comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Redemptoris mater iuxta carnem synagoga ex¬
titit. exqua ad nos ꝑcorpus uisibilis ꝓcessit. Sed hc̃
intra se tegmine litterȩ adoꝑtũ tenuut: dum ad
sp̃ualem eius intelligentiam. mentis oculos ape¬
rire neglexit. Hunc quia incarne humani cor¬
poris latentem uidere dm̃ noluit. quasi indi¬
uinitate nudum considerare contempsit. Sednu¬
dus de utero matris exiit. quia asynagoga car¬
ne ꝓdiens conspicuus adgentes uenit. Quod be¬
ne ioseph relicto pallio fugiente. signacum est.
dum enim mulier adultera male illo uti uoluis¬
set: relicto pallio fugit foras. Quia dum sy nago¬
ga dm̃ uenturum purum hominẽ credens. qͣsi
adulterino complexu constringere uoluit.
ipse tegien litterȩ: eius oculis reliquit. et ad co¬
gnoscendam diuinitatis sue potentiam: conspi¬
cuũ segentib prębuit. Unde et faulos dicit.Usq
hodie dum legitur moy ses: uelamen est suꝑ cor
eorum. Quia adultera uidelicet mulier apud se¬
met ipsam pallium retinuit: et qu̾e male tenebat

Expanded text:
Redemptoris mater juxta carnem Synagoga exstitit, ex qua ad nos per corpus visibilis processit. Sed hunc intra se tegmine litterae adopertum tenuit, dum ad spiritalem ejus intelligentiam mentis oculos aperire neglexit. Hunc quia in carne humani corporis latentem videre Deum noluit, quasi in divinitate nudum considerare contempsit. Sed nudus de utero matris exiit: quia a Synagogae carne prodiens conspicuus ad gentes venit. Quod bene Joseph relicto pallio fugiente signatum est . Dum enim mulier adultera male illo uti voluisset, relicto pallio fugit foras, quia dum Synagoga Dominum purum hominem credens, quasi adulterino complexu constringere voluit, ipse tegmen litterae ejus oculis reliquit, et ad cognoscendam divinitatis suae potentiam conspicuum se gentibus praebuit. Unde et Paulus dixit: Usque hodie, dum legitur Moyses, velamen est super cor eorum , quia videlicet adultera mulier apud semetipsam pallium retinuit, et quem male tenebat,
Abbreviated transcription (Latin):
tationũ innocentia. quid ꝑoues nisi bonorum cor¬
dium munditia designatur : Cȩlum uͦ aereum dici
paulo ante iam diximus. unde et aues cȩli nomina¬
mus. Et scimus quod immundi sp̃s qui ecelo ȩchereo
lapsi sunt: in hoc cęli terrȩq medio uagantur.
Qui tantomagis corda hominum ascendere adcȩ¬
lestia inuident. quanto se acȩlestib ꝑelationis suȩ
immunditiam ꝓiectos uident. Quia gͦ abęriis potesta¬
tib contra cogitationum nr̃arum munditiam flã¬
ma liuoris irruit. decęlo ignis adoues uenit. Sepe
enim mundas mentis nr̃e cogitationes: ardore
libidinis accendunt: et quasi igne oues concremant:
dum castos motus animi. luxuriȩ temptatione ꝑtur¬
bant. Qui ignis dĩ dicitur: quia et si non faciente
dõ. tamen ꝑmittente generatur. Et quia impul¬
su subito ipsas non nunqu̾a circumspectionis
mentis obruunt: quasi custodes pueros occidunt.
ded camen unus incolumis fugit: dum om̃e quod
mens patitur. ꝑseuerans discretio subtiliter respi¬

Expanded text:
tationum innocentia, quid per oves, nisi bonorum cordium munditia designatur? Coelum vero aerium dici paulo ante jam diximus: unde et aves coeli nominamus. Et scimus quod immundi spiritus, qui e coelo aethereo lapsi sunt, in hoc coeli terraeque medio vagantur: qui tanto magis corda hominum ascendere ad coelestia invident, quanto se a coelestibus per elationis suae immunditiam projectos vident. Quia ergo ab aereis potestatibus contra cogitationum nostrarum munditiam flamma livoris irruit, de coelo ignis ad oves venit. Saepe enim mundas mentis nostrae cogitationes ardore libidinis accendunt; et quasi igne oves concremant, dum castos motus animi, luxuriae tentatione perturbant. Qui ignis Dei dicitur, quia etsi non faciente Deo, tamen permittente, generatur. Et quia impulsu subito ipsas nonnunquam circumspectiones mentis obruunt, quasi custodes pueros gladio occidunt. Sed tamen unus incolumis fugit, dum omne quod mens patitur, perseverans discretio subtiliter respi
Abbreviated transcription (Latin):
dictum. Redemptor nr̃ ꝑhoc quod ds̃ est cum pa¬
tre dat om̃ia. ꝑ hoc uͦ quod homo est apatre ac¬
cepit inter om̃ia: dicatur igitur de uidea
cum uenturum in carnationis eius misterium crede¬
ret. dñs dedit: Dicat de uidea cum expectatam in car¬
nationis presentiam contempsisset: dñs abstulit.
Data quippe est cum ꝑquosdam futura credidit. sed
exigente merito suȩ cęcitatis ablata est: cunt credita
ꝑquosdam uenerari contempsit. Inse autẽ credentes
edoceat. ut inflagellis positi benedicere dño sciant.
cum subditur Sicut dño placuit ita factum est.:
sit nomen dñi benedictũ. Unde & teste euangelio
cum ꝓpinquare passioni dicitur. accepto pane gr̃as¬
iniquitatis suscepit. Et qui nil dignũ ꝑcussione exhi¬
buit. humiliter inꝑcussione benedicit. Ut hinc uide¬
licet ostendat. quod unusquisq inflagello culpe ꝓ¬
priȩ facere debeat.: si ipse ȩquanimter flagella cul¬
pȩ portat alienȩ. Ut hinc oscendat. quid in correptio¬

Expanded text:
it. --Redemptor noster per hoc quod Deus est, cum Patre dat omnia; per hoc vero quod homo est, a Patre accipit inter omnia. Dicat igitur de Judaea, cum venturum incarnationis ejus mysterium crederet: Dominus dedit. Dicat de Judaea, cum exspectatam incarnationis ejus praesentiam contempsisset: Dominus abstulit. Data quippe est, cum per quosdam futura credidit; sed exigente merito suae caecitatis ablata est, cum credita per quosdam venerari contempsit. 61. Chredoceat, ut in flagellis positi benedicere Domino sciant, cum subditur: Sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum. Unde et teste Evangelio , cum iniquitatis suscipit, et qui nil dignum percussione exhibuit, humiliter in percussione benedicit, ut hinc videlicet ostendat quid unusquisque in flagello culpae propriae facere debeat, si ipse aequanimiter flagella culpae portat alienae, ut hinc ostendat quid in correptio
Abbreviated transcription (Latin):
ui eam. Sathanȩ terram circumire est: carna¬
lia corda ꝑscrutari. et unde accusationis occasionẽ
inuenire possit exquirere. Terram circumit. quia
humana corda circumuenit. ut bona collat. ut mala
mentib inserat: ut inserta cumulet. ut cumulata
ꝑficiat. ui ꝑfectos ininiquitatib ad poenam sotios
adquirat . Et notandum quod non transuolasse
sed ꝑambulasse se asserit: quia nimirum nequaqu̾a
quȩ temptat. uelociter deserit. Sed ubi molle cor
inuenit: ibi pedem miserȩ ꝑsuasionis figit. Ut umn¬
morando actionis praue uestigia imprimat: et ex
suȩ iniquitatis similitudine. quos ualet reprobos
reddat. Sed contra hunc beatus iob latdatur: et dr̃.¬
ratio contra hostem roborat: hunc quasi in satha¬
nȩ aurib ds̃ laudat. Laudare quippe eius est: et
prius bona concedere. et post concessa custodire.
Sed antiquus hostis eo contra bonos grauuis seuit:
quo uallari eos diuinȩ ꝓtectionis munere conspi¬
cic. Unde et subungens dicit. Nunquid frustra¬

