comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
firmare uoleute: scdm̃
quas cleri in recreatiõe
pontificis libera nou ex¬
pectaretur electio. nec
plebis cui dabatur ep̃s
ut canones predisant
a adiuitũ et uolutatẽ
regis ficrent. ip̃o anulũ
et baculum dante ponti¬
gitur qualescũ¬
q etiam nou intelligẽ¬
tes plebis liuguã cui p̃¬
ficiebantur. moysi cathe¬
dram onũ cauonũ cal¬
cata reuerentia occupã¬
tes: inoruatos et ĩdoctos
sibi sinules pbrõs ordi¬
nabant. Unde plebs nõ
habens a quib legẽ et

Expanded text:
firmare volente, secundum quas cleri in creatione pontificis libera non exspectaretur electio, nec plebis cui dabatur episcopus, ut canones praedicantia ad nutum, et voluntatem regis fierent, ipso annulum et baculum dante pontigitur qualescunque etiam non intelligentes plebis linguam, cui praeficiebantur, Moysi cathedram, omni canonum calcata reverentia, occupantes, inordinatos et indoctos sibi similes presbyteros ordinabant: unde plebs non habens a quibus legem et
Abbreviated transcription (Latin):
dñe disperge illos in nrtute
tua. et regnabis ĩ me: quia
tu es ip̃e rex meus et ds̃ m̃s.
qui mandas salutes iacob.
Dixit autem maria ad ange¬
lum. Quomodo fiet istud. qͤ¬
man nirũ nõ cognosco: Pri¬
mo quidem prudenter tacuit
cum ad huc dubia cogitabat
qualis eẽt ista salutacio:
malens minirũ humiliter
non respondere. quã temere
lcqui qd̃ nesciret .I aui uero
confortata et bene pmediata
angelo quidem foris loquẽte.
s deo initus ꝑsuadente. crat

Expanded text:
ne, disperge illos in virtute tua, et regnabis in me, quia tu es ipse Rex meus, et Deus meus, qui mandas salutes Jacob. 3. Dixit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud? quoniam virum non cognosco. Primo quidem prudenter tacuit, cum adhuc dubia cogitabat qualis esset ista salutatio; maleus nimirum humiliter non respondere, quam temere loqui quod nesciret. Jam vero confortata et bene praemeditata, angelo quidem foris loquente, sed Deo intus persuadente erat
Abbreviated transcription (Latin):
teglie magnus pir
lildendus eat. qui per
quoddã adoptioĩs archa¬
ue mysteriũ. et filius bo¬
et frater est saluatoris
Luuc est. ꝙ mentẽ eius
omp̃s deus ad tantũ pu¬
ritatis ac nustice reuela¬
tioĩs culmen euexit. ut
non modo ei statũ ecclĩe
pũtis ostendent: sed etiã¬

Expanded text:
e magnus vir iste credendus est, qui per quoddam adoptionis arcanae mysterium et filius et frater est Salvatoris. Hinc est quod mentem ejus omnipotens Deus ad tantum puritatis ac mysticae revelationis culmen evexit ut ei non modo statum Ecclesiae praesentis ostende
Abbreviated transcription (Latin):
labomĩbs excolenduᷤ.
Conturbatus ad hec ce¬
sar:ait. Nisu sta extĩcta
fuerit: magnũ nobis
inferet detrimentũ. Qͥs
etenĩ auertere p̾ualet

Expanded text:
ab omnibus excolendus!». II 161 Conturbatus ad haec cesar ait: «Nisi ista extincta fuerit, maximum nobis inferet detrimentum: quis enim advertere prevalet
Abbreviated transcription (Latin):
ctori: Utinam in aliquãdo
tale aliquid cogitanti deus
respondere dignetur. quod et
suo increpando respondit a

Expanded text:
ctori? Utinam mihi aliquando, tale aliquid cogitanti, Deus respondere dignetur, quod et suo increpando respondit a
Abbreviated transcription (Latin):
N Interdũ autẽ sẽper
tan posteris nucianda:
ut discant qua caritate
dilexit suos. qui ꝓcis mo¬
ri dignatus est: cui om̃s
uicem debemus rependere

Expanded text:
niat. Interdum autem semper ta posteris nuntianda, ut discant qua charitate suos dilexit, qui pro eis mori dignatus est: cui omnes vicem debemus rependere
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Et subito columba
apparuit in carcere. ⁊ crur
erecta est ii celis: usq ad
locũ ubi stabat scã pul¬
la. Et ecce colũba staus
supra crucẽ: dicebat scẽ

Expanded text:
ens . haec subito lumen ap| paruit in carcire . et crux erecta de caelo usque ad locum| ubi stabat sancta puella . et ecce columbam stans super| crucem dicebat. Habe
Abbreviated transcription (Latin):
in regni celestis palatio
possidemus. Quem ig̃r
pondus t̾rene corruptio¬
ius aggrauat: rerum
extrinsecus affluentiũ
copia non extollat. Qui
ad hoc constitutus est.
ut totis uirib iugiter cũ
aduersario diuucet. tor¬
poris hunc et negligẽtie
dissolutio nou eueruet.
Sic sic per diuine pieta

Expanded text:
in regni coelestis aerario possidemus. Quem igitur pondus terrenae corruptionis aggravat, rerum extrinsecus affluentium copia non extollat. Qui ad hoc constitutus est, ut totis viribus jugiter cum adversario dimicet, torporis hunc et negligentiae dissolutio non enervet. Sic, sic per divinae pieta
Abbreviated transcription (Latin):
qz mris confessiõe: tandẽ
aliqñ sentenciã dedit. ut
u̾go diũ gladio uitam
finiret. Lictores autẽ mi¬
nistri scelerum illã acti¬
piẽtes. eduxer̃t extra cun¬
tatem: ut iussa cesaris.
adimplerent. Uidentes
ꝙ duceretur ad mortem.
Igitur cũ uenisset ad lo¬
cumi ĩ quo decollãda eras.
rogauit spiculatores .li
licenciam orandi acciꝑet.
Illi autẽ. paruerũt illiuᷤ
scõ desiderio. Accepta ita¬
sima uirgo expandit ma¬
nus suas ad celũ: et his
uerbis dnĩn exorare cepͭ.
creator celoꝵ et angeloꝵ.

