comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Unde nec illud te moueat. qd̾ de uidȩis di¬
uos. scđm electionẽ aũ dilecꝰti ꝓpt̾ patres.
Aititudo quippe illa diuitiarũ sapientie. ⁊
scientiȩ dĩ. ⁊ illa inscrutabilia iuidicia eiꝰ.
⁊ inuestigabiles uiȩ eiꝰ hinc fidelib cor¬
dib magnam ingerunt admirationem.
qui de illius sapientia ꝑtendente. afiue
usq ad finẽ fortit̾. ⁊ omĩa suauit᷑ dispo¬
nente ñ dubitant: quid sit qd̾ ei placet.
ut nascant᷑. crescant. ac multiplicentur
hi: quos ⁊ simalos ñ fecit ipse. tam̃ malos
futuros eẽ p̃scuit. Himis enĩ consilium
eiꝰ in abdito ẽ: quo etiã malis bene utit᷑¬
aa ꝓuectũ bonoꝵ etiã i hoc mirificans
omĩpotentiam bonitatis sue: qr sic̃ illoꝵ
nequitiȩ ẽ male uti bonis oꝑib euis. sic
illius sapientiȩ ẽ bene uti malis. oꝑi¬

Expanded text:
s diuos, secundum electionem autem dilecti propter patres. altitudo quippe illa diuitiarum sapientiae et scientiae dei et illa inscrutabilia iudicia eius et inuestigabiles uiae eius hanc fidelibus cordibus magnam ingerunt admirationem, qui de illius sapientia pertendente a fine usque in finem fortiter et omnia suauiter disponente non dubitant, quid sit, quod ei placet, ut nascantur, crescant ac multiplicentur hi, quos etsi malos ipse non fecit, tamen malos futuros esse praesciuit. nimis enim consilium eius in abdito ead provectum bonorum, etiam in hoc mirificans omnipotentiam bonitatis suae: quia sicut illorum nequitiae est male uti bonis operibus ejus, sic illius sapientiae est bene uti malis o
Abbreviated transcription (Latin):
uixisse supͣ cõmemoraui. ⁊ triũ psalmdꝵ
irpositionẽ. scripsi etiam librũ ad scm p̾s
lens eũ quomͦ defendi possit illa sententia
quã religiose memorie marcellino suam
eẽ scripsit. singulas animas nouas nascen¬
tib fieri. ut ñ labefactet᷑ fundatissima
eccłie fides qua inconcusse credimꝰ. qd̾ in

Expanded text:
unxisse supra commemoraui, et trium psalmorum unxisse supra commemoraui, et trium psalmorum expositionem scripsi etiam librum ad sanctum lens eum, quo modo defendi possit illa sententia. quam religiosae memoriae Marcellino suam esse scripsit, singulas animas nouas nascentibus fieri, ut non labefactetur fundatissima ecclesiae fides, qua inconcusse credimus, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
rã. ⁊ amortaliũ carcialiũ sensib. ⁊ ab oĩ
conũtibilitate siue in meliꝰ. siue. in dete¬
riꝰ. siue in quolibet aliuid atq aliud. re¬
motã atq discretã. ut sine ulla dubi¬
tatione credamus. uł qualicũq etiam
intelligentia capiamꝰ. Hȩc tibi de dua¬
b questionib hoc ẽ de trinitate ⁊ co¬
lũba. in qua sp̃s sc̃s nͣ sua natura. sed
significatiua specie demonstratus ẽ. sic̃
⁊ filiꝰ dĩ nͣ sua natiuitate. de qua pater
aicit. ante luciferũ genui te. s in hoĩe.
suscepto ex utero iurginis. a uideis cruci¬
fixus ẽ. uideris quã ociose. ego tam̃ occu¬
ptissimus scribere potui. Nec putau oĩa
ꝑtractanda quȩ posuisti in litteris tuis.
uerũ ad illa quȩ ex me audire duo uo¬
liusti. me respondisse: ⁊ si nͣ sufficienter
auiditati tuȩ. tam̃ caritati obedient̾ exis¬
tino. Pret̃ aũ illos duos quos trib me ade¬

Expanded text:
ram et a mortalium carnalium sensibus et ab omni ram et a mortalium carnalium sensibus et ab omni conuertibilitate siue in melius siue in deterius siue in quodlibet aliud atque aliud remotam atque discretam uel sine ulla dubitatione credamus uel qualicumque etiam intellegentia capiamus. Haec tibi de duabus quaestionibus, hoc est de trinitate et columba, in qua spiritus sanctus non sua natura sed significatiua specie demonstratus est, sicut et filius dei non sua natiuitate, de qua pater dicit: Ante luciferum genui te, sed in homine suscepto ex utero uirginis a Iudaeis crucifixus est, uideris quam otiose ego tamen occupatissimus scribere potui. nec putaui omnia pertractanda, quae posuisti in litteris tuis; uerum ad illa duo, quae ex me audire uoluisti, me respondisse etsi non sufficienter auiditati tuae tamen caritati oboedienter existimo. Praeter autem illos duos libros, quos tribus me adi
Abbreviated transcription (Latin):
re. ⁊ longũ ẽ ⁊ ñ necessariũ. huc acceait
quia st̃ usiones que. apparent spui. tam
quã corporis sensib. ñ sanũ dormientib ł
furentib. s aliqnͣ sane mͣtis uigilantib.
ñ ꝑ fallatiã illudentium demonũ. s per
formas incorpor eas. corporib similes. que
discerni omĩno ñ possunt. nͥ duuno adui¬
torio pleuiꝰ reuelent᷑: ⁊ m̃tis intelligen¬
tia diuidicent᷑. iux aliqnͣ cũ fiunt. s ple¬
rũq postea cũ transierint. Quȩ cũ ita sint.
siue in naturis corporis. siue sola specie
corporali. natura aũ spiritali. nr̃o spũs
tãquã sensib corporis apparere uideant᷑
quando hec sacra scriptura cõmemorat.
cuiꝰ istoꝵ duoꝵ generis suit. ⁊ utrũ me¬
diante uiua creatura fiant. si corpore
fiunt. udicare temere᷑ debemus: dũ tam̃
creatoris. hoc ẽ summe. atq ineffabilis tͥ¬
nitatis inuisibilẽ incõmutabilẽq natu¬

Expanded text:
rere et longum est et non necessarium. huc accedit, rere et longum est et non necessarium. huc accedit, quia sunt uisiones, quae apparent spiritorporis sensibus, non solum dormientibus vel furentibus, sed aliquando sanae mentis vigilantibus; non per fallaciam illudentium daemonum, sed per formas incorporeas corporibus similes; quae discerni omnino non possunt, nisi divino adjutorio plenius revelentur, et mentis intelligentia diiudicentur. uix aliquando cum fiunt, sed plerumque postea cum transierint. quae cum ita sint, siue in naturis corporis siue sola specie corporali natura autem spiritali nostro spiritui tamquam sensibus corporis apparere uideantur, quando haec sacra scriptura commemorat, cuius istorum duorum generis sint et utrum mediante uiua creatura fiant, si corpore fiunt, iudicare temere non debemus, dum tamen creatoris, hoc est summae et ineffabilis trinitatis inuisibilem incommutabilemque natu
Abbreviated transcription (Latin):
sonuerint uoces articulati corporis.
Si enĩ potuit anima nͣ ẽẽ media. uͥ uox
nͣ quasi uox drͣ facta: quantomagis po¬
tuit uͥ drͣ colũba. hoc u̾bo significatũ:
solã speciem corpor alẽ oculis redditã.¬
nͣ naturã uiuentis animantis exp̃ssã:
hoc mͦ etiã illud dr᷑. factus ẽ subito de
cȩlo sonus. quasi ferret᷑ flatus uehemene
⁊ uisȩ sunt illis linguȩ diuise uelut i¬
iis. Ubi dr̃ species quȩdã quasi flatus
uelut ignis sensibilis. usitatis similis.
notisq naturis: ñ iꝑsȩ usitatȩ notȩq na¬
turȩ ad tempus factȩ significari uident᷑
Si aũ subtilior ratio. ut excellentior rei ue¬
tigatio. demonstrat eã naturã quȩ nec
temporalit᷑ nec localit᷑ mouet᷑ nec moueri
nͥ ꝑ illam q̃ temporalit᷑ tantũ nͣ localiter
moueri potest. consequens erit. ut oĩa ila
ꝑ ministeriũ creaturȩ uiuentis effectasint.
sicut ꝑ angelos fiunt. Unde diligentiꝰ disse¬

