comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ qr ds̃ dat increm̃tũ: ideo ñ ẽ. plantan¬
a contradicentibꝰ et ꝑsequentibꝰ cũ fuerit ꝓnunci¬
ator eloquioꝵ dei łpt̃ qđ adiungit. Eiat manꝰ
tua ut saluũ me faciat: qr mandata tua elegi ut
ñ timerẽ. Hec solũ cormeũ ñ timeret: sed lingua
etiã ꝓnunciaret eloquia tua. Mandata tua ele¬
gi: timorẽq cõpressi amore. fiat gͦ manꝰ tua: ut
saluũ me de manu faciat aliena. Sic enĩ ds̃ saluos
martires fec̃: cũ eos in anima ñ ꝑmisit occidi Nã
scđm carnẽ: uana salus hominis. Potest et sic ac¬
cipi fiat manꝰ tua. ut manꝰ dei xp̃s intelligatur:
iuxta illud isaiȩ. et brachiũ dñi eu reuelatũ est.
Hon enĩ erat factꝰ unigenitꝰ. cũ ꝑ eũ factas omnia.
Sed factꝰ ẽ ex semine dauid: ut eẽt iħs id ẽ. salua¬
tor. qͥ iã erat creator. Sed cũ familiare sit scripturȩ
fiat manꝰ cua. et facta ẽ manꝰ dñi: nescio utrũ pos¬

Expanded text:
Neque enim quia Deus dat incrementum , ideo non est plantanNeque enim quia Deus dat incrementum , ideo non est plantana contradicentibus et persequentibus, cum fuerit pronuntiator eloquiorum Dei: propter quod adjunxit, «Fiat manus tua, ut salvum me faciat; quia mandata tua elegi.» Ut non timerem, nec solum cor meum teneret, sed lingua etiam pronuntiaret eloquia tua; «mandata tua elegi,» timoremque amore compressi. Fiat ergo manus tua, ut salvum me de manu facias aliena. Sic autem Deus salvos martyres fecit, cum eos in anima non permisit occidi: nam secundum carnem vana salus hominis . Potest et sic accipi. «Fiat manus tua,» ut manus Dei Christus intelligatur; juxta illud Isaiae, «Et brachium Domini cui revelatum est» ? Non enim erat factus Unigenitus, cum per eum facta sint omnia ; sed factus est ex semine David , ut esset Jesus, id est Salvator, qui jam erat Creator. Sed cum familiare sit Scripturae, «Fiat manus tua;» et, «Facta est manus Domini» : nescio utrum pos
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥũ tuũ eripe me. Repetit qͦdã mͦ qđ petiuit.
Nã qđ priꝰ dixerat apꝓpinquet oratio mea in con-¬
spectu tuo dñe: huic simile ẽ. qđ ait posteriꝰ. in¬
tret postulatio mea in conspectu tuo. Et qđ priꝰ¬
scđm eloqͥũ tuũ da mͥ intellectũ: huic congruit.
qđ posteriꝰ scđm eloqͥũ tuũ eripe me. Accipien¬
do qͥppe intellectũ eripit᷑: qͥ ꝑ seipsũ ñ intelligen
nũ. cũ docueris me iustificationes tuas Nouimꝰ
quẽ admodũ ds̃ doceat: eos qͥ s̃ docibiles dei. Om̃is
enĩ qͥ audiuit a patre et didicit. uenit ad eũ qͥ iusti¬
ficat impiũ: ut ñ solũ memoria retinendo uerũ
etiã faciendo custodiat iustificationes dei. Si enĩ
deinceps uult docere. onunciabnt in qͥt lin¬
gua mea eloqͥũtuũ: qi omia mandata tua iusti¬
tia. Cũ hȩc sẽ ꝓmunciaturũ dic̃ utiq minister
fit ũbi. Quãuis enĩ ds̃ doceat intrinsecus: tam̃
fides ex auditu ẽ. Et qͦmͦ audiunt sine p̃dicante:

Expanded text:
loquium tuum eripe me.» Repetit quodammodo quod petivit. Nam quod prius dixerat, «Appropinquet oratio mea in conspectu tuo, Domine;» huic simile est quod ait posterius, «Intret postulatio mea in conspectu tuo, Domim eloquium tuum da mihi intellectum;» huic congruit quod posterius, «Secundum eloquium tuum eripe me.» Accipiendo quippe intellectum eripitur, qui per seipsum non intelligendnum, cum docueris me justificationes tuas.» Novimus quemadmodum doceat eos a Patre et didicit, venit ad eum qui justificat impium : ut non solum memoria retinendo, verum etiam faciendo custodiat justificationes Dei. Sic enim deinde vult docere. «Pronuntiabit,» inquit, «lingua mea eloquia tua, quia omnia mandata tua justitia». Cum haec se pronuntiaturum dicit, utique minister fit verbi. Quamvis enim Deus doceat intrinsecus; tamen fides ex auditu est: et quomodo audiunt sine praedicante ?
Abbreviated transcription (Latin):
ocẽ nunc orantis audiamꝰ. qm̃ qͥs oret
forte nouimꝰ: et nosipsos si repbi ñ sumꝰ.
in m̃bris huiꝰ orantis agnoscimꝰ. A pꝓ¬
pinquet oratio mea in conspectu tuo dñe. Id ẽ.o¬
ratio mea quȩ fit in conspectu tuo: apꝓpinquet tͥ.
cꝓpe ẽ. enĩ dñs his qͥ obtriuer̃ cor. Sedm eloquiũ
tuũ damͥ intellectũ. Promissũ pecit. Nã hoc ait¬

Expanded text:
ocem nunc orantis audiamus: quoniam quis oret novimus, et nos ipsos si reprobi non sumus, in membris hujus orantis agnoscimus. «Appropinquet oratio mea in conspectu tuo, Domine:» id est oratio mea, quae fit in conspectu tuo, appropinquet tibi. Prope est enim Dominus his qui obtriverunt cor . «Secundum eloquium tuum da mihi intellectum.» Promi
Abbreviated transcription (Latin):
et piecatis. sp̃s timoris dñi Ipse debet intelligi ci¬
mor dñi castꝰ ꝑmanens in scłm scł̃i. Seruilẽ autẽ
timorẽ consũmata caritas foras mittit: et nos libe¬
tosfacit ne seruilia oꝑa faciamꝰ: quȩ sabbato proh¬
bent᷑. Caritas autẽ dei diffusa ẽ in cordibꝰ nr̃is ꝑ sp̃m¬

Expanded text:
bet intelligi timor Domini castus, permanens in saeculum saeculi . Servilem autem timorem consummata charitas foras mittit ; et nos liberos facit, ne servilia opera faciamus, quae sabbato prohibentur. Charitas autem Dei diffusa est in cordibus nos
Abbreviated transcription (Latin):
a peccatoꝵs ñ stecit. et in cathedra pestilentiȩ ñ se¬
dit: sed in lege dñi fuit uoluntas eiꝰ. et in lege eius
meditabit᷑ cdie ac nocte: ut hoc sit qđ dictũ ẽ. ds̃
m̃s uolui. et legẽ tuã in medio cordis mei Quod
autẽ sequit᷑. euangeliaui iustitiã tuã in ȩcclesia
magna. congruentius ad illud refertur. erunt
duo in carne una. Siue gͦ illud siue hoc intelli¬
gatur qđ dictũ ẽ in capite libri: liber iste. psal¬
moꝵ ter qͥnquagenoꝵ. si ꝑ ipsos qͥnquagenarios
articulos int̾roget᷑: magnũ aliquid et ualde. dig¬
nũ consideratione respondet. Hon eñ fristra mͥ
undet᷑ quinquagesimꝰ esse de penitentia centesimꝰ
de miscdĩa et iudicio: centesimꝰ qumquagesimꝰ
de laude dei inscĩs enis. Sic enĩ ad eternã bea¬
tãq tendimus uitã: primitꝰ peccata nr̃a dam¬
pnando deide bene unuendo: ut post ureaon

