comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccati: Sed si conuertamus nos. aufert᷑
ira: prebetur grã. Nonuis conuerti: ad¬
dis etiam suꝑ id quod natus es: tamquã
in ira combib̾is in p̾senti tpr̃e. Agnosci¬
te gͦ istam penam. & gaudete uos non eẽ
in hac pena om̃s qui ꝓͣficitis. om̃s qͥ intel¬
ligitis ueritatem & amatis. om̃s qui plus
in uob̃ uultis uictoriam ueritatis. quam
urãm: qui non clauditis aduersus ueri¬
tatem aures ur̃as. de presentium delecta¬
tione. & p̃teritoꝵ recordatione: ne sitis ca¬
nis conuersus ad suum uomitum. Om̃sta¬
les qui estis. uidete penas eoꝵ qui talesñ
sunt: & gaudete. Adhuc inferoꝵ pene ñ
uenerunt: adhuc ignis eternus non ue¬
nit. Comparet se modo qui ꝓficit in deo.
cũ impio: cecum cor cũ illuminato corde.
Comparate duos: non uidentem & uiden¬
tem in carne. & qͥd magnũ est uisio car¬
nis: Numqͥd thobis habebat ocłos carnis:
filiꝰ ipsius habebat. ille ñ habebat: & uiam

Expanded text:
peccati? Sed si convertamus nos, aufertur peccati? Sed si convertamus nos, aufertur ira, praebetur gratia. Non vis converti, addis etiam super id quod natus es: tanquam in ira combiberis in praesenti tempogaudete vos non esse in hac poena omnes qui proficitis, omnes qui intelligitis et amatis veritatem, omnes qui plus in vobis vultis victoriam veritatis quam vestram, qui non clauditis adversus veritatem aures vestras, de praesentium delectatione et de praeteritorum recordatione, ne sitis canis reversus ad suum vomitum . Omnes tales qui estis, videte poenas eorum qui tales non sunt, et gaudete. Adhuc inferorum poenae non venerunt, adhuc ignis aeternus non venit: comparet qui proficit in Deo se modo cum impio, caecum cor cum illuminato corde; comparate duos, videntem et non videntem in carne. Et quid magnum est visio carnis? Numquid Tobias habebat c ipsius habebat, et ilie non habebat; et viam
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ. pͥusꝗͣ. eadem ramnꝰ spinas ur̃as post
mortem in illa penali resurrectione ꝓdu¬
cat. Quare autẽ ñ dix̃ uiuentes. s tamꝗͣ.
uiuentes: nisi qi falsa est hec uita impi¬
oꝵs: Neq enĩ uiuunt: s uiuere sibi uiden¬
tur. & quare ñ in ira. s tamꝗͣ. in ira. nisi
qr tranquillus hoe facit ds hoc facit ds:
Nam & hoc scriptum est. Tu autẽ dñe uir¬
tutum: cum tranquillitate iudicas. Ille gͦ
⁊ cũ minatur non irascitur: neq etenim
ꝑturbatur: s tamquã irascitur. qr punit
& uindicat. & qui corrigi nolunt. tamꝗͣ.
uiuunt. s non uiuunt. Uindicta enĩ pri¬
mi peccati. & eoꝵ que addid̾unt: manet
suꝑ eos. Iipsa uocatur ira dei: qr de iudi¬
cio eius uenit. Inde dñs de non credenti¬
b ait: s ira dei manet suꝑ eum. Cum ira
fuimus et nos aliquando natura filii ire:
sicut & ceteri. Qͥd est natura filii ire:
nͥ qr portamus nob̃cum pęnam primi

Expanded text:
mortem, priusquam idem rhamnus spinas vestras post mortem, priusquam idem rhamnus spinas vestras post mortem in illa poenali resurrectione producat. Quare autem non dixit, viventes, sed, tanquam viventes, nisi quia falsa est haec vita impiorum? Neque enim vivunt, sed vivere sibi videntur. Et quare non, in ira, sed, tanquam in ira, nisi quia tranquillus hoc facit Deus? Nam et hoc scriptum est: Tu autem Domine virtutum cum tranquillitate judicas . Ille ergo et cum minatur, non irascitur. Neque enim perturbatur, sed tanquam irascitur, quia punit et vindicat. Et qui corrigi nolunt, tanquam vivunt, sed non vivunt. Vindicta enim primi peccati, et eorum quae addiderunt, manet super eos: et ipsa vocatur ira Dei, quia de judicio Dei venit. Unde Dominus de non credente ait: Sed ira Dei manet super eum . Cum iraolus: Fuimus et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri . Quid est, natura filii irae, nisi quia portamus nobiscum poenam primi
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ignis ille concupiscentiar malare. qͥ
suꝑcecidit ut ñ uideãt solem. combibit
ramnũ priusquã ꝓducat spinas eoꝵ: id ẽ
occultat eoꝵs malam uitam. priusquã pa¬
riat eadem uita. manifestos in fine eruci¬
atus. S in ira dei occultat ramnũ. ignis
iste. Non enim parua pena ẽ. qđ mͦ non
uident solem. nec spinas penaꝵ credunt.
ex hac uita mala sibi postea ꝓcessuras. Uos
enĩ inquit ramnꝰ estis. Quem ramnũ: Id ẽ
uos ipsos uiuentes. id ẽ adhuc in hac uita
constitutos. priusquã in futuro iudiciospi¬
nas penaꝵ ur̃ãꝵs manifestas ꝓducat. nẽ
in ira combibit: id ẽ quasi absorbendo ap¬
parere ñ sinit. Hic itaq ordo u̾boꝵ quan¬
tum puto: plemiꝰ ita contexit᷑. Suꝑcecidit
ignis ⁊ ñ uiderunt solem. qui ignis tam¬
quã in ira. tamꝗͣ. uiuentes uos ramnũ com¬
bibit. priusꝗͣ. ꝓducat spinas ur̃as. id ẽ uo̾
ipsos quos raminũ inuenit. combibit ante

Expanded text:
Ergo ille ignis concupiscentiarum malarum, qui Ergo ille ignis concupiscentiarum malarum, qui supercecidit ut non videant solem, combibit rhamnum, priusquam producat spinas eorum: id est, occultat eorum malam vitam, priusquam pariat eadem vita manifestos in fine cruciatus; sed in ira Dei occultat rhamnum ignis iste. Non enim parva poena est quod modo non vident solem, nec spinas poenarum credunt ex hac vita mala sibi postea processuras. Vos enim, inquit, rhamnus estis; quem rhamnum, id est vos ipsos, viventes, id est adhuc in hac vita constitutos, priusquam in futuro judicio spinas poenarum vestrarum manifestas producat, nunc in ira combibit, id est, quasi absorbendo apparere non sinit. Hic itaque ordo verborum, quantum puto, planius ita contexitur: Supercecidit ignis, et non viderunt solem: qui ignis tanquam in ira, tanquam viventes vos rhamnum combibit, priusquam producat spinas vestras: id est, vos ipsos quos rhamnum invenit, combibit ante
Abbreviated transcription (Latin):
dũ configeret᷑ spina. Peccatũ meũ cog
noui. iniquitate meã ñ oꝑui. Bixi. Pnun¬
tiabo aduersum me delictum meum domi¬
no: & tu dimisisti impietatem cordis mei
Modo fac modo conpungere: ne in te fiat
quod dictum est de quibusdam detestabi¬
ubus. Discissi sunt nec conpuncꝰti sunt. Ui¬
Ecce preter ȩccłam sunt & non penitet eos
ut redeant: unde discissi sunt. Producet
postea spinas eoꝵ ramnus: Holunt modo
bunt postea pęnalẽ. Sed etiam modo pri¬
usquam ꝓducat spinas ramnus: suꝑ ceci¬
dit ignis. qui eos non ꝑmittit uidere soleo
eosq adhuc uiuentes in ira di combibit. ig¬
nis concupiscentiaꝵs malaꝵ honors uano¬
rum. suꝑbiȩ. auaritiȩ suȩ. E quicquid eõ
premit ne cognoscant ueritatem. ne uicͤ¬
ti uideant᷑. neͦ subiciat illos. uel ipsa ueri¬
tas. Qd enim gloriosius fratres: quã sub¬
ci ac uinci a ueritate: Suꝑet te ueritas
uolentem: nam & inuitum ipsa suꝑabit.

