comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibeo humana infirmitas cogitare quod nosti immo&iã compello si fides inte uera e tale
xpm cogita sedex maria uigine non de dõ patre talem cogita. In fans fuit creuit ut homo
ambulauit uthomo esuriuit sitiuit ut homo dormiuit postremo passus uthomo sus penius
inligno cecisus sepultus ut homo ineadem forma resurrexit in eadem forma anteoculos
inslmilorũ ascencit in caelũ in eadem forma uenturus ẽ adiudicium. Angelorum enim
in euangelio expressa sicueni& quo modo eum uid&is euntem in caelum
oculis non potes nec tali imaginatione cogitare quals corporalia cogitantur. sapientia edĩ
uides ingerere humani corporis formam. Quidergo dicimus fr̃s quo modo locutus ẽ
pater filio : qnm̃ filius ait sicut docuit mepater ha e cloquor. Locutus ẽ. illi quando docut

Expanded text:
prohibeo, humana infirmitas, cogitare quod nosti; imo etiam compello. Si fides in te vera est, tprohibeo, humana infirmitas, cogitare quod nosti; imo etiam compello. Si fides in te vera est, talem Christum cogita: sed ex Maria virgine, non de Deo Patre talem cogita. Infans fuit, crevit ut homo, ambulavit ut homo, esurivit, sitivit ut homo, dormivit ut homo, postremo passus ut homo, suspensus in ligno, occisus, sepultus ut homo; in eadem forma resurrexit, in eadem forma ante oculos discipulorum ascendit in coelum, in eadem forma venturus est ad judicium. Angelorum enim vox est in Evangelio expressa: Sic veniet quomodo eum vidistis euntem in coelum oculis non potes, nec tali imaginatione cogitare quali corporalia cogitantur, sapientiae Dei audes ingerere humani corporis formam? 5. Quid ergo dicimus, fratres? Quomodo locutus est Pater Filio, quoniam Filius ait Sicut docuit me Pater, haec loquor? Locutus est illi? Quando docuit
Abbreviated transcription (Latin):
N on enimpotest humana infirmitascogitare : nisi qđ consueuit facere uelaudire . Nolite
ergo uobis qua si duos homines anteo culosponere unũ patrem alterum filiũ : & loquentem
atremad filiũ sicut facistu quando uerba aliqua dicis filiotuo monens eũ & instri
quamodo loquatur ut quaecũq audiuit ate. commend& memoriae. Cũ commen dauerit
memoriae proferat & lingua distinguat personos inferat auribus alienis quod percepit insuis
lite ita cogita rene in corde ur̃o idola fabric&s humanã formã humanorũ liniam
membrorũ figurã carnis humane sensus istos conspicuos statunt̃ motisque corporis linguat
officiũ distinstiones sonorum. Nolite in illa trinitate cogitare : nisi qđ ꝑtin& ad formã serui
quã accepit unigenitus filius : cũ uerbũ caro fastũ ẽ ut habitar& in nobis. ibi nonte

Expanded text:
Non enim potest humana infirmitas cogitare, nisi quod consuevit facere vel audire. Nolite Non enim potest humana infirmitas cogitare, nisi quod consuevit facere vel audire. Nolite ergo vobis quasi duos homines ante oculos ponere, unum patrem, alterum filium, et loquentem patrem ad filium: sicut facis tu, quando verba aliqua dicis filio tuo, monens eum et instruens eum quomodo loquatur, ut quaecumque audivit a te, commendet memoriae; cum commendaverit memoriae, proferat et lingua, distinguat per sonos, inferat auribus alienis quod percepit in suis. Nolite ita cogitare, ne in corde vestro idola fabricetis. Humanam formam, humanorum lineamenta membrorum, figuram carnis humanae, sensus istos conspicuos, staturam motusque corporis, linguae officium, distinctiones sonorum, nolite in illa Trinitate cogitare, nisi quod pertinet ad formam servi, quam accepit unigenitus Filius, cum Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis . Ibi non te
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscens dñ sdixit .cũ exalta ueritis filiũ hominis tunc cognosc& as quia egofum. lam nosts quid n
nec assidue rep&endum ẽ ne pariat rẽstauta fastidium recolite illud egosũ qui sũ & qui est
quia ego sũ: sub intrar& error sabellia norũ hoc ẽ patripassia norũ quem uolis errorem com¬
nomina sed resuna . propteristum ergo cauendũ errorem cum dixiss& dns̃ tunccognosc&is
quia egosum : neipse intelleger&urpater continuo subiunxit & ameipso facionihil: sed
cut docuit mepater haecloquor. Iamgaudere coeperat sabellianus erroris su o
compesta : statimut se tã quã in obscuro extulit sequentis sententiae luce confusus ẽ:
Putauera seũ esse patrem quia dixit egosum : audiquia filius .ẽ. a meipso facionihil Quid ẽ
sed non belumine : filius ẽ sed ẽ dequo ẽ paterautẽ .ẽ. sed non ẽ dequo .ẽ. : Quo dergo
addit sicut docuitine paterha ec loquor : nemini ur̃m obrepat cogitatio carna

Expanded text:
oscens Dominus, dixit, Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum. Jam nostis quid sit sum; nec assidue repetendum est, ne pariat res tanta fastidium. Recolite illud, Ego sum qui sum, et Qui est, quia ego sum, subintraret error Sabellianorum, hoc est Patripassianorum, quem vobis errorem com Filius; duo sunt nomina, sed res una: propter istum ergo cavendum errorem cum dixisset Dominus, Tunc cognoscetis quia ego sum; sicut docuit me Pater, haec loquor. Jam gaudere coeperat sabellianus, erroris sui occasione comperta: statim ut se tanquam in obscuro extulit, sequentis sententiae luce confusus est. Putaveras eum esse Patrem, quia dixit, Ego sum: audi quia Filius est, Et a meipso facio nihil. Quid est, A sed non de lumine: Filius est, sed est de quo est; Pater autem est, sed non est de quo est. 4. Quod ergo addidit, Sicut docuit me Pater, haec loquor; nemini vestrum obrepat cogitatio carna
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Cũ exalta ueritis filiũ hominis tunc cognosc&as quia egosũ & ameipso facionihil
sed sicut docuit mepater. haec loquor: Quid ẽ hoc nihil enim aliud uideair dixisse
si eos postpass̃ onem suam cognituros quis ess&. procul dubio ergo uidebat ibi ali
quos ipsenouenat quos ipse cũ c&eris scĩssuis ante constitutionẽ mundi praesciendo
elegerat postpassionem suã essecredicuros. Ipsi sunt illi quos assidue commendamus
mostuũ ꝑsequentes iud aei contempserant conpunsti sunt corde. & qui sae uiente socci¬
der̃ mutati crediderunt. Ex quem sanguinem saeuiendo fuderunt : creden do biber
Illa triamilia & illaqumq milia iudaeorum quosibi uidebat quando dicebat: cum ex al¬
ta ueritis filiũ hominis tunc cognosc&is quia ego sum tamquam dicens differo cogniti¬
em uestim ut impleam passionem meam: Ordin eur̃o cognosceds quisim: N

