comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
putatus est. Iudeus enim erat & circ̃¬
cisus uocatus noluit adducere p̃putiũ:
id est uoluit ita uiuere acsi circum cis
non eẽt. Hoc enu iam in potestate
habebat & sub lege quidem non erat
& alia lex di: sicut ꝑditi manichei solent
dicere. Alioquin si cum illa fecit finris¬
se putandꝰ ẽ. finrit & paganum. & sacͥfi¬
cauit idolis. quia dic̃ factum se fuis¬
se his qui sine lege sunt quasi sine lege
quos utiq non nisi gentiles quos paga¬
nos dicimus uult intelligi. alud ẽ gͦ
ẽẽ sub lege. aliud in lege. aliud sine lege.
Sub lege carnales uidei. in lege spũales
& iudei &. xp̃iani. Unde illi seruauert̃
morem illũ patrium. s onera insolita
credentib gentib non imposuerunt. &
runt. nec isti p̃putiati curumcisi sunt.
Sine lege autem gentes quȩ nondum
crediderunt quib tam̃ se apls congru¬
isse testatur ꝑ miscd̾cm compassionẽ.
ñ ꝑ uersipeslem simulationẽ. id est ut

Expanded text:
putatus est; iudaeus enim erat et circumputatus est; iudaeus enim erat et circumcisus uocatus; noluit adducere, id est noluit ita uiuere, ac si circumcisus non esset. hoc enim iam in potestate habebat. et sub lege quidem non erat et alia lex dei, sicut perditi Manichaei solent dicere. alioquin si, cum illa fecit, finxisse putandus est, finxit et paganum et sacrificauit idolis, quia dicit factum se fuisse his qui sine lege sunt quasi sine lege, quos utique nonnisi gentiles, quos paganos dicimus, uult intellegi. aliud ergo esse sub lege, aliud in lege, aliud sine lege. sub lege carnales iudaei; in lege spiritales et iudaei et christiani, unde illi seruauermorem illum patrium, sed onera insolita credentibus Gentibus non imposuerunt; et runt; et ideo et illi circumcisi sunt; sine lege autem gentes, quae nondum crediderunt, quibus tamen se apostolus congruisse testatur per misericordem conpassionem, non per uersipellem simulationem, id est ut
Abbreviated transcription (Latin):
iigliũ. Idest ut non sit credentib
simptuosũ eugłium. ne putent ad ħ
sbi cugłirari ut id eugłistȩ quasi uen¬
lnc uideant᷑. & tamen redit ctiã atq
im ut ostendat qui sibi iure dm̃co
luat ꝙ ipse non faciat. Et non a
ns id faciebat. audiamus sequentia.
seruum feci ut plures lucrifacerẽ.
alasi sub lege ec̃m cum ipse non essẽ
lue lege cẽm cum sine lege di non eẽm
landi uersutia faciebat s compatiendi
iisdia. icl est non quasi ut se fingeret
lileum sicut nonnulli putauerunt
Alla legitima uetera ierosolimis ob¬
li uaut. Fecit enim hoc sca̾m libe¬
ram & manifestã sententiã suam in q̃
dicit. Circumcisus quis uocatꝰ ẽ non
adducat p̃putium. id est non sic iuurat
co dicit. Circumcisio tua p̃putium facta
c̃. Scđ̃m gͦ hanc sententiã suam quadi¬
cit circumcisus quis uocatus ẽ ñ addu¬
cat p̃putium. in p̃putio quis uocatus ẽ
non cucumcidat᷑. facit illa quȩ ñ intelli¬
gentib & parum attendentib finxisse

Expanded text:
euangelium, id est ut non sit credentibus sumptuosum euangelium, ne putent ad hoc sibi euangelizari, ut id euangelistae quasi uendere uideantur. et tamen redit etiam atque etiam, ut ostendat, quid sibi iure dominico liceat et ipse non faciat. ut non abns id faciebat, audiamus sequentia. seruum feci, ut plures lucrifacerem: quasi sub lege essem — cum ipse non essem sine lege essem — cum sine lege dei non essem, landi uersutia faciebat, sed conpatiendi misericordia, id est non quasi ut se fingeret iudaeum, sicut nonnulli putauerunt, quia legitima uetera Hierosolymis obseruauit. fecit enim hoc secundum liberam et manifestam sententiam suam, in qua dicit: circumcisus quis uocatus est? non adducat, id est non sic uiuat, co dicit: circumcisio tua praeputium facta est. secundum hanc ergo sententiam suam, qua dicit: circumcisus quis uocatus est? non adducat. in praeputio quis uocatus est? non circumcidatur, fecit illa, quae non intellegentibus et parum adtendentibus finxisse
Abbreviated transcription (Latin):
neq pecuniam in zonis ur̃is. ñeq pe¬
ram in uia. neq duas tunicas. neq cal¬
tamenta neq uirgam. Dignus ẽ oꝑa
tius cibo suo. Ecce ubi constituit dñs
quod idem apł̃s commemorat. Ad hoc
enim dixit illa om̃ia ne portarent ut
ubi opus cẽt ab eis acciꝑent quibꝰ an¬
nuntiabãt regnum dĩ. Ne quis autẽ
arbitret᷑ solis duodecim hoc fuisse ꝑ¬
misum. uide quid etiam lucas nar¬
rit. post hȩc inquit designauit dñs &
alios septuaginta duos. & misit illos
lnos ante faciem suam in omnẽ ci¬
ntatẽ & locum quo erat ipse uentu

Expanded text:
zonis uestris, non peram in uia neque duas tunicas neque calciamenta neque uirgam; dignus enim est operarius cibo suo. ecce ubi constituit dominus quod idem apostolus commemorat. ad hoc enim dixit illa omnia ne portarent, ut, ubi opus esset, ab eis acciperent quibus adnuntiabant regnum dei. Ne quis autem arbitretur solis duodecim hoc fuisse concessum, uide quid etiam Lucas narret. post haec, inquit, designauit dominus et alios septuaginta duo et misit illos binos ante faciem suam in omnem ciuitatem et locum
Abbreviated transcription (Latin):
& mulieres alique. quȩ erant curati
a sꝑitib immundis & infirmitatib ma¬
ria quȩ uocatur magdalene de qua de¬
monia septem exierant. iohanna upre
cure ꝓcuratoris herodis. & susanna
& aliȩ multȩ quȩ minnstrabant eis
de facultatib suis. Hoc exemplũ do¬
mini imitabant᷑ apłi ad accipiendum
debitũ sibi cibum. De quo d̃e añ

Expanded text:
e quae erant curatae ab spiritibus malignis et infirmitatibus, Maria quae uocatur Magdalene, de qua daemonia septem exierant, Iohanna uxor Chuzae procuratoris Herodis et Susanna et aliae multae, quae ministrabant eis de facultatibus suis. hoc exemplum domini imitabantur apostoli ad accipiendum debitum sibi cibum; de quo idem
Abbreviated transcription (Latin):
dnm nrm uidiꝰ Nonne opus neum
uos estis in dño: Si alis non sũ aplõ¬
s tam̃ uobis sum. Nam signacłin apła¬
tus mei uos estis in dño. Oca defensio a¬
pudͤ qͥui me interrogant hec ẽ. Nũqͥd
non habemus postestatem manducandi
& uibendi. Numqͥd non habemus po¬
Itestatẽ sororem mulierẽ circumaucen

