comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiã. quis posuit mensuras eiꝰ
si nosti:uel quis detendit suꝑ eã lineã. Qs
enun nisi conditor nr̃. huiꝰ terre mensu¬
ras ponit:Qui interni uidicii secreto mo¬
deramine.alii sermonẽ sapientie alii ser¬
monẽ scientiẽ. alii plenã fidem. alii grãm
sanitatũ: alii oꝑationẽ uirtutũ. alii ꝓphetuã
alii discretionem sp̃nũ.alii genera singua¬
rum: alii interpretationẽ sermonũ tribuit:
quatinus in uno eodẽq sp̃ui. iste uerbo sapi¬
entie polleat ⁊nec tainen sermone scientie
idest doctrina fulciat᷑: quia sentire atq
inuenire sufficit. etiã quod discendi studio
ñ apprehendit ⁊ ille sermone scientie sul¬
geat. nec tam̃ in uerbo sapientie ꝯualescat:
quia &e sufficit explere quantũ didicit: ce m̃
assentiendũ ex semet ipso subtile aliqͥd non
assurgat. Iste ꝑ fidem &e elementis ĩperat.
nec tamen ꝑ sanitatũ gr̃am infirmitates
corpoꝵ curat: ille ꝑ orationũ opẽ. morbos sub¬

Expanded text:
t mensuras ejus si nosti, vel quis tetendit super eam lineam ? Quis enim nisi Conditor noster hujus terrae mensuras ponit, qui interni judicii secreto moderamine, alii sermonem sapientiae; alii sermonem scientisanitatum, alii operationem virtutum, alii prophetiam, alii discretionem spirituum, alii genera linguarum, alii 904 interpretationem sermonum tribuit, quatenus in uno eodemque spiritu iste verbo sapientiae polleat, nec tamen sermone scientiae, id est doctrinae, fulciatur, quia sentire atque invenire sufficit etiam quod per discendi studium non apprehendit; ille sermone scientiae fulgeat, nec tamen in verbo sapientiae convalescat, quia et explere sufficit quantum didicit, et tamen ad sentiendum ex semetipso subtile aliquid non assurgit. Iste per fidem elementis imperat, nec tamen per sanitatum gratiam infirmitates corporum curat; ille orationis ope morbos sub
Abbreviated transcription (Latin):
finis tam̃ inferior ñ ostringat ⁊ &e licet esse
incipiant ẽẽ in perpetuũ ñ desistant. Ho
uͦ eternitas iccirco sũme est et̾nitati dissimi¬
lis: quia eterna ẽẽ cepect̃. Cũ ad extrema ꝓs¬
picimus. hoꝵ finẽ qui om̃mo deest ñ cõpre¬
hendimus ⁊ eoꝵ tñ inicia cernimꝰ. cũ mentẽ
retro reuocamꝰ. & dũ in eis infra supraꝙ ani¬
mũ ducimꝰ. ñ capimꝰ omnino quousq sunt.
s uidemꝰ ex quo. D̾s autẽ quia quasi quiddã
in eo ꝑ eternitatẽ longũ est. quod nec inicio
oritur. nec fine t̾minat᷑: nec ex quo in semet¬
ip̃o recipit. nec quousq. Dicatur gͦ numerꝰ
annoꝵ eiꝰ mestimabilis. ꝑhoc ergo qͦd annoꝵ
illiꝰ numerꝰ dr. diutinũ eius ẽẽ ostenditur. ꝑ
hoc uͦ qͦd mestimabilis memorat᷑. hoc ip̃m tẽ
infinitũ & incomp̃hensibile demonstrat᷑. S
quia humanis mentib innotescat agnoui¬
mus. dũ om̃s homines uident eũ ÷ ce qͥa eiꝰ

Expanded text:
finis tamen inferior non constringat; et licet esse finis tamen inferior non constringat; et licet esse incipiant, esse in perpetuum non desistant. Horum vero aeternitas idcirco summae est aeternitati dissimilis, quia aeterna esse coeperunt. Cum ad extrema prospicimus, horum finem, qui omnino deest, non comprehendimus; eorum tamen initia cernimus, cum mentem retro revocamus; et dum in eis infra supraque animum ducimus, non capimus omnino quousque sunt, sed videmus ex quo. Deus autem quia quasi quiddam in eo per aeternitatem longum est, quod nec initio oritur, nec fine terminatur, nec ex quo in semetipso recipit, nec quousque, dicatur ergo: Numerus annorum ejus inaestimabilis. Per hoc ergo quod annorum illius numerus dicitur, diutinum ejus esse ostenditur. Per hoc vero quod inaestimabilis memoratur, hoc ipsum esse infinitum et incomprehensibile demonstratur. Sed quia humanis mentibus innotescat agnovimus, dum omnes homines vident eum; et quia ejus
Abbreviated transcription (Latin):
cere uicũq eternitatẽ uoluit: & ipsã eterm¬
tatis longitudinẽ annos uocauit. Cũ enĩ bre¬
uitatẽ temporis dilatare uolumꝰ. momenta
ꝑhoras.horas ꝑ dies. dies ꝑ menses. menses
autẽ ꝑ annos extendimꝰ. Quia gͦ amplũ qͥd¬
dam dicere uoluit. s quid diceret latius ñ
inuenit:ideo annos sine estimatione nu¬
meri multiplicauit dicens: numetꝰ annoꝵ
euis mestimabilis: ut dũ ea que apud se
sunt ꝓlixa multiplicat. eternitatis longitu¬
dinẽ se metiri ñ posse. infirmitas humana
cognoscat. Tende itaq oculũ in eternitatẽ ut
uideas deũ. uel qñ est a principio. uł quo ns¬
q & nusquã finis superior: quia ẽẽ ñ incipit.
nusqͣm finis inferior quia esse ñ desuit. In¬
tra ip̃m omia coangustant᷑. ip̃e uͦ cura om¬
nia sine spatio extenditur : sine loco dilatat᷑.
Ecce cuncta que facta sunt: ea ip̃a circũscrip¬
tione quacreata st̃: superiore &e inferiore fine
cingunt᷑. Lege enim sua quia non ẽẽ incipi¬

Expanded text:
utcunque aeternitatem voluit, et ipsam aeternitatis longitudinem annos vocavit. Cum enim brevitatem temporis dilatare volumus, momenta per horas, horas per dies, dies per menses, menses autem per annos extendimus. Quia ergo peramplum quiddam dicere voluit, sed quid diceret latius non invenit, in Deo annos sine aestimatione numeri multiplicavit, dicens: Numerus annorum ejus inaestimabilis, ut dum ea quae apud se sunt prolixa multiplicat, aeternitatis longitudinem se metiri non posse infirmitas humana cognoscat. Tende itaque oculum in aeternitatem, ut videas Deum, vel quando est a principio, vel quousque; et nusquam finis superior, quia esse non incipit; nusquam finis inferior, quia esse non desinit. Intra ipsum omnia coangustantur, ipse vero circa omnia sine spatio extenditur, sine loco dilatatur. Ecce cuncta quae facta sunt, ea ipsa circumscriptione qua creata sunt, superiori et inferiori fine cinguntur. Lege enim sua, quia a non esse incipi
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ etiã de remediis salutis ꝯspicit.
mensurã ipsis nr̃is ꝓfectib imponit:
ut habeamus quedãm uirtutũ bona
que nũquã quesiumiꝰ: & queramꝰ quedã
nec tam̃ habere ualeamꝰ ⁊ quatinꝰ mens¬

