comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
or ioħe. uinatis mulierũ. unus tam̃ & ipse
erhis qui nati sunt ermulierib humqͥ d
comparandus est ei. qui quia uoluit natꝰ
ẽ. Et ideo nouo partu. quia nouus natus:
Ambe enĩ generationes inusitate sunt. &
dituna. & humana. Durina non habec
mat̾re. humana non habet patr̃e. Ergo
unus decetis ioħes. s tam̃ maioris gr̃e. ita
ut ĩnatis mulierũ. nemo exsurger&e mai¬
or illo. tantam testificationẽ tribuit nr̃o
sponsi. non dignũ tam soluere corrigiam
caltiam̃ti eiꝰ. Hinc audiũ multa karitas
urr̃a. quod sequit᷑ uideamꝰ. Aliquantu .ni.
spissũ est adintelligendũ. s qũo dic̃ ipse
iohes. quia non potest homo accipere qͥc-

Expanded text:
or Joanne in natis mulierum , unus tamen et ipse or Joanne in natis mulierum , unus tamen et ipse ex his qui nati sunt ex mulieribus. Numquid comparandus est ei qui, quia voluit, natus est; et ideo novo partu, quia novus natus? Ambae enim generationes Domini inusitatae sunt, et divina et humana: divina non habet matrem, humana non habet patrem. Ergo unus de caeteris Joannes, sed tamen majoris gratiae, ita ut in natis mulierum nemo exsurgeret major illo, tantam testificationem tribuit Dominsponsi, non dignum tamen solvere corrigiam calceamenti ipsius. Hinc audivit jam multa Charitas vestra: quod sequitur videamus; aliquantum enim spissum est ad intelligendum. Sed quoniam dicit ipse Joannes, quia non potes
Abbreviated transcription (Latin):
missus sumante illu. Qui habet sponsam
sponsus ẽ. Amicus aũ sponsi stat. & audit eũ.¬
& gaudio gaud& ꝓpt̃ uocẽ sponsi. hon sibi
gaudium fec̃ dese. Qui enĩ uult gaudere dese
tristis erit. Qui aũ de dõ uult gaudere. semꝑ
gaudebit. quia ds sempit̃nus ẽ. Uis habere
gaudiũ sempit̾num: adheres illi qui sempi¬
t̃nus ẽ. Talem se dic̃ ioħes. Propt̃ uocẽ sponsi
gaud& amieus. Sponsi ait. non ppt̃ uoc̃e su¬
am. & stat. & audit eũ. Si aũ cadit. ñ audit eũ.
Deillo eñĩ quodã qui cecidit dictũ ẽ. & inue¬
ritate non stecit. dediabolo dictũ ẽ. Ergo
stare deb& amieus sponsi & audire. Quidẽ
stare. ꝑ manere ingr̃a eiꝰ. quã acceꝑit. & au-¬
dit uocẽ ad qũa gaudeat. Sic erat iħes. no¬
uerat un gaudebat. non sibi arrogabat.
s non illuminatorẽ. Erat aũ lum̃ uerũ
ait ȩuangłista. quod illuminat omne
hominẽ uenientẽ in hunc mundũ. Siergo
minib Et enĩ qũauis nemo ersurrȩ c̃ mai¬

Expanded text:
i habet sponsam, sponsus est: amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi » . Non sibi gaudium fecit de se. Qui enim vult gaudere de se, tristis erit: qui autem de Deo vult gaudere, semper gaudebit; quia Deus sempiternus est. Vis habere gaudium sempiternum? Inhaere illi qui sempiternus est. Talem se dixit Joannes. Propter vocem sponsi gaudet amiam. Et stat et audit eum. Si ergo cadit non audit eum. De illo quondam qui cecidit dictum est, et in veritate non stetit, de diabolo dictum est. Ergo stare debet amicus sponsi et audire. Quid est stare? Permanere in gratia ejus quam accepit, et audit vocem ad quam gaudeat. Sic erat Joannes: noverat, unde gaudebat. Non sibi arrogabat, se, non illuminatorem. Erat enim lumen verum, ait evangelista, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Si ergo minibus. Etenim quamvis nemo exsurrexerit maj
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ. eius uerba attendat ubi ait. hȩc
tangentib. colloquentib. Quid est ergo cum
adhuic eẽm uob̾cum. nͥ cum adhuc eẽm in car¬
ne mortali. in qua estis q uos: Cunc enim in
eadem carne qͥdem resuscitata erat. s cum illis
in eadem mortalitate iam ñ erat. Quaꝓpt̾ sicut
ibi iam mortalitate carnis indutus ueracit̾ aitd
cum adhuc eem uob̃cum. ubi nichil aliud intel
ligere possumus. nͥ cum adhuc eẽm in carntꝰmor¬
tali uob̃cum. ita & hic ñ absurde dixisse intelli¬
gitur. adhuc modicum uob̃cum sum. tanqͣm
diceret. adhuc modicũ sicut uos estis mortalis
sum. Ergo sequentia uideamus. Queritis
me. &. sicut dixi iudeis. qͦ ego uadõ uos non
potestis uenire. Et uobis dicomͦ. hoc est mͦ

Expanded text:
resurrectionem ejus verba attendat, ubi ait: Haecresurrectionem ejus verba attendat, ubi ait: Haectangentibus, colloquentibus. Quid est ergo cum adhuc essem vobiscum, nisi: Cum adhuc essem in carne mortali, in qua estis et vos? Tunc enim in eadem carne quidem resuscitata, erat, sed cum illis in eadem mortalitate jam non erat. Quapropter sicut ibi jam in mortalitate carnis veraciter ait: Cum adhuc essem vobligere possumus quam: Cum adhuc essem in carnis mortalitate vobiscum: ita et hic non absurde dixisse intelligitur: Adhuc modicum vobiscum sum, tanquam diceret: Adhuc modicum, sicut vos estis, mortalis sum. Ergo sequentia videamus: Quaeretis me; et, sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire. Et vobis
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis. quo ego uado uos ñ potestis uenire.
tiq post hoc modicum qͦd uob̃cum sum que¬
ritis me & qͦ ego uado uos ñ potestis uenire.
Hunqͥd post consũmationem scłi. quo ipse ua-¬
dit uenire ñ poterunt: Et ubi ẽ quod qͣnto
post in hoc ipso sermone dicturus ẽ. pater.
uolo ut ubi ego sum. & ipsi sint mecum: Hon
gͦ de illa sua cum suis p̾sentia qua cum illis ẽ
usq ad consũmationem scłi. tunc locutus ẽ ubi
ait. adhuc modicum uob̾cum sum. s uł de in¬
firmitate mortali qua cũ illis erat usq ad pas¬
sionẽ suam. aut de p̃sentia corporali qua cum
illis futurus erat usq ad ascensionẽ suam. qͦd¬
libet hoꝵ qͥsq eligit. cum fide ñ litigat. Ne cui
aut̃ uideatur abhorrere iste sensus a uero. quo
dicimus dñm mortalis carnis cõmunionem
in qua cũ discipłis fuis usq ad passionẽ fuit.
significare potuisse dicendo. adhuc modicũ
uob̾cum sum. apud aliũ quoq eugłistam post

