comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ppetrare. latrocinari. predari. impug¬
nare. proprie grassari est crudelitꝰ gͣdi.
Et dr᷑ sic au impetu gradiendi. ut dica¬
tur grassari. qiͣ cum impetu gradi. ad
crudeliter agendum. Uñ hic grassator qͥ
crudeliter agit. latro. predator. seuiens.

Expanded text:
perpetrare, latrocinari, predari, impugnare. Proprie grassari est crudeliter, et itur sic ab impetu gradiendi, ut dicatur grassari quasi cum impetu gradi ad crudeliter agendum; unde hic grassator -ris, qui crudeliter agit, latro, predator, seviens
Abbreviated transcription (Latin):
scretur deus alicuus qr uoluit.⁊ xi
cucurrit. S ideo uoluit ⁊ aicuriit qr mi¬
sertus est deus. paratur enm uolqna
ideo dicit. qr nil boni agelat. s qr nillo¬
ni ageret si illa non adiuuaretEt¬

Expanded text:
seretur Deus alicujus, quia voluit et cucurrit: sed ideo voluit et cucurrit, quia misertus est Deus. Paratur enim voluntideo dicit, quia nihil boni agebat, sed quia nihil boni ageret, si illa non adjuvaret
Abbreviated transcription (Latin):
Et scias ꝙ tria sunt genera curõnis unũ
est farmacenticũ. a farmatia que ẽ me¬
dicamentoꝵ curatio. S̾m est dyeticum
a dieta qd est obẜuatio legis ⁊ uite. Ter¬
cium cyrurgicum a cirurgica que est fer

Expanded text:
 quod tria sunt genera curationis, unum est farmaceuticum a farmacia que est medicamentorum curatio, secundum est dieticum a dieta que est observatio legis et vite, tertium est cirurgicum a cirurgia que est fer
Abbreviated transcription (Latin):
quoddam genus annone. gen̾aliter tanẽ
om̃ia semma frugum farra dñr a fran¬
gendo. qr olim frangebant᷑ in pila ance¬
ꝙͣ usus molarũ esset. uñ farreus. rrea. rre¬
um. de farre existens uł factus. ⁊ ut dicit¬
p̾sc̃. far. farris. solum in .r. desincns genui¬
nauit .x. ne si faris dicamus aliud mon-

Expanded text:
quoddam genus annone; generaliter tamen omnia semina frugum farra dicuntur a frangendo, quia olim frangebantur in pila antequam usus molarum esset. Unde farreus -a -um, de farre existens vel factus, et hoc. far farris solum in r desinens geminauit r, ne, si faris dicamus, aliud mons
Abbreviated transcription (Latin):
re. ⁊ suffarcino. nas .i. succingere. qiͣ
ab inferiori sursum uestes attrahere ⁊
subtus cingere. Qd̾ facuit qui sub ue¬
ste aliquid latenter portant. ut sit suf¬
fartinare quasi subueste qudam farci¬
nationem faciendo latenter aliquid de¬
cimentũ. Item inuenitur farsim far
sicum. S hoc pocius tractum est a uul¬
gari quorũdam qui utuntur ubo istiꝰ¬

Expanded text:
re, et subfarcino -as, idest subcingere, quasi ab inferiori sursum vestes attrahere et subtus cingere, quod faciunt illi qui sub veste aliquid latenter portant, ut sit suffarcinare idest sub veste quandam farcinationem faciendo latenter aliquid decimentum; inde invenitur farsivi -tum, sed hoc potius tractum est a vulgari quorundam qui utuntur verbo isti
Abbreviated transcription (Latin):
tra. tre ubi portantur sagnte qiͣ fere reca
.i. mortis repositoriũ. Quot enim fert scigit¬
tas tot fert ⁊ mortes. Quidam tñ dñt ꝙ fa
hinc faretratus. ta tum. armatus ⁊ in¬
structus faretra. uł qui haber faretram se¬

Expanded text:
tra -tre, ubi portantur sagitte, quasi feron teca idest mortis repositorium: quot enim fert sagittas tot fert et mortes. Quidam tamen volunt fhinc faretratus -a -um, armatus et instructus faretra vel qui habet faretram
Abbreviated transcription (Latin):
li deutoses uocant iusticie pferunt. unde
diuisi uccantur a ppło qiͣ per iusticiam
de. uł qr decalogum legism membranu¬
lis scribentes ⁊ complicantes eas ⁊ ligan¬
tes in fronte gestatant ut religiosi uidi¬
carentur. Et inde phisei .i. diuisi a popło.
cei. essei. pharisei cultu austero. ⁊ uuctu pau
co utebantur. traditiones suas statuentes
quib traditiones moysi det̾minabant. pi
inscriptus erat. qr dixerat dñs. ħ hẽbis qiͣ¬

Expanded text:
unde et divisi vocantur a populo, quasi per iustitiam Dei vel quia decalogum legis in membranulis scribentes et complicantes et eas ligantes in fronte gestabant ut religiosi iudicarentur et inde farisei, idest divisi a populo, cei, Essei. Pharisco utebantur, traditiones suas statuentes, quibus traditiones Moysi determinabant, pitinscriptus erat, quia dixerat Dominus: « Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sic qr pretexebatur ei qui ea utebatur
Et hac ueste utebãtur pueri nobiles
usq ad .xu. annos sub disciplina. pꝰt¬
ea utebantur uirili tega. ũn pretextꝰ
natus. ⁊ ħ pretexta. p̾texte. uł pretex¬
tata. te .s. comedia de fcĩs nobiliũ s

Expanded text:
sic quia pretexebatur ei qui ea utebatur; et hac veste utebantur pueri nobiles usque ad XV annos sub disciplina, postea utebantur virili toga, unde pretextunatus; et hec pretexta -te vel pretextata, scilicet comedia ex factis nobilium, sed
Abbreviated transcription (Latin):
expectare. proprie ille dr᷑ p̾stolari qui p̾¬
missus expectat. licet generałr ponatur
pro expectare. s cũ p̾stolor producat płt
qui p̾stolatur aliũ expectat eũ dũ p̾sto
est. Et noͣ ꝙ p̾stolor in eod̾ sensu constru¬
itur cũ ac̾to ⁊ datiuo. Idẽ enĩ est p̾stolor

Expanded text:
expectare; proprie ille dicitur prestolari qui premissus expectat, licet generaliter ponatur pro expectare. Sed cum prestolor producat penuqui prestolatur alium expectat eum dum presto est. Et nota quod prestolor in eodem sensu construitur cum accusativo et dativo: idem est ‘prestolor
Abbreviated transcription (Latin):
suadenti deo iuuante. ⁊ ẽ głosius nõ con¬
sentire qͣm temptari nõ posse. ¶Nouẽ¬
tur ã quidam dñtes. cur creauit deus qͦs
futuros malos p̾sciebas. qr preuidit quid
boni de malis eoꝵ esset facturus. Sic enĩ
eos fecit ut relinquent eis uñ aliqͥd face¬
rent. ⁊ si culpablr aliꝙͥ fac̾ert illũ de sẽ
laudabłr oꝑantẽ iuenirent a se hñt uo
penã. ffrustra igitur drͣ nõ debere deꝰ cre¬
are quos presciebat malos futuros. scie¬
bat enĩ borus ꝓfuturos ⁊ uste pro mala
uolũtate puniendos. ¶addũt etiã ca¬
uo peccare. Concedimꝰ quidẽ melioremi
naun ẽ que om̃iuo rectare uollet cõcedant
t ip̃i non eẽ malam que talis fc̃ estut pot
ser nõ pectare si uellet ⁊ iusde pimea quero¬
luntate nõ nc̃citate pectau. Nu ÷̃ que hio
bona sit illa melior cur nõ utramq tace¬
ret ut uberius laudartur de utraqi i sa ei
de scis angelis ħ de hõib est. dẽ inqui¬
unt.si deus uellet ⁊ isti boñ cent I qu¬

