comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dicebat enĩ illi Exi sꝑiritus in¬
miunde ab homine . Et interro¬
gabat eũ quod tibi nomen est
Itdicit ei. Legio nomen mibi est
quia multi sumꝰ. Et dep̃cabat᷑¬
TDrum multũ. nese expelleretex¬
tra regionem : Erat aũt̃ ibi circa
montem grex poriorũ magnus
pascens & de p̃cabant᷑ eum spiritus
dicentes. Mitte nos inporcos
utintos intro eamus. Et̃ conces¬

Expanded text:
enim illi exi spiritus inmunde ab homine et interrogabat eum quod tibi nomen est et dicit ei Legio nomen mihi est quia multi sumus et deprecabatur eum multum ne se expelleret extra regionem erat autem ibi circa montem grex porcorum magnus pascens et deprecabantur eum spiritus dicentes mitte nos in porcos ut in eos intro
Abbreviated transcription (Latin):
ui enũ hab&: dabitur illi. Et
tem interra& dormiat & ex¬
urgat nocte acdie & semen
germina etincrescat dum nes¬
cit ille: Illtro eni terra fructi

Expanded text:
ui enim habet dabitur illi: et tem in terram, et dormiat, et exsurgat nocte et die, et semen germinet, et increscat, dum nescit ille. Ultro enim t
Abbreviated transcription (Latin):
It uerbũ continuer apud se conqui¬
rintes : quid ess& dim amortuis re¬
surrexerit:
t interrogabant eũ dicentes Quid
Tergo dicunt pharisari & scribae
quia helian oporteat uenire pri¬
mum : Qui respondens ant illis:
Naelias cum uenerit primo: resti¬
tua om̃a. Et quomodo scriptũ est
inflium hominis: ut multa paci

Expanded text:
Et verbum continuerunt apud se, conquirentes, quid esset cum a mortuis resurrexerit. Et interrogabant eum dicentes: Quid ergo dicunt pharisaei et scribae, quia Eliam oporteat venire primum? Qui respondens ait illis: Elias cum venerit, primo restituet omnia, et quo modo scriptum est in filium hom
Abbreviated transcription (Latin):
los sis diceris eis: Quemꝰ me
spancter̃ illidiantes : iohan¬
hẽ baptistã  Aluheliam
abi uero quasi unũ deꝓphetis.
Tuno dicitillis Uos uero queni
espondens petrus: aitei. Tues
illos qm̃ oportet filium hominis multa
pati. & reprobari a senioribus &. a sum¬
mis sacerdotibus a. scribis. Et occidi
& posttres dies resurgere .&. palam
uerbum loquebatur.
discipulos suos. comminatus est petro
dicets. aderetrome satanias. quo
non sapis quȩ dĩ sunt. sed quȩ sunt ho¬
minum

Expanded text:
is: Quem me sponderunt illi, dicentes: Joannem Baptistam, alii Eliam, alii vero quasi unum de Prophetis. Tunc dicit illis: Vos vero quem me espondens Petrus, ait ei: Tu eeos, quoniam oportet Filium hominis pati multa, et reprobari a senioribus, et a summis sacerdotibus, et scribis, et occidi, et post tres dies resurgere. Et palam verbum loquebatur. discipulos suos, comminatus est Petro, dicens: Vade retro me, Satana, quoniam non sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominum
Abbreviated transcription (Latin):
depedibus ur̃is intestimaniã illis
texeuntes predicabant : ut penĩ¬
tenciam agerent & daemoria
multa eiciebant & ungueb ant
oleo multos aegros & sanabant
taudiuit hero desrex mañt¬
festum enĩ factum est noniei
eius & dicebat: Quia iohan¬
nes baptista resurrexit amor¬
tuis : & propterea operant᷑
uirtutes in illo Alu aut dice¬
bant : quia helias est: Aliiie
ro dicebant quia ꝓpheta est
quasi unus exꝓphetis :
Quo audito herodes ait᷑ Quem

Expanded text:
ris in testimonium illis et exeuntes praedicabant ut paenitentiam agerent et daemonia multa eiciebant et unguebant oleo multos aegrotos et sanabant et audivit Herodes rex manifestum enim factum est nomen eius et dicebat quia Iohannes Baptista resurrexit a mortuis et propterea inoperantur virtutes in illo alii autem dicebant quia Hro dicebant quia propheta est, aut quasi unus ex prophetis. Quo audito, Herodes ait: Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
rrbub ħ ab&: etquia in principe
doemnoniorũ eiat demoo
doomuo catis eis in parabolis
dicebit illis: Quomodo potest
satanas satanan cicere & si
regnũ inse diuidat᷑ nan potest
stãre regnũ illud Et si domussu
ꝑsema ipsam dispertiat᷑ non po¬
terit donius illa stare. It sisata¬
nas consurrexerit insem& ipsĩ
dispertitiis est & non poteritstare
s&x sinem hab& : Nemo potestuasa
fortis ingressus indomũ diripire

Expanded text:
bet et quia in principe daemonum eicit daemonia et convocatis eis in parabolis dicebat illis quomodo potest Satanas Satanan eicere et si regnum in se dividatur non potest stare regnum illud et si domus super semet ipsam dispertiatur non poterit domus illa stare et si Satanas consurrexit in semet ipsum dispertitus est et non potest stare sed finem habet nemo potest vasa fortis
Abbreviated transcription (Latin):
om̃scantubernia: suꝑ uiride
fuenũ. Et ddscubuerunt in
partes : percentenos & ꝑ quin¬
quagenos: Etacceptis quine¬
que panibus a duobus pisci¬
bus intuens in catlum bene¬
dixit & fregit panes Fede¬
dit discipulis suis: ut ponerent
anteeos & duos pifces diuisit

Expanded text:
um contubernia super viride faenum et discubuerunt in partes per centenos et per quinquagenos et acceptis quinque panibus et duobus piscibus intuens in caelum benedixit et fregit panes et dedit discipulis suis ut ponerent ante eos et duos pisces divisit
Abbreviated transcription (Latin):
deant & non indeant. It au¬
dientes audiant & non intelle¬
gant nequando conuertant᷑
& dimittant᷑ tis peccata Etait
illis. Nescitis parabolã hante
x quomado om̃s parabolas cog¬
ui seminat uerbũ seminat:
Hi aut̃ sunt qui areauiam
ubi seminat᷑ uerbũ. łitum audi¬
erint cansestum uenit satanas
xaufert uerbĩ quod semina¬
tum est incordȩ eorum
It hi sunt similiter: qui super
petrosa feminant᷑ qui cum au¬
dierint uerbum statim cum
gaudio accipiunt uerbum:
ꝑtnon habent radicem in sen
sed temporales suntr Deinde
orta tribulacione & ꝑ setucio¬

