comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bellum pedum eiꝰ. ẜẜ qui dix̃. Quã tlo¬
mum edificabitis m: aut quis locus qͥ
statur supͣ pet̾m ip̃a ecca catholica uͥ salu¬
briter uid pascha dñi .i. tnͣsitum tlñi
rectõem eius. ¶ Et stabis inqͥt sr̃ pe¬
tm̃ : statim ut tnͣsiet mea maiestas. Re¬
u̾a enim statim ut tnͣsiit maiestas tłñt
in clarificatõe tłm qua resurgens ascẽ¬
dit ad pr̃em : solidati sumꝰ suꝑ petram.
Et ip̃e petrus tc̃ solidatus ÷: ut tũ frbn¬
tia prelicaret quem pͥustrͣm eẽt solilatꝰ:
ter timore negau̾at. iam qͥdem p̾desti¬
natõe positus in spetula petre: s adħ
inanu dñi sͥ suꝑposita ne uitłet. Pd ost̾io¬
ra enim eiꝰ uisurus erat : ⁊ ñdam ille
tnͣsierat utiq a morte ad uitam. nũ¬
dun resurrectõe clarifitatus erat:¬

Expanded text:
bellum pedum ejus; et qui dixit, Quam domum aedificabitis mihi? aut quis locus quistatur super petram, ipsa Ecclesia catholica, ubi salubriter videt Pascha Domini, id est transirectionem ejus. Et stabis, inquit, super petram, statim ut transiet mea majestas. Revera enim statim ut transiit majestas Domini in clarificatione Domini qua resurgens ascendit ad Patrem, solidati sumus super petram. Et ipse Petrus tunc solidatus est, ut cum fiducia praedicaret, quem, priusquam esset solidatus, ter timore negaverat , jam quidem praedestinatione positus in specula petrae, sed adhuc manu Domini sibi superposita ne videret. Posteriora enim ejus visurus erat, et nondum ille transierat, utique a morte ad vitam, nondum resurrectione clarificatus erat
Abbreviated transcription (Latin):
ualde ꝓbabiles sigͥficatões si ulłis in¬
tlitiis existentib : ut nimis tem̾arium
non potu̾nt in unitate tͥuitatis in¬
tellig̾e trił lc̃m ÷. Regi aũ seculoꝵ immor¬
tali inuisibili. soli deo. ⁊ quem nemo hõi

Expanded text:
valde probabiles significationes nonnullis indiciis existentibus, ut nimis temerarium non potuerunt in unitate Trinitatis intelligere quod dictum est, Regi autem saeculorum immortali, i
Abbreviated transcription (Latin):
t̾is uide faciem meam ⁊ uiue. Non eĩm
supͣ petͣm statim ut tnͣsibit mea ma¬
iestas. ⁊ ponam te in specula petre: ⁊
tegam manu mea sr̃ te. donͨ tͣnͣseam ⁊
aufãm manũ meam ÷ ⁊ tc̃ uidebis pos¬
Ni̾ora mea. nam facies inea sĩ apparebit

Expanded text:
teris uidere faciem meam et uiuere; non enim supra petram; statim ut transiet mea maiestas, et ponam te in specula petrae et tegam manu mea super te, donec transeam; et auferam manum et tunc uidebis posteriora mea; nam facies mea non adparebit
Abbreviated transcription (Latin):
Postula a me: ⁊ dabo tͥ gentes hr̃ditatẽ
tuam. ⁊ qui om̃ia subietit sub pedibus
euis. ¶ Si gͦ danyeli ⁊ pr̃ dans regnunr
⁊ filius accipiens apparu̾nt in spẽ corꝑalr.
quomodo isti dicũt pr̃em nunqͣm eẽ uisum

Expanded text:
a a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam ; et qui omnia subjecit sub pedibus ejus . Si ergo Danieli et Pater dans regnum, et Filius accipiens, apparuerunt in specie corporali; quomodo isti dicunt, Patrem nunquam visum
Abbreviated transcription (Latin):
aiti. Qm̃ lie ac nocte gͣuata ÷ suꝑ me
manus tua. Dic fortasse tũ manifesta
miratula fat̾et: nͨ ab eis Agnosce̾tur:
nocte aũ cum in passione mor̾etur qñ
t̾cius putui̾uit : sic̃ quemilib hõiem
ꝑemptũ ⁊ extintum. ¶ D q̃m cum
tnͣsiss ut eiꝰ posti̾ora uiłentur. predi¬
cante sͥ apło petro. Quia oportebat
xꝑm pati ⁊ resurg̾e. conpunti st̃ do¬
lore pñie : ut fieret in baptizatis qͥ
in capite psalii eiꝰ ilr᷑. Beati quoꝵ re¬
misse st̃ inqͥtates: ⁊ quoꝵ tecta st̃ ꝑcc̃a.
Propt̾a cum dc̃m ẽẽt. Grauata ÷ suꝑ
me manus tua. tantͣ dño tnseunte:
ut iam remou̾et manum: ⁊ uiderẽ¬
tur post̾ĩora eiꝰ. Sequit᷑ uox dolentis
⁊ confirentis: ⁊ ex file resurrectõis
dñi pc̃coꝵ remissionem accipientis.
Conu̾sus sum inqͥt in erumpna cũ

Expanded text:
am die ac nocte gravata est super me manus tua. Die fortasse, cum manifesta miracula faceret, nec ab eis agnosceretur; nocte autem, cum in passione moreretur, quando certius putaverunt, sicut quemlibet hominem, peremptum et exstinctum. Sed quoniam cum transisset ut ejus posteriora viderentur, praedicante sibi apostolo Petro, quia oportebat Christum pati et resurgere, compuncti sunt dolore poenitentiae , ut fieret in baptizatis quod in capite ejus psalmi dicitur, Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata: propterea cum dictum esset, Gravata est super me manus tua, tanquam Domino transeunte, ut jam removeret manum, et viderentur posteriora ejus, sequitur vox dolentis et confitentis, et ex fide resurrectionis Domini peccatorum remissionem accipientis: Conversus sum, inquit, in
Abbreviated transcription (Latin):
Tem in exitu filioꝵ irł de egypto scͥptum.
Deus aũ ppeibat illos aie qͥdem in colump¬
na nubis: ⁊ ostendebat illis iuani. Nocte añ
in columpna ignis: ⁊ ñ deficiebat colũpna
nubis ilie: ⁊ colũpna ignis nocte añ ppłm.
Quis ⁊ ħ dubitet ꝑ subiectam caturam
oculis apparuisse morcaliũ: S utrum pr̃em
num dm̃ silr̾ ñ apparet: nͨ ibi flistingunt᷑
qͣcitun existimo ũ scͥptum÷. Et maiestas
adñi apparuit in mibe. ⁊ loqutus : dñs ad

Expanded text:
tem in exitu filiorum Israel de Aegypto scriptum est: Deus autem praeibat illos, die quidem in columna nubis, et ostendebat illis viam; nocte autem in columna ignis: et non deficiebat columna nubis die, et columna ignis nocte ante populum . Quis et hic dubitet per subjectam creaturam oculis apparuisse mortalium? sed utrum Patrem, num Deum, similiter non apparet. Nec ibi hoc distinguitur, quantum existimo, ubi scriptum est: Et majestas Domini apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
Et̾m sint non omĩa unius ẽẽ constat uł
nc̃titatis uł utilitatis uł ilignitatis: se
non una de om̃im tnͣsgressione ft̾ur tnͣsgres
sione sñia. nͨ parta manent idisc̾mina disp¬
pes tulpas. Porro nec pari tulpa negligint
que non pari cã precipiunt᷑. Nec pari ꝓm
pena puniuntur. Etce enini euͣngłium tĩ
flagitiun ꝯp̃ule qͣm fornicatõis turpitid¬
neni dampnat. U̾m quis magis non horrea
e idnob malis turpitudine fedari: trm̃ tybo
accusari. Nonne deniq u̾itas in etͣngłio sibb
nominib trabis ⁊ festuce gͣues leuesq dis¬
t̾nit inobetlĩe culpas non ip̃a disptitante i¬
mo diffiniente gradatim nobis ilistinguttis
alium consilio: alium ⁊ gehenna reatum ẽ
ꝓtestetur. que nam gͦ conseq̃ndi nc̃citas cogit ut
si magutris cdiuina detur in suis auctoritas p̾
actõi trimen insidietur mobediẽ. esto si tͥmen
tui illa penalis gehennalis: gehennalis pena
assignatur. Qe queso illud iliffimemus cẽ

