comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riis sius affligunt᷑. S eandẽ amaritudinẽ nes¬
ciuint: qͥa pensare qͦd toletant. sponte sua exce¬
cati ñ postt̃. At contra corbonoꝵ amaritudinẽ
suã nouit: qͥa erũpnam exilii in qua ꝑiectũ la¬
cerat᷑. intelligit: & qm sint tranqͥlla que ꝑdidit
qͣm ꝯfusa in quib cecidit. sentit. S hoc amari¬
catũ cor ad gaudiũ suũ qñq reducit᷑. atq in
eiꝰ gaudio extraneus ñ miscet᷑: qͥa is qͥ nunc
exclusus t̃c ab intima illa eiꝰ sollempnitate re¬
manebit. hii itaq qͥ in amaritudine anime
ft̃ mori mundo funditus ꝯcupiscunt: ut sicut
i seculo ip̃i nichil appetunt: iã ita a seculo nul¬
la obligatione teneant᷑. Et plerũq contingit.
ut iã homo mundũ mente ñ teneat: s tamen
mundꝰ hominẽ occupationib astringat. Et ip̃e
quidẽ mundo iã mortuus ẽ: s ip̃i mundꝰ adhuc
mortuus ñ ẽ. Quasi enĩ uinus adhuc mundus
eũ conspicit: dũ alio intentũ in siuis actionib

Expanded text:
riis affliguntur, sed eamdem amaritudinem nesciunt, quia pensare quod tolerant, sponte sua excaecati non possunt. At contra, cor bonorum amaritudinem suam novit, quia aerumnam exsilii in qua projectum laceratur intelligit, et quam sint tranquilla quae perdidit, quam confusa in quibus cecidit sentit. Sed hoc amaricatum cor ad gaudium suum quandoque reducetur, atque in ejus gaudio extraneus non miscebitur, quia is, qui nunc exclusus tunc ab illa intima ejus solemnitate remanebit. Hi itaque qui in amaritudine animae sunt, mori mundo funditus concupiscunt, ut sicut in saeculo ipsi nihil appetunt, ita jam a saeculo nulla obligatione teneantur. Et plerumque contingit ut homo mundum mente non teneat, sed tamen mundus hominem occupationibus astringat. Et ipse quidem mundo jam mortuus est, sed ipsi mundus adhuc mortuus non est. Quasi enim vivus adhuc mundus eum c
Abbreviated transcription (Latin):
Tenebͥs homo cutundat᷑: qͥa ignorantie sue cali¬
gine p̃mit᷑. An tenebͥs cutundatꝰ ñ ẽ. qͥ plerũq
preceritoꝵ ñ meminit ⁊ futura si inuenit : p̃sen¬
tia uix cognoscit: Teneb̾s se curcundatũ qͥdã sapi¬
ens iuderat: cũ dicebat. Que in ꝓspectu st̾ inue¬
nimꝰ cũ labore : ce que in celis st̃ qͥs inuestigabit:¬

Expanded text:
Tenebris homo circumdatur, quia ignorantiae suae caliTenebris homo circumdatur, quia ignorantiae suae caligine premitur. An tenebris circumdatus non est, qui plerumque praeteritorum non meminit, futura non invenit, praesentia vix cognoscit? Tenebris se circumdatum quidam sapiens viderat, cum dicebat: Quae in prospectu sunt, invenimus cum labore;
Abbreviated transcription (Latin):
lant᷑: ne pestifera tabes putredinis. sub bom spe¬
cie lateat coloris. Sciunt enĩ qͥa corruptionis adhuc
põdere gͣuati. diudicare bona subtilit̾ nesciunt : &
cũ ante oculos extremi examinis regulã deduct̃:
hec ip̃a in se ñ nunqͣ & que approbant metuunt.
Et tota quidẽ m̃te interna desiderant: s tam̃ de
incertitudine operũ trepidi quo gradiunt᷑ igno¬
rant. Unde bene postꝗͣ dictũ ẽ. quare data ẽ mi¬
sero lux: adiungit᷑ uiro cuiꝰ abscondita ẽ uia. Ac
si dicat᷑. Cur huiꝰ uite successus accipit: qͥ sub qͣ
sit estunatione iudicis iter sui oꝑis nescit: Bene
aũt subdit᷑. & citundedit eũ d̃s teneb̾s. Tenebs
nãq homo circundat᷑: qͥa qͣmus celesti desiderio
ferueat. qͥd de semet ip̃o sit dispositũ intͥnsecus ig¬
norat ⁊ ce ualde metuit. ne qͥd sͥ in uidicio obuiet:
qͦd se de se ñc & in desiderio boni feruoris latet.

Expanded text:
lantur, ne pestifera tabes putredinis sub boni spelantur, ne pestifera tabes putredinis sub boni specie lateat coloris. Sciunt enim quia corruptionis adhuc pondere gravati, dijudicare bona subtiliter nesciunt; et cum ante oculos extremi examinis regulam deducunt, haec ipsa in se nonnunquam et quae approbant metuunt. Et tota quidem mente interna desiderant, sed tamen de incertitudine operum trepidi, quo gradiuntur ignorant. Unde bene postquam dictum est: Quare data est misero 144 lux? adjungitur: Viro, cujus abscondita est via. Ac si dicatur: Cur hujus vitae successus accipit, qui sub qua sit aestimatione judicis iter sui operis nescit? Bene autem subditur: Et circumdedit eum Deus tenebris. Tenebris namque homo circumdatur; quia quamvis coelesti desiderio ferveat, quid de semetipso sit dispositum intrinsecus, ignorat. Et valde metuit, ne quid sibi in judicio obviet, quod se de se nunc in desiderio boni fervoris latet.
Abbreviated transcription (Latin):
abscondita ẽ: quia & si iam in qua sit uite qͣ¬
litate ꝯsiderat: adhuc tam̃ ad quẽ finẽ dendat
ignorat. Et si iam suꝑna appetit: &e si plenis hec
maneat. nescit. Pecca quippe deserentes ad iusti
s qͥd contingat crastina nos ẽẽ nescimꝰ. Uia gͦ
sua uiro abscondita ẽ: qͥa sic pedem ponit oꝑis:
ut tam̃ p̃uidere nequeat exitũ. ꝯsũmationis.¬
Est aũt ce alia uie nr̃e absconsio: qͥa ñ minqͣm
ea ip̃a que recta nos agere credimꝰ. an in distric¬
ti uidicis examine recta suit. ignoramꝰ. Sepe enĩ¬
sicut & longe suꝑiꝰ diximꝰ. opus nr̃m causa dãp¬
nationis ẽ: ce ꝓfectus putatur ẽẽ uirtutis. Se¬
pe unde placari iudex credit᷑. inde ad irascendũ
placidus instigat᷑: salomone attestante qͥ ait.
Est uia que uidet᷑ hominib recta: nouissima
aũt eiꝰ deducunt ad mortẽ. Unde sc̃i uiri cũ ma¬
la suꝑant. sua cẽ bene gesta formidant: ne cũ
bona agere appecunt. de actionis ymagine fal¬

