comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim thesaurus defiderabilis requiescit in ore
sapientis: uir aut̃ stultus glutit illud. Breuit̃
diaoit. Sapiens ruminat : stultus non rumi¬
nat. Hoc aut̃ aꝑte et latine quid est: Sapi¬
ens cogitat ea que audierit: stultus aut̃ au¬
dit. obliuioni tradit. Heq enim ꝓpter aliud
in lege munda ea dicta sunt animalia que
ruminant : immunda que non ruminant.
Ham creatura dĩ om̃is munda est. Artifici
d̃õ. tam mundus est agnus quam porcus.
Creauit enim omnia bona ualde: et om̃is cre¬
atura di bona est. Dicit apłs: et omnia mũ¬
da mundis. Cum ergo in natura utrumq
sit mundum: significatione tamen agnus
significat aliquid mundum: porcus significat
aliquid immundum. Agnus significatꝰ in no¬
centiam sapientiȩ ruminantis: porcus sig¬
nificat immundiciam stulticię obliuiscentis.
Brouus psalmus ꝓ sollempnitate dictus est: inde¬
amus an possit etiam breuiter tractari.

Expanded text:
enim, «Thesaurus desiderabilis requiescit in ore enim, «Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis; vir autem stultus glutit illum:» breviter dixit, Sapiens ruminat, stultus non ruminat. Hoc autem aperte et latine quid est? Sapiens cogitat ea quae audierit; stultus autem audita oblivioni tradit. Neque enim propter aliud in Lege, munda ea dicta sunt animalia quae ruminant, immunda quae non ruminant : nam creatura Dei omnis munda est. Artifici Deo tam mundus est porcus quam agnus. Creavit enim omnia bona valde : et, «Omnis creatura Dei bona est,» dicit Apostolus ; et, «Omnia munda mundis» . Cum ergo in natura utrumque sit mundum; significatione tamen agnus significat aliquid mundum, porcus significat aliquid immundum: agnus significat innocentiam sapientiae ruminantis; porcus significat immunditiam stultitiae obliviscentis. Brevis Psalmus pro solemnitate dictus est; videamus an possit etiam breviter tractari.
Abbreviated transcription (Latin):
martyrum sicut deuo¬
cio celebritatis ur̃e.
ita nr̃e seruitutis sermo
debotur. S meminisse
oportet Karitatem
uĩam: hesterna die quam multa dicta sut.
Hon enim quia ꝓpter auiditatem interioris
oris ur̃i. ꝑ dotum fermonem tanquam recẽ¬
tes affiustis: ꝓpterea obliuisci debemus infir¬
mitatis comiums. Primo quia et honorare
oportet uerba preclara : sicut scriptum est.
Predara aut̃ uerba sapientiȩ: sunt dñi dĩ.
Per nos canquam ꝑ uascula : uobis ministrantꝰ᷑.
Et si fictilia sunt uasa: s panis cęlestis est. Apłs
dicit. Habemus thesaurum istum in uasis fic¬
tilib: ut eminentia uirtutis sit dĩ. Qui aut̃
thesaurus: idem panis. Nam si non idẽ eẽt¬
et thesaurus et panis: non de ipso chesauro
alibi scriptum eẽt. thesaurus desiderabilis
requiescit in ore sapientis: uir aut̃ stultus
glutit illud. Unde ammonemus karitatem
ur̃am. ut ea que audiendo tanquã uentre
memoria conditis: rursus euoluendo et co-¬
gitando quodammodo ruminetis. Hoc est

Expanded text:
martyrum, sicut devotio celebritatis vestrae, ita nostrae servitutis sermo debetur. Sed meminisse oportet Charitatem vestram, hesterno die quam multa dicta sint. Non enim quia propter aviditatem interioris oris vestri per totum sermonem tanquam recentes adfuistis, propterea oblivisci debemus infirmitatis communis: primo quia et honorare oportet verba praeclara, sicut scriptum est, Praeclara autem verba sapientiae Domini Dei sunt. Per nos tanquam per vascula vobis ministrantur: et si fictilia sunt vasa, sed panis coelestis est. Apostolus dicit: «Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus, ut eminentia virtutis sit Dei» . Qui autem thesaurus, idem et panis. Nam si non idem esset thesaurus et panis, non de ipso thesauro alibi scriptum esset: «Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis; vir autem stultus glutit illum» . Unde admonemus Charitatem vestram ut ea quae audiendo tanquam ventre memoriae conditis, rursus revolvendo et cogitando quodammodo ruminetis. Hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
IT ULUS psalmi huuis
breius et simplex est. neq nos
tenet. scientes cuiuis figuram por¬
tauerit dauid: et in eo etiam nos
ipsos agnoscentes. quia et nos
menbra illius corporis sumus. Ag¬
noscamus ergo hic uocem aeccłię:
simulq gaudeamus quod in ea eẽ merui¬
mus. cuius uocem cantantis audiuimus.
Totus titulus est: ipsi dauid. Uideamus ergo

Expanded text:
itulus psalmi hujus brevis et simplex est, neque nos tenet, scientes cujus figuram portaverit David, et in eo etiam nos ipsos agnoscentes, quia et nos membra sumus illius corporis. Agnoscamus ergo hic vocem Ecclesiae, simulque gaudeamus quod in ea esse meruimus, cujus vocem cantantis audivimus. Totus titulus est, «Ipsi David.» Videamus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Nl audiebamus cũ psalmus presens can¬
taretur. et nõ om̃s qui audiebamus etiam
intelligebamus: quantomagis ergo intente
nunc audiendus ẽ. si ut sꝑo et cupio adiuuã¬
tib omĩum audientium orationib. si quid¬
in hoc forte obscurum est dõ donante reue-¬
labitur : ut sit fructuosus auditus. nec maniss
redeat auditor qui intentus affuit cũ dicẽt᷑.
Unde cepit: nobis dr̃.¬

Expanded text:
ti audiebamus, cum psalmus praesens cantaretur; et non omnes qui audiebamus, etiam intelligebamus. Quanto magis ergo intente nunc audiendus est, si, ut spero et cupio, adjuvantibus omnium audientium orationibus, si quid hic forte obscurum est, Deo donante revelabitur; ut sit fructuosus auditus, nec inanis redeat auditor, qui intentus adfuit cum audiret? Unde coepit? Nobis d
Abbreviated transcription (Latin):
parictinis ruinarũ: puluis erat ꝓrsu.
paries tot milium credentium: et prtcia dorium
suarũ ad pedes apłoꝵ ponennũ. Ergo ertitit de
illo pulucre humuitas. et formata etꝰ formosa. Ques
aũ de gentib sie: a ua paucos mrimur hoc facise¬

Expanded text:
parietinis ruinarum. Pulvis erat prorsu ipso pulvere venit paries tot millium credentium, et pretia rerum suarum ad pedes Apostolorum ponentium. Ergo exstitit de illo pulvere humanitas et formata et formosa. Quis enim de Gentibus sic? Quam paucos miramur hoc fecis
Abbreviated transcription (Latin):
dunt hicuitus in hac ꝑegrinatione illi
suscipiant te ꝓpter refectionem car¬
us antecessit iacob ad egyptum: et ait
res edant ergo filii tui: precedant te oꝑa
Rtiales filios premiseris: tales et sequeris.