Expanded text:
erum sicut non omnia unius esse constat vel necessitatis, vel utilitatis, vel dignitatis: sic non una de omnium transgressione fertur sententia, nec paria manent discrimina dispares culpas. Porro nec pari culpa negliguntur, quae non pari cura praecipiuntur; nec pari proinde poena puniuntur. Ecce enim Evangelium tam flagitium crapulae, quam fornicationis turpitudinem damnat. Verum quis magis non horreat e duobus malis, turpitudine foedari, quam cibo exsaturari? Nonne denique Veritas in Evangelio sub nominibus trabis et festucae , graves levesque discernit inobedientiae culpas? Nonne ipsa disputante, imo definiente, gradatim nobis distinguitur, alium consilio, alium et gehenna reum esse protestatur? Quaenam ergo consequendi necessitas cogit, ut si magistris divina detur in suis praeceptis aucactioni crimen insidietur inobedientiae? Esto, sit crimen, cui poenalis illa gehenna vel gehennalis poena assignatur: quale, quaeso, illud definiemus esse
Abbreviated transcription (Latin):
Hint tolligr᷑. tp irasci fr̃i: ⁊ mobedĩa sit. et
crim̃ non sit. ⁊ unum inuentum ÷ mona¬
tho leue ac uentale pccm qd̾ qꝑ non humãi
s diuini mandati statuat tnͣsgressorem. In
hoc gñe tnͣsgressionis st̃ non nllã stultiloqͥa:
Hi enim nuntͣm nͥ ccͣ mandatum. ⁊ deit̾
maudatum usur pant᷑. Pcc̃a quippe sũt. ⁊
deus ꝓhib om̃e pcc̃m: ⁊ tam̃ uenialia ñ
criminalia reputantur. excepto tũ ꝑ ꝯtẽp¬
tum u̾tuntur in usum ⁊ consuetudinem ⁊
tunc non pcc̃i spẽs: s peccantis intentõ pẽ¬
santur elatio quippe contempnentis. ⁊ ĩpe¬
nitentis obstinatõ. inimicis quo matidatis
tulpam facit non minimam: ⁊ conu̾tit iti¬

Expanded text:
sit, et crimen non sit. En unum inventum est monacho leve ac veniale peccatum, quodque non humani, sed divini mandati statuat transgressorem. In 511 hoc genere transgressionis sunt nonnulla stultiloquia i enim nunquam nisi contra mandatum, et Dei mandatum usurpantur. Peccata quippe sunt, et Deus prohibet omne peccatum: et tamen venialia, non criminalia reputantur, excepto cum per contemptum vertuntur in usum et consuetudinem: et tunc non peccati species, sed peccantis intentio pensatur. Elatio quippe contemnentis, atque impoenitentis obstinatio, in minimis quoque mandatis culpam facit non minimam,
Abbreviated transcription (Latin):
lu̾nt cor suũ declinare in u̾ba malitie: ad excan¬
das excusatões in pcc̃is. E quidem gemina ma¬
licia ꝑtc̃oris. Pmum ÷ ꝙ non sui ÷ misertꝰ. ut
repat nescienti: aut casu actidat inf̾eliti. aut nõ
uolenti imple qtł pretipr: criminis calũpnia
struatur de impossibili. Ita ne inqͣm monacho
t̾ͥen insidiatur inobediẽ tum ⁊ antiqua illatã
nota ⁊ tam nox ia p̾uaritatõ facile ut tredr᷑ ĩdul¬
gentiam consequeret᷑. dummodo confessio ⁊ de
nocuit simplicis actõis ⁊ qrm̃ius ex delib̾atione
tnͣsgressio gͣntum auint de exc̾ationis cũm p̾¬
meditatõe estimatio. ¶ S nunꝙͥ forte in

Expanded text:
 cor suum in verba malitiae, ad excusandas excusationes in peccatis. Et quidem gemina malitia peccatoris. Primum quod nec sui misertus est, ut repat nescienti, aut casu accidat infelici; aut non valenti implere quod praecipitur, criminis calumnia struatur de impossibili? Itane, inquam, monacho crimen insidiatur inobedientiae? cum et antiqua illa tam nota, et tam noxia praevaricatio, facile, ut creditur, indulgentiam consequeretur, dummodo confessio, et nocuit simplicis actionis, quamvis ex deliberatione, transgressio, quantum adjunctae excusationis cum praemeditatione obstinatio
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑am. Arbitror tam̃ ⁊ ip̃am pͥmam gu̾issiãm¬
q p̾uaricatõem. aut non aliunde aut inde mar¬
inie iudicatam gͣnissimam. H  ex rebellioneof¬
fensionis q̃ secuta ÷ trñ deo cam̃n reqͥrente pectati:

Expanded text:
naturam. Arbitror tamen et ipsam primam gravissimamnaturam. Arbitror tamen et ipsam primam gravissimamque praevaricationem, aut non aliunde, aut inde maxime judicatam gravissimam, hoc est ex rebellione defensionis, quae secuta est: quando Deo causam requiren
Abbreviated transcription (Latin):
est repugnare: qͣiͣ scelus ydolat̾e nolle attͥres¬
cere. Non ait. Non achescere: s nolle attͥesce.
Ut non iussionis simplex ip̃a tñsgressio: s
uoluntatis suꝑba contemptõ scelus ydolat̾e
reputetur. Non ÷ enum id ip̃m nolle obedi¬
rer⁊ non obedire. ¶ Doc quippe int̾dumi
erroris non nutqͣm ⁊ infir mitatis. Illud u̾
aut odiose ꝑtiuacie: aut contumacis nõ fe¬
rente ꝙ ⁊ ip̃m repugnare est ⁊ resistere
phemia ÷ non remittenda siue i hoc secło
sine in fitto. Non gͦ qualiscon mandat: p̾¬
t̾itõ erminalem fatit mobedĩam. & ⁊ re¬
pugnare s nolle obedire.cet̾m gnti abs illa
pessima ⁊ rebelli uoluntate non obediunt.
Q modo itaz monacho crimen insidiatur
inobedientie: si tociens sine tͥmine tnͣsgredr᷑ : quo¬
tiens intnsgressionem deficiunt. Huiꝰtemodi re-
calcitnͣs ⁊ contentiosa uoluntas. Frustra aũ ut
ad antiq̃ illi que fc̃a ÷ in ꝑadyso truc nimix ua¬
luit non solum obligare ꝑsonam: s ⁊ uitiare

