comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ignis atq flãmarũ: ignis uidł
in eadẽ caritate qua ipsi intͥu¬
secꝰ feruent: flammarum u̾
in oꝑatione. iusticiȩ qua etiã
aliis longe lateꝙ clarescunt
An ñ lamꝑades ignis se ẽẽ ꝓde¬
bant qͥ dicebant. nonne cor
nr̃m ardens erat in nob̃. cum
loqueret᷑ in uia & apiret nob
seͥpturas: An ñ lãpades flam¬
marũ uoluit nos eẽ dñs. quib
ait. luceat lux ur̃a corã hõib
ut uideant oꝑa ur̃a bona:
He st̾ lamꝑades qͣs que hñt
uirgines. cũ sponsus aduenit
thalamũ cũ ipso regni phen¬
nis int᷑ibunt. quȩ idelic&
amorẽ eiꝰ ac timorẽ super cor
suũ & brachiũ posuerunt. il
õs cogitatꝰ & actꝰ suos. eiꝰ prece¬
ptis subdiderunt. Tõ uͦ stulta¬
rũ lamꝑades extingunt᷑. quia¬

Expanded text:
ignis atque flammarum: ignis videlicet in eadem charitate qua ipsi intrinsecus fervent; flammarum vero, in operatione justitiae qua etiam aliis longe lateque clarescunt. Annon lampades ignis se esse prodebant, qui dicebant, Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, cum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas ? Annon lampades flammarum voluit esse nos Dominus, quibus ait: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona ? Hae sunt lampades quas quae habent virgines cum sponsus advenerit, thalamum cum ipso regni perennis introibunt. Quae videlicet amorem ejus ac timorem super cor suum et brachium posuerunt, id est, omnes cogitatus et actus suos ejus praeceptis subdiderunt. Tunc vero stultaru
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽꝙ xp̃i eccłia. toto huius
scłi tempore qͦd uniꝰ diei signi¬
ficatione cõp̃hendit᷑. indefes¬
so doctoꝵ spualiũ labore exco¬
lit᷑. Itẽ uinea fuit ꝓacifico in
ea id ẽ in pace illa de qͣ p̃di¬
xerat qͦd facta fuerit corã eo
qͣsi pacẽ repiens. quia qͥ cũq
hr̃e pacẽ negligit. ad eccłiam
& forma uitis pulcherrime no-¬
bis sequendã ꝓponit. quȩ. ut
beati ambrosiĩ u̾bis dicã. ad insi¬
tationẽ uite nr̃e. pͥmũ uiuã
radicẽ defigit. deinde qr nat᷑e
flexibił & caducȩ ẽ. quasi brachi-¬
is qͥbuscdã. ita clauiculis qͥcqͥd
comp̃henderit. stringit. hisq
se erigit & attollit. Nuiꝰ ẽ simi¬
lis plebs eccłie. q̃ uelut quadã
fidei radice plantat᷑. & repͥmit᷑
humilitatis ꝓpagine. ac ne qͥb
ꝓcellis scłi possit reflecti. & tem¬
pestate deici. clauicłis illis et
cireulis qͣsi amplexib caritatis
ꝓximos qͦsq complectit᷑. & in
eoꝵ conuinctione requiescit.

Expanded text:
ia toto hujus saeculi tempore, quod unius diei significatione comprehenditur, indefessa doctorum spiritualium labore excolitur. Item vinea fuit pacifico in ea, id est, in pace illa de qua praedixerat quod facta fuerit coram eo quasi pacem reperiens; quia quicunque habere pacem negligit, ad Ecclesiaet forma vitis pulcherrimae nobis sequendam proponit, quae, ut beati Ambrosii verbis dicam, « ad imitationem vitae nostrae primum vivam radicem defigit; deinde, quia naturae flexibilis et caducae est, quasi brachiis quibusdam, ita claviculis, quidquid comprehenderit, stringit, hisque se erigit et attollit. » Hujus est similis plebs Ecclesiae, quae velut quadam fidei radice plantatur, et reprimitur humilitatis propagine, ac ne quibus procellis saeculi possit reflecti, et tempestate deduci, claviculis illis et circulis, quasi amplexibus charitatis proximos quosque complectitur, et in eorum conjunctione requiescit.
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio siue ȩmulatio. & in
dño & redemptore nr̃o. & in
electis eiꝰ recte potest intelligi
Tortis enĩ ut mors erat dilectio
qͣ nos ipse dilexit. quia tanta
nimirũ erat ut ꝑ hanc ꝓ nob
ad mortẽ usq uieniret. Uñ ait.
Maiorẽ hac dilectionẽ nemo ht̃
ut animã suã qͥs ponat pro¬
amicis suis. Emulatio. qͣ nos
zelatꝰ ẽ. dura sicut inferus
existebat. qr nullis adiisantiũ
hostiũ temꝑtam̃tis potuit
a nr̃ȩ salutis cura renocari.
sicut nec inferus ullis miseroꝵ
crutiatib ual& mitigari.
atq a sententiȩ suȩ seneritate
cõmutari. Fustera qͥdem hȩc
uidet᷑ cõparatio. s qͦ aust̾ior
dat᷑ cõparatio. es artior ⁊e¬
lantis nos dñi cõm̾dat᷑ affectꝰ.
De qͦ ipse eliminatis de templo
ꝑfidis ait patri. Telus domꝰ
tue comedit me. Quo au ma¬
ior eiꝰ ostendit᷑ emulatio. eo gra-¬
uior nos si hanc spernimꝰ seqͥt᷑
dãnatio. S & fideliũ eiꝰ fortis
ẽ ut mors dilectio: qr nec ꝑ mor¬

Expanded text:
io, sive aemulatio, et in Domino Redemptore nostro, et in electis ejus, recte potest intelligi: fortis enim, ut mors, erat dilectio qua nos ipse dilexit, quia tanta nimirum erat ut per hanc pro nobis ad mortem usque veniret. Unde ait, Majorem hac dilectionem nemo habet, ut anima. Aemulatio qua nos zelatus est dura sicut infernus existebat, quia nullis adversantium hostium tentamentis potuit a nostrae salutis cura revocari, sicut nec infernus ullis miserorum cruciatibus valet mitigari, atque a sententiae suae severitate commutari. Austera quidem haec videtur comparatio, sed quo austerior datur comparatio, eo arctior zelantis nos Domini commendatur affectus. De quo ipse, eliminatis de templo perfidis, ait Patri, Zelus domus tuae comedit me . Quo autem major ejus ostenditur aemulatio, eo gravior nos, si hanc spernimus, sequitur damnatio. Sed et fidelium ejus fortis est ut mors dilectio, quia nec per mor
Abbreviated transcription (Latin):
gnũ accepit circũcisionis: sig¬
nacłm iusticiȩ fidei quȩ ẽ in
p̃putio. ꝑ circũcisionẽ namq
quã in carne acceꝑit. signaba¬
tur qͥd fides illa quã & ante
circũcisionẽ iã accepat. ad
mundationẽ & cordis ualen
& corporis. Quã & nos mͦ sine
curũcisione carnis habemus
in ꝗͣ & iustificam᷑. iuxta illus¬

Expanded text:
 accepit circumcisionis, signaculum justitiae fidei quae est in praeputio; per circumcisionem namque quam in carne accepit signabatur quod fides illa quam et ante circumcisionem jam acceperat, ad mundationem et cordis valeret, et corporis; quam et nos modo sine circumcisione carnis habemus, in qua et justificamur, juxta illu
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ pecc̃oꝵ: Dicat gͦ antiqͣ¬
illa congregatio iustoꝵ. aduen¬
tũ in carne sui auctoris uidere
desiderans. dicat. Ibi me doce¬
bis. & dabo tͥ pocłm ex iuno
condito. & mustũ maloꝵ grana¬
toꝵ meoꝵ. Ac si aꝑte ꝓtestet᷑.
Ibi. id ÷ ipso in temꝑore uł loce

