comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
catio patientiam & benigni¬
tatem seruat. que prius
in carnalib circumcisionẽ
& sacrificiũ custodiuit. m̃se.
quoq quatuor quasi ex
alio latere monstrantur. qͤ
simul om̃s octo ad immo¬
landum fuint. Quatuor
uideł interiores ad holo¬
caustum. quatuor uero ex¬
teriores ad sacrificiũ. quia
& hii qui in scã eccłia. fidem.
uitam. pacientiam. atq be¬
nignitatem custodiunt. sum¬
mis iam ꝓculdubio uirtutib¬
pollent. Et hii qui in synagoga
doctrinam & ꝓphetiam. circum¬
cisionem & sacrificiũ cognouert.
alia offerendo atq sibimet ip¬
sis alia. retinendo. deuotionis
sue uictimam omĩpotenti dño
dederunt. Sed quia. suꝑuis
dictum est. id circo m̃sas qua¬
tuor interioris uestibuli esse
cõstructas. ut immoletur suꝑ
eas holocaustum. & ꝑ peccato &
ꝓ delicto: unde m̃se ipse con¬
structe sint. inferius aꝑitur
cum subditur. Quatuor au¬
tem m̃se ad hold̃caustũ. de. la¬
pidibus quadris exstructe.

Expanded text:
catio patientiam et benignicatio patientiam et benignitatem servat, quae prius in carnalibus circumcisionem et sacrificium custodivit, mensae quoque quatuor, quasi ex alio latere monstrantur: quae simul omnes octo ad immolandum fiunt, quatuor videlicet interiores ad holocaustum, quatuor vero exteriores ad sacrificium. Quia et hi, qui in sancta Ecclesia fidem, vitam, patientiam atque benignitatem custodiunt, summis jam procul dubio virtutibpollent. Et hi qui in synagoga doctrinam et prophetiam, circumcisionem et sacrificium cognoverunt, alia offerendo atque sibimetipsis alia retinendo, devotionis suae victimam omnipotenti Domino dederunt. Sed quia superius dictum est, idcirco mensas quatuor interioris vestibuli esse constructas ut immoletur super eas holocaustum et pro peccato et pro delicto. Unde mensae constructae sint, inferius aperitur cum subditur: « Quatuor autem mensae ad holocaustum de lapidibus quadris exstructae.
Abbreviated transcription (Latin):
cum latus exterius diceret. &¬
ostium porte nominaret. addi¬
dit. que ꝑgit ad aquilonem In
exteriore enim custo dia. litte¬
re lex data tenebatur: Ostium
uero porte est. ipse historicus
intellectus legis. qui ad timo
rem dñi ducit Que porta ad
aquilonem ꝑgere dicitur. quia
lex eadem sub timore minarũ
frigida udaici populi corda
constrinxit. Quasi enim ꝑ ca¬
lorem ille popłs curreret. si
quia. sub timore. mortis pͣpo¬
site litteram custodiuit. qua¬
si in torporis frigore reman¬
sit. Inde. nouis populis eter¬
na p̃mia. amantibus. ñ autem
temporalia torm̃ta tim̃tibus.
atq iam calentib dicitur.
nis in quo clamamꝰ abba pa¬
ter. Dicatur autem. quatu¬
or mense hinc. & quatuor
m̃se inde. ꝑ latera porte.
Dum enim fides & uita. doc¬
trina & ꝓphetia in bonoꝵ m̃ti¬
bus custoditur. porta nr̃a
idest intellectus sacrie
loquii quatuor ex latere
m̃sas habet. Cumq in ꝓfi¬
tientibus populis sc̃a p̃di¬

Expanded text:
cum latus exterius diceret, et cum latus exterius diceret, et ostium portae nominaret, addidit: Quae pergit ad Aquilonem. In exteriori enim custodia litterae lex data tenebatur. Ostium vero portintellectus legis, qui ad Domini timorem ducit. Quae porta ad aquilonem pergere dicitur, quia lex eadem sub timore minarum frigida judaici populi corda constrinxit: quasi enim per calorem ille populus curreret, si quia sub timore mortis propositae litteram custodivit, quasi in torpore frigoris remansit. Inde novis populis aeterna praemia amantibus, non autem teatque jam calentibus, dicitur: nis, in quo clamamus, Abba pater . Dicatur autem: Quatuor mensae hinc, et quatuor mensae inde per latera portae. Dum enim fides et vita, doctrina et prophetia in bonorum mentibus custoditur, porta nostra, id est intellectus sacri loquii quatuor ex latere mensas habet. Cumque in proficientibus populis sancta praedi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sis dicitur. ut immoletur suꝑ
eas holocaustũ. & ꝓ peccato &p
delicto. Hoc etenim inter pec¬
catum & delictum distat. qͦd
peccatum ẽ. malum facere: de¬
lictum uͦ bona. de relinq re. que
summoꝑe. sunt tenenda. Uel cer¬
te peccatũ in oꝑe. T̃. delictum
in cogitatione. Recte. gͦ in inte¬
rioris porte. quatuor m̃sis imn¬
molatur holocaustũ & ꝑ peccato
& ꝓ delicto. quia quicũq potue¬
rit hoc p̃sens scłm plene con¬
tempnere. & derelinquens omĩa
semet ipsum dño holocaustum
dare. ipse iam ꝑfecte nouit.
& peccata. oꝑis plangere. et
peccata cogitationis. uł qͦd
malum fecit. uel quod debuit
facere bonum non fecit. Qui e¬
nim totum dimisit. culpas suas
in fletibus iam liberius conspi¬
cit. Cumq eius m̃tem terre¬
na caro non p̃pedit. ꝓ oꝑe. simul
& cogitatione ad plangendum
mentem suam omĩpotenti dño
quid aliud quam holocaustũ
dedit: Neq hoc aratione ui¬
detur extrancum. quod ꝓpħa

Expanded text:
mensis dicitur: Ut immoletur super mensis dicitur: Ut immoletur super eas holocaustum, et pro peccato, et pro delicto. Hoc etenim inter peccatum et delictum distat, quod peccatum est mala facere, delictum vero est bona derelinquere, quae summopere sunt tenenda. Vel certe peccatum in opere est, delictum in cogitatione. Recte ergo in interioris portae quatuor mensis immolatur holocaustum, et pro peccato, et pro delicto, quia quicunque potuerit hoc praesens saeculum pleniter contemnere, et, derelinquens omnia, semetipsum Domino holocaustum dare, ipse jam perfecte novit 1405 et peccata operis plangere, et delicta cogitationis, vel quod malum fecit, vel quod bonum quod debuit facere non fecit. Qui etenim totum dimisit, culpas suas in fletibus jam liberius conspicit. Cumque ejus mentem terrena cura non praepedit, pro opere simul et cogitatione plangendo mentem suam omnipotenti Domino quid aliud quam holocaustum dedit? 4. Neque hoc a ratione videtur extraneum, quod propheta
Abbreviated transcription (Latin):
or sentiamꝰ. quȩ ad sacrifici¬
um constructe fuerunt. ñ
ad holocaustũ. Holocaustũ
enim sicut p̃cedenti iam lo¬
cutione ꝓfessus sum. totum
incensum dicitur. Et lex
quidem đm ac ꝓximũ di¬
ligi. diuina mandata custo¬
diri p̃cipit. ab alienarũ re¬
rum concupiscentia cõpescit.
non tam̃ omĩa dimitti iub&
In testam̃to autẽ nouo. nos
ueritas contestat᷑ dicens. Ni¬
si quis renuntiauerit. omĩ¬
bus que possidet. ñ potest
meus esse discipulus. Atq
iterum dicit. Qui uult.
post me uenire. ab neget
semet ipsum. Mensa ergo inte¬
rioris porit holocaustum habet
quia in uirtutib testam̃ti noui
quasi ꝑ holo caustũ omĩa incendi¬
mus. quando om̃ib que. huius
mundi sunt renuntiamꝰ Men¬
se uero porte exterioris sacri¬
ficium habent. sed holo caustum
ñ habent. quia p̃cepta legalia
decimas offerri uibent. sed di¬
muti omĩa. ñ iubent. De inte¬
rioris autem uestibuli quatuor