Expanded text:
athedra pestilentiarum non sedit: sed in lege Domini voluntas ejus, et in lege ejus meditabitur die ac nocte» : ut hoc sit quod dictum est, «Deus meus, volui, et legem tuam in medio cordis mei.» Quod autem sequitur, «Evangelizavi justitiam tuam in Ecclesia magna» ; congruentius ad illud refertur, «Et erunt duo in carne una.» 3. Sive ergo illud, sive hoc intelligatur quod dictum est, «In capite libri;» liber iste Psalmorum per quinquagenos, si per ipsos quinquagenarios articulos interrogetur, magnum aliquid et valde dignum consideratione respondet. Non enim frustra mihi videtur quinquagesimus esse de poenitentia, centesimus de misericordia et judicio, centesimus quinquagesimus de laude Dei in sanctis ejus. Sic enim ad aeternam beatamque tendimus vitam, primitus peccata nostra damnando, deinde ben
Abbreviated transcription (Latin):
fecit in uchis it porantatus enis et mulutudo
giatudinis eius quã fecit. et ꝯstendit in uobie.
nantia. Uosestis hȩc omria. Hichil hac iuile. nebi
transitorium nichillu hicrũ cogratur Etqr ia
sapere secundũ carnẽ mors est¬

Expanded text:
fecit in vobis; et potentatus ejus, et multitudo magnitudinis ejus, quam fecit et ostendit in vobis. nantia. Vos estis haec omnia nihil hic vile, nihil hic transitorium, nihil ludicrum cogitetur. sapere secundum carnem mors est
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ cleus quos predestinauit illos et uocauit. et qͦs
uocauit. ipsos et iustificauit. Quos autẽ iustificauit
psos et glorificauit. Predestinatio nr̃a non in nobis¬
facta ẽ. sed in occulto apud ipsũ in erus prescientia
Tria uero reliqua in nobis fiunt: uocatio. iustificatio.
glorificatio. Uocamur predicatione penitentiȩ. Sic e¬
ñ cȩpit dñs euangelitare. Agite penitentiã apppin¬
quauit enĩ regnũ celoꝵ. Iustificamur inuocatione
Uocati renunciamꝰ diabolo ꝑ pęnitentiã. ne subiu¬
go eiꝰ remaneamꝰ. Icistificati sanamur ꝑ miscdiã: ne
iudiciũ timeamus. Glorisicati transimꝰ in uitã ȩxer.¬
nã. ubi sine fine dm̃ laudamus. Ad hoc ꝑtinere
arbitror: quod dñsait. Ecce eicio demonia. et sa.¬
nitates ꝑficio hodie et cras: et tercia die consumor.
Quod etiã intriduo suȩ passionis. et dormitio¬
nis et resurrectionis ostendit. Crucifixus enĩ ẽ. et
sepultus ẽ et resurrexit. In cruce de principibus

Expanded text:
s autem praedestinauit, illos et uocauit; quos autem uocauit, ipsos et iustificauit; quos autem iustificauit, ipsos et glorificauit, profecto facta est, sed in occulto apud ipsum, in ejus praescientia. Tria vero reliqua in nobis fiunt, vocatio, justificatio, glorificatio. Vocamur praedicatione poenitentiae: sic enim coepit Dominus evangelizare, «Agite poenitentiam; appropinquavit enim regnum coelorum» . Justificamur in vocatione Vocati, renuntiamus diabolo per poenitentiam, ne sub jugo ejus remaneamus: justificati, sanamur per misericordiam ne judicium timeamus: glorificati, transimus in vitam aeternam, ubi Deum sine fine laudamus. Ad hoc pertinere arbitror quod Dominus ait: «Ecce ejicio daemonia, et sanitates perficio hodie et cras, et tertia» «consummor» . Quod etiam in triduo suae passionis et dormitionis et evigilationis ostendit. Crucifixus est enim, et sepultus, et resurrexit. In cruce de principibus
Abbreviated transcription (Latin):
esse nouumꝰ. Et uideo quidẽ qͦmͦ et hoc uerũ sit:
et illud si uerũ ẽ huic uero ñ reluctet᷑. fieri enĩ po¬
test. ut aliqua consuetudine litterarũ ebraicaruo
unꝰ liber dicat᷑ qui constar expluribꝰ. sic̃ ex eccłiis
pluribꝰ una constat ȩccłia. et expluribꝰ cȩlis uinc̃
cȩlũ. Non enĩ celoꝵ aliquod p̃tmisit qͥ dỹ. Auxi¬
liũ meũ a dño. qͥ fecit cȩlũ et trã. Et cũ scriptura
dicat. et uocauit deus firmam̃tũ celũ. et aquas

Expanded text:
esse novimus. Et video quidem quomodo et hoc verum sit, esse novimus. Et video quidem quomodo et hoc verum sit, et illud si verum est, huic vero non reluctetur. Fieri enim potest ut aliqua consuetudine litterarum hebraearum unus liber dicatur, qui constat ex pluribus; sicut ex Ecclesiis pluribus una constat Ecclesia, et ex pluribus coelis unum coelum Non enim coelorum aliquod praetermisit qui dixit, «Auxilium meum a Domino, qui fecit cdicat, «Et vocavit Deus firmamentum» «coelum;» et aquas
Abbreviated transcription (Latin):
in trigonũ missis id ẽ. ab uno usq ad decẽ et septem
om̃ibꝰ cõputatis: ad eundẽ numerũ ꝑuenit᷑. In decẽ
autẽ lex: in septẽ uero gr̃a significatur. Quã legẽ
ñ implet nisi caritas diffusa in cordibꝰ nr̃is ꝑsp̃m scm̃¬
qͥdatꝰ ẽ nob̾: qͥ septenario numero significat᷑. Quod
gͦ quidã om̃iũ psalmoꝵ quinq libros esse credider̃:
illud sequutisunt. quoties in fine psalmi dictũ fue¬
rit. fiat fiat. Sed huiꝰ disꝑcitionis rationẽ cũ uellẽ
cõprehendere. ñ eualuii: quia nec ipsȩ partes ȩquales
sint̃ se et si ñ scripturȩ quantitate saltĩ psalmors
ipso numero ut tricenos haberent. Et si unicuiꝰq
libri finis ẽ fiat fiat: cur liberqi untꝰ idẽq ultimꝰ ñ
eodẽ fine t̃minatꝰ sit: merito queri potest. Nos autẽ
scripturȩ canonicȩ auctoritatẽ sequentes. ubi legit᷑¬
sic̃ scriptũ ẽ in libro psalmoꝵ: unũ psalmoꝵ librũ

