comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceps sacerdotũ eis dederat aduenissent cũ
reis conscriptȩ leges cominebant᷑. Tunc rex
uelarent & ostenderent tenuitatẽ membra¬
ne uel in comp̃hensibilẽ eoꝵ compaginẽ: rex
miratus est quod ita fuissent cõpacta. Dũq
hoc diu fecisset. grãs inquit ago uobis qui¬
de qđ uenistis. maiores uero illi qui uosdes¬
tinauit: sed ante om̃s deo cuiꝰ hec leges ue¬
nerande ꝓbantur. Cũq clamassent senio¬
res uel hi qui p̾sentes erant orantes ꝓspera
regi diuinitus euenire: nimiũ dedectatꝰ
prupit in lacrunas. Nam sepius natura
hoc summo gaudio patit᷑. qđ etiã dolentibꝰ
solet accidere. Tunc uissit codices primatibꝰ
officu designari. Uliros autẽ osculatus. e¬
quũ dixit esse primũ ad eos facere sermo
nẽ pro quibꝰ essetit uocati. unmo & diem
lis annis ꝑ totũ uite suȩ tempus cele¬
brare se ꝓmisit. Nam eundẽ euenit esse
primnũ p̃sentiȩ illorũ & uic toriȩ diemꝰ
quo antigonũ nauali p̃lio uicerat. Epula¬

Expanded text:
ceps sacerdotum eis dederat advenissent in preis conscriptae leges continebantur, rex velarent et ostenderent tenuitatem membranae, vel incomprehensibilem eorum compaginem, rex miratus est quod ita fuissent compacti. Dumque hoc diutius fecisset, Gratias ago, inquit, vobis quidem quod venistis, majores vero illi qui vos destinavit; sed ante omnes Deo, cujus hae leges venerandae probantur. Cumque clamassent seniores et hi qui in praesenti erant, orantes prospera regi divinitus evenire, nimium delectatus, prorupit in lacrymas. Nam saepius natura hoc pro summo gaudio patitur, quod etiam dolentibus solet accidere. Et tunc jussit codices primatibus officii designari. Viros autem osculatus, aequum dixit esse primum ad eos facere sermonem de his pro quibus essent vocati. Imo et diem lis annis per totum vitae suae tempus se celebrare promisit. Nam evenit eumdem esse praesentiae illorum, et victoriae diem quo Antigonum navali praelio vicerat. Epula
Abbreviated transcription (Latin):
ut nepotibꝰ suis societatẽ custodirent: cũ
ꝑuenissent. opulentia locorũ ptholome¬
iq munificentia inuitati sunt. Quorũ
nepotes. seditiones contra samaritas dũ
sue gentis patriã oblationẽ seruare festi¬
narent excitabant. Nam iherosolumite
defendebant dicentes suũ templũ sanctũ
existere. & imnmolationes illic transmitti
oportere: samarite uero ad G̾arrtĩ mon¬
tem destinari iubebant.

Expanded text:
ut nepotibus suis societatem custodirent; cum ut nepotibus suis societatem custodirent; cum pervenissent, opulentia locorum Ptholomaeique munificentia invitati. Quorum nepotes seditiones contra Samaritas, dum suae gentis patriam oblationem servare festinarent, excitabant. Nam Hierosolymitae defendebant, dicentes suum templum sanctum existere, et immolationes illuc transmitti oportere. Sychimitae vero, ad Garizin montem destinari jubebant.
Abbreviated transcription (Latin):
sistentibꝰ. Qui cũ sine labore cuutatẽ appre¬
hendisset: crudelit eis dñabatur. Testis est
orationi meȩ O uiduif abathereides. qͥ
suecessorũ alexandri pacta conscribens.
suꝑsticionẽ urãm pro qua libertatẽ amisi¬
mus exꝓbrauit: cũ hȩc diceret. Est gens
que uidȩa dicit᷑. cuutatẽ munitã & mag¬
deuitasset. & ꝓpter suꝑfluã suꝑsticionẽ
seuissimũ dnm̃ ꝑtulit habere. Abatherei¬
des quidẽ hec de gente nr̃a conscripsit.
tholomeus uero multos captiuos a mon¬
tanis iudeȩ uel auicinis locis iherosolimi¬
tarũ id est a samaria uel a Gargaro tra¬
hens: ad egyptũ commigrauit. Seid cum
cognouisset eos quos ab iherosolunis abs¬
traxerat firmos uirisurandi. ueri di culto¬
res existere. cũ alexandro legationẽ ad eos¬
mittente sic respondissent. dario uiuente
contra eũ arma nequaquã sumere. unde
post darii expugnationẽ multos ad castel¬
la deputait. & pares cũ macedonibꝰ alex¬
andrie ciues statuit. fidẽq ab eis recepit

Expanded text:
s erant. Qui cum sine labore civitatem apprehendisset crudeliter eis dominabatur Testis est orationis meae Ovidius Sabatarcides, qui successorum Alexandri facta conscribens, superstitionem Judaeorum, pro qua libertatem amisissent, exprobravit, cum haec diceret: Est gens, quae Judaea dicitur, civitatem munitam et magtentavit et propter superfluam superstitionem saevissimum dominium pertulit habere. Sabatarcides quidem haec de gente Judaeorum conscripsit. Ptholomaeus vero multos captivos a montanis Judaeae vel a vicinis locis Hierosolymorum, id est, a Samaria vel Agarizin trahens, ad Aegyptum commigravit: sed cum cognovisset eos quos ab Hierosolymis abstraxerat, firmos jurisjurandi et Dei cultores existere, cum Alexander ad eos legationem mitteret, sic respondissent, Dario vivente contra eum arma nequaquam sumere. Unde post Darii expugnationem multos ad castella deputavit, et partes cum Macedonibus Alexandriae cives statuit fidemque ab ipsis recepit,
Abbreviated transcription (Latin):
gens enĩ & in desertũ suꝑioris syriȩ. eamq
capiens. constituit ibi maximã ciuitatẽ
duoꝵ dierũ utinere a syria suꝑiore dis¬
tantẽ: ab eufrathe uero uniꝰ & maxima
babylone sex mansionibꝰ ꝓcul extantem.
Ut autẽ hec ciuitas a partibꝰ habitabilibꝰ
sẏrie ita destitit hec causa est. eoqͦd in
inferiori terra aqua nusꝗ inueniat᷑: in
illo autẽ loco solũmodo fontes & putei ni¬
mis habundarent. Hanc itaq edificans ci¬
uitatẽ & muris eminentibꝰ eã curũtegens
thacdamur appellauit: & hacstenꝰ apud
sẏrios ita dicebat᷑. quã greci palintrã uo¬

Expanded text:
gens in desertum superioris Syriae, eamque capiens, constituit ibi civitatem maximam duorum dierum itinere a Syria superiore distantem, ab Euphrate vero unius, et maxima Babylone sex mansionibus procul abstantem. Quod autem haec civitas a partibus habitabilibus Syriae ita destitit, haec causa est, quod in inferiore terra aqua nusquam invenitur, in illo autem loco solummodo fontes et putei nimis abundarent. Hanc itaque aedificans civitatem et muris eminentissimis eam circum tegens, Thadamur appellavit, et hactenus apud Syrios ita dicebatur, quam Graeci Palmyram vo
Abbreviated transcription (Latin):
te. cũ uidisset ethyoparũ multitudinẽ.
poscebat a do cũ clamore magno uictori¬
ã & ut tam multa milia hostiũ ipse peri¬
meret. Neq enĩ in alio confit᷑endũ esse
dicebat. quã in eo qui posset etiã paucos
multorũ potiores ostendere: & facere in¬
firmos fortissimis p̃ualere. Nec orante a¬

Expanded text:
is, cum vidisset Asa Aethiopum multitudinem, poscebat a Deo cum clamore magno victoriam, et ut tam multa hominum millia ipse perimeret. Neque enim in alio confidendum esse dicebat, quam in eo qui posset etiam paucos multorum potiores ostendere, et facere infirmos fortissimis praevalere. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ amarin. Trigesimo autẽ anno regis a¬
saph amarin suscepit imꝑiũ : & tenuit
annis duodecĩ. Quorũ sex quidẽ annis
fecit in thersa: reliquos autẽ in ciuitate qͦ
mareon appellat᷑: a grecis autẽ samaria.