Expanded text:
est repugnare, et quasi scelus idololatriae nolle acquiescere . Non ait, Non acquiescere; sed, nolle acquiescere: ut non jussionis simplex ipsa transgressio, sed voluntatis superba contentio, scelus idololatriae reputetur. Non est enim id ipsum nolle obedire, et non obedire. Hoc quippe interdum erroris est, nonnunquam et infirmitatis: illud vero aut odiosae pertinaciae, aut contumaciae non ferendae. Quod et ipsum repugnare est et resistere sphemia est, non remittenda, sive in hoc saeculo, sive in futuro. Non ergo qualiscumque mandati praeteritio criminalem facit inobedientiam: sed repugnare, sed nolle obedire. Caeterum quanti absque illa pessima et rebelli voluntate non obediunt? Quomodo itaque monacho crimen insidiatur inobedientiae, si toties sine crimine transgreditur, quoties am, ut as antiquae illi, quae facta est in paradiso; quae nimirum valuit, non solum obligare personam, sed et vitiare
Abbreviated transcription (Latin):
cum ip̃i quo de se fateantur apłr. In młtis offer¬
tlimus omnes. ⁊ si dix̾inius qr pcc̃m non ha¬
bemus: ip̃i nos seilucimus. S non continuo
ut aliꝙ pet̾imus pͥmus presercini qͣĩ nos scͥp¬
legitur supplicasse. U̾m illi quomodo ꝑire pos¬
sunt ꝓ quib saluator rogat ne ꝑeant: qͣmolo¬
rem non uideo cur ita om̃em inobedĩam ⁊ tnͣs¬
gressionem uł minimoꝵ quoꝵlib mandatorũ
exage̾ndum putat̾itis ut exclamaretis ty er¬
go iam monacho pot̾it ptc̃m ueniale eẽ uł le

Expanded text:
cum ipsi quoque de se fateantur Apostoli, In multis offecum ipsi quoque de se fateantur Apostoli, In multis offendimus omnes ; et, Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus . Sed non continuo ut aliquid praeterimus, perimus: praesertim cum nos Scripptoribus legitur supplicasse. Verum illi quomodo perire possunt, pro quibus Salvator rogat, ne pereant? Quamobrem non video, cur ita omnem inobedientiam et transgressionem vel minimorum quorumlibet mandatorum exaggerandam putaveritis, ut exclamaretis: Quod ergo jam monacho poterit veniale peccatum e
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑta rõ uł indubitata auctoritas delicata satro.
illa est tue ex regła tradt᷑ obedĩa sine mora.
Disputare ꝓfc̃õ hoc ÷ in actis cordis : non ĩ au¬
cditu auris obedire. Istins motli gͦ tarnalem ãĩ¬
mam non modo p̾misissec ⁊̾ oppͥmi ponder e
presũpte ꝑfectõis net̃e est. qr non põt porta¬
le subintͣsse ut hũndaret delictum u̾m idicitis ce¬
terum ħ culpa non ÷ date legis aut dantis legẽ:
lem uenundatum sub pcc̃o. U̾m hoc ante ꝓui¬
ꝑfitientum ¶Nunc aũ quid restat nͥ ut ait
corruptuo obedias seniorib: aut confusus audi¬
as ab illusorib. Hic hamo cepit edifitare ⁊ non
pot̾at consummare. e forsan ilicitis hetcine ta
ꝑsc̃s quispiam iuenitur: tui non uł nimium
aͥ int̾dum surripiatur de tam multis aut mi¬
nutis que passim. uł negligentib p̃positis imp¬
rantur. Minime truitem hoc ego tqͣm dederim

Expanded text:
aperta ratio, vel indubitata auctoritas. Delicata satis, aperta ratio, vel indubitata auctoritas. Delicata satis, illa est quae ex Regula traditur, « Obedientia sine mora. » Disputare profecto hoc est in astu cordis, non in auditu auris obedire. Istiusmodi ergo carnalem animam non modo premi, sed etiam opprimi pondere praesumptae perfectionis necesse est: quia non potest portalae subintrasse, 510 ut abundaret delictum, verum dicitis. Caeterum hoc culpa non est datae legis, aut dantis legem, lem, venumdatum sub peccato . Verum hoc ante praeviperficiendum. Nunc autem quid restat, nisi ut aut correctus obedias senioribus, aut confusus audias ab illusoribus: Hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare . 24. Sed forsan dicitis: Ergone ita perfectus quispiam invenitur, cui non vel minimum aliquid interdum subripiatur de tam multis ac minutis, quae passim vel a negligentibus praepositis imperantur! Minime quidem cuiquam hoc ego dedorim,
Abbreviated transcription (Latin):
ter utrum disc̾nere uuideatur. Sitruidem tp
nos asserimus de dubiis: hoc ille negat de ma¬
hominib freq̃nter mandare presumãt. S
hinc uos sum̃tes mat̾iam siue occõnem argu¬
nĩtantti asseritis: si hoc constit̾i̾t ut uissa que¬
lib hominũ uel instituta thiuine auctorirati
ponde estimanda sint hoĩem sub homine ant
uix aut necͣqͣm posse saluari. tum in tanto ppͦ
maudatoꝵ quem prelat̾et iam ꝑ intĩam sepe
pretipuint int̾ctum non p̾uaricari. aut iliffi¬
tile ad moctũ: aut om̃ino impossibile ẽẽ itide¬
indẽ ꝑfectõi:s cum ip̃a corde imꝑfcc̃tio presie¬
mitur. Pͥorro imꝑftĩ cordis ⁊ infi̾ne porsus
uoluntatis iudiciũ ÷ statiita senioꝵ studiosus
iliscut̾e: hr̃e ad singła que inuingunt᷑. exig̾e̾
de guibus rõẽm. ⁊ suspitari de om̃i p̾cep¬
to cuiꝰ tausa latu̾it: nec nuntrͣm libenter obẽĩ¬
re nͥ tum audire contigi̾t qd̾ forte libu̾it. suut
qd̾ non ałt lice̾ seu ex pedire monstrau̾it: uł

Expanded text:
ter utrumque videatur. Siquidem quod nos asserimus de dubiis, hoc ille negat de mahominibus frequenter mandare praesumunt. Sed hinc vos sumentes materiam sive occasionem argumentandi, asseritis, si hoc constiterit, ut jussa hominum qualibet, vel instituta, divinae auctoritatis pondere aestimanda sint; hominem sub homine, aut vix, aut nequaquam posse salvari, cum in tanto populo mandatorum, quae praelati etiam per incuriam saepe praecipiunt, interdum non praevaricari, aut difficile admodum, aut omnino impossibile videinesse perfectioni: sed cum ipsa corde imperfecto praesumitur. Porro imperfecti cordis, et infirmae prorsus voluntatis indicium est, statuta seniorum studiosius discutere, haerere adpicari de omni praecepto, cujus causa latuerit; nec unquam libenter obedire, nisi cum audire contigerit quod forte libuerit, aut quod non aliter licere seu expedire monstraverit vel
Abbreviated transcription (Latin):
frater ꝓ quo xꝑc mortuus÷.ꝙ stando oꝑe
cauenda standala paruuloꝵ trnito ampluis p̾¬
latoꝵ quos sibi tłs equare quoquo modo in u¬
tia ꝑte dignatus sibim imputat illoꝵ et
reu̾entiam ⁊ contemptum spãłr contestans
ens. Qͥ uos autlit: me autlit. W qui uos sꝑnit:
me sꝑuit. An non deniq hoc ip̃m ⁊ r᷑ nostra
ꝓhibet ubi ait obełia que maiorib ꝓhibetur
deo exhebetur. Qͣobrem quidquid iure tlet
precipit homo tł non sit tam̃ cercum ilisplit̾e̾

