comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ secłi in p̃senti uita suꝑburat ⁊ s in ip̃o res¬
ni aditu. et̾na ammadusione feruint᷑. Bñ aũt
subdit. Et ñ erit qͥ exipiat. Illos qͥꝑpe u̾itas ab et̾na
adu̾sitate eripit: qͦs in tẽporalib psꝑis ꝑ aiscipli¬
nã p̃mit. Qͥ gͥ ñc renuit p̃mi. tt̃ ñ ualet etipi. qa
iniqͥ eũ quẽ ꝑ disciplinã hab̾e negligunt patrẽ.¬

Expanded text:
ta superbiunt, sed in ipso regni aditu aeterna animadversione feriuntur. Bene autem subditur: Et non erit qui eripiat. Illos quippe veritas ab aeterna adversitate eripit, quos in temporalibus prosperis per disciplinam premit. Qui ergo nunc renuit premi, tunc non valet eripi, quia iniq
Abbreviated transcription (Latin):
amici ẽẽ ñ possent. nͥ in qͥbdã quoꝙ magna mo¬
rũ honestate fulgerent : restat ut in eoꝵ u̾bis
uͥtutẽ sensuũ moralit̾ inqͥramꝰ. qͣtuiꝰ dũ. locuti¬
onis eoꝵ pondus discutit᷑. cuiꝰ doctrine fuerint
Quasi firma radice stultꝰ in t̾ra figit᷑. qͥa totis de

Expanded text:
amici esse non possent, nisi in quibusdam quoque magna moamici esse non possent, nisi in quibusdam quoque magna morum honestate fulgerent, restat ut in eorum verbis virtutem sensuum moraliter inquiramus, quatenus dum locutionis eorum pondus discutitur, cujus doctrinae fuerint, tum firma ra
Abbreviated transcription (Latin):
tientes uenite ad aq̃s: & qui ñ habetis argen¬
tũ ꝓperate. Qa enĩ argenti uocabulo eloquia
duirna signant᷑: psalmista testat᷑ dicens. Elo¬
qͥa dm̃i eloqͥa casta: argentũ igne examinatũ.
Qͥa gͦ argentũ ñ habent ad aq̃s uocant᷑. quia
nimirũ gentilitas. que scͥpture. sacre p̃cepia
ñ acceꝑat. sacri eloquii inundatione satiat᷑:
quã tanto nc̃ auidiꝰ potat: qͣnto hanc dui sicca
sitiebat. Eadẽ gͦ diuina eloquia &e messis et
diuitie uocantur. Messis. qͥa ieuinã mentem
resiciunt: diuitie. qͥa magna nos moꝵ uenu¬
state cõponunt. Eadẽ & comedi dicunt᷑ & bi¬
bi. qͥa nimirũ dũ quedã in eis obscura sunt.
que ñ nͥ int̾pretata intelligimꝰ: hec qͣsi man¬
denclo glutimꝰ. Dũ quedã uero ad intelligen¬
dũ sacilia ita sumimꝰ ut inuenimꝰ. ea qͣsi ñ
ĩtellectu mystico breui. locutione tͣnscurrimꝰ:
ne qͥd forsitan p̃terisse uideam᷑. S qͥa beati iob

Expanded text:
tientes venite ad aquas; et qui non habetis argentum, properate . Quia enim argenti vocabulo eloquia divina signantur, Psalmista testatur, dicens: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum . Qui ergo argentum non habent, ad aquas vocantur, quia nimirum gentilitas, quae Scripturae sacrae praecepta non acceperat, sacri eloquii inundatione satiatur, quam tanto nunc avidius potat, quanto hanc diu sicca sitiebat. Eadem ergo divina eloquia et messes et divitiae vocantur: messes quia jejunam mentem reficiunt; divitiae, quia magna nos morum venustate componunt. Eadem et comedi dicuntur et bibi, quia nimirum dum quaedam in eis obscura sunt, quae non nisi interpretata intelligimus, haec quasi mandendo glutimus; dum quaedam vero ad intelligendum facilia ita sumimus ut invenimus, ea quasi non intellectu mystico brevi locutione transcurrimus, ne quid forsitan praeterisse videremur. Sed quia beati 184 Job
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbutionẽ sce eccłie salomon ꝓpmqͣre ꝯspiceret:
dixit. slobilis inportis uir etꝰ. qͣndo sedenit cũ se¬
natorib t̾re. Uir quippe ẽ eccłie humani gñis
redẽptor. qͥ in portis se nobilẽ ostencdet: qͥa despec¬
tus priꝰ in ꝯtumeluis excicit: s in ingressu reg¬
ni sublimis apparebit. Qͥ cũ terre senatorib resi¬
det: qͥa iuidicii sententiã. cũ scĩs eiꝰdẽ eccłie p̃dica¬
torib decernet ⁊ sic̃ ip̃e in eingelio dicit᷑. uos qͥ

Expanded text:
tributionem sanctae Ecclesiae Salomon aptributionem sanctae Ecclesiae Salomon aportis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Vir quippe est Ecclesiae humani generis Redemptor, qui in portis se nobilem ostendit, qui despectus prius in contumeliis exstitit, sed in ingressu regni sublimis apparebit. Qui cum terrae senatoribus residet, quia judicii sententiam cum sanctis ejusdem Ecclesiae praedicatorib
Abbreviated transcription (Latin):
derogant: qͥ hanc ce usꝙ at mortẽ sequentes a¬
mant. Bene. itaꝙ d̾r. ego uidi stultũ firma radi¬
ce: &e maledixi pulch̾tudim eiꝰ statĩ. Ac si aꝑte di¬
ceret. Cont̃ stulti pulch̾tudinẽ morã in maledic
tionẽ ñ habui: qͥa cũ hanc cenerẽ. simł cẽ penã
sequentẽ iudi. Non enĩ statim maledicerẽ: si qͣ
me głe illiꝰ delectatio temusset. S sine tarcdita¬
te maledixi: qͥa supplicia mansura ꝯspiciens. eiꝰ
secũ ad interitũ t̾hunt: recte subdit᷑. Longe fient
filii eiꝰ a salute. filii quippe huiꝰ stulti st̃. qui in
ãbitione huiꝰ secli ex eiꝰ imutatione nascunt᷑.s
ꝓfecto a salute tanto longiꝰ fiunt: qͣnto in ꝓpet̃¬
tione neqͥcie nulla insirmitate fecut᷑. De quib
at. Nã sicut urbis aditꝰ porta dr̃iita ẽ dies uidi¬
cii porta regni: qͥa ꝑ eũ ab electis om̃ib ad celes¬
tis patrie głam intrat᷑. Uñ ce hunc diẽ cũ ad re¬

Expanded text:
derogant, qui hanc et usque ad mortem sequentes aderogant, qui hanc et usque ad mortem sequentes amant. Bene itaque dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Ac si aperte diceret: tione non habui, quia cum hanc cernerem, simul etiam poenam sequentem vidi. Non enim statim maledicerem, si qua me gloriae illius delectatio tenuisset; sed sine tarditate maledixi, quia supplicia mansura conspiciens, ejsecum ad interitum trahunt, recte subditur: Longe fiant filii ejus a salute. Filii quippe stulti sunt, qui in ambitione hujus saeculi ex ejus imitatione nascuntur; qui profecto a salute tanto longius fiunt, quanto in perpetratione nequitiae nulla infirmitate feriuntur. De quibus . --Nam sicut urbis aditus porta dicitur; ita est dies judicii porta regni, quia per eum ab electis omnibus ad coelestis patriae gloriam intratur. Unde et hunc diem cum ad re
Abbreviated transcription (Latin):
Mos nãꝙ humane ce infirme m̃itis ẽ: ut cũ eaꝵ
retũ qͣs respicit qͣlitate uariet᷑. Sepe enĩ eiꝰ iudi¬
ciũ cũ ip̃a p̃sentis rei sp̃e ducit᷑: & uixta hoc qͦd as¬
picit untentio illiꝰ sensusꝙ format᷑. Nã plecũꝙ ñ¬
milli dũ quoꝵdã głam cernunt: eiꝰdẽ głe aspectib
delectant᷑. ħac magnũ aliqͥd existimant: seq ut
talia mereant᷑ exoptant. Cũ uͦ gloriosos qͦsꝙ aut ela¬
tos subito hũiliatos. aut fortasse cẽ morientes as
Qͥ hoc inmirũ rectiꝰ dicerent: si cũ in gła horainẽ
cernerent. t̃c eiꝰ interitũ cogitantes. transeuntẽ po¬
tentiã nichil ẽẽ sensissent. Tc qͥpꝑe ẽ hũana ela¬
tio pensanda qͣm nichil sit: cũ sest suꝑ ceterossuc¬
cessib extollit. Et̾ ꝯsiderandũ ẽ. qͦ cursu felicitaᷤ
tͣnsuolet: cũ ante hũcnos oclõs qͣsi ꝑmanens
pollet. Nã głam morituri nicħ eẽ: in ip̃a iã mor¬
te. pensare infirii qͥlibet posst̃. Ec̃ enĩ ei cẽ illi

