comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uina pocestate subnixum.ẽut
pacientis conditio: sed nascencis ar¬
bitrium: Qui sic homo Natꝰ est.
ut uolebat et poterat: Siueritatem
quęris naturae humanȩ: cognosce ma¬
teriam:. Si rationem scrutaris ori¬
guus: uirtutẽ confitere diuinam
nra auferre non ꝑpeci.. Nec subcũ¬
bere uitus: sed mederi Uenit ut om¬
uẽ languorem corruptionis: et uni¬
uersa ulcera sordentium curaret a¬
nimarũ Propter qđ oportuit ut no-¬
uo Nasceret᷑ ordine: qui nouã in pol¬
lutae sinceritatis gram humanis
corꝑibꝰ in ferebat. Oporcuit ut pri-¬
ma genitricis integritatẽ nascens
incorruptio custo dir&: et conplacitũ
sibi claustrũ pudoris et scĩtatis ospi-¬
cium uirtus diuini spiritꝰ in fusa
seruant quȩ statuerat deiecta erigere:
confracta solidare: et superandis car-¬
nis in lecebris: multiplicatã pudia¬
cie donare uirtutẽ. Ut uirginitas
quȩ inaliinon poterat salua esse ge-¬
nerando: fieret et in aliis imitabilis

Expanded text:
vina potestate subnixum est, vina potestate subnixum est, parientis conditio, sed nascentis arbitrium, qui sic homo natus est, ut volebat et poterat. Si veritatem quaeris naturae, humanam cognosce materiam; si rationem scrutaris originis, virtutem confitere divinam. nostra auferre, non perpeti; nec succumbere vitiis, sed mederi. Venit ut omnem languorem corruptionis et universa ulcera sordentium curaret animarum: propter quod oportuit ut novo nasceretur ordine, qui novam impollutae sinceritatis gratiam humanis corporibus inferebat. Oportuit enim ut primam genitricis virginitatem nascentis incorruptio custodiret, et complacitum sibi claustrum pudoris, et sanctitatis hospitium, divini Spiritus virtus infusa servaret, qui statuerat dejecta erigere, confracta solidare, et superandis carnis illecebris multiplicatam pudicitiae donare virtutem: ut virginitas, quae in aliis non poterat salva esse generando, fieret et in aliis imitabilis
Abbreviated transcription (Latin):
dens. & apaterna gła Non recedens.
Nouo ordine: Noua natiuitate gene¬
ratus:. Nouo ordine: quia in uisibi¬
lis in suis uisibilis .ẽ. factus in nos¬
tris. In comprȩhen sibilis : uoluit cõ-¬
prehendi. Ante tempora manens:
esse crepit extempore. Unuersi¬
tatis. dñs : seruilem formã obum¬
brata maiestatis sude dignitate
suscepit: In passibilis deus: non de-¬
dignatus. est homo. esse passibilis.
⁊ in mortalis mortis legibꝰ fubiace-¬
re. Noua autem Natiuitate ge.¬
neratus. ẽ. Concepeꝰ auirgine fiatꝰ
exuirgine sine paternȩ carius con¬
cupiscentia: sine maternae in cegri¬
tatis in uiria. Quia futurum homi¬
nui saluatorem talis orcus decebat.
qui & inse haberet humanȩ fubstar¬
tie noturã: et humanȩ carnis inqͥ¬
namenta nescir&. Audtor enim deo
in carne nascenti deus. ẽ. testante
archangelo ad beatam mariam: qa
ascissimi obumbrabit cibi. ¶deoqꝙ
filius dei Origo dissimilis sod natu¬
Nle consimilis humano usu etcon¬

Expanded text:
s, novo ordine, nova nativitate generatus. Novo ordine, quia invisibilis in suis, visibilis est factus in nostris. Incomprehensibilis, voluit comprehendi. Ante teesse cepit ex tempore; universitatis Dominus servilem formam, obumbrata majestatis suae dignitate, suscepit; impassibilis Deus non dedignatus est homo esse passibilis, et immortalis mortis legibus subjacere. Nova autem nativitate genitus est, conceptus a Virgine, natus ex Virgine, sine paternae carnis concupiscentia, 69 sine maternae integritatis injuria: quia futurum hominum Salvatorem talis ortus decebat, qui et in se haberet humanae substantiae naturam, et humanae carnis inquinamenta nesciret. Auctor enim Deo in carne nascenti Deus est, testante archangelo ad beatam Virginem MaAltissimi obumbrabit tibi; ideoque Filius Dei . Origo dissimilis, sed natura consimilis; humano usu et con
Abbreviated transcription (Latin):
lis suis quoddã depreua ricatoris
consorcio in uenisse solatium. Dm̃
quoq iuste se ueritatis exxigente ra-¬
tione erga hominẽ. quã uitanto ho¬
nore condiderat. antiquã mutasse sen-¬
tentiam. Opus fuit secreti dispensa¬
tione consilii ut in cõmutabilis de¬
us cuiꝰ uoluntas non potest sua be¬
nignitate priuari pͥietatis suȩ dis¬
positionem sacramento occultiore
complere: & homo di abolicae iniqͥta¬
tis uersutia. coactus inculpã cont̾
dei ꝓpositũ non periret. Adueni

Expanded text:
lis suis quoddam de praevaricatoris lis suis quoddam de praevaricatoris consortio invenisse solatium; 68 Deum quoque, justae severitatis exigente ratione, erga hominem, quem in tanto honore condiderat, antiquam mutasse sententiam: opus fuit, dilectissimi, secreti dispensatione consilii, ut incommutabilis Deus, cujus voluntas non potest sua benignitate privari, primam pietatis suae dispositionem sacramento occultiore compleret, et homo diabolicae iniquitatis versutia actus in culpam, contra Dei propositum non periret. CAP. I
Abbreviated transcription (Latin):
cunditate lȩcem᷑. quia inluxit dies
redẽptionis nrãe pͣparationis antiq
felicitatis ecerne Reparat᷑ enĩ nobis
salutis nrãe annua reuolutione sacra¬
mentũ. abmitio ꝓmissũ : in fine reditũ
sine fine mansurum: In quo dignũ
nũ adorare misterium: ut qđ magno
dei munere agitur: magnis aeccłie
gaudiis cȩlebretur. Di enĩ omp̃s
et clemens cuiꝰ natura bonitas. cuius
uoluntas potentia: cuiꝰ opus miscđia
est: statim ut nos diabolica ma li-¬
gnitas ueneno suae mortificauit in¬
uidiȩ : prȩdestinata renouandi mor¬
talibꝰ pietatis suçe remedia inter ip-¬
sa mundi primordia p̾ signauit.
Denuntians serpenti futurũ semen mu¬
lieris. qđ noxii capitis elationem
Qui Natꝰ ex iurgine uiolatorem hu¬
mane ꝓpaginis in corrupta natiui¬
tate dampnarce. Nam quia głaba¬
t᷑ diabolꝰ hominẽ sua fraude decep-¬
tum : diuinis caruisse muneribꝰ: et
in moitalitatis dote nudatum mor
tis subisse sententiã. Sequȩ in ma-¬