Expanded text:
Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire. Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire. Utique post hoc modicum quo vobiscum sum, quaeretis me, et quo ego vado, vos non potestis venire. Nunquid post consummationem saeculi, quo ipse vadit, venire non poterunt, et ubi est, quod aliquanto post in hoc ipso sermone dicturus est: Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum ? Non ergo de illa sua cum suis praesentia, qua cum illis est usque ad consummationem saeculi, nunc locutus est ubi ait: Adhuc modicum vobiscum sum; sed vel de infirmitate mortali, qua cum illis erat usque ad passionem suam; aut de praesentia corporali, qua cum illis futurus erat usque ad ascensionem suam. Quodlibet horum quis eligat, cum fide non litigat. Ne cui autem videatur abhorrere iste sensus a vero, quod dicimus Dominum mortalis carnis communionem, in qua cum discipulis usque ad passionem fuit, significare potuisse dicendo: Adhuc modicum vobiscum sum, apud alium quoque evangelistam post
Abbreviated transcription (Latin):
intrans os exiens. manducans & bibens. ñ qͥdem
habens esuriendi ac sitiendi egestatem. s uiq
ad istam carnis insinuans ueritatem. que cy-¬
handi ac potandi iam ñ habebat necessitatẽ
acͣ potestatẽ. Hos gͦ quadraginta dies signifi¬
cauit dicendo. adhuc modicum uob̃cum sum.
an aliqͥd aliud: Pocest enim & sic intelligi. ad¬
huc modicum uob̃cum sum. adhuc sic̃ uos in
hac infirmitate carnis etiã ipse sum. donec
bitione corporalis p̃sentiȩ. s ñ cum illis fuit
consortio infirmitatis humanȩ. Estq alia di¬
una p̾sentia sensib ignota mortalib. de qua
itẽ dicit. ecce ego uob̃cum usq ad consũmatio¬
nem scłi. hoc certe nonẽ. ad huc modicum uob̃¬
cum sum. Non enĩ modicum ẽ. usq ad consũ¬
mationem scłi. Aut siꝙ hoc modicum ẽ. uolat
enim ȩtas. q in oculis dĩ mille anni sic̃ dies unus.
aut sic̃ uigilia in nocte. ñ tamen hoc significa¬
re uoluisse credendus ẽ nunc. quandoqͥdem
sȩcutus adiunxit.¬

Expanded text:
intrans et exiens, manducans et bibens : non quidem habens esuriendi ac sitiendi egestatem, sed usque ad ista carnis insinuans veritatem, quae cibandi ac potandi jam non habebat necessitatem, sed potestatem. Hos ergo quadraginta dies significavit dicendo, Adhuc modicum vobiscum sum, an aliquid aliud? Potest enim et sic intelligi, Adhuc modicum vobiscum sum, Adhuc, sicut vos, in hac infirmitate carnis etiam ipse sum, donec bitione corporalis praesentiae; sed non cum illis fuit consortio infirmitatis humanae. 2. Est et alia divina praesentia sensibus ignota mortalibus, de qua item dicit: Ecce ego vobiscum sum, usque ad consummationem saeculi . Hoc certe non est, Adhuc modicum vobiscum sum: non enim modicum est usque ad consummationem saeculi. Aut si et hoc modicum est volat enim aetas, et in oculis Dei mille anni sicut dies unus, aut sicut vigilia in nocte Psal. LXXXIX, 4, non tamen hoc significare voluisse credendus est nunc, quandoquidem secutus adjunxit
Abbreviated transcription (Latin):
etiam corporali conuersatione seiunctus est.
hunc clarificatus ẽ filius hominis. & ds̃ clari¬
ficatus ẽ in eo. qͦd siue futurum regnũ signi¬
ficans dixit. qͣndo mali separabuntur a bonis.
siue qͦs eius resurrectio tunc futura eẽt. id ẽ diffe
inde addiclisset. si ds clarificatus ẽ in eo. ꝙ ds
clarificauit eũ in semetipso. ꝙ continuo clarifi¬
rabit eum. qͦd sine ulla ambiguitate de sua re-¬
surrectione continuo futura cestatus ẽ. adiecit
atq ait. Filioli adhuc modicum uob̃cum sum.
Ne putarent gͦ quod sic eumclarificaturus ẽẽt
łs. ut non eis conuingeretur ulterius. ea con¬
uersatione qua in terra ẽ. adhuc inqͥt modicũ¬

Expanded text:
ersatione sejunctus est, Nunc clarificatus est Filius hominis, et Deus clarificatus est in eo: quod sive futurum regnum significans dixit, quando mali separabuntur a bonis, sive quod ejus resurrectio tunc futura esset, id est, difinde addidisset, Si Deus clarificatus est in eo, et Deus clarificabit eum in semetipso, et continuo clarificabit eum, quod sine ulla ambiguitate de sua resurrectione continuo futura testatus est: adjecit, atque ait, Filioli, adhuc modicum vobiscum sum. Ne putarent ergo quod sic eum clarificaturus esset Deus, ut non eis conjungeretur ulterius ea conversatione qua in terra est; Adhuc modicu
Abbreviated transcription (Latin):
iam comm̃daui.
dilectioni ur̃ȩ. stabiliter
meminisse debetis. sccłm
ioħem eugłistã nolle nos
semꝑ lacte nutriri .s solido
ẏbouesci. Quisqͥs aũt ad su¬
Naa&mendum
cybũ solidum uerbi cdi adhuc minus idoneus est.
lacte sic̃i nuitriat᷑. & uerbũ qͦd intelligere ñ pocest.
credere ñ concetur. fides enĩ meritũ ẽ. intellectꝰ
p̃mium. In ipso labore intentionis desudat acies
mentis nr̃e. ut ponat sordiculas nebulȩ humanȩ.
&s serenet᷑ ad uerbum dĩ. Non gͦ recusetur labor.
si ad ẽ amor. Nostis enĩ. qm̃ qui amat ñ laborat.
Omis labor ñ amantib grauis ẽ. Si tantos labores
cũ auaris portat cupiditas. nob̾cum ñ portat
caritas : Eugłm intendite.
⁊ acta sunt autẽ
enchenia in iherosolimis.

Expanded text:
am commendavi Dilectioni vestrae, stabiliter meminisse debetis, sanctum Joannem evangelistam nolle nos semper lacte nutriri, sed solido cibo vesci. Quisquis autem ad sumendum solidum cibum verbi Dei adhuc minus idoneus est, lacte fidei nutriatur, et verbum quod intelligere non potest, credere non cunctetur. Fides enim meritum est, intellectus praemium. In ipso labore intentionis desudat acies mentis nostrae, ut ponat sordiculas nebulae humanae, et serenetur ad Verbum Dei. Non ergo recusetur labor, si adest amor: nostis enim quoniam qui amat non laborat. Omnis enim labor non amantibus gravis est. Si tantos labores cum avaris portat cupiditas, nobiscum non portat charitas? 2. Evangelium intendite: Facta sunt autem Encaenia in Jerosolymis.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt a deo nr̃o. ut uideamus dm̃ nr̃m. Beati enĩ
mundo corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Ergo cum
se conturbatũ dixisset. cũ dicitur illi cotidie ubi
est ds̃ tuus: hȩc memoratus sum inqͥt quia dicit᷑¬