Expanded text:
eant, et non videant: et audientes audiant, et non intelligant: ne quando convertantur et dimittantur eis peccata. Et ait illis: Nescitis parabolam hanc, et quomodo omnes parabolas cogui seminat, verbum seminat. Hi autem sunt, qui circa viam, ubi seminatur verbum, et cum audierint, confestim venit Satanas, et aufert verbum, quod seminatum est in cordibus eorum. Et hi sunt, similiter, qui super petrosa seminantur: qui cum audierint verbum, statim cum gaudio accipiunt illud: et non habent radicem in se, sed temporales sunt: deinde orta tribula
Abbreviated transcription (Latin):
nisi sacerdotib: : & dedit eis qui
cum eo rrant
t dicebat eis: Sabbatũ propter
hominẽ factum ẽ : & non homo
propter sabbatũ : Itaq: dñs ẽ
filius hominis &iam sabbati.
łt introut iterũ insynagogam
et erat ibi homo habens inanũ
aridã & obseruabant eum
si sabhatis curar& ut accusarent
eũ : Et ait homini habenti: ma

Expanded text:
si sacerdotibus et dedit eis qui cum eo erant et dicebat eis sabbatum propter hominem factum est et non homo propter sabbatum itaque dominus est Filius hominis etiam sabbati et introivit iterum synagogam et erat ibi homo habens manum aridam et observabant eum si sabbatis curaret ut accusarent illum et ait homin
Abbreviated transcription (Latin):
titerũ intrauit capharnaum
post dies & auditũ est quod in
domo ess& et conuener̃ multi
lta ut non caper& neq adia¬
nuam : eelo quebat᷑ eis uerbũ
It uenert ferentes ad eũ para¬
liucũ quia quattuor porta¬
batur: Ettum non possent
offere eũ illi preturba. Nuda¬
uerunt tectum ubi erat . & pa¬
te facientes summis erunt gra¬
battũ in quo paraliticus iacebat
cum uidiss& aut̃ iħc fidem illo

Expanded text:
iterum intrauit in Capharnaum post dies, et auditum est quod in domo esset et conuenerunt multi, ita ut non caperet neque ad ianuam, et loquebatur eis uerbum. et uenerunt ferentes ad eum paralyticum, qui a quattuor portabatur. et cum non possent offerre eum illi prae turba, nudauerunt tectum ubi erat et patefacientes summiserunt grabatum, in quo paralyticus iacebat. cum uidisset autem Iesus fidem illo
Abbreviated transcription (Latin):
sehabent sani medico : sed qui
male habent. Non enĩ ueniuo¬
care iustos sed peccitores: Eterant
disai puli iohannus & pharisa ei
ieiunantes: & ueniunt & dicunt
illi. Quare discipuli iohannis &
pharisatorũ ieiunant : tui aut̃
discipuli non ieiunant: Etait
illis iħe. Num quid possunt
filii nuptiarũ quã diusponisus
cum illis ẽ ieiunare : quanto tẽ

Expanded text:
 sed qui male habent non enim veni vocare iustos sed peccatores et erant discipuli Iohannis et Pharisaei ieiunantes et veniunt et dicunt illi cur discipuli Iohannis et Pharisaeorum ieiunant tui autem discipuli non ieiunant et ait illis Iesus numquid possunt filii nuptiarum quamdiu sponsus cum illis est ieiunare qu
Abbreviated transcription (Latin):
Erat enĩ docins eos quasi potista¬
tem habens : & non sicut scribȩ
Et erat insinagoga eor homo inspi¬
ritu inmundo & exclamauit di¬
cuns: Quid nob & tibi iłiunata¬
renat : uerusti ꝑdero nos. Scio
quisis sõs dĩ. Et comminatus ẽ
edis dicins : Obmutesco & exi
dehomine: Et discerpens tũ
spirtus inmundus : & exdamans

Expanded text:
enim docens eos quasi potestatem habens et non sicut scribae et erat in synagoga eorum homo in spiritu inmundo et exclamavit dicens quid nobis et tibi Iesu Nazarene venisti perdere nos scio qui sis Sanctus Dei et comminatus est ei Iesus dicens obmutesce et exi de homine et discerpens eum spiritus in
Abbreviated transcription (Latin):
cant uerbũ: & sine fiictu efficit᷑.
Ethisunt qui suꝑ terrã honã semi¬
nati st̃ qui audiunt uerbũ & sus¬
cipiunt & fructificant unum tri¬
gintas & unũ sexaginta : & unũ cenũ
t dicebat illis Numquid uenit lu¬
cerna. ut sub modio panaturaut
sub lecto nonne ut suꝑ candel abrũ ponat
on enĩ est aliquid absconditũ : qđ

Expanded text:
ctu efficitur et hii sunt qui super terram bonam seminati sunt qui audiunt verbum et suscipiunt et fructificant unum triginta et unum sexaginta et unum centum et dicebat illis numquid venit lucerna ut sub modio ponatur aut sub lecto nonne ut super candelabrum ponatur non enim es
Abbreviated transcription (Latin):
sus abut indesertũ locum: ibiq
orabat. Et ꝑsecutus esteũ simon.
aqui cum illo erant. Etcumin¬
uenissenteũ : dixerunt ei. Quia
om̃s quaerunt te : Etait illis
Iamus in ꝓximos uicos & ciuita¬
tes ut & ibi prȩdicem Ad hoc
enĩ ueni. Eterat predicans in si¬
nagagis etx & omni galilea &
doemonia eicieris:
tuenit ad eũ lepsus deprecans

Expanded text:
tum locum, ibique orabat: et prosecutus est eum Simon, et qui cum illo erant. Et cum invenissent eum, dixerunt ei, quia omnes quaerunt te. Et ait illis: Eamus in proximos vicos et civitates, ut et ibi praedicem: ad hoc enim veni. Et erat praedicans in synagogis eorum, et in omni Galilaea, et daemonia ejiciens. Et venit ad eum leprosus, deprecans
Abbreviated transcription (Latin):
rentinterse dicentes : quid nã
est hoc :quȩ doctrina haeo noua
quia in potestate & spiritilius in¬
mundis imperat & obordiuntei
& ꝓcessit rumor iius statim in
omnem regionẽ galilear
Itptinus egredientes
indomũ symonis & andreat
cũ iacobo &iohanne : Derumbe¬

Expanded text:
rent inter se dicentes quidnam est hoc quae doctrina haec nova quia in potestate et spiritibus inmundis imperat et oboediunt ei et processit rumor eius statim in omnem regionem Galilaeae et protinus egredientes in domum Simonis et Andreae cu
Abbreviated transcription (Latin):
lancea latus eiꝰ aperuit: & conti¬
nuo exiuit sanguis & aqua.
Etqui uidit testimonium ꝑhibuit
&uerũ est eiꝰ testimonium.
Etille scit quia uera dicit: ut &
uos credatis. Pacta sunt enim
haec : ut scriptura impleretur
os non comminuetis exeo. Et iterũ
alia scriptura dicit Uidebunt.
inquem trans fixerunt¬

