comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in scło degerent possidebant. congregare
ꝑsuadet. A lius qui hec que in pͥmordus
sue renunciationis abiecerat. postea resu¬
mere. et rursum desiderare compellit. T¬
cius qui in mnitio malo uiciosoq contractꝰ
et ab unꝑfectiõẽ incipiens. eos quos se¬
mel hoc tepore m̃tis infecerit pauꝑtatis
ac cuiffidentiȩ timore ꝑt̾ritos. spoliare se
cunctis mundi facultatib non sunt. eosq
pecunias uel substantias quas utiq r eñ¬
ciantes abicere debuerant reseruantes:
ad ȩuuglicam ꝑfectionẽ nunqͣm ꝑuenire
concedit. Iuarum trium ruinarũ exem
pla in scͥpturis scĩs inuenimus. no n leui
pena fuisse damnata. Nam gyezi ea que
ne antea quidẽ possederat uolens adqui
quas ante. xp̃m secutus abiecerat. ñ solum
ad ꝓditionem dm̃ lapsus. apostolat᷑ ꝑdidit
graclum. s etiã uitam ipsam communi exi¬
tu finire non meruit. s eã biothanathi mor¬
te conclusit. Ananias et saphira reseruantes

Expanded text:
in saeculo degerent possidebant, congerere in saeculo degerent possidebant, congerere persuadet: alius qui haec, quae in primordiis suae renuntiationis abiecerant, post haec resumere ac rursum desiderare conpellit: tertius qui initio malo uitiosoque contractus et ab inperfectione incipiens eos, quos semel hoc tepore mentis infecerit, paupertatis ac diffidentiae timore per- I territos spoliare se cunctis mundi facultatibus non sinit, eosque pecunias uel substantias, quas utique renuntiantes abicere debuerant, reseruantes ad euangelicam perfectionem numquam peruenire concedit. quarum trium ruinarum exempla etiam in scripturis sanctis inuenimus non leui poena fuisse damnata. nam Giezi ea quae ne ante quidem possederat uolens adquirquas antea Christum secutus abiecerat, non solum ad proditionem domini lapsus apostolatus gradum perdidit, sed etiam uitam ipsam communi exitu finire non meruit eamque biothanati morte conclusit, Annanias et Sapphira reseruantes
Abbreviated transcription (Latin):
et multo his plura ad instructionẽ uimoꝵ
solent a seniorib qui in numeros diũsorũ
casus. ac riunas exꝑti sunt in collatione.ꝓ¬
ferri. Quorum multa sepe numero cogno¬
scentes in nobis. ita a seniorib exponentib
ac reuelantib uelut qui hisdẽ ipsis quoq
uassiõib pulsarentur. absq confusionis nr̃e
u̾ecunclia curabamur. cum et remedia pa¬
rit̾ et causas infestantium nos uitiorum
caciti disceremus. quȩ nos fr̃nitatis ueriti
corpus. ut obteximus. ut p̃teriuimus. ne
forte dilapsus liber in manus eorum qui
in hocpposito minus instituti uidentur.
patefaciat in exꝑtis: quȩ desudantib solis
ac festinantib culm̃ ꝑfectioĩs attingere.
debent ẽẽ comꝑta.
riplex itaq est huius ualitucdinis mor¬
bus: qui ab uniu̾sis patrib equali dete¬
statione clamnat᷑. U nus hic euuis suꝑuis
descͥpsimus labem: qui decipiens misera¬
biles quosq ea que ne antea quidẽ ciun

Expanded text:
et multo his plura ad instructionem iuniorum et multo his plura ad instructionem iuniorum solent a senioribus, qui innumeros diuersorum -rasus ac ruinas experti sunt, in conlatione proferri. quorum multa saepenumero cognoscentes in nobis, ita senioribus exponentibus ac reuelantibus, uelut qui isdem ipsi quoque passionibus pulsarentur, absque confusionis nostrae uerecundia curabamur, cum et remedia pariter et causas infestantium nos uitiorum taciti disceremus. quae nos non fraternitatis ueriti corpus uel obteximus uel praeteriuimus, sed ne forte delapsus liber in manus eorum, qui in hoc proposito minus instituti uidentur, patefaciat inexpertis, quae desudantibus solis ac festinantibus culmen perfectionis adtingere debent esse conperta. Triplex itaque est huius ualitudinis morbus, qui ab uniuersis patribus aequali detestatione damnatur: unus hic, cuius superius descripsimus labem, qui decipiens miserabilies quosque ea, quae ne ante quidem cum
Abbreviated transcription (Latin):
est philargiria: quã quidã appetentes
errauert̃ a fide. et inseruerunt se dolo¬
rib multis
on ignoro quendã qui semetipsum autu¬
inat monachum. sibiq qd ͤ det̾ius de ꝑfec¬
tione blanditur. qui receptus in cenobio cũ
a suo moneret᷑ abbate. ne reu̾t̃etur ad illa¬
quȩ renuncians abdicauerat: seq de maloꝵ.
om̃ium radice philargiria terrenisq laqi¬
eriꝑe festinaret. ac sic mallet pͥstinis passi¬
onb em̃dari. quib eum grauissime singu¬
lis mom̃tis uidebat urgeri. cessaretq af¬
fectare ea que ne antea quidẽ possederat:
gationẽ uiciorum suorũ penitꝰ ꝑuenire
non posset: truculento uultu eidẽ respon
me similit᷑ habere cur ꝓhibes: Hȩc autẽ
nemini uideantur suꝑflua ut molesta. Ni¬
si enim pͥus exposita fuerint genera uul¬
nerũ. et origines causeq morborũ fuerint
indagate. nec infirmis potest aclbiberi con¬
qria medicins curatio. nec ualentib ẽfer
i ꝑfecte custodia sanitatis. Nam et hec

Expanded text:
est filargyria, quam quidam adpetentes errauerunt a fide et inseruerunt se doloribus multis. Non ignoro quendam, qui semet ipsum autumat monachum sibique quod est deterius de perfectione blanditur. qui receptus in coenobio cum a suo moneretur abbate, ne reuoluequae renuntians abdicarat, seque de malorum omnium radice philargyria, terrenisque laqueis expediret; ac si mallet pristinis passionibus emundari, quibus eum grauissime singulis momentis uidebat urgueri, cessaret adfectare ea quae ue antea quidem possederat, gationem uitiorum suorum sine dubio peruenire non posset, truculento uultu eidem respondme similiter habere cur prohibes? Haec autem nemini uideautur uel superflua uel molesta. nisi enim prius exposita fuerint genera uulnerum et origines causaeque morborum fuerint indagatae, nec infirmis poterit adhiberi congrua medicinae curatio nec ualidis conferri perfectae custodia sanitatis. nam et haec
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa monasterii leuia exercere despexerat:.
die ac nocte spe questus infatigabilit᷑ labo¬
rare compellit. non orationum sollemnu:
non ieruniorum modum. non iugiliarum
regulam custodire ꝑmitcit: non hon istar̃
int̾cessionum explere officia sunt. dũ mo¬
do uł auariciȩ rabiem satiare. ist eotidians
usib possit occurrere: cupiditatis ignẽ dũ
adquirendo extinguendum credit. accen¬
dit. Hinc iam ĩmulli ꝑ aꝑtum p̾cipitiũ
lapsi. in reuocabili ruia feruntur ad mor
tem: et ñ contenti soli possidere. quas uel
nunqͣm habuerant. uł mitio inalo reser¬
uauerant pecumas. inquirunt contubiua
feminarum: que debeant ea que male con¬
gesta uel retenta sunt custodire. Tantisq
se occupationib norus. ac ꝑnitiosis in uol¬
uunt ut usq ad ꝓfundum infermi deuolu¬
ti. dum adquiescere illi apłice seutentie re¬
muint. ut habentes uictum et uestim̃tũ
his contenti sint que monasterii frugali¬

