saluator residet. mistica quȩq de su¬
pns intimat. Siȩ spaliũ differentia
ꝓfectuũ in israbelitis plebis e habi¬
tu pulcherrimis exp̃sia ⁊ niris ubi
uulgus omẽ qͥbuslibet uestib. iteris.
in quatuor angulis pallioꝵ hyacint.¬
nas sibi fimbrias e̾ facere p̃ceptum.
Sacerdotes quatuor habuere uestes.
totidẽ misticis colorib mira uarie¬

Expanded text:
centes et malum, occidua flere, et ad aeterna norunt anhelare. Beati qui per fortitudinem fidei omnia valent molesta tolerare. conscendere valent, generalis interim perfectionis sunt beatitudine perfovendi. Quatenus a bonis paulatim ad meliora progressi, dum consistenti in planitie Domino libenter auscultant, ad hunc quandoque in monte sedentem sublimiter ascendant. Nam quorum adhuc edomandis instruendisque cordibus insistit, hos quasi stans, qui situs est laborantis, affatur. Quos vero longo studii spiritalis exercitio promptos jam ac dociles invenit, his libertate ac dignitate magistri, quasi quietus Salvator residens, mystica quaeque de supernis intimat. Quae spiritalium differentia profectuum, in Israeliticae plebis est habitu pulcherrimis expressa figuris. Ubi vulgus omne quibuslibet vestibus utens, in quatuor angulis palliorum hyacinthinas sibi fimbrias est facere praeceptum. Sacerdotes quatuor habere vestes, totidem mysticis coloribus mira varie
Abbreviated transcription (Latin):
piet dona. Cȩcerũ qͣnta ab ieliuer¬
boꝵ iacula falsi sustinuere ꝓpħȩ
Qͦ sderidens aiebat. Clamate uocem¬
iore. ds̃ enĩ est baal: & fo. an loqͥt᷑.
aut in diuersorio e in itinere. aut
certe dormi uli excitet᷑. Quantom
dedere stragẽ. qͥ octingenti simul
irrisi gaudebant: nec occisi palmam
s penam meruere ꝑhennẽ. Scd̃m hec
enĩ. faciebant ꝓpħis patres eoꝵ. Be¬
ne exemplo adhortitꝰ est. qͥa uera di¬
centes solent ꝑ secuionẽ pati. nec ta¬
men idõ ꝓpħȩ anlqͥ timore ꝑsecuti¬
onis a ueritatis ⁊ dicatione defecert̃.
Notandũ sane cͥ sicut matħs ꝑ octo
quas posuit beaticudines. octauam
spei nr̃e ꝑ fectionẽq resurrectionis
gła dedicat᷑ insinuat: ita lucos ꝑ qua¬
tuor iurtutes ampleccit᷑ cardinales.

Expanded text:
piet dona. Caeterum quanta ab Elia verborum jacula falsi sustinuere prophetae, quos deridens aiebat: Clamate voce majore, deus enim est Baal, et forsitan loquitur, aut in diversorio est, aut in itinere, aut certe dormit, ut excitetur ! Quantam dedere stragem qui octinginti simul irrisi gaudebant, nec occisi palmam, sed poenam meruere perennem. Secundum haec enim faciebant prophetis patres eorum. Bene exemplo adhortatus est, quia vera dicentes, solent persecutionem pati. Nec tamen ideo prophetae antiqui timore persecutionis a veritatis praedicatione defecerunt. Notandum sane quia sicut Matthaeus per octo quas posuit beatitudines, octavam spei nostrae perfectionem, quae resurrectionis gloria dedicatur, insinuat, ita Lucas per quatuor virtutes amplectitur cardinales.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s illiꝰ uirtuce sanat᷑. Iaccꝰ saluatoris
opꝰ est salutis: quẽ caigere ẽ fidelit᷑ in
eũ credere. A qͦ cangi est. eiꝰ munere fir¬
mari. S unꝰ quisq in suo sensu habun¬
dat. Turbȩ quȩ de longe ad audiendũ
ne ad mora ꝑuehunt᷑. e qͥb eciã
algunt᷑. qͥ eũ transfiguratũ secreto
in monce speculantur. unꝰ p̃ om̃ĩb
quasi subamiorib sapientie fonce
ebriandꝰ magistri recu̾bit inpecto¬
re. Raroq u̾spiã uł curbas dñm
ad altiora sequi. uł quẽpiã debilem
in uenies in monce curari: s excincca
febre libidinũ. accensaq scientia
moyses solus cũ iosue montem dnũ
ascendens. ad regendũ ucilgꝰ in ca¬
po donec redirent. aaron ordinauit¬
& hur. Aaron qͥppe qͥ int̃p̃tat᷑ mons
forticudinis. singłarẽ diũce in carna¬
cionis excellentiãm. hur uͦ ignis di¬
cit᷑. donũ scĩ sp̃s insimiat. Qũia plu¬
res in ȩccła pariuili. & si comicari
magistros ad penetranda sũme diui¬

Expanded text:
s illius virtute sanatur. Tactus ergo Salvatoris, opus est salutis. Quem tangere, est fideliter in eum credere. A quo tangi est ejus munere firmari. Sed unusquisque in suo sensu abundat. Turbae quae de longe ad audiendum ne ad majora provehuntur. E quibus etiam eliguntur, qui eum transfiguratum secreto in monte speculentur. Unus prae omnibus quasi sublimioris sapientiae fonte inebriandus, magistri recumbit in pectore. Raroque uspiam vel turbas Dominum ad altiora sequi, vel quempiam debilem invenies in monte curari, sed exstincta febre libidinum, accensaque scientiaMoyses solus cum Josue montem Dei ascendens; ad regendum vulgus in campo donec redirent, Aaron ordinavit et Hur. Aaron quippe qui interpretatur mons fortitudinis, singularem dominicae Incarnationis excellentiam. Hur vero qui ignis dicitur, donum sancti Spiritus insinuat. Quia plures in Ecclesia parvuli, et si comitari magistros ad penetranda summae Divi
Abbreviated transcription (Latin):
nichilo  ilm̃ ducunt: qͥ merito regni
cȩlestis ꝑbibent munere digni. qͣui¬
a delectationis humane ꝓbant᷑ cu¬
picditate nudati: qualẽ sẽ rex dauid
pauꝑiem suse nuisse de clarans ait.
egr uͦ egenꝰ & piuꝑ sũ. Et alibi. ñ mͦ
terrestria. s & ipa ꝑ dño insuꝑ celes¬
tia paruipendens dicensq. Qd enĩ
mͥ restat in cęlo:. & ace qͥd uolui suꝑ
t̾rã: M ex ubi spei suȩ fixissec ancborã:
subdendo manifestat. Michi aut̃ ad¬
herex dõ bonũ est. ꝑonere in dño dõ
spem neã. Alio qn ñ uulli miserrima
condicion anꝑtatis & hic scłi gau¬
dus abinoplaxriĩ. & ibi regno dei
ob meritoꝵs n qͥdĩ carent. Beati qui
nunc esuriti: qr sacubinnt Qus
Sirire beati. qͥd sitire deigant macti¬