Expanded text:
 aperuit et continuo exivit sanguis et aqua et qui vidit testimonium perhibuit et verum est eius testimonium et ille scit quia vera dicit ut et vos credatis facta sunt enim haec ut scriptura impleatur os non comminuetis ex eo et iterum alia scriptura dicit videbunt in quem trans
Abbreviated transcription (Latin):
duo. Dicit eis sẏmon petrus.
Uado piscari: Dicunt ei. Ulenimꝰ
& nas tecum: btexierunt & as¬
cender̃ nauim . & illa nocte
nihil prendiderunt: Mane
autẽ iam facto: stetit iħs̃ in lito¬
re: non tamen cognouerunt
discipuli : quia iħs est Dicit ergo
asiħs: Pueri. numquid pulmen¬
tarium habetis: Responder̃ ei:
Non: Dixit eis: Mlittte in dexte¬
ram nauigii rete: & inuenietis:

Expanded text:
is Simon Petrus vado piscari dicunt ei venimus et nos tecum et exierunt et ascenderunt in navem et illa nocte nihil prendiderunt mane autem iam facto stetit Iesus in litore non tamen cognoverunt discipuli quia Iesus est dicit ergo eis Iesus pueri numquid pulmentarium habetis responderunt ei non dixit eis mittite in dexteram navigii rete et i
Abbreviated transcription (Latin):
Nenit ergo maria magdalena
ad nuncians discipulis. qui a
uidi dñm: & haec dixit mihi.
um ess& ergo sero die illa uina
sabbatorum : & fores essent dau¬
sae ubi erant discipuli congre¬
gati propter metũ indȩorũ
Ienit ił .s. & stetit in medio: et¬

Expanded text:
enit ergo Maria Magdalene annuntians discipulis quia vidi Dominum, et haec dixit mihi.Cum esset ergo sero die illa una Sabbatorum, et fores essent clausae ubi erant discipuli congregati propter metum Judaeorum, venit Jesus, et stetit in medio
Abbreviated transcription (Latin):
dixissa : nerũ exiuit adiudȩos
Et diat eis. Ego nullam inueruo
ineo causam.
Est aut̃ consuetudo uobis: ut unũ
Adimittam uobis in pascha:
Vlultis ergo dimittam uobis re¬
gem uidaeorum
Clamauerunt rursum omines
dicentes: Nan hunc: sed barab¬
ban. Erat aut̃ barabbas latro
unc ergo apprȩhendit pilatus
ihm̃. & flagellauit : Et milites
plectentes coronam despinis

Expanded text:
eos et dicit eis ego nullam invenio in eo causam est autem consuetudo vobis ut unum dimittam vobis in pascha vultis ergo dimittam vobis regem Iudaeorum clamaverunt rursum omnes dicentes non hunc sed Barabban erat autem Barabbas latro tunc ergo adprehendit Pilatus Iesum et flagellavit et milites plectentes coro
Abbreviated transcription (Latin):
espondit pilatus: Num quid
ego iudatus sum: gens tua co
pontifices tradiderunt te mihi:
Quid fecisti : Respondit ihs
Regnũ meũ non est dehoc mun
do Si ex hoc mundo essa reg¬
num meũ ministri mei utiq

Expanded text:
inquit, Pilatus: numquid ego Iudaeus sum? gens tua et pontifices tradiderunt te mihi: quid fecisti? respondit Iesus: regnum meum non est de mundo hoc; si ex hoc mundo esset regnum meum, minist
Abbreviated transcription (Latin):
dediscipulis suis: & dedoctrina eiꝰ
espondit ei iłis: Ego palam locu¬
tus sum mundo : ego semꝑ dacui
insynagoga & intemplo quo om̃s
iudaei conueniunt. & in occulto
locutus sum nihil:
Quid me interrogas : In terraga eos:
qui audierunt : quid locutus sũ ipsis:
Eccehi sciunt quȩ dixerim ego:

Expanded text:
na eius respondit ei Iesus ego palam locutus sum mundo ego semper docui in synagoga et in templo quo omnes Iudaei conveniunt et in occulto locutus sum nihil quid me interrogas interroga eos qui audierunt quid locutus sum ipsis ecce hii sciunt quae dixerim
Abbreviated transcription (Latin):
cceperunt aut̃ corpus tħu: & li¬
gauerunt eũ lintris cum aroma¬
tibus: sicut mos iudaeis est sepe¬
lire. Erat out̃ in loco ubi crua¬
fixus est hortus : & in horto mo¬
numentũ nouum: in quo non¬
dũ quis quã positus fuerat
Ibi ergo propter parascenuen

Expanded text:
cceperunt ergo corpus Iesu et ligauerunt eum linteis cum aromatibus, sicut mos Iudaeis est sepelire. erat autem in loco. ubi crucifixus est, hortus, et in horto monumentum nouum, in quo nondum quisquam positus erat. ibi ergo propter parasc
Abbreviated transcription (Latin):
ohors ergo & tribunus et mi¬
iustri iudeorũ : comprehen¬
derunt iħm & ligauerunt
eum.
Etad duxerunt eũ ad annam pri¬
mum. Erat enĩ socer cuphȩ:
qui erat pontifex ania illiuis
Erat aut̃ caiphas qui consilium
dederat iudaeis: qui a expedit
unũ hominẽ mori ꝓpopulo
Sequebatur aut̃ ĩłim srion pe¬
Ptrus & alius discipulus:
Niscipulus aut̃ ille erat notus

Expanded text:
tribunus et ministri Iudaeorum conprehenderunt Iesum et ligaverunt eum et adduxerunt eum ad Annam primum erat enim socer Caiaphae qui erat pontifex anni illius erat autem Caiaphas qui consilium dederat Iudaeis quia expedit unum hominem mori pro populo sequebatur autem Iesum Simon Petrus et alius discipulus discipu
Abbreviated transcription (Latin):
apud tem&ipsũ. claritate quã
habui prius quã mundus ess&
apud te. Manifestaui nomen
tuum hominibus : quos dedisti
mihi demundo Tui erant . &¬
mihi eos dedisti: & sermonẽ tu¬
um seruauerunt: N unc coq¬
nouer : quia om̃a que dedisti
mihi abste sunt: Quia uerba
quar dedistimihi : didi eis.
Etipsi acceper̃ : & agnouerunt
uere : quia ate etiui. Etire

Expanded text:
 claritate quam habui priusquam mundus esset, apud te. Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo. Tui erant, et mihi eos dedisti: et sermonem tuum servaverunt. Nunc cognoverunt quia omnia quae dedisti mihi abs te sunt: quia verba quae dedisti mihi, dedi eis: et ipsi acceperunt, et cognoverunt vere quia a te exivi:
Abbreviated transcription (Latin):
angelus dñs. & accepit coniugẽ sua.
& non cognoscebat ea doneo peperit
filiũ suũ primogenitũ. & uocauit
nom̃ eiꝰ iħm. Cum ergonatus
eẽt iħo inbahleem iudȩ indiebus

Expanded text:
pit coniugem suam: et non cognoscebat eam, donec peperit filium suum primogenitum, et uocauit nomen eius Iesum. cum ergo natus esset Iesus in Bethleem Iudaeae in diebus
Abbreviated transcription (Latin):
assup̃ sit eũ tliabolus in montẽ ex¬
celsũ ualde. & ostendit ei om̃a reg¬
namundi x gloriã eox & dixit illi
Haec omã tibi dabo sicadens ado¬
raueris me. Tunc dic̃eiiħe. Uade
satanas. Scriptũ ẽ enĩ Dnm dñi
tuũ idorabis & illisoli seriues.¬

