comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se eẽ. simulat. s procul dubio ex eius
nunc corporȩ prodeunt. qͥnuquitates
suas subteginine sacri honoris ab scon¬
dunt: Ut ꝓfessione uideri appetant.
qͦd eȩ̃. operibꝰ recusant: Quia enĩ
scriptũ est. Omĩs qͥ facit peccatum
seruus est peccati. Riua quanto nunc
liberuis ꝑagunt ꝑuersa quȩ uolunt.
tanto eius seruitio obnixius obligant᷑:
patitur accuset : qui animirũ sua fuit
culpa ꝑuersi rectoris subiacere ditio¬
ni. Culpã gͦ ꝓpriã magis accuset
talis: quã iniusticiã gubernantis.
Seriptũ quippe est. Dabo tibi reges
infurore meo. Quid gͦ illos nob̾ p̃eẽ.
despicimꝰ. quoꝵ suꝑnos regimen ex
dñi furore suscipimꝰ : Si igͦ irascen¬
te deo scđ̾m nr̃a merita rectores ac¬
cepimꝰ : in illoꝵ actione colligimꝰ. qͥd
ex nrã ȩstimatione pensemꝰ. Quam¬
uis plerũq uelecti subiaceant re¬
ꝓbis. Unde ⁊ diu dauid saulẽ ꝑtulit:
s sub sequenti culpa ad ulterii ꝓditur.
quia dignus tunc fuit quitanta p̃¬

Expanded text:
se mentitur. Sed proculdubio ex ejus nunc corpore prodeunt, qui iniquitates suas sub tegmine sacri honoris abscondunt, ut professione videri appetant, quod esse operibus recusant. Quia enim scriptum est: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati, quanto nunc liberius peragunt perversa quae volunt, tanto ejus servitio obnixius obligantur  cum quem patitur accuset, quia nimirum sui fuit meriti perversi rectoris subjacere ditioni. Culpam ergo proprii magis, accuset operis quam injustitiam gubernantis. Scriptum namque est: Dabo tibi reges in furore meo . Quid ergo illos nobis praeesse despicimus, quorum super nos regimina ex Domini furore suscipimus? Si igitur irascente Deo secundum nostra merita rectores accipimus, in illorum actione colligimus, quid ex nostra aestimatione pensemus. Quamvis plerumque et electi subjaceant reprobis. Unde et diu David Saulem pertulit ; sed subsequente culpa adulterii proditur, quia dignus tunc fuit qui tanta prae
Abbreviated transcription (Latin):
cia qua narratur alioꝵ erigi alioꝵ
aut̃ uita bona confringi. Spes nudt̃
demus igitur in hnis quȩ accepimus:
nec eos qui illa necdũ ad secutisunt
desperrius. Quid enĩ sumͦ hodie no¬
umꝰ: quid aut̃ post paululũ possu¬
mꝰ eẽ. nescimꝰ. hi uero quos fortasse
despicimus: ⁊ tarde possunt incipere.
⁊ tam̃ uitã nram feruentioribꝰ studiis
ante irȩ. Iimendũ itaq est: ne ętiã
nob̾ cadentibꝰ surgat: qui nob̾ stantibꝰ
inridetur. Quã uis stare iã nouit:
qui non stantẽ nouit inridere. Hunc¬
Quise existimat stare: uideat neca¬
dat. Qđ aut̃ dic̃ conteret multos.
ulico ad iunxit innumerabiles:
uł multitudinẽ exprimere studuit
reꝓborũ. quȩ humanȩ rationis
nu̾merũ transit: uł certe indicare
uoluit qđ om̃s quipereunt intra
electoꝵ numerũ nonhabentur. ut
eo sint innumerabiles. quo extͣ nu¬
merũ currunt. Unde ⁊ ꝓpħa intuenᷤ
tantos hoc ȩccłȩ temꝑe spetiȩtenus¬

Expanded text:
o sententia, qua narratur, aliorum erigi, aliorum o sententia, qua narratur, aliorum erigi, aliorum autem vita bona confringi, spes nutritdemus igitur in his quae accepimus, nec eos qui illa necdum assecuti sunt desperemus. Quid enim sumus hodie novimus, quid autem post paululum possumus esse, nescimus. Hi vero quos fortasse despicimus, et tarde possunt incipere, et tamen vitam nostram ferventioribus studiis anteire. Timendum itaque est ne etiam nobis cadentibus surgat, qui nobis stantibus irridetur. Quamvis stare jam non novit, qui non stantem novit iQui se existimat stare, videat ne cadat . Quod autem dicens: Conterit multos, illico adjunxit, Innumerabiles, vel multitudinem exprimere studuit reproborum, quae humanae rationis numerum transit; vel certe indicare voluit quod omnes qui pereunt intra electorum numerum non habentur, ut eo sint innumerabiles, quo extra numerum currunt. Unde Propheta intuens tantos hoc Ecclesiae tempore spe
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ celestibꝰ terrenũ est omẽ qͦd sitiu
⁊ dũ plus uidere conantur. minusẽ.
quod appetunt. De quibꝰ recte ꝑhie¬
remiã dictumest. Recedentes : in
terra scribentur. At contͣ de electis
ta sunt incęlis. Ista gͦ contritio prius
serpit imente: ut post modũ pro¬
cedat inoꝑe. Prius fundam̃ta cogi¬
tationis concutit: ut post modũ fa¬
bricã oꝑationis allidat. Unde sũma
est cura satagendũ: ut illie uetetur
ubi oritur. Scriptũ nãq est. Omĩ
custodia serua cortuũ : quia ex ipso
uita ꝓcedit. & rursũ scriptun est.
Excorde exeunt cogitationes male.
Intus gͦ uigilandũ est. nemens dũ
extollitur cadat: intus seruemus
onĩe qđ foras aginus. Si enĩ semel¬
in medullã cordis elationis putre¬
do cũ sũp serit: citius corruit cortex
uacua externe uisionis. Notandũ
uero est. quia dũ aliis cadentibus ad
standũ alii solidare ꝑhibentur: eles
toꝵ numerus certus ostenditur. Un

Expanded text:
enim coelestibus, terrenum est omne quod sitiunt; enim coelestibus, terrenum est omne quod sitiunt; et dum plus videri conantur, minus est quod appetunt. De quibus recte per Jeremiam dictum est: Recedentes a te, in terra scribentur . At contra de electis ta sunt in coelis . Ista ergo contritio prius serpit in mente, ut postmodum procedat in opere; prius fundamenta cogitationis concutit, ut postmodum fabricam operationis allidat. Unde summa est cura 798 satagendum ut illic vitetur ubi oritur. Scriptum namque est: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit . Et rursum scriptum est: Ex corde exeunt cogitationes malae . Intus ergo vigilandum est ne mens dum extollitur cadat. Intus servemus omne quod foris agimus. Si enim semel medullam cordis elationis putredo consumpserit, citius corruit cortex vacua externae visionis. Notandum vero est quia dum aliis cadentibus ad standum torum numerus certus ostenditur. Und
Abbreviated transcription (Latin):
superuis diximꝰ. hec contritio prius
intus agitur : ut post extrinsecus
ostendatur. Hac contritione: non¬
nũquã ad huc quorutdã exteriora
quasi sana sunt. eziã interiora pu¬
truerunt. Scriptũ namq est. Antȩ
ruinã exaltatur cor. Ibi gͦ feriunt᷑:
ubi suꝑbiunt. Unde frriptũ est.
Contriui coreoꝵ: fornicans ⁊ rece¬
dens ame. Interius enĩ forncari ẽ:
exteruis uetitis delectari. Magna
aut̃ contritio cordis ẽ: hec eadem
elatio suꝑbientis. Eo quippe ipso ab
integritate salutis corruit : qͦiactan¬
tia cuiꝰ lib& uirtutis intumescit. Suꝑ¬
bientes enĩ dm̃ despitiunt: ⁊relicta
creatoris sui gła: ꝓpriã quęrunt.
Q uibꝰ iã hoc ipsũ eęeidisse ÷: amissa
suꝑioris sui potentia inse uenisse.
Conterunt ȩtiam. quia relictis cęles¬
tibus trã quęrt̃. Quȩ aut̃ maior po¬
terit eẽ. contritio. quã de serto crea¬
tore creaturã quererr. desertis su¬