Expanded text:
e cavenda sunt scandala parvulorum, quanto amplius praelatorum? quos sibi Deus aequare quodammodo in utraque parte dignatus, sibimet imputat illorum et reverentiam, et contemptum, specialiter contestans eis: Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me spernit. Annon denique hoc ipsum et Regula nostra perhibet, ubi ait: « Obedientia quae majoribus praebetur, Deo exhibetur? » Quamobrem quidquid vice Dei praecipit homo, quod non sit tamen certum displicere
Abbreviated transcription (Latin):
extusetur a culpa si solus defu̾it łs in cau
sa. Alioqͥn paulo ccͣclicit qui ait. Si enim
in frẽm peccatio: in xꝑm pectatis. Nam de
p̃̾positis t̾cum tenemus ip̃ius u̾itatis testi¬
monium sic logñtis ad ip̃os. Qͥ uos sper¬
uit: me sꝑnit. S ⁊ de quolib fr̃e nolite a
dala equa sunt lance pensanda: ałr enu
accipienda sunt scandala pusilloꝵ ⁊ aliter
tib tꝑ standalizati eẽnt in sermonie u̾itats.
Rensum est. Sine illos ceti st̃ tlutes tecorñ
Illoꝵ qruippe scandalum de scandalo ignorantia
nesciunt isti q oderunt. Uñ ⁊ pusillos illoᷤ
arbitror appellari ꝙ uoluntatis qu̾idem boẽ
s non magne scr̃e existentis zelum cłi ha¬
bent : ⁊ si non sccł̾m scĩãm. Talium scanda¬
la tirram non tram ꝓnocare solent sꝑualĩ
dum tarat uiroꝵ paulo tta docente. uos qͥ

Expanded text:
excusetur a culpa, si solus defuerit in causa Deus. Alioquin Paulo contradicit, qui ait: Sic enim in fratrem peccantes, in Christum peccatis . Nam de praepositis certum tenemus ipsius Veritatis testimonium, sic loquentis ad ipsos: Qui vos spernit, me spernit . Sed et de quolibet fratre: Nolite, adala aequa sunt lance pensanda. Aliter namque accipienda sunt scandala pusillorum, aliter tibus quod scandalizati essent in sermone veritatis responsum est: Sinite illos; caeci sunt, et duces caecorum . Illorum quippe scandalum de ignorantia, , quia veritatem nesciunt; isti, quia oderunt. Unde et pusillos illos arbitror appellari, quod voluntatis quidem bonae, sed non magnae scientiae existentes, zelum Dei habeant, sed non secundum scientiam. Talium scandala curam, non iram provocare solent spiritualium duntaxat virorum, Paulo ita docente: Vos qui
Abbreviated transcription (Latin):
aĩo: tii pe flagicit̃ est ac tͥminale peccatũ tũ
tam leue u̾ͥbum in temꝑe uł in loco silentis
forte ꝑ obluuonem sutrreptũ risus ne per
atuir: quo uix uł pcc̃m repitatur. qͥ d̃ cum
scienter ⁊ ex delib̾atõe in u̾ba ociosa silentio

Expanded text:
animo, turpe flagitium est ac criminale peccatum: cum tamen leve verbum, in tempore vel loco silentii forte per oblivionem subreptum, risusve per reatur, quo vix vel peccatum reputatur. Quid, quod scienter et ex deliberatione in verba otiosa
Abbreviated transcription (Latin):
mines inqͥt facile facile falli in tłi uoluntate
de reb lubiis ꝑtipienda ⁊ in p̾cipienda falle̾
possunt. S enim quid reft̾ hoc tua quicõ¬
tius non es presertim cũ teneas de scͥpturis.
qr labia sacerdotie custodiunt scr̃am : ⁊ legem
ex ore eius reqͥt unt qr angłs tbñi inet̾nim¬

Expanded text:
mines, inquis, facile falli in Dei voluntate de rebus dubiis percipienda, et in praecipienda fallere possunt. Sed enim quid hoc refert tua, cui conscius non es? praesertim cum teneas de Scripturis, quia Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem ex ore ejus requirunt: quia angelus Domini e
Abbreviated transcription (Latin):
rendo fatinore seqͥtur qr nestiunt quid fati¬
unt. Acsi dr̃et eo iligni uenia : quo ⁊ pusilli
stĩa sunt. Itło ignosto illis: q non ignoscor
ab illis. Si enim tognouissent: nunqͣm tdñm
głe crucifixissent. Sunt quib non ita ignos¬
to quos utiq non ignoro ⁊ uidisse ⁊ odisse pa¬

Expanded text:
nt quid faciunt . Ac si diceret: Eo digni venia, quo et pusilli scientia sunt. Ideo ignosco illis, quia non agnoscor ab illis. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Sunt quibus non ita ignosco, quos utique non ignoro et vidisse, et odisse
Abbreviated transcription (Latin):
truippe nͦ preceptor ex pectandus ñ ꝓhibitor
sic an ali. forte uelit: si non de labiis custodi¬
entib scĩam ⁊ ex ore angeli tłm exc̾citium t̾cum
redlatur. A quo deniq diuina potiꝰ consilia re¬
tͥrentur: qͣm ab illo rui credita ÷ dispensatõ mi¬

Expanded text:
uippe nec praeceptor exspectandus, nec prohibisic, an aliter forte velit, si non de labiis custodientibus scientiam, et ex ore angeli Domini exercituum certum reddatur. A quo denique divina potius consilia requirentur, quam ab illo cui credita est dispensatio my
Abbreviated transcription (Latin):
t̃tum. Sere ⁊ uos trisgredimini mandatũ
ai pp̃ tratlitões ur̃as: ei aũ dolet se contẽp¬
ni magr̃ homo pre illo trui docet horrunet
scĩam. consoletur illa quam ⁊ uos posiustis sai¬
muclis snĩa qua inter lepͣm ⁊ lepͣm uideatur
dncerne̾ sic. Si pectau̾it uir in uirum: ꝓpitiꝰ
orabit ꝓ eo. Ego gͥ sine hoc augi articulo snĩ¬
am. ut aut ctm aut hõiem offend̾e̾ ncc̃e sit. De¬
um poꝰ libenter eligo non offcudere. ⁊ tͣ tu

Expanded text:
ndum: Quare et vos transgredimini mandatum Dei propter traditiones vestras? Si autem dolet se contemni magister homo prae illo, qui docet hominem scientiam; consoletur illa, quam et vos posuistis, Samuelis sententia, qua inter lepram et lepram videtur discernere sic: Si peccaverit vir in virum, propitius orabit pro eo? Ego igitur si me hoc angi articulo sentiam, ut aut Deum, aut hominem offendere necesse sit; Deum potius libenter eligo non offendere, et qu
Abbreviated transcription (Latin):
de hõis lesione neam consolatõem. clĩ silicet ꝓ¬
pitiatõem cet̾m deo offenso qͥs orabit pro mes
Mi ad hõiem confugio: il quidem scͥptura ñ
consulit. Q̾nimino maledictus ait qui spẽ¬
suam ponit in hõie. Mitto ꝓinde. Si aũ in
quis ꝓ eo orabit. inqͥt ꝓ eo: neuter equidemi.
Nam ⁊ a quo offendr᷑ ⁊ ob quem offendit᷑
eque utrius or̃o execranda iliscnitur apud
ip̃m trui offendr̃: hoc est apud am̃. Talios
gͦ reqͥrendus ÷ ad orandum : qui sic ydoneꝰ
ad platandum. Porro culpam si qua est ꝙ
homo offendr᷑ tum ei non obedr᷑. aut mul¬
tum extenuat: aut penitꝰ adnichat causa