Expanded text:
cum hic vivis in hac peregrinatione, illi suscipiant te. Propter refectionem carntecessit Jacob in Aegyptum, et ait edant ergo filii tui, praecedant te opera tua: quales filios praemiseris, tales et sequeris.
Abbreviated transcription (Latin):
peregrinatione reuocr. fetosa. cum mul
utattm inquit dierum meorum uimna michi.
iud est quod noscio: Qui nxedentes a me. mur¬
nutrabant contra me. Quid est quod ꝑditi me
perisse contendunt: Certe enum Hoc dicunt: qr
fui et non sum. Anniuina michi erigintatem

Expanded text:
peregrinatione revocanda, fetosa cum multiguitatem,» inquit, «dierum meorum annuntia mihi.» Quid est, quod nescio qui recedentes a me, murmurant contra me? quid est, quod perditi me perisse contendunt? Certe enim hoc dicunt, quia fui, et non sum: «Annuntia mihi exiguitatem
Abbreviated transcription (Latin):
sergnins eẽ compediti sapientie:
inenant n abacias consilium meũ: et infer pe¬
deni tuam in compedes illius: et intorquem eiꝰ
cellimi tuum. Subice humerum tuum et porta
am. et ne oderis iuncła illius. In om̃i anma
tua accede ad illam: et in om̃i uirtute tua serua
iuias eius. Inuestiga et inquire. et innotescet tibi:
t continens factus ne derelinquas eam In noris¬
sinis enim uiuenies requiem euis: et coruerte
tibi ui leticiam: et erunt tibi compedes eius in

Expanded text:
semus esse compediti sapientiae,meam, et ne abjicias consilium meum; et infer pedem tuum in compedes illius, et in torquem ejus collum tuum: subjice humerum tuum et porta illam, et ne oderis vincula illius. In omni anima tua accede ad illam, et in omni virtute tua serva vias ejus: investiga et quaere, et innotescet tibi; et continens factus, ne derelinquas eam. In novissimis enim invenies requiem ejus, et convertetur tibi in laetitiam, et erunt tibi compedes ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
Tucrugens inisereberis syon: quia uenit tempꝰ
ut iniserearis eius. Quod tempus : cum autem
uenerit plenitudo temporis: msit ds̃ filium su¬
e factum exmuliere. factum sub lege. Et ubi
sron: Ut eos qui sub lege erant redimneret łr mutꝰ¬

Expanded text:
urgens misereberis Sion, quoniam tempus ut miserearis ejus.» Quod tempus? «Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub Lege.» Et ubi Sion? «Ut eos qui sub Lege erant redimeret»
Abbreviated transcription (Latin):
catorum potest. susnari dut ipłi monuao
nisi utus clagnante dito pocest. hoc eumde
terius agit. Loquimur ad acresoud sem
catorum: Audistis. Qi s filios: Audistis: Iuida
tur in syon nomen dñi. Primo eium prenib
ȩccła: quando moruficab antur compedi. ꝓos
ilas pressuras annunatur in syon nomeu dia.
cum magna libertate: in ipsa ȩccłia. Ipsa enen
syon non ille unus locus primo suꝑbus. postca
captiuatis. si syon cuius umbra erat illa syon
que inter p̃ratur speculatio. P roptorea quia ir.¬

Expanded text:
catorum potest: suscitar autem ipse mortuus nonnisi intus clamante Domino potest; haec enim Deus interius agit. Loquimur ad aures vestrasorum mortificatorum audistis, quos filios audistis. Quid tur in Sion nomen Domini.» Primo enim premebatur Ecclesia, quando mortificabantur compediti: post illas pressuras annuntiatur in Sion nomen Domini, cum magna libertate, in ipsa Ecclesia. Ipsa enim Sion: non ille unus locus primo superbus, postea captivatus; sed Sion cujus umbra erat illa Sion, quae interpretatur Speculatio; propterea quia i
Abbreviated transcription (Latin):
E cce quod nerbo fõcit. ute ontn man¬
uirtute sua. quia potestie ma fede¬
tius quid fecerit: et noli querete quon  suoce¬
M ultum est ate comprehendere quo medi pes¬
cum te ipsum sic fecerit ut prius sis serus ob dio¬
et postea fortasse anicus intelligens. Eigo op¬

Expanded text:
Ecce quod verbo fecit, utique etiam manvirtute sua, quia potestate sua fetius quid fecerit, et noli quaerere quomom est ad te comprehendere quomodo fecum teipsum sic fecerit, ut prius sis servus obediet postea fortasse amicus intelligens. Ergo, «Op
Abbreviated transcription (Latin):
nsi ab illorhereditgia ista pauꝑtas Co esgo
cum spe iam in corpe e rp̃i positis ille aliquano
in suo corpore desperaa. ꝑcussum est ui fenũ
et aruit cor meum. Merre. quie onus care fenti
d tamen unde tibi hoc contigiꝵ un oblitus sui
manducare panem ineum. Dederat enim dt
panem precepti. Nam panis antine quid. insi uo

Expanded text:
si ab illo haereditaria ista paupertas? Dicat ergo cum spe jam in corpore Christi positus, ille aliquando in suo corpore desperatus, «Percussum est sicut fenum, et aruit cor meum.» Merito, quia omnis caro fenum . Sed tamen unde tibi hoc contigit? «Quoniam oblitus sum manducare panem meum.» Dederat enim Deus panem praecepti. Nam pani
Abbreviated transcription (Latin):
de niuecas de qua tribulatione: de qua egesta¬
o pauper ante ianuam di diuitis: Quo deside¬
rio mendicas. qua inopia requiris: qua egestate
pulsis ut aꝑiatur tibi: Dic. Audianius istam eges¬
tatem: in illam et nos ipsos mueniamus. et tecũ
rogenius. Audi: et agnosce si potes. Quia defe

Expanded text:
de invocas? de qua tribulatione? de qua egestO pauper ante januam divitis Dei, quo desiderio mendicas? qua inopia requiris? qua egestate pulsas, ut aperiatur tibi? Dic, audiamus ipsam egestatem; in illa et nos ipsos inveniamus, et tecum rogemus. Audi, et agnosce, si potes. 4. «ve
Abbreviated transcription (Latin):
et potum sium cum fietu miseuit ctuendi
est ne tantis diuitiis. nr̃a paupertas faieiet mudo¬
am. Quere adhuc tamen. ne ipse sit paueper iste
qm̃ uerbum earo factum est. et habitiuit in nol
R espice et illam uocem: ego seruus tuus. et filius
ancillȩ tuę. Attende aucillam istam castamo eot
uirguiem. et maitem. Ibi eñi accepit pauꝑtate

Expanded text:
et potum suum cum fletu commiscuit? Metuendum est ne tantis divitiis nostra paupertas faciat injuriam. Quaere adhuc tamen ne ipse sit pauper iste; quoniam «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Respice et illam vocem: «Ego servus tuus et filius ancillae tuae» . Attende ancillam illam castam, et virginem, et matrem: ibi en
Abbreviated transcription (Latin):
peccato. non tamen etiam id oꝑentur ipsi.
Hon enim qui oꝑantur inquitatem hoc est
peccatum. quia peccatum iniquitas est: in
ui is eius ambulauerunt. Lam uero qua ra¬
tione possit intelligi: et agens illud ꝓpter
corpus mortis huius in quo lex peccati ha¬
bitat. et non ipse agens illud propter
uias dm̃i in quib ambulat: alius sermo ne¬
cessarius est. quia iste claudendus est¬

