comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quutionibus affligit Quienim
in hac uita assidu emala tolenrt. uelut
in signo positus: ictus excipit ferientis
VNde & piredicator egregius cum ꝑ¬
secutionum mala tolenrret atque
subpersequutione aduersariorum
gemeret. tenenrm discipulorum
mentem desuis afflictionibus consolans
ait Ipsi enim scitis. quod in hoc posi¬
tisumus Ac sieis apes tedicat
Quid in hoc tempore uulnent nñe mira¬
minio Qui si ae terna gaudia quae¬
rimus. hic ad hoc uenimus ut feria mur
LANCEISSUIS. CONUULNERA¬
UIT LUMBOS MEOS NONPE¬
PERCII. ET EFFUDIT INTER¬
RÃ UISGERAMEA
Haec iuxta lit tenrm beato iob congrue¬
re posse uidebantur. perhoc quod di
citur. Circum dedit melanceis suis.
conuulnenr uit lumbosmeos. non pe¬
percit: nisi subderetur quod deeo scrip¬
tum minime legitur. effudit intemr̃
uiscenrmea. Ex quare necesse est:
ut dum hoc iuxtalittenrm inuenire
non possumus: & ea quae in uerbis
eius secundum historiam sonant
lanceis suis abhoste suo circum̃datur.

Expanded text:
cutionibus affligit. Qui enim cutionibus affligit. Qui enim in hac vita assidua mala tolerat, velut in signum positus, ictus excipit ferientis. Unde et praedicator egregius cum persecutionum mala toleraret, atque sub persecutione adversariorum gemeret, teneram discipulorum mentem de suis afflictionibus consolans, ait: Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . Ac si eis aperte dicat: Quid in hoc tempore vulnera nostra miramini, qui si aeterna gaudia quaerimus, huc ad hoc venimus, ut feriamur? lanceis suis, convulneravit lumbos meos, non pepercit et effudit in terra viscera mea. - Haec juxta litteram beato Job congrui congruere posse videbantur per hoc quocitur: Circumdedit me lanceis suis, convulneravit lumbos meos, non pepercit, nisi subderetur quod de eo minime scriptum legitur: Effudit in terram viscera mea. Ex qua re necesse est ut dum hoc juxta litteram invenire non possumus, ea quae in verbis ejus secundum historiam sonant jlanceis ab hoste suo circumdatur
Abbreviated transcription (Latin):
inbonis libertatis erectionem signat
Vnde nonnumquam ipsaquoque
superbia. proerectionis auetoritate
ponitun Sicut perprophetam dñs
scaẽ ecclesiae pollicens dicit ponam
te in superbiã saeculorum. Et quia
persecutionis tempore Infirmi quidã
uenx quaesentiunt pnredicare libere
non prresumunt. recte de hochoste
ceruicis appellatione signati sunt. qui
paciseius tempore plus quam decet eri¬
guntur. & sub occasione defendendȩ
rectitudinis uitio deseruiunt elatio¬
nif qui persequutionis tempore
id circo aduersa plus sentiunt. quia de
prosperis extolluntur de quibus
benedicit. tenuit ceruicẽ mecon fre¬
gitme Idest elationem quam in in¬
firmis habuit. districtione suae per¬
cussionis inclinauit & posuit sibi
quasi insignum Constat nimirũ
quia id ciro signum ponitur. ut sagit¬
tarum emissione feriatur. Fidelis
itaque populus In signum hosti suo
est positus. quia eum sempersuis
ictibus impetit. eum que sius perse¬

Expanded text:
in bonis libertatis erectionem signat. in bonis libertatis erectionem signat. Unde nonnunquam ipsa quoque superbia pro erectionis auctoritate ponitur, sicut per prophetam Dominus sanctae Ecclesiae pollicens dicit: Ponam te in superbiam saeculorum . Et quia persecutionis tempore infirmi quidam vera quae sentiunt praedicare libere non praesumunt, recte de hoc hostecervicis appellatione signati sunt qui pacis ejus tempore plusquam decet eriguntur, et sub occasione defendendae rectitudinis vitio deserviunt elationis. Qui persecutionis tempore idcirco adversa plus sentiunt, quia de prosperis extolluntur. De quibus bene dicitur: Tenuit cervicem meam, confregit me. Id est, elationem quam in infirmis habuit, districtione suae percussionis inclinavit. Et posuit me sibi quasi in signum. Constat nimirum quia idcirco signum ponitur, ut sagittarum emissione feriatur. Fidelis itaque populus in signum hosti suo est positus, quia 424 eum semper suis ictibus impetit, eumque suis perse
Abbreviated transcription (Latin):
bus impiorum trrditur. quia quo
hunc inmente capere nequeunt. eo
contrr carnem illius crudelius in ar¬
descunt Sed sc̃secclesiae populus
cum aduersa perpeti grruiter coepe¬
rit. & infirmos suos conspexerit
ad deterionr delabi. pacissuae tempo¬
nr admentem reuocat. quando fide¬¬
lessuos puredicationis suae opulentia
pascebat. Vnde apte subiungitur
tum asseruit. In firmorum mentẽ
in prouidam designauit. Quidum
mala qua euentun sunt prreuidere
nesciunt. tanto eis grauione fiunt:
quanto & ab eis in opinata tollenrn¬
tur Firmis autem mentibus repen¬
te aduersa nonueniunt. quia prius¬
quamueniant pnreuidentur. quod
tamen nunc quoque scã ecclesia in qui¬
busdam retro labentibus patitur. qui
post doctrinae opulentiam subitis
aliquando uitiis conterunturut
sic in quibusdam malis corruant. Ac
si uerbi pabulum num quam habuis
Sequitur¬
TENUIT CERUICEMCEAM
CONPREGITME. ET PoSUIT¬
Sicut in malisceruix superbiam. sic