Expanded text:
 --Satanae terram circuire, est carnalia corda perscrutari, et unde occasionem accusationis invenire possit, exquirere. Terram circuit, quia humana corda circumvenit, ut bona tollat, ut mala mentibus inserat, ut inserta cumulet, ut cumulata perficiat, ut perfectos in iniquitatibus ad poenam socios acquirat. Et notandum quod non transvolasse, sed perambulasse se asserit, quia nimirum nequaquam quem tentat velociter deserit; sed ubi molle cor invenit, ibi pedem miserae persuasionis figit, ut immorando actionis pravae vestigia imprimat, et ex suae iniquitatis similitudine, quos valet, reprobos reddat. Sed contra hunc beatus Job laudatur, et dratio contra hostem roborat, hunc quasi in Satanae auribus Deus laudat. Laudare quippe ejus est, et prius bona concedere, et post concessa custodire. Sed antiquus hostis eo contra bonos gravius saevit, quo vallari eos divinae protectionis munere conspicit. Unde et subjungens dicit: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
stis eius scissa non esset: euangelista non diceret.
quod prȩdicante dño contentio oriebatur in populo.
ut alii dicerent. bonis est. alii autem non sed seducut
turbis. Quasi scissa uestis illius fuiq. quȩ duusa
ꝑsententias. unitatẽ concordiȩ ꝑdidit.  RRNNUA
ꝑdecisos capillos nis satumentorum subcilitas. quidꝰ
ꝑcapuelnis summa sacerdotũ designatut. Micde et ad
etechielem ppħam dicitua. Tu fili hominis sume tioi
gladium acucum radentẽ pilos. et assiumesꝰ esume tabi¬
ces pcapue tuu et barbam. Ut uidelicet ꝓph facto di¬
ditiũ m redemptoris exprimatur. quiꝰ incarne appa¬
rens capuerasit quia aludauco sacerdotis precꝓxoa
suorum sacramenta abstulu. barbam rasio de regnũ¬

Expanded text:
stis ejus scissa non esset, evangelista non diceret stis ejus scissa non esset, evangelista non diceret quod praedicante Domino contentio oriebatur in populo, Ut alii dicerent, Bonus est; alii autem, Non, sed seducit turbas . Quasi scissa vestis illius fuit quae divisa 61 per sententias unitatem concordiae perdidit.decisos capillos, nisi sacramentorum subtilitas; quid per caput, nisi summa sacerdotii designatur? Unde et ad Ezechielem prophetam dicitur: Tu, fili hominis, sume tibi gladium acutum, radentem pilos, et assumes eum, et duces per caput tuum et barbam , ut videlicet prophetae facto judicium Redemptoris exprimatur, qui in carne apparens caput rasit, quia a Judaico sacerdotio praeceptorum suorum sacramenta abstulit; barbam rasit, quia regnu
Abbreviated transcription (Latin):
uestimenta sua. Ruente domo. extinctis filiis. iob sui¬
rexit: quia iudea ininfidelitate ꝑdita. predicatorib
in pauore mortis cadentib. redemptor humani gene¬
Surgere quippe eius est: qua districtione peccato¬
res derelinquat ostendere Surgit gͦ. cum contra repbõ¬
iudiciũ iusticiȩ exerit. unde rectẽ uestimenta scidisse
ꝑhibetur. Quid enim uestimentum dm̃i nisi s nagoga
extitie. que ꝓpħis predicantib expectationi incar¬
nationis ilius adͥesit.: Sicue enim his nunc uestitur
aquib diligiar. paulo attestante qui alt. ut exhi¬
beret sibi gloriosam eccłiam non habxnte maculam
au ruga que enim maculam auit nonhabe Nga
dicitur ꝓfecto uestis rationalis et pactionem musa¬
da. et ꝑspem tensa monstratur. ita cum in carnandu
eũ iuca credidit ad herendo nichilominus uestis
docens mira exercuit: mira faciens praua crletaiuu.
uestem qua indutus fuerat scidit. dum de udea alios
nisi iudea in contrariis sententĩis duusa: Sienimue¬

Expanded text:
umbrat. --Ruente domo exstinctis filiis, Job surrexit, quia Judaea in infidelitate perdita, praedicatoribus in pavoris morte cadentibus, Redemptor humani geneSurgere quippe ejus est qua districtione peccatores derelinquat ostendere, quasi enim jacere ea scidisse perhibetur. Quid enim vestimentum Domini nisi Synagoga exstitit, quae prophetis praedicantibus expectationi incarnationis illius adhaesit? Sicut enim his nunc vestitur, a quibus diligitur, Paulo attestante qui ait: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam . Quae enim maculam aut rugam non habere dicitur, profecto vestis rationalis et per actionem munda, et per spem tensa monstratur. Ita cum incarnandum eum Judaea credidit, adhaerendo nihilominus vestis docens mira exercuit, mira faciens prava toleravit; vestem quam indutus fuerat scidit, dum in Judaea alios nisi Judaea in contrariis sententiis divisa? Si enim ve
Abbreviated transcription (Latin):
conuersi sunt. Unde et insuis actib dicunt. uo¬
bis primum oportebat loqui uerbum dĩ. sed qr
repellitis illud et indignos uos iudicatis eternȩ̨
uitȩ: ecce conuertimur ad gentes. Hi itaq fili ĩ
sponsi dequib et eiusdem sponsi uoce dicitur.
non ieuinabunt filii sponsi qu̾a diu cum illis est
sponsus. in domo fr̃is primogeniti conuiuantur:
quia uidelicet adhuc apłi sacre scripturȩ delitiis
in solius iudaici populi collectione uescebantur