Expanded text:
is: Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum, et a meipso facio nihil, sed sicut docuit me Pater, haec loquor. » Quid est hoc? Nihil enim aliud videtur dixisse, nisi eos post passioquos ipse noverat, quos ipse cum caeteris sanctis suis ante constitutionem mundi praesciendo elegerat, post passionem suam esse credituros. Ipsi sunt illi quos assidue commendamus, mortuum persequentes Judaei contempserant, compuncti sunt corde; et qui saevientes occiderunt, mutati crediderunt; et quem sanguinem saeviendo fuderunt, credendo biberunt: illa tria millia, et illa quinque millia Judaeorum , quos ibi videbat, quando dicebat, Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum. Tanquam dicens, Differo cognitionem vestram, ut impleam passionem meam: ordine vestro cognoscetis qui sim. Non
Abbreviated transcription (Latin):
escõ euangelio secundũ iohannem quod gestare nos uid&is inmanibus iam multa audiuit
ritas ura quaedõdonante sicut potuimus disputauimus commendantes uobis
maxime istum euangelistam dednĩ diuinitate secundũ quã aequalis ẽ patri& filius
unicus dĩ loqui elegisse & propterea aquilae companatum : Nulla quippe auis altius
re ꝑhib&cur. Proinde quae exordine subsecuntur sicut ea dñs trastari donai
intentissime audite. Locuti sumus uobis de praecedentilestione : insinuantes quomodo
intellegatur pater uenax filius ueritas : Cũ autẽ dixiss& dñsihs̃ uerax ẽ qui memisit :¬

Expanded text:
o Evangelio secundum Joannem, quod gestare nos videtis in manibus, jam multa audivit Charitas vestra, quae Deo donante sicut potuimus disputavimus, commendantes vobis maxime istum evangelistam de Domini divinitate, secundum quam aequalis est Patri et Filius unicus Dei, loqui elegisse, et propterea aquilae comparatum: nulla quippe avis volare altius perhibetur. Proinde quae ex ordine subsequuntur, sicut ea Dominus tractare donaverit, intentissime audite. 2. Locuti sumus vobis de praecedenti lectione, insinuantes quomodo intelligatur Pater verax, Filius veritas. Cum autem dixisset Dominus Jesus, Verax est
Abbreviated transcription (Latin):
Nuncille postta quamuiditibim̃ & cognouitibm̃ austore msantatssuae non fuitpiger in
eu angedlicando quemuiderat Ab iit & nuntiauit iuda eis quia ihs eẽe quicum sanum fecerat
llea mnuntiabat &illinsaniebant. Ille s alutem salucem suampiredicabact. illi salutem
suam non qua erebant. Perse quebantur iuda ei dnm̃ ihm̃. quia haet faciebat in sabbato
Quidergo modo dñsrespondit iudaeis audiamus de sanis factis hominibus sabbato: Dixi
quid soleat respondere quia iumenta sua non contemnebant sabbato uelliberondo uel
alendo Deportato grabatto quid respondt: Manifestum opus corporalo fo
atio corporis quae non uidebatur
ia quemadmodumsanitas  licat sacraisentum sabbata & signũ

Expanded text:
12. Tunc ille, posteaquam vidit Jesum, et cognovit Jesum auctorem sanitatis suae, non fuit piger in 12. Tunc ille, posteaquam vidit Jesum, et cognovit Jesum auctorem sanitatis suae, non fuit piger in evangelizando quem viderat: Abiit, et nuntiavit Judaeis quia Jesus esset qui eum sanum fecerat. Ille annuntiabat, et illi insaniebant: ille salutem suam praedicabat, illi salutem suam non quaerebant. 13. Persequebantur Judaei Dominum Jesum, quia haec faciebat in sabbato. Quid ergo Dominus modo respondit Judaeis, audiamus. De sanis factis hominibus sabbato, dixi quid soleat respondere, quia jumenta sua non contemnebant sabbato, vel liberando vel alendo. De portato grabato quid respondit? Manifestum opus corporale facatio corporis; quae non videbatur  que
Abbreviated transcription (Latin):
unus decurba. Praeuenit omnem turbam: prior ascendit demaripiscis ille magnus & in
caelis seder interpellans pronobis tamquam sacerdos magnus. Vnus intrauit in interiora
ueli curba forisstat Ambula tuqui portas proximuntuum Si didicisti portare quisolebas
portari. Deni que modo nondum nostiihm̃ nondumuidistiihm̃ nondum uides ilim̃. Quid
postea sequitur : Qnm̃ non desttat ille tollendo grabattum suum & ambulando.
idit eum postea ih̃s intemplo : in turba non eumuidet intemplouidit: Oñs quidemihs &
in turba illum uidebat & intemplo Illeautem languidus inturba ilim̃ non cognoscre in templo
cognosett. Peruenitergoille ad dñm uidit eum intemplo uidit eum in locosacrato in loto
scõ :  quid abeo audit Ecceiamsanus factus es nolipeccare nequidabi decerius contingat

Expanded text:
unus de turba: praevenit omnem turbam. Prior ascendit de mari piscis ille magnus, et in unus de turba: praevenit omnem turbam. Prior ascendit de mari piscis ille magnus, et in coelis sedet interpellans pro nobis: tanquam sacerdos magnus, unus intravit in interiora veli: turba foris stat. Ambula tu, qui portas proximum tuum; si didicisti portare, qui solebas portari. Denique modo nondum nosti Jesum, nondum vides Jesum: quid postea sequitur? Quoniam non destitit ille tollendo grabatum suum, et ambulando, Vidit eum postea Jesus in templo. In turba non eum vidit, in templo vidit. Dominus quidem Jesus et in turba eum videbat, et in templo: ille autem languidus Jesum in turba non cognoscit, in templo cognoscit. Pervenit ergo ille ad Dominum; vidit eum in templo, vidit eum in loco sacrato, in loco sancto. Et quid ab eo audit? Ecce jam sanus factus es; noli peccare, ne quid tibi deterius contingat.
Abbreviated transcription (Latin):
& solue s iumentum suum Nonitaq iamilli obiciebant quod die sabbato sanus factus esi
homo sed quod postabat grabantum suum: Sisanitas non erat differenda inumquid &opus
Et ille austorem sanitatissuae obiciebat calum natoribus : Quiinquit mefecit sanum ipse
mihi dixit tolle grabattumtuum & ambula : Non acoiperem iussionem a quo acciperam
sanitatem : & illi : Quid est ille homo qui tibidixit. Tolle grabattum tuum & ambula
preximum & ambulamus addm̃ : sed eum adquem ambulamus nondum uidemus . ideo &ille
nondum noueratihm̃: Sa citmentum hoc commendatum ẽ quia in eum credimus. quem
indum uidemus & ut non uideatur dedinat in turba : Difficile ẽ in turba uider
solitudo quaedam necessaria .ẽ menti niore : quad amsolitudine intentionis uid&ur ds̃
urba strepitum hab& uisioista secretum desiderat. Tolle grabattumtuum posta postatus
roximumtuum & ambula ut peruenias. Noliihm quaerere inturba non est tam