Expanded text:
or sentiamus quia ad sacrificior sentiamus quia ad sacrificium constructae fuerunt, non ad holocaustum. Holocaustum enim, sicut praecedenti jam locutione professus sum , totum incensum dicitur. Et lex quidem Deum ac proximum diligi, divina mandata custodiri praecipit, ab alienarum rerum concupiscentia compescit; non tamen omnia dimitti jubet. In Testamento autem Novo nos Veritas contestatur, dicens: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest esse meus discipulus . Atque iterum dicit: Qui vult post me venire, abneget semetipsum . Mensae ergo interioris portae holocaustum habent, quia in virtutibus Testamenti Novi quasi per holocaustum omnia incendimus, quando omnibus quae hujus mundi sunt renuntiamus. Mensae vero portae exterioris sacrificium habent, sed holocaustum non habent, quia praecepta legalia decimas offerri jubent, sed dimitti omnia non jubent. 3. De interioris autem vestibuli quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet lex duo latera: sp̃ita¬
les patres. & carnalem ppłm.
in quib singłis bine mĩse sunt.
quia habet in sp̃italib patri¬
bus doctrinam & ꝓphetiam. ha¬
bet in carnali ppło circũcisionẽ
& sacrificiũ. In his itaq octo
m̃sis immolatur. quicquid fides
credit. quic qͥd uita in exemplo
boni oꝑis ostendit. quic quid
patientia. humiliter tolerat:.
quic quid benignitas lar giter
ministrat. qͥcqͥd doctrina salu¬
briter docet. quicqͥd̃ ꝓphetla
in posterũ p̃monet. qͥcquid
circũcisio ad mandatum exte¬
rius ligauit. qͥcqͥd sacrificiũ¬
ex deuotione. offerente egit.
in omĩpotentis d̃i oculos hoc
esse uictimam ostendit. In
I lege. etiam ꝑ carnale sacri¬
ficium. quid aliud populus.
nisi deuotionẽ. sui cordisim¬
molabat: Notandum uero
est qͦđ quatuor m̃se solum¬
modo ad holocaustũ fuisse
memorantur. Quas uideł
uestibuli porte interiorisac¬
cipimus ut: de reliqͥs quatu¬

Expanded text:
videlicet lex, duo latera, spiritavidelicet lex, duo latera, spiritales patres et carnalem populum. In quibus singulis binae mensae sunt, quia habet in spiritalibus patribus doctrinam et prophetiam, habet in carnali populo circumcisionem et sacrificium. In his itaque octo mensis immolatur, quia quidquid fides credit, quidquid vita in exemplo boni operis ostendit, quidquid patientia humiliter tolerat, quidquid benignitas largiter ministrat, quidquid doctrina salubriter docet, quidquid prophetia in posterum praemonet, quidquid circumcisio ad mandatum exterius ligavit, quidquid sacrificiuex devotione offerentis egit, in omnipotentis Dei oculis hoc esse victimam ostendit. In lege enim etiam per carnale sacrficium quid aliud populus nisi devotionem sui cordis immolabat? Notandum vero quod quatuor mensae solummodo ad holocaustum fuisse memorantur, quas videlicet vestibuli portae interioris accipimus, ut de reliquis quatu
Abbreviated transcription (Latin):
sacri eloquii intelligentiam ue¬
niamus. Sit itaq nobis por¬
in historiam sacri eloquii lit¬
teram custodiuit. Habet au-¬
tem porta interior in magna
iam multitudine fideliũ po¬
puloꝵ duo latera. uideł dilec¬
tionem di. & dilectionẽ ꝓximi.
Bine autem m̃se sunt hinc &
inde. quia in dilectione di ne¬
cessario tenenda. est fides & uita.
In dilectione. autem ꝓximi: de¬
bet summoꝑe patientie be¬
nignitas custodiri. Est enim
in dilectione di necessaria si¬
des & uita. quia. uideł scriptũ ẽ.
sine. fide impossibile est. place¬
re. deo. Et rursum scriptũ ẽ.
Fides sine oꝑibus. mortua est.
Est autem in dilectione ꝓximi
nobis patientia & benignitas
conseruanda. quia de eadem
dilectione scriptũ est. Caritas
patiens est. benigna. est. Patiens
scilicet. ut illata a pximis ma¬
la equanimiter portet. Be¬
niqua autem. ut. sua bona ꝓx¬
imis desiderabiliter impendat.
Habet quoq porta exterior

Expanded text:
sacri eloquii intelligentiam vesacri eloquii intelligentiam veniamus. Sit itaque nobis porin historia sacri eloquii litteram custodivit. Habet autem porta interior in magna jam multitudine fidelium populorum duo latera, videlicet dilectionem Dei et dilectionem proximi. Binae autem mensae sunt hinc et inde, quia in dilectione Dei necessario tenenda est 1404 fides et vita, in dilectione autem proximi debet summopere patientia et benignitas custodiri. Est enim in dilectione Dei necessaria fides et vita, quia videlicet scriptum est: Sine fide impossibile est placere Deo . Et rursus scriptum est: Fides sine operibus mortua est . Est autem in dilectione proximi nobis patientia et benignitas conservanda, quia de eadem dilectione scriptum est: Charitas patiens est, benigna est . Patiens scilicet, ut illata a proximis mala aequanimiter portet, benigna autem, ut sua bona proximis desiderabiliter impendat. Habet quoque porta exterior,
Abbreviated transcription (Latin):
ta. est. & porta. exterior similit̾
binas. Quatuor autem hinc. ꝙ
unt. dum ꝑ latera singula binȩ
in uestibulo porte interioris. &
bine hinc & inde exteriꝰ in aqͥ-¬
lonis portȩ describuntur. que
simul om̃s octo sunt. in quibus
immolatur. His itaq de exte¬
riori narratione discussis. ad
sp̃italem intellectũ sermo re¬
deat. Qui tanto iam esse lar¬
giente dõmino facilior debet.
quanto nos exterioris descͥp¬
tionis ignorantie non angustant.
Possunt enim portarũ nomine
sicut suꝑius dictum ẽ. sc̃i pre¬
dicatores intelligi. ut uestibulũ
portȩ sit. populus. qui dum m̃te
humili uerba p̃dicationis sus¬
cipit. in eom̃se ad sacrificium
ex iurtutib construunt᷑. Rur¬
sum nichil obstat. si portã acci¬
pimus. hoc qͦd nobis ꝑ ora p̃¬
dicantium sacri eloquii intel¬
lectus aꝑitur. ut. uestibulum
porte eiusdem uobis uerba p̃¬
dicationis sint. que prius hu-¬
militer accipimus. ut post ad

