comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lingua. cochytus luctus dr᷑. Qui
tamen luctus: feminarum uł quo¬
rumlibet infirmantrum solet intel¬
ligi. Sapientes uͦ huius secłi aluce
ueritatis exclusi: quasi umbras
quasdam de ueritatis inqͥsitione
tenere conati sunt. Unde cocytum flu¬
uium currere aput inferos putaue¬
runt: udelicet designantes. quod hi
qui digna dolorib oꝑa faciunt: in
infernum ad luctum decurrunt.
S nos despiciamus umbram carna¬
ł sapientie. qui iam de ueritate lu¬
cem tenemus: et cognoseamus uoce
beati uiri. cocytum luctum infir¬
mantium dici. Seͥptum quippe ẽ.
Hiriliter agite: et confortetur cor
urm̃. Qui enim in deo confortari
renuunt: ad luctum ꝑ anmi infir¬
mitatem tendunt. Glareas uͦ lapilloᷤᷤ
fluminũ appellare cõsueuimꝰ:
quos aqua defluens trahit. Qui gͦ
ꝑ glareas cocyti. nͥ reꝓbi designant᷑:
qui suis uoluptatib dediti. quasi
semꝑ aflumine ad imadet᷑ hunt᷑:
Qui enim contra uoluptates huius
secłi stare fortiter nolunt: glareȩ

Expanded text:
lingua cocytus luctus dicitur, qui tamen luctus feminarum vel quorumlibet infirmantium solet intelligi. Sapientes vero hujus saeculi, a luce veritatis exclusi, quasi umbras quasdam veritatis inquisitione tenere conati sunt. Unde Cocytum fluvium currere apud inferos putaverunt, videlicet designantes quod hi qui digna doloribus opera faciunt, in infernum ad luctum decurrunt. Sed nos despiciamus umbram carnalis sapientiae, qui jam de veritate lucem tenemus et cognoscamus voce beati viri Cocyton luctum infirmantium dici. Scriptum quippe est: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum . Qui enim in Deo confortari renuunt, ad luctum per animi infirmitatem tendunt. Glareas vero lapillos fluminum appellare, consuevimus, quos aqua defluens trahit. 499 Quid ergo per glareas Cocyti nisi reprobi designantur, qui, suis voluptatibus dediti, quasi semper a flumine ad ima detrahuntur? Qui enim contra voluptates hujus saeculi stare fortiter nolunt, glareae
Abbreviated transcription (Latin):
tis honoris głam lucernam putat:¬
s dum sublata dignitate deiciture.
lucerna extincta ẽ. que ei iuxta desid̾i¬
um lucebat. Sepe impuis opes t̾re¬
ne substantie adeẽ sͥ. quasi magnã
luminis lucernam putat. S cumir¬
ruente dampno. diuitias quas plusse
amabat ꝑdiłit: quid iste aliud qͣm
lucernam in cuius lumine gradie¬
batur amisit:. Qui gͦ gaudere de et̾¬
nis non appetit: nec hic ubi solidari
uult. potest continue letari. Nam ait.¬
Quotiens lucerna impiorum extingue¬
cur:: et suꝑueniet eis inuncdatio: et
dolores diuidet suroris sui. Inunda¬
tio impiis suꝑuenit: cun bolorum¬
fluctus ex aliqua ad u̾sitate patiunt᷑.
Omp̃s enim ds̃ cum se despici. et int̾¬
rena uidet concupiscentia letari: et¬
hoc quoq dolorib ꝑcutit: quod sibi
uidet in cogitatione impii preferri.
Bene autem dr̃: et dolores diuidet fu¬
roris sui. Qui enim iͣternos dolores
uerberat: quia hic quoq et illic ꝑ¬

Expanded text:
tis honoris gtis honoris gsed dum, sublata dignitate, dejicitur, lucerna exstincta est, quae ei juxta desiderium lucebat. Saepe impius opes terrenae substantiae adesse sibi, quasi magnam luminis lucernam putat; sed cum, irruente damno, divitias, quas plus se amabat, perdiderit, quid iste aliud quam lucernam, in cujus lumine gaudebat, amisit? Qui ergo gaudere de aeternis non appetit, neque hic ubi solidari vult, potest continue laetari. Nam quoties lucerna impiorum exstinguitur, et supedolores dividet furoris sui. - Inundatio impiis supervenit, cum fluctus ex aliqua adversitate patiuntur. Omnipotens enim Deus cum se despici et in terrena videt concupiscentia laetari, hoc quoque doloribus percutit quod sibi videt in cogitatione impii praeferri. Bene autem dicitur: Et dolores dividet furoris sui. Qui enim aeternos dolores verberat: quia hic quoque et illic per
Abbreviated transcription (Latin):
non magis ipsi habita teneant s ab
his que habent. captiua mente tenean¬
tur. Quia gͥ non sunt in mani eorum
bona sua: recte subiungit᷑. Consiliũ
eorum longe sit ame. Quod nanq est
iniqͦrum consilium. nͥ terrenam głam
querere: eterna negligere: salntem tem¬
poralem cum dampno interiori appeterer
et dolores transitorios ad et̾nos gemitus
commutare: Uir gͥ sẽs has iniquorum
cogitationes intuens: asꝑnetur et dicãt.
Consilium eorum longe sit ame. Quia
nimirum ẽẽ bonum incomꝑ arabili¬
ter uidet: ad breue tempus eligit hie
sub flagello gemere: quam eterne ul¬
tionis supplicia tolerare.S neq in
hac uita hi qui in eaꝓsꝑari appett̃:
continue ꝓsꝑantur. Nam plerunq
eorum gaudia. suborti gemitus int̾¬
rumpunt. Unde subditur. Quoti
impius lucem suam estimat filioꝵ
uitam: s cum filius qͥ nimie amat᷑
subtrahitur: lucerna impii que ui¬
debatur extincta ẽ. Sepe impiꝰ p̾sen¬

Expanded text:
non magis ipsi habita teneant, sed ab non magis ipsi habita teneant, sed ab his quae habent, captiva mente teneantur. Quia igitur non sunt in manu eorum bona sua, recte subjungitur: Consilium eorum longe sit a me. Quid namque est iniquorum consilium nisi terrenam gloriam quaerere, aeternam negligere, salutem temporalem cum damno interiori appetere, et dolores transitorios ad aeternos gemitus commutare? Vir igitur sanctus has iniquorum cogitationes intuens aspernetur, et dicat: Consilium eorum longe sit a me. Quia nimirum esse bonum incomparabiliter videt, ad breve tempus eligit hic sub flagello gemere quam aeternae ultionis supplicia tolerare. Sed neque in hac vita hi qui in ea prosperari appetunt, continue prosperantur. Nam plerumque eorum gaudia, suborti gemitus interrumpunt. Unde subditur: CAPUT impius in lucem suam aestimat filiorum vitam, sed cum filius, qui nimis amatur, subtrahitur, lucerna impii, quae videbatur, exstincta est. Saepe impius praesen
Abbreviated transcription (Latin):
rem exhib̾ent. Quia cum mens inp̾cib
adauctoris sui spetiem anhelat: diu¬
nis desidus inflammata. suꝑnis con¬
iungitur. ab inferiorib separat᷑. amo¬
re feruoris sui se aꝑit ut capiat: et capi¬
ens inflaminat. Et suꝑiora amare: iam
sursum ire ẽ. Dumq mnagno desidio ad
celestia inhiat: miro modo hoc ipsum
quod acciꝑe querit degustat. Sequit᷑.¬
Ueruntamen quio non sunt in manu
eorum bonasua: consiium eorum longe
sit ame. Bona in manuhabet: qͥ des
piciendo temporalia sub dominio men¬
tis premit. Nlamea quisq nimie dili¬
git. se magis illis quam ipsa sͥ suppo¬
nit. Muiti ec enim iustorum in hoc
mundo diuites fuerunt: rebzet hono¬
rib fulti. habere multa uidebantuur:
quorum mentem quia eorum que ad¬
erant delectatio nimia ñ possidebat:
bona illorum in inanu erant: qͥa po¬
testate animi subiecta tenebant᷑. At con¬
tra iniqui ita se totis desiłus in extio¬
rum rerum appetitionib figunt: ute