Expanded text:
bus impiorum traditur, quia quo bus impiorum traditur, quia quo hunc in mente capere nequeunt, eo contra carnem illius crudelius inardescunt. Sed sanctae Ecclesiae populus cum adversa perpeti graviter coeperit, et infirmos suos conspexerit ad deteriora delabi, pacis suae tempora ad mentem revocat, quando fideles suos praedicationis suae opulentia pascebat. Unde apte subjungitur:tum asseruit infirmorum mentem improvidam designavit. Qui dum mala quae ventura sunt praevidere nesciunt; tanto eis graviora fiunt quanto et ab eis inopinata tolerantur. Firmis autem mentibus repente adversa non veniunt, quia priusquam veniant praevidentur. Quod tamen nunc quoque sancta Ecclesia in quibusdam retro labentibus patitpost doctrinae opulentiam, subditis aliquando vitiis conteruntur, ut sic in quibusdam malis corruant, ac si verbi pabulum nunquam habuissent. SequiturTenuit cervicem meam, confregit me, et posuitSicut in malis cervix superbiam, sic
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos quippe scã ecclesia iniquos auicus
conterit. & qua sigluttiens in sua mem¬
bra conuestit Vnde ipsi quoque primo
pitedicatori. uelut maxillae ecclesiae
dicitur. occide & manduca. Hinc est¬
& iam quod sam son maxillam asini tenu
it. & hostes peremit : Quia redemp¬
tornoster simplicitatem atque patientiã
prredicantium. suȩ manuuis tutis tenens
auicis suis carnales interfecit: Et
maxilla in temrm proiecta. post modũ
aquas fudit uia datamosti pnredica¬
torum corpont. magna populis monstra¬
uere minrcula. Maxilla mergo eccle¬
siae peruersi feriunt. cumbonos pare¬
dicatores insequuntur Et quia
tunc reprobi gnendeseali quid fecis¬
se aestimant. cumuitam pnredicatorũ
necant post percussionem maxillae
apte subiungitur. Saciati sunt poenis
meis Illa quippe eospoena satiat.
quaementem ecclesiae pnrecipue
concluditur. cum eius caro antiqui
hostis persequutionibus temponrli¬¬
terdatur. Qui non spiritui sed mani¬

Expanded text:
ipsos quippe sancta Ecclesia iniquos a vitiis ipsos quippe sancta Ecclesia iniquos a vitiis conterit, et quasi glutiens in sua membra convertit. Unde ipsi quoque primo praedicatori velut maxillae Ecclesiae dicitur: Occide et manduca . . Hinc est etiam quod Samson maxillam asini tenuit, et hostes peremit , quia Redemptor noster simplicitatem atque patientiam praedicantium suae manu virtutis tenens, a vitiis suis carnales interfecit. Et maxilla in terram projecta postmodum aquas fudit, quia data morti praedicatorum corpora magna populis monstravere miracula. Maxillam ergo Ecclesiae perversi feriunt, cum bonos praedicatores insequuntur. Et quia tunc reprobi grande se aliquid fecisse aestimant cum vitam praedicatorum necant, post percussionem maxillae apte subjungitur:--IBID.-- Satiati sunt poenis meis. Illa quippe eos poena satiat quae mentem Ecclesiae praecipue concluditur cum ejus caro antiqui hostis persecutionibus temporaliter datur. Qui non spiritui, sed mani
Abbreviated transcription (Latin):
Vasaergo paprri sunt. corda docto¬
rum saeculatium: Inuasi sigitur
paprri superaquas legatosmittere
est. paredicationem suam insapientũ
carnalium sensibus ponere: & deflu¬
entes adculpam populos uocare
Quiergo illicperuasa paprri ipsihic quia
carnaliter uident peroculos designan¬
tur. Dequibus & adhuc subditur
APERUERUNI SUPEIME
ORASUA EI EXPROBRANES
Onrsua reprobi ex probnantes aperiunt:
cum & errorissui mala pnredicare
non metuunt & prredicamenta.
rectae fidei inrident. De quibus sci
endum est. quia illos pirecipue in scã
ecclesiapersequuntur: quos multis
conspiciunt : eẽ ffuturos quiuitam
carnalium uerbo correptionis
conterunt eosque in ecclesiae corpo
ecclesiae scĩpnredicatores sunt sicut
subiuda eae specie perhieremiam dici¬
tur plonens plonruit in nocte. &
lacrimae eius in maxilliseius Quia
in aduersitatisecclesiae illi amplius
plangunt. quiuitam carnalium confrin¬
gere pacedicando nouerunt. per

Expanded text:
Vasa ergo papyri sunt corda doctoVasa ergo papyri sunt corda doctorum saecularium. In vasis igitur papyri super aquas legatos mittere est praedicationem suam in sapientum carnalium sensibus ponere, et defluentes ad culpam populos vocare. Qui ergo illic per vasa papyri, ipsi hic, quia carnaliter vident, per oculos designantur. De quibus et adhuc subditurAperuerunt super me ora sua exprobrantes. - Ora sua reprobi exprobrantes aperiunt, cum et erroris sui mala praedicare non metuunt, et praedicamentis rectae fidei inendum est quia illos praecipue in sancta Ecclesia persequuntur quos multis conspiciunt esse profuturos, qui vitam carnalium verbo correptionis conterunt, eosque in Ecclesiae corporEcclesiae sancti praedicatores sunt, sicut sub Judaeae specie per Jeremiam dicitur: Plorans ploravit in nocte, et lacrymae ejus in maxillis ejus , quia in adversitatibus Ecclesiae illi amplius plangunt qui vitam carnalium confringere 423 praedicando noverunt. Per
Abbreviated transcription (Latin):
atq huius mundi scientiam habentes
quae est trarns flumina & hiopiae
quae mittit inmari legatos. & inuasis
papiri super aquas Tentt quippe
cuiuae dicitur. ille principaliter
dam natus homoest. qui alarum erm¬
balum uocatur Quiahii quipersuper¬
biam in altitudinem cogitationis euo¬
lant. eundem peruersum hominem
paredicando sonant quae scilicet
temr. recte tuxns flumina aethiopiae
esse perhibetur: A&hiopia & enim.
nigrum populum mitat Et omnẽ
hominem mundus iste quia peccatorẽ
profert. quasi nigrum a& hiopia
populum parit. Sed tenr cuiuae
dicitur. trans flumina a&hiopiae
esse perhibetur. quia damnatus ille
homo tanta in mensitate iniquus. ẽ
ut omnium peccantium peccata
turnscendat. Quimit at in ma¬
ni legatos. quia paredicatoressuos
insaeculo spargit Dequibus
recte subditur qualiter mittantur.
dum dicitur Inuasis paprrr
superaquas Expaprro quippe
casta est quiditaquespaprrum-
Nisi saecularis scientia de signatur e