Expanded text:
opera monasterii leuia exercere despexerat, opera monasterii leuia exercere despexerat, die ac nocte spe quaestus infatigabiliter laborare conpellit: non orationum sollemnia, non ieiuniorum modum, non uigiliarum regulam custodire permittit, non honestarum intercessionum explere officia sinit, dummodo uel auaritiae rabiem satiare uel cotidianis usibus possit occurrere, cupiditatis ignem, dum ad-\' quirendo extinguendum credit, accendens. Hinc iam nonnulli per abruptum praecipitium lapsi inreutem, et non contenti soli possidere, quas vel numquam habuerant, vel initio malo reservaverant pecunias, inquirunt contubernia feminarum, quae debeant ea, quae male congesta vel retenta sunt, cuse occupationibus noxiis ac perniciosis inuoluunt, ut usque ad profundum inferi deuoluti, dum adquiescere illi apostolicae sententiae rennuunt, ut habentes uictum et uestimentum his sint contenti quae monasterii frugali
Abbreviated transcription (Latin):
rit: ne leuit motus de cenobii disciplina
uideat᷑ exire. Nec solus tam̃ tͣnsinigrare cõ¬
tentus. ne tamqͣm suo uttio discessisse cre¬
datur: quantos potuerit susurratiomibus
clamdestinis deprauare non desunit. Iuod¬
si etiã temporis asꝑitas. ituieris seu nauiga¬
tionis cuis int̾cluserit commeatũ. ꝑ om̃e il¬
lud tempus suspenso anrio q residens cor¬
de. tristicias serere uel excitare ñ cessat:
discessus solatiũ. et excusationẽ leuitatis
ñ se alit credens. quã nota ut macula mo¬
nasteru reꝑturũ. agit᷑ itaq facib pecuni¬
arum suarũ magis ac magis accẽ sus quȩ
possesse. numqͣm monachum uł in mona¬
sterio residere: ut uiuere sub regule institu¬
tione ꝑmittunt. Cumq ex inde eum uelut
feralis quedã bestia de cetu gregis segregãs
pecus. oportunũ p̃de destitutione socdaliũ
fecerit. et deuorationi facilem contuber¬
nII priuatione redctiderit. eum qui pͥus

Expanded text:
rit, ne leuiter motus de coenobii disciplina rit, ne leuiter motus de coenobii disciplina uideatur exire. nec solus tamen trausmigrare contentus, ne tamquam suo uitio deseruisse credatur, quantos potuerit susurrationibus clandestinis deprauare non desinit. quodsi etiam temporis asperitas itineris seu nauigationis eius intercluserit commeatum, per omne illud tempus suspenso anxioque residens corde tristitias serere uel excitare non cessat, discessus solacium et excusationem leuitatis non se aliter credens quam nota uel macula monasterii reperturum. Agitur itaque facibus pecuniarum suarum magis ac magis accensus, quae possessae numquam monachum uel in monasterio residere uel uiuere sub regulae institutione permittunt. cumque exinde eum uelut feralis quaedam bestia de coetu gregis separans pecus oportunum praedae destitutione sodalium fecerit et deuorationi facilem contubernii priuatione reddiderit, eum, qui prius
Abbreviated transcription (Latin):
asportau̾uit. se ꝑiturũ ꝓtinus grauit ingemi¬
scit. Itaq instabilitatis sue habens uiaticũ
nũmos in quorũ p̃sidio alarũ sibi instar
aptauit. iamq add tͣnsinigñdũ paratꝰ. insolen¬
ter ad omĩa p̃cepta respondet. et tanquam
ꝑegrinũ extraneumq se gerens. quecuinq
indigentia correptione ꝑspexerit. negligit
atq contemuit. Cumq furtim possideat re¬
conditã pecuniã. nec calciam̃ta quidẽ acue¬
stim̃ta se habere conquerit᷑: dariq sibi tar¬
dius indignatur. Ac si forte dispensations
senioris ei pͥus qui nichil pęnitus habere
cognoscit᷑ a liquid horũ fuerit imꝑtitum.
maiorib ire stimulis incitatur: seq despici
ueluti extraneum putat: nec ad ullũ opus
manus suas accomoclare contentus. repre¬
hendit omia quȩ necessario fieri monaste¬
ru compeluit ut ilitas. Deniq oecasiones
quib offendi ut irasci debeat studiose ꝑqͥ¬

Expanded text:
asportarit, periturum protinus grauiter ingemeasportarit, periturum protinus grauiter ingemescit. Itaque instabilitatis suae uiaticum habens nummos, in quorum praesidio alarum sibi instar aptauit, iamque ad transmigrandum paratus insoleuter ad omnia praecepta respondet, et tamquam peregrinum extraneumque se gerens, quaecumque indigentia correctione perspexerit, neglegit atque contemnit. cumque furtim poesideat reconditam pecuniam, ne calciamenta quidem ac uestimenta se habere conqueritur darique sibi tardius indignatur. ac si forte dispensatione senioris ei prius, qui nihil penitus habere cognoscitur, aliquid horum fuerit impertitum, maioribus irae stimulis inardescit seque despici ueluti extraneum putat, nec ad ullum opus manus suas adcommodare contentus reprehendit omnia quae necessario fieri monasterii conpellit utilitas. deinde occasiones quibus offendi uel irasci debeat studiose perqui
Abbreviated transcription (Latin):
hec ꝑ graclus singulos crescat: ut etiã idoloꝵ
ist simulacrorũ seruitꝰ apłi uoce ꝓnunciet᷑.
eo quod figura ut unagine dĩ pret̾missa.
qmͣ cleuote seruiens deo immaculatã in se¬
metipso debuit custodire: hominũ figuraᷤ
imp̃ssas auro. diligere prodeo maluit et
tueri: Tatib gͥ decessionũ ꝓfectib indetus
crescens: nullam de inceps humilitatis. nul¬
iã caritatis. nullã obedientiȩ non dic̃a uir¬
tutẽ. s ue umbram quid̃e retinere contentꝰ.
indignat᷑ ad om̃ia. et ad singula oꝑa mnmat
atq suspirat. Nulla q iam reuerentia reser¬
uata. uelut equus durissimꝰ qui acdp̃cipitiũ
fert᷑ infrenis: nec uictu cotidiano. nec solito
indum̃to contentus: nec se diuitius hȩc tole¬
raturũ ẽẽ testatur. Dm̃ quoque ñ ibi soltumͦ
ẽẽ ꝓclamat: nec salutẽ suã in illo tantũ loco
ẽe conclusa. Unde si quoquã se non celerius

