comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit: sed hȩc ipsa tam̃ in melioris
uitȩ figura composuit. Bruta
nanq animalia idolis in egipto
mactabant: eiq in usum pꝰmo.¬
dũ animaliũ mactatione̾ reti¬
nuit: sed idoloꝵ cultũ uetauit:
ut dum de usu suo aliqͥd amit te¬
rae: consolaret᷑ eius infirmitas.
ꝑ hoc quod de usu suo aliqͥd habẽ.¬
r&. Mira autẽ dispensatione con-¬
silii. quod ei dñs de consuetudine
carnali retinuit: hoc infigura
sp̃c potentius uertit. Quid enĩ
sacrificia illoꝵ animaliũ: nͥ uni.¬
geniti mortẽ designant: Quid sa-¬
crificia illoꝵ animaliu̾: nͥ exti.¬
ctionẽ carnalis nr̃ȩ uitȩ signifi.¬
cant: Unde gͦ imbecillitati ppłi¬
rudis condescendit᷑: inde ei ꝑ ob¬
umbratas allegoriarũ species ma-¬
ior fortitudo spc̃ nunciat᷑. Recte
itaq dr̃ & caligine illud quasi pan-¬
nis infantiȩ obuoluer̾ẽ: qͥa unde

Expanded text:
vit, sed haecvit, sed haecvitae figura composuit. Bruta namque animalia idolis in Aegypto mactabant, eisque in usum postmodum animalium mactationem retinuit, sed idolorum cultum vetavit, ut dum de usu suo aliquid amitteret, consolaretur ejus infirmitas per hoc quod de usu suo aliquid haberet. Mira autem dispensatione consilii, quod eis Dominus de consuetudine carnali retinuit, hoc in figuram spiritus potentius vertit. Quid enim sacrificia illorum animalium, nisi Unigeniti mortem designant? Quid sacrificia illorum animalium, nisi exstinctiones carnalis nostrae vitae significant? Unde ergo imbecillitati prudis condescenditur, inde ei per obumbratas allegoriarum species major fortitudo spiritus nuntiatur. Recte itaque dicitur: Et caligine illud quasi pannis inf
Abbreviated transcription (Latin):
abhominationibus tuis quas o¬
perata es: ita melioribus testam̃¬
ti noui p̾ceptis subsequentibus:
p̃cepta bona quȩ rudibꝰ data st̃.
non bona. eẽ. memorant᷑. Neq
enĩ mentes usui uitȩ carnalis
inhȩrentes. euelli ab infimis pos¬
sent: nisi gradatim ducta p̾dica.¬
tione ꝓficerent. Hinc qͥppe est
quod in egipto positis. pio iustoq
moderamine. latenti eoꝵ concu¬
piscentiȩ condescenditur: & ui.¬
cinoꝵ suoꝵ uasis aureis argente.¬
isq sublatis discedere iubentur:
qui ad syna mont̾e ducti. accepta
lege mox audiunt. Non concu
tẽ ꝓdente precipiunt᷑ exigere :
& quandoq tamen reuelata gr̃a.
ꝑcussi maxillam alterã iubentur
prebẽre. Quia enĩ plus semꝑ ira
in uindicta exigit. quã iniuria
accepit: dũ discunt mala ñ mul-¬
tiplicius reddere: quandoq disce¬
rent ea & multiplicata. sponte to¬
lerare. Hinc. ẽ. quod eundem ru¬
dem ppłm a quibusdam ꝓhibuit:
quȩdam uͦ ei in usu pͥstino serua¬

Expanded text:
abominationibus tuis, quas oabominationibus tuis, quas operata es , ita melioribus Novi Testamenti praeceptis subsequentibus praecepta bona quae rudibus data sunt non bona esse memorantur. Neque enim mentes usui vitae carnalis inhaerentes evehi ab infimis possent, nisi gradatim ducta praedicatione proficerent. Hinc quippe est quod, in Aegypto positis pio justoque moderamine latenti eorum concupiscentiae condescenditur, et vicinorum suorum vasis aureis argenteisque sublatis, discedere jubentur . Qui ad Sina montem ducti, accepta lege, mox audiunt: Non concuppro dente praecipiuntur exigere , et quandoque tamen, revelata gratia, percussi maxillam alteram jubentur praebere . Quia enim plus semper ira in vindicta exigit quam injuria accepit, dum discunt mala non multiplicius reddere, quandoque discerent ea et multiplicata sponte tolerare. Hinc est quod eumdem rudem populum a quibusdam prohibuit, quaedam vero ei in usum pristinum serva
Abbreviated transcription (Latin):
uerem. Dum enĩ rudes ppłos non
sigurata locutione p̾ceptis litce.¬
rę astrinxit adhuc infirma sa¬
pientes uerboꝵ suoꝵ caligine qͣsi
pannis infantiȩ obuoluit : ut man¬
datis grossioribus ligati cresce¬
rent: ne male liberi in suis uolu¬
ptatibus perirent: quos ad uiam
iusticiȩ dum ñ iam karitas sed ad.¬
huc timor astringer&: diuina
dispensatio quasi pressit ut nutri.¬
r&e. Infirmꝰ nanq ppłs cũ p̃cep¬
toꝵ pannos nolens ꝑtulit: ad
firmiorẽ statũ ex ipsa sua ligati.¬
one ꝑuenit. Quia enĩ timor eũ
priꝰ a culpa cohercuit: cõpetent̃
postmodũ in libertatẽ sp̃c exiuit.
hos pannos infantiȩ quos incho¬
antibus dedit. ipse ꝑ ꝓpħam rep̃.
pta ñ bona. Mala enĩ quasi mala
esse desinunt. comparatione pe.¬
iorum: & bona quasi bona non
sunt. cõparatione melioꝵ. Nam
sicut peius delinquenti iudeȩ
de sodoma atq samaria dicit᷑:
iustificasti sorores tuas in om̃ibꝰ

Expanded text:
erem. Dum enim rudes populos noerem. Dum enim rudes populos nofigurata locutione praeceptis litterae astrinxit, adhuc infirma sapientes verborum suorum caligine quasi pannis infantiae obvolvit, ut mandatis grossioribus ligati crescerent, ne male liberi in suis voluptatibus perirent. Quos ad viam justitiae dum non jam charitas, sed adhuc timor astringeret, divina dispensatio quasi pressit ut nutriret. Infirmus namque populus cum praeceptorum pannos nolens pertulit, ad firmiorem statum ex ipsa sua ligatione pervenit. Quia enim timor eum prius a culpa coercuit, competenter postmodum in libertatem spiritus exivit. Hos pannos infantiae, quos inchoantibus dedit, ipse per prophetam is praecepta non bona . Mala enim quasi mala esse desinunt comparatione pejorum, et bona quasi bona non sunt comparatione meliorum. Nam sicut pejus delinquenti Judaeae de Sodoma atque Samaria dicitur: Justificasti sorores tuas in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis ꝓhib&: postmodum culpaᷤ cor.¬
dis exhaurit: nimiru tumenti ma.¬
ri ne circũducta iusticię litora tͣn.¬
seat. bis ostia impõnit. Bene aut̾e¬
cũ dicer&. quis conclusit ostĩs ma.¬
re. ilico & tempꝰ adiungit dicens:
quando erũpebat quasi de uulua
ꝓcedens: quia uidelicae t̾e humano
generi p̃ceptis legis obuiauit: qͣndo
adhiic scłm suȩ origini uicinum
quasi ab ortu ꝓpͥo ad ꝓfectũ uitȩ
carnalis exibat. De uulua qͥppe
pedere. ẽ: in lucẽ presentis głae
carnalit̃ apparere. E recte subiun-¬
git᷑. cum ponerẽ nubẽ uestim̃tũ
eius: quia nimirũ deus hominibꝰ
non tc̃ aꝑta ostensione se intulit:
sed dũ eos ab errore ꝑfidiȩ eripu¬
it. nec tamen illis claritatẽ sui
luminis patefȩcit: quasi ex tene¬
bris eos abstulit. sed adhiic nube
uestiuit: ut & pͥstina pͣuitatis
acta relinquerent: & tam̃ uentu¬
ra bona adhuc certiꝰ ñ uiderent
Ubi & aꝑte subditur. Et caligine
illud quasi pannis infantiȩ obuol.¬