Expanded text:
tudinem peccatorum? Dicat ergo antiqtudinem peccatorum? Dicat ergo antiqua congregatio justorum, adventum in carne sui auctoris videre desiderans, dicat, Ibi me docebis, et dabo tibi poculum ex vino condito, et mustum malorum granatorum meorum. Ac si aperte protestetur: Ibi,
Abbreviated transcription (Latin):
sceꝑit: recte cũ dixisset. & da¬
bo tͥ pocłm ex uino condito.
subunx̃. E mustũ maloꝵ
granatoꝵ meoꝵ. Eadẽ qͥppe
st̃ mala granata quȩ & mala
punica. s granata ꝓpt̾ gra¬
noꝵ multitudinẽ. punica
dicta. qr in africa & circa
kartaginẽ maxime abuin-¬
dant. Quȩ qͥa beatoꝵ mar¬
tyrũ figurã teneant: color
ipse rubeus indicio ẽ. E bñ
mustũ maloꝵ. ñ aũ potionẽ
aut merũ aut sicerã appellat:
ut feruorẽ inextinguibilis
designet amoris in corde tri¬
umphalis exercitꝰ. Mustũ enĩ
tũ: maioris sol& ẽẽ feruoris:
deo ꝙ nu̾̃to flagrantissimȩ
illoꝵ uirtuti congruit: qͥ ad
iusionẽ conditoris etiam per
ferrũ flãmas ꝙ transire non
dubitant. Nã qđ huiꝰcemodi
potio. ñ solũ estꝰ stomachi &
corruptũ uentrẽ sanare dicit᷑
s & in reliqͥs ꝓdesse uisceribus.
qͥs ñ uideat qͥa feruor caritatꝰ
q magis abundat. eo amꝑlius
cooꝑiat. ĩmo extinguat multi¬

Expanded text:
scepit, recte cum dixisset, Et dascepit, recte cum dixisset, Et dabo tibi poculum ex vino condito, subjunxit, Et mustum malorum granatorum meorum. Eadem quippe sunt mala granata quae et mala punica; sed granata, propter granorum multitudinem; punica dicta, quia in Africa et circa Carthaginem maxime abundant: quae quia beatorum martyrum figuram teneant, color ipse roseus indicio est. Et bene mustum malorum, non autem potionem, aut merum, aut siceram appellat, ut fervorem inexstinguibilis designet amoris in corde triumphalis exercitus. Mustum enim, tum, majoris esse solet fervoris; ideoque merito flagrantissimae illorum virtuti congruit, qui ad visionem Conditoris etiam per ferrum flammasque transire non dubitant: nam quod hujusmodi potio non solum aestus stomachi, et corruptum ventrem sanare dicitur, sed et in reliquis prodesse visceribus, quis non videat quia fervor charitatis, quo magis abundat, eo amplius cooperiat, imo etiam exstinguat multi
Abbreviated transcription (Latin):
Neq ea tm̃ opera q̃ amorẽ con¬
ditoris. s illa ñ minꝰ quȩ frat̃¬
nã in nob̃ dilectionẽ ꝓbent
hr̃e. nos decet: si dignũ ei &
acceptabile deuotionis nĩȩ po¬
cłm porrig̾e curamꝰ. Quȩ aꝑte
distinguit ipse. cũ discipulos
admonens ne iusticiã stiã fa¬
rent corã hõib ut uiderent᷑
ab eis. in completione eiusdẽ
sententiȩ tria mox gen̾a bone
actionis subdidit. elemosinã
uidelic&. orationẽ. & ieiunũ.
manifeste significans. qr in his
trib iusticia deberet nr̃a
consist̾ẽ. Ad elemosinã qͥppe
ꝑtinent oĩa q̃ in necessitatẽ
pximi subleuandã miscd̃iter
oꝑam̃. Ad orationẽ: cuncta. q̃
ad placandũ nob̾ conditorẽ
nr̃m. deuota pietate gerimꝰ
Ad ieuiniũ: tota m̃tis castiga¬
tio. q̃ nos a uiciis mundi ꝙ
contagiis abstinere curamꝰ.
E qr sc̃a eccłia dilecto suo. ñ
tm̃ uite munditiã offert. s ꝙ
p̃ciosũ mortis calicẽ in plerisqꝑ
suis m̃bris ꝓ eiꝰ dilectione su¬

Expanded text:
ea tantum opera quae amorem Conditoris, sed illa non minus quae fraternam in nobis dilectionem probent, habere nos decet, si dignum ei et acceptabile devotionis nostrae poculum porrigere curamus. Quae aperte distinguit ipse cum, discipulos admonens ne justitiam suam facerent coram hominibus ut videantur ab eis, in completione ejusdem sententiae, tria mox genera bene actionis subdidit, eleemosynam videlicet, orationem et jejunium; manifeste significans quia in his tribus justitia deberet nostra consistere. Ad eleemosynam quippe pertinent omnia quae in necessitatem proximi sublevandam misericorditer operamur; ad orationem, cuncta quae ad placandum nobis Conditorem nostrum devota pietate gerimus; ad jejunium, tota mentis castigatio, qua nos a vitiis mundique contagiis abstinere curamus. Et quia sancta Ecclesia dilecto suo non tantum vitae munditiam offert, sed et pretiosum mortis calicem in plerisque suis membris pro ejus dilectione su
Abbreviated transcription (Latin):
bor malis aptissime lignũ scẽ
crucis expͥmit. in qͦ ipse pendẽ¬
re ꝓ omniũ salute dignatꝰ est.
In cuiꝰ laudib supͣ dixit eccłia
sic̃ malũ int̾ ligna siluarũ. sic
dilectꝰ m̃s int̾ filios. Sub arbore
gͦ malo suscitauit dñs synago¬
gã: quã ꝑ fidẽ sue passionis
a ppetua morte reuocauit. Sub
qua etiã arbore corrupta uio¬
lata q ẽ mat̾ ac genitrix ipsiꝰ.
maior uidelic& ac senior eiꝰdẽ
portio plebis. illa nimirũ quȩ
pͥncipũ suoꝵ ꝑsuasione. seducta
barabbã ꝓ dño elegit. stulta
temeritate conclamans. San¬
guis eiꝰ suꝑ nos. & super filios
nr̃os. E hec enĩ fub arbore cru¬
cis erat. ñ huiꝰ quidẽ se fidei
humilit̾ mancipando. s huiꝰ
sup se uindictã ꝑtinacit̾ imp̃¬
cando. Acuiꝰ societate sec̾nens
eã q̃ credere consensit plebem.
hortat᷑ dñs. ut memoriã colla¬
tȩ sibi gr̃ẽ fixo in corde retine¬
at. S & oꝑa ꝑceptȩ fidei dig-¬
na coniungit. Sequit᷑ enim

Expanded text:
bor malus aptissime lignum sanctae crucis exprimit, in quo ipse pendere pro omnium salute dignatus est; in cujus laudibus supra dixit Ecclesia, Sicut malum inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Sub arbore ergo malo suscitavit Dominus Synagogam, quam per fidem suae passionis a perpetua morte revocavit. Sub qua etiam arbore corrupta violataque est mater ac genitrix ipsius, major videlicet, ac senior ejusdem portio plebis. Illa nimirum quae principum suorum persuasione seducta, Barabbam pro Domino elegit; stulta temeritate conclamans, Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Et haec enim sub arbore crucis erat, non hujus se quidem fidei humiliter mancipando, sed hujus super se vindictam pertinaciter imprecando. A cujus societate secernens eam, quae credere consensit plebem, hortatur Dominus ut memoriam collatae sibi gratiae fixo in corde retineat, sed et opera perceptae fidei digna conjungat. Sequitur enim:
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ ab incursionib erran¬
tiũ munire ac defensare for¬
tit̾ armis neqͥtiȩ resistendo
suffic̾ent. ostiũ uͦ in illis qͥ
&si minꝰ st̾ instituti. ad repel¬
lenda hereticoꝵ siue paganqꝵ
sophismata. simplicitate tn
catholicȩ fidei salubrit̾ ĩbiiti
ingressũ regni uolentib pan¬