Expanded text:
ris conversione, tandem aliquando sententiam dedit, ut virgo domini gladio vitam finiret. II 188 Lictores autem, ministri scelerum, illam accipientes eduxerunt extra civitatem, ut iussa cesaris adimplerent. II 189 Videntes d duceretur ad mortem, Igitur, dum venissent ad locum, in quo decollanda erat, rogavit spiculatores, quo licentiam orandi acciperet; illi autem paruerunt illius sancto desiderio. II 191 Accepta itasima virgo expandit manus suas ad celum et his verbis dominum exorare cepit:creator celorum et angelo
Abbreviated transcription (Latin):
als macri cũ eadẽ ma¬
ll aut piugues cumo
aun pinguedine re-¬
luuscant. Seo si hoe est
llonsilio creatoris.
ut in effigie sua cuiusq
ꝓprietas et discernibilis
similitudo seruetur: ĩ ce¬
teris autem corporis mẽ
bris equalia cuncta red¬
dautur. ita modificabr̃
illa in unoquoq mate¬
ries. ut nec aliquid ex e¬
a pereat: et qd̃ alicui de¬
fuerit ille suppleat. qui
de nichilo potuit qd̾ po¬
luit oꝑari. Sic autem ĩ
corporĩb resurgentiuz
racionabilis equalitaᷤᷤ
erit: sicut est uocũ quibz
cantus impletur. Hxoc
fiet cuiqz de materie cor¬
poris sui. qd̃ et hominẽ
reddat angelicis cetib:
et nichil inconueniens
Indecorum quippe ali¬
quid ibi nou erit. sed qͥc¬
quid futurũ est hoc dece¬
bit: quia nec futurum
est si nou decebit. łe bin.

Expanded text:
aut macri cum eadem macie, aut pingues cum eadem pinguedine reviviscant. Sed si hoc est in consilio Creatoris, ut in effigie sua cujusque proprietas et discernibilis similitudo servetur, in caeteris autem corporibus bonis aequalia cuncta reddantur, ita mundificabitur in illa in unoquoque materies, ut nec aliquid ex ea pereat, et quod alicui defuerit, ille suppleat, qui etiam de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaequalitas erit, sicut est vocum quibus cantus impletur, hoc fiet cuique de materie corporis sui, quod et hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens Indecorum quippe aliquid ibi non erit. Sed quidquid futurum est, hoc docebit, quia nec futurum est, si non decebit.
Abbreviated transcription (Latin):
qrego et pater ad eũ ueĩe¬
nius: et mansionẽ apd̃
eũ facieuius. Itaq iaui
scio ubi paranda sit domĩ
ei: qũ non capit eũ iusi
ergo ci templũ edificare
iunobis. primo quidẽ
qr uec singulos dedigua¬

Expanded text:
ego et Pater ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Itaque jam scio, ubi praeparanda sit domus ei, quoniam non capit eum nisi ei templum aedificare in nobis: primo quidem quia nec singulos dedigna
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓꝑabut. ut ibi interpel¬
laret pro plebe: qd̃ hic
poscenti redderet fideli.
ubi funderet uota:ꝙ hic
responderit uotis. His
gestis clarissimi uiri. et¬
si indigius quib expli¬
cata sunt dictis. nũc tẽ¬
pore congruo terminũ
dare disposiumus: ori
manũ imponimus. in¬
trorsus ad conscientiã
redire festinamus. Et
quẽ imutarinon possu

Expanded text:
at, ut ibi interpelleret pro plebe, quod hic poscenti redderet ac fideli; ibi funderet vota, quod hic responderet votis. gestis clarissimi viri, etsi indignis quibus explicata sunt dictis, nunc tempore congruo terminum dare disponimus, ori manum imponimus, introrsus ad conscientiam redire festinamus. Et quidem quem imitari non possu
Abbreviated transcription (Latin):
portant:Dũque se a tar¬
nis petulantia et a terre¬
narũ rerũ ambitu atii
a uisibiliũ uoluptate cu¬
stodiunt ab his etiam a¬
lios admonẽdo cõpescũt.
Et sũt nõnulli qui qua¬
si duobꝰ talentis ditati
inteliectũ atq operatio¬
nẽ percipiũt subtilia de
interuis intelligũt mi¬
ra in exterior ibꝰ operãtur.
Cumq et intelligendo ⁊
operando aliis predicant
quasi duplicatum de ne¬
gotio lucrum reportant.

Expanded text:
perunt; dumque se a carnis petulantia et a terrenarum rerum ambitu, atque a visibilium voluptate, custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et sunt nonnulli qui, quasi duobus talentis ditati, intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intelligunt, mira in exterioribus operantur; cumque et intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de negotio lucrum reportant.
Abbreviated transcription (Latin):
per scl̾a p̾cepisset. Imple
inquit gomor ex eo. ⁊ cu¬
stodiatur ii futuras re¬
tro gencratioẽs: ut noue¬
rint panem quo alui cos
in solitudiue. qũ educti
estis de t̾ra egrpti. Ecce
ĩquit mietur pudicicia
uirginalis: ecce ꝙͣte ma¬
guituduus est ĩuuolate
carius integritas. Uioc.¬
te frẽs mei. considãte. per¬
pendite:quid deliciarũ
incorruptio corporis ba¬
bet in celo. si cibum celi
germinat in scpulcro.
Quãtis illic houoribuᷤ
sublimatur btã uugini¬
tas. ubi uimꝵ sola est

Expanded text:
praecepisset: «Imple, inquit, Gomor ex eo, et custodiatur in futuras retro generationes, ut noverint panem quo alui eos in solitudine, quando eduxi eos de terra Aegypti .» Ecce quid meretur pudicitia virginalis. Ecce quantae magnitudinis est inviolatae carnis integritas. Videte, fratres mei, considerate, perpendite, quid deliciarum incorruptio carnis habeat in coelo, si cibum coeli, germinat in sepulcro. Quantis illic honoribus sublimatur beata virginitas, ubi nimirum sola est
Abbreviated transcription (Latin):
sompniatũ. s silenter ĩspira¬
tum. personaliter incarnatũ.
corporaliter minsceratũ. Uerbũ
igitur qd̃ in se nec poterat fieri.
nec indigebat. dignetur ĩ me.
dignetur et michi fieri secũdũ
uerbum tuum. Ffiat quid ge¬
ueraliter omni mundo: s spe¬
cialiter. fiat michi secundum
uerbum fuum.

Expanded text:
somniatum; sed silenter 755 inspiratum, personaliter incarnatum, corporaliter invisceratum. Verbum igitur, quod in se nec poterat fieri, nec indigebat, dignetur in me, dignetur et mihi fieri secundum verbum tuum. Fiat quidem generaliter omni mundo, sed specialiter fiat mihi secundum verbum tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
tia iuris sepe decretis ob¬
loq̃rentur: adiecit. ꝙ se
censure p̾dictoꝵ subicet.
salua tamen dignita¬

Expanded text:
tia juris saepe decretis obloquerentur adjecit quod se censurae praedictorum subjiceret, salva tamen dignita
Abbreviated transcription (Latin):
qi gl̾atio ꝙͣ habebãt in lege.
turansit: Si flos nõ decidit.
ug̃ regnũ. nͥ sacerdotium:
diq magnalia illa. de
quibz glari solebant et dice¬
t quanta audiuimius et
giouuus ca. et patres
ueosti narraucrunt nobis:
Et iterum. Quanta man¬
aunt patrib nr̃is: nota fa¬
cu es filiis sus. Et h di¬
sa sint pro eo qd̃ positũ est
iuszarthi cuutatẽ galilee.