Expanded text:
ohibet, et postmodum culpas cordis exhaurit, nimirum tumenti mari, ne circumducta justitiae littora transeat, bis ostia imponit. Vetcum diceret: Quis conclusit ostiis mare. Illico et tempus adjunxit, dicens: Quando erumpebat, quasi de vulva procedens. Quia videlicet tunc humano generi praeceptis legis obviavit, quando adhuc saeculum suae origini vicinum, quasi ab ortu proprio ad profectum vitae carnalis exibat. De vulva quippe procedere est in luce praesentis gloriae carnaliter apparere. Et recte subjungitur: Cum ponerem nubem vestimentum ejus. Quia nimirum Deus hominibus non tunc aperta ostensione se intulit, sed dum eos ab errore perfidiae eripuit, nec tamen illis claritatem sui luminis patefecit, quasi ex tenebris eos abstulit, sed adhuc nube vestivit, ut et pristina pravitatis acta relinquerent, et tamen ventura bona adhuc certius non viderent. Unde et apte subditur: Et caligine illud quasi pannis infantiae obvolv
Abbreviated transcription (Latin):
deratius obligati. contemplationiᷤᷤ
studiũ derelinquant: sed sic in u¬
triusq mentẽ partiendo coniun¬
gant: quatinꝰ nec amorẽ dei p̃pedi-¬
at amor ꝓximi: nec amorem ꝓoci¬
mi quia transcendit. abiciat amor
dei. Quia gͥ humano cordi qͥd age¬
r& ignoranti. dei atq hominis
mediator apparuit: qui & agen¬
do transitoria disponer&. & con¬
templando ostender&. unde cun¬
cta penderent: recte dr̃. uel quis
unicum quẽ sine tempore genui.
seruandis hominibus. cũ tẽpore
ostendi: in cuiꝰ uita discerent. etiã
diuersa uiuendi studia non dis¬
crepare: & notandũ quod eũ se¬
non emisisse sed demisisse asserit:
quia ꝓfecto humanã natirã filiꝰ
suscipiens: ad ima de sublimibus
uenit. Cuius incarnationis my.¬
sterium. quia & electi angłi mira¬
ti sunt. qui eodem mysterio redẽ.¬
pti non sunt: recte subiungit᷑¬

Expanded text:
deratius obligati contemplationis deratius obligati contemplationis studia derelinquant; sed sic in utrisque mentem partiendo conjungant, quatenus nec amorem Dei praepediat amor proximi, nec amorem proximi, quia transcendit, abjiciat amor Dei. Quia igitur humano cordi quid ageret ignoranti Dei atque hominis Mediator apparuit, qui et agendo transitoria disponeret, et contemplando ostenderet unde cuncta penderent, recte dicitur: Vel qunicum quem sine tempore genui servandis hominibus cum tempore ostendi, in cujus vita discerent etiam diversa vivendi studia non discrepare. Et notandum quod eum non se emisisse, sed dimisisse asserit, quia profecto humanam naturam Filius suscipiens ad ima de sublimibus venit. Cujus incarnationis mysterium quia et electi angeli mirati sunt, qui eodem mysterio redempti non sunt, recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
Lapis qͥppe angularis. ẽ: ada¬
cra eloquia intellectus duplex
Qui tc̃ diuinitus demitcit᷑ qn¬
do nequãquã districto iudicio
ignorantiȩ suȩ tenebris illigat᷑
sed quadam libertate ꝑfruitur.
dum in p̃ceptis dei sufficit uł exe¬
quendo exteriora agere: uł con¬
templando int̾na sentire. Ad
quod nũquã nr̃ intellectus assur.¬
ger&: si ad suscipiendam natura
nrãm ipse nr̃ conditor ñ ueniret:
qui alit̾ angularis lapis dicit᷑.
quia duos inse ppłos iunx: atq
alit̾ quia coniunctȩ utriꝰq uitȩ
actiuȩ uidelic& et contemplati.¬
uȩ in se exempla monstrauit:
Ab actiua eni uita. longe contẽ.¬
platiua distat. Sed incarnatus
redemptor ueniens. dũ utrãq
exhibuit in se : utrãq sociauit:
Nam cũ in urbe mirãcula facer&
in montẽ uͦ orando continue per¬
noctar&e : exẽplũ suis fidelibus
p̃buit: ut nec contemplationis stũ-¬
dio ꝓximoꝵ curam negligant:
nec rursum cura ꝓximoꝵ immo¬

Expanded text:
Lapis quippe angularis est ad sacra eloquia intellectus duplex. Qui tunc divinitus dimittitur, quando nequaquam districto judicio ignorantiae suae tenebris illigatur; sed quadam libertate perfruitur, dum in praeceptis Dei sufficit vel exsequendo exteriora agere, vel contemplando interna sentire. Ad quod nunquam noster intellectus assurgeret, si ad suscipiendam naturam nostram ipse noster conditor non veniret. Qui aliter angularis lapis dicitur, quia duos in se populos junxit; atque aliter, quia conjunctae utriusque vitae, activae videlicet et contemplativae, in se exempla monstravit. Ab activa enim vita longe contemplativa distat; sed incarnatus Redemptor noster veniens, dum utramque exhibuit, in se utramque sociavit. Nam cum in urbe miracula faceret, in monte vero orando continue pernoctaret, exemplum suis fidelibus praebuit, ut nec contemplationis studio proximorum curam negligant, nec rursum cura proximorum immo
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ in xp̃o roborant᷑. In cassũ uͦ
alta suꝑ se bases edificia ẽrigunt᷑ꝰ
si ñ ipse in fundamenti solidita.¬
te consistunt: quia nimirũ quã¬
lib& sũma oꝑa inanit̾ faciunt:
si intentiones cordiũ extra ȩtͣ̃n
tantoq grauiora ruinȩ suꝑ se
dampna ȩdificant. quantõ altio¬
ra ȩdificia extra fundamentũ por¬
tant : quia cũ ȩt̾nȩ uitȩ p̃miis
non intendunt: quo plus se qͣsi
in uirtutibus erigunt. eo in głe
inanis foueã. ꝓfundius cadunt:
Non gͦ pensandum . ẽ. bases quid
sustinent᷑. sed ubi sustinent᷑: quia
ꝓfecto humana corda diuinitus
ꝑscrutant᷑. non solũ quȩ faciunt:
sed quid in oꝑibus querunt. Un¬
de cũ districtũ iudicem paulus