Expanded text:
tatem etiam de remediis salutis conspicit, tatem etiam de remediis salutis conspicit, mensuram ipsis nostris profectibus imponit, ut habeamus quaedam virtutum bona quae nunquam quaesivimus, et quaeramus quaedam, nec tamen habere valeamus, quat
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m reducit᷑. ce ne de urrtutib gloriari
audeat. de ante acta uita memorat᷑. eiq: d̃r.
ubi eras quando ponebam fundamenta ter¬
re: Ac si iustificato peccatori aꝑte uerttas
dicat. Uirtutes a me acceptas. tibi ñ tri¬
buas: noli te ꝯtra me de meo munere
inte fundam̃ta uirtutũ posur: recole uͥ
te inueni. qñ meo te timore solidaui. Ut gͦ
ego in te ñ destruam qͦd ostruxi: ipse non
cesses ꝯsiderare quod repperi. Quẽ enĩ ue¬
ritas nisi aut in flagicuis aut in excessib
inuenit: S post hec bene possumꝰ seruare
quod sumꝰ: si nunquã negligunꝰ pensa¬
re quod fummꝰ. Nonnũqͣm tamen clandes¬
tina elatio etiam sollicitis su̾bripere cordi¬
b solet: ut bonoꝵ cogitatio licet subtilis
ac pressa cũ ualde in uirtutib crescit. obli¬
ta infirmitatis proprie nequaquã ad me¬
moriam reuocet. quid in uitiis fuerit. Uñ
&e ommipotens ds̃ quia augeri infirmi¬

Expanded text:
ipsum reducitur, et ne de virtutibus gloriari ipsum reducitur, et ne de virtutibus gloriari audeat, de anteacta vita memoratur, eique dicitur: Ubi eras quando ponebam fundamenta terrae? Ac si justificato peccatori aperte Veritas dicat: Virtutes a me acceptas tibi non tribuas, noli contra me de meo munere in te fundamenta virtutum posui. Recole ubi te inveni quando meo te timore solidavi. Ut ergo ego in te non destruam quod construxi, ipse non cesses considerare quod reperi. Quem enim Veritas nisi aut in flagitiis aut in excessibus invenit? Sed post haec bene possumus servare quod sumus, si nunquam negligimus pensare quod fuimus. Nonnunquam tamen clandestina elatio etiam sollicitis cordibus subrepere solet, ut bonorum cogitatio, licet subtilis sit ac pressa, cum valde in virtutibus crescit, oblita infirmitatis propriae, nequaquam ad memoriam revocet quid in vitiis fuerit. Unde et omnipotens Deus, quia augeri infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
S huius terre fundamentũ. fides est. Huiꝰ
terre fundamentũ iacitur: qñ in occultis
cordis. prima soliditatis causa diuinꝰ ti¬
mor inspirat᷑. Iste nec dũ credit eterna
que audit: huic cũ fides datur. ad edifi¬
cium subsequentis operis. iam fundam̃¬
tum ponit᷑. Ille eterna iam credit. nec tñ
metuit: uenturi iudicii terrorẽ despicit :
peccatis se carnis ce sp̃c audenter inuol¬
uit: huic cũ repente futuroꝵ timor infu¬
ditur. ut bone uite surgat edificiũ. iã fun¬
damenta ostruunt᷑. Posito itaq prospere
formidinis fundam̃to. cũ uirtutũ fabrica
in altũ ducit᷑. necesse est ut unusquisq ꝑ¬
ficiens. uires suas caute metiatur ⁊ ut cũ
diuina constructione magnus ẽẽ iam ce¬
perit. semet ip̃m respiciat. sine cessatione
quid fuit: quatinus attendens humilit
quod ꝑ meritũ inuentus est. nequaquã
sibi arroget. quod ꝑ grãm factus est. Unde
&e nunc beatus iob ꝑ suꝑnã uocẽ ad semet¬

Expanded text:
 hujus terrae fundamentum fides est. Hujus terrae fundamentum jacitur, quando in occultis cordis prima soliditatis causa divinus timor inspiratur. Iste necdum credit aeterna quae audit; huic cum fides datur, ad aedificium subsequentis operis jam fundamentum ponitur. Ille aeterna jam credit, nec tamen metuit, venturi judicii terrorem despicit, peccatis se carnis et spiritus audenter involvit; huic repente cum futurorum timor infunditur, ut bonae vitae surgat aedificium, jam fundamenta construuntur. Posito itaque prosperae formidinis fundamento, cum virtutum fabrica in altum ducitur, necesse est ut unusquisque proficiens vires suas caute metiatur, ut cum divina constructione magnus esse jam coeperit, semetipsum respiciat sine cessatione quod fuit, quatenus attendens humiliter quod per meritum inventus est, nequaquam sibi arroget quod per gratiam factus est. Unde et nunc beatus Job per supernam vocem ad semet
Abbreviated transcription (Latin):
cipienda premia sufficere suggerit. eã a m̾e¬
liorationis ratentione distendit. Iustus ͥ
iob ante flagella excitit. s iustior post flagil¬
la ꝑmansit: ce laudatus antea dei uoce. post¬
modũ creuit ex uerbere. Profecto uelut tuba¬
ductilis ex ꝑcussione ꝓducta. in laudẽ dei tan¬
to eleuatus est: quanto maiore est castigastro¬
ne ꝑcussus. S humiliandꝰ erat iste: qͥ ꝓstra¬
tus ulcetib. sic uirtitib stabat. humalianidꝰ¬
erat. ne tã robustissimũ pectus elationis tela
ꝯfoderent: quod constabat certe. quia & illa¬
ta uulnera ñ iucissent. Requirendus nun¬
rũ fuit homo: cuius debuisset comparatio¬
ne superari. S quid est quod de eo uoce dm̃¬
d̃r ⁊ udisti sernũ meũ iob quod non sit ei simi¬
lis uir suꝑ terrã: Cuiꝰ gͦ cõparatione poterat
uinci: de quo deo accestante d̃r. quia nullius
hominis comparatione possit equari: Quid

Expanded text:
ercipienda praemia sufficere suggerit, eam a meercipienda praemia sufficere suggerit, eam a meliorationis intentione distendit. Justus igitur Job ante flagella exstitit, sed justior post flagella permansit; et laudatus antea Dei voce, postmodum crevit ex verbere. Profecto ductilis ex percussione producta in laude Dei tanto elevatus est, quanto majore est castigatione percussus. Sed humiliandus erat qui prostratus ulceribus sicut virtutibus stabat. « Responderat, ne tam robustissimum pectus elationis tela confoderent, quod constabat certe quia et illata vulnera non vicissent. Requirendus nimirum fuit homo cujus debuisset comparatione superari. Sed quid est quod de eo voce D Vidisti servum meum Job, quod non sit ei similis vir super terram ? Cujus ergo comparatione poterat vinci, de quo Deo attestante dicitur quia nullius hominis comparatione possit aequari? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ꝑ dtemplationis lumen. dei sapien¬
tia quasi in transitu uidetur. Qtuã iuxta¬
helui uerba uidere. nequeunt qui sibi sapi¬
entes uident᷑: quia ad ꝯcupiscendũ dñm in
elata cogitationũ suarũ turba deprehensi.
adhuc sicomori arborẽ non inuenert.
Ost damna rerũ. post funera pig¬
noꝵ. post uulnera corporis. post
uerba male blandientis uxoris.
post otumeliosa dicta osulenti¬
um. post suscepta fortiter iacula tot doloꝵ ꝓ
tanta uircutũ dstantia laudandus a uid¬
ce beatus iob fuerat: s si iam de presenti
seculo eẽt euocandus. At postquam hic ad¬
huo dupplicia recepturus est: postqͣm saluti
pristine restituit᷑ ut reb redditis dutiꝰ utat᷑.
ne ꝑ elationis gladiũ. ip̃a illũ sua uictoria
sternat: debet omp̃c d̃s̃ increpare ꝑ distric¬
tam iusticiã. quẽ seruat ad uitã. Quid enim
ficit: que illam dũ ꝯsideratione sua inflat a
plenitudine ueritatis euacuat: &e dũ se ad ꝑ¬