Expanded text:
nihilo culmen ducunt. Qui merito regni coelestis perhibentur munere digni, quia delectationis humanae probantur cupiditate nudati. Qualem se rex David pauperiem sustinuisse declarans, ait: ero egenus et pauper sum. Et alibi non modo terrestria, sed et ipsa pro Domino supercoelestia parvi pendens dicensque: Quid enim mihi restat in coelo, et a te quid volui super terram ? mox ubi spei suae fixisset anchoram, subdendo manifestat: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in Domino Deo spem meam. Alioquin nonnulli miserrima conditione paupertatis, et hic saeculi gaudiis ob inopiam rerum, et ibi regno Dei ob meritorum nequitiam carent. Beati qui nunc esuritis, quia saturabimini. Quid esurire beati, qui sitire debeant, Mat
Abbreviated transcription (Latin):
& lu cas tacuit: hoc est in rynte. ac
deinde cũ descendisset pio co cãpestri.
enĩ hc mira cłi loco poneret. sed
a miri magno reor coͬgnominatũ.
Irqua etiã tyrus & sidon conp̾hoi¬
di poterant. Uerũ qͥa gentiũ ciuita¬
ces sunt. uideis qͥdẽ sorͣte. s ñ ab eis
possessȩ. eo qđ hostes exc̾minare.
neqͥrent. Consulte nõminatĩ ponũ¬
tur: ut qͣnta sit fama uircꝰq saluato¬
ris intimet᷑. quȩ & t̾ras etiã ad sani¬
catẽ doctrinamq capessendã ciui¬
cates arcescat. Ubi notandũ qr dr̃ĩs
Non cam᷑ eoꝵs ciuitates intrasse rep¬
ꝑit᷑. ne uidelice̾ ocasionem querele
iudeis calũpniantib suggereret.
s ꝑfectã pociꝰ salutẽ gentiũ passio¬
nis & resurrectionis suȩ cẽpore reser¬
uarec. Qͦ inminente tẽpore gencilib

Expanded text:
 Lucas tacuit, hoc est, in monte, ac deinde cum descendisset, in loco campestri henim hoc miraculi loco poneret, sed a mari magno reor esse cognominatam, in qua etiam Tyrus et Sidon comprehendi poterant. Verum quia gentium civitates sunt Judaeis quidem sorte data, sed non ab eis possessae, eo quod hostes exterminare nequirent, consulte nominatim ponuntur, ut quanta sit fama virtusque Salvatoris, intimetur, quae exteras etiam ad sanitatem doctrinamque capessendam civitates accersat. Ubi notandum quia Dominnon tamen eorum civitates intrasse reperitur, ne, videlicet, occasionem querelae Judaeis calumniantibus suggereret, sed perfectam potius salutem gentium passionis et resurrectionis suae tempori reservaret. Quo imminente
Abbreviated transcription (Latin):
leCURUS apłos dñs in
montana subiit. turbas uͦ
docturꝰ ad cãpestria redut.
ꝙ ñ nisi in humili xꝑm turbȩ uidere
sufficiunt. Nã hȩc ẽ norma quã secu¬
tus apłs ait. N potui uobis loq quasi
spãlib s quasi carnalib: quasi par¬
uulis in xꝑo. lac uobis potũ dedi ñ

Expanded text:
lecturus apostolos Dominus in montana subiit, turbas vero docturus ad campestria redit, quia nonnisi in humili Christum turbae videre sufficiunt. Nam haec est norma qua secutus Apostolus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Quasi parvulis in Christo, lac vobis p
Abbreviated transcription (Latin):
esuriem ꝑ ii.pt padd desiderat:
beatꝰ e. Muito auc̃ beatior. qͥhas
int̾ ad uersa uirtutes seruare ñ tre¬
pidat: qr odiant licet homines cor¬
de nefand o dileccũ xꝑo cor ledere
nequeunt: separent & a sinagoga
depellant. xꝑs inuenit & confirmat.
Exꝑbrent nom crucifixi: ipse conmior¬
sime quantũ ad ipsos memorie abra¬
sũ. & ab hominib e̾ deiectũ. Nulla
ĩa existente causa odii. nisi propt̃
filiũ hominis. Quia uidelicet nom̃
xꝑi credentes. suũ uoluerint facere¬
facere cognom̃. atq idõ nominis su¬
mi ꝑ secũtores. hominũ ñ in merito
nomine notant᷑. Beati in qͥt eritis.
cũ uos oderint homines. Docet eos
ab hominib in sectandos: s ultra
homines ẽẽ beandos. Gaudece in illa
die & exultate: ecce enĩ meres urã
multa incęlo e. Non hoc a qͦlibet
paciente .s ab eo qͥ suꝑnȩ tantũ merx

Expanded text:
pati desiderat, beatus est. Multo autem beatior, qui has inter adversa virtutes servare non trepidat: quia, odiant licet homines corde nefando, dilectum cor Christo laedere nequeunt; separent, et synagoga depellant, Christus invenit et confirmat; exprobrent nomen crucifixi, ipse commorsime quantum ad ipsos memoriae abrasum, et ab hominibus est ejectum, nulla jam existente causa odii, nisi propter Filium hominis, quia, videlicet, nomen Christi credentes suum voluerint facere cognomen, atque ideo nominis summi persecutores, hominum non immerito nomine notantur. Beati, inquit, eritis, cum vos oderint homines, docens eos ab hominibus insectandos, sed ultra homines esse beandos. Gaudete in illa die, et exsultate; ecce enim merces vestra multa est in coelo. Non hoc a quolibet patiente, sed ab
Abbreviated transcription (Latin):
illi. prȩcium sit eẽ cum illo. Ubi enĩ
bene erit sine illo: aut quando ẽẽ ma¬
le poterit cũ illo: Audi euidentius.
Si quis mͥ ministrauerit: honoficabit
eũ pater meus. Quo honore. nisi ut
sit cum filio eius. qd̾ enĩ superiꝰ ait.
ubi ego sũ illic & minister meus erit.
hoc intelligicur exposuisse cũ dicit.
honorificabit eum pater meus. plam
sit aut̃ ministrare xꝑo. cui oꝑi mer¬
ces tanta ꝓmicticur. hoc potius debe¬
mus in quirere. Si enĩ hoc pucauerimꝰ
eẽ xꝑo ministrare ea quȩ sunt corꝑi
necessaria p̾parare: aut cenanti cibum
quoquere. uł apponere. uł poculum
dare. potũq miscere: fecerune hoc
illi qui pocuerunt eũ in corꝑe habere.
p̾̃sentẽ. sicut marcha & maria quãdo
& lazarus unus erat ex recumbencib.
N ã & loculos ipse habebat: & quãuis
ex eis quȩ mictebant᷑ sceleratissime
qd̾ facis fac uelociter arbitrati sunt
quidam qd̾ eũ uisserit ꝓpt̃ diem fes

