comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ fecisse. fecit enĩ inquit ds̃ tunicas pel¬
licias. & induit adam & mulierẽ eius.
Illȩ gͦ tunice de pellib erant: ex ami¬
malib sumpte. Talib enĩ oportebat
indui peccatorẽ. Pelliciis inquit tuni
to acceꝑat. ⁊ fragilitatis eiꝰ quȩ. ex car¬
nis corruptione ueniebat indiciũ. Si
uͦ iã lotus ab his fueris. ⁊ purificatus
ꝑ lege᷑ dĩ induit te moyses indum̃to
incorruptionis ita ut nusquã appare¬
at turpitudo tua. ⁊ ut absorbeatur mor¬
tale hoc a uita. Uideamꝰ gͦ quali ordi¬
ne pontifex constituitur. Conuocauit
inquit moyses sẏnagogã. ⁊ dixit ad
eos. Hoc ẽ ũbũ qd̾ p̃cepit dñs. licet gͦ
dñs de. constituendo pontifice p̃cepisset.
⁊ dñs elegisset: tam̃ conuocat᷑ &. synago¬
ga. Requirit᷑ enĩ in ordinando sacerdo¬
te ce p̃sentia popłi: ut sciant om̃s &
certi sint qr qui p̃stantior ẽ ex omni
popło. qui doctior. qui sanctior. qui in¬
omĩ uirtute eminentior. ille eligitur

Expanded text:
is: Fecit enim, inquit, Deus, tunicas pelliceas, et induit Adam et mulierem ejus . Ille ergo tunicae de pellibus erant, ex animalibus sumptae. Talibus enim oportebat indui peccatorem. Pelliciis, inquit, tunto acceperat, et fragilitatis ejus quae ex carnis corruptione veniebat indicium. Si vero jam lotus fueris ab his et purificatus per legem Dei, induet te Moyses indumento incorruptionis, ita ut nusquam appareat turpitudo tua, et ut absorbeatur mortale hoc a vita. Videamus ergo quali ordine pontifex constituitur. Convocavit, inquit, Moyses synagogam, et dicit ad eos: Hoc est verbum quod praecepit Dominus. Licet ergo Dominus de constituendo pontifice praecepisset, et Dominus elegisset, tamen convocatur et synagoga. Requiritur enim in ordinando sacerdote, et praesentia populi, ut sciant omnes et certi sint quia qui praestantior est ex omni populo, qui doctior, qui sanctior, qui omni virtute eminentior, ille deligitur
Abbreviated transcription (Latin):
peditus ad omĩa. Nichil remissum: ni¬
chil habeat dissolutũ. Accinctus sit
anuni uirtutib: constrictus sit a cor¬
poralib uitiis. Nullũ animȩ lapsum:
nullũ corporis uitiũ timeat. litroq cĩ¬
gulo sẽꝑ utat᷑ ut sit sc̃s corpore ⁊ sp̃ũ.¬

Expanded text:
peditus ad omnia, nihil remissum, nipeditus ad omnia, nihil remissum, nihil habeat dissolutum, accinctus sit animi virtutibus, constrictus sit a corporalibus vitiis, nullum animae lapsum, nullum corporis timeat: utroque cingulo semper utatur ut sit sanctus corpore et sp
Abbreviated transcription (Latin):
littam legis penitus repudiarent. nec
occuparent discipłos. iudaicis fabulis.
⁊ imponerent eis uigũ qđ neq ipsi ne¬
q patres eoꝵ portare potuert᷑: merito
duas tunicas hab̾e. ꝓhibent᷑ S sufficit
eis una. ⁊ hec interior. Nã ista quȩ de
foris ẽ ⁊ que desuꝑ apparet. legis tuni¬
int̾iorem hab̾e ꝑmittit. Imponit tam̾
moyses pontifici. ⁊ humerale̾: qͥ ẽ hu¬
meroꝵ quidã ex cireũductione uestis
ornatus. humeri aut̃ figurã oꝑuͣ teneñ.
⁊ laboris indicia. Uult gͦ pontificem
eẽ etiã in oꝑib ornatũ. Nec sufficit so¬
la scientia: qr qui fecerit ⁊ docuerit
hic magnus uocabit᷑ in regno cȩloꝵ.
Et euixit inqͥt eũ scdm facturã hu¬
meralis. Iã ce suꝑuis dixerat. qr einxͣ
eũ zona suꝑ tunicã: ⁊ mͦ iterũ cingi¬
tur sedm facturã humerał. Qd̾ ẽ illõ
duplex cingulũ: quo c̃stricꝰtũ uult
ẽẽ ex omĩ parte pontificẽ: Constrie¬
tus sit in u̾bo: constrictus in oꝑe: ex¬

Expanded text:
iam penitus repudiarent, nec occuparent discipulos Judaicis fabulis, et imponerent eis jugum quod neque ipsi neque patres eorum portare potuerunt, merito duas tunicas habere prohibentur, sed sufficit eis una, et haec interior, nam istam quae foris est, et quae desuper apparet, legis tuniinteriorem, habere permittit. Imponit tamen Moyses pontifici humeralem, qui est humerorum quidam ex circumductione vestis ornatus: humeri autem operum tenent ac laboris indicia. Vult ergo pontificem esse etiam in operibus ornatum, nec sufficit sola scientia: Quia qui fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum. Et cinxit, inquit, eum secundum facturam humeralis. Jam et superius dixerat quia cinxit eum zona super tunicam, et modo iterum cingitur secundum facturam humeralis. Quod est istud duplex cingulum, quo constrictum vult esse ex omni parte pontificem? Constrictus sit in verbo, constrictus in opere, ex
Abbreviated transcription (Latin):
dũ finiuit. & alius adhuc addendus or¬
natus ẽ. Necesse ẽ. ut accipiat etiã coro¬
eiem. id ẽ a fronte pontificis lamina
aurea. scĩficata: in qua sculptũ dr̃ uo
cabulũ dĩ. lierũ iste capitis ornatꝰ. ubi
nom̃ dĩ impositũ dr᷑. post illa omĩa qͥbꝰ
inferiora corporis m̃bra fuerant exor¬
nata suꝑpontt᷑. In quo inͥ indicari uide¬
tur. qd̾ suꝑ omĩa quȩ ut de mundo uel
de octeris creaturis sentiri aut intelli¬
gi possunt: eminentior tãquã auctoris
omĩum scientia dĩ sit. Et qr ipse caput
ẽ omĩum: ideo & ornatus iste. suꝑ omĩa
capiti suꝑponit᷑. Nlichil enĩ post hec ad¬
icit᷑ pontificis capiti: ⁊ idõ miseri suñ¬

Expanded text:
dum finivit, et alius adhuc addendus ornatus est. Necesse est ut accipiat etiam corociem, id est, a fronte pontificis, lamina aurea sanctificata, in qua sculptum dicitur vocabulum Dei. Verum iste capitis ornatus, ubi nomen Dei impositum dicitur, post illa omnia quibus inferiora corporis membra fuerant exornata, superponitur: in quo mihi indicare videtur quod super omnia quae vel de mundo, vel de caeteris creaturis sentiri aut intelligi possunt, eminentior tanquam auctoris omnium scientia Dei sit, et quia ipse caput est omnium ideo et ornatus iste super omnia capiti superponitur: nihil enim post haec addicitur pontificis capiti. Tulit et oleum un
Abbreviated transcription (Latin):
hec inquit imposuit suꝑ eũ logiũ qd̃ ẽ
rationale. & imposuit suꝑ logium ma¬
nifestationẽ ⁊ ueritatẽ: & imposuit mi¬
tram suꝑ caput eiꝰ. S uideamꝰ quid logiũ
qd ẽ rationale significet. Postea quam

