comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sibi solitudines. Om̃s enĩ qͥ uł illicita appetunt.
uł in hoc mundo uideri aliqͥd uolunt: densis co¬
gitationũ tumultib in corde cõpmiit᷑. Dũq de¬
siderioꝵ tutbas int se excttanto: ꝓsuatã mentem
pede. misere frequentationis calcant. Altus
uãꝙ: iuri se luxurie subdit ⁊ atꝙ ante ments̃
oculos scemata turpiũ ꝑpetͣtionũ fingit: & cũ
effectus ñ tribuit᷑ oꝑis. hoc crebriꝰ agit᷑ intento¬
ne cogitationis. Uoluptatis ꝑfectio queriõ. te con¬
cussus eneruit̾ animꝰ huic utde ce sollicit᷑ oe cerat
occasionẽ neqͥssime expletionis runat᷑. Mens
itaꝙ: hec qͣsi quendã ppłm patit᷑. que iisolenti
cogitationũ tumultu uastat᷑. Aliꝰ ire se clñio stra¬
uit : ce qͥd in corde. nͥ uurgia cẽ que desunt pagio:¬
hic sepe p̾sentes ñ uidet: absentib ꝯtͣticit. Iñ
semet ip̃m otumelias ꝑfect & reciꝑit: receptis
aũt duriꝰ respondet. Et cũ qͥ obuiet nullits adstr

Expanded text:
serviens. --Omnes enim, qui vel illicita appetunt, vel in hoc mundo videri aliquid volunt, densis cogitationum tumultibus in corde comprimuntur; dumque desideriorum turbas intra se excitant, prostratam mentem pede miserae frequentationis calcant. Alius namque juri se luxuriae subdidit, atque ante mentis oculos schemata turpium perpetrationum fingit: et cum effectus non tribuitur operis, hoc crebrius agitur intentione cogitationis. Voluptatis perfectio quaeritur, et concussus enerviter animus, hinc inde et sollicitus et caecatus, occasionem nequissimae expletionis rimatur. Mens itaque haec quasi quemdam populum patitur, quae insolenti cogitationum tumultu vastatur. Alius irae se dominio stravit; et quid in corde, nisi jurgia, etiam quae desunt pHic saepe praesentes non videt, absentibus contradicit, intra semetipsum contumelias profert, et recipit, receptis autem durius respondet; et cum qui obviet nullus adsit,
Abbreviated transcription (Latin):
onũ tumultꝰ expuletat qͥ dicebat: unã petii
a dũo hanc requitã ut inhabitẽ in domo dñi:
Afrequentia quippe t̾renoꝵ desiderioꝵ fugerat
ad magnã indelicet solitudinẽ semet ip̃m ꝯtu¬
lerat: ubi eo tuctꝰ nichil extrantũ. ꝯspiceret. quo
incõpetens nil amaret. A tumultu rerũ tẽpora¬
liũ magnũ quendã sẽcessũ. petierat qͥetã m̃tem:
in quatanto puriꝰ deũ cerneret. qͣnto hunc cũ
se solitudinẽ m̃tis edificant. ut tam̃ in qͦ p̃ua¬
lent. aliis ꝑ caritatẽ ꝯsulere minime desistant.
pla subiectis populoꝵ cuneis iurtutũ calculos
spargat. Eece ad insinuandã retbutionẽ bomi
ꝓ malo: de semet ip̃o fatet᷑ dicens. Si reddidi
retͥbuentib mͥ mala: decidã merito ab inumi¬
cis meis manis. Ad dilectionẽ conditoris excł¬
tandã. insinuat dicens. Michi aũt adherere
deo bonũ ẽ. Ad formã sc̃e hũilitatis impͥmendã¬
secreta corlis siu indicat cdicens. Dñe ñ ẽ exalta¬

Expanded text:
onum tumultus expulerat, qui dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini ? A frequentia quippe terrenorum desideriorum fugerat, ad magnam videlicet solitudinem semetipsum, ubi eo tutius nihil extraneum conspiceret, quo incompetens nihil amaret. A tumultu rerum temporalium magnum quemdam secessum petierat quietam mentem, in qua tanto purius Deum cerneret, quanto hunc cum se solitudinem mentis aedificant, ut tamen in quo praevalent, aliis per charitatem consulere minime desistant. pla, subjectis populorum cuneis, virtutum calculos spargat. Ecce ad insinuandam retributionem boni pro malo, de semetipso fatetur, dicens: Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis . Ad dilectionem conditoris excitandam insinuat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Ad formam ssecreta cordis sui indicat, dicens: Domine, non est exalta
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑. eon ꝓculdubio causis ĩplicat᷑. Ob sepe con¬
senito m illicitis: ⁊e mala que ꝓpt̾ semet ip̃m ñ
appetit. cõmtit ꝓpt̃ alia que nͣon derelinqͥt. Nã¬
iã ꝓ ꝓpͥũ uidiciũ dãpnat. Idũ sollicite cogitat
qͥd p̾ationis debeas: qͥo subiectis⁊ qͥd sibi auge¬
at. qd affectib psir: q̃si tanta frequentia tͣba¬
rũ premit᷑. quanta curaꝵ ĩmportunitate la¬
appetunt: nullis ꝓculdubio in corde tumulti¬
b premuuit᷑. Om̃s qͥppe mordinatos desiderioꝵ
mot᷑. a cubili cordis manu sc̃e osiderationis eici¬
unt. Et quia tͣnsitoria cuncta despiciunt: ex
his nascentes cogitationũ insolentias ñ pati¬
unit᷑. Solam uãq et̾nã patriã appetunt: ce qͥa
nulia huiꝰ mundi diligunt. magna m̃tis tran
solitudines. Solitudines quippe edificare ẽ. a
secreto cordis t̾renoꝵ desiderioꝵ tumłtus expeb¬
lere: & una uitentione et̾ne patͥe. in amorẽ in

Expanded text:
gitur, eorum procul dubio causis implicatur, quibus saepe consentit in illicitis, et mala quae propter semetipsum non appetit, committit propter altera quae non dereliquit. jam per proprium judicium damnat. Is dum sollicite cogitat quid patronis debeat, quid subjectis, quid sibi augeat, quid in affectibus prosit, quasi tanta frequentia turbarum premitur, quanta curarum importunitate laappetunt, nullis procul dubio in corde tumultibus premuntur. Omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis manu sanctae considerationis ejiciunt; et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt; et quia nulla hujus mundi diligunt, magna mentis tranaedificant sibi solitudines. Solitudines quippe aedificare, est a secreto cordis terrenorum desideriorum tumultus expellere, 130 et una intention
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. heum̃ qͥa incolatus m̃s ꝓlongatꝰ ẽ. Lar¬
ꝯitate nimirũ ꝯsulatꝰ emicuit: qͥ exẽplo du̾sa¬
dionis ꝓpͥe. tot nobis i̾ccutũ calculos spargit.
ret. Nit enĩ. Ecce elongaui fugiens &e mansi
un solitudine. fugiens elongat: qͥa a turba de¬
fiderioꝵ tẽporaliiꝰ in altã dei ꝯcẽpiationẽ se sub¬
leuat. Manet u̾ in solitudine: quia ꝑseuerat
in remota m̃tis intentione. De qua bene solitu¬
dine clño iheremias ait. A facie manꝰ tue solꝰ
sedebã: qũa cõminatione replesti me. fãcies qͥꝑ¬
pe mamis dei ẽ. illa ꝑcrissio iusta uidicii. qua
suꝑbientẽ hominẽ a paradyso reppulit: e in
hanc cecitatẽ p̃sentis exilii exclusit. Cõminatio
nͥ eiꝰ ẽt tror adħuc supplici sequentis. Post faciẽ
qͥ manꝰ adhuo nos mine t̾rificant. qͥa ꝑ exꝑim̃¬
tũ iidicii. iã nos &e pena p̃sentis exilii ꝑculio:
& si peccare ñ desistimꝰ eternis adħric suppliciis
homo ceciderit. atq hunc post ista peccantẽ. qͦ