Expanded text:
de hominis laesione meam consolationem, Dei scilicet propitiationem. Caeterum Deo offenso, quis orabit pro me? si ad hominem confugero, id quidem Scriptura non consulit; quinimo: Maledictus, ait, qui spem ponit in homine . Merito proinde. Si autem in quit, orabit, pro eo? Neuter equidem. Nam et a quo offenditur, et ob quem offenditur, aeque utriusque oratio exsecranda decernitur apud ipsum qui offenditur, hoc est apud Deum. Talis ergo requirendus est ad orandum, qui sit idoneus ad placandum. Porro culpam, si qua est, quod homo offenditur cum ei non obeditur, aut multum extenuat, aut penitus annullat causa
Abbreviated transcription (Latin):
dr᷑. Qi uos audit: me audit. ⁊ qui nos sꝑ¬
int ꝰ me sꝑnit. Licet naui iꝑa ꝑ se iniusti
oꝑis qualitas innox ia. sit: aduncte tñ auito¬
ritatis ponus obnox iũ mandatomandat ũ
unin̾soꝵ que ꝑ se aut pp̃ se non bona nec
ne non contempnant᷑. Ubtq enim ⁊ tulpablic
nglestus: t contemptꝰ dampnabilis est. Diffe¬
punt at̃ qr negletus langor quidem inhero

Expanded text:
r: Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me spernit . Licet namque ipsa per se injuncti operis qualitas innoxia sit; adjunctae tamen auctoritatis pondus obnoxium mandato, mandatumum, quae per se, aut propter se nec bona, nec ne non contemnantur. Ubique enim et culpabilis neglectus, et contemptus damnabilis est. Differunt autem, quod neglectus quidem  fo
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ hoc neget qͥspiam ustir pari ct̃ nogłam
u̾itatis. Uñ nimiꝵ ⁊ rõ exigenda ⁊ in futõ
nabicio: iudice ip̃o t̾rifice ad mortã cõminan
in die uiditii. Heu nobis que nam pot̾it ñ
rectł de otio: aliotn otium non est si non om̃i¬
no rone uatium ÷. R tam̃ quis nestiat ur̃n
i ÷ ociosis p̾ponde̾t ad delictum m̾itum ꝙi
dampnatois. quid ita uidebt tr dist̾tio ÷ in
mandatis consequter ⁊ in tulpis ut sit ibixe¬
tĩisgressio mandatoꝵ: s manidantium ñ tua¬

Expanded text:
quispiam usurpari contra regulam Veritatis? unde nimirum et ratio exigenda est in futuro judicio, Judice ipso terrifice admodum comminante, in die judicii . Heu nobis! quaenam poterit reddi ratio de otio? Alioquin otium non est, si non omnino ratione vacuum est. Et tamen quis nesciat unum id est otiosis, praeponderet ad delictum meritumque damnationis? Quid ita? Videlicet quia discretio est in mandatis, consequenter et in culpis: ut sicut dixetransgressio mandato
Abbreviated transcription (Latin):
quidem magnum : trm̃ utrum iliuinum. s nõ
diffiuiendo magis quis enim nesciat equissimo
do non eq̃ ilisplit̾e tenates at fures. ⁊ qr de duo¬
bus malis plus uelit tios ten̾e̾ nostra qm̃ tollere
aliena. ⁊ ita mimus peccare qui non tribuit sua
para cqualitas inuetit᷑ tum ꝓ uariis nctitatib
uł utilitatib agendoꝵ unum gentiũ affectõ ua¬
rietur. Qd t putau̾nt rectius uł commodius:
hot ampluis cupiant ⁊ exigant obseruari. Tam
gͦ qualitas p̾ceptoꝵ qͣm auctoritas p̾cipientiũ
⁊ obedĩe : prefigit metam: ⁊ inobedĩe t̾minat
eo cũ culpa gͣuior incurrit᷑ de tontẽptu. ¶ Hiis
ita distinctõib animadu̾sis ⁊ obedĩe modus ⁊
pondus inobedĩe fatiłi reꝑitur hiss gradibus
non solum int̾ iliem ⁊ noctem. hoc ÷ bonũ obe¬

Expanded text:
on furando, majus. Quis enim nesciat aequissimo Deo non aeque displicere tenaces, atque fures; et quia de duobus malis plus velit nos tenere nostra, quam tollere aliena; et ita minus peccare qui non tribuit sua, variis necessitatibus vel utilitatibus agendorum, injungentium affectio varietur; quodque putaverint rectius vel commodius, hoc amplius cupiant et exigant observari. Tam ergo qualitas praeceptorum, quam auctoritas praecipientium, et obedientiae praefigit metam, et inobedientiae terminat eo et culpa gravior incurritur de contemptu. 16. His itaque distinctionibus animadversis, et obedientiae modus, et pondus inobedientiae facile reperitur. His gradibus non solum inter diem et noctem, hoc est obe
Abbreviated transcription (Latin):
metum gehenne seu pp̃ sanctam professionem
quam ꝓfessus eist quispiam obediendit melior ta¬
men cum ex dĩ amnore obeditur. capłm. xir¬
ex eqñtis fit ut nͨ manis minorib nͨ initius
instiorib confuse ut assol ad implendũ inuen¬
gitur subi stutliũ immpendatur. Ei mod̾ante
ut robiq seruare tam in obseruando uidelitet
iissa qͣm in cauendo ꝓhibita. non qr mĩmum
s mininum ex comꝑatõe maioꝵ. Nouit uerꝰ
humilis q obediens ⁊ minima non contempp¬
nere ⁊ maxime tãre que maxima st̃ intimo
quodam deuori sint̾i̾ q animi sapore iͥisc̾nens
quib de mandatis ei qui preest sitis quodam¬
modo stĩs genteat tum ꝓpħa. Tu mandasti mĩ¬
data tuia tustotiri nimto. Ubiq non dicit u¬

Expanded text:
metum gehennae, seu propter professionem quam professus est, quispiam obedierit : melior tamen cum ex Dei amore obeditur. Ilexsequentis, fit ut nec majus minoribus, nec minus majoribus confuse ut assolet ad implendum quod injungitur, subjecti studium impendatur; sed moderante utrobique servare, tam in observando videlicet jussa, quam in cavendo prohibita: non quod vel msed minimum ex comparatione majorum. Novit verus humilisque obediens et minima non contemnere, et maxime curare quae maxima sunt, intimo quodam devoti sincerique animi sapore discernens, quibus de mandatis ei qui praeest, suis quodammodo factis respondeat cum propheta: Tu mandasti mandata tua custodiri nimis . Ubi, quia non dicit u
Abbreviated transcription (Latin):
On añ tlyabolus potentia dr̾: s iusti¬
tia suꝑandis fuit. Nunqͥd omtpotẽ¬
te potentius : Aut cuiꝰ treature potestas
potestati c̾atoris comꝑari potest: Sed
tũ diabolus uicio ꝑu̾sitatto sue fc̃s src
amator potentie: ⁊ deẜtor oppugnatorq
iusticie : sic enim ⁊ hoĩes enm tantomag̃
imitantur qͣnto magis neglecta uł ⁊̾ ꝑosa
tõe letantur uł inflaminant᷑ cupiditate.
platuit leo. ut pp̃ eruendum hõiem de
a. s iustitia uince̾tur. At iͣ homines imi¬
tantes xꝑm iusticia querent tlyabolum
iuinc̾e : non potentia. Non t potentia qͣsi
mali fugienda sit: ad s ordo ẜuandus ẽ.
quo pͥore iusticia. Nam gnͣtu potentia po¬
test ẽẽ mortalium : Teneant gͦ mortalos
iustitiam : potentia in mortalib dabit᷑
Cui comꝑata gntumlib eoꝵ hominum
qui potentes uocantur in t̾ra: ridicula
insi̾nitas inuenit᷑. E ibi fodt᷑ pccori fo¬
uea: ubi unt᷑. mali płimum posse. Can¬
tat aũ iustus ⁊ dic̃. Beatus homo quem

