comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te animã suã dõ in baptismate ẽsecͬtam aliqua sorde uiti oꝵ¬
fedauerit. A dño dirigunt᷑ gressus uiri. Q cũq homiur̃
gressus. rectũ iter incedunt: ñ fit hoc libertate humani
arbitrii. s gubernatione illius cui dicit isaias. Om̃ia enĩ
oꝑa nr̃a oꝑatus es nobis. Qͥs aut̃ hominũ intellegere pocest
uiam suam: In hoc inqͥt manifestum claret. qr qͥc qͥdbo¬
ni habet quisq a seipso ñ habet. s ꝑ grãm dĩ: qd̾ nec ꝑ sui
libertatem arbitrii qualis futurus sit. qͣlit̾. uł quãdiu
uicturus. intellegere poterit. Quina ẽ hominis deuorari
re. quanto malus ẽ. cũ quis scos dĩ offenderit siue lese¬
rit. ⁊ qͣsi uile mancipiũ ꝓ libitu suę uoluptatis eos trac¬
tare ñ timuerit: Qͦmͦ quadraginta uiri in actib apłoꝵ¬

Expanded text:
te animam suam Deo in baptismate consecratam aliqua vitite animam suam Deo in baptismate consecratam aliqua vitifedaverit.-- A Domino diriguntur gressus viri. Quicunque hominum gressus rectum iter incedunt, non fit hoc libertate humani arbitrii, sed gubernatione illius, cui dicit Isaias, Omnia enim opera nostra operatus est in nobis .-- Quis autem hominum intelligere potest viam suam? In hoc, inquit, manifestum claret, quia quidquid boni habet quisque, a seipso non habet; sed gratia Dei, quod nec per sui libertatem arbitrii, qualis futurus sit, qualiter vel quandiu victurus intelligere poterit.-- Ruina est hominis devorare re, quanto magis est, cum quis sanctos Dei offenderit sive laeserit, et quasi vile mancipium pro libitu suae voluptatis eos tractare non timuerit. Quomodo quadraginta viri in actibus Apo
Abbreviated transcription (Latin):
ti uita suas uult puniri innirias. hic corona patientiȩ
in futuro carebit. Cui sensui potissimũ uidet᷑ ẽuenire
qđ sequit᷑ Ne dicas. Reddam malum: expecta dnm̃
i liberabit te. Qd̾ etiã uersiculo sequenti astruit. cũ dic
abominatio ẽ apud dnm pondus ⁊ pondus: statera
dolosa ñ ẽ bona. Duplex nãq pondus ⁊ stateram habet
in corde suo dolosam. qͥ dum peccauerit ipse ueniam pe¬
tit a dño. nichilominꝰq peceanti in se homini ac peni¬
tenti qd̵ peccauit. diittere ñ uult: eũ qui deus ẽ flec¬
tere ad miserandũ pcib satagit. cũ ipse homo existens
nullis hominũ p̃cib flecti ad miscd̃iam possit. Qiire qͣsi
iniquus ponderator. ab ominatur a dño. qr suas inuirias
gͣuiores quam dñi m̾surat: uerbi gr̃a. nolens indulgere
ei qui suã urorem polluit. ⁊ postulans sibi indulgeri
cũ forte desponsatã rp̃o uirginem maculauerit uł cer¬

Expanded text:
ti suas ulcisci vult injurias, hic corona patientiae ti suas ulcisci vult injurias, hic corona patientiae in futuro carebit. Cui sensui potissimum videtur convenire quod sequitur: Ne dicas: Reddam malum, exspecta Dominum et liberabit te. Quod etiam versiculo sequenti astruit cum dicit: Abominatio est apud Dominum pondus et pondus statera dolosa, non est bonum. Duplex namque pondus et stateram habet suo in corde dolosam, qui dum peccaverit ipse veniam petit a Domino, et nihilominus peccanti in se homini ac poenitenti, quod peccavit dimittere non vult; eum qui Deus est flectere ad miserandum precibus satagit, cum ipse homo existens nullis hominum precibus flecti ad misericordiam possit. Qui jure quasi iniquus ponderator abominatur a Domino quia suas injurias graviores, quam Domini mensuratur. Verbi gratia, nolens indulgere ei qui suam uxorem polluit, et postulans sibi indulgeri cum forte desponsatam Christo virginem maculaverit, vel cer
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑuacius epulando deflurerat. in linga ampliꝰ ardebat.¬
Eiꝰ qͥ reuelat mysteria. ⁊ ambulat fraudulenter. ⁊ dila¬
ta labia sua. ne cõmiscearis. Si quis uoluerit tuis misce¬
ri amicitus. ⁊ hunc uideris pͥoris amici pandentem se¬
creta. hunc uelud ꝑfidum caue. Hereditas ad quã festi¬
nat᷑ in pͥncipio: in nouissimo benedictione carebit. Q
ꝑ auaritię neqͥtiam in hac uita multiplicari appetun
in futuro ab et̾no patrmonio erheredes fiunt. Alit
hereditas ad quã festinat᷑ in pͥncipio: in nouissimo bene¬
dictione carebit. Q gͣdum regiminis pͥusꝗͣ sub ẽẽ didi¬
cerit p̃posterus accipit. in nouissimo mercede benedic¬
tionis quȩ bonis rectorib debetur carebit. & ad minis¬
terium altaris indoctus ⁊ temerariꝰ accesserit: i ipse in die
nouissima grãm remunerationis quȩ bene ministran¬
tib reꝓmittitit᷑ ꝑdet. Potest ⁊ ita accipi: qr qui in p̾sen¬

Expanded text:
supervacuis, in epulando deflusupervacuis, in epulando defluEt qui revelat mysteria, et ambulat fraudulenter, et dilatat labia sua, ne commiscearis. Si quis voluerit tuis misceri amicitiis et hunc videris prioris amici pandentem secreta, hunc velut perfidum cave. Haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit.  avaritiae nequitiam in hac vita multiplicari appetunt, in futuro ab aeterno patrimonio exhaeredes fiunt. Aliter: Haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit. Qui gradum regiminis, priusquam subesse didicerit, praeposterus accipit; in novissimo, mercede benedictionis, quae bonis rectoribus debetur, carebit. Qui ad ministerium altaris indoctus et temerarius accesserit, et ipse in die novissima gratiam remunerationis, quae bene ministrantibus repromittitur, perdet. Potest et ita accipi, q
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tiosum. labia sapientię. Hȩc ẽ gła sapientis emptoris.: qr
quaindui emerit. malum e̾ẽ dicit qd̾ secum agitur. cũ
aut᷑ recesserit. lętabit᷑ se sapienter emisse. Sic etenĩ etiã
cȩlestiᷤᷤ regni emptor uͥ hinc recesserit exultabit. comꝑi¬
ens labia scientiȩ idẽ doctrinȩ sp̃ualis. qua usus est in
comparatione cęlestiũ. auro. genimis. ⁊ uasis ẽẽ assimi¬
landa p̾ciosis. Suauis ẽ homini panis mñdatii: ⁊ postea
implebitur os eius calculo. In qͦcũq menbro qͥs ampliꝰ
peccauerit: in eo ampliora in ultione pacietur torm̃ta.¬
Unde recte qui in lingua magis delinqͥt in ea plus
arsurus eẽ ꝑhibetur. duĩ os eiꝰ calculo qͥ ẽ lapis ignitus
implendum eẽ refertur: qd̾ accidisse c̾stat diuiti illi qͥ
epulabatur cotidie splendide. cũ in inferno ardens re¬
frigerari sibi a lazaro lingã petebat. Nam qr in uerbis

