comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ eũ sepeliui. Ds̃ ledit legẽ adtepis
seruis suis. ad quã se auocent hãqus
redit ab inferis : Et quid faciã talio
Ostendam qͦd ñ uident: Nonposun
Non eñi ꝓpter illos ds̃ uisibilis clebet
fieri. Iam id agant. si placet ita facus
ita conentur: quia ipsi nolunt conuera
in meliꝰ. dm̃ conuertant inpenis. i¬
deat qui potest. credat quiñ potest.
Esse dm̃ & siuidet qͥ potest. nũquid
oculis uidet: Intellectu uidet. corde
uidet. Non eñi solem & lunã uolebat
ostendere quidicebat. Beati mundo
corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Immin¬
dũ aut̃ cor nec ad fidẽ idoneũ ut qd
ñ potest uidere uł credat. ñ uideo in¬
qͥt qͥd crediturus sum : Anima enim
tua uidetur ut opinor. Stulte corpꝰ
tuũ uidetur. animã tuã quis uidet
Cũ gͦ corpus tuũ solũ uideat᷑. quare
ñ sepeliris: Miratur qr dixi. sicorpus¬
tuum tantũ uideat᷑ quare ñ sepelirꝰ
& respondet. sapit eñi ad hoc: qr uuo
Unde scio qr uiuis. cuiꝰ animnã ñ uideo:

Expanded text:
 eum sepelivi. Deus dedit legem ad tempus servis suis, ad quod se avocent: nam quis redit ab inferis? Et quid faciam talibus? ostendam quod non vident? Non possum: non enim propter illos Deus visibilis debet fieri. Jam id agant, si placet; ita faciant, ita conentur: quia ipsi nolunt converti in melius, Deum convertant in pejus. Videat qui potest, credat qui non potest, esse Deum. Etsi videt qui potest, numquid oculis videt? Intellectu videt, corde videt. Non enim solem et lunam volebat ostendere, qui dicebat: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Immundum autem cor nec ad fidem idoneum, ut quod non potest videre vel credat. Non video, inquit: quid crediturus sum? Anima enim tua videtur, ut opinor! Stulte! corpus tuum videtur; animam tuam quis videt? Cum ergo corpus tuum solum videatur, quare non sepeliris? Miratur quia dixi, Si corpus tantum videtur, quare non sepeliris? Et respondet sapit enim ad hoc. Quia vivo. Unde scio quia vivis, cujus animam non video?
Abbreviated transcription (Latin):
qđ maledic̾. Immo iam in nomine
xp̃i euenire gaudeamꝰ. lã tenentes
sceptrũ subduntur ligno crucis. iã
fit qđ p̃dictũ ÷ ad orabunt eũ om̃s
reges terrȩ. om̃s gentes seruient illi

Expanded text:
 dicens: « Imo jam in nomine Christi evenire gaudeamus. Jam tenentes sceptrum subduntur ligno crucis: jam fit quod praedictum est: Adorabunt eum omnes reges terrae; omnes gentes servient illi
Abbreviated transcription (Latin):
erat apud dm̃. & ds̃ erat uerbũ: Non nosti
enĩ tu cogitare uerba. nͥ quȩ sonant &
transeunt. Potes iã caꝑe uerbũ ñ sonũ
s dm̃ : Anñ ibi audisti. & ds̃ erat uerbũ:
S tu uerba ista cogitas. Om̃ĩa ꝑipsũ facta
sunt. & ꝑ ipsum facti st̃ & qui uerba faci¬
unt. Ouale illud uerbũ ÷. capis ocarnalie
Responde. Capis: Non capis adhuc. ad
noctẽ ꝑtines. luna tͥ necessaria ÷. nein
tenebris moriaris. Et eñi qͥdã peccatoresin¬
tendert̃ arcũ. ut sagittarent in obscura
luna rectos corde. Obscurata ÷ enĩ caro
xp̃i. decruce deposita. & insepulchro posita
& illi qui occiderunt in sultauert̃. & ñ dũ
resur rexerat. Et sagittati sunt discipłi recti
corde. s in obscura luna. Ergo ut ñ solum
dies diei eructet uerbũ. sed etiã nox nocti
annuntiet scientiã. qm̃ tuus ÷ dies & tua
÷ nox: dignare descendere. manere apud
eũ aqͦ descendis. & uenire ad qͦs descendis

Expanded text:
erat apud Deum, et Deus erat Verbum? Non nosti erat apud Deum, et Deus erat Verbum? Non nosti enim tu cogitare verba, nisi quae sonant et transeunt. Potes jam capere Verbum, non sonum, sed Deum? Annon ibi audisti: Et Deus erat Verbum? Sed tu ista verba cogitas, Omnia per ipsum facta sunt: et per ipsum facti sunt et qui verba faciunt. Quale ergo illud Verbum est? Capis, o carnalis? responde; capis? Non capis, adhuc ad noctem pertines; luna tibi necessaria est, ne in tenebris moriaris. Etenim quidam peccatores intenderunt arcum, ut sagittarent in obscura luna rectos corde . Obscurata est enim caro Christi de cruce deposita, et in sepulcro posita: et illi qui occiderunt insultaverunt; et nondum resurrexerat, et sagittati sunt discipuli recti corde, sed in obscura luna. Ergo ut non solum dies diei eructet verbum, sed etiam nox nocti annuntiet scientiam; quoniam tuus est dies, et tua est nox; dignare descendere, manere apud eum a quo descendis, sed venire ad quos descendis.
Abbreviated transcription (Latin):
quam opatus ÷ mmedio t̾rȩ. Iuus ÷ dieᷤ.
Qui sunt isti: Sp̃uales. Et tua ÷ nox.
qui sunt isti: Carnales. Tuus: dies &
sapientiã loquioꝰ int̃ ꝑfectos Nondũ capi¬
unt istam sapientiã caruales. Non potui
loqͥ uob̾ quasi sp̃ualib s quasi carnalib.
Ergo cum spũales spualib loquunt᷑: dies
diei eructat uerbum. Cũ uͦ & ipsi carnales
ñ tacent fidem crucifixi xp̃i quã possunt
caꝑe parui : nox nocti annuntiat scientiã.
suus ÷ dies. & tua ÷ nox. Ad te ꝑtinent sp̃ualeᷤ
ad te ꝑtinent carnales. Illos illustras in cõ¬
mutabili sapientiȩ ueritate. illos consolariꝰ
carnis manifestatione. tanquã luna con¬
solanᷤᷤ noctem. Tuus ÷ dies. & tua ÷ nox.
Uis audire diẽ : Nide si capis. erige quan¬
tũ potes m̃tẽ tuã. Sideamus. siꝑtines ad
diem. Iam uideamꝰ. si ñ palpitat᷑ aspectꝰ
tuus. Potes uidere qđ audisti mͦ exeuan¬
gelio. inpͥncipio erat uerbũ & uerbum