Expanded text:
peccato, non tamen id operentur ipsi. peccato, non tamen id operentur ipsi. «Non enim qui operantur iniquitatem,» hoc est peccatum, quia «peccatum iniquitas est, in viis ejus ambulaverunt.» Jam vero qua ratione possit intelligi, et agens illud propter corpus mortis hujus, in quo lex peccati habitat, et non ipse agens illud propter vias Domini in quibus ambulat; alius sermo necessarius est, quia iste claudendus est
Abbreviated transcription (Latin):
tis ubi confiteor dicens non enim quod uo¬
lo facio bonum. ⁊ s quod nolo malum hocꝰ
ago : Et hoc audiunnus. lam itaq illud in¬
terrogamus: quomodo in uiis dñi ambula¬
bas. si malum quod nolebas hoc agebas: cum
psalmus sc̃s usonet diceus. non enim qui
oꝑantur unquitatem. in iis eius ambulaue¬
runt. Audi continuo respondentem: ꝑ sentẽ¬
tiam consequentem. S si quod nolo inquit
ego hos facio. iam ego non opor ilud: i. qdꝰ
habitat in me peccatum. Ecce quemadmo¬
dum qui ambulant in uiss dñi nõ oꝑant᷑
peccatum: et tamen non sunt sine peccato:
quia iam non ipsi oꝑantur illud in iniqui¬
tatem. s quod habitat in eis peccatum. hoc
dicit aliquis. Quomodo agebat quod nole¬
bat malum: et quomodo ipse non id age¬
bat. s. Ihabitabat ĩ illo peccatum : Interum
illa questio soluta est: satisq apparuit scrip¬
turȩ auctoritate canonicę fieri posse. ut am¬
bulantes in uiis dñi quamius non sint sine

Expanded text:
tis ubi confiteor, dicens, «Non enim quod votis ubi confiteor, dicens, «Non enim quod volo facio bonum, sed quod nolo malum, hoc ago?» Et hoc audivimus: jam itaque illud interrogamus, Quomodo in viis Domini ambulabas, si malum quod nolebas hoc agebas; cum Psalmus sanctus insonet dicens, «Non enim qui operantur iniquitatem, in viis ejus ambulaverunt?» Audi continuo respondentem per sententiam consequentem: «Si quod nolo,» inquit, «ego hoc facio, jam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum» . Ecce quemadmodum qui ambulant in viis Domini, non operantur peccatum, et tamen non sunt sine peccato; quia jam non ipsi operantur illud, sed quod habitat in eis peccatum. 3. Hic dicet aliquis: Quomodo agebat quod nolebat malum, et quomodo ipse non id agebat, sed quod habitabat in illo peccatum? Interim jam ista quaestio soluta est, satisque apparuit Scripturae auctoritate canonicae, fieri posse ut ambulantes in viis Domini, quamvis non sint sine
Abbreviated transcription (Latin):
dicebam: nunquid circumuenit uos titus:
Nonne eodem spu ambulaiumus  Nonne his¬
dem uestigiis: Unde dicebam: quamdiu su¬
mus in corpore ꝑegrinamur a dño: Per fidẽ
enim ambulamus : non ꝑ spetiem. Que certior
uia dñi quam fides: ex qua tustus uiuit: In
cuius alterius uie itinere ad suꝑna tendebam
quando dicebam: unum aut̃ que retro oblitꝰ.
in ea que ante sunt extentus: scđ̾ni uitenti¬
onem sequor ad palmam suꝑnę uocationis
dĩ in xp̃o iħu : Postremo in qua alia uia
cucurreram quando dicebam: bonum certa¬
men certaui. cursum consuminaui: Satis sit̾
ista responsa quib apłm paulum in uiis dñi
ambulasse dicimus: s ab illo et aliud inqui¬
ramnus. Dic obsecro o paule quando adhuc
in carne uiuens in uiis dñi ambulabas. ha¬
bebas peccatum: an sine peccato eras& Audi¬
amus utrum se ipse sedueat: an uero quod
beatus ioħs eius coapłs sapiat: qm̃ ueritas
erat in eis. hic uero respondet. Nonne legis¬

Expanded text:
dicebam, «Numquid circumvenit vos Titus? nonne eodem spiritu ambulavimus? nonne iisdem vestigiis» ? Unde dicebam, «Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino; per fidem enim ambulamus, non per speciem» ? Quae certior via Domini, quam fides ex qua justus vivit ? In cujus alterius viae itinere ad superna tendebam, quando dicebam, «Unum autem quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu» ? Postremo in qua alia via cucurreram, quando dicebam, «Bonum certamen certavi, cursum consummavi» ? Satis sint ista responsa, quibus apostolum Paulum in viis Domini ambulasse didicimus: sed ab illo et aliud inquiramus. Dic obsecro, o Apostole, quando adhuc in carne vivens in viis Domini ambulabas; habebas peccatum, an sine peccato eras? Audiamus utrum se ipse seducat, an vero quod beatus Joannes ejus coapostolus sapiat: quoniam veritas erat in eis. Et hic ergo respondet: Nonne legis
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitas est. Exurge in aduitorium michi
oꝑitulare michi ꝑ apłm confitentem. Ecce uͥ
est homo tuus exinaniens se: ut impleatur
te ipso. Audiamus fr̃s bem̃i ipsum de hac ques¬
tione si placet : umo quia placet interroge¬
mus. Dic nobis paule beatissime utr̃u ambula

Expanded text:
iniquitas est.» Exsurge in adjutorium mihiiniquitas est.» Exsurge in adjutorium mihiopitulare mihi per Apostolum confitentem. Ecce, ubi est homo tuus exinaniens se, ut impleatur te? Ipsum audiamus, fratres mei; ipsum de hac quaestione, si placet, imo quia placet, interrogemus. Dic nobis, Paule beatissime, utrum ambula
Abbreviated transcription (Latin):
Quid tibi prodest uideri hominib humile
eẽ quod dicis ⁊ si d̾̃s uidet altum ẽẽ quod
sapis: Certe si aurib diuinum insonaret
oraculum. noli altum dicere: nec sic imme¬
rito dampnateris. si humile in ore coram
hominib. et altum in corde coram deo lo¬
quereris. Cum uero audias noli altum
sape s time: non enim ait dicere s saꝑe
cur non etiam intus es huinilis ubi sapis:
An id̾o mens in altitudine inflatur : ut hu¬
militatem lingua mentiatur: Legis. uł
audis : noli altum sapere. s tue. et tu
in tantum sapis altum. ut te peccatum¬
non existimes habere: hac ꝑ hoc quia no
uis timere. nichil tibi aliud remanet quã
timere. Et unde inquis scriptum est. non
emm qui oꝑantur iniquitatem in uiss enis
ambulauerunt: an uero sc̃i dñ nõ ambulat
in iuis dñi: Quod si ambulant inquit: non
oꝑantur iniquitatem. Si non oꝑantur iniqui¬
tatem. non habent peccatum: qm̃ peccatum