Expanded text:
sunt a Deo nostro, ut videamus Deum nostrum: Beati enim sunt a Deo nostro, ut videamus Deum nostrum: Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt . Ergo cum se conturbatum dixisset, cum dicitur illi quotidie, Ubi est Deus tuus? Haec memoratus sum, inquit, quia dicit
Abbreviated transcription (Latin):
transieris. qͣnto minus tangis si in carne manseris:
lligͦ qui sapiunt carnẽ. quam longe sunt a sapi¬
endo quod ds est: Quia ibi ñ eeñt. etiam si animũ
saꝑent. Recedit homo multum a dõ. quando sapit
carnaliter. q multũ inter ẽ inter corpus & animã.
plus tam̃ inter ẽ inter animã o dm̃. Tu si in animo
es. in medio es. si infra attendis corpus ẽ. si supra
attendis id̃s est. Attolle te a corpore. transi etiam te.
Uide enim quid dixit psalmus. & ammoneris quẽ¬
admodum sapiendus sic cds. Factȩ sunt inqͥt mͥ
lacrimȩ meȩ panes die ac nocte. cũ dicitur mͥ cocidie
ubi est ds̃ tuus. Tanqͣm pagani dicant. ecce dii nr̃i.
d̾s ur̃ ubi est: Ostendunt enĩ illi quod uidetur. nos
colimus quod ñ iuidetur. Et cui ostendamus homi¬
ni. qui ñ habet unde uideat: Ham utiq si ipsi
deos suos uident oculis. habemus & nos alios ocłos
unde uideamus dũm nr̃m. Ip̃si oculi mundandi

Expanded text:
transieris: quanto minus tangis, si in carne manseris? transieris: quanto minus tangis, si in carne manseris? Illi ergo qui sapiunt carnem, quam longe sunt a sapiendo quod Deus est? quia non ibi essent, etiam si animum saperent. Recedit homo multum a Deo quando sapit carnaliter, et multum interest inter carnem et animum: plus tamen interest inter animum et Deum. Tu si in animo es, in medio es: si infra attendis, corpus est: si supra attendis, Deus est. Attolle te a corpore, transi etiam te. Vide enim quid dixit Psalmus, et admoneris quemadmodum sapiendus sit Deus: Factae sunt, inquit, mihi lacrymae meae panes die ac nocte, cum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus? Tanquam Pagani dicant: Ecce dii nostri; Deus vester ubi est? Ostendunt enim illi quod videtur; nos colimus quod non videtur. Et cui ostendamus? homini qui non habet unde videat? Nam utique si ipsi deos suos vident oculis; habemus et nos alios oculos, unde videamus Deum nostrum. Ipsi oculi mundandi
Abbreviated transcription (Latin):
animus. s ñ similiter. Fecit enĩ animus quȩ tene¬
at animus. fecit aũt lingua quod sonat. & ꝑ aerem
aurem uerberat. Nunqͥd sequeris syllabas. & fa-¬
cis ut maneat: Non gͦ sic pat̃ & filius. s hec eadẽ
facit & similit̃ facit. Si fecit ds̃ celum qͦd manet.
hoc fecit filius cȩlum qͦd manet. Si fecit ds pater
hominẽ qui moritur. eundẽ filius hominẽ fecit
ua. qͥa similiter fecit. Et quȩcũq fecit pat̃ tempo¬
ralia. hȩc eadem filius fecit tẽporalia. quia ñ solum
tre & filio separationem ñ inuenis. s si assurrexi¬
sti. tunc ñ inuenis. Si aliqͥd supra mentem tuã
terigisti. tunc ñ inuenies. Nam si in his uersaris
quȩ sibi errans animus facit. cũ imaginib tuis
loqueris.: ñ cum uerbo dĩ. Fallunt ce imagines tuȩ.
transcende corpiis & sape animũ. transcende & ani¬
mum. ꝙ sape dm̃. Non tangis d̾m. nͥ ꝙ animum

Expanded text:
animus; sed non similiter. Fecit enim animus quod teneanimus; sed non similiter. Fecit enim animus quod teneat animus; fecit autem lingua quod sonat, et per aerem aurem verberat. Numquid sequeris syllabas, et facis ut maneant? Non ergo sic Pater et Filius; sed haec eadem facit, et similiter facit. Si fecit Deus coelum quod manet, hoc fecit Filius coelum quod manet. Si fecit Deus Pater hominem qui moritur, eumdem Filius hominem fecit tia; quia similiter fecit: et quaecumque fecit Pater temporalia, haec eadem fecit Filius temporalia; quia non solum aere in Patre et Filio separationem, non invenis: sed si assurrexisti, tunc non invenis; si aliquid supra mentem tuam tetigisti, tunc non invenis. Nam si in his versaris, quae sibi errans animus facit; cum imaginibus tuis loqueris, non cum Verbo Dei: fallunt te imagines tuae. Transcende et corpus, et sape animum: transcende et animum, et sape Deum. Non tangis Deum, nisi et animum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc facit o corpus. Uidetur gͦ corpus hoc idem
facere qͦd animus. s ñ similiter. Quomꝰ hoc idem
facit. s non similicer facit animus : Uerbum apd
se iubet linguȩ. ꝙ ꝓfert uerbum. Quod fecit animꝰ
fecit animus. fecit & lingua. fecit dñs corporis. fec̃
& seruus s ut faceret seruus. a dño accepit ut fa¬
ceret. ꝙ iubente dño fecit hoc idem. Ab utroq fa¬
ctum ẽ. s nunquid similiter: Quomͦ ñ similiter:
Ait aliquis. Ecce uerbum qͦd fecit animus m̃s manet
in me. ꝙ qͦd fecit lingua mea ꝑcusso aere transiit
ꝙ ñ est. Cum dixeris uerbum in animo tuo & sonu¬
erit ꝑ linguã tuam. redi ad animũ tuum & uide
quia ibi ẽ uerbum qͦd fecisti. Nunqͥd sicut mansit
in animo tuo. mansit in lingua tua: Quod sonuit
ꝑ linguã tuam fecit lingua sonans. fecit animus
cogitans. S qͦd sonuit lingua. transiit. qͦd cogita¬
uit animus ꝑmanet. Hoc gͦ fecit corpus. qͦd fecit

Expanded text:
hoc facit et corpus. Videtur ergo corpus hoc idem hoc facit et corpus. Videtur ergo corpus hoc idem facere quod animus, sed non similiter. Quomodo hoc idem facit, sed non similiter? Facit animus verbum apud se, jubet linguae, et profert verbum quod fecit animus: fecit animus, fecit et lingua; fecit dominus corporis, fecit et servus: sed ut faceret servus, a domino accepit quod faceret, et jubente domino fecit. Hoc idem ab utroque factum est: sed numquid similiter? Quomodo non similiter, ait aliquis? Ecce verbum quod fecit animus meus, manet in me: quod fecit lingua mea, percusso aere transiit, et non est. Cum dixeris verbum in animo tuo, et sonuerit per linguam tuam, redi ad animum tuum, et vide quia ibi est verbum quod fecisti. Numquid sicut mansit in animo tuo, mansit in lingua tua? Quod sonuit per linguam tuam, fecit lingua sonans, fecit animus cogitans: sed quod sonuit lingua, transiit; quod cogitavit animus, permanet. Hoc ergo fecit corpus, quod fecit
Abbreviated transcription (Latin):
Non facit pat̾ alia. & alia filius similia. s eadem si¬
militer. Non enĩ ait. quȩcunq pat̾ facit. facit ꝙ fi¬
lius alia similia.s quȩcũq inquit pat̾ facit. hȩc
eadem & filius facit similiter. quȩ ille hec & ipse
mundum pat. mundum filius. mundũ sp̃s sc̃s.
Si tres dii. tres mundi. Si unus d̾s pater & filius
& sp̃s sẽs. unus mundus factus ẽ a patre ꝑ filium
in spũ scõ. Hȩc gͦ facit filius quȩ facit & pat̃. ꝙ ñ
dissimilit̾ facit. & hȩc facit. & similit̾ facit. lam
dixerat hȩc facit. quare addidit similiter facit:
Ne alius prauus intellectus uel error ĩ animo nasceret.
U ides enim hominis opus. animus ẽ in homine & copꝰ.
Animus imꝑat corpori. s multũ inter ẽ int̾ animũ
& corpus. Corpus uisibile ẽ. animus inuisibilis
Int̾ potentiam uirtutẽq animi. & cuius uis cȩlestis
corꝑoris. multum int̃ est. Imꝑat tam̃ animus cor¬
pori suo & facit corpus. qͦd uidetur animus facere

