comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
emplaustro seilicet unguento ⁊⁊ ferro : id est exemplo boni
reptionẽ discipline. Est aũ tumor mollis: eũ mens inflata
delecꝰtat᷑ uoluptuosis. dũ sectatur ocium. somnolentia
torpescit. Ex his gͥ languor ammȩ nascit᷑: qñ duricia ob¬
stinationis p̃ssa. t mollicie dissoluta. mens suꝑba nicħ oꝑat᷑.
assumt sibi in obȩdientia qñq nom̃ obedientie: ut solo
nomine gletur. S qr obedientia multis modis dr̃: expe¬
qde agitis: nomiet locũ in quo quis morat᷑. be p̃cepto enmo
ar᷑. iniungit ei obȩdientiã: de fac̾to. cõpleuit eñ. de loeo ayuo
aia moratur obeaientiã. cũ aliquã remotã seruat curiã. sri

Expanded text:
emplastro scilicet, unguento et ferro, id est, exemplo boniemplastro scilicet, unguento et ferro, id est, exemplo bonireptionem disciplinae. Est autem tumor mollis, cum mens inflata delectatur voluptuosis; cum sectatur otium, somnolentia torpescit. Ex his igitur languor animae nascitur, quando duritia obstinationis pressa, vel mollitie dissoluta, mens superba nihil operatur. Assumit sibi inobedientia quandoque nomen obedientiae, ut solo nomine glorietur. Sed quia obedientia multis modis dicitur, expequod agitur, nominet locum in quo quis moratur. De praecepto enim dicitur, injungit ei obedientiam; de facto, complevit eam; de loco, apud illam moratur obedientia, cum aliquam remotam serva
Abbreviated transcription (Latin):
bis : occidunt exemplis Religiosi uideri student: qr religio¬
oꝑari nolunt imꝑant. oꝑantur ipsi qđ aliis oꝑari licitũ
ẽẽ ñ putant: subiectos cogunt. ⁊ a nemine cogi uolunt.
suꝑbiȩ tumore ꝓcedens: sicut sanies ex ulcere. sic ex ulcere
contemptus emanat. Morbus in obedientiȩ : languor ẽ aĩȩ.
Qui enĩ oꝑari ñ uult ⁊ potest : uiuit. s languet uiuit pote¬
state. languet uoluntate. boc morbo pͥmus homo languit.
qui cũ uiueret potestate. ⁊ sanus eẽt bona uoluntate bes¬
⁊ nc̃ muscis ⁊ culicib ꝑ posteros seruit. Qñ infirmitas car¬
nis adunat᷑ intumorẽ: contingit qnͣq ut generet lanquo¬
ren. Mens enim carnalis ꝑ tumorẽ suꝑbiȩ : incurrit sepis¬
sime languorẽ mobedientie. Duȩ aũst̃ timoris species: du¬
ra uidelicet ⁊ mollis. Duricia tumoris in carne: ẽ obstinati¬
o carnaliũ in conu̾satione. hec aũ trib modis mederi solet

Expanded text:
bis, occidunt exemplis. Religiosi videri student, quia religiobis, occidunt exemplis. Religiosi videri student, quia religiosua. Quod operari nolunt, imperant: operantur ipsi quod aliis operari licitum non esse putant, subjectos cogunt, et a nemine cogi volunt. biae tumore procedens, sicut sanies ex vulnere, sic ex ulcere contemptus emanat. Morbus inobedientiae languor est animae. Qui enim operari non vult et potest, vivit, sed languet. Vivit potestate, qui cum viveret potestate, et sanus esset bona voluntate, besetiam nunc muscis, et culicibus per posteros servit. Quando infirmitas carnis adunatur in tumorem, contingit quandoque ut generet languorem. Mens enim carnalis per tumorem superbiae incurrit saepissime languorem inobedientiae. Duae autem sunt tumoris species, duri videlicet et mollis. Duritia tumoris in carne, est obstinatio carnalium in conversatione. Huic autem tribus modis mederi solent,
Abbreviated transcription (Latin):
seiliet qͥ bene uuiunt.⁊ subiectos male uiuere ꝑmnttunt. quiou qui
eipunt curã gregis :⁊ fuguint pondus laboris: Si nesciunt: eue sus¬
sent. cur mortẽ ineurrunt: Tales plati nutriunt filios heliiq
eũ mulierib que obseruabant ante ostiũ tabnaculi. dormiunt:
qͥ uenientes in silo sacrificare ñ ꝑmittunt. s antequã incenda¬
t᷑ adeps. carnẽ crudã rapiunt. Quasi filii heli st̃. qui sub p̃latis be¬
hoc realit̃ agunt. uł cũ carnis desideriis se. coniuingunt. lllos qͥ
ueniuint in suo. ne sacrificent impediunt: eũ nouit con uersos.
ũbis . ⁊ exemplis al exereitio hone oꝑationis aũtunt. Accendi ñ
ꝑmittunt adipem: qr extincꝰto caritatis igne. ñ in fundunt bo¬
sibi coquant. T̃ales quidẽ st̃ qui morantur in claustro. qͣ si
in silo: qui nichil aliud faciunt. nͥ qđ uł quomͦ uel quontũ¬
uolunt. Illi uͦ qui male uiuunt. ⁊ subiectos bene. uiuere
cogunt. errantes reuocant. s fortes oceidunt. Reuocant ũ¬

Expanded text:
scilicet qui bene vivunt, et subjectos male vivere permittunt: quidam cipiunt curam gregis, et fugiunt pondus laboris? Si nesciunt, cur sussent, cur mortem incurrunt? Tales praelati nutriunt filios Heli, qui cum mulieribus, quae observant ad ostium tabernaculi, dormiunt; qui venientes in Silo, sacrificare non permittunt, sed antequam incendatur adeps, carnem crudam rapiunt . Quasi filii sunt Heli, qui sub praelatis behoc realiter agunt, vel cum carnis desideriis se conjungunt. Illos etiam qui veniunt in Silo, ne sacrificent, impediunt; cum noviter conversos verbis et exemplis ab exercitio bonae operationis avertunt. Accendi non permittunt adipem, quia exstincto charitatis igne non infundunt bosibi coquant. Tales sunt quidam, qui morantur in claustro, quasi in Silo, qui nihil aliud faciunt, nisi quod et quovolunt. Illi vero, qui male vivunt, et subjectos bene vivere cogunt, errantes revocant, sed fortes occidunt. Revocant ver
Abbreviated transcription (Latin):
Aoani nt eioderate itanĩ⁊ ppositis isura ut aposila suster¬
tasiom ñ deleetatiomi sufficiant. numerus. ut ex ositq lasteo¬
positor reficiant᷑ : ne abstinentia nimia earo afflicta defier¬
nit oaan stati i:. se uaruriet᷑ In m̃sura debet eẽ. equalitis:
ñ quantitatis. s sufficientiȩ. Unde beatus auguiitanus. itlon
hes equant .s. est equalitas ñ quantitatis s sufficientiȩ.
t̾unc enĩ res equalit᷑ diud̾it᷑ : cũ ille qua dinidit. puteuiq
opus ẽ singulis partit᷑. In hõc multi muttociens᷑ decipuuii¬
ruit. eũ delicatiori alicui. usũ laucioris eibi concessũ tde¬
rint. Non ẽ inquiunt hec equa religio: quȩ ꝑsonas acei¬
pit. duutes honorat: ⁊ sic contingit detestanda ꝑu̾sitas¬

