comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat. Uidisti seruũ meũ iob. qd̾ ñ
sit ei similis suꝑ terrã: Et quidẽ is¬
dem uir ualde ẽ. inferiꝰ quod de se
memorat: qͣm qd̾ de illo dñs dixit.
Alud ẽ enim iustũ esse: aliud ẽ ei si¬
milem ñ esse. Humiliter gͥ desemet¬
ipso sensit: qui dũ iustus sine com¬
paratione extitit. ñ se p̃ceteris. sed
iustum tantũmͦ inueniri posse me¬

Expanded text:
Vidisti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram . Et quidem idem vir valde inferius est quod de se memorat quam quod de illo Dominus dixit. Aliud est enim justum esse, aliud est ei similem non esse. Humiliter igitur de semetipso sensit, qui dum justus sine comparatione exstitit, non se prae caeteris, sed justum tantummodo inveniri posse me
Abbreviated transcription (Latin):
quo exterius hoĩb placent. eo se inte¬
rius aspicere negligunt totosq se in
pensant. Cum m̃tem ꝑ uerba suę
laudis sparserint.⁊ nunqmͣ hanc ad
cognitionẽ reducunt culpȩ: nunqͣm
considerant ubi internũ iudicem of¬
fendant. Nil de eius districtione
metuunt: qa sic se placuisse ei. sic̃
hominib credunt. Qui si terrorem
eius admentem reducerent: hoc ip¬
sum qd̾ in mala intentione positi
placent hõĩb. plus timerent. Bñ
itaq dicit᷑. Non enĩ ueniet in cons¬
pectu eius. omĩs hẏpocrita. Quia di-¬
strictionẽ dĩ ante ocłos non ponit: dũ
placere humanis oculis concupiscit.
Qui si mentẽ suam discutiens. semet¬
ipsum in conspectu dĩ poneret: ꝓfe-¬
cto iam hypocrita ñ esset. Sequitun.¬

Expanded text:
quo exterius hominibus placent, eo se intequo exterius hominibus placent, eo se interius aspicere negligunt. Totos se hypopensant, cumque mentem per verba suae laudis sparserint, nunqcognitionem reducunt culpae, nunquam considerant ubi internum judicem offendant, nihil de ejus districtione metuunt, quia sic se placuisse ei sicut hominibus credunt. Qui si terrorem ejus ad mentem reducerent, hoc ipsum quod in mala intentione positi placent hominibus plus timerent. Bene itaque dicitur: Non enim veniet in conspectu ejus omnis hypocrita, quia districtionem Dei ante oculos non ponit, dum placere humanis oculis concupiscit. Qui si, mentem suam discutiens, semetipsum in conspectu Dei poneret, profecto jam hypocrita non esset. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
iudex ueniens. agnos ad dexterã. e¬
dos uͦ ad sinistrã ponat.⁊ qua nc̃ rati¬
one dicitur in conspectu eius hẏpo¬
critã non eẽ uenturũ: Qui scilicet
dis in conspectu dm̃i uenimꝰ. Uno qͥ¬
dem quo hic peccata nr̃a subtiliter
ꝑpendentes. in eiuis nos conspectu
punimꝰ: ⁊ fiendo diiudicamꝰ. Nam
quotiens conditoris nr̃i potentiam.
ad sensum reducimꝰ : totiens in cons¬
pectu illiꝰ stamus. Unde recte quoq
ꝑuirum dĩ helyam dicit᷑. Niuit
dñs ds̃ isrł: in cuiꝰ conspectu sto.
fio quoq mͦ in conspectu dñ ueni-¬
mus: cum in extremo uiditio ante
tribunal eius assistimꝰ. Hypocrita
gͥ ꝑ exam̃ ultimũ ante conspectum
iudicis uenit: s quiamͦ culpas su¬
as considerare ⁊ deflere difsimulat:
in conspectu uenire dñi recusat. Si¬
eut enĩ iusti uiri cũ districtionẽ uen¬
turi iudicis contemplant᷑. peccata
sua ad memoriã reducunt. deflent
quȩ commiserunt: districte se iu¬
dicant ne iudicent᷑: ita hẏpocritȩ¬

Expanded text:
judex veniens agnos ad dexteram, haedos vero ad sinistram ponat , qua nunc ratione dicitur in conspectu ejus hypocritam non esse venturum, qui scilicet dis in conspectu Domini venimus. Uno quidem, quo hic, peccata nostra subtiliter perpendentes, in ejus non conspectu punimus, et flendo dijudicamus. Nam quad sensum reducimus, totiens in conspectu illius stamus. Unde recte nunc per virum Dei Heliam dicitur: Vivit Dominus Deus Israel, in cujus conspectu sto . Alio modo in conspectu Domini venimus, cum in extremo judicio ante tribunal ejus assistimus. Hypocrita igitur per examen ultimum ante conspectum Judicis venit; sed quia modo culpas suas considerare et deflere dissimulat, in conspectu venire Domini recusat. Sicut justi viri, cum districtionem venturi Judicis contemplantur, peccata sua ad memoriam reducunt, deflent quae commiserunt, districte se judicant, ne dijudicentur; ita hypocrit
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dicat si nosmetipsos diuidica¬
remus. ñ utiq uidicarem᷑: eo tunc dñs
saluator inuenit᷑. quo nẽ ꝓ timore dñi
peceatũ nr̃m a nobismetipsis redargui¬
itur. Unde electi quiq culpis suis nun¬
qm seiunt parcere: ut possint culpa¬
rũ iudicem placatũ inuenire. Et uere
eũ postmodũ inuenire saluatorem cre¬
dunt: quẽ districte mͦ iudicem metu¬
unt. Nam qui sibi nc̃ inculpa par¬
cit: ei post modũ in pena ñ parcit᷑. Dicat gͦ.
Neruntam̃ uias meas in conspectueiꝰ
arguam. Quȩ uͦ utilitas de hac argu¬
tione sequatur: adiungit. Et ipse erit
saluator meus. Sequitur.¬

Expanded text:
dicaremus, non utique judicaremur , eo tunc Dominus salvator invenitur, quo nunc pro timore Dei peccatum nostrum a nobismetipsis redarguitur. Unde electi quique culpis suis nunquam sciunt parcere, ut possint culparum judicem placatum invenire. Et vere eum postmodum invenire salvatorem credunt, quem districte modo judicem metuunt. Nam qui sibi nunc in culpa parcit, ei postmodum in poena non parcitur. Dicat ergo: Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam. Quae vero utilitas de hac argutione sequatur adjungat: Et ipse erit salvator meus. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
se qͣmlibet leuiter carnalia ẽẽ depre¬
hendunt: hȩc internis sensib retra¬
ctantes. uehem̃ter in semetipsis inse¬
cuntur. Forti afflictione se conterunt:
magnisq eruciatib uel minima in se
praua diudicant: atq hȩc ꝑ penitẽ¬
tiam dampnant. Qd̃ iccireo agunt.
ut in conspectu eterm iudicis. ⁊ ipsi
inueniri in quantũ est possibile irre¬
prehensibiles debeant: ⁊ hi qui eos sic
se iudicare conspiciunt. em̃dare semet¬
Qd̃ uidelicet beatus iob eoram amicis
suis temporalẽ głam tenentib. ⁊n tran¬
seuntia bona laudantib fecerat: s
tam̃ eorum. sensũ ad cognoscendam
utilitatẽ flagelli  ꝑducere ñ ualebat:
ut scilicet pensare possent. qd non so
Wnde bene nc̃ dicit. Quare lacero car¬
nes meas dentib meis: Ac si patenter¬
dicat. Cur internis sensib meis. car¬
nalia si qua suert̃ in me fact̾a discutio:
si meis spectatorib ꝓdesse ñ possumꝰ¬

