comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iubilemus. Bonum ÷ ds̃. Quale bonum :
Quis dicat : Ecce non possumꝰ dicere. & ñ
permittimur tacere. Ergo si ñ possumus
dicere & pregaudio non ꝑmittim tacere:
nec loquamur. nec taceamus. Quid gͦ facia¬
mus. non loquentes & non tacentes : Iubi¬
lemus. Iubilate dõ salutari nr̃o. iubilate
dõ om̃is terra. Quid ÷ iubilate : Deferte
uocem ineffabilem gaudiorum ur̃oꝵ. &
eructate in eum letitias ur̃as. Et quid erit
illa eructatio post saginam : Simͦ post
istas modicas refectiones tantum afficit᷑
anima nr̃a. quid erit. quando fiet post
redemptionem ab om̃i corruptione qđ
dictum ÷ inisto psalmo. qui satiat in boniᷤ
desiderium tuum: Et quasi quȩreres.
Quando satiat: Modo enim nonsatior. Ad
quod cunq me conuertero uilescit michi
adeptum. quamuis accenderit desideratũ.
cum om̃a quȩ dum non habeo amo. cum
habuero contemino. Quod bonum me
satiabit : Laus dĩ. & ipsa cum corpus qͦd

Expanded text:
jubilemus. Bonum est Deus. Quale bonum, jubilemus. Bonum est Deus. Quale bonum, quis dicat? Ecce non possumus dicere, et non permittimur tacere. Ergo si non possumus dicere, et prae gaudio non permittimur tacere; nec loquamur, nec taceamus. Quid ergo faciamus, non loquentes et non tacentes? Jubilemus. Jubilate Deo salutari nostro, «Jubilate Deo, omnis terra». Quid est, «Jubilate?» Efferte vocem ineffabilem gaudiorum vestrorum, et eructate in eum laetitias vestras. Et quid erit illa ructatio post saginam, si modo post modicas istas refectiones tantum afficitur anima nostra? quid erit, quando fiet post redemptionem ab omni corruptione, quod dictum est in isto psalmo, «Qui satiat in bonis desiderium tuum?» 9. Et quasi quaereres, Quando satiat? modo enim non satior; ad quodcumque me convertero, vilescit mihi adeptum, quamvis accenderit desideratum: cum omnia quae dum non habeo amo, cum habuero contemno, quod bonum me satiabit? Laus Dei. Et ipsa, cum corpus quod
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ de ÷ cui sũmum bonum. bonum est:
S unt enim & inferiora bona. quȩ aliis &
aliis sunt bona. Pecori quid bonum ÷ fr̃s
nisi implere uentrem. carere indigentia.
dormire. gestire. uiuere. sanum esse. gene¬
rare : Bonum illi ÷ & usq adquendam
modum habet boni sui mensuram tributã
& concessam ab om̃ium rerum creatore.
dõ. Tale tu bonum quęris: Dat & hoc ds̃.
sed noli tu hoc solum quȩrere. Cohȩres
xp̃i. quid gaudes quia socius es pecori : ẽrige
spem tuam adbonum bonorum om̃ium.
Ipse erit bonum tuum. a quo tu in tuo genere
factus es bonus. & om̃a in suo genere facta
sunt bona. Fecit enim ds̃ om̃ia bona ualde.
Ergo illud bonũ qͦd ds̃ ÷: si dicamus ualde
bonum. iam & de creatura dictũ ÷: fecit
ds̃ om̃a bona ualde. Quid gͦ illud bonum
dequo dictum ÷. nemo bonus nisi unus ds̃:
Dicimus quia bonum ÷ ualde : Recurrit
in affectu. Ueniat inmenten recens illa
tractatio psalmi. Ex plicare ñ possumus.

Expanded text:
Quid ergo deest cui summum bonum bonum est? Quid ergo deest cui summum bonum bonum est? Sunt enim et inferiora bona, quae aliis et aliis bona sunt. Pecori quid bonum est, fratres, nisi implere ventrem, carere indigentia, dormire, gestire, vivere, sanum esse, generare? Bonum illi est, et usque ad quemdam modum habet boni sui mensuram tributam, et concessam ab omnium rerum creatore Deo. Tale tu bonum quaeris? Dat et hoc Deus; sed noli solum quaerere. Cohaeres Christi, quid gaudes, quia socius es pecori? Erige spem tuam ad bonum bonorum omnium. Ipse erit bonum tuum, a quo tu in tuo genere factus es bonus, et omnia in suo genere facta sunt bona. Fecit enim Deus omnia bona valde. Ergo illud bonum quod Deus est, si dicamus valde bonum, jam et de creatura dictum est: «Fecit Deus omnia bona valde» . Quid ergo illud bonum de quo dictum est, «Nemo bonus nisi unus Deus?» dicimus quia bonum est valde? Recurrit in affectu. Veniat in mentem recens illa tractatio Psalmi: explicare non possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
Semper enim in hac uita luctamur cũ cor-¬
ruptione ista. Sed quid scriptum est :
N ouissima inimica destruetur mors. Post
destructionem mortis. nullum timebis
inimicum. Inde absorta ÷ mors inuictoria
Tunc gͦ erit uictoria tunc corona. Post cer¬
tamem gͦ coronabor. Post coronam quid
bonum & suspiras. Et hoc ipsum quod forte
eo reus detineris. qͦd bonum dĩ consilium
non audis. quid contemuendum & quid eli¬
gendum sit. qͦd forte neglegis discere.
si in eligendo bono fallebaris. Ubicunq
peccas. quasi bonum quęris. quasi refectionẽ
desideras. Bona sunt ista quȩ quęris. sedmala
tibi erunt de serto illo aquo bona factast̃.
Bonum tuum quęre oanima. Est enimbo¬
uum aliud alteri. & om̃s creaturȩ habent
qͦddam bonum suum integritatis suȩ &
per fectionis naturȩ suȩ. Inter ÷ quid cuiq
rei imꝑfectȩ necessarium sit. ut ꝑficiatur.
Quere tuum bonum. Nemo bonus. nͥ unus
ds̃. Sũmum bonum hoc ÷ tuum bonum.

Expanded text:
Semper enim in hac vita luctamur cum corSemper enim in hac vita luctamur cum corruptione ista: sed quid scriptum est? «Novissima inimica destruetur mors.» Post destructionem mortis, nullum timebis inimicum: inde «absorpta est mors in victoriam» . Tunc ergo erit victoria, tunc corona. Post certamen ergo coronabor, post coronam quid et suspiras: et hoc ipsum quod forte eo reus detineris, quod bonum consilium Dei non audis, quid contemnendum et quid eligendum sit; quod forte negligis discere, si in eligendo bono fallebaris. Ubicumque peccas quasi bonum quaeris, quasi refectionem desideras. Bona sunt ista quae quaeris; sed mala tibi erunt, deserto illo a quo bona facta sunt. Bonum tuum quaere, o anima. Est enim bonum aliud alteri, et omnes creaturae habent quoddam bonum suum, integritatis suae, et perfectionis naturae suae: interest quid cuique rei imperfectae necessarium sit, ut perficiatur; quaere tuum bonum. «Nemo bonus nisi unus Deus» . Summum bonum, hoc est tuum bonum.
Abbreviated transcription (Latin):
certaui. cursum consũmaui. fidem seruaui.
Decetero suꝑ ÷ mͥ corona iusticiȩ. quã reddet
michi dñs in illo die iustus uidex. Quare :
Quia agonem certaui. Quare : Quia cursũ
consũmaui. Quare : Quia fidem seruaui.
Unde certasti : Inde seruasti : Non autẽ¬
ego. sed gr̃ã dĩ mecum. Ergo & quod coro¬
naris. illius miscđia coronaris. Nusquam
sis superbus. sed semꝑ lauda dm̃. Om̃s re¬
tributiones eius noli obliuisci. Retribu¬
tio ÷ cum peccator & impius uocatus es.
ut iustificareris. Retributio ÷ cum rectꝰ
& gubnatus es necaderes. Retributio:
cum tibi uires sũministratȩ sunt: ut usq
infinem per seuerares. Retributio ÷ ut
etiam caro ista tua qua premebaris resur¬
gat. & nec capitis tui capillus intereat.
Retributio ÷ ut post resurrectionẽ coroneri.
Retributio est ut ineternum dm̃ ipsum sine
adiuuabar cum luctarer. finito certamine
coronabor. Iam nulla residua erit inimica
suggestio. uł corruptio cum qua lucter