Expanded text:
illi, pretium sit esse cum illo. Ubi enim illi, pretium sit esse cum illo. Ubi enim bene erit sine illo, aut quando esse male poterit cum illo? Audi evidentius. Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus. Quo honore, nisi ut sit cum Filio ejus? Quod enim superius ait, Ubi ego sum, illic et minister meus erit; hoc intelligitur exposuisse cum dicit, honorificabit eum Pater meus. Nam sit autem ministrare Christo, cui operi merces tanta promittitur, hoc potius debemus inquirere. Si enim hoc putaverimus esse Christo ministrare, ea quae sunt corpori necessaria praeparare, aut coenanti cibum coquere vel apponere, vel poculum dare, potumque miscere, fecerunt hoc illi qui potuerunt eum in corpore habere praesentem, sicut Martha et Maria, quando et Lazarus unus erat ex recumbentibus.Nam et loculos habebat ipse. Et quamvis ex eis quae mittebantur sceleratissime Quod facis fac velociter, arbitrati sunt quidam quod eum jusserit propter diem festum
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ dixit. significans auqua morte cla¬
rificaturus eẽc dm̃. Cũ esses iunior cin¬
gebaste & ambulabas quo uolebas. Cũ
aut̃ senueris alter te cinget. & feret qͦ
cu non uis. Ubi satis expressit non ase¬
ipso sed ab alio debere occidi: qͥ uestigia
sequit᷑ xꝑi. Cũ gͦ cause articulus uenerit
ut hec conditio ꝓponat᷑. aut faciendũ
ẽẽ contra dĩ prȩceptũ. aut ex hac uica
emigrandũ: quoꝵ duoꝵ homo cogat᷑
alcerũ eligere cõminante mortẽ per¬
secutore. ibi eligat dõ dilectus mori.
quã offenso uiuere. Ibi oderit in hoc
mundo animã suam: ut in uita ȩt̃na
custodiat eam. Siqͥs michi ministrat:
me sequat᷑. Quid est me sequat᷑. nisi
de mnitetus: xꝑs enĩ pro nobis pas¬
suIl ut ait apłs petrus. relinquens
nobiᷤ Uemplũ: ut sequam᷑ uestigia eiꝰ.
Ecce qd̾ dicti e̾ si qͥs michi ministrat me
sequat᷑ qͦ fructu. qua mercede. qͦ p̃mo:¬
Et ubi sũ inqͥt: ilic & minist̃ meus erit.
Gratis ametur: & oꝑis quo ministrat᷑

Expanded text:
qua morte glorificaturus erat Deum: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui vestigia sequitur Christi. Cum ergo causae articulus venerit, ut haec conditio proponatur, aut faciendum esse contra Dei praeceptum, aut ex hac vita emigrandum, quorum duorum homo cogatur alterum eligere, comminante mortem persecutore; ibi eligat Deo dilecto emori, quam offenso vivere: ibi oderit in hoc mundo animam suam, ut in vitam aeternam custodiat eam. 11. Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quid est, me sequatur; nisi, me imitetur? Christus enim pro nobis passus est, ait apostolus Petrus, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Ecce quod dictum est, Si quis mihi ministrat, me sequatuit, ego, illic et minister meus erit. Gratis ametur, ut operis quo ministratur
Abbreviated transcription (Latin):
multimoda passiox uincamꝰ. Ceu¬
nit quondã uariis crid. lationib co¬
arcatꝰ ille clarissimꝰ propħa⁊ patriar¬
cha dauit dicens. Concaluit de meũ
intra me: & in meditatione mea ex¬
arlescet ignis. Quã sentenciã eciam
uenerabili laurentio conuenire mani¬
festũ est. Cuiꝰ cor tanta infide xp̃i mag¬
nanimitate concaluit: ut despectis
ꝓpͥi corporis cruciatibus in sanissimo
torcori suo criumphatis eiꝰ ignibus
lecus illuderet. Uere in medicatione
eiꝰ insuꝑ abilis exarsit ignis. qͥ odio ꝑsi¬
diȩ & amore ueritatis accensus. appo¬
sitã ibi extrinsecus flãmã. aut non
& letem᷑ urdr̃io. non dubitantes &
ꝑsecutorẽ martiris pro ignib quos
accendit p̃parata impiis incendia
sustinere. & ipsũ beacissima marcuẽ
pro flãma quã ꝑtulit apud omipo¬
tentẽ dm̃ in corruptȩ lucis ulumi¬
natione fulgere.

Expanded text:
incamus. Cecinit quondam variis tribulationibus coarctatus ille clarissimus prophetarum patriarcha David, dicens: Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . Quam sententiam etiam venerabili Laurentio convenire manifestum est: cujus cor tanta in fide Christi magnanimitate concaluit, ut, despectis proprii corporis cruciatibus, insanissimo tortori suo, triumphatis ejus ignibus, laetus illuderet: vere in meditatione ejus insuperabilis exarsit ignis, qui odio perfidiae et amore veritatis accensus appositam sibi extrinsecus flammam aut non  laetemur in Domino, non dubitantes, et persecutorem martyris pro ignibus quos accendit, praeparata pro impiis incendia sustinere, et ipsum beatissimum martyrem pro flamma quam pertulit, apud omnipotentem Deum incorruptae lucis illuminatione fulgere.
Abbreviated transcription (Latin):
paulus. Quis nos separabit a caritate
xꝑi: T̃ribulatio. anangustia. an ꝑse
cutio. an fames. annuditas. an ꝑicłm.
angladius : Et uere nullis p̃sentium
ꝑsecutionũ pocest inclinari ꝑiculis:
qui semel ꝓmissa omĩpotentis dĩ et̃
na largissimi redemptoris p̾mia sta¬
bili fide & in concussa mente conce¬
pit. Neq enĩ pocest arduum illud
p̃celsũq bonorũ immortalium icer.
debilis animus & fides clauda conscen¬
dere. Ideo & forcissimũ martirẽ incũ¬
bentiũ cormenta pęnarũ. & seuissimi
ꝑsecutoris superare flãma ñ potuit.
quia longe ardentiꝰ ueritatis radiis
mens eiꝰ accensa feruebat. Unde nec
potuit de infacigabili eiꝰ pectore calo¬
rem diuinitꝰ infusum: corporeus
ille & morcaliũ ministratus manib
ignis excludere. De hoc ualidissimo
xꝑi milice illud credendũ ẽ dictũ.
qd̾ ance mulca annorũ milia p̾nun¬
ciatũ ẽ ꝑ propħam dicencẽ. Et si tran¬
seas ꝑigne: flãma ce non comburet.