Expanded text:
rem exhiberent: quia cum mens in precibus rem exhiberent: quia cum mens in precibus ad auctoris sui speciem anhelat, divinis desideriis inflammata, supernis conjungitur, ab inferioribus separatur, amore fervoris sui se aperit ut capiat, et capiens inflammat; et superiora amare jam sursum ire est; dumque magno desiderio ad coelestia inhiat, miro modo hoc ipsum quod accipere quaerit degustat. SequitVerumtamen quia non sunt in manu eorum bona sua, consilium impiorum longe sit a me. piciendo temporalia sub dominio mentis premit. Nam quisquis ea nimie diligit, se magis illis quam sibi ipsa supponit. Multi etenim justorum in hoc mundo divites fuerunt, rebus et honoribus fulti habere multa videbantur, quorum mentem quia eorum quae aderant delectatio nimia non possidebat, bona illorum in manu erant: quia potestati animi subjecta tenebantur. At contra iniqui ita se totis desideriis in exteriorum rerum appetitionibus fundunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sum dominꝰ in oratione ñ querte᷑. acꝰ
animus inoratione lassat᷑.: quia cum
illaquisq postulat. que fortasse ux¬
ta occultum iudicium ds̃ tribuere
recusat: ipse qͦꝙ uenit in fastidio.
qͥ non uult dare quod amat᷑. d se
magis dñs qm ea que condite uult
amari: ec̾na potiꝰ qͣm terrena postula¬
ri: sicut scͥptum est. Querite gͦ regnũ
tientur uob̾. Qui enim ñ ait dabunt᷑.
additur. Quia enim nob̾ mnintentis¬
ne et̾nitas. inuisu uͦ temporalitas eẽ
debet: et illud datur. ex hoc nimitum
ex abundanti suꝑ additui: Et camen
sepe homines dum bona temporalia po¬
stulant. eternauͦ p̃mia non requirunt:
petunt quod adictur: et illud ñ desid̾ant
ubi adiciatur. Nec lucrum sue eẽ peticio
nis deputant: si hic sint temporaliter
pauꝑes: et milla beatitudine diuites
inet̾num uiuant. d solis ut dictuimẽ
uisibilib intenti: l abore postulationis
renuunt inuisibilia mercari. Qui si
suꝑna quererent: iam cum fructulabo¬

Expanded text:
um Deus in oratione non quaeritur, citius animus in oratione lassatur, quia cum illa quisque postulat quae fortasse juxta occultum judicium Deus tribuere recusat, ipse quoque venit in fastidium qui non vult dare quod amatur; sed se magis Dominus quam ea quae condidit vult amari, aeterna potius quam terrena postulari, sicut scriptum est: Quaerite primum regnum cientur vobis. Qui enim non ait, dabuntur,eradditur. Quia enim nobis in intentione aeternitas, in usu vero temporalitas esse debet, et illud datur, et hoc nimirum ex abundanti superadditur. Et tamen saepe homines dum bona temporalia postulant, aeterna vero praemia non requirunt, petunt quod adjicitur, et illud non desiderant ubi adjiciatur; nec lucrum suae petitionis esse deputant, si hic sint tempopauperes, et illic beatitudine divites in aeternum vivant; sed solis, ut dictum est, visibilibus intenti, labore postulationis renuunt invisibilia mercari. 490 Qui si superna quaererent, jam cum fructu labo
Abbreviated transcription (Latin):
me mouere non poterant. Et ad rapi¬
entis uidicis manus leues sunt: qͥ
ꝑinusticiam ꝓximis graues frierunt.¬
dequit᷑. Et sicut fauilla quam turbo disꝑgit.
Ante omĩpotentis dei odõs. iniqͦrum
uita fauilla ẽ: quia et si apparet ad
mom̃tum uiridis: ab eius dam̃ iu¬
dicio iam consumpta cetnitur: quia
consumptiom ẽ eterne deputata. Hãc
fauillam turbo disꝑgit: quia ds̃ ma¬
nifestus ueniee. ds̃ nr̃ et non silebit:
ignis in conspectu eius ardebie. et in
cirtuitu eius tempestas ualida. huiꝰ
enim tempestatis turbine: ab eter¬
ni conspectu iudicis iniqͥ rapiunt᷑.
Et qui hic mentem desicłio ꝑuerso so¬
lidauerant: ibi palee et fauilla uide¬
bunt᷑: quia eos ad eterna supplicia tͣ¬

Expanded text:
ymae movere non poterant. Et ad rapiymae movere non poterant. Et ad rapientis judicii manus leves sunt, qui per injustitiam proximis graves fuerunt. Et sicut faviAnte Omnipotentis oculos, iniqui vita favilla est: quia etsi apparet ad momentum viridis, ab ejus tamen judicio jam consumpta cernitur; quia consumptioni est aeternae deputata. Hanc favillam turbo dispergit, quia Deus manifestus veniet, Deus noster et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Hujus enim tempestatis turbine ab aeterni conspectu judicis iniqui rapiuntur, et qui hic mentem desiderio perverso solidaverunt, ibi paleae et favillae videbuntur, quia eos ad aeterna supplicia tur
Abbreviated transcription (Latin):
Piuec suꝑ peccatores laqueos: ignis.
sulphur. et sp̃s ꝓcellarum. pars cau¬
cis eorum. Bicendo et enim laqueos.
ignis. sulphur. et sp̃s ꝓcellarum: mul¬
tos nimirum dolores intulit. S quia
abhis dolorib peccator qui non corri¬
gitur. ad eterna supplicia uocatu:
eosdem dolores non iam totum calicẽ.
s partem calicis dixit: quia rudelicet
eorum passio hic quidem ꝑ dolores in¬
cipitur: s in ultione ꝑpetua consum¬
matur. De quorum adhuc fine sub-
ti: et sicut fauilla qͣm turbo disꝑgit.
Iniquus cum in potestate conspicitur.
cum ualde in oppressionib ac iriolentiis
effrenat᷑: ab infirmorum cogitationib
grauis nimium. et quasi in hunc mun¬
dum radicatus estimatur. S cum di¬
stricti uidicis senteñtĩa sententi a ue-¬
nent: omnes uriqui quasi palee ante
uentum erunt. quia ut itã dieam ire
flatu subito leuantur:. atq asportant᷑
adignei: quos hic quondam insius
p̾iudicus quasi duri ponderis suꝑ¬
iacentem molem. indigentium lacͥ¬