Expanded text:
firmae mentis est, ut cum earum rerum quas respicit qualitate varietur. Saepe enim ejus judicium cum ipsa praesentis rei specie ducitur, et juxta hoc quod aspicit, intentio illius sensusque formatur. Nam plerumque nonnulli, dum quorumdam gloriam cernunt, ejusdem gloriae aspectibus delectantur, ac magnum aliquid existimant, seque ut talia mereantur exoptant. Cum vero gloriosos quosque, aut dejectos subito, aut fortasse etiam morientes aspQui hoc nimirum rectius dicerent, si cum in gloria hominem cernerent, tunc ejus interitum cogitantes, transeuntem potentiam nihil esse sensissent. Tunc quippe est humana elatio pensanda quam nihil sit, cum sese super caeteros successibus extollit. Tunc considerandum est quo cursu felicitas transvolet, cum ante humanos oculos quasi permanens pollet. Nam gloriam morituri nihil esse, in ipsa jam morte pensare infirmi 185 quilibet possunt. Tunc enim ei etiam illi
Abbreviated transcription (Latin):
atur intimemus: Difficile namq est.ut hoc al¬
teri ñ inuideat. qͦd adipisci alt̾ exoptat ⁊ quia qͥcqͥd
tẽporalit̾ ꝑcipit᷑. tanto fit muiꝰ in singulis: qͣnto
diuidit᷑ in multis. Et iccuro desiderantẽ mentẽ
liuor excruciat: qͥa hoc qͦd appetit. aut funditꝰ alt̾
accipiens adimit: aut a qͣntitate restringit. Qͥ gͥ
liuoris peste plene carere desiderat. illã heredita¬
tẽ diligat. quã coheredũ mimerꝰ ñ angustat:
que ce om̃ib una ẽ. ce singulis tota. Que tanto
largior ostendit᷑. qͣnto ad hanc ꝑcipientiũ młti¬
tudo dilatat᷑. Immiinitio gͦ liuoris ẽ. affestꝰ sur¬
gens int̾ne dulcediuis: ce plena mors eiꝰ ẽ. ꝑfec¬
tus amor et̾nitatis. Nã cũ mens ab eiꝰ rei appeti¬
tu retrahit᷑ que accĩpientiũ numero partit̃: tan¬
tomagis ꝓximũ diligit. qͣnto minꝰ ex ꝓuectu illiꝰ
sua dãpna ꝑtimescit. Que si ꝑfecte in amorẽ cele

Expanded text:
atur, intimemus? Difficile namque est, ut hoc/ alatur, intimemus? Difficile namque est, ut hoc/ alteri non invideat, quod adipisci alter exoptat, quia quicquid temporale percipitur, tanto fit minus singulis, quanto dividitur in multis. Et idcirco desiderantis mentem livor excruciat, quia hoc, quod appetit, aut funditus alter accipiens adimit, aut a quantitate restringit. Qui ergo livoris feste plene carere desiderat, illam hereditatem diligat, quam coheredum numerus non angustat. Quae et omnibus una est et snc percipientium multitudo dilatatur. Inminutio ergo livoris est affectus surgens internę dulcedinis, et plena mors eius est perfectus amor aeternitatis. Nam cum mens ab eius rei appetitu retrahitur, quae accipientium numero partitur, tanto magis proximum diligit, quanto minus ex profectu illius sua damna pertimescit. Quae si perfecte in am
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecto oꝑe surcexisse putabat᷑. Nã inuidia cũ m̃tẽ
tabefecerit: cuncta que inuenerit bene gesta ꝯsu¬
mit. Unde bene ꝑ salomonẽ d̾r. Uita carniũ sa¬
nitas cordis: putredo ossiũ inuidia. Qͥd enĩ per
acta signant᷑: Et plerũꝙ ꝯtingit᷑. ut qͥdã cũ uera
cordis innocentia in ñnullis sius actib infirmi
uideant᷑: qͥdam uͦ iam quedam ante humanos
oculos robusta exerceant: s tam̃ erga alioꝵ bona
intꝰ inuidie pestilentia tabescant. Bene gͦ dr ui
ta carnũ sanitas cordis: qͥa si m̃tis innocentia
custodit᷑: cẽ si qua foris infirma st̃. qñq roborant᷑.
Et recte subdit᷑. putredo ossiũ mnuidia: qͥa ꝑ liuo¬
ris uitiũ aute dei oculos pereunt etiam fortia
acta uirtutũ. Ossa quippe ꝑ inuidiã putresce¬
re est: quedam etiam robusta deperire. S cur
hec de inuidia dicimus: si non etiã qͣliter caue¬

Expanded text:
perfecto opere surrexisse putabatur. Nam invidia cum mentem perfecto opere surrexisse putabatur. Nam invidia cum mentem tabefecerit, cuncta quae invenerit bene gesta consumit. Unde bene per Salomonem dicitur: Vita carnium, sanitas cordis; putredo ossium invidia . Quid enim per acta signantur? Et plerumque contingit, ut quidam cum vera cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero iam quidam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: vita carnium sanitas cordis, quia si mentis innocentia custoditur, etiamsi qua foris infirma sunt, quandoque roborantur. Et recte subditur: putredo ossuum invidia, quia per livoris vitium ante dei oculos pereunt etiam fortia acta virtutum. Ossa quippe per invidiam putrescere est, quaedam etiam robusta deperire. Sed cur haec de invidia dicimus, si non etiam, qualiter eru
Abbreviated transcription (Latin):
mano cordi antiqͥ hostis uirus infundit᷑: in hac
tam̃ neqͥcia tota sua iuscera serpens concurit:
& ĩpͥmende malicie pestẽ uomut. De qͦ minirũ
scͥptũ ẽ.Inuidia diaboli mors intrauit in orbem
t̾rarũ. Nã cũ deuictũ cor siuoris pucredo corru¬
perit: ip̃a qͦq exteriora indicant. qm grauit̾ ani¬
nũ uesania instigat. Color quippe pallore affi¬
cit᷑. oculi depͥmunt᷑: mens accenditut. & m̃bra
fugescunt. fit incogitatione rabies: in dentib
stͥcdor. Cũq in latebris cordis crescens abscondit᷑
odiũ. dolore ceco terebrat oscĩam uulitꝰ inclu¬
sũ. Nl letũ de proprus libet: qͥa tabescentẽ m̃ntẽ
sua pena sauciat. quã felicitas torquet aliena:
qͣntoꝙ extranei oꝑis inaltũ fabrica ductt᷑. tanto
fundamentũ m̃tis liuide ꝓfuidiꝰ suffodit᷑: ut quo
alii ad mneliora ꝓperant. eo ip̃a deceriꝰ ruat. Qua tu¬
ma uidelicet eẽ illud destrit᷑: quod in aliis actib