Expanded text:
haec per gradus singulos crescat, utetiam idolorum haec per gradus singulos crescat, utetiam idolorum uel simulacrorum seruitus apostoli uoce pronuntietur, eo quod figura dei et imagine praetermissa, quam deuote seruiens deo inmaculatam in semet ipso debuit custodire, hominum figuras inpressas auro diligere pro deo maluit. et tueri. Talibus igitur decessionum profectibus in deterius crescens nullam deinceps humilitatis, nullam caritatis, nullam oboedientiae non dicam uirtutem, sed ne umbram quidem retinere contentus indignatur ad omnia et ad singula opera murmurat atque suspirat, nullaque iam reuerentia reseruata uelut equus durissimus ad praecipitium fertur infrenis: nec uictu cotidiano nec solito indumento contentus non se diutius haec toleraturum esse testatur deumque non ibi solummodo esse proclamat nec salutem suam in illo tantum loco esse conclusam, unde si quoquam se non celerius
Abbreviated transcription (Latin):
itaq infelix anima serpentinis nexibus
obligata. dum mat̾iã male concretã neqͥore
cura concupiscit aug ere pestẽ qua aliruis
inflamet᷑ ipsaparturiens. Totaq lucri cogita¬
tione possessa. nichil aliud respicit cordis
intuitu. quã unde pecunã parare ualeat.
ꝑ quã possit de monasterii disciplina qͣnto¬
tius euolare: nullã exhibens fidẽ. uͥ potue¬
rit nũmi spes aliqua refulgere. ꝓ hacnon
m̃dacu non ꝑuiru. non furti facinus admit¬
tere ꝑhorrescit: non fidẽ frangere. ñ iracun¬
die noxio furore suppleri. Si quoqu̾a a spe
questus decitłit. non honestatis. ñ humilita¬
tis modũ tͣnscendere ꝑtimescit: fit q ei per
omĩa ut aliis uent̃. ita huic aurum et spes
lucri ꝓ deo. Unde beatus apłs huius morbi
noria uenena ꝓspiciens: non solum cũ esse
radicẽ om̃ium malorũ. uerũ etiã iclolorum
seruitutẽ ꝓnunciauit dicens. Et auaricia
seruitus. Cernis igit ad quantã labẽ rabies

Expanded text:
itaque infelix anima serpentinis nexibus itaque infelix anima serpentinis nexibus obligata, dum materiam male concretam nequiore cura concupiscit augere, pestem sibi qua dirius inflammetur ipsa parturiens, totaque lucri cogitatione possessa nihil aliud respicit cordis intuitu quam unde pecuniam parare ualeat, per quam possit de monasterii disciplina quantocius euolare, nullam exhibens fidem, ubi potuerit nummi spes aliqua refulgere. pro hac non mendacii, non periurii, non furit facinus admittere perhorrescit, non fidem frangere, non iracundiae noxio furore suppleri, si 1 quoquam a spe quaestus deciderit, non honestatis, non humilitatis modum transcendere pertimescit, fitque ei per omnia, ut aliis uenter, ita huic aurum et spes lucri pro deo. unde beatus apostolus huius morbi noxia uenena prospiciens non solum eam radicem esse omnium malorum, uerum etiam idolorum seruitutem pronuntiauit dicens: et auaritia lacrorum seruitus. cernis igitur 1 ad quantam labem ra.bies
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑um. inopem se quoqͦ semper ac nucdũ. non
sine imꝓꝑio aliena substantia suftentandum.
Itaq cum huiuscemodi cogitationib laquea¬
uit ĩntẽ. qualit̃ unum saltẽ denariũ ad qͥre¬
re possit excogitat. Tunc peculiare opus qd̃
exerceat. abbate inscio sollicita m̃te ꝑquirit.
Iđ̃ uendens clam et optato tandẽ potitus
numo. qualit eum duplicet acrius uehe¬
m̃tiusq torquetur. u bireponat. euiue illũ
credat ambiguus. De inde quid ex eo coe¬
mere. qualiq eum cõmertio ualeat dupli¬
care: cura grauiore distenditur.
umq illi et ex uoto cesserit: auiclior fa¬
uehem̃tius suscitatur: quanto etiã sũma lu¬
cri maior apponitur. Cum pecunie etenĩ
increm̃to: rabies cupiditatis auget᷑. Tum
deinde uita longeua ꝓmittit᷑. senectus mcͣ¬
ua. infirmitates diu̾se atq ꝓlixe.: que nisi
maior summa in iuuentute fuerit p̃para¬
ta. tolerari in senecta non possunt. Agitur

Expanded text:
turum: inopem se quoque semper ac nudum non turum: inopem se quoque semper ac nudum non sine improperio aliena substantia sustentandum. Itaque cum hujuscemodi cogitationibus laqueaverit mentem, qualiter unum saltem denarium acquirere possit excogitat. Tunc peculiare opus quod exerceat, abbate inscio, sollicita mente perquirit. Quod vendens clam et optato tandem potitus nummo, qualiter eum duplicet acrius, vehementiusque torquetur; ubi reponat, cuive illum credat, ambiguus. Deinde quid ex eo coemere, qualique eum commercio valeat duplicare, cura graviore distenditur . Cumque illi et hoc ex voto cesserit, avidior favehementius suscitatur, quanto etiam sucri maior adponitur. cum pecuniae etenim incremento rabies cupiditatis augetur. tum deinde uita longaeua promittitur, senectus incurua, infirmitates diuersae atque prolixae, quae, nisi maior summa in iuuentute fuerit praeparata, tolerari in senecta non possint. agitur
Abbreviated transcription (Latin):
est philargiria: id ẽ amor pecuniȩ.
summa solicitans. iustos quosclã. et uelut
racionabiles eicolores. ob quos ut reserua¬
re sibi aliquid pecunȩ debeat. ut parare
describȩt. Nam et ea quȩ p̃bent᷑ in mona¬
sterio. queritur non ẽẽ sufficientia: et sano
robusto ꝙ corpore ure posse tolerari.Iuis
faciendum si ualitulo mala carnis emerserit:
et reconcditũ ñ fuerit aliquid peculiare. qͦ
suftentetur infirmitasꝰ P resticionẽ ẽẽ ꝑte
si ꝓpum aliquid non fuerit quo cura corpo¬
ri ualeat aclhiberi: misere eẽ moriendum.
Ipsum etiã uestim̃tum ñ sufficere qd p̾betur.
nisi ꝓcurau̾it uncde sibi aliquid ualeat exbi¬
bere Poftremo ne dliui posse in eodẽ locout
monasterio commorari. et nisi parauit sibi
uiaticai sumptus e uectiõĩsq tͣns marine mer¬
cedẽ. non posse cum uoluerit tnͣsmigrare:
et necessitate inopiȩ coartatũ. laboriosã ac
miserabilẽ absq ullo ꝓfectu uitã ugit̃ colera¬

Expanded text:
est filargyria, id est amor pecuniae. summa sollicitans . iustos quosdam et uelut rationabiles ei colores, ob quos uel reseruare sibi aliquid pecuniae debeat uel parare, describit. nam et ea quae praebentur in monasterio queritur non esse sufficientia et sano robustoque corpore uix posse tolerari. quid faciendum si ualitudo mala carnis emerserit et reconditum non fuerit aliquid peculiare, quo sustentetur infirmitas? praestationem monasterisi proprium aliquid non fuerit quo cura corporis ualeat adhiberi, misere esse moriendum. ipsum etiam uestimentum non sufficere quod praebetur, nisi procurauerit nde sibi aliud ualeat exhibere. postremmonasterio commorari: et nisi paraverit sibi viatici sumptus evectionisque transmarinae mercedem, non posse cum voluerit, transmigrare, et necessitate inopiae coarctatum, laboriosam ac miserabilem absque ullo profectu vitam jugiter tolera
Abbreviated transcription (Latin):
cere. qua ipse qͦq fiducialit̾ ualeas cũ oꝑe
ac ueritate cantare cũ ysaia dñs dedit
mͥ linguã erditã: ut sciã eũ sustentare qͥ
lapsus ẽ. u̾bo. Nullus etenĩ sufferre posse¬
inimici insidias. seu carnales estus. nat᷑ali
quodamͦ igne flagrantes. uł extinguer
ł repͥmere : nͥ di gr̃a uł iuiuaret fragi¬
tatẽ nrãm ł ꝓtegeret ac muniret: & u¬
circo salutaris huiꝰ dispensationis ratior
finita. qua uł illũ uiuenẽ a ꝑnitiosis:

Expanded text:
cere, qua ipse quoque fiducialiter ualeas opere cere, qua ipse quoque fiducialiter ualeas opere ac uirtute cantare: dominus dedit mihi linguam eruditam, ut sciam sustentare eum, qui lassus est uerbo. nullus etenim sufferre inimici posset insidias seu carnales aestus naturali quodammodo igne flagrantes uel extinguere uel reprimere, nisi dei gratia uel iuuaret fragilitatem nostram uel protegeret ac muniret et idcirco salutaris huius dispensationis ratione finita, qua uel illum iuuenem perniciosis
Abbreviated transcription (Latin):
tione deiectũ. inimici manib tͣdidisti.
qͣntũ in te ẽ ab eodẽ lugubrit̾ deuoran¬
dũ. Quẽ sine dubio nequaꝗͣ tã uehem̃ti
conflictu fuisset aggressus. qͦ te nuncusq
ẽ appetere dedignatꝰ: nͥ fut᷑o eiꝰ ꝓfectui
inuidens inimicꝰ. illã ututẽ quã animis
eiꝰ ine̾ẽ cernebat anticipare ac ꝑuertere
siis ignitis. festinasset. ꝓculdubio intelli¬
gens fortiorẽ. cui tanta uehem̃tia confli¬
gere opere p̾ciũ uidicauit. Disce itaq tu¬
is exemplis laborantib cõpati. & ꝑiclitan¬
tes nequaꝗͣ ꝑnitiosa desꝑatione terrere
nec durissimis sermonib exasperare. s po¬
tiꝰ leni. blandaq consolatione reficere:
& scđm p̾ceptũ sapientissimi salomonis.
eruere eos qͥ ducunt᷑ ad mortẽ. & redi¬
mere eos qͥ int̾ficiunt᷑ ne parcas: nr̃iq
saluatoris exemplo harundinẽ quassa¬
tam ñ confringere. & linũ fumigans
ñ extinguere att illã a dño gr̃am pos¬

Expanded text:
tione deiectum inimici manibus tradidisti, tione deiectum inimici manibus tradidisti, quantum in te est ab eodem lugubriter deuorandum. quem sine dubio nequaquam tam uebementi conflictu fuisset adgressus, quo te nunc usque est adpetere dedignatus, nisi futuro profectui eius inuidens inimicus illam uirtutem, quam animis eius inesse cernebat, anticipare ac praeuertere suis ignitis iaculis festinasset, procul dubio intellegens fortiorem, cui tanta uehementia confligere operae pretium iudicauit disce itaque tuis exemplis laborantibus conpati et periclitantes nequaquam perniciosa desperatione terrere nec durissimis sermonibus asperare, sed potius leni blandaque consolatione reficere, et secundum praeceptum sapientissimi Salomonis eruere eos qui ducuntur ad mortem et redimere eos qui interficiuntur ne parcas, nostrique saluatoris exemplo harundinem quassatam non conterere et linum fumigans non extinguere atque illam a domino gratiam pos
Abbreviated transcription (Latin):
lis illiꝰ grauitatis oblitũ ita puerilit̾ inqͥ¬
etant. & mobilit̾ cursitare cõpellunt:
Cũq ille ꝓ conscientię suȩ reatu ac turpi
exagitatione confusus. crederet ardorẽ
sui pectoris dep̾hensũ. ac retectis seni sui
cordis archanis. nullã responsionẽ ꝑcu¬
nctanti reddere ꝓrsus auderet: reu̾tere
tidie confligere. & colluctari ꝓfectib
eoꝵ ac studũs instigat᷑ qͥ unũ eiꝰ in te
directũ iaculũ post tantã annoꝵ seriem
qͣm in hac ꝓfessione truusti. ñ dicã respu¬
ere. s ne uno qͥdem die differre potui¬
sti. Quo te idcirco dñs passus ẽ sauciari.
ut saltẽ in senecta disceres cõpati infir¬
mitatib alienis. & fragilitati condescen¬
dere uinioꝵ tuis exemplis atq exꝑienti¬
a docererit : qͥ suscipiens iuuenẽ infestati¬
one diabolica laborantẽ. ñ mͦ nulla con¬
solatione fouisti: sed etiã ꝑnitiosa desꝑa¬

Expanded text:
lis illius grauitatis oblitum ita pueriliter inqulis illius grauitatis oblitum ita pueriliter inquietant ac mobiliter cursitare conpellunt ? cumque ille pro conscientiae suae reatu ac turpi exagitatione confusus crederet ardorem sui pectoris deprehensam ac retectis seni sui cordis arcanis nullam responsionem percontanti reddere prorsus auderet, reuerteretidie confligere et conluctari profectibus eonun ac studiis instigatur, qui unum eius in te directum iaculum post tantam annorum seriem, quam in hac professione triuisti, non dicam respuere, sed ne uno quidem die differre potuisti. quo te idcirco dominus passus est sauciari, ut saltim in senecta disceres conpati infirmitatibus alienis et fragilitati condescendere iuniorum tuis exemplis atque experientia docereris, qui suscipiens iuuenem infestatione diabolica laborantem non modo nulla consolatione fouisti, sed etiam perniciosa despera
Abbreviated transcription (Latin):
Enis in senẽ istũ: ut condescendere infir¬
mitatib laborantiũ. & cõpati fragilita¬
tib iunioꝵ uł in senectute doceat᷑. cũqꝙ
ille hanc p̾cem cũ gemitu conclusisset.
Icernit ethiopẽ nigrũ contͣ illiꝰ cellulã
stantẽ: atq ignita adu̾sus eũ iacula di¬
rigentẽ. Quib cũ fuisset ille ꝓtinꝰ sau¬
ciatꝰ. & ꝓ gressus e cella huc illucq ue¬
lut amens & ebrius cursitaret. atq egre¬
diens & ingrediens iã se in cella conti¬
nere ñ posset : eadem uia ꝑgere cȩpit.
concitus. qua uiuenis ille discesserat. Quẽ
abbas apollo uelut amentẽ factũ. qͥb dã
furiis conspiciens agitari. intellexit ig¬
nitũ diaboli qđ uiderat. telũ in corde
eiꝰ fuisse defixũ : illãq in eo ꝯfusionem
m̃tis. ac ꝑturbationẽ sensuũ in toleran¬
dis ȩstib oꝑari: accedensq ad eũ quo
inꝗͥt ꝓperas. aut quȩ nã te causȩ seni¬