Expanded text:
assumpsit eum diabolus in montem excelsum valde, et ostendit ei omnia regna mundi, et gloriam eorum. Et dixit illi: Haec omnia tibi dabo, si cadens adoraveris me. Tunc dicit ei Jesus: Vade, Satanas; scriptum est enim: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies
Abbreviated transcription (Latin):
sub iecto ⁊ itulorũ id est argum̃tũ
elara uero eox marracio hiec est:
Et enĩ ꝑ singula loca euangeliorũ
quidã numerus udet᷑ ad positus
paulatim in opiens aprimo. de¬
inde secundo postremo tres &
ꝑ ordinẽ librorũ finẽ usq pru¬
rediens itaq ꝑsingulos nume¬
qonẽ inuenit᷑ incerta. signisi¬
caus cui decim titulis ad pasitus
numerus dinoscit᷑ ueluti siqui¬
dem primũ certũ est in prima
Sinero in scđo: & eođẽ modo usq
addecimi. Si igit᷑ euoluto uno
quali cumq: dequattuor euan¬
geliis cui lib& capitulo uillis in¬
sistere & rescire qui similiai
dixerint . elaca ꝓpria a gnoscgr
singulox inquib tadẽ st̃ ꝓlacuti eiꝰ¬
dem sensus quẽ tenes relogens ꝓpo¬
sitũ numerũ. quȩsitũ que eũ in
titulo quẽ demonstrat tituli sub¬
notacio : continuo scire patieris
ex suꝑ scripcionib: quas in fron¬
te notas inuenias. qui aut quot
delis quȩ inquiris similia dixerint.

Expanded text:
subjectorum titulorum id est argumentum, subjectorum titulorum id est argumentum, clara vero eorum narratio haec est: etenim per singula loca Evangeliorum quidam numerus videtur appositus, paulatim incipiens a primo, deinde secundo, postremo tertio, et per ordinem librorum ad finem usque progrediens. Itaque per singulos numetionem invenitur inserta, significans cui de decem titulis appositus numerus assignetur. Veluti siquidem primum, certum est in primo. Si vero in secundo, et eodem modo usque ad decem. Si igitur evoluto uno qualicumque cum quatuor Evangeliis, cuilibet capitulo velis insistere, et rescire qui similia dixerint, et loca propria agnoscere singulorum, in quibus eadem sunt prolocuti ejusdem sensus quem tenes, relegens propositum numerum, quesitumque eum in titulo quem demonstrat tituli subnotatio, continuo scire potes ex suprascriptionibus, quas in fronte notatas invenies: qui, aut quot de his quae inquiris, similia dixerint.
Abbreviated transcription (Latin):
or euangdiis dereliquit. Namq
titum euangeliorũ senseus excep¬
tas om̃i similes. contentus que ma¬
thei euangelio quascunũ congestose
ad nexuit : ita ut eorundem quan¬
tum ad tenorem pertin& leccionis
sequensiam stilus interruptus eẽ
uideat᷑. Uerũ ut saluũ corpore
siue textu ceterorũ hocẽ euangeliũ
ppria & famili arialaca in quibus
eadem similiter que dixerint sci¬
re possis acuert disserere accepta
ocaasione exp̃dicti uiri studio alia
racione .X niimero tibi titulos
designaui. quox primꝰ quatuor
inse contin& numeris. In quib
similia ab uniuersis dicta sunt.
matheo marco. luca iolianne
Secundus in quibus tres. ma
theus. marcus. lucas. Tertius
in quib tres matheus. luras.
iohannes. Quartus in quibus
tres matheus. martus. iolannes.
Quintus in quib: duo. matheus
lucas : S extus in quib duo matheus
matheus iohannes. Octauus s
inquib: duo lucas. iohannes
Hecimꝰ inquib singuli dequib da
ꝓorie scripserunt. Etquidem

Expanded text:
iis derelinquit. Namque trium Evangeliorum sensus exceptos, omnes similes contextus Matthaei Evangelio quasi ad unum congestos, annexuit: ita ut eorumdem, quantum ad tenorem pertinet lectionis, sequens jam stylus interruptus esse videatur. Verum ut salvo corpore, sive textu caeterorum hic Evangeliorum propria et familiaria loca, in quibus eadem similiterque dixerunt, scire possis, ac vere disserere, accepta occasione ex praedicti viri studio, alia ratione decem numerorum tibi titulos designavi. Quorum primus, quatuor in se continet numeros, in quibus similia ab universis dicta sunt, Matthaeo, Marco, Luca, Joanne. Secutthaeus, Marcus, Lucas. Tertius, in quibus tres: Matthaeus, Lucas, Iohannes. Quartus, in quibus tres: Matthaeus, Marcus, Iohannes. Quintus, in quibus duo: Matthaeus, Lucas. Sextus, in quibus duo: Matthaeus, Matthaeus, Iohannes. Octavus, in in quibus duo: Lucas, Iohannes. Decimus, in quibus singuli de qubusdam proprie scripserunt. Et quidem
Abbreviated transcription (Latin):
rĩ exsimilitudine numerorũ
Merror in uoluat. quod sicit
insuli notacione canãnũ distinc¬
torũ in canone quo lib& tres
euangelistȩ lis. uel ter. uel quatir
aut etiã amplius tundẽ nume¬
rũ per ordinẽ habuer ad nota¬
tũ. & quartus itontrario dis¬
creparis qđ id. qđ tres illi in eo loco
semel dixerint. Quartus totiens
in corpore uoluminis sui ponat
quociens diuersi numeri in aus
canone positi st̃ contra p̃dictoꝵ
numerorũ continuatas simi¬
litudines . Item si inuno quolib&
eorũ aut &iã duob ibidem in
canone numerus .bis. ter. aut
eo amplius repperiat᷑ in ordine
conlocatus : & disparis inueniat᷑.
in ceteris dubiũ non erit : qđ id
quod illius illorũ ue canonos
numeris bis tar repetitũ ab his
in uolumine semel dictum sit
alteri uero torũ totiens in uno
atq todem sensu loquant᷑ quo¬
ciens p̃tulerint: innumerorũ
ad notaone distanciã. hbc
xinomniũ nono canonur
canlacione seruabit᷑. Eeterũ
indecimo qm̃ ꝓpria singulorũ

