comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pagani qͥ credidunt. mare erant. terra
facti sunt. salsis fluctib pͥmo steriles. post¬
ea iusticie fructu fecundi. Qͥ conturbas
fundũ maris. Sonũ fluctuum eiꝰ qͥs suf¬
feret. quid ẽ. qͥs sufferet:qͥs homo suf¬
feret. sonũ fluctuum eiꝰ: uisiones subli¬
mitatum scłi: S uñ sufferunt᷑ : qr p̃parat
montes in fortitudine sua. Quod gͦ dixit.
qͥs sufferet: hoc ait. Nos ipsi ꝑ nos ipsos
sufferre illas ꝑsecutiones non possumus:
nͥ ille daret fortitudinẽ. Qͥ conturbas fun¬
dum maris: sonũ fluctuum eiꝰ qͥs sufferet:
Turbabunt᷑ gentes. Primo turbabuntur.
S illi montes parati in fortitudine xp̃i. nũ¬
qͥd turbati sunt : turbatũ ẽ mare. elisũ
est in montẽ. mare fractum ẽ. montes in¬
concussi mansert. Turbabunt᷑ gentes. et
timebunt om̃s. Ecce iã om̃s timent. an¬
tea qͥ turbati erant: timent iam om̃s.
Non timuerunt. xp̃iani: & timent᷑ iam

Expanded text:
pagani qui crediderunt, mare erant; terra pagani qui crediderunt, mare erant; terra facti sunt: salsis fluctibus primo steriles; postea justitiae fructu fecundi. Qui conturbas fundum maris: sonum fluctuum ejus quis sufferet? Quid est, quis sufferet? Quis homo sufferet sonum fluctuum maris, jussiones sublimitatum saeculi? Sed unde sufferuntur? Quia praeparat montes in fortitudine sua. Quod ergo dixit, quis sufferet? hoc ait, Nos ipsi per nosmetipsos sufferre illas persecutiones non possemus, nisi ille daret fortitudinem. Qui conturbas fundum maris: sonum fluctuum ejus quis sufferet? 12. Turbabuntur gentes. Primo turbabuntur: sed illi montes parati in fortitudine Christi, numquid turbati sunt? Turbatum est mare; elisum est in montes: mare fractum est; montes inconcussi manserunt. Turbabuntur gentes: et timebunt omnes. Ecce jam omnes timent: antea qui conturbati sunt, timent jam omnes. Non timuerunt Christiani, et timentur jam
Abbreviated transcription (Latin):
de uirib nr̃is. s de illiꝰ potentia ẽ. ideo
circũcinctus in potentatu suo. ñ nr̃a forti
fecit hoc. uidetur qͥd fecerit. Parauit enĩ
montes in fortitudine sua. misit illo ᷤᷤ p̃di¬
care. Circũcinctus ẽ a credentib in poten¬
tatu. & cõmotum ẽ mare. cõmotũ ẽ scłm.
ꝙ cepit ꝑsequi scõs eiꝰ. Cireũcinctus in po¬
tentatu. qui conturbas fundũ maris. N
dixit conturbas mare: s fundũ maris. fun¬
dum maris ẽ cor impioꝵ. Sicut enĩ a fun¬
do uehementiꝰ omĩa mouent᷑. & fundus
continet omĩa. sic qͥcqͥd ꝓcessit ꝑ linguam.
ꝑ manꝰ. ꝑ potestates diuersas. ad ꝑsecutio¬
nem eccłe. a fundo ꝓcessit. Si eñĩ ñ eẽt ra¬
dix iniquitatis in corde. non illa omĩa ꝓce¬
derent adũsus xp̃m. fundum conturba¬
uit forte: ut & fundũ exhauriret. Nam
in malis qͥbdam exhausit mare a fundo.
& posuit mare desertũ. Dicit illud aliꝰp̃s.

Expanded text:
de viribus nostris, sed de illius potentia est, ideo de viribus nostris, sed de illius potentia est, ideo circumcinctus in potentatu suo, non nostra forFecit hoc: videtur quid fecerit. Praeparavit enim montes in fortitudine sua; misit illos praedicare: circumcinctus est a credentibus in potentatu; et commotum est mare; commotum est saeculum, et coepit persequi sanctos ejus. Circumcinctus in potentatu: qui conturbas fundum maris. Non dixit, Qui conturbas mare; sed, fundum maris. Fundum maris est cor impiorum. Sicut enim a fundo vehementius omnia moventur, et fundus continet omnia; sic quidquid processit per linguam per manus, per potestates diversas ad persecutionem Ecclesiae, de fundo processit. Si enim non esset radix iniquitatis in corde, non illa omnia procederent adversus Christum. Fundum conturbavit, forte ut et fundum exhauriret; nam in malis quibusdam exhausit mare a fundo, et posuit mare desertum. Dicit illud alius psa
Abbreviated transcription (Latin):
angłi. & separabunt malos de medio iꝰ¬
toꝵ: & mittent eos in caminũ ignis. Ibi
erit fletus. & stridor dentium. Eĩa ciues
iherłm qui infra retia estis. & pisces bo¬
ni estis. tolerate malos. retia nolite
rũꝑe. Cũ illis estis in mari: ñ cũ illis
eritis in uasis. Spes enĩ ille finium t̾re :
ipse spes ẽ. & in mari longe. Longe. qr
Preparauit enĩ magnos p̃dicatores. et
ipsos appellauit montes. humiles in se.
excelsos in illo. Preparans montes in for¬
titudine sua. Qͥd dicit unꝰ ex ipsis mon¬
tib. ipsi in nob̃ ipsis responsum mortis
habuimꝰ. ut ñ fidentes in nob simꝰ. s in
dño. qui suscitat mortuos. Qͥ in se fidit.
e in xp̃o non fidit. ñ est de his montib.
quos ille p̃parat in fortitudine sua. Nͣe¬
ꝑans montes in fortitudine sua. circum¬
cinctus in potentatu. Potentatum intel
diq cinctum. Habemꝰ illum om̃s cõmunit᷑:
ideo in medio est. Circũcingimꝰ illũ: om̃s
qui credimꝰ in illum. Et qr fides nr̃a non

Expanded text:
Angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in caminum ignis: ibi erit fletus et stridor dentium . Eia, cives Jerusalem, qui intra retia estis, et pisces boni estis, tolerate malos; retia nolite rumpere: cum illis estis in mari; non cum illis eritis in vasis. Spes enim ille finium terrae, ipse spes est, et in mari longe. Longe, quiPraeparavit enim magnos praedicatores, et ipsos appellavit montes; humiles in se, excelsos in illo. Praeparans montes in fortitudine sua. Quid dicit unus ex ipsis montibus? Ipsi in nobismetipsis responsum mortis habuimus, ut non fidentes in nobis simus, sed in Deo qui suscitat mortuos . Qui in se fidit, et in Christo non fidit, non est de his montibus quos ille praeparat in fortitudine sua. Praeparans montes in fortitudine sua, circumcinctus in potentatu. Potentatum intelldique cinctum. Habemus illum omnes communiter; ideo in medio est: circumcingimus illum omnes qui credimus in illum; et quia fides nostra non
Abbreviated transcription (Latin):
cingent᷑. Campi. colles. fines deserti. ide
ipsi sunt homines. Cãpi ꝓpt̃ equalitatẽ.
Ergo ꝓpt̾ equalitatẽ. inde dicti st̃ cãpi
popł iusti. Colles ꝓpt̾ erectionẽ. qr erigit
đs in se eos qui se humiliant. fines deser¬
t om̃s gentes. Quare fines deserti: De¬
serti erant. nullus ad eos ꝓpħa missus e¬
rat. Sic erant illi. qͦmͦ heremꝰ: qua non
transit homo. Nullũ d̃ uerbum missũ
cipłis. Dicitis qr longe est messis. respici¬
te & uidetȩ. qr iam albe st̃ regiones ad
messem. fuit gͦ messis pͥma. erit scda in
ultimo scło. Messis pͥma de iudeis. qr mit¬
tebantur ad illos ꝓphete. annunciantes