Expanded text:
sonuerint uoces articulati corporis. sonuerint uoces articulati corporis. si enim potuit anima non esse media, ubi uox, non quasi uox, dicitur facta, quanto magis potuit, ubi dicitur columba hoc uerbo significata sola specie corporali oculis reddita non natura uiuentis animantis expressa! hoc modo etiam illud dicitur: Factus est subito de caelo sonus, quasi ferretur flatus uehemens, et uisae sunt illis linguae diuisae uelut ignis, ubi dicitur species quaedam quasi flatus et uelut ignis sensibilis usitatis similis notisque naturis, non ipsae usitatae notaeque naturae ad tempus factae significari uidentur. Si autem subtilior ratio uel excellentior rei uestigatio demonstrat eam naturam, quae nec temporaliter nec localiter mouetur, non moueri nisi per illam, quae temporaliter tantum non localiter moueri potest, consequens erit, ut omnia illa per ministerium creaturae uiuentis effecta sint, sicut per angelos fiunt. unde diligentius disse
Abbreviated transcription (Latin):
duuino nittu nullo animali intͣposito
spũ. Si enĩ obtemꝑat dõ creatura cor¬
porea. sine uiuificantis animȩ muuste¬
rio. ut edant᷑ soni quales edi ex corpr̃e
animato solent. ut forma loquutionis
articulatȩ aurib inferat᷑. cur ñ obtem¬
ꝑet ut sine animȩ uiuificantis minis¬
terio. figara motusq uolueris. eadẽ po¬
tentia creatoris ingerat᷑ aspec̾tib: An
sensus audiendi hoc mereri potest. ui¬
dendi ñ potest. cũ ex adiacenti mat̾ia
corporis utrũq formet᷑. ⁊ qđ insonat
aurib ⁊ apparet aspectib. ⁊ uocis arti
culi. ⁊ liam̃ta m̃broꝵ. ⁊ audibilis ⁊ ui¬
sibilis motus. ut ⁊ uerũ sit corpus qd sen¬
tit᷑ corporis sensu. ⁊ nichil sit amplius.
quã sentit᷑ corporis sensu: Anima enim
nullo sensu corporis. uł in aliquo animã
te sentit᷑. Non gͥ ẽ opus querere: quo
mͦ apparuerit columbȩ species
corpor alis. Sic nͣ querimus. quomodo

Expanded text:
diuino nutu nullo animali interposito diuino nutu nullo animali interposito spiritu. si enim obtemperat deo creatura corporea sine uiuificantis animae ministerio, ut edantur soni, quales edi ex corpore animato solent, ut forma locutionis articulatae auribus inferatur, cur non obtemperet, ut sine animae uiuificantis ministerio figura motusque uolucris eadem potentia creatoris ingeratur aspectibus? an sensus audiendi hoc mereri potest, uidendi non potest, cum ex adiacenti materia corporis utrumque formetur, et quod insonat auribus culi et lineamenta membrorum, et audibilis et visibilis motus, ut et verum sit corpus quod sentitur corporis sensu, et nihil sit amplius quam quod sentitur corporis sensu? Anima enim nullo sensu corporis vel ite sentitur. non igitur opus est quaerere, quo modo apparuerit columbae species corporalis, sicut non quaerimus, quo modo
Abbreviated transcription (Latin):
tus aũ ille uocis ⁊ colũbe species oor¬
poralis. ⁊ lingue diuise uelut ignis.
qui insedit suꝑ unũ quẽq eoꝵ. sicut
illa in monte syna. quȩ t̾ribili specie
facta sunt. ⁊ sicut columna. illa nu¬
bis ꝑ diem. ⁊ flãmȩ ꝑ noctẽ. signifi¬
catiua oꝑatione acta atq transacta s̃.
Illud in his maxune cauendũ ẽ. ne cuiꝗͣ
dĩ natura. uł patris uł filii uł sp̃e scĩ.
cõmutabilis uł conu̾tibilis ẽẽ credat᷑.
Nec moueat qđ̵ aliqnͣ res q̃ significat:
nom̃ rei quã significat accipit. Sp̃c sc̃s
dictus ẽ corporili specie tãquã colu̾ba
descendisse ⁊ mansisse suꝑ eũ. Sic enĩ &
petra xp̃c: quia significat. xp̃m. Miror
aũ tͥ uideri sonitũ uocis illuis. qua dic¬
tũ ẽ. tu es filius m̃s ñ mediante aĩa.
s diuino nutu. sola corporali natura sic
fieri potuisse: ⁊ nͣ tibi uideri eodẽ mo¬
do potiusse fieri. animantis cuiꝰlibet
speciẽ corporalẽ. motũq uiuenti similẽ

Expanded text:
ocis et columbae species corporalis et linguae diuisae uelut ignis, qui insedit super unumquemque eorum, sicut illa in monte Sina, quae terribili specie facta sunt, et sicut columna illa nubis per diem et flammae per noctem significatiua operatione acta atque transacta sunt. illud in his maxime cauendum est, ne cuiquam dei natura uel patris uel filii uel spiritus sancti commutabilis et conuertibilis esse credatur. nec moueat, quod aliquando res, quae significat. nomen eius rei, quam significat, accipit. spiritus sanctus dictus est corporali specie tamquam columba descendisse et mansisse super eum; sic enim et petra Christus, quia significat Christum. Miror autem tibi uideri sonitum uocis illius, qua dictum est: Tu es filius meus, non mediante anima sed diuino nutu sola corporali natura sic fieri potuisse et non tibi uideri eodem modo potuisse fieri animantis cuiuslibet speciem corporalem motumque uiuenti similem
Abbreviated transcription (Latin):
eychẽ. Int̃pellationes aũ. siue ut ur̃i co¬
dices habent postulationes fuint. cum
popłs benedicitur. Tunc enĩ antistites
uelut aduocati. susceptos suos ꝑ manꝰ
impositionẽ. misericordissime offerunt
potestati. Quib ꝑactis. ⁊ participato tan¬
to sacramento: gr̃arũ acꝰtio enncta con¬
eludit. Quã in his etiã u̾bis ultimã com¬
mendauit apłs. łlec aũ causa p̃cipua fu
it ista dicendi. ut his breuit᷑ ꝑstricꝰtis at¬
ꝙ significatis. ñ putaretur negligendum
eẽ qd sequitur. ꝓ om̃ib hominib ꝓ regib
⁊⁊ his qui in sublimitate sunt constituti.
ut quietam ⁊ tranquillã uitã agamus in
omi pietate ⁊ caritate: ne quisquã sic̃ se
habet humane cogitationis infirmitas. ex¬
istimaret ñ eẽ ista facienda. ꝓhis a quib
ꝑsequutionẽ patiebat᷑ eccłia: cũ menbra