Expanded text:
imposuit super eum logium quod est rationale, et imposuit super logium, manifestationem et veritatem, et imposuit mitram super caput ejus. Sed videamus quid logium, quod est rationale, significet; non enim
Abbreviated transcription (Latin):
ta: ibi etiã hostię ꝓ peccato. Uude quã
multa misccłia ⁊ benignitas dĩ e̾. ut
uͥ holochaustũ iugulat᷑ illud qd̾ soli
dõ offert᷑. ibi etiam hostia quȩ ꝓ pec¬
cato ẽ immolari iubeat᷑ quo scilicet
intelligat. se qui peccauit ⁊ penitet
ẽu̾sus ad dm̃. ⁊ contribulati spẽ hosti¬
am iugulat in loco scõ iã stare ⁊ soci¬
ari his quȩ ꝑtinent ad dm̃. Ibi gͦ im¬
molat᷑ hostia ꝓ peccato: uͥ & holocha¬
ustũ. In c̃spectu inquit dñi. Est fortaᷤ¬
qui ñ exiit a c̃spectu dnĩ sic̾ can: &
effectus ẽ tunens & tremens. Si qͥs gͦ
ẽ qͥ ht̃ fiduciã adstare. in e̾spectudiũ.
e ñ fugit a facie eiꝰ. nec aspectũ eiꝰ pecca¬
ti conscientia declinat: iste. in conspec¬
tu dnĩ offerat sac̾ficium. Hanc gͦ hos
mo. si tam̃ & ur̃ sequat᷑ auditus. Quęz
est hostia quȩ ꝓ peccatis offert᷑. ⁊ est ¬

Expanded text:
de quam multa misericordia et benignitas Dei est. Et ubi holocaustum jugulatur illud quod soli Deo offertur, ibi etiam hostia quae pro peccato est immolari jubeatur; quo scilicet intelligat se qui peccavit et poenitet, conversus ad Deum, et contribulati spiritus hostiam jugulat in loco jam sancto stare et sociari his quae pertinent ad Deum. Ibi ergo immolatur hostia pro peccato ubi et holocaustum, in conspectu, inquit, Domini. Est fortasqui non exiit a conspectu Domini, sicut Cain, et effectus est timens et tremens. Si quis ergo est qui habet fiduciam astare in conspectu Domini, et non fugit a facie ejus, nec aspectum ejus peccati conscientia declinat, iste in conspectu Dei offert sacrificium. Hanc ergo homo, si tamen et vester sequatur auditus, quae est hostia quae pro peccatis offertur, et
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ addit. pectuscłm dici appositionis
⁊ brachiũ demptionis. ñ mͥ sine causa
dic̾tũ uidet᷑. Et idõ uelim requirere.
qͥd̾ ẽ qd̃ apponendũ ẽ pectusculo.: ut
fiat pectusculũ appositionis. Postea¬
quã ablatũ fuerit a corde tuo omne
qd̾ crassum ẽ. ⁊ emundatũ fuerit ab
omĩ oꝑĩto qd igni tradendũ ẽ res¬
et pectusculũ appositionis. s & bra¬
chium separationis siue. demptioĩs. Quo¬
mͦ erit & brachium separationis. Si sei¬
as ⁊ intelligas discernere quȩ sint o¬
ꝑa lucis. ⁊ quȩ sit oꝑa tenebrarum.
⁊ separes actus tuos de tenebris. ut su
oꝑa tua in lumine. brachium tuum
se ⁊ exeunt de medio peccatoꝵ qui

Expanded text:
d addidit pectusculum dici appositionis et brachium demptionis, non mihi sine causa dictum videt. Et ideo velim requirere quid est, quod apponendum est pectusculo ut fiat pectusculum appositionis? Posteaquam ablatum fuerit a corde tuo omne quod crassum est, et emundatum fuerit ab omni operimento quod igni tradendum est, reset pectusculum appositionis, sed et brachium separationis sive demptionis; quomodo erit et brachium separationis. Si scias et intelligas discernere quae sint opera lucis, et quae sint opera tenebrarum, et separare actus tuos de tenebris, ut sint opera tua in lumine, brachium tuum se, et exeunt de medio peccatorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ plenũ sit dõ. Quale. ⁊ brachium sa¬
cerdotis. qd̃ ei offert̃ filii isrł ꝓ salute.
sua qua saluant᷑: forme st̃ singula is¬
ta quȩ scribunt᷑ in lege. eoꝵ quȩ in ex¬
cłia geri debent. Alioqum nec fuisset
necessariũ legi hec in eccłia: nͥ ex his edifi¬
catio aliqua audientib p̃beret᷑. Si gͦ saluom̃ ꝑteo¬
u̾tere potuerit peccatorẽ. ⁊ docere eum lutares.¬
ut meliorẽ uiã sequat᷑. ad timorẽ dĩ re¬
deat. cogitet spẽ. futurã. a mał actibus
desinat: ⁊ conu̾tat᷑ ad bonos. si inquam
tale opus fecerit. consequens ẽ eũ qui
in ipsius labore. saluat᷑. dõ grãs agere:¬

Expanded text:
quod plenum sit Deo. Quale est et brachium sacerdotis, quod ei offerunt filii Israel pro salute sua qua salvantur? Formae sunt ista singula quae scribuntur in lege eorum, quae in Ecclesia geri debent; alioquin nec fuisset necessarium legi haec in Ecclesia, nisi ex his aedificatio aliqua audientibus praeberetur. Si ergo saertere potuerit peccatorem et docere eum ut meliorem vitam sequatur; ad timorem Dei redeat, cogitet spem futuram, a malis actibus desinat, et convertatur ad bonos: si, inquam, tale opus fecerit, consequens est eum qui in ipsius labore salvatur, Deo gratias agere
Abbreviated transcription (Latin):
batis. uideamꝰ quomͦ unusquisq hẽ
minũ uł mundus uł immundus pos¬
sit ostendi. Om̃is homo habet aliqͣm
in se cibum: quẽ accedenti ad se proxi
accesserumus ad inuicẽ nos homines
conseruerimꝰ sermonẽ: ñ alique uł ex
aliquo gestu: aut capiamꝰ int̾ nos gu¬
dis sit quẽ contingimꝰ immundũ ei

Expanded text:
robatis, vide quomodo unusquisque vel mundus, vel immundus, possit ostendi. Omnis homo habet in se aliquem cibum, quem accedenti ad se proximo accesserimus adinvicem nos homines, et conseverimus sermonem, non aliquem ex aliquo gustu, aut capiamus, aut pdus est quem contingimus, immundum.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ fieri & in hoc loco. ut qđ manda¬
tur ne qͥ adipes edat ex his quȩ dõ
offerunt᷑. hoc sit qd̃ ⁊ dñs dic̃: ne:
quis scandalizet unũ ex minimis qui
credunt in me. Qd aut̃ sanguis nulliꝰ
animał edi iubet᷑: ille fortasse sit qd̾
de isrłitis dic̃ apłs. Dicis gͦ. si fracti sũs
rami ut ego inserar bene. Propt᷑ in¬
credulitatẽ fracti st̃ : tu aũ fide stas.
noli altũ saꝑe s tume. Et it̾m noli gła¬
ri adu̾sum ramos. quo scilicet ⁊ casui
eoꝵ nullus insultet. ne forte sic̃ idẽ
apłs dic̃ ⁊ tu excidaris. ⁊ illi si nͣ per¬
manserint in incredulitate inseran¬
tur. Sanguis aũ puto qd̃ popłs ille
competent᷑ intelligat᷑: ñ enĩ ex fide
neq ex spũ abraham. s tantũ ex san¬
guine eiꝰ descendunt. Post hec. & loeu¬

