comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ rei eribende hi. Sepiꝰ ad exibend̃
agenti si er eadẽ causa agat. ostat¬
am erceptionẽ mł ait noua autẽ ca¬
usã ĩt̾uenire sius qͥ neudicãdi gr̃a ad¬
am ab aliqͦ accepit ⁊ so ercoptiones
ei no ofcice. Ate̾ si ei q̃ furti acturꝰ ad
eribend̾ egiss rteꝵ furtũ fcm̃ sit dein
litẽ ꝯtestatam alt̾rꝰ teitandio optio
data et ad exibend̾ age pͥ Siqͥs exo

Expanded text:
tatem rei exhibendae habet. Saepius ad exhibendum agenti, si ex eadem causa agat, obstaturam exceptionem Iulianus ait: novam autem causam intervenire, si is, qui vindicandi graptionem ei non officere. item si ei, qui furti acturus ad exhibendum egisset, iterum furtum factum sit. denique litem contestatam alterius testamento optio data sit, ad exhibendum agere potest.
Abbreviated transcription (Latin):
in susle comcti Item de dono arb̃ti de andrexo nuliclo
unũ sextaꝵs fiumenti gt̃ de domo rob̃ti cl̃ici dindiam atram
t̾re ingletosa It̃ de dono pliuimaꝵ gentiũ tres sextars
fumẽti et quat̾ sexta ꝑ ordei totum ad mensurã buiot
sit̾ suꝑ petias plures t̾re Et solutos ꝙ omames płirum
gentum sicut plarius ꝯtinetur nslus suꝑ ħ confectis

Expanded text:
 de dono Roberti de Audreyo, militis, unum sextarium frumenti ; item, de dono Roberti Clerici, dimidiam acram terre in Gletosa ; item, de dono plurimarum gencium, tres sextarios frumenti et quatuor sextarios ordei, totum ad mensuram Baiocarum, sitos super pecias plures terre, et solutos per manus plurium gentium, sicut plenius continetur in litteris
Abbreviated transcription (Latin):
C Ludoꝰ dea gratiã frant̾ Reꝵ uniu̾sis presentes literas in¬
specturꝰ salutem. Nou̾itis quod nos canonitiꝰ sancti mar
simus boscum mortinim ad ardendum tapiendum in foresta
nostra de u̾noio quantum unus asimis deferre poterit bis
indie. qmͣ din nt̃e placu̾it uoluntati. Unde uolimtus et pre¬
cipinnis ut quitumq dc̾e foreste pro tempore forbanũs
fu̾it dcm bostum ue dictum est ĩpedicta ibreta uta
habere ꝑmittat cescem. tam qpi poutan qdomar.

Expanded text:
cus, Dei gratia, Francorum rex, universis presentes litteras inspecturis, salutem. Noveritis quod nos canonicis Sancti Martsimus boscum mortuum ad ardendum, capiendum in foresta nostra de Verneio, quantum unus asinus deferre poterit bis in die, quamdiu nostre placuerit voluntati. Unde volumus et precipimus ut quicumque dicte foreste pro tempore forestarius fuerit, dictum boscum, ut dictum est, in predicta foresta nostra habere permittat eosdem. Actum apud P
Abbreviated transcription (Latin):
latio apłico in quo uira reddi solent
mane liora audientie causaꝵ cõsueta¬
mibi ad iira reddendũ ⁊ causas audi¬

Expanded text:
latio apostolico in quo jura reddi solent mane hora audientie causarum consueta ad jura reddendum et causas audi
Abbreviated transcription (Latin):
aduenientib Cõparuit ĩ indicio lc̃mie cõ¬
rã nobis supradẽts fr̃ Erhardꝰ cõmissarius
p̃dc̃tus Et lectas lrãs citatorias ĩ dicta audiẽ¬
cia nr̃o de mãdato executas fcto reportauit
Citatoꝵ q ĩeisd̃ cõtentoꝵ nõ cõparẽciũ cõ¬
tumaciam accusanit ip̃osq̃ cõtumaces re¬

Expanded text:
 comparuit in judicio legitime coram nobis prefatus frater Iohannes commissarius et quasdam litteras citatorias in dicta audientia de mandato nostro executas facto representavit citatorumque in eisdem contentorum non comparentium contumaciam accusavit et in eorum contumac
Abbreviated transcription (Latin):
qr difficile foret pñtes lrãs ad singu-¬
las prouĩcias origmaliter destinare
uolumiiꝰ et dc̃ta aucte decernimꝰ ꝙ tran¬
sumptis earum manu notarii publici
et curie cãrũ camere aplĩce aut alicu¬
ius ep̃alis uel archiepalis sigillo mu-¬
nitis et prorsus ĩ indicio et extra ubi¬
cunqz exhibita et ostensa fuerint fides
adhibeatur ac si ip̃e origmales lr̃e exhi¬

Expanded text:
quia difficile foret presentes litteras ad singulas provincias originaliter destinare volumus et dicta auctoritate decernimus quod transumptis earum manu notarii publici et curie causarum camere apostolice aut alicujus episcopalis vel archiepiscopalis sigillo munitis ea prorsus in judicio et extra ubicumque exhibite vel ostense fuerint fides adhibeatur ac si ipse originales litte
Abbreviated transcription (Latin):
exemplari ac in publicã trãsumpti for¬
mã redigi fecimꝰ et mãdanimꝰ Uolẽtes¬
cunq locoꝵ ĩ indicio et extra scetur fir¬
turtalis et tanta fides qualis et quãta
ĩsertis et cum pñti trãsumpto auscul¬
tatis et collationatis data fuit et adhibita

Expanded text:
exemplari ac in publicam transumpti formam redigi fecimus et mandavimusque locorum in judicio et extra stetur iltur talis et tanta fides qualis et quanta insertis et cum presenti transumpto auscultatis et collationatis data fuit et adhibita
Abbreviated transcription (Latin):
cẽsuris et peiis a ture uel ab homine.
quanis occasioẽ uel causa latis si quib
quõlibet inuodati existunt ad effectum
presentium dũtaxat cõsequendũ haꝵ
serie absoluẽtes et absolutos fore censentes hm̃oi
supplicationib ĩclinati singulas lrãs p̃dictas
cum omnib et singlĩs in eis cõtentis clausulis

Expanded text:
censuris et pœnis à jure vel ab homine quavis occasione vel causa latis si quibus quomodolibet innodati existunt ad effectum præsentium dumtaxat consequendum harum serie absolventes et absolutos fore censentes hujusmodi suppcum omnibus et singulis in eis contentis clausulis
Abbreviated transcription (Latin):
moris est interpomi uel dicendũ et cã si quã
haberẽt rõabilem quare premuissa mimimestia¬
et mãdumut ad certum peremptoriũ terimnu
cõpeter uidelicet ad diẽ et horam ĩfrascenptas
Quib aduemẽtib cõparuit ĩ idicio legitime

