comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
debrb furti actionem ñ
habetur si ea sb̾repta sit
cum ꝑdebitorem stetiss
qquominus eamdara.
ẽtradita el res furti actio¬
nem nõb̾̃re. s adhuc nẽ¬
ditoris eẽ hanc actione
celsus scripsit. mandaẽ
eum plane oportebit ẽp¬
tori furti actionem ⁊ co¬
dictionem ⁊ uendicitio¬
nem ⁊ siquid exhis acti¬
onib fuit con secutus ⁊
id pr̃are emptori eumo¬

Expanded text:
debetur, furti actionem non habet, si ea subrepta sit, cum per debitorem stetisset, quo minus eam daretn tradita est ei res, furti actionem non habere, sed adhuc uenditoris esse hanc actionem Celsus scripsit. mandare eum plane oportebit emptori furti actionem et condictionem et uindicationem, et si quid ex his actionibus fuerit consecutus, id praestare eum emptori o
Abbreviated transcription (Latin):
quid gͦ furtiagiis cuiꝰ in rer¬
sint eam nõsbripiidẽ ẽ ad cinꝰ
ntilitatẽ ꝑtinebant eaq̃ sċo
age̾ possit. asi custodia eiꝰ epła
finge eam epłam fuisse que
ꝯtinebat ut ei quid reddet᷑
sieret uepot̃ hab̾e furaactio¬
nem uł sicustodiam eiꝰ rei
recipet uł m̾cedem ꝑferende
accep ⁊ ent in hẽcasum simł¬

Expanded text:
quis ergo furti aget? is cuius interfuit eam non subripi, id est ad cuius utilitatem pertinebant ea quae scagere possit. et si custodia eius ad finge eam epistulam fuisse, quae continebat, ut ei quid redderetur fieretue: potest habere furti actionem: uel si custodiam eius rei recepit uel mercedem perferendae accipit. et erit in hunc casum s
Abbreviated transcription (Latin):
lidum consecutꝯ sit alti¬
noe nitħ consequetur.¬
¶t ponponiꝰ libro decimꝰ
sabinũ scriꝑsit.sihis cui
comodaui dolofecit curtͣ
remꝯmodatamagere
ami fuitinon posse. ide
mandatoalicurꝰ accep̃ ꝑ¬
ferendam¶an pat ciuꝰ
alo ꝯmodatares ẽfurti
actice habeat queritur

Expanded text:
idum consecutus sit, alterius nihil consequetur.Item Pomponius libro decimo ex Sabino scripsit, si is cui commodaui dolo fecerit circa rem commodatam, agere eum furti non posse.Idem mandato alicuius accepit perferendam.An pater, cuius filio commodata res est, furti actionem habeat, quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
posita ẽ uideamus anho¬
beat finti accionẽ ⁊ cum
cet non here eũ firma ac¬
cionem qd eĩ eius int̾ẽ
si dolo careat ꝙsi dolo fec
iam ꝗde ꝑiculum pp̃ius
est s non deb ex dolosto
surti quere accione inli

Expanded text:
posita est, uideamus, an habeat furti actionem. et cum cet non habere eum furti actionem: quid enim eius interest, si dolo careat? quod si dolo fecit, iam quidem periculum ipsius est, sed non debet ex dolo suo furti quaerere actionem.Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
et ant si suꝑior mamis in
inferiores edes quidant
ꝓiec̾it aut infuderit negat
labeo imuriaꝵ agi posse ꝙ
falsum puto si tñ muine fa¬

Expanded text:
ret, aut si superior uicinus ‹in› inferiores aedes quid iecerit aut infuderit, negat Labeo iniuriarum agi posse: quod falsum puto, si tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ne quis ymaginem impat¬
oris mindia alternis porta¬
ret ⁊ qui contrafecezit ĩ in¬
cula publica mitcetur:
am rei nomine mpublico
hre capilum ue sb̾mittere
nullil nsi ita ꝯninctus:
sit affimtati ut inintus
ĩ reum cestimonium drẽ
coginon possit.
sit. atrocis inu̾irie damp¬
natis in ordine decuior
error presidum̃. ant emc
qui de te aliquro prominci

Expanded text:
ne quis imaginem imperatoris in inuidiam alterius portaret: et qui contra fecerit, in uincula publica mittetur. am rei nomine in publico habere capillumue summittere nulli licet, nisi ita coniunctus est adfinitati, ut inuitus in reum testimonium dicere cogi non possit. sit: 'Atrocis iniuriae damnatus in ordine decurionum error praesidum aut eius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
posse int̾dco experra mo
ubium nõuenit. playe
sip̾ea quam melior odit¬
io allataẽ. aliqd operis
ui aut clam fc̃m sit nec
iuł dubitar⁊ int̾clictu
uenditori opetẽ. Nam ĩ¬

Expanded text:
posse interdicto experiri in dubium non uenit. plane si postea, quam melior condicio allata est, aliquid operis ui aut clam factum sit, nec Iulianus dubitaret interdictum uenditori competere: nam i
Abbreviated transcription (Latin):
latiorem.n longiorem ⁊¬
n altiorem. n humilio¬
renuiam sb̃nominei
refectionis. is qui inten¬
dic̾ pot̾ face̾. uł inuiam
t̾renam glaream inicere
aut sternere mam lapid̾
quet̾rena uł econtra dest¬

Expanded text:
latiorem neque longiorem neque altiorem neque humiliorem uiam sub nomine ref‹e›ctionis is qui interdicit potest facere, uel in uiam terrenam glaream ini‹ce›re aut sternere uiam lapide quae terrena sit, uel contra
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. Pretor ait qr¬
ommnus illunar
publicam iterue
publicum apire reficene
licea dr in ne cauia idue
to. Uiam aperireẽ. adue¬
terem alticudinem latitr¬
dinemq restitue̾. s ꝯpur¬
gare refectiomis portionẽ

Expanded text:
.Praetor ait: 'Quo minus illi uiam publicam iterue publicum aperire reficere liceat, dum ne ea uia idue to'.Uiam aperire est ad ueterem altitudinem latitudinemque restituere. sed et purgare refectionis portio est
Abbreviated transcription (Latin):
titio eares solita sit q̃ in
ciꝰ ꝑsona designata fuĩt
l ip̃o uire no libab̾r pro¬
missor ꝑexceptioem tñ
defendi possit. ¶ Sem¬
rauodiuersa desigr poᷤ
diem intitu ꝑsc̃am ꝯfer¬
ripot̾ posse ueluti mͥ kł.

Expanded text:
 ea res soluta sit, quae in eius persona designata fuerit, licet ipso iure non liberetur promissor, per exceptionem tamen defendi possit. Tempora uero diuersa designari pdiem in Titii personam conferri posse, ueluti 'mihi kalendis
Abbreviated transcription (Latin):
Rpsit. p̾sidem aditũ cõsulẽ
opo ab alfactum ad ornare
mannorib ⁊ laliquo modo
ex uoluntate ppłi facturu
se poslicitus sit noĩs ꝓpriiti
titulo scribendo manentib
pͥorum titulis qui ea oꝑa fe¬
cissent id fien deb̾e senatus
publica pecima fiant aliq̃
ueturut qntam fuimam
res refecre utensilia ĩ ciuita¬
te iusẜit ut si ea distrahant
destiuentur annone p̾bitõ
mcem distraRe eam ⁊ ad oꝑa
sua reu̾ti debeant. deniq sũ
ciationes necessaros dux

Expanded text:
psit praesidem aditum consulereopus ab alio factum adornare marmoribus uel alio quo modo ex uoluntate populi facturum se pollicitus sit, nominis proprii titulo scribendo: manentibus priorum titulis, qui ea opera fecissent, id fieri debere senatuspublica pecunia fiant, aliquam uetur, ut quantam summam res deferre utensilia in ciuitate‹m› iusserit, ut ipsi ea distrahant, destituetur annonae praebitio, cem, tradere eam et ad opera sua reuerti debeant. denique sumtiatores necessarios duxit.
Abbreviated transcription (French):
sex m̃ses si munꝰ semisses usu¬
ras rei. ꝓublice pendant. Si
u̾o dies datus estpecũas :
deponat intra diem. Si autẽ
ñ inuenire se statuas dix̾int¬
semisses ꝓtimis pendant.
¶Tnmes .p. apriuatis de tin

Expanded text:
sex menses, si minus, semisses usuras rei publicae pendant. si vero dies datus est, pecuniam deponant intra diem, si aut non invenire se statuas dixsemisses protinus pendant.' Fines publicos a priuatis detin
Abbreviated transcription (Latin):
dam res excadem tu poss¬
ideas q̃sdam ego nchil
uetat ⁊me ate ⁊ muicẽ
te anie brditate petẽ qõ
sipostrem urdicatam a
me petẽ ceꝑis int̾ ẽ utrũ
meam cẽ hr̃litaem pro¬
nuntiaum sit. ancont᷑¬
Nam simeamẽẽ nocebit
t rel iidicae excepto. qr
eo ipõ qd̾ meam ẽe pron¬
tuam nõ eẽ. Siũo mea
no ee ncħ detuo iureiy¬

Expanded text:
adem tu possides, quasdam ego: nihil vetat et me a te et invicem te a me hereditatem petere. quod si post rem iudicatam a me petere coeperis, interest, utrum meam esse hereditatem pronuntiatum sit an contra: si meam esse, nocebit tibi rei iudicatae exceptio, quia eo ipso, quod meam esse prontuam non esse: si vero meam non esse, nihil de tuo iure iu
Abbreviated transcription (Latin):
Auis. Siren meim ae
petiero tuaũt id̾ofiñs ab¬
solutus quod probams
sine dolo meo malo te de¬
sisse possidẽ dem̃ postea ce¬
peris possidẽ aego ate pe¬
tam nõ nocebit michi e¬
xceptio rei iudicate.

Expanded text:
ale Si rem meam a te petiero, tu autem ideo fueris absolutus, quod probaveris sine dolo malo te desisse possidere, deinde postea coeperis possidere et ego a te petam: non nocebit mihi exceptio rei iudicat
Abbreviated transcription (Latin):
õp̃. Et ht summã equi¬
tatem ut eatenus quis¬
q nr̃o utatur q̃tenꝰ ei t̃¬
buere uelimus ¶Hospi
dere sͥ restituenda cauiñ
ht p̃carium int̾dictum
qr possideat corpore pen
oaut possidea autceꝑit
posside nich refert q̃ ad

Expanded text:
. Et habet summam aequitatem, ut eatenus quisque nostro utatur, quatenus ei tribuere uelimus. Hospitde re sibi restituenda cautum habet, precarium interdictum quia posside‹a›t corpore, peno aut possideat aut coeperit possidere, nihil refert, quod
Abbreviated transcription (Latin):
S site ignorante suono¬
mine ł seruus łfilĩ no¬
gaĩt nõ uideris tupre¬
cario hr̃e s illieĩt actiod̾
peculio ł de inrem u̾so.

Expanded text:
si te ignorante suo nomine uel seruus uel filius rogauerit, non uideris tu precario habere, sed illi erit actio de peculio uel de in rem uerso.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sic apellatur salaĩum
exeo qd̃ prosolo pendatur
Sitamam adhuc nlłi
opus factum fui̾t officio
iudicis contineturutica¬
ueatur nõ fieri ⁊ caom̃ia
⁊̃ inpsona hrdum detero¬
rum successorum erunt
cauenda locorum sacror
diuersa cã ẽ. In loco enin
sacro no solum facẽueta¬
tur s ⁊ factum restituere
iubemur. hoc p̃preligioe.
¶Ait pretor innia publica
ui itiẽ publico facere in¬
mittẽ quid quo eaua et¬
due indetius sit fia ueto

Expanded text:
hoc sic appellatur solarium ex eo, quod pro solo pendatur. Si tamen adhuc nullum opus factum fuerit, officio iudicis continetur, uti caueatur non fieri: et ea omnia etiam in persona heredum ceterorumque successorum erunt cauenda. Locorum sacrorum diuersa causa est: in loco enim sacro non solum facere uetamur, sed et factum restituere iubemur: hoc Propter religionem. Ait praetor: 'In uia publica itinereue publico facere immittere quid, quo ea uia idue iter deterius sit fiat, ueto
Abbreviated transcription (Latin):
uatorum reficiatur. na
siexcollatiõe prinatorum
reficiatur non utiq pri¬
uataẽ. refectio enim ide̾
nem bt . prinate medup¬
licit᷑ accipi possunt .ł hec
que sunt magr is quib
impositaẽ serutus. ũ al
agtum alterius ducant
łhee q̃ ad agros ducunt ꝑ
q̃s omnib comeare lice¬
at inquas exitur dema
consulari ⁊ sic post illaz
excip̃ mna ł it̾ ł actus adu¬
illam ducens has ergo q̃
post consulares excipir
⁊ ip̃as publicasee.¶hoc
intlictum. tantum ad
mas rusticas ꝑtinet ad
urbiscas uero nõ haru
enim eã ꝑtinet admagi¬
stratus. suie publice ex¬
emptus comeatus sit ł
uia coartata int̾uenit i
ce siquis cloacam mina
publica inmutẽt. et ex
care minus habilis ma
peloacam fiat tñi eum la¬
beo scribit. Inmisisse em̃
cum inderi. Pro inde et
si fossas quis insuofũdo
fecerit ut ibi aqua collec¬
ta inuiam decurrt hocq̃
intdicto tenebr. Immis¬
sum enim hr̃e ⁊ hẽ uideri
Idem labeo scribit. Siqs

Expanded text:
atorum reficiatur: nam si ex collatione privatorum reficiatur, non utique privata est: refectio enim idcirnem habet. Privatae viae dupliciter accipi possunt, uel hae, quae sunt in agris, quibus imposita est seruitus, ut ad agrum alterius ducant, uel hae, quae ad agros ducunt, per quas omnibus commeare liceat, in quas exitur de uia consulari et sic post illam excipit uia uel iter uel actus ad uillam ducens. has ergo, quae post consularem excipiuniam ipsas publicas esse. Hoc interdictum tantum ad uias rusticas pertinet, ad urbicas uero non: harum enim cura pertinet ad magistratus. Si uiae publicae exemptus commeatus sit uel uia coartata, interueniunt  Si quis cloacam in uiam publicam immitteret exque ea re minus habilis uia per cloacam fiat, teneri eum Labeo scribit: immississe enim eum uideri. Proinde et si fossam quis in fundo suo fecerit, ut ibi aqua collecta in uiam decurrat, hoc interdicto tenebitur: immissum enim habere etiam hunc uideri. Idem Labeo scribit, si quis
Abbreviated transcription (Latin):
¶dampnum at pati uide¬
tur quicom modum am¬
utit. qd expublico con se¬
quebatur quale qualesi¬
t proinde sicui proiectu
sicm aditus sit deterior i¬
aut angustior int̃licto
opus ẽ ¶Siquid in locoi
publico edificauero ubi
ea que ermeo nullo iure¬
ad te defluebant desmat¬
labeo putat planc si ecli¬
ficium hoc effecerit sim
mus luminis insula te
abit int̾dictum hoc ro¬
petit. Idem ait simpubli¬
co edificem demn de hoe ed¬
publico eclificaneras ce¬
sare hoc int̾clictum cũ tu
qꝗ illicite edificauũs in¬
si forte iniure tibi concẽ¬
so edificaueras. siquis a
principe simpłr impetra¬
nerit ut inpublico loco
dificet nõ ẽ credenouini
sic edificare ut cum iꝯ¬
modo ilicuius iofia. n
sic conceditur insi forteq̃
hoc impetranĩt ¶ Siquis
nemine prohibente ĩpr¬
blico edificam̃t non esse
cogendum tolłe. ne rum¬
is urbs deformetur. Et qr
prohibitorium ẽ int̾dic¬
tum nõ restitutorum si
tobsta idedificium pn¬
blico nsui. utiq is quio¬

Expanded text:
Damnum autem pati uidetur, qui commodum amittit, quod ex publico consequebatur, qualequale sit. Proinde si cui prospectus, si cui aditus sit deterior aut angustior, interdicto opus est. Si quid in loco publico aedificauero, ut ea, quae ex meo ad te nullo iure defluebant, desLabeo putat. Plane si aedificium hoc effecerit, ut minus luminis insula tua habeat, interdictum hoc competit. Idem ait, si in publico aedificem, deinde hoc aedpublico aedificaveras, cessare hoc interdictum, cum tu quoque illicite aedificaveris, nisi forte tu iure tibi concesso aedificaveras. Si quis a principe simpliciter impetraverit, ut in publico loco aedificet, non est credendus sic aedificare, ut cum incommodo alicuius id fiat, neque sic conceditur: nisi forte quis hoc impetraverit. Si quis nemine prohibente in publico aedificaverit, non esse eum cogendum tollere, ne ruinis urbs deformetur, et quia prohibitorium est interdictum, non restitutorium. si tamen obstet id aedificium publico usui, utique is, qui o
Abbreviated transcription (Latin):
nem abimo exinstitutis
dimidiam ꝑtẽ brditaiꝰ
pecut nec obtimut. inde¬
tur in illa petitioe ⁊ ꝑte
sextantis uendicasse et
idõ sicepit ab eodem ext¬
estam̃to eandem portioe
petẽ obstabit ei exceptio
rei iudicae. NLatiñ la¬
gus cum debrditateint
fc̃a ẽ inqua traditione
q̃ fundum eisuum pro¬
prium q̃ an multos an¬
nos auo euisdem memi
hrde obligauerat quez
titradidit his gestis po¬
stĩor titu cͥlitor ĩ summ
ꝑsecutus ẽ ⁊ obtimut. p̾
hoc ãt iudicium meui
hr̃s reꝑit inreb auitis i

Expanded text:
nem, ab uno ex institutis dimidiam partem hereditatis petiit nec optinuit. videtur in illa petitione etiam partem sextantis vindicasse et ideo, si coeperit ab eodem ex testamento eandem portionem petere, obstabit ei exceptio rei iudicatae. Latinus Largus: cum de hereditate inter facta est, in qua traditione etiam fundum ei suum proprium, quem ante multos annos auo eiusdem Maeuii heredis obligauerat quemqcti tradidit. his gestis posterior Titii creditor ius suum persecutus est et optinuit. post hoc iudicium Maeuius heres repperit in rebus auit
Abbreviated transcription (Latin):
sita at qͥce mag̾ me illud
mouet nunquid ꝑigno¬
ris ĩ extinctum sit domi¬
no alquisiton emini
pot̾ pignus ꝑseu̾ae dño

Expanded text:
stione magis me illud mouet, numquid pignoris ius extinctum sit dominio adquisito: neque enim potest pignus perseuerare do
Abbreviated transcription (Latin):
consulatur ¶ Si deb̾itor
de dominio rei quam pi¬
gnori dedit nõ admoni
ignoris conuentiosentẽ¬
tiam precesẜit.

Expanded text:
consulatur. Si debitor de dominio rei, quam pignori dedit, non admonitignoris conuentio sententiam praecesserit.
Abbreviated transcription (Latin):
B Iudicate quidem
rei prescriptio cob̾rdiq ñ
litigant obstare nõ pot̾
necm seruitutem inbet
peti post rem ꝓlib̾tae iu¬
dicatam. nõ dum ercã fi¬
de ꝯmissi manumissus
s p̃toris oporta mea re

Expanded text:
. Iudicatae quidem rei praescriptio coheredi, qui non litigauit, obstare non potest, nec in seruitutem uidetur peti post rem pro libertate iudicatam nondum ex causa fideicommissi manumissus: sed praetoris oportet in ea re
Abbreviated transcription (Latin):
qm deeius qq̃ iure ques¬
itum uidetur accore pe¬
titionem inple qd sipo̾¬
sessor absolutus amissa
ab eodem quiprins non
obtimut peter nõ obi¬
idicio de uire eius stat¬
ntum indecur. cum ant
pignoratitio actum ẽ ad¬
uersus priorem e̾ditore
pot̾ fieri ut deiire posse¬
soris nõ sit q̃situm qr ñ¬

Expanded text:
iure quaesitum uidetur, cum actor petitionem implet. quod si possessor absolutus amissa ab eodem, qui prius non optinuit, peteret, non obeiudicio de iure eius statutum uideretur. cum autem pigneraticia actum est aduersus priorem creditorem, potest fieri, ut de iure possessoris non sit quaesitum,
Abbreviated transcription (Latin):
afilio. ł comino seruo st¬
ipłato fide uissor acceptꝰ
tenetur. ¶Sinumnoᷤ
alienos qituos mutuos
ded̾is sine stipłone. nec fi
to fideuissorem obligar̃
fore. momnem enĩn cã
acceptus indetin queex
ea nummieratioe nasci po̾t¬

Expanded text:
a filio vel domino a servo stipulato fideiussor acceptus tenetur. Si nummos alienos quasi tuos mutuos dederis sine stipulatione, nec fidto fideiussorem obligatum fore: in omnem enim causam acceptus uidetur, quae ex ea numeratio
Abbreviated transcription (Latin):
tione stipłatus sit fidem ͦ¬
sor adhiberi nõ pot᷑.
lius pro reo an diem cic:¬
ditori solint expectare d¬
bebit diem quo eum so¬
luere oportuit.

Expanded text:
cione stipulatus sim, fideiussor adhiberi non potestlius pro reo ante diem creditori solverit, exspectare debebit diem, quo eum solvere oportuit.
Abbreviated transcription (Latin):
post litem ꝯtestatam fi
eoq iure utimnr. anen
gosdempnato reo exte¬
pticẽ utipossit qritur
nam ipo uire nõ lib̾atũ
⁊siquidem indicati a¬
tionis acceptus nõc. s
tm̃n litis exercitationnis
rectissime dicetur utu
cum excepticẽ posse. si

Expanded text:
post litem contestatam fideoque iure utimur. an ergo condemnato reo exceptione uti possit, quaeritur: nam ipso iure non liberatur. et si quidem iudicati actionis acceptus non est, sed tantum litis exercitationis, rectissime dicetur uti eum exceptione posse: si
Abbreviated transcription (Latin):
no ẽ. Idoq si exduobus
fideuissorib euisdeniq̃¬
titatis cum alter electꝰ
acͥclitore totum ex solu¬
eret nec ei cessit actiões
alt̾ nec acclitore nec afi¬
de uissore conueniat᷑.
ui duo reiconsti¬
tuti sunt. sine.ab utroq
sine ab altõ fideuissor
datus fuĩt. insolidum
recte accipietur.
accẽpti sunt qd̾ acurto¬
re seruari non possit. et
socuratore quam abh̃r¬
dib eius solidum ẜua¬
ri potuit ⁊ cessante eo qd̃
pupillus fint soluẽdo
eẽ desierit nõ tenereͣ nti¬
lem infideussores acti¬
onem competẽ. Idem.qꝵ.¬

Expanded text:
non est. ideoque si ex duobus fideiussoribus eiusdem quantitatis cum alter electus a creditore totum exsolvit nec ei cessae sint actiones, alter nec a creditore nec a confideiussore convenietur. um duo rei constituti sunt, siue ab utroque siue ab alterutro fideiussor datus fuerit, in solidum recte accipietur. accepti sunt, quod a curatore seruari non possit, et so curatore quam ab heredibus eius solidum seruari potuit et cessante eo, qui pupillus fuit, soluendo esse desierit: non temere utilem in fideiussores actionem competere. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
stipłonis que ateꝓposita
sunt fideuissores non te¬
nentur. non enim id fe¬
aisti qd instipłce conuen¬
erat id opus aui nõ locas¬
ti.tam ⁊si postea locasti.i
Ea enim locatio qm secu

Expanded text:
stipulationis, quae a te proposita sunt, fideiussores non tenentur. non enim id fecisti, quod in stipulatione conuenerat, id est opus alii non locasti, tametsi postea locasti: ea enim locatio, quam se
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit principilis ⁊ fide¬
uissor fideussoris non
pot̾it desiderare fide ĩsso¬
fideuissoris ut int̾se ⁊
cum fideussorem pro
quofidenissit dundatũ
obło. Ille einm loco rele
nec pot̾ reus desiderane
ut int̾se ⁊ fideuissorem
siexduob fideuissorib̾
alt̃ fideuissorem decłit:

Expanded text:
ipalis et fideiussor fideiussoris, non poterit desiderare fideiussor, ut inter se et eum fideiussorem, pro quo fideiussit, diuidatur obligatio: ille enim loco rei est nec potest reus desiderare, ut inter se et fideiussorem si ex duobus fideiussoribus alter fideiussorem dederit
Abbreviated transcription (Latin):
solum intposita idbi¬
turut solin ei añ litem
contestatam ⁊ ignoran¬
te uł minto titio possir.
Qui cͥcoloco dari ꝓmis¬
it aliq̃tenus duriori cõ¬
ditiõi obligatur qͣm sii
pure int̾rogitus finsset
Nullo enim loco quam
quem promisit somere
miuto stipła tore pot. O
resireum pure int̾roga¬
uero ⁊ fidcuissorem cum

Expanded text:
solum interposita uidebitur, ut solui ei ante litem contesta‹ta›m et ignorante uel inuito Titio possit. Qui certo loco dari promisit, aliquatenus duriori condicioni obligatur, quam si pure interrogatus fuisset: nullo enim loco alio, quam in quem promisit, soluere inuito stipulatore potest. quare si reum pure interrogauero et fideiussorem c
Abbreviated transcription (Latin):
bligari nõ possit.sequit
ergo ntabeo proquo fid¬
iusserat repeti nõ posset
cum ipẽ ere alieno obli¬
gatus sit. nec solutione
ub̾nri eiꝰ pecẽ nomine po

Expanded text:
bligari non possit. sequitur ergo, ut ab eo, pro quo fideiusserat, repeti non possit, cum ipse aere alieno obligatus sit nec solutione liberari eius pecuniae nomine po
Abbreviated transcription (Latin):
deuissit posse ⁊ protitio
fide inbere renditqm in
eandem pecumam eĩdẽ
debitur sit nectininan
em manẽ meam cͥdito¬
ri futuram. nõ nullis ẽ
casib emolum̃tum ⁊¬
habituram ueluti siei
proquo an fideuississ
lõrs existat. tunc eni
confusa prima obloix
postiorem cluraturam
¶un fideuissor reo sti¬
pulandi hr̃s extitit qͣr

Expanded text:
et pro Titio fideiubere respondit, quamuis eandem pecuniam eidem debiturus sit: nec tamen inanem eam creditori futuram: nonnullis enim casibus emolumentum habituram, ueluti si ei, pro quo ante fideiussisset, heres existat: tunc enim confusa prima obligatione posteriorem duraturam. Cum fideiussor reo stipulandi heres exstiter
Abbreviated transcription (Latin):
deiussor qui ptem pecĩe
suo nomincł rei ꝓimi¬
ttendi soluit.quo mini
residuo diuisiõe fcã pͥor¬
tionis iudicium accipi¬
at recusare nõ d eamt̃
enim quantitatem int̾
cos ꝗd̃ soluendo sunt cli¬
uidi conuenit quam li¬
tis tp̃r singłi debent set
humanus ẽ. si ⁊ alter
soluendolitis contesta¬
tiomis tp̃r ꝑ exceptioẽm
eiqui soluit succurrigD

Expanded text:
deiussor, qui partem pecuniae suo nomine uel rei promittendi soluit, quo minus residui diuisione facta portionis iudicium accipiat, recusare non debet: eam enim quantitatem inter eos qui soluendo sunt diuidi conuenit, quam litis tempore singuli debent. sed humanius est, si et alter soluendo sit litis contestationis tempore, per exceptionem ei
Abbreviated transcription (Latin):
mõ nõ obligari. Inlem¬
orem plane dãm. accipi
possunt pp̃ qd̾ inimino¬
rem cam recte fidenisso
accipietur. It̾ accepcore¬
opure ip̃e exdie łsboditi¬
one accipipot̾. Enm nõ
sire sb̾oditione sic accep̃¬
tus fide uissor ꝑure non
obligatu.¶S iquis stic̾
stipulatus frñt ⁊ fidens¬
sorem ita accepit stich ũ¬

Expanded text:
no non obligari: in leuiorem plane causam accipi possunt, propter quod in minorem summam recte fideiussor accipietur. item accepto reo pure ipse ex die uel sub condicione accipi potest: enimuero si reus sub condicione sit acceptus, fideiussor pure, non obligabitur. Si qu‹i› Stichum stipulatus fuerit, fideiussorem ita acceperit: 'Stichu
Abbreviated transcription (Latin):
ita demnum ĩplesse stipr̃¬
lationem satis dationis
indetur sieum ded̾it ac¬
cessiomis loco qd obligã
pot̃ ⁊ conueniri. Cetum
sided̾it seruum suũ art¬
fuum famił exquibu
cais depeculio actio noy
xilio senatꝰ ꝯsultintitũ

Expanded text:
ita demum implesse stipulationem satisdationis uidetur, si eum dederit accessionis loco, qui obligari potest et conueniri: ceterum si dederit seruum aut filium familias, ex quibus causis de peculio actio non auxilio
Abbreviated transcription (Latin):
Alistrat. Nideuissor ob¬
ligari nõ pot ei ap̃quem
reus promittendi oblig¬
atus nõẽ. Quare si ẜuus
cõis titii ⁊ sempromin
ominatimtitio daristip¬
ulatus fuit ⁊ a fioeuisso¬
rẽ ita int̾roganerit titio
autsempronio iddarer¬

Expanded text:
igestorum. Fideiussor obligari non potest ei, apud quem reus promittendi obligatus non est. quare si seruus communis Titii et Sempronii nominatim Titio dari stipulatus fuerit et fideiussorem ita interrogauerit: 'Titio aut Sempronio id dare
Abbreviated transcription (Latin):
alistratus. Cum fide¬
ibeat aliquis prosuo
o dommo fidẽuibeat cr̃
quo depecuno actio est
dum taxat depecuuo
tenebitur qd tune eĩt
cum res iudicatur.

Expanded text:
autium. Cum fideiubeat aliquis pro sero domino fideiubeat, cum quo de peculio est, dumtaxat de peculio tenebitur, quod tunc erit, cum res iudicatur.
Abbreviated transcription (Latin):
meo postqͣm epłam. sep¬
titiꝰ seio pecuniam nũa¬
uit deinde titius inter
reliquos ⁊ seium fremp
t̾tia ꝑte reliquidhrdem
quero anquia aduers
seuim debitorem septi¬
tii con fusa sit acto prõ
ttia ꝑte qmtitio frĩsuo
hr̃s extitit cum cobrdi¬
bo eius agẽ insolidum
possit marcelł redit.O¬
um quo brde seino pro
maiore quam lordicar
quis propupillosine
tutoris aucte obligato
prodigo ne. ł furioso fid̃¬
uisserit magis e ut em̃

Expanded text:
meo': post quam epistulam Septicius Seio pecuniam numerauit. deinde Titius inter reliquos et Seium fratrem pro tertia parte reliquit heredem. quaero, an, quia aduersus Seium debitorem Septicii confusa sit actio pro tertia parte, qua Titio fratri suo heres exstitit, cum coheredibus eius agere in solidum possit. Marcellus respondit cum coherede Seii non pro maiore quam hereditariquis pro pupillo sine tutoris auctoritate obligato prodigoue uel furioso fideiusserit, magis esse,
Abbreviated transcription (Latin):
quem atuo petieram ꝓ
quo satis delite acecꝑim
tifius liberum h̾rdemq
reliquerit. siquidem re
uera iꝑĩus fuit dicend̾
ẽ uidicum ineuin tra¬
feri ⁊ si nõ paciatur idi¬

Expanded text:
quem a Titio petieram, pro quo satis de lite acceperam, Titius liberum heredemque reliquerit: si quidem re uera ipsius fuit, dicendum est iudicium in eum transferri et, si non patiatur id
Abbreviated transcription (Latin):
debe̾ dicantur naturale
debitores ꝑ abusionem
intelłi possunt debiteẽs
⁊ qd abhis pecumam re¬
ceperint debitum sibire¬
cepisse. ¶ Stipłonem in
diem concepta fideuiss¬
orsisb̾conditione accep¬

Expanded text:
dicantur naturales debitores, per abusionem intellegi possunt debitores et, qui ab his pecuniam recipiunt, debitum sibi recepisse. Stipulatione in diem concepta fideiussor si sub condicione accep
Abbreviated transcription (Latin):
o inquo inprimum a q̃
aliam inriuum admir¬
tit. ⁊ offilius intota aqr¬
arecte en ꝓhibiait. s
offilio asseñtio non posse
ta aqua fiat. Grebarius
cum amplior nr̃is peccor¬
is ad aq̃m appellentur ꝙͣ
d appelliposse uinuersũ
pecus impune prohib̾i
qr iniunctum pet̾ ei peco¬
ricui apulsus debebatur
totum corrumpat pecco¬
ris apulsu marcelł x̃
ait. siquis ius h̃ns peco¬
ris ad aquam appellandi
plura pecora apulit noy
mominib pecorib cum
probibendum qd̾ est um̃
qr pecora separi possunt.
Aristo putt eum demu
int̾dictum hoc bre qui se
put⁊ suouire uti. non ep̃
qui sit nullum ius sehre
⁊ntitur. It̾ ait. Cum qri
hoc anno aqm dircit iec

Expanded text:
in quo primum aquam aliam in rivum admittit: et Ofilius in tota aqua recte eum prohiberi ait. ego Ofilio adsentio non posse ta aqua fiat. Trebatius, cum amplior numerus pecoris ad aquam appelletur, quam debet appelli, posse universum pecus impune prohiberi, quia iunctum pecus ei pecori, cui adpulsus debeatur, totum corrumpat pecoris adpulsum. Marcellus autem ait, si quis ius habens pecoris ad aquam appellendi plura pecora adpulserit, non in omnibus pecoribus eum prohibendum: quod est verum, quia pecora separari possunt. Aristo putat eum demum interdictum hoc habere, qui se putat suo iure uti, non eum, qui scit se nullum ius habere et utitur. Idem ait eum, qui hoc anno aquam duxerit nec
Abbreviated transcription (Latin):
sta enim p̃ieporolitan¬
os masia aqua agrumt
callida rigati qquam ui
casit aqua que adirriga¬
Siue ãt mntra urbem sit
aqua. siue ex̃ urbem hy¬
ic int̾ dc̃o locus erit. ¶R
tm̃ hoc intelligendum
ẽ eodem mõ pretorẽ du¬
a aquam iussisse quo
ducta ẽ hoc anno prom̃
resi alia aqua sit quam
quis uelit ducẽ. quam
hoc anno dux̃ ul cadem
perdem ꝑaliam tñ regio¬
nem uesit ducere. qua
ud labeo dic̃ omnes ꝑte
finem agrum emerit q
ex agro mquen hoc an¬
no aquam cduxit postea
fundi empti nominei
uelit aqm ducẽ ita dem̃
cum recte hoc in t̃ dc̃o uci¬
ut deitine̾ actuq nti pr¬
tant. uesemel insuum ĩ¬
gressus inde eg̾di q̃uelit

Expanded text:
stat enim apud Hierapolitanos in Asia agrum aqua calida rigari. et quamuis ea sit aqua, quae ad rigaSiue autem intra urbem sit aqua siue extra urbem, hoc interdicto locus erit.Illud tamen hic intellegendum est eodem modo praetorem duci aquam iussisse, quo ducta est hoc anno. proinde re si alia aqua sit, quam quis uelit ducere, quam hoc anno duxit, uel eadem, per aliam tamen regio velit ducere, quam ud Labeo dicit omnes partes finem agrum emerit et ex agro, in quem hoc anno aquam duxerit, postea fundi empti nomine velit aquam ducere, ita demum eum recte hoc interdicto ut de itinere actuque uti putant, ut semel in suum ingressus inde egredi qua velit
Abbreviated transcription (Latin):
possit. nͥ ei nocitum sit ex
quo aquam duxit. Itez
queritur siquis aq̃ qua
hoc anno duceba aliamt
aqͣm admiscuit an ĩpu¬
ne probibeatur ⁊ esta of

Expanded text:
possit, nisi ei nocitum sit, ex quo aquam ducit. Item quaeritur, si quis aquae, quam hoc anno ducebat, aliam aquam admiscuerit, an impune prohibeatur. et extat Of
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ nec si directo dabitur li¬
bertas. si hr̃dis m̃i ec desie¬
rit lib̾ esto qr nullum ca¬
sum utilem b̃r.

Expanded text:
 nec sic recte dabitur libertas "si heredis mei esse desierit, liber esto", quia nullum casum utilem
Abbreviated transcription (Latin):
nsucapio. Item sumre
uxori donauĩt ⁊ diuortir
int̾cesserit cessare usue¬
apionem cassius .i2. qm̃
diuortium ita usucaptr¬
ram sicam maritiis ꝯcẽ¬
serit qĩnucdonasse in¬
telligatim posside̾ ar uxo¬
rem rem auiro donataz
op. Sunr uxori uł uxor
iro donauit sialienare
donata finit uerum ẽ q
trebatius putabat si pan¬
perior is qidonass non

Expanded text:
usucapio. item si uir uxori rem donauerit et diuortium intercesserit, cessare usucapionem Cassius responditdiuortium ita usucapturam, si eam maritus concesserit, quasi nunc donasse intellegatur. possidere autem uxorem rem a uiro donatam  uir uxori uel uxor uiro donauerit, si aliena res donata fuerit, uerum est, quod Trebatius putabat, si pauperior is qui donasset non
Abbreviated transcription (Latin):
Od̾. An pars pro dẽlict
obri possit querisolet ⁊
quidem si uire cominu¬
in socius ꝑtem suam re¬
liq̃rit eius ec̃ de sunit ut
hoc sit inꝑteqd̾ in toto i
atqui tocius rei domimi
efficẽ non uot̾ ut parte¬

Expanded text:
elicto haberi possit, quaeri solet. et quidem si in re communi socius partem suam reliquerit, eius esse desinit, ut hoc sit in parte, quod in toto: atquin totius rei dominus efficere non potest, ut parte
Abbreviated transcription (Latin):
ut pestea nullam q̃onez
patẽtur ab eodem semp¬
molutius titius seie ꝓ¬
cule solutis alimentis
puellam uindẽa mani¬
misit. q̃ro anpossit res¬
cindi libertas tetidis pa
ancille exqua tethis na¬
tae tethidem prodelicto
hũisse indetur pocius se
cam alutiotitio adliber

Expanded text:
ut postea nullam quaestionem pateretur ab eodem Sempronio, Lucius Titius Seiae Proculae solutis alimentis puellam uindicta manumisit: quaero, an possit rescindi libertas Thetidis. Paancillae, ex qua Thetis nata est, Thetidem pro derelicto habuisse uidetur, potuisse eam a Lucio Titio ad liber
Abbreviated transcription (Latin):
bitam si sciamus possu¬
mus adquirere s proc¬
ulus non desinere eam
rem domum eẽ msi aba¬
lio possessa fu̾it iuil desi¬
nere qui dem omittenti
eẽ nõ fieri aũt alternis t̃¬

Expanded text:
bitam si sciamus, possumus adquirere. Sed Proculus non desinere eam rem domini esse, nisi ab alio possessa fuerit: Iulianus desinere quidem omittentis esse, non fieri autem alteri
Abbreviated transcription (Latin):
cuni possidebas. ego sciẽ
nec obstare qd inbonis ty¬
is nõ funit nam ⁊sitibi i
rem abuxore donatam
sciens emero qr qiͣ uolen¬
te ⁊ concedẽte domino id
facẽs idem iuris ẽ ¶ Id qd
quisq pro dẽlicto unͣt o¬
tinuo meum fit sicuti cꝰ
quis expars ezit aut are̾
emiserit quamius mcer¬
te psonenoluit eas ẽẽ tan¬
tum eius fierent qui eas

Expanded text:
tum possidebas, ego sciensnec obstare, quod in bonis tuis non fuerit: nam et si tibi rem ab uxore donatam sciens emero, quia quasi uolente et concedente domino id faceres, idem iuris est. Id, quod quis pro derelicto habuerit, continuo meum fit: sicuti cum quis aes sparserit aut aues amiserit, quamuis incertae personae uoluerit eas esse, tamen eius fierent, cui
Abbreviated transcription (Latin):
quo manus prestet lib̾ra¬
tem ꝓderit br̃disieum Re¬
dem̾it qr semel extitit xli¬
tio¶Iscͥ lib̾tas debebatur
uenit siuuit abhrde ma¬
numitti nõ eĩt int̾uemẽ¬
dum eicum hr̃s p̃sens eĩt
emptor latitauit qm pote¬
rat utisenatus ꝯsulto ut
qiͣ extestõ adlibtatem per¬
uenia. ¶Isc exfide ꝯmisso
lib̾tas dedebatur abeo qui
soluendo nõ erat passus ẽ
sz  bona fideemptori tradi
tute decepit.egoquoq ad¬
ducor ut putem recte ad¬
uersus uenditos actiõe cõ¬
petẽ ⁊ mag̾ similem uid̾i
statu lib̾oqui pridicertes¬

Expanded text:
quominus praestet libertatem, proderit heredi, si eum redemerit, quia semel exstitit condicio.Is cui libertas debebatur ueniit: si uult ab herede manumitti, non erit interueniendum ei, cum heres praesens erit, emptor latitabit: quoniam poterat uti senatus consulto, ut quasi ex testamento ad libertatem perueniat.Is cui ex fideicommisso libertas debebatur ab eo qui soluendo non erat passus est se bonae fidei emptori tradi:tute decepit? ego quoque adducor, ut putem recte aduersus uenditos actionem competere et magis similem uideri statulibero, qui pridie,
Abbreviated transcription (Latin):
. Quidam intestõ scrip¬
serat illum ⁊ illum suos
moos uenire nolo. si o eo
noluit uenundari ut sire¬
net adlib̾tatem ꝑueniat
pr̃anda erit lib̾tas. nam
⁊illi uidetur lib̾tas relie¬
dere temptauit seruum

Expanded text:
.Quidam in testamento scripserat: 'illum et illum seruos meos uenire nolo'. si ideo eos noluit uenumdari, ut, si ueneant, ad libertatem perueniant, praestanda erit libertas: nam et illi uidetur libertas relicdere temptauerit seruum
Abbreviated transcription (Latin):
tant dodrantem accipere
debẽ legatarium nec enxͣ
ꝯpellendum ¶Idem put¬
gatus sit manumittẽ ⁊do¬
drantemexlegato accepit
nõ eẽ opellendem manu¬
mitteͣ. indeamus neuti
in hac spẽ aliud dicend sit
s insuꝑiore sunt quiput¬
ant cogendum legatarrẽ
redimere seruum ⁊ se boix

Expanded text:
tant dodrantem accipere debere legatarium nec emere compellendum. idem putgatus sit manumittere et dodrantem ex legato acceperit, non esse compellendum manumittere. uideamus, ne utique in hac specie aliud dicendum sit. sed in superiore sunt qui putant cogendum legatarium redimere seruum, et se oneri
Abbreviated transcription (Latin):
bare minor.xx. annis. Si
uiuus manimuttẽt.¶Si
infraudem c̾clitoꝵ libertaᷤᷤ
datasit abeo qui mortis te¬
pore soluendoṅo e anope¬
tat. ⁊ siquidem fiscus boã
nõ agnouit forte ꝯpet̾ li¬
b̾tas qr solio oclitoi offer¬

Expanded text:
bare minor uiginti annis, si uiuus manumitteret.Si in fraudem creditorum libertas data sit ab eo, qui mortis tempore soluendo non est, an competat? et si quidem fiscus bona non adgnouerit, forte competet libertas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpetẽt sibrditas addita fu¬
iss ¶ Eadem ostituto pro¬
spex̾ ut si fiscus bona adm¬
isit eq̃ lib̾tates ꝯpetant gͦ
siueiacent bona fiscospen¬
nente siue agnouit ostitr¬

Expanded text:
peteret, si hereditas adita fuisset.Eadem constitutio prospexit, ut, si fiscus bona admiserit, aeque libertates competant: ergo siue iacent bona fisco spernente siue adgnouerit, constitu
Abbreviated transcription (Latin):
an uõ ip̃a adiectione hoc
ant lib̾ti puto hoc eẽ pro¬
bandum ut ip̃a adiectioe
hoc op̾bendantur itq u̾ba
quoq ꝯstitutiõĩs admit¬
tunt. Cum ãtsernus ro¬
gauerat natus ẽ utiq eti¬
am tutelam eius h̾e̾bit is
cui bona additast ¶Si a¬
lienos seruos regau̾a hrdẽ
mammttẽ utr̃ dicumuꝰ
ꝯstitutioem locum hr̃e.in
u̾o cessabit ꝯstitutio ma̾

Expanded text:
tione hoc ant liberti? et puto hoc esse probandum, ut ipsa addictione hoc comprehendatur: idque verba quoque constitutionis admittunt. Cum autem servus libertatem nactus est, utique etiam tutelam eius habebit is cui bona addicta sunt. Si alienos servos rogaverat heredem manumittere, utrum dicimus constitutionem locum habere an vero cess
Abbreviated transcription (Latin):
tarius rogatus fuĩt manr¬
mittẽ minquidcess ꝯstit¬
utio qd̾ legatis no debitis
nec lib̾tates possunt deb̾i
magisq ẽ ut idem fauor

Expanded text:
tarius rogatus fuerit manumittere, numquid cesset constitutio, quod legatis non debitis nec libertates possunt deberi? magisque est, ut idem fauor
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃. ituilegata sunt cũ
ita ut ẜuum aliemini re¬
dimat ⁊ manumittat et
bomis hrdis uenditis pa¬
tem no totum ꝑseqͣtur no
allas d ꝯsequi legatu q̃
sicauit simanumissurũ
portio qͣm accepit ad ẜui
preclum patusq sit dñs
tanti eum uendere alioq¬
nin exceptõe doli debebit
legatarius repelli.
mi legati fuissent siroga
ẜuitutem patiatur expĩ
pot̾. ꝯfestim ut fuiͣt aue¬
natus pete̾ lib̾tatem. s
nͥ alienationõ ẽ uolunt¬
aria s neccͣitas alienãdi
exca testatoris pendeat. ꝓ¬

Expanded text:
Si cui legata sint centum ita, ut seruum alienum redimat et manumittat, et bonis heredis uenditis partem, non totum persequatur, non alias debet consequi legatum, quam si cauerit se manumissurum portio quam accepit ad serui pretium paratusque sit dominus tanti eum uendere: alioquin exceptione doli debebit legatarius repelli. mi legati fuissent, si rogseruitutem patiatur experiri, potest confestim, ut fuerit alienatus, petere libertatem. sed ubi alienatio non est uoluntaria, sed necessitas alienandi ex causa testatoris pendeat,
Abbreviated transcription (Latin):
re õditores. urimq care
cͥ caueatur omnium noĩe
anuosub ꝯditioe hac s̃ ad¬
clicenda si fiñt cantumet
utiq accipiemus sic d̾ sor¬
te qusuris debitis ¶ Hii q
adlib̾taten puener̃ quo¬
rum lib̾ti fiã ostitutio ostẽ¬
dit ut quidiretam lib̾tatẽ¬
accepũt horcim erunt li¬
berti insi forte is qui addi¬
ei sibibona desiderat itane¬
uolunt ip̃iuslib̾ti fi utr̃¬

Expanded text:
re creditores unumque creare, cui caueatur omnium nominean uero sub condicione haec sunt addicenda, si fuerit cautum? eutique sic accipiemus 'de sorte et usuris debitis'.Hi, qui ad libertatem peruenerunt, quorum liberti fiant, constitutio ostendit, ut qui directam libertatem, orcini erunt liberti, nisi forte is qui addici sibi bona desiderat ita ueperunt, ipsius liberti fiant
Abbreviated transcription (Latin):
bona uoluit sidonee cont̾¬
ditorib cantum fuĩtõso¬
udo qd̃ cuiq debetur engo
cauendumẽ idonee. Qd̃ est
ydonec sat̃ datioe utiq añ
pignoribdasis. s sieis fi¬
des bĩta fuerit ꝓmittenti

Expanded text:
bona uoluit, si idonee creditoribus cautum fuerit de solido, quod cuique debetur. ergo cauendum est idonee. quid est idonee? satisdato utique aut pignoribus datis. sed si ei fides habita fuerit promitte
Abbreviated transcription (Latin):
dari iussus sit quiub̾tate
accep̃ siue nõ sit dictum eͥ
andando ei cibona addi¬
cenda sunt pueniat adlib̾¬
tatem queri pot̾. ⁊ mag̾ est
ut ei dari debeat cin bona al¬
ditas q̃i translata conditi¬
om debeatinz. Certesi alii
quam br̃di dare iuissus sit

Expanded text:
dare iussus sit qui libertatem accepit siue non sit dictum cui, an dando ei cui bona addicenda sunt perueniat ad libertatem, quaeri potest: et magis est, ut ei dare debeat, cui bona addicta sint, quasi translata condicio uideatur. certe si alii quam heredi dare iuss
Abbreviated transcription (Latin):
cus agnom̃t hr̃oitater fa¬
cilius probabitur cessane
lib̾tatem insiquis ubacõ¬
stitutõis secutus dix̾it eũs
inputare debe᷑. qui addicis
hacꝯditione bonauoluit
ubilib̾tates ꝯpetant. Siq̾
at exẽplum addite br̃dit¬
atis fiñt secutus directer
lib̾tates nõ ꝯpetunt si co¬
silium ⁊ euentus fuĩt fra¬
postea agnoscẽ mmiagis ẽ.
ne possit plane siñ cͣci orat
prefectis errarii bona fuer̾
lib̾tatis ꝯseruandum cãi

Expanded text:
cus adgnouit hereditatem, facilius probabitur cessare libertatem, nisi si quis uerba constitutionis secutus dixerit ipsum sibi imputare debere, qui addici sibi hac condicione bona uoluit, ut libertates competant. si quis autem exemplum aditae hereditatis fuerit secutus, directae libertates non competent, si consilium et eventus fuerit frapostea adgnoscere? et magis est, ne possit. plane si non certioratis praefectis aerario bona fuerunt libertatis
Abbreviated transcription (Latin):
rit stipłoratam rem hri
commictitur qr siuermꝰ
procurator fuiss ⁊ excep¬
tionem rel iudicate do¬
minum sõmoneret ple¬
rumq antẽ scipło ratã
rem hr̃i his cãib ꝯmuit¬
tetur quib siuerius pro¬
curator egiss domimo añ

Expanded text:
ratam rem haberi committetur, quia, si uerus procurator fuisset, exceptio rei iudicatae dominum summoueret. plerumque autem stipulatio ratam rem haberi his casibus committetur, quibus, si uerus procurator egisset, domino aut
Abbreviated transcription (Latin):
agͥ ptinebit. quantiear
bis derato bndo hoc qq̃ ꝑ
rudentius int̾ consentiẽ¬
tes astructur alioquin si
nõ conuemat nec crodit¬
orminor ꝯsentiat. actioẽ
darioportebit. falsus pro¬
curator derato hndo cau̾
atq ita dominus asña rr
dicis ꝓcuratorenicto ꝓuo¬
cauit. scipłonis defecisse ꝯ¬
ditioẽm ꝓparint cum ad
auxilium coẽ suꝑatus ꝯ¬
fugiss. qd̃ si domims qui
ratum nõ abint pecuma
exegit stipło derao ꝯmit¬
tetim. mea pecuniam q̃
dominus accp̃ qm iusi
nch̾ procurator.xcep̃.¬

Expanded text:
rtinebit, quanti ea bis de rato habendo haec quoque prudentius inter consentientes adstruentur: alioquin si non conveniat nec creditor minus consentiat, actionem dari oportebit. Falsus procurator de rato habendo cavit atque ita dominus a sententia iudicis procuratore victo provocavit: stipulationis defecisse condicionem apparuit, cum ad auxilium commune superatus confugisset. quod si dominus, qui ratum non habuit, pecuniam exegerit, stipulatio de rato committetur in eam pecuniam, quam dominus accepit, quamvis nihil procu
Abbreviated transcription (Latin):
t qd̃ adnocat qd̃ damꝑ¬
natus consumnit solrit
sic instiploe dampnim
fecti accidere pot̾ ut his
quistipulatus sit subĩn
agat cauent enim sigo
ibimet scindetur fodie¬
eo subĩn dampniumdar̃
nõ enum dubium qͥda
gere possit. nam si toto
dampno ꝯputatotunc
tinetur qd̾ int̾sit stipła¬
tiomis ideq numerus ẽ
inclansulis omnib de
rato canẽ d. s q̃ si damp¬
in infecti stipło ⁊procura¬
tore int̾ponatu derato
d procurator cauẽ.¬
d. De sat̾datiorem ra
fecisse procuratorem lib¬
ello principidato profes¬
catum soli satis abeo ꝓ¬
curatore postuletim. nec
cessec̾ utimur mamfest¬
o pareatuꝵ¬

Expanded text:
d aduocat, quod damnatus soluit, sicut in stipulatione damni infecti accidere potest, ut is qui stipulatus sit subinde agat: cauet enim 'si quid ibi ruet scindetur fodiego subinde damnum dari: non erit dubium, quin agere possit: nam si toto damno computato tunc tinetur, quod intersit stipulatoris. idemque iuris est in clausulis omnibus derato cauere debet. sed et si damni infecti stipulatio a procuratore interponatur, de rato debet procurator cauere. fecisse procuratorem libello principi dato profescatum solui satis ab eo procuratore postuletur, necesse ‹e›st, ut iuri manifesto pareat
Abbreviated transcription (Latin):
issores nõ tem ul quia
nilla res eẽt qͣm dominꝰ
ratam h̾ri possit uł quia
tum h̾ri efficietur ergo ĩ¬
una is qui procura toi
cumam procuzatorꝑiu.¬
dicem cuinich mandat
finit pecierit. mag̾ ẽ ut in
solidum fideuissores te¬
ncantur. sidominus Ra¬
tum nõ hĩut cum̃ ãt pro¬
curator recte peta donnỹ
prãre ut in uiria iudicis
domimus aliquid conse
rius tñe hoc casu fideuiss¬
ores non nisi mpensami
litis tm̃. inarcelł si domi¬
nus ratam rem nõhint
s lite motarem amiserit
incħ pret̾ inpendia insti¬
płone ratam rem deducit᷑¬
Si procuratori eius q mo¬
tuus ent sine uroice solut¬
a fu̾it legata stipło omit¬
tetur. mu hr̃s ratum hab¬
uerit itaq si debita fu̾int
tunc enim nõ dubie int̾¬
ẽscipionis ratam soloe¬

Expanded text:
uel quia nulla res esset, quam dominus ratam habere possit, uel quia tum haberi: adficietur ergo iniuria is, qui procuratori cuniam procurator per iudicem, cui nihil mandatum fuerit, petierit, magis est, ut in solidum fideiussores teneantur, si dominus ratum non habuerit.Cum autem procurator recte petit, dominus praestare, ne iniuria iudicis dominus aliquid conseqrius tamen est hoc casu fideiussores non nisi in impensas litis teneri.Marcellus: si dominus ratam rem non habuerit, sed lite mota rem amiserit, nihil praeter impendia in stipulatione‹m› ratam rem deducitSi procuratori eius, qui mortuus erat, sine iudice soluta fuerint legata, stipulatio committetur, nisi heres ratum habuerit, utique si debita fuerint: tunc enim non dubie interest stipulatoris ratam sol
Abbreviated transcription (Latin):
Instiplonederato ha¬
bendo nõ est cogend̾ reiꝑ
mittendił stiplandi ꝯꝑ¬
endium s quid inter fu¬
it eius quistipłatus est
ratum br̃i qd̃ gestumẽ.¬

Expanded text:
tione de rato habendo non est cogitandum rei promittendi uel stipulandi compendium, sed quid interfuerit eius qui stipulatus est ratum haberi quod gestum
Abbreviated transcription (Latin):
curatore. Iuł ait qd inter¬
eẽ. qn̈do dominus ratam
nimo noc maximo qud̃
magis intellectu ꝑcipere
quam elocutione expri¬
mi possit. Quidergo si
quidem primo ratum nĩ
brnt posteror habiir ra¬
tiom fuerat solutum. ex¬
lacione poͣfit. acsiratum
eẽt postea nõdixiss. s eg¬
oputo exceptionem doi¬
li mali eum habiturum¬
Suie quis petat siue con¬
pensatione utant ꝯmit¬
titur statun ratum rem

Expanded text:
curatore.Iulianus ait interesse, quando dominus ratam nimo nec maximo et quod magis intellectu percipi, quam elocutione exprimi possit. quid ergo, si, quod primo ratum non habuit, postea habebit ratori fuerat solutum, exlatione poterit, ac si ratum habere se postea non dixisset. sed ego puto exceptionem doli mali locum habituram.Siue quis petat siue compensatione utatur, committitur statim ratam rem
Abbreviated transcription (Latin):
statim exea stipłone ad¬
n̾sus procuratorẽ pot̾ nt
ratum ht douiius ut
trũ necondici debet id
qd in debitum solutũ sit
curori glicendum sit si
ocurator fundum petiss
cicam ss uti a ssolet ratũ
rem dominum hĩturui

Expanded text:
m ex hac stipulatione aduersus procuratorem potest, ut ratum habeat dominus, ut domino condici debeat id quod indebitum solutum sit, curatori condicendum sit, si ocurator fundum petisset et cauisset, uti adsolet, ratam rem dominum habiturum,
Abbreviated transcription (Latin):
inactus eet egitcum eodo¬
minus adexibrndum. sa¬
b̾ait fidenissores non tmͣ
quoniam ħ alias res sit:
nam ⁊ sidominus egisset
mox absoluto adnersaĩo
qr nõ possident ex integro
agẽt. nõ obstaturam rei iy¬
dicate exceptionem si pͣro¬
cirrator adebitore pec̃tiam

Expanded text:
et, agit cum eo dominus ad exhibendum. Sabinus ait fideiussores non teneri, quoniam haec alia res sit: nam et si dominus egisset, mox, absoluto adversario quia non possideret, ex integro ageret, non obstaturam rei iudicatae exceptionem. Si procurator a debitore pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
iam solũit. ⁊ id̃o is q uẽdi¬
dit aga adu̾sus dnm̃n. ca¬
dem cam eẽ pedius. ait eiꝰ
qui negñi nrm gerẽs uen¬
didit. Sieum qui uolebt
mͥ donare sup̃legictimũ
modum. delegauõ cͥclitoi
meo nõ poͣtit adu̾sus pe¬
tentem utiexceptione:
adem cã ẽmaritus. nec ħ
enim d exceptio nesumo¬
iñ qui suo nomine agit
Nunquid ergo dedolo m y¬
lieris excipiendum sit al¬
u̾sus maritum qui dote
petit nõ clucturus urorẽ
lier uł ut libẽt debitorem
ułsi soluit ut pocĩa ei red¬
datur. Non siẽ dedolo.ac¬
tio cto tp̃r finitur ita ꝯ̃ er
ceptio eodem tprdanda est

Expanded text:
iam soluit et ideo is qui uendidit agit aduersus dominum. eandem causam esse Pedius ait eius, qui negotium nostrum gerens uendidit.Si eum, qui uolebat mihi donare supra legitimum modum, delegauero creditori meo, non poterit aduersus petentem uti exceptione, adem causa est maritus: nec hic enim debet exceptione summoveri, qui suo nomine agit. numquid ergo nec de dolo mulieris excipiendum sit adversus maritum, qui dotem petit, non ducturus uxorem, lier, ut uel liberet debitorem uel, si soluit, ut pecunia ei reddatur. non sicut de dolo actio certo tempore finitur, ita etiam exceptio eodem tempore danda est