Expanded text:
modus, ut moderate utantur appositis; mensura, ut apposita sustentatione non delectationi sufficiant; numerus, ut ex aliquo appositorum reficiantur, ne abstinentia nimia caro afflicta deficiat, aut saturitate luxurietur. In mensura debet esse aequalitas, non quantitatis, sed sufficientiae. Unde beatus Augustinus: « Non tis, sed sufficientiae. Tunc enim res aequaliter dividitur, cum ille, qui dividit, prout cuique opus est, singulis partitur. In hoc multi multoties decipiuntur, cum delicatiori alicui usum cibi lautioris concessum viderint. « Non est, inquit, haec aequa religio, quae personas recipit, divites honorat: et sic contingit, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
s nolunt. humilitatis ẽ qđ renuunt : mnertiȩ uͥ ẽ. eũ seiant
si omĩno desistant. Qui aut̃ nec seunt nec possunt s uolut
cupiditatis uidet᷑ eẽ. qd̾ uolunt: stultitie si uelint nec seuuit
nec possunt. Illi quidẽ qui nec seiunt. nec possunt. nec uoluns
prudent̃ agunt. Sũma enĩ discretio ẽ : nolle qđ ñ potes. ꝑ¬
tudere qd̃ nescis. Quatuor ex his quȩ p̃diximis. i est scui¬
tieia ⁊ mertia. cupiditas ⁊ suꝑbia. neglegentiã generant.
reliqua uͦ quatuor id est ꝓuidentia discretio. humilitas ⁊i ea
ꝑtinet consiliũ. ad discretionẽ udiciũ ad humilitatẽ custoctia.
ad caritatẽ diligentia. Consiliũ ꝓuidentiȩ. separat a honis¬

Expanded text:
um sciant si omnino desistunt. Qui autem nec sciunt, nec possunt, sed volunt, ambitionis videtur esse, quod volunt stultitiae, si velint, quod nec sciunt, nec possunt. Illi siquidem, qui nec sciunt, nec possunt, nec volunt, prudenter agunt. Summa est enim discretio, nolle quod non potes, providere quod nescis. Quatuor ex his, quae praediximus, id est, stultitia et inertia, ambitio et superbia negligentiam generant. Reliqua vero quatuor, id est, providentia et discretio, humilitas et chapertinet consilium, ad discretionem judicium, ad humilitatem custodia, ad charitatem diligentia. Consilium providenti
Abbreviated transcription (Latin):
narus n dm̃ aucure consueuerat. ⁊ bositari serret Mac est
fasa matia Est erã uera maria ⁊ falsa merer uent ar aresa
fasa mas tra Uera maria. tacet: audit. lacrimatur. Bes.
naria conqueritur: qđ ñ egrediat᷑ qł exteriora ñ ot hnet.¬
chrũ arnguento: ut ungat mortuũ. Emit p̃cio beir ꝑsessa
quentat desiderio deuotionis ungit ũbo consolationis falso
mana uenait : frequentat ñ sepulchrũ s forum. Etmen. an
ne cũ redierit. eũ fatuis uirginib clausã inueniat ianuam.
era martha conquerit᷑: qđ sola mii tret. qđ sollicitudine
rei familiaris turbet᷑ qd̃ cũ sorore ũba dñi ñ audat. d qͥd
dicit ei añs: Martha martha sollicita es. ⁊ turbaris erga pluri

Expanded text:
bositati servit. Haec est bositati servit. Haec est falsa Maria. Est enim vera Maria et falsa Maria; vera Martha et falsa Martha. Vera Maria tacet, audit, lacrymatur; falsa Maria conqueritur quod non egrediatur, quod exteriora non ordinetcrum, ut ungat mortuum. Emit pretio boni operis, frequentat desiderio devotionis, ungit verbo consolationis. Falsa Maria vendit, frequentat non sepulcrum, sed forum. Timeo autem, ne cum redierit, cum fatuis virginibus clausam inveniat januam . Vera Martha conqueritur, quod sola ministret, quod solitudine rei familiaris turbetur, quod cum sorore verba Domini non audiat. Sed quid dicit ei Dominus? Martha, Martha, sollicita es, et turbaris e
Abbreviated transcription (Latin):
iectis ꝓuideant. Bebet gͥ p̃latus sapiens eẽ. ñ negligens. Ocłi
sapientis in capite eiꝰ id ẽ in xp̃o: ut se talem subiectis ex¬
hibeat. qualẽ se xp̃c discipłis p̃buit imitandũ. ut cũ apło
aicere possit. Imitatores mei estote : sicut ⁊ ego xp̃i. In trib¬
daret. rex cum a ligno regnaret: minister cũ petri pedib
aquã ministraret. Sacerdoti gͥ dignitas: regi potestas. mini¬
stro competit officiũ. Dignitati debetur reuerentia: potes¬
tati obȩdientia. officio cura. Duo ex his p̃latis debent᷑. tc̃i¬
cura uͦ subiectis impendenda ẽ a p̃latis. Quid: Nonne in ins
subiecti p̃latos mutari debent. Non. S cum uiderint p̃¬
latos in dignitate humiles. in potestate mites. in admi¬
nistratione cure familiaris seruientes: sint ipsi humiles¬
mites. inuicꝰta officiã benigne suscipientẽs. dunt enim
silus se ingerunt.: eur. quomodo. a quo factũ sit̾ quẽ¬
cunt. Sis maria qui̧ in sueatio debet ee. mar soru ercahit¬

Expanded text:
ionum. Debet igitur, praelatus sapiens esse, non negligens. Oculi, autem, sapientis in capite ejus , id est, in Christo, ut se talem subjectis exhibeat, qualem se Christus discipulis praebuit imitandum, ut cum apostolo dicere possit: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . In tribdaret; Rex cum a ligno regnaret; minister, cum Petri pedibus aquam ministraret. Sacerdoti igitur dignitas, regi potestas, ministro competit officium; dignitati debetur reverentia, potestati obedientia, officio cura. Duo igitur ex his debentur praecura vero subjectis impendenda est a praelatis. Quid? nonne in his subjecti praelatos imitari debent? Non. Sed cum viderint praelatos in dignitate humiles, in potestate mites, in administratione curae familiaris servientes, sint ipsi humilemites, injuncta officia benigne suscipientes. Sunt enim siliis se ingerunt, cur, quomodo, a quo factum sit quaerunt. Sic Maria, quae in silentio debet e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cetera m̃bra debilia ert̃. Paput menbra sequunt᷑: ⁊ disci¬
puli magistrũ. Tria st̃ aũ capita: scilicet corporis. cogitationis
⁊ m̃tis. In singulis siquidẽ capitib : st̃ aures ⁊ oculi habet
enim p̃latus oculos quoslibet frẽs discretos: qui qđ in subiec¬
tis uiderint renuntient. habet ⁊ ratio m̃tis oculos: actiĩ