Expanded text:
atque hujus mundi scientiam habentes atque hujus mundi scientiam habentes quae est trans flumina Aethiopiae, quae mittit in mari legatos, et in vasis papyri super aquas . Terra quippe cui vae dicitur ille principaliter homo damnatus est, qui alarum cymbalum vocatur, quia hi qui per superbiam in altitudinem cogitationis evolant, eumdem perversum hominem praedicando sonant. Quae scilicet terra recte trans flumina Aethiopiae esse perhibetur. Aethiopia etenim nigrum populum mittit, et omnem hominem mundus iste, quia peccatorem profert, quasi nigrum Aethiopia populum parit. Sed terra cui vae dicitur trans flumina Aethiopiae esse perhibetur, quia damnatus ille homo tanta immensitate iniquus est, ut omnium peccantium peccata transcendat. Qui mittit in mari legatos, quia praedicatores suos in saeculum spargit. De quibus recte subditur qualiter mittantur, dum dicitur: In vasis papyri super aquas. Ex papyro quippe charta est. Quid itaque per papyrum nisi saecularis scientia designatur?
Abbreviated transcription (Latin):
tismeus. terribilibus oculis me intu¬¬
itusest. Ille quippe antiquus hostis
ecclesiae. contra hanc dentibus fre¬¬
mit. eamq terribilibus oculis intue¬
tur. quia peralios crudelia exercet:¬
Dentes namq huius hostis sunt. bono¬
rum persecutores atq: carnifices
quieius membir laniant. dum electos
illius suis persecutͥorbus affligunt
Oculiuero huius hostissunt. hi qui¬
contrream prouident mala quae faciant
suisq consilus persecutorum eius cru¬
delitates in flam mant. Antiquus
ergo eius aduersarius fremit contra
eam dentibussuis. dumpercrudeles
reprobosneam insequitur uitam
bonorum. Intue tur hanc terribili¬
bus oculis. quia prruorum consilus
non cessat mala ex quirere inquibus
hanc semper decerius affligat
Nam sicut incarnata ueritas in pnredi¬
cationesua. pauperes idiotas & sim-¬
plices elegit sic econtrr ille damnatus
homo quem infine mundi apostata
angelus adsumit. ad prcedicandum
falsitatem suam astutos ac duplices

Expanded text:
tis meus terribilibus oculis me intutis meus terribilibus oculis me intuitus est. Ille quippe antiquus hostis Ecclesiae contra hanc dentibus fremit, 422 eamque terribilibus oculis intuetur, quia per alios crudelia exercet, et--Dentes namque hujus hostis sunt bonorum persequi Ecclesiae membra laniant, dum electos illius suis persecutionibus affligunt. Oculi antiqui hostis sunt hi quicontra eam provident mala quae faciant, suisque consiliis persecutorum ejus crudelitates inflammant. Antiquus Ecclesiae adversarius fremit contra Ecclesiam dentibus suis, dum per crudeles reprobos in ea insequitur vitam bonorum. Intuetur hanc terribilibus oculis, quia pravorum consiliis non cessat mala exquirere, in quibus hanc semper deteriuNam sicut incarnata Veritas in praedicatione sua pauperes idiotas et simplices elegit, sic e contrario damnatus ille homo, quem in fine mundi apostata angelus assumet, ad praedicandam falsitatem suam, astutos ac duplices
Abbreviated transcription (Latin):
tur. apte mox ad describendum eius
tit dicens
MIHI IN PREMUIT CON¬
IRAME OENTIBUS SUIS
HOSTISMEUS TERRIBILI¬
BUS OCULIS MEINTUITUS
EST
Quid aliud omnes iniqui. quam membra
sunt diaboli Ipse itaq per eos agit.
quicquid in eorum cordibus utage
ecclesiam furorem. sed sparsus eius
furor est quia occultas temptationes
persingulos mouet Cum uero con¬
tur eam in aperta persecutione prorupe q¬
rit. furoremsuum in eam colligit. quia
in afflictione illius tota se intentione
constringit Membra autem eius
hoc pacis tempore. idcirco contre
electos collectum furorem non habeNt
quia malitiam suam minus se sentiunt
posse implere quam uolunt Cum
uero sibi subpetere licentiam prruita¬
tis aspexerint. tanto hanc audacius
feriunt. quanto & conturillam exuna¬
nimitate glomenentur Recte itaq
nunc dicitur. collegit furorem suũ
inme. Cuius adhuc furor ut latius
exponatur dicitur. & comminans
mihi Infremuit contrxme denti¬
bussuis. Dequo & subditur hos¬

Expanded text:
tur, apte mox ad describendum ejus tur, apte mox ad describendum ejus tit dicens:mihi, infremuit contra me dentibus suis; hostis meus terribilibus oculis me intuitus estQuid aliud omnes iniqui quam membra sunt diaboli? Ipse itaque per eos agit quidquid in eorum cordibus ut ageEcclesiam furorem, sed sparsus ejus furor est, quia occultas tentationes per singulos movet. Cum vero contra eam in aperta persecutione proruperit, furorem sum in eam colligit, quia in afflictione illius tota se intentione constringit. Membra autem ejus hoc pacis tempore idcirco contra electos collectum furorem non habent, quia malilitiam suam minus se sentiunt posse implere quam volunt. Cum vero sibi suppetere licentiam pravitatis aspexerint, tanto hanc audacius feriunt, quanto et contra illam ex unanimitate glomerantur. Recte itaque nunc dicitur: Collegit furorem suum in me. Cujus adhuc furor ut latius exponatur dicitur: Et comminans mihi, infremuit contra me dentibus suis. De quo et subditur: Hos
Abbreviated transcription (Latin):
increpant. quinunc in meo corpore
positi. duplicitas suae in semalitiam
CISUSCTATUN PAlsslo¬
qUUS ADUERSUS PACIECO
MEAM. CONTRADICENS
MIHI
Etiam pacissuae ttempore scã et clesia
falsiloquum patitur. dum sunt in ea
multi qui deae ternitatis promissione
diffidunt. & tamense fidelesesse
mentiuntur. Quidum paredicatio¬
nieius apeste contur dicere Non pnre¬
sumunt. falsiloquum non conturr
faciem. sed quasi post dorsum pati¬
tur Sed cum malitiae tempus eru¬
perit isquinunc metuens derogat. ad
contrrdicendum ante faciem uenit.
quia uerbis uenre fidei. apertis uocibus
obsistit sciendum uero est. quia
cumhaec a carnalibus patimur: non tam
ipsisunt qui in nñr morte seuiant.
quam malignus sp̃s qui eorum mentibus
principatur. sic ut perpaulum dicitur
IEst uobis conluctatio aduersus carnem
& sanguinem. sed aduersus princi¬
pes & potestates: aduersus mundi rec¬
tores tenebirrum harum. VNde
hic quoq: cum de falsilo quo loquere¬