Expanded text:
tamen per contemplationis lumen Dei sapientamen per contemplationis lumen Dei sapientia, quasi in transitu videtur. Quam videre nequeunt qui sibi sapientes esse videntur, quia ad conspiciendum Dominum in elata cogitationum suarum turba depressi, adhuc sycomori arborem non invenerunt. ost damna rerum, post funera pignorum, post vulnera corporis, post verba male suadentis uxoris, post contumeliosa dicta consolantium, post suscepta fortiter jacula tot dolorum, de tanta virtute constantiae laudandus a judice beatus Job fuerat, si jam de praesenti saeculo esset evocandus. At postquam hic adhuc duplicia recepturus est, postquam saluti pristinae restituitur, ut rebus redditis diutius utatur, ne per elationis gladium ipsa illum sua victoria sternat, debet omnipotens Deus increpare per districtam justitiam quem servat ad vitam. Quid enim rficit? Quae illam dum consideratione sua inflat, a plenitudine veritatis evacuat; et dum se ad p
Abbreviated transcription (Latin):
Sicomorus quippe: ficus fatua dictt᷑. Pusil¬
lus itaq: ⁊acheus scchomoꝵ subiit ce dñm
uidit: quia qui mundi stulticiã humiltt̃
eligunt. ip̃i dei sapientiã subtiliter ꝯtem¬
plantur. Pusillitatẽ namq nr̃am ad uiden¬
dum cdñm turba prepedit: quia infirmita¬
tem humane mentis. ne luci ueritatis ĩten¬
dat. curarũ seculariũ tumultus premit.
S prudenter sicomoꝵ ascendimꝰ: si ꝓuide
eam que diuinitꝰ precipitur stulticiam te
nemꝰ. Quid enim in hoc mundo stultiꝰ quã
amissa non querere. possessa rapientib re¬
laxare : nullam ꝑ acceptis iuttriis iniuriã
reddere. ĩmo & adiunctis aliis patientiã pre¬
bere: Quasi enĩ sicomoꝵ nos dñs ascendere
precipit: cũ dicit. Qui aufert que tua st̃: ne
repetas. Et rursũ. Siquis te ꝑcusserit in dex¬
derã maxillam: prebe illi & alterã. ꝑ sicomo¬
entẽ stulticiã. & si necdũ ut est solide. iam

Expanded text:
Sycomorus quippe ficus fatua dicitur. PusilSycomorus quippe ficus fatua dicitur. Pusillus itaque Zachaeus sycomorum subiit, et Dominum vidit , quia qui mundi stultitiam humiliter eligunt, ipsi Dei sapientiam subtiliter contemplantur. Pusillitatem namque nostram ad videndum Dominum turba praepedit, quia infirmitatem humanae mentis, ne lucem veritatis intendat, curarum saecularium tumultus premit. Sed prudenter sycomorum ascendimus, si provide eam quae divinitus praecipitur stultitiam mente tenemus. Quid enim in hoc mundo stultius quam amissa non quaerere, possessa rapientibus relaxare, nullam pro acceptis injuriis injuriam reddere, imo et adjunctis aliis patientiam praebere? Quasi enim sycomorum nos ascendere Dominus praecipit, cum dicit: Qui aufert quae tua sunt ne repetas . Et rursum: Si quis te percusserit in dextram maxillam, praebe illi et alteram . Per sycomoentem stultitiam, etsi necdum ut est solide, jam
Abbreviated transcription (Latin):
plari om̃s qui sibi iudentur ẽẽ sapientes. Con¬
demplari enim dei sapientiã ñ possunt. qui
sibi sapientes uidentur : quia tanto ab eiꝰ
luce longe sunt. quanto apud semet ip̃os
humiles non st̃: quia in eoꝵ mentib dũ tu¬
mor elationis crescit. arcẽ otemplationis
claudit ⁊ ce unde se lucere pre ceteris existi¬
mant. inde se lumine ueritatis pͥuant. Si
gͥ ueraciter sapientes eẽ. adq ipsã sapienti¬
am ꝯtẽplari appetimꝰ: stultos nos humili¬
ter cognoscamꝰ Reliquamꝰ noxiã sapien¬
tiam: discamus laudabilẽ fatuitatẽ. hinc
quippe scriptũ est. Stulta mundi elegit d̾s:
ut ꝯfuridat sapientes. hinc rursũ scriptũ¬
est. Siquis uidetur inter uos ẽe sapiens:¬
stultus fiat ut sit sapiens. Hinc euangelice
hystorie uerba testantur: quia ⁊ acheus cũ
uidere pre turba nił posset. sicomori arborẽ
conscendit. ut transeuntẽ dñm cerneret.

Expanded text:
plari omnes qui sibi videntur esse sapientes. Conplari omnes qui sibi videntur esse sapientes. Contemplari enim Dei sapientiam non possunt qui sibi sapientes videntur, quia tanto ab ejus luce longe sunt, quanto apud semetipsos humiles non sunt, quia in eorum mentibus dum tumor elationis crescit, aciem contemplationis claudit; et unde se lucere prae caeteris aestimant, inde se lumine veritatis privant. Si igitur veraciter sapientes esse atque ipsam sapientiam contemplari appetimus, stultos nos humiliter cognoscamus. Relinquamus noxiam sapientiam, discamus laudabilem fatuitatem. Hinc quippe scriptum est: Stulta mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Hinc rursum dicitur: Si quis videtur inter vos sapienselicae historiae verba testantur quia Zachaeus cum videre prae turba nihil posset, sycomori arborem ascendit, ut transeuntem Dominum cerneret.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. deiectos se exhibendo otempnunt. s
tam̃ apud se introrsus. qͣsi ex ip̃o merito os¬
tense uilitatis intumescunt ⁊ & tantoma¬
gis in corde elati st̃: qnͣto ampliꝰ in specie
elationẽ premunt. Que utraq uniꝰ elatio¬
nis bella. magna dauid circũspectione dep̃¬
hendit: mira uirtute suꝑauit. Qa enĩ de
semet ip̃o intus humilia sentiens. honorẽ
exteriꝰ ñ querit ⁊ insinuat dicens. ludam &
uilior fiam: Et quia ꝑ hoc qͦd uilẽ se exceriꝰ
prebuit. nequaquã interiꝰ intumescit. ad¬
ĩungit: eroꝙ humilis in ccłis meis. Ic si
dicat. Qualẽ me exterius despiciens exhi¬
beo: talem me &e interiꝰ atcendo. Quid ergo
acturi sunt qͦs doctrina eleuat᷑. si dauid ex
carne sua uenturũ redemptorẽ nouerat.
eiusꝙ gaudia prophetando nunciabat. et
tamen in semet ip̃o ceruicẽ cordis ualida dis¬
cretionis calce deprimebat dicens. eroq hu¬
Ideo timebunt eũ uiri: & ñ audebunt ꝯdẽ¬