Expanded text:
caritate Christi, tribulatio, an angustia, an 243 persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius ? Et vere nullis praesentium persecutionum potest inclinari periculis qui semel promissa omnipotentis Dei, et aeterna largissimi Redemptoris praemia, fide stabili et inconcussa mente concepit. Neque enim potest arduum illud praecelsumque bonorum immortalium iter debilis animus, et fides clauda conscendere. Ideo et fortissimum martyrem incumbentium tormenta poenarum, et saevissimi persecutoris superare flamma non potuit; quia longe ardentius veritatis radiis mens ejus accensa fervebat; unde nec potuit de infatigabili ejus pectore calorem divinitus infusum corporeus ille et mortalium ministratus manibus ignis excludere. De hoc validissimo Christi milite illud credendum est dictum, quod ante multa annorum millia praenuntiatum est per prophetam dicentem: Et si transeas per ignem, flamma te non comburet .
Abbreviated transcription (Latin):
nere. h¬
nere . ħ. Enĩ & pro xpo ponere: quia
ce propt̃ sua m̃bra dicturus e̾. Cũ
pro istis fecisti: pro me fecisti. De cali
quippe oꝑe: etiam se ministrũ facere
& appellare dignatus est. ubiait.
Sicut filiꝰ hominis non uenit iinistra¬
ri sed ministrare. & animã suã ponere
pro multis. Hinc gͦ est unusqͥsq inmis¬
ter xpi: unde est minister & xps. Sic
ministrantẽ xꝑo honorificabit pat̾
eius: honore illo magno. ut sit cumꝰ
fiio eiꝰ. nec unquã deficiat felicitas eiꝰ.

Expanded text:
nere: hoc est enim et pro Christo ponere. Quia et hoc propter sua membra dicturus est: Cum pro istis fecisti, pro me fecisti. De tali quippe opere etiam se ministrum facere et appellare dignatus est, ubi ait: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et animam suam ponere pro multis . Hinc est ergo unusquisque minister Christi, unde est minister et Christus. Sic ministrantem Christo honorificabit Pater ejus, honore illo magno, ut sit cum Filio ejus, nec unquam deficiat felicitas ejus. 13.
Abbreviated transcription (Latin):
uines & uirgines. seniores cũ iuni¬
ora multi coñiugati & conuigate.
milti patres matresq familias minis¬
traitis xꝑo. & ia animas suas in eius
manrio posuerunt. & honorificante
page: coronas glłosissimas receꝑunt:¬

Expanded text:
juvenes et virgines, senes cum junioribus. Multi conjugati et conjugatae, multi patres matresque familias, ministrantes Christo, etiam animas suas in ejus martyrio posuerunt, et honorificante Patre coronas gloriosissimas receperunt
Abbreviated transcription (Latin):
Seqͥtur enĩ. Et qui odit animã suas.
hoc mundo: in uica ęt̃na custodit eam.
Ergo qd̾ supra dictum e̾ qͥ amat. sub in¬
telligit᷑ in hoc mundo: ipse itaq ꝑdec.
sententia: que ad modũ sit hominis in
animã suã amor ut ꝑeat: odium ne
ne pereat. Simale amaueris. tunc odis¬
A.Sibene amatderis: tunc aniasti.
Felices qui oderunt custodiendo: ne
pdant amando. S uide ne cͥ subrepat
ut teipsum uis interimere. sic intel¬
ligendo qd debe ocuisse in hoc mundo
arimã tuam hinc exũ quidã maligni
Ae peiersi. & uisemet ipsis crudeliore
Se sceleratores homicidȩ flãmis sedo¬
nant ads prȩfocanc. piȩcipicio cola¬
iiunt & peunt. Hoc xp̃s non docuuit
ummo eciam diabolo pcipiciũ subge¬

Expanded text:
sequitur enim: Et qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Ergo quod supra dictum est: Qui amat, subintelligitur, in hoc mundo; ipse itaque sententia, quemadmodum sit hominis amor in animam suam ut pereat; odium, ne pereat. Si male amaveris, tunc odisti; si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custperdant amando. Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam tuam. Hinc enim quidam maligni atque perversi, et in seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio collidunt, et pereunt. Hoc Christus non docuit, imo etiam diabolo praecipitium sugge
Abbreviated transcription (Latin):
ministrauerit honorificabit eũ pater
meus: qm̃ uiẽã talia ministrantẽ reꝑ¬
batũ pocius quã honoratũ uidemus.
Ut qͥd ergo alibi querimꝰ qͥd sit minis¬
trare xp̃o: & non pociꝰ in istis ipsis uer¬
bis ipsis agnoscimꝰ: cũ enĩ dixit. siqͥs
mͥ ministrat me sequat᷑. hoc intelligi
uoluit ac si diceret. Siqͥs me ñ sequitus.
ñ mͥministrat. Ministrant gͦ iħu
repo qui non sua querunt: sed que iħu¬

Expanded text:
ficabit eum Pater meus: quoniam Judam talia ministrantem, reprobatum potius quam honoratum videmus. Utquid ergo alibi quaerimus quid sit ministrare Christo, et non potius in istis ipsis verbis agnoscimus? Cum enim dixit, Si quis mihi ministrat, me sequatur; hoc intelligi voluit, ac si diceret, Si quis me non sequitur, non mihi ministrat. Ministrant ergo Jesu Christo, qui non sua quaerunt, sed quae
Abbreviated transcription (Latin):
ealis simi laurentii
festiuitas: eccłam dĩ uigit̃
in gaudia lȩticie sp̃alis
accendit. Admonens un iuersitacẽ
credenciũ. ut sidic ille ꝓfecte deua¬