Expanded text:
Pluit super peccatores laqueos, ignis et sulphur, et spiritus procellarum, pars calicis eorum . » Dicendo etenim laqueos, ignis, sulphur, et spiritus procellarum, multos nimirum dolores intulit. Sed quia ab his doloribus peccator, qui non corrigitur, ad aeterna supplicia vocatur, eosdem dolores non jam totum calicem, sed partem calicis dixit, quia videlicet eorum passio hic quidem per dolores incipitur, sed in ultione perpetua consummatur. De quorum fine adhuc subjuante faciem venti, et sicut favilla, quam turbo dispergit. - Iniquus cum in potestate conspicitur, cum valde in oppressionibus ac violentiis effraenatur, ab infirmorum cogitationibus gravis nimium, et quasi in hunc mundum radicatus aestimatur. Cum enim districti judicis sententia venerit, omnes iniqui quasi paleae ante ventum erunt: quia, ut ita dicam, irae flatu subito levantur atque asportantur ad ignem, quos hic in suis aejudiciis quasi duri ponderis superjacentem molem indigentium lacr
Abbreviated transcription (Latin):
uase suo ꝓpͥo non gestatur: benedi¬
ctum ẽ coram eo. Multi enim nunc
uias antixp̃i duudicantes corripiunt:
s hoc quasi in eius absentia faciunt:
dum illum arguunt. quem adhuc
specialter non intuentur. Cum uͦ
millo dampnato homine uenerit:
quisqͥs enis p̾sentie resistit. coram eo
uias eius arguet: cuius uires et con¬
spicit et contempnit. Uel certe ui am
eius arguere ẽ: ꝓsꝑitatẽ cursus eiꝰ.
eterno supplicio interueniente turba¬
re. Quod quia solus dũs ꝓpͥa uir¬
tute factunis ẽ. de quo scͥptum est.
Quem dñs iħs int̾ficiet sp̃u ons sui.
et destruet illustratione aduentꝰ sin:

Expanded text:
vase suo proprio non gestatur, bene divase suo proprio non gestatur, bene dictum est: Coram eo. Multi enim nunc vias Antichristi dijudicantes corripiunt, sed hoc quasi in ejus absentia faciunt, dum illum arguunt quem adhuc specialiter non intuentur. Cum vero 498 in illo damnato homine venerit, quisquis ejus praesentiae resistit, coram eo viam ejus arguit, cujus vires et conspicit et contemnit. Vel certe viam ejus arguere est prosperitatem cursus ejus aeterno supplicio interveniente turbare. Quod quia solus Dominus propria virtute facturus est, de quo scriptum est. Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adven
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet hominem illum inc̾pare
audeat: cuius uisum ferre ꝑtimese te:
S tamen eius uiam non solum hely¬
as et enoch. qui in eius exꝓbratione
ad medium sẽducunt᷑. s etiam om̃s
electi arguunt. dum contempnirite.
dum uirtute mentis. eiꝰ malicie resi¬
stunt.S quia hoc ex diuina gr̃a. et
non suis uirib faciunt. recte nune
dĩ. Quis arguet coram eo uiam eiuis:
Quis et enim nisi ds̃: cuius aduto¬
rio electi. ut resistere ualeant fulciun¬
tur: Aliq̃udo enim in scͥptura sacra
cum int̾rogando quis ponit᷑. omp̃s
designatur. Inde scͥptumest. Qͥs susci¬
tabit eume De quo ꝑ paulum dicit᷑.
Quem ds̃ suscitauit a morturs. In eo
gͦ quod scĩ uiri eius iniquitati contra¬
dicunt: non ipsi sunt qui uiam eiꝰ
arguunt. s illeẽ. ex cuiꝰ grã confortan¬
tur. Et quia p̾sentia eius qua in ho¬
mine uenturus ẽ. multo o trotior in
ꝑsecutione erit. qͣm nune cum ininime
cernitur: quia spetialit̾ adhuc illo

Expanded text:
videlicet hominem illum increpare videlicet hominem illum increpare audeat, cujus visum ferre pertimescit? Sed tamen ejus viam non solum Elias et Enoch, qui in ejus exprobrationem ad medium deducuntur, sed etiam omnes electi arguunt, dum contemnunt, dum virtute mentis ejus malitiae resistunt. Sed quia hoc ex divina gratia, et non suis viribus faciunt, recte nunc dicitur: Quis arguet coram eo viam ejus? Quis etenim, nisi Deus, cujus adjutorio electi, ut resistere valeant, fulciuntur? Aliquando enim in Scriptura sacra cum interrogando Quis ponitur, Omnipotens designatur. Unde scriptum est: Quis suscitabit eum ? De quo per Paulum dicitur: Quem Deus suscitavit a mortuis . In eo ergo quod sancti viri ejus iniquitati contradicunt, non ipsi sunt qui viam ejus arguunt, sed ille est ex cujus gratia confortantur. Et quia praesentia ejus, qua in homine venturus est, multo atrocior in persecutione erit quam nunc, cum minime cernitur, quia specialiter adhuc illo
Abbreviated transcription (Latin):
pe malus iudignationem conditoris
sui quam in et̾num passurus ẽ. et in¬
hac quoq uita positus exꝑitur: dum
ꝓsꝑitatem quam amat amittit: et ad¬
u̾sitatem qͣm formidat inuenit. Ee qͣn¬
uis increpari de sius prauitatib. a iu
quod cumfacta sua ꝑu̾sum quenq
deicunt. iustoꝵ increpatio conualescat.
Qua autem ratione nunc dr̃. qͥs argu¬
et coram eo uram eus: dumetiã iu¬
stis tacentib hoc quoq notum sit.
quia totiens hic inqui uia argute.
quotiens eus ꝓsꝑitas interueniente
de onrin maloꝵ corꝑe loqueret᷑. subito
ad omniũ iniqͦrum eaput u̾ba conu̾¬
tit. Uidit enim quod infine mundi
sathan hominẽ ingrediens. quem sa¬
trascriptura antixp̃m appellat: tan¬
ta elatione extollitur. tanta uirtute
pͥncipat᷑. tantis signis et ꝓdigiis in
scitatis ostensione se eleuat. ut argui
ab homine eius facta non ualeant:
qͥa cum potestate terroris. adiungũ¬
tur etiam signa ostense sc̃itatis. et ait.
Quis arguet coram eo uiam eius: qͥs

Expanded text:
pe malus indignationem conditoris sui, quam in aeternum passurus est, et inhac quoque vita positus experitur, dum prosperitatem quam amat amittit, et adversitatem quam formidat invenit. Et quamvis increpari de suis pravitatibus a jusquod cum facta sua perversum quemque dejiciunt, justorum increpatio convalescat. Qua autem ratione nunc dicitur: Quis arguet coram eo viam ejus? dum etiam, justis tacentibus, hoc quoque notum sit, quia toties hic iniqui via arguitur, quoties ejus prosperitas interveniente de omnium malorum corpore loqueretur, subito ad omnium iniquorum caput verba convertit. Vidit enim quod in fine mundi Satan hominem ingrediens, quem sacra Scriptura Antichristum appellat, tanta elatione extollitur, tanta virtute principatur, tantis signis et prodigiis in sanctitatis ostensione elevatur, ut argui ab homine ejus facta non valeant quia cum potestate terroris adjungit etiam signa ostensae sanctitatis, et ait: Quis arguet coram eo viam ejus? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
iob displicuisse deo inter flagella se cre¬
didit: et iccirco animrm ad tristiciam
uocauit: quia despiciendus non erat.
cui se displicuisse formidabat. Si autẽ
de uite sue meritis contra hominem
disputaret: nequaqͣm contristari de¬
buisset. S quia ꝑ flagella p̾sentia.
anceps factus de ante acta uita fue¬
rat: in flagello tristiciam iure reqͥre

