comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de his solũmͦ hominẽ uidicandũ. quȩ in corpore oꝑatꝰ ẽ:
uideł de homicidio. adulterio o cȩxeris talib c q̃ͥd gͦ dicit
fuit: uult ut ꝑ corpus incelligamꝰ corporis tempꝰ. Ex hoc qͦq
loco ꝓposuit beato augustino questionẽ paulinus nolanꝰ ep̃c.
qͥd ꝓdessent homini mortuo orationes & elemosine. que post
morte̾ illiꝰ a parentib ⁊ amicis ꝓ remedio anime illiꝰ implen:
si homo tantu̾m ꝓpria merita est recepturus quȩ eo tp̃re gessit
qͦ in corpore fuit. Cui respondit beatꝰ aỹs. nullomͦ ꝓdesse ea¬
que post mortem fuint a parentib illi qui iam mortuus ẽ. nͥ
in hac uita positꝰ bona uoluntate & indentione. atq inchoati¬
one ħ ꝓmeruerit. ut illa accepta sint do que post eiꝰ exitũ
celebrant᷑ a parentib. Huic etiam sententię concordans beatus
gregoriꝰ dicit. Sciendũ. qr saltem de minimis nicħ qͥsꝙ purga¬
tionis post morte̾ obtinebit. nͥ in hac uita positꝰ hoc ꝓmereat᷑

Expanded text:
nem judicandum quae corpore operatus est, videlicet de homicidio, adulterio, et caeteris talibus? Quod ergo dicit fuit, ut per corpus intelligatur corporis tempus. Ex hoc quoque loco proposuit beato Augustino quaestionem Paulinus Nolanus episcopus, quid prodessent homini mortuo orationes et eleemosynae, quae post mortem illius a parentibus et amicis pro remedio animi implentur, si homo tantummodo propria merita est recepturus, quae eo tempore gessit quo in corpore fuit? Cui respondit beatus Augustinus  illi qui jam mortuus est, nisi in hac vita positus, bona intentione et voluntate atque inchoatione hoc promeruerit, ut illa accepta sint Deo, quae post ejus exitum celebrantur a parentibus. Huic etiam sententiae concordans beatus Gregorius, dicit: Sciendum quia saltem de minimis nihil quisque purgationis post mortem obtinebit, nisi in hac vita positus hoc promereatur,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a eritis in die dnĩ. id e̾ in die iudicii. quando coronã
et̾nȩ. remuneratiõis ꝓ uob̃ recipiemꝰ. & hac confidentia si¬
ad fidẽ : & debui iterũ uenire ad uos. ut castigare̾ uo̾ &¬
corriꝑem. & uosmetipsos em̃dantes uos ipsi hab̾etis scđam
grãm. S ido ñ ueni. qr tunui si uenirẽ qd̃ ñ possẽ uosita
corripere ꝑ meã p̾sentiã. ne focte impatientes essetiᷤ: sic̃

Expanded text:
ra eritis in die Domini, id est in die judicii, quando coronam aeternae remunerationis pro vobis recipiemus. Et hac confidentia, siad fidem; et debui iterum venire ut vos castigarem et corriperem, ut et vosmetipsos emendantes, haberetis secundum gratiam. Sed ideo non veni, quia timui, si venirem, quod non possem vos ita corripere per meam praesentiam, ne forte impatientes essetis, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
occidi. s ꝓuocat post culpã ad penitentiã. ꝓmittens uitam
ȩt̾nam. Pęnitentiã inquit agite: apppinquabit regnũ cȩ¬
loꝵ. A lit̾. Ante domini aduentũ erant quedã oꝑa legis. gͦ
a leuiorib peccatis. mundabant suos obseruatores: uerbi grã
sicut circũcisio quȩ originale peccatũ tollebat: quãuis adi¬
tũ patriȩ celestis non reseraret: & sicut ͤ multa alia. ꝓ qͥb of¬
ferebant᷑ holocausta. & de qͥb dicebat᷑. Si qͥs ħ uel illud fece¬
rit. offerat arietem. aut aliquid tale: & mundabit᷑. Post do¬
mini aũ aduentũ in qͦ completa st̃ in ueritate. omĩa illa fi¬
guratiua & u̾bratica. qͥcũq uoluerit eandẽ lege̾ seruare car¬

Expanded text:
ocat post culpam ad poenitentiam, promittens vitam aeternam: Poenitentiam inquit agite, appropinquabit regnum coelorum . Aliter. Ante Domini adventum erant quaedam opera legis, quae a levioribus peccatis mundabant suos observatores, verbi gratia: sicut circumcisio, quae originale peccatum tollebat, quamvis aditum patriae coelestis non reseraret, et sicut erant multa alia, pro quibus offerebantur holocausta , et de quibus dicebatur: Si quis hoc vel illud fecerit, offeret arietem aut aliquid tale, et mundabitur. Post Domini autem adventum, in quo completa sunt in veritate omnia illa figurativa et umbratica: quicunque voluerit eamdem legem car
Abbreviated transcription (Latin):
saicȩ occidit hominẽ corporalit̾ iubendo: & ñ iuuando. Dum
enĩ dicit lex. non occides. ñ adulteriũ facies. qͥ occidit. uel qͥ
a dulteriũ aut tale aliqͥd ꝑpetrauerit. reus erit iudicio. id eꝰ
occidetur. igni cremabit᷑. lapidib obruet᷑. in patibulo suspen¬
det᷑. e ñ uiuat qͦmͦ impleat᷑. ꝓculdubio ipsa occidit hominẽ
que iudiciũ dat ut occidatur: licet ipsa ñ sit causa mortis

Expanded text:
saicae occidit hominem corporaliter, jubendo, et non juvando. Dum saicae occidit hominem corporaliter, jubendo, et non juvando. Dum enim dicit lex: Non occides, non adulterium facies; qui occiderit, vel qui adulterium aut tale aliquid perpetrarit, reus erit judicio, id est occidetur, igni cremabitur, lapidibus obruetur, in patibulo suspendetur, et non juvat quo impleatur procul dubio ipsa occidit homine, quae judicium dat ut occidatur, licet ipsa non sit causa mortis
Abbreviated transcription (Latin):
sequentib. Non qđ sufficientes simꝰ cogitare aliqͥd a nob̾ quasi ex
ꝑ qd̾ multi putant se bonũ aliqđ agere. sine grã d̾i: & iccirco
ista omĩa ait. ut ostendat nicħ boni sua uirtute & prudentia¬
quẽquã posse cogitare aut facere. Dicit gͦ. N on habemꝰ talẽ fidu
tiam uł audatiã. qd simꝰ sufficientes. id e̾ qđ possimꝰ cogitare
aliqͥd a nob̾ boni de urã salute. uel nr̃a. quasi ex nob̾ aliqͥd bo¬
subsequit᷑ ut possimꝰ. Uñ exorabat psalmista dicens. Miscdia¬
eiꝰ p̃ueniet me: & miscđia tua subsequet᷑ me. Si enĩ ñ ualemꝰ¬
nec cogitare: qͦmͦ poterimꝰ bonũ ꝑficere: Qͥ. sub ds. fecit noᷤᷤ
mꝰ circũcisionẽ carnalit̾ obseruandã. aut sabbi ociũ. aut neo¬
meniarũ uel sacrificioꝵ ritũ cȩlebrandũ: s in sp̃itali intelligen¬
tia eugłii qđ sp̃italit̃ e̾ intelligendũ: & cuꝰ obseruatio spm
scm̃ tribuit tp̃re baptismatis. Q uod aũ dicit idoneos ministroᷤᷤ

