comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cam. tanto tempore uob̾cũ sũ. ⁊ patrẽ ñ
nostis: phylippe qͥ me uidet. uidet ⁊ patrẽ.
Non credis qr ego in patre: & pat̃ in me ẽ
Eadhuc forte ñ credit eqͣlem. Exurge in
occursũ mͥ & uide. Fac me uideri. fac te
uideri : fac notã hominib ȩqualitatem
nrãm. N putent iudei se hominẽ cruci¬
fixisse. quãuis in eo ñ crucifixũ fit: nͥ in
quantũ homo erat. Tam̃ ñ cognouer̃t:
quẽ crucifixert. Si enĩ cognouissent:¬

Expanded text:
trem non nostis? Philippe, qui me videt, videt et Patrem: non credis quia ego in Patre, et Pater in me est ? et adhuc forte non credit aequalem. Exsurge in occursum mihi, et vide. Fac me videri, fac te videri, fac notam hominibus aequalitatem nostram. Non putent Judaei se hominem crucifixisse. Quamvis in eo non crucifixum sit, nisi in quantum homo erat: tamen non cognoverunt quem crucifixerunt. Si enim cognovissent
Abbreviated transcription (Latin):
ira consũmationis: & ẽ ira consũptiõis.
Nam onñs uindicta dei ira d̾r. S aliquando
ad hoc uindicat ds̃ ut ꝑficiat. aliquando
ad hoc uindicat ut damnet. Quomodo ad
hoc uindicat ut ꝑficiat: Fagellat omẽm.f
quẽ recipit. Quomͦ ad hoc uindicat ut dã¬
net: quando posuerit impios ad sinistrã
& dixerit eis. ite in ignẽ eternũ: qui pa¬
ratꝰ ẽ diabolo & angłis eius Iila ira con¬
sũptionis ẽ. non consũmationis. Annunci¬
abunt᷑ autẽ consũmationes in ira ꝯsũma¬
tionis: id ẽ p̃dicabit᷑ ab apłis. qr ubi abun¬
dauit peccatũ. suꝑabundait grã. & ꝑti¬
nuit ad humilitiationis medicinã. infirmi¬
tas hominis. Hoc cogitantes illi. & inueni¬
entes atq confitentes iniqͥtates suas: ñ ert̃.
Qͥd ñ erunt. In suꝑbia sua. Supͣ enĩ dyxerat.
comp̃hendantur in suꝑbia sua: & ex male¬

Expanded text:
ira consummationis, et est ira consumptionis. ira consummationis, et est ira consumptionis. Nam omnis vindicta Dei ira dicitur: sed aliquando ad hoc vindicat Deus, ut perficiat; aliquando ad hoc vindicat, ut damnet. Quomodo ad hoc vindicat, ut perficiat? Flagellat omnem filium quem recipit . Quomodo ad hoc vindicat, ut damnet? Quando posuerit impios ad sinistram, et dixerit eis: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Illa ira consumptionis est, non consummationis. Annuntiabuntur autem consummationes in ira consummationis; id est, praedicabitur ab Apostolis quia ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia , et pertinuit ad humiliationis medicinam infirmitas hominis. Hoc cogitantes illi, et invenientes atque confitentes iniquitates suas, non erunt. Quid non erunt? In superbia sua. Supra enim dixerat, Comprehendantur in superbia sua
Abbreviated transcription (Latin):
ex maledicto ⁊ m̃dacio. annunciate sunt
consũmationes: id ẽ dictum ẽ homini. Ui¬
disti qͥd sis. sensisti qͥd sis. Frrasti. excecatꝰ es.
peccasti. lapsus es. agnouisti infirmitatẽ
tuam. supplica medico: noli tͥ uideri sanꝰ.
Ubi ẽ frenesis tua : ecce medicũ occidisti.
quẽ occidendo delere ñ potiusti: tamen
quantũ ad te ꝑtinuit occidisti. Ex male¬
dicto & m̃dacio. annunciabunt᷑ consũ¬
mationes. fecistiꝰ qđ ad maledictũ ꝑtine¬
bat o iudei. maledictꝰ enĩ omĩs qui pen¬
det in ligno. Crucifixistis xp̃m: tamꝗͣ¬
in aledictum putastis. Adde maledicto m̃¬
dacium. Custodes ad sepulchrũ posuistis.
ut m̃tirent᷑ pecuniam dedistis. fece. xp̃c
resurrexit. Ubi ẽ maledictum erucis qd̾
fecistis. Eybi ẽ mendacium custodũ quos
corrupistis: & ex maledicto & m̃dacio an¬
nunciabunt᷑ consũmationes: in ira consũ¬
mationis & ñ erunt. Qͥd ẽ in ira ꝯsũmatio¬
nis. annunciabunt᷑ consũmationes: est

Expanded text:
ex maledicto et mendacio annuntiatae sunt consummationes: id est, dictum est homini, Vidisti quid sis, sensisti quid sis, errasti, excaecatus es, peccasti et lapsus es, agnovisti infirmitatem tuam; supplica medico, noli tibi videri sanus. Ubi est phrenesis tua? Ecce medicum occidisti, quem occidendo perdere non potuisti: tamen quantum ad te pertinuit, occidisti. Ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes. Fecistis quod ad maledictum pertinebat, o Judaei: Maledictus enim omnis qui pendet in ligno . Crucifixistis Christum; tanquam maledictum putastis. Adde maledicto mendacium: custodes ad sepulcrum posuistis; ut mentirentur, pecuniam dedistis . Ecce Christus resurrexit: ubi est maledictum crucis quod fecistis? ubi est mendacium custodum quos corrupistis? 6. Ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes, in ira consummationis, et non erunt. Quid est, in ira consummationis annuntiabuntur consummationes? Est
Abbreviated transcription (Latin):
occurrit. Ergo occursꝰ eiꝰ usq ad sũmũce¬
li: qr equalis ẽ patri. Talẽ se uolebat inno¬
tescere fidelib suis. qͥ dixerat. noli me tan¬
gere. Hoc uolebat p̃stari a patre fidelib
suis: qͥ dicebat. Exurge in occursũ mͥ et

Expanded text:
Occurrit. Ergo occursus ejus usque ad summum coeOccurrit. Ergo occursus ejus usque ad summum coeli, quia aequalis est Patri. Talem se volebat innotescere fidelibus suis, qui dixerat: Noli me tangere. Hoc volebat praestari a Patre fidelibus suis, qui dicebat: Exsurge in occursum mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
hic remaneat aspectus tuus. quas tac¬
tus tuus: humilis enĩ tͥ uideor. nondiĩ¬
ascendi ñ deserens. S qͥd ẽ qđ ascendit
ad patrẽ : qͣndo nob̃ innotescit. quod¬
equał sit patri. Nos enĩ ascendimꝰ ꝓfi¬
ciendo: ut hoc udere. ut hoc intelli¬
gere. ut hoc quocũq mͦ caꝑe ualeamꝰ.
Ideo gͦ distulit tactum: ñ abstulit. ñ re¬
pulit. ñ negauit. Nondũ inqͥt ascendi
ad patrẽ. A sũmo celi egressio eiꝰ. dic̃ aliꝰ
psalmꝰ: & occursus eiꝰ usq ad sũmũ celi.
Dũmũ celi. id ẽ sũmũ in omĩb spiritalib
pat̃ ẽ. Inde excursus eiꝰ. & occursus: usq
ad sũmũ celi. Occurrit usq ad sũmum.
Sũmũ ñ d̃r nͥ de equali. Deniq cũ aliqua
inequalia comparamꝰ. ⁊ aliquid breue
ad aliqͥd magnũ applicamꝰ. uide qͣntum
ad qͣntũ sit. si in equale inuenerimꝰ. ita
solemꝰ loqͥ. Non occurrit. Si gͦ equalesit.