Expanded text:
in trigonum missis, id est, ab uno usque ad decem et septem in trigonum missis, id est, ab uno usque ad decem et septem omnibus computatis, ad eumdem numerum pervenitur. In decem autem Lex, in septem vero Gratia significatur; quia Legem non implet, nisi charitas diffusa in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui septenario numero significatur. 2. Quod ergo quidam omnium Psalmorum quinque libros esse crediderunt, illud secuti sunt, quoties in fine psalmi dictum fuerit, «Fiat, fiat» . Sed hujus dispertitionis rationem cum vellem comprehendere, non valui: quia nec ipsae quinque partes aequales sunt inter se, etsi non scripturae quantitate, saltem Psalmorum ipso numero, ut tricenos haberent. Et si uniuscujusque libri finis est. «Fiat, fiat;» cur liber quintus idemque ultimus non eodem fine sit terminatus, merito quaeri potest. Nos autem Scripturae canonicae auctoritatem sequentes, ubi legitur, «Scriptum est enim in libro Psalmorum» ; unum Psalmorum librum
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ suã ascendit in celũ: ac deinde cõpletis
debꝰ decẽ misit sp̃m sc̃m quadragenario seilicet numie¬
ro tẽporalẽ in hoc mundo cohabitationẽ cõm̃dans
qm̃ quatnariꝰ in quadiaginta numerus p̃ualet. Iua¬
tuorautẽ partes habet annꝰ et mundus. Denario
u̾ addto. uelut mercede ꝓ impleta lege bonis oꝑibꝰ
reddlita ipsa etĩntis figiuat᷑. Hunc qͥn quagenariuo
triplũ habet centesimꝰ et qͥnquagenariꝰ nuimerus tanꝗ
eũ multiplicauerit trintas. Unde et hac causa ñ in¬
conuenient intelligit᷑ istũ numerũ eẽ. psalmoꝵ Nã
et inillo numero pisciũ qͥ captis rȩtibꝰ post dm̃ resur¬
rectionẽ missis ad cencũ qͥn quaginta additis tribꝰ.
uelut admonitio uidet᷑ facta in quot partes debeat
iste numerus disꝑtiri. ut ter habeat qͥnquagenoe.
Quanquã ille numerus pisciũ habeat et aliã ratio.¬
nẽ multo subtiliorẽ et iocundiorẽ: qđ decẽ et septẽ

Expanded text:
elum, ac deinde completis diebus decem misit Spiritum sanctum: quadragenario scilicet numero temporalem in hoc mundo cohabitationem commendans. Quoniam quaternarius in quadraginta numerus praevalet; quatuor autem partes habet mundus et annus: denario vero addito, velut mercede pro impleta lege bonis operibus reddita, ipsa aeternitas figuratur. Hunc quinquagenarium triplum habet centesimus et quinquagesimus numerus, tanquam eum multiplicaverit trinitas. Unde et hac causa non inconvenienter intelligimus istum numerum esse Psalmorum. Nam et in illo numero piscium qui capti sunt retibus post resurrectionem missis, ad centum quinquaginta additis tribus , ve ut admonitio videtur facta, in quot partes debeat iste numerus dispertiri, ut ter habeat quinquagenos. Quanquam ille numerus piscium habeat et aliam rationem multo subtiliorem et jucundiorem, quod decem et septem
Abbreviated transcription (Latin):
sic se habeat ut unũ esse librc̃ insmuare uoliuis¬
se iudeatur. tam̃ responderi pocest in libro psal¬
moꝵ. eẽ. dictũ in aliquo libro eoꝵ qͥnq. Quod
in usuloquutionis usq adeo uel ñ . ẽ. uel raro.ẽ:
ut etiã duodecĩ ꝓphetarũ unũ librũ esse ideo
ꝑsuadeatur. quia similit̾ legit᷑ sic̃ scriptũ ẽ in
libro ꝓphetarũ. Sunt etiã qui uniũsas om̃ino
scripturas canonicas unũ librũ uocant. eo qđ
ualde mirabili et diuina unitate concordant:
Et hinc esse dictũ arbitrant᷑: in capite libri scrip¬
tũ ẽ de me. ut faciã uoluntatẽ tuã: ut sic intel¬
ligatur: pat̃ ꝑfiliũ fecisse mundũ: cuiꝰ conditio
principiũ scripturarũ ẽ. in libro geneseos. Uel
magis. quia ꝓphetia uidetur. eẽ ñ facta narrans:
sed futura prenuncians. Non enĩ ait qđ fecerim.
sed ut faciã siue ut facerẽ uoluntatẽ tuã. Ad il¬
lud hȩc sententia referenda ẽ: qđ in primis partibꝰ

Expanded text:
librum insinuare voluisse videatur; tamen responderi potest, «in libro Psalmorum» esse dictum, In aliquo libro eorum quinque: quod in usu locutionis usque adeo vel non est, vel raro est, ut etiam duodecim Prophetarum unum librum esse ideo persuadeatur, quia similiter legitur, «Sicut scriptum est in libro Prophetarum» . Sunt etiam qui universas omnino Scripturas canonicas unum librum vocent, quod valde mirabili et divina unitate concordent: et hinc esse dictum, «In capite libri scriptum est de me, ut faciam voluntatem tuam;» ut sic intelligatur per Filium Pater fecisse mundum, cujus conditio principium Scripturarum est in libro Geneseos. Vel magis quia prophetia videtur esse, non facta narrans, sed futura praenuntians non enim ait, quod fecerim; sed, «ut faciam,» sive, «ut facerem voluntatem tuam»; ad illud haec sententia referenda est, quod in primis par
Abbreviated transcription (Latin):
a scipso. et inuicem honorantes dant laudẽ deo.
Ne quis autẽ cimbala intelligeret. quȩ sine anima
sonant: ideo additũ puco in cimbalis iubilationis.
Iubilatio namq id est ineffabilis laus. non nisi ab
anima ꝓficisitur. Nec pretereundũ existimo qđ
musici docent. et res ipsa manifesta est:tria esse
genera sonorũ. uoce. flatu. pulsu. Uoce. ut ẽ. ꝑ
fauceset arterias. sine organo aliquo cantus homi¬
nis. Flatu. sicut ꝑtibiã. uel aliquid eius modi.
Pulsu: sicut ꝑ citharã uel aliquid eiꝰmodi. Nullũ
itaq genus hic prec̃missũ est. Ham uox ẽ in choro
flatus in tiba pulsus in cichuris tanquamens sp̃s.
corpus sed ꝑsimilitudires. tonꝑ ꝓpriccates. Qđ

Expanded text:
a seipso; et invicem honorantes dant laudem Deo. a seipso; et invicem honorantes dant laudem Deo. Ne quis autem cymbala intelligeret, quae sine anima sonant, ideo puto additum, «in cymbalis jubilationis.» Jubilatio namque, id est ineffabilis laus, nonnisi ab anima proficiscitur. Nec praetereundum existimo quod musici dicunt, et res ipsa manifesta est, tria esse genera sonorum; voce, flatu, pulsu: voce, ut est per fauces et arterias, sine organo aliquo cantantis hominis; flatu, sicut per tibiam, vel quid ejusmodi; pulsu, sicut per citharam, vel quid ejusmodi. Nullum itaque genus hic praetermissum est: nam vox est in choro, flatus in tuba, pulsus in cithara; tanquam mens, spiritus, corpus; sed per similitudines, non per proprietates. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
cithara ꝓpter sonũ ab inferioribꝰ et superioribus
inuentũ est aliquid quod secundũ hanc distinctio¬
nẽ posset intelligi. aliud nos in ipsis cordis querere
admonuit. quia et ipsȩ caro sunt: sed iam a cor-¬
ruptione liberatȩ. Quibus ideo fortasse addidit
organum non ut singulȩ sonent. sed ut diuersi¬
tate concordissima consonent. sicut ordinantur
in organo. Habebunt enim etiam tunc sancti dif-¬
ferencias suas consonartes. non dissonantes: id est
consentientes non dissentientes: sicut fit suauissi¬
muscantus ex diuersis quidẽ. sed non inter se
aduersis sonis. Scella enim abstella differt in gła
sic et resurrectio mortuorũ. audate eũ in¬
cimbalis bene sonantibus: laudate eũ in cimba¬
lis iubilationis. Cimbala inuicem tanguntur ut so¬
nent. Ideo a quibꝰdã labus nr̃is comparata sunt.
Sed melius intelligi puto in cimbalis quodã modo
laudari deũ. dũ quisq honoratur a ꝓximo. non

