comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ oꝑis totiens necessario
repeto: quotiens hoc in
distinctionẽ uoluminũ. lo¬
cutionis meȩ pausatione
succĩdo: ut cum legendi
exordium sumit᷑. priꝰ ipsa
memoriȩ lectionis causa
renouetur: & tantõ robu.¬
stius surgat doctrinȩ ȩdi.¬
ficium: quantõ ex conside-¬
rata causȩ origine. studio.¬
sius põnit᷑ in mente funda¬
mentũ. Beatus iob dõ soli
sibiq cognitus in tranqͥl¬
litate: ad nr̃am noticiam
ꝑducendus tactus. ẽ. uerbe.¬
re: ut odorẽ suarũ uirium
tanto latius sparger&: qͣn¬
to more aromatũ meliꝰ ex
incensione fraglar&. Noue¬
rat in bonis pie subditos rege-¬
re : & a malis districte custodire
Nouerat bene uti rebus habi-¬
tis: sed nesciebamus si patiens ꝑ¬
manerae ablatis. Nouerat cotidi¬¬
ana deo ꝓ sanis pignoribꝰ sacri¬¬
ficia soluere: sed incertũ erat.
si ei gr̃arũ sacrificiũ & orbatus
ĩmolarae. Ne quid gͦ uicii salus
teger&: dignũ fuit ut hoc dolor
aperir&. Data itaq est contra

Expanded text:
us operis toties necessario repeto, quoties hoc in distinctione voluminum locutionis meae pausatione succido, ut cum legendi exordium sumitur, prius ipsa memoriae lectionis causa renovetur, et tanto robustius surgat doctrinae aedificium, quanto ex considerata causae origine studiosius ponitur in mente fundamentum. Beatus Job, Deo soli sibique cognitus, in tranquillitate ad nostram notitiam perducendus tactus est verbere, ut odorem suarum virium tanto latius spargeret, quanto more aromatum melius ex incensione fragraret. Noverat in bonis pie subditos regere, et a malis se districte custodire. Noverat bene uti rebus habitis, sed nesciebamus si patiens permaneret ablatis. Noverat quotidiana Deo pro sanis pignoribus sacrificia solvere, sed incertum erat si ei gratiarum sacrificium et orbatus immolaret. Ne quid ergo vitii salus tegeret, dignum fuit ut hoc dolor aperiret. Data itaque est contra
Abbreviated transcription (Latin):
ti signati sunt. etiã intra scam
ecclesiã constititi. qͥa ea quae
recte sentiunt humilit̾ ꝓferre
contempnunt: nequaquã ꝑ sa.¬
crificiũ reconciliari p̾cipitur:
qͥa arrogantes qͥdem sedtam̃ fi.¬
deles: ꝓͦ eo quod iam intus suũ.
ꝑ septe̾ sacrificia reuocari non
possunt. Quos tam̃ sub heliu
specie. sententia diuina redar.¬
guit : atq in eis non ueritatis
sententias. sed elationis mentẽ
ac uerba rep̃hendit. Quȩ ni-¬
mirũ rep̃hensio qͥd aliud signatꝰ: N¬
nisi quod eos intra positos suꝑ¬
nȩ districtionis increpatio. uel
ꝑ flagellũ corrigit. uel ꝑ iustũ
examen sibim& ipsi relinquit :
Tales quippe intra scãm ȩocłam
recta ꝗdam p̾dicant᷑: sedtam̃ dõ
iudice. audire merent᷑ aduersa:
non auctoris sui głamͣ. sed ꝓpͥã
laudem quȩr̃ Unde hoc quoq
caute pensandum. ẽ: qđ diuina
uoce de helui dicit᷑. Quis. ẽ. iste:
Prima quippe exꝓbratio. ẽ: ta¬
lis interrogatio. Nam quis. ẽ.

Expanded text:
 signati sunt, intra sanctam Ecclesiam constituti, qui ea quae recte sentiunt humiliter proferre contemnunt, nequaquam per sacrificium reconciliari praecipitur quia arrogantes quidem, sed tamen fideles, pro eo quod jam intus sunt, per septem sacrificia revocari non possunt. Quos tamen sub Eliu specie sententia divina redarguit, atque in eis non veritatis sententias, sed elationis mentem ac verba reprehendit. Quae nimirum reprehensio quid aliud signat, nisi quod eos intra positos supernae districtionis increpatio vel per flagellum corrigit, vel per justum examen sibimetipsis relinquit? Tales quippe intra sanctam Ecclesiam recta quidem praedicant, sed tamen, Deo judice, audire merentur adversa, non auctoris sui gloriam, sed propriam laudem quaerunt. Unde hoc quoque caute pensandum est, quod divina voce de Eliu dicitur: Quis est iste ? Prima quippe exprobratio est talis interrogatio. Nam Quis est
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia dicit᷑. Sapientia ȩdi¬
ficauit sibi domũ: excĩdit co¬
lũpnas septẽ. Ipso gͦ sacrificioꝵ
numero reconciliati heretici.
quid priꝰ fuerint exprimunt᷑:
qui ꝑfectioni septiformis gr̃ę
non nͥ redeundo iunguntur:
Bene autẽ tauros ꝑ se & arietes
optulisse describunt᷑. In tauro
quippe ceruix suꝑbiȩ: in arie.¬
te aut̾ẽ ducatus gregũ sequen¬
tiũ designatur. Quid itaq est
ꝓeis tauros arietesq mactare.
nisi eoꝵ suꝑbũ ducatũ int̾ficere᷑.
ut de se humilia sentiant. & post
se. iam corda innocentiũ ñ sedii¬
cant: Ceruice eni tumenti. ab
eccłȩ unitate resilierant: & in¬
firmos post se popłos. quasi se¬¬
quentes greges trahebant. Ueni¬
ant gͥ ad beatũ iob: id . ẽ. reuer¬
tantur ad ȩocłam: & septenario
sacrificio tauros & arietes mac¬
tandos offerant: quia ut uni¬
uersali ȩccłȩ coniungant᷑: hu¬
militate int̾ueniente int᷑fici.¬
ant. qͥcqͥd priꝰ tumidũ de suꝑ

Expanded text:
apientia dicitur: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Ipso ergo sacrificiorum numero reconciliati haeretici quid prius fuerint exprimunt, qui perfectioni septiformis gratiae nonnisi redeundo junguntur. Bene autem tauros pro se et arietes obtulisse describuntur. In tauro quippe cervix superbiae, in ariete autem ducatus gregum sequentium designatur. Quid itaque est pro eis tauros arietesque mactare, nisi eorum superbum ducatum interficere, ut de se humilia sentiant, et post se corda innocentium jam non seducant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae universitate resilierant, et infirmos post se populos quasi sequentes greges trahebant. Veniant igitur ad beatum Job, id est revertantur ad Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes mactandos offerant, qui ut universali Ecclesiae conjungantur, humilitate interveniente, interficiant quidquid prius tum
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Sicut ergo ex homine filiꝰ
hominis: ita ex putredine nas¬
cit᷑ uermis. Unde recte homo
putredo: filius uero hominis. uer¬
mis uocatur. Primus quippe ho¬
mo putredo. non uermis: quia
& si ꝑ mort̾e putruit: non tam̃
ex putredine ꝑ natiuitatem ue.¬
nit. Qui autem filius. ẽ. homi¬
nis. uermis dicit᷑: quia iam ex
mortaliũ corpoꝵ corruptiõne
ꝓpagatur. Igit᷑ quia amicoꝵ uer.¬
ba finita sunt: beatus iob altiori
acumine ꝓsequutionis innitit᷑:
eiusq dicta tam sunt ualida qͣm
extrema: quia & usus esse iuris¬
peritoꝵ sol&. ut argumentum
quo aduersariis suis eminere se
preuident: ad ꝓsequutionis con.¬
clusionẽ seruent. Sequit᷑.es¬
pondens aut̾e iob dixit. Cuius
adiutor es: Nunqͥd imbecillis :¬
& sustentas brachiũ eius qui ñ. ẽ.
fortis : Adiuuare imbecillẽ ca¬
ritatis. ẽ: ad iuuare uͦ potentẽ