Expanded text:
pretiosum labia scientiae. Haec est gloriatio sapientis emptoris, qui, pretiosum labia scientiae. Haec est gloriatio sapientis emptoris, qui, quandiu emerit, malum esse dicit quod secum agitur; cum autem recesserit, laetabitur se sapienter emisse. Sic etenim etiam coelestis regni emptor, ubi hinc recesserit exsultabit, comperiens labia scientiae, id est, doctrinae spiritalis, qua usus est in comparatione coelestium, auro, gemmis et vasis esse assimilanda pretiosis. Suavis est homini panis mendacii, et postea implebitur os ejus calculo. In quocunque membro quis amplius peccaverit, in eo ampliora in ultione patietur tormUnde recte, qui in lingua magis deliquit, in ea plus arsurus esse perhibetur, dum os ejus calculo, qui est lapis ignitus, implendum esse refertur. Quod accidisse constat diviti illi qui epulabatur quotidie splendide, cum in inferno ardens refrigerari sibi a Lazaro linguam petebat. Nam qui in verbis
Abbreviated transcription (Latin):
Sꝓpt̾ se solũmͦ. s etiã ꝓpt̾ frus cõmoda tͥbuit dona quę
uoluit. dans unicuiq grãm scd̾m m̃surã donationis syȩ.
Noli diligere sõnũ ne te egestas oppͥmat. Aperi oculos tuoᷤ.
n siturare panib. Noli diligere sõnũ peccati ⁊ mnertiã.
de qͦ apłs ait hora ẽ iã nos de sõno surgere: ne te si nẽ be¬
ne uigilare ñ uis egestas illa in fut᷑o gͣuissim a u̾ nec stu¬
lã aquę sitiens inueniri queas occupet. Aperi oculos cui
cordis ad iugilias scãs: ⁊ saturitatẽ tͥ gaudioꝵ cȩlestiũ be¬
ne uiuendo c̃quire. Malũ ẽ malũ ẽ dic̃ om̃is emptorꝰ.⁊¬
cõparare desiderat. malũ ẽ qd̾ in p̃senti debet sustinere.
ut cũ recesserit de mundo. tunc głet᷑ aꝑte ꝑspiciens.¬
qd̃ ñ s̃ condignȩ passiones huiꝰ tẽꝑoris ad futurã glam
quę reuelabitur ini nobis. Aurum ⁊ multitudo gẽmarũ ⁊ uas

Expanded text:
sibi propter se solummodo, sed etiam propter fratris commoda tribuit dona quae sibi propter se solummodo, sed etiam propter fratris commoda tribuit dona quae voluit, dans unicuique gratiam secundum mensuram donationis suae. Noli diligere somnium ne te egestas opprimat: aperi oculos tuos num, etc. Noli diligere somnum peccati et inertiae, de quo Apostolus ait, Hora est jam nos de somno surgere ; ne te si nunc bene vigilare non vis, egestas in futuro illa gravissima, ubi nec stillam aquae unam sitiens invenire queas, occupet. Aperi oculos tui cordis ad vigilias sanctas, et saturitatem tibi gaudiorum coelestium bene vivendo conquire.comparare desiderat malum est quod in praesenti debet sustinere, ut cum recesserit de mundo, tunc glorietur; apequia non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Aurum et multitudo gemmarum, et vas
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ sederit rex iustus in solio iudicii. qͥs gloriabit᷑ castũ se
chabere cor: aut qͥs głabit᷑ purũ imundũ se e̾e̾ apeccato:
Q ⁊ hunc quẽ exponimꝰ uersicłm manifestiꝰ posuere dicen¬
tes. liuienis qͥ cũ iusto ẽ. directa erit iua illiꝰ. Qͥ enĩ cũ sapi¬
entib gͣdit᷑ sapiens erit: siue ec̾tra amicus stultoꝵ effici¬
et̃ similis. aurẽ audientẽ ⁊ oculũ uidentẽ. dñs fecit utrĩ
aurẽ audientẽ dic̃ auditorẽ uerbi ⁊ obedientẽ. oculũ ui¬
dentẽ. doctorẽ eruditũ. Nemo gͦ cũ se scripturarũ sci¬
entia institutũ. ⁊ ad dicendũ uerbũ dĩ uiderit idoney.
despiciat simplicitatẽ fr̃is. qͥ ⁊ siminꝰ doctus ad p̃dican¬
dũ. ñ tam̃ minꝰ ẽ ꝓnitus ad discendũ. uł ad ĩplendũ bo¬
na quȩ didicit: sed recolat qr qͥ sͥ maiorẽ scientię grãm
dedit. ipsi fr̃i que habet spu̾alia dona distribuit. nec

Expanded text:
Cum sederit rex juxtus in solio judicii, quis gloriabitur castum se Cum sederit rex juxtus in solio judicii, quis gloriabitur castum se habere cor: aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? Qui et hunc quem exponimus versiculum manifestius posuere dicentes: Juvenis qui cum justo est, directa erit via illius. Qui enim cum sapientibus graditur sapiens erit, sicut e contra amicus stultorum efficietur similis. Aurem audientem et oculum videntem, Dominus fecit utrumque. Aurem audientem dicit auditorem verbi obedientem, oculum videntem doctorem eruditum. Nemo ergo cum se Scripturarum scientia institutum et ad dicendum verbum Dei viderit idoneum, despiciat simplicitatem fratris, qui etsi minus doctus ad praedicandum, non tamen minus est promptus ad discendum vel ad implendum bona quae didicit; sed recolat, quia qui sibi majorem scientiae gratiam dedit, ipse fratri quae habet spiritualia dona tribuit. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
si munda ⁊ recta s̃ oꝑa eiꝰ. Quẽcũq enĩ uirtutib stude¬
entiũ. ⁊ obseruantię mandatoꝵ diͣ. niaximeq humi¬
litati ac simplicitati. huiꝰ munda ee̾ ⁊ recta oꝑa intelle¬
ge. Quẽ uͦ his c̃trariũ it̃ tenere de p̾hendis. hunc ue¬
lut ĩmundi ac distorti cordis hominẽ. aut corrige ⁊ cas¬
tigaꝰ aut si ñ uales. hoc u̾tare ac declinare ne ab eobor
rũparis. curato. Nec uideri ẽtrariũ debet. qd̾ hic stu¬
diosi pueri munda cͥe̾ ac recta oꝑa testat᷑ sup᷑ uͦ ait.
qͥs potest dicere mundũ ẽ cor meũ. purus sũ a peccato.
lni hoc uersu studiũ recte uiuendi suadet. in illo p̾sũp¬
tionẽ ꝓpͥę puritatis dissuadet. In isto munditiã ⁊ rec¬
titudinẽ qͣlis in hac uita e̾e̾ iustoꝵ pocest. docet ha¬
bendã: in illo subtilitatẽ diuini examinis. q honunũ
faicta iintentiones diuidicat monet sẽꝑ ante ocuios ha¬
bendã: unde ⁊ illũ locũ antiqͥ interp̃tes ita transtulerunt.

Expanded text:
r puer, etc. Quemcunque enim virtutibus studeentium, et observantiae mandatorum Dei, maximeque humilitati ac simplicitati, hujus munda esse et recta opera intellige. Quem vero his contrarium iter tenere deprehendis, hunc velut immundi ac distorti cordis hominem, aut corrigere et castigare, aut si hoc non vales, vitare ac declinare, ne ab eo ipse corrumparis, curato. Nec videri contrarium debet quod hic studiosi pueri munda esse ac recta opera testatur; supra vero ait: Quis potest dicere, Mundum est cor meum, purus sum a peccato? In hoc enim versu studium recte vivendi suadet: In illo praesumptionem propriae puritatis dissuadet, in isto munditiam et rectitudinem, qualis in hac vita esse justorum potest docet habendam; In illo subtilitatem divini examinis, qua hominum facta et intentiones dijudicat monet semper ante oculos habendam. Unde et illum locum antiqui interpretes ita transtulerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
uersus. sepe simplicitatẽ simulat ⁊ iustitiã: atq apud
humanũ iudiciũ scm̃ dici se delec̾tat. cũ sit diino ex¬
samine ĩter reꝓboᷤᷤ estimatꝰ. lacebunt mali ante bonoᷤᷤ.
uĩpii ante porcas iustoꝵ. In nouissimo iudicio coronatiᷤᷤ
iustis. dãpnabunt᷑ reꝓbi qͥ cos in p̃senti p̃mebant. Qd enĩ
ait ante idẽ aute bonoᷤᷤ. ⁊ ante portas iustoꝵ. ñ ad uicinita¬
unt ut maiores ereptori suo gr̃as referant. uñ dic̃ ysaiaᷤ.