Expanded text:
eatissimi Laurentii,festivitas Ecclesiam Dei jugiter in gaudia laetitiae spiritualis accendit, admonens universitatem credentium, ut sicut ille perfectae de
Abbreviated transcription (Latin):
de ȩt̾na in conspeccu dei incorrup¬
illus. Marcha aut̃ satagebat: cuxa
frequens ministerium hęc uteiq
Et contemplaciue quidem uniformis
ꝑfectio est: exutã mentem a cunctis
habere cerrenis. eamq quantũ huma¬
gentiũ magister edocet. qͥ creberrimiꝰ
epłarũ dictis. suos pro xꝑo terra mariq
labores. sua ꝑicłã cõmemorat. in qͥb
etiam uisiones & reuelationes drĩi cõ¬
mendans. ñ minus se in specula tiua
uirtute qd̾ ꝑ paucis est imitabile con¬
sũmatũ fuisse significat. Unde dicit.
Siue enĩ mence excedimꝰ dõ: siue so¬
brii sumus uobis. Quȩ stecit: & ait.
Dñe non est cibi cure qd soror mea re

Expanded text:
de aeterna in conspectu Dei incorrupde aeterna in conspectu Dei incorrup satagebat circa frequens ministerium. Haec utrique Et contemplativae quidem uniformis perfectio est, exutam mentem a cunctis habere terrenis, eamque, quantum humagentium Magister edocet, qui creberrimis Epistolarum dictis, suos pro Christo terra marique labores, sua pericula commemorat. In quibus etiam visiones et revelationes Domini comendans, non minus se in speculativa virtute, quod perpaucis est imitabile, consummatum fuisse significat. Unde dicit: Sive enim mentem excedimus Deo, sive sobrii sumus vobis . Quae stetit, et ait: Domine, non est tib
Abbreviated transcription (Latin):
Duȩ quippe iste dño dilecte sorores.
duas uitas sp̃ales quib in presenti sc̃a
exercetur eccla demonstrant. Marcha
quidem actualem uitam qua ꝓximo.
in caritate sociamur: maria uͦ contem¬
platiuã qua in dĩ amore suspiramus.
Actiua enĩ uita est: panem esurienti
tribuere. uerbo sapientiȩ nescientem
docere. errantem corrigere. adhumi¬
litatis uiam suꝑbientem ꝑximũ reuo¬
care. infirmantis curam gerere. quȩ sin¬
głis quibq expediant dispensare. &
cõmissis nobis qualit̾ subsistere uale¬
anc pre uidere. Contemplatiua uero
uita est caritatem quidem dĩ & pro¬
ximmi cota mente recinere: sed ab exte¬
riore actione quiescere: soli desiderio
conditoris in herere. ut niliam age¬
re libeat. sed calcatis curis om̃ibus
ad uidendam faciem sui conditoris
animꝰ in ardescat᷑. ita ut ĩa nouerit
carnis corruptibilis pondꝰ cũ merore
portare. totisq desideriis appecere.
illis hymnidicis angłorum choris
int̾ ẽẽ. ad misceri cȩlelestib cuibus.

Expanded text:
Duae istae Domino dilectae sorores duas vitas spiritales, quibus in praesenti sancta exercetur Ecclesia, demonstrant. Martha quidem actualem, qua proximo in charitate sociamur, Maria vero contemplativam, qua in Dei amore suspiramus. Activa enim vita est panem esurienti tribuere, verbo sapientiae nescientem docere, errantem corrigere, ad humilitatis viam superbientem proximum revocare, infirmantis curam gerere, quae singulis quibusque expediant, dispensare, et commissis nobis, qualiter subsistere valeant, praevidere. Contemplativa vero vita est, charitatem quidem Dei et proximi riore actione quiescere, soli desiderio conditoris inhaerere, ut nihil jam agere libeat, sed calcatis curis omnibus ad videndam faciem sui creatoris animus inardescat, ita ut jam noverit carnis corruptibilis pondus cum moerore portare, totisque desideriis appetere, illis hymnidicis angelorum choris interesse, admisceri coelestibus civibus,
Abbreviated transcription (Latin):
canstantiã. ne coalitã amiciciȩes¬
suidinẽ facile resoluamꝰ. pacis p̃fera
iunciũ. ut ipse pͥmꝰ ingressus pacis
Inedictione celebret᷑. Cibo potuq
olato. oportere nosẽe contencos. ex¬
la fidei ñ p̃menda. & regni celestis
uangłiũ p̾dicandũ. Excutiendũ de
pedib̾ puluerẽ. si qͥs recipiendos ciui¬
tatis hospitio ñ putauerit. docet enĩ
grauiori pene obnoxios fore. qͥ euage¬
liũ ñ sequendũ. quã qͥlegẽ uidicaue¬
rint eẽ soluendã. Eoqd tyrus & sydon
si tanta oꝑationũ celestiũ uidissent
miracła: ñ despexissent remediũ pȩ¬
nitentiȩ. Istã quoq uł affluentiam
uł in solentiã scłarẽ. neq celesti mu¬
nere cõparandã. neq rursus sine re

Expanded text:
constantiam nec coalitam amicitiae necessitudinem facile resoluamus, pacis praeferamus nuntium, ut ipse primus ingressus pacis benedictione celebretur, cibo potuque oblato oportere nos esse contentos, uexilla fidei non premenda et regni caelestis euangelium praedicandum, excutiendum de pedibus puluerem, si quis recipiendos ciuitatis hospitio non putauerit. Docet etiam grauiori poenM obnoxios fore qui euangelium non sequendum quam qui legem iudicauerint esse soluendam, eo quod Tyrus et Sidon, si tanta operationum caelestium uidissent miracula, non despexissent remedium paenitentiae. istam quoque uel afluentiam uel insolentiam saecularem neque caelesti muneri conparan
Abbreviated transcription (Latin):
aduos. Ayait iurgã & affeccũ carita¬
ads abie⁊ assumpsit. Et neminẽ salu¬
tauecis inuia. fortasse qͥbdã hocdu¬
rut suꝑbũ. nec mansueci nec humi¬
li dũi precepto conuenire uidecuꝵ.
neminẽ salutauertis inuia. cũ iste
cdiluisic usus gix̧. sic inferiores supi¬
oꝑ sibi fauorem coneiliare consuert᷑
Gentiles qͦꝙ cũ xp̃ianis habent huiꝰ¬
modi officioꝵ cõmercia. qͦñ. dñs
hunc usũ hum anitatis auellit:: con¬
sidera non hoc solũ eẽ neminẽ lu¬
taueritis in uia. s non frustra additũ
inuia. Deniq & heliseus cũ mitteret
seruũ suũ ut baculłi eiꝰ poneret su¬
pra corpꝰ pueruli defunca nanda¬
uit ei. ne inuia aliquẽ salutart
Festinato aut̃ iubebat eũ contender
ut celebrandȩ resurrectionis exeque¬
ret̾ officisi: ne confabulatione alicu¬
ius obuũ mandato reflecteret᷑ amu¬
nere. Ergo & hic ñ salutationis offici¬
um sedulitas aufert᷑ s obstaculuꝰ in¬
pediende deuotionis abolet᷑: ut qͥuo o

