comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incipitis ẽẽ aute mortẽ: Seruate
gradus ur̃os: seruat emĩ deus uo¬
bus honores ur̃õs: Cõꝑata est re¬
surrectio mortu᷑o: stellis in celo cõ¬
stitutis: Stella enĩ ab stella dif
cõuugalis: Nlit̾ iͥ lucebit scã ui¬
dutas. Diu̾se lucebunt: sed om̃s
iͥ erunt: Splendor dispar. celum
seruantes et ꝓfessiones urãs: as¬
cedite ad carnẽ dñi. accedite ad
sanguinẽ dñi Qui se scit aliter
ẽẽ: nõ accedat: Compũginu̾ ma¬
gis sermone meo Congratulan¬
tur enĩ qui sciunt seruare cõiugib
qd̾ a coniugib exigunt: qui sciunt
seruare om̃imͦ ꝯtinẽtiã. si hauc dõ
uouerunt: Qui u̾o audiunt me
dicentẽ quicũq nõ seruatis casti¬
tatẽ nolite accedere ad illũ panẽ:
cõstristantur Q ego nollẽ hoc di¬
cere S quid facio: timebo ho¬
minẽ. ꝙ tateam ueritatẽ: Etgo
si illi serui nõ timẽt dnm̃. etiam
ego nõ timeã. quasi nõ sciam dic¬

Expanded text:
incipitis esse ante mortem? Servate incipitis esse ante mortem? Servate gradus vestros: servat enim vobis Deus honores vestros. Comparata est resurrectio mortuorum stellis in coelo constitutis. Stella enim ab stella diffconjugalis, aliter ibi lucebit sancta viduitas. Diverse lucebunt: sed omnes ibi erunt. Splendor dispar, coelum servantes et professiones vestras, accedite ad carnem Domini, accedite ad sanguinem Domini. Qui se scit aliter esse, non accedat. Compungimini magis sermone meo. Congratulantur enim qui sciunt servare conjugibus, quod a conjugibus exigunt; qui sciunt servare omni modo continentiam, si hanc Deo voverunt: qui vero audiunt me dicentem, Quicumque non servatis castitatem, nolite accedere ad illum panem, contristantur. Et ego nollem hoc dicere: sed quid facio? Timebo hominem, ut taceam veritatem? Ergo si illi servi non timent Dominum, etiam ego non timeam? quasi non sciam dic
Abbreviated transcription (Latin):
Sabet illa multa que timeat p̃t̾
dm̃ tu solũ dm̃ times. S tu quẽ
times. maior est om̃ib: Ip̃ẽ timendꝰ
est in publico. ip̃e in secreto Pro¬
cedis. uideris: intras. uideris: lucerna
ardet: uidet tez Lucerna extincta
est uidet tez Incubiculũ intras ui¬
det tez n corde uersatis uidet tez
Ip̃m time. illum cui cura est ut
uideat te: Et uel timẽdo castus es¬
to: Aut si peccare uis. quete ubi te
nõ uideat. et fat qd̃ uis: Qui ue¬
ro iam nouisti corpus artius ca¬
stigare: et concupistentie frenos
nec ad ipã que ꝑmissa sunt pati¬
amin relaxare: ut nõ solũ cõcu¬
bitu illicito de uertatis: sed etiam
licitũ ꝯtẽnatis aspectum Nem̃¬
tote in quocũq sexu sitis. siue ma¬
res siue femine. angło̾ꝵ uos ui¬
tam ducere in t̾ra: Angłi em̃ nõ
nubunt neq uxores ducunt. Noc
erimus cum resuitexerimꝰ: Quã¬
to uos meliores. qui qd̾ erunt ho¬
mines post tesurrectionẽ. hoc uos

Expanded text:
Habet illa multa quae timet praeter Habet illa multa quae timet praeter Deum: tu solum Deum times. Sed tu quem times, major est omnibus. Ipse timendus est in publico, ipse in secreto. Procedis, videris; intras, videris: lucerna ardet, videt te; lucerna exstincta est, videt te: in cubiculum intras, videt te; in corde versaris, videt te. Ipsum time, illum cui cura est ut videat te; et vel timendo castus esto. Aut si peccare vis, quaere ubi te non videat, et fac quod vis. CAPUro jam vovistis, corpus arctius castigate, et concupiscentiae frenos nec ad ipsa quae permissa sunt, patiamini relaxare; ut non solum a concubitu illicito divertatis, sed etiam licitum contemnatis aspectum. Mementote in quocumque sexu sitis, sive mares, sive feminae, Angelorum vitam ducere vos in terra. Angeli enim non nubunt, neque uxores ducunt. Hoc erimus, cum resurrexerimus . Quanto vos meliores, qui quod erunt homines post resurrectionem, hoc vos
Abbreviated transcription (Latin):
ts ꝙ tam̃ ad mẽsã dominicã iam
acceditis: et carne xp̃i manducatis
i sanguinẽ bibitis. si ducturi estii
urores. seruate uos uxorib urĩs:
Quales uultis ad uos uenire: ta¬
les uos debent et ip̃e inuenire:
Quis iiuienis ẽ qui nõ castam ue¬
ħ ducere uxorẽ : et si accepturꝰ
est uirginẽ. quis nõ intactã de sid̾ꝙ.
intactã queris intactus esto Pu¬
ram queris. noli ẽẽ in putus Nõ eĩ
sla potest. et tu nõ potes: Si fieri
nõ possit. nec illa possit: Quod uͦ
illa potest doceat te qd̃ fieri pote¬
st ꝙ illã ut possit deus regit: s
sugloriosior eris si feceris: Quare
gloriosior ᷤᷤ illam premit parentũ
ustodia. tefrenat in fitmiorẽ sexũ
ĩiu̾ecũdia: Postremo leges timet.
quis tu nõ times: Ideo ergo glorio¬
senat infirmiorẽ sexum ip̃a uere
audia: Postremo leges timet. qͣs
̃õ times: Ideo gͦ gloriosior eris si
fecetis. quia tu si fecetis dm̃ times.

Expanded text:
tis, et tamen ad mensam Dominicam jam tis, et tamen ad mensam Dominicam jam acceditis, et carnem Christi manducatis, et sanguinem bibitis, si ducturi estis uxores, servate vos uxoribus vestris. Quales eas vultis ad vos venire, tales vos debent et ipsae invenire. Quis juvenis est, qui non castam velit ducere uxorem? Et si accepturus est virginem, quis non intactam desideret? Intactam quaeris, intactus esto. Puram quaeris, noli esse impurus. Non enim illa potest, et tu non potes. Si fieri non posset, nec illa posset. Quia vero illa potest, doceat te quia fieri potest. Et illam, ut possit, Deus regit. Sed tu gloriosior eris, si feceris. Quare gloriosior? Illam premit parentum custodia, refrenat infirmioris sexus ipsa verecundia: postremo leges timet, quas tu non times. Ideo ergo glorioscundia. Postremo leges timet, quas tu non times. Ideo gloriosior eris si feceris; quia tu si feceris, Deum times.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi tales epulss in iudiciũ mĩ¬
dicent et bibant : I t aut̃ non
iudicium manducent et bild
bene uiuant: Estote ex ortatore
nõ sermonib sed morib ur̃s uꝰ
illi qui ñ sunt baptizatr. sit fel¬
tinẽt se qͥ uos. ut nõ pereant un¬
tando uos: Qui cũ iugati estis.
fidem thori seruate uxorib uñs
Reddite qd̃ exiegitis Uir afemi¬
na exigis castitatẽ p̃le illi exem¬
plum nõ uerbũ Tu es caput. qͣ
is uide. Hac em̃ debes ire. qu
illi nõ sit periculosum sequi im
ino tu ip̃e quauis eam sequi il
debes ambularez ab imbecislior
sexii exigis fortitudinẽ : carnis õ¬
cupiscentiam ambo habetis: il
fortior est. pͥor uincat: Et tanẽ
qd̃ dolendũ est multi uiri uincm¬
castitatẽ qmͣ uiri seruare nolunt
poliuit: quasi ꝓpterea sit fortior sexu.
y eum facilius subiug& inimicus:
n Semina pugna̾ et uincit. tu hos¬
n sbtumbis: Stat corpus et iacq
mput. qui aut̃ uxores nõdũ habe¬

Expanded text:
sibi tales epulas in judicium mansibi tales epulas in judicium manducent et bibant? Ut autem non in judicium manducent et bibant, bene vivant. Estote exhortatores non sermonibus, sed moribus vestris: ut illi qui non sunt baptizati, sic festinent sequi vos, ut non pereant imitando vos. Qui conjugati estis, fidem tori servate uxoribus vestris. Reddite quod exigitis. Vir, a femina exigis castitatem, praebe illi exemplum, non verbum. Tu es caput, qua is vide. Hac enim debes ire, qua illi non sit periculosum sequi: imo tu ipse qua vis eam sequi, illuc debes ambulare. Ab imbecilliore sexu exigis fortitudinem: carnis concupiscentiam ambo habetis; qui fortior est, prior vincat. Et tamen quod dolendum est, multi viricastitatem, quam viri servare nolunt: volunt; quasi propterea sit fortior sexu, ut eum facilius subjuget inimicus. nae . Femina pugnat, et vincit: tu hosti succumbis? Stat corpus, et jacet caput? Qui autem uxores nondum habe
Abbreviated transcription (Latin):
c̾tra te clausit ut hoc nescias. L e¬
latum est sed si uoluetis erit re¬
uelatum: Accede ad ꝓfessionẽ et
soliusti questionẽ Quod cnĩ di¬
xit dñs ih̾s. iani fideles nouerũt.
Tu aut̃ catecuminꝰ diceris. audi
ens et surdus es: Aures enĩ cor¬
poris patentes habes. quia uer¬
ba que dicta sunt audis. s au¬
res cordis ad huc clausas habes:
quia qd̃ dictum est nõ intelligis:
Disputo: nõ dixero Ecte pastaẽ:
Da nom̃ ad baptismũ: Si nõ te ex¬
citat festiuitas. ducat ip̃ã curiosi¬
tas. ut scias quid dictum sit: Qͥ¬
meum sanguinẽ in me manes
et ego in illo Ut scias quid dis
sit. pulsa et aꝑietur tibi Q urs
dico pulsa et aꝑietur tͥ. ita ⁊ q
pulso aperiri muichi durib ꝓsi¬
uans ad pectus pulso: S si cat¬
cumini ex ortandi sunt fr̃s nĩ
ut ad tantã gram regenerations
accedere nõ morẽtur: quãta noꝰ
cura eẽ debet medificandis firce¬
lib ut ꝓsit eis qd̾ accedunt ne

Expanded text:
contra te clausit, ut hoc nescias? Vecontra te clausit, ut hoc nescias? Velatum est: sed si volueris, erit revelatum. Accede ad professionem, et solvisti quaestionem. Quod enim dixit Dominus Jesus, jam fideles noverunt. Tu autem Cens, et surdus es. Aures enim corporis patentes habes, quia verba quae dicta sunt audis: sed aures cordis adhuc clausas habes, quia quod dictum est non intelligis. Disputo, non dissero. Ecce Pascha est, da nomen ad Baptismum. Si non te excitat festivitas, ducat ipsa curiositas: ut scias quid dictum sit, Qt sanguinem meum, in me manet, et ego in illo. Ut scias mecum quid dictum sit, pulsa, et aperietur tibi. Et ut tibi dico, Pulsa, et aperietur tibi: ita et ego pulso, aperi mihi. Auribus personans, ad pectus pulso. CAechumeni exhortandi sunt, fratres mei, ut ad tantam gratiam regenerationis accedere non morentur: quanta nobis cura esse debet in aedificandis fidelibus, ut prosit eis quod accedunt; non
Abbreviated transcription (Latin):
dũ carnẽ suã: et bibendũ sangͥ¬
nẽ suum Quia auditis hec ali
Qui enĩ baptizati et fideles es¬
tis quid dixerit nostis: Qui ã
nnter uos adhuc cathecumini.
uł audientes uocantur potuer̃
ẽẽ cũ lege̾tur audientesꝰ nũqͥd
et intellegentesͦ ergo sermonr̃
ad utrosq dirigitur: Qui iam mã¬
ducant carnẽ dñi et bibunt sã¬
guinẽ eius. cogitent quid man¬
ducent et quid bibant. ne sicut
dixit apłs iuidiciũ sibi mãducẽt¬
Nͣ et bibant: Qui aut̃ nõdũ mãdu¬
cant et ño bibunt. ad tales epulas
inuitati festinõt: Pistos dies
magistri pascũt: xp̃s cotidie pas¬
cit: Menai ip̃ius est illa ĩmedio
constituta: Quid cause est: o au¬
dientes. ut mẽsã uideatis et ad
epulas nõ accedatis: ꝙ forte modo
cũ euangłiũ lege̾tur dixisti in coe¬
dib ur̃is: Putamꝰ quid est qd̾ dic
caro mea uere esca est et sanguis
m̃s uete potus ẽ: Quomͦ man¬
ducatur cato dñ et bibitur san¬
guis dñi  Putamꝰ quid dicit: qͥs

Expanded text:
am et bibendum sanguinem suum. Qui audistis haec, Qui enim baptizati et fideles estis, quid dixerit, nostis. Qui autem inter vos adhuc Catechumeni, vel Audientes vocantur, potuerunt esse cum legeretur audientes, numquid et intelligentes? Ergo sermo noster ad utrosque dirigitur. Qui jam manducant carnem Domini, et bibunt sanguinem ejus, cogitent quid manducent, et quid bibant: ne, sicut dicit Apostolus, judicium sibi manducent et bibant . Qui autem nondum manducant, et nondum bibunt, ad tales epulas invitati festinent. Per istos dies magistri pascunt, Christus quotidie pascit, mensa ipsius est illa in medio constituta. Quid causae est, o Audientes, ut mensam videatis, et ad epulas non accedatis? Et forte modo cum Evangelium legeretur, dixistis in cordibus vestris: Putamus quid est quod dicit, Caro mea vere esca est, et sanguis meus vere potus est? Quomodo manducatur caro Domini, et bibitur sanguis Domini? Putamus quid dicit? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
Ego loquendo contra istas sarcinas
laboraui. Siclamatis: ppnite quod
portatis. Postremo. me nolite au¬
dite: imperatorem ntm audite cla¬
mantem. uentte ad me om̃s qui la¬
rare desmatis: Uultis ad me curte̾
sed cum grauib sartinis nõ potestis:
Uenite inquit adme qui laboratis
et onerati estis. et ego uos reficiã

Expanded text:
Ego loquendo contra istas sarcinas Ego loquendo contra istas sarcinas laboravi. Si clamatis, ponite quod portatis. Postremo me nolite audire; Imperatorem vestrum audite clamantem, Venite ad me, omnes qui larare desinatis. Vultis ad me currere, sed cum gravibus sarcinis non potestis. Venite, inquit, ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos refici
Abbreviated transcription (Latin):
frigidos dies. auaritia dicit. tole¬
ra inmari etiã tempestates: Illa di¬
ras: Merces mindia deportande s.
nõ nosti linguã indorum: sed intel¬
ligibilis uidetur sermo auaricie. Ue¬
mens ignotus ad ignotũ. das. ac¬
cipis. emis. portas. periclitatus ꝑ¬
uenisti: cũ peticulis tedis. Ex clamas
ĩ mati exagitatus tempestate. deus
libeta me. nõ audis tespondentẽ Qͣ¬
re: misite: auaricia tibi issit ut
adquiretes quod nõ habebas. ego
tibi iussi ut sine labore añ ostiũ
tuum parꝑi dares qd̃ habebas ⁊
Illa te ad nidos misit ad reportan
aquo emetes regnum celoꝵ Labo¬
ras inuissione auaricie. in iussio¬
ne mea nõ laboras: Qmbꝰ uissimꝰ
nõ audistime Cui ob audisti libe
rq te Quam multi istas sarti¬
nas portant. quanti michi modo
contra ip̃as sarcinas loquẽti. sub
ipĩs posti exclamãt Cum sarci¬
is intrauerũt: cũ sarcims ex euns
Qluari ingcessi sunt. auari discedũt

Expanded text:
frigidos dies: avaritia dicit, Tolefrigidos dies: avaritia dicit, Tolera in mari etiam tempestates. Illa dras. Merces in Indiam deportandae sunt: non nosti linguam Indorum, sed intelligibilis videtur sermo avaritiae. Venies ignotus ad ignotum; das, accipis, emis, portas; periclitatus pervenisti, cum periculis redis, exclamas in mari exagitatus tempestate, Deus, libera me. Non audis respondentem, Quare? Misi te? Avaritia tibi jussit ut acquireres quod non habebas: ego tibi jussi ut sine labore ante ostium tuum pauperi dares quod habebas. Illa te ad Indos misit ad reportanda quo emeres regnum coelorum. Laboras in jussione avaritiae, in jussione mea uon laboras. Ambo jussimus; non auritatis. Quam multi has sarcinas portant? Quanti mihi modo contra ipsas sarcinas loquenti sub ipsis positi exclamant? Cum sarcinis intrarunt, cum sarcinis exeunt: avari ingressi sunt, avari discedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmemoremꝰ: ⁊ de his cetera cõiet¬
emus: Uide hominẽ oneratũ sarri¬
na auaricie. uide illum sub hac sar¬
dna sudantẽ. anhelantẽ. sicientẽ.
ilaborando sarcinam. addentẽ Qͥd
expectas oauare. amplectẽs onus
tuum. ꝙ catenis cupiditatis alli¬
gans malam sarcinam sub inne¬
tos tuos: Quid ex pectas: quid labo¬
sas: quid mhias quid cõcupiscis:
nẽpe saciare auariciam Ouota in¬
mia. ⁊ ftã nequissana. Expctas ergo
satiare auariciam. Illa te potest
p̃itere: tu illam nõ potes satia¬
re an forte uõ est grauis: usq a¬
deo subhac sarcina sensum ⁊̃ ꝑdi¬
disti: Nou est grauis auaricia: qua¬
it te ergo de sõno excitat. que te aliꝙͣ¬
do ziã dormire nõ sinit: ꝙ fortasse
habes cumi illa altetum onus ꝑt¬
gricie. q ista duo nequissima o¬
neta secũq pugnãtia p̃mũt te
et dilaniantͭ Non emm paria
iporant : uõ enĩ similia iubẽt.
Digritia dicit dormi: auaricia di¬
cit surge Pigricia dicit noli pati

Expanded text:
mmemoremus, et de his caetera conjectemus. Vide hominem oneratum sarcina avaritiae, vide illum sub hac sarcina sudantem, anhelantem, sitientem, et laborando sarcinam addentem. Quid exspectas, o avare, amplectens onus tuum, et catenis cupiditatis alligans malam sarcinam sub humeros tuos? Quid exspectas? quid laboras? quid inhias? quid concupiscis? Nempe satiare avaritiam. O vota inania et facta nequissima! Exspectas ergo satiare avaritiam? Illa te potest premere, tu illam non potes satiare. An forte non est gravis? Usque adeo sub hac sarcina sensum etiam perdidisti? Non est gravis avaritia? Quare ergo te de somno excitat, quae te aliquando etiam dormire non sinit? Et fortasse habes cum illa alterum onus pigritiae, et ista duo nequissima onera secumque pugnantia premunt te, et dilaniant te. Non enim paria imperant, non enim similia jubent. Pigritia dicit, Dormi: avaritia dicit, Surge. Pigritia dicit, Noli pati
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiã. ⁊ tesipiscãt de diabo¬
li laqueis. aquo captiui tenẽtur
scd̃m ip̃ĩus uoluntatẽ. Patien¬
t̾ ferte Ergo si sani estis: pati¬
ent̾ fecte in quãtũ sani estis: Nã
qiuis ꝑfecti sanus ᷤ cũ rex uistus
sedetit inchrono: quis gloriabi¬
tur mundũ se hab̾e cor: aut qͥs
gloriabitur mundũ se eẽ apetͥ¬
cato: gͦ quam diu tales sumus.
hoc nobis debemius: ut inui¬
cẽ onera nr̃a portemus. Conu̾¬
si ad dominus:¬

Expanded text:
piscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur secundum ipsius voluntatem . Patienter ergo ferte, si sani estis, patienter ferte, in quantum sani estis. Nam quis perfecte sanus? Cum Rex justus throno, quis gloriabitur mundum se habere cor, aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato ? Ergo quamdiu tales sumus, hoc nobis debemus, ut invicem onera nostra portemus. Conversi ad Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
Possent ista dicere. in dignãti¬
hus dicerent: iratis dicerent.
Nliqñ et illi ponerẽt indigna¬
tionẽ: amarent uł seto unitatẽ:¬
Nos tam̃ fr̃s patientes circa il¬
los simus:. Inferuore sunt ⁊ tremo¬
re oculi quos curamꝰ Non dico
ut curare cessemꝰ: s ut nõ insul¬
tationib admaiores amaritu¬
dines ꝓuocemꝰ. Nationẽ lenit̾
reddamus. ñ de uictoria suꝑbe

Expanded text:
Possent ista dicere: indignantiPossent ista dicere: indignantibus dicerent, iratis dicerent, aliquando et illi ponerent indignationem, amarent vel sero unitateNos tamen, fratres, patientes circa illos simus. In fervore sunt et tumore oculi quos curamus. Non dico ut curare cessemus; sed ut non insultationibus ad majores amaritudines provocemus; rationem leniter reddamus, non de victo
Abbreviated transcription (Latin):
ut teneatis. dicatis. in ore semꝑ
hec aliquãdo cogitẽt. uł seto cogi¬
tent: uł de tumescente animo¬
sitete cogitent: Ad se redeant.
se intetrogẽt. se discutiãt. sibi
respondeant. ꝓ ueritate nõ time¬
at eos qͥb falsitatẽ diutissime
dete. Etubescãt humane ĩfirmi¬
tan: q nõ etubescũt inuictissime
ueritati Utiq hoc timẽt: ne di¬
cat᷑ eis Quare gͦ nos decepistis.
quare nos seduxistis: quare tãta
mala et falsa dixistis. Nespõ¬
dece deberent si d̾m tumerent. Hu¬
manum fuit ertare: diabolicum
est ꝑ anmositatẽ in errore mati̾e:
Melius quidem erat si nũquã
etraremꝰ: sed uel quod scd̃m est
faciamus. ut errorem aliquando
emĩdemꝰ: Decepimꝰ quia decepti eta¬
mus. falsa predicauimus: quia
p̃dicãtib falsa credidimus: Di¬
cant suis: Simul errauimꝰ: sumł
ab errore redamus. Duces uobis
fuimus ad foueam ⁊ secuti estis
cũ duceremꝰ ad foueam: et nõ se¬
quimin cũ ducimus ad eccl̃ãs

Expanded text:
ut teneatis, dicatis, in ore sempehaec aliquando cogitent, vel sero cogitent, vel detumescente animositate cogitent; ad se redeant, se interrogent, se discutiant, sibi respondeant, pro veritate non timeant eos quibus falsitatem diutissime ae infirmitati, et non erubescunt invictissimae veritati. Utique hoc timent, ne dicatur eis: Quare ergo nos decepistis? quare nos seduxistis? quare tanta mala et falsa dixistis? Respondere deberent, si Deum timerent: Humanum fuit errare, diabolicum est per animositatem in errore manere. Melius quidem erat si nunquam erraremus: sed vel quod secundum est faciamus, ut errorem aliquando emendemus. Decepimus, quia decepti eramus: falsa praedicavimus, qui praedicantibus falsa credidimus. Dicant suis: Simul erravimus, simul ab errore recedamus. Duces vobis fuimus ad foveam, et secuti estis cum duceremus ad foveam; et nunc sequimini cum ducimus ad Ecclesiam.
Abbreviated transcription (Latin):
septuaguita epõꝵ sententias mab¬
sentẽ ꝑ ferentiũ: plures ꝓlares
amaximianstaꝵ concilio: contͣ
absentem primiamĩ: Diximus
absens ab illis dampnatus ẽ
cecilianus: absens abistis dãpna
ius pͥmianus: Quomͦ isti nõ p̃¬
iudicant absenti pͥmiano: sic et
illi p̃udicare nõ potuerunt ab
in hac angustia respondisse: Qd
em̃ dicerent: qua euaden̾t ĩclusi
retib ueritatis: ut het retia ui¬
olent̾ rũpetẽt : quid dixerũt. bre¬
uit̾ ꝙ absolute ꝓ nobis : ⁊ quidẽ

Expanded text:
septuaginta episcoporum, sententias in abseptuaginta episcoporum, sententias in absentem proferentium? Plures prolatae sunt a Maximianistarum concilio contra absentem Primianum. Diximus: Absens ab illis damnatus est Caeciliamus, absens ab istis damnatus est Primianus. Quomodo isti non praejudicant absenti Primiano, sic et illi praejudicare non potuerunt absin hac angustia respondisse? Quid enim dicerent? Qua evaderent inclusi retibus veritatis? Ut haec retia violenter rumperent, quid dixerunt breviter et absolute pro nobis? Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
optinemꝰ aream dm̃cã defen¬
dendo. Pro area dominica da¬
mo Tuquis in easim nolo cu¬
res: Uentslabrũ expecto: Nolo
inquã hoc cures Qut li cuta¬
re uis: noli cũ lite curare ut pos¬
sis stem sanare Cura paleam
si potes. s triticũ noli relinque¬
re si paleam curare nõ potes
Excutiuntut aliqñ de area diͦ¬
ca ⁊ palee: ⁊ int̾dũ ⁊ grana.
sed nõ longe Sunt. aut̃ ope¬
rarii boni. circũ eunt aream.
⁊ ea que foris excussa sunt qͥ¬
bus dam mundatoriis trahull¬
it teuocant maream: Et si
ttahendo. ꝙ si egendo. munda¬
oria instrum̃ta sunt: leges
iste mnundane: Reuota ẽtiam
cum t̾ra. trahe triticũ: ne ꝓpt̾
terram pereat triticũ Dampna¬
ius est inquiunt cecilianus. dã¬
pnatꝰ est semel absens: t̾ abso¬
lutus est p̃sens: Respondimꝰ
eis. ⁊ homines indociles qũatũ
potiumꝰ breuit̾ de suis factis
admonumꝰ et diximꝰ: Quidre¬
ctatis contra cecilianũ cõcilium

Expanded text:
obtinemus, aream dominicam defenobtinemus, aream dominicam defendendo, pro area dominica clamo. Tu quis in ea sim, nolo cures: ventilabrum exspecto . Nolo, inquam, hoc cures: aut si curare vis, noli cum lite curare, ut possis fratrem sanare. Cura paleam, si potes: sed triticum noli relinquere, si paleam curare non potes. Excutiuntur aliquando de area dominica et paleae; interdum et grana, sed non longe. Sunt autem operarii boni, circumeunt aream, et ea quae foris excussa sunt, quibusdam mundatoriis trahut revocant in aream, etsi trahendo, etsi cogendo. Mundatoria instrumenta sunt leges istae mundanae. Revoca, etiam cum terra trahe triticum, ne propter terram pereat triticum. Damnatus est, inquiunt, Caecilianus. Danatus est semel absens, ter absolutus est praesens. Respondimus eis; et homines indociles, quantum potuimus, breviter de suis factis admonuimus, et diximus: Quid recitatis contra Caecilianum concilium
Abbreviated transcription (Latin):
te ista sentencia Non enĩ cũ illo
ꝯmunicares auariciam: s con¬
inunicares cũ illo xͥ m̃sã Et qͥd
tͥ obeꝙ̃. si cũ illo ꝯmimicares xͥ¬
ducat ⁊ bibit in digne: iudici¬
um sibi mãducat et bibit. Si¬
bi: nõ b̾ sane si udex es: siiu¬
dicandi potestatẽ accepisti: et¬
clesiastica tegula si apud te accu¬
satut: siuetis docum̃tis testib¬
excõmunita degrada: Sic ui¬
gilet toletantia: ut nõ dormi¬
quib: Primo absens: ÷ deinde
atraditorib innocens Alliga¬
ta sunt ista gestis: inserta pro¬
bata sunt: Fneruate qͥdã uires
uerit᷑is conati sunt. ꝙ in anium
nebulis ꝑsecutionũ eius serem¬
tatem nebulare quãtũ potuett̃
enisi sunt: Uffuit dñs: uicit
seremtas eius nebulas eoꝵ Ꝙ
uidete quomͦ nescientes absolue¬
tunt eccłam orbis tertatũicu¬
ius ꝯmunione gaudemꝰ Qua¬
les cũq in easimꝰ. nõ ipsos nos
sed ipãm tremur: defendimꝰ.

Expanded text:
te ista sententia. Non enim cum illo te ista sententia. Non enim cum illo communicares avaritiam, sed communicares cum illo Christi mensam. Et quid tibi obesset si cum illo communicares ducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Sibi, non tibi. Sane si judex es, si judicandi potestatem accepisti, ecclesiastica regula, si apud te accusatur, si veris documentis testibuexcommunica, degrada. Sic vigilet tolerantia, ut non dormiquibus? Primo absens, deinde a Traditoribus innocens. Allegata sunt ista, Gestis inserta, probata sunt. Enervare quidem vires veritatis conati sunt, et inanium nebulis prosecutionum ejus serenitatem nebulare, quantum potuerunt, enisi sunt. Adfuit Dominus, vicit serenitas ejus nebulas eorum. Et videte quomodo nescientes absolverunt Ecclesiam orbis terrarum, cujus communione gaudemus, qualescumque in ea simus. Non ipsos nos, sed ipsam tuemur, defendimus,
Abbreviated transcription (Latin):
animositatis. sarcinas falsorum te¬
stimonoꝵ: sarcinas calũmosatum
ctiminationũ: Istas sarcinas conati
sumus. ⁊ conamꝰ depone̾ de hume¬
ris frm nr̃oꝵ. Illi amant illas:
tenentes adse Minores eẽ nolũt:
quia ip̃is sarcinis timuetut: Nã
et qui ponit sarsiuã quã gestabat
colbo qͣi minor fit: sed pondus po¬
suit nõ staturã. S ego inquit ñ¬
ꝯiinico pccĩs aliemis. quasi hoc
tͥ dicam. ueni ꝯmunica pcc̃is a-¬
liems: Non hoc dico: Noui quid
dicat apłs. S sslud dico ꝓpter
pcc̃a aliena. Si uera eẽnt ꝙ nõ
tua magis eeñt gregẽ dĩ mixtũ
ouib ⁊ hedis ñ desere̾s: areã diͦ¬
cam ꝙͣ du palea tritutatur nõ
telinquetes. recia diũca quã di¬
u bonos ⁊ malos pisces adlitus
trahit nõ distũperes ꝙẜ quomͦ
inquit fecrẽ. quẽ noui malũt ũ¬
ne melius ipm ferres quãte fo
ras efferres: Ecce quo mͦ ferres¬
Si attenderes apłm dicentẽ unꝰ¬
quisq ꝓpͥũ onꝰ portabit: liberat

Expanded text:
animositatis, sarcinas falsorum testimoniorum, sarcinas calumniosarum criminationum. Istas sarcinas conati sumus, et conamur deponere de humeris fratrum nostrorum. Illi amant illas tenentes ad se, minores esse nolunt, quia ipsis sarcinis tumuerunt. Nam et qui ponit sarcinam, quam gestabat collo, quasi minor fit; sed pondus posuit, non staturam. 11. Qui communico peccatis alienis. Quasi hoc tibi dicam: Veni, communica peccatis alienis. Non hoc dico, novi quid dicat Apostolus: sed illud dico. Propter peccata aliena, si vera essent, et non tua magis essent, gregem Dei mixtum ovibus et haedis non desereres; aream dominicam, quamdiu palea trituratur, non relinqueres; retia dominica quamdiu bonos et malos pisces ad littus trahunt, non disrumperes. Et quomodo, inquis, ferrem quem novi malum? Nonne melius ipras efferres? Ecce quomodo ferres, attenderes Apostolum dicentem: Unusquisque proprium onus portabit, liberaret
Abbreviated transcription (Latin):
tione huiꝰ scłi Tu portabas sũptꝰ
magnos. suꝑfluos. ille aut̃ sup̃¬
tus nõ habebat: Adhesit tͥ comes
tuus eẽ desiderans: Noli neglige¬
re. noli spernere: no li relinque¬
tez Non uides quantũ portas. su¬
chil portanti et nõ habenit Da in¬
de aliqͥd. ꝙ comitẽ adiiuiabis: ⁊
te teleuabis: Apostolica sententi¬
dicũt: sc̃ĩ sumꝰ. nõ portamꝰ saninas

Expanded text:
tione hujus saeculi: tu portabas sumptus tione hujus saeculi: tu portabas sumptus magnos superfluos; ille autem sumptus non habebat: adhaesit tibi, comes tuus esse desiderans; noli negligere, noli spernere, noli relinquere. Non vides quantum portes? Nihil portanti et non habenti da inde aliquid, et comitem adjuvabis, et te relevabis. Apostolica sententidicunt: Sancti sumus, non portamus sarcinas
Abbreviated transcription (Latin):
nou habes.Qie ue erte qũ e
intelpellau̾it pauꝑtas. dicas. Unꝰ¬
quisq onts ꝓprium portabit: Hic
alterũ p̃ceptũ audi Inuicem one¬
ra ut̃a portate Pauꝑtas nõ ẽ onͦ
meũ: sed onus frĩs irĩ uide. ne di¬
uitie sint maius onus tuum: Nã
nõ habes onus pauꝑtatẽ: sed habes
onus diuitias: si bene intendas:
onus est. Ille alterũ ouꝰ habet: tu
alterũ Porta cũ illo. ⁊ portat tecũ:
ut inuĩcem onera ur̃a portetis:
Qd ẽ onꝰ pauꝑtatis : nõ habete: qd̾
est habere : sy ille oneratus est.
ꝙ tu oneratus es: Porta cum illo
ñ habe̾:⁊ portet tecum plus habere:
ut fiant equales sartine ure: Si
enim dedetis in digenti: minuis
illi nõ habenti onꝰ ipiꝰ. qd̃ erat ñ
habere Si ei dedetis: incipit ha¬
bere. minutũ est illi onꝰ quod uo¬
catut nõ habe̾: minuit ⁊ iꝑse onꝰ
tuũ qd̾ uocatut plꝰ hab̾e: Duoã¬
bulatis uiam dei: in petegrina¬

Expanded text:
non habes. Vide ne forte cum te non habes. Vide ne forte cum te interpellaverit pauper, tu dicas, Unusquïsque onus proprium portabit. Hic alterum praeceptum audi: Invïcem onera vestra portate. Paupertas non est onus meum, sed est onus fratris mei. Vide ne divitiae sint majus onus tuum. Nam non habes onus paupertatem, sed habes onus divitias. Si bene intendas, onus est. Ille alterum onus habet, tu alterum. Porta cum illo, et portet tecum, ut invicem onera vestra portetis. Quod est onus paupertatis? Non habere. Quod est habere. Et ille oneratus est, et tu oneratus es. Porta cum illo non habere, portet tecum plus habere; ut fiant aequales sarcinae vestrae. Si enim dederis indigenti, minuis illi non habenti onus ipsius, quod erat non habere: si ei dederis, incipit habere; minutum est illi onus, quod vocatur non habere: minuit et ipse onus tuum, quod vocatur plus habere. Duo ambulatis viam Dei in peregrina
Abbreviated transcription (Latin):
stat iuxta te auarus raptor ĩ hi¬
ans rebus alienis: Quẽ nosti ta¬
lem. q fidelis ẽ. uł pocius fidelis
uocatur: nõ eum potes de eccła pel¬
lete: Non habes aliquẽ aditũ casti¬
gandõ & cortipiendo corrigere:
Iecessurus est tecum ad altarer
noli timere. unꝰqͥsq ꝓpͥum onus
pprtabit: Mem̃to apłi: ut secu¬
rus accedas: Inusqͥsq ꝓpͥum
onus portabit. tãtũ modoͣ ñ tibi
dicat porta mecum: Nam si cũ
illo cõmuni quate uoluetis aua¬
ticiam: onus nõ ninuitur. sed duo
granabũtur. Porto gͦ sarciuã
suam. ꝙ tu tuam: qm̃ qñ ex hu¬
meris dñs tuus talem sarcinã
extussit: alteram imposuit. Excus¬
sit cupiditatis: imposuit carita¬
tis. Ergo scd̾m cupidites malas
malam: bonus bonã Cõu̾te ĩa ⁊¬
ad illud p̃ceptũ. ĩnicem oneraue¬
stra portate: habes enĩ sartinã
xͥ unde portes cũ altero onus ꝓ¬
prium: Pauꝑ est: diues es: Onus
illius: pauptas est: Tn tale onus

Expanded text:
stat juxta te avarus raptor, inhistat juxta te avarus raptor, inhians rebus alienis. Quem nosti talem, et fidelis est, vel potius fidelis vocatur, non eum potes de ecclesia pellere, non habes aliquem aditum castigando et corripiendo corrigere, accessurus est tecum ad altare: noli timere; Unusquisque proprium onus portabit. Memento Apostoli, ut securus accedas: Unusquisque proprium onus portabit. Tantummodo non tibi dicat, Porta mecum. Nam si cum illo communicare volueris avaritiam, onus non minuetur, sed duo gravabuntur. Portet ergo sarcinam suam, et tu tuam: quoniam quando ex humeris Dominus tuus talem sarcinam excussit, alteram imposuit; excussit cupiditatis, imposuit charitatis. Ergo secundum cupiditates malas malam, bonus bonam. CAPUT VII. ad illud praeceptum, Invïcem onera vestra portate. Habes enim sarcinam Christi; unde portes cum altero onus proprium. Pauper est, dives es: onus illius paupertas est; tu tale onus
Abbreviated transcription (Latin):
trar. Nlosti illum auarum. stat te¬
cum. q tu nõ es auarus. sed etiã
misericors. Uas pauperi quod ha¬
bes: ũ inhias in ea que nõ habes
audis dicentẽ apłm Nrecipe diui¬
neq sperate in incerto diuitiarũ.
uites sint in operib bonis faci¬
le tribuant. ꝯmimicet. thesaurizẽt
sibi fundam̃tũ bonũ infutupũ. ut
app̃hendant ueram uitam. Audisti
agno uisti. didicisti. teniuisti. fecisti
Fac quod facis noli pigrescete: no¬
li cessare. Qui ꝑseuerauerit usq
infinẽ: hic salulis erit: Hene fecisti
homini. ingratus est homo. nonł
p̾eniteat bene focisse: ne fũdas pell¬
endo. quod implesti miseran¬
W. Dic in corde tuo: Non uidet is¬
e inquem feci. uidet ille ꝓpt̾ quẽ
fici: quia iste si uiderꝙ. si ingratꝰ
dm̃ me teneam: quẽ nõ latet qd̵
facio: Non solum quod facio: sed
÷̃ quo corde facio Illũ spetem re¬
rbutorem. qui fcĩ nũ nõ querit
testẽ Talis es. ⁊ forte in ppło dei

Expanded text:
trat: nosti illum avarum, stat tetrat: nosti illum avarum, stat tecum, et tu non es avarus; sed etiam misericors, das pauperi quod habes, non inhias in ea quae non habes; audis dicentem Apostolum, Praecipe divineque sperate in incerto diuitiarum suarum, efaciant, diuites sint in operibus bonis, facile tribuant, communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut adprehendant agnovisti, didicisti, tenuisti, fecisti. Fac quod facis, noli pigrescere, noli cessare. Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Bene fecisti homini, ingratus est homo: non te poeniteat bene fecisse, ne fundas endo quod implesti miserando: dic in corde tuo, Non videt iste in quem feci, videt ille propter quem feci; quia iste si videret, si ingratus Deum me teneam, quem non latet quod facio; non solum quod facio, sed etiam quod corde facio: illum sperem retributorem, qui facti mei non quaerit testem. Talis es, et forte in populo Dei
Abbreviated transcription (Latin):
se extuset: discite ame qm̃ mitis
sum et humilis corde Quare du¬
bitas hant sarcinam fette hec
sarcina granis est. ħumulitas et
pietas: hec sartina grauis ẽ.fides
spes. cecritas: Ista enĩ humileme
ista mitẽ reddũnt: Q uide. quia
oneratus nõ etis : si ipm audieris.
Iugum enim meum leue ẽ.: et
sarcina mea leuis est : Quid est.
leuis est: quid si habet pondus
s minus : pͥlus habet auaricia mi¬
nus iusticia: nolo sic intelligas.
Nec sartina nõ est pondus onema¬
ti. s ale sutit uolatori: Habente¬
m̃ ⁊ aues pennatum suatum sar¬
cinas  Et quid dicimus : portant
illas portantur illis: Portant illas
interra portantut illis incelo
Tu si mĩam uelis prebete auip̃ser¬
tin estate. ꝙdicas misetam istan
auiculã onetant pẽtie. ꝙ detra¬
has onus hoc: in t̾ra remanebit.
cru fubuenite uoluisti Porta ergo soͣ
pennas pacis: alas accipe carua¬
tis: Hec est sarcina. Sic imple
ra: Hidete nc̃ nescio quis auatꝰ in¬

Expanded text:
se excuset, Discite a me quoniam mitis se excuset, Discite a me quoniam mitis sum, et humilis corde. Quare dubitas hanc sarcinam ferre? Haec sarcina gravis est, humilitas et pietas? Haec sarcina gravis est, fides, spes, charitas? Istae enim humilem, istae mitem reddunt. Et vide quia oneratus non eris, si ipsum audieris. Jugum enim meum lene est, et sarcina mea levis est . Quid est, levis est? Quid si habet pondus, sed minus? plus habet avaritia, minus justitia? Nolo sic intelligas. Haec sarcina non est pondus onerati, sed alae sunt volaturi. Habent enim et aves pennarum suarum sarcinas. Et quid dicimus? Portant illas, et portantur. Portant illas in terra, portantur ab illis in coelo. Tu si misericordiam velis praebere avi, praesertim aestate, et dicas, Miseram istam aviculam onerant pennae, et detrahas onus hoc; in terra remanebit, cui subvenire voluisti. Porta ergo pennas pacis, alas accipe charitatis. Haec est sarcina, sic implebra. Videte nunc, nescio quis avarus in
Abbreviated transcription (Latin):
a in principio etat u̾bum. ꝙ u̾bũ
erat ꝯpud dm̃. ⁊ deus erat u̾bum
et om̃ia ꝑ ipm fc̃a siit: Nunquid
hoc ab eo discere ꝓoteriusus. mun¬
dũ fabzicare. celos luminib ĩple¬
te diei noctisq ucissitudines or¬
dinare. tempora q secula iubere ꝑ¬
curte. seminib iñ tribuete aĩali¬
b t̾cam teplere. Nichil horum nos
iubꝙ discere. magist̾ celestis Illã
facit ut deus: S quia iste deus et
homo ẽẽ dignatus ẽ. meo qd̾ deus ẽ.
audi ut recceetis. in eo quod homo ẽ.
audi ut uniteris: Discite inquit a
me. nõ mundũ fabricare: ⁊ creare
naturas: Ne illa quidem aliaq hic
latẽs deus. homo manifestus effet̃.
nec ip̃a dicit discite ame. febremab
egrotantib pellere. fugare demoni¬
a mortuos suscitare. uentis ⁊ flucti¬
b impetate. suꝑ aquas ambulare.
nec hod dicit discite ame. Hec enĩ
dedit quib dam discipulis fitis: qui¬
bus dam nõ dedit. Hoc aut̃ discite
ame om̃ib dicit. ab hoc pͣcepto nc̃o

Expanded text:
a in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, et omnia per ipsum facta sunt ? Numquid hoc ab eo discere poterimus, mundum fabricare, coelum luminibus implere, diei noctisque, vicissitudines ordinare, tempora et saecula jubere percurrere, seminibus vim tribuere, animalibus terram replere? Nihil horum nos jubet discere magister coelestis: illa facit ut Deus. CAPUT V. Sed quia iste Deus et homo esse dignatus est, in eo quod Deus est, audi ut recreeris; in eo quod homo est, audi ut imiteris. Discite, inquit, a me; non mundum fabricare, et creare naturas: nec illa quidem alia quae hic latens Deus, homo manifestus effecit; nec ipsa dicit, Discite a me febres ab aegrotantibus pellere, fugare daemonia, mortuos suscitare, ventis et fluctibus imperare, super aquas ambulare: nec hoc dicit, Discite a me. Haec enim dedit quibusdam discipulis suis, quibusdam non dedit: hoc autem, Discite a me, omnibus dicit; ab hoc praecepto nemo
Abbreviated transcription (Latin):
seturi: aliquanto latius difeeramꝰ.
out intellegendum insinuetur. sed
i quod intellectum est cõm̃detur
ictã sunt: Has de testabiliũ onetũ
lcincis portantib hominib et sub
is frustra sudantib dñs dicit Ueni
nadine om̃s qui laboratis et onera
nestis. & ego uos teficiam Quo¬
nͦ reficit pctĩs oneratos: nisi indul¬
rentia pc̃coꝵ : Concionator mundi. de
nadam specula excelse auctoritatis
tcelamat: Eludi genus humanũ. au¬
nte fitii adam audi genus labori¬
osũ ⁊ infructuosum. uideo laborẽ
nr̃m: udete donum meũ Scio. labo¬
tatis et onerati estis. & quod est
insserius ꝑniciosas sarcinas. utis
meris alligatis: Edhec qd̾ peius ẽ
mera addi uobis petitis nõ deponi¬

Expanded text:
securi, aliquanto latius disseramus; securi, aliquanto latius disseramus; non ut intelligendum insinuetur, sed ut quod intellectum est, commendetur. peccata sunt. Has detestabilium onerum sarcinas portantibus hominibus, et sub eis frustra sudantibus, Dominus dicit: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos. Quomodo reficit peccatis oneratos, nisi indulgentia peccatorum? Concionator mundi, de quadam specula excelsae auctoritatis exclamat: Audi, genus humanum; audite, filii Adam; audi, genus laboriosum et infructuosum: video laborem vestrum, videte donum meum. Scio, laboratis et onerati estis; et quod est miserius, perniciosas sarcinas, vestris humeris alligatis: ad haec, quod pejus est, onera addi vobis petitis, non deponi
Abbreviated transcription (Latin):
aut inferius. s in eo ipio loco ita
ut sibi sint eadem uetba c̾tigua
utrumq posuit: ⁊ quiã unꝰ quisds
ꝓpͥum omis portabit. q quod ad¬
monuit q hortatus est ut inuicem
oneraur̃a portemus: Elias gꝰ me
ra inquib unusquisq ꝓpriũ onus
portat. nec portat cũ alio alt̾. nec
ꝓicit in altetum : ⁊ alia sunt ons¬
ra. in quib tecle dicis frĩ. porto te
aut porto ꝓte Si ergo distincto¬
ne opus est. nõ est facilis intella¬
Noͣtus: Contra gꝰ eos qui putabat
posse hominem contaminari ptis
eos quib ꝑ hoc posret negeli¬
ntia sub inttare. ut quasi securi
i qd̃ nõ contaminarentur pcc̃is
enis. neminẽ curarent corrige
inuitem onera nr̃a portare breui
dictum. brenit̾q distinctũ c. Et
quantũ existimo. manifestationẽ
eatatis nõ impediuit Ilam ⁊bre¬
pꝰ audistis: ⁊ cito intellexistis: Cor
murã nõ uidi: sed res cordis uoces
udiui: Iam ergo tamꝙͣ de intellec

Expanded text:
aut inferius; sed in eo ipso loco, ita aut inferius; sed in eo ipso loco, ita ut sibi sint eadem verba contigua, utrumque posuit, et quia unusquisque proprium onus portabit, et quod admonuit et hortatus est, ut invicem onerra, in quibus unusquisque proprium portat, nec portat cum alio alter, nec projicit in alterum; et alia sunt onera, in quibus recte dicis fratri, Porto tecum, aut Porto pro te. Si ergo distinctione opus est, non est facilis intellectus. Contra eos ergo qui putabant posse hominem contaminari peccaeos quibus per hoc possit negligentia subintrare, ut quasi securi facti quod non contaminarentur peccatis alienis, neminem curarent corrigere, Invicem onera vestra portate. Breviter dictum, breviterque distinctum est: et quantum existimo, manifestationem veritatis non impedivit. Nam et breviter audistis, et cito intellexistis. Corda vestra non vidi: sed testes cordis voces audivi. Jam ergo tanquam de intellectis
Abbreviated transcription (Latin):
sint ista oneta ꝙ quem adma¬
dum portanda sint. qm̃ quides
oñs ꝓ nr̃is uirib conati debemꝰ
implete legem xp̃i: aduiuante
dño conabor ostendere⁊ Quid me
demõstraturũ eẽ. ꝓposĩ memento¬
te ut exigatis: ⁊ cum reddidero nõ
petatis: Hoc me demonstraturm
ẽẽ ꝓposui adiuuante dño intenas¬
nem meam ⁊ ꝓ me orationes m̃as
que sint onera que inuicẽ nos
iubꝙ ut portemus apłs: q quẽ¬
ad modum portanda sint. Hocil
fecerimus illud uͥ fructum posu
sua sponte consequerrit ut mple
obscure enĩ apłs locutꝰ est ut tu
coneris exponete que sint ista o¬
nera. uł quẽ ad modũ inuicem
sustinẽda ͤ ẽ. illic questio que nꝰ
cogit onera distinguete s in
ipso quippe capitulo lectionis. ha¬
bes iͥ positum Unusquisq antem
ꝓprium ꝯnꝰ portabit. Iam gͦ occur¬
ta distinguenda sunt. ne sibi cõ¬
traria loqui putetur apłs. Nõ
enim longe. nõ em̃ in alia epła.
nõ enim in hat ip̃a longe suꝑius

Expanded text:
sint onera ista, et quemadmodum portanda sint, quoniam quidem omnes pro nostris viribus conari debemus implere legem Christi, adjuvante Domino conabor ostendere. Quod me demonstraturum esse proposui, mementote ut exigatis: et cum reddidero, non petatis. Hoc me demonstraturum esse proposui, adjuvante Domino intentionem meam et pro me orationes vestras, quae sint onera quae invicem nos jubet ut portemus Apostolus, et quemadmodum portanda sint. Hoc si fecerimus, illud ubi fructum posuit, sua sponte consequetur, ut impleaObscure enim apostolus locutus est, ut tu coneris exponere quae sint ista onera, vel quemadmodum invicem sustinenda? Est illic quaestio, quae nos cogit onera distinguere. Et in ipso quippe capitulo lectionis habes ibi positum, Unusquisque autem proprium onus portabit. Jam ergo occurra distinguenda sunt, ne sibi contraria loqui putetur Apostolus. Non enim longe, non enim in alia Epistola, non enim in hac ipsa longe superius
Abbreviated transcription (Latin):
sarcinas malas: et imponam bo¬
nas. Cum enĩ dixissq ꝙ ego uos re¬
ficiam: adiunxit. tollite iugũ me¬
um suꝑ uos: Male te subiugauerat
curpiditas: salubritet te subiugat ca-¬

Expanded text:
sarcinas malas, et imponam bonas. Cum enim dixisset, Et ego vos reficiam; adjunxit, Tollite jugum meum super vos. Male te subjugaverat cupiditas, salubriter te subjuget cha
Abbreviated transcription (Latin):
tiseus. Primanii quidam erant.
q qua si ad nobilitatem iudaicã
segregati. nõ contentibili plebi ꝯ¬
mixtiꝰ qui dicebantur plarisei. Nã
dicitur hoc uerbum quasi segrega¬
tionẽ interp̃tari. quomnodo in la¬
tina lingua dicitur egregius:
quasi agtege separatus: Fuett̃
aut̃ israhelite idest ex genere is¬
rahel ⁊̃ illi qui sepanti fuetunt a
templo: Remansit aut̃ ad tem¬
plum trib iuda: et trib benia¬
mĩ ẽcib leui in sacerdotib: trib
iuda tegia et trib bẽtamĩ: Hoc
solum remansit. ad ihrłm ⁊
ad templum dĩ qũ fcã est illa¬
separatio in seruo salomonis: Nõ
gͦ leuit̾ accipiatis qd̾ ait tribu
beniamĩ. in letetis uidee nõ rocedẽs
atemplo: Hebreus ex hebreis. ẜ
legem phariseus. scd̃m emulatio¬
nem ꝑ sequens eccłam intet me¬
rita sua ꝯmemorat. quod fuerit
ꝑ secutor. scd̃m emulationẽ in¬
quit Quam emulationẽ: nõ
eram inquit piget udeus. Cõ¬