Expanded text:
fidelium ab incursionibus erranfidelium ab incursionibus errantium munire ac defensare fortiter armis nequitiae resistendo sufficerent; ostium vero in illis qui, etsi minus sunt instituti ad repellenda haereticorum sive paganorum sophismata, simplicitate tamen catholicae fidei salubriter imbuti, ingressum regni volentibus p
Abbreviated transcription (Latin):
Sola aũt̃ muri noĩe uel ostii
dñs ipse sepiꝰ in script᷑a sacra
designari. Murus &e enĩ rec̃¬
te uocat᷑: quia eccłiam suã
omi ex parte ne ab hostib liri¬
piat᷑ cõmunit. Ostiũ recte: quia ñ
nisi ꝑ ipsũ. uł ad huiꝰ societa¬
tẽ eccłiȩ. uł menia regni per-¬
hennis intramꝰ. Bicit namq
de se ipse. Ego sũ ostiũ ouiũ.
Ome si qͥs introierit. saluabit᷑.
&it̾m. Nemo uenit ad patrem
nisi ꝑ me. Dicit de illo ꝓpb̃a
fut᷑a eccłiȩ dona p̃cinens. po¬
netͣ in ea murꝰ & antemurale.
Qurꝰ scilic& ipse dñs in carne
apparens. antemurale aũ
reuelatio ꝓpħiȩ q̃ incarnan¬
dũ eũ a mundi origine p̾di¬
cendo. structurã eccłiȩ non
parũ adiuuit. Uerũ qͥ appa¬
rendo in carne. eccłiam sibi
sororẽ fac̾e dignatꝰ ẽ. ipse ei
etiã sui participiũ nominis
donauit. ut & murꝰ uidelicoe
diceret᷑ & ostiũ. Murꝰ quidẽ
in eis qͥ maiori eruditione
ac uirtute sp̾s prediti. m̃tes

Expanded text:
Solet autem muri nomine, vel ostii, Dominus ipse saepius in Scriptura sacra designari. Murus etenim recte vocatur, quia Ecclesiam suam omni ex parte, ne ab hostibus diripiatur, communit; ostium recte, quia non nisi per ipsum, vel hujus societatem ecclesiae, vel moenia regni perennis intramus. Dicit namque de se ipse, Ego sum ostium ovium; per me si quis introierit, salvabitur . Et iterum, Nemo venit ad Patrem, nisi per me . Dicit de illo propheta, futura Ecclesiae dona praecinens: Ponetur in ea murus et antemurale . Murus scilicet, ipse Dominus in carne apparens; antemurale autem, revelatio prophetiae, qui incarnandum eum a mundi origine praedicendo, structuram Ecclesiae non parum juverunt. Verum qui apparendo in carne Ecclesiam sibi sororem facere dignatus est, ipse ei etiam sui participationem nominis donavit, ut et murus videlicet diceretur et ostium: murus quidem in eis qui majori eruditione ac virtute Spiritus praediti mentes
Abbreviated transcription (Latin):
successores alloqui cepo: utrĩ
qͣsi paruulȩ adhuc parua illi
secretoꝵ cȩlestiũ archana cõ¬
mittamꝰ. an iã maiorẽ eã ꝑ
augm̃ta reddamꝰ. quatinꝰ bñ
ꝓficiens. ꝑfectioꝵ possit capax
ẽẽ uirtutũ: Cui tacenti. &
qͥd ipse uelit potiꝰ. auscultan¬
ti. continuo qͥd fieri deceat
aꝑit. ita subiciens. Si murꝰ

Expanded text:
successores alloqui coepero? Utrum quasi parvulae adhuc, parva illi secretorum coelestium arcana committamus? an jam majorem eam per augmenta reddamus, quatenus bene proficiens, perfectiorum possit capax esse virtutum? Cui tacenti, et quid ipse velit potius auscultanti, continuo quid fieri deceat, aperit, ita subjiciens: Si murus
Abbreviated transcription (Latin):
intꝰ sit caritas. de corde puro
& conscientia bona. & fide ñ
ficta. & eadẽ cordis deuotio
quã int̃nus uid& arbit̃. etiã
me ut signacłm. Solemꝰ enĩ
sepe signũ aliqͦd digito uel
brachio alligatũ circũferre.
qͦ admoneam᷑ illiꝰ rei euꝰ fre¬
quentiorẽ hr̃e memoriã eura¬
mus. Hoc gͦ more etiam nos
dñs ut p̃senti signacło semꝑ
admonitos sua uult manda¬
ta retinere. iuxta qđ ipse p̾ci¬
pit. dicens de lege quã dedit.
Erit gͥ quasi signũ in manu
tua: & quasi appensũ quid̃.
ob recordationẽ ante ocłos
tuos. Fit aũ. ut si eiꝰ memoriã
nr̃o in pectore continuo fermꝰ
ut & ipse qͥ hanc nob̾ grãm
contulit. nr̃i memor in et̾nũ.
nos cȩlesti in regno sua felices
p̃sentia ut signacłi uice. con¬
seruet. iuxta qđ eximio plebiᷤᷤ
suȩ duci ꝓmittit dicens.
Assumã te ⁊ orobabel fili sala¬
thiel serue m̃s: & ponã te qͣsi
signacłm: quia te elegi dic̃¬

Expanded text:
de puro, et conscientia bona, et fide non ficta ; et eadem cordis devotio, quam internus videt arbiter, etiam me ut signaculum: solemus enim saepe signum aliquod digito vel brachio alligatum circumferre, quo admoneamur illius rei cujus frequentiorem habere memoriam curamus. Hoc ergo more etiam nos Dominus, ut praesenti signaculo semper admonitos, sua vult mandata retinere, juxta quod ipse praecipit, dicens de lege, quam dedit: Erit ergo quasi signum in manu tua, et quasi appensum quid, ob recordationem ante oculos tuos . Fit autem ut si ejus memoriam nostro in pectore continuo ferimus, ut et ipse, qui hanc nobis gratiam contulit, nostri memor in aeternum, nos in coelesti regno sua felices praesentia, ut signaculi vice conservet, juxta quod eximio plebis suae duci promittit, dicens, Assumam te, Zorobabel fili Salathiel, serve meus: et ponam te quasi signaculum, quia te elegi, dic
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a parua ẽ. & ubera ñ hab&.
pͥma nascentis ȩccłiȩ de genti¬
bus tẽpora designat. qͣndo &¬
parua adhuc erat numero cre¬
dentiũ ppłoꝵ. & ad p̃dicandũ
d̃i u̾bũ minꝰ idonea remane¬
bat. Lege librũ actuũ apłoꝵ¬
qͥ ab octauodecimo tyberii
cesaris usq ad quartũ neronᷤ
annũ ꝑtingit. & inuenies ad
p̃dicationẽ apłoꝵ plures credi¬
disse turbas gentiũ. nusꝙͣ t̾n
eas toto illo tẽpore ꝑ annos
circit̾ duodetͥginta p̃dicasse
repies. Parua nãq erat adhuç
eccłia gentiũ: & necdũ ad ge-¬
nerandos uł nutriendos ꝓ do-¬
ctrinã xp̃o filios sufficiebat:
ꝓpt̾ qd synagogã monet dñs
ut germana utens caritate
salutarib eiꝰ congaudeat auspi
at. Cui etiã quasi de cõmodis
germane consulendo. subung̃.¬