Expanded text:
uos. abiecit uirgam et adfectum caritatis adsumsit. Et neminem salutaueritis in uia. fortasse quibusdam hoc durum et superbum nec mansueti et humilis domini praecepto conuenire uideatur,neminem salutaueritis in uia, cum iste conmunis sit usus gratiae. sic inferiores superiorum sibi fauorem conciliare consuerunt, gentiles quoque cum Christianis habent huiusmodi officiorum conmercia. quomodo dominus hunc usum humanitatis auellit? sed considera non hoc solum esse: neminem salutaueritis, sed non frustra additum in uia. denique et Helisaeus, cum mitteret seruum suum, ut baculum eius poneret supra corpus pueruli defuncti, mandauit ei, ne in uia aliquem salutaret; festinato enim iubebat eum contendere, ut celebrandae resur rectionis exsequeretur officium, ne confabulatione alicuius obuii mandato reflecteretur a munere. ergo et hic non salutationis sedulitas aufertur, sed obstaculum inpediendae deuotionis. aboletur, ut quando
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ suã recipe noluerunt con¬
uersus increpauit illos & ait. Nesci¬
cis cuiꝰ sp̃s estis: filiꝰ enĩ hominis ñ
uenit animas hominũ ꝑdere s sal¬
uas facere. ꝑfectiores gͦ sine uirga
dirigunt᷑. iarmiores cũ baculo
mandacabant. S & paulus iurgã
qͥciem minat᷑. s in spũ mansuetudi¬
nis iusicat delinquences. Deniq ut
scias mitẽ eẽ doctorẽ eors: ipsorũ
qͦs arguit consulit uoluntatem.
Qͥd uultis in qͥt in uirga ueniã aduoᷤ
an in caritate spũq mansuetudiniꝰ.
Semel uirgã dixit. bis mitiora sub
iecit. Adiciens mansuetudinẽ cari¬
tati. pͥus tam̃ minatus e. s exhabi¬
it mansuecudinẽ. Nã insia epla¬

Expanded text:
ciuitatem suam recipere noluerunt, conciuitatem suam recipere noluerunt, conuersus increpauit illos et ait: nescitis cuius spiritus estis; filius enim hominis non uenit animas hominum perdere, sed saluas facere. perfectiores ergo sine uirga diriguntur, infirmiores cum baculo manducant. sed et Paulus uirgam quidem minatur, sed in spiritu mansuetudinis uisitat delinquentes. denique ut scias mitem esse doctorem, eorum ipsorum quos arguit consulit uoluntatem. quid uultis? inquit in uirga ueniam ad uos an in caritate spirituque mansuetudinis? semel uirgam dixit, bis mitiora sub iecit adiciens mansuetudinem caritati. prius tamen minitatus est, sed exhibuit mansuetudinem; nam in
Abbreviated transcription (Latin):
uerberate. Nemo ipse debet qd̾ in ali¬
o rep̾hendit imitari. Grauiora con¬
cumacib mansuecudo uulnera refert.
Hoc pugno reꝑcussit dr̃is uerberantem
dicen d̾o. Qce ꝑcusserit in maxillã p̃be
ei & alterã. Ett enĩ ut iudicio suo ipse
se dãpnet. & qiodã stimulo sui com¬
pungat᷑ asfect᷑: qua relatã sibi seduli¬
tatẽ. ꝑ in uiria quã fecit aduerterit.
Habet᷑ tam̃ qͦs & cũ uirga apłos miserit.
sicut paulus testificat᷑ diceNs. Quid
uultis in uirga ueniã aduos. an in
caritate sp̃ũq mansuetudinis: han
paulus exdoctrinagis al uirgãgͥ¬
legerat enĩ. quĩ parci acim psserat.¬
lium suũ. legerat etiã agnđit ħ¬
ducantes baculũ in mars hahan
iurga iniqͥtates eoꝵ Innoito re
seip̃sũ obtulit. uit ignosceret uniuer¬
sis dicens. Sime querits sinite hos
abire. Ecalibi habes qr cũ apłi ignem
decȩlo petere uellent. ut consume¬
ret samaritanos. qͥ iħm dnm̃ intra

Expanded text:
uerberate. nemo ipse debet quod in aliuerberate. nemo ipse debet quod in alio reprehendit imitari; grauiora contumacibus mansuetudo uulnera. refert. hoc pugno repercussit dominus uerberantem dicendo: qui te percutit in maxilla, praebe ei et alteram. fit enim ut iudicio suo ipse se damnet et quodam stimulo sui conpungatur affectus qui relatam sibi sedulitatem pro iniuria quam fecit aduerterit. habet tamen quos et cum uirga apostolos miserit, sicut Paulus testificatur dicens: quid uultis? in uirga ueniam ad uos an in caritate spirituque mansuetudinis? hancPaulus ex doctrina legis alegerat enim: qui parcit baculo odit filium suum. legerat etiam quia agnum manducantes baculum in manibus habuirga iniquitates eorum: in nouo autem se ipsum obtulit, ut ignosceret uniuersis dicens: si me quaeritis, sinite hos abire. et alibi habes quia cum apostoli ignem de caelo petere uellent, ut consumeret Samaritanos, qui Iesum dominum intra
Abbreviated transcription (Latin):
nu eiꝰ iuꝑam aicolȩ loci illius. puta¬
hant eũ ẽẽ moricurũ. S ubi in offen¬
sũ eũ stare uiderunt. dm̃ eẽ dicebant.
ui uenenũ nocere ñ ꝑ oteiat. Ecut
seis hoc uerũ ẽẽ ipse dñs art.¬
pferende potestatis insigne & ulciscen¬
de instram̃cũ doloris. ergo humilis
dnĩ. in humilitace enĩ uidiciũ eiꝰ sub¬
latũ est. Humilis in quã dñi p̃ceptum:
discipłi eiꝰ humilitatis officis exequut᷑
Fos enĩ misit adseminandã fidẽ. qͥ non
cogerent s docerent: nec ĩ potestatis
exercerent. s doctrinã humilicati sat¬
tollerent. Quo loco humilitaci putauit
eciã pacientiã copulandã. qͥaipse quoq
iuxta cestimoniũ pecri. cũ maledice¬
ret᷑ ñ remaledixit: cũ ꝑcuteret᷑ noN
reꝑcussit. hoc est gͦ dicere. imitatores
mei estote. Ultionis studia deponite:
insolentia uerberantiũ ñ in uiriȩ rela¬
tione. s magnanimitate pacientie