Expanded text:
increpant, qui nunc in meo corpore increpant, qui nunc in meo corpore positi, duplicitatis suae in se malitiam Et suscitatur falsiloquus adversus faciem meam contradicens mihitiam pacis suae tempore sancta Ecclesia falsiloquium patitur, dum sunt in ea multi qui de aeternitatis promissione diffidunt, et tamen se fideles esse mentiuntur. Qui dum praedicationi ejus aperte contradicere non praesumunt, falsiloquium non contra faciem, sed quasi post dorsum patitur. Sed cum malitiae tempus eruperit, is qui nunc metuens derogat, ad contradicendum ante faciem venit, quia verbis verae fidei apertis vocibus obsistit. Sciendum vero est quia cum haec a carnalibus patimur, non tam ipsi sunt qui in nostra morte saeviunt quam malignus spiritus qui eorum mentibus principatur, sicut per Paulum dicitur: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates, adversus mundi rectores tenebrarum harum . Unde cum hic quoque de falsiloquio loquere
Abbreviated transcription (Latin):
quid perrugas. nisi duplicitas designa¬
tureRugae itaq sunt scaẽ ecclesiae.
omnes qui inea dupliciter uiuunt
quifidem uocibus clamant. operibus dene¬
gant hunimirum pacis tempore.
quiahuius mundi potestatibus eandem
fidem honoriesse conspiciunt. fidelesse
esse mentiuntur Sed cum scam̃ eccle¬
siam subita aduersitatis procella
turbauerit. ili co ostendunt quid in
perfidamente moliuntur. Has autẽ
rugas inelectis suis scã ecclesia non ha¬
bet. quia uidelicet nesciunt aliud dese
fonrs ostendere : & intus aliud habere
Vnde recte egregius puredicator dicit
ut ex hiberet ipse sibi gloriosam ecclesiã
non habentem maculam autrugam
maculam quippe & rugam non habet.
quae & turpitudine operis. & dupli¬
citate sermonis caret sed quia
nunc intra sinum fidei multos &iam
reprobos tenet. cum tempus perse¬
quutionis exasserit. Ipsos hostes
patitur. quos prredicationis uerbis
alere uideba tur dicat itaque.
rugȩ meae testimonium dicunt
contrrmedest ipsime in sequendo

Expanded text:
Quid per rugas nisi duplicitas designatur? Rugae itaque sunt sanctae Ecclesiae omnes qui in ea dupliciter vivunt, qui fidem vocibus clamant, operibus denegant. Hi nimirum pacis tempore, quia hujus mundi potestatibus eamdem fidem honori esse conspiciunt, fideles se esse mentiuntur. Sed cum 421 sanctam Ecclesiam subita adversitatis procella turbaverit, illico ostendunt quid in perfida mente moliuntur. Has autem rugas in electis suis sancta Ecclesia non habet, quia videlicet nesciunt aliud de se foris ostendere, et intus aliud habere. Unde recte egregius praedicator dicit: Ut exhiberet ipse sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam . Maculam quippe et rugam non habet, quae et turpitudine operis et duplicitate sermonis caret. Sed quia nunc intra sinum fidei multos etiam reprobos tenet, cum tempus persecutionis exarserit, ipsos hostes patitur quos praedicationis verbis alere ante videbatur. Dicat itaque quia: Rugae meae testimonium dicunt contra me, id est ipsi me i
Abbreviated transcription (Latin):
Proanimanamq: sp̃s dicitur. sicut de
nr̃o ipso capite scriptum est . Inclinato
capite. trardidit spm Sienim aliud spm
quamanimam euangelista dicer&. ex
pro effectu quoq spiritali sp̃sdicitur.
sicut scriptum est Qui facit angelos
suos sp̃s. & ministrossuos ignem uren

Expanded text:
Pro anima namque spiritus dicitur, sicut de Pro anima namque spiritus dicitur, sicut de nostro ipso capite scriptum est: Inclinato capite tradidit spiritum . Si enim aliud spiritum quam animam evangelista diceret, exePro effectu quoque spiritali spiritus dicitur, sicut scriptum est: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem uren
Abbreviated transcription (Latin):
tensam speciem. creatorisuo quasi uocẽ
confessionis reddunt: qui quia omnia
condidit. qualiter &iam debeant ad mi-¬
OMNIS UIUENTIS. ET
SP̃SUNI UENSAE CARNIS
HOMIUIS Permanum quippe:¬
potestas exprimitur. Anima igitur
omnis uiuentis. & sp̃s uniuersae carnis
hominis in eius potes tate est aquoest.
ut ipse prouideat qualiter sit. qui pre¬¬
strtit esse quod non fuit potest uero
peranimam omnis uiuentis. iumen¬¬
torum uita signari. Omnipotens
autem ds̃ iumentorum animam usq
adcorporeos sensus uiui ficat. hominũ
uero spm. usq ad spiritalem intellectum
tendit In eius uero manu est anima
omnis uiuentis. & sp̃s uniuersae carnis
hominis. dum & in illohoc prarestat
animae ut uiuificet carnem. & inisto
adhoc uiuificat animam. ut ad intelli¬
gendam perueniat aeternitadem
Sciendum uero est. quia in sacro eloquio
sp̃s hominis duobus modisponi consue¬
uit Aliquandonamq sp̃s proanima.
aliquando pro effectu sp̃itali ponitur

Expanded text:
tensam speciem creatori suo quasi vocem tensam speciem creatori suo quasi vocem confessionis reddunt, qui quia omnia condidit, qualiter etiam debeant admiomnis viventis, et spiritus universae carnis hominispotestas exprimitur. Anima igitur omnis viventis, et spiritus universae carnis hominis, in ejus potestate est a quo est; ut ipse provideat qualiter sit, qui praestitit esse quod non fuit. Potest vero per animam omnis viventis jumentorum vita signari. Omnipotens autem Deus jumentorum animam usque ad corporeos sensus vivificat, hominum vero spiritum usque ad spiritalem intellectum tendit. In ejus ergo manu est anima omnis viventis, et spiritus universae carnis hominis, dum et in illo hoc praestat animae ut vivificet carnem, et in isto ad hoc vivificat animam, ut ad intelligendam perveniat aeternitatem. Sciendum vero est quia in sacro eloquio spiritus hominis duobus modis poni consuevit. Aliquando namque spiritus pro anima, aliquando pro effectu spiritali ponitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Acsiaperte dicat. Siue sensu tardio¬
res seu sublimia sapientes siue tenire¬
nis accbus deditos. seuhuius mundi
occupatos inquisitionibus requiras.
cuncta haec creatorem omnium dm̃
fatentur: & de potes tate eius concor¬
diter sentiunt. quamuis subea non
concorditer uiuant: Quod enim
iustus quisque & iam uiuendo loqui¬
tur. hoc iniustus plerumque dedõ
uel solauoce compellitur fateriit¬
que ut mali autori omnium cuioperib
resistunt. ad testacione famulentur
quia quem inpugnare moribus ausi sunt
creatorem omnium negare non pos¬
sunt Quod tamen intelligi &iam
iuxta solam speciem lit terae utiliter
potest. quia omnis respecta creatura
qua sidat uocem ad testationis pro¬
priae ipsam quam habet speciem suã
umenta. uel uolatilia. tenrm. uel pis¬
ces requirimus. dum econsidera mus
quae nobis concorditer respondent.
quod cuncta dñs fecerit. quia dum
nr̃is oculis suas species ingerunt. se
a semet ipsis non esse testantur. Eo
ipso enim quod creatura sunt. peros¬