Expanded text:
rum ex similitudine numerorum error involvat, quod, sicut in subnotatione canonum distinctorum, in canone quolibet tres evangelistae bis vel ter, vel quater aut etiam amplius eumdem numerum per ordinem habuerunt adnotatum, et quartus e contrario discrepantes, quod id quod tres illi in eo loco semel dixerint, quartus toties in corpore voluminis sui ponat, quoties diversi numeri in ejus canone positi sunt, contra praedictorum numerorum continuatas similitudines. Item si in una quolibet eorum aut etiam duobus, ibidem in canone numerus bis, ter aut eo amplius reperiatur in ordine collocatus, et dispar is inveniatur in caeteris, dubium non erit quod id quod illius illorumve canones numeris bis vel ter repetitis ab his in volumine semel dictum sit; alteri vero eorum toties in uno atque eodem sensu loquantur, quoties praetulerint in numerorum adnotatione distantiam. Hoc et in omnium novem canonum collatione servabitur. Caeterum, in decimo q
Abbreviated transcription (Latin):
ho aut̃ sciens cogitaciones ea dix̃ eis
Omne regnũ diuisũ cantrase.
desolabit᷑. Et om̃is auitas uel domꝰ
diuisa contrase ñ stabit. Et si sa¬
tanas satanan eicit. ad uersus se¶
diuisus ẽ quomodo ergo stabit
regnũ eiꝰ : Et si ego in beel ⁊ ebub
eiao dotinones filii ur̃i in quo
eicunt. Ideo ipsi ur̃i iudicus ert̃¬

Expanded text:
dixit eis: Omne regnum divisum contra se, desolabitur: et omnis civitas, vel domus divisa contra se, non stabit. Et si Satanas Satanam ejicit, adversus se divisus est: quomodo ergo stabit regnum ejus? Et si ego in Beelzebub ejicio daemones, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judi
Abbreviated transcription (Latin):
lierũ maior ioh anne baptista:
Qui aut̃ minor ẽ. in regno celorũ
maior est illo.
Adieb aut̃ iohannis baptistae usq
nuncregnũ celorũ uim patitur
& iuolenti rapiunt illud.
Omnes enĩ ꝓphetȩ & lexusq ad iohan¬
nem ꝓphetauert̃. Et siuultis reci pere
ipse ẽ helias quiuenturus est

Expanded text:
maior Iohanne Baptista qui autem minor est in regno caelorum maior est illo a diebus autem Iohannis Baptistae usque nunc regnum caelorum vim patitur et violenti rapiunt illud omnes enim prophetae et lex usque ad Iohannem prophetaverunt et si vultis recipere ipse est Helias qui venturus es
Abbreviated transcription (Latin):
uid aut̃ uides festucã in oculo
fratris tui. & trabẽ in oculo tuo
ñ uides: aut quomodo dicis
fratri tuo sine eiciã festu cã
deo culo tuo ecce trabis ẽ. i noculo
tuo. N ypocrita tice primũ
trabẽ deaculo tuo &tuno uidebis
eicere festucã deoculo fratris tui

Expanded text:
uid autem vides festucam in oculo fratris tui et trabem in oculo tuo non vides aut quomodo dicis fratri tuo sine eiciam festucam de oculo tuo et ecce trabis est in oculo tuo hypocrita eice primum trabem de oculo tuo et tunc videbis eicere festucam de oculo f
Abbreviated transcription (Latin):
Iui aut̃ simile aestimabo gene¬
sacionẽ istã Similis ẽ pueris
sedentib in foro. quiclaman¬
tes coaequalib dicunt. Ceci¬
nimus uob. & ñ saltastis. La¬
mentauimꝰ. & ñ planxistis

Expanded text:
ui autem similem aestimabo generationem istam? Similis est pueris sedentibus in foro, qui clamantes coaequalibus dicunt: Cecinimus vobis, et non saltatlis; lamentavimus, et non planxistis
Abbreviated transcription (Latin):
Cum igit᷑ aperto codici uerbi grã.
illud siue illud capitulũ sare
uolueris cutus canonis sit. sta¬
tim ex subiecto numero docebe¬
ris : & recurrens ad principia:
in quibus canonũ est distincta
congeries: eodemiq: statim ca¬
none extitulo frontis inuento.
illum quẽ querebas numerũ
rius dem euangelistȩ̨ qui &. ipse
ex inscripcione signat᷑ inuenies
atq: euicina ceterorũ tramitibus
inspectis. quos numeros eregione
h abeant ad notabis. Et cum scieris
recurris ad uolumina singulorũ
& sine mora repertis numeris
quos ante signaueras repperies.
ualeas. & memineris mei papa

Expanded text:
Cum igitur aperto codice, verbi gratia, Cum igitur aperto codice, verbi gratia, illud sive illud capitulum scire volueris, cujus Canonis sit, statim ex subjecto numero doceberis, et recurrens ad principia, in quibus Canonum est distincta congeries, eodemque statim Canone ex titulo frontis invento, illum quem quaerebas numerum ejusdem Evangelistae, qui et ipse ex inscriptione signatur, invenies: atque e vicino caeterorum tramitibus inspectis, quos numeros e regione habeant, annotabis. Et cum scieris, recurres ad volumina singulorum, et sine mora repertis numeris, quos ante signaveras, reperies valeas, et mei memineris, Papa
Abbreviated transcription (Latin):
Iile qui unũ equattuor primum
legerat ad eius exemplũ cetẽrosqui
a estimauerit emendandos. Ande
accidit ut apud nos mixta sint om̃a¬
in aliis prapria sunt inueniantur
Qum itaq Fanones legeris qui subieȩ
tist̃. confusianis errore sublato:
& similia omniũ sces. & singulis
sua quȩque restitues. In canone
primo concondant quattuor
matheus: marcus. lucas. iohannes
Insecundo tres. matheus. marcus
lucas. In tercio tres matheus. lucas
iohannes. in quarto tres matheus
marcus iohannes In quinto duo
matheus lucas. In sexto duo ma¬
theus. marcus. In septimoduo.
matlixus nohannes in octtiuo duo
lucas marcus in nono duo lucas
iohanues. In decimo propria unꝰ¬
quisq quȩ non habent᷑ in aliis edi¬
dert̃ singulis uero euangeliis: ab
uno incipiens: usq: adfinẽ libr&
dispar numerus in crescit
hab& alium exminio numerũ
disco lorũ : Qui addetem usque
ꝓcedens indicat prior numerus
in quo sit canone requirendus.