Expanded text:
 membra erunt debilia. Caput membra sequuntur, et discipuli magistrum. Tria sunt autem capita, scilicet corporis, congregationis et mentis. In singulis siquidem capitibus aures sunt et oculi, habet enim praelatus oculos, quoslibet fratres discretos, qui quod in subjectis vident, renuntiant. Habet et ratio mentis oculos, actuum
Abbreviated transcription (Latin):
defendamꝰ. Male enĩ adquirere: aut uti adquisitis: de. li¬
cito facit illicitũ. Multa uͦ possidere ꝓpniquũ ẽ. cupidi¬
tati: ⁊ sic quandoq qđ nimiũ diligitur. male defendit᷑.
get alt̃ ut dissipet. Est dͥuo que possessa defendunt: id est
intemꝑantia ⁊ prudentia mundi. Suꝑbia diabolo elausit cx¬
lũ. gula primo parenti abstulit paradysũ: auaricia diuitiꝰ
aꝑuit infernũ. intemꝑantia uͦ adhue corrũpit mundam.
Hec omĩa fr̃ diuitias sequunt᷑. Est enĩ indiuitiis. locus ui
ciis: uirtutũ uͦ sedes hummilitas. humilitatis aũ lociis. ẽ: pari¬
ꝑtas. De. qua beatus gregorus. dicit. Pauꝑtas inquit bonis
dum ẽ nob̃. ne sicut ille ꝑ ęscam paradisi meruit eg̾ssum.
ita ⁊ nos arceamur ab ingressu. St̃ gͥ tria ineibo consideran¬
da: id ẽ quid ⁊⁊ quando. ⁊ quantũ comeciamꝰ. scilicet eibi spe
cies hora. ⁊ mensura. ue illicitũ aut extra horã. ant ex¬

Expanded text:
defendamus. Male enim acquirere, aut male uti acquisitis, de lidefendamus. Male enim acquirere, aut male uti acquisitis, de licito facit illicitum. Multa vero possidere propinquum est cupiditati, et sic quandoque quod nimium diligitur, male defendi solget, alter ut dissipet; et duo, quae possessa defendunt, id est, intemperantia et prudentia mundi. Superbia diabolo clausit coelum, gula primo parenti abstulit paradisum, avaritia diviti aperuit infernum, intemperantia vero adhuc corrumpit mundum. Haec omnia, frater, divitias sequuntur. Est enim vitiis locus in divitiis, virtutum vero sedes humilitas, humilitatis autem locus est paupertas. De qua beatus Gregorius: « Paupertas, inquit, bonisdum nobis est, ne sicut ille per escam paradisi meruit expulsionem, ita et nos arceamur ab ingressu. Sunt igitur tria in cibo consideranda, id est, qucies, hora, mensura, ne illicitum aut extra horam, vel ul
Abbreviated transcription (Latin):
prata. lacus nutriendis piscib aptos. fr̃ĩb habendos conceli¬
mus. hec uictui uecessaria p̃bent. Becimas uͦ ñ recipiant: ni¬
si de illis quos incolunt agris. Non ullas. ñ eariĩ redditus.
ñ ura in foro. ñ thelonei nũmos. ñ transeuntiũ mercatoꝵ¬
ut ita dicã laboriosos recipiant obolos. Quȩ enĩ iustitia ẽ.¬
tit si uendiderit ouẽ. indua. iure fori reddere. nũmũ eoga¬
tur. Aut si pauꝑ aliquis humeris suis ꝑegrinas transferat
merces: transire ñ liceat. nisi ꝓ transitu p̃euĩ redcat : Non¬
optineant uidicis uices. nec more pͥncipũ militib dñent᷑:
s opp̃ssis subueniant. ⁊ pauꝑm frm̃ ministrent obseqͥip.
Quatuor st̃ in reb possessis obseruanda: scilicet ne. lici¬
ta iniuste adquiramus. aut uiste adquisitis. illicite ꝑfru¬
am᷑: ne multa quãuis licita possideamꝰ. aut licita illicite

Expanded text:
prata, lacus nutriendis piscibus aptos, fratribus habendos concediprata, lacus nutriendis piscibus aptos, fratribus habendos concedimus: haec enim victui necessaria praebent. Decimas vero non recipiant, nisi de illis quos incolunt agris, non villas, non earum reditus, non jura fori, non telonei nummos, non transeuntium mercatorprata, lacus nutriendis piscibus aptos, fratribus habendos concedimus: haec enim victui necessaria praebent. Decimas vero non recipiant, nisi de illis quos incolunt agris, non villas, non earum reditus, non jura fori, non telonei nummos, non transeuntium mercatorobtineant judicis vices, nec more principum militibus dominentur, sed oppressis subveniant, et pauperum fratrum ministrent obsequiis. Quatuor sunt nobis in rebus possessis observanda, scilicet ne licita injuste acquiramus, aut juste acquisitis illicite perfruamur, ne multa quamvis licita possideamus, aut illicita licite
Abbreviated transcription (Latin):
rantur. ad quos confluit ppłi frequentia: ubi simplieitas
eoꝵ detineat᷑ delecꝰtatione picꝰturȩ: qͥ ñ delectantur sub¬
tilitate. scripture. Nob̃ aũ qui solitudine delectam̃. utilior ẽ.e¬
quus aut bos in agro. quã in pariete hic saciant oculos uidẽ¬
do ibi laborant nacessitati subueniendo. hospitũ duas eẽ domos
uolumꝰ: unã que frĩb qui religionis habitũ gerunt. siue: etiam
quib dã ꝑsonis scłariũ. quos abb̃is seu frm̃ ꝓuidentia. ibidẽ sus¬
eipiendos decreuerit deputet᷑. Aliam uͦ dõmũ remotiorẽ. illis
suscipiendis uolumꝰ eẽ deputatã. qui lingua ł habitu. claustra¬
liũ pacẽ turbare possunt. Sic gͥ seruanda st̃ tria in edificiis. io
ẽ posicio dispͥotio. ⁊ cõpositio: ut positione sua remoueant᷑ a
scłarib dispositione uͦ scłares remoueant. cõpositione aut̃.¬
ne suꝑflua sint. s utilia. agros. uineas. ⁊ ortos. pecoꝵ greges.

Expanded text:
ad quos confluit populi frequentia, ut simplicitas eorum teneatur delectatione picturae, qui non delectantur subtilitate Scripturae. Nobis autem, qui solitudine delectamur, utilior est equus, aut bos in agro, quam in pariete. Hic satiant oculos videndo, ibi laborant necessitati subveniendo. Hospitum domus duas esse volumus: unam, quae fratribus qui religionis habitum gerunt, sive etiam quibusdam personis saecularium quos abbatis, seu fratrum providentia ibidem suscipiendos decreverit deputetur; aliam vero domum remotiorem illis suscipiendis volumus esse deputatam, qui lingua vel habitu claustralium pacem turbare possunt. Sic igitur servanda sunt tria in aedificiis, id est, positio, dispositio, compositio: ut positione sua removeantur a saecularibus, dispositione vero saeculares removeant, compositione non superflua sin
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sunt añ eiuersa mutati. Uultus in diũsa ñ mitantur. qͣn¬
do mens post uirtutes ad uicia ñ meliatur. Sic ⁊ post. mo¬
tũ aque. in piscinam multi descencͥeberit. ⁊ sanabater unus.
nitas ẽ anime: falsa uͦ martha. qđ sola miisteet n conqueri
ts solisi exteriorib delec̾tat᷑. Sed qr similis simisẽ querilet
uult᷑ tam̃ habere sociã falsã mariam. Q uib licet uñ esset
ne cessarium uenum tamen ẽ contrariũ: qr cũ unitatẽ serua¬
re deberent. detractatiom student. Tales p̃latoꝵ dignitatẽ
non reuerentur. nec potestatẽ timent: sed abutuntur lege
elaustrali. ⁊ claustri statuta turbant.
O corrumpitur: id est p̃latus negligens. discipulus mobediens:
uiuenis ociosus. senex obstinatus: monachis eurialis. monachus
lis in capitulo: dissolutio in choro. irreuerentia upxta altare.
⁊lmmoremur gͥ in singulis: de singulis pauca disserentes.

