comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
transgressus est phannel ipse¬
uͦ clandicabat pede Quam ob
causam ñ comedunt filii isr̃l¬
neruĩ qͥ emarcuit in femore
iacob usqz in p̾sentem diem eo

Expanded text:
trangressus est Phanuel: ipseo claudicabat pede. Quam ob causam non comedunt nervum filii Israel, qui emarcuit in femore Jacob, usque in praesentem diem: eo
Abbreviated transcription (Latin):
bitum ñ negabit humlliau̾it neq fili¬
o suo conuimperit. neq alia a filio duc¬
ta istam ei eiẽcerit: abibit gratis. suffi¬
ciat ei ñ teneri in seruitute abibit nicħ
accipiens ut seruus hebreus. Nõ enĩ litet
Dño copulare eam uiro ñ hebreo qͣm nõ
licet extere genti tradi. Si aũ seruo hebo
ñ spontaneis sex cuutates refugii de-
talym. ⁊ sychem in monte effraym ⁊
cariatarbe ip̃a est hebron in mõte iuda

Expanded text:
bitu non humiliauerit neque filio suo coniunxerit neque alia a filio suo ducta istam eiecerit, abibit gratis, id est sufficiet ei non teneri in seruitute; abibit enim nihil accipiens ut seruus hebraeus. non enim licet domino eius copulare illam uiro non hebraeo, quam non licet exterae genti tradi. si autem seruo heb Nave, sex civitates refugii decethali, Sichem in monte Ephraim, et Cariatharbe, quae est Hebron, in monte Juda.
Abbreviated transcription (Latin):
si abibit ita ut recedunt ancille intelli¬
gendum ẽ ñ sic recedet qũo recedunt an-¬
cille hebret pꝰ .ui. annos. Eam enim oꝑtet
etiam in feminã hebream legem datam
intelligi q̃ seruat᷑ in marib. Cur gͦ ista
telligit᷑ humiliata qr ei dñs se miscuit
iam ñ agnominauit eam .i. ñ eam fecit
uxorem remun̾abit eam. hoc est qd̃ supͣ
dixit. ñ abibit ita ut recedunt ancille.

Expanded text:
 abibit ita ut recedunt ancillae, intellegendum est: "non sic recedet quomodo recedunt ancillae hebraeae post sex annos". eam quippe oportet etiam in femina hebraea legem datam intellegi, quae seruatur in maribus. cur ergo ista tellegitur humiliatuam non adnominauit eam — id est non eam fecit uxorem — remunerabit eam, hoc est quod supra dixit: non abibit ita ut recedunt ancillae.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m spreuit ĩ eam. Qd̃ si filiuis agnõiau̾it
eam scd̃m iustificationem filiaꝵe faciet¬
ei qd̾ si aliam accipiet ei que opꝰ sunt ⁊
uestem ⁊ ru̾sationem eiꝰ ñ fraudabit. Si aũ
tria hec ñ fecerit ei exibit gratis sine p̃-¬
cio. Obscurissimũ locum inusitate locutõ¬

Expanded text:
preuit in ea. quodsi filio adnominauerit eam. secundum iustificationem filiarum facietei. quodsi aliam accipiet ei, quae opus sunt et uestem et conuersationem eius non fraudabit. si autem tria haec non fecerit ei, exibit gratis sine pretio. obscurissimum istum locum inusitata uerba locutio
Abbreviated transcription (Latin):
increnit qd̾ t̾ra iessen in arabia
sit. porro sicut in nr̃is colicib
est ꝑ excremum .m. scribitur ies¬
sem. qd̾ mͥ nequaqͣm placet t̾¬
ram sig̃cat complutam iessem
enim in ymbrem uertitun.¬

Expanded text:
increvit quod terra Gessen in Arabia sit. Porro, sicut in nostris codicibus est, per extremum m scribitur Gessem, quod mihi nequaquam placet terram significare complutam. Gessem enim in imbrem vertitu
Abbreviated transcription (Latin):
mttetur tͥ omne delictum: uł scd̾m the¬
cdocionem acceptabile erit. hoc est minꝰ
tuũ suscipiam sicut suscepi munꝰ fr̃is
tui. Qd̃ si male geris. illico pct̃m tuum
ante uestibulũ tuũ sedebit. ⁊ tali iantro¬
re comitaberis. s qr liberi arbitrii es mo

Expanded text:
ttetur tibi omne delictum? sive, ut Theodotion ait, acceptabile erit, id est, munus tuum suscipiam, ut suscepi munus fratris tui. Quod si male egeris, illico peccatum tuum ante vestibulum sedebit, et tali janitore comitaberis. Verum quia liberi arbitrii es, mo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidem ⁊ caritatem de quib ccc̃e u̾tutes
oriuntur ⁊ sine quib nichil ꝓfeit d̾o pla¬
cere ꝯtendit. qd̃ sig̾catur in adipib õbla
scire chaym nisi uera eẽt int̃pretatio the¬
odocionis. ⁊ inflãmauit dñs suꝑ abel ⁊
suꝑ sacͥficium eiꝰ. suꝑ chaym ⁊ suꝑ sacri¬
ficiũ suũ nõ inflãmauit. Ignem autẽ de
celo uenire solitũ ad sacficium deuoran¬
dum ⁊ in dedicatõe templi sub salomone
legimꝰ. ⁊ qñ helyas in monte carmeli con¬

Expanded text:
 charitatem de quibus caeterae virtutes oriuntur, et sine quibus nihil prosunt Deo placere contendit, quod significatur in adipibus oblatscire Cain, nisi vera esset interpretatio Theodotionis: « Et inflammavit Dominus super Abel, et super sacrificium ejus, super Cain, et sacrificium suum non inflammavit? » Ignem autem de coelo venire solitum ad sacrificium devorandum, ut in dedicatione templi sub Salomone, legimus, et quando Elias in monte Carmeli con
Abbreviated transcription (Latin):
in die manifestũ est in carne uelut in
nube. In iudicio u̾o tanqͣm int̾rore noct᷑¬
no qr turic erit magna tͥbulatõ tanqͣm
ignis lucebit iustis ⁊ ardebit iniustos
OR Ał lit̾ uideamꝰ que nia p̾cipit᷑ eli¬
genda. de cothom inqͥt ⁊uersi iter facire
int̾ epauleum ⁊ magdalum. qđ est ⁊tra
beelsephon. ⁊c̃. Epauleum ascensio tor¬
tuosa. magdalum turris. beelsephon as¬
censio specule uł hñs specłam int̾p̃r. Cre
debas forsitan qd̃ ostend̾et d̾s planũ iter

Expanded text:
in die manifestum est in carne velut in nube: in judicio vero tanquam in terrore nocturno; quia tunc erit magna tribulatio, tanquam ignis lucebit justis, et ardebit injustis etc. Videamus quae via praecipitur eligenda. De Othon, inquit, conversi, iter facite inter Epauleum et Magdalum, quod est contra Beelsephon, etc. Epauleum ascensio tortuosa, Magdalum turris, Beelsephon ascensio speculae, vel habens speculam, interpretatur. Credebat forsitan quod ostenderet Deus planu
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ iscł de t̾ra egypti hac die uenerunt ĩ
heremũ syna. ⁊ ꝓfecti ex raphydin ⁊ ue¬
uerunt in heremũ syna ⁊ applicuit ibi
iscł etra montẽ. ⁊ moyses ascendit in mõ¬
tem d̾i ⁊ uocaurt eum dñs de monte dicẽs.
popło ⁊ purificabis illos hodie ⁊ tras.⁊ la¬
uent uestimenta sua ⁊ sint parati in ter¬
ciũ diem. Tertia enĩ die descendit d̾s ĩ mo-¬
tem syna coram omni popło. hoc die repe
es autẽ iste tercius apparet tercii mensis
ab extui filioꝵ isrł̃ de egypto ex quo die
pascha fecerunt .i. agnur immolanerir̃e¬
⁊ ederunt qui fuit quartꝰdetimꝰ mensis pͥ¬

