comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qũe ultimo tẽpore ⁊uxta hc̃ eundẽ
ysaiam & micheam ꝓpħam. gentes
plurime confluent: domꝰq oratio¬
nis eccłia ẽ. ꝙ̃ in toto orbe dimdit᷑:
& ñ templũ iudeor. qͦd breuissi¬
mis iudeȩ t̃rȩ. artabat᷑ angustiis.¬

Expanded text:
quem ultimo tempore juxta hunc eumdem quem ultimo tempore juxta hunc eumdem Isaiam et Michaeam prophetam gentes plurimae confluent . Domusque orationis Ecclesia est, quae in toto orbe dividitur, et non Templum Judaeorum, quod brevissimis Judaeae t
Abbreviated transcription (Latin):
bo eos in domo orationis meȩ Septuaõ.
Aliemgenas qui additi sc̃ dño. serit¬
reei ⁊ diligere nom̃ etꝰ. ut sint ei in ser¬
uos & ancillas. ⁊ om̃s qui custodiunt
sabbata mea. ut ñ uiolent ea:⁊ tenent
testam̃tum meũ inducã illos in montẽ
sc̃m meũ. & letificabo eos in domo ora¬
tionis meȩ. P ost eunuchos tusit ad
alienigenas quos priꝰ nominauerat.
⁊ illis quoq p̃mia pollicet᷑. qͦd si ser¬
uierut ei. & de seruitute tͣnsierint
ad nominis illiꝰ caritatẽ. sint ei serui:
quał fuit ⁊ apłs paulꝰ. scribens inpͥn
notaiumꝰ Neq enĩ fieri pot̃. ut in spũ¬
alibus donis sit sexꝰ ulla diu̾sitas: cũ in
eo unũ simꝰ. de sabb̃o & fede sempit̾uo.¬
supͣdiximꝰ. Q gͦ hȩc fecerit. adducet e¬
um d̾s in monte scõ suo: & leticia af¬
ficiet in domo orationis suȩ. Motis
sc̃s. aut dogniata ueritatis ft̃ tri¬
nitatisq confessio: aut ipse dñs. ad

Expanded text:
bo eos in domo orationis meae. LXX: Et bo eos in domo orationis meae. LXX: Et alienigenis, qui additi sunt Domino servire ei, et diligere nomen ejus, ut sint ei in servos ÷ et ancillas  et omnes qui custodiunt sabbata mea, ut non violent ea, et tenent testamentum meum, inducam illos in montem sanctum meum, et laetificabo eos in domo orationis meae. Post eunuchos transit ad alienigenas, quos prius nominaverat, et illis quoque praemia pollicetur: quod si servierint ei, et de servitute transierint ad nominis illius charitatem, sint ei servi: qualis fuit et Apostolus Paulus, scribens in priaenotavimus. Neque enim fieri potest, ut in spiritualibus donis sit sexus ulla diversitas: cum in eo, unum simus . De sabbato et foedesupra diximus. Qui ergo haec fecerit, adducet eum Deus in monte sancto suo, et laetitia afficiet in domo orationis suae. Mons sanctus, aut dogmata veritatis sunt, Trinitatisque confessio: aut ipse Dominus, ad
Abbreviated transcription (Latin):
stat gradu: ut ꝓ carnis filiis mul¬
tos habeat filios spũales. Talem fu¬
isse eunuchũ que iħ̾s amauit plu¬
rimũ eugłistam ioh̾em. eccłiasticȩ
tradunt historie: qui recubint suꝑ
pectus ihu: qui petro tardiꝰ ambu¬
lante. eleuatis uirginitatis alis cu¬
currit ad dñm. Qͥ in secreta diuine
se natiuitatis ĩmergens: austis ẽ di¬
cere. qͦd cuncta scła nesciebant.
In principio erat u̾bum: & u̾bume¬
rat apud dm̃: ⁊ dd̃ erat u̾bũ. Hoc e¬
rat in pͥncipio apud dm̃. facessat
gͥ om̃is cauillatio iudeor ⁊ risui p̃¬
bere se cesset. aꝑiens semiuirisre¬
gna celors: cũ pudicicia ñ in debi¬
litate sit corporis. s in animi uo¬
luntate. Et filios aduenȩ qͥ ad¬
herent dño ut colant eũ. & dili¬
gant nom̃ eiꝰ tit sint ei in seruos.
omnẽ custodientẽ sabbatũ ne pollu
at illud. ⁊ tenentẽ fedus meũ: ad¬
ducã eos in montẽ scm̃ meũ. ⁊ letifica¬

Expanded text:
stat gradu, et pro carnis filiis, mulstat gradu, et pro carnis filiis, multos habeat filios spirituales. Talem fuisse eunuchum, quem Jesus amavit plurimum, Evangelistam Joannem, Ecclesiasticae tradunt historiae, qui recubuit super pectus Jesu ; qui Petro tardius ambulante, elatus virginitatis alis cucurrit ad Dominum ; qui in secreta divinae se nativitatis immergens, ausus est dicere, quod cuncta saecula nesciebant: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum . Facessat igitur omnis cavillatio Judaeorum, et risui praebere se cesset, aperiens semiviris regna coelorum, cum pudicitia non in debilitate sit corporis, sed in animi voluntate. Et filios advenae, qui adhaerent Domino, ut colant eum, et diligant nomen ejus, ut sint ei in servos: omnem custmeum, adducam eos in montem sanctum meum, et laetifica
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ titulo salomonis inscͥbit᷑. Beata ste¬
rilis ĩmacłata. q̃ ñ cognouit stratũ
in delicto: Habebit fruetũ inuisita¬
tione animarũ ⁊ eunichus qͥ ñ ẽ
oꝑatus manu iniquitatẽ. neq cogi¬
tauit contͣ dñm mala: dabit᷑ enĩ eiꝰ¬
fidei electa gr̃a. & pars in templo
celor uim facit: & iuolent̃ diripit
illud. Iste custos ẽ sabbatoꝵ: ut nũ¬
quã faciat oꝑa nuptiarũ. Iste elegit
que dñs uoluit. ut plꝰ offerat qͣm p̃¬
ceptum ẽ: ut ñ indulgentiã apłi eiꝰ.
s uoluntatẽ consideret. Iste tenet fe
dꝰ dni sempit̃num. ut ñ ad tẽpꝰ uacet
orationi. & iterũ ad idipsum reu̾ta¬
tur: s accepturũ se nouerit ẽẽ in do¬
mo dñi q̃ ẽ eccłia eiꝰ. locũ optimum.
Multe enĩ mansiones ft̃ apud patrẽ.
Et qui eunuchus fuerit ac fecerit
uniusa q̃ scͥpta st̃. habebit in muris
eiꝰ locũ optimũ: ut scilicet turris
dnĩ efficiatur. ⁊ in sacerdotali consi¬