Expanded text:
nostrae in Christo roborantur. Incassum vero nostrae in Christo roborantur. Incassum vero alta super se bases aedificia erigunt, si non ipsae in fundamenti soliditate consistunt, quia nimirum quamlibet summa opera inaniter faciunt, si intentiones cordium extra aeternitantoque graviora ruinae super se damna aedificant, quanto altiora aedificia extra fundamentum portant, quia cum aeternae vitae praemiis non intendunt, quo plus se quasi in virtutibus erigunt, eo in gloriae inanis foveam profundius cadunt. Non ergo pensandum est bases quid sustinent, sed ubi sustinentur, quia profecto humana corda divinitus perscrutantur, non solum quae faciunt, sed quod in operibus quaerunt. Unde cum districtum
Abbreviated transcription (Latin):
iudicis obscurat᷑. Unde & recte
tenebrę sunt. ipsȩ tenebrȩ qͣntȩ
sunt: Quia si hoc quod bene nos
agere credimus. ex mala intenti¬
one fu camꝰ: quanta ipsa mala
sunt quȩ mala. ẽẽ. etiã cũ agimꝰ ñ
ignoramus: & si ibi nil cernimus
ubi quasi discretionis lum̃ tenemꝰ:
qua cecitate in illa offendimꝰ. quę
sine discretione ꝑpetramꝰ: Uigi¬
lanti gͦ cura ꝑcuncta oꝑa intenͣtio
nobis nr̃a pensanda. ẽ: ut nil tem¬
porale in his quȩ agit appetat: to.¬
t᷑a se in soliditate ȩt̾nitatis figat:
ne si extra funclamentũ. actionis
nr̃ȩ fabrica ponit᷑ꝰ terra dehiscen¬
sunt animȩ: intentiones suȩ. Nam
sicut frabrica columpnis: colũpnȩ
autẽ basibus innitunt᷑: ita uita
nr̃a in uirtutibꝰ: uirtutes uͦ in in¬
tima intentione subsistunt. Et qͥa
scriptũ.ẽ. fundam̃tũ aliud nemo
potest ponere preter id qđ po¬
sitũ. ẽ. qui. ẽ. xp̃c iħc: tc̃ bases in
fundamento sunt. cũ intentiones

Expanded text:
judicis obscuratur. Si lumen, judicis obscuratur. Si lumen, tenebrae sunt, ipsae tenebrae quantae erunt ? Quia si hoc quod bene hos agere credimus ex mala intentione fuscamus, quanta ipsa mala sunt, quae mala esse etiam cum agimus, non ignoramus? Si igitur ibi nil discernimus ubi quasi discretionis lumen tenemus, qua caecitate in illa offendimus quae sine discretione perpetramus? Vigilanti cura per cuncta opera intentio nobis nostra pensanda est, ut nil temporale in his quae agit appetat; totam se in soliditate aeternitatis figat: ne si extra fundamentum actionis nostrae fabrica ponitur, terra dehiscensunt animae intentiones suae. Nam sicut fabrica columnis, columnae autem basibus innituntur, ita vita nostra in virtutibus, virtutes vero in intima intentione subsistunt. Et quia scriptum est: Fundamentum aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod fundamento sunt, cum intentiones
Abbreviated transcription (Latin):
simplex fuerit: totũ corpꝰ tuũ
lucidum erit. Si autẽ oculus
tuus nequ̾a. fuerit: totũ corpus
tuũ tenebrosum erit. Quid enĩ
ꝑ oculũ expͥmit᷑. nisi opus suum
p̃ueniens cordis intentio: que priꝰ¬
quã se in actione exerceat. hoc iã
qđ ap̃petit contemplat᷑: c qͥd
appellatione corporis designat᷑:
nisi unaqueq actio. quȩ intenti¬
onẽ suã quasi intuentẽ oculũ
sequitur: Lucerna itaq corpo¬
ris. ẽ. oculus: qͥa ꝑ bonȩ intenti.¬
onis radiũ. merita illustrantur
actionis. Et si oculus tuus sim¬
plex fuerit: totũ corpus tuum
lucidũ erit: qͥa si recte intendimꝰ
ꝑ simplicitatẽ cogitationis: bo¬
nũ opus efficit᷑. etiã siminꝰ bonũ
esse uideatur. E si oculus tuus ne
quã fuerit: totũ corpus tuũ te.¬
nebrosum erit: quia cũ ꝑuersa
intentione quid uel rectũ agit᷑ ÷¬
& si splendere corã hominibus cer.¬
nitur: apud exãmen tam̃ interni

Expanded text:
simplex fuerit, totum corpus tuum simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit. Si atuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit . Quid enim per oculum exprimitur, nisi opus suum praeveniens cordis intentio? quia priusquam se in actione exerceat, hoc jam quod appetit contemplatur. Et quid appellatione corporis designatur, nisi unaquaeque actio, quae intentionem suam, quasi intuentem oculum, sequitur? Lucerna itaque corporis est oculus, quia per bonae intentionis 908 radium merita illustrantur actionis. Et si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit, quia si recte intendimus per simplicitatem cogitationis, bonum opus efficitur, etiam si minus bonum esse videatur. Et squam fuerit, totum corpus tenebrosum erit, quia cum perversa intentione quid vel rectum agitur, et si splendere coram hominibus cernitur, apud examen tamen interni
Abbreviated transcription (Latin):
ne interĩ prudent᷑ cessat. Subti¬
li gͥ discretione suꝑ hanc terrã
linea tendit᷑: quando ostensis u¬
nicuiq animȩ exemplis p̃ceden¬
tiũ patrũ. & utilit̾ ad oꝑationẽ
uirtus accendit᷑: & ñnũquã utiliꝰ¬
li fortitudo seponitur: alta con¬
sideratione opus. ẽ: ne fortasse ne¬
quaquã cõmiinis boni consilio. sed
timore ꝓpͥo. uel cuiuslib& ambi¬
tionis studio. a uirtiitis exercita.¬
tione cessetur. Quod nimirũ cũ
agit᷑: iam non dispensationi sed
culpe seruit᷑. Unde curandũ sol¬
licite. ẽ: ut cũ quis susceptũ ne.¬
gociũ cũ uirtutis cessatione dis¬
pensat: sem&ipsum priꝰ in radice
cordis inspiciat: ne sibi ꝑ hoc ali¬
quid auarus appetat: sibi ꝑ hoc
soli timidus parcat: & eo fiat pra-¬
uũ quod in oꝑe sequit᷑ : qđ ñ ex
recta cogitationis intentione ge¬
neratur. Unde bene in eugłio
ueritas dicit. Lucerna corporis
est oculus tuus. Si oculus tuus

Expanded text:
ne interim prudenter cessat. Subtine interim prudenter cessat. Subtilis igitur discretionis super hanc terram linea tenditur, quando ostensis unicuique animae exemplis praecedentium patrum, et utiliter ad operationem virtus accenditur, et nonnunquam utilili fortitudo seponitur, alta consideratione opus est, ne fortasse nequaquam communis boni consilio, sed timore proprio vel cujuslibet ambitionis studio a virtutis exercitatione cessetur. Quod nimirum cum agitur, jam non dispensationi, sed culpae servitur. Unde curandum sollicite est ut cum quis susceptum negotium cum virtutis cessatione dispensat, semetipsum prius in radice cordis inspiciat, ne sibi per hoc aliquid avarus appetat, sibi per hoc soli timidus pareat; et eo fiat pravum quod in opere sequitur, quo non ex recta cogitationis intentione generatur. Unde bene in Evangelio Veritas dicit: Lucerna corporis tui est oculus tuus. Si oculus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
gentili patre editus fuerat. cir.¬
cũcidit. Uidens enĩ qđ nisi se man¬
data litcerȩ seruare ostender&.
iudeoꝵ rabiẽ etiã in his qui sibi
tc᷑ comites aderant excitar&e: as.¬
sertionis suȩ uim postposuit. &
sine dampno fidei se suosq a ꝑse.¬
cutionis immanitate custodiuit:
Rȩcit quod fieri fidei amore ꝓhi.¬
buit : sed ad fidei retorsit ministi¬
riũ. quod quasi non fidelit̾ fȩcit
Plerũq enĩ uirtus cũ indiscrett
tenetur amittit᷑: cũ discrete in.¬
termit cit᷑. plus tenetur. Nec mi¬
rũ si in incorporeis intelligimus
quod agi & in corporeis rebꝰ ui.¬
demꝰ. Ex stũdio nanq arcꝰ disten.¬
dit᷑: ut in suo tempore cũ utilita.¬
te tendatur. Qui si otiũ relaxa¬¬
tionis non accipit: feriendi uis.
tutẽ ipso usu tensionis perdit
Sic aliquando in exercitatione
uirtus cũ ꝑ discretionẽ p̃t̾mit¬
ti᷑ reseruat᷑: ut tantopꝰ. uicia
ualent᷑ feriat: quanto a ꝑcussio¬