Expanded text:
et salvaret jumentum suum : non itaque jam illi objiciebant quod die sabbati sanus factus esset homo; sed quod portabat grabatum suum. Si sanitas non erat differenda, numquid et opus Et ille auctorem sanitatis suae objiciebat calumniatoribus: Qui, inquit, me fecit sanum, ipse mihi dixit, Tolle grabatum tuum, et ambula. Non acciperem jussionem a quo receperam sanitatem? Et illi: Quis est ille homo qui tibi dixit, Tolle grabatum tuum, et ambula? proximum, et ambulamus, ad Deum; sed eum ad quem ambulamus, nondum videmus: ideo et ille nondum noverat Jesum. Sacramentum hoc commendatum est, quia in eum credimus quem nondum videmus: et ut non videatur, declinat in turba. Difficile est in turba videre Christum: solitudo quaedam necessaria est menti nostrae; quadam solitudine intentionis videtur Deus. Turba strepitum habet; visio ista secretum desiderat. Tolle grabatum tuum, porta portatus proximum tuum; et ambula, ut pervenias. Noli Jesum quaerere in turba, non est tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
nuicem oneraurt̃ pastate & sic a dimplebitis legem xp̃i : I ex ergexp̃i cartas. ea ueo
carita simpl&uir. nisinuicem on enturtõposemus Sufferente s in quit inuicem indileo¬
tone saudentes seruare unita temsp̃s inuinculogacis: Cum esses languidus postabate
oimustiuuiss sanus factus esposta proximumtuum: Inuicemonerauntẽ postate &
sic a dimolebitis lagem xpa÷ Si cadimplebis oł omo quiod tbi decrat : Tolle ergo grabra¬

Expanded text:
Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Lex ergo Christi charitas est, nec Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Lex ergo Christi charitas est, nec charitas impletur nisi invicem onera nostra portemus. Sufferentes, inquit, invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis . Cum esses languidus, portabat te proximus tuus; sanus factus es, porta proximum tuum: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi. Sic adimplebis, o homo, quod tibi deerat. Tolle ergo graba
Abbreviated transcription (Latin):
&domesticos seministui ned espexeris Faciensautemista quid consequẽris T une erũ p&
amille nec oriur nec occidit quia semꝑman&s. E rit tibi matutinus redeuintiquitbi occasis
fererat pertunti. Ergo tolle ginobartumtuum umihiuid&ur dixisse: dlige preximũ
tuum  Sed dausum ẽ adbuces ex postione indigat quantum arbitror quare intollendo
gtabbato dilesto preximi cominendeur ni fostehocnos offenditi quod pet gnibatium
temquandam stolidam & in sensatam proximus commendatur Non int seatur pcex¬
mus sicaminendatiur nobis ꝓrem quaesinẽ anima & sine sensu .ẽ  Ipsedñs &dsaluator
noster us a psꝰ lapis angularis distus ẽ utduos condero inse: Distus ẽ & pelito unde
sed grabattum. Quidergo ingnabatto obsecrote quid nisiquia illela ngrulssoo
grasrae topostabatur  Sanus auttem grabattum postat: quia distum ẽ abaposto lo

Expanded text:
et domesticos seminis tui ne despexeris. Faciens autem ista quid consequeris? Tunc erumpet vet domesticos seminis tui ne despexeris. Faciens autem ista quid consequeris? Tunc erumpet vnam ille nec oritur, nec occidit; quia semper manet. Erit tibi matutinus redeunti, qui tibi occasum fecerat pereunti. Ergo, Tolle grabatum tuum, mihi videtur dixisse, Dilige proximum tuum. 9. Sed clausum est adhuc, et expositione indiget, quantum arbitror, quare in tollendo grabato dilectio proximi commendetur: nisi forte hoc nos offendit, quod per grabatum, rem quamdam stolidam et insensatam, proximus commendatur. Non irascatur proximus, si commendatur nobis per rem quae sine anima et sine sensu est. Ipse Dominus et salvator noster Jesus Christus lapis angularis dictus est, ut duos consed grabatum. Quid ergo in grabato, obsecro te? quid, nisi quia ille languidus grabato portabatur? Sanus autem grabatum portat. Quid dictum est ab Apostolo?
Abbreviated transcription (Latin):
dilestioprior e. ordine faciendi : nequeenim qui tibi pute per& diestionemiftm indutibus
puceceptis prius tibi commendar& proximum & posteadm̃. sed priusdm̃ pofiea preximũ
uautem quiadm̃ nondum uides. diligendo preximum promereris que muideas. Diligendo
preximum purga soculum aduidendumdm̃. Euidenter iohannedicente: Si fratrem ques
uides nondiligis dm̃quem non uides quomodõ diligerepoteris: eccedicitur tibi : Giligedm̃
simibidicas ostendemihi quem diligam. quidrespondebo nisi quod ait ipse lobannes: Om̃
ne mouiditumquam : & netealienu momnino ado uidendo. eẽ arbitreris: Osinquit a
caritas ẽ & quiman& in caritate in dõ man& :Dilige ergo proximum & intuere inte
undediligis proximum ubi uidebis ut poteris dm̃ : Incipeergodiligere preximum fiunge
esurienti panemtuum & egenum si ne cesto inducindomumtuam. Siuideris nudum uesq