Expanded text:
ille qui unum e quatuor primum ille qui unum e quatuor primum legerat, ad ejus exemplum caeteros quoque aestimaverit emendandos. Unde accidit, ut apud nos mixta sint omniain aliis propria sunt interCum itaque Canones legeris, qui subjecti sunt, confusionis errore sublato, et similia omnium scies, et singulis sua quaeque restitues. In Canone primo concordant quatuor, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes. In secundo tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. In tertio tres, Matthaeus, Lucas, Joannes. In quarto tres, Matthaeus, Marcus, Joannes. In quinto duo, Matthaeus, Lucas. In sexto duo, Matthaeus, Marcus. In septimo duo, Matthaeus, Joannes. In octavo duo, Lucas, Marcus. In nono duo, Lucas, Joannes. In decimo propria unusquisque, quae non habentur in aliis, ediderunt. Singulis vero Evangeliis, ab uno incipiens usque ad finem librorum, dispar numerus increscit habet alium ex minio numerum discolorem, qui ad decem usque procedens, indicat prior numerus, in quo sit Canone requirendus.
Abbreviated transcription (Latin):
cum multarũ genciũ linguis scrip¬
tura ante trans lata doceat falsa
eẽ quȩ addita sunt. Igitur haet
p̃sens prefatiuncula pollicetur¬
quattuor tantũ euangelia quo¬
rũ ordo iste ẽ matheus. martus.
lucas iohannes. codicũ grecorũi
emendata conlacione sed ueterũ
quȩ numultũ aleccionis latine
cansuetudine discreparent. Ita
calamo imperauimꝰ ut his tan¬
tũ quȩ sensũ uidebant᷑ mutare
correctis reliqua manere pate¬
remur ut fuerant. Canones quoq
quos eusebius carsariensis ep̃s alex¬
andrinũ seciitus ammaniũ inde¬
cem numeros ordinauit: sicuit in
greco habentur ex p̃ssimꝰ. Quod
siquis decuriosis uoluerit nosse
quȩ in euangeliis uel eadem. uel
uicina uel sala sint eorũ distinctione
cognoscat. Alagnus si quidem
hicꝰ inris codicibus error in oleuit
dũ quod in eadem re alius euange¬
lista plus dixit. In alio quia minꝰ
puta uerint ad dider̃t uel dum
rundem sensum. alius aliter ex p̃ss

Expanded text:
cum multarum gentium linguis Scripcum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula polliceturquatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut fuerant. Canones quoque, quos Eusebius Caesariensis episcopus Alexandrinum secutus Ammonium, in decem numeros ordinavit, sicut in Graeco habentur, expressimus. Quod si quis de curiosis voluerit nosse, quae in Evangeliis, vel eadem, vel vicina, vel sola sint, eorum distinctione cognoscat. Magnus siquidem hic in nostris codicibus error inolevit, dum quod in eadem re alius Evangelista plus dixit, in alio quia minus putaverint, addiderunt. Vel dum eumdem sensum alius aliter expressit,
Abbreviated transcription (Latin):
depluribus. curnon ad grecam
originẽ reuertentes ea quȩ uel
auiciosis int̃ pretib: male edita
uel a presumptorib: imperitis e¬
mendata ꝑuersius uel alibrariis
dormitantib: aut ad diđa sunt
aut mutata corrigimus. Neii
uero ego deuetere disputo testa
ad nos usql ꝑ uenit. Alon quero
quid aquila quidsinmachus sa¬
piant. Qua re theo dotion in ter
nouos & ueteres medius incedat
Sit illa uera interp̃tacia quam a¬
postoli ꝓbauerunt. Denouonunc
lo quor testamento : quod grecũ
esse non duliiũ est excipto a postolo
matheo qui primꝰ iniudea euan¬
geliũ xp̃i hebreicis litteris edidit.
Noc certecũ in nostro sermone dis¬
cordat & diuersos riuulorũ trami¬
tes ducit. unio defonte queren¬
dus est. Preter mitto eos codices
quos aluciano & ysicio nuncupa¬
tos paucorũ hominũ asserit ꝑ uer¬
sa contencio Quib utiq nec inue¬
tere instrumenta post lxx in
terpretes. emendare ꝗd licuit
nec in nouo profuit emendasse

Expanded text:
de pluribus: cur non ad Graecam de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse:
Abbreviated transcription (Latin):
ouu opus mefacere
cogis exuitere ut
post exemplaria
scripturarũ toto or¬
be disꝑsa quasi qui¬
dam arbiter sed eam
Et quia inter seua¬
riant quae sint illa quȩ cum
greca conseneiant ueritate decer¬
nam. Pius labor sed periculosa
p̃sumpcio iudicare deceteris ipsũ
ab omnib iudicandũ Senis mutare
linguã. & canes centẽ mundũ
adineia retrahere paruulorũ
Quis enĩ doctus parit̾ uel in doctus
cum inmanus uolum ad sũ serit.
& asaliua quã semel in bibit ui¬
derit discrepare quod lectitat
Non statĩ erum pat inuocẽ me
falsarium: me clamans ẽt̃ sa¬
crilegũ : qui audeam aliquid in
ueterib libiris addere. mutare
corrigere ad uessus quam in ui¬
diã duplex causa me consolatur.
Quod & tu qui sammus sacerdos
es fieri iubes &uerum nan r̃e qđ
uariam. &iam maledicorum
testimonio conꝓbatur. Sienim
latinis exemplarib fides est ad¬
hibenda. respondeant quibus tot
sunt exemplaria pine quat co¬
dices. Sin aut̃ ueritas est querenda

Expanded text:
um opus facere me cogis ex veteri, ut post exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa, quasi quidam arbiter sedeam: et quia inter se variant, quae sint illa quae cum Graeca consentiant veritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria pene quot codices. Sin autem veritas est quaerenda
Abbreviated transcription (Latin):
iber generacionis ihũ xp̃i. filit
dauid filii abraham. Sccunda
marcũ in quo uox leonis in he¬
remo rugientis auditur⁊uox
clamantis in deserto : parate
cerdate sumpsisse inicium p̃¬
figurat. Quarta iohannẽ
eũ angelistã qui ad sũptis pennis
aquisȩ ad altiora festinans de
uerbo dĩ disputat. Crtera quȩ
secunt᷑ in eundẽ sensũ ꝓsiciunt:
Crura eorũ recta : & peunati pedes
pades in medio discurrentes
& rota in rotam. Etin singulis
quatuor facies. Unde x apo¬
rant agnum dĩ introducit
fulgora & tonitrta : &e septẽ
spiritus discurrentes. & mare
uitreum & quatuor aninia¬
lia plena oculis dicens : Animal
primũ simile leoni Et setun¬
dimi simile uitulo. Et terciũ
sinule homini. Et quartũ
simile aquile uolanti. łtp̃
oculis ł trequi eni ñ haliebant

Expanded text:
Liber generationis Jesu Christi, filii Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham . Secunda Marcuremo rugiens auditur: uox clamantis in deserto: parate cerdote sumpsisse initium praefigurat. Quarta Joannem evangelistam, qui assumptis pennis aquilae, et ad altiora festinans, de Verbo Dei disputat. Caetera quae sequuntur in eumdem sensum proficiunt. Crura eorum recta, et pennati pedes,pades in medio discurrentes, et rota in rota, et in singulis quatuor facies. Unde et Aporant Agnum Dei, introducit fulgura, et tonitrua, et septem spiritus discurrentes, et mare vitreum et quatuor animalia plena oculis , dicens: Animal primum simile leoni, et secundum simile vitulo, et tertium simile homini, et quartum simile aquilae volanti. Et post oculis, et requiem non habeban
Abbreviated transcription (Latin):
mat̃ tua Is cum ess& inasia. Miam
tunc hereticorũ semina pullularent
cerenthi. hebionis. & ceterorũ qui
negant xp̃m in carne uenisse.¬
ꝑcutit. coactus r̃ ab omnib pene
tunc asie rp̃is: & multarũ adesiarũ
legacionibus dediuinitate saluato¬
ris alcius screbere. Et ad ipsum
ut ita dicam dĩ uerbũ non tam audaa
quam felici temeritate: ꝓrum pere.
ut aclesiastica narrat hystoria.
Cum a fratribus cogeretur ut seri¬
bent ita sacturũ respondisse. si
hemiũ cȩlo ueniens tructauit
in principio erat uerbũ : et uerbũ
erat apuddm̃ : & ds̃ erat uerbũ
Hoc erat in principio apud dm̃.
Hait igit᷑ quatuor euangelia :¬
multo ante ũdicta exechiclis quoq
uolumen probat : iri quo prima
uisio ita condexitur. Etin medio
sicut similitudo quatuor anina¬
lium. Etiuiltis eorũ facies homi¬
nis. & facies leonis : & facies uituli
& facies aquilȩ Prima hominis
facies matheũ significat. Qui quasi
dehomine exorcus ẽ scribere