Expanded text:
quae titulo Salomonis inscribitur: Beata stequae titulo Salomonis inscribitur: Beata sterilis immaculata, quae non cognovit stratum in delicto, habebit fructum in visitatione animarum. Et eunuchus, qui non est operatus manu iniquitatem, neque cogitavit contra Dominum mala. Dabitur enim fidei ejus electa gratia, et pars in templo coelorum vim facit, et violenter diripit illud. Iste custos sabbatorum, ut numquam faciat opera nuptiarum . Iste elegit quae Dominus voluit, ut plus offerat quam praeceptum est: ut non indulgentiam Apostoli ejus, sed voluntatem consideret. Iste tenet foedus Domini sempiternum, ut non ad tempus vacet orationi, et iterum ad id ipsum revertatur, sed accepturum esse se noverit in domo Domini, quae est Ecclesia ejus, locum optimum. Multae enim mansiones sunt apud Patrem . Et qui eunuchus fuerit, ac fecerit universa quae scripta sunt, habebit in muris ejus locum optimum, ut scilicet turris Domini efficiatur, et in sacerdotali consi
Abbreviated transcription (Latin):
chis. Qͥ custodierint sabba mea. ⁊ e¬
legerint q̃ ego uolo. & tenuerint
testam̃tum meũ: dabo eis in domo
snea ⁊ in muro meo locũ nominatũ.
meliorẽ a filiis & filiabꝰ. Nom̃ sempi¬
t̃num dabo eis: ⁊ ñ deficiet. Duo ꝓ¬
posuerat ꝓselitos ⁊ eunuchos. Priꝰ
loquit᷑ de eunuchis. datq eis p̃cepta
uuiendi. ⁊ futurorũ p̃mia pouicetur:
⁊ pꝰ eos uenit ad ꝓselitos. illis quoq
similia repmittens. Loquit᷑ gͦ eunu¬
chis qͥ des̃ꝑatione dixert̃. ecce ego
lignum arens: ne se putent subia¬
cere maledicto. qͦd sterilib dictum
ẽ. Maledicta sterilis. q̃ ñ facit sem̃
becillitate concessi & fediis meũ suie
testam̃tum omni retinuerint fide:
dabo eis in domo mea. ⁊ in c̃eplo meo.
& muris firmissime ciuitatis mee
locũ ⁊ nom̃ meliꝰ a filiis & filiabꝰ qͦd
nulla obliiuone delebit᷑. Q sint eu¬
nuchi supͣdiximꝰ. qͥ solliciti st̃ ea q̃ d̾i
ft̃ de quib loquitur & sapientia.

Expanded text:
todierint sabbata mea, et elegerint quae ego volo, et tenuerint testamentum meum, dabo eis in domo mea, et in muro meo locum nominatum, meliorem filiis et filiabus: nomen sempiternum dabo eis et non deficiet. Duo proposuerat, proselytos et eunuchos. Prius loquitur de eunuchis, datque eis praecepta vivendi, et futurorum praemia pollicetur. Et post eos venit ad proselytos, illis quoque similia repromittens. Loquitur ergo eunuchis, qui desperatione dixerunt, Ecce ego lignum arens , ne se putent subjacere maledicto, quod sterilibus dictum est: Maledictus sterilis qui non facit semen becillitate concessi, et foedus meum sive testamentum omni retinuerint fide, dabo eis in domo mea, et in Templo meo, et in muris firmissimae civitatis meae locum, et nomen melius filiis et filiabus, quod nulla oblivione delebitur. Qui sint eunuchi supra diximus, qui solliciti sunt ad ea quae Dei sunt; quibus loquitur et Sapientia,
Abbreviated transcription (Latin):
abundasti & affluxisti diriitiis. ido
dum neglixisti. Quas diuicias ⁊ sa¬
lomon habe detrectat: ne obliiuscat᷑
di. Et ad sodomã ꝑ ietechielẽ dicit̾
qr saturata sit panibꝰ: ꝓpt̾ea fuꝑbist¬

Expanded text:
abundasti et affluxisti divitiis, ideo Dominum neglexisti: quas divitias et Salomon habere detrectat, ne obliviscatur Dei Et ad Sodomam per Ezechiel dicitur: quia saturata sit panibus, propterea s
Abbreviated transcription (Latin):
holocausta. Quȩ offerunt᷑ suꝑ altare
dñi. qͦd ioħs in apocalipsi in celo se ui¬
disse testat᷑: sub quo erant anime mar¬
tyrũ: ex quo iꝰ de seraphim carbonẽ
forcipe cophensum. ad isaie detulit
labia purganda. Hoc ẽ altare.⁊ hocta¬
b̃naculũ ad cuiꝰ similitudinẽ omĩa
in exodo facta referunt᷑: in quib oblate
st̃ uictimȩ spũales do. alioquin de cor-¬
poralib hostiis & holocaustis. supͣ idem¬

Expanded text:
holocausta, quae offeruntur super altare Domini . Quod Joannes in Apocalypsi in coelo se vidisse testatur, sub quo erant animae martyrum . Ex quo unus de Seraphim carbonem forcipe comprehensum ad Isaiae detulit labia purganda . Hoc est altare, et hoc tabernaculum, ad cujus similitudinem omnia in Exodo facta referuntur, quibus oblatae sunt victimae spirituales Deo . Alioquin de corporalibus hostiis, et holocaustis supra idem
Abbreviated transcription (Latin):
lupanaris ĩmo in baratrum libidinũ
p̃cipitari: cui dicit᷑ inalio loco. Usꝙ ad
inferos deducẽris. Iuxta .lxx. in bis q̃
dissonant. hic mͥ seusꝰ uidet᷑. Futasti
meretrix. qͦd si ãme recessisses ⁊ iun¬
xisses te amatoribꝰ tuis: plꝰ aliqͥd inue¬
nires. Cui ꝑ iezechielem ds loquitur.
Om̃ibꝰ meretricibꝰ daut᷑ mercedes: tu

Expanded text:
lupanaris, imo in barathrum libidinum lupanaris, imo in barathrum libidinum praecipitari. Cui dicitur in alio loco: Usque ad inferos deduceris. Juxta LXX, in his quae dissonant, hic mihi sensus videtur: Putasti, meretrix, quod si a me recessisses et junxisses te amatoribus tuis, plus aliquid invenires? Cui et per Ezechiel loquitur Deus: Omnibus meretricibus dantur mercedes; tu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfosso pariete uidisse se dicit dilexisti
inquit stratũ eors manu aꝑta: ut ñeru¬
besceres in peccato tuo: nec fornicatiõis
ctiꝑes absconde turpitudinẽ. s tota li¬
b̾tate peccares. Et oruasti te regi un-¬
gͥento & multiplicasti idola tua. Et
ẽ Sensꝰ. Uaria ornam̃ta quesĩsti: ut ⁊
q̃ ille dederat.⁊ idolis ꝓstitueris:
aut certe regi idolo ammanitarũ
qui appellatur moloch. & in linguã
nr̃am regem sonat. que iuxtã. lxx.
in aliis locis melchom legimꝰ. Et mi¬
sisti legatos tuos ꝓcul: ut ñ solũ in ui¬
cinarum gentim idolis. ẜ ⁊ in lon¬
ge positarũ haberes studiũ fornicandi
Significat autem babylonios dos. &
tgyptios. Et humiliata es ait usq ad
inferos: ñ ea humilitate q̃ in laude ẽ.
s qua amnon thamar sororẽ suã hu
miliauerat. Et reuera gͣndis humi
litas. unmo usq ad inferos p̃cipitatio.
de luce ⁊ culmine castitatis in tenebras

Expanded text:
perfosso pariete vidisse se dicit. Dilexisti, perfosso pariete vidisse se dicit. Dilexisti, inquit, stratum eorum manu aperta , ut non erubesceres in peccato tuo, nec fornicationis cuperes abscondere turpitudinem, sed tota libertate peccares. Et ornasti te regi unguento, et multiplicasti idola tua. Et est sensus: Varia ornamenta quaesisti, ut et quae ille dederat, et idolis prostitueris: aut certe regi idolo Ammonitarum, qui appellatur Moloch, et in lingua nostra, regem sonat: quam juxta LXX in aliis locis Melchom legimus . Et misistis legatos tuos procul, ut non solum in vicinarum gentium idolis, sed et in longe positarum haberes studium fornicandi. Significat autem Babylonios deos et Aegyptios. Et humiliata es, ait, usque ad inferos. Non ea humilitate quae in laude est, sed qua Ammon sororem suam Thamar humiliaverat . Etlitas imo usque ad inferos praecipitatio de luce et culmine castitatis in tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Misisti legatos tuos ꝓcul & hu¬
miliata es usq ad inferos. Septuas.
Putabas qr si a me recessisses: plus
aliqͥd haberes. dilexisti dormientes:
& multiplicasti fornicationẽ tuã cũ
eis. Multosq fecisti ꝓctil a te: & mi-¬
sisti legatos ultra ad t̾minos tuos: et
humiliata es tisq ad inferos. Primũ
hebraicum disseramꝰ. qͦd in hoc loco
multum distat a septuagirta. Ad quã
sup dixerat. suꝑ montẽ excelsum ⁊ sub¬
limẽ posiusti cubile tuũ. & qͣsi mere¬
tricẽ arguerat. in introitu domoꝵ et
locis tenebrosis pꝰ ostia ꝓstitutã. ut
quicũq edes uellet intrare. haberet
ante ocłos expositã uoluptatẽ: ean¬
dẽ nẽ quasi uxorem adulterã arguat.
liũ. ĩmo dilatau̾it stratũ suũ. ⁊ fecerit
pactum qͣsi dotis instrum̃ta conficiers
cũ adulteris. Hoc autẽ dicit. ut osten¬
dat qͥd ñ solũ in agris ⁊ domibꝰ idola co¬
luerint. s in templo quoq posueruit
simulachtũ baal. Qͦd serechiel quoq