Expanded text:
Quid tibi prodest videri hominibus humile Quid tibi prodest videri hominibus humile esse quod dicis, si Deus videt altum esse quod sapis? Certe, si auribus divinum insonaret oraculum, Noli altum dicere; nec sic immerito damnareris, si humile in ore coram hominibus, et altum in corde coram Domino loquereris. Cum vero audias, «Noli altum sapere, sed time» non enim ait, dicere, sed, «sapere»; cur non etiam intus es humilis ubi sapis? An ideo mens altitudine inflatur, ut humilitatem lingua mentiatur? Legis, vel audis, «Noli altum sapere, sed time:» et tu in tantum sapis altum, ut te peccatum existimes non habere; ac per hoc, quia non vis timere, nihil tibi aliud remanet quam tumere. 2. Et unde, inquis, scriptum est, «Non enim qui operantur iniquitatem, in viis ejus ambulaverunt?» An vero sancti Domini non ambulant in viis Domini? Quod si ambulant, inquit, non operantur iniquitatem: si non operantur iniquitatem, non habent peccatum; quoniam «peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
illic se ipsos seducunt. illic in eis ueritas nõ ẽ.
ac ꝑhoc se ipsos in corde seducunt: et in suo
corde ueritatis lumen amitunt. Exclamet
aũt sca familia xp̃i. fructificans et crescẽs
in uniuerso mundo. humilit̾ uerax. et ue¬
raciter humilis: exdamet in quam. Si dixe¬
rimus quia peccatum non habemus: nos ipsos
seducimus. et ueritas in nobis non est. Quod̾
si confessi fuerimus peccata nr̃a. fidelis est &
iustus ut dimittat nobis peccata nr̃a: et mun¬
det nos ab om̃i iniquitate. Hec ut dicãntur:
ita sentiantur. Tunc enim erit humilitas
uera. si non sola ostentetur in lingua: ut
simus scđ̃m apłm non alta sapientes. s hu¬
milib consentientes. Non ait colloquentes
s consentientes : quod non fit ore s corde.
Upochrita si dicis te habere cum credas te
non habere peccatum: foris fingis humili¬
tatem. intus amplecteris uanitatem. Ergo
et in ore et in corde non habes ueritatem

Expanded text:
illic seipsos seducunt, illic veritas in eis non est;illic seipsos seducunt, illic veritas in eis non est; ac per hoc seipsos in corde suo seducunt, et in suo corde veritatis lumen amittunt. Exclamet autem sancta familia Christi, fructificans et crescens in universo mundo, humiliter verax et veraciter humilis; exclamet, inquam: «Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Quod si confessi fuerimus delicta nostra, fidelis est et justus, ut dimittat nobis peccata nostra, et mundet nos ab omni iniquitate.» Haec ut dicuntur, ita sentiantur. Tunc enim erit humilitas vera, si non sola ostentetur in lingua; ut simus secundum Apostolum, «non alta sapientes, sed humilibus consentientes» : non ait, colloquentes, sed, «consentientes;» quod non fit ore, sed corde. Hypocrita, si dicis te habere, cum credas te non habere peccatum; foris fingis humilitatem, intus amplecteris vanitatem. Ergo et in ore et in corde non habes veritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
lis est et iustus qui nobis peccata nr̃a dimit¬
tat: et mundet nos ab om̃i iniquitate. Quid
hic dicit: quid contradicit damꝑnabilis
impietatis elatio: Si enim propter arro¬
gantiam deuitandam non ꝑꝑter ueritatẽ
fatendam non dicunt scĩ se non habere
peccatum: quid est quod confitentur ut
remissionem. mundationemq mereantur:
An et hoc fit ut arrogantia deiutetur: Quo¬
modo ergo impetrabitur peccatoꝵ uera
mundatio: quoꝵ est falsa confessio: Con¬
ticescat igitur et arescat elatio fenea suꝑ¬
borum se ipsam seducens: quȩ in aurib ho¬
minum simulata humilitate dicit se hab̾e
peccatum: in corde aut̃ suo impia elatioẽ
dicit se non habere peccatum. Qui enim
hoc dicunt se ipsos seducunt: et ueritas
in eis non est. S quando in aurib homi¬
num hoc dicunt: non tantum se ipsos sed¬
et alios quoq doctrina insanȩ ꝑuersitatis
seducunt. Cum uero id in corde suo dicunt.

Expanded text:
lis et pius est. P. Qui nobis peccata dimitlis et pius est. P. Qui nobis peccata dimittat, et mundet nos ab omni iniquihic dicit, quid contradicit damnabilis impietatis elatio? Si enim propter arrogantiam devitandam, non propter veritatem fatendam, non dicunt sancti se non habere peccatum; quid est quod confitentur, ut remissionem mundationemque mereantur? An et hoc fit, ut arrogantia devitetur? Quomodo ergo impetrabitur peccatorum vera mundatio, quorum est falsa confessio? Conticescat igitur et arescat elatio fenea superborum, se ipsa seducens, quae in auribus hominum simulata humilitate dicit se habere peccatum, in corde autem suo impia elatione dicit se non habere peccatum. Qui enim hoc dicunt, seipsos seducunt, et veritas in eis non est. Sed quando in auribus hominum hoc dicunt, non tantum seipsos, sed alios quoque doctrinae insanae perversitate seducunt: cum vero id in corde suo dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
GRIETUM est et le¬
gitur et uerum est in hoc
psalmo non enum qui oꝑan¬
tur iiquitatem. in iuis
enis ambulauerunt: s ela¬
borandum est opitulante
deo ineuius manus sunt et nos et sermones
nr̃i: ne recte dictum. non recte intellectum.
lectorem auditorem ue ꝑturbet. Hic usq¬
non habemus nos met ipsos seducimus et
ueritas in nobis non est. aut non putent᷑
tas est. et qui oꝑantur miquitatem non
utiq in uiis eius ambulauerunt: aut quia
dubium non est eos ambulare in uiis dñi.
non credantur habere peccatum: quod ꝓ¬
eul dubio falsum est. Neq ꝓpter arrogantiã
suꝑbiam q uitandam scriptum est. si dixe¬
rimus quia peccatum non habemus nos ip¬
sos seducimus: alioquin non addereturce
ueritas ii nobis non est. s dicerotur humi¬
litas in nobis non est: presertim quia seqͥ¬
tur unde iste sensus clarius illustretur. n¬
om̃sq auferat dubitationis ambages. Cũ
enim hoc beatus ioħs dixisset: adiunxit.
Si aut̃ confessi fuerimus delicra nr̃a: fide