Expanded text:
s in diversa mutati . Vultus in diversa non mutantur, quando mens post virtutes ad vitia non inclinatur. Sic et post aquae motum in piscinam multi descendebant, et sanabatur unus . nitas est animae. Falsa vero Martha, quod sola ministret, non conqueritur, sed solis exterioribus delectatur. Sed quia similis similem quaerit, vult tamen habere sociam falsam Mariam. Quibus licet unum esset necessarium, unum tamen est contrarium; quia cum unitatem servare deberent, detractioni student. Tales praelatorum dignitatem non reverentur, nec potestatem timent, sed abutuntur lege claustrali, et claustri statuta turbant. m corrumpunt, scilicet prelatus negligens, discipulus inobediens, juuenis ociosus, senex obstinatus, monachus curialis, monachus lis in caImmoremur igitur in singulis de singulis pauca disserentes.
Abbreviated transcription (Latin):
flagellabunt᷑ leuib pęnis: s torm̃tis grauiorib cruciabun¬
tur. Quid aũ dicam de his qui uagi ⁊ ociosi uacantes fabulis
⁊ inundantes agmine ũboꝵ. fr̃ĩb labore manuũ statutis
horis instantib subsannantes detrahunt: Nũquid labor la¬
bioꝵ ipsoꝵ oꝑiet eos: de his mordinate. ⁊ ñ scdm formam
apłicam ambulantib ad thessalonicenses seribit apłs dicens.
Demuntiamus uob̃ fr̃es in nomine dñi: ut subtrahatis uos¬

Expanded text:
buntur levibus poenis, sed tormentis gravioribus cruciabuntur. Quid autem dicam de eis, qui vagi et otiosi vacantes fabulis, et inundantes animae verborum fratribus labori manuum statutis horis instantibus subsannantes detrahunt? Nunquid non labor labiorum ipsorum operiet eos? De his inordinate, et non secundum formam apostolicam ambulantibus, ad Thessalonicenses scribit Apostolus dicens: Denuntiamus vobis, fratres, in nomine Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
remedia peccatoꝵ : qͥa inanis uent̃ ⁊ lucꝰtuosus habitꝰ. ambiei
femoralia. calige. pedules. ⁊ ꝓpt̃ laborẽ. scapulare: lecꝰtualia
uͦ huiusmodi erut: eulcitra de foccis. De labore.¬

Expanded text:
remedia peccatorum, quia iremedia peccatorum, quia ifemoralia, caligae, pedules, et propter laborem scapulare. Lectualia vero hujusmodi erunt, culcitra de floccis line
Abbreviated transcription (Latin):
uini anũ monachũ. Grandis inquit exultatio ẽ anime cum
paruo contentus fueris. mundũ habere sub pedib ⁊ omnẽ
eius potentiã: epulas libidines. ꝓpt̃que diuitiȩ cõparantur.
uilib mutare eibis. ⁊ grossiori tumea compensare de. di¬
u̾sitate uestiũ: a dui̾sis diu̾sa dicunt᷑. uolunt enĩ quidã
uit̃ purpurã ⁊ saccum. int̾ sericũ ⁊ cilitiũ. linũ ẽẽ medi¬
um. Nos aut̃ qui ñ sumus de domo regia s de eccłia. in
medio lanã locamus : quȩ nec asꝑitate nimia quẽquã ꝑur¬
get. nec multũ recedit a suauitate linee uestis. Qui enĩ
induunt᷑ mollib. in domib regũ sũt. In deserto uͦ. ñ ues¬
tis suauitas. s asꝑitas queri debet. Unde. beatus augas¬
timus. Fateor uob̃ inquit: de ueste. p̃eiosa erubeseo. Et̃ beatus
iheronimus. Saceus in quit ⁊ ieiuniũ arma st̃ penitentiȩ.

Expanded text:
vinianum monachum: « Grandis, inquit, exsultatio est animae, cum vinianum monachum: « Grandis, inquit, exsultatio est animae, cum parvo contentus fueris, mundum habere sub pedibus, et omnem ejus potentiam, epulas, libidines, propter quae divitiae comparantur vilibus mutare cibis, et grossiori tunicae compensare. » De diversitate vestium a diversis diversa dicuntur. Volunt enim quidam inter purpuram et saccum, inter sericum et cilicium linum esse medium. Nos autem, qui non sumus de domo regia, sed de Ecclesia, in medio lanam locamus; quae nec asperitate nimia quemquam perurget, nec multum recedit a suavitate lineae vestis. « Qui enim induuntur mollibus, in domibus regum sunt , » in deserto vero non vestis suavitas, sed asperitas quaeri debet. Unde beatus Augustinus: « Fateor, inquit, de veste pretiosa erubesco. » Et beatus Hieronymus: « Saccus, inquit, et jejunium, arma sunt poenitentiae, et
Abbreviated transcription (Latin):
fercula: que ad p̃latoꝵ dispensationẽ ꝑtinent. Licet enĩ p̃latis
p̃t̃ hec que concessa st̃. aut frĩb generalit̃ aut alicui clem̃tia
sua. aliquid ex condescensionis benignitate transmittere: nec ta¬
m̃ eis iniustũ uderi debet. quos fecit aliqua consuetudo for¬
tiores. si minus pati ualentib siue. illis qui nimiũ paciuntur
laborẽ. aliquociens pietas magistri ꝓuideat.e habin
tis uestib placere s morib. Quatuor aũ st̃ in habitu reli¬
gionis notabilia: id ẽ uilitas. ⁊ suꝑfluitas. paucitas ⁊ p̃ciosi¬
tas. In uilitate uana głã ⁊ simulatio. in p̃ciositate. suꝑbia
aut delectatio: in paucitate intolerantia seu desꝑatio. in su¬
ꝑfluitate uͦ amor scłi. ñ amor dĩ. amor palacii. ñ paradisi no¬
tatur. Itamur gͥ medioeritatis m̃sura: ⁊ audiamus apłm ai¬
centẽ. Non in ueste inquit p̃ciosa. Et iheronimus. contra io¬

Expanded text:
fercula, quae ad praelatorum dispensationem pertinent, licet enim praelatis fercula, quae ad praelatorum dispensationem pertinent, licet enim praelatis praeter haec, quae concessa sunt, aut fratribus generaliter, aut alicui de mensa sua, aliquod ex condescensionis benignitate transmittere, nec tamen eis injustum videri debet, quos fecit aliqua consuetudo fortiores, si minus pati valentibus, sive illis, qui nimium patiuntur laborem, aliquoties pietas magistri provideat. CAP. tis vestibus placere, sed moribus. Quatuor autem sunt in habitu religionis notabilia, id est vilitas et superfluitas, paucitas et pretiositas. In vilitate vana gloria et simulatio, in pretiositate superbia aut delectatio; in paucitate intolerantia aut desperatio; in superfluitate vero amor saeculi, non amor Dei, amor palatii, non amor paradisi notantur. Utamur igitur mediocritatis mensura, et audiamus Apostolum dicentem: Non in veste, inquit, pretiosa . Et Hieronymus contra Jo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicant subiecꝰtis: s ipsi uoluptatẽ. sequunt᷑. St᷑ ⁊ alii m̾eato¬
res: qui rectis utentes m̃suris. em̃ti munus ex sola benignita¬
te miscdit̾ impendunt. Qiuib benignitas quoꝵdã p̃latoꝵ com¬
parat᷑: qͥ cũ subiectis necessaria ꝓuideant. addunt etiã qnͣq
minꝰ ꝑfecꝰtis aliqua uoluptuosa ne deficiant. Utam᷑ gͥ in domo
religionis. m̃sura diseretioĩs. hec ẽ enĩ m̃sura. que: singulis
sufficiens est.
siminꝰ offeras. alicui sit ingratũ: aut si numerositatẽ. fereu¬
oꝵ. duo fercula cocta sufficiant. ut sicut ait beatus bene¬
dictus. qui ñ possunt ex uno. ex alio reficiant᷑. tciũ ex nas
eteris u. dieb ꝓpt̃ eausã quã supra diximꝰ ni hora praũ¬
dii duo fercula cocꝰta: in cena uͦ unum erudum seu cortũ ꝓuel
le disponentis habere licebit. Pret̃ hȩc aũ sunt ⁊ alia pietatis

