comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃. Eos autẽ qͥ dicunit. erat quando nͨ erat.
& anteꝙͣ. nasceret᷑ nͨ erat. & qđ ex nullis exis¬
tentib factꝰ est. aut ex aliqua substantia uł
natura eũ dicentes esse mutabilẽ & conuerti¬
bilẽ filiũ dĩ ꝑhibendo: hos anathematirat
& condemnat catholica & aplica eccłia.
ec est fides quã exposuerunt patres. pͥmuͦ
quidẽ aduersꝰ arriũ blasphemũ. dicentẽ.
creaturã esse filiũ dĩ: & aduersꝰ om̃em heresĩ.
sabellii. fõtini. fauli samosateni. manichei.
Calentini. Martionis: & aduersꝰ omne̾ om¬
nino heresim. si qua insurrexerit contra
catholicã & apłicã eccłiam: quã om̃s condem¬
nauert᷑ Nicea congregati ep̃i trecenti decẽ &octo.¬

Expanded text:
dicunt: erat quando non erat, et antequam nasceretur non erat, et quod ex nullis exstantibus factus est, aut ex aliqua substantia vel natura, eum dicentes esse mutabilem et convertibilem, Filium Dei perhibendo; hos anathematizat et condemnat catholica et apostolica Ecclesia. Haec est fides quam exposuerunt Patres: primum quidem adversus Arium blasphemum dicentem creaturam esse Filium Dei: et adversus omnem haeresem Sabellii, Photini, Pauli Samosateni, Manichaei, Valentini, Marcionis, et adversus omnem omnino haeresem, si qua insurrexerit contra catholicam et apostolicam Ecclesiam: quas omnes condemnarunt Nicaeam congregati episcopi trecenti decem et octo
Abbreviated transcription (Latin):
non admittunt. Cui uͦ casu aliquo conti¬
git. dũ aut operi rustico curã impendit.
aut aliquid faciens se ñ sponte ꝑcussit: hos
canones precipiunt & clericos fieri. & si in
clero fuerint reꝑti nͨ abicr In illis enĩ uo¬
luntas est uidicata qui sibi ausa fuit ferrũ
inicere: qđ scilicet & alii id factre dubitare
ñ possit. in istis uͦ casus ueniã meruit. Il.
e diganis autẽ nec consuli debuit. qđ
manifesta lectio sit apłi. uniꝰ uxoris
uirũ ad sacerdotiũ siue ad clericatũ
admitti debere: & hanc ipsam tam̃ si uirgi¬
nem acceꝑit. Nam ea que habuerit ante
uirum licet defuuctus sit. tam si clerico
postea fuerit copulata: clericꝰ qui eam accepe¬
rit esse ñ poterit. qͥa in lege cautum est.
ñ uiduam ñ abiectam habere posse coniu¬
gem sacerdotem
III

Expanded text:
non admittunt Cui vero casu aliquo continon admittunt Cui vero casu aliquo contigit, dum aut operi rustico curam impendit, aut aliquid faciens, se non sponte percussit, hos canones praecipiunt et clericos fieri, et si in clero fuerint reperti, non abjici. In illis enim voluntas judicata est, quae sibi ausa fuerit ferrum injicere, quod scilicet et alii id facere dubitare non possit: in istis vero casus veniam meruit. CAP. II. 4. De digamis autem nec consuli debuit, quod manifesta sit lectio Apostoli, unius uxoris virum ad sacerdotium sive ad clericatum admitti debere, et hanc ipsam tamen si virginem accepit . Nam ea, quae habuerit ante virum, licet defunctus sit, tamen si clerico postea fuerit copulata, clericrit esse non poterit, quia in lege cautum est, non viduam, non abjectam habere posse conjugem sacerdotem. III
Abbreviated transcription (Latin):
NQl aigamni ad clerũ admuti non possunt.
I Quide laiis ad lcrũ ñ debent ꝓmoueri.
AQui de lacis posft̃ clerici fieri. hnc aꝑte concubina ꝓhibet᷑.
D.i imporib inclero immorandis.
MOTETUS felici ep̃o nucerimo. Mlirari
ñ possumus dilectionẽ tuã sequi instituta ma¬
ur onũaq que possunt aliquã recipere dubita¬
nonem. ad nos quasi ad caput. atq ad apicem
q̃atus referre: ut consulta uidelicet sedes apłica
x ipsis reb dubiis certũ aliquid faciendum
ꝓnunciet. Qđ & nos libenter accipini: & di¬
ectionẽ tuã memorem canonũ comꝓbamus.
Scripsisti gͥ qđ feruore fidĩ quo polles & amo¬
re dẽ plebis uł reparaueris eccłias dĩ uł nouas
quasꝙ construxeris s in his qͦs clericos consti¬
nis ñ habere. aliquos uͦ murcos. aliqͦs diga¬
os ese. Ad qł stupuimꝰ prudentem uirũ
ubie uoluisse consulere: quȩ om̃ib st̃ certa rati¬
me comꝑta Ergo ñ quasi ignoranti dicuꝰ.
uolens abscidit: hunc ad clerũ canones

Expanded text:
mi ad clerum admitti non possunt. 3. Qui de laicis ad clerum non debent promoveri. 4. Qui de laicis possunt clerici fieri, hic aperte concubina prohibetur. 5. De temporibus in clero immorandis. INNOCENTIUS, FELICI, episcopo Nuceriano. Mirari non possumus dilectionem tuam sequi instituta majorum omniaque quae possunt aliquam recipere dubitationem ad nos quasi ad caput atque ad apicem episcopatus referre, ut consulta videlicet sedes apostolica ex ipsis rebus dubiis certum aliquid faciendum pronuntiet. Quod et nos libenter accipimus et dilectionem tuam memorem canonum approbamus. Scripsisti ergo quod fervore fidei quo polles et amore sanctae plebis, vel reparaveris ecclesias Dei, vel novas quasque construxeris, sed in his quos clericos constituas non habere, aliquos vero mutilos, aliquos digamos esse, ad quod stupuimus prudentem virum, de his voluisse consulere quae omnibus sunt certa ratione comperta. Ergo non quasi ignoranti dicimus, olens abscidit, hunc ad clerum canones
Abbreviated transcription (Latin):
linguã suã ꝑsecutores eccłiarũ eoꝵq sa¬
cerdotes loqui mendatiũ. ut impie age¬
rent laborauert̃: & renuert̾ scire me
dicit dñs. State gͦ uos dilectissimi suꝑ
uias & udete: intterrogate de semitis
dñi antiqͥs & iuidete que est uia hona
scoꝵ patrũ. & ambulate in eã: & inueni¬
etis requiem animab ur̃is S & si pati
minũ autẽ scĩficate in cordib uris: ipso
dicente. Nolite timere eos qui corpus
occidunt: animã autẽ ñ possunt occi¬
dere. s potiꝰ eũ timete qui potest ani

Expanded text:
linguam suam persecutores ecclesiarum, earumque sacerdotum, loqui mendacium. Ut impie agerent, laboraverunt, et renuerunt scire me, dicit Dominus. State ergo vos, dilectissimi, super vias, et videte. Interrogate de semitis Domini antiquis, et videte, quae est via bona sanctorum Patrum, et ambulate in ea; et invenietis requiem animabus vestris. Sed si patimminum autem Deum sanctificate in cordibus vestris, ipso dicente: Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere: sed potius eum timet
Abbreviated transcription (Latin):
neq principatꝰ. neq potestates. neq in¬
stantia. neq futura. neq fortitudo. neq
altitudo. neq ꝓfundũ. neq creatura alia
magistro gentiũ docente poterit nos se
in ipso est recta fide. Nolite itaq amitte¬
re confidentiã ur̃am: quȩ magnã habet
remunerationẽ. Ratientia enĩ nobis ne¬
cessaria est ad colluctationes aduerioꝵ:
quatinꝰ fide intemeratam usq in finem
conseruantes. reꝓmnissionẽ ꝑcipientes.
quã reꝓmisit his qui legitime certare
deꝓperant. Adhuc omnino modicũ ali¬
quantulũ. qui uenturꝰ est ueniet & nͣ
tardabit. Ecce eiũ iudex ante ianuam
assistit. coronas hilarit᷑ ꝓmittens his qͥ
ꝓ eo passionib submittunt᷑. Qđ si se
subtrarerit qͥs. nͣ placebit anime̾ meȩ: s
cadet de ꝓmissione ꝓptͣ negationẽ. Nos

Expanded text:
neque potestates, neque instantia, neque futura, neque fortitudo, neque altitudo, neque profundum, neque creatura alia Magistro gentium docente , poterit nos s et quae in ipso est, recta fide. Nolite itaque amittere confidentiam vestram, quae magnam habet remunerationem. Patientia enim nobis necessaria est ad colluctationes adversariorum, quatenus fidem intemeratam usque in finem conservantes, repromissionem percipiamus, quam repromisit his qui legitime certare deproperant. Adhuc enim modicum aliquantulum, qui venturus est veniet, et non tardabit . Ecce enim judex ante januam assistit coronas hilariter promittens his, qui pro eo passionibus submittuntur. Quod si subtraxerit se quis, non placebit animae suae , sed cadet de promis
Abbreviated transcription (Latin):
habentiũ suã conscientiã Propt᷑ qđ ui
gilate & orate: ut ñ intretis in temptati¬
onem. Que uͦ mentis transgressio oꝑat᷑
in his quĩ ñ credideruit sermonib dñi
& recesserint ꝓ sua quiete a seruicio sibi
cominisso: & suis se subdiderint uolupta¬
tib d alib quippe & aliis ꝓ popło dei
constricti necessitatib ne ꝑeatis una cũ
omĩib uobis comiissis. s salui sitis in
dic et̾ne retributionis hortam᷑ caritate᷑¬

Expanded text:
habentes suam conscientiam . Propter quod, vigilate et orate, ut non intretis in tentationem . Quae vero mentis transgressio operatur in his, qui non crediderint sermonibus Domini, et recesserint pro sua quiete a servitio sibi commisso, et suis se subdiderint voluptatibus? Talibus quippe et aliis pro populo Dei constricti necessitatibus, ne pereatis una cum omnibus vobis commissis, sed salvi sitis in die aeternae retributionis, hortamur ves
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse autẽ ds pacis & consolationis det nob̾
id ipsũ sapere in alterutrũ ut uobis inui¬
cem succurratis. & ñ sitis diuisi: ut unani¬
mes uno ore & uno corde honorificemꝰ
uixta reuelationẽ mysterii et̃nis tempo¬

Expanded text:
Ipse autem Deus pacis et consolationis det vobis idipsum sapere in alterutrum, ut vobis invicem succurratis, et non sitis divisi; ut unanimes uno ore et uno corde honorificemusjuxta revelationem mysterii aeterni, tempo
Abbreviated transcription (Latin):
malũ. plenũ ueneno mortifero. qui sursũ
atq deorsũ circuit querens quẽ deuorit:
Unde uigilare & sobrii esse ad orationes &
dõ ꝓpinquare debemꝰ & fatuas dño auxlan¬
te Hominũ insidias ꝓ ut dñs posse dedertt
respuere & patres sequi. & ñ transgredi ter
ut ad alias ꝓperemꝰ aut popłos comnuissos
negligere. ut quietem ampliꝰ quã ꝓ eis
elaborare. ꝓ quib: etiã animas ponert debe¬
mus studeamꝰ. ne reꝓbi in conspectu de
inueniam̃.s fructuosos illi manipulos de
cominissis nobis gregib ipso adminiculan¬
te presentare ualermꝰ. quanꝗͣ multi nos
ꝑsequant᷑. & oues xp̃i dilacerare desiderent
qui quasi in uestib:. ouiũ appartit. mnis
ntm st inpi rapaces. ͦz ex fructib soguos¬

Expanded text:
lum, plenum veneno mortifero saevit, qui sursum atque deorsum circuit, quaerens quem devoret. Unde vigilare, et sobrii esse ad orationes , et Deo propinquare debemus, et fatuas, Domino auxiliante, hominum insidias, prout Dominus posse dederit, respuere, et Patres sequi, et non transgredi termut ad alias properemus, aut populos nobis commissos negligere, ut quietem amplius quam pro eis elaborare, pro quibus etiam animas ponere debemus, studeamus, ne reprobi in conspectu Dei inveniamur, sed fructuosos illi manipulos de commissis nobis gregibus, ipso adminiculante, praesentare valeamus: quamquam multi nos persequantur, et oves Christi dilacerare desiderent, qui quasi in vestibus ovium apparent, intus autem sunt lupi rapaces, quos ex fructibus cognos
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uos afflictionũ amaritudo a pio m̃tis
ur ꝓposito coartet recedere. Considerin¬
tes namq quauta ꝓ absolutione nr̃i &
liberatione creator dñsq redemptor nr̃¬
ꝑtulerit. quib ue se contumeliis afficien¬
dum tradiderit: ut nos a uinculis potes
s diabolicȩ liberaret. Attendite itaq
aut subducat in subtilitate sermonris.
ut plebes uobis comiissas relinquatis.
& alicui ꝓpt᷑ maloꝵ opprobriũ hominũ
quieti uos tradatis: ut uos solummͦ salue¬
tis. & filios orphanos relinquatis. Aꝑtis¬

Expanded text:
n uos afflictionum amaritudo a pio mentis uestrae proposito coartet recedere considerans quanta pro absolutione nostri et liberatione creator dominus que noster pertulerit quibus ue se contumeliis afficiendum tratatis diabolicae liberaret. Attendite itaque ut seducat in subtilitate sermonis, ut plebes vobis commissas relinquatis , et alicui, propter malorum opprobrium hominum, quieti vos tradatis, et ut vos solummodo salvetis, et filios orphanos relinquatis. Apertis
Abbreviated transcription (Latin):
aut᷑ ⁊prr firmitate. Eracuunt enin
angua suas iuxta ꝓpħe uocẽ sicut serpen¬
in sirenũ aspidũ sub labiis coꝵ. Nec nos
Scrtũ namq est. Quid retribuam dño
pimib quȩ retribuit michiꝰ Calicẽ salita¬
us accipiam: & nom̃ dñi inuocabo. Tantũ
aũ a nobis exigitur: quantũ possumꝰ famu¬
latus nr̃i obsequio cominodare. Unde qͥdẽ
tanto nos necesse est importunis predica¬
tonib insistere. quanto nobis ꝑfecte nego¬
amonis credit᷑ duplicata talentoꝵ assig
c̃missas relinquunt plebes: & in futuro
plures relinquere uelint eas quas tueri
debent eccłias. & ꝓ ouib sibi cõmissis labo¬
rart negligant. & monasterioꝵ se quieti
cointradere festinent. & uacationem ab
ꝙͣatus laborib eligere. & silentio atq ocio
iutam degere magis appetant. quã in his
quȩ sibi commissa st̃ ꝑmanere: dicente
dũo Beatꝰ qui ꝑseuerauerit usq in finem.

Expanded text:
nt enim linguas suas, juxta prophetae vocem , sicut serpentes: venenum aspidum sub labiis eorum. Nec nos Scriptum namque est: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi ? Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo. Tantum enim a nobis exigitur, quantum possumus famulatus nostri obsequio commodare. Unde quidem tantum nos necesse est importunis praedicationibus insistere, quanto nobis perfectae negotiationis creditur duplicata talentorum assicommissas relinquunt plebes, et in futuro plures relinquere velint eas, quas tueri debent, ecclesias, et pro ovibus sibi commissis laborare negligant, et monasteriorum se quieti contradere festinent, et vacationem ab episcopatus laboribus eligere, et silentio atque otio vitam degere magis appetant, quam in his, quae sibi commissa sunt, permanere, dicente Domino: Beatus qui perseveraverit usque in finem
Abbreviated transcription (Latin):
UIII Non lieebit corã cathecumuiis dericos fieri
U Non licere clericis usurã ł sescupla acciꝑe.
U N on deb̾e hereticos in heresi ꝑmanentes ĩ eccłiam ingredi.
UIL De nonatianis & quartodecimanis.
UII De catifrigis ad eccłiam uenientib
D N on debere ertholicos łeaq̃ martyria sua hxretici dict̾ uit̾re.
EN on debere catholicã hereticoꝵ matrimonio socrari.
M De cathecuminis eccłiȩ¬

Expanded text:
bit coram catechumenis clericos fieri. 5. Non licere clericis usuram vel sexcupla accipere. 6. Non debere haereticos in haeresi permanentes in ecclesiam ingredi. 7. De Novatianis et Quartodecimanis. 8. De Cataphrygis ad Ecclesiam venientibus. 9. Non debere catholicos, in ea quae martyria sua haeretici dicunt, intrare. 10. Non debere catholicam haereticorum matrimonio sociari. 11. De catechumenis Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰq formȩ fit. ex oꝑum qualitate senai
Dicant gͦ isti ypochrite. qui geis nuni
lumen noluiit reciꝑe ueritatis. in qrea sor¬
ma crucis ligno dñs maiestatis ap̃c aies
sit. quid iacuerit in sepulchro. & reuolit
monumenti lapide quȩ tertia die carois
surrexit. & qͥa post resurrectionẽ suam ĩ
credentes quosdã discipłos arguelit. & he

Expanded text:
m qualitate sentimus. Dicant ergo isti hypocritae, qui caecis mentibus lumen nolunt recipere veritatis, in qua forma crucis ligno Dominus majestatis Christus affixus sit, quis jacuit in sepulcro, et revoluto monumenti lapide quae tertio die caro surrexit, et in qua post resurrectionem suam non credentes quos dam discipulos argu
Abbreviated transcription (Latin):
cernendũ ad quę ꝓuebat᷑ humilitas
carnis: & ad que inclinet᷑ altitudo deita¬
tis. quid sit qđ caro sine uerbo nͨ agit.
& quid sit qđ uerbũ sine carne n efficit
Sine enĩ uerbi potentia nec conciperet
uirgo nec pareret: & sine ueritate carnis
obuoluta pannis infantia ñ iaceret.
Sine uerbi potentia ñ adorarent magi
puerũ stella indice declaratũ: sine ueri¬
tate carnis ñ iuberet᷑ transferri in egyp¬
tum puer. & ab herodis ꝑsecutione sub¬
duci. Sine uerbi potentia ñ fieret uox
patris missa de celo. hic est filiꝰ m̃s dilectꝰ
in qͦ mͥ bene complacui ipsum audite:¬
& sine ueritate carnis ñ ꝓtestaret᷑ ioħs.
Ecce agriꝰ dĩ. ecce qui tollit peccata mundr
Sine uerbi potentia ñ fieret redintegra¬
tio debiliũ. & iuuificatio mortuoꝵ: & sine
ueritate carnis nec cib ieuio. ne om
esset necessari fatigato. Postrems sionn
trem se csse maiorẽ. cũ catholica fills in
suscipiat. utrũq defendat. quȩ subis lon¬

Expanded text:
est, ad quae provehatur humilitas carnis, et ad quae inclinetur altitudo deitatis: quid sit quod caro sine Verbo non agit, et quid sit quod Verbum sine carne non efficit. Sine enim Verbi potentia nec conciperet virgo, nec pareret; et sine veritate carnis obvoluta pannis infantia non jaceret. Sine Verbi potentia non adorarent Magi puerum stella indice declaratum, et sine veritate carnis non juberetur transferri in Aegyptum puer, et ab Herodis persecutione subduci. Sine Verbi potentia non diceret vox Patris missa de coelo: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite. Sine veritate carnis non protestaretur Joannes: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. Sine Verbi potentia non fieret redintegratio debilium et vivificatio mortuorum; et sine veritate carnis nec cibus jejuno, nec somnus esset necessarius fatigato. Postremo sine Vatrem se esse majorem: cum catholica fides utrumque suscipiat, utrumque defendat, quae secundum con
Abbreviated transcription (Latin):
amentiũ. Quȩ impietatis mendacia qm̃
din fies catholica detestat᷑. & aliarũ asser¬
domuii sacrilegia concordib ꝑ totũ iren¬
dum beatoꝵ patrũ duddum st̃ damnata
linentĩs. ñ dubiũ est cam nos ficdẽ prcdli

Expanded text:
cernentium. Quae impietatis mendacia quoniam cernentium. Quae impietatis mendacia quoniam olim fides catholica detestatur, et talia assertionum sacrilegia concordibus per totum mundum beatorum Patrum dudum sunt damnata sententiis; non dubium est, eam nos fidem praedi
Abbreviated transcription (Latin):
aꝰ sictum est sacramentũ uno concȩptu
noq partu scdm ueritatem utriꝰq na¬
use si se uirgo & ancilla dñi esset & mat᷑.
Qs etiã chisabeth sicut lucas euũgłista
msirat intellexit & dixit. Unde hõc mͥ ut
ipollinaris dogma delegit: ut negata hu
i. tanquã uerbi deitas ipsa se in carnẽ
amnãq uerterit. tanꝗͣ concipi ac nasci.
nriri & crescere. crucifigi ac mori. sepeli¬
n at resurgere. & ascendere in celum. sedere
ad dexterã patris. uenire ad iudicandos
unuos & mortuos. diuine tantũ essentie
fuerit. quȩ nichil hoꝵ in se sine carnũs
recepit ueritate. qm natura unita natu¬
⁊ patris natura est sp̃c sc̃i. simulq im¬
passibilis simulq est incommutabilis sein¬
pternȩ trinitatis indiuisa unitas & consub
fantialis equalitas. Unde si apollinaris
uincat᷑ ditatem passibilem sentire atq
mortalem: & tam᷑ uerbi in carnati id est
uerbi & carnis unã ausꝰ fuerit ꝓnunciare
hei transit insaniam: qui mediatorẽ dĩ

Expanded text:
ceptu unoque partu secundum veritatem utriusque naturae eadem virgo et ancilla Domini esset et mater. Quod etiam Elisabeth, sicut Lucas evangelista declarat, intellexit, et dixit: Unde hoc mihi, uApollinaris dogma delegit, ut negata hume, tanquam Verbi deitas ipsa se in carnem animamque verterit, et tanquam concipi ac nasci, nutriri et crescere, crucifigi ac mori, sepeliri ac resurgere, et ascendere in coelum, sedere ad dexteram Patris, venire ad judicandos vivos et mortuos, divinae tantum voluntatis fuerit, quae nihil horum in se sine carnis recipit veritate: quae natura unita naturae Patris, natura est Spiritus sancti, simulque impassibilis, simulque incommutabilis, sempiternae Trinitatis indivisa unitas, et unius voluntatis aequalitas. Unde si aliquis malavincatur deitatem passibilem sentire, atque mortalem, et tamen Verbi incarnati, id est Verbi et carnis unam ausus fuerit pronuntiare ibilem transit insaniam, qui mediatorem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
lius saluti. quid tue congruenitiꝰ potestati.
quã ut paci eccłiarum dñi equa constitu¬
tione ꝓspicias: & in om̃ib tͥ subditis dei
dona defendas. neq ulla ratione patiaris
ꝑ inuidiam diaboli. ministros ipsiꝰ in
cuiꝰquã sciure ꝑniciem: ut qͥ in hoc scło
temporalit᷑ homines regis. in eternum
mercaris regnare cũ xp̃o. Testimonia

Expanded text:
e congruentius pietati, quam ut paci Ecclesiarum Domini tua constitutione prospicias, et in omnibus tibi subditis Dei dona defendas, neque ulla ratione patiaris per invidiam diaboli ministros ipsius in cujusquam saevire perniciem, ut qui in hoc saeculo temporali emines regno, in aeternum merearis regnare cum Christo Sa
Abbreviated transcription (Latin):
noli esse incredulꝰ s fidelis: Qui itq
manifestatione corporis sui iam herccioꝵ
mendacia destruebat: ut uniuersa eoa
taret credendũ qđ apłi susceꝑint predi¬
candũ. ac si in tanta luce ueritatis tenebras
suas obduratio heretica ñ relinquit: osten¬
dant unde sibi spem uitȩ polliccant᷑ aͣnȩ.
ad quã nͥ ꝑ mediatorẽ di & hominũ homi¬
men datũ hominib sub celo in qͦ oporit
nos saluos fieri. nec est redemptio captius¬
tatis humane. nͥ in sanguine ei qͥ dedt
semetipsum redemptionẽ ꝓ om̃ib ai
sicut predicat apłs saulꝰ. cũ in fornadi

Expanded text:
noli esse incredulus sed fidelis? Qua utique manifestatione corporis sui jam haereticorum mendacia destruebat, ut universa Eccltaret credendum quod apostoli susceperant praedicandum. Ac si in tanta luce veritatis tenebras suas haeretica obduratio non relinquit, ostendant unde sibi spem vitae polliceantur aeternae, ad quam nisi per mediatorem Dei et hominum homimen datum hominibus sub coelo, in quo oporteat nos salvos fieri. Nec est redemptio captivitatis humanae in sanguine ejus qui dedit semetipsum redemptionem pro hominibus. Et sicut praed
Abbreviated transcription (Latin):
q sn ꝑrs eadeq ꝑsona sit: exaltatione
ua qua illũ sicut doctor gentiũ dicit
t nom̃ excellit. ad cam intelligunus
neete formam que ditanda erat tante
ubbcationis augmento. In forma quippe
¶Qualis erat patri filiꝰ: & inter genttorẽ
q uigenitũ nulla erat in essentia dis¬
aiio nulla in maiestate diuersitas: nec
pmarnationis mẏsteriũ aliquid discesse¬
upuerbo. qđ ei patris munere redderet᷑.
faa autẽ serui ꝑ quã impassibilis dei¬
as acramentũ magnȩ pietatis impleuit
hunana humilitas est quȩ in głam diuinȩ
pitstatis euecta est. in tanta unitate ab ip̃¬
s anceptu uirginis deitate & humanitate
ansferta: ut nec sine homine diuina. nec
me dõ agerent᷑ humana. Propt᷑ qđ sic̃¬

Expanded text:
sus eademque persona sit, exaltationem tamen, qua illum, sicut Doctor Gentium dicit, e nomen excellit , ad eamdem intelligimus pertinere formam, quae ditanda erat tantae cationis augmento. In forma quippe Dei aequalis erat Filius Patris, et inter Genitorem atque Unigenitum nulla erat in essentia discretio, nulla in majestate diversitas, nec per incarnationis ministerium aliquid decesserat Verbo quod Dei Patris munere redderetur. Forma autem servi, per quam impassibilis deitas sacramentum magnae pietatis implevit, humana hupietatis evecta est, in tanta unitate ab ipso conceptu virginis, deitate et humanitate conserta, ut nec sine homine divina, nec sine Deo agerentur humana. Propter quod sic
Abbreviated transcription (Latin):
Acceꝑunt iusti. ñ dederunt coronas. De
in singłis mortes fuert᷑: nec alteriꝰ qͥsꝙͣ.
erat agnꝰ iminaculatꝰ exstiterit: in qͦ om̃s
crucifixi. om̃s mortui. om̃s sepulti. om̃s
st̃ etiã suscitati: de qͥb ipse dicebat. cũ exal¬
tatꝰ fuero a terra. omũa trabam ad meip¬
sum. Fides eteniͣ iustificans impios &
creans iustos ad humilitatis retracta par¬
ticipium in illo adquirit salutem. in qͦ
solo homo se inuenit innocente᷑. libcrũ
habens ꝑ gram dĩ de eiꝰ potentia głari:
qui contͣ hostem humani generis in
carnis nr̃e humilitate congressꝰ his
uictoriã suã tribuit. in quoꝵ corpore
trium phauit. Lacet oͦ in uno dño iłłu

Expanded text:
Acceperunt justi, non dederunt, coronas. De Acceperunt justi, non dederunt, coronas. De in singulis mortis fuerunt, nec alterius quisquam erat Agnus immaculatus, extiterit, in quo omnes crucifixi, omnes mortui, omnes sepulti, omnes etiam sunt suscitati. De quibus ipse dicebat: Cum exaltatus fuero a terra, omnia traham ad meipsum . Fides etenim justificans impios, et creans justos, ad humanitatis retracta participium, in illo acquirit salutem, in quo solo homo se invenit innocentem, liberum habens per gratiam Dei de ejus potentia gloriari, qui contra hostem humani generis in carnis nostrae humilitate congressus, his victoriam suam tribuit, in quorum corpore triumphavit. Licet ergo in un
Abbreviated transcription (Latin):
ris impleret: nͥ qui in forma dĩ equalis
est patri. in forma serui particeps esset
ad precium: ut si uniuersitas captiuoꝵ
in redemptorẽ suũ crederet. nulla diaboli
ubi abundauit peccatũ suꝑabundauit
& gr̃a. & cũ sub peccati preiudicio nati
potestatem acceꝑint ad iustitiam reuas¬
cendi. ualidiꝰ factũ est douũ libertatis
quã debitũ seruitutis. Quã itaq sibi
in huiꝰ sacram̃ti presidio spem relinquuñ.
qui in saluatore nr̃o negant humani
corporis ueritatem . Dicant qͦ sacͥficio
reconciliati: dicant quo sanguine sunt
redempti.d Quis est ut apłs ait. qͥ tradi¬
dit semetipsũ ꝓͦ nobis oblationem & hostiã
dõ in odorem suauitatis: aut qđ unquã
sacrificiũ sacratiꝰ fuit. quã qđ ucrꝰ & eter¬
nus pontifex altari crucis ꝑ immolatio¬
nem suȩ carnis imposuit.n conspectu
dñi preciosa iustoꝵ mors fuit: nulliꝰ tam̃
insontis occisio redemptio fuit mundi

Expanded text:
ris implet, nisi quia qui in forma Deris implet, nisi quia qui in forma Deest Patri, in forma servi particeps esset ad pretium, ut si universitas captivorum in Redemptorem suum crederet, nulla diaboli Ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia; et cum sub peccati praejudicio nati potestatem acceperint ad justitiam renascendi, validius factum est donum libertatis quam debitum servitutis. Quam itaque sibi in hujus sacramenti praesidio spem relinquunt, qui in Salvatore nostro negant humani corporis veritatem? Dicant quo sacrificio reconciliati, dicant quo sanguine sint redempti. Quis est, ut Apostolus ait, qui tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis ? Aut quod unquam sacrificium sacratius fuit, quam quod verus et aeternus pontifex altari crucis per immolationem suae carnis imposuit? Licet in conspectu Domini pretiosa justorum mors fuit , nullius tamen insontis occisio, redemptio fuit mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
N qua ꝓfessione hoc eiudentissime conti¬
netur: qđ etiã nos de incarnatione dñi¬
confuemur & credimꝰ. qui ad salutem hu¬
maui generis reformandam uerã carnẽ
nr̃e fragilitatis ñ de celo secũ detulit: s
de utero uirginis matris assumpsit. U¬
uicũq gͦ illi st̃ ita obçecati & a lum¬
ne ueritatis alieni. ut uerbi dĩ a
tempore incarnationis denegent
ueritatẽ. ostendant in qͦ sibi xp̃ianum
nomen usurpent. & cũ euũgłio ueritatis
qua ratione concordent. si ꝑ uirginis par¬
tum aut caro sine ditate. aut deitas es t
orta sine carne. Sicut enĩ negari nͨ potest
euũigłista dicente qđ uerbũ caro factũ c̃
& habitauit in nobis: ita negari nͣ pot᷑
beato apło Paulo predicante. qđ d̾s erat
in xp̃o mundũ reconcilians sibi. Que
autem reconciliatio esse potest qua hu¬
mano generi reꝓpiciaret᷑ ds: si hominis
causam mediator dĩ hominũq nͨ susci¬
peret.Qua uͦ ratione ueritatẽ mediato¬

Expanded text:
ntissime continetur, quod etiam nos de Domini incarnatione confitemur et credimus, qui ad salutem humani generis reformandam veram carnem nostrae fragilitatis non de coelo secum detulit, sed in utero virginis matris assumpsit . Quicunque ergo illi sunt ita obcaecati et a lumine veritatis alieni, ut Verbo Dei a tempore incarnationis humanae carnis denegent veritatem, ostendant in quo sibi Christianum nomen usurpent, et cum Evangelio veritatis qua ratione concordent, si beatae Virginis partu aut caro sine deitate, aut deitas est orta sine carne. Sicut enim negari non potest, evangelista dicente, quod Verbum caro factum est et habitavit in nobis, ita negari non potest, beato apostolo Paulo praedicante quod Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Quae autem reconciliatio esse posset, qua humano generi repropitiaretur Deus, si hominis causam Mediator Dei et hominum non susciperet? Qua vero ratione veritatem Mediato
Abbreviated transcription (Latin):
hostib appetita: quoꝵ prior uestori. sut¬
ces scds emersit. qui ccłiş ai duas lerse
sibiniet contrarias inferre uoluerunt. it
uterq: a predicitorib ueritatis merito
uimarit᷑. quia insanum ninus &e sacriłe¬
dumsut. qł uaria falsitate ambo scusert᷑¬

Expanded text:
hostibus oppetita, quorum prior Nestorius, Euthostibus oppetita, quorum prior Nestorius, Eutyches secundus emersit: qui Ecclesiae Dei duas haereses sibimet contrarias inferre voluerunt, ut uterque a praedicatoribus veritatis merito damnaretur, quia insanum nimis et sacrilegum fuit quod varia falsitate ambo senser
Abbreviated transcription (Latin):
E epc beoni augusto. P romise
me menini uenerabilis imꝑitor ii
causa fidi de qua clementiã ur̃am nom pre
esse sollicitam pleniorem humilitatis ice
studio utilis quantũ arbitror deesse ñ pos¬
sit instructio. Quamius enĩ sciam clenal¬
tiam ur̃am humãnis institutionib ñ egtit.
& sincerissimã de abundantia sp̃c sẽi bausse
doctrinã: officii mei tam̃ est patefacere qł
intelligis. & predicare qđ credis: ut ignis
ille quem dñs ueniens misit in terrã moru
crebre meditationis agetatꝰ sic conuilescat
ut ferueat: & sic inflammet᷑ ut luccat
Magna eni caligine se eutitiana heresis
orientis partib inferre molita ẽ. & ab illo
luce quȩ sicut euũgłm loquit᷑ lucet in
tenebris. & tenebre eam ñ comp̃bendat᷑.¬
imꝑitoꝵ ocłos temptauit auertere. Cal
ipsa in suã reciderit cecitatem: ñc̃ inaisa¬
pulis recrudescit. qđ in auctore defeci
Non longo nãq temporis interuallo s¬
tholica fides que est singłaris & uea au

Expanded text:
 Leoni Augusto. Promisisse me memini, venerabilis imperator, in causa fidei, de qua clementiam tuam novi pie esse sollicitam, pleniorem humilitatis meaencto pietatis tuae studio utilis, quantum arbitror, deesse non possit instructio. Quamvis enim sciam clementiam tuam humanis institutionibus non egere, et sincerissimam de abundantia Spiritus sancti hausisse doctrinam, officii mei tamen est et patefacere quod intelligis et praedicare quod credis, ut ignis ille, quem Dominus veniens misit in terram, motu crebrae meditationis agitatus sic concalescat ut ferveat, et sic inflammetur ut luceat. Magnas enim caligines Eutychiana haeresis Orientis partibus inferre molita est, et ab illa luce quae, sicut evangelium loquitur, lucet in tenebris et tenebrm 82 oculos tentavit avertere: cumque ipse in suam reciderit caecitatem, nunc in discipulis recrudescit quod in auctore defecit. Non longo namque temporis intervallo catholica fides, quae est singularis et vera, cui
Abbreviated transcription (Latin):
splendidissimã latitudinem dirigat᷑. &
sincera intelligentiȩ luce ꝓspiciãt: qđ
in filio dĩ qͥ se incessabilit̾ filiũ hominis
& hominem ꝓfitetur nͨ sit xp̃ianis eru¬
bescendũ s constantissime głandum.
Ut autẽ pietas tua cũ uenerabiliũ patrũ
p̾dicationib nos concordari cognoscat:
aliquantas eoꝵ sententias hiuic credidi
subiciendas esse sermoni. Quib si dig
naris recensitis. ñ aliud nos predicarẽ
reꝑies. quã qđ scĩ patres nr̃i toto orbe
docuerunt: nec quenquã ab illis nͥ im
pios solos hereticos discrepare. His gͥ gło¬
sissime & uenerabilis imperator quanta
potui breuitate ꝑstrictis cũ inspirata tͥ
diuinitꝰ fide etiam nr̃am predicationem
unitã esse cognosce. nec in aliquo nos ab
euugłica apłicaq doctrina uł catholice
ꝓfessionis symbolo discrepare: qm sicut¬

Expanded text:
splendidissimam latitudinem dirigatur, et splendidissimam latitudinem dirigatur, et sincera intelligentiae luce perspiciat: quod in Filio Dei, qui se incessabiliter filium hominis et hominem profitetur, non sit Christianis erubescendum, sed constantissime gloriandum. Ut autem pietas tua cum venerabilium Patrum praedicationibus nos concordare cognoscat, aliquantas eorum sententias huic credidi subjiciendas esse sermoni. Quibus si digneris attendere recensitis, non aliud nos praedicare reperies quam quod sancti Patres nostri toto orbe docuerunt, nec quemquam ab illis nisi solos impios haereticos discrepare. His igitur, gloriosissime et venerabilis imperator, quanta potui brevitate perstrictis, cum inspirata tibi divinitus fide etiam nostram praedicationem unitam esse cognosce, nec in aliquo nos ab evangelica apostolicaque doctrina, vel a catholicae professionis symbolo discrepare, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tis sub mendacio putat᷑ latuisse fantas¬
matis. Non gͦ quisqͣ sibi erubescendũ
existimet. xp̃ianꝰ de nr̃i in ap̃o corporis
& preclari eccłiarum quiq doctores qui
ad martyrii coronã uł ad contessionis
meruert᷑ głam ꝑuenire. in huiꝰ fidei
lumine splenduert᷑. consonis ubiq sen¬
Qua autẽ rationis similitudine. qua
diumoꝵ uoluminũ portione heretica
impietas se existimat aduuiari que
ueritatem negat corporis xp̃i: cũ hanc
ñ lex testificari ñ ꝓpħu precinere non
euũgłia docere. ñ ipse destiterit xp̃c osten¬
acre.d Querant ꝑ omnẽ seriem scriptu¬
rarũ qͦ tenebras fugiant. ñ qͦ uerũ lum̃
obscurent: & ꝑ om̃ta scła ita ueritatem
inueniunt choruscantẽ. ut magnuͣ hoc
& mirabile sacramentũ ab initĩo uide¬
ant creditũ: qđ est in fine completum:
De qͦ cũ sc̃arum scripturarũ nulla pars
sileat. sufficit quȩda consona ueritauis
signa posuisse. quib diligentia fidĩ in

Expanded text:
tis sub mendacio putatur latuisse phantastis sub mendacio putatur latuisse phantasmatis. Non ergo quisquam sibi erubescendum existimet Christianus de nostri in Christo corporis et praeclari Ecclesiarum quique doctores, qui ad martyrii coronam vel confessionis meruerunt gloriam pervenire, in hujus fidei lumine splenduerunt, consonis ubique senQua autem rationis similitudine, qua divinorum voluminum portione haeretica impietas se existimat adjuvari, quae veritatem negat corporis Christi? Cum hanc non lex testificari, non propheta praecinere, non Evangelia docere, non ipse destiterit Christus ostendere: quaerant per omnem seriem Scripturarum quo tenebras suas fugiant, non quo verum lumen obscurent, et per omnia saecula ita veritatem invenient coruscantem, ut magnum hoc et mirabile sacramentum ab initio videant creditum, quod est in fine completum. De quo cum sanctarum litterarum nulla pars sileat, sufficit quaedam consona veritatis signa posuisse, quibus diligentia fidei in
Abbreviated transcription (Latin):
lemytonis impleta est. Nim quia¬
captiuitatis nr̃e resolui originalia uin¬
cula ñ poterant nͥ existeret homo nr̃i
generis ur̃eq naturȩ quẽ peccati prȩ¬
iudicia ñ tenerent. & qͥ immaculato
sanguine suo cyrographũ letale dilue.¬
ret. sicut ab uiitio erat diuinitꝰ preor¬
dinatũ. ita ẽ in plenitudine temporis
ꝑfectum: ut multis modis significata
ꝓmissio in diu expectatũ ueruret effec̃¬
tum. nec posset esse ambiguũ. qđ con¬
timus testificationib semꝑ fuerat
nunciatũ. In magno autẽ sacrilegio se
uersari hereticoꝵ manifestat impietas:
cũ sub specie d̃itatis honorande huma¬
ne carnis in xp̃o denegant ueritatem:
& religiosa existimant credi.si dicat᷑ ui
saluatore nr̃o uerũ ñ esse qđ saluat. cũ
tta scđm ꝓmussionẽ ouna scła ꝑcurren
tem mundꝰ sit dõ reconciliatꝰ in xp̃o.
ut nͥ uerbũ dignaret᷑ caro fieri: nulla
posset caro saluarr. Omne enĩ sacram̃
uolunt decolorat᷑ obscuro: si lux uerita¬

Expanded text:
onis impleta est? Nam quicaptivitatis nostrae resolvi originalia vincula non poterant, nisi existeret homo nostri generis nostraeque naturae, quem peccati praejudicia non tenerent, et qui immaculato sanguine suo chirographum lethale dilueret, sicut ab initio erat divinitus praeordinatum, ita est in plenitudine temporis perfectum, ut multis modis significata promissio in diu expectatum veniret effectum: nec posset esse ambiguum, quod continuit testificationibus semper fuerat nuntiatum. In magno autem sacrilegio se versari haereticorum manifestat impietas, cum sub specie divinitatis honorandae humanae carnis in Christo denegant veritatem: et religiose existimant credi, si dicatur in Salvatore nostro verum non esse, quod salvat; cum ita secundum promissionem omnia saectem, mundus sit Deo reconciliatus in Christo, ut nisi Verbum dignaretur caro fieri, nulla posset caro salvari. Omne enim sacrament haeretici volunt decoloratur obscuro, si lux verita
Abbreviated transcription (Latin):
patrein om̃ipotentem. uisibiliũ & inuisi¬
bilium factore & in unũ dñm nr̃m iłłm
xp̃m filiũ dĩ. natũ de patre hoc est de sub¬
stantia patris. Dm̃ de do̾ lumͣ de lumine
Dm̃ uerũ de dõ uero. Natũ ñ factũ. uniꝰ
substantiȩ cũ patre. qđ greci dicunt omo

Expanded text:
patrem omnipotentem, uisibilium et inuisibilium factorem. et in unum dominum Iesum Christum filium dei, natum de patre, hoc est de substantia patris, deum de deo, lumen de lumine, deum uerum de deo uero, natum, non factum, unius substa
Abbreviated transcription (Latin):
augusto. Quod sepissime mul¬
ta iam exꝑimenta dõcuerunt scm pie¬
ratis ur̃e studium circa religionẽ. xp̃ra¬
nam głosis ꝑseuerat & crescit augm̃tis:
& hec fides ur̃e clementie ñ solũ me s¬
om̃s dñ sacerdores consolat᷑ & roborat.
dũ in xp̃ianissimo principe sacerdota¬
lem exꝑimur affectum. Quem si ori¬
entaliũ partiũ sacerdotes studeant imi¬
tari: nullũ scandalũ neq par neq fides
xp̃iana patietur. Unde cũ constantino¬
politanꝰ antistes ad omne̾ pietatis ꝓuec̃¬
tum presentis clementie ur̃e doceatur
exemplis. si fideliter ur̃is ad quiescat hor¬
tatib. in me sincerȩ grͣe habebit auimũ.
tantũ ut qđ uerbis spondet. ꝑficiat. Si
uͦ quȩ do & pietati ur̃e displicent ꝑtinaci
intentione delegerit: salua mansuetu¬
dinis ur̃ȩ reuerentia. utar cũ om̃ib & ꝓ¬

Expanded text:
Augusto. Quod saepissime multa jam experimenta docuerunt, sanctae pietatis vestrae studium circa religionem Christianam gloriosis perseverat et crescit augmentis, et haec fides vestrae clementiae non solum me, somini sacerdotes consolatur et roborat; dum in Christianissimo principe sacerdotalem experimur affectum. Quem si Orientalium partium sacerdotes 1275 studeant imitari, nihil scandalorum neque pax, neque fides Christiana patietur. Unde cum Constantinopolitanus episcopus ad omnem pietatis profectum praesenti clementiae vestrae doceatur exemplo, si fideliter vestris acquiescat hortatibus, habet in me sincerae gratiae animum: tantum ut quod verbis spondet perficiat. Si vero, quae Deo et pietati vestrae displicent, pertinaci intentione delegerit, salva mansuetudinis vestrae reverentia, utar cum omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ de festiuitate paschalis guids iiont
ui aura pietate susceptam. ut conttan
agentem in reb alcrandrum untesm
de errore remouendo quem ec̃e nicnor.
theophili constitutio uidet᷑ infeneran
qua re sicut scribere dignamins que
ad petitionis ur̃e notitiam ꝑlatũ quidꝰ
iubete me nosse: ut de obseruant ia qum
nͣ licet esse diuersam. quid potissirumat
tenendũ eccłia uniuersilis agnosent Rdes
politanꝰ cp̃c ledendi ñ habeat facultatem
Data .xuii. kł maii. Ctio &studio uid etm¬

Expanded text:
autem de festivitate paschali gaudeo ita a pietate vestra susceptam ut confestim agentem in rebus Alexandriam mitteretis de errore removendo, quem sanctae memoriae Theophili constitutio videtur inferre. De qua re, sicut scribere dignamini, quidquid ad pietatis vestrae notitiam perlatum fuerit, jubete me nosse, ut de observantia, quam non licet esse diversam, quid potissimum sit tenendum Ecclesia universalis agnoscat. Precor politanus episcopus laedendi non habeat facultatem. Data XVII Kalend. Maii, Etio et Studio,
Abbreviated transcription (Latin):
qsseparabilit᷑ manente unitate ꝑsonȩ¬
iratq ide est. & t̾otꝰ hominis filiꝰ ꝓpt̃
crnc̃. & totꝰ dĩ filiꝰ ꝓpt᷑ unã cũ patre dei
tatm. Quicquid enĩ in tempore accepit
buit conferrent᷑. Nam scđ̃m potentiam
uitatis indifferent᷑ om̃ia que habet pat᷑
mam filiꝰ habet: & quȩ in forma serui

Expanded text:
separabiliter manente unitate personae, idem sit et totus hominis filius propter carnem, et totus Dei Filius propter unam cum Patre Deitatem. Quidquid ergo in tempore accepit buit, conferuntur. Nam secundum potentiam Verbi, indifferenter omnia quae habet Pater, etiam Filius habet: et quae in f
Abbreviated transcription (Latin):
bentes om̃s impii terrȩ. Ego autẽ annuntia.¬
bo in sempiternũ: psallam do iacob. Et alibi
tus est & currus & equus. Tu terribilis es. & qͥs
stabit aduersum te.Ex tunc ira tua. De çelo
autẽ fecisti uidiciũ. terratimens & tacebit. cũ
surrexerit ad iudicandũ ds̃. ut saluos faceret
omnes mites terre. Et apłs ait: Michi uindic¬
tam ego retribuam. Et alibi inquit idẽ apłs:
Sufficit unicuiq obiurgatio quȩ fit a pluri¬
mis. ita ut magis donetis & consolemini: ne
forte abundantiori tristicia absorbeatur is qͥ
in angustia est. Propt᷑ qđ obsecro uos ut con¬

Expanded text:
bentes omnes impii terrae. Ego autem annuntiabentes omnes impii terrae. Ego autem annuntiabo in sempiternum, psallam Deo Jacob. Et alibi tus est et currus et equus. Tu terribilis es, et quis stabit adversum te? Ex tunc ira tua, de coelo autem fecisti judicium, terra timens, et tacebit cum surrexerit, ad judicandum Deus, ut salvos faceret omnes mites terrae. Et Apostolus ait: « Mihi vindictam, ego retribuam . » Et alibi inquit idem apostolus: « Sufficit unicuique objurgatio quae fit a plurimis, ita ut magis donetis et consolemini, ne forte abundantiori tristitia absorbeatur is qui in angustia est. Propter quod obsecro vos ut con
Abbreviated transcription (Latin):
passim dicta absq certa ꝓbatione qͥsꝙͣ uinquã
credat. S ante audita diligenter inquirat: ne
prȩcipitando quiddã aliquis agat. Si enĩ dñs
om̃um sodomoꝵ mala quoꝵ clamor ad cȩlum
usq ꝑuenerat omĩia sciens prius credere nec
iudicare uoluit. quã ipse ea cũ fidelib testibus
diligenter inuestigans quȩ audierat & opere
ueraciter cognosceret: multo magis nos hu¬
mani & peccatores homines. quib incognita
sunt occulta iudicia di hec prȩcauere. & nullum
ante uerã uistamq ꝓbationẽ uidicare aut dam¬
nare debemus. manifeste apło dicente paulo
qui ait. Tu qui es qui iudicas seruum auienũ. d¬
celsu cornu ur̃m. loquentes in ceruice ueteri.
quia neq ab oriente neq ab occidente neq a
solitudine montiũ sed dñs iudex hunc humi¬
liabit & hunc exaltabit. quia calix in manu
dĩ. & uino meraco ad plenũ mixtus & ꝓpina¬
bit ex eo. Ueruntam feces eius potabunt bi¬

Expanded text:
passim dicta absque certa probatione quisquam unquam passim dicta absque certa probatione quisquam unquam credat; sed ante audita diligenter inquirat, ne praecipitando quidquam aliquis agat. Si enim Dominus omnium Sodomorum mala, quorum clamor ad coelum usque pervenerat, omnia sciens, prius credere nec judicare voluit quam ipse ea cum fidelibus testibus diligenter investigans, quae audierat et opere veraciter cognosceret: multo magis nos, humani et peccatores homines, quibus incognita sunt occulta judicia Dei, et haec praecavere, et nullum ante veram justamque probationem judicare, aut damnare debemus, manifeste Apostolo dicente Paulo qui ait: « Tu quis es qui judicas servum alienum? celsum cornu vestrum » loquentes in cervice veteri, quia neque ab oriente, neque occidente, neque a solitudine montium, sed Dominus judex hunc humiliabit et exaltabit, quia calix in manu Domini ex vino meraco ad plenum mistus, et propinabit ex eo, verumtamen faeces ejus potabunt bi
Abbreviated transcription (Latin):
sententiȩ platione compesceret: cũ om̃ia nuda
& aꝑta sint ocłis eiꝰ. mala tam̃ sodomȩ noluit
audita iudicare. priusꝙͣ manifeste agnosceret
quȩ dicebantur. Unde ipse ait: Descenda & ui¬
debo utrũ clamorẽ qui uenit ad me opere
compleuerint. annon ẽ ita. ut sciam. Deus
om̃ps eui nichil absconditũ est. sed om̃ia ei
maniststa st̃ etiã antequã fiant. uͦ ob aliud
hec & alia multa quȩ hic ꝓlixitatẽ uitantes
non inseruimꝰ ꝑ se inquirere dignatus est.
nisi ut nobis exemplum daret ne precipites
in discutiendis & iudicandis negocuis essemus:
& ne mala quorunda prius quisquã p̾sumat
credere quã ꝓbare. Quiꝰ exemplo monemur.
ne ad ꝓferendam sententiã umquã precipites
simus. aut temere indiligent᷑q discussa quȩq
qͦqͦ modo iudicemus: dicente ueritatis uoce
Nolite iudicare ut nͨ iudicemini. In quo enĩ
iudicio iudicaueritis iudicabimini. & reliqua:
Nam mala audita nullum moueant: nec

Expanded text:
sententiae probatione compesceret cum omnia nuda et aperta sint oculis ejus, mala tamen Sodomae noluit audita judicare priusquam manifeste agnosceret quae dicebantur, unde ipse ait: « Descendam et videbo utrum clamorem qui venit ad me, opere compleverint, an non est ita ut sciam . » Deussed omnia ei manifesta sunt, etiam antequam fiant, non ob aliud haec et alia multa quae hic prolixitatem vitantes non inseruimus per se inquirere dignatus est, nisi ut nobis exemplum daret ne praecipites in discutiendis et judicandis negotiis essemus, et ne mala quorumdam prius quisquam praesumat credere quam probare. Cujus exemplo monemur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites simus, aut temere, indiligenterque indiscussa quaeque quoquomodo judicemus, dicente Veritatis voce: « Nolite judicare ut non judicemini, in quo enim judicio judicaveritis judicabimini , » et reliqua. Nam mala audita nullum moveant, nec
Abbreviated transcription (Latin):
rint nec ne. Hec om̃ia fidelit᷑ st̃ ꝑscrutanda.
& diligenter ꝑtractanda. Nam st̃ non nulli
qui p̃positos suos ꝑuerse rep̃hendt̾: si uel pa¬
rum ipsis molesti extiterint. Iccirco recto
oculo primatib eccłiarũ preuidendum est.
ne quisquã eoꝵ in nocens uexetur aut scanal¬
lretur. intendentib sententie dñi quȩ ait:
ziquis scandalirauerit unũ de pusillis istis.
melius est illi ut suspendat᷑ mola asinaria

Expanded text:
rint necne. Haec omnia fideliter sunt perscrutanda rint necne. Haec omnia fideliter sunt perscrutanda et diligenter pertractanda. Nam sunt nonnulli qui praepositos suos perverse reprehendunt, si vel parum ipsis molesti exstiterint. Idcirco recto oculo primatibus Ecclesiarum providendum est, ne quisquam eorum innocens vexetur aut scandalizetur, intendentibus sententiae Domini qua ait: « Si quis scandalizaverit unum de pusillis istis, me
Abbreviated transcription (Latin):
ant & non gementes. Non est itaq a plebe aut
uulgarib hominib arguendus uel accusandꝰ
ep̃c: licet sit mordinatus. quia ꝓ meritis sub¬
ditoꝵ disponit᷑ adõ uita rectoꝵ: exemplo dauid
peccantis ad comparationẽ principũ. qui ex
merito plebis preuaricant᷑. Sacerdotes enĩ
exquirere debent peccata popłoꝵ. & sagaci solli¬
citudine unũquẽq ꝓbare: uxta testimoniũ
dñi ad iheremiã dicentis: Probatorem inquit
dedi te ppło meo robustũ. ut scias & ꝓbabis
uiam eoꝵ. Idõ ista dico: quia insidiator bona
sepissime solet conuertere in malũ. & in elec¬
tis ponit maculam. Unde si qui st̃ uitupera¬
tores aut accusatores ep̃oꝵ uel reliquoꝵ sacer¬
dotum: non oportet eos a iudicib eccłiȩ au¬
diri. antequã eoꝵ discutiat᷑ estimationis sus¬
picio uel opinio. qua intentione. qua fide.
qua ueritate. qua uita. qua conscientia. quo¬
ue merito. si ꝓ dõ aut ꝓ uana gła. aut ini¬
micrtia uel odio. aut cupiditate ista sumpse¬

Expanded text:
st itaque a plebe aut vulgaribus hominibus arguendus, vel accusandus episcopus, licet sit inordinatus, quia pro meritis subditorum disponitur a Deo vita rectorum, exemplo David peccantis ad comparationem principum qui ex merito plebis praevaricantur. Sacerdotes enim exquirere debent peccata populorum, et sagaci sollicitudine unumquemque probare, juxta testimonium Domini ad Jeremiam loquentis: « Probatorem inquit dedi te populo meo robustum, et scies et probabis viam eorum . » Ideo ista dico, quia insidiator bona saepissime solet convertere in malum, et in electis ponit maculam. Unde si qui sunt vituperatores aut accusatores episcoporum, vel reliquorum sacerdotum, non oportet eos a judicibus Ecclesiae audiri, antequam eorum discutiatur aestimationis suspicio vel opinio, qua intentione, qua fide, qua veritate, qua vita, qua conscientia, quove merito, si pro Deo, aut pro vana gloria, aut inimicitia, vel odio, aut cupiditate ista sumpse
Abbreviated transcription (Latin):
tio. tribulatio & angustia in omnẽ animaͬ homi¬
ius oꝑantis malũ iudei pͥmũ & greci. Gła autẽ
& honor & pax omni oꝑanti bonum. Et alibi
idem ait apłs: causati eiũ sumus om̃s sub pecca¬
to esse sicut scriptum ẽ: Quia non est uistꝰ qͥsꝙͣ.
ñ est intelligens. nͨ est requirens dm̃. Om̃es
declinauerunt simul inutiles facti st̃: ñ est qͥ

Expanded text:
angustia in omnem animam hominis operantis malum, Judaei primum et Graeci. Gloria autem et honor et pax omni operanti bonum, et alibi idem apostolus: « Causati enim sumus omnes sub peccato esse, sicut scriptum est, quia non est justus quisquam, non est intelligens, non est requirens Deum, omnes declinave
Abbreviated transcription (Latin):
NTIPIUNT DETRETA AIEA¬
ANDRI PARE De sacerdotib nͣ
uexandis nec scriptis ab eis ꝑ nctũ
auit aliquã fraudem exigendis. &
de passione dñi in consecratione
corporis eiꝰ miscenda. & de aqua
cum sale ppłis benedicenda. &
de fide sancte trinitatis.

Expanded text:
NCIPIUNT DECRETA ALEXANDRI PRIMI PAPAE. De sacerdotibus non vexandis, nec scriptis ab eis per metum aut aliquam fraudem exigendis: et de passione Domini in consecratione corporis ejus miscenda; et de aqua cum sale populis benedicenda; et de fide sanctae Trinitatis.