Expanded text:
iatio, quam habebant in lege, non remansit? Si flos non decidit, ubi ergo regnum, ubi sacerdotium, denique magnalia illa, de quibus gloriari solebant, et dicere: Quanta audivimus et cognovimus ea, et patres nostri narraverunt nobis? et iterum: Quanta mandavit patribus nostris nota facere ea filiis suis? Et haec dicta sunt pro eo quod positum est: In Nazareth c
Abbreviated transcription (Latin):
angelus a deo. Ad quẽ:. Ad
uirginem desponsatam uiro
cui nomen crat ioseph. Que
est hec iurgo tã uencrabilis
ut salutetur ab angelo. tã
humilis ut desponsata sit
fabro: Pulchra ꝑmuxtio uir¬
gutatis et humilitatis.
nec mediccriter placet deo

Expanded text:
el a Deo. Ad quem? Ad Virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph. Quae est haec Virgo tam venerabilis, ut salutetur ab angelo; tam humilis, ut desponsata sit fabro? Pulchra permistio virginitatis et humilitatis: nec mediocriter placet Deo
Abbreviated transcription (Latin):
uersus om̃s adolescẽteᷤ
arma corripiens: noct̃¬
iuis inquietabat illece
aꝑtis in eum telis irru¬
ebat. ut nullus ãbig̾et:
quia anthonius cõtra
drabolum dunicaret.
Nam et ille. cogitatioẽs
sordidas conabatur ĩse¬
rere: et hic cas or̃onibz
subinouebat assiduo.
Ille titillabat sensus
naturali carns ardore:
uoctes in pulcre nulie¬
ris uertebatur ornatu.
nulla omittens figiẽ¬
ta lasciuie. hic ultrices
gchenne flãmas. et do¬
lorem uernus recordãs:
obiciebat. Ille lubricũ
adolescentie iter. ad rui¬
uam facile ꝓponebat.
hic eterna futuri iudicu
menta seruabat. Ista
autẽ omĩa: ad confusi¬
onem dyaboli fiebant.

Expanded text:
ersum omnes adolescentes arma arripiens, nocturnis eum inquietabat illecebapertis in eum telis irruebat, ut nullus ambigeret, quin Antonius contra diabolum dimicaret. Nam et ille cogitationes sordidas conabatur inserere, et hic eas oratu submovebat assiduo. Ille titillabat sensus naturali carnis ardore; noctes in pulchrae mulieris vertebatur ornatum, nulla omittens figmenta lasciviae; hic ultrices gehennae flammas et dolorem vermium recordans, opponebat. Ille lubricum adolescentiae iter, et ad ruinam facile proponebat; hic aeterna futuri judiciimenta servabat. Ista autem omnia ad confusionem diaboli fiebant
Abbreviated transcription (Latin):
dem:ꝓpter recentes pla¬
gas non poterat. Orãs
uero ꝓstratus: post or̃o¬
nem clara uoce dicebat.
Ecce ego hic sum antho¬
nius:non fugio uestra

Expanded text:
dem propter recentes plagas non poterat, orans vero prostratus, post orationem clara voce dicebat: Ecce hic sum ego Antonius, non fugio vestra
Abbreviated transcription (Latin):
gione consũmatis. ius¬
sit iniquissimus cesar
bt̃am martyrem aute
suã pñtiam adduci: et
młtunodis argumẽtis
iugeniũ mentis sue ex¬
acuens. multisqz sedu¬
ctiõib illius animũ ad¬
re satagens:decertabat
instantius.S uirgo doͥ¬

Expanded text:
ter consummatis, iussit iniquus cesar beatam martyram ante suam presentiam adduci, et multis modis vel argumentis ingenium mentis suae exacuens multisque seductionibus illius animre satagens decertabat instantius. II
Abbreviated transcription (Latin):
de tua carue uerum ho¬
nunẽ paritura eras. et¬
munda pre om̃ib iure
esse debueras. Primor¬
dia itaq creationis tu¬
e.merito filii tui. sc̃e es

Expanded text:
ta carne verum hominem paritura eras, munda prae omnibus jure esse debueras. Primordia itaque creationis tuae merito filii sanctae E
Abbreviated transcription (Latin):
lapidatus ẽ stephanus pͥmus mar¬
tyr ꝓ nomine. xp̃i. euidentiꝰ erat
& saulus sic aderat lapidantib
ut ñ ei sufficeret. si tantum suis
manib lapidaret. Ut enim eẽt
omniũ lapidantiũ manib ip¬
se omniũ uestim̃ta seruabat. ma¬
gis seuiens om̃s adiuuando. qͣm¬

Expanded text:
lapidatus est Stephanus primus marlapidatus est Stephanus primus martyr pro nomine Christi, evidentius aderat et Saulus. Et sic aderat lapidantibus, ut non ei sufficeret si tantum suis manibus lapidaret. Ut enim esset in omnium lapidantium manibus, ipse omnium vestimenta servabat, magis saeviens omnes adjuvando, q
Abbreviated transcription (Latin):
odie lectio de actib apłoꝵ
hȩc prenunciata ẽ: ubi
faciens agnos de lupis. Ita eium
in preclara propħia. cũ ia¬
cob patriarcha benediceret filiis
suis presentes tangens. futura
ꝓspiciens p̃dicatũ erat. quod in
paulo contigit. Erat autẽ paulꝰ
sicut ipse testatur. de tribu ben¬
iamin. Cum autem iacob bene¬
dicens filios suos. uenisset ad be¬
nedicendũ beniamu ait de illo.
Benamin lupus rapax. Quid
ergo: Lupus rapax semꝑ: Absit.
Sed quid: Mane rapiet predam.
ad uesꝑam diuidet ęscas. Hoc in
apło paulo completũ ẽ: quia &e
de illo p̃dictũ erat.
am si placet audiamus illum
mane rapientẽ: ad uesꝑum escaᷤᷤ
diuidentem. Mane & uesperũ
posita sunt ꝓ eo: ac si diceret᷑ pͥus
postea. Sic ergo accipiamus. pͥuᷤ
rapit. postea diuidens escas. At¬
tendite raptorem. Saulus inqͥt
dotum ibat ut ubicũq inueni¬
ret cħ sacerdotes. attraheret
& adduceret utiq puniendos.
Ibat spirans & anhelans cedis:
hoc ẽ mane rapiens. Nã & qͣndo