Expanded text:
suadenti, Deo juvante; et est gloriosius non consentire quam tentari non posse. Moventur etiam quidam dicentes: Cur creavit Deus quos futuros malos praesciebat? Quia praevidit quid boni de malis eorum esset facturus. Sic enim eos fecit, ut relinqueret eis unde aliquid facerent; et si culpabiliter aliquid facerent, illum de se laudabiliter operantem invenirepoenam. Frustra ergo dicitur: Non deberet Deus creare quos praesciebat malos futuros; sciebat enim bonis profuturos, et juste pro mala voluntate puniendos. Addunt etiam taino peccare. Concedimus quidem meliorem naturam esse quae omnino peccare nollet. Concedant et ipsi non esse malam quae talis fet non peccare si vellet; et juste punitam, quae voluntate non necessitate peccavit. Cum ergo haec bona sit, illa melior, cur non utramque faceret, ut uberius laudaretur de utraque? illa enim de sanctis angelis, haec de hominibus est. Item, inquiunt: Si, Deus vellet, et illi boni essent.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm futura sunt p̾sciantur ⁊ scimus qr
deo futum nicħ est aũ cuius gculos
p̾scita uł p̾tercta nulla sunt p̾sentia
uõ tnͣseunt futura nõ ueniunit. quip¬
re qui om̃e qd̾ nobis fuit ⁊ erit ĩ eiꝰ
prospectu presto est. Et om̃e qd presens
est sciri potest pocius qͣm prescii. Et deꝰ¬

Expanded text:
iantur? Et scimus quia Deo futurum nihil est, ante cujus oculos praeterita nulla sunt, praesentia non transeunt, futura non veniunt, quippe quia omne quod nobis fuit et erit in ejus prospectu praesto est, et omne quod praesens est sciri potest potius quam praesciri. Et
Abbreviated transcription (Latin):
bit̾um aũt ꝑtinet sacramentũ corpis
⁊ sangunus dñi in altaridei cõficere
orõnes dr̃e ⁊ dona dei benedr̃e. Qͥ cũ
ordinatur inungũtur eimanus ut in-¬
telligat se accepisse grãm consetͣndi.
⁊ caritatis opera debere ad om̃es erten¬
dere accipit ⁊ stolam que tenet utrũq
latus qr debet ẽẽ minutus armis iu¬
sticie contra adu̾sa ⁊ prosꝑa. accipit ĩ¬
⁊ calicem cũ uio. ⁊ patenã cũ hostus
ut per ħ sciat se accepisse potestatem
placabiles deo hostias offerendi. hic or¬
do a filus acron sumpsit miciũ. Sum
cepto dei aaron in sũmũpontificẽ fuli

Expanded text:
byterum autem pertinet sacramentum corporis et sanguinis Domini in altari Dei conficere, orationes dicere, et dona Dei benedicere; qui cum ordinantur, inunguntur eis manus, ut intelligat se accepisse graciam consecrandi / et caritatis opera debere ad omnes extendere. Accipit et stolam, que tenet utrumque latus, quia debet esse munitus armis iusticie contra prospera et adversa. Accipit eciam calicem cum vino et patenam cum hostiis, ut per hoc sciat seplacabiles Deo hostias offerendi . Hic ordo a filiis Aaron sumpsit initium. Sumcepto Dei, Aaron in summum pontificem, fili
Abbreviated transcription (Latin):
ba mutabłitatis nr̃e descendr᷑ ex eis qͥ¬
busdam gradib fcĩs ascendat qui potest
ad incõmutabilitatẽ dei ut iudeat sine
zelo. zelantẽ sine ira. irascentẽ sine do-¬
lore. ⁊ penitẽtia pẽitentẽ. ⁊ sine miseria
misericordẽ. sine p̾iusionib prescientem¬

Expanded text:
erba mutabilitatis nostrae descenditur, ex eis quibusdam gradibus factis ascendat qui potest ad incommutabilitatem Dei, ut videat sine zelo zelantem, sine ira irascentem, sine dolore et poenitentia poenitentem, sine misero corde misericorde
Abbreviated transcription (Latin):
in custodienda castitate nr̃a nulle men¬
tes cruciata tangitur. quo irascitur qui
in ulciscendis uicus nr̃is nulla ꝑturba¬
cione aninu cõmouetur. Qũo est peni¬
tens ꝙ id qd̾ semel fec̾io fecisse se neqͣꝙͣ¬

Expanded text:
in custodienda castitate nostra nullo mentis cruciatu tangitur? Quomodo irascitur, qui in ulciscendis vitiis nostris nulla perturbatione animi commovetur? Quomodo est poenitens, qui id quod semel fece
Abbreviated transcription (Latin):
terunt. quiq ⁊̃ num̾antur. Nam latĩo¬
rũ int̾pretum quidam de greco in nr̃m
eloiuum tͣnstulerunt ut meminit sc̃s
nim inquit primus fidei temporib ad
manus uenit codex grecus atq aliqͣntu¬
lum sibi utrq lingue periciam sensit au¬
sus est statum int̾precari. acq inde acci¬
dit inum̾abiles apud latinos extitisse
int̃pretes. ¶De hebreo aũt in latmum
eloquenter q tnfudit. cuius int̾pretatio
merito cet̾is antefertur. Nam ⁊ est u̾borũ
.lxxͣ. interpretũ mag̾ editio placet ht̃ a
nobis olim eam emendatam. Neq enim
sic noua cudimus ut uetera destruamus
Et tñ cum diligentissime legerit. Sciat

Expanded text:
etiam et numerantur. Nam Latinorum interpretum qui de Graeco in nostrum eloquium transtulerunt, ut meminit sanct cui enim, inquit, primis fidei temporibus ad manus venit codex Graecus, atque aliquantulum esse sibi utriusque linguae peritiam sensit, ausus est statim interpretari, atque inde accidit tam innumerabiles apud Latinos exstitisse interpretes. De Hebraeo autem in Latinum eloquenterque transfudit. Cuius interpretatio merito ceteris antefertur; nam est et verboSeptuaginta Interpretum magis editio placet, habet eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova cudimus, ut vetera destruamus. Et tamen cum diligentissime legerit, sciat
Abbreviated transcription (Latin):
interpres. interp̾tis. Et dr int̾pres. qui
diu̾sa genera linguarũ nouit. scil qui
unam lingͣm erponit per alicim uł una
lingua tranfeit in aliam. Et di᷑ sic. qr
mediator est inter unam loquelam ⁊
aliam. uł componitur a pres ꝙ ẽ diues
qr int̾pretes ditant loquelam tranfte¬
rentẽ uocabula deuna loquela in aliã.
uł componitur a pars. ptis. qr int̃pres
sit medius duarum linguaꝵ cum trãf¬
feit uł exponit unam per aliam. S qui
tur. uñ int̾pretor. taris. cõmune u̾bũ¬
.i. expon̾e. uł exponi unam lingͣm pera¬