Expanded text:
Job displicuisse Deo inter flagella se creJob displicuisse Deo inter flagella se credidit, et idcirco animum ad tristitiam revocavit, quia despiciendus non erat cui se displicuisse formidabat. Si autem de vitae suae meritis contra hominem disputaret, nequaquam contristari debuisset; sed quia per flagella praesentia anceps factus de anteacta vita fuerat, in flagello tristitiam jure require
Abbreviated transcription (Latin):
p̾stiterunt: quos aculpasilentii lib̾os
fecerunt. Beatus itaq iobut sͥ et au
ditorib suis ꝓsit. dicat. Audite queso
sermones meos: et agite penttentiam.
Ut autem quod debet ipse exoluat. eti¬
am si auditorib ꝓdeẽ non ualeat: ad¬
iungit. Sustinere me ut et ego loqͣr.
et post mea si uidebitur u̾ba ridete.
Et notandum. quia dum subung̾et.
agite penitentiam: p̃misit audite.
Cum uͦ subleret. post mea si uidebit᷑
u̾ba ridete: p̃misit. sustinẽte me.
Audire quippe uolentis est. sustin̾e
nolentis. Ainici gͦ eius si doceri ap¬
petunt audiant: si autem irridẽte
parati sunt. sustineant q̃ dicunt᷑:
Quia uidelicet suꝑbis mentib pondꝰ
putatiomea ẽ. ut merito non debeam
minib displicet: causas tristicie nul¬
las habet. Qui autem aut hominibus
placens deo displicet. aut simul deo et
hominib displicere se credit: si
hunc tristicia ñ afficit. a uirtute
sapientie alienus existit. Beatꝰ autem

Expanded text:
profuerunt, quos a culpa silentii liberos profuerunt, quos a culpa silentii liberos fecerunt. Beatus itaque Job ut sibi et suis auditoribus prosit, dicat: Audite quaeso sermones meos, et agite poenitentiam. Ut autem ipse quod debet exsolvat, etiam si auditoribus prodesse non valeat, adjungit: Sustinete me, ut et ego loquar, et post, mea, si videbitur, verba ridete. Et notandum quia dum subjungeret Agite poenitentiam, praemisit Audite; cum vero subderet: Post mea, si videbitur, verba ridete, praemisit Sustinete me. Audire quippe volentis est, sustinere nolentis. Amici ergo ejus si doceri appetunt, audiant; si autem irridere parati sunt, sustineant quae dicuntur, quia videlicet superbis mentibus pondus putatio mea est, ut merito non debeam minibus displicet, causas tristitiae nullas habet. Qui autem aut hominibus placens Deo displicet, aut simul Deo et hominibus 486 displicere se credit, si hunc tristitia non afficit, a virtute sapientiae alienus existit. Beatus autem
Abbreviated transcription (Latin):
iustorume et Nlagellat omnẽ filium
quem recipie. S beatꝰ obmore scẽ et
borum iacula equanimiter tolerat.
et cum suꝑborum dicta audit. humi-¬
litaris t ramitem ñ relinquit: cum
magua cordis humilitate subuinxite
ceret audite. addidit queso: cum qͣnta
humilitate loquat᷑ insinuat: dũ cont᷑
se suꝑbientes rogat: ut eorum sensum.
ad salutis doctrinam deduicat. deĩ
autem uiri. intra uiu̾salem eccłam
ñ solum docere recta. s ẽtiam ꝑt̾isa to¬
lerare parati sunt: irrideri ñ metu¬
unt. Unde subditur. dustuiece me¬
ut et. ego loquar: et post mea si uide¬
bitur uerba ridete. Boni et enĩ cum
locunt᷑. duo sunt que insuus locutio¬
nib atcendunt: ut uidelicet aut sͥ
et auditorib suis. aut sͥmet solis ꝓsint.
si auditorib ꝓdesse ñ possunt. Cum
enim bene audiunt᷑ bona que dicunt:
sͥ simul et auditorib ꝓsunt. Cum uͦ
ab auditorib derident᷑: sͥ ꝓculdubis

Expanded text:
justorum ; et flagellat omnem filium justorum ; et flagellat omnem filium quem reciborum jacula aequanimiter tolerat, et cum superborum dicta audit, humilitatis suae tramitem non derelinquit, cum magna cordis humilitate subjunxit, ceret Audite, addidit Quaeso, cum quanta humilitate loquatur insinuat, dum contra se superbientes rogat, ut eorum sensum ad salutis doctrinam reducat. Sancti autem viri dum intra universalem Ecclesiam non solum docere recta, sed etiam perversa tolerare parati sunt, irrideri non metuunt. Unde et subditur: CAPUT ut et ego loquar, et post, mea, si videbitur, verba ridete. - Boni etenim cum loquuntur, duo sunt quae in suis locutionibus attendunt, ut videlicet aut sibi et auditoribus suis, aut sibimet solis prosint, si auditoribus prodesse non poenim bene audiuntur bona quae dicunt, sibi simul et auditoribus prosunt. Cum vero ab auditoribus deridentur, sibi procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
ra in se districte mala defleuerunt.
lam qͦs magna p̾munt: euam mala
minima ingehenne flamma pariter
affligunt. Scĩ autem uiriñ partem
a dño acciꝑe: s partem suam ipsum
dñm habere desid̾ant. Unde ꝓpħa de¬
p̃catur dicens. Portio mea diis. Iniquꝰ
dñm ignem inuenit: ut ab eius facie
exclusus. quia gaudere in ipso non
appetiit. sub ipso crticietur. Hec sophar
ita intulit: ute ꝑ ea que contͣ hẏpcͥtam
dixerat. beati iob uitam feriret: existi¬
mans quod is qui a domino ꝑcussiis eẽt.
cuncta bona que egerat. mente simpli¬
ci non egisset. Quem enim ꝑcussum
iudit: deo displicuisse credidit. Sed
amici beati iob. etiam in hac re hercti-¬
conim speciem tenent: qui in scã eccł̃a
dum quosdam bene agentes aspici-¬
unt. sub flagellis gemere: eos existimãt
bonamertta inbonis actib non ha-¬
bere. Et malos credunt. quos affligi
uerb̃e diuino conspiciunt: ui delicet
nescientes. quia multe tribulationes