Expanded text:
riptum est, et legitur, et verum est, in hoc psalmo, «Non enim qui operantur iniquitatem, in viis ejus ambulaverunt.» Sed elaborandum est, opitulante Deo, in cujus manu sunt et nos et sermones nostri , ne recte dictum, non recte intellectum, lectorem auditoremve perturbet. non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est;» aut non putenturum iniquitas est» , et qui operantur iniquitatem, non utique in viis ejus ambulaverunt; aut quia dubium non est eos ambulare in viis Domini, non credantur habere peccatum, quod procul dubio falsum est. Neque enim propter arrogantiam superbiamque vitandam scriptum est, «Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus.» Alioquin non adderetur, «Et veritas in nobis non est;» sed diceretur, Humilitas in nobis non est: praesertim quia sequitur unde iste sensus clarius illustretur, omnesque auferat dubitatione ambages. Cum enim hoc beatus Joannes dixisset, ad junxit: «Si autem confessi f
Abbreviated transcription (Latin):
ut quemadmodum scriptum est. qui głat᷑
in dño głetur. Quod ergo ait in tua uistici¬
a uiuifica me: in xp̃o utiq iuiuficari cup̃¬
Et ipsa est misccdia: quam suꝑ se poscit uenire.
Ipse xp̃c est et salutare dĩ: quo uerbo expo¬
suit quam nuscdiam diceret: ubi ait. et ue¬
mat suꝑ me misedia tua dñe. Si ergo queri¬
mus que sit ista miscđia tua: audiamus quod
sequitur. Salutare tuum scđm eloquium tuũ.
Ab eo quippe hoc ꝓmssum est.: qui uocat ea
que non sunt tanquam sint. Hondum enĩ¬
erant quib ꝓmitteretur: ne quisquam de
meritis głaretur. Et quib ꝓmissum est etiã
ipsi ꝓmissi sunt: ut totum corpus xp̃i dicat.
biguũ est. S quod libet eorum xp̃m sonet.
ipsum enim nobis exprobrant aquib est
crucifiacus. uł scandalum uł stulticiam ⁊ ig¬
norantes quia uerbum caro factum est. et
habitauit in nobis: quod uerbum in prin¬
oipio erat. et apud dm̃ erat. et ds̃ erat.

Expanded text:
ut, quemadmodum scriut, quemadmodum scriino glorietur» . Quod ergo ait, «In tua justitia vivifica me;» in Christo utique vivificari cupet ipsa est misericordia quam super se poscit venire. Ipse Christus est et «salutare» Dei; quo verbo exposuit quam misericordiam diceret ubi ait, «Et veniat super me misericordia tua, Domine.» Si ergo quaerimus quae sit ista misericordia, audiamus quod sequitur: «Salutare tuum secundum eloquium tuum.» Ab eo quippe hoc promissum est, qui «vocat ea quae non sunt, tanquam sinterant qui promitterentur, ne quisquam de meritis gloriaretur. Et quibus promissum est, et ipsi promissi sunt, ut totum corpus Christi dicat: biguum est: sed quodlibet eorum Christum sonat. Ipsum enim nobis exprobrant, quibus est crucifixus vel scandalum, vel stultitia : ignorantes quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis; quod Verbum in principio erat, et apud Deum erat, et Deus erat .
Abbreviated transcription (Latin):
et inscłm scłi. Ostendit quid dixerit semꝑ.
Aliquando et enim semꝑ intelligitur quam¬
dui hic uiuitur: s hoc non estͦ in scłm et
in scłm scłi. Melius quippe ita interpreta¬
tum est. quam sicut quidam codices hñt
in eternum et in scłm scłi : quia non potu¬
erunt dicere. et in ęternum aeterni
Lex itaq ista intelligenda est de qua dicit
apłs: plenitudo legis karitas. hec enim
a scĩs quorum ea ore non aufertur uerbũ
ueritatis. hoc est ab ipsa xp̃i ȩccłia custodie¬
tur: non solum in hoc scło. id est donec fi¬
uiatur hoc scłm. s etiam in alterum quod
sicut hic etiam ibi accepturi sumus que cus¬
todiamus: s ipsim legis ut dixi plenitudinẽ
sine ullo peccandi timore seruabunus: quia
et dm̃ plenius cum uiderimus amabuis et
ꝓxͥmũ : quia ds̃ erit omĩa in om̃ib. Nec fale

Expanded text:
eculum saeculi:» ostendit quid dixerit, «semper.» Aliquando etenim «semper» intelligitur, Quamdiu hic vivitur; sed hoc non est, «in saeculum et in saeculum saeculi:» melius quippe ita interpretatum est, quam, sicut quidam codices habent, «in aeternum et in saeculum saeculi;» quia non potuerunt dicere, et in aeternum aeterni. Lex itaque ista intelligenda est de qua dicit Apostolus, «Plenitudo legis charitas» . Haec enim a sanctis, quorum ex ore non aufertur verbum veritatis, hoc est, ab ipsa Christi Ecclesia custodietur, non solum in hoc saeculum, id est, donec finiatur hoc saeculum; sed etiam in alterum, quodsicut hic, etiam ibi accepturi sumus quae custodiamus, sed ipsam legis, ut dixi, plenitudinem sine ullo peccandi timore servabimus: quia et Deum plenius, cum viderimus, amabimus, et proximum, quia Deus erit omnia in omnibus ; nec
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ipse ꝓmisisti. Et ne auferas ex ore meo
uerbum ueritatis usq ualde. qm̃ in uidici¬
is tiuis suꝑsꝑaui: id est qm̃ uidicia tua quib
me corripis et flagellas. non solum michi nõ
et humiles corde: de te presumendo in ꝑse¬
cutionib non defecerunt. Eoce etiam qui
de se presumendo defecerunt. et tamen ad
ipsum corpus ꝑtinuerunt: sibi in notescẽ¬
do fleuerunt : et tuam grãm solidius inue¬
nerunt. quia suam suꝑbiam ꝑdiderunt.
E igo ne auferas de ore meo uerbum uerita¬
tis usq quaq: quia in uidiciis tuis suꝑsꝑa¬

Expanded text:
ne auferas ex ore meo verbum veritatis usque valde, quoniam in judiciis tuis supersperavi:» id est, quoniam judicia tua, quibus me corripis et flagellas, non solum mihi non et humiles corde de te praesumendo, in persecutionibus non defecerunt; ecce etiam qui de se praesumendo defecerunt, et tamen ad ipsum corpus pertinuerunt, sibi innotescendo fleverunt, et tuam gratiam solidius invenerunt, quia suam superbiam perdiderunt. Ergo «ne auferas ex ore meo verbum veritatis usque valde, quia in judiciis tuis su
Abbreviated transcription (Latin):
scło. Uidebimus aut̃ facie ad faciem. Tunc
aut̃ uidebimus facie ad faciem: cum habue¬
rimus corda mundata. Beati enim mundo
corde : qñ ipsi dm̃ uidebunt. Unde aut̃ cor¬
da mundãtur ⁊ nisi ꝑ fidem: Sicut petrus ait
in actib apłoꝵ: mundans fide corda eorum.
Mundantur enim corda nr̃a ꝑ fidem: ut possit̾
eẽ idonea caꝑe speciem. Ambulamus enm
nunc ꝑ fidem. nondum ꝑ spetiem: sicut dic̃¬