Expanded text:
lius in senem istum, ut condescendere infirlius in senem istum, ut condescendere infirmitatibus laborantum et conpati fragilitati iuniorum uel in senectute doceatur. cumque ille hanc precem cum gemitu conclusisset, cernit Aethiopem taetrum contra illius cellulam stantem atque ignita aduersus eam iacula dirigentem. quibus cum fuisset ille protinus sauciatus et progressus e cella huc illucque uelut amens et ebrius cursitaret, atque egrediens et ingrediens iam se in ea continere non posset, eadem uia pergere concitus coepit, qua iuuenis ille discesserat. quem abbas Apollo uelut amentem factum quibusdam furiis conspiciens agitari intellexit ignitum diaboli quod uiderat telum in corde eius fuisse defixum illamque in eo confusionem mentis ac perturbationem sensuum. intolerandis aestibus operari, accedensque ad eum, quo, inquit, properas aut quaenam te causae seni
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ silentio uelle contegere. qm ne uultu
qͥdẽ dissimulare p̾ualeret: intentiꝰ ab eo
causam occulti doloris cępit inqͥrere. Qͥb
ille constrictꝰ ꝑgere se confitet᷑ ad uicũ.
ut qͥa scdm sertentiã senis illiꝰ monachꝰ
ẽẽ ñ posset: nec refrenare stimulos car¬
nis & impugnationis remedia iaͣ ualeret.
uxorẽ duceret. ac relicto monasterio. re¬
u̾teret᷑ ad scłm. Quẽ senex blanda con¬
solatione demulcens. seseq asserens his¬
dem cotidie incentiuoꝵ stimulis atq
onis ardore. qͥ ñ tam laboris studio. quã
ei ab eodẽ poposcit inducias: & ut re¬
u̾teret᷑ ad suã cellulã dep̾catꝰ ad mo¬
nast̾iũ p̾dicti senis tota festinatione ꝑ¬
rexit. Cũq eidẽ ꝓximasset expansis ma¬
nib orationẽ cum lacͥmis fundens con¬
uerte ait dñe qͥ occultaꝵ uiriũ. & infir¬
mitatis humanȩ solus arbit̾ puis ac se¬
cretꝰ es medicꝰ impugnationẽ illiꝰ uiue¬

Expanded text:
tiae silentio uelle contegere, quam ne uultu tiae silentio uelle contegere, quam ne uultu quidem dissimulare praeualeret, intentius ab eo causas occulti doloris coepit inquirere. quibus ille constrictus pergere se confitetur ad uicum, ut quia secundum sententiam illius senis monachus esse non posset nec refrenare stimulos carnis et inpugnationis remedia consequi iam ualeret, uxorem duceret ac relicto monasterio reuerteretur ad saeculum. quem senex blanda consolatione demulcens seseque adserens isdem cotidie incentiuorum stimulis atque oms ardore, qui non tam laboris studio quam mei ab eodem poposcit indutias, et ut reuerteretur ad suam cellulam deprecatus ad monasterium praedicti senis tota festinatione perrexit. comqae eidem proximasset, expansis manibus orationem cum lacrimis fundens, conuerte, ait, domine, qui occultarum uirium et infirmitatis humanae solus arbiter pius ac secretus es medicus, inpagaationem iuuenis il
Abbreviated transcription (Latin):
flictis uulnerib reꝑturũ : ille amarissi¬
mis eũ increpans uerbis. miserabilẽq
& indignũ. nec monachi ᷤ censendũ eẽ
ꝓnuncians. qͥ potuerit huiꝰmodi uitio
& concupiscentia titillari. ita suis e con¬
trario correptionib uulnerauit: ut eũ
sũma desꝑatione deiectũ. ac lȩtali tristi¬
cia const̾natũ de sua dimitteret cella.
Cumq ei tali merore dep̾sso nec iã de
remedio passionis. s de expletione con¬
ceptȩ concupiscentiȩ ꝓfunda cogitatio¬
ne tractanti. abbas apollo senioꝵ ꝓbatis¬
simꝰ occurrisset. laborẽq & oppugnatio¬
nis uehem̃tiã. quȩ in corde eiꝰ tacite
uoluebant᷑ de contẽplatione uultꝰ &
deiectione coniectans. causã tantȩ ꝑtͣ¬
bationis inqͥreret. atq ille mollit̾ se
cõpellanti seni nec responsũ qͥdẽ ullũ
posset referre. magis ac magis eũ senci¬
enssenex ñ inanit̾ causã tantȩ tristi¬

Expanded text:
flictis uulneribus reperturum, ille amarissiflictis uulneribus reperturum, ille amarissimis eum increpans uerbis miserabilemque et indignum nec monachi nomine censendum esse pronuntians, qui potuerit huiusmodi uitio et concupiscentia titillari, ita suis e contrario correptionibus uulnerauit, ut eam summa desperatione deiectum ac letali tristitia consternatum e sua dimitteret cella. cumque ei tali maerore depresso nec iam de remedio passionis, sed de expletione conceptae concupiscentiae profunda cogitatione tractanti abbas Apollo seniorum probatissimus occurrisset laboremque et obpugnationis uehementiam, quae in corde eius tacite uoluebantur, de contemplatione uultus et deiectione coniectans cantam tantae perturbationis inquireret, atque ille molliter se conpellanti seni ne responsum quidem ullum posset referre, magis ac magis eum sentiens senex non inaniter causam tantae tristi
Abbreviated transcription (Latin):
uett: quoꝵ canitiẽ callidissimꝰ inima¬
us ad deceptionẽ uinioꝵ in pͥiudicata
autoritate ꝓponens. etiã illos qͥ ad uiã
sent incitari : subu̾tere. ac deciꝑe. exem¬
plis eoꝵ fraudulenta subtilitate festi¬
nat: uł in teporẽ eos scilicet noxiũ. ł
in lȩxalẽ desꝑationẽ doctrinis eoꝵ in¬
stitutisq ꝑducens. Cuiꝰ rei uolens uobis
exempla ꝓferre. auctoris nomine p̾ter¬
misso. ne nos quoq illiꝰ qͥ patefacta ui
tia sibi frĩs publicauit simile aliqͥd ad¬
mittamꝰ. rem tantũ gestã quȩ instruc¬
tionẽ necessariã nob̾ conferre possit ex¬
ponã. Cũ gͥ ad senẽ quendã nob̾ opti¬
me cognitũ. qͥdã ñ ignauissimoꝵ uiue¬
nũ ꝓfectus sui & curationis gr̃a ꝑrexis¬
set. & carnalib incentiuis. ac fornica¬
tionis spu semetipsũ inqͥetari simplici¬
t̃ ꝓdidisset. consolationẽ credens labo¬
rib suis orationib senis & remedia in¬

Expanded text:
rouexit. quorum canitiem callidissimus inimicrouexit. quorum canitiem callidissimus inimicus ad deceptionem iuniorum in praeiudicata auctoritate proponens etiam illos, qui ad uiam monitis incitari, subuertere ae decipere exemplis eorum fraudulenta subtilitate festinat, uel in teporem eos scilicet nonum uel in letalem desperationem doctrinis eorum institutisque perducens. cuius rei uolens nobis exempla proferre, auctoris nomine praetermisso, ne nos quoque illms, qui patefacta sibi fratris uitia publicauit, simile aliquid admittamus, rem tantum gestam, quae instructionem necessariam uobis conferre possit, exponam. cum igitur ad senem. quendam nobis optime cognitum quidam non ignauissimorum innenom profectus sui et curationis gratia perrexisset et carnalibus incentiuis ac fornicationis spiritu semet ipsum inquietari simpliciter prodidisset, consolationem credens laboribus suis oratione senis et remedia in
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uł ꝓbatissimi repꝑiri. Duuitiȩ enĩ
senũ: ñ sunt canitie capitis. s industa
uiuentutis. ac p̾teritoꝵ laboꝵ stipen¬
diis meciendȩ. Quȩ enĩ ñ congregasti
inqt in uuentute : quom inuenies in
putata. Cani enĩ sunt sensus hominis
& ȩtas senectutis uita ĩmacłata. Et id¬
circo ñ om̃iũ senioꝵ. quoꝵ capita ca¬
cõmendat. nobis sunt sectanda uesti¬
gia. seu traditiones. ac monita suscipi¬
enda: s eoꝵ qͦs laudabilit̾ uitã suam
ac ꝓbatissime cõperimꝰ in uiuentite
signasse. nec p̾sumtionib ꝓpͥis s maio
traditionib institittos. Sunt etenĩ ñ¬
nulli quoꝵ etiã qđ ẽ lugubriꝰ maior
ẽ multitudo. qͥ in tepore suo quẽ ab
adolescentia conceꝑunt atq ignauia
senescentes. auctoritatẽ sibi ñ matͣita¬
te morũ. s annoꝵ numerositate conqͥ¬
runt. De qͥb expbratio illa dñi satis ꝓ
pntanda districtio. s annosttas sola ꝓ¬