Expanded text:
conversi sunt. Unde et in suis Actibus dicunt: Voconversi sunt. Unde et in suis Actibus dicunt: Vobis oportebat loqui primum verbum Dei; sed quia repulistis illud, et indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Hi itaque filii sponsi, de quibus et ejusdem voce sponsi dicitur: Non jejunabunt filii sponsi, quandiu cum illis est sponsus , in domo fratris primogeniti convivantur, quia videlicet adhuc apostoli sacrae Scripturae deliciis in solius Judaici populi collectione vescebantur
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃is sui primogeniti. Beati iob filios ac filias. uel
apłorum ordinem uel cunctorũ fidelium dixi¬
mus multitudinẽ designare. In carnatus autẽ
dñs prius exiudea paucos adfidem elegit. et
post sibi multitudinẽ populi gentilis aggre¬
gauit. Quis autẽ maior dñi filius nisi uidai¬
cus accipi popłs debet. qui ei dudum date le¬
gis fuerat doctrina generatus. minor autẽ po¬
pulus gentilis. qui et in mundi extremitate
collectus est: Quia igitur cum sathan utilita¬
ti hominum nesciens deseruiret. et corruptis
ꝑsecutorum cordib licentiam dominicȩ passionis
oxpeteret. scĩ apłi nec dum aggregandam dõ gen¬
tilitatem nouerant. et soli uideȩ fidĩ archana prȩ¬
dicabant: cum sathan exisse adño a faciȩ dñi di¬
citur. filii et filie in domo fr̃is primogeniti con¬
uiuari referuntur : dictum quippe eis fuerat.
inuiam gentium ne abieritis. Post mortem nanq
resurrectionemq dñi. ingentium predicationẽ

Expanded text:
icus populus. --Beati Job filios ac filias, vel apostolorum ordinem, vel cunctorum fidelium multitudinem diximus designasse. Incarnatus autem Dominus prius ex Judaea ad fidem paucos elegit, et post sibi 57 multitudinem populi gentilis aggregavit. Quis autem major Domini filius, nisi Judaicus accipi populus debet, qui ei dudum datae legis fuerat doctrina generatus: minor autem gentilis populus, qui et in mundi extremitate collectus est? Quia igitur cum Satan utilitati hominum nesciens deserviret, et corruptis persecutorum cordibus licentiam Dominicae passionis expeteret, sancti apostoli necdum aggregandam Deo gentilitatem noverant, et soli Judaeae fidei arcana praedicabant; cum Satan exiisse a Domino dicitur, filii et filiae in domo fratris primogeniti convivari referuntur. Dictum quippe eis fuerat: In viam gentium ne abieritis . Post mortem namque resurrectionemque Domini in gentium praedicationem
Abbreviated transcription (Latin):
isse se sermo propheticꝰ qui hec denũciau̾at osten¬
dit. dicens de ꝑsecutore populo. Dilectus meus in
domo mea fecit scelera multa: dicens de homs pre¬
dicatorib. sed tamen in passione fugientib proxi¬
mi mei alonge steterunt: Dicens de cunctis ualde
formidantib Percutiam pastorem : et disꝑgentur

Expanded text:
isse se sermo propheticus, qui haec denuntiaverat, ostenisse se sermo propheticus, qui haec denuntiaverat, ostendit, dicens de persecutore populo: Dilectus meus in domo mea fecit scelera multa ; dicens de bonis praedicatoribus, sed tamen in passione fugientibus: Proximi mei a longe steterunt ; dicens de cunctis valde formidantibus: Percutiam pastorem, et dispergentur
Abbreviated transcription (Latin):
res popłi. Quib & si pharisȩos iungimus. : quat¬
tuor inhac domo angulos inuenimus. Aregione
deserti igitur uentus uenit. et quattuor domus
angulos concutit: quia abmmundis spiritib
temptatio irruit: et mentes quattuor ordinum
inmaliciam ꝑsecutionis excitauit. Quȩ domus
corruens oppͥressit liberos: quia dum uidea iN
crudelitatem dominicȩ ꝑsecutionis cadit. a łorũ
fidem desperationis formidine orruit. ieneri eni
tantum modo magistrum uiderunt. etiam ne¬
gantes ꝑdiuersa fugiebant. Et qua uis interna
manus. eorum sp̃m in prȩscientia aduitam tenuit.
a uita tamen fidei eos interim carnalis timor extin¬
xit. Qui ergo auctorem suũ iudea seuiẽte reliquerũt
quasi concussis angulis domꝰ euersi. necati sunt.
Quid autẽ illo tempore de grege fidelium factum
credimus. dum fugisse ipsos arietes etiam scimus.
Sed inter hec unus qui nunciet ͤ uadit: qr conualu¬

Expanded text:
rum populi. Quibus si et Pharisaeos jungimus, quarum populi. Quibus si et Pharisaeos jungimus, quatuor in hac domo angulos invenimus. A regione igitur deserti ventus venit, et quatuor domus angulos concutit, quia ab immundis spiritibus tentatio irruit, et mentes quatuor ordinum, in malitiam persecutionis excitavit. Quae domus corruens, oppressit liberos, quia dum Judaea in crudelitatem Dominicae persecutionis cecidit, apostolorum fidem desperationis formidine obruit. Teneri enim tantummodo magistrum viderunt, et jam negantes per diversa fugiebant. Et quamvis interna manus eorum spiritum in praescientia ad vitam tenuit, a vita tamen fidei eos interim carnalis timor exstinxit. Qui ergo auctorem suum, Judae saeviente, reliquerunt, quasi concussis angulis domo eversa necati sunt. Quid autem illo tempore de grege fidelium factum credimus, quo fugisse ipsos etiam arietes scimus? Sed inter haec unus qui nuntiet evadit, quia convalu
Abbreviated transcription (Latin):
ante iam diximus. quod filios et filias prȩdicantes
apłos ac plebes subditas sentiãmus. Qui indomo fr̃is
primogeniti conuiuari referuntur: quia in ha¬
bitatione ad huc iudaici populi. sacrȩ predicatio¬
nis delitiis uescebantur. Repente autẽ uentus ue
hemens irruit aregione deserti. Regio deserti est
cor infideliũ. Quod dum creator deserit. nullus
in habitator colit. Uentus autẽ uehemens. quid
aliud qu̾a temptatio fortis accipitur: uentus gͦ
uehemens aregione deserti irruit: quia in passio¬
ne nr̃i redemptoris. contra fideles eius fortis tem¬
ptatio acordib iudeorum uenit. Potest etiam deser¬
ti regio. derelicta immundorũ sp̃uum multitudo
non in conuenienter accipi. Aqua uentus uenit
et domum concussit. quia abeis temptatio ꝓdiit:
et ꝑsecutorum corda commouit. Sed hȩc domus inqͣ¬
conuiuantur filii: in quattuor angulis concussa¬
dicitur. Tres enim regentium ordines insy nagoga
cognouimus. sacerdotũ scilicet scribarũ. atq senio¬