Expanded text:
nobis dies redemptionis novae, praeparationis antiquae, felicitatis aeternae. Reparatur enim nobis salutis nostrae annua revolutione sacramentum, ab initio promissum, in fine redditum, sine fine mansurum. In quo dignum num adorare mysterium, ut quod magno Dei munere agitur, magnis Ecclesiae gaudiis celebretur. Deus enim omnipotens et clemens, cujus natura bonitas, cujus voluntas potentia, cujus opus misericordia est, statim ut nos diabolica malignitas veneno suae mortificavit invidiae, praeparata renovandis mortalibus suae pietatis remedia inter ipsa mundi primordia praesignavit; denuntians serpenti futurum semen mulieris quod noxii capitis elationem qui natus ex Virgine violatorem humanae propaginis incorrupta nativitate damnaret. Nam quia gloriabatur diabolus, hominem sua fraude deceptum divinis caruisse muneribus, et immortalitatis dote nudatum duram mortis subiisse sententiam, seque in ma
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃. nichil castum. ẽ. nichil uiuum:
ustus enim ex fide uiuit: Quã quia
diabolo decipiente ꝑ diderit. iuuens
mnortuus .ẽ. quia sicut ꝑ fidem iustitia.
it aeciã ꝑ fidem uera uita obtinecur
aecerna. Dicente dño saluatore: Haec
.ẽ. autem uita aeterna ut cognoscant
te solũ uerum dm̃: & quẽ misisti iħm

Expanded text:
sanctum, nihil castum est, nihil vivum: sanctum, nihil castum est, nihil vivum: justus enim ex fide vivit ; quam qui diabolo decipiente perdiderit, vivens mortuus est, quia sicut per fidem justitia, ita etiam per fidem veram vita obtinetur aeterna, dicente Domino Salvatore: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
contigerit. id omnino mortiferum &
diabolicum uidicate. Non uos sedu-¬
cant deceptoris arcibꝰ ficta & simulata
ieuinia: quae nõ ad purificationẽ sed
e adꝑdictionẽ ꝓficiunt animarum
peciem qͥdẽ sibi piecatis et castitatis ad¬
sumunt: sedhoc loco actuum suoꝵs
obscena circum tegunt Etdeꝓ pham
cordis penetrabilibus iacula quibꝰ si¬
plices uulnerentur emittunt Ut sicut
ait ꝓpheca: sagittent inobscuro rectos
corde: Magnũ prȩsidium. ẽ. fides in¬
tegra: fides uera. in qua nec augeri ab.
ullo quicquã nec minui potest Quia
msi una .ẽ. fides nõ. est. Dicente be¬
ato apło. U̾nus ds̃ una sides: unum
baptisma Unus ds̃ et pater omĩum
qͥ suꝑ om̃s et suꝑ omĩa & in om̃ĩbus
nobis Huic unitati dilectissimi incon¬
cussis mentibꝰ inherere et in hanc om¬
nẽ sectamini scĩtatẽ. In hac p̾ceptis
añ deseruite quia sine fide in possi¬
bile ẽ placere deo Et nichi sine illa

Expanded text:
contigerit, id omnino mortiferum et contigerit, id omnino mortiferum et diabolicum judicate. Non vos seducant deceptoriis artibus ficta et simulata jejunia, quae non ad purificationem, sed ad perditionem 82 proficiunt animarum. Speciem quidem sibi pietatis et castitatis assumunt, sed hoc dolo actuum suorum obscena circumtegunt, et de profani cordis penetralibus jacula quibus simplices vulnerentur emittunt: ut, sicut ait propheta, sagittent in obscuro rectos corde . Magnum praesidium est fides integra, fides vera, in qua nec augeri ab ullo quidquam, nec minui potest: quia nisi una est, fides non est, dicente Apostolo: Unus Dominus, una fides, unum baptisma; unus Deus et Pater omnium, qui super omnes, et per omnia, et in omnibus nobis . Huic unitati, dilectissimi, inconcussis mentibus inhaerete, et in hac omnem sectamini sanctitatem , in hac praeceptis Domini deservite, quia sine fide impossibile est placere Deo , et nihil sine illa
Abbreviated transcription (Latin):
quia uicẽ enis ex pleuerit ipsa di-¬
uinitas.. Hoc modo si omnes quos
catholica fides anathemat retrac̾¬
tent᷑ errores in aliis atq aliis quid¬
dã inuenit᷑: qđ damnabilius possit
ab iungi. In manicheoꝵ autẽ sceles¬
cissime dogmate prossus nichil. est
qđ ex ulla parte possit tolerabili iu
dignius quã beati apłi pecri acdlo¬
quor uerbis. genus electum regale sac.¬
docium gens scã et populus ad quisiti¬
onis. aedificati suꝑ in iuolabilẽ pecrã¬
susceptionem nrae carnis in serti. ꝑ¬
manete stabiles. In ea fide quã con¬
fessi estis. coram multis testibꝰ.: & inqͣ
renati. ꝑ aquã et spiñ et scm̃ acce-¬
pistis crisma salutis et signaculum
uitae aec̾ne:. Siqͥs autem uobis aliud
ad nuntiauerit p̃ter id qđ didicistis:
anathema sitz. Nolite impias fabu¬
las p̃ponere lucidissime ueritati
Et quic ꝗd contra regulã catholici. et
apłici simboli aut legere aut audire

Expanded text:
quia vicem ejus expleverit ipsa Divquia vicem ejus expleverit ipsa Divinitas. Hoc modo si omnes quos catholica fides anathematizavit retractentur errores, in aliis atque aliis quiddam invenitur quod a damnabilibus possit abjungi. In Manichaeorum autem scelestissimo dogmate prorsus nihil est quod ex ulla parte possit tolerabile juddignius quam beati Petri apostoli alloquor verbis, genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis , aedificati super inviolabilem petrasusceptionem nostrae carnis inserti, permanete stabiles in ea fide quam confessi estis coram multis testibus, et in qua renati per aquam et Spiritum sanctum, accepistis chrisma salutis et signaculum vitae aeternae. Si quis autem vobis aliud annuntiaverit praeter id quod didicistis, anathema sit. Nolite impias fabulas praeponere lucidissimae veritati, et quidquid contra regulam catholici et apostolici symboli aut legere, aut audire
Abbreviated transcription (Latin):
n sit. Arrius dei filium mino¬
atri. & creaturam esse defimens.: et
ab eodẽ inter omĩa creatum putans.
tatem quam intrinitatis unitatẽ non
uidit. in patris essentia non negauit:
Macedonius alumine ueritatis alienus:
diuinitatẽ scĩ sp̃s non recipit: sed in
patre et filio unã potentiã eadẽ confes.¬
sus. ẽ. esse naturã. Sabellius iexplica¬
bilis errore confususus: unitatẽ subs-¬
tantiae in patre et filio & spũ scõ & in¬
separabilem sentiens quod aeqͥ litatem
tribuere debuit singularitate dedit.
Et cum uerã trnitatem intelligere nõ
ualeret: unã atq eandẽ credidit sub
typici appellatione ꝑ sonã. Fotinus
mente cecitate deceptꝰ: in xp̃o uerũ¬
& nraẽ substantiae confessus. ẽ. ho.¬
minem: sed eundẽ deum dedeo an-¬
te omĩa scła genitũ. eẽ. non credidit
Apollinaris fidei solidate pͥuatus: si¬
lium dei ita uerã humanae carnis
credidit suscepisse naturam : ut in
illa carnali diceret animũ nõ fuisse