Expanded text:
Ac si aperte dicat: Sive sensu tardiores, seu sublimia sapientes, sive terrenis actibus deditos, seu hujus mundi occupatos inquisitionibus requiras, cuncta haec creatorem omnium Deum fatentur, et de potestate ejus concorditer sentiunt, quamvis sub ea non concorditer vivant. Quod enim justus quisque etiam vivendo loquitur, hoc injustus plerumque de Deo vel sola voce compellitur fateri; fitque ut mali, auctori omnium, cui operibus resistunt, attestatione famulentur, quia quem impugnare moribus ausi sunt, creatorem omnium negare non possunt. Quod tamen intelligi etiam juxta solam speciem litterae utiliter potest, quia omnis respecta creatura quasi dat vocem attestationis propriae, ipsam quam habet speciem suam. Jumenta, vel volatilia, terram, vel pisces requirimus, dum consideramus quae nobis concorditer respondent, quod cuncta Dominus fecerit; quia dum nostris oculis suas species ingerunt, se a semetipsis non esse testantur. Eo ipso enim quod creata sunt, per os
Abbreviated transcription (Latin):
crudelitatis inmutauit quo contrx
perprophetam dñs. contra efnrim quae¬
riturdicens Efnrim factusest subcineri
cus. qui nonreuersatur panisiamque
subcinericius. super se cinerem postat
pas tem mundiorem deor sum pnremit
purtemq superiorem tanto sordidiorẽ
habet quanto in ea cinerem postat
Mensitaq quae temtena cogitat. quid
super sealiud quamcineris molem portat
Sedsiuersari uoluerit. mundam faciem
quam deor sum pnresserat superius redu¬
cit cum cinerem qu empos tabat ex¬
cusserit Sugitur temrenarum
cogitationum cinerem amente excũ¬
timus quasi panem subcinericium
reuersamus Vt illa nñr intentio
um  post ponidebeat. quam prius
cogitationis infimȩ cinis prremebat
Et munda facies ad superiont ueniat.
ut recta nr̃a intentio molȩiam temreni
desiderii non pnrematur Quodne¬
quaquam agere possumus. nisi sc̃ĩsp̃s
gnitia perfundamut: Qquia uidelicet
omni potensds̃ si aquasemiserit. sub¬
uertent tenirm. S equitur

Expanded text:
crudelitatis immutavit. Quod contra crudelitatis immutavit. Quod contra per prophetam Dominus contra Ephraim queritur, dicens: Ephraim factus est subcinericius panis, qui non reversatur . Panis namque subcinericius super se cinerem portans, partem mundiorem deorsum premit, partemque superiorem tanto sordidiorem habet, quanto in ea cinerem tolerat. Mens itaque quae terrena cogitat quid super se aliud quam cineris molem portat? Sed si reversari voluerit, mundam faciem quam deorsum presserat superius reducit, cum cinerem quem portabat excusserit. Si igitur terrenarum cogitationum cinerem a mente excutimus, quasi panem subcinericium reversamus, ut illa nostra intentio jam postponi debeat, quam prius cogitationis infimae cinis premebat; et munda facies ad superiora veniat, ut recta nostra intentio mole jam terreni desiderii non prematur. Quod nequaquam agere possumus, nisi sancti Spiritus gratia perfundamur, quia videlicet omnipotens Deus si aquas emiserit, subvertent terram. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
tur mens humana diuino munere in fu¬
sa. contrthoc quod consueuenit agere
coeperit: temt subuersaest quia¬
& deorsum missa est. quae prius emi¬
nebat & sursum leuata est facies.
quae prius in profundum pnremeba
unum e multis admedium paulum
uocare: Quicum acceptis contur
xpm epistolis clamascum pergeret:
scisps gnatia initinere in fusus. ab illa
sua protinus crudelitate mutatusest
Et postmodum plagaspro xp̃õ accepit.
qua sueniebat inferit xp̃ianift qui
priuscarnaliter uiuens in mortem
conabatur scõsdñi tnrdere. gaudet
litatiseius frigidae cogitationes. uer¬
saesunt in ardorem pietatif Et qui.
prius fuit blasphemus & persecistor.
humilis post factus est: piusq pnre¬
dicato ꝵ quiluc rum maximam
putauit se indiscipulis xp̃m occidere
lamuitam suam xp̃m aestimat & mori
lucrum Emissaergo aqua temr subuet¬
saest qui a pauli mens mox ut sc̃ĩ sp̃s gratiã
accepit statum suae in mobilitatis atque

Expanded text:
tur mens humana, divino munere infutur mens humana, divino munere infusa, contra hoc quod consueverat agere coeperit, terra subversa est, quia deorsum missa est, quae prius eminebat, et sursum elevata est facies, quae prius in profunda premebaturunum e multis ad medium Paulum vocare; qui cum, acceptis contra Christum epistolis, Damascum pergeret, sancti Spiritus gratia in itinere infusus, ab illa sua protinus crudelitate mutatus est; et postmodum plagas pro Christo accepit, quas veniebat inferre Christianis; et qui prius carnaliter vivens, in mortem conabatur sanctos Domini tradere, gaudet litatis ejus frigidae cogitationes versae sunt in ardorem pietatis; et qui prius fuit blasphemus et persecutor, humilis post factus est piusque praedicator . Qui lucrum maximum putavit, se in discipulis Christum occidere, jam vitam suam Christum aestimat, et mori lucrum . Emissa ergo aqua terra subversa est, quia Pauli mens, mox ut sancti Spiritus gratiam accepit, statum suae immobilitatis atque
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Dequibus apte subiungitur
Siemi seriteas. subuestent temrm¬
quidenim tema . nisi peccator accipitur
cuipersententiam dictumest temres
& intemrmibisꝰ Manet itaque temr
inmobilis. cum pnreceptis dominicis
peccator oboedire contemnit : Cum
ceruicem superbiae erigit. atque
aueritatis lumine oculosmentis
claudit Sed quia scriptum est.
pedeseius steterunt & mota est tentr:
quia cumueritas in corde figitur. mentis
immobilitas agitatur si sc̃ĩ sp̃sgratia
supernomunere iuxta uocem pntedi¬
cantis infunditur statim tenix sub uer¬
titur. quia peccatricis mentis duritia
ab inmobilitatis suae obstinatione
permutatur  Vt tantum se post¬
modum pureceptis dominicis flendo
subiciat. quantum superbiendo prius
contra dnm ceruicem cordiserige¬
postlibent᷑ in iuria s tollentt. quasprius dement̃
in rogibit: post &iũ suattibuat quae prius & alie¬
obleutamenta defluebat postediam
per secutores diligat. qui prius diligere