Expanded text:
nos interponi vel dicendum et causam si quam haberent rationabilem quare premissa minime fiet mandavimus ad certum peremptorium competentem videlicet ad diem et horam infrascriptos quibus advenientibus comparuit in judicio legitime
Abbreviated transcription (Latin):
specifica expressa et ĩdiuidua ac de Robo ad ꝟbũ
nõ aũt per gñales clausulas id ĩportates
mẽtio seu quenis alia expressio habenda foret
presse derogamius cõtrariis quibuscũq uerũ¬
qr difficile foret pñtes lrãs ad singlã q̃q loca
in quib expediens foret deferri uolumꝰ at decer¬
nmꝰ ꝙ illaꝵ trãsũptis manu alicuiꝰ publi¬
ci notarii iñ rogati subscriptis et sigillo ali
sus ĩ iudicio et extra et alias ubilibet fides
adhibeatur q̃ eiss pñtib adhiberetur
si essent exhibite uel osteuse Nulli ergo

Expanded text:
specifica, expressa, individua, ac de verbo ad verbum, non autem per generales clausulas, idem importantes, mentio seu quævis alia expressio habenda, autter et expresse derogamus, contrariis quibuscunque difficile foret presentes litteras ad singula quoque loca in quibus expediens foret deferre volumus et decernimus quod illarum transumptis manu alicuius publicj Notarij inde rogati subscriptis et sigillj vestsus in Juditio et extra et alias vbilibet fides Jndubia adhibeatur que presentibus adhiberetur si essent exhibite uel ostense Datum Ro
Abbreviated transcription (Latin):
iuscũq licẽtie super hoc ip̃is frĩb cõuen¬
tualib et aliis de obseruãtia dictis uicariis
nõ subditis eorũq prelatis ab apostolica sede
cõcesse quã quo ad hoc penitus renocamus
acceptare quoquomodo p̃simiãt S̾ illos ad
prelatos suos mxta lr̃aꝵ dicti pii pape p̃de¬
cessoris nostri super hoc editaꝵ quas ꝑ oĩa
uolumꝰ obseruariꝰ cõtinẽtiã remitte̾ teneã
Et uice uersa prohibemꝰ ne frẽs de obẜuã¬
tia mĩcupati p̃dicti scandalosos et cenni¬
nosos fres cõuẽtuales et disciplinã ordĩs
subterfugiẽtes recipe. s illos similiter
ad prelatos suos remitteᷤ debeãt sernata tamẽ
pie menorie Engenii pape quarti s⁊ pii p̃dicti

Expanded text:
juscumque licentie super hoc ipsis fratribus convenjuscumque licentie super hoc ipsis fratribus conventualibus et aliis de observantia dictis vicariis non subditis eorumque prelatis ab apostolica sede concesse quam quo ad hoc penitus revocamus acceptare quoquo modo presumant sed illos ad prelatos suos juxta litterarum dicti Pii predecessoris super hoc editarum quas per omnia volumus observari continentiam remittere teneantur et viceversa prohibemus ne fratres de observantia nuncupati predicti scandalosos et criminosos fratres conventuales et disciplinam ordinis subterfugientes recipere sed illos similiter ad prelatos suos remittere debeant, servata tamen pie memorie Evgenii pape iiij.ti et Pii predicti
Abbreviated transcription (Latin):
tenore pñtiũ tã cõnẽtualib qr de ditarã¬
tia et nõnullis aliis qui gñali dũtaxa
seuetiam premĩtialib nim̃stis sud snt
e de obserãtia nũicupãtue diet o dibi¬
comininicationis late sentencie peua
districtius ĩhibenus ne prop̾o motu in¬
se uel ꝑ aliũ seu alios quonis q̃sito colore
uel ĩgenio de cetero cõuẽtualiũ fr̃m p̃dc̃toꝵ
aliquã domũ locũ conuentum seu mona-¬
steriũ monialiũ de nono recipe̾ ĩnadere
uel ꝑturbare aut de illa uel illo se qũolibet
ĩtromitte Connentuales añt et aliifra¬
n tres de obseruãtia gn̾ali dñtaxat seu
prom̃cialib mĩstris subditi eorũq p̃lati
ne aliquos frẽs de obseruãtia sub uitari¬
is uiuere solitos tranffugos seu adeos¬
prelato suo per eos obtẽtas ĩquib cõtine¬
atur nomẽ cõnẽtus a qͦ recesserint et aliꝰ
ad que remissi sunt etiã  p̃textu cu-¬

Expanded text:
tenore presentium tam conventualibus quam de observantenore presentium tam conventualibus quam de observantia et nonnullis aliis qui generali dumtaxat seu etiam provintialibus ministris subsint et de observantia nuncupantur dicti ordinicommunicationis late sententie pena districtius inhibemus ne proprio motu inse vel alium seu alios quovis quesito colore vel ingenio de cetero conventualium fratrum predictorum aliquam domum conventuum seu monasterium monialium de novo recipere invadere vel perturbare aut de illa vel illo se quomodolibet intromittere. Conventuales autem et alii fratres etiam de observantia generali dumtaxat seu provincialibus ministris subditi eorumque prelati ne aliquos fratres de observantia sub vicariis vivere solitos transfugas seu ad eoprelato suo per eos obtentas in quibus contineatur nomine conventus a quo recesserint et illius ad quem remissi sunt etiam pretextu cu
Abbreviated transcription (Latin):
quoquomodo de alituiꝰ domus cõuẽtus
caxat sedi apłice resernatur et propterea
ut predicti uicariꝰ et cõmissarii corã nobis
exposuerũt facilis ad multos simplites
cadẽ sentẽcia illaqueãdos et pro obtmẽda¬
absolutioẽ ad Romanã curiã uag̾ãdi uia
pararetur nos cupiẽtes eorud fr̃m de
obseruãtia metũ colle̾ eosq nichilonimꝰ
ne domus cõnẽtualiũ et ab eoꝵ cura mo¬
nasteria p̃dicta subtrahãt eadẽ pence
uiã precłude Et uicissim ne cõuẽtuales
adiloꝵ perturbatiõe prosiliãt promdere
neciion predẽtas nr̃as lras q̃ ĩaipiñt Snꝑ¬
ne dispositioĩs Nõ obstantib quibusns
ieis adiectis derogatoriarũ prohiditori
alusq fortiorib clansulis quas et ip̃aꝵ
lran tenores etiã de xbo ad u̾bũ et pro
eaꝵ derogatioẽ forsan requiri uideretur
pressis harũ serie ex certa sciẽtia mdde¬
uantes et si quid ultra sit uel cõtrariu

Expanded text:
quoquo modo de alicujus domus conventus quoquo modo de alicujus domus conventus taxat sedi apostolice reservetur, et propterea ut predicti vicarius et commissarii coram nobis exposuerunt facilis ad multos simplices eadem sententia illaqueandos et pro absolutione ad Romanam curiam vagandi via paretur. Nos cupientes eorundem fratrum de observantia metum tollere eosque nichilominus ne domos conventualium et ab eorum cura monasteria predicta subtrahant eadem pena viam precludere et vicissim ne conventuales ad illorum turbationem prosiliant providere nec non predictas nostras litteras que incipiunt superne dispositionis non obstantibus quibuscumque in eis adjectis derogatoriarum prohibitoriis aliisque fortioribus clausulis quas et ipsarum litterarum tenores etiam si de verbo ad verbum ut pro earum derogatione forsan requiri videretur presso harum serie et certa scientia moderantes et si quid ultra sit vel contrarium
Abbreviated transcription (Latin):
de obseruantia nĩcupatis ne loca cõuẽtualiũ
aut monasteria monialiũ eoꝵ cure subiecta
recipere neq ut illa a cura ip̃oꝵ cõuentua¬
liũ auferãtur tẽtare aut etiã prinatis ꝑsom
ꝓsuadere presimiẽt sub excõicatiomis lace sen¬
propt̾ ip̃is ordinis longe lateq diffusi ma¬
gnitudinẽ aliqua adħne discordiarũ semi¬
⁊na superfuerunt nos ea de dilectoꝵ frãcisci
ai de bononia ĩp̃is gnalis ĩ cismõtanis ꝑtib
super frẽs de obseruantia gn̾alis uitarni nee
non gñalis procuratoris fr̃m cõnẽtuałiũ
ac cõmissariorũ de obsernãtia predictormn¬
cã citra ꝙͣ ultramõtanoꝵ ĩ romana curia
deputatorũ et sufficiẽti a prout nobis ꝯstar
ꝑ moderationẽ lr̃arũ predictarũ ⁊ ałatu
prouisionũ adiectionẽ ãputãda auferãda¬
q duximus Cum itaq ĩ predictis nr̃ie
luĩs in frẽs de obseruantia prefator si