Expanded text:
avi, fidem servavi: de caetero superest mihi corona justitiae, quam mihi reddet Dominus in illa die justus judex» . Quare? Quia «agonem certavi.» Quare? Quia «cursum consummavi.» Quare? Quia «fidem servavi.» Unde certasti? unde fidem servasti? «Non ego autem, sed gratia Dei mecum.» Ergo et quod coronaris, illius misericordia coronaris. Nusquam sis superbus; semper lauda Dominum, omnes retributiones ejus noli oblivisci. Retributio est, cum peccator et impius vocatus es, ut justificareris. Retributio est, cum erectus et gubernatus es ne caderes. Retributio est, cum tibi vires subministratae sunt, ut usque in finem perseverares. Retributio est, ut etiam caro ista tua qua premebaris, resurgat, et nec capitis tui capillus intereat. Retributio est, ut post resurrectionem coroneris. Retributio est, ut in aeternum Deum ipsum sine adjuvabar cum luctarer, finito certamine coronabor; jam nulla residua erit inimica suggestio vel corruptio cum qua lucter.
Abbreviated transcription (Latin):
diq bene dicitur. ut undiq bene uiuatur.
Benedicite dnm om̃ia oꝑa eius. quia cum
ceꝑis in bona uita benedicere dñm: omĩa
oꝑa eius eum benedicunt non merita tua
Ipse enim ꝑte & inte bonum oꝑatur. dicente
apło. Cum timore & tremore urãm ipsoꝵ
salutem oꝑamini. Ds enim ÷ qui operatur
in uobis. Ergo ne te extolleres quia facis
uerbum eius. quia facis uoluntatem eius:
uoluit te humiliari. respiciendo grãm eiꝰ.
unde hoc consecutus es. In om̃i loco dñatio.¬
nis eiꝰ. Beneoie aniora aiea oñai. Ipse ultimꝰ
uersus ÷: qui primus. Benedictio a capite.
benedictio infine. Abenedictione ꝓfecti
sumus. ab enedictione redeamus. inbene¬
dictione regnemus. AAEN

Expanded text:
ne vivatur. «Benedicite Dominum, omnia opera ejus.» Quia cum coeperis in bona vita benedicere Dominum, opera ejus eum benedicunt, non merita tua. Ipse enim per te et in te bonum operatur, dicente Apostolo: «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini; Deus enim est qui operatur in vobis» . Ergo ne te extolleres, quia facis verbum ejus, quia facis voluntatem ejus, voluit te humiliari, respiciendo gratiam ejus, unde hoc consecutus es. «In omni loco dominationis ejus. Benedic, anima mea, Dominum.» Ipse ultimus versus est qui primus: benedictio a capite, benedictio in fine; a benedictione profecti sumus, ad benedictionem redeamus, in benedictione regnemus. IN
Abbreviated transcription (Latin):
nis eius. Ne forte aliquis dicat. ñ possum
benedicere dñm inoriente quia ad occi¬
dentem profectus ÷ aut non possum in
occidente quia in oriente ÷. Non ab oriente
& ab occidente non adesertis montibus qm̃

Expanded text:
nis ejus.» Ne forte aliquis dicat: Non possum nis ejus.» Ne forte aliquis dicat: Non possum benedicere Dominum in oriente, quia ad occidentem profectus est; aut, Non possum in occidente, quia in oriente est. «Non ab oriente et ab occidente, non a desertis montibus; quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
nistri eius. facientes uoluntatem ipsius. uoᷤᷤ
uos benedicite dño. Om̃s enim male ui¬
uentes. & si lingua taceant: uita dnm
maledicunt. Quid ꝓdest quia hymnum
cantat lingua tua. si sacrilegium exalat
uita tua: Nale uiuendo multas linguaᷤᷤ
misisti inblasphemiam. Lingua tua ua¬
cat himno. & cętere te intuentiũ uacañ
blasphemiis. Si gͦ uis benedicere dñm:
fac uerbum eius. fac uoluntatem eius.
In petra ȩdifica noli in arena. Audire¬
dire & facere. inpetra ȩdificare est. Nec
audire nec facere. nichil edificare ÷. Si in
harena edificas: ruinam ȩdificas.
Si nichil edificas: ex positus pluuie. flumini¬
bus. uentis. ante rapieris quam steteris.
diri linguȩ tuȩ. Uitam tuam in terroga
ipsa tibi respondeat. Inuenis quid sis
mali. geme confitere. Confessio tua po¬
test dñm benedicere. simutatio tua in
benedictione perseueret. Pene dicrte
nis eiꝰ. Ergo in omni loco. Ibi non bene¬
dicatur. ubi ñ dñatur. In om̃i loco dñatio¬

Expanded text:
istri ejus, facientes voluntatem ipsius, vos, vos benedicite Dominum. Omnes enim male viventes, etsi lingua taceant, vita Domino maledicunt. Quid prodest quia hymnum cantat lingua tua, si sacrilegium exhalat vita tua? Male vivendo multas linguas misisti in blasphemiam. Lingua tua vacat hymno, et caeterae te intuentium vacant blasphemiis. Si ergo vis benedicere Dominum, fac verbum ejus, fac voluntatem ejus. In petra aedifica, noli in arena. Audiredire et facere, in petra aedificare est: nec audire, nec facere, nihil aedificare est. Si in arena aedificas, ruinam aedificas: si nihil aedificas, expositus pluviae, fluminibus, ventis, ante rapieris quam steteris .diri linguae tuae; vitam tuam interroga, ipsa tibi respondeat. Invenis quid sis mali; geme, confitere: confessio tua potest Dominum benedicere; sed mutatio tua in benedictione perseveret. 29. «venis ejus.» Ergo in omni loco. Ibi non benedicatur, ubi non dominatur: «In omni loco dominatio
Abbreviated transcription (Latin):
Confirmauit dñs misccłiam suam suꝑtim̃teᷤ
eum. Scdm quid: Scđm altitudinem celi
aterra. Quid dixit: Si aliquando cȩlum
potest absce dere aꝑtectione terrȩ: aliqͣn¬
do poterit ds̃ non protere timentes se. At¬
tende cęlum. Ubiq & undiq ꝓtegit terrã
& nulla pars terrȩ ÷ quȩ non celo ꝓtegatur.
Peccant homines subcȩlo. faciunt om̃ia mala
sub cęlo. tamen ꝓteguntur celo. Inde lux ad
oculos inde aer. inde sp̃s. inde pluuia ad t̾rã
propter fructus. inde om̃is miscdia a cęlo.
Tolle auxilium cęli a terra: statim deficiet.
Sicut gͦ ꝓtectio cęli permanet suꝑ terram
sic ꝓtectio dñi ꝑmanet suꝑtimentes eum.
Times dm̃ supra te ÷ ꝓtectio ipsius. Sed forte
flagellaris. & putas quia deseruit te deus.