Expanded text:
ratur, humano cordi antiqui hostis virus infunditur, in hac ratur, humano cordi antiqui hostis virus infunditur, in hac tamen nequitia, tota sua viscera serpens concutit, et imprimendae malitiae pestem vomit . De quo nimirum scriptum est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum. Nam cum devictum cor livoris putredo corruperit, ipsa quoque exteriora indicant, quam graviter animum vesania instigat. Color quippe pallore afficitur, oculi deprimuntur, mens accenditur, et membra frigescunt. Fit in cogistridor; cumque in latebris cordis crescens absconditur odium, dolore caeco terebrat conscientiam vulnus inclusum. Nil laetum de propriis libet, quia tabescentem mentem sua poena sauciat, quam felicitas torquet aliena; quantoque extranei operis in altum fabrica ducitur, tanto fundamentum mentis lividae profundius suffoditur; ut quo alii ad meliora properant, eo ipse deterius ruat; qua ruina videlicet etiam illud destruitur, quod in aliis actibus
Abbreviated transcription (Latin):
in aliquo meliores putamꝰ. Paruut gͦ ẽ. qͥ liuore
occiditur: qͥa ip̃e sibi destimoniũ ꝑhibet. qd̃ eo
minor sit. cuiꝰ inuidia torquet᷑. Hinc ẽ qͦd hostiᷤ
callidus pͥmo homini inuidendo subripuit. qͥa
amissa beatitudine minorẽ se ĩmortalitate illiꝰ
agnouit. Hinc ẽ qͦd cayn ad ꝑpetrandũ frat̾cidiũ
corruit ⁊ qͥa despecto suo sacͥticio prelatũ sibi in¬
fremuit. cuiꝰ ds hostiã accepit: &e quẽ meliorem
uendiderat. minorẽ se eo quẽ nascendo p̃ibat
ingemuit. Hunic ioseph fratres sui ismaelitis tͣn¬
seuntib uendidert̃: qͥa cognito reuelationis my¬
sterio. ne se melior fieret eiꝰ ꝓuectib obuiare co¬
nati st̃. Hinc saul daiuid subditũ. lanceã intor¬
quendo ꝑseqͥt᷑. qͥa quẽ magnis cotidie augeri
uirtutũ successib sensit. ultͣ se excresc̾e expauit.
ꝑuulꝰ itaqꝙ ẽ. qͥ inuidia occidit᷑. qͥa nͥ ipse inferi¬

Expanded text:
in aliquo meliores putamus. Parvulus ergo est, qui livore in aliquo meliores putamus. Parvulus ergo est, qui livore occiditur, quia ipse sibi testimonium perhibet, quod eo minor sit, cujus invidia torquetur. Hinc est quod hostis callidus primo homini invidendo subripuit, quia amissa beatitudine, minorem se immortalitatis illius agnovit. Cain ad perpetrandum fratricidium corruit, quia despecto suo sacrificio, praelatum sibi infremuit, cujus Deus hostiam accepit, et quem meliorem a ipse vendiderat, minorem se eo, quem nascendo praeibat, ingemuit. Joseph sanctum fratres sui Ismaelitis traneo vendiderunt, quia, cognito revelationis mysterio, ne eis melior fieret, ejus profectibus obviare conati sunt . Saul rex David subditum lanceam intorquendo persequitur, quia quem magis quotidie augeri virtutum successibus sensit, ultra se excrescere expavit . Parvulus est qui invidia occiditur, quia nisi ipse inferi
Abbreviated transcription (Latin):
in ultione pect̃i. tempꝰ modũꝙ ꝯsiderans. sur¬
gentẽ anuni ꝑturbationẽ subtilius ꝑtractan¬
do restringat. animositatẽ repͥmat. & motꝰ fer¬
uidos sub equitate disponat: ut eo fiat iustior
ultor alienus. qͦ priꝰ extitit uictor suus: qͣtinus
sie culpas delinquentiũ corrigat. ut ante ip̃se qͥ
cortigit ꝑ patientiã crescat: & feruorẽ suũ trans¬
cendendo dyiudicet: ne intẽperant excuatꝰ. ip̃o ⁊e¬
lo rectitudinis longe a rectitudine abercet. Qͥa
uͦ sicut diximꝰ cẽ laudanda boni emulatio m̃tĩ
ocłm turbat: recte ñc dt. Uirũ stultũ int̾ficit
iracundia. Ac si aꝑte cdiceret᷑. Ira ꝑ zelũ sapien¬
tes tͣbat: ira uͦ ꝑ uitiũ stultũ trucidat. Qͥa illa
sub ratione resringit᷑. hec uͭ irrationabilit̾ deuic¬
te menti cdñat᷑. Bene aũt subdit᷑. c& ꝑuulũ occidit¬
inuidia. Inuidere eiũ ñ possumꝰ: ñ eis qͦs nobis

Expanded text:
in ultione peccati tempus modumque considerans, surin ultione peccati tempus modumque considerans, surgentem animi perturbationem subtilius retractando restringat, animositatem reprimat, et motus fervidos sub aequitate disponat; ut eo fiat justior ultor alienus, quo prius exstitit victor suus, quatenus sic culpas delinquentium corrigat, ut ante ipse qui corrigit, per patientiam crescat, et fervorem suum transcendendo dijudicet, ne intemperanter excitatus ipso zelo rectitudinis, longe a rectitudine aberret. Quia vero, sicut diximus, etiam laudanda boni aemulatio mentis oculum turbat, recte nunc dicitur: Virum stultum interficit iracundia. Ac si aperte diceretur: Ira per zelum sapientes turbat, ira vero per vitium stultos trucidat, quia illa sub ratione restringitur, haec vero irrationabiliter devictae menti dominatur. Bene autem subditur. CAPUT XLVIibus : « Invidere non possumus nisi eis quos nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturbata ꝯspicere. ad qͦd uix tranqͥlla ualet in¬
hiare: qͥa nec solis radius cernit᷑. cũ cõmote nube
celi faciem obducunt: nec tͣbatꝰ fons respicientis
imaginẽ reddit. qͣm tͣnqͥllus ꝓprie ostendit: qͥa
quo euis unda palpitat. in se speciem similitu¬
dinis obscurat. S cũ ꝑ zelũ animꝰ mouet᷑ curan¬
dũ sũmoꝑe ẽ. ne hec eadẽ q̃ ad ĩstrum̃tũ uͥtutis
assumit᷑. menti ira dñet᷑. ne qͣsi dña p̃erat ⁊ sue
lut ancilla ad obseqͥum parata. a rationis t̾go
nũꝙͣ recedat. Tc̃ enĩ robustiꝰ cont᷑ uitia erigit᷑. cũ
subdita ratiomi famulat᷑. Nã qͣntũlibet ira ex zelo
rectitudinis surgat. si ĩmoderata mentẽ riicerit.
ratiom ꝓtinꝰ seruire ꝯtẽpnit: &e tanto se ĩpuden¬
tiꝰ dilatat. qͣnto ĩpatientie uitiũ uͥtutẽ putat. Uñ
necesse ẽ. ut hoc ante omĩa qͥ relo rectitudinus
mouet᷑ attendat. ne ira exc̃ m̃itis dñũ tͥniseat. h