Expanded text:
de observantia nuncupatis ne loca conventualium de observantia nuncupatis ne loca conventualium aut monasteria monialium eorum cure subjecta recipere neque ut illa a cura ipsorum conventualium auferrentur temptare aut etiam privatis personis persuadere presumerent sub excommunicationis late senpropter ipsius ordinis longe lateque diffusi magnitudinem aliqua discordiarum adhuc semina superfuerunt, Nos ea de dilectorum filiorumci de Bononia generalis in Cismontanensibus partibus super fratres de observantia vicarii nec non generalis procuratoris fratrum conventualium ac commissariorum de observantia tam Citra quam Ultramontanorum in Romana curia deputatorum et sufficientia prout nobis plene  moderationem litterarum predictarum et aliarum promisionum adjectionem amputanda auferendaque duximus cum itaque in predictis nostris litteris in fratres de observantia prefatos si
Abbreviated transcription (Latin):
Culus ep̃s sermis seruorũ dei Ad ꝑpe-¬
tuã rei memoriã Cum sacer ordo fr̃
mĩoꝵ ĩ agro militantis eccłie tanꝙͣ rutilãs
ĩ amictu sponsẽ carbunculꝰ aut candida mar¬
garita prefulgeat indignũ et eins sãctimo¬
me ꝯtrariũ reputamus Illũ dissentionũ seꝰ¬
tib implicari unde ne iucestine discordie que
ꝑ uersucum human generis hostem intex dicti
ordimis professores iãdudũ dissemiari ceper̃t
dintius inualestant ad officiũ nẽm pertinet
eas eraditare ⁊ ut ip̃i inter se mutua caritate
ꝯm̃cti speratũ fructũ afferãt et exẽplo ꝓ¬
ficiãt partes nr̃e sollicitudinis adhibere Sane
olim tã felicis recordationis Nicolaus Quĩtꝰ
⁊ Ealixtus tercius ac pus seeũdus ꝙͣ nõmilli
qui cõnẽtuales et qui de obseruãtia nĩcuipãtur
uertẽtes diligenter intenderĩt et uaria eorũ
statuta et õrdinatioẽs lrãs ediderĩt Nosq
ip̃oꝵ predecessorũ uestigia iitati eise frĩbus

Expanded text:
scopus servus servorum dei ad perpetuam rei memoriam. Cum sacer ordo fratrum Minorum in agro militantis ecclesie tamquam rutilans in amictu sponse carbunculus aut candida margarita prefulgeat indignum et ejus sanctimonie contrarium reputamus illum dissentionum sentibus implicari, unde ne intestine discordie que per versutum humani generis hostem inter dicti ordinis professores jam dudum disseminari ceperunt diutius invalescant ad officium nostrum pertinet eas eradicare et ne ipsi inter se mutua caritate conjuncti speratum fructum afferant et exemplo proficiant partes nostre sollicitudinis adhibere, sane olim tam felicis recordationis Nicolaus quintus et Calixtus iijus ac Pius secundus quam nonnulli qui conventuales et qui de observantia nuncupantur vertentes diligenter intenderint et varia eorum statuta ordinationes et litteras ediderint nosque ipsorum predecessorum vestigia imitati eisdem fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
obseruãtia ad gñalẽ uel prouĩciales mi-¬
nistros et ecõnerso cõuentuales et aliifra¬
tres p̃dicti ad uicarios memoratos pro
obseruatiõe pñtiũ ⁊̃ rebelliũ correctiõe
recurreᷤ possint Quiquid̃ mĩstri et uica¬
rii trãsgressores ip̃os teneãtur et debeãt
aucte nr̃a per censurã ecclĩasticã et op¬
portua remedia usq ad satisfactionẽ
debitã coerce aliis penis p̾̃dictis in suo
missis uel eoꝵ aliquo per quoscuq qͣ¬

Expanded text:
observantia ad generalem vel ad provinciales miobservantia ad generalem vel ad provinciales ministros et econverso conventuales et alii fratres predicti ad vicarios memoratos pro observatione presentium et rebellium correctionem recurrere possint. Qui quidem ministri et vicarii transgressores teneantur et debeant auctoritate nostra per censuram ecclesiasticam et oportuna remedia usque ad satisfactionem debitam cohercere aliis penis predictis in suo missis vel eorum aliquo per quoscumque qu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ possint nifi per eũdẽ romanũ põtifi¬
cẽ p̃cerꝙͣ ĩ mortis artidõ absolui ne pro¬
prio motu uel ĩdustria per se uel aliũ fine
alios quonis q̃ sito colore uel ĩgenio super
receptioẽ et retẽsioe taliun domorũ per
eos iuxta hinõi nr̃a licẽtiã accipiẽdari
cõtra pñtiũ tenorẽ ĩpedire aut eis moles¬
ciã aliquã ĩferre p̃simiãt Et similiter sb̃
eadẽ pena prohibemus frĩb de obseruãtia
predictis ne eosd̃ fres cõnentuales aut
alios gũali uel prom̃cialib ministris sub¬
ditos quonimꝰ ĩ eisS cinitatib at locis etꝭ
noua loca ꝯstrue̾ et cq̃structa dũmodo
uicariis non subfint sieis ut p̃ferturdo¬
nẽtur uel concedãtur accipe et retinere
possint ĩpedire, audeãt. Et inchilominus
uolimus et tenore pñtium ordinamus
ꝙ si quando qd absit cõuentuales uel
cõtra tenorẽ pñtiũ attẽptauerĩt extunt de