Expanded text:
orum Israhel de terra Aegypti hac die uenerunt in heremum Sina. et profecti sunt exRaphidin et uenerunt in heremum Sina, et adplicuit ibi Israhel contra montem. et Moyses ascendit in montem dei. et uocauit eum dominus de monte dicens: populo, et purificabis illos hodie et cras, et lavent vestimenta sua, et sint parati in diem tertiam. Tertia enim die descendet Dominus in montem Sina coram omni populo. Hoc die reperes autem iste tertius apparet tertii mensis ab exitu filiorum Israel de Aegypto; ex quo die pascha fecerunt, id est, agnum immolaverunt et ederunt, qui fuit quartus decimus p
Abbreviated transcription (Latin):
Bix moꝵ. aũ qui se ab amore mundi
Qu̾tit in corde edificat archan salittis
hñs in se longitudinem .i. tͥnitatis fi-¬
dem ac longitudinẽ uite ⁊ immortali¬
tatis latitudinẽ in caritate. qua poteso
bñfacere etiam inimicis. altitdinem
in spe qua se erigat ad celestia ⁊ sũmã
actuum suoꝵ ad unum referat.

Expanded text:
iter autem, qui se ab amore mundi convertit, in corde aedificat arcam salutis, habens in se longitudinem, id est, Trinitatis fidem, ac longitudinem vitae et immortalitatis; latitudinem in charitate, qua potest bene facere etiam inimicis; altitudinem in spe, qua se erigat ad coelestia et summam actuum suorum ad unum referat.
Abbreviated transcription (Latin):
de rore celi accipimꝰ quociens ꝑ infusionẽ
⁊tempłonis intime de suꝑnis aliquid te¬
nuiter uidemus. Cum uero bona opera
p torpus agunus. uetent pinquebi¬
ne dttamuir.

Expanded text:
de rore coeli accipimus, quoties per infusionem contemplationis intimae de supernis aliquid tenuiter videmus. Cum vero bona opera etiam per corpus agimus, de terrae pinguedine ditamur.
Abbreviated transcription (Latin):
dca quid de xp̃o credere
debeat intelligit. que
se mox pallio oꝑuit.
penetrat. tanto de añ¬
acta uita ⁊funditur
unde in firmitatem
suam pallio oꝑire ni¬
titur. ⁊ que pͥns in ca¬
melo libere gesta. des¬
cendens uerecundia
tegttur. cui qi uere¬
frustum hũistis tunc
in illis in quib nũc
erubescitis:¬

Expanded text:
dicta, quid de Christo credere debeat, intelligit. Quae se mox pallio cooperuit, penetrat, tanto de anteacta vita confunditur. Unde infirmitatem suam pallio operire nititur; et quae prius in camelo libere gestatur, descendens verecundia tegitur, cui quasi verefructum habuisti tunc in illis in quibus nunc erubescis
Abbreviated transcription (Latin):
in corꝑe quandam ꝓpͥe¬
tatem hãt que hoc in¬
ilicat. qr est eresta sta¬
tura scd̃m quã corpus
anime rõnali ꝯgruit
qr in celum erectum ẽ.
mortalis fc̃s sit homo
pre aliis animantib
lia quam in resurrectõe
posset nõ mori. si ñ pet¬
caret. moreret᷑ antem
si petcaret. filii uͭ resur¬
peccare nec mori. Caro¬

Expanded text:
in corpore quamdam proprietatem habet quae hoc indicat, quia est erecta statura, secundum quam corpus animae rationali congruit, quia in coelum erectum est. mortalis factus sit homo prae aliis animantibuslia posset non mori, si non peccaret, moreretur autem , si peccaret. Filii vero resurpeccare nec mori’.
Abbreviated transcription (Latin):
Or̾. Moyses autẽ as¬
fendit in montem ⁊
dñs descendit ad eum¬
Mons altrtudo contẽ¬
plationis est in quem
ascendimꝰ ut ad ea q̃¬
ultra infirm itatem
nr̃am sunt intuendo

Expanded text:
r: Moyses autem ascendit in montem, et Dominus descendit. Mons altitudo contemplationis est, in quem ascendimus ut ad illa qultra infirmitatem nostram sunt intuendo
Abbreviated transcription (Latin):
ad imitatõem intenta m̃te cogitat᷑. slã
qͥ sie redemptoris sangͥnem accipit ut
imitari passionem eiꝰ necdũ uelit ĩ uno
poste sangͥnem posint qui ⁊ in suꝑlumi-¬
narib domoꝵ ponendꝰ ꝑst. Domus enĩ

Expanded text:
 imitationem intenta mente cogitatur. Qui enim sic Redemptoris sanguinem accipit, ut imitari passionem ejus necdum velit, in uno poste sanguinem ponit, qui et in superlimin
Abbreviated transcription (Latin):
¶Doctrina legis q̃ car¬
uulum lacte alebet. s
candidiores ecc̃e decto¬
res qr fortẽ ⁊ ualidum
u̾bi cibũ mandũt ⁊ di¬
stribunt. uñ ꝑfectorũ¬

Expanded text:
doctrina legis, quae carvulum lacte alebat: sed « candidiores, » Ecclesiae doctores, qui fortem et validum verbi cibum manducant, et distribuunt. Unde Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
ledi anima ⁊ ꝑcuti. Manũ qͣ ꝓ manu⁊
pedem ꝓ pede deposcit. Manus aĩe uirtus
qua ten̾e aliquid ⁊ estring̾e potest ut actꝰ¬
eiꝰ ⁊ fortitudo ⁊ pes quo incedit ad bona¬
uł mala. ouia gͦ scandalit ata anima
cedit. Recipiet etiam rbusturam ꝓ com¬
bustura. qr combussit ⁊gehenne tradidit
aĩam ꝑ singła hec oftendit᷑ ut ꝑcussor
truncatis omĩb membris a corꝑe eccłie
excidatur ut cet̾i uidentes timorem hãnit¬
⁊ ñ siłiter faciant. Ideo apłs cum dectorẽ
describeret eccłie inter cet̾a p̃cipit ẽẽ nõ
ꝑcussorem. ne ꝑcutiens pregnantes mu¬
lieres .i. animas incipientes ponat ani¬

Expanded text:
edi anima et percuti. Manum quoque pro pedem pro pede deposcit. Manus animae, virtus nere aliquid et cor stringere potest, ut actet fortitudo; et pes quo incedit ad bonaad mala. Quia ergo scandalizata anima cedit. Recipiet etiam combusturam, quia combussit et gehennae tradidit animam. Per singula haec ostenditur, ut percussor, truncatis omnibus membris, a corpore Ecclesiae excidatur, ut caeteri videntes timorem hanon similiter faciant. Ideo Apostolus cum doctorem describit Ecclesiae, inter caetera praecipit, non percussorem : ne percutiens praegnantes mulieres, id est animas insipientes, ponat ani
Abbreviated transcription (Latin):
batio magna ⁊surgit ⁊ sine federe nas¬
cttur uellum. qr ininsticia usticie ñ cõ¬
uenit. nec sobrietati ebrietas uł u̾tati mẽ
tit moyses ante pħaonem stemꝰ ⁊ nos
ꝯt̾atur sathanas sub pedib nr̃is. Quãto
enim nos ꝯstanter ⁊ fortiter stamꝰ. tãto
phao infirmꝰ. si autẽ infirmi uł dubii
ẽẽ ceꝑimus: ualidior fiet. Cum ens ele¬
uaret moyses manꝰ. uincebat᷑ amalech.
a ⁊ leuemus in oronem scãs manꝰ ut dei¬
auxilũ mereamur. hinic iacobꝰ art. Riesi¬
stite diabolo ⁊ sugiet a uob̃. Agamꝰ gͦ ut
ñ solum fugiat s eteratur sub pedib no¬
abyssi. Nlos aũ si recedamꝰ de egypto uicioꝵ
fluctus scł̃i tanqͣm iter solidum euadimꝰ¬