Expanded text:
tibus. Non quod sufficientes simus cogitare aliquid a nobis, quasi ex , per quod multi putant se posse bonum aliquod agere sine gratia Dei; et idcirco ista omnia ait, ut ostendat nihil boni sua virtute et prudentia cogitare aut facere. Dicit ergo: Non habemus t audaciam, quod simus sufficientes, id est, quod possimus cogitare a nobis aliquid boni de vestra salute vel nostra, quasi ex nobis aliquid bosubsequitur, ut possimus. Unde exorabat Psalmista dicens: Miserime . Si enim non valemus cogitare, quomodo poterimus perficere? Qui, subaudis Deus, fecit nos mus circumcisionem carnaliter observandam, aut sabbati otium, aut neomeniarum vel sacrificiorum ritum celebrandum, sed in spiritali intelligentia Evangelii, quod spiritaliter intelligendum est: et cujus observatio Spiritum sanctum tribuit tempore baptismatis. Quod autem dicit idoneos ministros s
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe.. & omipotenti do spiritales hostias offerendo. seipsũ
qͦ mortificando cũ uitiis & concupiscentiis. ille uiuit & ui¬
uet in ęt̾na uita. Inde dicit apłs. Littera occidit in anima
mͦ. id ẽ licterał intelligentia legis: spc̃ aut̾e̾ incelligentia¬
sp̾itał uitã et̾nã prãt. Qđ si ministratio mortis .i. silex quȩ
ministra erat mortis sic̾ mͦ diximꝰ. deformata uel descripta
litteris in lapidib fuit. sub̾ moysi in gła & claritate uultꝰ
ita ut nꝰ possent intendere filii isrł in faciem eiꝰ ꝓpt̾ głam¬

Expanded text:
opere, et omnipotenti Deo spiritales hostias offerendo, seipsum quoque mortificando cum vitiis et concupiscentiis, ille vivit et vivet in aeterna vita. Inde dicit Apostolus: Littera occidit in anima modo, id est litteralis intelligentia legis: spiritus autem vivitam aeternam praestat. Quod si ministratio mortis, id est, si lex quae ministra erat mortis, sicut modo diximus, deformata vel scripta litteris in lapidibus fuit, subaudis Moysi in gloria, ex claritate vultus, ita ut non possent intendere filii Israel in faciem e
Abbreviated transcription (Latin):
ta in tabulis: s in tabuł cordis carnalib Prouidens omp̃c
d̾s duriciam cordis uideoꝵ. eandẽ leg̾e quã eis dabat in la¬
pides scripsit: ut ꝑ lapidẽ duricia rordis illoꝵ designaret᷑
ꝑ tabulas gͦ lapideas. debemꝰ intellig̾e dura corda hominũ
tabulis cordis carnalib. debemꝰ intelligere cor molle et
sensibile. qđ sentit & flectit᷑ ad molliciem. & intelligit qd̾
¶d̾r & recipit. & continet. in qͥb scribit᷑ tpła .x. fides a sp̃u .s.

Expanded text:
i, sed in tabulis cordis carnalibus. Praevidens omnipotens Deus duritiam cordis Judaeorum, eamdem legem quam eis dabat, in lapide scripsit, ut per lapidem duritia cordis illorum designaretur. Per tabulas ergo lapideas debemus intelligere dura corda hominum tabulis cordis carnalibus, debemus intelligere cor molle et sensibile, quod sentit et flectitur ad mollitiem, et intelligit quod dicitur, recipit et continet, in quibus scrib
Abbreviated transcription (Latin):
Si au̾ titũ inuenisset ibi sicuti sꝑabat. ipse utiq resisteret
ad uisariis: & titꝰ p̾dicaret simpliciorib qͥ desidabant credere
Apparuit qͦ ei in eodẽ loco. uir macedo dicens. T̃ ransiens in
macedoniã adiuua nos: qͥ a doctorib angłs bonꝰ eiꝰdem genti
p̃positꝰ fuisse credit᷑. Deo aũ. sub patri gr̃as referimꝰ. qͥ sẽꝑ¬

Expanded text:
Si autem Titum invenisset ibi sicuti sperabat, ipse utique resisteret Si autem Titum invenisset ibi sicuti sperabat, ipse utique resisteret adversariis, et Titus praedicaret simplicioribus qui desiderabant credere. Apparuit quoque ei in eodem loco vir Macedo, dicens: Transiens in Macedoniam adjuva nos , qui a doctoribus angelus bonus ejusdem gentis praepositus fuisse credit
Abbreviated transcription (Latin):
in dnõ. id eꝰ multa corda hominũ parata ꝑ dm ad credendũ.
ñ habui reqͥem in spu meo .i. in animo meo. eo qd̃ ñ inuene¬
rĩ citũ frẽm meu̾. s ualefaciens eis .i. salucans eos. ꝓfectꝰ
sũ in macedoniã ꝓunciã aliã grecoꝵ. Dicit beatꝰ iheronimꝰ.
qr non inuenit phistulã suã apłs. id÷ titũ int̾pretẽ suii. ido
recessit. S quȩstio e̾ in ħ loco. Si apłs omĩũ gentũ lingͥs
poterat loqui. sicut ipse. dicit in priori epła. grãs ago do qd̾
omĩũ ur̃m lingius loquor. quare recesserit a troade. licet
titus deesset: maxune cũ multa corda eẽnt parata inibi ad
credendũ : quȩ ħ modo soluit᷑. Quia dũ uenisset troadẽ. licet
mulca corda inuenisset parata ad credendũ. inuenit cam̾̃
mult dusarios. & cont̾dictores. philosphos uideł. magos.
& alios plurimos: nec poterat ipse utrũq agere. & philoso¬
phis resistere. & uolentib credere u̾bũ salutis predicare.

Expanded text:
in Domino, id est, multa corda hominum parata per Dominum ad credendum, non habui requiem in spiritu meo, id est in animo meo, eo quod non invenerim Titium, fratrem meum, sed valefaciens eis, id est, salutans eos, profectus sum in Macedoniam provinciam aliam Graecorum. Dicit beatus Hieronymus: Quia non inverecessit. Sed quaestio est in hoc loco: Si Apostolus omnium gentium linguis poterat loqui, sicut ipse dicit in priori epistola: Gratias ago Deo quod omnium vestrum linguis loquor , quare recesserit a Troade quod scilicet Titus abesset, maxime cum multa corda essent parata illi ad credendum? Quae hoc modo solvitur, quia dum venisset Troadem, licet multa corda invenisset parata ad credendum, invenit tamen multos adversarios et contradictores, philosophos videlicet, magos, et alios plurimos, nec poterat ipse solus utrumque agere, et philosophis resistere, et volentibus credere verbum salutis praedicare.
Abbreviated transcription (Latin):
re: ide̾ laudare: nũqͥd non se & alios laudauit: paulo
suꝑius: fecit utiq. & suꝑius. & iterũ isto in loco. acq in
subsequentib. S cũ sapientia dicat ꝑ salomon̾ẽ. laudet te.
alienꝰ & non os tuũ: quare se laudat apłs: Nimirũ iccirco
ut corinchios ab amore pseudo apłoꝵ retraheret ad suũ a¬

Expanded text:
re? Id est laudare. Nunquid non se et alios jam laudavit paulo superius? Fecit utique et superius, et iterum isto in loco atque in sequentibus. Sed cum sapientia dicat per Salomonem: Laudet te alienus, et non os tuum , quare se laudabit Apostolus? Nimirum idcirco ut Corinthios ab amore pseudoapostolorum retraheret ad suum a
Abbreviated transcription (Latin):
corib habeant᷑  non indigemꝰ ur̃a laude. neq epłis lau¬
datiuis quȩ nob̾ cestimoniũ laudis ꝑhibeant. Exponit gͦ cau¬
sã quare non indigeat: in quiens. E pła nr̃a uos estis: scͥp¬
ta in cordib nr̃is. E pła signũ est salutis. qr salutẽ mitten¬
tis continet. & de illiꝰ salute loqͥt᷑ cui mittit᷑. E pła inqͥt