Expanded text:
t: « Tricesimo autem anno regis Asaph, Ambri suscepit imperium, et tenuit annis duodecim, quorum sex quidem annis fecit in Thersa, reliquos autem in civitate, quae Maraon appellatur, a Graecis vero Samaria.
Abbreviated transcription (Latin):
ena gõficeret eminit autẽ siceitatis huiꝰ¬
P oz enander in gestis bethaliorũ regis.¬
Yita dicens. Et siccitas suꝑ eos facta esti
Sa mense hyperueritheon usq ad aliui¬
O ret: multa flumina sunt emissa ho nãs¬

Expanded text:
a siccitate. Meminit autem hujus siccitatis Menander in gestis Nalithiorum regis dicens: Et siccitas super eos facta est a mense Hyperueritheon usque ad aliuaret, multa flumina sunt emissa, et ha
Abbreviated transcription (Latin):
felicitatẽ hebraicȩ religionis ac merito
regis edificata sunt: quoꝵ totã expositio¬
ne̾ & ordinẽ dicere necessariũ est: ut ex
hoc om̃s coniciant magnitudinẽ. cũ le¬
gentes uiderint huiꝰ rei descriptionem
Erat magna basilica nimis & pulchra.
Hȩc innumera colũpnarũ multitudine por¬
tabat᷑. quã ad iudicia rexũq cognitiones

Expanded text:
felicitatem Hebraicae regionis, ac merito regis aedificata sunt. Quorum totam expositionem et ordinem dicere necessarium est, ut ex hoc omnes conjiciant magnitudinem, cum legentes viderint hujus rei descriptionem. Erat magna basilica nimis et pulchra. Haec innumera columnarum multitudine portabatur, quam ad judicia rerumque cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
ens ut paululũ agressu itineris sustine
ria fuisset eis a dõ concessa. eo qd ustos se
scõsq seruassent. & om̃ia łi uoluntate
fecissent. quos in eius mandatis manen¬
tes dixit semꝑ hostibꝰ pͣualere. & habititroᷤ

Expanded text:
 ut paululum a via gressum itineris sustinera victoria fuisset eis a Deo concessa, eo quod justos se sanctosque servassent, et omnia Dei voluntate fecissent. Quos in ejus mandatis permanentes, di
Abbreviated transcription (Latin):
bat. eiusq amicitiis copulatus. cũ habe¬
ret circa se latronũ maximã multitudinẽ.
ascendens & tendens syriã rex eiꝰ effectꝰ ẽ.
Tunc quoq discurrens isrłitarũ ꝓuintiam
affligebat: & adhuc salomonẽ uastabat.
rexit contͣ salomonẽ & quosła contͥbu

Expanded text:
t usque amicitiis copulatus, cum haberet circa se latronum maximam multitudinem, ascendens et tenens Syriam rex ejus effectus est. Tunc quoque discurrens, Israelitarum provinciam affligebat; et adhuc Salomonem vastabat. rexit contra Salomonem, cognoscens au
Abbreviated transcription (Latin):
ia salomon in malis erat ꝓpt̾ p̃uaricatio¬
nes p̃dictas & di parit irã. dimissus ader
a pharaone uenit in idumcã. Et cũ iã
n potuisset eũ salomon colligere quod
multis p̃sidiis seruabat᷑. recessit facies eiꝰ
inuisa sungens inde uenit in syriao..
Iunctus autẽ illic cuida Raas nomine

Expanded text:
jam Salomon in malis erat propter praevaricationes praedictas, et Dei ariter ram dimissus, Adher a Pharaone venit in Idumaeam, et cum jam non posset eum Salomon colligere quod multis praesidiis servabatur, recessit facies ejus invisa, surgensque inde venit in Syriam. Junctus autem illic cuidam Raaz nomine
Abbreviated transcription (Latin):
Eode uero tẽpore delati sunt regi a terra
quȩ uocat᷑ aurea lapides p̾ciosi & ligna pi¬
nea. quibꝰ usus est ad fortitudinẽ templi
domorũq regaliũ. & ad instrumenta mu¬
sicorũ. Fecitq ex eis cytharas & nablas: ut
dicerent hẏmnũ dõ leuite. Omniũ uero
rerũ que fuerant quocũq tẽpore regi
delate. ea quȩ illo die deuecta sunt. mag¬
nitudinẽ & pulchritudinẽ p̃cellebant.
Nullus gͥ arbitret᷑: qđ ligna pinea que
nunc ꝓpt̾ p̾cia uendentiũ sic appellant᷑
alis uicina sunt Illa siquidẽ uisione ro¬
tunda quasi pinea sunt: sed multo can¬
didiora & ualde fulgentia. Hoc autem
dixi: ut nullus naturã uere pinꝰ ignoret¬

Expanded text:
Eodem vero tempore delata sunt regi a terra, quae vocatur aurea, lapides pretiosi et ligna pinea, quibus usus est ad fortitudinem templi, domuumque regalium, et ad instrumenta musicorum. Fecitque ex eis citharas et nabla, ut dicerent hymnum Deo Levitae. Omnium vero rerum quae fuerunt aliquo tempore regi delata, ea quae illo die devecta sunt, magnitudinem et pulchritudinem praecellebant. Nullus ergo arbitretur, quia ligna pinea, quae nunc propter pretia vendentium sic appellantur, illis vicina stunda quasi pinea sunt, sed multo candidiora et valde fulgentia. Hoc autem dixi, ut nullus naturam verae pignus ignor
Abbreviated transcription (Latin):
ad edificiũ contulit: insuꝑ & ligna ce¬
drina & cypressina. Quẽ salomon qͦq
magnis cõpensationibꝰ redonauit. mit¬
tensei ꝑ annos singulos triticũ uinũ &
oleũ : quibꝰ maxune rebꝰ eo qͦd habitaret
in insula sicut p̃diximꝰ indigebat. Ad
hec autẽ & cuutates Galileȩ regionis.xx
numero non ꝓcul a tyro positas condona¬
uit. Quas dũ circuisset atq considerasset
displicuisset q ei donũ mutens ad sale¬
monẽ dixit seciuutatibꝰ ñ egere: & extẽ
he appellate sunt terra Gabalon. Etem̃

Expanded text:
cium contulit, insuper et ligna cedrina et cypressina, quem Salomon quoque magnis compensationibus redonavit, mittens ei per annos singulos triticum, vinum et oleum, quibus maxime rebus, eo quod habitaret in insula, sicut praediximus, indigebat. Ad haec autem et civitates Galilaeae regionis, viginti numero, non procul a Tyro positas condonavit. Quas dum circuisset atque considerasset, displicuissetque ei donum, mittens ad Salomonem, dixit se civitatibus non egere; et ex tunc hae appellatae sunt ter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa summi dei de ciuitate thesboii
G̃alaaditidis regionis ueniens ad achab:
dixit ei quia p̃diceret ds̃ neq imbrẽ neq
rorẽ ulis annis in ea ꝓuintia se missuruimns
nisi ipse rursus apparuisset. Et inhis die¬