Expanded text:
batio magna consurgit, et sine foedere nascitur bellum: quia injustitia justitiae non convenit, nec sobrietati ebrietas, vel veritati tit Moses ante Pharaonem, stemus et nos; conteratur Satanas sub pedibus nostris. Quanto enim nos constanter et fortiter stamus, tanto Pharao infirmius. Si autem infirmi vel dubii esse coeperimus, validior fiet. Cum enim elevaret Moses manus, vincebatur Amalec; a et elevemus in oratione sanctas manauxilium mereamur. Hinc Jacobus ait: Resistite diabolo et fugiet a vobis . Agamus ergo ut non solum fugiat, sed conteratur sub pedibus noabyssi. Nos autem si recedamus de Aegypto vitiorum, fluctus saeculi tanquam iter solidum evadim
Abbreviated transcription (Latin):
sione .lxx. posuerunt
bant. Aquila ꝯfligebãt¬
filii in utero eius. Sy¬
machus in similitu¬
ꝓ cie ferebantur

Expanded text:
sione LXX posuerunt, « bant: » Aquila, « confligebantfilii in utero ejus. machus, « in similitucie ferebantur
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Qui uide¬
bant faciem
egredientis
operiebat ille¬
rursum faci¬
em suam si
qͣndo loque¬
batur ad eos.
gitur congregata omĩ turba
filiorum isił dixit ad eos. Hec
sunt que iussit dommus fier.
Sex dieb faciens opus. septinꝰ
dies erit uobis sanctus. sabbatũ
⁊requies domini. Qui fecerit o¬
pus in eo occidetum. Non succen

Expanded text:
ta. Qui videbant faciem egredientis operiebat illeursus facem suam, si quando loquebatur ad eos igitur congregata omni turba filiorum Israhel dixit ad eos haec sunt quae iussit Dominus fieri sex diebus facietis opus septimus dies erit vobis sanctus sabbatum et requies Domini qui fecerit opus in eo occidetur non succen
Abbreviated transcription (Latin):
an ⁊ hoe simile est uelamento q̃ faciem
dexit qr splendorem uultus eiꝰ filii isrł nõ
pot̾ant intueri. slam ex .x p̃ceptis hoc solũ
ñ dubitamus. Illud añ uirũ de salbo a deo
intueamur. In illa añ requie ubi oꝑa ser¬
uilia iubentur cessare magna est alticudo
gr̃e dei. Tunc enĩ fiunt eũ requie oꝑa bo-¬
na cum fides ꝑ dilectionem oꝑatur. timor
aũ tormentum h̃t. ⁊ in tormento que reqͥes:
Uñ. timor ñ est in caritate. caritas enĩ dif¬
fusa est in cordib nr̃is ꝑ sp̃m scm̃ qui dat

Expanded text:
an et hoc simile est uelamento, quo faciem obtexit. quia splendorem uultus eius filii Israhel non poterant intueri? nam ex decem prae. ceptis hoc solum minime dubitamus. illud autem unum de sabbatoificabat intueamur. in illa autem requie ubi opera seruilia iubentur cessare, magna est altitudo gratiae dei. tunc enim fiunt cum requie opera bona, cum fides per dilectionem operatur, timor autem tormentum habet et in tormento quae requies? unde timor non est in caritate; caritas autem diffusa est in cordibus n
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃e tribuenda ñ nob̾ uelut ex nob̃. Alicqͥn
aut cum timore ñ cum dilestione ⁊ id̾o serui¬
pͥus lecutus est d̃s de rabernacło ungendo
dixit eadem unctione scĩficari illa omĩa ⁊
scm̃ scĩ ⁊ hoc intereẽ uidebatur qd̃ nicħ eoꝵ

Expanded text:
e tribuenda, non nobis uelut ex nobis. alioquin aut cum timore, non cum dilectione, et ideo seruiprius locutus est deus de tabernaculo ungendo, dixit eadem unctione sanctificari illa omnia et sanctum sancti. et hoc interesse uidebatur, quod nihil eorum
Abbreviated transcription (Latin):
gare ⁊ omib mundi curis ac delectationibꝰ
exuere studuerunt ut libera mente in amo-¬
rem dei ⁊ ꝓximi dilatari ⁊ ad p̾dicandrim
u̾bum longe lateq possent discurrere reste
dicit᷑ qr de lignis spinaꝵ tabule fc̃e sunt .s.¬

Expanded text:
gare, et omnibus mundi curis ab delectationibus exuere studuerunt, quatenus libera mente in amore Dei et proximi dilatari, atque ad praedicandum verbum longe lateque possent discurrere, recte dicitur, quia de lignis spinarum tabulae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
prexit cũ ñdum ẽẽnt ꝓpħe uł sacerdotes
tabernacłi aut templi dñi forsitan ad
locum ubi aram ꝯfiituit abraham. S
quom᷑ ibi responsa darentur tacet scrip¬
tura an ꝑ aliquem sacerdotem quem mi¬
rum est si erat nõ fuisse nõiatum. ⁊ nul¬
lam sacerdotum fcãm mentõem ẽe. for¬

Expanded text:
rit, cum nondum essent prophetae vel sacerdotes tabernaculi aut templi Domini? Forsitan ad locum ubi aram constituit Abraham. Sed quomodo ibi responsa darentur, tacet Scriptura; an per aliquem sacerdotem? quem mirum est, si erat, non fuisse nominatum, et nullam sacerdotum factam mentionem esse. For
Abbreviated transcription (Latin):
antia que mentis quietem amiserant. qͥa
eis sp̃c nõ innitebatur s suꝑferebat᷑ qiͣ po¬
tens naturã a ꝯfusione in meliꝰ reuocare.
Deinde ꝑ totũ huiꝰ scripture textum sex qͣs¬
dam oposas etates iudemus licet qͣi ꝓpͥriis¬
sunt que dm̃ fecisse scriptura ꝯmemorat
pͥmordiũ gñis humani quo ista luce frui
cepit comꝑatur pͥmo diei quo d̃s lucẽ fecit¬
hec etas tanꝙͣ infantia est tociꝰ scłi. qd̾ tan

Expanded text:
antia, quae mentis quietem amiserant, quia eis spiritus non innitebatur, sed superferebatur: quasi potens naturam a confusione in melius revocare. Deinde per totum hujus Scripturae textum sex quasdam operosas aetates videmus, licet quasi prsunt, quae Deum fecisse Scriptura commemorat. Primordium enim generis humani, quo ista luce frui coepit, comparatur primo diei quo lucem DeHaec aetas tanquam infantia est totius saeculi, quod tan
Abbreviated transcription (Latin):
bilitate mundi se¬
cretum est. mox ut
Añs dicens ubi eras
cũ me laudarent simł̾¬
ascra matutina. ⁊ iũ¬
dilarent om̃s filu dei.
Astra matutina eosdẽ¬

Expanded text:
bilitate mundi secretum est, mox ut Dominus dicens: Ubi eras, cum me laudabant astra matutina, et jubilarent omnes filii Dei. Astra matutina e
Abbreviated transcription (Latin):
In hebreo h̾etur mere
Intelligimus gͦ nõ de
sp̃u mundi dici ut¬
cator. si aitẽ uiuifica¬
tor ⁊ editor. si ⁊ditor:¬

Expanded text:
in Hebraeo habetur merepquo intelligimus, non de spcator: si autem vivificator, et conditor; si conditor
Abbreviated transcription (Latin):
Rebecca ñ ornatur
auro bathuelis qr nõ
sunt cligna ornamẽ¬
ta bar̃pari ⁊ imꝑtti.
de domo abrahe accip̃
ornam̃ta. qr patĩa de
domo sapĩe ornatur
Apuero abrahe suscip̃
inaures .i. aurea ĩ an¬
rib u̾ba ⁊ brachilia
.l.aurea in manib o¬
figurantur diuersa
uirtutum gentra.