Expanded text:
toribus habeantur? Non indigemus vestra laude, neque epistolis laudatitiis quae nobis testimonium laudis perhibeant. Exponit ergo causam quare non indigeat, inquiens: Epistola nostra vos estis, scripta in cordibus nostris. Epistola signum est salutis, quia salutem mittentis continet, et de illius salute loquitur, cui mittitur. Epist
Abbreviated transcription (Latin):
se. uidetur ab illoꝵ cõmunione seiungere. indulsit etiam
ipse illi. Uñ dicit mͦ. Cuii autẽ donastis. siue indulsistiꝰ. qñ
apud uos eram. & ego similit᷑ donaui. id ẽ indulsi. Consue¬
g apłs ꝓuocare illos ad reconciliationẽ eiecti. & ut ei dimi¬
terent. uult ostende ut sicut ipse. indulsit peccanti quan¬
dulget. Q uappt̾ subdit. Nam & ego qđ donaui. siue indul¬
ẜi illi. siqͥd donaui ꝓpt̾ uos qͥ uolebatis dimittere. indulsi
linquentib. nͥ illi quẽ uidebat a.xͦ esse solutũ: cuiꝰ peniten¬
tia. accepta erat do. Ut non circũueniam᷑. id÷ decipiam᷑. a sa¬
thana. Ide inquit p̾cipio uob̃ ut indulgeatis fr̃ĩ peccanti.
frĩ peccanti dimittendo ei qđ deliqͥt. & reconciliare conuen¬
illoᷤ qui dissident in iudicio & discordant. Non enĩ ignoramꝰ
cogitationes eiꝰ: id astutias. dolos. & fraudes diaboli ñ igno¬

Expanded text:
ne videretur ab illorum unione sejungi, indulsit etiam ne videretur ab illorum unione sejungi, indulsit etiam ipse illi. Unde dicit modo: Cui autem donastis, sive indulsistis, quando apud vos eram, et ego similiter donavi et indulsi. Consuens ergo Apostolus provocare illos ad reconciliationem ejecti, et ut ei dimitterent, vult ostendere ut sicut ipse indulsit peccanti quandulget. Quapropter subdit: Nam et ego quod donavi, sive indulsi illi, si quid donavi propter vos, qui volebatis ei dimittere, indulsi linquentibus, nisi illi quem videbat a Christo esse solutum, cujus poenitentia accepta erat Deo. Ut non circumveniamur, id est decipiamur, a Satana. Ideo, inquit, praecipio vobis ut indulgeatis fratri peccanti, iberi fratri peccanti, dimittendo ei quod deliquit et reconciliare convenillos qui dissident et discordant in judicio. Non enim ignoramus cogitationes ejus, id est, astutias, dolos et fraudes diaboli non igno
Abbreviated transcription (Latin):
beatur qͥ eiꝰmodi ẽ .i. ne forte in desꝑationẽ cadens suf¬
focet laqueo. uel tradat se uoluptatib huiꝰ scłi dicens in¬
tra se. Iam qr a societate. fideliũ in p̾senti & in fucu¬
ro ero exclusus. inserã me omĩb delectationib & uolup¬
e labat᷑ in desꝑationẽ. obseero uos ii corinthii ut con¬
firmetis in illo caritatẽ recipiendo illũ in ur̃am socie¬
tatẽ. & cõmunionẽ. Ido enĩ scripsi uob̾. sub ista de re¬
ceptione illiꝰ fratris. ut cognoscã exꝑmĩtũ ur̃m. id ẽ
ut ꝓbem an in om̃ĩb obedientes sitis quȩ uob p̾cepero.
Iam suꝑius illi obedientes fuerant. quando illũ a suo colle¬
gio expuler̃t: & quando p̾cepit ut uiri ñ uelato capite
starent in eccła. mulieres uelato: & uolebat adhuc ꝓ¬
bare obedientiã illoꝵ in ħ ut reuocarent eiectũ. Cui
aũ aliqͥd donastis: ⁊ ego. ẜ aulo apło morante apud eos
cuidam peccanti dimiserunt qđ deliquerat: & ipse apłs ne

Expanded text:
est, id est, ne forte in desperationem cadens suffocet se laqueo vel tradat se voluptatibus hujus saeculi, dicens intra se: Jam quia a societate fidelium in praesenti et in futuro ero exclusus, inseram me omnibus delectationibus et volupet labatur in desperationem, obsecro vos, o Corinthii, ut confirmetis in illum charitatem, recipiendo illum in vestram societatem et communionem. Ideo enim et scripsi vobis, subaudis ista de receptione illius fratris, ut cognoscam experimentum vestrum, id est, ut probem an in omnibus obedientes sitis, quae vobis praecepero. Jam superius obedientes illi fuerant, quando illum a suo collegio expulerunt, et quando praecepit ut viri non velato capite starent in ecclesia, mulieres velato, et volebat adhuc probare obedientiam illorum in hoc, ut revocarent ejectum. Cui autem aliquid donastis et ego. Paulo apostolo morante apud eos, cuidam peccanti dimiserunt quod deliquerat, et ipse Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
clusus eͥ. Nam in pͥori epła p̾cepit illũ eici a societa¬
ce fideliũ inquiens. Expurgate uetͦ ferm̃tũ. id: illũ
peccator̾ẽ qͥ uxorẽ patris accepit. a uob̃ expellite. & ci¬
cite a ur̃o consortio. E ne in desꝑationẽ lab̾et᷑ si sẽꝑ
exclusus ẽẽt a societate fideliũ. reconciliat illũ: hoc
modo cognoscens illũ esse purgatũ. Diabolo eni suggen¬
te peccauit: & eo flagellante purgatꝰ ẽ. quando tͣditꝰ
ẽ potestati illiꝰ. Ita ut e contrario magis donecis .i. t̾c
fufficiet illi obiurgatio que facta ẽ illi ab om̃ib uobis

Expanded text:
clusus est. Nam in priori epistola praecepit illum ejici a societaclusus est. Nam in priori epistola praecepit illum ejici a societate fidelium, inquiens: Expurgate vetus fermentum , illum peccatorem qui uxorem patris accepit, expellite et ejicite a vestro consortio; et ne in desperationem delaberetur si semper exclusus esset a societate fidelium, reconciliat illum hoc modo cognoscens illum esse purgatum: diabolo etenim suggerente peccavit, et eo flagellante purgatus est, quando traditus est potestati illius. Ita ut econtrario magis donetis, id est, tunc sufficiet ei ob
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾ postꝗͣ cognoui uos penitentiã egisse. Si qͥs aũ contͥs¬
tauit. sub me. siue ille qͥ uxorem patris accepit. seu illi
qͥ ad uitia pͥstina redier̃t. ñ me contristauit. sub solũ.
s ex parte. sub contristauit uos. qͥ condoluistis suꝑ illoꝵ
reatib: & qͥ mͥ estis uniti in caritate. Sequit᷑. Ut ñ one¬
rẽ om̃s uos. O nerare ẽ. onꝰ ⁊ pondꝰ aliqd̃ imponere. Sen¬
sus iste .ẽ. N on rep̾hendi id̾o delinquentes. neq excõmu¬
nicaui in pͥori in pͥori epła. ut uos onerare̾ mea correc¬
tione. qͥ ꝑfecte conu̾samini. N eq etiã ido recito talia. ut
uos onerẽ mͦ excõmunicando & redarguendo: s ut illi
corrigent᷑ qui a uia rectitudinis deuiauerant. S ufficit
illi. sub fornicatori. qͥ eiꝰmodi ẽ. uideł qui uxore̾ patris
accepit. obiurgatio hec. idꝵ correptio & redargutio que
fit a plurib .i. sufficit illi ad penitentiã correptio &
obuirgatio generalis: & qd a consortio om̾iũ ur̃m ex¬