Expanded text:
interpres -tis, et dicitur interpres qui diversa genera linguarum novit, scilicet qui unam linguam exponit per aliam vel unam linguam transfert in aliam, et dicitur sic quia mediator est inter unam loquelam et aliam; vel componitur a pres quod est dives, quia interpretes ditant loquelam, transferentes vocabula de una loquela in aliam; vel componitur a pars -tis, quia inter partes sit medius duarum linguarum cum transfert vel exponit unam per aliam; sed et tur. Unde interpretor -aris, commune, idest exponere vel exponi unam linguam per a
Abbreviated transcription (Latin):
terpretatio cuius autor non apparet
Et ob loc sine noĩe int̃pretis. Quinca
editio nũcupatur. Pretea sextam ⁊ sep¬
tunam editionẽ origenes miro labore
reperit. Et cum cet̾is supradc̃s editioni¬

Expanded text:
terpretatio, cuius author non apparet et ob hoc, quia sine nomine interpretis, Va editio nuncupatur. Preterea sextam et septimam editionem Origenes miro labore reperit et cum ceteris editioni
Abbreviated transcription (Latin):
qre mtiorem ꝑtem corporis cohitenau
ordinata sunt ut susceptas escas purla¬
tan egtrant. ⁊ suꝑadditis cibis non
pericntur. Uł intesiinus componitur ab
est inter testas i muros ciuuitatis. Et m

Expanded text:
re parte corporis cohibentur, ordinata sunt, ut susceptas escas paulatim egerant et superadditis cibis non impediantur. Vel intestinus componitur ab est intra tes
Abbreviated transcription (Latin):
ni. qr incensum conutatur in lumen.
uł qr conu̾sum in ignem lumen faciat
lignũ ꝑtinens. ⁊ ħ lignariũ. locus lig¬
noꝵ. uł lignoꝵ aceruus. Itẽ ħ lignarius.
gen̾alitet opifer lignoꝵ appellatur.
ganura ⁊ ħ ligula. ligo componit᷑ alligo
gas. colligo. gas. deligo. gas .i. ualde
uł deorsum ligare. uł dissoluere. disugo
sa dr̃ĩe ad diligo. gis. int̾ponitur .s. ⁊ in
eodem sensu inuenitur diligo. gis. t̾cie¬

Expanded text:
uia incensum convertatur in lumen, vel quia conversum in ignem lumen faciat,lignum pertinens, et hoc lignarium, locus lignorum vel lignorum acervus, et hic lignarius generaliter opifex ligni appellatur. pro g posita. Ligo componitur alligo -as, colligo -as, deligo -as, idest valde vel deorsum ligare vel dissolvere, disligosa differentie a diligo -is interponitur s, et in eodem sensu invenitur disligo -is
Abbreviated transcription (Latin):
uł magis potens ⁊ filius solus. sapiens ł
magis sapiens. ⁊ sp̃c scnctus solus bonus
uł magis bonus. una gͦ est potentia. sapi¬
entia bouitas triũ ꝑsonaꝵ. sicut una cenͣ¬
a. Idõq sicut dr filius omousios .i. cõst̾alis

Expanded text:
vel magis potens, et Filius solus sapiens vel magis sapiens, et Spiritus sanctus solus bonus vel magis bonus. Una est ergo potentia, sapientia, bonitas trium, sicut una essentia. Ideoque sicut dicitur Filius homous
Abbreviated transcription (Latin):
Longus ⁊ productus ⁊ prolixus ⁊ ꝓso. sas.
ducta. ⁊ a lege metri soluta qiͣ a prolixita¬
te uboꝵ. uł qr nõ coartatur nũo pedũ uł
silłaꝵ. s in longũ pro uolũtate producit᷑
ruat spatiose. ⁊ exturrat nullo sibi term̃o
prosaycus .ca. cũ. uñ prosayco. cas ꝓsay¬

Expanded text:
longus et productus et prolixus, et proso -as, ducta et a lege metri soluta, quasi a prolixitate verborum, quia non coartatur numero pedum vel sillabarum, sed in longum pro voluntate produciturruat spatiose et excurrat nullo termino sibi et prosaicus -a
Abbreviated transcription (Latin):
es tui ⁊ dorimieris cũ pr̃ib tius suscitalo
semen tuũ post te qd̃ egredietur de ut̾o
tuo ⁊ furmabo regnũ eius. Ip̃e edificabit
domũ noĩ meo. Ecce nathan propħa qui
prius regi di̾xat. uade ⁊ fac. Ip̃e post modũ
per ꝓphie spm̃ edoctus ħ fieri non posse de¬
nũtians. ⁊ regis consiliis ⁊ sius ẜmonibꝰ
contradixit. qr qd̃ ex suo spũ dixerat fal¬
cicius corrigunt. ꝓphete aũt falsi ⁊ falsa denũ¬
tiant uł aliem a spũ scõ in sua falsitate ꝑ¬

Expanded text:
citabo semen tuum post te, quod egredietur de utero tuo, et firm abo regnum eius, ipse aedificabit domum nomini meo. Ecce Nathan Propheta, qui prius regi dixerat, Vade et fac: ipse postmodum prophetiae Spiritu eductus, hoc fieri non posse denuncians, et regis consiliis et suis sermonibus contradixit: quia quod de suo spiritu dixerat, falcicius corriguntur; prophetae autem falsi et falsa denuntiant, et alieni a sancto Spiritu in sua falsitate
Abbreviated transcription (Latin):
qui hoĩem uiderat deũ pr̃em nõ uiderat¬
⁊ cogitare cepit ita ẽẽ in creatore ut uidat
in creaturis a quib ħ noĩa tͣnsiata sunt ad
creatorem in quib p̃r est prior filio filius ẽ
tute. in patre defectus. ex post̾itate i filio ĩ¬
ꝑfectio sensus solet notari. ꝓpter .s. iiuentu¬
exꝑtus qualia scit ideo ecturrit scriptura di¬
cens pr̃em potentẽ ne uideatur prior filio. ⁊
io miꝰ potens ⁊ filiũ dei sapientẽ ne uideat᷑

Expanded text:
nem patrem viderat, Deum Patrem non viderat; cogitare coepit ita esse in Creatore ut viderat esse in creaturis, a quibus haec nomina translata sunt ad Creatorem, in quibus pater est prior filio, filius est te in patre defectus, ex posteritate in filio imperfectio sensus solet notari. Ideo occuet notari. Ideo occurrit Scriptura dicens Patrem potentem, ne videatur prior Filio, et ideo minus potens; et Filium sapientem, ne videatur
Abbreviated transcription (Latin):
comis lenignus miscricors mitis pro¬
sper. plaicatus. uñ propitior. enis. ciaitus¬
sum. ẽẽ uł fieri propitiũ. uñ ħ ꝓpitiatõ
a fame ⁊ siti reficiũtur hoĩes. Et dĩ sic qͣi
ꝓpellens famẽ. qr hic locus famẽ pellat
dm̃s propina pro tali loco simpłr. tam̃

Expanded text:
bonus et benignus, misericors, prosper, placatus; unde propitior -aris, esse vel fieri propitium; unde propitiatio, a fame et siti reficiuntur, et dicitur sic quasi propellens famem, quia hic locus famem pellat;pte dicimus propina pro tali loco; simpliciter tamen
Abbreviated transcription (Latin):
longitudinis ⁊ latitudnus cuiꝰ ⁊ archa ut
archam teg̾e sufficeret. de spissitudine u̾o¬
eius nõ legitur ħ dicebatur oracłm. quia
dñs de illo Rensa dabat. Rensum aũt dr᷑ o
raculũ diumũ. qr orantib datur. diceba¬
tur ⁊̃ apitiatoriũ qr ex inde loquens doꝰ
proiciabatur ppło. uł qr die ꝓpitiatõnis
dicebant głam diu semꝑ ibidescende. ex

Expanded text:
longitudinis et latitudinis, cujus et area; ut arcam tegere sufficeret . De spissitudine ejus non legitur. Hoc idem dicebatur oraculum, quia Dominus de loco illo responsa dabat. Responsum autem divinum oraculum dicitur, quia orantibus datur. Dicebatur etiam propitiatorium; quia exinde loquens Dominus propitiabatur populo, vel quia die propitiationis dicebant gloriam Domini semper ibi descendere. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓph̃am scm̃ uirum fuisse guis nesciat.
Q dauid regem ⁊ de culpa aꝑte reprehen¬
dit. ⁊ que ei pro culpa eadem essent uen¬
tura nuntiauit. Ꝙ̾ tñ dũ idem dauid qr
templũ deouellet construere requisisset
ilico Rendit. Om̃e qd̃ est in corde tuo uade
⁊ fac qr dñs tecum est. de quo illic statin
ẜmo dñ ad nathan dicens uade ⁊ lequere
ad ẜuũ meum dauid ħ dicit dñs deus.