Expanded text:
odie lectio de Actibus Apostolorum haec pronuntiata est, ubi faciens agnum de lupo. Ita enim erat in praeclara prophetia, cum Jacob patriarcha benediceret filiis suis, praesentia tangens, futura prospiciens. Praedictum erat quod in Paulo contigit. Erat autem Paulus, sicut ipse testatur, de tribu Benjamin . Cum autem Jacob benedicens filios suos, venisset ad benedicendum Benjamin, ait de illo: Benjamin lupus rapax. Quid ergo? lupus rapax semper? Absit: sed qui mane rapiet praedam, ad vesperam dividet escas . Hoc in o Paulo completum est, quia et de illo praedictum erat. Jam, si placet, inspiciamus illum mane rapientem, ad vesperum escas dividentem. Mane et vesperum posita sunt pro eo ac si diceretur, Prius et postea. Sic ergo accipiamus, Prius rapiet, postea dividet escas. Attendite raptorem: Saulus, inquitrdotum, ut ubicumque inveniret viae Dei sectatores, attraheret et adduceret, utique puniendos, ibat spirans et anhelans coedes. Hic est ille mane rapiens. Nam et quando
Abbreviated transcription (Latin):
perarius deficeret in uia: nisi at¬
tenderet quid accepturus eẽt. Cũ
autem attenderis quid sis accep¬
turus. omnia tibi erunt uilia
quȩ pateris:. nec digna estimabis
ꝓ quib illud accipias. mirabe
Contempni: sed etiam exaltari.
Mori. sed etiam resurgere. L ui.¬
sta cogitantes fratres km̃i. non
desꝑemus: qui & si peccatores
sumus. magnũ medicũ habemꝰ.
Ipsum medicũ audite. Non ue¬
ni inquit uocare iustos. s pec¬
catores ad penitentiã. Utilitas
autem rei geste huius hec est.
Apłs ipse commemorat in epłis
sius. Dicit enim ad hoc sibi ue¬
niam datam omniũ peccatoꝵ
suoꝵ. Nemo de se desꝑet. qͥ fuerit
magnis peccatis inuolutus. &
magnis scelerib irretitus. quah
ueniam ñ sit accepturus. ħ con¬
uersus fuerit ad eum qͥ pendenꝰ
in cruce. ꝓ ꝑsecutorib orauit di¬
cens. Pater ignosce illis. qͥa nesci¬
unt quid faciunt. factus ille ex
ꝑsecutore predicator & doctor gen¬

Expanded text:
perarius deficeret in via, nisi atperarius deficeret in via, nisi attenderet quid accepturus esset. Cum enim attenderis quid sis accepturus, omnia tibi erunt vilia quae pateris, nec digna aestimabis pro quibus illud accipias. Mirabercontemni, smori, sed etiam resurgere. Ista cogitantes, fratres charissimi, non desperemus, quia etsi peccatores sumus, magnum medicum habemus. Ipsum medicum audite, Non veni vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam. Utilitas autem rei gestae hujus haec est: Apostolus ipse commsuis. Dicit enim ad hoc sibi veniam datam omnium peccatorum suorum, ut nemo de se desperet, qui fuerit magnis peccatis involutus, et in magnis sceleribus irretitus: quasi veniam non sit accepturus, si conversus fuerit ad eum qui pendens in cruce et pro persecutoribus oravit, dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Factus est ille ex persecutore praedicator et doctor Gen
Abbreviated transcription (Latin):
Ego inqͥt illi ostendã. quȩ illum
oporteat pati ꝓ nomine meo. U¬
bi terror. ibi saulus. Qui facie¬
bat contra nom̃. patitur pro no
lum preparare ferrũ : secaturus
ẽ ñ ꝑempturus. Curaturus. non
octisurus. Xp̃c dicebat. Ego illi
ostendam quȩ illum oporteat pa¬
ti ꝓ nomine meo. Sed quo fine:
Ipsum qui patiebat᷑ audite. Non
sunt condigne passiones huius
temporis ad futuram głam quȩ
reuelabit᷑ in nobis. Ac si dicat̃.
Seuiat mundus. fremat mundꝰ.
increpet linguis. coruscet armis.
quicquid potest faciat. Quid fa¬
ciet ad id quod accepturi sumꝰ
Appendo quod patior. contra id
quod spero. Hoc sentio. illud cre¬
do. Et tamen plus ẽ quod credo.
quam quod sentio. Quicquid ẽ
quod seuit ꝓ nomine xp̃i si potest
uiuẽ: tolerabile ẽ. Si ñ potest uiutre
migrare hinc facit. Non extinguit:
p̾miũ. ipsam dulcedinẽ: quȩ cũ
uenerit. sine fine erit. Opus cum
fine: merces sine fine. Nam & o¬

Expanded text:
Ego, inquit, illi ostendam quanta illum Ego, inquit, illi ostendam quanta illum oporteat pati pro nomine meo. Ubi terror, ibi salus. Qui faciebat contra nomen pastoris, patitur pro nomlum praeparare ferrum: secaturus est, non perempturus; curaturus, non occisurus. Christus dicebat, Ego illi ostendam quanta illum oporteat pati pro nomine meo. Sed quo fine? Ipsum qui patiebatur audite: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis ; ac si dicat, Saeviat mundus, fremat mundus, increpet linguis, coruscet armis, quidquid potest faciat; quid faciet ad id quod accepturi sumus? Appendo quod patior contra id quod spero: hoc sentio, illud credo; et tamen plus est quod credo, quam quod sentio. Quidquid est quod saevit pro nomine Christi si potest vivi, tolerabile est; si non potest vivi, migrare hinc facit: non exstinguit, praemium, ipsam dulcedinem; quae cum venerit, sine fine erit. Opus cum fine; merces sine fine. Nam et o
Abbreviated transcription (Latin):
ouis. Ecce lupus rapax adducit᷑
ad ouem sequendã ñ rapiendã
Sed ne repentinũ ouis expaueᷤ¬
ceret. lupum ipse pastor de celo
qui omnia faciebat. nunciauit
lupum uenturũ oui: sed non se¬
uiturum. & tamen tã immaniᷤ
fama lupum illũ precesserat: ut
ñ possit ouis audito eiꝰ nomine
ñ conturbari. Nam cũ dñs isx ei¬
oem ananie nunciasset saulũ ue
nisse. iam ut crederet. & ad eum
ananias ire deberet: ait ananiaᷤ.
Dñe audiui de isto homine quod
multa mala oꝑatus ẽ. in scõs tu¬
cipib sacerdotũ. ut ubicũq inue¬
nerit tui nominis sectatores per¬
trahat. Dñs aut̃ ad illũ. Sine. E
geritur. lupo seuitia interdicitur.
lupus ad ouem captiuus ducit᷑.
Tanta autem precesserat fama
lupi raptoris. ut eius nomine
audito tremeret ouis etiam sub
manu pastoris. Confortat᷑ ne iã
putat seuientẽ. ne timeat uel ter¬
rentem. Ab agno ꝓ ouib mor¬
tuo. fit ouis secura de lupo. ł .u.¬