Expanded text:
dilectio prior est ordine faciendi. Neque enim qui tibi praeciperet dilectionem istam in duobus praeceptis, prius tibi commendaret proximum, et postea Deum; sed prius Deum, postea proximum. Tu autem quia Deum nondum vides, diligendo proximum promereris quem videas; diligendo proximum purgas oculum ad videndum Deum, evidenter Joanne dicente, Si fratrem quem vides non diligis, Deum quem non vides quomodo diligere poteris ? Ecce dicitur tibi, Dilige Deum. Si dicas mihi, Ostende mihi quem diligam; quid respondebo, nisi quod ait ipse Joannes, Deum nemo vidit unquam ? Et ne te alienum omnino a Deo videndo esse arbitreris: Deus, inquit, charitas est; et qui manet in charitate, in Deo manet . Dilige ergo proximum: et intuere in te unde diligis proximum; ibi videbis, ut poteris, Deum. Incipe ergo diligere proximum. Frange esurienti panem tuum, et egenum sine lecto induc in domum tuam: si videris nudum, vesti,
Abbreviated transcription (Latin):
ministratam loquitur dnslis cumipsedicat iudais. Sicrederouis morsi eredexgis &mibi
em cenimille scripsit. Vid& eergo nȩediquid uoluit significa remoyses quod d s req
septimodie. Nonenim defecerat ds̃ opeyuendo creatuim suam & indigebat requiesi cut homo
uomodo defecerat qui uerbo fecerat : tamen & illuduerum .ẽ. quia requi euit ds ab operibussus
in dieseptimo & hocuerum .ẽ quod ait ilis. Patermeus usquemodo operetur sed quis expli
uerbis homo hominibus infirinus in firmis indoctus discere cupientibus : & fostesi quid sapit
promere explicare non ualens hominibus difficle foste ca piemtibus &iamsi ex plicaripossit
quod capitur. Quisinquam fratresinei explic& uerbis quomodo ds̃ e quielus opemstare reelun
opetons quieseat : Obsecrouos uth ocuobis proficientibus differatis. Viscenimista templumn
diquaert sem locum quaerit. Postaceproximum & ambulate bieum uidebios ubiuerba

Expanded text:
ministratam, loquitur Dominus Jesus, cum ipse dicat Judaeis, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi: de me enim ille scripsit ? Videte ergo ne aliquid voluit significare Moyses, quod Deus requievit in die septimo. Non enim defecerat Deus operando creaturam suam, et indigebat requie sicut homo. Quomodo defecerat qui verbo fecerat? Tamen et illud verum est, quia requievit Deus ab operibus suis in die septimo; et hoc verum est quod ait Jesus, Pater meus usque modo operatur. Sed quis explicet verbis, homo hominibus, infirmus infirmis, indoctus discere cupientibus, et forte si quid sapit, promere et explicare non valens hominibus, difficile forte capientibus, etiam si explicari possit quod capitur? Quis, inquam, fratres mei, explicet verbis quomodo Deus et quietus operetur, et operans quiescat? Obsecro vos, ut hoc vobis proficientibus differatis; visio enim ista templum Dei quaerit, sanctum locum quaerit: portate proximum et ambulate; ibi eum videbitis, ubi verba
Abbreviated transcription (Latin):
habere a quo in piscinam mittatur. Vere necessarius illierat homo adsanitatem sed homo
homo quierat necessarius qua resanitas differ&ur : Surge inquit collegrabactumtuũ
&ambula. Tria dixit. Surge tolle grabattumtuum & ambula. Sed surge non
operisimperium fuit sed o peratio sanitatis: Sa no autem duo imperauit. Tolle grabat¬
uituum & ambula Rogo uos quur non sufficer&. ambula : autcerte quur non
sirge : ne queenimille cumsanus surrexiss& in locoremansiss& : Nonne adhoc surrexis¬
& ut abiss&r : Mou&ergo me&iam quo d duo prarecepit. quiillum iacentom duobusminus
inuenit tam quamenim duo quaed am
nus erat impleuit. Quomodo ergo

Expanded text:
habere, a quo in piscinam mittatur. Vere necessarius erat illi homo ad sanitatem, sed homo habere, a quo in piscinam mittatur. Vere necessarius erat illi homo ad sanitatem, sed homo homo qui erat necessarius: quare sanitas differretur? Surge, inquit, tolle grabatum tuum, et ambula. Tria dixit, Surge, tolle grabatum tuum, et ambula. Sed Surge, non operis imperium fuit, sed operatio sanitatis. Sano autem duo imperavit, Tolle grabatum tuum, et ambula. Rogo vos, cur non sufficeret, Ambula? aut certe cur non sufficeret, Surge? Neque enim ille cum sanus surrexisset, in loco remansisset. Nonne ad hoc surrexisset ut abiisset? Movet ergo me etiam quod duo praecepit, qui illum jacentem duobus minus invenit: tanquam enim duo quaedam nus erat implevit. 8. Quomodo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
suas duominuta misit indonadĩ : Merito & pro illo languido a la tronibus sauciato. stabula¬
rius duos nummos accepit undesan&ur: Merito apud samaritanos biduumfecit i hs̃
it eoscaritate firmar&. Binario ergo istonumero cumaliquidboni significatur:
nonem legis & lex non im plesur nisi gemino purecepto caritatis : Quid mniuoris quia
languebat qui a quad raginta duominus habebat : Videamus pro inde iam quo sacram̃ co
istel anguidus cutr&ur ad ño : Venit enimipse d ñs caritats dostor & caritate plenus
breuians si cutdeillo puere distumꝰ e uerbum suꝑterram : & ostendit induobus caritatis
naeceptis pendere legem & proph&as. Indeergo pependit mor ses quadiagenariosuo
in debielia scum suo Punc numerum attulitdñs intestimoniosuo : Curatur stela nguid
piusent ad ño: sed orius quid eidicit. Vis sanus fieri : Responditille hominem senor

Expanded text:
suas, dua minuta misit in dona Dei : merito et pro illo languido a latronibus sauciato, stabulasuas, dua minuta misit in dona Dei : merito et pro illo languido a latronibus sauciato, stabularius duos nummos accepit unde sanaretur : merito apud Samaritanos biduum fecit Jesus, ut eos charitate firmaret . Binario ergo isto numero cum aliquid boni significatur fectionem Legis et Lex non impletur nisi in gemino praecepto charitatis; quid miraris quia languebat qui ad quadraginta, duo minus habebat? 7. Videamus proinde jam quo sacramento iste languidus curetur a Domino. Venit enim ipse Dominus, charitatis doctor, charitate plenus, brevians, sicut de illo praedictum est, verbum super terram : et ostendit in duobus praeceptis charitatis pendere Legem et Prophetas. Inde ergo pependit Moyses quadragenario suo, inde Elias cum suo, hunc numerum attulit Dominus in testimonio suo. Curatur iste languidus a praesente Domino; sed prius quid ei dicit? Vis sanus fieri? Respondit ille hominem se non
Abbreviated transcription (Latin):
aritas orgo impleilegem &uerissimedistum ẽ plenitudo legis caritas: Quaeramus hanc
raem euemadmodum commendatur adño: Mementote quid proposuerim: numerum
xceviii annorum in illo languido uolo exponere qua renu merus ille trigesimus
langõris sit potius quam sanitatis. Ergo ut dicebam carita simpl& legem ad plenitudinem
legis i n omnibus operibus pestine quadnagenarius numerus : Incaritate autem duo nob¬
pioecepta cominendantur : Intueminiobsetro & figite memoriae quod diconesitis
contemptores uerbi uefiat anima uñ teuia ubi grana iastata non germinent. & uenient
inquit uolatilia caeli & colligent ea. Percipite & reconditae cordibusuris: cariatis
prrecepta duo sunt ad ñõ commendata: Diliges dnm̃dm̃tuum iex toto cord& uo. & extota
animatua & extotament&ua . Et diliges proximumtuum tamquam te ipsum. In his
duobus praeceptis totalex pendit & proph&ae. Merito & illa uidua omnes facultates