Expanded text:
cingentur. Campi, colles, fines deserti, iidem ipsi sunt homines. Campi propter aequalitatem: ergo propter aequalitatem, inde dicti sunt campi, populi justi. Colles propter erectionem; quia erigit in se Deus eos qui se humiliant. Fines deserti, omnes Gentes. Quare fines deserti? Deserti erant; nullus ad eos Propheta missus erat: sic erant illi quomodo eremus, qua non transit homo. Nullum verbum Dei missum cipulis: Dicitis quia longe est messis; respicite, et videte quia albae sunt regiones ad messem. Fuit ergo messis prima; erit secunda in ultimo saeculo. Messis prima de Judaeis; quia mittebantur ad illos Prophetae annuntiantes
Abbreviated transcription (Latin):
Henit inimicꝰ: & suꝑseminauit ⁊ izania.
Cũ aũ ereuiset herba. & fructũ feciset. tẽ
apparuerunt & ⁊izania. Ergo uenit in¬
micꝰ. & suꝑseminauit zizania. S qͥd fec̃
tritico: Non oppͥmitur zitaniis triticũ:
immo ꝑ tolerantiam ⁊iz anioꝵ crescit
fructus frum̃toꝵ. Ipse enĩ dñs dix̃ qͥb¬
dam oꝑariis: uolentib eradicare zizania.
Sinite utraq crescere usq ad messem.
ne forte cũ uultis eradicare ⁊izania.
eradicetis simul & frum̃tum. S in tpr̃e
messis: dicã messorib. Colligite pͥmum¬

Expanded text:
nit inimicus, et superseminavit zizania; cum autem crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania. Ergo venit inimicus, et superseminavit zizania: sed quid fecit tritico? Non opprimitur zizaniis frumentum; imo per tolerantiam zizaniorum crescit fructus frumentorum. Ipse enim Dominus dixit quibusdam operariis volentibus eradicare zizania: Sinite utraque crescere usque ad messem, ne forte cum vultis eradicare zizania, eradicetis simul et frumentum; sed in tempore messis dicam messorib
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ labores intrastis. facta ẽ gͦ pͥma me¬
sis. & inde de ipso frum̃to qd tunc pur¬
gatum ẽ. seminatꝰ est orbis t̃raꝵ. ut sur¬
gat alia messis. quȩ in fine metenda est.
In scda messe. suꝑseminata sunt ⁊ izania.
dñs mittat in messem angłos suos. Ante
a gͦ desertum erat: s ꝑinguescent fine
deserti. Ecce ub ppħeꝰ sonuerant. dñs ꝑ
pħaꝵ acceptus est. Pinguescent fines de¬
serti. & exultatione colles accingentur.
Induti st̃ arietes ouiuni. subaudiendũ.
exultatione. Qua enĩ exultatione colleᷤᷤ
accingentur. hac induent᷑ arietes ouiũ.
Ips arietes. qui colles. Colles enĩ eminen¬
tiore grã. Arietes. qr duces gregum. Ari¬
etes gͦ apłi. induti sunt exultatione. gau¬
dent fructib suis. Non sine causa labo¬
rauerunt. ñ sine causa p̃dicauer̃t. Indu¬
t sunt arietes ouium. & conualles a¬
bundabunt frum̃to. E humiles ppħ.
multũ fructum afferent. Clamabunt.
Inde abundabunt frum̃to: qr clamabt.

Expanded text:
 labores. Facta est ergo prima messis; et inde, de ipso frumento quod tunc purgatum est, seminatus est orbis terrarum, ut surgat alia messis quae in fine metenda est. In secunda messe superseminata sunt zizania; mDominus mittat in messem Angelos suos. Antea ergo desertum erat; sed pinguescent fines deserti. Ecce ubi Prophetae non sonuerant, Dominus Prophetarum acceptus est. Pinguescent fines deserti, et exsultatione colles accingentur.Induti sunt arietes ovium: subaudiendum, exsultatione. Qua enim exsultatione colles accingentur, hac induuntur arietes ovium. Ipsi arietes, qui colles. Colles enim, eminentiore gratia; arietes, quia duces gregum. Arietes ergo Apostoli induti sunt exsultatione, gaudent de fructibus suis; non sine causa laboraverunt, non sine causa praedicaverunt. Induti sunt arietes ovium; et convalles abundabunt frumento: et humiles populi multum fructum afferent. Clamabunt: inde abundabunt frumento, quia clamabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
labo ad dñm meum. qui mͥ dixit. Nolite
timere eos qͥ corpus occidunt. aĩam autẽ
non possunt occide. E de ipso corpore de¬
dit securitatẽ dicens. Capillus capitis urĩ
non ꝑiet. Magnifice hic posuit. delecta¬
bis exitus mane & uesꝑe. Si enĩ ñ te delec¬
tet ipse exitus: ñ laborabis exire inde. Mit¬
tit caput in lucrum ꝓmissum: si ñ delec¬
tet ꝓmissio saluatoris. & rursus cedit tẽp¬
tanti & t̾renti. si ñ te delectet ille qͥ prior
passus ẽ. ut tͥ exitum faceret. Exitus ma
Calix tuus inebrians quã p̃clarus ẽ. Uisi¬
tasti t̾ram. & inebriasti eam. Misisti nubes
tuas ut pluerent p̾̃dicationem ueritatis.
inebriata est t̾ra. Multiplicasti ditare
eam. Unde multiplicast eam ditare:
fluuius dĩ repletus est aqua. Qd ẽ flu¬
uius dĩ: popłs dĩ. Primꝰ popłs repletus
est: unde cetera terra rigaretur. Audi il¬
illum ꝓmittentẽ aquã. Si qͥs sitit ueniat
fluent aque uiue. Si flumina. & unus

Expanded text:
ad Dominum meum qui mihi ait: Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere . Et de ipso corpore securitatem dedit dicens: Capillus capitis vestri non peribit . Magnifice hic posuit, Delectabis exitus mane et vespere. Si enim non te delectet ipse exitus, non laborabis exire inde. Mittis caput in lucrum promissum, si non te delectet promissio Salvatoris. Et rursus, cedis tentanti, et terrenti, si non te delectet ille qui prior passus est, ut tibi exitum faceret. Exitus manCalix tuus inebrians quam praeclarus est ! Visitasti terram, et inebriasti eam: misisti nubes tuas, pluerunt praedicationem veritatis, inebriata est terra. Multiplicasti ditare eam. Unde multiplicasti eam ditare? Fluvius Dei repletus est aqua. Quis est fluvius Dei? Populus Dei. Primus populus repletus est, unde caetera terra rigaretur. Audi illum promittentem aquam: Si quis sitit, veniat flumina aquae
Abbreviated transcription (Latin):
grũ credit. s paratus ẽ ꝓ fide ueritatis
etiam ipsa confracta m̃bra impende: mul¬
ti enim mr̃es etiam senex. inde illũ ama¬
mꝰ. E d in ea bonũ uidemꝰ ocłis carneis:
Nichil. Quedam gͦ est pulcͥtudo iusticie:

Expanded text:
gre credit, si paratus est pro fide veritatis gre credit, si paratus est pro fide veritatis etiam ipsa confracta membra impendere, multi enim martyres etiam senes; unde illum amamus? quid in eo bonum videmus oculis carnis? Nihil. Quaedam ergo est pulchritudo justi
Abbreviated transcription (Latin):
bona illa iherłm. bona illa domꝰ dnĩ. bo¬
na illa templi dñi. meditem᷑:. qr que do¬
in columnis. mirabile in marmorib. mi¬
rabile in tectis auratis. s mirabile in iꝰ¬
ticia. Habes foris ocłos. unde uideas mar¬
mora & aurum: intus ẽ ocłs. unde uide¬
atur pulcͥtudo iusticie. Si nulla ẽ pule̾¬
tudo iusticie: unde amatur iustus senex:
Qͥd affert in corpore: qͦd ocłos delectet: cur¬
ua m̃bra. frontem rugatã. caput canis
albatũ. imbecilitatẽ undiq querelis ple¬
nã. S forte qi ocłos tuos ñ delectat senex
decrepitus: aures tuas delectat. Qb
uocib: quo cantu: etsi forte adolesceis
bene cantauit: omĩa cũ etate defecer̃t.
An forte sonꝰ u̾boꝵ eiꝰ delectat aures tuas.
que u̾ba uix enunciat. lapsis dentibus:
Tam̃ si iustus ẽ. si alienũ non concupiscit.
si de suo qͦd habet erogat indigentibus:
si bene monet. & rectum sapit. etsi inte¬

Expanded text:
bona illa Jerusalem, bona illa domus Domini, bobona illa Jerusalem, bona illa domus Domini, bona illa templi Domini meditemur: quia quae doin columnis, mirabile in marmoribus, mirabile in tectis auratis; sed mirabile in justitia. Habes loris oculos unde videas marmora et aurum: intus est oculus unde videatur pulchritudo justitiae. Intus, inquritudo justitiae, unde amatur justus senex? Quid affert in corpore quod oculos delectet? Curva membra, frontem rugatam, caput canis albatum, imbecillitatem undique querelis plenam. Sed forte quia tuos oculos non delectat senex iste decrepitus, aures tuas delectat: quibus vocibus? quo cantu? etsi forte adolescens bene cantavit, omnia cum aetate defecerunt. An forte sonus verborum ejus delectat aures tuas, qui verba vix plena enuntiat lapsis dentibus? Tamen si justus est, si alienum non concupiscit, si de suo quod habet erogat indigentibus, si bene monet, et rectum sapit, si inte
Abbreviated transcription (Latin):
& animalium. Ipsa deniq domus. ꝙͣ delec¬
tat picturis. marmore. laquearib. colũ¬
nis. spaciis. cubiculis. & desid̾ant᷑ talia.
s adhuc ex confusione babylonie. ampu¬
puta. Si uis redire: non te delectet capti¬
uitas. S iam cepisti exire. noli retro respi¬
cere. noli remanere in uia. Non desunt
adhuc hostes. qͥ tͥ ꝑsuadeant captiuitatẽ.
& ꝑegrinationem. Iam ñ p̃ualeant suꝑ
te sermones iniquoꝵ. Domũ dĩ desidera.
& bona eiꝰ: s noli talia. qualia soles desi¬
derare in domo tua. uł in domo uiemitui.
uł in domo patroni tui. Aliud ẽ qͥddã bo
nũ domꝰ illius. Qͥ d opus est ut nos dicamꝰ
que sint bona domꝰ illiꝰ  ipse indicet qui
cantat: exiens de babylonia. Replebim᷑
inqͥt in bonis domꝰ tue. Qͤ sunt ista
bona: erexeramꝰ forte cor ad aurum. ad
argentum: & cetera p̾ciosa. Noli ista qͣre¬
re. Ista p̃munt: non leuant. Hic gͦ iam

Expanded text:
et animalium; ipsa denique domus quam delecet animalium; ipsa denique domus quam delectet picturis, marmore, laquearibus, columnis, spatiis, cubiculis; et desiderantur talia, sed adhuc ex confusione Babyloniae. Ampuputa! si vis redire, non te delectet captivitas. Sed jam coepisti exire: noli retro respicere, noli remanere in via. Non desunt adhuc hostes qui tibi persuadeant captivitatem et peregrinationem: jam non praevaleant super te sermones iniquorum. Domum Dei desidera, et bona eles vel in domo tua, vel in domo vicini tui, vel in domo patroni tui. Aliud quiddam est bonum domus illius. Quid opus est ut nos dicamus quae sint bona illius domus? Ipse indicet qui cantat exiens de Babylonia: Replebimur, inquit, in bonis domus tuae. Quae sunt bona ista? Erexeramus fortasse cor ad aurum, ad argentum, et caetera pretiosa: noli talia quaerere; ista premunt, non levant. Hic ergo jam
Abbreviated transcription (Latin):
ri xp̃c ẽ. Ipse est ille beatus uir. qͥ ñ a¬
biit in consilio impioꝵ & cetera que
ibi dñr. Ipse est qui assumit᷑. ⁊son ẽ ex¬
tra nos. In ipsius mẽbris sub uno capite
cat᷑. Int̾rogemꝰ conscientias nrãs. Amorẽ
illum ꝑscrutem᷑. E si adhuc paruus ẽ. &
mͦ natus amor iste. forte enĩ mͦ in aliquo
germinauit. diligent᷑ ext̃minet iuxta
germinantes spinas. id ẽ curas scłares.
ne crescendo sc̃m germ̃ effocent. Beatus
quẽ elegist & assumpsisti. In illo sumꝰ. et
assumemur. In illo simus. & electi erimꝰ.
ꝙ qͥd nob̃̾ dabitur. In habitabit in qͥt
in atriis tuis iherłm. Illa ẽ enim
cui cantant. qͥ incipiunt exire de baby¬
lonia. Inhabitabit in atriis tuis. Reple¬
bũ in bonis domꝰ tuȩ. Quȩ st̃ bona do¬
mꝰ dei: fratres constituamꝰ nob̃ aliquam
domũ diuitem. quantis bonis referta sit.
quã copiosa sit. uasa ꝗͣ. multa ibi aurea.
s & argentea. qͣntũ familie. qͣntũ uim̃toꝵ

Expanded text:
 est . Ipse est ille beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et caetera quae ibi dicuntur : ipse est qui assumitur. Non est extra nos; in ipsius membris sumus, sub uno capite catur: interrogemus conscientias nostras, amorem illum perscrutemur; et si adhuc parvus est, et modo natus amor iste forte enim modo in aliquo germinavit, diligenter exstirpet juxta germinantes spinas, id est curas saeculares, ne crescendo sanctum germen offocent. Beatus quem elegisti et assumpsisti. In illo simus, et assumemur; in illo simus, et electi crimus. 8. Et quid nobis dabit? Inhabitabit, inquit, in atriis tuis. Jerusalem illa est, cui cantant qui incipiunt exire de Babylonia: Inhabitabit in atriis tuis. Replebimur in bonis domus tuae. Quae sunt bona domus Dei? Fratres, constituamus nobis aliquam domum divitem; quantis bonis referta sit, quam copiosa sit, vasa quam multa ibi aurea, sed et argentea; quantum familiae, quantum jumentorum
Abbreviated transcription (Latin):
die ista eueniunt. ante nos sunt. uidea¬
mꝰ illa. horreamꝰ illa. Non illa agamꝰ frẽs :
& in mari longe: non diceret discipłis
suis. Faciam uos piscatores hominum.
Iam in mari capti ꝑ retia fidei. gaudea¬
mꝰ nos ibi natare adhuc infra retia. qr
adhuc mare hoc seuit ꝓcellis: s retia q̃
nos ceꝑunt ꝑducentur ad litus. Litus ẽ
finis maris. Ergo ꝑuentio in fine scłi. In¬
terim inter ipsa retia fres bene uiuamꝰ
ñ retia rũpentes foras exeamꝰ. Multi eñ
rumpunt retia. & scismata fecerunt.
& foras exierunt: qr malos pisces infra
Ipsi mali facti sunt potiꝰ. ꝗͣ illi quos se
non potuisse to lerare dyxer̃t. Namq
illa retia ceꝑunt pisces: & bonos & ma¬
los. Dñs dicit. Simile ẽ regnũ celoꝵ sage¬
nȩ misse in mari: que congregat ex oĩ