Expanded text:
quam operatus est in medio terrae. Tuus est dies. quam operatus est in medio terrae. Tuus est dies. Qui sunt isti? Spirituales. Et tua est nox. Qui sunt isti? Carnales, Tuus est dies; sapientiam loquimur inter perfectos . Nondum capiunt istam sapientiam carnales: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus . Ergo cum spirituales spiritualibus loquuntur, Dies diei eructat verbum: cum vero et ipsi carnales non tacent fidem crucifixi Christi, quam possunt capere parvi, Nox nocti annuntiat scientiam . Tuus est dies, et tua est nox. Ad te pertinent spirituales, ad te pertinent carnales: illos illustras incommutabili sapientia et veritate; illos consolaris carnis manifestatione, tanquam luna consolans noctem. Tuus est dies, et tua est nox. Vis audire diem? Vide si capis; erige quantum potes mentem tuam. Videamus si pertines ad diem; jam videamus, si non palpitat aspectus tuus. Potes videre quod audisti modo ex Evangelio: In principio erat Verbum, et Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
eñi dĩ iustitiã. & suã iustitiã quęrentes
constituere tanquam fortes: iustitiȩ
di non sunt subiecti. Sidete hominẽ
dig essisse fortitudinẽ suã & remansisse
infirmum. in opẽ longe stantẽ. nec oculos
ad cȩlum leuare audentẽ. s ꝑcutientẽ
pectus suum & dicentẽ. Bñe ꝓpicius esto
mͥ peccatori lam infirmꝰ ÷. iam infir¬
mitatem confitetur. ñ ÷ fortis. Arida
terra est. rigetur fontib & torrentib.
Illi adhuc fortes sunt. quide uirtute
sua p̾sumunt. Siccentur flumina eoꝵ.
non ꝑficiant doctrinȩ gentiũ. aruspicũ.
mathematicoꝵ. magicȩ artis. qm̃ siccati
sunt fluuii fortis. Eu siccasti flumina
et ham. Arescat illa doctrina inundent᷑
quando ipse fecit hȩc om̃ia qr ꝑuerbũ
facta sunt om̃ia : Ille ipse qͥ oꝑatus:
salutẽ in medio terrȩ. illi dr tuus est
dies & tua ÷ nox. Aliquid hic intelligere
debemus. qđ ꝑtineat ad ipsam salutẽ.

Expanded text:
enim Dei justitiam, et suam justitiam quaerentes enim Dei justitiam, et suam justitiam quaerentes constituere, tanquam fortes, justitiae Dei non sunt subjecti . Videte hominem digessisse fortitudinem suam, et remansisse infirmum, inopem, longe stantem, nec oculos ad coelum levare audentem; sed percutientem pectus suum, et dicentem: Domine, propitius esto mihi peccatori . Jam infirmus est, jam infirmitatem confitetur; non est fortis: arida terra est; rigetur fontibus et torrentibus. Illi adhuc fortes sunt, qui de virtute sua praesumunt. Siccentur flumina eorum: non proficiant doctrinae gentium, haruspiscum, mathematicorum, magicae artes; quoniam siccati sunt fluvii Fortis: Tu siccasti fluvios Etham. Arescat illa doctrina; inundentuquando ipse fecit haec omnia; quia per Verbum facta sunt omnia ? Illi ipsi qui operatus est salutem in medio terrae, illi dicitur: Tuus est dies, et tua est nox. Aliquid hic intelligere debemus, quod pertineat ad ipsam salutem
Abbreviated transcription (Latin):
÷ salutẽ in mẽdio terrȩ. Exundent᷑ fonteꝰ.
currant torrentes. Iudirupisti fontes
& torrentes. ⁊usiccas ti fleuios eshã
hac rumpit fontes & torrentes. hac
siccat fluuios. ut inde currant aque.
atq hinc aquȩ siccentur. Fluuios inqͥt
etham. Quid ÷ etham: Uerbum enim
hebreum ÷. Quid int̾p̃tatur etham :
fortis. robustus. Quid÷ iste fortis & ro¬
bustus. cuiꝰ fluuios siccat ds̃: Quis nͥ ille
ipse draco : Nemo enĩ intrat indomũ
fortis ut uasa eiꝰ eripiat: nͥ prius alli¬
gauerit fortẽ Ipse ÷ fortis deuirtute
sua p̃sumens. & dm̃ deserens Ipse : for¬
tis quiait. Ponã sedem meã ad aqͥlonẽ.
& ero similis altissimo. De ipso calice ꝑ.¬
uersȩ fortitudinis homini ꝓpinauit.
Fortes esse uoluerunt. qui se deos futuroᷤ
decibo uetito crediderunt. Factus :
adam fortis cui insultaretur. ecce fact᷑¬
÷ adam tanquã unus ex nob̾. Fortes &
iudei de iustitia sua p̃sum̃tes. Ignorantẽ

Expanded text:
est salutem in medio terrae; exundent fontes, est salutem in medio terrae; exundent fontes, currant torrentes: Tu disrupisti fontes et torrentes. 18. Tu siccasti fluvios Etham. Hac rumpit fontes et torrentes, hac siccat fluvios, ut inde currant aquae, et hinc aquae siccentur. Fluvios, inquit, Etham. Quid est Etham? Verbum enim hebraeum est. Quid interpretatur Etham? Fortis, robustus. Quis est iste fortis et robustus, cujus fluvios siccat Deus? Quis, nisi ille ipse draco? Nemo enim intrat in domum fortis, ut vasa illius diripiat, nisi prius alligaverit fortem . Ipse est fortis, de virtute sua praesumens, et Deum deserens; ipse est fortis, qui ait: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . De ipso calice perversae fortitudinis homini propinavit. Fortes esse voluerunt, qui se deos futuros de cibo vetito crediderunt. Factus est Adam fortis cui insultaretur: Ecce factus est Adam tanquam unus ex nobis . Fortes et Judaei de justitia sua praesumentes: Ignorantes
Abbreviated transcription (Latin):
des Suaut addiscretionẽ: inalus fit
uerbũ dt fons aquȩ salientis inuitam
uendam: alii aut audientes uerbũ dĩ.¬
An sie habentes ut bene iuiuant. tam̃
ntacentes lingua torrentes fiunt:
forrentes enim̾ dicuntur ꝓprię. qui
n sunt ꝑennes. Nã aliquando & trans¬
late dy torrens ꝓfluuio: sieut dictũ :
inebriabunt᷑ abusertate domꝰ tue &
torrente. delitiarũ tuarũ potab̾ eos
Non enim ille torrens aliquando sicca¬
bitur S torrentes ꝓpͥe dicunt᷑ fliuui
qͥ estate deficiunt. aquis aut̃ hiemalib
mundantur & curit̃. Uides gͦ hominẽ
bene fidelẽ. ꝑseueraturũ usq infinem.
ñrelicturum dm̃ in om̃i temptatione
ꝓueritate ñ ꝓfalsitate & errore om̃s
molestias sustinentẽ. Hic unde sic uiget.
n qr uerbum factũ est in eo. fons aqu̾ȩ
salientis inuitam ȩternã: Alius aũt acci-¬
pit uerbũ. p̾dicat. non tacet. currit.
s estas ꝓbat fontẽ aut torrentẽ. Tam̃
exutroq rigetur terra. ab eo qͥoꝑatꝰ

Expanded text:
: in aliis fit verbum Dei fons aquae salientis in vitam aeternam ; alii autem audientes verbum, et non sic habentes ut bene vivant, tamen non tacentes lingua, torrentes fiunt. Torrentes enim dicuntur proprie, qui non sunt perennes: nam aliquando et translate dicitur torrens pro fluvio; sicut dictum est: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente deliciarum tuarum potabis eos : non enim ille torrens aliquando siccabitur. Sed torrentes proprie dicuntur fluvii qui aestate deficiunt, aquis autem hiemalibus inundantur et currunt. Vides ergo hominem bene fidelem, perseveraturum usque in finem, non relicturum Deum in omni tentatione; pro veritate, non pro falsitate et errore, omnes molestias sustinentem: hic unde sic viget, nisi quia verbum factum est in eo fons aquae salientis in vitam aeternam? Alius autem accipit verbum; praedicat, non tacet, currit: sed aestas probat fontem aut torrentem. Tamen ex utroque rigetur terra, ab eo qui operatus
Abbreviated transcription (Latin):
mordetis & comeditis inuicẽ : litigatiꝰ
cũ inuicẽ. detrahitis inuicẽ. obpbriao¬
bicitis inincẽ. At tendite qͦ ncꝰ his mor¬
sibus c̃sumi diabulũ. Quĩs ñ iratꝰ seruo
suo. etiã paganꝰ dicat illi sathanas : bide
diabolũ. datũ in escã. hoc dicit xp̃ianꝰ
hoc dicit iudeus. hoc dicit paganus.
Ipsum adorat & de ipso maledicit. Uide
Cũmagna uoluntate audiunt᷑. qr au¬
dita etiã in orbe t̾rarũ cognoscunt᷑.
Hec quando dicebantur non fuerui.
qr tc̃ ꝓmittebant᷑ ñ reddebant᷑. Nune
as. Niaeamus qͥd fecerit. quẽ ia intel¬
sit asaph qđ oꝑatus : salutẽ iumedio
erre. su dirupisti forites ertor uonies
St manarent liquorẽ sapientie e mal¬
urti quntias fidei. ut irrigarent sal¬
scatem gentium. ut om̃s infideles in
qdei duscedinẽ sua irrigatione eooi¬
sceterent: dirupisti fontes & torrentẽ.
forte diseretum ÷. forte unũ ÷ qu