Expanded text:
abscondita est, quia etsi jam in qua sit vitae qualitate considerat, adhuc tamen ad quem finem tendat, ignorat. Etsi jam superna appetit, etsi plenis haec sideriis permaneat, nescit. Peccata quippe deserentes, ad justised quid contingat crastina nos esse, nescimus. Via ergo sua viro abscondita est, quia sic pedem ponit operis, ut tamen praevidere nequeat exitum consummationisEst autem et alia vitae nostrae absconsio, quia nonnunquam et ad ipsa quae recte nos agere credimus, an in districti judicis examine recta sit ignoramus, sicut et longe superius diximus, opus nostrum causa damnationis est, et provectus putatur esse virtutis. Saepe unde placari judex creditur, inde ad irascendum placidus instigatur; Salomone attestante, qui ait. Est quae videtur homini recta; novissima autem ejus ducunt ad mortem . Unde sancti viri cum mala superant, sua etiam bene gesta formidant, ne cum bona agere appetunt, de actionis imagine fal
Abbreviated transcription (Latin):
potest. Qͥa enĩ ꝑfecte mori mundo ñ possumꝰ
nisi int̾ ñitis nr̃e inuisibilia a uisibilib abscon¬
daĩ: recte hii qͥ mortificationẽ suã appetunt.
thesaurũ effodientib ꝯꝑarant᷑. Mundo enĩ ꝑ
iniuisibilẽ sapientiã aorim: de qͣ ꝑ salomonẽ
dr̃. Si quesieris illã. Lxecumã: &r sicut thesau¬
nos esfoderis illã. cͤ aꝑĩa qͥppe in retũ suꝑficie
ñ iacet: quia in minsibilib latet. Et it morti¬
ficationẽ nr̃am. sapiam ꝯtingentes app̃bendmiꝰ
lirelictis uisibilib. in inuisibilib abscondamͣ.
lihic hanc coresfodientes querimꝰ: ut om̃e qͥd
t̾renũ nrens cogitat. a semet ip̃a manu sc̃e distre¬
tonis eiciat. & thesaurũ urtutis qͥ se latebata
noscat facile enĩ in se thesaurũ muenit: sieam
que se male presserat. molem a se t̾rene cogitatio¬
nis repellit. Qui aũt quesitã mortẽ sicut the¬
sauruĩ dicit. iecte subuingit. Gandentꝙ ueheñt

Expanded text:
ssumus, nisi intra mentis nostrae invisibilia a visibilibus abscondamur, recte ii qui mortificationem suam appetunt, thesaurum effodientibus comparantur. Mundo enim per invisibilem sapientiam morimur, de qua per Salomonem dicitur: Si quaesieris illam quasi pecuniam, et sicut thesauros effoderis eam . Sapientia quippe in rerum superficie non jacet; quia in invisibilibus latet. Et tunc mortificationem nostram sapientiam contingentes apprehendimus, si relictis visibilibus in invisibilibus abscondamur; si sic hanc, cor effodientes, quaerimus, ut omne quod terrenum mens cogitat, a semetipsa, manu sanctae discretionis ejiciat, et thesaurum virtutis, qui se latebat, agnoscat. Facile enim in se thesaurum invenit, si eam quae se male presserat molem a se terrenae cogitationis repellit. Quia autem quaesitam mortem sicut thesaurum dicit, recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
do se exhibent ardentiores in oꝑe. Laborando
S ñ deficiunt.s magis ad usũ laboris crescunt:
quia quo iã p̃mia ꝓpinqͥora osiderant ⁊ eo in
oꝑe delectabiliꝰ exsudant. Unde bene paut᷑ qͥb
cit. Non deserentes collectionẽ nr̃am. sicut ẽ osu¬
ettidinis qͥbdã: s osolantes &e tartomagis qͣn¬
to uderitis appropinqͣntẽ diẽ. Laborantẽ qͥppe
osolari ẽ. pariter in labore ꝑsistere: qͥa subleua¬
tio laboris ẽ. uisio coslaborantis: sicut cũ in iti¬
uere comes uingit᷑. ua qͥdẽ ñ atirahit᷑: s tam̃
de societate comitis. labor itineris leiuat᷑. Dum
xit dicens. Tantomagis qͣnto uideritis appro¬
pinqͣntẽ diẽ. Ac si diceret. Eo labor crescat: quo
ip̃arã p̾nia laboris appropinqͣnt. Uelut si apte
dicat. Thesaurũ queritis: seo fodere arcenti de¬
betis: quo iã iuxta quesitũ aurũ fodiendo ꝑue¬
nistis. Qmuis hoc qͦd dr. expectant mortẽ e ñ¬

Expanded text:
to se exhibent in opere ardentiores: laborando to se exhibent in opere ardentiores: laborando non deficiunt, sed magis ad usum labores crescunt, quia quo jam praemia propinquiora considerant, eo in opere delectabilius exsudant. Unde bene Paulus aposcit: Non deserentes collectionem vestram, sicut est consuetudinis quibusdam, sed consolantes; et tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem . Laborantem quippe consolari, est pariter in labore persistere, quia sublevatio laboris est visio collaborantis: sicut cum in itinere comes jungitur, via quidem non abstrahitur, sed tamen de societate comitis labor itineris leviatur. Dum xit dicens: Tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem. Ac si diceret: Eo labor crescat, quo ipsa jam praemia laboris appropinquant, velut si aperte dicat: Thesaurum quaeritis? sed eo fodere ardentius debetis, quo jam juxta quaesitum aurum fodiendo pervenistis.
Abbreviated transcription (Latin):
ente tarditate ad eadem desideria laxato m̃tis si¬
nu dilatent᷑: & que extenuari fortasse impleta
tolerant ⁊ magna dispositione agit᷑. ut repulsa
crescant. Sic quippe mortificari appetunt: ut iã
ꝑfeste si liceat conditoris sui faciẽ. dtẽplent᷑. S eoꝵ
desideriũ differt᷑ ut ꝓficiat: ⁊e tarditatis sue si¬
ni nuttit̾ utt ctescat᷑. Unde bene sponsa in spon¬
s sin desiderio anhelans clamat. In lectulo meo
sua capatior reddita młtipliciꝰ qñꝙ inueniat
qͦo querebat. Unde b̃s iob cũ diceret expectant
mortẽ & ñ uenit: ut hoc ipsũ querentiũ desi¬
deriũ subtiliꝰ expleret: uico aduimgit. Quasi et
thesauirũ quert̃. cũ fodere alti ceperint ad labo¬
it̃ instantiꝰ mardescunt: qͥa quo se thesaum abs¬
condito iãiãꝙ appropinqͣ̃te estimant : eo in fodi¬
endo enixtꝰ laborant. Qͥ gͥ plene mortificatio
runt: qͥa quanto siunt uiciniores ad finẽ: tan

Expanded text:
ente tarditate, ad eadem desideria laxato mentis siente tarditate, ad eadem desideria laxato mentis sinu dilatentur. Et quae extenuari fortasse impleta poterant, magna dispositione agitur ut repulsa crescant. Sic quippe mortificari appetunt ut jam perfecte, si liceat, conditoris sui faciem contemplentur; sed eorum desiderium differtur, ut proficiat; et tarditatis suae sinu nutritur, ut crescat. Unde bene sponsa in sponsi sui desiderio anhelans clamat: In lectulo meo sua capacior reddita, multiplicius quandoque inveniat quod quaerebat. Unde beatus Job cum diceret: Exspectant mortem, et non venit, ut hoc ipsum quaerentium desiderium subtilius expleret, illico adjungit: CAPUTthesaurum quaerunt, cum fodere altius coeperint, ad laborem instantius inardescunt; quia quo se thesauro abscondito jam jamque appropinquare aestimant, eo in effossione enixius laborant. Qui anto magis fiunt viciniores ad finem, tan
Abbreviated transcription (Latin):
tant.S expectata mors ñ uenit: qͥa eoꝵ usus
diumo tolerant: & intꝰ quidẽ seruant᷑ desideri¬
um pietatis. foris aũt explent ministeriũ ordi¬
nis: qͣtinꝰ nec e ꝑfectione ꝑ intentionẽ recedant:
nec dispositiomi conditoris ꝑ suꝑbiam dtͣclicant.
Chira enĩ duitatis pietate agit᷑. cũ is qͥ ꝑfecto
corde ad tẽplationẽ tendit. humanis ministe¬
riis occupat᷑ ⁊ ut ce multis infirmorib. eiꝰ menᷤ
ꝑfecta ꝓficiat: & quo semet ip̃m imꝑfectũ respi
cit. uide ad humilitatis culmen ꝑfectior assurgat.
slonnunqͣ. ce etũ uiri scĩ unde desiderioꝵ suorũ
detmta tolerant. inde maiora lucra conu̾sis aliis
repotant: qͥa dũ eis uacare ut appetunt ñ licet:
raꝑe secũ alios qͥb admiscent᷑ libet. fĩt gͦ mira
dispensatione pietatis. ut unde se destructiores
estimant. inde locupletiores ad celestis patrie
ꝯstructionẽ surgant. Nonnũꝙͣ uͦ ituco ad ocep¬
ta desideria minime ꝑueniurnt. ut ip̃a int̾uem¬