Expanded text:
non possint nisi per eundem Romanum pontifinon possint nisi per eundem Romanum pontificem preterquam in mortis articulo absolvi. nec proprio motu vel industria per se vel alium seu alios quovis quesito colore vel ingenio super receptione et retentione talium domorum per eos juxta hujusmodi nostram licentiam accipiendarum contra tenorem presentium impedire aut eis molestiam aliquam inferre presumant, et similiter et sub eadem pena prohibemus de observantia predictis ne eosdem fratres conventuales aut alios generali vel provincialibus ministris subditos quo minus in eisdem civitatibus atque locis etiam nova loca construere et constructa dummodo vicariis non subsint si eis ut prefertur donentur vel concedantur accipere et retinere possint impedire audeant, et nichilominus volumus et tenore presentium ordinamus quod si quando quod absit conventuales vel contra tenorem presentium attemptaverint ex tunc de
Abbreviated transcription (Latin):
libitis uicariis alioquin ⁊ gñali uel
prom̃cialib ministris subesse debeasut supe¬
rius ẽ expressu. Et si forte recusauerĩt¬
ita subesse nos per tales eos taliter recepta
loca ex nuic prout ex tũc eccłiastico subiicimꝰ
ĩterdetõ Ceterũ ut seraphicꝰ iste ordo dila/¬
tetur aucte et scĩa predictis statuimꝰ ⁊ ordi-¬
namus ꝙ eiss fr̃ib de obsnatia eorũq uica/¬
riis perpetuo liceat habita tñ super hoc ab
eadẽ sede licẽtia ĩ quacimq ciuitate castro.¬
seu alioloco etiã si ĩ illa uel sillo alia uel a¬
lie cõuẽtualiũ fr̃m domus existãt nouas
domas edificare uel si edificãte a p̾ncipib
dũmodo non subuciãtur cõuẽtualib aut
ĩmediate gñali ministro dicti ordinis ac¬
cipe̾ et ĩhabitare Iuhibẽtes ministride̾t
fr̃ĩb cõuẽtualib ac aliis eis seu dũtaxat
qñali subditis supradictis sub eadem
prout extunc ferimꝰ ĩ his scriptis ⁊ a qua

Expanded text:
elibatis vicariis alioquin generali vel elibatis vicariis alioquin generali vel provincialibus ministris subesse debeat ut superius est expressum, et si forte ita recusaverit subesse nos per eos taliter recepta loca ex nunc prout ex tunc ecclesiastico subjicimus interdicto. Ceterum ut seraphicus iste ordo dilatetur auctoritate et scientia predictis statuimus et ordinamus quod eisdem fratribus de observantia eorum vicariis perpetuo liceat, habita tamen super hoc ab eadem sede licentia in quacumque civitate castelseu alio loco etiam si in illa vel in illo alia vel alie fratrum conventualium domus existant novas domos edificare vel si edificate a principibus dummodo non subjiciantur conventualibus aut immediate generali ministro dicti ordinis accipere et inhabitare inhibentes ministris et fratribus conventualibus et aliis eis se dumtaxat generali subditis supradictis sub eadem cientes ex nunc prout ex tunc ferimus in hiis scriptis et a qua
Abbreviated transcription (Latin):
gulos per eoss frẽs talr̃ receptos cõnẽtꝰ
eu domos aut̃ gñali ĩmediate auit ꝓĩci¬
alib ministris seu uicariis de obsernãtia
dicti ordinis subesse debe̾ decernmꝰ et mã¬
damꝰ ita ꝙ ĩfra qmĩdecĩ dierũ spacium
habita pñtiũ noticia illi frẽs qui eare¬
ceper̃t uel qui ĩ eis habitãt elige etma¬
infeste sub publico testimomo dite tenseri¬
atur utrũ qñali uel promĩcialib ministri
anuo uitarũt de obferuãtia subesse mali¬
erint statuẽtes ꝙ ĩ posterũ nullus talis
frater aliquẽ locũ sen domũ etiã quarũ¬
tñq kãrũ aplĩcarũ obtẽtu recipe̾ ualeat
nsi de licẽtia gñalis sen prom̃ciali mi¬
iustroꝵ uel uicarii obseruãtie illius ꝓnĩ¬
cie ⁊̃ qna locus seu domnus ip̃a ꝯsistet mii¬
si hus lũs fuerit specialiter deregatipy
Quãsi ip̃e receperit si Ipse malueritsbeẽ
uitaris de obseruãtia mĩcupatis ip̃is p̃¬

Expanded text:
gulos per eosdem fratres taliter receptos conventus gulos per eosdem fratres taliter receptos conventus seu domos aut generali immediate aut provincialibus ministris seu vicariis de observantia dicti ordinis subesse debere decernimus et mandamus, ita quod infra xv dierum spatium habita presentium notitia illi fratres qui ea receperunt vel qui in eis habitant eligere et manifeste sub publico testimonio dicere teneantur utrum generali vel provincialibus ministris an vero vicariis de observantia subesse maluerint statuentes quod in posterum nullus talis frater aliquem locum seu domum etiam quaru apostolicarum obtentu recipere valeant, nisi de licentia generalis vel provincialium ministrorum vel vicarii observantia illius provincie in qua locus seu domos ipsa consistit nisi hiis litteris fuerit specialiter derogatum quem sibi reciperet si ipse maluerit subesse vicariis de observantia nuncupatis ipsis pr
Abbreviated transcription (Latin):
harum serie promulgamus a qua nõpos¬
sut nisi a romano põtifice preterꝙͣ imior-¬
tis articlõ cõstituti absolutionis beneficiũ
obtĩne̾ Si uero illi fres qui de obsernantia
nĩcupãtur et solũ gñali subsut ĩhibi¬
tioni p̃dicte cõtrauenerĩt ultra p̃missãs
penas etiã ꝑ mĩstros promĩciales eorñq
stente ad õẽs ip̃oꝵ fr̃m de obseruãtiałqui-¬
sitioẽ nõ obstanqͣt̃q ip̃is per sedẽ aplĩcam
uel ałs cõcessa exemptiõe arceri et ad satis¬
facit ̃ ĩ premissis cõpelli possint et debeãt
remedus oportuis preterea cum ĩcellex̾mꝰ
nõnllos dctĩ ordinis frẽs sub obedientia
quã uouerũt uine̾ subterfugiẽtes uariis
p̃cẽsis colorib etiã mediãtib lrĩs aplĩcis
sibi procurasse cõuentꝰ et loca ĩ quib
attendẽtes id esse reglari dic̾ti ordinis di¬
scipłine cõtrariũ auctoritate et scie n tra
supradictis earũd tenore pñtiũ oẽs et sui¬

Expanded text:
harum serie promulgamus a qua non possint nisi a Romano pontifice preterquam in mortis articulo constituti absolutionis beneficium obtinere. Si vero illi fratres qui de observantia nuncupantur et solum generali subsunt inhibitioni predicte contravenerint ultra premissas penas etiam per ministros provinciales eorumque stente ad omnem ipsorum fratrum de observantia requisitionem non obstante quacumque ipsis per sedem apostolicam vel aliis concessa exemptione arceri et ad satisfactionem in premissis compelli possint et debeant remediis oportunis. Preterea cum intellexerimus nonnullos dicti ordinis fratres sub obedientia qua voverunt vivere subterfugientes variis pretensis coloribus etiam mediantibus litteris apostolicis sibi procurasse conventus et loca in quibus attendentes id regulari dicti ordinis discipline esse contrarium auctoritate et scientia predictis earundem tenore presentium omnes et sin
Abbreviated transcription (Latin):
statutis et ꝯsuetudinib dicti ordinis iu-¬
ramẽto cõfirmatiõe aplĩra uel quauis
firmitate alia roboratis ceterisq con-¬
trariis quibuscunq Per hoc añt prinilegi¬
is et lrĩs qũali et conuẽtualib sine ui-¬
cariis et fratrib de obseruãtia predictis
per engeniũ et pm̃ p̃fatos et alios Roã¬
nos põtifices p̃decessores nr̃os cõcessis
non ĩtẽdimꝰ alias ĩ aliquo derogare
piscopalis sigillo nuitis ea prorsus in
t̾ndicio et ex̾tra ubicũqz exhibite uel ostẽse
fuerĩt fides adhibeatur ac si ip̃e origina¬
les lrẽ forẽt exhibite uel ostense, Nulli
ergo oĩno hõmi liceat hãc paginã nr̃e
mõderatioĩs ĩhibitionis renocatiõĩs pro¬
hibitionis promulgatioĩs mãdati subie ᷑¬