Expanded text:
cithara, propter sonum ab inferioribus et superioribus, cithara, propter sonum ab inferioribus et superioribus, inventum est aliquid quod secundum hanc distinctionem possit intelligi, aliud nos in ipsis chordis quaerere admonuit; quia et ipsae sunt caro, sed jam a corruptione liberata. Quibus fortasse ideo addidit organum, non ut singulae sonent, sed ut diversitate concordissima consonent, sicut ordinantur in organo. Habebunt enim etiam tunc sancti Dei differentias suas consonantes, non dissonantes, id est, consentientes, non dissentientes; sicut fit suavissimus concentus ex diversis quidem, sed non inter se adversis sonis. «Stella enim a stella differt in claritate; sic et resurrectio mortorum» . 8. cymbalis bene sonantibus, laudate eum in cymbalis jubilationis.» Cymbala invicem tangunt ut sonent; ideo a quibusdam labiis nostris comparata sunt. Sed melius intelligi puto in cymbalis quodammodo laudare Deum, dum quisque honoratur a proximo suo, non
Abbreviated transcription (Latin):
Laudate eũ in timpano et choro. Timpanũ
laudat dm̃: cũ iam in carne mutata nulla est
terrenȩ corruptionis infirmitas. De corio quip¬¬
pe fit timparũ: exsiccato atq firmato. Chorus
laudat deũ: quando eum laudat pacata soci¬
etas. Laudate eum in corcis et organo Cordas
et psalterium et cithara habet: quȩ superius cõ-¬
memorata sunt. Organũ aurẽ generale nomen
rit consuetudo. ut organa ꝓprie dicantur ea quȩ
inflantur follibus. quod genus significatũ hic non¬
esse arbitror. Ham cum organũ uocabulũ grecuo
sit ut dixi generale omnibꝰ musicis instrumentis. hoc
cui folles adhibentur. alio greci nomine appellant.
Ut autem organũ dicatur: magis latina et ea uul¬
garis consuetudo est. Quod ergo ait in cordis et or¬
gano. udetur michi aliquod organũ quod cordas
habeat significare uoluisse. Non enim sola psalteria
et cithara cordas habent: Sed quia in psalterio et

Expanded text:
Laudate eum in tympano et choro: tympanum Laudate eum in tympano et choro: tympanum laudat Dominum, cum jam in carne mutata nulla est terrenae corruptionis infirmitas: de corio quippe fit tympanum exsiccato atque firmato. Chorus laudat Dominum, quando eum laudat pacata societas. Laudate eum in chordis et organo: chordas habet et psalterium, et cithara, quae superius commemorata sunt. Organum autem generale nomen rit consuetudo, ut organa proprie dicantur ea quae inflantur follibus. Quod genus significatum hic esse non arbitror. Nam cum organum vocabulum Graecum sit, ut dixi, generale omnibus musicis instrumentis, hoc cui folles adhibentur, alio Graeci nomine appellant. Ut autem organum dicatur, magis Latina et ea vulgaris est consuetudo. Quod ergo ait, «in chordis et organo,» videtur mihi aliquod organum quod chordas habeat, significare voluisse. Non enim sola psalteria et citharae chordas habent: sed quia in psalterio et
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ ẽ nossumꝰ iustitia dei in ipso. Quid autem po¬¬
tentius quã regnare in ȩcernũ. om̃ibꝰ inimicis sub
magnitudinis eiꝰ: Non qua ipse magnꝰ ẽ: sed qͣ
magnos eos fecit. tã multos. hoc ẽ milia muliuo.
Sicut aliter intelligitur iufatia quaipse iustus ẽ:
aliter quã in nobis facit. ut nossimus iustitia eius.
Idẽ ipsi scĩ sunt in om̃ibꝰ musicis et organis deinceps
significati: ad laudandũ deũ. Quod em̃ ꝓposuit
dicens laudate dñm in sc̃ĩs eius: hoc exsequitur
audate eũ in psalterio et erchara. Palteriũ ẽ.
de suꝑioribꝰ laudans deũ. cithara de inferioribus
laudans dm̃: tanquã de cȩlestibꝰ et tr̃estribꝰ. tanꝗͣ
cũ quifecit cȩlũ et t̾rã. Iã quippe in alio psalmo ex¬¬
posumꝰ psalteriũ desuꝑ habere sonorũ illud lig¬
nũ. cuineruorũ eiꝰ series ut meliorẽ sonum red¬
dat incũbit: quod lignũ cithara inferiꝰ habet.

Expanded text:
ctum est, «Nos» sumus «justitia Dei in ipso.» Quid enim poctum est, «Nos» sumus «justitia Dei in ipso.» Quid enim potentius, quam regnare in aetermagnitudinis ejus? Non qua ipse magnus est, sed qua magnos eos fecit, tam multos, hoc est, millia millium. Sicut aliter intelligitur justitia qua est ipse justus; anter quam in nobis facit, ut nos simus justitia ejus. 5. Iidem ipsi sancti sunt in omnibus musicis organis deinceps significati, ad laudandum Deum. Quod enim proposuit dicens, «Laudate Dominum in sanctis ejus,» hoc exsequitur, «Laudate eum in psalterio et cithara.» Psalterium est de superioribus laudans Deum, claudans Deum, tanquam de coelestibus et terrestribus, tanquam eum qui fecit coelum et terram. Jam quippe in alio psalmo exposuimus psalterium desuper habere sonorum illud lignum, cui nervorum series, ut meliorem sonum reddat, incumbit, quod lignum cithara inferius habet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdluntur de cuutate dñi om̃s qui oꝑant᷑ iniqͥtat̃.
cauit. Iaudate eũ in firmamento iurtutis elꝰ
Iaudate eũ in untatibꝰesꝰ. Uel ut ali inc̃pcat
sunt in pocentatibꝰ eiꝰ. Laudateũ sãm milti
tudinẽ magnificentiȩ eius. Omna ista ipsi. sunt
scĩeiꝰ. quomodo dicit apłs. ut nos simꝰ iustitia dei
in ipso. Si ergo iustitia dei quã fecit in eis cur ñ
et uirtus dei quã fecit in eis ut resirgerent a mor¬¬
cuis: Nam et in xp̃i resurrectione uirtus maxime
cõm̃datur: quia in passione infirmitas fuit. dicen¬¬
te apło. Et si crucifixus ẽ ex infirmitate: sed uiuit
ex iurtute dei. Et alio leco aq̾ cognoscendũ inquit
eũ et uitutẽ resurrectionis eiꝰ. Optime autẽ ait:
insirmamento uirtutis eiꝰ. fir mamentũ em̃ uirtu¬
tis ẽ. quia iã non morit᷑. et morsei ultra ñ domi¬¬
nabitur. Cur ñ et potentatus deidicantur. quos
in eisfecit: Immo ipsi sunt potentatus eiꝰ: qͦmꝰ di-¬