Expanded text:
superius diximus, haec contritio prius superius diximus, haec contritio prius intus agitur, ut post extrinsecus ostendatur. Hac contritione nonnunquam adhuc quorumdam exteriora quasi sana sunt, sed jam interiora putruerunt. Scriptum namque est: Ante ruinam exaltatur cor . Ibi ergo feriuntur, ubi superbiunt. Unde scriptum est: Contrivi cor eorum fornicans et recedens a me . Interius enim fornicari est exterius vetitis delectari. Magna autem contritio cordis est haec eadem elatio superbientis. Eo quippe ipso ab integritate salutis corruit, quo jactantia cujuslibet virtutis intumescit. Superbientes enim Deum despiciunt, et relicta creatoris sui gloria, propriam quaerunt. Quibus jam hoc ipsum cecidisse est, amissa superioris sui potentia, in se venisse. Conteruntur etiam, quia, relictis coelestibus, terram quaerunt. Quae autem major poterit esse contritio quam deserto creatore creaturam quaerere; desertis su
Abbreviated transcription (Latin):
Sciturq qͥd fuerint : sed quid iã cȩperit᷑
eẽ. nescitur. In hoc gͦ utroq genere
hominũ sȩpe contingit : ut qͥ uident᷑
stare humano uiditio. iã in conspec¬
tu art̃ni iudicis iaceant: ⁊ qͥhuc corã
hominibꝰ iacent. iã in conspectu a tñi
uidicis stent. Quis enĩ hominũ asti¬
mare potuss& udã uiuendi sortẽ
euis post ministeriũ a posto latus amit
aut̃ uidex p̃sidens. & utrorũq
corda discernens : alterũ piȩ statuit.
alterũ iuste confregit. Iuũ districte
exterus reppulit : hunc introrsus
pħam casuros alios passionis suȩ tẽ¬
pore. atq alios resurrecturos ad ñ¬
tians. ait. Potũ meũ eũfletu temꝑa¬
bam. Potus quippe: ab exterioribꝰ inte¬
rius trahitur. Fletus aut̃: ab interi¬
oribus exteruis emanat. Potũ ergo
dnm̃ cumfletu cẽperare est: alios
ab exterioribꝰ introrsus trahere. alios
ab interioribꝰ in exteriora reprobare.

Expanded text:
sciturque quid fuerint, sed quid jam coeperint sciturque quid fuerint, sed quid jam coeperint esse, nescitur. In hoc ergo utroque genere hominum saepe contingit, ut et qui videntur stare humano judicio, jam in conspectu aeterni judicis jaceant, et qui adhuc coram hominibus jacent, jam in conspectu aeterni judicis stent. Quis enim hominum aestimare potuisset Judam vivendi sortem, etiam post ministerium apostolatus, amitautem judex praesidens, et utrorumque cor discernens, alterum pie statuit, alterum juste confregit; illum districte exterius repulit, hunc introrsus uod per prophetam casuros alios passionis suae tempore, atque alios surrecturos annuntians, ait: Potum meum cum fletu temperabam. Potus quippe ab exterioribus interius trahitur: fletus autem ab interioribus exterius emanat. Potum ergo Domino cum fletu temperare, est alios ab exterioribus introrsus trahere, alios ab interioribus ad exteriora reprobare.
Abbreviated transcription (Latin):
exteriora cogitare. Horũ mentẽ ad suꝑ¬
na erigit: illoꝵ ꝑ suꝑbiam ininfimis
desideriis mergit. Aliena aut̃ corda
humanis occłis clausasunt : ⁊ nescitur
quid repellitur. quia penetrare neque-¬
unt quȩ ab uno quoq cogitantur. Nã
sepe corde ꝑ uerso necdũ ꝓcessit usq
ad effectum oꝑis deliberatio cogitationis:
& ad huc fortasse ꝑ habitũ intus astrin¬
gitur . qui iã mente foras uagatur.
Sed talis qui libet iste tunc ante occłos
int̾ni uidicis cecidit : cũ aspe tendis in¬
terioribus fdesideriũ exunt. Nonnũꝗͣ
uero alii post male oꝑationis usũ: ad
spẽ relestem subito amore reui uiscunt.
& qui inꝑuersa actione se sparserant:
ad sinũ int̾nȩ retractationis semet¬
ipsos increpando recolligunt. Hoc ad¬
huc respitientes homines: qualesdudũ
inopere nouerant. tales putant. At contͣ
illi ꝑ districte considerationis examen:
uitã suã qualẽ recolunt insequunt᷑.

Expanded text:
exteriora cogitare. Horum mentem ad superexteriora cogitare. Horum mentem ad superna erigit, illorum per superbiam in infimis desideriis mergit. Aliena autem corda humanis oculis clausa sunt, et nescitur qui repellitur, quia penetrari nequeunt quae ab unoquoque cogitantur. Nam saepe de corde perverso necdum processit usque ad effectum operis deliberatio cogitationis, et adhuc fortasse per habitum intus astringitur, qui jam mente foris vagatur. Sed talis quilibet iste tunc ante oculos interni judicis cecidit, cum ab appetendis interioribus per desiderium exivit. Nonnunquam vero alii post malae operationis usum ad spem coelestem subito amore reviviscunt, et qui in perversa actione se sparserant, ad sinum internae retractationis semetipsos increpando recolligunt. Hos adhuc despicientes homines, quales dudum in opere noverant, tales putant. At contra illi per districtae considerationis examen, vitam suam qualem fuisse recolunt, insequuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc cotidie agitur: sed quia ad huc finiᷤ
partiũ utrarũq noncerint᷑. minus ti¬
metur. Numquã enĩ culpã suã repbi :
nisi inpena cognoseunt. Et quia pena
differtur : culpa despicitur. Labunt᷑
uero a statu iusticiȩ : ⁊ locũ uite alii
illis cadentibis sortiuntur. Sedeo lapsũ
suũ negligunt: quo interitũ qͥse in at̾nũ
maneat non adtendunt. Si enĩ adillud
qđ illie passurist᷑ occłos suos mit terent:
hoc qͦd hic faciunt timerent. Cunctis
aut̃ liqu&e quod in illa extrema reqͥsiti¬
one examen publieũ facturiis est omp̃s
cls̃: ut alios ad torm̃ta deserat. alios
ad par ticipationẽ regnicȩlestis admit¬
tat. Sedhoc nunc secrrto uiditio cotidie
agit᷑ : quod tunc inpublico demonstrabit᷑.
Nam iuste ac misericordit̃ singulorũ
corda uł examinans uł disponens : alioᷤ
inexteriora respuit. alios adea quȩ st̃
intrinsecuis trahit. Hos accendit int̾na
appetere : illos ꝓuoluptatibꝰ suis deserit