Expanded text:
Gentili patre editus fuerat, cirGentili patre editus fuerat, circumcidit . Videns enim quod nisi se mandata litterae servare ostenderet, Judaeorum rabiem etiam in his qui sibi tunc comites aderant, excitaret, assertionis suae vim proposuit, et sine damno fidei se suosque a persecutionis immanitate custodivit: fecit quod fieri fidei amore prohibuit, sed ad fidei retorsit ministerium, quod quasi non fideliter fecit. Plerumque enim virtus, cum indiscrete tenetur, amittitur, cumque discrete intermittitur, plus tenetur. Nec mirum si in incorporeis intelligimus, quod agi et in corporeis rebus videmus. Ex studio namque arcus distenditur, ut in suo tempore cum utilitate tendatur; qui si otium relaxationis ntutem ipso usu tensionis perdit. Sic aliquando in exercitatione virtus, cum per discretionem praetermittitur, reservatur, ut tanto post vitia valenter feriat, quanto a percussio
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur nc̃ que admodũ in una
eademq uirtute. discretionis li¬
neã deserimꝰ: si hanc & aliqͣndo
agere & aliqͣndo pꝰponere nesciamꝰ
N enĩ res eadẽ sẽꝑ. ẽ. uirtꝰ: quia ꝑ
momenta temporum. sepe meri-¬
ta mutant᷑ actionũ. Unde sit
ut cũ aliquid bene agimꝰ: plersa
melius ab eius actione cessẽmus.
& laudabilius ad tempꝰ deserat.
quod in suo tempore laudabi¬
lit̾ mens tenebat. Nam si ꝓ nris
bonis minimis quibꝰ actis ꝓficinꝰ
nec tam̃ int̾missis interim᷑ mais¬
ra laboꝵ mala ꝓximis immines
necessario nos uirtutũ augñta
seponimꝰ. ne infirmioribꝰ ꝓximis
fidei detrimenta generemꝰ: ne
tanto iam qđ agimus uirtus ñ
sit. quanto ꝑ occasionẽ sui. in ali¬
enis cordibus fundamenta uirtu.
tũ destruit. Quã discretiõnis li.¬
neã bene ante intuentiũ oculos
paulus tendit: qui & gentilesad
libertat̾ẽ fidei uenientes circui.¬
di ꝓhibuit: & tam̃ listris atqi.
cõniũ transiens ipse timotheũ qͥ

Expanded text:
dmodum in una eademque virtute discretionis lineam deserimus, si hanc et aliquando agere et aliquando postponere nesciamus. Non enim res eadem semper est virtus, quia per momenta temporum saepe 907 merita mutantur actionum. Unde fit ut cum quid bene agimus, plerumque melius ab ejus actione cessemus, et laudabilius ad tempus deserat quod in suo tempore laudabiliter mens tenebat. Nam si pro nostris bonis minimis, quibus actis proficimus, nec tamen intermissis interimus, majora laborum mala proximis, imminent, necessario nos virtutum augmenta seponimus, ne infirmioribus proximis fidei detrimenta generemus, ne tanto jam quod agimus virtus non sit, quanto per occasionem sui in alienitum destruit. Quam discretionis lineam bene ante intuentium oculos Paulus tendit, qui et Gentiles ad libertatem fidei venientes circumcidi prohibuit; et tamen Lystris, atque Iconium transiens, ipse Timotheum qui
Abbreviated transcription (Latin):
ostia. nisi p̃dicatores sc̃i: quid ꝑ
uectẽ. nisi incarnatus dñs designa.¬
tur: Qui hȩc uidelic& õstia contͣ
sȩuientis maris impetũ tantõ ua-¬
lentiora opposuit: quanto ea sua
obseruatione roborauit. Quia e.¬
nĩ ista sce̾ eccłȩ ostia uectis huiꝰ op¬
positione. solidata sunt. potuer̃
qͥdem tundi fluctibus sed effrin.¬
gi neqͥuer̃: ut ea exteriꝰ unda ꝑ¬
secutionis illuer&᷑ sed nequaquã
cordis eoꝵ int̾na penetrar&. Et
quia doctores scĩ. p̃dicatione qͥdem¬
sequentibus aꝑti sunt. auctorita¬
te autẽ sua. resistentibus clausiꝰ
ñ immerito ostia uocant᷑: id. ẽ aꝑ.¬
ta conuersationi humiliũ: & clau.¬
sa terroribus suꝑboꝵ. Non ĩmieri¬
to ostia uocantur: quia & ingres¬
sum fidelibus aperiunt: & rursũ
sese ꝑfidis ne ingrediant᷑ opponyq̃
Pensemus quale ęccłȩ ostiũ extitit
petrus: qui inuestigantẽ fidẽ cor¬
neliũ recẽpit: p̃cio querent̾e mi¬
racula sẏmonẽ reppulit: dicens

Expanded text:
ostia nisi praedicatores sancti, quid per vectem nisi incarnatus Dominus designatur? Qui haec videlicet ostia contra saevientis maris impetum tanto valentiora opposuit, quanto ea sua observatione roboravit. Quia enim ista sanctae Ecclesiae ostia vectis hujus oppositione solidata sunt, potuerunt quidem tundi fluctibus, sed effringi nequiverunt, ut ea exterius unda persecutionis illideret, sed nequaquam cordis eorum interna penetraret. Et quia doctores sancti pti sunt, auctoritate autem sua 912 resistentibus clausi, non immerito ostia vocantur, id est aperta conversationi humilium, et clausa terroribus superborum. Non immerito ostia vocantur, quia et ingressum fidelibus aperiunt, et rursum sese perfidis ne ingrediantur opponunt. Pensemus quale Ecclesiae ostium exstitit Petrus, qui investigantem fidem Cornelium recepit, pretio quaerentem miracula
Abbreviated transcription (Latin):
appetunt: nequaquã tam̃ imple¬
re cuncta quȩ appetunt ꝑmit.¬
tuntur. Sequitur. Circunde¬
di illud terminis meis. Terminis
suis dñs mare circũdatꝰ quia iras
ꝑsequentiũ. iudicioꝵ suoꝵ dispen¬
satione modificat: ut insani tu¬
mida unda feruoris. plano fran¬
gatur litore occultȩ dispositioniᷤ.