Expanded text:
aritas ergo implet Legem, et verissime dictum est, Plenitudo Legis charitas. Quaeramus hanc charitatem, quemadmodum commendatur a Domino. Mementote quid proposuerim: numerum triginta octo annorum in illo languido volo exponere, quare numerus ille trigesimus octavus languoris sit potius quam sanitatis. Ergo, ut dicebam, charitas implet Legem. Ad plenitudinem Legis in omnibus operibus pertinet quadragenarius numerus: in charitate autem duo praecepta nobis commendantur. Intuemini, obsecro, et figite memoriae quod dico; ne sitis contemptores verbi, ne fiat anima vestra via, ubi grana jacta non germinent: Et venient, inquit, volatilia coeli, et colligent ea . Percipite, et recondite in cordibus vestris. Charitatis praecepta duo sunt a Domino commendata: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua; et, Diliges proximum tuum tanquamx pendet et Prophetae . Merito et illa vidua omnes facultates
Abbreviated transcription (Latin):
salutarilaboribonioperis quiper tin& ad qua dragenarium numerum ad dituse d¬
quieus di felicrats denarius utquinqua genarius fiat: Signficauithoe &ipsed ñ¬
aun dicim duibus iit mer tedem sps scĩ significata sunt ista. & quibusdam signifie¬
aonibus resipse s naleuiontae sunt Significationiblis pascimurue ut aneesipar
penduns nee sise pramire possinus. Openori senimsumus & ad iueiriuinea laboinnan¬

Expanded text:
salutari labori boni operis, qui pertinet ad quadragenarium numerum, additur salutari labori boni operis, qui pertinet ad quadragenarium numerum, additur quietis et felicitatis denarius, ut quinquagenarius fiat. Significavit hoc etis decem diebus misit mercedem Spiritus sancti . Significata sunt ista, et quibusdam significationibus res ipsae praeventae sunt. Significationibus pascimur, ut ad res ipsas perdurantes pervenire possimus. Operarii enim sumus, et adhuc in vinea labora
Abbreviated transcription (Latin):
ut ab neg&is impieatem &secula rescupiditates. tempenonter & pie & iuste uiuamus
osacculo : Huic ieiunio quam mercedem ad dit apostolus: Sequitur & dic
ex spestantes illambeata mspem. & manifestaitionem gloriaebeatidi ei saluatorisnrĩ
ihuxp̃i In hoc ergo saeculo quasi quadi gesimam ab stmentiae caelebnamus
cum beneuiuimus cum abiniquitatibus &inlicitis uoluptatibus abstnemus
Sed quia haec abstinentia si nemercede nonerit. exspestamus beata millai spem &
fasta resaccepturi sumus mercedem denarium Ipsa enim meraes radditur eperari
inuinee laborantibus secundum eu angelium quoduoseredo reminisci Neque enim
ominia comineinonenda sunt. tam quam rudibus & inperitas. Denarius ergo quia crepri
nomena numero decim etdditur : & coniunstus qua ditgenario. sit quin quage ariu¬
uodi cuin labote daclob rermus quadit gesimam antepascha: Elumla ouraa uero
una qcum aocepta inercede quin qua gesimam postposcha tua mlra ietaaediaur

Expanded text:
ut abnegantes impietatem et saeculares cupiditates, temperanter, et juste, et pie vivamus in hoc saeculo. Huic jejunio quam mercedem addit Apostolus? Sequitur, et dicit: Exspectantes illam beatam spem, et manifestationem gloriae beati Dei, et salvatoris nostri Jesu Christi . In hoc ergo saeculo quasi Quadragesimam abstinentiae celebramus, cum bene vivimus, cum ab iniquitatibus et ab illicitis voluptatibus abstinemus. Sed quia haec abstinentia sine mercede non erit, exspectamus beatam illam spem, et facta res, accepturi sumus mercedem denarium. Ipsa enim merces redditur operariis in vinea laborantibus secundum Evangelium , quod vos credo reminisci: neque enim omnia commemoranda sunt, tanquam rudibus et imperitis. Denarius ergo qui accepit nomen a numero decem, redditur, et conjunctus quadragenarioUnde cum labore celebramus Quadragesimam ante Pascha, cum laetitia vero, tanquam accepta mercede. Quinquagesimam post Pascha. Nam huic tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
quanm non e& sipuniendus iudici trader&ur qui sen diger& regem
siaem hoc non dicer& quaerendum ab illo e&
circum cisio audi prae putium : audite om
occidit. timendo quami rascendo crudelior: regni
patre. Ego autem constitutus sum rex ab eo superso

Expanded text:
rum non esset si puniendus judici traderetur, qui se diceret regem. Si autem hoc non diceret, quaerendum ab illo esscircumcisio, audi, praeputium. Audite, omnoccidit, timendo quam irascendo crudelior . Regnupatre: Ego autem constitutus sum rex ab eo super Si
Abbreviated transcription (Latin):
percussiss& nec dignatus ẽ. cadentes attendere. sed a uerso ab eis obtutũ rurius digito
scribebat interra: Relista autem sola illa mulere omnibusq: ab euntib ł euauit
oculos suos ad muli erem : Audiuimus uocem iustitue audiamus & mansu&udinis
plus enim credo territai erat illa mulier cum audiss& ad nõ distum: quisi nepeccato ẽ
ur̃m priorinillam lapidem mittio : Illiergo aditendentesse & ipso abscessu confessi
dese reliquerant mulierem cum grandipeccito ei quierat sinepeccato÷ & quia illa hoc
audierat qui s ine peccito ẽ priormnillam lapidem mittat : abillo sepumierdimtpetati