Expanded text:
risaeus. Primarii quidam erant, risaeus. Primarii quidam erant, et quasi ad nobilitatem Judaicam segregati, non contemptibili plebi commixti, qui dicebantur Pharisaei. Nam dicitur hoc verbum, quasi segregationem interpretari, quomodo in latina lingua dicitur egregius, quasi a grege separatus. Fuerunt autem Israelitae, id est, ex genere Israel, etiam illi qui separati fuerant a templo. Remansit autem ad templum tribus Juda, et tribus Benjamin. Tribus Levi in sacerdotibus, tribus Juda regia, et tribus Benjamin, hoc solum remansit ad Jerusalem et ad templum Dei, quando facta est separatio illa in servo Salomonis . Non ergo leviter accipiatis quod ait, tribu Benjamin: inhaerens Judae, non recedens a templo. Hebraeus ex Hebraeis, secundum legem pharisaeus, secundum aemulationem persequens Ecclesiam. Inter merita sua commemorat quod fuerit persecutor: secundum aemulationem, inquit. Quam aemulationem? Non eram, inquit, piger Judaeus:
Abbreviated transcription (Latin):
us facies : til ineis inuenis uñ
alues. ⁊ tam̃ saluas: Bratis das.
gatis saluas Omia merita p̃cedis:
it dona tua consequantur meri¬
timea Prorsus gratis das: gratis
aluas: qui nichil inuenis iuide
itũcisio. qui spui dei seruimus:
re incarne: audite: quãquã ego
inquit habeam fidutiamq in
arne: Siquis alius incarne pu¬
at se habere fidutiam: magis e¬
go: Ne arbitremini me inquit
hoc contempnete. quod nõ ha¬
bo: Quid magnum est si homo
abiectus plebe eius ignobilis.
õtẽnat nobilitatẽ: ⁊ tũc ueram¬
chibeat humilitatẽ: quãquam
go inquit habeam fiduciam et
incartie. Ideo uos inquit doceo
sfẽnere: qm̃ iudetis me habere
quod contẽnam: Siquis alius
si carne putat se habere fidnciã.
duciam: Cictũ cisus octauo die id
est nõ ꝓselitus. nõ aduena ad
ppłm dei nõ maior cittõcisus. s
aparentib natus indeus. habeo
cirtoncisionem octaui diei. ex ge¬
nete istł detribu betuanñ. hebre¬
us ex hebreis. scd̃m legem pha¬

Expanded text:
acies eos? Nihil in eis invenis unde salves, et tamen salvas. Gratis das, gratis salvas. Omnia merita praecedis, ut dona tua consequantur merita mea. Prorsus gratis das, gratis salvas, qui nihil invenis unde itui deo uel spiritui dei seruimus — uit. Quanquam ego, inquit, habeam fiduciam, et in carne. Si quis alius in carne putat se habere fiduciam, magis ego. Ne arbitremini, inquit, me hoc contemnere quod non habeo. Quid magnum est, si homo abjectus, plebeius, ignobilis, contemnat nobilitatem, et tunc exhibeat veram humilitatem? Quanquam ego, inquit, habeam fiduciam et in carne. Ideo vos, inquit, doceo contemnere, quoniam videtis me habere quod contemnam. Si quis alius in carne putat se habere fiduciam, ctavi diei; id est, non proselytus, non advena ad populum Dei, non major circumcisus, sed a parentibus natus Judaeus, habeo circumcisionem octavi diei. Ex genere Israel, de tribu Benjamin, Hebraeus ex Hebraeis, secundum Legem pha
Abbreviated transcription (Latin):
ie gͦ octauo die: quia epdomadib
id ẽ pͥmus qui octauus: Comple¬
tis em̃ septẽ dieb: reditur ad
pͥmũ finitur septimꝰ: dñs sepil¬
tus. Reditur ad pͥmũ: dñs tels¬
citatus: Dm̃ enim tesuscitatio po-¬
misit nobis eternum diem. et

Expanded text:
ergo octavo die? Quia in hebdomadibus idem primus qui octavus. Completis enim septem diebus, reditur ad primum. Finitur septimus, Dominus sepultus: reditur ad primum, Dominus resuscitatus. Domini enim resuscitatio promisit nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tionib diñ zachariam ⁊ heliza¬
bet: in omĩb inquit scͥptura iu¬
stificationib dñi ambulasse si¬
ne quetela Eece hoc erat. et
paulus nr̃ quando saulus erat.
Quid ergo putamus ft̃es esse
sine querela scd̾m iusticiam q̃

Expanded text:
Zachariam et Elizabeth. In omnibus, inquit Scriptura, justificationibus Domini ambulantes sine querela . Ecce hoc erat et Paulus noster, quando Saulus erat. Quid ergo putamus, fratres, esse sine querela secundum justitiam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ex nobis sed dei donu est nõ
roꝑib : ne forte dicas: Prome¬
ui ⁊ iõ accepi Nõ putes te pro¬
merendo accepisse: qui nõ ꝓmete¬
as tusi accepisses: Ttã p̃cessit me-¬
ntum tuum: Non gr̃ã ex merito:
ꝯ metitum ex grã: Nam si gr̃a ex
metito: enusti: nõ gratis accepi¬

Expanded text:
ex vobis, sed Dei donum est, non ex operibus, ne forte dicas: Promerui, et ideo accepi. Non putes te promerendo accepisse qui non promereris, nisi accepisses. Gratia praecessit meritum tuum, non gratia ex merito, sed meritum ex gratia; nam si gratia ex merito emistis, non gratis accepi
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o iħu: ⁊ nõ incarne fident
Respexit quosdam in catue si¬
dentes: Ipsi erant: qui de car¬
nis circontisione gloriabantur
de quib alio loco dicit. quorim
et̾ esto circõsisio Intellige. ⁊ est
Intellectus enim bonus: sed
om̃ib qui faciunt eum Nioni
tiq frustra octauo die iisuss
infans cirtoncidi. nisi quia petta
qua circuncidimur xp̃s erat: Gil¬
tellis enĩ petrinis. circũcisus es

Expanded text:
isto Jesu, et non in carne fidentes. Respexit quosdam in carne fidentes: ipsi erant qui de carnis circumcisione gloriabantur. De quibus alio loco dicit, Quorum et esto circumcisio: intellige, et esto, Intellectus enim bonus, sed omnibus qui faciunt eum . Non utique frustra octavo die jussus est infans circumcidi , nisi quia petra, qua circumcidimur, Christus erat. Cultellis enim petrinis circumcisus es
Abbreviated transcription (Latin):
uidenis: Quicquid erat qd̾ legi
mee adu̾satium uideretur: im¬
pacient̾ fecebam accit̾ in seque¬
bat. Hec apud uideos nobilitas.
sed apud xpm̃ queritur humi¬
litas. I deo ibi iste saulus. hic pau¬
lus saulus asaule nom̃ diriuatur.
Qui fuit saul nostis: ip̃ius elec¬
ta est statura ꝓceris: Sic cimmi
des cribit scriptura. quod suꝑ e¬
minẽs eẽt omĩb quando elec¬
tus est ut ungeretur in regemz
Non fuit sic paulus. sed fc̃s pau¬
lus: Paulus enĩ pariius. Ideo pau¬
lus modicu. Ergo scd̾m emu latõem
inquit pet sequens eccł̃am Hĩc
intelligant homines qua lis apd̃

Expanded text:
Judaeus: quidquid erat quod Legi meae adversarium videretur, impatienter ferebam, acriter insequebar. Haec apud Judaeos nobilitas: sed apud Christum quaeritur humilitas. Ideo ibi iste Saulus, hic Paulus. Saulus a Saüle nomen derivatur. Qui fuerit Saül, nostis: ipsius electa est statura proceris. Sic eum describit Scriptura, quod supereminens esset omnibus, quando electus est ut ungeretur in regem . Non fuit sic Paulus, sed factus Paulus. Paulus enim parvus, ideo Paulus modicus. Ergo, secundum aemulationem, inquit, persequens Ecclesiam. Hinc intelligant homines, qualis apud