Expanded text:
est. Arius Dei Filium minorem Patre et creaturam esse definiens, et ab eodem inter omnia creatum putans Spem Deitatem, quam in Trinitatis unitate non vidit, in Patris essentia non negavit. Macedonius a lumine veritatis alienus, divinitatem sancti Spiritus non recepit, sed in Patre et Filio unam potentiam, et eamdem confessus est esse naturam. Sabellius inexplicabili errore confusus, unitatem substantiae in Patre, et Filio, et Spiritu sancto inseparabilem sentiens, quod aequalitati tribuere debuit, singularitati dedit. Et cum veram Trinitatem intelligere non valeret, unam eamdemque credidit sub triplici appellatione personam. Photinus mentis caecitate deceptus, in Christo verum et substantiae nostrae confessus est hominem, sed eumdem Deum de Deo ante omnia saecula genitum esse non credidit. Apollinaris, fidei soliditate privatus, Filium Dei ita veram humanae carnis credidit suscepisse naturam, ut in illa carne diceret animam non fuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
tantiae ut humani seminis cessante
contagio: nouo homini & puritas essec
et ueritas Non gͦ inxxp̃o exute-¬
ro Uirginis genito quia nattuitas
.ẽ. mirabilis: ideo nr̃i. est natura dis-¬
similis.. Qui enĩ uerꝰ deus: idem
t̾ione deitatis. Quae sic potentiam
suam bonitatemq moderata. ẽ ut
nr̃a suscipiendo ꝓueheret et sua cõ-¬
municando nõ ꝑ deret. In hac natiui-¬

Expanded text:
tantiae, ut humani seminis cessante tantiae, ut humani seminis cessante contagio, novo homini et puritas inesset et veritas. Non ergo in Christo ex utero virginis genito, quia nativitas est mirabilis, ideo nostri est natura dissimilis. Qui enim verus est Deus, idem tione Deitatis: quae sic potentiam suum bonitatemque moderata est, ut et nostra suscipiendo proveheret, et sua communicando non perderet. In hac nativi
Abbreviated transcription (Latin):
sufflationẽ creantis animatꝰ. est: ut
adimaginẽ et simlitudinẽ auctoris sui
uiuens forinam bonitatis dei atq uis-¬
titiae in splendore imitacionis tam¬
quã in speculi itore seruaret: quã
naturae suae speciosissimã dignita-¬
tem si ꝑ obseruantiã legis datȩ ꝑ-¬
scueranter excoleret. ipsam illam
t̾reni corporis qualitatem ad celestem
głam mens incorrupta ꝑ duceret.
S ed qi inuido deceptori temere eaq ĩ¬
feliciter credidit. et suꝑbiae consiliis
ad quiescens: repositum honoris augm̃¬
tum occupari maluit quã mereri
Non solum ale. sed acciam uniũsa in
illo posteritas eiꝰ audiuit. Terra es
et interrã ibis. Qualis ergo terrenus.
tales et terreni. Et nemo in mortalis.
omp̃s filius dei omĩa implens omĩa
continens: aeqͣlis ꝑ omĩa patri: et na-
mortalum. Plecta sibi matrem quã fe-¬
cerat quȩ salua integritate uirginea:
corporea tantũ essec ministra subs-¬

Expanded text:
sufflationem creantis animatus est , ut sufflationem creantis animatus est , ut ad imaginem et similitudinem auctoris sui vivens, formam Dei bonitatis atque justitiae in splendore imitationis tamquam in speculi nitore servaret. Quam naturae suae speciosissimam dignitatem si per observantiam legis datae perseveranter excoleret, ipsam illam terreni corporis qualitatem ad coelestem gloriam mens incorrupta perduceret. Sed quia invido deceptori temere atque infeliciter credidit , et superbiae consiliis acquiescens, repositum honoris augmentum occupare maluit quam mereri, non solum ille homo, sed etiam universa in illo posteritas ejus audivit: Terra es, et in terram ibis . Qualis ergo terrenus, tales et terreni ; et nemo immortalis, omnipotens Filius Dei, omnia implens, omnia continens, aequalis per omnia Patri, et in mortalium; electa sibi matre, quam fecerat: quae salva integritate virginea, corporeae esset tantum ministra subs
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo in itero accipiet et pari&
filium. & uocabunt nom̃ eius emmanu¬
he. qd. est interp̃tatum nobiscũ deus
Etiterum. Exi& uirga deradice iesse:
et flos deradice eiꝰ ascendet. In qua uir¬
se stirpe ꝓgenita: et spũ scõ foecundata
da credentium: & murabilia eiꝰ confite¬
ant᷑ filii hominum. Qĩ in hac prȩci¬
pue dei oꝑe humilitas nr̃a cognoscit:
quanto eam siuuis conditor aestimaret.
qui cũ origini humanae multũ dederit
qđ nos ad imaginem suã fecerit: repa-¬
rationis nrae longe ampliꝰ tribuit cũ
m̃ mirũ. est hominẽ addiuina ꝓfice¬
re quã dm̃ ad humana descendere
la forma sapientiae acaptiuitate diabo¬
li et a ꝓfundo aecernae mortis erueret.
Condemptiatio enĩ ex uno in om̃s cũ
peccato transiens ꝑmaneret & lȩcali uul¬
neri lab̾e facta natura nullum remedi-¬
ũ repperiret. quia conditionem suam
siuis uiribꝰ mutare non posset. Pri¬
mꝰ namq homo carnis substantiam
accepit deterra: & rationali spũ ꝑ in¬

Expanded text:
 in utero accipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel: quod interpretatur, Nobiscum Deus . Et iterum: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . In qua virstirpe progenita, et Spiritu sancto fecundata,da credentium, et mirabilia ejus confiteantur filii hominum: quoniam in hoc praecipue Dei opere humilitas nostra cognoscit, quanti eam suus conditor aestimarit. Qui cum origini humanae multum dederit, quod nos ad imaginem suam fecit, reparationi nostrae longe amplius tribuit, cum en mirum est hominem ad divina proficere, quam Deum ad humana descendere. la forma sapientiae a captivitate diaboli et a profundo aeternae mortis erueret. Condemnatio enim ex uno in omnes cum peccato transiens permaneret, et lethali vulnere tabefacta natura nullum remedium reperiret, quia conditionem suam suis viribus mutare non posset. Primus namque homo carnis substantiam accepit e terra, et rationali spiritu per in
Abbreviated transcription (Latin):
firmati: qđ facdum credimꝰ adoramus
Acce dentibꝰ ad eruditionẽ nrãm ꝓphe¬
ticis instrumentis: ut nullo modo habe¬
amus ambiguum: qđ tantis oraculis sci
dñs ait. Insemine tuo benedicentur
om̃s gentes. Hinc dauid ꝓmissionẽ
dei ꝓphecico: sp̃u canit dicens lurauit