Expanded text:
ta est, et porta exterior similiter ta est, et porta exterior similiter binas. Quatuor autem hinc et unt, dum per latera singula binae in vestibulo portae interioris et binae hinc et inde exterius in Aquilonis porta describuntur, quae simul omnes octo sunt, in quibus immolatur. His itaque de exteriori narratione discussis, ad spiritalem intellectum sermo redeat, qui tanto jam esse, largiente Domino, facilior debet, quanto nos exterioris descriptionis ignorantia non angustat. 2. Possunt etenim portarum nomine, sicut superius dictum est, sancti praedicatores intportae sit populus, qui dum mente humili verba praedicationis suscipit, in eo mensae ad sacrificium ex virtutibus construuntur. Rursum nihil obstat si portam accipimus hoc, quod nobis per ora praedicantium sacri eloquii intellectus aperitur, ut vestibulum portae ejusdem nobis praedicationis verba sint, quae prius humiliter accipimus, ut post ad
Abbreviated transcription (Latin):
due m̃se. Si enim intra ues¬
tibulum porte bine ꝑlatera
m̃se erant. cum subditur. &
ad latus exteriꝰ due m̃se atq
adlatus alterum ante uesti¬
bulum due m̃se inter quas
etiam porta que respicit ui¬
am aquilonis esse memorat᷑.
ꝓfecto patet aliud uestibu¬
lum intrinsecus. atq alud
extrinsecus fuisse. quia. &
prius porta interior. & post.¬
modum hoc in loco exterior
aquilonis porta describitur.
Nam cum tres suꝑius por¬
tas descripsisset. tres quoq
alias interioris atrii esse me¬
morauit. quarum extremã.
aquilonis portam narrauerat.
sed ut p̃dictum est atrii interioris
Nunc gͦ cum duȩ m̃se hinc in por¬
te uestibulo. & due m̃se inde de¬
scribuntur. adbuc de eadem inte¬
riori porta sermo contexitur.
quippe cum ꝓtinus sub infertur.
Et ad latus exterius quod ascen¬
dit ad ostiũ porte que ꝑgit ada¬
quilonẽ due m̃se. & ad latus alte¬
rum ante uestibulũ porte due. m̃s
Porta. gͦ interior binas ꝑ latera
in uestibulo m̃sas habere desc̃p¬

Expanded text:
duae mensae; » si enim intra vestibulum portae binae per latera mensae erant, cum subditur, « Et ad latus exterius duae mensae, atque ad latus alterum ante vestibulum duae mensae, inter quas etiam porta quae respicit viam Aquilonis esse memoratur, profecto patet aliud vestibulum intrinsecus, atque aliud extrinsecus fuisse, quia et prius porta interior, et postmodum hoc in loco exterior Aquilonis porta describitur. Nam eum tres portas superius descripsisset, tres quoque alias interioris atrii esse memoravit, quarum extremam Aquilonis portam narraverat, sed, ut praedictum est, atrii interioris. Nunc ergo cum duae mensae hinc in portae vestibulo et duae mensae inde describuntur, adhuc de eadem interiori porta sermo contexitur, quippe cum protinus subinfertur quia ad latus exterius, quod ascendit ad ostium portae quae pergit ad Aquilonem, duae mensae; et ad latus alterum ante vestibulum portae, duae mensae. Porta ergo interior binas per latera in vestibulo mensas habere descrip
Abbreviated transcription (Latin):
S ed est in doctrine uerbis gra¬
ue ꝑicłm. quia sepe ꝑ ser¬
monem docentium. fauores
audientiũ sequuntur. Et
cum doctores ab eo quod be¬
ne innotuerunt. apparere iã.
minores in dictis nolunt. doc¬
trine uerbum quod adqui¬
rendis animab auditoꝵ ex
omĩpotentis d̃i amore incho¬
auerunt. in hoc postmodum
ꝑ ad quirendis laudib labo¬
rant. Et. qui in uerbis dique¬
rebant. prius lucra sp̃italia.
temꝑales postmodũ fauores
sequuntur Unde fit. ut si¬
ue recta quelibet. oꝑa. seu
sacre doctrine uerba. in om¬
mpotentis di iudicio ꝑeant.
cum ꝑhec quisq transitoriis
fauorib anhelat. Hinc etenĩ
uenit. si saltem post culpam
suas caute cogitationes rime¬
tur. Oluiam uberem. pulcrã.
fructiferam. speciosam uoca¬
uit dñs nomen tiuum. ad
uocem loquele grandis . ex

Expanded text:
Sed est in doctrinae verbis graSed est in doctrinae verbis grave periculum, quia saepe sermonem docentium favores audientium sequuntur, et cum doctores ab eo quod bene innotuerint, apparere jam minores in dictis nolunt, doctrinae verbum quod pro acquirendis animabus auditorum 1413 ex omnipotentis Dei amore inchoaverunt, in hoc postmodum pro acquirendis laudibus laborant. Et qui in verbis Dei quaerebant prius lucra spiritalia, temporales postmodum favores sequuntur. Unde fit ut sive recta quaelibet opera, seu sanctae doctrinae verba, in omnipotecum per haec quisque transitoriis favoribus anhelat. Hinc enim pevenit, si saltem post culpam suas caute cogitationes rimetur: Olivam uberem, pulchram, fructiferam, speciosam vocavit Dominus nomen tuum. Ad vocem loquelae grandis
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ patientiam sustinet. & sa¬
cri eloquii uerbis docet. &¬
currus dicitur & auriga. Cur¬
rus quia tolerando portat.
auriga quia exhortando a¬
gitat. Currus quia. mala.
sustinet. auriga. qͥa populum
bonis ammonitionib exercet.
Fortasse autem contra. uanam
gloriam sermo doctoris est.
a mire insinuans qualiter
declinari. eisdem ipsis sermo¬
nibus uanam głam querit.
quibus contra candem ua¬
nam gł̃am disputat. Si igit᷑
poc appetit adipisci quod
ꝓhibet. mensa. intus labium
non reflectit. Tunc autem
m̃sa dñi ex quadris lapiddi¬
bus exstructa. habebit intus
labium reflexum. si studuerit
audire quod dicit. Scrip¬
tum quippe ẽ. Neq ꝑ con¬
tentionem. neq ꝑ inanẽ głam.
Atq isdem rursum eg̃gius
p̃dicator dicit. Neq que¬
rentes ab hominib głam. neq
a. uobis. neq ab aliis. De p̃di¬
cationis etenim labore lau¬
dem transitoriam querert.
quid est aliud quam rẽ mag¬
nam uili p̾cio uenundare:

Expanded text:
et per patientiam sustinet, et saet per patientiam sustinet, et sacri eloquii verbis docet, et currus dicitur et auriga. Currus, quia tolerando portat; auriga, quia exhortando agitat. Currus, quia mala sustinet; auriga, quia populum bonis admonitionibus exercet. 16. Fortasse autem contra vanam gloriam sermo doctori est, et mire insinuans qualiter debeat declinari, eisdem ipsis sermonibus vanam gloriam quaerit, quibus contra eamdem vanam gloriam disputat. Si igitur hoc appetit adipisci quod prohibet, mensa intus labium non reflectit. Tunc autem mensa Domini ex quadris lapidibus exstructa habebit intus labium reflexum, si studuerit audire quod dicit. Scriptum quippe est: Ne quid per contentionem, neque per inanem gloriam . Atque eisdem rursus egregius praedicator dicit: Nec quaerentes ab hominibus gloriam, neque a vobis, neque ab aliis . De praedicationis etenim labore laudem transitoriam quaerere, quid est aliud quam rem magnam vili pretio venundare?
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi obliuiscitur qͦd docebat.
Ecce enim de pacientia for¬
sitan mͦ sermo doctoris est:
doctrine sue magisterio dice¬
re cogitur. qualiter contra
illata dampna. contra audi¬
tas contumelias pacientia
seruetur. Sed cum ipse uł
dampno uł. contumelia fue¬
rit lacessitus. oblitus qͦd do¬
cuerat. uł in lesione ꝓximi.
uł in reddenda. graiuꝰ contu¬
melia excedit. Inter hec itaq
cogitet quia mensa di est. la¬
bia intus reflectat. seruet qͣd
p̃dicat. S criptum quippe ẽ.
In patientia ur̃a. possidebitis
animas urãs. Et rursum sc̃p¬
tum est. Doctrina uiri.ꝑ
pacientiam noscitur. Sutaq
in doctrina pacientia. ẽ tan¬
to quisq doctus ostenditur.
quanto patiens fuerit. Hinc
est enim quod bonꝰ ille disci¬
pulus qui magistrũ tolli in
aera uidebat. ꝑ magne. carita¬
tis affectum clamabat. diceus.
Pater mi. pater mi. currꝰ isrł
rahel. & auriga. dicit᷑. nisi qͥa
auriga agitat. currꝰ portat:
Doctor ergo qui mores ppłi

Expanded text:
verbi obliviscitur quod docebat. verbi obliviscitur quod docebat. Ecce enim de patientia forsitan sermo doctori est, doctrinae suae magisterio dicere cogitur qualiter contra illata damna, contra auditas contumelias patientia servetur. Sed cum ipse vel damno, vel contumelia fuerit lacessitus, oblitus quod docuerat, vel in laesione proximi, vel in reddenda gravius contumelia excedit. Inter haec itaque cogitet quia mensa Dei est, labium intus reflectat, servet quod praedicat. Scriptum quippe est: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Et rursum scriptum est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Si itaque index doctrinae patientia est, tanto quisque doctus ostenditur, quanto patiens fuerit. Hinc est enim quod bonus ille discipulus qui magistrum tolli in aera videbat, per magnae charitatis affectum clamabat, dicens: Pater mi, pater mi, currus Israrael et auriga dicitur, nisi quia auriga agitat, currus portat? Doctor ergo qui mores populi
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Hinc iterum de bene do¬
centib & male. oꝑantib dicit᷑.
Filii effrem intendentes arcũ
& mittentes sagitas. conuersi
sunt in die belli. Intendunt
qui scripture sacre senten¬
tias ꝓponunt. & uerbis rectis
auditorum uitia feriunt.
Sed conuertuntur in die bel¬
li. quia post. semet. ipsos re-¬
deunt. in temptatione. uitio¬
rum. & pectus opponere¬
non uolunt. quia in temptatio¬
ne. certamini ñ resistunt. Hinc
iterum dicitur. Auertisti ad¬
ut orium gladũ eius. & non es
auxiliatus ei in bello. Gladius
quippe doctoris. est sermo di
Unde ꝑ paulum dicitur. Et
gladium sp̃c. quod. ẽ uerbũ
d̃i. Omp̃s itaq d̾s cum doc¬
tores respicit nulla opari
que dicunt. in die belli adiu
torium eiꝰ gladii auertit. qͥa
in temptationũ certamine. ñ
ꝑmittit esse eiꝰ in adiutoriũ
doctrine uerba que dedit Ha¬
bet. igitur gladium. sed hunc
in bello ñ adiuuat. qͥa cum ad¬
uersitas temptationis eruꝑit.

Expanded text:
cit. Hinc iterum de bene docit. Hinc iterum de bene docentibus et male operantibus dicitur: Filii Ephraim intendentes areum, et mittentes sagittas, conversi sunt in die belli . Intendunt qui Scripturae sacrae sententias proponunt, et verbis rectis auditorum vitia feriunt; sed convertuntur in die belli, quia post semetipsos redeunt in tentatione vitiorum, et pectus opponerenon volunt, quia in tentationum certamine non resistunt. Hinc iterum dicitur: Avertisti adjutorium gladii ejus, et non es auxiliatus ei in bello . Gladius quippe doctoris est sermo Dei. Unde per Paulum dicitur: Et gladium spiritus, quod est verbum Dei . Omnipotens itaque Deus cum doctorem respicit nolle operari quae dicit, in  gladium avertit, quia in tentationum certamine non permittit ei esse in adjutorium doctrinae verba quae dedit. Habet igitur gladium, sed hunc in bello non adjuvat, quia cum adversitas tentationis eruperit,
Abbreviated transcription (Latin):
alias in semet. ipsis ꝑpendere.
p̃termittant. sed ubiq semet¬
ipsos inspitiant. & in qͣntum
p̃ualent. studeant. singła oꝑa.
implere que docent. ne si p̃¬
dicantes facere bona. dissimu¬
lant. sui uastatores. sint culto¬
res alieni. O doctor. ecce iam
m̃sa es. iam uasa portas. iam in
uasis fidelib pondus holocaus
ti uictime. sustinens. sed intus
reflecte labrum. idẽ ad cor re¬
uoca sermonem. audi qͣd dicis.
opare quod predicas. Si enim
negligis implere quod doces.
aliis messem seminas. & ipse a
fructus participatione ieuinas.
Unde scriptum est. Quiꝰ mes¬
sem famelicus comedit. quia
is qui panem iusticie esurit.
oꝑatur mandata que. audit.
& ipse fructum ñ habet. qui
seminando laborauit. Hinc sa¬
lomon ait. Abscondit piger ma¬
num suam sub ascella. nec ad
os suum porrigit. cam Nemo
ita piger est ut ad os manum
comedendo reducere laborẽ
putet. Sed piger nec ad os
manum suam porrigit. qui
nec hoc uult oꝑari quod di¬

Expanded text:
ex alia semetipsos perpendere ex alia semetipsos perpendere praetermittant, sed ubique semetipsos inspiciant, et, in quantum praevalent, studeant singula opere implere quae docent, ne si praedicantes facere bona dissimulant, sui vastatores sint cultores alieni. O doctor, ecce jam mensa es, jam vasa portas, jam in vasis fidelibus pondus holocausti et victimae sustines, sed intus reflecte labium, id est ad cor revoca sermonem. Audi quod dicis, operare quod praedicas. Si enim negligis implere quod praedicas, aliis messem seminas, et ipse a frumenti participatione jejunas. Unde scriptum est: Cujus messem famelis qui panem justitiae esurit operatur mandata quae audit, et ipse fructum non habet, qui seminando laboravit. Hinc Salomon ait: Abscondit piger manum suam sub ascella, nec ad os suum porrigit eam . Nemo ita piger est, ut ad os manum vel comedendo reducere laborem putet. Sed piger nec ad os manum suam porrigit, qui nec hoc vult operari 1412 quod di
Abbreviated transcription (Latin):
corinthios uideret dicens.
Si cui aliqͥd donastis. & ego.
Nam & ego si quid donaui
propter uos in ꝑsona xp̃i.
ut non circũueniamur a sa¬
thana. Qui uideł solet de
bonis mala generart. & hoc
quod ꝑ caritatem agitur.
ad discordiã. contrahere. Un¬
de & mox de ipso subiecit.
dicens. Non enu ignora¬
mus cogitationes eiꝰ. Doc¬
tor aut̾em qui ꝑ bona. que
p̃dicat. in suis auditoribus
rectam oꝑationẽ reformat.
si m̃tes oꝑantium ad unani¬
mitatem non ligat. in labus
palmum habet. sed eam quȩ
dicta est palmi unitatem ñ
habet. Pensandum uͦ est ual¬
de quod dicitur. quia earũ
labia. intrinsecus reflectuntur.
quando doctores ad cõscien¬
tiam reuocant. tacita cogita¬
tione quod dicunt. qͣndosems¬
ipsos subtiliter ꝑscrutant᷑. si fa¬
ciunt. quod locuntur. Recte
autem cum reflexa intrinsecꝰ
m̃sarum labia dicuntur. addit᷑
quoq ꝑ circuitũ. ut non in qͣ
libet. se parte considerent. atꝙ