Expanded text:
Non facit Pater alia, et alia Filius similia, sed eadem similiter. Non enim ait, Quaecumque facit Pater, facit et Filius alia similia: sed, Quaecumque, inquit, Pater facit, haec eadem et Filius facit similiter. Quae ille, haec et ipse: mundum Pater, mundum Filius, mundum Spiritus sanctus. Si tres dii, tres mundi: si unus Deus Pater et Filius et Spiritus sanctus, unus mundus factus est a Patre per Filium in Spiritu sancto. Haec ergo facit Filius, quae facit et Pater, et non dissimiliter facit: et haec facit, et similiter facit. 10. Jam dixerat, haec facit; quare addidit, similiter facit? Ne alius pravus intellectus vel error in animo nasceretur. Vides enim hominis opus; animus est in homine et corpus: animus imperat corpori, sed multum interest inter corpus et animum: corpus visibile est, animus invisibilis; inter potentiam virtutemque animi, et cujusvis licet coelestis corporis multum interest. Imperat tamen animus corpori suo, et facit corpus: et quod videtur animus facere,
Abbreviated transcription (Latin):
siderasti: Ipse considerator appareat. Ipse enĩ consi¬
cderator istoꝵ omnium. discriminator. distinctor. &
quodammͦ appensor in libra sapientiȩ animus est.
Sine dubio melior ẽ animus quo ista omĩa cogitasti.
quã ista omnia quȩ cogitasti. Animus gͦ iste sp̃s est ñ
corpus. transi & ipsum. Compara ipsum animũ pͥmo
ut uideas qͦ transeas. compara illũ carni. absit. ne
digneris comparare. Compara illum fulgori solis.
lunȩ. stellarũ: maior fulgor ẽ animi. Primo celeri¬
tatem ipsius animi uide. Uide si ñ uehementior est¬
scintilla animi cogitantis. quã splendor solis lucentis.
Solem orientẽ tu uides animo. motus ipsius quã tardꝰ
ẽ ad animũ tuum: Cito tu potusti cogitare quod
facturus ẽ sol. ab oriente ad occidentẽ uenturus est.
iã ex alia parte cras outur. Ubi hoc fecit cogitatio tua:
animus mutabilis ẽ. quãuis melior sit om̃i corpore.

Expanded text:
siderasti? Ipse considerator appareat. Ipse enim consisiderasti? Ipse considerator appareat. Ipse enim considerator istorum omnium, discriminator, distinctor et quodammodo appensor in libra sapientiae, animus est. Sine dubio melior est animus quo ista omnia cogitasti, quam ista omnia quae cogitasti. Animus ergo iste spiritus est, non corpus: transi et ipsum. Compara ipsum animum primo, ut videas quo transeas; compara illum carni. Absit, ne digneris comparare. Compara illum fulgori solis, lunae, stellarum: major fulgor est animi. Primo celeritatem animi ipsius vide. Vide si non vehementior scintilla est animi cogitantis, quam splendor solis lucentis. Solem orientem tu vides animo: motus ipsius quam tardus est ad animum tuum? Cito tu potuisti cogitare quod facturus est sol. Ab oriente ad occidentem venturus est, jam ex alia parte cras oritur. Ubi hoc fecit cogitatio tua, animus mutabilis est, quamvis melior sit omni corpore.
Abbreviated transcription (Latin):
me animã meam. Ut gͦ attingerem dm meum de
quo mͥ dicebatur ubi est ds tuus. ñ effudi animã
meã sipꝑ carnem meã. s suꝑ me. transcendi me
ut illum tangerẽ. Iile enim ẽ suꝑ me. qui fecit
me. Nemo eum attingit . nͥ qui se transierit. Cogita
corpus. mortale ẽ. terrenum ẽ. fragile ẽ. corrupti¬
bile ẽ. abice. S forte caro temporalis ẽ. Alia corpo¬
ra cogita. cȩlestia corpora cogita. maiora. meliora.
splendida sunt. Actende. ꝙ ipsa uoluuntur de
orience in occidentẽ. non stant. uidentur ocłis non
solum ab homine. s etiam a pecore. transi & ipsa.¬
Et quomͦ inquies transeo cęlestia corpora. cũ ambulo
in t̾ra: Non carne transis s mente. abice & ipsa.
Quãuis luceant corpora sunt. quãuis de cęlo fulgea ł
corpora sunt. Ueni. qm̃ forte ñ te putas habere qͦ eas.
cum consideras ista omĩa. Et ultra cęlestia corpora
qͦ iturus sum inqͥs. & quid m̃te transiturus sum :¬
onsiderasti ista omna: Confideraui inqͥs. Unde con¬

Expanded text:
me animam meam . Ut ergo attingerem Deum meum, de quo mihi dicebatur, Ubi est Deus tuus? non effudi animam meam super carnem meam, sed super me: transcendi me, ut illum tangerem. Ille enim est super me, qui fecit me: nemo eum attingit, nisi qui transierit se. 12. Cogita corpus; mortale est, terrenum est, fragile est, corruptibile est: abjice. Sed forte caro temporalis est. Alia corpora cogita, coelestia corpora cogita; majora, meliora, splendida sunt: attende et ipsa, volvuntur ab oriente ad occidentem, non stant; videntur oculis, non solum ab homine, sed etiam a pecore: transi et ipsa.Et quomodo, inquies, transeo coelestia corpora, cum ambulo in terra? Non carne transis, sed mente. Abjice et ipsa: quamvis luceant, corpora sunt; quamvis de coelo fulgeant, corpora sunt. Veni, quoniam forte non te putas habere quo eas, cum consideras ista omnia. Et ultra coelestia corpora quo iturus sum, inquis, et quid mente transiturus sum? Considerasti ista omnia? Consideravi, inquis. Unde con
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ fulgere. hoc ẽ dicere. Quid dictum ẽ de sapien¬
tia ipsius : Candor ẽ lucis ȩt̃nȩ. Attende candorẽ
solis. in cȩlo ẽ. & expandit candorẽ ꝑ terras omnes.
ꝑ maria omĩa. & utiq corporalis lux ẽ. Si separas
candorẽ solis a sole separa uerbum a patre. Ne sole
loquor. lucernȩ una flammula tenuis quȩ uno
flacu possit extingui. spargit lucẽ suam suꝑ cuncta
quȩ subiacent. Uides lucẽ sparsam a flammula ge¬
neratam : Emissionẽ uides. separationẽ ñ uides.