Expanded text:
nostrum vidi? Nonne opus meum vos estis in Domino? Et si aliis non sum apostolsed tamen vobis sum: nam signaculum apostolatus mei vos estis in Domino. Mea defensio apud eos, qui me interrogant, haec est. Numquid non habemus potestatem manducandi et bibendi? Numquid non habemus potestatem mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
menbrũ xp̃i: Nemo gͦ dicat quia ñ
peccaui in dm̃ s peccaui in frẽm. In
hominẽ peccaui. leue peccatũ ẽ. aut
nullum peccatũ est. forte inde debes¬
dicere leunis: quia cito curat᷑. Pecca¬
sti in frem̃. fac satis & sanatus es. Ci¬
to fecisti rem mortiferã. s remedium¬

Expanded text:
a non peccavi in Deum, sed peccavi in fratrem, in hominem peccavi: leve peccatum est, vel nullum peccatum est. Forte inde dicis, Leve est, quia cito curatur. Peccasti in fratrem: fac satis, et sanatus es. Cito fecisti mortiferam rem, sed remediu
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ȩxemplum. cui fidelissimȩ mulic¬
res talia necessaria de siuis facultatib
ministrabant: Ampliꝰ autem fecit apo¬
stolus paulus ut de coapłis suis docu¬
mentum adhiberet huius licentiȩ a
dño ꝑmisisse. Neq enim rep̃hendens
pere noluisse. quod ei licere acciꝑe. cete¬
roꝵ etiam commnilitonũ eius more ꝓ¬
baret᷑. Aut solus ego & barnabas ñ
om̃s cugłiste & ministri uerbi dei. ha-¬
bebant potestatem a dño acceptã ut
non oꝑarent᷑ manib suis s ex egło ui¬
uerent. oꝑantes tantũmͦ sp̃ualia in p̃¬
dicatione regni cęloꝵ & edificatione
plius impendentes ecdiȩ sicut in illiꝰ
locis uͥ eugłrrabant infirmis congrue¬
re uidicabant. & ideo ne coapło suoᷤ
rep̃hendisse uideret᷑. subiungit & di-¬
cit. Quis militat suis stipendiis um
quam. Quis plantat iuneam. & srus¬
tum eius noncdit. Quis pascit gregẽ¬
& de lacte eus ñ manducat ⁊ Numquid

Expanded text:
tatis exemplum, cui fidelissimae mulietatis exemplum, cui fidelissimae mulieres talia necessaria de suis facultatibus ministrabant? Amplius autem fecit apostolus Paulus, ut de coapostolis suis documentum adhiberet hujus licentiae a Domino permissae. Neque enim reprehendens pere noluisse, quod ei licere accipere caeterorum etiam commilitonum ejus more probaretur. An ego solus et Barnabas non omnes euangelistae et ministri uerbi dei habebant potestatem a domino acceptam, ut non operarentur manibus suis, sed ex euangelio uiuerent, operantes tantummodo spiritalia in praedicatione regni caelorum et aedificatione plius inpendendo ecclesiae, sicut in illis locis, ubi euangelizabant, infirmis congruere iudicabant. et ideo, ne coapostolos suos reprehendisse uideretur, subiungit et dicit: quis militat suis stipendiis umquam? quis plantat vineam, et de fructu ejus non edit? quis pascit gregemt de lacte gregis non manducat? Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
igendum stipendiũ debitum. s cotidu¬
num uictũ de suis laborib transignd.
Audiel̃ at enim stabularius ad quc nl¬
neratus ille ꝑductus ẽ. si quid ampuꝰ
erogaueris in redeundo reddam tibi.
Amplnis gͦ crogabat apł̃s paulus qui
suis ut ip̃se testatur stipendiis milita¬
bat. In eugłio enim scͥptum ẽ. & fas¬
tum est deinceps & ipse it̃ faciebat ꝑ
ciuitatẽ & castellum predicans & rug̃i

Expanded text:
xigendo stipendium debitum, sed cotidixigendo stipendium debitum, sed cotidianum uictum de suis laboribus transigendo. audierat enim stabularius, ad quem uulneratus ille perductus est: si quid amplius erogaueris, in redeundo reddam tibi. amplius ergo erogabat apostolus Paulus, qui suis, ut ipse testatur, stipendiis militabat. in euangelio enim scriptum est: deinceps et ipse iter faciebat per ciuitatem et castellum praedica
Abbreviated transcription (Latin):
mulierẽ. neq ducendi s circum ducen¬
di. Herumptam̃ alios int̾̃pretes ñ fefa
lit. ꝙ mulierẽ non uxorem int̾p̃tati st̃.
Quod quisquis putat non potuisse
ab apłis fieri. ut cum eis scẽ conuersa¬
tionis mulieres irent quacũq eugłiũ
predicai ent ut eais de sibostantia sane¬
cesarra piistiarent. cugiin alue¬
e loculos habebat quo mitert̃ ped¬
nia que conferebat᷑ utiq a boni: sar¬
lib coꝵ uictui necessata. Quos lbci¬
los uide ꝯmendauit. ut etiam sure a
euitare non possemꝰ tolerare in eula
disceremus. Ille emm en quȩ nicelin¬
tur sicutꝰ scriptum ẽ auftrelat. &e ni¬
lieres uoluit ut se ad p̃panda co mins¬
tranda necessaria sequerent᷑. ostaniens
quod euglistis & ministris ãi. tamqna
militib a plebib dĩ tamꝙͣ ꝓuinials
deberet᷑. ut quisquis eo quod sbi der¬
tur uti nollet sicut apłs paulus noli¬
it amplius impenderet eccłiȩ. non g¬

Expanded text:
mulierem\' neque <ducendi\', sed ccil\'cumducenmulierem\' neque <ducendi\', sed ccil\'cumducendi\'. uerumtamen alios intt cmuliel\'em, non \'uxorem\' interpretati sunt.\' Quod quisquis putat non potuisse ab apostolis fieri, ut cum eis sanctae conuersationis mulieres circumirent, quacumque euangelium praedicabant, ut eis de sua substantia necessaria ministrarent, euangeliuet loculos habebat, quo mitteretur pecunia, quae conferebatur utique a bonis fidelibus eorum uictui necessaria: quos loculos Iudae commendauit, ut etiam fures, si euitare non possemus, tolerare in ecclesia disceremus. ille enim ea quae mittebantur, sicut de illo scriptum est, auferebat. et mulieres uoluit ut se ad praeparanda et ministranda necessaria sequerentur, ostendens, quid euangelistis et ministris dei tamquam militibus a plebibus dei tamquam prouincialibus deberetur; ut, si quis eo quod sibi deberetur, uti nollet, sicut Paulus apostolus noluit, amplius inpenderet ecclesiae non e
Abbreviated transcription (Latin):
lex ap̃i ut inuicem onera nr̃a poetemꝰ xiĩi.¬
ap̃m autem diligendo facile sustine¬
mus. infirmitatẽ alternis. etiam quem
nondũ ꝓpt̾ sua bona diligimꝰ. Cogita¬
mus enim quia ille quem ailiginius dñs
ꝓpter eum mortuus. ẽ. quam cantatẽ no¬
ꝓpter uicium in quo infirmꝰ ẽ minꝰ dili¬
gunus illum in illo consideremus qui
mortuus est ꝓpter ipsũ. Xp̃m autem
non diligere non infirmitas s mors ẽ
gamus ꝓpt̾ infirmũ cum infirmũ de¬
gͦ quod pleriq homines ista peccata
contempnunt & dicunt. Quid mag¬
num feci: in hominẽ peccaui. Noli con¬
tempnere. In hominem peccasti: His
nosse quia in hominẽ peccando ꝑisti
Si te ille in quem peccasti corripuerit
int̾ te & ipsũ solum. & audieris illum.
lucratus ẽ te. Quid ẽ lucratus est te ⁊ͥ
nisi quia ꝑieras si ñ lucraret᷑ te ⁊ Nam
si non ꝑieras quomodo lucratꝰ est: Ne¬
mo gͦ contẽpnat quando peccat in
cantes in fr̃s & ꝑcutientes conscienti¬