Expanded text:
se quamlibet leviter carnalia esse deprese quamlibet leviter carnalia esse deprehendunt, haec, in internis sensibus retractantes, vehementer in semetipsis insequuntur, afflictione se conterunt, magnisque cruciatibus vel minima in se prava dijudicant, atque haec per poenitentiam damnant. Quod idcirco agunt, ut in conspectu aeterni judicis et ipsi inveniri, in quantum est possibile, irreprehensibiles debeant, et hi qui eos sic se judicare conspiciunt emendare semetQuod videlicet beatus Job coram amicis suis temporalem gloriam tenentibus, et transeuntia bona laudantibus, fecerat; sed tamen eorum sensum ad cognoscendam utilitatem flagelli sui perducere non valebat, ut scilicet pensare possent quod non soUnde bene nunc dicit: Quare lacero carnes meas dentibdicat: Cur interius sensibus carnalia si qua feriunt in me facta discussio, si meis spectatoribus prodesse non possu
Abbreviated transcription (Latin):
sibilib intelligere potuit. Unde r̾e-¬
cte etiam scriptum ẽ. Omĩs homo qͥ
comederit uuã acerbam: obtupes¬
cent dentes eius. Quid nãq uua ac̾¬
ba: nisi peccatũ est. Nua quippe acer¬
ba est: fructus ante tempus. Quisqͥs
enĩ presentis uitȩ delectationib sa¬
tiari desiderat: quasi ftuctus ante
tempus comed̾e̾ festinat. Qui gͥ u-
uam acerbam comedit. dentes eius
obtupescunt: qͥa qui p̃sentis mundi¬
delectatione pascit᷑. interni eius sensus li¬
gant᷑ ut iam spũ alia mandere. ⁊dest in¬
celligere nequeant. Quia mn ext̾iorib
delectati sc: inde in intimis obtupesct̃.
Et aũ peccato anima pascit᷑ panem
iisticiȩ edere ñ ualet. Om̃ ligati den¬
tes ex̃ peccati consuetudine: iustum
qdͣ intus sapit. edere nequaqͣm pos¬
sunt. Hoc gͥ loco. quia dentes ut di¬
ximꝰ internos sensus accipimꝰ: consi¬
derare magnoꝑe quid agere iusti so¬
leant debemꝰ. Qui plerũq si qua in

Expanded text:
sibilibus intelligere potuit. Unde resibilibus intelligere potuit. Unde recte etiam scriptum est: Omnis homo qui comederit uvam acerbam, obstupescent dentes ejus . Quid namque uva acerba nisi peccatum est? Uva quippe acerba est fructus ante tenim praesentis vitae delectationibus satiari desiderat, quasi fructus ante tempus comedere festinat. Qui igitur uvam acerbam comedit, dentes ejus obstupescunt, quia qui praesendelectatione pascitur, interni ejus sensus ligantur, ut jam spiritu alia mandere, id est intelligere nequeant, quia unde in exterioribus delectati sunt, inde in intimis obstupescunt. Et dum peccato anima pascitur, panem justitiae edere non valet, quoniam ligati dentes, ex peccati consuetudine, justum quod intus sapit edere nequaquam possunt. Hoc igitur loco, quia dentes, ut diximus, internos sensus accipimus, considerare magnopere quid agere justi soleant debemus. Qui plerumque, si qua in
Abbreviated transcription (Latin):
nib meis: In scriptura sacra. deates
aliquando sc̃ĩ predicatores: aliquando
uͦ interm accipi sensus solent. De scĩs
enĩ predicatorib. sponsȩ dictum est.
Dentes tu sicut greges tonsarum: quȩ
ascenderunt de lauachro. Unde iunie¬
orum. ostensis in figurã gentib dictũ ẽ.
Macta ⁊ manduca. Id est uetustatẽ ea¬
rum contere: ⁊ in corpus ecełiȩ uideli¬
cet in tua m̃bra comierte. Rursum qͥa
dentes interiores sensus accipi solent: ihe¬
remias ꝓpħa testat᷑ dicens. fregit ad nu¬
merũ dentes meos. Per dentes. i enĩ cib
frangitur: ut glutiat᷑. Unde ñ in nu̾to
in dentib internos sensus accipimus⁊
qui singła quȩ cogitant quasi mnandt̃
⁊ cõmuniunt: atq ad uentrẽ memo¬
riȩ transmittunt. Quos ꝓpħa ad nu¬
merũ fractos dicit: quiã iuxta men¬
surã unius cuiusq peccati. intelligen¬
tiȩ cecitas generatur in sensib. Et se¬
cundũ qd̃ quisq egit exterius: in eo
obtupescit quod de internis atq inui¬

Expanded text:
nt. --In Scriptura sacra dentes aliquando sancti praedicatores, aliquando vero interni accipi sensus solent. De sanctis enim praedicatoribus, sponsae dictum est: Dentes tui sicut greges tonsarum, quae ascenderunt de lavacro . Unde et uni eorum ostensis in figura gentibus dicitur: Macta et manduca ; id est, vetustatem earum contere, et in corpus Ecclesiae, videlicet in tua membra, converte. Rursum quia dentes interiores sensus accipi solent Jeremias propheta testatur, dicens: Fregit ad numerum dentes meos . Per dentes etenim cibus frangitur, ut glutiatur. Unde non immerito in dentibus internos sensus accipimus, qui singula quae cogitant quasi mandunt et comminuunt, atque ad ventrem memoriae transmittunt. Quos propheta ad numerum fractos dicit, quia juxta mensuram uniuscujusque peccati intelligentiae caecitas generatur in sensibus, et secundum quod quisque egit exterius, in eo obstupescit quod de internis atque invi
Abbreviated transcription (Latin):
stendo: si utilitati ꝓrimoꝵ. nec mala
diuidicando. nec bona ostendendo ꝓ¬
ficio: S tam̃ iusti etiam cũ hȩc di¬
cunt: nunqͣm a p̃bendo ꝓrimis bo¬
no exemplo deficiunt. Unde ad huc co¬
ram amicis suis. beatus iob uͥtutem
pacientiȩ ex hibens. ⁊ ostendens ait:.¬
cientiȩ uirtus in ꝓsꝑis. Ille autẽ ue¬
te est patiens. qui ⁊ aduersis acteri¬
tur: ⁊ tam̃ a spei suę rectitudine
ñ incuruat᷑. De reprobi nãq sensu
scriptũ est. Confitebitur tͥ dũ bene¬
feceris ei. In hoc itaq mens iusti. ab
imusto discernit᷑. qd̃ omĩ potentis
dĩ laudem ⁊ inter aduersa confitet᷑.
quod ñ cum reb frangit᷑. non eũ ea¬
su głȩ exterioris cadit: s in hoc ma¬
gis qualis cũ reb fuerit demonstrat:
quȩ n sine reb robustior stat. Sequit᷑¬