Expanded text:
sunt, dejectos se exhibendo, contemnunt; sed sunt, dejectos se exhibendo, contemnunt; sed tamen apud se introrsus, quasi ex ipso merito ostensae vilitatis intumescunt, et tanto magis in corde elati sunt, quanto amplius in specie elationem premunt. Quae utraque unius elationis bella, magna David circumspectione deprehendit, mira virtute superavit. Quia enim de semetipso intus humilia sentiens, honorem exterius non quaerit, insinuat, dicens: Ludam et vilior fiam. Et quia per hoc quod vilem se exterius praebuit, nequaquam interius intumescit, adjungit: Eroque humilis in oculis meis; ac si dicat: qualem me exterius despiciens exhibeo, talem me interius attendo. Quid ergo acturi sunt, quos doctrina elevat, si David ex carne sua venturum Redemptorem noverat, ejusque gaudia prophetando nuntiabat, et tamen in semetipso cervicem cordis valida discretionis calce deprimebat, dicens: Eroque huIdeo timebunt eum viri, et non audebunt contem
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m uicit. Quẽ michol saul filia adhuc ex
tumore regii generis nisana. cũ humiliatũ
despiceret dicens: qm gloriosus fuit hodie
rex isit̃. discooperiens se aute anculas ser¬
uoꝵ suoꝵ. & nudatus est quasi midet᷑ unꝰ
de scurris: ꝓtinus audiuit. Ludam ante do¬
minũ qui elegit me: ponꝰ qͣm patrẽ tuum.
Ac paulopost ait. Et ludã &e iulior siam plus
qͣm factus sũ: eroq humilis in oculis meis.
Ac si aperte dicat. Uilescere corã hominib ap¬
peto: quia seruare mͥ corã deo gemũ ꝑ humi¬
litatẽ quero. St uero ñmilli qui de semet ip
sis humilia sentiunt. quia in honorib po¬
siti. nichil se eẽ nisi puluerẽ fauillãq per¬
pendunt: s tamen coram hominib iules
apparere refugnnt⁊ &e contra hoc qͦd de se
interius cogitant. quasi rigida exteriꝰ ue¬
nustate palliantur. Et ft̃ ñnuilli qui uiles
uideri ab hominib appetunt. atq om̃e qͦd

Expanded text:
ipsum vicit. Quem Michol, filia Saul, adhuc ex ipsum vicit. Quem Michol, filia Saul, adhuc ex tumore regii generis insana, cum humiliatum despiceret, dicens: Quam gloriosus fuerit hodie rex Israel, discooperiens se ante ancillas servorum suorum, et nudatus, quasi nudetur unus de scurris ; protinus audivit: Ludam ante Dominum, qui elegit me potius quam patrem » Ac paulo post ait: « Et ludam et vilior fiam plus quam factus sum, eroque humilis in oculis meis. » Ac si aperte dicat: Vilescere coram hominibus appeto, quia servare mihi coram Deo ingenium per humilitatem quaero. Sunt vero nonnulli qui de sesis humilia sentiunt, quia in honoribus positi nihil se esse, nisi pulverem favillamque, perpendunt; sed tamen coram hominibus viles apparere refugiunt, et contra hoc, quod de se interius cogitant, quasi rigida exterius venustate palliantur. Et sunt nonnulli qui viles videri ab hominibus appetunt, atque omne quod
Abbreviated transcription (Latin):
pide goliam sternere⁊ a rege ꝓposita extinctis
allophilis numerosa prepitia reportare ⁊ pro¬
missũ tandẽ regnũ ꝑcipere. cunctũq israeliti¬
cũ popłm simne ulla contradictione possidere:
st tam̃ cũ archã dei ierłm reuocat. qͣsi obli¬
tus prelatũ se omnib admixtus populis.
ante archam saltat. Et quia corã archa sal¬
tare ut credit᷑ uulgi mos fuerat: rex se in
diuino obsequio ꝑ saltatũ totat. Ecce quem
bendo contẽpnit. Non potestas regni ad me¬
moriam reducitur ⁊ ñ subiectoꝵ oculis sał¬
tando uilescere metuit. ñ se honore p̃latũ
ceteris. ante eiꝰ archam qui honorẽ dederat
recognoscte. Coram deo egit debilia uel extrema:
ut illa ex humilitate solidaret. que corã hõib
gesserat fortia. Quid de enis factis. ab aliis
sentiatur ignoro: ego daiud plus saltantem
stupeo. quã pugnantẽ. Ougnando quippe ho¬
stes subdidit: saltando autẽ corã adño semet¬

Expanded text:
pide Goliam sternere, a rege proposita, extinctis pide Goliam sternere, a rege proposita, extinctis Allophylis, numerosa praeputia reportare, promissum tandem regnum percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla contradictione possidere Et tamen cum arcam Dei in tus praelatum se omnibus, adjunctus populis ante arcam saltat. Et quia coram arca saltare, ut creditur, vulgi mos fuerat, rex se in sequio per saltatum rotat. Ecce quem bendo contemnit . Non potestas regni ad memoriam reducitur, non subjectorum oculis, saltando vilescere metuit, non se honore praelatum caeteris ante ejus arcam, qui honorem dederat, recognoscit. Coram Deo egit debilia, et extrema vilia, ut illa ex humilitate solidaret quae coram hominibus gesserat fortia. Quid de ejus factis ab aliis sentiatur ignoro; ego David plus saltantem stupeo quam pugnantem. Pugnando quippe hostem subdidit, saltando autem coram Domino semet
Abbreviated transcription (Latin):
icautus animius elongat: ugilanti puisi¬
one curandum est. ut & priꝰ subigantur uitia
cẽ post subcirtu inspectione dona teneantur.
Nam si meis mens incaute se deserit: ñ ꝑ hec
adiuta subuehit᷑. s quasi ꝓ ante actis laborib
remunerata reprobat᷑. Unde fit etiã ut accep¬
ta uitus dũ in usu transitorie laudis adsu¬
initrut: quia uitio militat uirtus ñ sit. Qͥa
enĩ origo urtittis humilitas est: illa in nob̃
uirtus ueraciter puillulat que in radice ꝓpͥa
idest in humilitate ꝑdurat: Aqua numirum
si abscuidit᷑ arescit: qiua uiuificantẽ se in in¬
timis humorẽ cartratis ꝑdit. S quia ꝑ hoc¬
qͦd ab helui dr̃. ñ audeb̃t̃ contemplari om̃s qui
sibi uident᷑ eẽ sapientes. occulta cordis elatio
reprobat᷑: intueri libet. quanta uirtutũ mu¬
nera dauid pceperat ⁊ atq in his om̃tib quam
forti se humilitate seruabat. Quẽ enĩ ñ extolle¬
gubernacula ungr. timendũ cunctis imo la¬

