comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maritatis s iã frater¬
lia uira seruantib. xp̃iani popłi dispe¬
satione manifestũ est. Qd̾ si ab ea par¬
te cui dñari nos d̾s uibet. acq ut in
nr̃am possessionẽ restituam᷑ hortat᷑.
⁊ opitulatur. si ergo ab hac parte ꝑ
negligentiã ⁊ impietatẽ uir subditꝰ
fuerit. idẽ mens ⁊ ratio: erit quidẽ
hõ curpis ⁊ miserꝰ s destinatur in hac
uita. ⁊ post hancuitã ordinat᷑ quo e¬
ũ destinari ⁊ ubi ordinari sũmus il¬
le rector ⁊ dñs uidicat. Hulla itaq
feditate uniu̾sã creaturã maculare
mꝰ. id ẽ dũ ratione uti possumꝰ: ut ad
d̾m ꝯuersi. uerbo eiꝰ qd̾ uerũ lumen
est illustrari mereamur: ne nos te¬
uebrȩ ꝯp̃hendant. Dies enĩ est. pre¬
sentia illius luminis: qd̾ illuminat
otñem hoĩem uenientẽ in h̾e mundũ.
Hoĩem dixit. quia ratione uci potest
et uͥ cecidit ibi in eũbere debet ut
surgat. Si g uoluptas carnis diligit᷑.
ea ipsa diligentiꝰ ꝯsideret᷑  ⁊ cũ ibi re¬

Expanded text:
aritatis, sed jam fraterlia jura servantibus, christiani populi dispensatione manifestum est. Quod si ab ea parte cui dominari Deus nos jubet, atque ut in nostram possessionem restituamur, et hortatur et opitulatur: si ergo ab hac parte per negligentiam et impietatem vir subditus fuerit, id est mens et ratio, erit quidem homo turpis et miser; sed destinatur in hac vita, et post hanc vitam ordinatur, quo eum destinari et ubi ordinari summus ille rector et Dominus judicat. Nulla itaque foeditate universa creatura maculari mus, id est, dum ratione uti possumus, ut ad Deum conversi, Verbo ejus, quod verum lumen est illustrari, mereamur, ne nos tenebrae comprehendant . Dies est enim praesentia illius luminis quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Hominem dixit, quia ratione uti potest, et ubi cecidit, ibi incumbere ut surgat. Si ergo voluptas carnis diligitur, ea ipsa diligentius consideretur; et cum ibi re
Abbreviated transcription (Latin):
licet imitatione oĩpocentis dĩ: quẽ si
subditꝰ initaretur sed̾m euis precep¬
ta uiuendo. ꝑ eũ haberet subdita c̃ẽ¬
terar nec ad tantã dfformitatẽ ueniret
un bestiolq̃ cumeat qui uult hominib
imperare: Nabet ergo ⁊ suꝑbia quen¬
dã appetitũ unitatis ⁊ õĩpotentiȩsses
in rerũ dẽporaliũ principatu quȩ ota

Expanded text:
licet imitatione omnipotentis Dei? Quem si subditus imitaretur, secundum praecepta ejus vivendo, per eum haberet subdita caetera, nec ad tantam deformitatem veniret, ut bestiolam timeret, qui vult hominibus imperare. Habet ergo et superbia quemdam appetitum unitatis et omnipotentiae; sed in rerum temporaliu
Abbreviated transcription (Latin):
poris uoluptate inuenimꝰ unde com¬
monemur eã contẽ: nere: non quia
malũ natura corporalis: s quia in ex¬
tremi boni dilectione turpiter uo¬
lutatur. eui primis inhȩrere ꝑfrus¬
q concessum est. Cũ trahitur auriga
i suȩ temeritatis dat pęnas: qͥe qͥd illd̃
est quo utebatur accusat. S imploret
auxiliũ: iubeat dñs rerũ. obsistatur
equis alia iã spectacła de illus pre¬
cipatione facientib. ⁊ nisi subueniat᷑
de morte facturis: restituat᷑ in locũ.
suꝑ rotas collocetur habenarũ uira
reddantur: regat cautiꝰ obtẽperantes
et edomitas bestias. Tẽ sentiet quan
bene curtꝰ ⁊ tota illa uinctio fabri¬
cata sit quȩ riuna euis ⁊ ipsũ aflix¬
erat. ⁊ cursũ decentissimȩ modera¬
rationis amiserat. Quia ⁊ huic cor¬
pori imbecillitatẽ. peperit animȩ  ũ
tentis male auiditas. in parady sõ u¬
surpanis uetitũ cibũ contra medici
diciplinã : qua sẽpit̾na continetur
salus. Si ergo in ista ipsa uisibiles carns

Expanded text:
poris voluptate invenimus unde commoneamur eam contemnere; non quia malum est natura corporis, sed quia in extremi boni dilectione turpiter volutatur, cui primis inhaerere fruique concessum est. Cum trahitur auriga, et suae temeritatis dat poenas, quidquid illud est quo utebatur, accusat: sed imploret auxilium, jubeat Dominus rerum, obsistatur equis, alia jam spectacula de illius praecipitatione facientibus, et nisi subveniatur de morte facturis, restituatur in locum, super rotas collocetur, habenarum jura reddantur, regat cautius obtemperantes, et edomitas bestias; tunc sentiet quam bene currus, et tota illa junctio fabricata sit, quae ruina ejus, et ipsum affligebat, et cursum decentissimae moderationis amiserat: quia et huic corpori imbecillitatem peperit animae male utentis aviditas in paradiso, usurpans vetitum cibum contra medici disciplinam, qua sempiterna continetur salus. 84. Si ergo in ista ipsa visibilis carnis
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ colereutiq ñ debemꝰ. Non sit nob̾ religio
cultꝰ corpoꝵ ȩthebrũ atq cȩlestiũ: quȩ ꝙͣ¬
uis oĩb cȩteris corporib recte p̃ponãtur.
melior tñ ipsis ẽ quȩcũq uita. Quapꝑ si a¬
nimata sũt: melior ẽ quȩ uis anima per
seipsã ꝗͣ corpꝰ qd̾ libet animatũ: ⁊ tñ ani¬
& ex eo gen̾e ẽ ista qua nr̃i etiã corporis nu¬
mero sitas agitur qua etiã capilli et os¬
sa uiunt. quȩ sine sensu p̃cidunt᷑. Hac
aũ melior ẽ uita sentiens: ⁊ tñ uitã bes¬
tiarũ colere non debemꝰ. Non sit nob̾ reli

Expanded text:
mus, colere utique non debemus. Non sit nobis religio mus, colere utique non debemus. Non sit nobis religio cultus corporum aethereorum atque coelestium, quae quamvis omnibus caeteris corporibus recte praeponantur, melior tamen ipsis est quaecumque vita. Quapropter si animata sunt, melior est quaevis anima per seipsam, quam corpus quodlibet animatum; et tamen aniet ex eo genere est ista qua nostri etiam corporis numerositas agitur, qua etiam capilli et ossa vivunt, quae sine sensu praeciduntur: hac autem melior est vita sentiens; et tamen vitam bestiarum colere
Abbreviated transcription (Latin):
lux inani cogitatione ꝓ supi cantis uo¬
luntate formata. ⁊ tñ stipulam quã sẽ¬
timꝰ ⁊ tangimꝰ dementis ẽ cred̃e colendã.
Non sit nob̾ religio. humanoꝵ operũ cultꝰ
meliores enĩ sunt ipsi artifices qui talia
fabricantur: quos tñ colere ñ debemꝰ. hos
sit nob̾ religio. cultꝰ bestiarũ. meliores enĩ
tales quęrant honoresꝰ s illũ a nob̾ coli
uolunt. quo illuminante letant᷑ meriti sui
nos ẽẽ consortes honorandi ergo sunt ꝓter
imitationẽ: ñ ad orandi ꝑꝑ religionẽ. Si aũ
male iuxerunt: u̾cunq sint. ñ sunt colen¬
di. Non sit nob̾ religio. cultꝰ dȩmonũ: quia
oĩs suꝑstitio cũ sit magna pęna hominũ
⁊ periculosissima turpitudo: honor ẽ ac
tͥumphus illoꝵ. Non sit nob̾ religio cultꝰ ter
rarũ ⁊ aquarũ: quia istis purior luciolł bem̃¬
or ẽ aer etiã caliginosus: quẽ tñ ͦ .n.d. ħ
oris cultꝰ: quia luce abscente in ũbratur. ⁊¬

