comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
icum. &e ceptã suꝑ mundum int̃p̃ta¬
tionem. Transeamus ad editionẽ. lxx.
que multũ a suꝑiorib discrepat. Corri¬
pit se ꝓpħa. ĩmo sub ꝑsona sua alioꝵ
conficet᷑ errorẽ. qͥ seqñtes occidñtẽ
littam. contẽpnunt᷑ spm̃ uiuifican¬
tem. Ꝙ inique fecisse se dicit. ut ñ
audirce legem spiritalit᷑. s e contra¬
rio festinaret dei sacram̃ta ũ cernẽ.
nec diceret cũ dð. Reuela ocłos mõs
& considerabo mirabilia de lege tua.
Iecirco erat cor eius: &e iudaica suꝑstici¬
one. cõpletũ. ñ in caritate dei. s in ti¬
more. consistit. ut habeat spm̃ seruitu¬
tis intimore. & neqͣquã spm̃ adoptio¬
uis. in quo clamam᷑ abba pater. Unde
p̃cipit᷑ ei ud accedat ad mensam. ciboꝵ
spiritaliũ. comedant q om̃s in ea qͥ il¬
lius sequunt᷑ exemplum. &e bibant. &
uetĩ errore. contẽpto. consurgant in
spũ. qͥ iacebant in littã. & fiant pͥnci¬

Expanded text:
icum, et coeptam super mundo interpretaicum, et coeptam super mundo interpretationem. Transeamus ad editionem LXX, quae multum a superioribus discrepat. Corripit se Propheta, immo sub persona sua aliorum confitetur errorem, qui sequentes occidentem litteram, contemnunt spiritum vivificantem; et inique fecisse se dicit, ut non audiret legem spiritualiter: sed econtrario festinaret Dei sacramenta non cernere, nec diceret cum David: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Idcirco errat cor ejus, et Judaica superstitione completum, non in charitate Dei, sed in timore consistit, ut habeat spiritum servitutis in timore, et nequaquam spiritum adoptionis, in quo clamamus, Abba pater . Unde praecipitur ei, ut accedat ad mensam ciborum spiritualium, comedantque omnes in ea, qui illius sequuntur exemplum, et bibant: et veteri errore contempto consurgant, in spiritu qui jacebant in littera, et fiant princi
Abbreviated transcription (Latin):
mensam: ꝯtemplare in specła. Come¬
dentes ibibũtes surgite: pͥncipes arri¬
pite clipeũ Ixx. Et iique egiꝰ
ut ñ audirem. festinaui: ut ñ uidẽm
inȩ: anima mea insistit tuori. Para
cipes parate clipeos. Pre auditu &e ui¬
sione durissima qͣm cernebat de deser¬
to maris. ꝓpħa uent᷑am corriusse. &.
turbatũ esse se dicit. & ꝓpe modũ ea¬
ligautib ocłis. & stupefacta mente. ne̾
cisse qͥd cerneret. Illa enĩ babylou ꝓ
qua aqͥla. oe theodotion tenebras int̾¬
pretati st̃. ut significarent muudũ
istũ. qͥ in maligno positꝰ est. &e cuꝰ pͥn¬
cipes st̃ uirt̾a apłim paulũ rectores te.¬
nebrarũ istaꝵ. q̃ quondã uł ꝓpħȩ. uł
deo amabił fuit & facta est in sua
subũsione mirabilis. Uñ ꝓpħȩ p̃cipit᷑.
ut uescñs in mensa dm̃i. &e illius satu¬
ratus cibo. diligñtiꝰ ꝯtẽplet᷑. que uen
ripiant q elipeũ de armatura apłi¬
pauli: in quo possint ignita diaboli ia¬
cula extinguere. oc iuxta hebrta¬