Expanded text:
firmat, quod factum credimus, adoramus; firmat, quod factum credimus, adoramus; accedentibus ad eruditionem nostram propheticis instrumentis, ut nullo modo habeamus ambiguum, quod tantis oraculis scimtinus Abrahae ait: In semine tuo benedicentur omnes gentes . Hinc David promissionem Dei prophetico spiritu canit dicens: Juravit
Abbreviated transcription (Latin):
SIMIDIUERSIS
Humano generis bonitas diui-
isoluit. et plurima ꝓudentiae
ac munera om̃ibꝰ retro scłis lem̃ter
inpertiit Sed in nouissimis temporibꝰ
omnẽ habundantiã solite benignita¬
tis excessit. quando in txp̃o ipsa ad pec-¬
catores mi scđ̃ia. Ipsa ad aerrantes ue-¬
ritas: ipsa amortuas uita descendit
Et ubum illũ coaet̾num & aequali geni¬
tori in unitate deitatis suae. Naturã
urãe humilitatis ad sumeret: et ds̃ de dõ
natus. id. ẽ aeciam homo dehomine nas-¬
ceretur:. Promissũ qͥdẽ hoc a constitutio-¬
ne mundi et multis sigiuficationibꝰ re-¬
rũ atq ũboꝵ semꝑ fuerat ꝓphecatũ:
Ded quantũ hominum portionẽ figurae
ille et misteria bumbrata saluarent.
nisi longua et occulta ꝓmissa aduen-¬
tu suo cxp̃e impler&:Et qđ tunc pau¬
cis credentibꝰ ꝓ fuit faciendũ. in nume-¬
ris iam fidelibꝰ ꝓdesse effectũ. Iã gͦ
nos nõ signis neq imaginibꝰ ad finem
ducit᷑: sed aeuuangelica hystoria con-¬

Expanded text:
simi, diversis humano generi bonitas divina consuluit, et plurima providentiae suae munera omnibus retro saeculis clementer impertiit; sed in novissimis temporibus omnem abundantiam solitae benignitatis excessit, quando in Christo, ipsa ad peccatores misericordia, ipsa ad errantes veritas, ipsa ad mortuos vita descendit: ut Verbum illud coaeternum et coaequale genitori in unitatem Deitatis suae naturam nostrae humilitatis assumeret, et Deus de Deo natus, idem etiam homo de homine nasceretur. Promissum quidem hoc a constitutione mundi, et multis significationibus rerum atque verborum semper fuerat prophetatum; sed quantam hominum portionem figurae illae et mysteria obumbrata salvarent! nisi longa et occulta promissa adventu suo Christus impleret; et quod tunc paucis credentibus profuit faciendum, innumeris jam fidelibus prodesset effectum. Jam ergo nos non signis neque imaginibus ad fidem deducimur, sed evangelica historia con
Abbreviated transcription (Latin):
pereundi Solus itaq inter filios ho-¬
minũ dñs cħ̾s innocens natus. quia so-¬
lus sine carnalis concupiscent̾iae pollu¬
tione conceptꝰ. factus. ẽ. homo nr̃i gene¬
ris ut nos diuinae naturae possemus
.eẽ. consortes. Originẽ quã sumpsit in
utero uirgius posuit in fonte baptis-¬
matis: dedit aquae qđ dedit matri.
Uircus enim altissimi & obumbratio
Sp̾̃s scĩ. quę fecit ut maria parare
saluatorem : eadẽ facit ut regener& un-¬
da credentẽ. Quid autẽ sanandis egris:
in luminandis cecis: uiuificandis mor¬
tius aptiꝰ fuit quã ut suꝑbiae uulne-¬
ra humilitatis remediis curarentua:
Adã precepta dei neglegens. patat
reddidit iustitiae libertatẽ Ille diabolo
obtemperans usq ad p̃uaricationẽ: meru¬
it ut inipso om̃s morirent᷑ Nic patri
obediens tisq ad crucẽ: fecit ut in ipso
omnes uiuificarentur Ille cupidus ho-¬
nores angłicae naturae suae ꝑdidit di-¬

Expanded text:
pereundi. Solus itaque inter filios hopereundi. Solus itaque inter filios hominum Dominus Jesus innocens natus est, quia solus sine carnalis concupiscentiae pollutione conceptus. Factus est homo nostri generis, ut nos divinae naturae possimus esse consortes. Originem quam sumpsit in utero virginis, posuit in fonte baptismatis; dedit aquae, quod dedit matri; virtus enim Altissimi et obumbratio Spiritus sancti , quae fecit ut Maria pareret Salvatorem, eadem facit ut regeneret unda credentem. Quid autem sanandis aegris, illuminandis caecis, vivificandis mortuis aptius fuit, quam ut superbiae vulnera humilitatis remediis curarentur? Adam praecepta Dei negligens, peccatreddidit justitiae libertatem. Ille diabolo obtemperans usque ad praevaricationem, meruit ut in ipso omnes morerentur; hic Patri obediens usque ad crucem, fecit ut in ipso omnes vivificarentur. Ille cupidus honoris angelici, naturae suae perdidit di
Abbreviated transcription (Latin):
mundi sapientia sua cecitas facta. ẽ:
nec potuer̾ ꝑ illã cognoscere am̃ Ad
cuius noticiam: nõ nisi in sapientia eiꝰ
accedit̾. Et ideo quia mundꝰ deuanitate
suoꝵ dogmatũ superbiebat: ineo cons¬
ticuit dominus saluandoꝵ fidẽ: quod
et indignũ uideret᷑ & stultũ. St defici-¬
entib omibꝰ opinionũ p̃sumptionibꝰ:
sola dei gratia reuelaret: qđ cõ prehende¬
re humana intelligentia nõ ualeret:
Agnoscat igitur catholica fides in humili-¬
tatem dnĩ głam suam. & desalutis suae
sacramentis gaudeat aeccłia quȩ corpus
ẽ. xp̃i. Quia nisi uerbũ dei caro fie-¬
ret & habitaret in nobis Nisi in cõmu-¬
nionem creaturae creator ipse descende¬
ret: et uetustatẽ humanã ad nouum
principium sua natiuitate reuocaret.
regnar& mors ab adam usq in finem.:
Et suꝑ om̃s homines comdẽpeiatio inso-¬
lubilis ꝑ maneret: cũ desola conditi-¬
one nascendi una cunctis essec causa

Expanded text:
mundi, sapientia sua caecitas facta est, mundi, sapientia sua caecitas facta est, nec potuerunt per illam cognoscere Deum, ad 86 cujus notitiam non nisi in sapientia ejus acceditur. Et ideo quia mundus de vanitate suorum dogmatum superbiebat, in eo constituit Dominus salvandorum fidem, quod et indignum videretur et stultum, ut deficientibus omnibus opinionum praesumptionibus, sola Dei gratia revelaret quod comprehendere humana intelligentia non valeret. CAP. V. Agnoscat igitur catholica fides in humilitate Domini gloriam suam, et de salutis suae sacramentis gaudeat Ecclesia, quae corpus est Christi: quia nisi Verbum Dei caro fieret et habitaret in nobis, nisi in communionem creaturae Creator ipse descenderet, et vetustatem humanam ad novum principium sua nativitate revocaret, regnaret mors ab Adam usque in finem, et super omnes homines condemnatio insolubilis permaneret, cum de sola conditione nascendi, una cunctis esset causa
Abbreviated transcription (Latin):
missũ sit. Dicente dauid ꝑmitte lucẽ
tuam & ueritatẽ tuam: et diuersis mo-¬
dis multisq signis oꝑa p̃ sentiae suae
deitatis filii delarar&. Om̃s tamen il¬
le significationes. cunc̾t̾aq nuracula tes-
carnẽ fieri conditorem mundi ꝑu-
terum uirginis nasci: dnm̃ maiesta-¬
cis humanis se coaptari pͥmordiis.
Et licet conceptu spiritali nulla sint
terreni seminis mixta contagia. ad
suscipiendã tamen uere carnis sub¬
stantiã: solã sumere dematre natu¬
rã. Hac missione qͣ ds̃ unus. ẽ. ho-¬
mims filius: in par.ẽ. patri nõ in
eo qđ est ex patre : sed ineo qđ est fac-¬
tꝰ ex homine.. Aeqͣlitatẽ enĩ quã in¬
iolabilem. habet deitatis nõ orrũ¬
pit humanitas. Et creatoris ad crea-¬
turã : descensio credentium. ẽ. ad aet̾-¬
na subiectio Nã qr sicut apłs ait
dus ꝑ sapientiam dei placuit deo. ꝑ
stultitiam p̃dicationis saluos facere
credentes Mundõ gͦ id ẽ. prudentibꝰ