Expanded text:
Rebecca non ornatur auro Bathuelis, quia non sunt digna ornamenta barbari et imperiti. De domo Abrahae accipit ornamenta, quia patientia de domo sapientiae ornatur; a puero Abrahae suscipit inaures, id est, aurea in auribus verba; et brachilia, id est, aurea in manibus ofigurantur diversa virtutum genera.
Abbreviated transcription (Latin):
Is. Qõ post .xl. dies coruus nõ redut aut
aqua int̾ceptus aut cadauere natante
illectus figurat ĩmundicianupiditatis
tet̾rimos. ⁊ ideo hiis que foris sunt in mũ¬
Do nimis intentos aut rebaptizari aut
ab hiis quos preter archam .i. eccł̃iam et
baptismus occidit seduci ⁊ teneri.

Expanded text:
st quadraginta dies corvus non rediit, aut aquis interceptus, aut cadavere natante illectus, figurat immunditia cupiditatis teterrimos: et ideo his quae foris sunt in mundo nimis intentos, aut rebaptizari, aut ab his quos praeter arcam, id est Ecclesiam, baptismus occidit, seduci et teneri.
Abbreviated transcription (Latin):
die mensis suꝑ montes arme¬
nie. At u̾o aque ibant ⁊ decresce¬
bant usꝙ ad decimum mensẽ.
Detimo enim mense prima
die mensis apparuerunt cacu¬
mina montium. Cumq trã
fenestrain arche quam fecerat

Expanded text:
die mensis, super montes Armeniae. At vero aquae ibant et decrescebant usque ad decimum mensem: decimo enim mense, prima die mensis apparuerunt cacumina montium. Cumque tranfenestram arcae, quam fecerat
Abbreviated transcription (Latin):
colit᷑ ⁊ nutritur. uerũ
hoc ad unũquemq re¬
feramꝰ. Si times dm̃ ñ
facis p̾ceptum regis e¬
gypti. Ille enĩ p̾cipit ite
in delicus uiuas. p̃sen¬
tia ꝯcupiscas. tu si timeᷤ
dm̃ ⁊ exhibes obstetͥcis
officiũ anime tue si
orem hoĩem qͥ in te est
melicaris ⁊ foues. ⁊ ꝑ
actus ⁊ intellc̃s bonos
uitam adquiris et̾nam.

Expanded text:
colitur et nutritur. Verum haec ad unumquemque referamus. Si times Deum, non facias praeceptum regis Aegypti: ille enim praecipit ut in deliciis vivas, praesentia concupiscas; tu, si times Deum, et exhibes officium obstetricis, animae tuae si orem hominem, qui in te est, medicaris et foves, et per actus et intellectus bonos vitam acquiri
Abbreviated transcription (Latin):
res componit. uerecundiam docet ⁊ hone¬
statem. Michi tñ qr dicit scriptura de hus
regis egypii uidemtur
utriusq testam̃ti fig¬
ram seruare.⁊ sephora
cruore rutilãt. Ab his
cib medicant᷑. qr de

Expanded text:
res componit, verecundiam docet et honestatem. Mihi tamen quia dicit Scriptura de his quod regis Aegypti  videntur utriusque Testamenti figuramcruore rutilant. Ab his cibus medicantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tica magnitudine oleagnia. cuiꝰ lacri¬
ma lucida gustu amara boni odoris
sed otoratio infusione uini:
Dnix est lapis p̾ciosus sit dictus qr
ꝑmixtum ht candorem ad humani
slttudinem unguis. qr unguis grece
łr onix. antiqua translatõ ht carbũ¬
culum ⁊ prasium. carbuncłs est ignei
coloris ⁊ d̾r illustrare tenebras noctis.
prasius est uiridis. unde grece a porro
quod prason dicitur nomen accepit:¬

Expanded text:
tica magnitudine oleagina, cujus lacryma lucida, gustu amara, boni odoris, sed odoratior infusione vini. « Onyx. » Est lapis pretiosus, sic dictus quia permistum habet candorem ad humani similitudinem unguis, quia unguis Graece dicitur ὄνυξ. Antiqua translatio habet « carbunculum et prasium. » Carbunculus est ignei coloris, et dicitur illustrare tenebras noctis. Prasius est viridis, unde Graece a porro, quod πράσον dicitur, nomen accepit
Abbreviated transcription (Latin):
possessa est ab eiula¬
filio ethan filii heber
patriarche hebreoꝵ¬
Tiulath interpr par¬
tuxiens. qr aliquis
ioquens u̾tatẽ mag̃¬

Expanded text:
possessa est ab Evilafilio Jectan, filii Heber, patriarchae Hebraeovilath interpretaturiens, quia aliquis loquens veritatem, mag
Abbreviated transcription (Latin):
ndum ad maturtta
be et indiscrete repre¬
hendit qͣr ignem spi¬
cis ĩmittit nec adma¬
turitatẽ ꝑueuire sinit.

Expanded text:
ndum ad maturitatbe et indiscrete reprehendit, quasi ignem in spicas immittit, nec ad maturitatem pervenire sinit.
Abbreviated transcription (Latin):
centiam. Asini gͦ pͥmogenitũ oue mu¬
tare est immunde nite p̾mordia innocẽ
simplicitate ruert̾e. ut postq̃m peccator
illa egit quent ĩmunda dnĩs respuit ea¬
iam agendo p̃ferat que dei sacrificio imi
carnis ad ĩnocentiam ⁊uercitur cordis
pͥmogenitum asini mutat one. malici
am. ẜ pͥoris uite. Qui enĩ qualis pͥus fu¬
it ẽe desinit ⁊ app̃hensa carnis mundi
innccentiam custodit in oblationem
pͥmogenitum asini oue mittat.¬

Expanded text:
cat. Asini ergo primogenitum ove mutare, est immundae vitae primordia innocentiae simplicitate convertere, ut postquam peccator illa egit quae ut immunda Djam agendo proferat quae Dei sacrificio impocarnis ad innocentiam convertitur cordis, primogenitum asini mutat ove, malitiam scilicet prioris vitae. Qui enim qualis prius fuit desinit esse, et apprehensa carnis munditia innocentiam custodit, in oblationem Dei primogenitum asini ove muta
Abbreviated transcription (Latin):
Alia editio teristrum
qd̃ etiam nũc genus
est arabici uestim̃ti
quo mulieres ꝓuĩcie
illius uelantur

Expanded text:
Alia editio, « teristrum, » quod etiam nunc genus est Arabici vestimenti quo mulieres provinciae illius velantur
Abbreviated transcription (Latin):
ilii isit ꝓpter᷑ opa uociferati sunt
ascenditi clamor eoꝵ ad deum ab oꝑib. ⁊
audunt gemitũ eoꝵ ac recordatꝰ federis qd
pepigerat cum abraham ysaac ⁊ iacob. respexit filios uirł ⁊ cog¬
nouit eos. ¶Loyses aũ pascebat oues iethro cognati sui sacer-