Expanded text:
perturbata conspicere, ad quod vis tranquilla valet inperturbata conspicere, ad quod vis tranquilla valet inhiare, quia nec solis radius cernitur, cum commotę nubes caeli faciem obducunt. Nec turbatus fons respicientis imaginem reddit, quam tranquillus proprie ostendit, quia quo eius unda palpitat, in se speciem similitudinis obscurat. Sed cum per zelum animus movetur, curandum summopere est, ne haec eadem, quae in instrumento virtutis adsumvelut ancilla ad obsequium parata, a rationis tergo nunquam recedat. Tunc enim robustius contra vitia erigitur, cum subdita rationi famulatur. Nam quantumlibet ira ex zelo rectitudinis surgat, si immoderata mentem vicerit, rationi protinus servire contemnit. Et tanto se impudentius dilatat, quanto impatientiae vitium virtutem putat. Unde necesse est ut hoc ante omnia, qui zelo rectitudinis movetur, attendat, ne ira extra mentis dominium transeat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Melior ẽ ira risu: quia ꝑ tristiciã uultꝰ corrigi᷑
animꝰ delinquentis. De hac iterũ psalmistaatt
emulatione ꝯcutit᷑: ea que nisi tnqͥllo corde ꝑcipi
ñ potest. ꝯtẽplatio dissipat᷑. Ip̃e nãq ⁊elꝰ rectitudi
nis. quia inquietudine mentẽ agitat. eiꝰ mox atiẽ
obscurat: ut altiora in cõmotionẽ ñ uideat. que
bene priꝰ tͣnqͥlla cernebat. S inde subtiliꝰ ad alta
reducit᷑: unde ad tempus ne uideat reu̾berat᷑. ã
ĩp̃a recti emulatio. et̾na post paululũ in tͣnqͥllita¬
te largiꝰ aperit. que hec interim ꝑ cõmotionẽ
claudit: &e unde mens turbat᷑ ne uideat. inde
ꝓficit. ut ad uidendũ ueriꝰ clarescat: sicut in¬
firmanti oculo cũ colliriũ mutit᷑. lux penitꝰ ne¬
gat᷑. S inde eã post paululũ ueracit̾ recipit:
unde ad tempꝰ hanc salubrit̾ amittt. Nunqͣm
uͦ cõmotioni ꝯtemplatio uingit᷑: nͨ p̃ualet meriꝰ

Expanded text:
Melior est ira risu, quia per tristitiam vultus corrigitur Melior est ira risu, quia per tristitiam vultus corrigitur animus delinquentis. De hac iterum psalmista aitaemulatione concutitur, ea, quę nisi tranquillo corde percipi non ponis, quia inquietudine mentem agitat, ejus mox aciem obscurat, ut altiora in commotione non videat, quae bene prius tranquilla cernebat. Sed inde subtilius areducitur, unde ad tempus, ne videat, reverberatur. Nam ipsa recti aemulatio ęterna post paululum in tranquillitate/ largius aperit, quę haec interim per commotionem claudit; et unde mens turbatur, ne videat, inde proficit, ut ad videndum verius clarescat – sicut infirmanti oculo, cum collirium mittitur, lux penitus necatur, sed inde eam post paululum veraciter recipit, unde hanc ad tempus salubriter amittit. Numquam vero commotioni contemplatio iungitur, nec praevalet mens
Abbreviated transcription (Latin):
rari. Et qͣsi aqua ignis extinguit᷑. cũ surgente
furore amii. sua cuiq ad mentẽ culpa reuocat᷑:
qͥa erubescit peccata ñ parcere: qͥ uł deo. uł ꝓximo
sepe se recolit parcenda peccasse. S int̾ hec sol¬
lecter sciendũ ẽ. qͦd alia ẽ ira quã impatientia
extitat: alia quã rebꝰ iusticie format. Illa ex ui¬
tio: hec ex uirtute generat᷑. Si enĩ nulla ira ex
uirtute surgeret: diuine animadu̾sionis ĩpetũ
finees ꝑ gladiũ ñ placasset. Hanc itã quia helyñ¬
habuit: motũ contra se implacabilit̾ suꝑne ultio¬
nis excitauit. Nã quo cont᷑ subditoꝵ uitia tepuit.
eo contͣ illũ districtio et̾mi rectoris exarsit. De hac
ꝑ psalimistã dr̃. Irascimii: ce nolite peccare. Qd̃
nimirũ ñ recte intelligunt: qͥ irasci nos nobiᷤ tñm.
ut nos amare precipumnͣ: restat ut sic eoꝵ erratib
sicut nr̃is uitiis irascam᷑. De hac ꝑ salomonẽ dc

Expanded text:
rari. Et quasi aqua ignis extinguitur, cum surgente rari. Et quasi aqua ignis extinguitur, cum surgente furore animi sua cuique ad mentem culpa revocatur, quia erubescit peccata non parcere, qui vel deo vel proximo sępe recolit parcenda peccasse. Sed inter haec sollerter sciendum est, quod alia est ira, quam inpatientia excitat, alia, quam zelus format: Illa ex vitio, haec ex virtute generatur. Si enim nulla ira ex virtute surgeret, divinae animadversionis impetum Finees per gladium non placasset. Hanc iram quia Helhabuit, motum contra se implacabiliter supernae ultionis excitavit. Nam quo contra subditorum vitia tepuit, eo contra illum districtio aeterni rectoris exarsit. De hac per Psalmistam dicitur: Irascimini, et nolite peccare . Quod nimirum non recte intelligunt, qui irasci nos nobis tantumut nos amare praecipimur, restat ut sic eorum erratibus sicut nostris vitiis irascamur. De hac per Salomonem dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
mauit. Qͥ enĩ ĩꝓuidꝰ ab adu̾sitate dep̃hendit᷑. quasi
ab hoste dormiens inuenit᷑: eũq citiꝰ inimicꝰ necat
qͥa ñ repugnantẽ ꝑforat. Nã qͥ mala ĩminentia ꝑ
sollicitudinẽ p̃notat. hostiles incursus qͣsi in insi¬
diis uigilans expectat: & inde ad uictoriã ualent̃
accingit᷑. unde nesciens dep̃hendi putabat᷑. Sollert̾
gͣ animꝰ ante actionis sue primordia cuncta debet
adu̾sa meditari: ut semꝑ hec cogitans semꝑ contͣ
hec thorace patientie munitꝰ. & qͥcqͥd accesserit ꝓ¬
uidus suꝑet : ce qͥcqͥd ñ accesserit lucrũ putet. Se¬
cundus aũt seruande mansuetudinis modus ẽ:
ut cũ alienos excessus aspicimꝰ: nr̃a qͥb in aliis ex¬
cessimꝰ delicta cogitemꝰ. Considerata quippe infir¬
mitas ꝓpria: mala nobis excusat aliena. Patien¬
ter nãmq illatã iniuriã tolerat: qͥ pie meminit
qͦd fortasse adhuc habeat. in quo debeat ip̃e tole¬

Expanded text:
mavit. Qui enim improvidus ab adversitate deprehenditur, quasi mavit. Qui enim improvidus ab adversitate deprehenditur, quasi ab hoste dormiens invenitur; eumque citius inimicus necat, quia non repugnantem perforat. Nam qui mala imminentia per sollicitudinem pręnotat, hostiles incursus, quasi in insidiis vigilans, expectat, et inde ad victoriam valenter accingitur, unde nesciens deprehendi putabatur. Sollerter ergo animus ante actionis suae primordia cuncta debet adversa meditari, ut semper haec cogitans, semper contra haec torace patientiae munitus, et quicquid accesserit, providus superet, et quicquid non accesserit, lucrum putet. Secundus autem servandę mansuetudinis modus est, ut, cum alienos excessus aspicimus, nostra, quibus in aliis excessimus, delicta cogitemus. Considerata quippe infirmitas/ propria mala nobis excusat aliena. Patienter namque inlatam iniuriam tolerat, qui pie meminit, quod fortasse adhuc habeat, in quo debeat ipse tole
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ tarde suscipuint: s tam̃ accensi semel diffi¬
ciliꝰ extingunt᷑. Et qͥa tandiꝰ se in asꝑitatẽ ꝯcitant:
furoris sui duriꝰ ignẽ seruant. Alii aũt qͦd ẽ neqͥus
&e citiꝰ iracundie flãmas accipiunt: & tardiꝰ depo¬
nunt. Nonnulli uͦ has &e tarde suscipiunt: & citiꝰ
amittunt. In quib minirũ quattuor modis. liqͥ¬
do lector agnoscit. qͥa ce ad tͣnquillitatis bonũ. uil¬
timꝰ plusꝙͣ pͥmus appropinqͣt: ce in malo secundũ
t̾ciꝰ suꝑat. S qͥd ꝓdest qͦd iracundia. quomͦ mentẽ
teneat dicimꝰ: si non cẽ qualit̾ cõpesci debeat expri
ira desuescit. Primꝰ quippe ẽ ut mens sollicita ante¬
qͣm agere qͦdlibet incipiat. om̃s sibi qͣs pati potest
ꝯtumelias ꝓponat: qͣtinꝰ redemptoris sui ꝓbra cogi¬
tans. ad aduersa se p̃paret. Que nimirũ uenientia
tanto fortior excipit: qͣnto se cautiꝰ ex p̃scientia ar¬