Expanded text:
sunt, vel probatissimi, reperiri. Divitiae enim sunt, vel probatissimi, reperiri. Divitiae enim senum non sunt canitie capitis, sed industria juventutis ac praeteritorum laborum stipendiis metiendae. Quae enim non congregasti, inquit, in juventute, quomodo invenies in norum computata. Cani enim sunt sensus hominis, et aetas senectutis uita inmaculata. et idcirco non omnium seniorum, quorum capita cala commendat, nobis sunt sectanda uestigia seu traditiones ac monita suscipienda, sed eorum, quos laudabiliter uitam suam ac probatissime conperimus in iuuentute signasse nec praesumptionibus propriis, sed maiorum traditionibus institutos. sunt enim nonnulli, quorum etiam, quod est lugubrius, maior est multitudo, qui in tepore sto quem ab adulescentia conceperunt atque ignauia senescentes auctoritatem sibi non maturitate morum, sed annorum numerosi- tate conquirunt. de quibus exprobratio illa domini propriimitanda districtio, sed annositas sola p
Abbreviated transcription (Latin):
biles cat̾uas spiritale certam̃. Cuiꝰ casus
tanto ꝑnitiosior ẽ cunctis: quanto &
infestior inimicꝰ. & congressus occultior
Et ido semꝑ senioꝵ sũma cautione st̃
sectanda uestigia: atq ad eos cuncta qͥ
in nr̃is cordib oruint᷑ sublato confusi¬
onis uelamine deferenda. Confessio ue¬
ꝑnitiosȩ uerecundiȩ qua cogitationes
malas studemꝰ obtegere. illa p̾cipue creat
causa. qua nouimꝰ quendã in siriȩ par¬
tib ut credebat᷑ p̾cipuũ senioꝵ ciudã
fr̃i cogitationes suas simplici confessio¬
ne ꝓdenti. postmodũ quadã indigna¬
tione cõmotũ. easdẽ grauit̃ exꝓbrass
Unde fit ut dũ eas in nob̃ p̾mimꝰ. es
niorib erubescimꝰ publicare : curato¬
nũ remedia conseqͥ nequeamꝰ. Respons¬
oyses. Sicut non sunt om̃s iuiuen
pari mͦ uł feruentes sp̃u. uł discipli¬
nis ac morib optimis instituti: ita nec
senes qͥdem cuncli uno mͦ uł ꝑfecti pos¬

Expanded text:
biles catervas spiritale certamen, cujus casus biles catervas spiritale certamen, cujus casus tanto perniciosior cunctis, quanto et infestior inimicus et congressus occultior. et ideo semper seniorum summa cautione sunt sectanda uestigia atque ad eos cuncta quae in nostris cordibus oriuntur sublato confusionis uelamine deferenda. GEae uerecundiae, qua cogitationes malas stadeamus obtegere, illa praecipue creat causa, qua nouimus quendam in Syriae partibus, ut credebatur, praecipuum seniorum cuidam fratri cogitationes suas simplici confessione prodenti postmodum quadam indignatione commotum easdem grauiter exprobrasse. unde fit, ut dum eas in nobis premimae ac senioribus erubescimus publicare, curationum remedia consequi nequeamOVSES: Sicut non sunt omnes iuuenes pari modo uel feruentes spiritu uel disciplinis ac moribus opsenes quidem cuncti uno modo vel perfecti pos
Abbreviated transcription (Latin):
institutione firmatꝰ ñ modo ad ꝑfectã
discretionis rationẽ quisq ꝑueniet: ue¬
rũ etiã a cunctis insidis inimici tutissi¬
mꝰ ꝑmanebit. Nullo namq alio uitio.
tã precipitẽ diabolus monachũ ꝑtrahit
ac ꝑducit ad mortẽ: quã cũ eũ negle
om̃es artes ac disciplinȩ. humano in¬
genio reꝑtȩ. & quȩ nichil ampliꝰ quã
uitȩ huiꝰ temporariȩ cõmodis ꝓsunt.
licet manu palpari queant. & oculis.
ꝑuideri. recte tam̃ a qͦquã sine institu¬
entis doctna nȩqueant comphendi ꝗͣ
ineptũ ẽ credere hanc solã ñ egere do.¬
ctore. quȩ inuisibilis. & occulta ẽ. & quȩ
ñ nisi corde purissimo ꝑuidet᷑: Cuius
error ñ tẽporale damnũ nec qđ faci¬
le reparetur: s animȩ ꝑditionẽ parit
mortẽq ꝑpetuã. Habet enĩ ñ adu̾sus
uisibiles s inuisibiles atq immites ho¬
stes diut᷑nũ. nocturnũq conflictũ: nec
cont᷑ unũ uł duos. s contͣ innumera¬

Expanded text:
one firmatus, non modo ad perfectam discretionis rationem quisque perveniet, verum etiam a cunctis insidiis inimici tutissimus permanebit. Nullo namque alio vitio tam praecipitem diabolus monachum pertrahit ac perducit ad mortem, quam cum eum, neglecomnes artes ac disciplinae humano ingenio repertae, et quae nihil amplius quam vitae hujus temporariae commodis prosunt, licet manu palpari queant et oculis pervideri, recte tamen a quoquam sine instituentis doctrina nequeant comprehendi; quam ineptum est credere hanc solam non egere doctore, quae et invisibilis et occulta est, et quae non nisi corde purissimo pervidetur, cujus error non temporale damnum, nec quod facile reparetur, sed animae perditionem parit, mortemque perpetuam! Habet enim non adversus visibiles, sed invisibiles atque immites hostes diurnum nocturnumque conflictum, nec contra unum seu duos, sed contra innumera
Abbreviated transcription (Latin):
sumere decreuerunt: nͥ quã ꝑ semetipsũ
pene nationib feris immanior atq cru¬
belior ẽ: ñ enĩ eos ad effusionẽ sanguinis
ut ñnullas gentes desideriũ p̾dȩ s sola fe
rocitas m̃tis instigat. eisq cont᷑ naturã
ferocitatis suȩ cũ panib occͣrissent: unꝰ
ex eis subueniente discretione uelut a dño
sibi porrectos cũ gaudio & gr̃aꝵ actione
suscepit. reputans escã sibi diuinitꝰ minis¬
trari: nec sine d̾o factũ. ut hi qͥ semꝑ ho¬
minũ cruore gauderẽt. deficientib iam
ac tabescentib uitȩ substantiã largiren¬
t᷑. Aliꝰ uͦ recusans cibũ uelut ab homine
sibi oblatũ: inediȩ defectione consũptꝰ
ẽ. Quoꝵ licet initia ex rephensibili ꝑsua¬
sione descenderint. unꝰ tam̃ subuenien¬
te discretione. id qđ temere incauteq ꝯ¬
ceꝑat em̃dauit : aliꝰ aũt in stulta pͥsũp¬
tione ꝑdurans. ac penitꝰ discretionis ig¬