Expanded text:
die ista eveniunt, ante nos sunt; videmdie ista eveniunt, ante nos sunt; videmus illa, horreamus illa. Non illa agamus, fratreet in mari longe, non diceret discipulis suis: Faciam vos piscatores hominum . Jam in mari capti per retia fidei, gaudeamus nos ibi natare adhuc intra retia; quia adhuc mare hoc saevit procellis, sed retia quae nos ceperunt, perducentur ad littus. Littus est finis maris: ergo perventio in finem saeculi. Interim intra ipsa retia, fratres, bene vivamus: non retia rumpentes foras exeamus. Multi enim ruperunt retia, et schismata fecerunt, et foras exierunt, quia malos pisces intra ipsi mali facti sunt potiusquam illi quos se non potuisse tolerare dixerunt. Namque illa retia ceperunt pisces et bonos, et malos. Dominus dicit: Simile est regnum coelorum sagenae missae in mare, quae cong
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is caro ueniet. Vndiq uenit᷑. Spes oĩ¬
spes uniꝰ anguli. non spes soliꝰ uideȩ. ñ
spes soliꝰ affrice. ñ spes pannonie. ñ spes
orientis. aut occidentis. s spes om̃ium fi¬
nium t̾re. & in mari longe. Ipsoꝵ fini¬
um t̾re. in mari longe. & qr in mari:
hoc. salsitate amarum. ꝓcellis turbulen¬
tum. uͥ homines cupiditatib ꝑuersis
& pͣuis. factist̃ uelut pisces. inuice. se
deuorantes. Attendite mare malũ. mare
amarum. fluctib seuum: attendite qͣ¬
lib hominib plenum sit. Qͥs optat he¬
reditatem. nisi morte. alteriꝰ: quis optat
luerum: nͥ damno alteriꝰ : quam multi
alioꝵ defectione cupiunt sublimari. ꝗͣ
multi ut emant optant aliis uendere
res suas. Quomodo se inuicem oppmunt.
& qͥ possunt deuorant: & cũ deuorau̾it
unus piscis maior minorem. deuoratur
& ipse a maiore. O piscis male. p̾dam uis
de paruo. p̃da efficieris magno. Cotti¬

Expanded text:
omnis caro veniet. Undique venitur. Spes omnomnis caro veniet. Undique venitur. Spes omnspes unius anguli, non spes solius Judaeae, non spes solius Africae, non spes Pannoniae, non spes Orientis, aut Occidentis; sed spes omnium finium terrae, et in mari longe; ipsorum finium terrae. Et in mari longe: et quia in mari, hoc, salsitate amarum, procellis turbulentum; ubi homines cupiditatibus perversis et pravis facti sunt velut pisces invicem se devorantes. Attendite mare malum, mare amarum, fluctibus saevum; attendite qualibus hominibus plenum sit. Quis optat haereditatem, nisi morte alterius? quis optat lucrum, nisi damno alterius? Quam multi aliorum defectione cupiunt sublimari! quam multi ut emant optant alios vendere res suas! quomodo se invicem opprimunt, et qui possunt devorant! et cum devoraverit unus piscis major minorem, devoratur et ipse a majore. O piscis male, praedam vis de parvo; praeda efficieris magno. Quoti
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis mr̃ib. cũ eoꝵ m̃bra bestiȩ laniarenͭ.
Nonne cũ sanguis fedaret omĩa. cũ morsi¬
b beluinis uiscera fundentur. ñ habebans
ocłis nͥ qͦd horr̾ent. Qͥd ibi erat qͦd amare¬
tur: nͥ qr erat in illa feditate dilaniato¬
rũ m̃broꝵ integra pulcͥtudo iusticie:
lsta st̃ bona domus dei: isti te para saci¬
ari. S ut inde sacieris cũ ꝑueneris. hoc
te oportet esurire ꝙ sitire : cũ ꝑegͥnari.
hoc siti. hoc esuri: qr ipsa erͣt bona dei.
Audi illũ regem cui ista dicunt᷑. qr uenit
admirabile iniusticia. E ipsum tẽplũ
fr̃es. nolite p̃ter uos cogitare. Amate iꝰ¬
ticiam: ꝙ uos est templum di. Exaudi
dicat. Saluator ꝓprie dominꝰ iħc xp̃e. a
ꝑuit mͦ de qͦ aꝑtius dixerat. ad te omnis
caro ueniet. Exaudi nos d̾s salutaris nr̃
Ille unꝰ uir qͥ assumitur in templũ dĩ. et
ex plurib constat: mͦ ait. Exaudi nos ds sa¬
lutaris nr̃. spes om̃ium finium t̾re. ⁊ in
mari longe. Ecce inde dictũ ẽ. ad te

Expanded text:
is martyribus, cum eorum membra bestiae laniarent. Nonne cum sanguis foedaret omnia, cum morsibus belluinis viscera funderentur, non habebant oculi nisi quod horrerent? Quid ibi erat quod amaretur, nisi quid erat in illa foeditate dilaniatorum membrorum integra pulchritudo justitiae? Ista sunt bona domus Dei; his te para satiari. Sed ut inde satieris, cum perveneris; hoc te oportet esurire et sitire, cum peregrinaris: hoc siti, hoc esuri; quia ipsa erunt bona Dei. Audi illum regem cui ista dicuntur, qui veniadmirabile in justitia. Et ipsum templum, fratres, nolite praeter vos cogitare. Amate justitiam, et vos estis templum Dei. 9. Exaudi dicat. Salvator us de quo dixerat: Ad te omnis caro veniet. Exaudi nos, Deus, salvator noster. Ille unus vir qui assumitur in templum Dei, et ex pluribus constat, modo ait, Exaudi nos, Deuslvator noster; spes omnium finium terrae, et in mari longe. Ecce unde dictum est: Ad te
Abbreviated transcription (Latin):
decet hẏmnꝰ
d̾s in syon.
Patria illa est
syon. Ipsa ẽ ihe¬
&e huius noĩs in¬
t̃pretationem
nosse debeti. Si¬
Aut iherłm interptatur uisio pacis.
ita syon speculatio. id ẽ uisio & ẽtẽ¬
platio. Nescio qͦd magnũ nob̃ specta

Expanded text:
decet hymnus, Deus, in Sion. Patria illa est Sion: ipsa est Jeet hujus nominis interpretationem nosse debetis. Sicut Jerusalem interpretatur Visio pacis, ita Sion Speculatio, id est visio et contemplatio. Nescio quod nobis magnum specta
Abbreviated transcription (Latin):
datã sib potestatẽ om̃is carnis. Cepit gͦ
Qͥa carnẽ sũpsit: quo ueniat omĩs caro. Tũ¬
lit inde pͥmicias: ex utero uirginali. Assũ¬
ptis pͥmiciis. cetera consequentur: ut ho¬
locaustum cõpleat᷑. Unde gͦ om̃is caro:
omĩs homo. Et unde omĩs homo: stumqͥd
om̃s credituri p̃nunciati st̃ in xp̃m : ñ¬
ne multi impii erunt: qui etiam damp¬
nabunt᷑. Nonne cottidie multi ñ creden¬
tes. in sua infidelitate moriuntur: Scd̃m
qͥd gͦ intelligimꝰ. ad te omĩs caro ueniet:
Om̃is caro dixit: omĩs gentis caro. Ex om̃i
genere carnis. uenitur ad te. Qd ẽ ex oĩ
genere carnis:nũqͥd uenerunt pau¬
peres: & ñ uenerunt diuites: Numqͥd
uenerunt humiles: & ñ uenerunt suꝑ¬
ñ uenerunt adolescentes: aut uenert̃
adolescentes: & ñ uenerunt pueri: aut
uenerunt pueri. & ñ st̃ allati infanteᷤ.
Postremo numqͥd ñ uenert̃ udei: nã in¬
de erant & apłi: inde erant multa mili¬