Expanded text:
lux inani cogitatione pro suspicantis volux inani cogitatione pro suspicantis voluntate formata; et tamen stipulam, quam sentimus et tangimus, dementis est credere colendam. Non sit nobis religio humanorum operum cultus. Meliores enim sunt ipsi artifices qui talia fabricantur, quos tamen colere non debemus. Non sit nobis religio cultus bestiarum. Meliores enim tales quaerant honores; sed illum a nobis coli volunt, quo illuminante laetantur meriti sui nos esse consortes. Honorandi ergo sunt propter imitationem, non adorandi propter religionem. Si autem male vixerunt, ubicumque sint non sunt colendi. Non sit nobis religio cultus daemonum; quia omnis superstitio cum sit magna poena hominum, et periculosissima turpitudo, honor est ac triumphus illorum. 109. Non sit nobis religio terrarum cultus et aquarum; quia istis purior et lucidior est aer, etiam caliginosus, quem tamen colere noris cultus: quia luce absente inumbratur; e
Abbreviated transcription (Latin):
cognitione bñ uiuit: s ei qui acceperat
tantũ idẽ tẽporalib credit: ẜ habere potͣ
qui hoꝵ oĩum uisibiliũ ł sensibiliũ deũ
artificẽ. & eũ ꝑsuadet fide. et exspectat¬
hortor om̃s uos carissimi ⁊ ꝓximi mes. me¬
q ipsũ hortor uobiscũ: ut ad id quo nos
ꝑsapientiã suã ds hortat᷑ quanta possir¬
mꝰ celeritate curramꝰ. Non diligamꝰ mun¬
scentia carnis. ⁊ concupiscentia ocłoꝵ
est ⁊ ãbitis scłi. Non diligamꝰ ꝑ carnis
uoluptatẽ corrũpere atq corrumpł. ne
ad miserabiliorẽ corruptionẽ doloꝵ atq
torm̃toꝵꝰ ueniamꝰ. Non diligamꝰ certami¬
na: ne angłis qͥ de talib gaudent in potes¬
tatẽ demur. humiliandi. uinciendi. uer¬
berandi. Non diligamꝰ uisibilia spectaeła.
ne ab ipsa ueritate aberrando ⁊ amando
fingi potest et t̾n animã ipsã. quãuis
anima uera sit: cũ falsa imaginat᷑ cole
ñ debemꝰ. aaelior ẽ uera stipula. quam

Expanded text:
cognitione bene vivit: sed ei qui acceperat cognitione bene vivit: sed ei qui acceperat tantum, id est temporalibus credit: sed habere potest, qui horum omnium sensibilium Deum artificem hortor vos, homines charissimi et proximi mei, meque ipsum hortor vobiscum, ut ad id quo nos per sapientiam suam Deus hortatur, quanta possumus celeritate curramus. Non diligamus munconcupiscentia oculorum est, et ambitio saeculi . Non diligamus per carnis voluptatem corrumpere atque corrumpi, ne ad miserabiliorem corruptionem dolorum tormentorumque veniamus. Non diligamus certamina, ne angelis qui talibus gaudent, in potestatem demur, humiliandi, vinciendi, verberandi. Non diligamus visibilia spectacula, ne ab ipsa veritate aberrando et amando fingi potest; et tamen animam ipsam, quamvis anima vera sit cum falsa imaginatur, colere non debemus. Melior est vera stipula, quam
Abbreviated transcription (Latin):
in tenebras ext̾riores: ibi erit ploratus :
stridor. dentiũ: ñ quia ipsa dilexerunt
qͥs enĩ hȩc diligat s qr illa quȩ dilexerũt.
inieraistoꝵ sunt: ⁊ necessario ad ista dilec¬
tores suos ðeducunt. Qͥ enĩ magis amant
ire ꝗͣ redire aut ꝑuenire: in longinquio¬
ipsis quinq sensib corporis ad credenda&
p̃dicanda opera d̾i. ⁊ nutriendã carita¬
tẽ iꝑsius ł actione ⁊ cognitione ad pa¬
cificandã naturã suã. ⁊ cognoscendũ dm̃:
intrat in gaudiũ dñi sui. ꝓpterea talentũ
unũ qd̾ male utenti aufertur. illi dat᷑ qui
talentis quinq bñ usus ẽ ñ qr tranferri
potest acum̃ intelligentiȩ̾ s ita signifi¬
catũ ẽ posse hoc a mutere negligentes
n impios ingeniosos. ⁊ ad eã ꝑuenire dili¬
gentes et pios. quãuis ingenio tardiores.
Non enĩ datũ ẽ illd̃ talentũ ei qͥ acceperat
duo: habet em̃ et hoc qͥ iã in actione et in¬

Expanded text:
in tenebras exteriores; ibi erit ploratus et in tenebras exteriores; ibi erit ploratus et stridor dentium; non quia ea dilexerunt – quis enim diligit? – sed quia illa que dilexerunt initia istorum sunt et necessario dilectores suos ad ista perducunt. Qui enim magis amant ire quam redire aut pervenire in longinqu vel ipsis quinque sensibus corporis ad credenda et praedicanda opera Dei, et nutriendam charitatem ipsius, vel actione vel cognitione ad pacificandam naturam suam, et cognoscendum Deum, intrat in gaudium Domini sui. Propterea talentum quod male utenti aufertur, illi datur qui talentis quinque bene usus est : non quia transferri potest acumen intelligentiae, sed ita significatum est posse hoc amittere negligentes et impios ingeniosos, et ad eam pervenire diligentes et pios, quamvis ingenio tardiores. Non enim datum est illud talentum ei qui acceperat duo; habet enim et hoc, qui jam in actione et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bibant. ⁊ cõcũbant ⁊ dormiant amãt
indigentiã. qd ẽ iniciũ sũmoꝵ doloꝵ
ꝑ ficiet᷑ ergo in eis qd amant: ut eis ibi sit
ploratꝰ ⁊ stridor dentiũ. plures enĩ sunt qui
hȩc oĩa inicia simul diligunt ⁊ quorũ uita
ẽ. spectare. contend̾e. manducare. bibere.
concũbere. dormire: et in cogitatione sua ni
chil aliud ꝗͣ fantasmata quȩ de tali uita
colligunt amplexariꝰ ⁊ ex eoꝵ fallacia suꝑ¬
sticionis uł impietatis regulas fingere.
quib decipiuntur et qͥb inhȩrent etiãsi
ab illecebris carnis se abstinere conentur:
quia bñ non utunt᷑ talento sibi cõmisso.
id ẽ mentis acie. qua uident᷑ om̃s qui doc¬
ti aut urbani aut faceti nõiant᷑. excellere:
s habent eã in sudario ligatã. aut in t̾ra
obrutã. idẽ delicatis ⁊ suꝑflius reb. aut
t̾renis cupiditatib inuolutã. & oppressam.
Ligabuntur gͦ his manꝰ ⁊ pedes. ⁊ mutent᷑