Expanded text:
 nomine, de civitate Tesbon Galaditidis regionis, veniens ad Achab dixit ei: Quia diceret Deus, neque imbrem neque rorem illis annis in ea provincia se missurum, nisi ipse rursus apparuisset, et in his dic
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ sacerdotales pontificibꝰ cũ his que pen¬
debant ad pedes & suꝑ humerales & ratio¬
nales & geminus. mille. Corona uͦ in qua
deũ Moyses inscripserat una fuit: & ad
hunc diẽ usq ꝑmansit. Sacerdotales au¬
tẽ stolas ex bysso contextas & zonas purpu¬
reas singulis .x. milia: & tubas scđm p̃ceptũ
Moyst cc̃. milia Itẽ stolas leuitarũ hymnoᷤ
dicentiũ ex bysso. cc̃. milia. & instrumen¬
ta musica & ad hẏmnos dicendos ad in¬
uenta. queq uocant᷑ nabla & cinara
ad honorẽ d̃ĩ Salemon copiose & magni¬
fice fabricatus est.: in nullo pareus existens
sed circa ornamenta templi usis est p̃cipua
largitate. quȩ etiã in thesauris dĩ recondi¬
su templi ceteros ꝓhiberet: & solis sacerdori¬
bꝰ hoc licere significaret. Extrinserus autẽ¬
huiꝰ templi aliã edificauit aulã quactran¬
guli scemate factã. erigens maximas porti¬
cus atq latas: portas excelsas & amplas per
iiii. mundi partes in eo constituens.: qua

Expanded text:
sacerdotales pontificibus cum his quae pendebant ad pedes et superhumerales et rationales et gemmis mille. Corona vero, in qua Dominum Moyses inscripserat, una fuit: ad hunc diem usque permansit. Sacerdotales autem stolas et bysso contextas et zonas purpureas singulis decem millia, et tubas secundum praeceptum Moysi ducenta millia. Item stolas Levitarum hymnos dicentium ex bysso ducenta millia, et instrumenta musica et ad hymnos ducendos inventa, quae vocantur nabla et cinara,ad honorem Dei Salomon copiose et magnifice fabricatus est, in nullo parcus existens, sed circa ornamenta templi usus est praecipua largitate, quae etiam in thesauros Dei recondisu templi caeteros prohiberet, et solis sacerdotibus hoc licere significaret. Eratque ehujus templi aliam aedificavit aulam quadrangulo schemate factam, erigens maximas porticus atque latas portas et excelsas et amplas, per quatuor mundi partes, in ea constituens; quaru
Abbreviated transcription (Latin):
sit eccłiam cũ sacrificia celebrasset ꝓ se &
pro uniuersis hebreis. id est uitulos qui
sunt: & in eo epulati sunt om̃s hebrei
cũ uxoribꝰ suis & filiis Insuꝑ etiã & festi¬
uitatẽ que uocat᷑ scenophegia faciens an¬
te templũ clare nimis & magnifice diebꝰ
q deeẽt circa pietatis diuinȩ culturã.
dimittente rege singuli ad ppria reme
arunt. agentes grãs regi ꝓpt̾ ꝓuidentiã
quã habuisset & oꝑa que fecisset: & oran¬
tes deũ ut eis regẽ p̃beret longeuo tem¬
pore salomonẽ. agebant reuertentes
cũ gaudio sublimit᷑. & cũ delectatione
hymnos decantantes: tra ut ea iocundi¬
tate sine labore ad ppria remearent.

Expanded text:
 Ecclesiam, cum sacrificia celebrasset pro se et pro universis Hebraeis, id est vitulos quidta sunt, et in eo epulati sunt omnes Hebraei cum uxoribus suis et filiis. Insuper etiam et festivitatem quae vocatur scenopegia, faciens ante templum clare nimis et magnifice diebusque deesset circa pietatis divinae culturam, dimissi a rege singuli ad propria arunt, agentes gratias regi propter providentiam quam habuisset, et opera quae fecisset, et orantes Deum ut eis regem praeberet longaevo tempore Salomonem; agebant revertentes cum gaudio sublimiter, et cum delectatione homines decantantes, ita ut ea jucunditate sine labore ad propria remearent.
Abbreviated transcription (Latin):
tiis indicare uult. Ait enĩ quoniã & sta¬
tuas eoꝵ qui se sine p̾lio tradiderunt re¬
liquerit: & mulierũ genitalia in eis cęla¬
dit sine prelio cuutatẽ. Dixit autẽ & et
thyopas ab egyptuis didicisse genitalium

Expanded text:
tus Halicarnes. Ait enim: Quoniam et statuas eorum qui se sine praelio tradiderunt reliquerit, et mulierum genitalia in eis celasine praelio tradidit. Dixit autem et Aethiopas ab Aegyptiis didicisse genitalium
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ isrł ꝓfectionis ex egypto: post mille au¬
tẽ & xx annos aduentus abrahã ad cha¬
naneã de mesopotamia. a tempore uero
ꝓthoplasto usq ad edificationẽ templi
salomonis: pͣtereunt anni simul tria mili¬

Expanded text:
 profectionis ex Aegypto. Post 1030 autem annorum adventus Abraham ad Chananaeam de Mesopotamia; a tempore vero protoplasto usque ad aedificationem templi Salomonis, praetereunt anni simul
Abbreviated transcription (Latin):
Mria estis confidentes: An in uitulis aureis¬
sunt impietatis & ñ religionis indicia:
unus pugnat iniuste. Solũmodo enĩ iusti¬
cia & pietate diuina spes uictoriȩ con¬
sistit immota: quȩ scilicet apud nos est
seruantes a principio leges. & ꝓpriũ deũ

Expanded text:
oria estis confidentes? An in vitulis auresunt impietatis et non religionis indicia? llibus licet unus pugnat injuste. Solummodo enim in justitia et pietate spes victoriae consistit, quae scilicet apud nos est, servantes a principio leges et verum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
dissoluere. multaq foret pecuniarũ de¬
trimñta passurus. ꝑ abdimũ quenda tyri¬
il que ꝓposita fuerant sunt soluta & ali¬
a ab eo ꝓposita: quȩ si salomon ñ solue¬
ret. hyram regi pecunias multas daret.
inon uideret muros ꝓmunimine turni¬
bꝰ indigere aliaq tuitione. nã sedm ciuita¬
tis meritũ oportebat etiã copiosã ẽe mu

