comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres a fornicando cessarent. Unde quadã die exeunte eo a
pͥma taliũ mulierũ cluculo. odiuauit illi qͥdã in mundus intranᷤ
ad fornucandũ cũ ea. Et cũ rudisset scm uitaliũ ab ea egredientem.
r̃ em̃das te. ab his nequitiis tuis: Qui dixit ad eũ. Crede gͥn accup¬
es alapã a me humili: ut tota alexancria colligat᷑ ad damares
raiuit sc̃s uitalius. nemine om̃ino sciente. Habebat enĩ ualde.
pusillã cellulã: suꝑ locũ qui dicit᷑ porta solis. Unde ⁊ plerũq
cũ collecta celebrat᷑ uixta cellã eiꝰ in eccl̃a mutere. conuenientes
quedã muliercularu harũ ad alterutras dicebant. E amus eamꝰ
iterũ: abbas uitaliꝰ collectã habet. Ꝙ uenientib eis. curabat eas. Igͥ
dormiente eo ut p̃dictũ ẽ in ꝓpͥa cellula nullo sciente: taor adsti¬
tit qͥdã demon tãquã ethiops deformis ei: qͥ dederat alapam dic
andria in uiolentiã quã patiebat᷑ a demone: & marime quia so¬

Expanded text:
mulierculae a fornicatione cessarent. Unde quodam die exeunte eo a prima talium mulierum diluculo, obviat ei quidam homo immundus, intrans ad fornicandum cum ea; et cum vidisset sanctum Vitalium ex ea egredientem, non emendas te ab his nequitiis tuis? Qui dixit ad eum: Crede mihi, accipies alapam a me humili, ut tota Alexandria colligatur ad clamorela sua sanctus Vitalius, nemine sciente omnino. Habebat enim valde pusillam cellulam, super locum qui dicitur Porta solis. Unde et plerumque, cum collecta celebraretur juxta cellulam ejus in ecclesia Metrae, convenientes quaedam muliercularum harum, ad alterutras dicebant: Eamus, eamus, iterum abbas Vitalius collectam habet. Et venientibus eis, curabat eas. Igitur dormiente eo, ut praedictum est, in propria cellula, et nullo sciente, mox quidam daemon tanquam Aethiops deformis, astat ei qui dederat alapam abbaandria in violentiam quam patiebatur a daemone; et maxime quia so
Abbreviated transcription (Latin):
i uͦ alicubi aliquẽ durũ .⁊ inhumanũ ⁊ ꝑcussorẽ circa ꝓpͥos seruos
sentiebat beatus. hc̃ quidẽ cͥonuocabat : primũ: .&. cũ multa leni¬
tate regabat dicens. fili uenit ad aures pectatͥces meas. qd ex oꝑatio¬
ne inimici modicũ duriuis ꝓpͥos pueros tuos ferias: s rogo ne des lo¬
cũ ire. Non enĩ ut ꝑcutiamꝰ eos dedit nob̾ hos d̾s: s ut seruiant. for¬

Expanded text:
 alicubi aliquem durum et inhumanum et percussorem circa proprios servos sentiebat ille beatus, hunc primo convocabat, et cum multa lenitate rogabat, dicens: Fili, venit quidem ad aures peccatrices meas quod ex operatione inimici modicum durius circa proprios pueros tuos feraris; sed, rogo, des locum irae. Non enim ut percutiamus eos, dedit nobis hos Deus, sed ut serviant. For
Abbreviated transcription (Latin):
ne imꝑatoꝵ cũ ad secretariũ iudicis ẽẽt ꝑductꝰ. uixta tẽpl
erapis dũ cogeret᷑ ad sacrificandũ. ex sufflauit in faciẽ statue ȩreg.
ystatĩ cecidit. Item. ductꝰ ad mercurii statuã in alia ȩdicula simili mͦ
ecit. Reductꝰ itaq ad pͣfectũ. imponit᷑ eculeo. ⁊ inquirit᷑ quib hoc
naleficiis fecisset. Beatꝰ felix respondit. Non maleficiis diaboli. s bñfi¬
tiis omĩpotentis dĩ mei hoc egi. furore itaq pͣfectꝰ accensus: iussit
ũ duci extra uxbẽ uia ostiense. qr illic arbor excelsissima stabat
nonib consecrata. uixta quã tẽplũ erat ut ibi ad sacrificandu
õpellerent. Quo ꝑductꝰ. oratione facta dix̃ ad arborẽ. Precipio t̾

Expanded text:
uxta templum Serapis, dum cogeretur ad sacrificandum, exsufflavit in faciem statuae aereae, et statim cecidit. Item ductus ad Mercurii statuam in aliam aediculam, simili ecit. Reductus ad praefectum imponitur equuleo, et inquisitus quibus haec maleficiis fecisset, beatus Felix respondit: Non maleficiis diaboli, sed beneficiis omnipotentis Dei hoc egi. Furore itaque accensus praefectus, jussit eum duci extra Urbem via Ostiensi, quia illic arbor excelsissima stabat daemonibus consecrata, juxta quam erat templum, ut ibi ad sacrificandum impelleretur. Quo perductus, oratione facta, dixit ad arborem: Praecipio tibi
Abbreviated transcription (Latin):
obambit. immensos calores efficit. & efferuentes uapores in seip¬
sũ retundit. Quis putaret᷑ in tali discrimine uiuere potuisse. o
Porro beata mater cũ iam sc̃ẽ reliquiȩ domui suȩ ꝓpinquassent.
accurrit pauida. estimans int̾ uapores ignifero liquefacta et
tenera distabuisse pueri m̃bra. S ardore fidei qͥ illam scõ corpo¬
ri exire obiuã compulit. restincta ẽ ardentis flãma camini
Stbito terrore ꝑculsa. filiũ non amouet: donec grandi clamo
frequentissima consolatione uiuentiũ. Nam ibi recipit cȩci¬
tas uisũ. debilitas gressũ: effugant᷑ demonia. donant᷑ cũ fide
petentib congrua uota: prestante dũo nr̃o iħu xp̃o. cui cum¬

Expanded text:
obambit, immensosque calores efficit et efferventes in seipobambit, immensosque calores efficit et efferventes in seipsum refundit vapores. Quis putaret in tali discrimine vivere potuisset? Porro beata mater cum jam sanctae reliquiae domi suae propinquassent, accurrit, aestimans inter vapores igniferos liquefactum, et tenera pueri distabuisse membra. Sed ardore fidei, quae illam sancto corpori exire obviam compulit, restincta est ardentis flammas camini. Subito terrore perculsa filium non admovet, donec grandi clamorfrequentissima consolatione viventium. Nam ibi recipit caecitas visum, debilitas gressum, effugantur daemonia, donantur cum fide petentibus congrua vota, praestante Domino nostro Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestia famulant᷑. Qid plura: Uno regi militart̃: uni do
seruiert̃. Uno spũ scificati st̃: supͣ petrã unius fidei fundati
in xp̃i constituit disciplina.gu
gitur beati uiri corpꝰ cũ
ad urbẽ ꝓpriã deportaret᷑: uentũ ẽ ad transitũ fluuii cui sarte
uocabulũ est. Ad declarandũ aut̃ quanti meriti eẽt cuiꝰ reliqͥe
ferebant᷑. equi qͥ lecticã sc̃aꝵ gestabant exuiuaꝵ. ceteris uix
enatantib int̾ undas ualidas ⁊ ꝓfunde cęcitatis gurgites nec
genib aqua tactis. litus alterũ cunctis mirantib subiert̃.
UM uͦ tota urbs festinaret in occursũ sui pastoris. queda
mulier paruulũ filiũ caldarie imposuerat: suppositoq igne
menbra uifantuli aqua tepenti lauabat. Que psallentiũ uoce¬
attonita. officiũ ceptũ deserit : oblitaq infantuli. eũ ceteris ob¬
uiã scõ accurrit. Igit᷑ dũ ea uenerandis moratur obsequiis. ignis
infanti suppositꝰ calescens. uas ferreũ inqͦ paruulus positꝰ erat