Expanded text:
fuit. Sicut ergo ex homine filius fuit. Sicut ergo ex homine filius hominis, ita ex putredine nascitur vermis. Unde recte homo putredo, filius vero hominis vermis vocatur. Primus quippe homo putredo, non vermis, quia etsi per mortem putruit, non tamen ex putredine per nativitatem venit. Qui autem hominis est filius, vermis dicitur, quia jam ex mortalium corporum corruptione propagatur. 25. Igitur quia amicorum verba finita sunt, beatus Job altiori acumine prosecutionis innititur, ejusque dicta tam sunt valida, quam extrema, quia et sic usus esse jurisperitorum solet, ut argumentum, quo adversariis suis eminere se praevident, ad prosecutionis conclusionem servent. Sequitpondens autem Job dixit: Cujus adjutor es? Nunquid imbecillis? et sustentas brachium ejus qui non est fortis? - Adjuvare imbecillem charitatis est, adjuvare vero potentem
Abbreviated transcription (Latin):
exultantis : Humũ qͥppe popłi
sui dñs electoꝵ omniũ mentẽ
uocat: suꝑ quã spinas ac uepres
ascendere ꝑhib&: quia nec ip¬¬
sam quoq esse absq punctio¬
nibus uicioꝵ uid&e. Domus uͦ
gaudii ciuitatis exultantis est
mens prauoꝵ: quȩ dũ uentiira
supplicia conspicere negligit:
in carnis uoluptate se deserens.
manit̾ hilarescit. Ait gͦ. Suꝑ
humũ populi mei. spinȩ & ue¬
pres ascendent: quantomagis
sup omnẽ domũ gaudii ciuitatis
exultantis : Ac si aꝑte dicat. Si c
lloꝵ mentẽ uicia dẽprimunt.
qui se ꝓ celestis patriȩ desideriis
affligunt: quibus culpis substra.¬
ti sunt. qui sine ulla formidine.¬
se in carnis uoluptate derelinquun:
tũ baldach ordinẽ conditionis nr̃ȩ
tenuit. & natiuitatis: qͥ hominẽ
non uermẽ. sed putredinẽ filiũ
uero hominis. uermẽ uocat. Pri.¬
mus nãq humani generis pa-¬
rens. homo non filius hominis: ex
quo quisquis prodiit᷑ non solum
homo. sed filius quoq hominis

Expanded text:
umum quippe populi sui Dominus electorum omnium mentem vocat, super quam spinas ac vepres ascendere perhibet, quia nec ipsam quoque esse absque punctionibus vitiorum videt. Domus vero gaudii civitatis exsultantis est mens pravorum, quae dum ventura supplicia conspicere negligit, in carnis voluptate se deserens, inaniter hilarescit. Ait ergo: Super humum populi mei spinae et vepres ascendent, quanto magis super omnem domum gaudii civitatis exsultantis? Ac si aperte dicat: Si et illorum mentem vitia deprimunt, qui se pro coelestis patriae desiderio affligunt, quibus culpis substrati sunt qui sine ulla formidine sese in carnis voluptate derelinquunt?tum Baldad ordinem conditionis nostrae tenuit et nativitatis, qui hominem non vermem, sed putredinem, filium vero hominis vermem vocat. Primus namque humani generis parens, homo, non filius hominis, ex quo quisquis prodiit, non solum homo, sed filius quoque hominis
Abbreviated transcription (Latin):
corpore penasq tolerauit: qu
priusquam ad crucis patibuli
peruenir&e: teneri. conspuia
ludi. alapis cedi se pertulit
Ecce ad quanta propter nosur¬
nire probra consensit: & tamñ
priusquam se teneri permit.¬
ter&e ÷ persequutores suos rani¬
siuit dicens. Quem queritis:
ilico responderunt. Iħm naran¬
nũ. Quibus cum repente dicer
ego sum: uocem solum modon
tissimȩ responsionis. edidit: &¬
armatos per sequutores suos
tinus in terram strauit. Quid
ergo facturus est cum iudicatu.¬
rus uenerit: qui una uoce hos¬
tes suos perculit. etiam cumu¬
dicandus uenit: Quod est illud
iudicium. quod immortalis ȩxe.¬
rit᷑: qui una uoce non potuit
ferri. moriturus: Quis eius irã¬
eius toler&e: cuius & ipsa non
potuit mansuetudo tolerari:
Consider& ergo uir sanctus
& dicat. Cum uix paruam stil.¬
lam sermonum eius audierimꝰ᷑
quis poterit tonitruum mag.

Expanded text:
corpore poenasque toleravit. Qui corpore poenasque toleravit. Qui priusquam ad crucis patibulum perveniret, teneri, conspui, illudi, et alapis caedi se pertulit. Ecce ad quanta propter nos venire probra consensit; et tamen priusquam se teneri permitteret, persecutores suos requisivit, dicens : Quem quaeritis? Cui illico responderunt: Jesum Nazarenum. Quibus cum repente diceret, Ego sum, vocem solummodo mitissimae responsionis edidit, et armatos persecutores suos protinus in terram stravit. Quid ergo facturus est, cum judicaturus venerit, qui una voce hostes suos perculit, etiam cum judicandus venit? Quod est illud judicium quod immortalis exerit, qui in una voce non potuit ferri moriturus? Quis ejus iram toleret, cujus et ipsa non potuit mansuetudo tolerari? Consideret ergo vir sanctus, et dicat: Cum vix parvam stillam sermonum ejus audierimus, quis poterit toni
Abbreviated transcription (Latin):
nias propheta denunciat. dicens
Iuxta est dies dĩ magnus: iuxta.
& uelox nimis. Uox diei domini
amara : tribulabitur ibi fortis.
Dies irȩ dies illa: dies tribulatio.¬
nis & angustiȩ: dies calamitatis
& miserie: dies tenebrarum et
caliginis: dies nebulȩ & tur.¬
binis: dies tube & clangoris
Terrorem ergo districti examinis
quem sophonias tubam. beatus
iob tonitruum appellat: quẽ io¬
hel quoq considerans ait. con¬
turbentur omnes habitatores ter.¬
rȩ. quia uenit dies dñi: quia ꝓ.¬
pe est dies tenebrarum & caligi.¬
nis: dies nubis & turbinis. Mag.¬
nus enim dies dñi: & terribilis
ualde. E quis sustinebit eum:
Sed quam incomprehensibilis sit
atq inconsiderabilis. illa mag.¬
nitudo qua in scda ostensione
uenturus est. bene utcũq ꝑpen-¬
dimus: si primi aduentus pon.¬
dera. sollicita consideratione pen.¬
samus. Certe ut nos a morte re¬¬
dimer&. mori dñs uenit᷑ &
defectum nostrȩ carnis. in suo