Expanded text:
mordetis et comeditis invicem? Litigatis mordetis et comeditis invicem? Litigatis cum invicem, detrahitis invicem, opprobria objicitis invicem. Attendite ergo nunc his morsibus consumi diabolum. Quis non iratus servo suo, etiam paganus, dicat illi: Satanas? Vide diabolum datum in escam. Hoc dicit Christianus, hoc dicit Judaeus, hoc dicit Paganus; ipsum adorat, et de ipso maledicit. 17. cum magna voluptate audiuntur, quia audita etiam in orbe terrarum cognoscuntur. Haec quando dicebantur, non fuerunt; quia tunc promittebantur, non reddebantur: nunc do! Videamus quid fecerit, quem jam intelligit Asaph, quod operatus est salutem in medio terrae. Tu disrupisti fontes et torrentes: ut manarent liquorem sapientiae, ut manarent divitias fidei, ut irrigarent salsitatem Gentium, ut omnes infideles in fide dulcedinem sua irrigatione converterent. Disrupisti fontes et torrentes. For
Abbreviated transcription (Latin):
degentib macta & manduca. Euaet
macta & manduca : Occide qđ sutit
& fac qđ es hac macta & manilcuhi
cõminue & bibe. utrunq tam̃ in coden
sacram̃to. Quia oportebat utiq &esie
dubitatione oportebat ut corpꝰ slie
diaboli. credendo transiret in eorpus
xp̃i. sic diabolus consumeret᷑ amissilñ¬
bris suis. hoc figuratũ ÷ & inserpente
moysi. Nam fecerunt magisimilit᷑ nro¬
iectisq uirgis sus exhibuerunt draconꝰ
s draco moysi om̃iũ illoꝵ magorudir¬
gas ab sorbuit. Intelligat᷑ gͦ. & mͦ corp
diaboli. hoc fit. deuorat᷑ agentib qe
crediderunt. factꝰ ÷ esca popłis & hiopi
Illud quoq intelligi potest dedistiequ
escã popłis et hiopib qr nc̃ eũ om̃s mor¬
dent̃ quid ÷ mordent÷ Rep̃hendendo
culpando accusando. qͦmͦ dictũ ÷ inpro¬
hibitione qͥdem s tam̃ ex p̾sum. Siaut
mordetis & comeditis in uicẽ. uidete
ne ab inuicẽ consumamini. Quid est

Expanded text:
de Gentibus: Macta et manduca . Quid est, de Gentibus: Macta et manduca . Quid est, Macta et manduca? Occide quod sunt, et fac quod es. Hac, Macta et manduca; hac, Comminue et bibe: utrumque tamen in eodem sacramento; quia oportebat utique, et sine dubitatione oportebat, ut corpus quod erat diaboli, credendo transiret in corpus Christi. Sic diabolus consumitur amissis membris suis. Hoc figuratum est et in serpente Moysi. Nam fecerunt magi similiter, projectisque virgis suis exhibuerunt dracones; sed draco Moysi omnium illorum magorum virgas absorbuit . Intelligatur ergo et modo corpus diaboli: hoc fit; devoratur a Gentibus quae crediderunt, factus est esca populis Aethiopibus. Illud quoque intelligi potest, dedisti eum escam populis Aethiopibus: quia nunc eum omnes mordent. Quid est mordent? Reprehendendo, culpando, accusando. Quomodo dictum est, in prohibitione quidem, sed tamen expressum: Si autem mordetis et comeditis invicem; videte ne ab invicem consumamini . Quid est,
Abbreviated transcription (Latin):
quem ad orauit populus infidelis apostata
querens deos egiptioꝵ. dimittens eiim
qui lib̾auit de seruitute egiptiorũ. unde
agitatum ÷ illud magnũ sacramentum.
Cum enim sic irascetur moyses colentibus
& adorantibus idolũ. & zelo dĩ inflãmatus
uindicaret temporalit̾. & amorte sempit̾na
deuitanda t̾reret: tam̃ ipsum caput uituli
inigne̾ misit. & exterminauit. cõminuit.
in aquam asꝑsit. & dedit bib̾e popło. Sic
factum ÷ magnũ sacram̃tum. Dira ꝓphe¬
tica. & animꝰ nonturbatus s illuminatus.
Quid egit e Mitte inignẽ ut pͥus c̃fundat᷑
forma ipsa. Minutatim cõminue. ut pau¬
latim consumat᷑. Alitte in aquã. & da popło
bibere. Quid÷ hoc nͥ qđ adoratores diaboli.
corpus ipsius facti erant. quomodo
ut eis dicatur. uos aut̃ estis corsi
xp̃i & mẽbra: Corpus diabolipcor¬
sumendum erat & hoc abisrlito
sumendũ. Ex illo enĩ popto apis
ex illo pͥma eccła & dictum erat ppti¬

Expanded text:
quem adoravit populus infidelis, apostata, quem adoravit populus infidelis, apostata, quaerens deos Aegyptiorum, dimittens eum qui liberavit de servitute Aegyptiorum; unde agitatum est illud magnum sacramentum. Cum enim sic irasceretur Moyses colentibus et adorantibus idolum, et zelo Dei inflammatus vindicaret temporaliter, ut a morte sempiterna devitanda terreret; tamen ipsum caput vituli in ignem misit et exterminavit, comminuit, in aquamfactum est magnum sacramentum. O ira prophetica, et animus non turbatus, sed illuminatus! Quid egit? Mitte in ignem, ut prius confundatur forma ipsa; minutatim comminue, ut paulatim consumatur; mitte in aquam, da populo bibere. Quid est hoc, nisi quia adoratores diaboli corpus ipsius facti erant? Quomodo ut eis dicatur: Vos autem estis corpus Christi et membra . Corpus diaboli consumendum erat, et hoc ab Israelitis consumendum. Ex illo enim populo Apostoli; ex illo prima Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
draconis. Illud ÷ initium peccati. Caput
illud ÷ qđ accepit maledictum ut sem̃
euȩ obseruaret caput serpentis. Ad mo¬
nita ÷ eñĩ ȩccła. initiũ peccati deuitare.
Quid ÷ initiũ peccati. tanquã caput ser¬
pentis : Initium om̃is peccati suꝑbia. Con¬
fractum ÷ gͦ caput draconis. ẽ fracta est
suꝑbia diabolica. Et quid de illo fecit. qui
oꝑatus ÷ salutem in medio t̾rȩ : Deoisti
ebm inrescã popłis et hiopisos. Quid÷
hoc Quomͦ intelligo popłos & hiopes:
Quomꝰ. nisi ꝑ hos om̃s gentes: Etbeneꝑ
nigros. Ethiopes enim nigri sunt. Ipsi uo¬
cantur ad fidem. qui nigri fuerunt. ipsi
ꝓrsus. ut dicat᷑ eis. Fuistis eñ aliquando
tenebrȩ. nc̃ aut lux indño. Ipsi ꝓrsus uo¬
cantur nigri. s neremaneant nigri. Behiꝰ
qͦmͦ acceꝑunt isti in escã draconẽ istum :
Puto qr magis xp̃m acceꝑunt in escam.
S xp̃m quose consũmarẽnt. diabolum
quem consumerent. Nã inde & uitulus ille