Expanded text:
hic remaneat aspectus tuus quasi tachic remaneat aspectus tuus quasi tactus tuus? Humilis enim tibi videor, nondascendit non deserens. Sed quid est quod ascendit ad Patrem? Quando nobis innotescit aequalis Patri. Nos enim ascendimus proficiendo, ut hoc videre, ut hoc intelligere, ut hoc utcumque capere valeamus. Ideo ergo distulit tactum, non abstulit, non repulit, non negavit. Nondum enim, inquit, ascendi ad Patrem. A summo coelo egressio ejus, dsalmus, et occursus ejus usque ad summum coeli . Summum coeli, id est, summum in omnibus spiritualibus Pater est: inde excursus ejus, et occursus usque ad summum coeli. Occurrit usque ad summum, non dicitur nisi de aequali. Denique cum aliqua inaequalia comparamus, et aliquid breve ad aliquid magnum applicamus, videre quantum ad quantum sit, si inaequale invenerimus, ita solemus loqui, Non occurrit: si autem aequale sit,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum exinaniuit formam serui accipi¬
ens. in similitudinẽ hominũ factus. ⁊ ha¬
bitu inuentꝰ ut homo. ⁊ ita exinaniuit.
ut assumeret qd̾ non erat: ñ ut amitt̾et
qd̃ erat. Quomodo gͦ se exinaniunt: qr
tibi talis apparuit. qr tͥ dignitatẽ qͣ. apud
patrẽ habet. ñ demonstrauit. qi t nunc
obtulit infirmitate. seruauit purga¬
to postea claritatẽ. Ille gͦ patͥ equał. tał
ẽ factus. ⁊ tam̃ in ipsa infirmitate ag¬
noscendꝰ ẽ. ñ uisione. s fide: ut qd uidere
ñdũ possumꝰ. saltem credamꝰ. & creden¬
do qd̾ non uidemꝰ. etiam uidere merea¬
mͦ. Merito postea ꝗͣ resurrex̃ ait marie
partre: noli me tangere. nondũ enĩ as¬
cendi ad patrẽ. Qͥd ẽ hoc : paulopost
mulieres eum tetiger̃t. Nam redeun¬
tes a monum̃to. obuiam sibi factũ ado¬
rauert. ⁊ pedes eiꝰ tenuert. Discipłi etiã
eicatrices palpauert. Qͥd gͦ ẽ. noli me
tangere. nondũ enĩ ascendi ad patrem:
nͥ noli qd̾ uides hoc solũ credere. ne ꝙ

Expanded text:
m exinanivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo : et ita exinanivit, ut assumeret quod non erat, non ut amitteret quod erat. Quomodo ergo exinanivit? Quia tibi talis apparuit; quia tibi dignitatem quam apud Patrem habet, non demonstravit; quia tibi nunc obtulit infirmitatem, servavit purgato postea claritatem. Ille ergo Patri aequalis, talis est factus: et tamen in ipsa infirmitate agnoscendus est, non visione, sed fide; ut quod videre nondum possumus, saltem credamus, et credendo quod non videmus, etiam videre mereamur. Merito posteaquam resurrexit, ait Mariae parere: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem . Quid est hoc? Paulo post eum mulieres tetigerunt. Nam redeuntes a monumento, obviam sibi factum adoraverunt, et pedes ejus tenuerunt : discipuli etiam cicatrices palpaverunt . Quid est ergo, Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem; nisi, noli quod vides hoc solum me credere, ne et
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ hoc habet: certe notam rem dico: que
in conspectu nr̃o cottidie u̾satur. Quomͦ
raucescit uox. fit hispidũ totũ corpus: de¬
ponunt᷑ ale. laxant᷑ plume. & uides cir¬
ca pullos. nescio qͥd egrotum: ꝙ ea mat̃¬
na caritas ẽ. que inuenit᷑ infirmitas.

Expanded text:
modo hoc habet? Certe notam rem dico, quae modo hoc habet? Certe notam rem dico, quae in conspectu nostro quotidie versatur: quomodo raucescit vox, quomodo fit hispidum totum corpus? deponuntur alae, laxantur plumae, et vides circa pullos nescio quid aegrotum, et ea est materna charitas quae invenitur infirmitas.
Abbreviated transcription (Latin):
uidere faciens. Exurge gͦ inqͥt in occ̃sũ
hoc ẽ in illis. ut uideant cursum meum.
seqͣnt᷑ me. ñ eis uideatur prauũ eẽ quod
rectum ẽ: non uideatur distortũ eẽ qd̾
tenet regula ueritatis: qm̃ sine iniqui¬
tate cucurri. ꝙ dirigebam. Exurge in
occursum mͥ. & uide. Aliqͥd etiam dicẽ¬
me admonet in hoc loco capitis nr̃i ipsiꝰ
sublimitas. qm̃ infirmit us ẽ usq ad
mortẽ. ⁊ assumpsit infirmitatis carnẽ
ut pullos iherłm colligeret sub alas suaᷤᷤ.
tamꝗͣ. gallina infirmata cũ pullis suiꝰ
Non enĩ in aliqͣ hoc aue aliqͣndo comspexi¬
mꝰ: eaꝵ etiam que nidificant ante ocłos
nrõs : sic̃ parietum passeres. sic̃ hyrun¬
dines. tamꝗͣ. annue nr̃e hospites: sic̃ cy¬
chonie: sic̃ alie atq alie aues. q̃ añ ocłos
nrõs nidificant. & ouis insidunt. pulloᷤ
alunt: sic̃ ipse colũbe. qͦs cottidie uidemꝰ:
aliꝗͣ auem infirmari cũ paruulis ñ ag¬
nouimꝰ. ñ aspeximꝰ. ñ uidimꝰ. Gallina quo¬

Expanded text:
re faciens. Exsurge ergo, inquit, in occursum id est in illis, ut videant cursum meum, sequantur me, non eis videatur pravum esse quod rectum est, non eis videatur distortum esse quod tenet regulam veritatis: Quoniam sine iniquitate cucurri, et dirigebar: exsurge in occursum mihi, et vide. 10. Aliquid etiam me dicere admonet in hoc loco capitis ipsius nostri sublimitas; quoniam infirmatus est usque ad mortem, et assumpsit infirmitatis carnem, ut pullos Jerusalem colligeret sub alas suas tanquam gallina infirmata cum parvulis. Non enim in aliqua ave hoc aliquando conspeximus, earum etiam quae nidificant ante oculos nostros, sicut parietum passeres, sicut hirundines tanquam annuae nostrae hospites, sicut ciconiae, sicut aliae atque aliae aves quae ante oculos nostros nidificant, et ovis insidunt, pullos alunt, sicut ipsae columbae quas quotidie videmus; aliquam avem infirmari cum parvulis non cognovimus, non aspeximus, non vidimus. Gallina quo
Abbreviated transcription (Latin):
suos gallina: qui infirmatꝰ ẽ ꝓpter nos:
accipiens carnẽ a nob̃. id ẽ a genere hu¬
mano. erucifixꝰ contemptꝰ. alapis cesus.
f lagellatꝰ. ligno suspensus. lancea uul¬
scandali: ideo multi offenđunt in eum.
Cũ tał gͦ eẽt. & tam̃ carnẽ sine peccato sus¬
cepisset. factus ẽ particeps nr̃e infirmi¬
tatis. ñ iniqͥtatis: ut ex eo qd̃ nob̾cũ cõmu¬
nicauit infirmitatẽ. solueret nrãm ini¬
est. qd̾ ꝓpt̃ nos factus ẽ: ñ illud qd̾ nos fec̃:
Ulane etiam illud consid̾andũ ẽ. qr mag¬
nũ pietatis indicium ẽ: nosse qͥs ꝓte. qͥd
sustinuit. Non qͥcũq paruus. ñ pte mag¬
no. s ꝓ te infirmo. Ille sũmꝰ qͥd: factꝰ par¬
uulus. humiliauit se. factus obediens usq