Expanded text:
nias propheta denuntiat, dicens: nias propheta denuntiat, dicens: Juxta est dies Domini magnus, juxta et velox nimis. Vox diei Domini amara, tribulabitur ibi fortis. Dies irae dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris . Terrorem ergo districti examinis, quem Sophonias tubam, beatus Job tonitruum appellat. Quem Joel quoque considerans ait: Conturbentur omnes habitatores terrae, quia venit dies Domini, quia prope est dies tenebrarum et caliginis, dies nubis et turbinis: Magnus enim dies Domini, et terribilis valde, et quis sustinebit eum ? Sed quam incomprehensibilis sit atque inconsiderabilis illa magnitudo, qua in secunda ostensione venturus est, bene utcunque perpendimus, si primi adventus pondera sollicita consideratione pensamus. Certe ut nos a morte redimeret, mori Dominus venit, et defectum nostrae carnis in suo
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sunt uiȩ meȩ. sicut uiȩ ur̃ȩ
Aduentũ ergo dñicũ narrans:
uias dei ex parte retulerat: quia
alia eius actio fuit. qua nos con-¬
didit᷑: alia qua redemit. Ea itaq
quȩ de dñi actione narrauit: ex.¬
tremi iudicii comparatione leui-¬
gans ait. Ecce hȩc ex parte dicta
sunt uiarum eius. Quod & par-¬
uam stillam sermonum eius ap¬¬
pellat: quia quicquid altum.
quicquid terribile in hac uita¬
positi de eius consideratione cog-¬
noscimus: ex immensitãte see̾re.¬
cretoꝵ glestium. uelut tenuis ad
nos gutta superni liquoris. ema¬
nat. E quis poterit tonitruum
magnitudinis illius intueri᷑ Ac
si ap̾erte dicat. Si humilitatis
eius ad miranda uix ferimus:
sonorum atq terribilem maie.¬
statis eius aduentum. qua uir.¬
tite toleramus: Hunc tonitru.¬
um aduentus illius. etiã dauid
psalmista insonat: dicens. Deus
manifestus ueni&: deus noster.
& non silebit. Ignis in conspectu
eius ardebit: & in circuitu eius
tempestas ualida. Hunc sopho¬

Expanded text:
enim sunt viae meae sicut viae vestrae . Adventum ergo Domini narrans, vias Dei ex parte retulerat, quia alia ejus actio fuit, qua nos condidit, alia qua redemit. Ea itaque quae de Domini actione narravit, extremi judicii comparatione levigans, ait: Ecce haec ex parte dicta sunt viarum ejus. Quod et parvam stillam sermonum ejus appellat, quia quidquid altum, quidquid terribile in hac positi de ejus consideratione cognoscimus, ex immensitate secretorum coelestium, velut tenuis ad nos gutta superni liquoris emanat. Et quis poterit tonitruum magnitudinis ejus intueri? Ac si aperte dicat: Si humilitatis ejus admiranda vix ferimus, sonorum atque terribilem majestatis ejus adventum, qua virtute tolerabimus? Hunc tonitruum adventus illius etiam David psalmista insonat intonat, dicens: « Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit; ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Hinc Sopho
Abbreviated transcription (Latin):
te iudicent᷑: quia apud distr¬
cti iudicis oculos. sua unu̾qu̾es
corruptibilitas inquinat. nil
hunc cotidie grã parcentis tu¬
gat. Electoꝵ quippe animis
ꝓdire ad libertatem iusticiȩ is¬
titurꝰ sed adhuc compede in.¬
firmitatis tenetur: & culpas
qͥdem subigere ꝑfecte desidet
sed qͦusq corruptione carui
astringit᷑. eius uinculis etiad
non uult ligat᷑. Hinc itaq al¬
ligant. quanto pondere paud¬
torũ pressi sint. qui contra
hec decertare negligunt si
ne culpam nec illi suꝑant: qul
contra hanc uirilit̃ pugnan
Unde & postquã dictum elt
ecce eni luna non splend&᷑ s
stellȩ non sunt mundȩ in conspe.

Expanded text:
te judicentur, quia apud distrte judicentur, quia apud districti judicis oculos, sua unumquemque corruptibilitas inquinat, nisi hanc quotidie gratia parcentis tergat. Electorum quippe animus prodire ad libertatem justitiae nititur, sed adhuc compede infirmitatis tenetur; et culpas quidem subigere perfecte desiderat, sed quousque corruptione carnis astringitur, ejus vinculis, etiam cum non vult, ligatur. Hinc itaque colligat quanto peccatorum pondere pressi sint qui contra haec decertare negligunt, si plene culpam nec illi superant, qui contra hanc viriliter pugnant. Unde et postquam dictum est: Ecce etiam luna non splendet, et ste
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta simul ȩccła  Quid ꝑ stel¬
las: nisi singuloꝵ bene uiuen¬
tium animȩ designant᷑ : Qui
inter prauoꝵ hominũ conuer-¬
sationes. dum magnis uirtutibꝰ
eminent: quasi in tenebris noc.¬
tis lucent. Unde quoq ꝑ pau
lum discipulis dicit᷑. Int̾ qui
lucetis. sicut luminaria in mu¬
do. Quia enĩ sc̃a ȩccła lunȩ a¬
pellatione exprimit᷑: ꝓpħa
testat᷑ dicens. Eleuatus est sole
luna stetit in ordine suo. Ele¬
uato & enĩ sole: in suo ordine
luna statuit᷑: quia ascendente
ad cęlos dño: sancta ꝓ̃tinꝰ ȩccłi
in p̃dicationis auctoritate robi¬
ratur. Et quia stellarũ nomir
electi designant᷑. rursum paulis
insinuat: dicens. Stella enĩ ab
na ergo non splend&: & stellę
non sunt mundȩ in conspectu
eius: quia nec sc̃a ęccła uirtut
ꝓpria tot miraculis emicat. ni
hanc p̃uenientis gr̾ȩ dona ꝑfin¬
dant ÷ nec singuloꝵ bene uiue¬
tium mentes. a peccatoꝵ macu¬
lis mundȩ sunt. si remota pieti¬

Expanded text:
cuncta simul Ecclesia; quid per stellas, nisi singulorum bene viventium animae designantur? qui inter pravorum hominum conversationes, dum magnis virtutibus eminent, quasi in tenebris noctis lucent. Unde per Paulum quoque discipulis dicitur: Inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Quia enim sancta Ecclesia lunae appellatione exprimitur, propheta testatur, dicens: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Elevato enim sole, in suo ordine luna statuitur, quia ascendente ad coelos Domino, sancta protinus Ecclesia in praedicationis auctoritate roboratur. Et quia stellarum nomine electi signantur, rursum Paulus insinuat, dicens: Stella enim a sna ergo non splendet, et stellae non sunt mundae in conspectu ejus, quia nec sancta Ecclesia virtute propria tot miraculis emicat, nisi hanc praevenientis gratiae dona perfundant, nec singulorum 544 bene viventium mentes a peccatorum maculis mundae sunt, si remota pieta
Abbreviated transcription (Latin):
sari. & conspici in tantũ potuit:
in quantũ ad redimendos car.¬
nales ueniens. diuinitatis sue
magnitudinẽ carnalibꝰ oculis.
temꝑauit. Quis uͦ eiꝰ celsitudi¬
nis terrorẽ ferat. cum scđi ad¬
uentus potentia. ꝑ igne̾ iudici¬
um exercens: in potestatis suȩ
maiestate canduerit: Unde uir
sanctus aduentũ illius narrat
primũ: sed lassatur ad scđm: di¬