Expanded text:
nu eius uiperam incolae loci illius putanu eius uiperam incolae loci illius putabant eum esse moriturum, sed ubi inoffensum stare uiderunt, deum esse dicebant, cui uenenum nocere non poterat. et ut scias hoc uerum esse, ipse dominus aitferendae potestatis insigne et ulciscendi instrumentum doloris? ergo humilis domini — in humilitate enim iudicium eius sublatum est - humilis inquam domini praeceptum discipuli eius humilitatis officiis exsequuntur; eos enim misit ad seminandam fidem, qui non cogerent, sed docerent nec uim potestatis exsererent, sed doctrinam humilitatis adtollerent quo loco humilitati putauit etiam patientiam copulandam, quia ipse quoque iuxta testimonium Petri, cum malediceretur, non remaledixit, cum percuteretur, non repercussit. hoc est ergo dicere: imitatores mei estote, ultionis studia deponite, insolentias uerberantum non iniuriae relatione, sed magnanimitate patientiae
Abbreviated transcription (Latin):
itaq & t̾renũ calciam̃tũ iubet᷑ solue¬
re: cũ mitteret᷑ ad popłm liberandũ.
Huiꝰ enĩ minister muneris cimere nichil
habet: nec a suscepto officio mortis
ꝑicło recardari. Ipse enĩ cũ defensionẽ¬
frm hoc e̾ udeoꝵ uoluntariꝰ recepis¬
sec: calũpnie t̾rore reuocatꝰ est ab in¬
cepto. & fugit ex egipto. et idõ cum
dñs affectũ eiꝰ ꝓbasset. conditionem
aut̃ uidisset in firmã: anini eiꝰ m̃tisq
uestigiũ. mortalib undis censuit
exuendũ. Qđ si quẽ mouet qua ratio¬
ne in egipto calciati iubent᷑ edere ag¬
nũ. apłi aut̃ sine calciam̃tis ad p̾di¬
candũ euangłiũ dirigunt᷑. is consi¬
derare debet. q in egipto positꝰ debet
adhuc morsus cauere serpentũ. Mul
pascha celebrat. patere uulneri po¬
test. Q aut̃ minister est ueritatis. ha¬
bet ut uenena ñ treyidet. Deniq
momoidit paulũ aiꝑa. in melita
in sula. & uideies pendentẽ de ma¬

Expanded text:
igitur atque terrenum calciamentum iubetur sigitur atque terrenum calciamentum iubetur sre, cum mitteretur ad populum liberandum; hujus enim minister muneris timere nihil debet, nec a suscepto officio, mortis periculo retardari. Ipse enim cum defensione hoc est Iudaeorum, uoluntarius recepisset, calumniae terrore reuocatus est ab incepto et fugit ex Aegypto. et ideo cum dominus adfectum eius probasset, condicionem autem uidisset infirmam, animi eius mentisque uestigium mortalibus uinculis censuit exuendum. quod si quem mouet, qua ratione in Aegypto calciati iubentur edere agnum, apostoli autem sine calciamentis ad praedicandum euangelium diriguntur, is considerare debet, quia in Aegypto positus debet adhuc morsus cauere serpentis — mulpascha celebrat patere potest uulneri, qui autem minister est ueritatis hebetat uenena, non trepidat. denique momordit Paulum uipera in Melita insula. et uidentes pendentem de ma
Abbreviated transcription (Latin):
exequitor sententiȩ. ut ostenderet ñ
inuacuũ dñĩ effusa mandata: cũ pos¬
ceret᷑ a pauꝑe ut ei aliqͥd pecunȩ lar¬
giret̃ aic. Argentũ atq aurũ ñ habeo.
Ille glat̾ qđ non habeat argentũ atq
aurũ. uobis pudori e̾ minus adhuc
habere quã cupicis. Est gͦ & pauꝑies
głosa. qr est & beata pauꝑtas. sicͥut
scriptũ est. beati pauꝑ es spũ. Iamens¬
ñ cã hoc głat᷑ petrus qd irgentũ & au¬
rũ ñ habeat: quã qđ seruet mandatũ
dnuĩ qͥp̃cepit. nolite aurũ possidere.
Hoc e̾ dicere. Uides me xp̃i eẽ discipłm.
& aurũ a me requiris: Aliud nob̾ mul¬
co p̾ciosius auro donauit. ut in nomi¬
ne eiꝰ oꝑem̃. Itaq ñ habeo qđ ñ dedit
s qđ dedit habeo. in nomine dñi tħu
sarge & ambula. Sicut gͦ qui iuilti
horrea congerendis edificare frumt
condendo. Neũu rep̃hensionis in¬
currit. Non peram: neq es uainta
Ucrũq de corio mortui aminlatcũ
locꝰ enĩ in qͦstas t̾rascã est. Mortale

Expanded text:
exsecutor sententiae, ut ostenderet non in uacuum domini effusa mandata, cum posceretur a paupere, ut ei aliquid pecuniae largiretur, ait: argentum atque aurum non habeo. ille gloriatur quod non habeat argentum atque aurum, uobis pudori est minus adhuc habere quam cupitis? est ergo et pauperies gloriosa, quia est et beata paupertas, sicut scriptum est: beati paunon tam hoc gloriatur Petrus quod argentum et aurum non habeat quam quod seruet domini mandatum, qui praecepit: nolite aurum possidere, hoc est dicere: uides me Christi esse discipulum et aurum a me requiris? aliud nobis multo pretiosius auro donauit, ut in nomine eius operemur. itaque non habeo quod non dedit. sed quod dedit habeo: in nomine domini Iesu surge et ambula. sicut ergo qui horrea uult congerendis aedificare frumencondendo naeuum reprehensionis incurrit. Non peram neque calciamenta. utrumque de corio mortui animantis locus enim in quo stas terra sancta. est. mortale
Abbreviated transcription (Latin):
eccłarũ. uł necare uł in exiliũ agere
contendunt. qr p̾sentib pastorib
oues xꝑi incursari ñ possunt. Spoli¬
are gͦ gregẽ dñi raptores conant᷑. qui
corporea quadã m̃cis itentione du¬
ri ac rigidi nequa quã solent a suo
errore deflectere. Et idõ apłs ait.
interpres xp̃s illudit. ut inahes su¬
os inuanũ effundant impetꝰ & no¬
cere ñ possit. Qͥ si quẽ uersuta duspi¬
cationis suȩ circũscriptione p̾uene¬
runt. faciunt obmutescere. Mutꝰ eꝰ
enĩ. qͥ uerbũ dĩ ñ eadẽ qua est gła
conficecur: Caue gͦ ne cibi uocẽ tollat
herccicus. si pͥor eũ non ipsedetben