Expanded text:
Corinthios videret, dicens: Corinthios videret, dicens: Si cui aliqud donastis, et ego. Nam et ego si quid donavi, propter vos in persona Christi, ut non circumveniamur a Satana . Qui videlicet solet de bonis mala generare, et hoc quod charitate agitur ad discordiam trahere. Unde et mox de ipso subjecit, dicens: Non enim ignoramus cogitationes ejus . Doctor autem qui per bona quae praedicat in suis auditoribus rectam operationem format, si mentes operantium ad unanimitatem non ligat, in labiis palmum habet, sed eam quae dicta est palmi unitatem non habet. 15. Pensandum vero est valde quod dicitur, quia earumdrinsecus reflectuntur, quando doctores ad conscientiam revocant tacita cogitatione quod dicunt, quando semetipsos subtiliter perscrutantur si faciunt quod loquuntur. Recte autem cum reflexa intrinsecus mensarum labia dicuntur, additur quoque per circuitum, ut non in una qualibet se parte considerent, atque
Abbreviated transcription (Latin):
tuit facere. & illa non omitero.
Per uidicium quippe & miscdiam
& fidem. maior digitꝰ oꝑatioĩs
ostenditur. Per m̃tam uͦ & a
netum & ciminũ. digitus ꝓcul
dubio minimꝰ siguratur: Hec
gͦ oportuit facere. & illa ñomit¬
tere: quia. si opus nr̃m palmo
metiri uolumus. sic necesse. est
ut. tendatur minimꝰ. quati¬
nus maior digitus ñ attraha.
tur. Bene. autem cũ m̃sarũ
labia metiuntur. x m̃sura pal¬
mi dicitur. additur uniꝰ. & doc-¬
torum p̃dicatione sicut uni¬
tas tenetur in fide. ita quoq
unitas m̃tium seruat᷑ in oꝑe.
ne ꝑ opus bonum qͦd alter a¬
git. alter ad discordie. malum
ꝓrumpat. Ita enim bona oꝑa
unanimitatẽ in quantũ rec¬
te possumꝰ conseruemꝰ idẽ.
ñ deserendo quod agimus.
sed p̾ueniendo bonis ꝓsecu¬
tionibus malum discordie.
quod timemꝰ. Sic in suis o¬
ꝑibus unitatem palmi custo¬
diens paulus. discordiã gene¬
rari ꝓhibebat. cũ quendam¬
iam lapsum atq ab eccłia
abiectum iam uelle reciꝑe.

Expanded text:
tuit facere et illa non omittere . » Per judicium quippe et misericordiam et fidem, major digitus operationis ostenditur. Per mentham vero et anetum et cyminum digitus procul dubio minimus figuratur. Haec ergo oportuit facere, et illa non omittere: quia si opus nostrum palmo metiri volumus, sic necesse est ut tendatur minimus, quatenus major digitus 14. Bene autem cum mensarum labia metiuntur, et mensura palmi dicitur, additur unius, ut ex doctorum praedicatione sicut unitas tenetur in fide, ita quoque unitas mentium servetur in opere, ne per opus bonum quod alter agit, alter ad discordiae malum prorumpat. Ita enim bona faceunanimitatem, in quantum recte possumus, conservemus, id est non deserendo quod agimus, sed praeveniendo bonis persuasionibus malum discordiae quod timemus. Sic in suis operibus unitatem palmi custodiens Paulus, discordiam generari prohibebat, cum quemdam lapsum atque ab Ecclesia abjectum jam velle recipere
Abbreviated transcription (Latin):
atq ait Uunificabit nos post
duos dies. in die tercia. susci¬
tabit nos. & iuiuemꝰ in cõspec¬
tu eius. Hinc est qͦd cum de
semet ipso dñs loqueret᷑ sub¬
uinxit. Nolite mirari hoc.
quia uenit hora in qua om̃s
qui in monum̃tis sunt. audi¬
ent uocem ciꝰ. ꝙ pcedent qui
bona egerunt in resurrec¬
tionẽ uite. qui uͦ mala egert
in resurrectionẽ iudicii. Hinc

Expanded text:
icabit nos post duos dies, in die tertia suscitabit nos; et vivemus in conspectu ejus . Hinc est quod cum de semetipso Dominus loqueretur, adjunxit: Nolite mirari hoc, quia venit hora, in qua omnes qui in monumentis sunt, audient vocem ejus, et procedent, qui bona egerunt, in resurrectionem vitae: qui vero mala egerunt, in resurrectionem judicii . Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
uid sumus
de. mysticis
sensibus ie¬
rechielis
prophete
locuturi:
qui ipsa eiꝰ
historie uerba. ł aꝑimus: Ec¬

Expanded text:
uid sumus de mysticis sensibus Ezechielis prophetae locuturi, qui ipsa ejus historiae verba vix capimus? Ec
Abbreviated transcription (Latin):
bulum porte due m̃se. Qua¬
tuor m̃se hinc & quatuor inde.
Per latera porte octo erant.
m̃se. suꝑ quas immolabant. In
quib uideł uerbis magna ca-¬
ligo dubietatis suboritur. u-¬
trum hec de una porta qua¬
libet. an de duab. aut de sin¬
gulis portis dicantur. Sed cũ
quaterne m̃se ꝑ latera. descri¬
buntur. ac post modũ in sum¬
ma conclusionis dicitur. oc¬
to mense erant suꝑ quas im¬
molabant. patet. qͥa hoc sp̃c
non de singulis portis quas
suꝑius descripserat dicat.
Qiua si porte sex suꝑius enar¬
rate. quaternas m̃sas ꝑlate.¬
ra haberent. simul om̃s non
octo. sed quadraginta. & octo
dicerentur. Rursum si hoc¬
de una dicitur. magno oͦstacu¬
lo nr̃a intelligentia reuerbe¬
ratur. quod post descriptum
rate sunt. adhuc ad latus
exterius quod ascendit ad
ostium porte. que ꝑgit ad
aqͥlonem. due esse m̃se memo-¬
rantur. atq subiungitur. & ad¬