Expanded text:
eoa. interpellationes autem siue, ut uestri coeoa. interpellationes autem siue, ut uestri codices habent, postulationes fiunt, cum populus benedicitur; tunc enim antistites uelut aduocati susceptos suos per manus inpositionem misericordissimae offerunt potestati. quibus peractis et participato tanto sacramento gratiarum actio cuncta concludit, quam in his etiam uerbis ultimam commendauit apostolus. Haec autem causa pit ista dicendi, ut his breviter perstrictis atque significatis, non putaretur negligendum esse quod sequitur, pro omnibus hominibus, pro regibus, et his qui in sublimitate sunt, ut quietam et tranquillam vitam agamus in omni pietate et charitate: ne quisquam, sicut se habet humanae cogitationis infirmitas, existimaret non esse ista facienda pro his a quibus persecutionem patiebatur Ecclesia, cum membra
Abbreviated transcription (Latin):
ubi originẽ sicut suꝑuis dixi. ñnulli minꝰ
erudite: intuentes ꝓ̃seuchen. ñ orationẽ
s adorationẽ dicere uoluerunt: quȩ po
tius ꝓseyneis dicit᷑. S qr oratio int̾dum
uocatur ẽ chẽ. adoratio putata ẽ p̃sey¬
che. Porro si usitatius ut dixi in scriptu¬
ris uotum appellatur eũche. excepto noĩe
generali orationis. ea ꝓprie intelligenda
e᷑ oratio: quã facinius ad uotum. id est
dõ. maxime scĩ altaris oblatio: quo sacra¬
m̃to p̃dicatur nr̃m aluid maximũ uotũ.
quo nos uouimus. in xp̃o eẽ mansuros.
utiq in compage corporis xxp̃i. Caiius rei sa¬
eram̃tum ẽ: quiꝰ unus panis. unũ corpus
multi sumus. Idõ in huiꝰ sc̃ificatione. &
distributionis p̃paratione. existimo apłm
iussisse ꝓprie fieri ꝓ̃seuchas. ideͣ oratio¬
nes. uesit ñnulli minus perite. intͣpreta¬
ti sunt. adorationes. Hoc ẽ enĩ ad uotũ.
Qd usitatins in scripturis nuncupatus

Expanded text:
uerbi originem, sicut superius dixi, nonnulli minus uerbi originem, sicut superius dixi, nonnulli minus erudite intuentes irpoaeoxav non orationem sed adorationem dicere uoluerunt, quae pot? dicitur; sed quia oratio interdum uocatur eua, adoratio putata est TtpoaeoxVj. porro si usitatius, ut dixi, in scripturis uotum appellatur εὐκή, excepto nomine generali orationis ea proprie intellegenda est oratio, quam facimus ad uotum, id est deo, maxime sancti altaris oblatio, quo sacramento praedicatur nostrum illud maximum uotum, quo nos uouimus in Christo esse mansuros, utique in compage corporis Christi. cuius rei sacramentum est, quod unus panis, unum corpus multi sumus. ideo in huius sanctificatione et distributionis praeparatione existimo apostolum iussisse proprie fieri rcpossoxa. id est orationes uel, ut nonnulli minus perite interpretati sunt, adorationes, hoc est enim ad uotum, quod usitatius in scripturis nuncupatur
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cationẽ. siue oratione̾. sine intͣpellati¬
onẽ. uł postulationẽ: una eademq res
intelligit᷑. Aliqua etiã singuloꝵ istoꝵ¬
ꝓprietas inquirenda ẽ. sed ad eam liqui¬
do ꝑuenire difficile ẽ. Multa quippe
hinc dici possunt. quȩ imꝓbanda non
sunt. S eligo in his u̾bis hoc intelligere.
qd̃ omĩs uł pene omĩs frequentat ȩcle¬
sia. ut p̃cationes accipiamus dicꝰtas. quas
facimus in celebratione sacramentoꝵ: an¬
ceꝙͣ illud qd̃ ẽ in dni mensa incipiat bñ¬
dici. Orationes cũ bñdicitur ⁊ scĩficatur:
⁊ ad distribuendũ cõminuitur. Quã to¬
tã petitionẽ. fere om̃is eccłia dominica
oratione. concludit. Ad quẽ intellecꝰtũ.
etiam u̾bi greci origo nos adiuuat. Nam
eam quã dicunt eucheñ raro ita scriptu¬
ra ponit. ut intelligat᷑ oratio: s plerum¬
q ⁊ multo usitatius uotũ appellatur ẽuche.
tamus. semꝑ orationẽ uocant. Unde hanc

Expanded text:
precationem siue orationem siue interpellatiprecationem siue orationem siue interpellationem uel postulationem, una eademque res intellegitproprietas inquirenda est; sed ad eam liquido pervenire difficile est: multa quippe hinc dici possunt quae improbanda non sint. 16. Sed eligo in his verbis hoc intelligere, quod omnis vel pene omnis frequentat Ecclesia, ut precationes accipiamus dictas, quas facimus in celebratione Sacramentorum, antequam illud quod est in Domini mensa incipiat benedici: orationes, cum benedicitur et sanctificatur, et ad distribuendum comminuitur, quam totam petitionem fere omnis ecclesia dominica oratione concludit. ad quem intellectum etiam uerbi Graeci origo nos adiuuat; nam eam quam dicunt εὐκήν raro ita scriptura ponit, ut intellegatur oratio; sed plerumque et multo usitatius uotum appellatur εὐκή, ctamus, semper orationem uocat. unde hanc
Abbreviated transcription (Latin):
postulaturi. Uerũtamen ex uicinitate. u̾bũ
usurpatũ. cui ꝓpinquitas ipsa impetrat
intellectum: ñ ẽ uelut censoria notatione
uͦ quia postulat. ꝓ eo positum ẽ inter¬
pellat. Euident᷑ quippe alibi de illo dr̃
&. si quis peccauerit aduocatum habemꝰ
ad patrem iħm xpmͣ iustũ. Ipse eͣ exo¬
ratio ꝓ peccatis nr̃is. Quã quã fortassis
codices apud uos etiam in eo loco de dño
iħu ñ habent intͣpellat ꝓ nobis. s pos¬
tulat ꝓ nobis. In greco enim quo ũbo
hic põsitȩ sunt int̃pellationes. quas ip¬
se posiusti postulationes: ipsũ ⁊ illic
u̾bum est. ubi scriptũ ẽ. intͣpellat ꝓ
nobis. Cũ gͥ ⁊ qui p̃catur. ⁊ qui orat
p̃cetur. ⁊ qui in t̾pellat dm̃ ad hoc in¬
terpellet ut oret ⁊ p̃cetur: quid sibi
uult. qđ ista ita posuit apłs. ut non
sit eoꝵ neglegenda distinctio: Excep¬
to itaq nomine generali. ⁊ salua loquen¬
di consuetudine. scdm quã siue dicas.

Expanded text:
postulaturi\'; uerum tamen ex uicinitate uerbum postulaturi\'; uerum tamen ex uicinitate uerbum usurpatum, cui propinquitas ipsa impetrat intellectum, non est uelut censoria notatione uero, quia postulat, pro eo positum est \'interpellat\'. euidenter quippe alibi de illo dicitur: Et si quis peccauerit, aduocatum habemus ad patrem Iesum Christum iustum; ipse est exoratio pro peccatis nostris. quamquam fortassis codices apud uos etiam in eo loco de domino Iesu non habent interpellat pro nobis\' sed \'postulat pro nobis\'; in Graeco enim, quo uerbo hic positae sunt interpellationes, quas ipse posuisti postulationes, ipsum et illic uerbum est, ubi scriptum est: Interpellat pro nobis. Cum igitur, et qui precatur et qui orat, precetur et, qui interpellat deum, ad hoc interpellet, ut oret et precetur, quid sibi uult, quod ista ita posuit apostolus, ut non sit eorum neglegenda distinctio? excepto itaque nomine generali et salua loquendi consuetudine, secundum quam, siue dicas
Abbreviated transcription (Latin):
siue dep̃cationes inuenerimus. qđ greci
deesis uocant. nͣ putemus ẽẽ em̃dandũ.
Orationes uͦ quas grecus habet p̃seuchas
distinguere a p̃cib uł p̃cationib omĩno
difficile ẽ. Qd uͦ quidã codices ñ habent
orationes. s adorationes. qr ñ dicꝰtũ ẽ
scient᷑ int̾pͣtatum. Pseuchas enĩ orati¬
ones. dici a grecis. notissimũ ẽ. Et utiq
aliud ẽ orare.: aliud adorare. Deniq
ñ isto u̾bo. s alio legit᷑ in greco. Dñm dñ
tuũ adorabis: ⁊ adorabo ad templũ scm̃¬
aũ qd̃ nr̃i habent. scd̾m codices credo ur̃os.
postulationes posuisti. Hȩc interim duo.
id ẽ qd̃ alii postulationes. alii int̃pellati¬
ones int̾pretati sunt unũ u̾bũ transferre
uoluerunt: qd̃ grecus habet enteuxis.
Et ꝓfecto aduertis ⁊ nosti. aliud ee intͣpel¬
lare. aliud postulare. Nlon enĩ solemus di¬
cere postulant intͣpellaturi: s int̾pellant