Expanded text:
gatos tuos procul, et humiliata es usque ad inferos. LXX: Putabas quoniam si recessisses a me, plus aliquid haberes. Dilexisti dormientes tecum, et multiplicasti fornicationem tuam cum eis, multosque fecisti procul a te, et misisti legatos ultra terminos tuos, et humiliata es usque ad inferos. Primum Hebraicum disseramus, quod in hoc loco multum distat a LXX. Ad quam supra dixerat: Super montem excelsum et sublimem posuisti cubile tuum, et quasi meretricem arguerat, in introitu domorum et in locis tenebrosis, post ostia prostitutam, ut quicumque aedes vellet intrare, haberet ante oculos expositam voluptatem: eamdem nunc quasi uxorem adulteram arguit alium, immo dilataverit stratum suum, et fecerit pactum, quasi dotis instrumenta conficiens cum adulteris. Hoc autem dicit, ut ostendat quod non solum in agris et domibus idola coluerint, sed in Templo quoque posuerint simulacrum Baal, quod Ezechiel quoque
Abbreviated transcription (Latin):
congregat disꝑsos isrł. qr congrega¬
bo ad eũ congregationẽ. Om̃s bestie
ferȩ uenite: comedite om̃s bestiȩ sal¬
tus. Differentiã hostiarũ ⁊ holocau¬
storũ. in leuitico pleniꝰ discimꝰ. Holo¬
causta st̃. q̃ suꝑ altare integra concre¬
mant᷑. Uictime & hostie: quarũ pars
offert᷑ altari. pars sacerdotib tradit᷑.
Non ẽ gͦ credendũ. qͦd aliemgenarũ
& eunuchors hostie. ritu u̾idaico re¬
quirant᷑: s hoc scire debemꝰ qͦd holocau¬
stomata etinuchi offerant. qͥ totos se co⁊¬
secrant do. Uictimas autẽ alienigene.
qͥ ad tẽpꝰ uacant oratiomi. de quib
loquitur ds̃. Hostia laudis glori fica¬

Expanded text:
congregat dispersos Israel: quia congregabo ad eum congregationem. Omnes bestiae ferae, venite, comedite, omnes bestiae saltus. Differentiam hostiarum et holocaustorum in Levitico plenius discimus. Holocausta sunt, quae super altare integra concremantur. Victimae et hostiae, quarum pars offertur altari, pars sacerdotibus traditur. Non est ergo credendum quod alienigenarum et eunuchorum hostiae, ritu Judaico requirantur. Sed hoc scire debemus, quod holocausta eunuchi offerant, qui totos se consecrant Deo; victimas autem alienigenae, qui ad tempus vacant orationi, de quibus loquitur Deus: Hostia laudis glorifica
Abbreviated transcription (Latin):
pleamꝰq sabbata delicata. ne simꝰ de sex
dieb. in quib factus ẽ mundꝰ. de qͥb
apłi ñ erant. quib dñs loquebat᷑. Si
essetis de mundo isto: mundꝰ utiq ama¬
ret qͦd suũ ẽ. Nẽ autẽ ñ estis de mun¬
do isto. qr elegi uos. ⁊ idcirco odit uos
mundꝰ. Et ñ dicat filiꝰ aduene qͥ ad¬
heret dño dicens. Separatione duidet
me dñs a popło suo. Et ñ dicat eunu¬
chus: ecce ego lignũ aridũ. Septua sinta¬
Ne dicat alienigena qͥ appositus ẽ dño.
Putas ne separet me dñs a popło suo.
Et ne dicat eun uchus. qr ego sũ lignũ
aridum. Qui humilit̃ hc̃ locũ indel¬
ligunt. ad pselitos ex gentib ⁊ uere
ennucbos refert̃ q̃ dicunt᷑. qͦd ⁊ ad ue¬
nȩ si legẽ dñi susceꝑint ⁊ circũcidant᷑.¬

Expanded text:
icata, ne simus de sex diebus, in quibus factus est mundus, de quibus Apostoli non erant, quibus Dominus loquebatur: Si essetis de mundo isto, mundus utique amaret quod suum est. Nunc autem non estis de mundo isto, quia elegi vos, et idcirco odit vos mundus . Et non dicat filius advenae, qui adhaeret Domino, dicens: Separatione dividet me Dominus a populo suo: et non dicat eunuchus: Ecce ego lignum aridum. LXX: Ne dicat alienigena, qui appositus est Domino: Putasne separet me Dominus a populo suo? et ne dicat eunuchus, quia ego sum lignum aridum. Qui humiliter hunc locum intelligunt, ad proselytos ex gentibus et vere eunuchos referunt quae dicuntur, quod et advenae, si legem Domini susceperint
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ dicunt᷑. Om̃s enim montes. ualles.
atq torrentes. pleni erant cultu de
qͦd patres ac filii ligna cõportent. ig¬
miscentibꝰ similȩ adipem. ut ipstm d̃mn
ad iracundiã ꝑuocarent. Nulliq dubi¬
ũ qͥn pla¬
centas significent:
siue cru¬
stailam manu ar¬
tifici p̃¬
paratam. Hoc enĩ¬
in lingua nostra cauonas sonat. de his
ses in cantico deut̃onomii. Irritauer̃t
me in diisalienis: ⁊ in abominationibꝰ scus
ad iracundiã ꝓuocauer̃t. Immolauer̃t
demoniis ⁊ ñ do. Et hoc fecer̃t ꝓpria
uoluntate: qr in nr̃o consistit arbitͥo.
bonũ malũ ue eligere. deniq his qͥ se
do uirtutibꝰ obtulert̃. dicit᷑. Elegit
nob̾ ħeditate suã. pulchritudiue ia¬
cob quẽ dilexit. Et in alio loco. facta

Expanded text:
merito. Omnes enim montes, valles atque torrentes, pleni erant daemonum uitur, quod patres ac filii ligna comportent, igmiscentibus similae adipem, ut Dominum ad iracundiam provocarent . Nullique dubium quin placentas significent, sive crustulas in manu artificis praeparatas. Hoc enim lingua nostra chavonas sonat. De his ses in Cantico Deuteronomii: Irritaverunt me in diis alienis, et in abominationibus suis ad iracundiam provocaverunt: immolaverunt daemoniis et non Deo . et hoc fecerunt propria voluntate, quia in nostro consistit arbitrio bonum malumve eligere. Denique his qui se Deo virtutibus obtulerunt, dicitur: Elegit nobis haereditatem suam: pulchritudinem Jacob quam d
Abbreviated transcription (Latin):
sabbatum ne polluat. illud: custoditus
manꝰ suas. ne faciat om̃e qͦd malum ẽ
Septuaginta. Beatus uir qui facit
hȩc. ⁊ homo qͥ retinet ista: ⁊ custodit
sabbata ut ñ ꝓfanet ea: i seruat ma¬
nus suas ne faciat iniquitatẽ. Qui
cũ apło paulo pot̃ dicere. qͣndo ẽtam