Expanded text:
ra in se districte male defleverunt. ra in se districte male defleverunt. Nam quos magna premunt, etiam mala minima in gehenna pariter affligunt. 485 Sancti autem viri non partem a Domino accipere, sed partem suam ipsum Dominum habere desiderant. Unde Propheta deprecatur, dicens: Portio mea Dominus IniquDominum ignem invenit, ut ab ejus facie exclusus, quia gaudere in ipso non appetiit, sub ipso crucietur. Haec Sophar ita intulit, ut per ea quae contra hypocritam dixerat beati Job vitam feriret, existimans quod is qui a Domino percussus esset cuncta bona quae egerat mente simplici non egisset. Quem enim percussum vidit, Deo displicuisse credidit. Sed amici beati Job etiam in hac re haereticorum speciem tenent, qui in sancta Ecclesia dum quosdam bene agentes aspiciunt sub flagellis gemere, eos existimant bona merita in bonis actibus non habere, et malos credunt quos affligi verbere divino conspiciunt, videlicet nescientes quia multae tribulationes
Abbreviated transcription (Latin):
cie udicis in imo suppliciortm cadit.
Nunc autẽ et pecctutẽ considat uidex
ec tolerat: atq ad conu̾sionem singłoᷤ
quia dies patientie. et necdum est dies
furoris expectat. S in hoc die patien¬
tie. quasi immobilis manet hypocrito:
dum et multa mala ꝑpetrat: et hunc
nulla flagella castigant. S in furoris
die detrahetur: quia uindicte temꝑe
raptus ad supplicia. ab eterni iuidicis
uultu separatur. Sequit᷑. hec ẽ pars
in hac positus uita uoluisset: partẽ
apud dñm celestis regni consortium
haberet. S quia p᷑uis subdi desid̃iis¬
elegit: partem suam a dño intorm̃tis
inueniet: qͥa eiusdem dñi participari
ꝓ magnis malis in supplicium mer¬
gitur: fortasse credebatur. qͦd ꝓt̾ibis
que mali dixerat. minime iudicaret᷑.
S cum districta omĩpotentis dĩ iusticia.
la reddit: ut qui de magnis malis de-¬
bitoses. sunt suppliciis traditi. etiam
nouissimũ quadrantẽ rediberat. soluãt.
Iuis enim minima parcunt᷑: qͥ maio¬

Expanded text:
suppliciorum cadet. Nunc autem et peccantem considerat judex et tolerat, atque ad conversionem singulos, quia dies patientiae, et necdum est dies furoris, exspectat. Sed in hoc die patientiae quasi immobilis manet hypocrita, dum et multa mala perpetrat, et hunc flagella nulla castigant. Sed in furoris die detrahetur, quia, vindictae tempore raptus ad supplicia, ab aeterni judicis vultu separatur. Sequitur: CAPUT XXXIIin hac positus vita voluisset, partem apud Dominum coelestis regni consortium haberet. Sed quia pravis subdi desidelegit, partem suam a Domino in tormentis invenit, quia ejusdem Domini participari magnis malis in supplicium mergitur, fortasse credebatur quod per id verbis quae male dixerat minime judicaretur. Sed cum districta omnipotentis justitia Dei  reddit, ut qui de magnis malis debitores sunt, suppliciis traditi, etiam novissimum quadrantem solvant. Illis enim minima parcuntur qui majo
Abbreviated transcription (Latin):
et non faciens iuxta eam. plagis ua¬
pulabit multis: nolunt scire qͦd
faciant. Et quasi se minus tiapula¬
turos existimant: si nesciant quod
oꝑari debuerant. S aliud est nes¬
cisse: aliud scire noluisse. Nescit nã¬
q: qui app̾hendere uult et ñ ualet.
Qui autem ut nesciat. aurẽ auoce
ueritatis auertit: iste non nesciens
entia ẽ. S quia hec omnnia iniqui
despiciunt. recte nunc dr̃. Scientiã
uiarum tuarum nolumꝰ. Dum e¬
nim in p̾senti uita suꝑbiunt. dum
honorib inflantur: dum &̃ sinon
habent appetunt. uias dei in sua
ipse hic ds̃ dñs et redemptor nr̃. ad
opprobria. ad contumelias. ad pas
appeti: et aduersa p̾sentis uite non
unt: dicere memorant᷑. Scientiã uia¬
rum tuarũ nolumꝰ. Scire quippe no¬
lunt: quod facere contempnunt. Qͦ
rum adhuc uerba subdunt᷑: dum

Expanded text:
et non faciens juxta eam, vaet non faciens juxta eam, vapulabit multis ; nolunt scire quod faciant, et quasi minus se vapulaturos existimant, si nesciant quod operari debuerunt. Sed aliud est nescisse, aliud scire noluisse. Nescit namque qui apprehendere vult, et non valet. Qui autem ut nesciat aurem a voce veritatis avertit, iste non nesciens, entia est. Sed quia haec omnia iniqui despiciunt, dicunt: Scientiam viarum tuarum nolumus. Dum enim in praesenti vita superbiunt, dum honoribus inflantur, dum etiam si non habent appetunt, vias Dei in sua ipse hic Deus et Dominus redemptor noster ad probra, ad contumelias, ad passappeti, et adversa praesentis vitae non unt, dicere memorantur: Scientiam viarum tuarum nolumus. Scire quippe nolunt quod facere contemnunt. 489 Quorum adhuc verba subduntur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
flagellatum uiderunt: recte eiꝰdem
sc̃i uiri uoce. de iniqͦrum flore et ꝑdi¬
tione ostensum ẽ. qͥd p̾sentis uite ꝓ¬
sꝑitas. innocentie testis non ẽ. Qͥa
multi ad ꝑhennẽ uitam ꝑ flagella
redeunt: et pleriq ad infinita sup¬
plicia ꝑducendi. sine flagello mori¬
hec u̾b̾ dicere uł stulti minime pre¬
sumunt: s tam̃ ꝑu̾si om̃s dõ recede
ñ u̾bis s factis dicunt. Qui enim
quid aliud faciunt. quam suum
animũ contͣ omnipotentẽ claudunt:
Sicut enim eius p̾cepta cogitare. eum
ad se introduc̾e ẽ: it eius mandatis
ohsistere. eum a cordis inhabitatione
repellere. Dicunt gͦ recede anb̃. qui
ei ad se aditum prebere recusant:
eumq prauis actib impugnant:
etiam si uerbis laudare uideantur.
app̾hendere contempnunt. Sunt
nanq ñ nulli. qui ex eo qđ ueritas
dicit. seruus qui non cognouit uo¬
luntatem domini sui et non facit
digna plagis uapulabit ꝑ aucis: et
seruus sciens uoluntatem dñi sui.

Expanded text:
flagellatum viderunt, recte ejusdem flagellatum viderunt, recte ejusdem sancti viri voce, de iniquorum flore et perditione ostensum est, quia praesentis vitae prosperitas, innocentiae testis non est: quia multi ad perennem vitam per flagella redeunt, et plerique ad infinita judicia perducendi sine flagello mori dicere vel stulti minime praesumunt; sed tamen perversi omnes Deo Recede, non verbis, sed moribus dicunt. Qui enim quid aliud faciunt quam suum animum contra Omnipotentem claudunt? Sicut enim ejus praecepta cogitare eum ad se introducere est, ita ejus mandatis obsistere eum a cordis inhabitatione repellere est. Dicunt ergo: Recede a nobis, qui ei ad se aditum praebere recusant, eumque pravis actibus impugnant, etiam si verbis laudare videantur. apprehendere contemnunt. Sunt namque nonnulli qui ex eo quod Veritas dicit: Servus qui non cognovit voluntatem domini sui, et facit digna plagis, vapulabit paucis; et servus sciens voluntatem domini sui,
Abbreviated transcription (Latin):
cum eortum gau. dia diu nairat̾us:
quomͦ minc asseris quod in puncto ad
in ferna descendant. nͥ quod omnis lon¬
gi tudo temporis uite p̾sentis. punctꝰ
ẽẽ cognoscitur. cum sine terminat᷑: Cũ
enĩ. ad extremum quisq ꝑducit᷑: de p̾¬
terito iam nichil cenet. quia tempora
cuncta dilapsa sunt: in futuro nil
habet. quia unius hoie momenta
ñ restant. Uita gͦ que sie angustari
potuit: punctus fuit. Ut enim iam¬
diximus: in puncto stilum ponimꝰ
et leuamus. Quasigͦ in punctum
uitam tetigit: qͥ hanc accepit et ami¬
sit. Potest in puncto hoc quoq intelli
gr: quod sepe hi qui in iniqͥtate diu¬
tolerati sunt. subita morte rapuunt᷑:
ut nec liceat flere ante mortem. que
peccauerunt. S quia ñ nunqͣm eti-¬
am uita iustorum. subito fine t̾mi¬
nat᷑: melius accipimus illud. si hoc
de eorum temporali uita sentiamus:
quia quicqͥd transire potuit. subitũ
fuit. Amicis autem beati iob qͥ iccir¬
cohunc inuistum ẽẽ credidunt. qͥa