Expanded text:
et bibant, et concumbant, et dormiant, amant et bibant, et concumbant, et dormiant, amant indigentiam, quod est initium summorum dolorum. Perficietur ergo in eis quod amant, ut ibi eis sit ploratus et stridor dentium. Plures enim sunt, qui haec omnia initia simul diligunt, et quorum vita est spectare, contendere, manducare, bibere, concumbere, dormire, et in cogitatchil aliud quam fantasmata, que de tali vita colligunt, amplexari; ex eorum fallacia superstitionis vel impietatis regulas fingere, quibus decipiuntur et quibus inherent, etiam si ab illecebris carnis se abstinere conentur, quia non bene utuntur talento sibi commisso, idest mentis acie, qua videntur omnes qui docti aut urbani aut faceti nominantur excellere. Sed habent eam in sudario ligatam aut in terra obrutam, idest delicatis et superfluis rebus aut terrenis cupiditatibus involutam et oppressam. Ligabuntur ergo his manus et pedes et mittentur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nulla fatigatio aderit corpori quia cor¬
ruptibile hoc. tẽpore atq ordine suo qͥ
resurrectio carnis futura ẽ. induetur
incorruptione. Non mirũ aũ sihoc da¬
bit᷑ his qͥ in cognitione solã ueritatẽ
amant ⁊ in actione solã pacẽ ⁊ in cor¬
pore solã sanitatẽ. Hoc enĩ eis ꝑficie¬
tur pꝰ hane uitã. qd̾ in hac iuta plus
diligunt. Qͥ ergo male utunt᷑ canto
mentis bono. ut extra eã uisibilia ma¬
gis appetant. quib ad ꝯspicienda et
diligenda intelligibilia. cõmemorari
debuerunt: dabunt᷑ eis exteriores tene
et qͥ certaminib delectant᷑: alienabũ¬
tur ã pace: ⁊ sũmis difficultatib impb¬
cabuntur. Initiũ enĩ sũmȩ difficult᷑is
est. bellũ atq ꝯtentio. et hoc signifi¬
care arbitror. qd̾ ligant᷑ ei manꝰ ⁊ pedeᷤ:
idẽ facilitas oĩs aufert᷑ operandi. et
qͥ esurire ⁊ sitire uolunt ⁊ in libidinẽ
arde scere. ⁊ defetigari. ut libent̾ edãt

Expanded text:
et nulla fatigatio aderit corpori: quia coret nulla fatigatio aderit corpori: quia corruptibile hoc tempore atque ordine suo quo resurrectio carnis futura est, induetur incorruptione . Non mirum autem si hoc dabitur his qui in cognitione solam veritatem amant, et in actione solam pacem, et in corpore solam sanitatem: hoc in eis enim perficietur post hanc vitam, quod in hac vita plus diligunt. Qui ergo male utuntur tanto mentis bono ut extra eam visibilia magis appetant, quibus ad concupiscenda et diligenda intelldebuerunt, dabuntur eis exteriores tenebet qui certaminibus delectantur, alienabuntur a pace, et summis difficultatibus implicabuntur. Initium enim summae difficultatis est bellum atque contentio, et hoc significare arbitror, quod ligantur eis manus et pedes, id est, facilitas omnis aufertur operandi, et qui sitire et esurire volunt, et in libidinem ardescere et defatigari, ut libenter edant,
Abbreviated transcription (Latin):
rare ꝯcubitũ: ⁊ ñ eẽ corpore fatigato
iuare qͥ fines ipsos desiderant pri
epriositate carent: cognoscentes eã
ẽẽ cectã cognitionẽ quȩ intus est
ea fruentes quantũ in hac uita q̃¬
iorẽ ẽe et faciliorẽ uictoriã. ñ resute¬
re animositat cuius quã: et hoe
quantũ in hac uita queunt. Sentuit
postremo etiã quietẽ corporis: abstinẽ¬
do ab his rebus. sine quib agi hec ui¬
ta potest. Ita gustant quã suauis est
dñs. Nec erit dubiũ qͥd pꝰ hanc uitã futu¬
rũ sit: ⁊ ꝑfectionis suȩ fide. spe. caritate
nutriuntur: pꝰ hanc aũ uitã ⁊ cognitio
ꝑficietur. qͥa ex parte nc̃ scimꝰ. cũ autẽ
uenerit qd̾ ꝑfectũ ẽ ñ erit ex parte : et¬
pax om̃is aderit. Nũc enĩ alia lex in m̃
liberabit nos de corpore mortis huuis gr̃a
de ꝯcordamꝰ cũ adu̾sario dũ c̾ũ illo sumꝰ
inua: ⁊ tota sanitas.⁊ nulla indigentia.

Expanded text:
rare concubitum, et non esse corpore fatigato. rare concubitum, et non esse corpore fatigato. 103. Quare qui fines ipsos desiderant, prius curiositate carent, cognoscentes eam esse certam cognitionem quae intus est, et ea perfruentes quantum in hac vita qujorem esse facilioremque victoriam, non resistere animositati cujusquam; et hoc, quantum in hac vita queunt, sentiunt: postremo, etiam quietem corporis, abstinendo ab iis rebus sine quibus agi haec vita potest; ita gustant quam suavis est Dominus. Nec erit dubium quid post hanc vitam futurum sit; et perfectionis suae fide, spe, charitate nutriuntur. Post hanc autem vitam et cognitio perficietur; quia ex parte nunc scimus, cum autem venerit quod perfectum epax omnis aderit. Nunc enim al. autem aliliberabit nos de corpore mortis hujus grate concordamus cum adversario, dum cum illo sumus in via: et tota sanitas, et nulla indigentia,
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Cauendi ergo sunt inferiores in¬
feri. ide̾ pꝰ hanc uitã penȩ grauiores:
ubi nulla pocest cõmemoratio ueri¬
tatis. quia nulla rationatio. Ido nulla
ratiocinatio qr eã ñ effundit lum̃ uerũ.
qilluminat oẽm hominẽ uenientẽ inbẽ
mundũ. Quare festinemꝰ et ãbulemcis
cũ dies presto ẽ: ne nos tenebrȩ cõprehẽ¬
dant. Festinemꝰ ã sed̾a morte liberari u
nemo ẽ qͥ mmor sitdi: ⁊ ab inferno. udi
cognita uilescunt ⁊ nouitatib gaudẽt
libentiꝰ discunt ꝗͣ norunt: cũ cognitio
finis sit discendi. Et quib uilis ⁊ facili¬
tas actionis. libentiꝰ certant ꝗͣ uincũt
cũ uictoria finis sit certandi & quib
uilis ẽ corporis salus : malunt uesci qͣ
satiari: ⁊ malunt frui genitalib m̃briꝰ
q nullã talẽ cõmotionem pati. Inueni¬
untur etiã qͥ malunt dormire quã ñ
coriitare: cum oĩs uoluptatis alus
funis sit ñ esurire ac sitire.⁊ ñ deside¬