Expanded text:
 famulantur. Quid plura? Uni Regi militarunt, uni Domino servierunt, uno Spiritu sanctificati sunt, supra petram unius fidei fundati in Christi constituit disciplina. 32. Hoc igitur beati viri corpus cum ad urbem propriam deportaretur, ventum est ad transitum fluvii, cui Sartae vocabulum est. Ad declarandum ergo quanti meriti esset cujus reliquiae ferebantur equi, qui lecticam sanctarum gestabant exuviarumcaeteris vix enatantibus, inter undas validas et profundae caecitatis gurgites, nec genibus aqua tactis littus alterum, cunctis mirantibus subierunt. 33. Cum vero tota urbs festinaret in occursum sui pastoris, quaedam mulier parvulum filium caldariae imposuerat, suppositoque igne membra infantuli aqua tepente lavabat: quae voce psallentium attonita officium coeptum deserit, oblitaque infantuli, cum caeteris obviam sancto accurrit. Igitur dum ea venerantissimis moratur exsequiis, ignis infanti suppositus calescens, vas ferreum, in quo parvulus positus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
subrogato lib̾io includit eusebiũ pb̃rm in quodã eubieul omus
sue. que humił erat in latitudine pedũ quatuor. & ibi muͥtis
dieb in oratione constant̾ ꝑseuerans: inclausus tam̃ post m̃̾ses
collegit gregorus ⁊ horosuis pb̃r. ⁊ parentes eiꝰ. ⁊ sepeliert̃ in
cripta uixta corpꝰ beati sixti mrͣis.¬

Expanded text:
subrogatu Liberii includit Eusebium presbyterum in quoddam cubiculum domus suae, quod humile erat in latitudine pedibus quatuor, et ibi multis mensibus in oratione constanter perseverans, inclusus tamen post mensecollegit Gregorius et Orosius presbyteri, et sepelierunt in crypta juxta corpus beati Sixti epis
Abbreviated transcription (Latin):
it multos: int̾ qͦs etiã tenuit simetriũ pbrm̃. cũ aliis uginti
duob: qͦs sine unt̾rogatione gladio puniri p̃cepit. in eodẽ titulo.
Quoꝵ corpora noctu beata praxedis collegit. ⁊ sepeliuit
cunsterio pͥscille sub die septimo kł unii. Tc̃ affuctione con¬
stricta beata praxedis. ingemuit ⁊ crauit ad dnm̃. ut tͣn
ret ex hc nund

Expanded text:
misit et tenuit Symmetrium presbyterum, cum aliis viginti duobus, quos sine interrogatione gladio puniri praecepit in eodem titulo, quorum corpora beata Praxedis collegit et sepelivit in coemeterio Priscillae sub die VII Kal. Julii. Tunc afflictione constricta beata Praxedis ingemuit, et oravit ad Dominum ut ret ex hoc mund
Abbreviated transcription (Latin):
eata gͥͣ praxedis cũ sorore sua potentiana. a seĩssimo
patre prudente qui fuit edocꝰtus in fide. ab apło paulo.
in onĩ castitate ⁊ lege diuina erudita: post transitũ parẽ¬
tis. uigiliis ⁊ orationib atq ieuiniis assidue uacans. om̃e pa¬
trimoniũ suũ simul cũ pͣdicta sorore beata in sustentatione

Expanded text:
 Haec cum sorore sua Potentiana a sanctissimo patre Pudente, qui fuit edoctus in fide ab apostolo Paulo, in omni castitate et lege divina erudita, post transitum parentis, vigiliis et orationibus atque jejuniis assidue vacans, omne patrimonium suum simul cum praedicta, beata sorore in sustentatione
Abbreviated transcription (Latin):
ne donat. Nec fuit qͥ absolutos repeteret. cũ manifestissime hoc
diuinȩ uirtutis potentia ñ humanũ auxiliũ scõ antistiti conti¬
Lancata gͥ in pago cẏnomannico diuini U lisset.¬

Expanded text:
ne donat. Nec fuit qui absolutos repeteret, cum manifestissime hoc ne donat. Nec fuit qui absolutos repeteret, cum manifestissime hoc divinae virtutis potentia, non humanum auxilium sancto antisti contlantata igitur in pago Cenomanico divini c
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissũ erat supplex accessit. p̾caturq humilit̾ in eos qͦs
iniqͥtas ꝓpria fecerat reos. aduentꝰ sui gr̾a redderet abso¬
lutos. S uecordes neq reuerentia p̾sentis pontificis. neq¬
sc̃s non mͦ imꝑauerat. s etiã uoce supplici postularat. Porro
anunab. xp̃o grãs reddidit. deinde ꝓprie domꝰ hospicio sese
recepit. Cũq appositꝰ ei eẽt panis. discũbere noluit: s tacitus
tum angelico ministerio ostia carceris aꝑta st̃: & cunctoꝵ ca¬
tene confracte st̃: & hi qui in carceralib pͥuatisq tenebris
sidebant. absq humano auxilio ad cõmunẽ diei lucẽ egr¬
si st̃. ꝑmediũ gͦ ciuitatis nemine ꝓhibente absq unculoꝵ one¬
re scĩ uiri conspecꝰtib se obtulere. At ille gaudens in dño iã letꝰ
cibũ accepit: & qͦs merito soluerat. sc̃ĩ etiã conuuii participatio¬

Expanded text:
commissum erat, supplex accessit, precaturque humiliter, ut eos quos commissum erat, supplex accessit, precaturque humiliter, ut eos quos iniquitas propria fecerat reos, adventus sui gratia redderet absolutos. Sed vecordes neque reverentia pontificis ctus non modo imperaverat, verum etiam voce supplici postularat. Porro animabus reddidit; deinde propriae domus hospitio sese recepit. Cumque ei appositus esset panis, discumbere noluit, sed tacitus tia carceris aperta sunt et cunctorum catenae confractae sunt, et hi qui in carceralibus privatisque tenebris residebant, absque humano auxilio ad communem diei lucem egressi sunt. Per medium ergo civitatis, nemine prohibente, absque vinculorum onere sancti viri conspectibus sese obtulere. At ille gaudens in Domino jam laetus cibum accepit, et quos merito solverat, sancti etiam convivii participatio
Abbreviated transcription (Latin):
salutis remediũ flagitantes ab eo. At ille inuocato noĩe xp̃i.
& inimicũ fugauit. &s eos uerbo p̃dicationis illuminatos pro¬
prio creatori restituit. Niem gͦ illã felici exornantes leti¬
cia: int̾ ipsa sacre m̃se conuiuia. totris sermo illis erat de
xp̃i gła. de interitu sathane: de his qͦq que ꝑtinent ad
uerã dm̃ timentiũ animaꝵ. curã. Post głosus ille uir om̃i
suppellectilis sue copia scõ uiro exibita. supplex exorat:. ut
cuncta benigne suscipiens. ad qͦscũq placuerit usus ꝓfutu¬
ra retineat. S uuir beatissimꝰ nichil hoꝵ suscipiens. bene¬
dictione suꝑ eũ tradita. omiq domo eiꝰ. in fide xp̃ĩ corro¬
borata. festinabat ad ꝓpria. Cũq iã portã ad̾o sibi com¬
mendate urbis subiret. hi qui in carcerali custodia nexi¬
busq duris mancipati erant: ingenti clamore scm̃ uirũ
ut sui misereret᷑ exorant. At ilłe benignissimꝰ qui totis