Expanded text:
tur. De quibus apte subjungitur: tur. De quibus apte subjungitur: Si emiserit eas, subvertent ternim terra, nisi peccator accipitur, cui per sententiam dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Manet itaque terra immobilis, cum praeceptis dominicis peccator obedire contemnit; cum cervicem superbiae erigit, atque a veritatis lumine oculos mentis claudit. Sed quia scriptum est: Pedes ejus steterunt, et mota est terra , quia cum veritas in corde figitur, mentis immobilitas agitatur, si sancti Spiritus gratia superno munere juxta vocem praedicantis infunditur, statim terra subvertitur, quia peccatricis mentis duritia ab immobilitatis suae obstinatione 372 permutatur, ut tantum se postmodum praeceptis dominicis flendo subjiciat, quantum superbiendo prius contra Dominum cervicem cordis erigepost libenter injurias toleret, quas prius vehementer irrogabat; post etiam sua tribuat, quae prius et alieoblectamenta defluebat; post etiam persecutores diligat, quae prius diligere
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta siccantur Quia siscientia
priredicatorum subtrahitur. eorũ
qui uiri descere inspeaeterna pote¬
antnt corda protinus arefiunt: ut
in dispenita siccitate remaneant.
dum fugitiua diligentes nesciunt
spentre mansunr S inuero aquae
nomine scĩ sp̃s gnatia de signatur.
sicut ueritatis uoce ineuangelio
dicitur. quicredit in me sicut dicit
scripture. flumina deuentre eius
fluent aquae uiuaer ubi
statim euangelista subiunxit. hoc
autem dixit despũquem accepturienrNT
credentes in eum  congruus inhis
sermonibus intellectus patet. quibus
ait. si continuerit aquas omnia sicca¬
buntur quia si scĩ sp̃s gnrtia ab audi¬
entismente sub cnrhitur. a rescit proti.¬
nus intellectus. quiiam perspem uiti¬
descere Inaudiente uidebatur: Quod
autem non aquam selaqitas memonit.
plunrlitatis appellatione. ad septifor¬
mem donorum spiritalium gnitiam
recurrit Quia quasi tot aquis unus¬
quisque infunditur. quot donis reple¬

Expanded text:
cuncta siccantur; quia si scientia cuncta siccantur; quia si scientia praedicatorum subtrahitur, eorum qui viridescere in spe aeterna poterant, corda protinus arefiunt; ut in desperata siccitate remaneant, dum, fugitiva diligentes, nesciunt sperare mansura. Sin vero aquae nomine sancti Spiritus gratia designatur, sicut Veritatis voce in Evangelio dicitur: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae ; ubi statim evangelista subjunxit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum; congruus in his sermonibus intellectus patet, quibus ait: Si continuerit aquas, omnia siccabuntur, quia si sancti Spiritus gratia ab audientis mente subtrahitur, arescit protinus intellectus, qui jam per spem viridescere in audiente videbatur. Quod autem non aquam, sed aquas memorat, pluralitatis appellatione, ad septiformem donorum spiritalium gratiam recurrit, quia quasi tot aquis unusquisque infunditur, quot donis reple
Abbreviated transcription (Latin):
qua sienim a perire hanc inclusionem
isaac primogenito filio uoluit.
cum hunc fitripnreponerebenedi¬
cendo conatusest sed filium quem
pater uoluit dñsreprobauit & quẽ dñs
uoluit pater & iamnolendo benedixit
ut quiiam primogenita futri proesca
uendidenit. primo genitorum bene¬
dictionem non acciperet. quamex
cupidine gulae reliquisset. qui
tenirena ambiens. fugitiua sequens.
hereditare cupiens benedictionem
reprobatus est: Non enim inuenit
paenitentiae locum. quam quam
cum lacrimis in quisisseteam Quia
uidelicet fructum non habent lam̃ta
quȩ student cum gemitu de sidenrre
peritunr: A perireitaq isa ac nec
filio potuit. quemd somni potensiusto
iudicio. In suae malitiae carcere inclu¬
sit Sequitur SICONTINUG¬
ERIT A QUASOMUA SIC¬
CABUNTUR: SIEMMISE
RITEAS. SUBUERTENT
dicationis accipitur. luxta quod scrip¬
tumest. aqua profunda uerba ex
oreuirt. & torrens redundans fons
sapientiae. cumaqua continetur

Expanded text:
  Vet. VI.  Quasi enim aperire hanc inclusionem   Vet. VI.  Quasi enim aperire hanc inclusionem Isaac primogenito filio voluit, cum hunc fratri praeponere benedicendo conatus est . Sed filium quem pater voluit Dominus reprobavit, et quem Dominus voluit pater etiam nolendo benedixit , ut qui jam primogenita fratri pro esca vendiderat primogenitorum benedictionem non acciperet, quam ex cupidine gulae reliquisset: qui terrena ambiens, fugitiva sequens, haereditare cupiens benedictionem, reprobatus est. Non enim invenit poenitentiae locum, quanquam cum lacrymis inquisisset eam, quia videlicet fructum non habent lamenta, quae student cum gemitu desiderare peritura. Aperire itaque Isaac nec filio potuit, quem Deus omnipotens justo judicio in suae carcere malitiae inclusit. Sequitur: CAPUerit aquas, omnia siccabuntur; si emiserit eas, subvertent dicationis accipitur, sicut scriptum est: Aqua profunda, verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae , cum aqua continetur,
Abbreviated transcription (Latin):
euadendi locum inueat. queminuent¬
reminime meretur. Nam saepe
non nulli exire apuruis actibus cupt¬
unt sed quia eorundem actuum
pondere pnremuntur. In malȩ
consuetudinis carcere inclusi a scmet¬
ipsisexire non possunt Et quidã
culpas proprias punire cupientes
hoc quod recte agere aestimant . Ina
gnruioribus peccatis uertunt
it que modo misenrbili. ut quod exi¬
tum putant hoc inclusionem inue¬
nuiant: Sic uidelicet reprobusiudas.
cum mostem sibi contrr peccatũ intu¬
lit ad aeternae mostis supplicia
peruenit & peius depeccato paenitu¬
it quam peccauit. dicaturergo
guncluserit hominem. Nullus est qui
aperiat: Quia sicut nemo obsistit
largitati uocantis. Itanullus obuiat
iustitiae relinquentis Includere
itaq dĩest. clausisnon aperire
Vnde & morsidicitur dephanro: ego
ob dunrbo coreius obdunrre quippe
periustitiam dicitur. quando cor
reprobum pergnrtiam non emol¬
lit Recludit itaq hominem. quem
in suorum operum tenebris relinquit