Expanded text:
iferati sunt ascenditque clamor eorum ad Deum ab operibus et audivit gemitum eorum ac recordatus foederis quod pepigerat cum Abraham et Isaac et Iacob respexit filios Israhel et cognovit eos Moses autem pascebat oves Iethro cognati sui sacer
Abbreviated transcription (Latin):
ug̃. Non coques hedum in.la. i .s.
tc̃. Quomodo intelligatur ad u̾boꝵ ꝓpͥe¬
tatem nescio utrum possit repperiri. Si
enim aliciũ significatõnis causa ꝓhibi¬
tum acceꝑimus agnum in lacte coqui
nullus usus est coquendi. Si aũ in dieb
eo nato mortua matre eiꝰ ab oue alia la¬

Expanded text:
. Non coques agnum in lacte matris suae. Quomodo intelligatur ad verborum proprietatem, nescio utrum possit reperiri. Si enim alicujus significationis causa prohibitum acceperimus, agnum in lacte coqui, nullus usus est ita coquendi. Si autem in diebus eo nato mortua matre ejus, ab ove alia la
Abbreviated transcription (Latin):
ł. a untitib fiunt uicia supata Iccum¬
quem ꝯcupie uł forncatõis sp̃e possi¬
debat castitas obtinebit. quem suror
ceꝑat patĩa uendicabit. quem tristicia
mortem eccupans eccupau̾at salutaris
⁊ plena gaudio leticia possidebit. queni
accidia uastauit exuet fortitudo. quẽ
suꝑbia culcabat humilitas honestabͭ.
Ita singłis uiciis expulsis eoꝵ loca .i. ef
fectus uitutes ꝯtrarie possidebunt.
que filii iscłis .i. anime dm̃ iudentis
nuncupantur. qui cũ uniu̾sas cordis ex¬
pulerint passiones. ñ tam alienas pos
orbis sortiti sunt. q̃m uiolenter chana¬
nei possederunt. unde iusto iudicio dei
expilsi sunt uoluntas qͦ possessonem.¬

Expanded text:
int vitia superata, locumae vel fornicationis spiritus possidebat, castitas obtinebit: quem furor ceperat, patientia vindicabit; quem tristitia mortem operans occupaverat, salutaris et plena gaudio laetitia possidebit; quem acedia vastavit, excolet fortitudo; quem superbia conculcabat, humilitas honestabit. Itaque singulis vitiis expulsis, eorum loca, id est affectus, virtutes contrariae possidebunt: quae filii Israelis, id est animae Deum videntis nuncupantur: qui cum universas cordis expulerint passiones, non tam alienas possorbis sortiti sunt, quam Chananaei violenter possederunt: unde justo, judicio Dei expulsi sunt. Voluntas quoque Dom
Abbreviated transcription (Latin):
hic intelligatur utrũ mali tm̃ an etiã
bomi in infernũ descendant. si tm̃ mali q̃¬
mͦ iste ad filiũ suũ se dicit iugentẽ uelle¬
descend̾e. Nõ enĩ in penis infermi tredibile
est eũ ẽe. an ꝑturbati ⁊ dolentis u̾ba sũt
mala sua etiã hunc exagg̾antis. an cre-¬
dibile est in infernũ quedam loca secreta
⁊ minꝰ penalia añ passionem dñi fuisse
ad quem etiã sci descendebant. qr nullus

Expanded text:
hoc intelligatur, utrum mali tantum, an etiam boni in infernum descendant? Si tantum mali, quomodo iste ad filium suum dicit se lugentem descendere velle? Non enim in poenis inferni credibile est eum esse. An perturbati, et dolentis verba sunt, mala sua etiam hic exaggerantis? an credibile est apud infernum quaedam loca secreta, et minus poenalia ante passionem Domini fuisse, ad quae etiam sancti descendebant? quia nullus
Abbreviated transcription (Latin):
sure est.Tria sata tres
filios noe sig̃cant a qͥ¬
b omne genus homi¬
num disseminatum
est. significatur gͦ
doctrina ꝑ totum mũ¬
dum dissemmanda
⁊ in trib mundi ꝑ

Expanded text:
surae. Tria sata tres filios Noe significant, ex quibus omne genus hominum disseminatum est. Significatur ergo doctrina per totum mundum disseminanda, et in tribus mund
Abbreviated transcription (Latin):
in priarchis qd̃ pecoꝵ nutritores erant a
statem pisciũ maris ⁊ uolatiliũ celi ⁊ sĩm
pecoꝵ q̃ sunt suꝑ t̾ram. ubi in sinuatur
rõnem debere dũari irrõnabili uite. Seruũ¬
aũ hoĩem hõi uł iiqͥtas uł adu̾sitas fecit.

Expanded text:
in patriarchis, quod pecorum nutritores erant a statem piscium maris et uolatilium caeli et quae sunt super terram. ubi insinuatur rationem debere dominari inrationabili uitae. seruum homini uel iniquitas uel aduersitas fecit:
Abbreviated transcription (Latin):
terregauit Quid habetis oꝑis: Redenint. pastores ouiũ sumꝰ serui
ñ est herba gregib seruoꝵ tuoꝵ ingrauescente fame in regio-¬
ne chanaan. petimꝰq ut ẽẽ nos uibeas seruos tuos in t̾ra iessen
Dixitq itaq rex ad ioseph. Pater tuus ⁊ ffes tui uenerũt ad
te tra egypti in conspestu tuo est in optimo loco fac eos h̃tart
trade eis t̾ram iessen. Qd̃ si nosti in eis uiros industros esti
tue illos magrõs pecoꝵ meoꝵ. Post hec intreduxit ioseph pa¬
trem suũ ad regem ⁊ statuit eũ coram eo. Qui bñdicens illi ⁊
int̾rogatus ab eo. quot sunt dies annorũ uite tue. redit. Di

Expanded text:
sponderunt pastores ovium sumus servi non est herba gregibus servorum tuorum ingravescente fame in regione Chanaan petimusque ut esse nos iubeas servos tuos in terra Gessen dixit itaque rex ad Ioseph pater tuus et fratres tui venerunt ad te terra Aegypti in conspectu tuo est in optimo loco fac habitare eos et trade eis terram Gessen qtue eos magistros pecorum meorum. Post haec introduxit Joseph patrem suum ad Regem, et statuit eum coram eo: qui benedicens illi, et interrogatus ab eo: Quot sunt dies annorum vitae tuae? Respondi
Abbreviated transcription (Latin):
latina dedit bella fecerunt. Qui enĩ suꝑa¬
tus iure belli poss occidi. q seruatꝰ est ser
nus appellatꝰ est Inde ⁊ mancipia qr ⁊ mã¬
cipata sunt. Est etiam naturalis in hõib
ut seruiant femine uiris. filii parentib¬
qr ⁊ illic hec iusticia est ut infirmior rõe ser

Expanded text:
inditum est, bella fecerunt. qui enim tus iure belli posset occidi, quia seruatus est, seruus est appellatus; inde et mancipia, qucapta sunt. est etiam ordo naturalis in hominibus, ut seruiant feminae uiris et filii parentibillic haec iustitia est, ut infirmior ratio ser
Abbreviated transcription (Latin):
rum sũmitate usq ad alt̾ius lateris sũmi¬
tatem ꝑ .x. cubitos Latitudinis tabernacłi
impostiꝰ est ⁊it ꝑhoc ⁊ ea tabernaculi plaga
que ñ tabulis s columpnis constabat. nõ
minꝰ fixa qͣm cetere uento licet impellente