Expanded text:
salutis remedium flagitantes ab eo. At ille invocato Christi nomine, salutis remedium flagitantes ab eo. At ille invocato Christi nomine, et inimicum fugavit, et eos verbo praedicationis illuminatos proprio restituit Creatori. Diem ergo illam felici exornantes laetitia, inter ipsa sacrae mensae convivia totus sermo illis erat de Christi gloria, de interitu Satanae, de his quoque quae pertinent ad veram Deum timentium animarum curam. Post gloriosus ille vir omni supellectilis suae copia sancto viro exhibita supplex exorat, ut cuncta benigne suscipiens, ad quoscunque usus placuerit profutura retentet. Sed vir beatissimus nihil horum suscipiens, benedictione super cum tradita, omnique domo ejus in fide Christi corroborata festinabat ad propria. 28. Cumque jam portam a Deo sibi commendatae urbis subiret, hi qui incarcerati custodia nexibusque duris mancipati erant, ingenti clamore sanctum virum, ut sui misereretur, exorant. At ille benignissimus, qui totis
Abbreviated transcription (Latin):
iur beatus ñ renuuens. qͥppe quẽ merito religionis uera
sibi neruerat caritas: ut eius desidio satisfaceret ꝓpera¬
tũ spiris iupereis colligatũ. Preteritis aut̃ om̃ib qui ad¬
genus a paradysi gła ꝑ serpentẽ deiectũ ꝑ crucis tus re¬
parasti uexillũ. tu libera hanc creaturã tuã ab hoc qͦ
tenetur angue: ut & serpens intereat. ⁊ ꝑ te puer inco¬
lumis euadens cognoscere p̾sentes faciat. qͥa tues lib̾ator &
ꝓtector omniũ sꝑanciũ inte. Cu̾q talia porasset uir deo
plenꝰ. q qui ad etant dixissent am̃: serpens crepuit medius.
& cunctis d̾m laudantibus puer euasit sanus.
ncerea cũ ad domũ pͥncipis ꝑuenisset: sũmo excipit᷑ gau¬
dio. Fit concursus omĩs etatis. om̃isq sexus ad uidendum
tantũ uirũ. cuꝰ nom̃ famaq uirtutũ tanto uibaro eborus¬
caret: ut etiã qͦsq remotissimos eũ uidendi desiderio succen¬
dere posset. Subsecunt᷑ e uestigio scm̃ ep̃m energumini duo.

Expanded text:
ppe quem merito religionis vera sibi nexuerat charitas ut ejus desiderio satisfaceret properatum spiris vipereis colligatum. Perterritis autem omnibus qui ad humanum genus a paradisi gloria, per serpentem dejectum, per crucis tuae reparasti vexillum, tu libera hanc creaturam tuam ab hoc quo tenetur angue, ut et serpens intereat, et per te puer incolumis evadens cognoscere praesentes faciat, quia tu es liberator et protector omnium sperantium in te. Cumque talia perorasset vir Deo plenus, et qui aderant, dixissent Amen, serpens crepuit medius, et cunctis Deum laudantibus, puer evasit sanus. 27. Interea cum ad domum principis pervenisset, summo excipitur gaudio, fit concursus omnis aetatis omnisque sexus ad videndum tantum virum, cujus nomen famaque virtutum tanto jubare coruscaret, ut etiam quosque remotissimos eum videndi desiderio succendere posset. Subsequuntur e vestigio sanctum episcopum energumeni duo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m quasi aliqͥd suũ reꝑturus uenire p̾sumpserat. cont᷑
sarũ tẽptationũ quasi aduersũ ualidissimũ murũ calli¬
dus impugnat&r. ammouere ñ desinebat. Ut enĩ nouus
agricola opacã siluã ingressus. nc̃ ferro nc̃ igne utitur. qͦ
iaciendis seminib tellus eaceuꝰ sterilis p̃paret᷑: sic ulianꝰ
eynomannensiũ penetrans solũ. ueteres quercus annosasq
fagos id ẽ uetuste gentilitatis sterilia uanaq figmenta
peccata feriret: & igne adustionis qͦ iã emendatũ solum
aptũ ad ꝓferenda diuini amoris semina exhiberet. Sed

Expanded text:
 quasi aliquid suorum reperturus, venire praesumpserat, contrasarum tentationum quasi adversus validissimum murum callidus impugnator admovere non desinebat. Ut enim novus agricola opacam sylvam ingressus, nunc ferro, nunc igne utitur, quo jaciendis seminibus tellus eatenus sterilis praeparetur; sic Julianus Cenomanicum penetrans solum, veteres quercus annosasque fagos, id est, vetustae gentilitatis sterilia vanaque figmenta nquentium feriret, et igne adustionis, quo jam emundatum solum ad promerenda divini amoris semina aptum exhiberet. 23. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
deu̾ suũ petunt auxiliũ. quẽ paulo ante uociferantes male¬
At uͦ di athleta eleuata cũ signo crucis in sublime dex¬
tera. draconi imꝑat ut nullũ ampliꝰ ledens concitꝰ fugiat:¬
.&. loca humana cultura ꝓrsus carentia petat. Ad cuius
imperiũ draco seuissimꝰ effugit uiuacissimꝰ: & in eos ius

Expanded text:
Deum suum petunt auxilium, quem paulo ante vociferantes maleDeum suum petunt auxilium, quem paulo ante vociferantes male Porro Julianus Dei athleta, elevata cum signo crucis in sublime dextera, draconi imperat, ut nullum amplius laedens, concitus fugiat, et loca humana cultura prorsus carentia petat. Ad cujus imperium draco saevissimus effugit vivacissimus, et in eos jus
Abbreviated transcription (Latin):
turam erroneus euacuaret: uiuũ exuri debere: ut exemplo
publicam timendoꝵq numuiũ reuerentiã qͥs orbis con
suada religio detinebat. Nam in uico cui artinas uotabu¬
lũ ẽ erat templũ. ⁊ in eo iouis simulachrũ falsoꝵq innu¬
mera portenta deoꝵ᷑ que uario errore delusa gentilitas
pͥscis tẽporib erexerat ad suã ⁊ sequentiũ ꝑnitiẽ popłoꝵ
Ad que destruenda cũ ulianꝰ loricam fidei indutus. ga¬
so rusticana ⁊ ignobilis manꝰ. ꝓ defensione deoꝵ qui sibi
auxilii openi ferre neqͥbant obstinatissime resistens ar¬
matur. S ipse imꝑterritꝰ int̾ frem̃tes ⁊ garrientes insa¬
nientium uoces templũ ingressus: inuocato xp̃i noĩe si
Ut uͦ insani popłi cognoscerent cui culturã deitatis ente¬
nus exhibuissent. ex euerso simulachro immanissimus
sulphurco ⁊ atrocis uerbere caude. deuotoꝵ sibi phalan¬
ges cepit in mortẽ ardenter urgere. At illi eiꝰ contru