Expanded text:
tiae fulgere, hoc est dicere. Quid dictum est de Sapientiae fulgere, hoc est dicere. Quid dictum est de Sapientia ipsius? Candor est lucis aeternae . Attende candorem solis. In coelo est, et expandit candorem per terras omnes, per maria omnia: et utique corporalis lux est. Si separas candorem solis a sole, separa Verbum a Patre. De sole loquor. Lucernae una flammula tenuis, quae uno flatu possit exstingui, spargit lucem suam super cuncta quae subjacent. Vides lucem sparsam a flammula generatam, emissionem vides, separationem non vides.
Abbreviated transcription (Latin):
s et om̃e quod mutatur. Iam enĩ istis transactis ue¬
neras ad animũ tuum. s & ibi inuenisti mutabili¬
tatẽ animi tui. Hunqͥd mutabilis ẽ ds : Transi
gͦ & animum tuũ. effunde suꝑ te animã tuam
ut contingas dm de qͦ dicitur. ubi est ds tuus.
Ne putes te aliqͥd facturum. qͦd homo ñ põssit. Hoc
fecit ipse iohannes eugłista. Transcendit carnẽ.
transcendit t̾ram quam calcabat. Enscendit ma¬
ria quȩ uidebat. transcendit aerẽ ubi alites uo¬
litant. tͣnscendit solem. transcendit lunã. trans¬
cendit stellas. transcendit om̃s sp̃s qui ñ uident᷑.
transcendit mentẽ suam ipsa ratione animi sui.
Transcendens ista omĩa. suꝑ se effundens animã suã
qͦ ꝑuenit: Quid uidit: In pͥncipio erat uerbũ.
&s uerbum erat apud dm̃. Si gͦ separationem ñ
uides in luce. qͥd separationem queris in opere:
Uide dm̃. uide uerbum eius. in herere dõ dicenti.
qͥa ipse dicens ñ syllabis dicit. s splendore sapien¬

Expanded text:
si et omne quod mutatur. Jam enim istis transactis veneras ad animum tuum, sed et ibi invenisti mutabilitatem animi tui. Numquid mutabilis est Deus? Transi ergo et animum tuum. Effunde super te animam tuam, ut contingas Deum, de quo tibi dicitur, Ubi est Deus tuus? 13. Ne putes te aliquid facturum quod homo non possit. Hoc fecit ipse Joannes evangelista. Transcendit carnem, transcendit terram quam calcabat, transcendit maria quae videbat, transcendit aerem ubi alites volitant, transcendit solem, transcendit lunam, transcendit stellas, transcendit omnes spiritus qui non videntur, transcendit mentem suam ipsa ratione animi sui. Transcendens ista omnia, super se effundens animam suam, quo pervenit? Quid vidit? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum. Si ergo separationem non vides in luce, quid separationem quaeris in opere? Vide Deum, vide Verbum ejus inhaerere Verbo dicenti: quia ipse dicens non syllabis dicit; sed splendore sapien
Abbreviated transcription (Latin):
Sieñi om̃s peccatores inuenit: & om̃s apeccato
sanat. Et serpens ille quo figurata ẽ mors dñi
eos sanat qui motsi fuerant: & ꝓpt̃ morsũ ser¬
pentis erectus ẽ serpens. id ẽ mors dm̃i ꝓpt mor¬
tales homines. quos inuenit iniustos. Quom̃ ĩ¬
telligitur hoc ẽ iudiciũ qũo lux uenit inmundu.

Expanded text:
s? Si omnes peccatores invenit, et omnes a peccato sanat, et serpens ille, in quo figurata est mors Domini, eos sanat qui morsi fuerant, et propter morsus serpentis erectus est serpens, id est mors Domini propter mortales homines quos invenit injustos, quomodo intelligitur: Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ñ desertũ. quia ñ ablatũ ẽ qđ uolebat au¬
ferri. ut illa infirmitas sanaret᷑. Noc enĩ in¬
uenit inuoce medici. Sufficit tibi gr̃a mea.
nã uirtꝰ minfirmitate ꝑficit᷑. Inde gͦ scis
qđ non uult te sanare ds. Adhuc expedit¬
tibi flagellari. Unde scis qa putre est qđ
secat mediciis. agens ferrũ ꝑ putria: Non¬
ne nouitmon dum quid faciat. quo usq
faciat: Nunquid ululatꝰ eiꝰ qui secatur
retrahit manus medici artificiose secantis.:
Ille clamat. ille secat. Crudelis qui ñ au¬
dit clamantẽ anpotiꝰ misericors qͥ uulnꝰ
ꝑsequitur ut sanet egrotũ : N ec fr̃s mez
iđo dixi. ne quis quęrat aliquid prȩter
auxiliũ dĩ. Quando forte in aliqua eor¬
reptione dñi sumꝰ. uidete ne ꝑeatis. Nide¬
te ne abagno recedatis. & aleone deuore¬
mini. Diximꝰ gͦ quare hora decima: sequen¬
tia uideamꝰ. Erat andreas fr̃ symonis petͥ

Expanded text:
non desertum, quia non ablatum est quod volebat aunon desertum, quia non ablatum est quod volebat auferri, ut illa infirmitas sanaretur. Hoc enim invenit in voce medici: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Unde ergo scis quod non vult te sanare Deus? Adhuc tibi expedit flagellari. Unde scis quam putre est quod secat medicus, agens ferrum per putria? Nonne novit modum, quid faciat, quo usque faciat? Numquid ululatus ejus qui secatur, retrahit manus medici artificiose secantis? Ille clamat; ille secat. Crudelis qui non audit clamantem, an potius misericors qui vulnus persequitur ut sanet aegrotum? Haec, fratres mei, ideo dixi, ne quis quaerat aliquid praeter auxilium Dei, quando forte in aliqua correptione Domini sumus. Videte ne pereatis, videte ne ab Agno recedatis, et a leone devoremini. 13. Diximus ergo quare hora decima: sequentia videamus. Erat Andreas frater Simonis
Abbreviated transcription (Latin):
suisse. nͥ ut sibi eugłm ad cap̃ poneret᷑.
Non qͥa ad hoc factũ est. sed quia p̃latũ
ẽ eugl̃m ligaturis. Si gͦ ad cap̃ ponit᷑
ut quiescat dolor capitis. adcor ñpo¬
nit᷑ ut sanet᷑ apeccatis : Fi̾at ergo.
Qͥd fiat. Ponat᷑ adcor: sanet᷑ cor. Bo¬
nũ est. bonũ. ut de salute corꝑis ñ sata¬
gas: nͥ ut adõ illã petas. Si scit tibi ꝓ¬
desse dabit illã si ñ tibi dedit. ñ ꝓderit
habe illã. Quã multi egretant innocen¬
tes inlecto: & si sanisuerint ꝓcędunt
adscelera cõmittenda. Quã multis obest
sanitas. Latro qͥ ꝓcedit ad faucẽ occide
hoĩem. quanto illi meliꝰ erat ut egrotar&:
Qui noctu surgit adfodiendũ parietẽ alienũ
quanto melius si febribꝰ iactaret᷑. Innocen¬
tiꝰ egrotaret. scelerate sanis ẽ. Nouit gͦ dñs
ꝗd nob̃ expediat. id agamus tantũ ut sanũ
noluit auferre. Nunqͥd ꝑturbatꝰ ẽ. nunqͥd
contristatꝰ dixit se desertũ. Magis se drc