Expanded text:
appetunt, nequaquam tamen impleappetunt, nequaquam tamen implere cuncta quae appetunt permittuntur. Sequitur: VERdi illud terminis meis. - Terminis suis Dominus mare circumdat, quia iras persequentium judiciorum suorum dispensatione modificat, ut insani tumidi unda fervoris, pleno frangantur littore occultae dispensationis.
Abbreviated transcription (Latin):
cogitat quia uult: hec etiã tole¬
rae in oratione cũ non uult. Qͥa
igit᷑ ipsa ꝑsecutoꝵ nequicia suꝑna
dispensatione constringit᷑. ne con-¬
tra scõs uiros inquantũ uoluerit
effrenet᷑: postquã dixit cũ pone.¬
rẽ nubem uestimentũ eius: apte
subdidit. & caligine illud quasi
pannis infantiȩ obuoluerẽ. Pan¬¬
nis qͥppe infantiȩ pedes ac bra-¬
chia constringuntur: ne hac atq
illac dissolita libertate iactentur
Quia gͦ ꝑsecutores scȩ̃ eccłȩ insta¬
bilitate cordis inquieti. atq huic
scło dediti. ñ grandȩua sed puerĩ¬
lia sapiunt: qui qͥdem obscurita.¬
teatq caligine. non intellectu
suꝑni iudicũ constringunt᷑. ne
tantũ ꝑsequi ualeant quantum
uolunt: pannis infantię referunt᷑
obuoluti: quia sicut dictũ. ẽ. pue¬
rilia quidem sapiunt: sed diuina
dispensatione constricti. quo uo¬
lunt brachia non extendunt:
Et si cuncta mala leuit᷑ ꝑpetͣre

Expanded text:
cogitat quia vult, haec etiam tolecogitat quia vult, haec etiam toleret in oratione cum non vult. Quia igitur ipsa persecutorum nequitia superna dispensatione constringitur, ne contra sanctos viros inquantum voluerit effrenetur, postquam dixit: Cum ponerem nubem vestimentum ejus; apte subdidit: Et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem. Pannis quippe infantiae pedes ac brachia constringuntur, ne huc atque illuc dissoluta libertate jactentur. Quia ergo persecutores sanctae Ecclesiae instabilitate cordis inquieti, atque huic saeculo dediti, non grandaeva, sed puerilia sapiunt, qui quidem obscuritate atque caligine, non intellectu superni judicii constringuntur, ne tantum persequi valeant quantum volunt, pannis infantiae referuntur obvoluti, quia, sicut dictum est, puerilia quidem sapiunt, sed divina dispensatione constricti, quo volunt brachia non extendunt, et si cuncta mala leviter perpetrare
Abbreviated transcription (Latin):
induit᷑: quia crudelitas ꝑsequen¬
tiũ. stulticiȩ suȩ uelamento uesitꝰ.
Inter posita enĩ caligine infidelita.¬
tis suȩ: ꝑspicuam ueritatis luce̾
uidere non sufficit: & id qd agit
ꝑ crudelitatis impulsum: ꝑ ceci.¬
tatis suȩ meritũ non agnoscit
non solum solet infideles extra
positos p̃mere: sed quosclam etiã
uiuientes carnalit̾ intra eccłam te.¬
nebrare. Unde sc̃i uiri qͥ alienae
etiã negligentiȩ cõpatiunt᷑: &
se pati ęstimant quod ꝑpeti ali¬
os sentiunt: dõ orantes dicunt:
Opposuisti nubem ne transeat ora.¬
tio nr̃a. Ac si aꝑte dicant. Menti
nr̃ȩ terrenis uoluptatibus assuetȩ.
curarũ suarũ fantasmata iusto u-¬
dicio obicis: quibus etiã in ipsa o.¬
rationis suȩ intentione confundis:
& quã desideriis infirmis deditã
non ignoras: recte cecatã ab intu-¬
enda lucis tuȩ ꝑspicuitate reuer.¬
beras: ut cũ in te intendit᷑. ipso a
te cogitationũ suarũ nubilo re¬
flectat᷑: & quȩ terrena hȩc assidue

Expanded text:
induitur, quia crudelitas persequentium stultitiae suae velamento vestitur. Interposita enim caligine infidelitatis suae, perspicuam veritatis lucem videre non sufficit; et id quod agit per crudelitatis impulsum, per caecitatis suae meritum non agnoscit.non solum solet infideles extra positos premere, sed quosdam etiam viventes carnaliter intra Ecclesiam tenebrare. Unde sancti viri, qui etiam alienae negligentiae compatiuntur, et se pati aestimant quod perpeti alios sentiunt, Deo orantes dicunt: Opposuisti nubem, ne transeat oratio . Ac si aperte dicant: Menti nostrae terrenis voluptatibus assuetae curarum suarum phantasmata justo judicio objicis, quibus eam in ipsa orationis suae intentione confundis; et quam desideriis infimis deditam non ignoras, recte caecatam ab intuenda lucis tuae perspicuitate reverberas, ut cum in te intenditur, ipso a te cogitationum suarum nubilo reflectatur; et quae terrena haec assidue
Abbreviated transcription (Latin):
mitẽ non atcendit. Et plerũq
amittit qđ poterat: qͥ audacter
ea ad quȩ ꝑtingere ñ ual&. ar¬
riꝑe festinat. Nam & membroꝵ
nr̃oꝵ tunc bene ministeriis utimꝰ
cũ sua eis officia distincte seruani
Lucẽ quippe oculis cernimꝰ: uod
uͦ auribus audimus. Siquis autẽ
mutato ordine uoci oculos. luci
aures accõmod&e: huic utrãq
incassuiꝰ patent. Siquis odores
uistare: utriꝰq sensus sibi ministe.¬
riũ quia ꝑuertit. interimit. Dũ
enim ꝓpriis hȩc usibus non ap.¬
tantur: & sua officia deserunt: &
add extranea non assurgunt. Bene
itaq dauid inter acceptas ex di¬
uina largitate mensuras. pedem
cordis presserat: cũ dicebat. Neq
ambulaui in magnis: neq in mi.¬
rabilibus suꝑ me. Suꝑ se quippe
in mirabilibus ambular&e: si ap¬
parere magnꝰ ultra quã poterat
querera&. Suꝑ se quippe in mira¬
bilibus attollit᷑: qui & in his ad
quȩ ñ sufficit. uideri conat᷑. Be

Expanded text:
mitem non attendit. Et plerumque mitem non attendit. Et plerumque amittit et quod poterat qui audacter ea ad quae pertingere non valet arripere festinat. Nam et membrorum nostrorum tunc bene ministeriis utimur cum sua eis officia distincte servamus. Lucem quippe oculis cernimus, vocem vero auribus audimus. Si quis autem mutato ordine voci oculos, luci aures accommodet, huic incassum utraque patent. Si quis odores gustare, utriusque sensus ibi ministerium, quia pervertit, interimit. Dum enim propriis haec usibus non aptantur, et sua officia deserunt, et ad extranea non assurgunt. Bene itaque David intra acceptas ex divina largitate mensuras, pedem cordis presserat, cum dicebat: Neque ambulari in magnis, neque in mirabilibus super me . Super se quippe in mirabilibus ambularet, si apparere magnus ultra quam poterat quaereret. Super se namque in mirabilibus attollitur, qui et in his ad quae non sufficit, videri conatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic&e multiplicit᷑ cõpactũ ñ
existera&e: si hoc consors membroꝵ¬
diuersitas non tener&. Quia gͦ¬
scĩs membris ȩccłȩ uirtiitũ dona
dñs diuidit: terrȩ mensuras po¬
niciuq sicut diuisit deus men¬
sura fidei. E rursum. Ex qͦ totũ
corpus cõpactũ & conexũ ꝑom.
ne iuncturam subministrationis
membri augmentũ corporisi.¬
cit: in ȩdific̾ationẽ sui in caria.
te. Sed cũ miro consilio auctor
ac dispositor ñr. huic illa largit᷑
quȩ alii denegat. alii hec dene¬¬
gat quȩ isti largit᷑ : mensuras
sibi positas egredinitit᷑. quisqͥs
posse plusquã accȩperit conatur.
ut fortasse is cui tantũmͦ datũ ẽ
p̃ceptorũ occulta disserere: tem¬
pt& etiã miraculis choruscare
aut is quẽ suꝑnę uirtutis donũ
ad sola miracula rõborat: etiã
diuinȩ legis pandere occulta con.¬
tendat. In p̃cipitio enĩ pedẽ por.¬
rigit: qui mensurarũ suarum li¬