Expanded text:
turam erroneus evacuaret; vivum exuri debere, ut ejus intra rempublicam timendorumque numinum reverentiam, quibus orbis conssuada religio destinebat. Nam in vico cui Artinas vocabulum est, templum erat, et in eo Jovis simulacrum falsorumque innumera portenta deorum, quae vario errore delusa gentilitas priscis temporibus erexerat ad suam et sequentium perniciem populorum. Ad quae destruenda cum Julianus fidei lorica indutus, gaso rusticana et ignobilis manus pro defensione deorum, qui sibi auxilii opem ferre nequibant, obstinatissime resistens armatur. Sed Julianus imperterritus inter frementes et garrientes insanientium voces templum ingressus, invocato veri Dei Jesu 25. Ut vero insani populi cognoscerent, cui eatenus culturam deitatis exhibuissent, ex everso simulacro immanissimus sulphureo et atrocis verbere caudae, devotorum sibi phalanges in mortem coepit ardenter urgere. At illi ejus contra
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ imperiũ uas qͣd̾ inuisto piłre uindicarat relinqͥns effuigit.
& puellã in medio stupentiũ & xp̃i potentiã laudantiũ¬
sanã reliqͥt. Sicq factũ ẽ: ut ꝑ uniꝰ puelle salutẽ corpo¬
reã. cuncti uici illiꝰ habitatores ad uerã animarũ suarũ
ꝑuenirent modelã. Nam om̃s idoloꝵ uanis abrenuntian¬
tes figm̃tis ⁊ renati fonte haptismatis: facti st̃ participes
rp̃iane adoptionis. E undẽ gͦ uicũ cũ cunctis ꝑtinentib p̃dic¬
tus possessor scõ pontifici humilit̾ largit᷑ .&. ut ibi eccłam
construeret deuotissime dep̾catur. Qd̾ presul benignꝰ gtissi
nis urũ absq laboris Ncertamine & impugnatoris
antiqͥ insidiiͦs tot ⁊ talia ꝑficere pocuisse. cũ manifestissi¬
me clamet apłs. om̃s qͥ pie uolunt in xp̃o uiuere ꝑsecutio¬

Expanded text:
ejus imperium, vas quod injusto jure vindicarat, relinquens effugit, et puellam in medio stupentium, et Christi potentiam laudantium, reliquit sanam. Sicque factum est, ut per unius puellae salutem corpoream cuncti vici illius habitatores ad veram animarum suarum pervenirent medelam. Nam omnes idolorum vanis abrenuntiantes figmentis, et renati fonte baptismatis, facti sunt participes Christianae adoptionis. Eumdem ergo vicum cum cunctis ad eum praedictus possessor sancto pontifici humiliter largitur, et ut ibi ecclesiam construere deberet, devotissime deprecatur. Quod praesul benignus gratannem absque laboris certamine et impugnatoris antiqui insidiis, tot et talia perficere potuisse, cum manifestissime clamet Apostolus: Omnes qui pie volunt vivere i
Abbreviated transcription (Latin):
tta ẽ defunctꝰ. Qd cũ uiro d̾i nuntiatũ foret. alibi di¬
uertere uoluit : s sic̾ salomon ait melius ẽ ire ad do
nũ luctus quũ ad dontũ coniuuii. gaudiũ salutis la¬
turus lugentib. ad domũ in qͣ infantalus iacebat ac¬
cessit. n in quadã eiꝰ secreta parte mansionẽ accepit.
cunctisq remotis arbitris. paucis dũ taxat sc̃itanis sicem
comitib ibidẽ remanenitib oraturus se in paium̾tum
ꝓsternit. Hoctẽq ꝑiugilẽ duceus. tanta instantia precũ
celi pulsauit secretũ: ut parit̾ surgerent. & pontifer a pul¬
tedas: intrans pat̾ cum matre ⁊ multa uicinoꝵ frequentia
inueniunt sospitẽ. quẽ defunctũ intulerant. Ei tanti oꝑis¬

Expanded text:
tia, defunctus est. Quod cum viro Dei nuntiatum fuisset, alibi ditia, defunctus est. Quod cum viro Dei nuntiatum fuisset, alibi divertemum luctus, quam ad domum convivii, gaudium salutis laturus lugentibus, ad domum, in qua infantulus jacebat, accessit, et in quadam ejus secreta parte mansionem accepit. cunctisque remotis arbitris, paucis duntaxat sanctitatis suae comitibus ibidem remanentibus oraturus se in pavimentum prosternit, noctemque pervigilem ducens, tanta instantia precum coeli pulsavit secretum, ut pariter surgerent, et pontifex a pultaedas, intrat pater cum matre et multa vicinorum frequentia, inveniuntque sospitem, que
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ubiq p̾sens es. qͥ pro nr̃a redẽptione homo fieri uoliuisti.
& uit̾ hõies apparens ꝑ uexillũ crucis tuȩ mortẽ ab huma¬
no genere exclusisti. iube ut resurgat adolescens iste. ut
patre ⁊ spũ scd̃ regnantẽ ⁊ du̾antẽ confitem᷑ in secula
scłoꝵ. R espondentib fidelib qui aderant am̃ qͣsi a sõno
adolescens surgit a feretro: & clara uoce cunctis miraculi
nouitate ꝑculsis cȩpit clamare. Uere magnꝰ ẽ xp̃ianoe d̾s:
dȩmonia st̃. Uidi enĩ eos in infernis: & uidi qͥa ñ erat eis
ad uere credulitatis solidũ littis a ꝓfundis erroꝵ tenebrsˢ¬
am tc̃ gͦ uelut diuini exercitꝰ signifer. Neducta est.¬
aliis p̃cedentib aliis subsequentib uitalia fidei serens
semina: ad p̾diũ cui uocabulũ ẽ piliacus diuertit. Ingre¬
dientib nͣdetis tenebris. hospiciũ sibi ꝑquiri uibet. At
nͦ in ipso articulo eiꝰ aduentus. puer paruulus possesso¬
ris supradicti fundi filuis: ingrauescente uexattis moles¬

Expanded text:
 ubique praesens es, qui pro nostra redemptione homo fieri voluisti, et inter homines apparens per vexillum crucis tuae ab humano genere mortem exclusisti, jube ut resurgat adolescens iste, ut Patre et Spiritu sancto regnantem et dominantem confitemur in saecula saeculorum. Respondentibus fidelibus, qui aderant, Amen, quasi a somno adolescens surgit a feretro, et clara voce, cunctis miraculi novitate perculsis, coepit clamare: Vere magnus Deus Christianorum daemones sunt. Vidi enim eos in inferno, et vidi quia non erat eis ad verae credulitatis solidum littus a profundis errorum tenebram tunc ergo velut divini exercitus signifer, aliis praecedentibus, aliis sequentibus vitalia fidei serens semina, ad praedium, cui vocabulum est, Proiliacus , divertit. Ingruentibus autem noctis tenebris, hospitium sibi perquiri jubet. At vero in ipso adventus ejus articulo, puer parvulus possessoris supradicti fundi filius, ingravescente, qua vexabatur, moles
Abbreviated transcription (Latin):
bris: &e ut benedictionis eiꝰ cõpetes fierent. certatĩ p̾cedentis
uestigia legunt. Uir uͦ beatissimꝰ ad p̾ces sequentiũ conuer¬
siis. eleuata manu cunctos benedixit: & pͣos qͥ int̾ eos ali¬
quo laborabant incõmodo absq alicuiꝰ more int̾uentto.¬
marios eiusdẽ uici. ut qͣntotiꝰ uenire dignaretur: quia¬
ei unica filia erat. quã inmundus inuadens sp̃s atro