Expanded text:
ergo fieri et in hoc loco, ut quod mandatur ne quis adipes edat ex his quae Domino offeruntur, hoc sit quod Dominus dicit: Ne quis scandalizet unum ex his minimis qui credunt in me . Quod autem sanguis nullius animalis edi jubetur, illud fortasse sit quod de Israelitis dicit Apostolus: Dicis ergo: Si fracti sunt rami, ut ego insererer, bene propter incredulitatem fracti sunt: tu autem fide stas. Noli altum sapere, sed time . Et iterum: Noli gloriari adversus ramos, quod scilicet casui eorum nullus insultet, ne forte sicut idem Apostolus dicit: Et tu excidaris, et illi si non permanserint in incredulitate, inserantur. Sanguis autem puto quod populus ille competenter intelligatur. Non enim ex fide neque ex spiritu Abraham, sed tantum ex sanguine ejus descendunt. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
species. qr is qui mundus ẽ aliqͥd con¬
tigit immundum. ⁊ ñ tam suo pecca¬
to quã aliena contagione polluitur.
utputa si qͥs societ᷑ amicitiis ⁊ consor¬
tio hominis liuidi. uł iracundi. uł ad¬
ulteri. ⁊ ipse quidẽ ꝓpͥis ac̾tib ñ inse¬

Expanded text:
species qua is qui mundus est aliquid contingit immundum, et non tam suo peccato quam aliena contagione polluitur, ut puta si quis societur amicitiis et consortio hominis lividi, vel iracundi, vel adulteri, et ipse quidem p
Abbreviated transcription (Latin):
Soli enĩ qui mundi ft̃. de sacrificiis ed̾e
iubent᷑. lierũ istas om̃s hostias tu qͥ in
inueniri potest qd̾ offerri debeat deo.
Istas hostias intra teipsũ require: &
inueni eas intra aĩam tuã. Intellige.¬
te hab̾e intra temetipsũ greges boum:
illos qui benedicunt᷑ in abrahã. Intelli¬
ge habere & greges ouitim. & greges
caprarũ. in quib bñdicti & multipli

Expanded text:
soli enim qui mundi sunt de sacrificiis edere jubentur. Verum istas omnes hostias tu qui ininveniri putes, quos offerri debeat Deo; istas hostias intra teipsum require, et invenies eas intra animam tuam. Intellige habere intra temetipsum greges boum, illos qui benedicuntur in Abraham; intellige habere te et greges ovium, et greges caprarum, in quibus benedicti et mult
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fluis actib implicent: s sciant se¬
in nullo alio partẽ habituros apud
dm̃ nͥ in eo qd offerunt ꝓ peccatis. id
eꝰ qd̵ a uia peccati conu̾terint pecca¬
tores. Notandũ etiam illud ẽ. qđ quȩ
offerunt᷑ in holochaustũ int̾iora ftͣ

Expanded text:
perfluis actibus implicent, sed sciant seperfluis actibus implicent, sed sciant sein nullo alio partem habituros apud Deum, nisi in eo quod offerunt pro peccatis; id est, quod a via peccati converterint peccatores. Notandum etiam illud est, quod quae offeruntur in holocaustum, interiora sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
entie: ⁊ idõ dnm laudare ñ possunt.
Qd̾ si ablatũ fuerit om̃e qd pingue. ẽ
de renib. ⁊ de om̃ib int̾iorib uiscerũ.
tune uere purgatꝰ omĩ uitio libidinis
iugulasti hostiam ꝓ delic̾to: ⁊ obtulis¬
ti sacͥficium dño in odorẽ suauitatis.
Sacerdotis inquit qͥ offert illud & re¬
ꝓpitiabit ꝓ delicto: ipsiꝰ erit. Discant
sacerdotes dnĩ qͥ eccłiis p̾sunt: qr pars
eis data eͣ cũ his quoꝵ delicta reꝓpiti¬
auerint. Qͥ d aũ ẽ reꝓpitiare delictỹ
Si assumpseris peccatorẽ: ⁊ monendo.
hortando docendo. instruendo. adduxe¬
ris eũ ad pęnitentiã: ab errore corre¬
xeris. a uitiis em̃dãueris. ⁊ effeceris
ꝓ delicto reppitiasse diceris. Si gͦ fue
correxeris: ut illoꝵ meritũ tua m̾ces
sit. ⁊ illoꝵ salus tua gła. Aut ñ & a¬
płs hȩc ostendit uͥ dicit: qr qđ suꝑe¬
ta portio: ⁊ in hoc uaccent atq in
his oꝑam dent slon se manib & su¬

Expanded text:
entiae, et ideo Dominum laudare non possunt. entiae, et ideo Dominum laudare non possunt. Quod si ablatum fuerit omne quod pingue est de renibus et de omnibus interioribus viscerum, tunc vere purgatus omni vitio libidinis jugulasti hostiam pro delicto, et obtulisti sacrificium Domino in odorem suavitatis, Sacerdotis, inquit, qui offert illud, et repropitiavit pro delicto ipsius erit. Discant sacerdotes Domini qui Ecclesiis praesunt, quia pars eis data est cum iis quorum delicta repropitiaverint. Quid autem est repropitiare delictum: si assumpseris peccatorem, et monendo, hortando, docendo, instruendo adduxeris eum ad poenitentiam, ab errore correxeris, a vitiis emendaveris, et effeceris o delicto repropitiasse diceris; si ergo tacorrexeris, ut illorum meritum tua merces sit, et illorum salus tua gloria. Aut non et Apostolus haec ostendit ubi dicit: Quia quta portio, et in hoc vacent, atque his operam dent; non se inanibus et su
Abbreviated transcription (Latin):
tur ad mortẽ. Scio tam̃ ⁊ illã differe¬
tiam quȩ ñnullis sapientiũ uisa est :
qd delictũ quidẽ sit eũ ñ facimus eã
quȩ facere debemus : peccatũ uͦ sit cũ
cõmittimus ea quȩ cõmittere ñ debe
sub ista distinctione iuenimꝰ: iccirco
generalit᷑ affirmare ñ possumꝰ. Igit᷑¬
ficio qd̵ ꝓ delicto offert᷑ accipiendũ
ẽ: quo ⁊ supra exposuimꝰ de eo qd. ꝓ
peccato ẽ. Similit̾ enĩ iubent᷑ adipes
arietis hii qͥ circa renes st̃. ⁊ hi qͥ in¬
t̾iora oꝑiunt imponi suꝑ altare: ut &
tu qui hȩc audis scias om̃e qd̵ intͣ te¬
ẽ crassius. ⁊ oꝑit int̾iora tua debere te
offerri. igni altaris: ut purgent᷑ omĩa
int̾iora tua. & dicas ⁊ tu sicͣ & dđd dice¬
bat. Bñdic aĩa mea dnm: ⁊ oĩa int̾iora
mea nom̃ scm eiꝰ. Nisi enĩ ablata fuerit
crassitudo illa quȩ tegit int̾iora tua.
ñ possunt subtilẽ & spũalẽ caꝑe sen¬
sum: nec possunt intellectũ caꝑe sapi¬