Expanded text:
sumere decreverunt, nisi quam per semetipsum sumere decreverunt, nisi quam per semetipsum pene nationibus feris immanior atque crudelior est; non enim eos ad effusionem sanguinis, ut rocitas mentis instigat eisque contra naturam feritatis suae cum panibus occurrissent, unus ex eis subueniente discretione uelut a domino sibi porrectos cum gaudio et gratiarum actione suscepit, reputans escam sibi diuinitus ministrari nec sine deo factum, ut hi qui semper hominum cruore gauderent deficientibus iam ac tabescentibus uitae substantiam largirentu:, alius uero recusans cibum uelut ab homine sibi oblatum inediae defectione consumptus est. quorum lioet initia ex reprehensibili persuasione descenderint, unus tamen subueniente discretione id quod temere incauteque conceperat emendauit, alius autem in stulta praesumptione perdurans ac penitus discretionis ig
Abbreviated transcription (Latin):
uerat ulli iã discrimini subiacere. Cuius
rei fidem ut exꝑim̃tũ suȩ sospitatis euiden¬
tissime cõꝓbaret : supͣdicto puteo se nocte
intẽpesta illusus iniecit: magnũ scilicet
uͥtutis suȩ meritũ ꝓbaturꝰ. cũ inde exisset
illȩsus. De quo cum pene iam exsanguis
ingenti fratrũ labore fuisset extractus
uitã die t̾cia finiturus : qđ his deterius est¬
ita in deceptionis suȩ obstinatione ꝑman¬
sit. ut ei ne exꝑũnto qͥdẽ mortis suȩ potu¬
erit ꝑsuaderi. qđ fuisset demonũ callidi¬
tate delusus. Quã obrem ꝓ meritis laboꝵ
tantoꝵ & annoꝵ numerositate qua in he¬
remo ꝑdurauit hac miseratione & huma¬
nitate sũma. ab his qͥ eiꝰ cõpatiebant᷑ exitio
uix a p̾sb̾ro & abb̾e pafnutio potuit obti¬
neri. ut ñ int̾ biothanatos reputatꝰ. etiã
memoria & oblatione pausantiũ iudica¬
cauta discretione ꝑmoti euntesꝑ extensã
solitudinis uastitatẽ nullã ȩscã penitus

Expanded text:
uerat ulli iam discrimini subiacere. cuins uerat ulli iam discrimini subiacere. cuins rei fidem ut experimento suae sospitatis euidentissime conprobaret, supra dicto ee puteo nocte intempesta inlusus iniecit, magnum scilicet uirtutis suae meritum probaturus, cum inde exisset inlaesus. de quo cum paene iam exsanguis ingenti fratrum labore fuisset extractus, uitam die tertia finiturus, qita in deceptionis suae obstinatione permansit, ut ei ne experimento quidem mortis suae potuerit persuaderi, quod fuisset daemonum calliditate delusus. Quamobrem pro meritis laborum tantorum et annorum numerositate, qua in eremo perduravit, hac miseratione et humilitate summa, ab his qui ejus compatiebantur exitio, vix a presbytero abbate Paphnutio potuit obtineri, ut non inter biothanatos reputatus, etiam memoria et oblatione pausantium judicacauta discretione permoti, euntes per extentam solitudinis vastitatem, nullam escam penitus
Abbreviated transcription (Latin):
discretionis uirtite possessa suis defini¬
tionib regi qͣm consiliis uł collationib
frũm. atq institutis mnaioꝵ maluit o¬
bedire: Siqͥdẽ tanto rigore ĩmittabi¬
lem ieuinii continentiã semꝑ exercuit. &¬
ita solitudinis cellȩq uigit̾ secreta sectatiꝰ
ẽ: ut ab eo participationẽ in eundi cũ fł
qͣndo potuerit obtinere. In qua fr̃ib cul
edis pro anniu̾saria sollempnitate in ȩccła re¬
antatis solus ñ poterat aggregari: ne qͣntu¬
iũcũq ꝑceptione leguminis parui. a suo ui¬
deretur ꝓposito relaxasse. Qua p̾sumptione
aeceptꝰ angłm sathanȩ uelut angłm lucis cũ
sũma uen̾atione suscipiens. eiusq p̾ceptis
ꝓno obȩdiens famulatui. semetipsum in pu¬
teũ cuiꝰ ꝓfunditatẽ oculoꝵ ñ attingit in¬
tuitus p̾cipitẽ dedit: de angłi uidelicet
sui sponsione ñ dubitans. qui eũ ꝓ merito
uͥtutũ ac laboꝵ suoꝵ nequaꝗͣ posse firma¬

Expanded text:
discretionis virtute possessa, suis definidiscretionis virtute possessa, suis definitionibus regi, quam consiliis vel collationibus fratrum, atque institutis majorum, maluit obedire? Siquidem tanto rigore immutabilem jejunii continentiam semper exercuit, et solitudinis cellaeque ita jugiter secreta sectatus est, ut ab eo participationem ineundi cum fratquando potuerit octis pro anniuersaria sollemnitate in ecclesia retentatis solus non poterat adgregari, ne quantulumcumque perceptione leguminis psrni a suo uideretur proposito relaxasse. qua praesumptione deceptus angelum Satanae uelut angelum lucis cum summa ueneratione suscipiens eiusque praeceptis prono oboediens famulatu semet ipsum in puteum, cuius profunditatem oculorum non adtingit intuitus, praecipitem dedit, de angeli uidelicet sui sponsione non dubitans, qui eum pro merito uirtutum ae laborum suorum nequaquam posse firma
Abbreviated transcription (Latin):
quã uniu̾soꝵ sententia diffinitũ ẽ disca¬
tionẽ eẽ. quȩ fixo gradu intrepidũ mona¬
chũ ꝑducat ad d̾m : p̾dictasq uͥtutes ui¬
git᷑ conseruet illȩsas. Cũ qua ad consum¬
mationis excelsa fastigia minore poterit
tutũ generatrix: custos. moderatrixq¬
Tut hanc eandẽ diffinitionẽ anti¬
quitꝰ a scõ antonio. & cet̾is patrib
ꝓmulgatã recens quoq sicut ꝓmisimꝰ
confirmet ȩxemplũ: recolite id qđ nuꝑ
gestũ oculoꝵ ur̃oꝵ uidistis obtutib. senẽ
uidelicet neronẽ ante paucos ad modũ
dies illusione diaboli a sũmis ad ima de¬
iectũ. Quẽ qͥnqͣginta annis in hereme
cõmoratũ. singulari districtione rigotẽ
continentiȩ tenuisse meminimꝰ & soli¬
tudinis secreta ultͣ om̃es hic cõmorarte
miro feruore sedatũ. Nic gͥ qͦ pacto. qͣue
ratione post tantos labores ab insidia¬
tore delusus. grauissimo corruens iapsi.
cunctos in hac heremo constitutos luctu¬
oso dolore ꝑculsit. Nonne quia minus