Expanded text:
ra parva est, et ubera non habet, prima nascentis Ecclesiae de gentibus tempora designat, quando parva adhuc erat numero credentium populorum, et ad praedicandum Dei verbum minus idonea remanebat. Lege primum Actuum Apoo Tiberii Caesaris usque ad quartum Neronis annum pertingit, et invenies ad praedicationem apostolorum plures credidisse turbas gentium; nusquam tamen eas toto illo tempore per annos circiter triginta praedicasse reperies. Parva namque erat adhuc Ecclesia gentium, et necdum ad generandos vel nutriendos per doctrinam Christo filius sufficiebat: propter quod Synagogam monet Dominus ut germana utens charitate, salutaribus quae gaudeat auspicat. Cui etiam quasi de commodis germane consulendo subjung
Abbreviated transcription (Latin):
clarificatȩ humanitatis uniꝰ
eiusdẽ q mediatoris di & bo¬
minũ. Unde bñ leuã eiꝰ spon¬
sa sub capite suo ꝑoni. dext̾a
aũi se illiꝰ ãplexari desiderat.
ut & nc̃ ꝑ temporalia eiꝰ subsi¬
dia a mundi ꝑturbatione qͥe¬
seat. & tc̃ manifesta ipsiꝰ uisi¬
one ꝑpetuo fruat᷑. E quidẽ
et̾nam scõꝵ requiẽ nullꝰ unqͣ
turbo int̾polat. Uñ recte dr̃
& dext̾a illiꝰ amplexabit᷑ me.
qr nimirũ diuinȩ p̃sentia ma¬
iestatis undiq suos cȩlesti in
regno circũteget. ne aliqͣ feli¬
citatẽ do dignã uł memoria
miseriȩ uiola uł. Inetis finis
angustet. Uñ Qm ãpocalypsi
iohes. & absterget d̃s inquit
ominẽ lacrimã ab ocłis eoꝵ. &
mors ñ erit ampliꝰ neq luctꝰ¬

Expanded text:
clarificatae humanitatis, ejusdemque unius Mediatoris Dei et hominum. Unde bene laevam ejus sponsa sub capite suo poni, dextera autem se illius amplexari desiderat, et nunc per temporalia ejus subsidia, a mundi perturbatione quiescat, et tunc manifesta ipsius visione perpetuo fruatur. Et quidem aeternam sanctorum requiem nullus unquam turbo interpellat. Unde recte dicitur, Et dextera illius amplexabitur me, quia nimirum divinae praesentia majestatis undique suos coelesti in regno circumteget, ne aliqua felicitatem Deo dignam, vel memoria miseriae violet, vel metus finis angustet. Unde et in Apocalypsi Joannes, Et absterget Deus, inquit, omnem lacrymam ab oculis eorum, et mors non erit ampli
Abbreviated transcription (Latin):
ego tͥ famulatũ integͥ cordis.
eũ qͥ uere dõ debet᷑ impendã.
Quia uͦ nimirũ aduentus eiꝰ
laboranti in adusis mundi
eccłiȩ requiẽ cȩlestẽ. & int̾iꝙ
in spe. & in futuro largit᷑ in
re: recte illa subiuingit. Leia
eiꝰ sub capite meo: & dextera
qͥppe eiꝰ sacram̃ta incarnati

Expanded text:
ego tibi famulatum integri cordis, eum qui vere Deo debetur, impendam; quia nimirum adventus ejus laboranti in adversis mundi Ecclesiae requiem coelestem, et interim in spe, et in futuro largitur in re, recte illa subjungit: Laeva ejus sub capite meo, etc. Per ippe ejus sacram
Abbreviated transcription (Latin):
Aquȩ multe ñ poter̃t extin¬
& flumina. tẽptationũ dicit
incursus. quȩ sitie uisibilit̾ seq
inlusibilit̾ animas fideliũ im¬
pugnare ñ desinunt. Nam ꝙ
ꝑ apertos fidei adu̾sarios. & ꝑ
falsos fr̃s & ꝑ occultas antiqͥ
hostis insidias eos superare co-¬
nant᷑. nec tñ ullatenꝰ cedere
tẽptationib norunt corda. q̃
in caritate radicata & funda¬
ta eẽ consuert̃. Stat enĩ firma
ꝓmissio ueritatis: qua dicit᷑.
Cũ tͣnsieris ꝑ aquã tecũ ero: &

Expanded text:
n potuerunt exstinet flumina tentationum dicit incursus, quae sive visibiliter seu invisibiliter animas fidelium impugnare non desinunt: nam et per apertos fidei adversarios, et per falsos fratres, et per occultas antiqui hostis insidias eos superare conantur; nec tamen ullatenus capere tentationibus norunt corda quae in charitate radicata et fundata esse consueverunt, stat enim firma promissio veritatis, qua dicitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
Et uͦ ea q̃ in p̾senti fidelib con¬
cedit᷑ requies. ꝓfecta eẽ neq̃qͣm
ꝑotest. qr necdũ antiqua ini¬
mica destructa ẽ mors. Uñ fit
tit plerumq felix bonorũ
qͥes & quasi sopor gratissimꝰ
felicissimȩ dormitionis ignari.
iugilare potiꝰ mundi labenti
amore consuert̃. atq utinã
soli qͥ ad mundũ aꝑte perti¬
uent. pacẽ ĩpugnarent eccłiȩ.
e ñ etiã ipsa in se eos qͥ spũaha
eiꝰ studia carnalib suis morib
ĩpediant. teneret. Uerũ quia
& ipsa plures gignit tales. aq¬
mon& eos dñs ne animos fiͥe¬
liũ eccłiȩ. orationi siue lectio¬
ni sen aliis pietatis actionib
deditos inquietare p̾sumant.
dũ audito desiderio cordis eiꝰ
ipse continuo subuupx̃. Adui

Expanded text:
ero ea quae in praesenti fidelibus conceditur requies perfecta esse nequaquam potest, quia necdum antiqua inimica destructa est mors. Unde fit ut plerumque felix bonorum quies, et quasi sopor gratissimusfelicissime dormitionis ignari, vigilare potius mundi labentis amore consuerunt. Atque utinam soli, qui ad mundum aperte pertinent, pacemque impugnarent Ecclesiae, et non etiam ipsa in se eos qui spiritualia ejus studia carnalibus suis moribus impediant, teneret. Verum quia et ipsa plures gignit tales, admonet eos Dominus ne animos fidelium Ecclesiae orationi, sive lectioni, seu aliis pietatis actionibus deditos inquietare praesumant, dum, audito desiderio cordis ejus, ipse continuo subjunxi
Abbreviated transcription (Latin):
at. Despecta nãq erat externꝰ
hõib. eccłia. quasi parua &
nulliꝰ p̃cii: qͣmdii breuissimis
iudeȩ t̾minis claudebat᷑. At uͥ
ueniente in carne dño. per õs
ceꝑit gentes dilatari. t̾ribilis
iã mundo effecta ẽ: quasi orbẽ
ĩpletura uniu̾sũ: & cultũ omi¬
um deiectura doꝵ. Namq eã
ñ fuisse despectui. s terrori
potiꝰ ut aciẽ castroꝵ ordinatã
ꝑ id̃ maxime ꝓbatũ ẽ. quo ei
bellũ ꝑuiblice toto orbe indi¬
ctum ẽ. In qͦ tñ bello ipsa
siue iuuendo seu moriendo
suꝑans: magis ẽ facta mundo
omni t̾ribił. Despecta erat
etiã ĩmundis sp̃ib eccł̃ia. qͥa
se genꝰ bumanũ decepisse. &
de patria cȩlesti in hoc exili¬
um erumnãq multifariã
detraxisse lactabant. nullũ¬
q fuisse hominũ qui a suo
dñatu ꝑ om̃ia posset ĩmur
exist̾e. At postꝗͣ mediator di