Expanded text:
lex Christi, ut inuicem onera nostra portemus. Christum autem diligendo facile sustinemus infirmitatem alterius, etiam quem nondum propter sua bona diligimus. cogitamus enim, quia ille quem diligimus, dominus propter eum mortuus est. quam caritatem nopropter uitium, quo infirmus est, minus diligimus, illum in eo consideremus qui mortuus est propter ipsum. Christum autem non digamus propter infirmum, cum infirmum dego quod plerique homines ista peccata contemnunt, et dicunt, Quid magnum feci? in hominem peccavi. Noli contemnere. In hominem peccasti: vis nosse quia in hominem peccando peristi? Si te ille in quem peccasti, corripuerit inter te et ipsum solum, et audieris illum, lucratus est te. Quid est, lucratus est te; nisi quia perieras, si non lucraretur te? Nam si non perieras, quomodo te lucratus est? Nemo ergo contemnat, quando peccat in cantes in fratres, et percutientes conscienti
Abbreviated transcription (Latin):
isto temꝑe. neq de hoc mundo. naꝙ
in ea felicitate qua excecant᷑ homins
qui obliuiscunt᷑ am̃. Hoc nosseͥ
non ad p̃sentis temꝑis bona nos fis¬
tos ec̃ xp̃ianos. s ad nescio quid alud
dum capit. De hoc enim bono dulils
est. quod ocłs non uidit nec aurla
diuit. nec in cor hominis ascenll
quȩ p̃pauit dłs diligentib se. Ci
quia hoc bonum tam magnum sa
hominem ꝑceptorem: tenuit dm̃ pro-¬
nissorem. Magnum est quod ꝓmit

Expanded text:
isto tempore, neque de hoc mundo est, neque in ea felicitate qua excaecantur homines qui obliviscuntur Deum. Hoc nosse non ad praesentis temporis bona nos factos esse christianos; sed ad nescio quid aliud, dum capit. De hoc enim bono dictum est, Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se. Ergo quia hoc bonum tam magnum, tam hominem perceptorem, tenuit Deum promissorem. Nunc enim quod ei
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit nobis. Qui autem suscepe¬
runt pacem nuntiandam ppło. contẽ¬
plati sunt ipsam sapientiam quantũ¬
in corhominis ascendit. Si n cor ho¬
ascendit: An non erat homo iohẽs.d
An forte nec in cor iołns ascendit: sed
ioħ̾is cor in illam ascendit: Quod e¬
nim ascendit in cor hominis. de imo
est ad hominem. Quo autem ascen¬
dit cor homnus. sur sum est ab homi¬
ne. Etiam fr̃s sic dici potest: quia si
ascendit in cor ioħis. si aliquo mͦ potest
dici: in tantum ascendit in cor ioħ̾is
in quantum ipse iolis non erat homo.¬
Quid est non erat homo: In quantũ
annuntiatores dĩ. Ideo carnalib &
animalib non ualentib ꝑcipe quȩ
sunt di. quid ait apłs: Cum enim di¬
citis. ego sum pauli ego apollo. non ne
homines estis: Quid eos uolebat face¬
re. quib exprobat quia homines erãt.
Uultis nosse quid eos facere uolebat:
Audite in psalmis. Ego alii estis & filii
excelsi om̃s. Ad hoc gͦ nos uocat d̾s: ne
simus homines. Sed tunc in melius ñ

Expanded text:
unt? 4. Qui autem susceperunt pacem nuntiandam populo, contemplati sunt ipsam Sapientiam, quanin cor hominis non ascendit, quoannis? An non erat homo Joannes? An forte nec in cor Joannis ascendit, sed cor Joannis in illam ascendit? Quod enim ascendit in cor hominis, de imo est ad hominem: quo autem ascendit cor hominis, sursum est ab homine. Etiam sic, fratres, dici potest quia si ascendit in cor Joannis, si aliquo modo potest dici, in tantum ascendit in cor Joannis, in quantum ipse Joannes non erat homoQuid est, Non erat homo? In quantum annuntiatores Dei. Ideo carnalibus et animalibus non valentibus percipere quae sunt Dei, quid ait Apostolus? Cum enim dicitis, Ego sum Pauli, ego Apollo, nonne homines estis ? Quid eos volebat facere, quibus exprobrabat quia homines erant? Vultis nosse quid eos facere volebat? audite in Psalmis: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes . Ad hoc ergo vocat nos Deus, ne simus homines. Sed tunc in melius non
Abbreviated transcription (Latin):
nis & malis. & cum diceret quod ocłs
non indit nec auris audiuit. nec in
cor hominis ascendit: non desunt qui
dicant. Putas quid est Ecce quid:
quod seruat d̾s solis bonis. quos ta¬
men ipse fecerit bonos: Eece quod est
breuit᷑ pretium nr̃m definitum est
plebs. Ero illoꝵ ds: se ipsum nobis p̃-
tium ꝓmisit. Quere aliud si inuene¬
ris melius. Si diccrem ꝓmisit aurum:
gauderes. Se ꝓmisit & tristis es: Si
diues dm̃ non habet quid habet: No-¬
lite aliquid a dõ querere nisi dm̃. Gra¬
dm̃ ab illo desiderabitis. Nolite time¬
re mopiam. Det se ipsum nobis & suf

Expanded text:
lis et bonis. Et cum dicerem, Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, non desunt qui dicant, Putas quid est? Ecce quid est quod servat Deus solis bonis, quos tamen ipse fecerit bonos: ecce quid est. Breviter praemium nostrum definitum est plebs . Ero illorum Deus: praemium nobis se ipsum promisit. Quaere aliud, si inveneris melius. Si dicerem, Promisit aurum; gauderes: se promisit, et tristis es? Si dives Deum non habet, quid habet? Nolite aliquid a Deo quaerere; nisi Deum. Gram ab illo desiderate. Nolite timere inopiam: dat se ipsum nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
di. Dedit nob̃ naturam ut essemus.
dedit animam ut unieremꝰ. dedit m̃¬
tem ut intelligeremus. dedit alimenta
ut mortalem uitam sustentarcmꝰ. dedit
lucem de celo. dedit fontes de t̾ra. S
hec om̃ia commuma dona sunt bono¬
rum & maloꝵ. Si hȩc dedit & malis
nichil ne ꝓprium seruat bonis. Seruat
plane. Q quid est illud quod seruat
bonis: Quod ocłs non uidit. nec auri
audiuit. nec in cor hominis ascendit.
Quod enim in cor hominis ascendit. in¬
fra cor hominis erat. Ideo incor ascendit
quia supra illud est cor quo ascendit.
Quid seruat bonis. Cor illuc ascendit.
Nlon quod ascendit incor tium: s quo
ascendit cor tuum: hoc tͥ seruat ds No¬
li surdus audire sursum cor. Quod gͦ
non audunt quia non est sonus. in cor
hiominis non ascendit quia non est
serrena cogitatio. Sic intelligite quod
ocłs non uidit nee auris audunt. nec
li cor hominis ascenait. quȩ p̃pauit