Expanded text:
is, et ut benedictionis ejus compotes fierent, certatim praecedentis vestigia legunt. Porro beatissimus ad preces sequentium conversus, elevata manu cunctos benedixit, et omnes, qui inter eos aliquo laborabant incommodo, absque alicujus morae interventiomarii ejusdem vici, ut quantocius venire dignaretur, quia unica filia illi erat, quam immundus
Abbreviated transcription (Latin):
tib ineffabile gaudiũ: & ceteris astantib ad sequendã xp̃ĩa¬
nitatis religionẽ magnũ p̾buit incitam̃tũ. Mox gͦ pater eiꝰ
anastasus cũ omĩ familia credidit: ꝙ haptismigrãm consetutꝰ.
numero fideliũ ẽ applicatus. Sequenti deinceps tẽpore
ꝑ eum simile huic miraculu̾ ad laudẽ ⁊ głam noĩs sui xp̃c
oꝑari dignatus ẽ. Nam cũ idem uir beatissimꝰ ab urbe digredi¬
ens. ut lucrũ xp̃o de pereuntib faceret. diocesis suȩ partes ui¬
uissit deponi defunc̾tũ corpus. E manu silentio imꝑato. cla¬
ra uoce ad patrẽ adolescentis ait. Iouiniane. xp̃c quẽ p̃dico
homo ꝓ hominib factꝰ. mortuos suscitauit: &. ad ostenden¬

Expanded text:
tibus ineffabile gaudium, et caeteris astantibus ad sequendam Christiatibus ineffabile gaudium, et caeteris astantibus ad sequendam Christianitatis religionem magnum praebuit incitamentum. Mox ergo pater ejus Anastasius cum omni familia credidit, et baptismi gratiam consecutus numero fidelium applicatus est. 18. Sequenti deinceps tempore per eum simile huic miraculo ad laudem et gloriam nominis sui Christus operari dignatus est. Nam cum idem vir beatissimus ab urbe digrediens, ut lucrum Christo de pereuntibus faceret, dioecesis suae partes vi fiducia fretus, jussit deponi defunctum corpus, et manu silentio imperato, clara voce ad patrem adolescentis ait: Joviniane, Christus quem praedico, homo pro hominibus factus, mortuos suscitavit, daemone
Abbreviated transcription (Latin):
redde mͥ filiũ meũ. Cui ait uir dei. Anastasi si credis eum
quẽ ego p̾dico uerũ dm̃ eẽ: &. filiũ tuũ in p̾senti recipies. &
uitã obtiuebis et̾nã. Anastasio clamante. ⁊ dicente: si filiũ
renuntio. abiit beatissimꝰ pontifex cũ eo ad domũ in qua
pueri corpꝰ iacebat exanimũ. E cunctis flentib . quid
beatꝰ uir aucturꝰ foret consid̾antib. ille tenens manũ
defuncti.ꝙ. suspiciens in celũ lacͥmis ꝑfusus ait. Un¬
suscitasti. ⁊ qͣtriduanũ latarũ iãq fecentẽ uerba poten¬
tie tuȩ a mortius reuocasti. tu p̾cipe ut suscitet᷑ puer
iste. quatinꝰ isto resuscitato in corꝑe. multi ꝑ tuã fidem
resurgant in anima: p̃sentesq cognoscant qͥ a tu es xp̃c filiꝰ
di uiui qͥ p̃cepto patͥs mundũ saluasti. cui ꝑ te gr̾as referimꝰ ꝑ infi
ta scłoꝵ scła. s umq fideles respondissent am̃: qͣsi a somno pi¬
surrexit. incolumis. Et cuncꝰtis denuo p̃ gaudio flentib. paren¬

Expanded text:
redde mihi filium meum. Cui ait vir Dei: Anastasi, si credis eum, quem ego praedico, verum Deum esse, et filium tuum in praesenti recipies, et tu vitam obtinebis aeternam. Anastasio declarante atque dicente: Si filium renuntio; abiit eum eo beatissimus pontifex ad domum, in qua corpus pueri jacebat exanime; et cunctis flentibus, et quid beatus vir acturus foret considerantibus; ille tenens manum defuncti, et suscipiens in coelum lacrymis perfusus ait: suscitasti, et quatriduanum Lazarum jamque foetentem verbo potentiae tuae a mortuis revocasti; tu praecipe ut suscitetur puer iste, quatenus isto resuscitato in corpore, multi per tuam fidem resurgant in anima, praesentesque cognoscant, quia tu es Christus filius vivi, qui praecepto Patris mundum salvasaecula. Cumque fideles respondissent, Amen, quasi a somno surrexit puer incolumis, et cunctis prae gaudio flentibus, paren
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑacto sollẽpni ieuinio. cũ tota familia mulctaq turba
nobiliũ baptizauit. Qui in tano ardore pietatis exere
uit. ut domũ suã sõo uiro traderet. quo ibi ecclam
bile dictu reor. quanto gaudio qͣntaue alacritate xp̃o
cotidie inibi fierent lucra. diabolo uͦ detrim̃ta. Om̃s
etas. omĩsq sexis ardentissimo amore ad audiendum
uerbũ dñi confluebat. & certatĩ p̾ire alter alterũ
in scõ ꝓposito laborabat. Factã gͥ bonoꝵ. suoꝵ colla¬
tionem scõ uiro tradt̃: qͦ n eccłia diuinis exornare¬
ur honorib ⁊ pauꝑes xp̃i alim̾tis consolarent᷑ cor

Expanded text:
ilia multaque nobilium turba baptizavit. Qui in tanto pietatis ardore excrevit, ut domum suam sancto viro traderet, quo ibi ecclesiam possibile dictu reor, quanto gaudio, quantave alacritate quotidie Christo inibi fierent lucra, diabolo vero detrimenta. Omnis aetas, omnisque sexus ardentissimo amore ad audiendum verbum Domino confluebat, et certatim praeire alter alterum in sancto proposito elaborabat. Factam igitur bonorum suorum collationem sancto viro tradunt, quo et ecclesiis divinis exornarentur honoribus, et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ parsimonia psallentes turmȩ: hinc plebs urbana nobilib con¬
qui hoc dicis. si recte ꝑcenseas. pene similia ab utroq potes
ueterẽ hominẽ exuta fidei ueste contexit. Martinꝰ pͥmo solita
anus aꝑtã expeciit pugnã. ut multoꝵ animas lucraretur.
Martinꝰ ad ȩpatũ aturonensib raptus ẽ. Iulianꝰ cynoman¬
nensib a d̾o pontifex. qͥnimmo ⁊ apłs destinatus ẽ. Marti¬
iuis in uirtute tͥnitatis deificȩ triu̾ mortuoꝵ ẽ magnif