Expanded text:
praedicant subjectis, sed ipsi voluptatem sequuntur. Sunt et alii mercatopraedicant subjectis, sed ipsi voluptatem sequuntur. Sunt et alii mercatores, qui rectis utentes mensuris ementi munus ex sola benignitate misericorditer impendunt, quibus benignitas quorumdam praelatorum comparatur, qui cum subjectis necessaria provideant, addunt etiam quandoque minus perfectis aliqua voluptuosa, ne deficiant. Utamur igitur in domo religionis mensura discretionis, haec est enim mensura, quae singulis sufficiens est.feras unum, alicui sit ingratum; aut si numerositatem fercujejuniorum, duo fercula cocta sufficiant ut, sicut ait beatus Benedictus, qui non possunt ex uno, ex alio reficiantur. » Tertium vecaeteris vero diebus propter causam, quam supra diximus, in hora prandii duo fercula cocta, in coena vero unum crudum, seu coctum pro voluntate disponentis habere liceat. Praeter haec autem sunt et alia pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
siant pauꝑes delicati. Nii mensurã quert uoluptatis: iẽ
necessitatis. Quatuor ꝑ similitudinẽ. dicunt᷑ mensure eẽ : id est
mensura auariciȩ ⁊ uoluptatis. m̃sura dispensationis ⁊ necessita¬
tis. in his lex quȩ int̾ uendentes ⁊ em̃tes habet᷑: ꝑ similitudinẽ
potest assignari. Auaricie mñsura ẽ. nimia parcitas. mensura uͦ
uoluptatis suꝑfluitas: m̃sura dispensationis benignitas. neces¬
sitatis sufficiens equalitas. Auaricia subtrahit necessitati. uolu¬
ptas excedit necessitatẽ : dispensatio necessitati miscdit᷑ addit.
necessitas debitũ indigentiȩ reqͥrit. Solent mercatores duabꝰ¬
quandoq mensuris uti.: una qua uendentes sua distribuunt.
quȩ minor ẽ. altera uͦ qua emĩtes aliena recipiunt. s hec ma¬
ior ẽ: Aaiorẽ sibi : minorẽ ꝓrimo. Sic quidã p̃lati auaricie ⁊ uo¬
luptatis insura utentes. nimiȩ parcitatis uasculo subiectis mi¬
nistrant: ipsi aũ pleno suꝑfluitatis utunt᷑ modio. Parcitatẽ

Expanded text:
elicati. Hi mensuram quaerunt voluptatis, non necessitatis. » Quatuor per similitudinem dicuntur esse mensurae, id est, mensura avaritiae et voluptatis, mensura dispensationis et necessitatis. In his lex, quae inter ementes et vendentes habetur, per similitudinem potest assignari. Avaritiae mensura est nimia parcitas, mensura vero voluptatis superfluitas, mensura dispensationis, benignitas, mensura necessitatis, sufficiens aequalitas. Avaritia subtrahit necessitati, voluptas excedit nenecessitatem, dispensatio necessitati misericorditer addit, necessitas debitum indigentiae requirit. Solent mercatores quandoque duabus mensuris uti: una, qua vendentes sua distribuunt, quae minor est; altera vero, qua ementes aliena recipiunt, sed haec major est, major est ipsis, minor est proximo. Si quidam praelati avaritiae et voluptatis mensura utentes, nimiae parcitatis vasculo subjectis ministrant, ipsi autem pleno superfluitatis utuntur modio. Parcitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Transgredit᷑ adam p̃ceptũ dnĩ. frangit ionathas. qđ obser¬
uabat multitudo popłi. decipit᷑ isrł in saturitate cibi. Dic
gͥ transgressio meruit expulsionẽ: neglegentia uoti cõmu¬
nis maledictionẽi  sacuritas mortẽ: Iahis fr̃ cottidie de¬
eipiniur : dũ murmurantes in deserto cũ isrłe: ⁊ egypti
cominunit᷑ a frĩb tenetur. neglegent᷑ obseruamus. Runc¬
aut̃ transeamus ad ea: quȩ necessitati frm̃ medipemtas
conedit habendla. Fructib arbor i nascentis t̃rȩ utant᷑: bi¬

Expanded text:
ansgreditur Adam praeceptum Domini; frangit Jonathas quod observabat multitudo populi; decipitur Israel in saturitate cibi. Sic igitur transgressio meruit expulsionem; negligentia voti communis maledictionem; saturitas mortem. In his, fratres, quotidie decipimur, dum murmurantes in deserto cum Israele, ad Aegycommuniter a fratribus tenetur, negligenter observamus. Nunc transeamus ad ea quae necessitati fratrum mediocritas concedit habenda. Fructibus arborum, et terrae
Abbreviated transcription (Latin):
Tues siet pastoris noces: suauis seilieet. duleis i alca. Suauie
ad mfreru. admorientẽ duleis: ad surdũ ꝑtinet alta. Infir¬
mat aũ qui tẽptat᷑. morit᷑ qui desperat.: lurdus ẽ: qui ñ
andit. Audiunt enĩ qui obȩdiunt. Audit enĩ quando q infr¬
mius suauẽ uocẽ consolationis. desꝑans: dulceci oo uem¬
nem
obseerationis: surdus asꝑitatẽ merepationis. Et sequunt᷑ me
mer. Dues pastorẽ sequunt᷑. Quẽ: Illũ qui p̃cedit. Quo: sid
uita si diligens: ad mortẽ si negligens pcedat. Si enĩ cȩcus ee¬
cũ ducat: ambo in foueã cadunt. Quomͦ p̃cedat: yita. ⁊ doct᷑¬
na dic fiet unũ oiule. & unꝰ pastor. Pastor unꝰ debet ẽẽ. inse.
iuuis cũ grege. Unus in se: ut qđ docet u̾bis impleat oꝑe.
ut ꝑ iracuudiã ñ mutet᷑ a mansuetudine: ñ eleuet᷑ ꝓsꝑis.
ñ frangat᷑ aduisis: s idem ꝑmaneat. pacientia ꝑseuerante. c̃e