Expanded text:
 usus timore tolerant. Et intus quidem servant desiderium pietatis, foris autem explent ministerium ordinis; quatenus nec a perfectione per intentionem recedant, nec dispositioni conditoris per superbiam contradicant. Mira enim divinitatis pietate agitur, cum is qui perfecto corde ad contemplationem tendit, humanis ministeriis occupatur; ut et multis infirmioribus ejus mens perfecta proficiacit, inde ad humilitatis culmen perfectior assurgat. Nonnunquam enim sancti viri unde desideriorum suorum detrimenta tolerant, inde majora lucra conversis aliis reportant, quia dum eis vacare, ut appetunt, non licet, rapere secum alios quibus admiscentur libet. Fit ergo mira dispensatione pietatis, ut unde se destructiores aestimant, inde locupletiores ad coelestis patriae constructionem surgant. Nonnunquam vero idcirco ad concepta desideria minime perveniunt, ut ipsa interveni
Abbreviated transcription (Latin):
rior relaxat᷑: ꝑ illã uero anint᷑ cdũ multis pare¬
re cogitur. a desiderii sui cursu retinet᷑. unde
fit: ut sc̃i uiri magis in hoc mundo ꝓsꝑa qͣm
aduersa formident. Sciunt nãq qͥa mens
dũ blanda occupatione premit᷑: aliqñ liben
ad exteciora detiuat᷑. Scrunt qͥa sepe si hanc
clandestina cogitatio decipit: ut quom ꝑmu¬
tet᷑ ignoret. Pensant aũt que sint et̾na bona
que cupiunt ⁊ ce cognoscunt qͣm nichil sit
om̃e qͦd blandũ tẽporalit̾ arridet: cunctaq
huiꝰ mundi ꝓsꝑa mens eoꝵ eo egre tolerat. qͥ
suꝑne felicit᷑atis ẽ amore sauciata: tantoq
magis inpresentis dulcedinis asꝑnatione eti¬
ne głe despectu blandit᷑. Unde b̃s iob cũ suꝑ¬
nã requiẽ contẽplatus diceret paruus ce mag¬
nus ibi st̃. ce seruus liber a dño suo: ilico ad¬
uingit. Quare dataẽ misero lux: In scͥptu¬
ra sacra ñ nunꝗͣ lucis appeslatione ꝓspitas:

Expanded text:
rius relaxatur. Per illam vero animus, dum multis parerius relaxatur. Per illam vero animus, dum multis parere cogitur, a desiderii sui cursu retinetur. Unde fit ut sancti viri magis in hoc mundo prospera quam adversa formident. Sciunt namque quia mens dum blanda occupatione premitur, aliquando libens ad exteriora derivatur. Sciunt quia saepe sic hanc clandestina cogitatio decipit, ut quomodo permutetur ignoret. Pensant autem quae sint aeterna bona quae cupiunt, et cognoscunt quam nihil sit omne quod blandum temporaliter arridet; cunctaque hujus mundi prospera mens eorum eo aegre tolerat, quo supernae felicitatis est amore sauciata, tantoque magis in praesentis dulcedinis aspernatione eriaeternae gloriae despectu blanditur. Unde beatus Job cum supernam requiem contenus ibi sunt, et servus liber a Domino suo. Illico adjungit: Quare data est misero lux? - In Scriptura sacra nonnunquam lucis appellatione prosperitas,
Abbreviated transcription (Latin):
graui incertitudinis sue caligine. humanamenᷤ
p̃mit᷑: sc̃i uiri cũ sibi suppet̾e ꝓsꝑa huiꝰ mundi ⁊¬
spiciunt. pauida suspitione turbant᷑. Timent
enĩ ne hic laboꝵ suoꝵ fructus recipiant: tunent
ne qͦd diina iusticia latens in eis iulnꝰ aspici¬
at: & exteriorib eos mimerib cumtilans. ab in¬
timis repellat. Cũ uͦ taciti cogitant. qͥd nec bona
agant. nisi ut soli deo placeant. nec in ip̃a af¬
fluentia sue ꝓsperitatis exultant. minus qͥdẽ
de ꝓspis occułta contͣ se uidicia metuunt: s tñ
unt. egre fert̃. te moleste p̃sentis uite blandi¬
menta tolerant : quia ꝑ hec se utcũq tardari
in interno desiderio ñ ignorant. ẜt enim in hoc
mundo honor qm despectio occuꝑat: te magis
ꝓsperitatis sublimitas. qm necessitatis ad u̾si¬
tafigrauat.ꝑ hancnãꝙ ñ nunꝙͣ cũ homo exte¬
rius p̃mit᷑. ad ꝯcupiscenda que intus fc̃. libe¬

Expanded text:
gravi incertitudinis suae caligine humana mens gravi incertitudinis suae caligine humana mens premitur, sancti viri, cum sibi suppetere prospera hujus mundi conspiciunt, pavida suspicione turbantur. Tienim ne hic laborum suorum fructus recipiant; timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans, ab intimis repellat. Cum vero taciti cogitant quod nec bona agunt, nisi ut soli Domino placeant, nec in ipsa affluentia suae prosperitatis exsultant, minus quidem de prosperis occulta contra se judicia metuunt, sed tamunt, aegre ferunt; et moleste praesentis vitae blandimenta tolerant, quia per haec se utcunque tardari in interno desiderio non ignorant. Plus enim in hoc mundo honor quam despectio occupat, et magis prosperitatis sublimitas quam necessitatis adversitas gravat. Per hanc namque nonnunquam cum homo exterius premitur, ad concupiscenda quae intus sunt, libe
Abbreviated transcription (Latin):
DE occul¬
ta sint cliuia iudicia.
cũ in hac uita ñ nunqͣ
bonis male sit. malis be¬
ne: tc̾ occultiora st̃. cũ
& bonis hiobee
ce malis male. Nãcũ bonis male ẽ. ma lis
bene: hoc fortasse dep̃bencdit᷑. quia ce boni siqͣ
deliquert hic recipiunt. nt ab eterna plenius
dãpnatione liberent᷑ : &e mali bona que ꝓ hac
uita faciunt inueniunt hic: ut ad sola in poste¬
rũ torm̃ta ꝑtͣhant᷑. Unde ce artlenti in inferno
diuiti dr. Memento fili quia recepisti bona
inuita tua: & lazarus similit̾ mala. At cũ bo¬
nis hic bene ẽ. c malis male: incertum uaide
fit. utrũ boni icciro bona recipiant. ut ꝓuocati
ad aliqͥd meliꝰ crescant: aut uisto latentiq ni¬
dicio hic suoꝵ operũ ret̾butionẽ ꝑcipiant. ut a
premiis uite sequentis manescant⁊ & utrum
malos iccirco aduersa feriant. ut ab et̾is sup¬
pliciis corrigentia defendant: anhic eoꝵ pena
incipiat. ut qñꝙ: cõplenda eos ad ultuna gehen¬
ne torm̃ta ꝑducat. Quia gͦ int̃ duina iudicra