Expanded text:
ophetam sanctum virum fuisse, quis nesciat? qui David regem et de culpa aperte reprehendit, et quae ei pro culpa eadem essent ventura, nunciavit: quem tamen dum idem David, quia templum Deo vellet construere, requisisset, ilico respondit: Omne quod est in corde tuo, vade et fac, quia Dominus tecum est. De quo illic statim ni ad Nathan, dicens: Vade, et loquere ad servum meum David: Haec dicit
Abbreviated transcription (Latin):
prophie sp̃c ꝓpħis deest. net semper eoꝵ meñ¬
tib presto est qͣtinus cũ hunc nõ hnt sept¬
cognoscant ex dono hr̃e cum hũt. Uñ hely¬
seus cũ flentem simamitẽ mulierem a su¬
is pedib per gieri pum anelli ꝓhib̾et dixit
dimute illam. ãa enĩ eius in amaritu¬
mͥ. Itẽ amos qr eadẽ hora qua requisitus
est ꝓphĩe sibi spm̃ deesse sensit de se u̾acit
Sic quo cum iosaphat de futis requireret
⁊ prophie ei sp̃t deeẽt psaltẽ fecit applican
ut ꝓphecie ad hũc sp̃c per laudẽ psalmodi¬
e descend̾et atq eius añn deuẽturs reple¬
ret. uor ⁊ enim psalmodie cũ per intentio¬
nẽ cordis agitur per hnͣc omipotenti ad cor
itur paratur ut intẽte menti uł prophie
misteria uł compũctionis gr̃am infũdat

Expanded text:
prophetis deest, nec semper eorum mentibus praesto est, quatenus cum hunc non habent, se hunc agnoscant ex dono habere cum habent. Unde Elisaeus cum flentem Sunamitem mulierem a suis pedibus per Giezi puerum avelli prohiberet, dixit: Dimitte illam, anima enim ejus in amaritu? Sed quia eadem hora qua requisitus est prophetiae sibi spiritum deesse sensit, de semetque cum eum Josaphat de futuris requireret, et prophetiae ei spiritus deesset, psaltem fecit applicari, ut prophetiae ad hunc spiritus per laudem psalmodiae descenderet, atque ejus animum de venturis repleret . Vonem cordis agitur, per hanc omnipotenti Deo ad cor iter paratur, ut intentae menti, vel prophetiae mysteria, vel compunctionis gratiam infundat
Abbreviated transcription (Latin):
Pronus. no nas. cõpo ¶nurus
cum. pro ⁊ dr᷑ pronus. na. nũ .i. in an¬
teniorem ꝑtem flexus. iclinatus cur¬
rã. a natante. qui caput in ant̾iorem
ptem inclinat. ⁊ postenora eleuat. pio¬
nus etiã drͣ obsequens ⁊ ꝓnitus. Et com¬
patur. uñ prone. nius. me. adubiũ. ⁊ hec
itisN

Expanded text:
ur cum pro et dicitur pronus -a -um, idest in anteriorem partem flexus, inclinara a natante, qui caput in anteriorem partem inclinat et posteriora elevat; pronus etiam dicitur obsequens et promptus; et comparatur; unde prone -ius -me adverbium, et hec -tis.
Abbreviated transcription (Latin):
ta. s per ꝓphãm dñs dixit. quo tempore
mori ip̃e merebatur per largitatẽ uo mĩe
illo eum tempore a morte distulit. qd̾ añ
secula ip̃e prescunt. nec ꝓpheta gͥ fallax
qr tempus mortis inotuit quouir ille
mori merebatur. nec diuca statuta cõnul¬
sa sunt. qr ut ex largitate dei anni iuite cre
atq spacium iuite qd̾ mopiate foris est
additũ sũ augnento p̾scientie fuit nitus

Expanded text:
ta, sed per Prophetam Dominus dixit, quo tempore mori ipse merebatur. Per largitatem vero misericordiae, illo eum tempore a morte distulit, quo ante saecula ipse praescivit: nec propheta igitur fallax, quia tempus mortis innotuit, quo vir mori merebatur, nec Dominica statuta convulsa sunt, quia ut ex largitate Dei anni vitae cresue spatium vitae, quod inopinate foris est additum, sine augmento praescientiae fuit intus
Abbreviated transcription (Latin):
plĩa recte dr᷑. non qr predicit uẽtura. s
qr prodit occulta. rem quippe qͣnl sic̾
ab oculis nr̃is in futuro subtrahũt dẽ¬
pora. ita ab oculis nr̃is in p̾senti subtͣ¬
hunt eam uentura. ut eĩ res occultat᷑
in futuro tempore. Presens aut cogita¬
tio abscondr᷑ in lacenti corde. Est ĩ ꝓphĩ
denudatur. ⁊ ibi fit presens ꝓphetantis aĩ¬
mus uͥ per p̾sentiam nõ est corpus. Nam
gieri longe a ꝓpł̃ recesserat cũ neamã
sui mun̾a percipiebat. cui tñ idem ꝓphe¬
ta dicit. Nonne cor meũ in p̾senti erac
qñ reu̾sus est hõ de curru suo in occursũ¬
uimꝰ restat ut de medis eius ⁊ qualita¬
tib aliqͣ disseramꝰ. Sĩr quippe ꝓphie nec
mũ ꝓꝑ hecantis. ⁊ ex futo neqͣqͣm can¬
ex futuro tangit ⁊ ex p̾senti nõ tangit

Expanded text:
ia dicitur, non quia praedicit ventura, sed quia prodit occulta. Rem quippe quamlibet, sicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tempora, ita ab oculis nostris in praesenti subtrahit causa. Ventura enim res occultatur in futuro tempore, praesens autem cogitatio absconditur in latenti corde. Est etiam prodenudatur. Et ibi fit praesens prophetantis animus, ubi per praesentiam non est corpus. Nam et Giezi longe a propheta recesserat, cum Naaman Syri munera percipiebat, cui tamen idem propheta dicit: Nonne cor meum in praesenti erat, quando reversus est homo de curru suo in occursuvimus, restat ut de modis ejus ac qualitatibus aliqua disseramus. Spiritus quippe prophetiae nec mum prophetantis, et ex futuro nequaquam tanex futuro tang
Abbreviated transcription (Latin):
timorẽ ⁊ tristiciã in nat᷑am hõis. s nõ sic̃
nos qui sumus mẽbra eius. Nos enĩ c̃a
pcc̃i nũi hiis defectib nccia subiacemꝰ. ⁊ in
nobis sunt isci defectus ẜm ꝓpassionẽ ⁊ pas¬
enĩ in pccĩs gradus quidam notant᷑ pro¬
passio ⁊ passio. ita ⁊ in hus penalib affã¬
b. afficit᷑ enũ quis interd̾ timore uł tri¬
sticia ita ut mentis intellectꝰ nõ inde mo¬
ueatur a rectitudĩe uł dei contẽpłone ⁊
tudie uł dei contempłone aliq̈tenus de¬
clinaret. ẜm quẽ modũ intelligit᷑ cum drͣ
non timuisse uł tristis fuisse. uñ hĩoniꝰ