Expanded text:
ongatus est . Largitate nimirum consulatus emicuit, qui exemplo conversationis propriae, tot nobis virtutum calculos spargit. ret. Ait enim: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Fugiens elongat, quia a turba desideriorum temporalium in alta Dei contemplatione se sublevat. Manet vero in solitudine, quia perseverat in remota mentis intentione. De qua bene solitudine Domino Jeremias ait: A facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me . Facies quippe manus Dei, est illa percussio justi judicii, qua superbientem hominem a paradiso repulit, et in hac caecitate praesentis exsilii exclusit. Comminatio vero ejus, est terror adhuc supplicii sequentis. Post faciem igitur manus adhuc nos minae terrificant, quia per experimentum judicii jam nos et poena praesentis exsilii perculit, et si peccare non desistimus, aeternis adhuc suppliciis homo ceciderit, atque hunc post ista peccantem, quo
Abbreviated transcription (Latin):
aũt qm redemptor nr̃ morte sua humani gnis
penã solueret : eos cẽ qui celestis patͥe mas sectar
st̾. post egressũ carnis inferm claustra tenuetõ:
ñ ut pena qͣsi pecc̃ores plecteret ⁊ s ureos in locis
remotiorib qͥescentes. qͥa neclũ iit̾cessio mediato¬
ris aduenerat. ab ingressu regni reatꝰ pͥme culpe
ꝓhiberet. Unde uixta eiusdẽ redẽptoris nr̃i testi¬
moniũ: diues qͥ apud inferos torquet᷑. in sini a¬
brahe lararũ reqͥesce. dtẽplat᷑. E pfecto si adhuc
in imis ñ eẽnt: hos ille in torm̃tis positꝰ ñ uide
occũbens inferna penetrat: ut suos qͥ ei inhese¬
rant ad celos reducat. S quo nc̃ hõ redẽptꝰ ascen¬
dit: illuc ꝓfecto si peccare noluisset. cẽ sine redẽp¬
tione ꝑtingeret. Consid̾et gͦ uir sc̃s qͥa si ñ peccas¬
set. illuc cẽ ñ redẽptus ascend̾et. ad qͦd p̃dicatores
scõs post redẽptionẽ necesse ẽ cũ magno labore ꝑ¬
uenire: ce cũ quib iã nc qͥesceret. insinuet dicen.

Expanded text:
mani generis poenam solveret, eos etiam qui coelestis patriae vias sectati sunt, post egressum carnis inferni claustra tenuerunt, non ut poena quasi peccatores plecteret, sed ut eos in locis remotioribus quiescentes, quia necdum intercessio Mediatoris advenerat, ab ingressu regni reatus primae culpae prohiberet. Unde juxta ejusdem Redemptoris nostri testimonium, dives qui apud inferos torquetur in sinu Abrahae Lazarum requiescere contemplatur. Qui profecto si adhuc in imis non eoccumbens, inferna penetrat; ut suos, qui ei inhaeserant, ad coelestia reducat. Sed quo nunc homo redemptus ascendit, illuc profecto si peccare noluisset, etiam sine redemptione pertingeret. Consideret ergo vir sanctus quia si non peccasset, illuc etiam non redemptus ascenderet, ad quod praedicatores sanctos post redemptionem necesse est cum magno labore pervenire. Et cum quibus jam nunc quiesceret, insinuet, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
si appetat debiliꝰ resistit: qͥa qͥt uicib praue
frequentationis astringit᷑: qͣsi tot uinculis
cũ solui ñ ualet. ad quedã se solatia false oso¬
lationis inclinet: qͣtinꝰ uenturũ iudicẽ tante
sibi miscd̃e spondeat: ut eos cẽ qͦs arguendos
inuenĩt. penitꝰ ñ occidat. Cui rei hoc deteriꝰ ac¬
cidit. qͦd ei młtoꝵ similiũ lingua ꝯsentit: cum
młti cẽ malegesta laudib exaggerant. Unde fit
ut incessanter crescat culpa fauorib nutrita.
Curari aũt uulnꝰ negligit᷑: qͦd dignũ p̃mio lau¬
dis uidet᷑. Unde bene ꝑ salomonẽ dr. fili mi si
te lactauerint peccõres: ne acqͥescas eis. Pecc̃ores
& enĩ lactant: cũ uł ꝑpetranda mala blandim̃¬
tis infert̃: uł ꝑpetrata fauorib extollunt. Anñ

Expanded text:
si appetat, debilius resistit; quia quot vicibus pravae si appetat, debilius resistit; quia quot vicibus pravae frequentationis astringitur, quasi tot vinculis cum solvi non valet, ad quaedam se solatia falsae consolationis inclinet; quatenus venturum judicem tantae sibi misericordiae spondeat, ut eos etiam quos arguendos invenerit penitus non occidat. Cui rei hoc deterius accidit, quod ei multorum similium lingua consentit, cum multi etiam male gesta laudibus exaggerant: unut incessanter crescat culpa favoribus nutrita. Curari vero vulnus negligitur quod dignum praemio laudis videtur. Unde et per Salomonem dicitur: Fili mi, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Peccatores etenim lactant, cum vel perpetranda mala blandimentis inferunt, vel perpetrata favoribus extollunt. An non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdire culpa i usũ ceꝑit ⁊ nimirũ se uł falsa spe
cit: ut eo neqͣquã ad correctionẽ redeat ⁊ quo uł
factorẽ suũ prũ sibi mordinate simulat: uł hoc
qͦd fecit. in ordinate formidat. Bs gͥ iuir. huma¬
ni genetis lapsũ aspiciat: &e qͥb precipiciis mer¬
sũ sit in foueam iniqͥtatis intendat. dicens. Qͣ
re ñ in uulua mortuus sũ: Idest in ip̃a occul¬
ta ꝑpetratione pecc̃i: cur a carius uita morti¬
ficare me nolui: Egressus exutero ñ statim
perii: Id est postqͣm ad aꝑtam iniqͥtatẽ exii
cur me̾ i̾t saltẽ ꝑditũ ñ cognoui: Perisset qͥꝑ¬
pe in suo iudicio: si se ꝑditũ cognouisset. Qͣ¬
te exceptus genib: Idest aẽ postaꝑtã culꝑam.
cur me adhuc milla cẽ osuetudo suscepit. ut
ualentiort̃ ad neqͥtias redd̾et: e pͣuis me usib
sustinens foueret: Cur lactatus uberib: Id
Cũ enĩ culpa musũ uenerut. ei iã animus ẽ