Expanded text:
t pastoris voces, suavis scilicet, dulcis, alta. Suavis ad infirmum, ad morientem dulcis, ad surdum pertinet alta. Infirmatur autem qui tentatur, moritur qui desperat, surdus est qui non audit; audiunt autem, qui obediunt. Audit enim quandoque infirmus vocem suavem consolationis, desperans dulcedinem obsecrationis, surdus asperitatem increpationis. Et sequuntur me meae . Oves pastorem sequuntur. Quem? illum qui praecedit. Quo? ad vitam, si diligens; ad mortem, si negligens praecedat. Si enim caecus caecum ducat, ambo in foveam cadunt . Quomodo praecedunt? vita et doctrina. Sic fiet unum ovile, et unus pastor : pastor unus debet esse in se, et unus cum grege; unus in se, ut quod docet verbis, impleat opere ut per iracundiam non mutetur a mansuetudine, non elevetur prosperis, non frangatur adversitate, sed idem pe
Abbreviated transcription (Latin):
p̃eiosiorẽ habitũ. ł ꝑ delicatiorẽ cibũ : dũ fit. unꝰ ꝑ compassionẽ
cũ infirmis ꝑ difpensationẽ. cũ delicatis. ut cũ apło dicere pos¬
sit Dm̃ib oĩa factus sũ: ut om̃s lucrifacere: Pastor uͦ negli¬
gens fugit. St̃ enĩ qͥdã p̃lati. qui fugiunt qđ p̃eipiunt. Cum¬
eiũ onra grauia ⁊ importabilia imponunt. digito ea mouere.
nolunit: fuguunt qđ p̃cipiunt. fugiunt eũ se subtrahunt: sei¬
licet qui ꝑ alienas domos uagantes discurrunt. seiicet qͥ quȩ
sua st̃ querunt. scilicet qui licet p̃sentes sint eũ neglegentias
uiderint. se. sub silentio abseonaunt. scilicet qui remoti a ẽuen¬
tu sub ocis iuuunt. qͥ a cõmuni frm̃ consibio recedunt. qͥ praua
agunt. ⁊i rep̃hendi nolunt uñ bs̃ gregorius ait. lidet in¬
quit. ut dũ licent̃ etiã illicita faciunt. subditoꝵ nemo contra¬
potentes. flȩc causa fuit angelic ⁊ humane rumȩ: Ponã in¬
quit angłs. sedẽ meã ad aquilonẽ. Et homini ait. Sritis quasi

Expanded text:
habitum, vel per delicatiorem cibum, dum fit unus per compassionem cum infirmis, per dispensationem cum delicatis, ut cum Apostolo dicere possit: Omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem . Pastor vero negligens fugit. Sunt quidam praelati, qui fugiunt, quod precipiunt. Cum onera gravia et importabilia imponunt, et ea digito movere nolunt, fugiunt quod praecipiunt; fugiunt, cum se subtrahunt; fugiunt, cum per alienas domos vagantes discurrunt; fugiunt, qui quae sua sunt quaerunt; fugiunt, licet praesentes sint, qui cum negligentias viderint, se sub silentio abscondunt; fugiunt, qui remoti a conventu sub otio vivunt, qui a communi fratrum concilio recedunt, qui prava agunt et reprehendi nolunt. Unde beatus Gregorius: « Libet, inquit, ut dum licenter etiam illicita faciunt, subditorum nemo contrapotentes, haec causa fuit angelicae et humanae ruinae. Ponam, inquit angelus, sedem meam ad Aquilonem . Et homini dixit: Eritis sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sua partiri. Congruũ nob̃ iudetur. edificia frm̃ extra eohabi¬
tationẽ scłarium debere constitui : ne silentiũ claustri. siue dor¬
initorii quies. tumultuantis ppłi strepitu conturbet᷑. ne dͥum
lingua tacet. respondeat aĩmus. uel dũ corpis quietẽ recipit.
animus sit inquietus. Edificia fr̃m. ñ suꝑflua sunit s humili

Expanded text:
sta. Congruum videtur nobis aedificia fratrum extra cohabitationem saecularium debere constitui, ne silentium claustri, sive dormitorii quies tumultuantis populi strepitu conturbetur; ne, dum lingua tacet, respondeat cor, vel, dum corpus quietem recipit, animus sit inquietus. Aedificia fratrum
Abbreviated transcription (Latin):
iel i multitudine oohabitantiũ. necessitati eoꝵ illicita quęrañ.
Quiꝰ enĩ multos congregant. necesse ẽ: ut eoꝵ uictui multa que¬
rant. S dũ quert̃ pluruna. crescit exterior cura: sparguntur
ꝑ diuersas regiones ecłiȩ beneficia. spargunt᷑ ⁊ frẽs. Soli intͣ
scłares habitant: nolentes pati fraudẽ. sed iudicio parati cõ¬

Expanded text:
erant. Qui enim multos congregant, necesse est, ut eorum victui multa quaerant. Sed dum quaerunt plura, crescit exteriorum cura, sparguntur per diversas regiones ecclesiae beneficia, sparguntur et fratres, soli inter saeculares habitant nolentes pati fraudem, sed judicio con
Abbreviated transcription (Latin):
ne utł dissoluti uiuanniis in deliciis. aut arduitate ꝓosrti
cłati. Quid dicã inquit de his. St̃ enĩ in nobis. qui habeñ
timorẽ dĩ s ñ sedm seientiã: statuentes duriora p̃cepta. quȩ ñ
possit humana eonditio sustinere: Timor i eo ẽ. qr. uidentur
ẜ consulere: s inscientia in hoc. qđ ñ cõpatunt᷑ nature. nec es¬
Fimant possibilitatẽ. Cõpaciam᷑ itaq naturȩ: ñ eͣ enĩ extra or¬

Expanded text:
ne vel dissoluti vivamus in deliciis, aut arduitate propositi  Beati immaculati: « Quid dicam de his? Sunt enim in nobis qui habent timorem Dei, sed non secundum scientiam, statuentes duriora praecepta, quae non possit humana conditio sustinere. Timor in eis est, quia videntur sibi consulere, sed inscientia in eis, quia non compatiuntur naturae, nec aestimant
Abbreviated transcription (Latin):
derident eos. detrahunt illis: uacantes ocio. ponentes sin¬
bolum. quasi eanes dente liuido. ossa pauꝑn frm̃ corroder¬
tes. odientes saccum iheronimi. tunicam benedicti. mattu¬
lã enlalii. lacrimas arsenii. nuditatẽ apl̃i. ollam hels
fũ aliquid mediocritatẽ. secꝰtando dicturi fumus. qͥ¬
nẽ congruo consideranda nob̵ quatuor occurrunt. si¬
cet qui sint qui teneant ordinẽi aut quid teneant.¬

Expanded text:
derident eos, detrahunt illis, vacantes otio, ponentes symderident eos, detrahunt illis, vacantes otio, ponentes symbolum, quasi canes dente livido ossa pauperum fratrum corrodentes, odientes saccum Hieronymi, tunicam Benedicti, matulam Eulalii, lacrymas Arsenii, nuditatem Pauli, ollam Elisefrater, aliquid mediocritatem sectando dicturi sumus, ordine congruo consideranda vobis quatuor occurrunt, scilicet qui sint, qui teneant ordinem, aut quid teneant
Abbreviated transcription (Latin):
oquuturus km̃e de his quȩ ad edifica¬
tionẽ claustri materialis ꝑtinent: qui¬
busdã forsitan solito grauior apparebo.
neminẽ tam̃ condẽpnans. s eos qui remo¬
tiores sunt a scło pre ceteris laudans: mo¬
nens eos qͥ multa ⁊ ꝑiclosa possident do¬
cens eos qui pauꝑtate ⁊ humilitate gau¬
dent. Scio tam̃ km̃e multos ẽẽ. in ma¬
iorib eccłiis: qui licet multa posudeañ.
in aliis tam̃ pauꝑtatẽ amant. Possident ea tãquã ñ posiden¬
tes. utuntur possessis. quasi ñ utentes: exempla pauꝑtatis dili¬
gunt ⁊ ea que de pauꝑtate scripta funt nuliose legunt.
legentes seipsos conspicuunt. ⁊ sub honore diritiarum de lentes¬
gemunt. Hii sunt pauꝑes sp̃u: ñ habitu. Nos aũ pauꝑes ad
ocłm sumus : locũ mutamꝰ non animũ. uestẽ non m̃tẽ. St
etiã in maiorib eccłiis. aliqui sublimes oculis. inflati spũ su
ꝑbie. qui pauꝑes frẽs cũ suꝑuenerint ex latere respicuin