Expanded text:
de occulta sint divina judicia, cur in hac vita nonnunquam bonis male sit, malis bene, tunc occultiora sunt, cum et bonis hic bene est, et malis male. Nam cum bonis male est, malis bene, hoc fortasse deprehenditur, quia et boni, si qua deliquerunt, hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur; et mali bona, quae pro hac vita faciunt, hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti in inferno diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . At cum bonisfit utrum boni idcirco bona accipiant, ut provocati ad aliquid melius crescant; an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem recipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant. Ut utrum malos idcirco adversa feriant, ut ab aeternis suppliciis corrigentia defendant; an hinc eorum poena incipiat, ut quandoque complenda eos ad ultima gehennae tormenta perducat. Quia inter divina judicia
Abbreviated transcription (Latin):
o q̃ ddã sepulchrũ mentis ẽ qͦ abscondit᷑ aĩa. Q
enĩ adhuc huic mundo uuumꝰ. cũ mente meũ
foris uagam᷑. S mortui in sepulcro abscondim̃
cũ mordificati exteriꝰ. in secreto int̾ne. ꝯtẽplatu¬
ius celam᷑. dc̃i gͥ uiri ab importunitatre desidet¬
oꝵ tẽporaliũ. a tumultu mutiliũ curarũ. acla¬
more ꝑstrepentiũ ꝑtͣbationũ semet ip̃os sacri
uerbi gladio mortificare ñ desinunit: atq int̾
ante dei faciẽ in sinu m̃tis abscondunt. Unde
recte ꝑ psalmistã cłr. Aoscondes eos inabscondi¬
to uultꝰ tui: a contͣbatione hominũ. Qd qͣmus¬

Expanded text:
lcrum mentis est, quo absconditur anima. Quasi enim huic adhuc mundo vivimus, cum mente in eum foras vagamur; sed mortui in sepulcro abscondimur, cum mortificati exterius, in secreto internae contemplationis celamur. Sancti igitur viri ab importunitate desideriorum temporalium, a tumultu inutilium curarum, a clamore perstrepentium perturbationum, semverbi gladio mortificare non desinunt, atque intus ante Dei faciem in sinu mentis abscondunt. Unde recte per Psalmistam dicitur: Abscondes eos abdito vultus tui a conturbatione hominum. Quod qu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ a temporaliũ desiderioꝵ tmmiltib. delectati¬
one ad interiora rapunit᷑: ut mens eoꝵ cdũ in
amorẽ dei tota tendit᷑. nulla mutili ꝑt̾batione
uiderat: quib dicebat. Mortui enĩ estis: & uita
ur̃a abscondita ẽ cũ xp̃o in deo. Qͥ g̾ morte que¬
tit. gaudet dũ sepulchrũ inuenro: qͥa q̃ morti¬
ficare se appetit. ualde ad inuentã reqͥem otẽ¬
plationis hylarescit: ut extinctꝰ mundo lateat:
ce cunctis exterioꝵ rerũ ꝑturbationib miͣ simũ
hoc necessẽ ẽ ut intentio nr̃a ospiciat. qͣd antiqͥ
mortuos cũ cliuitiis obruebant. Q gͥ thesau¬
rũ querit. gaudet cũ sepulchrũ inuenit: qͥa
sapientiã ꝑqͥrentes. cũ sacre scͥpture paginas
uoliimꝰ. cũ exẽpla p̃cedentiũ ꝑscrittamur. q̃si
ex sepulcbro gaudiũ sumuniꝰ: qͥa m̃tis diuitias
apd̾ mortuos inuenimꝰ. Q qͥa huic mundo ꝑ¬
fecte extincti st̃: in occulto cũ diuitiis reqͥescunt
Sepulcrho gͦ diues efficit᷑: qͥ ꝑ exempla iustoꝵ

Expanded text:
a temporalium desideriorum tumultibus delectatione in interiora rapiuntur, ut mens eorum, dum in amorem Dei tota tenditur, nulla inani perturbatione viderat, quibus dicebat: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Qui ergo mortem quaerit, gaudet dum sepulcrum invenit, quia qui mortificare se appetit, valde ad inventam requiem contemplationis hilarescit; ut exstinctus mundo lateat, et a cunctis exteriorum rerum perturbationibus intra sinum hoc necesse est ut intentio nostra conspiciat, quod antiqui mortuos cum divitiis obruebant. Qui igitur thesaurum quaerit, gaudet cum sepulcrum invenerit, quia sapientiam perquirentes, cum sacrae Scripturae paginas volvimus, cum exempla praecedentium perscrutamur, quasi ex sepulcro gaudium sumimus, quia mentis divitias apud mortuos invenimus: qui quia huic mundo perfecte exstincti sunt, in occulto cum divitiis requiescunt. Sepulcro ergo dives efficitur, qui per exempla justorum
Abbreviated transcription (Latin):
que sint que de sublimib ñ uident ⁊ que sint
que se intecca fulciunt. que aũt de celestib
pdideit᷑. ꝓsperitatis sue merore mordent᷑. qͥa
ce si uide̾nt nequaqͣm se ab ea funditus oppri¬
mn pensant dam̃ sollicite cogitationẽ suã mͣ a¬
morem dñi & in eiꝰ dispensationẽ partiri. un¬
de bene cũ dicit quare data ẽ misero lux: ꝓtinꝰ
sb: In amaritudine qͥppe aĩe st̃ om̃s electi: qͥa¬
uł punire flendo ñ desinunt que deliquert ⁊
uł graui se merore afficiunt: quia longe huc
a facie conditoris ꝑiecti. adhuc in et̾ne patrie
gaudiis ñ st̃. De quoꝵ corde bene ꝑ salomonẽ
dicit᷑. Cor qͦd nouit amaritudinẽ anime sue: in

Expanded text:
quae sint quae de sublimibus non vident; quae sint quae sint quae de sublimibus non vident; quae sint quae in terra fulciunt, quae autem de coelestibus perdiderunt, prosperitatis suae moerore mordentur; quia etsi vident nequaquam se ab ea funditus opprimi, pensant tamen sollicite cogitationem suam in amore Domini et in ejus dispensatione partiri. Unde bene cum dicit: Quare data est misero lux? protinus sunt? - In amaritudine quippe animae sunt omnes electi, quia punire flendo non desinunt quae deliquerunt, vel gravi se moerore afficiunt, quia longe huc a facie Conditoris projecti, adhuc in aeternae patriae gaudiis non sunt. De quorum corde bene per Salomonem dicitur: « Cor quod
Abbreviated transcription (Latin):
seculi despicientes calcant. sicut & ad uersitatẽ
eiꝰ calcantes tolerant: ꝑ magnã mentis celsitu¬
dinẽ. mundi sibi ce aduersa &e psꝑa substernen¬
tes dicunt. Sicut tenebre eiꝰ. ita ce lumen eiꝰ
Ac si aꝑtiꝰ dicant. Sicut intentionis nr̃e forti¬
tudinẽ eiꝰ tristia ñ premunt: ita hanc nec blan¬
da corrũpunt. S quia hec ut diximꝰ bonoꝵ mui¬
tẽ cẽ cũ non subleuant ꝑturbant: sc̃i uiri qui
se in huiꝰ exilii erũpna miseros agnoscunt cla¬
rescere in eiꝰ ꝓsꝑitate refugiuint. Unde ce bene
ñc cdr. Quare data ẽ misero lux: Lux etũ mi¬
seris clat᷑: qñ hii qui subluma concẽplantes
eẽ se in hac peregͥnatione miseros agnoscunt
claritatẽ transitorie ꝓsꝑitatis accipuint. Et cũ
ualde defleant qͥa tarde ad patriã redeunt: cole¬
rare insuꝑ honoris onera opellunt᷑. Amor eos
et̾noꝵ conterit: & gła de temporalib artiden. Q
dũ cogitant que sint que in infimis tenerte ae