Expanded text:
datam sibi potestatem omnis carnis . Coepit ergo datam sibi potestatem omnis carnis . Coepit ergo Quia carnem assumpsit. Quo veniet omnis caro? Tulit inde primitias ex utero virginali: assumptis primitiis caetera consequentur, ut holocaustum compleatur. Unde ergo, omnis caro? Omnis homo. Et unde, omnis homo? Numquid omnes credituri praenuntiati sunt in Christum? Nonne multi impii qui etiam damnabuntur? Nonne quotidie multi non credentes, in sua infidelitate moriuntur? Secundum quid ergo intelligimus, ad te omnis caro veniet? Omnis caro dixit, omnis generis caro: ex omni genere carnis venietur ad te. Quid est, ex omni genere carnis? Numquid venerunt pauperes, et non venerunt divites? numquid venerunt humiles, et non venerunt sun venerunt adolescentes? aut venerunt adolescentes, et non venerunt pueri? aut venerunt pueri, et non allati sunt infantes? Postremo numquid venerunt Judaei nam inde erant Apostoli, inde multa milli
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ tẽ dicitur: q̃n totũ ignis absumit.
holocaustũ sacͥficium ẽ. ub totũ consu¬
o. holocaustũ gͥ. totũ incensũ. arripiat
gͦ nos ignis. ignis diuinꝰ. in ierłm. Incipi¬
amꝰ ardere caritate. donec totũ mortale
consumat᷑: & qd̾ contra nos fuit. eat in
in bona uoluntate tua syon. ꝙ edificent᷑
muri ierłm. Tunc acceptabis sacͥficium
iusticie. oblationes ꝙ olocausta. Te decet
hymnꝰ d̃s in syon. & tͥ reddet᷑ uotũ in
ierłm. Querimꝰ hic ne forte rex nob̾ ip¬
siꝰ ciuitatis cõm̃det᷑ dñs ⁊ saluator nr̃ ih̃e
xp̃c. Cantemꝰ gͦ donec ad euidentiora ꝑue¬
niamus. Possem enĩ iam dicere ipsũ esse cu
Id̾r. te decet hymnꝰ d̾s in syon. & tib red¬
detur uotum in iherłm. S si dicerem. mͥ
potiꝰ quã seripture credẽtur: & ideo forte
non michi credetur. Audiamꝰ sequentia.
Exaudi inquit orõnẽ meã. ad te omĩs
caro ueniet. & habemꝰ dñm dicentem.

Expanded text:
enim tunc dicitur, quando totum ignis absumit: enim tunc dicitur, quando totum ignis absumit: holocaustum sacrificium est ubi totum consuo. Holocaustum totum incensum. Arripiat ergo nos ignis, ignis divinus in Jerusalem: incipiamus ardere charitate, donec totum mortale consumatur, et quod contra nos fuerit, eat in ona voluntate tua Sion, ut aedificentur muri Jerusalem: tunc acceptabis sacrificium justitiae, oblationes et holocausta . Te decet hymnus, Deus in Sion; et tibi reddetur votum in Jerusalem. » Quaerimus hic, ne forte Rex nobis ipsius civitatis commendetur, Dominus et Salvator noste cantemus ergo donec ad evidentiora perveniamus. Possem enim jam dicere ipsum esse cui dicitur: Te decet hymnus, Deus, in Sion; et tibi reddetur votum in Jerusalem. Sed si dicerem, mihi potius quam Scripturae crederetur; et ideo forte non mihi crederetur. Audiamus sequentia.Exaudi, inquit, orationem meam: ad te omnis caro veniet. Et habemus Dominum dicentem,
Abbreviated transcription (Latin):
tem: tunc fiet sermo qͥ scriptus ẽ. Abserta
Ubi ẽ mors aculeus tuus: Modo eñi inchoatiᷤᷤ
in nob̃ pͥmiciis m̃tis unde desid̾amꝰ ierłm.
multa ex carne corruptibil ꝯtendunt
adu̾sum nos. que ñ contendent. cũ fuerit
mors absorta in uictoria. Hincet pax. & fini
uitas que d̾r uisio pacis. Nulla gͦ erit a mor¬
te contentio. Modo cũ morte: qͣnta ẽtendimꝰ:
Inde. sunt enim delectationes carnales.
que nob̃ etiam illicite multa suggert̃.
quib ñ consentimꝰ: s tam̃ ñ consentien¬
do contendimꝰ. Primo gͦ concupiscentia
sequentes dux̃ nos. carnis. postea reniten¬
tes trax̃ nos. Heinde accepta gra cepit
nos nec ducere nec trahere: s adhuc ta¬
m̃ contende nob̾cũ. Post contentionẽ
erit & uictoria. Modo te. & si obpugnat
ñ expugnet. Postea cũ absorta fuerit
mors in uictoriam. & pugnare cessabit:
qͥd dictũ est.nouissima inimica destru¬
etur mors. R eddam uotũ meum. Qͦd
uotũ: quasi holocaustũ. Holo caustũ

Expanded text:
nc fiet sermo qui scriptus est: Absorpta mors, aculeus tuus » ? Modo enim inchoatis in nobis primitiis mentis, unde desideramus Jerusalem, multa ex carne corruptibili contendunt adversum nos, quae non contendent, cum fuerit mors absorpta in victoriam. Vincet pax, et finievitas quae dicitur Visio pacis. Nulla ergo erit a morte contentio. Modo cum morte quanta contendimus! Inde sunt delectiones carnales, quae nobis etiam illicite multa suggerunt: quibus non consentimus, sed tamen non consentiendo contendimus. Primo ergo concupiscentia carnis sequentes duxit nos, postea renitentes traxit nos; deinde accepta gratia coepit nos nec ducere, nec trahere, sed adhuc contendere nobiscum: post contentionem erit et victoria. Modo te etsi oppugnat, non expugnet: postea cum absorpta fuerit mors in victoriam, et pugnare cessabit. Quid dictum est? Novissima inimica destruetur mors . Reddam votum meum. Quod votum? Quasi holocaustum. Holocaustum
Abbreviated transcription (Latin):
dei. u̾bũ dĩ: de qͦ etiam dicit. omĩa ꝑ ip¬
sũ facta sunt. & sine ipso factũ ẽ nichil.
ut illi dicat᷑ filio d̾i. qr ipse est sacerdo ᷤᷤ¬
nr̃. postea carne assumpta. beatus quẽ
elegisti & assumpsisti. id ẽ ille homo qͥ
indutus ẽ. qͥ cepit ex tempore natus ex
femina. templum quodãmodo illiꝰ qui
semꝑ in et̾num ẽ. & in eternũ fuit.
& non dr ipse ꝗͣsi in plurali numero:
s in singłari: Unum enĩ assumit: qͥa
unitatem assumit. Scismata ñ assumit.
hereses ñ assumit. Multitudinẽ de se fe¬
cerunt: ñ est unꝰ qui assumit᷑. Qͥ autem
manent in cõpage xp̃i. & m̃bra st̃ eius:¬