Expanded text:
rduntur «de civitate Domini omnes qui operantur iniquitatem» . cavit. «Laudate eum in firmamento virtutis ejus. Laudate eum in virtutibus ejus;» vel, ut alii interpretati sunttudinem magnitudinis ejus.» Omnia ista ipsi sunt sancti ejus; quomodo dicit Apostolus: «Ut nos simus justitia Dei in ipso» . Si ergo justitia Dei quam fecit in eis, cur non et virtus Dei quam fecit in eis, ut resurgerent a mortuis? Nam et in Christi resurrectione virtus maxime commendatur; quia in passione infirmitas fuit, dicente Apostolo, «Etsi crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei» : et alio loco, «Ad cognoscendum,» inquit, «eum, et virtutem resurrectionis ejus» . Optime autem ait, «In firmamento virtutis ejus.» Firmamentum est enim virtutis, quia jam non morietur, et mors ei ultra non dominabitur . Cur non et potentatus Dei dicantur, quos in eis fecit? Imo ipsi sint potentatus ejus; quomodo di
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ti declarat᷑ reuelatio. qđ in ueteri canquã stib t̃¬
renis ꝓmissionibꝰ tegebat᷑ Porro septẽ et octo: qͥnde¬
c̃i sunt. Toc sunt et cantica quȩ appellant᷑ graduũ
qm̃ totidẽ fuerant etiã tẽpli gradus. Deinde etiam
qͥnquagenariꝰ numerus magnũ sacram̃tũ ꝑ se gerit
Constat eñi de septimana septimanarũ: ad dito
uno tanquã ipso octauo ad qͥnqͣ genariũ numerũ
t̃minandũ. Septies qͥppe septẽ: quadraginta no¬
uẽ faciunt. Quibꝰ unꝰ addit᷑: ut faciant qͥnqͣginta
Qui numerus qͥnqͦgenariꝰ usq adeo magnȩ signi¬
ficationis ẽ: ut ex dñi resurrectione tot diebꝰ cõ
pud esciã fiue in apocalipsi ubi aꝑtissime septẽ sp̃s

Expanded text:
 in Veteri tanquam sub te in Veteri tanquam sub terrenis promissionibus tegebatur. Septem porro et octo quindecim sunt. Tot sunt et cantica quae appellantur graduum, quoniam totidem fuerant etiam templi gradus. Deinde et quinquagenarius numerus magnum sacramentum per se gerit. Constat enim de septimana septimanarum, addito uno tanquam ipso octavo ad quinquagenarium numerum terminandum. Septies quippe septem quadraginta novem faciunt; quibus unus additur, ut fiant quinquaginta. Qui numerus quinquagenarius usque adeo magnae significationis est, ut ex Domini resurrectione tot diebus compud Isaiam, sive in Apocalypsi ; ubi apertissime septem Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
UAMUIS ORDO PSALOURŨ
qui mͥ magni sacramenti uident᷑
continere secretũ. ñdũmͥ fuerit
reuelatꝰ tam̃ qđ om̃s centũ quin¬
quaginta numerantur: etiã nob̃ qui totiꝰ ordinis
ioꝵ altitudinẽ adhuc acie mentis ñ penetrauimus.
nsinuant aliqͥd unde ñ impudent̃ quantũ dñs ad-¬
uuat disputare possumꝰ Primũ quindenariꝰ nime¬
rus ex quo iste multiplicat᷑. quod enĩ ualent qͥnde-¬
c̃i in ordine singuloꝵ hoc ualent centũ qͥnqͦginta
i ondine denarioꝵ qm̃ quindecies denos faciunt:
hoc ualent mille quingenti in ordine centenarioꝵ q̃m
ͥndeciescenteni sunt: hoc ualent quindecĩmilia in
crdine millenarioꝵ. qm̃ quindecies millenis. Qum¬
denariꝰ gͦ numerus concordiã significat duoꝵ te¬
stamentorũ. Inillo em̃ obseruat᷑ sabbatũ qđ sigi¬
cat quietẽ: in isto dñcus dies. qui significat resurre
quarta: et deincepsusq ad septimũ sabbatũ. A dr¬
coautẽ usq ad dñicũ octauus dies ẽ: ubi noui test

Expanded text:
uamvis ordo Psalmorum, qui mihi magni sacramenti videtur continere secretum nondum mihi fuerit revelatus; tamen quia omnes centum quinquaginta numerantur, etiam nobis qui totius ordinis eorum altitudinem adhuc acie mentis non penetravimus, insinuant aliquid, unde non impudenter, quantum Dominus adjuvat, disputare possimus. Primum quindenarius numerus, ex quo iste multiplicatur quod enim valent quindecim in ordine singulorum, hoc valent centum quinquaginta in ordine denariorum, quoniam quindecies deni eos faciunt; hoc valent mille quingenti in ordine centenariorum, quoniam quindecies centeni sunt; hoc valent quindecim millia in ordine millenariorum, quoniam quindecies mille sunt: quindenarius ergo numerus concordiam significat duum Testamentorum. In illo enim observatur sabbatum, quod significat quietem : in isto dominicus dies, qui significat resurrecquarta, et deinceps usque ad septimum sabbatum. A dominico autem usque ad dominicum octavus est dies: ubi Test
Abbreviated transcription (Latin):
muscipulã mͥ. Qͣntũ ad eoꝵ cupiditatẽ ꝑtinet. qͣͥn.¬
cũ adeoꝵ conatũ. qͣntũ ad eoꝵ uotũ: in ipsauia
me uoluer̃ habere muscipula. qua caperer. Sedno-¬
uit dñs uiã iustoꝵ: et tu cognorusti semitas meas.
hoc qͥdẽ illi uoluer̃: sed ñ eos ꝑmittis in te ponere
scandalũ qr tu es uia mea. Nã et heretici in nomine
xp̃inob̾ uolunt abscondere scandalũ. et ipsi falluntꝰ
Qđ se in uia putant ponere. extra uiã ponunt.
qr et ipsiextra uiã sunt. Muscipulã ponere ñ poss.¬

Expanded text:
tum ad eorum cupiditatem pertinet, quantum ad eorum conatum, quantum ad eorum votum, in ipsa via me voluerunt habere muscipulam qua caperer. Sed «novit Dominus viam justorum; et tu cognovisti semitas meas.» Hoc quidem illi voluerunt; sed tu eos non permittis in te ponere scandalum, quia tu es via mea. Nam et haeretici in nomine Christi nobis volunt abscondere scandalum, et ipsi falluntur. Quod se in via putant ponere, extra viam ponunt, quia et ipsi extra viam sunt: muscipulam ponere non poss
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ ȩc̃nȩ xp̃s intrat. Per timorẽ pȩnarũ tẽporaliũ
diabolus intrat. ꝑ timorẽ ignisȩc̃ni xp̃s intrat. Ecce
ꝓmisit eis multamuncd iste : riser̃. clauser̃ ualuã cupi¬
ditatis cont᷑ diabolũ. Minatꝰ ẽ mund iste bestias.
ignes. cruces. ñ cimuer̃. Clauser̃ ualuã timoris. c̃tͣ¬

Expanded text:
 Christus intrat: per timorem poenarum temporalium diabolus intrat, per timorem ignis aeterni Christus intrat. Ecce eruerunt. Promisit eis multa mundus iste: riserunt, clauserunt valvam cupiditatis adversus diabolum. Minatus est mundus iste bestias, ignes, cruces: non timuerunt, clauserunt timoris
Abbreviated transcription (Latin):
spectueiꝰ. Qͥd. ẽ. in conspectu eiꝰ: Ubi uidet. Ubi aut̃
ñuidet: Ita enĩ dicimꝰ ubi uidet: qͣsi alicubi ñ uide¬
at. Sed in isto cȩturerũ corporaliũ: uident hoĩes.
uident et animalia. Ille aut̃ uidet. et ubi homo ñ
uidet. Nã cogitationẽ tuã nullꝰ hominũ uidet: ds̃
autẽ uidet. Ibigͦ effunde p̃cẽ tuã: ubi solus uidet
ille qͥ remunerat. Nã in abscondito te dñs iħs xp̃s
iussit orare. Sed si agnoscas cubiculũ tuũ et mun-¬
des: ibi rogas dm̃. Cũ autẽ oratis inqͥt nolite ee. sic̃
hipocritȩ. qͥstant in plateis et uicis orantes. ut uide¬
ant᷑ ab hõibꝰ. Tu autẽ cũ oras intra in cubiculũ tu¬
ũ. et claude hostiũ. et dep̃care dñm tuũ in abscon¬
dito: et qͥuider in occulto reddet tͥ. Si homines red¬
dituris: effunde ante homines p̃cẽ tuã. Si ds reddi.¬
turꝰ ẽ: effunde ante eũ p̃cẽ tuã. et claude hostiũ

