comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
marie uenit idẽ feretrũ carnotũ. Cui occurrit ue¬
nerandus yuo ep̃c. cum tota processione canonicoꝵ
usq ad tuneas. positumꝙ est feretrũ ĩ maiori ecc̃a
suꝑ altare sc̃e marie. Ibi mulier cõtracta erat. iã¬
ꝑ quinq annos ĩ domo ubi coq̃batur panis ep̃i.
Huic pͥma nostis hora apparuit in sompnuis beata
uirgo maria. p̃cipiens ei ut qͣntotiꝰ surgeret. ⁊ ad
maiorem eccam iret. feretrũq laudunense q̃re¬
ret Protinꝰ euigilans satia occurtit ad ecc̃an
ꝑ plateas cũ gaudio uociferãs et clamans ⁊ ĩge¬
minans dña sc̃a maria. Statim ep̃c omĩa sig¬
na p̃cepit sonari diutius. ⁊ ip̃emet ĩcepit. Te de¬
um laudamꝰ. Ꝙ dũ cantaretur. alt̾a contracta sa
pulsantur. et te deum cantat᷑. ep̃o incipiente. Q añ¬
quam finiret᷑. quidam iuuenis miles qui ĩ castel¬
lo quodã cathenis religatꝰ captꝰ seruabat᷑. liberatꝰ
ex in sperato ecc̃am ingredit᷑ matreq sua cũ cuub

Expanded text:
Mariae venit idem feretrum Carnotum, cui occurrit venerandus Ivo episcopus cum tota processione canonicorum usque ad vineas: positumque est feretrum in majori ecclesia super altare Sanctae Mariae. Ibi mulier contracta erat, jam per 5 annos in domo, ubi coquebatur panis episcopi. Huic prima noctis hora apparuit in somnis beata virgo Maria, praecipiens ei, ut quantocius surgeret, et ad majorem ecclesiam iret, feretrumque Laudunense quaereret. Protinus evigilans sana cucurrit ad ecclesiam, per plateas cum gaudio vociferans, et clamans, et ingeminans: « Domina sancta Maria. » Statim episcopus omnia signa praecepit sonari diutius, et ipsemet incepit: Te Deum laudamus. Quod dum cantaretur, altera contracta pulsantur, et Te Deum cantatur, episcopo incipiente. Quod antequam finiretur, quidam juvenis miles, qui in castello quodam catenis religatus captus servabatur, liberatus ex insperato ecclesiam ingreditur, materque sua cum civibus
Abbreviated transcription (Latin):
chiep̃m a se iuiriose tractatũ. humili satiffac¬
tionẽ placat. Cui reconsiliatꝰ archiep̃s: p̃dixit
se ꝓpe diem moriturũ. Et nõ multo post mor¬
nus: magnis cepit clarere nurtutib. Pergri¬
dicta est agrippiria: ab agrippa gen̾o augusti
Postea a traiano qui ibi ĩ ĩꝑiũ allectus. colo¬
nias ciniũ romanoꝵ eo deduxit: colonia In
hac fuit quidã ep̃c clarus religione: s tur¬
ad aream silue deuenit: comitib hac ⁊ illac
formis ualde. ⁊ qͣ portentũ nature. Imꝑator
se militem mentitus: supplicit missam to¬
gat. Ille confestim separat. Imꝑator interim
cogitabat. quare deus a quo formosa cuncta
ꝓcedunt. tam deformẽ hoĩem conficẽ sua sa¬
cramẽta sineret. Uentũ est ad illum u̾sum
tractus: scitote qm̃ dñs ip̃e est deus. In quib
t̾bis cũ discordaret puer ꝓbr̃i. sacerdos cõ¬

Expanded text:
im a se injuriose tractatum humili satisfactione placat: cui reconciliatus archiepiscopus, praedixit se propediem moriturum; qui non multo post mortuus, magnis coepit clarere virtutibdicta est Agrippina ab Agrippa genero Augusti: postea a Trajano, qui ibi in imperium allectus, colonias civium Romanorum eo deduxit, Colonia. In hac fuit quidam episcopus, clarus religione, sed turad aream silvae devenit, comitibus hac et illaformis valde, et quasi portentum naturae. Imperator se militem mentitus suppliciter missam rogat. Ille confestim se parat. Imperator interim cogitabat, quare Deus, a quo formosa cuncta procedunt, tam deformem hominem conficere sacramenta sua sineret. Ventum est ad illum versum tractatus: Scitote quoniam Dominus ipse est Deus . In quibus verbis cum discordaret puer presbyteri, sacerdos con
Abbreviated transcription (Latin):
et dulci sermone ad om̃s amatores suos ĩ¬
tendebat. Quoꝵ unus diues et generosus
eam abduxit. ⁊ loco iuste cõuigis hũit. Mã¬
dat ep̃c ut mulier monast̾io restituat᷑ ⁊ fit
Iterum absente pontisice reꝑitur. Ercoĩcat᷑
raptor: ita ut nullus ciuium cũ eo cõuiua¬
ri aut colloqui auderet. Tũc excoĩcatꝰ ĩ pre¬
dia iuris sin abiit. Ueniente autẽ ep̃o ad
exitũ uite: cõuenerũt cõpatriote orantes
p excoĩcato. Quib ille rndit. Si miserꝰ
ille maledictã illam mulierẽ deseruerit. su
absolutus. Si autẽ ꝑstiterit sequẽte anno
hac eadem die. ⁊ eadem hora qua ego decedam:
sit ante dñm rõnem redo̾e parat᷑. Uidebitis
autẽ me qñ signũ ad sextam insonu̾it sp̃m
efflare. Sic omnia impleta sunt: utroq
sic moriente. Anno .n. seq̃nte eodem die ⁊ ea¬
dem hora qͣ pdixerat: excoĩcatus ille cũ am¬
ca sua ictus ⁊ exanimatꝰ est

Expanded text:
et dulci ad omnes sermone amatores suos incendebat: quorum unus dives et generosus eam abduxit, et loco justae conjugis habuit. Mandat episcopus, ut mulier monasterio restituatur, et fit. Iterum, absente pontifice, repetitur; excommunicatur raptor, ita ut nullus civium cum eo convivari aut colloqui auderet. Tunc excommunicatus in praedia ruris sui abiit. Veniente autem episcopo ad exitum vitae, convenerunt compatriotae, orantes pro excommunicato. Quibus ille respondit: « Si miser ille maledictam illam mulierem deseruerit, sit absolutus; si autem perstiterit, sequente anno hac eadem die et eadem hora qua ego decedam, sit ante Dominum reddere rationem paratus. Videbitis autem me, quando signum ad sextam insonuerit, spiritum efflare. » Sic omnia impleta sunt, utroque sic moriente. Anno enim sequente eodem die et hora qua praedixerat, excommunicatus ille cum amica sua ictus et exanimatus est
Abbreviated transcription (Latin):
tũ de aria: in proximo h̃ebimus archiẽpm re¬
mensem. Ad qͥd̃ ego ixndi. Signũ crucis nr̃is
frontib ĩprinamꝰ: ⁊ securi precedamꝰ. Cũ gͦ. ꝓ¬
cessissem ⁊ ad nemꝰ ꝑuenissem. iam ũbre pro¬
cesserant: ⁊ tñ uoces qͣsdam cõfusas audiui ⁊¬
fragores armoꝵ ⁊ equoꝵ fremitꝰ. s nec umbͣs
uidere. nec uoces intellig̾e potui. Cũ ã redissem
iam archiep̃m ĩuenim᷑ ĩ extremis: nec pt has
uoces dieb qͥndecim suꝑiuxit. Unde conitit᷑ eũ
ab illis spiritib raptũ: a quib auditũ fuerat
rapiendum. Hinc apparet quales equi sint
illi suꝑ quos aliqũ defunctoꝵ aĩe uident᷑ equi¬
tare. Sũt n demones se ĩ equos tranfformã¬
tes quoꝵ sessores sunt. aĩe miserrime pccĩs