Expanded text:
statutis et consuetudinibus dicti ordinis juramento confirmatione apostolica vel quavis firmitate alia roboratis ceterisque contrariis quibuscumque per hoc autem privilegiis et litteris generali et conventualibus sive vicariis et fratribus de observantia predictis per Evgenium et Pium prefatos et alios Romanos pontifices predecessores nostros concessis non intendimus aliis in aliquo derogare l archiepiscopalis sigillo munitis ea prorsus in judicio et extra ubicumque exhibite vel ostense fuerint fides adhibeatur ac si ipse originales littere forent exhibite vel ostense. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostre moderationis inhibitionis renovationis prohibitionis promulgationis constitu
Abbreviated transcription (Latin):
nifestis ĩiuriis et molestus et alus
ĩeos si sẽcus egerĩt et ĩ id procurãtes
adiectis Conẜrnatores se nllatemis
ĩcronittãt ꝙͣ aliis quibustimq cõst̾itu¬
tionib ei predecessorib nr̃is romanis

Expanded text:
nifestis iniuriis et molestiis et aliis in eos si secus exegerint, et in id procurantes adiectis, conseruatores se nullatenus intromittant, quam aliis quibuscumque Constitucionibus a predecessoribus
Abbreviated transcription (Latin):
suspẽsionis ⁊ interdicti aluisq ecclesiasticis
sentenciis censuris ⁊ penis a iure uel ab hõie
quauis occasione uel causa latis si quibus
quõlibet ĩnodati existũt ad effectũ presẽtiũ
dũtaxat consequendũ harũ serie absoluẽtes
⁊ absolutos fore censentes huiõi supplicatiõi¬

Expanded text:
aliisque ecclesiasticis sententiis, censuris et penis, a iure vel ab homine, quavis occasione vel causa latis, si quibus quomodolibet innodatus existis, ad effectum presentium dumtaxat consequendum harum serie absolventes, et absolutum fore censentes, huiusmodi supplicationi
Abbreviated transcription (Latin):
premissis ac pie memorie bonifacii pa
ciuitatem et dyocesim nisi in certis
exceptis casibus et in illis ultra unã
dietã a fine sue dyocesis ad iuditiũ euo¬
cetur seu ne iudices a sede predicta de¬
putati extra ciuitatem et dyocesim in
quibus deputati fuerint contra quoscũ¬
dietis in contilio generali edita. Aut¬

Expanded text:
us sancte memorie Bonifatii papcivitatem vel diocesim, nisi in certis exceptis casibus, et in illis ultra duas dietas, à fine suæ diœcesis, ad judicium evocetur; seu ne judices à sede Apostolica deputati, extra civitatem et diœcesim in quibus deputati fuerunt, contra quoscumdietis in Concilio generali, adita, du
Abbreviated transcription (Latin):
cõẜnatorib ꝙͣ ꝑsonis ultra certũ mime¬
candis aut alis editis q̃ eorũ possint
ĩhac ꝑte irisdictiomi et pt̃ãti eiusq
libero exercitio quol obiuiare autꝰ si¬
busins aliis cõmuniter uel diuisim ab
eadẽ sit sede ĩdultũ qd̾ ĩterdici suspẽ¬
di uel excoĩcari ãt extra uel ultra c̾ta
loca ad: fudiciũ enocari nõ possint ꝑlrãs¬

Expanded text:
atoribus quam personis ultra certum numecandis, aut aliis editis, quae vestrae possent in hac parte iurisdictioni aut potestati eiusque libero exercitio quomodolibet si aliquibus communiter uel diuisim ab eadem sit sede indultum, quod interdici, suspendi uel excommunicari, aut extra uel ultra certa loca ad iudicium euocari non possint per
Abbreviated transcription (Latin):
sattir. Quia autẽ paruulus ẽ. qui terrena diligitꝰ.
magnus qui ȩterna concupiscit: potest etiam sic non
inconuenienter intelligi. paruulũ occidit inuidia.
qmͣ huius pestis languore non moritur. nisi qui ad¬
huc indesideriis infirmatur.

Expanded text:
ratur? Quia autem parvulus est qui terrena diligit, ratur? Quia autem parvulus est qui terrena diligit, magnus qui aeterna concupiscit, potest etiam sic non inconvenienter intelligi: Parvulum occidit invidia, quoniam hujus pestis languore non moritur, nisi qui adhuc in desideriis infirmatur.
Abbreviated transcription (Latin):
aut funditus alter accipiens adiinit. aut aquantitas
restringit. Qui gͦ luioris peste plene carere deside¬
rat: illam hȩreditatẽ diligat. qũa coheredũ numer
non angustat. quȩ et om̃ib una est et singulis toca
Que tanto largior ostenditur. quanto ad hane ꝑel¬
pientiũ multitudo dilatatur. Imminutio ergolus¬
ris ẽ. affectus surgens internȩ dulcedinis. et plera¬
ẽ mors eiꝰ. ꝑfectus amor ȩternitatis. Nam cũ meis
ab cius rei appetitu retraitur. quȩ accipientiũ nume¬
ro partitur: tantomagis ꝓorimum diligit. quanto
minas ex ꝓuectu illiuis sua dampna ꝑtimescit. Quȩ
si ꝑfecte inamorem cȩlestis patriȩ rapitur. plene etã
inpeimi dilectione solidatur. Quia cu nulla terrena
desiderat. nichil est quod eius erga ꝓximu̾ caritati
contradicat. Quȩ nimirũ caritas quid ÷ aliud. qu̾a
oculus mentis: Qui si terreni amoris puluere tan¬
gitur: abinternȩ lucis mox intuitu lesus reuerbe

Expanded text:
aut funditus alter accipiens adimit, aut a quantitate aut funditus alter accipiens adimit, aut a quantitate restringit. Qui ergo livoris feste plene carere desiderat, illam hereditatem diligat, quam coheredum numerus non angustat. Quae et omnibus una est et singulis tota, quae tanto largior ostenditur, quanto ad hanc percipientium multitudo dilatatur. Inminutio ergo livoris est affectus surgens internę dulcedinis, et plena mors eius est perfectus amor aeternitatis. Nam cum mens ab eius rei appetitu retrahitur, quae accipientium numero partitur, tanto magis proximum diligit, quanto minus ex profectu illius sua damna pertimescit. Quae si perfecte in amore cęlestis patriae rapitur, plene etiam in proximi dilectione solidatur, quia cum nulla terrena desiderat, nihil est, quod eius erga proximum caritati contradicat. Quae nimirum caritas, quid est aliud quam oculus mentis, / qui si terreni amoris pulvere tangitur, ab intern
Abbreviated transcription (Latin):
nisi fortia acta signantur: Et plerunq contingit ut
quidam cum uera cordis innocentia in non nullis suo
actib infirmi uideantur. quidam uͦ iam quȩdam an¬
te oculos humanos robusta exerceant. sed tamen alio¬
rum bona. intus inuidiȩ pestilentia tabescant. Bene
gͦ dicitur. uita carniũ sanitas cordis: qr si mentis iu¬
nocentia custoditur. etiam siqua foris infirma sunt.
quandoq roborantur. Et recte subditur. putredo a¬
suum intudia: qr ꝑliuoris uitium. ante dĩ oculos pe-¬
reunt etiam fortia acta uirtutum. Ossa quippe ꝑu
uidiam putrescere ẽ. quȩdam etiã robusta deperiti
Sed cur hȩc de inuidia dicimus. si non etiã qualite
eruatur intimemus: Difficile nanq ẽ. ut hoc alttri
non inuideat: quod adipisci alter exoptat. Quia qũ¬
quid temporaliter ꝑcipitur: tanto minus fit insi¬
gulis: quanto diuiditur inmultis. Et iccirco desde¬
rantẽ mentẽ liuor excruciat. qr hoc quod appeti.