Expanded text:
spectu ejus. Quid est, in conspectu ejus? Ubi videt, Ubi autem spectu ejus. Quid est, in conspectu ejus? Ubi videt, Ubi autem non videt? Ita enim dicimus, Ubi videt, quasi alicubi non videat. Sed in isto coetu rerum corporalium vident et homines, vident et animalia: ille autem videt et ubi homo non videt. Nam cogitationem tuam nullus hominum videt, Deus autem videt. Ibi ergo effunde precem tuam, ubi solus ille videt qui remunerat. Nam in abscondito te Dominus Jesus Christus jussit orare: sed si agnoscas cubiculum tuum, et mundes, ibi rogas Deum. «Cum autem oratis,» inquit, «nolite esse sicut hypocritae, qui stant in plateis et vicis orantes, ut videantur ab hominibus. Tu autem cum oras, intra in cubiculum tuum, et claude ostium, et deprecare Deum tuum in occulto; et qui videt in occulto, reddet tibi» . Si homines reddituri sunt, effunde ante homines precem tuam: si Deus redditurus est, effunde ante eum precem tuam, et claude ostium,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ agnꝰ significat aliqͥd mundũ. porcꝰ significat
aliqͥd ĩmundũ. Agnꝰ significat in nocentiã sapien-¬
tiȩ ruminantis: porcꝰ significat ĩmundiciã stul¬¬
titiȩ obliuiscentis. Breuis psalmꝰ ꝓ sollennitate
dictꝰ ẽ. Uideamꝰ an possit etiã breuit̃ tractari.
oce mea ad dñm clamaui. Sufficeret. uoce
ad dñm clamaui. Forte ñ frustra additũ ẽ mea.
Multi enĩ clamant ad dñm. ñ uoce sua: sed uo.¬
affeictu cordis clamet ad dñm. Non ubi homo au.¬
dit: ibi ds̃ audit. Nisi uoce pulmonũ et laterũ et
linguȩ clames: homote ñ audit. Cogitatio tua:
clamor ẽ ad dm̃. Uoce mea ad dñm clamaui. uo.¬
ce mea ad dñm dep̃catꝰ sũ. Qđ dix̃ clamaui. exposu.¬
it cũ dix̃ dep̃catꝰ sũ. Clamant enĩ ad dñm. et qͥblas¬
phemant. In suꝑiore ũsuclamorẽ posuit. in sequen¬
ticlamorẽ exposuit: quasi exigeret᷑ qͦ clamore clama¬
Effundã ante eũ p̃cẽ meã. Qͥd ẽ ante eũ: In con.¬

Expanded text:
nificat aliquid mundum, porcus significat aliquid immundum: agnus significat innocentiam sapientiae ruminantis; porcus significat immunditiam stultitiae obliviscentis. Brevis Psalmus pro solemnitate dictus est; videamus an possit etiam breviter tractari.oce mea ad Dominum clamavi.» Sufficeret, «Voce ad Dominum clamavi;» forte non frustra additum est, «mea.» Multi enim clamant ad Dominum, non voce sua, sed voin affectu cordis clamet ad Dominum. Non ubi homo audit, ibi Deus audit: nisi voce pulmonum et laterum et linguae clames, homo te non audit; cogitatio tua clamor est ad Dominum. «Voce mea ad Dominum clamavi; voce mea ad Dominum deprecatus sum.» Quod dixit, «clamavi;» exposuit, cum dixit, «deprecatus sum.» Clamant enim ad Dominum et qui blasphemant. In superiori versu clamorem posuit, in sequenti clamorem exposuit. Quasi exigeretur, Quo clamore clamaEffundam ante eum precem meam.» Quid est, «ante eum?» In con
Abbreviated transcription (Latin):
dã frontẽ. legat illã crux dm̃ mei. Ergo in uia
quã ingrediebar: absconder̃ muscipulã mͥ. Entũ
in ipsis ẽ iuxta uiã posuer̃ ego autẽ tutꝰ ero. si de
uia ñ recessero. Ignoras qr in medio laqueoꝵ ingre-¬
deris: ait seriptura. Qͥdẽ in medio laqueoꝵ: In
uia xp̃i. Et hinc laquei: et hinc laquei. Laquei a
dextris: laquei a simstris Laquei a dextris ꝓsꝑi.¬
tas scłi laquei a sinistris adũsitas scłi. Laquei a
dextris ꝓmissiones: laquei a sinistris trores. Iu in
medio laqueoꝵ ingredere: a uia noli recedere:
nec ꝓmissio te capit. nec t̾ror elidit. In uia hac qͦ
ingrediebar: absconder̃ muscipulã mͥ. Consi
derabã in dexterã et uidebã In dexterã conside.¬
rabat. et uidebat. In sinstrã qͥ considerat: excȩcatur.
Qͥd ẽ in dexterã considerare: Ubi er̃ illi qͥbꝰ dicet᷑. ue¬

Expanded text:
dam frontem; tegat eam crux Domini mei. Ergo «In via dam frontem; tegat eam crux Domini mei. Ergo «In via qua ingrediebar, absconderunt muscipulam mihi,» quantum in ipsis est; nam juxta viam posuerunt: ego autem tutus ero, si de via non recessero. «Ignoras quia in medio laqueorum ingrederis,» ait Scriptura . Quid est, «in medio laqueorum?» In via Christi, et hinc laquei, et hinc laquei; laquei a dextris, laquei a sinistris: laquei a dextris, prosperitas saeculi; laquei a sinistris, adversitas saeculi: laquei a dextris, promissiones; laquei a sinistris, terrores. Tu in medio laqueorum ingredere, a via noli recedere: nec promissio te capiat, nec terror elidat. «In via hac qua ingrederabam in dexteram, et videbam.» In dexteram considerabat, et videbat: in sinistram qui considerat, excaecatur. Quid est in dexteram considerare? Ubi erunt illi quibus dicetur: «Ve
Abbreviated transcription (Latin):
et ñ incido in muscipulã. Insultet ille crucifixo
xp̃o: uideã ego in frontibꝰ regũ crucẽ xp̃i đ irri¬
det: ibi saluor. Nichil ẽ suꝑbiꝰ egroto: qͥ deridet
medicam̃tũ suũ. Siñ derideret: acciꝑet et ipse. et
sanaret᷑. Crux illa: signũ ẽ. humilitatis. Ille autẽ
suꝑbia nmia. ñ agnoscit unde sanet᷑ tumor ani¬
mȩ ipsiꝰ. Si autẽ ego agnosco: in uia abulo. Usq
adeo ñ erubesco de cruce xp̃i: ut ñ in occulto lo
cohabeã illã. sed infronte portẽ. Multa sacram̃¬
ta alit̾ atq alit̃ accipimꝰ. Quedã sic̃ nostis ore ac-¬
cipimꝰ: quȩdã ꝑ totũ corpꝰ accipimꝰ. Quia uͦ in
fronte erubescit᷑: ille qͥ dix̃ qͥ me erubuerit corã
hominibꝰ erubescã illũ corã patre meo qͥ in cęlis
ẽ ipsã ignominiã qͦdãmͦ quã pagani derident.
in loco pudoris nr̃i constreuit. Audis hominẽ in¬
sultare impudenti: et dicere. frontẽ ñ habet. Qͥ a
ẽ frontẽ ñ habet: Impudens ẽ. Non habeã nu¬