Expanded text:
templare in specula comedentes, et bibentes: surgite, principes, arripite clypeum. LXX: Inique egi ut non audirem, festinavi ut non viderem, per me; anima mea insistit timori. Para cipes, parate clypeos. Prae auditu, et visione durissima quam cernebat de deserto mari Propheta venturam, corruisse et turbatum esse se dicit, et propemodum caligantibus oculis, et scisse quid cerneret. Illa enim Babylon pro qua Aquila, et Theodotio, tenebras interpretati sunt, ut significarent mundum istum, qui in maligno positus est , et cujus principes sunt juxta apostolum Paulum , rectores tenebraruDeo amabilis fuit, facta est in sua subversione mirabilis. Unde Prophetae praecipitur, ut vescens in mensa Domini, et illius saturatus cibo, diligentius contempletur, quae venripiantque clypeum fidei de armatura apPauli , in quo possint ignita diaboli jacula exstinguere. Hoc juxta Hebra
Abbreviated transcription (Latin):
bi mei agñtes penitũtiã. neqͣquã ut
pͥus uoluptate: s dolore. st̃ plem. nec
ultͣ dicã lũbi mei ĩpleti st̃ illusionib
Angustia enĩ possedit me ⁊ tribula¬
tio. sic̃ solet tenere parturientem
Multũ int̾ se uulgata editio. & hebra¬
icum in hoc loco discrepat. Ideo bre¬
aliqͣm carpendi nos ocasiunculam relin¬
quamꝰ. Corrui cũ audirẽ. contͣbat᷑
sum cũ uiderẽ. emarcuit cor meũ. te¬
nebre. stupefecert̃ me Babilon dilecta¬

Expanded text:
nequaquam ut prius voluptate, sed dolore sunt pleni, nec ultra dicam: Lumbi mei impleti sunt illusionibus . Angustia enim possedit me et tribulatio, sicut solet tenere parturientem. Multum inter se Vulgata editio, et Hebraicum in hoc loco discrepant: ideo brecarpendi nos occasiunculam relinquamus. Corrui cum audirem, conturbatus sum cum viderem: emarcuit cor meum, tenebrae obstupefecerunt me
Abbreviated transcription (Latin):
est thartan. in azotũ. eũ misisset
eũ sargon. rex assyrioꝵ. &e pugnassoe
contra azotũ. &e cepissoe. illami: in
tm̃ꝑe illo locutus est dñs in manu
ysaye. filii amos dicñs. Uade &e sol

Expanded text:
est Tharthan in Azotum, cum misisset eum Sargon rex Assyriorum, et pugnasset contra Azotum, et cepisset eam: in tempore illo locutus est Dominus in manu Isaiae filii Amos, dicens: Vade, et so
Abbreviated transcription (Latin):
riis. in bonã partẽ. accipiendũ est. Ser¬
uit eni ce apłs credntib: ut lucri eoᷤᷤ
faciat. Ꝙ esau subicit᷑ fr̃i suo iacob
ut particeps fiat benedictionũ eius.
Igit᷑ qͥ pͥores de gñtib saluati fuerint.
&e habuerint in se altare dñi: eos qͥ in
duricia ꝑseuerant. sua seruitute. sal¬
uabunt .&. cõmistione ac societate.
cant ad egyptũ. oe postea possint ad
isrłiticũ popłm ꝑuenire: Ob hanc cau¬
sam reor. & fidelẽ. mulierẽ seruire uiro
infideli: ut paulati eũ dȩ egẏpto. &
assiriis ꝑtrahat ad iudeã. In die illa
erit isił terciꝰ egyptio: &e assyriobe.