Expanded text:
incautus animus elongat, vigilanti provisiincautus animus elongat, vigilanti provisione curandum est ut et prius subigantur vitia, et post sub circumspectione dona teneantur. Nam si in eis mens incaute se deserit, non per haec adjuta subvehitur, sed quasi pro anteactis laboribus remunerata reprobatur. Unde fit etiam ut accepta virtus dum in usu transitoriae laudis assumitur, quia vitio militat, virtus non sit. Quia enim origo virtutis humilitas est, illa in nobis virtus veraciter pullulat, quae in radice propria, id est in humilitate perdurat. A qua nimirum si abscinditur arescit, quia vivificantem se in intimis humorem charitatis perdit. 77. Mira quod ab Eliu dicitur, Non audebunt contemplari omnes qui sibi videntur esse sapientes, occulta cordis elatio reprobatur, intueri libet quanta virtutum munera David perceperat, atque in his omnibus quam forti se humilitate servabat . Quem enim non extollegubernacula ungi, timendum cunctis uno la
Abbreviated transcription (Latin):
militatis tollat: etiã sapientia ẽẽ neque¬
at : que &e si uircute locittionis fulgeat.
elationis tam̃ uelamine cor loquentis
fdes. caritas. Que cũ ueraciter habentur:
in malo inflecti ñ posst̃. Bona autẽ st̃ media:
yphetia. doctrina. curationũ uirtus. & cece¬
ia. que ita inter utrũq st̃ posita. ut aliqñ
quas ad quodcũꝙ mens appetit inclina¬
mus: quib perceptis itauti animꝰ sicut
terrenis diuitiis potest. ꝑ terrenas namq
diuitias alii inglorie ostentatione suꝑbi¬
unt: alii erga proximoꝵ indigentiã mimi¬
steria pietatis oꝑant᷑. Cũ ꝑ doctrinam igit᷑
atq ꝓphetiã lau̾s exterior querit᷑. quasi
ꝑ corporales diuitias. terrene głe culmen
ambitur. cũ uͦ doctrina atq prophetia lucran¬
dis animab ĩpendit᷑ ⁊ quasi accepte diuttie
egenis fratrib largiunt᷑. Quia gͦ sepe ꝑ ip̃a
dona que se ꝑcipere exultat. a manu dantis

Expanded text:
militatis tollat, et jam sapientia esse nequemilitatis tollat, et jam sapientia esse nequeat. Quae etsi virtute locutionis fulgeat, elationis tamen velamine cor loquentis spes, charitas. Quae cum veraciter habentur, in malum inflecti non possunt. Bona autem sunt media, prophetia, doctrina, curationum virtus, et caetera , quae ita inter utrumque sunt posita, ut aliquanquas ad quodcunque mens appetit inclinamus. Quibus perceptis ita uti animus sicut terrenis divitiis potest. Per terrenas namque divitias alii in gloriae ostentatione superbiunt, alii erga proximorum indigentiam ministeria pietatis operantur. Cum per doctrinam igitur atque prophetiam laus exterior quaeritur, quasi per corporales divitias terrenae gloriae culmen ambitur. Cum vero doctrina atque prophetia lucrandis animabus impenditur, quasi acceptae divitiae egenis fratribus largiuntur. Quia ergo saepe per ipsa dona, quae se percipere exsultat, a manu dantis
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes. hoc loco helui iuros: eos qui ad
intelligentiã st̃ fortes appellac. Et notandũ
qͦd ñ ait. ce ñ audebt̃ otemplari sapientes:
s qui sibiuidentur ẽẽ sapientes. Quibus
uidelicet uerbis: peritos quidẽ s arrogantes
nsinuat. Helui ergo dũ multa fortiter sen¬
tio: in locutionis sue fine se detigio. uiri nã¬
q arrogantes &e docti cũ recte ñ uiuunt. sed
tam̃ recta dicere. doctrine ĩpulsionib cora¬
pellunt᷑ ⁊ ip̃i dampnationis sue aliquo¬
modo precones fiunt: quia dũ ea que age¬
re respuunt. predicantes insinuant: suiᷤ
se uocib dampnatos clamant. Contra qͦs
bene ꝑ psalmistã dr̃. Conuersi sunt in accũ
prauum. Arcus quippe puersus ip̃ma qͦ
intenditur ꝑcutit. In dictis autẽ suis arro¬
gantiũ lingue artui ꝑuerso sunt similes:
quia dũ contra elationẽ uerba faciunt in
fiuis autorib sagntas figunt. Uñ summa
cura ꝓuidendũ est. ne accepta sapientia cũ
ignorantie tenebras illuminat. lumen hu¬

Expanded text:
s fiunt.---Hoc loco Eliu viros eos qui ad intelligentiam sunt fortes appellat. Et notandum quod non ait: Et non audebunt contemplari sapientes; sed, Qui sibi videntur esse sapientes. Quibus videlicet verbis peritos quidem, sed arrogantes insinuat. Eliu ergo dum multa fortiter sentit, in locutionis suae fine se tetigit. Viri namque arrogantes et docti cum recte non vivunt, sed tamen recta dicere doctrinae impulsionibus compelluntur, ipsi damnationis suae aliquomodo praecones fiunt, quia dum ea quae agere respuunt praedicantes insinuant, suis 888 se vocibus damnatos clamant. Contra quos bene per Psalmistam dicitur: Conversi sunt in arcum perversum . Arcus quippe perversus ipsum a quo intenditur percutit. In dictis autem suis arrogantium linguae arcui perverso sunt similes, quia dum contra elationem verba faciunt in suis auctoribus sagittas figunt. Unde summa cura providendum est ne accepta sapientia, cum ignorantiae tenebras illuminat, lumen hu
Abbreviated transcription (Latin):
dũ de facto suo conscientiã pulsans timor re¬
darguit. ip̃a sibi testimonium perhibet damp¬
nabile ẽẽ quod agit. Quo contra: ꝑ ioħem dr̃.
habemus apud deũ. fugiant gͦ iniqui huma¬
nos oculos: semet ipsos certe fugere ñ posst̃.
Quia enĩ malũ quod faciunt nouerunt: ha¬
bent testẽ conscientiã. habent uidicẽ rationẽ
suã. In peccato gͥ quod cõmitunt. priꝰ dtra se
iudiciũ sue rationis inueniunt: & post ad di
strictionẽ eterm examinis ꝑducuntur. Et hoc
est fortasse qͦd ꝑ psalmistã dr̃. Abyssus abyssũ
inuocat inuoce catharactarũ tuarũ: qͥa dũ
miro ordine dispositionis occulte. malum ñ
ꝑmutitur nesciri qͦd agit᷑ : & suo se iã iuiditi¬
o peccator in ꝯscientia ꝯdempnat: &e pꝰ ꝯdemp¬
nationẽ propriam ad eterni iudicis sententi