Expanded text:
mater tua . Is cum esset in Asia, et jam mater tua . Is cum esset in Asia, et jam tunc haereticorum semina pullularent, Cerinthi, Ebionis, et caeterorum qui negant Christum in carne venisse, coactus est ab omnibus pene tunc Asiae episcopis, et multarum Ecclesiarum legationibus, de divinitate Salvatoris altius scribere, et ad ipsum ut ita dicam Dei Verbum, non tam audaci, quam felici temeritate prorumpere. Et Ecclesiastica narrat historia, cum a fratribus cogeretur ut scriberet, ita facturum se respondisse, si oemium coelo veniens eructavit: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum . Haec igitur quatuor Evangelia multo ante praedicta, Ezechielis quoque volumen probat, in quo prima visio ita contexitur: Et in medio sicut similitudo quatuor animalium: et vultus eorum facies hominis, et facies leonis, et facies vituli, et facies aquilae . Prima hominis facies Matthaeum significat, qui quasi de homine exorsus est scribere:
Abbreviated transcription (Latin):
Etad quã ꝑ foram̃ discensionis oc¬
culte misit manũ suã similis dam¬
mulȩ hinulloq ceruorũ. quat¬
tuor flumina paradysi instar
testam̃ti & custos legis dni lignis
mobilibus uehitur. Primꝰ om¬
niũ matheus ẽ. publicanus cog¬
nomento leui: qui euangeliũ
iniudeo hebreo sermone edidit
Obeorũ uel maxime causam qui
in ihũ crediderant ex iudeis
Et nequa quã legis umbra suc¬
cedente ruangelii ueritatem ser¬
uabant. Secundus marcas in
magistrũ audierat predicantẽ.
luxta fidẽ magis gestorũ narrauit
quã ordinẽ. Tertius lucas medicus na¬
cione syrus antio consis. cuius laus
in euangelio : qui & ipse discpłs apłi pauli
in achaie bithinieq: partibus uolum̃
condidit quedam altius repetens.
& ut ipse in prohemio consitetur
audita magis quã uisa describens.
Uitimus iohannesapłs & euangelista
quẽ iħc amauit plurimũ qui su¬
per pectus dñĩ recumbens. purissima
doctrinarũ fluenta potauit. It qui
solus decruce meruit audire. Ecce

Expanded text:
scensionis occultae misit manum suam , similis damulae hinnuloque cervorum , quatuor flumina paradisi instar Testamenti et custos Legis Domini, lignis immobilibus vehitur . Primus omnium Matthaeus est Publicanus, cognomento Levi, qui Evangelium in Judaea Hebraeo sermone edidit, ob eorum vel maxime causam, qui in Jesum crediderant ex Judaeis, et nequaquam Legis umbram, succedente Evangelii veritate, servabant. Secundus Marcus, inmagistrum audierat praedicantem, juxta fidem magis gestorum narravit quam ordinem. Tertius Lucas medicus, natione Syrus Antiochensis cujus laus in Evangelio, qui et ipse discipulus apostoli Pauli, in Achaiae Boeotiaeque partibus volumen condidit , quaedam altius repetens, et ut ipse in prooemio confitetur, audita magis, quam visa describens. Ultimus Joannes apostolus et evangelista, quem Jesu amavit plurimum, qui supra pectus Domini recumbens , purissima doctrinarum fluenta potavit, et 5-6 qui solus de cruce meruit audire: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
iure potest illud ꝓpheticũ coaptari.
lȩ qui pphetant decorde suo qui
ambulant p̾spiritũ suũ. qui dicunt
bus & saluator in euangelio iohan¬
nis loquitur. Om̃s qui ante ine
uenert̃ fures fuert̃. & latrones
qui uenert̃. ñ ꝗͥ mussi sunt. Ipse enĩ
ait. ueniebant & ego non mnte

Expanded text:
e potest illud propheticum coaptari: « Vae, qui prophetant de corde suo; qui ambulant post spiritum suum. Qui dicunt,bus Salvator in Evangelio Joannis loquitur: « Omnes qui ante me venerunt, fures sunt et latrones . » Qui venerunt, non, qui missi sunt. Ipse enim ai
Abbreviated transcription (Latin):
uidens cogitaciones cordis illoꝵ
app̃heudens puerũ statuit illũ
secusse : & ait illis. Qui cum que
susceperit puerũ istũ in nomi¬
ne meo me suscipit. Et quicũq
me receperit. recipit eum
qui me misit. Nam qui minor
est inter oñĩs uos: hnc maior. ẽ
espondens aut̃ iohannes dixit
Preceptor : uidimꝰ quendam in
nomine tuo eicientẽ daemo¬
nia : & prohibuimꝰ eũ. qui a
non sequit᷑ nobiscum Et ait

Expanded text:
uidens cogitationes cordis illorum, adprehendens puerum statuit eum secus se et ait illis: quicumque susceperit puerum istum in nomine meo, me recipit; et quicumque me receperit, recipit eam qui me misit nam qui minor est inter omnes vos hic maior est respondens autem Iohannes dixit praeceptor vidimus quendam in nomine tuo eicientem daemonia et prohibuimus eum quia non sequitur n
Abbreviated transcription (Latin):
udiuit aut̃ hero des te trac̃ha
om̃a quȩ fiebant abro : & hesi¬
tabat : ło quod diceret᷑ aquibus¬
dã quia iohannes surrexit amor¬
tuis. Aquibus dã uero. quia
hęlias apparuit : Ab aluis aut̃
quia ꝓpheta nus deantiquis
surrexit. Etuit herodes lohan¬
nem ego de collaui : quis autẽ
ẽ iste dequo ego audio talia
& querebat uidere eum
t reuersi a postoli narrauer
illi quecumq fexerunt
tassumptis illis secessit seor sũ
Iin locũ desertũ qui est bahsaidȩ