Expanded text:
tio? Cavendi sunt ergo inferiores intio? Cavendi sunt ergo inferiores inferi, id est post hanc vitam poenae graviores, ubi nulla potest esse commemoratio veritatis, quia nulla ratiocinatio: ideo nulla ratiocinatio, quia non eam perfundit lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quare festinemus, et ambulemus cum dies praesto est, ne nos tenebrae comprehendant . Festinemus a secunda morte liberari , ubi nemo est qui memor Dei sit, et ab inferno, ubi cognita vilescunt, et novitatibus gaudent, libentius discunt quam norunt, cum cognitio sit finis discendi. Et quibus vilis est facilitas actionis, libentius certant quam vincunt, cum victoria sit finis certandi. Et quibus vilis est corporis salus, malunt vesci quam satiari, et malunt frui genitalibus membris quam nullam talem commotionem pati; inveniuntur etiam qui malunt dormire quam non dormitare: cum omnis illius voluptatis sit finis, non esurire ac sitire, et non deside
Abbreviated transcription (Latin):
lmmo uͦ cõmemorati ab his quȩ iudicẽmꝰ
in tueri qͥd sit scd̃m qd̾ uidicamꝰ: ⁊ ab ope¬
rib artiũ conuersi ad legẽ artiũ. eã spe¬
tiẽ m̃te contuebim᷑: cuiꝰ ꝯparatione fe¬
da sunt. quȩ ipsius benignitate st̃ pul¬
chra. Inuisibilia enĩ dĩ ã crexͥura mun¬
di ꝑ ea quȩ factaͣ intellecta conspici¬
untur: et sẽpiterna eiꝰ uirtꝰ ⁊ diini
tas. Iec est ã tẽporalib ad ȩt̾na regre¬
sio: ⁊ ex uita ueteris hõis in nouũ ho¬
qͣndo de ipsis uitiis potest: qͥd enĩ ap¬
petit curiositas nisi cognitionẽ: quȩ
certa ẽẽ non potest nͥ rerũ ȩt̾narũ. et
eodẽ mͦ se sẽꝑ habentiũ : qͥd appetit su¬
ꝑbia nͥ potentiã. quȩ refert᷑ ad agendi
facilitatẽ: quã non inuenit anima
ꝑfecta. nͥ dõ subdita: ⁊ ad eiꝰ regnũ sũ¬
ma caritate ꝯu̾sa. Qͥd appetit uolup¬
tas corporis. nͥ quietẽ: quȩ nonẽ nisi
ubi nulla ẽ indigentia. ⁊ nulla corrup¬

Expanded text:
commemorati ab iis quae judicamus, intueri quid sit secundum quod judicamus, et ab operibus artium conversi ad legem artium, eam speciem mente contuebimur, cujus comparatione foeda sunt quae ipsius benignitate sunt pulchra. Invisibilia enim Dei, a creatura mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntas . Haec est a temporalibus ad aeterna regressio, et ex vita veteris hominis in novum hoquando de ipsis vitiis potest? Quid enim appetit curiositas nisi cognitionem, quae certa esse non potest, nisi rerum aeternarum et eodem modo se semper habentium? Quid appetit superbia nisi potentiam, quae refertur ad agendi facilitatem, quam non invenit anima perfecta nisi Deo subdita, et ad ejus regnum summa charitate conversa? Quid appetit voluptas corporis nisi quietem, quae non est nisi ubi nulla est indigentia et nulla corrup
Abbreviated transcription (Latin):
cordia. ñ in uno defitiente efficat̾ia ꝑagendi.
poterat. atq illud adiutoriũ tanquã huic oꝑi nͣ
suffitiens assumebat: s spm cdiuisũ in semetipsũ
cõmuniter habẽt: Sic & ꝑeccata quȩ p̃ter eccłiã
ñ dimittuntur: in eo sp̃u dimitti oportebat. qͦ m u¬
nũ ȩccła congregatur. Deniq si quẽquã extra
eccłiã suoꝵ peniteat peccatoꝵ. & huius tanti ꝑec¬
cati qd̾ alienꝰ eͣ ab ȩccła dĩ. cor inpęnitens habeat :
qd ei ꝑdest illa penitentia cũ isto solo uerbũ di¬
accepit hoc donũ. ut in ea in spu scõ fiat remis¬
sio peccatoꝵ: Quã remissionẽ peccatoꝵ cum
bis debita nrͣa. Et in hoc cognoscimꝰ sic̃ dicit
sc̃o quẽ dedit nobis. Ipse sp̃s testimoniũ reddit
spui nr̃o. quia sumꝰ filii dĩ. Ad ipsũ enĩ ꝑtin&

Expanded text:
cordia, non in uno deficiente efficacia peragendi. cordia, non in uno deficiente efficacia peragendi. poterat, atque illud adjutorium tanquam huic operi non sufficiens assumebat, sed Spiritum divisum in semetipsum communiter habent. Sic et peccata, quia praeter Ecclesiam non dimittuntur, in eo Spiritu dimitti oportebat quo in unum Ecclesia congregatur. Denique si quemquam extra aecclesiam suorum poeniteat peccatorum et huius tanti peccati, quod alienus est ab aecclesia Dei, cor impoenitens habeat, quid ei prodest illa poenitentia, cum isto solo verbum diaccepit hoc donum, ut in ea in Spiritu sancto fiat remissio peccatorum. Quam remissionem cum bis debita nritu quem dedit nobis. Ipse Spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quia sumus filii Dei. Ad ipsum e
Abbreviated transcription (Latin):
tu es filius ms dilectus in quo complacui. S
hoc miraculũ de celo sonabilis uerbi quãuis
enĩ qr tunc filius carnẽ portans cũ hominib cͣ¬
uersabatur interra. idõ ñ erat etiã insinu
patris tãquã unigenitũ uerbũ. quando illa
de nube uox facta ẽ : aut sapienter & spũali¬
ter credi potest dm̃ patrẽ oꝑationẽ uerboꝵ su¬
oꝵ sonantiũ atq transeuntiũ. asuȩ sapienti¬
e suiq sci sp̃s cooꝑatione separasse. Eodẽ
erat illa. & plantȩ fluctib innitentes: illud
ꝑtinentẽ. qͥsqͥs negat cooꝑa. tũ patrẽ aut sp̃m¬
scm. ñ recte sapit. Itẽ dicimꝰ nec patrẽ nec fili¬
guis uelut igneis apparuisse : & dedisse ꝑnun¬
tiare illis in qͦs uenerat multis & uariis linguis
magnalia dĩ. Aquo tam̃ miraculo ad solũ sp̃m
geniti separare ñ possumꝰ. Ita singuloꝵ quoq
intrinitate oꝑa tͥnitas oꝑatur unicuiq oꝑanti.
cooꝑantib duob. conuemiente intrib agendi con