Expanded text:
sari et conspici in tantum potuit, sari et conspici in tantum potuit, in quantum ad redimendos carnales veniens, divinitatis suae magnitudinem carnalibus oculis temperavit. Quis vero ejus celsitudinis terrorem ferat, cum secundi adventus potentia per 556 ignem judicium exercens, in potestatis suae majestate canduerit? Unde vir sanctus adventum illius narrat primum, sed lassatur ad secundum, di
Abbreviated transcription (Latin):
quã demonia designant᷑: quȩ
ira contra nos atrocissimȩ cru-¬
delitatis inseuiunt: Et quia
peccatores ad fidem uocati sunt.
quoꝵ quondam corda. leonum
cubilia fuerunt: dũ uicisse mor.¬
tem dñs eoꝵ confessione credit᷑.
quasi de leonũ cubilibus corona¬
tur. Remuneratio qͥppe uictõ¬
riȩ: corona est. Totiens ergo ei
coronam fideles offerunt: quo¬
tiens hunc uicisse mortẽ exre.¬
surrectione confitent᷑. Leo gͦ de¬
suis cubilibus pellit᷑: qͥa obste.¬
tricante manu dñi. tortuosus
coluber in cauernis quas tenue.¬
rat. habitare ꝓhibetur. Nã uic.¬
tus. a fidelium cordibus exiit:
qui suꝑ hȩc antea sceptro ꝑfidiȩ
busq sentenciis sanctus uir: ad.¬
uentus dñici ordinẽ. retulit᷑
pondera expressit: quid ex eiꝰ
incarnatione fieri potuit. ad¬
fecit in humilitate ueniens:
considerari non potest. cũ qͣnto
terrore uenturus est: in maie¬¬
statis suȩ fortitudine apparens:
Ordo primi aduentus illius pen.¬

Expanded text:
quam daemonia designantur, quae ira contra nos atrocissimae crudelitatis insaeviunt? Et quia peccatores ad fidem vocati sunt, quorum quondam corda leonum cubilia fuerunt, dum vicisse mortem Dominus eorum confessione creditur, quasi de leonum cubilibus coronatur. Remuneratio quippe victoriae corona est. Toties ergo ei coronam fideles offerunt, quoties hunc vicisse mortem ex resurrectione confitentur. Leo ergo de cubilibus suis pellitur, quia, obstetricante manu Domini, tortuosus coluber in cavernis quas tenuerat habitare prohibetur. Nam victus a fidelium cordibus exiit, qui super haec antea sceptro perfidiabusque sententiis sanctus vir adventus dominici ordinem retulit, pondera expressit, quid ex ejus incarnatione fieri potuit adfecit in humilitate veniens, considerari non potest cum quanto terrore venturus est, in majestatis suae fortitudine apparens. Ordo primi adventus illius pen
Abbreviated transcription (Latin):
infant̾ẽ ab ubere uel eum qͥ ab.¬
lactatus fuerit: nisi dñm appel¬
lat: Quid uͦ. foramine aspidis.
uel cauernis reguli: nisi corda
signauit iniquoꝵ: Quia anti.¬
quus hostis. dũ totũ se in eoꝵ
consensu contulit: quasi infora¬
mine ꝓprio. coluber tortuosus.
sinus astittiȩ colligendo. glome¬
rauit. Quem. & aspidis appellat
guli. apte ferientẽ. Manum gͦ
suam dñs in foramine reguli atq
aspidis misit: quando iniquoꝵ
ada diuina potestate tenuit:
&e comprehensum exinde aspi.¬
dem uel regulũ. id est captiuũ
diabolũ traxit: ut in monte
scõ eius quod est eccła. electis fi.¬
delibus non nocer&e. Hinc nãq¬

Expanded text:
em ab ubere, vel eum qui ablactatus fuerit nisi Dominum appellat? Quid vero foramine aspidis et cavernis reguli nisi corda signavit iniquorum? Quia antiquus hostis dum totum se in eorum consensum contulit, quasi in foramine proprio coluber tortuosus, sinus astutiae colligendo glomeravit. Quem et aspidis nomine appellat guli aperte ferientem. Manum ergo suam Dominus in foramine reguli atque aspidis misit, quando iniquorum corda divina potestate tenuit; et comprehensum exinde aspidem, vel regulum, id est captivum diabolum traxit, ut in monte sancto ejus, quod est Ecclesia, electis fidelibus non noceret. 52.
Abbreviated transcription (Latin):
ritas dicit. Nunc princeps hul
mundi eicietur foras. Unde iam
nunc scõs om̃s non tenendo po.¬
sid&: sed temptando ꝑsequit᷑
Nam quia non in eis intrinseris
regnat: contra eos pugnat ex
trinsecus. Et qͥa intus dominũ
ꝑdidit: bella molitur foris Ille
enĩ eum de carnalibꝰ hominum
cordibus expulit: qui ꝓpt̾ homi.¬
nes ad incarnationẽ uenit. Dũꝙ
nũ ad latibula serpentis. misit.
Unde recte ꝑ ꝓpħam dicitur
Delectabitur infans ab ubere su
foramine aspidis: & in cauerna
reguli qui ablactatus fuerit.

Expanded text:
ritas dicit: Nunc princeps hujus ritas dicit: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . Unde jam nunc sanctos omsidet, sed tentando persequitur. Nam quia non in eis intrinsecus regnat, contrtrinsecus; et quia intus dominium perdidit, bella molitur foris. Ille enim eum de carnalibus hominum cordibus expulit, qui propter homines ad incarnationem venit; dumqunum ad latibula serpentis misit. Unde recte per prophetam dicitur: Delectabitur infans ab ubere super foramine aspidis; et in caverna reguli qui abl
Abbreviated transcription (Latin):
enim colubri appellat᷑ nomine:
nisi antiquus hostis & lubricus.
& tortuosus. qui decipiendo homi.¬
ni. colubri ore loquutus ẽ: De
quo ꝑ propħam dicit᷑. Leuiathan
serpentem: uectem tortuosum:
Qui iccirco loqui serpentis ore.
ꝑmissus est: ut ex ipso uase eiꝰ ho.¬
mo cognoscer&: qualis essae qui
intus habitar&e. Serpens qͥppe
non solum tortuosus est: sed etiã
lubricus. Quia gͦ in ueritãtis.
rectitudine non stetit: tortuo¬
sum animal intrauit. Quia uͦ
suggestioni eius. si primo ñ resiq¬
turꝰ repente totus ad interna
cordis. dum ñ sentit᷑ illabitur
uerba ad hominẽ ꝑ animal lu¬
bricũ fȩcit. Cauernȩ uͦ huiꝰ &¬
lubri. corda fuerant iniquoru
quȩ quia ad prauitatẽ ꝓpriam
traxit: quasi in eoꝵ habitation
requieuit. Sed obstetricante
manu dñi. tortuosus coluber de
ꝓpriis cauernis ex.¬
pulsus est: quia dũ
nobis diuina gr̃a medeturꝰ. is qͥ
nos tenuerat antiquus a nob̃ ho¬
stis eicitur: sicut incarnata ue¬