Expanded text:
quam universorum sententia definitum esse, discretionem esse, quae fixo gradu intrepidum monachum perducat ad Deum, praedictasque virtutes jugiter servet illaesas, cum qua ad consummationis excelsa fastigia minore possit ftutum generatrix, custos, moderatrixquEt ut hanc eamdem definitionem antiquitus a S. Antonio et caeteris Patribus promulgatam, recens quoque, sicut promisimus, confirmet exemplum, recolite id quod nuper gestum oculorum vestrorum vidistis obtutibus, senem videlicet Heronem ante paucos admodum dies illusione diabolica a summis ad ima dejectum, quem quinquaginta annis in hac eremo commoratum, singulari districtione rigorem continentiae tenuisse meminimus, et solitudinis secreta ultra omnes hic commorantes miro fervore sectatum. Hic igitur, quo pacto, quave ratione post tantos labores ab insidiatore delusus, gravissimo corruens lapsu, cunctos in hac eremo constitutos, luctuoso dolore perculit? Nonne quia minus
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i. tũ ꝓlatis tã antiqͥs quã recentib
ruinis. & casib diu̾soꝵ. qui ꝓ eo quod
minꝰ eã fuerant asseciti. ꝑnitioso de¬
iecti sunt lapsu. in quantũ possumus
utilitates eiꝰ & cõmoda retractemꝰ. Qb
discussis: quẽ ad modũ expetere eã atq
excolere debeamꝰ. efficatius instruam᷑
considerãtis meriti eiꝰ & gratiȩ digni¬
tatẽ. Est enĩ ñ mediocris quȩdã urtꝰ
nec humana passi ualeat ĩdustria cõpreh¬
di: nͥ diuina fuerit largitate collata. Si¬
quidẽ int̾ nobilissima sp̃c scĩ dona. hanc
ꝑ sp̃m sermo sapientiȩ. alii sermo scien¬
tiȩ scđm eundem spm̃. alii fides in eođ
spu. alii gr̃a sanitatũ in uno sp̃ũ. & pe

Expanded text:
nostri, tum prolatis tam antiquis quam recentibus nostri, tum prolatis tam antiquis quam recentibus ruinis et casminus eam fuerant assecuti, pernicioso dejecti sunt lapsu, in quantum poutilitates eius et commoda retractemus: quibus discussis quemadmodum expetere eam atque excolere debeamus efficacius instruamur, considerantes meriti eius et gratiae dignitatem. est enim non mediocris quaedam uirtus nec quae humana passim ualeat industria conprehendi, nisi diuina fuerit largitate conlata, siquidem inter nobilissima spiritus sancti dona hanc qperspiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eundem spiritum, alii fides in eodem spiritu, alii gr
Abbreviated transcription (Latin):
E s ustato itaq matu¬
tino sopore cũ ortũ lu¬
cis tandẽ nobis claruis
se gaudentes. reꝓmissã
narrationẽ reposcere
cȩpissemꝰ : beatus moy¬
ses ita exorsus ẽ. Cũ ui¬
deam uos tanto desideri ardore flam¬
matos. ut ne ipsum qͥdem pariussimũ
quietis mom̃tũ. qđ spiritali collationi
subtrahens. refectioni carnis maluerã
deputare. ad requiẽ credã ur̃i corꝑis
ꝓfecisse : mͥ qͦq hunc ur̃m consideran¬
ti feruorẽ sollicitudo maior incũbit.
Necesse ẽ enĩ etiã me in ꝑsoluendo de¬
bito tanto maiorẽ deuotionis curã ge¬
rere. quanto uos id attentiꝰ uideo pos
tuã. sciens qͥa talia oportet te p̾parare.
Quã obrem de bono discretionis eiusq
uirtute dicturi. in quã sermo noctur¬
nȩ collationis ingressus. finẽ nr̃ȩ dispu¬
tationi dedit: congruũ credimꝰ. ex cel¬
lentiã eiꝰ patrũ pͥmo consignare sen¬
tentiis: ut cũ patuerit quid de illa
senseruit. uł ꝓnunciaueruit maioreᷤ

Expanded text:
Degustato itaque matutino sopore cum ortum lucis tandem se gaudentes, repromissam narrationem reposcere coepissemus, beatus Moyses ita exorsus est: Cum videam vos tanti desiderii ardore flammatos, ut ne ipsum quidem parvissimum quietis momentum, quod spiritali collationi subtrahens, refectioni carnis malueram deputare, ad requiem credam vestri corporis profecisse, mihi quoque hunc vestrum consideranti fervorem sollicitudo major incumbit. Necesse est enim etiam me in persolvendo debito, tanto majorem derere, quanto uos id adtentius uideo posttuam, sciens quia talia te oportet praeparare. quamobrem de bono discretionis eiusque uirtute dicturi, in quam sermo nocturnae conlationis ingressus finem nostrae disputationi dedit, congruum credimus excellentiam eius patrum primo consignare sententiis, ut cum patuerit quid de illa senserint uel pronuntiauerint maiores
Abbreviated transcription (Latin):
tum quęritis eiꝰ qͥ in me loquit᷑ xp̃c. Ex
diabolo uͦ cogitationũ nascit᷑ series. cum
sub u̾tere nos tam uitioꝵ oblectatione.
ꝗͣ etiã occultis conat᷑ insidiis. subtilissuna
calliditate. mala ꝓ bonis fraudulenter
ostentans. & transfigurans se nobis in an¬
głm lucis. uel ^ͥ cũ eugłista refert. & cęna
facta cũ diabolus iã misisset se in cor ui¬
& iterũ. post buccellã in qͥt introuut in
illũ sathanas: Petrus quoq ad ananiaor.
quare ait temptauit sathanas cor tuũ
m̃ttiri te sp̃ui sc̃o: & illud qđ in engłio
multo ante ꝑ ȩccłiasten p̾dictũ legius.
si sp̃c potestatẽ habentis ascenderit suꝑ
te locũ tuũ ne dimittas. illud quoq qd̾
dicit᷑ ad dm̃ contͣ achab in t̾tio regnorũ
libro ex ꝑsona sp̃c unmundi. egrediar
eiꝰ. Ex nobis aũt oriunt᷑ cũ eoꝵ quȩ
gerimꝰ. uł gessimꝰ. uł audiuimꝰ. natura

Expanded text:
tum quaeritis eius qui in me loquitur Christi. ex diabolo uero cogitationum nascitur series, cum subuertere nos tam uitiorum oblectatione quam etiam occultis conatur insidiis, subtilissima calliditate mala pro bonis fraudulenter ostentans et transfigurans se nobis in angelum lucis. uel cum euangeiista refert: et cena facta cum diabolus iam misisset in cort iterum post buccellam, inquit, introiuit in illum Satanas. Petrus quoque ad Annaniam quare, ait, temptauit Satanas cor tuum, mentiri te spiritu sancto. et illud quod in euangelio multo ante per Ecclesiasten praedictum legimus: si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimittas. illud quoque quod dicitur ad deum contra Achab in tertio Regnorum libro ex persona spiritus inmundi: egrediar eius. ex nobis autem oriuntur, cum eorum quae gerimus uel gessimus
Abbreviated transcription (Latin):
xum: qđ illi trogoalia uocant: ex qͥb
qͥna tantũ sũpsimus grana. mixaria bi¬
na: caricas singulas. Hunc enĩ nume¬
rũ in illa heremo quẽquã excessisse. cul¬
pabile est. Qua refectione transacta:
reꝓmissam questionis absolutionẽ cũ
reposcere cȩpissemꝰ: ꝓferte inqͥt senex in

Expanded text:
ctum quod illi trogalia vocant, ex quibus ctum quod illi trogalia vocant, ex quibus quina tantum sumpsimus grana, myxaria bina, caricas singulas, hunc enim numerum in illa eremo quemquam excessisse culpabile est. Qua refectione transacta, promissam quaestionis absolutionem cum reposcere coepissemus, Proferte, inquit senex, in