Expanded text:
prodere culpam in usum coeperit, nimirum se vel falsa spe prodere culpam in usum coeperit, nimirum se vel falsa spe cit ut eo nequaquam ad correctionem redeat, quo vel factorem suum pium sibi inordinate simulat, vel hoc quod fecit inordinate formidat. Beatus igitur vir humani generis lapsus aspiciat, et quibus praecipitiis in foveam iniquitatis re non in vulva mortuus sum? id est, in ipsa occulta perpetratione peccati, cur a carnis vita mortificare me nolui? Egressus ex utero non statim perii? id est, postquam ad apertam 125 iniquitatem exii, cur me tunc saltem perditum non cognovi? Perisset quippe in suo judicio, si se perditum cognovisset. Quare exceptus genibus? id est, etiam post apertam culpam, cur me adhuc in illa etiam consuetudo suscepit, ut valentiorem ad nequitias redderet, et pravis me usibus sustinens foveret? Cur lactatus uberibus? id Cum enim culpa in usum venerit, ei jam animus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Suꝑbit quippe: qui pecc̃m si liceat. ñ pu¬
tuor culpa. ut in corde agit᷑: ẽ oꝑe ꝑpetrat᷑. fut¬
enĩ. Quare ñ in nulua mortuus sũ. Uulua
qͥppe peccantis ẽ hõis culpa latens: que occul¬
te peccõeẽ concipit. & reatũ suũ adhuc in tene¬
bͥs abscondit. Egressus ex utero ñ statim perii:
Auulua ex utero exitͣ: cũ peccator que in occul¬
to cõmiserit. hec cẽ in aperto cõmittere ñ erubes¬
cit. Quasi enĩ ab occultationis sue nulua ꝓcesse¬
rant: de qͥb ꝓpħ̃a dicebat. Et pecc̃m suũ quasi
sodona p̃dicauert̃: nec abscondert̃. Quare excep¬
tus genib: Qͥa nimirũ pecc̃or cũ iã de iniqͥta
te sua ñ ꝯfundit᷑: in iniquitate eadẽ cẽ admini¬
culis pessime ꝯsuetudinis roborat᷑. Quasi genib
pecc̃or fouet᷑ ut crescat: dũ culpa ꝯsuetudinib
firmat᷑ ut uigeat. Cur lactatus uberibꝰ: Qa dũ

Expanded text:
tate: superbit quippe, qui peccatum, si liceat non putate: superbit quippe, qui peccatum, si liceat non putuor modis culpa, ut in corde agitur, etiam enim: Quare non in vulva mortuus sum? Vulva quippe peccantis, est hominis culpa latens, quae occulte peccatorem concipit, et reatum suum adhuc in tenebris abscondit. Egressus ex utero non statim perii? A vulva de utero exitur, cum peccator quae in occulto commiserit, haec etiam in aperto committere non erubescit. Quasi enim ab occultationis suae vulva processerant, de quibus Propheta dicebat: Et peccatum suum quasi Sodoma praedicaverunt, nec absconderunt . Quare exceptus genibus? Quia nimirum peccator, cute sua non confunditur, iniquitate eadem etiam adminiculis pessimae consuetudinis roboratur. Quasi genibus peccator fovetur, ut crescat, dum culpa consuetudinibus firmatur, ut vigeat. « Cur lactatus uberibus? quia dum
Abbreviated transcription (Latin):
us sũ: Egressus ex utero ñ statim perii: Cur
exceptꝰ genib: Cur lactatꝰ uberib: Prima enĩ
nulua conceptionis. fuit lingua male suggesti¬
onis. S peccator in nulua moreret᷑: si moritu¬
rũ se homo in ip̃a suggestione cognosceret. Q
tam̃ ex uteco egressus ẽ: qͥa postquã eũ in pecc̃o
suggerens lingua concepit: foras mox cẽ delec¬
datio rapuit. Post egressionẽ uͦ exceptus ẽ ge¬
nib: qͥa cũ ad delectationẽ carnis ꝓdiit ⁊ num¬
rũ culpã ꝑ ꝯsensionẽ sp̃s. subiectis cunctis sen¬
sib qͣsi suppositis genib osũ
fiducie argum̃ta subsecuta st̃. que natã in pec¬
sato animã uirulento lacte nutrit̃: c nt as¬
pera supplicia mortis metueret. hanc blandis
ꝑ timorẽ semet ip̃m absconsurus fugerat: s tñ
reqͥsitꝰ innotuit. qͣntũ cẽ tumens tumebat. Cũ
eñ ex pecc̃o presens pena metuit᷑. ce amissa cli
facies ñ amat᷑: timor ex tumore ẽ. ñ ex humili¬

Expanded text:
egressus ex utero non statim perii? cur exceptus genibus? cur lactatus uberibus? Prima enim vulva conceptionis, fuit lingua malae suggestionis. Sed peccator in vulva moreretur, si moriturum se homo in ipsa suggestione cognosceret. Qui tamen ex utero egressus est; quia postquam in peccato eum suggerens lingua concepit, foras mox etiam delectatio rapuit. Post egressionem vero exceptus est genibus; quia cum ad delectationem carnis prodiit, nimirum culpam per consensionem spiritus, subjectis cunctis sensibus, quasi suppositis genibus consfiduciae argumenta subsecuta sunt, quae natam in peccato animam, virulento lacte nutrierunt, et ne aspera mortis supplicia metueret, hanc blandis Adam semetipsum absconsurus fugerat; sed tamen requisitus innotuit quantum etiam timens tumebat . Cum enim ex peccato praesens poena metuitur, et amissa Dei facies non amatur, timor ex tumore est, non ex humili
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u implet᷑. & fuisse uł futurũ ẽẽ et̾nitas ñ ha¬
bet. cui nuirũ nec p̃terita tͣnseunt. nec que fu¬
tura st̃. uenunt. qͥa cuncta ꝑ presens udet: potest
futuros p̃dicatores eccłie in presentia sp̃s ꝯtem¬
plari: qͥ postqͣm de corporib transeunt. neqͣ quã
ꝑ morarũ spacia sicut antiqͥ patres a celestis pa¬
trie ꝑceptione differunt᷑. Mox quippe ut a carms
colligatione exeunt. in celesti sede reqͥescunt. pau¬
lo attestantẽ qͥ ait. Scimꝰ qm̃ si t̾restrs domꝰ ña
huiꝰ habitationis dissoluatur: qͥd edificationẽ ex

Expanded text:
spiritu impletur, et fuisse, vel futurum esse aeternitas non habet, cui nimirum, nec praeterita transeunt, nec quae futura sunt, veniunt, quia cuncta per praesens videt, potest futuros praedicatores Ecclesiae in praesentia spiritus contemplari, qui postquam de corporibus transeunt, nequaquam per morarum spatia, sicut antiqui Patres, a coelestis patriae perceptione differuntur. Mox quippe ut a carnis colligatione exeunt, in coelesti sede requiescunt, Paulo attestante, qui ait: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ciaret. Qa gͥ cnctoꝵ conditor omĩa ꝑ semec ip̃m
tenet: &e tam̃ ad clistinguendũ pulchre uniu̾si¬
tatis ordinẽ. alia aliis dispensantib regie: ñ uni¬
metito reges. angeloꝵ sp̃s accipimꝰ. Q quo aucdo¬
ci omniũ familiari secuiunt: eo subiecta poti
regunt. Cũ regib gͦ dormitet: qͥa nrmitũ iã cũ
angelis homo qͥescecet. si ꝑsuasoris linguã seqͥ
nosuisset. Q bene cẽ consules uocant̃. qͥa sp̃uali
rei publice consulunt. dũ nos s̃ ab regnũ socioᷤ
uingunt. Bene ꝯsules uocant᷑: qͥa dũ ip̃is min¬
tiantib uoluntatẽ conditoris agͥnoscra̾. ieiᷤ