Expanded text:
tendimus. Scio tamen et illam differentiam, quae nonnullis sapientium visa est, quod delictum quidem sit cum non facimus ea quae facere debemus, peccatum vero sit, cum committimus ea quae committere non debeturis divinis sub ista distinctione invenimus, idcirco generaliter affirmare non possumus. Quaificio quod pro delicto offertur accipiendum est, quod et supra exposuimus de eo quod pro peccato est. Similiter enim jubetur adipes arietis hi qui circa renes sunt, et ii qui interiora operiunt, imponi super altare, ut et tu qui haec audis scias omne quod est intra te crassius, et operit interiora tua, debere te offerri igni altaris, ut purgentur omnia interiora tua, et dicas et tu, sicut et David dicebat: Benedic, anima mea, Dominum, et omnia interiora mea nomen sanctum ejus . Nisi enim ablata fuerit crassitudo illa quae tegit interiora tua, non possunt subtilem et spiritalem capere sensum, nec possunt intellectum capere sapi
Abbreviated transcription (Latin):
isrł hoc ẽ laici. ñ tam̃ alienigene: nͥ
si asscripti iã fuerint in eccłia dnĩ. Egyp¬
tus enĩ t̾cia generatione intrabit in
eccłiȩ dĩ: t̾ciam generationẽ mystice
dictam. uerũtam̃ sciendũ ẽ. qd̃ ex hos¬
tiis quȩ offerunt᷑ hic ⁊ c̃cedunt᷑ sac̾¬
dotib ad edendũ. ñ tam̃ omĩa c̃cedunt᷑.
s pars ex ipsis aliqua dõ offert᷑ ⁊ alta¬
rib ignis tradit᷑ ut sciamꝰ etiã nos¬
qd̃ ⁊ si ccedit᷑ nob̾ aliqua ex diuinis
scripturis app̃hendere & agnoscere.
st̃ tam̃ aliqua quȩ dõ reseruanda st̃.:
quȩ cũ intelligentiã nr̃am suꝑent. sen¬
susq eoꝵ supra nos sit. ne. forte alit
a nob̾ quã se habet ueritas ꝓferant᷑.
meliꝰ igni ista seruamꝰ. Et idõ etiã in
hoc loco que quidẽ c̃cessa sunt hoĩb
ad edendũ: ꝓut potuimus intra taber¬
nacłm dñi consumpsimus. Si qua uͦ suꝑ¬
sunt : ⁊ uł uos in audiendo. nos suꝑant
in dicendo. seruemꝰ igni altaris: tãquam

Expanded text:
laici, non tamen alienigenae, nisi si ascripti jam fuerint in Ecclesia Domini: Aegyptius enim tertia generatione intrabit in Ecclesiae Dei, tertiam generationem mystice dictam. Verumtamen sciendum est quod ex hostiis quae offeruntur, licet concedantur sacerdotibus ad edendum, non tamen omnia conceduntur, sed pars ex ipsis aliqua Deo offertur, et altaris ignibus traditur, ut sciamus etiam quod et si conceditur nobis aliqua ex divinis Scripturis apprehendere et cognoscere, sunt tamen aliqua quae Deo reservanda sunt, quae cum intelligentiam nostram superent, sensusque eorum supra nos sit, ne forte aliter a nobis quam se habet veritas proferantur, melius igni ista servamus; et ideo etiam in hoc loco, quae quidem concessa sunt hominibus ad edendum, prout potuimus, intra tabernaculum Domini consumpsimus. Si qua vero supersunt, et vel nos in audiendo, vel nos superant in dicendo, servemus igni altaris, tanq
Abbreviated transcription (Latin):
mo qm̃ ꝑfecte & sce̾ disseruit. solidus
cibus ẽ. carnes sc̃e st̃: hoc uͦ qđ his ad¬
dit resurrectionẽ carnis negando. qͥa
alienũ ẽ a fide. suꝑiorib uinctũ ꝑfec¬
tis & fidelib u̾bis scãs carnes contami¬
nauit & polluit. Idõ gͦ p̃cepit legis la¬
tor ne manducent᷑ huiꝰmodi carnes:
quib immunditia infidelitatis alicu¬
ius adiungit᷑. Propt̾ea & apl̃s dic̃. Etenĩ
diem festũ celebremꝰ ñ inferm̃to uete

Expanded text:
m perfecte et sancte disseruit, solidus cibus est, carnes sanctae sunt; hoc vero quod his addit resurrectionem carnis negando, quia alienum a fide est, superioribus junctum perfectis et fidelibus verbis, sanctas carnes contaminavit et polluit. Ideo ergo praecipit legislator ne manducentur hujuscemodi carnes quibus immunditia infidelitatis alicujus adjungitur. Proptera et Apostolus dicit: Etenim diem festum celebremus non in fermento vete
Abbreviated transcription (Latin):
spẽ docet. Est & aliud opus qd̵ facit mo¬
yses. Ad bella ñ uadit. ñ pugnat contra
mimicos. S quid facit: Orat. Et̃ donec
gatur. Oret gͦ & sac̃dos eccłiȩ in desinẽ¬
ter. ut uincat popłs qui sub ipso eͣ ho¬
stes inuisibiles amalechitas qui st̃ demo

Expanded text:
s docet. § 1. Est et aliud opus, quod facit Moyses: ad bella non vadit, non pugnat contra inimicos. Sed quid facit? orat, et donec gatur. Oret ergo et sacerdos ecclesiae indesinenter, ut vincat populus, qui suo ipso est, hostes invisibles Amalec
Abbreviated transcription (Latin):
tũ pontifici:⁊ huic semel in anno cer
ceditur: istud intrare secretũ. St & alia
eccłiae dognata. ad quȩ possunt ꝑue¬
nire. etiam leuitȩ: s inferiora st̃ ab his
quȩ sac̾dotib adire c̃cessum ẽ. Scio &

Expanded text:
men pontifici et huic semel in anno, cermen pontifici et huic semel in anno, cerceditur istud intrare secretum; sunt et alia Ecclesiae dogmata, ad quae possunt pervenire etiam Levitae, sed inferiora sunt ab his q
Abbreviated transcription (Latin):
querendus e: in qua semel data sentẽ:
tia a dõ dicente ẽ maledicta t̃ra in
oꝑib tuis. fides gͦ integra. ⁊ scã cu̾satio:
locus ẽ scs̃. In hoc gͦ loco positus sacer¬
dos ȩccłiȩ p̾płi peccata consumat. ut
hostiam iugulans u̾bi dĩ. ⁊ docꝰtrine
sane uictimas offerens. purget a pec¬
catis conscientias auditoꝵ. Edet gͦ sacer¬
dos carnes sacrificii in atrio tab̾naculi
testimonii: cũ intelligere potuerit q̃
sit ratio i his. quȩ uȩ mysteria quȩ
describunt᷑. de atriis tab̾nacłi testimo¬
III.Ad hȩc enĩ atria secreta ⁊ recon¬
dita nullus accedit: nullis hȩc nͥ sacꝰ¬
dotib patent. si tam̃ pateant. si scien¬
tia sua ⁊ intellectu mystico potuerint
eoꝵ secreta penetrare. Scio aũ & alia
quȩdã eẽ in ȩccłia dogmata. secretiora:
quȩ adire. nec ipsis sacerdotib liceat.
Illa dico. uͥ archa recondit᷑ uͥ urna mã¬
nȩ & tabulȩ testam̃ti. Illic ne ipsis qͥ¬
dem sac̾dotib dat᷑ accessus. s uni tan¬

Expanded text:
us, in quo semel data sententia est a Deo dicente: Maledicta terra in operibus tuis . Fides ergo integra, et sancta conversatio locus est sanctus. In hoc itaque loco positus sacerdos Ecclesiae, populi peccata consumat, ut hostiam jugulans verbi Dei, et doctrinae sanae victimas offerens, purget a peccatis conscientias auditorum. » Cnaculi testimonii, cum intelligere potuerit quae sit ratio in his, quaeve mysteria, quae describuntur de atriis tabernaculi testimonii: ad haec enim atria secreta et recondita nullus accedit, nulli haec nisi sacerdotibus patent, si tamen pateant, si scientia sua et intellectu mystico potuerint eorum secreta penetrare. Scio autem esse et alia quaedam in Ecclesia dogmata secretiora, quae adire nec ipsis sacerdotibus liceat; illa dico ubi arca reconditur, ubi urna mannae et tabulae testamenti. Illic ne ipsis quidem sacerdotibus datur accessus: sed uni ta
Abbreviated transcription (Latin):
ralẽ. mysticũ: unde ⁊ corpꝰ ineẽ ei &
aĩam & spm̃ intellȩximꝰ: cuiꝰ intelligẽ¬
tie triplicẽ formã sacͥficioꝵ triplex
hic apparatus ostendit. S ⁊ alibi inue¬
nimꝰ idem in his ipsis. quȩ de sacͥficiis
memorant᷑. dici canistrũ scm ꝑfecti¬
onis. in qͦ tres panes haberł mandã¬
tur. uides sibi consonare sacram̃toꝵ
omĩũ formas.sCanistrũ ꝑfectionis in
qͦ tres panes poni iubent᷑ qͥd aliudde