Expanded text:
Confirmavit Dominus misericordiam suam super timentes eum:» secundum quid? «Secundum altitudinem coeli a terra.» Quid dixit? Si aliquando potest coelum abscedere a protectione terrae, aliquando poterit Deus non protegere timentes se. Attende et coelum: ubique, undique protegit terram, et nulla pars terrae est quae non coelo protegatur. Peccant homines sub coelo, faciunt omnia mala sub coelo; tamen proteguntur coelo. Inde lux ad oculos, inde aer, inde spiritus, inde pluvia ad terram propter fructus, inde omnis misericordia a coelo. Tolle auxilium coeli a terra, statim deficiet. Sicut ergo protectio coeli permanet super terram, sic protectio Domini permanet super timentes eum. Times Deum, supra te est protectio ipsius. Sed forte flagellaris, et putas quia deseruit te Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
ille uicit scłm. quasi nos uicerimus: Ita
plane gaudeamꝰ. quia uicimus. Qui in nob̾
uicti sumꝰ. in illo uincimꝰ. Ergo coronat
te. quia dona sua coronat. non merita
tua. Plus om̃ibus illis laboraui apłs ait

Expanded text:
ille vicit saeculum? quasi nos vicerimus? Ita ille vicit saeculum? quasi nos vicerimus? Ita plane gaudeamus, quia nos vicimus. Qui in nobis victi sumus, in illo vicimus. Ergo coronat te, quia dona sua coronat, non merita tua. «Plus omnibus illis laboravi,» ait
Abbreviated transcription (Latin):
contractus. Nolo fallit redemptorẽ tuũ.
nemo circumuenit. nemop̾mit. Egit
hic commertiũ. iam precium soluit.
sanguinem fudit. Sanguinẽ inquam fudit.
unicus filius dĩ ꝓnobis. Oanima erigete.
tanti uales. Redimet de corruptione uitã
tuam. Ostendit exemplo. qͦd ꝓmisit inp̃mio.
Mortuus ÷ ꝓpt̃ delicta nr̃a. resurrexit ꝓpter
iustificationem nrãm. Sꝑent membra. qͦd
incapite demonstratum ÷. Non curabit
membra sua. quorum caput leuauit incęlũ :
Ergo qui redimet de corruptione uitã tuã.
qui coronat te inmiseratione & misericor¬
dia. Iam enim forte quasi arrogans. ẽẽ.
cȩꝑas. cum audires coronat te. Ergo magnꝰ
sum. ergo luctatus sum. Cuiꝰ uiribus: d̾usꝰ.
sed ab illo sum ministratis. Nam luctaris.
manifestum ÷ & idõ coronaberis quia uinceᷤ.
Sed uide quis prior uicerit. uide quis te
faciat &iam scđo uictorem. Ego inquit
uici scłm gaudete. Et unde gaudemus. si

Expanded text:
contractus; nemo fallit redemptorem tuum, contractus; nemo fallit redemptorem tuum, nemo circumvenit, nemo premit. Egit hic commercium, jam pretium solvit, sanguinem fudit. Sanguinem, inquam, fudit unicus Filius Dei pro nobis: o anima, erige te, tanti vales. «Redimit de corruptione vitam tuam.» Ostendit exemplo, quod promisit in praemio. Mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Sperent membra quod in capite demonstratum est. Non curabit membra sua, quorum caput levavit in coelum? Ergo «redimit de corruptione vitam tuam.» 7. «Qui coronat te in miseratione et misericordia.» Jam enim forte quasi arrogans esse coeperas, cum audires, «coronat te.» Ergo magnus sum, ergo luctatus sum. Cujus viribus? Tuis, sed ab illo subministratis. Nam luctaris, manifestum est; et ideo coronaberis, quia vinces: sed vide quis prior vicerit, vide quis te faciat etiam secundo victorem. «Ego,» inquit, «vici saeculum, gaudete» . Et unde gaudemus, si
Abbreviated transcription (Latin):
ore. quanquã & ista manifesta sit quan no¬
lunt homines intueri. Tamen ea egritu¬
dine adquam quȩruntur medici homines.
egrotat quisq indomo sua. anhelat febrib
in lecto suo. Selit forte cogitare de refamili¬
ari. aliquid iubere uł indomo uł infundo.
aut disponere: statim cura suoꝵ circũ stre¬
pente & murmurante reuocatur atalibus
curis & dicitur illi. Dimitte ista. prius de
salute tua cogita. Ergo hoc tͥ dr̃ om̃is hõ.
S inon egrotas alia cogita. Site egrotantẽ
languor ipse conuincit: prius desalute
Accipe calicem salutaris eius. quisanat om̃s
languores tuos. Hanc salutem. siuolueris
obtinebis. Nonores & diuitias cum reqͥsieriᷤᷤ.
& subditur. Quisanat om̃s languores tuoᷤ.
qui redimit de corruptione uitam tuam.
Ibi sanabitur om̃is languor tiuis. cum
corruptibile hoc induerit incorruptionẽ.
Redempta: ẽ. enim uita tua de corruptio¬
ne iam securus esto. initus ÷ bonȩ fidei

Expanded text:
ore; quanquam et ista manifesta sit, quam noore; quanquam et ista manifesta sit, quam nolunt homines intueri: tamen ea aegritudine, ad quam quaeruntur medici homines, aegrotat quisque in domo sua, anhelat febribus in lecto suo; velit forte cogitare de re familiari, aliquid jubere vel in domo, vel in fundo, aut disponere; statim cura suorum circumstrepente et murmurante revocatur a talibus curis, et dicitur illi, Dimitte ista, prius de salute tua cogita. Ergo hoc tibi dicitur: Omnis homo, si non aegrotas, alia cogita; si te aegrotantem languor ipse convincit, prius de salute Accipe calicem salutaris ejus, «Qui sanat omnes languores tuos:» hanc salutem si volueris, obtinebis. Honores et divitias cum requisieris,  sequitur: qui sanat omnes languores tuos, qui redimit de corruptione uIbi sanabitur omnis languor tuus, cum corruptibile hoc induet incorruptionem. Redempta est enim vita tua de corruptione; jam securus esto: initus est bonae fidei
Abbreviated transcription (Latin):
flagitii non te excitet dispositio furti. non
te excitet condicta forte corruptio. In no¬
T risutiones rios. Benedic inquit anima
mea dñm. Quid ÷ anima tua : Om̃ĩa in¬
teriora mea. Benedic anima mea dñm.
Repetitio ad exhortationem ualet. Ut autẽ
benedicat semꝑ dnm. noli obliuisci om̃s
retributiones eius. Si obliuisceris. tacebis.
Non autem poterunt ante oculos tuos esse
retributiones dñi. nͥ ante oculos tuos fuerint
peccata tua. Non sit ante oculos tuos de¬
lectatio preteriti peccati. sed sit ante oculos
tuos damnatio peccati. Daminatio ate. re¬
missio adõ. Hec eñi retribuit dñs ut pos¬
sis dicere. quid retribuã dño ꝓ om̃ib quȩre¬
tribuit michi: Hoc enim considerantes
martires. quorum &iam hodie memoriã
celebramus & om̃s om̃ino scĩ qui uitã istam
contẽpserunt. & sicut audistis in epła ioħis