Expanded text:
. Dedit nobis naturam, ut essemus: dedit animam, ut viveremus: dedit mentem, ut intelligeremus: dedit alimenta, ut mortalem vitam sustentaremus: dedit lucem de coelo, fontes de terra. Sed haec omnia communia dona sunt bonorum et malorum. Si haec dedit et malis, nihil ergo proprium servat bonis? Servat plane. Et quid est illud quod servat bonis? Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Quod enim in cor hominis ascendit, infra cor hominis erat: ideo in cor ascendit, quia supra illud est cor quo ascendit. Quod servat bonis, cor illuc ascendit. Non quod ascendit in cor tuum, sed quo ascendit cor tuum, hoc tibi servat Deus. Noli surdus audire, Sursum cor. Quod ergnon audivit, quia non est sonus; nec in cor ascendit, quia non est terrena cogitatio. Sic intelligite, Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi ipse ec̃t & filius hominis ꝓptir
formam serui quam accepit. qui est
tamen ꝓpt̾ quid. & quid scd̾m quos
dicatur adnuiante dño prudens e
diligens & pus lector intelligit. Hen
ecce diximus quia scđ̃m il quod est
mo. Propt̾ quod etiam nemo inquit
ascendet in celum. nisi qui de celo des¬
cendit filius hominis qui in celo est.
Si gͦ attendas distinctionem substani¬
arum: filius dĩ de celo descendit. fili
hominis crucisixus est: si unitatem ꝑ¬
sone & filius hominis descendit dec¬
lo. & filius dĩ ẽ crucifixus. Ipse enm¬

Expanded text:
 ipse esset filius hominis propter formam serui, quam accepit, qui est tamen propter quid, et quid secundum quid dicatur, adjuvante Domino, prudens et diligens et pius lector intelligit. Nam ecce diximus: Quia secundum id quod Deus homo. Propter quod etiam: Nemo, inquit, ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo . Si ergo attendas distinctionem substantiarum, Filius Dei de coelo descendit, Filius hominis crucifixus est: si unitatem personae, et Filius hominis descendit de coelo, et Filius Dei est crucifixus. Ipse e
Abbreviated transcription (Latin):
mais. Apss tam̃ cum de concubituẽ¬
ansatorum loqueret᷑ non ibi maiorẽ
afortatt̃ iuro quam femine dedit:
s ur inquit uxori debitũ readat. simi¬
sit̃ uxor uiro. Nxor non habet potesta¬
em corꝑis sui s uir. similit̃ autẽ & uir
Quando in hac re parem utriꝰq ẽẽ uo¬
luit potestatẽ puto quod nob̃ intelligen¬
dum insinuet. istam de concumbendo
ł non concombendo reglam ñ ꝑtinere
ad ea uota uͥ non habent parẽ uir &
mulier potestatẽ. s maior uiri est acꝓ
non debere reddere uota sua si uror ꝓ¬
hbuerit: s uxorẽ si uir ꝓhibuerit. Q¬

Expanded text:
antur. Apostolus tamen cum de concubitu cantur. Apostolus tamen cum de concubitu conjugatorum loqueretur, non ibi majorem auctoritatem viro quam feminae dedit: Sed uxori, inquit, vir debitum reddat, similiter et uxor viro. Uxor non habet potestatem corporis quando ergo in hac re parem utriusque esse uoluit potestatem, puto quod nobis intellegendum insinuet istam de concumbendo uel non concumbendo regulam non pertinere ad ea uota, ubi non habent parem uir et mulier potestatem, sed uiri maior est ac non debere reddere uota sua, si uxor prohibuerit, sed uxorem, si uir prohibuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
amfestum ẽ ita uoluisse legeni feamuĩ
ẽẽ sub uiro. ut nulla uota cius que ab¬
stinentiȩ causa uouerit reddant̃ anca
nisi auctor uir fuerit ꝑmittendo. Llã
cum ad peccatũ eiusdem iuri ꝑtinero
uoluerit. si prius ꝑmiserit ꝙ postea ꝑ¬
hibuerit etiam hic tamen ñ dixit it
faciat mulier quod uouerat. quia ꝑ¬
missa prius a uiro fuerat. s uri chett
ẽẽ peccatum quia abnuit quod priuns
concesserat non tamen mulieri uel çe
hoc ꝑmissum dedit ut cum pius ut
ei concesserit. postea si ꝓhibuerit contỹ¬
natur. Utrum autẽ ista etiam ad uti
continentiȩ & a concubitu abstincims
ꝑtincant merito queritur. ne fort ia
tantum intelligenda sint aducisus a¬
nimam uoueri quȩ sunt in abis e po¬
tib: quod uidet᷑ ꝙ illud signifient ibl
dñs ait. nonne anima plus ẽ quꝰ eled
& cum de ieiunio p̃cipit᷑ ita p̃cipitis.
affligetis animas ur̃as. marime aud¬
cum hic lex auctoritatẽ iuro tribua
pauerit. si autem renmierit ñ debe¬

Expanded text:
festum est ita uoluisse legem feminam esse sub uiro, ut nulla uota eius, quae abstinentiae causa uouerit, reddantur ab ea, nisi auctor uir fuerit permittendo. nam cum ad peccatum eiusdem uiri pertinere uoluerit, si prius permiserit et postea prohibuerit, etiam hic tamen non dixit, ut faciat mulier quod uouerat, quia permissa prius a uiro fuerat. uiri dixit esse peccatum, quia abnuit quod prius concesserat; non tamen mulieri uel ex hoc permissum dedit, ut, cum prius ei uir concesserit. postea si prohibuerit contnatur. Utrum autem ista etiam ad vota continentiae et a concubitu abstinentiae pertineant, merito qutantum intellegenda sunt aduersus animam uoueri, quae sunt in cibis et potionibus. quod uidetur et illud significare, ubi dominus ait: nonne anima plus est quam esca? et cum de ieiunio praecipitur, ita praecipitur: adfligetis animas uestras. nescio aucum hic lex auctoritatem viro tribuatbaverit; sin autem renuerit, non debe
Abbreviated transcription (Latin):
i scõ. Nam si templum facere sicut
salomon fecit de lignis & lapidibus
uberemur utiq faciendo templũ la¬
ssumus: S p̃s sc̃s si creatura non cͣ¬
itor cẽt: ꝓfecto creatura rationalis e¬
sit ipsa est sumina creatura. Q ideo in
rigla fidei non pone̾t᷑ ante eccłiam. qͥa
ꝙ ipse ad eccłiam ꝑtineret. in illa cius
partt quȩ in celis ẽ. nec haberet tem¬
plum s etiam ipse templum esset. Te¬
plũ autem habet de quo dicit apł̃s. lles
i uobis est quem habetis adco. de qͥbꝰ
alio loco dicit. nescitis quia corꝑa ur̃a
bra templum ht̃ ⁊ Neq aliud templũ
cus aliud templum di ẽ. cum idem
dicat apł̃s. nescitis quia templũ dei
estis: Quod ut ꝓbaret adiccit. & sp̃s
d̃i habitat in uobis. D̾s gͦ habitat in
Mod factus c̃ caput eccłiȩ que in ho¬
minib ẽ. ut sit in om̃ib ipse pͥmatũ
uinens att. Soluite templũ hoc. & pꝰ¬