Expanded text:
em accipiendum est. Servit enim et Apostolus credentibus, ut lucri eos faciat . Et Esau subjicitur fratri suo Jacob , ut particeps fiat benedictionum ejus Igitur qui priores de gentibus salvati fuerint, et habuerint in se altare Domini, eos qui in duritia perseverant, sua servitute salvabunt, et commixtione ac societate ecant ad Aegyptum; et postea possint ad Israeliticum populum pervenire. Ob hanc causam reor, et fidelem mulierem servire viro infideli, ut paulatim eum de Aegypto, et Assyriis pertrahat ad Judaeam. In die illa erit Israel tertius Aegyptio et Assyrio
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ ꝑcutiet dñs egyptũ plaga: ce sa¬
nabit eã. &e reu̾tent᷑ ad dñui &e pla¬
cabit᷑ eis: oe sanabit eos. Postqͣni
cognouint egyptii dñm: ẽolent eũ
natum est. & quecunq funit ex uua so¬
domitica. Cũ q uota ꝑsolui̾nt cum abel
&e respexit ea dñs: inuidebit frat ma¬
ior. cam. hoc est cireuneisionis ꝑopłs.
c&e effiuidet sanguinẽ xp̃ianũ. qͥ elama¬
bit ad dum̃. Ꝙ ideo egrediet᷑ a facie di:¬

Expanded text:
percutiet Dominus Aegyptum plaga, et sanabit eam: et revertentur ad Dominum, et placabitur eis, et sanabit eos. Postquam cognoverint Aegyptii Dominum, colent eum natum est, et quaecumque fiunt ex uva Sodomitica. Cumque vota persolverint cum Abel, et respexerit ea Deus, invidebit frater major Cain, id est, Circumcisionis populus, et effundet sanguinem christianum, qui clamabit ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
te nebͥs. possumꝰ loqͥ lingua chanauiti¬
di: ꝗ̃ int̾ egyptiã & hebreã. media est
ce hebree: magna ex partȩ coufinis.
re. uoluinꝰ dȩ potestate pharaouis. ita
ut t̾ra ur̃a. &e confessio. formidolosa sit
egypto: tẽ mouem᷑. &e qͦsi responde mꝰ
sumꝰ. lingͣmi hebreã uecdũ loqͥ possu¬
mius. Qd̾̃q seqͥt᷑ iurare. qͥuq eiuitateᷤ.
ꝑ dumi exercituũ: hoc significat. qd
etiã hic positi neqͣqͣm demonũ. sed dĩ
recorde mͣ om̃ipotñtis. De. his qͥnq ei¬
uitatib. cũ aliaꝵ qͣtuor. tacita sint no¬
inuia. una dr̃ solis ciuitas. que. mͥ uide¬
tur referri ad uisum. Sicut enĩ ut
uideat᷑. ciuitas sole &e luna indiget:
ita ut ocłi nr̃i illummnent᷑. indigemꝰ
sole iusticie: In die. illa erit altare
dñi in medio terre egypti.&. titulus

Expanded text:
sed lingua Chananitide, quae inter Aegyptiam, et Hebraeam media est, et Hebraeae magna ex parte confinis. exire volumus de potestate Pharaonis, ita ut terra nostra, et confessio formidolosa sit Aegypto: tunc movemur et quasi respondemus loqui possumus. Quodque sequitur: Jurare quinque civitates per Dominum exercituum, hoc significat, quod etiam hic positi nequaquam daemonum, sed Dei recordemur omnipotentis. De his quinque civitatibus, cum aliarum quatuor tacita sint nomina, una dicitur solis civitas, quae mihi videtur referri ad visum. Sicut enim ut videatur civitas, sole et luna indiget; ita ut oculi nostri illuminentur, indigemus sole justitiae. In die illa erit altare Domini in medio terrae Aegypti
Abbreviated transcription (Latin):
syrios. & seruierit egyptii assur
qñ isrł t̾cius in egypto fuit. & apd̾. is¬
Sirios qͣsi benedictio. in medio terre.
ita ut dñs diceret. benedictꝰ popłs
iñs egypti &e opus manuũ meaꝵ. e.
gxꝑt asiriꝰ. hec ad egyptum istam qͥ ud
locũ istũ que incolimꝰ & mundũ qui
in maligno positꝰ est. egyptũ possum
appellare: maxime qͥa mesraym. qd̾
idest tribulans. Siue ad angustiam
redigens. & tñ sciendũ młta ouis ad¬
die habitat᷑. & cernit᷑. d in hoc &e iu
aliis scripturarũ locis. pleraq ponun¬
tur: quȩ non possint stare irła hys¬
toriã. ut rerũ necessitate cogam̃ altio¬
rem intelligntiã q̃rere. E cce dñs
ascñdet Suꝑ nubẽ leuẽ : & ingrediet᷑
egyptũ: & mouebunt᷑ symulderhie se¬