Expanded text:
flagitii, non te excitet dispositio furti, non flagitii, non te excitet dispositio furti, non te excitet condicta forte corruptio. Innotributiones ejus. Benedic,» inquit, «anima mea Dominum.» Quid est anima tua? Omnia interiora tua. «Benedic, anima mea, Dominum.» Repetitio ad exhortationem valet. Ut autem benedicas semper Dominum. «Noli oblivisci omnes retributiones ejus.» Si oblivisceris, tacebis. Non autem poterunt ante oculos tuos esse retributiones Domini, nisi ante oculos tuos fuerint peccata tua. Non sit ante oculos tuos delectatio praeteriti peccati, sed sit ante oculos tuos damnatio peccati: damnatio a te, remissio a Deo. Haec enim retribuit Dominus, ut possis dicere: «Quid retribuam Domino, pro omnibus quae retribuit mihi» ? Hoc enim considerantes martyres, quorum etiam memoriam hodie celebramus, et omnes omnino sancti qui vitam istam contempserunt, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Qđ gͦ ait benedic anima mea dñm.
hoc ait om̃a interiora mea nomen scm eiꝰ.
Sub auditur em̃ benedicite. Olama uoce
si ÷ homo qui audiat. Sile uoce quando
ñ ÷ qui audiat. In teriora tua nunquam
de ÷ qui audiat. Itaq sonabat iam dudũ
benedictio de ore nr̃o. & hȩc ipsa uerba canta¬
bamus. Benedic anima mea dñm. & om̃ia
interiora mea nomen scm̃ eiꝰ. Quantum
satis fuit tempori cantauimꝰ. & siliumus.
Nunquid interiora nr̃a silere debent abene¬
dictione dñi: Alternet ꝓ tempore sonus
uocum. ꝑ petua sit uox interioꝵ. Qũ con¬
uenis adeccłam hymnũ dicere. sonat uox
tua laudes dĩ. Dilexisti quantũ potusti.
discessisti. Sonet anima tua laudes dĩ cũ
negotium agis. laudet dñm anima tuacu᷑
cibum capis : Uide quid̃ ait apłs Siue
manducatis siue bibitis. om̃ia ingłam dei
facite. Audeo dicere. cum dormis benedicat
anima tua dñm. Nonte excitet cogitatio

Expanded text:
tua. Quod ergo ait, «Benedic, anima mea, Dominum;» tua. Quod ergo ait, «Benedic, anima mea, Dominum;» hoc ait, «omnia interiora mea, nomen sanctum ejus:» subauditur enim, Benedicite. Clama voce, si est homo qui audiat: sile voce, quando non est qui audiat; interiora tua nunquam deest qui audiat. Itaque sonabat jamdudum benedictio de ore nostro, et haec ipsa verba cantabamus: «Benedic, anima mea, Dominum; et omnia interiora» «mea, nomen sanctum ejus.» Quantum satis fuit tempori cantavimus, et siluimus: numquid interiora nostra silere debent a benedictione Domini? Alternet pro tempore sonus vocum, perpetua sit vox interiorum. Cum convenis ad ecclesiam hymnum dicere, sonat vox tua laudes Dei: Dixisti quantum potuisti, discessisti; sonet anima tua laudes Dei. Negotium agis; laudet Deum anima tua. Cibum capis; vide quid ait Apostolus: «Sive manducatis, sive bibitis, omnia in gloriam Dei facite» . Audeo dicere: cum dormis, benedicat anima tua Dominum. Non te excitet cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
sit qͦd ei dicitur. benedic anima mea dñm.
Uideat. si debet aliud benedicere p̾ter dñm.
Benedic inquit anima mea dñm. Repetit
hoc & expressius dicit. quid dixerit benedic
anima mea dñm. E⁊ om̃ia in teriora coea
Nomeii sc̃co eius. Puto. quia non ad interi¬
ora corporis loquitur. Puto eum non hoc
dicere. ut pulmo nr̃ & iecur & siqua sunt
intestina carnis. erumpant in uocẽ benedictio¬
nis dñi. Est quidem pulio pect̾oris nr̃i.
quasi follis quidam anhelans sp̃m recipcũ.
qui sp̃s concepti aeris inuocem & sonum ex¬
primitur. cum uerba dirigimus. Nec potest
aliquid uocis sonare ab ore nr̃o. nͥ qͦd pulmo
expressus emiserit. Sed non hinc agitur. hoc
totum ad aures hominum. Habet aures
ds̃. habet sonum cor. Interiora sua alloqͥt᷑
homo ut benedicant dñm. & dicit eis. Om̃ia
interiora mea nom̃ sc̃m eius benedicite.
Queris quȩ sunt interiora tua : Ipsa anima

Expanded text:
sit quod ei dicitur, «Benedic, anima mea, Dominum:» sit quod ei dicitur, «Benedic, anima mea, Dominum:» videat si debet aliud benedicere praeter Dominum. «Benedic,» inquit, «anima mea, Dominum.» 2. Repetit hoc, et expressius dicit quod dixerat, «Benedic, anima mea, Dominum: et omnia interiora mea, nomen sanctum ejus.» Puto quia non ad interiora corporis loquitur; puto eum non hoc dicere, ut pulmo noster et jecur, et si qua sunt intestina carnis, erumpant in vocem benedictionis Domini. Est quidem pulmo pectoris nostri quasi follis quidam anhelans spiritum reciprocum, qui spiritus concepti aeris in vocem et sonum exprimitur, cum verba digerimus; nec potest aliquid vocis sonare ab ore nostro, nisi quod pulmo expressus emiserit: sed non hinc agitur; hoc totum ad aures hominum. Habet aures Deus, habet et sonum cor. Interiora sua alloquitur homo, ut benedicant Dominum, et dicit eis: Omnia interiora mea nomen sanctum ejus benedicite. Quaeris quae sunt interiora tua? Ipsa anima
Abbreviated transcription (Latin):
solatione. in omi correptione in grã quã donare
dignatꝰ ÷. indulgentia qua nobis ñ hoc reddi¬
dit qͦd debebat. in om̃ib oꝑib eiꝰ: benedicat
anima nr̃a dñm. Hoc enim cantauimꝰ. inde
incipit psalmꝰ de qͦ loquem̃ donante ipso qͦd
possumꝰ. quem nr̃a anima benedicit. Unus¬
quisq nr̃m excitet & exhortetur animã suam
&dicat ei. Begedic aniooa coea oim. Et
om̃s nos & qui ubiq sunt fr̃s in xp̃o. unus hõ
cuiꝰ caput incęlo ÷ exhortetur ipse unus homo
animan suã. & dicat ei. Benedic anima mea
dñm. Ob audit. obtemꝑat. facit hoc. ꝑsuadet᷑
ei ñ exdonis nr̃is: sed exilliꝰ quẽ benedicit anima
nr̃a. Suscepit enĩ psalmꝰ iste ostendere nobis.
quare benedicat anima nr̃a dñm. quasi ei
respondisset anima sua. quare dicis mͥ. bene¬
dic dñm: Audiamꝰ gͦ. audiat ipsa anima nr̃a.
consideret om̃ia quibus excitetur. ne pigra
sit in benedictione dñi. & uideat aniustum