Expanded text:
prae parcimonia turmae pallentes, hinc plebs urbana nobilibus conprae parcimonia turmae pallentes, hinc plebs urbana nobilibus conqui hoc dicis, si recte percenseas pene similia ab utroque potes veterem hominem exuta, fidei veste contexit. Martinus primo solitanus apertam expetiit pugnam, ut multorum animas lucraretur. Martinus ad episcopatum a Turonensibus raptus est; Julianus Cenomanensibus a Deo pontifex, quinimo et apostolus, destinatus est. Martinus virtute Trinitatis Deificae trium mortuorum est magnif
Abbreviated transcription (Latin):
dere cõntestati st̃. At ille. dixit. Nũqͥd ñ hic iudetis patrẽ
nr̃m pulianũ qui tot bona nob̾ ostendit: tot miracłis letifi
isq relictis abscessit. Unde scio ꝓ certo qͥa migrauit a se¬
culo. & nob qͣs cerporali p̾sentia dereliqͥt᷑. beneficia pietatis
sue uiuens in xp̃o impendere nũquã cessabit. Surgamꝰ gͦ.&.
ad sepeliendũ piissimũ magistrũ urm qͣntocus ꝓperemꝰ:
ut eũ meream᷑ aduitprem hebere in celis. quẽ habiumꝰ doc¬
torẽ uitȩ in terris. Hec eo dicente. om̃s admirati st̃: pa¬
riterq surgentes. ad exeqͥas sc̃ĩ festinant᷑ accurrt᷑. Iam
ił ut ħlartino illo pontificũ speculo legit᷑ impossi dile
dictu ẽ qͦnta hominũ multitudo conuenerit. Cuncti
ex agris n ucis ñ nulli etiã ex uicinis affuere castellis
Hinc psalmicines pelericoꝵ phalanges. hinc sacrarũ uirginum

Expanded text:
videre testati sunt. At ille dixit: Numquid non hic vidistis patrem videre testati sunt. At ille dixit: Numquid non hic vidistis patrem nostrum Julianum, qui tot bona nobis ostendit, tot miraculis laetifisque cereis abscessit. Unde pro certo scio, quia migravit a saeculo. Et nobis, quos corporali praesentia dereliquit, beneficia pietatis suae vivens in Christo impendere nunquam cessabit. Surgamus ergo, et ad sepeliendum piissimum magistrum nostrum quantocius properemus, ut eum mereamur adjutorem habere in coelis quem salutis doctorem habuimus in terris. Haec eo dicente, omnes admirati sunt; pariterque surgentes ad exsequias sancti festinanter accurrunt. Jam vero, ut de Martino illo pontificum speculo legitur, impossibile dictu est quanta hominum multitudo convenerit, cuncti ex agris et vicis, nonnulli etiam ex vicinis adfuere castellis. Hinc psalmicines clericorum phalanges, illinc sacrarum virginum
Abbreviated transcription (Latin):
coronã. Et qr. nauis sc̃e eccłȩ absq gub̾natore ꝑ pelagus huiꝰ¬
titandi ñ poterat nauigare. sedẽ sibi cõmendatã ad̾s: cum
cõmuni cleri plebisq consilio sc̃õ delegauit turibio. quem
Isdem enĩ turibius presbiterq officio głosus. cũ scõ pauatiano
diacono ad reuclandã cẏnomanensib xp̃i grãm ut ab antiqͥs
suscepimꝰ comes ⁊ aduitor scõ iuliano a romanȩ urbis antis
successore. oculis ac manib in celũ eleuatis. diutissime gr̃as
pastori cõmentlans letus ⁊ alacer beatis meritis dictatũ celo
simi obitus tali ordine cognouit diẽ. Sedente eo ad mensam
aꝑti st̃ incellec̾tuales eiꝰ oculi: & ecce uidet beatissimũ polia¬
nũ sacerdotali infula comꝑtũ. cũ trib diaconib suis. & tͥb
cereis uenientẽ ad se: qui cereos qͦs portabant posuerunt
suꝑ mensã ante eũ. &. abiert̾. Nixit gͦ p̾dictus defensor ad
consedentes. Uidetis głam qͣm ego uideo: Qui nichil seu

Expanded text:
e absque gubernatore per pelagus hujus mundi non poterat enavigare, sedem sibi a Deo commendatam, cum communi cleri plebisque consilio, sancto delegavit Turibio, quem icio. Idem enim Turibius presbyterii officio gloriosus cum S. Pavatio diacono ad revelandam Cenomanensibus Christi gratiam, ut ab antiquis suscepimus, comes et adjutor S. Juliano a Romanae urbis antistsuccessore, oculis ac manibus in coelum elevatis, diutissime gratiapastori commendans, laetus et alacer beatis meritis ditatum coelo simi obitus tali ordini cognovit diem. Sedente eo ad mensam, aperti sunt intellectuales oculi ejus, et ecce vidit beatissimum Julianum sacerdotali infula comptum cum tribus diaconibus suis et tribus cereis venientem ad se, qui cereos, quos portabant, posuerunt super mensam ante eum, et abierunt. Dixit ergo praedictus Defensor ad consedentes: videtis gloriam quam ego video? Qui nihil se
Abbreviated transcription (Latin):
forinũ. arelatensib Trophimũ. Narbone paulũ. tolose sa¬
t iruinũ. auernis astremoniũ. lemouicinis. Martialem.
turonicis ẜ ratianũ. parisiacis dẏonisiũ. cynomatnicis
palianũ. I ic itaq lulianꝰ romana generositate cla¬
rissimꝰ. lingua facundus. uisticia insignis. merito fidei

Expanded text:
Photinum, Arelatensibus Trophimum, Narbonae Paulum, Tolosae SaPhotinum, Arelatensibus Trophimum, Narbonae Paulum, Tolosae Saturninum, Arvernis Austremonium, Lemovicinis Martialem, Turonicis Gatianum, Parisiacis Dionysium, Cenomanicis Julianum. 9. Hic itaque Julianus Romana generositate clarissimus, lingua facundus, justitia insignis, merito fidei
Abbreviated transcription (Latin):
sit : s nullatenꝰ euertere potuit. Cũ enĩ cõplacuit ei qͥ¬
igne tẽptationis ꝑ misit excoqui suos fideles. ut post tot¬
urbines familiȩ suȩ serenus illuscesceret dies. lux ue¬
tatis culm̾ imꝑii subiit: & mundi gła sibi substrata. eos
cȩpit habere defensores. atq tutores. qͦs ꝑ inuidiã hostis
antiqui eatenus habuerat ꝑfidos impugnatores. Tc̃ gͦ
uelut post asꝑitatẽ nimbose hiemis cũ placidas uerni
clem̃tia temꝑat auras redolentes. arbusta ꝓrũpunt i
flores. & nudata dudũ roseta reduiuis adornant᷑ rosis.
mirantesq oculos erũpentiũ candor reuerberat lilioꝵ: si
Qui uirtutũ luce mni rabiles. fulgore fidei insignes: ad
sequenda xp̃i ustigi a mansuetis corde parati sunt
dam̃tũ. ad erigendũ rudis adhuc eccłiȩ statũ pietas suꝑna
magnificos atq: industrios uiros destinauit: Lugdunensib

Expanded text:
sit, sed nullatenus evertere valuit. Cum enisit, sed nullatenus evertere valuit. Cum eniigne tentationis permisit excoqui, ut serenus dies post tot turbines familiae suae illucesceret, lux veritatis culmen imperii subiit, et mundi gloria sibi substrata, eos coepit habere defensores atque tutores, quos per invidiam hostis antiqui eatenus perfidos habuerat impugnatores. Tunc ergo velut post asperitatem nimbosae hyemis. Cum placidas verni clementia temperat auras, redolentes arbusta prorumpunt in flores, et nudata dudum roseta redivivis adornantur rosis, mirantesque oculos erumpentium candor reverberat liliorum; s viri, qui virtutum luce mirabiles, fulgore fidei insignes, ad sequenda Christi vestigia mansuetis corde pararentur damentum, ad erigendum rudis adhuc Ecclesiae statum, pietas superna magnificos atque industrios viros destinavit, Lugdunensibus
Abbreviated transcription (Latin):
mundi aduersis interim exercenda. iniuncibili confor
fidei. diffunditur ꝑ cliata tociꝰ mundi: ut relicta
uanitate idoloꝵ. dm̃ uerũ homo cognosceret. &. ab erroꝵ
at̾ni delicti. ac squalore uetuste gentilitatis in nou¬
tatem uitȩ transiret. Sed ueternus hostis dolens perire¬
sibi qđ deo constabat adquiri: om̾e malicie sue machi¬
namentũ ad subuertendũ eccłiȩ iniuncibilis conu̾tit
asilũ. E. iniqua instantia ꝓ defensione falsitatis non¬
nullos mrm̃ ꝓstrauit gladio. alios affixit patibulo.
alios obdurit pelago. alios fame ꝑemit. alios ignib
excruciauit. alios menbratĩ discerpsit : & in edicibili
mortuũ genere debachatꝰ. ȩccłiam xp̃i expugnare est¬
uisus. S q̃uotiens amplius efferbuit immanitas. eo
scõꝵ insuꝑabilis constantia. unde atrociori pulsata est
iniudia inde amplioris uirtutis enituit gła. Neronẽ
de in ꝑ succedentes sibimet pͥncipes suȩ maliciȩ augens in¬