Expanded text:
 spiritui sancto. nam si templum ei facere, sicut Salomon fecit, de lignis et lapidibus iuberemur, utique faciendo templum laritus sanctus si creatura, non creator, esset, profecto creatura rationalis esset; ipsa est enim summa creatura. Et ideo in Regula fidei non poneretur ante Ecclesiam, quia et ipse ad Ecclesiam pertineret in illa ejus parte quae in coelis est. Nec haberet templum, sed etiam ipse templum esset. Templum autem habet, de quo dicit Apostolus:  vobis est, quem habetis a Deo? De quibus alio loco dicit: Nescitis quia corpora vesbra templum habet? Neque enim aliud templum ejus, aliud templum Dei est, cum idem dicat Apostolus, Nescitis quia templum Dei estis: quod ut probaret, adjecit, Et Spiritus Dei habitat in vobis . Deus ergo habitat in quod factus est caput Ecclesiae, quae in hominibus est, ut sit ipse in omnibus primatum tenens
Abbreviated transcription (Latin):
a necessarioꝵ in societate aliaua ꝑsona¬
ium. alia fidelis. alia infidelis. alia pa¬
intũ erga filios. alia filioꝵ erga paren¬
is. alia postremo ea quȩ in his rebus
lnaxue intuenda est uiri & uxoris.
ibi mulierẽ coniugatam non licet dice
ii quod uolo facio de meo cum ipsa ñ
sir sua s capitis sui hoc ẽ uri sui. Nam
si quedam ut comiemorat apłs pe¬
trus. mulieres sc̃ȩ quȩ in dm̃ sꝑabant
unabant se subditȩ iuiris suis sicut sa¬
ia obsequebat᷑ abrahȩ dñm cũ uocans¬

Expanded text:
a necessariarum in societate aliqua personaa necessariarum in societate aliqua personarum, alia fidelis alia infidelis: alia parentum erga filios alia filiorum erga parentes. alia postremo ea, quae in his rebus uel maxime intuenda est, uiri et uxoris, ubi mulierem coniu gatam non licet dicere: \'Facio, quod uolo, de meo\', cum et ipsa non sit sua sed capitis sui, hoc est uiri sui. nam sic quaedam, ut commemorat apostolus Petrus, mulieres sanctae, q u ae in deum sperabant, ornabant se subiectae suis uiris. sicut Sarra obsequebatur Abrahae dom
Abbreviated transcription (Latin):
tantũbonum ẽ. quod pauꝑum canan
largiorib elemosinis refecisti. qunul
malum ẽ quod uri tui mentẽ atinl
no pposito subriusti: an ciuusq̃ aiił
ꝑalis salus carior ec̃ debuerat quanl
eterna: Nonne si ampliorẽ misclia
cogitans ideo pauꝑib ris tuas cogale
defcrres. ne scandalatus martas ui
aopret uberiores tibi lemosinas ds̃ cõ¬
pusares⁊ Proide siuecolas quud adqͥsi¬
pas quando lucrata fueras urum tuũ
it secum xͦ sanctiore castitate seruret.
melige ꝑ illas elemosinas tuas quib cor
euis cuer sum ẽ. quanto grauiore damp¬
no ꝑcussa fueris. quã sunt illa lucra que
elestia cogitabas:. Sierum ibi habet mag¬
num locum panis fractus esurienti. qͣuͣ¬
homo eripit̃ eiabolo tamꝙͣ. lconi rugien
a & quem deuoret querenti: Ncq hoc i¬
ta dicimus ut si quisquã scandalrratus
sunt de bonis oꝑib nr̃is ab eis desisten¬
idum putemꝰ. s alia causa est alienoꝵ. ali¬

Expanded text:
tantum bonum est, quod pauperum carnem tantum bonum est, quod pauperum carnem largioribus elemosynis refecisti, quantum malum est, quod uiri tui mentem a tam bono proposito subruisti? an cuiusquam tibi temporalis salus carior esse debuerat quam huius aeterna? nonne, si ampliorem misericordiam cogitans ideo pauperibus res tuas erogare differres. ne scandalizatus maritus tuus deo periret, uberiores tibi deus elemosynas inputaret? proinde, si recolis. quid adquisiueras, quando lucrata fueras uirum tuum, ut tecum Christo sanctiore castitate seruiret, intellege, per illas elemosynas tuas. quibus cor eius euersum est, quanto grauiore damno percussa fueris, quam sunt illa lucra, quae caelestia cogitabas. si enim habet ibi magnum locum panis fractus esurienti, quanhomo eripitur diabolo tamquam leoni rugienti et. quem deuoret. inquirenti! Neque hoc ita dicimus. ut, si quisquam scandalizatus fueiit de bonis operibus nostris, ab eis desistendum putemus; sed alia causa est alienarum ali
Abbreviated transcription (Latin):
let quod om̃ia. aut penc omia ap l
bebas nescio quib duob tansiuou
monachis tamꝙͣ pauꝑib ciogansis
naueris. tunc ille detestans cos tceri
non dei seruos s domus aliens paudi¬
tores. & tuos captiuatores & depuant¬
res putans tam scãm sarcinam qran
tecum subierat indignatus abict. in¬
firmus enim erat & iło tibi quo in õ¬
muni ꝓposito fortior uidebaris non cit
p̃sumptione turbandus. s dilectiont
portandus. qui etiam si ipsas ad clemost¬
nas largius faciendas forte pigrius mo¬
uebatur. posset ista condiscrt si tus in¬
opinatis non feriretur expensis s gapis¬
tatis mitaretur obsequiis. ut ctam
hoc quod temere sola sccisti multo con¬
sultius dilectione concoedi. malto cedi¬
natnis & honestuis ambo faccretis. ne
blasphemarent᷑ serui c̃i. si tamen hoc
fuerunt. qui marito absente atipa ad¬
nesciente ab ignota muliere e aliaui
uxore tanta sumpserunt. & laudaret. an
neret᷑. Nunc autẽ inconsiderata fesli¬
natione attende quid feceris. Numqͥd¬

Expanded text:
et, quod omnia uel paene omnia. quae habebas, nescio quibus duobus transeuntibus monachis tamquam pauperibus eroganda donaueris, tunc ille detestans eos tecum et non dei seruos sed domus alienae penetratores et tuos captiuatores et depraedatores putans tam sanctam sarcinam, quam tecum subierat, indignatus abiecit. infirmus enim erat et ideo tibi. quae in communi proposito fortior uidebaris, non erat praesumptione turbandus sed dilectione portandus, quia, etiamsi ad ipsas elemosynas largius faciendas forte pigrius mouebatur. posset et ista condiscere, si tuis inopinatis non feriretur expensis, sed expectatis inuitaretur obsequiis. ut etiam hoc, quod temere so\'a fecisti, multo consultius dilectione concordi multoque ordinatius et honestius ambo faceretis nec blasphemarentur serui dei. si tamen hoc fuerunt, qui marito absente atque nesciente ab ignota muliere et aliena uxore tanta sumpserunt. et laudaretur dpertas. Nunc autem inconsiderata festinatione adtende quid feceris. u
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. sicut dictum ẽ. ego & pat inii
sumus s ait unus sp̃s c̃. Cum au¬
tem tu ñ dicas cum adheret pati
filius unis ds ẽ. utquid & tu auhi
Nunc saltẽ distingue duo ista que
non potiusti cum simul cẽmus in no¬
stra disputatione distinguere. Diign¬
ter itaq attende quod dico. Quando
de rebus du abus aut plurib dicit᷑
unus ẽ aut una. ẽ. & additur auid
unus uel quid una. & de lis quȩ di-