Expanded text:
solatione, in omni correptione, in gratia quam donare dignatus est, in indulgentia qua nobis non hoc reddidit quod debebat, in omnibus operibus ejus, benedicat anima nostra Dominum. Hoc enim cantavimus; inde incipit Psalmus, de quo loquemur, donante ipso, quod possumus, quem nostra anima benedicit. Unusquisque nostrum excitet et exhortetur animam suam, et dicat ei: «Benedic, anima mea, Dominum.» Et omnes nos, et qui ubique sunt fratres in Christo, unus homo, cujus caput in coelo est, exhortetur ipse unus homo animam suam, et dicat ei: «Benedic, anima mea, Dominum.» Obaudit, obtemperat, facit hoc, persuadetur ei, non ex donis nostris, sed ex illius quem benedicit anima nostra. Suscepit enim psalmus iste ostendere nobis quare benedicat anima nostra Dominum, quasi ei respondisset anima sua: Quare mihi dicis, Benedic Dominum? Audiamus ergo, audiat ipsa anima nostra, consideret omnia quibus excitetur, ne pigra sit in benedictione Domini; et videat an justum
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nomen dñi inuocabo. Qui gͦ defecerunt:
dñm ñ inuenerunt. de sua fortitudine prȩ¬
sumpserunt. Tu sic redde. ut te accepisse
qͦd reddis memineris. Sic gͦ benedicat anima
tua dñm. ut non obliuiscatur om̃s retributio

Expanded text:
Sed «nomen Domini invocabo.» Quid ergo defecerunt, Sed «nomen Domini invocabo.» Quid ergo defecerunt, Dominum non invocaverunt; de sua fortitudine prsumpserunt. Tu sic redde, ut te accepisse quod reddis memineris. Sic ergo benedicat anima tua Dominum, ut non obliviscatur omnes retributio
Abbreviated transcription (Latin):
is. Omnia enim quȩ habes ab illo habes.
tuum peccatum solum habes. Non uult
sibi retribui de tuo. de suo uult. quomodo
agricola deterra quam seminauit. Si sege¬
tem atculeris. de agricolȩ retribuisti. si
spinas de tuo obtulisti. Peritatem retribue.
inueritate dm̃ lauda. Si de tuo uolueris:
mentieris. Qui loquitur mendacium. de suo
loquitur. Siqui loquitur mendaciũ de suo
loquitur: qui loquitur ueritatem. de dĩ loqͥ¬
tur. Quid ÷ autem accipere calicem salutaris.
nͥ passiones dñi imitari: Hoc martires fecer̃t.
hoc superbientib dixit. & sedes sublimes iã
querentibus & conuallem plorationis deui-¬
tantibus. qui uolebant sedere unus addexte-¬
ram. alius adsinistram. Quid gͦ ait: Potestiᷤ
bibere calicem quem ego bibiturus sum :
Iam gͦ martir paratus ad uictimam scam dicit.
Calicem salutaris accipiam. Accipiam calicẽ
xp̃i. bibam passionem dñi. Eaue nedeficias.

Expanded text:
is. Omnia enim quae habes, ab illo habes: is. Omnia enim quae habes, ab illo habes: tuum peccatum solum habes. Non vult sibi retribui de tuo, de suo vult. Quomodo agricolae, de terra quam seminavit, si segetem attuleris, de agricolae fructu retribuisti; si spinas, de tuo obtulisti. Veritatem retribue, in veritate Dominum lauda: si de tuo volueris, mentieris. Qui loquitur mendacium, de suo loquitur . Si qui loquitur mendacium, de suo loquitur; qui loquitur veritatem, de Dei loquitur. Quid est autem accipere calicem salutaris, nisi passiones Domini imitari? Hoc martyres fecerunt. Hoc superbientibus dixit, et sedes sublimes jam quaerentibus, et convallem plorationis devitantibus, qui volebant sedere, unus ad dexteram, alius ad sinistram. Quid ergo ait? «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» ? Jam ergo martyr paratus ad victimam sanctam dicit. «Calicem salutaris accipiam:» accipiam calicem Christi bibam passionem Domini. Cave ne deficias.
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificio delectatur. Benedic anima mea¬
dñm. Sacrificium laudis glorificauit
me. Immola dõ sacrificium laudis. &red¬
de altissimo uota tua. Laudari se uult
As & hoc ut tu ꝓfiçias. non ut ille sublimet᷑.
Non est omnino qͦd illi retribuere. Et qͦd¬
exigit non sibi sed tͥ exigit. Tibi ꝓderit
tibi seruatur. Non hoc ate amat qͦdillũ
augeat. sed qͦd te ad ilum ꝑducat. Propterea
quęrebant martires deficiebant quodam¬
mocio non inueniendo. & dicebant. Quid
retribuam dño ꝓom̃ib quȩ retribuit mͥ:
Et non inuenerunt quid retribuerent. nisi
calicem salutaris accipiam & nomen dñt
inuocabo. Quid retribues dño: Cogitabas
enim. & non inueniebas. Calicem salutaris
accipiam. Quid Calicem salutaris. non¬
ne ipse dñs dedit: Detuo aliquid retribue
sipotes : Nondixerim. ne feceris. Noli de
tuo retribuere. non uult ds̃ detuo sibi re¬
tribui. Si de tuo retribuis peccatum retribu¬

Expanded text:
sacrificio delectatur: «Benedic, anima, Domsacrificio delectatur: «Benedic, anima, Dominum. Sacrificium laudis glorificabit me: immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua» . Laudari se vult Deus; et hoc, ut tu proficias, non ut ille sublimetur. Non est omnino quod illi retribuere: et qexigit, non sibi, sed tibi exigit; tibi proderit, tibi servatur. Non hoc a te amat, quod illum augeat, sed quod te ad illum perducat. Propterea quaerebant martyres, deficiebant quodammodo non inveniendo, et dicebant, «Quid retribuam Domino, pro omnibus quae retribuit mihi?» Et non invenerunt quid retribuerent, nisi, «Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo» . Quid retribues Domino? Cogitabas enim, et non inveniebas: «Calicem salutaris accipiam.» Quid? «calicem salutaris» nonne ipse Dominus dedit? De tuo aliquid retribue, si potes. Non, dixerim; ne feceris, noli de tuo retribuere; non vult Deus de tuo sibi retribui. Si de tuo retribuis, peccatum retribu
Abbreviated transcription (Latin):
Pro quib bonis. Primo quia es. Sed est¬
& lapis. De inde quia uiuis Sed uiuit¬
& pecus. Quid retribues dño. ꝓeo quod
suꝑ omĩa pecora & suꝑ om̃a uolatilia
fecit te adimaginem & similitudinem
suam : Noli querere quid ei retribuas. si¬
militudinem ipsius ilti retribue. Nom plus
querit nummum suum exigit. Tuautẽ
ꝓgratus agendis ꝓhumilitate: ꝓobseq uio
ꝓcultu religioso id ÷ ꝓhis om̃ib bonis que
debebas dõ tuo ꝓbonis que accepisti. quę
dixi. retribiusti blasphemias. Quid gͦ illes
Confitere. ignosco. Retribuo & ego sed non
qͥd tu tribuisti. Tu retribuisti mala ꝓho¬
nis. ego retribuo bona ꝓmalis. C ogita gͦ
anima om̃s retributiones dĩ cogitando om̃ia
mala facta tua. Quam multa enim mala
facta tua. tam multȩ bonȩ retributionis
eius. Et quid illi offeres forte exseniorũ :¬
Quid mimerum: Quid sacrificiorum:
Q̃m non obliuisceris retributiones eius. hoc