Expanded text:
at: despecta namque erat externis at: despecta namque erat externis hominibus Ecclesia, quasi parva et nullius pretii, quandiu brevissimis Judaeae terminis claudebatur; at ubi, veniente in carne Domino, per omnes coepit gentes dilatari, terribilis jam mundo effecta est, quasi orbem impletura universum, et cultum omnium dejectura deorum; namque eam non fuisse despectui, sed terrori potius, ut aciem castrorum ordinatam, per id maxime probatum est quo ei bellum publice toto orbi indictum est: in quo tamen bello ipsa, sive vivendo, seu moriendo superans, magis est facta mundo omni terribilis. Despecta erat etiam immundis spiritibus Ecclesia, quia se genus humanum decepisse, ac de patria coelesti in hoc exsilium aerumnamque multifariam detraxisse jactabant, nullumque fuisse hominum qui a suo dominatu per omnia posset immunis existere. At postquam Mediator Dei
Abbreviated transcription (Latin):
platione m̃tis sp̃uali. ñ in ocłi
carnalis intuitu. Uidert̃ eñ.
s in imagine. s in angłicȩ for¬
ma substantiȩ. At ipsam eiꝰ
naturã q̃ ꝑ angłos se quomͦ
uoluit ostendit. nequaꝗͣ uidẽ
ualuert. Beniq legifer ipse
qͥ audire meruit. ostendam
omne bonũ tͥ: rursũ audiuit.
Non pot̾is iudere faciẽ meã: non
enĩ uidebit homo faciẽ meã &¬
uiu&e. Felices aũt: qͥ inter se
conferre meruert̃. Iniemmus
seph. a narareth. Nã &e talib
apte conuenit. qđ ait. ut in¬
ueniã te foris. & deosculer. In¬
uentũ qͥppe dilectũ deosclata
ẽ synagoga in eis qͥ hc̃ facie
ad faciẽ in ueritate assũpte
carnis uidere. qͥ cũ eo ore ad os
loqͥ meruert̾. Noc ẽ nãq oscłm.
id ÷ amantissimũ illud oriᷤ illiꝰ
donũ ac mutuȩ cõmertium
allocutionis. qđ in hoc carmi¬
ne synagoga ante oĩa q̃rebat.
ita incipiens. Osculet᷑ me oscło
oris sui. Bñ aũ oꝑtando sub-¬
iungit: & lã nemo me despici¬

Expanded text:
platione mentis spirituali, non in oculi carnalis intuitu. Viderunt eum, sed in imagine, sed in angelicae forma substantiae; at ipsam ejus naturam, quae per angelos se quomodo voluit ostendebat, nequaquam videre valebant. Denique legifer ipse, qui audire meruit, Ostendam omne bonum tibi , rursum audivit, Non poteris videre faciem meam, non enim videbit homo faciem, et vivet . Felices, qui inter se conferre meruerunt, Invenimus seph a Nazareth. Nam et talibus apte convenit, quod ait: Ut inveniam te foris, ac deosculer . Inventum quippe dilectum deosculata est Synagoga, in eis qui nunc facie ad faciem in veritate assumptae carnis videre, qui cum eo ore ad os loqui meruerunt. Hoc est namque osculum, id est, amantissimum illud oris illius donum, ac mutuae commercium allocutionis, quod in hoc carmine Synagoga ante omnia quaerebat, ita incipiens: Osculetur me osculo oris sui. Bene autem optando subjungit, Et jam nemo me despici
Abbreviated transcription (Latin):
atq ad ultimũ moriendo de-¬
struxit eũ qͥ habebat mortis
p̃cedentiũ multitudinẽ. ab
inferis ediicens. ad illiꝰ regni
qđ ꝓthoplastꝰ amiserat gaudia
ꝑduxit. ac suȩ uictoriȩ signũ.
fideliũ frontib ĩposuit. lam
ñ ẽ eis despectui bonoꝵ uita
hominũ. quia se ꝑ hominẽ
uictos eẽ uident. humanũꝙ
genꝰ ad regnũ qđ ipsi suꝑbi¬
endo amiserant dolent esse
tͣnslatũ. Lic& et de sc̃ĩs crede
angłis. qr minꝰ uitã electorũ
despex̾int hominũ. postqͣ dm̃
ac dñm suũ in t̾m amare hu¬
manũ genꝰ cernebant. ut
etiã ipse homo fieri. inter
hoĩes conu̾sari ac mori dig̃¬
naret᷑. Einc ẽ enĩ. qđ ante
incarnationẽ eiꝰ adorari se
ab hõib patienter ferunt.
ioħ̃em uͦ in apocalyꝑsi ado¬
rare se inciꝑientẽ ꝓhib& an
uentũ eiusdẽ dñi iñu suspi¬
raus. antiqua illa electorũ
multitudo: dicebat. Qͥs m̃
det te frẽm meũ sugentẽ
ub̃a matͥs meȩ. ut inueniã
te foris & deosculer: & iam

Expanded text:
moriendo destruxit eum qui habebat mortis praecedentium multitudinem ab inferis educens, ad illius regni quod protoplastus amiserat gaudia perduxit, ac suae victoriae signum fidelium frontibus imposuit. Jam non est eis despectui bonorum vita hominum, quia se per hominem victos esse vident, humanumque genus ad regnum, quod ipsi superbiendo amiserant, dolent esse translatum. Licet et de sanctis credere angelis, quia minus vitam electorum despexerint hominum, postquam Deum ac Dominum suum, in tantum amare genus humanum cernebant, ut etiam ipse homo fieri, inter homines conversari ac mori dignaretur. Hinc est enim quod ante incarnationem ejus adorari se ab hominibus patienter ferunt; Joannem vero in Apocalypsi adorare se incipientem prohibet ventum ejusdem Domini Jesu suspirans antiqua illa electorum multitudo dicebat, Quis mihi det te fratrem meum sugentem ubera matris meae, ut inveniam te foris, et deosculer, et jam
Abbreviated transcription (Latin):
resonet. s totũ se spũalit̾ ac
typice uelit intelligi. Quȩ enĩ
potest eẽ feminarũ. q̃ dilectorẽ
dilectũ q suũ repente deside¬
ret ñ esse iuuenẽ ut fuerat.
s in etate infantili frẽm sibi
denuo nasci. suȩq genitricis
uberib paruulũ nutriri. quẽ
iam adultũ repire consueue¬
rat: Ergo antiquoꝵ uox ẽ
credebant ac debitis uenera¬
bant᷑ obsequiis. in hõis qͦq
habitu & hõib consubstan¬
tialẽ uidere cuꝑiebant. ut
q̃ in ꝓpħia nou̾ant. in ipso
de qͦ precinebat᷑ completa
uiderent. Desiderabant illã
aptissimã sui conditoris uocẽ
audire. quã extensis in disci¬
płos manib ꝓtulit dicens.
Ecce mat̾ mea. & fr̃s mei. Cu¬
piebant delectabile accipe¬

Expanded text:
ualiter ac typice velit intelligi: quae enim potest esse feminarum quae dilectorem dilectumque suum repente desideret non esse juvenem, ut fuerat, sed in aetate infantili fratrem sibi denuo nasci, suaeque genitricis uberibus parvulum nutriri, quem jam adultum reperire consueverat? Ergo antiquorum vox ecredebant, ac debitis venerabantur obsequiis, in hominis quoque habitu, et hominibus consubstantialem videre cupiebant, ut quae in prophetia noverant in ipso, de quo praecinebantur, completa viderent. Desiderabant illam aptissimam sui Conditoris vocem audire, quam extensis in discipulos manibus protulit dicens, Ecce mater mea et fratres mei . Cupiebant delectabile
Abbreviated transcription (Latin):
matͥs meȩ d̾s m̃s estu. qđ est
apte dicere. qͥ mĩs ante scła pat̾
eras. ex qͦ eẽ homo cepi. es & ds̃
m̃s. Non enĩ potuit salomon
uł aliqͥs illiꝰ eiii iustꝰ beatã
mariã sibi matrẽ. dicere. quȩ
tanto post tẽpore nascit᷑a erat
in mundo. S matrẽ suã dicit
synagoga humanȩ nature
substantiã. de qͣ & ipsa nata
erat. & redemptorẽ õĩum nasci
ac nutriri desiderabat. De euiꝰ
natiuitate adhuc ingenti fer¬
uens amore subiecit. Et in¬
qͥppe erat dilectꝰ. qr in pͥncipio
erat u̾bũ. & u̾bum erat apud
qͦq posset inueniri: u̾bũ caro¬