Expanded text:
custodiens manus suas, ne faciat omne malum. LXX: Beatus vir qui faciet haec, et homo qui retinet ista, et custodit sabbata, ut non profanet ea, et servat manus suas, ne faciat iniquitatem. Qui cum apostolo Paulo potest dicere: Quando eram
Abbreviated transcription (Latin):
sinui abrahã. Hoc ẽ qͦd ⁊ ioħs baptista
dicebat. Et ne dicatis patr̃e habemꝰ
abrahã dico enĩ uob potens ẽ ds̃ de
lapidib istis suscitare filios abrahã.
Et quomͦ in ꝑselitis ñ ẽ ulla diu̾sitas.
s & uiri & femine ad salutẽ parit᷑
uocant᷑. sic ⁊ in eunuchis qͥ se castra¬
accipitur. qui mortificatiert̃ m̃bra
sua suꝑ t̾ram. fornicationẽ. immun¬
diciam. passionẽ. desid̾ium malum:
intesligendi st̃. quos poeta describens
ait. Nec ñ infelix ferro truncata
iuuentus. atq exsecta iurũ: s illi

Expanded text:
sinu Abraham. Hoc est quod et Joannes Baptista dicebat: Et ne dicatis, patrem habemus Abraham. Dico enim vobis: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Et quomodo in proselytis non est ulla diversitas, sed et viri et feminae ad salutem pariter vocantur: sic et in eunuchis qui se castraaccipitur; qui mortificaverunt membra sua super terram, fornicationem, immunditiam, passionem, desiderium malum: intelligendi sunt, quos ardens poeta describens ait : Nec non infelix ferro truncata juventus, Atque exsecta virum . .
Abbreviated transcription (Latin):
gentib reuelanda: ut nõ solũ faciat
qͦd p̃ceptum ẽ. s stricta teneat ma¬
nu: & custodiat sabbatũ ne polluat
illud. Qͦd sit autẽ sabbatũ qͦd p̃ce¬
pit obseruandũ. sequens uersꝰ ostñ¬
dit. Custodiens manꝰ suas ne faciat
om̃e malũ. Neq enĩ ꝓdest sedere
in sabbato. siue dormire. ⁊ epulis
inhiare: s si bona faciens quiescat
inmalis & iuge iniqͥtatis habeas
sabbatũ idẽ ociũ: taq tantũ faciat.
q̃ ad anime salutẽ ꝑtinent. ⁊ ad om̃e¬

Expanded text:
gentibus revelanda: ut non solum faciat quod praeceptum est, sed stricta teneat manu; et custodiat sabbatum, ne polluat illud: Quod sit autem sabbatum, quod praecepit observandum, sequens versus ostendit: Custodiens manus suas, ne faciat omne malum. Neque enim prodest sedere in sabbato, sive dormire, et epulis inhiare. Sed si bona faciens, quiescat in malis, et juge iniquitatis habeat sabbatum, id est, otium, eaque tantum faciat, quae ad animae salutem
Abbreviated transcription (Latin):
luntate facere animȩ suȩ bonã uel
malã arborẽ: cuiꝰ fructus uarii sc̃.
Sequit᷑. Et erit dñs in nom̃ ⁊ in signũ
et̾num qͦd ñ deficiet: his qͥ de malo cõ¬
mutati fuerint in bonũ. erit dñs in
nom̃ & in signũ ec̃num: ut ex ipsius
appellent᷑ nomine xp̃iani ⁊ erucis
eiꝰ pnurant᷑ cauterio. de quo signo sy¬
meon tenens uiulnis paruulũ loq̃bat᷑.
hic erit in riuinã ⁊ in resurrectionẽ
multoꝵ & in signum cui contͣdicet᷑.
de quo supͣ dictum ẽ. Dabit dñs uob̃
signum. Et sc̃s dauid cantat in psal¬
nio. fac mecũ signũ in bonũ. Et ipse
qui signum ẽ. cũ uiditis ait signũ
filii hominis Qͦd ñ deficiet. nẽc ullo
fine mutabit᷑: s de p̃senti conu̾satione
tͣnsiet in futurum. Hec dicit dñs.

Expanded text:
vel malam arborem, cujus fructus varii sunt. Sequitur: Et erit Dominus in nomen et in signum sempiternum, quod non deficiet. His, qui de malo commutati fuerint in bonum, erit Dominus in nomen et in signum aeternum, ut ex ipsius appellentur nomine Christiani, et crucis ejus inurantur cauterio. De quo signo Simeon tenens ulnis parvulum, loquebatur: Hic erit in ruinam et in resurrectionem multorum, et in signum, cui contradicetur : de quo et supradictum est: Dabit vobis Dominus signum : Et sanctus cantat in psalmo: Fac mecum Dominum signum in bonum . Et ipse qui signum est: Cum videritis, ait, signum Filii hominis, quod non deficiet, nec ullo fine mutabitur, sed de praesenti conversatione transiet in futurum. Cap.
Abbreviated transcription (Latin):
do. qͦd in aduentu saluatoris de sali¬
unca ⁊ urtica. in eẏparissũ myrtũq
mutande sint: loquitur ysaias ad il¬
liꝰ tẽporis auditores. ut faciant cuncta
q̃ recta sunt. & parent se aduentui
saluatoris. qr ipse ẽ iustitia. ⁊ miscłia
d̾i. Si enĩ cogitationes iustor iudicia
sc̃. & exercitatos sensꝰ ad discretionẽ
boni uł mali habere debemꝰ eur noz
om̃i tẽpore custodiamꝰ uidieiũ ne acci¬
piamꝰ ꝑsonã pauꝑis in iudicio. nec diui¬
tis potentia t̾reamͣ. s ita magnũ uidi

Expanded text:
o, quae in adventu sermonis Dei de saliuncula et urtica in cyparissum myrtumque mutandae sunt, loquitur Isaias ad illius temporis auditores, ut faciant cuncta, quae recta sunt, et parent se adventui Salvatoris, quia ipse est justitia et misericordia Dei. Si enim cogitationes Sanctorum judicia sunt: et exercitatos sensus ad discretionem boni ac mali habere debemus, cur non omni tempore custodiamus judicium, ne despiciamus personam pauperis in judicio, ne divitis
Abbreviated transcription (Latin):
nã de iniquo mãmonã. faciat sibi ami¬
cos qͥ eũ recipiant in ȩt̾na tab̾naeula:
⁊ qͥ spũales largitur cibos. datq con¬
seruis cibaria in tẽpore suo. ñ inuem¬
at eos pꝰ multa scła. q̃ eccłiastes appel¬
lat multitudinẽ dierũ. In leticia e¬
grediemini: ⁊ in pace deducemin. Mon¬
tes ⁊ colles cantabunt corã uob̾ laudẽ:
n omĩa ligna regionis plaudent ma¬
nu. Pro salrunca ascenclet abies: ⁊ pro
urtica crescet mirtus. Et erit dñs no¬
minatus in signũ et̾num. qͦd ñ aufe¬