Expanded text:
Hoc quotidie agitur. Sed quia adhuc finis partium utrarumque non cernitur, minus timetur. Nunquam enim culpam suam reprobi nisi in poena cognoscunt. Et quia poena differtur, culpa despicitur. Labuntur vero a statu justitiae, et locum vitae, illis cadentibus, alii sortiuntur. Sed eo lapsum suum negligunt, quo interitum qui se in aeternum maneat non attendunt. Si enim ad illud quod illic passuri sunt oculos suos mitterent, hoc quod hic faciunt timerent. Cunctis autem liquet quod in illa extrema reqone examen publicum facturus est omnipotens Deus, ut alios ad tormenta deserat, alios ad participationem regni coelestis admittat. Sed hoc nunc secreto Dei judicio quotidie agitur, quod tunc publico demonstrabitur. Nam juste ac misericorditer singulorum corda vel examinans vel disponens, alios in exteriora respuit, alios ad ea, quae sunt intrinsecus, trahit. Hos accendit interna appetere, illos pro voluptatibus suis deserit
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt impia conuersatione. de
quibꝰ bene alias scriptũ est. Uidi
impios sepultos : qui ętiam cũ adu¬
uerent in loco scõ erant. ⁊ laudabant᷑
enĩ aꝑte propria prauitas obsessos
sub xp̃iano nomine. ipsa tran qͥllitas
accłastice pacis abscondit: quos tan
suulis ꝑsecutionis aura pulsauerit
mox extra arrã uelut paleastollit.
Quidã uero idcireo xp̃iantatis uo¬
catione signantur : quia nomine
xp̃i sub limit̾ exaltatõ. pene om̃s
iam uideri fideles aspitiunt. Et
ꝓeo qđ hic uocari alios cernunt.
ipsi non uideri fideles erubescunt:
sed eẽ. negligt̃ qđ dici głantur.
Rem enĩ uirtutis intime : ad decorẽ
sumunt uisionis ext̾nȩ. Et qͥ ante su¬
ꝑnũ uidicẽ nudi conserentiȩ in¬
fidelitate consistunt: ante humanoꝰ
occłos professione sua uerbotenus

Expanded text:
ti sunt impia conversatione. De ti sunt impia conversatione. De quibus bene alias scriptum est: « Vidi impios sepultos, qui, cum adviverent, in loco sancto erant, et laudabantur enim peste propriae pravitatis obsessos sub Christiano nomine ipsa tranquillitas ecclesiasticae pacis abscondit. Quos tamen si levis persecutionis aura pulsaverit, mox extra aream velut paleas tollit.Quidam vero idcirco Christianitatis vocatione signantur, quia Christi nomine sublimiter exaltato, pene omnes jam videri fideles aspiciunt; et pro eo quod hoc vocari alios cernunt, ipsi non videri fideles erubescunt, sed esse negligunt quod dici gloriantur. Rem enim virtutis intimae ad decorem sumunt visionis externae; et qui ante supernum judicem nudi conscientiae infidelitate consistunt, ante humanos oculos professione sancta verbo tenus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dño interra p̃dicante non credidit.
psa gͦ inpetra stetit. terga dnĩ tran¬
seuntis aspiciens : quia uidelic& post
passionẽ ascensionẽq dnicã intra
accłam de ducta. fidẽ xp̃i ꝑcipere
meruit: & cuiꝰ p̃sentiã non uidit.
enis posteriora cognouit. Dicat᷑ gͦ de
his: quos intra scãm accłam diuina
ultio inuenit. mini qͥtatibꝰ ꝑdurantes.
Dicatur dehis: quoꝵ uitã paulus apłs
notat. Quiconfidentur se nosse dm̃:
factis aut̃ negant. Quasi impios ꝑ¬
cussit eos: in loco uidentiũ. Ibi quippe
stabant : ubi dm̃ uidere uidebant᷑.
bi tenebras dilexer̃: ubi lum̃ ueritatiᷤ
aspicitur. & quã iis aꝑtos habuerint
occłos infide: tenuer̃ tam̃ eos clausos
cernebant. Unde etiam de balaã
scriptũ est. Qui cadens aꝑtos haba
occłos. Cadens quippe inꝑuersa oꝑa:¬
Itagͦ etiã occłos aperientes infide. &
non uidentes inopere: intra accłam¬
positi pia specie. extra accłam inuen¬

Expanded text:
quae Domino in terra praedicante non credidit. quae Domino in terra praedicante non credidit. Ipsa ergo in petra stetit, terga Domini transeuntis aspiciens, quia videlicet post passionem ascensionemque dominicam, intra Ecclesiam deducta, fidem Christi percipere meruit; et cujus praesentiam non vidit, ejus posteriora cognovit. Dicatur ergo de his, quos intra sanctam Ecclesiam divina ultio invenit in iniquitatibus perdurantes, dicatur de his quorum vitam Paulus apostolus notat, Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant : Quasi impios percussit eos in loco videntium. Ibi quippe stabant, ubi Deum videre videbantur. Ibi tenebras dilexerunt, ubi lumen veritatis aspicitur. Et quamvis apertos habuerunt oculos in fide, tenuerunt tamen eos clausos cernebant. Unde etiam de Balaam scriptum est: Qui cadens apertos habet oculos . Cadens quippe in opere apIta ergo hi etiam oculos aperientes in fide, et non videntes in opere, intra Eccpositi pia specie, extra Ecclesiam inven
Abbreviated transcription (Latin):
euis: głam quasi unigenit apatre. Hoc
aut̃ loco nichil differt : utrũ ꝓsimili¬
tudine an ꝓueritate sit positũ. Quia
quolib& dicatur ordine : aꝑte praua
maloꝵ uita signatur. Impios uero
scriptura saera. proprie infideles ap¬
pellat. Hac nãq distantia peccatores
ab impiis discernuntur : quia cũ om̃is
impius sit peccator: non tam̃ om̃it
peccator est impius. Peccator enĩ
dici: ȩtiã qͥin fide pius ẽ. potest. Unde
ioħ̾s ait. Sidixerimꝰ quia peccatũ non
ꝓ priȩ dr̃: qͥ areligionis pietate sepa¬
ratur. Detalibꝰ enĩ ꝓpħa ait. Non
refurgt̃ impii in iuditio. Locus aut̃
uidentiũ scã eccła uocatur. Im psa
enĩ recte consistitur : ut lum̃ eorum
qͦd ds̃ est iudeatur. Unde ad moysen
dr̃. ẜst locus penes me: & stabis suꝑ
petrã. cũ transeat mea maiestas. Et
post paululũ. Auferã manũ meã : &
accła : ꝑ pae̾rã dñs. Per moisen uero
multitudoẽ plebis israeliticȩ figurata:

Expanded text:
ejus gloriam quasi unigeniti a Patre . » Hoc ejus gloriam quasi unigeniti a Patre . » Hoc autem loco nihil differt utrum pro similitudine, an pro veritate sit positum, quia quolibet dicatur ordine, aperte prava malorum vita signatur. Impios vero Scriptura sacra proprie infideles appellat. Hac namque distentia peccatores ab impiis discernuntur, quia cum omnis impius sit peccator, non tamen omnis peccator est impius; peccator enim dici etiam qui in fide pius est potest. Unde annes ait: « Si dixerimus quia peccatum non  dicitur, qui a religionis pietate separatur. De talibus enim Propheta ait: « Non resurgent impii in judicio . » Locus autem videntium sancta Ecclesia vocatur: in ipsa enim recte consistitur, ut lumen verum, quod Deus est, videatur. Unde ad Moysen dicitur: « Est locus penes me, et stabis supra petram cum transibit mea majestas . » Et post paululum: « Auferam manum meam, et sia, per petram Dominus, per Moysen vero multitudo est plebis Israeliticae figurata,
Abbreviated transcription (Latin):
uoracitatis auxit. Causa aut̃ peccati
est: quia subsequens ȩciã homicidiuĩ
genuit.
cedentis. ⁊ causa culpe sub se quentis: qr
&e trans acta dũ exaggerat damnat. &
adhuc sub sequentia quȩ damnari de¬
beant seminat. Igit᷑ quia peccatis prȩ¬
cedentibꝰ cęcatur occłs cordis: ipsa cȩci¬
tas quȩ peccantis animnã & ante actȩ
culpe cdamnationẽ confundit. merito
induca& noctẽ et conterent᷑ : Qͥ uia ut
sepe dictum ÷: p̃cedentia nimirũ mala
faciunt : ut ad peccandũ iterũ tenebris
sub sequentibus in uoluantur: Ut eo iã
lum̃ iusticiȩ uidere nonpossint: quo
illud ⁊ quando poterant uidere noluer̃.
Inducere aut̃ noctẽ dñs dr̃: non quod
ipse tenebras inferat. sed quod obscura
corda peccantiũ miscđit᷑ non in lustret:
ut hoc ipsũ sit innocte peccasse. cȩcita¬
tis tenebris liberare noluisse. Sequit᷑.
quasi ponitur. sic̃ ⁊̃ apłs dicit. Quasi
tristes: sẽꝑ aut̃ gaudentes. ueritate

Expanded text:
voracitatis auxit; causa autem peccati voracitatis auxit; causa autem peccati est, quia subsequens etiam homicidium genuit. cedentis, et causa culpae et transacta dum exaggerat damnat, et adhuc subsequentia, quae damnari debeant, seminat. Igitur quia peccatis praecedentibus caecatur oculus cordis, ipsa caecitas quae peccantis animam ex anteactae culpae damnatione confundit, merito inducet noctem, et conterentur, quia, ut saepe dictum est, praecedentia nimirum mala faciunt, ut ad peccandum iterum tenebris subsequentibus involvantur, ut eo jam lumen justitiae videre non possint, quo illud et quando poterant videre noluerunt. Inducere autem noctem Dominus dicitur, non quod ipse tenebras inferat, sed quod obscura corda peccantium misericorditer non illustret, ut hoc ipsum in nocte caecasse sit a caecitatis tenebris liberare nquasi ponitur, sicut Apostolus dicit: « Quasi tristes, semper autem gaudentes . » Pro veritate
Abbreviated transcription (Latin):
cantes possit a trotior pęna cruciare.
Iã meretur supplitiũ peccatũ & causa
peccati: sed expectatur ad huc ut aug¬
mentũ supplicii subroget peccatũ &
pena peccati. Plerũq uͦ unũ idemq
peccatũ : ⁊ peccati pęna ÷ ⁊ causa pec¬
cati. Qđ melius ostendimꝰ : sires ipsas
ad mediũ deducamꝰ. Effrenata enĩ uen-¬
tris ingluiues : inferuore luxuriȩ
plenitudinẽ carnis instigat. ꝑ petra¬
ta aut̃ luxuria. sȩpe aut ꝑ iurio
aut homicidio. tegit᷑ : ne humanarũ
legũ ultione puniatur. Ponamꝰ gͦ ante
occłos. qͦd quidam uoracitatis sibi fre¬
na laxauit : Qua uoracitate suꝑatus.
ad ulterii facinus admisit. Deprehen¬
sus aut̃ inadulcerio: latent̃ uirũ ad¬
ultere nead uiditiũ traheretur occidit.
Hoc itaq adulteriũ int̾ uoracitatẽ ⁊iho¬
micidiũ positũ : de illa udelic& nas¬
cens. hoc generans. peccati pena ÷ & cau¬
pena uero peccati est. quia culpam

Expanded text:
cantes possit atrocior poena cruciare. cantes possit atrocior poena cruciare. Jam meretur supplicium peccatum et causa peccati, sed exspectatur adhuc, ut augmentum supplicii subroget peccatum et poena peccati. Plerumque vero unum idemque peccatum est, poena peccati, et causa peccati. Quod melius ostendimus, si res ipsas ad medium deducamus. Effrenata enim ventris ingluvies, in fervorem luxuriae plenitudinem carnis instigat; perpetrata autem luxuria saepe aut perjurio aut homicidio legitur; ne humanarum legum ultione puniatur. Ponamus ergo ante oculos quod quidam voracitatis sibi frena laxavit, qua voracitate superatus, adulterii facinus admisit; deprehensus autem in adulterio, latenter virum adulturae, ne ad judicium traheretur, occidit. Hoc itaque adulterium inter voracitatem et homicidium positum; de illa videlicet nascens, hoc generans; peccatum est, et poepoena vero peccati est, quia culpam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊gentes: ⁊ suꝑ omi homines. Aesi aꝑt
one celebratur: ut alius repellatur.
alius eligat᷑ occulte: sed nullus in¬
iuste. hoc gͦ qđ inmaximis fieri cer¬
nimus: etiam in nob̾ singulis cante
teneamꝰ. Sic enĩ intendunt᷑ diuina
uiditia suꝑ unã animã : sic̃ suꝑ
unã urbẽ. Sic suꝑ unã urbẽ. sic̃
suꝑ unã gentẽ: S ic ⁊ suꝑ imiuersĩ
generis humani multitudinẽ. Quia
⁊ sic intendit dñs singulis. acsi uace
acunctis: Et sic simul intendit om̃i¬
bꝰ acsi uac& asingulis. Qui enĩ om̃a
ad ministrando impl&e. regit implen¬
do: nec uniuerso de est cũ disponit
unͫnec uni de est cũ disponit uniue¬
sũ. Cuncta scilica naturȩ suȩ po¬
tentia quietꝰ operatur. Quidgͦ ni¬
rũ quia non angustatur intus. qͥ
oꝑatur quietus: Dicat᷑ itaq: Qiuil
hoc subtile iuditiũ exerca ⁊ suꝑ
gentẽ. ⁊ suꝑ oñs homines. Quiã

Expanded text:
gentes et super omnes homines. - Ac si aperte one celebratur, ut alius repellatur, alius eligatur occulte, sed nullus injuste. Hoc ergo quod in maximis fieri cernimus, etiam in nobis singulis caute timeamus. Sic enim intenduntur divina judicia super unam animaunam urbem, sicut super unam gentem; sic super unam gentem, sicut super universam generis humani multitudinem; quia et sic intendit Dominus singulis, ac si vacet a cunctis; et sic simul intendit omnibus, ac si vacet a singulis. Qui enim omnia administrando implet, regit implendo; nec universis deest, cum disponit unum; nec uni deest, cum disponit universos, cuncta scilicet naturae suae potentia quietus operatur. Quid ergo mirum quia non angustatur intentus, qui operatur quietus? Dicatur itaque quia hoc subtile judicium exercet et super gentem, et super omnes homines. Rec.
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ hy pocritã ꝓpt̾ peccata po¬
płi : Potest ipsũ om̃ium hẏpocritarũ
tor quippe ille cunc scĩtatẽ se simulat:
ut ad iniqͥtatẽ trahat. Sed propt᷑ pec¬
cata popłi regnare ꝑmittitur: quia
nimirũ tunc ipsi sub illus regimine
ordinantur. qui digni eiꝰ donunio ante
scła p̃sciuntur. Qui peccatis subse.¬
quentibꝰ exigunt᷑. ut sub illo iudices
p̃currentibus disponantur. Qđ gͦ tẽ
antichritꝰ suꝑ impiosregnat: non est
exiniusticia iudicantis. s exculpa pa¬
cientis. Quã uis pleriq ⁊ principatũ
illius non uider̃. ⁊ tam̃ ens princi