Expanded text:
cunctorum conditor omnia per semetipsum tenet, et tamen ad distinguendum pulchrae universitatis ordinem, alia aliis dispensantibus regit; non immerito reges angelorum spiritus accipimus, qui quo auctoi omnium familiarius serviunt, eo subjecta potius regunt. Cum regibus ergo dormiret, quia nimirum jam cum angelis homo quiesceret, si persuasoris linguam sequi noluisset. Qui bene etiam consules vocantur, quia spiritali reipublicae consulunt, dum nos sibi ad regnum socios jungunt. Bene consules vocantur, quia dum ipsis nuntiantibus voluntatem cond
Abbreviated transcription (Latin):
& usu cernimꝰ. & psalmiste uerbis docem᷑. qͥ ait.
Omĩa subiecisti sub pedib eiꝰ oues & boues u¬
nuiersas insuꝑ & peccora cãpi. Quia u angeli
hominib presint: ꝑ propħam testat᷑ angelus
dicens. Princeps regni petsarũ restitit mͥ. Q̾dũ
angeli a superioꝵ angeloꝵ potestatib dispensant᷑:
racharias pethibet ꝓpħa qui ait. Ecce angelus
qui loquebat᷑ in me. egrediebat᷑: ⁊ aliꝰ angelus
egcediebat᷑ in occursum eiꝰ. Et dixit ad eũ. Curce¬

Expanded text:
 qui ait: Omnia subjecisti sub pedibus ejus, oves et boves universas, insuper et pecora campi . Quia vero angeli hominibus praesint, per prophetam testatur angelus dicens: Princeps regni Persarum restitit mihi . Quod angeli a superiorum angelorum potestatibus dispensantur, Zacharias perhibet propheta, qui ait: Ecce angelus, qui loquebatur in me, egrediebatur; et alius angelus egrediebatur in occursum ejus; et dixit ad eu
Abbreviated transcription (Latin):
incertamie inficmitatis tumultꝰ reppetit. Et
qͣmius inpace silentii ab auctore fuerat odit᷑:
hosti. tam̃ sponte substratꝰ. clamores de pugna
tolerauit. Ip̃a enĩ carnis suggestio. qͣs quidã
clamor ẽ. cont᷑ qͥetẽ mentis. Quã ante tnigreᷤᷤ¬
sionẽ hõ non sensit: qͥa nimitũ qͦd de infirmi¬
tate posset tolerare ñ habuit. Postqͣm u̾ se spon¬
te hosti subdidit: astrictus culpe sue uinculis
in quibdã ei cẽ nolens seruit. Et clamores in
mente patit᷑: cũ caro sp̃ui reluctat᷑. An ñ clamo¬
uerba toletabat dicens. uideo aliã legem in m̃b̃s
meis reꝑugnantẽ legi m̃tis mee: & captiuũ me
ducentẽ in lege peccatique ẽ in memb̾s meis:
Contẽplet᷑ gͦ uir sc̃s in quanta pace cordis qͥesce¬
ret si serpentis uerba susciꝑe hõ noluisset: & di¬
cat. Nc̃ enĩ dormnens silerẽ: &e sõntno meo reqͥes¬
cerẽm. Id iutͣ secretũ menus ad ꝯditoris dtẽpla¬

Expanded text:
in certamine infirmitatis tumultus reperit; et in certamine infirmitatis tumultus reperit; et quamvis in pace silentii ab auctore fuerat conditus, hosti tamen sponte substratus, clamores de pugna toleravit. Ipsa enim carnis suggestio, quasi quidam clamor est contra quietem mentis, quam ante transgressionem homo non sensit; quia nimirum quod de infirmitate posset tolerare, non habuit. Postquam vero se sponte hosti subdidit, astrictus culpae suae vinculis, in quibusdam ei etiam nolens servit, et clamores in mente patitur, cum caro spiritui reluctatur. An non clamoegem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis ? Contempletur ergo vir sanctus in quanta cordis pace requiesceret, si serpentis verba suscipere homo noluisset, et dicat: Nunc enim dormiens silerem, et somno meo requiescerem, id est, intra secretum mentis ad conditoris contempla
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmortalis ẽ conditꝰ: ut tam̃ si peccaret &e mori
posset. Et sic mortalis ẽ ꝯditꝰ. ut si ñ peccaret. ẽ
ñ mori posset: atq ex merito liberi arbittii. beati¬
tudinẽ illiꝰ tegionis attingeret. in qua uł petca¬
re. uł mori ñ posser. Ubi g post redẽptionis tẽpꝰ
carins morte int̾posita electi transeunt: illuc ꝓ¬
culdubio parentes pͥmi. sumn conditionis suẽ
statu ꝑstitissent. eẽ sine morte corpoꝵ tͣnfferti
potiussent. Dormiens gͥ sileret ce somno suo hõ
reqͥesceret. cdũ ad et̾ne patrie reqͥem ductus. qͣsi se¬
cessũ quendã a clamore hoc humane infirmi¬
tatis inueniret. Post peccatũ nãꝙ qͣsi clamanᷤ
uigilat: qͥ contentionẽ carnis ꝓprie repugnauᷤ
portat. hoc quiets silentiũ homo conditꝰ ha¬
buit: cũ contra hostẽ suũ libetũ uoluntatis ar¬
bttriũ accepit. Cui quia sua sponte succubuit
iuox de se quod contͣ se ꝑstreperet inuenit: mox

Expanded text:
immortalis est conditus, ut tamen si peccaret, et mori immortalis est conditus, ut tamen si peccaret, et mori posset; et sic mortalis est conditus, ut si non peccaret, etiam non mori posset; atque ex merito liberi arbitrii beatitudinem illius regionis attingeret, in qua vel peccare, vel mori non posset. Ubi igitur post redemptionis tempus, carnis morte interposita, electi transeunt, illuc procul dubio parentes primi, si in conditionis suae statu perstitissent, etiam sine morte corporum transferri potuissent. Dormiens igitur sileret, et somno suo homo requiesceret, dum ad aeternae patriae requiem ductus, quasi secessum quemdam a clamore hoc humanae infirmitatis inveniret. Post peccatum namque quasi clamans vigilat, qui contentionem carnis propriae repugnans portat. Hoc quietis silentium homo conditus habuit, cum contra hostem suum liberum voluntatis arbitrium accepit. Cui quia sua sponte succubuit, mox de se, quod contra se perstreperet, invenit, mox
Abbreviated transcription (Latin):
me pect̃orẽ conciꝑet ⁊ t̾c utinã que me mors
ioqueret᷑ agnouissẽ: ne usq ad delectationẽ
extetiorẽ delectationẽ exiens. qd interiorilu¬
mine pͥuabar agnorssẽ: & saltẽ in ip̃a delecta¬
tione occũberẽ. neꝑ consensũ mors acciꝰ puni¬
ret. Cur exceptꝰ genib: Ac si dicat. Utinã mini¬
me me consensus subiectis pͣuitati sensib exce¬
pisset: ne ip̃a me ꝯsensio ad audatiã deceriꝰ ra¬
peret. Cui lactatus ubetib: Ac si dicat̾. utinã
blandiri mͥ saltẽ post mala ꝑpetrata noluissẽ:
ne tanto me nequiꝰ culpe astringetẽ. quanto
me in illa molliꝰ foretẽ. his itaq rep̃hensionũ
suarũ uocib in parente pͥmo se pecrasse redar¬
guit. S si ad erumpnã husꝰ exilii neqͣquã hõ
peccando descend̾et: dicat qua ꝑfcui quiete
no meo reqͥescerẽ. Ad hoc in paradyso hõ positꝰ
fuetat. ut si se ad conditoris sui obedientiã uin¬
culis caritatis astringeret: ad celestẽ patriã an