Expanded text:
 a via in muscipulam. Insultet ille crucifixo Christo; videam ego in frontibus regum crucem Christi. Quod irridet, ibi salvor. Nihil est superbius aegroto qui deridet medicamentum suum. Si non derideret, acciperet et ipse, et sanaretur. Crux illa signum est humilitatis; ille autem superbia nimia non agnoscit unde sanetur tumor animae ipsius. Si autem ego agnosco, in via ambulo. Usque adeo de cruce non erubesco, ut non in occulto loco habeam crucem Christi, sed in fronte portem. Multa Sacramenta aliter atque aliter accipimus: quaedam, sicut nostis, ore accipimus, quaedam per totum corpus accipimus. Quia vero in fronte erubescitur, ille qui dixit, «Qui me erubuerit coram hominibus, erubescam eum coram Patre meo, qui in coelis est» ; ipsam ignominiam quodam modo, quam Pagani derident, in loco pudoris nostri constituit. Audis hominem insultare impudenti, et dicere: Frontem non habet. Quid est, Frontem non habet? Impudens est. Non habeam nu
Abbreviated transcription (Latin):
erit: Corruptio. Corruptibile enĩ hoc induet in-
tuus. sed corruptio corporis tui. Corpꝰenĩ tiuĩ fec̃
ds̃ bonũ qr bonꝰ ẽ: corruptionẽ intulit iustꝰ. qi iu-¬
dex ẽ. Illud habes de beneficio illud habes de suppli-¬
cio. Hoc gͦ forte dix̃. educ de carcere animã meã:
educ de corruptione animã meã. Sisic intelliga¬
mꝰ: ñ ẽ blasphemia incellectꝰ constat. Ad extremũ
angustia Gaudentiem̃ homini et carcer latꝰ ẽ: et
tristi pratũ angustũ ẽ. Orat gͦ se eluci ab angustia.
Quãuis enĩ in spe latitudinẽ habeat: tam̃ in re p̃¬
senti angustiat᷑. Attende angustias apł̃i. Non habui
requẽ spũi meo dix̃ : qr ñ inueni titũ frẽm meuo.
Alio loco. Quis infirmat᷑. et ego ñ infirmor: Quis
scandalitat᷑. et ego ñ uror : Quigͦ et infirmabat᷑ et

Expanded text:
erit? Corruptio: corruptibile enim hoc induet incoerit? Corruptio: corruptibile enim hoc induet incotuus, sed corruptio corporis tui. Corpus enim tuum fecit Deus bonum, quia bonus est; corruptionem intulit justus, quia judex est: illud habes de beneficio, illud habes de supplicio. Hoc ergo forte dixit, «Educ de carcere animam meam,» Educ de corruptione animam meam. Si sic intelligamus, non est blasphemia; intellectus constat. 19. Ad extremum, angustia. Gaudenti enim homini et carcer latus est, et tristi pratum angustum est. Ergo orat se educi ab angustia. Quamvis enim in spe latitudinem habeat, in re tamen praesenti angustatur. Attende angustias Apostoli: «Non habui requiem spiritu meo,» dixit; «quia non inveni Titum fratrem meum» . Alio loco: «Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror» ? Qui ergo et infirmabatur et
Abbreviated transcription (Latin):
necesse sit exire hinc : forte uistꝰ dic̃ iãmoriar
educ de carcere isto corporis animã meã. Si festi¬
nat nimis: ñ habet caritatẽ. Desiderare qͥdẽ hoc
debet et concupiscere sic̃ apssait concupiscentiã
habens dissolui et eẽ cũ xp̃o multo em̃ magis opti-¬
mũ. Sed ubi ẽ caritas: Seqͥt᷑ gͦ. Manere in carne:
necessariũ ꝓpt̃ uos. Si de corpore gͦ ds̃ educat qͦn
nĩ considanda sin nr̃o corpore: figm̃tũ dei et pena
meriti. Tota ista forma statꝰ incessus m̃bra ordinata.
sensuũ dispositiones uidere audire. olfacere gusta¬
re. contingere: om̃is hȩc cõpago et fabricȩ dispositio.
ñ potuit fierinisi a deo: qͥ omĩaoꝑatꝰ ẽ cȩlestia et¬
t̾restria. sũmaet ima uisibilia et ininsibilia. Qͥd
gͦibi penale nr̃m: Qđ corruptibilis caro. qđ fragi¬
lis. qđ mortalis. qđ indigens. hoc ñ erit in prȩmio.
Non enĩ corpꝰ ñ erit: cũ corpꝰresurgat. Sed qͥdibi ñ

Expanded text:
necesse sit exire? Forte justus dicit: Jam moriar; necesse sit exire? Forte justus dicit: Jam moriar; educ de carcere isto corporis animam meam. Si nimis festinat, non habet charitatem. Desiderare quidem hoc debet et concupiscere, sicut Apostolus ait: «Concupiscentiam habens dissolvi et esse cum Christo; multo enim magis optimum» . Sed ubi est charitas? Ergo sequitur, «Manere in carne necessarium propter vos.» De corpore ergo educat Deus, nim consideranda sunt in nostro corpore; figmentum Dei, et poena meriti. Tota ista forma, status, incessus, membra ordinata, sensuum dispositiones, videre, audire, olfacere, gustare, contingere; omnis haec compago et fabricae distinctio, non potuit fieri nisi a Deo, qui omnia operatus est, coelestia, terrestria, summa et ima, visibilia et invisibilia. Quid ergo ibi poenale nostrum? Quod corruptibilis caro, quod fragilis, quod mortalis, quod indigens: hoc non erit in praemio. Non enim corpus non erit, cum corpus resurgat. Sed quid ibi non
Abbreviated transcription (Latin):
istoloco clamamꝰ: educ de carcere animã meã. Ani-¬
ma nrã ꝑ fidẽ et spẽ in xp̃o. ẽ. sic̃ paulo ante dixi.
in isto carcere. in isto mundo. Si diceret educ de car-¬
cere corpꝰmeũ: securi acciꝑemꝰ carcerẽ mundũ. for¬
tasse tam̃ ꝓpt̃ aliqua quȩ nos tenent desidia t̾rena
contra quȩ luctam᷑ et dimacamꝰ. qr uideo aliã legẽ¬
educ animã meã de hoc mundo. id ẽ. de laboribꝰet
p̃ssuris huiꝰ scłi. Non enĩ caro quã tu fecisti.: sed cor-¬
ruptela carnis et p̃ssurȩ et tẽptationes. carcer mͥ
hoc eẽ: ut hoc sit educ de carcere animã meã educ¬
de corpore animã meã. Sed et iste intellectꝰ uacillat
aliqͣntũ. Qͥd enĩ magnũ educ de carcere animã me.¬
ã. educ de corpore animã meã : Latronũ animę¬
et sceleratoꝵ ñne exeunt de corpore. et eunt in
peiores penas ꝗͣ hic ꝑtuler : Qͥd gͦ magnũ petit᷑
educ de carcere animã meã. cũ siue sero siue cito.