Expanded text:
stendo, si utilitati proximorum nec mala stendo, si utilitati proximorum nec mala dijudicando, nec bona ostendendo proficio? Sed tamen justi etiam, cum haec dicunt, nunquam a praebendo proximis bono exemplo deficiunt. Unde adhuc coram amicis suis beatus Job virtutem patientiae exhibens et ostendens ait:tientiae virtus in prosperis. Ille autem vere est patiens, qui et adversis atteritur, et tamen a spei suae rectitudine non curvatur. De reprobi namque sensu scriptum est: Et confitebitur tibi cum benefeceris ei . In hoc itaque mens justa ab injusta discernitur, quod omnipotentis Dei laudem et inter adversa confitetur, quod non cum rebus frangitur, non cum casu gloriae exterioris cadit, sed in hoc magis qualis cum rebus fuerit demonstrat, quae et sine rebus robustior stat. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
portare ẽ : intentionẽ cordis. in oꝑati¬
one ostendere. Habent nãq hoc iusti ꝓ¬
priũ ut in oñe qd̾ dicunt. atq omne
qdꝰ agunt. non solum ꝓuectũ suum.
setiam ꝓrimorũ edificationẽ querant.
Et aliqnͣdo in quibusdã semetipsos diui¬
dicant: ut pigros auditores ad conside¬
randos semetipsos reuocent. Aliqnͣdo bo¬
na oꝑa sua ostendunt: ut spectatores eo¬
rum erubescant ñ imitari qd̾ uident.
Nam scriptũ est. Uideant ur̃a bona o¬
ꝑa: ⁊ glorificent patrẽ ur̃m qui est in
celis. Qu gͥ intentionẽ suam ꝑ oꝑa in¬
sinuat: aninam suã in manib por¬
tat. S cũ iustus quisq nec se duuidi¬
cando. nec bona oꝑa ostendendo. utilita-¬
ti ꝓrimoꝵ ꝓficit: ꝑ hoc qd egerit. ad u̾¬
ba doloris redit. Unde recte nc̃ dicit᷑.
Quare lacero carnes meas dentib meis:
⁊ animã meam porto in manib meis:
Id est eur uel me districte corã homini¬
b diuidico. uel quid appetã in oꝑe o¬

Expanded text:
portare est intentionem cordis in operatione ostendere. Habent namque hoc justi proprium ut in omne quod dicunt atque omne quod agunt, non solum provectum suum, sed etiam proximorum aedificationem quaerant. Et aliquando in quibusdam semetipsos dijudicant, ut pigros auditores ad considerandos semetipsos revocent. Aliquando bona opera ostendunt, ut spectatores eorum erubescant non imitari quod vident. Nam scriptum est: Videant vestra bona opera, et glorificent Patrem vestrum, qui est in coelis . Qui igitur intentionem suam per opera insinuat, animam suam in manibus portat. Sed cum justus quisque nec se dijudicando, nec bona opera ostendendo, utilitati proximorum proficit, per hoc quod egerit, ad verba doloris redit. Unde recte nunc dicitur: Quare lacero carnes meas dentibus meis, et animam meam porto in manibus meis? Id est, cur me vel districte coram hominibus dijudico, vel quid appetam in opere o
Abbreviated transcription (Latin):
potente postmodũ disputet: qui a
ille cũ deo postmodũ iudex uenit.
qui hic ei modo in p̃ce familiaris ex¬
titerit. S scã eccłia. cuiꝰ sepe iam be¬
atum iob spẽm tenere diximꝰ: non
solum tẽ de iniquis iudicat. cũ ulti-

Expanded text:
ut cum Omnipotente postmodum disputet, quia ut cum Omnipotente postmodum disputet, quia ille cum Deo postmodum judex venit, qui hic ei modo in prece familiaris exstiterit. Sed sancta Ecclesia, cujus saepe jam beatum Job speciem tenere praediximus , non so
Abbreviated transcription (Latin):
uc̃et dictis in notuit. quantȩ humili¬
tatis fuit: qui se eis inferiorem negat.
cenderat. Nam ⁊ sedm̃ eorum scientiã
senosse confirmat: qui sciendo celesti
n disputare cũ deo cupio. Cum
otente loquim: dum eius mise¬
ricordiam deprecam᷑. Cum eo uͦ dis¬
putamus: dũ nos illius iusticiȩ con¬
uingentes. factant̃a subtili indagatione.
discutimꝰ. Uelcerte cũ deo disputare est
eum qui hic eiꝰ preceptis parint. cũ illo
post modũ ad iudicandos popłos iudicẽ
uenire: sicut cuncta relinquentib p̃-¬
dicatorib dicit᷑. Nos qui secuti estis me:
in regen̾atione cũ sederit filius hoĩs.¬
in sede maiestatis suȩ. sedebras . ⁊ uos su¬
ꝑ sedes duodecĩ. iudicantes duodecim
trib isrł. Unde ⁊ ꝑ ysaiam dñs dicit.
Eripite iniuriam accipientẽ: iudicate
pupillo. ⁊ iustificate uiduã: ⁊ uenite
disputemꝰ. Rectum quippe est: ut eũ
dõ de popłis in iuditio disputent: qui
ad uerba dĩ presens scłm ꝑfecte dere

Expanded text:
cet dictis innotuit quantae humiltatis fuit, qui se eis inferiorem negat, transcenderat. Nam et secundum eorum scientiam se nosse confirmat, qui sciendo coelestiaet disputare cum Deo cupio. - Cum otente loquimur dum ejus misericordiam deprecamur; cum eo vero disputamus dum, nos illius justitiae conjungentes, facta nostra subtili indagatione discutimus. Vel certe 379 cum Deo disputare est eum qui hic ejus praeceptis paruit cum illo postmodum ad judicandos populos judicem venire, sicut cuncta relinquentibus praedicatoribus dicitur: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filius hoatis suae, sedebitis et vos super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel . Unde et per Isaiam Dominus dicit: Eripite injuriam accipientem, judicate pupillo, et justificate viduam, et venite, disputemus . Rectum quippe est ut cum Deo de pupillis in judicio disputent qui ad verba Dei praesens saeculum perfecte derel
Abbreviated transcription (Latin):
mitatis obliti. tanto intentius de ali
tatis conscii. eos isi exterius seuien¬
do. tam̃ interius cõpatiendo rep̃hen¬
dunt. Naillius solius ẽ peccata homuuue
sin coꝑaslione discutere: qͥ ex nacure sue
om̃ potentia ignorat peccare. Ruia gat
miei beati iobita eiꝰ facta rep̃henderant.
aese in se ip̃s reprehensibile nichil habe¬
rest irecte ne dicitur. Nunquid faciẽ eiꝰ
accipitis: ꝙ ꝓ deo uidicare intimini
faciem quippe eiꝰ acciꝑe est: a uetoritatẽ
ilii in iuditio sumere. Et quasi ꝓ dõ iudi¬
care nitit᷑: qui eũ infirma queꝙ in alte¬
rũ reprehendit. apd̾ se introrsus ꝑ cõpas

Expanded text:
mitatis obliti, tanto intentius de alietatis conscii, eos etsi exterius saeviendo, tamen interius compatiendo repredunt, quia illius solius est peccata hominum sine compassione discutere, qui ex naturae suae omnipotentia ignorat peccare. Quia igitur amici beati Job ita ejus facta reprehenderant ac si in se ipsi reprehensibile nihil haberent, recte nunc dicitur: Nunquid faciem ejus accipitis, et pro Deo judicare nitimini? Faciem quippe ejus accipere est auctoritatem illius in judicio sumere; et quasi pro Deo judicare nititur, qui, cum infirma quaeque in altero reprehendit, apud se introrsus per comp
Abbreviated transcription (Latin):
nime est. Uidit nanq pharao ꝑ sõniũ.
quȩ erant egypto futura: s quia ne¬
quiuit intelligere qd̃ idit ꝓpħa scili¬
cet ñ fuit. Aspexit balthasar rex arti¬
culum mamis scribentis in pariete:
s ꝓpħa ñ fuit: quia intellectum rei qu̾ã
uiderat. ñ accepit. Ut gͥ beatus iob ꝓphe¬
tiȩ sp̃m se habere cestet᷑: non solum iu¬
disse se ⁊ audisse. s etiam intellexisse¬
se om̃ia asserit. De quo intellectu qͥa
ñ extollit᷑ subiuncta eius uerba te¬
stantur cum ait.¬

