comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nitati deputant fabularum. ut eẽt unde ludi
fierent placandis numinib eciam falsis eorum
criminib his temꝑib hercules insiria clarus
habebatur S nimirum aliꝰ: non ille dequo supͣ
locutisumꝰ: Secreciore quippe historia plures
fuisse dicunt᷑. et lib̾i patres et ercules hunc sane
erculem cuiꝰ ingentia duodecim facta numerant.
int̃que athenei affrinecem ñ cominemorant
qđ ea res ad aluim herculem ꝑtinet. mocta mon¬
te aseipso incensum ꝓdunt suis litteris. cum
ea uirtute qua multa subegerat morbum subege¬
tam̃ quo languebat sustinere non possec In illo
temꝑe uł rex uł pociꝰ tyrannus busiris suis dus
suos hospites immolabat: quem filium ꝑhi¬
ñcredat᷑ hoc stuprum ꝑpecrasse neptunꝰ ne
dũ accusent᷑ s poetis ista et cheatricis er ibuant
ut sit unde placent᷑: Ericconii regis atheniensi¬
um cuiꝰ nouissimis annis iħsnaue morcuus rep¬
ꝑicur: uulcanus et minerua parentes fuisse

Expanded text:
nitati deputant fabularum, ut esset unde ludi nitati deputant fabularum, ut esset unde ludi fierent placandis numinibus etiam falsis eorum criminibus. His temporibus Hercules in Syria clarus habebatur; sed nimirum alius, non ille, de quo supra. locuti sumus. Secretiore quippe historia plures fuisse dicuntur et Liberi patres et Hercules. Hunc sane Herculem, cuius ingentia duodecim facta numerant, inter quae Antaei Afri necem non commemorant, quod ea res ad alterum Herculem pertinet, in Oeta monte a se ipso incensum produnt suis litteris, cum ea uirtute, qua multa subegerat, morbum tamen, quo languebat, sustinere non posset. Illo tempore uel rex uel potius tyrannus Busiris suis dis suos hospites immolabat, quem filium perhinon credatur hoc stuprum perpetrasse Neptunus, ne di accusentur; sed poetis et theatris ista tribuantur, ut sit unde placentur. Erichthonii regis Atheniensium, cuius nouissimis annis Iesus Naue mortuus reperitur, Vulcanus et Minerua parentes fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
disse in atica t̾ra hospitio suo Cunc apollini delphi¬
co institutis ludi musici: ut placaret᷑ ira eiꝰ qua pir¬
tabant afflictasẽe sterilitate gretiȩ regiones quia
non defendint cemplumeiꝰ. qđ rex danaus cum
easdem tras bello inuasisset incendit: Hos autem
ludos ut insticuerent oraculo eiꝰ sunt ammoniti:
In attica uͦ rex erictoniꝰ eiludos pͥmus instituit:
nec ei tantum s etiam minerue. ubi p̃mium uicto¬
rib oleum ponebat᷑ qđ eiꝰ fructꝰ inuentricem mi¬
neruam sic̃ uini lib̾um patrẽ tradunt ꝑeos annos
a rege sc̃õ xanto crechensium cuiꝰ apud alios aliud
nom̃ inuenimꝰ rapta ꝑhibetur europa et indegeni¬
ti radamanthus sarpedon et minos quos magis exea-¬
dem muliere filios iouis eẽ uulgatum ẽ S caliũ
dõrum cultores illud qđ de rege cretensium dixi¬
mꝰ. historicȩ uericati: hoc autem qđ de ioue poetȩ
cantant. teatra concrepant. popłi celebrant. ua¬

Expanded text:
disse in Attica terra hospiti suo. Tunc Apollini Delphidisse in Attica terra hospiti suo. Tunc Apollini Delphico instituti sunt ludi musici, ut placaretur ira eius, qua putabant adflictas esse sterilitate Graeciae regiones, quia non defenderint templum eius, quod rex Danaus, cum easdem terras bello inuasisset, incendit. Hos autem ludos ut instituerent, oraculo sunt eius admoniti. In Attica uero rex Erichthonius ei ludos primus instituit, nec ei tantum. sed etiam Mineruae, ubi praemium uictoribus oleum ponebatur, quod eius fructus inuentricem Mineruam, sicut uini Liberum tradunt. Per eos annos a rege Xantho Cretensium, cuius aput alios aliud nomen inuenimus, rapta perhibetur Europa, et inde geniti Rhadamanthus, Sarpedon et Minos. quos magis ex eadem muliere filios Iouis esse uulgatum est. Sed talium deorum cultores illud, quod de rege Cretensium diximus, historicae ueritati, hoc autem, quod de Ioue poetae cantant, theatra concrepant, populi celebrant, ua
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ sicut et uerumẽ pͥmꝰ homo de t̃ra t̾renus. scds
seruationum carnaliũ intabnacło et sacͤrtficio
etis acrificiis aliisq misticis plurimis mandatis
Moysi successit iħsnaue: Qui int̾ra reꝓmissionis
introductum popłm collocauit exauctoritate di¬
uina: debellatis gentib aquib eadẽ loca tene-¬
apud argiuos decimo danao. apudathenienses
egipto usq ad mortem iħunaue. ꝑquẽ popłsidẽ
t̾ram repiissionis accepit: sacra sunt insticuta diis
falsis aregib greciȩ. quȩ memoriam diluuii et ab eo
lib̾ationis hominum uiteq tunc erumnose mͦadalta.
mͦadplana migrantium sollempni celebritate reuo¬
carunt: Nam et luꝑcorum ꝑ sacra uiam ascensum
adq descensum sic int̾p̃tant᷑ ut ab eis significar: di¬
cant homines qui ꝓpt̃ aquȩ inundationẽ summa
montium pecuierunt. et rursum eadem residente
adima rediert̃: His temꝑib dionisiũ qui etiam lib̃
pat̾ dictus ẽ. et pꝰ mortem dĩ habitꝰ uitem ferunt osten¬

Expanded text:
 dicit, et verum est, Primus homo de terra, terrenus; secundus servationum carnalium in tabernaculo, et sacerdotio, et sacrificiis, aliisque mysticis plurimisque mandatis. Moysi successit Jesus Nave: et in terram promissionis introductum populum collocavit, ex auctoritate divina debellatis gentibus, a quibus eadem loca teneapud Argivos decimo Danao, apud Athenienses Aegypto usque ad mortem Iesu Naue, per quem populus idem terram promissionis accepit, sacra sunt instituta dis falsis a regibus Graeciae, quae memoriam diluuii et ab eo liberationis hominum uitaeque tunc aerumnosae modo ad alta, modo ad plana migrantium sollemni celebritate reuocarunt. Nam et Lupercorum per sacram uiam adscensum adque descensum sic interpretantur, ut ab eis significari dicant homines, qui propter aquae inundationem summa montium petiuerunt et rursus eadem residente ad ima redierunt. His temporibus Dionysum, qui etiam Liber pater dictus est et post mortem deus habitus, uitem ferunt osten
Abbreviated transcription (Latin):
finiendum sicut memoratum criũ dearũ adparidẽ
iupit̃ ita et iste ad homines micteret ubiuinceret.
minerua suffragiis et inpena suarũ suffragatricũ
uinceret᷑ quȩ in adũ sariis suis uiros obtinere athenas
potuit. et amicas suas feminas habere n potuit: His
temꝑib ut uarro scribit. regnante atheniensib
crano successore cicropis. ut autẽ nr̃i eusebius et
hieronimus. adhuc eordem cicrope ꝑmanente di¬
luuium fuit. qđ appellatum ẽ. deucalionis eo qđ
ipse regnabat mearum t̾rarũ partib ubi maxime
factum ẽ Hoc autem diluuium nequaqͣm adegiptũ
dĩ exegipto nouissimo temꝑe cicropisatheniensiũ
regis: cum apud assirios regnaret ascathades apud
sicinios maratꝰ. apud arguios triophas: Educto
autem popło in monte sina. diuinitꝰ acceptam
tradidit legem. qđ uetꝰ dr̃ testam̃tum. quia ꝓmissi¬
stam̃tum nouum. quo regnũ celorum ꝓ mitteret᷑:

Expanded text:
finiendum, sicut memoratarum trium dearum ad Paridem finiendum, sicut memoratarum trium dearum ad Paridem Iuppiter, ita et iste ad homines mitteret, ubi uinceret Minerua suffragiis et in poena suarum suffragatricium uinceretur, quae in aduersariis suis uiris obtinere Athenas potuit, et amicas suas feminas Athenaeas habere non potuit. His temporibus, ut Varro scribit, regnante Atheniensibus Cranao, successore Cecropis, ut autem nostri Eusebius et Hieronymus, adhuc eodem Cecrope permanente, diluuium fuit, quod appellatum est Deucalionis, eo quod ipse regnabat in earum terrarum partibus, ubi maxime factum est. Hoc autem diluuium nequaquam ad Aegyptum  Dei nouissimo tempore Cecropis Atheniensium regis, cum aput Assyrios regnaret Ascatades, aput Sicyonios Marathus, aput Argiuos Triopas. Educto autem populo in monte Sina diuinitus acceptam tradidit legem, quod uetus dicitur testamentum, quia promissierat testamentum nouum, quo regnum caelorum promitteretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ne ariopagon athemenses de nomine marcis et pagi.
quasi martis pagum nominasse credant᷑ in inuiriã
uidelicet nominum aquib litigia & uidicia existi.¬
mat aliena: Non minus hoc qđ de marte dr̃ falsũ
eẽ. asseuerans qͣm illud qđ de tribꝰ deab uinone.
scilioe᷑ et minerua et uenere quȩ ꝓmalo aureo ad¬
ipiscendo apud udicem paridem de pulchritu¬
dinis excellentia fortasse narrant᷑. et ad placandos
ludis dõs qui delectant᷑ seu ueris. seu falsis istiscri¬
minib suis. int̾teatricos plausus cantant᷑ atq sal¬¬
tant᷑ Hȩc uarro ñ credit ne dõrum nature seu mo¬
rib credat in congrua et tam̃ ñ fabulo sam sed¬
historicam rationẽ de athenarum uocabulo red.¬
dens. tantan neptuni et mineruȩ litem sius litt̾is
inserit. de cuiꝰ. nomine potiꝰ illa c̃iuitas uocaret᷑.
ut cum ꝓdigiorum ostentatione contendent int̾eos
uidicare ne appollo consultͦ auderet s dõrũ uirgiũ

Expanded text:
ne Areon pagon Athenienses de nomine Martis et pagi ne Areon pagon Athenienses de nomine Martis et pagi quasi Martis pagum nominasse credantur, in iniuriam uidelicet numinum, a quibus litigia uel iudicia existimat aliena; non minus hoc, quod de Marte dicitur, falsum esse adseuerans, quam illud quod de tribus deabus, Iunone scilicet et Minerua et Venere, quae pro malo aureo adipiscendo aput iudicem Paridem de pulchritudinis excellentia certasse narrantur et ad placandos ludis deos, qui delectantur seu ueris seu falsis istis criminibus suis, inter theatricos plausus cantantur adque saltantur. Haec Varro non credit, ne deorum naturae seu moribus credat incongrua; et tamen non fabulosam, sedhistoricam rationem de Athenarum uocabulo reddens tantam Neptuni et Mineruae litem suis litteris inserit, de cuius nomine potius illa ciuitas uocaretur, ut, cum prodigiorum ostentatione contenderent, inter eos iudicare nec Apollo consultus auderet, sed deorum iurgium
Abbreviated transcription (Latin):
te. et alienatis filiis anominib matrum athenas
saltem uocari liceret. et eiꝰ deȩ mereri uocabulum
qͣm uiri dĩ uictricem fecerant ferendo suffragiũ
Quȩ et quanta hinc dici possent. nͥ sermo ad alia
ꝓꝑaret: Et tam̃ marcꝰ uarro ñ uult fabulosis ad¬
ũsus dõs fidem adhibere figm̃tis. ne de maiestatis
eoram dignitate indignum aliquid sentiat: Et
iseo nec ariopagon ubi cum atheniensib paulus
płs dispucauit. ex quo loco ariopagite appellatist̃
curiales urbis eiusdem uult inde accepisse nom̃.
qđ moͬrs qui grece aresdr̃cum homicidii crimine
reus fieret uidicantib duodecim diis in eo pago
sex senteatiis absolutꝰ ẽ. quia ubi paris numeri sers¬
tentiȩ faissent p̃poni absolurio dampnationi sole.¬
bat S contra istam quȩ multo amplius celebra¬
ta ꝓinionẽ aliam quandã dõ obscurarũ noticiã
litterarum. causam nõminis huiꝰ conatꝰ astruere

Expanded text:
te et alienatis filiis a nominibus matrum Atbenaeas te et alienatis filiis a nominibus matrum Atbenaeas saltem uocari liceret et eius deae mereri uocabulum, quam uiri dei uictricem fecerant ferendo suffragium. Quae et quanta hinc dici possent, nisi sermo ad aliaonls. Et tamen Marcus Varro non uult fabulosis aduersus deos fidem adhibere figmentis, ne de maiestatis eorum dignitate indignum aliquid sentiat. Et ideo nec Areon pagon, ubi cum Atheniensibus Paulus apostolus disputauit, ex quo loco Areopagitae appellati sunt curiales urbis eiusdem, uult inde accepisse nomen, quod Mars, qui Graece Ἄρης dicitur, cum homicidii crimine reus fieret, iudicantibus duodecim dis in eo pago sex sententiis absolutus est quia ubi paris numeri sententiae fuissent, praeponi absolutio damnationi solebat; sed contra istam, quae multo amplius est celebrata, opinionem aliam quandam de obscurarum notitia litterarum causam nominis huius conatur adstruere,
Abbreviated transcription (Latin):
tunus iratꝰ: marinis fluctib exestuantib t̾ras
atheniensium popłatus ẽ. qm̃. spargere latius qͣs¬
libet aquas difficile demonib ñ ẽ Cuꝰ ut iracũdia
placaret᷑: triplici supplicio dic̃ idem auccor abache¬
niensib affectaseẽ muliebes. ut nulla uͥteruis fies¬
rent suffragia: ut nullus nascentium mat̾num
nom̃ acciꝑet: ut nequis eas athenas uocaret: Ita illa
ciuitas mat̾. aut nutrix lib̾alium doccrinarũ: et tor
tantorumq philosophorum qua nichil habuit g̃cia
clarius atq nobilius ludificantib demonib de
lite dorum suorum maris et feminȩ. et de uictoria
dõrum ꝑfeminas feminȩ. athenas nom̃ accepit. et
auicto lesa. ipsã uictricis uictoriam punur com¬
pulsa ẽ. plus aquas neptuni qͣm minereuȩ arma for¬
midans: Nam in mulierib quȩ sic punitȩ sunt.
et minerua quȩ uicerat uictaẽ. necaffuit suffraga.¬
tricib suis. ut suffragiorũ de ineps ꝑdita potesta¬

Expanded text:
tunus iratus marinis fluctibus exaestuantibus terras tunus iratus marinis fluctibus exaestuantibus terras Atheniensium populatus est; quoniam spargere latius quaslibet aquas difficile daemonibus non est. Cuius ut iracundia placaretur, triplici supplicio dicit idem auctor ab Atheniensibus adfectas esse mulieres, ut nulla ulterius ferrent suffragia, ut nullus nascentium maternum nomen acciperet, ut ne quis eas Athenaeas uocaret. Ita illa ciuitas, mater aut nutrix liberalium doctrinarum et tot tantorumque philosophorum, qua nihil habuit Graecia clarius adque nobilius, ludificantibus daemonibus de lite deorum suorum, maris et feminae, et de uictoria per feminas feminae Athenas nomen accepit, et a uicto laesa ipsam uictricis uictoriam punire conpulsa est, plus aquas Neptuni quam Mineruae arma formidans. Nam in mulieribus, quae sic punitae sunt, et Minerua quae uicerat uicta est; nec adfuit suffragatricibus suis, ut suffragiorum deinceps perdita potesta
Abbreviated transcription (Latin):
fusse commemorant: S quolibet temꝑe fuerit. iam
tam̃ minerua tamqͣm dea colebat᷑ regnante atheni.¬
ensib cicro pe sub quorege etiam ipsam uł instaura¬
tam ferunt uł conditã citatem Nam ut athenȩ
repente oliue arbor et alio loco aqua erupiss:¬
regem ꝓdigia ista mouerunt Et misit ad appollinẽ
delficum sciscitandum. qͥd intelligendumeẽt. quid¬
ue faciendum Ille respondit. quodolea mineruã
significaret: unda neptunum: Et qđ eẽc incuuum
potestate exeuiꝰ potius nomine duorum dõrums illa
signa eẽnt. ciuitas uocaret᷑: Isto cicrops oracło accepto:
cuies om̃s utriꝰq sexus. mox enim tuncͣ eisdem locis
erat. ut etiam femine publicis consultationib int̾¬
essent. ad ferendum suffragium conuocauit: Con¬
sulta gͥ multitudine: mares. ꝓneptuno. feminȩ
ꝓminerua culere sententias Et quia una plus in-¬
uenta ẽ. feminarum: minerua uicit: Tune nep¬

Expanded text:
fuisse commemorant. Sed quolibet tempore fuerit, iam fuisse commemorant. Sed quolibet tempore fuerit, iam tamen Minerua tamquam dea colebatur regnante Atheniensibus Cecrope, sub quo rege etiam ipsam uel instauratam ferunt uel conditam ciuitatem. repente oliregem prodigia ista mouerunt, et misit ad Apollinem Delphicum sciscitatum quid intellegendum esset quidue faciendum. Ille respondit, quod olea Mineruam significaret, unda Neptunum, et quod esset in ciuium potestate, ex cuius potius nomine duorum deorum, quorum illa signa essent, ciuitas uocaretur. Isto Cecrops oraculo accepto ciues omnes utriusque sexus mos enim tunc in eisdem locis erat,\' ut etiam feminae publicis consultationibus interessent ad ferendum suffragium conuocauit. Consulta igitur multitudine mares pro Neptuno, feminae pro Minerua tulere sententias, et quia una plus inuenta est feminarum, Minerua uicit. Tunc Nep
Abbreviated transcription (Latin):
nus origo eiꝰ innotuit Qđ enim de capite iouisrata
canit᷑. poetis et fabulis ñ historiȩ rebq gestisẽ ad¬
plicandum. q̃uamqͣm oggigꝰ ipse quando fuerit
cuiꝰ temꝑib etiam diluuium magnum factũ ẽ. non
illud maximum inquonulli homines euaserunt
nͥ qui mnarcha eẽ potuerunt qđ gentium nec greca
nec latina nouit historia: S tam̃ maiꝰ qͣm pꝰea tem¬
ꝑe deucalionis fuit. int̾ scriptores: historiȩ non
conuenit: Nam uarro inde exorsus ẽ. librum: ctuus
mentionem suꝑuis feci Et nichil sibi exquoꝑueni.¬
at ad res romanas ꝓponit anciquius qͣin ogg̃igĩ
diluuium. hocẽ. ogigi factum temꝑib: Nr̃i autem
qui cronica scripserunt. pͥus eusebius. p᷑hieronimus.
qui itiq p̃cedentes aliquos historicos in hac opinio¬
ne secuti sunt. pꝰ annos ampliꝰ qͣm trecentos iam sođo
argiuorum phoroneo rege regnante. ogigi diliuuum

Expanded text:
nus origo eius innotuit. Quod enim de capite Iouis nata nus origo eius innotuit. Quod enim de capite Iouis nata canitur, poetis et fabulis, non historiae rebusque gestis est adplicandum. Quamquam Ogygus ipse quando fuerit, cuius temporibus etiam diluuium magnum factum est, non illud maximum, in quo nulli homines euaserunt, nisi qui in arca esse potuerunt, quod gentium nec Graeca nec Latina nouit historia, sed tamen maius quam postea tempore Deucalionis fuit, inter scriptores historiae non conuenit. Nam Varro inde exorsus est librum, cuius mentionem superius feci, et nihil sibi, ex quo perueniat ad res Romanas, proponit antiquius quam Ogygi diluuium, hoc est Ogygi factum temporibus. Nostri autem qui chronica scripserunt, prius Eusebius, post Hieronymus, qui utique praecedentes aliquos historicos in hac opinione seeuti sunt, post annos amplius quam trecentos iam secundo Argiuorum Phoroneo rege regnante Ogygi diluuium
Abbreviated transcription (Latin):
iste nalꝰ. uarie quippe indiuersis actorib muenitur:
His cemꝑib etiam mercuriꝰ fiusse ꝑ hibet᷑ neposacha.¬
lancis ex maia filia qđ uulgatiores etiam litterȩ ꝑso¬
nant multarũ autem artium ꝑicus claruit quas
et hominib tradidit. quo merito eum pꝰmortem dm̃eẽ.
uoluerunt siue etiã credidunt: Posterior fuisse hertules
dr̃ ad ea tam̃ temꝑa ꝑtinens argiuorum: quamuis ñ-¬
nulli eum meiturio p̃ferant temꝑe quo falli existimo:
S quolibet temꝑe natisint constat int̾ historicos
greges qui hȩc antiqualiteris manducauerunt ambos
homines fuissei et qđ mortalib ad istam uitam com¬
modius ducendam beneficia multa contulerunt.
honores abeis meruisse diuinos: Minerua uͦ longe
his antiquior: Nam cemꝑib oggigi adlacum qui
tritonis dr̃ uirginali apparuisse fertur ȩtate. unde
et crifona nuncupata e Multorum sine oꝑum
inuentrir: et tanco ꝓeluius dea credita quanto mi¬

Expanded text:
Sthenelus, uarie quippe in diuersis auctoribus inuenitur. Sthenelus, uarie quippe in diuersis auctoribus inuenitur. His temporibus etiam Mercurius fuisse perhibetur, nepos Atlantis ex Maia filia, quod uulgatiores etiam litterae personant. Multarum autem artium peritus claruit, quas et hominibus tradidit; quo merito eum post mortem deum esse uoluerunt siue etiam crediderunt. Posterior fuisse Hercules dicitur, ad ea tamen tempora pertinens Argiuorum; quamuis nonnulli eum Mercurio praeferant tempore; quos falli existimo. Sed quolibet tempore nati sint, constat inter historicos graues, qui haec antiqua litteris mandauerunt, ambos homines fuisse, et quod mortalibus ad istam uitam commodius ducendam beneficia multa contulerint, honores ab eis meruisse diuinos. Minerua uero longe his antiquior; nam temporibus Ogygi ad lacum, qui Tritonis dicitur, uirginali apparuisse fertur aetate, unde et Tritonia nuncupata est; multorum sane operum inuentrix et tanto procliuius dea credita, quanto mi
Abbreviated transcription (Latin):
ceri oportebat: Regnantib memoratis regib fuisse
a quib credit᷑ ꝓ meceus. Quem ꝓptẽa ferunt de
luto formasse homines: quia optimꝰ sapientiȩ doc-¬
cor fuisse ꝑhibet᷑: Nec cam̃ ostendit᷑ qui eiꝰ temꝑi¬
b fuerint sapientes: Fr̃ eiꝰ atalas magnus fuisse astro.¬
logus dr̃. unde occasionẽ fabula inuenit. ut eum
cȩlum portare confingeret: quamuis mons eiꝰ noĩe
nuncupet᷑. cuiꝰ altitudine potiꝰ cȩli portatio inopi¬
nionẽ uulgi uenisse uideat᷑ Multa quoq alia
ciuitas etiam tale nom̃ accepit. et quo regnante dĩ
ꝑmoysem eduxit exegipto popłm suum: Relati
sunt inclõrum numerum aliquot mortui cȩca ce
uana consuetudine ac suꝑsticione gc̃orum. inquib
creasi regis. coniux melant̾olice. et forbac filuis eorũ
qui pꝰ patrem rȩxarguiorum sextꝰ fuit. et septimi regiscri¬
ope filius iasus. et rex nonus stelenas siue steleneꝰ siue

Expanded text:
ceri oportebat. Regnantibus memoratis regibus fuisse ceri oportebat. Regnantibus memoratis regibus fuisse a quibusdam creditur Prometheus, quem propterea ferunt de luto formasse homines, quia optimus sapientiae doctor fuisse perhibetur; nec tamen ostenditur, qui eius temporibus fuerint sapientes. Frater eius Atlans magnus fuisse astrologus dicitur; unde occasionem fabula inuenit, ut eum caelum portare confingeret; quamuis mons eius nomine nuncupetur, cuius altitudine potius caeli portatio in opinionem uulgi uenisse uideatur. Multa quoque alia ciuitas etiam tale nomen accepit, et quo regnante Deus per Moysen eduxit ex Aegypto populum suum, relati sunt in deorum numerum aliquot mortui caeca et uana consuetudine ac superstitione Graecorum. In quibus Criasi regis coniux Melantomice et Phorbas filius eorum, qui post patrem rex Argiuorum sextus fuit, et septimi regis Triopae filius Iasus et rex nonus Sthenelas siue Stheneleus siue
Abbreviated transcription (Latin):
tes magri cultura. delatis aliunde seminibus
Argꝰ quoq pꝰ obitũ dĩ haberi cepit: templo et
sacrificiis honoratus Qui honoreo regnante ante
illum delatusẽ. homini pͥuato et fluminato. cui-¬
dam amogiro eo qđ pͥmus aclaratrum bouesun-
tho. et undecimo siciniorum plẽmeo. et argis adhuc¬
morerent᷑ quͥb ioseph nocus fuit: De inde quia inui¬
debat᷑ increm̃tis eiꝰ eratq suspecta quo usq inde li¬
b̃arent᷑ ꝑsecutionib int̾quas tam̃ diuinitꝰ fecundata
multiplicatione crescebat. et laborib p̃mebat᷑ into¬
lerabił seruitutis: In assiria uͦ et g̃cia: ꝑ idem tempꝰ
regna eadem ꝑmanebant: Cum gͦ regnaret assiriis¬
quartꝰ decim safrus et ficionis duodecimꝰ arto polis.
et criasus quintꝰ argiuis: natus ẽ. in egipto moy ses
ꝑ quẽ popłs dĩ de seruitute egiptia liberatꝰ ẽ. inqͣ
eum ad desidandum sui creatoris auxilium sic ȩxer-¬

Expanded text:
tes in agricultura, delatis aliunde seminibus. tes in agricultura, delatis aliunde seminibus. Argus quoque post obitum deus haberi coepit, templo et sacrificiis honoratus. Qui honor eo regnante ante illum delatus est homini priuato et fulminato cuidam Homogyro, eo quod primus ad aratrum boues iuntho et undecimo Sicyoniorum Plemmeo et Argis adhucmorerentur quibus Ioseph notus fuit; deinde quia inuidebatur incrementis eius erantque suspecta, quo usque inde liberaretur, persecutionibus inter quas tamen diuinitus fecundata multiplicatione crescebat et laboribus premebatur intolerabilis seruitutis. In Assyria uero et Graecia per idem tempus regna eadem permanebant. CAPUT quartus decimus Saphrus et Sicyoniis duodecimus Orthopolis et Criasus quintus Argiuis, natus est in Aegypto Moyses, per quem populus Dei de seruitute Aegyptia liberatus est, in qua eum ad desiderandum sui Creatoris auxilium sic exer
Abbreviated transcription (Latin):
tauri. quam solacerneret ostentare uace conci¬
pienti atq p̃p̃ugnanti de libido matris attrahe¬
ret. qđ in eiꝰ fecu iam corꝑalit̃ ꝓparet : sicut iarob
de uirgis uariatis ut oues et caprȩ uarie nasce¬
rentur effecit Qd enim homines colorib et cor¬
ꝑib ueris: hoc demones figuris fictis facilli¬
me possunt animalib concipientib exhibere:¬
Apis gͦ rex ñ egiptiorũ s arguiorum mortuus ẽ.
megipto: Huic filius argꝰ successit in regnum
excuiꝰ nomine et argi. et ex hoc argiui appellatist̃
Suꝑiorib autem regib ñumdũ uł locus. uł gẽs
habebat hoc nom̃ hoc regnante apud arguos.
et aputl sicinios erato. apud assirios uͦ adhuc
inbenedictione iuide Non deficiet pͥncepsex
uida. et dux de femorib eiꝰ. donec ueniat quȩ po.¬
sita sunt ei. et ipseẽ. expectatio gentium: Regnan
te argo: suscȩpit uti frugibꝰ gc̃ia et habere sege¬

Expanded text:
tauri, quam sola cerneret, ostentare uaccae concitauri, quam sola cerneret, ostentare uaccae concipienti adque praegnanti, unde libido matris adtraheret, quod in eius fetu iam corporaliter appareret; sicut Iacob de uirgis uariatis, ut oues et caprae uariae nascerentur, effecit. Quod enim homines coloribus et corporibus ueris, hoc daemones figuris fictis facillime possunt animalibus concipientibus exhibereApis ergo rex, non Aegyptiorum, sed Argiuorum, mortuus est in Aegypto. Huic filius Argus successit in regnum, ex cuius nomine et Argi et ex hoc Argiui appellati sunt; superioribus autem regibus nondum uel locus uel gens habebat hoc nomen. Hoc regnante aput Argiuos et aput Sicyonios Erato, aput Assyrios uero adhuc in benedictione Judae: Non deficiet princeps ex Juda, ex dux de femoribus ejus, donec veniant quae reposita sunt ei, et ipse erit exspectatte Argo suis coepit uti frugibus Graecia et habere sege
Abbreviated transcription (Latin):
uerari sepultum cȩꝑaut : pͥusqͣm templũ eiꝰ
eẽ. extructum: uelut soros. et apiᷤᷤ sorapis pͥmo¬
deinde unalittera ut fieriassolet commutata se¬
rapis dictus ẽ. et constitutumẽ. etiam de illout
quisquis eum hominẽ fuisse dixiss capitalem
penderet pȩnam: Et qm̃ fere in om̃ib templis ubi
colebaut᷑ isis et serapis erat etiam simulacrum
qđ digito labiis imp̃sso ad monere uderetur.
ut silentium fieret hoc significate idem uđro
existimat. ut homineseos fuisse taceret᷑. Illeautẽ bos
quẽ mirabiliuanitate decepta egiptꝰ in eiꝰ honorẽ
deliciis affluentib alebat. qm̃ eunsine surofago
uuium uenerabant᷑. apis ñ serapis uocabat᷑. Quo
bone mortuo qm̃ querebat᷑ nec repꝑiebat᷑: uitulꝰ
coloris eiusdem hocẽ albisquibdam maculis.
similit̾ insignitꝰ mirum quiddã et diinitꝰ sibi
ꝓcuratumeẽ. credebant: Non enim magnum
erat demonib ad eos decipiendos fantasiam tał

Expanded text:
nerari sepultum coeperant, priusquam templum ejus nerari sepultum coeperant, priusquam templum ejus esset exstructum: velut Soros et Apis, Sorapis primodeinde una littera, ut fieri assolet, commutata, Serapis dictus est. Et constitutum est etiam de illo, ut quisquis eum hominem dixisset fuisse, capitalem penderet poenam. Et quoniam fere in omnibus templis, ubi colebantur Isis et Serapis, erat etiam simulacrum, quod digito labiis impresso admonere videretur, ut silentium fieret; hoc significare idem Varro existimat, ut homines eos fuisse taceretur. Ille autem bos, quem mirabili vanitate decepta Aegyptus in ejus honorem deliciis afluentibus alebat, quoniam eum sine sarcophago uiuum uenerabantur, Apis, non Serapis uocabatur. Quo boue mortuo quoniam quaerebatur et reperiebatur uitulus coloris eiusdem, hoc est albis quibusdam maculis similiter insignitus, mirum quiddam et diuinitus sibi procuratum esse credebant. Non enim magnum erat daemonibus ad eos decipiendos phantasiam talis
Abbreviated transcription (Latin):
diuine int̾pretat᷑ p̃nuntiauit septem ubtatis
annos futuros. quorum abiuidantiam p̃pollen-¬
tem consequentes alii septem steriles fuerant
consumpturi. et obhoc eum rexp̃fecerat ȩgipto
de cartere libatum quo eum coniecerat integri¬
tas castitatis. quã fortit̾ seruans male amanti
dñe et male credulo domno m̃titure ueste etiã
derelicta de manib attrabentis. aut fugiens
ñ consensit ad stuprũ: Sedo autemanno annoꝵ
introganti regi ipse respondit. cumiosephage¬
ret .xxx. et nouem. ad triginta scilicet quosage¬
bat quando arege honoratꝰ ẽ. additis septem
cum ibi mortuus fuisset: factꝰ ẽ serapis om̃ium
maximus egiptiorum ds̃ Nominis autem huiꝰ
cur ñ apis et iampꝰ morteni s serapis appellatꝰ
sit facillimã rationẽ uarro tradidit: Quia enĩ
drcha in qua mortuus ponit᷑. qđ om̃s iam sar.¬
cofagum uocant. soros dr̃ grece. et ibi eumue¬

Expanded text:
divine interpretatus, praenuntiavit septem ubertatis divine interpretatus, praenuntiavit septem ubertatis annos futuros, quorum abundantiam praepollentem consequentes alii septem steriles fuerant consumpturi; et ob hoc eum rex praefecerat Aegypto, de carcere liberatum, quo eum conjecerat integritas castitatis; quam fortiter servans male amanti dominae, et male credulo domino mentiturae, veste etiam derelicta de manibus attrahentis aufugiens, non consensit ad stuprum. Secundo autem anno septeinterroganti regi ipse respondit ; cum Joseph ageret triginta et novem, ad triginta scilicet quos agebat, quando a rege honoratus est, additis septem cum ibi mortuus fuisset, factus est Serapis omnium maximus Egyptiorum deus. Nominis autem eius, cur non Apis etiam post mortem, sed Serapis appellatus sit, facillimam rationem Varro reddit. Quia enim arca in qua mortuus ponitur, quam omnes iam sarcophagum vocant, soron dicitur grece, et ibi ve
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse reginam: Et qđ late uisteq imꝑauerit.
eisq multa commoda et litteras insticuerit. hunc
honorem illi habitumee. diuinum. pꝰea qͣm ibi
morua e Et cantum honorem. ut capitalicrimi¬
ne reusfieret siquiseam fuisse hominẽ diceret:
nouo messapo quietiam cephisos a quibꝰ dam tra.¬
ditur. si tanĩ duorũ hominum homo unus fure
ac ñ potiꝰ alterum ꝓ altero putauerunt fuisse
homines quimsuis posuerunt scriptis alcterum
nom̃ cum rexargiuorũ tcius apisẽẽt. mortiuis ẽ
isaac annorum cencũ octoginta et reliquit ge mi¬
nens ad ciuitatẽ dĩ de qua scripsimus maiore
utiq reꝓbato. habebat duodecim filios quorũ
illum qui uocabat᷑ ioseph. mercatorib inegip¬
tum transeuntib fr̃s ad huc isaac auo eorũ uiuen¬
te uendid̾ant Stetit aucẽ ante pharaonem io.¬
seph quando ex humilicate quã ꝑtulit. sublimatꝰ
ẽ. cum criginta eẽt. annorũ. qm̃ somnia regis

Expanded text:
venisse reginam; et quod late justeque imperaverit, venisse reginam; et quod late justeque imperaverit, eisque multa commoda et litteras instituerit, hunc honorem illi habitum esse divinum posteaquam ibi mortua est, et tantum honorem, ut capitali crimine reus fieret, si quis eam fuisse hominem diceret. nono Messapo, qui etiam Cephisos a quibusdam traditur si tamen duorum nominum homo unus fuit, ac non potius alterum pro altero putaverunt fuisse hominem, qui in suis posuerunt scriptis alterum nomen, cum rex Argivorum tertius Apis esset, mortuus est Isaac annorum centum octoginta, et reliquit geminens ad civitatem Dei, de qua scribimus, majore utique reprobato, habebat duodecim filios; quorum illum, qui vocabatur Joseph, mercatoribus in Aegyptum transeuntibus fratres, adhuc Isaac avo eorum vivente, vendiderant. Stetit autem ante Pharaonem Joseph, quando ex humilitate, quam pertulit, sublimatus est, cum triginta esset annorum: quoniam somnia regis
Abbreviated transcription (Latin):
inachi filiꝰ scds regnarec arguus. leucipo adhuc
apud sicinios ꝑmanente: His temꝑib grecia sub
phoroneo argolico rege. legum et iudiciorum qͥbꝰ.¬
dam clarior facta ẽ. institutis ẜpbegous tam̃
ft̃ huiꝰ phoronei uinior cum ẽẽt. mortuus: ad eiꝰ
sepulcrũ cemplum ẽ constitutũ. in quo coleret᷑
ut ds̃. et ei boues immolarent᷑: Credo honore
tanto ideo dignum putarunt. quia in regnisui
parte pat̃ quippe loca am bobꝰ distribuerat.
inquib et uiuente regnarent. iste sacella cons¬
tituerat ad colendos dõs. et docuerat obserua
ri temꝑa ꝑ m̃ses ad annos quidorum quatenꝰ
metirent᷑ atq numerarent: Hȩc in eo noua mi¬
rantes. rudes ad huc homines: morte obita dm̃
eẽ factum siue opinati sunt suie uoluerunt:
Nam et io filia in achi fuisse ꝑ hibet᷑. quȩ pꝰ ea
isis appellata. ut magna dea culta ẽ. inegipto
quamuis scribant eam exechiopia inegiptum

Expanded text:
Inachi filius secundus regnaret Argiuis, Leucippo adhuc Inachi filius secundus regnaret Argiuis, Leucippo adhuc aput Sicyonios permanente. His temporibus Graecia sub Phoroneo Argolico rege legum et iudiciorum quibusdam clarior facta est institutis. Phegous tamen frater huius Phoronei iunior cum esset mortuus, ad eius sepulcrum templum est constitutum, in quo coleretur ut Deus et ei boues immolarentur. Credo honore tanto ideo dignum putarunt, quia in regni sui parte pater quippe loca ambobus distribuerat, in quibus eo uiuente regnarent iste sacella constri tempora per menses atque annos, quid eorum quatenus metirentur atque numerarent. Haec in eo nova mirantes rudes adhuc homines, morte obita deum esse factum sive opinati sunt, sive voluerunt. Nam et lo filia Inachi fuisse perhibetur, quae postea Isis appellata, ut magna dea culta est in Aegypto: quamvis alii scribant eam ex Aethiopia in Aegyptum
Abbreviated transcription (Latin):
beca uxor peꝑ it auo eorum abraham adhuc u¬
uente et centum sexaginta ȩtatis annos agente:
assirios xerse illo antiquiore. qui eciam baleus uoca¬
batur. et apud sicinioᷤᷤ thuriaco. quẽ quidam turi¬
amacͥum scribunt feptimis regib. Regnum autẽ
argiuorũ simul cum ab rahȩ nepotib ortumẽ. ubi
pͥmus regnauit machus Sane qđ p̃tereundũ non
fuit etiam aput sepulchrũ septimi sui regis thu¬
riaci. sa crificare sicinos uocare solere uarro iefert:
Regnantib porro octauis regib armamitre assi¬
riorum. siciniorũ. leueippo. et pͥmo argiuorum
inacho. ds locutꝰ ẽ. adisaac. atq ipsi eadem qͦq
quȩ patrieiꝰ duo illa ꝓmissit semini scilicet eiꝰ
t̃ram canaan. et in eiꝰ semine benedictionẽ cunc.¬
tarum gentium: Hȩc ipsa ꝓmissa sunt etiam
filio eiꝰ nepoti abrahȩ qui ẽ appellatꝰ pͥmoiacob
pꝰisrł cum iam belocus tex assiriȩ et phoroneus.

Expanded text:
becca uxor peperit. auo eorum Abraham adhuc ubecca uxor peperit. auo eorum Abraham adhuc uiuente et centum sexaginta aetatis annos agente, s est, regnantibus aput Assyrios Xerse illo antiquiore, qui etiam Baleus uocabatur, et aput Sicyonios Thuriaco, quem quidam Thurimachum scribunt, septimis regibus. Regnum autem Argiuorum simul cum Abrahae nepotibus ortum est, ubi primus regnauit Inachus. Sane, quod praetereundum non fuit, etiam aput sepulcrum septimi sui regis Thuriaci sacrificare Sicyonios solere Varro refert. Regnantibus porro octauis regibus, Armamitre Assyriorum, Sicyoniorum Leucippo et primo Argiuorum Inacho Deus locutus est ad Isaac adque ipsi quoque eadem, quae patri eius, duo illa promisit, semini scilicet eius terram Chanaan et in eius semine benedictionem cunctarum gentium. Haec ipsa promissa sunt etiam filio eius, nepoti Abrahae, qui est appellatus primo Iacob, post Israel, cum iam Belocus rex nonus Assyriae et Phoroneus
Abbreviated transcription (Latin):
bat filius nini pꝰ matrem semiramidẽ quȩ ab illo
int̾fecta ꝑhibet᷑. ausa filium mat̾ in cestare concu¬
bitu Hanc putant ñnulli condidisse babilonem:
quã quidem pocuit instaurare: Quando autẽ uł
quomͦ condita fuerit in sexto decimo libro diximꝰ
filium porro nini et semiramidis qui matri succes¬
sit in regnum: quidã etiam ipsum ninũ. quidam
uͦ diriuato apacre uocabulo ninium uocant:
Siciniorum autẽ regum tc̃ tenebat telexion: Quo
regnante: usq a deo ibi mitia et leta temꝑa fuert̃
ut eum defunctum. uelut dm̃ colerent sacrificando¬
ec ludos celebrando quos ei pͥmitus institutos fe¬
runt: huiꝰ temꝑib eciam isaac ex ꝓmissione dĩ na¬
tus ẽ. centenario patri filiꝰ abrahȩ de sara coniuge
quȩ sterił et anus iam spem ꝓlis amiserat: Tunc et
assiriis quintus erat rex arrius Ipsi uͦ isa ac sexage.¬
nario nati sunt gemini esau et iacob. quos ei re¬

Expanded text:
bat filius Nini post matrem Semiramidem, quae ab illo bat filius Nini post matrem Semiramidem, quae ab illo interfecta perhibetur, ausa filium mater incestare concubitu. Hanc putant nonnulli condidisse Babylonem, quam quidem potuit instaurare. Quando autem, vel quomodo condita fuerit, in sexto decimo libro diximus . Filium porro Nini et Semiramidis, qui matri successit in regnum, quidam etiam ipsum Ninum, quidam vero derivato a patre vocabulo Ninyam vocant. Sicyoniorum autem regnum tunc tenebat Telxion. Quo regnante usque adeo ibi mitia et laeta tempora fuerunt, ut eum defunctum velut deum colerent sacrificandoet ludos celebrando, quos ei primitus institutos fe Huius temporibus etiam Isaac ex promissione Dei natus est centenario patri filius Abrahae de Sarra coniuge, quae sterilis et anus iam spem prolis amiserat. Tunc et Assyriis quintus erat rex Arrius. Ipsi uero Isaac sexagenario nati sunt gemini, Esau et Iacob, quos ei Re
Abbreviated transcription (Latin):
assiriȩ nociores. et ꝑ g̃cos ad latinos. ac deinde ad
romanos. qui etiam ipsi latini sunt cemꝑum seriẽ
deduxerunt. qui gentem popłi romani moriginis
eiꝰ antiquitate rimati sunt: obhoc debemꝰ ubi opꝰ est
assirios memorare reges ut appareat quemadmo¬
dum babilonia quasi pͥma roma cũ ꝑegrina in
hoc mundo dĩ ciuitate ꝓcurrat: Res autem quas
ꝓpt̃ comparationẽ ciuitatis utriꝰq t̾renȩ scilicet et
cȩlestis huic oꝑioportet inserere. mag̃ ex gc̃is et la¬
tinis ubiet ipsa roma quasi scda babilonia ẽ. debemꝰ
assumere: Quando gͦ natus ẽ. abrabam. scdi re¬
ges erant apud assirios ninꝰ. apud sicinos europs
Prumi autẽ illic belus hic agialeus fuerunt: Cũ
gͦ eg̃sso abraham de babilonia. ꝓmisit eids̃ exillo
magnam gentẽ futuram. et in eiꝰ semine om̃ium
gentium benedictionem: assirii quartũ regem ha-¬
bebant. sicinii quintum: Apud illosenim regna¬

Expanded text:
Assyriae notiores, et per Graecos ad Latinos, ac deinde ad Assyriae notiores, et per Graecos ad Latinos, ac deinde ad Romanos, qui etiam ipsi Latini sunt, temporum seriem deduxerunt qui gentem populi Romani in originis ejus antiquitate rimati sunt; ob hoc debemus, ubi opus est, Assyrios memorare reges: ut appareat quemadmodum Babylonia, quasi prima Roma, cum peregrina in hoc mundo Dei civitate procurrat. Res autem quas propter comparationem civitatis utriusque, terrenae scilicet et coelestis, huic operi oportet inserere, magis ex Graecis et Latinis, ubi et ipsa Roma quasi secunda Babylonia est, debemus assumere. 3. Quando ergo natus est Abraham, secundi reges erant, apud Assyrios Ninus, apud Sicyonios Europs: primi autem, illic Belus, hic Aegialeus fuerunt. Cum vero egresso Abraham de Babylonia, promisit ei Deus ex illo magnam gentem futuram, et in ejus semine omnium gentium benedictionem, Assyrii quartum regem habebant, Sicyonii quintum: apud illos enim regna
Abbreviated transcription (Latin):
cam̃. qͣm fama ferunt᷑ S quia ꝓuenere ibi scrip
facta perimus telebrant᷑ ita ut eoꝵ qui fecere
uurtꝰ tantahabeat᷑. quantum eam ũbis potuere excolłe
p̃clara ingenia: Accidit huic cuitati ñ parua etiã
ex luteris et philosophis gła. qđ ibi potissimum talia
studia uguerunt: Nam quantũ atinet adimꝑiũ:
nullum maiꝰ pͥmis temꝑib qͣm assiriorum fuit nectã
longe lateq diffusum: Quippe ubininꝰ rex beli filiꝰ
uniu̾sam asiam quȩ totiꝰ herb̾ ad numerũ partium
tc̃ia dr̃ ad magnitudinẽ uͦ dimidia repꝑit᷑. usq ad
libiȩ fines subegisse tradit᷑ Soł quippe indis inparti¬
b orientis ñ dominabat᷑. quostam̃ eo defuncto semi
rami uxor eiꝰ agg̃ssaẽ bellando Ita faccũ ẽ ut quicũ¬
q in illis t̃ris popłisiue reges erant assiriorum reg¬
no ditioniq parerent. et quicquid imꝑaret᷑ effice¬
rent: Abraham gͥ meo regno apud caldeos nini cem

Expanded text:
tamen, quam fama feruntur. Sed quia prouenere ibi scripttamen, quam fama feruntur. Sed quia prouenere ibi scriptfacta pro maximis celebrantur. Ita eorum qui fecere uirtus tanta habetur, quantum eam uerbis potuere extollere praeclara ingenia.\' Accedit huic ciuitati non parua etiam ex litteris et philosophis gloria, quod ibi potissimum talia studia uiguerunt. Nam quantum adtinet ad imperium, nullum maius primis temporibus quam Assyriorum fuit, nec tam longe lateque diffusum, quippe ubi Ninus rex, Beli filius, uniuersam Asiam, quae totius orbis ad numerum partium tertia dicitur, ad magnitudinem uero dimidia reperitur, usque ad Libyae fines subegisse traditur. Solis quippe Indis in partibus Orientis non dominabatur, quos tamen eo dramis uxor ejus est agressa bellando. Ita factum est, ut quicumque in illis terris populi, sive reges erant, Assyriorum regno ditionique parerent, et quidquid imperaretur efficerent. Abraham igitur in eo regno apud Chaldaeos Nini tem
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qͦmͦ illud pͥus hoc posteriꝰ. eomͦ illud inoriente
hoc in occidente surrexit: Deniq u illiꝰ fine: hiiꝰ mi¬
tium confestim fuit: Regna cȩta cȩcerosq reges:
uelut appẽdices istorũ dixerim: Nins g iã scdi
rex erat assiriorũ. qui patri suobelo successerat reg¬
ni illiꝰ pͥmo regi. quando int̾ram caldeorũ natꝰ ẽ.
abraham: Erat etiã temꝑe illo regnum siciniorum
ad modum paruũ. aquo ille unde cumq doccissimꝰ
marcꝰ uarro scribens degente popłi romam uelut
antiquotemꝑe. exorsus ẽ Ab his enim siciniorum
regib ad athenienses ꝑuenit: aquib adlatinos.
inde ad romanos S ante conditã romã in com¬
paratione regni assiriorũ ꝑ exigua ista memorant᷑
quauis athenienses in grecia plurunum clarius¬
se faceat᷑ etiam salustiꝰ romanus historicꝰ plũs tñ
fama qͣm iripsa: Nam loquens de illisachenien
gnificeq fuerunc: Uerũ aliquantulũ minores

Expanded text:
Nam quo modo illud prius, hoc posterius: eo modo illud in Oriente, Nam quo modo illud prius, hoc posterius: eo modo illud in Oriente, hoc in Occidente surrexit; denique in illius fine huius initium confestim fuit. Regna cetera ceterosque reges uelut adpendices istorum dixerim. Ninus ergo iam secundus rex erat Assyriorum, qui patri suo Belo successerat, regni illius primo regi, quando in terra Chaldaeorum natus est Abraham. Erat etiam tempore illo regnum Sicyoniorum admodum paruum, Marcus Varro scribens de Gente populi Romani, velut antiquo tempore, exorsus est. Ab his enim Sicyoniorum regibus ad Athenienses pervenit, a quibus ad Latinos, inde ad Romanos; sed ante conditam Romam in comparatione regni Assyriorum perexigua ista memorantur; quamuis Athenienses in Graecia plurimum claruisse fateatur etiam Sallustius Romanus historicus; plus tamen fama quam re ipsa. Nam loquens de illis: \'Athengnificaeque fuere; uerum aliquanto minores
Abbreviated transcription (Latin):
rumq diuidit᷑ et pars partem quȩ p̃ualec oppͥmit
Uictriciens uicta succumbit. dominationi scilicet
uł eciam lib̾tati qualẽcumq pacem p̃ferens ac salu¬
tem ita ut magnȩ fuerint ad mirationi qui ꝑire qͣm
seruire maluerunt: Nam inom̃ib fere gentib qͦdã
mͦ uox naturȩ ista ꝑ sonuit. ut subiugari uictorib
mallent quib contigit uinci. qͣm bellica om̃i phara
uastatione deleri Hinc factum ẽ. ut ñ sinedĩ ꝓui¬
dentia in cuiꝰ potestate ẽ. ut quisq bello subuinget᷑
aut subiuget. quidameẽnt. regnis p̃diti quidam
regnantib subditi S int̃ plurima regna t̾rarum.
inqua trenȩ utilitatis. uł cupiditatis ẽ diuisa socie¬
tas. quam ciuitatẽ mundihuiꝰ umũ sali uocabulo
nuncupanus. duo regna cernimꝰ. longe ceteris ꝓue¬
nisse clariora Assiriorum pͥmum: deinde romanorũ
ut cemꝑib ita locis int̾se orclinata atq distincta

Expanded text:
rumque diuiditur, et pars partem, quae praeualet, obprimit. rumque diuiditur, et pars partem, quae praeualet, obprimit. Victrici enim uicta subcumbit, dominationi scilicet uel etiam libertati qualemcumque pacem praeferens ac salutem, ita ut magnae fuerint admirationi, qui perire quam seruire maluerunt. Nam in omnibus fere gentibus quodam modo uox naturae ista personuit, ut subiugari uictoribus mallent, quibus contigit uinci, quam bellica omnifariam uastatione deleri. Hinc factum est, ut non sine Dei prouidentia, in cuius potestate est, ut quisque bello aut subiugetur aut subiuget, quidam essent regnis praediti, quidam regnantibus subditi. Sed inter plurima regna terrarum, in quae terrenae utilitatis uel cupiditatis est diuisa societas quam ciuitatem mundi huius uniuersali uocabulo nuncupamus, duo regna cernimus longe ceteris prouenisse clariora, Assyriorum primum, deinde Romanorum, ut temporibus, ita locis inter se ordinata adque distincta.
Abbreviated transcription (Latin):
currisse dĩ cuitas cum in hoc scło ñ sola cururrerit
ẜambe utiq ingenere humano sic̃ abinitio simul
suo ꝓcutsu temꝑauariauerint Uerumhoc idõ feci:
ut pͥusexquo aꝑtiores dĩ ꝓmissiones eẽ cȩꝑunt
usq ad eiꝰ exiurgine natuitatem inquofuerant
quę pͥmo ꝓmittebat᷑ implenda sine int̾missione
acontrario alteriꝰcuutatis. ista quȩ dĩ e ꝓcurrens
distincciꝰ apareret. quamius usq ad reuelationẽ
test am̃ci noui. ñ in lumine s inumbra cucurrerit:
Nuncgͦ qđ inc̾miseram uideo eẽ faciendum: ut ex
satis uidet᷑ attingã. ut ambȩ int̾se possint c̃sid̾atione
legentium comparari: Societas igitur usq qͣq mor
talium diffusa ꝑt̾ras et in locorum quantis libec diũ
one disiuncta. utilitates et cupiditates suas quibq
sectantib dum id qđ appetit᷑. aut nemini aut ñ
om̃ib sufficit: quia ñ ẽ id ipsum. ad ũsum se ipsa ple¬

Expanded text:
currisse Dei ciuitas; cum in hoc saeculo non sola cucurrerit, currisse Dei ciuitas; cum in hoc saeculo non sola cucurrerit, sed ambae utique in genere humano, sicut ab initio, simul suo procursu tempora uariauerint. Verum hoc ideo feci, ut prius, ex quo apertiores Dei promissiones esse coeperunt, usque ad eius ex uirgine natiuitatem, in quo fuerant quae primo promittebantur inplenda, sine interpellatione a contrario alterius ciuitatis ista, quae Dei est, procurrens distinctius appareret; quamuis usque ad reuelationem testamenti noui non in lumine, sed in umbra cucurrerit. Nunc ergo, quod intermiseram, uideo esse faciendum, ut ex satis uidetur, adtingam, ut ambae inter se possint consideratione legentium conparari. talium diffusa per terras et in locorum quantislibet diuerscommunione deuincta utilitates et cupiditates suas quibusque sectantibus, dum id quod adpetitur aut nemini aut non omnibus sufficit, quia non est id ipsum, aduersus se ipsam ple
Abbreviated transcription (Latin):
E cuutatum duarũ quaruem
quantũ ad hominum genꝰ ꝑti¬
net etiam ista ꝑegrina exortu
et ꝓgressu et debitis finib me
scripturum eẽ ꝓmisi cum pͥus inmicos ciuitatis di
qͥ conditori eiꝰ xp̃o dõs suos p̃ferunt. et liuore ꝑ nici¬
osissimo atrocit̾ inuident xp̃ianis. quantũ me adui¬
uerit deus gr̃a refelissem qđ uoluminib decem pͥoribꝰ
feci. de hac uͦ mea quã mͦ cominemoraui criꝑtita
ꝓmissione decimũ sequentib quatuor libris amboꝵ
ẽ digestus ȩxortus Deinde ꝓcursus ab homine
pͥmo usq ad diliuum libro uno qͥẽ huiꝰ oꝑis qͥntꝰ
decimꝰ atq inde usq ad abraham rursumam̃be
sicut intemꝑib ita et in scĩs licteris cucurrerunt:
S pꝰ apatre abrahȩ usq ad regnũ cempꝰ isrłitarum
ubi sextum decimum uolum̃ ab soluimꝰ. et indeusq
ad ipsus incarne saluatoris aduentum quo usq sep¬
timus decimus liber tendit᷑: sola uidet᷑ in meostilo cũ¬

Expanded text:
e ciuitatum duarum, quarum quantum ad hominum genus pertinet, etiam ista peregrina, exortu et procursu et debitis finibus me scripturum esse promisi, cum prius inimicos ciuitatis Dei, qui conditori eius Christo deos suos praeferunt et liuore sibi perniciosissimo atrociter inuident Christianis, quantum me adiuuaret eius gratia, refellissem, quod uoluminibus decem prioribus feci. De hac uero mea, quam modo commemoraui, tripertita promissione decimum sequentibus quattuor libris ambarum est digestus exortus, deinde procursus ab homine primo usque ad diluuium libro uno, qui est huius operis quintus decimus, adque inde usque ad Abraham rursus ambae, sicut in temporibus, ita et in nostris litteris cucurrerunt. Sed a patre Abraham usque ad regum tempus Israelitarum, ubi sextum decimum uolumen absoluimus, et inde usque ad ipsius in carne Saluatoris aduentum, quo usque septimus decimus liber tenditur, sola uidetur in meo stilo cu
Abbreviated transcription (Latin):
et mare iam non ẽ. utrum maximo illo ardore sic¬
cetur: an et ipsum ũtat᷑ inmelius ñ facile dixerim:
Cȩlum quippe nouum et t̾ran nouã futuram
legimus: De mari autem nouo: aliquid m̃spiam
legisse non recolo: nͥ qđ in hoc eodem libro repꝑit᷑
camqͣm mare uitreum simile christallo S cunc
non de isto fine scłi loquebatur. nec ꝓpͥe dixisse
uicdetur mare. s tamqͣm mare Quamuis et nc̃
sicut amat ꝓpħica locutio ꝓpriis ũbis translata
miscere acsic quodam modo uel are qđ dr̃ : potuit
deillo mari dicere. et mare iã non ẽ. de qͦ supͣdicerat:
Et exhibuit mortuꝯꝑi air quin erant. Iamenĩ
cuns non erit hog  in iita monolium curbulen¬

Expanded text:
Et mare iam non e 81: utrum maximo illo ardore sicEt mare iam non e 81: utrum maximo illo ardore siccetur an et ipsum uertatur in melius, non facile dixerim. Caelum quippe nonum et terram nonam futuram legimus, de mari autem nouo aliquid me uspiam legisse non recolo; nisi quod in hoc eodem libro reperitur: Tamquam mare uitreum simile crystallo. Sed tunc non de isto fine saeculi loquebatur, nec proprie dixisse uidetur mare, sed tamquam mare. Quamuis et nunc, sicut amat prophetica locutio propriis uerbis translata miscere ac sic quodam modo uelare quod dicitur, potuit de illo mari dicere: Et mare iam non est, de quo supra dixerat: Et exhibuit mortuos mare, qui in eo erant. Iam enim tunc non erit hoc saeculum uita mortalium turbulen