Expanded text:
timorem et tristitiam in natura hominis; sed non sicut nos, qui sumus membra ejus. Nos enim causa peccati nostri his defectibus necessario subjacemus, et in nobis sunt isti defectus secundum propassionem et pas propassio et passio, ita et in poenalibus effectibus. Afficitur enim quis interdum timore vel tristitia, ita ut mentis intellectus non inde moveatur a rectitudine vel Dei contemplatione, et tudine vel a Dei contemplatione aliquatenus declinaret; secundum quem modum intelligitur, cum dicitur vel timuisse
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ que pullos suos sicut auis mat̾no
amore complectit᷑. Congregauit itaz
dyabolus gentiles quos non creau̾at
S ubi in eungłio suo uocẽ xp̃c emisit
ad eum se potentissimũ contulerunt
quos subumbra alaꝵ suaꝵ ip̃e suscepit
⁊ mr̃i dedit eccłie nutriendos

Expanded text:
trem, quae pullos suos sicut auis materno trem, quae pullos suos sicut auis materno amore conplectitur. congregauit enim diabolus gentiles, quos non creauerat; sed ubi in euangelio suo uocem norint emisit, ad eum se potissimum contulerunt quos sub umbra alarum suarum ipse suscepit et matri dedit ecclesiae nutriendos
Abbreviated transcription (Latin):
ħ est ꝑdicis alt̾ius. ⁊ corpore fouet suo
s fraudis sue fructũ habere nõ posse. qr
cũ edux̃it pullos amutrit eos. qr ubi
uocem eius audierit que oua gen̾a¬
uit uelicta ea ad illam se nͣali quodã
mune ⁊ amore conferũt qͣm uam sibi¬
mrẽm ouoꝵ gen̾atione cognor̾unt si¬
guificãtes hnc nutricis fiingi officis
illam pentis. Itaz in cassũ proprios fim¬
dit labores. ac fraudis sue precio multa¬
tur. uñ ⁊ hi̾enuas ait. clamauit ꝑdix ⁊
congregnut que nõ peꝑit .i. oua congre¬
gaunt ⁊ clamauit qi ouans sue fraudis
effectu. s ludit oꝑa. qr impenso labore
alii educit. quo ip̃a diuturno fotu sedu¬
licatis aĩauerit. huiꝰ imutator ẽ dyabo¬
lus qui gen̾ationes creatoris et̾ni ra¬
pere contendit ⁊ si quos insipientes et
sensus ꝓprii carentes. uigore potuit cõ¬
gregare fouens eos illecebris corpora¬
lib ubi pumũ uox xp̃i ꝑuili fu̾it infusa
Discedunt atq ad eam se conferũt ma¬

Expanded text:
corpore foueat suo, sed fraudis suae fructum habere non posse, quia, cum eduxerit pullos suos, amittit eos, quia, ubi uocem eius audierint quae oua generauit relicta ea ad illam se naturali quodam munere matrem ovorum generatione cognoverint; significantes hanc nutricis fungi officio, illam parentis. Itaque incassum proprios fundit labores, ac fraudis suae pretio mulctatur. unde et Hieremias ait: clamauit perdix et congregauit quae non peperit, id est oua congregauit et clamauit quasi ouans suae fraudis effectu, sed ludit operam, quia inpenso labore alii educit quos ipsa diuturnae fotu sedulitatis nouerimus. huius imitator est diabolus, qui generationes creatoris aeterni rapere contendit, et si quos insipientes et sensus proprii carentes uigore potuerit congregare fouens eos inlecebris corporalibus, ubi primum uox Christi paruolis fuerit infusa, discedunt atque ad eam se conferunt ma
Abbreviated transcription (Latin):
le. ⁊ inuenitur pro quodam genere pal¬
lii. Et cum deberet regłariter facere abla¬
tiũ in .i. frequens usus habet ut faciat
beret esse ⁊ non gausapa. ẜn ugut̾. p̾sõ¬
Et hic gauscipes. ⁊ hec gausapa. ⁊ hoc gau¬

Expanded text:
le, et invenitur pro quodam genere pallii, et, cum deberet regulariter facere ablativum in i, frequens usus habet ut faciat beret esse, et non gausapa. Apud r hoc gausapum -pi et hec gausapa et hic gau
Abbreviated transcription (Latin):
dide loquitur. s ille loquitur qui recte¬
tempate dicit. Gartio componitur aggar-¬
rio. rris .i. ualde uł iuxta garrire. uł cũ
garriente garrire. congarrio rris .i. sił
gartire. degurio. rrs i. ualde garrire.
a gartitu cessare. preganio .ras pre a¬
lus garrut. oggamo. rrs. contra garti
no. rrs .i. post uł paꝵ garrire. Garrio.
⁊ eius composita neutra sunt ⁊ gemi

Expanded text:
est multa verba dicere, sordide loqui, et hitra sunt. Garrio componitur aggarrio -ris, idest valde vel iuxta garrire, vel cum garriente garrire; congarrio -ris, idest simul garrire; degarrio -ris, idest valde garrire, a garritu cessare; pregarrio -ris, pre aliis garrire; oggarrio -ris, contra garrirrio -ris, idest post vel parum garrire. Garrio et eius composita neutra sunt. G
Abbreviated transcription (Latin):
gallia. llic. regio eoꝵ. Et sunt tres gal
llie .s. comata. togata. bracata. Gallia
ad rubiconem. Gallia tegata est ab
alpib usq ad mare butamucũ. Galli¬
a bracata que reno adiacet ut pars burgũ¬
die. lotoringia. flandria. colonia terca
ligoniensum. ⁊ quedam alie regiones
continentur in gallia biacata. Et hrc
gallus. la. llum. gentile. Et gallicanꝰ

Expanded text:
Gallia -e, regio eorum; et sunt tres Gallie, scilicet comata, togata, bracata: Gallia ibus usque ad Rubiconem; Gallia togata est ab Alpibus usque ad mare britannicum; bracata que Reno adiacet, ut pars Burgundie, Lotaringia , Flandria, Colonia, terra Lingonensium, et quedam alie regiones continentur in Gallia bracata. Et hinc gallus -a -um gentile, unde gallicus
Abbreviated transcription (Latin):
te qmͣ pro homine illiuis gentis ⁊ dci sunt
galli a candore corporis. S̾m enum diu̾si¬
tatem celi ⁊ facies hom̃ ⁊ colores ⁊ corpoꝵ
qualitates. ⁊ animoꝵ diu̾sitates exis¬
tunt. Et hinc romanos graues gaioꝵ
leues. afros usipelles gallos natura fero¬
ces ⁊ acriores ingenio uidemus. Q nata

Expanded text:
te quam pro nomine illius gentis, et dicti sunt Galli a candore corporis: secundum diversitatem celi et facies hominum et colores et corporum qualitates et animorum diversitates existunt, et hinc Romanos graves, Graios leves, Afros versipelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio videmus, quod natura
Abbreviated transcription (Latin):
galeare. galea armare. Et componitiu
degaleo. leas. galea spoliare. ⁊ deora¬
re. Et est galco actiuum cum omnib
suis compositis
aleron grece latine couum.
grlerum .ri. ⁊ ħ galerium in eodem sẽsu.
.i. pilcum ex corio ⁊ pioprie ex pelle cese
lostie fcm̃. unde galeratus. ta. tum .i. ga¬
lerum habens. uł galero ornatus Et pro¬