Expanded text:
me conciperet, tunc utinam quae me mors sequeretur, agnovissem, ne usque ad delectationem exteriorem delectationem exiens, quod interiore lumine privabar agnovissem; et saltem in ipsa delectatione occumberem, ne per consensum mors acrius puniret. Cur exceptus genibus? Ac si dicat: Utinam minime me consensus subjectis pravitati sensibus excepisset, ne ipsa me consensio ad audaciam deterius raperet. Cur lactatus uberibus? Ac si dicat: Utinam blandiri mihi saltem post mala perpetrata noluissem, ne tanto me culpae nequius astringerem, quanto me in illa mollius foverem. His itaque reprehensionum suarum vocibus in parente primo se peccasse redarguit. Sed si ad aerumnam hujus exsilii nequaquam homo peccando descenderet, dicat qua perfrui quiete m tempore. Ad hoc in paradiso homo conditus fuerat, ut si se ad Conditoris sui obedientiam vinculis charitatis astringeret, ad coelestem angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa plerũq diumna gr̃a ñ solũ in occultis. s cẽ in
aꝑtis iniquitatib mortuos. & mole praue ꝯsu¬
etudimis pressos. respectꝰ sui lumine illustrat.
Quartũ uͦ mortuũ reclẽptor nr̃ nunciante dis¬
cipulo agnoscit. nec tam̃ suscitat: qͥa ualde dif¬
ficile ẽ. ut is quẽ post usũ male ⁊suetudims
cẽ adulantiũ lingue excipiunt. a m̃tis sue mor-¬
um sepeliunt: cũ pecc̃ores pecc̃orẽ fauorib pre¬
munt. Qͥd enĩ ẽ aliud pestare qͣm occũbere:
S qͥ ꝑeccantẽ laudib ꝓsequunt᷑. extinctũ sub
uerboꝵ aggere abscondunt. Erat aũt & lacar
mortuus: s tam̃ ñ a mortius sepultꝰ. fideles
quippe illũ mulieres obruerant: que & eiꝰ mor¬
tẽ iuuificatori nunciabant. Unde. e ad lucem
ꝓtinus redit: qͥa cũ in peccato animꝰ morit᷑: cuꝰ
ad uitã recducit᷑: si suꝑ hunc sollicite cogitatio
falsa spes mentẽ ñ int̾cipit: s hanc deceriꝰ des¬
peratio configit. Que dũ omnẽ spem ueme

Expanded text:
ue divina gratia, non solum in occultis, sed etiam in apertis iniquitatibus mortuos, et mole pravae consuetudinis pressos, respectus sui lumine illustrat. Quartum vero mortuum Redemptor noster nuntiante discipulo agnoscit, nec tamen suscitat, quia valde difficile est ut is quem post usum malae consuetudinis etiam adulantium linguum sepeliunt, cum peccatores peccatorem favoribus premunt. Quid est aliud peccare, quam occumbere? Sed qui peccanuorum aggere abscondunt. Erat tamen et Lazarus mortuus, sed tamen non a mortuis sepultus: fideles quippe illum mulieres obruerant, quae et ejus mortem vivificatori nuntiabant. Unde et protinus ad lucem redit, quia cum in peccato animus moritur, citius ad vitam reducitur, si super hunc sollicitae cogitatio6 dictum est, falsa spes mentem non intercipit, sed hanc deterior desperatio configit, quae dum omnem spem veniae
Abbreviated transcription (Latin):
ditꝰ. tanta int̾mi udicis attestatione laudatus¬
abortiuũ se oꝑtet interisse. S qͥa sicuo cẽ ꝑ re
munerationẽ cognoscit᷑ initꝰ habet testẽ sue for¬
ticudinis: utꝰ pensanda st̃ etꝰ pondera locutio¬
nis. Quattuoi qͥpꝑe modis pecc̃m ꝓpetrat᷑ in
corde: quattuor ꝯumat᷑ in opere. In corde nãq:
suggestione. delectatione. ꝯsensu ce defensionẽ
audatia ꝓpet᷑tur. fĩt enĩ suggestio ꝑ adu̾sariũ:

Expanded text:
ne laudatusabortivum se optet interiisse, sed sicut etiam per remunerationem cognoscitur, intus habet testem suae fortitudinis, intus pensanda sunt ejus pondera locutionis. Quatuor quippe modis peccatum perpetratur in corde, quatuor consummatur in opere. In corde namque suggestione, delectatione, consensu et defensionis audacia perpetratur. Fit enim suggestio
Abbreviated transcription (Latin):
cio namq clñs apparens om̃e qͦd t̾c redarguit
lumine illustrat. Qli enĩ sub quadã obscuri¬
tate tegit᷑: qͥcqͥd tc̃ in memoria uidicis ñ reuo¬
cat᷑. Scriptũ quippe ẽ. Omĩa aũt que arguim¬
tur: a lumine manifestant᷑. Quasi quedã te

Expanded text:
cio namque Dominus apparens, 116 omne quod tunc redarguit, cio namque Dominus apparens, 116 omne quod tunc redarguit, lumine illustrat. Quasi enim sub quadam obscuritate tegitur, quidquid tunc in memoriam judicis non revocatur. Scriptum quippe est: Omnia autem quae arguuntur, a lu
Abbreviated transcription (Latin):
tione peccamꝰ. Qͥa enĩ fidelis qͥsq cogitanio¬
nes in iuidicio exqͥri subtilit̾ ñ ignorat. pan¬
lo attestante qͥ ait. int̾ se ininicem cogitatio¬
nũ accusantiũ aut cẽ desenbentiũ. semet ip̃m
introrsus discutiens. ante iudiciũ nchem̃ter
examinat: ut districtus udex eo iam tͣnqͥl¬
leꝰ ueniat quo reũ suũ quẽ discutere appenti¬
Requirit ds̃ que uidicando discuat: ñ re¬
quirio que ignoscendo in suo iam iudicio mi¬
puntta derelinqͥt. Hic itaꝙ dies. idest hec pec¬
cati delectatio a dño non requirit᷑. si animad
uersione spontanea punit᷑: paulo attestan¬
te qui ait. Si nosmet ip̃os diiudicaremꝰ: ñ
quitere ẽ: contra mentẽ nr̃am subtlit̾ inui¬
dicio om̃e qͦd de culpa gratulat᷑ indagare.
In qua scilicet requisitione illũ tc seueriꝰ ꝑcu¬
ut: quẽ sibi nc molliꝰ peꝑcisse dep̃hendit. Be¬
ne añt sequit᷑. Et ñ illustcet᷑ lumine. In uidi¬