Expanded text:
firmatus est propter nos, accipiens carnem a nobis, id est a genere humano; crucifixus, contemptus, alapis caesus, flagellatus, ligno suspensus, lancea vulscandali, et ideo multi offenderunt in eum : cum talis ergo esset, et tamen carnem sine peccato suscepisset, factus est particeps nostrae infirmitatis, non iniquitatis; ut ex eo quod nobiscum communicavit infirmitatem, solveret nostram iniest quod propter nos factus est, non illud quo nos fecit? Plane etiam illud considerandum est; quia magnum pietatis indicium est nosse quis pro te quid sustinuit. Non quicumque parvus, non pro te magno, sed pro te infirmo ille summus. Quid? Factus parvulus: Humiliavit se, factus obediens usque
Abbreviated transcription (Latin):
cursũ meum. & uide. Qͥd enĩ: Si ñ oceur¬
rat. uidere ñ potest. taniꝗͣ. si ambula¬
res uiam & de longinquo ab alio aliquo
cognosci ñ posses. clamares ad dñm ⁊ dice¬
res: occurre mͥ. & uide quẽadmodum
ambulem. Nam qñ de longinquo me at¬
tendis: gressum meũ uidere non potes.
Itane ꝙ d̾s. nͥ occurreret ñ uideret. qͦm
sine iniqͥtate iste dirigebat᷑: ꝙ qͣ. sine
peccato cur rebat: Acciꝑe qͥdem hoc sic
possumꝰ. Exurge in occursum mͥ. idẽ ad¬
iuua me. Quod aut̃ addidit. ⁊ uide. in tel¬
ligendũ est. fac uideri qd̾ curro: fac ui¬
deri qd̃ dirigor: ex illa figura. qua ⁊ illud
dictum ẽ ad abraham. nẽ cognoui. qr ti¬
mes dm̃. Ds̃ dic̃. Nunc cognoui. Unde: nͥ
qr nẽ te feci cognoscere: Ignotus enĩ sibi
quisq ẽ ante int̾rogationẽ temptatiõis:
sicut se petrus p̃sum̃do ignorabat. ⁊ negan¬
do didicit. qͣles uires hab̾et. in ipsa sua ti¬
tubatione. intellex̃ falso se p̃sumpsisse. fle

Expanded text:
cursum mihi, et vide. Quid enim? Si non occurrat, videre non potest? Tanquam si ambulares viam, et de longinquo ab aliquo cognosci non posses, clamares ad eum, et diceres: Occurre mihi, et vide quemadmodum ambulem; nam quando de longinquo me attendis, gressum meum videre non potes. Itane et Deus nisi occurreret, non videret quam sine iniquitate iste dirigebatur, et quam sine peccato currebat? Accipere quidem et hoc possumus, Exsurge in occursum mihi, adjuva me. Quod autem addidit, et vide, intelligendum est, fac videri quod curro, fac videri quod dirigor; ex illa figura qua et illud dictum est Abraham: Nunc cognovi quod times Deum . Deus dicit, Nunc cognovi: unde, nisi quia nunc te feci cognoscere? Ignotus enim sibi quisque est ante interrogationem tentationis, sicut se Petrus praesumendo ignorabat, et negando didicit quales vires haberet; in sua ipsa titubatione intellexit falso sese praesumpsisse: flevit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ de opib ñ de genere. ñ de honorib. oĩa
enĩ ista quis ñ uideat temporalia. fluxa.
caduca. uolatica: S p̃sum̃tium de iusti¬
cia sua. Talis fortitudo impediuit iudeos:
ne ꝑ foram̃ acus intrarent. Cũ enĩ de se p̃¬
sumunt qd̾ iusti sunt. & tamꝗͣ sani sibi ui¬
dent᷑. medicinã recus auerunt. ⁊ ipsũ me

Expanded text:
non de opibus, non de genere, non de honore; omnia non de opibus, non de genere, non de honore; omnia enim ista quis non videat temporalia, fluxa, caduca, volatica? sed praesumentium de justitia sua. Talis fortitudo impedivit Judaeos ne per foramen acus intrarent . Cum enim de se praesumunt quod justi sint, et tanquam sani sibi videntur, medicinam recusaverunt, et ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
eñ om̃s iniqui uasa diaboli. qͥ creden
tis enĩ aliquando tenebre nẽ aũ lux in
dño: qui notas facit diuitias suas inua¬
sa miscđie. Possunt gͦ isti fortes intelli¬
gi: s st̃ in hominib quidam. fortes. rep̃¬
hensibili. & damnabili fortitudine. qͥ
gio in opulentia fructuum: ꝑturbat᷑
consilium reconditionis inuenit. ut des¬
tructis ueterib apothecis. nouas cons¬
true̾t ampliores: eisq cõpletis aiẽ sue di¬
ceret. habes multa bona. epulare. iocun¬
homo qͥ non posuit dm adiutorem suum.
s sꝑauit in multitudine diuitiaꝵ suaꝵ.
Uide ꝗͣ fortis sit. E p̃ualuit inqͥt in uani¬
tate sua.Sunt & alii fortes. ñ de diuitiis.
ñ de uirib corporis. ñ de aliqua in hoc¬
tpr̃e p̃cellenti potentia dignitatis. s p̃¬
sum̃tes de iusticia sua. genus fortium ca¬
uendũ. metuendũ. aduersandũ. ñ imi¬
tandũ: p̃sum̃tium imquã. ñ de corpore.

Expanded text:
enim omnes iniqui vasa diaboli, qui credenenim omnes iniqui vasa diaboli, qui credentis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino , qui notas facit divitias suas in vasa misericordiae . Possunt ergo isti fortes intelligi. Sed sunt in hominibus quidam fortes reprehensibili et damnabili fortitudine, quigio in opulentia fructuum? Perturbatus consilium reconditionis invenit, ut destructis veteribus apothecis, novas construeret ampliores, eisque completis, animae suae diceret: Habes multa bona, anima; epulare, jucunhomo qui non posuit Deum adjutorem suum, sed speravit in multitudine divitiarum suarum. Vide quam fortis sit: Et praevaluit, inquit, in vanitate sua . 7. Sunt et alii fortes, non de divitiis, non de viribus corporis, non de aliqua in tempore praecellenti potentia dignitatis, sed praesumentes de justitia sua. Hoc genus fortium cavendum, metuendum, aversandum, non imitandum: praesumentium, inquam, non de corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
me fac. Qla ecce uenati sunt aiãm meã.
Uotuer̃t tenere : potuer̃t occidere. Uena¬
ti st̃ aiãm meam. S ubi ẽ. dirupisti uin¬
cła mea: Ub est. muscipula cõminuta
est. & noseruti sumꝰ: Ub ẽ qd̾ benedici¬
mꝰ dm̃: qͥ non dedit nos in uenationem
dentib eoꝵs : illi quidem uenati st̃. s in
manib uenantium ñ dimittit qͥ custo¬
dit isrł. Qͥ a ecce uenati st̃ aĩam meam.
irruerunt suꝑ me fortes. Non utcũq
transeundũ ẽ ab his fortib. Diligent̃
insinuandũ ẽ qui sint fortes insurgen¬
tes. Fortes suꝑ ques. nͥ suꝑ infirmos: suꝑ
inualidos. suꝑ ñ fortes: & laudantur
tam̃ infirmi: & damnant᷑ fortes. Si in¬
telligant᷑ qui sint fortes: pͥmũ ipsũ dia¬
bolum dñs fortem dix̃. Nemo inquit po¬
test intͣre in domũ fortis. & uasa eiꝰ eri
ꝑe: nͥ pͥus alligauerit fortẽ. Alligauit
gͦ fortem uinculis dñationis sũe. ⁊ ua¬
sa eius abripuit: ac uasa sua fecit. Fran