Expanded text:
 Pharao per somnium quae erant Aegypto ventura . Sed quia nequivit intelligere quod vidit, propheta scilicet non fuit. Aspexit Balthasar rex articulum manus scribentis in pariete , sed propheta non fuit, quia intellectum rei quam viderat non accepit. Ut igitur beatus Job prophetiae spiritum se habere testetur, non solum vidisse se et audisse sed etiam intellexisse omnia asserit. De quo intellectu quia non extollitur, subjuncta ejus verba testantur cum ait
Abbreviated transcription (Latin):
Ut plaeebit ei quẽ celare ml potest:
aut qecipiet᷑ ut homo ur̃is fraudu¬
ientiis: fraudẽ deo heretici exhibent:
quia ea astruunt. quȩ nequaqͣm ipsi ꝓ qͦ
loeunt᷑ placent. Gum̃q dũ quasi defen¬
dere intunt᷑ offendunt: dum in adu̾sita¬
tem eius corruunt. cui uident᷑ ex p̃dica¬
tione famulari. Unde ⁊ ꝑ psalmistam di¬
citur. Ut destruas inimicũ ⁊ defensorem.
Om̃is quippe hereticus. omĩpotenti dõ ini¬
micus defensor est: quia unde hunc qͣsi
defendere nitit᷑. in de u̾itati illiꝰ aduersa¬
tur. Qͥa autẽ latere dm̃ nil potest: hoc
in eis iudicat quod intus sentiunt: ñ qd̃
famulari foris uident᷑. Quia gͥ eorũ frau¬
dulentus ds̃ ut homo ñ fallitur: recte

Expanded text:
ut placebit ei, quem celare nihil potest? Aut decipietur ut homo, vestris fraudulentiis? Fraudes Deo haeretici exhibent, quia ea astruunt, quae nequaquam ipsi pro quo loquuntur placent, cumque dum quasi defendere nituntur, offendunt dum in adversitatem ejus corruunt, cui videntur ex praedicatione famulari. Unde et per Psalmistam dicitur, Ut destruas inimicum et defensorem ; omnis quippe haereticus omnipotenti Deo inimicus et defensor est, quia unde hunc quasi defendere nititur, inde veritati illius adversatur. Quia autem latere Deum nihil potest, hoc in eis judicat, quod intus sentiunt, non quod famulari foris videntur. Quia igitur eorum fraudulentiis Deus ut homo non fallitur, recte
Abbreviated transcription (Latin):
tem sobolis extendit ⁊ tam̃ in ꝓpͥa
infidelitate derelinquit. S subu̾sas
in integrũ restituit: quia quas in in¬
sidelitatis casu reliquerat: qnͣdoq ad
fidei statũ reduxit. Quib uidelicet
in m̃tis in tegritate restitutis ⁊ antiqus
ille popłs qui fidelis dõ esse idebat᷑.
reꝓbatus corde repulsus ẽ. ut sua ꝑfi¬
dia deceptus. contra ipsum post in-¬
surgeret: quem ante p̃dicauit. Se¬

Expanded text:
tem sobolis extendit, et tamen in propria tem sobolis extendit, et tamen in propria infidelitate derelinquit. Sed subversas in integrum restituit, quia quas in infidelitatis casu reliquerat quandoque ad fidei statum reducit. Quibus videlicet in mentis integritate restitutis, antiquus ille populus, qui fidelis Deo esse videbatur, reprobatus, corde repulsus est, ut sua perfidia deceptus contra ipsum post insurgeret quem ante praedicavit. Se
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mebatur. ad rectitudinis statũ du¬
citur. prius ipsam mortẽ conspicit.:
in qua ⁊ deficere consueuerat: ⁊ hanc
consi derare nesciebat: recte ad ditur
Et ꝓducit in lucẽ umbrã mortis. Un¬
bra enĩ mortis est. praua oꝑatio: quȩ
de imitatione antiqui hostis. quasi
de corporis linam̃tis exprimit᷑. De qͦ
etiam sub cuiusdã significatione dici¬
tur. Et nom̃ illi mors. Et plerũq eiꝰ
maligna cogitatio m̃tes hominum
latet: atq ꝑ hoc qd̾ nescit᷑. amplius p̃¬
ualet. Umbra gͦ mortis in lucẽ ꝓduci¬
tur: dum sc̃oꝵ mentib maligna oꝑa¬
tio antiqui hostis ut destrui possit a
tuit. Intelligi fortasse ualet. qm̃ gen
tes dñs multiplicat ⁊ ꝑdit: quia nas¬
cunt᷑ cotidie morituri. Et subuersas
in integrũ restituit: quia resurgunt
qui fuerant mortui. Qd̃ tam̃ melius
accipimꝰ : si hoc qualiter in earũ men¬
te agitur sentiamꝰ. Multiplicat enĩ
gentes ⁊ ꝑdit: quia eas u ꝑ fecundita¬

Expanded text:
premebatur ad rectitudinis statum dupremebatur ad rectitudinis statum ducitur, prius ipsam mortem conspicit, in qua et deficere consueverat, et hanc considerare nesciebat, recte additur: Et producit in lucem umbram mortis. Umbra enim mortis est prava operatio, quae de imitatione antiqui hostis, qde corporis lineamentis exprimitur. De quo etiam sub cujusdam significatione dicitur: « Et nomen illi mors . » Et plerumque ejus maligna cogitatio mentes hominum latet, atque per hoc quod nescitur amplius praevalet. Umbra ergo in lucem producitur, dum sanctorum mentibus maligna operatio antiqui hostis ut destrui possit aptuit. - Intetes Dominus multiplicat et perdit, quia nascuntur quotidie morituri; et subversas in integrum restituit, quia resurgent qui fuerint mortui. Quod tamen melius accipimus si hoc qualiter in earum mente agitur sentiamus. Multiplicat enim gentes et perdit, quia eas et per fecundita
Abbreviated transcription (Latin):
turpitudinib iacent: factorũ maculaᷤᷤ
lacrimis lauant: ⁊ sub se postmodum
carnis suȩ motꝰ deprimunt: a quibus
tur. ut uidelicet in hac uita habean¬
tur omĩa incerta: ⁊ nullus ex habita
castitate suꝑbiat: quia effundit des¬
pectionẽ suꝑ principes. Nullus ex
uitiorũ suoꝵ depressione desꝑet: qͥa
eos qui oppressi fuerant releuat. Et
qm̃ cum hec agunt᷑. ex occultis dĩ con¬
siliis suꝑ unũ quemq sententia aꝑ¬
ta ꝓducit᷑: recte subiungitur. Et re
enim de tenebris dñs reuelat: qnͣdo
aꝑtam sententiã ex occultis suis cõ¬
siliis indicat. ut de uno quoq quȩ
sentiat ostendat. Quia enĩ uidet nc̃ cre¬
ator omĩa. ⁊ ipse in consiliis ñ iudetur:
recte de illo ꝑ psalmistã dicit᷑. Posuit te¬
nebras latibulũ suum. S quasi de istis
tenebris ad lum̃ exit: quando quid de
uniuscuiꝰq actib sentiat ostendit. Et
quia cũ is qui peccatoꝵ suoꝵ pondere