Expanded text:
erversus saepe simplicitatem simulat et justitiam, atque apud erversus saepe simplicitatem simulat et justitiam, atque apud humanum judicium sanctum se dici delectat, cum sit divino examine inter reprobos aestimatus. Jacebunt mali ante bonos et impii ante portas justorum. In novissimo judicio coronatis justis damnabuntur reprobi, qui eos in praesenti premebant, quod enim ait ante, id est ante bonos et ante portas justorum, non ad vicinitant, ut majores ereptori suo gratias sine fine referant. Unde de illis Isaias,
Abbreviated transcription (Latin):
Coerat gressus suos. Hanc innocentiam uetuit. ⁊ ha¬
ne habere docuit astutiã iohs cũ ait. Riñi noli¬
te om̃i sp̃ui credere. s ꝓbate sp̃e si ex dõ sunt. Sapienᷤ
timet ⁊ declinat malum: stultꝰ transilit ⁊ confidit.
Sic̃stulti ẽ de sua alacritate confidere. ⁊ torrentem
rapidũ uł uoraginẽ latiorẽ saltu uelle transire.
sapientis aut̃ ad planum uł pontẽ diuertere: ita
qͥ peccata qͣntũ ualet declinat. timens ne inuoluat᷑
malis. sapiens ẽ. Stultꝰ aut̃ ille qͥ contẽptim peccat. ẽ¬
blandiens sͥ. qr. aut posteriori tẽpore penitentiam
agat commissoꝵ. aut si repente moriat᷑ fortit̾ pęnaᷤᷤ
inferni sufferat. Et impatiens oꝑabit᷑ stultitiam:¬
mo impatiens: s multo peior ⁊ odiosior ẽ dõ uersu¬
tus. tã isi apud homines melior ȩ̨stimet᷑. Ille enĩ palã
om̃ib ostendit stultitiam suã. iste aut̃ cũ sit corde ꝑ¬

Expanded text:
derat gressus suos. Hanc innocentiam vetuit, et haderat gressus suos. Hanc innocentiam vetuit, et hanc haberi docuit astutiam Joannes cum ait: Charissimi, nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus si ex Domino sunt . Sapiens timet et declinat malum; stultus transilit et confidit. Sicut stulti est de sua alacritate crapidum vel voraginem latiorem saltu velle transire, sapientis autem ad planum vel pontem divertere, ita qui peccata quantum valet declinat, timens ne involvatur malis, sapiens est. Stultus autem est ille qui contemptim peccat, blandiens sibi, quia aut posteriori tempore poenitentiam agat commissorum, aut, si repente moriatur, fortiter poenas inferni sufferat.-- Impatiens operabitur stultitiam,mo impatiens, sed multo pejor et odiosior Deo est versutus, tametsi apud homines melior aestimetur: ille enim palam omnibus suam ostendit stultitiam, iste autem cum sit corde p
Abbreviated transcription (Latin):
sit gaudio mutanda p̃uident. Porro reꝓbi ꝓpͥa spon¬
te cȩcati qͥd in p̃senti patiant᷑ uident: qͥd in futu¬
ro sint passuri ñ p̃uident. Ideoq a futuris bonoꝵ
gaudiis ramanebunt extͣnei. qr a maritudinis
eoꝵ p̃sentis non nouerunt e̾e̾ participes. Uñ ⁊
Capte subdit᷑ Domꝰ impioꝵ delebit᷑ tabernacula
iustoꝵ germinabunt. Domti qͥppe in mansione.
tabernaculis uti solent in itinere. Domꝰ gͥ impoꝵ de¬
lebitur.qr habitationẽ uitȩ p̃sentis in qͣ semꝑ ma¬
nere desiderant ꝑdent in morte reꝓbi: ⁊ hoc qđ
ñ p̃uidebant exilium ꝑpetuȩ dãpnationis subi¬
bunt. Tabernacula aut̃ iustoꝵ germinabunt.
qr p̃sens eoꝵ conuersatio in qͣ incolȩ sunt apud do¬
mnũ ⁊ pegrini. crescentib sine cessatione meri¬
tis. ad fructum usq suauissiniũ patriȩ cęlestis ꝑ¬
tinget. Innocens credit om̃i uerbo: astutus consi¬

Expanded text:
sit gaudio mutanda praevident. Porro reprobi propria sponsit gaudio mutanda praevident. Porro reprobi propria sponte caecati, quid in praesenti patiantur non vident, quid in futuro sint passuri non praevident, ideoque a futuris bonorum gaudiis remanebunt extranei, qui amaritudinis eorum praesentis non noverunt esse participes, unde et apte subditur. Domus impiorum delebitur, tabernacula justorum germinabunt. Domo quippe in mansione, tabernaculis uti solet in itinere. Domus igitur impiorum delebitur, quia habitationem vitae praesentis, in qua semper manere desiderabant, perdent in morte reprobi, et hoc quod non praevidebant, exsilium perpetuae damnationis subibunt, tabernacula autem justorum germinabunt, quia praesens eorum conversatio in qua incolae sunt apud Dominum et peregrini, crescentibus sine cessatione meritis ad fructum usque suavissimum patriae coelestis pertingitur. Innocens credit omni verbo, astutus consi
Abbreviated transcription (Latin):
catholicȩ prudens qͥsq dum cathecizatur facile
ꝑcipit: quã heretici qr ꝑuerse querunt nũꝗͣ
ꝓrsus inuenuus. Uade contra uirũ stultum:
sapientiã quã querit non inuenit. qr ⁊ si aꝑte
contra illius stultitiã disputando incedas. nes¬
cit intellegere quȩ dicis: ut arriꝰ qͥ uerbũ con¬
substantialitatis in patre ⁊ filio nusquã scriptu¬
rarũ inueniri posse contendebat. cũ ei manifeste
scriptũ obiceret᷑. ego ⁊ pater uiũ sumꝰ. ⁊ ds̃ erat uer
tiȩ moderamine regunt᷑. de sapientia solum loqui
⁊ audire dulce habent. eiꝰq meditationi oꝑam da¬
re satagunt. Cor qđ nouit amaritudinẽ animȩ suę:
Sin gaudio eiꝰ non miscebitur extraneus. Amaritudi¬
nẽ habẽt animę ⁊ electi. quamdui a gaudiis diffe¬
runt᷑ et̃nis. ⁊ reꝓbi cũ desideriis affligunt᷑ ꝑuersis:
s electi qr. in luce ambulant. amaritudinẽ suã qͣnto