Expanded text:
postquam audivi vos poenitentiam egisse. Si quis autem contristavit me, subaudis sive ille qui uxorem patris accepit, seu illi qui ad vitia pristina redierunt, non me contristavit, subaudis solum, sed ex parte, subaudis contristavit vos, qui condoluistis super illorum reatibus, et qui mihi estis in charitate uniti. Sequitur: ut non onerem omnes vos. Onerare est onus et pondus aliquod imponere. Sensus iste est: Non reprehendi ideo delinquentes, neque excommunicavi in priori epistola, ut vos onerarem ea correptione, qui perfecte conversamini, neque etiam ideo recito talia, ut vos onerem modo excommunicando et redarguendo, sed ut illi corrigerentur qui a via rectitudinis deviaverunt. Sufficit illi, fornicatori, qui ejusmodi est, videlicet qui uxorem patris accepit, objurgatio haec, id est correptio et redargutio, quae fit a pluribus, id est, sufficit illi ad poenitentiam correptio et objurgatio generalis, et quod a consortio omnium vestrum ex
Abbreviated transcription (Latin):
uelam̃. tam̃ non id̾o penetrant uidei głam sp̃itał intelligentiȩ
quȩ in lege latet: qr obtunsi & reu̾berati sunt sensus eoꝵ infi¬
delitatis ꝑfidia e ignorantia. quia nolunt crede in xp̃m. s sẽꝑ
ipsa obscuritas ⁊ ignorantia in lectione ueteris testam̃ti manet.
sub̾ apud iudeos incredulos. ñ reuelatũ. sub̃ ab illis: qr infideli¬
tas e peccatũ reu̾b̾ant sensũ eoꝵ: nec ualent ꝑ se penetrare illã:¬

Expanded text:
velamen, tamen non ideo penetrant Judaei gloriam spiritalis intelligentiae quae in lege latet, qua obtusi et reverberati sunt sensus illorum infidelitatis perfidia et ignorantia, quia nolunt in Christum credere: seest ipsa obscuritas et ignorantia, in lectione Veteris Testamenti manet, subaudis apud Judaeos incredulos, non revelatum, subaudis ab illis, quia infidelitas et peccata reverberant sensu
Abbreviated transcription (Latin):
aũ erant odor & gustꝰ uitȩ ad uitã et̃nam ꝑcipiendã: qr ꝑ
illam saluabant᷑. Sicut enĩ credentes ꝑ illam salui fieban
ita increduli dampnabant᷑ : qr inexcusabiles erant.  ad
hec. sub̾ discernenda. qͥs cam idoneus & aptꝰ prȩdicator est.
ut possit discernere qͥ sint eiꝰ p̾dicatione saluandi: & qui
dampnandi :  nullus: idoq omib impendend̾ꝰ ẽ sermo p̃
dicationis. Non enĩ sumꝰ nos apłi. sic̃ plurimi ad ulteranteꝰ
u̾bũ di. hic ꝑcutit pseudo apłos. Sicut enĩ adult̾ ñ cau¬
sa amoris filioꝵ adulterat alceriꝰ alteriꝰ uxorẽ. s causa sue
libidinis explendȩ. ita falsi apłi adulterabant u̾bũ di:
q ñ uło p̃dicabant ut filios sp̃itales d̃o adquirerent. qi
xp̃m ñ esse mortuũ. neq a mortuiꝰ surrexisse. Apłi aũ non
adulterabant: qr spiritales dõ filios adqͥrere desid̾abant.

Expanded text:
vitae ad vitam aeternam percipiendam, qui per illam salvabantur. Sicut enim credentes per illam salvi fiebant, ita increduli damnabantur, quia inexcusabiles erant. Et ad haec, subaudis discernenda, quis tam idoneus et aptus praedicator est, ut possit discernere qui sint ejus praedicatione salvandi atque damnandi? Nullus. Ideoque omnibus impendendplurimi adulterantes verbum Dei. Hic percutit pseudoapostolos. Sicut enim adulter non causa amoris filiorum adulterat alterius uxorem, sed causa suae libidinis explendae, ita falsi apostoli adulterabant verbum Dei, quia non ideo praedicabant ut filios spiritales Deo acquirerent, quia Christum non esse mortuum, neque a mortuis surrexisse. Apostoli autem non adulterabant, quia spiritales filios Deo acquirere desiderabant, et
Abbreviated transcription (Latin):
Aliis autẽ odor uitȩ in uitã: illis scił qͥ audiunt & credt̃.
Cũ una eẽt p̾dicatio apłoꝵ quã impẽdebant omib & uolen¬
tib credere &ͥ nolentib. quibꝰdam erat ipsa eoꝵ p̾dicatio
gustꝰ & odor mortis ad mort̾ẽ ȩt̾nã pociꝰ quã ad p̾sentem.
quã habemꝰ cõmuniter cũ animalib & peccorib. qͥđ et̾na

Expanded text:
redunt. Cum una esset praedicatio apostolorum, quam impendebant omnibus et volentibus credere, et non volentibus, quibusdam erat ipsa praedicatio gustus et odor mortis ad mortem aeternam, potius quam ad praesentem, quam habemus communiter cum animalibus et pecoribus, quia aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntũc̃q sit unũqđq peccatũ cognoscit᷑. Qui enĩ sine
lege peccat. uidet᷑ ei qͣsi impune peccat. Cũ aũ ad legẽ
tͣnsierit. si ultͣ peccauerit. qͣnta uirtꝰ peccati .i. qͣnta
magnitudo peccati sit agnoscit. Dõ aũ grãs qͥ dedit nob̾
uictoriã. sub mortis in spe. ꝑ dominũ nr̃m iħm xpͣm¬
Laudit apłs d̃m̃ patre ex ꝑsona scoy: a qͥ uictoriã mor¬
cis & resurrectionis donũ iã habent in spe. Itaq frẽs mei¬
in fide. dilecti .i. ualde a mabiles. stabiles. siue firmi estote.
& ĩmobiles. ne moueamini a rectitudine. fidei deceptione
corruptoꝵ: habundantes siue trescentes in oꝑe dnĩ semꝑ:

Expanded text:
quantumcunque sit unumquodque peccatum cognoscitur. Qui enim sine quantumcunque sit unumquodque peccatum cognoscitur. Qui enim sine lege peccat, videtur ei, quasi impune peccet: cum autem ad legem transierit, si ultra peccaverit, quanta virtus peccati, id est quanta magnitudo peccati sit agnoscit. Deo autem gratias, quae aedit nobis victoriam, subaudis mortis in spe, per Dominum nostrum Laudat Apostolus Deum Patrem e persona sanctorum, quod victoriam mortis et resurrectionis donum jam habent in spe. Itaque, fratres mei, fide dilecti; id est valde amabiles, stabiles, sive firmi, estote et immobiles ne moveamini a rectitudine fidei deceptione corruptorum: abundantes, sive crescentes in omni opere
Abbreviated transcription (Latin):
ut ult᷑ ñ sentiatur. Nã c̃sũpcio mortis. gła erit resurrec¬
tioĩs. Ubi ẽ mors uictoria tua:Uox scõꝵ resuscitatoꝵ in¬
sultantiũ morti. Ibi ẽ inqͥt illa uictoria tua o mors. qͣ
genꝰ humanũ tͥ subiecisti: qua etiã filio di homini facto
quasi de morte stimulus ꝓcedat. S qr iste stimulus pec¬
catũ ẽ. dat᷑ intelligi qd̃ mors de stimulo .i. de peccato ꝓ¬
cessit. Nã pͥmꝰ hõ nͥ peccasset. mori utiq ñ posset. Pecca¬
uit : & ido morte̾ animȩ ⁊ corporis incurrit. Nec uͦ dr
morti. o mors uͥ ẽ pecem ꝓ qͦ mundo dominabaris. s uͥ e̾
stimulus tuus ¶nꝰ aꝑiens. qͥd stimulũ appellau̾it: subdit.
stimulus appellatur. ipeñ uelut stimulꝰ carne̾. sic pece̾m
accendendo hominẽ ad peccatũ. dũ ꝓbibet peccatũ. La¬
curale nãq ẽ humane fragilitati: ut omne qđ ꝓhibet᷑ plu
ardentiꝰ concupiscat᷑. Uel uirtꝰ peccati e̾ lex: qr ꝑ lege̾