Expanded text:
turpitudine jacent, factorum maculas turpitudine jacent, factorum maculas lacrymis lavant, et sub se postmodum carnis suae motus deprimunt, a quibus tur, ut videlicet in hac vita omnia habeantur incerta, et nullus ex habita castitate superbiat, quia effundit despectionem super principes. Nullus ex vitiorum suorum depressione desperet, quia eos qui oppressi fuerant relevat. Et quoniam cum haec aguntur ex occultis Dei consiliis super unumquemque sententia aperta producitur, recte subjungitur: Et revenim de tenebris Dominus revelat quando apertam sententiam ex occultis suis consiliis indicat, ut de unoquoque sentiat ostendat. Quia enim videt nunc Creator omnia, et ipse in consiliis non videtur, recte de illo per Psalmistam dicitur: Posuit tenebras latibulum suum . Sed quasi de istis tenebris ad lumen exit, quando quid de uniuscujusque actibus sentiat ostendit. Et quia cum is qui peccatorum suorum pondere
Abbreviated transcription (Latin):
culꝑa mortẽ carnis inferri constituit. s
mors sp̃c quantum tũda eẽt indica¬
uit: in icẽ ꝓculdubio umbrã mortis¬
pdurit. Ista iꝰen. im mors. in qua caro
separatur ab anima: unibra illiꝰ mortis
ẽ in qua aĩa separatur a deo. In lucẽ gͦ
umbra mortis ꝓducit᷑: cum intellecta mor¬
te sp̃e. mors carnis minime timet᷑. Quod
tam̃ intelligi. ⁊ aliter potest. Principes
ienĩ non innu̾to uocant᷑. qui magno cõ
sapientiȩ cõprimunt. S sepe contin¬
git. ut in occulto animꝰ de ipsa sua sa¬
pientia in elationis fastu subleuetur.
n sub eis utiis corruat. de quib se uicto¬
rem fuisse gaudebat. Recte gͦ dicitur.
Esfundit despectionẽ suꝑ pͥncipes. Sed¬
uident᷑. ad penitentiȩ lam̃tum cur¬
runt seq contͣ culpas quib subia¬
cebant erigunt: apte subiungitur.
Et eos qui oppressi fuerant releuans.
Non nulli enĩ suꝑno illustrati munere.
aspiciunt in quantis peccatorũ suorũ

Expanded text:
culpa mortem carnis inferri constituit, sed culpa mortem carnis inferri constituit, sed mors spiritus quantum timenda esset indicavit, in lucem produxit. Ista etenim mors in qua caro separatur ab anima; umbra illius mortis est, in qua anima separatur a Deo. In luce ergo umbra mortis producitur, cum, intellecta morte spiritus, mors carnis minime timetur. Quod tamen et aliter intelligi potest. Principes etenim non immerito vocantur qui magno conssapientiae comprimunt. Sed saepe contingit ut in occulto animus de ipsa sua sapientia in elationis fastum sublevetur, et sub eis vitiis corruat, de quibus se victorem fuisse gaudebat. Recte ergo dicitur: Effundit despectionem supvidentur ad poenitentiae lamentum currunt, seque contcebant erigunt, apte subjungitur: Et eos qui oppressi fuerant, relevans. Nonnulli enim superno illustrati munere, aspiciunt in quanta peccatorum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
re spolia. Cum enĩ uirtutũ spolia a
iudeis abstulit: domui cordis genti¬
uum quã ꝑ fidem in habitare digna-¬
tus ẽ. spetiem donorũ dedit. Quod
uidelicet gestum ẽ: cum uerba dĩ iui¬
deoꝵ popłs ad solam litteram quȩ oc-¬
cidit acciꝑet. ⁊ & conu̾sa gentilitas ꝑ
spm̃ qui uiuificat penetͣret. Unde mox¬
q mystica de occultis ꝓpħarum uer¬
bis acredentib agnoscunt᷑. quid ali¬
ud qͣm ꝓfunda de tenebris reuelan¬
tur. Unde quoq ipsa u̾itas discipulis
in parabolis loquens ait. Qd̃ dico uo¬
bis in tenebris: dicite in lumine. Cũ
enĩ mysticos allegoriarũ nodos. ꝑ ex-¬
planationẽ soluimus: in lumine di¬
cimꝰ qd̾ in tenebris audimꝰ. Umbra
autẽ mortis. erat legis duricia: quȩ
unũquemq peccantẽ. morte corporis
puniri santiebat. S postqm redẽp¬
tor nr̃ asꝑitatẽ legalis sanctionis ꝑ
mansuetudinẽ temꝑauit ⁊ ñ iam ꝓ

Expanded text:
re spolia. Cum enim virtutum spolia a re spolia. Cum enim virtutum spolia a Judaeis abstulit, domui cordis gentilium, quam per fidem inhabitare dignatus est, specie donorum dedit, quod videlicet gestum est cum verba Dei et Judaeorum populus ad solam litteram, quae occidit, acciperet, et conversa gentilitas per spiritum, qui vivificat, penetraret. Vau. mystica de occultis prophetarum verbis a credentibus agnoscuntur, quid aliud quam profunda de tenebris revelantur? Unde ipsa quoque Veritas discipulis in parabolis loquens, ait: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine . Cum enim mysticos allegoriarum nodos per explanationem solvimus, in lumine dicimus quod in tenebris audivimus. Umbra autem mortis erat legis duritia, quae unumquemque peccantem morte corporis puniri sanciebat. Sed postquam Redemptor noster asperitatem legalis sanctionis per mansuetudinem temperavit, nec jam pro
Abbreviated transcription (Latin):
at: stare munitꝰ ꝑ fidem ⁊ iusticiam
potest: quãuis ornatus uirtutũ al-¬
titudine minime ẽẽ uideatur. Speᷤ
uͦ ⁊ fides. ⁊ caritas: non nr̃a menia
s munitiones st̃. Quȩ si habere negli¬
gimus: hostilib insidiis patemus.
De iudea gͦ quia ꝓpħiam atq doctrinã.
uel miraculoꝵ signa abstulit: meni¬
a p̃cipitauit. Quia uͦ spem. fidẽ. atq
caritatẽ ꝓpter eius duriciã. auferri
ꝑmisit. munitiones eius dissipare
studuit. Rectus uͦ ordo seruatꝰ est:
ut prius menia. ⁊ post munitiones
dissipatȩ dicerent᷑. Qͥa cum peccatͥx
anima relinquit᷑: prius ab ea uͥtu¬
tum dona quȩ ad manifestationẽ sp̃e
data sunt. ⁊ postmnodũ spei. fidei. atq
caritatis fundam̃ta destruunt᷑. Quȩ
euncta dñs a ꝑfidis ablata. gentilita¬
ti tͥbuit: atq ex his quȩ infidelib ab¬
stulit. m̃tes fideliũ ornauit. Unde &
scriptum ẽ. Et speciei domus diuide¬