Expanded text:
rissime, de iis quae ad aedificationem claustri materialis pertinent, quibusdam forsitan solito gravior apparebo, neminem tamen condemnans, sed eos qui remotiores sunt a saeculo, laudans, monens eos, qui multa et periculosa possident, docens illos qui paupertate et humilitate gaudent. Scio tamen multos esse in majoribus ecclesiis, qui licet multa possideant, in aliis tamen paupertatem amant, possident ea tanquam non possidentes, utuntur possessis quasi non utentes, exempla paupertatis diligunt, et ea quae de paupertate scripta sunt, ut studiose legunt legentes, seipsos conspiciunt, et sub onere divitiarum gemunt. Hi sunt pauperes spiritu, non habitu. Nos autem ad oculum pauperes sumus, locum mutavimus, non animum, vestem, non mentem. Sunt etiam in majoribus ecclesiis aliqui sublimes oculis, inflati superbiae spiritu, qui pauperes fratres cum supervenerint, ex latere respiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
excꝰ horam qui pecierit ñ
accipiat. Superius precipit instare
orationibus cemperibiis consticutis tempo
rag᷑ sunt distinguenda: quibus deremus
nr̃e ude cunt necessaria: scilic orationẽ
lectionem oꝑationem. Nam orone mira¬
damur leccione instruitamr oꝑatione bea¬
cificamur sicut sp̃t sc̃s dicit in psalmo Ĩa¬
bores manũ tuaꝵ qr manoncapis beatus
es et benc tibi erit. Al iod aucem¬

Expanded text:
extra horam qui petierit non accipiat. Superius praecipit instare orationibus temporibus constitutis. Tempora ergo sunt distinguenda quibus debemus nostrae valde sunt necessaria, scilicet orationem, lectionem, operationem. Nam oratione mundamur, lectione instruimur, operatione beatificamur, sicut Spiritus sanctus dicit in Psalmo: Labores manuum tuarum quia manducabis, beatus es et bene tibi erit . Quia au
Abbreviated transcription (Latin):
diebus petancur freqnͣ¬
cia legendi cõmandatur.
enim est utiis dmina lectio. Nam per¬
por leccõnem discimus quid cauere quid
agere quo tendere debeamus. Hin psalm¬
stai ait. lucerna pedibus meis u̾bñ tuũ
Per leccionem: sensus ⁊ in cellectus au¬
expugnatur. hec sunt instrum̃ta: qͥb
et̾na leatitudo arquiritur. Hiis armis.
uitia comprimũtur: Hiis almm̃tis uirtu¬
tes mitriũtur. Sed ⁊ si qnͣdo alectõne ces¬
satur debet manũũ oꝑatio subsequi: quis
occiositas inimita eit aĩe. Et anciquus
hostis quem alcõne sine ad oratione ua

Expanded text:
diebus petantur, frequentia legendi commendatur. enim est utilis divina lectio. Nam per lectionem discimus quid cavere, quid agere, quo tendere debeamus. Hinc Psalmista ait: Lucerna pedibus meis verbum tuum . Perfectionem sensus et intellectus auexpugnatur. Haec sunt instrumenta quibus aeterna beatitudo acquiritur; his armis vitia comprimuntur; his alimentis virtutes nutriuntur. Sed et si quando a lectione cessatur, debet manuum operatio subsequi, quia otiositas inimica est animae. Et antiquus hostis quem a lectione sive ab oratione va
Abbreviated transcription (Latin):
qualicer ⁊ nos uuacis ⁊ alios deceaa¬
tis. Per usũ oracõis ⁊ nobis ⁊ hiis
omnibus quibus in caritate cõuicti
estis prodesse ualebitis. Per manuũ
oꝑatõnem ⁊ corporis macerationem
⁊ uiciis alim̃ca negabitis ⁊ ur̃is ne¬
cessitatibus subuenitis ⁊ haiebutes
Hestimenta uero et calti¬
amenca qñ fuerint indi¬
gentibus necessaria da¬
re non differant submi
quorum custodia sunc

Expanded text:
qualiter et vos vivatis, et alios doceatis. Per usum orationis et vobis, et his quibus in charitate conjuncti estis, prodesse valebitis. Per manuum operationem, et corporis macerationem, et vitiis alimenta negabitis, et vestris necessitatibus subvenietis, et habebitis uestimenta uero et calciamenta quando fuerint indigenti necessaria, dare non differant, sub quarum custodia sun
Abbreviated transcription (Latin):
potestate dominente s
caricate seruiencẽ feli¬
ceiii. Nam qui ita p̾sunt uͭ gaude¬
ant depotestace domun non sẜ̃ ueri pas¬
tores s m̾cennarii. Bn magis preesse
appetunt ꝯtͣ prodesse. Non querimt fr
Non celestem głam sed terrenum
bonorem. De calibus ait dñs in eu¬
uangelio. Amen amen dito uobis.
receperũ m̾cemtem suam. Qui uͦ ics
p̾sunt uͭ gaudeant desernitute carita¬
cis ip̃i tenent exemplũ ueri pastoris
qui uenit mniustrare. non inmistͣri
⁊ aiãm suam dare redemptionem pro
uultis. Illi uero p̾lati sunt ⁊ scd̃m de¬
um curam regiminis agunt qui ad
bet cancũ laborant ut plures secum.
ao dm crabant quos delectat onus nõ
honor caaritas non pocestas seriuius.
inpensa auiis non suscepca aliis ureca
quod paulus aic cũ essem liber in om̃ib
onñũ me sernũ feciẽ ut plures lucri¬
fac̾em. Qui tñ propcer auctoritacem.
reginins honorãdꝰ est asubdicis. Unde.

Expanded text:
potestate dominante, sed charitate serviente felicem. Nam qui ita praesunt ut gaudeant de potestate dominii, non sunt veri pastores, sed mercenarii; hi magis praeesse appetunt quam prodesse, non quaerunt annon coelestem gloriam, sed terrenum honorem. De talibus ait Dominus in Evangelio: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . Qui vero ita praesunt ut gaudeant de servitute charitatis, ipsi tenent exemplum veri pastoris, qui non venit ministrari sed ministrare et animam suam dare redemptionem pro multis. Illi vere praelati sunt et secundum Deum curam regiminis agunt, qui ad hoc tantum laborant, ut plures ad Deum secum trahant, quos delectat onus non honor, charitas non potestas, servitus impensa aliis, non suscepta ab aliis. Juxta quod Apostolus ait: Cum essem liber in omnibus, omnium me servum feci, ut omnes lucrifacerem . Qui tamen propter auctoritatem regiminis honor
Abbreviated transcription (Latin):
que poscumtur. Uc est qd
superns dcm est ut sine muronire
sermant fratribus suis: ne qñ dif¬
faciant sine murmure sine criai¬
cia sine duatõne cum gaudio ⁊ hpla¬
ritate qr hilarem dacorem diigit
ut orñe qd̾ opus est eis scd̃m modũ
congregatõns ⁊ possibintatem lgi
habe̾ant ⁊ eis qui serunent sit maior
exinde merces adño. Indumentis irero
⁊ caltiam̃cis clericorum congrins.
seruandus est modus ne preciosa.
mis abiecca uilia nec habencia cõpo¬
sionem plusqm dec nec in cõpositõ¬
nem uitra qmͣ oport. Talia gͦ suit
us religionem simuꝰ cõmendet ⁊ bo
fidelium pro redemptione peccacorint
Et ideo non glonentur tanbus uti
s magis cuueant quod in neteri cestam̃¬
co de cacerdocibus dm̃ est miquitacem
ropuli eos debe portare ⁊ ideo cũ magno