Expanded text:
, eorum gaudia diu narraveras; quomodo nunc asseris quod in puncto ad inferna descendant, nisi quod omnis longitudo temporis 488 vitae praesentis punctus esse cognoscitur, cum fine terminatur? Cum enim ad extremum quisque perducitur, de praeterito jam nil tenet, quia tempora cuncta delapsa sunt; in futuro nil habet, quia unius horae momenta non restant. Vita ergo quae sic angustari potuit punctus fuit. Ut enim praediximus, in puncto stylum ponimus, et levamus. Quasi ergo in puncto vitam tetigit, qui hanc accepit et amisigi, quod saepe hi, qui diu in iniquitate tolerati sunt, subita morte rapiuntur; ut nec flere ante mortem liceat quae peccaverunt. Sed quia nonnunquam etiam vita justorum subito fine terminatur, melius illud accipimus, si hoc de eorum temporali vita sentiamus; quia quidquid transire potuit, subitum fuit. Amicis autem beati Job, qui idcirco hunc injustum esse crediderunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
auortiut: uacca peperit. et non est
pͥuata fetu suo. Dominis gregum
prima felicitas est. si grex sterilitatẽ
non habens concipit: scd̾a. si concep¬
tus ad partum uenit: cercia aurem.
si hoc quod partum ẽ. ꝑ nutrimenta
ad ꝓuectum dueat᷑. Ut gͦ totam si¬
straret: eorum greges beatus iob as¬
serit concepisse. et non ab ortisse: pe¬
perisse. et fetuꝓpͥ o non eẽ priuatos.
Minor autem est felicitas: si cum greges
crescunt. custodes quoq gregum ñ ꝓfi¬
cuiit. Unde ad fecunditatem gregum.
inox fecunditas familie subrogatur.
tant lusib. Ut sicut maiora ad ha¬
bendiun conressa sunt: ita multi ger¬
minent ad custodiendum. d quia
dixit exultant lusib: ipsum quoq
infantum lusum in domo iniqͦꝵ.
ne uile ualde eẽ crederemus: sub
cytharami et gaudent ad sonitum
organi. Ac si patenter dicat. Cum do¬
mini reb et honorib tument: sub¬
iecti in ludicris actib gaudent. Sed
obeate uir quid tam mutta nobis

Expanded text:
abortivit; vacca peperit, et non est abortivit; vacca peperit, et non est privata fetu suo. Dominis gregum prima felicitas est, si grex sterilitatem non habens concipit; secunda, si conceptus ad partum venit; tertia autem, si hoc quod partum est per nutrimenta ad provectum ducatur. Ut ergo tota sistraret, eorum greges beatus Job asserit concepisse, et non abortisse; peperisse, et fetu proprio non esse privatos. Minor autem est felicitas, si cum greges crescunt, custodes quoque gregum non proficiunt. Unde et ad fecunditatem gregum mox fecunditas familiae subrogatur. tant lusibus. 48. Ut sicut majora ad habendum concessa sunt, ita multi germinent ad custodiendum. Sed quia dixit Exsultant lusibus, ipsum quoque infantium lusum in domo iniquorum ne vilem valde esse crederemus, subjcitharam, gaudent ad sonitum organi. Ac si patenter dicat: Cum domini honoribus et rebus tument, subjecti in ludicris actibus gaudent. Sed, o beate vir, quid tam multa nobis
Abbreviated transcription (Latin):
te feriuntur: Sic in eis genus extin¬
rum turba et nepotum: in conspectu
eorum. Ecce adest uita. assunt hono¬
reset diuicie: assunt filii: assunt nepo¬
tes. Quid si qua mentem intestina cogi¬
tatio exurat: ec secuntatis gaudia. do¬
mestica rixa transuerłiet: Que ẽ hu¬
ius mundi felicitas. si letã non ẽ: Seqͣn.¬
Domius eorum secure sunt et paccate: et
non ẽ uirga dei suꝑ eos. Securȩ et pas-¬
cate sunt domus: qͥa peccantes uiuũt:
lugenda agunt: et gaudium ñ re¬
linquunt. Hirga eos suꝑne discipli¬
ne non ꝑcutit: et tanto ampliꝰ in
culpa ꝓficiunt: qͣnto minus excul¬
paferiunt᷑. S quia intus que ꝓsꝑant᷑
audiuimus: in agris quoq que ꝓsꝑi¬
tas arrideat aiudramus. Sequitur.
Bos eorum concepit et ñ ab ortiuit:
uaca peperit. et non est pͥuata fetu suo.
Uulgaris locutionis usus ẽ: ut bo¬
uem in asculum. et tiaccam feminã
communis generis appellat. Nude
mine dr̃. Bos eorum concepit et non

Expanded text:
te feriuntur? Sic in eis genus exstinte feriuntur? Sic in eis genus exstin- Propinquorum turba et nepotum in conspectu eorum. Ecce adest vita, adsunt honores et divitiae, adsunt filii, adsunt nepotes. Quid si qua mentem intestina cogitatio exurat, et securitatis gaudia domestica rixa transverberet? Quae est mundi hujus felicitas, si laeta non est? SeqDomus eorum securae sunt et pacatae, et non est virga Dei super illos. 47. Securae et pacatae sunt, quia peccantes vivunt, lugenda agunt, et gaudia non relinquunt. Virga eos supernae disciplinae non percutit, et tanto amplius in culpa proficiunt, quanto minus ex culpa feriuntur. Sed quia intus quae prosperantur audivimus, in agris quoque quae prosperitas arrideat videamus. SequiturBos eorum concepit, et non abortivit; vacca peperit, et non est privata fetu suo. Vulgaris locutionis usus est ut bovem masculum et vaccam feminam communis generis appellat. Unde nunc dicitur: Bos eorum concepit, et non
Abbreviated transcription (Latin):
tiq diuitiis: Nisi enim eos patientia
diuina toleraret: nequaqͣm dui uitã
in peccatis duterent. Subleuantur
nanq diuiciis: cum eẽ potentes inci¬
piunt. Confortantur uͦ: tum diu in
hac uita subsistere ꝑmitrunt᷑. Quos
enim substantia eleuat: in fastu sue
potentie. dierum longitudo confortat.
Nel certe subleuati et confortati refe¬
runtur: qͥa subleuant᷑ honorib con¬
fortant᷑ reb. S sunt pleriq. qui et
honoub subleuati. et diuiciis confor¬
tati. ea que in hac concupiscunt ui¬
ta accipiunt: successione aritẽ sobol
pͥuantur. Istisnimirum ipsa sua po¬
tentia pena ẽ:cum et inagnam se hab̾e
hereditatem considant: et heredes ñ
habent quib relinquant. Quid itaq
ꝓdest si assint omnia: et desint filii qͥ
tur et heredes. Ac ne qua necessitas tem
poris saltem ab ocłis subtrahat eos
in quib animus exultat: de hoc eoꝵ
semine dr̃. ꝑmanet coram eis. Quid
autem si filii dati sunt. s ipsi sterilita¬