Expanded text:
siue \'deprecationes\' inuenerimus, quas Graeci siue \'deprecationes\' inuenerimus, quas Graeci δεήσεις uocant, non putemus esse emendandum. orationes uero, quas Graecusdistinguere a precibus vel precationibus omnino difficile est. Quod vero quidam codices non habent, orationes, sed, adorationes, quia non dictum est scienter interpretatum; προσευχάς enim orationes dici a Graecis notissimum est. et utique aliud est orare, aliud adorare. denique non isto uerbo sed alio legitur in Graeco: Dominum deum tuum adorabis et: Adorabo ad templum sancautem quod nostri habent, secundum codices, credo, vestros, postulationes posuisti. Haec interim duo, id est quod alii postulationes, alii interpellationes interpretati sunt, unum uerbum transferre uoluerunt. quod Graecus habet, ἐντεὐξεις. et profecto aduertis et nosti aliud esse interpellare, aliud postulare. non enim solemus dicere \'postulant interpellaturi\' sed \'interpellant
Abbreviated transcription (Latin):
lii codices in quib ⁊ nr̃i st̃ : ñ habent ob¬
secrationes. s dep̃cationes. Tria porro quȩ
sequunt᷑ orationes. int̃pellationes. grarũ
actiones: pleriq latini codices sic habent.
Unde si uelimus sod̾m latinȩ linguȩ ꝓprie¬
tates ista discernere: more loquendi no¬
strã uł qualẽcũq scientiã fortasse tene¬
bimus : s mirũ si sententiã greci sermo¬
nis uł consuetudinis obtinebimꝰ. Precatio¬
neͣ ⁊ dep̃cationẽ multi nr̃i hoc idem pu¬
tant: ⁊ hoc cotidiano usus iã omĩno p̃ua¬
luit. Qui aũ distincꝰtius latine loquuti
sunt. p̃cationib utebant᷑ in optandis
bonis. Depͣcationib uͦ in deuitan¬
dis malis. Precari enĩ dicebant ẽẽ. p̃can¬
do bona optare: imp̃cari. mala. qd̃ uul¬
go iã drͣ maledicere. Dep̃cari dũ. mala
p̃cando depellere. S usitatũ iã loquẽ di
modũ potuis sequamur: ⁊ suie p̃cationes

Expanded text:
lii codices, in quibus et nostri sunt, non habent \'oblii codices, in quibus et nostri sunt, non habent \'obsecrationes\' sed \'deprecationes. tria POITO quae sequuntur: Orationes, interpellationes, gratiarum actiones plerique Latini codices sic habent Unde si uelimus secundum Latinae linguae proprietates ista discernere more loquendi, nostram uel qualemque scientiam fortasse tenebimus; sed mirum si sententiam Graeci sermonis uel consuetudinis obtinebimus. precationem et deprecationem multi nostri hoc idem putant et hoc cotidiano usu iam omnino praeualuit. qui autem distinctius Latine locuti sunt, precationibus utebantur in optandis bonis, deprecationibus uero in deuitandis malis. precari enim dicebant esse precando bona optare, inprecari mala, quod uulgo iam dicitur maledicere. deprecari autem mala precando depellere. sed usitatum iam loquendi modum potius sequamur et, siue precationes
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ alios pastores alios docꝰtores intelli¬
gamꝰ: s idõ eũ p̃dixisset pastores subiun¬
xisse doctores. ut intelligerent pastores
ad officiũ suũ ꝑtinere doctrinã. Idõ enĩ
ñ ait. quosdã aũ pastores. quosdã ue¬
ro doctores: s cũ suꝑiora ipso loquutiois
genere distingueret dicendo. quosdam
euglistas. hoc tam quã unũ aliquid du¬
ob nominib amplexus ẽ. quosdã aũ pas¬
tores ⁊ doctores. Illa plane difficillime dis¬
cernunt᷑. ubi ad timotheũ scribens ait.
Obsecro itaq pͥmum omĩũ fieri obsecratiões.
orationes. int̾pellationes. gr̃arũ actiones.
Nã nr̃i interp̃tes uix reperiunt᷑ qui ea
diligent̾ ⁊ scient̃ transferre curau̾int.
Eloce enĩ sic̃ ea ipse posiusti. obsecro fieri
obsecrationes. ñ eodẽ u̾bo utrũq dixit
apłs. qui utiq grece illam scripsit epłam:
crationes : ille posuit deesis. Proinde a¬

Expanded text:
ut non alios pastores. alios doctores intelleut non alios pastores. alios doctores intellegamus; sed ideo, cum praedixisset pastores, subiunxisse doctores, ut intellegerent pastores ad officium suum pertinere doctrinam. ideo enim non ait: Quosdam autem pastores, quosdam uero doctores, sed cum superiora ipso locutionis genere distingueret dicendo: Quosdam euangelistas, sed hoc tamquam unum aliquid duobus nominibus amplexus est: Quosdam autem pastores et doctores. Illa plane difficillime discernuntur, ubi ad Timotheum scribens ait: Obsecro itaque primum omnium fieri obsecrationes, orationes, nam nostri interpretes uix reperiuntur, qui ea diligenter et scienter transferre curauerint. ecce enim sicut ea ipse posuisti: Obsecro fieri obsecrationes, non eodem uerbo utrumque dixit apostolus, qui utique Graece illam scripsit epistulcrationes, ille posuit seTQoei?. proinde a
Abbreviated transcription (Latin):
to enĩ canes laudabiles ee̾nt. si ⁊ latrare
scirent. ⁊ uigilare amarent. Et certe illi
trecenti in numero ꝑ crucis litteram sacͣ¬
tissimo ñ eligerent᷑ ad uicꝰtoriã faciendã:
qui tãquã canes lamberent aquã. nisi ali¬
quid magnũ significarent. Uigilant enim
laudib cum ꝓphetia exereretur. lingua
canũ ẽ cõmemorata: ñ dentes. Tuoꝵ aũ
canum dixit. ex inimicis: id ẽ ut qui e¬
rant inimici tui fierent canes tui:⁊ la:¬
trarent ꝓ te: qui seuiebant in te. Addi¬
dit aũ ab ipso. ut ñ a seipsis hoc factũ
intelligerent: s ab ipso. id ẽ nuscđia eiꝰ¬
pħas. eos dictos isto lõ o. ex quib
agabus erat: ñ illos qui uenturũ in car¬
ne dnm̃ ꝓpħauerunt. Eugłistas uͦ inue¬
nimus. quos apłos fuisse ñ legimꝰ: sicut
fuerunt marcus ⁊ lucas. Pastores aũ &
doctores. quos maxime ut discernerem
uoliusti. eosdẽ puto eẽ siẽ ⁊tibi uisum ẽ.