Expanded text:
draconis. Illud est initium peccati. Caput draconis. Illud est initium peccati. Caput illud est quod accepit maledictum, ut semen Evae observaret caput serpentis . Admonita est enim Ecclesia initium peccati devitare. Quod est initium peccati, tanquam caput serpentis? Initium omnis peccati superbia . Confractum est ergo caput draconis; confracta est superbia diabolica. Et quid de illo fecit, qui operatus est salutem in medio terrae? Dedisti eum in escam populis Aethiopibus. Quid est hoc? Quomodo intelligo populos Aethiopes? Quomodo, nisi per hos, omnes Gentes? Et bene per nigros; Aethiopes enim nigri sunt. Ipsi vocantur ad fidem, qui nigri fuerunt; ipsi prorsus, ut dicatur eis: Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . Ipsi prorsus vocantur nigri; sed ne remaneant nigri: de his quomodo acceperunt isti in escam draconem istum? Puto quia magis Christum acceperunt in escam: sed Christum quo se consummarent; diabolum quem consumerent. Nam inde et vitulus ille
Abbreviated transcription (Latin):
& nos dormimꝰ. lam uigilant gentes & nos
stertimꝰ & tanquam nos ds̃ deseruerit in
quilem salutẽ oꝑatus ÷ dẽ in medio t̾re. cũilla
terrena ur̃a salus euersa ÷. Quid fecit: qͥd
ctib separata. Mare in amaritudine sua
gentes erant. t̾ramq illã undiq circũ luebañ.
Ecce confirmasti inuirtute tua mare. &re¬
mansit t̾ra sitiens ymbrẽ tuũ. Tu confir¬
masti in uirtute tua mare. coNT RIIS TI
capria DRAcoNm soper aouam. Draconum
capita dȩ monioꝵ suꝑbias aquibus gentes pos¬
sidebantur. contriuisti suꝑ aquam: qr eos qͦs
huc p ost capita draconũ: Illi eñi dracones
habent pͥncipẽ suum. & ipse pͥmꝰ ÷ magnus
draco Et deilo qͥd fecit qui oꝑatꝰ ÷ salutem
mmedio t̾rȩ: Audi. Tu COHEREGIS II capita
ORaconis. Cuius draconis : Intelligimus dra¬
cones om̃ia de monia subdiabolo militantia.
Quem gͦ singularẽ draconẽ cuiꝰ capͣ ͤ fractũ:
nͥ ipsum diabolum intelligere debemꝰ :
Quid de illo fecit : Iu confregisti caput

Expanded text:
et nos dormimus. Jam vigilant Gentes; et nos stertimus, et tanquam nos Deus deseruerit, in qualem salutem operatus est Deus in medio terrae. Cum illa terrena vestra salus eversa est, quctibus separata, mare in amaritudine sua Gentes erant, terramque illam undique circumluebant: ecce confirmasti in virtute tua mare, et remansit terra sitiens imbrem tuum. Tu confirmasti in virtute tua mare: contrivisti capita draconum in aqua. Draconum capita, daemoniorum superbias, a quibus Gentes possidebantur, contrivisti super aquam; quia eos quos huc post capita draconum? Illi enim dracones habent principem suum, et ipse primus est magnus draco. Et de illo quid fecit qui operatus est salutem in medio terrae? Audi: Tu confregisti caput draconis. Cujus draconis? Intelligimus dracones omnia daemonia sub diabolo militantia: quem ergo singularem draconem cujus caput confractum nisi ipsum diabolum intelligere debemus? Quid de illo fecit? Tu confregisti caput
Abbreviated transcription (Latin):
tiam tuam. Om̃ repleti sunt qͥ obscurati
sunt terrȩ domorũ iniquarũ. Obscurati
st̃ repleti sunt terra Illi obscurati qͥ st̃
Qui corda iniqua habent. s reddet illis
CGENUS ET IN OꝑS LADDABUIT NOMI TOT̃
Uidecis fr̃s. quã debeat dulcis eẽ. pauꝑtade
Uidetis pauꝑes & in opͤsꝑtinere ad deum:
dĩ confitentes peccata sua. ñ de suis meritiꝰ
nec desua iustitia suꝑbientes. Qui st̃ pauꝑeᷤ
sp̃u: Quiquando faciunt aliquid boni.
dm̃ laudant. quando mali se accusant.
humilem & qͥetũ & tremtẽ uerba mea:.
lam gͦ asapħ intellexit. iã tͣrȩ ñ hȩret.
iam ꝓmissa trena ex ueteri testam̃to¬
ñ expetit. Mendicus tuus factꝰ ÷: pauper
tuils factus ÷. fluiios tuos sitit. quia
sui siccati sunt. Qui gͦ talis factus est:
ñ fraudet᷑ spe. Quȩ siuit manib nocte.
corã te. non decipiatur. Non auertatur
humilis confusus. egenus & in ops lauda¬
bunt nom̃ tuum. Confitentes peccata

Expanded text:
tiam tuam. Quoniam repleti sunt qui obscurati tiam tuam. Quoniam repleti sunt qui obscurati sunt terrae domorum iniquarum: obscurati sunt, repleti sunt terra. Illi obscurati, qui sunt? Qui corda iniqua habent: reddit illis DomEgenus et inops laudabunt nomen tuum. Videtis, fratres, quam debeat dulcis esse paupertas: videtis pauperes et inopes pertinere ad Deum; Dei, confitentes peccata sua; non de suis meritis, nec de sua justitia praesumentes. Qui sunt pauperes spiritu? Qui quando faciunt aliquid boni, Deum laudant; quando mali, se accusant. entem verba mea ? Jam ergo Asaph intellexit; jam terrae non haeret, jam promissa terrena ex Veteri Testamento non expetit: mendicus tuus factus est, pauper tuus factus est; fluvios tuos sitit, quia sui siccati sunt. Quia ergo talis factus est, non fraudetur spe: quaesivit manibus nocte coram te; non decipiatur . Ne avertatur humilis confusus: egenus et inops laudabunt nomen tuum. Confitentes peccata
Abbreviated transcription (Latin):
corda habebant iniquã. Domus nr̃e. corda
nr̃a Ibi libent᷑ habitant beati mundo corde.
Respice gͦ dñe intestam̃tũ tuũ. & reliquiȩ
saluȩ fiant qr multi qͥ attendunt adt̾ram
obscurati sunt & repleti st̃ t̾rȩ Intrauit in
oculos eoꝵpuluis. & excȩcauit eos & facti
sunt puluis quẽ picit uentus a facie terre.
Repleti sunt qͥ obscurati st̃ terrȩ domoꝵ
iniquarum. Attendendo enĩ t̾rã. obscurati
sunt. Deqͥb dictũ est in alio psalmo. Obscu¬
rent᷑ oculi eoꝵ ne uideant. & dorsum illoꝵ¬
semꝑ incurua. Terra gͦ repleti sunt qui
obscurati sunt domorũ iniquarũ. qr
corda habebant iniqua. Domꝰ eni nr̃ȩ
sicut supͣ diximꝰ corda nr̃a sunt. Ibi.
libent᷑ habitamus. si ea abmiqͥtate mun¬
demꝰ . Ibi.ẽ. mala cͣscientia. quȩ inde repel¬
lit hominẽ. qͥ iubet᷑ ire portans grabatũ
suũ. cui peccata dimissa stͣ dicente dño.
Tolle grabatũ tuũ. & uade indomũ tuã.
Porta carnẽ tuam. & intͣ ad sanatã c̃scien¬