Expanded text:
sionem tarde suscipiunt, sed tamen accensi semel diffisionem tarde suscipiunt, sed tamen accensi semel difficilius extinguntur, et quia se tardius in asperitate concitant, furoris sui durius ignem servant. Alii autem – quod est nequius – et citius iracundiae flammas accipiunt et tardinunt. Nonnulli vero has et tarde suscipiunt, et citius amittunt. In quibus nimirum quatuor modis liquido lector agnoscit, quia et ad tranquillitatis bonum ultimus plusquam primus appropinquat, et in malo secundum tertius superat. Sed quid prodest quod iracundia quomodo mentem teneat, dicimus, si non etiam qualiter compesci debeat exprimira desuescit. Primus quippe est, ut mens sollicita antequam agere quodlibet incipiat, omnes sibi, quas pati potest, contumelias proponat, quatenus Redemptoris sui probra cogitans, ad adversa se praeparet. Quae nimirum venientia tanto fortior excipit, quanto se cautius ex praescientia ar
Abbreviated transcription (Latin):
rũq ira ꝑ silentiũ clausa. intͣ mentẽ uehem̃tius
exestuat: & clamosas tacita uoces format. Uerba
sibi qͥd exaspetet᷑ obicit: & q̃si in cause examine
posita. duriꝰ exasꝑata respondet. Qͦd salomon
breuit᷑ insinuat dicens. Prestolatio impioꝵ fu¬
ror. Sicq fit. ut ꝑturbatus animꝰ maiorẽ stre¬
pitũ siu silentii sentiat: eũq grauiꝰ clause ire fiã¬
ma dsumat. Unde bene ante nos qͥdã sapiens dixit.
Cogitationes iracundi. iuperee st̃ generationes: q̃¬
mentẽ comełt̃ matrẽ suã. Sciendũ uͦ ẽ. qͦd ñ nui¬
los ira citiꝰ accendit: faciliꝰ deserit. Nonnullos uͦ
tarde quidẽ cõmouet: s duriꝰ tenet. Alii nãq ac¬
censis calamis similes. dũ uocib ꝑstrepunt: qͣsi
qͦsdam accensionis sue sonitꝰ reddunt. Citiꝰ qͥdẽ
flãmã faciunt: s ꝓtinꝰ in fauilla frigescunt. Alii
aũt lignis gͣuiorib durioribq ñ dispares. accen¬

Expanded text:
rumque ira per silentium clausa intra mentem vehementius rumque ira per silentium clausa intra mentem vehementius aestuat et clamosas tacita voces format. Verba sibi, quibus exasperatur, obicit, et quasi in causae examine posita, durius exasperata respondet. Quod Salomon breviter insinuat, dicens: prętolatio impiorum furor. Sicque fit, ut perturbatus animus maiorem strepitum sui silentii sentiat eumque gravius clausae irę flamma consumat. Unde bene ante nos quidam sapiens dixit: Cogitationes iracundi vipereae sunt generationis, mentem comedunt matrem suam. Sciendum vero est, quod nonnullos ira citius accendit, facilius deserit. Nonnullos vero tarde quidem commovet, sed durius tenet. Alii namque accensi calamis similes, dum vocibus perstrepunt, quasi quosdam / accensionis suae sonitus reddunt; citius quidem flammam faciunt, sed protinus in favillam frigescunt. Alii autem, lignis gravioribus durioribusque non dispares, accen
Abbreviated transcription (Latin):
nãꝙ interitũ precib exposcit. &e hoc deũ ꝑpetͣre
expetit. qͦd ip̃e ꝑuersus homo facere uł metuit
uł etubescit. fitq ut &e uoto ce uoce homicidiũ
pagat: cẽ cũ a leuone ꝓximi manib cessat. Ali¬
quando ira ꝑturbato ammo qͣsi ex iudicio silen¬
tiũ indicit: ce qͦ se foris ꝑ linguã ñ expͥmit. intꝰ
deteriꝰ ignescit: ut iratus qͥsq collocutionẽ suã
pxrmo subtͣhat : ce nil dicendo. qͣm sit auersus
dicat. Et m̃iũꝙͣ hec silentii seueritas ꝑ discipli¬
ne cdiopensationẽ gerit᷑: si tam̃ sollicite in uiti¬
nus disccetionis forma teneat᷑. Nonnũqͣm u lũ
accensus ammꝰ a ꝯsueta socutione restringit᷑. ꝑ
accessũ temporis penitꝰ. a ꝓximi dilectione separa¬
t᷑:te acriores stimuli ad mentẽ ueniunt ⁊ causeq
que grauiꝰ exasperent oruint᷑: atq in irati ocło fe¬
stuca intrabem. ꝯu̾tit᷑. dũ ira modrũ ꝑmutat᷑. Ple¬

Expanded text:
namque interitum precibus exposcit, et hoc Deum perpetrare namque interitum precibus exposcit, et hoc Deum perpetrare expetit, quod ipse perversus homo facere vel metuit, vel erubescit. Fitque ut voto et voce homicidium peragat, etiam cum a laesione proximi manibus cessat. Aliquando ira perturbato animo, quasi ex judicio silentium indicit; et quo se foras per linguam non exprimit, intus deterius ignescit, ut iratus quisque collocutionem suam proximo subtrahat, et nihil dicendo, quam sit aversus dicat. Et nonnunquam haec silentii severitas per disciplinae dispensationem geritur, si tamen sollicite in intimis discretionis forma teneatur. Nonnunquam vero dum accensus animus a consueta locutione restringitur, per accessum temporis penitus a proximi dilectione separatur, et acriores stimuli ad mentem veniunt, causae quoque quae gravius exasperant oriuntur; atque in irati oculo festuca in trabem vertitur, dum ira in odium permutatur. Ple
Abbreviated transcription (Latin):
xit. Si gͦ ira quietẽ m̃ti subtrahit: suam scõ sp̃us
habitationẽ claudit. Cuiꝰ recessione animꝰ uacu¬
us ad aptã mox insaniã ducit᷑: &e usq ad suꝑfici¬
em ab intimo cogitationũ fundam̃to dissipat᷑. Nã
ire sue stimulis accensũ cor palpitat: corpꝰ tre¬
mt: lingua se p̃pedit ⁊ facies ignescit: exasꝑant᷑
ocłi: &e nequaqͣm recognoscunt᷑ noti. uox ore qͥdẽ
clamorẽ format: s sensꝰ qͥd loquat᷑ ignorat. In qͦ
nãꝙ iste ab arrepticiis longe ẽ. qui actionis sue
osciꝰ ñ ẽ: Unde fit plerũq ut usq ad manꝰ ira
ꝓsiliat: & quo ratio longius recedit. audatior
exiugat : seq ip̃m retinere animꝰ ñ ualet. qͥa fac¬
tus ẽ potestatis aliene: & eo furor membraforis
ui ictib exerit ⁊ quo intꝰ ipsã membroꝵ dñam
mentẽ captiuã tenet. Aliqñ aũt manꝰ ñ exerit:
s in maledictionis iaculũ linguã uercit. frĩs