Expanded text:
hominem hypocritam propter peccata populi, potest ipsum omnium hypocritarum tor quippe ille tunc sanctitatem simulat, ut ad iniquitatem trahat, sed propter peccata populi regnare permittitur, quia nimirum tunc ipsi sub illius regimine praeordinantur, quia digni ejus Domino ante saecula praesciuntur qui peccatis subsequentibus exigunt, ut sub illo judiciis praecurrentibus disponantur. Quod ergo tunc Antichristus super impios regnat, non est ex injustitia judicis, sed ex culpa patientis; quamvis plerique et principatum illius non vid
Abbreviated transcription (Latin):
semitis stans. Transire fortassẽ ꝑ uiã
uitȩ temꝑalis cũ eius ignorantia pote¬
ramus: si hec eadẽ sapientia insemite
angulis constitissoe. inuestiganda fu¬
erat : si occulta eẽ. uo luissa. Sed post¬
quã incarnationis suȩ misteria pu¬
blice ostendit. post quã hunulitatis
exempla suꝑbientibus p̾buit: semet¬
ipsã nobis quasi transeuntibꝰ inmedus
rere nolumꝰ inpingamꝰ.⁊ quã transe¬
untes uidere neglegimꝰ tangamꝰ offen¬
dentes Dicat᷑ itaq. Om̃s uias eius
intelligere noluer̃. Uia quippe est
incarnata sapientia: om̃is actio quã
temꝑalit̾ gessit. U iȩ eus st̃ uuendi
ordines: quos ad se uenientibꝰ strauit
Iot itaq adse uenientibꝰ uias p̃buit:
quot bene uiuendi exempla monstrl¬
uit. Humilitatis eius ꝓpħa uias aspe¬
xerat : cũ suspirat dicens. In mandatiscus
me exercebor: ⁊ considerabo uas tuas
Hinc rursũ de uno quoq uisto dicitur:
qui curat ut ꝑdñica exempla gradias.

Expanded text:
mitat, etc.--Transire fortasse per viam vitae temporalis cum ejus ignorantia poteramus, si haec eadem sapientia, in semitae angulis constitisset. Investiganda fuerat, si occulta esse voluisset. Sed postquam incarnationis suae mysteria publice ostendit, postquam humilitatis exempla superbientibus praebuit, semetipsam nobis quasi transeuntibus in mediis rere nolumus, impingamus; et quam transeuntes videre negleximus, tangamus offendentes. Dicatur itaque: Et omnes vias ejus intelligere noluerunt. Via quippe est incarnatae sapientiae omnis actio quam temporaliter gessit. Viae ejus sunt vivendi ordines, quos ad se venientibus stravit. Tot itaque ad se venientibus vias praebuit, quot bene vivendi exempla monstravit. Humilitatis ejus vias Propheta aspexerat, cum suspirabat, dicens: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas . Hinc rursum de unoquoque justo dicitur qui curat ut per dominica exempla gradiatur:
Abbreviated transcription (Latin):
ens digna. plagis uapulat paucis:
Ꝙ seruus sciens uoluntatẽ diũ sui¬
⁊ non faciens uixta eã. uapulabit mul¬
tis: Inpunitatẽ peccandi existimant
remediũ nesciendi. Qui nimirũ
sola suꝑbiȩ caligine tenebrascunt : acq
ideo non discernunt. quia aliud ẽ
nescire. aliud scire noluisse. Nescire
enĩ ignorantia est : scire noluisse su¬
ꝑbia. Et tanto magis excusationẽ ñ
possunt habere qrͥ nesciunt: quanto
magis eis ȩtiã nolentibus opponitur. q̾

Expanded text:
aucis. Et servus sciens voluntatem Domini sui, et faciens juxta eam, vapulabit multis ; impunitatem peccandi existimant remedium nesciendi. Qui nimirum sola superbiae caligine tenebrescunt; atque ideo non discernunt, quia aliud est nescisse, aliud scire noluisse: nescire enim ignorantia est, scire noluisse superbia. Et tanto magis excusationem non possunt habere, quia nesciant, quanto magis eis etiam nolentibus opponitur quod
Abbreviated transcription (Latin):
quoq men pheos ⁊ tam nis: constupra
male oꝑationis usũ. etiam ianupsa
fidei sublimitate corrumpi. Cum enĩ
nequissimi sp̃s unius cuusq animã
in prauis oꝑibus inuoluunt. sed inte¬
gritatẽ fid̾ei utiare non possunt : qͣs
adhuc inferiora menbra polluunt.
sed aduerticẽ nonꝑtingunt. Qiusquis
aut̃ infide corrumpitur : tant usq¬
constupratur. M alignus enĩ sp̃s qͣsi
in inferioribꝰ menbris usq ad sũma
ꝑtingit : quando actiuã uitã polluenꝰ.
castam celsitudinẽ fidei diffidentiȩ
morbo corrũpit. Quia igitur cuncta
hec humanis occłis absconsa st᷑. seddi¬
uinis obtutibꝰ patent. & multi in hac
domo fidei sine fide moriuntur: dicat᷑
recte. Quasi impios ꝑcussit eos: in loco
udentiũ. Pios enĩse in xccła hominibꝰ
ostendunt: s quia diuina iuditia la

Expanded text:
quoque Mempheos et quoque Mempheos et malae operationis usum etiam jam in ipsa fidei sublimitate corrumpi. Cum enim nequissimi spiritus uniuscujusque animam in pravis operibus involvunt, sed integritatem fidei vitiare non possunt, quasi adhuc inferiora membra polluunt, sed ad verticem non pertingunt. Quisquis autem in fide corrumpitur, jam usqconstupratur. Malignus enim spiritus quasi ab inferioribus membris usque ad summa pertingit, quando activam vitam polluens, castam celsitudinem fidei diffidentiae morbo corrumpit. Quia igitur cuncta haec humanis oculis absconsa sunt, sed divinis obtutibus patent, et multi in hac domo fidei sine fide moriuntur, dicatur recte: Quasi impios percussit eos in loco videntium. Pios enim se in Ecclesia hominibus ostendunt; sed quia divina judicia
Abbreviated transcription (Latin):
suis spiritalibus exempla ueterũ cõ¬
modaret dicens. Iusti ludibria ⁊ uer
Lapidati sunt : sectisunt : tẽptatisunt:
inoccisione gladi i mortui sunt. ꝙ pau¬
lo post. Habentes itaq tantã inposi¬
tam nubem testiũ : de ponentes om̃e
pondus ⁊ circũstans nos peccatũ. ꝑ¬

Expanded text:
suis spiritalibus exempla veterum comsuis spiritalibus exempla veterum commodaret dicens: « Justi ludibria et verlapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, in occisione gladii mortui sunt; » et paulo post: « Habentes itaque tantam impositam nubem testium, deponentes omne pondus, et circumstans nos peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
inputeũ misso signatũ ÷: qͥ ut leuetur
exputeo. funes ad eũ ⁊ panni ueteres
de ponuntur. Quidenĩ funibꝰ nisi p̃¬
cepta dnica figuratitur. Quȩ quia
nos in mala oꝑatione positos. &̃ conuin¬
cunt ⁊ eripiunt: quasi ligant ⁊ trabunt.
cohartant & leuatit. Sed neligatus his
funbꝰ dũ trahit᷑ incidatur : simul ętiã
panni ueteres deponuntur. Quia ne
diuina p̃cepta nosterreant. antiquoꝵ
patrũ nos exẽpla confo̾tant: ut exeoꝵs
conꝑatione facere nosposse p̃sumamꝰ.
qͦd ex nr̃a inbecillitate formidamꝰ. Si
gͦ leuari dehoc ꝓfundo festinamꝰ : li¬
gemur funibꝰ. id est p̃ceptis dñicis astrin¬
gam᷑. Int̾ sint & iã panm ueteres. cũ
quibus melius teneantur funes: idest
p̃cedentiũ patrũ confortem᷑ exemplis:
ne infirmos nos actimidos p̃cepta sub¬
tilia uulnerent dũ leuant. Quasi qͦs¬
dã pannos ueteres paulꝰ apłs sub unge¬
bat: cũ subleuandis discipłis p̃ceptis