Expanded text:
at, stare munitus per fidem et justitiam at, stare munitus per fidem et justitiam potest, quamvis ornatus virtutum altitudine minime esse videatur. Spes vero, fides, et charitas non nostra moenia, sed munitiones sunt; quae si habere negligimus, hostium insidiis patemus. De Judaea ergo quia prophetiam et doctrinam, vel miraculorum signa abstulit, moenia praecipitavit. Quia vero fidem, spem, et charitatem propter ejus duritiam auferre permisit, munitiones ejus auferre studuit. Rectus vero ordo servatus est, ut prius moenia, et post munitiones dissipatae dicerentur, quia cum peccatrix anima relinquitur, prius ab ea tum dona quae ad manifestationem spiritus data sunt, et postmodum spei, fidei, atque charitatis fundamenta destruantur, quae cuncta Dominus, a perfidis ablata, gentilitati tribuit, atque ex his, quae infidelibus abstulit, mentes fidelium ornavit. Unde et scriptum est: Speciei domus divide
Abbreviated transcription (Latin):
ffundit despectionẽ suꝑ pͥncipes: ⁊
eos qui opp̃si fuerant releuans. Cum
enim uideorũ popłs. in legis mandata
ꝑmaneret: ⁊ cuncta gentilitas nulla dĩ
pcepta cognosceret: & illi ꝑ fidẽ pͥncipa¬
ri uidebant᷑: & isti in ꝓfundo pressi iacu¬
erunt ꝑ infidelitate̾. S cum incarna-¬
tionis dñicȩ myst̾ium iudea negauit.
gentilitas credidit: & principes in des¬
pectionẽ cȩcidert̃: & hi qu opp̃ssi incul¬
ꝑa ꝑfidiȩ fuerant. in uera fidei lib̾tate le¬
uati sunt. Hunc uͦ isrłitatrum casum.
longe ante iheremias intuens ait. Fa¬
ctus est ds̃ uelut inimicus. Precipita¬
uit isrł. precipitauit menia eius. dis-¬
sipauit munitiones eiꝰ. Menia autẽ in
urbib. in ornam̃to sunt: munitiones
uͦ in defensione. Et alia st̃ dona quȩ
nos muntunt: alia quȩ ornant. Pro¬
pħia quippe. doctrina. genera lingua-¬
rum. curationũ uirtꝰ: quasi quedam
menia m̃tis st̃. Quȩ i si quisq ñ habe-¬

Expanded text:
ffundens despectionem super principes, et eos qui oppressi fuerant relevans. - Cum enim Judaeorum populus in legis mandato permaneret, et cuncta gentilitas nulla Dei praecepta cognosceret, et illi per fidem principari videbantur, et isti in profundo pressi jacuerant per infidelitatem. Sed cum incarnationis Dominicae mysterium Judaea negavit, gentilitas credidit, et principes in despectionem ceciderunt, et hi qui oppressi in culpa perfidiae fuerant in verae fidei libertatem levati sunt. Hunc vero Israelitarum casum longe ante Jeremias intuens ait: Factus est Dominus velut inimicus, praecipitavit Israel, praecipitavit omnia moenia ejus, dissipavit munitiones eurbibus pro ornamento sunt, munitiones vero in defensionem; quia et alia sunt dona quae nos muniunt, alia quae ornant. Prophetiae quippe, doctrina, genera linguarum, curationum virtus, quasi quaedam mentis moenia sunt; quae si quisque non habe
Abbreviated transcription (Latin):
s cuncta simul ante eius oculos assi-¬
stunt. Et quia ea ipsa quȩ uentura erast.
alia eẽ uidit in oꝑib. alia in dictis: re¬
cte subiungitirr.¬
auris mea. S utilitatẽ dicta ñ¬

Expanded text:
sed cuncta simul ante ejus oculos assistunt. Et quia ea ipsa quae ventura erant, alia esse vidit in operibus, alia in dictis, recte subjungitur,auris mea. S
Abbreviated transcription (Latin):
sorores eiꝰ nonne om̃s apud nos sunt:
suscitare mortuos: ⁊⁊ tam̃ esse mortalẽ.¬
At quis ñ crederet dm̃ ⁊ quem conspici¬
ebant suscitare mortuos: Srursum
cum hunc mortalẽ conspicerent: des¬
piciebant credere hunc ẽẽ in mortalem
dm̃. ꝑ hoc gͦ quod omp̃s ds̃ talem se eo¬
rum oculis exhibuit. qu possit ⁊ diui¬
na ostendere ⁊ humana pati: errare
eos quasi ebrios fecit: ut eorũ suꝑbia
quȩ incarnationis eius misti̾um despi

Expanded text:
sorores ejus nonne omnes apud nos sunt ?sorores ejus nonne omnes apud nos sunt ?suscitare mortuos, et tamen esse mortalem. Quis non crederet Deum, quem conspiciebant suscitare mortuum? Sed rursum cum hunc mortalem conspicerent, despiciebant credere hunc esse immortalem Deum. Per hoc ergo quod omnipotens Deus talem se eorum oculis exhibuit, qui posset et divina ostendere, et humana pati, errare eos quasi ebrios fecit, ut eorum superbia, quae incarnationis ejus mysterium despic
Abbreviated transcription (Latin):
Sor em principui terrȩ ĩmutatum est: eũ
in tudea sumimi sae̾dotes ⁊ semores popli.
Mi suo consilio conabant᷑ obsistere quẽ
prius uenturũ eẽ predicabant. Cũq eiꝰ
nom̃ ꝑsequendo molirent᷑ extinguere.
accepti sua malicia incedere ꝑ inuiũ
frustra conabant᷑: quia crudelitati eoꝵ¬
patere uia ñ poterat. contra auctorem
omniũ. Miraeula cernebant. urtu¬
de terrebant᷑ s credere renuentes. ad¬
huc signa requirebant cũ dicerent.
Quod gͦ tu facis signũ ut uideamꝰ ⁊ cre¬
damus tibi:. Ed oꝑaris. Bene itaq
dicit᷑. Palpabt̃ quasi in tenebris.i ñ in
luce. Qu enim inter tot aꝑta mira¬
cula trepidat: quasi in tenebris pal¬
pat: quia tangit qd̾ non uidet. Om̃is
uͦ qui errat: nc̃ huc. nẽ illiie duciturꝰ
Et quia aliquando ostendebant᷑ credere
terat facere quicqͣm. aliqnͣdo uͦ hunc
a dõ esse denegabant. cum despicien¬
tes dicerent. nonne hic ẽ fabri filius.
nonne mat̾ eius dicitur maria. ⁊ fra¬

Expanded text:
or enim principum terrae immutatum est, cum in Judaea summi sacerdotes et seniores populi illi suo consilio conabantur obsistere, quem prius venturum esse praedicabant. Cumque ejus nomen persequendo molirentur exstinguere, decepti sua malitia incedere per invicem frustra conabanturpatere via non poterat contra auctorem omnium, miracula cernebant, virtute terrebantur; sed, credere renuentes, adhuc signa quaerebant, cum dicerent: Quod ergo 378 tu facis signum, ut videamus et credamus tibi? quid operaris ? Bene itaque dicitur: Palpabunt quasi in tenebris, et non in luce. Qui enim inter tot aperta miracula trepidat, quasi in tenebris palpat, quia quod tangit non videt. Omnis vero qui errat, nunc huc, nunc illuc ducitur. Et quia aliquando ostterat facere quidquam . » Aliquando vero hanc a Deo esse denegabant, cum despicientes dicerent: « Nonne hic est fabri filius? Nonne mater ejus dicitur Maria, et fra
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑. S quia stultꝰ cum loquit᷑. ꝑ hoc
qd̾ sua infert. sapientiũ uerba pen¬
sare ñ sufficit: recte ad hiic postqͣm
odite gͦ correptiones meas :⁊
iuditium labioꝵ. meoꝵ atten¬
ditẽ. Bene autẽ prius correptionem.
⁊ postmnodũ iuditiũ intulit: qͥa insi
ꝑ correptionẽ prius stulti tumor depͥ¬
mat᷑. nequaqm ꝑ intelligentiã uiditi¬
um iusti cognoscitur. Sequitur.
ut ꝓ illo loquamini dolos: Ds̃
m̃datio ñ indiget: quia ui̾tas fulciri
ñ querit auxilio falsitatis. heretici au¬
tem quia ea quȩ praue de dõ intelli¬
gunt. ex iu̾tate tueri ñ possunt: qͣsi
ad ꝓbandũ radium luminis. umbras
falsitatis requirunt. Et ꝓ eo dolos lo¬
cunt᷑ : dum infirmas m̃tes in intel¬
lectu illiꝰ stulta seductione decipiũt.