Expanded text:
to enim laudabiles canes essent, si et latrare to enim laudabiles canes essent, si et latrare scirent et uigilare amarent. et certe illi trecenti in numero per crucis litteram sacratissimo non eligerentur ad uictoriam faciendam, qui tamquam canes lamberent aquam, nisi aliquid magnum significarent. uigilant enim laudibus, cum prophetia exereretur, lingua canum est commemorata, non dentes. tuorum autem canum, dixit, ex inimicis, id est ut, qui erant inimici tui, fierent canes tui et latrarent pro te, qui saeuiebant in te. addidit autem ab ipso\', ut non a se ipsis hoc factum intellegerent sed ab ipso, id est mirophetas eos dictos isto loco, ex quibus Agabus erat, non illos, qui uenturum in carne dominum prophetauerunt. euangelistas uero inuenimus, quos apostolos fuisse non legimus, sicut fuerunt Marcus et Lucas. pastores autem et doctores, quos maxime ut discernerem uoluisti, eosdem puto esse, sicut et tibi uisum est,
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑. in qua ẽ ille ꝓpħatus quẽ ñ sequun¬
tur. Neq eis aliquid ꝓdest. qđ eum ñ ob
liuiseuit᷑. Aliud ẽ enĩ legem dĩ habere ĩ
memoria: aliud in intellecꝰtu ⁊ effecꝰtu.
In sexagesimo aũ ⁊ septimo psalmo qd̃ quȩ¬
ris quid sit: ueru̾tam̃ ds̃ conquassabit ca¬
pita inimicoꝵ suoꝵ u̾ticem capilli ꝑambr¬
lantiũ in delictis suis: ñ mͥ uidet᷑ aliud
dictum. quã ds̃ conquassabit capita iu¬
micoꝵ suoꝵ iumiũ suꝑbientiũ. nunium
se extollentiũ in delictis suis. E yꝑbolen
quippe significauit suꝑbiam se tantũ ex
tollentẽ. ⁊ tanta elatione incedentem:
quasi u̾ticem capilli ꝑambulando calcare.
Item in eodem psalmo qͦd scriptũ eͣ lingua
canum tuoꝵ ex inimicis ab ipso: ñ semper
in malo accipiendi st̃ canes. Alioquin non
rep̃henderent᷑ apud ꝓpħam canes nescien¬
tes latrare. ⁊ amantes dormitare. Profec¬

Expanded text:
cuntur, in qua est ille prophetatus, quem non sequuncuntur, in qua est ille prophetatus, quem non sequuntur. neque enim eis aliquidliviscuntur: aliud est enim legem Dei habere in memoria, aliud in intellectu et effectu. 10. In sexagesimo autem septimo psalmo, quod quaeris quid sit, Verumtamen Deus conquassabit capita inimicorum suorum, uerticem capilli perambulantium . in delictis suis, non mihi uidetur aliud dictum quam deus conquassabit capita inimicorum suorum nimium superbientium, nimium se extollentium in delictis suis\'. per hyperbolen quippe significauit superbiam tantum se extollentem et tanta elatione incedentem, quasi capilli uerticem perambulando calcarent. item in eodem psalmo quod scriptum est: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso, non semper in malo accipiendi sunt canes. alioquin non reprehenderentur apud prophetam canes nescientes latrare et amantes do.rmitare; profec
Abbreviated transcription (Latin):
deris eos. ne ipsius gentis nomͣ extuxeris:
ne quanddo obhuiscant᷑ legis tug. Iuod uti¬
q fieret: si ritus ⁊ sacragentiũ colere com¬
pussi. penitꝰ qual ecũq nom̃ sue religioĩs
minime retinerent. Qđ in eoꝵ figura eti¬
am de cam scriptum ẽ: qd constituit in eo¬
dñs signũ. ne. quis occideret eũ. Deniq cũ
axisset. ne occideris eos. nequando obluus¬
cantur legis tuȩ. uelut quereret᷑ quid de
illis eẽt faciendum. ut in aliquos usus testi¬
monii u̾itatis ñ occidant᷑. id ẽ ñ consũman¬
tur. neq obliuiscant᷑ legis di: continuo sub¬
iunxit. Disꝑde illos in uirtute tua. Si enĩ
uno in loco eẽnt t̾rarũ. non adiuuarent
testimonio p̃dicationẽ eugłii: q̃ fructifi¬
cat toto orbe t̾rarũ. Ideo disꝑde illos in
uirtute tua: ut eiꝰ ipsius cuiꝰ fuerunt ne¬
gatores. ꝑsequitores. int̾fecꝰtores. ubique.
sint testes ꝑ ipsam legem quã ñ oblius¬

Expanded text:
deris eos, ne ipsius gentis nomen extinxeris, deris eos, ne ipsius gentis nomen extinxeris, ne quando obliuiscantur legis tuae, quod utique fieret. si ritus et sacra gentium colere compulsi penitus qualecumque nomen suae religionis minime retinerent. quod in eorum figura etiam de Cain scriptum est, quod constituit eo dominus signum, ne quis occideret eum. denique cum dixisset: Ne occideris eos, ne quando obliuiscantur legis tuae, uelut quaereretur, quid de illis esset faciendum, ut in aliquos usus testimonii ueritatis non occidantur. id est non consumantur neque obliuiscantur legis dei, continuo subiunxit: Disperge illos in uirtute tua. si enim uno in loco essent terrarum, non adiuuarent testimonio praedicationem euangelii, quae fructificat toto orbe terrarum. ideo: Disperge illos in uirtute tua, ut eius ipsius, cuius fuerunt negatores, persecutores, interfectores, ubique sint testes per ipsam legem, quam non obliuis
Abbreviated transcription (Latin):
me ⁊ filius eas potest dicere uolunta¬
tes suas. Qđ uͦ in psalmo quinquagesi¬
mo ocꝰtauo de uidȩis intelligit᷑ dicente.
ne occideris eos ne quando obluuscan¬
tur legis tuȩ. conuenient᷑ mͥ uidetus
intelligi ita e̾ẽ p̃nuntiatum. eandẽ gentẽ
etiã debellatam atq subu̾sam. in popłi uc¬
toris suꝑstitiones ñ fiusse cessurã. s in uete¬
re lege mansuram: ut ap̃ eã ẽẽt testimoni¬
um scripturarũ toto orbe t̾rarũ. unde ec¬
clesia fuerat euocanda. Nullo enĩ euidenti¬
ore docum ento ostenditur gentib qd̾ salub̾¬
rime adu̾titur. ñ inopinatũ ⁊ repentinum
aliquid institutũ spũ pͣsumptionis huma¬
nȩ: ut. xp̃i nom̃ in spe salutis ȩtͣnȩ tanta
aucꝰtoritate. pͣpolleat. sed olim fuisse ꝓpħa¬
tũ atq conscriptum. Nam ipsa ꝓpħia. quid
aliud nisi a nr̃is putaret᷑ ẽẽ conficꝰta. si ñ
de inimicoꝵ codicib ꝓbaret᷑. Ideo ne. occi¬