Expanded text:
ectionis. Ubi est, mors, victoria tua? Vox sanctorum resuscitatorum insultantium morti. Ubi est inquiunt victoria tua, o mors, qua genus humanum tibi subjecisti, qua etiam Filio Dei homini facto quasi de morte stimulus procedat. Sed quia iste stimulus peccatum est, datur intelligi quod mors de stimulo, id est de peccato processit. Nam primus homo, nisi peccasset, mori utique non posset. Peccavit, et ideo mortem animae et corporis incurrit. Nec vero dicitur morti: O mors, ubi est peccatum pro quo mundo damnabaris? sed ubi est stimulus tuus? Unde aperiens quid stimulum appellaverit, subdit: stimulus appellatur: quoniam velut stimulus carnem, sic peccatum accendendo hominem ad peccatum dum prohibet. Naturale namque est humanae fragilitati, ut omne quod plulex: quia per legem
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs uident concordare sibi bona conu̾satione. ñ debent se.
illis p̾ferre. s coequare. Q uos aũ a uia rectitudinis iu¬
dent deuiare. in illos debent auctoritatẽ & potentiã sue
p̃posicure ditenđe. Q d̾ utrũq petrus ostendit. in cor¬
nelio & anania. humilians se erga corneliũ. & solo u̾¬
bo ananiã cũ uxore ꝑdens. S catui aũ ħ ipsũ apud me

Expanded text:
uos vident concordare sibi in bona conversatione non debent se illis praeferre, sed coaequare. Quos autem a via rectitudinis vident deviare, in illos debent auctoritatem et potentiam suae praepositurae ostendere, quod utrumque Petrus ostendit in Cornelio et Anania, humilians se erga Cornelium: et solo verbo Ananiam cum uxore perdens. CAPUT II. Si enim e
Abbreviated transcription (Latin):
potiꝰ ꝓ lucris tẽporalib p̾dicationi insistebant. qͣ. ꝓ amore
di e salute alioꝵ. P hilosophi ꝙͦ p̾dicabant in carnali
sapientia: id e̾ philosophicȩ & fucato sermone. uolentes ap¬
parere. sapientes: uel in hoc qr xpm negabant passũ. mor¬
tuũ. atq a mortius surrexisse. habundantiꝰ aũ inłimpli¬
citate. conu̾satꝰ sũ. qr cũ ab aliis eccłiis aliqͥd accepissem.
a uob̾ nicħ accepi. ne occasionẽ falsis apłis darẽ accipien¬
di munera: & ut uos liberiꝰ rep̾hende possẽ. Nã ñ alia sc̃¬
bimꝰ uob̾ mͦ. quã quȩ. legistis in pͥori epła. & cognouistiꝰ in

Expanded text:
o lucris temporalibus praedicationi insistebant, quam pro amore Dei et salute aliorum. Philosophi quoque praedicabant in carnali sapientia, id est philosophice, et fucato sermone, volentes apparere sapientes: vel in hoc, quia Christum negabant passum, mortuum, atque a mortuis resurrexisse; abundantius autemcitate conversatus sum: quia cum ab aliis ecclesiis aliquid accepissem, a vobis nihil accepi, ne occasionem falsis apostolis darem accipiendi munera, et ut vos liberius reprehendere possem. Non enim alia scribimus vobis modo quam quae legistis in priori Ep
Abbreviated transcription (Latin):
lere quȩ distantia sit inter legẽ e ȩugłm. & moysen & doe¬
tores eugłii. sic̃ iam supͣ diximꝰ. Regimꝰ in exodo qł moyse des¬
cendente. de monte. facies eiꝰ erat cornuta ex consortio ser¬
monis dñi. idz radios q̃sdam emittebat splendoris soł. in cͥn¬
cũ ut non possent incendere fili isrł in faciem eiꝰ. s quando
egrediebat᷑ ad popłm ponebat uelam̾ suꝑ faciem suam. ded
lis non poterant intende. Cui respondendũ ẽ. qr moyses sẽs
ꝓ iustus erat. iđo coruscabat suũq splendorẽ ipse poterat fer¬
re: illi autẽ qr peccatores & increduli erant. ñ fuert̃ digni con¬
templari splendorẽ eiꝰ. Sensus gͥ iste ẽ. Si moyses tantã cla¬
ritatẽ habuit in uultu quando leg̾e dedit popło quȩ miniꝰ¬
tra erat mortis. qr morc̾e minabat᷑. quanto maiorẽ głam ha¬
bebunt ministri eugłii qͥ uitã ȩt̾nam & iusticiam ministrant
qđ uitã ȩt̾nam p̾stat: multo maiorẽ głam habebunt e clarita¬

Expanded text:
tia sit inter legem et Evangelium, et Moysen et doctores Evangelii, sicut jam supra diximus. Legimus in Exodo , quod Moyse descendente de monte, facies ejus erat cornuta ex consortio sermonis Dei, id est radios quosdam emittebat splendoris sicut sol, intantum ut non possent intendere filii Israel in faciem ejus, sed quando egrediebatur ad nis non poterant intendere? Cui respondendum est, quia Moyses sanctus et justus erat, ideo coruscabat, suumque splendorem ipse poterat ferre: illi autem qui peccatores erant et increduli, non fuerunt digni contemplari splendorem ejus. Sensus igitur iste est: Si Moyses tantam claritatem habuit in vultu, quando legem dedit populo, quae ministra erat mortis, quia mortem minabatur, quanto majorem gloriam habebunt ministri Evangelii, qui virtutem et justitiam ministrant, quae vitam aeternam praestant? multo majorem gloria
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potestis ur̃a uirtute aut alioꝵ hominũ uincere. hos
cruciatꝰ. ꝑ onite in do fiduciã s spẽ urãm: & ipse qui
suscitat mortuos. poterit utiq uos eruere. Sic enĩ uide¬
bat᷑ illis quasi de mortius ad uitã reuocarent᷑. Adiuuan¬
tib & uob̾ in oratioe ꝓ nob̾: sub̾ eripiet nos de angustiis
huiꝰ mundi: ut ex multaꝵ. ꝑsonis facierũ. eiꝰ quȩ in nob ẽ
donationis ꝑ multos gr̾e agant᷑ ꝓ nob̾. Ecce c̃fusa sen¬
tentia. Imꝑitꝰ enĩ fuit apłs sermone. s ñ scientia: sicut
ipse. de seipso dic̃. Istiꝰ u̾sicłi ista ẽ constructio. Id̾o ꝑ uras
orõnes lib̾abit & eruet nos d̾s a p̾ssuris ꝑsequutoꝵ. ut ex

Expanded text:
testis vestra virtute aut aliorum hominum vincere hos cruciatus. Ponite in Deo fiduciam et spem vestram, et ipse qui suscitat mortuos, poterit utique vos eruere: sic enim videbatur illis quasi de mortuis ad vitam revocarentur. Adjuvantibus vobis in oratione pro nobisi, ut ex multarum personis facierum ejus quae in nobis est donationis, per multos gratiae agantur pro nobis. Ecce confusa sententia. Imperitus enim fuit Apostolus sermone, sed non scientia, sicut ipse de seipso dicit. Istius versiculi ista est constructio: Ideo per vestras orationes liberabit et eruet a pressur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ multos hoĩes eiꝰ donationis: quȩ donatio in nob̾ ẽ. Sensuᷤ
sonis. Donationis aũ eiꝰ. dicit grãm qua illi lib̾ati st̃. Nam
gła nr̃a. id eꝰ honor & magnificentia nr̃a hec ẽ. Quȩͦ
testimoniu̾ conscientie nr̃e : qr conscientia nr̃a. id eꝰ mens
id ẽ in ueritate & ñ duplici animo. N eq in sapientia car¬
nali conu̾sati sumꝰ in hoc scło. s in grã di .i. in sapientia.