Expanded text:
m portae, duae mensae. Quatuor mensae hinc et quatuor mensae inde per latera portae. Octo mensae erant super quas immolabant. » In quibus videlicet verbis magna caligo dubietatis oboritur, utrum haec de una porta qualibet, an de duabus, an de singulis portis dicantur: sed dum quaternae mensae per latera describuntur, ac postmodum in summa conclusionis dicitur: « Octo mensae erant super quas immolabant, » patet quia hoc spiritus non de singusuperius descripserat dicat, quia si portae sex superius enarratae quaternas mensas per latera haberent, simul omnes non octo, sed quadraginta et octo dicerentur. Rursum si hocde una dicitur, magno obstaculo nostra intelligentia reverberatur, quod post descriptum ratae sunt, adhuc ad latus exterius, quod ascendit ad ostium portae quae pergit ad Aquilonem, duae mensae esse memorantur, atque sub
Abbreviated transcription (Latin):
sus ait. Aufer sp̃m eoꝵ & defici¬
ent. & inpuluerẽ suũ reuerient᷑.
Moxq de carnis resurrectione
subiungit. Emittes sp̃m tuum
& creabunt᷑. & renouabis faciem
terre. Hinc iterũ dicit. Exur¬
ge anẽ in requiẽ tuã. tu & ar¬
cha scĩficationis tuȩ. Exurrex¬
it enim dñs in requiẽ suam.
cũ carnẽ suam de sepulchro
suscitauit. Post hunc quoq ex¬
Hinc ꝑ eundem ꝓphetam de
quo loquimur. scriptum ẽ.
Ossa arida. audite uerbũ dm̃

Expanded text:
sus ait: Aufer spiritum eorum, et deficisus ait: Aufer spiritum eorum, et deficient, et in pulverem suum revertentur . Moxque de carnis resurrectione subjungit: Emittfaciem terrae . Hinc iterum dicit: Exsurge, Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae . Exsurrexit enim Dominus in requiem suam cum carnem suam de sepulcro suscitavit. Post hunc quoque exHinc per eumdem prophetam de quo loquimur scriptum est: Ossa arida, audite verbum Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
exemplũ tenerent. Qua igit᷑
dampnatione. digni sunt. qui
& exemplũ dñice resurrectio¬
nis acceꝑunt. & tam̃ adhuc de
resurrectione diffidunt: Pignꝰ
tenent. & fidem ñ habent. Eccle¬
siam replent. sed qͥa de resur¬
rectione sua dubitant. m̃te ua¬
cua stant. De. hac ꝑ beatũ iob
dicitur. Scio quod redẽptor
meus uiuit & in nouissimo die
de terra. surrecturꝰ sim. & rursũ
circũdabor pelle. mea. & in carne
mea uidebo đm. quẽ uisurꝰ sum
ego ipse. & ocłi mei cõspecturist̃.
& ñ alius. Hinc ꝑ psalmistã dicit᷑.
In cõspectu eiꝰ ꝓcident uniuersi.
qui descendũt in terrã. In ter¬
ram enim mortui ñ sp̃u. sea cor¬
pore descendũt. In cõspectu gͦ
dñi ꝓcidunt. qͥ in terrã descen¬
aunt. qͥa resurgendo ad iuditiũ
ueniunt. qui nunc in puluere.
putrescunt. Hinc iterũ dicit. Si¬
tiuit in te anima mea. qͣm mul¬
tipliciter & caro mea. Sitit a-¬
nima ut dm uideat. caro quid
sitit. nͥ ut resurgat . Hinc rur¬

Expanded text:
tenerent. Quia igitur damnatione digni sunt qui et exemplum jam dominicae resurrectionis acceperunt, et tamen adhuc de resurrectione diffidunt: pignus tenent, et fidem non habent; Ecclesiam replent, sed quia de resurrectione sua dubitant, mente vacua stant: de hac per beatum Job dicitur: Scio quod Redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra resurrecturus sum: et rursum circumdabor pemea videbo Deum; quem visurus sum ego ipse, et oculi mei conspecturi sunt, et non alius . Hinc etiam per Psalmistam dicitur: In conspectu ejus procidunt universi qui descendunt in terram . In terra enim mortui non spiritu, sed corpore descendunt. In conspectu ergo Domini procidunt qui in terram descendunt, quia resurgendo ad judicium veniunt qui nunc in pulvere putrescunt. Hinc iterum dicit: Sitivit in te anima mea, quam multipliciter et caro mea . Sitit anima ut Deum videat; caro quid sitit, nisi ut resurgat? Hinc rur
Abbreviated transcription (Latin):
habet. Per mbrũ mater u̾go
descendit. que dm in utero
sine uirilis carnis ammixtione.
concepit. qui primꝰ nobis ȩter¬
ne patrie gloriam in sua re¬
surrectione monstrauit. qui
surgens a. mortuis iam ñ mo¬
ritur. & mors ei ultra ñ dña¬
bitur. nobisq exemplũ dedit
ut ea quȩq̃fieri in die ultimo
de nr̃a carne credamꝰ. que fac
ta de carne illiꝰ in die. refur¬
rectionis agnouimꝰ. Sed qͥa
sermo nobis de. carnis resur¬
rectione se intulit. triste. no¬
bis & ualde lugubre c̃. qͦd quos¬
dam in eccłia stare. & de. car¬
nis resurrectione. dubitare
cognoscimꝰ. Hanc autẽ antiqͥ
patres uenturã esse certissime.

Expanded text:
habet. Per hoc membrum Mater virgo descendit, quae Deum in utero sine virilis carnis admistione concepit, qui primus nobis aeternae patriae gloriam in sua resurrectione monstravit, qui « resurgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur ; » nobisque exemplum dedit, ut haec fieri in die ultimo de nta de carne illius in die resurrectionis agnovimus. Sed quia sermo nobis de carnis resurrectione se intulit, triste nimis et valde lugubre est, quod quosdam in Ecclesia stare, et de carnis resurrectione dubitare cognoscimus. Hanc autem antiqui Patres venturam es
Abbreviated transcription (Latin):
Rophete
uerba
que lar¬
giente
domino
hodie. ca¬
ritati ur̃e
loquenda
sunt. lectio¬
ne magis indigent. quã expo¬
sitione. Etenim in tribꝰ por¬
tis interiorib replicant᷑. que
scđo iam uł tercio de exte¬
riorib dicta sunt. Pauca uͦ
in earũ descriptione ꝑmu-¬
tantur. Unde necesse ẽ. ea
nos que iam dicta sunt le¬
gendo tnscurrere. ut que
nec dũ dicta sunt. cõgruen-¬
tius possimꝰ enodare. Etaq

Expanded text:
rophetae verba quae, largiente Domino, hodie charitati vestrae loquenda sunt lectione magis indigent quam expositione. Ea enim in tribus portis interioribus replicantur quae secundo jam, vel tertio de exterioribus dicta sunt. Pauca vero in earum descriptione permutantur. Unde necesse est ea nos quae jam dicta sunt legendo transcurrere, ut ea quae necdum dicta sunt licentius possimus enodare. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
exteriores porte sunt. quos ac¬
cepimus interiores. Si uͦ ipsi
interiores sunt. quos intelligimꝰ
exteriores. qua inre intelligi
utiliter potest. quia ipsi no¬
his exteriores simul & interi¬
ores porte sunt. Cum enu
aahuc inchoantib ñ alta mys¬
tica. sed quedam que capi
porte sunt. Cum uͦ ꝑfectis