Expanded text:
solvere, multaque foret pecuniarum desolvere, multaque foret pecuniarum detrimenta passurus, per Abdimum quemdam Tyrium quae proposita fuerant sunt soluta, et alia ab eo proposita, quae si Solomon non solveret, Hyram regi pecunias multas daret.mon videret muros pro munimine turribus indigere, aliaque tuitione, nam secundum civitatis meritum oportebat etiam copiosam esse mu
Abbreviated transcription (Latin):
nunt autẽ horũ duoꝵ regũ & menander:
qui ex phenica lingua antiquitates syroꝵ
nuocẽ conuertit helladicã. ita dicens.
Aloriente autẽ abybals: successit in eiꝰ reg¬
nũ filiꝰ eius hyram Qui dũ uixisset an¬
amplũ terrȩ spaciũ: & aureã colũpnam
que est in iorus tẽplo edificauit. Insuper
& lignorũ materiã a monte libano inci¬
dit ad tecta tẽplorũ. & destruens anti¬
qua sacraria. tẽplum edificauit hereulis
& astaꝵse. & primũ hereudi hoc erexit
mense piritio: & contͣ eucheos tributa ñ
reddentes egit exercitũ eisq sibi subditis
moꝵ filiꝰ uiuenculus: qui semꝑ ꝓpositio¬
nibꝰ quas imꝑasset iherosolunoꝵ rex eiun¬
cebat. eminit autẽ etiã dyor histori¬
filiꝰ eius hyrã regnauit. Hic partẽ ciuii¬
urbẽ effecit: & olimpii iouis tempłu de
hyxam tyri regẽ figuras quasda & pe¬
tisse ab eo solutionẽ: ita ut si ñ posset dis¬
cernere soluenti pecunias daret
Cũq fateret᷑ hyrã non posse se illa ent¬

Expanded text:
nit autem horum duorum regum Menander, qui ex Phoenica lingua antiquitates Syrorum in vocem convertit Helladicam, ita dicens: Moriente autem Abibalo, successit in ejus regnum filius ejus Hyram. Qui dum vixisset anamplum terrae spatium et auream columnam, quae est in Jovis templo, aedificavit; insuper et lignorum materiam a monte Libano incidit ad tecta templorum, et destruens antiqua sacraria, templum aedificavit Herculis et Hastarsae, et primum Herculi hoc erexit mense Piritio. Et contra Eucheos tributa non reddentes egit exercitum, eisque sibi subditis,monis filius juvenculus, qui semper propositionibus quas imperasset Hierosolymorum rex evincebat. Meminit horum etiam Dion historifilius eius Iromus regnauit. hic partes orienm fecit; et Olympii Iouis templum deHyram Tyri regem figuras quasdam, et petisse ab eo solutionem, ita ut si non posset discernere, solvendi pecunias daret. Cumque fateretur Hyram posse se illa
Abbreviated transcription (Latin):
ro. Oifficile nãq est enumerare magni¬
tudinẽ & uarietatẽ domoꝵ aularũq
regaliũ quanta erant maxima. & quan¬
tũ horũ inferiora. & quanta sub terra
que uideri ñ poterant. necñ &. pulchr itu¬
dinẽ solarioꝵ & utridiarioꝵ que erant fas¬
ta delec tabilit̃ ad aspectũ: quo exusta
corpora possint ab estus ardore refugere.
Et ut breuit᷑ dicã. totã regiã domũ ex albo
lapide & cedro & auro & argento splendid
nimis & opulentissime instruxit: came¬
ras & parietes uestiuit auro. quomͣ dei
tẽplũ resplendentes exhibuit fȩcit autẽ¬

Expanded text:
rt: Difficile namque est enumerare magnitudinem et varietatem domuum, aularumque regalium, quanta erant maxima et quanta horum inferiora et quanta sub terra, quae videri non poterant, nec non et pulchritudinem solariorum et viridariorum quae erant facta delectabiliter ad aspectum, quo exusta corpora possent ab aestus ardore refugere. Et, ut breviter dicam, totam regiam domum ex lapide albo, et cedro, et auro, et argento, splendido nimis et opulentissime instruxit: cameras et parietes vestivit auro, et, quomodo Dei templum, resplendentem exhibuit. Mystice aute
Abbreviated transcription (Latin):
quã amicus ad eius solacia cũ maximo
uenit exercitu. eũ sicut sꝑabat ab opp̾ssio¬
ne liberaturus: & congressus denuo apuo
eufrathea contͣ dauid bello deiuie łꝰ est.
Ceciderunt enĩ ferientibꝰ eos hebreis de exer¬
citu adadi quasi xx. milia uiri: reliqui uͦ
in fugã conuersi sunt. Alemiit autẽ huiꝰ

Expanded text:
amicus ad ejus solatia cum maximo venit exercitu, eum, sicut sperabat, ab oppressione liberaturus; et congressus denuo apud Euphraten contra David, bello devictus est. Ceciderunt enim, ferientibus eos Hebraeis, de exercitu Addi quasi viginti millia fere; reliqui vero in fugam conversi sun
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. Habet autẽ florẽ similẽ plantagini:
& ꝑcircuitũ tota corona his floribꝰ est
celata. ab occipitiꝰ usq ad utrũq timpꝰ.
Forcemm uero hoc quide non habet: sedlã¬
mina est aurea quȩ sacris luteris d̃i no¬
men habet inscriptũ. Hoc est igit᷑ ponti¬

Expanded text:
ns: Habet autem flores similes plantagini, et per circuitum tota corona his floribus est caelata, ab occipitio usque ad utrumque tempus; in fronte vero hoc quidem non habet, sed lamina est aurea, quae sacris litteris Dei nomen habet inscriptum. Haec qui
Abbreviated transcription (Latin):
derunt iherosolimã: sed hanc quidẽ longo pꝰ¬
tempore capientes. om̃s in ea habitantes inte.¬
remerunt. Erat enĩ ualde grauis desuꝑ mu¬
nitio murorũ: & loci natura resistendo. Unde
castra metati sunt in hebron: & hatic capieittef
om̃s int̾fecerunt Relinquebat᷑ autẽ adhue ge¬
nus gygantũ: qui ꝓptͣ ͤnagnitudines atq for¬
mas in nullo aliis hominibꝰ ꝓximas ultra modũ
mirabiles hactenꝰ eoꝵ ossa monstrant᷑. in nullo
his de quibꝰ fides habet᷑ equalia. Quorũ genꝰ
leuitis p̃cipue dedere munꝰ etiã cũ duobꝰ milibꝰ
cubitis. Terrã qͦq caleph dono dederunt man¬
dato Moyseos. Ilic enĩ fuit unꝰ exploratorũ qͦs
misit moyses in chananeã. Dederunt autẽ & fi¬

Expanded text:
derunt Hierosolymam, sed hanc quidem longo tempore capientes, omnes in ea habitantes interemerunt. Erat enim eis valde gravis desuper munitio murorum, et loci natura resistendi. Unde castrametati sunt in Ebron, et hanc capientes omnia interfecerunt. » Relinquebatur autem genus adhuc gigantium, qui propter magnitudines atque formas in nullo aliis hominibus proximas ultra modum mirabiles. Hactenus eorum ossa monstrantur in nullo his de quibus fides habebatur aequalia. Quorum genus Levitis praecipue dederat munus, etiam cum duobus millibus cubitis terram quoque dono dederant manto Moseos; hic enim fuit unus exploratorum, quos misit Moyses in Chananaeam. » CAPUT II.
Abbreviated transcription (Latin):
is necessaria iudicatis. facimus uero et
ninia reputamꝰ Portitor litterarũ Dy¬
uotdes epistolas uobis defert quadrangu¬
bseriptas signaculo habentes aquilã dra¬
one unguibꝰ portantẽ. Epła igit᷑ a lacede¬
lonioꝵ rege destinata : tęxtũ huiusmodi
de multitudo. Plures quide maioribꝰ¬

Expanded text:
is necessaria judicatis: faciemus vero etnostra communia reputamus. Portitor litterarum Demotites epistolas vobis defert quadranguscriptas, signaculum habentes aquilam draconem in unguibus deportantem. » Epistola igitur a Lacedaemoniorum rege destinata textum hujusmodi vicem multitudo, et plures quidem majorib
Abbreviated transcription (Latin):
ses inde exercitũ. uenit ad fliuuuium
arnoni qui de montibꝰ arabiȩ descen¬
dens. & ꝑ totũ desertũ fluens in stagnũ
asfaltiters erumpit: diuidens moabmd
& amorritiã. Hec autẽ terra est fueio¬
ra: & hominũ multitudinem bonis ili