Expanded text:
idest galea armare, et componitur digaleo -as, galea spoliare et dearmare. Et est galeo activum cum omnibus suis compositisALERON grece, latine corium, galerum et hoc galerium in eodem sensu, scilicet pilleum ex corio et proprie ex pelle cese bestie factum; unde galeratus -a -um, habens galerum vel galero ornatus.
Abbreviated transcription (Latin):
componitur. Gallogreci. idem sunt qui¬
⁊ galathe. Et hinc ħ gallogrecia .cie. e¬
adem regio. que ⁊ galacia. Siquidẽ olim
galli in auxiliũ a regebitime euocati
regnum cum eo peracta uictoria diuise¬
rit. sicq de eisdem grecis admirti pri¬
iiũ gallogreci dã sunt. ⁊ coꝵ regio gal¬
legrecia nunc ex antiquo nõ ẽe galloꝵ
galathe dñr. ⁊ eoꝵ regio galacia. ⁊ hĩc

Expanded text:
-a -um: Gallogreci idem sunt qui Galathe; et hinc hec Gallogrecia -e, eadem regio que et Galatia, siquidem olim Galli, in auxilium a rege Bithinie evocati, regnum cum eo, peracta victoria, diviserunt, sicque de eisdem Grecis admixti primum Gallogreci dicti sunt, et eorum regio Gallogrecia. Nunc ex antiquo nomine Gallorum Galathe dicuntur, et eorum regio Galatia dic
Abbreviated transcription (Latin):
cantus parat prius alas excucit. ⁊ semet¬
ip̃m feniens cantum iugilantiorem reddit
qr nimirum neccesse esd ut hui qui ula sũ¬
cte predicationis mouent prius studio
bone actionis euigilent. ne in semz ipis
torpentes opere alios exaitent ucce puno
se qmͣ sublima fc̃a extutiat. ⁊ ti ible
ne iuuendũ alios sollicitos reddat. ⁊ dũ

Expanded text:
cantus parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens vigilantiorem reddit, quia nimirum necesse est ut hi qui verba sanctae praedicationis movent, prius studio bonae actionis evigilent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; prius se per sublimia facta excutiant, et tunc ad bene vivendum alios sollicitos re
Abbreviated transcription (Latin):
hic enim proprie agunt uulpes. una uul¬
pes ganuit. alia ogguuit. ⁊ tũsiatiue
tͣnffertur ad loĩes leccatores uleccue¬
ces qui mittiliter multa gcmmiuit ma¬
uaitum se pronocant ad iurur ara¬

Expanded text:
hoc enim proprie agunt vulpes. Una vulpes gannit, alia oggannit, et translative transfertur ad homines leccatores et leccatrices, qui inutiliter multa ganniunt, maxime cum se provocant ad luxuria
Abbreviated transcription (Latin):
Creteses semper mendaces. malas bestias
toricus. Cmudos fugas omnes porte laçe¬
rant athenis expeditiora nasci ingenia
phĩ gloriantur. Grecos lenes ⁊ apud ce
screm sugillat. tullius ip̃m isrł graui cor¬

Expanded text:
Cretenses semper mendaces, malas bestias, toricus. Timidos Phrygas omnes poetae lacerant. Athenis expeditiora nasci ingenia, philosophi gloriantur. Graecos leves apud C. Caesarem sugillat Tullius, dicens: Levium Graecor
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. fluuius est frigie de quo hoĩes
potantes reddinitur insani ⁊ ebrii. Unde
sacerdotes cibeles dc̃i sunt grilli ab illo
fluuo ubi colitur cibele de quo potantes
in sacrifitio ninetate furoris agita¬
bantur qͣi uini nimiecate uł dc̃i sunt
galli qiͣ gallinarii qr castrati sunt. ⁊
per compositionem archigallus. lli.

Expanded text:
homines potantes redduntur insani et ebrii; unde sacerdotes Cybeles dicti sunt Galli ab illo fluvio ubi colitur Cybeles, de quo potantes in sacrificio nimietate furoris agitabantur quasi vini nimietate; vel dicti sunt Galli quasi gallinacei, quia castrati sunt; et per compositionem hic archigallus -li, idest
Abbreviated transcription (Latin):
.iii. genus pignienti. uł succus ⁊ lac fe¬
rule. uñ hec galbanũ quidem color iñ fa¬
ctus. Et huic galbaneus nea neũ. ⁊ hoc
gallanum quoddã genus uestium dcm̃
a gallaneo colore qui est sublucidus ⁊ sub¬

Expanded text:
 genus pigmenti vel sucus et lac ferule, unde hoc galbanum quidam color inde factus est. Et hinc galbaneus -a -um, et hoc galbanum, quoddam genus vestium dictum a galbaneo colore, qui est sublucidus et sub
Abbreviated transcription (Latin):
abriel hebrayce in nr̃a lingua int̾pre¬
tatur fortitudo dei. ubi enmm potentia di¬
uma uł fortitudo manifestatur gabriel
mittitur. uñ cum dñs erat nasciturus
annũtiaret qui ad debellandas aerias po¬
testates humilis uenire dignatus est.

Expanded text:
ABRIEL hebrayce, in nostra lingua interpretatur fortitudo Dei: ubi enim potentia divina vel fortitudo manifestatur, Gabriel mittitur; unde, cum Dominus erat nasciturus annuntiaret, qui ad debellandas aereas potestates humilis venire dignatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
sus appellatur accedente leticia. nec uo¬
lens nec ualens tacere. Et est sumptũ
nomen a graculis. Ambroꝰ qr importu¬
na loguacitate semꝑ strepunt nec um¬
qmͣ quiescunt. uñ hec gartulitas. ta
tis. ubositas uł leticia.i

Expanded text:
sus appellatur, accedente letitia nec valens nec volens tacere. Et est sumptum nomen a graculis avibus que importuna loquacitate semper strepunt nec umquam quiescunt. Unde hec garrulitas -tis, idest verbositas vel letitia.
Abbreviated transcription (Latin):
rex fuit apollmis filius. uñ ħ garama
me quoddam oppidum ꝙ illẽ maffri¬
ca condidit. ⁊ ex suo noĩe garamam¬
appellauit. Et huic hic ⁊ hec garamas
garamantis quidam populus affrice
locum illum inhĩtans. unde lucanus

Expanded text:
rex, Apollinis filius, unde hec Garama -e, quoddam oppidum quod ille in Africa condidit et ex suo nomine appellavit. Et hinc hic et hec Garamas -ntis, quidam populus Africe locum illum inhabitans, unde Lucanus
Abbreviated transcription (Latin):
cte sunt. ⁊ inde tirreni maris faucib occe¬
ami estus imimittitur. Et est a continen
tetenti . cix passib diuisa. Qmͣ tirii a
rubro mari profecti occupantes in lingua
cũc sunt posite a uiris fortib in eo leco ul¬
tra ꝙͣ subiugrare non poterunt gen̾aliter di¬
cinitur gades a gadib herculis. uł qr qiͣ
pro sepe ⁊ t̾mino posite sunt