Expanded text:
tione. --Nisi enim eos patientia divina toleraret, nequaquam diu vitam in peccatis ducerent. Sublevantur namque divitiis cum esse potentes incipiunt, confortantur vero cum diu in hac vita subsistere permittuntur. Quos enim substantia elevat, in suae fastu potentiae dierum longitudo confortat. Vel certe sublevati et confortati referuntur, quia sublevantur honoribus, confortantur rebus. Sed sunt plerique qui et honoribus sublevati, et divitiis confortati, ea quae in hac concupiscunt vita accipiunt, successione autem sobolis privantur. Istis nimirum ipsa sua potentia poena est, cum et magnam se habere haereditatem considerant, et haeredes non habent quibus relinquant. Quid itaque prodest 487 si adsint omnia, et desint filii qui tur et haeredes; ac ne qua necessitas saltem temporalis ab oculis subtrahat eos in quibus animus exsultat, de hoc eorum semine dicitur: Permanet coram eis. Quid autem si filii dati sunt, sed ipsi sterilita
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam letus inhabitat:
et si sit
possibile. optat ut nun
conuersatio incelis est. et cum adbucin
carne sint. quasi in carne iam ñ funt:
quia nulla carnis delectatione pascun
epłas. exhortationis eloquia suscipie¬
bant. s quasi iam non in carne eẽ ẽ.
de amore carnalium nil habere. At con¬
tra iniquus iste quia omne gauditm
suum in cornali uita posuit: in tab̾¬
naculo carnis habitauit. Quam ui¬
delicet carnem cum in resurrectione re¬
ceꝑit: cum ea gehenne ignib traditus
ardebit. Tunc ab ea ediici appetit: tẽ
euis tormenta euadere si ualeat que¬
it: tunc incipit uelle trtare qͦd aina¬
uit. d quia eandem carnem deo p̾¬
posuit: iudicante deo agitur. ut ex
ea amplius inigne crucietur. Hic itaq
eam relinquere non uult: et tamen
ab ea abstraitur. Illic eam appetit re
menti. et hic de corpore nolens educit᷑.
et illic in corpore tenetur inuitus.
Quia gͦ eius sp̃s. carnem quam sibi
amando male p̾p osuit. euadere in

Expanded text:
ipsam laetus inhabitat, ipsam laetus inhabitat, et, si sit possibile, optat ut eam conversatio in coelis est , et cum adhuc in carne sunt, quasi in carne jam non sunt, quia nulla carnis delectatione pascuntEpistolas exhortationis eloquia suscipiebant; sed quasi jam non in carne esse est, de amore carnalium nihil habere. At contra iniquus iste, quia omne gaudium suum in carnali vita posuit, in tabernaculo carnis habitavit; quam videlicet carnem cum in resurrectione receperit, cum ea gehennae ignibus traditus ardebit, tunc ab ea educi appetit, tunc ejus tormenta evadere, si valeat, quaerit, tunc incipit velle vitare quod amavit: sed quia eamdem carnem Deo praeposuit, judicante Deo agitur ut ex ea amplius in igne crucietur. Hic itaque eam relinquere non vult, et tamen ab ea abstrahitur. Illic eam relinquere menti et hic de corpore nolens educitur, et illic in corpore tenetur invitus. Quia ergo ejus spiritus carnem quam sibi male amando praeposuit evadere in
Abbreviated transcription (Latin):
Deuorabit cum ignis: qui ñ succendit᷑.
Qͥa ommpotentis iusticia futorum
p̾scia. ab ipsa mundi origine gehen-¬
ne ignem creauit: qui in pena repbo¬
rum ẽẽ semel inciꝑet: s ardorem su¬
umetiam sine lignis nunqͣm fini-¬
ret. Sciendum uͦ est quod om̃s reꝓbi
quia ex anima simul et carne peccauert̃:
illic in anima partt̾ et carne cruciant᷑.
Unde ꝑpsalmistam dr̃. Pones eos ut
clibanum ignis. in tempore uultꝰ tui:
dominus in ira sua conturbabit eos.
et deuoraibit eos ignis. Clibanus uanq:
intrinsecus ardet. Is uͦ qui ab igne de
uoratur: ab exteriori parte incipit
concremari. Ut gͦ sacra eloquia arde¬
re et exterius et interius reprobos cde¬
monstrarent: eos et ab igne deuorari.
et sicut clibanum poni testantur: ut
ꝑ ignem crucient᷑ in corꝑe et ꝑ dolorẽ
ardeant in mente. Unde hic quoq
cam de hoc impio dueretur. deuora¬
bit eum ignis qui non succenditur:
ꝓtinus de ciusdem sp̃u additur.

Expanded text:
Devorabit eum ignis qui non succenditur. Devorabit eum ignis qui non succenditur. Quia Omnipotentis justitia futurorum praescia, ab ipsa mundi origine gehennae ignem creavit, qui in poena reproborum esse semel inciperet: sed ardorem suum etiam sine lignis nunquam finiret. Sciendum vero est quod omnes reprobi, quia ex anima simul et carne peccaverunt, illic in anima pariter et carne cruciantur. Unde per Psalmistam dicitur: Pones eos ut clibanum ignis, in tempore vultus tui; Dominus in ira sua conturbabit eos et devorabit eos ignis . Clibanus namque intrinsecus ardet; is vero qui ab igne devoratur, ab exteriori incipit parte concremari. Ut ergo sacra eloquia ardere et exterius et interius reprobos demonstrarent, eos et ab igne devorari, et sicut clibanum poni testantur, ut per ignem crucientur in corpore, et per dolorem ardeant in mente. In tempore cum de hoc impio diceretur devorabit eum ignis qui non succenditur, protinus de ejus spiritu additur:
Abbreviated transcription (Latin):
hypocrita actionẽs bonas in suꝑfi¬
cie ostendat: quedam tam̃ in eo ma-¬
lorum oꝑum tenebre apparent. S
tam̃ minus ꝓdit in oꝑe: quam in eiꝰ
latet cogitatione. Nam qui cancta
simul in effectu non explet: tancta
que noceant. u mente tacitꝰ tenet.
Om̃s gͦ tenebre in occaltis eius abscon¬
dite dicuntur: quia et si inse mala
omĩa non ostendit: omnia tamen
sic reꝓba. qua ultione sit ferienda:
ignis: qui non succenditur. Miro
ualde modo ꝑ aucis uerb̃ exp̃ssus est.
ignis gehenne. Ignis nanq corꝑeus
ut eẽ ignis ualeat. corporeis indiget
somentis: qui cum necesse est ut seruet᷑.
ꝑ congesta ligna ꝓculdubio nucritur:
nec ualet nisi succensus eẽ. et nͥ refotus
subsistere. At coutragehenne ignis
cum sit corꝑeus. et in se missos reꝓbos
corꝑaliter exurat: nec studio huma¬
no succenditur. nec lignis nutritirr.
S creatus semel durat in extinguibił.
et succensione non indiget. et ardore
non caret. Bene gͦ de hoc iniquo dr̃.