Expanded text:
Pro quibus bonis? Primo, quia es: sed est etPro quibus bonis? Primo, quia es: sed est et lapis. Deinde, quia vivis: sed vivit et pecus. Quid retribues Domino, pro eo quod super omnia pecora et super omnia volatilia fecit te ad imaginem et similitudinem suam ? Noli quaerere quid ei retribuas: similitudinem ipsius retribue illi, non plus quaerit; nummum suum exigit . Tu autem pro gratiis agendis, pro humilitate, pro obsequio, pro cultu religioso, id est, pro his omnibus bonis quae debebas Deo tuo, pro bonis quae accepisti, quae dixi, retribuisti blasphemias. Quid ergo ille? Confitere, ignosco. Retribuo et ego, sed non quod tu retribuisti: tu retribuisti mala pro bonis; ego retribuo bona pro malis. 4. Cogita ergo, anima, omnes retributiones Dei, cogitando omnia mala facta tua: quam multa enim mala facta tua, tam multae bonae retributiones ejus. Et quid illi offeres forte xeniorumquid munerum? quid sacrificiorum? Quoniam non oblivisceris retributiones ejus, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ nemo habet. quam ut animã suã
ponat quis ꝓ amicis suis. hoc gͦ consideran¬
tes scĩ martires contẽpserunt animas suas
hic ut ibi eas inuenirent sequentes uerba
dñi dicentis. Qui amat animam suam ꝑ¬
det eam. & qui ꝑdiderit animam suam ꝓpt̃
me: inuitam ȩternam inueniet eam. Uo¬
luerunt enim retribuere. Qui & quid &
cui : Homines ministerium suum usque
ad mortem dõ retribuerunt. Qiuid quod
ille ñ donauerit: Quid dedert̃. qͦd ñ acce¬
perunt: Retribuit gͦ ille uere solus qͥ¬
solus donat sed ñ retribuit peccatis nr̃is
Nam retributiones nobis aliȩ debebant᷑.
& aliȩ redditȩ sunt. Noli inquit obliuisci
om̃s retributiones eiꝰ. Non tributiones. s
retributiones. Aliud enĩ debebatur & red¬
ditum ÷ qͦd non debebatur. Onde & ille
ꝓbonis. & retribuit ipse bona ꝓmalis.
Quomn retribiusti tu ohomo dõ mala ꝓbonĩ:
Qui prius fui blasphemus &e persecutor
Sinmriosus. Re tribuisti blasphemias.

Expanded text:
nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis» : hoc ergo considerantes sancti martyres, contempserunt animas suas hic, ut ibi eas invenirent, sequentes verba Domini dicentis, «Qui amat animam suam, perdet eam; et qui perdiderit eam propter me, in vitam aeternam inveniet eam» . Voluerunt enim retribuere: qui? et quid? et cui? Homines ministerium suum usque ad mortem Deo retribuerunt. Quid, quod ille non donaverit? Quid dederunt, quod non acceperint? Retribuit ergo ille vere, qui solus donat: sed non retribuit peccatis nostris; nam retributiones nobis aliae debebantur, et aliae redditae sunt. «Noli,» inquit, «oblivisci omnes retributiones ejus:» non tributiones, sed «retributiones.» Aliud enim debebatur, et redditum est quod non debebatur. Unde et ille:pro bonis; retribuit ipse bona pro malis. Quomodo retribuisti tu, o homo, Deo mala pro bonis? Qui prius fuisti blasphemus, et persecutor, et injuriosus , retribuisti blasphemias.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enim descendit & ascendit qui mor¬
tuus ÷ & resurrexit. qui hominem assũptũ
incęlum leuauit: ipse parauit in cęlo thro¬
num suum. Thronus. sedes est iudicis. Ob¬
seruate gͦ qui auditis. quia parauit in cęlo
thronumꝰ suum. Faciat quisq qͦd uult
interra. non erit impunitum peccatum. ñ
erit infructuosa iusticia. quia qͣui ante
thronum iudicis hominis irrisus ÷ in cęlo
parauit thronum suum. Dñs incęlo para¬
uit thronum suum. Et Recnom eiꝰ ooq̃i¬

Expanded text:
Qui descendit et ascendit, qui mortuus est et resurrexit, qui hominem assumptum in coelum levavit, ipse paravit in coelo thronum suum. Thronus sedes est judicis: observate ergo qui auditis, quia «paravit in coelo thronum suum.» Faciat quisque quod vult in terra, non erit impunitum peccatum, non erit infructuosa justitia; quia Dominus qui ante thronum judicis hominis irrisus est, in coelo paravit thronum suum. «Dominus in coelo paravit thronum suum; et regnum ejus omni
Abbreviated transcription (Latin):
mittet illis ds̃ oꝑationẽ erroris. ut
credant mendatio. & iudicentur om̃s
qui non crediderunt ueritati. sed con¬
senserunt iniquitati. Per istum re¬
fugam. ꝑ istum qui se extollit supra
putaturum impleri istam ꝓpħiam qͣ
congrega nos degentib. qđ illo duce
uelut in conspectu inimicorũ suorũ
uisibilium qui eos uisibilit̾ captiuaue¬
rant. habituri sunt uisibilem głam.
Sic credent mendacio: quia dilectio¬
nem ueritatis non receperunt. ut
non bona carnalia sed sp̃ualia con¬
cupiscerent. Sic enim adiabolo de¬
cepti st̃ ut occiderent xp̃m quando
dixerunt. sidimittimꝰ eum sic: om̃s
credent in eum. & uenient romani&
tollent nr̃m & locum & gentem. quan¬
do cayphas unus ex ipsis cum eẽt pon¬
tifex anni illiꝰ dixit eis. Uos nescitisqͥe¬
quam nec cogitatis. quia expedit nob̃

Expanded text:
erroris, ut credant mendacio, et judicentur omnes qui non crediderunt veritati, sed consenserunt iniquitati» . Per istum refugam, per istum qui se extollit supra putaturum impleri istam prophetiam qua congrega nos de Gentibus;» quod illo duce, velut in conspectu inimicorum suorum visibilium, qui eos visibiliter captivaverant, habituri sint visibilem gloriam. Sic credent mendacio, quia dilectionem veritatis non receperunt, ut non bona carnalia, sed spiritualia concupiscerent. Sic enim a diabolo decepti sunt, ut occiderent Christum, quando dixerunt, «Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent nostrum et locum et gentem:» quando «Caiphas unus ex ipsis, cum esset pontifex anni illius, dixit eis, Vos nescitis quidquam, nec cogitatis quia expedit nobis
Abbreviated transcription (Latin):
głam dĩ cũ hoc fecerint sic̃ etiã apłs
loquit᷑. & immutauerunt głam incor¬
ruptibilis dĩ insimilitudinem imaginis
corruptibilis hominis: sed głam suã
dix̃. Ds̃ enim erat gła eorum. si eius
sustinerent consiliũ & non festinarent