Expanded text:
 4. Quia ecce venati sunt animam meam. Potuerunt tenere, potuerunt occidere, venati sunt animam meam. Sed ubi est, Disrupisti vincula mea ? Ubi est, Muscipula comminuta est, et nos eruti sumus? Ubi est quod benedicimus Deum, qui non dedit nos in venationem dentibus eorum ? Illi quidem venati sunt, sed in manibus venantium non dimittit qui custodit Israel. Quia ecce venati sunt animam meam: irruerunt super me fortes. Non utcumque transeundum est ab his fortibus: diligenter insinuandum est qui sint fortes insurgentes. Fortes, super quos, nisi super infirmos, super invalidos, super non fortes? Et laudantur tamen infirmi, et damnantur fortes. Si intelligantur qui sunt fortes, primo ipsum diabolum Dominus fortem dixit: Nemo, inquit, potest intrare in d prius alligaverit fortem . Alligavit ergo fortem vinculis dominationis suae; et vasa ejus arripuit, ac vasa sua fecit. Erant
Abbreviated transcription (Latin):
maxime fortes adu̾tite: &. idete utrum
de ulla re p̃sum̃dũ sit homini: quando
nec de iusticia p̃sum̃dũ ẽ. Iam uidete tibi
iaceant p̃sumentes de iusticia duitiis:
de uirib corporis. de nobilitate gen̾is.
de dignitate scłi: cũ siqͥs de ipsa iustici¬
a tamꝗͣ. de sua p̃sumpserit. cadit. Irru¬
erunt suꝑ me fortes. Ex illis fortib fu¬
it ille uires suas iactans. grãs tͥ ago. qr ñ¬

Expanded text:
maxime fortes advertite; et videte utrum maxime fortes advertite; et videte utrum de ulla re praesumendum sit homini, quando nec de justitia praesumendum est. Jam videte ubi jaceant praesumentes de divitiis, de viribus corporis, de nobilitate generis, de dignitate saeculi, si qui de ipsa justitia tanquam de sua praesumpserit, cadit. Irruerunt super me fortes. Ex illis fortibus fuit ille vires suas jactans: Gratias
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ gͦ iste uoluit eẽ fortis: Isti autẽ qui
fortes ẽẽ uoluert. id ẽ qui de sua uirtute
p̃sumere uoluert̃ tamꝗͣ. iusti. offendunt
mi ñ meruerunt. Ipsi st̃ gͦ fortes qui irru
Audite fortes istos. Cũ quidam ierosolymite
dicerent missi ab eis ad app̃hendendũ ip̃m.
ꝙ ñ audentes app̃hende. qr qͣndo uoluit
tunc app̃hensus ẽ. qui uere fortis erat: qͣre
inquiunt ñ eum potuistis app̃hendere:
Et respondunt. Nemo umquã hominum
sic loquutus ẽ: sicut ille. E illi fortes. Num¬
qͥd aliqͥs phariseoꝵ in illũ credidit: aut
aliqͥs scribaꝵ: nisi popłs iste nesciens le¬
gem: Preposuert se turbe infirme: ad
medicum currenti. Unde. nͥ qr ipsi fortes
erant : & fortitudine sua qd̾ ẽ grauiꝰ om¬
nẽ etiam turbã traduxert̃ in se. ⁊ me¬
dicũ om̃iũ occiđunt: Sed & ille eo quod
occisus ẽ: de sanguine suo medicam̃tum
fecit egrotis. Irruert suꝑ me fortes. Hos

Expanded text:
Quomodo ergo noluit esse fortis. Isti autem qui Quomodo ergo noluit esse fortis. Isti autem qui fortes esse voluerunt, id est, qui de sua virtute praesumere voluerunt tanquam justi, offenderunmi non meruerunt. Ipsi sunt ergo fortes, qui irru suam. Audite fortes istos: Cum quidam Jerosolymitae dicerent, missi ab eis ad apprehendendum Christum, et non audentes apprehendere quia quando voluit, tunc apprehensus est, qui vere fortis erat: Quare ergo, inquiunt, non eum potuistis apprehendere? Et responderunt: Nemo unquam hominum sic locutus est, sicut ille. Et illi fortes: Numquid aliquis Pharisaeorum in illum credidit, aut aliquis Scribarum, nisi populus iste nesciens Legem . Praeposuerunt se turbae infirmae ad medicum currenti: unde, nisi quia ipsi fortes erant? et fortitudine sua, quod est gravius, omnem etiam turbam in se traduxerunt, et medicum omnium occiderunt. Sed et ille eo quod occisus est, de sanguine suo medicamentum fecit aegrotis. Irruerunt super me fortes. Hos
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uenit uocare qͥ dix̃. Non ẽ opꝰ sanis me¬
dicus: s male habentib. E ñ ueni uocare
iustos. s peccatores in penitentiam. Isti eran
fortes qͥ insultabant discipłis xp̃i. qr magis¬
ter eors ad infirmos intrabat: & conuiia¬
bat᷑ cum infirmis. Quare inquiunt magis
ducat: o fortes qͥb opꝰ medicꝰ non ẽ. fortitu¬
do ista ñ sanitatis ẽ: s insaniȩ. Nam ⁊ fre¬
neticis nichil fortiꝰ: ualentiores st̃ sanis. S
quanto maiores uires : tanto mors uicinior.
auertat gͦ ab imitatione nr̃a. fortes istos:
Tim̃dũ ẽ enĩ: ne eos qͥsq uelit imitari. Doc¬
tor autẽ humilitatis. particeps nr̃ȩ infir¬
mitatis. donans participationẽ sue diuini¬
tatis. ad hoc descendens ut uam doceret.
q inia fieret. maxime suã humilitate nob̃
cõmendare dignatus ẽ. Iideo a seruo
baptizari ñ dedignatꝰ est. ut nos doceret
confiteri peccata nr̃a. & infirmari ut
fortes simus: habere potiꝰ apł uocem di¬
centis. quando infirmor. tunc potenssũ.

Expanded text:
dixit: Non est opus sanis medicus, sed male habentibus. Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam. Isti erant fortes qui insultabant discipulis Christi, quia magister eorum ad infirmos intrabat, et convivabatur cum infirmis. Quare, inquiunt, magisducat ? O fortes quibus medicus opus non est! Fortitudo ista non sanitatis est, sed insaniae. Nam et phreneticis nihil fortius, valentiores sunt sanis: sed quanto majores vires, tanto mors vicinior. Avertat ergo Deus ab imitatione nostra fortes istos. Timendum est enim ne eos quisque velit imitari. Doctor autem humilitatis, particeps nostrae infirmitatis, donans participationem suae divinitatis, ad hoc descendens ut viam doceret et via fieret , maxime suam humilitatem nobis commendare dignatus est; et ideo a servo baptizari non dedignatus est , ut nos doceret confiteri peccata nostra, et infirmari ut fortes simus, habere potius Apostoli vocem dicentis, Quando infirmor, tunc potens sum .
Abbreviated transcription (Latin):
quum seuiert : s tam̃ neq iniqͥtas mea
neq pecc̃m meum dñe. Sine iniqͥtate
cucurri: & dirigebam. Ill gͦ fortes. cur¬
rentem me sequi ñ potuert: ido peccato¬
rem putauer̃t. qr uestigia mea ñ uidunt.