Expanded text:
corda habebant iniqua. Domus nostrae, corda nostra: ibi libenter habitant beati mundo corde . Respice ergo in testamentum tuum; et reliquiae salvae fiant : quia multi qui attendunt ad terram, obscurati sunt, et repleti sunt terra. Intravit in oculos eorum pulvis, et excaecavit eos, et facti sunt pulvis quem projicit ventus a facie terrae . Repleti sunt qui obscurati sunt terrae domorum iniquarum. Attendendo enim terram obscurati sunt, de quibus dictum est in alio psalmo: Obscurentur oculi eorum ne videant et dorsum eosemper incurva . Terra ergo repleti sunt qui obscurati sunt terrae domorum iniquarum, quia corda habebant iniqua. Domus enim nostrae, sicut supra diximus, corda nostra sunt: ibi libenter habitamus, si ea ab iniquitate mundemus. Ibi est mala conscientia, quae inde repellit hominem quo jubetur ire portans grabatum suum, cui peccata dimissa sunt, dicente Domino, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam : porta carnem tuam, et intra ad sanatam conscien
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qđ facta sunt scła. oꝑatus ⁊ silutẽ in
Oꝑatꝰ ÷ salutẽ in medio t̾re &ego adhue
clamo quasi desertꝰ Ille oꝑat᷑ salutẽ in
medio terrȩ. & ego remansi tra. lt tel¬
lexit asaph bene. qr intellectꝰ asaphi
Quare enim ista aut quale̾ salutem

Expanded text:
tem in Operatus est salutem in medio terrae; et ego adhuc clamo quasi desertus. Ille operatur salutem in medio terrae; et ego remansi terra. Intellexit Asaph bene, quia Intellectus Asaph. Quare enim ista, aut qualem salutem
Abbreviated transcription (Latin):
duers arꝰ nom̃ tuũ infinẽ ⁊tcuratis eocrerte¬
aeet deuirga. dedit ds altcerum sigiĩl
dutti en queit mnanũ tuã insinũ tuũ. &misit
Qreuersa ÷ ad eolorẽ suum. Quando hoc faeiꝰ.
ast asaph iste : Quousq dexterã tuam alienas
asinutuo ut foraͥs immunda remaneat:
Reuoca eam. redeat ad calorẽ. agnoscat
saluatorem. Ut qͥd auertis manũ tuam
adexterã tuã demedio sinu tuo infinẽ:

Expanded text:
adversarius nomen tuum in finem, ut iratus corripesset de virga, dedit Deus alterum signum: Mitte, inquit, manum tuam in sinum tuum, et misit: et reversa est ad colorem suum . Quando hoc facis, ait Asaph iste? Quousque dexteram tuam alienas a sinu tuo, ut foris immunda remaneat? Revoca eam; redeat ad colorem, agnoscat salvatorem. Utquid avertis manum tuam et dexteram tuam de medio sinu tuo in finem?
Abbreviated transcription (Latin):
DS EXPROBRAUIT INOiCꝰE Clama quasi
derelictus. quasi desertꝰ. Clama tanquam
eger. qͥ medicũ cedere quã curari maluisti
non te agnoscit adhuc. Uide quid fecerit.
quite ñ agnoscit adhuc. Et eñi qͥb ñ est
nuntiatum deeo. uidebunt. & qui ñ
iudierunt intelligent &dis adhue elamas.¬

Expanded text:
 exprobrabit inimicus? Clama quasi derelictus, quasi desertus; clama tanquam aeger qui medicum caedere quam curari maluisti: non te agnoscit adhuc. Vide quid fecerit, qui te non agnoscit adhuc. Etenim quibus non est annuntiatum de eo, videbunt; et qui non audierunt, intelligent : et tu adhuc clamas
Abbreviated transcription (Latin):
citas ex parte isrł facta ÷: ut plenitudo
gentium intraret & sic om̃is isrł saliuis
fieret. Ergo ia asaph agnosce qđ p̃cessit.
ut uł sequ̾aris si p̃cedere noluisti & ñ potu¬
Isti.Nlon eñi frustra uenit xp̃e. aut frustra
occisus est. aut frustra granũ cecidit in
terram . n ut multiplicit᷑ surgeret. Exal¬
tatus ÷ serpens inheremo ut ꝑcussum a
ueneno sanaret. Attende qđ factũ ÷ noli
putare uacare qr uenit. nete male uiue¬
qr intitulo psalmi intellectus asaph.

Expanded text:
citas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Ergo jam Asaph agnosce quod praecessit, ut vel sequaris, si praecedere non potuisti. Non enim frustra venit Christus, aut frustra occisus est Christus; aut frustra granum cecidit in terram, nisi ut multipliciter surgeret . Exaltatus est serpens in eremo, ut percussum a veneno sanaret . Attende quod factum est: noli putare vacare quod venit; ne te malum invequia in titulo Psalmi, Intellectus Asaph.
Abbreviated transcription (Latin):
asaph. Nonenim illi seuientes dnm aplals¬
sent. cuius tẽplum euertebant. Tenite eli¬
primanus om̃s solennitates dñi atra sid
a saph: Quid intellectus a saphinhis: us
Non proficit uł disciplina data mñtis pras¬
tas non corrigitur : Cuersa sunt paui
quȩ pͥmo erant nusquam sacerdos nisen
altare iudeoꝵ nusquã uictima nusquan
templum. Ergo nichil aliud agnoscendan
÷. qđ huic decedenti successit: Aut uͦ hoe
missum signũ auferretur. nͥuenisset quo
ꝓmittebatur : Uideamꝰ gͦ hic mͦ intelle¬
Ctum asaph. Uideamus si proficit extriu
dicunt ñ cognosci ad huc. id÷ incapti¬
uitate ad huc. ẽẽ: nondũ selibarr ex¬
postea discretor. Ueniet qͥ iã uenit. & eũ
uenturum. ẽẽ. manifestũ ÷ S iã desuper
ueniet. Ante uenerat oisrael. Quassatus
es qr offendisti iniacentẽ. neconteraris
obserua desuꝑ uenientẽ. Ita eñi p̃dictũ
÷ ꝑ propħam. Quisqͥs offenderit in lapidẽ
illum conquassabitur. & suꝑ quẽ uenerit

Expanded text:
ientes Dominum appellarent, cujus templum evertebant. Venite, comprimamus omnes solemnitates Domini a terra. Quid Asaph? quid intellectus Asaph in his? quid? Non proficit, vel disciplina data? mentis pravitas non corrigitur? Eversa sunt omnia quae primo erant: nusquam sacerdos, nusquam altare Judaeorum, nusquam victima, nusquam templum. Ergo nihil aliud agnoscendum est quod huic decedenti successit? aut vero hoc promissivum signum auferretur, nisi venisset quod promittebatur? Videamus ergo hic modo intellectum Asaph; videamus si proficit ex tribdicunt non agnosci adhuc, id est, in captivitate adhuc se esse, nondum se liberari, expostea discretor. Veniet, quia venit, et eum venturum esse manifestum est; sed jam desuper veniet. Ante te erat, o Israel! quassatus es, quia offendisti in jacentem; ne conteraris, observa desuper venientem. Ita enim praedictum est per prophetam: Quisquis offenderit in lapidem illum, conquassabitur; et super quem venerit,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc significauit & illud posterioramea
uidebisꝰ. Primo factus serpens s cauda
retenta facta uirga. Primo occisus pꝰea
resurrexit. Est etiam in cauda serpen¬
tis finis scłi. qr sic modo mortalitas sełi
ambulat. Alii xunt. alii ueniunt ꝑ mor¬
tem tanquã ꝑserpentẽ: qr a serpente
mors seminat᷑a ÷. S infinẽ scłi tanquã
cauda redimus ad manũ dĩ. & efficim̃
stabilitum regnũ dĩ: ut impleat᷑ in no¬
bis. redemisti uirgam hereditatis tue.
S qr synagoge uox÷. redimi aut uirgã
hereditatis dei magis apparet ingent̾ib
occulta aut̃ spes iudeoꝵ uł eoꝵ qui fu¬
turi sunt ut credant. uel eoꝵ qui e
cempore eredidert quando misso fou sco¬