Expanded text:
Ovis. Ecce lupus rapax adducitur Ovis. Ecce lupus rapax adducitur ad ovem sequendam, non rapiendam. Sed ne repentinum ovis expavesceret lupum, ipse pastor de coelo, qui haec omnia faciebat, nuntiavit ovi lupum venturum, sed non saeviturum. Et tamen tam immanis fama lupum illum praecesserat, ut non posset ovis audito ejus nomine non conturbari. Nam cum Dominus Jesus eidem Ananiae nuntiaret Paulum jam venisse ut crederet, et ad eum Ananiam ire debere, ait Ananias: « Domine, audivi de isto homine, quia multa mala operatus est in sanctos tucipibus sacerdotum, ut ubicumque invenerit tui nominis sectatores, pertrahat. Dominus autem ad illum: Sine; geritur. Lupo saevitia interdicitur, lupus ad ovem captivus adducitur. Tanta autem praecesserat fama lupi raptoris, ut ejus nomine audito, timeret ovis etiam sub manu pastoris. Confortatur, ne jam putet saevientem, ne timeat tumentem. Ab agno pro ovibus mortuo fit ovis secura de lupo. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
cas. Uoce xp̃i de celo ꝓstratus &
accipiens desuꝑ. interdictor iam
seuiendi cecidit in faciem suam¬
ꝯ prius ꝓsternendus: postea eri¬
gendus. Prius ꝑcutiendus. post¬
ea sanandus. Non enim in illo
postea xp̃c uiueret: nͥ occideret᷑.
in eo quod male antea uixisset.
Quid ergo ꝓstratus audit: Sau
non dicebat quid ꝑsequeris fide¬
les meos: sed quid me ꝑsequeris.
Et ille. Quid me uibes facere. iam
parat se ad obediendũ. qui prius
scuiebat ad ꝑsequendũ. Iam in¬
format᷑ ex ꝑsecutore p̾dicator. ex
lupo ous. ex hoste miles. Audit
quid facere debeat cecus sane fac¬
tus. ut interiori luce fulgeret cor
eius. Exterior lux ad tempꝰ sub¬
tracta ẽ ꝑsecutori: ut redderet᷑
p̾dicatori. Et eo tam̃ tempore qͦ
cetera ñ uidebat. iħm tam̃ uide¬
bat: ita & eius ipsa cȩcitate infor¬
mabatur misterium credentiũ.
bet. cetera nec nata computare
Creatura uilescat. ut creator dul
ideamus ergo. Adductus ẽ ad
ananiã. & ananias int̾pretat᷑

Expanded text:
ce Christi de coelo prostratus, et accipiens desuper interdictum jam saeviendi, cecidit in faciem suam; prius prosternendus, postea erigendus; prius percutiendus, postea sanandus: non enim in illo postea Christus viveret, nisi occideretur in eo quod male ante vixisset. Quid ergo prostratus audit? Saulnon dicebat, Quid persequeris fideles meos; sed, Quid me persequeris? Et ille: Quid me jubes facere? Jam parat se ad obediendum, qui prius saeviebat ad persequendum. Jam formatur ex persecutore praedicator, ex lupo ovis, ex hoste miles; audit quid facere debeat. Caecus sane factus est, ut interiore luce fulgeret cor ejus. Exterior lux ad tempus subtracta est persecutori, ut redderetur praedicatori: et tamen eo tempore quo caetera non videbat, Jesum videbat. Ita et ex ipsa caecitate ejus informabatur mysterium credentium, bet, caetera nec nata computare. Creatura vilescat, ut Creator in ideamus ergo. Adductus est ad Ananiam, et Ananias interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui ea que hodie colimꝰ uo
uobiscũ transacto anno hodier¬
na natalicia celebrauer̃t: O qͣnta
& qualia de presentis uite ꝓuisi¬
one cogitabant. sed subripiente
tractata quasi stabiliter tenere
uidebantur. amiserunt. Si er¬
go transacta multitudo generis
humani ꝑ natiuitatẽ uirescit in
carne. ꝑ mortẽ aruit in puluere:
uidelicet fęnũ fuit. Quia igitur
momentis suis hore fugiunt:
mercede teneantur. Audite quid
sapiens salomon dicat. Quodc̃q
potest manus tua facere instan¬
ter oꝑare.quia nec sapientia. nec
scientia. nec ratio. nec opus er̃t
apud inferos quo tu ꝓꝑas. Qͥa
ergo & uenture mortis tempus
ignoramus. & post mortẽ oꝑari
ñ possumus. suꝑ ẽ ut ante mortẽ
tempora indulta rapiamꝰ. Sic
enim. sic mors ipsa cum uenerit
uincitur. si priusquam ueniat

Expanded text:
illi qui ea quae hodie colimus nobiscum transacto anno beati Felicis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae provisione 1485 cogitabant, sed, subripiente congregata quasi stabiliter tenere videbantur amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suis horae fugiunt, mercede teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec scientia, nec ratio, nec sapientia erunt apud inferos, quo tu properas . Quia ergo et venturae mortis tempus ignoramus, et post mortem operari non possumus, superest ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa cum venerit vincetur, si priusquam veniat
Abbreviated transcription (Latin):
Et descendens in eam: expandens
manus suas ad d̾m dixit. Inuita
tus ad conuiuiũ tuum. ueni gra¬
dñe iħu xp̃e ad tuas epulas inui¬
tare. sciens quod ex toto corde meo
desiderabam te. Uidi faciem tuã.
& quasi de sepulchro suscitatus sũ.
Odor tuus concupiscentias in me
excitauit eternas. Uox tua plena
suauitate melliflua. & allocutio
tua incomparabilis eloquiis an¬
commendo tibi filios tuos.quos
Suscipe me ut cum fratrib meiᷤ
sim. cum quib ueniens inuitast
me. Aꝑi michi ianuam uite. pͥnc¬
pes tenebrarũ ñ occurrant mͥ. nec
ueniat michi pes suꝑbie. & manꝰ
extranea non contingat me: sed
suscipe me scdm uerbum tuum.
& ꝑduc me ad conuiuũ epularũ
tuarum. ubi epulant᷑ tecũ om̃s
amici tui. Tu es enim xp̃c filius

Expanded text:
Et descendens in eam expansis manibus ad deum dixit: «Inuitatus sum ad conuiuium tuum; grasu Christe ad tuas epulas invitare, sciens quod ex toto corde meo desiderabam te. Vidi faciem tuam, et quasi de sepulcro suscitatus sum. Odor tuus concupiscentias in me excitavit aeternas. Vox tua plena suavitate melliflua, et allocutio tua incomparabilis est eloquiis ancommendo tibi filios tuos, quosesia. Suscipe me ut cum fratribus meis sim, cum quibus veniens invitasti m. Aperi mihi januam vitae, et princeps tenebrarum non occurrat mihi. Non veniat mihi pes superbiae, et manus extranea non contingat mihi: sed suscipe me secundum verbum tuum, et perduc me ad convivium epularum tuarum, ubi epulantur omnes amici tui tecum. Tu es Jesus Christus
Abbreviated transcription (Latin):
spũs sanctus. duob modis in ea
sue diuine potentie efficatiam ostẽ¬
dit: quia et mentem illius adeo
quantum humana fragilitas pa¬
titur. ab omm uiciorum sorde castifi¬
cauit. ut celesti esset digna partui:
et inutero illiꝰ sanctum ac uene¬
rabile redemptons nri corpꝰ sola
sui operatione creaint. Id est nullo
intemerata formanit.
Duem cum pnus apte spiri¬
tum sanctum dreit. Hunc
ipsum de nuo inrtutem isi tissimi