Expanded text:
autem Herodes tetrarcha omnia quae fiebant ab eo et haesitabat eo quod diceretur a quibusdam quia Iohannes surrexit a mortuis a quibusdam vero quia Helias apparuit ab aliis autem quia propheta unus de antiquis surrexit et ait Herodes Iohannem ego decollavi quis autem est iste de quo audio ego talia et quaerebat videre eum et reversi apostoli narraverunt illi quaecumque fecerunt et adsumptis illis secessit seorsum in locum desertum qui est Bethsaida
Abbreviated transcription (Latin):
potest adicere ad staturã suã
cubitũ unũ Si ergo neq: qđ
minimũ est potestis quid de
ceteris solliciti estis : Conside¬
rate lilia quo modo crescunt
non laborant neq: nent
Dico aut̃ uobis. Mec salamon in¬
ini gloria sua uestiebat᷑.
sicut unũ existis: Si aũt soe
nũ quod hodie in agro est &
eras in clibanũ matit᷑ ds̃sio uestit¬
Quanto magis uos pusillae fidei :
Et uos nolite querere quid man¬
ducetis aut quid bibatis . Et
uolite in sublime tolli: hacc
em̃ om̃a gintos mundi quert̃

Expanded text:
am cubitum anm? si ergo neque quod minimum est potestis, quid de ceteris solliciti estis? considerate lilia quomodo crescunt: non laborant, non neunt. dico autem uobis: nec Salomon oumi gloria sua uestiebatur sicut unum et istis. si auteagri quod hodie in agro est, et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestitquanto magis vos pusillae fidei? Et vos nolite quaerere quid manducetis, aut quid bibatis; et nolite in sublime tolli. Haec enim omnia gentes mundi inquirunt:
Abbreviated transcription (Latin):
xȩdem : Ita dico uobis roquiretł
abhac generacione.
aenobis legis peritis: quia tulistis
clauem scientiae ipsi non intro¬
istis : & eos qui introibant pro¬
hibuistis.
UMHRC AD ILLOS
dicerit coeperunt pharisati xlo¬
gis periti grauiter insistire:
&os eĩ opprimere demultis insi¬
diantes ei. Itquaerentes capere
aliquid exoreeiꝰ : ut accusarent
pũ Multis aũt turbis circũ¬
stantibus. Iti srinuicem concuil¬

Expanded text:
edem ita dico vobis requiretur ab hac generatione vae vobis legis peritis quia tulistis clavem scientiae ipsi non introistis et eos qui introibant prohibuistis cum haec ad illos diceret coeperunt Pharisaei et legis periti graviter insistere et os eius opprimere de multis insidiantes et quaerentes capere aliquid ex ore eius ut accusarent eum multis autem turbis circumstantibus ita ut se invicem concu
Abbreviated transcription (Latin):
scricerdia motus suꝑ eam dixit
illi. noli flere. Et accessit : & ten¬
git loculũ : Ni aut̃ qui portabant
steterunt : Etait. Adulescens ti¬
bi dico. surge. Et resedit qui erit
mortuus & coepit loqui Et dedit
illũ matrisuae. Accepit autẽ
om̃s timor : & magnificabant dm̃
dicentes: Quia ꝓpheta magnus
surrexit in nobis & quia đs uisi¬

Expanded text:
otus super ea dixit illi noli flere et accessit et tetigit loculum hii autem qui portabant steterunt et ait adulescens tibi dico surge et resedit qui erat mortuus et coepit loqui et dedit illum matri suae accepit autem omnes timor et magnificabant Deum dicentes quia propheta magnus surrexit in nobis et quia Deu
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ñ habeo quo congregẽ fruc¬
tos meos. Et dixit. Roc faciam
destruã horrra mea: & maiora
faciam. Et illuo congregabo om̃a
que nata sunt mihi & hona mea
t dicam anime mea. Anima
habes multabona posita mannos
plurimos : requi esce : comede¬
bibe epulare. Dixit aut̃ illi ds̃¬

Expanded text:
quod non habeo quo congregem fructus meos? et dixit: hoc faciam: destruam horrea mea et maiora faciam, et illuo congregabo omnia quae nata sunt mihi et bona mea, et dicam animae meae: anima, habes multa bona posita in annos plurimos: requiesce, combibe, epulare. dixit aut
Abbreviated transcription (Latin):
dant᷑ . surdi audiunt mortiu
resurgunt : pauperes euangeli¬
⁊ant᷑ : Et heatus est qui non su¬
erit scandalizatus in me Et
cum discessissent nuntii iohannis
oepit dicere deiohanne ad tuirbas
Quid existis in desertũ uidere harun¬
dinem uento moueri sed quidex¬
sts uidere hominẽ mollibus ues

Expanded text:
surdi audiunt mortui resurgunt pauperes evangelizantur et beatus est quicumque non fuerit scandalizatus in me et cum discessissent nuntii Iohannis coepit dicere de Iohanne ad turbas quid existis in desertum videre harundinem vento moveri sed quid existis videre homine
Abbreviated transcription (Latin):
nipsa liora: exultauit sp̃ũ sc̃o &
dixit. Confiteor tili pater dñe
caeli & terrae : quod abscondisti
haec a sapientibus : & prudentibus:
& reuelasti ea pariuilis. Etiam pa
filius : nisi pater: & qui sit pater
iusi filius : & ciu uoluerit filius
reuelare

Expanded text:
ipsa hora exsultavit Spiritu sancto, et dixit: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quod abscondisti haec a sapientibus, et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Etiam, PaFilius, nisi Pater; et quis sit Pater, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare
Abbreviated transcription (Latin):
Etiam puluerẽ qui adhesit nobis
deciuitate ur̃a. extergimꝰ in uos
Tamen hoc seitote quia appropin¬
quabit regnũ dĩ. Dico uolus. Quia
sodomis in die illa remissius erit
quam illi ciuitati.
ae tibi corazam. uae tibi bah¬
sarda. Quia suntrro & sydone
factae fuissent uirtutes quȩ in uo¬
bis facte sunt olim incilicio & ci¬
nere sed entes paeniterent.
Uerumtam̃ tỹro & sydoni re¬
missius erit inuidicio quã uobis
Et tu capharnaũ usq ad cadum
exaltata : usq ad infernũ dimer

Expanded text:
nobis de civitate vestra extergimus in vos tamen hoc scitote quia adpropinquavit regnum Dei dico vobis quia Sodomis in die illa remissius erit quam illi civitati vae tibi Corazain vae tibi Bethsaida quia si in Tyro et Sidone factae fuissent virtutes quae in vobis factae sunt olim in cilicio et cinere sedentes paeniterent verumtamen Tyro et Sidoni remissius erit in iudicio quam vobis et tu Capharnaum usque in caelum e
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ me spernit : spernit eum
qui me misit:
tuersi sunt aut̃ septuaginta duo
cum gaudio: dicentes. Dñe. diã
daemonia subiciunt᷑ nobis in
nomine tuo. Etait illis. Ulide¬
bam satanan: sicut fulgor de
carlo cadentẽ. Ecce dedi uobis po¬
testatẽ calcandi supra serpentes
& scorpiones: & supra omnem

Expanded text:
ernit spernit eum qui me misit reversi sunt autem septuaginta duo cum gaudio dicentes Domine etiam daemonia subiciuntur nobis in nomine tuo et ait illis videbam Satanan sicut fulgur de caelo cadentem ecce dedi vobis potestatem calcandi supra serpentes et scorpiones