Expanded text:
ses exinde exercitum, venit ad fluvium Arnon, qui de montibus Arabiae descendens, et per totum desertum fluens, in stagnum Asphaltiten erumpit, dividens Moabitida et Ammonitida. Haec autem terra est fructifera, et hominum multi
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ad uitã modernã & annoꝵ breuitatẽ
falsa quȩ de illis sunt dicta. & eo qͥd ñc uita
tanto ñ ducat᷑ tẽpore. credat nequaq̃ illos
ad uitȩ illiꝰ longitudinẽ ꝑuenisse. Illi nãq
cũ essent religiosi & ab ipso deofacti. cũq
eis pabula oportuniora ad maiꝰ tempꝰ existe¬
rent p̃parata: tantorũ annorũ circulis rite
iuuebant. Deide ꝓpt̃ uirtutes & głosas uti¬
litates quas iugit̃ ꝑscrutabant᷑. id est astrolo¬
giã & geometriã. deus eis ampliora uiuendi
spacia condonauit. quȩ nunquã ediscere
potiussent. nisi sexcentis uiuerent annis.
Per tot enĩ annorum curricula. magnus
annus implet᷑. Testes autẽ mei dieti sunt
om̃s: qui antiquitatẽ apud grecos & barba¬
ros conscribere inaluerunt¶ Iam & orana¬
thor qui descriptionẽ fecit egyptiorũ. et
berossus qui chaldaica deflorauit. & mo
chus & estius. ad hȩc & iheronimꝰ egyptiꝰ
qui fenicã dispofuerunt: concordant cũ me¬

Expanded text:
autem ad vitam modernam, et annorum brevitatem, falsa quae de illis sunt dicta, et eo quod nunc vita tanto non ducatur tempore, credat neque illos ad vitae illius longitudinem pervenisse. Illi namque cum essent religiosi, et ab ipso Deo facti, cumque eis pabula opportuniora ad majus tempus existerent praeparata, tantorum annorum curriculis rite vivebant; deinde propter virtutes, et gloriosas utilitates, quas jugiter perscrutabantur, id est, astrologiam et geometriam, Deus eis amplius vivendi spatia condonavit, quae nunc haud ediscere potuissent, nisi sexcentis viverent annis, per tot enim annorum cannus impletur. Testes autem mei sunt dicti omnes, qui antiquitatem apud Grecos et barbaros conscribere maluerunt. Nam et Manethon, qui descriptionem fecit Egyptiorum, et Beroschus, et Aetius, ad haec et Hieronymus Aegyptius, qui Phoenicam disposuit, concordant cum e
Abbreviated transcription (Latin):
mei una in cipro cuutatũ: quȩ antiquã
appellationẽ ualuit retinere. Cithis e¬
nĩ ab hiis qui ei grecũ nomen inposuert
uocat᷑: neq sic fugiens eithi nomen. Iafech
itaq filii seu nepotes has habuere gentes:
& que forsan nunc ignorant᷑ a grecis. Hoc gͦ¬

Expanded text:
mei una in Cypro civitatum, quae antiquam mei una in Cypro civitatum, quae antiquam appellationem valuit retinere. Cythis enim ab his qui ei Graecum nomen imposuerunt vocatur, neque sic fugiens Cythi nomen. Jafeth itaque filii seu nepotes has habuere gentes, et quae forsan nunc ignorantur. O
Abbreviated transcription (Latin):
ra dicit᷑. ostendens intelligere uolentibꝰ. eo
qd̾ aliquando om̃s gentes regionis ipsiꝰ ita¬
uocatȩ sunt. Phyras autẽ tyrenses appella¬
uit suos: quorũ princeps fuit. quibꝰ greci
tracũ nomen cõmutauerunt: Tante siqͥ¬
de gentes per iafeth filios instititȩ sunt.
Gomer autẽ habente tres filios aschenezas
quide ascheneros instituit: qui nc̃ regini
uocant᷑ a grecis. Riphat autẽ ripheos: qui
dicunt᷑ paflagones. Tygranuͦ tygraneos: qͥ
friges a grecis sunt nuncupati. A tano au¬
tẽ iafech filio & ipso tres habente filios. he¬
lysas quide helyseos uocauit eos: quorũ
princeps fuit. qui nunc sunt eolii. Thar¬
sis uiero tharsos. Sic enĩ antiquitꝰ cilicia
uocabat᷑. Tharsus enĩ apud eos maxima
ciuitatũ metropolis appellat᷑: thau litte¬
ra protheta mutata. Cethim autẽ cethi¬
man insulã habuit que nc̃ dicit᷑ cyprus.
& ab ea om̃s insule & maritima loca cethĩo
ebraice nominant᷑. Testis est enĩ sermonis

Expanded text:
ibus, eo d aliquando omnes gentes regionis ipsiuvocatae sunt. Thyras autem Thyrenses appellavit suos, quorum princeps fuit, quibus Graeci Trachium nomen commutaverunt. Tantae siquidem gentes per Jafeth filios institutae sunt. Gomer autem habens tres filios. Astinegas quidem Astinegas instituit, qui nunc Regini vocantur a Graecis. Riphat autem Riphaeos, qui dicuntur Paphlagones. Tygram vero Tygraneos, qui Phryges a Graecis sunt nuncupati. A Jano autem Jafeth filio, et ipso tres habente filios: Helisas quidem Helisaeos vocavit eos, quorum princeps fuit, qui nunc Aeolici. Tharsis vero Thyrsos, sic enim antiquitus Cilicia vocabatur; Tharsus enim apud eos maxima civitatum metropolis appellatur, tau littera, pro theta mutata. Cythim autem Cythimam insulam habuit, quae nunc dicitur Cyprus, et ab ea omnes insulae et maritima loca, Cythym Hebraice nominantur. Testis enim sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ locũ armenii egressoriũ uocant. Illic
enĩ arcȩ solutȩ reliquias: nunc usq piuntia¬
les ostendunt. Huiꝰ uͦ diluiui & arcȩ memo¬
riã faciunt om̃s. qui historias barbaricas ẽ¬
scripserunt. quorũ unꝰ est berossus chal¬
deus. Narrans enĩ de diliuuuo. talit᷑ ẽ effacis¬
sE O icit᷑ autẽ & nauis eius quȩ in armenia ue¬
S & quoscła bitumen exinde tollere: quo mal¬
me homines ad expiationes utunt᷑. Alemul
autẽ horũ & iherorumue egyptiꝰ. qui al¬
tiquitatẽ fenice noscit᷑ conseripsisse. Secd & oda
nasseas damascenꝰ in nonagesimo.uͦiͦ. histori¬
arũ libro ita de his dicit. Est suꝑ onmiad̃a ex¬
celsus mons in armenia qui baris appellat᷑.
in qͦ multos confugientes sermo ẽ diliuui tem¬
pore liberatos. & quenda simil in arca deuec¬
tũ in montis uenisse sĩmitatẽ: lignorũq re¬