Expanded text:
percussisset, nec dignatus est cadentes attendere, sed averso ab eis obtutu, rursum digito percussisset, nec dignatus est cadentes attendere, sed averso ab eis obtutu, rursum digito scribebat in terra. 6. Relicta autem sola illa muliere, omnibusque abeuntibus, levavit oculos suos ad mulierem. Audivimus vocem justitiae, audiamus et mansuetudinis. Plus enim, credo, territa erat illa mulier cum audisset a Domino dictum, Qui sine peccato est vestrum, prior in illam lapidem mittat. Illi ergo attendentes se, et abscessu ipso confessi de se, reliquerant mulierem cum grandi peccato, ei qui erat sine peccato. Et quia illa hoc audierat, Qui sine peccato est, prior in illam lapidem mittat; ab illo se sperabat
Abbreviated transcription (Latin):
da ẽ apuniendis : Consider&i seunus quis q iur̃m intr& in seipsum ã scendat tribun al mentis
suae c̃onflituat se ante conscientiam suam : eogat se confiteri : scitenim qui sit qui a nemo scit
torem sein uenit itaplane ergo aut istam dimit tite aut simulcum illa poenam legis excipite
Si dicer& non lapid&ur adultera iniustus conuincer&ur : sidicer& lapid eur mansu &us non
uider&ur : Dicat quod dicere deb& & mansu&us &iustus. Qui sinepeccato ẽ ur̃m prior
in illam lapidem mittat : Haec uox iustitiae ẽ: puniatur peccitix sed non a peccatoribus
impleaturlex sed nona pra euari catoribus legis : Haec uox omnino iustiqie ẽ : qua iusti¬
tia illitam quam trabali telo ꝑcussi se in spicientes & reos inuementes unus postunũ oris
recesserunt : relieti sunt duo ÷ misera & miseri cordia : Dñs autem cumeos illo telo iustitiȩ

Expanded text:
da est a puniendis? Consideret se unusquisque vestrum, intret in semetipsum, ascendat tribunal mentis da est a puniendis? Consideret se unusquisque vestrum, intret in semetipsum, ascendat tribunal mentis suae, constituat se ante conscientiam suam, cogat se confiteri. Scit enim qui sit: quia nemo scit torem se invenit. Ita plane. Ergo aut istam dimittite, aut simul cum illa poenam Legis excipite. Si diceret, Non lapidetur adultera; injustus convinceretur: si diceret, Lapidetur; mansuetus non videretur: dicat quod dicere debet, et mansuetus et justus, Qui sine peccato est vestrum, prior in illam lapidem mittat. Haec vox justitiae est: Puniatur peccatrix, sed non a peccatoribus; impleatur Lex, sed non a praevaricatoribus Legis. Haec vox omnino justitiae est: qua justitia illi tanquam trabali telo percussi, sese inspicientes et reos invenientes, unus post unum omnes recesserunt. Relicti sunt duo, misera et misericordia. Dominus autem cum eos illo telo justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
in quaiam populis a mabilis fastus ẽ : sine dubio eam dimitti deberedisturus ẽ : Hinc nos
inuenimusaus andi occasionem & reum facimus tam quam legis praeuaricatorẽ di
iifi sed quaenerequod pesietat: Quidergorespondit ĩidasanat eleruim at
lurin iabantur. seipses uirceiis eds nono seritabirtur: Adulterim indeoisc seno n pre¬
sciebant : Praenarcito reslegis. legemimplerscupiebant : & hoccalitmnian Cenexipr
uere tamquam adulten a castititedamnando : Audistis iuda ei auidistis phartlacio
audistis legis dostore ł egis custodem sed nondom intellexisbis legis lttore : Quid
uobis aliud significat cum digero scribit interra : Digito enimdi lex scripta ẽ sed prort
duros in lapide scripta ẽ : Nunc iam dñs interra soribebat quia frustum quaereb at
Audistis engõ impleaturlex Lapid euit adultera : sed numquidin illa puniendalexim plen¬

Expanded text:
in qua jam populis amabilis factus est, sine dubio eam dimitti debere dicturus est. Hinc nos in qua jam populis amabilis factus est, sine dubio eam dimitti debere dicturus est. Hinc nos invenimus accusandi occasionem, et reum facimus tanquam Legis praevaricatorem: dirat, sed quaerere quod perierat . Quid ergo respondit? Videte quam plenum sit alumniabantur, seipsos intrinsecus non perscrutabantur: adulteram videbant, se non perspiciebant. Praevaricatores Legis Legem impleri cupiebant, et hoc calumniando; non vere, tanquam adulteria castitate damnando. Audistis, Judaei; audistis, Pharisaei; audistis, Legis doctores, Legis custodem, sed nondum intellexistis Legislatorem. Quid vobis aliud significat, cum digito scribit in terra? Digito enim Dei Lex scripta est; sed propter duros in lapide scripta est . Nunc jam Dominus in terra scribebat, quia fructum quaerebat. Audistis ergo, Impleatur Lex, lapidetur adultera: sed numquid in illa punienda, Lex implen
Abbreviated transcription (Latin):
Niiom tũ cireaifemur potentisime : Spoci&uu & pulchritudim &ua ĩntende prospere pro¬
adeas regna ÷ Propter uerititom & mansu&udinem & iustitiã: Ergo attulit ueriatemut
doctor mansueudinem utliberator iustitiam ut cognitor: Propterhaec eum cẽ regna¬
torum in spusco proph&a praedixerat : Cum loquer&ur : ueritas agnoscelatur : cum aduer¬
sus inimicos non mouer&ur mansueiudo laudabatur : Cum ergo de duobus istis idẽ de
ueritate & mansu&udine eius inimiciliuore & inuidia torquerentur. Intesti
iustitia scandalum posuerunt: quare : quia lex iusserat adulteros lapidari & utique
lex quod in iustũ erat iubere non poterat : siquis aliud dicer& quam lex iusserat iniustus de¬
quaerenda calumnia ẽ : Offeramu s ei mulierem in adulterio deprehensam : dicamus quid de
illa in lege praeceptum sit : si eam iusserit lapidari : mansu&u dinem non habebit : si eam di¬
it d censuerit : iustitiam non tenebit : Vt autem mansu&udinem in quiunt non

Expanded text:
pulchritudine tua intende, prospere procede, et regna: propter veritatem et mansuetudinem et justitiam. . Ergo attulit veritatem ut doctor, mansuetudinem ut liberator, justitiam ut cognitor. Propter haec eum esse regnaturum in Spiritu sancto propheta praedixerat . Cum loqueretur, veritas agnoscebatur: cum adversus inimicos non moveretur, mansuetudo laudabatur. Cum ergo de duobus istis, id est de veritate et mansuetudine ejus, inimici livore et invidia torquerentur; in tertio, id est justitia, scandalum posuerunt. Quare? Quia Lex jusserat adulteros lapidari; et utique Lex quod injustum erat jubere non poterat: si quis aliud diceret quam Lex jusserat, injustus deustitia illi quaerenda calumnia est. Offeramus ei mulierem in adulterio deprehensam, dicamus quid de illa in Lege praeceptum sit: si eam jusserit lapidari, mansuetudinem non habebit; si eam dimitti censuerit, justitiam non tenebit. Ut autem mansuetudinem, inquiunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
iñ cidar in iudicium : M& uendum ẽ rursus nae occidat desperatio & cumputis iamtibi
gnosei qua e grauia commisisti non agas paenitentiam & incurras in iudicem sapis¬
tiam qua edicit & ego urãe perditioni superridebo: quidergo agit ds̃ cum periditantibus