Expanded text:
tamen neque iniquitas mea, neque peccatum meum, Domine. Sine iniquitate cucurri, et dirigebar. Illi ergo fortes currentem me sequi non potuerunt: ideo peccatorem putaverunt, quia vestigia mea non viderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gis tuȩ. Hoc dictum ẽ de iudeis. S qͥd de
illis fiet: disꝑge illos in uirtute tua.
Dstende illis qr tu fortis es: non ipsi qͥ de uir¬
tute sua p̃sum̃do. ueritatẽ tuam ñ cog¬
nouert̃: non quales ips fortes. de quib
dictũ ẽ. irruerunt suꝑ me fortes: s quał
tu fortis ad disꝑgendos eos. & deduc eos
ꝑtector meus dne id ẽ sic eos disꝑge. ut
non eos deseras. ne qñ obliuiscantur legiꝰ
tue: ꝙ in eoipso me ꝓtegas. ut de ipsoꝵ
disꝑsione habeant testimoniũ mĩẽ tue.¬

Expanded text:
tuae: hoc dictum est de Judaeis. Sed quid illis facies? Disperge eos in virtute tua. Ostende illis quia tu fortis es, non ipsi qui de virtute sua praesumendo, veritatem tuam non cognoverunt: non quales ipsi fortes sunt, de quibus dictum est, Irruerunt super me fortes; sed qualis tu fortis ad dispergendos eos. Et deduc eos, protector meus Domine: id est, sic eos disperge, ut non eos deseras, nequando obliviscantur legis tuae; et in eo ipso me protegas, ut de ipsorum dispersione habeam testimonium mise
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ nos . &. illudẽ uelle infirmitati ⁊ fra¬
gilitati nr̃e : & deceptionib. suggestiõĩb
temptationib. ⁊ quib cũq laqueis irre¬
tire. cũ in t̾ra adhuc uiuimꝰ. S uox nr̃a
uigilet ad dm̃. & clamet in uerbis xp̃i.
sub capite in celo constituto. Erue me
de inimicis meis ds m̃s: & ab insurgen¬
tib suꝑ me redime me. Erue me de o¬

Expanded text:
infirmitati et fragilitati nostrae, deceptionibus, suggestionibus, tentationibus, et quibuscumque laqueis irretire, cum in terra adhuc vivimus. Sed vox nostra vigilet ad Deum, et clamet in membris Christi, sub capite in coelo constituto: Erue me de inimicis meis, Deus meus, et ab insurgentibus super me redime me. 5. ve
Abbreviated transcription (Latin):
Ueniet enim tempus uentilabri. qͣndo
utrumq diligentissime discernatur:
ne granum aliquod transeat in acer¬
uum palee comburendum: nec una sti¬
pula transeat ad massam in horreo re¬
condendam. Quandui gͦ nunc ꝑmixtũ
est. audiamus hinc uocem nrãm: idci
uium regni celors. Hoc enim affectare
debemus. tolerare hic malos quã tolexa¬
ri a bonis: & coniungamꝰ nos huic uocy
⁊ aure ⁊ lingua ⁊ eorde. ⁊ope. Qdlige¬

Expanded text:
Veniet autem tempus ventilabri, quando Veniet autem tempus ventilabri, quando utrumque diligentissime discernatur, ne granum aliquod transeat in acervum paleae comburendum, ne una stipula transeat ad massam in horreo recondendam . Quamdiu ergo nunc permixtum est, audiamus hinc vocem nostram, id est civium regni coelorum hoc enim affectare debemus, tolerare hic malos, quam tolerari a bonis; et conjungamus nos huic voci, et aure, et lingua, et corde, et ope
Abbreviated transcription (Latin):
ista genera hominum. Inuenimus mͦ
ciuem iherłm. ciuem regni cęlors.
amministrare aliquid in terra. utpu¬
ta purpuras gerit. magistratꝰ est. edił
est. ꝓconsulest. imꝑator est. rem pub¬
licam gerit terrenam: s cor sursum
habet. si xpͣianus. si fidelis. si puis est.
si contempnens in quib ẽ. & sperat in
quib nondum ẽ. De quo genere fuit
illa scã mulier hester: que cũ esset uxor
regis. uentum ẽ ad ꝑicłm dep̃candi ꝓ
ciuib suis. Et cum ad dm̃ oraret. corã
dño ubi m̃tiri non posset. in oꝑatiõe sua
dix̃. ita sibi fuisse illa ornamenta rega¬
lia. sicut pannũ menstruate. Non ergo
desꝑemus de ciuib regni cȩloꝵs. quan¬
do eos uidemus gerere aliqua babylonie
quando in cathedra moysi. de quib d̾r
Quȩ dicunt facite : quȩ autẽ faciunt fa¬
cere nolite. Dicunt enim & non faciunt
Illi in t̾renis reb leuant cor in celumꝰ.
isti in cęlestib uerbis trahunt cor in t̃rã.

Expanded text:
ista genera hominum. Invenimus modo ista genera hominum. Invenimus modo civem Jerusalem, civem regni coelorum administrare aliquid in terra; ut puta, purpuram gerit, magistratus est, aedilis est, proconsul est, imperator est, rempublicam gerit terrenam: sed cor sursum habet, si christianus est, si fidelis est, si pius est, si contemnens in quibus est, et sperat in quo nondum est. De quo genere fuit illa sancta mulier Esther, quae cum esset uxor regis, ventum est ad periculum deprecandi pro civibus suis; et cum oraret coram Deo, ubi mentiri non posset, in oratione sua dixit, ita sibi fuisse illa ornamenta regalia sicut pannum menstruatae . Non ergo desperemus de civibus regni coelorum, quando eos videmus aliqua gerere Babyloniae quando in cathedra Moysi, de quibus dicitur, Quae dicunt facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim, et non faciunt. Illi in terrenis rebus levant cor in coelum, isti in coelestibus verbis trahunt cor in terra.
Abbreviated transcription (Latin):
saul. Non ẽ enĩ occisus. sicut nec ysaac. cũ
n ipse passionẽ dnĩ figuraret: nec tam̃ sine
sanguine figura transacta ẽ ibi. uł illꝰ ari¬
etis. uł hic abimelech sac̾dotis. Neq enĩ occi¬
di oportuit eos quos tunc resurg̾e ñ oporte¬
rũtam̃ effusi sanguinis lib̾atio resurrec¬
tionẽ potiꝰ significabat. quȩ ħ mͦ in ilł sig
tio. Plura hinc dici possent: si illars rerũ
gestaꝵs in ħ sermone suscepissemꝰ tractan¬
da mysteria. Nc̃ audiamꝰ iam ista duo ge¬
nera hominũ. quandoqͥdem de titulo isto
⁊ si oꝑerosius ⁊ fortasse loquatius. tam̃
ut dñs concessit exitum est. Buo gen̾a
hominũ attendite: unum laborantium.
alterum eoꝵ inter qͦs laborat᷑. unũ de t̃¬
ra. alterum de cęlo cogitantium: unũ
in ꝓfundum cor mittentium. alterum
cor angłis coniungentium. unum sꝑan¬
tium de t̾renis quib pollet hic mundus.
alterum p̃sumentium de cęlestib. quȩ
ꝓmisit non mendax ds. Sed mixta st̃

Expanded text:
Saül. Non est autem occisus, sicut nec Isaac, cum et ipse passionem Domini figuraret; nec tamen sine sanguine figura transacta est, vel ibi illius arietis , vel hic Achimelech sacerdotis. Neque enim occidi oportuit eos, quos tunc resurgere non oporterumtamen effuso sanguine, libtionem potius significabat, quae hoc modo in illis . Plura hinc dici possent, si illarum rerum gestarum in hoc sermone suscepissemus tractanda mysteria. 6. Nunc jam audiamus ista duo genera hominum, quandoquidem de titulo isto, etsi operosius et fortasse loquacius, tamen ut Dominus concessit, exitum est. Duo genera hominum attendite: unum laborantium, alterum eorum inter quos laboratur; unum de terra, alterum de coelo cogitantium; unum in profundum cor mittentium, alterum cor Angelis conjungentium; unum sperantium de terrenis quibus pollet hic mundus, alterum praesumentium de coelestibus quae promisit non mendax Deus. Sed mixta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
timus. ꝓpt̾ similitudinem nominis. & uniꝰ sil¬
labȩ differentiam. uł potiꝰ uniꝰ litt̾e. uariati
st̃ tituli. In codicib tam̃ psalmoꝵ cum inspi¬
c̾emꝰ. magis abimelech qͣm achimelech inue¬
mus. Et qm̃ in alio loco habes euidentissimũ
psalmũ non tlissimilitudinẽ nominis. s ꝓr¬
sus diu̾sum nom̃ insinuantẽ. qͣndoqͥdẽ dauid
ante regem achis. ñ ante regem abimelech
ĩmutauit faciem suam. ꝙ dimisit eum ⁊ abi¬
it. titulus enĩ psalmi ẽ sic scriptus ẽ. qͣn un
mutauit uultum suum coram abimelech.
ipsa magis mutatio nominis in mysteriũ
fec̃ nos esse intentos: ne tamꝗͣ. res hystorie
ꝑsequaris: & sacrata uela contempnas. Discꝰ¬
sum nom̃ in psalmo illo. qͦd ẽ abimelechꝰ in¬
uenit᷑ int̾pretari patris mei regnũ. Eͦmͦ
enĩ patͥs sui regnũ dimisit dd ⁊ abiit: nͥ qͦ¬