Expanded text:
xit. Si ergo / ira quietem menti subtrahit, suam sancto spiritui xit. Si ergo / ira quietem menti subtrahit, suam sancto spiritui habitationem claudit. Cuius recessione animus vacuus ad apertam mox insaniam ducitur et usque ad superficiem ab intimo cogitationum fundamento dissipatur. Nam irae suae stimulis accensum cor palpitat, corpus tremit, lingua se praepedit, facies ignescit, exasperantur oculi, et nequaquam recognoscuntur noti. Ore quidem clamorem format, sed sensus, quid loquitur, ignorat. In quo itaque iste ab arrepticiis longe est, qui actionis suae conscius non est? Unde fit plerumque, ut usque ad manus ira prosiliat, et quo ratio longius recedit, audacior exurgat; seque ipsum retinere animus non valet, quia factus est potestatis alienę, et eo furor membra foras in ictibus exerit, quo intus ipsam membrorum dominam mentem captivam tenet. Aliquando autem manus non exerit, sed in maledictionis / iac
Abbreviated transcription (Latin):
sue rõnis exasꝑat: om̃e quod furor suggenit rec¬
tũ putat. Pirã gr̃a uite socialis amittit᷑. sicut scͥp¬
tũ ẽ. Noli eẽ assiduus cũ hõie iracundo. ne dis¬
tas lemitas eĩ:  sumas scandalũ aĩe tue. Qͥa qͥ
se ex humana ratione ñ tẽꝑat: necesse ẽ. ut besti¬
aliter solus uiuat. S irã ꝯcordia rũpit᷑: sicut scͥp¬
tũ ẽ. Uir animosus parit rixas: ce uir iracundꝰ
effundit pecc̃a. Iracundus quippe pecc̃a effundit:
qͥa cẽ malos qͦs incaute ad discordiam ꝓuocat. pe¬
iores facit. ꝑ iram lux ueritatis amittitur: sicut
scͥptũ ẽ. Sol ñ occidat suꝑ iracundiã ur̃am. Qa
cũ menti iracundia ꝯfusionis tenebͣs incutit:
hucc ds radiũ sue cognitionis abscondit. ꝑ iram
scĩ sp̃s splendor excludit᷑. Quod contͣ iuxta uetu¬
stã translationẽ scͥptũ ẽ. Suꝑ quẽ reqͥescet sp̃s
meus: ñ suꝑ humilẽ & qͥetũ. &e trem̃tẽ sermones
meos: Cũ enĩ humilẽ diceret: qͥetũ ꝓtinꝰ adun¬

Expanded text:
suę rationis exasperat, omne, quod furor suggerit, rectum putat. Per iram gratia vitae socialis amittitur, sicut scriptum est: Noli esse assiduus cum homine iracundo, ne discas semitas eius et sumas scandalum animae tuae, quia qui se ex humana ratione non temperat, necesse est, ut bestialiter solus vivat. Per iram concordia rumpitur, sicut scriptum est: Vir animosus parit rixas, et vir iracundus effundit peccata. Iracundus quippe peccata effundit, quia etiam malos, quos incaute ad discordiam provocat, peiores facit. Per iram lux veritatis amittitur, sicut scriptum est: Sol non occidat super iracundiam vestram. Qui cum menti iracundae confusionis tenebras incutit, huic deus radium suae cognitionis abscondit. Per iram sancti spiritus splendor excluditur, quo contra iuxta vetustam translationem scriptum est: Super quem requiescit spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos? Cum enim humilem diceret, quietum protinus adiun
Abbreviated transcription (Latin):
yn ciuitatẽ ꝯstruxisse describit᷑: ut aꝑte monstre¬
t᷑. qͥa ip̃e in t̾ra fundam̃tũ posuit. qͥ a soliditate
celestis patͥe alienꝰ fuit. Quasi firma radice stul¬
tus attollit᷑. quando hic tẽporali ꝓsꝑitate fulcit᷑
ut om̃e qͦd appetit assequat᷑. adu̾sa nulla susti¬
neat: ꝯt infirmos sine repugnatione p̃ualeat:
bene agentib ex auctoritate contͣdicat: ad ma¬
ura cõmoda ex peiori semꝑ actione ꝑueniat:
&e unde uiã uite deserit. inde ad tempꝰ felicioe
trepidant: ce apud semetipsoᷤ peccantiũ ꝓsꝑita¬
te turbati. intꝰ in gressib m̃tis nictant. Quoꝵ ꝓ
fecto sp̃em sũpsit psalmista cũ dicẽt. Mhei aũt pe¬
ne motist pecles. pene effusi st̃ gressus mei: qͥa ⁊e¬
laui in pecc̃orib. pacẽ pecc̃oꝵ uidens. Cũ uͦ eoꝵ
głam fortes aspicut. ꝓtinꝰ que post glam pena
seqͣt᷑ attendt: & alta intꝰ cogitatione despiciunt
hoc qͦd suꝑbi foris fastu uacue inflationis in¬

Expanded text:
bitur , ut aperte monstraretur quia ipse in terra fundamentum posuit, qui a soliditate coelestis patriae alienus fuit. Quasi firma radice stultus attollitur, quando hic temporali prosperitate fulcitur; ut omne quod appetit assequatur, adversa nulla sustineat, contra infirmos sine repugnatione praevaleat, bene agentibus ex auctoritate contradicat, ad maiora commoda ex peiori semper actione succrescit, & vnde vitæ viam deserit, inde ad tempus locupletior trepidant, et apud semetipsos peccantium prosperitate turbati, intus in gressibus mentis nutant. Horum ergo speciem sumpsit Psalmista, cum diceret: Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei; zelavi in peccatoribam fortes aspiciunt, protinus, quae post mortem poena sequatur, attendunt, et alta intus cogitatione despiciunt hoc, quod superbi foris fastu vacuae elationis in
Abbreviated transcription (Latin):
tiquus hostis iudarcũ popłm armatꝰ rapuit:
qͥa m eonitã. fidei frandulente suggestionis
peculis extinxto: ut unde se inherete ded crede̾t:
inde eiꝰ ordinationi repugnaret. Qd̃ ꝓfecto dis¬
cipłas ueritas p̃monet dicens. Uenit᷑ hora: ut
om̃is qͥ int̾sicit uos arbitret᷑ obseqͥũ se p̃stare

Expanded text:
ostis Judaicum populum armatus rapuit, quia in eo vitam fidei fraudulentae suggestionis jaculis exstinxit, ut unde se inhaerere Deo crederet, inde ejus ordinationi repugnaret. Quod profecto discipulos Veritas praemonet, dicens: Venit hora ut omnis qui interficit vos arbitretur obsequium se praestare
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiꝰ latiꝰ dicta. nc̃ breuit̾ studu mystica desig¬
natione succingẽ: ut lector m̃s ex ip̃a hac repli¬
catione meminerit: me in hoc oꝑe sp̃uali intel¬
lectui deseruire. Et tñ cũ utilitatis us̾ postulat.
subtilit̾ qͦq studeo hystorie u̾ba discut̾e. Cũ uͥ ne¬
cesse ẽ. simul uttũq cõplector: ut sp̃uales fructꝰ
allegoria g̾minet: qͦs tñ ex ralice hystorie u̾itas
ꝓducit. Amicos uͦ bi iob qͦs h̾eticoꝵ tenere speciẽ
diximꝰ. in dictis suis neqͦquã ꝑ omĩa repbamiꝰ: qͥa
rã me rectũ. & ꝓtinꝰ addit᷑. sicut seruus m̃s iob:
ꝓfecto liquet. qͥa ñ om̃ino despict. qd ex meliorĩ
cõꝑatõne reꝓbat᷑. In rep̃hensione qͥppe eiꝰ in¬
caute dilabunt᷑: s tñ qͥa tanti uiri amici st̃. ex
familiaritate illiꝰ młta mystica didicert̃. Uñ sc̃¬
tionis sue adiutoriũ assumens ꝓlata ex uu̾tate
testat᷑. Que tñ ueritas recte repͣhendit: qͥa qmli¬