Expanded text:
sunt; sicut dictum est, Ego et Pater unum sumus: sed ait, unus spiritus est. Cum autem tu non dicas, Cum adhaeret Patri Filius, unus Deus est; utquid et tu adhibNunc saltem distingue duo ista, quae non potuisti, cum simul essemus, in nostra disputatione distinguere. Diligenter itaque attende quod dico. Quando de rebus duabus aut pluribus dicitur, Unus est, vel, una est, et additur quid unus vel quid una; et de his quae di
Abbreviated transcription (Latin):
le uiroꝵ ur̃oꝵ. subditȩ obsequmim.
Nulla sit in uobis ꝓt̾uitas. nulla sip¬
bia. ñ contumeliosa ceruix. non aliqua
inobedientia. ꝓrsus tamꝗͣ ancillȩ seru-¬
te. Sed ubi uentum fuerit ad illud nego
li litigare. noli contradicere. Contnp¬
cẽ in uxore. fcito patient̃. & si aibia.
litiga. Patient᷑ percat uilla tua. nol
anma ipsnis te patiente percas. l
ores suas. Scio quid faciunt. noll
nsfitia. Quare rogo; Quare: Quiae
ouir sum. Nires in fortitudine tua ꝓ¬
pem. quia uir es. Hir es uince libidi¬
nem. Quomꝰ uir. quia uxor ẽ fortior Tu
escaput mulieris iur: uerum est. Si ca¬
pno est ducat. ixor sequatur. Si capt̃
iude quo eas. noli ire quo non uis. ut se
Dolat tͥ si tu solus ruas. ⁊elo non uis
ur rat illa. timore noli ruere tu. Noli¬
te autem pudicissimȩ semine imitari¬
lut uobiscum uuant. aut soli ꝑeant.
inpudico marito non debet mulier pu¬

Expanded text:
estrorum, subditae ad obsequium. Nulla sit in vobis protervitas, nulla superbia, non contumeliosa cervix, non aliqua inobedientia: prorsus tanquam ancillae servite. Sed ubi ventum fuerit ad illud negotli litigare, noli contradicere. Contempesse in uxore, ferto patienter; et si dubitat, litiga. Patienter pereat villa tua, non anima ipsius te patiente pereat. CAores suas. Scio quia faciunt, novi.justitia! Quare, rogo te? quare? Quia ego sum vir. Vir es? in fortitudine tua probemus, quia vir es. Vir es? vince libidinem. Quomodo vir, quo uxor est fortior? Tu es caput mulieris, vir, verum est. Si caput est, ducat, uxor sequatur. Sed ubi rvide quo eas. Noli ire quo non vis ut sequ si tu solus ruas. Zelas, non vis ut ruat illa: time, tu noli ruere. Nolite autem, pudicissimae aut vobiscum vivant aut sine vobis pereant. inpudico marito non debet mulier pu
Abbreviated transcription (Latin):
dus & concupiscentia eius. Qu autẽ
fecerit uoluntatem di manet in et̃¬
num sicut ille manet in et̾num. Is¬
ła gͦ dilectio mundi quȩ uniuersałc
in se concupiscentiam continet mun¬
di. generalis est fornicatio qua pecca-¬
tur in corpus ꝓprium eo quod om̃ibꝰ
corꝑalib & iusibilib & temꝑalibꝰ desi¬
diis & uoluptatib humanis indesi¬
nent̾ seruit animus ab isd creadoe
unuersoꝵ desolatus asa derelieh¬
te ad interiora & supiora ꝑcipindi
quȩ non pͥuatim s communter a
omnib qui talia diligunt sinc illaq
gustia uel inuidia casto possidert an¬
plexu ł sibi ł aliis consulit. ꝙ si falet
in aliquo ꝑ ignorantiam tempalim.
quia & hoc temꝑalit̃ gerit. & mouus
agendi non tencat quem debelat ini¬
mana temptatio. ẽ. Ꝙ magnum ait
hanc uitam fic degere. quam ueluit
uiam redeuntes carpimus ut temyta¬
tio nos non app̃hendat nisi human
Hoc enim peccatũ extra corpus õ.
nec fornicatiom deputatur & ꝓpteria

Expanded text:
et concupiscentia ejus. Qui autem fecerit voluntatem Dei, manet in aeternum, sicut ille manet in aeternum. Ista ergo dilectio mundi, quae universalem in se concupiscentiam continet mundi, generalis est fornicatio, qua peccatur in corpus proprium, eo quod omnibus corporalibus et visibilibus, et temporalibus desideriis, et voluptatibus humanis indesinenter servit animus ab ipso Creatore universorum desolatus atque derelite ad interiora et superiora percipienda, quae non privatim, sed communiter ab omnibus qui talia diligunt, sine ulla angustia vel invidia casto possidentur amplexu, vel sibi vel aliis consulit; et si fallatur in aliquo per ignorantiam temporalium, quia et hoc temporaliter gerit, et modum agendi non teneat quem debebat, humana tentatio est. Et magnum est hanc vitam sic degere, quam velut viam redeuntes carpimus, ut tentatio nos non apprehendat nisi humana . Hoc enim peccatum extra corpus est, nec fornicationi deputatur, et propterea
Abbreviated transcription (Latin):
lionem qua colitur ds sicut dignũ est
factum ab hominib̾ nͥ aut uͦ do sicut
salomon ficit. aut cis qui ꝓ diis habe¬
rentur. sicut gentes que ignorant dm̃.
Sp̃s autem sẽs quod cum magno ho¬
nore de do dictum ẽ. non in manu¬
factis templis habitat. s corpꝰ nr̃mm

Expanded text:
ligionem qua colitur Deus, sicut dignum est factum ab hominibus, nisi aut vero Deo, sicut Salomon fecit; aut eis qui pro diis habentur, sicut gentes quae ignorant Deum. Spiritus autem sanctus, quod cum magno honore de Deo dictum est, non in manufactis templis habitat , sed corpus nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
cata. & duo genera peccatoꝵ. Aut enĩ
in dm̃ peccat homo aut in hominẽ.
Peccatur autem in dm̃ etiam corrũ-¬
pendo templum eius in te. Q enim
d̾s redemit te sanguine filii sui quã¬
quam & anteꝗͣ redimereris. cuiꝰ eras
nisi eius qui condidit omĩa. Peculia¬
riter quod̾amodo te habere uoluit. re¬
demptum sanguine filii sui. Non es-
te domium suam. Numqͥd tu uis eu̾ti¬
domum tuam: Sic nec d̾s suã. hoc ÷
te ipsum. Si tͥ non parcis ꝓpter te ip
plum suũ. Templũ enim dĩ scm̃ est
quod estis uos. & qui templum dei
uiolauerit. disperdet illum deus.