Expanded text:
catholicae prudens quisque, dum catechizatur, facile catholicae prudens quisque, dum catechizatur, facile percipit; quam haeretici, quia perverse quaerunt, nunquam prorsus inveniunt.-- Vade contra virum stultum, sapientiam quam quaerit non invenit, quia etsi aperte contra illius stultitiam disputando incedas, nescit intelligere quae dicis, ut Arius qui verbum consubstantialitatis in Patre et Filio, nusquam Scripturarum inveniri posse contendebat, cum ei manifeste scriptum objiceretur: Ego et Pater unum stiae moderamine reguntur, de sapientia solum loqui et audire dulce habent, ejusque meditationi operam dare satagunt. Cor quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio ejus non miscebitur extraneus. Amaritudinem habent animae et electi, quandiu a gaudiis differuntur aeternis, et reprobi cum desideriis affliguntur perversis, sed electi, quia in luce ambulant amaritudinem suam, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
dere. Nec mirandũ cur in p̃sepe auditores signifa¬
ri dixerimꝰ. cũ bos alatur de p̃sepi. doctor aut̃ u̾bo
audientes soleat nutrire S intuendũ qđ ⁊ de la
tu de p̃sepi reficitur: qr. iimirũ p̃dicator fidelis
⁊ audientes reficit uerbo. ⁊ eadem refectione a¬
pud dñm ipse ꝓficit Qđ in oꝑe figurat᷑ heliȩ:
qͥ apud sareptenã uiduam ꝗͣ pascit ipse pascitur
Querit derisor sapientiã. ⁊ non inuenit. doctrina
prudentiũ facilis. Caiphas qͥ dño dix̃ adurote ꝑ
dm̃ iuiuũ. ut dicas nobis si tu es xp̃c. qr male que¬
rebat inuenire qđ rogabat ñ meruit: at disci¬
puli qͥ se se humilit̾ auditui ueritatis subdideraĩs
S ⁊ tunc doctrina prudentiũ facilis erat: qͣndo cor¬
nelius cũ domo sua ⁊ cet̾ĩ tales uerbum humilit̾
audientes. mox credebant: i accepto spu sc̃õ linguiᷤ
loquebantur om̃ib. Nunc qͦq doctrinam fidei

Expanded text:
dere. Nec mirandum cur in praesepi auditores significadere. Nec mirandum cur in praesepi auditores significari dixerimus cum bos alatur de praesepi, doctor autem verbo audientes soleat nutrire. Sed intuendum quia et de labtu de praesepi reficitur; quia nimirum praedicator fidelis et audientes verbo reficit, et eadem refectione apud Dominum ipse proficit. Quod in opere figuratur: Elias qui apud Sareptanam viduam quam pascit, ipse dum pascitur. Quaerit derisor sapientiam et non invenit, doctrina prudentium facilis. Caiphas qui Domino dixit: Adjuro te per Deum vivum, ut dicas nobis, si tu es Christus; quia male quaerebat, invenire quod quaerebat non meruit. At discipuli qui se humiliter auditui veritatis subdiderant, ruerunt. Sed tunc doctrina prudentium facilis erat, quando Cornelius cum domo sua, et caeteri tales verbum humiliter audientes, mox credebant, et accepto Spiritu sancto, linguis loquebantur omnibus. Nunc quoque doctrinam fidei
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ incredulis. cũ fideles ꝓpt̾ dĩ timorẽ ñ tantỹ
abicuuit timorem. s ⁊ torm̾̃ta derident eoꝵ qͥ occi¬
s dunt corpꝰ. De qͥb adhuc aꝑte subiungit᷑. In ore stul¬
stulti ꝑ uaniloqͥum humiles quos decipiunt affli¬
gunt. s idem humiles spũ ꝑ doctrinã sapientiȩ ne
decipiantur muniunt. Y ñ sunt boues p̃sepe ua¬
cuũ ẽꝰ uͥ aut̃ plurimę segetes. ibi manifesta forti¬
tudo bouis. Herent hȩc suꝑiorib. B̾oues nãq doc¬
tores catholicos. p̃sepe cȩ̨tũ auditoꝵ segetes dicit
fructꝰ oꝑũ bonoꝵ. In cassũ gͦ tumet suꝑb ⁊ indoc¬
ta eloquentia uerberat aures ac corda subiec̾toꝵ
qr uͥ ñ sunt docti p̃dicatores. frustra ad audien¬
retici in uanũ garriunt. s ꝓ uerbi fruge labo¬
rauit ille. qͥ ⁊ ipsũ uerbũ casto ore mumninare.⁊
uiã ueritatis recto discretionis pede nosset ince¬

Expanded text:
videtur incredulis, cum fideles propter Dei timorem non tantum videtur incredulis, cum fideles propter Dei timorem non tantum abjiciunt timorem, sed et tormenta derident eorum qui occidunt corpus. De quibus adhuc apte subjungitur:-- In ore stulstulti per vaniloquium humiles quos despiciunt affligunt, sed iidem humiles spiritu per doctrinam se sapientiae ne decipiantur muniunt. Ubi non sunt boves, praesepe vacuum est; ubi autem plurimae segetes, ibi manifesta est fortitudo bovis. Haerent haec superioribus, boves namque doctores catholicos, praesepe coetum auditorum, segetes dicit fructus operum bonorum. Incassum ergo timet superbus, et indocta eloquentia verberat aures ac corda subjectorum, quia ubi non sunt docti praedicatores, frustra ad audienreticus in vanum garrivit, sed pro verbi fruge laboravit: Ille, qui et ipsum verbum casto ore nominare, et viam veritatis recto discretionis pede nosset ince
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ pat̾ bonus filiũ. ⁊ discipulũ magister catho¬
licꝰ. ne ad iniqͥtatẽ deflectat sollicitus erudit. Pceden¬
tẽ aut̃ uersiculũ. autiqͥ interp̃tes ita transtulerrĩ.
Uiri iusti diuitiis annis multis fruent᷑: iniqͥ aut̃.
ꝑient breuit̾. lustus comedit ⁊ replet animã suã.
pientiȩ qͥ in noualib patrũ hoc ẽ in oꝑib ac uerbis
p̃cedentiũ iustoꝵ ꝓbantur exorti. ⁊ hos ad ꝓfectiun
animȩ suę bene uiuendo traicit. uent̾ aut̃ ĩpioꝵ
id ẽ capacitas sensus hereticoꝵ insaturabilis.q sic̃
refecti cibis pat̾nȩ institutionis. aliis hos congreguis
ania fidelis. ⁊ ȩ̨ccłia ꝑ orbem catholica. mansionem
sibi in patria cęlesti bonis ac̾tib edificat: at uͦ reꝓbi
ea quȩ bene sunt a bonis ordinata male iuuendo
aut̃ stulti sapientiũ actus lacerent. sequentib
uerbis ostenditur cũ dicit᷑ Ambulans recto itine¬
uia. Ab ominatio ẽ enĩ peccatori religio: stultũq

Expanded text:
Nam et pater bonus filium, et discipulum magister catholicus, ne ad iniquitatem deflectat, sollicitus erudit. Praecedentem autem versiculum antiqui interpretes ita transtulerunt: Viri justi divitiis, annis multis fruentur; iniqui autem perient breviter.--Justus autem comedit, et replet animam suam, pientiae, qui in novalibus patrum, hoc est, in operibus ac verbis praecedentium justorum, probantur exorti: et hos ad profectum animae suae bene vivendo trajicit. Venter autem impiorum, id est, capacitas sensus haereticorum, insaturabilis; quia, sequaquam refecti cibis paternae institutionis, aliis hos congregant anima fidelis, et Ecclesia per orbem catholica, mansionem sibi in patria coelesti bonis actibus aedificat; at vero reprobi, ea quae bene sunt a bonis ordinata, male vivendoautem stulti sapientum actus lacerent, sequentibus verbis ostenditur, cum dicitur:-- Ambulans recto itinebominatio est enim peccatori religio. Stultum
Abbreviated transcription (Latin):
te ame om̃s qͥ oꝑamini iniqͥtatẽ. lter pigroꝵ qͣsi sepre spi¬
narỹ. sigros dicit eoᷤᷤ qͦs piget oꝑari iustitiã qͥ cũ uiã dĩ
appetunt. eos uelut spͥnȩ obsistentiũ sepiũ. sic formidinũ
suarũ oppositȩ suspitiones pungunt. ed̃ qr electos p̃pedire
gunt᷑ qr. tẽporalis aduersitatis obistacula ęt̃nę spei ⁊ int̾nę
Sẽtẽplationis saltu transcendunt. Letat᷑ homo in senten¬
Stia oris sui: ⁊i sermo oportunꝰ ẽ optimꝰ. humanũ qͥde ẽ de sua
sententia qͣsi prudent̾ plata quẽ ꝗͤ lȩtari. s uerꝰ sapiens
ñ solũ res qͣs loqͤtur. uerũ etiã oportunitatẽ loci uł tẽpo