Expanded text:
ante jam diximus quod filios et filias, praedicantes apostolos et plebes subditas sentiamus: qui in domo fratris primogeniti convivari referuntur, quia in habitatione adhuc Judaici populi sacrae praedicationis deliciis vescebantur. Repente autem vehemens ventus irruit a regione deserti. Regio deserti est cor infidelium, quod dum Creator deserit, nullus inhabitator colit. Ventus autem vehemens quid aliud, quam tentatio fortis accipitur? Ventus ergo vehemens a regione deserti irruit; quia in passione Redemptoris nostri contra fideles ejus, fortis tentatio a cordibus Judaeorum venit. Potest etiam deserti regio, derelicta immundorum spirituum multitudo non inconvenienter intelligi. A qua ventus venit, et domum concutit, quia ab 60 eis tentatio prodiit, et persecutorum corda commovit. 54. Ejus domus convivabantur filii, in quatuor angulis stabat. Tres enim regentium ordines in synagoga cognovimus, sacerdotum scilicet, scribarum atque senio
Abbreviated transcription (Latin):
ut quasi omnem aditum consolationis ȩxcluderet:
dum et ipsum aduersantem ostenderet. qui conso¬
lari animum inter aduersa potusset. Quatinus
dum se temptatus undiq destitui. atq undiq pre¬
mi considerat: in contumeliam tande audatius
quanto et desꝑatius erumpat. SEQUITUR.¬
Sed et illo adhuc loquente. uenit aliũs et dixit. Cal¬
dei fecerunt tres turmas. et inuaserunt. camelos
ec tulerunt eos. nec non et pueros ꝑcusserunt gla
rum nequid minus de humana aduersitate do¬
luisset: caldeorum turmas irruisse denuntiat.
Et ne illum minus desuꝑ ueniens aduersitas fe¬
riat : iteratam iram in aere demonstrat. Nam
et dixit. Filiis tuis et filiab uescentib et bibentib¬
uinum in domo fr̃is sui primogeniti: repente¬
uentus uehemens irruit a regione deserti. et con¬

Expanded text:
ut quasi omnem aditum consolationis excluderet, dum et ipsum adversantem ostenderet, qui consolari animum inter adversa potuisset: quatenus dum se tentatus undique destitui atque undique premi considerat, in contumeliam tanto audacius, quanto et desperatius erumpat. Sequiturlaesum commemorat, in quo excedat; quatenus anteacta obsequia ad mentem reduceret, et frustra se servisse aestimans, in auctoris injuriam superbiret. rum, ne quid minus de humana adversitate doluisset, Chaldaeorum turmas irruisse denuntiat; et ne illum minus desuper veniens adversitas feriat, iteratam iram in aere demonstrat. Nam pectus et humanis adversitatibus, et divina desperatione concuteret, et prius Sabaeos irruisse intulit, et mox ignem Dei de coelo cecidisse nuntiavit
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑatione transfigit. Quid est autem quod nun
tius uenit qui diceret. euasi ego solus: Quis est iste
nuntius qui aliis pereuntib solus euadit. nisi ꝑ¬
pheticus sermo. qui dum fiunt mala quȩ prȩ̃¬
dixit. quasi sanus ad dñm solus redit: Dum enĩ
uera dixisse de ꝑditorum casu cognoscitur. quasi
inter mortuos uixisse monstratur. hinc est quod
ad rebeccam inysaac coniugio deducendam puer
mutitur: quia uidelicet ad desponsandam ȩccłam
dño. interposita ꝓphetia famulatur. Sabeis gͦ irru¬
entib solus puer qui nuntiaret euasit. quia ma¬
lignis spiritib: infirmorum mentes incaptiuita¬
tem ducentib. sententia ꝓpħȩ conualuit. qui ean¬
dem captiuitatẽ pręnuntians dicit . Propterea ca¬
ptiuus ductus est populus meus: quia non habuit
scientiam. Prophetia gͦ quasi saluatur: dum ca

Expanded text:
desperatione transfigit. REC. XIX. desperatione transfigit. REC. XIX. tius venit, qui diceret: Evasi ego solus? Quis est iste nuntius, qui, aliis pereuntibus, solus evadit, nisi propheticus sermo, qui, dum fiunt omnia mala quae praedixit, quasi sanus ad Dominum solus redit? Dum enim vera dixisse de perditorum casu cognoscitur, quasi inter mortuos vixisse monstratur. Hinc est, quod ad Rebeccam in Isaac conjugio deducendam puer mittitur , quia videlicet ad desponsandam Ecclesiam Domino, interposita prophetia famulatur. Sabaeis ergo irruentibus, solus puer qui nuntiaret evasit, quia malignis spiritibus infirmorum mentes in captivitatem ducentibus, sententia prophetiae convaluit; 58 quae eamdem captivitatem praenuntians dicit: Propterea captivus ductus est populus meus, quia non habuit scientiam . Prophetia ergo quasi salvatur
Abbreviated transcription (Latin):
figuram boues quam bene oꝑantes. quid aliud asi-¬
nas quam quosdam simpliciter uiuentes accipi¬
mus: Quȩ bene iuxta boues pasci referuntur:
quia mentes simplicium etiam cum alta cape ñ
possunt. eo magnis uicinȩ sunt. quo et fraterna
bona sua ꝑcaritatem credunt. Cumq inuidere
alienis sensib nesciunt: quasi in pastu se minime
diuidunt. Simul gͦ se asinȩ cum bob reficiunt:
quia prudentib coniuncti tardiores. eorum iri¬
telligentia pascuntur. Sabei autẽ: captiuantes in¬
ter pretantur. Et quid aliud captiuantium nomi¬
ne. nisi immundi sp̃s designantur. qui cunctos
quos sibi subiciunt. in infidelitatem captiuos
ducunt: Qui et pueros gladio feriunt. quia eos
temptationis suȩ grauiter iaculis uulnerant.
quos nec dum iuuenilis constantia liberos uel
robustos seruat. Qui bene quidem bona incipi¬
unt. sed inipsa adhuc inchoationis suȩ teneritu¬
dine. captiuantib immundis spiritib substernun¬
tur. Quos gladio hostis ꝑcutit. quia ȩternitatis

Expanded text:
figuram boves, quam bene operantes; quid aliud asinas, quam quosdam simpliciter viventes accipimus? Quae bene juxta boves pasci referuntur; quia mentes simplicium etiam cum alta capere non possunt, eo magis vicinae sunt, quo et fraterna bona, sua per charitatem credunt; cumque invidere alienis sensibus nesciunt, quasi in pastu se minime dividunt. Simul ergo se asinae cum bobus reficiunt, quia prudentibus conjuncti tardiores, eorum intelligentia pascuntur. Sabaei autem captivantes interpretantur. Et qui alii captivantium nomine, nisi immundi spiritus designantur, qui cunctos quos sibi subjiciunt in infidelitatem captivos ducunt? Qui et pueros gladio feriunt, quia eos tentationis suae graviter jaculis vulnerant, quos necdum juvenilis constantia liberos vel robustos servat. Qui bene quidem bona incipiunt, sed in ipsa adhuc inchoationis suae teneritudine captivantibus immundis spiritibus substernuntur. Quos gladio hostis percutit, quia aeternitatis
Abbreviated transcription (Latin):
a fide reducere. quos constat spem resurre¬
ctionis ignorare: Qui dum exlege non nulla
recipiunt. non nulla contemnunt. quasi camelorũ
more: uelut mundum animal ruminant. sed ut im¬
mundum nequaqu̾a ungulam findunt.. Qua uis
et eos: cameli ruminantes sed tamen uingulam ñ
Findentes indicant: qui inuidea iuxta litteram
historiam audierant: sed uirtutẽ eius discernere
sp̾ualiter nesciebant. Quos trib turmis chaldei
rapiunt: dum pharisei. herodiani. et saducei.
a i m̃i eniu recticudine : iniqua ꝑ iasione ꝑuer¬
tunt.Sin u & pueros glaho feriuint: quia et ligii
inpopulo uti iar ratione poterant. eis ipsi nor. ai¬
uite rat ris sed potestatis austortate contraibai t
dumq se quasi prȩ ositos imitar ⁊ asubdis. uolu it
et si int lligere aliqud sequentes possunt: exaucto¬
ritare ⁊ nen sus. ꝓ⁊ regiminis eos adꝑnitiem ꝑ¬
trahunt. N Iiab: hene solus puer qui nuntiec fugit