Expanded text:
in puteum misso signatum est, quia ut levetur in puteum misso signatum est, quia ut levetur ex puteo, funes ad eum et panni veteres deponuntur. Quid enim funibus, nisi praecepta dominica figurantur? Quae quia nos in mala operatione positos, et convincunt, et eripiunt, quasi ligant, et trahunt, coarctant, et elevant: sed ne ligatus his funibus dum trahitur incidatur, simul etiam panni veteres deponuntur: quia ne divina praecepta nos terreant, antiquorum patrum nos exempla confortant, ut ex eorum comparatione facere nos posse praesumamus, quod ex nostra imbecillitate formidamus. Si ergo levari de hoc profundo festinamus: Ligemur funibus, id est, praeceptis dominicis astringamur, intersint etiam panni veteres, cum quibus ut melius teneantur. Funes, id est, praecedentium confortemur exemplis: ne infirmos nos ac timidos praecepta subtilia vulnerent dum levant. Quasi quosdam pannos veteres Paulus apostolus subjungebat, cum levandis disciplinis praeceptis
Abbreviated transcription (Latin):
se hunc ignẽ caritatis accendit:
semet ipsũ utiq holocaustũ desuꝑ
inponit. quia omẽ uitiũ qͦd inse
male uiuebat exurit. Cũ enĩ cogita¬
tionũ suarũ int̾na considerat. &
uitã repbã ꝑ inmutationis gladiũ
mactat: inara se cordis sui inposuit.
& igne caritatis incendit. Dequa hos¬
tia pacificoꝵ adipes redolent: quia
incña nouȩ caritatis inpinguatio pacẽ
intermos ⁊ dm̃ faciens. odorẽ de nobis
suauissimũ reddit. Quia uero eadẽ
caritas incordibus electorũ in exngui¬
bilis manet : apte illic subditur. Ig¬
nis ẽ. iste ꝑpetuus : qui nonquã defi¬
ci& de altari. Numquã ꝓfecto de al¬
tari ignis iste deficiae : quia ȩtiã post
hanc uitã ineoꝵ m̃tibꝰ feruor caritatis
ad crescae. det̾̃na quippe contẽplatione
agitur : ut om̃ps ds̃ quomagis uisus
fuerit. eo amplius diligat᷑. Quod aut̃
exẽplis aduiti dehuiꝰ uitȩ ꝓfundo li¬
beram᷑ . bene ętiã ꝓpħa hieremia

Expanded text:
se hunc ignem charitatis ase hunc ignem charitatis asemetipsum utique holocaustum desuper imponit, quia omne vitium quod in se male vivebat exurit. Cum enim cogitationum suarum interna considerat, et vitam reprobam per immutationis gladium nactat, in ara se sui cordis imposuit, et igne charitatis 795 incendit. De qua hostia pacificorum adipes redolent, quia interna novae charitatis impinguatio pacem inter nos et Deum faciens, odorem de nobis suavissimum reddit. Quia vero eadem charitas in cordibus electorum inexstinguibilis manet, apte illic subditur: Ignis est iste perpetuus, qui nunquam deficiet de altari . Nunquam profecto de altari ignis iste deficiet, quia etiam post hanc vitam eorum mentibus fervor charitatis accrescit. Aeterna quippe contemplatione agitur, ut omnipotens Deus quo magis visus fuerit, eo amplius diligatur. Vet. exemplis adjuti, de hujus vitae profundo liberamur, bene etiam propheta Jeremia
Abbreviated transcription (Latin):
dare est : in excitatione extincte cari¬
tatis. uł exẽpla patrũ. uł p̃cepta
dñica ministrare. Quia interna
nouitas nr̃a ipsa cotidie huiꝰ uitę
conuersatione ueterascit. ignis iste
adhibitis lignis nutriendus ẽ: ut
dum ꝑusũ se nr̃e uetustatis exte¬
nuat. ꝑ patrũ testimonia uł exempla
re uiuiscat. & bene illic p̃cipitur:¬
ut mane ligna ꝑdies singłos congerant᷑.
Haec quippe nonf̾it : nisi cũ nox cęci¬
tatis extinguitur. Uł cerde quia
mane prima pars diei est : post po¬
sitis cogitationibus uitȩ presentis.
hoc priori loco quisq fideliũ cogitet.
& quod inse iam iãq quasi deficit.
quibus ualet nisibus se studio caritatiᷤᷤ
inflãmet. Ignis enĩ iste maltari dni
id ÷ incorde nr̃o citius extinguitur:
nisi sollerter adhibitis exemplis pa-¬
trũ. ⁊ dñcis testimoniis reparetur.
Bene aut̃ illic sub iungitur. Et in¬
posito holocausto desuꝑ adolebit
adipes pacificoꝵ. Nam quisqͥs in-

Expanded text:
dare, est in exercitatione charidare, est in exercitatione charitatis vel exempla patrum vel praecepta dominica ministrare. Quia enim interna novitas nostra ipsa quotidie hujus vitae conversatione veterascit, ignis iste adhibitis lignis nutriendus est, ut dum per usum se nostrae vetustatis extenuat, per patrum testimonia et exempla reviviscat. Et bene illic put mane ligna per dies singulos congerantur. Haec quippe non fiunt nisi cum nox caecitatis exstinguitur; vel certe, quia mane prima pars diei est, postpositis cogitationibus vitae praesentis, hoc priore loco quisquis fidelium cogitet ut quod in se jamque quasi defecit, quibus valet nisibus, studium charitatis inflammet. Ignis enim iste in altare Domini, id est, in corde nostro, citius exstinguitur, nisi solerter adhibitis exemplis Patrum et Dominicis testimoniis reparetur. Bene autem illic subjungitur: Et imposito holocausto desuper adolebit adipes pacificorum. Nam quisquis in
Abbreviated transcription (Latin):
aurẽ prebemus : alia nos contẽplata¬
alia audita suecendunt: & cor nr̃m
torpore non constringitur: dum
umi tatione ꝓuocatur. Unde bene
ad moisen dicit᷑. Ignis in altari sẽꝑ
ardebit: quẽ nutri& sacerdos. subi¬
ciens mane ligna ꝑsingulos dies. alta¬
re quippe dei est cor nr̃m: in quo ui¬
betur ignis semꝑ ardere. Quia ne¬
cesse est. exillo ad dñm caritatis flãmã
indesinenter accendere: cui ꝑ singłos
dies sacerdos ligna subitiat᷑. ne ex¬
tinguatur. Omĩs enĩ xp̃i fide p̃ditus.
menbrũ utiq sũmi sacerdotis effec¬
tus est: sic̃ eunctis ficdelibus petrus¬
dicit. Fecisti nos deo nr̃o regnũ ⁊ sacer¬
dotes. Sacerdos gͦ maltari ign em
nutriens cotidie ligna subitiat:
idest fidelis quisq ne ieo caritatis
flãma de ficiat. incorde suo tã ex¬
empla p̃cedentiũ quã sacrȩ scrip¬
turȩ testimonia congerere nonde¬
sistat. Nã quasi quędã form̃ta igni