Expanded text:
timus propter similitudinem nominis, et unius syllabae differentiam, vel potius unius litterae, variati sunt tituli. In codicibus tamen Psalmorum cum inspiceremus, magis Abimelech quam Achimelech invenimus. Et quoniam in alio loco habes evidentissimum psalmum, non dissimilitudinem nominis, sed prorsus diversum nomen insinuantem; quandoquideis, non ante regem Abimelech immutavit faciem suam, et dimisit eum, et abiit: titulus autem Psalmi sic scriptus est, Quando immutavit vultum suum coram Abimelech : ipsa magis mutatio nominis in mysterium facit intentos, ne tanquam res historiae persequaris, et sacrata vela contemnas. Discussum nomen in psalmo illo, quod est Abimelech, invenitur interpretatum, Patris mei regnum. Quomodo autem patris sui regnum dimisit D
Abbreviated transcription (Latin):
hõ appetiuit mortẽ. ⁊ iđo petitio nom̃
ẽ mortis. Nam sic̃ scͥptũ ẽ. d̾s mort̾e ñ
fecit: nec letat᷑ in ꝑditione morientiũ
Creauit enĩ ut ẽẽnt omĩa: ⁊ sanabiles
fecit nationes orbis t̾raꝵs. E unde mori
illã defluxer̃t. ⁊ in mortem irruer̃t
estimantes illã sibi eẽ anuic̃a. qͦmͦ esti¬
niauit ppłs amicũ. ⁊ petiuit regẽ in¬
micũ. Extorsit enĩ popłs a dño haber

Expanded text:
homo appetivit mortem, et ideo petitio nomen homo appetivit mortem, et ideo petitio nomen est mortis. Nam sicut scriptum est, Deus mortem non fecit, nec laetatur in perditione vivorum. Creavit enim Deus ut essent omnia, et sanabiles fecit nationes orbis terrarum. Et unde mors illam defluxerunt, et in mortem irruerunt, aestimantes illam sibi esse amicam: quomodo aestimavit populus amicum, et petivit regem inimicum. Extor
Abbreviated transcription (Latin):
go ⁊ in saul qͥd p̃figurabat᷑ uidetis. Reg¬
nũ malũ in saul: regnũ bonũ in dð.
Iors in saule : uita in dauid. Etem̃ noᷤ ñ
ꝑsequitur nͥ mors: de qua in fine tum¬
phabimꝰ dicentes. Ubi ẽ mors contentio
tua: Ubi ẽ mors aculeus tuus : qͥd est ħ¬
qd̾ dico. ñ nos ꝑseqͥtur nͥ mors: qr nͥ mor¬
tales eẽmꝰ: ñ ẽẽt qͦd nob̾ faceret minucꝰ.
Nũqͥd enĩ angłis quicꝗͣ facit. ergo ipsa
mors a qua maxime. habemꝰ ꝑ sequutio¬
nẽ. cuiiꝰ finitur in fine contentio. cum
resur rex̾imꝰ a mortuis. ficut finit. est
in capite nr̃o. sic finietur ⁊ in nobis.
si iusti fuerimꝰ inuenti. Nã mortuus il¬
le. mortis int̾fector fuit: ⁊ magis in illo
mors mortua ẽ. ꝗͣ ipse in morta. Heniq ꝙ̃
nom̃ ipsũ si attendamꝰ: ñ ẽ fale myste¬
rio. Nam saul interp̃tat᷑ petitio: hoc ẽ
appetitio. Qͥd enĩ dubitare possumꝰ nos
nobis fecisse mortẽ istã: a peccato enĩ
hõis: nata ẽ mors. Merito gͦ ipse sibi

Expanded text:
regnum malum in Saül, regnum bonum in David: mors in Saül, et vita in David. Etenim nos non persequitur nisi mors, de qua in fine triumphabimus, dicentes: Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Quid est quod dico, non nos persequitur nisi mors? Quia nisi mortales essemus, non esset quod nobis faceret inimicus. Numquid enim Angelis quidquam facit? Ergo etiam ipsa mors, a qua maxime habemus persecutionem, cujus finitur in fine contentio cum resurrexerimus a mortuis, sicut finita est in capite nostro, sic finietur et in nobis, si justi fuerimus inventi. Nam mortuus ille mortis interfector fuit, et magis in illo mors mortua est, quam ipse in morte. 2. Denique etiam nomen ipsum si attendamus, non est sine mysterio. Nam Saül interpretatur Petitio, hoc est appetitio. Quid enim dubitare debemus nos nobis fecisse mortem istam? A peccato enim hominis nata est mors. Merito ergo ipse sibi
Abbreviated transcription (Latin):
occidi Nemo aaisus ẽ hominũ regis saul
nec iubente rege mittere manũ in sac̾do¬
tes dñi. s ille qͥ ꝑdid̾at sic̃ iudas qͥ a ꝓposito
suo ñ recessit: s usq in finẽ ꝑseuerauit.
de illa radice fructus ferre. Quales: nͥ qͣleᷤᷤ
fert arbor mala: occidit doch iste manu
sua uibente rege. sac̾dotẽ ⁊ om̃s eiꝰ: dem¬
d̾e debellata ẽ ciuitas etiam sac̾dotũ. In¬
uenimꝰ gͦ doech istum inimicũ regi dauid.
⁊sacdoti achimelech. Inꝰ hõ ẽ doech. s ⁊
genꝰ hominũ ẽ doech. sic̃ dd̾ & corpꝰ ipsum
regis & sacdotis : tamꝗͣ unꝰ homo ẽ. Due
ꝑsone: & tam̃ unum genꝰ bominũ. Finde
in isto tpr̃e. & in isto scło. uideamꝰ hec duo
genera: ut ꝑtineat ad utilitatẽ nr̃am.
u̾el qd cantamꝰ. uł qđ cantari audimus.
Nodo uideamꝰ doech. mͦ uideamꝰ corpꝰ regi