Expanded text:
rum summitate usque ad alterius lateris summitatem, per decem cubitos latitudinis tabernaculiimpositus, ut per hoc et ea tabernaculi plaga, quae non tabulis, sed columnis constabat, non minus fixa quam caeterae, vento licet impellente,
Abbreviated transcription (Latin):
os ꝑ quos uectes induci possent. quos ⁊ ip̃os laminis aureis o¬
peruit. fecit ⁊ uelum de iacincto ⁊ purpura ⁊ uermiculo acbysso
retorta oꝑe polimitario uarium atoꝵ distinctum. ⁊ quatuor co-
lumpnas de lignis sethim quas deaurauit cum capitib fusis
basib earum argenteis. fecit ⁊ tentorium in introitu taberna¬
culi ex iacincto ⁊ purpura uermiculo byssoq retorta oꝑe plu¬
marii. ⁊ columpnas qͥrq cum capitib suis quas oꝑuit auro¬

Expanded text:
os, per quos vectes induci possent, quos et ipsos aureis laminis oos, per quos vectes induci possent, quos et ipsos aureis laminis operuit. Fecit et velum de hyacintho, et purpura, et vermiculo, ac bysso retorta opere plumario varium atque distinctumit fusis basibus earum argenteis. Fecit et tentorium in introitu tabernaculi ex hyacintho, purpura, vermiculo, byssoque retorta opere plumario; et columnas quinque cum capitibus suis, quas operuit auro
Abbreviated transcription (Latin):
retinebat. Bine incastrature erant per singulas tabulas ut alia
alteri iungeretur. sic fecit in omnib tabulis tabernaculi. eqͥb
.xx. ad plagam meridianam erant contra austrum. cum . xl. ba-
angulorũ parte. ubi incastrature laterum inangulis terminant᷑.
Ad plagant quoq tabernatuli que respicit ad aquilonem fecie
respicit mare. fecit sex tabulas. ⁊ duas alias per singulos an¬
gulos tabernaculi retro que iuncte erant deorsum usc sursum
et in unam compagem pariter ferebantur. Ita fecit ex utraq
parte ꝑ angulos ut essent simul tabule .uiii. ⁊ haberent bases
de lignis sethim. qͥnq ad continendas tabulas unius lateris
tabernaculi. ⁊ qͥnq alios ad alt̾uis lateris tabulas coaptandas
et extra hos qͥnq alios uectes ad occidentalem plagam taberna¬
culi contra mare.fecit quocs uectem alium qͥ ꝑ meclias tabulas
ab angulo usq ad angulum ꝑueniret. Ip̃a autẽ tabulata dean¬

Expanded text:
retinebat binae incastraturae erant per singulas tabulas ut altera retinebat binae incastraturae erant per singulas tabulas ut altera alteri iungeretur sic fecit in omnibus tabulis tabernaculi e quibus viginti ad plagam meridianam erant contra austrum cum quadragintaangulorum parte ubi incastraturae laterum in angulis terminantur ad plagam quoque tabernaculi quae respicit ad aquilonem fecit respicit fecit sex tabulas et duas alias per singulos angulos tabernaculi retro quae iunctae erant deorsum usque sursum et in unam conpagem pariter fereparte per angulos, ut octo simul essent tabulae, et haberent bases de lignis setthim quinque ad continendas tabulas unius lateris tabernaculi et quinque alios ad alterius lateris tabulas coaptandas et extra hos quinque alios vectes ad occidentalem plagam tabernaculi contra mare fecit quoque vectem alium qui per medias tabulas ab angulo usque ad angulum perveniret ipsa autem tabulata deau
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnq alteram alteri. ⁊ alias qͥnq sibi inuicem copulauit. ferit
et ansas lacinctinas in hora cortine unius ex utroq latere. et
in hora cortine alt̾uis similiter ut contra se inuicem uenirent
saga undecim depilis caprarum ad oꝑiendum tectum taber¬
naculi. unum sagum habebat in longitudine cubitos tͥginita
in latitudine .iiii. cubitos. unius mensure erant omĩa saga. qͦ¬
runt qͥnq iunxit seorsum. ⁊ sex alia separatim. fecit q ansas
qͥnq̃ in hora sagi unius. ⁊ qͥnquaginta in hora sagi alt̾ius sibi¬
ut inuicem nesterentur. ⁊ fibulas eneas quinq̃gurta in hora sa¬
gi alt̾ius ut quib necteretur tectum ⁊ unum pallium ex oĩb
sagis fieret. Fecit et oꝑtorium tabernaculi de pellib arietum
rubricatis. Aliudq desuꝑ uelamen de pellib iacinctinis. ⁊ tabu¬
las tabernatuli de lignis sethini stantes. Secem cubitorum erat
longitudo tabule unius.⁊ inuni ac semis cubitum latitudo

Expanded text:
que alteram alteri et alias quinque sibi invicem copulavit fecit et ansas hyacinthinas in ora cortinae unius ex utroque latere et in ora cortinae alterius similiter ut contra se invicem venirent rnaculum fecit et saga undecim de pilis caprarum ad operiendum tectum tabernaculi unum sagum habebat in longitudine cubitos triginta et in latitudine cubitos quattuor unius mensurae erant omnia saga quorum quinque iunxit seorsum et sex alia separatim fecitque ansas quinquaginta in ora sagi unius et quinquaginta in ora sagi alterius ut sibi invicem iungerentur, quibus necteretur tectum, ut unum pallium ex omnibus sagis fieret. Fecit et opertorium tabernaculi de pellibus arietum rubricatis: aliudque desuper velamentum de pellibus lanthinis. Fecit et tabulas tabernaculi de lignis setthim stantes decem cubitorum erat longitudo tabulae unius et unum ac semis cubitum latitudo
Abbreviated transcription (Latin):
canine alumpne putredinis uermiũ ma¬
tres. hic sub marco antonio lues multis
infusa ꝓuincus ytaliam ⁊ urbem romã
exercitumq romanoꝵ ꝑ diu̾sa hybernia
disꝑsum morte dissolictũ putredimi ⁊ ner¬
mib dedit. Ibi quinta plaga pecoꝵ ⁊ iu
mentoꝵ. hic sub seuero ꝑsecutore ciuilibꝰ
bellis. ꝓpͥa iuscera ⁊ adiumenta rei publi
ce .i. plebes ꝓuinciaꝵe ⁊ legiones militũ
ꝯminute sunt. Ibi sexta plaga uesice tur¬
gentes ulceraq manantia. hic plaga q̃
post maximini ꝑsecitõem fuit qui spe.
eccłiaꝵ pͥmates cruciari imꝑau̾at intu¬
exaltara est. Item. Ibi septima plaga coac¬
ta in aere grando que hominib ⁊iumẽ¬
tis fuit excitio hic sub gallo ⁊ uolusiano
qͥ decio ꝑsecutori successerunt pestis infu
nus humanũ dedit neci Ibi octaua correc¬
tio excitate undiq locuste. hic excitate un¬
diq gentes romanũ orbem cedib ⁊ incen¬
dus uastauerunt. Ibi nona plaga tenebre

