comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ꝓfecerit: & qđ infantia eiꝰ exꝑs
cognitionis fuerit. & patrẽ & ma¬
trẽ ignorauerit: qͦd nec eccłia reci¬
pit: nec p̃misse autoritates patiu
sic intelligi. S ita sane pot̾ accipi
ut qͣntũ ad uisu̾ hominũ & sui
tur. ꝓficiebat gͦ humanꝰ sensus in
eo scđm ostensionẽ: & alioꝵ homi¬
nũ opinionẽ. Ita etiã patrẽ & ma¬
trẽ dicit᷑ ignorasse in infantia: qr
ita se habebat & gerebat. ac si ag¬

Expanded text:
s profecerit, et quod infantia ejus expers cognitionis fuerit, et patrem et matrem ignoraverit; quod nec Ecclesia recipit, nec praemissae auctoritates patiuntur sic intelligi. Sed ita sane potest accipi, ut quantum ad visum hominum et sui umanus sensus in eo secundum ostensionem, et aliorum hominum opinionem. Ita etiam patrem et matrem dicitur ignorasse in infantia, quia ita se habebat et gerebat ac si ag
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ habuerit sapientiã ȩqualẽ
do. siue omniũ rerũ scientiã ha¬
buerit ł habeat. id ÷ utrũ omĩa
sciat quȩ d̃s scit. Quibusdã pla¬
cet qđ nec parẽ cũ deo habeat sci¬
entiã. nec omĩa sciat quȩ d̃s : quia
in nullo creat᷑a equat᷑ creatori. Cũ
gͥ anima illa creatura sit. innullo
scit omnia quȩ ds. Itẽ. Si aĩa illa
equalẽ ht̃ cũ deo sapientiã: ñ gͦ d̾s
in omni bono maiorẽ h̃t sufficien¬
tiã ꝗͣ eiꝰ creatura. Inducunt etiã
Mirabilis facta ẽ scientia tua ex me:
& ñ pot̾o ad eã. Qͦd exponens cas¬
siodorꝰ. ait. Ueritas humanȩ con

Expanded text:
pientiam aequalem Deo, sive omnium rerum scientiam habuerit vel habeat, id est, utrum omnia sciat quae Deus scit. Quibusdam placet quod nec parem cum Deo habeat scientiam, nec omnia sciat quae Deus, quia in nullo creatura aequatur Creatori. Cum ergo anima illa creatura sit, in nulloscit omnia quae Deus. Item, si anima illa aequalem habet cum Deo sapientiam, non ergo Deus in omni bono majorem habet sufficientiam, quam ejus creatura. Inducunt etiam Mirabilis facta est scientia tua ex me, et non potero ad eam. Quod exponens Cassiodor. ait: Veritas hu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba ambr̃. pia diligentia inspici¬
enda st̃: que ex parte hoĩs ignoran¬
tiã instruunt & illuminant: ex
parte errandi fomitẽ male intelle¬
cta ministrant. His & enĩ euident̃¬
modis tradit᷑ duos in xp̃o eẽ pͥnci¬
unitas & singularitas ꝑsonȩ diui¬
dit᷑: s iuxta duas naturas duas
ht̃ sapientias: unã non creatam
s genitã quȩ ipse ẽ: alterã non
genitã s creatã & ꝑ grãm ei colla¬
tã. Nam ysaias de eo ꝓtestat᷑. Re¬

Expanded text:
ba Ambrosii pia diligentia inspicienda sunt; ex parte hominis ignorantiam instruunt et illuminant, quae ex parte errandi fomitem male intellecta ministrant. His etenim evidenter traditur duos in Christo esse princiunitas et singularitas personae dividitur; sed juxta duas naturas, duas habet sapientias, unam non creatam, sed genitam, quae ipse est; alteram non genitam, sed creatam, et per gratiam ei collatam. Nam Isaias de eo
Abbreviated transcription (Latin):
scłm similitudinẽ: quia nũꝗͣ illã
eandẽ ee̾ntialit̾. s similẽ acceꝑuis
gram. Puer gͦ ille plenꝰ sapĩa ⁊ gr̃a
fuit ab ipsa conceptione. Unde ierx
Rrecte dicit. Nouũ faciet dñs super
terrã: mulier circũdabit uirũ: qr
in ut̾o uirginis ꝑfectꝰ uir extitit.
ñ solũ ꝓpter animã & carnẽ. s etiã

Expanded text:
inem, quia nunquam illam eamdem essentialiter similem acceperunt gratiam. Puer ergo ille plenus sapientia et gratia fuit ab ipsa conceptione. Unde Hieron. recte dicit: Novum facit Dominus super terram; mulier circumdabit virum, quia in utero Virginis perfectus extitit, n
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃c ꝓficiebat sapĩa & etate & gr̃a
apud dm̃ & homines. Si enĩ ꝓfici¬
ebat sapĩa & gr̃a: ñ uidet᷑ a conce¬
ptione habuisse plenitudinẽ gr̃e
sine m̃sura. Ad quod dici potest¬
sane ipsũ scłm hominẽ tantã a
conceptione accepisse sapĩȩ & gr̃ȩ

Expanded text:
proficiebat sapientia et aetate et gratia apud Deum et homines. Si enim proficiebat sapientia et gratia, non videtur a conceptione habuisse plenitudinem gratiae sine mensura. Ad quod sane dici potest ipsum secundum hominem tantam a conceptione accepisse
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a plenꝰest. Non ita habitat in
scĩs: ut in nr̃o corpore inest sensus
singulis m̃bris. s non qͣntũ in capi¬
te. Ibi enĩ & uisus ẽ & auditꝰ. & ol¬
factꝰ & gustus & tactus: incęt̾is aũ
solus ẽ tactꝰ. Ita & in xp̃o habitat¬

Expanded text:
gratia plenus est. Non ita habitat in sanctis. Ut in nostro corpore inest sensus singulis membris, sed non quantum in capite ibi enim visus est, et auditus, et olfactus, et gustus, et tactus, in caeteris autem solus est tactus, ita in
Abbreviated transcription (Latin):
ancillã eã scierat & collaudaue¬
rat: post. eã ut legitimã teneat.
Itẽ ex eodẽ. Si femina ingenua
accepit seruũ. sciens qđ seruus
ẽet. habeat eũ: qr omnes unũ
patrẽ habemꝰ in celis. Una lex e¬
rit uiro & femine. Cũ dr. scienᷤ
illũ seruũ: dat᷑ intelligi qđ si
nescierit illũ seruũ ẽẽ. ñ cogit᷑
manere cũ ipso. Si enĩ conditis¬
nis dolũ patit᷑: ñ cogit᷑ adherere
ei cuiꝰ fraude decepta ẽ. Si autẽ

Expanded text:
ancillam eam scierat et collaudaveancillam eam scierat et collaudaverat post, eam ut legitimam habeat. Item ex eodem: Si femina ingenua acceperit servum, sciens quod servus esset, habeat eum; quia omnes unum Patrem habemus in coelis, una lex erit viro et feminae. Cum dicitur sciens illum servum, datur intelligi quod si nescierit illum servum esse, non cogitur manere cum ipso. Si enim conditionis dolum patitur, non cogitur adhaerere ei
Abbreviated transcription (Latin):
fieri scił licitas nuptias ex ꝑsomᷤ
illicite coniunctis honesto placi
nis loquit᷑: ꝑhibens concubinã
posse tͣnsire ad honestũ placitũ
nuptiarũ: si castitatẽ & fidem
seruare uelit. Prima uͦ autori¬
tas augustini de illis agit qͥ de
pecc̃o penituert̃. & nichil in
morte uiri machinati st̃: nec
uiuente uiro fidẽ adult̾e dedit
mechꝰ qđ eã in ꝯiugio duceret si
suꝑuiueret. Qui hȩc faciunt:
aliis p̃missis autoritatib prohi¬
de conditione uideamꝰ: an
ualeat ꝯiugiũ diuidere. Ad qͦd
dicimꝰ quia ñ negat᷑ ingenua
posse nubere seruo: s si nescit᷑
eẽ seruilis conditionis libere pot̃
dimitti cũ seruitꝰ eiꝰ fuerit dep̃¬
hensa: scđm illud in concilio a¬
pud u̾meriã. Si qͥs ingenuus ho
ancillã alteriꝰ uxorẽ accepit. &
estimat qđ ingenua sit: si ipsa
femina fuerit postea in seruitu¬
tẽ detecta: si eã a seruitute redi¬
mere potest. faciat. Si ñ potest:
si uoluerit aliã accipiat. Si uero

Expanded text:
fieri sane licitas nuptias, ex personis illicite conjunctis honesto placitnis loquitur, perhibens concubinas posse transire ad honestum placitum nuptiarum, si castitatem et fidem servare velint. Prima vero auctoritas Augustini de illis agit qui de peccato poenituerunt, et nihil in mortem viri machinatae sunt, nec vivente viro fidem adulterae dedit moechus, quod eam in conjugio duceret si superviveret. Qui vero haec faciunt, aliis praemissis auctoritatibus prohide conditione videamus an valeat conjugium dividere. Ad quod dicimus quia non negatur ingenua posse nubere servo; sed si nescitur esse servilis conditionis libere potest dimitti cum servitus ejus fuerit deprehensa secundum illud, in concilio apud Vermeriam: Si quis ingenuus homo ancillam alterius uxorem acceperit, et aestimat quod ingenua sit; si ipsa femina fuerit postea in servitutem dejecta, si eam a servitute redimere potest, faciat; si non potest, si voluerit aliam accipiat. Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
ob fornicationẽ. De illis agit. qͥb
alterutriꝰ conditio nota ẽ qͣndo
coniungunt᷑. De copula serui &
uerit᷑ etiã. si serius uniꝰ an¬
cillam alteriꝰ acceꝑit: an sit int̾
eos ꝯiugiũ. De hoc ita statutũ ẽ
in concilio cabilonensi. Dictũ ẽ
nobis qdđ quidã legitima seruoꝵ¬
p̃sumptione dirimant: ñ at
ut conuigia seruoꝵ ñ dirimañ

Expanded text:
ob fornicationem. De illis agit quibus alterutrius conditio nota est quando conjunguntur. 2. De copula servi et Quaeritur etiam si servus unius ancillam alterius acceperit, an sit inter eos conjugium. De hoc etiam ita statutum est, in concil. Canobis, quod quidam legitima servoresumptione dirimant, non atut conjugia servorum non diriman
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcreandoꝵ liberoꝵ s infirmitatiᷤ
& incontinentiȩ causa expetit
uel ille de matͥmonio ł illa. non
sibi alterutrũ negent: ne ꝑ hoc
incidant in damnabiles corrup¬
telas. Reddere enĩ debitũ cony¬
gale nulliꝰ ẽ criminis: exig̾e aũ
ultra gen̾andi necessitatẽ. cubpe
ẽ uenialis: fornicari uͭ ł mechari
puniendi ẽ criminis. De ꝯtinen
uod uͦ sine consensu c xci.¬
uxoris uir continere non
ualeat: subditis ꝓbat᷑ testimo¬
niis. Fit enĩ aug̃ suꝑ psalmũ¬
c.xlui. Si dicat uir. continere
iã uolo. nolo autẽ uxorẽ: ñ pot̾.
Qͦd enĩ tu uis: illa ñ uult. Nũqͥd
ꝑ continentiã tuã illa debet
fieri forncaria : Si alii nuꝑserit
te uiuo: adultera erit. Non uult¬
ds tali lucro tale damnũ cõpen¬
sari. Redde debitũ: & si non
exigis. redde. ꝓscĩficatione ꝑfe¬
cta d̾s tibi cõputabit si ñ quod
tͥ debet᷑ exigis: s reddis qͦd debeᷤᷤ¬
apłica etiãsi uir continere uolri¬
isset & tu noluisses. debitũ tibi

Expanded text:
creandorum, sed infirmitatis et continentiae causa expedit, vel ille de matrimonio, vel illa, non sibi alterutrum negent, ne per hoc incidant in damnabiles corruptelas. Reddere enim debitum conjugale nullius est criminis; exigere autem ultra generandi necessitatem, culpae est venialis. Fornicari vero vel moechari, puniendi est criminis. 2. Quod nQuod vero sine consensu uxoris vir continere non valeat, subditis probatur testimoniis. Ait enim Aug., super ps. 45: Si dicat vir: Continere jam volo: Nolo autem uxor, non potest. Quod enim tu vis, illa non vult. Numquid per continentiam tuam illa debet fieri fornicaria? Si alii nupserit te vivo, adultera erit. Non vult tali lucro Deus tale damnum compensari. Redde debitum; et si non exigis, redde. Pro sanctificatione perfecta Deus tibi computabit, si non quod tibi debetapostolica: Etiamsi vir continere voluisset, et tu noluisses, debitum tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ed forte aliqͥs dicet omnẽ
carnis ꝯcupiscentiã & dele¬
ctationẽ quȩ ẽ in coitu malã
dinata. Ꝙ nos dicimꝰ illã con¬
cupiscentiã semꝑ malã eẽ quia¬
feda ẽ & pena peccati: s ñ sẽꝑ
pecẽm ẽẽ. Sepe enĩ delectatur
uir sc̃s scđm carnẽ in aliqua re.
ut in reqͥescendo post laborem
edendo post esuriẽ: nec tam̃
talis delectatio ẽ pecce̾m nisi sit
ĩmoderata. Sic & delectatio q̃
est in coitu coniugali cui ad st̃
illa tria bona: a pecc̃o defendit᷑.
Uidet᷑ tam̃ beatꝰ gg̾ alit̾ sentire:
scił qđ sine pecc̃o ñ possit fieri
carnalis cõmixtio. dicens. Uir
lotꝰ aqua eccłiam intͣre ñ debet.
quãuis diu̾se hominũ nationeᷤ
de hoc diu̾sa sentiant & alia
custodire uideant᷑. Romanoꝵ
tam̃ semꝑ ab antiqͥorib usus fu¬
it post admixtionẽ ꝓpriȩ comy¬
gis & lauacri purificationem
querere: & ab ingͥssu eccłiȩ pan¬
lulũ tẽꝑare. Nec hec dicentes
culpã deputamꝰ ẽẽ coniugiũ: s

Expanded text:
ed forte aliquis dicet omnem carnis concupiscentiam et delectationem, quae est in coitu, malam dinata. Et nos dicimus illam concupiscentiam semper malam efoeda est, et poena peccati; sed non semper peccatum est. Saepe enim delectatur vir sanctus secundum carnem in aliqua re, ut requiescendo post laborem, edendo post esuriem; nec tamen talis delectatio est peccatum, nisi sit immoderata. Sic et delectatio quae fit in coitu conjugali, cui adsunt illa tria bona, a peccato defenditur. Videtur tamen beatus Gregorius aliter sentire, scilicet, quod sine peccato non possit fieri carnalis commixtio, dicens, 33, lotus aqua ecclesiam intrare non debet. Quamvis diversae hominum nationes de hac re diversa sentiant, et alia custodire videantur; Romanorum tamen semper ab antiquioribus usus fuit, post admixtionem propriae conjugis, et lavacri purificationem quaerere, et ab ingressu ecclesiae paululum temperare. Nec hoc dicentes culpam deputamus esse conjugium: sed
Abbreviated transcription (Latin):
s alt̃ alteriꝰ potestatẽ ht̃ corpori
ut poscenti alt̾i non liceat alti
negare debitũ. In hoc enĩ pares
st̃. quia nͨ uiro nec mulieri corpꝰ
suũ licet alii tradere: s sibi inui¬
cẽ debitores sunt in hac causa
ne peccandi detur occafio: ꝑ qͦd̃
ñ dominiũ tollit᷑ uiro. s uiciũ.
Debent etiã sibi comugati. ñ
solũ ipsiꝰ sexus sui cõmiscendi

Expanded text:
sed alter alterius potestatem habet corporis, sed alter alterius potestatem habet corporis, ut poscenti alteri non liceat alteri negare debitum. In hoc enim pares sunt, quia nec viro, nec mulieri corpus suum licet alii tradere; sed sibi invicem debitores sunt in hac causa, ne peccandi detur occasio. Per quod non dominium tollitur viro, sed vitium. Debent enim sibi conjugati non solum ipsius sexus
Abbreviated transcription (Latin):
luptatis raptꝰ s tantũ creandoꝵ
liberoꝵ gr̃a utit᷑: iste ꝓfecto siue
de ingressu eccłiȩ siue de sum̃do
corporis dñici mẏsterio suo est
iudicio relinquendꝰ: qr ꝓhiberi
a nob ñ debet accipe qͥ in igne
positꝰ nescit ardere. Cũ uͦ non
amor ꝓcreandȩ sobolis s uolup¬
tas dñatur in oꝑe cõmixtionis:
habeant coniuges etiã de com¬
mixtione sua qͦd defleañ. Tc̃
aũ uir qui post admixtionem
conuigis lotus aqua fuerit etiã
sacrã cõmunionẽ ualet acciꝑe:
cũ ei scdm p̃finitã sententiam
eccłiam licuerit intrare. De solu¬
omnib uir presit mulieri
ut caput corpori. est enĩ uir cap̃
p̃cipit in hac causa sibi inuicẽ
subici: inquiens. Uir debitum
reddat uxori. similit̾ & uxor
uiro: qr mulier ñ ht̃ potestatẽ
mulier: quia nͨ mulier ad aliũ
uirũ. nec uir ad aliã mulierẽ
potestatẽ ht̃ sui corporis: nͨ uir
ad continendũ nec mulier pote¬
statẽ ht̃ sine mutuo consensu:

Expanded text:
 tantum creandorum liberorum gratia, utitur, iste profecto, sive de ingressu ecclesiae, sive de sumendo corporis dominici mysterio, suo est judicio relinquendus, quia prohiberi a nobis non debet accipere, qui in igne positus nescit ardere. Cum vero non amor procreandae sobolis, sed voluptas dominatur in opere commixtionis, habeant conjuges etiam de commixtione sua quod defleant. Tunc autem vir qui post admixtionem conjugis lotus aqua fuerit, etiam sacram communionem valeat accipere, cum ei secundum praefinitam sententiam ecclesiam licuerit intrare. DISaliis vir praesit mulieri ut caput corpori est enim vir caputique praecepit in hac causa invicem subjici, dicens: Vir debitum reddat uxori: similiter et uxor viro; quia mulier non habet potestatem mulier; quia nec mulier ad alium virum, nec vir ad aliam mulierem potestatem sui corporis habet; nec vir ad continendum, nec mulier potestatem habet sine mutuo consensu,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma ẽ in ista mortalitate societaᷤ.
uerũ etiã infirmitatis inuicem
excipiende ad illicitos concubitꝰ
deuitandos mutuã qͦdamin ser¬
nentia placeat. nisi ex alterius
consensu ñ possit. Ad hoc enun

Expanded text:
 in ista mortalitate societas, uerum etiam infirmitatis inuicem excipiendae ad inlicitos concubitus euitandos mutuam quodam modo seretua continentia placeat, nisi ex alterius consensu non possit; et ad hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
ñ faciunt: nisi in uoluntate di
ĩplenda didicerint. Oramꝰ gͦ ut
eoꝵ suffragentur nob. & ut ipsi
uelint bonũ nr̃m. qr eis uolenti¬
b d̾s uult: & ita fiet. Ex pre¬
missis constat qđ cũ qͥbusdam
pecc̃a meruerint. scił cũ medio¬
criter malis: qͥ suffragiis eccłie

Expanded text:
non faciunt, nisi in voluntate Dei non faciunt, nisi in voluntate Dei implenda didicerint. Oramus ergo eorum nobis suffragentur, et ut ipsi velint bonum nostrum, quia eis volentibus Deus vult, et ita fiet. Ex praemissis constat quod cum quibusdam peccata meruerint, scilicet, cum mediocriter malis, qui suffragiis Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
geamꝰ. qui omnia ante ꝗͣ fiant
sic̃ & postea qͣ facta st̃ nouit: s
qr necesse ht̃ rationalis creatura
temporales causas ad ȩt̾nã ueri¬
tatẽ referre siue petendo quid
erga se fiat. siue ꝯsulendo quid
faciat. Si aũ angłi a do ꝑ u̾bũ
eiꝰ discunt petitiones nr̃as. & qͥd
de eis implendũ sit. ł non. cur
ñ credamꝰ & animas scõꝵ dei fa¬
ciẽ ꝯtemplantiũ in eiꝰ ueritate
intellig̾e p̃ces hominũ. & que
implende sint. uł non: Inde ẽ
qd ds dicit᷑ ex audire p̃ces qͦrun¬
dam. ñ solũ quando effectu
mancipat. s etiã qñ in notescit
curiȩ angłoꝵ & sc̃arũ animarũ
qͥd inde futurũ sit. qͣndo. ł non:
& qđ cognoscunt in dei uolun¬
tate ẽẽ uolunt & ipsi. Adeo enĩ
suꝑnȩ ueritati addicti st̃ : ut ni¬
chil p̃ter eiꝰ uoluntatẽ queant
uelle. Int̾cedunt gͥ ad dm̃ ꝓ nob¬
scĩ: & merito. dũ eoꝵ merita suf¬
fragant᷑ nob̃: & affectu. dũ uota
nr̃a cupiunt impleri. Qͦd tam̃

Expanded text:
 quia omnia antequam fiant sicut et postquam facta sunt novit ; sed quia necesse habet rationalis creatura temporales causas ad aeternam veritatem referre, sive petendo quid erga se fiat, sive consulendo quid faciat. Si autem angeli a Deo per ejus Verbum discunt petitiones nostras, et quid de eis implendum sit vel non, cur non credimus animas sanctorum Dei faciem contemplances hominum, et quae implendae sint vel non? Inde est quod Deus dicitur exaudire preces quorumdam, non solum quando effectui mancipat, sed etiam quando innotescit curiae angelorum et sanctarum animarum quid inde futurum sit vel non; et quod cognoscunt in Dei voluntate esse, volunt et ipsi. Adeo enim supernae voluntati addicti sunt, ut nihil praeter ejus voluntatem queant velle. Intercedunt ergo ad Di, et merito, dum illorum merita suffragantur nobis, et affectu, dum vota nostra cupiunt impleri; quod tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ut ipse ab eis discat. s ut ab
eo ipsi ꝑ u̾bũ eiꝰ sine corporali
sono. Nuntiant enĩ qͦd uolue¬
rit. ab eo missi ad qͦs uoluerit:
totũ ab illo ꝑ illud eiꝰ uerbũ au¬
dientes. id ÷ in eiꝰ ueritate inue¬
nientes qͥd fibi faciendũ. quid.

Expanded text:
non ut ipse ab eis discat, sed ut ab non ut ipse ab eis discat, sed ut ab eo ipsi per Verbum ejus sine corporali sono nuntient etiam quod voluerit, ab eo missi ad quos voluerit, totum ab illo per illud Verbum ejus audientes, id est, in ejus veritate inveniente
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo. Nec ista ex tẽpore cogno¬
uit. s futura omnia tẽporalia :
atq in eis etiã qͥd & qͣn ab illo
petituri fueramꝰ : & quos. & de
exauditurꝰ eẽt sine inicio ante
p̃sciuit. Non gͦ dicit᷑ angłs ora

Expanded text:
ab eo . Nec ista ex tempore cognovit, sed futura omnia temporalia, atque in eis etiam quid et quando ab illo petituri fueramus, et quos et de exauditurus, sine initio ante praescivit. Non ergo d
Abbreviated transcription (Latin):
nalis indiuiduȩ nat᷑e. Hoc aũ est
anima. Igit᷑ si animã assũpsit: &
ꝑsonã. Qd ideo ñ sequit᷑: qdđ aĩa
a corpore ꝑsona ẽ: sicuti angłs. Illa
aũ anima nunꝗͣ fuit. qͥn eẽt alii
rei conuncta: ideoq ñ ea assũpta

Expanded text:
hoc autem est anima. Ergo si animam assumpsit, et personam; quod ideo non sequitur quia anima a corpore persona est, sicuti angelus. Illa autem anima nunquam fuit, quin esset alii rei conjuncta. Ideoque non ea assumpta,
Abbreviated transcription (Latin):
assũptũ ñ fuisse. anathema sit: qͥ
etiã in plurib scripture locis. huiꝰ¬
modi utit᷑ locutionib. Ille homo
a u̾bo ẽ assumptꝰ: ille homo factꝰ ẽ
deo: ait. Beatꝰ quẽ elegisti & assũp¬
sisti. Ex qͥb consequi uidet᷑ quod
aliqͥs homo assũptꝰ sit a u̾bo: & ita
ꝑsona a ꝑsona sit assũpta. S quia
hoc nefas ẽ dicere aut sentire: pre¬
misse locutiones eisq similes scđ̃m
hanc intelligentiã sane accipi de¬
bent: ut homo xp̃c siue ille homo

Expanded text:
it; qui etiam in pluribus Scripturae locis hujusmodi utitur locutionibus: Ille homo a Verbo est assumptus: Ille homo factus esDeo ait: Beatus quem elegisti et assumpsisti, etc. Ex quibus consequi videtur quod aliquis homo assumptus sit a Verbo, et ita persona a persona sit assumpta. Sed quia hoc nefas est dicere aut sentire, praemissae locutiones eisque similes secundum hanc intelligentiam sane accipi debent, ut homo Christus, sive homo
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ fieri: uideri pot̾ ita debere
dici qđ sit caro facta sic̃ dr in car¬
nata. Add qͦd dicimꝰ qr sullud dictũ
in sacra script᷑a reꝑiret᷑: ex eadẽ in¬
telligentia acciꝑetur qua cũ dicit᷑
incarnata. S quia illud autoritaᷤ
subticuit. atq locutionis modꝰ ni¬
miã uideret᷑ facere expressionẽ si
natura diuina diceret᷑ caro fac᷑ ta:
meliꝰ hoc silere puto ł negare. quã
tem̾e asserere: ne si illud dicatur.
ꝯu̾tibilitas naturȩ in naturã signi¬
ficari putet᷑. Ex p̃missis indubi¬
tant̾ constat qͦd ꝑsona u̾bi sue na¬
tura. hõis naturã scił carnẽ & ani¬

Expanded text:
carnem fieri, videri potest ita debere dici, quod sit caro facta sicut dicitur incarnata. Ad quod dicimus, quia si illud dictum in sacra Scriptura reperiretur, ex eadem intelligentia acciperetur, qua cum dicitur incarnata. Sed quia illud auctoritas subticuit, atque locutionis modus nimiam videretur facere expressionem si natura divina diceretur caro facta, melius silere hoc puto vel negare, quam temere asserere; ne, si illud dicatur, convertibilitas naturae in naturam significari putetur. Ex praemissis indubitabiliter constat quod persona Verbi, sive natura, hominis naturam, scilicet carnem et ani
Abbreviated transcription (Latin):
assũpsit. qr caro illa & anima illa
ñ erant unita in unã ꝑsonã quã
assumpsit: qm̃ ñ ex illis constabat
ꝑsona qñ illis unitũ u̾bũ ẽ. Nam
sibi inuicẽ sunt unita simuł cum
inuicẽ unita st̃ illa duo. scił aĩa
& caro. alia unione u̾bo unita st̃:
qr alia ẽ unio animȩ illiꝰ ad car¬
nẽ: alia ẽ unio u̾bi ad animã illã
& carnẽ. Non gͦ accepit u̾bũ di
ꝑsonã hoĩs s naturã: qr ñ erat ex
carne illa & anima illa una cõpo¬
sita ꝑsona quã u̾bũ acceꝑit: sed
accipiendo uniuit. & uniendo ac¬

Expanded text:
assumpsit, quia caro illa et anima illa non erant unita in unam personam, quam assumpserit; quia non ex illa constabat persona, quando illis unitum Verbum est. Nam sibi invicem unita sunt simul cum invicem unita sunt illa duo, scilicet anima et caro; alia unione Verbo unita sunt. Quia alia est unio animae illius ad carnem, et alia est unio Verbi ad animam illam, et ad carnem. Non ergo accepit Verbum Dei personam hominis, sed naturam; quia non erat ex carne illa et anima illa una composita persona quam Verbum accepit, sed accipiendo univit, et uniendo ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona sit assũpta ł unita u̾bo: s
qr anuma illa & caro illa assũpta
st̃ & unita u̾bo. in qͥb subsistit
ꝑsona di & hõis: ut ad hominis¬
naturã ñ ad ꝑsonã respicias cum
assumptũ ł unitũ. uł quendã uel
aliquẽ in huiꝰmodi locutionibus
script᷑a memorat. Qcirca cũ queri¬
tͣ sine ꝓposita autoritate. an aliqͥs
ł quidã hõ sit assũptꝰ a u̾bo ł unitꝰ
u̾bo. sine distinctione intelligentiȩ
ñ ẽ reddenda responsio: qm̃ multi¬
plex p̃missa ẽ questio: s instantiȩ
querentis ita det̾minato. Si de hoĩs
ꝑsona queris. respondeo. non: si de
hõis natura. dico. est. De intelligen

Expanded text:
unita Verbo, sed quia illa anima et caro ita assumpta sunt et unita Verbo, in quibus subsistit persona Dei et hominis, ut ad hominisnaturam, non ad personam respicias, cum assumptum vel unitum, vel quemdam vel aliquem in hujusmodi locutionibus Scriptura commemorat. Quocirca cum quaeritur sine proposita auctoritate, an aliquis vel quidam sit assumptus a Verbo vel unitus Verbo; sine distinctione intelligentiae non est hic reddenda responsio, quoniam multiplex praemissa est quaestio; sed instantiam quaerentis ita determinando: Si de Hominis persona quaeris, respondeo: Non; si de hominis natura, dico: Est. DISTIN
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs formã sibi uniuit: s ñ in sin¬
gularitatẽ & unitatẽ sui. Ser¬
uata enĩ ꝓpͥetate ac diu̾sitate du¬
arũ naturarũ. ꝑsone singularitaᷤᷤ
extitit: ideoq ñ sic dicit᷑ diuina
natura ẽẽ hõ uł facta hõ. sic̃ dĩfiliꝰ.
Quidã tam̃ indiffe̾nt̾ utrũq con

Expanded text:
nis formam sibi univit, sed non in singularitatem et unitatem sui. Servata enim proprietate ac diversitate duarum naturarum, personae singularitas extitit; ideoque non sic dicitur divina natura esse homo vel facta homo, sicut Dei Filius. Quidam tamen indifferenter utrumq
Abbreviated transcription (Latin):
carnes agni manducaturi sumꝰ
uacare a carnalib oꝑib debeamꝰ
Hoc capitulũ ꝓprie ad ministros
eccłiȩ ꝑtinere uidet᷑: quib non
licebat sacra officia celebrare
atq mysteria tempore conuigaliᷤ
amplexus: qͦ etiã p̾sentia sp̃s sc̃i
non datur. Unde idẽ ait sr̃ matħ.

Expanded text:
carnes Agni manducaturi sumus, vacare a carnalibus operibus debeamus. Hoc capitulum maxime ad ministros Ecclesiae pertinere videtur, quibus non licebat sacra officia celebrare atque mysteria tempore conjugalis amplexus, quo etiam praesentia Spiritus sancti non datur. Unde idem ait, sup. Matt
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑsonã sequi digni uel indigni.
s ordinẽ traditionis: ut quãuis
aliqͥs boni meriti sit. ñ tam̃ possit
bñdicere nisi fuerit ordinatus ut
officii ministeriũ exhibeat: dei
aũ est effectũ tͥbuere bñdictioniꝰ.

Expanded text:
non personam sequi digni ut indigni, sed ordinem traditionis, aut quamvis aliquis boni meriti sit, non tamen possit benedicere nisi fuerit ordinatus, ut officium ministerii exhibeat. Dei autem est effectum tribuere benedictionis.
Abbreviated transcription (Latin):
dotib: alia que ab omnib bonis
cõmunit̾ exbibet᷑. Deniq illi sac̃¬
dotes in quib xp̃c habitat. b̃ndi¬
c̾tionis plenitudinẽ tribuere di¬
cunt᷑. ñ quia illi soli tͣnsfundañ
grãm. s quia illi soli licite & di¬
gne id agunt: nec subditos mala
uita sac̾dotis ledit. si bona faciuũ
quȩ ille dicit. Unde gg̃. Multi
dũ plus uitã sac̃dotũ quã suam
discutiunt. in erroris foueã dila¬
bunt᷑: minꝰ considerantes qd ñ
eos uita sac̾dotũ lederet. si humi¬
lit̾ bonis sac̾dotũ admonitionib
aurẽ accõmodarẽt. Qͦmͦ intelli¬

Expanded text:
nis communiter exhibetur. Denique illi sacerdotes, in quibus Christus habitat, benedictionis plenitudinem tribuere dicuntur, non quia soli illi transfundant gratiam, sed quia illi soli licite et digne id agunt. Nec subditos mala vita sacerdotis laedit, si bona faciunt quae ille dicit. Unde Gregorius: Multi, dum plus vitam sacerdotum quam suam discutiunt, in erroris foveam dilabuntur, minus considerantes quod non eos vita sacerdotum laederet, si humiliter bonis sacerdotum admonitionibus aurem accommodarent. 4. De
Abbreviated transcription (Latin):
Sac̾dotes inqͥt ñ ꝓpria urtute
bñdicunt: s quia figurã xp̃i ge¬
runt. & ꝓpt̃ eũ qui in ipsis est
Nec solũ is qui sac̾dotiũ sortitꝰ est.
sic̃ moyses idoneus ẽ ut bñdictionẽ

Expanded text:
Sacerdotes, inquit, non propria virtute benedicunt; sed quia figuram Christi gerunt, et propter eum qui in ipsis est,nec solum is qui sacerdotium sortitus est, onam, sicut Moyses idoneus est, ut benedictionem
Abbreviated transcription (Latin):
claues recipit. S ñ uidet᷑ qd om̃s
uel soli sacdotes has claues habe¬
ant: qr pleriq ante sacrã orcdina¬
tionẽ scientiã discernendi hñt:
plures post consecrationẽ ea carent.

Expanded text:
claves recipit. Sed non videtur quod omnes vel soli sacerdotes has claves habeant, quia plerique ante sacram ordinationem scientiam discernendi habent, plures post consecrationem ea carent.
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit etiã idẽ. pecc̃a dimitti ł tene
lãmina aurea legit᷑. Erit autẽ¬
semꝑ lãmina aurea in fronte sacer¬
dotis. Hec inqͥt significat fidu¬
ciã bone uite: quã qui uere ꝑfe¬
cteq ñ significatione s ueritate
sacerdos ht̃: solus potest aufferre
Illi soli hñt in hac carne positi li
cũ doctrina tenent. Itẽ ex dictis
orig̃. Hec potestas soli petͦ conces¬
sa ẽ: & unitatorib petri. Nam
concessã sac̃dotib. qui uita & do¬
cunctis sacerdotib hanc clauem
dari. scił ligandi & soluendi: s ñ
eã recte ac digne hñt nisi qͥ uitã
& doctrinã apłicam seruant. Nlec
p̃misse autoritates malos sacerdo¬
s illos solos digne ac recte hac po¬
testate uti significant qui p̃diti
ł retentio pecc̃oꝵ. Sit tam̃ & per
illos qui sci ñ sunt: s ñ digne uel
recte. Dat enĩ d̾s bñdictionem di¬
gne poscenti: etiã ꝑ indignũ mi¬
nistrũ. Qd uͦ hanc potestatem

Expanded text:
Dicit etiam idem peccata dimitti vel tenDicit etiam idem peccata dimitti vel tenlamina aurea legitur: Erat autem lamina aurea semper in fronte sacerdotis: Haec, inquit, significat fiduciam bonae vitae, quam qui vere perfecteque, non significatione, sed veritate sacerdos habet, solus potest auferre 27: Illi soli habent in hac carne positi potcum doctrina tenent. Item ex dictis Origen.: Haec potestas soli Petro concessa est, et imitatoribus Petri. Nam concessam sacerdotibus, qui vita et docunctis sacerdotibus hanc clavem dari, scilicet, ligandi et solvendi; sed non eam recte ac digne habent, nisi qui vitam et doctrinam apostolicam servant. Nec praemissae auctoritates malos sacerdosed illos solos digne ac recte hac potestate uti significant, qui praedivel retentio peccatorum. Fit tamen et per illos qui sancti non sunt, sed non digne vel recte. Dat enim Deus benedictionem digne poscenti, etiam per indignum ministrum. Quod vero hanc potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
nendi ñ om̃s habent sacerdotes:
ũn dolendũ ẽ atq lugendum.
Multi enĩ licet indiscreti atq scien¬
tiȩ qua eminere debet sac̾dos exor¬
tes. sac̾dotii gradũ reciꝑe p̃sumuñ
uita & scientia eo indigni: qͥ nec
añ sacerdotiũ nec post. scientiã
hñt discernendi qͥ ligandi sint ł
soluendi. Ideoq illã clauem in
consecratione ñ recipiunt: quia
semꝑ scientia carent. Qui uͦ ante
sac̾dotiũ scientia discernendi p̃diti
st̃. licet habeant discretionẽ. non
tam̃ in eis clauis ẽ: qr ñ ualent
ea claudere ł aꝑire. Ideo q cum
ꝓmouet᷑ in sac̃dotẽ. clauẽ discre¬
tionis recte dr̃ acciꝑe: qr & ante
habita discretio auget᷑ & fit in
eo clauis ut ea iã ualeat uti ad
pleriq carent: de alt̾a id÷ poten¬
tia ligandi & soluendi queritur
utrũ om̃s sac̾dotes eã habeant.
autoritatib utunt᷑ in munũtũ
sue opinionis. Hoc enĩ dicunt
se ipsũ facit ds: uł ꝑ colũbȩ mẽbra.

Expanded text:
nendi, non habent omnes sacerdotes, unde dolendum est atque lugendum. Multi enim, licet indiscreti, atque scientiae qua eminere debent, exortes, sacerdotii gradum recipere praesumunt, vita et scientia eo indigni; qui nec ante sacerdotium, nec post, scientiam habent discernendi qui ligandi sint vel solvendi. Ideoque illam clavem in consecratione non recipiunt, quia semper scientia carent. Qui vero ante sacerdotium scientia discernendi praediti sunt, licet habeant discretionem, non tamen in eis clavis est, quia non valent ea claudere vel aperire. Ideoque cum promovetur in sacerdotem, clavem discretionis recte dicitur accipere, quia ante habita discretio augetur, et fit in eo clavis, ut ea jam valeat uti ad plerique carent; de altera, id est, potentia ligandi et solvendi, quaeritur utrum omnes sacerdotes eam habeant. auctoritatibus utuntur in munimentum suae opinionis. Hoc enim dicunt per seipsum facit Deus, vel per columbae membra.
Abbreviated transcription (Latin):
habent. & scd̾m quã sp̃ualit̾ uiui¬
tur: litt̾a legis sensũ carnalem
id÷ quẽ carnales habent. & scc̃m
quẽ carnalit̾ uiuit᷑. cui facta est
suꝑadditio. Terciũ ẽ. non mecha le¬
beris. id÷ ne cuilibet miscearis
excepto federe matͥmonii. Ysidorꝰ
Aparte enĩ totũ intelligit᷑. Noĩe
mechiȩ. omnis concubitꝰ illicitus
illoꝵ q membroꝵ ñ legitimꝰ usus
ꝓhibitꝰ debet intelligi. Quartũ
est. ñ furtũ facies: uͥ sacrilegiũ &
rapina omnis ꝓhibet᷑. De furto

Expanded text:
habent, et secundum quam spiritualiter vivitur; littera legis sensum carnalem, id est, quem carnales habent, et secundum quem carnaliter vivitur; cui facta est superadditio. Tertium est: Non moechaberis; id est, ne cuilibet miscearis, excepto foedere matrimonii, a parte enim totum intelligitur. Nomine ergo moechiae omnis concubitus illicitus, illorum quoque membrorum non legitimus usus prohibitus debet intelligi. Quartum est: Non furtum facies, ubi sacrilegium et rapina omnis prohibetur
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scm̃ dr̃ ꝑtinere. quia ipse est
sp̃s adoptionis filioꝵ: ipse ẽ ꝑatͥs
& filii amor & conexio ł cõmuni¬
tas. Ideo q iustificatio nr̃a & reqͥ¬
es. ei attribuit᷑ sepiꝰ. Hec siĩ tria
mandata pͥmȩ tabule. ad dm̃¬

Expanded text:
pertinere, quia ipse est Spiritus adoptionis filiorum. Ipse Patris et Filii amor et connexio vel communitas. Ideoque justificatio nostra et requies ei attribuitur saepius. Haec sunt tria mandata primae tabulae, ad D
Abbreviated transcription (Latin):
sic st̃ honorandi. ut eis debita re¬
u̾entia exhibeat᷑: & necessaria mi¬
nistrent᷑. Scđm est. non occides: Ie¬
iͥ scd̾m litterã actus homicidii pro
occidendi. Uñ huic mandato scałm
litterã fit suꝑadditio in eugłio:
quia ꝑ litterã eugłii exprimitur
qͦd legis litt̾a ñ ex pͥmebat᷑. De sen

Expanded text:
debita reverentia exhibeatur, et necessaria ministrentur. Secundum est: Non occides, ubi secundum litteram actus homicidii prohluntas occidendi. Unde huic mandato secundum litteram fit superadditio in Evangelio, quia littera Evangelii exprimitur, quod legis littera non exprimebatur. Evan
Abbreviated transcription (Latin):
Terciũ uͦ est. mem̃to ut diẽ sabbati
scĩfices: ubi scd̾m litterã p̃cipitur
sabbati obseruantia: allegorice uͦ
ut requiẽ & hic a uiciis. & in fu¬
turo in dei contẽplatione expectesᷤ

Expanded text:
eceptum: Memento ut diem sabbati sanctifices, ubi secundum litteram praecipitur sabbati observantia. Allegorice vero, ut requiem et hic a vitiis, et in futuro in Dei contemplatione expectes
Abbreviated transcription (Latin):
deo dicit apłs: qi idolũ nichil est
in mundo. Non enĩ aliqͣ ex reb
constantib assumit᷑ species: sed
Similitudo uͦ ẽ: cum aliqͥd ex his
quȩ st̃ uł in celo ł in t̾ra ł in aquiᷤ
ponit illudd. idolũ nicħ ẽ in m̃do
id int̾ creaturas mundi. non ẽ
forma idoli: materiã enĩ forma¬
uit ds. s stultitia hominũ formã
lit̃ facta sunt ꝑ u̾bũ: s forma
hoĩs in idolo ñ ẽ facta ꝑ u̾bum:
est nichil: & nichil fiunt homineᷤ
u̾bũ: cũ alibi legat᷑. omnis forma
omnis cõpago. omnis concordia
partiũ facta ẽ ꝑ uerbũ. Hoc aũ
a diu̾sis uarie soluit᷑. Quidã enĩ
dicunt omnẽ formã & quicqͥd ẽ
a do esse in qͣntũ est: & formã
idoli in qͣntũ ẽ uel in qͣntũ forma
id÷ posita ad adorandũ. In hoc
enĩ non ẽ creatura s ꝑu̾sio crea¬
ture: sic̃ illud qͦd pecc̃mẽ. & in
qͣntũ pecc̃m ẽ nichil ẽ. & hoĩes
cũ peccant nichil fiunt. qr ab illo¬

Expanded text:
dicit quia idolum nihil est in mundo. Non enim aliqua ex rebus exstantibus assumitur species, sed Similitudo vero, cum aliquid ex his quae sunt vel in coelo vel in terra vel in aquis, ponit illud: Idolum nihil est in mundo, id est, inter creaturas mundi non est forma idoli, materiam enim formavit Deus, sed stultitia hominum formam is, facta sunt per Verbum. Sed forma hominis in idolo non est facta per Verbum, est nihil, et nihil fiunt homines Verbum, cum alibi legatur: Omnis forma, omnis compago, omnis concordia partium facta est per Verbum. Hoc autem a diversis varie solvitur. Quidam enim dicunt omnem formam, et quidquid est, a Deo esse in quantum est, et formam idoli in quantum est vel in quantum forma est, id est, posita ad adorandum. In hoc enim non est creatura, sed perversio creaturae. Sicut illud quod peccatum est, in quantum peccatum est, nihil est; et homines cum peccant, nihil fiunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
diũ manifestabunt᷑. Uirtute gͥ
diuina fiet. ut cuiq oꝑa sua
bona ł mala cuncta in memo¬
riã reuocent᷑. & m̾tis intuitu
mira celeritate cernant᷑: ut ac¬
cuset ł excuset hominẽ conscĩa
querit᷑ utrũ electis adsit
memoria p̾cedentiũ malorũ
sic̃ bonoꝵ. Quȩdã autoritates
uident᷑ tradere bonos ñ habi¬
turos tc̃ memoriã p̃cedentiũ
Ait enĩ ysaias. Ego exeo celos

Expanded text:
da manifestabuntur. Virtute ergo divina fiet ut cuique opera sua bona vel mala cuncta in memoriam revocentur, et mentis intuitu mira celeritate cernantur; vel accuset vel excuset hominem conscientquaeritur utrum electis tunc adsit memoria praecedentium malorum, sicut bonorum. Quaedam auctoritates videntur tradere bonos non habituros tunc memoriam praecedentium Ait enim Isaias, c. 65: Ego creo coelos
Abbreviated transcription (Latin):
Item. Obliuioni tͣditȩ st̃ angu¬
stiȩ pͥores: & abscondite ab ocu¬
lis nr̃is. Quȩ de fut᷑o ex ponenᷤ
ieꝵ. ait. Obliuioni tradentur
priora mala: qr forsitan in fu¬
turo pͥstine ꝯu̾sationis memo¬
ria omnino delebit᷑. succeden¬
tib bonis ȩt̾nis: ne sit pars ma¬
loꝵ. pͥoris angustie memorari.
S hȩc & his similia posst̃ acci¬
ꝑi sic: ut ñ excludant memoriã
p̃cedentiũ maloꝵ: s ex ea mo¬
lestiã & lesionẽ amoueant.
Non enĩ eoꝵ memoria scõs contͥ¬
stabit. ł eoꝵ beatitudinẽ obfu¬
scabit: s gratiores do reddet.
miserie ñ meminit: Qͦmͦ autẽ
plena beatitudo: si memoria
tristiũ meminimꝰ: & sami doloꝵ
meminimꝰ sine dolore: & inde

Expanded text:
idem: Oblivioni traditae sunt angustiae priores, et absconditae ab oculis nostris. Quae de futuro exponens Hieron. ait: Oblivioni tradentur priora mala, quia forsitan in futuro pristinae conversationis memoria omnino delebitur, succedentibus bonis aeternis, ne sit pars malorum, prioris angustiae memorari. Sed haec et his similia possunt accipi sic, ut non excludant memoriam praecedentium malorum, sed ex ea molestiam et laesionem amoveant. Non enim eorum memoria sanctos contristabit, vel eorum beatitudinem obfuscabit, sed gratiores Deo reddet.miseriae non meminit? Quomodo autem plena beatitudo, si memoria tristium meminimus, et sani dolorum meminimus sine dolore; et inde
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃a fuerat egressus: & dormiat
in sacco. ut p̃teritas delicias ꝑqͣs
dm̃ offenderat. uitȩ austeritate
cõpenset. His aliis q autoritati¬
b nitunt᷑ asserere sine confessio¬
ne uocis & aliqua solutione penȩ
cõpuncta se confessurũ ds dimit¬
tit: quia ibi ẽ confessio cordis & si
int̾iꝰ a macula & contagio pecca¬
ti cõmissi: & debitũ ęt̾nȩ mortis
relaxat᷑. Illa gͦ quȩ suꝑiꝰ dicta st̃
de confessione & penitentia. uel

Expanded text:
peccata fuerat egressus; et dormiat peccata fuerat egressus; et dormiat in sacco, ut praeteritas delicias per quas Deum offenderat, vitae austeritate compenset. His aliisque auctoritatius nituntur asserere sine confessione vocis et aliqua solutione poenaecompuncta se confessurum, Deus dimittit, quia ibi est confessio cordis, etsi mundatur a macula et contagio peccati commissi, et debitum aeternae mortis relaxatur. Illa ergo quae superius dicta sunt de confessione et poenite
Abbreviated transcription (Latin):
dicat occulte ago apud dm̃ ago:
nouit ds qui mͥ ignoscit qr in
corde ago. Ergo sine causa dic̃¬
tũ ẽ: quȩ solueritis in t̾ra soluta
erunt & in cęlis. Ergo sine causa
spectu ppłi pecc̃a mea confiteri.
Itẽ ambiꝵ. Uenialis ẽ culpa: quã
sequit᷑ ꝓfessio delictoꝵ. Itẽ aug̃.
suꝑ illũ locũ. ñ absorbeat me pro¬
fundũ neq urgeat s. mn .p. os suũ.
Puteus ẽ ꝓfunditas iniqͥtatis: in
quã si cecideris ñ claudit suꝑ te
os suũ. si tu ñ claudis ostuũ. Con¬
fitere gͦ & dic. De ꝓfundis clama¬
ui ad te dñe. & c̃: & euades. Clau¬
dit suꝑ illũ qui in ꝓfundo contẽ¬
nit: a qͦ mortuo uelut qui ñ sit
ꝑit confessio. Itẽ. Nullus debitȩ
gͣuioris penȩ accipit ueniã: nisi
qualẽcũq & si longe minorẽ ꝗͣ
debeat solu̾it penã. Ita enĩ imꝑ¬
titur a d̾o largitas miscłiȩ: ut ñ
relinquat᷑ iusticia disciplinȩ. Itẽ
plangat delicta ꝓpria ł ppłi: &
ingrediat᷑ eccłiam de qua ꝓpter

Expanded text:
dicat, Occulte ago, apud Deum ago: novit Deus qui mihi ignoscat, corde ago. Ergo sine causa dictum est: Quae solveritis super terram, soluta erunt in coelis? Ergo sine causa spectu populi peccata mea confiteri. Item Ambr.: Venialis est culpa, quam sequitur confessio delictorum. Item August., super illum locum ps. 68: Non absorbeat me profundum, neque urgeat super me puteus os suum: Puteus est profunditas iniquitatis, in quam si cecideris, non claudet super te os suum, si tu non claudis os tuum; confitere ergo et dic: De profundis clamavi ad te, Domine, etc., et evades. Claudit super illum, qui in profundo contemnit; a quo mortuo, velut qui non sit, perit confessio. Item, nullus debitae gravioris poenae accipit veniam, nisi qualemcumque, etsi longe minorem quam debeat, solverit poenam. Ita enim impartitur a Deo largitas misericordiae, ut non relinquatur justitia disciplinae. Item plangat delicta propria vel populi, et ingrediatur ecclesiam, de qua propter
Abbreviated transcription (Latin):
gustini. qđ nullus dr̃ ueniã conseqͥ
nisi priꝰ qͣntulãcũq peccati solue¬
rit penã: uel de ext̾iori pena acci¬
pienda st̃. & ad contemnentes ł
negligentes referenda: sic̃ illud.
nemo dicat occulte ago. & cet̾a.
Nonnulli enũ in uita pecc̃a confite¬
ri negligunt ł erubescunt: & ido
ñ merent᷑ iustificari. Sicut enim
p̃cepta ẽ nob int̾ior penitentia:
ita & oris confessio & satisfactio¬

Expanded text:
 veniam consequi, nisi prius quantulamcumque peccati solverit poenam, vel de exteriori poena accipiendum est, et ad contemnentes vel negligentes referendum, sicut illud: Nemo dicat: Occulte ago, etc. Nonnulli enim in vita peccata confiteri negligunt vel erubescunt, et ideo non merentur justificari. Sicut enim praecepta est nobis interior poenitentia, ita
Abbreviated transcription (Latin):
qͣdragesimȩ. Confessio a morte
animã liberat: confessio aꝑit pa¬
radysũ: confessio spẽ salutis tribu¬
it: qr non meret᷑ iustificari qͥ in
uita sua pecc̃m ñ uult conficeri.¬

Expanded text:
dicit: Confessio a morte animam liberat, confessio aperit paradisum, confessio spem salutis tribuit, quia non meretur justificari, qui in vita sua
Abbreviated transcription (Latin):
& breuib leuib q peccatis sine
quib hȩc uita ñ ducit᷑: cotidiana
fideliũ oratio satisfacit. Eorũ
enĩ est dicere: pat̾ nr̃ qͥes in cȩlis.
Delet ominino hȩc oratio minima
cotidiana pecc̃a: delet etiã illa¬
a quib uita fideliũ etiã scelera¬
te gesta. s penitendo in meliꝰ cõ¬
mutata discedit: si ut ueraciter¬

Expanded text:
s et levibus peccatis, sine quibus haec vita non ducitur, quotidiana fidelium oratio satisfacit; eorum enim est dicere: Pater noster qui es in coelis. Delet haec oratio minuta et quotidiana peccata. Delet etiam illa quibus vita fidelium est scelerate gesta, sed poenitendo in melius commutata descendit.
Abbreviated transcription (Latin):
qd ore tacente ueniã int̾dũ conse¬
quim᷑. Hinc etiã lepsi illi quib
dñs p̃cepit ut ostenderent se sacer¬
dotib : in itinere anteꝗͣ ad sacer¬
dotes uenirent mundati sunt.

Expanded text:
 ore tacente veniam consequi possumus. Hinc etiam leprosi illi, quibus Dominus praecepit, ut ostenderent se sacerdotibus, in itinere, antequam ad sacerdotes venirent, mundati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ enĩ ꝓ oꝑatione iudicat᷑. Item¬
nuntiat. s ꝓmittit se ꝓnuntiatu¬
rũ. & d̾s dimittit: quia hoc ipsũ
dic̾e. qͦdamm ꝓnuntiare ẽ corde.
Nondũ ẽ uox in ore ut hõ audiat
confessionẽ: & d̾s audit. Item.

Expanded text:
dicatur. Itemnuntiat, promittit se pronuntiaturum, et Deus dimittit; quia hoc ipsum dicere, quoddam pronuntiare est corde. Nondum est vox in ore ut homo audiat confessionem, et Deus audit. Item:
Abbreviated transcription (Latin):
petentib omnino ignoscere.
Ex his aliis q p̃missis iã facile ẽ
intellig̾e: quȩ ꝓ uenialib fit
exhibenda satisfactio. Sufficit
enĩ dñica oratio cũ ieiunio aliqͦ
& elemosiniᷤ : sic tam̃ ut p̃cedat
contritio aliqͣntula & addatur
confessio.
si adsit facul¬
tas: de qua confessio¬
ne post tͣctabitur. Pro gͣuiorib
adhibenda st̃: s multo uehem̃tiꝰ
atq districtiꝰ: quia ut ait aug̃
in lib̾ de penit̾. ad agendã peni
tentiã ñ sufficit mores in melius
cõmutare & a malis factis reced̾e.
nisi & de his quȩ facta st̃ satisfa¬
ciat dño ꝑpenitentiȩ dolorẽ. ꝑ
humilitatis gemitũ: ꝑ contriti
cordis sacrificiũ. cooꝑantib ele

Expanded text:
mnino ignoscere. Ex his aliisque praemissis jam facile est intelligere quae pro venialibus sit exhibenda satisfactio. Sufficit enim Dominica oratio cum jejunio et eleemosynis: sic tamen ut praecedat contritio aliquantula, et addatur confessio, si adsit facultas; de qua confessione post tractabitur. Pro gravioribuadhibenda sunt, sed multo vehementius atque districtius, quia, ut ait August., in lib. de ptentiam non sufficit mores in melius commutare, et a malis factis recedere, nisi de his quae facta sunt satisfaciat Domino per poenitentiae dolorem, per humilitatis gemitum, per contriti cord
Abbreviated transcription (Latin):
ic orit᷑ questio multiplex. Pri¬
no enĩ querit᷑ utrũ absq satis¬
factione & oris confessione ꝑ solã
cordis contritionẽ pecem alicui
dimittat᷑: scdo. an aliqn suffici¬
at confiteri d̾o sine sacerdote: ter¬
cio. an laico fideli facta ualeat
confessio. In his etiã docti diu̾sa
sentire inueniunt᷑: qr suꝑ his ua¬
ria ac pene diu̾sa tͣdidisse diu̾si¬
uident᷑ doctores. Dicunt enĩ qͥdã łast
sine confessione oris & satisfactio no
ne oꝑis neminẽ a pecc̃o mundari:
si tempꝰ illa faciendi habuerit:
confitendi habeat. Ynde ꝓpb̃a.¬

Expanded text:
. Primo enim quaeritur utrum absque satisfactione et oris confessione, per solam cordis contritionem peccatum alicui dimittatur; secundo an alicui sufficiat confiteri Deo sine sacerdote; tertio, an laico fideli facta valeat confessio. In his etiam docti diversa sentire inveniuntur, quia super his varia ac pene adversa tradidisse videntur doctores. Dicunt enim quidam, sine confessione oris et satisfactione operis neminem a peccato mundari. si tempus illa faciendi habuerit. confitendi habeat. Unde p
Abbreviated transcription (Latin):
team: a lepͣ mundam᷑. Lazarus
etiã ñ priꝰ de monum̃to ẽ eductꝰ
& post a dño suscitatꝰ : s intus
suscitatꝰ ꝓdiit foras uiuꝰ: ut osten¬
deret᷑ suscitatio animȩ p̃cedere
confessionẽ. Nemo enĩ potes ⁊¬
confiteri nisi suscitatꝰ: quia a
mortuo uelut qui ñ ẽ perit con¬
fessio. Nullus gͦ confitet᷑ nisi re¬
suscitatꝰ: nemo uͦ resuscitat᷑ nisi
qͥ a peccato soluit᷑: qr pecẽm morᷤ
anime ẽ: quȩ ut est uita corporiᷤ
ita eiꝰ uita dͦs ẽ. His aliis q plu¬
rib autoritatib ꝓbat᷑ ante con¬
fessionẽ ł satisfactionẽ sola com¬
qͥ negant. eas det̾minare laborañ
necñ in huiꝰ sententiȩ dep̾ssionẽ
& suȩ opinionis assertionẽ autoꝵ
testimonia inducunt. Ait enĩ ꝑ¬

Expanded text:
eccati mundamur. Lazarus etiam non prius de monumento est eductus, et post a Domino suscitatus; sed intus suscitatus, prodiit foras vivus, ut ostenderetur suscitatio animae praecedere confessionem. Nemo enim potesconfiteri, nisi suscitatus, quia a mortuo, velut qui non est, perit confessio. Nullus ergo confitetur, nisi resuscitatus. Nemo autem suscitatur, nisi qui a peccato solvitur, quia peccatum mors animae est, quae ut est vita corita ejus vita Deus est. His aliisque pluribus auctoritatibus probatur ante confessionem vel satisfactionem sola comqui negant, eas determinare laborant; nec non in hujus sententiae depressionem, et ad suae opinionis assertionem auctorum testimonia inducunt. Ait enim
Abbreviated transcription (Latin):
baptismi & confirmationis: seqͥt᷑
eucharistiȩ sacram̃tũ. ꝑ baptis¬
mũ mundam᷑: ꝑ encharistiã in
bono consũmam᷑. Baptismꝰ. estus
uicioꝵ extinguit: eucharistia sp̃u¬
alit̾ reficit. Uñ excellent̃ dicitur

Expanded text:
Baptismi et Confirmationis sequitur Eucharistiae sacramentum. Per Baptismum mundamur, per Eucharistiam in bono consummamur. Baptismus aestus vitiorum extinguit, Eucharistia spiritualiter reficit. Unde excellenter
Abbreviated transcription (Latin):
Illud scaturiebat indiẽ alterũ re¬
seruatũ: hoc ab oĩ corruptione alie¬
nũ qͥcũq religiose gustau̾it corrupti¬
onẽ ñ uidebit. Illud datũ fuit an¬
tiquis post transitũ maris rubri.
uͥ submersis egyptiis liberati sunt
nisi renatis p̃stari debet. Panis
ille corporalis ppłm antiquũ ad
terrã ꝓmissionis ꝑdesertũ eduxit.
hȩc esca cęlestis. fideles huiꝰ seculi
desertũ transeuntes in cęlo subuehit.
Uñ recte uiaticũ appellat᷑: quia in
uia nos reficiens. usq in patriã de¬
ducit. Qđ huiꝰ sacͣm̃ti in uet̾i testam̃
in manna significatio dñici corpo¬
redimere a diabolo & a pecc̃o uenit:
sic̃ israelitas ꝑ sanguinẽ agni pa¬
schalis ab ext̾minat ore. & ꝑ aquã
maris ab egyptiiᷤ liberauit. Huiꝰ
etiã sacram̃ti ritũ. melchisedech
ostendit: ubi panẽ & uinũ abrahȩ
obtulit. Unde ut ait ambꝵꝵ intel¬

Expanded text:
lterum reservatum, hoc ab omni corruptione alienum. Quicumque religiose gustaverit, corruptionem non videbit. Illud datum fuit antiquis post transitum maris Rubri, ubi submersis Aegyptiis liberati sunt nisi renatis praestari debet. Panis ille corporalis populum antiquum ad terram promissionis per desertum eduxit. Haec esca coelestis fideles hujus seculi per desertum transeuntes in coelum subvehit. Unde recte viaticum appellatur, quia in via nos reficiens, usque in patriam deducit. in manna significatio dominici corporedimere venit a diabolo et a peccato; sicut Israelitas per sanguinem agni paschalis ab exterminatore, et per aquam maris Rubri ab Aegyptiis liberavit. Hujus etiam sacramenti ritum Melchisedech ostendit, ubi panem et vinum Abrahae obtulit. Unde, ut ait Amb