Expanded text:
te a me, omnes qui operamini iniquitatem .-- Iter pigrorum quasi sepes spinarum. Pigros dicit eos quos piget operari justitiam, qui cum viam Dei appetunt, eos velut spinae obsistentium sepium, sic formidinum suarum oppositae suspiciones pungunt; quod quia electos praepedire ngunt, quia temporalis adversitatis obstacula aeternae spei et internae contemplationis saltu transcendunt. Laetatur homo in sententia oris sui, et sermo opportunus est optimus. Humanum quidem est de sua sententia quasi prudenter prolata quemque laetari, sed verus sapiens, non solum res quas loquatur, verum etiam op
Abbreviated transcription (Latin):
uenturũ de qͦ supͣ dicit᷑. testis falsus ñ erre impunitꝰ
i qͥ loquit᷑ mendatia ꝑibit. Et̃ os impioꝵ deuorat in¬
Siqͥtatẽ. Sic̃ famelicꝰ refici cibis desiderat: ĩta impiꝰ iniqͥ¬
tatis exequutione ut satiet᷑ ardent̾ exqͥrit. Parata s
derisorib iuditia. ⁊ mallei ꝑcutientes stultoꝵ corporib
Et si reꝓbi sic̃ p̃dictũ ẽ. uł iussionis uł cõminationis
diuinȩ iuditiũ derident. parata tam̃ eos expectant
iuditia dampnationis: quȩ ut mallei ferrũ candens
ita eos in fornace gehenne sine fine uerberent ꝓpt᷑
tur ei. Ununc ꝓpter desidiam in dĩ seruitio laborare
ueglexit uenturo die regni mendicabit ⁊ non dabitr&
ei: qr quecũq seminauerit homo hȩc ⁊ metet. Bene
enun regnũ dĩ estati comparat᷑. qr tunc meroris nr̃i
nubila transeunt. ⁊ uitȩ dies ȩ̨t̾ni solis claritate fulges

Expanded text:
futurum, de quo supra dicitur: Testis falsus non erit impunitus: futurum, de quo supra dicitur: Testis falsus non erit impunitus: et qui loquitur mendacia peribit. Et os impiorum devorat iniquitatem. Sicut famelicus refici cibis desiderat, ita impius ut iniquitatis exsecutione satietur, ardenter exquirit. Parata sunt derisoribus judicia, et mallei percutEtsi reprobi, ut praedictum est, vel jussionis vel comminationis divinae judicium derident, parata tamen eos exspectant judicia damnationis quae ut mallei ferrum candens, ita eos in fornace gehennae sine fine verberent. CAPUT etc. Qui nunc propter desidiam in Dei servitio laborare neglexit, venturo die regni mendicabit, et non dabitur ei, quia quaecunque seminaverit homo, haec et metet. Bene ergo regnum Dei aestati comparatur, quia tunc moeroris nostri nubila transeunt, et vitae dies aeterni solis claritate fulges
Abbreviated transcription (Latin):
s homo indigens misericors ẽ. Iudigentẽ dicit humilẽ: qͥ se
ꝑpetius bonis egere sine cessatione recolit. Talis namq ut
misericordiam consequat᷑ a dño. numꝗͣ. ꝓrimo misere¬
ri recusat. de quo ⁊ subsequenter adnectit᷑. Et melior
pauꝑ quã uir mendax. Melior namq ẽ humilis corde
qͥ nichil suis fidit oꝑib. quã qͥ se ꝓ excellentia uiri no¬
mine dignũ ducens. fallit᷑ nescuis. dũ suꝑbiendo ꝑdit
bona quȩ gessit. Abscondit piger manũ suã sub ascella.
nec ad os suũ applicat eam. Nemo ita piger ẽ.: ut ad os uł
comedendo manũ reducere laiborem putet. S pigro la¬
bor ẽ manũ ad os porrigere. qr desidiosus qͥsq p̃dicator.
nec hoc uult oꝑari qd̾ dicit. Manum qͥppe ad os porrige¬
re .e. uoci oꝑe concordare. Testis miquus deridet iuditiũ
illud uidelicet qđ dr̃. ñ falsũ testimoniũ dices. uł certe

Expanded text:
 Homo indigens misericors est. Indigentem dicit humilem, qui se  Homo indigens misericors est. Indigentem dicit humilem, qui se perpetuis bonis egere sine cessatione recolit. Talis namque ut misericordiam consequatur a Domino, nunquam proximo misereri recusat. De quo et subsequenter annectit: Et melior pauper quam vir mendax. Melior namque est humilis corde, qui nihil suis fidit operibus, quam qui se prae excellentia virtutum viri nomine dignum ducens fallitur nescius, dum superbiendo perdidit bona quae gessit Abscondit piger manum suam sub ascella, nec ad os suum applicat eam. Nemo ita piger est, ut ad os manum vel comedendo reducere laborem putet, sed pigro labor est manum ad os porrigere, quia desidiosus quisque praedicator ne hoc vult operari quod dicit Manum quippe ad os porrigere est voci opere concordare. Testis iniquus deridet judicium. Illud videlicet quo dicitur: Non falsum
Abbreviated transcription (Latin):
s peccet inueniat. Cui sensui opitulat᷑ illud qd seqͥtur. qͥ
simpatiens ẽ sustinebit dampnũ: ⁊ cũ rapuerit aliud
apponet Si enĩ duritia contradicentis frĩs quẽ crudire
cepisti ꝓuocatus ipse in impatientię uitium labaris.
dampuum ꝓfecto tuȩ uirtutis incurris: cũ illi du¬
riꝰ forte increpando spem ꝓmerendȩ salutis agendȩq
pęnitentiȩ quã habuerat rapueris. rationẽ ꝓ eo qđ
frẽm scandalizasti districto iudici reddes. Patet lite¬
rę sensus. qr qͥ ꝑ impatientiã in opiȩ furto seruit aut
rapinis. dampnũ suȩ anime facit:  cũ rem ꝓrimi tollit
⁊ si non honini ꝓ hoc certoᷤᷤ ęt̃no iudici rationẽ reddere
habet. Ynde alia ȩditio ita hunc uersum transtulit.
Male cogitans homo multo dampno affliget᷑. ⁊ si ꝑnitio¬
sus fuerit. ⁊ anuimã suã apponet: qr nimirũ cũ peccuni¬
am uiolentus abstulerit. ꝓ hac animã inuitus dabit.¬