Expanded text:
incidas in judicium: metuendum est rursus ne te occidat desperatio, et cum putas jam tibi incidas in judicium: metuendum est rursus ne te occidat desperatio, et cum putas jam tibi non ignosci quae gravia commisisti, non agas poenitentiam, et incurras in judicem Sapientiam, quae dicit, Et ego vestrae perditioni superridebo . Quid ergo agit Dominus cum periclitantibus
Abbreviated transcription (Latin):
legis quia promisit tibids̃ longamuitam: Exutroq igitur homines pericditabantur:
& sperindo &i desperando contrariis rebus contrariis affestionibus sperando decipitur
quidecipitur : quidicit bonus ẽ ds̃ misericors ẽ ds̃ faciam quod mihiplac& quolib& laxe
unas cupiditatibus meisimpleam desideria animaemeae: quarehoc quiamisericors ẽ
incderint in grauia peccita putantes sibi non posse iamignoscipaenitentibus & sta
e addamnationem sinedubio destinatos dicuntapud seipsos: iamdam nan
sumus: quaren on quod uolumus facimus: animogladiatorum ferro destinatorum
ideomolesti sunt desperati: lam enim quod timeant non habent & uehe menter
nendi sunt : Istos desperatio necat spesillos interspem & desperationem flust
animus : Meuendum ẽ n& eoccidat spes & cum multum speras demisericordia

Expanded text:
legis quia promisit tibi Deus longam vitam. 8. Ex utroque igitur homines periclitantur, legis quia promisit tibi Deus longam vitam. 8. Ex utroque igitur homines periclitantur, et sperando et desperando, contrariis rebus, contrariis affectionibus. Sperando qui decipitur? Qui dicit, Bonus est Deus, misericors est Deus, faciam quod mihi placet, quod libet; laxem habenas cupiditatibus meis, impleam desideria animae meae. Quare hoc? Quia misericors einciderint in gravia peccata, putantes sibi non posse jam ignosci poenitentibus, et statuentes se ad damnationem sine dubio destinatos, dicunt apud seipsos, Jam damnandi sumus, quare non quod volumus facimus? animo gladiatorum ferro destinatorum. Ideo molesti sunt desperati: jam enim quod timeant non habent, et vehementer timendi sunt. Istos desperatio necat, spes illos. Inter spem et desperationem fluctuat animus. Metuendum est ne te occidat spes, et cum multum speras de misericordia,
Abbreviated transcription (Latin):
nun qul seopertacebo misencors & miseratordñs : lta plane : adhuc adde. longanimis ad de
athuc & inultum misericors : sed time quod est in nouissimo : & uerax : quodenim modo sustin&
peccantes iudicaturus ẽ contemnentes : Andiuitias longanimitatis & mansu&udinis eius
contemnis ignorans quia patientiadĩ ad paenitentiamte adducit. Tuautom secundum duritia
ordistiu & coripeniten sethesauritas tibiiram indieirae & reuelationis iustiiudicudi qui
malus fuistiheri hodiebonus esto : & hodiernum diem in malitia ꝑ egisti. uelcras muta¬
aen semper ex spestas & demiseri cordudi tibi plurimum polliceris quas ille qui tibi per
pitientiam promisit indulgentia promisit tibi &iam prolixioremuitam unde scis
quid pariat crastinus dies recte dicis in cord&uo: quando me correxero ds̃mihi omnia pec¬
cuta dimitut : Negare nom possumus quod correctis atq conuersis indulgentiam dspro¬
misit  namin quo proph&a mihi legis quia promisit corresto indulgentiam non mihi

Expanded text:
Numquid semper tacebo ? Misericors et miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed time quod est in novissimo, et verax . Quos enim modo sustinet peccantes, judicaturus est contemnentes. An divitias longanimitatis et mansuetudinis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas Malus fuisti heri? hodie bonus esto. Et hodiernum diem in malitia peregisti? vel cras mutare. Semper exspectas, et de misericordia Dei tibi plurimum polliceris: quasi ille qui tibi per poenitentiam promisit indulgentiam, promiserit tibi etiam prolixiorem vitam. Unde scis quid pariat crastinus dies? Recte dicis in corde tuo: Quando me correxero, Deus mihi omnia peccata dimittet. Negare non possumus quod correctis atque conversis indulgentiam Deus promisit. Nam in quo propheta mihi legis quia promisit correcto indulgentiam, non mihi
Abbreviated transcription (Latin):
&l patremsuum dicebatdm̃ aequalem sefaciensdõ Videntes carnem non uidentes uerbum:
Loquatur ergo el contra eos uerbum percarnem . & interiorhabitator sona phabita culũ suũ.
ut quipotest nouerit quis intus habite. Quidergo eisdicit. Nespondit itaqihs & dixit eis
& fostasse tacuerint quidam : tamen quixp̃ia nos sehaberiuolunt nontacent. & quod ammodi
exhis uerbis concipiunt quaedam dicenda contranos quae contemnenda non sunt & proptet
ipsos & pro pternos A rrianiquippeherducidicentes. Nonpercarniem sedante carnem filis
ip sum qui suscepitcarnem minorem . eẽ quam pater .ẽ. & non ee eiusdem substantiae uuius
fater e Capiunt ex his uerbis ansam calumniae & respondent nobis. Vid&is quia dus
ibscumanim a duestoreuiuda eos ex hoc moueri quod patridõ aequalem sefacere talia traba
subiunexit ut seaequalem non eẽ monstracro : Mouebatur enimudaeus aiunt aduersus

Expanded text:
 patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo: videntes carnem, non videntes Verbum. Loquatur ergo et contra eos Verbum per carnem, et interior habitator sonet per habitaculum suum; ut qui potest, noverit quis intus habitet. 3. Quid ergo eis dicit? Respondit itaque Jesus, et dixit eis, et fortasse tacuerunt. Quidam tamen, qui christianos se haberi volunt, non tacent, et quodammodo ex his verbis concipiunt quaedam dicenda contra nos: quae contemnenda non sunt, et propter ipsos et propter nos. Ariani quippe haeretici dicentes, non per carnem, sed ante carnem, Filium ipsum qui suscepit carnem, minorem esse quam Pater est, et non esse ejusdem substantiae cujus Pater est, capiunt ex his verbis ansam calumniae, et respondent nobis: Videtis quia Dominus Jesus, cum animadverteret Judaeos ex hoc moveri, quod Patri Deo aequalem se faceret, talia verba subjunxit, ut se aequalem non esse monstraret. Movebat enim Judaeos, aiunt, adversus
Abbreviated transcription (Latin):
loquebatur : Sienimde mosistrabit hoc est demonstraturus ẽ nondum dem onstrauit. & tunefilio
demonscraturus ẽ quando &istis : sequitur enim ut uosmmiremini. Et hoc difficile ẽ uidere quomodo¬
tam quam tem potliter filio coa&erno aliquademonstrat aernus pater omnia scienti qua esunt
apud patrem : quae sunt tamen illamaionr hocenim forte facile ẽ. intellegere. Sicut enimpae
inquit suscitat mortuos &uiuificat sic& filius quo suult uiuificat. Maiora ergo sunt opera mor¬
tuos suscitare quam languidos sanare : sed suscitat patermortuos &uiuificat sic & filius quos uat