Expanded text:
 dicente David: Emitte lucem tuam et veritatem tuam ; et diversis modis multisque signis opera praesentiae suae Deitas Filii declararit; omnes tamen illae significationes, cunctaque miracula, testcarnem fieri, Conditorem mundi per uterum Virginis nasci, Dominum majestatis humanis se coaptare primordiis, et licet conceptui spiritali nulla sint terreni seminis mixta contagia, ad suscipiendam tamen verae carnis substantiam solam sumere de matre naturam? Hac missione, qua Deus unitus est homini, Filius impar est Patri, non in eo quod ex Patre, sed in eo quod est factus ex homine. Aequalitatem enim, quam inviolabilem habet Deitas, non corrupit humanitas; et Creatoris ad creaturam descensio, credentium est ad aeterna provectio. Nam quia, sicut aitdus per sapientiam Deum, placuit Deo per stul itiam praedicationis salvos facere credentes . Mundo ergo, id est prudentibus
Abbreviated transcription (Latin):
stantiale habens fulgere semꝑ: sicut
substantiale hab& semꝑ exxistere. Cuiꝰ
Autem splendoris manifestatio missio
ret: tamen quasi quasi deremotissimo al¬
tissimoq secretũ : hic qͥbꝰ erat ignotꝰ aduenit
cum cecitate ignorantiae abstulit. Et sic̃
scriptum.ẽ. sedentibꝰ intenebris et umbra¬

Expanded text:
stantiale semper habens fulgere, sicut stantiale semper habens fulgere, sicut substantiale semper habet existere. Hujus autem splendoris manifestatio, missioret, tamen quasi de remotissimo altissimoque secreto, iis quibus erat ignotus advenit, cum caecitatem ignorantiae sustulit, et, sicut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
filius. filius. ẽ: ⁊ sempit̾nae pat̾ pater. est:
Unde cũ ipse filius dicat. Qui me uidit:
uidit & patrẽ. Excecauit te o herecicae
impietas tua ut qͥ maiestatẽ filii nõ uidis-¬
ti : patris głam non uideres. Dicendoe¬
nĩ genitum. esse qͥ non. ẽ: filium asserit
tẽꝑalem.: Et dum filium asseris temꝑa¬¬
lem: credidisti patrẽ. esse mutabilẽ.
Mutabile. enĩ. est nõ solum quicquid mi¬
nuit᷑: selacciã quic qđ auget᷑ Et si ideo
patri in par. ẽ. genitus. quia ut tib ge
neratio eoꝵ qui nõ erat genuit: in ꝑfecta
erit aeciã generantis essentia. quȩ adha-¬
bendũ quod nõ habuit generando ꝓ fecit.
Sedhanc p̃ uersitatem tuã impiam fides
catholica ex secratur et dampnat. quae
indeitate uera nichil temꝑalitatis agnos¬
cit.. Sedimius sempit̾nitatis: et patrẽ
confitet᷑ et filium: quia splendor exxluce
ortꝰ nõ. est luce posterior: et lux uera nũ¬
quã su splendoris. ẽ. indigua Sic sub¬

Expanded text:
e Pater, Pater est. Unde cum ipse Filius dicat: Qui videt me, videt et Patrem , excaecavit te, o haeretice, impietas tua, ut qui majestatem Filii non vidisti, Patris gloriam non videres: dicendo enim genitum esse qui non erat, Filium asseris temporalem; et dum Filium asseris temporalem, credis Patrem esse mutabilem. 85 Mutabile enim est, non solum quod minuitur, sed etiam quidquid augetur; et si ideo Patri impar est Genitus, quia, ut tibi videtur, generando eum qui non erat genuit, imperfecta erat etiam generantis essentia, quae ad habendum quod non habuit, generando profecit. Sed hanc impiam perversitatem tuam fides catholica exsecratur et damnat; quae in Deitate vera nihil temporalitatis agnoscit, sed unius sempiternitatis et Patrem confitetur, et Filium: quia splendor ex luce ortus non est luce posterior, et lux vera numquam est sui splendoris indiga, sic sub
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Qui p̃ter omĩa diabolicae ꝓb̾a
cõmenti: in ipso precipuo obseruantiae
suae festa. sicut ꝓxima eoꝵ confessi¬
ris pollutione laecantur:. Nec infidei
incegritatem nec in pudore seruantes.
It & indognatis sis impii. & in sa-¬
cris in ueniant᷑ obsceni.. Alii here-

Expanded text:
unt, qui praeter omnia diabolici probra unt, qui praeter omnia diabolici probra commenti, in ipso praecipuo observantiae suae festo, sicut proxima eorum confessiris pollutione laetantur, nec fidei integritatem, nec pudorem servantes; ut et in dogmatibus 81 suis impii, et in sacris
Abbreviated transcription (Latin):
y saiae sermo: conpletus sit dicen¬
tis: Producat terra et germince sal¬
uatorem: & iusticia oriatur
Perra enim carnis humanae gui
solo beate Uirgmis parcũ germine de-¬
dit benedictum: & auitioso styrpis
alienum. Cuuis spiritalẽ originem
inregeneratione consequimur. & omĩ
homini renascenti aqua baptismatis
instar.ẽ. uteri uirginalis. Podem scõ
spũ replente fontem: qui repleuit
& uirginem. Se peccato qđ ibi ua-¬
cuauit saera conceptio: hic mistica
alienus. ẽ. Nec ullũ habent in xp̃i
regeneratione consortium. qui cun
dem demaria uirgine negant corpora¬
liter natũ. Ut cuius non credunt ue¬
ram natiuitatem: nec uerã recipiant
passionem E quẽ non conficent᷑ uere
sepultum abiuiant ueraciter resusci¬
tatum Ingressi enim preruptam
ex se grandis dogmatis uia: inqua
nichil non tenebrosum: nichilq non
lubricum. est. Ruunt in ꝓ funda
mortis ꝑ precipitia falsitatis. nec ali¬
quid solidum cui innitantur inueni-¬