Expanded text:
tione peccamus. Quia enim fidelis quisque cogitatiotione peccamus. Quia enim fidelis quisque cogitationes in judicio exquiri subtiliter non ignorat, Paulo attestante, qui ait: Inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium ; semetiintrorsus discutiens, ante judicium vehementer examinat, ut districtus Judex eo jam tranquillus veniat, quo reum suum, quem discutere appetiRequirit Deus quae judicando discutit; non requirit quae ignoscendo in suo jam judicio impunita derelinquit. Hic itaque dies, id est, haec peccati delectatio, a Domino non requiretur, si animadversione spontanea punita videt, Paulo attestante, qui ait: Si nosmetipsos diiudicaremus, non quirere, est contra mentem nostram subtiliter in judicio omne quod de culpa gratulatur indagare; in qua scilicet requisitione illum tunc severius percutit, quem sibi nunc mollius pepercisse deprehendit. Bene autem sequitur: Et non illustret lumine. In judi
Abbreviated transcription (Latin):
tus qui spem suã ponit in hõie. Nosi aꝑte di¬
modũ se reprobe delectationi subst̾nit. Dicat᷑ 4ͦ
Pereat dies in qua natꝰ sũ: & nox inqua dictũ
ẽ conceptus ẽ homo. Idest pereat delectatio que
in culpa hominẽ rapuit: pereat incauta men¬
tis infirmitas que usq ad tenebͣs praui osen¬
sus excecauit. Homo enĩ dũ blanduenta de¬
lectationis caute ñ ꝑspicit: eẽ in noctẽ neqͥssi¬
me ꝑpetrationis ruit. Sollerter gͦ uigilandũ
ẽ: utcũ blandiri culpa nchoat. ad quantũ in¬
teritũ mens tͣhat᷑ agnoscat. Unde &r apte sub
in tenebs̃ uertit᷑: cũ culꝑa in ip̃o delectations
exordio. ad quẽ ꝑditionis finẽ rapiat uidet᷑.
In tenebͣs diem nectuntꝰ. cũ nosmet ip̃os dist̾t¬
te punientes. ip̃a delectationis p̃ue blandim̃¬
ta. ꝑ districta penitentie lam̃ta cruciamꝰ: tũ
flendo insequim qͥcqͥd in code taciti ex delecta¬

Expanded text:
tus qui spem suam ponit in homine tus qui spem suam ponit in homine e delectationi substernit. Dicatur ergo: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est, Conceptus est homo: id est, pereat delectatio, quae in culpam hominem rapuit, pereat incauta mentis infirmitas, quae usque ad tenebras pravi consensus excaecavit. Homo enim dum blandimenta delectationis caute non perspicit, etiam in noctem nequissimae perpetrationis ruit. Solerter ergo vigilandum est, ut cum blandiri culpa inchoat, ad quantum interitum mens trahatur, agnoscat. Unde et apte subin tenebras vertitur, cum culpa in ipso delectationis exordio, ad quem perditionis finem rapiat, videtur. In tenebras diem vertimus, cum nosmetipsos districte punientes, ipsa delectationis pravae blandimenta per districta poenitentiae lamenta cruciamus, cum flendo insequimur quidquid in corde taciti ex delecta
Abbreviated transcription (Latin):
se dñs nunciabat: cũ ꝑ psalmistã qͣsi ex p̃ceri¬
to diceret. Usq ad nocte increpauert me renes
mei. Potest autẽ ꝑ diem peccati delectatio. ꝑ
noctẽ uͦ cecitas mentis intelligi: ꝑ quã
sehomo patit᷑ in culpe ꝑpetratione ꝓster¬
ni. Optat gͥ perire diẽ: ut om̃e qͦd blandiri
culpa cerit᷑. iugore iusticie int̾ueniente
destruat᷑. Optat cẽ perire noctẽ: ut qͦd cecata
mens cẽ ꝑ consensũ ꝑpetrat animaduersione
penitentie extinguat. S querendũ nobis est.
militudinẽ nrãm. Homo ꝑ culpã: sicut scͥp¬
tũ ẽ. Ego dixi diiestis: al &e silii excelsi om̃s.
uos aũt sicut hoĩes moriemini. Ac si aꝑte di¬
cat. Sicut delinquentes obibitis. Unde ce pau¬
lus ait. Cũ sit inter uos ⁊el & contentior non¬
ne carnales estis. ce scd̃m hominẽ ambulaus:
Ac si dicat. Qͥ discordes mentes ducitis: ñme
adhuc ex rep̃hensibili humanitate peccatis:

Expanded text:
se Dominus nuntiabat, cum per Psalmistam quasi ex praeterise Dominus nuntiabat, cum per Psalmistam quasi ex praeterito diceret: Usque ad noctem increpuerunt me renes mei . Potest autem per diem, peccati delectatio, per noctem vero caecitas mentis intelligi, per quam se homo patitur in culpae perpetratione prosterni. Optat igitur perire diem, ut omne quod blandiri culpa cernitur, vigore justitiae intedestruatur. Optat etiam perire noctem, ut caesata mens etiam per consensum perpetrat, animadversione poenitentiae exstinguat. Sed quaerendum nobis est mo per culpam, sicut scriptum est: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes; vos autem sicut homines moriemini . Ac si aperte dicat: Sicut delinquentes obibitis. Unde et Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ac si dicat: Qui discordes mentes ducitis, nonne adhuc ex reprehensibili humanitate peccatis?
Abbreviated transcription (Latin):
Densat nãq: de quo loquit᷑. &e perpendit qͦd
prauo sp̃ui qͣsi lucra nobis dedisse fuerat. si
mala ñ intulisset. Sic nos de latronib loqͥmͣ:
in usu presentis uite recognoscimus morali
statu succubuit genꝰ humanũ. qͣnta
in reb ꝓsꝑis fiducia subleuet᷑. uł qͣnta
ex aduersis ꝑturbatione frangat᷑ : ad illũ quẽ
habere in paradyso potuit incõmutabilitatis
statũ mente recurrit: ce mortalitatis lapsũ
ꝑ prosꝑa ce aduersa uariantẽ. qͣm despicabilẽ
cerneret. maledicendo declarauit dicens. Pere¬
at dies in qua natus sũ: &e nox in qua dictũ
ẽ conceptus ẽ homo. Quasi dies quedã ẽ: cum
mundi huiꝰ ꝓsperitas arridet. S dies iste in
noctẽ desinit: quia sepe temporalis ꝓsꝑitae ad
tͥbulationis tenebͣs ꝑducit. hunc ꝓsꝑitatis diẽ
ꝓpħa despexerat: cũ dicebat. Diẽ hominis non
concupiui: tu scis. Hanc tͥbulationis noctem
postremo incarnationis sue tempore. passurũ

Expanded text:
Pensat namque de quo loquitur, et perpendit quod Pensat namque de quo loquitur, et perpendit quod pravo spiritui quasi lucra nobis dedisse fuerat, si damna non intulisset. Sic nos de latronibus loquimuin usu praesentis vitae recognoscimus, moralitstatu succubuit genus humanum, quanta in rebus prosperis fiducia sublevetur, vel quanta ex adversis perturbatione frangatur, ad illum, quem habere in paradiso potuit, incommutabilitatis statum mente recurrit, et mortalitatis lapsum per prospera et adversa variantem, quam despcerneret maledicendo declaravit, dicens: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo . Quasi dies quaedam est, cum mundi hujus prosperitas arridet. Sed dies iste in noctem desinit, quia saepe temporalis prosperitas ad tribulationis tenebras perducit. Prosperitatis diem propheta despexerat, cum dicebat: Diem hominis non concupivi, tu scis . Hanc tribulationis noctem postremo incarnationis suae tempore passurum
Abbreviated transcription (Latin):
humano. extitit habitatio illa summa
corporis sic ad augnenta ꝓpaginus foras e¬
mancuit. Ibi conceptio nr̃a coaluit: ubi o¬
rigo hontinũ homo primꝰ habitauit. ds hui
uenis ostia serpens aperuit: quia ꝑsuasione
callida in corde homnus mandatũ celeste dis¬
soluit. Huiꝰ uentris ostia serpens aperuit: qͥa
munita suꝑnis monits claustra mentis irru¬
pit. Sc̃s gͥ uit in pena quã tolerat: ad culpã
mentis oculos reducat. Doleat hoc q̃d tenebro¬
sa nox ib est antiqͥ hostis obscura suggestio hu¬
manis mentib intulit ⁊ doleat hoc quod sug¬
gestioni callide humana mens in sua decep¬
uone osensit: ce dicat. Qa ñ conclusit ostia
uentͥs qui portauit me: nec abstulit mala
ab oculis meis. Nec moueat qͦd ñ ꝯclusisse
querit᷑. quẽ aperuisse ꝑadisi ianuã decestat᷑.
Non dclusit enĩ dicit. aperuit: &e mala ñ ab¬
stulit. irrogauit. Quasi auferret enĩ. si qͥes¬
ceret: ce qͣsi clauderet. si ab irruptione cessaret.