Expanded text:
cata et duo genera peccatorum, aut enim in Deum homo peccat, aut in hominem. Peccatur autem in Deum etiam corrumpendo templum ejus in te, etenim Dominus redemit te sanguine Filii sui quanquam et antequam redimereris, cujus eras, nisi ejus qui condidit omnia? Peculiariter tamen quodammodo habere voluit redemptum sanguine filii sui. Non estite domum suam. Nunquid tu vis domum tuam everti? si nec Deus suam, hoc est, te ipsum? Si tibi non parcis propter te ipsplum suum, templum enim Dei sanctum est quod estis vos, et qui templum Dei violaverit, disperdet illum
Abbreviated transcription (Latin):
meiuiri. audiunt me femine. Quid
ad me irascimini: Utinam faciatis qd̃
scriptum ẽ. irascimini & nolite pecca¬
re. Tuere debeo ne contingat michi
quod contigit tanto apło paulo. quod
cum leg̾et᷑ si intenti fustis audistis.
Ergo inmicus factus sum uobis uera
predicans: & si ita est fiat. & si ne-
meȩ sunt. sicut & uos filii mei estis.
audiant me. zelent uiros suos non
sibi seruent uanam głam. qua solent
a marits impudicis maions launi
mo ferunt. Nolo talem patientu sarx¬

Expanded text:
me viri, audiunt me feminae, quid ad me irascimini? Utinam faciatis quod scriptum est, Irascimini, et nolite peccare . Timere debeo, ne contingat mihi quod contigit apostolo Paulo, quod modo cum legeretur, si intenti fuistis, audistis: Ergo inimicus factus sum vobis verum praedicans ? Et si ita est, fiat. Si necessmeae sunt, sicut et vos filii mei estis. Audiant me: zelent viros suos; non sibi servent vanam gloriam, qua solent a maritis impudicis matronae laudari, equo animo ferunt. Nolo talem patientia
Abbreviated transcription (Latin):
fructũꝙ sium ꝓuenut. Quid ẽ gͦ
omie peccatũ qd̾ c̃ꝙ stacrit homo ext̃
corpiis ẽ. qui autem fornicat᷑ in cor¬
pus suum peccat: Primum quia in
corpe isto homo constitutus quicqͥd
solo tantũ animo poterit iniq con¬
cupiscere dici non potest extra corpꝰ
hoc hominem facere. cum constet cũ
carnali sensu. & carnali prudentia hoc
agere. isto adhuc circumseptum corꝑe
Nam ꝙ quod in psalmo scͥptum. ẽ. dix̃
iopus in corde suo non ẽ d̾s. idem be
ante tribunal xͥ ut recipiat unusqͥs¬
q scđm ea quȩ ꝑ corpus gessit siue
bonum siue malum. quia u delicet
non nͥ in corꝑe constitutꝰ impus po¬
tuit dicere non ẽ ds. ut taccam quod
mositates. dissensiones. inuidias. he¬
reses. & tamen oꝑib carnis ista attri¬
buit. doctor gentium in fide & ueri¬
tato. Quid ẽ gͦ om̃e peccatũ quodc̃q
fẽcerit homo extra corpus c̃ & unum¬

Expanded text:
. Quid est ergo, Omne peccatum quodcunque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat? Primum, quia in corpore isto homo constitutus, quidquid solo tantum animo poterit inique concupiscere, dici non potest extra corpus hoc hominem facere, cum constat eum carnali sensu et carnali prudentia hoc agere, isto adhuc circumseptum corpore. Nam et quod in psalmo scriptum est: Dixit impius in corde suo, Non est Deus, idem beaante tribunal Christi, ut recipiat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit suum, sine bonum siue malum, quia uidelicet non nisi in corpore constitutus impius potuit dicere: non est deus; ut taceam quod mositates, dissensiones, inuidias, haereses? et tamen operibus carnis ista tribuit doctor gentium in fide et ueritate. quid est ergo: \'omne peccatum, quodcumque fecerit homo, extra corpus est,
Abbreviated transcription (Latin):
plum utiq nos ip̃sos ñ haberet. Scͥp¬
tum ẽ quippe in apło. Nescitis quia
templũ dĩ estis: ꝙ sp̃c dĩ habitat in
uobis: & iterum. Nescitis ama corꝑa
ur̃a templum in uobis ẽ sp̃s scĩ. quem
habetis a d̾o: Nonne si templum alicu¬
i sc̃õ angło. & excellentissimo. de lignis
& lapidib faccremus. anathenatizare
ature exhiberemus camseruitutem qͦ
umi tantum debetur d̾o. Si gͦ sacrilegi
essemus faciendo templũ cuicumꝰq c̃a¬
ture. quomͦ ñ est ds uerus. cui ñ tẽplũ
facimus. s nos ipsi templũ sumus:

Expanded text:
plum utique nos ipsos non haberet. Scriptum est quippe in Apostolo, Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis ? Et iterum, Nescitis quia corpora vestra templum in vobis est Spiritus sancti, quem habetis a Deo ? Nonne si templum alicui sancto angelo excellentissimo de lignis et lapidibus faceremus, anathemaremur aam creaturae exhiberemus eam servitutem, quae uni tantum debetur Deo? Si ergo sacrilegi essemus faciendo templum cuicumque creaturae, quomodo non est Deus verus cui non templum facimus, sed nos ipsi templum sumus?
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dic̾et qui autem adheret dño u¬
num sunt: Quid enim aliud dicẽt
si hoc diceret nisi homo sc̃s & ds unũ
sunt. S ed absit ab illa sapientia ista
sententia. & tamen dixit qui adher&¬

Expanded text:
olus diceret, Qui autem adhaeret Domino, unum sunt? Quid enim aliud diceret, si hoc diceret, nisi, Homo sanctus, et Deus, unum sunt? Sed absit, absit ab illa sapientia ista sententia: et tamen dixit, Qui aute
Abbreviated transcription (Latin):
pus iam emptum magno p̾cio ia est
sangiune. xͥ p̃cioso. templumq sp̃s
scĩ factum a dño. ne talib flagitiis pol-¬
lueret᷑. s potius inuiolatum. tamqͣ
d̃i habitacłm seruaretur. agebat &
defendebat. Quare gͦ subuingere uo-¬
luit hoc unde disficilis questio nas-¬
ceretur. id est ut diceret om̃e pecca-¬
tum quodc̃q fecerit homo extra cor¬
pus ẽ. qui autem forncat᷑ in corpus
suum peccat. cum suic ipsa fornicati¬
o suic alia huiusmodi quȩ non insi
ꝑ corpus fiunt peccata turpitudini
& formcationi simillma non nisi per
ipsum corpus gerant᷑ atq exerceant᷑.
Quid eium . ᷤ Poterit ne eẽ quispiã
ut cetera memorata suꝑius taccam
fur. ł ebriosus. ł maledicꝰ ł rapax extͣ
oꝑationem corꝑis huius: Quamuis
nccipsa idolatria nec ipsa auaritia p̃