Expanded text:
saeculi despicientes calcant, sicut et adversitatem ejus calcantes tolerant. Per magnam denique mentis celsitudinem mundi sibi et adversa et prospera substernentes diAc si apertius dicant: Sicut intentionis nostrae fortitudinem ejus tristia non premunt, ita hanc nec blanda corrumpunt. Sed quia haec, ut diximus, bonorum mentem etiam cum non sublevant, perturbant, sancti viri, qui se in hujus exsilii aerumna miseros cognoscunt, clarescere in ejus prosperitate refugiunt. Unde bene nunc dicitur: Quare data est misero lux? Lux enim miseris datur, quando ii qui sublimia contemplantes, esse se in hac peregrinatione miseros agnoscunt, claritatem transitoriae prosperitatis accipiunt. Et cum valde defleant quia tarde ad patriam redeunt, tolerare insuper honoris onera compelluntur. Amor eos aeternorum conterit, et gloria de temporalibus arridet. Qui dum cogitant 140 quae sint quae in infimis tenent, et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inflat᷑: ñ agit ꝑperã: ñ est ambitiosa:
ñ querit que fua st̃. Nirritat᷑: ñ
cogitat malũ: ñ gaudet suꝑ iniquitate:
ꝯgaudet ã ueritati. Patiens qͥppe ẽ ca¬
ritas: o illata mala equaminit̃ tołat
Benigna uͦ est: qr ꝓ malis bona largit̃
iniũ int̾ne retͥbutionis auxia desiderat.
rem dilatat. qͥoq̃d a rectitudine discrepat
ignorat. Non ẽ ambiciosa: qr qͦ ardent̾ int̾
ad sua satagit. foris nullatenꝰ aliena con¬
cupiscit. Non q̃rit que sua st̃: qr cuncta
q̃ hic transitorie possidet. uelut aliena
negligit: cũ nichil sͥ ẽẽ ꝓpriũ nͥ qd̾ secũ
ꝑmaneat agnoscit. Non irritat᷑: qr ⁊ in
iuriis lacessita ad nullos se ultionis
sue motꝰ excirat᷑ dũ ꝓ magnis laboribꝰ
maiora pꝰ p̃mia expectat. Non cogitat
malũ: qr in amore muncticie mentẽ so¬
lidans. dñ om̃e. odiũ radicitꝰ eruit. uer¬
sare in aĩo qd̾ iniquũ ẽ nescit. Nõ gau

Expanded text:
mbitiosa, non quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati . Patiens quippe est charitas, quia illata mala aequanimiter tolerat. Benigna vero est, quia pro malis bona largiterium internae retributionis anxia desiderat, rem dilatat, quidquid a rectitudine discrepat ignorat. Non est ambitiosa, quia quo ardenter intus ad sua satagit, foras nullatenus aliena concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quia cuncta quae hic transitorie possidet velut aliena negligit, cum nihil sibi esse proprium nisi quod secum permaneat agnoscit. Non irritatur, quia et injuriis lacessita ad nullos se ultionis suae motus excitat, dum pro magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in a
Abbreviated transcription (Latin):
scere tẽptationũ caligine oeꝑit. ad lucem
gr̃e reformat᷑: ⁊ in seipso monstrat diem
iusticie. qͥ casurꝰ paulo ante tenuit noctẽ
culpe. Recte ã lucifero iusti uita cõꝑat᷑.¬
Solẽ quippe p̃currens lucifer niurciat.
Et qͥd nobis sc̃oꝵ innocentia. nͥ seq̃ntis
iudicis elaritatẽ clamat: In eoꝵ nãq
adiiratiõe ꝯspicimꝰ: qͥd de maiestate ue¬
ri luminis estimemꝰ. Necdũ redẽptoris

Expanded text:
scere tentationum caligine coeperit, ad lucem scere tentationum caligine coeperit, ad lucem gratiae reformatur, et in se ipso monstrat diem justitiae, qui casurus paulo ante timuit noctem culpae. Recte autem lucifero justi vita compaSolem quippe praecurrens Lucifer nuntiat. Et quid nobis sanctorum innocentia, nisi sequentis judicis claritatem clamat? In eorum namque admiratione conspicimus, quid de majestate veri luminis aestimemus. Aliter: Peccatoris
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationũ tumultu uastat᷑. Ruiturã se
ꝑ mom̃ita ꝯspicit: eiq ne arma repugna¬
tionis arripiat. grauiꝰ meror ipse ꝯtradic̃.
Circũductos qͣlibet ocłos obscuritas ob¬
sidet: ⁊ cũ uisũ tenebre semꝑ impediañ.¬
mens tñ nil aliud ꝗͣ denebras iudet. S
apud miscdem iudicẽ sepe hec ipsa que
annisũ qͦ or̃onis aggrauat: ꝓ nob̾ subti¬
liꝰ tristicia exorat. Nam meroris nr̃i cali¬
ginẽ conditor ꝯfpicit: & subtracti lumĩs
radios refundit: ita ut erecta ꝓtinꝰ ꝑ do¬
na mens ugeat. ꝗͣ paulo ante dec̾tantia
uicia suꝑbie calce depͥmebant. Mox tor¬
poris pondꝰ decutit: atꝙ ad ꝯtẽplationis
lum̃ post ꝑturbationis sue renebras erũ
bat᷑. Sine cogitõnis certamine p̃sentia d¬
spicit: sine dubitõnis obstacło de uentura
rerbutione ꝯfidit. Iustus gͦ cũ se ꝯfũptum
putau̾it. ut lucifer orit᷑: qr mox ut tenebre¬

Expanded text:
cogitationum tumultu vastatur. Ruituram se cogitationum tumultu vastatur. Ruituram se per momenta conspicit, eique ne arma repugnationis arripiat gravius moeror ipse contradicit. Circumductos quolibet oculos obscuritas obsidet, et cum visum tenebrae semet. Sed apud misericordem judicem saepe haec ipsa, quae adnisum quoque orationis aggravat, pro nobis subtilius tristitia exorat. Nam tunc moeroris nostri caliginem conditor conspicit, et subtracti luminis radios refundit, ita ut erecta protinus per dona mens vigeat, quam paulo ante decertantia vitia superbiae calce deprimebant. Mox torporis pondus discutit, atque ad contemplationis lumen post turbationis suae tenebras erumpbatur. Sine cogitationis certamine praesentia despicit, sine dubitationis obstaculo de ventura retributione confidit. Justus ergo cum se consumptum putaverit, ut lucifer oritur, quia mox ut tenebre
Abbreviated transcription (Latin):
u ꝯcussionis oͣbruit: s tñ tactu meroriᷤ
infundit. Nã madet quidẽ ꝑ cruorẽ
uulueris: ⁊si a sue certitudine ñ frangit᷑
s in uinꝰcuiq iusti aĩo malignoꝵ quoq
spñũ tẽptam̃ta grassant᷑: ut exterius ex
ꝑcussione doleat: ce intꝰ aliqͣtenꝰ ex tẽpta¬
tione frigescat. S nequaꝗͣ gr̃a deserit:
que quo nos duriꝰ ex dispensatione ꝑcu¬
tit. eo ampliꝰ ⁊ ex pietate custodit. Nam
cũ tenebrescere ꝑ temptationẽ cȩperit:
sese iterũ lux interna succendit. Unde ⁊
in uesꝑe ẽ. uirtutis renouatio in tẽptati¬
midabat. Qd̃ adhuc sophar subtilius
cot tẽptam̃ta nos obsident: ut ipsa noᷤ
eoꝵ num̾ositas pene ad lapsũ desꝑatioĩs
inclinet. Qn plerũq mens in tediũ u̾tit᷑.
iuix ipsa uͥtutis sue dãna ꝯsid̾at: & tota
dolens. s quasi iam ⁊ a sensu doloris alie¬
na frangitur: ⁊ enum̾are ñ ualet quanto