Expanded text:
evadendi locum inveniat, quem invenievadendi locum inveniat, quem invenire minime meretur. Nam saepe nonnulli exire a pravis actibus cupiunt; sed quia eorundem actuum pondere premuntur, in malae consuetudinis carcere inclusi, a semetipsis exire non possunt. Et quidem culpas proprias punire cupientes hoc, quod recte se agere aestimant, in gravioribus peccatis vertunt, fitque modo miserabili, ut quod exitum putant, hoc inclusionem inveniant. Sic videlicet reprobus Judas, cum mortem sibi contra peccatum intulit, ad aeternae mortis supplicia pervenit, et pejus de peccato poenituit, quam peccavit. Dicatur ergo: Si incluserit hominem, nullus est, qui aperiat, quia largitati vocantis, ita nullus obviat justitiae relinquentis. Includere itaque Dei est clausis non aperire. Unde et ad Moysen dicitur de Pharaone: Ego obdurabo cor ejus . Obdurare quippe per justitiam dicitur Deus, quando cor reprobum per gratiam non emollit. Recludit itaque hominem quem in suorum operum tenebris relinquit.
Abbreviated transcription (Latin):
dicatore moneatur Quia mutum est
os omne quod loquitur. sille in terius iN
corde nonclamet. qui asspiret uerba quae
audiuntur. hinc propheta ait: Nisi
dñs aedificauerit domum. Iniuanũ labo¬
nrnt qui aedificanteam. Hinc salomon
ait Consident operrdĩ. quod nemo
possit corrigere: quem ille despexe¬
rit. Nec mirum sia corde reprobo
puredicator minime auditur. dum non¬
numquam ipse quoq: dñs in his quaeloqui¬
cur resistentium moribus inpugnatur
Hinc estenim quod cam & diuina uoce
ammoneri potuit. & mutari non potuit
quia exigente culpa malitiae. lamintus
dscor reliquenat. cui foris ad testimoni¬
um uerba faciebat. Bene autẽ subditur
siincluserit hominem. Nullus est qui
aperiat : quia omnis homoperid
quod male agit. quid sibi aliud quam con¬
scientiae suae carcerem facitUt
hunc animi reatus paremat. &iam
sinemo exterius accusets quicum
iudicante dõ mmalitiae suae cȩcitate relinquit᷑
quasi intra semetipsum clauditur:. Ne

Expanded text:
dicatore moneatur, quia mutum est dicatore moneatur, quia mutum est os omne quod loquitur, si ille interius in corde non clamet, qui aspirat verba quae audiuntur. Hinc Propheta ait: Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant eam . Hinc Salomon dicit: Considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit . Nec mirum si a corde reprobo praedicator minime auditur, dum nonnunquam ipse quoque Dominus in his quae loquitur resistentium moribus impugnatur. Hinc est enim quod Cain et divina voce admoneri potuit, et mutari non potuit, quia exigente culpa malitiae, jam intus Deus cor reliquerat, cui foris ad testimonium verba faciebat. Bene autem subditur: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat. Quia oquod male agit, quid sibi aliud, quam conscientiae suae carcerem facit, ut hunc animae reatus premat, etiam si nemo exterius accusat. Qui cum judicante Deo in malitiae suae caecitate relinquitur, quasi intra semetipsum clauditur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
haec non in congrue deunigenito summi
patris accipimus. ut ipsum essedĩ sapi¬
entiam & fostitudinem sentiamus
in principio erat uerbum. & uerbum
erat apud dm̃ & dserat uerbum
Habet autem ds̃ consilium. & intellegen¬
tiam Consilium uidelicet quia dispo¬
nit sua untellegentiam quia cognoscit
nr̃a. Potest quoq in eonsilii nomine.
ipsa occultiiudicu mora sgnariut
quodaliquando tardius delinquentes
percutit. non quia in iquorum culpa
non conspicitut: sedut damnationis eorũ
sententia quae proagenda paenitentia
diffestur. quasi tarda ex consilio prodi¬
apesta sententia indicat. hoc apud omni¬
potentem dñm ante saecula. In consilio
AEDIPICET SIINCLU¬
SERIT HOMINEM UUL¬
LUS ESI QUIA PERIAT
cum relinquit. aedificat dum replet
Neq enim humanam mentem debellando
destruit. sed recedendo. quia adperditio
nemsuam sufficit sibi dimissa. UNde
plerumq: fit ut cum audientis cor exi¬
gentibus culpis. omnipotentisdĩ gntia
non replecur. In cassum exterius a prae¬

Expanded text:
Haec non incongrue de Unigenito summi Patris accipimus, ut ipsum esse Dei sapientiam et fortitudinem sentiamus.» in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . » Habet autem Deus consilium et intelligentiam: consilium videlicet quia disponit sua; intelligentiam, quia cognoscit nostra. Potest quoque consilii nomine ipsa occulta judicii mota signari, vel quod aliquando tardius delinqpercutit, non quia iniquorum culpa non conspicitur, sed ut damnationis eorum sententia, quae pro agenda poenitentia differtur, quasi tarda ex consilio prodiaperta sententia indicat, hoc apud omnipotentem Dominum ante saecula in consilio aediserit hominem, nullus est qui aperiat cum relinquit, aedificat dum replet. Neque enim humanam mentem debeliando destruit, sed recedendo, quia ad perditionem suam sufficit sibi dimissa. Unde plerumque fit ut cum audientis cor exigentibus culpis omnipotentis Dei gratia non repletur, incassum exterius a prae
Abbreviated transcription (Latin):
quam ea quae iudicanda sunt depre¬
hendit. Sequitur. BALI EŨQUII
suorum motibus beneregere sciunt.
non in merito regesuocantur sed
cum de ipsa continentia elationemens
tangitur. plerumque omni potens ds̃
eius superbiam deserens: hanc in in mun¬
ditiam operis cadere permittt
Regum itaque balteum dissoluit. quan¬
do in his quibene regere sua membrr
uidebantur. propter elationis culpã
castitatis cingulum detruit Quid
uero infune accipitur. nisi peccatũ:
sicut persalomonem dicitur
Iniquitatessuae capiunt impium.
& funibus peccatorum suorum con¬
stringitur. Et quia in renibus
carnis delectatio principatur. distric¬
tus conscientiarum iudex qui regum
balteum dissoluit. fune prrecingit
reneseorum: uatenus dissoluto
castitatiscingulo. sciliceteorum
membris delectatio peccati domine¬
tur Vt quos in occulto superbia
inquinat. quam sint de testabiles
& iam in publico ostendat sequitur