Expanded text:
Tu es Filius meus dilectus, in quo complacui . Sed hoc miraculum de coelo sonabilis verbi, quamvis e enim quia tunc Filius carnem portans cum hominibus conversabatur in terra, ideo non erat etiam in sinu Patris tanquam unigenitum Verbum, quando illa de nube vox facta est; aut sapienter et spiritaliter credi potest Deum Patrem operationem verborum suorum sonantium atque transeuntium a sua sapientia suique Spiritus cooperatione separasse. Eodem erat illa, et plantae fluctibus innitentes; illud pertinentem, quisquis negat cooperatum Patrem, aut Spiritum, non recte sapit. Item dicimus nec Patrem, nec Filielut igneis apparuisse, et dedisse pronuntiare illis in quos venerat, multis et variis linguis magnalia Dei : a quo tamen miraculo ad solum Spirigeniti separare non possumus. Ita singulorum quoque in Trinitate opera Trinitas operatur, unicuique operanti cooperantibus duobus, c
Abbreviated transcription (Latin):
nisi in sp̃u sc̃o. in illa tantũ ȩccłia dari potest.
quȩ habet sp̃m sc̃m. hic enĩ fit remissio pec¬
catoꝵ ne prĩceps peccati sp̃s qui in se ipsũ di¬
uisus est regnet in nobis ut eruri a potestate
sp̃s inmundi. templum deinceps effitiamur sp̃s
scĩ: & a quo munda m̃ accipiendo indulgentiã.
ipsum accipiamus habitatorẽ ad fatiendam. au¬
gendã. perficiendãq iusticiã. Nam &. in pͥmo
eius aduentu. cum hi qui eum acceꝑant lin¬
guis omniũ gentium loquerentur. & stupenteᷤᷤ
eos qui ad erant alloqueret᷑ apłs petrus. conpunc¬
ti sunt corde: & dixerunt ad petrum & ad apł̃oᷤᷤ.
Quid ergo faciemus fr̃s: Monstrate nobis. Et
dix̃ petrus ad eos. Agite pęnitentiã. & baptizet᷑
unusquisq ur̃m in nomine iħu xp̃i in remissio¬
nem peccatorum: a. accipietis donũ sp̃s scĩ. Utiq

Expanded text:
nisi in Spiritu sancto, in illa tantummodo Ecclesia dari potest, nisi in Spiritu sancto, in illa tantummodo Ecclesia dari potest, quae habet Spiritum sanctum. Hoc enim fit remissione peccatorum, ne princeps peccati, spiritus qui in se ipsum divisus est, regnet in nobis, ut eruti a potestate spiritus immundi, templum deinceps efficiamur Spiritus sancti; et a quo mundamur accipiendo indulgentiam, ipsum accipiamus habitatorem ad faciendam, augendam, perficiendamque justitiam. Nam et in primo ejus adventu, cum hi qui eum acceguis omnium gentium loquerentur, et stupentes eos, qui aderant, alloqueretur apostolus Petrus, compuncti sunt corde et dixerunt ad Petrum et ad apostolos: 'Quid ergo faciemus, fratres, monstrate nobis'. Et dixit Petrus ad eos: 'Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Iesu Christi in remissionem peccatorum, et accip
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ tñcũ ad catholi̾ã ueniunt. &. societati
sp̃s aggregant᷑. quem foris ꝓculdubio non ha¬
bebant. non eis repentur lauacrũ carnis. Nõ
enĩ defuit etiam foris positis. ista forma pi¬
etatis: sed accedit eis que nisi intus non
potest dari unitas sp̃s inuinculo pacis. Tales
quippe erant antequã catholici essent. de quali¬
bus dicit apłs. habentes formam pietatis: uirtu¬
dem autem eius abneganes. Potest enim esse ui¬
sibilis forma pailmitis etiã p̃t uitem: sed inui¬
sibilis uita radicis haberi non potest nisi in
uite. Proinde corporalia sacramenta quȩ portãt
et celebrant etiam segregati ab unitate corporis
apͣi. formã possunt exhibere pietatis: lurtus uͦ
pietatis inuisibilis & spũalis ita in eis non potest
esse. quemad modũ sensus ñ sequitur hominis
menbrum quando amputatur a corpore. Quȩ
cum tta sint: remissio peccatoꝵ qm̃ non dat᷑

Expanded text:
sionem ; tamen cum ad Catholicam veniunt, et societati sionem ; tamen cum ad Catholicam veniunt, et societati Spiritus aggregantur, quem foris procul dubio non habebant, non eis repetitur lavacrum carnis. Non enim defuit etiam foris positis ista forma pietatis: sed accedit eis, quae nisi intus non potest dari, unitas Spiritus in vinculo pacis. Tales quippe erant, antequam catholici essent, de qualibus dicit Apostolus: Habentes formam pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . Potest enim esse visibilis forma pasibilem vitam radicis habere non potest nisi in vite. Proinde corporalia sacramenta quae portant et celebrant etiam segregati ab unitate corporis Christi, formam possunt exhibere pietatis, virtus vero pietatis invisibilis et spiritualis ita in eis non potest esse, quemadmodum sensus non sequitur hominis membrum quando amputatur a corpore. Quae cum ita sint, remissio peccatorum, quoniam non datur
Abbreviated transcription (Latin):
animales atq carnales: qͥͥ habeant
ꝑciꝑe ñ ualentes. id ẽ intelligere
et nosse. Nlam quomͦ essent paruuli in xp̃o:
nisi renati in sp̃u sc̃os Nec mirum uideri de¬
Ut enim taceam de om̃ipotentis diuinitate.
atq incõmutabilis trinitatis unitate: quis:
mo ut certissime nouerimus. quod paruuli ĩ
xp̃o nondũ perripientes quȩ sunt sp̃s dei.
habent tamen sp̃m dei: paulo post intueamur
quẽ admodũ eos ipsos increpans ait. Nescitis
qui dicti sunt. sp̃m non habentes. Sed nec il¬
le dicendus est in eccłia e̾eᷤ. & ad iftam socie¬
tatem sp̃s ꝑtinere: qui ouibꝰ xp̃i corporali
tantum commixtione ficto corde miscetur.
Sp̃s enim sc̃s discipline fugiet fictũ. Qua ꝓpt̃ qͥcũq:
in scumaticis uel hereticis congregationibꝰ
uel potius segregationibus baptirant᷑. quã¬
uis non sint renati sp̃i tamquã hismaeli
similes qui scđ̃m carnẽ natus est abrahȩ.

Expanded text:
animales atque carnales, quid habeant animales atque carnales, quid habeant percipere non valentes, id est, intelligere et nosse. Nam quomodo essent parvuli in Christo, nisi renati ex Spiritu sancto? Nec mirum videri deUt enim taceam de omnipotentis divinitate atque incommutabilis Trinitatis unitate; quis mo ut certissime noverimus quod parvuli in Christo non percipientes quae sunt Spiritus Dei, habent tamen Spiritum Dei; paulo post Paulum apostolum intueamur, quemadmodum eos ipsos increpans ait: Nescitis qui dicti sunt Spiritum non habentes. le dicendus est esse in Ecclesia, et ad istam societatem Spiritus pertinere, qui ovibus Christi corporali tantum commixtione ficto corde miscetur. Sanctus enim Spiritus disciplinae fugiet fictum . Quapropter quicumque in schismaticis vel haereticis congregationibus, vel potius segregationibus baptizantur, quamvis non sint renati Spiritu, tanquam Ismaeli similes, qui secundum carnem natus est Abrahae,
Abbreviated transcription (Latin):
dum. uel. non ad huc: ꝓfecto ñ desꝑat᷑. s eo
tenditur. ut sit aliquando quodñdũ ẽ Ad¬
huc enim estis in quic carnales: & ostendens
unde sint carnales cum enim sit inquit ĩt
periens. cũ enim quis dicat inquit. ego qͥdẽ sũ
pauli. alius autem. ego apollo: non ne hõies
estis: Quid gͦ est apollo: qͥd autẽ pauluss Mi¬
nistri: per quos credidistis. Hi. gͦ idest paulus
&. apollo concordes erant in unitate sp̃s. &
uinculo pacis:&. tam̃ quia eos isti inter se di¬
uidere. & ꝓaltero inflari aduersus alt̾um
ceperant. dicuntur & homines. & carnales. &
arguebat quia homnines erant. idest in his
hominũ sapiebant. De illis uͦ qui sunt ab
ȩccłia segregati non dictũ ÷ ea quȩ sunt sp̃s
non percipientes. ne adscientiȩ ꝑceptionẽ
referretur:s dictum est. sp̃m ñ habentes.
Non est aũ consequens: ut qui habetͣ scien¬
in eccłia constituti. paruuli in xp̃o ad huc