Expanded text:
nam, de iniquo mammona faciat sibi aminam, de iniquo mammona faciat sibi amicos, qui eum recipiant in aeterna tabernacula : et qui spirituales largitur cibos, datque conservis cibaria in tempore suo, non inveniat eos post multa saecula, quae Ecclesiastes appellat dierum multitudinem . Quia in laetitia egrediemini, et in pace deducemini. Montes et colles cantabunt coram vobis laudem, et omnia ligna regionis plaudent manu. Pro saliuncula ascendet abies, et pro urtica crescet myrtus. Et erit Dominus nominatus in signum aeternum, quod non aufe
Abbreviated transcription (Latin):
uerint iniustitia ⁊ sp̃u metant frci¬
ctũ uite sempit̾ne. accipiantq panẽ
doctrinȩ erigłice de quo in ꝓu̾biis ⁊
in eccłiaste scriptum ẽ. Aꝑĩ ocłos tu¬
os ⁊ implere panib. Et it̃um. Mitte
panẽ tuũ suꝑ aquã: qr in multi¬
tudine dierũ tuoꝵ inuenies eũ.
Neq eñi credendum ẽ. q̃d p̃cipiat᷑
uescentib. ut ad comedendum hẽ panẽ
quo corpora nutriunt᷑. ocłos aꝑire de¬
beant. ⁊ sic saturari panib. quos in a¬
bacuoh comedit paꝑ abscondite:S
ad panẽ doctrinȩ cohortat᷑ di:. qũe nͥ
aꝑuerimꝰ ocłos cordis nr̃i. comede ñ¬
possumꝰ: de quo sepe scͥbit et paulꝰ his
qui fidi ⁊ ueritatis sermonib nutri¬
unt᷑. P recipitur q doctori. ut panẽ do¬
ctrine sue mittat suꝑ omnẽ aquã
& cunctis infundat grãm spũalem. ⁊
sciat qͦd si fecerit q̃ precepta fc̃. in nouis¬
simo tp̃r p̃mia sit recepturus. Satisq
uidebitur iniustũ. ut qui p̃bet elemosi¬

Expanded text:
 metant fructum vitae sempiternae, accipiantque panem doctrinae Evangelicae, de quo in Proverbiis et in Ecclesiaste scriptum est: Aperi oculos tuos, et implere panibus ; et iterum: Mitte panem tuum super aquam, quia in multitudine dierum tuorum invenies eum . Neque enim credendum est, quod praecipiatur vescentibus, ut ad comedendum hunc panem, quo corpora nutriuntur, oculos aperire debeant, et sic saturari panibus, quos in Abacuc comedit pauper abscondite . Sed ad panem doctrinae cohortatur Dei, quem, nisi aperuerimus oculos cordis npossumus. De quo saepe scribit et Paulus his, qui fidei et veritatis sermonibus nutriuntur . Praecipiturque doctori, ut panem doctrinae suae mittat super omnem aquam, et cunctis infundat gratiam spiritualem, et sciat quod si fecerit quae praecepta sunt, in novissimo tempore sit praemia recepturus. Satisque videbitur injustum, ut qui praebet eleemosy
Abbreviated transcription (Latin):
quoqi ligna agr̃i plaudent manu. fi¬
ue ramis : q̃ płantata st̃ secus decursꝰ
aquarũ: q̃ fructum suũ dant in tẽpore
suo & folium eorum ñ defluet. de qͥ¬
bꝰ unum lignũ loquebat᷑ in psalmo. E¬
go autẽ sic̃ oliua fructifera in domo dñi
Int̾rogemꝰ eos qui simplicẽ tantũ sequun¬
tur historiam. ⁊ elixas carnes sanguinẽq
comedunt. utrũ ligna plaudant ranis.
⁊ concrepent manu: ⁊ illud qͦd de flu¬
minib dicit᷑. flumina plaudent ma-¬
mi. quo sensu accipiendum sit. Nec solũ
monces & colles exilient. atq canta¬
bunt. ⁊ omĩa ligna agri cui benedi¬
xit dñs. plaudent ramis ⁊ manib coz¬
siue salunca ⁊ urtica. in abietẽ u̾¬

Expanded text:
nt manu, sive ramis, quae plantata sunt secus decursus aquarum, quae fructum suum dabunt in tempore suo, et folium eorum non defluet . De quibus unum lignum loquebatur in psalmo: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Domini . Interrogemus eos, qui simplicem tantum sequuntur historiam, et elixas carnes agni comedunt. Utrum ligna plaudant ramis, et concrepent manu, et illud quod de fluminibus dicitur: Flumina plaudent manu , quo sensu accipiendum sit. Nec solum montes et colles exsilient atque cantabunt; et omnia ligna agri, cui benedixit Dominus, plaudent ramis, et manibus consive saliuncula et urtica, in abietem ve
Abbreviated transcription (Latin):
clem̃tissimꝰ sum. ⁊ multus sum ad ig¬
noscendum. Uultis ⁊ aliã acciꝑe simi¬
litudinẽ. Quomͦ hymber ⁊nix des¬
cendit de celo. ⁊ illuc ultͣ ñ reu̾titur.
s in ebriat t̃ram ⁊ infundit ẽã. ⁊ uaria
semina pullulat. ut plenis segetib pa¬
nes in usꝰ homint̃i ꝓcreent᷑: sic reꝓinis¬
sionis meȩ ũbum quod semel pollici¬
tus sũ. ⁊ qͦd egressum ẽ de ore meo ir¬
ritum ñ ẽ. s omĩa oꝑe complebuntur.
uxta anagogen duplex intelligentia
tum ẽ. in pͥncipio erat u̾bũ ⁊ uerbũ
erat apud dm̃. ⁊ d̾s erat ũbũ. qͦd ñ re¬
uerret᷑ ad eũ uacuũ nͥ patris fecerit
uoluntatẽ. ⁊ uniu̾sa cõplenerit ꝓpt̃
⁊ de utero ac nulua. ñ quo ds̃ hȩc m̃¬
ber appelletur & pluuie quas fun¬
dunt suꝑ t̾ram bonã nubes spales ad
quas ꝑuenit ueritas dr̃. Qũẽ imbrẽ
n quas pluuias. moyses in deutono¬
mii cantico pollicetur. audiat t̃ra
u̾ba oris mei expectetur sic̃ pluuia

Expanded text:
clementissimus sum, et multus ad ignoscendum. Vultis et aliam accipere similitudinem? Quomodo imber et nix descendit de coelo, et illuc ultra non revertetur, sed inebriat terram, et infundit eam, et varia semina pullulat, ut plenis segetibus panes in usus hominum procreentur: sic repromissionis meae verbum, quod semel pollicitus sum, et quod egressum est de ore meo, irritum non erit; sed omnia opere complebuntur. Juxta anagogen duplex intelligentia tum est: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Qui non revertetur ad eum vacuus, nisi Patris fecerit voluntatem; et universa compleverit propter  de utero ac vulva: non quod Deus haec member appelletur, et pluviae quas fundunt super terram bonam, nubes spirituales, ad quas pervenit veritas Dei. Quem imbrem, et quas pluvias Moyses in Deuteronomii Cantico pollicetur : Audiat terra verba oris mei: exspectetur sicut pluvia
Abbreviated transcription (Latin):
dum tuoꝵ. In leticia enĩ egrediemini
de idolatrie sanguine: ⁊̃ deducemi¬
ni in pace: ut audiatis ab apło. Grã uo
ut pꝰ umbrã legis discatis engłii ueri¬
tatem. Montes enĩ ⁊ colles quos intel
q̃ pro uarietate uirtutũ montes ap

Expanded text:
 . In laetitia enim egrediemini de idololatriae sanguine, et deducemini in pace; ut audiatis ab Apostolo: Gratut post umbram Legis discatis Evangelii veritatem. Montes enim et colles, quos Angelos quae pro varietate virtutum, montes ap
Abbreviated transcription (Latin):
ebriet t̾ram. ⁊ generet. ⁊ oriat᷑. et
det sem̃ ad seminandũ. ⁊ pañe ad
comedendũ: sic erit n̾bũ meũ qͦd exi¬
erit de ore meo. Non reu̾tetur do
sus. Non sit incredulus popłs na¬
tionũ. qͦd pꝰ tanta scelera unpiꝰ
repente saluet᷑. Non enĩ st̃ cogita¬
tiones mee ut cogitationes ho