Expanded text:
unde et corpus inesse ei et animam ac spiritum intelleximus, cujus intelligentiae triplicem formam, sacrificiorum triplex hic apparatus ostendit. Sed et alibi invenimus, id est, in iis ipsis, quae de sacrificiis memorantur dici canistrum sanctum perfectionis, in quo tres panes haberi mandantur. Vides consonare sibi sacramentorum omnium formas; canistrum perfectionis, in quo tres panes poni jubentur, quid aliud de
Abbreviated transcription (Latin):
obtulit. dõ. hlic gͦ e. sac̾dos qui pecca¬
ta pͥpłi comedit & consumit: de qͦ
dictum eͣ. tu es sac̾dos in ęt̾num. seddm
ordinem melchisedech. Saluator gͦ
ce. dñs m̃s. peccata popłi edit. Quo¬
mͦ edit peccata popłi: Audi qd̾ serip¬
tum ẽ: Ds̃ inquit nr᷑ ignis cõsumens
ẽ. Quid consumit ds̾ ignis: Nũquid
tam imꝑiti erimꝰ. ut putemꝰ qd̾ ds̃
ignis ligna consumat aut stipulã
aut fenum  S consumit ds̃ ignis hu¬
mana peccata. Illa absiunt. illa deuo¬
rat. illa purgat scd̃m qd̾ alibi dic̃.
Et purgabo te igni ad purum. hoc ẽ
manducare peccatũ eiꝰ. qui offert sacͥ¬
ficiũ ꝓ peccato. Ipse enĩ peccata nr̃a
suscipit: & in semetipso ea tamquam
ignis comedit. ⁊ absumit. Sic deniq &¬

Expanded text:
t illud. Hic ergo est sacerdos qui peccata populi comedit et consumit, de quo dictum est: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Salvator ergo et Dominus meus peccata populi edit. Quomodo edit peccata populi? Audi quid scriptum est: Deus, inquit, noster ignis consumens est. Quid consumit Deus ignis: nunquid tam inepti erimus ut putemus quod Dei ignis ligna consumat, aut stipulam, aut fenum? sed consumit Deus ignis humana peccata, illa absumit, illa devorat, illa purgat, secundum quod et alibi dicit: Et purgabo te igni ad purum . Hoc est manducare peccatum ejus, qui offert sacrificium pro peccato: ipse enim peccata nostra suscepit, et in semetipso ea tanquam ignis comedit et absumit. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Dic̃ gͦ lex. dac̾dos qui optulerit. edet
illud in loco scõ: in atrio tab̃nacłi testi¬
monii. Consequens enĩ ẽ. ut scđm ima¬
ginẽ eiꝰ qui sac̃dotium ȩccłie dedit. eti¬
am ministri & sac̾dotes ęccłiȩ peccata
popłm accipiant : & ipsi imitantes ma¬
gistrũ remissionẽ peccatoꝵ popło tri¬
buant. Debent gͦ & ipsi eccłiȩ sac̾do¬
tes ita ꝑfecti eẽ ⁊ in officiis sac̾dota¬
lib eruditi: ut peccata popłi in loco
scõ. in atriis tab̾nacłi testimonii ipsi
manducando consumant. Quid aut̃ e
in loco scõ manducare peccatũ.  Locꝰ
erat sc̃s in quẽ ꝑuenerat moyses. se¬
cundũ qd̃ dic̾tũ ẽ ad eũ. Locus enĩ in
quo stas: t̾ra scã ẽ. Similit̾ gͦ & in ec¬
cłia dĩ. locus sc̃s ẽ fides ꝑfecta: & cari:

Expanded text:
mit. Dicit ergo lex: Sacerdos qui obtulerit, edet illud in loco sancto, in atrio tabernaculi testimonii; consequens enim est ut secundum imaginem ejus qui sacerdotium Ecclesiae dedit, etiam ministri et sacerdotes Ecclesiae peccata populi accipiant, et ipsi imitantes magistrum, remissionem peccatorum populo tribuant. Debent ergo et ipsi Ecclesiae sacerdotes ita perfecti esse, et in officiis sacerdotalibus eruditi, ut peccata populi in loco sancto, in atriis tabernaculi testimonii, ipsi non peccando consumant. Quid autem est in loco sancto manducare peccatum? Locus erat sanctus in quem venerat Moyses, secundum quod dictum est ad eum: Locus enim in quo stas, terra sancta est . Similiter ergo et in Ecclesia Dei loc
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ fieri si ⁊ tu lotus fueris ꝑ moysen
⁊ fueris ita mundus quasi quẽ moyses
lauerit. tantus ille ac tał. possis etiã
ꝑuenire ad hec indum̃ta quȩ ꝓfert
moyses: ⁊ stolas istas quib induit aa¬
ron frẽm suũ ⁊ filios eiꝰ. S ñ solũ in¬
dum̃tis ẽ opus. ad sac̾dotales infulas.

Expanded text:
erdotem. Si et tu lotus fueris per Moysen et fueris ita mundus quomodo quem Moyses laverit, tantus ille ac talis possis etiam pervenire ad haec indumenta quae profert Moyses, et stolas istas quibus induit Aaron fratrem suum et filios ejus. Sed non solum indumentis opus est ad sacerdotales infulas,
Abbreviated transcription (Latin):
adipes qui suꝑ pectusculũ st̃. pectuscu¬
lũ tuũ intellige eẽ cor tuũ: de quo tibi
st̃. ut possit cor tuũ mundũ effectum
dĩ uidere. S & pinnã iecoris p̾cipit
offerendam. Biximus & ante. iecoris par¬
tẽ loca iracundiȩ uł cupiditatis ex poni.
Offert gͦ pinnam iecoris. qui ex se omẽ
uitiũ irȩ uł furoris excidit. Adipes gͥ qͥ
Ipsũ uͦ pectusculũ aaron ⁊ filiis eiꝰ. sed ae
brachium dextrũ separari p̾cipit. ⁊ esse
eis muneris loco ex sacrificio salutari. lui¬

Expanded text:
adipes qui super pectusculum sunt; pectusculum tuum intellige esse cor tuum de quo tibi sunt, ut possit cor tuum mundum effectum Deum videre. Sed et pinnam jecoris praecipit offerendam; diximus et ante, jecoris partem, loca iracundiae vel cupiditatis exponi. Offert ergo pinnam jecoris, qui ex se omne vitium irae et furoris excidit. Adipes igituripsum vero pectusculum Aaron et filiis ejus, sed et brachium dextrum separari praecipit, et esse eis muneris loco ex sacrificio salutari. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
sanus ẽ: & salutis suȩ conscus gr̃as dño
refert. Nemo gͦ qui eger ẽ animo &
languidus in oꝑib: istud offerre po¬
test. sacͥficium salutare. lus uidere: qr
nemo eger & languidus. potest istud
offerre sacrificium: Leꝓsus ille quem
terat offerre hostiam donec leprȩ egͥ¬
tudine tenebat᷑. Tũ aut̃ accessit ad
offerre munera ad altare. qd̃ p̃cepit in¬
quit moyses in testimoniũ illis. Audis¬
ti qui sit qͥ offerre debeat hostiã salu¬
taris: audi nc̃ quomͦ debeat offerre.
Manꝰ inquit eiꝰ offerent hostiã dño.
slumquid ñ euident᷑ clamat legis lator
qr nͣ homo ẽ qui offerat hostiam uł
Oꝑa nãq st̃: quȩ cõm̃dant hostiã dõ.
Si enĩ abstracta sit manꝰ tua ad dan¬
dũ. ⁊ expansa ad accipiendũ: intra te:
ẽ lepra tua adhuc. ⁊ offerre ñ potes