Expanded text:
esiarum vel necare, vel in exsilium agere contendunt; quia praesentibus pastoribus oves Christi incursare non possunt. Spoliare ergo gregem Domini raptores conantur, qui corporea quadam mentis intentione duri ac rigidi, nequaquam solent a suo errore deflectere. Et ideo Apostolus interpres Christus illudit; ut inanes suos in vanum effundant impetus, et nocere non possint. 51. Qui si quem versuta disputationis suae circumscriptione praevenerint, faciunt obmutescere; mutus est enim qui Verbum Dei non eadem qua est gloria confitetur. Cave ergo ne tibi vocem tollat haereticus,
Abbreviated transcription (Latin):
chil possint. Lupi qͥd significari ui¬
dent᷑ debemꝰ aduercere. Destiȩ nẽpe
sunt: quȩ insidiant᷑ ouilib Circa pas¬
corales uersant᷑ casas. habitacła domo¬
rũ intrare ñ audent. Sonũ canũ. ab¬
sentiã auc desidiã pastoris explorant.
ouiũ gutt᷑ inuadunt. ut cito stran¬
gulent. feri. rapaces. idẽq natura cor¬
poris rigidiores: ut se facile ñ possint
ii lectere. Impetu qͦdã suo feruntu&.
& idõ sepe ludunt᷑. Tunc p̃terea si
quẽ pͥores hominẽ uiderint: uocẽ eiꝰ
quadã naturȩ ui inferunt᷑ eriꝑe. Si
aut̃ homo pͥus eos uiderit. exagitari
memorant᷑. Et idõ cauendũ m est. ne
si in hodierno tractatu spãliũ miste¬
riors grã ñ potuerit resulgere. lupi
ma iis uidisse credant᷑. & sollẽnne
uocit e torsisse su ftrac¬
ue
inducere. in qͦcuratꝰ estille. qͥde ierłm
descendens incidit in latrones. quẽ
uulnerib alligatis infuso oleo &ir
nõ imponens in uim̃tũ : sma¬

Expanded text:
i quid significare uideantur debemus aduertere. bestiae nempe sunt quae insidiantur ouilibus, circa pastorales uersantur casas, habitacula domorum intrare non audent, somnum canum, absentiam aut desidiam pastoris explorant, ouium guttur inuadunt, ut cito strangulent. feri et rapaces idemque natura corporis rigidiores, ut se facile non possint inflectere, inpetu quodam suo feruntur et ideo saepe luduntur. tum praeterea si quem priores hominem uiderint, uocem eius quadam naturae ui feruntur eripere: si autem homo prius eos uiderit, exagitare memoratur. et ideo cauendum mihi est ne, si in hodierno tractatu spiritalium mysteriorum gratia non potuerit refulgere, lupi me prius uidisse credantur et sollemne uocis extorsisse suffrare inducere, in quo curatus est ille, qui de Jerusalem descendens, incidit in latrones, quem vulneribus alligatis infuso oleo et vino imponens in jumentum suum Sama
Abbreviated transcription (Latin):
& rapciores bestiil uillũ auaritiş
finẽ impiecatisq N. runt. Nec uos
destia fremit. Et idõ eos lurd no
qui ueniunt ad uos in uestitũ oiu
intꝰ aut̃ sunt lupi rapaces. exfruda¬
eos. Si qͥs ergo specie moecur. fruc¬
cũ int̾roget. Audis aliquẽ sacerdotẽ
dici. rapitias eiꝰ agnoscis. uestitũ out
habet. facca p̃donis. foris ouis. intꝰ
lupꝰ est. qͥ modũ ñ habet rapinarũ.
Qͥ taqua in nocte scitico m̃brs duratꝰ
gelu. cruentꝰ ora. cu n olacque¬
uens que deuoret Nonne uobis
uidet iupꝰ qͥ manȩ necis in sacu¬
rabilis g delitate si deliũ morce
pondois rabiem suã desiderat ex¬
pier : Ululat iste ñ tractat qͥ negat
uocis auctorẽ & sacrilego sermone
pfeterat. & putabat qđ uocẽ diũ¬
omih. abstulissec. quã solus emise
Et ioo ut hos lupos effugere po

Expanded text:
 rapaciores bestiis nullum auaritiae finem inpietatisque nouerunt. Nec uos bestia fremit. et ideo eos lupos esqui ueniunt ad uos in uestitu ouium, intus autem sunt lupi rapaces. ex frueos. si quis ergo specie mouetur, fructum interroget. audis aliquem sacerdotem dici, rapinas eius cognoscis: uestitum ouis habet, facta praedonis: tons ouis, intus lupus est qui modum non habet rapinarum, qui tamquam in nocte Scythico membra duratus gelu, cruentus ora circumuolat quaerens quem deuoret. nonne uobis uidetur lupus, qui humanae necis insaturabilis cruditate fidelium morte populorum rabiem suam desiderauit explere? ululat iste, non tractat qui negat uocis auctorem et sacrilego sermone praeferebat et putabat quod uocem omnibus abstulisset. quam solus amiserat. et ideo ut hos lupos effugere po
Abbreviated transcription (Latin):
ccs eso mieto uos: sicut
agnos int̾ lupos. Contraria
sunt ista sibi animalia. ut
alia ala deuorent᷑. s bonꝰ pastor
lupos gregi suo canere ñnouit. ldoq
uisti discipłi ñ in p̃dã. s ad grãm diri¬
gunt᷑. Sollicitudo enĩ pastoris boni

Expanded text:
cce ego mitto uos sicut agnos inter lupos. contraria sunt ista sibi animalia, ut alia ab aliis deuorentur. sed bonus pastor lupos gregi suo timere non nouit, ideoque isti discipuli non in praedam, sed ad gratiam diriguntur; sollicitudo enim