Expanded text:
a fide reducere, quos constat spem resurrea fide reducere, quos constat spem resurrectionis ignorare? Qui dum ex lege nonnulla recipiunt, nonnulla contemnunt, quasi camelorum more, velut mundum animal ruminant, sed ut immundum ungulam nequaquam findunt. Quamvis et eos cameli ruminantes, sed tamen ungulam non findentes, indicant qui in Judaea juxta litteram, historiam audierant, sed virtutem ejus discernere spiritaliter nesciebant. Quos tribus turmis Chaldaei rapiunt; dum Pharisaei, Herodiani et Sadducaei ab omni sensus rectitudine iniqua persuasione pervertunt. Simulque pueros gladio feriunt, quia etsi qui in populo uti jam ratione poterant, eis ipsi non virtute rationis, sed potestatis auctoritate contraibant; dumque se quasi praepositos imitari a subditis volunt, etsi intelligere aliquid sequentes possunt, ex auctoritate tamen suscepti regiminis eos ad perniciem pertrahunt. A quibus bene solus puer qui nuntiet fugit:
Abbreviated transcription (Latin):
ego solus ut nuntiarẽ tibi. Quia chaldeos interpre¬
tari feroces nouimus: qui alii caldeorum nomine
designantur. nisi ꝑsecutionis auctores usq ada¬
ꝑtos clamores malitie ꝓrumpentes. cum dicunt
crucifige crucifige.Qui desemet ipsis tres cur¬
mas facuint. Cum se ad ꝓponendas quȩstiones
dño pharisei. herodiani. et saducei diuiserunt.
Qui ore quidem sapientiȩ uicti sunt: sed quia stul¬
tos quosdam post se eos traxisse credendum est.
factis turmis camelos tulerunt. Unusquisq enĩ
eorũ ordo in praua quȩ sapuit. insipiencium cor¬
da corrupit. Et dum ꝑsuadendo ad interitũ ꝑtra¬
hit. quasi tortuosas mentes infirmantium. ad ca¬
ptiuitatẽ duxit. Prȩdicante quippe insamaria
dt̃o. multi ex samaritanis fuerant inpossesionẽ
eiusdem nr̃i redemptoris asciti. Sed nunquid iĩ
qui ꝓseptẽ uiris unius mulieris mortuis. de re-¬
surrectionis desperatione dominum temptant.
nequaqu̾a conati sunt credentes samaritanos

Expanded text:
egis litterae adhaerentes. --Quia Chaldaeos interpretari feroces novimus, qui alii Chaldaeorum nomine designantur, nisi persecutionis auctores usque ad apertos clamores malitiae prorumpentes, cum dicunt: Crucifige, crucifige ? Qui de semetipsis tres turmas faciunt, cum se ad proponendas quaestiones Domino Pharisaei, Herodiam et Sadducaei diviserunt. Qui ore quidem Sapientiae victi sunt: sed quia stultos quosdam post se eos traxisse credendum est, factis turmis camelos tulerunt. Unusquisque namque eorum ordo in prava quae sapuit, insipientium corda corrupit; et dum persuadendo ad interitum pertraxit, quasi tortuosas mentes infirmantium ad captivitatem duxit. Praedicante quippe in Samaria Domino, multi ex Samaritanis fuerunt in possessionem ejusdem Redemptoris nostri asciti. Sed nunquid ii qui pro septem viris unius mulieris mortuis, de resurrectionis desperatione Dominum tentant , nequaquam conati sunt credentes Samaritanos
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte dicat. Malos non solum ignis ꝑuindictam post
cruciat. sed nunc etiam ꝑliuorem cremat. Quia qͥ
post puniendi sunt retributionis supplicio: nunc¬
semet semet ipsos afficiunt inuidiȩ tormento. Puer
gͦ solus fugiens remeat. et igne perisse oues puerosq
denuntiat: dum ꝓphetia iudaicum populum de¬
serens. uera se dixisse manifestat: quȩ ait. Telus ap¬
prehendit populum ineruditum. Acsi aꝑte dicat.
Dum ꝓpħarum uerba plebs discutere noluit. sed
credulitatem suam uerbis inuidentium dedit. ⁊e¬
li igne periit. quia in alienȩ inuidiȩ se flamma

Expanded text:
aperte dicat: Malos non solum ignis per vindictam post aperte dicat: Malos non solum ignis per vindictam post cruciat, sed nunc etiam per livorem cremat, quia qui post puniendi sunt retributionis supplicio, nunc semetipsos afficiunt invidiae tormento. Puer ergo solus fugiens remeat, et igne periisse oves puerosque denuntiat, dum prophetia Judaicum populum deserens, vera se dixisse manifestat, quae ait: Zelus apprehendit populum ineruditum. Ac si aperte dicat: Dum verba prophetarum plebs discutere noluit, sed credulitatem suam verbis invidentium dedit, zeli igne periit, quia in alienae invidiae se flamma
Abbreviated transcription (Latin):
ptum est: quod suadendis populis dicunt. Nun¬
quid aliquis ex principib credidit in eum. aut
ex phariseis.Sed curba hȩc quȩ non nouit lege.
maledicti sunt. Quid autem in ouib atq inpue¬
ris nisi innocentes quosq sed tamen adhuc infir¬
mos accipimus. qui dum aduersitatem pharisȩo.¬
rum ac principum tolerare timuerunt. infi¬
delitatis concrematione consumpti sunt:ꝰ Dicat᷑
gͦ. Ignis dĩ cecidit decęlo. et tactas oues ꝑuerosq
consumpsit. Id est aprȩpositorum cordib flamma
inuidie corruit. et quicquid boni in plebib
oriebatur incendit. Quia dum mali prȩpositi
suum contra ueritatẽ honorem exigunt. ab om̃i
rectitudine. corda sequentium subuertunt.¬
Ubi et bene uingitur. Et effugi ego solus: ut
nuntiarem tibi. Qui dum impletur prȩdicta cau.¬
sa maliciȩ. fallatie interitum euadit sermo ꝓphetiȩ
qui ait. Et nunc ignis aduersarios consumit. Ac si