Expanded text:
quae poscuntur. Hoc est quod superius dictum est, ut sine murmure serviant fratribus suis. Nequando diffaciant sine murmure, sine tristitia, sine dilatione, cum gaudio et hilaritate, quia hilarem datorem diligit Deus , ut omne quod opus est eis secundum modum congregationis, et possibilitatem loci habeant; et eis qui serviunt sit major ex inde merces a Domino. In indumentis vero et calceamentis clericorum congruus servandus est modus, ne pretiosa, mis abjecta et vilia; nec habentia compositionem plusquam decet, nec incompositionem ultra quam oportet. Talia ergo sint ut religionem simul commendent et hsunt fidelium pro redemptione peccatorum. Et ideo non glorientur talibus uti, sed magis timeant quod in Veteri Testamento de sacerdotibus dictum est: Iniquitatem populi eos debere portare. Et ideo cum magno
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ meminmnus nõs ulitita cõt̾iie: can¬
t̃um opore alicicis abstinere. Per anou¬
debemus ut ad lacicudinem celestiñ ga¬
diorum pertingere naleaarus. siam
quanto arciorem ucam hic aguinis¬
¶incelo. Lites aut nuillas ha¬
beacis auc qm celerri

Expanded text:
go meminimus nos illicita commisisse, tantum oportet a licitis abstinere. Per angudebemus, ut ad latitudinem coelestium gaudiorum pertingere valeamus. Nam quanto arctiorem vitam hic agimusin coelo. Lites autem nullas hab
Abbreviated transcription (Latin):
i anima ma. Quod aic imanimiterqer¬
tinet ad noluntatem. Quod sub dic concordi¬
cer: percinet ad bonos mores. Hit est rectꝰ
ordo niuendi. Primũ ut sit uoluntas ⁊iã
deinde concord uita. Frater qui nult con¬
corditer iuerc prius debec pranos mores
relinquere nesit peruersus mordinatus
in dicciplinacus: ne anxietate sus cice ros
premat Deinde ita debet librare actus sir¬
os ⁊ tocam nitam suam nec concordare
possit scd̾m d̾m cũ quib uinit. Quia gͦ¬
proprias uolũtatef sequi uolũt ⁊ pursus¬

Expanded text:
 anima una. Quod ait unanimiter, pertinet ad voluntatem. Quod vero subdit concorditer, pertinet ad bonos mores. Hic est rectus ordo vivendi, primum ut sit voluntas una, deinde concors vita. Frater qui vult concorditer vivere, prius debet pravos mores deponere, ne sit perversus, inordinatus, indisciplinatus, ne anxietate sua caeteros premat, deinde ita debet librare actus suos et totam vitam suam, ut concordare possit secundum Deum cum quibus vivit. Sunt proprias voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
Sancta perfcõd eccłia non solã floret honore
religionis: s etiam honestatis decore pouet.
sicut scriptum est. Flores mei fructars ho¬
noris ⁊ honestatis. Religiosum quippe ⁊ ho¬
nestũ est uͭ sicut snuil habitans Eracres.
ita quoque simul ambruens ⁊ sintrastent. Et
apłs precipit: ut oĩa honete ⁊ scd̾m ordinẽ
fians. Pocest quoque sccietas cerribilts nit¬
namque acies cũ ad bellum se p̾parat prius
se comungere acque ordinare fectinat ne
ab hostibus incerrumpi aic penetrari uale¬
at. Sic iiirum nr̃a spiricalis acies quor
bene ꝯnncta et ordinace simul stare precipit᷑¬

Expanded text:
 perfectorum Ecclesia non solum floret honore religionis, sed etiam honestatis decore pollet, sicut scriptum est: Flores mei fructus honoris et honestatis ; religiosum quippe et honestum est, ut sicut simul habitant fratres; ita quoque simul ambulent et simul stent. Et Apostolus praecepit ut omnia honestate et secundum ordinem fiant . Potest quoque inamque acies cum ad bellum se praeparat, prius se conjungere atque ordinare festinat, ne ab hostibus interrumpi aut penetrari valeat. Sic nimirum nostra spiritualis acies quae bene conjuncta et ordinata simul stare, si
Abbreviated transcription (Latin):
uł mala opinio procedere possit Nos uͦ
quos oportet bñ niu̾e et bonũ exem¬
plum aliis de monstrare non cõuenit
calia agere ude quis possit uł malã

Expanded text:
 mala opinio procedere possit. Nos vero quos oportet bene vivere et bonum exemplum aliis demonstrare, non convenit talia agere, unde quis possit vel mala
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditati non obediat.
Hec sencencia uerbis apłicis uidetur
concordare que carius curam fieri pro¬
hibet indecid̾is in necessicate non pro¬
hwet. Mulcum eni int̾est necessitatẽ
⁊ cupidicatem. Nam quod ex necessi¬
tate est utile est quod ex cupidicate m¬
ciũ est. Sunc aũt quida qui dicũt re¬
ligion non competere corporalem me¬
dicinam. Sed sidiligencer accend̾e̾ntr.
ip̃i recognosc̾ent quia het quod m̃dri¬
camus et bibimus quod uestious operim᷑.
⁊ c̾rems rebus ad necessicatem utunur cor¬
nolens in necessicate cogacur uolẽs ex cupidima
reprimatur: quia necessicati ĩ cupiditati obe¬
¶diendũ es: Nam alignͣdo sin

Expanded text:
cupiditati non obediatur. Haec sententia verbis apostolicis videtur concordare, quae carnis curam fieri prohibet in desideriis non in necessitate. Multum enim interest inter necessitatem et cupiditatem. Nam quod ex necessitate est, utile est; quod autem ex cupiditate, vitium est. Sunt autem quidam qui dicunt religioni non competere corporalem medicinam. Sed si diligenter attenderent, ipsi recognoscerent quia hoc quod manducamus et bibimus, quod vestibus operimur, et terrenis rebus ad necessitatem utimur, cor: Nolens in necessitate cogatur, volens ex cupiditate reprimatur, quia necessitati non cupiditati obediendum est. Nam aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
blande castigatus non corrigitur:¬
acrius necesde est ut corrigatur. sum
dolore enim abscidenda sut: queleniter
canari nori possunt. Qui admonit
secrrto de pad corrigi negligit publi¬
ce arguandus est: ut uulmus quod
atulte sanari nescit maifeste nale¬
at entũdari. Manifesta añt peccata
non sũt occulta curatione purganda
Palam em̃ arguendi sunt qui pala
bus emundacoriam subire ĩdictam
¶Qm si ferre recusau̾it ec¬
am si ip̃e non abscesser¬
it de nr̃a sociecate proiti

Expanded text:
blande castigatus non corrigitur, necesse est ut acrius corrigatur. Cum dolore enim abscindenda sunt quae leniter sanari non possunt. Qui autem admonitus secreto de peccato corrigi negligit, publice arguendus est, ut vulnus, quod occulte sanari nescit manifeste valeat emendari. Manifesta autem peccata non sunt occulta ratione purganda. Palam enim arguendi sunt qui palambet emendatoriam subire vindictam. Quam si ferre recusaverit, etiam si inde non abscesserit, de vestra societate proji
Abbreviated transcription (Latin):
sacietas debus esse nostra felicuns.
ciantur eis ad quos foras.
accedere non audeuant sz sur¬
sur cor habeant et cerrena
uana non querant: ne mc̃

Expanded text:
satietas debet esse nostra felicitas.ciantur eis ad quos foris accedere non audebant; sed sursum cor habeant et terrena vana non quaerant, ne