Expanded text:
videlicet multipliciter compactum non videlicet multipliciter compactum non existeret, si hoc concors membrodiversitas non teneret. Dum sanctis membris Ecclesiae virtutum dona Dominus dividit, quasi terrae mensuras ponicuique sicut divisit Deus mensuram fidei . Et rursum: Ex quo totum corpus compactum et connexum per omnem juncturam subministrationis membri augmentum corporis facit in aedificationem sui in charitate. LXXXVI. Sed cum miro consiac dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat, alii haec denegat quae isti largitur, mensuras sibi positas egredi nititur quisquis posse plus quam acceperit conatur, ut si fortasse is cui tantummodo datum est praeceptorum occulta disserere tentet etiam miraculis coruscare, aut is quem supernae virtutis donum ad sola miracula roborat etiam divinae legis pandere occulta contendat. In praecipitio enim pedem porrigit qui mensurarum suarum li
Abbreviated transcription (Latin):
non sum de corpore: ñ idõ non
est de corpore: & si dixerit au.¬
ris. qm̃ non sum oculus non sũ
decorpore: non idõ non est de
corpore: Si totũ corpus oculusꝰ
ubi auditus: Si totu auditus:
ubi odoratus : & paulo post. Qđ
si essent om̃ia unũ membrũ ubi
corpus : Nunc autẽ multa qͥdem
membra: unũ uͦ corpus. Quid
enĩ scã ęccła nisi suꝑni sui capitis
corpus. ẽ. in qua alius alta uiden-¬
do oculus. alius recta oꝑando ma-¬
nus: alius ad iniuncta discurren¬
do pes. alius p̃ceptoꝵ uocẽ intel¬
ligendo auris: alius maloꝵ fȩto¬
rem bonoꝵq fraglantiã discer¬
nendo naris est: Qui corporaliũ
more membroꝵ dũ uicissim sibi
accepta officia impendt̾: unũ de
sem& ipsis om̃ibꝰ corpus reddunt:
& cũ diuersa in caritate ꝑagug
diuersum. ẽẽ. ꝓhibent ubi conti¬
nent᷑: si aut̾e unũ quid cuncti
agerent: corpus utiq quod ex
multis continet᷑ non essent: qͥa

Expanded text:
non sum de corpore, non ideo non non sum de corpore, non ideo non est de corpore? Si dixerit auris: Quoniam non sum oculus, non sum de corpore, non ideo non est de corpore? Si totum corpus oculus, ubi est auditus? Si totum auditus, ubsi essent omnia unum membrum, ubi corpus? Nunc autem multa quidem membra, unum vero corpus . Quid enim sancta Ecclesia nisi superni sui capitis est corpus, in qua alius alta videndo oculus, alius recta operando manus, alius ad injuncta currendo pes, alius praeceptorum vocem intelligendo auris, alius malorum fetorem bonorumque fragrantiam discernendo naris est? Qui corporalium more membrorum, dum vicissim sibi accepta officia impendunt, unum de semetipsis omnibus corpus reddunt. Et dum diversa in charitate peragunt, diversum esse prohibent ubi continentur. Si autem unum quid cuncti agerent, corpus utique, quod ex multis continetur, non essent, quia
Abbreviated transcription (Latin):
singula queq sunt om̃iũ. int᷑po¬
sita quadã caritatis necessitudi¬
ne. fiant om̃ia singuloꝵ: & unus¬
quisq sic qđ ñ accepit. in altero
possideat: ut ipse alteri possiden¬
dũ quod accȩpit humilit̾ ĩpen¬
dat Hinc enim ꝑ petrũ dicit᷑
Unusquisq sic̃ accepit grãm in
alterutr̾u illam administrantes:
sicut honi dispensatores multifor¬
mis gr̃ȩ dei. Tunc nanq bene
multiformis gr̃a dispensat᷑. qͣn¬
do acceptum donĩi & eius qui
hoc ñ hab& credit᷑: quando ꝓpt̃
eũ cui impendit᷑ datũ putatur:
Hinc ꝑ paulum dr̃. Per caritatẽ
seruite inuicẽ. Tunc eñ nos ca¬
ritas a iugo culpę lib̾os reddit:
cũ uicissim nos nr̃o ꝑ amore̾ ser¬
uitio subieit: cũ & aliena bona
nr̃a crẽdimus: & nr̃a aliis quasi
sua offerentes exhibemꝰ Hinc rur-¬
sum ꝑ paulum dr̃. Nam & corpꝰ
non.ẽ. unu̾̃ membrũ: sed multa
Si dixerit pes. qm̃ non sũ manꝰ

Expanded text:
singula quaeque sunt omnium, interposingula quaeque sunt omnium, interposita quadam charitatis necessitudine, fiant omnia singulorum; et unusquisque sic quod non accepit in altero possideat, ut ipse alteri possidendum quod accepit humiliter impendat. Hinc enim per Petrum dicitur: Unusquisque sicut accepit gratiam in alterutrum illam administrantes, sicut boni dispensatores multiformis gratiae Dei . Tunc namque bene multiformis Dei gratia dispensatur, quando acceptum donum et ejus qui hoc non habet creditur, quando propter eum cui impenditur sibi datum putatur. Hinc per Paulum dicitur: Per charitatem servite invicem . Tunc enim nos charitas a jugo culpae liberos reddit, cum vicissim nos nostro per amorem servitio subjicit, cum et aliena bona nostra credimus, et nostra aliis quasi sua offerentes exhibemus. Hinc rursum per Paulum dicitur: Nam et corpus non est unum membrum, sed multa. Si dixerit pes: Quoniam non sum manus,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ arenti terrȩ. uerbo pluuias red.
ille uentura quȩq uelut p̾sentia
attendit: & tam̃ in nulla signorũ
oꝑatione se exerit. Iste ꝑ discretio¬
nem spuũ. in factis subtilit̾ men¬
tes conspicit᷑ sed tam̃ diuersi gene¬
ris linguas nescit: ille diuersi gẽ¬
neris linguas examinat: sed tam̃
in rebus similibus dissimilia corda
non pensat. Alius in una lingua
quã nouit. sermonũ pondera intͦ.¬
prȩtando prudent᷑ discutit: &
tam̃ reliquis bonis quȩ ñ hab&
patient̾ car&. Sic itaq creator
nr᷑ ac dispositor cuncta moderat᷑:
ut qui extolli põterat ex dono
quod hab&: humilietur ex uir¬
tiite qu̾a non hab&. Sic cuncta
moderatur: ut cũ ꝑ impensam
grãm unũquẽq subleuat. etiã ꝑ
disparem alteri alterũ subdat: &
meliorẽ quisq dono alio eũ qui
sibi subicttur at tendat: ac licet
se p̾ire ex aliis sentiat. eidem tam̃¬
quẽ suꝑat se in aliis postponat:
Dic cuncta moderatur: ut dum