Expanded text:
Assur? Quando Israel tertius in Aegypto fuit; et apud Assyrios quasi benedictio in medio terrae: ita ut Dominus diceret: Benedictus populus meus Aegypti, et opus manuum mearum Assyrius? Haec ad Aegyptum istam, quam locum istum quem incolimus, et mundum qui in maligno positus est: Aegyptum possumus appellare, maxime quia MESRAIM , quod id est, tribulans, sive ad angustiam redigens. Est tamen sciendum, multa Oneris Adie habitatur et cernitur. Sed et in hoc et in aliis Scripturarum locis pleraque ponuntur, quae non possent stare juxta historiam: ut rerum necessitate cogamur altiorem intelligentiam quaerere. Ecce Dominus ascendet super nubem levem, et ingredietur Aegyptum, et mo
Abbreviated transcription (Latin):
tur. & relinquent᷑ simł auib montiũ.
&. bestiis terre: & estate ꝑpetua.
ert̃ suꝑ eũ uolucres. & om̃s bestiȩ: terre
suꝑ illum hiemabunt. In tẽꝑe. illo defe¬
ret᷑ munꝰ dño. exercituũ a popło auulso
& dilacerato. a popło horribili. post qͣni
non fuit aliꝰ. ac gente expectante ce ꝯ¬

Expanded text:
avibus montium et bestiis terrae et aestate perpetua erunt super eum volucres et omnes bestiae terrae super illum hiemabunt in tempore illo deferetur munus Domino exercituum a populo divulso et dilacerato a populo terribili post quem non fuit alius a gente expectante e
Abbreviated transcription (Latin):
cheus: qͥ diidiã partẽ substantie. su¬
e pauꝑib repmisit. Querit᷑ si egyp¬
tiis saluator ee ꝓpugnator. est missus.
qͥ libaret eos de angustiis: qͦm nẽ dicit᷑.
sidereniꝰ qͥd sequit᷑: &e sanabit eam. Qͤm
enĩ diligit dñs: corripit. Q ipse sal¬
uator. in sexagesimo .uiii. psalmo. loqͥ¬
ꝑsecuti sunt. ee suꝑ dolorem uulu̾um
meoꝵ addidert̃. Si gͦ propͥo filio suo
ũ peꝑcit. s tradidit eũ ꝓ nob̾ ut
illius liuore & uuln̾b sanarem᷑: tra¬
didit dñs ce martẏ res ꝑassioni: s rur¬
sum eos in resurrectione sanat. ut il¬
loꝵ uulu̾b fides credentiũ confir¬
met᷑. unde oe ab iob dicit᷑. Putas me
tibi alit̾ locutũ. nͥ ut appareres iustꝰ:
Ipse eiũ dolere. facit. ce reddit pͥstiue
sanitati: & uisitat seruos suos in ui