Expanded text:
quam ea quae judicanda sunt deprequam ea quae judicanda sunt deprehendit. Sequitur: CAPUT XIIus bene regere sciunt, non immerito reges vocantur. Sed cum de ipsa continentia elatione mens tangitur, plerumque omnipotens Deus ejus superbiam deserens, hanc in immunditiam operis cadere permittit. Regum itaque balteum dissolvit, quando in his qui bene regere sua membra videbantur, propter elationis culpam, castitatis in eis cingulum destruit. Quid vero in fune accipitur, nisi peccatum? Sicut per Salomonem dicitur: Iniquitates suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringitur . Et quia in renibus carnis delectatio principatur, districtus conscientiarum judex, qui regum balteum dissolvit, fune praecingit renes eorum, quatenus dissoluto castitatis cingulo, scilicet eorum membris delectatio peccati dominetur, ut quos in occulto superbia inquinat, quam sint detestabiles etiam in publico ostendat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Quod tamen deceptis aliquando ad pur
gationem. aliquando uero adultionis
consiliarios instultum finem. cum
& iam bonum quod libet nonbona
intentione faciunt. sed ad temponr¬
lis muneris retributionem tendunt
si enimipse summi patris unigenitus.
quia perhoc quod factus esthomo
aeterna nuntiauit: magni consilu
angelus est uocatus. recte consiliari¬
os pnredicatores accipimus. qui suis
auditoribus consilium uitae pnrebeNT
Sed cum prcedicator quisque ideo
aeterna pnredicat. ut temponrlia
lucra consequatur. profecto in
stultum finem deducitur. Quia illo
perlaborem tendit. unde permen¬
tis rectitudinem fugere debuit
Peneautem subditur. & iudices in
stuporem. Omnesenim quiex ami¬
nandis aliorum moribus pnre sunt
recte iudices uocantur Sed cum
is qui pareest subiectorum uitam ne¬
quaquam sollicite discutit. Nec quẽ
qualiter corrigat agnoscit. instupo¬
rem iudex deductus est Quia qui
iudicarẽ maleacta debuit. nequa¬¬

Expanded text:
Quod tamen deceptis aliQuod tamen deceptis aligationem, aliquando vero ad ultionis consiliarios in stultum finem, cum etiam bonum quodlibet non bona intentione faciunt, sed ad temporalis muneris retributionem tendunt. Si enim ipse summi Patris Unigenitus, quia per hoc quod factus est homo aeterna nuntiavit, magni consilii angelus est vocatus, recte consiliarios praedicatores accipimus, qui suis auditoribus consilium vitae praebent. Sed cum praedicator quisque ideo aeterna praedicat, ut temporalia lucra consequatur, profecto in stultum finem 374 deducitur, quia illo per laborem tendit, unde per mentis rectitudinem fugere debuitene autem subditur: Et judices in stuporem. Omnes enim qui examinandis aliorum moribus praesunt recte judices vocantur. Sed cum is qui praeest, subjectorum vitam nequaquam sollicite discutit, nec quem qualiter corrigat agnoscit, in stuporem judex deductus est, quia qui judicare male acta debuit, nequa
Abbreviated transcription (Latin):
nesciat : Uonquia cumuel abalus
falsum dicitur hoc re prehendere
ignonit. sed eandem ipsam sallaciam
& scitinexamine. & nescit in amor&
Vt uidelicet ipsehane nonagat. quam
actam abaliis damnat: Et fit ple¬
rumque. ut non nulli in insidus uacan¬
tes aliae nae uitae. peruersitatis suae
laqueostendanttcumquis nesci¬
ens eisdem laqueis capi conspicitur.
utrum haec diuinitus uideantur. for¬
tasse dubitatur Minenturque
permittat. Sed ipse nouit decipi¬
entem. & eum quidecipitur
Nouit & enim decipientem. quia ple¬
rum que anteriorr eius mala conspi¬
cit. & hunc iusto iudicio cadere
&iam in alia peccata permittit
Nouit decipientem. quia inmanu.
suorum operum dimissum. hunc
ut ad peionr proruat deserit. sicut
scriptumest Quinocet noceat.
adhuc & qui in sordibus est sordes¬
catadhuc. Nouit quoque & eum
qui decipitur: Quia saepe commit¬
tunt homines mala quaesciunt:
& ideiro permit tuntur decipi.
ut cadant & iam inmala quaenesciunt

Expanded text:
nesciat, non quia cum vel ab aliis nesciat, non quia cum vel ab aliis falsum dicitur, hoc reprehendere ignorat, sed eamdem ipsam fallaciam et scit in examine, et nescit in amore, ut videlicet ipse hanc non agat quam actam ab aliis damnat. Et fit plerumque ut nonnulli insidiis vacantes alienae vitae perversitatis suae laqueos tendant; et cum quis nesciens eisdem laqueis capi conspicitur, utrum haec divinitus videantur fortasse dubitatur; miranturque permittat; sed ipse novit decipientem et eum qui decipitur. Novit etenim decipientem, quia plerumque anteriora ejus mala conspicit, et hunc justo judicio cadere etiam in alia peccata permittit. Novit decipientem, quia in manu suorum operum dimissum hunc ut ad pejora proruat deserit, sicut scriptum est: Qui nocet, noceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc . Novit quoque et eum qui decipitur, quia saepe committunt homines mala quae sciunt; et idcirco permittuntur decipi, ut cadant etiam in mala quae nesciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
trat. quod prius iniudicio peruis bu¬
tem reprobos destruit: & post modũ
electorum mentibus aecerni regni.
perfecto lumine infulget: sed quia
ante extremidiem iudicii. iudicare
co tidie occultis dispositionibus facta
mostalium non desistit. ad hoc quod
nunc agitur reditur. cum subditur
IPSE NOUIT ET DECIP¬
EUTEM. ET EUM Qui
DECIPITUR ADOUVT QU
CONSILIARIOSIASTUL¬
TUM FINEM. ETIUDI
conatur iniquussit. & iniquis ueri¬
tasdicat. num quam nouiuos. disce¬
dite ame qui o penrmini iniquitatẽ:
qualiter hoc in loco dicitur. quia
dñs decipientem nouit: sed quia
sc̃iredĩ aliquando cognoscere dicitur
aliquando approbare. & scit iniquũ
quia cognoscendo iudicat: neq
enim iniquum quempiam iudicas¬
sec. si nequaquam cognosceret
Et tamen iniquum nescit. quia eius
facta non ap probat Et nouit
ergo quia de prehendit. & non
nouit quia hunc insuae sapientiae¬
specienonrecognoscit: Sicut deuera¬
ci quolibet uiro dicitur. quia falsitatem

Expanded text:
trat, quod prius in judicio per virtutrat, quod prius in judicio per virtutem reprobos destruit, et postmodum electorum mentibus aeterni regni perfecto lumine infulget. Sed quia ante extremi diem judicii judicare quotidie occultis dispositionibus facta mortalium non desistit, ad hoc quod nunc agitur reditur, cum subditurIpse novit et decipientem, et eum qui decipitur, adducit consiliarios in stultum finem et judicconatur iniquus sit, et iniquis Veritas dicat: Nunquam novi vos, discedite a me omnes qui operamini iniquitatem , qualiter hoc in loco dicitur quia Dominus decipientem novit? Sed quia scire Dei aliquando cognoscere dicitur, aliquando approbare, et scit iniquum quia cognoscendo dijudicat neque enim iniquum quempiam judicasset, si nequaquam cognosceret, et tamen iniquum nescit, quia ejus facta non approbat. Et novit ergo quia deprehendit; et non novit, quia hunc in suae sapientiaespecie non recognoscit: sicut de veraci quolibet viro dicitur quia falsitatem