Expanded text:
ptum est, quod dissuadendis populis dicunt: Nunptum est, quod dissuadendis populis dicunt: Nunquid aliquis ex principibus credidit in eum, aut ex Pharisaeis? Sed turba haec quae non novit legem, maledicti sunt . Quid autem in ovibus atque in pueris, nisi innocentes quosque, sed tamen adhuc infirmos, accipimus? qui dum adversitatem Pharisaeorum ac principum tolerare timuerunt, infidelitatis concrematione consumpti sunt. Dicatur ergo: Ignis Dei cecidit de coelo, et tactas oves, puerosque consumpsit, id est, a praepositorum cordibus flamma invidiae corruit, et quidquid boni in plebibus oriebatur, incendit; quia dum mali praepositi suum contra veritatem honorem exigunt, ab omni rectitudine corda sequentium subvertuntUbi et bene adjungitur: Et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi; quia dum impletur praedicta causa malitiae, fallaciae interitum evadit sermo prophetiae, qui ait: Et nunc ignis adversarios consumit . Ac si
Abbreviated transcription (Latin):
tionis officium insynagoga cenuerunt. cȩlum
recte uocati sunti quia nimirũ saꝑe suꝑna cre-¬
debantur. Unde et moy ses sacerdotes ad popłin
ad uerba suȩ ad monitionis excitaret: dixitꝰ.
Actende cȩlum et loquar: et audiat terra uerba
ex ore meo. Per celum uidelicet signans prȩposi¬
torum ordinem. ꝑterrã uͦ subditam plebem. hoc
igitur loco cȩlum sacerdotes uel pharisȩos uel
legis doctores. non inconuenienter accipimus.
qui ante oculos hominum dum cȩlestib officiis
in seruirent. quasi desuꝑ lucere uidebantur
Sed quia summoꝑe in redemptoris nr̃i aduersi¬
tate cominoti sunt: quasi ignis decȩlo  cidit
dum ad decipiendum imperium populum. ab
his etiam qui uera docere putabantur. flamina
in uidie exarsit. Teste quippe euangelio noui¬
mus: quod doctrinȩ ueritatis inuidentes. oppor¬
tunitatem dominicȩ traditionis exquirebant.
sed metuentes populum : quȩ moliebantur in¬
notescere non audebant. Hinc etiam in eo scri¬

Expanded text:
tionis officium in synagoga tenuerunt, coelum recte vocati sunt, quia nimirum sapere superna credebantur. Unde et Moyses, cum sacerdotes ac populum ad verba suae admonitionis excitaret, dixit: Attende, coelum, et loquar; et audiat terra verba ex ore meo ; per coelum videlicet signans praepositorum ordinem, per terram vero subditam plebem. Hoc igitur loco coelum, sacerdotes, vel Pharisaeos, vel legis doctores non inconvenienter accipimus, qui ante oculos hominum dum coelestibus officiis inservirent, quasi desuper lucere videbantur. Sed quia ipsi summopere in redemptoris nostri adversitate commoti sunt, quasi ignis de coelo cecidit, dum ad decipiendum imperitum populum, ab his etiam qui vera docere putabantur, flamma invidiae exarsit. Teste quippe Evangelio novimus quod doctrinae veritatis invidentes, opportunitatem Dominicae traditionis exquirebant; sed metuentes populum, quae moliebantur innotescere non audebant. Hinc etiam in eo scri
Abbreviated transcription (Latin):
Cum sacra hłstoria subfigurali intellectu discu¬
timus: sathanȩ manus. non potestas sed tempta¬
tio debet intelligi Uniuersa gͦ quȩ habet iN
manit temptantis dantur. et in eũ temptatio¬
nis manus extendi ꝓhibetur: quod tamen fieri
substantia amissa conceditur. quia nimirum priꝰ
uidea quȩ possessio eius fuerat: in infidelitate
sublata est: et post eius caro. patibulo crucis af¬
fixa. Qui igitur prus uideam aduersantem
ꝑculit. et postmnodum usq ad crucem uenit: qua¬
si prius habita amisit. et post insemet ipso aduer¬
santis nequitiam ꝑculit. gressusq est
sathan afaciȩ dñi exiit. quia ad desideriĩ uota¬
ꝑuenit. Quasi enim ante ipsum erat: dum pro¬
pter ipsum quȩ male sitiebat. implere non pote

Expanded text:
Cum sacram historiam sub figurali intellectu discutimus, Satanae manus non potestas, sed tentatio debet intelligi. Universa itaque quae habet, in manum tentantis dantur, et in eum tentationis manus extendi prohibetur, quod tamen fieri substantia amissa conceditur: quia nimirum prius Judaea, quae possessio ejus fuerat, in infidelitate sublata est, et post ejus caro patibulo crucis affixa. Qui igitur prius Judaeam adversantem pertulit, et postmodum usque ad crucem venit, quasi prius habita amisit, et post in semetipso adversantis nequitiam pertulit. CAPUT Satan a facie Domipervenit. Quasi enim ante ipsum erat, dum propter ipsum quae male sitiebat implere non pote
Abbreviated transcription (Latin):
Notandum quȩ tempora temptationib congruant.
Tunc quippe diabolus temptandi tempus elegit.
quando beati iob filios inconuiuio inuenit. Neq
enim solum modo intuetur hostis quid faciat.
sed etiam quando faciat. Nam quauis potestatem
accepit: aptum tamen ad summersionem tempus
ex quisint. Ut uidelicet nobis dõ dispensante ꝑdere.¬
tur : quia prȩnuntia tribulationis est lȩticia sa-¬
tietatis. Intuendum uͦ est. qu̾a callide ipsa damna
quȩ illata sunt nuntiantur. Non enĩ dicitur. boues
a sabeis ablati sunt: sed qui ablati sunt boues ara¬
bant. Ut uidelicet memorato fructu oꝑis: causa cre¬
mum minus ex sui qualitate ꝑcuterent. amplius ex
foecunditate uulnerarent. Et quia eo magis aduer¬
sa animum feriunt: quocum multa sunt etiam su¬
bita nuntiantur: aucta est mensura gemituum.
etiam ꝑ articula nuntiorum. Nam sequitur. Cũq¬

Expanded text:
Notandum quae tempora tentationibus congruant. Tunc quippe diabolus tentandi tempus elegit, quando beati Job filios in convivio invenit. Neque enim solummodo intuetur hostis quid faciat, sed etiam quando faciat. Nam quamvis potestatem acceperit, aptum tamen ad subversionem tempus exquisivit; ut videl cet nobis Deo dispensante proderetur, quia praenuntia tribulationis est laetitia satietatis. Intuendum vero est, quam callide ipsa damna, quae illata sunt, nuntiantur. Non enim dicitur, boves a Sabaeis ablati sunt: sed qui ablati sunt, boves arabant; ut videlicet memorato fructu operis, causa cremum minus ex sui qualitate percuterent, amplius ex fecunditate vulnerarent. Et quia eo magis adversa animum feriunt, quo cum multa sunt, etiam subita nuntiantur, aucta est mensura gemituum, etiam per articula nuntiorum. Nam sequitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
głorun. pars in eo reproba intelligi posse ꝓhiben¬
tur. Quas enim suspendi inaere nouimus. auescȩ¬
li nominamus. Et de eisdem spiritib Paulos dicit.
Contra sp̃ualia nequitiȩ incȩlestib. Quorum caput
enuntians. ait. Scđm principem potestatis aeris hu¬
ius. Adextra gͦ dĩ et sinistra: angłorum stat exercitꝰ.
quia et uoluntas electorum sp̃uum diuinȩ pietati
concordat. et repborum sensus seruiens suȩ maliciȩ.¬