Expanded text:
mundi adversis interim exercenda, invisibili Spiritusfidei diffunditur per climata totius mundi, ut relicta vanitate idolorum, Deum verum homo cognosceret, et ab errore paterni delicti et ab squalore vetustae gentilitatis in novitatem vitae transiret. 6. Sed veternus hostis dolens sibi perire, quod Deo constabat acquiri, omne malitiae machinamentum ad subvertendum Ecclesiae invincibilis convertit asilum. Et iniqua instantia pro defensione falsitatis nonnullos martyrum prostravit gladio, alios affixit patibulo, alios obduxit pelago, fame alios peremit, alios ignibus excruciavit, alios membratim discerpit, et indicibili morticino genere debacchatus, Ecclesiam Christi expugnare nisus est. Sed quo ejus amplius efferbuit immanitas, eo sanctorum insuperabilis constantiae, unde atrociori pulsata est invidia, inde amplioris virtutis emicuit gloria. 7. Nedehinc per succedentes sibimet principes malitiae suae augens in
Abbreviated transcription (Latin):
caducos mundi huiꝰ honcees potentissimꝰ. tot miraculoꝵ
nouitate ꝑculsus. d̾o dignũ pontifice̾ ꝑ int̾nuntios euo¬
eat. utq ad se uenire dignaret᷑ supplicit̾ orat. fidelissumꝰ
aut̃ xp̃i minister cũ ad principẽ memoratũ accederet.
ante principalis aule ianuã obuiũ habuit quendam
cecũ qui corã eo ꝓcũbens flagitabat auxiliũ. At ille in

Expanded text:
caducos hujus mundi honores potentissimus, tot miraculorum caducos hujus mundi honores potentissimus, tot miraculorum novitate perculsus, Deo dignum pontificem per internuntios evocans, ut ad se venire dignaretur, suppliciter exorat. 15. Fidelissimus autem minister Christi cum ad principem accederet, ante principalis aulae januam obviam habuit quemdam caecum, qui coram eo procumbens flagitabat auxilium. At ille inv
Abbreviated transcription (Latin):
re fontẽ aque uiuentis: ut cognoscatit p̃sentes qͥa
rȩpmissionis. Cũq fideles respondissent am̃. subito eru¬
pit fons uuacissimꝰ. qui ⁊ potentiã diuinitatis ostende¬
ret. & meritũ beati uiri liquido cunctis astantib de¬
monstraret. Tẽ qui iã crediderant in fide eorroborati¬
st̃. .s. qͥ adhuc gentilitatis errore detinebant᷑ ad pedes
scĩ ꝓcũbunt: orantes se scȩ̃ fidei sacram̃tis initiari
nis eiꝰ gaudio. multiplicato fidei fȩnore cȩpit credenti ũ
numerus multiplicari. Multi enĩ in eo ꝑ baptismatis
sacram̃tũ uetere̾ hominẽ exuert̃: ꝙ nouo qui sedm dm̃
ereatus ẽ in uisticia ⁊ sc̃itate ueritatis uestiti st̃. Itaq
po adherere. &. eiꝰ scĩs gaudebant informari exemplis᷑.
uniq fulgor tante claritatis quasi lucifer matu¬
tinus solẽ iusticie nuntians. totã iam ꝓunciã ꝑlustras¬
set. pͥnceps ciuitatis. defensor nomine. uir głosus &. sed̾m

Expanded text:
ri fontem aquae viventis, ut cognoscant praesentes, quia ri fontem aquae viventis, ut cognoscant praesentes, quia romissionis terram. Cumque fideles respondissent, Amen, subito erupit fons vivacissimus, qui et potentiam divinitatis ostenderet, et meritum beati viri liquido cunctis astantibus demonstraret. 13. Tunc qui jam crediderant, in fide sunt corroborati, et qui adhuc gentilitatis errore detinebantur, ad pedes sancti procumbunt, orantes se sanctae fidei sacramentis initiari.nis ejus gaudio, multiplicato fidei foenore numerus credentium coepit multiplicari. Multi enim in eo per baptismatis sacramentum veterem hominem exuerunt, et novum, qui secundum Deum creatus est, in justiro adhaesere et sacris ejus gaudebant informari exemplis. Cumque fulgor tantae claritatis, quasi Lucifer matutinus solem justitiae nuntians, totam provinciam jam perlustrasset, princeps civitatis Defensor nomine, vir gloriosus, et secundum
Abbreviated transcription (Latin):
dñõ. Is gͦ iuir dñi fide munitus. gladio sp̃c sc̃i accintus.
ad destruendos errores. ad conculcandas demonũ uanitates
ad urbẽ supͣdictã accessit intrepidus. S dũ nouitas sc̃ẽ p̾di¬
cationis qͥb dã incredulis in scandalũ. ñ nullis uertebatur
in derrisit̃: miracłoꝵ potentia reddebat attonitos. quos ad
audiendã ueritatis uiã ueternꝰ ⁊ innatus error effecerat
fastidiosos. ꝑ manꝰ enĩ reuerendi pontificis tantas dñs
oꝑabat᷑ uirtutes: ut uerbo demones fugaret. lepsos mun¬
daret. cunctisq languentib opem crucis medicamine
largiret᷑. Deniq  ad eũ plurimi concurrerent ꝓ adi¬
piscenda salute corporũ. illuminati uerbo fidei cũ sa¬
lute redibant animaꝵ. Porro idẽ uenerabilis
uir extra urbẽ paruo tectus ¶hospicio. die nocꝰtuq
i scõ ꝑstabat ꝓposito. ux ullã curam habens corpori
dulcedine deliniti .⁊ luce fidei radiati eiꝰ sc̃o contu¬
credidit accedens. ⁊ cuspidẽ haculi quẽ manu gesta¬

Expanded text:
r Domini fide munitus, gladio Spiritus sancti accinctus, ad destruendos errores, ad conculcandas daemonum vanitates, ad urbem supradictam accessit intrepidus. Sed dum novitas sanctae praedicationis quibusdam incredulis in scandalum, nonnullis verteretur in derisum, miraculorum potentia reddebat attonitos, quos ad audiendam veritatis viam veternus et innatus error effecerat fastidiosos. Per manus enim reverendi pontificis tantas Christus operabatur virtutes, ut verbo daemones fugaret, leprosos mundaret, cunctisque languentibus opem crucis medicamine largiretur. Denique cum ad eum plurimi concurrerent pro adipiscenda salute corporum, illuminati verbo fidei, cum salute redibant animarum. 11. Porro idem venerabilis vir extra urbem parvo tectus hospitio diu noctuque in sancto perstabat proposito, vix ullam sui curam habens corporis, dulcedine deliniti, et luce Dei radiati, ejus sancto contucredidit, accedens, cuspidem baculi, quem manu gesta
Abbreviated transcription (Latin):
pontifex cũ uirtutũ fulgore claresceret. miraculoꝵ. poten¬
tia cingeret᷑. obsequentiũ popłoꝵ cuneis fulciret᷑. ꝙ. rerũ
tẽporaliũ asfluentia dittaret᷑. nulli delectationis unpedim̃to
sucũbebat. s in datore om̃iũ bonoꝵ oculũ m̃tis figens. quȩ¬