Expanded text:
dum, vel, non adhuc, profecto non desperatur; si eo dum, vel, non adhuc, profecto non desperatur; si eo tenditur, ut sit aliquando quod nondum est. Adhuc enim estis, inquit, carnales. Et ostendens unde sint carnales: Cum enim sit, inquit, inperiens: Cum enPauli; alius autem ego Apollo, nonne homines estis? Quid ergo Apollo? quid autem Paulus? Ministri, per quos credidistis . Hi ergo, id est, Paulus et Apollo, concordes erant in unitate Spiritus et vinculo pacis; et tamen quia eos isti inter se dividere, et pro altero inflari adversus alterum coeperant, dicuntur homines et carnales et arguebat quia homines erant, id est, in his hominum sapiebant. De illis vero qui sunt ab Ecclesia segregati, non dictum est, Ea quae sunt Spiritus non percipientes; ne ad scientiae perceptionem referretur: sed dictum est, Spiritum non habentes. Non est autem consequens ut qui habet, etiam scienin Ecclesia constituti parvuli in Christo, adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
lo ideͣ ipso diffundente caritatẽ in cordib
nr̃is: sine qua in aniter clamat qͥcũq cla¬
mat. Unde item dicit. Quicumq sp̃m xp̃i
trinitate ꝓpͥe ꝑtin̾et huius communid so¬
cietatis: nisi ad eum sp̃m qui est patri filioq
qui sunt ab ȩccłia segregati: iudas apl̃s aper¬
tissime declarauit dicens. Qui se ipsos segregãt
animales. sp̃m ñ habentes. Hñ in ipsa ȩcclia etĩa
illos qui ꝑ nomina hominum quãuis in eius u¬
nitate constitutoꝵ. quȩdam scisma ta moliebã¬
tur. paulus apłs arguens. inter cetera ait. Ani¬
malis autem homo. ñ percipit  quȩ sunt sp̃s di.
Stulticia est enim illi: &. non potest scire.
quoniam sp̃ualiter dnudicatur. Oftendit qͥd
dixerit. ñ percipit: id est scientia non capit
uerum: hos in ȩccłia constitutos paruulos
dicit. ñ dum sp̃uales: sed ad huc carnales. &
lacte alendos ñ esca. Non dum enim potera
tis: s nec ad huc quidẽ potestis. Ubi dr̃. non¬

Expanded text:
lo, id est, ipso diffundente charitatem in cordibus nostris, sine qua inaniter clamat quicumque clamat. Unde item dicit: Quisquis autem SpirTrinitate proprie pertineret hujus communio societatis, nisi ad eum Spiritum qui est Patri Filioquequi sunt ab Ecclesia segregati, Judas apostolus apertissime declaravit, dicens: Qui se ipsos segregant, animales, Spiritum non habentes . Unde in ipsa Ecclesia etiam illos qui per nomina hominum, quamvis in unitate ejus constitutorum, quaedam schismata moliebantur, Paulus Apostolus arguens, inter caetera ait: Animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei; stultitia enim est illi, et non potest scire, quoniam spiritualiter dijudicatur . Ostendit quid dixerit, non percipit, id est, scientiae non capit verbum. Hos in Ecclesia constitutos parvulos, dicit nondum spirituales, sed adhuc carnales, et lacte alendos, non esca. Quasi patis; sed nec adhuc quidem potestis. Ubi dicitur, non
Abbreviated transcription (Latin):
pantur funes inimicorũ nr̃oꝵ. & non
lucis expelle᷑ ꝓtege nos dñe scuto ueri¬
tatis ac fidi tuȩ. ut nos diaboli iacula
ignita non penetrent: & qͥcqͥd illud ẽ
quod iniquitas nr̃a de te petere ñ sapit.
id tu dñe ꝓuirtute tua tribue. quod a¬
nimas nr̃as saluet a morte. Hȩc clamemꝰ
et de dñi dĩ nr̃i miscdi a non desperemꝰ:
quia despatio certa mors est. & ꝑ baptis-
nobis licet mutare ꝓpositũ: sed in peniten¬
tiȩ locum reuerti. Nlam in monasterio qͥc̃q:
sunt serui dei. si quicquid faciunt non ꝓp̃t

Expanded text:
pantur funes inimicorum nostrorum, ut non lucis expelle. Protege nos, Domine, scuto veritatis ac fidei tuae, ut diaboli jacula ignita non penetrent; ut quidquid illud est quod iniquitas nostra de te petere non sapit, id tu, Domine, pro virtute tua tribue, quo animas nostras salves a morte. Haec clamemus, et de Dei misericordia non desperemus: quia desperatio certa mors est. Si ergo nobis licet mutare propositum, sed in poenitentiae locum reverti. Nam in monasterio quidquid sunt servorum Dei, quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
quisꝗͣ putaret etiã regnũ. xp̃i aduersumꝰ
se esse diuisum. qui non ẽ mecũ inqͥt contra
me est.& qui non congregat mecũ spargit.:⁊
ut illos ostenderet ad ie non ꝑtinere. qui ex¬
tra congregando nolent congregare s spar¬
gere. Deinde̾ sub iungit. lõ dico uobis. om̃e
peccatũ & blasphemia remittetur hominib
ip̃s autem blasphemia non remittetur. Qd

Expanded text:
quisquam putaret etiam regnum Christi adversum quisquam putaret etiam regnum Christi adversum se esse divisum, Qui non est mecum, inquit, contra me est; et qui non congregat mecum, spargit: ut illos ostenderet ad se non pertinere, qui extra congregando nollent congregare, sed spargere. Deinde subjunxit, Ideo dico vobis: Omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus; Spiritus autem blasphemi
Abbreviated transcription (Latin):
remisionis non resistit. nisi qͥduntiã cordis
impenitentis habuerit. Nã et alio loco dixerunt¬
iudei de dño. quod demoniũ haberet. nec tam̃
diuisus ex ore ipsorũ posset ostendi. sicut be¬
elebub aquo demones eici posse dixerunt.
In hac uero lectione scđm matheũ multo
manifestius aꝑuit dñs quid hic uellet in¬
telligi. id est qd̾ ipse dicat uerbũ contra sp̃m sc̃m.
qui ũnitati eccłiȩ corde impęnitenti resictit. uͥ
in sp̃u sco fit r̾emissio peccatorũ. Hunc enim
sp̃m non habent ut iã dictũ ẽ. qui euã xp̃i
sacramenta portantes. atq tractantes: ab eiꝰ
congregatione se iuncti sunt. Nam ubi dixit
de diuisiõe sathane aduersus sathanam .a. qd̃
ipse in sp̃u sc̃o eiceret demones. utiq in sp̃u
qui non est aduersus se ipsum sicut ille diui¬
sus : continuo. ne ꝑ illos qui sub nomine xp̃i.
extra ȩius ouile conuenticula sua congregant.