Expanded text:
occidi. Nemo ausus est hominum regis Saül, occidi. Nemo ausus est hominum regis Saül, nec jubente rege, mittere manum in sacerdotes Domini: sed ille qui prodiderat, sicut Judas, qui a proposito suo non recessit, et usque in finem perseveravit de illa radice fructus ferre, quales, nisi quales fert arbor mala? occidit Doech iste manu sua, jubente rege, sacerdotem et omnes ejus: deinde debellata est civitas etiam sacerdotum . Invenimus ergo Doech istum inimicum regi David et sacerdoti Achimelech. Unus homo est Doech, sed genus hominum est Doech: sicut David et corpus ipsum regis et sacerdotis, tanquam unus homo et duae personae, sed tamen unum genus hominum. Proinde in isto tempore, et in isto saeculo videamus haec duo genera, ut pertineat ad utilitatem nostram, vel quod cantamus, vel quod cantari audimus. Modo videamus Doech, modo videamus corpus regi
Abbreviated transcription (Latin):
In die qua lib̾auit eum dñs de manu
om̃ium inimicoꝵ eiꝰ: ⁊ de manu saul.
Dixit pͥmo om̃s in imicos eiꝰ. ⁊ postea de
manu saul: qr nouissima inimica destru¬
etur mors. Qͥd ẽ. ⁊ de manu saul: qm̃ exe
confugit dauid ubi tutũ putauit ẽẽ locũ:
transiensq ꝑ sac̾dotẽ quendã achimelech.
accepit ab eo panes: ubi figurauit etiã ꝑso¬
nã non tantum regis. s ⁊ sacerdotis. q man¬
ducauit panes ꝓpositionis: qͦs sicut dñs dic̃¬
in eugłis. ñ licebat manducare nͥ solis sac¬
dotib. Postea cepit eum querere sauł. ⁊i
ratꝰ ẽ suis. qđ nemo eum sibi uellet ꝓdere.
Noc lectum ẽ mͦ: in lectione regnoꝵs. Erat
enim ibi doech qͥdã. quando uenerat ille
ad achimelech sacdotem: pͥncepspastoꝵ sa¬
ul. idumeus. Qͥ cũ adẽet quando saul irasce¬
batur suis. qd nullus illi uellet ꝓdere đđ.
ꝑdidit ille ubi eum uidisset. Misit continu¬
o saul. exhibuit sac̾dotẽ ꝙ om̃s eiꝰ. ⁊ uissit

Expanded text:
ua liberavit eum Dominus de manu omnium inimicorum ejus, et de manu Saül. Dixit primo, omnes inimicos ejus; et postea, de manu Saül: quia novissima inimica destruetur mors . Quid est, Et de manu Saül? Quoniam exemanctum David, confugit David ubi tutum putavit: transiens per sacerdotem quemdam Achimelech, accepit ab eo panes. Ubi figuravit etiam personam, non tantum regis, sed et sacerdotis: quia manducavit panes propositionis, quos, sicut dicio, non licebat manducare nisi solis sacerdotibus . Postea coepit eum quaerere Saül, et iratus est suis quod nemo eum sibi vellet prodere. Hoc modo lectum est in libro Regnorum. Erat autem ibi Doech quidam, quando venerat ille ad Achimelech sacerdotem, princeps pastorum Saül, Idumaeus. Qui cum adesset quando Saül irascebatur suis, quod nullus illi vellet prodere David, prodidit ubi eum vidisset. Misit continuo Saül, exhibuit sacerdotem et omnes ejus, et jussit
Abbreviated transcription (Latin):
en᷑ hominũ significet doch iste motus.
renꝰ. Qͥd expectas de homine t̾reno: Aliqͦs
fructꝰ celestes: ho̾erit in gt̃nũ. Est gͦ reg¬
nũ t̾renum ut breuit dicam & cito insi¬
nuem. hodie in isto scło. ubi ẽ ⁊ regnũ cȩ¬
leste. Peregͥnos habgt ciues suos utrumq
regnum. regnũ trenũ &e regnũ ueleste:
regnũ eradicandũ & regnũ in et̃nũ plan¬
tandũ. Modo in hsclo ciues utusq regni

Expanded text:
 hominum significet Doech iste motus: rrenus: quid exspectatis de homine terreno aliquos fructus? Coelestis homo erit in aeternum. Est ergo regnum terrenum, ut breviter dicam et cito insinuem, hodie in isto saeculo, ubi est et regnum coeleste. Peregrinos habet cives suos utrumque regnum, regnum terrenum et regnum coeleste, regnum eradicandum et regnum in aeternum plantandum. Modo
Abbreviated transcription (Latin):
tiã scripturaꝵ quȩ ait de dño.
qͥ regnare facit hominẽ hẏpoc¬
talis esset saul. ꝑsequebat᷑ dauid.
in quo ds p̃figurabat regnũ salutis
et̃ne. ꝙ quẽ d̾s eleg̾at ꝑmansurũ in
semine suo. qnͣquidẽ futurꝰ erat rex
ñr. rex scłoꝵs. cũ qͦ regnaturi sumꝰ in
ȩt̃nũ. ex semine ipsiꝰ dauid scdm carnẽ.
Cũ gͦ dauid d̾s elegisset ⁊ p̾elegisset ⁊ p̃¬
destinasset ad regnũ. noluit ⁊ ipsũ da¬
uid ante regnũ tenere. ꝗͣ pͥmo a ꝑsequen¬
tib lib̾aret: ut etiã in hoc ipso figui aret
Porro enĩ si ipsũ caput nr̃m sine pͥmo ꝑ
acto labore in t̾ra. regnare in cęlo nolu̾it.
neq leuare sursũ corpꝰ qd dorsũ accepit.
ñ ꝑ tribulationis uiamꝰ: qd audent m̃¬
bra sꝑare. capite suo se magis posse
ẽẽ felicia: Si patr̃efamilias beelzebub
uocauert. quantomagis domesticos
eiꝰ : Non gͦ sꝑemꝰ molliorem uiam. quo

Expanded text:
Scripturarum, quae ait de Deo, Qui regnare facit hominem hypoctalis esset Saül, persequebatur David , in quo Deus praefigurabat regnum salutis aeternae, et quem Deus elegerat permansurum in semine suo; quandoquidem futurus erat rex noster, rex saeculorum cum quo regnaturi sumus in aeternum, ex semine ipsius David secundum carnem . Cum ergo David Deus elegisset, et praeelegisset, et praedestinasset ad regnum, noluit et ipsum David ante regnum tenere, quam primo a persequentibus liberaret; ut etiam in hoc ipso figuraret Porro enim si ipsum caput nostrum sine primo  noluit, neque levare sursum corpus quod deorsum accepit, nisi per tribulationis viam; quid audent membra sperare, capite suo magis se posse esse felicia? Si patremfamilias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus ? Non ergo speremus molliorem viam: qua
Abbreviated transcription (Latin):
el ⁊ tres pueri. p̃positi st̃ negotiis regis In¬
babylonia. Ioseph in egypto scds a rege.
positꝰ ẽ amministrare rempublicã: de qua
republica erat popłs ille d̾ĩ lib̾andus. In ip¬
sa republica angariã qͦdãm᷑ faciebat ioseph
sic̃ illi tres pueri. sic̃ daniel. Manifestũ ẽ gͦ
facta sua mala. regnũ trenũ ciues regni
celors. Qͥd ẽ regnũ celors: qͦmͦ usurpat
in hoc scło ad tempꝰ ciues regni t̾reni: non
ciabant.Nut noueris qđ ⁊ ipsi ad opus
regni cȩloꝵ tamꝗͣ mercennarii assumpti
st̃. apłs gaudet de illis & dicit. St̃ qͥ ꝑ inui¬
caste. existimantes tribulationẽ suscita¬
ri uincłis meis. Qͥd enĩ dũ omĩmodo. siue¬
ꝑ occasionẽ siue ꝑ ueritatẽ xp̃c annunci¬
etur: ⁊ in hoc gaudeo: s & gaudebo. De

