comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habet etcrnam. Participaci¬
onc cuim filn ꝙy est per un¬
taten corporis et sangiĩs¬
cuis. homo mandusans
uiuit: non sumens tan¬
tum in sacramento. ꝙ it
mali faciunt sz usqz ad spẽ
participacioncm ut in cor¬
porc donuni tanqmͣ mem¬
brum mancat. et cius spũ
uegetitur. quod est dum
cus mandata scruat. ad
alcare dei minisibile quo
non accedit iniustus ille
iustificatus accedit. ĩnue¬
nit illic uitam. quibis de¬

Expanded text:
aeternam. Participatione enim filii quod est per unitatem corporis Christi et sanguinis homo manducans vivit, non sumens tantum in sacramento quod et mali faciunt, sed usque ad Spiritus participationem, ut in corpore Domini tanquam membrum maneat, et ejus Spiritu vegetetur, quod est, dum ejus mandata servat. § 1. Ad altare Dei invisibile quo non accedit injustus ille justificatus accedit. Inveniet illic vitam
Abbreviated transcription (Latin):
sas facere: ⁊deuco quod po¬
stulas non possum. dũqz
colloquerentur paupcreu¬
la quedam indria hiic in¬
ccdomino in culogiis attu¬
lit ãserem: respiciens q in¬
cedominus ad sanccum
cpiscopum:Quomai
inquit non dignamim
nobiscum uesci. nr̃o pre

Expanded text:
sas facere; idcirco quod posas facere; idcirco quod postulas non possum'. Dumque colloquerentur, paupercula quaedam vidua huic vicedomino in eulogiis attulit anserem, respitiensque vicedominus ad sanctum episcopum: 'Quoniam', inquit, 'non dignamini nobiscum vesci, vestro pre
Abbreviated transcription (Latin):
tare aicns michi queso ob¬
tincam sancte marie. de re¬
bus cprscopii facito quod
uoluens inde minus cu
ro. Habitauit ergo in gernia¬
ctate humilitate. uigiliis:
oracione. clemosinis. cece¬
rũ quoq opeaum bonorũ
exhibicione agens moris¬
q ci fuic cepissime cuita¬
te remorum muiscre: ⁊
in ara beatissime marie
ut pre omnibus optauc¬
rat missas celebrare: inde¬
qz memoriam petere sanc¬
ti mauricii: deunde aliũ
a dire remigium. Tum in
monteor. sanctum theodo¬
ncum. deinceps in uilla
culmissiaco beatum ꝙri¬
cum: ac demum remea¬
batad sanctum petrum
in genacurte ubitunc ha¬
bitacio sua crat. Quod cũ
cr pia consuctudine qua¬
dam ageret die. deuenit in
culmissiacum ad sanctũ
cyricum prosesuaq ecclia
ut consueuerat exorandũ.
Et facta oracione locutus
est uicedomino remensi.
qui aderat nominc ump¬
to. Qui mox suppliciter ac¬
carsiuit cum ad prandrũ:
quod sibi fuerat prepara¬
tum. Quod ille renuens
dixit ad sanctum pecrum
in basilica mea habeo mis¬

Expanded text:
tare', aiens, 'michi, queso, obtineas sanctae Mariae; de rebus episcopii facito quod volueris, unde minus curo'. 17. Habitavit ergo in Gerniate, humilitate, vigiliis, oratione, elemosinis, ceterorum quoque operum bonorum exhibitione agens, morisque ei fuit sepissime civitatem Remorum invisere et in ara beatissimae Mariae, ut pre omnibus obtaverat, missas celebrare indeque memoriam petere sancti Mauritii, deinde almum adire Remigium, tum in monte Or sanctum Theodericum , deinceps in villa Culmisciaco beatum Cyricum, ac demum remeabat ad sanctum Petrum in Gerneicurt, ubi tunc habitatio sua erat. 18. Quod cum ex pia consuetudine quadam ageret die, devenit in Culmisciacum ad sanctum Cyricum pro se suaque ecclesia, ut consueverat, exorandum et, facta oratione, loquutus est cum oeconomo Remensi, qui aderat, nomine Wiperto. Qui mox suppliciter accersivit eum ad prandium, quod sibi fuerat preparatum. Quod ille rennuens, dixit: 'Ad sanctum Petrum in basilica mea habeo mis
Abbreviated transcription (Latin):
haunis commus et coram
et antecessu ihesum uidere
non poterant: sed tergum
illius sequebantur ut in¬
derent. Ergo illi discipuli

Expanded text:
annis cominus, et coram, et antecessu Jesum videre non poterant, sed tergum illius sequebantur ut viderent. Ergo illi discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
lemus. Qui nunquam
incliris iuncitur: nisi cũ
raptor exterior amatur.
Uria quippe et sumia est.
probaciocaritatis: si et ipẽ
diligitur. qui aducrsatur.
hiic est quod ip̃a ueritas
et crucis patibulum susti¬
net: et tamcu ipsis sus ꝑ¬
secutoribz affectum dilec¬
cionis impendit dicens.
Pater ignosce illis quia ne¬
sciunt quid facunt. Quid
ergo mirum si inimicos
diligant discipuli dũ ui¬
uunt: quando et tunc mi¬

Expanded text:
lemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur. Hinc est quod ipsa Veritas et crucis patibulum sustinet, et tamen ipsis suis persecutoribus affectum dilectionis impendit, dicens: Pater ignosce illis, quia nesciergo mirum si inimicos diligant discipuli dum vivunt, quando et tunc ini
Abbreviated transcription (Latin):
tuam sentenciam et illud
non dedi: quantomagis
a te exquiro quod ad crogã¬
dum dedi: Oportuit ergo
te dare pecuniam meain
nummulariis: et ego ue¬
niens recepissem utiq qd̃
ncum est. cum usura. Pe¬
cumam uero nummula¬
riis dare est: eis scienciam
preditacionis imperidere:
nc̃m periculum aspicitis:
si dominicam pecuniain
ra quippe peccunia eciam
non data recipitur. Cum
cnum hoc redditur quod as¬
lud super impenditur qd̃
acceptum non est. lc .uiii.

Expanded text:
tuam sententiam et illud non dedi, quanto magis a te exquiro quod ad erogandum dedi; oportuerat ergo te dare pecuniam meam nummulariis; et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura. Pecuniam vero dare nummulariis est eis scientiam praedicationis impendere nostrum periculum aspicitis si dominicam pecuniam ra quippe pecunia etiam non data recipitur. Cum enim hoc redditur quod aciam superimpenditur quod acceptum non est.
Abbreviated transcription (Latin):
truus autem qui
operar de talento
noluit: ad dominum cũ
ncrbis eccusacionis redit
dicens. Domine scio qui a
bomo durus es. inctis rbi¬
ubi non semmasti. Et cont¬
st congregas ubi non spar¬
sisti:. et tuens abii. t abs
condi talentum tuum ĩ
terra: cece habes quod tuũ
est. Notandum quod ĩuti¬
lis seruus durum dũm
uocat: cui tamen ad lucr
deseruire dissimulat: et ti¬
muisse se dicit in lucrum
talentum expendore: qui
loc solum tuncre debuerat
ne hoc sine lucro ad dñm
unt enim pleriq ĩ

Expanded text:
rvus autem qui operari de talento noluit, ad dominum cum verbis excusationis redit, dicens: Domine, scio quia homo durus es, metis ubi non seminasti, et congregas ubi non sparsisti; etcondi talentum tuum in terra. Ecce habes quod tuum est . » Notandum est quod inutilis servus dominum suum durum vocat, cui tamen ad lucrum deservire dissimulat, et timuisse se dicit in lucrum talentum expendere, qui hoc solum timere debuerat, ne hoc sine lucro ad dominum unt plerique i
Abbreviated transcription (Latin):
tatis hodierne a semo¬
nbus nr̃is cathedre
nomen accepit: ideo quod
primus apłorum petrus
hodie episcopatus cathedrã
suscepisse reftratur. Recte
ergo colesie na talem sedis
illius colunt: quam apo¬
stolus pro ccclesiarum sa-¬
lute suscepit dicente dño.
Tu es petius ct super hanc
petram: edificabo ecelesiã

Expanded text:
tatis hodiernae a senioribus nostris Cathedrae nomen accepit, ideo quod primus Apostolorum Petrus hodie episcopatus cathedram suscepisse referatur. Recte ergo Ecclesiae Natalem sedis illius colunt, quam Apostolus pro Ecclesiarum salute suscepit, dicente Domino: Tu es Petrus, et super hanc petram aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
dias oracionem scau tui.
it populi tui isracl. quod¬
cumq oraucrint in loco
isto: et crandias in loco
habitaculi tui in celo: et
cum cxaudicris propici¬
us crit. Si peccaucrit homo
in proximo: et habuerit
aliquod iuramentum qͤ
tencatur astrictus: et uene¬
rit propter iramentum
coram altari tuo in domm̃
tuam: tu craudies in celo
et facies et iudicabis ẜuos
condempnans impium
reddens uiam suam super
caput cius iustificansq
iustum: et retribuens ci
sccundum iusticiam suã.

Expanded text:
dias deprecationem servi tui, et populi tui Israel, quodcunque oraverint in loco isto, et exaudias in loco habitaculi tui in coelo, et cum exaudieris, propitius eris. Si peccaverit homo in proximum suum, et habuerit aliquod juramentum, quo teneatur astrictus, et venerit propter juramentum coram altari tuo in domum tuam, tu exaudies in coelo, et facies, et judicabis servos tuos, condemnans impium, et reddens viam suam super caput ejus, justificansque justum, et retribuens ei secundum justitiam suam.
Abbreviated transcription (Latin):
uis multis sit incognita.
et tempus et horam spi¬
talis concpcionis tius sci¬
licet hodic celebrare delectet:
qua ipse animarum crea¬
tor animain suc matris
dignam sanctissimo cor¬
pori uirginali cius angelis¬
ministrantibus copula¬
uit. Quam cciam dicin pͥ¬
mam nr̃c reparacionis et
salutis: dispositor nr̃e sal¬
uacionis inter eeteros dies
fecit. preclegit et sc̃ĩficauit

Expanded text:
is multis sit incognita, et tempus et horam spiritualis conceptionis ejus hodie celebrare delectet, qua ipse animarum Creator animam suae matris dignam, et sanctissimam corpori virginali ejus ministrantibus angelis copulavit; quam etiam diem primam nostrae reparationis et salutis dispositor nostrae salvationis inter caeteros dies fecit, praeelegit, et sanctificavit;
Abbreviated transcription (Latin):
carus crat ut principatũ
ci prime cohortis traderent:
et suocum conspectini iu¬
berent semper astare. Erat
cnim uir tocius prudencie.
in scrmone ucrax in iudi¬
cio iustus: in consilio pro¬
uidus. in commisso fide¬
lis: in interuentu stremi¬
us. in bonitate conspicu¬
us: in unuersa morum
unc milites ac si

Expanded text:
arus erat, ut principatum ei primae cohortis traderent, et suo eum conspectui juberent semper astare. Erat enim vir totius prudentiae, in sermone verax, in judicio justus, in consilio providus, in commisso fidelis, in interventu strenuus, in bonitate conspicuus, in universa morum unc milites ac si
Abbreviated transcription (Latin):
minus abiit: quia
supernam sibi multitudi
reuertitur: cum nobis iã
per indicium manifestat᷑.
Bene autem de scruis expec

Expanded text:
minus abiit, quia supernam sibi angelorum revertitur, cum nobis jam per judicium manifestatur. 3. Bene autem de servis exspec
Abbreviated transcription (Latin):
repente cc nichilosubstiter̃t
excelsa clorum. profunda
fluctuum. uasta terrarũ.
ita pari potestate in spiricu

Expanded text:
repente ex nihilo substiterunt excelsa coelorum, profunda fluctuum, vasta terrarum: ita pari potestate in spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
celcsiam ergosuam
quam sibi saluta¬
n acquisiuerat sanguine
spuitus sui illustrauit ad¬
uentu ut mundi adu̾sis.
interim exercenda inuisi¬
bili spiritus sancti confor¬
tarctur armatura. Funda¬
tur igitur supra petram
fidci diffunditur perclima¬
ta tocius orbis. ut relicta
uanitate ydolorum deum
uerum homo cognosceret:
ct ab errore pateri delicti.

Expanded text:
lesiam ergo suam quam sibi salutari acquisierat sanguine Spiritus sui illustravit adventu, ut mundi adversis interim exercenda, invisibili Spiritus sancti confortaretur armatura. Fundata igitur supra petram fidei diffunditur per climata totius mundi, ut relicta vanitate idolorum, Deum verum homo cognosceret, et ab errore paterni delicti
Abbreviated transcription (Latin):
igitur psalmista prospexit
clectos dei a mundi huius
amore separatos: custodi¬
re in mandatis celestib:
noluntatem dei. miratus
est amicos dei dicens:Mi¬
chi autem nunis honori

Expanded text:
go Psalmista prospexit electos Dei a mundi hujus amore separatos custodire in mandatis coelestibus voluntatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honori
Abbreviated transcription (Latin):
ui crgo propter
fidem xp̃i et predi¬
cacionem cuuangeii om¬
nes affectus contempserũt:
atq diuicias et scculi uo¬
luptates: isticentuplum
rccipient et uitamcternã
possidebunt. Et occasione
huius sentencie qui dem
introducunt nulle annos
post resurreccionem dicen¬
tes nobis: tunc centuplũ
ommum recum quas di¬
misimus et uitam cternã
esse reddendam: non intelli¬
gentes quod si in ceteris di¬
gna sit repromissio. in u¬
xoribus appareat tupitu¬
do: ut hic qui unam pro
domino duniserit: centu¬
plum recipiat infuturo.
Sensus igitur iste est. qui
camalia pro saluacore di¬
miserit spiritalia recipiet.
Qua comparacione meri¬
to sui ita erunt: quasi par¬
uo num̾o centenarius nu¬
merus comparctur. Un¬
de dicit apostolus. Quiunã
tantum domum et unu
prouincie paruos agros
diniserit: quasi nichil ha¬
bentes et omnia possidente

Expanded text:
ui ergo propter fidem Christi et praedicationem evangelii omnes affectus contempserint, atque divitias et saeculi voluptates, isti centuplum recipient, et vitam aeternam possidebunt. Ex occasione hujus sententiae quidam introducunt millepost resurrectionem dicentes, nobis tunc centuplum omnium rerum quas dimisimus et vitam aeternam esse reddendam, non intelligentes quod si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus appareat turpitudo, ut qui unam pro Domino dimiserit centum recipiat in futuro. Sensus igitur iste est: qui carnalia pro Salvatore dimiserit, spiritalia recipiet, quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi parvo numero centenarius numerus comparetur. Unde dicit et Apostolus, qui unam tantum domum et unius provinciae parvos agros dimiserat, quasi nihil habentes et omnia possidente
Abbreviated transcription (Latin):
osus et industrius in pri¬
stinum celerius reparauit
statum. Nam canonicã
clericis religionem instuit:
irta numerum quoq eo¬
rum quotꝰ illo in tempo¬
re crat. sufficiencia et con¬
tinua eis uictualia con-¬
stituit. quatinus diumo

Expanded text:
osus et industrius in pristinum celerius reparavit statum. Nam canonicam clericis religionem restituit, iuxta numerum quoque eorum, quotus illo in tempore erat, sufficientia et continua eis victualia constituit, quatinus di
Abbreviated transcription (Latin):
ci percipio. Cui sanctus gͥ¬
manus dicit. Quesonẽ¬
michi profiteri si ius in scĩ¬
culatum et intactum cor
pus. quemadinodum
sponsa cuis conseruare.
Cui genoucfa respondit.
Obencdicte mi pater. quod
ambio adipisci. Solum
implere dignetur. ait ci
fide filia uinliter age. ct qd̃
corde credis ctore profitens
operibus comprobare stu

Expanded text:
vis edicito'. Cui sanctus Germanus dixit: 'Queso,mihi profiteri, si vis in sancticulatum et intactum corpus tuum, quemadmodum sponsa eius, servare'. Cui Genovefa respondit: 'Benedictus tu, mi pater, quia ambio adipisci. Volo',dignetur'. Ait ei fide, filia, viriliter age, et quod corde credis vel ore profiteris, operi
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis. Et orans iuxta se
in suo sanguine baptrza¬
ta est: que pro defensione
iusticie dum confiteretur
dominiun mortem con¬
stanter excepit. Leccio. tercia

Expanded text:
ab eis, et orans juxta sepin suo sanguine sit baptizata, quae pro defensione justitiae, dum confiteretur Dominum, mortem constanter excepit. Eadem deni
Abbreviated transcription (Latin):
E uentate camis ct
sanguims. noure¬
lictus est ambigendi locuᷤ.
Nunconim et ipsius dña.
professione et fide nr̃a. ue¬
re caro est. et uere sangus
est: et bec accepta atq hau
ct xp̃us in nobis sit. Est g
ip̃e in nobis percarncii.
eruod autam in co persac̃¬
mentum communicate
carnis et sanguinis sumꝰ:¬
ipse testatur diccus. Uos¬

Expanded text:
e veritate carnis et sanguinis non relictus est ambigendi locus. Nunc enim et ipsius Domini professione, et fide nostra vere caro est, et vere sanguis est: et haec accepta atque hauet Christus in nobis sit. Est ergo Christus in nobis per carnem. Quam autem in eo per sacramentum communicatae carnis et sanguinis simus, testatur dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
crunt primi nouissimi:
et nouissumi primi. Locus
iste cum illa sentencia cõ¬
gruit: in qua saluator lo¬
quitur. Non ueni pacem
mittere: sed gladium. De¬
ni enim separare hominẽ
a patre suo: et matrem a fi¬
lia. et nurum a soccu: et in¬
imici hominis domestici

Expanded text:
runt primi novissimi et novissimi primi. Locus iste cum illa sententia congruit in qua Salvator loquitur, non veni pacem mittere, sed gladium, veni quippe separare hominem a patre suo et matrem a filia, et nurum a socru, et inimici hominis domestici
Abbreviated transcription (Latin):
lus ergo habuit qͥ
duo qmͣ quinq ta¬
lcnta acceperat: qr qͥ perta¬
lenta quinq exteriorm
ad ministracionem merui¬
it: et intellectu internorũ
adhuc uacuns fuit. Unũ
ergo talentum quod intel¬
lectum significari diximꝰ
illi dari debuit: qui bene ex¬
teriora que acceperat mini¬

Expanded text:
lus ergo habuit qui duo quam qui quinque talenta percepit: quia qui per talenta quinque exteriorum administrationem meruit, ab intellectu internorum adhuc vacuus fuit. Unum ergo talentum, quod intellectum significari diximus, illi dari debuit qui bene exteriora quae acceperat mini
Abbreviated transcription (Latin):
nibus magnificatur: xp̃e
uaus deus predicatur. et
famulus cus iulianus
renittens. multumq re¬
luctans ab omnibz ado-¬
ratur. Et hic igitur per pre¬
dicacionem deo digni põ¬
tificis copiosa multitudo
racionabilium piscium
sagena fidei collecta: et ad
uere credulitatis solidum
littus ad profundis erro¬
nun tenebris educta est.

Expanded text:
nibus magnificatur, Christus verus Deus praedicatur, et famulus ejus Julianus, renitens multumque reluctans, ab omnibus adoratur. Et hi igitur per predicationem Deo digni pontificis copiosa multitudo rationabilium piscium fidei sagena collecta, et ad verae credulitatis solidum littus a profundis errorum tenebris educta est.
Abbreviated transcription (Latin):
la uero he faccre adhuc mi¬
racula uiderant: nichil
abco de preuuocterne ret̾¬
bucionis audicrant. Et
samen ad unum de pre¬
ceptum: hoc quod possidẽ
uidebantur obliti sunt.
Quanta nos cus mira¬
cula uideamus. quot fla¬
gellis affligunur: qnͣtis
minarum asꝑitatibus de¬
terremur: et tamen nocan¬
tem sequi contempnimꝰ.
in celo iam sedet: qui de cõ¬
ncisione nos admonet.
iam iugo fidei colla genti¬
um subdidit: iam mun¬
di gloriam strauit: iam
ruĩnis cius crebresoc̃tibus
districti sui iudicii dicm ꝓ¬
pinquantem deniniciat:
et tamen supcrba mens no¬
stra non uult hoc sponte de¬
screre. quod cotidie perdit

Expanded text:
la vero hunc facere adhuc miracula viderant, nil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant, et tamen ad unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula vidimus? quot flagellis affligimur? quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus. In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam ruinis ejus crebrescentibus, districti sui judicii diem propinquantem denuntiat; et tamen superba mens nostra non vult hoc sponte deserere quod quotidie perdit
Abbreviated transcription (Latin):
mucrecunda dertera persecu¬
toris. non habens que feri¬
et extendit brachia ferientiᷤ
Gladius locum non habe¬
bat: et camificemn nõ pude¬
dibat. Latior crat machera
qmͣ uiscera. ut gladiator
haberet crunen: et non ĩno¬

Expanded text:
recunda dextera percussoris! Non habet quod feriet extendit brachia feritatis. Gladius locum non habebat, et carnificem non pudebat: latior erat machaera quam viscera, ut gladius haberet crimen, et non inno
Abbreviated transcription (Latin):
liumi se ad iuisibilia
rapiat: et ea que usu da¬
didicit quasi confricatꝰ ĩ¬
salescat. et per hoc quod scit
notum diligere: discat et
incognita amare. Esce cm̃
celorum regnum thesau
ro abscondito nn agro cõ¬
paratur: quen qui mus¬
int homo abscondit. et
pre gaudio illius uadit.
et uendit unuersa que

Expanded text:
lium, se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit quasi confricatus incalescat, ut per hoc quod scit notum, diligere discat et incognita amare. Ecce enim coelorum regnum thesauro in agro abscondito comparatur, quem qui invenit homo abscondit, et prae gaudio illius vadit, e
Abbreviated transcription (Latin):
ammonco praua
opera fugere: mundi huiꝰ
inquinamenta deuitare.
S hodierua sancti euuan¬
gelii leccione compellor di¬
cere. ut et bona que agitis
cum magna cautela tune¬
atis: ne per hoc quod a nob̃
rectum geritur: fauor aut
gracia humana requira¬
tur. Ne appetitus laudis sb̾¬
ripiat. et quod foris osten¬
ditur: intus a mercede na¬
cuetur. Ecce enin redemp¬
toris uoce decen uirgines.
ct omnes dicuntur iuirgĩcs:
tamen intra beatitudinis
ianuam non omnes rece¬
pte: qui a carum quedam
dum de iurginitate sua gli¬
am foris expetunt: in ua¬
sis sius oleum habere no¬

Expanded text:
admoneo prava opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere no
Abbreviated transcription (Latin):
dit: qui a sicut duunitas
uerbi dei unaest. que totũ
implet mundumi. ita licet
multis locis et innumera¬
bilibus dicbus illud corpꝰ
consecretur: non sunt tam̃
mulca corpora xp̃i. neq
multi calices. scd unumi
corpus xp̃i. et unus sangͥ
cum illo quod sumpsit in
uctro uirgis: et quod de¬
dit apostolis. diuinitas
cuim ucrbi replet illud qd̃
ubiqz est. et comungit as
facie ut si cut ipsa uña est.
licer corpus xp̃i integrum
sumunc. et gencraliter om¬
nes. et specialiter unusquis

Expanded text:
dit. Quia sicut divinitas Verbi Dei una est, quae totum implet mundum, ita licet multis locis et innumerabilibus diebus illud corpus consecretur, non sunt tamen multa corpora Christi, neque multi calices, sed unum corpus Christi, et unus sanguis cum eo, quod sumpsit in utero Virginis, et quod dedit apostolis. Divinitas enim Verbi replet illud quod ubique est, et conjungit, ac facit, ut sicut ipsa una est, ialiter corpus Christi integerrime sumunt, et generaliter omnes, et specialiter unusquis
Abbreviated transcription (Latin):
tibus transman¬
nis diuina prouidencia
depredata: et iuli precio s
incomparabili commer
atq a principe quodam

Expanded text:
rtibus transmarinis divina providentia depredata, et vili pretio, sed incomparabili commertatque a principe quodam
Abbreviated transcription (Latin):
posita. subitonouam in¬
ducꝰ es dignitatem. et sic
infictab. aut maculasa
detcaisit. non oculis sed sen¬
sibus tus sunt credita. et
cum reucrendum ad alta¬
recibis spiritu alibus sa¬
ciandus asceudis: saccũ
dei ti corpus et sanguinẽ
fide respice. honora et mira¬
re. mente continge. cordiᷤ
manu suscipe et maxine¬
mentt totum: haustu inte¬
noris homnis assume.¬

Expanded text:
ubito novam indutus es dignitatem: et sicut infecta diluit, maculata detersit; non oculis tuis, sed sensibus tuis sunt credita: ita et cum reverendum altare cibis spiritualibus satiandus ascendis, sacrum Dei tui corpus, et sanguinem fide respice, honora, mirare, mente continge, cordis manu suscipe, et maxime totum haustu interioris hominis assume
Abbreviated transcription (Latin):
actũ est in dicbus
illis postqmͣ ligius
cuncta mundi huius ad¬
uersa. cunctosq labores cqͣ¬
nmicer tolerauit: post uite
temporis ad muustracioriẽ
benc transactam. post mul¬
tiplicia miscricordic opcra:
post dulcia uite crempla. pt
unumi cra captinorum ag¬
mina liberata: post mona¬
chorum uirginumq mul¬
citudincra copiosam dcotͣ¬
ditam ceuobusq mancipa¬
tam: post muncusam mo¬
lun substancie elemosinis
distributam. post fide. ssimã
dispensacionci credite sibi
petunic undiq merita cu¬
mulata uergcnre iam in
scino ctate cum esset annoꝵ

Expanded text:
autem in diebus illis, postquam Eligius cuncta mundi hujus adversa, cunctosque labores aequanimiter toleravit, post vitae temporariae administrationem bene transactam, post multiplicia misericordiae opera, post dulcia vitae exempla, post innumera captivorum agmina liberata, post monachorum virginumque multitudinem copiosam Deo traditam, coenobiisque mancipatam, post immensam molem substantiae eleemosynis distributam, post fidelissimae dispensationis creditae sibi pecuniae undique merita cumulata, vergente jam in senio aetate, cum esset anno
Abbreviated transcription (Latin):
quinarius: denanum por¬
ficit. Et quia ex utroq seru
fidelium multitudo colli¬
gitur: sancta ecclesia decẽ

Expanded text:
quinarius, denarium perficit. Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
losq communiter
quasi commixtos pisces
fidei sagenanos continet:
sed littũs indicat sagena
sancte oclesie quod trabebat.
et quidem pisces qui capti
fuerint mutari non possũt.
nos autem mali capĩ.
s in bonitate ꝑmutamur.
Cogitemus igitur in cap¬
cione: ne diuidamur in

Expanded text:
losque communiter quasi permistos pisces fidei sagena nos continet, sed littus indicat sagena, id est sancta Ecclesia, quid trahebat. Et quidem pisces qui capti fuerint mutari non possunt; nos autem mali capimur, sed in bonitate permutamur. Cogitemus igitur in captione, ne dividamur in
Abbreviated transcription (Latin):
orro dispensator fi¬
dlis et prudens quẽ
constituerat dominus su¬
per familiam suam. ut
daret ille in tempore tritici
mensuram: ut in crogãdo
ucrbo dei cum pietatis ac¬
tibus inuigilabat: ita cci¬
am in dispensandis terre¬
nis secundum institucio¬
nem aplicam dessudabat.
Et niuentibus sub se com¬
muniter ecclesie filiis pro

Expanded text:
orro dispensator fielis et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam ut daret illi in tempore tritici mensuram, ut in erogando verbo Dei cum pietatis actibus invigilabat, ita etiam in dispensandis terrenis secundum institutionem apostolicam desudabat, et viventibus sub se communiter Ecclesiae filiis, pro
Abbreviated transcription (Latin):
ordine proficiendi. hoc ẽ
per fidem dommice incar¬
naciomis ad cognicionẽ
quasi per siccomorum ihe¬
su faciem speculandi doctor
egrigius ostendit cũ ait.
Non cium iudicaui me¬
scire aliquid inter uos: ni¬
si xp̃m ibesum et hũc cru¬
crucifixum. Itemq aliis
cxprobans. facti estis in¬
quit quibus lacte opus
sit: non solido cibo. Lac ĩ¬
fraa temporalis dispen¬
sacionis solidum cibũ:
ardue et perpatue maicsta

Expanded text:
ordinem proficiendi, hoc est, ordinem proficiendi, hoc est, per fidem dominicae incarnationis ad cognitionem quasi sycomorum Jesu faciem speculandi doctor egregius ostendit, cum ait: Non enim judicavi scire me aliquid inter vos, nisi Christum Jesum, et hunc crucifixum . Itemque aliis exprobrans: Facti estis, inquit, quibus lacte opus sit, non solido cibo . Lac infirma temporariae dispensationis, solidum cibum ardua perpetuae majesta
Abbreviated transcription (Latin):
absit gloriar: nisi mau¬
Ascendit auttin siccomo¬
nun transeuntem propt
dominum cerint: quia ꝑ
hanc laudabilem fatuita¬
tem: et si nec ut solide iã
tamen raptum: et quasi
in transitu lucis sapiencie
celestis intendit. Et cum
uemsset ad locum suspici¬
ens ihesus: iudit illum.
Pcrambulans iherico sal¬
uator ueint ad locum: u¬
bi precurrens zacheus sic¬
comorum conscenderat:
quia missis per mundũ
sin uerbi preconibus. in
quibus ip̃c̃ nimirum et
loquebatur et ibat. Ueint
ad populum nacionum
qui passionis cus fide iã
sublumis cxistens existẽs:¬
etiam diuĩtatis cius ar¬
debat agnita facie. Suspi¬
ciens iidit illum: quia
per graciam fidei a terremiˢ
cupiditatibus cleuatũ:
turbisq infidlium sup¬
eminentem elegit. Bidere
num: dei cligere ama¬
re est. Unde est illud. Oculi
domni super iustos. Nã
it nos que amamꝰ uidere
ab hiis que exccramun:
intuicum festinamus
auctere. Nidit ergo ihesꝰ
identem se. quia clegit
cligenten se: et amauit
amantem. Hunc sanc

Expanded text:
absit gloriari, nisi in cruAscensa autem sycomoro transeuntem prope Dominum cernit, quia per hanc laudabilem fatuitatem, etsi necdum ut est solide, jam tamen raptum et quasi in transitu luci sapientiae coelestis intendit. Et cum venisset ad locum, suspiciens Jesus, vidit illum. Perambulans Jericho Salvator venit ad locum ubi praecurrens Zacchaeus sycomorum conscenderat, quia, missis per mundum sui verbi praeconibus, in quibus ipse nimirum et loquebatur, et ibat, venit ad populum nationum, qui passionis ejus fide jam sublimis existens etiam divinitatis ejus ardebat agnita facie beari. Suspiciens vidit illum, quia per gratiam fidei a terrenis cupiditatibus elevatum, turbisque infidelibus praeeminentem elegit. Videre enim Dei, eligere vel amare est. Unde est illud: Oculi Domini super justos . Nam et nos quae amamus videre, ab his quae exsecramur intuitum festinamus avertere. Vidit ergo Jesus videntem se, quia elegit eligentem se, et amavit amantem. Hunc sane
Abbreviated transcription (Latin):
set in mente. Erectus nãq
in uirtutis culmint ani¬
mus tormenta derisit: p̃¬
mia calcauit. ante arma¬
tos reges et presides ducta
strtu. feriente robustior

Expanded text:
set in mente. Erectus namque in virtutis culmine animus tormenta despexit, praemia calcavit. Ante armatos reges et praesides ducta stetit, feriente robustior
Abbreviated transcription (Latin):
nam. Qui scelcrate muũt
in cclesia. et communicare
non desinunt: putantes se¬
de tali commumonc mũ¬
dari discant nichil ad cmẽ

Expanded text:
. Qui scelerate vivunt in Ecclesia, et communicare non desinunt, putantes se tali communione mundari, discant nihil ad e
Abbreviated transcription (Latin):
post modum regular tͣ¬
mit multis sibi scaatis
fratribus: sub abbatis ⁊̃¬
perio mlitauit. Quibus
monasteriis tantum reo¬
ditibus prediorrm dele¬
gauit: quantum posset
illic commorancib ad
cotidiamiranictum suf¬
eliqua uero cum

Expanded text:
postmodum regulari tramite, multis sibi sociatis fratribus, sub abbatis imperio militavit. Quibus monasteriis tantum de redditibus praediorum suorum delegavit, quantum posset illic commorantibus ad quotidianum victum sufliqua vero cum
Abbreviated transcription (Latin):
iulianus: ad patrem qͦp
ait. Uert nunc usq a deo
uero erraiumus. Nam
dii quos columus. pro
certo demonia sunt: et ui

Expanded text:
ulianus. Ad patrem quoque ait: Vere nunc usque a Deo vero erravimus, nam dii quos colimus, pro certo daemones sunt. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
sidens: omnis plaga ui¬
uersa infuiitas. cuncta
deuoracio et imprecacio
que accidenit ouini honuini
de populo tuo ifracl. grau¬

Expanded text:
sidens, omnis plaga, universa infirmitas, cunctaque devoratio et imprecatio, quae acciderit 264 omni homini de populo tuo Israel;
Abbreviated transcription (Latin):
dencissimus guill
daciam dirigit: ut inquira
ingom: streuue negocium
regis orcquitur. Quofidelit
peracto: ad angliam reucrti
cupic̃s. mare ĩgredit. Et iã

Expanded text:
dentissimus GuilleDaciam dirigit, ut inquirat ingenii, strenue regis negotium exsequitur. Quo fideliter peracto, ad Angliam reverti cupiens, mare ingreditur; et
Abbreviated transcription (Latin):
ñm. Quem puer urri dci
suscipiens fertbat. qusq
subito in ma de manibus
cius a nolauit. et aliquot.
boris aliorsum uolitans

Expanded text:
. Quem puer viri Dei suscipiens ferebat, quousque subito in via de manibus eius avolavit et aliquot horis aliorsum volitans
Abbreviated transcription (Latin):
cro iimanissimus cru¬
pit dracho: qui facto im¬
petu contra cultores pro¬
prios flatu sulfurco ct at¬
trocis uerbere caude deuo¬
torum sibi phalenges in

Expanded text:
cro immanissimus erupit draco, qui facto impetu contra cultores proprios, flatu sulphureo et atrocis verbere caudae, devotorum sibi phalanges in
Abbreviated transcription (Latin):
mundis mutari uel occidi
re redimi. priscis patrum
mulicr immnunda ficri
inssa est quatuordecun di¬
cbus: et sexaguita sex dic¬
bus aliis a templi ingres

Expanded text:
mundis mutari, vel occidi,re redimi. Si autem  immunda fieri jussa est quatuordecim diebus, et sexaginta sex aliis diebus a templi ingres
Abbreviated transcription (Latin):
discipulos quid de se sen¬
ciant interrogat: ut confes¬
sionen recte fidei illorum
digna mercede remuncrit.
Nam sicut interrogatis ge
respondit. in petro omnib
⁊ ideo quid ahi dese
senciant inquint.

Expanded text:
discipulos quid de se sentiant interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remuneret. Nam sicut interrogatis gennus respondit, in Petro omnibus deo quid alii de se sentiant inqui
Abbreviated transcription (Latin):
mortis huius: saluum¬
ne fac in regnum tuum
celeste. quia utrumq cuũ
est. Et quando uoluisti me
in hunc mundum intra¬
re: tu semper fuisti protec¬
commeidospũomeum.

Expanded text:
mortis hujus, salvum fac in regnum tuum coeleste, quia utrumque tuum est, et quando voluisti me in hunc mundum intrare. Tu semper fuisti proteccommendo spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
Ensate ergo fratres
hini. quia de acccp¬
ta hac uicibi pecunia usu¬
ram soluitis: et curate ut
ex co quod audistis: eciam
alia studeatis intelligere.
que non audistis: quatiĩ
alia ex aliis colligentes. e¬
ciam illa discatis ex nob

Expanded text:
ensate ergo, fratres charissimi, quia de accepta hac verbi pecunia usuras solvetis, et curate ut ex eo quod auditis etiam alia studeatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex aliis colligentes, etiam illa discatis ex vob
Abbreviated transcription (Latin):
redoidit: ciusq obitum fra¬
tribus demunnciauit. Quos
eciam protinus misit. ntͥ
cius corpus ad monaste¬
num deferrent: atqz in se¬
pulchro quod sibi ip̃e ꝑa¬
raucrat ponerent. euo fc̃õ:
contigit ut quorum mc̃s

Expanded text:
reddidit, ejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam protinus misit, ut ejus corpus ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit ut quorum mens
Abbreviated transcription (Latin):
eta igitur mana m̃.¬
A
gestat infantem. ex¬
ulsans amplexatur filiũ
portat a quo portabatur. Qͤ
fortium ut fingunt sabellii
repent paniulum: sed decur¬
sis noucui mensibus pepe
nt xp̃m. Plaudat nuncor¬
gams mana. et intcr uclo

Expanded text:
eta igitur Maria gestat infantem, exsultans amplexatur filium, portat a quo portabatur. Nec fortuitu, ut fingunt Sabelliani, reperit parvulum; sed decursis novem mensibus peperit Christum. Plaudat nunc organis Maria, et inter velo
Abbreviated transcription (Latin):
corpusq totum spiris i¬
pereis colligatun. Preter¬
tis autem omnbus qui
aderant: uirdei pro puero
accedens ait. domine ihesu
a paradisi gaudio per ser¬
pentem deicctum: per crucis
tue reparasti uexillum. Tu
libera hanc creaturam ab
hoc quo tenetur anguerit
serpens intereat. et per te p¬
pucr incolumis euadens

Expanded text:
corpusque totum spiris vipereis colligatum. Perterritis autem omnibus qui aderant, vir Dei propius accedens, ait, Domine Jesu a paradisi gloria, per serpentem dejectum, per crucis tuae reparasti vexillum, tu libera hanc creaturam tuam ab hoc quo tenetur angue, ut et serpens intereat, et per te puer incolumis evadens
Abbreviated transcription (Latin):
cit: Secundum duriciã¬
auter tuan et cor inpeni¬
tens thesaurizas tibi iram:
in die ire et reuelacionis i¬
sti iudicii dei. Hinc psalmi¬
sta ait. Ecus index instus
fortis: e longanimis. lc .uiii.
licturus quippe lõ

Expanded text:
dum duritiam tuam et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis, et longanimis . Dicturus quippe lo
Abbreviated transcription (Latin):
Eronem igitur pri¬
mum contra pie¬
tatem habens impictatis
minustrum. de inpersucce¬
dentes sibiiet principes
milicie sue: augens incre¬
mentum per trecentos. ⁊
co amplius annos ecclesiã
euertere ualuit. Cum enĩꝰ
placuit ci. qui fideles suos
igne temptacionis perini

Expanded text:
eronem igitur primum contra pietatem habens impietatis ministrum; dehinc per succedentes sibimet principes malitiae suae augens incrementum per trecentos et eo amplius annos, Ecclesiam evertere valuit. Cum enim complacuit ei, qui fideles suos igne tentationis permi
Abbreviated transcription (Latin):
iusius qui sedis a¬
postolice priuilegio tradc̃te
sibi brato clemente petri apo¬
stoli successore nerbi diui¬
da semnia susceperat. beatiꝰ¬
sum principis aplõrum

Expanded text:
sius, qui sedis apostolicae privilegio, tradente sibi beato Clemente Petri apostoli successore, verbi diviis eroganda susceperat, beatissimi principis apo
Abbreviated transcription (Latin):
pecumam meain
nummulariis: et egoueni¬
ens recepissem utiq̃z quod
meum est cum usura. Ex
uerbis suis serius constã¬
gitur: cum dominus dicit.
axto ubi non semino: et
congrego ubi non sparsi.
Ac si aperte dicat. Si iuxta

Expanded text:
pecuniam meam nummulariis, et ego veniens, recepissem utique quod meum esverbis suis servus constringitur cum dominus dicit: Meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi. Ac si aperte dicat: Si juxta
Abbreviated transcription (Latin):
norem fratrem secutus est:
et quem habebat discipłm
non dedignatus est habere
magistrum: Tu es symõ

Expanded text:
norem fratrem secutus est, et quem habebat discipulum, non dedignatus est habere magistrum. Tu es Simo
Abbreviated transcription (Latin):
prout discerni potuit tan¬
tus auditus. uelut alter¬
natim chori angelici. lxc et
alia quorum intellectus
non potuit percpi concine¬
bant. Quod iudentes ⁊ au¬
dientes mnuncri populi
et multi eciam persccutoꝵ
in deum crediderunt: non
credentes autem nino ter¬
rore percussi: quiq in suas
partes fugierunt. In die¬

Expanded text:
prout discerni potuit tantus auditus, velut alternatim chori angelici, haec et alia, quorum intellectus non potuit percipi, concinebant. Quod videntes et audientes innumeri populi, et multi etiam persecutorum, in Dominum crediderunt. Non credentes autem, nimio terrore perculsi, quique in suas partes fugerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cie et intellectus: spintus
consili et fortituduus.
spintus saenae et pictarͤ.
et replebit cum spuitꝰ tuno¬
ns domnnu. Ideo autem tã¬
ta dona spiritus suꝑcum
predicantur: quia incũ
non ad mensuram spũs
habitat sanctus sicut in
nobis: sed tota iest ple¬
iitudo diuinitatis. et gra¬
ciarum. Iste est qui non se¬
cundum uisionem ocu¬
lorum. et auditum au¬
rium iudicat. s est iusti¬
cia cingulum lumborũ
cius: et fides cinctorium
renum eius. In cuius eecle¬
sia: habitat lupus cum
agno. Ille utiq qui sole¬
bat abea rapere predam: dũ
ad cam conuertitur: cum
innocentibus commorat᷑.
In cuius ouile parons cũ
lido accubat: ꝓmixti scili¬
cet subdoli cum peccatorib.

Expanded text:
 Spiritus consilii et fortitudinis, Spiritus scientiae et pietatis, et replevit eum Spiritus timoris Domini . Ideo autem tanta dona Spiritus super eum praedicantur, quia in eum non ad mensuram Spiritus habitat sanctus, sicut in nobis, sed tota in eo est plenitudo Divinitatis et gratiarum. Iste est qui non secundum visionem oculorum et auditum aurium judicat, sed est justitia cingulum lumbrorum ejus, et fides cinctorium lumborum ejus . In cujus Ecclesia habitat lupus cum agno, ille utique, qui solebat ab ea rapere praedam, dum ad eam convertitur, cum innocentibus commoratur, in cujus ovile pardus cum haedo accubat. Permixti scilicet subdoli cum peccatorib
Abbreviated transcription (Latin):
cum quosdam cõ¬
spicit. multa derliquisse:
apud sanccipsum dicas.
ĩuusari mundi huius cõ¬
temptores uolo. scd quod
relmquam non habco. ml¬
ta fratres relinquitis: si de¬
sidcrus terrcis reminciati.
no quamilibet parua suf¬
ficiunt. Cor namq et non
substanciam pensat: nec
perpendit quantum in cuis
sacrificio. sed ex quanto pro¬
feratur. Nam si exteriorcin
substanciam perpendamꝰ.
cece sancti negociatores nr̃i.
perpetuam angeorum iu¬
tam datis retibus et naui
mercati sunt. Quia ergo¬

Expanded text:
cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntiatis. no quamlibet parva sufficiunt. Cor namque, et non substantiam pensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem substantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus et navi mercati sunt. Ae
Abbreviated transcription (Latin):
sa experienda est dũi uolũ¬
tas et potestas. quia dubiũ
est utrum bonam an malã
ducami. Si bonam. tunco ꝑ¬
dere. Si malam timco ne po¬
sun carere. Qu me in dubiũ¬
sollicitudine usibus mulie¬
rum sunt implicari cum
possim liber uiuere. Cur
mealterius mancipabo ser¬
uicio. Hoc audientes parc̃tes
contristari ceperũt ⁊ uchemẽ¬
cus cum urgere: ut faceret
corum in hac parte uolũta¬
tem. Ille autẽ ne contristar
habere cupiebat. ita facturũ
se promsit: ut si esset domini
uoluntas faceret quod orta

Expanded text:
sa opperienda est Domini voluntas et potestas, quia dubium est, bonam an malam ducam. Si bonam, timeo perdere; si malam, timeo, non possim carere. Quid me in dubiusollicitudine quae husibus mulierum sunt inplicari? Cum possim liber vivere, cur me alterius mancipabo servitio?' Haec audientes parentes, contristari coeperunt et intentius eum urguere, ut faceret eorum in hac parte voluntate. Ille, ne contristare habere cupiebat, ita facturum se promisit, ut, si esset Domini voluntas, faceret quod horta
Abbreviated transcription (Latin):
ueniensq ad sepulchru
beati petri. ibi diucins ora¬
uit et fleuit: atq ueluti
sompno correptus. in ex¬
tasim est raptus. Quo ꝑ
reuclacionci se exauditũ
didicit: et neultains i am
talia de quo quam sine
baptismate sacro defunc¬
to presumeret petere: pro¬
meruit castigari. Lecc̃o. ix̃.

Expanded text:
veniensque ad sepulcrum beati Petri, ibi diutius oravit, et flevit, atque veluti somno correptus in exstasim est raptus, quo se per revelationem exauditum discit; et ne ulterius jam talia de quoquam sine baptismate sacro defuncto praesumeret petere, promeruit castigari. Qua i
Abbreviated transcription (Latin):
militer et muliere
intidum lintheolum ubi
corpus xp̃i accipiant:sic
corpus castum et mũdũ
cribrant: ut cum bona cõ¬
sciencia xp̃i sacramenta su¬
scipiant. Rogo uos fratie ͤ
numquidem aliquis in
aqua sordibus plena uel¬
let muttere uestem suam:
Et si in archa sordibus ple¬
na uestis nõmittitur pre¬
ciosa: qua fronte ab an¬
ma peccatorum sordibus
inquinata cucharistia su¬
scipitur: et quia istis uc¬
rissimis uerbis loqui cepi¬
mus:cciam et hoc quod
benc nostis incipiõ ¶Iõ pu¬
qui archa sua. uibi precio¬
sas uestes habet repositas
adquiescat aut carbonem
unum: aut qualẽcumq
scintillam ignis exclude:
Quait hoc frãtres: qui a ti
met ne comburãtur ue¬
stimenta quibus in festi¬
uitate in diitur. rogo uoᷤ
fratres qui in archamn su¬
am non uult scintillam

Expanded text:
militer et mulieres exhibent linteolum, ubi corpus Christi accipiant; sic corpus castum et cor mundum exhibeant, ut cum bona conscientia Christi Sacramenta suscipiant. Rogo vos, fratres, numquid est aliquis, qui in arca sordibus plena velit mittere vestem suam? Et si in arca sordibus plena vestis non mittitur pretiosa; qua fronte in anima peccatorum sordibus inquinata Christi Eucharistia suscipitur? Et quia istis verissimis exemplis loqui coepimus, etiam et hoc quod bene nostis insinuo. Non puqui in arca sua, ubi pretiosas vestes habet repositas, acquiescat aut carbonem vivum aut qualemcumque scintillam includere. Quare hmet ne comburantur vestimenta, quibus in festivitatibus induitur. Rogo vos, fratres, qui in arca sua non vult scintillam
Abbreviated transcription (Latin):
uinergo cum au diᷤ¬
sct absentem: uem¬
re presbiteros postulauit.
uenerunt. credere se dixit.
Ammirantibus atq gau¬
dentibus omnibus bap¬
tizatus est. Hoc qmͣdiu ni
xit in ore habiue. xp̃e accipe
spintum nncum: cum hec
uerba beati stephani qnͣdo
lapidatus est. a iudais ul¬
tuna fuisse nesciret: que
huic quoq ultima fucr̃t.
Nam non multo post: cci¬
am ipse defunctus est.

Expanded text:
um ergo eum audisset absentem, uenire presbyteros postulauit. Venerunt, credere se dixit, admirantibus adque gaudentibus omnibus baptxit in ore habebat: Christe, accipe spiritum meum . Cum haec verba beatissimi Stephani, quando lapidatus est a Judaeis, ultima fuisse nesciret, quae huic quoque ultima fuerunt; nam non multo post etiam ipse defunctus est.
Abbreviated transcription (Latin):
sit: ex quo qui ut serenus
dies post tot turbines fa-¬
milie sue inlusceceret lux
ueritatis culmen impem
subiit et mundi gloria
sibi sb̾stracta. eos cepit hab̾e
deffensores atqz tutores: qͦs
per muidiam hostis anti¬
fidos impugnatores. ⁊̃unc
crgo uelut post asperitatẽ
nibose yenus cum placi¬
das ueru clemencia tempe¬
rat auras redolentes arbu¬
sta prorumpunt inflores.
et nudata dudum roscta
rediuinis adornantur ro¬
sis. mirantesq oculos crũ¬
pencium candor reuer b̾at
liliorum: sic pace occlesie red¬
dita diucrsis per mundũ
effulsere uiri. Qui mitutũ
luce mirabiles fulgore fi¬
dci insignes. ad scquenda
xp̃i uestigia: mansucti cor¬
de parentur imuitabiles.

Expanded text:
sit excoqui, ut serenus dies post tot turbines familiae suae illucesceret, lux veritatis culmen imperii subiit, et mundi gloria sibi substrata, eos coepit habere defensores atque tutores, quos per invidiam hostis antiuerat impugnatores. Tunc ergo velut post asperitatem nimbosae hyemis. Cum placidas verni clementia temperat auras, redolentes arbusta prorumpunt in flores, et nudata dudum roseta redivivis adornantur rosis, mirantesque oculos erumpentium candor reverberat liliorum; sic pace Ecclesiae reddita, diversi per mundum effulsere viri, qui virtutum luce mirabiles, fulgore fidei insignes, ad sequenda Christi vestigia mansuetis corde pararentur imitabiles.
Abbreviated transcription (Latin):
licosus et robore fortissimiꝰ
post modum martellus
est cognominatus. Quẽ
a se baptizatum. ipse iur
alinus suscepit a fonte sa¬
cri batismatis: ut ciusdẽ
patronus fieret iuxta peti¬
cionem genitoris. Qui ei¬
dem pr̃i pipino decedenti ĩ
principatum succedens.
cuidem patronum suũ.
tum impic.tum inuiste:
a scde suarepulit: ut pau¬
lo post sequens narraciode¬
clarabit. uir deinde sanctꝰ
ccclesiam domini ut ceꝑat
igilantissime et streuius¬
sunc regebat: ascendens ex

Expanded text:
licosus et robore fortissimus, postmodum Martellus est cognominatus. Quem a se baptizatum ipse vir almus suscepit a fonte sacri baptismatis, ut eiusdem patronus fieret iuxta petitionem genitoris. Qui eidem patri Pipino decedenti in principatum succedens, eundem patronum suum cum impie tum iniuste a sede sua pepulit, ceu paulo post sequens narratio declarabit. Vir deinde sanctus ecclesiam Domini, ut coeperat, vigilantissime et strenuissime regebat, ascendens ex
Abbreviated transcription (Latin):
tori bonuni simile dicit.
qui bonas margaritas q̃¬
rit sed unam prociosam ĩ¬
uenit: quam uidelicet in¬
uẽtam omnia uendens
cunt: quia qui celestis ui¬
te dulcedinem in quan¬
tum possibilitas admit¬
tit: perfecte cognoucrit ca
que in terris ãmaucrat. li¬
benter cuncta derelinquit:
in comparacione cius ui¬
lescunt omnia: deserit ha-¬
bita congregata dispgit:

Expanded text:
tori simile dicitur, qui bonas margaritas quaerit, sed unam pretiosam invenit, quam videlicet inventam omnia vendens emit. Quod qui coelestis vitae dulcedinem, in quantum possibilitas admittit, perfecte cognoverit, ea quae in terris amaverat, libenter cuncta derelinquit. In comparatione ei vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit
Abbreviated transcription (Latin):
tori. Quem dyoclecianus
ad seconuocans ait. Ego
te inter te primos semperi¬
contra salutcin meain et¬
latiusti: Sebastianus dix̃.
pro salute tua scmnꝑ xp̃m
colui et prostatuuebis ro-
mant. illum qui in celis c̃
semper adoraui: considerãs
a lapidibus aucilium pe¬
tere insani capitis esse. et ua¬
ni. Tunc ratus dr̃clecianꝰ
iussit cum ducim medrũ
campum et ligari quasi
signum ad sagittandum.
ct iussit ut sagittarii cum

Expanded text:
tori. Quem Diocletianus ad se convocans, ait: Ego te inter primos palaticontra salutem meam in inlatuisti. S. Sebastianus dixit: Pro salute ua semper Christum colui, et pro statu Romani orbis illum, qui in coelis est, semper adoravi, considerans a lapidibus auxilium petere insani capitis esse et vani. Tunc iratus Diocletianus jussit eum duci in medium campum, et ligari quasi signum ad sagittam, et jussit ut sagittarii eum
Abbreviated transcription (Latin):
Unc enim bonos
malosq cõmuni¬
ter quãsi permixtos pisce
fidei sagena nos continet:
sed littus indicat sagene
sancte scclesie quid trahebat
et quidem pisces qui capti
fuerant: mutari non pos¬
sunt. Nos autem mari sa-¬
pimus: sed in bonitatem
permutamur. Cogitemus
igitur in captionẽ: ne duii¬
damur in littore. Ecce qmͣ
grata nobis est hodierna
solennitas: ita ut se nõ

Expanded text:
unc enim bonos malosque communiter quasi permistos pisces fidei sagena nos continet, sed littus indicat sagena, id est sancta Ecclesia, quid trahebat. Et quidem pisces qui capti fuerint mutari non possunt; nos autem mali capimur, sed in bonitate permutamur. Cogitemus igitur in captione, ne dividamur in littore. Ecce quam grata est vobis hodierna solemnitas, ita ut se no