Expanded text:
caninae, alumnae putredinis, vermium macaninae, alumnae putredinis, vermium matres; hic sub Marco Antonio lues multis infusa provinciis, Italiam et urbem Romam, exercitumque Romanorum per diversa hiberna dispersum, morte dissolutum, putredini et vermibus dedit. Ibi quinta plaga, pecorum et jumentorum: hic sub Severo persecutore civilibus bellis propria viscera et adjumenta reipublicae, id est, plebes provinciarum et legiones militum, comminutae sunt. Ibi sexta plaga, vesicae turgentes ulceraque manantia: hic plaga quae post Maximini persecutionem fuit, qui specEcclesiarum primates cruciari imperaverat, intuexaltata est. Ibi septima plaga, coacta in aere grando, quae hominibus et jumentis fuit exitio: hic sub Gallo et Volusiano, qui Decio persecutori successerunt, pestis infusnus humanum dedit neci. Ibi octava correctio, excitatae undique locustae: hic excitatae undique gentes Romanum orbem caedibus et incendiis vastaverunt. Ibi nona plaga, tenebrae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmani regni ⁊parari temꝑib. qr h̾ in figã
uniꝰ dei est una utriꝰq causa. subdira fu¬
it synagega egyptus. ectã romanis. ꝑ¬
setuti sunt egyptii. ꝑsecuti st̃ ⁊ romani.
sangnis de puteis ⁊ fluminib manat
hic pͥma sub nerone plaga ut ubiq mo¬
rientiũ sanguis eĩt uł morbꝰ in urbe cor¬
ruptꝰ uł bellis in orbe ꝓfusus. Ibi scd̾a pla¬
ga rane in penetrabilib inedia pene hita¬
tores extinxit. hic sub domitiano satelli¬
tes effrenati iussu cruenti pͥncipis ⁊ ino¬
pia pene om̃s romanos ciues dispsit.
Idem Ibit̾cia plaga sciniphes muscule
seuissime que media estate ꝑ leca sqiuali¬
da gregatim uolant. capillisq hominũ
sensq pecudũ urente morsu inferuntiuꝵ.
hic t̾cia plaga sub traiano iudeos excira¬
uit. qui cũ ante disꝑsi qͣi nõ eẽnt quiesce¬
rent repentino calore ꝑmoti crassati sunt
prec̾ea multe urbes hus dem temꝑib cor¬
ruerunt t̾remotu. Ioi quarta plaga musce

Expanded text:
mani regni comparari temporibus, quia haec in figura unius Dei est, una utriusque causa subdita fuit, Synagoga Aegyptiis, Ecclesia Romanis. Persecuti sunt Aegyptii, persecuti sunt et Romani. sanguis de puteis et fluminibus manat, hic prima sub Nerone plaga, ut ubique morientium sanguis esset, vel morbis in Urbe corruptus, vel bellis in orbe profusus. Ibi secunda plaga, ranae in penetralibus, inedia pene habitatores exstinxit: hic sub Domitiano satellites effrenati, jussu cruenti principis, et inopia pene omnes Romanos cives dispersit. Ibi tertia plaga sciniphes, musculae saevissimae, quae media aestate per loca squalida gregatim volant, capillisque hominum setisque pecudum urente morsu inferuntur: hic tertia plaga sub Trajano Judaeos excitavit, qui cum ante dispersi, quasi non essent, quiescerent, repentino calore permoti, grassati sunt. Praeterea multae urbes iisdem temporibus corruerunt terrae motu. Ibi quarta plaga, muscae
Abbreviated transcription (Latin):
p̾uidit quid boni de malis eoꝵ esset
fc̃urus. Sic enim fecit eos ut relinq̃ret
eis unde aliquid fac̾et. ⁊ si culpabiliter
aliquid fac̾ent. illum de se laudabiliter̾
oꝑantem inuenirent. A se hñt uoluntatẽ
malam. ab illo naturam bonam ⁊ iustã¬

Expanded text:
praevidit quid boni de malis eorum esset facturus. Sic enim eos fecit, ut relinqueret eis unde aliquid facerent; et si culpabiliter aliquid facerent, illum de se laudabiliter operantem invenirent. A se habent voluntatem malam, ab illo naturam bonam, et justa
Abbreviated transcription (Latin):
posset nõ peccare si uellet. ⁊ iuste puni-¬
tam que noluntate nõ ncc̃itate pecca¬
lior melior cur nõ utramq faceret ut
uberiꝰ laudaretur de utraq. illa enĩ in
scĩs angłis hec de scĩs hominib est¬
aret quem p̾sciebat ex alt̾ius iniqui
lius est nõ ẽẽ qui alt̾uis malo bñ uten¬
do miscd̃iter coronetur: quam ẽe ma-
lum qͥ ꝓ suo malo iuste puniaturr.

Expanded text:
posset non peccare si vellet; et juste punitam, quae voluntate non necessitate pecca melior, cur non utramque faceret, ut uberius laudaretur de utraque? illa enim de sanctis angelis, haec de hominibus estaret quem praesciebat ex alterius iniquilius non esse qui alterius malo bene utendo misericorditer coronaretur, quam esse etiam malum qui pro suo merito juste puniretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Non frustra putari potest ab initio
temporis dyabolum cecioisse. nec cñ¬
scis angłis pacatum aliq̃ñ uixisse ⁊
beatum. s mox apostatasse. unde ille
tit ex quo creatꝰ est qui staret si uoluiss¬

Expanded text:
Non frustra putari potest ab initio temporis diabolum cecidisse, etcsanctis angelis pacatum aliquando vixisse et beatum, sed mox apostatasse; unde Domintit ex quo creatus est, qui staret si s
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo suꝑ hanc scripturam tũ inderis hr̃e
sermonem quib credita sunt eloqͥa d̃i
quid illis iudeatur de eo qd̃ dicit sex die¬
b ꝯtinuis colligetis. die autẽ sexto du¬
plum. Apparet gͣ sextum diem noĩari qͥ
⁊ uolo ꝯparare dñicam nrãm cum sabbo
uideoꝵ. Ex scriptura enuim apparet qr die
dũica pͥmũ datur manna sex dieb cõ¬
tinnis collectũ .uiiͣ. que est sabb̃m ces¬
satur. Quia gͦ in die dñica deua pluit
manna ⁊ ñ in salro intelligant iudei
iam tunc p̾latam ẽẽ dñcam nr̃am su¬
o sabb̃o. ⁊ indicatũ est qd̾ ñ in ip̃o d̾i gr̃ã
ad eos descend̾it de celo. ⁊ panis celestiᷤᷤ

Expanded text:
primo super hanc scripturam cum Judaeis habere sermonem, quibus credita sunt eloquia Dei, quid illis videatur de eo quod dicit: Sex diebus continuis colligetis, die autem sexta duplum. Apparet ergo sextum diem nominari qui et volo comparare Dominicam nostram cum sabbato Judaeorum. Ex Scriptura enim apparet quia die Dominica primum datur manna, sex diebus continuis collectum; septima, quae est sabbatum, cessatur. Quia ergo in die Dominica pluit Deus manna, et non in sabbato, intelligant Judaei jam tunc praelatam esse Dominicam nostram suo sabbato; et indicatum est quod non in ipso Dei gratia ad eos descenderit de coelo, et panis coelestis,
Abbreviated transcription (Latin):
turas. Omĩs enĩ scriba doctus in regno te¬
exemplar monstratũ ⁊ scd̃m hoc ad inferiora rediens facit: cũ
intelligit sedulo corde scrutat᷑ ⁊ hoꝵ exemplar auditorib sius¬

Expanded text:
t omnis scriba doctus in regno coeicit enim diligenter exemplar monstratum, et secundum hoc ad inferiora rediens facit, quanintelligit, sedulo corde scrutatur: horumque semper exemplar auditoribus
Abbreviated transcription (Latin):
re ⁊ intelligere solent.
dñe mi qd̃ paruulos habeam teneros ⁊ oues ⁊ bones fetas me¬
tũ quas si plus in ambulando fecero laborare. morient᷑ una
qie cuncti greges. Srecedat dñs mens ante seruũ suũ. Et ego