Expanded text:
Deo pontifex cum virtutum fulgore claresceret, miraculorum potenDeo pontifex cum virtutum fulgore claresceret, miraculorum potentia cingeretur, obsequentium populorum cuneis fulciretur, et rerum temporalium affluentia ditaretur, nullo delectationis impedimento succumbebat, sed in datorem omnium bonorum mentis figens,
Abbreviated transcription (Latin):
stituerat dñs fanuiliã suã ut daret illi in tẽpore triti¬
ci m̃surã: ut eͣrogando uerbo d̃i cũ pietatis ac̃tib in¬
uigilibat. ita etiã ut in dispensandis t̾renis scd̃m in¬
stitutionẽ apłicã desudabat. ⁊ uiuentib sub se cõmu¬
niter eccłie filiis ꝓ ut cuiq õpus erat fidelit̾ diuidebat
Sane p̾sentiũ ocasione curarũ. nequaqͣ illiꝰ m̃tis oculus
caligabat a contẽplatione ȩt̾noꝵ: s quo ampliꝰ fulcieba¬
tur reb transitoriis. eo ampliꝰ inhiabat ad gaudia pa¬
trie celestis. Bene ^ nouerat quib conueniret in uia. qͥd
deberet᷑ in patria. In uia quippe uidebat necessarium
laboris stipendiũ: in patͥa autẽ toto affec̃tu desiderabat
eternȩ beatitudinis emolumentũ. St̃ enĩ ñnulli qͥ in pasto¬
rali regimine laborant. & ꝓ ȩcliȩ labore sempit̾na p̃mia
ñ appetunt: s honore p̾lationis tumidi quãius celestia uer¬
bis p̾dicent. toto desiderio t̾rena quert̃. Hic uͦ d̾o dignꝰ

Expanded text:
super familiam suam ut daret illi in tempore tritici mensuram, ut in erogando verbo Dei cum pietatis actibus invigilabat, ita etiam in dispensandis terrenis secundum institutionem apostolicam desudabat, et viventibus sub se communiter Ecclesiae filiis, prout cuique opus erat, fideliter dividebat. Sane praesentium occasione curarum, nequaquam illius mentis oculus caligabat a contemplatione aeternorum, sed quo amplius fulciebatur rebus transitoriis, eo amplius inhiabat ad gaudia patriae coelestis. Bene enim noverat quid conveniret in via, quid deberetur in patria. In via quippe videbat necessarium laboris stipendium; in patria autem toto affectu desiderabat eternae beatudinis emolumentum. Sunt enim nonnulli, qui in pastorali regimine laborant, et pro eodem labore sempiterna praemia non appetunt, sed honore praelationis tumidi, quamvis coelestia verbis praedicent toto desiderio terrena quaerunt. Hic vero dignus
Abbreviated transcription (Latin):
UM ADHUE MUndus erroꝵꝵ
tenebris inuolutus. claritatẽ uere lũ¬
cis penitus ignoraret. qr antiqui hos¬
tis uersutia in humano genere quod
deos qͦs adoraret fingebat : d̾s omp̃c humanos mise¬
ratus errores. ne sua in ȩternũ factura periret. uerbũ
suũ equale sibi atq cõeternũ. ꝑ uterũ intacte uirgi¬
nis ꝓ scłi uita uerũ hominẽ ad humanos ꝓduxit as¬
pectus. Qui deitatis natura ñ imminuta. humanitate
tam̃ nr̃a absq peccati neuo ueracit᷑ assũpta. int̾ ho¬
mines conu̾satus ẽ prebens beneficii deitatis. & ꝓferens
incõmoda humanȩ fragilitatis. Deniq eam carnem quã de
uirgine sũpserat ꝓ redẽptione nr̃a posuit. & hominẽ quẽ
creauerat ñ alio r̾edemit p̾cio: nisi uiuifico ⁊ p̾cioso san¬
hostis uictrice pompa. ad dexterã di patris in ꝑpetuũ
regnaturus ascendit. E ccłam gͦ suã quã sibi salutari

Expanded text:
um adhuc mundus errorum tenebris involutus claritatem verae lucis penitus ignoraret, et antiqua hostis versutia in humano genere, quod os adoraret, fingebat; Deus omnipotens humanos miseratus errores, ne sua in aeternum factura periret, Verbum suum aequale sibi atque coaeternum, per uterum intactae virginis pro saeculi vita verum hominem ad humanos produxit aspectus. Qui divinitatis natura non imminuta, humanitate tamen nostra absque peccati naevo veraciter assumpta, inter homines conversatus est, praebens beneficia Deitatis, et perferens incommoda humanae fragilitatis. Denique eam carnem quam de Virgine sumpserat, pro redemptione nostra posuit, et hominem quem creaverat, non alio redemit pretio, nisi vivifico et pretioso santriumphati hostis victrice pompa, ad dexteram Dei Patris in perpetuum regnaturus ascendit. Ecclesiam ergo suam quam sibi salutari
Abbreviated transcription (Latin):
ũ diu gens langobardoꝵ infidelitatis suȩ tenebris ñ care¬
re uoluisset. ⁊ uigũ dnĩ ferre detrectans. eos qͥ ferebant im
eroni tradidit feriendos. Quȩ gens longe lateq suȩ cedis extẽ¬
dens crudelitatẽ: beuentanam agg̾ssa ẽ expugnare ꝓuintiã.
Cuiꝰ urbes t̾rȩ coequans: monasteria uillasq populans: ñ mini¬
mas xp̃ianoꝵ strages dedit. Ques enĩ dnĩcas ab ouilib exclus
diu̾sa cede lacerans. ouilia dnĩ eu̾tebat: ita ut in heremi uas
titatẽ. loca pͥus desibilia ꝯu̾sa uiderent᷑. Unde int̾ cet̾ã faci¬
nora sua monasteriũ eximii patͥs bñdicti depopulansꝰ rebus
omĩb in habitabile reddidit. Qdđ quomͦ acciderit: legenti bea¬
ti gregorii fecundũ dialogoꝵ librũ. clarũ ẽ. Iui oĩa huiꝰ sc̃issimi

Expanded text:
um diu gens Langobardorum infidelitatis suae tenebris carere noluisset, et jugum Domini ferre detrectans eos qui ferebant impcroni tradidit feriendos. Quae gens longe lateque suae caedis extendens crudelitatem, Beneventanam aggressa est expugnare provinciam, cujus urbes terrae coaequans, monasteria villasque depopulans, non minimas Christianorum strages dedit. Oves enim Dominicas ab ovilibus exclusas dititatem loca prius desiderabilia conversa viderentur. Unde inter caetera facinora sua monasterium eximii Patris Benedicti depopulans, rebus omnibus inhabitabile reddidit. Quod quomodo contigerit, legenti B. Gregorii secundum Dialogorum librum clarum est: qui omnia h