Expanded text:
men arenti terrae verbo pluvias reddimen arenti terrae verbo pluvias reddiIlle ventura quaeque velut praesentia attendit, et tamen in nulla signorum operatione se exerit. Iste per discretionem spirituum in factis subtiliter mentes conspicit, sed tamen diversi generis linguas nescit. Ille diversi generis linguas examinat, sed tamen in rebus similibus dissimilia corda non pensat. Alius in una lingua quam novit, sermonum pondera intpretando prudenter discutit, et tamen reliquis bonis quae non habet patienter caret. Sic itaque Creator noster ac dispositor cuncta moderatur, ut qui extolli poterat ex bono quod habet, humilietur ex virtute quam non habet. Sic cuncta moderatur, ut cum per impensam gratiam unumquemque sublevat, etiam per disparem alteri alterum subdat; et meliorem quisque dono alio eum qui sibi subjicitur attendat, ac licet se pquem superat se in aliis postponat: Sic cuncta moderatur, ut dum
Abbreviated transcription (Latin):
ligentiã. Quis posuit mensiiras
eus si nosti: uel quis tetendit suꝑ
eam lineam: Quis enĩ nͥ conditor
nr᷑ huiꝰ terrȩ mensiiras ponit: qͥ
int̾ni iudiciĩ secreto moderamine.
alii sermonẽ sapientiȩ. alii sermo¬
ne scientiȩ. alii plenã fidem. alii
grãm sanitatũ. alii operationem
uirtutũ. alii ꝓpħiam. alii discre.¬
tionẽ sp̃uu̾. alii genera lingua¬
rũ. alii int̾p̃tationẽ sermonum
tribuit: Quatinꝰ in uno eodemq
sp̃u iste uerbo sapientiȩ polleat.
nec tam̃ sermone scientie id est
doctrinȩ fulciat᷑: quia sentire atq
inuenire sufficit. etiã qđ ꝑ discen¬
distudiũ non app̃hendit: ille ser¬
mone scientiȩ fulgeat: nec tam̃
in uerbo sapientiȩ conualescat:
quia & sufficit explere quantũ
didicit: & tam̃ ad sentiendum se.¬
m&ipso subtile aliqͥd ñ assurgit.
Iste ꝑ fidem & elementis imꝑat:
nec tam̃ ꝑ sanitatũ grãm. infur-¬
mitates corpoꝵ curat. Ille oratio¬
nis ope. morbos subtrahit: nec ta¬

Expanded text:
ientiae . Quis posuit mensuras ejus si nosti, vel quis tetendit super eam lineam ? Quis enim nisi Conditor noster hujus terrae mensuras ponit, qui interni judicii secreto moderamine, alii sermonem sapientiae; alii sermonem scientiae; alii plenam fidem; alii gratiam sanitatum; alii operationem virtutum; alii prophetiam; alii discretionem spirituum; alii genera linguarum; alii interpretationem sermonum tribuit ? Quatenus in uno eodem spiritu iste verbo sapientiae polleat, nec tamen sermone scientiae, id est doctrinae fulciatur: quia sentire, atque invenire sufficit etiam quod per discendi studium non apprehendit. Ille sermone scientiae fulgeat, nec tamen in verbo sapientiae convalescat; quia et sufficit explere quantum didicit, et tamen ad sentiendum a semetipso subtile aliquid non assurgit. Iste per fidem et elementis imperat, nec tamen per sanitatum gratiam infirmitates corporum curat. Ille orationis opere morbos subtrahit, nec ta
Abbreviated transcription (Latin):
ens pecunia tua tecũ sit in ꝑditio.
ne: ꝑ districtȩ dãpnationis senten¬
tiam. cȩlestis aulȩ aditũ claudit.
existunt. cũ uoce redemptoris sui
audiunt: accipite spm̃ scm. quoꝵ
sunt : Ac si illis aꝑte diceret᷑. Per
uos ingredient᷑ ad me hi quibus
uosm& ipsos panditis: & repellen-¬
tur quibus obseratis. Igit᷑ dũ mare
sȩuit. dñs uectẽ & ostia opponit:¬
quia ab amaris & ꝑfidis cordibꝰ
dum ꝑsecutionis ꝓcella sedilatat:
diuinȩ fortitudinisꝰ frangit in
impiis. fluctus furoris. Bene aũt¬

Expanded text:
Pecunia tua tecum sit in perditionem , per districtae damnationis sententiam coelestis aulae aditum claudit. existunt, cum voce Redemptoris sui audiunt: Accipite Spiritum sanctusunt ? Ac si illis aperte diceretur: Per vos ingredientur ad me hi quibus vosmetipsos panditis; et repellentur quibus obseratis. Igitur dum mare saevit, Dominus vectem et ostia opponit,quia ab amaris et perfidis cordibus dum persecutionis procella se dilatat divinae fortitudinis, frangit in impiis fluctus furoris. 39.
Abbreviated transcription (Latin):
dedit: quia uerba rebus exposu¬
it. Siue itaq ꝓpħas seu doctores
extremis t̾eporibus subsequentes.
basium appellatione significet:
dicat. Suꝑ quo bases illiꝰ solidatȩ
sunt subaudis nisi suꝑ me qͥ cun-¬
cta mirabiliter teneo: & bonis
exterioribus intus pͥncipalit᷑
originẽ presto : Qui enĩ sibi qd̾
bonũ. ẽ. tribuit. solida basis ñ
est: quia dum fundamento non
innitit᷑: ipso suo pondere in ima
p̃cipitat᷑. Sed cũ tam multa de
sc̃ȩ ȩocłȩ constructione referant᷑:
audire mens appetit. inimicȩ
nationes qua uirtute comiune¬
tȩ sunt: id . ẽ. diuersa huiꝰ domͦ
ȩdificia. qua sibi arte concordañ:

Expanded text:
dedit, quia verba rebus exposudedit, quia verba rebus exposuit. Sive itaque prophetas, seu doctores extremis temporibus subsequentes, basium appellatione significet, dicat: Super quo bases illius solidatae sunt? subaudis, nisi super me, qui cuncta mirabiliter teneo, et bonis exterioribus intus principaliter originem praesto. Qui enim sibi quod bonum est tribuit, solida basis non est, quia dum fundamento non innititur, ipso suo pondere in ima praecipitatur. Sed cum jam multa de sanctae Ecclesiae constructione referantur, audire mens appetit inimicae nationes qua virtute conjunctae sint, id est diversa hujus domus aedificia qua sibi arte concordent.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi fir mi ac fusiles sustinent: qͥa
apłorũ uita dum eoꝵ p̃dicatio¬
ne instruit᷑: eoꝵ & auctoritate
solidat᷑. Unde & coniunctȩ binȩ¬
bases singulis tabulis supponunt᷑.
quia dum ꝓpħȩ scĩ in uerbis suis
de mediatoris incarnatione con¬
cordant: subsequentes p̃dicato¬
res eccłȩ indubitant̃ edificant :
ut cũ a sem& ipsis ñ discrepant:
illos in se robustiꝰ figant. Nec¬
immerito bases quibus ꝓpħȩ si¬
gnant᷑ : ut ex argento fundi dẽ
b̾eant p̃cipit᷑. Argenti quippe
claritas ex usu seruatur: sine
usu autẽ in nigredinẽ uertitur:
Propħarũ quoq dicta ante medi¬
atoris aduentũ. quia in usũ spi¬
ritalis intelligentiȩ non erant:.
dum conspici p̃ obscuritate non
poterant: quasi nigra remane.¬
bant. At postquã mediator uẽ¬
niens. ea ante oculos nr̃os. in car¬¬
nationis suȩ manu tersit: qͥcqͥd
lucis in eis latebat inclaruit÷
sensusq patrũ p̃cedentiũ in usũ