Expanded text:
nisi fortia acta signantur? Et plerumque contingit, ut nisi fortia acta signantur? Et plerumque contingit, ut quidam cum vera cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero iam quidam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: vita carnium sanitas cordis, quia si mentis innocentia custoditur, etiamsi qua foris infirma sunt, quandoque roborantur. Et recte subditur: putredo ossuum invidia, quia per livoris vitium ante dei oculos pereunt etiam fortia acta virtutum. Ossa quippe per invidiam putrescere est, quaedam etiam robusta deperire. Sed cur haec de invidia dicimus, si non etiam, qualiter eruatur, intimemus? Difficile namque est, ut hoc/ alteri non invideat, quod adipisci alter exoptat, quia quicquid temporale percipitur, tanto fit minus singulis, quanto dividitur in multis. Et idcirco desiderantis mentem livor excruciat, quia hoc, quod appetit,
Abbreviated transcription (Latin):
uesama instigat. Color quippe pallore afficitur:
oculi deprimuntur. mens accenditur. et mẽnbra fri¬
gescunt. fĩt incogitatione rabies. indentib stridor.
Cumq inlatebris cordis: crescens absconditur odiũ.
dolore çȩco terebrat conscientiã uulnus inlusũ. Nil
lȩcum de ꝓpriis libet: qi tabescentẽ mentẽ sua poe¬
na sauciat. qu̾a felicitas torquet aliena. Quantoq ex¬
tranei oꝑis in altũ fabrica ducitur: tanto fundamen¬
tum mentis liuidȩ ꝓfundius suffoditur. Ut quo alii
admeliora ꝓperant: eo ipsa deterius ruat. Qua riuna
uidelicet etiã illud destruitur: quod in aliis actib ꝑ¬
fecto oꝑe surrexisse putabatur. Nam inuidia cum
mentẽ tabe fecerit: cuncta quȩ inuenerit bene ge¬
sta consumit. Unde bene ꝑsalomonẽ dicitur. Uita
carnium sanitas cordis: putredo ossuũ inuidia. &b
enim ꝑcarnes nisi infirma quȩdã ac tenera. quid ꝑosi

Expanded text:
vesania instigat. Color quippe pallore afficitur, vesania instigat. Color quippe pallore afficitur, oculi deprimuntur, mens accenditur, et membra frigescunt, fit in cogitatione rabies, in dentibus stridor; cumque in latebris cordis crescens absconditur odium, dolore caeco terebrat conscientiam vulnus inclusum. Nil laetum de propriis libet, quia tabescentem mentem sua poena sauciat, quam felicitas torquet aliena; quantoque extranei operis in altum fabrica ducitur, tanto fundamentum mentis lividae profundius suffoditur; ut quo alii ad meliora properant, eo ipse deterius ruat; qua ruina videlicet etiam illud destruitur, quod in aliis actibus perfecto opere surrexisse putabatur. Nam invidia cum mentem tabefecerit, cuncta quae invenerit bene gesta consumit. Unde bene per Salomonem dicitur: Vita carnium, sanitas cordis; putredo ossium invidia . Quid enim per carnes, nisi infirma quaedam ac tenera; et quid per ossa,
Abbreviated transcription (Latin):
primogenitorũ benedictione ꝑdita. qu̾a tamen esu
lenticulȩ ipse uendiderat: minorẽ se eo qu̾e nascendo
prȩibat ingemuit. Hinc ioseph fr̃s sui ismaelitis tran¬
seuntib uendiderunt. qr cognito reuelationis mi¬
sterio. ne se melior fieret: eius ꝓuectib obuiare cona¬
ti sc̃. Hinc saul dauid subditũ: lanceam intorquendo
ꝑsequitur. quia qu̾e magnis cotidie augeri uirtutũ
successib sensit. ultra se excrescere ex pauit. Paruulus
itaq ẽ. qui inuidia occiditur: quia nisi ipse inferior
existeret. debono alterius non doleret. Sed inter
humano cordi antiqui hostis uirus infunditur. inhac
tamen nequitia: tota sua uiscera serpens concutu. et in¬
primendȩ maliciȩ pestem uomit. Dequo nunirũ seri¬
ptum ẽ. Inuidia diaboli. mors intrauit in orbem terra¬
rũ. Nam cũ de uictũ cor. liuoris putredo corruꝑit.
ipsa quoq exteriora indicant. qũa grauiter animũ

Expanded text:
primogenitorum benedictione perdita, quam tamen esu primogenitorum benedictione perdita, quam tamen esu lenticulae ipse vendiderat, minorem se ei, 179 quem nascendo praeibat, ingemuit. Hinc Joseph fratres sui Ismaelitis transeuntibus vendiderunt , quia cognito revelationis mysterio, ne se melior fieret, ejus provectibus obviare conati sunt. Hinc Saul David subditum, lanceam intorquendo, persequitur , quia quem magnis quotidie augeri virtutum successibus sensit, ultra se excrescere expavit. Parvulus itaque est qui invidia occiditur, quia nisi ipse inferior existeret, de bono althumano cordi antiqui hostis virus infunditur, in hac tamen nequitia, tota sua viscera serpens concutit, et imprimendae malitiae pestem vomit . De quo nimirum scriptum est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum . Nam cum devictum cor livoris putredo corruperit, ipsa quoque exteriora indicant, quam graviter animum
Abbreviated transcription (Latin):
aberret. Quia uͦ sicut di¬
ximus. etiã laudanda boni emulatio mentis oculũ
turbat. recte nunc dicitur. Uirum stultũ
interficit iracundia. Acsi aꝑte diceretur. Ira ꝑrelũ
sapientes turbat: ira uͦ ꝑuitiũ stultos trucidat. Quia
illa subratione restringitur. hȩc uͦ irrationabiliter
de uictȩ menti dominatur. Bene autẽ subditur. Et¬
mus: nisi eis quos nobis inaliquo meliores putamus.
Paruulus gͦ est qui liuore occiditur: qr ipse sibi
testimonium ꝑhibet. quod eo minor sit cuiꝰ inuidia
torquetur. Hinc est quod hostis callidꝰ primo homini
inuidendo surripuit. qr amissa beatitudine. minorẽ
se immortalitate illius agnouit. Hinc ẽ. quod caiN
ad ꝑpetrandũ fratricidium corruit.: quia despecto
suo sacrificio. pͣlatũ sibi infremuit. cuiꝰ hostiã ds̃ acce¬
pit. Et qu̾e meliorem se ẽẽ. exhorruit: ne ut cunq eeͣc.
amputauit. hinc esau adꝑsecutionẽ fr̃is exarsit. quia