Expanded text:
Dei, Verbum Dei, de quo etiam dicit, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil : ut illi dicatur Filio Dei, quia ipse est sacerdos noster, postea carne assumpta, Beatus quem elegisti, et assumpsisti: id est, ille homo quo indutus es, qui coepit ex tempore, natus ex femina templum quodammodo illius qui semper in aeternum est, et in aeternum fuit.  assumpsit quasi in plurali numero, sed in singulari? Unum enim assumit, quia unitatem assumit. Schismata non assumit, haereses non assumit: multitudinem de se lecerunt; non est unus qui assumatur. Qui autem manent in compage Christi, et membra ejus
Abbreviated transcription (Latin):
renunciant opinionib & saclegiis paren¬
tum suoꝵ iniquoꝵ. S qr ut insererent᷑
talib opinionib & sacrilegiis. ꝑsuasio¬
nes fecerunt eoꝵ. qͥ quanto etate p̃cede¬
bant. tanto auctoritate p̃cedẽ debere pu¬
tabant᷑. confitet᷑ iam redire uolens ad
iherłm de babylonia: & dicit. Sermone¬
enĩ iniquoꝵ preualuert aduersũ nos:¬

Expanded text:
renuntiant opinionibus et sacrilegiis parenrenuntiant opinionibus et sacrilegiis parentum suorum iniquorum. Sed quia ut insererentur talibus opinionibus et sacrilegiis, persuasiones fecerunt eorum qui quanto aetate praecedebant, tanto auctoritate praecedere debere putabantur; confitetur jam redire volens ad Jerusalem de Babylonia, et dicit: Sermones iniquorum praevaluer
Abbreviated transcription (Latin):
luert̃ suꝑ nos. ⁊ impietates nr̃as tu
ꝓpiciaberis. Qͥ d ẽ sermones iniquoꝵ
preualuert suꝑ nos: & impietates nr̃as
tu ꝓpiciaberis : quod nati sumꝰ in hac t̃ra:
iniquos inuenimus. qͦs loquentes audiui¬
mus. Si possim explicare qd̃ sentio. adu¬
uet me intentio caritatis ur̃e. Om̃is hõ
ubicũq t̾re nascit᷑. ipsius t̃re uel regio¬
nis. uł ciuitatis linguam dinoscit. illius
imbuit᷑ morib & uita. Qͥd faceret puer
natus int̾ paganos. ut non coleret lapi¬
dem: quando illum cultũ insinuaueruns
parentes: inde pͥma u̾ba audunit: illum
errorem cũ lacte sugsit. E qr illi qͥ loque¬
bant᷑ maiores erant. & puer qui loqui dis¬
cebat infans erat. unde poterat pariui¬
lus nͥ maioꝵ. auctoritatẽ sequi. & id sibi
bonũ ducere. quod illi laudarent:ergo
gentes conuerse ad xp̃m postea . & recor¬
dantes impietatem parentum suoꝵ. dicuis
m̃dacium coluerunt patres nostri: uani¬
tatem que eis ñ ꝓfuit. Cũ gͦ iam hoc dicuni.

Expanded text:
etates nostras tu propitiaberis. Quid est Sermones iniquorum praevaluerunt super nos; et impietates nostras tu propitiaberis? Quod nati sumus in hac terra, iniquos invenimus quos loquentes audivimus. Si possim explicare quod sentio, adjuvet me intentio Charitatis Vestrae. Omnis homo ubicumque nascitur, ipsius terrae, vel regionis, vel civitatis linguam discit; illius imbuitur moribus et vita. Quid faceret puer natus inter Paganos, ut non coleret lapidem, quando illum cultum insinuaverunt parentes? Inde prima verba audivit; illum errorem cum lacte suxit: et quia illi qui loquebantur majores erant, et puer qui loqui discebat infans erat, unde poterat parvulus nisi majorum auctoritatem sequi, et id sibi bonum ducere quod illi laudarent? Ergo gentes conversae ad Christum postea, et recordantes impietates parentum suorum, et dicentes mendacium coluerunt patres nostri; vanitatem quae eis non profuit : cum ergo jam hoc dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
intelligerent xp̃m. Dicit qͥppe apłs. fĩ
nis enĩ legis xp̃c ẽ. ad iusticiam om̃i cre¬
denti. & quid est splendor in facie mo¬
ysi: Tamꝗͣ. in facie carnali & mortali. nũ¬
quid diuturnꝰ. aut et̃nus ẽẽ posset: mor¬
te enĩ succedente: ꝓfecto auferet᷑. Splen
autẽ quod illa figura significabat᷑. ue¬
ritas. Legunt itaq & non intelligunt.
xp̃m. non ꝑducunt intentionẽ usq in
finem: qr uelum oppositum negat eis as¬
pectum splendoris interioris. & uide ibi

Expanded text:
gerent Christum. Dicit quippe Apostolus: Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti . Est quidem splendor in facie Moysi, tanquam in facie carnali et mortali: numquid diuturnus aut aeternus esse posset? Morte enim succedente, profecto auferretur. Spleautem quod illa figura significabatur, veritas. Legunt itaque, et non intelligunt Christum: non perducunt intentionem usque in finem, quia velum oppositum negat eis aspectum splendoris interioris. Et vide ibi
Abbreviated transcription (Latin):
tans ipsos ciues ad amatoria quedã can¬
tica. & desideria redeundi. ad illam
pulcherrimã ciuitatem. uisionẽ pa¬
in babylonia. s inde cantate. unde
sur sum habitatis. Ergo te decet hym¬
nꝰ d̾s in syon. In syon te decet hymnꝰ:
non in babylonia. Qͥ cantant in ba¬
bylonia: Ciues babylonie. etiã hym¬
nũ dĩ ñ decent̃ cantant. audi uo¬
cẽ scripture. Non ẽ speciosa lausin
ore peccatoris. Te decet hymnꝰ d̾s in
syon. & tͥ redetur uotũ in iherłm.
Hic uouemꝰ: & bonũ ẽ ut ibi reddamꝰ.
Qͥ autẽ hic uouent : ꝙ ñ reddunt: Qui
ñ ꝑseruerant usq infinẽ. in eo quod
uouert. Unde dicit alius p̃s. Nouete ⁊

Expanded text:
tans ipsos cives ad amatoria quaedam cantans ipsos cives ad amatoria quaedam cantica, et desideria redeundi ad illam pulcherrimam civitatem, visionem pain Babylonia; sed inde cantate, unde sursum habitatis. Ergo, Te decet hymnus, Deus, in Sion. In Sion te decet hymnus, non in Babylonia. Qui cantant in Babylonia, cives Babyloniae, etiam hymnum Dei non decenter cantant. Audi vocem Scripturae: Non est speciosa laus in ore peccatoris . Te decet hymnus, Deus, in Sion. 4. Et tibi reddetur votum in Jerusalem. Hic vovemus, et bonum est ut ibi reddamus. Qui autem hic vovent, et non reddunt? Qui non perseverant usque in finem in eo quod voverunt. Unde dicit alius psalmus, Vovete, et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ scd̃m carnẽ militamꝰ. Iam desidio
ib sumꝰ. iam spem in illam t̃ram qͣsi
anchoram p̃misimꝰ: ne. in isto mari
turbati naufragem᷑. Quẽadmnodum
gͦ de naui quȩ ẽ in anchoris recte di¬
cimꝰ qđ iam in t̾ra sit. adhuc enĩ fluc¬
tuat. s in t̾ra qͦdãmͦ educta. contra
uentos & contra tempestates: sic ẽtra
temptationes huiꝰ ꝑegrinationis nr̃e.
spes nr̃a fundata in illa ciuitate ihe¬
rłm. facit nos abripi in saxa. Qͥ ergo
scđm hanc spem cantat: ib cantat᷑.
Ergo dicat. Te decet hymnꝰ ds̃ in syon.
In syon. ñ in babylone. S mͦ ib ẽ ad¬
hue. in babylone. Ibi inqͥt sũ. amator
iste. & ciuis iste ibi st̃. s carne ibi sunt.¬
s carne ũ corde. Cũ autẽ duo quedã
dixerim. qr ibi sũ carne ñ corde: unde
canto ñ ibi: Non enĩ carne canto. s cor¬
de. Carnẽ quidem sonantẽ audiunt &
ciues babylonie: cordis autẽ sonũ. aud
conditor iherłm. Unde dic̃ apl̃s. ex hor¬