Expanded text:
suisse, nisi ut sibi Evangelium ad caput poneret: suisse, nisi ut sibi Evangelium ad caput poneret: non quia ad hoc factum est, sed quia praelatum est Evangelium ligaturis. Si ergo ad caput ponitur ut quiescat dolor capitis, ad cor non ponitur ut sanetur a peccatis? Fiat ergo. Quid fiat? Ponatur ad cor, sanetur cor. Bonum est, bonum, ut de salute corporis non satagas, nisi ut a Deo illam petas. Si scit tibi prodesse, dabit illam: si non tibi dederit, non proderat habere illam. Quam multi aegrotant in lecto innocentes; et si sani fuerint, procedunt ad scelera committenda? Quam multis obest sanitas? Latro qui procedit ad faucem occidere hominem, quanto illi melius erat ut aegrotaret? Qui noctu surgit ad fodiendum parietem alienum, quanto illi melius si febribus jactaretur? Innocentius aegrotaret, scelerate sanus est. Novit ergo Deus quid nobis expediat: id agamus tantum, ut cor nnoluit auferre. Numquid perturbatus est? numquid contristatus dixit se desertum? Magis se dixit
Abbreviated transcription (Latin):
aduersario tuo c̃uincendũ. ut si añ iudicẽ
c̃uictꝰ fueris de mendatio ꝗͥa ñ potuit ille
nͥ p̃stare. nesciens an fueris m̃titꝰ. ĩbi care¬
bis ipso beneficio rescripsti: quo ꝑduxisti
rescͥptum. Ds̃ aũt qͥ nouit utrũ mentiaris
anuerũ dicas. ñ facit ut in indicio tibi ñ ꝓ¬
sit. s nec impet᷑re ꝑmittit. qͥa ausus es
m̃tiri ueritati. Qͥ gͦ facturꝰ es dicmͥ. Im¬
plere legẽ ex om̃i parte. ita. ut in nulloof¬
fendas. difficile ẽ. Reatus gͦ certus es: reme¬
dio uti ñ uis. Ergo fr̃s meiꝰquale remediũ
posuit dñs contra egritudines anime :
Quid gͦ: Cum caput᷑ tibi dolet. lauda¬
mꝰ si euglm ad caput posueris: & ñ ad
alligaturas cucurreris. Adhoc enĩ ꝑ¬
ducta ẽ infirmitas hominũ: & ita
plangendi sunt hoenines qui currũt
aligaturas: ut gaudeamꝰ quando ui¬
demus hoĩem in lecto suo ẽstitutũ. iacta¬
ri febribꝰ &e doloribꝰ: nec alicubi spẽ po¬

Expanded text:
adversario tuo convincendum, ut si ante judicem adversario tuo convincendum, ut si ante judicem convictus fueris de mendacio, quia non potuit ille nisi praestare, nesciens an fueris mentitus, ibi carebis ipso beneficio rescripti, quo perduxisti rescriptum. Deus autem qui novit utrum mentiaris, an verum dicas, non facit ut in judicio tibi non prosit; sed nec impetrare te permittit, quia ausus es mentiri veritati. 12. Quid ergo facturus es? dic mihi. Implere legem ex omni parte, ita ut in nullo offendas, difficile est: reatus ergo certus est; remedio uti non vis? Ecce, fratres mei, quale remedium posuit Dominus contra aegritudines animae. Quod ergo? Cum caput tibi dolet, laudamus si Evangelium ad caput tibi posueris, et non ad ligaturam cucurreris. Ad hoc enim perducta est infirmitas hominum, et ita plangendi sunt homines qui currunt ad ligaturas, ut gaudeamus quando videmus hominem in lecto suo constitutum, jactari febribus et doloribus, nec alicubi spem po
Abbreviated transcription (Latin):
posuit iurisꝑitus cęlestis. Qui habent
causa & uolunt supplicare imꝑatori.
quęrunt aliquẽ scolasticũ uirisꝑitũ. aqͦ
sibi p̃ces cõponant᷑. ne forte si aliter pe¬
tiennt quã opoet&. ñ solũ ñ impetrent
iuris cȩlestis. docuit quomͦ orarent. & in
ipso qđ docuit. posuit quandã condino
tieris. reus eris. Contremiscis imꝑatorem fa¬
ctus reus. offer sacrificiũ humilitatis. & mi¬
sedĩe. Dic inp̃cibꝰ. Dimitte mͥ. quo & ego
dimito. S̾eo dicis. fae. Qd enim facturꝰ es.
quo iturus. si mentitꝰ fueris in p̃cibꝰ: Non
quomͦ dr inforo carebis beneficio rescͥpti:
s̃ nec rescͥptum impetrabis. Iuris enĩ foren¬
sis est. ut qui inp̃cibꝰ mentitꝰ fuerit: ñ illi
ꝓsit qd impetrauit. S hoc int̃̾ homines.
qr potest falli hõ potuit falli imꝑator:
quando p̃ces misisti. Dixisti enĩ qđ uoluisti
& cui dixisti nescit anuerũ sit. Dimisit te

Expanded text:
posuit jurisperitus coelestis. 11. Qui enim habent posuit jurisperitus coelestis. 11. Qui enim habent causam, et volunt supplicare imperatori, quaerunt aliquem scholasticum jurisperitum, a quo sibi preces componantur; ne forte si aliter petierint quam oportet, non solum non impetrent juris coelestis, docuit quomodo orarent: et in ipso quod docuit, posuit quamdam conditiotieris, reus eris. Contremiscis imperatorem factus reus? offer sacrificium humilitatis, diae, dic in precibus, Dimitte mihi, quoniam et ego dimitto. Sed si dicis, fac. Quid enim facturus es, quo iturus es, si mentitus fueris in precibus? Non quomodo dicitur in foro, carebis beneficio rescripti; sed nec rescriptum impetrabis. Juris enim forensis est ut qui in precibus mentitus fuerit, non illi prosit quod impetravit. Sed hoc inter homines, quia potest falli homo; potuit falli imperator, quando preces misisti: dixisti enim quod voluisti, et cui dixisti, nescit an verum sit; dimisit te
Abbreviated transcription (Latin):
magister. ubi habitas: Dicit eis. Henite &
uidete. Et uenert & uiderunt ubi mane¬
ret: & ap̃ illũ manser̃t die illa. łora aut̃ erat
quasi decima. Nicħ ne arbitram᷑ ꝑtinuisse
ad eugłtam dicere nob̾. quota erat hora ͦ
Potest fieri. ut nicħ ibi nos quȩrere. nicħ¬
amĩ aduertere uoluerit: Decima erat hora
Numerꝰ iste legẽ significat: qͥa in decẽ p̃¬
ceptis data est. lex: Uenerat aut̃ tempus.
plere. Merito gͦ decima hora: eũ secuti st̃
ad testimoniũ amici sponsi duo isti. & de¬
cima hora audruit rabbi: qđ interp̃tat᷑
magister: Si decima hora dñs rabbi audiuit.
& decimꝰ numerꝰ adlegẽ ꝑtinet. magister
legis. non ẽ nisidator legis. Nemo dicat
quia & alius dedit legẽ. aliꝰ docet legẽ
Ipse illã docet: qͥ illã dedit. Ipse est ma
mere: ne implere legẽ ñ possis. Euge
admiscdĩam. Si multũ adte legẽ im¬
plere: utere pacto illo. utere ey rographo
utere p̃cibus quas tibi constituit & cõ¬

Expanded text:
enite, et videte. Et venerunt, et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo: hora autem erat quasi decima. » Nihilne arbitramur pertinuisse ad Evangelistam, dicere nobis quota hora erat? Potest fieri ut nihil ibi nos animadvertere, nihil quaerere voluerit? Decima erat hora. Numerus iste legem significat, quia in decem praeceptis data est lex. Venerat autem tempus uplere . Merito ergo decima hora eum secuti sunt ad testimonium amici sponsi duo isti: et decima hora audivit, Rabbi, quod interpretatur Magister. Si decima hora Rabbi Dominus audivit, et decimus numerus ad legem pertinet; magister legis non est nisi dator legis. Nemo dicat quia alius dedit legem, et alius docet legem: ipse illam docet qui illam dedit; ipse est magmere, ne implere legem non possis, fuge ad misericordiam. Si multum est ad te legem implere, utere pacto illo, utere chirographo, utere precibus quas tibi constituit et com
Abbreviated transcription (Latin):
sub arbore fici uidi te. priꝰquã te philip¬
pus uocaret. Nam talẽ uocẽ ꝓtulit. tu
es filius dĩ. tues rex isrł. qualẽ tanto pꝰ¬
petrꝰ qñ ei dñs dix̃. beatꝰ es sy mon bariona
qr ñ tibi reuelauit caro & sanguis. s pat̃
m̃s qui ẽ incȩlo. Et ibi nominauit pe¬
trã & laudauit fundam̃tũ ȩccłiȩ inista
fide. hic iamdiẽ. tues filius dĩ. tu es rex
isrł. Unde: Quia dictũ est ei. ante qmͣ
ista arbor fici. Audite enĩ fr̃s mei. In¬
uenimꝰ arborẽ fici maledictã qͥa sola fo¬
lia habuit. & fructũ ñ habuit. In origine
humani generis adã & ȩua cũ peccassent.
de folris ficulneis succinctoria sibi fecert̃
Folia gͦ ficulnee intelligunt᷑ peccata. Frat
aũ nat᷑hanael sub arbore fici tanqmͣ sub
umbra moctis. Ui dit eũ dñs de quo dictũ
est. qui sedebant sub umbra mortis. lum̃
ortũ est eis. Quid gͦ dictũ ẽ nathanaeliᷤ