Expanded text:
Isaiae sermo completus est dicentis: Producat terra, et germinet Salvatorem, et justitia oriatur simul . Terra enim carnis humanae, quasolo beatae virginis partu germen edidit benedictum, et a vitio suae stirpis alienum. Cujus spiritalem originem in regeneratione quisque consequitur; et omni homini renascenti aqua baptismatis instar est uteri virginalis, eodem Spiritu sancto replente fontem, qui replevit et virginem; ut peccatum quod ibi vacuavit sacra conceptio, hic mystica alienus est, nec ullum habent in Christi regeneratione consortium, qui eum de Maria Virgine negant corporaliter natum: ut cujus non credunt veram nativitatem, nec veram recipiant passionem; et quem non confitentur vere sepultum, abnuant veraciter suscitatum. Ingressi enim praeruptam exsecrandi dogmatis viam, in qua nihil non tenebrosum, nihilque non lubricum est, ruunt in profunda mortis per praecipitia falsitatis; nec aliquid solidum, cui innitantur, inveni
Abbreviated transcription (Latin):
tus adinbecillos: miscđ̃ia respexit ad
miseros. Demagna factũ. est potestate.
ut dei filius substantiã humanã cau¬
quã condidit reformar&: & mortẽ quã
non fecit ab oleret Repudiatis igitur
longeq reiectis om̃ibꝰ opimonibus im¬
pioꝵs.: quibꝰ aut stultitia.ẽ. xp̃i aut
scandasũ Fxultet rectarum mentiũ
fides & uerũ imũq dĩ filium non
solĩ sccd̃m deitatẽ quia expatre genitꝰ:

Expanded text:
tus ad imbecilles, misericordia respexit ad tus ad imbecilles, misericordia respexit ad miseros, de magna factum est potestate, ut Dei Filius substantiam humanam cauquam condidit reformaret, et mortem quam non fecit aboleret. CAP. III. Repudiatis igitur longeque rejectis omnibus opinionibus impiorum, quibus aut stultitia est Christus aut scandalum, exsultet rectarum mentium fides, et verum unumque Dei Filium, non solum secundum Deitatem qua a Patre genitus,
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi int̃ pericula erroris prȩ-¬
sidia ueritatis: et nõ humanae sapi-¬
tiali aeqͣlitate quo aecernũ uenisse
in hunc mundum ꝑuterũ uire
In hoc saeramento pietatis electe in
etex. qͦ a edificauit sibi sapientia don
& formã sibi serui in similitudine car.¬
nis peccati in cõmutabilis ubi deitatis
tionem et uarietatẽ sum me agternae
essentiae natura nõ recipit Propter
mãm autẽ in firmitatem extenuanit
se incapacibꝰ suis. et uelaminae corpo-¬
ris splendore maiestatis suae quẽ uisus
hominũ nõ ferebat obtexit Unde
aeciam exinaNisse se dicit᷑ tãquã se
ꝓpͥa uirtute euacuauerit dũ inea hu-¬
militate qua nobis consuluit: nõ solũ
patre sedaeciam seipso.ẽ. factꝰ inferior
Nec aliquid illi hac inclinatione decessit.
cui cũ patre et cũ spũ scõ hoc qđ. est
esse cõmine. ẽ: ut hoc ipsum incelliga¬
mꝰ adom̃ĩ potentiam ꝑcinere Qđ qui
non.ẽ. Quia enĩ luxx ad obcecatos: iir-¬

Expanded text:
dilectissimi, inter pericula erroris praesidia veritatis, et non humanae sapitiali aequalitate coaeternum, venisse in hunc mundum per uterum Virginis in hoc sacramentum pietatis electae, in qua et ex qua aedificavit sibi Sapientia domum , et formam sibi servi in similitudinem carnis peccati, incommutabilis Verbi Deitas tionem et 84 varietatem summae et aeternae essentiae natura non recipit. Propter nostram autem infirmitatem extenuavit se incapacibus sui, et velamine corporis splendorem majestatis suae, quem visus hominum non ferebat, obtexit. Unde etiam exinanisse se dicitur , tamquam se propria virtute evacuaverit, dum in ea humilitate qua nobis consuluit, non solum Patre, sed etiam seipso factus est inferior. Nec aliquid illi hac inclinatione decessit, cui cum Patre et Spiritu sancto, hoc quod est esse, commune est: ut hoc ipsum intelligamus ad omnipotentianon est. Quia enim lux ad obcaecatos, vir
Abbreviated transcription (Latin):
us in suis: temporalis in nris:
cũ patre in substantiam que nũquã
factus . ẽ. gͣdis: quo ad ipsum ꝑ ipsum
possimꝰ ascendere. Nam illa essentia
quae sẽꝑ ubiq tota. est: locali ascensione
nõ eguit Et tamen ei ꝓpͥum fuit totũ
hommi inseri: quã ei ꝓpͥum .ẽ. totũ apa¬
tre nõ diuidi. Man& gͦ qđ in pͥncipio e

Expanded text:
us in suis, temporalis in nostris; unum cum Patre in substantia, quae numquamfactus est gradus quo ad ipsum per ipsum possimus ascendere. Nam illa essentia quae semper ubique tota est, locali descensione non eguit, et tam ei proprium fuit totam homini inseri, quam ei proprium est totam a Pat
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi. non solum sacramento nob̾
utilia sunt. sed aeciam imitacionis exẽ-¬
plo. si indisciplinã ipsa remedia trans¬
ferantur. Quodq inpensũ. est misteriis.
ꝓsit et moribꝰ. Ut meminerinꝰ nobis
ni: si inutatores nõ sumꝰ xp̃i. Qui idõ
gistri: sit forma discipulis. St illã hu¬
militatẽ eligat seruus: quã quã sectatus
.ẽ. dñs. Qui uiuit ⁊ regnat cũ deo pa¬

Expanded text:
dilectissimi, non solum sacramento nobis utilia sunt, sed etiam imitationis exemplo, si in disciplinam ipsa remedia transferantur, quodque impensum est mysteriis, prosit et moribus: 87 ut meminerimus nobis ni, si imitatores non simus Christi, qui ideo se gistri sit forma discipulis, et illam humilitatem eligat servus, quam sectatus est Dominus; qui vivit et regna
Abbreviated transcription (Latin):
sana et doctrine semitã in offensis
gressibꝰ ambulare. Et cum undiq
se laquaei erroris opponant: om̃e
periculum deceptionis euadere. Quis
autem achaec idoneus. nisi qͥ spũ dĩ
docet᷑ et regitur: Dicente apło. Nos

Expanded text:
sanam doctrinam semitae inoffensis sanam doctrinam semitae inoffensis gressibus ase laquei erroris opponant, omne periculum deceptionis evadere. Quis autem ad haec idoneus, nisi qui spiritu Dei docetur et regitur? dicente Apostolo: Nos
Abbreviated transcription (Latin):
carne uestiuit audeo tamen. nõ defa-¬
cultate mea fidere : sed deipsius in spi-¬
ratione p̃ sumere. Ut die qͥ in sacra¬¬
mento humanae restitutionis electus. ẽ:
aliqͥd anobis qđ audientes possit aedifi-¬
care ꝓmat᷑. Non enim quia maior
par aeccłiae dei qđ credit intellegit:
ideo necessarium nõ . ẽ. aeciam quae dic̃-¬
ta st̾ dicere:. Cum utiq multis nunc
pͥmũ ad fidem uenientib. oris nr̃i offi¬
tium debeamꝰ. Meliusq sit doctos
honerare iã notis. quã rudes frauda-¬
re discendis Qđ gͦ filius dĩ qͥcũ pacre
uoluit. eẽ mortalium. Lam sacra
tãq mirabile. ẽ. ut ratio diuini cõ-¬
silii sapientibꝰ mundi patere nõ
possit: nisi humanae ignorantiae
tenebras luxx uera discusserit
Non enĩ in solo opere uirtutũ. aut ĩ
sola obseruantia mandatoꝵ sed ae-
Auia. est quaechicit ad uitam Et
magni laboris.ẽ. magniq discrimi-¬
nis inter dubias imperitoꝵ opinio¬
nes: et ueri similes falsitates ꝑ unã