Expanded text:
Hoc significavit et illud: Posteriora mea Hoc significavit et illud: Posteriora mea videbis . Primo factus serpens, sed cauda retenta facta virga; primo occisus, postea resurrexit. Est etiam in cauda serpentis finis saeculi; quia sic modo mortalitas Ecclesiae ambulat: alii eunt, alii veniunt per mortem tanquam per serpentem, quia a serpente mors seminata est; sed in fine saeculi, tanquam cauda, redimus ad manum Dei, et efficimur stabilitum regnum Dei, ut impleatur in nobis, Redemisti virgam haereditatis tuae. Sed quia Synagogae vox est; redempta autem virga haereditatis Dei magis apparet in Gentibus, occulta autem spes Judaeorum, vel eorum qui futuri sunt ut credant, vel eorum qui eo tempore crediderunt, quando misso S
Abbreviated transcription (Latin):
moỹ ses & fugit abeo. Et ait illi dns luo
hende caudam eiꝰ. Et app̾hendit. &relep¬
sa ÷ instatũ suũ uirga facta. sicut antu
uirga erat. Quid significat: Non enitua¬
stra factũ÷ Int̾rogemꝰ litteras dĩ. Quci
serpens ꝑ suasit homini : Mortẽ. Er gonos
aserpente. Simors a serpente : uirga mn
serpente. xp̃c inmorte. Ideo etiam aun
aserpentib indeserto morderent. x
carentur. p̃cepit dñs moysi ut serpes¬
tem eneu̾ exaltaret in heremo. & aano¬
neret popłm ut qͥsqͥs aserpente morsꝰ
eet. illũ intueret᷑ & sanaret᷑. Sic & fiebit
sic & homines auenenis morsi aserpenti
sanabantur intuendo serpentẽ. Sanari
a serpente. magnũ sacramentum. uo
intuendo serp̾entẽ. sanari a serpente:
Credendo inmortuũ saluari amorte
Ettam̃ expauit & fugit moysẽs. Quid
est ab illo serpente fugisse morsen
&& ab illa spe inqua fuerant recesserua.
S quid dictũ ÷  App̃hende caudã enis
Quid ÷ cauda : Posteriora cõp̃hende.

Expanded text:
Moyses ab eo. Et ait illi Dominus: Apprehende caudam ejus. Et apprehendit; et reversa est in statum suum, virga facta, sicut antea virga erat . Quid significat? non enim frustra factum est. Interrogemus Litteras Dei. Quid serpens persuasit homini? Mortem . Ergo mors a serpente. Si mors a serpente, virga in serpente, Christus in morte. Ideo etiam cum a serpentibus in deserto morderentur et necarentur, praecepit Dominus Moysi, ut serpentem aeneum exaltaret in eremo, et admoneret populum, ut quisquis a serpente morsus esset, illum intueretur, et sanaretur . Sic et fiebat; sic et homines a venenis, morsi a serpentibus, sanabantur intuendo serpentem. Sanari a serpente, magnum sacramentum! Quid est, intuendo serpentem sanari a serpente? Credendo in mortuum salvari a morte. Et tamen expavit et fugit Moyses. Quid est, ab illo serpente fugisse Moysen?scipuli, et ab illa spe in qua fuerant recesserunt . Sed quid dictum est? Apprehende caudam ejus. Quid est, caudam? Posteriora comprehende.
Abbreviated transcription (Latin):
crucis. quã gẽma diadematis. Eleua ma¬
num tuamꝰ insuꝑbiã eoꝵ infinẽ :
Ouanta caliona operatꝰ : INIoCUS
III Scĩs tois. In łis quȩ scã tua erant. id÷
intẽplo in sacerdotio. inillis omnib sacra¬
mentis. quȩ illo tẽpore fuerunt. quanta
maligna oꝑatꝰ ÷ inimicus. Reuera inimicꝰ
tẽ op̾atꝰ : Gentes enĩ tẽ quȩ hoc fecerunt.
deos falsos colebant. simulacra adorabads.
demonib seruiebant. Oꝑati sunt tam̃
multa mala in sc̃ĩs dĩ. Quando possent nͥ
ꝑmitterent᷑: Quando aut ꝑmitterent᷑.

Expanded text:
manum tuam in superbiam eorum in finem. Quanta maligne operatus est inimicus in sanctis tuis! In his quae sancta tua erant; id est, in templo, in sacerdotio, in illis omnibus Sacramentis, quae illo tempore fuerunt, quanta maligne operatus est inimicus! Revera inimicus tunc operatus est. Gentes enim tunc, quae hoc fecerunt, deos falsos colebant, simulacra adorabant, daemonibus serviebant; operati sunt tamen multa mala in sanctis Dei. Quando possent, nisi permitterentur? quando autem permitterentur,
Abbreviated transcription (Latin):
suon pẽst adit᷑ intelligi. Istũ in qͦ habitasti
hopso ubi erat populus ante. ubr insticu¬
tumi steplũ ubi celebrata sacrificia ubi
om̃ia illo tẽpore necessaria xp̃m pro¬
mittentia Promissio cum res reddit᷑
usit suꝑflua. Nam antequã redelat
qđ promittitur & ñ expectando moriat᷑.¬
Sportet gͦ ut expectet. ut cũ uenerit
accipiat. Ideo ñ debet deserere ꝓmissi¬
onẽ ꝓpt̾ hoc ñ deserebant᷑ figurȩ ut
ueniente die umbrȩ tollerentur. Mon¬
tẽ son istum in quo in habitasti in ipso
Cleua manũ tuam insuꝑbiã eoꝵ infinẽ.
Quomͦ nos repellebas infinẽ: sic eleua
manũ tuã in suꝑbiã eoꝵ infinẽ. Quorũ

Expanded text:
Sion potest aliter intelligi. Istum quem inhabitasti in ipso: ubi erat populus ante, ubi institutum templum, ubi celebrata sacrificia, ubi omnia illo tempore necessaria, Christum promittentia. Promissio, cum res redditur, jam fit superflua. Nam antequam reddatur quod promittitur, neOportet ergo ut exspectet, ut cum venerit accipiat: ideo non debet deserere promissionem. Propter hoc non deserebantur figurae, ut veniente die, umbrae tollerentur: Montem Sion istum quem inhabitasti in ipsoleva manum tuam in superbiam eorum in finem. Quomodo nos repellebas in finem, sic eleva manum tuam in superbiam eorum in finem. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ trena nolentes ꝑdere datorẽ uitȩ occi¬
dert: eandem t̾ram occisi ꝑdiderunt. Et
eo tẽpore occisunt quo illuim occiderunt:
ut exipso tẽpore ad monerent᷑ quare ista ꝑ¬
pessi sunt. Quando enim euersa ÷ ciuitas iudeoꝵ:
pascha celebrant. & mninultis milib hominum

Expanded text:
et cum terram nolentes perdere, datorem vitae occiet cum terram nolentes perdere, datorem vitae occiderunt, eamdem terram occisi perdiderunt; et eo tempore quo illum occiderunt, ut ex ipso tempore admonerentur quare ista perpessi sunt. Quando enim eversa est civitas Judaeorum, Pascha celebrabant, et in multis mil
Abbreviated transcription (Latin):
rena. qͥ eos etiam tẽporalit̃ de egypti captui¬
tate lib̾auit. qͥ eos ꝑdiuisũ mare duxit. qͥ
eoꝵ inimicos ꝑsequentes fluctibus obruit.
ñ in illo p̾sumtes qͥdaret utiq cȩlestia gran¬
dibus. sicut t̾rena pariuilis dedit: tim̃tes
ꝑdere qđ acceꝑant. occidert᷑ qͥdederat. hec
dicimꝰ fr̃s. ut homines de nouo testam̃to di¬
scatis ñ inherere t̾renis. Si enim illi in excu¬
sabilit̾ t̾renis in heserunt. qͥb ipsũ nouũ
testam̃tũ ñ dũ fuerat reuelatũ. quanto
inexcusabiliꝰ t̾rena sectant᷑. qͥb iã ꝓmissa
cȩlestia innouo testam̃to reuelata sunt :
Nam recolitȩ fr̃s mei qͥd dictũ sit aꝑsequen¬
tibus xp̃m. Sidimiserimꝰ eũ uenient romani
& tollent nobis & locũ & gentẽ. Uidete qr
tim̃do trena ꝑdere. rege̾ cęli occiderunt.
Etquid eis factũ est : ꝑdiderunt etiã ipsa
terrena & ubi occiderunt xp̃m. ibi occisin.