Expanded text:
us  dicit ex personis. Donationis autem ejus dicit gratiam qua illi liberati sunt. Nam gloria nostra, id est honor et magnificentia nostra, haec est; Quae? testimonium conscientiae nostrae, quia conscientia nostra, id est mens id est in veritate, et non duplici animo, neque in sapientia carnali, conversati sumus in hoc mundo, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit asiam. Ab indico eni usq britannicũ : om̃s ille
insulȩ asiȩ uocant᷑. Ut gͦ corinchii qͥ ꝑsecutionẽ sustine¬
bant ab infidelib ñ deficerent: dat eis apłs semetipsũ
in exẽplũ dicens. N olo ut ignoretis tribulationẽ quã no
sustinemꝰ in asia: ut nr̃o exẽplo roboremini. Qiud enĩ
mirũ si discipłi u̾b̾ant᷑: cũ magistri decollent᷑. crucifi¬
gant᷑. & lapident᷑:  qm̃ supͣ modũ grauati supͣ uirtutẽ.¬

Expanded text:
b Indico mari usque ad Britannicum omnes illae insulae, Asianae vocantur. Ut ergo Corinthii qui persecutionem sustinebant ab infidelibus, non deficerent, dat eis Apostolus semetipsum in exemplum, dicens: Nolo ut ignoretis tribulationes quas nos sustinemus, ut nostro exemplo roboremini. Quid enim mirum si discipuli verberantur cum magistri decollentur, crucifigantur, et lapidentur? Quam supra modum gravati sumus e
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ modũ se eẽ gͣuatũ. Ad qd̾ dicendũ. qr licet sup
modũ sint grauati .i. ultͣ humanu̾ modũ. & ult᷑ quã
uirtutẽ suꝑandi tribuit. Ita inqͥt sumꝰ grauati: ut
ced̾et noꝰ etiã uiuere. Zeduĩ ẽ anxietas animi: & aliqñ̾
inquit sumꝰ gͣuati p̾ssuris. ut odio hab̾emꝰ uitã p̾sentẽ.
& uellemꝰ potiꝰ mori qu̾a uiuere. S & ipsi in nob̾ipsiꝰ¬

Expanded text:
tum? Ad quod dicendum, quia licet supra modum sint gravati, id est ultra humanum modum, et ultra quam virtutem, superandi tribuit, ita, inquit, sumus gravati, ut taederet nos etiam vivere. Taedium est anxietas animi: aliquando inquiens sumus gravati pressuris, ut odio haberemus vitam praesentem, et vellemus potius mori qua
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptationes erant eredentiũ. sic̃ scriptũ ẽ in ꝓpħa ⁊a¬
caria. ꝑ cutiã pastore̾: & disꝑgent᷑ oues gregis. Qu̾auiᷤᷤ
futura cred̾ent fideles int̾ ipsa pͥmordia. p̾ssure nouelliᷤᷤ
faciunt scandalũ. Putant enĩ in ane̾ ẽẽ ꝓmissionẽ: si ui
suo magistro cͥfidens de spe futura: ut simul consolet᷑.
quȩ facta e᷑ in asia. Si diuidimꝰ mundũ ꝑ tres partes.
iuueniemꝰ medietat̾e. totiꝰ mundi ẽẽ asiam : aliã uͦ me¬
dietatẽ tenere int̾ europã & affricã. Si uͦ quadriꝑti¬
tã illã diuidimꝰ. ert̃ partes eiꝰ europa & affrica: asia ma

Expanded text:
tentationes erant credentium, sicut scriptum est in propheta Zacharia: Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis . Quamvis futura credant fideles, tamen inter ipsa primordia pressurae novellis faciunt scandalum: putant enim inanem esse promissionem, si vi suo magistro, fidens de spe futura; ut simul consoletur, quae facta est in Asia. Si dividimus mundum per tres partes, invenimus medietatem totius mundi esse Asiam, aliam vero medietatem tenere inter Europam et Africam. Si vero quadripartite illum diviserimus, erunt parte
Abbreviated transcription (Latin):
a consortio om̃iũ : tͣdens illũ sathane ad cruciandũ. In qͦ &̃
tͣdidit eis mysteriũ corporis et sanguinis dnĩ. & qͦmͦ deb̾ent
illud sumere: & qͦmͦ deb̾ent uiri & mulieres in eccła sta¬
re. De resurrectione qͦ instituit illos: & de multis aliis
reb. Postꝗͣ. uͦ cognouit eos penitentiã egisse de suiꝰ erori¬
b. illũ qͦ a suo consortio ex elusisse qͥ incęstũ patͤuerat
uxorẽ patris accipiens: scripsit a troade hanc epłam lau¬
datoriã. et consolatoriã. in qua dicit eos miscđĩam inue¬
nisse: & reuocat illũ miserrimũ quẽ tͣdiderat sathanȩ.¬

Expanded text:
illum Satanae ad cruciandum; in qua tradidit eis mysterium corporis et sanguinis Domini, et quod deberent illud sumere, et quod deberent viri et mulieres in ecclesia stare. De resurrectione quoque instituit illos, et de multis aliis rebus. Postquam vero cognovit eos poenitentiam egisse de suis erroribus, illum quoque a suo consortio exclusisse qui incestum patraverat, uxorem patris accipiens, scripsit eis a Troade hanc Epistolam laudatoriam et consolatoriam, in qua dicit illos misericordiam invenisse et revocat illum miserrimum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
limis. Obsecro aũ ut & uos subditi sitis eiꝰmodi: i imitatores
sitis. M inistrantes scĩs. & oĩ cooꝑanti & laboranti. sub̃ sitis
subditi siue imitatores. Gaudeo aũ in p̾sentia stepħȩ ofor¬
tunati. & achaici. Dat᷑ intelligi qđ hi tres. stepħa uideł
rosolymis. uenerĩt ad paulũ. anteqͣ. redissent chorĩtũ. Nã
corinthii erant genere: in qͣ p̾sentia letatꝰ ẽ apłs. Qm̾ id¬

Expanded text:
lymis. Obsecro autem ut et vos subditi sitis ejusmodi, id est, imitatores lymis. Obsecro autem ut et vos subditi sitis ejusmodi, id est, imitatores sitis ministrantes sanctis; et omni cooperanti et laboranti, subaudis sitis sudditi sive imitatores. Gaudeo autem in praesentia Stephanae et Fortunati et Achaici. Datur intelligi, quod hi tres, Stephana viderosolymis, venerunt ad Paulum antequam redissent Corinthum. Nam Corinthii erant genere, in quorum praesentia laetatus est Apos
Abbreviated transcription (Latin):
cheus qͥ hanc epłam portabit. uidete ut sine timore sit
apud uos. forsitan fuerat ia apud illos cũ timore. qr pse¬
udo apłi excitabant ꝑ secutionẽ paganoꝵ contra fideles
Hic apollo epc̃ corinthioꝵ a paulo fuerat ordinatꝰ: s ut illi
cȩpert male c̾u̾sari. & dicẽ. ego sũ pauli. ego apollo. ego uͦ
cȩphȩ. cũ ñ potuisset eos sedare. relictiꝰ illis abiit ephesũ
diret corinthũ. noluit : qr incorrectos eos adhuc et̾ sciebat
Ueniet inqͥt cũ ei uacuũ fuerit :i. cũ uos em̾datos esse
audierit. Uigilate. Uigilat. qͥ ad aspectũ ueri luminis
m̃tis ocłos aꝑtos tenet. Uigilat. qͥ seruat oꝑando qd̵ cred̃
Scate in fide. ne succũbatis decepti ab infidelib : ut pos¬
sitiꝰ audire cũ moyse. Tu au̾ hic sta mecũ. Uiriliteragite.
primi: ñ duplici animo. neq causa inanis głe. N ostis do¬
bilis erat matrona. cuiꝰ familia facta erat eccła. similit᷑ et
chaicis. & ordinauert᷑ se ut ministrarent scĩs qͥ st̃ iheroso¬