Expanded text:
carne vestivit: audeo tamen non de facultate mea fidere, sed de ipsius inspiratione praesumere, ut in die qui in sacramentum humanae restitutionis electus est, aliquid a nobis quod audientes possit aedificare promatur. Non enim quia major pars Ecclesiae Dei quod credit intelligit, ideo necessarium non est etiam quae dicta sunt dicere, cum utique nunc multis ad fidem primum venientibus oris nostri officium debeamus, meliusque sit doctos onerare jam notis, quam rudes fraudare discendis. Quod ergo Filius Dei, qui cum Patre voluit esse mortalium, tam sacratum tamque mirabile est, ut ratio divini consilii sapientibus mundi patere non possit, nisi humanae ignorantiae tenebras lux vera discusserit. Non enim sola observantia mandatorum, sed aa est via quae ducit ad vitam, et magni laboris est magnique discriminis inter dubias imperitorum opiniones et verisimiles falsitates per unam
Abbreviated transcription (Latin):
uirgine saluatorẽ : & infante̾ in
p̃sepio pofitum : cũ uigilantibꝰ pas-¬
toribꝰ moniti ab angelis adoremus
Exhibeamꝰ fidẽ urtutibꝰ : reueren¬
tiam scĩs testibꝰ prebeamꝰ. Et si¬
meoni cognoscenti. et annę dnm̃
confitenti : ⁊ iohanni baptizanta:
tri testimonium ꝑhibenti. et uir¬
gini ꝑ manenti: et stelle fulgen¬
ti: ⁊ columbe descendenti et ipsi
dño omnem tẽptationẽ superan¬
ti. Pacta ẽ. maria senestra
quia ꝑ ipsã ds̃ uerbũ ꝓ fudit secuł
lumen:: Facta. est maria scala celestis.
qr ꝑ ipsã deus descendit ad terras. ut
ascendere:. Ipsis enim licebit ascendere
illuc: qui deũ crediderant. ad t̾ram
ria restauratio feminarũ: quia ꝑ ip¬
sam euae pͥme maledictionis pro-¬
bant᷑ esse subtracdȩ.. Iria demiq ma-¬

Expanded text:
ine Salvatorem, et infantem in praesepio positum cum vigilantibus pastoribus moniti ab Angelis adoramus. Exhibeamus fidem virtutibus, reverentiam sanctis testibus praebeamus, et Simeoni cognoscenti, et Annae Dominum confitenti, et Joanni baptizanti, tri testimonium perhibenti, et virgini permanenti, et stellae fulgenti, et columbae descendenti, et ipsi Domino omnem tentationem diat. Facta est Maria fenestra coeli, quia per ipsam Deus verum fudit saeculis lumen; facta est Maria scala coelestis, quia per ipsam Deus descendit ad terras, ut ur ad coelos. Ipsis enim licebit ascendere illuc, qui Deum crediderint ad terras ria restauratio feminarum, quia per ipsam a ruina primae maledictionis probantur esse subtractae. Tria denique ma
Abbreviated transcription (Latin):
nis ad sumite. Expellite tristitiam
concipientis : gemitꝰ parcurientis
Abicite: ut solꝰ uobis iste filiꝰ uirgi¬
nis dominecur. Uenite iuirgines
Ad iuirginẽ. uenite concipientes ad
concipientẽ : uenite parientes ad
parientem: uenite matres admatrẽ.
uiuenculã iuuencule. Idõ omnes
cursus istos naturae uirgo maria
sub ueniret.. Et sic restauraret
omne genus feminarũ ad se ue-¬
nientium. Noua eua seruando
uirginitate᷑ : sicut om̃e genus ui¬
roꝵ adam nouus recuꝑat. dt q̃s¬

Expanded text:
s assumite. Pellite tristitiam concipientis, gemitus parturientis abjicite, ut solus vobis iste virginis Filius dominetur. Venite, virgines, ad virginem; venite, concipientes, ad concipientem; venite, parientes, ad parientem; venite, matres, ad matremuvenculae, ad juvenculam. Ideo omnes istos cursus naturae virgo Maria subveniret, et sic restauraret omne genus feminarum ad se venientium nova Eva servando virginitatem, sicut omne genus virorum Adam novus recu
Abbreviated transcription (Latin):
micando in numera bella ꝑ egerat.
uelut iuictorem mundi roma
susciper& ad trihum phum H ii
ergo sunt beatissimi pecrus &
paulꝰ: qui sacramentũ cȩlestis re-¬
gni uno spũ p̃dicantes. sub uniꝰ
passione diei. doctrinã suã pio
sanguine. et morte fortissima con¬
secrarunt.. Qui aetiã tanquam
aeccłiarum omĩum pͥncipes fac-¬
ti. dispensatione cȩlesti romã pe-¬
tentes: sacratissima sua corpora
in illiꝰ urbis arce reconderent. quę
tociꝰ orbis r᷑etinuerat pͥncipatum:
Quatinꝰ potentiã uirtutis suȩ xp̃c
ostendens. ubi mundꝰ capud ha-¬
bebat im perii: ibi regni sui pͥn-¬
cipes collocaret.

Expanded text:
micando innumera bella peregerat, micando innumera bella peregerat, velut victorem mundi Roma susciperet ad triumphum. Hi ergo sunt beatissimi Petrus et Paulus, qui sacramentum coelestis regni uno spiritu praedicantes, sub unius passione diei doctrinam suam pio sanguine, 222 et morte fortissima consecrarunt; qui etiam tanquam Ecclesiarum omnium principes facti, dispensatione coelesti, Romam petentes, et sacratissima sua corpora in illius urbis arce reconderent, quae totius orbis obtinuerat principatum; quatenus potentiam virtutis suae Christus ostendens, ubi mundus caput habebat imperii, ibi regni sui principes collocaret.
Abbreviated transcription (Latin):
continuo fidelis effectꝰ &t aꝑsecuti¬
one destitit. et nouos in tuendi
xp̃m oculos ad qui siuit. Hic . ẽ.
paulus: qui pro suarum remunera¬
tione uirtutum. ultra humana me¬¬
rita tercium raptꝰ ad caelum. cęles-¬
tia secreta cognouit : ut aeccłia-¬
rum futurꝰ doctor. inter angelos
discer& qđ in ter homines p̃dicare.
Aut quis ei in pune ultra non cre-¬
dat. qui desacramenti qđ dam mi-¬
tiis non solum audita loqͥtur. sed
et ui sa testat᷑: Quanta hoc fr̃s
lestibꝰ in apostolatũ uocatꝰ. ẽ. aposꝰ¬
tolatus eius con secraret᷑ in caelo:
Q post omĩa: hic.ẽ. paulꝰ qui cer¬
uices suas quas aduersus x pisti
nomen suꝑbꝰ erexerat. ꝑ fidorum
cedendas gladio humillimꝰ ꝓ xp̃i
honore summisit.. Nec piguit eũ
ꝓ illo mori: quẽ sepe ꝓ bauerat ui.¬
uere & regnare post mortẽ: Atq
ita factum. ẽ. ut gloriosissimum
paulum qui in diuersis gentibꝰ ꝓ
fide xpisti multo certamine di¬

Expanded text:
continuo fidelis effectus, et a persecuticontinuo fidelis effectus, et a persecutione destitit, et novos intuendi Christum oculos acquisivit. Hic est Paulus, qui pro suarum remuneratione virtutum, ultra humana merita tertium raptus ad coelum, coelestia secreta cognovit; ut Ecclesiarum futurus doctor, inter angelos disceret quod inter homines praedicaret. Aut quis ei impune ultra non credat, qui de sacramentis dominicis non solum audita loquitur, sed et visa testatur. Quanta hoc, fratres, lestibus in apostolatum vocatus est, ut apostolatus ejus consecraretur in coelo. Et post omnia, hic est Paulus, qui cervices suas, quas adversum Christi nomen superbus erexerat, perfidorum caedendas gladio humillimus pro Christi honore submisit; nec piguit 221 eum pro illo mori quem saepe probaverat vivere et regnare post mortem. Atque ita factum est ut gloriosissimum Paulum, qui in diversis gentibus pro fide Christi multo certamine di
Abbreviated transcription (Latin):
ris. I est cur me ꝑ sequeris saule:
quȩ mea odium erga mecuum
citauit iniqͥtas: num quid qr inhi-¬
minaui caecos. quia sanan aegros.
quia fugaui demones. quia nin¬
quia de tumulis mortuoi suscitaui.
an forte magis quia fidelibꝰ meis
regnum caeleste ꝓmisi: Sed si prestare
me posse dubitas quę promitto: as-¬
pice si tamen potes. unde te uł qͣ-¬
us appello:. Sed quare me ꝑ seque-¬
ris Saule. aut quid me ꝑ sequendo
ꝓ ficies. Num quid aduersus re-¬
gnantem in cȩlo. tillum tua ꝑ secu¬
cio habebit effectũ. Num ꝗd no-¬
cere michi quic quã poteris. quẽ
non potes in tueri Ego enĩ sum ie¬
sus Nagarenus. quem tu ꝑ sequeris.
Qui terras cȩlo. crucem regno. morcẽ
perƿecuitate mutaui. Dequibꝰ
om̃ĩbꝰ non te debere cunctari. & e¬
reptus tibi nunc. et post paululũ
redditꝰ suadebit aspectus: At
beatissimus paulus repentina qͥ¬
dem caecitate cohercitꝰ. in tellecta
camen maiestate loquentis. Ecȩlo.

Expanded text:
ris ? id est, cur me persequeris, Saule? ris ? id est, cur me persequeris, Saule? Quae mea odium erga me tuum excitavit iniquitas? Nunquid quia illuminavi caecos, quia sanavi aegrotos, quia fugavi daemones, quia esurienquia de tumulis mortuos suscitavi? an forte magis quia fidelibus meis regnum coeleste promisi? Sed si praestare me posse dubitas quod promitto, aspice, si tamen potes, unde te vel quasi appello. Sed quare me persequeris, Saule, aut quid me persequendo proficis? Nunquid adversus regnantem in coelo ullum tua persecutio habebit affectum? nunquid nocere mihi quidquam poteris, quem non potes intueri? Ego enim sum Jesus Nazarenus, quem tu persequeris ; qui terras coelo, crucem regno, mortem perpetuitate mutavi: de quibus omnibus non te debere cunctari, et ereptus tibi nunc et post paululum redditus suadebit aspectus. At beatissimus Paulus repentina quidem caecitate coercitus, intellecta tamen majestate loquentis e coelo,
Abbreviated transcription (Latin):
rexit petrus ad crucem: qui repulso
cunore mortis. moriendi ordinem
tam acerba in passione quęsiuit:.
Quid aeciam degloriosissimo referam
PAULO. in quo dñs fidem nominis
sui dum ipsam fidem ꝑ sequeret᷑
elegit : qui dum ueluderrimus
ꝑ secutor xpistianam ualtat ȩccle-¬
siam. ininuico adhie eius in pecto¬
re. amicum sibi crcxp̃c in uenit.
Dumq temporalia capit ad suplicia
xp̃ianos: ipse ꝑ petuam captus ad
gretiam. factus est subito pastor ex
lupo. ex p̃done custos. ex hoste de¬
fensor. Unde patuit nec paulum
maligne mentis ꝓposito plebem do¬
minicã ꝑ secutum: nec xp̃m latuisse
quem eligeret in paulo. Hic .ẽ. pai¬
lus: qui xpisti uocibꝰ damatꝰ ȩcelo.
oculis in se iuidaice infilicitatis ob-¬
tussis. uidendi aciem non ꝑdidit.
sed mutauit. Ami sit oculos et rece-¬
pit : ut uno eodemq tempore et in
ꝑ sequentẽ caecitatis uindicta ꝓcede¬
ret. et uocantis dei gratia in lumi.¬
lo dñs. Saule saule ꝗd me ꝑ seque¬

Expanded text:
rexit Petrus ad crucem, qui repulso timore mortis, moriendi ordinem tam acerba in passione quaesivit! Quid etiam de gloriosissimo referam Paulo, in quo Dominus fidem nominis sui, dum ipsam fidem persequebatur, elegit? Qui dum velut acerrimus persecutor Christianam vastat Ecclesiam, inimico adhuc ejus in pectore amicum sibi cor Christus invenit; dumque temporalia capit ad supplicia Christianos, ipse perpetuam captus ad gratiam, factus est subito pastor ex lupo, ex praedone custos, ex hoste defensor; unde patuit nec Paulum malignae mentis proposito plebem dominicam persecutum, nec Christum latuisse quem eligeret in Paulo. 220 Hic est Paulus, qui, Christi vocibus inclamatus e coelo, oculis in se Judaicae infidelitatis obtusis, videndi aciem non perdidit, sed mutavit; amisit oculos, et recepit: ut uno eodemque tempore et in persequentem caecitatis vindicta procederet, et vocantis Dei gratia illumiDominus: Saule, Saule, quid me perseque
Abbreviated transcription (Latin):
nis emersit. Hi c. ẽ. petrus: cui
xp̃s ascensurꝰ ad patrem. pascendas
ouiculas suas agnosq cõmendat:
ut quos ille pietatis miseratione re-¬
dimerat. hic fidei suȩ uirtute ser¬
uaret Q recte sane ei arbiter oc-¬
cultorum dei filius pascendas oues
suas tuenciasq cõmisit: cui noue-¬
rat in nutriendo grege dominico.
nec studium de esse nec fidem:
S ic est pecrus: qui dum ad crucem
tam qua crucifixi discipulus duce¬
retur. uerso se poscens corꝑe cru¬
cifigi. passionem non renuit. sed ȩ¬
qualitatem crucis dominicę decli-¬
nauit : ut ostenderer uniuersis. ã-¬
mirandȩ se humilitatis uirtutem
nouiq misterii disciplinã. et intor-

Expanded text:
nis emersit. Hic est Petrus, cui nis emersit. Hic est Petrus, cui Christus ascensurus ad Patrem, pascendas oviculas suas agnosque commendat: ut quos ille pietatis miseratione redemerat, hic fidei suae virtute servaret. Et recte sane ei arbiter occultorum Dei Filius pascendas oves suas tuendasque commisit, cui noverat in nutriendo grege dominico nec studium deesse nec fidem. Hic est Petrus, qui dum ad crucem tanquam crucifixi discipulus duceretur, verso se poscens corpore crucifigi, passionem non renuit, sed aequalitatem crucis dominicae declinavit; ut ostenderet universis admirandae scilicet humilitatis virtutem, novique myster