Expanded text:
us Sanctus duobus modis, in ea divinae suae potentiae efficaciam ostendit: quia et mentem illius adeo, quantum humana fragilitas patitur, ab omni vitiorum sorde castificavit, ut coelesti digna esset partu; et in utero illius sanctum ac venerabile Redemptoris nostri corpus sola sui operatione creavit: id est, nullom intemerata formavit. Quem enim prius aperte Spiritum sanctum dixit, hunc ipsum denuo virtutem Altissimi
Abbreviated transcription (Latin):
sensum funditus ꝑdidisset: ꝑ mõ¬
tes & ualles siluas & campos. die
noctuq uagabatur. Ibiq tantũ¬
modo quiescebat. ubi hanc quies¬
cerr lassitudo coegisset. Quadam uͦ
die dum uaga nimiũ errar ad
beati uiri benedicti patris specum
deuenit. ibiq nesciens ingressa
mansit. Facto aute mane. ita sana¬
ta sensu egressa est. ac si eam nun¬
quam in sama capitis ulla tenuiss
quã acceperat salute ꝑmansit. Ali¬
quantum iani alocutione cessandũ
est. ut si alionun miracula narran¬
da tendimus: loquendi uires ĩterim

Expanded text:
sensum funditus perdidisset, per monsensum funditus perdidisset, per montes et valles, silvas et campos die noctuque vagabatur; ibique tantummodo quiescebat, ubi hanc quiescere lassitudo coegisset. Quadam vero die dum vaga nimium erraret, ad beati viri Benedicti specum devenit, ibique nesciens ingressa mansit. Mane autem facto ita sanato sensu egressa est, ac si eam nunquam insania capitis ulla tenuisset; quam acceperat salute permansit. quantum jam a locutione cessandum est, ut si ad aliorum miracula enarranda tendimus, loquendi vires interim
Abbreviated transcription (Latin):
tentans erectis in celũ manibus
stetit. & ultimum spm̃ int̾ uerba
orationis efflauit. Qua scilicet
commoranti. alteri autem longiꝰ
posito. reuelatõ unius uon. dissi¬
milis uisionis apparure. Uidert̃
namq quia strata palliis atq in
numeris chorusca lampadib uia
recto orientis tramite. ab eiꝰ cella
rando habitu uir desuꝑ clarus
assistens. cuius eẽt uia quam cer¬
nerent. inquisiuit. Illi autem se
nescire ꝓfessi sunt. Quib ipse ait.
Hec ẽ uia qua dilectus domini ce¬
lum benedictus ascendit. Tẽ itaq
scĩ uiri obitũ sicut presentes disc¬
puli uidert̃. ita absentes ex signo
quod eis predictum fuerat agno¬
uerunt. Sepultus uero ẽ in orato¬
rio beati baptiste iohannis. quod
destructa ara apollinis ipse con¬
struxit. Qui & in eo specu in quo
prius sublacus habitauit. Aunc
usq si petentium fides exigat:
miraculis choruscat. Nuꝑ nãq¬
ẽ res gesta. quam narro. Quia
quedam mulier mente capta. dũ

Expanded text:
tentans, erectis in coelum manibus tentans, erectis in coelum manibus stetit, et ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque inumeris chorusca lampadibus via recto orientis tramite ab eius cella rando habito vir desuper clarus assistens, cuius esset nerent, inquisivit. Illi autem se nescire professi sunt. Quibus ipse ait: Haec est via qua dilectus Domino coelum Benedictus ascendit. Tunc itaque sancti viri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio beati Joannis Baptistae, quod destructa ara Apollinis ipse construxit. Qui et in eo specu in quo prius Sublacus habitavit, nunc usque si petentium fides exigat, miraculis coruscat. CAest res gesta quam narro; quia quaedam mulier mente capta, dum
Abbreviated transcription (Latin):
miracula quib in mundo
claruit. doctrine quoq uerbo non
mediocrit̾ fulsit. Nam scͥpsit mo¬
nachorum regulam. discretione
precipuam.sermone luculentam
Cuius si quis uelit subtilius mo¬
res uitamq cognoscere: potest in
eadem institutione regulȩ. om̃sq
magisterii illius actus inuenire.
quia sc̃s uir nullo modo potuit
aliter docere quam uixit. Fodem
exiturus. quibusdã discipłis secũ
conuersantib. quibdam longe
manentib scĩssimi sui obitus de¬
nunciauit diem. Presentib indi¬
cens. ut audita ꝑ silentiũ degerẽt.
absentib indicans quod uel quale
eis signum fieret. quando eius
anima de corpore exiret. Ante sex¬
tum uero sui obitus diem aperiri
sibi sepulturam iubet. qui mox
correptus febrib acri cepit ardo¬
re fatigari. Cumq ꝑ singłos di
portari se in oratoriũ a discipłis
fecit. ibiq exitum suũ dominici
corporis &̃ sanguinis ꝑceptione
muniuit. atq int̾ discipulorũ
manus imbecilla membra sus¬

Expanded text:
miracula quibus in mundo claruit, doctrinae quoque verbo non mediocriter fulsit. Nam scripsit monachorum Regulam discretione praecipuam, sermone luculentam. Cujus si quis velit subtilius mores vitamque cognoscere, potest in eadem institutione Regulae omnes magisterii illius actus invenire; quia sanctus vir nullo modo potuit aliter docere quam vixit. Ex exiturus, quibusdam discipulis secum conversantibus, quibusdam longe manentibus, sanctissimi sui obitus denuntiavit diem: praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies sinportari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, atque inter discipulorum manus imbecillia membra sus
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe romane pontifici. contulit.
ut in toto orbe romano.sacerdo
omnes iudices regem. Quinta
die. ut quocumq loco fuerit fa¬
bricata eccł̃a. consecrationis sue¬
hanc uirtutem obtineat. ut qui¬
cumq reus ad eam confugerit:
iudicis ꝑiculo qui in p̾senti fue¬

Expanded text:
Ecclesiae pontifici contulit, ut in toto orbe Romano sacerdotomnes judices regem hain quocunque loco fuerit fabricata ecclesia, consecrationis hanc virtutem obtineat: ut quicunque reus in eam fugerit, judicis periculo, qui in praesenti fue
Abbreviated transcription (Latin):
no enim cum desidia chri¬
stum requirit. Uides pasto¬
res angelo credidisse ⁊ tu
patri filio.spiritui sancto
angelis ꝓrophetis et apo¬
stolis credere non uis. uide
quam signanter scriptura
singulorum libret momẽ

Expanded text:
o enim cum desidia Christum requirit. uides pastores angelo credidisse: et tu patri, filio, spiritui sancto, angelis, prophetis, apostolis crede. uide quam signate scriptura singulorum libret mome
Abbreviated transcription (Latin):
ascendunt. audientes apłm dicen¬
tem. Quȩ sursum sunt querite.
que sursum sunt sapite. ubi xp̃c
est in dextera di sedens. Descen¬
dente nunc dño. hoc ẽ inclinan¬
te se ad infirmitatem & impotẽ¬
tiam ceteroꝵ. misertus imꝑfec¬
tioni eoꝵ uel infirmitati. secutȩ
sunt turbe multȩ. Aliquanti