Expanded text:
aurem praebemus, alia nos conteaurem praebemus, alia nos contealia audita succendunt, et cor nostrum torpore non constringitur, dum imitatione provocatur. Unde bene ad Moysen dicitur: Ignis in altari semper ardebit, quem nutriet sacerdos, subjiciens mane lingua per singulos dies . Altare quippe Dei est cor nostrum, in quo jubetur ignis semper ardere, quia necesse est ex illo ad Dominum charitatis flammam indesinenter ascendere. Cui per singulos dies sacerdos ligna subjiciat, ne exstinguatur. Omnis enim Christi fide praeditus membrum utique summi sacerdotis effectus est, sicut cunctis fidicit: Fecisti nos Deo nostro regnum et sacerdotium . Sacerdos ergo in altari ignem nutriens quotidie ligna subjiciat, id est fidelis quisque ne in eo charitatis flamma deficiat, in corde suo tam exempla praecedentium quam sacrae Scripturae testimonia congerere non desistat. Nam quasi quaedam fomenta igni
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscimꝰ: nisi ugilanti eustodia al
interiora nra residentes. prouetꝰ
ipsũ enĩ in hac mortali uita consistere.
quasi aduetustatẽ ire est: ⁊ cũ indis¬
cussa mens relinquitur. in quodam
senio torporis sopitur : quia sui ne¬
glegens. ⁊ propositũ robur insensibi¬
lit̃ ꝑdens: aforma prioris fortitudi¬
nis dũ nescit senescit. Unde & ꝑ
derunt alieni robur eius mnesciuit:
sed ⁊ cani effusi sunt ineo. u pse ig¬
norauit. Cũ uero semet ipsã querit.
ꝙ subtilit̃ penitendo se discutit : ab
hac ipsa uetustate sua lota lacrimis.
& merore incensa renouat᷑. & quȩ
iã pena in ueterata fixerat : ꝑ sub¬
ministrata int̾ni amoris studia nouũ¬
calet. Unde paulus apłs usu mortał
uitȩ ue terascentes discipłos ad mon&:
dicens. Renouamini innouitate¬
sp̃s m̃tis ur̃ȩ. Sed adhec agenda:
ualde exempla patrũ. ⁊ sacri eloqͥi
p̃cepta nos ad uiuant. Sienĩ scõꝵ
oꝑa inspicimꝰ. ⁊ diuinis iussionibus

Expanded text:
agnoscimus, nisi vigilanti custodia ad agnoscimus, nisi vigilanti custodia ad interiora nostra residentes, provectus ipsum enim in hac mortali vita consistere, quasi ad vetustatem est ire; et cum indiscussa mens relinquitur, in quodam senio torporis sopitur; quia sui negligens et propositum robur insensibiliter perdens, a forma prioris fortitudinis, dum nescit, senescit. Unde et pderunt alieni robur ejus et nescivit; sed et cani efflusi sunt in eo, et ipse ignoravit . Cum vero semetipsam quaerit, et subtiliter poenitendo se discutit, ab hac ipsa vetustate sua lota lacrymis, et moerore incensa renovatur, et quae jam pene inveterata fuerat, per subministrata intcalet. Unde Paulus apostolus usu mortalis vitae veterascentes discipulos admonet, dicens: Renovamini spiritu mentis vestrae . Sed ad haec agenda, valde exempla patrum, et sacri eloquii praecepta nos adjuvant. Si enim sanctorum opera inspicimus, et divinis jussionibus
Abbreviated transcription (Latin):
dente loqueretur dicens. Uidisti
achab humiliatũ corãme: Quia qͥ
humiliatus ẽ. mei causa: non inducã
malũ indiebꝰ eius. Quia gͦ nunc
inpotestate est internũ mentisnr̃ȩ.
contra nos subire iuditiũ : recognos¬
cendo accusemus nosmet ipsos quales
fuimꝰ. penitendo torquaamus. Non
in hominis potestate est : ut ueniat
ad lm̃ inuiditiũ. Reproboꝵ nãq
eẽ propriũ solet seꝑ praua agere. &
numquã quȩ egerint retractare. Onis
enĩ quod faciunt. cęca m̃te ꝑ transeunt.
factũq suũ nisi cũ puniti fuerint
non cognoseunt. At contra electori
est. actus suos cotidie ab ipso cogitatio¬
nis fonte discutere: & om̃e quodtur¬
bidum ꝓfluit. ab intimis exsiccari
Sic̃ enĩ nonsentimꝰ quomodo ereseuis
m̃bra. proficit corpus. mutatur
speties. nigre do capilloꝵ albeset¬
incanis. hec quippe omĩa nob̾ nesel¬
entibus aguntur in nobis: ita mens
nr̃a momento iuuendi ipso curai
usu asemet ipsa ꝑ mutatur. ⁊ non

Expanded text:
dente loqueretur dicens: Vidisti Achab humiliatum coram me? Quia igitur humiliatus est mei causa, non inducam malum in diebus ejus . Quia ergo in potestate nostra est internum mentis nostrae contra nos subire judicium, recognoscendo accusemus nosmetipsos quales fuimus; poenitendo torqueamus; non in hominis potestate est, ut veniat ad Deum in judicium. Reproborum namque esse proprium solet, semper prava agere et nunquam quae egerint, retractare. Omne enim quod faciunt caeca mente pertranseunt, factumque suum, nisi cum puniti fuerint, non agnoscunt. At contra electorum est actus suos quotidie ab ipso cogitationis fonte discutere, et omne, quod turbidum profluit, ab intimis exsiccare. Sicut enim non sentimus quomodo crescunt membra, proficit corpus, mutatur spein canis haec quippe omnia nobis nescientibus aguntur in nobis, ita mens nostra per momenta vivendi ipso curarum usu a semetipsa permutatur, et non
Abbreviated transcription (Latin):
sub nubilat: ut p̃cedentis peccati
merito. ȩtiam in aliis cadat. Et quẽ
liberare noluit: deserendo ꝑ¬
cussit. Nongͦ in merito pęna pecͥcati
dicitur: qͦd uista de suꝑ in rogata
cȩcitate. exp̃ cedentis peccati ultio¬
ne ꝑ petratur. Qđ iudelic& agitur
dispositione superius ordinata. sed
inferuis iniquitate confusa : ut & p̃¬
cedens culpa sit causa sub sequentis.
⁊ rursũ culpa subsequens sit pęna p̃¬
cedentis. Qđ bene mn infidelibus &
lubricis paulus quasi quod dã semen
erroris aspexerat : cũ dicebat. Quicũ
cognouissent dñ. nonsic̃ dm̃ głifica¬
uer̃t aut grãs egerunt: sed euanuer̃¬

Expanded text:
tis obnubilat, ut praecedentis peccati tis obnubilat, ut praecedentis peccati merito etiam in aliis cadat. Quem enim liberare noluit, deserendo percussit. Non ergo immerito poena peccati dicitur, quod justa desuper irrogata caecitate, ex praecedentis peccati ultione perpetratur. Quod videlicet agitur dispositione superius ordinata, sed inferius iniquitate confusa, ut et praecedens culpa sit causa subsequentis, et rursum culpa subsequens sit poena praecedentis. Quod bene in infidelibus et lubricis Paulus quasi quoddam semen erroris aspexerat, cum dicebat: Qui cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt; sed evanuer
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ conterentur. Sciendũ sũmopere
est : qđ iniquus quisq duobꝰ modis
In nocte corruit: cũ ꝑ extremũ iudi¬
tiũ iuuendilum̃ inꝑpetuũ amittit.
Unde scriptũ est. Ligatis manibus ae
pedibus : mittite eũ intenebras ex¬
teriores. Ĩ unc enĩ coactus intene¬
bras exteriores mit titur : qui. nc̃
in interioribus excȩcatur uoluntariȩ
Rursũ in nocte iniquus conteritur: cũ
peccatoꝵ p̃cedentiũ confusione dãp¬
natur. Ueritatis lum̃ non inuenit:
a qa de inceps agere debeat ñ agnoᷤ
est ⁊ causa peccati. aut peccatũ ⁊ pęna
peccati. Peccatũ nãq qd pęnitentia
non diluit : ipso suo pondere mox ad
aliud trahit. Unde fit ut nonsolũ pec¬
catũ sit : sed peccatũ ⁊ causa peccati.
Ex illo quippe uitio culpa subsequens
oritur : ex qͦ cȩca mens ducitur: ut
peuis ⁊ alia ligetur. Sed peccatum
qͦd expeccato oritur: noniã peccatũ
tantũ mͦ. sed peccatũ ͤ ⁊ipęna peccati:
quia iusto uiditio omp̃s ds̃ corpeccan¬