Expanded text:
enim colubri appellatur nomine, nisi antiquus hostis, et lubricus, et tortuosus, qui decipiendo homini colubri ore locutus est? De quo per prophetam dicitur: Leviathan serpentem, vectem tortuosum . Qui idcirco loqui serpentis ore permissus est, ut ex ipso vase ejus homo cognosceret qualis esset qui intus habitaret. Serpens quippe non solum tortuosus est, sed etiam lubricus. Quia ergo in rectitudine veritatis non stetit, tortuosum animal intravit. Quia vero suggestioni ejus, si primae non resistitur, repente totus ad interna cordis dum 555 non sentitur illabitur, verba ad hominem per animal lubricum fecit. Cavernae vero hujus colubri corda fuerunt iniquorum. Quae quia ad pravitatem propriam traxit, quasi in eorum habitatione requievit. Sed obstetricante manu Domini, tortuosus coluber de propriis cavernis expulsus est, quia dum nobis divina gratia medetur, is qui nos tenuerat antiquus a nobis hostis ejicitur, sicut incarnata Ve
Abbreviated transcription (Latin):
Alii operatio uirtutũ: alii pro.¬
phetia: alii discretio spuũ. Alii
genera linguarũ: alii int̃p̃tatio
sermonum. Quȩ mox generali
diffinitione concludens: ait. Hec
autẽ om̃ia oꝑatur. unus atq idem
sp̃c: diuidens singulis ꝓ ut uult:
De his etiã cęlis: in psalmo dictũ
est. Uerbo dñi cęli firmati sunt
De his quoq ornamentis sp̃c. sub¬
ditur. Et spũ oris eius om̃is uirtꝰ
eoꝵ. Bene itaq dicit᷑. sp̾c eius or¬
nauit cęlos: quia p̾dicatores sancti.
nisi ꝓmissa paracliti dona ꝑcipe.¬
rent: nullo fortitudinis decore
claruissent. Sed quia scĩs apłis
uirtutũ gr̃a decoratis. uitȩ p̾di¬
catio contra infideliũ corda. con¬
ualuit. & antiquus hostis obses¬
sas infideliũ mentes. p̃dicatorũ
uocibus expulsus. reliquit: post
ornamenta cȩloꝵ. apte subiun

Expanded text:
ii operatio virtutum; alii prophetia; alii discretio spirituum; alii genera linguarum; alii interpretatio sermonum. Quae mox generali diffinitione concludens, ait: Haec autem omnia operatur unus atque idem spiritus, dividens singulis prout vult . De his etiam coelis in Psalmo dictum est: « Verbo Domini coeli firmati sunt . » De his quoque ornamentis Spiritus subditur: « Et spiritu oris ejus omnis virtus eorum. Bene itaque dicitur: Spiritus ejus ornavit coelos, quia praedicatores sancti nisi promissa Paracliti dona perciperent, nullo fortitudinis decore claruissent. Sed quia sanctis apostolis virtutum gratia decoratis, vitae praedicatio contra infidelium corda convaluit, et antiquus hostis obsessas infidelium mentes praedicatorum vocibus expulsus reliquit, post ornamenta coelorum apte subjun
Abbreviated transcription (Latin):
ubi potuit aliquid facere᷑ ibi ex
omni parte deuictus est: & unde
accępit exterius potestat̾e dñicȩ
carnis occidendȩ: inde interior
potestas eius qua nos tenebat. occi¬
sa est. Ipse nanq interiꝰ uictus. ẽ:
dum quasi uicit exteriꝰ. Et qͥ nos
iure debitores tenuit. mortis iure.
in nobis ius mortis amisit: quia ꝑ
satellites suos. eius carnẽ ꝑimendã
mors debita non nocer&. Bene¬
ꝑ excessum p̾sumptionis suȩ ei
etiã ꝑdiditꝰ quẽ iniquȩ ꝑsuaso¬
nis lege possidebat. Et dũ audi¬
cter eum in quo nichil sibi cõp¬
tebat. appetiit: iure illũ quen
quasi iuste tenebat amisit. Pru¬
dentia itaq non uirtute ꝑcussis
est: qui dum ad temptandũ dn
soluit᷑: ab homine possidendore.¬
legat᷑: ut inde eũ qui sub ipsoe¬
rat᷑ ꝑder&: unde cũ illo qui supi.
sum est cõngredi presumpsisse
nauit cȩlos. Quos celos: nisi eosad
quibus scriptũ est cęli enarrant
głam dei: Quos tunc ornauit sp̃s

Expanded text:
ubi potuit aliquid facere, ibi ex ubi potuit aliquid facere, ibi ex omni parte devictus est: et unde accepit exterius potestatem dominicae carnis occidendae, inde interior potestas ejus, qua nos tenebat, occisa est. Ipse namque interius victus est, dum quasi vicit exterius: et qui nos jure debitores mortis tenuit, jure in nobis jus mortis amisit; quia per satellites suos ejus carnem perimendam mors debita non nocereper excessum praesumptionis suae eum etiam perdidit quem iniquae persuasionis lege possedit; et dum audacter eum in quo nil sibi competebat appetiit, jure illum quem quasi juste tenebat amisit. Prudentia itaque non virtute devictus est, qui dum ad tentandum Deum solvitur, ab homine possidendo religatur; ut inde eum qui sub ipso erat perderet unde cum illo qui super ipsum est congredi praesumpsissenavit coelos. - Quos coelos, nisi eos de quibus scriptum est: « Coeli enarrant gloriam Dei? » Quos tunc ornavit Spiritus,
Abbreviated transcription (Latin):
soe. Ergo. ut rationalis. eẽt. hostia:
homo fuerat offerendus. Ut uͦ a
peccatis mundar&e hominẽ: ho¬
mo. & sine peccato. Sed quis
ess& homo sine peccato: si ex
peccati cõmixtione descendẽt:
Proinde uenit ꝓpt̾ nos in iterũ
uirginis filius dei᷑ ibi ꝓ nobis fac¬
tus est homo: sup̃ta est ab illo na.¬
tura. non culpa. Rȩcit ꝓ nobis sa.¬
crificiũ corpus suum: exhibuit
ꝓ peccatoribus uictimã sine pec-¬
cato: quȩ & humanitate mori.
& iusticia mundare potuissae
aditus ad interiora eiꝰ molitus.¬
irrũpere. uictus est. atq ipsa in¬
expugnabilis mentis eius integri.¬
tate ꝓstratus. Sed qͥa ad interio¬
ra non ualuitꝰ: ad eius se exterio.¬
ra conuertit: ut quia mentis uir.¬
tiite uictus est. eũ quẽ decipere
temptatione non ualuitꝰ carnis
saltem uideret᷑ morte. suꝑare:
atq ut ante nos dictũ est. ꝑmis¬
sus est in illud. quod ex nobis mor
talibus. mediator acceperat. Sed

Expanded text:
uisset. Ergo ut rationalis esset hostia, uisset. Ergo ut rationalis esset hostia, homo fuerat offerendus, ut vero a peccatis mundaret hominem, homo, et sine peccato. Sed quis esset sine peccato homo, si ex peccati commistione descenderet? Proinde venit propter nos in uterum virginis Filius Dei, ibi pro nobis factus est homo. Sumpta est ab illo natura, non culpa. Fecit pro nobis sacrificium, corpus suum exhibuit pro peccatoribus victimam sine peccato, quae et humanitate mori, et justitia mundare potuisset.aditus ad interiora eirrepere, est victus, atque ipsa inexpugnabilis mentis ejus integritate prostratus. Sed quia ad interiora non valuit, ad ejus se exteriora convertit, ut quia mentis virtute victus est, eum quem decipere tentatione non valuit, carnis saltem videretur morte superare: atque ut ante dictum est, permissus est in illud quod ex nobis mortalibus mediator acceperat. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
consensit. Ad uitã nãq con.¬
ditus. in libertatẽ ꝓpriȩ uolun-¬
tatis. sponte sua factus. ẽ. debitor
mortis. Delenda gͦ erat talis cul¬
pa: sed nisi ꝑ sacrificiũ deleri
non poterat. Querendũ erat
sacrificiũ. Sed quale sacrificiũ
dis. inueniri : Neq & enĩ iustũ
fuit: ut ꝓ rationali homine. bruz¬
toꝵ animalium uictimȩ. cede.¬
rentur. Unde ait apłs. Necesse
est gͦ exemplaria cȩlestiũ. his
mundari: ipsa autẽ cęlestia. me.¬
lioribus hostiis quam istis. Er¬¬
go si bruta animalia ꝓ rationa¬
li animali. id est ꝓ hom̃ine. dig.¬
nȩ uictimȩ non fuerunt: requi
rendus erat homo qui ꝓ homi-¬
nibus offerri debuiss&: ut pro
rationali peccante. rationalis
hostia mactaret᷑. Sed quid. qđ
homo sine peccato inueniri nͣ
poterat: & oblata ꝓ nobis hostia
quando nos apeccato mundare
potuiss&: si ipsa hostia peccati
contãgio non carer&: Inqͥnata
qͥppe. inqͥnatos mundare ñ pos¬

Expanded text:
consensit. Ad vitam enim conconsensit. Ad vitam enim conditus in libertatem propriae voluntatis, sponte sua factus est debitor mortis. Delenda ergo talis erat culpa, sed nisi per sacrificium deleri non poterat. Quaerendum erat sacrificium, sed quale sacrificium bus inveniri? Neque etenim justum fuit ut pro rationali homine, brutorum animalium victimae caederentur. Unde ait Apostolus: Necesse est ergo exemplaria coelestium his mundari, ipsa autem coelestia melioribus hostiis, quam istis . Ergo si bruta animalia propter rationale animal, id est pro homine dignae victimae non fuerunt, reqrendus erat homo qui pro hominibus offerri debuisset, ut pro rationali peccante rationalis hostia mactaretur. Sed quid, quod homo sine peccato inveniri non poterat, et oblata pro nobis hostia quando nos a peccato mundare potuisset, si ipsa hostia peccati contagio non careret? Inquinata quippe inquinatos mundare non pot
Abbreviated transcription (Latin):
biȩ. De quo etiã huic sententiȩ
dauid ꝓpha concordat. dicens
Tu humiliasti sicut uulneratum.
suꝑbũ. Sed quãuis simplici natũ.¬
rȩ diuinitatis non sit aliud esse
& aliud sapere. nec aliud sapere.
& aliud fortẽ esse: qͥppe qͥa ipsa
fortitudo quȩ sapientia. & ipsa
sapientia quȩ diuinitatis essen.¬
tia est: uigilant tam̃ intuendũ
puto: quod uir iste ꝓphetico ple.¬
nus spu. suꝑbũ diabolum pruden.¬
tia dei potius maluit quã forti.¬
tudine dicere esse ꝑcussum. Non
enĩ ait fortitudo. sed prudentia
eius ꝑcussit suꝑbũ. Nã quãuis
sicut dictũ est ꝓpt̾ naturã sim.¬
plicem dei fortitudo sapientia
sit: dñs tam̃ diabolũ quantum
ad faciẽ spectat. non uirtute
sed ratione suꝑauit. Ipse nanq
diabolus in illa nos parentis pri.¬
mi radice supplantans: sub ca.¬
ptiuitate sua. quasi iuste tenu.
it homin̾ẽ: qui libero arbitrio
conditus. ei. & in iusta suadenti

Expanded text:
erbiae . De quo etiam huic sententiae 552 erbiae . De quo etiam huic sententiae 552 David propheta concordat, dicens: Tu humiliasti, sicut vulneratum, superbum . Sed quamvis simplici naturae divinitatis non sit aliud esse, et aliud sapere, nec aliud sapere, et aliud fortem esse, quippe quia ipsa fortitudo quae sapientia, et ipsa sapientia quae divinitatis essentia est, vigilanter tamen intuendum puto quod vir iste prophetico plenus spiritu superbum diabolum prudentia Dei potius maluit dicere quam fortitudine esse percussum. Non enim ait fortitudo, sed prudentia ejus percussit superbum. Nam quamvis, sicut dictum est, propter naturam simplicem, Dei fortitudo sapientia sit, Dominus tamen diabolum, quantum ad faciem spectat, non virtute, sed ratione superavit. Ipse namque diabolus in illa nos parentis primi radice supplantans, sub captivitate sua quasi juit hominem, qui libero arbitrio conditus, ei injusta suadenti
Abbreviated transcription (Latin):
Quid aliud maris nomine. quã
p̃sens scłm designatur: In qͦ cor¬
da hominũ terrena querentiu.
diuersis cogitationũ fluctibus
intumescunt: qui elatione suꝑbiȩ
concitati. dum alt̾na intentio¬
ne se impetunt: quasi aduer¬
santes se undȩ collidunt. Sediã
infortitudine illius maria con-¬
gregata sunt: quia incarnato
dño discordantia scłariũ corda.
concordit̾ credunt. Iam petrus
in mari ambulat: quia nimirũ
xp̃i p̃dicatoribus illa quondã
tumida hiimili auditu corda
substrata sunt. ut recte etiã in
eugłio huiꝰ mundi mansuetudi¬
nem figurauerit: qđ ꝓcellosa
maris aqua. dñi pedibus presso
tumore calcata est. Sed qͦ nãmo¬
do id actũ sit: aperit᷑ dũ dicit᷑.
Et prudentia eius ꝑcussit suꝑbũ¬
Quis hic suꝑbus alius appellat᷑:
nisi ille qui dixit. ascendam suꝑ
altitudinẽ nubiũ. similis ero al¬
tissimo: E de quo uoce dei dicit᷑.
Qui factus est ut nullu̾̃ timer&:
& ipse est rex suꝑ om̃s filios suꝑ¬

Expanded text:
mine, quam praesens saeculum designatur? In quo corda hominum terrena quaerentium diversis cogitationum fluctibus intumescunt, qui elatione superbiae incitati, dum alterna intentione se impetunt, quasi adversanti se unda collidunt. Sed jam in fortitudine Domini maria congregata sunt, quoniam incarnato Domino, discordantia saecularium corda concorditer credunt. Jam Petrus in mari ambulat; quia nimirum Christi praedicatoribus, illa quondam tumida humili auditu corda subtracta sunt; ut recte etiam in Evangelio hujus mundi mansuetudinem figuraverit, quod procellosa maris aqua Dtumore, calcata est. Sed quonam modo id actum sit aperitur, dum dicitur: Et prudentia ejus percussit suQuis hic superbus alius appellatur, nisi ille qui dixit: Ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo ? Et de quo voce Dei dicitur: Qui factus est ut nullum timeret, et ipse est rex super omnes filios sup
Abbreviated transcription (Latin):
tiite miraculũ fęcerint. ꝑcun¬
ctari curauerunt. Quibus re.¬
pletus scõ sp̃u petrus. dixit. Prin¬
cipes populi & seniores. si nos
hodie diiudicamur in benefa.¬
cto hominis istius infirmi. in
quo iste saluus factus est: notũ
sit omnibus uobis & om̃i plebi

Expanded text:
tute miraculum fecerint, percuntute miraculum fecerint, percunctari curaverunt. Quibus repletus sancto Spiritu Petrus dixit: « Principes populi et seniores, si nos hodie dijudicamur in benefacto hominis infirmi, in quo iste salvus est, notum sit omnibus vobis, et omni plebi
Abbreviated transcription (Latin):
linguis ꝓ ut sp̃c sanctus dabat
eloqui illis. Ex eo ergo acceperuĩ
ornamenta uirtutis: quos immi.¬
sa ante possederat fȩditas timoris
Scimꝰ enĩ. ille apłoꝵ id. ẽ. cȩlorũ
ctionibus: non terribili potestat
cuiꝰquã: sed uniꝰ mancipii sola est
interrogatione. ꝓstratus. Etqͥdem
mancipium. ne sexus firmior. ter¬
ribile demonstrara&e: ancilla ẽ inq.¬
rente temptatus. Rursusq ut
talis sexus infirmitas. etiã officii
sui deiectione uilescerce: ñ ab
ancilla tantũmodo. sed ab ostia¬
ria. ẽ ancilla requisitus. Ecce¬
quam uilis est ad temptandũ
ꝑsona requisita: ut apte ꝓderet᷑.
quanta eum timoris infir mitas
possider&: qui nec ante uocem
ostiarie ancillȩ. subsister&. Sed ĩã
hic pauloante timi¬
dus: qualis post aduen-
luca teste didicimus: contra sacer¬¬
dotes ac principes quanta dñm
auctoritate p̾dicauit. Nam cũ
facto miraculo. questio fuisset
exorta: & sacerdotũ principes.
medio statuentes: in qua uir.¬

Expanded text:
linguis, prout Spiritus sanctus dabat eloqui illis . Ex eo ergo acceperunt ornamenta virtutis, quos immensa ante possederat foeditas timoris. Scimus enim, ille apostolorum, id est coelorum ctionibus, non terribili potestate cujusquam, sed unius mancipii sola est interrogatione prostratus. Et quidem mancipium ne sexus firmior terribile demonstraret, ancilla est inquirente tentatus . Rursusque ut talis sexus infirmitas etiam officii sui dejectione vilesceret, non ab ancilla tantummodo, sed ab ostiaria equam vilis est ad tentandum persona requisita! ut aperte proderetur, quanta eum timoris infirmitas possideret, qui nec ante vocem ostiariae ancillae subsisteret. Sed jam hic paulo ante timidus, qualis post adventuLuca teste, didicimus, contra sacerdotes et principes quanta Dominum auctoritate praedicabit. Nam cum, facto miraculo, quaestio fuisset exorta, et sacerdotum principes, medio statuentes, in qua vir
Abbreviated transcription (Latin):
tremiscunt & pauent ad nutũ
eius: quia in plerisq nec ipsi ꝑ¬
tingere ad uoluntatis eius celsi.¬
tudinẽ preualent: qui eiusdem
uoluntatis p̾mia denunciantes
uident. Quod sicut suꝑiꝰ diximꝰ
de sanctis quoq angelis nil ol.¬
stat intelligi: quia ip̃sȩ quoq
uirtutes cęlestiũ. quȩ hunc sin
cessatione conspiciunt: in ipsa
sua contemplatione contremis¬
cunt. Sed isdem tremor. ne ei.
dem pęnalis sit. non timoris. ẽ.
sed ãmirationis: quia uͦ quantꝰ
pauor sit admirationis eius inti¬
lit: nunc ordinẽ nr̃ȩ salutis nar.¬

Expanded text:
tremiscunt, et pavent ad nutum tremiscunt, et pavent ad nutum ejus, quia in plerisque nec ipsi pertingere ad voluntatis ejus celsitudinem praevalent qui ejusdem voluntatis praemia denuntiantes vident. Quod, sicut superius diximus, de sanctis quoque angelis nil obstat intelligi, quia ipsae quoque virtutes coelestium, quae hunc sine cessatione conspiciunt, in ipsa sua contemplatione contremiscunt. Sed isdem tremor ne eis poenalis sit, non timoris est, sed admirationis. Quia vero quantus pavor sit admirationis ejus intulit, nunc ordinem nostrae salutis nar
Abbreviated transcription (Latin):
crã: quȩ fessos ad sẽ atq ascłi one.¬
ribus uenientes. pane uerbi nos
reficit: & contra aduersarios sua
refectione nos roborat. Unde
alias ab ȩccła dicit᷑. Posuisti in con¬
spectu meo mensam : aduersus eos
qui tribulant me. Odisit ancillas
suas. apłoꝵ uidelicae animas. in
ipso suo initio infirmas: ut uos¬
rent ad arcem & męnia ciuitat
quia dum ȩterña uitam denin¬
ciant: ad alta nos męnia supne
ciuitatis leuant. Quȩ ꝓfecto
męnia: nisi humiles non ascendt¬
Unde illic & ab eadem sapienti
subditur. Siquis est paruulis
ueniat ad me. Ac si aꝑte dicat
Quisquis se apud se magnũ eti.¬
mat:. aditũ sibi mei accessus an¬
gustat: quia tanto ad me altius
ꝑtingit᷑. quantõ uniuscuiꝰq men
apud se ueriꝰ humiliat᷑. Sed qͣn¬
talib& quisq uirtite ꝓficiat.
quantalib& scientia excrescat
penetrare non sufficit. quo nos
conditor moderamine iudicioꝵ
regit. Dicat gͦ. colũpnȩ celi con¬

Expanded text:
cram, quae fessos ad se atque a saeculi onecram, quae fessos ad se atque a saeculi oneribus venientes pane verbi nos reficit, et contra adversarios sua refectione nos roborat. Unde et alias ab Ecclesia dicitur: Posuisti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me . Misit ancillas suas, apostolorum videlicet animas, in ipso suo initio infirmas, ut vocarent ad arcem et moenia civitatis, quia dum internam vitam denuntiant, ad alta nos moenia supernae civitatis levant, quae profecto moenia nisi humiles non ascendusubditur: Si quis est parvulus, veniat ad me. Ac si aperte dicat: Quisquis se apud se magnum aestimat, aditum sibi mei accessus angustat, quia tanto ad me altius pertingitur, quanto uniuscujusque mens apud se verius humiliatur. Sed quantalibet quisque virtute proficiat, quantalibet scientia excrescat, penetrare non suconditor moderamine judiciorum regat. Dicat ergo: Columnae coeli con
Abbreviated transcription (Latin):
dederunt mͥ. Possumꝰ etiã colũp¬
nas cęli. & ipsas eccłas non incon¬
uenient accipere: quȩ multȩ u-¬
nam catholicã faciunt᷑. toto ter¬
rarũ orbe diffusam. Unde & sep.¬
tẽ ecclesiis scribit iohannes apłs:
ut un̾a catholicam septiformis
gr̃e plenã spũ designare: & de
dño nouimus dixisse salomonem
Sapientia edificauit sibi domum:
excidit colũpnas septe. Qui ut¬
se id de septem ecclesiis dixisse in¬
notescer&: sequutus etiã sacram̃.¬
ta ipsa diligenter inseruit: dicens
Immolauit uictimas: miscuit ui¬
nũ. & ꝓposuit mensam: misit an¬
cillas suas. ut uocarent ad arcem
& męnia ciuitatis Siquis. ẽ. par¬
uulus: ueniat ad me. Immolauit
enĩ dñs uictimas: seipsum offeren.¬
do ꝓ nobis. Miscuit uinũ: p̃cep¬
toꝵ suoꝵ poculum. ex narratio¬
ne hystorica. & intelligentia spi.¬
ritali. contemperans. Unde & alias
dictum est. Calix in manu dñi:
uini meri plenus est mixto. Et po.¬
suit mensam. id est scripturam sa¬