Expanded text:
nae visuntur et unde Tyrrheni maris faucibus Oceani aestus inmiti terra CXX passibus divisa, quam Tyrii, a rubro mari profecti, occupantes, in lingua cumque sunt posite a viris fortibus in eo loco ultra quem subiugare non potuerunt generaliter dicuntur gades, a Gadibus Herculis, vel quia quasi pro sepe et termino posite sint
Abbreviated transcription (Latin):
potest. uł futilis ꝙ nichil potest retine
uñ proprie futilia dñr uasa illa ficti¬
lia que cassa ⁊ rnnosa non tenent ea
que munittuntur. Et hinc fc̃a tnͣsia¬
tione futilis dr᷑ homo uanus suꝑfluus
loquar qui nichil scit celare. nec audi¬
ta potest retinere nec abscondere. Et sic¬

Expanded text:
potest, vel futilis quod nichil potest retinere nde proprie futilia dicuntur vasa fictilia que, cassa et rimosa, non tenent ea que immittuntur; et hinc, facta translatione, futilis dicitur homo vanus, superfluus, loquax, qui nichil scit celare nec audita potest retinere vel abscondere,
Abbreviated transcription (Latin):
tis. quoddam uas in templo neste ubi
reponebatur qd̾ de sacrifitio restabat. Nõ
enĩ licebat cuiqm manu tangere uł ef¬
fundere. uas aũt illud os habebat am¬
ꝙr mstare non posset. Uñ stacim incliua¬
batur. ita ꝙ illud sacrificii qd̾ intus erat
esfundelutur. qr non licelut illud reserua¬
ri. uñ a fundendo futis dicebatur. Et hunc
hic ⁊ hec futilis ⁊ hoc futile ẜm ug̾ uł ẜm¬

Expanded text:
-tis, quoddam vas in templo Veste ubi reponebatur quod de sacrificio restabat; non enim licebat cuiquam manu tangere vel effundere, vas autem illud os habebat letiam stare non posset, unde statim inclinabatur ita quod illud sacrificii quod intus erat effundebatur quia non licebat illud servari, unde a fundendo futis dicebatur. Et hinc hic et hec futilis et hoc -le, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uł eua tura que super galem ponitur
burer qͣm sunt crisce. a conon grete qd̾
Silatine acuta. uł alta rotunditas uñ
et conoe d figura. que ab amplo nici¬
pit. ⁊ mn acutum frnitur. sic ctorniũ

Expanded text:
vel curvatura que super galeam ponitur, super quam sunt criste, a conon grece quod dicitur acuta vel alta rotunditas. Unde et conus dicitur figura que ab amplo incipit et in acu
Abbreviated transcription (Latin):
penłt corr in eodem sensu. august̾. de cuu¬
tate dĩ. mũdi reuolutiles ortus eisdem
cutinib inserite.¬
qmius in iudicio pro re ailiq̃ petitur. ⁊ reus
fideiussor dr᷑ a re de qua ẽ obnorius. uñ ħ

Expanded text:
e, in eodem sensu, Augustinus De civitate Dei ‘mundo revolutiles et ortus eisdem circuitibus inseriteamdiu in iudicio pro re aliqua petitur; et reus fideiussor dicitur, a re de qua est obnoxius; unde
Abbreviated transcription (Latin):
.i. tempestuosa maris inundatio uł ille
feruor aque qui fit ex remoꝵ agitatiõe
Reunia ĩ est eruptio. uł fluor humorũ.¬
qd̃ ducitur uł a capite uł ab alio mem¬
bro. uñ ħ reuinatisma. matis .i. fluxus
abũdantis aq̃ uł humoris

Expanded text:
idest tempestuosa maris inundatio vel ille fervor aque qui fit ex remorum agitatione. Reuma etiam eruptio vel fluor humorum dicitur vel a capite vel ab alio membro, unde hoc reumatisma -tis, fluxus abundantis aque vel humoris
Abbreviated transcription (Latin):
us. ⁊ hc graue. qr que grandia sunt gra¬
uia solent esse. Et est graue de natura.¬
S grauidum de accidenti fecunditate. ut
atlor grauida pomis. ⁊ mulier grauida
fetu. Item graues dicimus aucenticos.
uen̾abiles. uñ ⁊ contemptibiles leues
dicimus. Et di᷑ grauis pro consilio ĩ con¬
stantia. qr non leui motu dissilit ⁊ fira
constantie grauitate consistit. Et cõpa
bilitas. maiestas. Et hec grauedo. dĩs.
ris est. Item. Quinta etas dr᷑ grauitas
que est declmatio a iuuentute in senet¬
tutem. nondũ seneitus s iam non iu¬
uentus. Itẽ. a grauis. Orcuio. uas. uñ

Expanded text:
s -e, quia que grandia sunt gravia solent esse. Et est grave de natura, gravidum de accidenti fecunditate, ut arbor gravida pomis, et mulier gravida fetu. Item graves dicimus autenticos, venerabiles, unde et contemptibiles leves dicimus, et dicitur gravis pro consilio et constantia, quia non levi motu desilit, sed fixa constantie gravitate consistit; et comparbilitas, maiestas, et hec gravedo -nis: gris est. Item quinta etas dicitur gravitas, que est declinatio a iuventute in senectutem, nondum senectus sed iam non iuventus. It
Abbreviated transcription (Latin):
uniũ qd de fece exprimitur uł eximatõ cũ
aqua. ⁊ est fere nullius saporis. uñ ħ rap¬
pa sepe dr᷑ insipiditas a uappa. ardelio. pro¬
digus. suꝑfluus. qui insipide uł indiscrete
dispgit res suas ⁊ nullius ꝓbitatis ẽ. Et¬

Expanded text:
vinum quod ex fece exprimitur vel ex vinacio cum aqua, et est fere nullius saporis, unde vappa dicitur insipiditas; et vappa, ardalio, prodigus, superfluus, qui insipide et indiscrete dispergit res suas et nullius probitatis e
Abbreviated transcription (Latin):
Appica .ce. fe. ge .i. instrumentũ rusticorũ
ad terendas glebais. Et trahitur a bobus. Uñ
qiͣ arapeta .i. arata petens. prius enum t̾ra
aratur. ⁊ postea expicatur. Et hunic erpicari¬
us qui erpicũ facit uł tralnit. Et adiectiue
potest declinari. expicarius. ria. rium. Et
erpico erpicas

Expanded text:
ERPICA -ce, instrumentum rusticorum ad terendas glebas, et trahitur a bobus, undequasi arepeta, idest arata petens; prius enim terra aratur, postea erpicatur. Et hinc erpicarius, qui erpicam trahit vel facit; adiective potest declinari erpicarius -a -um; et erpico -as
Abbreviated transcription (Latin):
fenũ ⁊ segetes. Et nascitur ħ corruptõ ex¬
ex minutissima pluuia circa fescũ sancti
iohis. Et ponitur pro amore pecunie. Ett
dĩ erugo qi erodo. qr erodat. uł erugo dicit᷑
ab. es. eris. ⁊ scd̾ hec proprie est eris.uñ di᷑ e
ruigo. qi eris rubigo. sicut ferrugo. femi ua¬
bigo. uñ enignicus. nca ncum deerugi¬
ne gstens. Et eruginosus sa. sin eru¬

Expanded text:
ferrum et segetes, et nascitur hec corruptio ex minutissima pluvia circa festum sancti Iohannis, et ponitur sepe pro amore pecunie; et dicitur erugo quasi erodo, quia rodat, vel erugo dicitur ab es -ris et secundum hoc proprie est eris, unde et dicitur erugo quasi eris rubigo sicut ferrugo ferri rubigo; unde erugineus -a -um, de erugine existens, et eruginosus -a -um, eru
Abbreviated transcription (Latin):
componitur aberro. aberras. longe a uia
eriare. deerco. erras. de alus errare. uel
de uno loco ad alium. uł deorsum. et mer¬
fecte errare. uł per alia loca eriare. Suberro.
suterras. subtus uł parũ eirre. Erro ⁊ omi¬
a composita ab eo neutra sunt ¶Et scias¬