Expanded text:
s peccs peccimpatiens est, sustinebit damnum: et cum rapuerit, aliud apponet. Si enim duritia contradicentis fratris quem erudire coepisti, provocatus ipse in impatientiae vitium labaris, damnum profecto tuae virtutis incurris. Et cum illum durius increpando forte spem promerendae salutis agendaeque poenitentiae quam habuerat rapueris, rationem pro eo quod fratrem scandalizasti, districto judici reddes. Patet litterae sensus quia qui per impatientiam inopiae furto servit aut rapinis, damnum suae animae facit, et cum rem proximi tollit, et si non homini per hoc, certe aeterno judici rationem reddere habet. Unde alia editio ita hunc versiculum transtulit: Male cogitans homo multo damno affligetur; et si perniciosus fuerit, et animam suam apponet. Quia nimirum cum pecuniam violentus abstulerit, pro hac animam invitus dabit.
Abbreviated transcription (Latin):
cessat᷑ Rec̾te aut̃ subdit᷑. ⁊ anima dissoluta esuriet.
Nam qui se ad suꝑiora stringendo ñ dirigit neglegen¬
tiam inferiꝰ ꝑ desideria expandit: ⁊ dũ studioꝵ subciliũ
iugore ñ constringit᷑. cupiditatis in tunȩ fame sauciat᷑
ut qͦ ꝑ disciplinam ligari dissimulat. eose esuriens ꝑ
uoluptatũ desideria spargat fenerat᷑ dño qͥ miseret᷑
pauꝑi: ⁊ uicissitudinem suã reddet ei. Huiꝰ sententiȩ
ueritatẽ ꝓbat ipse dñs. cũ se elemosinã facientib dic¬
turum ẽe̾ p̃dicit. Quãdiu fecistis uni de minimis me¬
is. mͥ fecistis. frudi filiũ tuũ ne desperes. ad interfecti¬
onem aut̃ eiꝰ. ne ponas animã tuã. Subiec̃tũ tͥ queli¬
bet. si errare c̃spicis diligent᷑ castigare curato. Quod
si curari rennuit ita erga illũ circũspecte ⁊ temperan¬
ter age. ne qͥd om̃ino in tius uerbis uel actib unde ampliꝰ¬

Expanded text:
cessatur. Recte autem subditur. Et anima dissoluta esuriet. cessatur. Recte autem subditur. Et anima dissoluta esuriet. Nam quia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam inferius per desideria expandit: Et dum studiorum subtilium vigore non stringitur, cupiditatis infirmae fame sauciatur, ut quo per disciplinam ligari dissimulat, eo se esuriens per voluntatum desiderium spargat. Feneratur Domino qui miseretur pauperis, et vicissitudinem suam reddet ei. Huic sententiae veritatem probat ipse Dominus cum se eleemosynam facientibus daturum se esse praedicit: Quandiu fecistis uni de his minimis meis, mihi fecistis . Erudi filium tuum, ne desperes; ad interfectionem autem ejus ne ponas animam tuam. Subjectum tibi quemlibet, si errare conspicis, diligenter castigare curato. Quod si curari renuit, ita erga illum circumspecte et temperanter age, ne quid omnino in tuis verbis vel actibus, unde ampliu
Abbreviated transcription (Latin):
lantia litigiosa mulier. Sic̃ tecta ꝑstillantia pluuiam qͥdẽ
de celo suscipiunt. ñ tam̃ hanc ad utilitatẽ aliquã disꝑti¬
unt s ad molestiã potiꝰ inabitantiũ deriuant. ĩta nimi¬
rũ hereticoꝵ ȩcclia. cęlestiũ dona uerboꝵ ñ ad salutem
animarũ. s ad usum suȩ neqͥtiȩ male interp̃tando ⁊ con¬
tra catholicos litigando c̃uertit. Tecta. ⁊ enĩ ꝑstillantia
mundas qͥdẽ pliuuę gutas accipiunt: s subiectis in do¬
mo sordidas reddunt. Et hereticus limpidissima cȩlestis
oraculi uerba auditu corporis haurit: at uͥ hȩc corde
polluto attigerit. auditorib suis sorde mixta ministͣt.
Pigredꝰ immittit soporem. Piger appellat᷑ qͥ recte senti¬
endo qͣsi uigilat. quamuis nichil oꝑando torpescit s
pigredo immittit soporem.qr paulisꝑ etiam rec̾te
sentiendi uigilantia amictit᷑. dũ a bene oꝑandi studi

Expanded text:
llantia litigiosa mulier. Sicut recta perstillantia pluviam quidem llantia litigiosa mulier. Sicut recta perstillantia pluviam quidem de coelo suscipiunt, non tamen hanc ad utilitatem aliquam dispertiunt, sed ad molestiam potius inhabitantium derivant: ita nimirum haereticorum Ecclesia coelestium dona verborum, non ad salutem animarum, sed ad usum suae nequitiae male interpretando et contra catholicos litigando convertit. Tecta eteniam perstillantia mundas quidem pluviae guttas accipiunt, sed subjecti in domo sordidas reddunt. Et haereticus limpidissima coelestis oraculi verba auditu corporis haurit, at ubi haec corde polluto attigerit, auditoribus suis sorde mixta ministrat. Pigredo immittit saporem. Piget appellatur qui recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nihil operando torpescit. Sed pigredo immittit saporem, quia paulisper etiam recte sentiendi vigilantia amittitur, dum a bene operandi studio
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq nouerit fragilitatẽ ab iuiqua actiõe sollerter obser¬
uare. Neq enĩ aut munditia ꝓpͥȩ conuersationis. s
sine tolerantia sufficit ext̾nȩ ꝑturbationisꝰ aut siis qͥ
fortit̾ aduersa foris sustinet intus adhuc eneruiter
iuiqͥs motib fauet. Sic̃ fremitus leonis. ita ⁊ regis ira.
isic̃ ros suꝑ herbam. ita hilaritas eiꝰ. De dño rege dicit:
qͥ iniuditio ⁊ hilaris ⁊ blandus iustis. ⁊ t̾ribilis appare¬
bit iniustis. Uolor patris filiꝰ stultus. Deus qͥ in sua na¬
tura impassibilis ẽ. semꝑ ⁊ placidus. dolere tam̃ nr̃o mo¬
re dicit᷑ cũ homines qͦs ad se credendũ laudandũq
creauit. hosti potiꝰ maligno. quã seruire sͥ considerat.
Unde ⁊ moyses de illo. penituit inqͥt eũ qđ hominem
fecisset in t̾ra. ⁊ tactus dolore cordis intrinsecus. delebo
inqͥt hominẽ quẽ creaui. a facie trȩ. Et tecta iugit᷑ ꝑsta

Expanded text:
quoque fragilitatem noverit ab iniqua actione solerter obserquoque fragilitatem noverit ab iniqua actione solerter observare. Neque enim aut munditia propriae conversationis sine tolerantia sufficit externae perturbationis, aut si is, qui fortiter adversa foris sustinet, intus adhuc enerviter iniquis motibus favet. Sicut fremitus leonis, ita et regis ira: et sicut ros super herbam, ita hilaritas ejus. De Domino rege dicit, et in judicio hilaris ac blandus justis, contra terribilis apparebit injustis.-- Dolor patris filius stultus. Deus qui in sua natura impassibilis semper est, et placidus, dolere tamen nostro more dicitur, cum homines, quos ad se credendum laudandumque creavit, hosti potius maligno, quam sibi servire considerat. Unde et Moyses de illo, Poenituit, inquit, eum, quod hominem fecisset in terra. Et tactus dolore cordis intrinsecus, Delebo, inquit, hominem, quem c
Abbreviated transcription (Latin):
sõniũ regis int̾pretans ait. Eõ qđ sit sermo dĩ. ⁊ ueracit̃
cipib Nondecent hereticũ deliciȩ scripturarũ. qr his be¬
ne uti non nouit. neq ullũ qui seruus ad huc peceati
eẽ ꝓbatur. p̃ferri iustis in regimine ȩccłiȩ. Doctrina
suiri ꝑ patientiam noscit᷑. Doctrina ȩccłiastica ꝑ pacti¬
entiam doctoꝵ quã sit ꝑfec̾ta monstrat᷑. qr dũ magi
afflictionib ac morti corpus subdere quã a docendi
officio cessare uoluerunt. ostendebant utiq quantũ
ẽe̾t salutaris. quã tanta instantia de fensare curaruns.
Alit̾. Uoctrina uiri ꝑ patientiam noscit᷑.qr tanto qͥsq
minꝰ ostendit᷑ doctus. qͣnto coniuncit᷑ minꝰ patiens. Neq
enim ueraciter bona docendo potest impendere. si u¬
uendo nescit eqͣnimiter aliena mala tolerare. Recte
doctoris ẽ sic alioꝵ imꝓbitatẽ patient̾ sufferre. ut suã