Expanded text:
gelorum pars reproba in eo intelligi posse prohibegelorum pars reproba in eo intelligi posse prohibetur. Quas enim suspendi in aere novimus, aves coeli nominamus. Et de iisdem spiritibus Paulus dicit: Contra spiritualia nequitiae in coelestibus . Quorum caput enuntians ait: Secundum principem potestatis aeris hujus . A dextera ergo Dei et sinistra angelorum exercitus stat, quia et voluntas electorum spirituum divinae pietati concordat, et reproborum sensus suae maliti
Abbreviated transcription (Latin):
Et dictum est. Inquo decipiã achab ut ascendat et
cadat inramo galaad: Et dixit alius ita. et alius alit̃
Et egressus est unus: et dixit. Eigo uecipiã achab.
Et dictum est. In quo decipies: Qui respondit dicens
Egrediar. et ero mendax sp̃s in ore om̃uim ꝓpħarũ
eius. Quid enim solium dñi. nisi angelicas potesta¬
tes accipimus. quarũ mentib altius prȩsidens: in¬
ferius cuncta disponit: Et quid exercitus cȩli. nisi
instrantiũ angelorum mnultitudo describifur:
Quid est ergo ꝙ ex̾citꝰ celi a dextris et sinstris eiꝰ
stare ꝑhibet᷑. Deus enĩ qui ita est intra omĩa
ut etiam sit extra oĩa. nec dextra. nec simstra cõ¬
cluditur. Sed dextera dei angeloꝵ pars electa: si¬
ustra autem dei. Pars angłoꝵ reproba designatur
Non enim ministrãt deo. solũmodo boni qui adiu¬
pa redeunis subleuent: sed etiam qui redire no¬
lentes grauent. Ne quod oȩli exercitus dicitur: an¬

Expanded text:
et dictum est: In quo decipiam Achab, ut ascendat et et dictum est: In quo decipiam Achab, ut ascendat et cadat in Ramoth Galaath? Et dixit alius ita, et alius aliter. Et egressus est unus, et dixit: Ego decipiam Achab. Et dictum est: In quo decipies? Qui respondit, dicens: Egrediar, et ero Spiritus mendax in ore omnium prophetarum ejus . Quid enim solium Domini, nisi angelicas potestates accipimus, quarum mentibus altius praesidens, inferius cuncta disponit? Et quid exercitus coeli, nisi ministrantium angelorum multitudo describitur? Quid est ergo, quod exercitus coeli a dextstare perhibetur? Deus enim qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra nec sinistra concluditur; sed dextra Dei, angelorum pars electa, sinistra autem, angelorum reproba pars designatur. Non enim ministrant Deo solummodo boni qui adjupa redeuntes sublevent, sed etiam qui redire nolentes gravent. Nec quod coeli exercitus dicitur, an
Abbreviated transcription (Latin):
cũ adhanc animus uertitur. ab illa cogitatione
separatur. Cũ uͦ ad ilłã reducitur: abhac cui inhe¬
cta simul respicit: sine distensione comen¬
dit. uidelicet & bona quȩ iuuat. et mala que ui¬
dicat: et quȩ ad iuta remunerat. et quȩ udicans
damnat: in iis quȩ diuerso disponit ordine. diuer¬
sus non est Indie g ei sachan affuisse describitur
quia lumen ȩternitatis eius. nulla mutabilitatis fu¬
scatione tangitur. Et in hoc quod ei denebre presen¬
tes fiunt. quasi affuisse inter filios dĩ dicitur: quia
ea ui iusticiȩ immundus sp̃s penetratur: qua uide¬
licet mundorum sp̃uum corda complentur. Eoq
radio luminis iste transfigitur: quo illi ut lue¬
illi dõ adelectorum aduitorium. iste adꝓbationem
seruit. Inter filio. dĩ affuit: quia et si abillis in hac
uita laborantib auxilium pietatis impenditur. iste
occultȩ eius iusticiȩ nesciendo seruiens. ministeriũ

Expanded text:
cum ad hanc animus vertitur, ab illa cogitatione cum ad hanc animus vertitur, ab illa cogitatione separatur; cum vero ad illam reducitur, ab hac cui inhaemul cuncta respicit, sine distentione comprehendit, videlicet et bona quae juvat, et mala quae judicat, et quae adjuta remunerat, et quae judicans damnat, in his quae diverso disponit ordine, diversus non est. In die ergo ei Satan adfuisse describitur, quia lumen aeternitatis ejus nulla mutabilitatis fuscatione tangitur; et in hoc, quod ei tenebrae praesentes fiunt, adfuisse inter filios Dei dicitur: quia ea vi justitiae immundus spiritus penetratur, qua videlicet mundorum spirituum corda complentur; eoque radio luminis iste transfigitur, quo illi ut luceilli Deo ad electorum adjutorium, iste ad probationem servit. Inter filios Dei adfuit, quia etsi ab illis in hac vita laborantibus auxilium pietatis impenditur, iste occultae ejus justitiae nesciendo serviens, ministerium
Abbreviated transcription (Latin):
rant dispensatione nutriendi. Ut paulisper aliqͥd
querentes inuenirent. inuementes crescerent. et crescẽ¬
tes coginta robustius tenerent Quia igitur nou
repente sed causarum uerborum q ncrenientis
quasi quibusdam ad eternitatem passibus duci¬
mur. intꝰ apud eũ quadã die aliquid fcm̃ dicitur
qui ipsa quoq tempora sine tempore contuetur
factum dicitur indicare sacra scriptura studuit.
quia in luce ds̃ tenebras uidit: Nos quippe uno eodẽq
contuitu. luce̾ et tenebias intueri non possumus
Quia cum intenebras oculus figitur: lux fugat᷑
Et cũ ad lucis se choruscationem uerterit: tenebra¬
rũ umbra discedit. Illa autem uis quȩ ciuicta mu¬
tabilia immutabiliter uidet. quasi in die ei sathan
affuit. quia apostatȩ angłi tenebras. sine obscuri¬
tate comprehendit. Nosut dictum est uno eodẽq
intuitu contemplari non possumus: et quȩ appro¬
bando eligimus: et quȩ repbando damnamus. Qa