Expanded text:
dum de facto suo conscientiam pulsans timor redum de facto suo conscientiam pulsans timor redarguit, ipsa sibi testimonium perhibet damnabile esse quod agit. Quo contra per Joannem di, fiduciam habemus apud Deum . Fugiant ergo iniqui humanos oculos, semetipsos certe fugere non possunt. Quia enim malum quod faciunt noverunt, habent testem conscientiam, habent judicem rationem suam. In peccato igitur quod committunt prius contra se judistrictionem aeterni examinis perducuntur. Et hoc est fortasse quod per Psalmistam dicitur: Abyssus abyssum invocat in voce cataractarum tuarum , quia dum miro ordine dispositionis occultae, malum non permittitur nesciri quod agitur, et suo se jam judicio peccator in conscientia condemnat, et post condemnationem propriam, ad
Abbreviated transcription (Latin):
sermones meos: Quia eum quẽ ocutit
qui ait. Beatus uir qui semꝑ est pauidꝰ:
qui autẽ mentis est dure corruet in malũ.
Igitur quia extrema uidee dñs in apłis
tenurt. atq ex illa scribas. phariseos ac
pontifices. impietatis sue merito exigen¬
te reprobauit:quid adhuc de eoꝵ dãꝑna¬
tione subdatur audiamꝰ. Sequit᷑. Resti¬

Expanded text:
sermosermoquia ait: Beatus vir qui semper est pavidus; qui autem mentis est durae, corruit in malum . Igitur quia extrema Judaeae Dominus in apostolis tenuit, atque ex illa Scribas et Pharisaeos ac pontifices impietatis suae merito exigente reprobavit, quid adhuc de eorum damnatione subdatur audiamus. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficimus: eoce totus mundus post eũ uadit.
Res autẽ que concutitur: huc illucꝙ duc¬
ta fatigatur. Concussa ergo uidea fuerat.
que de xp̃o ꝑ alios dicebat quia bonus est:
ce̾ ꝑ alios resistebat dicens ñ. s seducit turba:
ꝑ alios dicebat. nisi hic eẽt a deo ñ poderat fa¬
cere quioquam: atq extremũ ꝑ alios clama¬
bat. si ñ esset hic malefactor ñ tibi tradidisse¬
mus eũ. Concussi quidẽ s ñ ꝓstrati st̾ reꝑ¬
bi: cũ mͦ miracula obstupescentes cernerent
mͦ infirmitatis obprobria despicientes irri¬
derent. An ñ concussi fuerant qui dicebant
humilium ꝑio timore derruit. nequaqͣ
ea uidicio districto dereliquit. Inde enim
multitudo credentiũ in deũ robustiꝰ stetit:
unde in se humiliata trepidauit. Nã quia
eũ d̃s quẽ concutit tenet: insinuat ꝑ ꝓphe¬
tam dicens. Suꝑ quẽ requiescet sp̃s nĩs ⁊
nisi suꝑ humilem ce quietũ & trementẽ

Expanded text:
proficimus, ecce totus mundus post eum abiit . proficimus, ecce totus mundus post eum abiit . Res autem quae concutitur huc illucque ducta fatigatur. Concussa ergo Judaea fuerat, quae de Christo per alios dicebat: Quia bonus est . Et per alios resistebat, dicens: Non, sed seducit turbas . Per alios dicebat: Nisi hic esset a Deo, non poterat facere quidquam . Atque ad extremum per alios clamat; Si non esset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum . Concussi quidem, sed non prostrati sunt reprobi, cum modo miracula obstupescentes cernerent, modo infirmitatis opprobria despicientes irriderent. An non concussi fuerant, qui dicebant:humilium pio timore terruit, nequaquam ea judicio districto dereliquit. Inde enim multitudo credentium in Deum robustius stetit, unde in se humiliata trepidavit. Nam quia eum Deus quem concutit tenet, insinuat per prophetam, dicens: Super quem requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et trementem
Abbreviated transcription (Latin):
biter alios respiciens redimat. alios deserenˢ
ꝑdat: quia cognouimꝰ quom̃ ꝑ incarnationẽ
suã lectos illuminet : audicimus nc̃ quomͦ
reprobos damynet. Sequit᷑. Nũ quid tenuis¬
ti concutiens extrema terre ⁊ & excusisti
impios ex ea: Extrema terre dñs denuit:
quia in fine seculoꝵ. ad destitritã iam & alie¬
ngenis regib subditam synagogã uenit:
atq ex illa impios excussit: quia sp̃ualia fidei
predicamenta renuentes etiam a carnalis sa¬
crificii gloria reppulit. Uel certe extrema terre
tenuit: quia ex uidea paucos abiectos & hu¬
miles elegit. Extrema terre tenuit:quia le¬
gis doctores deserens.piscatores sumꝑsit.
Dũq eius extrema tenet ex ea impios excitit:
quia dũ infirmos fideles roborat: fortes in
illa infideles dampnat. Recte uͦ etiã dcutienᷤᷤ
adlidit: quia ꝑ aduentũ suũ ĩmensa forti¬
tudine. etiam reproboꝵ corda cõmouit. Con¬
cussi quippe fuerant: qui dicebant. Ntichil

Expanded text:
biter alios respiciens redimat, alios deserens biter alios respiciens redimat, alios deserens perdat, quia cognovimus quomodo per incarnationem suam electos illuminet, audiamus nunc quomodo reprobos damnet. Sequituti concutiens extrema terrae, et excussisti impios ex ea? - Extrema terrae Dominus tenuit, quia in fine saeculorum ad destitutam jam et alienis regibus subditam Synagogam venit, atque ex illa impios excussit, quia spiritalia fidei praedicamenta renuentes, etiam a carnalis sacrificii gloria repulit. Vel certe extrema terrae tenuit, quia ex Judaea paucos abjectos et humiles elegit . Extrema terrae tenuit, quia legis doctores deserens, piscatores assumpsit. Dumque ejus extrema tenet, ex ea impios excutit, quia dum infirmos fideles roborat, fortes in illa infideles damnat. Recte vero etiam concutiens addidit, quia per adventum suum immensa formidine etiam reproborum corda commovit. Concussi quippe fuerant qui dicebant: Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ coram discipulis petiit dicens. Pater
quos dedisti michi: uolo ut ubi ego sũ. ce il¬
li sint mecũ. Locum suũ autore. monstranit
cũ diceret. Ubicũq fuerit corpus: iliuc con¬
gregabuntur aquile. Ad hunc locum quem
cognouerat ꝑuerire aurora festinabat: cum
paulus desideriũ habere se diceret: dissolui
& mori lucrũ. Et rursum. Scimꝰ qm̃ si terre¬
stris domus nr̃a huiꝰ habitationis dissolua¬
tur: quod edificationẽ habemus ex deo. do¬
mũ non manufactã eternam in celis. Bene
autẽ post ortum suũ locũ propriũ aurore
ostendisse se ꝑhibet: quia future retributio¬
nis beatitudinẽ. priusquã ꝑ corpus ip̃e in¬
notesceret. inpaucoꝵ intellectu contunuit.
Cũ uero humane natiuitatis infirma susde¬
pit: uenture claritatis noticiã in multitu¬
dinis innumere amore dilatatut. S cũ di¬
umni oꝑis mysteriũ. sic miscd̃ia ꝑagat. ut ta¬
men ce ira comitetur : quatinus occultꝰ ar¬