Expanded text:
sanus est, et salutis suae conscius, gratias Domino refert. Nemo ergo qui aeger est animo et languidus in operibus, offerre potest sacrificium salutare. Vis videre quod nemo aeger et languidus, potest illud offerre sacrificium? Leprosus ille, quemterat offerre hostiam, donec leprae aegritudine tenebatur; cum autem accessit ad offerre munera ad altare, Quod praecepit, inquit, Moyses in testimonium illis. Vidisti qui sit qui offerre debeat hostiam salutaris? Audi nunc quomodo debeat offerre: Manus, inquit, ejus offerunt hostiam Domino. Nunquid non evidenter clamat legislator, quia non homo est qui offert hostiam, opera namque sunt quae commendant hostiam Deo. Si enim attracta sit manus tua ad dandum, et expansa ad accipiendum, intra te est adhuc lepra tua, et offerre non potes
Abbreviated transcription (Latin):
da ẽ: uł quomͦ insidiat᷑ aliene mulie¬
ri &e adult᷑ ẽ: uł quomͦ in ceteris qui¬
b q sacrilegus ẽ. nec dep̾hensis his dis¬
cedat ab eiꝰ consortio. iste ẽ qui contĩ¬
git immundũ. uł animal. uł auẽ. uł
morticinũ: ⁊ aliena immunditia ipse

Expanded text:
quomodo insidiatur alienae mulieri, et adulter est, vel quomodo in caeteris quibusque sacrilegus est, nec deprehensis his discedat ab ejus consortio; iste est qui contingit immundum, vel animal, vel avem, vel morticinum, et aliena immunditia ipse
Abbreviated transcription (Latin):
dicꝰ sacͥficia debere pͣparari: in cliba¬
no. in sartagine. in craticula. Et puto
qd̃ clibanus scđm sui formã ꝓfundio¬
ra ⁊ ea quȩ sunt mnenarrabilia signiz¬
ficet in scripturis duinis. Sartago uͦ
ea quȩ si frequent᷑ ac sepe u̾sentur.
intelligi & explicari possunt. Fraticula
aut̃. ea que palam stͣ & absq aliqua

Expanded text:
dicit sacrificia debere praeparari: in clibadicit sacrificia debere praeparari: in clibano, in sartagine, in craticula; et puto quod clibanus secundum sui formam, profundiora et ea quae sunt inenarrabilia, significet in Scripturis divinis; sartago vero ea quae si frequenter ac saepe versentur, intelligi et explicari possunt; craticula autem, ea quae p
Abbreviated transcription (Latin):
corda eoꝵ. Cor gͦ ẽĩ hõĩs clibanꝰ. Istud
aũt cor si uitia. slipcendẽrint. uł dia¬
bolus inflãmauerit. ñ coquet s exu¬
ret. Si uͦ ille id succenderit. qͥ dixͣ ig¬
nem ueni mittere in t̾ram. panes scͥp¬
turarũ diuinarũ ⁊ sermonũ dĩ qͦs in
corde suscipio. ñ exuro ad ꝑditionẽ sed
coquo ad sacͥficium: ⁊ fortassis illa dñr
coqui in clibano. que int̾iora stͣ & re¬
condita. nec ꝓferri ad uulgus facile¬
posst̃. St̃ multa in scripturis uinis
huiꝰmodi sic̃ apud iherechielem. eũ uł
de cherubin uł de dõ ⁊ de illa magni¬
fica uisione describit᷑ hȩc si in clibano¬
ñ coquant᷑. comedi ita ut st̃ cruda ñ
posst̃. Neq enĩ credendũ ẽ qd̵ sit ami¬
mal qͦddã in forma leonis positũ quo
uehatur ds̃: uł aliud in forma uituli.
aut aquilȩ. Plȩc gͦ & si qua huiꝰmodis
ñ st̃ cruda ꝓferenda: s in cordis clibanoᷤ
st̃ coquenda. Tria itaq st̃ hec in quib

Expanded text:
meae . Cor ergo est hominis clibanus, istud autem cor, si vitia succenderint, vel diabolus inflammaverit, non coquet, sed exuret; si vero ille id succenderit qui dixit: Ignem veni mittere in terram, panes Scripturarum divinarum et sermonum Dei, quos in corde suscipio, non exuro ad perditionem, sed coquo ad sacrificium. Et fortassis illa coqui dicuntur in clibano, quae interiora sunt et recondita, nec proferri facilt enim multa in Scripturis divinis hujusmodi: sicut apud Ezechielem, cum vel de cherubin, vel de Deo et de illa magnifica visione describitur. Haec si in clibano non coquantur, comedi ita ut sunt cruda non possunt, neque enim credendum est quod sit animal quoddam in forma leonis positum quo vehatur Deus vel aliud in forma vituli, aut aquilae. Haec ergo et si qua hujusmodi sunt, non sunt cruda proferenda, sed in cordis clibano sunt coquenda. Tria itaque sunt haec in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
eẽetiã stellas. Hoc enĩ si ita ñ eẽt. nũ¬
quã dixisset dñs ad abraham. aspice
ad celum. & uide stellas si dinumera¬
ri possunt a multitudine: dic erit se¬
nĩ tuũ. Nec mireris inquã si dr̃ ad
abraham. qr sic erit sem̃ tuũ siẽ stel
lȩ st̃ celi: de illis scilicet qui ex fide
eiꝰ geniti rationabilit᷑ uiuant: ac di¬
uinas leges & p̃cepta custodiant. Au¬
di amplius aliquid saluatorẽ ad disci¬
płos dicentẽ: uos estis lux mundi. Du
ampliꝰ aliqͥd de teipso audire. nefor¬
te parua de te & humilia cogitans tã¬
quã inlem negligas uitã tuã habet
mundus gub̾natorem suũ habet qͥ eum
regat & habitet in ipso omĩpotentẽ dm̃:
int᷑ ipsos ambulabo. ẜlus aliquid adhuc
addit erga ꝑsonam tuã. Et ero in¬
quit eis in patrẽ: & ipsi erunt mͥꝰ
in filios & filias diẽ dñs. Flabet hic¬

Expanded text:
e etiam stellas: hoc enim si ita non esset, nunquam dixisset Dominus ad Abraham: Aspice ad coelum et vide stellas si dinumerari possunt a multitudine: sic erit semen tuum . Nec mireris, inquam, si dicitur ad Abraham, quia sic erit semen tuum, sicut sunt stellae coeli: de illis scilicet qui ex fide ejus geniti rationabiliter vivant, ac divinas leges et praecepta custodiant. Audi amplius aliquid Salvatorem ad discipulos dicentem: Vos estis lux mundi : duamplius aliquid de teipso audire! ne forte parva de te et humilia cogitans tanquam vilem, negligas vitam tuam. Habet hic mundus gubernatorem suum, habet qui eum regat et habitet in ipso, omnipotentem Deum, in ipsis ambulabo . Plus aliquid adhuc addidit erga personam tuam: Et ero, inquit, eis in patrem, et ipsi erunt mihi in filios et filias, dicit Dominus. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
płis dicens: qr d̃s conteret sathanansub
pedib urĩs uelocit. Quanto enĩ nos
constant̃ et fortit̾ steterimꝰ: tanto infir
le adu̾sum nos ualidior et constantior
fiet. E uere illud impletur in nobis:¬
in quo moyses dedit figuram. Cũ enĩ
ipse eleuaret manꝰ: uincebat᷑ amalech.
Si uͦ lassas eas deiceret. et brachia infir¬
ma deponeret: inualescebat amalech.
Ita gͦ nos in uirtute crucis xp̃i extollamꝰ
brachia. & leuemꝰ in orationẽ sc̃ãs manꝰ.
in omĩb sine ira et disceptatione. ut
dĩi mereamur auxilium. Hoc idemnã¬
q et iacobus apłs cohortatur dicens.
Resistite aut̃ diabolo: & fugiet a uobis.
Agamꝰ ergo omĩ fide. ut ñ solũ fugiet a
nob̃. s et conterat᷑ sathanas sub pedib