Expanded text:
generi exstitit habitatio illa summa corporis, sic ad augmenta propaginis foras emanavit. Ibi conceptio nostra coaluit, ubi origo hominum homo primus habitavit. Sed hujus ventris ostia serpens aperuit, quia persuasione callida in corde hominis mandatum coeleste dissolvit. Hujus ventris ostia serpens aperuit, quia munita supernis monitis claustra mentis irrupit. Sanctus igitur vir in poena quam tolerat, ad culpam mentis oculos reducat. Doleat hoc, quod tenebrosa nox, id est, antiqui hostis obscura suggestio humanis mentibus intulit; doleat hoc, quod suggestioni callidae humana mens in sua deceptione consensit, et dicat: Quia non conclusit ostia ventris, qui portavit me, nec abstulit mala ab oculisquaeritur, quem aperuisse paradisi januam detestatur. Non conclusit enim dicit, aperuit, et mala non abstulit, irrogavit. Quasi enim auferret, si quiesceret; et quasi clauderet, si ab irruptione cessaret.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ puellam in domo. iuuenẽ extͣ portã: in se¬
pulchro aũt lararũ suscitat. Adhuc qͥppe in do¬
mo mortuus iacet: qͥ latet in pecc̃o. Iam qͣsi exc̃
portã educit᷑. cuiꝰ iniquitas usq ad inuerecirdiã
publice ꝑpetrationis aꝑit᷑. Sepulture uͦ aggere
p̃mit᷑: qͥ in perpetͣtione neqͥcie. ẽ usu osuetudi¬

Expanded text:
noster puellam in domo, iuvenem extra portam, in sepulchro autem Lazarum suscitat. Adhuc quippe in domo / mortuus iacet, qui latet in peccato. Iam quasi extra portam educitur, cuius iniquitas usque ad inverecundiam publice perpetrationis aperitur. Sepulturę vero aggere premitur, qui in perpetratione neq
Abbreviated transcription (Latin):
debui extollit: & deiciendo eleuat: s grauiꝰ
eleuando supplantaũ. Unde & illã ꝑrimi hõis
rectitudinẽ: antiquus hostis his qͣttuor ictib
fregit. Nã serpens suasit ⁊ eua delectata ẽ: adam
consensit. Q cẽ requisitꝰ: ꝯficeri culpã ꝑ auda¬
tiam noluit. hoc uͭ in humano genere cotidie
agit᷑: quod actũ in pͥmo parente nr̃i genecis
ñ ignorat᷑. Serpens suasit: qͥa occultus hostis
mala cordib hominiũ latent̾ suggerit. Eua de¬
lectata ẽ: qͥa carnalis sensꝰ ad uerba serpentiᷤ
mox se delectationi substerit. Assensũ uͭ adã
mulieri p̃positus p̃buit: quia dũ caro in de¬
lectationẽ rapit᷑: &ẽ a sua retitudine sp̃s infir¬
matꝰ inclmat᷑. Et reqͥsitus adã ꝯfiteri culpam
noluit: qͥa iudelicet sp̃s quo peccando a ueri¬
tate disrungit᷑⁊ eo in rume sue audatia neqͥus
obdurat᷑. Iodẽ cẽ qͣttuor modis pecc̃m ꝯsũmat᷑
in oꝑe. Prtꝰ nãq latens culꝑa agit᷑: postmodũ

Expanded text:
debuit, extollit, et dejiciendo elevat, sed gravius elevando supplantat. Unde et illam primi hominis rectitudinem antiquus hostis his quatuor ictibus fregit, nam serpens suasit, Eva delectata est, Adam consensit; qui etiam requisitus confiteri culpam per audaciam noluit. Hoc in humano genere quotidie agitur, quod actum in primo parente nostri generis non ignoratur. Serpens suasit, quia occultus hostis mala cordibus hominum latenter suggerit. Eva delectata est, quia carnalis sensus ad verba serpentis mox se delectationi substernit. Assensum vero Adam mulieri ipse praepositus praebuit, quia dum caro in delectationem rapitmatus inclinatur. Et requisitus Adam confiteri culpam noluit, quia videlicet spiritus quo peccando a veritate disjungitur, eo in ruinae suae audacia nequius obduratur. Iisdem etiam quatuor modis peccatum consummatur in opere: prius enim latens culpa agitur; postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ faciunt. cẽ oꝑa amittunt. Qͥa gͦ nox p̃ua¬
lere ꝑmittit᷑. quando & int̾ bona oꝑa cordis
intento minime mundat᷑: dicat᷑ recte. Obte¬
nebrent᷑ stelle caligine eiꝰ: idest contra eos qui
ante humanos oculos qͣsi bonis oꝑibsplen¬
dent. malicia hostis antiqui obscura preuale¬
at: & hoc quod ante humana iudicia sũꝑserant
lumen landis deponant. Caligine quippe
noctis obscurantur. cũ eoꝵ uita apto errore
ofundit᷑: ut ninuirũ tales q̃ foras in actione
appareant : qͣles apd̃ semerip̃os intus dumo
parere iudicio ñ formidant. Seqͥt᷑. Expectet¬

Expanded text:
non faciunt, etiam opera amittunt. Quia ergo nox praevanon faciunt, etiam opera amittunt. Quia ergo nox praevalere permittitur, quando et inter bona opera cordis intentio minime mundatur, dicatur recte: Obscurentur stellae caligine ejus; id est, contra eos qui ante humanos oculos quasi bonis operibus splendent, malitia antiqui hostis obscura praevaleat; et hoc, quod ante humana judicia sumpserant, lumen laudis deponant. Caligine quippe noctis obscurantur, cum eorum vita aperto errore confunditur; ut nimirum tales etiam foris in actione appareant, quales apud semetipsos intus divino parere judicio non formidant. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
piendas saudes hominib ostenctt. Si enim¬
recte uiuentes stelle ñ essent: nequaꝙͣ paut
discipulis diceret. In mecdio nationis praue
ce ꝑuerse: int̾ qͦs lucetis sicut lummaria in
nundo. Lursum si inter eos qui recte agere¬
uident᷑ quidã de actione sua retributionẽ fa¬
uoris humani ñ quererent: neqͣquã stellas
iohannes ruere a celestib uideret dicenᷤ. Misit
dracho caudã: & traxit partẽ terciã stellarũ.
Drachonis enĩ cauda stellarũ pars tͣhit᷑: quia
extrema ꝑsuasione antixp̃i. quidã qui uden¬
tur lucere rapient᷑. Stellas namq in tecrãm
trahere ẽ: eos qui uident᷑ studio uite celestis
inherere. ex amore t̾reno iniquitate aperci
erroris inuoluere. Sunt nãq ĩmulli qͥ aute
humanos ocłos. uelut magnis oꝑib lucent:
s qͥa hec ip̃a oꝑa a mundo corde non ꝓdeunt.
capti in occultis cogitationib noctis hui tene¬
bris obscurant᷑: qͥm sepe ea que iundo corde