Expanded text:
eam.» Anima nostra per fidem et spem in Christo est, sicut paulo ante dixi: in isto carcere, in isto mundo. Si diceret, Educ de carcere corpus meum; securi acciperemus carcerem mundum. Fortasse tamen propter aliqua quae nos tenent desideria terrena, contra quae luctamur et dimicamus, quia, «Video aliam legeEduc animam meam de hoc mundo, id est, de laboribus et pressuris hujus saeculi. Non enim caro quam tu fecisti, sed corruptela carnis, et pressurae, et tentationes carcer mihicam corpus hoc esse, ut hoc sit, «Educ de carcere animam meam.» Sed et iste intellectus vacillat aliquantum. Quid enim magnum, «Educ de carcere animam meam,» Educ de corpore animam meam? latronum animin pejores poenas quam hic pertulerunt. Quid ergo magnum petitur, «Educ de carcere animam meam;» cum sive sero, sive cito,
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ: sed corruptio. Educ de carcere animã meã.
ut conficeat᷑ nominituo. Iã uox quȩ seqͥt᷑: ex capite
ultima. Hesterna enĩ ultima: si meministis. hȩc
fuit. Singularis ego sũ. donec transeã. Et hic
quȩ ẽ. ultima.
e sustinebunt iusti. quo ad¬
usq retribuas michi.

Expanded text:
non corpus, sed corruptio. «Educ de» «carcere animam meam, non corpus, sed corruptio. «Educ de» «carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Jam vox quae sequitur, ex capite ultima. Hesterna enim ultima, si meministis, haec fuit: «Singularis ego sum, donec transeam» . Et hic quae est ultima? «Me sustinebunt justi, quoadusque retribuas
Abbreviated transcription (Latin):
laudare erat. Et audilaudẽ patris. Qͥ abscondi.¬
sti inqͥt hȩc a sapientibꝰ et prudentibꝰ. et reuelasti ea
paruulis. Quiagꝰ pꝰ istas corruptionis angustias ha¬
bitabimꝰ in domo dĩ.: tota uita nr̃a ñ erit risilaus
dei. Iã sepe uob̃ expositũ ẽ. qr recedente necessitate
omĩa negotia necessitatis int̃dicunt᷑: qr ñ erit qͥd ibi
agamꝰ. Non dico die et nocte ubi nox ñ ẽ: s toto
die. ubi nox ñ ẽ. Non erit qͥd ibi agamꝰ: nisi laude¬
mꝰ quẽ diligimꝰ. qr tunc et uidebimꝰ. Modo ñ usũ
desideramꝰ et laudamꝰ Inc uisũ qđ amamꝰ. qͦmͦ.
laudabimꝰ : Sine fine erit laus: qr sine fine amor.
Quia gͦ hoc ibi agemꝰ: ideo educ de carcere animã
meã. ut confiteat᷑ nominituo. Beati enĩ qͥ habitant
mͦ carcer: qi corpꝰ qđ corrũpit᷑ aggrauat animã.
Non corpꝰ aggrauat animã. nã et tunc habebimꝰ
corpꝰ: sed corpꝰ qđ corrũpit᷑. Ergo carcerẽ ñ facit

Expanded text:
Patris: «Quia abscondisti haec,» inquit, «a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis» . Quia ergo post istas corruptionis angustias habitabimus in domo Dei, tota vita nostra non erit nisi laus Dei. Jam saepe vobis expositum est quia recedente necessitate omnia negotia necessitatis intercidunt; quoniam non erit quid ibi agamus. Non dico die ac nocte, ubi nox non est; sed toto die, cum unus dies est, non erit quid ibi agamus, nisi laudemus quem diligimus, quia tunc et videbimus. Modo non visum desideramus, et laudamus; tunc visum quod amamus, quomodo laudabimus? Sine fine erit laus, quia sine fine amor. Quia ergo hoc ibi agemus, ideo «educ de carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Beati enim qui habitant  carcer, quia «corpus quod corrumpitur, aggravat animam» . Non corpus aggravat animam nam et tunc habebimus corpus; sed «corpus quod corrumpitur». Ergo carcerem facit
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ẽ. causa qͣre audit: sursũ habitet. Mortui enĩ
estis dic̃: et uita urã abscondita ẽ cũ xp̃o in deo.
Quoꝵ autẽ uita hic. ẽ id ẽ. quoꝵ desidertũ et a¬
mor hic heret. hic conterit᷑. hic implicat᷑ bene di-¬
cunt᷑ habitatores mundi. et bene dicunt᷑ mundꝰ
illi qͥ habitant mundũ.: sic̃ bene dicunt᷑ domꝰ illi
qͥ habitant domũ. Mundꝰ gͦ et mundꝰ mundꝰ ꝑ
eũ factꝰ ẽ et muncdꝰ eũ ñ cognouit. Eoce mundꝰ fa-¬
ctꝰ ꝑ dñm : ecce mundꝰ qͥ ñ cognouit dñm. Lauda
tu fabricã. et ama fabricatorẽ: et noli amare habi¬
tare infabrica. sed habita in fabricatore. Erue
me a ꝑsequentibꝰ me: qm̃ corroboratis suꝑ me. Qͥ d

Expanded text:
tem est causa quare audit, sursum habitet. «Mortui enim tem est causa quare audit, sursum habitet. «Mortui enim estis,» dicit, «et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo» . Quorum autem vita hic est, id est, quorum desiderium et amor hic haeret, hic conteritur, hic implicatur, bene dicuntur habitatores mundi: et bene dicuntur mundus, illi qui habitant mundum; sicut bene dicuntur domus, illi qui habitant domum. Mundus ergo et mundus: «Mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit.» Ecce mundus factus per Dominum, ecce mundus qui non cognovit Dominum. Lauda tu fabricam, et ama fabricatorem; et noli amare habitare in fabrica, sed habita in fabricatore. 16. «Erue me a persequentibus me; quoniam corroborati sunt super me.» Quis
Abbreviated transcription (Latin):
lis pͥncipibꝰ et potestatibꝰ tenebrarũ: sed mundꝰ qͥ ñ
cognouit iħm id ẽ. dilectores mundi. peccatores.
iniqui. suꝑbi infideles. Unde mundꝰ: Quia dili-
qͦmͦ domꝰ dr̃ et fabrica. et in habitantes. Bona
domꝰ. plerũq bona fabrica: et bona domꝰ qr bo-¬
ni conũsant᷑ in ea. Et caue domũ istã qr mala ẽ:
duobꝰ modis dr̃. Mala ẽ. domꝰ hȩc: caue force ꝓpt̃
ruiã. ne aliqͥd cadat. et te p̃mat. Dicit᷑ et sic a-¬
liomͦ. Quẽ ad modũ caue domũ istã malã. ne in-¬
curras inlaqueũ uenantiũ: ne pauꝑ oppͥmaris
adiuite ne fraudẽ aliquã patiaris. Qͦmͦ gͦ domꝰ
et domꝰ: sic mundꝰ et mundꝰ. Quare autẽ iusti¬
dic̃ apłs: in carne ambulantes. ñ scd̃m carnẽ mi-¬
licamꝰ. Conũsatio enĩ nrã: in celis ẽ. Habitat
hic iustꝰ in carne: sed corde cũ deo. ẽ. Et ipse ap¬¬
pellet᷑ mundꝰ si sine causa audit. sursũ cor. Si au-¬

Expanded text:
lis principiblis principibcognovit Jesum, id est, dilectores mundi, peccatores, iniqui, superbi et infideles. Unde mundus peccatores?quomodo domus dicitur et fabrica, et inhabitantes. Bona domus, plerumque bona fabrica; et bona domus, quia boni conversantur in ea. Et, Cave domum istam, quia mala est, duobus modis dicitur. Mala est domus haec, cave; forte propter ruinam, ne aliquid cadat et te premat: dicitur et sic alio modo, Cave domum istam malam, ne incurras in laqueum venantium, ne pauper opprimaris a divite, ne fraudem aliquam patiaris. Quomodo ergo domus et domus, sic mundcarne autem ambulantes, non secundum carnem militamus» ; «conversatio enim nostra in coelis est» . Habitat hic justus carne, sed corde cum Deo est. Et ipse appellatur mundus, si sine causa audit, Sursum cor: si au