Expanded text:
tum de Arca: in proximo autem habebimus archiepiscopum Retum de Arca: in proximo autem habebimus archiepiscopum Remensem. Ad quod ego respondi: Signum crucis nostris frontibus imprimamus, et securi procedamus. Cum ergo processissem, et ad nemus pervenissem, jam umbrae processerantfremitus; sed nec umbras videre, nec voces intelligere potui. Cum autem redissemus, jam archiepiscopum invenimus in extremis, nec post has voces 15 diebus supervixit. Unde conjicitur, eum ab illis spiritibus raptum, a quibus auditum fuerat rapiendum. Hinc apparet, quales equi sint illi, super quos aliquando defunctorum animae videntur equitare. Sunt enim daemones se in equos transformantes, quorum se
Abbreviated transcription (Latin):
eos hr̃e eandẽ curam equoꝵ ⁊ curruũ ⁊ armoꝵ
p̃t mortem qͣm habuerant dñ uuebant. De qͦ
re certissumũ ꝓferebat exemplũ patriuis meus
elleband̾ henrici quondã remensis archiep̃i
cubicularius. Dicebat .n. Dñs meus archiep̃c
mittebat me apud attrebatũ. Dũ a̾ circa me¬
ridiem apud qddam nemꝰ appropinqͥssem ego
⁊ famulus meus qui me p̾cedebat celeriꝰ equi¬
tans ut mͥ p̃pararet hospiciũ: audiuit ille tu¬
multũ magnũ ĩnemore . q. multiplices ⁊ ua¬
rios equoꝵ fremitꝰ. armoꝵ sonitus ⁊ uelut uo¬
ces multitudĩs ĩpetu ꝓruentis inbellum. Expa¬
uefc̃s gͦ ip̃e et equs eius cõtino regressus est
ad me. A quo cũ quererẽ qͣre reu̾teret᷑: Rendit
Equs meus nõ fuste nec calcarib cogi potest
ut ꝓcedat. Ego ⁊̃ ip̃e ad̾o t̾ritus sum: ut õmo
ꝑcedere ñ audeã. Mira .n. uidi ⁊ audiui. Nemꝰ
istud defunctoꝵ aĩab et demonib plenũ est.
Audiui a illos clamare ⁊ dic̾e. Iam hẽmꝰ p̃posi¬

Expanded text:
e eamdem curam equorum, et curruum, et armorum post mortem, quam habuerant dum vivebant. De qua re certissimum referebat exemplum patruus meus Hellebaudus, Henrici quondam Remensis archiepiscopi cubicularius. Dicebat enim: Dominus meus archiepiscopus mittebat me apud Attrebatum. Cum autem circa meridiem apud quoddam nemus appropinquassemus, ego et famulus meus, qui me praecedebat celerius equitans, ut mihi pararet hospitium, audivit ille tumultum magnum in nemore, quasi multiplices et varios equorum fremitus, armorum sonitus, et velut voces multitudinis impetu proruentis in bellum. Expavefactus ergo ipse et equus ejus continuo reversus est ad me. A quo cum quaererem, quare reverteretur, respondit: Equus meus non fuste nec calcaribus etiam cogi potest, ut procedat. Et ego etiam ipse adeo territus sum, ut omnino procedere non audeam. Mira enim vidi et audivi. Nemus enim istud defunctorum animabus et daemonibus plenum est. Audivi autem illos clamare et dicere: Jam habemus praeposi
Abbreviated transcription (Latin):
state. s reuera ꝓpriis scelexib ĩ formis talibus
onustate. iuxta illud ꝓpħicũ. Descenderũt in
ĩfernũ cũ armis sius .i. cũ membris sius q̃
fecerunt arma iniquitatis pc̃co: nolentes ea
face arina iusticie deo. Certum est a equm
aĩal c̃e suꝑbum et contumax cõtentionis
⁊ belli cupidũ: feruentem ad coitũ. ⁊ ĩlibi¬
dine p̃potentem. Demones gͦ in equos trans¬
formati significant sessores suos se huicemodi
scelerib oblectasse.

Expanded text:
s onustatae. Juxta illud propheticum: Descenderunt in infernum cum armis suis , id est cum membris suis, quae fecerunt arma iniquitatis peccato, nolentes ea facere arma justitiae Deo. Certum est autem equum animal esse superbum, et contumax, contentionis et belli cupidum, ferventem ad coitum, et in libidine praepotentem. Daemones igitur in equos transformati, significant sessores suos se hujusmodi sceleribus oblectasse.
Abbreviated transcription (Latin):
rep̾sentat. T̃tia d̾s. duo ꝓximis. unũ mundus
hẽat incursu desiderii nr̃i. Et est in desiderio ordi¬
nata caritas. amor namq ꝑ desideriũ ⁊ de deo ⁊
cum d̾o ⁊ in de.um ordinate currere pot̾. De deo
currit. qñ de d̾o accipit unde eũ diligit. Cũ deo.
qñ eius uoluntati in nullo contradicit. In de
um: qñ ĩ ip̃o requiesc̾e̾ appetit. Duo sũt ꝓximi
lute ⁊ profestu gaudeat. Cũ proximo. ut eũ ĩ
uia dei et conuitem itiueris et sociũ ꝑuentiõĩs
hr̃e cõcupiscat. S in proximũ nõ pot̾. ut ĩ ho¬
mine spem et fiduciam suam cõstituat. Unũ
est mundi de ip̃o curre. nõ cũ ip̃o. aut ĩ ip̃m. De
mũdo .n. desideriũ currit qñ in specto foris dei
oꝑe ꝑ admirationẽ et laudẽ ardentiꝰ int̾ ad ip¬

Expanded text:
et mundus. Tria Deus, duo proximus, et unum mundus habeat in cursu desiderii nostri. Et est in desiderio ordinata charitas. Amor namque per desiderium, et de Deo, et cum Deo, et in Deum ordinate currere potest. De Deo currit quando de ipso accipit unde eum diligit. Cum Deo currit, quando ejus voluntati in nullo contradicit. In Deuando in ipso requiescere appetit. Duo sunt proximlute, et profectu gaudeat. Cum proximo, ut eum in via Dei et comitem itineris, et socium perventionis habere concupiscat. Sed in proximum non potest, ut in homine spem et fiduciam suam constituat. Haec est mundi, de ipso currere: non cum ipso, aut in ipsum. De mundo desiderium currit, quando inspecto foris Dei opere per admirationem et laudem, ardentius intus ad ip
Abbreviated transcription (Latin):
lo ĩdiget. rõnalem sp̃m creauit. sola caritate.
nem. spiritale palatiũ ꝑhanc sc̃ificans ad gu¬
stum dulceduus int̾ne ut ei sꝑ inherendo. ip̃m¬
ip̃o ꝑ desideriũ liberet. ⁊ ex ipo ꝑ gaudiũ possi¬
deret. Suge o apicula suge. suge ⁊ bibe dulco¬
ris tui in enatrabilem suauitatẽ. Imm̾gere
et replere qr defic̾e nescit si tu nõ ĩcipias fasti¬
dire. Adhere gͦ ⁊ ĩhere. sume ⁊ fruere. Si sem¬
pit̾nus gustus fu̾it. semꝑit̾na quo b̃itudo e¬
tura ronalis solumq ẽ dilc̃onis uinculum
qd̾ ligat utrosq ⁊̃ idip̃m ⁊ tanto felitiꝰ qͣnto
cui om̃s ĩ herebant quisq in semetip̃o nõ ca¬
ꝑet. plenius atq ꝑfectius ꝑ caritatẽ ꝑximi
in alt̾o possideret et bonũ oim̃ fieret totum
est amor bene currat. si gaudiũ. bene requi¬
rit bene currat. si requiescit. Bene requiescat.
Desideriũ currit gaudiũ requiescit. ꝓpt̾ qd̾
gaudiũ uniforme est. qr semꝑ ĩ uno est. De

Expanded text:
 rationalem spiritum creavit sola charitate, nem, spirituale palatum, quoddam significans ad gustum dulcedinis internae: quatenus per ipipso per desiderium biberet, et in ipso per gaudium possideret. Suge, o apicula, suge. Suge et bibe dulcoris tui inenarrabilem suavitatem. Immergere, et replere, quia ille deficere nescit, si tu non incipias fastidire, adhaere ergo et inhaere, sume et fruere. Si sempiternus gustus fuerit, sempiterna quoque beatitudo etura rationalis: solumque est dilectionis vinculum quod ligat utrosque in idipsum, et tanto felicius quanto cui omnes inhaerebant, quisque in semetipso non caperet, plenius atque perfectius per charitatem proximi in altero possideret, et bonum omnium fieret totum est amor, bene currat; si gaudium est, bene requirit, bene currat: si requiescit, bene requiescat. Desiderium currit: gaudium requiescit. Propter quod gaudium uniforme est, quia semper in uno est: ne
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃e cẽtesimꝰ pͥnius p̾sidet. Hic decreuit
ut dum missaꝵ sollempnia celebrant᷑ nullꝰ
ex laicis ĩ pbrio stare uł sede̾ ueł ingredi pre¬
sumat. młi tm̃ sacra plebs q̃ ad ministratio¬
nem sacri officii constituta est. Decreuit ⁊̃ ut
octaue assumptiõĩs sc̃e marie ĩ ecc̃a romana
uiii. rabbanꝰ abbas fuldensis ordinat᷑ magũ¬
tie archiep̃c celebrata sẏnodo maguntie. iussu
ludouici regis multa ecc̃e utilia decrenit. Qu¬
dam pseudo ꝓphissa dicẽs instare diem iuditii
maguntiam sollicitabat. ĩ ut ⁊̃ aliq̃s sacri or¬
dinis ad se inclinaret. Que ab archiep̃o correi¬
ta cõfessa est se ꝑ suggestionem cuiꝰdam pbri¬
imꝑatrix a suo filio cõstantino magno pri¬
mo huiꝰ noĩe ĩꝑatore. rome ⁊̃ ecc̃a scoꝵ mar¬
cellini ⁊ petri mrm ⁊̃ mansoleo puipureo
sepulta ad franciam atheogiso monacho
transfertur. ⁊ ĩ dyoc̾ remensi magna francoꝵ

Expanded text:
ecclesiae 104u s presidet. Hic decrevit, ut dum missarum sacra solemnia celebrantur, nullus ex laicis in presbiterio stare vel sedere vel ingredi presumat, nisi tantum sacra plebs, quae ad ministrationem sacri officii constituta est. Decrevit etiam, ut octavae assumptionis sanctae Mariae in aecclesia Romana 4. 3. Rabanus abbas Fuldensis, ordinatus Moguntiae archiepiscopus, celebrata synodo Moguntiae jussu Ludowici regis, multa aeccaedam pseudoprophetissa dicens instare diem judicii, Maguntiam sollicitabat, ita ut etiam aliquos sacri ordinis ad se inclinaret. Quae a Rabano arrepta, confessa est, se per suggestionem cujusdam primperatrix, a filio suo Constantino Magno primo hujus nominis imperatore Rome in ecclesia sanctorum Marcellini et Petri martyrum in mausoleo purpureo sepulta, ad Franciam a Theogiso monacho transfertur, et in diocesi Remensi magna Francorum
Abbreviated transcription (Latin):
de eodem monast̾io fugert. atq aliqͣ prius collo¬
quendo fr̃ib signa dederũt qd ꝑ apiam descendẽ¬
tes io̾soluã tenderẽt. Qui exeuntes diu̾terunt
nientes ĩ eis se occultauert̃. Cũ uero uesꝑtinis
essent: ascensis caballis eos qͥdã fr̃es secuti sũt
ꝑ metroni portã exeeũtes. ut eos in latinã uł api¬
ꝑgentes deflexer̃t in salariã. eos u̾o minimein¬
ueniẽtes ꝑ portã flãmineã decrener̃t reu̾ti. Cũꝙ
sati ⁊ cõpulsi: passũ mou̾e noluer̃t. Considerauert̃
monachi: rem talem sine myst̾io ẽẽ nõ posse At¬
tender̃t ad criptas: uiderũt eaꝵ aditꝰ missa mace¬
ria dampnatos. S caballis sus nũqmͣ euntib
criptarũ positi fuerãt Ingressi sũt: eosq ĩ eisdẽ
tenebrosis latibulis cõstenatos t̾re inuenerunt
Qui ad monast̾iũ reducti ex eodẽ miracło ita me
liorati sũt: ut eis multũ ꝓfuerit ad parũ tp̃us
de monastio defuisse.

Expanded text:
de eodem monasterio fugerunt, atque aliqua prius colloquendo fratribus signa dederunt quod per Appiam descendentes Jerosolymam tenderent, qui exeuntes diverterunt nientes, in eis se occultaverunt. Cum vero vespertinis essent, ascensis caballis eos quidam fratres secuti sunt, per Metroni portam exeuntes, ut eos in Latinam vel Appites deflexerunt iter, et in Salaria eos veteri non invenientes, per portam Flaminiam decreverunt redire. Cumque sati et compulsi, passum movere noluerunt. Consideraverunt equites rem talem sine mysterio esse non posse, attenderunt ad cryptas, viderunt earum aditus missa maceria praedamnatos: sed caballis suis nusquam ire cryptarum 1126 positi fuerant, ingressi sunt, eosque in eisdem tenebrosis latibulis terrae consternatos invenerunt. Qui ad monasterium reducti, ex eodem miraculo ita sunt meliorati, ut eis multum profuerit ad parum temporis de monasterio fugisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ro cortupta iacebit. Querit se nat᷑a nec inuẽit
om̃ib gͦ. scorta placent. fractiqꝙ nerui corpore g̾s¬
sus. Et laxi trines: ⁊ tot noua noĩa uestis. Quil¬
quis ht nũmos secura naiuigat aura: fortunãq
suo temꝑat arbitrio. Carmina cõponit: declamãt
cõcrepat õs. ⁊ ꝑagit causas. fit ꝙ catone pͥoenpar¬
ua loquor. qo ius nũmis ꝑsentib opta: ueniet
clausũ possidet archa iouem. Omaxima rerũ:¬

Expanded text:
rat annos, quaerit se natura nec invenit. Omnibus ergo scorta placent fractique enervi corpore gressus et laxi crines et tot nova nomina vestis, quaequis habet nummos secura navigat aura: Fortunamque suo temperat arbitrio. Carmina componit declamat, concrepat omnes Et peragit causas, fi que Catone prior. Parva loquor, quodvis nummis presentibus opta, Eveniet, clausum possidet arca Iovem. Iu
Abbreviated transcription (Latin):
ubi sola pecunia regnat. aut ubi pauꝑtas nin¬
publica merces. Tncius est paruo ere rem ꝑditã
retuꝑare: qmͣ. in ambiguam litẽ descendere. ꝑicu¬
poma pendentia c̃rpit. Tantalus infelir. quem
sua uota p̾munt. Diuitis hec magni facies erit
oĩa cetnens: qui tenet ⁊ sicco cõq̃rit ore famem

Expanded text:
ubi sola pecunia regnat, aut ubi paupertas vinpublica merces. Tutius est parvo ere rem perditam recuperare, quam in ambiguam litem descendere. poma pendentia carpit Tantalus infelix quem sua uota premunt. Diuitis haec magni facies erit, omnia late qui tenet et sicco concoquit ore famem
Abbreviated transcription (Latin):
iur uite sc̃e ⁊ monachoꝵ studiis ab adolescentia
excitatꝰ. Hic scripsisse putat᷑ uitas patrũ mona¬
choꝵ egypti: quẽ uelut speculũ ac normã ꝓfessio¬
eloq̃ntissimi ⁊ eruditissimi ĩ scłarib lit̾cis iuri
Nã ⁊ p̾fectũ p̾torii se fuisse ĩ ip̃o tractatu designat

Expanded text:
 vitae et monachorum studiis ab adolescentia exercitatus, scripsisse putatur Vitas Patrum monachorum Aegypti, quas velut speculum ac normam professioeloquentissimi viri et eruditissimi in saecularibus litteris. Nam et praefectum praetorii fuisse se, in ipso tractatu designat.
Abbreviated transcription (Latin):
am ut sororem diligens. s q. hostem cauens: ad
se ꝓpius acced̾e nũquam sinebat. Anno qͣdrage
sino ordinatioĩs sue: mardescente grauit febre cor¬
rept᷑ ad extrema deductꝰ est. S cũ eum pb̃ra sua
conspiceret solutis iam mẽbris ꝙ ĩ morte disten¬
sum: si ꝙ ad huc ei uitale spirarã inẽẽt. natib
eitis apposita curauit aure dinosc̾e. Qd ille senti¬
ens cui tenuissimꝰ inerat flatꝰ. qͣnto adnisu ua¬
niculus uiuit: paleam tolle. Illa recedente: con¬
crescente nirtute corꝑis cũ magna cepit leticia
tantillũ seruulũ ur̃m estis dignati cõuenire: Uemo
uenio. grãs ago gr̃as ago. Cũq ħ iterata crebro noce
repeteret: quib hoc dicet noti sin qui illũ curũsteterãt
requirebant. Quib ille admirãdo rendit. Nũqͥd cõue¬

Expanded text:
am ut sororem diligens, sed quasi hostem cavens, ad am ut sororem diligens, sed quasi hostem cavens, ad se propius accedere nunquam sinebat, eamquesimo ordinationis suae inardescente graviter febre correptus, ad extrema deductus est. Sed cum eum presbytera sua conspiceret solutis jam membris, quasi in morte distentum, si quod adhuc ei vitale spiramen inesset, naribus ejus apposita curavit aure dignoscere. Quod ille sentiens, cui tenuissimus inerat flatus, quantulo adnisu vaniculus vivit, paleam tolle. Illa igitur recedente, crescente virtute corporis, cum magna coepit laetitia tantillum servulum vestrum estis dignati convenire? venio, venio, gratias ago, gratias ago. Cumque hoc iterata crebro voce repeteret, quibus hoc diceret noti sui, qui illum circumsteterant, requirebant. Quibus ille admirando respondit, dic
Abbreviated transcription (Latin):
construxit cui cũ iam anni qͣdrageslmi
fuisset ĩ cecitate tempꝰ exemptũ: ei dñs lumen
reddidit. uicinũ suũ obitũ denuntiauit. atq ut
monasteriis circũquaq constructis uͥbũ inte p̃¬
dicaret ãmonuit. quatinꝰ corꝑis recepto lumĩe:
uisitatis ĩ circuitu fr̃ib cordis lumen aꝑiret. Q
statim ussis obtemperãs fratrũ tenobia cirtui¬
uit. Mandata iite que agendo didicerat p̃dica¬
uit. Quintodecimo gͥdie ad monast̾iũ suũ ꝑac¬
ta p̃dicatione reu̾sus est: ibiq frĩb cõuocatis as¬
tans ĩ medio sacramentũ dñici corꝑis ⁊ sangiũs
sũpsit. Moxq cũ eis mysticos psalmoꝵ cantꝰ ex¬
orsus est. Qui illis psallentib or̃oni intentꝰ. ani¬
mam reddidit. Om̃s uͭ fres qui aderãt ex ore eiꝰ ex¬
isse colũbam iuderũt: q̃ mox aꝑto tecto oratorii
egressa aspicientib fr̃ib penetart celũ. In eadẽ
qi pbr̃ quidam cõmissã sͥ cũ magno timore dñi re

Expanded text:
cordis. Cum vero jam anni quadragesimi 388 fuisset in caecitate tempus expletum, ei Dominus lumen reddidit, et vicinum suum obitum denuntiavit, atque ut monasteriis circumquaque constructis verbum vitae praedicaret admonuit, quatenus corporis recepto lumine, visitatis in circuitu fratribus, cordis lumen aperiret. Qui statim jussis obtemperans, fratrum coenobia circuivit, mandata vitae quae agendo didicerat praedicavit. Quinto decimo igitur die ad monasterium suum peracta praedicatione reversus est, ibique fratribus convocatis astans in medio, sacramentum dominici corporis et sanguinis sumpsit, moxque cum eis mysticos psalmorum cantus exorsus est. Qui illis psallentibus orationi intentus animam reddidit. Omnes vero fratres qui aderant ex ore ejus exisse columbam viderunt, quae mox, aperto tecto oratorii egressa, aspicientibus fratribus, penetravit coelum. Cujus d illic presbyter quidam commissam sibi cum magno timore Domini reg
Abbreviated transcription (Latin):
citata. quo tociꝰ consistorii lacitudo dei ip̃ius re¬
pleta p̾sentia em̃ib ad sacroscãs scripturas me¬
dendũ qͣm ad impugnandũ: faciliꝰq exceptio¬
nem qͣm actionem trahunt. Unde cum ñ om̃s
absens dampnandꝰ est

Expanded text:
citata; quo totius consistorii latitudo Dei ipsius recitata; quo totius consistorii latitudo Dei ipsius repleta praesentia, omnibus ad sacrosanctas Scripturas medendum, quam ad impugnandum; faciliusque ad exceptionem, quam ad actionem trahunt. Unde cum non omneabsens damnandus est
Abbreviated transcription (Latin):
periti asserunt est reꝵ cõuemẽtia que
cuncta coequieperat rõne. ⁊ iparib causis pa¬
ra iuira desiderat: lex uero eiꝰ interpres est. Quicqͥd
ã equũ est. iͣ demũ iustum est: si est uolũtariũ
In nulla te hodie tm̃ offẽdunt huiꝰ seculi potes¬
tates. sicut ĩ iudiciis: non attendentes qd̃ scrip¬
tũ est. In quo iudicio iudicaueritis. idicabit᷑¬
est erequeris: id est sine acceptione ꝑsonaꝵ uel
numerũ mox ut tͥ liq̃bit de causa iustam de
utraq ꝑte feres sententiam. Nam dũ causa an¬
ceps est ꝓtelanda est sñia. qr festinata iudicia
pariunt penitentiã. Si gͥ in iudicando ꝑicłm
uitari non pot̃. nichil est utilius qmͣ differri.
Si autẽ alterutriꝰ litigantiũ ꝑiclitat᷑ utilitas
⁊ rei difficultas moiam nõ exigit: iniquissimũ
croꝵ enͣngłioꝵ scripture. t̾ribiles. ante sedem
uidicis deponant᷑. ibiq ab initio initiũ usq ad
finem ꝑmaneant. tiec amoueant᷑ nisi sñia re¬

Expanded text:
periti asserunt, est rerum convenientia, quae cuncta coaequiparat ratione, et in paribus causis paria jura desiderat. Lex vero ejus interpres est. Quidquid autem aequum est, ita demum justum est, si est voluntarium. In nulla re hodie tantum offendunt hujus saeculi potestates, sicut in judiciis, non attendentes quod scriptum est: In quo judicio judicaveritis, est exequeris, id est sine acceptione personarum vel munerum, mox ut tibi liquebit de causa iusta, de utraque parte feres sententiam. Nam dum causa anceps est, protelanda est sententia, quia festinata iudicia pariunt penitentiam. Si igitur in iudicando periculum vitari non potest, nihil est utilius quam differri. Si autem alterutrius litigantium periclitatur utilitas et rei difficultas moram non exigit, iniquissimum orum Scripturae terribiles ante sedem judicis deponantur, ibique ab initio usque ad finem permaneant, nec amoveantur, nisi sententia re
Abbreviated transcription (Latin):
ad colligend̾ ea. ⁊ q̃ uideris resplendere ut ignẽ
relicto ibi socio suo. Ct̃q pro exquirendis sar¬
racenis illuc longobardoꝵ irẽt nauigia. nutu
dei ĩuentum monachũ ⁊ scĩ apłi corpꝰ tulerũt
⁊ abier̃t. Suꝑueniẽtes ã sarrateni circũdeder̃t
nauẽ illam in qua scm corpꝰ apłi ducebat᷑ ita
ut spes euadendi nõ eẽt. Tunc subito fc̃e sunt
densissĩe tenebre añ sarracenoꝵ naues ita ut
nescirent quo ꝑgerent. Siq liberata est nauis
didert. anno ab ĩcarnatione dñi. dccc. ix.xxx.¬

Expanded text:
ad colligendum ea, et que videris resplendere ut ignem,relicto ibi socio suo. Cumque pro exquirendis Saracenis illuc Longobardorum irent navigia, nutu Dei inventum ibi monachum et sancti apostoli corpus tulerunt, et abierunt. Supervenientes autem Saraceni circumdederunt nut spes evadendi nequaquam esset. Tunc subito factae sunt densissimae tenebrae ante Saracenorum naves, ita ut nescirent quo pergerent. Sicque liberata est navis diderunt, anno ab incarnatione Domini octi
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e uidentur sicut ad edificationẽ spũalem
meditari qd scribatur uł scribere quod legat᷑
Extiora .ni. exercicia ⁊ oꝑa sicut sensus distra¬
hunt. sic sepe ⁊̃ sp̃m exhauriũt. nisi cũ graui
usq ad contritionẽ ⁊ humiliationẽ cordis.¬

Expanded text:
et affinitatem; sicut ad aedificationem spiritualem meditari quod scribatur, vel scribere quod legatur. Subdivalia enim exercitia et opera, sicut sensus distrahunt, si saepe etiam spiritum exhauriunt, nisi cum graviousque ad contritionem et humiliationem cordis.
Abbreviated transcription (Latin):
do intendit. Cogunt᷑.n. in unũ sensus a disci¬
plina bone uoluntatis. nec eis lasciuire ua¬
cat a pond̾e̾ laboris: ⁊ subasti ⁊ humiliati in
obsequiũ sp̃c decent᷑ ei cõformari ⁊ ĩ partici
mox reflorescens caro ex uoluntate ĩcipit cõ¬
formari reformato sp̃m. Nam ⁊ contͣ sensũ
ti multipliciter sitiẽs ad deũ nõ nũqͣm ⁊̃ cõ¬
tendit p̾cede restorẽ suũ. Delectationes .n. nõ
łe cẽ adiuncto amoris dei condimẽto ẜ natu
sanata statim naturalib arridet n᷑a eodem
m᷑ ⁊ de labore. Rusticꝰ duros h̃t neruos fortes
lacertos. Exercitatõ hoc fecit. sine eũ. torꝑe. mol¬
lescit. uolũtas facit nsũ. usus exertitium ui¬

Expanded text:
tem. Coguntur enim in unum sensus ad disciplinam bonae voluntatis, nec lascivire eis vacat a pondere laboris, et subacti et humiliati in obsequium spiritus docentur conformari ei, et mox etiam reflorescens caro ex voluntate sua incipit conformari reformato spiritui. Nam et contra sensum ti multipliciter sitiens ad Deum, nonnunquam etiam contendit praecedere rectorem suum. Delectationes enim non le esset adjuncto amoris Dei condimento secundutteret: qua sanata, statim naturalibus natura arridet. Eodem modo et de labore. Rusticus duros habet nervos, fortes lacertos: exercitatio 211 hoc facit. Sine eum torpere; mollescit. Voluntas facit usum, usus exercitium
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a exploratiõe discrimẽ: Quis gͦ ꝑfectissima
quis nirtute fundatꝰ ad illecebrã blandientiũ
cogitationũ nullũ mentis assensũ nullã cõmo¬
tionẽ carius ĩ se dep̾henderit excitari c̾tissima
puritatis sue capiet documenta .ĩ. ut ad hanc
se firmitatẽ puritatis ex̾cers ⁊ si corꝑalem feĩe¬

Expanded text:
ipsa exploratione discrimen? Cum ergo perfectissima ipsa exploratione discrimen? Cum ergo perfectissima quis virtucogitationum nullum mentis assensum, nullam carnis commotionem in se deprehenderit excitari, certissima puritatis suae capiet documenta, ita ut ad hanc se firmitatem puritatis exercens, casti
Abbreviated transcription (Latin):
queadmodũ corꝑi usus libidĩs catnisq iuicini¬
tas: ita ⁊̃ mẽti memoria eiꝰ est penit̾ subtrahen¬
da. Satis eñi ꝑnitiosũ est adhuc ĩfirmis egris¬
q corporib uł tenussimã recordationẽ huiꝰ passio¬
sc̃aꝵ feminaꝵ uł sub sacre lcõis hystoria noxie
ntillationis stimulis excitet᷑. Cuiꝰ cã seniores
nr̃i huĩdemodi lc̃ones sub p̃sentia iumioꝵ solẽt
ut qͥ se radices morbi huiꝰ penitꝰ iam extupasse cog¬
nou̾it. explorande si uolet gr̃a castitatis int̾dũ
⁊ aliqm exploratricẽ sui ymaginationẽ possit
admitce. Ceterũ ab hiis qui ad huc munꝰ firmi
atq ꝑfc̃i sunt. hanc examinatiõem nullatenꝰ
cõuenit usurpari: ut cõiunctionẽ femineam et
palpationẽ quodãm̃ tenerã ac mollem corde
ꝑtractant. exit .n. eis magis noxia qmͣ salubͥs
Qd̃ .n. exꝑimentũ hꝰcemodi hõib pot̾ in hac rõ¬
ne suppetere uͥ ⁊ exꝑimento ip̃m est ꝙ uitat᷑ ⁊ ĩ

Expanded text:
quemadmodum corpori usus libidinis carnisque vicinitas, ita etiam menti memoria ejus est penitus subtrahenda. Satis enim perniciosum est adhuc infirmis aegrisque pectoribus vel tenuissimam recordationem hujus passiosanctarum feminarum uel sub sacrae lectionis historia noxiae titillationis stimulus excitetur. cuius causa seniores nostri huiuscemodi lectiones sub praesentia iuniorum solent ut qui se radices morbi hujus penitus jam exstirpasse cognoverit, explorandae, si volet, gratia castitatis, interdum etiam aliquam exploratricem sui imaginem possit admittere. Caeterum ab his qui adhuc minus firmi atque perfecti sunt, hanc examinationem nullatenus convenit usurpari, ut conjunctionem femineam et palpationem quodammodo teneram atque mollem corde pertractent, erit enim eis magis noxia quam salubris. Quod enim experimentum hujuscemodi hominibus potest in hac ratione suppetere, ubi et in experimento ipsum est quod vitatur, et in
Abbreviated transcription (Latin):
rantia sustentent᷑. ab ip̃is tñ qui infirmi sũt
nõ ferunt. Hñt .n. ĩ sitas sibi cõmotionũ cau¬
sas q̃ eos quietos ẽẽ non sinũt: ut solent hii
qui carnali egritudĩe detinent᷑. stomachi sui
infirmitatis q fastidia. coquoꝵ uł ministrã¬
tiũ negligentus ĩputare ⁊ quantalib eis ob¬
sequentiũ sollicitudo deseruiat nicħominꝰ tñ
sanis causas sue cõmotiõis ascribere qͣs sͥ uti¬
q uicio ualitudĩs sue inẽẽ non sentiũt. Qm̃¬
obrem ħ̃ est amucicie ut diximꝰ fida indissolu

Expanded text:
rantia sustententur, ab ipsis tamen qui infirmi sunt rantia sustententur, ab ipsis tamen qui infirmi sunt non feruntur. Habent enim insitas sibi commotionum causas, quae eos quietos esse non sinant; ut solent hi qui carnali aegritudine detinentur, stomachi sui infirmitatisque fastidia, coquorum vel ministrantium negligentiis imputare, et quantalibet eis obsequentium sollicitudo deserviat, nihilominus tamen sanis causas suae commotionis ascribere, quas sibi utique vitio valetudinis suae inesse non sentiunt. Quamobrem haec est a
Abbreviated transcription (Latin):
sic̾ut bonis ac malis feris atq serpentib uidem
ẽẽ cõmunia: ita ⁊̃ usq in finem certũ est ꝑseue¬
rare non posse. Eteñ interrũpit ea freq̃nt ae di¬
uidit locoꝵ discretõ. ⁊ obluuo temporał ⁊ u̾bi uł
le caritatis:. qd̵ nec cõmedatioĩs gr̃a. nec officii
nec numerũ magnitudo cõtractus q cuiꝰqm rõ
uł nature netitas iungit. s sola similitudꝰ uir¬
tutũ. Met mqmͣ est que nullis unqm̃ casib scũ¬
ditꝰ̃ qm̃i non solu dislociare uł delere lacor ul tẽ
nec desiderioꝵ uarietas nec cõtentiosa dicũpit cõ¬
trarietas uoluntatis. Ceterum mł̃tos nouimꝰ
ĩ hoc ꝓposito cõstitutos. qui cũ ꝓ caritate xp̃i fla¬
grantissima eẽnt sodalitate deiuncti nõ perpe¬
tuo eã nec ĩdirupte seruare potuerũt: quia nõ
retentet᷑ nc̃ce est tñ eã alteriꝰ pusillanimitate
dirũpi Infirmitates namq illoꝵ qui tepidiꝰ
ꝑfectionis expetũt sanitatẽ. qmͣus fortiũ tole¬

Expanded text:
sicut malis ac bonis, feris etiam atque serpentibus uidemus esse communia, ita etiam usque in finem certum est perseuerare non posse. etenim interrumpit ea frequenter ac diuidit locorum discretio et obliuio temporalis et uerbi uel le caritatis, quod nec conmendationis gratia nec officii uel munerum magnitudo contractusue cuiusquam ratio uel naturae necessitas iungit, sed sola similitudo uirtutum. haec, inquam, est quae nullis umquam casibus scinditur, quam non solum dissocnec desideriorum uarietas nec contentiosa disrumpet contrarietas uoluntatum. ceterum multos nouimus in hoc proposito constitutos, qui cum pro caritate Christi flagrantissima essent sodalitate deuincti, non perpetuo eam nec indisrupte seruare potuerunt, quia, retentetur, necesse est tamen eam alterius pusillanimitate dirumpi. Infirmitates namque eorum qui tepidius perfectionis expetunt sanitatem, quantalibet fortium tole
Abbreviated transcription (Latin):
dam .n. p̃cedẽs cõmendac̃o pͥmũ noticie. post ⁊̃ am
cicie fecit mire cõmertia: quosdã uͦ cõtractꝰ qͥdam
seu milicie. uł artis ac studii similitudo atq cõ
cunt. ut ⁊̃ hii qui ĩ siluis ac montib latrociniis
gaudẽt ⁊ effusione humani sangnis delectant᷑. su¬
oꝵ scelerũ ꝑticipes amplectant᷑ ac foueant. Est

Expanded text:
cedens conmendatio primum notitiae, post etiam amicitiae fecit inire conmercia. in quibusdam uero contractus quidam seu militiae uel artis ac studii similitudo atque concunt, ut etiam hi qui in siluis ac montibus latrociniis gaudent et effusione humani sanguinis delectantur, suorum scelerum participes amplectantur ac foueant. est
Abbreviated transcription (Latin):
cupitis ĩuolabilẽ retẽtare: festinandũ est ut
expulsis pͥmitꝰ uiciis mortificetis ꝓpͥas uolũ¬
tates. ⁊ ut iuto studio atq ꝓposito illd̾ q ꝓphs
ad modũ delectat᷑ unanimit̾ ĩpleat᷑. Ecce qmͣ
bonũ ⁊ qͣm iocundũ. Ꝙ nõ localit̾ s sp̃ualit̾¬

Expanded text:
cupitis inuiolabilem retentare, festinandum est uobis, ut expulsis primitus uitiis mortificetis proprias uoluntates et ut unito studio atque proposito illud quo propheta admodum delectatur gnauiter impleatis: ecce quam bonum, et quam iucundum
Abbreviated transcription (Latin):
accepta pnĩa ⁊ benedictione a pͥore: reddidit
sp̃m. Casula sc̃i drinstani in qua cantare
solebat erat apud lundoniam sine ullo au¬
ri apparatu. Matrona q̃dam lundoniensis
grauit̾ ĩfirmata credebat se nũquam dem¬
ceps sanandã. Cui ut putat᷑ mox moriture¬
sõs dunstanus apparuit sciscitans utrũ nel¬
let cõualesce̾. Qua respondẽte se maxime uel¬
le: ait. Tolle aurifrigiũ qd̾ ĩ archa tua est ⁊¬
pone illud in casula que est apud westmona¬
st̾iũ. ⁊ cõualesces. Et tc̃m est ita. Et qd̾ mira¬
bile fuit: aulifrigiũ illud nec minus nec ma¬
ius inuentũ est. qmͣ casule ornatꝰ exigebat

Expanded text:
accepta poenitentia et benedictione a priore, reddidit accepta poenitentia et benedictione a priore, reddidit spiritum. Casula sancti Dunstani, in qua cantare solebat, erat apud Londoniam sine ullo auri apparatu. Matrona quaedam Londoniensis graviter infirmata, credebat se nunquam deinceps sanandam; cui, ut putabatur, mox moriturs Dunstanus apparuit, sciscitans utrum vellet convalescere. Qua respondente, se maxime velle, ait: « Tolle aurifrigium quod in arca tua est, et pone illud in casula, quae est apud Westmonasterium: et convalesces. » Et factum est ita: et quod mirabile fuit aurifrigium illud, nec minus nec majus inventum est, quam casulae ornatus exigebat
Abbreviated transcription (Latin):
sũ diuistanus possessor ⁊ archiep̃c. huiꝰ loci ama¬
tor illoꝵ ⁊ aduitor q̃ uere filii sunt huiꝰ ecc̃e. Et tu
qũo suffragiũ meũ q̃ris qui me ⁊ locũ istũ ius
deserere: Nlea licentia huic nũqm exibis: s ue¬
lis nolis hic remanebis. hic morieris. Et quia
me audire cõtẽpsisti: ecce ĩ pena tua ꝓbabis
qd̃ nõ bene fecisti. Et leuans iuirgã ꝑcussit eũ
t̾tio accit̾ et in t̾ram prostrauit: ⁊ disparuit.
Ille iacens illic inuientus est.⁊ portatꝰ infirmĩ¬
toriũ. Et cepit cotidie augmentari ĩfirmitas.
ne poterat dinosci qualis erat. Ille a̾ reuelare
nolebat. Tandem positꝰ est suꝑ ciliciũ: ⁊ cepit
letania pro eo dici. Cumq diceret᷑ sc̃e dunst¬
ne ora pro eo bis: rogauit se poni suꝑ lectum
suũ. dicens. se modo nõ moriturũ. Et accersi¬
to priore henrico: cõfessus est ei oĩa ⁊ qd̃ mo¬
ri nõ poterat añquam hoc cõfessus fuiss. Et

Expanded text:
sum Dunstanus, provisor et archiepiscopus hujus loci, amasum Dunstanus, provisor et archiepiscopus hujus loci, amator illorum et adjutor qui vere filii sunt hujus ecclesiae. Et tu, quomodo suffragium meum quaeris, qui me et locum istum vis deserere? Mea licentia hinc nunquam exibis, sed velis, nolis, hic remanebis, hic morieris; et quia me audire contempsisti, ecce in poena tua probabis quod non bene fecisti; » et levans virgam percussit eum tertio acriter, et in terram prostravit, et disparuit. Ille jacens ibi inventus est, et portatus in infirmitorium, et coepit quotidie augmentari infirmitas, nec poterat dignosci qualis esset; ille autem revelare nolebat. Tandem positus est super cilicium, et coepit litania pro eo dici; cumque diceretur: Sancte Dunstane, ora pro eo, rogavit se poni super lectum suum, dicens se modo non moriturum; et accersito priore Henrico confessus est ei omnia, et quod mori non poterat antequam hoc confessus fuisset, et
Abbreviated transcription (Latin):
iladis. Quo inquit mea interest. At sc̃s. N
chil est. Reu̾tere ad sepulthiũ ubi mod fu¬
isti: et mutata uoluntate intentiꝰ ora. Re¬
u̾sus ille oraiit sicut orauerat pͥus. Rediẽs
obuiũ hũit quẽ prius in eodem leco. Qͥ quo
tenderet requisunt. Cui ille. Quid hoc ad te¬
Multũ inquit. Ꝙ ⁊ tu si te nõ correxeris: ĩ
proximo erꝑieris. Nũc gͦ redi iterũ ⁊ muta
mentẽ. muta p̃cem. Cumq ille transire co¬
naret᷑ potiꝰ quam redire. ille iubrata cõtra eũ
uirga. redire illũ ecegit. Qui rediẽs multũ
pauidꝰ orauit t̾tio eiundẽ sermonẽ: et rediẽs
nõ inuenit illum quo prius inuenerat. Pu
tansq se bene orasse ꝓperauit ad ostũr clau¬
stri. ubi inuenit quẽ prius offenderat. turbato
uultu contͣ se stantem: et int̾regantẽ quo ꝑgẽt
Qͥ respondit. Quis es tu qui me tanta auctori¬
tate constringis: Ait. Queris quis: Audi. Ego

Expanded text:
vadis.--Quo, inquit, mea interest. » At sanctus: « vadis.--Quo, inquit, mea interest. » At sanctus: « Nihil est, revertere ad sepulcrum, ubi modo fuisti, et mutata voluntate intentius ora. » Reversus ille, oravit sicut oraverat prius. Rediens obvisum habuit quem prius in eodem loco; qui quo tenderet requisivit. Cui ille: « Quid hoc ad te?--Multum, inquit, quod et tu, si te non correxeris, in proximo experieris. Nunc igitur redi iterum, et muta mentem, muta precem. » Cumque ille transire conaretur, potius quam redire, ille vibrata contra eum virga, redire illum coegit. Qui rediens multum pavidus, oravit tertio eumdem sermonem; et rediens, ibi non invenit illum quo invenerat prius; putansque se bene orasse, properavit ad ostium claundit quem prius offenderat, turbato vultu contra se stantem, et interrogantem quo pergeret. Qui respondit: « Quis es tu, qui me tanta auctoritate constringis? » Ait: « Quaeris, quis? Audi: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
dome cõu̾sus est in eodem monast̾io lit¬
teraꝵ scientissimꝰ : et cepit religiose cou̾sari
Post annũ quo monachus fc̃s est: secretarii
officio functus est. Et cepit paulatim a reli¬
giõe tepesc̾e: dũ maiori libertate cet̾is poti¬
tetur. Tandẽ fugam parabat: cũ quodam
iuuene sͥ conscio. Tamẽ adhuc aio fluctua¬
bat. de hoc qd̃ fcũrus erat. Statuit a̾ͥ apud
se nõ se discessurũ a monast̾io: sine licentia
sc̃i dunstam. Uenit itaq ad tumbam eius
q̃relam faciens de illis ⁊ illis et suam bene¬
dictionem petẽs. ut it̾ suũ ꝓ seq̃ret᷑. dicens
se ip̃ius futurũ quocũq ꝑgeret. Ueniensꝙ
post choꝵ ĩuenit ibi monachũ quemdam
reu̾entissimũ uirgam tenentẽ ⁊ ei ĩnixũ stã¬
tem ⁊ se inuidis oculis intuentẽ. Quo uiso ex¬
pauit: ⁊ ab eo diu̾tere uoluit. Qui iirga op¬
posita ait. Quo nadis: Innuit ille nõ ẽẽ lo¬
qñdũ. At ille. Si loquor nichil ad te. dic quo

Expanded text:
e conversus est in eodem monasterio, litterarum scientissimus, et coepit religiose conversari. Post annum quo monachus factus est, secretarii officio functus est, et coepit paulatim a religione tepescere, dum majori libertate caeteris potiretur. Tandem fugam parabat, cum quodam juvene sibi conscio; tamen adhuc animo fluctuabat de hoc, quod facturus erat. Statuit autem apud se, non se discessurum a monasterio, sine licentia sancti Dunstani. Venit itaque ad tumbam ejus, querelam faciens de illis: et suam benedictionem petens, ut iter suum prosequerentur; dicens se ipsius futurum quocunque pergeret. Veniensque post chorum, invenit ibi monachum quemdam reverendissimum virgam tenentem, et ei innixum stantem, et se vividis oculis intuentem. Quo viso, expavit et ab eo divertere voluit. Qui, virga opposita, ait: « Quo vadis? » Innuit ille non esse loquendum. At ille: « Si loquor ad te, dic quo
Abbreviated transcription (Latin):
tus ab hiis q̃ infra suppetũt suꝑ se aĩo tollit᷑ ⁊ dũ
foris ĩmenso fauore circũdat᷑ intus ueritate uacuat᷑
aitq sui oblitꝰ ĩ uoces se spargit alienas: talem q¬
se ẽẽ credit qͣlem foris audit nõ qͣlem intꝰ discer¬
nete debuit. Subiectos despicit:⁊ quos sorte potes
tatis antecedit. tnͣscendisse se ⁊̃ uite meritis credit.
Cunctis se estimat ampliꝰ saꝑe: quib seuidet am¬

Expanded text:
tus ab his quae infra suppetunt, super se animus extollitur; et dum foris immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur, itus sui in voces se spargit alienas; talem se credit, qualem se foris audit, non qualem intus discernere debuit, subiectos despicitatis excesserit, transcendisse se etiam vitae meritis credit. Cunctis se aestimat amplius sapere, qubius se videt am
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam suã. Pietas enim ħ ẽ iugis dei me¬
moria cõtinua actionis intentio ad eius¬
intelligentiam ⁊ ĩdefessa affectio ĩ eius a
labore ac proficiendi studio. uł ĩ exꝑiendi
dulcedĩe ac fruendi gaudio. Hanc qui nõ¬
ht ĩ cõscĩa nõ exhibet ĩ uita nõ exexcet in
cella nõ solitarius s solus dicendꝰ est. Nec
cella ei cella s reclusio et carcer ẽ. Uere .n.
solus ẽ cũ quo d̃s nõ est. Uere reclusus est
um clausum. nõ latebre sed secretũ. Cũ
cũ solus est. Tunc enĩ libere fruitur gau¬
dio suo. tũc ip̃e suus est ad fruendũ deo ĩ se
⁊ se in do. Tunc ĩ luce ueritatis ultro sibi¬

Expanded text:
 9. Pietas enim haec est jugis Dei memoria, continua intentionis actio ad intelligentiam ejus, indefessa affectio in amorem labore et proficiendi studio, vel in experientiae dulcedine et fruendi gaudio. Haec est t in conscientia, non exhibet in vita, non exercet in cella, non solitarius, sed solus dicendus est: nec cella ei cella, sed reclusio et carcer est. Vere enim solus est, cum quo Deus non est: vere reclusus est,um clausum: non latebrae, sed secretum. 10. Cum cum solus est. Tunc enim libere fruitur gaudio suo, tunc ipse suus est sibi, ad fruendum Deo in se, et se in Deo. Tunc in luce veritatis, i
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ utroq delectant᷑. Cũ .n. in cella ad celestia
⁊ sacramenti similitudine et pietatis affec¬
tu. ac simili oꝑis affectu proximũ efficit᷑
tur. a cella .n. ĩ celũ freq̃nt̾ ascendit᷑ .iuix a̾
ũqmͣ a cella ĩ infernũ descendit᷑. nisi sicut dic̃
loc .n. mͦ cellarũ ĩcole illuc sepe descendunt.¬
Nã sicut assidue cõtemplando celestia gau¬
sic ⁊ĩferni dolores ut horreãt et refugiant

Expanded text:
. Nam cum in cella jugiter coelestia et sacramenti similitudine, et pietatis affectu, et similis operis affectu proximum efficiturtur. A cella enim in coelum saepe ascenditur; vix autem unquam a cella in infernum descenditur, nisi sicut dicito saepe cellarum incolae in infernum descendunt. Sicut enim assidue contemplando sic et dolores inferni, ut horreant et refugiant.
Abbreviated transcription (Latin):
diã dũ famam scĩ extinguere optaret. eisdem di¬
eb sicut sc̃s ĩ concilio p̃dixerat gladio occisus ẽ¬
est. Sublato statim corpore dum ad monaste
rium unde abbas fuerat deferret᷑: tot ⁊ tantis
ĩ uia miracułis claruit. ut nullus õm̃o cũ fide
accederet qui nõ statim ab om̃i molestia cura¬

Expanded text:
dia dum famam sancti extinguere preoptaret eisdem didia dum famam sancti extinguere preoptaret eisdem diebus sicut sanctus in concilio predixerat gladio occisus esrium unde abbas fuerat deferretur tot et tantis miraculis in uia claruit ut nullus omnino cum fide accederet qui non statim ab omni molestia cura
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. Eductũ gͦ de custodia cũ ad abdita saltuũ
deduxessent. non est inquit opꝰ fr̃es uos diutius
fat̾igari: s hic implete ur̃i desideriũ transmisso¬
ris. ad ħ illoꝵ tres diuinitꝰ emendati cũ ꝓstrati
ueniam p̾carent᷑. qͣrtꝰ ei cõuicians ⁊ icm post or̃o¬
nem decollans. stans corpꝰ ĩpulsu pedis ad t̾ram¬
deiecit. S post modicũ ip̃e furens ⁊ a demone in
ignem̃ proiectus. uitam ut meruerat t̾minauit
ost bienniũ a passiõe scĩ audiẽs ebromꝰ illũ
multis muraculis declarari. cruciatꝰ inuidia mi¬
litem illuc misit qͥ sͥ referret cercitudinẽ rei hiꝰ
S miles inuidus ⁊ suꝑb tũbam sc̃i pede ꝑcutiẽs.
cũ dixiss moriat᷑ qui mortuũ miracula fac̾e̾
posse credit. mox arreptꝰ a demone ⁊ subito mori¬
ens morte ꝓpria sc̃m ampliꝰ cõmendauit. Hiis
auditis: impiꝰ apostata fcemẽs ⁊ tabescens ĩui¬

Expanded text:
cepit. Eductum ergo de custodia cum ad abdita saltuum cepit. Eductum ergo de custodia cum ad abdita saltuum deduxissent «Non est», inquit, «opus fratres uos diutius fatigari, sed hic implete uestri desiderium transmissoris». Ad hoc illorum tres diuinitus emendati cum prostrati ueniam precarentur quartus eis conuicians et sanctum post orationem decollans stans corpus impulsu pedis deiecit; sed post modicum ipse furens et a demone in ignem proiectus uitam ut meruerat terminauit. Post biennium a passione sancti audiens illum Hebroinus multis miraculis declarari cruciatus inuidia militem illuc misit qui sibi referret certitudinem huius rei. Sed miles inuidus et superbus tumbam sancti pede percutiens cum dixisset: «Moriatur qui mortuum miracula facere posse credit», mox arreptus a demone et subito moriens morte propria sanctum amplius commendauit. Hiis auditis impius apostata fremens et tabescens inui
Abbreviated transcription (Latin):
post hec leodegarius accetsiri iubetur. et ne inter
ep̃os appareret extͣ cõciliũ detinet᷑. S cũ ibi de fu¬
turis interrogatꝰ ueracit̾ ix eret: p̃dixit de se
ip̃o ⁊ de ebronio. qũ ⁊ qũo u̾terq iutam istam fi¬
niret. Tũc ebromꝰ uidens eũ de suo mrͣio ⁊ de illiꝰ
et̾no supplicio gloriari cõfusus de cõcilio exiit ⁊¬
cuidam militi ep̃m iterũ seruare p̃cepit. Quẽ
dũ miles ad domũ suam q̃ longe erat duceret. si¬
tienti ep̃o qͥdam cõmitantiũ potũ dedit ⁊ stati
lux ĩmensa ĩ modũ corone caput eiꝰ circũdedit.
Qmͣ cũ multi de celo uenisse uiderẽt: quid hoc
eẽt ab ip̃o ep̃o q̃sierunt. At ille se ĩ gr̃aꝵ actrone
ꝓsternens ductores suos qͥ p̃ stupore semiuiui cor¬
ruerãt post or̃onẽ ĩ columes eleuauit. ⁊ ut religio¬
se se deinceps hẽrent obtinuit. Audiens ħ ebroi¬
nus: missis .iiiiͦʳ. spiculatorib erum decollari pre¬

Expanded text:
Post hec Leodegarius accersiri iubetur et ne inter Post hec Leodegarius accersiri iubetur et ne inter episcopos appareret extra concilium detinetur. Sed cum ibi de futuris interrogatus ueraciter responderet, predixit de se ipso et de Hebroino quando et quomodo uterque uitam istam finiret. Tunc Hebroinus uidens eum de suo martyrio et de illius eterno supplicio gloriari confusus de concilio exiit et cuidam militi episcopum interim seruare precepit. Quem dum miles ad domum suam que longe erat duceret, sitienti episcopo quidam comitantium potum dedit et statim lux immensa in modum corone caput eius circumdedit. Quam cum multi de celo uenire uiderunt quid hoc esset ad ipso episcopo quesierunt. At ille se in gratiarum actione prosternens ductores suos qui pre stupore semiuiui corruerant post orationem incolumes eleuauit et ut religiose deinceps se haberent obtinuit. Audiens hec Hebroinus missis quatuor spiculatoribus eum decollari pre