Expanded text:
udientes Apostolum dicentem: Quae sursum sunt quaerite, quae sursum sunt sapite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Descendente nunc Domino, hoc est, inclinante se ad infirmitatem et impotentiam caeterorum, misertus impetioni eorum vel infirmitati, secutae sunt eum turbae multae, aliquanti
Abbreviated transcription (Latin):
ocente in monte dño
discipł uener̃t ad eũ. sicut
alacres. sicut domestici. si¬
cut ꝓximi. sicut amici uel fr̃s:
ideo ait dñs ad eos. Uos estis sal
terrȩ. & uos estis lux mundi. Nc̃
uero descendente eo de monte:
puli. ut negligentes. ut imper¬
fecti. Ita & filii isrł primitus in
monte ascendere ñ ualuerunt ad
ouiandũ d̾o ꝑgere ñ potuerunt
propt̾ fuam irreligiositatẽ & im¬
pietatem. sed solus moyses ascen¬
dit. & pauci cum eo semorũ isrł.
ita & cum̃ dño discipħ soli. in
monte ascenderunt. & tardiores
deorsum steterunt. Sic & modo
uigilantes. & alacres. & fideles a¬
nimȩ dm timentes & dñm dili¬
gentes. regna cȩlestia desideran

Expanded text:
ocente in monte Domino, discipuli venerunt ad eum sicut alacres, sicut domestici, sicut proximi, sicut amici vel fratres. Ideo ait et Dominus ad eos: Vos estis sal terrae, et, vos estis lux mundi . Nunc vero descendente eo de monte, puli, ut negligentes, ut imperfecti. Ita et filii Israel primitus in montem ascendere non valuerunt, ad obviandum Deo pergere non potuerunt propter suam irreligiositatem et impietatem, sed solus Moyses ascendit, et pauci cum eo seniorum Israel: ita et cum Domino discipuli soli in montem ascenderunt, et tardiores deorsum steterunt. Sic et modo vigilantes et alacres et fideles animae, Deum timentes et Dominum diligentes, regna coele
Abbreviated transcription (Latin):
discipłi. suscitabant eũ dicentes
Dñe salua nos ꝑimus. Tanto fu¬
erant metu conterriti. & pene
animo alienati. ut irruerent in
eum & ñ modeste. aut leniter
suggererent: sed turbulenter
suscitarent eum dicentes. Dñe
salua nos: perimus. O beati.
o ueraces d̃ discipłi dñm salua¬
torem uobiscũ habetis: & peri¬
culum timetis: Uita uob̃eum
ẽ. & de morte solliciti estis: Ma¬
ris turborem trementes creato¬
rem eius presentẽ ita suscitatis.
quasi non possit dormiente cor¬
pore. fluctus sedare uel mitigare.
ed quid respondent hi E.uiii.¬
dilectissumm discipł: Paruuli mn¬
quiunt sumus. adhuc infirmi.
& ñdum robusti: ideoq time¬
mus. ideoq trepidamus. Nec¬
dum uidimus crucem. necdũ¬
nos confirmauit passio dñi &
resurrectio: non ascensio in excel¬
sis. nec missi descensio scĩ sp̃c pa¬
racliti. propterea fragilitate mi¬
tamus. & propterea & sepius
audientes a dño. increpationẽ
pusillȩ fidei. supportamus. to¬
leramus libenter: uoluntarie

Expanded text:
discipuli suscitabant eum dicentes: Domine, salva nos, perimus. Tanto fuerant metu conterriti et pene animo alieni, ut irruerent in eum, et non modeste, aut leniter suggererent, sed turbulenter suscitarent eum dicentes: Domine, salva nos, perimus. O beati, o veraces Dei discipuli, Dominum Salvatorem vobiscum habetis, et periculum timetis! Vita vobiscum est, et de morte solliciti estis; maris turbatorem trementes, creatorem ejus praesentem ita suscitatis, quasi non possit dormiente corpore fluctus sedare vel mitigare. Sed quid respondent hi dilectissimi discipuli? Parvuli, inquiunt, sumus adhuc infirmi et nondum robusti, ideoque timemus, ideoque trepidamus; necdum nos confirmavit passio Domini et resurrectio, non ascensio in excelsis, non missio vel descensio Spiritus sancti paracleti, propterea fragilitate nutamus, propterea et saepe audivimus a Domino increpationem pusillae fidei. Supportamus et toleramus libenter, voluntarie
Abbreviated transcription (Latin):
dit mereamur accipere que ꝓmi¬
sit. Unde cohortamur dilectionẽ
ur̃am. ut abstinentes uos ab õi
oꝑe malo: que sunt casta & iusta
sectemim. filii enim lucis: abi¬
cere debent oꝑa tenebraꝵ. Itaq
odia declinate. mendacia abicite.
suꝑbiam humilitate destruite.
auariciam proicite. largitatem
diligite. Decent enim ut capiti
suo membra conueniant. ut ꝓ¬
missarũ beatitudinũ mereamur

Expanded text:
dit mereamur accipere quod promisit. Unde cohortamur dilectionem vestram ut abstinentes vos ab omni opere malo, quae sunt casta et justa sectemini . Filii enim lucis abjicere debent opera tenebrarum. Itaque odia declinate, mendacia abjicite, superbiam humilitate destruite, avaritiam projicite, largitatem diligite: decet enim ut capiti suo membra conveniant, ut promissarum beatitudinum mereamur
Abbreviated transcription (Latin):
clamat. nisi quis renatus fuerit
ex aqua & sp̃u scõ. non potest in¬
troire in regnum ħ: ipse dudũ
ꝑ legem suam clamabat: mas¬
culus cuius preputii caro cir¬
cumcisa non fuerit. ꝑibit anima
illa de popło suo: quia pactum
meum irritum fecit. idest. quia
pactum uite in paradyso homi¬
nib a me datum. adam preuari¬
cante transgressus ẽ. in quo om̃s
peccauerunt. ꝑibit de cetu scõꝵ
si non ei fuerit remedio salutari

Expanded text:
clamat: Nisi quis renatus fuerit clamat: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum Dei ; ipse dudum per legem suam clamabat: Masculus cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo suo, quia pactum meum irritum fecit , id est, quia pactum vitae in paradiso hominibus mandatum Adam praevaricante transgressus est, in quo omnes peccaverunt: peribit de coetu sanctorum, si non ei fuerit remedio salutari
Abbreviated transcription (Latin):
gitate reduceret. Suscepit igit᷑
circumcisionem lege decretam
in carne. qui absq omni pros
labe pollutionis apparuit in
carne. & qui in similitudine
carnis peccati. non autẽ in car¬
ne peccati aduenit. remediũ qͦ
caro peccati consueuerat mun¬
dari non respuit. Sicut etiam
undam baptismatis qua noue
gr̃e populos a peccatoꝵ sorde
lauari uoluit. ipse ñ necessita¬
tis sed exempli causa subiit. Sci¬
re etenim debet ur̃a fraternitas.
quia idem salutifere curationiˢ
auxilium. circumcisio in lege
contra originalis peccati uulnꝰ
agebat. quod nunc baptismꝰ ag̾e
reuelate gr̃e tempore consueuit:
excepto quod regni celestis ianu¬
am nec dum intrare poterant:
donec adueniens benedictionem
daret qui legem dedit. ut uideri
posset ds deorum in syon: tantũ
in sinu abrahe. post mortem be¬
ata requie consolati. suꝑne paciᷤ
ingressum. spe felici expectabant.
Qui enim nunc ꝑ euangelium
suum terribiliter ac salubriter