Expanded text:
saeculo. Videbimus autem facie ad faciem : tunc saeculo. Videbimus autem facie ad faciem : tunc autem videbimus facie ad faciem, cum hahuerimus corda mundata. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Unde autem corda mundantur, nisi per fidem, sicut Petrus ait in Actibus Apostolorum: «Mundans fide corda eorum» Mundantur autem corda nostra per fidem, ut possint esse idonea capere speciem. Ambulamus enim nunc per fidem, nondum per speciem; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
quib exciderant. Salubria sunt enim : et sepi¬
us dicenda. Siue ergo unus cantet. siue multi
cantent: et multi homines unus homo est:
quia unitas est. Et xp̃c sicut diximus unus ẽ.
et om̃s xp̃iani menbra sunt xp̃i. Quid ergo isti
cantant: hec menbra xp̃i quid cantant᷑ :¬
A mant enumr et amando cantant: et desideran¬
do cantant. Aliquando cum tribulatione can¬
tant: et aliquando exultando cantant: cum
inspe cantant. T̃ribulatio enim nr̃a in pre
tribulatione presentis scłi consoletur nos spes
futuri scłi: ꝑimus. Gaudium ergo nr̃m fr̃s
nondum est in re: s iam in spe. Spes enĩ
nr̃a tam certa est: quasi iam res ꝑfecea sit.
Heq enim cunemus : ꝓmittente ueritate. Ueri¬
tas enim nec falli p̾otest: nec fallere. Bonum
est ut hereamus illi. Illa nos liberat: s si mã¬
serinus in uerbo euis. Modo enim credimus:
tunc uidebimus. Cum credimus: spes est in
isto scło. Cum uidebimus: res erit in futuro

Expanded text:
quibus exciderant; salubria sunt enim, et saepiquibus exciderant; salubria sunt enim, et saepius dicenda. Sive ergo unus cantet, sive multi cantent; et multi homines unus homo est, quia unitas est; et Christus, sicut diximus, unus est, et omnes Christiani membra sunt Christi. 2. Quid ergo isti cantant? haec membra Christi quid cantant? Amant enim, et amando cantant, desiderando cantant. Aliquando cum tribulatione cantant, et aliquando exsultando cantant, cum in spe cantant. Tribulatio enim nostra in prtribulatione praesentis saeculi consoletur nos spes futuri saeculi, perimus. Gaudium ergo nostrum, fratres, nondum est in re, sed jam in spe. Spes autem nostra tam certa est, quasi jam res perfecta sit: neque enim timemus promittente Veritate. Veritas enim nec falli potest, nec fallere: bonum est ut haereamus illi; illa nos liberat, sed si manserimus in verbo ejus. Modo enim credimus, tunc videbimus: cum credimus, spes est in isto saeculo; cum videbimus, res erit in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i canticum gradu¬
um. ẽẽ canticum ascen¬
sionis nr̃ȩ : eandemq
ascensionem non corpo¬
ris pedib fieri. s cordis
affectib. Hoc sepissime insinuauumus uobis.
Nec eadem sepius repetenda sunt: ut sit locus
dicendi que nondum dicta sunt. Et iste ergo
psalinus quem nunc uobis cantatum audistis:
eanticum graduum suꝑscribitur. Ipse est titu¬
lus eius. Cantant ergo ascendentes. Et aliquan¬
do tanquam unus cantat. aliquando tanquam
multi: quia et multi unus. quia et unus xp̃c:
et hoꝵ omĩum menbroꝵ caput in cęlo est.
Corpus aut̃ etiam si laborat in terra: non ẽ. pre¬
cisum a capite suo. Desuꝑ enim caput ꝓspicit:
et consulit corpori. Ham si non consuleret: nõ
diceret illi ꝑsocutori adhuc saulo. nondũ paulo.
daule saule quid me ꝑsequeris: Et hec optime
nostis : et usitata sunt uobis. Non aut̃ oum fas¬
tidio cominemorentur eis. quib non excider̃.
ut ꝑ eoꝵ patientiam redeant in cor etiam eoꝵ

Expanded text:
mi, canticum graduum esse canticum ascensionis nostrae, eamdemque ascensionem non corporis pedibus fieri, sed cordis affectibus. Hoc saepissime insinuavimus vobis; nec eadem saepius repetenda sunt, ut sit locus dicendi quae nondum dicta sunt. Et iste ergo psalmus, quem nunc vobis cantatum audistis, «Canticum graduum» superscribitur. Ipse est titulus ejus. Cantant ergo ascendentes: et aliquando tanquam unus cantat, aliquando tanquam multi; quia et multi unus, quia et unus Christet horum omnium membrorum caput in coelo est. Corpus autem etiamsi laborat in terra, non est praecisum a capite suo. Desuper enim caput prospicit, et consulit corpori. Nam si non consuleret, non diceret illi persecutori adhuc Saulo, nondum Paulo: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Et haec optime nostis, et usitata sunt vobis. Non autem cum fastidio commemorentur eis quibus non exciderunt, ut per eorum patientiam redeant in cor etiam eorum
Abbreviated transcription (Latin):
enim hic sumus. et ꝑegrinamur: nondum
euasimus. Precesserunt quidem menbra queda
de corpore illo de quo et nos sumus: que posit̃
Iam enim euaserunt: et in exultatione cum &
sunt recepturi corpora iam incorrupta. eadem
ipsa que primo erant corruptibilia: in quib
passi sunt penas : inde illis fiunt ornamenta
iusticiȩ. Ergo illi siue iam in re. siue nos in spe
conungentes affectum coronis eoꝵ. et desiderã¬
tes talem uitam qualem hic non habemusis¬
et habere non poterimus insi eam hic deside¬
raiu̾mus: cantemus simmul om̃s. et dicamus

Expanded text:
enim hic sumus et peregrinamur, nondum enim hic sumus et peregrinamur, nondum evasimus. Praecesserunt quidem membra quaedam de corpore illo de quo et nos sumus, quae possunt jam enim evaserunt, et in exsultatione cum Christo sunt, recepturi corpora jam incorrupta, eadem ipsa quae primo erant corruptibilia, in quibus passi sunt poenas; inde illis fient ornamenta justitiae. Ergo, sive illi jam in re, sive nos in spe conjungentes affectum coronis eorum, et desiderantes talem vitam qualem hic non habemus, sed habere non poterimus nisi eam hic desideraverimus, cantemus simul omnes, et dicamus
Abbreviated transcription (Latin):
est: et habitauit in nobis. Quod ergo manet
uerbum in se. ueritas est ad quam uenimus.
et que nos liberat. Quod aut̃ predicatur uer¬
bum fidei. an quo nos uult dñs ꝑmanere ut
cognoscamus ueritatem : hoc est̾ uerbum caro
factum. et habitauit in nobis. Credis xp̃m
legimus. Menbra ista xp̃i exultant iam. edua¬
tant istum psalmum. Et quis exultat hic ns
in spe. sicut dixi: Et nobis certa sit ipsa spes:
et exultando cantemus. Non enim qui cantant
alien sunt a nobis: aut non in hoc psalno uen
nr̃a est. Sic audite: tanquam uos ipsos audrats
Sic audite: tanquam in speculo scripturarum
uos ipsos attendatis. Cum enim tanquam spe¬
culum attendis scripturas exhilaratur facies
tua: cum similem te inuenies exultatione spo
menbris quibdam axp̃i que menbra ista emn¬
tarunt. eris et tu in ipsis menbris: et cantabis
ista. Cur ergo ista cantant exultando: Quia
euaserunt. Ergo spes est in qua cantant. Cum