Expanded text:
pus iam emtum magno, id est Christi sanguine pretioso, templumque spiritus sancti factum a deo, ne talibus flagitiis pollueretur, sed potius inuiolatum tamquam dei habitaculum seruaretur, agebat et defendebat. quare ergo subiungere uoluit hoc, unde difficilis quaestio nasceretur, id est ut diceret: omne peccatum, quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat, cum siue ipsa fornicatio siue alia huius modi quae non nisi per corpus fiunt peccata turpitudini et fornicationi simillima non nisi per ipsum corpus generentur atque exerceantur? quid ergo? poteritne esse quispiam, ut cetera memorata superius taceam, fur uel ebriosus uel maledicus uel rapax extra operationem corporis huius? quamuis nec ipsa i
Abbreviated transcription (Latin):
endi ł excellendi ł contrectandi cupi¬
ditatem. ut in his finẽ boni sui po¬
nat. ali quid agit quicquid agit. tur¬
pit̾ agit. & fornicat᷑ in corpꝰ ꝓpriũ pe¬
cans. id est corporcarũ rerum falad¬
a simulachra introrsum rapiens e ua¬
na meditatione componens. ut ci nat
diumum aliquid nͥ tale iudcat᷑. Pri¬
uatim auara. fetatur errorib. & pͥ¬

Expanded text:
endi vel excellendi vel contrectandi cupiditatem, ut in his finem boni sui ponat, aliquid agit, quidquid agit, turpiter agit; et fornicatur in corpus proprium peccans , et corporearum rerum fallacia simulacra introrsus rapiens et vana meditatione componens, ut ei nec divinum aliquid nisi tale, videatur, privatim avara fetatur erroribus, et pr
Abbreviated transcription (Latin):
tem unus dicit᷑. & quid unus addicit᷑
& de diuersis substantiis dici potest. si¬
cut dictum est qui adheret año unꝰ¬
sp̃s ẽ. & de reb unius substantiȩ sic̃
dictum. c̃. erat eis amma una & cor u¬
num. Erat dix̃. non dixit erant. Qm̃
dut & quid erat id est anima & cor
lie etiam de patre & filio. & unum
mus quid unus. id est unus ds. unꝰ¬

Expanded text:
tem unus dicitur, et quid unus dicitur: et de diversis substantiis dici potest, sicut dictum est, Qui adhaeret Dominst; et de rebus unius substantiae, sicut dictum est, Erat eis anima et cor unum . Erat, dixit; non dixit, Erant: quoniam dixit et quid erat; id est, anima et cor. Sic etiam de Patre mus quid unus, scilicet unus Deu
Abbreviated transcription (Latin):
exerceant᷑. Si autem etiam generalem
ꝓpter quam dixisse uideatur. omne
peccatum quodcumq fecerit homo ȩx¬
tra corpus ẽ. qui autem fornicatur
in corpus pprium peccat sic accipien¬
dum ẽ & intelligendũ. ut quisq dum
non adheret deo quia adheret mun¬
do om̃ia temꝑalia diligens & concu¬
piscens merito in corpus ꝓpriũ pec¬
care dicat᷑. id est unuersȩ concupi¬
scentiȩ carnali deditus & subditus
factus tamꝗͣ totus creaturȩ seruus
ab ipso creatore alienus ꝑ illam mi-¬
tium omr̃is peccati suꝑbiam. cuius
suꝑbie initium ẽ. ut scͥptum ẽ. apos¬
tatare a deo. A quo generalis fornica¬
tionis malo quisq alienus. quod¬
cumq aliud peccatum potuerit ut
homo corruptibilis & mortalis incur¬
rere. hoc intelligat᷑ extra corpus esse
ia est extra corporee ꝙ tẽ ꝑalis om̃is
concupiscentiȩ malo alienum ẽẽ extͣ

Expanded text:
ere. Si autem etiam generalem nem, propter quam dixisse videatur, Omne peccatum quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat: sic accipiendum est et intelligendum, ut quisque dum non adhaeret Deo, qui adhaeret mundo, omnia temporalia diligens et concupiscens, merito in corpus proprium peccare dicatur, id est, universae concupiscentiae carnali deditus et subditus factus, tanquam totus creaturae servus ab ipso Creatore alienus, per illam initium omnis peccati superbiam, cujus superbiae initium est, ut scriptum est, apostatare a Deo . A quo generali fornicationis malo quisque alienus, quodcumque aliud peccatum potuerit ut homo corruptibilis adhuc et mortalis incurrere, hoc intelligatur extra corpus esse; id est, extra corporeae et temporalis omnis concupiscentiae malum, alienum e
Abbreviated transcription (Latin):
nichil de auro ł argento. ł quacũq pe¬
cuma rebusue ullis t̾renis sine arbitri¬
O euis facere debiusti. ne scandalrrares
hominem qui dõ tecum maiora uo¬
uerat. & ab eo quod de tua carne lici¬
ta potestate posset exigere se continen¬
ter abstulerat. Demq factum est ut
tus tibi non parcret sib̃i. Siat en

Expanded text:
nihil de auro uel argento uel quacumque penihil de auro uel argento uel quacumque pecunia, rebus ullis terrenis tuis sine arbitrio eius facere debuisti, ne scandalizares hominem, qui deo tecum maiora uouerat et ab eo, quod de tua carne licita potestate posset exigere, se continenter abstinuerat. Denique factum est, utrumperet et iratus tibi non parceret sibi. sicut en
Abbreviated transcription (Latin):
titur questio. utrũ redire debeas ad
concubitum uiri. Quod enim pari dõ
consensu ambo uoueratis. ꝑseueranter
usq in finem redaere ambo debustis.
A quo ꝓfecto si lapsus est ille. tu saltẽ
constantissime ꝑseuera. Quod te non
exhortarer nͥ quia tibi ad hoc ipse con¬
numerus te nullus defendisset annoꝵ
chil tibi aliud responderem. nisi quod
ait apłs. uxor non habet potestatẽ corꝑiᷤᷤ
sui s. uir. De qua potestate sic tibi iam
ꝑmiserat continentiã: ut eam tecum
& ipse susciꝑet. S ed illud: quod minus
te obseruare contristor. quia tanto hu¬
nilius & obedientius ei obsequi in do¬
mestica conuersatione debusti. quan¬
to ille religiosius tibi rem magnã etiã
imitando concesserat. Non enim qui¬
a parit temꝑabatis a commixtione
carnali. ideo tuus maritus esse destite¬
rat. immo uͦ sanctius int̾ uos coniuges
manebatis quanto scĩora concoedit᷑ pla¬
cita seruabatis. Nichil gͦ de tua ueste

Expanded text:
titur quaestio, utrum redire debeas ad titur quaestio, utrum redire debeas ad concubitum uiri. quod enim deo pari consensu ambo uoueratis, perseueranter usque in finem reddere ambo debuistis. a quo proposito si lapsus est ille, tu saltem constantissime perseuera. quod te non exhortarer, nisi quia tibi ad hoc ipse connumerus te nullus defendisset annoruhil tibi aliud responderem. nisi quod ait apostolus: Uxor non habet potestatem corporis sui sed uir. de qua potestate sic tibi iam permiserat continentiam, ut eam tecum et ipse susciperet. Sed illud est, quod minus te obseruasse contristor, quia tanto humilius et oboedientius ei obsequi in domestica conuersatione debuisti, quanto ille religiosius tibi rem tam magnam etiam imitando concesserat. non enim. quia pariter temperabatis a commixtione carnali, ideo tuus maritus esse destiterat; immo uero tanto sanctius inter uos coniuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita seruabatis. nihil ergo de tua ueste,