Expanded text:
rrena, qui eos etiam temporaliter de Aegypti captivirrena, qui eos etiam temporaliter de Aegypti captivitate liberavit, qui eos per divisum mare duxit, qui eorum inimicos persequentes fluctibus obruit ; non in illo praesumentes qui daret utique coelestia grandibus, sicut terrena parvulis dedit, timentes perdere quod acceperant, occiderunt qui dederat. Haec dicimus, fratres, ut homines de Novo Testamento discatis non inhaerere terrenis. Si enim illi inexcusabiliter terrenis inhaeserunt, quibus ipsum Novum Testamentum nondum fuerat revelatum; quanto inexcusabilius terrena sectantur, quibus jam promissa coelestia in Novo Testamento revelata sunt! Nam recolite, fratres mei, quid dictum sit a persequentibus Christum. Si dimiserimus eum, venient Romani, et tollent nobis, et locum, et gentem . Videte quia timendo terrena perdere, regem coeli occiderunt. Et quid eis factum est? Perdiderunt etiam ipsa terrena; et ubi occiderunt Christum, ibi occisi sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
Gr̃a. qr implet᷑ ꝑ caritatẽ. qđ ꝑlitterã iube¬
bat᷑ Ueritas: qr reddit᷑ qđ ꝑmittebat᷑. hoc
ꝗͣ intellexit asaph iste. Deniq omnia quȩ
sudeis ꝓ missa fuerant. ablata sunt. Ubi :
regnũ eoꝵ: Ubi tẽplũ: Ubi unctio: Ubi
sacerdos:. Ubi ia apud illos ꝓpħȩ ÷ Ex quo
uenit qͥ ꝑpropħas p̃dicabatur: in illa gente
iã nichił horum ÷. Iã ꝑdidit t̾rena & non¬
dum quȩrit cęlestia. Inherere gͦ t̾renis qͣm¬
uisea d donet ñ debes. Ueruntam̃ ñqr in¬
herere eis ñ debemꝰ: aliũ ea dare nͥ dm̃ crede
debemꝰ. Ipse eadat . s noli ꝓmagno expectare
ab eobonum. qđ dat & ñbono. Nã si ꝓmagno
eadaret: malis ea ñdaret. Ideo autẽ illa
uoluit dare & malis: ut discant honi aliud
abillo querere. qͦd ñdat & malis. Ili aũt in¬
herentes trenis miseri. & ñ de illo p̃sum̃tes
quifecit celum &t̾rã. qͥeis dedit & ipsa t̃¬

Expanded text:
a impletur per charitatem quod per litteram jubea impletur per charitatem quod per litteram jubebatur; veritas, quia redditur quod promittebatur. Hoc ergo intellexit Asaph iste. Denique omnia quae Judaeis promissa fuerant, ablata sunt. Ubi est regnum eorum? ubi templum? ubi unctio? ubi sacerdos? ubi jam apud illos Prophetae? Ex quo venit qui per Prophetas praedicabatur, in illa gente jam nihil horum est; jam perdidit terrena, et nondum quaerit coelestia. 3. Inhaerere ergo terrenisis ea Deus donet, non debes. Verumtamen non quia inhaerere eis non debemus, alium ea dare, nisi Deum, credere debemus; ipse ea dat; sed noli pro magno exspectare ab eo bonum, quod dat et non bono. Nam si pro magno ea daret, malis ea non daret. Ideo autem ea voluit dare et malis, ut discant boni aliud ab eo quaerere, quod non dat et malis. Illi autem inhaerentes terrenis miseri, et non de illo praesumentes qui fecit coelum et terram, qui eis dedit et ipsa te
Abbreviated transcription (Latin):
temus & imaginẽ eiꝰ qͥdeceloꝰ ÷ Adimaginẽ
terreni ꝑtinet uetꝰ testam̃tũ. adimaginẽ
celestis ⁊ ouum testam̃tũ.S neqͥs quã puta¬
ret ab alio factum. eẽ. hominẽ t̾renum.
ab alio celestem: ido ds̃ ostendens se. ẽẽ utri¬
usq creatorẽ. etiã ut riusq testam̃ti. eẽ. se
uoluit auctorẽ: ut & terrena ꝓmitteret
inueteri testam̃to. & cęlestia in nouo testa-¬
m̃to S tã du pͥmꝰ homo terrenꝰ es. quam¬
dii terrena sapis. Numqͥd qm̃ puero dant᷑
quedã puerilia ludicra qͥbus puerilis animꝰ
auocetur. ꝓpterea grandescenti ñ excuti¬
untur emanibus. ut aliqͥd iã utiliꝰ tractet
qđ grandem decet: Ueruntam̃ tuipse de¬
disti filio tuo & nuces paruulo. & codicem
grandi. Non gͦ qr illa quasi ludiera pueroꝵ.
ds̾ ꝑ nouũ testam̃tũ excussit demanibus
filioꝵ ut aliqͥd utilius grande scentibusdaret:¬
ꝓpt̾ea pͥora illa ñ ipse dedisse putandus :
Ipse utrunq dedit. S lex ipsa ꝑmoysen

Expanded text:
 . Ad imaginem terreni pertinet Vetus Testamentum; ad imaginem coelestis Novum Testamentum. Sed ne quisquam putaret ab alio factum esse hominem terrenum, ab alio coelestem; ideo Deus ostendens se esse utriusque creatorem, etiam utriusque Testamenti se esse volin Vetere Testamento, et coelestia in Novo Testamento. Sed quamdiu prius homo terrenus es? quamdiu terrena sapis? Numquid quoniam puero dantur quaedam puerilia, ludicra quibus puerilis animus avocetur, propterea grandescenti non ei excutiuntur e manibus, ut aliquid jam utilius tractet, quod grandem decet? Verumtamen tu ipse dedisti filio tuo, et nuces parvulo, et codicem grandi. Non ergo, quia illa quasi ludicra puerorum Deus per Novum Testamentum excussit de manibus filiorum, ut aliquid utilius daret grandescentibus, propterea priora illa non ipse dedisse putandus est: ipse utrumque dedit. Sed Lex ipsa per Moysen
Abbreviated transcription (Latin):
nis tuȩ. quã possedisti abinitio. Regemis ti
UIRGam herebitatis toe. Ipsam c̃grega.¬
tionem tuam. uirgã hereditatis tuȩ re¬
demisti. hanc ipsam c̃gregationẽ. dixit
uirgã hereditatis. Respiciamꝰ ad factum
pͥmum. quando uoluit possidere ipsam
congregationẽ lib̾ans illã deegipto. qđ
signũ dederit moysi cũ diceret ei moyses.
Quod signum dabõ. ut credant mͥ qr tu
me misisti. It ds̃ ad ilłũ. Quid in mani
portas: Uirgã Pice illã int̾rã. Etcemis¬