Expanded text:
es tu ; quod est aperte dicere, Qui meus ante saecula Pater eras, ex quo esse homo coepi, es et Deus meus. Non enim potuit Salomon vel aliquis illius aevi justus beatam Mariam sibi matrem dicere, quae tanto post tempore nascitura erat in mundo. Sed matrem suam dicit Synagoga humanae naturae substantiam, de qua et ipsa nata erat, et Redemptorem omnium nasci ac nutriri desiderabat. De cujus nativitate adhuc ingenti fervens amore subjecit: Et inquippe erat dilectus, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud quoque possit in
Abbreviated transcription (Latin):
de potestate tenebrarũ mundꝰ
ereptꝰ ẽ. Mane gͦ inqͥt surgauꝰ¬
ad uneas. Ac si ꝑatent̃ dicat.
Quia nox iam priscȩ infidelitats
abscessit. quia lux eugłii cho¬
ruscantis iam parere incipit.
surgamꝰ queso ad iuneas. ił
ad eccł̃ias ꝑ orbem do institu¬
endas operã demꝰ. Uideamꝰ¬

Expanded text:
de potestate tenebrarum mundus de potestate tenebrarum mundus ereptus est. Mane  est ac si patenter dicat: Quia nox jam priscae infidelitatis abscessit, lux evangelii coruscantis jam parere incipit, surgamus ad vineas, id est ad Ecclesias per orbem Deo instituendas, operam dem
Abbreviated transcription (Latin):
stas. Legimꝰ ipso dicente. qr
adueniente die iudicii. duob
in agro oꝑantib unꝰ assume¬
tur & alt̾ relinquet᷑. Assumet᷑
aũ ille qͥ dño cooꝑante agrũ
uł sui uł fr̃m cordis excolebat.
Qu fructꝰ uł doctrinarũ uel
actionũ bonarũ a sese habere
confidebat. merito relinquetͣ
ab eo cuiꝰ auxiliũ flagitare
neglexerat. Cõmorem̃ in uillis.
etiã exteroꝵ corda docendo. alle¬
amꝰ. neq hȩc transeunt᷑ iusi¬
temꝰ. s hactenꝰ in his cõmorem
donec ea de paganis urbana.
de exteris ac ꝑegrinis domesti¬
ca nob̃ immo ꝓpria reddamꝰ.
Mane surgamꝰ ad uineas: uide¬
morem in uillis. ut ad excolen¬
das qͦq uineas surgamꝰ. sic in
his qui iã ad fidẽ conu̾si sunt
mansionẽ faciamꝰ. ut etiã alrꝰ
in quib manere possimꝰ. eugł̃i¬
tando acqͥrere curemꝰ. E bene
dictura surgamꝰ ad uineas: pre¬
misit mane. Mane & enĩ dicit.
ipsũ uerȩ lucis exortũ. per quẽ

Expanded text:
stas. Legimus ipso dicente, quia stas. Legimus ipso dicente, quia adveniente die judicii, duobus in agro operantibus unus assumetur, et alter relinquetur . Assumetur autem ille qui Domino cooperante agrum vel sui vel fraterni cordis excolebat; qui vero fructus vel doctrinarum vel actionum bonarum a sese habere confidebat, merito relinquetur ab eo cujus auxilium flagitare neglexerat. Commoremur in villis, etiam exterorum corda docendo adeamus; neque haec transeundo visitemus, sed hactenus in his commoremur, donec ea de paganis urbana, de exteris ac peregrinis domestica nobis, imo propria reddamus. Mane surgamus ad vineas, emoremur in villis ut ad excolendas quoque vineas surgamus; sic in his qui jam ad fidem conversi sunt, mansionem faciamus, ut etiam alios in quibus manere possimus evangelizando acquirere curemus. Et bene dictura, Surgamus ad vineas, praemisit, Mane; Mane enim dicit ipsum verae lucis exortum, per quem
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ longe sint a supne ciri¬
tatis habitatione. uel etiam
cognitione. remoti: Qͥd aũ
putas. ẏsaias. ieremias. iohel.
& cet̾i ꝓpb̃ȩ. qui ante dispen¬
sationẽ futuri in carne. xp̃i
agent si eos cũ ipso in carne
niu̾e contigisset: Ea qͦq qͣ
secunt᷑ ñ pauca. fidelib antis¬
quoꝵ scõꝵ uotis multũ decent̃
aptant᷑. S & nr̃i tẽporis eccł̃ia
pari feruens affectu: merito
ꝓclamat. Ueni dilecte mi: egie¬
diam᷑ in agrũ. Qui assumptũ
ꝓ mea sospitate hominẽ ele¬
lians ad celos in patͥs dextera
collocasti. rogo ꝑ diuine p̃sen¬
tiam gr̃ȩ ad me crebriꝰ uenire
digneris. Agrũ quidẽ meũ
in qͦ bonũ sem̃ seuisti. excolere
iubes. id est in mundũ uniu̾¬
sum. eugłm qͦd dedisti. p̃dica¬
re precipis: sed quia sũ te nil
possũ fac̾e. obsecro mecũ egre¬
diaris in agrũ: id est ubicũq
locoꝵ me uerbũ p̃dicare iis.
cooperator mͥ & adiutor exi¬

Expanded text:
eo quod longe sint a supernae civieo quod longe sint a supernae civitatis habitatione, vel etiam cognitione remoti? Quid autem putas Isaias, Jeremias, Joel, et caeteri prophetae, qui ante dispensationem futuri in carne Christagerent, si eos cum ipso in carne vivere contigisset? Ea quoque quae sequuntur non pauca fidelibus antiquorum sanctorum votis multum decenter aptantur. Sed et nostri temporis Ecclesia pari fervens affectu, merito proclamat, Veni, dilecte mi, egrediamur in agrum; qui assumptum pro mea sospitate hominem elevans, ad coelos in Patris dextera collocasti, rogo per divinae praesentiam gratiae, ad me crebrius venire digneris. Agrum quidem meum, in quo bonum semen sevisti, excolere jubes, id est, in mundum universum Evangelium quod dedisti praedicare praecipis; sed quia sine te nil possum facere, obsecro, mecum egrediaris in agrum, id est, ubicunque locorum me verbum praedicare vis, cooperator mihi et adjutor exi
Abbreviated transcription (Latin):
Iͥ inusibili mͥ p̃sentia semper
adee consuenerat. ipse in mea
ꝙ mͥ natura & habitu appa¬
rere dignet᷑. Utriuisq autẽ
tẽporis amatorib conueniunt
aꝑte q̃ secunt᷑. Ueni dilecte
mi. egrediam᷑ in agrũ. cõmore
pͥores scĩ. plurimũ desiderabãt
uenire dñm: ad salutẽ generis
humani. Unde & precantes
auint. Excita potentiã tuã
& ueni: ut saluos facias nos.
Desiderabant illũ egredi in
agrũ. id est eũ qͥ inuisibił erat
apud patrẽ. mundo apparere
uisibilẽ. iuxta illud̃ abaciie.
qͥ more ꝓpħico futura qͣsi iam
facta canebat. Existi in salutẽ
ppłi tui. ut saluos facias xp̃os
tuos. Optabant & ipsi egredi
cũ illo in agrũ. ut grãm engłii
quã alonge aspicientes & salui¬
tantes uenturã predicabant.
p̃sentẽ scłis nunciarent. Cupi¬
ebant cũ illo in uillis cõmorari.
hoc ẽ. etiam paganis u̾bũ fidei
cõmitt̾e. Qͥs enĩ nesciat paga¬
nos grece a uillis nom̃ trahere.