Expanded text:
vi concussionis obruit, sed tamen tactu moeroris vi concussionis obruit, sed tamen tactu moeroris infundit. Nam madet quidem per cruorem vulneris, etsi a suae certitudine non frangitur sed in uniuscujusque justi animo malignorum quoque spirituum tentamenta grassantur, ut exterius ex percussione doleat, et intus aliquatenus ex tentatione frigescat. Sed nequaquam gratia deserit, quae quo nos durius ex dispensatione percutit, eo amplius ex pietate custodit. Nam cum tenebrescere per tentationem coeperit, sese iterum lux interna succendit. Unde et in vespere est virtutis renovatio in tentatimidabat. Quod adhuc Sophar subtilius tot tentamenta nos obsident, ut ipsa nos eorum numerositas pene ad lapsum desperationis inclinet. Unde plerumque cum mens in taedium vertitur, vix ipsa virtutis suae damna considerat; et tota dolens, sed quasi jam et a sensu doloris aliena, frangitur, et enumerare non valet quanto
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Mala uite p̃sentis tanto duriꝰ ani¬
mus sentit: qͣnto pensare bonũ quod
tolerat. Uñ ⁊ ꝯtra flagelli ictũ cogitatio
ceca ꝯquerit᷑: ⁊ qͣsi infiunita calamitas
credit᷑. que diebꝰ cursu labentibꝰ cotidie
funt᷑. At si semel qͥsꝙ ad eterna se erigat᷑.
ato in his q̃ incõmutabilit̾ ꝑmanent o¬
culũ cordis figat: ꝓpe nil ẽẽ hic ꝯspieti.
qͥcqͥd ad finẽ currit. Presentis uite adũsa
tolerat: s quasi nichil ẽẽ om̃e qd̃ labitur
pensat. Quo u. se mt̾nis gaudiis robustiꝰ
inserit: eo muiꝰ exteruis dolores sencit.
Uñ sopbar nequaꝗͣ ueritꝰ ausu tem̾aric
docere meliorẽ exhortat᷑ ad tusticiã: ⁊ de¬
monstrat ꝗͣ nulla iusti cordis iudeatur
pena. Acsi aꝑde dicat. Si clegustas gau¬
dium qd̾ intus ꝑmanet: leue fit protmꝰ
om̃e qd̾ foris dolet. Bene ã p̃sentis uite
miserias aqͥs p̃tereuntibꝰ cõparat: qͥa
calamitas transiens electi mentẽ neqͣꝗͣ

Expanded text:
i. --Mala vitae praesentis tanto durius animus sentit, quanto pensare bonum quod tolerat. Unde et contra flagelli ictum cogitatio caeca conqueritur, et quasi infinita calamitas creditur, quae diebus cursu labentibus quotidie finitur. At si semel quisque ad aeterna se erigat, atque in his quae incommutabiliter permanent oculum cordis figat, prope nihil esse hic conspicit quidquid ad finem currit. Praesentis vitae adversa tolerat, sed quasi nihil esse omne quod labitur pensat. Quo enim se internis gaudiis robustius inserit, eo minus exterius dolores sentit. Unde Sophar nequaquam veritus ausu temerario docere meliorem, exhortatur ad justitiam, et demonstrat quam nulla justi oculis videatur poena. Ac si aperte dicat: Si degustas gaudium quod intus permanet, leve fit protinus omne quod foris dolet. Bene autem praesentis vitae miserias aquis praetereuntibus comparat, quia calamitas transiens, electi mentem nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
ta pͥncipari. Hec moysen delinq̃nte ppłõ
⁊ usq ad petitionẽ mortis in p̃cibꝰ straiut.
ce usq ad int̾fectionẽ ppłi ꝑ zeli studiũ erer
ut ⁊ ꝓ ꝑcunte plebe se morti obiceret: et
ꝯtra peccantẽ ꝓtinꝰ uice dm̃i irascentis se¬
iuret. Hec phinees brachrũ in ultionem
peccantiũ erexit: ut arrepto gladio co¬
erurtes ĩnffigeret: ⁊ irã dm̃ iratꝰ placarie.
Hec iosue exploratorẽ docuit. ut ⁊ priꝰ ꝯtra¬
falsiloq̃s ciue ueritatẽ uerbo defend̾et.
⁊ hanc pꝰmodũ glactio ꝯtra hostes allega¬
ret. Hec sanruel ⁊ in pͥncipatu humilẽ
temuit. ⁊ integrũ in deiectione seruanit:
qui cũ ꝑsequentẽ se plebẽ dilig̾et. ipse sͥ
testimonio extitit. qi culm̃ ex qͥ deiectus ẽ

Expanded text:
n delinquente populo, et usque ad petitionem suae mortis in precibus prostravit , et usque ad interfectionem populi per zeli studium erexit, et ut pro pereunte plebe sese morti objiceret, et contra peccantem protinus vice Domini irascentis saeviret : haec Phinees brachium in ultionem peccantium erexit, ut arrepto gladio coeuntes transfigeret, et iram Domini iratus placaret . Haec Jesu exploratorem docuit , ut et prifalsiloquos cives veritatem verbo defenderet, et hanc postmodum gladio contra hostes alligaret. Charitas Samuel et in principatu humilem praebuit, et integrum in dejectione servavit, qui cum persequentem se plebem diligeret, ipse sibi testimo
Abbreviated transcription (Latin):
redeunt. aliq̃n uadunt ⁊ protinꝰ reu̾¬
tunt᷑: qr electoꝵ m̃tes cũ ꝑ collarã sibi
actiue uide gram erroris uias deser̃t
redire ad mala mundi nescrunt que
⁊ ab hac se eadẽ actuia iita suspendt̃.
eunt ⁊ redeunt: qr ꝑ hoc qd̾ cdiu ꝑsist̾e
minime in ꝯtẽplatione sufficiuunt. sese
iterũ ad oꝑationẽ sundunt: ut in his q̃
sibi uixta st̃ se exercendo refoneant: et
suꝑ se rursũ surgere ꝯtẽplanclo ꝯuales¬
cant. S dũ hec eadẽ ꝯtemplatio more
debito ꝑ tempoꝵ int̾ualla repetit᷑. inde¬
ficient̃ ꝓculctubio ⁊ in eiꝰ soliditate ꝑsistit᷑:
qr isi infirmitatis sue pond̾e suꝑata meis
cdeficit. hanc tñ iterũ ꝯtinuis conatibꝰ
reparata cõprehendit: nec stabilitatẽ
suã in ea ꝑclictisse dicenda ẽ: a qua ⁊ si
semꝑ deficit. hanc ⁊ cũ ꝑclid̾it semꝑ in¬
quirit. Sequit᷑. Aliserie qͦ obliuisceris:

Expanded text:
t protinus revertuntur: quod electorum mentes cum per collatam sibi activae vitae gratiam erroris vias destruunt, redire ad mala mundi nesciunt quae ab hac se eadem activa vita suspendunt, eunt et redeunt, quia per hoc quod diu persistere minime in contemplatione sufficiunt, sese iterum ad operationem fundunt; ut in his quae sibi juxta sunt se exercendo refoveant, et super se rursum surgere contemplando convalescant. Sed dum haec eadem contemplatio more debito per temporum intervalla repetitur, indeficienter procul dubio et in ejus soliditate persistitur, quia etsi infirmitatis suae pondere superata mens deficit, hanc tamen iterum continuis conatibus reparata comprehendit. Nec stabilitatem suam in ea perdidisse dicenda est, a qua etsi semper deficit, hanc et cum perdiderit semper inqui
Abbreviated transcription (Latin):
amant: qi hoc sͥ sufficere qd̾ rebꝰ tẽpora¬
libꝰ fulciunt᷑ prtant. Nest gͥ census ĩ cri¬
miine: s affectꝰ. Cuncta u que d̃s ꝯdidit
bona sunt: s q̃ bonis male utit᷑: ꝓfecto
agit. ut qͣsi ꝑ ecdacitatis ingluuiẽ eo ꝑ q̃
uniere potiit pane moriatur. Pauꝑ ad
requiẽ laxarꝰ ueneratᷤ suꝑbũ uͦ druitem
torm̃ta cruciabant: s tñ diues abrahã
fuerat. qͥ in sin lazarũ tenebat. Qui tñ¬
autori suo colloq̃ns dic̃. Loquar ad dñm
meũ: cũ sim pulis ⁊ crms. Quid itaq
iste cliuitias suas estimare nou̾at᷑: qui
semetipsũ puluerẽ ciner̾ẽ ꝙ pensabat ͤ
Aut qͣndo hc̃ res possessa extolleret: qui

Expanded text:
d rebus temporalibus fulciuntur, putant. Non est ergo census in crimine, sed affectus. Cuncta enim quae Deus condidit bona sunt, sed qui bonis male utitur, profecto agit ut quasi per edacitatis ingluviem, eo per quem vivere debuit pane, moriatur. Pauper ad requiem Lazarus venerat, superbum vero divitem tormenta cruciabant, sed tamen dives Abraham fuerat, qloquens dicit: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Quid itaque iste divitias suas aestimare noverat, qui semetipsum pulverem cineremque pensabat? Aut quando hunc res possessa extolleret, qui
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑ ab amico suo sicut ego. innosabit de¬
um. ⁊ exaudiet eũ: qr bonoꝵ m̃ti dũ pra¬
t expbrant. ostendunt q̃ suoꝵ actuum
restẽ querant. Que dũ cõpuncta sese ĩ
p̃cibꝰ accingit᷑ inde intra se suꝑne exau¬
ditioni ningit᷑. un extra se ab humana
int̾ponit᷑. sicut ego: q st̃ ĩnulli quos ⁊
humane derisiones depͥmunt. & tam̃
diuinis auribꝰ exaudibiles ñ sunt. Nã ̃¬
derisio ꝯtra culpã nascit᷑. ꝓfecto nullũ
uͥtutis meritũ in derisiõe generat᷑. Baal
ienĩ sac̾dotes. clamosis hunc uocibꝰ mm¬
plorantes: derisi ab helya fuerant. cũ
dicebat. Clamate noce maiore. Ds̃ .i.
est: ⁊ forsitan loquit᷑. aut in diu̾sorioẽ.
S hec eis irrisio ad uͥtutis eis usum ñ
fuit: qi ꝑ culpe meritũ uenit. Puide gͦ
nunc dr. qͥ deridet᷑ ab amico suo sicut

Expanded text:
detur ab amico suo sicut ego, invocabit Deum, et exaudiet eum, quia bonorum menti dum pravi exprobrant, ostendunt quem suorum actuum testem quaerant. Quae dum compuncta sese in precibus accingit, inde intra se supernae exauditioni jungitur, unde extra se ab humana interponitur sicut ego. Quia sunt nonnulli quos et humanae irrisiones deprimunt, et tamen divinis auribus exaudibiles non sunt. derisio contra culpam nascitur, profecto nullum virtutis meritum in derisione generatur. Baal etenim sacerdotes clamosis hunc vocibus implorantes, derisi ab Elia fuerant, cum dicebat: Clamate voce majori, Deus enim est, et forsitan loquitur, aut in diversorio est . Sed haec eis irrisio ad virtutis usum non fuit, quia per culpae meritum venit. Provide ergo nunc dicitur: Qui deridetur ab amico suo, si
Abbreviated transcription (Latin):
rũq ex bonis oꝑibꝰ cuscimꝰ. quantã iute
mundiciã ⁊ in cogitõne ꝯstruamꝰ: Peue
cuncta nãꝙ oꝑabona ex cogitõne prode¬
lnt: s sunt ñnulla cogitõnis acumina
q̃ er oꝑatione naserutur. Nã sicut ab a¬
nimo opus siunit᷑: ita rursus ab opere
ris exordia capiens. imꝑat bona q̃ fiant.
s postꝗͣfieri imꝑata ceꝑint. ipsis suis er̃¬
citata actionibꝰ discit. cũ imꝑare bona ĩ¬
choauerat. quantũ nimnꝰ udebat. foris gͥ
ager ercolit᷑. ut domiꝰ postmodũ ꝯstruat:

Expanded text:
rumque ex bonis operibus discimus quantam vitae rumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus . Pene cuncta bona ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina quae ex operatione nascuntur. Nam sicut ab anima opus sumitur, ita rursus ab opere ris exordia capiens imperat bona quae fiant; sed postquam fieri imperata coeperint, ipsis suis exercitata actionibus discit, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, ut domus post
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uidem᷑. Sophar itaq q uiri iusti ami
cus ẽ. nouit qd̾ dicat: s q iustũ increpat.
hereticoꝵ teneus speciẽ ꝓferre recte etiã q̃
nouit ignorat. S nos calcantes hoc qd̃
ab eo tumide dr᷑: pensemꝰ eiꝰ uerba quam
uera sint si recte dicerent᷑. Pxiꝰ i. a manu
iniqͥtatẽ subtrahi. ⁊ pꝰ a tab̾nacłõ admon
inusticiã abscidi:qr quisqͥs iã praua ase¬
oꝑa exteriꝰ resecat: necẽe ꝓfecto ẽ. ut ad se¬
metip̃m̃ rediens sollert̃ sese in m̃tis irten¬
tione discernat: ne culpa qͣ iã in actione
ñ habet. adhuc in cogitõne ꝑduret. Uñ¬
bene ̃ ꝑsalomonẽ dr. Prepara foris opꝰ
tuũ. ⁊ diligent᷑ exerce agrũ tuũ: ut pꝰea
edifioes domũ tuã. Qͥd nãq ẽ p̃parato
oꝑe agrũ diligent̾ ẽxero̾e: nsi euulsis
iniqͥtatis sentibꝰ. aclionẽ nr̃am ad frugẽ
reibutionis excolere: E qͥd est pꝰ agri erer¬
citiũ ad edificiũ domꝰ reclire: ñͥ qd̃ ple¬