Expanded text:
est, et habitavit in nobis» . Quod ergo manet est, et habitavit in nobis» . Quod ergo manet Verbum in se, veritas est ad quam venimus, et quae nos liberat: quod autem praedicatur verbum fidei, in quo nos vult Dominus permanere, ut cognoscamus veritatem; hoc est, «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis.» Credis in Christum legimus; membra ista Christi exsultantia cantant psalmum istum. Et quis hic exsultat, nisi in spe, sicut dixi? Et nobis certa sit ipsa spes, et exsultando cantemus. Non enim qui cantant alieni sunt a nobis, aut non in hoc psalmo vox nostra est. Sic audite, tanquam vos ipsos audiatis; sic audite, tanquam in speculo Scripturarum vos ipsos attendatis. Cum enim tanquam speculum attendis Scripturas, exhilaratur facies tua: cum similem te invenies exsultatione spei, membris quibusdam Christi, quae membra ista cantarunt; eris et tu in ipsis membris, et cantabis ista. Cur ergo isti cantant ista exsultando? Quia evaserunt. Ergo spes est in qua cantant. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
est in p̾atria: s iam est in uia. Qui aut̃ non
credit: nec in patria est nec in uia. Si ergo
ambulemus tanquam in uia simus: quia ipse¬
rex patriȩ factus est uia. Rea patriȩ nr̃ȩ: dñs
Ad ueritatem. Qua imus& Per fidem. Quo inus:
A d xp̃m. Qua imus: Per ap̃m. Ipse enim dixxit.
Ego sum uia: ueritas. et uita. Dixerat aut̃ ali¬
quando credentib in se. Si manseritis in uer¬
bo meo. uere discipuli mei estis: et cognoscetis
ueritatem: et ueritas liberabit uos. Etꝰ cognos¬
cetis inquit ueritatem: s si manseritis in uer¬
bo meo. in quo uerbo: Sicut dicit apłs: hoc
est uerbum fidei quod p̾dicamus. Primo ergo
uerbum fidei est. In quo uerbo fidei si manse¬
rimus. cognoscemus ueritatem: et ueritas libe¬
rabit nos. Ueritas immortalis est: ueritas im¬
cominutabilis est. Ueritas illud uerbum est
de quo dr̃. in principio erait uerbum: et uer¬
bum erat aput dm̃: et ds̃ erat uerbum. Et
quis hoc uidet: nisi corde mundato: Unde
mundantur corda: Et uerbum caro factũ

Expanded text:
est in patria, sed jam est in via. Qui autem non credit, nec in patria est, nec in via. Sic ergo ambulemus tanquam in Rex patriae factus est via. Rex patriae nostrae, DomAd veritatem. Qua imus? Per fidem. Quo imus? Ad Christum. Qua imus? Per Christum. Ipse enim dixit: «Ego sum via, veritas et vita» . Dixerat autem aliquando credentibus in se: «Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos» . «Et cognoscetis,» inquit, «veritatem,» sed «si manseritis in verbo meo.» In quo verbo? Sicut dicit Apostolus, «Hoc est verbum fidei quod praedicamus» . Primo ergo verbum fidei est; in quo verbo fidei si manserimus, cognoscemus veritatem, et veritas liberabit nos. Veritas immortalis est, veritas incommutabilis est: veritas illud Verbum est de quo dicitur, «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Et quis hoc videt, nisi corde mundato? Unde mundantur corda? «Et Verbum caro factum
Abbreviated transcription (Latin):
rant. Querit potentior infirmiorem ⁊ et que¬
rit eum opprimere: non ob aliud. nisi quia ht̃
quod illi auferat. Uidet illum pati sub se tribu¬
lationem : non ob aliud nisi ꝓpter quod habet
Et hoc ipse ꝓpter quod ille patitur tribulatio¬
nem: ad se congerit. Non attendebat quando
illum ꝑsequebatur. Ille fugiebat: ille torquebat᷑.
Ille timebat: ille ubi se absconderet querebat.
Unde pateretur ista mala: nisi quia habebat :¬
Ut in illo disce quid fugias: quia si res que illum
torquebat te ꝑsequente ne auferretur a ce:et ce
sic habet torquere. alio ꝑsequente. Attendis
quia pinguis est. Si ꝓpterea illum queris quia
pinguis est: tue pinguescere. ne alter te que¬
rat. Et omĩa inamter funt. Quere finem.
tenebie occurrunt. Quere: quasi nichil occumit

Expanded text:
rant. Quaerit potentior infirmiorem, et quaerant. Quaerit potentior infirmiorem, et quaerit eum opprimere, non ob aliud, nisi quia habet quod illi auferat: videt illum pati sub se tribulationem, non ob aliud, nisi propter quod habet; et hoc ipse, propter quod ille patitur tribulationem, ad se congerit. Non attendebat, quando illum persequebatur; ille fugiebat, ille torquebatur, ille timebat, ille ubi se absconderet quaerebat: unde pateretur ista mala, nisi quia habebat? Vel in illo disce quid fugias: quia res quae illum torquebat, te persequente, ne auferretur a te, et te sic habet torquere alio persequente. Attendis quia pinguis est: si propterea illum quaeris, quia pinguis est; time pinguescere, ne alter te quaerat. Et omnia inaniter fiunt: quaere finem; tenebrae occurrunt: quaere quare; nihil occurrit
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Cor tuum mane fidei ad penas exit: quod
plenum fide ad coronam exiret. Ecce quod¬
nichil est fecisti: et ꝓpter nichil dm̃ offendisti.
Aqua sine substantia est: que te demersit. Con
inique facit: s nemo considerat. Eunt homi¬
nes: audiunt ꝓuerbium illud uulgale: et
ꝓuerbia dĩ dormitant in eis. Quod ꝓuerbiũ:
M alo quod teneo: quam quod sꝑo. Oifelix quid
tenes: Ecce dicis: malo quod teneo. cene sic
ut non amittas: et dic malo quod teneo. Si
aut̃ non tenes: quare illud non tenes quod
non potes amittere: Quid ergo tenes : durum.
Tene ergo si tenes: non tibi auferatur inuito.
Si aut̃ et ꝑ aurum traheris quor non uis: et
idõ te querit maior raptor quia inuenit
minorem raptorem: ideo te querit maior a¬
quila. quia prior cepisti leporem: preda tibi
fuit minor. preda erit maiori. Hec non iudẽt
homines in reb humanis: tanta cupiditate
cecantur. Mira res est fr̃s: horrent qui conside¬