Expanded text:
chaeus, qui mediam partem substantiae suae pauperibus repromisit . Quaeritur, si Aegyptis salvator et propugnator est missus qui liberet eos de angustiis, quomodo nunc dicatur: sideremus quod sequitur: Et sanabit eam. Quem enim diligit Dominus, corripit . Et ipse Salvator in sexagesimo octavo Psalmo loqut: et super dolorem vulnerum meorum addiderunt . Si ergo proprio filio non pepercit, sed tradidit eum pro nobis, ut illius livore, et vulneribus sanaremur : tradidit Dominus et martyres passioni, sed rursum eos in resurrectione sanabit, ut illorum vulneribus fides credentium confirmetur. Unde et ad Job dicitur: Putas me tibi aliter locutum, nisi ut appareres justus? Ipse enim dolorem facit, et reddit pristinae sanitati; et visitat s
Abbreviated transcription (Latin):
ne. ñ gladio: sed uirga. Qͥs euĩ filiꝰ est
q̃m ñ erudiat pat̾: Ut postqͣm sanati
fuerint reu̾tant᷑ ad dũm de placet᷑ eis:
&e rursum sanet eos. Semꝑ eñi indige¬
mus miscdia dei: & nullus est finis ele
mentiȩ. In diȩ illa erit uia de egyp¬
to in assirios: ce int᷑bit assiriꝰ in egyptũ
bonã part̾e. accidisse egyptiis demon¬
strauimꝰ: qͥnq uidelicoe ciuitates in ter

Expanded text:
ne, non gladio, sed virga. Quis enim filius est, quem non erudiat pater? Ut postquam sanati fuerint, revertantur ad Dominum, et placetur eis, et rursum sanet eos. Semper enim indigemus misericordia Dei, et nullus est finis ejus clementiae. In die illa erit via de Aegypto in Assyrios: et intrabitbonam partem accidisse Aegyptiis demonstravimus, quinque videlicet civitates in terr
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ si signũ de monte eleuet᷑: &. tubȩ
uox audiat᷑. Otrãq editionẽ. posui
in ꝓphetia. obscurissima: ne. qͥd uolũ¬
tib intelligere. qd̾ scriptũ est deẽẽ.
uideat᷑. Simł q uehementer admiror.
bitrant᷑. simplicitate contentã.qr. seri¬
ptũ est. mandatũ dñi lucidũ. illuminans
oculos. nec płs debere nos q̃rere qͣm ut
fiant que p̃cepta st̃: cũ iecireo omĩs
scriptura ce ꝓphete: specialit̾ fut᷑oꝵ⁊
mysteriis. inuoluti sint ut ꝓuocent

Expanded text:
quomodo si signum de monte elevetur, et tubae vox audiatur. Utramque editionem posui in prophetia obscurissima ne quid volentibus intelligere quod scriptum est, deesse videatur. Simulque vehementer admiror bitrantur, simplicitate contentam, quia scriptum est: Mandatum Dei lucidum illuminans oculos : nec plus debere nos quaerere, quam ut fiant, quae praecepta sunt: cum idcirco et omnis Scriptura, et Prophetae specialiter futurorum mysteriis involuti sint
Abbreviated transcription (Latin):
sargon pͥnceps ortoꝵ. dicit᷑. uoluꝑ¬
tati & luxurie deditꝰ. deniq ce a¬
chab rex isrł. uineã naboth. u̾tere
in ortum cupiebat. Qed ille iuxta
seges tropologye intelligñs mori ma¬
luit qͣm facere. ne. hereditas paterna.
tanta q possessio. in impii regis deli¬
eias uerteret᷑. Recipit᷑ auce ꝓphe
ut sacco. calciam̃tisq depositis. nu¬
dus. & discaleiatꝰ incedat. oe in signũ
sit atq portentũ egyptiis. & e thio¬
pib. qui dei popłm ꝑsecuti sunt. &e
ꝓpt̃ suꝑbiam fuere humiles. Egỹp¬
tus eñ interp̃tat᷑ ꝑseq̃ns siue tribulas
ethyops humilis. atq deiectꝰ. Omĩs e¬
nim qui se exaltat humiliabit᷑. Q du¬
cendi sunt in captiuitatẽ: de triũ an¬
noꝵ torm̃ta passuri. De quib annis
in psalmis leginꝰ. Cogitaui dies anti¬
quos. or ainos etͣnos inm̃te. habui. Q ͤ
non putemꝰ parua esse. supplicia: sed
imagis elongata temꝑib. In ipsam