Expanded text:
: «Deus conteret Satan sub pedibus vestris» velociter, quanto enim nos constanter et fortiter steterimus, tanto infirmle adversus nos validior et constantior fit et vere illud impletur in nobis, quo Moyses dedit figuram. Cum enim ipse elevaret manus, vincebatur Amalech, si vero velut lassas eas deiceret et brachia infirma deponeret, invalescebat Amalech. Ita ergo etiam nos in virtute crucis Christi extollamus brachia et elevemus in oratione sanctas manus in omni loco sine ira et disceptatione, ut Domini mereamur auxilium. Hoc namque Iacobus apostolus hortatur nos dicens: «Resistite diabolo et fugiet a vobis». Agamus ergo omni fide et non solum fugiet a nobis, sed et conteret
Abbreviated transcription (Latin):
consurgit. Ex quo gͦ loqui cepit moyseᷤ
et aaron ad pharaonẽ: affligit᷑ popłs
mo dĩ: necessario certam̃ intra te uir¬
tutib adu̾sum uitia suscitatur. Prius
uͦ quã ueniret sermo qui argueret: iu¬
tia intra te in pace durabant. Sed ubi
sermo dĩ fateri ceꝑit uniuscuiꝰq discri¬
m̃: tũ ꝑturbatio magna consurgit: ꝙ
mur: si uidet᷑ odor nr̃ execrabilis ẽẽ fa¬
raoni. Execrationi namq uitiis. dr uir¬
tiam nos contra pharaonẽ. et ñ flectam᷑
neq inclinem᷑. sed stemꝰ succincti lumboᷤᷤ
nrõs in ueritate: et calciati pedes in pre¬
paratione eugłii pacis. Sic enĩ nos horta
tur apłs dicens. State gͦ. et nolite iterũ
iugo seruitutis inherere. E iterũ dicit.¬

Expanded text:
consurgit. Ex quo ergo loqui coepit Moses et Aaron ad Pharaonem, affligitur populus , necessario certamen intra te virtutibus contra vitia suscitatur. Prius vero quam veniret sermo qui argueret, vitia intra te in pace durabant, sed ubi sermo Domini facere ceperit uniuscuiusque discrimen, tunc perturbatio magna consurgit, et mur, si videtur odor noster execrabilis esse Pharaoni. Execracioni namque viciis ducitiam nos contra Pharaonem et non flectamur neque inclinemur, sed stemus succincti lumbos nostros in veritate et calciati pedes in preparatione Evangelii pacis. Stamus tiam nos contra Pharaonem et non flectamur neque inclinemur, sed stemus succincti lumbos nostros in veritate et calciati pedes in pre
Abbreviated transcription (Latin):
exire de seło. renuuciare om̃ib que pois¬
les adolescentes. ne laborent. ne militent.
ne agant aliqͥd quod eis ꝓsit. relicta re¬
bus necessariis et utilib ineptias sectan¬
tur et otium. Qͥd ẽ seruire des. es ore:¬
re nolunt: et mertis otii occasiones reqͥ¬
runt. Hec erant tunc u̾ba pharaonis.

Expanded text:
exire de saeculo, renuntiare omnibus quae pos et pervertuntur adolescentes, ne laborent, ne militent, ne agant aliquid quod prosit, relictis rebus necessariis ineptias sectantur et otium. Quid est servire Deo? Laborare nolunt et otii occasiones quaerunt: haec erant tunc verba Pharaonis,
Abbreviated transcription (Latin):
gypto. si audias eam: uult te longe fa¬
cere a faraone. Eruere te cupit de oꝑe
luti et palearũ: si tam̃ audias legẽ dĩ¬
et sp̃italiter incelligas. Non uult te in
carnis et tenebraꝵ actib ꝑmanere. s

Expanded text:
gypto, si audias eam; vult te longe facere a Pharaone, eruere de opere luti et palearum: si tamen audias, et spiritualiter intelligas; non vult te in carnis et tenebrarum actibus permanere, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere: et quȩ ad materiã ꝑtinent cor¬
poralem. hȩc ñ solũ uiuere s et auge¬
ri cupit: et excoli. Nult enĩ ut omnes
carnalia sapiant. temporalia desid̾ent.
quȩ suꝑ terram querant. nemo eleuet
de huc uenerit: nemo paradysũ patri¬
am recoedet᷑. Cũ enĩ uideris homines
cubilib et impudiciis. oꝑam dare: in¬
istis scias qd̵ rex egypti masculoᷤ necat.
uideas unũ ex mille ad dm̃ conu̾ti. ocu¬
quasi uirũ necari cupit farao. ꝑsequi¬
nis pugnat. Odit tales. uiuere eos in
egypto ñ sinit. Inde gͦ est qd̾ in hoc
inde contumeliis expositi st̃. inde re

Expanded text:
e ad materiam pertinent corporalem, hae non solum vivere, sed augeri et excoli: vult enim ut omnes carnalia sapiant, temporalia et quae sunt super terram quaerant; nemo levet de huc venerit; nemo patriam paradisum recordetur. Cum ergo videris homines  et impudicitiis operam dare, scito quia in his rex Aegypti masculos necat, vero unum de mille ad Deum converti, ocuum necari cupit Pharao, persequinis oppugnat; odit tales, vivere in Aegypto non sinit. Inde est quod in hoc ind
Abbreviated transcription (Latin):
cus sermo suauis odor ẽ credentib: du¬
biis uͦ et incredulis. et his qui se popłos¬
confitentur ẽẽ pharaonis: odor execrabi¬
lis efficitur. Sed et ipse moyses dicit ad¬
dñm. Quia ex quo locutus sum ad fara¬
onẽ: afflixit popłm tuum. Certũ ẽ enĩ

Expanded text:
cus sermo suavis odor est credentibus; dubiis vero et incredulis, et qui fatentur se populum Pharaonis, odor exsecrabilis efficitur. Ipse quoque Moses dicit Domino: Ex quo locutus sum cum Pharaone, afflixisti populum tu
Abbreviated transcription (Latin):
dui de egypto ꝓficiscim᷑. si ita nos ab oĩ
inquinam̃to anime et corporis ac sp̃ce ẽ
teger spẽ nr̃ et anima et corpus in die
iħu xp̃i seruetur. Tridui iter ꝓficiscim᷑
de egypto. si rationalem. naturalẽ. mo¬
ralem sapientiã. de reb mundalib aufe¬
rentes. ad statuta diuina conu̾timur.
Tridui iter de egypto ꝓficiscim᷑: si puri hͦł¬
ficantes in nobis. dicta. facta. uel cogita an¬
possunt: efficiamur mundi coede. ut pos¬
uidet uehem̃tius ꝑurgeri ut dimittat
popłm d̃ĩ. scdõ loco hoc cupit impet᷑re
ne longius abeant. ne totũ triduũ ꝓfi¬
ciscantur: et dicit. Ne longiꝰ abeatis. Ñ
uult longe a se fieri popłm dĩ: uult eũ
si non in facto. uel in sermone peccare:
si ñ in sermone uel in cogitatione delin¬