Expanded text:
on autem diabolus potentia Dei, sed justitia superandus fuit. Nam quid Omnipotente potentius? Aut cujus creaturae potestas potestati Creatoris comparari potest? Sed cum diabolus vitio perversitatis suae factus sit amator potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae; sic enim et homines eum tanto magis imitantur, quanto magis neglecta, vel etiatione laetantur, vel inflammantur cupiditate: placuit Deo, ut propter eruendum hominem de s, sed justitia vinceretur; atque ita et homines imitantes Christum, justitia quaererent diabolum vincere, non potentia. Non quod potentia quasi mali aliquid fugienda sit; sed ordo servandus est, quo prior est justitia. Nam quanta potentia potest esse mortalium? Teneant ergo mortales justitiam, potentia immortalibus dabitur. Cui comparata quantalibet eorum hominum qui potentes vocantur in terra, ridicula infirmitas invenitur, et ibi foditur peccatori fovea, ubi videntur mali plurimum posse. Cantat autem justus et dicit: Beatus homo quem
Abbreviated transcription (Latin):
in eadem disputatõe notata est. ut ex cia¬
b reb que fatiunt beatum posse qł uelto
nam u̾o postea potestatem. Bona porro
uoluntas purganda ÷ a uiciis a quib si
lunt eẽ homines ⁊ ⁊ uoltut pp̃ uincendas
homĩes. Ut quid hoc nͥ ut u̾e uidti fal a
uincant. nec siit u̾itate : s opt̃one uidnc
Uelit honio prutdens eẽ ÷ uelit fortis. ue¬
lit temꝑans. uelit nistus ÷ at ut hec n̾a¬
citer possit : potentiam plane optet at
appecat. ut potens sit in se ip̃o ÷ ⁊ mirou̾
adu̾sus se ip̃m ꝓ se tp̃o. Cetera u̾o quebs̃
uult ⁊ tanĩ non potest sicut est immora

Expanded text:
in eadem disputatione notata est, ut ex duabus rebus quae faciunt beatum, posse quod velit m, magnam vero postea potestatem. Bona porro voluntas purganda est a vitiis, a quibus si olunt esse homines, et volunt propter vincendos homines; utquid hoc, nisi ut vere victi falso vincant, nec sint veritate, sed opinione victores? Velit homo prudens esse, velit fortis, velit temperans, velit justus, atque ut haec veraciter possit, potentiam plane optet, atque appetat ut potens sit in seipso, et miro modo adversus se ipsum pro se ipso. Caetera vero quae bene vult, et tamen non potest, sicut est im
Abbreviated transcription (Latin):
potentia ppłi di̾: non repellet dñs plebẽ
suam ⁊ hr̃ditatem suam ñ derelinquet
Qͣtalib acba ⁊ iniligna ip̃a humules at.
infirma patiatur ⁊ quo acdus iustiͣ quam
nunt hr̃ inf̾i̾nitas pioꝵ coni̾tatur ĩ ui¬
dicium. hoc est uidicandi accipiat potesta¬
teni. qł iustus in fine ẜuatur: tum p̾ce¬
dente iusticia ordine suo fu̾it potẽtia sub¬
seguta. Potentia quippe aditnda iusti

Expanded text:
epellet Dominus plebem suam, et haereditatem suam non derelinquet; quantalibet acerba et indigna ipsa humilis atque infirma patiatur, quoadusque justitia quam nunc habet infirmitas piorum, convertatur in judicium, hoc est, judicandi accipiat potestatem: quod justis in fine servatur, cum praecedentem justitiam ordine suo fuerit potentia subs
Abbreviated transcription (Latin):
amabo inspici a rectio : qͣm timebo morde¬
ri a peruer sie
Ratanter eiim suscipit osculum
columbinum pulthrima ⁊ modes¬
⁊ issima caritas. tlentem aũ cauinum uel
euitat cautissima hñ ilitas: ł retoudit
soliclissima u̾itas. Mlagis q optabo a qͦ¬
libet reprehñdi : qͣm siue ab errante si¬
ue ab adulante lauclari. Nullus enim re¬
preliensor formidandus est amatori u̾i¬
tatis. Et enim aut in imicus reprehen-¬
surus : aut amicus. Si gͦ inimitus in¬
sultat ⁊ fe̾nidus ÷. Amicuo aũ si errat.
tocendus. Si docet ÷ audiendus. Laudater
u̾o ⁊ errans ofirmat erroreme ⁊ adho¬
lans illicit errorem. ¶ Emendabit gͦ
me uistus in muisericordia et arguet me:
oleum autem peccatoris non impinguabͭ
caꝑud meum

Expanded text:
amabo inspici a rectis, quam timebo mordeamabo inspici a rectis, quam timebo morderi a perversis. Gratanter enim suscipit oculum columbinum pulcherrima et modestissima charitas; dentem autem caninum vel evitat cautissima humilitas, vel retundit solidissima veritas: magisque optabo a quolibet reprehendi, quam sive ab errante, sive ab adulante laudari. Nullus enim reprehensor formidandus est amatori veritatis. Etenim aut inimicus reprehensurus est, aut amicus. Si ergo inimicus insultat, ferendus est: amicus autem si errat, docendus; si docet, audiendus. Laudator vero et errans confirmat errorem, et adulans illicit in errorem. Emendabit ergo me justus in misericordia, et arguet me; oleum autem peccatoris non impinguabit caput meum
Abbreviated transcription (Latin):
¶N homines clm̃
querunt: ⁊ ad in¬
telligentiam tri¬
nitntis pro captu
infmitatis hũa¬
ue aĩm intẽidunt.
ex ꝑti difficultateᷤᷤ
laboriosas su in
ip̃sa acie m̃tis conau̾tes intueri in acces¬
sibilem lucem. siue ip̃a multitudĩe ⁊ mł¬
dulcescat. cũ ad aliquid t̾cum diffusa om̃i
ambiguitate ꝑueni̾nt: facillime debent
ignoscẽ errantib instanti ꝑuestigatõe
secreti. ¶ Sel fluo st̃ que in errore ho-¬
minum difficillime tollerant᷑. Presump¬
tio pͥusqͣm u̾itas pateat: ⁊ cum iaui patu¬
erit p̾sumpte defensio falsitatis. A qͥb
duob uitiss nimis inimitis inuentõni
u̾itatis: ⁊ tractatõi diuinoꝵ scõꝵ q li¬
broꝵ si me ut p̃cor ⁊ spero ds defende¬
qͥrendam sub̾am cłi: siue ꝑ scͥpturam
eius siue ꝑ c̾aturam. que utiq nob̾ ad
hoc ꝓponitur intuenda: ut ip̃e quera¬
tur. ip̃e cliligat᷑: qui ⁊ illam inspunũ
⁊ istam c̾ãuit. Nec trepidus ero ad ꝓfe̾n¬
dam sñiam meam: in qua magis ambo¬

Expanded text:
 homines Deum quaerunt, et ad intelligentiam Trinitatis pro captu infirmitatis humanae animum intendunt; experti difficultates laboriosas, sive in ipsa acie mentis conantis intueri inaccessibilem lucem, sive in ipsa multiplici et mudulcescat: cum ad aliquid certum discussa omni ambiguitate pervenerint, facillime debent ignoscere errantibus in tanti pervestigatione secreti. Sed duo sunt quae in errore hominum difficillime tolerantur; praesumptio, priusquam veritas pateat; et, cum jam patuerit, praesumptae defensio falsitatis. A quibus duobus vitiis nimis inimicis inventioni veritatis, et tractationi divinorum sanctorumque Librorum, si me, ut precor et spero, Deus defendenquirendam substantiam Dei, sive per Scripturam ejus, sive per creaturam. Quae utraque nobis ad hoc proponitur intuenda, ut ipse quaeratur, ipse diligatur, qui et illam inspiravit, et istam creavit. Nec trepidus ero ad proferendam sententiam meam, in qua magis
Abbreviated transcription (Latin):
tnobedĩa s in penitentia fatit preuaricatorẽ.
H quippe ut iam dixi ꝓfitentium nemo spõ¬
det ut iam non pectet. ⁊ ob ħ non continuo
ut qͥspiam aliquo modo non obedit: p̾uaritato¬
rem se constituit nͥ qui se forte sic ꝓfessum
false ex istimat. Qes uos utiq asseritis esse
bentium in ydolo libertas in alienis. Ntt̃e est
enim qui hi est ex propria perire snĩa quẽ¬
admodum in illuis scientia clamat apostolus.
infirmum perire fratrem. ⁊ quomodo nil
ẽẽ cominune. Item ip̃e ꝓhibet ꝙ tum gr̃aꝵ¬