Expanded text:
qui invisibili mihi praesentia semper qui invisibili mihi praesentia semper adesse consueverat, ipse in mea quoque mihi natura et habitu apparere dignetur. Utriusque autem temporis amatoribus conveniunt apte quae sequuntur: Veni, dilecte mi, egrediamur in agrum, epriores sancti plurimum desiderabant venire Dominum ad salutem generis humani. Unde et precantes aiunt, Excita potentiam tuam, et veni, ut salvos facias nos . Desiderabant illum egredi in agrum, id est, eum qui invisibilis erat apud Patrem, mundo apparere visibilem, juxta illud Habacuc, qui more prophetico futura quasi jam facta canebat, Existi in salutem populi tui, ut salvos facias Christos tuos . Optabant et ipsi egredi cum illo in agrum, ut gratiam Evangelii, quam a longe aspicientes et salutantes, venturam praedicabant, praesentem saeculis nuntiarent. Cupiebant cum illo in villis commorari, hoc est etiam paganis verbum fidei committere. Quis enim nesciat paganos Graece a villis nomen trahere,
Abbreviated transcription (Latin):
magno eiusdẽ caritatis ardoee
subiciens. ait. Ego dilecto mep.¬
to meo & ñ alt̾i. cui totũ meȩ
seruitutis ac deuotionis munꝰ
ĩpendo. & ad me conu̾sio eiꝰ. ut
& me int̾im mortali in uita
ne laborando deficiã. ne lãpa¬
ddas absq oleo. id ÷ ne bona o¬
pera sine caritate ferã. presen¬
tia sui semꝑ respectꝰ adiuuet.
& in finẽ ad immortalia secũ
gaudia thalami celestis intͦdu¬
eat. Potest hoc qđ ait. & ad
me conu̾sio eiꝰ. ex synagoge sp̃e¬
cie. hoc ẽ plebis illiꝰ quȩ incar¬
nationis eiꝰ tempora p̃cessit.
specialit̾ ꝓlatũ intelligi. Quȩ
cum eũ superiꝰ spondentẽ au¬
disset. dixi ascendã in ꝑalmã.
app̃hendam fructꝰ eiꝰ. icl est
ascendã lignũ crucis in quo
moriar. & resurrectionis fru¬
Ctꝰ capiens. credentib eos qui
aq̃ uitã eternã nutriantur
p̃bebo. merito gratulabunda
ꝓtestat᷑. Ego ddilecto meo. & ad
me cont̾sio eiꝰ. ea iuudelic&. ⁊to

Expanded text:
magno ejusdem charitatis ardore magno ejusdem charitatis ardore subjiciens, ait: Ego dilecto meto meo, et non alteri. Cui totum meae servitutis ac devotionis munus impendo. Et ad me conversio ejus, ut et me interim mortali in vita, ne laborando deficiam, ne lampadas absque oleo, id est, ne bona opera sine charitate feram, praesentia sui semper respectus adjuvet, et in finem ad immortalia secum gaudia thalami coelestis introducat. Potest hoc quod ait, Et ad me conversio ejus, ex Synagogae specie, hoc est, plebis illius quae incarnationis ejus tempora praecessit, specialiter prolatum intelligi: quae cum eum superius spondentem audisset, Dixi, ascendam in palmam, apprehendam fructus ejus, id est, ascendam lignum crucis, in quo moriar, et resurrectionis fructus capiens, credentibus eos qui ad vitam aeternam nutriantur, praebebo, merito gratulabunda protestatur, Ego dilecto neo, et ad me conversio ejus, ea videlicet ut
Abbreviated transcription (Latin):
ipse potauit. ruminant. cũ
uerbũ gr̃ȩ qͦd docent. crebro
meditatii scrutari. ac sibimq
alt̾utrũ conferre letantur.
Qͥdã hoc responsũ eccłiȩ ad ser¬
monẽ dñi ita subillatũ intel¬
ligunt. ut cũ laudans eam
dixisset. guttͣ tuũ id ÷ sua¬
uitas tuȩ confessionis quasi
uinũ optimũ. statĩ ipsa antu¬
ens u̾bis eiꝰ adiceret. cignũ
dilecto meo ad potandum.
labiisq & dentib illiꝰ rumi¬
nandũ. ac si aꝑte dicẽt. Iam
multũ cupio ut dilectus m̃s
sollerti examine affectũ ac
sinceritatẽ mentis quã erga
eũ habeo ciudic&. Confido
enĩ quia &e si tanta discussione
examin&. qͣnta examinare sole
potũ sine eybũ. qui hc̃ sollicitꝰ
gustare uel masticare studue¬
rit. iam dignã eã suis laudib
cõꝑbabit. Einc & enĩ pͥmꝰ eccłie
pastor int̾roganti se dño respot¬
dit. Tu scis quia amo te. Eẜ it̾m
Tu omĩa scis: tu seis qr amo te.
Cm inidelic&e dilecto. adhuc ex

Expanded text:
ipse potavit ruminant, cum ipse potavit ruminant, cum verbum gratiae quod docent crebro meditatu scrutari ac sibimet alterutrum conferre laetantur. Quidam hoc responsum Ecclesiae ad sermonem Domini ita subillatum intelligunt, ut cum ille laudans eam dixisset, Guttur tuum, id est, suavitas tuae confessionis, quasi vinum optimum, statim ipsa annuens verbis ejus adjicerdilecto meo ad potandum, labiisque et dentibus illius ruminandum. Ac si aperte diceret: Jam multum cupio ut dilectus meus solerti examine affectum ac sinceritatem mentis, quam erga eum habeo, dijudicet. Confido enim quia etsi tanta hanc discussione examinet, quanta examinare solet potum sive cibum, quia hunc sollicitus gustare vel masticare studuerit, jam dignam eam suis laudibus comprobabit. Hinc enim primus Ecclesiae pastor interroganti se Domino respondit, Tu scis quia amo te; et iterum: Tu omnia scis, tu scis quia amo te . Cui videlicet dilecto adhuc ex
Abbreviated transcription (Latin):
dilecto meo ad potandum.¬
cui guttur meũ cõparauit
dignũ ẽ iꝑsi dilecto meo ad
potandũ. qr u̾bum engłii qͦd
in ore meo ponere dignatꝰ ẽ
tantȩ ẽ sublimitatis qͦd ñ ꝑ
aliũ qͣmpiã quam ꝑ ipsũ di¬
lectũ. ipsũ sponsũ ac redemp¬
torẽ meũ mundo debeat p̾di¬
cari. Ipse quippe pͥmꝰ in carne
apparens ꝑ mysteriũ regen̾ã¬
tionis humano generi iter
oeleste apuit. ipse sacram̃tũ
sue passionis. resurrectionis
ascensionis. qͦ mundꝰ saluare¬
tur. priꝰ p̃dicauit. ac deinde
p̃dicandũ suis fidelib reli-¬
quit. ipse calicẽ salutaris po¬
tauit. ac sic potandum sẽȩ¬
eccłiȩ porrexit. Neq absur¬
de positũ debet uideri qͦd
dr̃. labiisq & dentib illius
ruminandũ. cũ de uino di¬
cat᷑. Constat aũ qr rumina¬
tio. eybo potiꝰ quam poculo
conuenit. Figurate enĩ loqͣns
labia dilecti & dentes appel¬
lat doctores scõs. ut suꝑͣ ꝓba¬
tum ẽ. qui uinũ optimũ qł