Expanded text:
me et filius eas potest dicere uoluntame et filius eas potest dicere uoluntates suas. Quod uero in psalmo quinquagesimo octauo de Iudaeis intellegitur dicente: Ne occideris eos, ne quando obliuiscantur legis tuae, conuenienter mihi uidetur intellegi ita esse praenuntiatum: eandem gentem etiam debellatam atque subuersam in populi uictoris superstitiones non fuisse cessuram, sed in ueteri lege mansuram, ut apud eam esset testimonium scripturarum toto orbe terrarum, unde ecclesia fuerat euocanda. nullo enim euidentiore documento ostenditur gentibus, quod saluberrime aduertitur, non inopinatum et repentinum aliquid institutum spiritu praesumptionis humanae, ut Christi nomen in spe salutis aeternae tanta auctoritate praepolleat. sed olim fuisse prophetatum atque conscriptum. nam ipsa prophetia quid aliud nisi a nostris putaretur esse conficta, si non de inimicorum codicibus probaretur? ideo: Ne occi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ immolabant᷑. in figura sanguinis .x.
Nec memor ero nominũ illoꝵ ꝑ labia mea.
Nomina quippe illoꝵ erant in multiplica¬
tione infirmitatũ. fornicatores. idolis ser¬
uientes. adulteri. moles. masculoꝵ concu¬
bitores. fures auari raptores. ebriosi. ma¬
ledici. ⁊ quicũq alii regnũ dĩ ñ possidebt᷑.
S uͥ abundante peccato. suꝑabundauit
gr̃a: ⁊ postea accelerauert. hȩc quidẽ fue¬
runt. s abluti st̃. s scĩficati st. s iustifica
di nr̃i. Ideo ñ memor erit nominũ eoꝵ ꝑ
labia sua. Sane codices em̃datiores ⁊ elec¬
tioris auctoritatis ñ habent uoluntates
suas s uoluntates meas. Qd tantũdẽ ua¬
let : qr ex ꝑsona filii dĩ drͣ. Ipse qͥipe loqui¬
apłi usi sunt. Non derelinques animam
meã in inferno: nec dabis scmͣ tuũ uidere
corruptionẽ. Eadẽ sunt utiq munera
grẽ. patris ⁊ filii ⁊ spͣc scĩ. Et idõ rectissi¬

Expanded text:
quae immolabantur in figura sanguinis Christi, quae immolabantur in figura sanguinis Christi, nec memor ero nominum illorum perlabia mea. nomina quippe illorum erant in multiplicatione infirmitatum fornicatores, idolis seruientes, adulteri, molles, masculorum concubitores, fures, auari, raptores, ebriosi, maledici et quicumque alii regnum dei non possidebunt. sed ubi abundante peccato superabundauit gratia et postea accelerauerunt, haec quidem fuerunt, sed abluti sunt, sed sanctificati stri; ideo non memor erit nominum illorum per labia sua. sane codices emendatiores et electioris auctoritatis non habent \'uoluntates suas\' sed \'uoluntates meas\\ quod tantundem ualet, quia ex persona filii dei dicitur. ipse quippe loquius et apostoli usi sunt: Non derelinques animam meam in inferno nec dabis sanctum tuum uidere corruptionem. eadem sunt utique munera gratiae patris et filii et spiritus sancti et ideo rectissi
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta tẽpus ꝓ impiis mortius ẽ. hos dixͣ
infirmos. quos impios. Deinde paulopꝰt
eandem sententiam repetens cõmendat¬
ẽ. Quos infirmos supra. eos hic peccato¬
res appellauit. Item in consequentib ħ
idem aliis u̾bis uersans. si enĩ cũ inimi¬
ci eẽmus inquit. reconciliati sumꝰ dõ per
trauit: ut abundaret delictũ. S qm̃ ubi
abundauit delicꝰtũ. suꝑ abundauit gr̃a:
idõ postea accelerauert. Non enĩ uenit u¬
le uocare iustos s peccatores: qr ñ ẽ opus
sanis medicus s egrotantib. quoꝵ sciłcet
multiplicatȩ sunt infirmitates. ut eis sa¬
nandis ẽẽt necessaria tantȩ gr̃ȩ medici¬
na: ⁊ cui dimittunt᷑ peccata multa. dili¬
geret multũ. Hoc cinis uaccȩ ⁊ asꝑsio san¬
guinis. ⁊ cruentarũ multiplicatio uic̾ti¬
marũ significabat. ñ efficiebat. Idõ dem¬
ceps dicit. Non congregabo conuenticula
eoꝵ de sanguinib: id est illoꝵ sacrificioꝵ

Expanded text:
iuxta tempus pro impiis mortuus est; hos dixit iuxta tempus pro impiis mortuus est; hos dixit infirmos, quos impios. deinde paulo post eandem sententiam repetens: Commendatest; quos infirmos supra, eos hic peccatores appellauit. item in conse. quentibus hoc idem aliis uerbis uersans: Si enim, cum inimici essemus, inquit, reconciliati sumus deo perntrauit, ut abundaret delictum; sed quoniam, ubi abundauit delictum, superabundauit gratia, ideo postea accelerauerunt. non enim uenit ille uocare iustos sed peccatores, quia non est opus sanis medicus sed aegrotantibus, quorum scilicet multiplicatae sunt infirmitates, ut eis sanandis esset necessaria tantae gratiae medicina et, cui dimittuntur peccata multa, diligeret multum. Hoc cinis uaccae et aspersio sanguinis et cruentarum multiplicatio uictimarum significabat, non efficiebat. ideo deinceps dicit: Non congregabo conuenticula eorum de sanguinibus, id est illorum sacrificiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
nurificet om̃s uoluntates suas intͣ illos: ni¬
chil ꝓhibet intelligi. immo ⁊ cõuenien¬
tiꝰ uidetur ñ int̾ illos s in illis. Sic enim¬
⁊ greci codices habent. Sepe aũ qd ht il¬
la lingua in illis. nr̃i patͣpretant᷑ in ter
illos: ubi ui detur sententiȩ conuenire.
ficauit om̃s uoluntates suas in illis. qđ
pleriq codices habent. ⁊ intelligamus
uoluntates eiꝰ munera gr̃ȩ. q̃ gratis data
Scuto bone uoluntatis tuȩ coronasti eos.
& in uoluntate tua deduxisti me. Et uo¬
luntariȩ genuit uos ubo u̾itatis. Et plu¬
om̃s uoluntates suas in illis: in quib nͥ
in seis qui intͣra stͣ eius: Si enĩ tͣra siẽ
supͣ ostendimus potest accipi in bono.
suas in illis. Aliras omĩno fecit: qr ex des¬
ꝑatione mirabilit᷑ lib̾auit. Ex hac amn¬
ratione exclamat apł̃s. O altitudo diui¬
tiarũ sapientiȩ ⁊ scientiȩ dĩ. Supͣ quippe
dyxerat. Conclusit enĩ ds̃ om̃s in infide¬
litate. ut omĩũ misereatur. Nã hoc etiã

Expanded text:
oluntates suas inter illos, nihil prohibet intelligi, imo et convenientius videtur, non, inter illos, sed, in illis. Sic enim graeci codices habent: saepe autem quod habet illa lingua, in illis. nostri interpretantur, inter illos, ubi videtur sententiae convenire. ficavit omnes voluntates suas in illis; quod plerique codices habent: et intelligamus, voluntates ejus, munera gratiae, quae gratis data uoluntatis coronasti nos et: In uoluntate tua deduxisti et: Voluntarie genuit nos uerbo ueritatis et: Pluomnes uoluntates suas in illis; in quibus nisi in sanctis, qui in terra sunt eius? si enim terra, sicut supra ostendimus, potest accipi in bono esuas in illis, miras omnino fecit, quia eos ex desperatione mirabiliter liberauit. Ex hac admiratione exclamat apostolus: 0 altitudo diuitiarum sapientiae et scientiae dei! supra quippe dixerat: Conclusit enim deus omnes in infidelitate, ut omnium misereatur. nam hoc etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Aeus. ⁊i qui eius rudim̃tis excipiendis atꝙ
nutriendis te dedit: grãs agat quantas
potest. ⁊ omĩa ossa eius dicant. Dñe quis
sinit tibi: slon eñ uberiore fructu legit
it audit me docentẽ ac disserentẽ uł
quibuslibet exhortationib accendentẽ:
quã inspicit te uiuentẽ. Resalutant
scãm ⁊ sincerissimã benignitatẽ tuam.
conserui mei qui mecũ sunt. Condiaco¬
nus aũ nr̃ ꝑegrinus. ex quo a me ꝓfectꝰ
ẽ cũ scõ fr̃e nr̃o urbano. quando epis¬
copatus sarcinã subire ꝑrexit. nondũ
remeauit ipponem. Saluos eos tamͣ in
nonune. xp̃i. ⁊ litteris eoꝵ. ⁊ fame nunt.¬
ante cognouimus. Somp̃sbiterũ paulinẽ