Expanded text:
Sargon princeps hortorum, dicitur volupSargon princeps hortorum, dicitur voluptati, et luxuriae deditus. Denique et Achab rex Israel vineam in hortum cupiebat , 301 quod ille juxta leges tropologiae intelligens, mori maluit quam facere, ne haereditas paterna, et antiqua possessio in impii regis delicias verteretur. Praecipitur autem Prophetae, ut sacco calciamentisque depositis, nudus et discalciatus incedat, et in signum sit atque portentum Aegyptiis, et Aethiopibus qui Dei populum persecuti sunt, et propter superbiam fuere humiles. Aegyptus enim interpretatur persequens, sive tribulans: Aethiopes, humiles atque dejecti: omnis enim qui se exaltat, humiliabitur . Qui ducendi sunt in captivitatem, et trium annorum tormenta passuri , de quibus annis, in Psalmis legimus: Cogitavi dies antiquos, et annos aeternos in mente habui . Quae non putemus parva esse supplicia, sed magnis elongata temporibus. In ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
calciat᷑ã. discooꝑtis natib ignomi¬
ab ethiopia spe sua. &e ab egypto gła su¬
a. De diei̾t habitator. insulȩ. huiꝰ in diȩ
illa. Hec erat spes nr̃a. ad qͦs confugi¬
nus in auxiliũ. ut lib̾aret nos. a faciȩ
regis assyrioꝵ. & qͦu effugere potĩ¬
mus nos: Pro thartan. lxx. thana¬
tan tͣustulerunt. ho sargon arna. Qd̃
qͥd intͣpretet᷑. scire ñ possum. Heq e¬
nim falsoꝵ nominũ. falsas possumꝰ e¬
thinologyas fingere: St̃ aut̃e noĩa
non hebrea. sed assiria. E quib sonare
cognouimꝰ. tharthan. turrẽ dedit. uł
suꝑfluus. siue elongaus. Sargon au¬
tem. pͥnceps orti. Hic rex assyriꝰ. qͣm
supͣ legimꝰ sñsum magnũ: habet du¬
ces plurimos. Qͦꝵ unus est thartan.
elatꝰ in suꝑbiã: oe longe. ꝓcedens in
scelere: oe amplior. cȩtĩs &e mittit᷑
ad impugnandũ azotũ. quȩ hebra¬
nerationis. Expugnat q dux regis
assyrii eos qͥ generationi. &e libidini
seruiunt. Se pulcre rex assyrioꝵ.

Expanded text:
calceatum, discoopertis natibus, ignomiab Aethiopia spe sua, et ab Aegypto gloria sua. Et dicet habitator insulae hujus in die illa: Ecce haec erat spes nostra, ad quos confugimus in auxilium, ut liberarent nos a facie regis Assyriorum? Et quomodo effugere poterimus nos? Pro Thartan LXX Thanatan transtulerunt: et pro Sargon, Arna: quod quid interpretetur, scire non possumus. Neque enim falsorum nominum falsas possumus etymologias fingere. Sunt autem nomina non Hebraea, sed Assyria, e quibus sonare cognovimus Thartan, turrem dedit, vel superfluus, sive elongans. Sargon autem princeps horti. Hic rex Assyrius quem supra legimus sensum magnum, habet duces plurimos, quorum unus est Thartan, elatus in superbiam, et longe procedens in scelere, et amplior caeteris: et mittitur ad impugnandam Azotum, quae Hebranerationis; expugnatque dux regis Assyrii eos qui generationi et libidini serviunt. Et pulchre rex Assyriorum
Abbreviated transcription (Latin):
num Sapientie scłaris. stultũ es se.
monstrat᷑. &e in singłoꝵ dogmatum
pͥncipes. qui int̾pretant᷑ trib. argu¬
ant᷑ stultos habuis se doctores. Dñs
enĩ nuscuit eis. spm u̾tigius. siue
erroꝵ. iuxta illud qd̾ scriptũ est. Q
sicut non ꝓbauerunt dm habere in¬

Expanded text:
num sapientiae saecularis stultum esse num sapientiae saecularis stultum esse monstretur, et singulorum dogmatum principes, qui interpretantur tribus, arguantur stultos habuisse doctores. Dominus enim miscuit eis spiritum vertiginis, sive errorum, juxta illud quod scriptum est: Et sicut non
Abbreviated transcription (Latin):
us ce uomens. D non erit egypti
opus. qd faciat caput oe caudan:
incuruantem. ce refrenantem. Do¬
lent heretici regi suo uel pharaoni
dicere. filii sumꝰ sapientiũ: qui ab in¬
icio doctrinã nob̃ apłicam tradide.¬
runt. Filii sumꝰ regum antiquoꝵ. qui
appellant᷑ reges philosophoꝵ. ce habe¬
mus scientiã scripturaꝵ. iunctam sa¬
pientie seculi. Qs nẽ interrogat siue.
ipsum regẽ hereticoꝵ. ubi st̃ sapientes.
qui contẽpnebant eccłasticã simplicita¬
tem. & respondere. cõpellit qͥd cogitauit
dñs sabaoth. suꝑ egyptũ istiꝰ mundi.
& qͥd in ꝯsummatione facturꝰ sit. Stul¬
ti sunt approbati pͥncipes thaneos: qui
humile hereticoꝵ. habuere mandatũ.
Emarcuerunt om̃s pͥncipes mãpheos
qui eloq̃ntie. & oris polluere iactanti¬
.a. Alemphis enĩ os. uł ex ore. interp̃ta¬
q seqͥt᷑. deceꝑunt egyptũ angulum po¬
puloꝵ eiꝰ. siue uirta lxx. decipient egy¬
ꝑtum ꝑ trib: hoc significat qd̾ reg¬

Expanded text:
 vomens. Et non erit Aegypto opus quod faciat caput et caudam incurvantem et refrenantem. Solent haeretici regi suo vel Pharaoni dicere: Filii sumus sapientium, qui ab initio doctrinam nobis Apostolicam tradiderunt: filii sumus regum antiquorum, qui appellantur reges philosophorum, et habemus scientiam Scripturarum junctam sapientiae saeculari. Quos nunc interrogat, sive ipsum regem haereticorum, ubi sint sapientes ejus qui contemnebant Ecclesiasticam simplicitatem: et respondere compellit, quid cogitaverit Dominus Sabaoth super Aegyptum istius mundi, et quid in consummatione facturus sit. Stulti sunt approbati principes Taneos qui humile haereticorum habuere mandatum. Emarcuerunt omnes principes Mempheos, qui eloquentiae et oris polluere jactantia. Memphis enim, os, vel, ex ore, interpretadque sequitur: Deceperunt Aegyptum angulum populorum ejus, sive juxta LXX: decipient Aegyptum per tribus, hoc significat, quod reg
Abbreviated transcription (Latin):
re : angustia possedit me : sicut augustia
parientis. Ix x. U isio deserti. Sicut tẽ¬
pestas de derto serto transsit de deserto
uenieus. de. terra horribili: uisio dura annunei
agit: Contͣ me elainite & legati ꝑsaꝵ ue¬
iunt. Nẽ ingemiscã: oe consolabor nũ.
Idcirco repleti sunt lũbi nũ augustia: dõ¬
lores app̃henderunt me. sieut parturien¬
tem. Quid nob uideat᷑ iuxta hystoriã
breuit̾ diximꝰ : nẽ tropologie. sumina car¬
ꝑamus. Uisio uel pondus. contra scłi huuis
c̃eruit᷑ mare: Se ceruit᷑ a ppħ̃a: qͣntis cem¬
ptationib mundus hie plenus sit. ¶d̃¬
autem mare. appellet᷑ sełm: ut multa p̃¬
teream. uno testimonio psalmi contentꝰ
sum. Qͥ descendunt mare. in nauib: fa¬
cientes oꝑationẽ in aqͥs multis: ipsi uide¬
runt oꝑa dñi. & mirabilia eiꝰ in ꝓfunido.¬