Expanded text:
tes; cor tuum inane fidei, ad poenas exit, quod tes; cor tuum inane fidei, ad poenas exit, quod plenum fide ad coronam exiret. Ecce nihil est quod fecisti, et propter nihil Deum offendisti. Aqua sine substantia est quae te demersit. Propsed nemo considerat. 10. Eunt homines, audiunt proverbium illud vulgare; et proverbia Dei dormitant in eis. Quod proverbium? Malo quod teneo, quam quod spero. O infelix, quid tenes? Ecce dicis, Malo quod teneo; tene sic ut non amittas, et dic, Malo quod teneo. Si autem non tenes, quare non illud tenes quod non potes amittere? Quid ergo tenes? Aurum. Tene ergo; si tenes, non tibi auferatur invito. Si autem et per aurum traheris quo non vis, et ideo te quaerit major raptor, quia invenit minorem raptorem; ideo te quaerit major aquila, quia prior cepisti leporem: praeda tibi fuit minor, praeda eris majori. Haec non vident homines in rebus humanis; tanta cupiditate caecantur. Mira res est, fratres; horrent qui conside
Abbreviated transcription (Latin):
udes: Frangat tibi aliquis fidem: clamas. Uis
ergo tibi exhiberi. et tunc uides: cum petitur
ut exhibeas. tunc non uides. Quod clamas aliũ
non habere ergate. plange te non habere erga
alium : et uide quia peccatum quod facis sine
substantia est. Quod enm ad quiritur de pec¬
cato. uidetur ẽẽ substantia: s et hoc non adqͥ¬
ritur. Ille enim habet aurum : qui nouit uti
auro. Qui aut̃ auro uti non nouit: habetur.
non habet. possidetur non possidet. Estote
dñi auri. et non serui auri: quia et aurum
ds̃ fecit. et te suꝑ aurum ipse fecit. Aurum
fecit ad subsidium cuum: et te ad imaginem
suam. Uide quod supra te est: et calcas quod
infrate est. Quid ergo ad quisisti: Uis uidere
quia aqua sine substantia sit: Tolle tecum¬
numinos ad inferos: quos ad quisisti. Quid fac¬
turus es: Ad quisisti aurum: ꝑdidisti fidem.
Per paucos dies eoris de hac uita: aurum quod
adquisisti. ꝑdita fide auferre tecum non po¬

Expanded text:
vides? Frangat tibi aliquis fidem; clamas. Vis vides? Frangat tibi aliquis fidem; clamas. Vis ergo tibi exhiberi, et tunc vides; cum petitur, ut exhibeas, tunc non vides? Quod clamas alium non habere erga te, plange te non habere erga alium. Et vide quia peccatum quod facis, sine substantia est. Quod enim acquiritur de peccato, videtur esse substantia. Sed et hoc non acquiritur. Ille enim habet aurum, qui novit uti auro: qui autem auro uti non novit, habetur, non habet; possidetur, non possidet. Estote domini auri, et non servi auri: quia et aurum Deus fecit, et te super aurum ipse fecit; aurum fecit ad subsidium tuum, et te ad imaginem suam. Vide quod supra te est, et calcas quod infra te est. Quid ergo acquisisti? Vis videre quam aqua sine substantia sit? Tolle tecum ad inferos quod acquisisti: quid facturus es? Acquisisti aurum, perdidisti fidem: post paucos dies exis de hac vita, aurum quod acquisisti perdita fide, auferre tecum non po
Abbreviated transcription (Latin):
Si uenalis eẽt in nundinis fides: haberet preciũ.
Lucra tua cogitas: dampna tua non cogitas: De
archa gaudes : de corde non plangis: Habun¬
dat nescio quid in archa tua. s uide quid di¬
minutum sit ui corde tuo. Cum aparueris ar¬
cham: niuenies solidos qui non erant. Bene: qr
gaudes ẽẽ ibi quod ibi non erat. Attende archã
cordis : ibi erat fides et non est. Si hac gaudes:
quare hac non plangis: Plus ꝑdidisti quam
adquisisti. Uis uidere quid ꝑdideris: Nec nau¬
fragio tibi posset auferri. Nam aliquando per¬
dunt om̃ia homines in mari: et nudi exeunt.
Multi naufragauerunt cum paulo. Amatores
huius scłi passi sunt naufragium: et nudi õs
exierunt illi. Et quod foris habebant amiser̃.
et domum cordis sui mnanem inuenerunt.
Paulus aut̃ in corde ferebat patrimonium fi¬
dei suȩ. nullis fluctib nullis tempestatib¬
Q uare clamas quando tibi frangitur: si non eã

Expanded text:
si venalis esset in nundinis fides, haberet pretium? si venalis esset in nundinis fides, haberet pretium? Lucra tua cogitas, damna tua non cogitas? De arca gaudes, de corde non plangis? Abundat nescio quid in arca tua; sed vide quid imminutum sit in corde tuo. Cum aperueris arcam, invenies solidos qui non erant: bene, quia gaudes esse ibi quod ibi non erat. Attende arcam cordis; erat ibi fides, et non est. Si hac gaudes, quare hac non plangis? Plus perdidisti quam acquisisti. Vis videre quid perdideris? Nec naufragio tibi posset auferri. Nam aliquando perdunt omnia in mari, nudi exeunt. Multi naufragaverunt cum Paulo : amatores hujus saeculi passi sunt naufragium, et nudi omnes exierunt; illi et quod foris habebant amiserunt, et domum cordis sui invenerunt inanem: Paulus autem in corde ferebat patrimonium fidei suae; nullis fluctibus, nullis tempestatibQuare clamas quando tibi frangitur, si non eam
Abbreviated transcription (Latin):
seruatur: tua est. Dilapidare illam ius: ꝓficisoi
uis longuis. Da michi. s damichi: dedit illi. Pro¬
fectus in regionem longinquam: uiuens prodige
cum meretricib ꝑdidit cotam substantiam
gens remansit: porcos pauit. In egestate sua pa¬
tris diuitias recordatur. Hisi enim eum egestas
pulsasset: illam satietatem non desideraret.
Considerent ergo homines peccata sua ⁊udeant
si habent substanciam ipsa peccata: ꝓpter quod
irritauit dñm peccator. Si non uides peccatũ
tuum antequam facias: uł iam fecisti consi¬
dera. dulcedo huiuis scli ad tempiis fauces in¬
duleat: in magnam amaritudinem postea con¬
uertetur. Ecce peccasti: et lucrum fecisti. Quid
est quod fecisti luerum: Ut lucrum faceres offẽ¬
disti dm̃. Ut augeres peccunam fides diminuta
est: et aurum crescit. Quid ꝓdidisti: et quid
adquisisti: Quod ad quisisti aurum uocatur:
quod ꝓdidisti fides uocatur: Compara auro fidẽ.

Expanded text:
servatur; tua est: dilapidare illam vis; proficisci servatur; tua est: dilapidare illam vis; proficisci vis longius. «Da mihi;» sed «da mihi.» Dedit illi. Profectus in regionem longinquam vivens prodige cum meretricibus, perdidit totam substantiam: egens remansit, porcos pavit; in egestate sua patris divitias recordatur . Nisi eum egestas pulsasset, illam satietatem non desideraret. Considerent ergo omnes peccata sua, videant si habent substantiam ipsa peccata. Propter quid irritavit Deum peccator ? Si non vides peccatum tuum antequam facias, vel jam cum fecisti considera. Dulcedo hujus saeculi ad tempus fauces indulcat; in magnam amaritudinem postea convertetur. Ecce peccasti, et lucrum fecisti: quid est, quod fecisti lucrum? Ut lucrum faceres, Deum offendisti, ut augeres pecuniam, fides deminuta est, et aurum crevit. Quid perdidisti, et quid acquisisti? Quod acquisisti, aurum vocatur, quod perdidisti, fides vocatur: compara fidem auro;