Expanded text:
ndum carnem militamus . Jam desiderio ibi sumus, jam spem in illam terram, quasi anchoram praemisimus, ne in isto mari turbati naufragemus. Quemadmodum ergo de navi quae in anchoris est, recte dicimus quod jam in terra sit; adhuc enim fluctuat, sed in terra quodammodo educta est contra ventos, et contra tempestates: sic contra tentationes hujus peregrinationis nostrae, spes nostra fundata in illa civitate Jerusalem facit nos non abripi in saxa. Qui ergo secundum hanc spem cantat, ibi cantat: ergo dicat, Te decet hymnus, Deus, in Sion. In Sion, non in Babylone. Sed modo ibi es adhuc in Babylone? Ibi, inquit, sum; amator iste, et civis iste: ibi sum; sed carne, non corde. Cum autem duo quaedam dixerim, quia ibi sum carne, non corde; unde canto, non ibi: non enim carne canto, sed corde. Carnem quidem sonantem audiunt et cives Babyloniae; cordis autem sonum audit conditor Jerusalem. Unde dicit Apostolus, exhor
Abbreviated transcription (Latin):
fig̃a. & apparebit ueritas in eis ipsis. S
qñ tolletur uelam̃: Audi apł̃m. Cũ autẽ
transierint ad dñm. auferet᷑ uelam̃. Dũ
gͦ ñ transeunt ad dñm: quandui leguis
moysen. uelam̃ habent suꝑ cor. Ad hoc sa¬
cramentũ fulgebat tunc facies moysi. ita
ut non possent intendere filii isrł in fa¬
ciem eius. Audistis mͦ cũ.  legeret᷑
qr uelam̃ erat inter faciem moysi loqͥn¬
tis: & popłm audientẽ uerba. ꝑ uelum
u̾ba audiebat: faciem ñ uidebat. & quid ait

Expanded text:
figura, et apparebit veritas in eis ipsis. Sed figura, et apparebit veritas in eis ipsis. Sed quando tolletur velamen? Audi Apostolum: Cum autem transieris ad Dominum, auferetur velamen. Dum ergo non transeunt ad Dominum, quamdiu legunt Moysen, velamen habent super cor. Ad hoc sacramentum fulgebat tunc facies Moysi, ita ut non possent intendere filii Israel in faciem ejus audistis modo cum legeretur; et velamen erat inter faciem Moysi loquentis, et populum audientem verba. Per velum verba audiebant; faciem non videbant. Et quid ait
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Duxerant nos p̃dicatores iouis. & sa¬
turni. & mercurii. sermones iniquoꝵ. p̃¬
ualuerunt suꝑ nos. S qͥd facies: impi¬
etates nras tu ꝓpiciab̾is. Tu sac̾dos. tuuic¬
tima: tu oblator. tu oblatio. Ipse sac̾dos
est. qui nc̃ ingressus in interiora ueli.
solus ibi ex his qui carnẽ gestauer̃t int̃¬
pellat ꝓ nob̾. In cuiͦ rei figura. in illo pͥ¬
mo popło. & in illo pͥmo templo. unꝰ sacer¬
dos intrabat in sc̃a scõꝵ:. popłs om̃ĩs foriᷤ
stabat. Et ille qͥ solus ingrediebat᷑ in in¬
teriora ueli. offerebat sacrificium ꝓppło.
foris eo stante. Si intelligatur bene. spiri¬
tus uiuificat: si ñ intelligat᷑. littera occi
ra occidit: sp̃c autẽ uiuificat. Qͥd eñĩ age¬
tur in illo popło. udeinescierunt: s nec
mͦ sciunt. De illis quippe dictum ẽ. Quan¬
dui legitur moyses. uelam̃ supͣ cor eoꝵ po¬
sitũ est. Ibi uelamen figura est: s tolletur

Expanded text:
nos; duxerant nos praedicatores Jovis, et Sanos; duxerant nos praedicatores Jovis, et Saturni, et Mercurii: Sermones iniquorum praevaluerunt super nos. Sed quid facies? Impietates nostras, tu propitiaberis. Tu sacerdos, tu victima; tu oblator, tu oblatio. Ipse sacerdos est, qui nunc ingressus interiora veli, solus ibi ex his qui carnem gestaverunt, interpellat pro nobis . In cujus rei figura, in illo primo populo, et in illo primo templo, unus sacerdos intrabat in Sancta sanctorum; populus omnis foris stabat: et ille qui solus ingrediebatur in interiora veli, offerebat sacrificium pro populo foris stante . Si intelligatur bene, spiritus vivificat: si non intelligatur, littera occidra occidit; spiritus autem vivificat. Quid enim ageretur in illo populo, Judaei nescierunt; sed nec modo sciunt. De illis quippe dictum est: Quamdiu legitur Moyses, velamen super cor eorum positum est. Ibi velamen figura est: sed tolletur
Abbreviated transcription (Latin):
ti sumꝰ: ad orauimꝰ eum quẽ nos ips fecimꝰ.
Sermones enĩ iniquoꝵ p̾ualuerunt suꝑ
nos: s non tam̃ oppresserunt nos. Quare:
Iniqͥtates nr̃as tu ꝓpiciaberis. Intendat
unde impietas expietur. & ꝓpiciet᷑. Impi¬
etas enĩ tunc dr ꝓpiciari: cum ꝓpicius fit
ds impietati. Quid ẽ fieri dm̃ impietati
ꝓpicium : idẽ ignoscentẽ. & ueniam dan¬
tem. S ut dĩ uenia impetret᷑. ꝓpiciatio
fit ꝑ aliquod sacͥficium. Extitit gͦ ad nõ
dõ missus quidam sacerdos nr̃: assũpsit
a nob̃̾. quod offerret ꝓ nob̃ dñõ. Ipsas
diximꝰ scãs pͥmicias carnis ex utero uirgi¬
nis: hoc olocaustum obtulit deo. Extend̃
manꝰ in cruce. ut diceret. dirigatur o¬
ratio mea sicut incensum in conspectu
tuo. eleuatio manuum meaꝵ. sacrifici¬
um uesꝑtinũ: sic̃ nostis qr dñs circa ues¬
ꝑam pepedit in cruce: & impietateᷤ nr̃e
spiciate sunt. alioqͥn absorbuerant nos
sermones iniquoꝵ. & p̃ualuerunt suꝑ

Expanded text:
doravimus quod ipsi fecimus. Sermones enim iniquorum praevaluerunt super nos: sed tamen non oppresserunt nos. Quare? Impietates nostras tu propitiaberis. Intendat unde impietas expietur et propitietur. Impietas enim tunc dicitur propitiari, cum propitius fit Deus impietati. Quid est, fieri Deum impietati propitium? id est, ignoscentem et veniam dantem. Sed ut Dei venia impetretur, propitiatio fit per aliquod sacrificium. Exstitit ergo a Deo Domino missus quidam sacerdos noster; assumpsit a nobis quod offerret Domino, ipsas diximus sanctas primitias carnis ex utero virginis. Hoc holocaustum obtulit Deo: extendit manus in cruce, ut diceret, Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo; elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Sicut nostis, quia Dominus circa vesperam pependit in cruce : et impietates nostrae propitiatae sunt; alioqui absorbuerant nos: sermones iniquorum praevaluerant super
Abbreviated transcription (Latin):
Creauit enĩ ut ẽẽnt omĩa: ⁊ sanabilei
fecit nationes orbis t̾raꝵs. E unde mori
illã defluxer̃t. ⁊ in mortem irruert̃
estimantes illã sibi ẽẽ. amic̃a. qͦmͦ esti¬
niauit ppłs amicũ. ⁊⁊ petiuit regẽ ini¬
micũ. Extorsit enĩ popłs a dnõ habere