Expanded text:
s latius dicta, nunc breviter studui ex mystica designatione succingere, ut lector meus ex ipsa hac replicatione meminerit me in hoc opere spiritali intellectui deservire. Et tamen cum utilitatis usus postulat, subtiliter quoque 182 studeo historiae verba discutere. Cum vero necesse est, simul utrumque complector, ut spiritales fructus allegoria germinet, quos tamen ex radice historiae veritas producit. Amicos vero beati Job, quos haereticorum tenere speciem diximus, in dictis suis nequaquam per omnia reprobamus, quia ram me rectum, et protinus subditur, sicut servus meus Job , profecto liquet quia non omnino despicitur quod ex melioris comparatione reprobatur. In reprehensionem quippe ejus incaute dilabuntur; sed tamen quia tanti viri amici sunt, ex familiaritate illius mystica multa didicerunt. Unde srtionis suae adjutorium assumens, prolata ex veritate testatur. Quae tamen veritas recte reprehendit, quia quamli
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt. & in porta. ꝯterunt᷑: qͥa pͣue uideoꝵ soboles
ante mecliatoris aduentũ in legis obseruatione
floruert: s in ip̃a redẽptoris nr̃i p̃sentia. a diumi¬
tatis obsequio ꝑfidie sue meritis repulsi cecide¬
rt̃. Qͦs nuirũ ñ ẽ qͥ eripiat: qͥa scilicet cdũ ipsũ
redẽptorẽ extinguere ꝑsequendo conati st̃: obla

Expanded text:
ciuntur, in porta conterentur, quia pravae Judaeorum soboles ante Mediatoris adventum in legis observatione floruerunt, sed in ipsa Redemptoris nostri praesentia a divinitatis obsequio perfidiae suae meritis repulsi ceciderunt. Quos nimirum non est qui eripiat. Quia scilicet dum ipsum Redemptorem exstinguere persequendo conati s
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i passio designet᷑: de quo ꝓpħa ait. Uere languo¬
res nr̃os ip̃e tulit: & dolores nr̃os ip̃e portauit.
Cui tẽptator ablatis om̃ib. & seruos ce filios
occidit: qͥa ñ solũ uidaicũ popłm ex timore ser¬
uientẽ. s ip̃os quoꝙ: apłos in suo amore regña¬
tos. passionis etꝰ tẽpore. telo ꝑfidie ꝑculit. Uul¬
nere b̃i iob corpꝰ atterit᷑. qͥa redemptor nr̃ ofigi
clauis. in crucis patibulo ñ delignat᷑. Aplanta
aũt peclis usq ad uecticẽ uulnera suscepit: qͥa
sc̃am eccłiam que corpꝰ eiꝰ ẽ. ñ solũ ꝑ excrema ce
ultima. s usq ad sũma m̃bra. ꝑsecutione seus¬
ens tẽptator affligit. Uñ cẽ paulꝰ apłs dicit. Cõ¬
pleo ȩa que dest̾ passionũ xp̃i in carne mea. Cui
suad̾e ad maledicendũ uror nitit᷑: qͥa carnales
qͥq intͣ scãm eccłiã adiutores callidi tẽptatoris
existunt. Que enĩ eũ ad maledicendũ ꝓuocat.
uitã carnaliũ designat. Qͥ ut supͣ iã diximꝰ intͣ

Expanded text:
esignetur, de quo propheta ait: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Cui tentator, ablatis omnibus, et servos et filios occidit; quia non solum Judaicum populum ex timore servientem, sed ipsos quoque apostolos in suo amore regeneratos, passionis ejus tempore telo perfidiae perculit. Vulnere beati Job corpus atteritur, quia Redemptor noster configi clavis in crucis patibulo non dedignatur. A planta autem pedis usque ad verticem vulnera suscepit, quia sanctam Ecclesiam, quae corpus ejus est, non solum per extrema et ultima, sed usque ad summa membra persecutione saeviens tentator affligit. Unde etiam Paulus dixit: Compleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . Cui suadere uxor ad maledicendum nititur, quia carnales quique intra sanctam Ecclesiam adjutores callidi tentatoris existunt. Quae enim eum ad maledicendum provocat, vitam carnalium designat; quia, ut jam
Abbreviated transcription (Latin):
mũ caritati stͣlicat. Que niiarũ caritas. qͣd ẽ
aliud ꝙͣ ocłs m̃tis: Q si t̾cem amoris pulu̾e tan¬
git᷑. ab int̾ne lucis mox intuitu lesus reu̾berat᷑.
Qͥa aũt paruulꝰ ẽ. qͥ t̾rena diligit magnꝰqͥ et̾na
ꝯcupiscit. potest cẽ sic ñ in ꝯuement᷑ intelligi par¬
uulũ occidit inidia: qm̃ huiꝰ pestis languore
ñ mori᷑. nͥ qͥ adhus in desideriis infirmatus¬

Expanded text:
icat. Quae nimirum charitas quid est aliud quam oculus mentis; qui si terreni amoris pulvere tangitur, ab internae lucis mox intuitu laesus reverberatur? Quia autem parvulus est qui terrena diligit, magnus qui aeterna concupiscit, potest etiam sic non inconvenienter intelligi: Parvulum occidit invidia, quoniam hujus pestis languore non moritur, nisi qui adhuc in desideriis infirmatu
Abbreviated transcription (Latin):
sit iracundie culpa pensemꝰ: ꝑ quã dũ mansue¬
tudo amitit᷑. suꝑne imaginis sumlitudo uiciat᷑.
Pirã sapĩa ꝑditur⁊ ut qͥd. quo ue ordine agen¬
dũ sit om̃ino nesciat᷑: sicut scͥptũ ẽ. Ira in sinu
stulti reqͥescit. Qͥa nimirũ intelligentie lucẽ sub

Expanded text:
sit iracundiae culpa pensemus, per quam dum mansuetudo amittitur, supernae imaginis similitudo vitiatur. Per iram sapientia perditur, ut quid quove ordine agendum sit omnino nesciatur, sicut scriptum est: Ira in sinu stulti requiescit ; quia nimirum intelligentiae l
Abbreviated transcription (Latin):
respondentẽ ñ habes: qͥa uox in tͥbulatione ñ in¬
uenit. quẽ mens in tͣnqͥllitate ꝯtẽpsit. Ubi adhuc
hẏlatirate uoliusti. Q post irrisionẽ ꝓtinꝰ sen-¬
auditoris sui initute relidat᷑: ut ostendat᷑ qͣm rec¬
tũ ẽ qͦd ꝓmit᷑: siñ in beatũ iob inuste ꝓmeret᷑.
Cũ scriptũ sit. tu aũt dñe cũ tͣnqͥllitate indicas:
sciencdũ nobis magnoꝑe ẽ. qͥa quotiens tͣbulen¬
tos anmi motꝰ sub mansuetudins uͥtute rest̾n¬