Expanded text:
dens, et qui eius rudimentis excipiendis atque dens, et qui eius rudimentis excipiendis atque nutriendis te dedit, gratias agat, quantas potest, et omnia ossa eius dicant: Domine, quis similis tibi? non enim uberiore fructu legit uel audit me docentem ac disserentem uel quibuslibet exhortationibus accendentem, quam inspicit te uiuentem. resalutant sanctam et sincerissimam benignitatem tuam conserui mei, qui mecum sunt. condiaconus autem noster Peregrinus, ex quo a me profectus est cum sancto fratre nostro Urbano, quando episcopatus sarcinam subire perrexit, nondum remeauit Hipponem; saluos eos tamen in nomine Christi et litteris eorum et fama nuntiante cognoscimus. conpresbyterum Paulinum
Abbreviated transcription (Latin):
tura sc̃a. dõ inde dat głam. ⁊ continuo
subiungit. Qoquiũ dñi igniuit eũ. Ut po¬
tui ñ defui int̾rogationib tuis. aduitus
orationib tuis: ⁊ ipsis quas misisti dispu¬
tationib tuis. Cũ enĩ intͣrogando dispu¬
tas. ⁊ queris aerit᷑: ⁊ doces humilit᷑. Uti¬
le ẽ aũ ut de obscuritatib duinarum
scripturarũ. quas exercitationi nr̃e cau¬
sa ds̃ ẽẽ uoluit. multȩ inueniant᷑ sentẽ¬
tiȩ: cũ aliud aliis uidetur. quȩ tam̃ omͣs
sane fidĩ docꝰtrineq concordent. Dabis
sane ueniã stilo meo multũ festinanti:
ut iã in naui constituto occurrerẽ ꝑlato¬
ri. filiũ aũ nr̃m paulinũ in xp̃i caritate
dulcissimũ in hac potiꝰ epła resaluto. &
paucis ut festinꝰ exhortor. ut miscđiȩ dñi
qui sciens dare: Auxiliũ de tribulatioe.
cũ ex turbulentissima tẽpestate misit in por¬
tum: quotu pelago tranquillioee ꝑmeas¬
c. ipsi marine tranquaillitati minime ere¬

Expanded text:
tura sancta deo inde dat gloriam et continuo tura sancta deo inde dat gloriam et continuo subiungit: Eloquium domini igniuit eum. Ut potui, non defui interrogationibus tuis adiutus orationibus tuis et ipsis, quas misisti, disputationibus tuis. cum enim interrogando disputas, et quaeris acriter et doces humiliter. utile est autem, ut de obscuritatibus diuinarum scripturarum, quas exercitationis nostrae causa deus esse uoluit, multae inueniantur sententiae, cum aliud alii uidetur, quae tamen omnes sanae fidei doctrinaeque concordent. dabis sane ueniam stilo meo multum festinanti, ut iam in naui constituto occurrerem perlatori. filium autem nostrum Paulinum in Christi caritate dulcissimum in hac potius epistula resaluto et paucis ut festinus exhortor, ut misericordiae domini, qui sciens dare auxilium de tribulatione eum turbulentissima tempestate misit in portum, quo tu pelago tranquilliore permeasti ipsi marinae tranquillitati minime cre
Abbreviated transcription (Latin):
tur. qd̵ etiã tibipit᷑ ceta uisum ẽ. Et qͥd̃
adiunxit ut denudent᷑ multoꝵ cordiũ
cogitationes: hoc intelligendũ puto. quia
infirmitas patuit. Tribulationẽ gͥ gladi
nomine: significatã eẽ credibile . ẽ: quo
matͣna aĩa uulnerata eͣ doloris affectu.
Ipse fuit gladiꝰ in ore ꝑsecutoꝵ: de quib
in psalmo dr̃. ⁊ gladus in ore eoꝵ. Ipsi e¬
nĩ erant filii hominum: quoꝵ dentes arma
⁊ sagittȩ. ⁊ lingua eoꝵ gladius acutus.
Nam ⁊ ferrum qd̵ ꝑtransiit animã ioseph:
ꝓ dura tribulatione positum ferrũ mͥ ui¬
detur. Aꝑte quippe drͣ. ferrũ ꝑtransiit
animã eius. donec ueniret u̾bũ eius: idẽ
tamdiu fuit in dura tribulatione. donec
fieret qđ p̃dixit. llinc enĩ maguꝰ eͣ habitꝰ:
⁊ ab illa tribulatione liberatus. S ne hu¬
mane sapientie tribu t᷑ qđ uenit u̾bũ
eiꝰ id ẽ factũ ẽ qd̾ p̃dixit: more suo scͥp¬

Expanded text:
tur; quod etiam tibi inter cetera uisum est. et quod tur; quod etiam tibi inter cetera uisum est. et quod adiunxit: Ut denudentur multorum cordium cogitationes, hoc intellegendum puto, quia infirmitas patuit. tribulationem igitur gladii nomine significatam esse credibile est, quo materna anima uulnerata est doloris aipse fuit gladius in ore persecutorum, de quibus in psalmo dicitur: et gladius in ore eorum. ipsi enim erant filii hominum, quorum dentes arma et sagittae, et lingua eorum gladius acutus. nam et ferrum, quod pertransiuit animam Ioseph, pro dura tribulatione positum ferrum mihi uidetur. aperte quidem dicitur: ferrum pertransiit animam eius, donec ueniret uerbum eius, id tamdiu fuit in dura tribulatione, donec fieret quod praedixit. Hinc enim magnus est habitus, et ab illa tribulatione liberatus. Sed ne humanae sapientiae tribueretur, quod uenit uerbum eius, id est factum est, quod praedixit, more suo scrip
Abbreviated transcription (Latin):
erat. in quo resurrerit. Qd hoc ad rẽ
Nã illud utiq ipsũ corpus erat in quo mon¬
te transfiguratus ẽ. ⁊ ipsũ erat iuuenis
in quo natꝰ ẽ: ⁊ tam̃ si quis eũ iuuenẽ re¬
pente uidisset. qui ñ nͥ ufantulũ nosset
ñ utiq agnosceret. An uͦ ad liniam̃ta mu¬
tanda ñ potest celerit̾ dĩ potestas. quod
potest ꝑ annoꝵ moras hominis etas :
Qd̃ aũ mariȩ dicit. nols me tangere. ñ¬
dũ enĩ ascendi ad patrẽ. nichil aliud me
noueris intellexisse quã tu. lta enĩ signi¬
ficare uoluit tacꝰtũ spiritalẽ. id ẽ aoces¬
sũ fidĩ se requirere. qua credit᷑ eũ excel
sũ cũ patre ẽẽ. Et qd ab illis duob ĩ frac¬
tione panis ẽ agnitus. sacram̃tũ esse
quos in agnitionẽ suam congregat. nul¬
lus debet ambigere. De u̾bis symeonis
uͥ ait. uirgini matri dñi. ⁊ tuã ipsiuis ani¬
mã ꝑtransibit framea. in alia epła cuues
exemplũ etiã modo misi. dixi qͣd mͥ uidea¬