Expanded text:
hypocrita actiones bonas in superficie ostendat, quaedam tamen in eo malorum operum tenebrae apparent; sed tamen minus prodit in opere quam in ejus latet cogitatione. Nam qui cuncta simul in effectu non explet, cuncta quae noceant in mente tacitus tenet. Omnes ergo tenebrae in occultis ejus absconditae dicuntur, quia etsi in se mala omnia non ostendit, omnia tamen sic reproba qua ultione sit ferienda ignis qui non succenditur . Miro valde modo paucis verbis expressus est ignis gehennae. Ignis namque corporeus, ut esse ignis valeat, corporeis indiget fomentis: Qui cum necesper congesta ligna procul dubio nutritur, nec valet nisi succensus esse et nisi refotus subsistere. At contra gehennae ignis cum sit incorporeus, et in se missos reprobos corporaliter exurat, nec studio humano succenditur, nec lignis nutritur: sed creatus semel, durat inexstinguibilis, et succensione non indiget, et ardore non caret. Bene ergo de hoc iniquo dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
beatus iob actuum suoꝵ oblitus non
fuerit: extremaeius locutio ostendit.
Qua exre hoc quod ab eo nunc amicis
dr̃: et ego quando recordatus fuero ꝑ¬
timesco: et concutit carnem meam tre¬
mor: constat nimirum qͦd ꝑ irrisionẽ
dicat᷑. Ac si aꝑte dicat᷑. Si me aliquid
hypocrite habuisse meminero: in pe¬
nitentie mox fletu contremisco. Carnẽ
uͦ suam si recordatus fuerit. tremoie
ꝑhibet concuti: idest insirmitatem
oꝑis. ultionis pauore fatigari. S qͥa
multa sophar de subita dampnatione
impri. in quib beati iob potentiam
momordit asseruit: sc̃s uir contra eiꝰ
dicta subiungit dicens. Quare gͦ un¬

Expanded text:
beatus Job actuum suorum oblitus non fuerit, extrema locutio ejus ostendit. Qua ex re hoc quod ab eo nunc amicis dicitur: Et ego quando recordatus fuero, pertimesco, et concutit carnem meam tremor, constat nimirum quod per irrisionem dicatur. Ac si aperte diceretur: Si me aliquid hypocritae habuisse meminero, in poenitentiae mox fletu contremisco. Carmen vero suam, si recordatus fuerit, tremore perhibet concuti, id est infirmitatem operis ultionis pavore fatigari. Sed quia multa Sophar de subita damnatione impii, in quibus beati Job potentiam momordit, asseruit, sanctus vir contra ejus dicta subjungit, dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ocłi: s uidere quicqͣm uel sentire non
possunt. Sensus enim uisionis ꝑit.
quia habitator recessit. Et domꝰ carnis
remanet uiacua: quia abscessit ille
inuisibilis sp̃s. qui eius respicere ꝑfe¬
nestras solebat. Quia gͦ reb usibilibꝰ
inuisibilia p̾stantiora sunt. carnales
quiq ex semet ipsis pensare debuerunt:
atq ꝑhanc ut ita dixerim scalam con¬
sidationis. tendere in dm̃: quia eo ẽ. qͦ
inuisibił ꝑmanet: et eo summꝰ ꝑmanet.
quo comp̃hendi nequaquam potest.
Sunt uͦ ñ nulli. qui dm̃ et eẽ. et incõ¬
p̾hensibilem eẽ non ambigunt: qui
tamen ab eo non ipsum. s dona ext̾iora
querunt. Que cum ei seruientib deeẽ
conspiciunt: ipsi seruire contemnunt.

Expanded text:
oculi; sed videre quidquam vel sentire non oculi; sed videre quidquam vel sentire non possunt. Sensus enim visionis periit, quia habitator recessit; et domus carnis remanet vacua, quia abscessit ille invisibilis spiritus, qui per ejus respicere fenestras solebat. Quia ergo rebus visibilibus invisibilia praestantiora sunt, carnales quique ex semetipsis pensare debuerunt, atque per hanc, ut ita dixerim, scalam considerationis tendere in Deum: quia eo est, quo invisibilis permanet, et eo summus permanet quo comprehendi nequaquam potest. Sunt vero nonnulli qui Deum et esse et incomprehensibilem esse non ambigunt; qui tamen ab eo non ipsum, sed dona exteriora quaerunt. Quae cum ei servientibus deesse conspiciunt, ipsi servire contemnunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Mens enim hominis male exterius
fusa sic in reb corꝑeis sparsa ẽ. ut
neq ad semet ipsam intus redeat:
neq eum qui est nruisibitis cogitare
sufficiat. Unde carnales iussa sp̃alia
contempnentes. dm̃ quem corpo¬
raliter uon uident: quandoq¬
suspicent᷑. Unde scͥptum ẽ. Dixit in¬
sipiens incorde suo: non est deus.
plus appetunt homines seruire
hominib quos corporaliter ui¬
dent: quam seruire deo quem ñ
uident. ꝑ omne enim quod faci¬
unt: ad finem ocłorum tendunt.
Et quia in dm̃ ocłos corporis ten¬
dere non possunt: ei obsequia p̾be¬
re uel despiciunt. uel si ceꝑint fati¬
gantur. Esse enim sicut dictum ẽ
ñ credunt: quem corporalit̾ non
intuentur. Qui si auctorẽ omniũ
dm̃ humilit̾ quererent: id qd̾ non
uidetur eare que uidetur eẽ meliꝰ
insemet ipsis inuenirent. Ipsi qͥppe
pore subsistunt. S si hoc ab eis qͦd
non uidetur abstrahitur:: ilico corruit
quod uidetur: et patent qͥdem caruis

Expanded text:
Mens enim hominis male exterius fusa, sic in rebus corporeis sparsa est, ut neque ad semetipsam intus redeat, neque eum qui est invisibilis cogitare sufficiat. Unde carnales viri jussa spiritalia contemnentes, Deum quia corporaliter non vident, quandoqsuspicentur. Unde scriptum est: Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus .plus appetunt homines servire hominibus, quos corporaliter vident, quam servire Deo, quem non vident. Per omne enim quod faciunt, ad finem oculorum tendunt; et quia in Deum oculos corporis tendere non possunt, ei obsequia praebere vel despiciunt, vel si coeperint, fatigantur. Esse enim, sicut dictum est, non credunt, quem corporaliter non intuentur. Qui si auctorem omnium Deum humiliter quaererent, id quod non videtur, ei rei quae videtur, esse melius, in semetipsis invenirent. Ipsi quippe bili subsistunt; sed si hoc ab eis quod non videtur, abstrahitur, illico corruit quod videtur. Et patent quidem carnis
Abbreviated transcription (Latin):
congesta sunt curat magnoꝑe: ne ex
nature ꝓpͥe defectu ꝑ negligentiã con¬
sumant᷑. In his itaq omĩb qͥa timor
ipse pena ẽ: tanta infelix patit᷑ qͣnt a
patitimet. Post hoc quoq ad gehen¬
nam ducit᷑: et̾nis cruciatib mancipa¬
tur. Omĩs gͦ dolor suꝑ eumirruit: ꝗͣ
et hic pͥus pena concupiscentie. post

Expanded text:
congesta sunt curat magnopere, ne ex congesta sunt curat magnopere, ne ex naturae propriae defectu 480 per negligentiam consumantur. In his itaque omnibus quia timor ipse poena est, tanta infelix patitur, quanta pati timet. Post hoc quoque ad gehennam ducitur, et aeternis cruciatibus mancipatur. Omnis ergo dolor super eum irruit, quem et hic prius