Expanded text:
Creavit enim Deus ut essent omnia, et sanabiles Creavit enim Deus ut essent omnia, et sanabiles fecit nationes orbis terrarum. Et unde mors illam defluxerunt, et in mortem irruerunt, aestimantes illam sibi esse amicam: quomodo aestimavit populus amicum, et petivit regem inimicum. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
go ⁊ in saul qͥd p̃figurabat᷑ uidetis. Reg¬
nũ malũ in saul. regnũ bonũ in dd̃
Mors in saule : uita in dauid. Etem̃ noᷤ ñ
ꝑsequitur nͥ mors: de qua in fine tum¬
phabimꝰ dicentes. Ubi ẽ mors contenti
tua : Ubi ẽ mors aculeus tuus : qͥd est ħ¬
qd̾ dico: ñ nos ꝑseqͥtur nͥ mors: qr nͥ mor¬
tales eẽmꝰ: ñ ẽẽt qͦd nob faceret in inucꝰ.
Nũqͥd enĩ angłis quicꝗͣ facit : ergo ipsa
mors aqua maxime habemꝰ ꝑsequutio¬
nẽ. cuiꝰ finitur in fine contentio. cum
resur rex̾imꝰ a mortuis. sicut finit est
in capite nr̃o. sic finietur ⁊ in nobis:
si iusti fuerimꝰ inuenti. Nã mortuus il¬
le. mortis int̾fector fuit: ⁊ magis in illo
rio. Nam saul interp̃tat᷑ petitio: hoc ẽ
appetitio. Qͥd enĩ dubitare possumꝰ nos.
nobis fecisse mortẽ istã. A peccato enĩ
hõis: nata ẽ mors. Merito gͦ ipse sibi
hõ appetiuit mort̾e: ⁊ ido p̾etitio non
ẽ mortis. Nam sic̃ scͥptũ ẽ. d̾s mort̾e ñ¬

Expanded text:
regnum malum in Saül, regnum bonum in David: mors in Saül, et vita in David. Etenim nos non persequitur nisi mors, de qua in fine triumphabimus, dicentes: Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Quid est quod dico, non nos persequitur nisi mors? Quia nisi mortales essemus, non esset quod nobis faceret inimicus. Numquid enim Angelis quidquam facit? Ergo etiam ipsa mors, a qua maxime habemus persecutionem, cujus finitur in fine contentio cum resurrexerimus a mortuis, sicut finita est in capite nostro, sic finietur et in nobis, si justi fuerimus inventi. Nam mortuus ille mortis interfector fuit, et magis in illo rio. Nam Saül interpretatur Petitio, hoc est appetitio. Quid enim dubitare debemus nos nobis fecisse mortem istam? A peccato enim hominis nata est mors. Merito ergo ipse sibi homo appetivit mortem, et ideo petitio nomen est mortis. Nam sicut scriptum est, Deus morte
Abbreviated transcription (Latin):
S nͥ ipse transiret hinc ad patrẽ. qui ꝓp¬
t̃ nos uenit: nos transire hiic ad pa¬
trẽ quomͦ possemꝰ: qui ñ ꝓptͣ aliquid
leuandũ descendimꝰ. s cecidimꝰ. Ipse aũ
ñ oecidit s descendit: ut eũ qui cecide
hinc ad patrẽ de hoc mundo ad regnũ
celoꝵ. de uita mortali ad uitã ętͣnam.
de uita t̾rena ad uitã celestẽ. de uita
corruptibili ad incorruptionẽ: de tri¬
bulationũ conu̾satione ad ꝑpetuã se¬
curitatẽ. Ideo ꝓ his qui cõmutabuntur
psalmi titulus ẽ. Causã gͥ cõmutationis
nr̃e. id ẽ ipsã dñi passionẽ. nr̃amq in
tribulationib uocẽ. in exitu psalmi as¬

Expanded text:
Sed nisi ipse transiret hinc ad Patrem, qui propSed nisi ipse transiret hinc ad Patrem, qui propter nos venit, nos transire hinc quomodo possemus, qui non propter aliquid levandum descendimus, sed cecidimus? Ipse autem non cecidit; sed descendit, ut eum qui ceciderhinc ad Patrem; de hoc mundo ad regnum coelorum, de vita mortali ad vitam aeternam, de vita terrena ad vitam coelestem, de vita corruptibili ad incorruptibilem, de tribulationum conversatione ad perpetuam securitatem. Ideo, Pro his qui commutabuntur, Psalmi titulus est. Causam igitur commutationis nostrae, id est ipsam Domini passionem, nostramque in tribulationibus vocem in
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificabunt᷑. Ab eo qd̃ formauit ds̃ mu¬
tatus ẽ adam: s in peiꝰ iniquitatis suȩ
Ab eo qd̵ oꝑata ẽ iniquitas mutantur
fideles: s in meliꝰ ꝑ gram dĩ. Ut mu¬
taremur in peuis nr̃a iniguitas fuit:
ut mutarem᷑ in meliꝰ. ñ nr̃a iustitia. s
grã dĩ p̃stat. Qd̃ gͦ in peiꝰ mutati su¬
mus. nob̾ imputemꝰ. qd̾ in meliꝰ cominu¬
tam᷑ dnĩ laudemꝰ. ẜ his gͦ iste psalmus¬
ẽ. qui cõmutabunt᷑. Uinde aũ ista com¬
mutatio facta ẽ: nͥ ex passione xp̃i:
Pascha ipsũ latine transitus int̾p̃tat᷑.
Resonat quidẽ in greca lingua passio¬
hebreũ eloquiũ. aliud indicat. Pascha.
transitũ cõmendat. Qd̃ admonuit eti¬
am ioħes eugłista: qui ĩminente passi¬
one cũ ueniret dñs ad cenã in qua
cõmendauit sacram̃tũ corporis ⁊ sangͥ¬
nis sui: ita loquit᷑. Cũ aũ uenisset ho¬
ra qua transiret iħc de hoc mundo.
ad patrẽ Exp̃ssit gͦ transitũ paschȩ.

Expanded text:
icabuntur Ab eo quod formavit Deus, mutatus est Adam; sed in pejus iniquitatis suae: ab eo quod operata est iniquitas, mutantur fideles; sed in melius per gratiam Dei. Ut mutaremur in pejus, nostra iniquitas fuit: ut mutaremur in melius, non nostra justitia, sed gratia Dei praestat. Quod ergo in pejus mutati sumus, nobis imputemus: quod in melius commutamur, Deum laudemus. Pro his ergo iste psalmus, qui commutabuntur. Unde autem ista commutatio facta est, nisi ex passione Christi? Pascha ipsum latine Transitus interpretatur. Resonat quidem in graeca lingua passiohebraeum eloquium, aliud indicat. Pascha transitum commendat. Quod admonuit etiam Joannes evangelista, qui imminente passione, cum veniret Dominus ad coenam qua commendavit sacramentum corporis et sanguinis sui, ita loquitur: Cum autem venisset hora, qua transiret Jesus de hoc mundo ad Patrem . Expressit ergo transitum Paschae.