Expanded text:
gloriam Dei, cum hoc fecerint; sicut etiam Aposgloriam Dei, cum hoc fecerint; sicut etiam Aposloquitur, «Et immutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis» : sed «gloriam suam» dixit. Deus enim erat gloria eorum, si ejus sustinerent consilium, et non festinarent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtineat uesci. ad corpus uestiri. Scđm
interpretati sunt amaricationem: conse¬
quentia satis indicant. Aperta ÷ in qͥt¬
SOPER CONORESATIONEM ABIRON
Amborum autem id ÷ dathan & abiron:
una erat causa suꝑbissimi & sacrilegi
Ga eorum. et flãcoa cõsossit̃ pecca¬
⁊ oRes. Non ÷ hoc nom̃ inscripturis
usitatumꝰ eoꝵ: qui licet iuste ac lauda¬
biliter uiuant. non sunt sine peccato.
Magis enim sicut inter est inter irriden¬
tes & irrisores. inter murmurantes &
murmuratores inter scribentes & scripto¬
res. & cetera similia: ita scriptura pecca¬
tores appellare consueuit ualde iniquoᷤ.
& grauib peccatorum sarcinis oneratos
ET FECERUNT UITOLOM IN OREB. ETAO¬
ORAUERUNT SCOLETILE. ET MOTAUERT
GłAM SUAM IN SIMILITGOIE UITOLICO¬
meoenitis Fenom. Non ait insimilitudinẽ.
sed insimilitudine. Ialis locutio: qualis
illa ubi ait. &crediderunt in uerb̾ eius
Eleganter sane non ait. & mut auerunt

Expanded text:
pertineat vesci, ad corpus vestiri. Secundum pertineat vesci, ad corpus vestiri. Secundum interpretati sunt, amaricationem, consequentia satis indicant. 17. super congregationem Abiron.» Amborum autem, id est, Dathan et Abiron, una erat causa superbissimi et sacrilegi ga eorum. flamma combussit peccatores.» Non est hoc nomen in Scripturis usitatum eorum, qui licet juste ac laudabiliter vivant, non sunt sine peccato. Magis enim sicut interest inter irridentes et irrisores, inter murmurantes et murmuratores, inter scribentes et scriptores, et caetera similia; ita Scriptura peccatores appellare consuevit valde iniquos et grandibus peccatorum sarcinis oneratoslum in Horeb; et adoraverunt sculptile. Et mutaverunt gloriam suam in similitudine vituli comedentis fenum.» Non ait, in similitudinem, sed, «in similitudine.» Talis est locutio, qualis illa ubi ait, «Et crediderunt in verbis ejus.» Eleganter sane non ait, Et mutaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
berit inquit ex hac aqua. sitiet iterũ¬
Deniq e⁊ concopierun⁊ concopiscrii¬
⁊ iam iideserto. e⁊ tempiaorron
pã iniiiaguoso. Qđ ÷ in deserto: hoc
repetitũ est in inaquoso. id ÷ in loco
sine aqua. Qđ uero concupierunt
concupiscentiam: hinc temptauerunt
dm̃ Talis sane locutio est concupiert᷑
concupiscentiam: qualis suꝑior & lauda¬
uerunt laudem. Et dedri eis petrii¬
onem ipsorum. id ÷ qđ petitione petiȩ¬
runt. Et misit saturitatem in animã
eorum. Nec ideo beatos fecit: quia non
erat illa saturitas dequa dicitur. Beati
qui esuriunt & sitiunt iustitiam. qm̃ ipsi
saturabuntur. Itaq hoc loco animam ñ
scđ̃m id qđ rationabilis ẽ dixit: sed sccłm
id qđ animas corpus. animal facit. Ad
cuius animalis sustentationẽ ꝑtinet cib
& potus. scđm hoc qđ in eugłio dicitur.
ñne anima plus ÷ quam esca. & corpus
quam uestimentum. tanquam ad animã

Expanded text:
berit,» inquit, «ex hac aqua, sitiet iteruberit,» inquit, «ex hac aqua, sitiet iteruDenique, «Et concupierunt concupiscentiam in deserto, et tentaverunt Deum in inaquoso.» Quod est, «in deserto;» hoc repetitum est, «in inaquoso,» id est, in loco sine aqua: quod vero, «concupierunt concupiscentiam;» hoc, «tentaverunt Deum.» Talis sane loconcupiscentiam, qualis est superior, Laudaverunt laudem. Et dedit eis petitionem ipsorum:» id est, quod petitione petierunt. «Et misit saturitatem in animam eorum.» Nec ideo beatos fecit; quia non erat illa saturitas de qua dicitur: «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur» . Itaque hoc loco animam non secundum id quod rationalis est, dixit, sed secundum id quod animans corpus animal facit. Ad cujus animalis sustentationem pertinet cibus et potus, secundum hoc quod in Evangelio dicitur, «Nonne anima plus est quam esca, et corpus plus quam vestimentum» ? tanquam ad animam
Abbreviated transcription (Latin):
Sanguis eNm. rubrum colorem facit.
egiptiis : sed ex eis qui ꝑsequebantur ꝓfe¬
ctos. apprehendere uł interimere cupi
ait uerbis eiꝰ uł inuerba eiꝰ sed in uerbis eiꝰ:
tamen scripturis usitatissima. Et lauoa¬
UERUNT lauoem eiꝰ. Tales sunt locutio¬
nes. cum dicimus hane seruitutẽ seruuit.
talem uitam uixit. Laudem porro dĩ
notissimam illam cõmemorat. ubi dicit᷑.
Clantemus dño głiose enim magnificatus
est equum & equitem ꝓiecit inmare.
Crio feceruiti oblinsuNt operumeiꝰ.
Ali codices intelligibiliꝰ habent. festinaue¬
runt. obliti suntꝰ oꝑum eiꝰ. NoN SOsTiꝗo¬
eront consiliboꝰ eiꝰ. Debuerunt eni
cogitare tanta erga se oꝑa dĩ ñ ẽẽ in anid
sed uocare ad aliquam sine fine felicita¬
tem quȩ ꝑpatientiam sustinenda est
sed festinauerunt beati fieri tẽpora
libus. Quȩ idõ nemini conferunt ue¬
ram felicitatem. quia ñ extinguunt
insatiabilem cupiditate᷑. Qui enim bi¬