Expanded text:
autem locum Armeni Egressum vocant. Illic enim arcae solutae reliquias nunc usque provinciales ostendunt. Hujus vero diluvii et arcae memoriam faciunt omnes qui historias barbaricas conscripserunt: quorum unus est Berosus Chaldaeus. Narrans enim de diluvio taliter est effatus: Dicitur autem et navis ejus quae in Armenia vest, et quosdam bitumen exinde tollere, quo maxime homines ad expiationes utuntur. Meminit autem horum et Hieronymus Aegyptius, qui antiquitatem Phoenicae noscitur conscripsisse. Sed nasseas Damascenus in nonagesimo sexto Historiarum libro, ita de eis dicit: Est et super Mumadam excelsus mons in Armenia, qui Paris appellatur, in quo multos fugientes sermo est diluvii tempore liberatos, et quemdam simul in arca devectum in montis sociale summitate
Abbreviated transcription (Latin):
cũq terrã app̃hendere potuerunt. Iafeth
isti regionẽ atauro & aman montibꝰ incipi¬
entẽ: & ꝑtingentẽ in asiã usq ad flumen
tanay. In europa uͦ terra Garirorũ cũ nullꝰ
eoꝙ qui supra dicti sunt ibidẽ habitator
existeret. gentes eiꝰ diuersis se nominibꝰ appel¬
labant. qui nunc a grecis galathe nuncu¬
pant᷑. Olim uͦ dicti sunt Gomerite. quos
Gomer instituit. Alagog uero magogas a se
nominatos instituit. Isti a grecis scithe sunt
appellati. ltẽ filiorũ iafeth oradeus & iaiꝰ
fuerunt. Et ex mades quidẽ sunt gentes. qͦ
a grecis medi uocant᷑: a iano uero omnes
ioni elladiciq descendunt. qui & greci.
Unde & mare ionicũ appellat᷑. Condidit aut̃
iobel iobelos. qͥ nr̃is tẽporibꝰ hiberes qͥ & hispani.
a qͥbꝰ postea celtiberi nuncupati st̃. Moga ũ pͥ¬
mũ dicebat᷑. quȩ postea capadocia nc̃ autẽ cesarea:

Expanded text:
uas apprehendere potuerunt. Jafeth isti regionem a Tauro et Amano montibus incipientem, et pertingentem in Asiam usque ad flumen Tanaim. In Europa vero terra Gazzimorum, cum nullus eorum qui supradicti sunt ibidem habitator existeret, gentes ejus diversis se nominibus appellabant, qui nunc a Graecis Galatae nuncupantur, olim vero dicti sunt Gomanicae, quos Gomer instituit. Magog vero Magogas a se nominatos instituit. Isti a Graecis Scythae sunt appellati. Item filiorum Jafeth. Madeus et Janus fuerunt; et ex Madeo quidem sunt gentes, quae a Graecis Moedi vocantur; a Jano vero omnes Ionii. Helladicique descendunt, qui et Graeci: unde et mare Ionium appellatur. Condidit autem Jobel Jobelos, qui nostris temporibus Hyberes, qui et Hispani; a quibus postea Celtiberi nuncupati sunt. Moga vero primum dicebatur, quae postea Cappadocia, nunc autem Caesarea
Abbreviated transcription (Latin):
bilta dicens. Cũ omnes homines unuis uocs
existerent: quida turrĩ edificauerunt erel¬
sã. tanquã ascensuri per eã ad celũ. Dii uen
uentos immittentes euerterunt turrĩ: et
uocẽ ꝓpriã imicuiq partiti sunt. & ꝓpte¬
rea babyloniam uocari contigit ciuitatem
De campo ũ qui uocat᷑ sennaar in regioni
babylonis meminit estius dicens. Qui uers
de sacerdotibꝰ sunt erepti: iouis sacra sum̃¬
tes. in sennaar babylonis uenerunt.
tina. Quida autẽ etiã nauibꝰ transeuntes in¬
sulas habitauerunt: unde aliquȩ gentes ab
institutoribꝰ positas appellationes hac tenꝰ

Expanded text:
bylla dicens: Cum omnes homines unius vocis existerent, quidam turrim aedificaverunt excelsam, tanquam ascensuri per eam ad coelum. Dii vero ventos immittentes everterunt turrim, et vocem propriam unicuique partiti sunt, et propterea Babyloniam vocari contigit civitatem. De campo vero qui vocatur Sennaar in regione Babylonis, meminit Aetius ita dicens: Qui vero de sacerdotibus sunt erepti, Jovis sacra sumentes, in Sennaar Babylonis venerunt. tima. Quidam etiam navibus transeuntes, insulas habitaverunt. Unde aliquae gentes ab institutoribus positas appellationes hucusque
Abbreviated transcription (Latin):
ecit autẽ eos esse elatos ad iniuriam dei
atq contemptũ nembroth filiꝰ cham. filii
noe. Qui cũ esset audatior & manu fortissi¬
mus. suadebat eis ut non dõ adscriberent. qͥa
hominibus per illũ felicitas eueniret: sed
quia hoc eis propria uirtute p̾beretur: Et
cognatos generis sui ad causã tyrannidis
addurit. solus ipse presumens homines a
dei timore reuocare. & spem suã in ꝓpria uir¬
tute reponere: u̾scisciq sese timentes. dm pu¬
tabant intmmantẽ ferre diliuuũ tͣre. Ob qũ
re turrĩ edificanda altiorẽ suadebant: ubi
erat. ut nebr oth p̃ceptionibꝰ obȩdiret. graue
putantes seruiciũ obsequi dõ: & turrĩ etis¬
cabant in nullo sua studia deserentes. Su¬
mebat gͦ altitudo facilitatẽ: & plus quã spar
qͥs posset. multis manibꝰ utiq fabricata cris¬

Expanded text:
Fecit autem eos esse elatos ad injuriam Dei atque contemptum Nemrod filius Cham filii Noe. Qui cum esset audacior et manu fortissimus, suadebat eis, ut non Deo ascriberent quia hominibus per illum felicitas eveniret, sed quod hoc eis propria virtute praeberetur; et cognatos generis sui ad causam tyrannidis adduxit, solus ipse praesumens homines a Dei timore revocare, et spem suam in propria virtute reponere, ulciscique esse dementes in Deo putabant interminantem fere diluvium terrae. Ob quam causam turrim aedificandaerat ut Nembroth praeceptionibus obediret, putantes grave servitium obsequi Deo, et turrim aedificabant, in nullo sua studia deserentes. Sumebat ergo altitudo facilitatem, et plusquam sperare quis possit. Multis itaque manibus fabricata, cres
Abbreviated transcription (Latin):
actꝰ. & habens eoꝵ consilia nimis ingrata.
agebat ut ad meliora mentẽ eoꝵ actꝰq trans¬
ferret. Cũ aute uideret eos ñ ad quiescentes
ad talia. sed uehementer eos malorũ libidine
detineri. metuens ne ipsũ quoq cũ uxore & fi¬
luis & sius om̃ibꝰ intficerent: discessit ab ea t̾ra.
s̃ itaq Noȩ quidẽ iusticiã dilexit.
condẽpnauit autẽ non solũ illorũ maliti¬
am. sed om̃e genus humanũ. Qd cũ ei disꝑ¬
dere placiusset. & alud constituere genꝰ ma¬