Expanded text:
inobedientia, sed impoenitentia facit praevaricatorem? inobedientia, sed impoenitentia facit praevaricatorem? Hoc quippe, ut jam dixi, profitentium nemo spondet, ut jam non peccet: et ob hoc non continuo, ut quispiam aliquo modo non obedit, praevaricatorem se constituit nisi qui se forte sic professum falso existimat, quales vos utique asseritis esse bentium in idolio libertas in alienis. Necesse est enim qui hujusmodi est, ex propria perire sententia, quemadmodum in illius scientia clamat Apostolus infirmum perire fratrem . Et quomodo nihil esse commune item ipse perhibet, quod cum gra
Abbreviated transcription (Latin):
tipitur. U̾n est. s leuis culpa mobedĩẽ est: ⁊ faci¬
lis cã eiꝰ inuenitur. in tꝰ siquidem fit tñsgressio
abs contemptu. Si aũ ⁊ ip̃m decẽ alitñ non pꝰ¬
se contenditis : id quidem falsum est. S noc talẽ
tam̃ mobetiam sine tura reluiqͥt diligentia s¬
ris: ⁊ licet fortiori egeat in rõnis meditam̃to:
caret taiñ morbo p̾uaricatõis. nͥ cum ⁊ ip̃m for¬
te inedicam̃tum contempnit᷑. Q̾ cum ita sint. fr¬
stra de impossibilitate causamur. qui rꝰ̾m ꝓfice¬
mur frustra nobis de pettandi nc̃titate blandi-¬
mur. ut sõ usta imꝑia prelatoꝵ do non ĩpu¬
tanda: s tanqͣm hominim contempnenda pu¬
temus. ne rem silic impossibilem continere
nr̃a ꝓfessio uideatur. Si tm̃ ex ea hominibus
qͣntum deo obedientie deberi asserunus cui e̾
iani uel ita professo impossibile immo per dei
gr̃am non facile sit cau̾e preuaricatõem nͥ nou

Expanded text:
cipitur, verum est: sed levis culpa inobedientiae est, et facicipitur, verum est: sed levis culpa inobedientiae est, et facilis cura ejus invenitur in Regula, si quidem sit transgressio absque contemptu. Si autem et ipsum deesse aliquando non posse contenditis, id quidem falsum est: sed nec talem tamen inobedientiam sine cura relinquit diligentia regularis. Et licet fortiori egeat curationis medicamento, caret tamen morbo praevaricationis, nisi cum et ipsum forte medicamentum contemnitur. 34. Quae cum ita sint, frustra de impossibilitate causamur qui Regulam profitemur: frustra nobis de peccandi necessitate blandimur, ut ideo justa imperia praelatorum Deo non imputanda, sed tanquam hominum contemnenda putemus: ne rem videlicet impossibilem continere nostra professio videatur, si tantum ex ea hominibus, quantum Deo obedientiae deberi asserimus. Cui enim jam vel ita professo impossibile, imo per Dei gratiam non perfacile sit cavere praevaricationem, ubi non
Abbreviated transcription (Latin):
Artienda ÷ ꝓinde nobis in duo uniu̾¬
licet ⁊ remedia. Preceptis instituit᷑ uita ttͣ
pcc̃m. Remediis restituitur pcc̃m ptꝰ in no¬
tentia. Sic gͦ utͣ ista compledit᷑ nr̃a ꝓfessi¬
o. ut ꝓfessus quis cũ in aliquo forte regłari¬
um mandatoꝵ reliq̃rit: si ad remedium eq̃s
rꝰre confug̾it. ⁊ si tonuincitur tnͣsgressor mã¬
dati: non tanĩ pacti p̾uoritator. Solum iea
consueu̾m fregisse uotum. uiolasse uotum¬
ꝓpositum pactum p̾iaricasse qͥ ⁊ preceptũ ꝯ¬
tempserit ⁊ remediũ. Nam illum dico sane se¬
curtm qui ⁊ si int̾dum obedĩe limitem pre
t̾minos ⁊ si sepe deliq̃rit : non euadit. Qui
senisure que ex fꝰ est disciplinam non subt̾
Fateor sane impossibile tuins mortaltũ uel
uenialr̾ int̾dum non delinq̃re in pceptis obe-¬
dientie: s nulla iam de impossibilitate tp̃rela
quĩ contigerit emendare. Qed gͦ dicitis. Anullis
posse obseruari ad integrum uitlid a magr̃is pre¬

Expanded text:
artienda est proinde nobis in duo univelicet, et Remedia. Praeceptis instituitur vita contra peccatum; Remediis restituitur post peccatum innocentia. Sic ergo utraque ista complectitur nostra professio, ut professus quisque cum in aliquo forte regularium mandatorum deliquerit, si ad remedium aeque regulare confugerit, etsi convincitur transgressor mandati, non tamen pacti praevaricator. Solum itaque censuerim fregisse votum, violasse propositum, pactum praevaricasse, qui et praeceptum contempserit, et remedium. Nam illum sane dico securum, qui etiamsi interdum obterminos, etsi saepe deliquerit, non evadit, qui censurae, quae ex Regula est, disciplinam non subterFateor sane impossibile cuivis mortalium vel venialiter interdum non delinquere in praeceptis obedientiae: sed nulla jam de impossibilitate querela,riminaliter delinqui contigerit, emendare. Quod ergo dicitis a nullis posse observari ad integrum quidquid a magistris prae
Abbreviated transcription (Latin):
ita ⁊ pꝰris ꝓfessio qͣntum in se ÷ ⁊ clampnabi¬
lis non est nͥ et qui dampnabilem putat truod
qͣtenus putari oporteat ÷ puto satis stiperi¬
Lus⁊ demonstratum.

Expanded text:
is professio, quantum in se est, damnabilis non est, nisi ei qui damnabilem putat. Quod quatenus putari oporteat, puto satis superius demonstratum.
Abbreviated transcription (Latin):
strauit humanitati diuinitas unigeniti
sui aura ueritatis eius aspergitur.
Uami in tm̃ licet mutabilis haurio
in quantum mea nicħ mutabile ui¬
teo : nec locis nͣ temꝑib situt corͣ. ñ solis
temꝑib ⁊ qͣi locis sicut sꝑuum nr̃orũ
cogitatões nec solis temꝑib ⁊ nlła uel
ymagme locoꝵ sicut quedam nr̃aꝵ men¬

Expanded text:
stravit humanitate divinitas Unigeniti sui, aura veritatis ejus aspergitur. Quam in tantum licet mutabilis haurio, in quantum in ea nihil mutabile video, nec locis et temporibus, sicut corpora; nec solis temporibus et quasi locis, sicut spirituum nostrorum cogitationes; nec solis temporibus, et nulla vel imagine locorum, sicut quaedam nostrarum men
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝓp̾a uoluntate semel admiserit ⁊ deinceps
non susciꝑe liberum hũit. Iõ: qd̾ ex uolun¬
tate suscepit: ex nccitate tenebit. qr om̃ino
ncc̃e est recłłe uota sua que dist inx̾ unt labia sua
⁊ ex ore suo aut condempuari aut iustifitari sẽ¬
non ꝓficentib quidem monita ttñ seu ꝯsilia
censanda sunt ñ granant non obseruata cum
tam̃ ꝓficientib in p̾cepta p̾uaricantib m
tͥmina fiant. siue ut ur̃a uobis recllam. alis io¬
luntaria uł factitia ⁊ istis nccͣia ⁊ tanqͣm natĩ¬
lia non inim̾ito repitant᷑. Ita sane nctͣa t̾ix̾m
ut ex eis minime p̾udicetur nc̃ciis rõnabil¬