Expanded text:
bitur . Sed quia stultbitur . Sed quia stultquod sua infert, sapientium verba pensare non sufficit, recte per beatum Audite ergo correptiones meas, et judicium labiorum meorum attendite . Bene autem  post judicium intulit, quia nisi per correctionem prius stulti tumor deprimatur, nequaquam per intelligentiam judicium justi cognoscitur. VERS. ut pro illo loquamini dolos? Deus mendacio non eget, quia veritas fulciri non quaerit auxilio falsitatis. Haeretici autem quia ea quae prave de Deo intelligunt, ex veritate tueri non possunt, quasi ad approbandum radium luminis, umbras falsitatis requirunt. Et pro eo dolos loquuntur, dum infirmas mentes ab intellectu illius stulta seductione decipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
matum. Quib udelicet uerbis. a¬
ꝑte ostenditur: qd̾ amici eius quasiex
hereticorũ spetie. scĩ uiri iuditits ad¬
uersant᷑. Liquet enĩ quia catholicoꝵ
figuram ñ teneant: qui cultores ꝑu̾-¬
sorũ dognatũ uocant᷑. Qua in re hoc
quoq oportet intendi : qd̾ m̃datii fa¬
bricatores dicunt᷑. Sicut enim edifi¬
tium lapidib: ita m̃datium sermo¬
nib fabricat᷑. Ubi enĩ non dolosa lo¬
cutio. s sensus u̾itatis est: quasi mu-¬
nita moles. ñ ex fabrica s ex natura
consurgit. Sequitur.
in domo. quȩ intꝰ menbra lateant ig¬
noratur⁊ sic plerũq stultus si taciie¬
rit. utrũ sapiens an sit stultus abscon-¬
ditur: si tam̃ nulla alia oꝑa ꝓdeant.
quȩ sensũ etiam tacentis loquantur.
Sẽs igit᷑ uir amicos suos aspiciens uel¬
le apparere qd̾ nonerant: eos ad tacen¬
dum ammonuit. ne possent appare¬
re qd̃ erant. Unde ⁊ ꝑ salomonẽ dicit᷑.
Stultus si tacuerit: sapiens reputa¬

Expanded text:
acii. --Quibus videlicet verbis aperte ostenditur quod amici ejus quasi ex haereticorum specie sancti viri judiciis adversantur. Liquet enim quia catholicorum figuram non teneant qui cultores perversorum dogmatum vocantur. Qua in re hoc quoque oportet intendi quod mendacii fabricatores dicuntur. Sicut enim aedificium lapidibus, ita mendacium sermonibus fabricatur. Ubi enim non dolosa locutio, sed sensus veritatis est, quasi munita moles non ex fabrica, sed ex natura consurgit. Sequitur: in domo quae intus membra lateant ignoratur, sic plerumque stultus, si tacuerit, utrum sapiens sit, an stultus, absconditur, si tamen nulla alia opera prodeant quae sensum etiam tacentis loquantur. Sanctus igitur vir amicos suos aspiciens velle apparere quod non erant, eos ad tacendum admonuit, ne possent apparere quod erant. Unde et per Salomonem dicitur: Stultus, si tacuerit, sapiens puta
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾imus. lucem uultꝰ eius in terrã
non cad̾e: quia oceupatis in terrenis
actionib uetat summe contẽplati¬
onis suȩ nustĩa predieare. Dici enĩ
infirmis fortia ꝓhibet: nedũ incapa¬
bilia audiunt: p̃dicationis uerbis
quib subleuari debuerant. oppri¬
muntur. Lux qͥppe ipsa corꝑea. quȩ
ocłos sanos irradiat. infirmos obs.¬
curat: ⁊ dũ lippientib oculis elari¬
tati solis. intendit᷑. : plerũq eis cȩ¬
citas ex luce generatur. Sc̃a itaq
eccłia opp̃ssa ꝑsecutionis tẽpore. me¬
mor autẽ preteritȩ discretionis
suȩ: dicat. Lux uultus mei: ñ ea¬
debat in terrã. S quia ex eius ea

Expanded text:
poterimus lucem vultus ejus in terram poterimus lucem vultus ejus in terram non cadere, quia, occupatis in terrenis actibus, vitat summa contemplationis suae mysteria praedicare. Dici enim infirmis fortia prohibet, ne dum incapabilia audiunt praedicationis verbis, quibus sublevari debuerant, opprimantur. Lux quippe ipsa corporea, quae oculos sanos irradiat, infirmos obscurat; et dum lippientibus oculis claritati solis intenditur, plerumque eis caecitas ex luce generatur. Sancta itaque Ecclesia oppressa persecutionis tempore, memor autem praeteritae discretionis suae, dicat: Lux vullus mei non cadebat in terram. Sed quia ex ejus ca
Abbreviated transcription (Latin):
iam ad tertiũ cȩlum supras. raptus
fuerat.⁊ iam in ꝑadisũ ductus. archa¬
na uerba quȩ d̃icere non posset au¬
dierat: ⁊ tam̃ adhuc timidus dicit.
Castigo corpus meũ. ⁊ in seruitutẽ re¬
digo: ne forte alizs p̃dicans ipse reꝓb
efficiar. Ecce arridenti. sibi diuine
grẽ ⁊ iam credit ꝑspem: i necdum ta¬
men credit ꝑsecuritatẽ. Nam qͥa bene
hec uerba redẽptoris nr̃i uocib con¬
gruunt: etiã subuineta testant᷑ eũ
dicitur. Et luxuultus mei. ñ eadebat
in terrã. Quid nanq t̾ra nisi pecea¬
tor uocat᷑. eui prima sententia di¬
ctum ẽ. terra es. ⁊ in terrã ibis: Lux
gͦ uultus dñi in terram neqͣquam ea¬
dit: quia uisionis eiꝰ claritas peccato¬
Tollat᷑ impius: neuideat głam de.
Quasi enĩ lux in terrã caderet: si in
extremo iuditioueniens. claritatẽ
maiestatis suȩ peccatorib aꝑiret.
Quod si hȩc uerba ex sc̃ȩ̃ ecełiȩ uoce
suscipimus: ñ incongrue uitellig̾e̾

Expanded text:
jam ad tertium coelum super se raptus fuerat ; jam in paradisum ductus arcana verba quae dicere non posset audierat; et tamen adhuc timidus dicit: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Ecce arridenti sibi divinae gratiae et jam credit per spem, et necdum tamen credit per securitatem. Nam quia bene haec verba Redemptoris nostri vocibus congruunt, etiam subjuncta testantur, cum dicitur: Et lux vultus mei non cadebat in terram. Quid namque terra, nisi peccator vocatur, cui prima sententia dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Lux ergo vultus Domini in terram nequaquam cadit, quia visionis ejus claritas peccatoTollatur impius, ne videat gloriam Dei. » Quasi enim lux in terram caderet, si in extremo judicio veniens claritatem majestatis suae peccatoribus aperiret. Quod si haec verba ex sanctae Ecclesiae voce suscipimus, non incongrue intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
metuunt: ⁊ certitudinẽ sibi in se ꝓ¬
nuttere ñ presumunt: s positi int̾
gaudiũ spei i temptationis metum.
confidunt ⁊ timent: confortant᷑ ⁊ ti¬
tubant: certi orant᷑. i suspecti sunt.
Bene gͦ ꝑuocem electi m̃bri sub figu¬
ra nr̃i eapitis dr̃: si quando ridebam
ad eos ñ credebant: quia redẽptor
nr̃o quasi arridenti non credimus:
dum multis iã donis testantib &
gr̃am fauoris eius accipimꝰ: ⁊ tamen
adhuc sub eius iuditio de nostra in¬
liter paulo ⁊ arridetur iã ꝑ suꝑnam
grãm: ⁊ ipse adhue quasi ñ credit ꝑ
suspitionis metũ. Iam e celo illi dñs