Expanded text:
somnum regis interpretans ait: Eo quod fiat sermo Dei, et velocius somnum regis interpretans ait: Eo quod fiat sermo Dei, et velocius c. Non decent haereticum deliciae Scripturarum, quia his bene uti non novit; neque illum qui servus adhuc peccati esse probatur, praeferri justis in regimine Ecclesiae.-- Doctrina viri per patientiam noscitur. Doctrina ecclesiastica per patientiam doctorum, quam sit perfecta, monstratur, quia dum magis afflictionibus ac morti corpus subdere, quam a docendi officio cessare voluerunt, ostendebant utique quantum esset salutaris, quam tanta instantia defensare curarunt. Aliter, Doctrina viri per patientiam noscitur, quia tanto quisque minor ostenditur doctus, quanto convincitur minus patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nescit aequanimiter aliena mala tolerare. Recte doctoris est sic aliorum improbitatem patienter sufferre, ut suam
Abbreviated transcription (Latin):
delib tribuendȩ p̃dicant᷑ multos amicos ⁊ eisdẽ p̃dica¬
torib ⁊ earũ largitori dño adsciscunt Aphylosophys
aut̃ ceterisq gentiũ magistris. qr nul certe beatitudiniꝰ
in futurũ norunt ꝓmittere. ⁊ hi qͦs habuere separant᷑.
uidelicet c̃uersi ad fidem sꝑemq diũcȩ ꝓmissionis cer¬
tissimã. Q tantũ uerba sectat᷑. uichil habebit: qͥ aut̃ pos¬
sessor ẽ m̃tis. diligit animã suã. Et apłs ait. Non auditore
legis iustificabunt᷑ apud dm̃. s factores legis iustificabuñ
Iestis falsus ñ erit impunitꝰ. ⁊ qͥ loquit᷑ m̃datia ꝑibit.
Redarguerat eũ qui uerba tantũ scientiȩ absq oꝑatio¬
nis efficatia sectat᷑. redarguit nunc illũ qui ipsa uer¬
ba diuinȩ auctoritatis male interp̃tando corrũpit. ed
aut̃ multa sepiꝰ iterant᷑. firmitatis indiciũ ẽ ut ioseph

Expanded text:
delibus tribuendae praedicantur, multos amicos et iisdem praedicadelibus tribuendae praedicantur, multos amicos et iisdem praedicatoribus et earum largitori Domino asciscunt; a philosophis autem et caeteris gentium magistris, quia certe beatitudinis in futurum norunt promittere, et hi quos habuerunt, separantur; videlicet conversi ad fidem spemque Dominicae promissionis certissimam. Qui tantum verba sectatur, nihil habebit: qui autem possessorntur apud Deum, sed factores legis justificabuntur . Testis falsus non erit impunitus, et qui loquitur mendacia peribit. Redarguerat eum qui verba tantum scientiae absque operationis efficacia sectatur; redarguit nunc illum, qui ipsa verba divinae auctoritatis male interpretando corrumpit. Quod autem multa saepius iterantur, firmitatis indicium est, ut Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
parens post p̃uaricatiõis excessũ increpatus a dño: ad
defensionẽ mox excusandi refugit dicens. Mulier quã
dedisti sociã mͥ. dedit mͥ de ligno ⁊ comẽdi. Et ipsamulier.
serpens inqͥt decepit me. Ambo nãq in creatorẽ qd̾ pecca¬
uerant retorquebant: ille. qr mulierẽ ꝑ quã ꝑiret a dño
sociam accepisset. illa.qr dñs serpentẽ qui se deciperet in
paradyso c̃stituiss. Qͦ contra sapiens dum̃ p̃catur: ut ñ
declinet cor suũ inuerbũ malũ. ad exeusandas exeusa
tiones in peccatis. S ⁊ ille suos supplantans gressus cont᷑
dm̃i feruet anmo: qui diuina imperia ꝑ suã mertiã
contẽpuens. insuꝑ ipsũ dnm qͣsi importabilia homi¬
nib ouera imposuerit. m̃te rep̃hendit insana. Diuitiȩ
addunt amicos plurimos. a paupere aut̃ ⁊ hi qͦs habu¬
it separant᷑. diuitiȩ regni cęlestis quȩ ꝑ scõs doctores fi¬

Expanded text:
parens, post praevaricationis excessum, increpatus a Domino, ad parens, post praevaricationis excessum, increpatus a Domino, ad defensionem mox excusandi refugit, dicens: Mulier quam dedisti sociam mihi dedit de ligno, et comedi . Et ipsa mulier: Serpens, inquit, decepit me . Amabo namque in Creatorem, quod peccaverant, retorquebant: ille, quod mulierem per quam periret a Domino sociam accepisset; illa, quod Dominus serpentem qui se deciperet in paradiso constituisset. Quo contra Sapiens Dominum precatur ut non declinet cor suum in verbum malum, ad excusationes in peccatis. Sed et ille suos supplantans gressus contra Deum fervet animo, qui divina imperia per suam inertiam contemnens insuper ipsum Dominum, quasi importabilia hominibus onera imposuerit, mente reprehendit insana. Divitiae addunt amicos plurimos; a paupere autem et hi quos habuit, separantur. Divitiae regni coelestis, quae per sanctos doctores fi
Abbreviated transcription (Latin):
rando ꝑficit:. quã eruditus quisq sibi illis quȩ acutę
intellegit ad heresim p̃dicandam labia retorquet gbi
ñ est scientia aiinȩ. ñ est bonũ: i qui festinꝰ est pedib.
Coffendit: Animȩ quidẽ humanȩ scientia uitȩ cȩlestis ẽ ne¬
cessaria: q uinrũ sine hac beata in ꝑpetuũ ẽe̾ non potest.
At tam̃ qͥ effrenatis sensib m̃tis plus aipetit saꝑe quam
decet. plerũq offensionẽ hereticȩ stultitiȩ temerariis
tractatib incurrit: qd̾ in pͥmis humani generis paren¬
tib mystice signatũ ẽ. qui dun appetitu scientiȩ maio¬
ris uetitũ contingere ꝓperabant a statu beatitudinis
in qͣ conditi s̃ deuiantes. in penã miseriȩ ⁊ mortalitatis in¬
ciderunt. Stultitia hominis supplantat gressus eiꝰ. ⁊ contͤ
dm̃ feruet animo suo. Stultoꝵ moris ẽ. ut cũ peccando
uiã ueritatis deserunt ñ se crrasse fateant᷑ s ad culpã
c̃ditoris. sui reatus originẽ referant. qͣsi ipse occasionem¬