Expanded text:
cum configeretur spina. Peccatum meum ccum configeretur spina. Peccatum meum cuitatem meam non operui. Dixi: Pronuntiabo adversus me delictum meum Domino; et tu remisisti impietatem cordis mei . Modo fac, modo compungere; non in te fiat quod dictum est de quibusdam detestabilibus, Discissi sunt, nec compuncti sunt . AtEcce praeter Ecclesiam sunt, et non eos poenitet, ut rideant unde discissi sunt. Producet postea spinas eorum rhamnus. Nolunt modo bunt postea poenalem. Sed etiam modo, priusquam producat spinas rhamnus, supercecidit ignis qui eos non permittit videre solem, qui eos adhuc viventes in ira Dei combibit: ignis concupiscentiarum malarum, honorum vanorum, superbiae, avaritiae suae; et quidquid eos premit ne cognoscant veritatem, ne victi videantur, ne subjiciat illos vel ipsa veritas. Quid enim gloriosius, fratres quam subjici et vinci a veritate? Superet te veritas volentem; nam et invitum ipsa superabit.
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentes. tamꝗͣ in ira cohibet eos. Ꝙ dẽ
ranuꝰ: Spinaꝵ genꝰ est. Densissime que¬
dam spine eẽ dñr. Primoherba ẽ. Cum
herba ẽ: mollis & pulchra ẽ. Ibi st̃ tam̃
spine: postea ꝓcessure. Qđ mͦ gͦ delectant
peccata. & quasi ñ cõpungunt. herba est
desiderio: ꝙ cũ ꝑuenerint ad id qd̾ illi¬
cite desid̾ant. attendant s ñ cruciant᷑
timore. Uideant hic gͦ penas suas. ante¬
ꝗͣ ueniat illa resurrectio. cũ in carne
resurgentes non immutabunt᷑. Om̃s enĩ
resurgemꝰ: s ñ om̃s immutabim᷑. Habe¬
bunt quippe corruptionẽ carnis. in qͦ
doleant: non in qua moriant᷑. Alioquin
sunt: hii st̃ quos aliquando habuimꝰ in
risum: Spinas compunctionis &e peniten¬
tie. s sere. & infructuose: sic̃ spinaꝵ str¬
rilitas ẽ. Benitentia hꝰ temporis : dolor me¬
dicinalis ẽ. Penitentia illꝰ tpris: dolor pe¬
nał ẽ. Non uis spinas pati illas: hic com¬
pungere spinis penitentie: ut facias
qd̃ dictum ẽ. Conu̾sus sum in erumna.

Expanded text:
iventes tanquam in ira combibet eos. Quid est rhamnus? Spinarum genus est, densissimae quaedam spinae esse dicuntur. Primo herba est; et cum herba est, mollis et pulchra est: ibi sunt tamen spinae postea processurae. Modo ergo delectant peccata, et quasi non compungunt. Herba est desiderio: et cum pervenerint ad id quod illicite desiderant, attendant si non cruciantur timore. Videant ergo hic poenas suas, antequam veniat illa resurrectio, cum in carne resurgentes non immutabuntur. Omnes enim resurgemus, sed non omnes immutabimur . Habebunt quippe corruptionem carnis in qua doleant, non in qua moriantur; alioqui sunt: Hi sunt quos aliquando habuimus in risum ? Spinas compunctionis poenitentiae, sed serae et infructuosae, sicut spinarum sterilitas. Poenitentia hujus temporis, dolor medicinalis est: poenitentia illius temporis, dolor poenalis est. Non vis illas pati spinas? Hic compungere spinis poenitentiae, ut facias quod dictum est: Conversus sum in aerumna,
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut cera inqͥt liquefacta auferentur.
Dixi ꝓ concupiscentiis suis. hoc eis fieri.
Concupiscentia enĩ mala. quasi ardor ẽ
ignis. Ignis consumit uestem: libido
cũ loqueret᷑. sic seriptura ait. Alligauit
buret.  gestas in sinu prunas: ꝑforat᷑
tunica. Gestas in cogitatione adulteriũ:
dei. Audi apłm dicentẽ. Tradidit illos d̃s
in concupiscentiam cordis eoꝵ. ut faci
iniquitate. E enumerat multa quȩ pec¬
cata st̃. & penas dic̃ ẽẽ peccatoꝵ. Nam
diẽ pͥmã penã suꝑbiam: ĩmo non penã.
s pͥmũ peccatũ suꝑbiam. Primũ pecca¬
tum. suꝑbia ẽ. Uitima enĩ pena ẽ. igniᷤᷤ
eos in concupiscentias cordis eoꝵ. in i¬
mundiciam: ut faciant que ñ conueni¬
unt. & ne putaret qͥsquã ipsis pęnis tm̃¬

Expanded text:
Sicut cera, inquit, liquefacta auferentur. Sicut cera, inquit, liquefacta auferentur. Dixi per concupiscentias suas hoc eis fieri. Concupiscentia mala, quasi ardor est et ignis. Ignis consumit vestem, libido cum loqueretur Scriptura ait: Alligabit buret? Gestas in sinu prunas, perforatur tunica: gestas in cogitatione adulterium, Dei. Audi Apostolum dicentem: Tradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum. Ecce iniquitate. Et enumerat multa quae peccata sunt, et poenas dicit esse peccatorum. Nam dicit primam poenam superbiam: imo non poenam, sed primum peccatum superbiam. Primum peccatum superbia est: ultima poena est ignis eos in concupiscentias cordis eorum, in immunditiam, ut faciant quae non conveniunt. Et ne putaret quisquam ipsis p
Abbreviated transcription (Latin):
lus. Uidat regnare malos. bene illis
esse. abundare eos om̃i copia rerum
temporalium. qualia ipse adhuc par¬
uulus desid̾abat a dño. & nutauerunt
illi pedes: usq quo uideret qͥd infine uł
sꝑandũ uł timendũ sit. Ait enĩ in eodẽ
psalmo. Hoc labor ẽ ante me: donec in¬
trem in scũarium dĩ. & intelligam in
nouissima. Non gͦ penas inferoꝵ. non
penas pͣost resurrectionẽ ignis eterni.
non penas istas quȩ adhuc in hoc scłop
miscue sunt. iustis & iniustis. ⁊ plerũ¬
q grauiores iustoꝵ. ꝗͣ iniustoꝵ: s nes¬
cio ꝗͣ penã p̃sentis uite uult cõm̃dare
sp̃c dei. Aduertite. audite. hoc me dictu¬
rum qd noueratis: s dulcius ẽ cũ in psal¬
mo ostenditur: qͥ obscurus anteꝗͣ osten¬
detur putabat᷑. Ea enĩ ꝑfero quȩ iam
noueratis: s qr in de ꝓferunt᷑. ubi ñdũ
ea uidebatis. fit ut ꝙ iã nota. tamꝗͣ no¬
ua delectent. Audite gͦ penã impioꝵ.

Expanded text:
malus, videns regnare malos, bene illis malus, videns regnare malos, bene illis esse, abundare eos in omni copia rerum temporalium, qualia adhuc ipse parvulus desiderabat a Domino: et nutaverunt illi pedes, usquequo videret quid in finem vel sperandum vel timendum sit. Ait enim in eodem psalmo: Hoc labor est ante me, donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam in novissima . Non ergo poenas inferorum, non poenas illius post resurrectionem ignis aeterni, non poenas istas quae adhuc in hoc saeculo promiscuae sunt justis et injustis, et plerumque graviores justorum quam injustorum: sed nescio quam poenam praesentis vitae vult commendare Spiritus Dei. Advertite, audite hoc me dicturum quod noveratis: sed dulcius est cum in Psalmo ostenditur, qui obscurus antequam ostenderetur, putabatur. Ecce enim profero quae jam noveratis: sed quia inde proferuntur, ubi nondum ea videbatis, fit ut etiam nota tanquam nova delectent. Audite poenam impiorum:
Abbreviated transcription (Latin):
to scło. ꝑuentũ fuerit ad resurrecti¬
oñe mortuoꝵ. Modo gͦ nulla pena
ẽ. & ꝓrsus impunita sinit d̾s peccata.
usq ad illum diem: Non. Est enĩhie q̃¬
dam pena occulta: de ipsamͦ tractat᷑.
Hanc uult cõmendare sp̃c dĩ. hanc intel¬
ligamꝰ. hanc caueamꝰ. hanc euitemꝰ: & il¬
las multũ t̃ribiles ñ incidemꝰ. Forte dic¬
turus ẽ mͥ aliqͥs. St̃ & hic pene. carce¬
res. exilia. torm̃ta. mortes. diu̾sa gen̾a
doloꝵ. & tribulationũ. Sunt quidẽ
& ista. & iudicio dĩ dispensant᷑: s mul¬
tis sunt ad ꝓbationẽ. multis ad dam¬
nationẽ. Yidemꝰ enĩ aliqͣndo in hispe¬
nis iustos affligi. & ab his penis inius¬
tos eẽ alienos. Unde nutauerunt pe¬
des eiꝰ. qͥ postea gratulatꝰ ait. qͣ bonus
ds isrł. rectis corde. mei aũ pene com¬
moti st̃ pedes. qr zelaui in peceatorib:
pacem peccatoꝵ intuens. Uiderat ent̃
felicitatem maloꝵ. & delectatꝰ erat ma

Expanded text:
to saeculo perventum ad resurrectito saeculo perventum ad resurrectionem mortuorum. Modo ergo nulla poena est, et prorsus impunita sinit Deus peccata usque ad illum diem? Est et hic quaedam poena occulta; de ipsa modo tractatur. Hanc vult commendare Spiritus Dei: hanc intelligamus, hanc caveamus, hanc evitemus, et in illas multum terribiles non incidemus. Forte dicturus est mihi aliquis: Sunt et hic poenae, carceres, exsilia, tormenta, mortes, diversa genera dolorum et tribulationum. Sunt quidem et ista, et Dei judicio dispensantur; sed multis ad probationem, multis ad damnationem. Videmus tamen aliquando in his poenis justos affligi, et ab his poenis injustos esse alienos: unde nutaverunt pedes illi, qui postea gratulatus ait, Quam bonus Israel Deus rectis corde! Mei autem pene commoti sunt pedes, quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum intuens. Viderat enim felicitatem malorum, et delectatus erat esse
Abbreviated transcription (Latin):
infirm̃t᷑.Sicut cera liquefacta aufe¬
rẽt᷑. Dicturꝰ enĩ eras. Non om̃s sic infir¬
mant᷑ qͦmͦ ego: ut crecdant. ꝑ seuerabt̃
multi in malo suo. & in malicia sua.
E de ipsis nichil timeas. Sic̃ cera liquefac¬
ta auferent᷑. Non cont᷑ te stabunt: ñ
ꝑdurabunt. Igne quodã concupiscen¬
tiaꝵ suaꝵ ꝑibunt. Est enĩ hic quedam
pena occulta. De illa dicturꝰ est mͦ p̃s
usq in finẽ. Pauei u̾sus st̃: intenti esto¬
te. Est quedã pena futura gehenne ig¬
nis: ignis et̃ni. Futura enĩ pena. duas
species habet. Aut inferoꝵ ẽ. ubi arde¬
bat diues ille. qͥ uolebat sib stillam aq̃
stillari in lingua. de digito pauꝑis. quẽ
ante ianuam suã contẽpserat. quando
ait. qm̃ crucior in hac flãma. ⁊ altera
ẽ illa in fine. de qua auditur st̃. qͥ ad
sinistrã ponend st̃. ite in ignẽ eter¬
nũ: qui paratꝰ ẽ diabolo ⁊ angłis eius.
Ille pene manifeste er̃t eo tpre. qͣndo
exitũ fuerit de hac uita: aut fini¬

Expanded text:
Sicut cera liquefacta auferentur. Dicturus enim eras: Non omnes sic infirmantur, quomodo ego, ut credant; perseverant multi in malo suo et in malitia sua. Et de ipsis nihil timeas: Sicut cera liquefacta auferentur. Non contra te stabunt, non perdurabunt: igne quodam concupiscentiarum suarum peribunt. Est enim hic quaedam poena occulta: de illa dicturus est modo Psalmus usque in finem. Pauci sunt versus: intenti estote. Est quaedam poena futura, gehennae ignis, ignis aeternus. Futura enim poena duas species habet. Aut inferorum est, ubi ardebat dives ille, qui volebat sibi stillam aquae stillari in linguam de digito pauperis, quem ante januam suam contempserat, quando ait: Quoniam crucior in hac flamma . Et altera est illa in fine, de qua audituri sunt: qui ad sinistram ponendi sunt: Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . Illae poenae manifestae erunt eo tempore, quando exitum fuerit ex hac vita, aut fini
Abbreviated transcription (Latin):
unt facientib. Q ea agunt digni st̃ morte.
Quȩ. Quȩ suꝑius cõmemorauit in penis ẽẽ.
Nam tradidit illos d̃s. In contupiscentias
cordis eoꝵ: ut faciant que ñ conuenuus.
Ut adulter sit : iam pena ẽ. Ut m̃dax. ut
auarꝰ. ut fraudulentꝰ. ut homicida. iã
pene st̃. Cuiꝰ peccati pene. Prioris aposta

Expanded text:
unt facientibus. Qui ea agunt digni sunt morte: quae? Quae superius enumeravit in poenis esse: nam tradidit illos Deus, dixit, in concupiscentias cordis eorum, ut faciant quae non conveniunt. Ut adulter sit, jam poena est; ut mendax, ut avarus, ut fraudulentus, ut homicida, jam poenae sunt. Cujus peccati poenae? P
Abbreviated transcription (Latin):
fieri sic̃ cera: & ꝑire a facie dĩ. Suꝑcedit
enĩ ignis iste: & solem ñ uidebitis.
Quẽ solem: Non istũ quẽ tecũ uident et
pecora. ꝙ musce. & boni & mali: qr facit
solem suum orir suꝑ bonos & malos. Est
& aliꝰ sol. de quo dicturi sunt illi. Sol ñ est
ortus nob̾. transier̃t omĩa illaa. tamꝗͣ um¬
bra. Ergo errauimꝰ a uia ueritatis. & ius
nis. E iłta concupiscentia unde uenit at¬
tendite. De traduce natus es: cũ eo quod
quo natus es. Ad stadium uitȩ huiꝰ cum
illo uenisti: congredere cũ eo qui tecũ ꝓceᷤᷤ¬
sit. Ipsoͥ uicto. quare ꝓuocas cateruas con¬
cupiscentiaꝵ: delectatio enĩ carnis frẽs
cũ homine nascit᷑. S qui bene erudit᷑.
cito uidet hostem suum. & aggredit᷑.
& luctat᷑. & cito uncit. Idoneus ẽ enim:
nondũ crescentib hostib. Qͥ autẽ illã
concupiscentiam cũ quanatus ẽ de pec¬
cati ꝓpagine contempnit uincere. ⁊ mul¬

Expanded text:
fieri sicut cera, et perire a facie Dei. Supercadit fieri sicut cera, et perire a facie Dei. Supercadit enim ignis iste, et solem non videbitis. Quem solem? Non istum quem tecum vident et pecora, et muscae, et boni et mali; quia facit solem suum oriri super bonos et malos . Sed est alius sol, de quo dicturi sunt illi, Et sol non ortus est nobis; transierunt omnia illa tanquam umbra. Ergo erravimus a via veritatnis. Et ista concupiscentia unde venit? Attendite. De traduce natus es cum eo quod quo natus es. Ad stadium vitae hujus cum illo venisti, congredere cum eo qui tecum processit. Ipso non victo, quare provocas catervas concupiscentiarum? Delectatio enim carnalis, fratres, cum homine nascitur. Sed qui bene eruditur, cito videt hostem suum, et aggreditur et luctatur, et cito vincit: idoneus est enim nondum crescentibus hostibus. Qui autem illam concupiscentiam, cum qua de peccati
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽẽ sapientes. stulti facti sunt. Bicen¬
runt qd̾ a. deo acceꝑunt. ñ eum glorifica¬
uert. a quo se accepisse cognouerunt.
hoc ẽ dicentes se eẽ sapientes: & ib stat̃i
pena secuta ẽ. stulti factst̃. E obscura¬
tum ẽ insipiens cor eors. Bicentes se esse
sapientes: stulti facti sunt. Parua ista pe¬
na ẽ: Ut de ista sola loqͣmur. obscuratio
cordis. excecatio m̃tis: parua ẽ pena: Si
qͥs furtum faciens statim ocłm ꝑdidisset.
om̃s dicerent dm p̃sentẽ uindicasse. Oeu¬
lũ cordis amisit: & ei peꝑcisse putat᷑ ds̃:
Sicut cera liquefacta auferent᷑. Suꝑ ceci¬
dit ignis. & ñ uidunt solem. Uidetis qͦmͦi
dicit qͣndã penã obscurationis: ignissu¬
ꝑceͣdit. Ignis suꝑbie. ignis fumosus. igniᷤ
concupiscentie. ignis tracundie: qͣntus
ignis est. Suꝑ quẽ cecidit: ñ uidebit so¬
lem. Ideo dictum ẽ: non occidat᷑ suꝑ ira¬
cundiam urãm. Ergo frẽs. igñẽ male ẽ¬
cupiscentie timete : si non uultis lique¬

Expanded text:
s, stulti facti sunt runt a quo acceperunt, non eum glorificaverunt a quo se accepisse cognoverunt; hoc est, Dicentes se esse sapientes. Et ibi statim poena secuta est: Stulti facti tum est insipiens cor eorum. Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Parva ista poena est? Ut de ista sola loquamur, obscuratio cordis, excaecatio mentis parva est poena? Si quis furtum faciens, statim oculum perdidisset, omnes dicerent Deum praesentem vindicasse. Oculum cordis amisit, et ei pepercisse putatur Deus! Sicut cera liquefacta auferentur. 19. Supercecidit ignis, et non viderunt solem. Videtis quomodo dicit quamdam poenam obscurationis. Ignis supercecidit: ignis superbiae, ignis fumosus, ignis concupiscentiae, ignis iracundiae. Quantus ignis est? Super quem ceciderit, non videbit solem. Ideo dictum est: Non occidat sol super iracundiam vestram . Ergo, fratres, ignem malae concupiscentiae timete, si non vultis lique
Abbreviated transcription (Latin):
in uia de torrente: ñ moreret᷑. Si non
moreret᷑. ñ resurgeret. si ñ resurg̾et.
ñ glorificaret᷑. Ergo de torrente in uia
bibit. ꝓpterea exaltauit caput. Exalta¬
tũ est̾ iam caput nr̃m: sequant᷑ eũ
m̃bra sua. Sꝑnent᷑ tamꝗͣ aqua decͤreis.
Intendit areũ suum donec infirm̃t᷑.
Mine dĩ ñ cessant.: arcus dĩ. mine dei.
Intendit᷑ arcꝰ: ñdũ ferit. Intendit arẽ
suum donec infirm̃tur. E multi infir¬
mati st̃: ipsiꝰ intensione arcꝰ t̾riti. Nã
hinc infirmatꝰ ẽ ille qͥ dix̃. Qͥd me iu¬
bes fac̾e : ego sũ inquit iħc nattarenꝰ:
quẽ tu ꝑsequeris. Q clamabat de cęlo:
arcũ intendebat. Multi gͦ qͥ fuerunt
luert̃ erigere diu ceruices suas: adu̾¬
sus ꝑseuerantiam extenti arcꝰ. Nam sic
mari. ait. Quando infirmor: tẽ poteis
sũ. E cũ oraret a se tolli. stimulũ carnis:

Expanded text:
in via de torrente, non moreretur; si non moreretur, non resurgeret; si non resurgeret, non glorificaretur. Ergo, de torrente in via bibet, propterea exaltabit caput. Exaltatum est jam caput nostrum: sequantur eum membra sua. Spernentur tanquam aqua decurrens. Intendit arcum suum, donec infirmentur. Minae Dei non cessant: arcus Dei, minae Dei. Intenditur arcus, nondum ferit. Intendit arcum suum, donec infirmentur. Et multi infirmati sunt ipsius intentione arcus territi. Nam hinc infirmatus est ille qui dixit: Quid me jubes facere? Ego sum, inquit, Jesus Nazarenus, quem tu persequeris . Qui clamabat de coelo, arcum tendebat. Multi ergo qui fuerunt luerunt erigere diu cervices suas adversus perseverantiam extenti arcus. Nam sic infirmari: Quando infirmor, tunc potens sum. Et cum oraret a se to
Abbreviated transcription (Latin):
locũ suum. in finẽ suum. E tam̃ de isto
torrente scħ: bibit dñs. Passus ẽ enĩ. Hic
ipsũ torrentẽ bibit. s in uia bibit. s in
transcursu. qr in uia peccatoꝵ ñ stetit.
S qͥd ait de illo scriptura : de torrente in
uia bibet. ꝓpterea exaltabit capud. id ẽ
ꝓpt̃ea glorificatꝰ ẽ. qr mortuus ẽ. ꝓpt̾ea re

Expanded text:
locum suum, in finem suum. Et tamen de isto locum suum, in finem suum. Et tamen de isto torrente saeculi bibit Dominus. Passus est enim hic, ipsum torrentem bibit; sed in via bibit, sed in transcursu, quia in via peccatorum non stetit . Sed quid ait de illo Scriptura? De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput : id est, propterea glorificatus est, quia mortuus est; propterea re
Abbreviated transcription (Latin):
Uera lex ẽ: Ualeat & in te. N ẽ qd̾ respon¬
deant. Ds̃ contͥuit dentes eors. in ore ip¬
soꝵ. Ideoq uͥ ñ possunt lubrica fallacia
serꝑe ut aspides: aꝑta uiolentia frem̃t
ut leones: ꝓsiliunt & seuiunt armatet᷑¬
be circumcilionũ. dant stͣgem qͣntũ
dñs. Sꝑnunt᷑ tamquã aqua decurrens.
Non uos t̃reant fr̃es qͥdam fluuii. qͥ dñr
torrentes. hẏemalib aqͥs implentur. No¬
li timere: post paululum transis. Becur¬
bit. diustare ñ possunt. Multe heresesiã
mortue st̃: cucurrer̃t in riuis suis: qͣn¬
tum potuert decurrer̃t. Siccati st̃ riui.
uix eoꝵ memoria reꝑit᷑: uł qr fuerint.
Sꝑnunt᷑ tamꝗͣ aqua decurrens. S ñ solũ
ipsi. Totum hoc scłm ad tempꝰ ꝑstrepit: n
querit quẽ trahat. Om̃s impii. om̃s suꝑ¬
bi. sonantes ad saxũ suꝑbie sue. qͦsi aquiꝰ
irruentib ⁊ influentib. ñ uos terreant.
Hyemales aquȩ st̃. semꝑ manere ñ posst̃.

Expanded text:
Vera lex est? Valeat et in te. Non est quod responVera lex est? Valeat et in te. Non est quod respondeant; Deus contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Ideoque ubi non possunt lubrica fallacia serpere ut aspides, aperta violentia fremunt ut leones. Prosiliunt et saeviunt armatae turbae Circumcellionum; dant stragem quantam decurrens. Non vos terreant, fratres, quidam fluvii qui dicuntur torrentes; hiemalibus aquis implentur: nolite timere; post paululum transit, decurbit; diu stare non possunt. Multae haereses jam emortuae sunt: cucurrerunt in rivis suis quantum potuerunt, decurrerunt, siccati sunt rivi, vix eorum memoria reperitur, vel quia fuerint. Spernentur tanquam aqua decurrens. Sed non solum ipsi: totum hoc saeculum ad tempus perstrepit, et quaerit quem trahat. Omnes impii, omnes superbi, sonantes ad saxa superbiae suae quasi aquis irruentibus et confluentibus, non vos terreant; hiemales aquae sunt, semper manare non possunt:
Abbreviated transcription (Latin):
credat᷑ eis. Si false st̃. quare uteris eis:
Dixist pẽsul catholicꝰ sũ.: exclude hereticũ.
Qnesiuit ille uñ ꝓbaret᷑ hereticꝰ. ꝓtulist
concilium tuum: ostendisti qd̾ eum dam¬
naueris. Ille uł cohibens uel intelligens.
usus ẽ tam̃ lege sicuti uidex. ꝙ fecisti de u¬
dice qd̾ de te non uisfacere. Si enĩ iudex
usus ẽ lege imꝑatoris ad tuã suggestionẽ.
quare eã tu ñ uteris ad tuã correptionẽ:
Ecce eiecit hereticũ tuum ex lege imꝑato¬
ris sui. quare te ex eadem lege ñ uisut ei¬
ciat: Replicamꝰ que fecisti. Ecce basilice
tenebantur a maximianistis.: mͦ a uobis
tenent᷑. Exclusi st̃ ex eis maximianiste :
extant iussiones ꝓconsulũ. extat memo¬
ria gestors: apparitores accipiunt᷑. ciui¬
tates excitantur : pellunt᷑ homines de lo¬
cis suis. Quare:Qa st̃ heretici. Qua le¬
ge pellunt᷑: Responde. Uideamꝰ. s ñdũ
contriti st̃ dentes uri. in ore ur̃o. Falsa
lex ẽ.Non ualeat in hereticum tuum.

Expanded text:
s? Dixisti proconsuli: Catholicus sum, exclude haereticum. Quaesivit ille unde probaretur haereticus: protulisti concilium tuum, ostendisti quod eum damnaveris. Ille vel connivens, vel non intelligens, usus tamen est lege sicut judex: et fecisti de judice quod de te non vis facere. Si enim judex usus est lege imperatoris ad tuam suggestionem, cur ea tu non uteris ad tuam correctionem? Ecce ejecit haereticum tuum ex lege imperatoris sui: quare te ex eadem lege non vis ut ejiciat? Replicamus quod fecistis: ecce basilicae tenebantur a Maximianistis, modo a vobis tenentur; exclusi sunt ex eis Maximianistae: exstant jussiones proconsulum, exstant memoriae Gestorum; apparitores accipiuntur, civitates excitantur, pelluntur homines de locis suis. Quare? Quia haeretici sunt. Qua lege pelluntur? Responde: videamus si nondum contriti sunt dentes vestri in ore vestro. Falsa lex est? Non valeat in haereticum tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
silicis: an ñ debent: Respondeant mͦ:
dicant ñ deb̾e. Repetunt maximianistȩ
basilicas. Ne aũ recipiant maximianiꝰ¬
te basilicas : dicunt debere. Qͥdẽ gͦ
qd̃ dicebatis adu̾sum nos: an contriti
b inqͥunt. qͥd nob̃ & imꝑatorib: uos
de imꝑatorib p̃sumitis. Quero ⁊ ego.¬

Expanded text:
silicis, an non debent? Respondeant modo. silicis, an non debent? Respondeant modo. Dicant non debere: repetunt Maximianistae basilicas. Ne autem repetant Maximianistae basilicas, dicunt debere. Quid est ergo quod dicebatis adversum nos? An contriti bus, inquiunt? quid nobis et imperatoribus? Vos de imperatorib
Abbreviated transcription (Latin):
pł meditati sunt in ania: quando in¬
sidiabant᷑ dño. licet tributum dari ce¬
sari. an ñ licet: aspides erant. serpenteᷤᷤ
erant. Contriti sunt dentes eoꝵ in ore
ipsors. Postea clamauert. crucifige.
crucifige. Iam ñ ẽ lingua aspidis. sed
fremitus leonis. S & molas leonũ con¬
int̃rogationib: cogebant᷑ responsione
sua uinq. Isti autẽ qui aꝑte seuiebant.
nuqͥd int̾rogationib conuincendierãt:
Tam̃ &e eors mole contrite st̃. Crucifixus
resurrexit. ascendit in celum. Glorifi
uiunt: molas leonũ confregit dr̃is. Ha
bemꝰ & in hereticis. hoc docum̃tũ ⁊ exꝑi¬
mentum: qr & ipsos inuenimꝰ ẽẽ ser¬
pentes in indignatione obsurdatos:
nolentes audire medicam̃tũ medicatũ
a sapiente. & more ipsors. contͥuit dñs
dentes eors. Quomͦ seuiebant in nos: Re¬
p̃hendendo. qd quasi ꝑsecutores eẽmꝰ:
excludendo illos de basilicis. Modo illoᷤ
in t̃rogo. Bebent excludi heretici de ba¬

Expanded text:
puli meditati sunt inania ? Quando inpuli meditati sunt inania ? Quando insidiabantur Domino, Licet dare tributum Caesari, an non licet? aspides erant, serpentes sed contriti sunt dentes eorum in ore ipsorum. Postea clamaverunt, Crucifige, crucifige . Jam non est lingua aspidis, sed fremitus leonis. Sed molas leonum conationibus, cogebantur responsione sua vinci: isti autem qui aperte saeviebant, numquid interrogationibus convincendi erant? Tamen et eorum molae contritae sunt: crucifixus resurrexit, ascendit in coelum, glorificviunt. Molas leonum confregit Dominus. 15. Habemus et in haereticis hoc documentum et experimentum, quia et ipsos invenimus esse serpentes indignatione obsurdatos, nolentes audire medicamentum medicatum a sapiente: et in ore ipsorum contrivit Dominus dentes eorum. Quomodo saeviebant in nos, reprehendendo quod quasi persecutores essemus, excludendo illos de basilicis? Modo illos interroga: Debent excludi haeretici de ba
Abbreviated transcription (Latin):
mundiciam iudeoꝵ. que foris qͣsi eusto¬
diebat᷑ in carne: & sordebat in corde.
hoc de dño suspicatꝰ est. Dñs aut̃e qͥ pec¬
cata mulieris nouerat. etiam cogita¬
tiones hospitis audiebat: respondit
que nostis. E ne diuhinc loquar: tam̃
in ore eiꝰ uoluit conterere dentes eiꝰ. ꝓpo¬
suit enĩ. Duo debitores erant cuidam
feneratori: unꝰ qͥngentos debebat dena¬
rios aliꝰ quinqͣ ginta. Non habebant am¬
bo unde redderent: dimisit eis ambob.
Qͥs eum plus dilexit: Ad hoc int̾rogat:
ut ille respondeat. Ad hoc ille respon¬
dit. ut dentes eiꝰ in ore conterant᷑. Res¬
pondit: confusus. ⁊ conclusus. ⁊ exclu¬
sus ẽ. admissa illa ad ꝑcipiendã miscđiam.
quȩ irruꝑat in habitacłm alienũ: s ñ
dentes eoꝵ in ore ipsoꝵ. Molas leonũ
confregit dñs. Non tantũ aspidũ. Q d
mittere. & spargere: & insibilare. Aꝑtis¬
sime seuierunt gentes: & fremuerunt
sicut leones. Quare fremuert gs̃. & po¬

Expanded text:
munditiam Judaeorum, quae a foris quasi customunditiam Judaeorum, quae a foris quasi custodiebatur in carne, et exsulabat ex corde, hoc de Domino suspicatus est. Dominus autem qui peccata mulieris noverat, etiam cogitationes hospitis audiebat, et respondit quae nostis. Et ne diu hinc loquar, tamen in ore ejus voluit conterere dentes ejus Proposuit enim: Duo debitores erant cuidam feneratori: unus quingentos debebat denarios, alius quinquaginta. Non habebant ambo unde redderent; dimisit ambobus. Quis eum plus dilexit? Ad hoc interrogat ille, ut ille respondeat: ad hoc ille respondet, ut dentes ejus in ore ejus conterantur. Respondit confusus, exclusus est: admissa est illa ad percipiendam misericordiam, quae irruperat in habitaculum aldentes eorum in ore ipsorum. 14. Molas leonum confregit Dominus. Non tantum aspidum. Quid mittere, et spargere, et insibilare. Apertissime saevierunt gentes, et fremuerunt sicut leones. Quare fremuerunt gentes, et po
Abbreviated transcription (Latin):
contra illos eet. Noluerunt dicere ex
parte: qui parabant obicere crimen.
respondunt ignorantiam. Dixerunt.
Nescimꝰ. Calumniari eñ p̃parabant. qñ
dixerunt. in qua potestate ista facis: ut
si diceret xp̃c sum. quasi arrogantem
suꝑbum. sacrilegum. inuadent. Nolu¬
it dicere xp̃c sum: s quesiuit de ioħe. qͥ
dixerat qr ipse eẽt xp̃e. Illi ñ st̃ ausi repre¬
hende ioħem: tim̃tes ne a popło occidẽnt᷑.
Non ausi dicere. uerũ dixit ioħes: ne di¬
ceret᷑ eis. credite illi. Obmutuer̃t: nes¬
cire se dixerunt. Iam mordere ñ ualebant.
Unde ñ ualebant. Iam occurrit uobis.
Contriti erant dentes eors in ore ipsors.
Phariseo displicuit dñs. illi qͥ eũ ad pran¬
dium uocatierat. qd peccatrix mulier
accesserit ei ad pedes: & murmurauit
adu̾sus eum dicens. Si eẽt hic ꝓpħa: sciret
que mulier accessit ei ad pedes. Otu ñ ꝓ¬
pħa: unde scis. qd̾ nesciret quȩ mulier
accessit eiad pedes: qr seruabat uidel̃

Expanded text:
t dicere, Exparte, qui parabant objicere crimen responderunt ignorantiam; dixerunt: Nescimus . Calumniam enim praeparabant, quando dixerunt, In qua potestate ista facis? ut si diceret, Christus sum, quasi arrogantem, superbum, sacrilegum invaderent. Noluit dicere, Christus sum; sed quaesivit de Joanne, qui dixerat quod ipse esset Christus. Illi non sunt ausi reprehendere Joannem, timentes ne a populo occiderentur: non sunt ausi dicere, Verum dixit Joannes, ne diceretur eis, Credite illi. Obmutuerunt, nescire se dixerunt: jam mordere non valebant. Unde non valebant? Jam occurrit vobis; contriti erant dentes eorum in ore ipsorum. 13. Pharisaeo displicuit Dominus illi qui ad prandium vocaverat, quod peccatrix mulier accesserit ei ad pedes; et murmuravit adversus eum dicens: Si esset hic propheta, sciret quae mulier illi accessit ad pedes. O tu non propheta, unde scis quod nescierit quae mulier illi accessit ad pedes? Quia non servabat videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
larib: & ꝓbatũ ẽ qd̾ illi damnat᷑i ñ deb̾en
tenere basilicas: & ꝓnunciauit ꝓconsul
ex lege. Ex qua lege: que illata ẽ cont᷑
hereticos. Si contrahereticos: ⁊ cont᷑ te.
Quare inquit cont᷑ me: non ego inquit
hereticꝰ sum. Si tuhereticꝰ ñ es: false st̃
ille leges. Ab his enĩ imꝑatorib date sins.
qui non st̃ cõmunionis tue. Om̃s qͥ ñ st̃
cõmunionis eoꝵ. legib suis hereticos iu¬
dicant. Non quero utrũ uere an false. Se

Expanded text:
laribus, probatum est quod illi damnati non deberent laribus, probatum est quod illi damnati non deberent tenere basilicas, et pronuntiavit proconsul ex lege. Ex qua lege? Quae lata est contra haereticos. Si contra haereticos, et contra te. Quare, inquit, contra me? non enim ego haereticus sum. Si tu haereticus non es, falsae sunt illae leges: ab his enim imperatoribus latae sunt, qui non sunt communionis tuae; omnes qui non sunt communionis eorum, legibus suis haereticos vocant. Non quaero ultrum verae an falsae;
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunionis eoꝵ. inter qͦs utiq & uos
estis. Si uere st̃ leges: ualeant & in uos
hereticos. Si false sunt leges: quare ua¬
lent cont᷑ urõs hereticos: Frẽs paululũ
au̾tite: ⁊ intelligite qd̃ diximꝰ. Quando
egerunt causas suas adu̾sus maximia¬
nistas. ut eos ad se damnatos suos. & sci¬
maticos suos eicerent de locis. quȩ ibi lo¬
ca tenebant antiquitꝰ. ⁊ successerant epĩs
decessorib suis. uolentes illos inde exclu¬
de. egerunt legib publicis. ad iudices
uenerunt. dixerunt se catholicos: ut
possent exclude hereticos. Quare te di¬
cis catholicum ut excludat᷑ hereticus:
& ñ potiꝰ es catholicus. ne sis exelusus he¬
reticus modo catholicꝰ es: ut ualeas ad
excludendũ hereticũ. Iudex enim ñ pos¬
set nͥ legib suis iudicare. Dixer̃t̃ se catho¬
licos: Admissi sunt agere. Dixer̃t illos illo ᷤᷤ¬
hereticos: quesit unde ꝓbaret᷑. Lectũ
est concilium bagaitanum. ubi damnati
st̃ maximianiste. insertũ ẽ actis ꝓconsu¬