Expanded text:
aberret. Quia vero, sicut diaberret. Quia vero, sicut diximus, etiam laudanda boni aemulatio mentis oculum turbat, recte nunc dicitur: Virum stultum interficit iracundia. Ac si aperte diceretur: Ira per zelum sapientes turbat, ira vero per vitium stultos trucidat, quia illa sub ratione restringitur, haec vero irrationabiliter devictae menti dominatur. Bene autem subditur. mus, nisi eis quos nobis in aliquo meliores putamus. Parvulus ergo est qui livore occiditur, quia ipse sibi testimonium perhibet, quod ei minor sit cujus invidia torquetur. Hinc est quod hostis callidus primo homini invidendo subripuit, quia amissa beatitudine, minorem se immortalitati illius agnovit. Hinc est quod Cain ad perpetrandum fratricidium corruit ; quia despecto suo sacrificio, praelatum sibi infremuit, cujus Deus hostiam accepit: et quem meliorem se esse exhorruit, ne utcunque esset, amputavit. Hinc Esau ad persecutionem fratris exarsit , quia
Abbreviated transcription (Latin):
menti ira dominetur. Nequasi domina prȩeat. sed ue¬
lut ancilla adobsequium parata: arationis tergo nun¬
qu̾a recedat. Tunc enĩ robustius contra uitia erigitur.
cum subdita rationi famulatur. Nam quantũ libet
ira exzelo rectitudinis surgat: si immoderata men¬
tẽ uicerit. rationi ꝑtinus seruire contempnit. Et
tanto se impudentius dilatat: quanto impatientiȩ
uitiũ. uirtutẽ putat. Unde necesse ẽ. ut hoc ante om̃ia
qui zelo rectitudinis mouetur attendat: ne ira ex¬
tra mentis dominũ transeat: sed inultione peccati.
tempus modiunq considerans: surgent̾ẽ animi ꝑturba¬
tionẽ subtilius ꝑtractando restringat. animositatẽ re¬
primat. et motus feruidos subȩquitate disponat. Ut
eo fiat iustior ultor alienus: quo prius extitit uictor
ut ante ipse qui corrigit. ꝑpatientiam crescat. Et fer¬
uorem suũ transcendendo diudicet: ne in temperan
ter excitatus. ipso relo rectitudinis longe arectitu

Expanded text:
menti ira dominetur: nec quasi domina praeeat, sed vementi ira dominetur: nec quasi domina praeeat, sed velut ancilla ad obsequium parata, a rationis tergo nunquam recedat. Tunc enim robustius contra vitia erigitur, cum subdita rationi famulatur. Nam quantumlibet ira ex zelo rectitudinis surgat, si immoderata mentem vicerit, rationi protinus servire contemnit. Et tanto se impudentius dilatat, quanto impatientiae vitium virtutem putat. Unde necesse est ut hoc ante omnia, qui zelo rectitudinis movetur, attendat, ne ira extra mentis dominium transeat, sed in ultione peccati tempus modumque considerans, surgentem animi perturbationem subtilius retractando restringat, animositatem reprimat, et motus fervidos sub aequitate disponat: ut eo fiat justior ultor alienus, quo prius exstitit victor ut ante ipse qui corrigit, per patientiam crescat, ut fervorem suum transcendendo dijudicet, ne intemter excitatus ipso zelo rectitudinis, longe a rectitudine
Abbreviated transcription (Latin):
cernebat. Sed inde subtilius adalta reducitur: unde ad
tempus ne uideat reuerberat᷑. Nam ipsa recti emulatio
ȩterna post paululum intranquillitate largius aꝑit:
quȩ hec interim ꝑ cominotionem claudit. Et unde mens
turbatur ne uideat: inde ꝓficit. ut ad uidendũ ueriꝰ
clarescat. Sicut infirmanti oculo cum colliriũ mittitur:
lux penitus negatur. Sed inde eã post paululũ uera¬
eiter recipit. unde hanc ad tẽpus salubriter amittit
Nunqu̾a uͦ commotioni contemplatio iungitur: nec
preualet mens ꝑturbata conspicere. ad quod uix tran¬
quilla ualet inhiare. Quia nec solis radius cernitur:
cum reddit. qua tranquillus ꝓpriȩ ostendit. Quia quo
euis unda palpitat. inse speciem similitudinis obscurat.
commotȩ nubes çeli faciem obducunt. Nec turbatus
fons respicientis imaginem
Sed cũ ꝑ relum animus mouetur: cuiandum summo¬
pere ẽ. ne hec eadem quȩ instrumento uirtutis assumit᷑.

Expanded text:
cernebat. Sed inde subtilius ad alta reducitur, unde ad cernebat. Sed inde subtilius ad alta reducitur, unde ad tempus ne videat reverberatur. Nam ipsa recti aemulatio aeterna, post paululum in tranquillitate largius aperit, quae hic interim per commotionem claudit. Et unde mens turbatur ne videat, inde proficit ut ad videndum verius clarescat. Sicut infirmanti oculo cum collyrium immittitur, lux penitus negatur, sed inde eam post paululum veraciter recipit, unde hanc ad tempus salubriter amittit. Nunquam vero commotioni contemplatio jungitur, nec praevalet mens perturbata conspicere, ad quod vix tranquilla valet inhiare, quia nec solis radius cernitur, m reddit, quam tranquillus proprie ostendit, quia quo eius unda palpitat, in se speciem similitudinis obscurat.commotae nubes coeli faciem obducunt; nec turbatus fons respicientis imaginem Sed cum per zelum animus movetur, curandum summopere est, ne haec eadem, quae instrumento virtutis assumitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tra subditorũ uitia tepuit. eo contra illũ districtio ȩter¬
ni rectoris exarsit: Debac ꝑpsalmistam dicitur. Trascimini
et nolite peccare. Quod nimirũ non recte intelligunt:
qui irascinos nobis tantum modo non etiam nrimis de¬
linquentib uolunt. Si enim sic ꝓirimos ut nos amare
prȩcipimur: restat ut sic eorum erratib sicut nr̃is uitiis
irascamur: Dehac ꝑsalomonẽ dicitur. Melior est ira risu.
quia ꝑtristiciã uultus. corrigitur animus delinquentis.
De haciterũ psalmista ait. Turbatus est prȩira oculus m̃s.
Ira quippe ꝑuitiũ oculũ mentis ęxcȩcat. ira autẽ ꝑrelũ
turbat. quia quo salte̾ recti emulatione concutitur. ea
quȩ nisi tranquillo corde ꝑcipi non potest contemplatio
dissipatur. Ipse nanq zelus rectitudinis quia inquie¬
tudine mentẽ agitat. eius max aciem obscurat: ut altiora¬
incommotione non uideat. quȩ bene prius tranquilla