Expanded text:
dui de Aegypto proficiscimur, si ita nos ab omni inquinamento animae, et corporis, ac spiritus oster, et anima, et corpus, in diem Christi servetur. Tridui iter proficiscimur de Aegypto, si rationabilem, moralem, naturalem sapientiam, de rebus mundialibus auferentes, ad instituta divina convertimus. Tridui iter de Aegypto proficiscimur, si purificantes in nobis dicta, facta vel cogitae possunt, efficiamur mundi corde, ut vehementius urgeri ut dimittat populum Dei, secundo loco cupit impetrare ut non longius abeant, ne totum triduum proficiscantur, dicens: Ne longe abeatis. Non vult longe a se fieri populum Dei. Vult enim, si non in facto, vel in sermone peccent; si non in sermone, vel in cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
ONec eẽt moyses in egyy¬
to. et erudiretur omĩ¬
sapientia egyptioꝵ. non
erat gracili uoce nec tar¬
dus lingua: nec ꝓfice¬
tur se esse ineloquentẽ. Erat enĩ quan¬
tũ apud egyptios: et sonore uocis. et
eloquentie in comparabilis. Ubi autẽ
na susciꝑe. tunc sensit exilem & graci

Expanded text:
esset Moses in Aegypto, et erudiretur omnsapientia Aegyptiorum, non erat gracili voce, nec tardus lingua, nec profitebatur se ineloquentem. Erat enim, quantum ad Aegyptios, sonorae vocis et eloquentiae incomparabilis. Ubi autem ni suscepit, sentit vocem suam graci
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura:  timebant inqͥt obstetrices
egypti. Istas obstetrices dixerunt ante
nos quidã: rationabilis eruditionis
formã tenere. Obstetrices autẽ medie.¬
quedã st̃: et tam masculos nascentes¬
quã feminas fouent. Eruditio gͦ ista
cõmunis rationabilis scientiȩ: ad om¬
nẽ ꝓpemodũ ꝑuenit sensũ. Om̃s in¬
ammi fuerit et uoluerit celestia quȩ¬
rere. diuina sectari: ueluti medicatꝰ et
fotus ꝑ huiꝰmodi eruditiones. ad diuino¬
rũ incelligentiam paratior ueniet. Est
enĩ uelut paser. que celsiora docet: & ra¬
tionabilib doctrine pennis. in altũ uo¬
est uel uerecunda: moralis ẽ. Mores cõpo¬
nit. uerecundiam docet: instituit hones¬
tatẽ. Michi cam̃ qm̃ de his dicit scriptu¬

Expanded text:
imebant obstetrices erunt. Obstetrices docuerunt ante nos quamdam rationabilis eruditionis formam tenere. Obstetrices enim medimediae sunt, et tam masculos quam feminas fovent: sic eruditio ista communis rationabilis scientiae ad omnes propemodum pertingit sensus: omnes inanimi fuerit, qui velit coelestia quaerere, divina sectari, velut medicatus et fortis, per has eruditiones ad divirorum intelligentiam paratior veniret. Est enim una, velut passer, quae celsiora docet, et rationabilis doctrinae pennis in altum s vel verecunda, moralis est, mores componit, verecundiam docet et honestatem. Mihi tamen quia dicit Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ uiuificant: oderunt masculos. O¬
derunt namq uirtutes: uitia tantũ et¬
diantur egyptii si forte hȩbreis nascatur
aliqͥs masculus. ut statim ꝑsequant᷑ et¬
occultent germ̃ masculinũ. Deniq re¬

Expanded text:
tantum vivificent, oderant masculos. Oderunt enim virtutes, vitia nutdiantur Aegyptii, si forte Hebraeis nascatur aliquis masculus, ut statim inteoccultent omne germen masculinum. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
deo nr̃o. Quȩ ẽ uia triũ dierũ quȩ no¬
b incedenda ẽ: ut exeuntes de egypto.
ꝑuenire possimꝰ ad locũ in quo immo
uia.triduo nob̃ incedenda ẽ. Qͥ enĩ con¬
fessus fuerit in ore suo dñm iħm. & cre¬
did̾it in corde. suo qđ d̃s illũ suscitauit
a mortuis tercia die: saluus erit. Hec

Expanded text:
 est in via trium dierum, quae nobis incedenda est, ut exeuntes de Aegypto, pervenire possimus ad locum, in quo immole via triduo nobis incedenda est. Qui enim confessus fuerit in ore suo Dominum Jesum, et crediderit in corde suo quod Deus illum suscitavit a mortuis tertia die, salvus erit. H
Abbreviated transcription (Latin):
docent. non faciunt p̃ceptũ regis egyr¬
ti: s uuificant masculos suos. Nec tam̃¬
trices iste: non uiuificant feminas. Ne¬
ria p̃dicat᷑. aut peccata nutriunt᷑. Hoc
enĩ uult pharas: cũ uiuificari femina
iubet: s sola uirtus excolit᷑. sola nutrit᷑.
si tunes dm: non facis p̃ceptũ regis egyp¬
ti. Ille enĩ tibi p̃cipit ut in delitus ui¬
concupiscas: tu si tunes dm̃ et exhibes¬
ꝑ actus et incellectus bonos uitã conqui¬

Expanded text:
docent, non faciunt praeceptum regis Aegypti, sed vivificant masculos, nec tamr dico, non vivificant feminas. Nesia docentur, aut peccata nutriuntur, quod vult Pharao cum vivificari feminas jubet, sed sola virtus excolitur et nutritur. Si times Deum, non facias praeceptum regis Aegypti: ille enim praecipit ut in deliciconcupiscas; tu, si times Deum, et exhir actus et intellectus bonos vitam acqui
Abbreviated transcription (Latin):
et inclina aur̃e tuã. et obliuiscere
popłm tuũ et domũ patris tui. qͥa
concupiuit rex spetiem tuã hec gͦ est
que exiit de domo patris: et uenit ad
aquas: ut lauaretur a peccatis que con¬
cera miscłie statim suscepit: et mise¬
ueniens. in palude inuenit iacentem᷑:
eum nutriri. Nutrit᷑ apud suos: ibi ag̃
inducit᷑ ad eam: et adoptatur in filiũ.
baptismi: suscepit etiam leg̃e. Quȩ ta¬
ter huimodi tegmina: pice et bitumi
nit ex gentib et assumeret eam de lu¬
teis et palustrib locis. atq intra sapĩe
aulas et regalia tecta conscisceret. Hec
pud illos enĩ qui spĩtalit̃ eam intelle¬
gere nesciunt. paruula ẽ et infans: et
lactantium cybos habens. Cũ uͦ ad eccle¬
tior et ualidior est moyses. Amoto enĩ¬

Expanded text:
 Obliviscere populum tuum, et domum patris tui, quia concupivit rex speciem tuam . Haec est ergo quae exivit de domo patris, et venit ad aquas, ut lavaretur a peccatis quae concera misericordiae suscepit, et miseveniens in paludem, invenit Mosen jacentem eum nutriri. Nutritur apud suos, ibi agit ducitur ad eam, adoptatur in filium. baptismum suscepit legem: quae tatra hujusmodi tegmina, pice et bituminniret ex gentibus, et assumeret eam de luteis et palustribus locis, intra sapientiae aulas et regalia tecta. Infantiam pud illos enim qui eam spiritualiter non intelligunt, parvula est, et infans, et lactantium habens cibos: cum ad Eccleses et validior
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. uide statim ut natus inmo ut rena¬
tus fueris: quid tibi ĩminet. Hoc ẽ illud
qd̃ in eugłio legis. qr ihe statim ut ascen¬
dit de baptismo ductus ẽ in desertũ a
spũ: ut temptaret᷑ a diabolo. Hoc gͦ ẽ¬

Expanded text:
t: vide statim ut natus, imo et renatus fueris, quid tibi imminet. Hoc est illud quod in Evangelio legis, quia Jesus, ut ascendit de baptismo, ductus est a spiritu, ut tentaretur a diabolo. Hoc e