Expanded text:
metuunt, et certitudinem sibi in se promittere non praesumunt; sed positi inter gaudium spei, et tentationis metum, confidunt, et timent; confortantur, et titubant; certiorantur, et suspecti sunt. Bene ergo per vocem electi membri sub figura nostri capitis dicitur: Si quando ridebam ad eos, non credebant, quia Redemptori nostro quasi arridenti non credimus, dum multis jam ejus donis testantibus, et gratiam favoris ejus accipimus, et tamen adhuc sub ejus judicio de nostra inliter Paulo et arridetur jam per supernam gratiam, et ipse adhuc quasi non credit per suspicionis metum. Jam e coelo il
Abbreviated transcription (Latin):
temptam̃ta suspecti. occulti hostis in¬
sidias metuunt: qui si etiam tẽptati¬
ones cessant. uel sola grauiter suspecti¬
one turbant᷑. Nam sepe multis gra¬
ue ꝑiculũ incauta securitas fuit ut
callidi hostis insidias ñ temptati. s iam
ꝓstrati cognoseerent. Uigilandũ quip¬
pe semꝑ ẽ. ut continue sollicita. nunqͣ.
relaxetur intentione suꝑna. Et labo¬
riosa deserens. in cogitationib fluxis.
quasi in quibdam mollib stram̃tis
iacens: uenienti corruptori diabolo
mens se resoluta ꝓstituat. Semꝑ uͦ est.
ad certam̃ aduersarii erigendus ani¬
miis. semꝑ contͣ occultas insidias eau¬
tela ꝓuidenda. Hine ⁊enĩ: a baeue ꝓ¬
pħa aͣit. Suꝑ eustodiã meam stabo.

Expanded text:
tentamenta suspecti, occulti hostis intentamenta suspecti, occulti hostis insidias metuunt, qui etiam tentatione cessante, vel sola graviter suspicione turbantur. Nam saepe multis grave periculum incauta securitas fuit, ut callidi hostis insidias non tentati, sed jam prostrati cognoscerent. Vigilandum quippe semper est, ut mens continue sollicita nunquam relaxetur intentione superna, ne laboriosa deserens, in cogitationibus fluxis, quasi in quibusdam mollibus stramentis jacens, venienti corruptori diabolo mens se resoluta prostituat. Semper vero est ad certamen adversarii erigendus animus; semper contra occultas insidias cautela providenda. Hinc etenim Habacuc propheta ait: Super custodia
Abbreviated transcription (Latin):
pexit. S quia suꝑficiem historiȩ subbre¬
uitate disciissimiis: quid in his de in-¬
tellectu mystieo lateat ꝑpendamus.
cem corporis. sepe uox corporis aduocẽ
capitis transit. Qͥ enim sunt in carne u¬
na : nil obstat. ut conueniant etiã in uo¬
ee una. Dieat gͦ exuoce capitis de ele¬
ctis suis: dicat eccłia. Si quando ride¬
bam ad eos: ñ credebant. Ridere ⁊e¬
mmdĩ est: scõrum uias ꝓsequenti fa¬
uore ꝓsꝑari. Sient de his quoq ꝑ usũ
dicitur: quos in hoc scłõ felicitatis blã¬
dimenta comutant᷑. arrisit illis tem¬
pus. Unde ⁊ econtrario appellat᷑ tra¬
dñi abonis actionib iuifirmari. sicut scͥp¬
tum est. Nequando uaseat᷑ dñs: ⁊ ꝑeatis
de uia nista. Si igit᷑ irasei dñs ꝑhibetur.
cum iuam iusticiȩ hoĩes ꝑdunt: recte
arridere dñs dic̃itur. cum bona nr̃a
ed electi quq quãdui in hac uita
sunt. securitatis. sibi confidentiã
non ꝓmiccunt. Horis enĩ omĩb contra

Expanded text:
ed quia superficiem historiae sub brevitate discussimus, quid in his de intellectu mystico lateat perpendamus. Ucem corporis, saepe vox corporis ad vocem capitis transit. Qui enim sunt in carne una, nil obstat ut conveniant etiam in voce una. Dicat ergo ex voce capitis de electis suis, dicat Ecclesia: Si quando ridebam ad eos, non credebant. Ridere etenim Dei est sanctorum vias prosequenti favore prosperari, sicut de his quoque per usum dicitur, quos in hoc saeculo felicitatis 638 blandimenta comitantur: Arrisit illis tempus. Unde e contrario, ira appellatur Domini, a bonis actionibus infirmari, sicut scriptum est: Ne quando irascatur Dominus, et pereatis de via justa . Si igitur irasci Dominus perhibetur, cum viam justitiae homines perdunt, recte arridere Dominus dicitur, cum bona nostra Sed electi quique quandiu in hac vita sunt, securitatis sibi confidentiam non promittunt. Horis enim omnibus contra
Abbreviated transcription (Latin):
custodit. Et sepe a disciplinȩ metu re¬
soluimus subditos⁊ si nr̃o regumini hy¬
laritatis frena laxamꝰ : quia dũ nos qͣ¬
si licenter letos aspitiunt: audacter
necesse ẽ. ut ipse uultũ sui conditoris
sine cessatione timeat. Iil ienĩ menti dif¬
fieile de leticia eredit᷑: quȩ quod se ꝓ amo¬
re dñ continue affligit. a subditis seit᷑.
Quȩ enĩ incessanti estu spũalis desiderii
suꝑna appetit: ualde de ea indubiũ ue¬
nit. hoc qd̃ aliquando ante hoĩes hylares¬
cit. Unde .⁊ isdem beatus iob. ñ longe post
dicturus ẽ. Semꝑ enĩ quasi tumentes su¬
ꝑ me fluctus: timui dm̃. Sic quippe me¬
tuebat iudicẽ suum.: quasi subimminẽ¬
tes impetꝰ fluctuum iãiamq moritu¬
rus. Cuius gͦͥ mentẽ meror auimi timo¬
ris infuderat⁊ recte hylaritati illiꝰ sub¬
diti ñ eredebant: quia eogebant᷑ riden¬
ti ñ eredere: euius eor intimore condi¬
toris nouerant. quã eontinua mesticia te¬

Expanded text:
custodit. Et saepe a disciplinae metu recustodit. Et saepe a disciplinae metu resolvimus subditos, si nostro regimini hilaritatis frena laxamus, quia dum nos quasi licenter laetos aspiciunt, audacter necesse est ut ipse vultum sui conditoris sine cessatione timeat. Illi etenim menti difficile de laetitia creditur, quae quod se pro amore Domini continue affligat aui enim incessanti aestu spiritalis desiderii superna appetit, valde de eo in dubium venit hoc, quod aliquando ante homines hilarescit. Unde et isdem beatus Job non longe post dicturus: Semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Deum . Sic quippe metuebat judicem suum, quasi subimminentes impetus fluctuum, jamjamque moriturus. Cujus ergo in mentem moeror divini timoris infuderat, recte hilaritati illius subditi non credebant, quia cogebantur ridenti non credere, cujus cor in timore conditoris noverant quam continua moestitia te