Expanded text:
communionis eorum, inter quos utique et vos estis. Si verae sunt leges, valeant et in vos haereticos; si falsae sunt leges, quare valent contra vestros haereticos? Fratres, paululum advertite, et intelligite quod diximus: quando egerunt causas suas adversus Maximianistas, ut eos a se damnatos et schismaticos suis ejicerent de locis, quae illi loca tenebant antiquitus, et successerant episcopis decessoribus suis; volentes illos inde excludere, egerunt legibus publicis, ad judices venerunt, dixerunt se catholicos, ut possent excludere haereticos. Quare te dicis catholicum, ut excludatur haereticus, et non potius es catholicus, ne sis exclusus haereticus? Modo catholicus es, ut valeas ad excludendum haereticum. Judex enim non posset nisi legibus suis judicare. Dixerunt se catholicos; admissi sunt agere: dixerunt illos haereticos; quaesivit unde probaretur: lectum est concilium Bagaitanum, ubi damnati sunt Maximianistae; insertum est Actis proconsu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd fecit : scontriuit dentes eoꝵ in ore ip¬
sor. Qͥd ẽ in ore ipsors : ut ore suo contͣ
se ꝓnunciarent : coegit illos ore suo inse
sententiam dicere. Calumniari uolebant
qͥb inhiabant ut morderent. conterere:
s in ore ipsoꝵ uolebat. Si diceret soluat᷑.
cesari tributũ. calumniarent᷑ illi. quod
maledixisset genti uideoꝵ: eam tͥbuta¬
riam faciendo. Ex peccato enĩ tributũ
reddebant humiliati: sic̃ illis ex lege p̃di¬
catũ erat. Tenemꝰ aiunt illũ maledictorẽ
gentis nr̃ȩ : si nos iusserit tributũ ꝑsol¬
uere. Si autẽ dixerit. nolite soluere: tene¬
mꝰ eum qd contradixerit nob̃ deuotoᷤ eẽ
cesari. Talem bicipitem laqueum quas
capiendo dño posuerunt. S ad que uene¬
rant: qui nouerat conterere dentes eoꝵ
in ore ipsoꝵ. Ostendite mͥ nũmũ inquit.
Qͥd me temptatis hypocrite: De tributo sol¬
uendo cogitatis. Iusticiam facere uultis:

Expanded text:
quid fecit? Contrivit dentes eorum in ore ipquid fecit? Contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Quid est, in ore ipsorum? Ut ore suo contra se pronuntiarent: coegit illos ore suo in se sententiam dicere. Calumniari volebant quibus inhiabant ut morderent, conterere; sed in ore ipsorum volebat. Si diceret, Solvatur Caesari tributum; calumniarentur illi quod maledixisset genti Judaeorum, eam tributariam faciendo. Ex peccato enim tributum reddebant humiliati, sicut illis in Lege praedictum erat. Tenemus illum, aiunt, maledictorem gentis nostrae, si nos jusserit tributum persolvere: si autem dixerit, Nolite solvere, tenemus eum quod contradixerit nobis devotos esse Caesari. Talem bicipitem laqueum quasi capiendo Domino posuerunt. Sed ad quem venerant? Qui noverat conterere dentes eorum in ore ipsorum. Ostendite mihi nummum, inquit. Quid me tentatis, hypocritae? De tributo solvendo cogitatis? justitiam facere vultis?
Abbreviated transcription (Latin):
hoc pͥmo. factum ẽ. & mͦ fit. S sufficeret
frẽs mei ut dic̾etur: ds contriuit dentes
eoꝵ. Quare in ore ipsoꝵ: nolebant auidi¬
re legem. nolebant audire p̃cepta ueri¬
tatis a xp̃o pharisei: similes serpenti illi
ꝙ aspidi. Preteritis enĩ peccatis suis delec¬
mittere : id ẽ gaudia t̃rena ex gaudis
trenis. Unã aurem claudebant ex delec¬
tatione p̃teritoꝵs: alterã ex delectatione
p̃sentium: ideo nolebant audire. Nam uñ
est illud. si dimiserimꝰ eum. uenient roma¬
ni. & tollent nob̃ & locũ & gentẽ ytiq qͥ
nolebant ꝑdere locũ. ad terrã colliserant
aurem suam: & ideo nolebant audire u̾¬
ba illa medicata a sapiente. Bictum est
de illis & qd̃ auari erant. & amatores pe¬
cunie: & omĩs uita eoꝵs etiam p̃terita. des¬
cripta ẽ a dño in eugłio. Qͥ legit diligen¬
ter eugłm. inuenit unde illi ambas au¬
res obturant. Intendat caritas ur̃ã. Dñs

Expanded text:
hoc primo factum est, et modo fit. Sed sufficeret, hoc primo factum est, et modo fit. Sed sufficeret, fratres mei, ut diceretur, Deus contrivit dentes eorum. Quare, in ore ipsorum? Nolebant audire legem, nolebant audire praecepta veritatis a Christo Pharisaei, similes serpenti illi et aspidi. Praeteritis enim suis peccatis delecmittere, id est gaudia terrena pro gaudiis aeternis. Unam aurem claudebant ex delectatione praeteritorum, alteram ex delectatione praesentium: ideo nolebant audire. Nam unde est illud: Si dimiserimus eum, venient Romani, et tollent nobis et locum et gentem ? Utique nolebant perdere locum, ad terram colliserant aurem suam; et ideo noluerunt audire verba illa medicata a sapiente. Dictum est de illis et quod avari erant et amatores pecuniae: et omnis vita eorum, etiam praeterita, descripta est a Domino in Evangelio. Qui legit diligenter Evangelium, invenit unde illi ambas aures obturabant. Intendat Charitas Vestra: Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
re astutiam serpentis. Qͥ d eñĩ faẽ serpẽs :
ut exuat se ueteri tunica: eoartat se ꝑ
foram̃ angustũ. E ubi inqͥs inuenio hoc
foram̃ angustum: Audi. arta & angusta
uia ẽ que ducit ad uitam: & pauei sunt
qͥ ingrediunt᷑ in ea. Reformidas eam &
non uis ambulare. qr pauci sunt: Ibi po¬
nenda ẽ uetusta tunica. & alibi poniñͣ
potest. Aut siuis uetustate impediri. gͣ¬
uari.p̃mi: noli ire ꝑ angustam. Si aut̃
grauaris uestustate qͦdã pecc̃itui. ⁊ p̃t̾i
pitur aggͣuat animã. uel cupiditates
corporales ñ premant. uł concupiscentie
carnis exuant᷑. Unde exuunt᷑: nͥ ieris ꝑ
angustum: nͥ fueris astutus ut serpeis:¬
Ds̃ contriuit dentes eoꝵ. in ore ipsors
Quoꝵ: quib indignatio ẽ sicͣ similitudo serpͣ.
& aspidis obturantis aures suas. ne audi¬
ant uocem incantantium. ⁊ medicam̃ti
medicati a sapiente qͥd illis fecit dñs : con¬
triuit dentes eoꝵ. in ore ipsoꝵ. Factũ ẽ

Expanded text:
re astutiam serpentis. Quid enim facit serpens, re astutiam serpentis. Quid enim facit serpens, ut exuat se veterem tunicam? Coarctat se per foramen angustum. Et ubi, inquis, invenio hoc foramen angustum? Audi: Arcta et angusta est via quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui ingrediuntur per eam . Reformidas eam, et non vis ambulare, quia pauci sunt? Ibi ponenda est vetus tunica, et alibi poni non potest. Aut si vis vetustate impediri, gravari, premi, noli ire per angustam. Si autem gravaris vetustate quadam peccati tuipitur, aggravat animam ; vel cupiditates corporales non premant, vel concupiscentiae carnis exuantur. Unde exuuntur, nisi ieris per angustam, nisi fueris astutus ut serpenss contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Quorum? Quibus indignatio est sicut similitudo serpentis, et aspidis obturantis aures suas, ne audiat vocem incantantium, et medicamenti medicati a sapiente. Quid illis fecit Dominus? Contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Factum est;
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ : miserabiliores sumꝰ oĩb hominib.
Obliuiscere gͦ p̃terita qͥb male uixisti.
contemne presentia quib uiuis tempo¬
ralit̃: ne te alligando p̃sentia. ñ ꝑmit¬
tant uenire. ad futura. Si enĩ presens
uita te delectat. aurẽ in t̃ra posuisti. si
tuis p̃teritis etiam retro labentib delec¬
taris. aurẽ de cauda oꝑuisti. Debes gͦ ire
in lucem. exire de tenebris. audita uo¬
ce medicam̃ti medicati a sapiente : ut
iam in lucem ambulans & exultans. di¬
cas. Que retro oblitus. in ea que añ st̃
extentus. Non dix̃ que retro oblitꝰ. & ex
p̃sentib delectatus. Cũ dicit que retro
oblitus: ñ oꝑuit aurẽ. de cauda. Cũ diẽ
in ea que ante st̃ extentꝰ. is ex p̃sentib
ñ obsurduit: merito audiens. merito p̃¬
dicans. merito exultat lingua eiꝰ. p̃dicais
ueritatẽ. in luce noua: deposita uetere
tunica. E ad hoc enĩ ualet astutia ser
Qͥd ẽ astuti sic̃ serpentes. offer omĩam̃¬

Expanded text:
sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus . Obliviscere ergo praeterita, quibus male vixisti; contemne praesentia, quibus temporaliter vivis, ne te alligando, praesentia non permittant pervenire ad futura. Si enim praesens vita te delectat, aurem in terra posuisti: si tuis praeteritis etiam retro labentibus delectaris, aurem de cauda obturasti. Debes ergo ire in lucem, exire de tenebris, audita voce medicamenti medicati a sapiente; ut jam in luce ambulans, et exsultans dicas: Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus . Non dixit: Quae retro oblitus, et ex praesentibus delectatus. Cum dicit, Quae retro oblitus, non obturavit aurem de cauda; cum dicit, In ea quae ante sunt extentus, his et praesentibus non obsurduit: merito audiens, merito praedicans, merito exsultat lingua ejus, praedicans veritatem in luce nova, deposita vetere tunica. Et ad hoc enim valet astutia serpQuid est, astuti sicut serpentes? Offer omnia me
Abbreviated transcription (Latin):
cam̃tum medicatum incantabat. Hoc
ill audire noluert unde medicatũ ẽ me¬
dicam̃tum: contͣ hoc aures clauserunt.
Nam ib hoc fecer̃t: ubi noĩatus ẽ xp̃e Iͥn
dignatio eoꝵ. sicut indignatio serpentiᷤᷤ.
Qͥd aures clauditis: expectate. audite: &
s potueritis seuite. Qͥa nolebant nͥ se¬
uire: noluer̃t audire. Quod si audirent.
forte deseuirent. Indignatio eoꝵ sicut
indignatio serpentis. Tales etiam istos
patimur. Primo sibi ueritatem tenere ui¬
debant᷑. non cessauit d̃s. ñ quieuit in ec¬
cła sua. Predicata ẽ ueritas. in uiscerib

Expanded text:
camentum medicatum incantabat; hoc camentum medicatum incantabat; hoc illi audire noluerunt: unde medicatum est medicamentum, contra hoc aures clauserunt. Nam ibi hoc fecerunt, ubi nominatus est Christus. Indignatio eorum, sicut indignatio serpentis. Quid aures clauditis? Exspectate, audite; et si potueritis, saevite. Quia nolebant nisi saevire, noluerunt audire. Quod si audirent, forte desaevirent. Indignatio eorum, sicut indignatio serpentis. 9. Tales etiam istos patimur. Primo sibi veritatem tenere videbantur: non cessavit Deus, non quievit. In Ecclesia sua praedicata est ve
Abbreviated transcription (Latin):
ac declarat. Non erant surcdi. s fecer̃t
se surdos. Qa enĩ aures patentes in cor¬
de ñ habebant. uiolentia tam̃ u̾b ꝑ au¬
res carnis irruens. etiam ipsis aurib cor¬
dis uim faciebat. clauserunt ⁊ aures cor¬
poris: & ierunt ad lapides. Ecce aspides
surdȩ. duriores lapidib. qͥb incantatorẽ
suum lapidauerunt. Non audierunt
uocẽ: incantantis: & medicam̃ti medica¬
ti a sapiente. Qͥd ẽ medicam̃tũ medica
tum a sapiente.forte medicam̃tũ con¬
fectum dicit: medicam̃tũ medicatũ. An
querimꝰ ib aliqͥd: qͦmͦ iam si medicam̃tũ
est. etiam medicatum sit: medicam̃ta e¬
rant in ꝓpħis. medicam̃ta erant in lege :
p̃cepta ipsa omĩa medicam̃ta erant. ꝙ
hoc medicam̃tũ: ñdũ erat medicatum.
Aduentu dñĩ medicatũ est medicam̃tum:.
hoc ill ferre ñ potuer̃t. Qa eñ ñ curaban¬
tur medicam̃to. medicatũ ẽ ipsum medi¬
cam̃tũ. aduentu dñi. Iam stepħs ꝑ mech¬

Expanded text:
a declarat. Non erant surdi, sed fecerunt a declarat. Non erant surdi, sed fecerunt se surdos. Quia enim aures patentes in corde non habebant, violentia tamen verbi per aures carnis irruens, etiam ipsis auribus cordis vim faciebat: clauserunt et aures corporis, et ierunt ad lapides . Ecce aspides surdae, duriores lapidibus quibus incantatorem suum lapidaverunt: non audierunt vocem incantantis, et medicamenti medicati aa sapiente? Forte medicamentum confectum, dicat medicamentum medicatum. An quaerimus ibi aliquid, quomodo jam si medicamentum est, etiam medicatum sit? Medicamenta erant in Prophetis, medicamenta erant in Lege, praecepta ipsa omnia medicamenta erant; et hoc medicamentum nondum erat medicatum: adventu Domini medicatum est medicamentum; hoc illi ferre non potuerunt. Quia enim non curabantur medicamento, medicatum est ipsum medicamentum adventu Domini. Jam Stephanus medi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ea agonistica ista uana. ⁊ ludiera. debet
incantat ut educat aspidem de tenebro¬
sa cau̾na. Utiq in lucem uult educere Ii¬
la aũ amando tenebras suas. qͥb se inuo¬
luta occultat. dicit᷑ qd̾ cũ exire noluerit
recusans tam̃ audire illas uoces qͥb ͤogi
sentit. allidit unã aurẽ t̃re. & de cauda
obturat alteram: atq ita uoces illas qͣntũ
potest euitans. ñ exit ad incantantem.
huic similes dixit sp̃e dĩ quosdam ñ audi¬
entes u̾bũ dĩ: ꝙ non solum ñ facientes. s
omĩno ne faciant audire nolentes. fae¬
tum ẽ hoc & in pͥmis tpr̃ib fidei. Stepħs¬
mr p̃dicabat ueritatem: ꝙ tamꝗͣ. tenebͦ¬
sis mentib. ut eas in lucem educeret in¬
cantabat. Ub uenit ad cõmemorationẽ
xp̃i. quẽ illi omĩno audire nollent: qͥd de
illis scriptura dicit: qͥd de illis scriptura¬
narrat : clauser̃t inqͥt aures suas. Qͥd
aũ postea fecerint: passio stepħi narrat.¬

Expanded text:
 est ; propterea agonistica ista vana et ludicra debet  est ; propterea agonistica ista vana et ludicra debet incantat ut educat aspidem de tenebrosa caverna: utique in lucem vult educere; illa autem amando tenebras suas quibus se involutans occultat, dicitur quod cum exire noluerit, recusans tamen audire illas voces quibus se cogi sentit, allidit unam aurem terrae, et de cauda obturat alteram, atque ita voces illas quantum potest evitans, non exit ad incantantem. Huic similes dixit Spiritus Dei quosdam non audientes verbum Dei, et non solum non facientes, sed omnino ne faciant audire nolentes. 8. Factum est hoc et in primis temporibus fidei. Stepraedicabat veritatem, et tanquam tenebrosis mentibus, ut eas in lucem educeret, incantabat: ubi venit ad commemorationem Christi, quem illi omnino audire noluerunt, quid de eis Scriptura dicit? quid de illis narrat? Clauserunt, inquit, aures suas. Quid autem postea fecerint, passio Stephani narrat