Expanded text:
har itaque, quia justi viri amicus est, novit quod dicat; sed quia justum increpat, haereticorum tenens speciem, proferre recte etiam quae novit ignorat. Sed nos calcantes hoc, quod ab eo tumide dicitur, pensemus ejus verba quam vera sint, si recte dicerentur. Prius enim a manu iniquitatem subtrahi, et post a tabernaculo admonet injustitiam abscidi, quiopera exterius resecat, necesse profecto est, ut ad semetipsum rediens solerter in mentis intentione sese discernat, ne culpa quam jam in actione non habet, adhuc in cogitatione perduret. Hinc Salomon ait: « Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum, ut paedifices domum tuam. Quid est praeparato opere agrum diligenter exercere, nisi evulsis iniquitatis sentibus, actionem nostram ad frugem retributionis excolere? Et quid est post agri exercitium ad aedificium domus redire, nisi quod ple
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sese increpatio plusꝗͣ necẽe ẽ in aspita¬
tẽ ꝑtrahit. Ferrũq demamibro ꝓsilit:
cũ de correptiõe sermo cdurior ercedit. Et
amicũ ꝑcutiens occidit: qr auclitorẽ suum
ꝓlata ꝯtumelia a spñ cdilectionis int̾ficit.
Correpti nãq mens repente ad odiũ pro¬
ritit: si hanc ĩmod̾ata increpatio ad dicit.¬

Expanded text:
uam necesse est in asperitatem pertrahit, ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit. Et amicum percutiens occidit, quia auditorem suum prolata contumelia a spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio
Abbreviated transcription (Latin):
larescit. Atultiplex gͦ ista lex dĩ est. q̃ ꝯtra
ĩpetit. instructionis sue munimine occrit
ut qꝑ antiquꝰ hostis uaria circũfusiõe uos
obsidet. ipsa hc̃ de nob̾ multiplicit̾ expu¬
guet. Quã nimirũ legẽ si sollicita ꝯsidera¬
tione pensamꝰ: autori nr̃o qͣntũ cotidie
delinquamꝰ agnoscimꝰ. Si ã culpas ꝑpen¬
dimꝰ. ꝓfecto equanznit flagella toleramꝰ.
nec ex dolore ad impatientiã ꝓruit. cũ
suo se iudicio ꝯscientia addic̾it. Uncle
sophar q̃d liceret sciens. s cui dic̃et nesci¬
ens: postqͣ p̃misit dic̃s. nt ostenderet t̃
secreta sapientie. ⁊ qd̾ mulaplex sit lex

Expanded text:
larescit. Multiplex ergo ista lex Dei est, quae contra impetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis varia circumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter expugnet. Quam nimirum legem si sollicita consideratione pensamus, auctori nostro quantum quotidie delinquamus agnoscimus. Si autem culpas perpendimus, profecto aequanimiter flagella toleramus; nec ex dolore ad impatientiam proruit, cum suo se judicio conscientia addicit. Unde Sophar, quid diceret sciens, sed cui diceret nesciens, postquam praemisit dicens, Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex sit lex
Abbreviated transcription (Latin):
blatione inun̾is hylaritatis lum̃ t̾sticia
obscuret. Bene gͦ lex dĩ multiplex dr: quia
nimirũ cũ una eadẽꝙ sit caritas. si m̃tẽ
plene ceꝑit. hanc ad ĩmunera oꝑa mul¬
tiformit̾ accendit. Cuiꝰ di̾sitatẽ brenit̃
expͥmimꝰ: si in electis singłis bona illiꝰ ꝑ¬
stringendo nuneremꝰ. Hec nãq ꝑ abel
⁊ electa dõ muña obtutit: ⁊ frĩs gladiũ
ñ reluctando tołauit. Hec enoch ⁊ inder
hões iunuere spũalit̃ docuit: ⁊ ad sublunẽ
uitã ab hoĩbꝰ etiã corꝑalit̾ abstraxit. Hec
noe despectis oĩbꝰ solũ dõ placibilẽ osten¬
dit: atq in arche fabricã studio longi
laboris exercnit: ⁊ mundo suꝑstitẽ pio o¬
pere exercendo suꝑanit. Hec ꝑsem ⁊ iaph¬
ec humilit̾ uerenda paiͥs erubuit: ⁊ suꝑ¬
iecto dorsis pallio que ñ uidebant abscõ¬
dit. Hec abrahe cdexterã qr ad mortẽ filii
obediendo extulit:hẽ ꝓlis ĩnumere gen¬

Expanded text:
blatione muneris hilaritatis lumen tristitia blatione muneris hilaritatis lumen tristitia obscuret. Bene ergo lex Dei multiplex dicitur, quia nimirum cum una eademque sit charitas, si mentem plena coeperit, hanc ad innumera opera multiformiter accendit, cujus diversitatem breviter exprimimus, si in electis singulis bona illius perstringendo numeremus. Haec namque per Abel et electa Deo munera obtulit, et fratris gladium non reluctando toleravit . Haec Enoch et inter homines vivere spiritaliter docuit, et ad sublimem vitam ab hominibus etiam corporaliter abstraxit. Haec Noe despectis omnibus solum Deo placabilem ostendit, atque in arcae fabrica studio longi laboris exercuit, et mundo superstitem pio opere exercendo servavit . Haec per Sem et Japhet humiliter verecunda patris erubuit, et superjecto dorsis pallio, quae non videbat abscondit . Haec Abrahae dextram qui ad mortem filii obediendo extulit, hunc prolis innumerae gen
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinã: ut erͥga errata subditoꝵ sic mas¬
suetudo zelũ temꝑet. quatinꝰ iusticie stu¬
diũ ñ eneruet: sic ad ultionẽ ⁊ełꝰ ferueat.
ne tñ pietatis luicẽ feruendo tͣnscẽtat.
ut ingratos beneficiis ad amorẽ ꝓuocet:
ut gratos qͦsq minist̾iis in amore sernet:
ut ꝓximoꝵ mala cũ corrigere ñ ualet tace¬
at: ut quecũq corrigi loqͥndo posst̾ silen¬
tiũ ꝯsensũ ẽẽ ꝑtimescat: ut̾ ea que tacet
toleret. ne tñ in aĩo uirꝰ doloris occultet:
ut sic maliuolis mimꝰ benignitatis exbibe¬
at. ne tñ ꝑ gr̃am a nire rectituduns erce¬
dat: ut cuueta ꝓximis que p̃ualet impen¬
dat. s hec ĩpendendo ñ tumeat: ut sic ii
bonis q̃ exhib tumoris p̃cipitiũ paueat.
ne tñ a boni exercitio torpescat: ut sic q̃
possidet tͥbuat. qͣtuiꝰ qͣnta sit largitas re¬
muñantis attendat: ne cũ t̾rena largitur.
suiã plusꝗͣ necesse ẽ mopiã cogitet: & in o¬

Expanded text:
disciplinam; ut erga errata subditorum sic mandisciplinam; ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non enervet. Sic adulationum zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transcendat. Ut ingratos beneficiis ad amorem provocet, ut gratis quoque ministeriis in amore servet; ut proximorum mala cum corrigere non valet, taceat; ut quae, cum corrigi loquendo possunt, silentium consensum esse pertimescat; ut sic ea quae tacet toleret, ne tamen in anima virus doloris occultet; ut sic malevolis minus benignitatis exhibeat, ne tamen per gratiam a jure rectitudinis excedat; ut cuncta proximis, quae praevalet, impendat, sed haec impendendo non tumeat; ut sic in bonis quae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a boni exercitio torpescat; ut sic quae possidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remunerantis attendat, nec cum terrena largitur, suam plus quam necesse est inopiam cogitet, et in o