Expanded text:
 loquitur: Sciendum summopere est quod iniquus quisque duobus modis In nocte corruit, cum per extremum judicium videndi lumen in perpetuum amittit; unde scriptum est: Ligatis manibus et pedibus, mittite eum in tenebras exteriores . Tunc enim coactus in tenebras exteriores mittitur, quia in interioribus excaecatur voluntarie. Rursum in nocte iniquus conteritur, cum pecatorum praecedentium confusione damnatus, veritatis lumen non invenit, et quid deinceps agere debeat non agnosest et causa peccati, aut peccatum et poena peccati. Peccatum namque quod poenitentia non diluit ipso suo pondere mox ad aliud trahit. Unde fit ut non solum peccatum sit, sed peccatum et causa peccati. Ex illo quippe vitio culpa subsequens oritur, ex quo caecata mens ducitur ut pejus ex alio ligetur. Sed peccatum quod ex peccato oritur, non jam peccatum tantummodo, sed peccatum est et poena peccati, quia justo judicio omnipotens Deus cor peccan
Abbreviated transcription (Latin):
tia occultata de cernitur: ne in mode¬
rate a nob̾ hec publica cogitentur. dic̃
quid suꝑnoᷤᷤ agatur de nob̾: ut ab hoc
publico temꝑalitatis. colligamꝰ occłm
pena maloꝵ: subito infertur occultũ
uiditiũ: qͦd pie suꝑ nos iusteq disponit᷑:
Quomͦ alii ꝑdunt qđ tenebre uidebant᷑.¬
& alii accipiunt : qͦd alii exmeritis ꝑ¬

Expanded text:
tia occulta decernitur, ne immodetia occulta decernitur, ne immoderate a nobis haec publica cogitentur. Dicit quid super nos agatur de nobis, ut ab hoc publico temporalitatis colligamus oculum poena malorum, subito infertur occultum judicium, quod pie super nos justeque disponitur, quomodo alii perdunt quod tenere videbantur, et alii accipiunt quod alii ex meritis per
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilibus quȩ intuetur cornr̃m exal
se spargitur: ⁊quicqͥd dese intrimsꝰ
agat᷑ obliuiscit᷑. dũ extrinsecus occupas
diuina autẽ uox t̾ribilibꝰ sententus suls
quasi quibusdam claius illud
ponit ut eiugilet : & homo occulta put
fatusuꝑ se uditia quȩ pressus torporr
disimulat. t̾rorẽ saltĩ pulsatus expa¬
uescat. Ut enĩ suꝑius cliximꝰ. ipso usu
ueteri mens male ad sueta deprimit᷑.
ut hec quȩ expectat exterius quasi dor¬
miens sopitur. quia post quã semel se
ad appetenda usibilia foris fudit: a con¬
templandis inuisibilibꝰ intus euanuit.
Unde nunc necesse est ut quia ꝑuisibi¬
lia spargitur: de inuisibilibus iudicis
feriatur. & quia in his se exterioribꝰ
male delectata ꝓstrauit: saltum ꝑ-¬
cussa requirat qͦd deseruit. Ecce aut̃
scriptura saera t̾rore quodã torpentia
corda trans figit: ne inhis herrant quȩ
exterus de fluunt. sed quȩ interuis
&x terna ꝑdiderunt. Indicat qͥd senten¬

Expanded text:
visibilibus, quae intuetur cor nostrum, extra visibilibus, quae intuetur cor nostrum, extra se spargitur: et quidquid de se intrinsecus agatur obliviscitur, dum extrinsecus occupatur. Divina autem vox terribilibus sententiis suis quasi quibusdam clavis illud ponit, ut evigilesuper se judicia, quae pressus torpore dissimulat, terrore saltem pulsatus expavescat. Ut enim superius diximus, ipso usu vitae veteris mens male assueta deprimitur, et in haec quae exspectat exterius quasi dormiens sopitur; quia postquam semel se ad appetenda visibilia foris fudit, a contemplandis invisibilibus intus evanuit. Unde nunc necesse est, ut quae per visibilia spargitur, de invisibilibus judiciis feriatur; et quia in iis se exterioribus male delectata prostravit, saltem percussa requirat quod deseruit. Ecce autem Scriptura sacra terrore quodam torpentia corda transfigit, ne in his inhaereant quae exterius defluunt, sed quae interius aeterna perdiderunt. Indicat quid senten
Abbreviated transcription (Latin):
qui uob̾ locutisunt uerbũ dei: quoꝵ
intuentes exitũ conuersationis: unitq¬
post modũ uero memorans exempla
maioꝵ. quasi ueteres pannos adhibe¬
bat. Excitati gͦ tot uocibus p̃ceptoꝵ
ad uiti tot conparationibus exemploꝵ.
ad corda nr̃a redeamꝰ. Discutiamus
omẽ quod agimꝰ : ⁊ quicqͥd in nob̾ diuine
rectitudinis regulã offendit accusem.¬
ut apud districtũ uidicẽ ipsa nos aceu¬
satio excuset. In hoc enĩ m̃tis nr̃e u¬
ditio: tanto citius absoluimꝰ : quanto
nos districtus reos tenemus. Nec adhet
agenda preter mittenda sunt temꝑa
quibꝰ uacat : quia adhȩc agenda post
huuis uitȩ temꝑa non uacat. Uaeuę
quippe nondicitur : neq enĩ ultra in
hominis potestate est: ut ueniat adadm
in uiditiũ. Id cirro nãq memoramur
qđ tunc non possumus. nenunc qđ pos¬
sumus neglegamꝰ. Sed ecce negotia
occupant: quȩ nob̾ incessanter apposta.
aconsiderandis nob̾ met ipsis mentis¬
nr̃ȩ occłm declinant. Inistis namq

Expanded text:
qui vobis locuti sunt verbum Dei: quorum intuentes exitum conversationis imitapostmodum vero memorans exempla majorum, quasi veteres pannos adhibebat. Excitati ergo tot vicibus praeceptorum, adjuti tot comparationibus exemplorum, ad corda nostra redeamus, discutiamus omne quod agimus: et quidquid in nobis divinae rectitudinis regulam offendit accusemut apud districtum judicem ipsa nos accusatio excuset. In hoc enim mentis nostrae judicio tanto citius absolvimur, quanto nos districtius reos tenemus. Nec ad haec agenda praetermittenda sunt tempora, quibus vacat, quia ad haec agenda post hujus vitae tempora non vacat. Vacue quippe non dicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est ut veniat ad Deum in judicium. Idcirco namque memoramur quod tunc non possumus, 796 ne nunc quod possumus negligamus. Sed ecce negotia occupant quae nobis incessanter apposita a considerandis nobnostrae oculum declinant. In istis namque