Expanded text:
rant dispensatione nutriendi, ut paulisper aliquid rant dispensatione nutriendi, ut paulisper aliquid quaerentes invenirent; invenientes crescerent, et crescentes cognita robustius tenerent. Quia igitur non repente, sed causarum verborumque incrementis, quasi quibusdam ad aeternitatem passibus ducimur, intus apud eum quadam die aliquid factum dicitur, qui ipsa quoque tempora sine tempore contuetur.factum dicitur, indicare sacra Scriptura studuit quia in luce Deus tenebras vidit? Nos quippe uno eodemque contuitu lucem et tenebras intueri non possumus: quia cum in tenebras oculus figitur, lux fugatur; et cum ad lucis se coruscationem verterit, tenebrarum umbra discedit. Illa autem vis, quae cuncta mutabilia immutabiliter videt, quasi in die ei Satan adfuit, quia apostatae angeli tenebras sine obscuritate comprehendit. Nos, ut dictum est, uno eodemque intuitu contemplari non possumus, et quae approbando eligimus, et quae reprobando damnamus: quia
Abbreviated transcription (Latin):
descendendo leuet et dums ecernitate aliquid tem¬
poraliter narrat. assuetos temporalib iensim adeter¬
na traiciat seque bene nr̃is mentih ȩternitas in co¬
gnita. dum uerbis cognitis blauditur infundat.
Quid autem mirum si insacro eloquio incomu uta¬
bilitatem suam dẽ prȩꝓpere humanȩ men: noN
aꝑit. quando et resurrectionis sue solennitate cȩ¬
lebrata. quib dam ꝓuectionum accessib i:. notuit
incorruptionem corporis quod resumpsit: Luca
quippe atcestante didicimus. quod quib dam se
inmonumento quȩrentib. prius angłos misit. et
rursum dacipulu de se inuia loquentib ipse quidẽ
sed non agnoscendus apparuit: qui post exhortatio¬
nis moras cognosendum se inpanis fractione mon¬
strauit. ad extrei ium uero repente ingrediens ñ
solum se cognoscibilem sed etiam palpabilem prȩ¬
buit. Quia enim infirma adhuc gestabant cor¬
da discipuli. in cognitione tanti misterii ista fue¬

Expanded text:
descendendo levet; et dum de aeternitate aliquid temdescendendo levet; et dum de aeternitate aliquid temporaliter narrat, assuetos temporalibus sensim ad aeterna trajiciat; seque bene nostris mentibus aeternitas incognita, dum verbis cognitis blanditur, infundat. Quid autem mirum, si in sacro eloquio incommutabilitatem suam Deus praepropere humanae menti non aperit; quando et resurrectionis suae solemnitate celebrata, quibusdam provectionum accessibus innotuit, incorruptionem corporis, quod resumpsit? Luca quippe attestante didicimus quod quibusdam se in monumento quaerentibus prius angelos misit; et rursum 53 discipulis de se in via loquentibus ipse quidem, sed non cognoscendus apparuit , qui post exhortationis moras, cognoscendum se in panis fractione monstravit; ad extremum vero repente ingrediens, non solum se cognoscibilem, sed etiam palpabilem praebuit. Quia enim infirma adhuc gestabant corda discipuli, in cognitione tanti mysterii ista fue
Abbreviated transcription (Latin):
sathan: discutiendum prius est cur quadam die
factum aliquid coram dño dicitur. cum apud illũ
nequaqu̾a cursus temporis. mutatione diei noctisq
uarietur. Neq enim in ea luce quȩ sine accessu ea.
quȩ elegit illustrat. et sine recessu ea quȩ respuit. de¬
serit. defectus mutabilitatis uenit: quia insemeti¬
psa manendo incommutabilis. mutabilia cuncta dis¬
ponit. Sicq inse transeuntia condidit: ut apud se
transire nequaqu̾a possint. Nec intus tempus incon¬
spectu eius defluit. quod apud nos foras decurrit. Un¬
de fit. ut inȩternitate eius fixa maneant: quȩ nori
fixa exterius. scłorum uolumina emanant. Cur gͦ
apud eum dicitur quadam die. cui nimirum dies
una est ȩternitas sua: Qu̾a uidelicet nec fine claudi.
rec initio uidit aperiri psalmista: cum dicit. Meli¬
or est dies una inatriis tuis: suꝑ milia. Sed cum scri
pcura sacra temporaliter editis loquitur: dignũ
est ut uerbis temporalib utatur. Quatinus con¬

Expanded text:
t. --Discutiendum prius est, cur quadam die factum aliquid coram Domino dicitur, cum apud illum nequaquam cursus temporis, mutatione diei noctisque varietur. Neque enim in ea luce, quae sine accessu ea quae eligit illustrat, et sine recessu ea quae respuit deserit, defectus mutabilitatis venit; quia in semetipsa manendo immutabilis, mutabilia cuncta disponit; sicque in se transeuntia condidit, ut apud se transire nequaquam possint; nec tempus intus in conspectu ejus defluit, quod apud nos foras decurrit. Unde fit ut in aeternitate ejus fixa maneant ea quae non fixa exterius saeculorum volumina emanant. Cur ergo apud eum dicitur, Quadam die, cui nimirum dies una est aeternitas sua? quam videlicet nec fine claudi, nec initio vidit aperiri Psalmista, cum dicit: Melior est dies una in atriis tuis super millia ptura sacra temporaliter editis loquitur, dignum est ut verbis temporalibus utatur, quatenus con
Abbreviated transcription (Latin):
non loquendo peccare: beato iob & dris tettimoni¬
um ꝑhibetur et cordis. Prius enu dicitur non pec¬
cauit.: et tunc demum subditur. neq stultum ali¬
quid contra dm̃ locutus est. Qui enim stultum
locutus non est. culpam a lingua compescuit:.
Sed cum prȩmittitur non peccauit: constat quod
murmurationis uitium. etiam a cogitatione
restrinxit. Ne ͤp̾eccauit gͦ nec stulte locutui est. quia
nec ꝓconscientiam tacitus tumuit. nec linguam in
contum. ⁊am relaxauit. Stulte autem contra dm̃
loquitur: qui inter diuinȩ: anim aduersionis fla¬
gella pcsitus. iustificare semetipsum conatur. Si enĩ¬
se inuocentẽ asserere suꝑbe audeat. quid aliud qua
iusticiam ferientis accusat:  uc usq nos uer¬
ba hẏstoriȩ transcurrisse sufficiat. iam nunc ad in-¬
daganda allegoriȩ misteria expositionis se sermo con¬
uertat. Sed in hoc quod scriptum est quadam die cũ¬

Expanded text:
non loquendo peccare, beato Job et oris testimoninon loquendo peccare, beato Job et oris testimonium perhibetur, et cordis. Prius enim dicitur: Non peccavit; et tunc demum subditur: Neque stultum aliquid contra Deum locutus est. Qui enim stultum locutus non est, culpam a lingua compescuit; sed cum praemittitur, Non peccavit, constat quod murmurationis vitium etiam a cogitatione restrinxit. Nec peccavit ergo, nec stulte locutus est, quia nec per conscientiam tacitus tumuit, nec linguam in contumaciam relaxavit. Stulte enim contra Deum loquitur, qui inter divinae animadversionis flagella positus, justificare semetipsum conatur. Si enim innocentem se asserere superbe audeat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat? Hucusque nos verba historiae transcurrisse sufficiat: jam nunc ad indaganda allegoriae mysteria expositionis se sermo convertat. Sed in hoc quod scriptum est: CAPUT XX