Expanded text:
lonia praepositi sunt negotiis regis : Joseph in Aegypto secundus a rege positus est administrare rempublicam , de qua republica erat populus ille Dei liberandus: in ipsa republica angariam quodammodo faciebat Joseph, sicut illi tres pueri, sicut Daniel. Manifestum est erfacta sua mala, regnum terrenum cives regni coelorum. Quid et regnum coelorum, quomodo usurpat in hoc saeculo ad tempus cives regni terreni? Nonntiabant? Et ut noveritis quod et ipsi ad opus regni coelorum, tanquam mercenarii assumpti sunt, Apostolus gaudens de illis dicit: Sunt qui per invicaste, existimantes tribulationem suscitari uinculis meis. quid enim, dum omni modo siue occasione siue ueritate Christus annuntietur? et in hoc ga
Abbreviated transcription (Latin):
breuis ẽ de qͦ
loquendũ susce¬
pimus caritati
ur̃e: sed titulũ habri
aliquantulũ negociosũ. Ratient̃
gͦ sustinete nos. donec illũ eno¬
demꝰ ut possumꝰ: quantũ adiu¬
uerit dñs. Neq enĩ passim p̃tere¬
unda st̃ hȩc. quandoquidẽ pla¬
cuit frib. non tantũ aure: ⁊ cor¬
de. s & stilo excipienda quȩ dici¬
mꝰ: ut ñ auditorem tantum. s n
lectorẽ etiã cogitare debeamus.
Nata ẽ qͥdẽ occasio psalmo huic.
ex re quadã gesta. quã nob̃ etiã
fecimꝰ recitari de libro regnors.
Saul enĩ rex ñ ad ꝑmanendũ elec¬

Expanded text:
brevis est, de quo loquendum suscepimus Charitati Vestrae: sed titulum habet aliquantulum negotiosum. Patienter ergo sustinete nos, donec illum enodemus, ut possumus, quantum adjuverit Dominus. Neque enim passim praetereunda sunt haec; quandoquidem placuit fratribus, non tantum aure et corde, sed et stylo excipienda quae dicimus: ut non auditorem tantum, sed et lectorem etiam cogitare debeamus. Nata est quidem occasio psalmo huic ex re quadam gesta, quam vobis etiam fecimus recitari de libro Regnorum. Saül enim rex non ad permanendum elec
Abbreviated transcription (Latin):
onsidandũ cũ ur̃a caritate
psalmũ istum suscepimꝰ. Bre¬
uis ẽ. aderit dñs ut sufficien¬
ter ex eo & breuit᷑ loquamur:
quantũ adiuuerit ipse qͥ iub
nos loqui. Sic ero uolentib officiosus:
ut ñ sim tardis molestus: nec paucis mul¬
tus. nec occupatis onerosus. Titulus eius
non nos tenet. Ait enim. In finẽ in hym¬
nis ips dauid. In hẏmnis. utiq in laudi¬
b. In finẽ: utiq in xp̃m. finis enĩ legis
xp̃e: ad iusticiam oñi credenti. Hec ipsi
dauid. ñ alium ꝗͣ. ipsum acciꝑe debemꝰ.
qͥ uenit ex semine dauid. ut homo eẽt
inter homines: & equales angłis faceret
homines. Nocem autẽ in isto psalmo. s in
mẽbris eiꝰ & in corpore sumꝰ. sicut illo exhor¬
tante p̃sumere audemꝰ. nrãm debenius
agnoscere: non alicuiꝰ extranei. Nrãm aũ
non sic dixi. qͣsi eoꝵ tantũ qͥ in p̃sentia
sumꝰ mͦ. s nr̃am qui sumꝰ ꝑ totũ mundũ.
qͥ sumꝰ ab oriente usq in occidente. E ut¬

Expanded text:
onsiderandum cum Vestra Charitate psalmum istum suscepimus. Brevis est; aderit Dominus ut sufficienter ex eo, et breviter loquamur. Quantum adjuverit ipse qui nos jubet loqui, sic ero volentibus officiosus, ut non sim tardis molestus, nec paucis multus, nec occupatis onerosus. Titulus ejus non nos tenet. Est enim, In finem, in hymnis, ipsi David. In hymnis, utique in laudibus. In finem, utique in Christum. Finis enim Legis ad justitiam omni credenti . Et ipsi David, non alium quam ipsum accipere debemus, qui venit ex semine David, ut esset homo inter homines, et aequales Angelis faceret homines. Vocem autem in isto psalmo, si in membris ejus et in corpore sumus, sicut illo exhortante praesumere audemus, nostram debemus agnoscere, non alicujus extranei. Nostram autem non sic dixi, quasi eorum tantum qui in praesentia sumus modo; sed nostram qui sumus per totum mundum, qui sumus ab oriente usq
Abbreviated transcription (Latin):
diremꝰ: s & hoc bonũ
ẽ ut patͥ obediamus.
Qͥa gͦ iussit nob̃ qui
dignat᷑ orare ꝓ nob̃.¬
ut de psenti psalmo.
laus cantiei ipsi dd. Laus cantici &
hilaritatẽ significat. qr cantꝰ ẽ : oe
deuotionẽ qr laus eͣ. Ed enĩ magis
debet hõ laudare: qͣm id qd̾ sic pla¬
cet. ut ñ possit displice. Securitas gͦ
laudis : in laude dĩ eͣ. Ibi laudator se¬
curus eͣ: uͥ ñ tunet nede laudato e¬
rubescat. Et laudemꝰ gͦ. ⁊ cantemꝰ: hoc
ẽ cũ hilaritate. ⁊ eũ lȩtitia laudemꝰ.
Qd enĩ laulaturi sumꝰ. ipse psalmꝰ se¬
quentibꝰ u̾sibꝰ indicat nobis.

Expanded text:
diremus; sed et hoc bonum est ut patri obediamus. Quia ergo jussit nobis, qui dignatur orare pro nobis, de praesenti psalmo q«Laus cantici ipsi David. Laus cantici» et hilaritatem significat, quia cantus est; et devotionem, quia laus est. Quid enim magis homo debet laudare, quam id quod sic placet, ut non possit sibi displicere? Securitas ergo laudis in laude Dei est. Ibi laudator securus est, ubi non timet ne de laudato erubescat. Et laudemus ergo, et cantemus; hoc est, cum hilaritate et cum laetitia laudemus. Quid autem laudaturi sumus, ipse Psalmus sequentibus versibus indicat nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
quasi amare saginam. Hic sitiendũ est.
alibi saginabimur. Mlodo aũ ut ñ defici¬
amꝰ in isto deserto. asꝑgit nos rore u̾bi
sui. & non nos dimit̾tit ꝓr̾sus arescere.
ut ñ sit de nob̾ repetitio. s ut sic sitiamꝰ.
ut bibamꝰ. Ut aũbibamꝰ. aliqua gr̃a eiꝰ asꝑ¬
gimur: si tam̃ sitimꝰ. et qͥd dicit anima
nostra deo:

Expanded text:
quasi amare saginam. Hic sitiendum est; alibi saginabimur. Modo autem ut non deficiamus in isto deserto, aspergit nobis rorem verbi sui, et non nos dimittit prorsus arescere, ut non sit de nobis repetitio, sed ut sic sitiamus, ut bibamus. Ut autem bibamus, aliqua gratia ejus aspergimur; tamen sitimus. Et quid dicit anima nostra Deo
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationib : dicens qd̾ sequit᷑ ħara¬
tum cor meum d̃s. paratum cormeum.
cantabo & psallam. Qͥ d fecit qͥ mͥ para¬
uit foueam: Meum cor paratum ẽ Ille
parauit foueam ad decipiendũ: ego cor
non parabo ad ꝑcipiendũ: Ille parauit
foueam ad oppͥmendũ. ego cor ñ parabo
ego aũ cantabo ⁊̃ psallam. Audi cor pa¬
ratum in apło. qr imitatus ẽ dnm su¬
um. Gloriamur inquit in tribulatioĩ¬
b qr tribulatio patientiam oꝑat᷑. pa¬
tientia ꝓbationẽ. ꝓbatio uͦ spem. Spes

Expanded text:
tribulationibus, dicens quod sequitur: Paratribulationibus, dicens quod sequitur: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum; cantabo et psallam. Quid fecit mihi? Paravit foveam, cor meum paratum est. Ille paravit foveam ad decipiendum, ego cor non parabo ad perpetiendum? Ille paravit foveam ad opprimendum, ego cor non parabo ego autem cantabo et psallam. Audi cor paratum in Apostolo, quia imitatus est Dominum suum: Gloriamur, inquit, in tribulationibus; quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem