comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a ⁊ it ñ peterat corrigi. nisi ꝑfłi¬
gella diũi ꝓbaremur affligi. Sequir᷑
nimis apta comꝑatio. anni nrĩ siẽ
aranea meditabant᷑: m alignitate
uite nr̃e posita similitudo declarat
Aranea ẽ enim aluimal debile acte¬
nuissimũ. qd̾ transeuntib musci
adescam sibi ꝓcurandam quedam
retia dolosa contexit: Sic antii eoꝵ
qui sceleratis oꝑib dediti sunt. ma
nib ⁊ subdolis machinationib
occupantur: Aranea enĩ dictaẽ ꝗd
ut ostendet eos sine aliqͣ utilitate
transisse. qui sub nullo fructubono¬
rum s sub ancipiti meditatione
uiperunt:¬

Expanded text:
nostra aliter non poterat corrigi, nisi per flagella Domini probaremur affligi. Sequitur nimis apta comparatio: Anni nostri sicut aranea meditabantur. Malignitatem vitae nostrae posita similitudo declarat. Aranea enim nuissimum, quod transeuntibus muscis ad escam sibi procurandam quaedam retia dolosa contexit. Sic anni eorum, qui sceleratis operibus dediti sunt, in artibus et subdolis machinationibus occupantur. Aranea enim dicta est, quod ut ostenderet eos sine aliqua utilitate transiisse, qui sub nullo fructu bonorum, sed sub ancipiti meditatione vixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ longioris uite p̃sumptione pecca¬
bat: Ad quam enĩ b̾uitatẽ ꝑ uer̾int
post illam nrimerositatẽ pͥoris scłi infra
dicturꝰ ẽ. Nam qd̃ dic̃ om̃s dies nr̃i.
defeceriuit: ad annos ꝑtinet innu

Expanded text:
m longioris vitae praesumptione peccabant. Ad quam enim brevitatem pervenerint post illam numerositatem prioris saeculi infra dicturus est. Nam quod dicit: Omnes dies nostri defecerunt, ad annos
Abbreviated transcription (Latin):
atur. qi filiꝰ patris ẽ. orat qi filiꝰ ho¬
mnis ẽ. In de creator. hine creatus.
Incte dñs. hinc seruus. Hinc mortali¬
tatis nr̃e particeps. inde mortis ipsiꝰ
interemptor. Hinc est qd̾ ꝑlibros dui¬
nos aptissimis lotis duas oꝑationes
ns semꝑ ostendit. Qd̃ si hec deuotꝰ
tor fideli mente seruau̾̃s: omĩa

Expanded text:
atur, quia Filius Patris est: orat, quia Filius hominis est. Inde Creator, hinc creatus; inde Dominus, hinc servus; hinc mortalitatis nostrae particeps, inde mortis ipsius interemptor. Hinc est quod per libros divinos aptissimis locis duas operationes suas semper ostendit. Quod si haec, devotus lector, fideli mente servaveris, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
U põ fundit᷑ institutio s̃. sca sidelium
forma bonoꝵ. sincere humilitatis ȩxẽ¬
riplum: Cum a subiectis agit̾. sãtisfa¬
ctio delictorum. confessio ex
lauachra culparum. Ibi in agister
ẽdocentis. hic abolit o postulat᷑

Expanded text:
o funditur, institutio est sancta fidelium, forma bonorum, sincerae humilitatis exemplum; cum a subjectis agitur, satisfactio delictorum, confessio criminum, lavacra culparum. Ibi magisterium est docentis; hic abolitio postulatur
Abbreviated transcription (Latin):
dictione pollentes defectu fi
ruerunt: Intendunt enim ar
et miserunt sagutas qñ admoe
moyse dixerunt: Quecumq lotuitꝰ:¬
aarondixerunt. fac nob dõs quos¬
ad illos ꝑtinet. qui aliquid p̃cipite a
festinatione ꝓmutunt. nec tam̃ iea
cupiunt ꝑseñ̾are sententia: Sic̃ pet

Expanded text:
benedictione pollentes, defectu fidei corruerunt. Intenderunt enim arcum, et miserunt sagittas, quando admoMoyse dixerunt, quaecunque locutAaron dixerunt: Fac nobad illos pertinet qui aliquid praecipitata festinatione promittunt, nec tamen in ea cupiunt perseverare sententia, sicut Pet
Abbreviated transcription (Latin):
un  Intueamur. quam conueniẽt
Ationis istiꝰ ordo decurrat. Priꝰ enĩ
ssuit ut u̾ox suppliũtionis ascendet.
dac deinde rogatus aulirot. ꝑcipe uͦ c̃¬
xalicitur ñ aliquro suscipi transitorie
ꝑ aures ab homine memorie¬

Expanded text:
 Intueamur quam convenienter orationis istius ordo decurrat. Prius enim fuit ut vox supplicationis ascenderet, ac deinde rogatus audiret. Percipe vero cum dicitur, non aliquid suscipi transitorie per aures ab homine memori
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ cõmunioni decenter
sic sequit᷑ Panem angłoꝵ man-¬
q reuera ipsiꝰ lauoe pascunt᷑. Neq
scit int̾ris Illos contemplatio
lectans nos scã iusitatione refi
adlidit. frum̃tationem misit

Expanded text:
e communioni decenter sic sequitur, panem angelorum mand revera ipsius laude pascuntur. Neque pascit in terris: illos contemplatione delectans, nos sancta visitatione reficiens. Addidit: Frumentationem misit
Abbreviated transcription (Latin):
Confidemꝰ uiri prudentis¬
simi quam multa nob̃ legis diuine
misteria ꝑ diu̾sos numeros indicent᷑
qd̾ hic uitas hominũ septu agenarii
⁊ octogenarii numeri. supputatione
colligat. qd̾ cunctuꝰ ordo psalmoꝵ mi¬
stico sit calculo comp̃hñsus qd̾ om̃s
sibros diuinos numerꝰ archauas in¬
cludit. qd̾ et ar a legis duuine miste¬
ria multifai calcło continentur.
Harenam in aris pluuar guitas ho¬
minũ capillos legimus eẽ subnume¬
ro. Et ut bui compendio discipline
spsiꝰ laudem uirtutẽq noscamꝰ. sa¬
Sinon ait. Omĩa inñsura.⁊ numero
ł ponde dm̃ fecisse. ut cunctis in¬
dubitant̃ appareat arimechicam
disciplinam ubiq eẽ diffusam. Hãc
auctores scłarum luterar diligen-¬
us ꝑscrutantes in muitis partib
uuserunt Idest impari ⁊ impari.
in ꝑfecto ⁊ ininꝑfecto. insuꝑfluo ⁊

Expanded text:
Consideremus, viri prudentissimi, quam multa nobis legis divinae mysteria per diversos numeros indicentur, quod hic vitas hominum septuagenarii et octogenarii numeri supputatione recolligat; quod cunctus ordo Psalmorum mystico sit calculo comprehensus; quod omnes libros divinos numerus arcanus includit; quod et alia legis divinae mysteria multifario calculo continentur. Arenam maris, pluviarum guttas, hominum capillos legimus esse sub numero. Et ut brevi compendio disciplinae ipsius laudem virtutemque noscamus, Salomon ait: Omnia in mensura, et numero, et pondere Deum fecisse ; ut cunctis indubitanter appareat arithmeticam disciplinam ubique esse diffusam. Hanc auctores saecularium litterarum diligentius perscrutantes in multis partibus diviserunt, id est in pari et impari, in perfecto et imperfecto, in superfluo et
Abbreviated transcription (Latin):
nIi bñdicens bñdicam te. Hui alu¬
tas autem inuocat dm̃. qr ipsum ꝑfi¬
diȩ nouit ultorem. Hinc ẽ qd̃ no-¬
posfibilitate ñ ualent ꝓmissa com
scipiet qui ñ merui̾nt ad satiffacti¬
onis eiꝰ munera ꝑuenire : mĩto siqͥdẽ
adrequiem intrare ñ possunt: qui ip
Tm xp̃m ianuam tranquillitatis
offendunt. Pscrulandũ ẽ autem
quid sibi uelit qd̾ dic̃. suntroibunt
Nrequiem mea. Quẽ locum talimꝰ¬
equiem eiꝰ. etiam ipse requieuit
oꝑib suis. sic̃ a suis ds̃. Significat
enim beatitudinis illiꝰ tempꝰ qñ iꝰti
postagonem scłi istiꝰ et̃na requie
ꝑfruuntur. Qd̃ impiis utiq ñ da-¬
t᷑ qui sua malignitate duruert̃:¬

Expanded text:
nisi benedicens benedicam te . Humanitas autem invocat Deum, quia ipsum perfidiae novit ultorem. Hinc est quod hopossibilitate non valent promissa compsuscipiet qui non meruerunt ad satisfactionis ejus munera pervenire. Merito siquidem ad requiem intrare non possunt qui ipsum Christum januam tranquillitatis offendunt. Perscrutandum est autem quid sibi velit quod dicit, si introibunt in requiem meam? Quem locum grequiem ejus, etiam ipse requievit ab operibus suis, sicut a suis Deus. Significat enim beatitudinis illius tempus, quando justi post agonem saeculi istius aeterna requie perfruuntur: quod impiis utique non dabitur, qui sua indignitate duruer
Abbreviated transcription (Latin):
n pediuit. Hic ulam historiam¬
ex odi tangit. Absente quippe moyse qͥ
legẽ. ddm̃ suscipiebat inmonte contra
aa ron ppłe surrex̃ insanus. ex petens
sibidebe deos fieti. sic̃ om̃is uulebatur
habe gentilitas. factumq ẽ tunt ut ui¬
tulas ille nefandus ꝑxiret quiꝰ cusiã ipsi
erant utiq mugituri Tun

Expanded text:
pedivit. Hic illam Exodi historiam tangit . Absente quippe Moyse, qui legem Domini suscipiebat in monte, contra Aaron populus surrexit insanus, expetens sibi debere deos fieri, sicut omnis videbatur habere gentilitas. Factumque est tunc, ut vitulus ille nefandus exiret, cujus cultura ipsi erant utique mugituri. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
Secuta ẽ cansa cur
gressus eiꝰ uiderent᷑ effiicu: quia
peccatorib sic fuit inuidus ut us
grauit ferret quietos: Din congro¬
um zelum inuide ꝑituris ⁊ cos
putarefelices qͦs et̃na certum idãp.¬
catorum uidens Reuera qr pax
dens. s in sua nece grandescens.
Nam cum peccatorib uidentur
locupletes mnultisq dñari poput
et inmundo nc̃ẽ qd̾ timeant putat
hab̃e pacem. s pax ista cũ consciẽtia
semꝑ lutigat. rixat intrinsecus. et
cum hostem ñ habeat. sȩcum̾ipsa

Expanded text:
Secuta est causa cur gressus ejus viderentur effundi, quia peccatoribus sic fuit invidus, ut eos graviter ferret quietos. O incongruum zelum invidere perituris, et eos putare felices, quos aeterna certum est dacatorum videns. Revera quia padens, sed in sua nece grandescens. Nam cum peccatores videntur locupletos, multisque dominari populis, et in mundo non esse quod timeant, putantur habere pacem; sed pax ista cum conscientia semper litigat, rixatur intrinsecus; et cum hostem non habeat, secum ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
undum: Hermon signi-
ne tenebrosus diabolus uinceret᷑.
Isti gͦ exultabunt in nomine dñi. sic̃
alibi fideles dicunt: Non nob dñe
metur manus tua et exaltetur dex

Expanded text:
undum . Hermon signifine tenebrosus diabolus vinceretur. Isti ergo exsultabunt in nomine Domini, sicut alibi fideles dicunt: Non nobis, Dometur manus tua, et exaltetur dex
Abbreviated transcription (Latin):
bolum significat qui dix̃. Ponam se¬
altissimo. Mare. scłi huiꝰ clatas et
iniquas hominũ potestates compa¬
tenter aduertimus. que c̃tra dĩ
mandata sacrilegis uoluntatib
ment occumbant Increpans ut rõc
p̃sumptionem inse ponere ñ debe
dum eos a dño suo constet ẽẽ plas¬
matos. Creatura enim suꝑbire no
debet auctori. que abeo ut existere
potuisset accepit. Sequit᷑: Ihabor
⁊ hermon innomine tuo exultabt̃.
Iabor ⁊ hermon montes sunt syrie
ꝓuintie quorum nomina ingẽtia
sacramenta parturiunt. Ihabor

Expanded text:
bolum significat, qui dixit: Ponam seAltissimo . Mare saeculi hujus elatas et iniquas hominum potestates competenter advertimus, quae contra Domini mandata sacrilegis voluntatibus ementer occumbant: increpans utrosque praesumptionem in se ponere non debere, dum eos a Domino suo constet esse plasmatos. Creatura enim superbire non debet Auctori, quae ab eo ut existere potuisset, accepit. Sequitur, Thabor et Hermon in nomine tuo exsultabunt. Thabor et Hermon, montes sunt Syriae provinciae, quorum nomina ingentia sacramenta parturiunt. Thabor
Abbreviated transcription (Latin):
t̃. inqͦ ⁊ psalmus iste noscit᷑ ter¬
matus. Iubilate dictum ẽ. cum
agna delectatioe inuocis gaudiũ
ꝓfilte. ut qd̾ ñ potest explicare ser¬
io confuse uocis: dec laret eruptio
deuota gaudentis. Omĩs t̾ra uinũ¬
saiem designat eccłiam. que maduẽ¬
su dñi spem suã integͣ deuotione
itpo suit. Sequit᷑. Cantate ⁊ exuitate

Expanded text:
 in quo et psalmus iste noscitur terminatus. Jubilate dictum est, cum magna delectatione in vocis gaudium prosilite, ut quod non potest explicare sermo confusae vocis, declaret eruptio devota gaudentis. Omnis terra, universalem designat Ecclesiam, quae in adventu Domini spem suam integra devotione reposuit. Se
Abbreviated transcription (Latin):
Intuere sollicite qͦt
modis beniuolentiã uidicis querat
ut oratorum argum̃ta hinc inueniaᷤᷤ
suisse ꝓgressa Prestita enu dona
numerant᷑. ut ad beneficia consueta
Aimis boni udicis intuitet᷑. Qua ppi
rogat ut si

Expanded text:
Intuere sollicite quot modis benevolentiam Judicis quaerat, ut oratorum argumenta hinc invenias fuisse progressa. Praestita enim dona numerantur, ut ad beneficia consueta animus boni Judicis invitetur. Quapropter rogat ut sua
Abbreviated transcription (Latin):
IPognoscant at genus respicit utrũꝙ¬
I petantium suie qui obstinatione sua
ꝑituri funt. siue qui adhibita satiffa¬
ctione libant᷑ Om̃s enim cognosct̃
altissumis. dum ipsum cognou̾int
ir⁊conũsis paitere. ⁊ ob duratos eterna
uitione dampnate:
Conclusio

Expanded text:
ognoscant ad genus respicit utrumque peccantium, sive qui obstinatione sua perituri sunt, sive qui adhibita satisfactione liberantur. Omnes enim cognoscunt Altissimus, dum ipsum cognoverint et conversis parcere, et obduratos aeterna ultione damnare. Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad quartam partem
Tngregatio: uidoꝵ crimina colligunt᷑.
Neus enim cogitationes murmuran-¬
tiũ etiam uingua quiescente cognoscit.
qui solus potest inter ñtacitumq tcͣ¬
tatum tanqͣ olamore magne uocis
audre S intende qd̾ pͥusdix distulit.
nunc adicoit suꝑposuit ne siuindica¬
ret adp̃sens: crederet᷑ murmurantes
minme satiare potuisse. S distulit
uundictam: ut osteuderet et paciẽtia

Expanded text:
enit ad quartam partem, congregatio, Judaeorum crimina colliguntur. Deus enim cogitationes murmurantium, etiam lingua quiescente, cognoscit, qui solus potest internum tacitumque tractatum tanquam clamorem magnae vocis audire. Sed intende quod prius dixit, distulit; nunc addidit, superposuit; ne si vindicaret ad praesens, crederetur murmurantes minime satiare potuisse. Sed distulit vindictam, ut ostenderet patientia
Abbreviated transcription (Latin):
Illoꝵ memor ẽ dequib suꝑiꝰ dix̃. subito
ilefecerunt: ꝑierunt ꝓpt̾̃ iniquitatẽ
suam. Illi enim se elongauerunt ab eo:
qd idoł seruientes. deo uͦ nullam reue¬
rentiam redlidunt. Iste enim credens
do paulisꝑ recesserat ut rediret. quando
sicut sers¬

Expanded text:
Illorum memor est de quibus superius dixit: Subito defecerunt; perierunt propter iniquitatem suam. Illi enim se elongaverunt ab eo, qui idolis servientes, Deo vero nullam reverentiam reddiderunt. Iste enim credens Deo paulisper recesserat, ut rediret, quando, sicut sae
Abbreviated transcription (Latin):
significat utiq pecratores. qu
p̃tio sunt redempti. nec de obni¬
ficat diabolum. qui de celo ꝓiec
corruit. et penam sue ꝑu̾sitatis
tu hereditabis in om̃ib gentili

Expanded text:
significat peccatores, qui nullo pretio sunt redempti, nec de pecificat diabolum, qui de coelo projectus corruit, et poenam suae perversitatis tu haereditabis
Abbreviated transcription (Latin):
cedat et grauio ił iniquoꝵ ponat᷑
insidiis. Aduidit. Na madiutorium
in cum resince Quia se nouerat af
Nam que ille adiuuat malorum con¬
ititiie ñ deficit. s tunc spe potius
erigi quando tribulationum fasce

Expanded text:
cedat, et gravioribus iniquorum exponatur insidiis. Addidit, Deus, in adjutorium meum respice. Quia se noverat affNam quem ille adjuvat, malorum contritione non deficit; sed tunc spe potius erigitur, quando tribulationum fasce
Abbreviated transcription (Latin):
Remittere ẽ
debitum relaxare. ñ cause alicuiꝰ inter¬
uentu. s pietatis intuitu. Sic dñs re-¬
misit culpã. dum reos ꝑuenire fecit
adueniam. Hoc ẽ qd̾ suꝑiꝰ dix̃. au̾tisti
captiuitatẽ iacob. Captiuitas enim

Expanded text:
Remittere est debitum relaxare, non causae alicujus interventu, sed pietatis intuitu. Sic Dominus remisit culpam, dum reos pervenire fecit ad veniam. Hoc est quod superius dixit: Avertisti captivitatem Jacob. Captivit
Abbreviated transcription (Latin):
Confessione dde uctoram ꝓpicium sibi
tudicẽ redlit. ut qus se ꝑ iusticiam
uindicare ñ potetat: ꝑ supplicationẽ
necessarias expiaret: S cun
nefanda idola sequerentur

Expanded text:
torum propitium sibi judicem reddit, ut qui se per justitiam vindicare non poterat, per supplicationes necessarias expiaret. Sed cumnefanda idola sequerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
enim in nob̃ exiguitas bonorut
sticiȩ. sinos incipiat uigor ȩquit
inquirere: Suꝑ hoc ponitꝰ et nu
nequis se putaret de probitate acti
suoꝵ debe p̃sumere cum sebomi

Expanded text:
enim in nobis exiguitas bonorum justitiae, si nos incipiat vigor aequitatis inquirere. Super hoc ponit et, nimis: ne quis se putaret de probitate actuum suorum debere praesumere, cum se boni
Abbreviated transcription (Latin):
fili. WUenit ad ingressum scđm. in qͦ
peccatores inisto quidem scło subbui¬
tate temꝑis sic̃ fenum dic̃ florere. s
mmnilla uidicatioẽ ubi factis digna re-¬
cipiant eos asserit celerit interire

Expanded text:
li. Venit ad ingressum secundum, in quo peccatores in isto quidem saeculo sub brevitate temporis sicut fenum dicit florere; sed in illa judicatione, ubi factis digna recipiunt, eos asserit celeriter interire,
Abbreviated transcription (Latin):
saciare. Sequit᷑:
contineat. omĩa simul faciens.
leficeret: cum se muna retrac-¬
ne taminnumerabilia. tam in
tauisse recreari:¬

Expanded text:
satiare. Sequitur,contineat: omnia simul faciens, ejus deficeret, cum se in una retractatione tam innumerabilia, tam ingpotuisse recreari
Abbreviated transcription (Latin):
uuscderi. quiatiũ laborat intellectus
cui magist aspectꝰ: Et cur lecta ut
tota humane salutis ingerunt
lacram̃ta. Unde nec iltõ ꝙͦ iudico mͣ¬
seundum qͣd illi triumphali ascensi¬
on illam ꝙͣ ymagnnem tabnaculi.
inȩpla ad hebitos beatꝰ apłs paulus
mirabilit appbcauit dicens. Xp̃c autẽ
adsistens pontifec futõꝵ bonorũ ꝑ am¬
pliꝰ ec ꝑfectiꝰ tabnaculũ ñ mamii factũ¬

Expanded text:
on videri. Quid enim laborat intellectus, cui est magister aspectus? Et cur lecta veltota humanae salutis ingerunt sacramenta? Unde nec illud quoque judico transeundum, quod illi triumphali ascensioni, illam quoque imaginem tabernaculi in Epistola ad Hebraeos beatus apostolus Paulus mirabiliter applicavit dicens: Christus autem assistens Pontifex futurorum bonorum, per amplius et perfectius tabernaculu
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus. qui supplicationib piis
minum corrigunt᷑. Iusticia quippe
recognita remitti sibi humilit̾ petunt.
qd̃ sceleratis ausib ꝑpetrarunt. et qd̾
gaudentes maie ligau̾nt: ꝑ beneficia.

Expanded text:
dicimus, qui supplicationibus piis a Domino corriguntur. Justitia quippe um veritate recognita, remitti sibi humiliter petunt quod sceleratis ausibus perpetrarunt; et quod gaudentes male ligaverunt, per beneficia p
Abbreviated transcription (Latin):
mus multorum confatioe a
tibi Soliditatem ꝓmissionisti
ipsa testat᷑ que nunꝗͣ transito al pe
nisi ubi mentis firmuas indicat. Su
ẽ illito Paratum cormeum ds ꝑatum
cormeum. ⁊ hissimilia: libi cicti
ut aliorum culta negaret᷑: Quia illae
uera deuotio. q̃ solum iustissime ut¬
nerat᷑ actorem Et illã inspiciamus.
qm̃ mortẽ plerumq generat uł a
mel terreno udiciicrimina consio
dõ autem freqñtata confessio. Nipar¬
turit ꝑicłm. s salutem Pulchrimꝰ
turrit ꝯe do uerborum Priꝰ sĩ dicitao¬

Expanded text:
mus multorum confatione tibi. Soliditatem promissionis repetitio ipsa testatur, quae nunquam transitorie ponitur, nisi ubi mentis firmitas indicatur; sicut est illud: Paratum cor meum, Deus; paratum cor meum , et his similia. Tibi dictum est, ut aliorum cultura negaretur; quia illa est vera devotio quae solum justissime veneratur auctorem. Et illud inspiciamus, quoniam mortem plerumque generat, vel semel terreno judici crimina confiteri: Deo autem frequentata confessio non parturit periculum, sed salutem. Pulcherrimus currit ordo verborum. Prius se dicit
Abbreviated transcription (Latin):
habitare intab̃nacuł peccato
Uir sapiens ñ iudicabat ad cai
ocłm s ad ipsiꝰ u̾itatis aspectui
pulchra. o sublimitas ista felici ssi
ille magis honorabił iudica¬

Expanded text:
habitare in tabernaculis peccatorum. Vir sapiens non judicabat ad carnis oculum, sed ad ipsius veritatis aspectum; ut pulchra! o sublimitas ista foedissima!ille magis honorabilis judica
Abbreviated transcription (Latin):
in libro .iiii. antiquitatum
ctio multa de templi construc-
Locutꝰ ẽ qd̾ asaiomone fabri-
eẽ dinoscitur. Nos eni et
nus collocari. quatius qd̾ scͥptẽ¬

Expanded text:
in libro octavo Antiquitatum titulo tertio multa de templi constructione locutus est, quod a Salomone fabricatum esse dignoscitur. Nos enim etfecimus collocari; quatenus, quod Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
I. Consuetudo huit
cogitationis ẽ: ut cum se copios
scrutatione collegerit: in aliꝗͣ
nere uidetur initim. quatinus mag
soliditas totiꝰ culmnis appareret.
lis fundamenta laudata sunt.

Expanded text:
. Consuetudo humanae cogitationis est, ut cum se copiosa perscrutatione collegerit, in aliquamere videretur initium, quatenus magna soliditas totius culminis appareret, cujus prius fundamenta laudata sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uneisus iste ꝓnuntiet Suꝑiꝰ dix̃ increpa¬
e dm̃ eos qui ascendunt equos. idest qui
in aiestatis suȩ ueniens: suꝑbos addix̃it.
hlmilib coroe ꝑpętuam contulit dig¬
nitatem Hic enim multi resistunt p̃¬
feptis es. qñ illa magis appetunt.qipsiꝰ
monitis ĩnhibent. Tunc aũtem qui
resistet tͥ Hoc negati

Expanded text:
ersus iste pronuntiet. Superius dixit increpare Dominum eos qui ascendunt equos, id est quiria majestatis suae veniens superbos addixerit, et humilibus corde perpetuam contulerit dignitatem. Hic enim multi resistunt praeceptis ejus, quando illa magis appetunt quae ipsius monitis inhibentur: tunc autem quis resistet tibi? Hoc negati
Abbreviated transcription (Latin):
su ȩccłia loquitur. bonum eẽ memo¬
tans laudes dño dicere: qd̃ insipiẽtẽ
zirreligiosum ꝓfitetur modis oĩb¬
ignorare Scd̃o. peccatores sic̃ fenũ
uelocit᷑ asserit eẽ ꝑituros: Tercio.
iustos dic̃ florere ut palmam. cres¬
c̾ẽ autẽ sic̃ cedros libani. ut ⁊ ꝑtina¬
ces metꝰ corrigat et deuoti felici pol¬
licitatione congaudeant:¬

Expanded text:
su Ecclesia loquitur, bonum esse commemorans laudes Domino dicere, quod insipientem et irreligiosum profitetur modis oignorare. Secundo peccatores sicut fenum velociter asserit esse perituros. Tertio dicit justos florere ut palmam, crescere autem sicut cedros Libani: ut et pertinaces metus corrigat, et devoti felici pollicitatione congaudeant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissio. Qu euim aiꝰ homo dare por
uin cim grator suo libent am¬
mam ꝓbatur offerit. Beuedicit enim
unusquisq minta sua ꝑficce dĩi.
quando botis opib anr hac luce uer¬
satur. Abdidit. et innoniine tuo

Expanded text:
promissio. Quid enim majus homo dare potest quam cum Creatori suo libenter animam probatur offerre? Benedicit enim unusquisque in vita sua perfecte Deum, quando bonis operibus in hac luce versatur. Addidit, et in nomine tuo
Abbreviated transcription (Latin):
qunc facit uidicis causam ut
c icatiꝰ cõmoueret. cui negocii
sii itulitas intimat᷑: Nunc ad ipso
eilisi uerba conu̾tit. ex petens ut
igsam fuã contra illos li udicet.
uñ desinunt prauis mur muratio¬
nib insonare: Iudicat enim causam
s. dumꝰ er rautes facit manifesta
iugnoscere. ut conũsi pdicent qd̾ stul¬
uis cogitationib ab nuebunt: Sequit᷑
⁊ nos ñ cognoscet ampliꝰ. Adiecit
ftorum que ab insipiente sunt totat
die. Et hoc de suꝑiorib pendet qui

Expanded text:
nunc facit judicis causam: ut eum efficacius commoveret, cui negotii sui qualitas intimatur: nunc ad ipsum Dominum verba convertit, expetens ut causam suam contra illos dijudicet, qui non desinunt pravissimis murmurationibus insonare. Judicat enim causam suam, dum errantes facit manifesta cognoscere, ut conversi praedicent quod stultis cogitationibus abnuebant. De judicio  nos non cognoscet amplius. Adjecit, eorum quae ab insipiente sunt tota die. Et hoc de superioribus pendet, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
Imipsagͥ captiuitate filii sacere
ab allophił gladio legunt᷑ extr
quorum uniꝰ uxor udua facta
subitum partum morte p̃uent
Ita contigit ut eiꝰ uidna mine
ploraretur. dum uniu̾sos cõm
interitꝰ occupasset: Nam

Expanded text:
igitur captivitate filii Heli sacerdotis ab Allophylis gladio leguntur exstincti; quorum unius uxor vidua facta, post subitum partum morte praeventa est. Ita contigit ut ejus vidua minime ploraretur, dum universos communis interitus occupasset. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
un it meternum. Post uerba dñi¬
it asaph ad terciam partem iminicoᷤ
digna execratione redarguens. Mẽ¬
teantur enim. qui bonis se pollicita¬
tionib obligantes: inpessimos iter̃
elabuntur errores. De paganis enĩ
dici ñ potuit: qui nulla fuerant dño
pinissione cõstricti Et ne forsitan
Id eos florentes in hoc mundo diuiteᷤ
credes iam relictos: adlidit: In ecñũ
qũ ił dicet᷑. ite inignem ȩc̾ñum:
De quib etiam legitur. Uermis eoꝵ
ñ moriet᷑. et ignis eoꝵ ñ extinguet᷑.
deficit: s qui se ut potissimum
queratur abscondit

Expanded text:
um in aeternum. Post verba Domiit Asaph ad tertiam partem, inimicos ejus digna exsecratione redarguens. Mentiuntur enim qui bonis se pollicitationibus obligantes, in pessimos iterum relabuntur errores. De paganis enim dici non potuit, qui nulla fuerant Domini promissione constricti. Et ne forsitan quod eos florentes in hoc mundo vides, crederes jam relictos, addidit, in aeternum quando illis dicetur: Ite in ignem aeternum ; de quibus etiam legitur: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . deficit, sed qui se, ut potissimum quaeratur, abscondit
Abbreviated transcription (Latin):
Isti iunce fructuose que mundi fp¬
cia comp̃hendit: uiam fecit dñs
dum esꝰ conspectib apparere dignas̃.
Ipsa emim ꝓficiendi fuit causa ait
suum uideret agricolam. et ade
iubrem p̃dicationis acciꝑet. quatiuꝰ
fructus su auissimos ꝓcrearet. Sequit᷑.
Plantasti radices esꝰ et repleta ẽ tr̃a
Radices tiꝰ sunt ꝓpħe celestis retis
oꝑatione plantau. ex quib illa feliꝰ¬
ces parmites tendens: uniu̾sum mũ¬
dum quasi amenis fidĩ umbraculis

Expanded text:
uosae, quae mundi spatia comprehendit, viam fecit Dominus, dum ejus conspectibus apparere dignatus est. Ipsa enim proficiendi fuit causa, ut suum videret agricolam, et ab eo imbrem praedicationis acciperet, quatenus fructus suavissimos procrearet. Sequitur, et plantasti radices ejus, et repleta est terra. Radices ejus sunt prophetae coelestis Regis operatione plantati: ex quibus illa felices palmites tendens, universum mundum quasi amoenis fidei umbraculis
Abbreviated transcription (Latin):
adse currentib initis: qr dui su¬
to abundantior ẽ pietas. q̃ tot
maxat offensas. Restat ut ei uigit
plicẽmus. qñ eum audimꝰ omĩb
niocantib se ñ negare p̃sidium.

Expanded text:
ad se recurrentibus. Mitis, quia diu sumulto abundantior est pietas, quae tot relaxat offensas. Restat ut ei jugiter supplicemus, quando eum audivimus omnibus invocantibus se non negare praesidium.
Abbreviated transcription (Latin):
nȩt̃num. Dñarienĩ possirt. et
ꝓͥncipes t̾rarum. s si inurtute sua
neq ietnum. qua ꝓpt̃ hec duo adli¬
ta sant ut om̃ĩpotentis regis uirtus
possit ostendi et ne ꝓmissiones pai¬
ctas iimes putart adhue ceca gent¬
litas adlidit. oculi eł suꝑ gentes respi¬
ticnt. Ut qͦd illi ꝑ se uidere npoterãt
aspectu ũiturmnis intuerent᷑ afflaci.
Dns eniin qõ ietoicit illuminat qd
uiluinte disponit et liberat.

Expanded text:
ernum. Dominari enim possunt et principes terrarum; sed non in virtute sua, neque in aeternum. Quapropter haec duo addita sunt, ut omnipotentis Regis virtus possit ostendi. Et ne promissiones praedictas inanes putaret adhuc caeca gentilitas, addidit, oculi ejus super gentes respiciunt, ut quod illae per se videre non poterant, aspectu veri luminis intuerentur afflatae. Dominus enim quos respicit illuminat; quos visitare disponit, et liberat.
Abbreviated transcription (Latin):
Post quinti diapsalmatis intposicienẽ
ꝓpħa uenit ad sextam partem animores
fideles ut dõ psallant qui resui⁊ titia
ortuis Nam cur dño psalleen. po¬
tui. Qui ascendit suꝑ celoscelorure
nis utiq ihe. qui de celo descendit ad

Expanded text:
Post quinti diapsalmatis interpositionem propheta venit ad sextam partem, admonens fideles ut Deo psallant, qui resurrexit a mortuis. Nam cui Deo psallerent exponitur, qui ascendit super coelos coelorum, Dominus utique Jesus, qui de coelo descendit ad
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo. Dicendo enum si iquam
crudelib factis auget ani
ut ita sibi credẽt hum ani s¬
nem effund̾e licuisse quen am
scclerate cedis ostendit. ut uon
nti urbem: uerum etiam cͥca

Expanded text:
exemplo. Dicendo enim, sicut aquam, crudelibus factis auget invidiam, ut ita sibi crederent humanum sanguinem effundere licuisse, quemadmodum sceleratae caedis ostendit, ut non solum intra urbem, verum etiam circa
Abbreviated transcription (Latin):
Refert inauia uerba dem̃ti
q̃ merito suꝑiꝰ somnisse posuit
quam locutos. Hac enim utentione
fatienda ẽ antixp̃i ꝑsecutio illa seu
quasi malum aliqͦo funditus adpoit᷑.
Nescientes qr dum seruos xp̃i necare
cupiunt: scõꝵ numerũ assidua ꝑ¬
secutiõe complebunt: De gente arte
qd̾ posuit numero singłari: signifi¬
cat ppłm xp̃ianũ. Nam quãius de
muitis gentib docet et̃ collectus. n̾ito¬

Expanded text:
Refert inania verba dementium, quae merito superius sonuisse posuit quam locutos Hac enim intentione facienda est Antichristi persecutio illa saevterrarum quasi malum aliquod funditus abrogetur: nescientes quia dum servos Christi necare cupiunt, sanctorum numerum assidua persecutione complebunt. De gente autem quod posuit numero singulari, significat populum Christianum; nam quamvis de multis gentibus doceatur esse collectus, merit
Abbreviated transcription (Latin):
Hactenus futas
to illos conuerutur qui sunt
op̃stante credituri: Nam illoꝵ
esimpletur ignominia: qui
um seli ⁊ reuereantur iꝑtant.

Expanded text:
Hactenus futuranunc ad illos convertitur qui sunt Domino praestante credituri. Nam illorum facies impletur ignominia, qui culum saeculi; et revereantur et
Abbreviated transcription (Latin):
Malorum tantum
ẽ amunere diuinitatis arceri.
centiam uͦ. plenã dĩ constat
unerib. S hec innocentia nide
uocabuli fine cognosci. Ipse
sponit᷑ inconualle lacͥmarũ
igit abiectus eẽ in domo dei.
quam habitare in tab̃nacłis¬

Expanded text:
Malorum tantum poena est a munere Divinitatis arceri. Innocentiam vero plenam Dei constat esse muneribus, sed haec innocentia sui debet vocabuli fine cognosci. Ipse est disponitur in convalle lacrymarum, qui eligit abjectus esse in domo Dei magis quam habitare in tabernac
Abbreviated transcription (Latin):
em rudes ppłos inuitaiit. ne adhuc
repidantib inponeret qd̾ pauescere
potiussent. S postqmͣ dñi gła po-¬
tentiaq narrata ẽ apte confessionem
plorationis imposuit qũ instructꝰ.
animus si potiusset respuere salubri.
potirem¬

Expanded text:
e adhuc trepidantibus imponeret, quod pavescere potuissent. Sed postquam Domini gloria potentiaque narrata est, apte confessionem plorationis imposuit, quando instructus animus non potuisset respuere saluberrimam potionem
Abbreviated transcription (Latin):
et euanglira testatut auetoritas. et de
eo apłs siumere doceat᷑ gremplum. Le¬
gitur enĩ meuanglio Et dederunt ĩ
me accto. Et ubi Leuis domiis tue
comedit me Apłs paulus qͦq ait
fiat mensa corum corã ipsis in laq̃um
et in retributiones. et in scairoalum.
Obscurent᷑ ocłi eorum neuudeant et
dorsum illoꝵ semꝑ incurua. Quos¬
uersus hic positos indmoriector in¬
uenies. Uude quis dubitare possi
hunc psalmum duĩce passioni. conue¬
nire cuitał ac tanta inlunc intellec¬
tum susfragat᷑ auctoritas. Sequitur:
Prohis qui cõmutaburit Ista gͥ cõmu¬
tatio. significat ppłos xp̃iaues qui
ueteris hominis pͣuitate depofua.
in noue regenerationis sunt iure
cõmutati. Prohis autem qo dictiẽ
intelligendũ ẽ qm̃ reuera passio dii
ꝓcunctis fidelib collocata monset¬

Expanded text:
et evangelica testetur auctoritas, et de eo Apostolus sumere doceatur exemplum. Legitur enim in Evangelio: Et dederunt in me aceto ; et alibi: Zelus domus tuae comedit me. Apostolus quoque Fiat mensa corum coram ipsis in laqueum  et in captionem, et in scandalum. Obscurentur oculi eorum, ne videant  et dorsum illorum semper incurba. Effversus hic positos, memor lector, invenies. Unde quis dubitare possit hunc psalmum passioni dominicae convenire, cui talis ac tanta in hunc intellectum suffragatur auctoritas? Sequitur, pro his qui commutabuntur. Ista igitur commutatio significat populos Christianos, qui, veteris hominis pravitate deposita, in novae regenerationis sunt munere commutati. Pro his autem quod dictum est, intelligendum est quoniam revera passio Domini pro cunctis fidelibus collocata  ms
Abbreviated transcription (Latin):
Postquam magnatia dñi. ⁊ beatorum
dona p̃dicauit. inscła parte stu¬
sius cõmonet gentes ut om̃i cunefa¬
tione deposita afferant dño głam
et honorem: Nam cum dic̃ patrie
gentium. plus significat quã si so¬
las diceret gentes: Gens enim aliqͦs
potest habere ꝑegrinos. Et dumna¬
tio dr̃ ñ aduenas complectim᷑. sed
tantum gentem uniꝰ sanguinis
indicamus. Hic uͦ dictum ẽ patrie
gentium. ut nullus indigenai
lus hospes. nullus ꝑegrinus redłet᷑¬
exceptus. Patria enim dicłaẽ. qua¬
si patris airia. Sequit᷑. Afferte dño
głam ⁊ honorem. Ammonet etiam
ut illa generalitas dño głam afi¬
rat. et honorem. Gła est diũ. ci
se aliquis laudabili conu̾satior
tractauerit: Gtificatur enim di
discipuł fins dic̃. Sic luceat lux
urã coram hominib ut uideant

Expanded text:
Postquam magnalia Domini, et beatorum dona praedicavit, in secunda parte studiosius commovet gentes, ut omni cunctatione deposita, afferant Domet honorem. Nam cum dicit, patriae gentium, plus significat quam si solas diceret gentes. Gens enim aliquos potest habere peregrinos, et dum natio dicitur, non advenas complectimur, sed tantum gentem unius sanguinis indicamus. Hic vero dictum est, patriae gentium, ut nullus indigena, nullus hospes, nullus exceptus. Patria enim dicta est quasi patris atria. Sequitur: Afferte Domino gloriam et honorem. Admonet etiam, ut illi generalitas Domino gloriam afferat et honorem. Gloria est Domini, cum se aliquis laudabili conversatione tractavit. Glorificatur enim Domdiscipulis suis ait: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant
Abbreviated transcription (Latin):
inaltum. et fec illa q̃dicta funt:
Exitꝰ morus qui dño fuit ipse nos ube¬
rat. ipse amorte ppetua facit exirez
Q d̾ pulchre arbitror tẽ subnuctum
ne humana causaret infirmitia qͣn
morior. quare desicio. abhbnde dut
relis nr̃is magna curatio. auexit̾
mortis Exitꝰ morts ẽ dm̃. hor c resur¬
tecgo uotua fidelium. Riucra eritꝰ

Expanded text:
t fecit illa quae dicta sunt. Exitus mortis qui Domino fuit, ipse nos liberat, ipse a morte perpetua facit exire. Quod pulchre arbitror esse subjunctum, ne humana causaretur infirmitas, quare morior? quare deficio? Adhibita est querelis nostris magna curatio: Domini exitus mortis. Exitus mortis est Domini, hoc est resurrectio votiva fidelium. Revera exitus illi
Abbreviated transcription (Latin):
Pe diapsaimatis in¬
tinonem. ad quletunsttuit ingressõ
nidic quea dmodum morte sua nos
endi Sub audiamꝰ ħabet potestatem
sauios faciendinos. Quappt ipse nos

Expanded text:
 diapsalmatis incisionem, ad quartum venit ingressum, ubi dicit quemadmodum morte sua nos endi, subaudiamus hic, habet potestatem salvos faciendi nos. Quapropter ipse nos
Abbreviated transcription (Latin):
rib dic̃. fontes illos appesi
ficcat᷑ ad icħm sine dubitatione
ꝑducit᷑ Qd̃ tunc contingere mani¬
festum ẽ quando donans multitu¬
dinẽ peccatoꝵ diaboli ꝯstat mnundã¬
tia ꝑisse consilia. Atham hebrea
lingua fortis intp̃tatur qd̃ sepedia¬
bolum significare iam diximus.

Expanded text:
ribus dicit. Fontes illos appellasiccatur, ad nihilum sine dubitatione perducitur. Quod tunc contingere manifestum est, quando donans multitudinem peccatorum, diaboli constat inundantia periisse consilia. Ethan Hebraea lingua fortis interpretatur, quod saepe diabolum significare jam diximus.
Abbreviated transcription (Latin):
ad utt̾am uelimus aduertere: multoᷤᷤ
ne unũ et nonagenarios bene uige¬
tes inuemies: et iterum nec dum septu¬
agenarios debilitate confectos.ait qd̃
hic dr̃. constart minime uideatur:
Sinumerum seꝑtuagenarium legipo¬
tꝰ decent̃ aptamꝰ. q̃ salb̃m diẽ septimũ
obseruandum eẽ p̃cepit. Octogenariũ
qui octauũ diẽ resurrõnis dm̃ice scã
festiuitate ueneratur. ut duo testam̃¬
ta sic̃ in septuagesimo psalmo iã dixi¬
mus. ubi opꝰ istud diuisimꝰ. ꝑhunc
numerum significasse uideatur: Ipsa
su ⁊ enim p̃cepta. in quib fideles
auime salubrima mentis ualitudine
reguntur. Octogenario uͦ adlidit in
potentatib. qi tunc reuera cepimus
habe potentiam. qũ nob dñs saluator
tatem. ut nũto dies dicant᷑ ꝑ que do¬
minũ inũb̃ suis illuminata mente
conspicimꝰ: Et intende quid sequit᷑.
Er płimũ eoꝵ labor ⁊ dolor. Id ÷ qui
hec duo testamenta transcendit.
mĩ illic ẽ aliquid: sic̃ heretici faciũt

Expanded text:
ad litteram velimus advertere, multos hominum et nonagenarios bene vigentes invenies, et iterum necdum septuagenarios debilitate confectos; ut quod hic dicitur, constare minime posse videatur. Sed numerum septuagenarium legi potius decenter aptamus, quae sabbatum diem septimum observandum esse praecepit. Octogenarium qui octavum diem Resurrectionis dominicae sancta festivitate veneratur: ut duo Testamenta sicut in septuagesimo psalmo jam diximus, ubi opus istud divisimus per hunc numerum significasse videatur. Ipsa sunt enim praecepta, in quibus fideles animae saluberrima mentis valetudine reguntur. Octogenario vero numero addidit in potentatibus, quia tunc revera coepimus habere potentiam, quando nobis Dominus Salvator tatem; ut merito dies dicantur, per quos Dominum in verbis suis illuminata mente conspicimus. Et intende quid sequitur: Et plurimum eorum labor et dolor; id est, qui haec duo Testamenta transcenderitenim illic est aliquid sicut haeretici faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
anauirtꝰ hit sincerissime oratio
ostendit᷑. ut uerba u̾acia ñ in
s tenues dissipent᷑. s quasi q̃dã
bna ad conspectum dñi introire
catur. ⁊ mandatum opus agere
ditiqs ñ habe s uirtutis suȩ ope

Expanded text:
a virtus hic sincerissimae orationis ostenditur; ut verba veracia non in auras tenues dissipentur, sed quasi quaedam persona ad conspectum Domini introire videatur, et mandatum opus agere,diximus non habere, sed virtutis suae ope
Abbreviated transcription (Latin):
illis reb consolari animã suam q̃
humanis desideriis appetunt᷑. t
fatigat᷑ uigiliis. remissam uagationẽ
querat. si ieuiniis: corpꝰ suũ congi
hilaritate reficiat. si tristis ẽ anicor
cum fabulationib tranfferat᷑ Isti
una fuit consolatio. intentionẽ suã
ponere semper in domino:
Memor fui deche delectatus su
exeieitax̾ sum et dese it sp̃e mon

Expanded text:
illis rebus consolari animam suam, quae humanis desideriis appetuntur; ut si fatigatur vigiliis, remissam vagationem quaerat; si jejuniis, corpus suum congrua hilaritate reficiat; si tristis est, amicorum confabulationibus transferatur. Isti vero una fuit consolatio, intentionem suam ponere semper in Domino. Vers. 3. Memor fui Dei et delectatus sum; exercitatus sum, et defecit p
Abbreviated transcription (Latin):
ds potiꝰ menisset inimicol Subumx
suasus a diabolo ꝗͣdo hoc qͣd ili
dit ptum in hibuerat p̃sumpsit attu¬
gcie. et merito morte dampnatꝰ ẽ q
et tam̃ erucem quasi auq̃d delictũ
ꝑ petrass excepit. et soluit ꝓ nob qd̾

Expanded text:
eos potius invenisset inimicos. Subjunxsuasus a diabolo, quando hoc quod illi praeceptum inhibuerat, praesumpsit attingere. Et merito morte damnatus est, qet tamen crucem, quasi aliquod delictum perpetrasset, excepit, et solvit pro nobis quod
Abbreviated transcription (Latin):
In pͥma parte psaure. ꝓpħa. cõmonet
uiuu̾sitatem. ut̃ dñm debeat sub
magna iocumditate laudare. qr tãti
añi triste ñ decet eẽ seruitium. Et ne
semꝑ hoc genere confessionis utends̃¬

Expanded text:
In prima parte psalmi propheta commonet universitatem, ut Dominum debeat sub magna jucunditate laudare, quia tanti Domini triste non decet servitium. Et ne semper hoc genere confessionis utend
Abbreviated transcription (Latin):
Tbonit ad quartam narrationẽ. ubi
mn letꝰ refert quas xp̃e uirtutes xͥ
anĩ maiestas effecerit. Nam de qͦ
priꝰ dixerat notam fecisti inpopuł
rtutem tuam. nunc dic̃ de ipso
unłunt te aq̃ ds̃. Paquas ppłos signi¬
ficari firquent scͥptura diuina testat᷑¬

Expanded text:
nit ad quartam narrationem, ubi jam laetus refert quas virtutes Christi Domini majestas effecerit. Nam de quo prius dixerat: Notam fecisti in populis virtutem tuam, nunc dicit de ipso: Viderunt te aquae, Deus. Per aquas populos significari frequenter Scriptura divina testat
Abbreviated transcription (Latin):
de sole qd̃ amniam iusti dixin
ꝓficit. S idõ adlidit ꝑfecta: utin
illo sp̃uaui corꝑe iam ñ temꝑale
aliquio intelligeres. s de sola pie¬
nissima et̃nitate sentires: Nam
et ipsura corpꝰ nr̃m inȩt̃num sic
tiantate complebitur. ut luna ꝑfecta.¬

Expanded text:
de sole, quod ad animam justi diximus proficit. Sed ideo addidit, perfecta, ut in illo spirituali corpore jam non temporale aliquid intelligeres, sed de sola plenissima aeternitate sentires. Nam et ipsum corpus nostrum in aeternum sic claritate complebitur, ut luna perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
anm erunt eoꝵ. Et idõ sic̃ paulo ar
dix̃. supplicandum ẽ ne auertas ho¬
minem in humilitatem. Adlidit
mane sicut herba transeat: Ad huc
illa fugitiua. et transitoria uite b¬
minum comꝑantur. freqũter en
herba iutra mom̃tum aut pastu
animaleum. aut aliqͣ tritura
sumitur. sunt anni homi
in corum potest et sac¬

Expanded text:
Anni erunt eorum. Et ideo sicut paulo ante dixit supplicandum est, Ne avertas hominem in humilitatem, addidit, mane sicut herba transeat. Adhuc illa fugitiva et transitoria vitae hominum comparantur. Frequenter enim herba intra momentum aut pastu animalium, aut aliqua tritura consumitur: sic sunt anni homin eorum potest es
Abbreviated transcription (Latin):
tialis scđm diuinitatẽ ꝓbat̾ existe
Hec sidiligent scõꝵ patrum p̃i¬
tione tractemus. nec aliqͣ dem̃tu
heretica pͣuitate turbem̃. omĩan
sic̃ dicta sunt. ab soluta u̾itate ꝯst¬

Expanded text:
tialis secundum divinitatem probatur existere. Haec si diligenter sanctorum Patrum praedicatione tractemus, nec aliqua dementium haeretica pravitate turbemur, omnia nobis, sicut dicta sunt, absoluta veritate
Abbreviated transcription (Latin):
electis arborib comꝑauit: nune
amenitatem et pusc̾tudinem ecłe
catholice buissima cõmemoratic
designat. inqua. dum planctati
dr̃. p̃destinatio dñi significatus
qr nisi quis iuea plantatus fueri.
crementum felicissutĩ ñ habebit.
Consida etiam qd̃ plantatos indomo
dm̃i inatriis florere manifestat.
a menbra designat Et utrumq
ul. ui rei ñ potest conuenire: Hic
nñ uistus bñdicit᷑ plantatꝰ. qui radicibꝰ
uirtut an trenis uiscerib firmiter
continetur: In atriis enim mĩto flo¬
rebit. qñ millo resurrõnis initio
auditi muneris felicitate gaudebit.
id: uenite benedicti patrismei ꝑcipite
regnum qd̾ uob ꝑatum ẽ aborigine

Expanded text:
electis arboribus comparavit, nunc amoenitatem et pulchritudinem Ecclesiae catholicae brevissima commemoratione designat; in qua, dum plantatio dicitur, praedestinatio Domini significatur: quia nisi quis in ea plantatus fuerit, crementum felicissimum non habebit. Considera etiam quod plantatos in domo Domini, in atriis florere manifestat: iora membra designat; et utrumque simul uni rei non potest convenire. Hic enim justus bene dicitur plantatus, qui radicibus virtutum terrenis visceribus firmiter continetur. In atriis enim merito florebit, quando in illo resurrectionis initio auditi muneris felicitate gaudebit, id est, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã quã suꝑiora minabar
Uisitat inuirga. qñ districte uin¬
cat: Sic et apłc scribens chorint
dic̃ Quid uultis. in uirga uemia
aduos incaritate ⁊ sp̃u mansuci¬
dinis : Uindicat qͦ inuerbib q¬

Expanded text:
sententiam quam superiora minabantur. Visitat in virga, quando districte vindicat; sic et Apostolus scribens Corinthiis dicit: Quid vultis, in virga veniam ad vos, an in charitate et spiritu mansuetudinis ?
Abbreviated transcription (Latin):
seg̾gatos eẽ cognoscit: Seqͥt᷑
surgentes inme malignantes
diuit auris mea: Insurgentes
t malignantes diuites huiꝰ scli
n hic pauꝑtatẽ eccłiȩ impia elatioe
spicunt: Hos audient aures õiũ¬

Expanded text:
segregatos esse cognoscit. Sequitur, et insurgentes in me malignantes audivit auris mea. Insurgentes sunt malignantes divites hujus saeculi, qui hic paupertatem Ecclesiae impia elatione despiciunt. Hos audibunt  ed., au
Abbreviated transcription (Latin):
turi sunt enĩ sic̃ salomon dicit.
id nob̃ ꝓfuit suꝑbia. aut qͥd di¬
sitiarum iactantia contulit nob̃e
Et cetera: Ibi enim audiuntur
Sa uota dampnantes. qui se in
d scło beatissimos estimabant:¬

Expanded text:
unt enim sicut Salomon dicit: Quid nobis profuit superbia, aut quid divitiarum jactantia contulit nobis ? et caetera. Ibi enim audiuntur sua vota damnantes, qui se in hoc saeculo beatissimos aestimabant
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ. ⁊ creaturarum cele
portat ymaginem: Pudet enĩ
peccatis obnoxium. centena
gno mͥ fuisse collatum. S p̃stet
Cina potentia ut adiudicationẽ
am gaude nos faciat remissione

Expanded text:
nitatem, et creaturarum coelestium portat imaginem. Pudet enim dicere peccatis obnoxium centenariindigno mihi fuisse collatum. Sed praestet divina potentia, ut ad judicationem suam gaudere nos faciat remissione
Abbreviated transcription (Latin):
stus fuĩt eiꝰ insigne refugium:
oreretur abiectꝰ. deinde qd̃ regis
ꝑtiorum ꝑtulit nefanda certami-
tercio maris rubri in audita
mracła. postrenium murmurantiᷤ
płi contumaciã formidandam:
 inhis om̃ib factus ẽ illi refugiã.
cum ab umu̾sis discriminib nosit᷑
e lib̾atus. Merito gͦ ꝑiculoꝵ suoꝵ
ecoxoatꝰ. tale cognoscitur fecisse

Expanded text:
tus fuerit ejus insigne refugium. moreretur, abjectus; deinde quod regis Aegyptiorum pertulit nefanda certamina; tertio maris Rubri inaudita miracula; postremum murmurantis populi contumaciam formidandam: sed in his omnibus factus est illi refugium, cum ab universis discriminibus noscitur esse liberatus. Merito ergo periculorum suorum recordatus, tale cognoscitur fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
orbem noscit᷑ eẽ diffusa: Bnemi
compendio ⁊ uideum confuauit.
qr gentes admnisit: ⁊ donatum destr
gauit. Namut homines intelligeres
cantate dixit qui reuera possunt
desdñi ꝑsonare. Deinde qi plalem nc¬
merum aptauit ad tram. qõ utiq ñ
conueniret. si tellurẽ uoluiss ĩtelligo¬

Expanded text:
orbem noscitur esse diffusa. Brevi enim compendio et Judaeum confutavit, quia gentes admisit; et Donatum destruratiam non negavit. Nam ut homines intelligeres, cantate dixit, qui revera possunt laudes Domini personare; deinde quia pluralem numerum aptavit ad terram, quod utique non conveniret, si tellurem voluisset intellig
Abbreviated transcription (Latin):
Latitudo &e
altitudo istiꝰ uineȩ: decent̃ exponit᷑.
Illos enim nonit oꝑire quos nutrit
ne arbusta posuit. Uites enĩ
nitur. S quamuis intricesimo
salmo cedros ꝓsuꝑbia designan
positas dixerimus. damen qm̃¬

Expanded text:
Latitudo et altitudo istius vineae decenter exponitur. Illos enim novit operire quos nutrit, dicit, bene arbusta posuit; vites enim inantur. Sed quamvis in trigesimo psalmo cedros pro superbia designanda positas dixerimus, tamen q
Abbreviated transcription (Latin):
lquidum elementũ. ruptum maluit
sicere quam diuisum. Quia reuera rup.¬
tum ẽ qñ ingeminũ latꝰ ꝑegrina sibi
solulitate ꝑmansit. ut ñ tam pelagus:
quam rupes putarent᷑ excise. ꝑduxit
cos ad ꝓmissam scił tre securitatẽ. ubi
iam cõmuni sorte sine metu pelagi
uident᷑ incecłe. Nam qd̃ sequitur.
statuit aquas quasi inutrẽ. ad illd̾ ꝑ¬
tinet qd̾ dix̃. intrupit mare. ut sic sta
inuasis Et nota quẽad mnodã
uantut ꝓmisse parabole¬

Expanded text:
quidum elementum, ruptum potius maluit dicere quam divisum: quia revera ruptum est, quando in geminum latus peregrina sibi soliditate permansit; ut non tam pelagus quam rupes putarentur excisae. Perduxit eos, ad promissam scilicet terrae securitatem, ubi jam communi sorte sine metu pelagi viderentur incedere. Nam quod sequitur, statuit aquas quasi in utrem, hoc ad illud pertinet quod dixit, Interrupit mare; ut sic starusa in vasis. Et nota quemadmodum resignantur promissae parabol
Abbreviated transcription (Latin):
fidelissimũ diuina ꝓtectione ualle
Tercia u̾ba sunt patris ad omnẽ fi¬
lem. quem inse de uotissime sꝑare
cognoscit. et in mundo isto defensi¬
nem. ⁊ in futõ illi p̃mia copmitter¬

Expanded text:
fidelissimum divina protectione vallari. Tertia verba sunt Patris ad omnem fidelem, quem in se devotissime sperare cognoscit, et in mundo isto defensionem, et in futuro illi praemia compromitte
Abbreviated transcription (Latin):
Uentum ẽ ad illa que
pater ꝓmiserat seruo suo dł Preꝑ
net rũ ad dĩtatem: qͣ consubstan-¬
ẽ patri. Sequit᷑ Et edificabo in se¬
culum scłi sedem tuã: Pollicitati

Expanded text:
entum est ad illa quae Pater promiserat servo suo David. Prnet, non ad deitatem, qua consubstanest Patri. Sequitur, et aedificabo in saeculum saeculi sedem tuam. Pollicitati
Abbreviated transcription (Latin):
aiuissimũ thronũ dignatione
euaiestatis insedit. sic̃ et de spũscõ
legitur. Et apparuerunt ilł disꝑtite
lingue tanꝗͣ ignis seditq suꝑ unum¬
nquẽq eorum. ⁊ repleti sunt os sp̃u scõ.¬

Expanded text:
idissimum thronum dignatione suae majestatis insederit; sicut de Spiritu sancto legitur: Et apparuerunt illis dispertitae linguae tanquam ignis, seditque super unumquemque eorum: et repleti sunt omnes S