Expanded text:
ram, et generet et oriatur, et det semen seminanti, et panem ad comedendum: sic erit verbum meum, quod exierit de ore meo: non revertetur doest: non sit incredulus populus nationum, quod post tanta scelera impius repente salvetur. Non enim sunt cogitationes meae ut cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
gitationes autẽ cordis eiꝰ a gen̾atione
ẜ genatione. & qͥcqͥd decreuerit. ñ po¬
t̃ immutari. Uultis scire diu̾sitatẽ
mei urĩq consilii. Quantũ cęli lo¬
cus distat a t̃ra. ⁊ aliud angłors. a¬
liud hominũ habitaculũ ẽ : tantũ
meȩ cogitationes a ur̃is consiliis se¬
parantur. De meis enĩ cogitationib
dicit᷑. Inscrutabilia iudicia eiꝰ ⁊ in¬
uestigabiles uie eiꝰ Porro de ur̃is: co¬
gitanerunt consiliũ qͦd ñ potuert̃

Expanded text:
gitationes autem cordis ejus a generatione in generationem; et quidquid decreverit, non potest immutari. Vultis scire diversitatem mei vestrique consilii? Quantum coelum loci distat a terra, et aliud Angelorum, aliud hominum habitaculum est, tantum meae cogitationes a vestris consiliis separantur. De meis enim cogitationibus dicitur: Inscrutabilia judicia ejus, et investigabiles viae illius . Porro de vestris: Cog
Abbreviated transcription (Latin):
dicendũ. qͦd bestiis ad deuorandũ tra¬
diti sc̃. qͣs decestat᷑ ppħa dicens. Ne tra¬
das bestiis anmam conficentẽ t. de
his tropologice bestiis. q̃ parte qͦndã
dñi deuorarunt. & supta legimꝰ. sy¬
riã ab ortu solis. & grecos ab occidente.
qͥ deuorant isrł toto ore. Et in ieremia
Ouis errans isrł. leones eiecert eam
Primꝰ deuorauit eã rex assur ⁊ no¬
uissimꝰ confringet ossa eiꝰ rex baby.¬
fidẽ : ut desertis saltib qui de exer¬
citu abessalon plurimos occidert.
ueniant ad ȩccłiam: ⁊ comedant ce¬
lestẽ panẽ. agniq saturentur carne.
Speculatores eiꝰ ceci om̃s nescir̃t. ii

Expanded text:
tiis ad devorandum traditi sunt, quas detestatur Propheta, dicens: Ne tradas bestiis animas confitentes tibi : de his tropologice bestiis, quae partem quamdam Domini devorarunt, et supra legimus, Syriam ab ortu solis, et Graecos ab Occidente, qui devorant Israel toto ore. Et in Jeremia: Ovis errans Israel, leones ejecerunt eam: primus devoravit eam rex Assur, et novissimus confringet ossa illius rex Babyfidem, ut desertis saltibus, qui de exercitu Abessalon plurimos occiderunt, veniant ad Ecclesiam et comedant coelestem panem, agnique carne saturentur. Speculatores ejus caeci
Abbreviated transcription (Latin):
sticiã fecerit. cunctas irtutes im¬
plesse doceat᷑. q̃ inuicẽ se sequunt᷑.
cunctis careat. Talequid ⁊ quartus
tum ẽ. Iusticiã discite qui habitatis su¬
ꝑ t̾ram. Qͦd autẽ saluator qui factus
ẽ nobis iusticia. ⁊ seĩtas. & redẽptio ip¬

Expanded text:
stitiam fecerit, cunctas virtutes implesse dicatur quae invicem se sequuntur, cunctis careat. Tale quid et quartus tum est: Justitiam discite qui habitatis super terram . Quod autem Salvator, qui factus est nobis justitia, et sanctitas, et redemptio, ip
Abbreviated transcription (Latin):
cere poterat. xp̃i bonꝰ odor sumꝰ. recte
cyparissus appellat᷑ & myrtꝰ. Meretri¬
ces & publicani p̃ueniunt phariseos
in regno di: & latro de cruce transit
in paradisũ. Ergo illud qͦd in eugło
dicit᷑. ñ pot̃ arbor bona facere fruictꝰ
malos. nequaqͣm refert᷑ ad naturȩ ꝓpͥe¬
tatẽ. ut heretici uolunt: s ad m̃tis arbi¬
triũ. Deniq infert᷑. Aut facite arborẽ bonã

Expanded text:
dicere poterat: Christi bonus odor sumus , recte dicere poterat: Christi bonus odor sumus , recte cyparissus appellatur, et myrtus. Meretrices et publicani praeveniunt Pharisaeos in regno Dei, et latro de cruce transit in paradisum . Ergo illud quod in Evangelio dicitur: Non potest arbor bona facere fructus malos , nequaquam refertur ad naturae proprietatem, ut haeretici volunt, sed ad mentis arbitrium. Denique infertur: Aut
Abbreviated transcription (Latin):
hebreo scribit᷑ nemsus: qͣm aquila
n theodotio cõni ⁊añ. int̃pretati st̃.
est autẽ cõnizañ. herba uilissima. &
amara odorisq pessimi. Ubi autẽ
urticã. Ut eũq se habeat nominũ¬
ꝓpͥetas hoc dicendum ẽ. qͦd mala u̾¬
tantur in bona. & ꝓ uiciis nascantur
uirtutes. id ẽ ꝓ iniquitate iusticia. ꝓ
temeritate fortitudo. ꝓ luxuria tẽm¬
ꝑantia. ꝓ stulticia prudentia. demus
exempla maiors. Matheus & racheus
stirpes inutiles. & cõnira amari saporis.
& odoris tet̾rimi: dicentes. cõputrue¬
rt̃ & corruptȩ st̃ cicatrices mee a fa¬
cie insipientiȩ meȩ. Isti in apłos repen¬
te mutati. facti sunt cyparissus.
abies. & mirtus: odoris optimi ⁊ in
uaria oꝑa necessarii. Paulꝰ quoq ꝑse¬
cutor eccłiȩ. qͣndo audiebat a dño. Sau¬
le. saule. quid me ꝑsequeris. durum
ẽ tͥ contra stimulũ caleitrare: urtica
erat. habens ꝑsecutionis aculeos. Qͣndo
autẽ in toto orbe eugłm p̃dicauit.⁊ di

Expanded text:
NESUS : quem Aquila et Theodotio κονύζην interpretati sunt. Est autem κονύζη herba vilissima et amara, odorisque pessimi. Ubi autem urticam. Utcumque se habet nominurietas, hoc dicendum est, quod mala vertantur in bona, et pro vitiis nascantur virtutes, id est, pro iniquitate, justitia; pro temeritate, fortitudo; pro luxuria, temperantia; pro stultitia, prudentia. Demus exempla majorum: Matthaeus et Zachaeus stirpes inutiles, et κονύζη amari saporis, et odoris teterrimi, dicentes: Computruerunt et corruptae sunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae . Isti in Apostolos repente mutati, facti sunt cyparissus, et abies, et myrtus, odoris optimi, et in varia opera necessarii. Paulus quoque persecutor Ecclesiae, quando audiebat a Domino: Saule, Saule, quid me persequeris? Durum est contra stimulum calcitrare , urtica erat, habens persecutionis aculeos. Quando autem in toto orbe Evangelium praedicavit, et
Abbreviated transcription (Latin):
ut stulti putant sic fila deducta sunt. non
fortunȩ cucurrit rota s d̾i iuidicio. & ipsius
uoluntate ꝑfectum est: qui suꝑbis resistit.
& humilib dat gr̃am. Ꝙ admonet arrogan¬
des conditionis suȩ: ut discant potentiam
eiꝰ ꝑmiseriã. cuiꝰ clem̃tiam ꝑbeneficia sentire
noluerunt. Transi terrã tuã quasi flum̃.
filia maris. Non est cingulum ultra tibi.
Sicut inquit fluuius siue ut inhebraico sig¬
nificantius haberet᷑. riuulus. hoc enĩ dicit᷑
iõr. facili tͣnsit᷑ pede: ita et tu t̾ram tuam
in captiuitate ducta tͣnsibis. & filia maris:
uł quia insula ẽ. uł qͥa supͣ de ea scriptũ est.
dixit mare. fortitudo maris. ñ parturiui
et ñ peꝑi. Qdq infert. ñ est cingulũ ultra
tibi: quẽ sensum habeat aꝑtius sĩmachꝰ
docet. Non poteris ultra te reficere: idest
ñ habebis uires. nec accinctos ad pugnan¬
dum lumbos. ut possis aduersariis con¬
traire. Manũ suam extendit suꝑ mare:

Expanded text:
ut stulti putant, sic fila deducta sunt: non ut stulti putant, sic fila deducta sunt: non fortunae cucurrit rota, sed Dei judicio et ipsius voluntate perfectum est, qui superbis resistit, et humilibus dat gratiates conditionis suae, ut discant potentiam er miseriam, cujus clementiam per beneficia sentire noluerant. Transi terram tuam quasi flumen, filia maris: non est cingulum ultra tibi. Sicut, inquit, fluvius, sive ut in Hebraico significantius habet, rivulus, hoc enim dicitur IOR  , facile transitur pede: ita et tu terram tuam, in captivitatem ducta, transibis, o filia maris, vel quia insula es, vel quia supra de te scriptum est: Dixit mare fortitudo maris, non parturivi, et non peperi. Quodque infert, non est cingulum ultra tibi, quem sensum habeat, apertius Symmachus docet, non poteris ultra resistere, id est, non habebis vires, nec accinctos ad pugnandum lumbos tuos, ut possis adversariis contraire. Manum suam extendit super mare,
Abbreviated transcription (Latin):
dum. Sos dicit qͥ in urbe remanserant:
qd captiui ducti sunt inbabylonẽ. Q uis
cogitauit hoc suꝑ tyrum qͦndam corona¬
tam: Rursum lege iezechiel: et qͣntȩ gle
tyrus fuerit. ex pͥncipis eiꝰ lam̃tatione cog¬
nosces. Coronatam uocat: qͦd sicut rex
inter plurimã hominũ multitudinem.
ornatũ diademate gerit caput: ita tyrꝰ
excelsa opib auroq et gemmnis. & serico
ac purpura nitens. regina sit cunctis gen¬
tib estimata. Cuiꝰ negotiatores pͥncipes:
institores eiꝰ incliti t̾rȩ. Miram᷑ legatum
pẏrri qͦndam dixisse de urbe romana: uidi
ciuitatẽ regum. Ecce multo ante illa tẽpo¬
ra. negotiatores & institores tyri. pͥncipes &
incliti describunt᷑: ut ꝑ hoc ostendatur
opulentiȩ magnitudo. cũ negotiator tyri
alteriꝰ urbis esse rex possit. Dñs exerci
tuum cogitauit hoc ut detraheret suꝑbiã
om̃is głȩ: et ad ignominiã deduceret uni¬
dixerat. qͥs cogitauit hoc supͣ tyrum qͦndã
coronatã: nunc ipse respondit. Non fatoꝵs

Expanded text:
cit, qui in urbe remanserant, et captivi ducti sunt in Babylonem. Quis cogitavit hoc super Tyrum quondam coronatam? Rursum lege Ezechiel , et quantae gloriae Tyrus fuerit, ex principis ejus lamentatione cognosces. Coronatam vocat eam, quod sicut rex inter plurimam hominum multitudinem ornatum diademate erigit caput: ita Tyrus fulgens et excelsa opibus, auroque et gemmis et serico ac purpura nitens, regina sit in cunctis gentibus aestimata. Cujus negotiatores principes, institores ejus inclyti terrae. Miramur legatum Pyrrhi quondam dixisse de urbe Romana, Vidi civitatem regum. Ecce multo ante illa tempora negotiatores et institores Tyri, principes et inclyti describuntur: ut per haec ostendatur opulentiae magnitudo, cum negotiator Tyri alterius verbis esse rex possit. Dominus exetuum cogitauit hoc, ut detraheret superbiam omnis glorię et ad ignominiam deduceret unidixerat: Quis cogitavit hoc super Tyrum quondam coronatam? Nunc ipse respondit: non fatorum,
Abbreviated transcription (Latin):
positũ recognosco. & in damasci cȩt̾isq ui
dubito: ita & inuisione tyri quȩ extrema
est. xp̃ianȩ felicitatis tempꝰ interp̃tor: qđ
post quã edificata ẽ & recepit pͥstinũ statũ.
& om̃is negociator. in antiquã consuetudi¬
nẽ portũ eius ingressus ẽͥ mercimonia &
mũs opes omnium.
qđ ñ reponant᷑
nec thesaurizent᷑. s dentur his qͥ habitant
corã dño: qͥ seruientes altari. participantur
cũ altari. Ministrant autẽ tyrii ñ ad diui¬
tias. nec ad cumulandas sacerdotũ opes. sed
uictui necessaria suppeditanda: ut uxta apo¬
stolũ habentes uictũ atq uestitũ. his conten¬
ti sint. & nota qđ ñ dixerit negotiationes
qui seruierint ei. Sic enim & dñs constituit:
ut qͥ eugłium p̃dicant. uiuant de eugłio.¬

Expanded text:
positum recognosco, et in Damasci caeterisque vpositum recognosco, et in Damasci caeterisque vdubito: ita et in visione Tyri, quae extrema est, christianae felicitatis tempus interpretor: quod postquam aedificata est, et recepit pristinum statum, et omnis negotiator in antiquam consuetudinem, portum ejus ingressus est, et mercimonia, et mus opes omnium, quod non reponantur, nec thesaurizentur, sed dentur his qui habitant coram Domino, qui servientes altari participant cum altari . Ministrant autem Tyrii non ad divitias, nec ad cumulandas sacerdotum opes, sed ad victus necessaria suppetenda: ut, juxta Apostolum, habentes victum atque vestitum, his contenti simus . Et nota quod non dixerit negotiationes, qui serviunt ei. Sic enim et Dominus constituit, ut qui Evangelium praedicant, vi
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc scđm hystoriam necdum facta com¬
ꝑimus: nisi forte putandum ẽ qđ post
edificationẽ iherłm & restaurationẽ tẏri.
amicȩ int̾ se fuerint ciuitates. & ad tem¬
plum dĩ crebro tyrii dona transmiser itłͤ
sicut in erdra legĩmus. qđ tyrios qͥ pisces
uendebant in salbo abegerit & introi¬
re urbem non ꝑmiserit: atq ex uno
mercimonio etiã de cȩt̾is estimandũ sit.
Iudȩi cassa in futurũ uota deferunt: pꝰ
antixp̃m inmille annis hȩc explenda
memorantes. Nec mirũ si ista confingãt
quispreta ueritate xp̃i. organũ diaboli
antiẽp̃m recepturi sunt: cũ etiam
xp̃iani iudaitantes. de mille annors
beatitudine hȩc dicta contendant.
Ego autẽ qͦmodo inuisione babyloĩs
sub typo eu̾sionis eiꝰ consũmationis tempꝰ
intelligo. et in egypto destructis ydolis al¬
tare dñi collocatum ad xp̃i tempꝰ refero. &
in uisione moab thronũ saluatoris in t̾ra eiꝰ