Expanded text:
gitate reduceret. Suscepit ergo gitate reduceret. Suscepit ergo circumcisionem lege decretam in carne, qui absque omni prorsus labe pollutionis apparuit in carne, et qui in similitudine carnis peccati, non autem in carne peccati advenit, remedium quo caro peccati consueverat mundari non respuit: sicut etiam unda baptismatis, qua novae gratiae populos a peccatorum sorde lavari voluit, ipse non necessitatis, sed exempli causa subiit. Scire etenim debet vestra fraternitas, quia idem salutiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra originalis peccati vulnus agebat, quod nunc baptismus agere revelatae gratiae tempore consuevit, excepto quod regni coelestis januam necdum intrare poterant, donec adveniens benedictionem daret, qui legem dedit, ut videri posset Deus deorum in Sion, tantum in sinu Abrahae post mortem beata requie consolati supernae pacis ingressum spe felici exspectabunt. Qui enim nunc per Evangelium suum terribiliter ac salubriter
Abbreviated transcription (Latin):
Magna namq dispensatione pi¬
etatis. ad redemptionem generis
humani d̾s pater ñ angelum. ñ
archangłm. sed filium suũ uni¬
genitum mittere dignatus est:
quem quia in diuinitatis sue
specie uidere nequiuimus: mag̃¬
na rursum dilectionis arte ꝓui¬
uidit: ut hunc factũ ex muliere
hoc ẽ ex mat̾ne carnis substan¬
cia. sine uirili ammixtione con¬
ceptum. ad humanos uerũ ho¬
minem ꝓferret aspectus. qui in
diuina uirtute ac substantia
manens ꝑ omnia quod erat. ue¬
ram nature mortalis infirmita¬
tem quam non habebat indue¬
ret: & ut nobis necessariam ob¬
ediendi uirtutem precipuo cõ¬
mendaret exemplo. factum sub
lege filium suum misit ds in
mundum. Non quia ipse legi
quicquam debeat. qui unus
magist̾ nr̃ unꝰ ẽ legis lator & iu¬
dex. sed ut eos qui sub lege po¬
sit. legis onera portare nequi¬
uerant. sua passione iuuaret.
ac de serui li conditione que sub
lege erat ereptos. in adoptionẽ
filiorum que ꝑ gr̃am ẽ: sua lar¬

Expanded text:
a namque dispensatione pietatis ad redemptionem generis humani Deus Pater non angelum, non archangelum, sed Filium suum unigenitum mittere dignatus est. Quem quia in divinitatis suae specie videre nequimus, magna rursum dilectionis arte providit ut hunc factum ex muliere, hoc est ex maternae carnis substantia, sine virili admixtione conceptum, ad humanos verum hominem proferret aspectus: qui in divina virtute ac substantia manens, per omnia quod erat, veram naturae mortalis infirmitatem quam non habebat, indueret. Et ut nobis necessariam obediendi virtutem praecipuo commendaret exemplo, factum sub lege, Filium suum misit Deus in mundum: non quia ipse legi quidquam debeat, qui unus magister noster, unus est legislator et judex, sed ut eos qui sub lege positi legis onera portare nequiverant, sua compassione juvaret, ac de servili conditione, qui sub lege erant, ereptos in adoptionem filiorum, quae per gratiam est, sua lar
Abbreviated transcription (Latin):
cãm uenerabilemq pre¬
sentis fest memoriam pau¬
cis quidem uerbis euan¬
gelista comprehendit: sed non
pauca cȩlestis mysterii grauidã
uirtute reliquit. Exposita nãq
natiuitate dominica. Euius
gaudia mox angłi dignis gle¬
laudib extulerunt: pastores de¬
uota uisitatione celebrarunt: om¬
nes qui tunc audiere mirati st̃.
nos quoq ꝓ modulo nr̃o. ꝓut
potuimus proxime dño largien¬
te congruis missaꝵ hẏmnorũq
sollempnus exegimus: subiun¬
xit atq ait. Et postquam con¬
summati sunt dies octo: ut cir-¬
cumcideretur puer: uocatum ẽ
nomen eius iħc. quod uocatũ ẽ
ab angelo priusquam in utero
conciperetur. Hȩc sunt festiuita¬
tis hodiernȩ ueneranda gaudia.¬
hec sacre sollempnitas diei. hȩc
illa suꝑnȩ pietatis munera sa-¬
cro sc̃a. que fideliũ cordib com¬
mendans apłs ait. quia ubi ue¬
nit plenitudo temporis. misit
d̃s filium suum factum ex mu¬
liere. factum sub lege: ut eos qui

Expanded text:
am venerandamque praesentis festi memoriam paucis quidem verbis evangelista comprehendit, sed non pauca coelestis mysterii virtute vidam reliquit. Exposita namque nativitate Dominica, cujus gaudia mox angeli dignis laudibus extulerunt, pastores devota visitatione celebrarunt, omnes qui tunc audiere mirati sunt, nos quoque pro modulo nostro, prout potuimus, Christo Domino largiente, congruis missarum hymnorumque solemniis exegimus, subjunxit atque ait: Et postquam consummati sunt dies octo ut circumcideretur puer, vocatum est nomen ejus Jesus, quod vocatuiusquam in utero conciperetur. Haec sunt festivitatis hodiernae gaudia veneranda, haec sacrae solemnitas diei, haec illa supernae pietatis munera sacrosancta, quae fidelium cordibus commendans Apostolus ait: Quia, ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub l
Abbreviated transcription (Latin):
atum dauid & dicentem. filii ho¬
minum usq quo graui corde. ut
quid diligitis uanitatẽ & queri¬
tis mendacium: Graue utiq eoꝵ
cor est. atq om̃i ĩpietate depres¬
sum. qui ꝑ sacrilegos iocos diui¬
nis monitis illudentes. uana di¬
ligunt & falsa sectantur. Uos
more fecistis abhorrete uana. re¬
fugite falsa. impia declinate. ut¬
& ad domum dĩ confidenti semꝑ
corde uenire possitis. & in fide u̾ra
gentium magister & iudex doct᷑¬
ne sue fructum paulus inueniat.

Expanded text:
atum David et dicentem: Filii hoatum David et dicentem: Filii hominum, usquequo gravi corde; ut quid diligitis vanitatem et quaeritis mendacium ? Grave utique eorum cor est, atque omni impietate depressum, qui per sacrilegos jocos divinis monitis illudentes et vana diligunt, et falsa sectantur; et more fecistis, abhorrete vana, refugite falsa, impia declinate; et ut ad domum Dei confidenti semper corde venire possitis; et in fide vestra gentium magister, et judex doctrinae suae fructum Paulus inveniat.