Expanded text:
ex propria voluntate semel admiserit et promiserit deinceps non suscipere liberum habuit. Ideoque quod ex voluntate snecesse est eum reddere vota sua quae distinxerunt labia sua, et ex ore suo aut condemnari jam, aut justificari. Caenon profitentibus quidem monita tantum, seu consilia censenda sunt, nec gravant non observata: cum tamen profitentibus in praecepta, praevaricantibus in crimina fiant, sive ut vestra vobis reddam illis voluntaria vel factitia, istis necessaria, et tanquam naturalia non immerito reputantur. Ita sane necessaria dixerim, ut ex eis minime praejudicetur necessariis rationabil
Abbreviated transcription (Latin):
dei nouit aũ fidelis seruus ⁊ prudens quem
constituit cdñs sr̃ familiam suam. Ibi tm̃ isx¬
pare tlispensatõem unde bonam possit hẽre
ficelitas a subeliris nichomintis exigit᷑ ĩ d¬
temꝑando q a ꝓpositis in dispensando. Ponlt
gͥ ex hiis que deã sunt nram illam dimns¬
onem integͣm ẽẽ ac suffiti. Si mõdo ꝑsone¬

Expanded text:
Dei . Novit autem fidelis servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam, ibi tantum usurpare dispensationem, unde bonam possit haberefidelitas a subditis nihilominus exigitur in obtemperando, quae a praepositis in dispensando. Constat igitur ex his quae dicta sunt, vestram illam divisionem integram esse ac sufficientem, si modo
Abbreviated transcription (Latin):
quippe illa que fiebat in uotib sic modi¬
ficabat᷑ tanqͣm eẽt amici loqñtis ad ami¬
tum. S m̃ pr̃em quis corꝑeis oculis
uidet: S in pͥncipio erat u̾bum: ⁊ uer¬
bum erat apud tbm : ⁊ als erat u̾btim.
tet : Et sꝑm sap̃ie quis corꝑeis ocłis ui¬
det: Qaud ÷ aũ. Ostende mͥ tem ip̃m ma¬
nifeste ut uideat te. sisi ostende mͥ sub¬
stantiam tuam: ¶ Saũ si ñ dixisset
moyses: ut cumq fe̾nli eent stulti qͥ pu¬
tant ꝑ ea que supͣ dc̃a uł gesta st̃ sub̾am
dei oculis eiꝰ fuisse ospicuam. Cum uͦ hic
aꝑtissime demonstretur : ñ desicd̾anti hoc
fuisse ꝯcessum. Quis audeat dit̾e̾ ꝑ silłes
forͣs que huic qͦ uisibiłr apparuer unt
ñ creatãm deo ẜuientem: s ħ ip̃m quod

Expanded text:
quippe illa quae fiebat in vocibus, sic modificabatur, tanquam esset amici loquentis ad amicum. Sed Deum Patrem quis corporeis oculis videt? Et quod in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, tum sapientiae quis corporeis oculis videt? Quid est autem, Ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te; nisi, ostende mihi substantiam tuam? Hoc autem si non dixisset Moyses, utcumque ferendi essent stulti, qui putant per ea quae supra dicta vel gesta sunt, substantiam Dei oculis ejus fuisse conspicuam: cum vero hic apertissime demonstretur, nec desideranti hoc fuisse concessum; quis audeat dicere per similes formas, quae huic quoque visibiliter apparuerant, non creaturam Deo servientem, sed hoc ipsum q
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾a que multa st̃ quib hõ constat:at
ut hec que nunc req̾rimus qͣntun in
hiis reb possumus : liquido reꝑianiꝰ
de sola mente tractemus. Mens gͥ cuni
amat se ip̃am : duo quedam ostendit:
R̾ cum tm̃ se uult ẽẽ qͣnͣtum est: par
menti uoluntiro est. ⁊ amauti amor eqͣ¬
lis. Et si aliqua sub̾a est amor: non est u¬
tiq corꝰ sed spiritus. Nec mens corꝰ: sed
sꝑc est. Neq tñ amor ⁊ neus duo sꝑeis¬

Expanded text:
caetera quae multa sunt, quibus homo constat: atque caetera quae multa sunt, quibus homo constat: atque ut haec quae nunc requirimus, quantum in his rebus possumus, liquido reperiamus, de sola mente tractemus. Mens igitur cum amat se ipsam, duo quaedam ostendit, Et cum tantum se vult esse, quantum est, par menti voluntas est, et amanti amor aeqlis. Et si aliqua substantia est amor, non est utique corpus, sed spiritus: nec mens corpus, sed spiritus est. Neque tamen amor et mens duo spi
Abbreviated transcription (Latin):
Cce ego qui hoc q̃r̃o tum aͥcͥl amo
tria sunt. Pgo. ⁊ quod amo. et
ip̃e alnor. Non enim amo amorem: nisi
amantem amem. Non ÷ amor: ubi nich̾
amatur. Tria gͦ sunt:amans ⁊ ttł ama¬
tur. ⁊ amor. Quid si ũ amem il me ip¬
sum : nonne duo erunt : qł amo et
amor. Amans enini ⁊ qcl̾ amatut hoc
idem est: qñ ip̃e se amat. sic̃ amare ⁊
amari eodem modo ul ip̃m est : cum se
quisq amat. Fadem quippe tes bis dr᷑.¬
⁊ aliud atz aliutl amare ⁊ amari. sicut
ñ ÷ alius at alius amans ⁊ amatꝰ. At
u̾o amor ⁊ tcł amatur ⁊̃ sic duo sunt.
Non enum quisqͥs se amat amor ÷. nisi
tum amat᷑ ip̃e amor. Aliud ÷ aũ amare
se: aliud est amare amorem suum. Nõ
enim amatur amor: nisi iam acd a mãs.
Q uͥ nich̾ amatur : nullus ÷ amor. Duo
gͦ sunt tum se quis amat: amor ⁊ qd̾
amat᷑. Tunc enim amgns ⁊ qrł amat᷑
ut ubiꝯ amor fu̾it : iam tͥa intelligan¬
tur. Au fãmus enim ab hc consułatõe

Expanded text:
cce ego qui hoc quaero, cum aliquid amo tria sunt: ego et quod amo, et ipse amor. Non enim amo amorem, nisi amantem amem: nam non est amor, ubi nihil amatur. Tria ergo sunt; amans, et quod amatur, et amor. Quid, si non amen nisi me ipsum? nonne duo erunt; quod amo, et amor? Amans enim et quod amatur, hoc idem est, quando se ipse amat: sicut amare et amari, eodem modo idipsum est, cum se quisque amat. Eadem quippe res bis dt aliud atque aliud, amare et amari; sicut non est alius atque alius, amans et amatus. At vero amor, et quod amatur, etiam sic duo sunt. Non enim cum quisque se amat amor est, nisi cum amatur ipse amor. Aliud est autem amare se, aliud est amare amorem suum. Non enim amatur amor, nisi jam aliquid amans: quia ubi nihil amatur, nullus est amor. Duo ergo sunt, cum se quisque amat; amor, et quod amatur. Tunc enim amans et quod amatur ut ubicumque amor fuerit, jam tria intelligantur. Auferamus enim ab hac consideratione