Expanded text:
e a via errare; deerro -as, de aliis errare vel de uno loco ad alium vel deorsum; et inerfecte errare vel per aliqua loca errare; suberro -as, subtus vel parum errare. Erro et composita ab eo sunt neutra
Abbreviated transcription (Latin):
ero . ms .i. es auferre. uł ualde erare. i
conductus. Uñ inuita scĩ martmni. obera¬
tos habet meos scriptores perquos t̾ mee
meptie publicantur. Et oberare est i¬
diq ere cucũdare. Itẽ componitur sb̾ero
ras .i. latenter precio. s. ere conducere.
Et suberare est sub auro uł argento uel
alio metallo. uł aliare esponere. uñ ⁊ au¬
rum dr᷑ sẜeratum. qd sub se quis habet qi

Expanded text:
ero -as, idest es auferre vel valde erare; inconductus, unde in Vita sancti Martini ‘oberatos habes meos scriptores per quos tibi mee ineptie publicantur’; et oberare est undique ere circumdare. Item componitur subero -as, idest latenter pretio, scilicet ere, conducere, et suberare est sub auro vel argento vel alio metallo vel alia re es ponere, unde et aurum dicitur suberatum quod sub se habet es, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
rapiula. a crudus. di hec crapula. le.
ĩ. sup abundans edacitas nninederata
la un crapulo. las .i. suꝑflue come¬
dere. uł muncderate ingurgitare.
Et ẜm hoc potest esse tnͣsitiuũ. et aci¬

Expanded text:
Item a crudus hec crapula -le, idest superabundans edacitas, immoderata la; unde crapulo -as, idest superflue comedere vel immoderate ingurgitare, et secundum hoc potest esse transitivum et acti
Abbreviated transcription (Latin):
Tosto. costas. qd̾ non est in usu .i. co¬
ste. et componitur. decosto. stas. discosto
stas. excosto. stas. in ecdem sensu i.oo¬
stas extrahere. Itẽ. incosto. stas. mut¬
ter costas. recosto. stas .i. excostare. uł
it̾i costare. Et sunt actuia om̃ia cõ¬
posita a costo. costase¬

Expanded text:
osto -stas, quod non est in usu, idest coe. Et componitur decosto -stas, discosto -stas, excosto -stas in eodem sensu, idest costas extrahere; incosto -stas, immittere costas; recosto -stas, excostare vel iterum costare; et sunt activa et composita a costo -sta
Abbreviated transcription (Latin):
fi uuob modis. uł cum supabutus
uel cura ingrossatur. Et deficit a sub¬
tlicato uł cum inflatur ad altũ sci¬
lum Cuasso componitur concrasso
uaste nminguare. uł macium face¬
reqs eti dnscitisso ssas dr incrasso

Expanded text:
fit duobus modis: vel cum superabundat vel cum ingrossatur et deficit a subtilitate, vel cum inflatur ad altum stilum. Crasso componitur concrasso, valde impinguare vel macrum facere, quod et discrasso -as d
Abbreviated transcription (Latin):
lidor. grece. aries latine¬
uillosa. de arietinis pellib fc̃a qua induebã¬
tur romani contͣ fugus. uł endronus dĩ du
plex uestis. duplex pallium ⁊ forte. et uillo¬
sum. ⁊ hyemale.

Expanded text:
DOR grece, aries latinvillosa de arietinis pellibus facta qua induebantur Romani contra frigus. Vel endromis dicitur duplex vestis, duplex pallium et forte et villosum et yemale.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nocturns irruentib tenebris reddit᷑.
nictalinicus .ca. cũ. qui talem mor¬
bum patitur
icticorax. in nocacorax est
qr de nocte ei sacuficabãt. uł denocte po¬
tationi uacalãt. ⁊ ĩ ebrialãtur. S¬

Expanded text:
nocturnis irruentibus tenebris redditur, nictalmicus -a -um, qui talem morbum patitur. nicticorax, quia de nocte ei sacrificabant vel de nocte potationi vacabant et inebriabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
mortuoꝵ. uł que fit per mortuũ. qr qui¬
busdam icancationib udẽtur moitui
resuscitati diumare ⁊ ad int̾regtita ixn¬
dere ad quos suscirandos hũam cadaue¬
ris sanguis adorͣ. nam amare sangui
re sangunus facilius ꝓuocent᷑ uñ icco¬
mancius cia. ciũ. ⁊ icromanticus. ca

Expanded text:
o que fit per mortuum, quia quibusdam incantationibus videntur mortui resuscitati divinare et ad interrogata respondere, ad quos suscitandos humani cadaveris sanguis additur: nam amare sanguinre sanguinis facilius provocentur; unde nigromantius -a -um et nigromanticus -a
Abbreviated transcription (Latin):
dus etiam in alia accipitut significa¬
tione .s. pro cantore laudis ui popso
mua bardi. Unde dã sunt longobandi
uł pet sincopam lonibardi. qi longibar¬
di. Rel a longis bathis. quas so lebant
nutare ⁊ non tondere. uñ lombardia
uł loingobardia proiuncia qm posse¬
derunt. a cuius noĩe modo sumitur gen¬
tile longoladus. da. dum uel lombr̈¬

Expanded text:
dus quoque in alia accipitur significatione scilicet pro cantore laudis vel pro pmina, bardi’; unde et dicti sunt Longobardi, vel per sincopam Lombardi quasi Longibardi, vel a longis barbis quas solebant nutrire et non tondere, unde Longobardia vel Lombardia provincia quam possederunt, a cuius nomine modo sumitur gentile longobardus -a -um vel lombar
Abbreviated transcription (Latin):
fessio. ex confessione sortitur uocabłi
qͥd̃ reuelatõnem ex spiritu sco haleas¬
cuius ⁊ filius appellandus sit. Si quidẽ
luriona in nr̃a lingua sonat filius co¬
lumbe. alii simpliciter accipiunt. ꝙ
alt̾ius loci int̾rogatõnem. Symon
toꝵ uicio deprauatũ ut pro bario han¬
na. ħ est filio ioħis bariona scriptũ
sit una detracta silła. Iohana auten
int̾pretritur dñi gr̃a. utiũ autem no¬

Expanded text:
Ergo ex confessione sortitur vocabulum, quod revelationem ex Spiritu sancto habeacujus et filius appellandus sit. Siquidem Barjona in nostra lingua sonat, 124 filius columbae. Alii simpliciter accipiunt, qualterius loci interrogationem: Simon ptorum vitio depravatum, ut pro Bar-Iohannem, hoc est filium Iohannis, Barione scriptum sit, una detracta syllaba. Iohanna autem interpretatur Domini gr
Abbreviated transcription (Latin):
hec bania. uie .i. graus linea a sumo
suuistre deposita in dextram. Et ẽ una
de decem figuris accentuũ. que pro uet¬
boꝵ distinctionib a grecis apponum¬
Dationa. bar. lingua syria. filius
ioua. lingua hebraica. columba int̾¬
pietatur. inde bariona filius colũbe

Expanded text:
hec baria, idest gravis, linea a summo sinistre deposita in dextram, et est una de decem figuris accentuum, que pro verborum distinctionibus a Grecis apponuB 26 BAR lingua syra filius, iona lingua hebraica columba interpretatur; inde Bariona filius columbe