Expanded text:
sub fici arbore, vidi te, priusquam te Philipsub fici arbore, vidi te, priusquam te Philippus vocaret. Nam talem vocem protulit, Tu es Filius Dei, tu es rex Israel; qualem tanto p ei Dominus ait, Beatus es Simon Bar Jona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui est in coelo . Et ibi nominavit petram, et laudavit firmamentum Ecclesiae in ista fide. Hic jam dicit, Tu es Filius Dei, tu es rex Israel. Unde? Quia dictum est ei, Antequam ista arbor fici. Audite enim, fratres mei: Invenimus arborem fici maledictam, quia sola folia habuit, et fructum non habuit . In origine humani generis Adam et Eva cum peccassent, de foliis ficulneis succinctoria sibi fecerunt : folia ergo ficulnea intelliguntur peccata. Erat autem Nathanael sub arbore fici, tanquam sub umbra mortis. Vidit eum Dominus, de quo dictum est, Qui sedebant sub umbra mortis, lumen ortum est eis . Quid ergo dictum est Nathanaeli?
Abbreviated transcription (Latin):
ui indomũ tuã. aquã mͥ adpedes meos¬
ñ dedisti. illa autẽ lacrimis lauit pedes
pedes meos unxit unguento. ꝓpterea
dico tibi. dimittent᷑ ei peccata multa
qm̃ dilexit multũ. Cui aut̃ modicũ dimit¬
tit᷑ modicũ diligit. Noc est d̃re. Plus egͦ¬
tas. sed sanũ te reputas. Modicũ tͥ putas
dimiiti. cũ plus debitor sis. Bene ista qr dolꝰ
inea ñ erat meruit medicinã. Quid est do¬
lus in ea ñ erat: Confitebat᷑ peccata. Hoc sua
laudat innathanaele qr dolus inillo ñ
erat. qr multi pharisei qui habundabant
peccatis. uistos se dicebant. & dolũ affere¬
bant. ꝑ quẽ sanari ñ pot̾ant. Nidit gͦ iã
istũ in quo dolus ñ erat. & ait. Ecce uere
isrłita in quo dolus ñ est. Dicit ei natha¬
nael. Nñ me nosti ͤ Respondit iħc & dix̃
Priusquã te philippꝰ uocaret cũ eẽs sub
ficu uidi te. id est sub arbore fici. Respon
iste intellig̾e ineo qđ dictũ est. cũ eẽs

Expanded text:
vi in domum tuam, aquam mihi ad pedes novi in domum tuam, aquam mihi ad pedes non ardisti; illa autem lacrymis lavit pedes pedes meos unxit unguento. Propterea dico tibi; dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum: cui autem modicum dimittitur, modicum diligit » . Hoc est dicere, Plus aegrotas, sed sanum te putas: modicum putas tibi dimitti, cum plus debitor sis. Bene ista, quia dolus in illa non erat, meruit medicinam. Quid est, dolus in illa non erat? Confitebatur peccata. Hoc et laudat in Nathanaele, quod dolus in illo non erat: quia multi pharisaei qui abundabant peccatis, justos se dicebant, et dolum afferebant, per quem sanari non poterant. 20. Vidit ergo jam istum in quo dolus non erat, et aitei Nathanael: Unae me nosti? Respondit Jesus, et dixit: Priusquam te Philippus vocaret, cum esses sub ficu, vidi te; id est, sub arbore fici. Respondiste intelligere, in eo quod dictum est, Cum esses
Abbreviated transcription (Latin):
gueatis . medicinã repellitis ñ sanitatẽ
tenetis. Uñ ille phariseus qui uocau̾at
dñm adprandrũ suũ. sanus sibi uide¬
bat᷑. Egrota aũt illa mulier irrupit in
domũ quo ñ erat ĩuitata. & desidio salu¬
mis. tersit capillis. osculata est eos unxit
unguento. pacẽ fecit cum uestiguis d̾ni
peccatrix. Rep̃hendit ille tanqͣm sanus
medicũ. ille phariseus qͥ illic discumbebat
mulier illi pedes tetigisset. Ido autẽ eũ¬
suspicatꝰ ẽ ignorasse qr non illã repulit.
quasi ne ĩmundis manibꝰ tangeret᷑. Noue¬
rat aũ ille ꝑmisit se tangi. ut tactꝰ ipse
sanaret. Dñs uidenscor pharisei ꝓpo¬
suit similitudinẽ. Puo debitores erant
cuidã feneratori. unꝰ debebat ei quinqͣ¬
ginta denarios alter quingentos. Cũ
non hrent uñ redderẽt. donauit ambobꝰ.
Quis eñ plꝰ dilexit: Et ille. Credo dñe.
cui plꝰ donauit. Et ꝯuersus admulierẽ
dix̃ symoni. Hides istã mulierẽ : Intra¬

Expanded text:
gueatis, medicinam repellitis, non sanitatem gueatis, medicinam repellitis, non sanitatem tenetis. Unde ille pharisaeus qui vocaverat Dominum ad prandium, sanus sibi videbatur: aegrota autem illa mulier irrupit in domum, quo non erat invitata, et desiderio salus lacrymis, tersit capillis, osculata est eos, unxit unguento, pacem fecit cum vestigiis Domini peccatrix. Reprehendit ille tanquam sanus medicum, ille pharisaeus qui illic discumbebat; mulier illi pedes tetigisset. Ideo autem suspicatus erat eum ignorasse, quia non illam repulit, quasi ne immundis manibus tangeretur: noverat autem ille, permisit se tangi, ut tactus ipse sanaret. Dominus videns cor Pharisaei, proposuit similitudinem: « Duo debitores erant cuidam feneratori; unus ei debebat quinquaginta denarios, alter quingentos: cum non haberent unde redderent, donavit ambobus; quis eum plus dilexit? Et ille: Credo, Domine, cui plus donavit. Et conversus ad mulierem, dixit Simoni: Vides istam mulierem? Intra
Abbreviated transcription (Latin):
dolus inisto ñ erat. sanabilẽ illũ medicꝰ
indicauit ñ sanũ. Aliud ẽ enĩ sanus.
aluid sanabilis. aliud insanabilis. Qui
egrotat cũ spe sanabilis đr. qui egͦtat cũ
desꝑatione insanabilis. Qui aũt iã san est.
ñ eget medico. Medicus gͦ qui uenerat
sanare. uidit istũ sanabilẽ quia dolꝰ millo¬
ñ erat. Quomͦ in illo dolus non erat : Si
peccator est fatet᷑ se peccatorẽ. Si enĩ
peccator ẽ & rustũ se dicit. dolus est in
ore ipsiꝰ. E rgo innathanaele confessionẽ
peccati laudauit. ñ indicauit non ẽẽ pec¬
catorẽ. ꝓpt̃ea cum pharisei qui sibi iusti¬
bat᷑ egrotis medicuis. & dicerent. ecce cũ
quib manducat. cum publicanis & pec¬
catoribꝰ. respondit medicus freneticis.
Non ẽ opus sanis medicꝰ. s male haben¬
tibꝰ. Non ueni uocare uistos s peccatireᷤ.
Hoc ẽ dic̾e. Quia uos iustos dicitis cũ si¬
tis peccatores. sanos uos p̃dicatis cũ lan¬