Expanded text:
erat, in quo resurrexit. quid hoc ad rem? erat, in quo resurrexit. quid hoc ad rem? nam illud utique ipsum corpus erat, in quo in monte transfiguratus est, et ipsum erat iuuenis, in quo natus est, et tamen, si quis eum iuuenem repente uidisset, qui non nisi infantulum nosset, non utique agnosceret. an uero ad liniamenta mutanda non potest celeriter dei potestas, quod potest per annorum moras hominis aetas: Quod autem Mariae dixit: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem, nihil aliud me noueris intellexisse quam tu. ita enim significare uoluit tactum spiritalem, id est accessum fidei se requirere, qua creditur eum excelsum esse cum patre. et quod ab illis duobus in fractione panis est agnitus, sacramentum esse, quod nos in agnitionem suam congregat, nullus debet ambigere. De uerbis Symeonis, ubi ait uirgini matri domini: Et tuam ipsius animam pertransiet framea, in alia epistula, cuius exemplum etiam modo misi, dixi, quid mihi uidea
Abbreviated transcription (Latin):
re. cuiꝰ alia erat effigies. aliquid facꝰtũ fu¬
isse quo impediñto tenerent᷑. id ẽ moram
agnoscendi paterent᷑ ocłi illoꝵ. S ego mu¬
ror cũ duosint. in corpore quib cuiꝰq spe¬
cies agnoscat᷑ luuam̃ta ⁊ color. cur ante
resurrectionẽ qd̃ in monte tranffiguratꝰ
ẽ. ut fieret uultꝰ eiꝰ splendibus secut sol.
neminẽ mouet eum usq ad tantã excel¬
lentiã fulgoris ⁊ lucis colorẽ sui corporis
mutare potuisse. ⁊ post resurrectionem
mouet aliquatenꝰ liniamĩta mutata ẽẽ.
ut ñ posset agnosci. ⁊ rursũ eadẽ poten¬
tiȩ facultate sic̃ tunc pͥstinũ colorẽ. sic ⁊
post resurrectionẽ pristina liniam̃ta re¬
uocasse. Nam ⁊ illi tres discipłi ante qͦꝵ
oculos in monte transfiguratus eͣ non
eũ agnoscerent. si ad eos talis aliunde
uenisset. S qr cũ illo erant: ipsũ eẽ cer¬
tissime retinebant. At enĩ corpus ipsũ

Expanded text:
re, cuius alia erat effigies, aliquid factum fure, cuius alia erat effigies, aliquid factum fuisse, quo impedimento tenerentur, id est moram agnoscendi paterentur oculi illorum. sed ego miror, cum duo sint in corpore, quibus cuiusque species agnoscatur, liniamenta et color, cur ante resurrectionem, quod in monte ita transfiguratus est, ut fieret uultus eius splendidus sicut sol, neminem mouet eum usque ad tantam excellentiam fulgoris et lucis colorem sui corporis mutare potuisse et post resurrectionem mouet aliquatenus liniamenta mutasse, ut non posset agnosci, et rursus eadem potentiae facilitate sicut tunc pristinum colorem sic et post resurrectionem pristina liniamenta reuocasse. nam et illi tres discipuli, ante quorum oculos in monte transfiguratus est, non eum agnoscerent, si ad eos talis aliunde uenisset; sed quia cum illo erant, ipsum esse certissime retinebant. at enim corpus ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
elementa munddi huiꝰ ⁊ pͥncipatus ac
potestates. in obseruatione ⁊ humilita¬
te cordis. Id enĩ agunt ista. ut suꝑstitio¬
nis uicio eor humiliet᷑ ad ñ parcendã
corpori. dũ frauddat᷑ istis escis. quib cõ¬
pellit᷑ abstinere: ñ in honore aliquo
ad saturitatẽ carnis. ñ qd honoratius
ulo magis quã illo cibo caro saturaret᷑
cũ ad eiis necessitatẽ ñ ꝑtineat. nͥ quo¬
libet ualitudini apto alim̾to refici at¬
q fulciri. De eugłio solet inquisitio
tua multos mouere. quom̃ dñs post¬
resurrectionẽ. cũ in eodẽ corpore resurre¬
xerit. a quibꝰdã qui eũ nouerant utriusq
sexus hominib. ⁊ agnitus ñ sit ⁊ agnitus
sit. łbi pͥmũ queri solet. utrũ in eiꝰ corpo¬
re. an potiꝰ in illoꝵ ocuł aliquid facꝰtum
sit. qd ñ posset agnosci. Cũ enĩ legit᷑ tene¬
bantur ocłi eoꝵ ne agnoscerent eũ: im¬
pedim̃tũ qd̾dã agnoscendi uidet᷑ in la

Expanded text:
elementa mundi huius et principatus ac elementa mundi huius et principatus ac potestates — in obseruatione et humilitate cordis — id enim agunt ista, ut superstitionis uitio cor humilietur — ad non parcendum corpori — dum fraudatur istis escis, quibus compellitur abstinere —, non in honore aliquo ad saturitatem carnis, non quod honoratius illo magis quam illo cibo caro saturaretur, cum ad eius necessitatem non pertineat nisi quolibet ualitudini apto alimento refici atque fulciri. De euangelio inquisitio tua resurrectionem, cum in eodem corpore surrexerit, a quibusdam, qui eum nouerant, utriusque sexus hominibus et agnitus non sit et agnitus sit. ubi primum quaeri solet, utrum in eius corpore an potius in illorum oculis aliquid factum sit, quo non posset agnosci. cum enim legitur: Tenebantur oculi eorum, ne agnoscerent eum, impedimentum quoddam agnoscendi uidetur in lu
Abbreviated transcription (Latin):
dis. ⁊ uexatione corporis: uł sic̃ alii in¬
t̃pͣtati sunt. ad ñ parcendũ corpori. nͣ
in honore aliquo ad saturitatẽ carnis.
Cur inquit hec dic̃ rationẽ habentia
sapientiȩ: quȩ ita rephendit: Dicam
qͦd ⁊ ipse in scripturis potes aduertere:
sepe sapientiã positã etiã in sedib mũ¬
di huius quã dic̃ exp̃ssius sapientiam
huiꝰ mundi. slec moueat qd̃ hic ñ addi¬
dit mundi. hon enĩ ⁊ alio loco cũ ait.
uͥ sapiens uͥ scriba. addidit huiꝰ mũ¬
di. ut dic̾et ubi sapiens huiꝰ mundi.⁊
tam̃ hoc intelligitur. Sic ⁊ ista ratio sa¬
pientiȩ. Nichil enĩ ab eis dr in huius
modi suꝑstitiosis obseruationib. ubi
rerũ. ratio quȩdã sapientie reddi u¬
deat᷑ slam ⁊ cũ dic̃. cauete ne quis uos
decipiat ꝑ philosophiam. ñ ait huius
munddi. Et quid ẽ philosophia latine.
nͥ studium sapientię: St̃ gͦ inquit ista
rationẽ quidẽ. habentia sapientie. id
ẽ de quib aliqua ratio reddat᷑. sađm

Expanded text:
orporis — uel, sicut alii interpretati sunt, ad non parcendum corpori —, non in honore aliquo ad saturitatem carnis. cur, inquis, haec dicit rationem habere sapientiae, quae ita reprehendit? Dicam, quod et ipse in scripturis potes aduertere, saepe sapientiam positam etiam in sedibus mundi huius, quam dicit expressius sapientiam huius mundi. nec moueat, quod hic non addidit \'mundi\'; non enim et alio loco, cum ait: Ubi sapiens? ubi scriba? addidit \'huius mundi\', ut diceret: Ubi sapiens huius mundi? et tamen hoc intellegitur. sic et ista ratio sapientiae; nihil enim ab eis dicitur in huius modi superstitiosis obseruationibus, ubirerum ratio quaedam sapientiae reddi uideatur. nam et cum dicit: Cauete, ne quis uos decipiat per philosophiam, non ait huius mundi\'; et quid est philosophia Latine nisi studium sapientiae? sunt ergo, inquit, ista rationem quidem habentia sapientiae — id est de quibus aliqua ratio reddatur secundum