Expanded text:
t habens eorum consilia nimis ingrata, satagebat ut ad meliora mentem eorum actusque transferret. Cum autem videret quod non acquiescerent ad talia, sed vehementer malorum libidine detinerentur, metuens ne ipsum quoque cum uxore et filiis suis interficerent, discessit ab ea terra. Deus itaque Noe quidem justitiam dilexit, condemnavit autem non solum illorum malitiam, sed omne genus humanum. Quod cum ei disperdere placuisset et aliud constituere genus, ma
Abbreviated transcription (Latin):
terrã cũ sua uxore can collocatꝰ in loco qͥ
uiaida nuncupat᷑. ibiq moratꝰ est. quo ei
etiã filii nati sunt. At uero penã illã non
habuit pro emendatione: sed crementũ ad
libidinẽ suo potus nutriuit in corpore. li¬
cet cũ inuiria secũ cõmorantiũ haberet hãc.
augens domũ multitudine pecuniarũ ex
rapinis & uolentia congestarũ ad luxuriã
quoq & latrocinia suos familiares inuitans:
quorũ doctor in scelestibꝰ studiis erat. Et sin¬
plicitatẽ quidẽ cũ qua prius iiuebant ho¬
mines adinuentione mensurarũ & pondeuꝰ¬
ꝑmutauit: integr̃aq eo& uitã ex earũ rerũ
corruptionẽq ꝑduxit. Terminos terrȩ pri¬
mus posuit. cuutatesq constitiit. mitrisq
muniuit. illicq suos coegit conuenire do¬
mesticos. Hanc uero ciuitatẽ ab eNechfilio¬

Expanded text:
terram cum sua uxore, tandem devenit in locum, qui Naida nuncupatur, ibique moratus est, in quo ei etiam filii nati sunt. At vero poenam illam non habuit pro emendatione, sed ad incrementum et ad libidinem suo potius nutrivit in corpore, licet cum injuria secum commorantium hanc haberet, augens donum multitudine pecuniarum, ex rapinis et violentia congestarum, ad luxuriam quoque et latrocinia suos invitans familiares, quorum doctor in scelestis studiis erat. Et simplicitatem quidem cum qua prius vivebant homines, ad inventionem mensuraruitam ex earum rerum corruptionemque perduxit. Terminos terrae primus posuit, civitatesque constituit, murisque munivit, illicque suos coegit convenire domesticos. Hanc vero civitatem ab Enoch senio
Abbreviated transcription (Latin):
runt: ut & si constructa lateribꝰ extermi¬
naret᷑ ab imbribꝰ lapidea ꝑmanens. prebe¬
ret hominibꝰ scripta cognoscere: simul &¬
semꝑ inspicientes. Deinde tempore ꝓceden¬
te de patͣnis sollempnitatibꝰ ad mala pro¬
gressi sunt: neq legitimos honores ulterius¬
p̾bentes deo. neq circa homines iusticiȩ uer¬
ba facientes: sed zelũ que prius habuerant¬
pro uirtute. in duplam malitiã per ea qͦ
gerebant postea demonstrabant Ob hoc ita¬
ꝓpter confidentiã fortitudinis. similia

Expanded text:
runt, ut, si constructa ex lateribus exterminaretur ab imbribus, lapidea permanens preberet hominibus scripta cognoscere. semper respicientes tempere procedente de paternis sollempnitatibus ad mala progressi sunt. Et praebentes, neque circa homines justitiam facientes, sed zelum, quem prius habuerant, in duplam malitiam per ea quae gerebant postea demonstrabant. Ob hoc itaconfidentiam fortitudinis gigantes a
Abbreviated transcription (Latin):
genita gregũ. Ds̃ enĩ hoc potuis sacrificio
delectatꝰ est. qd spontaneis & naruraliter
que exinuentione hominis auari nata
iudebant᷑. Quapprer ean indignatꝰ. eo qͦd
abel fuisset a deo p̃positꝰ. frẽm interemit.¬

Expanded text:
et lac. Deus enim hoc potius sacrificio delectatus est, quod spontanee et naturaliter quod ex inventione hominis avari natum videbatur. Quapropter Cain indignatus eo quod Abel fuisset a Deo praepositus: et hoc it
Abbreviated transcription (Latin):
cunda die celũ suꝑ om̃a collocauit. eũq ab
aliis ¶stinguens in semipso constitutũ c̾ẽ pͥ¬
cepre x ei cristallũ cire igens. himidũ eũ
& plulualẽ ad itilitatẽ qtte fit ex amibribꝰ¬
terrȩ congrue fabricatus est. Tertia uͦ die
statiut terrã. circa eain mare diffundens.

Expanded text:
cunda die coelum super omnia collocavit, eumque ab aliis distinguens in semetipso constitutum esse percepit; et ei crystallum circumfigens, humidum esse et pluviale ad utilitatem inguens in semetipso constitutum esse percepit; et ei crystallum circumfigens, humidum esse et pluviale ad utilitatem q
Abbreviated transcription (Latin):
lebat: & in om̃ibꝰ quecũq gerebat. đm pu
erat conuersatio pastoralis. Cam autẽ erat
quidẽ circa alia malignissimꝰ & ad luera
tantũmꝰ semꝑ intentꝰ. Terrã uero primus
arare cõꝑit. & frẽm huiꝰmodi causa pere¬
mit. Nam cũ eis placuisset do sacrificare

Expanded text:
lebat, et in omnibus quaecunque gerebat Dominum erat conversatio pastoralis. Cain autem erat quidem circa alia pessimus, et ad lucra solummodo semper intentus: terram vero primus arare coepit. Fratrem quippe hujusmodi causa peremit. Nam cum eis Deo sacrificare
Abbreviated transcription (Latin):
ceret Ntͣ hec autẽ cõmunẽ potius passio¬
nẽ & regũ & subiec torũ elegit. in qua ti¬
mor om̃ibꝰ est equalis dicens: quia mul¬
to meliꝰ est in di magis quã in hostiũ ma¬
nus incidere. Nec audiens ꝓpħa. renun¬
tiauit d̃o. Qui morbũ & interitũ misit
in exercitũ hebreoꝵ. Aloriebant᷑ enĩ non
uno modo ut facile languor potuisset ag¬
uosci. sed mors quide iuerat: multis ue¬
ro languorũ occasionibꝰ & quȩ ñ possent
cognosci facile peribant. Aliꝰ enĩ suꝑ a
liũ moriebat᷑: & latent unminens ma¬
lũ ueloeit ferebat uiteritũ. Alii si qͥde¬
repente cũ uehementibꝰ doloribꝰ ⁊ ama¬
ro gemitu animã relinquebant. Alii uͦ
ipsis passionibꝰ marcescebant : ita ut neq
curã exhibere corporibꝰ pͣualerent. sed ꝓ
labore deficerent. Alii autẽ repentinis te
bant. Alii suꝑ mortuos quossepeliebant
ipsi quoq moriebant᷑: inꝑfectas reluiqͦn¬