Expanded text:
exteriores portae sunt, quos acexteriores portae sunt, quos accipimus interiores? Si vero ipsi interiores sunt, quos intelligimus exteriores? Qua in re intelligi utiliter potest 1392 quia ipsi nobis exteriores simul et interiores portae sunt. Cum enim adhuc inchoantibus non alta et mystica, sed quaedam quae capi iores sunt; cum vero perfectis
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ exteriores por¬
tas. nͥ antiquos patres fiusse.
qui ꝑ p̃cepta legis nouerãt.
oꝑa popłi magis quã corda
custodire: Ut interiores por¬
tas p̃dicatores scẽ eccłie de¬
beamus acciꝑe. qui sp̃italib
monitis discipłoꝵ suoꝵ cor¬
da custodiunt. ne malis que
non faciunt uł in cogitatio¬
nibus delectent᷑. Per illas
em̃ septẽ gradib ascendi di¬
citur. istarũ uͦ octo gradiũ
ascensus esse ꝑhibetur. Quia
& in ueneratione legis diessep¬
timus fuit. & in nouo testam̃to
octauus dies in sacram̃to esse
tur: qui tertiꝯ a passione. sed
octauus a conditione ẽ. quia
& septimũ sequit᷑. Sin uͦ por¬
tarũ nomine solos intelligimꝰ
primi nobis sunt. sc̃e eccłie
p̃dicatores. & fidem nos spem
atq caritatẽ summoꝑe. tenere
docuerant. Ipsi itaq nobis
in his uirtutib porte sunt.
qui nos ꝑ easdem uirtutes.
ad interiorẽ intellectũ eterne
sapientiȩ ꝑducũt. Sed & ipsi

Expanded text:
possumus exteriores porpossumus exteriores portas nisi antiquos patres fuisse, qui per praecepta legis noverant opera populi magis, quam corda custodire? ut interiores portas praedicatores sanctae Ecclesiae debeamus accipere, qui spiritalibus monitis discipulorum suorum corda custodiunt, ne malis quae non faciunt, vel in cogitationibus delectentur. Per illas enim septem gradibus ascendi dicitur; istarum vero octo graduum ascensus esse perhibetur, quia et in veneratione legis dies septimus fuit, et in Novo Testamento octavus dies cum sacramento est: tur, qui tertius a passione, sed octavus a conditione est, quia et septimum sequitur. 3. Sin vero portarum nomine solos intelligimus primi nobis sunt sanctae Ecclesiae praedicatores, et nos fidem, spem, atque charitatem summopere tenere docuerunt, ipsi itaque nobis in his virtutibus portae sunt, qui nos per easdem virtutes ad interiorem intellectum aeternae sapientiae perducunt. Sed si ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
tem singule interio. ad au¬
strũ uł orientẽ & aqͥlonem
posite esse memorant᷑. Unde.
rectẽ ꝑ illam aditus interi¬
or designatur. quia sicut.
p̃cedenti locutione iam dic¬
tum est. uel uidee & genti¬
litati. uel inchoantib atq in
bono oꝑe ꝑseuerantibꝰ uel a
bono cadentib. sed post cul¬
pam ꝑ penitentiã surgen¬
tib patet. Hunc autẽ post¬
quã. singłẽ in oriente. & aqͥ¬
lone & austro porte descrip
te sunt : Cum interioris
atrii rursum porte singłe
in austro & oriente. atq a¬
quilone describant᷑. aspiran¬
te dño magna intentione
opus ẽ. sinũ tante ꝓfundi-¬
tatis indagare. Sienĩ por
una est eccłia. in p̾dicatori¬
bus testam̃ti ueteris ac noui.
Porta autẽ septẽ uł octo gra¬
dus habet. qͥa scĩ sp̃c septi-¬
formem grãm cõcorditer
p̃dicant. Octauum uͦ gra¬
dum annuntiant. retributio¬
nis eterne. unde scriptũ ẽ.
Da partem septẽ. necnon &
octo. Quid itaq dicere

Expanded text:
tem singulae interius ad Autem singulae interius ad Austrum vel Orientem et Aquilonem positae esse memorantur. Unde recte per illam aditus interior designatur, quia, sicut praecedenti locutione jam dictum est, vel Judaeis et gentilibus, vel inchoantibus atque in bono perseverantibus, vel a bono cadentibus, sed post culpas per poenitentiam surgentibus patet. Nunc autem postquam singulae in Oriente et Aquilone et Austro tae sunt, cur interioris atrii rursum portae singulae in austro et oriente atque aquilone describuntur? Aspirante Deo magna intentione opus est sinum tantae profunditatis indagare. Si enim poruna est Ecclesia in praedicatoribus Testamenti Veteris ac Novi. Portae autem septem vel octo gradus habent: quia sancti Spiritus septiformem gratiam concorditer praedicant. Octavum vero gradum annuntiant retributionis aeternae. Unde scriptum est: « Da partem septem nec non et octo . » Quid itaque dicere
Abbreviated transcription (Latin):
& fenestras eiꝰ ꝑ circuitũ. lon¬
gitudinẽ qͥn qua guita cubi¬
torũ. & latitudinẽ uiginti qͥnq
cubitoꝵ. & uestibulũ eiꝰ respi¬
ciebat. in atriũ exteri. & cela¬
tura palmarũ in fronte illius
hinc & inde: in octo gradibus
ascensus eiꝰ. Quid itaq in
interiori atrio. qͥd̃ thalamo
quid frontib. quid uestibulo.
qͥ fenestris. qͣd longitudine
& altitudine. qͥđd palmarũ cẽ¬
latura signet᷑. late iam suꝑiꝰ
diximꝰ. nec oportet ut in
eisdem iterũ. sed in his so¬
lumodo. que nec dũ dicta
sunt occupem̃. Nunc g̾ que¬
rendũ nobis ẽ. que iste tres
porit interiores sint. uł qͥđ̃
est qͦd earũdem portarũ
uestibula uiginti qͥnq cu
uel cur ad eas ñ septẽ sicut
de portis exterioribꝰ dic¬
tum fuerat. sed octo gradi-¬
bus ascendit᷑. Porta enim
atrii interioris que suꝑiꝰ
dicta ẽ. de his trib portis in¬
teriorib ñ est. quia. illa con¬
tra orientis & aquilonis por¬
tam respicere. dicit᷑. iste au-¬

Expanded text:
longitudine quinquaginta cubitorum, et latitudine viginti quinque cubitorum. Et vestibulum ejus respiciebat in atrium exterius, et caelatura palmarum in 1391 fronte illius hinc et inde, et in octo gradibus ascensus ejus. 2. Quid itaque interiori atrio, quid thalamo, quid frontibus, quid vestibulo, quid fenestris, quid longitudine et latitudine, quid palmarum caelatura signetur, late jam superius diximus , nec oportet ut in eisdem iterum, sed in his solummodo quae necdum dicta sunt occupemur. Nunc ergo quaerendum nobis est quae istae tres portae interiores sint, vel quid est quod earumdem portarum vestibula viginti quinque c metiuntur; vel cur ad eas non septem, sicut de portis exterioribus dictum fuerat, sed octo gradibus ascenditur. Porta enim atrii interioris quae superius dicta est de his tribus portis interioribus non est, quia illa contra Orientis et Aquilonis portam respicere dicitur, istae au
Abbreviated transcription (Latin):
Atq iterũ hoc qͣd iam suꝑius
dictũ fuerat replicat᷑ cũ dici¬
tur. & palmas ei in frontem.
Statim qͦd adhuc dictũ ñ fu¬
erat. subdit᷑. & octo gradus e¬
rant quib ascendebat᷑ ꝑ eã.
Hoc quoq q̃d de australi por¬
ta scriptũ ẽ. de orientali qͦq
porta in eodẽ ordine nar¬
ratur. Nam ꝓtinꝰ sub infer¬