Expanded text:
ipsi firmi ac fusiles sustinent, quia ipsi firmi ac fusiles sustinent, quia apostolorum vita dum eorum praedicatione instruitur, eorum et auctoritate solidatur. Unde et conjunctbinae singulis tabulis supponuntur, quia dum prophetae sancti in verbis suis de Mediatoris incarnatione concordant, subsequentes praedicatores Ecclesiae indubitanter aedificant. Et cum in semetipsis non discrepant, illos in se robustiimmerito bases, quibus prophetae signantur, ut ex argento debeant fundi praecipitur. Argenti quippe claritas ex usu servatur, sine usu autem in nigredinem vertitur. Prophetarum quoque dicta ante mediatoris adventum: quia in usum spiritualis intelligentiae non erant, dum conspici prae obscuritate non poterant, quasi nigra remanebant. At postquam mediator adveniens, ea ante oculos nostros incarnationis suae manu tersit, quidquid lucis in eis lsensusque patrum praecedentium in usum
Abbreviated transcription (Latin):
formidant᷑: exemplis oꝑũ facilia
ostendunt. Unde & bene cũ in
typo eccłȩ tabernaculũ figeret᷑.
ad moysen dicit᷑. Facies colũpnas
quatuor: & bases earũ uesties ar¬
gento. In argento enĩ quid aliud
quã claritas diuini sermonis ac.
quia dñi eloquia casta: argentũ
ergo argento uestitȩ. quatuor
columpnas tabernaculi sustineq̃
quia p̃dicatores eccłȩ diuino elo.¬
quio decorati. ut in cunctis se
exemplũ prebeant: quatuor
eugłistarum dicta. & ore & opẽ.¬
etiã ꝓphȩ signari: qͥ dũ primi
aꝑte de dñica incarnatione lo.¬
ciiti sunt. quasi quascdã bases
eos conspicimus a funlamento sis¬
gere:. & suꝑpositȩ fabrice ponde¬¬
sa sustinere. Unde ad moysen
rursum dñs cũ taber naculi ta¬
bulas erigi p̃cipit: fundi earũ
hases argenteas iub&. Quid enĩ
ꝑ tabulas. nisi apłi extensa in
mundũ p̃dicatione dilatati: Qid
ꝑ hases argenteas. nͥ ꝓpħȩ signan¬
tur: Qui suꝑ impositas tabulas.

Expanded text:
formidantur, exemplis operum facilia formidantur, exemplis operum facilia ostendunt. Unde et bene cum in typo Ecclesiae tabernaculum figeretur, ad Moysen dicitur: Facies columnas quatuor, et bases earum vesties argento . Iquam claritas divini sermonis accia Domini, eloquia casta; argentum ergo argento vestitae, quatuor columnas tabernaculi sustinent, quia praedicatores Ecclesiae divino eloquio decorati, ut in cunctis se exemplum praebeant, quatuor Evangelistarum dicta et ore et opeetiam prophetae signari, qui dum primi aperte de dominica incarnatione locuti sunt, quasi quasdam bases eos conspicimus a fundamento consurgere, et superpositae fabricae pondera sustinere. Unde ad Moysen rursum Dominus, cum tabernaculi tabulas erigi praecepit, fundi earum bases argenteas jubet . Quid enim per tabulas nisi apostoli extensa in mundum praedicatione dilatati, quid per bases argenteas nisi prophetae signantur? qui superimpositas tabulas
Abbreviated transcription (Latin):
quis tetendit suꝑ eam lineam :
An iccirco requirit᷑. ut qđ nosse
sed tam̾ p̃t̾mit tere poterat me¬
moretur: quatinus pondus se¬
cretoꝵ dei sollicitiꝰ pens&. dis¬
positionẽ uidelic& hominis ñ in
humanis uiribus. sed in manu
consistere conditoris: ut dũ con-¬
siderat inuisibilit᷑ ista qͥs agat.
suȩ uirtuti nil tribuat: nec iã
dicia occulta formidat: sed per¬
pendens desuꝑ mensiiras & line.¬
as in comp̃hensibilit̾ tensas. sit¬
tantomagis in humilitate for.¬
uidet om̃ia in potestate mensu.¬
sce ȩccłȩ accipimus: In basibus
quippe. columpnȩ : in colũpnis
aute. totius fabricȩ pondus eri.¬
git᷑. Non gͦ ĩmerito. doctores
sancti. basiũ nomine designant᷑.
quia dũ recte p̾dicant & p̃di.¬
cationi suȩ uiuendo concordañ:
om̃e pondus eccłȩ. fixa morũ
suoꝵ grauitate sustentant:
Asꝑas ab infidelibus tempta¬
tiones ferunt: & quȩq in p̾ce¬
ptis dei uelut difficilia a fidelibꝰ

Expanded text:
quis tetendit super eam lineam? quis tetendit super eam lineam? An idcirco requiritur, ut quod nosse, sed tamen praetermittere poterat, memoretur, quatenus pondus secretorum Dei sollicitius penset, dispositionem videlicet hominis non in humanis viribus, sed in manu consistere conditoris, ut dum considerat invisibiliter ista quis agat, suae virtuti nihil tribuat, nec jam dicia occulta formidat; sed perpendens desuper mensuras et lineas incomprehensibiliter tensas, tanto magis in humilitate forvidet omnia in potestate mensos accipimus? In basibus quippe columnae, in columnis autem totius fabricae pondus erigitur. Non ergo immerito doctores sancti basium nomine designantur, quia dum recta praedicant, et praedicationi suae vivendo concordant, omne pondus Ecclesiae fixa morum suorum gravitate sustentant, asperas ab infidelibus tentationes ferunt; et quaeque in praeceptis Dei velut difficilia a fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
neȩ occulto iudicio tendebant᷑:
quando ciuidam dicenti. magist̾
sequar te quocũq ieris: eiꝰdem
magistri uoce responsum. ẽ. Uul-¬
pes foueas habent: & uolucres
cȩli nidos: filius autẽ hominis ñ
hab& ubi caput suũ reclinet
Istȩ mensurȩ & lineȩ tendebant᷑.
cum cuidam dicenti. dñe ꝑmit.¬
te me pͥmũ ire & sepelire pa-¬
trẽ meũ: eiusdem magistri uo¬
ce responsum. ẽ. Sine ut mortui
sepeliant mortuos suos : tu aut
uade annuncia regnũ dei. Ecce
alius secuturũ se ꝓmittit & re-¬
pellit᷑: alius relaxandũ se postu¬
lat. & retinetur. Unde hoc. nisi
quia suꝑ occulta cordis spacia.
suꝑnoꝵ iudicioꝵ lineȩ tende¬
bantur: ut & hunc intus in cõp̃¬
hensibiles mensurȩ constringe¬
rent. & ille foris non in iuste rema¬
ner&: Sed cũ nullus nesciat qͥa
deus has occultoꝵ iudiciorum
lineas tenditꝰ. curad iob dr̃ indi.¬
ca mͥ si habes intelligentiã. quis
posuit mensuras eius si nosti. uł

Expanded text:
neae occulto judicio tendebantur neae occulto judicio tendebantur quando cuidam dicenti: Magister, sequar te quocunque ieris , ejusdem magistri voce responsum est: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos, Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet . Istae mensurae et lineae tendebantur cum cuidam dicenti: Domine, permitte me primum ire sepelire patrem meum , ejusdem magistri voce responsum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos; tu autem vade, annuntia regnum Dei . Ecce alius secuturum se promittit, et repellitur: alius relaxandum se postulat, et retinetur. Unde hoc, nisi quia super occulta cordis spatia 901 supernorum judiciorum lineae tendebantur, ut et hunc intus incomprehensibiles mensurae constringerent, et ille foris non injuste remaneret? Sed cum nullus nesciat quia Deus has occultorum judiciorum lineas tendat, cur ad Job dicitur: Indica mihi, si habes intelligentiam, quis posuit mensuras ejus, si nosti, vel