Expanded text:
nis tuae, quam possedisti ab initio. Redemisti nis tuae, quam possedisti ab initio. Redemisti virgam haereditatis tuae. Ipsam congregationem tuam, virgum haereditatis tuae redemisti. Hanc ipsam congregationem dixit virgam haereditatis. Respiciamus ad factum primum, quando voluit possidere ipsam congregationem, liberans illam de Aegypto, quod signum dederit Moysi, cum diceret Moyses ei: Quod signum dabo, ut credant mihi quia tu me misisti? Et Deus ait ad illum: Quid in manu tua portas? Virgam. Projice illum in ter
Abbreviated transcription (Latin):
bonꝰ. ꝑ iiustos s iustꝰ & iuste ita ieos uindica¬
uit : ut ꝑimerent᷑ multa hominũ milia. &
ipsa ciuitas euerteretur. hoc inisto psalmo
lestibus. discernit uetꝰ testam̃tũ a nouo testa¬
mento: ut uideas ꝑquȩ transeas. quid expecteᷤ.
quid relinquas. qͥbus hereas. Sic gͦ coepit̾.
ga appellatur. Ut qͥd reppulisti nos ds̃ in
finem : Honrep̾hendit s querit. Ut qͥd quã¬
obrem ꝓpter quid hoc fecisti: Quid fecisti:
Reppulisti nos infinẽ. Quid÷ infinẽ : Forte
usq infinẽ scłi. Anreppulisti nos in xp̃m qͥfiniꝰ¬
÷ onũ credenti: Ut quid enim reppulisti nõ
infinẽ : IRATUS EST FURORTUUS SUꝑOUES
Greois tui. Quare iratꝰ es suꝑ oues gregis
tui. nͥ qr t̾renis inhȩrebamꝰ & pastorẽ non
QUaO POSSEDISTI ABINITIO. Nũquid ista
potest. ẽẽ. uox gentiũ: Numqͥd gentes pos¬
nos filii facti sumꝰ. ñueniendo decarne.
s imitando fidem. Illiꝰ adõ possessi abintio.¬
Et quid eis contigit : Mem̃to c̃gregatio.¬

Expanded text:
ustos, sed justus et juste, ita in eos vindicavit, ut perimerentur multa hominum millia, et ipsa civitas everteretur. Hoc in isto psalmo lestibus, discernit Vetus Testamentum a Novo Testamento; ut videas per quae transeas, quid exspectes, quid relinquas, quibus haereas. Sic ergo coepit. ga appellatur. Utquid repulisti nos, Deus, in finem? Non reprehendit, sed quaerit, Utquid, quamobrem, propter quid hoc fecisti? Quid fecisti? Repulisti nos in finem. Quid est, in finem? Forte usque in finem saeculi. An repulisti nos in Chri omni credenti ? Utquid enim repulisti nos. Deus, in finem? Iratus est animus tuus super oves gregis tui. Quare iratus es super oves gregis tui; nisi quia terrenis inhaerebamus, et pastorem non quam possedisti ab initio. Numquid ista potest esse vox Gentium? numquid Gentes ponos filii facti sumus, non veniendo de carne, sed imitando fidem. Illi autem a Deo possessi ab initio, quid eis contigit? Memento congregatio
Abbreviated transcription (Latin):
uenturꝰ ÷ adiudiciũ: nͥ qͥ exurrexit amor¬
tus. Uenturꝰ p̃nuntiabatur Uenit
& c̃tẽptus ÷ audeis ambulans int̾ra.
c̃tẽnit᷑ afalsis xp̃ianis sedens incȩlo
Exurge dñe. iudica causã meã. qr inte
credidi. Non ꝑ eã. qr credidi qđ ñ uidi
Spesmea ñ fallat. accipiã qͦd ꝓmisisti.
ludica causam meã. memenito oppro¬
SUNT tota die. Adhuc enĩ insultat᷑
xp̃o. nec deert̾ tota die hoc ÷ usq ĩfinẽ
rectio mortuoꝵ. Iudica causam mea̾.
mem̃to opprobriũ tuoꝵ.S quorum.
nͥ eoꝵ quȩ ab imprudente sunt totadie.
Nunqͥd prudens hoc dic̃: Prudens eñi
dictus ÷. porro uidens. Si prudensporro
uidens: fide uidet porro. Nam oculis
misisti de nouo testam̃to. & ad ipsam fidẽ
ambulantiũ. Ne obliuiscaris uocẽ dep̾can

Expanded text:
t a mortuis. Venturus praenuntiabatur; venit, et contemptus est a Judaeis ambulans in terra; contemnitur a falsis christianis sedens in coelo. Exsurge, Domine; judica causam meam. Quoniam in te credidi, non peream; quia credidi quod non vidi, spe mea non fallar, accipiam quod promisisti; Judica causam meam. Memento opprosunt tota die. Adhuc enim insultatur Christo; nec deerunt tota die, hoc est usque in finem rectio mortuorum. Judica causam meam: memento opprobriorum tuorum. Sed quorum nisi eorum quae ab imprudente sunt tota die? Numquid prudens hoc dicit? Prudens enim dictus est, Porro videns: si prudens porro videns, fide videtur porro; nam oculis misisti de Novo Testamento, et ad ipsam fidem ambulantium, ne obliviscaris
Abbreviated transcription (Latin):
laui inpeccatorib pacẽ peccatorũ intuenꝰ
Cũ enim scđ̾m ꝓmissa dĩ aduetꝰ testantũ
ꝑtinentia expectaret felicitatẽ t̾renan
añĩ aduertit eã abundare apud impo
in his rebus quas expectabat acdo poller
illos qͥ non colerent dm̃. & tanquã sine
causa dõ seruisset. nut auerunt pedese
Ibi eñĩ dicit. ł cce ipsi peccatores & abun¬
dantes inscło obtinuerunt diuitias. illuq
inuanũ iustificaui cormeũ: Uidete qut¬
ad modum paulomiunus effusi sunt qpisꝰ
eius. ut iã dicat sibi anima. Quȩ ut̾ilits.
egõ felix sum. Quando & ille felix⁊ qui
non seruit. quare me puto ideo felice ee
qr seruio s Ille aut̃ psalmꝰ cuiꝰ testimonum
ꝓluxi: p̃cedit istũ quẽ nc̃ in manib habemꝰ¬

Expanded text:
lavi in peccatoribus, pacem peccatorum intuens. Cum enim secundum promissa Dei ad Vetus Testamentum pertinentia exspectaret felicitatem terrenam, animadvertit eam abundare apud impios; in his rebus quas exspectabat a Deo, pollere illos qui non colerent Deum; et tanquam sine causa Deo servisset, nutaverunt pedes ejus. Ibi enim dicit: Ecce ipsi peccatores, et abundantes in saeculo obtinuerunt divitias. Numquid in vano justificavi cor meum ? Videte quemadmodum paulo minus effusi sunt gressus ejus, ut jam dicat sibi anima: Quae utilitas, ego felix sum; quando et ille felix est qui non servit, quare me putem ideo felicem esse quia servio? Ille autem psalmus cujus testimonium produxi, praecedit istum quem nunc in manibus habem
Abbreviated transcription (Latin):
sed cȩlestia adipisci. Discussa gͦ p̃cepta. aut
cadem onĩia inueniunt᷑ aut uix aliqua mi
cuangelio quȩ ñ dicta sint appħis. Precepra
eudl sacram̃ta ñ eadem. ꝓmissa fieadem.
uideamꝰ quare: Precepta eadem: qi scãm hee
do serui e debemus. Saeram̃ta ñ eadeni. qt
ais sunt saeram̃ta cͥantia salutẽ alia pro

Expanded text:
e . Discussa ergo praecepta, aut omnia eadem inveniuntur, aut vix aliqua in Evangelio quae non dicta sint a Prophetis. Praecepta eadem; Sacramenta non eadem, promissa non eadem. Videamus quare praecepta eadem; quia secundum haec Deo servire debemus. Sacramenta non eadem, quia alia sunt Sacramenta dantia salutem, alia p