Expanded text:
 iterum hoc quod jam superius dictum fuerat 1390 replicatur, cum dicitur: Et palmas ejus in fronte . Et statim quod adhuc dictum non fuerat subditur: Et octo gradus erant in quibus ascendebatur ad eam . Hoc quoque quod de Australi porta scriptum est, de Orientali quoque porta in eodem ordine narratur. Nam protinus subinfer
Abbreviated transcription (Latin):
sanctoꝵ exempla gradinur.
ut nos nec ꝓsꝑitas eleuet.
nec aduersitas frangat. habe¬
re nos ante omĩpotentis dei
oculos palmas hinc inde

Expanded text:
sanctorum exempla gradimur, ut nos nec prosperitas elevet, nec adversitas frangat, habere nos ante omnipotentis Dei oculos palmas hinc et inde
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuor facies uni. & quatuor pen¬
ne uni. Q uid ꝑ faciẽ. nͥ noticia.
dur. Per faciẽ quippe unꝰquisq
cognoscit᷑. ꝑ pennã uero in altũ
auiũ corpora subleuant᷑ Facies

Expanded text:
r facies uni, et quatuor pennae uni. Quid per faciem nisi notitia, tur? Per faciem quippe unusquisque agnoscitur, per pennam vero in altum avium corpora sublevantur. Facies
Abbreviated transcription (Latin):
TENTIS
aspiratione.
de hie zechi¬
ele prophe¬
ta locuturꝰ.
prius debeo tempora & modos aꝑi¬
re ꝓphetiȩ: ut dum accessus ei os¬
tenditur. uirtus melius cognoscatitr
Prophetiȩ tempora tria sunt. scilice
preteritum. presens & futurũ Sed
sciendum est. quod in duob tem¬
poribus ꝓphetia ethimologiam
ꝑdit. quia cum ideo ꝓphetia dic¬
ła sit quod futura predicat. quan¬
do de p̃terito uel p̃senti logint᷑
rationem sui nominis amittit:
turum est: sed uel ea memorat.
que tͣnsacta sunt. uel ea q̃ sunt
Que tamen tria ꝓphetis tẽꝑa
uerius loquimur. si ex sacre scrip¬
ture testimoniis ostendamus.
Prophetia de futuro est. ecce
uirgo concipiet. & pariet filium.
Prophetia de p̃terito est. in pͥn¬
cipio creauit ds celũ & terram
De illo enim tempore dixit ho¬
mo. quo non erat homo. Prophe¬
tia de p̾senti est. quam paulus a¬
postolus dicit. Si autem omnes
ꝓphetent. intret autem quis
infidelis uel idiota. conuincitur
ab om̃ib duudicatur ab omĩ¬

Expanded text:
tentis aspiratione de Ezechiele propheta locuturus, prius debeo tempora et modos aperire prophetiae, ut dum accessus ejus ostenditur, virtus melius cognoscatur. Prophetiae tempora tria sunt, scilicet praeteritum, praesens et futurum. Sed sciendum est quod in duobus temporibus prophetia etymologiam perdit. Quia cum ideo prophetia dicta sit quod futura praedicat, quando de praeterito vel praesenti loquitur, rationem sui nominis amittit, turum est, sed vel ea memorat quae transacta sunt, vel ea quae sunt. Quae tamen tria prophetiae tempora verius loquimur, si ex sacrae Scripturae testimoniis ostendamus. Prophetia de futuro est: Ecce Virgo concipiet et pariet filium . Prophetia de praeterito: In principio creavit Deus coelum et terram . De illo enim tempore dixit homo quo non erat homo. Prophetia de praesenti est, quando Paulus apostolus dicit: Si autem omnes prophetent, intret autem quis infidelis vel idiota, convincitur ab omnibus, dijudicatur ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑata. quasi aurũ nobis pal¬
luit ꝑ argentũ Illa. enĩ immu¬
tabilis que in se manens natura¬
uinouat omĩa. si ita ut est nobiᷤᷤ
apparere uoluiss. fulgore. suo
nos incenderet potius quam
renouaret. Sed claritatẽ suȩ
magnitudinis temꝑauit nr̃is
oculis ds. ut dũ nobis eiꝰ cla¬
ritas temꝑat᷑. etiã. nr̃a infirmi¬
tas ꝑ eiꝰ similitudinẽ. in eiꝰ luce.
claresceret: & ꝑ acceptã grãm
ut ita dicã. sue. habitudinis
colorẽ mutaret. Quasi elec¬
trũ ergo in igne est. ds homo
factus in ꝑsecũtione. Sequitur.¬

Expanded text:
temperata, quasi aurum nobis paltemperata, quasi aurum nobis palluit per argentum. Illa enim natura immutabilis, quae in se manens innovat omnia, si ita ut est nobis apparere voluisset, fulgore suo nos incenderet potius quam renovaret. Sed claritatem suae magnitudinis temperavit nostris oculis Deus, ut dum nobis ejus claritas temperatur, etiam nostra infirmitas per ejus similitudinem in ejus luce claresceret, et per acceptam gratiam, ut ita dicam, suae habitudinis colorem mutaret. Quasi electrum ergo in igne est Deus factus homo in persecutione. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
diuersa dispsis. nos q̃ in iudee
circitu positi in tenebris fui¬
mus. dono cȩlestis gr̃e splendo¬
rem ueri luminis uidemꝰ Unde
scriptũ est Sedentib in tene.¬
bris & umbra mortis. lux orta
est eis. Iste. itaq ignis maliciȩ:
quia iudeoꝵ cordibꝰ arsit in
ꝑsecutione. p̃usquã scõs apłos
seuiendo affligeret. in ipso se ex¬
ereuit. auctore ac redemptore
quippe: ex auro & argento est
In electro dũ aurũ argentũq
miscet᷑. argentũ ad claritatẽ
crescit. aurũ uero a. suo fulgor
pallescit. Iuud ad claritat em
pficit. hoc a claritate temꝑat᷑.
Q uia. igitur in unigenito di
filio. nature diumitatis unita
est natura nr̃a. in qua aduna.¬
tione humanitas in maiestatis
gł a excreuit. diuinitas uero
a sui fulgoris potentia. huma.¬
nis se. oculis temꝑauit. ꝑ hoc
qd humana natura clarior
facta est. quasi ꝑ aurũ creuit
argentũ Et quia diuinitas
a fulgore. suo nr̃is est aspectib

Expanded text:
diversa dispersis; nos qui in Judaeae diversa dispersis; nos qui in Judaeae circuitu positi in tenebris fuimus, dono coelestis gratiae splendorem veri luminis videmus. Unde scriptum est: « Sedentibus in tenebris et in umbra mortis, lux orta est eis . » Iste itaque ignis malitiae, qui a Judaeorum cordibus arsit in persecutione, priusquam sanctos apostolos saeviendo affligeret, in ipso se exercuit auctore ac redemptore Electrum quippe ex auro et argento est. In electro dum aurum argentumque miscetur, argentum ad claritatem crescit, aurum vero a suo fulgore pallescit. Illud ad claritatem proficit, hoc a claritate temperatur. Quia igitur in unigenito Dei Filio naturae divinitatis unita est natura nostra, in qua adunatione humanitas in majestatis gloriam excrevit, divinitas vero a sui fulgoris potentia humanis se oculis temperavit, per hoc quod humana natura clarior facta est, quasi per aurum crevit argentum. Et quia divinitas a fulgore suo nostris est aspectibus