Expanded text:
piendas laudes hominibus ostenpiendas laudes hominibus ostenrecte viventes stellae non essent, nequaquam Paulus discipulis diceret: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Rursum si inter eos qui recte videntur agere quidam de actione sua retributionem favoris humani non quaererent, nequaquam stellas Joannes ruere a coelestibus videret, dicens: Misit draco caudam, et traxit tertiam partem stellarum . Draconis enim cauda stellarum pars trahitur, quia extrema persuasione Antichristi quidam qui videntur lucere rapientur. 112 Stellas namque in terram trahere, est eos qui videntur studio vitae coelestis inhaerere, ex amore terreno iniquitate aperti erroris involvere. Sunt namque nonnulli qui ante humanos oculos velut magnis operibus lucent; sed quia haec ipsa opera a mundo corde non prodeunt, capti in occultis cogitationibus, noctis hujus tenebris obscurantur; qui saepe ea quae mundo corde
Abbreviated transcription (Latin):
laxant. Unde illic rursũ scriptũ ẽ. Cũ cõpleti
fuerint mille anm: soluet᷑ sathanas. Ille enĩ
apostata angelꝰ qui ita conditꝰ fuerat: ut ange¬
loꝵ ceteris legionib emineret ⁊ ita supbien¬
do succubuit. ut nc̃ stantiũ angeloꝵ ditiom
substratus sit: quatinꝰ uł nc̃ ad utilitatẽ nãm
eis ministrantib religatꝰ lateat: ut tunc ad
ꝓbationẽ nr̃am eis relaxantib. totis se sius¬
contra nos uirib solutus exerceat. Qa gͣ hi e
hunc sequi nolueritnt : ipsisq admiistran¬
tib disponit᷑. ut ad intentionẽ aꝑt cectami¬
nis destruendus funditꝰ qñꝙ reuocet᷑: cicat᷑
recte. Qui parati st̃ suscitare leuiathan. Ca
tam̃ hostis callidus ad aꝑtabella nec dũ susci¬
tatꝰ ẽ: quom quoꝵdã mentes nox ista no la¬
tent᷑ obscuret insinuet. deqt᷑. Obtenebrentur
stelle caligine etꝰ. In scriptura sacra stellarũ
demonstrat᷑: que bona que faciunt ad ꝑci¬

Expanded text:
laxant. Unde et illic rursum scriptum est: Cum completi laxant. Unde et illic rursum scriptum est: Cum completi fuerint mille anni, solvetur Satanas . Ille enim apostata angelus, quia ita conditus fuerat, ut angelorum caeteris legionibus emineret, ita superbiendo succubuit, ut hunc stantium angelorum ditioni substratus sit; quatenus vel nunc ad utilitatem nostram eis ministrantibus religatus lateat, vel tunc ad probationem nostram eis relaxantibus, totis se contra nos suis viribus solutus exerceat. Quia igiturhunc sequi noluerunt, ipsisque administrantibus disponitur, ut ad intentionem aperti certaminis destruendus funditus quandoque revocetur, dicatur recte: Qui parati sunt suscitare Leviathan. Quia tamen hostis callidus ad aperta bella necdum suscitatus est, quomodo quorumdam mentes nox ista nunc latenter obscuret, insinuet. Sequituraperto errore. --In Scriptura sacra stellarum demonstratur, qui bona quae faciunt, ad perci
Abbreviated transcription (Latin):
impossibilia ꝓmittit⁊ uere qr possibilia sustu
rat. tortuosũꝙ ilico subungebat. interposuit
uectẽ: nisi forte qͦd in serpentis tortitudine flu-¬
xa mollicies. in uecte aũt ẽ cduricia rigiditatis.
Ut gͦ hunc &e cdurũ signaret ce mollẽ: & uectẽ no¬
minat ce tortuosũ. Durus quippe ẽ ꝑ maliciã.
mollis ꝑ blandimenta. Uectis gͦ dr̃ quia usq
ad necem ꝑcutit: tortuosus aũt. qͥa se ꝑ insidias
molliter inflectit. S hunc lemathan electi an¬
geloꝵ sp̃s. nc in puteo abyssi clausũ p̃munt.
Unde scriptũ ẽ. Uidi angelũ descendentẽ. de
celo habentẽ clauem abyssi: ce cathenã magnã
in manu sua : ce app̃hendit drachonẽ secpentẽ
antiquũ. qui ẽ diabolus ce sathanas: ce liga¬
uit eũ ꝑ annos mille: ce misit eñ in abyssũ.
Quẽ tam̃ in fine mundi ad aꝑtiora certamina
reuocant: ce totũ contra nos in sins uirib re¬

Expanded text:
impossibilia promisit, vere et possibilia sustulimpossibilia promisit, vere et possibilia sustulrat, tortuosumque illico subjungens, interposuit vectem, nisi forte quod in serpentis tortitudine fluxa mollities, in vecte autem est duritia rigiditatis. Ut ergo hunc et durum signaret, et mollem; et vectem nominat, et serpentem. Durus quippe est per malitiam, mollis per blandimenta. Vectis ergo dicitur, quia usque ad necem percutit; serpens autem, quia smille . Hunc Leviathan electi angelorum spiritus nunc in puteo abyssi clausum premunt. Unde scriptum est: Vidi angelum descendentem de coelo habentem clavem abyssi, et catenam magnam in manu s et Satanas, et ligavit eum per annos mille, et misit eum in abyssum . Quem tamen in mundi fine ad apertiora certamina revocant, et totum contra nos in suis viribus ra
Abbreviated transcription (Latin):
dampnandas denuncient: qͥ magnitudinẽ cla¬
ritatis illius iam ab exordio fictam uident. Be¬
ne aũt subdit᷑. qui parati st̃ suscitare leuiathan.
tũ dr. Quoꝵ scilicet nͥ hominũ: Recte aũt ad¬
clitam̃tũ eoꝵ dr: qͥa postqͣm primã culpã mala
suggestione intulit: hanc cotidie augere gͣuio¬
rib ꝑsuasionib ñ desistũ. Uel certe ꝑ exprob̃¬
tionẽ leuiathan uocat̾ ẽ: uest additamen¬
tũ hominũ dictus Eos nãq in paradyso im¬
mortales repperit : s diuintratẽ ĩmortalib ꝑ
mittendo. qͣsi eis aliqͥd ułiraqͣm erant se adde¬
re spopondit: s dũ blande non habita se datu¬
rũ ꝑhibuit ⁊ callide &e habita subtraxit. Unde
ce dñs eundẽ leuathan ita ꝑ prophetã descri¬
bit dicens. Suꝑ leuiathan serpentẽ uestem:
suꝑ leuiathan serpentẽ tortuosũ. Lemathan
quippe iste in eo quod se addere homini spopon¬
did tortuosis ad eũ sinib irrepsit: qͥa dũ faio

Expanded text:
damnando denuntient, qui magnitudinem cladamnando denuntient, qui magnitudinem claritatis illius jam ab exordio fictam vident. Bene autem subditur: Qui parati sunt suscitare Leviathan. tucitur, quia postquam primam culpam mala suggestione intulit, hanc quotidie augere gravioribus persuasionibus non desistit. Vel certe per exprobrationem Leviathan vocatus est, id est, additamentum hominum dictus. Eos namque in paradiso immortales reperit; sed divinitatem immortalibus 111 promittendo, quasi eis aliquid ultra quam erant se addere spopondit. Sed dum blande non habita se daturum perhibuit, callide et habita subtraxit. Unde et eumdem Leviathan ita propheta describit dicens: Super Leviathan serpentem vectem, super Leviathan serpentem tortuosum . Leviathan quippe iste in eo, quod se addere homini spopondit, tortuosis ad eum sinibus irrepsit; quia dum falso