Expanded text:
respondentem non habes, quia vox in tribulatione non inrespondentem non habes, quia vox in tribulatione non invenit, quem mens in tranquillitate contempsit. Ubi adhuc hilaritate noluisti. Qui post irrisionem protinus senauditoris sui virtute relidatur, ut ostendamus quam rectum est quod promitur, si non in beatum Job injuste promeretur, cum scriptum sit, Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas ; sciendum nobis magnopere est quia quotiens turbulentos motus animi sub mansuetudinis virtute restrin
Abbreviated transcription (Latin):
dunt: ce qͥ qñꝙ morituri unn̾e moriendo pote¬
rant. dũ mortẽ que ꝓculclubio uentura ẽ metu¬
unt. & uitã suul &e sapĩam ꝑdunt. At otͣ iusti
in sapĩa moriunt᷑: qͥa mortẽ quã deuitare fun¬
ditꝰ nequeunt. cũ ꝓ ueritate ĩmmet. differre
uertunt in instrumentũ uirtutis: ut inde de¬
beat uitarecipi. unde ꝑ pͥme culpe meritum
cogit᷑ finiri. d qͥa hec eħyphar cont᷑ miqͦs ue¬
racter ptulit: beatũ iob rep̃hensibilẽ estimanᷤ
de fastu se sapĩe inflauit. Onde c post p̃dicam¬
tatante restitudinis. irtiosiomis uerba subum¬
enũ dłs sepe eiꝰ precẽ in ꝑturbatione deserit: qui
p̃cepta illiꝰ in tranqͥllitate ꝯtẽpnit. Unde scͥptũ
. Qui auertit aurẽ suã ne audiat legẽ: oratio
eiꝰ erto execrabilis. Uocare aũt nr̃m ẽ: humili
deũ uoce deposcere. Respond̾e uͦ dei ẽ: effectũ pre¬
cib prebere. fit gͥ. Uoca si ẽ qui tͥ respondeat. Ac
si aꝑte dicat. Quantũlibet afflictus clames. deũ

Expanded text:
do potuerant, dum mortem quae procul dubio ventura est metuunt, et vitam simul et sapientiam perdunt. At contra justi in sapientia moriuntur, quia mortem quam devitare funditus nequeunt, cum pro veritate imminet, differre ertunt in instrumentum virtutis, ut inde debeat vita recipi, unde per primae culpae meritum cogitur finiri. Sed quia haec Eliphaz contra iniquos veraciter protulit, beatum Job reprehensibilem aestimans, de fastu se sapientiae inflavit. Unde et post praedicamenta tantae rectitudinis, irrisionis verba subjuntens Deus saepe ejus precem in perturbatione deserit, qui praecepta ejus in tranquillitate contemnit. Unde scriptum est: « Qui avertit aurem suam ne audiat legem, orejus erit exsecrabilis . Vocare autem nostrum, est humili Deum prece deposcere; respondere vero Dei, est effectum precibus praebere. Ait ergo: Voca, si est qui tibi respondeat. Ac si aperte dicat: Quantumlibet afflictus clames, Deum
Abbreviated transcription (Latin):
sumit: qͥa u̾ba legis audiens magna qͥdẽ ẽẽ osi¬
derat ⁊ s ad cõprehendenda hec nullo studio ame¬
ris elaborat. At cont̃ aliꝰ sitm ht: ingemũ ñ ht.
Amor ad meditandũ ꝑthit ⁊ sensus hebitudo at¬
dicit: & sepe hoc in diuine legis eruditione qñꝙ
studendo intelligit. qͦd ꝑ negligentiã ingeniosus
nescit. Huiꝰ gͦ stulti duictias sicientes bibt̃: clũ
p̃cepta di que ingeniosi fastidientes nesciunt. he¬
betes amantes assecunt᷑. In his nimirũ tenebs̃ he¬
bitudinis: illustrat ocłs emoris. sã hoc tardio¬
rib sitis aꝑit: qduelociorib fastidiũ claudit. Q
& iccirco ad intelligentie alta ꝑueniunt: qͥu age
que intellexetint. uł minima nulla. dcẽpñt. ⁊ cñ
sensũ manib adiuuant: sese ult᷑ afcitudinẽ in ge¬
mosoꝵ leuant. Uñ bñ ꝑsalomonẽ clr. Stellio ma¬
nib nitit᷑. & morat᷑ in edib regis. Plerũq enĩ aue̾

Expanded text:
sumit, quia verba legis audiens, magna quidem esse consisumit, quia verba legis audiens, magna quidem esse considerat, sed ad comprehendenda haec nullo studio amoris elaborat. At contra alius sitim habet, ingenium non habet; amor ad meditandum pertrahit, sensus hebetudo contradicit; et saepe hoc in divinae legis eruditione quandoque studendo intelligit, quod per negligentiam ingeniosus nescit. Hujus ergo stulti divitias sitientes bibunt, dum praecepta Dei, quae ingeniosi fastidientes nesciunt, hebetes amantes assequuntur. In his nimirum tenebras hebetudinis illustrat oculus amoris; nam hoc tardioribus sitis aperit, quod velocioribus fastidium claudit. Qui et idcirco ad intelligentiae alta perveniunt, quia agere quae intellexerunt, vel minima nulla contemnunt; et dum sensum manibus adjuvant, sese ultra altitudinem ingeniosorum levant. Unde bene per Salomonem dicitur: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis . Plerumque enim aves,
Abbreviated transcription (Latin):
cit: cũ mala aꝑte suggerens hũane m̃ti. bona ña
simł destruere conatur. S armatꝰ uenit: qũ bon
alia intacta deserens. latent̾ alia corrũpit. Nãse¬
pe qͦsdã in intellectu ñ tẽptat: eisq in sac̃i elo¬
quii meditatione ñ obuiat: s tñ eoꝵ uitã ino¬
ꝑatione supplantat. Q dũ de scĩe sue urrtute san¬
dant᷑: neqͣͦquã suoꝵ operũ dãpna respicunt. Cũ
ꝙ in fauoris delectationẽ animꝰ ducit᷑: ute sie
uuliũb ñ medet᷑. hunc gͦ armatꝰ hostis raput
quẽ fraride tectꝰ in alia deserens. ex alia ꝑte su
stultus habet int̾m liquoris fontẽ. s sibibit. qͥt
ingeniũ qͥdẽ intelligentie accipit: s cã i̾tatis
sententias cognosc̾e relegendo ꝯtẽpnit. Scit qͥa
intelligere studendo p̃ualeat: s ab om̃i studio¬
doctrine fastidiosus cessat. Duntie qͥꝙ mentis
st̾ u̾ba sacre locutionis. d has diuitias striltus
ocłis aspicit. & in ornam̃ti su usũ minime as¬

Expanded text:
citur, cum mala aperte suggerens humanae menti, bona omnia simul destruere conatur. Sed armatus venit, quando bona alia intacta deserens, latenter alia corrumpit. Nam saepe quosdam in intellectu non tentat, eisque in sacri eloquii meditatione non obviat; sed tamen eorum vitam in operatione supplantat, qui dum de scientiae virtute laudantur, neqque in favoris delectationem animus ducitur, vitae suae vulneribus non medetur. Hunc ergo armatus hostis rapuit, quem fraude tectus in alia deserens, ex alia parte sustultus habet interni liquoris fontem, sed non bibit, quia ingenium quidem intelligentiae accipit, sed tamen veritatis sententias cognoscere legendo contemnit; scit quia intelligere studendo praevaleat, sed ab omni doctrinae studio fastidiosus cessat. Divitiae quoque mentis, sunt verba sacrae locutionis; sed has divitias stultus oculis aspicit, et in ornamenti sui usum minime as
Abbreviated transcription (Latin):
tie uarietatẽ. ñ incongrue tygris uocat᷑. Modo
enĩ se sicut ẽ ꝑditꝰ. humanis sensib obicit ⁊ mͦ
qͣsi angelũ lucis ostendit: mͦ stultoꝵ mentes blan¬
diendo ꝑsuadet ⁊ m ad culpã t̾rendo ꝑtͣhit: mͦ su¬
adere uicia aperte uitit᷑: mͦ in suis suggestionib
sub iuirtutis sp̃e palliat᷑. Hec itaq belua que
tanta uarietate resꝑgit᷑. iure tygͥs uocat᷑: que ap̃d

Expanded text:
. Modo enim se, sicut est perditus, humanis sensibus objicit: modo quasi angelum lucis ostendit: modo stultorum mentes blandiendo persuadet: modo ad culpam terrendo pertrahit: modo suadere vitia aperte nititur: modo in suis suggestionibus sub virtutis specie palliatur. Haec itaque bellua, quae tanta varietate respergitur, jure tigris vocat