Expanded text:
loquebatur? Si enim demonstrabit, hoc est, demonstraturus est; nondum demonstravit; et Filio loquebatur? Si enim demonstrabit, hoc est, demonstraturus est; nondum demonstravit; et Filio tunc demonstraturus etanquam temporaliter Filio coaeterno aliqua demonstraret aeternus Pater, omnia scienti quae sunt apud Patrem. Quae sunt tamen illa majora? Hoc enim facile est intelligere. Sicut enim Pater, inquit, suscitat mortuos et vivificat, sic tuos suscitare, quam languidos sanare. Sed sicut suscitat Pater mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult
Abbreviated transcription (Latin):
Sonstrarienim non possent filionis facta facere filius nom poss& nisi monstrata: Ergo si
differendum ẽẽ quorede indum sit percursa lectione sicut diximus aliquid ũel temporis uel
rium nobisremanserit ad ea quaed istulimus r&iactanda. amplius audite & difficilius
his inquit demonstrabit ei opentut uos ini remini maiorahis. Quibus maiora facileoccurrit bas quae
modo audistis curationibus languorum corporalium: Oeistoenim qui xxxuiii annos habeba
potuit maio utohis demonstrabat ei opera ut uosmiremini. Sunt enim operamaiora qua mista
& demonstrabit ea paterfilio. Non de monstrauit tamquam de preerito. sed demonstrabit defuturo
hoc est demonstraturus .ẽ. Rursus difficilis oriturquaefgo. Estenim aliquid apud patrem qued
filio nondum de monstratum sit. est aliquid apud patrem quod a dbuclatebat filium quando ista filius

Expanded text:
Monstrari enim non possent Filio nisi facta; facere Filius non posset, nisi monstrata: ergo sinMonstrari enim non possent Filio nisi facta; facere Filius non posset, nisi monstrata: ergo sindifferendum esse, quo redeundum sit percursa lectione, si, ut diximus, aliquid vel temporis vel virium nobis remanserit, ad ea quae distulimus retractanda. 4. Amplius audite et difficilius: Et majora his, inquit, demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Majora his: quibus majora? Facile occurrit, iis quas modo audistis, curationibus languorum corporalium. De isto enim qui triginta et octo annpotuit, Majora his demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Sunt enim opera majora quam ista, et demonstrabit ea Pater Filio. Non demonstravit, tanquam de praeterito; sed demonstrabit, de futuro, hoc est, demonstraturus est. Rursus difficilis oritur quaestio. Est enim aliquid apud Patrem quod Filio nondum demonstratum sit? est aliquid apud Patrem quod adhuc latebat Filium, quando ista Filius
Abbreviated transcription (Latin):
incordibiuris. Sioltaq nonpetesefliusa sefacereq uic quam nis cũ odiuiderti papem faciene
uiderii patrem facientem uidecur pestinere & quo domnia demonstrat ei que ipsefacit : Sedi
pater de monstrai quae facrt. nec filius potest facere nisi pater de monstrauerit: pater que
demonstrarenon potest nisi fecerit consequenserit ut non perfilium faciatomnia pater
fixum atque c omcussum tenemus quia perfilium omnia paterfacit . antequam facia¬
o demonstratfilio. Namsi pater cumfecerit demonstrat filio ut filius de monstrata faciat quae
demonstrata lamfacta sunt: A liquid proculdubio patersine filio fecit : sed non facit pater
i quidsinefilio quia filius di uerbum di .e. comniaperipsum facta sunt. Reman
fortas seut quae pater facturus .ẽ. demonstrat facienda ut perfilium sint facta : Namsi filius
ea facit quae pater facta demonstrat. ea quae paterfacta de monstrat nonutiq: ꝑfiliũ fecit

Expanded text:
in cordibus vestris. Sic itaque non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, viderit Patrem facientem, videtur pertinere et quod omnia demonstrat ei quae ipse facit. Sed si Pater demonstrat quae facit, nec Filius potest facere nisi Pater demonstraverit, Paterque demonstrare non potest nisi fecerit; consequens erit ut non per Filium faciat omnia Pater: porro si fixum atque inconcussum tenemus quia per Filium omnia Pater facit, antequam faciat, demonstrat Filio. Nam si Pater cum fecerit demonstrat Filio, ut Filius demonstrata faciat quae demonstrata jam facta sunt; aliquid procul dubio Pater sine Filio facit. Sed non facit Pater aliquid sine Filio, quia Filius Dei Verbum Dei est, et omnia per ipsum facta sunt. Remanet igitur fortasse ut quae Pater facturus est, demonstret facienda, ut per Filium sint facta. Nam si Filius ea facit quae Pater facta demonstrat; ea quae Pater facta demonstrat, non utique per Filium fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
quandam resurrectionem mostuorum antere surrecti opem moltu orum tonsi cut laxari ue
fili aliusuiduae uel filiait arehise nagogi quire suexerunt morituri: Nam &lipsorum mostuor
quaedam resifrectio facta ẽ ameresurrectionemm ostuorum: Sedsicuthiedict hab&mqui
Nonereo sicurt corpus iariara inriitenim& ille a mortesepulchri a duitam hominum sednotia cet¬
muinss terumimn oriturus : :esuttecoturi autem in fines eculi mortui in uitama dernam tiuensibutr

Expanded text:
quamdam resurrectionem mortuorum ante resurrectionem mortuorum; non sicut Lazari , vel quamdam resurrectionem mortuorum ante resurrectionem mortuorum; non sicut Lazari , vel filii illius viduae , vel filiae archisynagogi , qui resurrexerunt morituri nam et ipsorum mortuorum quaedam resurrectio facta est ante resurrectionem mortuorum: sed sicut hic dicit, HabeNon ergo sicut corpus Lazari: transiit enim et ille a morte sepulcri ad vitam hominum, sed non aeternam, iterum moriturus; resurrecturi autem in fine saeculi mortui, in vitam aeternam transibunt.