Expanded text:
ceret; inter haec autem communem potius passioceret; inter haec autem communem potius passionem et regum et subjectorum eligit, in qua timor omnibus est aequalis, dicens: Quia multo melius in Dei magis quam in hostium manus incidere. Haec audiens propheta renuntiabat Domino. Qui morbum et interitum misit in exercitum Hebraeorum. Moriebantur enim non uno modo, et facile languor potuisset agnosci; sed mors quidem in omnibus, multis vero languorum occasionibus, et quae non possent cognosci facile, peribant. Alius enim super alium moriebatur, et latenter imminens malum velociter ferebat interitum. Alii siquidem perire cum vehementibus doloribus et amaro gemitu animam relinquebant. Alii vero ipsis passionibus marcescebant, ita ut neque curam exhibere corporibus praevalerent, sed pro labore deficerent. Alii autem repentinis tenbant. Alii super mortuos, quos sepeliebant, ipsi quoque moriebantur, imperfectas relinquen
Abbreviated transcription (Latin):
rantibꝰ dauid quia ei ds irasceret᷑. suppli¬
care eȩꝓit. eũq rogare ut ꝓpitius e̾et: &
ueniã peccati concederet Tc Gad ꝓphe
ones portantẽ. ut earũ quã ꝓbaret eli¬
geret. utrũ uellet famẽ in ꝓuntiã ge¬
nerari annis.uii. an tribꝰ mensibꝰ pug¬
nando uinceret᷑ ab hostibꝰ. an certe mor¬
bꝰ. & languor accederet tͥbꝰ diebꝰ hebreis.
le uͦ in anxictate huiꝰ electionis om̃iũ
rerũ pessimarũ incurrens. tribulabat᷑:
& uehement̃ animo uidebat᷑ e̾e c̃fusus.
Cũq ꝓpħa diceret hoc om̃imodis unminere
& responsũ uelocit᷑ exigeret. ut electã ab
eo conditionẽ dõ renuntiaret. cogitans rex
quia si famẽ eligeret contͣ alios hoc facere
uiderẽt᷑ quando ipse quide habens mul¬
ta frumenta ñ pateret᷑ inopiã: reliquis uͦ
eẽt angustia. Iterũ si eligeret triũ mensiũ
uictoriã hostiũ ipse quidẽ habens cura
se uiros fortissimos & eustodes nichil om̃i¬
no metueret: neci uero eius exercitꝰ subia¬

Expanded text:
rantibus David, quod ei Deus irasceretur, supplicare coepit, eumque rogare ut propitius esset, et veniam peccati concederet. Tunc ergo Gones portantem, ut earum quam probaret eligeret, utrum vellet famem in provincia generari annis septem, an tribus mensibus pugnando vinceretur ab hostibus, an certe morbus et languor accederet tribus diebus Hebraeis. Ille vero in anxietatem hujus electionis omnium rerum pessimarum incurrens, tribulabatur et vehementer animo videbatur esse confusus. Cumque propheta diceret, hoc omnimodo imminere, et responsum velociter exigeret, ut electam ab eo conditionem renuntiaret Deo, cogitans rex quia, si famem eligeret, contra alios hoc facere videretur, quando ipse quidem habens multa frumenta non pateretur inopiam, reliquis vero esset angustia; item si eligeret trium mensium victoriam hostium, ipse quidem habens circa se viros fortissimos, et custodes, nihil omnino metueret, neci vero ejus exercitus subja
Abbreviated transcription (Latin):
loco aliquando contigerat abr aha offerre
suũ filiũ isaas: quando cũ iã paratꝰ essit
occidere filiũ & in holocaustũ exhibere
inpuiso aries apparuit. & altare circũste¬
tit: quẽ abrahã ꝓ filio sicut p̃dixunꝰ unmo¬

Expanded text:
 aliquando contigerat Abraham offerre suum filium Isaac, quando, cum jam paratus esset occidere filium et in holocaustum exhibere, improviso aries apparuit et artare circumstetit, quem Abraham pro filio sicut praediximus immo
Abbreviated transcription (Latin):
mitatẽ capitis. & modicȩ uerticis ineliet¬
est ut uideat᷑ ex lini textura confectũ hi¬
bens uittas. quȩ inuolittȩ sepus concetin¬
t̃ ne facile dilabat᷑. Oeinde aliud unũ i
inferiora barbe. celans pille illiꝰ ligaturas
& totã capitis suꝑficiẽ aptaturq ꝑfecli
ne laborante sacerdote circa sacrificia cor¬

Expanded text:
itatem capitis, et modice verticis medietest, ut videatur ex lini textura confectum, habens vittas quae convolutae saepius connectuntur, ne facile dilabatur. Qui videliinferiora barbae descendens celans pillei ligaturas, et totam capitis superficiem, aptatumque perfecte, ne laborante sacerdote rueret. C
Abbreviated transcription (Latin):
ex isttur egyptioꝵ dũ fuisset.
a pugna reuersus: euocauit ioachat
Bad semetipsũ de cuutate syriȩ que
dicit᷑ emath. Qui dũ uenisset. cũ repente
iunxit. & seniori euis fr̃i ex eodẽ patre ꝓ¬
genito nomine ⁊oachim iura contradidit
regni: ꝓuintiȩ uero tributũ imposuit.cͣ.
argenti talenta & unũ auri. Ioachim uero
has pecunas exsoluebat. Idachar autẽ
dedurit in egyptũ qui etiã mortuus ẽ
in ea dũ regnasset tres menses & dies decẽ
eachim uero mater uocabat᷑ ⁊abrib: deci¬
uitate abirma. Hic autẽ erat natura in¬
iustus & ualde nequissimus : & neq cuca
deũ sanctus. neq cura homines mansuetus.
yorq quartũ iam regni

Expanded text:
ex igitur Aegyptiorum, dum fuisset a pugna reversus, vocavit Joachim ad semetipsum de civitate Syriae, quae dicitur Hemath. Qui dum venisset eum repente vinxit, et seniori ejus fratri, ex eodem patre progenito, nomine Eliachim, tradidit regnum: provinciae vero tributum posuit centum talenta argenti et unum auri. Joachim ergo has pecunias exsolvebat. Joachaz autem deduxit in Aegyptum; qui etiam mortuus est in ea, dum regnasset tres menses et dies decem. Joachim vero mater vocabatur Zabuth, de civitate Abuma. Hic autem vir erat natura injustus, et valde nequissimus, et neque circa Deum sanctus, neque circa homines mansuetus. Dumque quartum regni
Abbreviated transcription (Latin):
tes q ioab ꝑsequi ñ cessabat. p̃cipiens ar¬
matis. ut post eoꝵ uestigia festinarent: et
nequaꝗͣ occidendo deficerent. Cuiꝰ etiã fr̃s
decertati sunt ꝓnissime. Int̃ quos clarior
habuit in pedũ uelocitate: ut ñ solũ ho¬
mines sed etiã equos ad currendi certam¬
na suꝑaret. Is igit̃ ꝑsequebat᷑ principe ab¬
ner recto gressu in neutra parte declra
Cũq respexisset abner & considerasset inox¬
tũ sequentis. & dixisset ut uniꝰ militis ari
sumens ab eius ꝑsecutione quiesceret & nii
susille nequaꝗͣ a suo conamine penitus
abstineret monente illo denuo ut recede¬
ret ne coac tꝰ eũ ꝑcutteret. & ante eiꝰ frẽm
ulteriꝰ fiduciã ñ haberet: uerba eius illo
despiciente. fugiens post tergũ lanceã coac
tus emsit. eũ q repente mortali uulnere

Expanded text:
tesque Joab persequi non cessabat, praecipiens artesque Joab persequi non cessabat, praecipiens armatis, ut post eorum vestigia festinarent, et nequaquam occidendo deficerent. Cujus etiam fratres decertati sunt pronissime, inter quos clarior habuit in pedum velocitate, ut non solum homines, sed etiam equos ad currendum certamine superaret. Is igitur persequebatur principem Abner, recto gressu in neutra parte declinans. Cumque respexisset Abner, et considerasset impetum sequentis, et dixisset ut unius militis arma sumens ab ejus persecutione quiesceret, et ille rursus nequaquam a suo conamine penitus abstineret, monente illo denuo ut recederet, ne coactus eum percuteret, et ante ejus fratrem ulterius fiduciam non haberet, verba ejus illo despiciente fugiens post tergum lanceam emisit coactus, eumque repente mortali vulnere