Expanded text:
Patrem coram discipulis petiit, dicens: Pater, Patrem coram discipulis petiit, dicens: Pater, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum et illi sint mecum . Locum suum aurorae monstravit, cum diceret: Ubicunque fuerit corpus, illic congregabuntur et aquilae . Ad hunc locum quem cognoverat pervenire aurora festinabat, cum Paulus desiderium habere se diceret dissolvi, et mori lucrum . Et rursum: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum non manufactam, aeternam in coelis . Bene autem post ortum suum locum proprium aurorae ostendisse se perhibet, quia futurae retributionis beatitudinem, priusquam per corpus ipse innotesceret, in paucorum intellectu continuit. Cum vero humanae nativitatis infirma suscepit, venturae claritatis notitiam 920 in multitudinis innumerae amore dilatavit. Sed cum divini operis mysterium sic misericordia peragat, ut tamen et ira comitetur, quatenus occultus ar
Abbreviated transcription (Latin):
noctis tenebris nil habebit. Nc̃ autẽ adhuc
tẽptationũ molestias sustinens. quia ꝑ in¬
tentionẽ cordis ad aluid festinat ecoł̃ia: ad lo¬
cum suũ tendit aurora. Quem locũ si mente
ñ cerneret: in huius utte nocte remaneret.
die augeri : locum suũ iam conspicit: & ple¬
ne sibi clarescere solem querit. Locũ suũ
aurora considerat: quando sc̃a anima ad
contemplandam conditoris su speciẽ fla
dauid diceret. situnt anima mea ad deum
faciem dei. Locum suũ ueritas aurore mon¬
strabat: cũ ꝑ salomonẽ diceret. Quid habet
amplius sapiens ab stulto ⁊ ce quid pauper
nisuit ꝑgat illuc ubi est uita: Quẽ ꝓfecto
locum etiam precedentib incarnationem
suã patrib post ortũ suũ dñs ostendit: quia
nisi per prophetie sp̃m incarnandũ suꝑne
patrie regem cognosoerent.bona eiusdem
patrie quam essent desiderabilia ñ uide¬
rent. Locũ suũ ueritas aurore patefecit: cũ

Expanded text:
noctis tenebris nihil habebit? Nunc autem adhuc noctis tenebris nihil habebit? Nunc autem adhuc tentationum molestias sustinens, quia per intentionem cordis ad aliud festinat Ecclesia, ad locum suum tendit aurora: quem locum si mente non cerneret, in hujus vitae nocte remaneret. die augeri, locum suum jam conspicit et plene sibi clarescere solem quaerit. Locum suum aurora considerat, quando sancta anima ad conteDavid diceret: Sitivit anima mea ad Deum faciem Dei ? Locum suum veritas aurorae monstrabat, cum per Salomonem diceret: Quid habet amplius sapiens a stulto; et quid pauper, nisi ut pergat illuc ubi est vita ? Quem profecto locum etiam praecedentibus incarnationem suam patribus post ortum suum Dominus ostendit, quia nisi per prophetiae spiritum, incarnandum supernae patriae regem cognoscerent, bona ejusdem patriae quam essent desiderabilia non viderent. Locum suum veritas aurorae patefecit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
lex carnis legeni mentis. &e lex mentis le¬
gem carnis ꝑcutit: inter se u̾icissim lex
& umbra confligit. Uñ rursũ paulus cũ
diceret nox precessit. nequaquã subdidit
dies uenit: s dies autẽ appropinquauit
Qui enĩ post discessum noctis non iã ue¬
nisse s appropinquasse diem insinuat.
ẽẽ se proculdubio ante solem. post tene
bras adhuc in aurora demonstrat. T̃
autẽ plene sc̃a electoꝵ eccłia dies erit: cũ
ei admixta peccati umbra.iam non erit.
Tunc plene dies erit: quando interni lu¬
mmis ꝑfecto feruore claruerit. Tunc
plene dies erit: qñ nullam maloꝵ suoꝵ
temptantẽ memoriã tolerans. om̃s a
se tenebrarũ etiam reliquias abscon-¬
dit. Unde & bene hec aurora quasi adhuc
in transitu demonstratur cum d̾r: et
cus suus ostenditur: ꝓfecto ex alio ad a¬
luid uocatur. Quid est enĩ locus aurore:
nisi ꝑfecta claritas uisionis interne: Ad
quẽ cũ ꝑducta uenerit: iam de transaste

Expanded text:
lex carnis legem mentis, et lex mentis lelex carnis legem mentis, et lex mentis legem carnis percutit, inter se vicissim lux et umbra confligit. Unde rursum Paulus cum diceret: Nox praecessit, nequaquam subdidit: Dies venit, sed dies autem appropinquavit. Qui enim post discessum noctis non jam venisse, sed appropinquasse diem insinuat, esse se procubras adhuc in aurora demonstrat: tunc autem plene sancta electorum ecclesia dies erit, cum ei admista peccati umbra jam non erit. Tunc plene dies erit, quando interni luminis perfecto fervore claruerit. Tunc plene dies erit, quando nullam malorum suorum tentantem memoriam tolerans omnes a se tenebrarum etiam reliquias abscondet. Unde et bene haec aurora, quasi adhuc in transitu demonstratur, cum per Jobcus suus ostenditur, profecto ex alio aliud vocatur; quid enim est locus aurorae, nisi perfecta claritas visionis internae, ad quem cum perducta venerit, jam de transactae
Abbreviated transcription (Latin):
quia dũ pecc̃oꝵ tenebras deserit iustici¬
e luce fulgescit. Habemus tam̃ subtilius
aliquid. quod osiderata qualitate diluculi
uel aurore pensemus. Aurora nãq uel di¬
luculũ noctem quidẽ preterisse nunciant:
nec tamen diei claritatẽ integram osten¬
tant: s dũ illam pellunt. hane suscipiunt
luoem tenebris ꝑmixtam tenent. Quid ita¬
q in hac uita om̃nes qui ueritatẽ sequim᷑
nisi aurora uel diluculum sumꝰ: Quia et
quedam iam que lucis sunt agimꝰ: oe tũ
bitur in conspectu tuo omnis uiuens. Aur¬
sũꝙ scriptũ est. In multis offendimꝰ om̃s.¬
Paulus quoq ait. uideo aliam. legẽ in
membris meis. repugnantẽ legi mentis
mes & captuũ me ducentẽ in lege pecca¬
ti: que est in membris meis. U̾ ergo lex
peccati cũ lege mentis intendit. ꝓfecto ad¬
huc aurora est: quia lux que iam emi¬
cuit. nec dum pretereuntes denebras fun¬
ditus pressit. Adhuc aurora est: qͥa dum

Expanded text:
quia, dum peccatorum tenebras deserit, justitiquia, dum peccatorum tenebras deserit, justitiae luce fulgescit. Habemus tamen subtilius aliquid, quod considerata qualitate diluculi vel aurorae pensemus: aurora namque et diluculum noctem quidem praeteriisse nuntiant, nec tamen diei claritatem integram ostendunt, sed dum illam pellunt, hanc sulucem tenebris permistam tenent. Quid itaque in hac vita omnes qui veritatem sequimur, nisi aurora vel diluculum sumus? quia et quaedam jam quae lucis sunt agimus, et tambitur in conspectu tuo omnis vivens . Rursumque scriptum est: In multis offendim in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati quae est in membris meis . Ubi ergo lex peccati cum lege mentis contendit, profecto adhuc aurora est, quia lux quae jam emicuit necdum praetereuntes tenebras funditus pressit; adhuc aurora est, quia dum
Abbreviated transcription (Latin):
audis ut ego: Ortus quippe duunitatis
eiꝰ ante ce post non habet: cui dũ semꝑ eẽ
est ꝑ eternitatẽ ⁊ dũ omne quod labitur
circimscribit.: intra semet ip̃m tẽpoꝵ discͣ¬
sus claudit. Ortus uͦ humanitatis eiꝰ quia
&e cepit & desiit: e ante & post habere a tẽ¬
pore accepit. S quia dũ ip̃e umbras nr̃e
temporclitatis suscepit. lumen nobis sue
eternitatis infudit: recte ꝑ hunc ortum.
quẽ creator sibi in tempore condidit. locũ
sitũ sine tempore aurora cognouit. Qͥa
enĩ diluculũ uel aurora a tenebris in lu¬
cem uertitur: ñ ĩmerito diluculi uel au¬
rore nõie. omĩs electoꝵ eccłia designatur.
Ip̃a nãꝙ dũ ab infidelitatis nocte ad lucẽ
fidei ducitur: uelut aurore more in diẽ
post tenebras. splendore suꝑne clarita-¬
tis aperitur. Uñ bene in cant̾icis canticoꝵ
d̃r. Que est ista que ꝓgreditur quasi au¬
rora consurgens: Sc̃a enim eccl̃ia. celestĩ
uide premia appetens aurora uocata est:

Expanded text:
audis ut ego. Ortus quippe divinitatis ejus ante et post non habet. Cui dum semper esse est per aeternitatem, dum omne quod labitur circumscribit, intra semetipsum temporum discursus claudit. Ortus vera humanitatis ejus, quia et coepit, et desiit, et ante et post habere a tempore accepit. Sed quia, dum ipse umbras nostrae temporalitatis suscepit, lumen nobis suae aeternitatis infudit, recte post hunc ortum quem creator sibi in tempore condidit locum suum sine tempore aurora cognovit. Quia enim diluculum vel aurora a tenebris in lucem vertitur, non immerito diluculi vel aurorae nomino omnis electorum Ecclesia designatur. Ipsa namque dum ab infidelitatis nocte ad lucem fidei ducitur, velut aurorae more in diem post tenebras splendore supernae claritatis aperitur. Unde et bene in Canticis canticorum dicitur: Quae est ista quae progreditur quasi aurora consurgens ? Sancta enim Evitae praemia appetens, aurora vocata est,
Abbreviated transcription (Latin):
ca que sequiratur. ip̃e iam ꝑ uerba ꝓtulit:
qui repletus deo. hec sine uerbis audurit. Ita¬
parte iam diximꝰ. prima exprobratio est. ta¬
enim: arroganter locutus fuerat. Et qͥs est
iste ñ dicimus: nisi de eo utiq quẽ nescimꝰ.
scire autẽ del approhade est: nescire repbare.

Expanded text:
nica quae sequuntur ipse jam per verba protulit, nica quae sequuntur ipse jam per verba protulit, qui, repletus Deo, haec sine verbis audivit. parte jam diximus, prima exprobratio est tae? Eliu enim arroganter locutus fuerat. Et quis est iste? non dicimus nisi de eo utique quem nescimus. Scire autem Dei approbare est, n
Abbreviated transcription (Latin):
iubentur. S quia in conspectu conditoris an¬
gelica iinisteria ordinata. graduũ positio¬
ne distincta st̃. ut & ꝑ cõmum felicitate bea¬
titudinis opificẽ suum uidentes gaudeant.
ce tam̃ ꝓ dispositione dignitatis. aliis alii
subrustrent: ad ꝓpħam angelũ angelus
mittt: &e quẽ secũ de deo gaudere cõmunit᷑
conspicit. & docet & dirigio: quia eũ &e ꝑ supe¬
riorẽ scientiã iuitute cognitionis. & ꝑ prestan¬
tiorem grãm culmine potestatis excedit. hec
minib monstraretur. Cũ uͦ beato iob respon¬
disse dñs de darbine d̾r: uccũ ꝑ semet ip̃m.
an ei ꝑ angelum sit locutus ambigit᷑. Potue¬
runt qurppe ꝑ angelũ cõmotiones aeris fieri:
&ẽ hec ei que subiuncta sunt ꝑ eũ uerba man¬
dari. Rursusq potuit &e exterius angelus in
turbine aerera excutere ⁊ & tamen interiꝰ ꝑ
semet ip̃m dñs uim sue sententie cordi eiꝰ sine
uerbis insonare: ut credatur quod dicta dñi¬

Expanded text:
jubentur. Sed quia in conspectu Conditoris anjubentur. Sed quia in conspectu Conditoris angelica ministeria ordinata graduum dispositione distincta sunt, ut et pro communi felicitate beatitudinis opificem suum simul videntes gaudeant, et tamen pro dispositione dignitatis aliis alii subministrent, ad prophetam angelum angelus mittit; et quem secum de Deo gaudere communiter conspicit, et docet, et dirigit, quia eum et per superiorem scientiam virtute cognitionis, et per praestantiorem gratiam culmine potestatis excedit. 10. minibus demonstraretur. Cum vero beato Job respondisse Dominus de turbine dicitur, utrum per semetipsum, an ei per angelum sit locutus ambigitur. Potuerunt quippe per angelum commotiones aeris fieri, et haec ei quae subjuncta sunt per eum verba mandari. Rursumque potuit et exterius angelus in turbine aerem excutere, et tamen interius per semetipsum Dominus vim suae sententiae cordi ejus sine verbis insonare, ut credatur quod dicta domi
Abbreviated transcription (Latin):
exterius iacet quia eleuantẽ manũ interiꝰ ñ ha¬
bet Unde fit sicur dictum estait pphetarũ sensi¬
b ip̃a ut est subtilitas angelice uritutis appare¬
at ⁊ eoꝵq mens quo subtili sp̃u tangit᷑ leuet᷑:
& ñ iara pigra torpensꝙ in ima iaceat: s repłe¬
ta intimis afflatib ad suꝑna conscendat: atq
inde quasi de quodã rerum uertice. que infra
se uentura sunt uideat. S ne quis in predictiᷤ
ture sacre considerat. quod sentit uelociter e
lium angelũ uocat. Uñ & in eusdẽ ⁊acharie
uerbis aperte ostenditur. qͦd in illo uere ange¬
lus idest creatura loqueretur. cũ dr̃. & ecce an
gelus qui loquebatur m me. egrediebat. sta¬
timq subtungit᷑. & aliꝰ angelus egredie¬
batur. in occursũ eiꝰ & dixit ad eũ. Loque
re ad puerũ istũ dicens. Absq muro habita¬
bitur ierłm. Non est itaꝙ d̃s angelus qͥ muti¬
tut: cui uerba ab angelo que dicere debeat

Expanded text:
exterius jacet, quia levantem manum interius non haexterius jacet, quia levantem manum interius non habet. Unde fit, sicut dictum est, ut prophetarum sensibus ipsa ut est subtilitas angelicae virtutis appareat, eorumque mens quo subtili spiritu tangitur, levetur; et non jam pigra torpensque in imis jaceat, sed repleta intimis afflatibus, ad superna conscendat, atque inde quasi de quodam rerum vertice, quae infra se ventura sunt videat. Sed ne quis in praedictis pturae sacrae considerat, quod sentit velociter emlium angelum vocat. Unde et in ejusdem Zachariae verbis aperte ostenditur quod in illo vere angelus, id est creatura, loqueretur, cum dgelus qui loquebatur in me, egrediebatur. Statimque subjungitur: Et alius Angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: Curre, loquere ad puerum istum, dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . Non est itaque Deus Angelus qui mittitur, cui verba ab angelo quae dicere debeat,