Expanded text:
c Epistolam vobis portabit, videte ut sine timore sit apud vos. Forsitan fuerat apud illos jam cum timore, quia pseudoapostoli excitabant persecutionem paganorum contra fideles. Hic episcopus Corinthiorum a Paulo fuerat ordinatus, sed ut illi coeperunt dicere: Ego sum Pauli, ego Apollo, ego vero Cephae, cum non potuisset eos sedare, relictis illis abiit Ephesum diret Corinthum, noluit, quia incorreptos eos adhuc sciebat. Veniet autem, cum ei vacuum fuerit, id est cum vos emendatos esse audierit. Vigilate. Vigilat, qui ad aspectum veri luminis, mentis oculos apertos tenet; vigilat, qui servat operando quod credit; state in fide, ne succumbatis decepti ab infidelibus, ut possitis audire cum Moyse: Tu autem hic sta mecum . Viriliter agite,proximi, non duplici animo, neque causa inanis gloriae. Nostis doaedam erat matrona, cujus familia facta chaeis, et ordinaverunt se ut ministrarent sanctis qui sunt Hieroso
Abbreviated transcription (Latin):
ne. quia ultimꝰ ẽ uocatus : maximꝰ autem labore. dig¬
nitate & p̾dicatione: sic̃ ipse in sequentib manifestat
ubi dicit. Abundantius siqͥdem illis omnib laboraui.
Grã aut̃e łi sũ id qđ sum .i. qđ credo. qđ apłs sũ. et¬

Expanded text:
ne, quia ultimus est vocatus. Maximus autem labore, digne, quia ultimus est vocatus. Maximus autem labore, dignitate et praedicatione, sicut ipse in sequentibus manifestat, ubi dicit: Abundantius siquidem omnibus illis laboravi. Gratia autem Dei sum id quod sum, id est, credo quod sum
Abbreviated transcription (Latin):
legitimo tp̃re nascendi nascitur. extra tempus scilicet
congruũ. aut ante quam debeat nasci. aut post. Iu
lius cȩsar fuit abortuuis: qui post legitimũ tempus
eũ cesarie natus ẽ. secto matris utero. Sic et apłs abor¬
tuuis qͦdam᷑ extitit. quia post tempus natus ẽ in xp̃o:
quia non ab illo uocatus est cũ adhuc esset in carne : s
cũ iam in dextera patris esset collocatus. Uel abortuius.
quia sicut de uita abortiui desꝑatur. sic et de. uita pau¬
li desꝑabatur a fidelib quando eos ꝑsequebat᷑. Qui utiq
ꝑpetuam incurrisset mort̾t: nͥ ei a xp̃o fuisset subuentũ
uisus ẽ aut̾e ei de cęlo post non paruũ tempus ascensioi̾s
sue. quando cecatus in uia dũ ꝑgeret damascũ. & post¬
ea oranti in templo. Ego enĩ sum minimꝰ apłoꝵ. & cet̾a
Causa humilitatis hoc dicit. sicut & matheus qui uocat
se publicanũ. uel etiam minimus tempore & uocatio¬

Expanded text:
legitimo tempore nascendi nascitur: extra tempus videlicet legitimo tempore nascendi nascitur: extra tempus videlicet congruum, aut antequam debeat nasci, aut post. Ut Julius Caesar fuit abortivus qui post legitimum tempus cum caesarie natus est, secto matris utero: sic et Apostolus abortivus quodammodo exstitit, quia post tempus natus est in Christo, quia non ab illo vocatus est cum adhuc esset in carne, sed cum jam in dextera Patris esset collocatus; vel abortivus est, quia sicut de vita abortivi desperatur, sic et de vita Pauli desperabatur a fidelibus, quando eos persequebatur. Qui utique perpetuam incurrisset mortem, nisi ei a Christo fuisset subventum. Visus est autem ei de coelo post non parvum tempus ascensionis suae, quando caecatus est in via dum pergeret Damascum , et postea oranti in templo. Ego enim sum minimus apostolorum. Causa humilitatis hoc dicit, sicut et Matthaeus, qui vocat se publicanum. Vel etiam minimus est tempore et vocatio
Abbreviated transcription (Latin):
petrus. grecũ & latinũ. Licet certũ locũ non definiant
eugłiste ubi apparuerit ei. tram̃ credendũ ẽ qr ei appa¬
ruit. Et post hȩc undecim: octaua uideł die resurrec¬
tionis sue. quando cũ aliis erat thomas. D einde uisus
e plus quã quingentis fratrib simul: idest credentib
Hoc ꝙͥ uerũ ẽ. licet ȩugłistȩ ñ cõmemorent. Ex quib
multi manent in corpore usq adhuc : sub̾ quos si uulti
in t̾rogare potestis. Quidam aũ dornerunt : i. mortui sunt
Quod iło dicit : qr faciliꝰ poterunt suscitari a xp̃o de som¬
no mortis. quam quis a socio suo de somno lectuli. Dem¬
de uisus ẽ iacobo. qui spoponderat in cena non se man¬
ducaturũ aut bibiturũ. donec uideret. xp̃m a mortuis
suscitatũ. D einde. apłis omib: in monte ubi constituerat
eos ire: & quando cȩlos petiit. N ouissime autẽ omniũ
tamꝗͣ abortiuo. uissus est & mͥ. abortuuis est qͥ siue

Expanded text:
Petrus Graecum et Latinum. Licet certum locum non definiant Petrus Graecum et Latinum. Licet certum locum non definiant Evangelistae ubi apparuerit ei, tamen credendum est, quia apparuerit ei. Et post haec undecim: octava videlicet die resurrectionis suae, quando cum aliis erat Thomas. Deinde visus est plus quam quingentis fratribus simul, id est credentibus. Hoc quoque verum est, licet evangelistae non commemorent. Ex quibus multi manent, in corpore, usque adhuc, subaudis quos si vultis interrogare potestis; quidam autem dormierunt, id est mortui sunt, quod ideo dicit, quia facilius poterunt suscitari a Christo de somno mortis, quam quis a socio suo de somno lectuli. Deinde visus est Jacobo, qui spoponderat in coena Domini non se manducaturum aut bibiturum donec videret Christum a mortuis suscitatum. Deinde apostolis omnibus, in monte ubi constituerat eos ire, et quando coelos petiit. Novissime autem omnium, tanquam abortivo visus est et mihi. Abortivus est, qui sine
Abbreviated transcription (Latin):
indepti estis fidem. suꝑfluam et non ueram: N on ẽ ita.
quia uera uos docui non falsa: ueramq fidem & credu¬
credidistis. ignoro. frustra credit: qͥ ab ipsa fide post¬
modũ recedit. Iam in sequentib exponit. quid pꝰ̾dicaue¬
rit. Tradidi enim uob̾ in pͥmis. idest in exordio mee p̃¬
m̃ti memorat : que futuram passionẽ xͥ ceciner̃t. Dicit enĩ
esayas. Sicut ouis ad occisionẽ ducetur: et sicut agn¬
coram condente se ñ aꝑiet os suũ. E quia sepultus est. sub̃.
scđm scripturas. Dabit inquit ꝓpħa impios iudeos ꝓ se¬
pultura: et diuitem ꝓ morte sua. E iterũ. Erit inquit
sepulchrũ eiꝰ gloriosũ. M ortuũ enĩ nulli dubiũ ẽ sepul¬
tũ esse. E quia surrexit tercia die scđm scripturas.Ui¬
uificabit nos inqͥt ꝓpħa post duos dies: in die t̾cia susci¬
bit nos. E quia uisus cȩphe. Cephas. syrũ ẽ & hebreum:

Expanded text:
adepti estis fidem superfluam, et non veram? Non est ita, adepti estis fidem superfluam, et non veram? Non est ita, quia vera docui et non falsa, veramque fidem, et creduis, nisi quod frustra credidistis ignoro. Frustra credit, qui ab ipsa fide postmodum recedit. Jam in sequentibus exponit quid praedicaverit. Tradidi enim vobis in primis, id est in exordio meae prmenti memorat, quae futuram passionem Christi cecinerunt. Dicit enim Isaias: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et sicut agnus non aperiet os suum . Et quia sepultus est, subaudis secundum Scripturas, dabit, inquit propheta, impios Judaeos pro sepultura, et divitem pro morte sua ; et iterum: Erit, inquit, sepulcrum ejus gloriosum . Mortuum enim eum nulli dubium est et sepultum. Et quia resurrexit tertia die svificabit nos post duos dies, in tertia suscitabit nos; et quia visus est Cephae. Cephas Syrum est et Hebraeum,
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. introirt᷑ in eos pseudo apłi. qͥ negabant. xp̃m̃ ex uir¬
gine natũ. passũ. a mortuis suscitatũ : negabant qͦq
resurrectionẽ generalem futuram: iccirco compulsus
apłs. recapitulat ea que illos p̾sens docuerat. Un de
dicit. Nocũ uob̾ facio exigłm qđ accepistis suie suscepis¬
tis a me. uel acceptũ habiustis. in qͦ & statis. In unaqꝙ
ratione p̾dicauerim uob̾ si tenetis nͥ frustra credidistĩ
Literatura huiꝰ u̾siculi minꝰ qͥddam sensus uidet᷑ habere:
quia pulchrius sonat in greco: notandũq in t̾rogatiue
atq increpatiue esse legendũ. Igitur dicatur ita. Quid
utilitatis accepistis in hoc qđ predicaui uobis: si modo
decepti a pseudo apłis aliter sustinetis : nisi quia frus¬
tra suie inaniter credidistis. in hoc qđ a fide recessistiᷤ:
Dicit gͦ. Qua ratione. siue qua utilitate. p̾dicauerim
uerbũ fidei si tenetis. sub̃ modo alicer quam tunc au¬
distis: nisi quia frustra credidistis:s h anc me p̾dicante

Expanded text:
ex virgine natum, passum, a mortuis suscitatum: negabant quoque resurrectionem generalem futuram. Idcirco compulsus Apostolus recapitulat quae illos praesens docuerat. Unde dicit: Notum vobis facio Evangelium quod accepistis, sive suscepistis a me: vel acceptum habuistis, in quo et statis. In unaquaratione praedicaverim vobis, si tenetis, nisi frustra credidistis. Litteratura hujus versiculi minus quiddam sensus videtur habere, quia pulchrius sonat in Graeco. Notandumque illud interrogative atque increpative esse legendum. Igitur dicatur ita: Quid utilitatis accepistis in hoc, quod praedicavi vobis, si modo decepti a pseudoapostolis aliter tenetis, nisi quia frustra sive inaniter credidistis, in hoc quod a fide recessistis? Dicit ergo: Qua ratione sive qua utilitate praedicaverim vobis verbum fidei, si tenetis, subuaudis modo aliter quam tunc audisti, nisi quia frustra credidistis? An me praedicante
Abbreviated transcription (Latin):
mictã ꝑ epłas. sub̾. meas atq ur̃as laudatoriaᷤᷤ de ur̃a
bona uoluntate. uel cõm̃datorias qͥb eos apud fideles in
iherłm cõm̾dabo. ut suscipiant᷑ in pace. Qdđ si dignũ
fuerit ut ego uadã : i. si magna fuerit pecunia ut ego
possim cũ honore illã ferre qͥ sũ apłs & ep̃c. mecũ ibunt
Qm̃ multa erant corrigenda in illis quȩ in tͣnsitu ñ pote¬
rant corrigi. ido ħ dicit. ꝑnanebo aũ ephesi usq ad pen¬
tecosten. N on de pentecosten uidȩoꝵ dicit uͥ putat᷑. s xp̃ia¬

Expanded text:
istolas, subaudis meas atque vestras laudatorias de vestra bona voluntate, vel commendatorias, quibus eos apud fideles in Hierusalem commendabo, ut suscipiantur cum pace. Quod si dignum fuerit ut ego eam; id est si magna fuerit pecunia, ut ego possim cum honore illam ferre qui sum apostolus et episcopus, quoniam multa erant corrigenda in illis, quae in transitu non poterant corrigi, ideo hoc dicit: Permanebo autem Ephesi usque ad Pentecosten. Non de Pentecoste Judaeorum dicit ut putatur, sed Chri
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ uite ĩmortalitate głabim᷑. O portet enĩ corruptibile
ruptio detur. Cũ aũ mortale ħ. induerit ĩmortalitatẽ.
quasi cangendo & digito demonstͣndo corpꝰ suũ. ħ dicebat
apłs. hoc mortale dic̃. qũ ñ aliud quã qđ deposuero
recipiã corpꝰ. Tc̃ fiet sermo qͥ scriptus e̾: sub in osee

Expanded text:
e vitae immortalitate glorificabimur. Oportet enim corruptibile ruptio detur. Cum autem mortale hoc induerit immortalitatem, quasi tangendo et digito demonstrando corpus suum, hoc dicebat Apostolus. Hoc mortale dicit, quoniam non aliud quam quod deposuero, recipiam corpus. Tunc fiet sermo qui scriptus est, subaudis in Osee
Abbreviated transcription (Latin):
cibo & potu. ita & illa ĩmortalia er̃t. nec indigebunt cibo &
potu. Idemq dicit. Seminat᷑ corpꝰ .i. sepelitur : qr uelut gͦ¬
nũ uriditate resurrectionis donabit᷑. Si eꝰ corpꝰ animale
mͦ in hac uita. e̾ et sp̾itale .i. erit e spitale in alia uita
Hoc scriptũ eꝰ in genesi. Qđ uͦ seqͥtur. nouissimꝰ adam in sp̃i
uiuificantẽ : hoc apłs addidit de suo. Adam factꝰ e̾ in aiãm
uiuentẽ .i. animalis factus ẽ. & corpꝰ eiꝰ animatũ ẽ. ita ut
si peccaret. sicut & fec̾. mori potusset: idoq mortalis ex¬

Expanded text:
cibo et potu, ita et illa immortalia erunt, nec indigebunt cibo aut cibo et potu, ita et illa immortalia erunt, nec indigebunt cibo aut potu, ideoque dicit: Seminatur corpus, id est sepelitur; quia velut granum viriditate resurrectionis donabitur. Si est corpus animale modo in hac vita, est et spiritale, id est erit spiritale in alia vita, Hoc scriptum est in Genesi. Quod vero sequitur, novissimus Adam in spiritum vivificantem, hoc Apostolus addidit de suo. Adam factus est in animam viventem, id est animalis factus est, et corpus ejus animatum est, ita ut si peccaret, sicut et fecit, mori potuisset, ideoque mortalis ex