Expanded text:
sanguis enim rubrum colorem habet. sanguis enim rubrum colorem habet. Aegyptiis, sed ex eis qui persequebantur profectos, apprehendere vel interimere cupieait, Verbis ejus, vel, in verba ejus, sed, «in verbis ejus;» tamen Scripturis usitatissima. «Et laudaverunt laudem ejus.» Tales sunt locutiones, cum dicimus, Hanc servitutem servivit, talem vitam vixit. Laudem porro Dei notissimam illam commemorat, ubi dicitur: «Cantemus Domino; gloriose enim magnificatus est: equum eCito fecerunt, obliti sunt operum ejus.» Alii codices intelligibilius habent, «Festinaverunt, obliti sunt operum ejus: non sustinuerunt consilium ejus.» Debuerunt enim cogitare tanta erga se opera Dei non esse inania, sed vocare ad aliquam sine fine felicitatem, quae per patientiam sustinenda est; sed festinaverunt beati fieri temporalibus rebus, quae ideo nemini conferunt veram felicitatem, quia non exstinguunt insatiabilem cupiditatem: «Qui» enim «bi
Abbreviated transcription (Latin):
diuinam qua id factum ÷ increpationẽ
appellauit. Nisi forte quis dicat latent᷑
increpatum. sicut aqua posset audire.
& homines non possent. Ualde occulta
& abstrusa uis est qua ds̃ agit: ut & iã
illa quȩ sensu carent confestum eius
obtemperent uoluntati. Et eouxit
eos masissis sicot indeserto.
Abissos dixit multitudinem aquarum.
duxit eoꝵ inaquis multis. Quid ÷
gͦ in ahissis sicut indeserto. nisi qͥa
arugrat siccitate uelut desertũ.
ubi fuerant abissi aquarum: Eł saloa
uersum percireuitum quidam interprę¬
tati sunt: uerba minus latina uitantes.
Et saluos fecit eos de manu eorum qui ode¬
rant eos. ET REDrΟΟrT EΟS DΕMΑΝUI¬
oici. Quid precii datum ẽ in hac rede̾¬
ptione : An propħia est qđ in figura ba¬
ptismi hoc factum ÷ ubi redimimur de
manu diaboli magno p̾tio qđ sanguis ẽ
xp̃i. unde non quocunq mari. sed mari
rubro id conuenientius figuratum est

Expanded text:
divinam qua id factum est, increpationem divinam qua id factum est, increpationem appellavit: nisi forte quis dicat latenter increpatum, sic ut aqua posset audire, et homines non possent. Valde occulta et abstrusa vis est qua Deus agit, ut etiam illa quae sensu carent, confestim ejus obtemperent voluntati. «Et eduxit eos in abyssis, sicut in deserto.» Abyssos dixit multitudinem aquarum. eduxit eos in aquis multis.» Quid est ergo, «in abyssis, sicut in deserto,» nisi quia factum erat siccitate velut desertum, ubi fuerant abyssi aquarum? 10. «ver odientium.» Hunc versum per circuitum quidam interpretati sunt, verba minus latina vitantes: «Et salvos fecit eos de manu eorum qui oderant eos. Et redemit eos de manu inimici.» Quid pretii datum est in hac redemptione? An prophetia est, quod in figura Baptismi hoc factum est, ubi redimimur de manu diaboli magno pretio, quod sanguis est Christi? Unde non quocumque mari, sed mari Rubro id convenientius figuratum est:
Abbreviated transcription (Latin):
dinis miscđie dĩ non eos fuisse memores
dicit. Ascenderunt autem ꝓpterea dictũ
est: quia ita ÷ terrę positio ut descensio di¬
catur in egiptum deterra chanaam: & in
eam illine ascensio. Notandum est sane
quem ad modum seriptura culpare uo¬
luerit non intelligere qđ intelligendum
ẽ & non meminisse qđ memoria retinendũ
est qđ homines suȩ culpȩ de putare nolunt.
ad nichil aliud nisi ut minus supplicent.
minusq sint humiles dõ incunis conspectu
confiteantur qđ sunt: atq impetrato ad¬
iutorio possint ẽẽ qđ non sunt. Nam &iã
peccata ignorantiȩ uł neglegentię meliꝰ
accusantur ut ꝑeant : quan excusantur
ut maneant. meliusq purgantur inuo¬
git tamen non scđm eoꝵ infidelitatem
am̃ fecisse. Et saluadi⁊ eos ineurtꝰ
ꝓpt̾er Nomeii suom. Uł Notam face¬
rei sotentiam soam. non ꝓpterulla
legimus ullam qua increparetur mare
emissam cęlitus uocem. sed potentiam

Expanded text:
dinis misericordiae Dei non eos fuisse memores dinis misericordiae Dei non eos fuisse memores dicit. «Ascenderunt» autem, propterea dictum est, quia ita est terrae positio, ut descensio dicatur in Aegyptum de terra Chanaan, et in eam illinc ascensio. Notandum est sane quemadmodum Scriptura culpare voluerit, non intelligere quod intelligendum est, et non meminisse quod memoria retinendum est: quod homines suae culpae deputari nolunt, ad nihil aliud nisi ut minus supplicent, minusque sint humiles Deo, in cujus conspectu confiteantur quod sunt, atque impetrato adjutorio possint esse quod non sunt. Nam etiam peccata ignorantiae vel negligentiae melius accusantur ut pereant, quam excusantur ut maneant; meliusque purgantur invogit tamen non secundum eorum infidelitatem Deum fecisse. «Et salvavit eos,» inquit, «propter nomen suum, ut notam faceret potentiam suam:» non propter ulla legimus ullam, qua increparetur mare, emissam coelitus vocem; sed potentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ut saltem quȩ temporaliter miralia facta
sunt non obliuiscerentur. fideliter que
prȩsumerent. qđ eadem potestate quam
fuerant iam experti. ds̃ illos ab inimicoꝵ
ꝑ secutione liberaret. Obliti sunt autẽ
quid eis in egipto ad inimicos eoꝵ conte¬
rendos. ꝑtanta ꝓligia pręstitisset. Et
irariaoeronł eom ascendent es in ooure
corire Rosrom. Codex quem in tuebar
sic habebat. Et his quidem duobus uerb̃
ultimis qđ dictum est mare rubrum. stella
fuerat prenotaa : qua significantur
quȩ in hebreo sunt. & in inter prȩtatione
septuaginta non sunt. Plures autem
codices quos inspicere potui. & greci
& latini sic habent. Et i ritauerunt.
uł qđ expressius de greco ẽ &amarica¬
uerunt ascendentes inmari rubro:
Qui illam legit hystoriam quando exiert᷑
de egipto & ꝑ mare rubrum transiert᷑.
dolet eoꝵ infidelitatem inquanta tre
& tanta miracula in egipto. cuiꝰ multitu¬

Expanded text:
ut saltem quae temporaliter mirabilia facta ut saltem quae temporaliter mirabilia facta sunt, non obliviscerentur, fideliterque praesumerent quod eadem potestate quam fuerant jam experti, Deus illos ab inimicorum persecutione liberaret; obliti sunt autem quid eis in Aegypto ad inimicos eorum conterendos per tanta prodigia praestitisset. «Et irritaverunt, ascendentes in mari», «mare Rubrum.» Codex quem intuebar, sic habebat: et his quidem duobus verbis ultimis, quod dictum est, «mare Rubrum,» stella fuerat praenotata; qua significantur quae in hebraeo sunt, et in interpretatione Septuaginta non sunt. Plures autem codices, quos inspicere potui, et graeci et latini sic habent: «Et irritaverunt,» vel, quod expressius de graeco est, «Et amaricaverunt, ascendentes in Rubro Qui illam legit historiam, quando exierunt de Aegypto, et per mare Rubrum transierunt, dolet eorum infidelitatem, in quanta trepet tanta miracula in Aegypto; cujus multitu