Expanded text:
tra subditorum vitia tepuit, eo contra illum districtio aetertra subditorum vitia tepuit, eo contra illum districtio aeterni rectoris exarsit. De hac per psalmistam dicitur: Irascimini, / et nolite peccare! Quod nimirum non recte intellegunt, qui irasci nos nobis tantummodo, non etiam proximis delinquentibus volunt. Si enim sic proximos ut nos amare praecipimur, restat, ut sic eorum erratibus sicut nostris vitiis irascamur. De hac per Salomonem dicitur: Melior est ira risu, quia per tristitiam vultus corrigitur animus delinquentis. De hac iterum psalmista ait: Turbatus est prae ira oculus meus. Ira quippe per vitium oculum mentis excaecat, ira autem per zelum turbat, quia quo saltem recti aemulatione concutitur, ea, quę nisi tranquillo corde percipi non potest, contemplatio dissipatur. Ipse namque zelus rectitudinis, quia inquietudine mentem agitat, eius min commotione non videat, quae bene prius tranquilla
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ munitus. et quicquid accesserit ꝓuidus superet: et
quicquid non accesserit lucrũ putet. Secundus aute̾
seruandȩ mansuetudinis modus ẽ: ut cũ alienos exces¬
sus aspicimus. nr̃a quib in aliis excessimus delicta cogi¬
temus. Considerata quippe infirmitas ꝓpria: mala no-¬
bis excusat aliena. Patienter nanq illatã iniuriã tolerat.
qui pie meminit quod fortasse adhuc habeat. inquo de¬
beat ipse tolerari. Et quasi aqua ignis extinguitur.
cũ surgente feruore anii. sua cuiq admente culpa
reuocatur. Quia erubescit peccata non parcere. qui
uel dõ uel ꝑrimo sepe se recolit parcendo peccasse. Sed
excitat. alia qua zelus format. Illa exuitio. hȩc exuirtu¬
te generatur. Si enim nulla ira exuirtute surgeret:
diuinȩ animaduersionis impetum finees ꝑgladium ñ
placasset. Hanc irã quia hely non habuit: motũ contra se
implicabiliter suꝑnȩ ultionis excitauit. Nam quo con¬

Expanded text:
tiae munitus, et quicquid accesserit, providus superet, et tiae munitus, et quicquid accesserit, providus superet, et quicquid non accesserit, lucrum putet. Secundus autem servandę mansuetudinis modus est, ut, cum alienos excessus aspicimus, nostra, quibus in aliis excessimus, delicta cogitemus. Considerata quippe infirmitas/ propria mala nobis excusat aliena. Patienter namque inlatam iniuriam tolerat, qui pie meminit, quod fortasse adhuc habeat, in quo debeat ipse tolerari. Et quasi aqua ignis extinguitur, cum surgente furore animi sua cuique ad mentem culpa revocatur, quia erubescit peccata non parcere, qui vel deo vel proximo sępe recolit parcenda peccasse. Sed excitat, alia, quam zelus format: Illa ex vitio, haec ex virtute generatur. Si enim nulla ira ex virtute surgeret, divinae animadversionis impetum Finees per gladium non placasset. Hanc iram quia Heli non habuit, motum contra se inplacabiliter supernę ultionis excitavit. Nam quo con
Abbreviated transcription (Latin):
modo ment̾e̾ teneat dicimus. si non etiã qualiter com¬
pesci debeat exprimamꝰꝰ Ouob et enĩ modis fracta.
possidere animũ ira desuescit. Erimus quippe ẽ: ut
mens sollicita antequ̾a agere quodlibet accipiat. om̃s
sibi quas pati potest contumelias ꝓponat: quatinus
redẽptoris sui ꝓbra cogitans. ad aduersa se p̾paret. Quȩ
nimirũ uenientia tanto fortior excipit: quanto se cau¬
tius exprȩscientia armauit. Qui enĩ impuidus abad¬
uersitate dep̾henditur: quasi abhoste dormiens inue¬
nitur. Sumq citius inimicus necat: qr non repugnan¬
dẽ ꝑforat. Nam qui mala imminentia ꝑ sollicitudinẽ
prȩnotat. hostiles incursus quasi in insidiis uigilans
expectat. Et inde ad uictoriã ualenter accingitur.
unde nesciens deprehendi putabatur. Sollerter g animꝰ
ante actionis suȩ primordia. cuncta debet aduersa me¬
ditari. Ut semꝑ hȩc cogitans. semꝑ contra hȩc torace patien¬

Expanded text:
modo mentem teneat, dicimus, si non etiam, qualiter commodo mentem teneat, dicimus, si non etiam, qualiter compesci debeat, exprimamus? Duobus etenim modis fracta possidere animum ira desuescit. Primus quippe est, ut mens sollicita, antequam agere quodlibet incipiat, omnes sibi, quas pati potest, contumelias proponat, quatenus redemptoris sui probra cogitans, / ad adversa se praeparet. Quae nimirum venientia tanto fortius excipit, quanto se cautius ex praescientia armavit. Qui enim inprovidus ab adversitate deprehenditur, quasi ab hoste dormiens invenitur, eumque citius inimicus necat, quia non repugnantem perforat. Nam qui mala imminentia per sollicitudinem pręnotat, hostiles incursus, quasi in insidiis vigilans, expectat, et inde ad victoriam valenter accingitur, unde nesciens deprehendi putabatur. Sollerter ergo animus ante actionis suae primordia cuncta debet adversa meditari, ut semper haec cogitans, semper contra haec torace patien
Abbreviated transcription (Latin):
nullos ira citius accendit. faciliꝰ deserit. Non nullos uͦ
tarde quidẽ commouet. sed durius tenet. Alii nanq
accensis calamis similes: dum uocib ꝑstrepunt: quasi
quodã accensionis suȩ sonitus reddunt. Citius quidẽ
flammã faciunt.: sed ꝑtinus in fauilla frigescunt.
Alii autẽ lignis grauiorib durioribq non dispares:
accensionẽ tarde suscipiunt. sed tamen accensi semel:
difficilius extingunt᷑. Et quia se tardius in asperita¬
te concitant: furoris sui duriꝰ ignẽ seruant. Alii autẽ
quod ẽ. nequius. et citius iracundiȩ flaminas suscipiunt.
et tardius deponunt. Non nulli uͦ has et tarde suscipi¬
unt: et citius amittunt. Inquib nimirũ quattuor mo¬
dis: liquido lector. agnoscit. quia et ad tranquillitatis
bonũ ultimꝰ plusqu̾a primꝰ apppinquat: et in malo
scđ̾m terciꝰ superat. Sed quid ꝓdest quod iracundia quo¬

Expanded text:
nullos ira citius accendit, facilius deserit. Nonnullos vero nullos ira citius accendit, facilius deserit. Nonnullos vero tarde quidem commovet, sed durius tenet. Alii namque accensi calamis similes, dum vocibus perstrepunt, quasi quosdam / accensionis suae sonitus reddunt; citius quidem flammam faciunt, sed protinus in favillam frigescunt. Alii autem, lignis gravioribus durioribusque non dispares, accensionem tarde suscipiunt, sed tamen accensi semel difficilius extinguntur, et quia se tardius in asperitate concitant, furoris sui durius ignem servant. Alii autem – quod est nequius – et citius iracundiae flammas accipiunt et tardius deponunt. Nonnulli vero has et tarde suscipiunt et citius amittunt. In quibus nimirum quattuor modis liquido lector agnoscit, quia et ad tranquillitatis bonum ultimus plus quam primus appropinquat et in malo secundum tertius superat. Sed quid prodest, quod iracundia, quo