Expanded text:
remissionis non resistit, nisi qui duriciam cordis remissionis non resistit, nisi qui duriciam cordis impoenitentis habuerit, id est quoJudaei de Domino, quod daemonium haberet , nec tamen ndum, ut in se divisus ex ore ipsorum possit ostendi, sicut Beelzebub a quo ejici daemones posse dixerunt.In hac vero lectione secundum Matthaeum, multo manifestius aperuit Dominus quid hic vellet intelligi: id est, quod ipse dicat verbum contra Spiritum sanctum, qui unitati Ecclesiae corde impoenitenti resistit, ubi in Spiritu sancto fit remissio peccatorum. Hunc enim Spiritum non habent, ut jam dictum est, qui etiam Christi sacramenta portantes atque tractantes, ab ejus congregatione sejuncti sunt. Nam ubi dixit de divisione satanae adversus satanam, et quod ipse in Spiritu sancto ejiceret daemones, utique in spiritu qui non est adversus se ipsum, sicut ille, divisus; ibi continuo, ne per illos qui sub nomine Christi extra ejus ovile conventicula sua congregant,
Abbreviated transcription (Latin):
non est in se diuisus. eũ qui in se diuisus est.
uincat atq eiciat ille autem homo in eius ꝑ¬
ditione remaneat. qui in huiꝰ qui in se diuit᷑
non est pacem ꝑ impęnttentiã trausire detree¬
tat. Hoc enĩ marcus tta narrat. Amen dico
uob̾. quia omnia dimitentur hominibꝰ pecã¬
sed reus erit ȩ̃ni delicti. Hec uerba dñi cum
dixisset. sua deinde conunxit dicins. quoni¬
am dicebant sp̃m immundũ habet: ut osten
deret hinc ȩxortam fuisse causam ut hoc dice¬
ret. eo quod dixerant eũ inbeelebub pͥncipe
demonioꝵs demone pellere:ñ  ipsa eẽt blasphemia
quȩ non remittetur. cũ et hec remittatur
si recta pęnitentia consequatur: eo qͦd hinc
ut dixi causa extitit. ut a dño illa sententia ꝓ¬
ferretur: facta mentione sp̃s immundi. quẽ
tiam quos colligit efficit indiuisos. peccata
quȩ aduersum se diuisa sunt dimitendo. eosq:¬
mundatos inhabitando ut sit quemadmo

Expanded text:
non est in se diuisus, eum qui in se diuisus est non est in se diuisus, eum qui in se diuisus est uincat atque eiciat, ille autem homo in eius perditione remaneat, qui in huius qui in se diuisus non est pacem per impaenitentiam transire detrectat. hoc enim Marcus ita narrat: amen dico uobis, quoniam omnia dimittuntur filiis homsed reus erit aeterni delicti . » Haec verba Domini cum dixisset, sua deinde conjungit, dicens: « quoniam dicebant: Spiritum immundum habet: » ut ostderet, hinc fuisse exortam causam, ut hoc diceret, eo quod dixerant eum in Beelzebub principe daemoniorum daemones repellere: non quia ipsa esset blasphemia, quae non remittetur, cum et haec remittatur, si recta paenitentia consequatur; sed quod hinc, ut dixi, causa extitit, ut a domino illa sententia proferretur facta mentione spiritus immundi, quem tiam quos collegit efficit indiuisos, peccata, quae aduersum se diuisa sunt, dimittendo eosqmundatos inhabitando, ut sit, quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
coram angelis dei. Qui autem negauerit me corã
hominibus: de negabit᷑ coram angelis : Et ne ex hoc
apłi petri desperatiir salus. qui eum corã homi¬
nibus ter negauit: continuo subiecit. Et omnis qͥ
dicit ũ bum in filiũ hominis remittetur illi:
ei autem qui in sp̃m scm̃ blasphemauerit non
remititetur: illa scilicet blasphemia cordis imn¬
pęnitentis. qu a resistitur remissioni peccatorũ.
petrus non habuit. quem mox penituit. quan¬
do amare fleuit: iuctoq sp̃u qui in se ipsũ diui¬
sus est .&. qui eũ uexandũ poposcerat. contra quẽ
ꝓ illo dñs rogauit. ne deficeret fides eius: accepit
alios euangelitas. apud quos nariatu. ut de
blas phemia sp̃s hec sententia diceretur: causa ex¬
tiit ex cominemoratione sp̃s inmũdi qͥ in se
ipsum diuisus est. Didũ enĩ erat de dño. quod ĩ
principe demonũ eiceret demones Ibi se
dñs ait in sp̃u scõ eicere domones: ut sp̃s qui

Expanded text:
coram Angelis Dei: qui autem negaverit me coram coram Angelis Dei: qui autem negaverit me coram hominibus, denegabitur coram Angelis Dei Et ne ex hoc apostoli Petri desperaretur salus, qui eum coram hominibus ter negavit, continuo subjecit: Et omnis qui dicit verbum in Filium hominis, remittetur illi: ei autem qui in Spiritum sanctum blasphemaverit, non remittetur : illa scilicet blasphemia cordis impoenitentis, qua resistitur remissioni peccatorum, Petrus non habuit, quem mox poenituit quando amare flevit ; victoque spiritu qui in se ipsum divisus est, et qui eum vexandum poposcerat, contra quem pro illo Dominus rogavit ne deficeret fides ejus ; accepit alios evangelistas quod narratur, ut de blasphemia Spiritus haec sententia diceretur, causa exstitit ex commemoratione spiritus immundi, qui in se ipsum diuisus est. dictum enim erat de domino, quod in principe daemonum eiceret daemones. ibi se dominus ait in spiritu sancto eicere daemones, ut spiritus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
niter habet᷑ filius a patre &. sp̃u sc̃õ: quia non
est filius amboꝵ. Sp̃s autem sc̃s cõmunit̃ habet᷑
apatre &. filio: quia sp̃s ẽ unus amborum. Quis¬
quis gͥ reus fuerit impęnitentie contra sp̃m.
in quo unitas & societas cõmuoͥnis congrega¬
tur eccłiȩ. ñ quã illi remittet᷑: quia hoc sibi clau¬
sit ubi remutitur. Et merito damr nabitur
cum sp̃u qui in se ipsũ diuisus est: diuisus & ipse
attentꝰ. Nã ⁊ scd̾mlucã qͥdẽ. ñ ibi ħ dic̃ dñs ubiresposost
eis. qui dixerunt quod in principe demoniorũ eicu
demones: non ei remitu qui blasphemauerit in spm
scm̃. Unde apparet non semel hoc a dño dictũ. S
ibi quoq non negligent᷑ p̃tercundũ: quo loco dic¬
tum sci: L.oquebatur enim de his qui eũ confessi
essent. uel negaᷤᷤ ent. coram hominibꝰ ubi art.
Dico autẽ uob̾ quicũq confessus fuerit me coram
hominibus . & filius hominis confitebitur illum