Expanded text:
rando perficit, quam eruditus quisque si in illis quae acute intellexit ad haeresin praedicandam labia retorquet. Ubi non est scientia animae, non est bonum; et qui festinus est pedibus offendit. Animae quidem humanae scientia vitae coelestis est necessaria, quia nimirum sine hac beata in perpetuum esse non potest. Attamen qui effrenatis sensibus mentis plus appetit sapere quam decet, plerumque offensionem haereticae stultitiae temerariis tractatibus incurrit, quod in primis humani generis parentibus mystice signatum est, qui dum appetitu scientiae majoris vetitum contingere properabant, a statu beatitudinis in qua conditi sunt, deviantes in poenam miseriae et mortalitatis inciderunt. Stultitia hominis supplantat gressus ejus, et contra Deum fervet animo suo. Stultorum moris est et cum peccando viam veritatis deserunt, non se errasse fateantur, sed ad culpam conditoris sui reatus originem referant, q
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. ⁊ datũ ẽ genti facienti fructus eiꝰ. Multi cibi
in noualib patrum: ⁊ aliis congregantiur
absq iuditio. Absq iudicio recto facit. qͥ di¬
uitiis congregandis sedulus insistit:⁊ has con¬
gregatas non ipse ꝓ redemptione anuȩ suş
pauꝑib dispensãt. s aliis post se dispensandaᷤ
reseruat. iuxta qđ in suꝑi ori uersu iurta lice¬
ram dr̃. Et eustodit᷑ iusto substantia peccato¬
ris. maxime eum sibi uictus abundet exiure paterne
hereditatis: neq ulla necessitas colligendi pecunias.
incũbat. hoc ẽ enĩ qđ ait. inulti eibi in noualibus
patrum. luxta sensum uͦ spualem. multi s̃ cibi alimo¬
niȩ cȩlestis in dictis ⁊ exẽplis uenerabiliũ patrumꝰ
⁊ absq ratione facit. qͥ his legendis. meditandis. ex¬
ponendis instans. non suȩ saluti.s alioꝵ potiꝰ serui
pietate sensus heretici diserepat. Talis nãq in no
tutione excultis. ñ sibi s alus subsidium adqͥritꝰ illis

Expanded text:
i facienti fructus ejus. Multi cibi in novalibus Patrum et aliis congregantur absque judicio. Absque judicio recto facit, qui divitiis congregandis sedulus insistit, et has aggregatas non ipse pro redemptione animae suae pauperibus dispensat, sed aliis post se dispensanda reservat, juxta quod in superiore versu juxta litteram dicitur: Et custoditur justo substantia peccatoris. Maxime cum sibi victus abundet, ex jure paternae haereditatis, neque ulla pecunias colligendi necessitas incumbat. Hoc est enim quod ait, Multi cibi in novalibus patrum. Juxta sensum vero spiritualem, multi sunt cibi alimoniae coelestis, in dictis et exemplis venerabilium patrum, et absque ratione facit, qui his legendis, meditandis, exponendis instans, non suae saluti per hoc, sed aliorum pietate sensus haeretici discrepat. Talis namque in notutione excultis, non sibi, sed aliis subsidium acquirit, illis
Abbreviated transcription (Latin):
dos alios linguã benignꝰ exerit. S ille qͥ suis fidelib dicere
dignatꝰ ẽ. uos aut̃ dixi amicos.qr. que cũq audiui a patre
meo nota feci uob̃. uenit in cor eiꝰ ꝑ p̾sentiã diuine ẽtẽpla¬
tionis: i ꝗͣ sit mundus a sorde iniqͥtatis agnoscit. eiꝰq hu¬
militatẽ digna mercede remunerat. fr̃ qͥ adiuuat᷑ a fr̃e¬

Expanded text:
dos alios linguam benignus exserit. Sed ille qui suis fidelibus dicere dos alios linguam benignus exserit. Sed ille qui suis fidelibus dicere dignatus est, Vos autem dixi amicos, quia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis ; venit in cor ejus per praesentiam divinae contemplationis, eo quam hoc sit mundum a sorde iniquitatis agnoscit, ejusque humilitatem digna mercede remunerat.-- Frater qui adjuvatur a fr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ plerũ an dixerit ignoret. Cuiꝰ tam̃uesania ñuũꝗͣ. ꝑ sapien¬
tiũ modestiã facillime suffert: atq ex tẽpore sopit᷑. bonum
hominis dila tat uiã eiꝰ: ⁊ ance pͥncipes spatiũ ei facit. Uonũ
caritatis siue aliarũ uirtutũ qͣs a dño fideles accipiunt. di¬
latat iuã actionis eoꝵ. qͥ qͦ magis grã sp̃e intꝰ replent᷑ eolatiꝰ
foris bonoꝵ oꝑũ fruc̾tu multiplicant᷑ ãtq inter magnos ȩccłiȩ
rectores. in futo culm̃ sortiunt᷑ honoris. Alit̃. Donũ sp̃uale sal¬
uatoris qđ mundo actulit. dilatat uiã eiꝰ. qͦ ad plurimas orb̃
nationes. ꝑ fidei ⁊ dilectionis suȩ p̃sentiã ueniret: ⁊ nec solũ
popłos. s ipsos etiã rerũ dños c̃cupicentiis renuntiare. ac sͥ
cata ẽspicit. pͥmo ad seipsũ oculũ c̃sideratioĩs inflectit. dr̃q
suã fragilitatẽ sollicitꝰ accusauerit. sic demũ ad corripien¬

Expanded text:
et plerumque an dixerit ignoret, cujus tamen vesania nonnunquam per sapienet plerumque an dixerit ignoret, cujus tamen vesania nonnunquam per sapientium modestiam facillime suffertur, atque ex tempore sopitur. Donum hominis dilatat viam ejus, et ante principes spatium ei facit. Donum charitatis sive aliarum virtutum, quas a Domino fideles accipiunt, dilatat viam actionis eorum, quia quo magis gratia Spiritus intus replentur, eo latius foris bonorum operum gressus multiplicant, atque inter magnos Ecclesiae rectores in futuro culmen sortiuntur honoris. Aliter, donum spirituale Salvatoris, quod mundo attulit, dilatavit viam ejus, quod ad plurimas orbis nationes per fidei et dilectionis suae praesentiam veniret; nec solum populos, sed ipsos etiam rerum dominos, concupiscentiis renuntiare ac sibirimo ad seipsum oculum considerationis inflectit, dumque suam fragilitatem sollicitus accusaverit, sic demum ad corripien
Abbreviated transcription (Latin):
cundans eũ. Ñ trena substantia sẽꝑ defendere potestꝰ. ĩ mo
pleriq ꝓpt̾ diuitias s̃ capti uł occisi. Inde ⁊ eccłiastes ait.
Duutiȩ c̃seruate in malũ dñ sui: ꝑeunt enĩ in afflictioẽ
pessima. meliꝰ ẽ gͦ ut intellegat᷑ substantiã laudare uirte¬
tũ qͥb qͥcũq abundat. qͣsi muro in expugnabili eunctas
hostiũ arcet insidias. Qͥ pͥus respondet ꝗͣ audiat: stultũ se¬
discat: stultitiȩ noxã ñ declinat. qͥ iudicare ꝓximoꝵ facta
pͥus ꝗͣ plenã causã utriꝰq partiᷤᷤ dinoscat in ordinate festi¬
nat: ⁊ ille se c̃fusiõe dignũ demonstͣt. Sp̃c uiri sustentat in¬
becillitatẽ suã. Et ipse uirait. Sp̃c qͥdẽ ꝓmpꝰtus ẽ. caro aũt
infirma. Pocest. ⁊ de qͦlibet uiro sc̃o accipi. qͥ carnis imbe¬
cillitatẽ ne intẽptationib cędat m̃tis fortitudine susten
sepe dicat ea quȩ postmodũ placatꝰ qr dixerit peniteat

Expanded text:
rena substantia semper defendere potest, imo plerique propter divitias sunt capti vel occisi. Unde et Ecclesiastes ait, Divitiae conservatae in malum domini sui; pereunt enim in afflictione pessima. Melius ergo intelligitur substantiam laudare virtutum, quibus quicunque abundat, quasi muro inexpugnabili cunctas hostium arcet insidias.-- Qui prius respondit quam audiat, etc. Qui prdiscat, stultitiae noxam non declinat. Qui judicare proximorum facta priusquam plene causam utriusque partis dignoscat, inordinate festinat, et ille se confusione dignum demonstrat.-- Spiritus viri sustentat imbecillitatem suam. Et ipse vir ait, Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma . Potest et de quolibet viro sancto intelligi, qui carnis imbecillitatem, ne in tentationibus cedat, mentis fortitudine sustentsaepe dicat ea quae, postmodum placidus, quia dixerit poeniteat,