Expanded text:
e intelligere solent. domine mi, quod parvulos habeam teneros, et oves ac boves fetas mecum, quas si plus in ambulando fecero laborare, morientur uno die cuncti gr
Abbreviated transcription (Latin):
ro̾uali iudicii quo pe¬
tus sacerdotis tegra
manib apparuerit:
multo magis in con¬
spestu summi iuidicis
mundus corde assist̾e
contendat. omĩa agen¬
de industria. ut quitqͥd
foris erga ꝓximos agit
aut iudicat᷑ totum ex
regula urt̾ne rõnis ꝓ¬
batum ⁊ suo conditori
placitum fulgeat. Itẽ
rationale udicii sacer-¬
dos in pectore ferre pre¬
cipit᷑ qr debet rector stib
tili examine bona ma-¬
laq discernere. ⁊ que

Expanded text:
rationali judicii, quo pectus sacerdotis tegebamanibus apparuerit, multo magis in conspectu summi judicis mundus corde assistere contendat, omni agens industria, ut quidquid foris erga proximos agat aut judicet, totum ex regula internae rationis probatum, ac suo conditori placitum fulgeat. Item rationale judicii sacerdos in pectore ferre praecipitur, quia debet rector subtili semper examine, bona malaque discernere, et quae
Abbreviated transcription (Latin):
que de dño locunt᷑ in semetip̃is uircutũ
duuitias ostendunt. ut tanto titiꝰ ad se¬
q̃ndum deum inuitent qͣnto suis audi¬
torib in se ip̃is monstrant que narrant.
niam ad urbem nachor. Cumq camelos fe¬
cisset accumbere extra oppidum uicta pit. uora

Expanded text:
quae de Domino loquuntur, in semetipsis virtutum divitias ostendunt, ut tanto citius ad sequendum Deum invitent, quanto suis auditoribus in seipsis monstrant quae narrant. iam ad urbem Nachor. Cumque camelos fecisset accumbere extra oppidum juxta puteum a
Abbreviated transcription (Latin):
est ad molam ⁊ ad omna pri¬
mogenita egyptioꝵ eritq cla¬
mor magnus in unuiersa t̾ra
egypti qualis nec ante fuit nec
postea futurus est. Aput autem

Expanded text:
est ad molam et omnia primogenita iumentorum eritque clamor magnus in universa terra Aegypti qualis nec ante fuit nec postea futurus est apud om
Abbreviated transcription (Latin):
in eo abrahe in possessionem monumenti a filus hech rat
drcerat ei. Dixitos ad seruum senioren domus qu preerd eour

Expanded text:
in eo, Abrahae in possessionem monumenti a filiis Heth. Tdixerat ei. Dixitque ad servum seniorem domus suae qu
Abbreviated transcription (Latin):
ridiculose qͥdam ũbum hebrai¬
cum ulam nom̃ urbis ẽẽ pu¬
tant cũ ulam interp̃tetur priꝰ.
Ordo gͦ iste est lestionis. uocauit
uocabulũ cuitatis. Antique

Expanded text:
ridicule quidam verbum Hebraicum ulam, nomen urbis esse putant: cum ulam interpretetur prius. Ordo ergo iste est lectionis: Vocavit vocabulum civita
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmunda u̾o pari. qr
impar numerꝰ uircu¬
tis sp̃em p̃tendit. pat
uͦ infirmitatem. pła
sunt munda. ut eg̾s¬
sus noe de archa hr̃it
quid immolaret ⁊

Expanded text:
immunda vero pari; quia impar numerus virtutis speciem portendit, par vero infirmitatem. Plura sunt munda, ut egsus Noe de arca haberet quid immolaret et
Abbreviated transcription (Latin):
pͥusquam uen̾int conspicit nichil
fecerit qd̾ penitendo resipiscat. Ut gͦ mi¬
rũm̃ est si sp̃nales płmq utantur ner¬
bis carnalium. sic neq mirandũ si sp̃c
creator õium ut carnẽ ꝑtrahãt ad inte¬
lectũ suũ in seip̃o carnis sermonẽ scmuat

Expanded text:
usquam venerint, conspicit, nihil fecerit quod poenitendo resipiscat. Ut ergo mirum non est, si spirituales plerumque utantur verbis carnalium, sic neque mirandum si ipse creator omnium, ut carnem pertrahat ad intellectum suum, in seipso carnis sermonem servet
Abbreviated transcription (Latin):
¶B. Et tenebre .e. sii. fa ab ⁊ c. Non sunt auãiendi qͥ rephende¬
do dicunt deun pͥus creasse tenebras qͣm iucem. qr nrelias un
aqua uł a ete fecit tenebeas s distincto ordine ꝓuitentie pͥus
aquas cum ceło creauit ⁊ t̾ra. has cum uoluit lucis gra uenis¬
atauis. Et notandum qd cum celo duo elementa mundi crea¬

Expanded text:
nt. « Tenebrae erant, » etc. Non sunt audiendi qui reprehendendo dicunt Deum prius creasse tenebras quam lucem: quia nullas in aqua, vel aere fecit tenebras; sed distincto ordine providentiae prius aquas cum coelo creavit, et terra, et has cum voluit lucis gratia venustavit. Et notandum quod cum coelo duo elementa mundi crea
Abbreviated transcription (Latin):
deposuerat formam bonam. ⁊ uacua bont o-
priuatio. suꝑ faciem abyssi. corda .s. suꝑboꝵ.
.Puide duas res fecit d̾s ante omne
tempꝰ. angłicam creaturam ⁊ mat̾iam in¬
formem. qͣmuis salomon dicat. Qui uiuit
in et̃num creauit omĩa simul. sol̃m ori¬
genem tñ informis mat̾ies antecedit for¬
matam sp̃em. itaq mundum ⁊ angłos ⁊
aĩam de nichilo fecit d̾s. hominem autẽ¬
et ceteras creaturas de aliquo:
Pcriptura ait. Qui fecisti numdum de
mat̾ia informi. Mat̾ia fc̃a est de nichilo.
species mundi de materia informi.
Celum creatura sp̃ualis ab exordio ꝑfesta
⁊ beata t̾ra corꝑea uł mat̾ies adhuc imꝑfc̃a.

Expanded text:
deposuerat formam bonam. « Et vacua, » boprivatio; « super faciem abyssi, » corda scilicet de duas res fecit Deus ante omne tempus, angelicam creaturam et materiam informem. Quamvis enim Salomon dicat: « Qui vivit in « aeternum, creavit omnia simul , secundum originem tamen informis materies antecedit formatam speciem. Itaque mundum, et angelos, et animam de nihilo fecit Deus: hominem et creaturas caeteras de aliquo. criptura ait: « Qui fecisti mundum de materia informi . » Materia facta est de nihilo. Species mundi de materia informi. Coelum, creatura spiritualis, ab exordio perfecta et beata. Terra, corporalis materies adhuc imperfecta.
Abbreviated transcription (Latin):
bitm ticature eristentis ab illo. p nbum. ꝑfectionem creature ab ilło ad ipmi reuoctte ut for¬
meti. imitando formami u̾bi incõmutabilem. Non enim ħt utam intori rena as ut sor¬
uitam ctu si est hoc esse qd̃ uiuere. nec uiuere qd̃ beate uiu̾e. qr añsa sapĩa die stitte ⁊ mise¬
celum ⁊ t̃. Creationem
mundi insinuans scͥp
Quem enĩ in pͥncipio
tempoꝵ mũdum creas

Expanded text:
ium creaturae existentis ab illo; per Verbum, perfectionem creaturae ab illo ad ipsum revocatae, ut formetur imitando formam Verbi incommutabilem. Non enim habet vitam informem Verbum rsa a sapientia Dei, stulte et miseetc. Creationem mundi insinuans Scripquem enim in principio temporum mundum creas