Expanded text:
dolus in isto non erat, sanabilem illum medicus dolus in isto non erat, sanabilem illum medicus judicavit, non sanum. Aliud est enim sanus, aliud sanabilis, aliud insanabilis: qui aegrotat cum spe, sanabilis dicitur; qui aegrotat cum desperatione, insanabilis; qui autem jam sanus est, non eget medico. Medicus ergo qui venerat sanare, vidit istum sanabilem, quia dolus in illo non erat. Quomodo dolus in illo non erat? Si peccator est, fatetur se peccatorem. Si enim peccator est, et justum se dicit; dolus est in ore ipsius. Ergo in Nathanaele confessionem peccati laudavit, non judicavit non esse peccatorem. 19. Propterea cum Pharisaei qui sibi videbabatur aegrotis medicus, et dicerent, Ecce cum quibus manducat, cum publicanis et peccatoribus; respondit medicus phreneticis, Non est opus sanis medicus, sed male habentibus: non veni vocare justos, sed peccatores . Hoc est dicere, Quia vos justos dicitis, cum sitis peccatores, sanos vos judicatis, cum lan
Abbreviated transcription (Latin):
lam cȩt̾a de ipso uideamꝰ. E cee uere isrłia
in quodolus ñ est. Quid ẽ in quo dolus ñ ẽ:
Forte ñ habebat peccatũ : Forte ñ erat
Absit. Nemo hic sic natꝰ est. ut illo medico¬
ñ egeret. Quid sibi gͦ uult in quo dolus ñ ẽ:
Aliquanto interiꝰ quȩramꝰ. Apparebit ħ
innomine dñi. Dolũ dic̃ dñs. Et om̃is qui ñ dolor.¬
latina uerba intelligit scit qͥa dolus ẽ
cũ aliud agitur & aliud fingit᷑. Intendat
karitas ũra. Non dolus dolor ẽ. ꝓpberea
dico quia multi fr̃s imꝑitiores latinitatis
locunt᷑ sic. ut dicant. Dolus illũ torqua
ꝓ eo qđ est dolor. Dolus fraus ẽ. simula¬
tio est. Quando aliquis aliqͥd incorde
tegit & aliud loquit᷑. dolus est. Et tanqͣm
duo corda hab&. unũ qͣsi cordis sinũ ħt
ubi uid& ueritatẽ. & alt̾m sinũ ubi c̃cipit
m̃daciũ. Et ut noueritis ħc dolũ ẽẽ.
incorde & ccede locuti sunt mala: Quid
ĩcorde & corde. nͥ duplici corde: Si gͦ

Expanded text:
Jam caetera de ipso videamus, Ecce vere Israelita, Jam caetera de ipso videamus, Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Quid est, in quo dolus non est? Forte non habebat peccatum? forte non erat Absit. Nemo hic sic natus est, ut illo medico non egeret. Quid sibi ergo vult, in quo dolus non est? Aliquanto intentius quaeramus; apparebit modo in nomine Domini. Dolum dicit Dominus; et omnis qui verlatina intelligit, scit quia dolus est, cum aliud agitur et aliud fingitur. Intendat Charitas vestra. Non dolus dolor est: propterea dico, quia multi fratres imperitiores latinitatis loquuntur sic, ut dicant, Dolus illum torquet, pro eo quod est dolor. Dolus fraus est, simulatio est. Quando aliquis aliquid in corde tegit, et aliud loquitur, dolus est, et tanquam duo corda habet: unum quasi sinum cordis habet, ubi videt veritatem; et alterum sinum, ubi concipit mendacIn corde et corde locuti sunt mala . Quid est, In corde et corde; nisi duplici corde? Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ut confundat fortia. & ignobilia
mundi & c̃temptibilia elegit ds̃. & ea
quȩ ñ sunt tanquã ea quȩ sunt. ut quȩ
sunt euaeuent᷑. Si doctus elegeret᷑. for
torẽ piscatorẽ sed de piscatore lucratꝰ ẽ
imꝑatorẽ. Magnꝰ ciprianꝰ orator. sed pͥor
petrꝰ piscator. ꝑ quẽ postea crederet
non tantũ orator. sed euã imꝑator. N ullꝰ
nobilis pͥmo electꝰ est. nullꝰ doctꝰ. quia
infirma mundi elegit ut ẽ fundet foetia
Erat gͦ iste magnus. & sine dolo. Hoc so¬
lo ñ esectꝰ. ne eiuquã uidet᷑ dñs doctos
elegisse. Et exipsa doctrina legis ueniebat.
qđ cũ audiss& anarareth. scrutatꝰ enĩ erat
scͥpturas. & sciebat qͥa iñ erat expectandꝰ
saluator. quod ñ facile alii scͥbȩ & pharisei
nouerant. Iste gͦ doctissimꝰ legis eũ au¬
disset philippũ dicentẽ. inuenimꝰ iħm
filiũ ioseph. ille qui optime scͥpturas no¬
uerat. audito nõie nalareth. erectꝰ est spe
& dix̃. Anazareth pot̃ aliquid boni ẽe.:

Expanded text:
a mundi et contemptibilia elegit Deus, et ea quae non sunt, tanquam quae sunt, ut ea quae sunt evacuentur » . Si doctus eligeretur, fortorem piscatorem; sed de piscatore lucratus est imperatorem. Magnus Cyprianus orator, sed prior Petrus piscator, per quem postea crederet non tantum orator, sed et imperator. Nullus nobilis primo electus est, nullus doctus; quia infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Erat ergo iste magnus et sine dolo: hoc solo non electus, ne cuiquam videretur Dominus doctos elegisse. Et ex ipsa doctrina Legis veniebat, quod cum audisset a Nazareth: scrutatus enim erat Scripturas, et sciebat quia inde erat expectandus Salvator, quod non facile alii Scribae et Pharisaei noverant: iste ergo doctissimus Legis, cum audisset Philippum dicentem, Invenimus filium Joseph; ille qui optime Scripturas noverat, audito nomine Nazareth, erectus est in spem, et dixit, A Nazareth potest aliquid boni esse. 18.
Abbreviated transcription (Latin):
ẜhibuit ioħ testimoniũ qd̾ uidit. Quale
testimoniũ ꝑhibuit: q ipse est filiꝰ di. Opor¬
tebat gͦut ille baptitaret qͥ est filiꝰ di unicus.
ñ ad optatꝰ. Adoptati filii. ministri sunt unici.
unicꝰ habet poteslatẽ. adoptati ministerium.
Licet baptiet minister ñ ꝑtinens ad numerũ

Expanded text:
hibuit Joannes testimonium, quia vidit. Quale testimonium perhibuit? Quia ipse est Filius Dei. Oportebat ergo ut ille baptizaret qui est Filius Dei unicus, non adoptatus. Adoptati filii, ministri sunt Unici: Unicus habet potestatem, adoptati ministerium. Licet baptizet minister non pertinens ad numerum