Expanded text:
Haec secundum historiam, necdum facta comHaec secundum historiam, necdum facta comperimus, nisi forte putandum est, quod post aedificationem Jerusalem, et instaurationem Tyri, amicae inter se fuerint civitates, et ad templum Dei crebro Tyri dona transmiserint: sicut et in Ezra legimus , quod Tyrios qui pisces vendebant, in sabbato abegerit, et introire urbem non permiserit: atque ex uno mercimonio, etiam de caeteris aestimandum sit. Judaei cassa in futurum vota differunt, post Antichristum in mille annis haec explenda memorantes. Nec mirum si ista confingant, qui spreta veritate Christi, organum diaboli Antichristum recepturi sunt, cum etiam Christiani judaizantes, de mille annorum beatitudine haec dicta contendant. Ego autem quomodo in visione Babylonis sub typo eversionis ejus, 233 consummationis tempus intelligo, et in Aegypto destructis idolis altare Domini collocatum, ad Christi tempus refero, et in visione Moab, thronum Salvatoris in terra ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tis squalentẽ sordib amatores pͥstini contẽp¬
serunt: assume nunc cytharã. congemi¬
na carmina: circui ciuitatemplange lupa¬
nar pͥstinum. & antiqͥ erroris uestigia la¬
crimis laua: ut possis di in te miscd̾iam
ꝓuocare. Et erit post septuaginta annos
uisitabit dñs tẏrum. et reducet eam ad
merces suas: &̃ rursum fornicabit  cũ uni¬
uersis regnis terrȩ suꝑ faciem derrȩ. Hȩc
omĩa iuxta hystoriã impleta ee̾ consonis
grecoꝵ & phenicũ litteris indicatur: qđ
post .lxx. annos restaurata. & ad potentiã
pͥstinam sit reu̾sa. & negotiatio uniu̾sarũ
gentiũ fuerit. quȩ ego puto fornicatio
toto orbe concurrens. pulchritudinem
urbis quasi meretricis impleuerit. Et
erunt negotiationes eiꝰ et merces eiꝰ scifi¬
catȩ dño. Non condentur neq reponen¬
tur: quia his qͥ habitauerint coram do¬
mino. erit negotiatio eiꝰ. ut manducent
insaturitatẽ. & uestiant᷑ usq ad uetustatẽ.

Expanded text:
tis squalentem sordibus, amatores pristini contemptis squalentem sordibus, amatores pristini contempserunt, assume nunc citharam, congemina carmina, circumi civitatem, plange lupanar pristinum, et antiqui erroris vestigia lacrymis lava, ut possis Dei in te misericordiam provocare. Et erit, post septuaginta annos visitabit Dominus Tyrum, et reducet eam ad merces suas, et rursum fornicabitur cum universis regnis terrae super faciem terrae. Haec omnia juxta historiam expleta esse, consonis Graecorum, et Phoenicum litteris indicatur, quod post LXX annos instaurata, ad potentiam pristinam sit reversa, et negotiatio universarum gentium fuerit, quas ego puto fornicationtoto orbe concurrens, pulchritudinem urbis quasi meretricis impleverit. Et erit negotiatio ejus, et merces ejus sanctificatae Domino: non condentur, neque reponentur. Quia his qui habitaverint coram Domino, erit negotiatio ejus, ut manducent in saturitate, et vestiantur usque ad vetustatem.
Abbreviated transcription (Latin):
et colonia ur̃a. deleta ẽ. Simulq consi¬
dera. qͦmͦ laudauerit chaldeos. Non
dixit. talis popłs ultra ñ erit: potenti¬
us quippe et durius est regnum roma¬
noꝵ: sed antea ñ fuit. Qui pͥora nega¬
uit: concessit sequentia. Et erit in
die illa. in obliuione eris õtyre .lxx. an
nis: sicut dies regis unus. Abhoc loco
usq ad finẽ huuis ꝓphetiȩ tyro ꝓsꝑa
nuntiantur: qđ debeat agere penitentiã.
tyri subuersio maneat: ut cuius ruinis
insultabat. et ruinarũ eius tempꝰ imite¬
tur. Septuaginta annos autẽ unius
regis. multi putant nabugo donosor.
dici quib regnũ gentis syriȩͦ in iherłm ꝑ
manserit. Alii gen̾aliter ꝓnuntiatũ: qđ
qui longum regnandi tempus habue
tricis. Sume cytharam: circui ciuitatẽ
meretrix obliuioni tradita. Bene cane:
frequenta canticũ: ut memoria tui sit.
Quia cum plurimis gentib fornicata es.
et desolatam te nudamq et captiuita¬

Expanded text:
et colonia vestra deleta est. Simulque consiet colonia vestra deleta est. Simulque considera, quomodo laudaverit Chaldaeos. Non dixit, talis populus ultra non erit: potentius quippe, et durius regnum est Romanorum; sed, ante non fuit. Qui priora negavit, concessit sequentia. Et erit in die illa, in oblivione eris, o Tyre, septuaginta annis, sicut dies regis unius. Ab hoc loco usque in finem hujus prophetiae, Tyro prospera nuntiantur, quod debeat agere poenitentiam, Tyri subversio maneat: ut cujus ruinis insultabat, et ruinarum ejus tempus imitetur. Septuaginta autem annos unius regis, multi putant Nabuchodonosor dici, quibus regnum gentis Assyriae in Jerusalem permanserit. Alii generaliter pronuntiatum, quod qui longum regnandi tempus habuertricis. Sume citharam, circumi civitatem, meretrix oblivioni tradita, bene cane, frequenta canticum, ut memoria tui sit. Quia cum plurimis gentibus fornicata es, et desolatam te nudamque et captivita
Abbreviated transcription (Latin):
eam. In captiuitatẽ tradixerunt robu¬
stos eius: suffoderunt domos eiꝰ posue¬
runt eam inriunã. Ululate naues ma¬
ris: qͥa deuastata ẽ fortitudo ur̃a. Qa
supͣ dixerat. ducent eam pedes sui longe
ad ꝑegrinandũ. et iterũ. transi terram
tuam quasi flumen. duplexq fuit po¬
pulus tẏri. eoꝵ qͥ fugerant & tͣnsfretaue¬
rant in cethim. et eoꝵs qͥ in urbe reman¬
serant: ad utrũq loquitur. De his qui
fugerant. supͣ ait. In cechim consurgens
tͣnsfreta: ibi qͦq non erit requies tͥ. De
his qui remanserant & ducti sunt in cap¬
tiuitatẽ: ecce inqͥt accolȩ t̾rȩ chaldeoꝵ.
cuiꝰ potentiã nulli ante habuerunt.
& quȩ ab assyrio fundata ẽ traduxer̃t
robustos tyri: suffoderunt ñ solũ mu¬
ros. s cuncta habitacła ciuitatis. posue¬
runtq eam in ruinã. Quia gͥ alii fuge¬
runt. alii capti sunt: ululat̾e naues
maris. uł carchaginis. Negotiatio enĩ

Expanded text:
eam in captivitatem, traduxerunt robueam in captivitatem, traduxerunt robustos ejus, suffoderunt domos illius, posuerunt eam in ruinam. Ululate, naves maris, quia devastata est fortitudo vestra. Quia supra dixerat: Ducent eam pedes sui longe ad peregrinandum: et iterum, Transi terram tuam quasi flumen, duplexque fuit populus Tyri, eorum qui fugerant, et transfretaverant in Cethim, et eorum qui in urbe remanserant, ad utrumque loquitur. De his qui fugerant, supra ait: In Cethim consurgens transfreta, ibi quoque non erit requies tibi. De his qui remanserant, et ducti sunt in captivitatem: Ecce, inquit, accolae terrae Chaldaeorum, cujus potentiam nulli populi ante habuerunt, et quae ab Assyrio fundata est, transduxerunt robustos Tyri. Suffoderunt non solum muros, sed et cuncta habitacula civitatis, posueruntque eam in ruinam. Quia igitur alii fugerunt, alii capti sunt, ululate, naves, vel maris, vel Carthaginis; negotiatio enim,