Expanded text:
dilecto meo ad potandum,dilecto meo ad potandum,cui guttur meum comparavit, dignum est ipsi dilecto meo ad potandum, quia verbum Evangelii, quod in ore meo ponere dignatus est, tantae est sublimitatis, quae non per alium quempiam quam per ipsum dilectum suum sponsum ac Redemptorem meum mundo debeat praedicari. Ipse quippe primus in carne apparens per mysterium regenerationis humano generi iter coeleste aperuit; ipse sacramentum suae passionis, resurrectionis, ascensionis, quo mundus salvaretur, prius praedicavit, ac deinde praedicandum suis fidelibus reliquit; ipse calicem salutaris potavit, ac sic potandum Ecclesiae porrexit. Neque absurde positum debet videri, quod dicitur, Labiisque et dentibus illius ruminandum, cum de vino dicatur. Constat autem, quia ruminatio cibo potius quam poculo convenit. Figurate enim loquens labia dilecti et dentes appellat doctores sanctos, ut supra probatum est, quia vinum optimum quod
Abbreviated transcription (Latin):
peruenit. plena ẽẽ probatur
uirtuti ᷤ gr̃ȩ. Qd̃ aut̃ odorẽ
oris & gutturis sponse. malie
ac uino cõparat optimo. ita
potest distingui. quia mala
totã uim in ipsa nouitate
retineant. uinũ uͦ preciũ de
uetustate consequat᷑. ideo q
recte utriq huic speciei uox
eccłiȩ loqͣntis. & fama confe¬
nẽ constet ẽẽ mirandam. Itẽ
qr maior ẽ uirtꝰ & fraglan¬
tia uini oꝑtimi quã maloꝵ.
recte dicit᷑. & odor oris tui sic
maloꝵ. Guttur tuũ qͣsi uinũ
p̃sens allocutio sc̃ȩ di eccłiȩ
p̃cellit famȩ quã de illa po¬
test audientiũ sermo dissemi-¬
nare. Hactenꝰ aũ dicta laude
sponse. ubi ad hoc uentũ est
ut gutt᷑ eiꝰ sicut uinũ esse
optimũ diceret᷑. rapuit illa
uerbũ de ore sponsi. & ipsa
hoc potius magno ducta amo¬
re. compleri satagit. Intelle¬
xit nãq quia uocabulo uini
optimi rierbũ designaret
eugłii. in qͦ solo salus e̾ẽt ȩt̾na
credentib: & ait. Dignum

Expanded text:
pervenit, plena esse probatur pervenit, plena esse probatur virtutis et gratiae. Quod autem odorem oris et gutturis sponsae malis ac vino comparat optimo, ita potest distingui, quod mala totam vim in ipsa novitate retineant, vinum vero pretium de vetustate consequatur. Ideoque recte utrique huic speciei vox Ecclesiae loquentis, et fama confenem constat esse mirandam. Item quia major est virtus et fragrantia vini optimi quam malorum, recte dicitur: Et odor oris tui sicut malorum. Guttur tuum quasi vinum esens allocutio sanctae Dei Ecclesiae praecellit famae, quam de illa potest audientium sermo disseminare. Hactenus autem dicta laude sponsae, ubi ad hoc ventum est ut guttur ejus sicut vinum esse optimum diceretur, rapuit illa verbum de ore sponsi, et ipsa hoc potius magno ducta amore compleri satagit. Intellexit namque quia vocabulo vini optimi verbum designaret Evangelii, in quo solo salus esset aeterna credentibus, et ait: XXXI. Dignum
Abbreviated transcription (Latin):
pleta passione ac resur rectio¬
ne illiꝰ. maiorẽ multo qͣm ea¬
tenꝰ habuerunt. scientiã doc¬
trinȩ salutaris accepunt. cũ
apparens post resurrectionẽ
apuit illis sensũ ut intellige¬
rent scͥpturas. cũ misso desup
sp̃u. notitiã illis omniũ tͥbuit
linguarũ. quando ab irriden¬
tib falso dictũ ẽ. quia musto
pleni st̾ isti. S illi ueraciter
sic̃ botri uineȩ erant effecti.
qr sp̃ualit̾ erant charismatũ
gr̃a refecti. cõpleta ueritatis
sententia qua dicebat quia.
uinũ nouũ in utres nouos
mittendũ ẽ. & ambo conser¬
uant᷑. Utriq aũ sensui con¬
gruit apte qͥd subdit᷑. Et
odor oris tui sic̃ maloꝵ: gut¬
ad̃ potandũ. In odore quippe
oris. famã bone locutionis: in
gutture uͦ iꝑsũ uocis do dedi¬
autẽ in eccłia catholica. utrũq
in anima quaq electa laudȩ
dignũ ẽ. quia & uox ipsa q̃
p̃sentes instruit & fama lõ¬
quelȩ quȩ ad absentes. siue ꝑ
littatos siue ꝑ eos qͥ audiere

Expanded text:
rectione ejus, majorem multo quam eatenus habuerint scientiam doctrinae salutaris acceperunt, cum apparens post resurrectionem aperuit illis sensus, ut intelligerent Scripturas; cum, misso desuper Spiritu, notitiam illis omnium tribuit linguarum; quando ab irridentibus falso dictum est quia musto pleni sunt isti . Sed illi veraciter sicut botri vineae erant affecti, quia spiritualium erant charismatum gratia refecti, completa veraciter sententia, qua dicebat quia vinum novum in utres novos mittendum est, et ambo conservantur . Utrique autem sensui congruit apte quod sequitur: Et odor oris tui sicut malorum, etc. In odore quippe oris fama bonae locutionis, in gutture vero ipsum vocis Deo dediautem in Ecclesia catholica, utrumque in anima quaque electa laude dignum est, quia et vox ipsa, quae praesentes instruit, et fama loquelae, quae ad absentes, sive per litteras, sive per eos qui audiere,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmisit. E ecce ego uobiscũ
sũ omnib diẽb: usq ad con¬
summationẽ scl̃i. Qđ si hec
a ꝑsona antiquoꝵ iustoꝵ dicta
accipere uoluerimꝰ. potest
appellatione mane. uibi ait
mane surgamꝰ ad uineas. ipsũ
dnice incarnationis tempus
designatũ ñ incongruenter
intelligi. Desiderabant enim
multi ꝓpħȩ & iusti uidere
bant usq ad nouã aduentus
ꝑdurare. ut possent ipsius in
carne docentis & auscultare
sermones & adherere ꝓmissis.
ipso p̃sente in carne. de ipso
postea credituris fac̾e sermo¬
nẽ. Cȩtera eodẽ quo superiꝰ
sensu posst̾ accipi. Ibi dãbo
tibi ubera mea. Ibi uidelic&
Lͥ ad uidendas uineas & mala
punica si florent aut fructꝰ
parturiant uenerimꝰ Ubera
aũ eccłiȩ. doctores constat ẽẽ
paruuloꝵ illiꝰ. Quȩ nimirũ
ubera dño dat: cum in eius
obsequiũ p̃dicatoꝵ suoꝵ et
facta exbib&. & u̾ba. ut sic̃
paruulos sedula intentione
lactare solent nutrices. ita
illi talit̾ se agere studeant

Expanded text:
e ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi . Quod si haec a persona antiquorum justorum dicta accipere voluerimus, potest appellatione mane, ubi ait, Mane surgamus ad vineas, ipsum Dominicae incarnationis tempus designatum non incongruenter intellig; desiderabant enim multi prophetae et justi videre bant usque ad novam adventus perdurare, ut possint ipsius in carne docentis, et auscultare sermones, et adhaerere promissis, ipso praesente in carne de ipso postea credituris facere sermonem. Caetera eodem quo superius sensu possunt accipi, Ibi dabo tibi ubera mea, ibi videlicet ubi ad videndas vineas et mala punica, si florerent, aut fructus parturiant, venerimus. Ubera autem Ecclesiae doctores constat esse parvulorum illius, quae nimirum ubera Domino dat, cum in ejus obsequium praedicatorum suorum, et facta exhibet et verba, ut sicut parvulos sedula intentione lactare solent nutrices, ita illi taliter se agere studeant,