Expanded text:
 etiam columnas coeli et ipsas Ecclesias non inconvenienter accipere, quae multae unam catholicam faciunt toto terrarum orbe diffusam. Unde et septem Ecclesiis scribit Joannes apostolus, ut unam catholicam septiformis gratiae plenam spiritu designaret . Et de Domino novimus dixisse Salomonem: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Qui ut id de septem Ecclesiis se dixisse innotesceret, secutus etiam sacramenta ipsa diligenter inseruit, dicens: Immolavit victimas, miscuit vinum, et proposuit mensam, 551 misit ancillas suas, ut vocarent ad arcem et maenia civitatis: Si quis est parvulus, veniat ad me . Immolavit enim Dominus victimas, seipsum offerendo pro nobis. Miscuit vinum, praeceptorum suorum poculum ex narratione historica et intelligentia spiritali contemperans. Unde alias dictum est: Calix in manu Domini, vini meri, plenus est misto . Et posuit mensam, id est Scripturam sa
Abbreviated transcription (Latin):
columpnas cęli. quã uel scõs ange¬
los: uel sũmos eccłȩ p̃dicatores.
appellat: Suꝑ quos in cęlȩstibꝰ
crescens uniuersa spiritalis fabri.¬
oe structiira surrexit: sicut alia
scã scriptura testatur. dicens
Qui uicerit: faciã illũ colũpnã
in templo dei mei. Nam quisqͥs
in dei oꝑe recta intentione fir¬
matur: colũpna in structura
fabricȩ spiritalis. erigit᷑: ut in
hoc templo quod est ȩccła positꝰ:
& utilitati sit. & decori. Eos uͦ
iob columpnas cęli. quos apłs co.
lũpnas uocat eccłȩ : dicens. Petruᷤ
& iacobus & iohannes. qui colũp.

Expanded text:
as coeli quam vel sanctos angelos, vel summos Ecclesiae praedicatores appellat? Super quos in coelestibus crescens universa spiritalis fabricae structura surrexit, sicut alias sancta Scriptura testatur, dicens: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei . Nam quisquis in Dei opere recta intentione firmatur, columna in structura fabricae spiritalis erigitur, ut in hoc templo, quod est Ecclesia, positus, et utilitati sit et decori. Eos vero Job columnas coeli quos Apostolus columnas vocat Ecclesiae, dicens: Petrus, et Jacobus, et Joan
Abbreviated transcription (Latin):
dedit aquis: usq dũ fimant᷑. lux.
cro eloquio ut supra diximꝰ. aqua¬
rũ nomine popłi designantur:
aquas dñs termino circũdat:
quia humani generis scientiã
moderat᷑ : ut quousq uicissitu.¬
dines alt̾nantiũ temporũ tran.¬
seant. ꝑfecte ad cognitionẽ cla-¬
ritatis utimȩ non ꝑtingat. Sin¬
uero lucis nomine iustos accipimꝰ.
tenebrarũ uero appellatione pec.¬
catores. unde & paulus dicit. era¬¬
tis aliquando tenebrȩ nc̃ autẽ
lux in dño: hocipsum qđ diximꝰ¬
sentiri nil obstat: quia ꝑfecta ȩt̃¬
nitatis scientia nulli tribitur:
quousq cursus iustoꝵ in iustoꝵq
finiatur. Sed quia mirũ non est
carnales populos suꝑna nescire:
sanctus uir in eiusdem diuinȩ
potentiȩ admiratione se erigit:
& quod ipsam quoq angeloꝵ¬

Expanded text:
dedit aquis, usque dum finiantur lux dedit aquis, usque dum finiantur lux cro eloquio, ut supra diximus, aquarum nomine populi designantur, aquas Dominus termino circumdat, quia humani gmoderatur, ut quousque vicissitudines alternantium temporum transeunt, perfecte ad cognitionem claritatis intimae non pertingant. vero lucis nomine, justos accipimus, tenebrarum vero appellatione, peccatores. Unde et Paulus dicit: « Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino , » hoc ipsum quod diximsentiri nil obstat, quia perfecta aeternitatis scientia nulli tribuitur, quousque cursus justorum injustorumque finiatur. Sed quia mirum non est carnales populos superna nescire, sanctus vir in ejusdem divinae potentiae admiratione se erigit, et quod ipsam quoq
Abbreviated transcription (Latin):
in hac mortali carne subsistimꝰ:
quȩ. quantaq sint illa angeloꝵ
ministeria. non uidemꝰ. Et expan-¬
dit suꝑ illud nebulam suã: quia
ꝓculdubio & cor nr̃m ad que-¬
rendũ subleuat: & tamen occulta
moderatione agit᷑. ut ipsa requi.¬
sitionis suȩ ĩ mensitate repͥmat᷑
Unde scriptũ est. Dedit abyssus
uocẽ suã: ab altitudine fantasiȩ
suȩ. Exclamare enĩ mens huma-¬
na in admiratione cõpellit᷑ :
dum altitudine considerationis.
in requisitionibus suis. eo ipso
quo latius extendit᷑. angustat᷑.
Nel certe qͥa soliũ dei. ipsi nos
sumꝰ: uultũ solii sui non ĩmerito
tenere dicit᷑: dũ nr̃a scientia ꝓ̃¬
gredi ad altiora ꝓhibet᷑. Suꝑ qđ
soliũsuỹnebulam suã deus asper-¬
gere dicit᷑: quia inuisibilis ma-¬
nens occulta suꝑ nos iudicia exe.¬
rit: ut & fiat in ꝓmptis. quod
uidere possimus : & tam̃ origo
facti lateat in abditis: ut cur
fiat. nescire debeamꝰ. Unde &

Expanded text:
in hac mortali carne subsistimus, in hac mortali carne subsistimus, quae et quanta sint illa angelorum ministeria non videmus. Et expandit super illud nebulam suam, quia procul dubio et cor nostrum ad quaerendum sublevat, et tamen occulta moderatione agitur, ut ipsa requisitionis suae immensitate reprimatur. Unde scriptum est: Dedit abyssus vocem suam, ab altitudine phantasiae suae . Exclamare enim mens humana in admiratione compellitur, dum in altitudine considerationis in requisitionibus suis eo ipso quo latius extenditur, angustatur. Vel certe, quia solium Dei ipsi nos sumus, vultum solii sui non immerito tenere dicitur, dum nostra scientia progredi ad altiora prohibetur. Super quod solium suum suam nebulam Deus aspergere dicitur, quia invisibilis manens, occulta super nos judicia exerit, ut et fiat in promptis quod videre possimus, et tamen origo facti lateat in abditis, ut cur fiat, nescire debeamus. Unde e