Expanded text:
niter habetur filius a patre et spiritu sancto, quia non niter habetur filius a patre et spiritu sancto, quia non est filius amborum. spiritus autem sanctus communiter habetur a patre et filio, quia spiritus est unus amborum. Quisquis igitur reus fuerit impaenitentiae contra spiritum, in quo unitas et societas communionis congregatur ecclesiae, numquam illi remittetur, quia hoc sibi clausit ubi remittitur; et merito damnabitur cum spiritu, qui in se ipso diuisus est, diuisus et ipse attentius. Nam secundum Lucam quidem non ibi hoc dicit Dominus, ubi respondet eis qui dixerunt quod in principe daemoniorum ejicit daemones, non ei remitti qui blasphemaverit in Spiritum sanctum. Unde apparet, non semel hoc a Domino dictum: sed ibi quoque non negligenter praetereundum quo loco dictum sit. Loquebatur enim de his qui eum confessi essent, vel negassent coram hominibus, ubi ait, Dico autem vobis, Quicumque confessus fuerit me coram hominibus, et Filius hominis confitebitur in illo
Abbreviated transcription (Latin):
patre & filio: nec filius sine patre & sp̃u sc̃o. nec
sine illis pater. Inseparabilis ẽ quipƿe habitatio
quorum est inseparabilis operatio. Sed ungilla¬
tim persone plerũq screaturȩ significatiõnes
non per suam substantiã de monstrant᷑: sicut
sua tempoꝵ spatia sẏllabis occupantibꝰ seꝑatĩ
uoce ꝓnutiantur: nec tan ase ipiu. ullig in¬
teruallis momentuqmporũ separant᷑. Non
enim uiquam dici possunt simul: cũ e̾eᷤᷤ non
possint nisi sẽ per simul. S ut ͣ ñ semel dixi¬
mus. ido remissio peccatorũ. ꝑ quã in se diui¬
si sp̃s euertitur &. expellitur regnũ. ideo socie¬
tas unitatis ȩccłiȩ dei extra quam ñ fit ipsa
remissio peccatorũ. tãquã ꝓpͥum opus est sp̃s
sc̃i. patre sane & filio. cooperantibꝰ. quia societas
est quodãmͦ patris & filii ipse sp̃s sc̃s. Nam pat̾
non cominunit habetur pat̾ a filio & sp̃u sc̃o
quia ñ est amborum pat̾. & filius non cõmu¬

Expanded text:
Patre et Filio: sicut nec Filius sine Patre et Spiritu sancto, nec sine illis Pater. Inseparabilis quippe est habitatio, quorum est inseparabilis operatio: sed singillatim plerumque per creaturae significationes, non per suam substantiam demonstrantur; sicut sua temporum spatia syllabis occupantibus separatim voce pronuntiantur: nec tamen a se ipsis ullis intervallis momentisque temporum separantur. Non enim unquam dici possunt simul, cum esse non possint nisi semper simul. Sed ut jam non semel diximus, ideo remissio peccatorum, qua in se divisi spiritus evertitur et expellitur regnum, ideo societas unitatis Ecclesiae Dei, extra quam remissio peccatorum, tamquam proprium opus est spiritus sancti patre sane et filio cooperantibus, quia societas est quodam modo patris et filii et spiritus sanctus. nam pater non communiter habetur pater a filio et spiritu sancto, quia non est pater amborum; et filius non commu
Abbreviated transcription (Latin):
uia mortis et uitȩ: elige quod uolueris.
hoc totũ dico uobis fr̃s km̃i ne quis de
Ergo ego qui sũ monachus qui desii ẽe
scłaris. & factus sum monachus: aut mo¬
nachus saluor. aut alit̾ non saluor. Ipse

Expanded text:
via mortis, et via vitae: elige quod volueris. via mortis, et via vitae: elige quod volueris. Hoc totum dico, fratres charissimi, ne quis de Ergo ego, qui sum monachus, qui desii esse saecularis, et factus sum monachus: aut monachus salvor, aut aliter non salvor. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
confessa es quod mͥ ꝑmaneres. ex eo mea e̾eᷤᷤ ce
tẽpsisti. Sic et tu monache antequã mͥ ꝓ mit¬
tderes in tua crat pocestate facere quod uelles:
uox tua ligauit te mͥ. Nũquid te cõpuli. Nũ¬
quid necessitatẽ feci: Non ne liber erasꝰ In
tua fuit potestate ꝓmitere: ꝓmisssti. ieus
ee ᷤᷤ cepisti: me nolo dimittas. Non tͥ licet ea¬
licentia dimistere: qua mecũ haberes cau¬
ia. Promutere tuũ fuit. dumntere non est
tuum. Si me dimiseris: non te habeo in
illo gradu. in quo te pͥus habui. Prius li
eras ante oculos meos: non eras de minis¬
tris meis. tam̃ eras de familia mea. non¬
tam̃ eras mecũ: sed tamen creatura mea
eras. Ex quo mͥ militare cepisti. si recesseris
non de habeo de familia: sed certũ fugiti¬
uum .&. p̃uaricatorẽ. Nonii. inuenie ubi me poᷤᷤ¬
ꝓp̃t confusionẽ est. dirimus et iterum¬
atq iterum dicemꝰ: ecce ante oculos tuos

Expanded text:
confessa es quod mihi permaneres, ex eo tempore mea econfessa es quod mihi permaneres, ex eo tempore mea e, me contempsisti. Sic et tu, monache, antequam mihi promitteres, in tua erat voluntate facere quod velles: vox tua ligavit te mihi. Nunquid te compuli? nunquid ex necessitate fecisti? nonne liber eras? in tua fuit potestate promittere. Promisisti, et meus esse coepisti: meum nolo dimittas, non tibi libet dimittere quia mecum habes causam. Promittere, tuum fuit; dimittere, non est tuum. Si dimiseris, non te habeo in illo gradu in quo te prius habui. Primum lieras ante oculos meos, non eras de ministris meis, tamen eras de familia mea; non eras mecum, sed tamen creatura mea eras. Ex quo militare coepisti, si recesseris, non te habeo de familia, sed certe fugitivum et praevaricatorem. Non enim invenies ubi me pospropter confusionem tuum est. Diximus, atque iterum dicimus:
Abbreviated transcription (Latin):
tẏriũ est & negatio est. Ego hodic qui indeor
ẽeᷤᷤ monachus. si rupero ꝓpositũ meũ. xp̃m ne¬
gaui. &. si in pace ap̃m nego in persecutione
quid facerem: Non torqueor. nec exuror d¬
de nego. Si toquerer & urerer. quid facerem:
Que enĩ plaga est que debeat amorem ꝓp̃i
incendio pendebas: ꝓptͣ me torquebaris: et
dicis: non potui sustinere tormenta & qͦiͦ
sustinuit petrus: quo mͦ sustinuit paulus: qͦ mͦ¬
et ceteri martyres sustinuerunt: et habueric̃t
corpora quȩ tu habes: Oergo monache qui¬
ieiuniũ fugis: putas te ignem sugere: Qui
ebrietati consentis crẽdis te euadere a ser
uaricationes. Deniq et apłs qui loquitur
de uiduis quȩ scdos duxerunt maritos qͥ
dicit. habentes dam: nationem quia primã
fidem irritam fecerunt: uide qͥd dicit. Qui¬
dua antequã mͥ ꝓmitteres. quod esses uidua.
in tua erat potestate ut nuberes: ex quo tẽpore

Expanded text:
tyrium est, et negatio est. Ego hodie, qui videor tyrium est, et negatio est. Ego hodie, qui videor esse monachus, si rupero propositum meum, Christum negavi. Et si in pace Christum nego, in persecutione quid facerem? Si dum non torqueor nec exuror denego: si torquerer et exurerer, quid facerem? Quae enim plaga est quae debeat ab amore Christi eo pendebas, propter me torquebaris: et dicis, Non potui sustinere tormenta. Et quomodo sustinuit Petrus, quomodo Paulus, quomodo caeteri martyres sustinuerunt? Ea habuerunt corpora quae et tu habes? Ojejunium fugis, putas te ignem fugere? qui ebrietati consentis, credis te evadere aereum aevaricationes. Denique et Apostolus quid loquitur de viduis quae secundos duxerunt maritos? Quid dicit? Habentes damnationes, quia primam fidem irritam fecerunt . Viduae quid dicit? o vidua, antequam mihi promitteres quod esses vidua, in tua erat potestate ut nuberes: ex quo tempore