Expanded text:
re: angustia possedit me, sicut angustia parientis. LXX: Visio deserti maris. Sicut tempestas de deserto transeat, de deserto veniens. De terra horribili visio dura annuntiaagit. Contra me Elamitae, et legati Persarum veniunt: nunc ingemiscam, et consolabor me: idcirco repleti sunt lumbi mei angustia, dolores apprehenderunt me, sicut parturientem. Quid nobis videatur juxta Historiam breviter diximus: nunc tropologiae summa carpamus. Visio, vel pondus contra saeculi hujus cernitur mare: et cernitur a Propheta, quantis tentationibus mundus hic plenus sit. autem mare appelletur saeculum ut multa praeteream uno testimonio Psalmi contentus sum: Qui descendunt mare in navibus, facientes operationes in aquis multis. Ipsi viderunt opera Domi
Abbreviated transcription (Latin):
cere. potest. spm salutis tuȩ facie mus
suꝑ t̾ram: sic qui peccatores st̃: faci¬
ripiet te Sin autẽ scandalizat᷑
hereticus. qui uetꝰ non recipit testa¬
mentũ. qd̾ dnͣs miscere. dicat᷑ erroriᷤᷤ.
uel uertiginis sp̃m. audiat scriptũ
in apło. hoc est in nouo testam̃to. Tra¬
didit eos ds in desiderus cordis sui
in inmundiciã. E it̾m. Ropterea tra

Expanded text:
cere potest: Spiritum salutis tuae faciemus super terram? sic qui peccator est, faciripiet te . Sin autem scandalizatur haereticus, qui vetus non recipit Testamentum, quod Dominus miscere dicatur erroris vel vertiginis spiritum, audiat scriptum in Apostolo, hoc est, in novo Testamento: Tradidit eos Deus in desideriis cordis sui in immunditiam . Et i
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ oliuã fructiferam. uocauit te dñs d̃s
tuus. &. de. qͦ in psalmis legimꝰ. filii tuisiẽ
nouella oliuaꝵ in circuitu mense tuȩ. ꝓ
siccitate. gr̃ę. spiritalis. uix duas oliuas
&e tres aut quatuor aut qͥnq dñs esurienˢ
repperit. subint᷑uit gentiũ plenitudo. &e
neqͦquã ad ydola manufacta s ad dm siuũ
inclinabit᷑. &e respicient scm̃ isrł. & aras

Expanded text:
nus Deus tuus : et de quo in Psalmis legimus: Filii tui sicut novellae olivarum in circuitu mensae tuae , pro siccitate gratiae spiritualis vix duas olivas, et tres, aut quatuor, aut quinque Dominus esuriens repererit, subintrabit gentium plenitudo, et nequaquam ad idola manufacta, sed ad Deum suum inclinabitur, et respiciens S
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ne iuxta tropologiã. sũma quedam
carpeuda st̃. Ascũdit dñs suꝑ nubẽ leuẽ:
corpꝰ sc̃ẽ uirguus marie: qd̃ nullo humani¬
semunis pondere. p̃gͣuatũ est. Uelcerte.
corpus suũ. qd̾ de spũ sc̃o ꝯceptũ est. W
ingressus est in egyptũ huiꝰ mundi. sta
ta esse sentirent. intantũ ut magi ab ori¬
nem artis eoꝵ destrueret potestatem
uenirent behtleem: ce ostendente. stella
adorauerunt puerũ. Tune cor egypti
um contabuit. & egyptii contra egyp¬
tios surrexerunt: uxta qd̃ dñs loquit᷑¬

Expanded text:
tropologiam summa quaeque carpenda sunt. Ascendit Dominus super nubem levem, corpus sanctae Virginis Mariae, quod nullo humaninis pondere praegravatum est: vel certe corpus suum, quod de Spiritu sancto conceptum est. Et ingressus est in Aegyptum hujus mundi; stattam esse sentiret: intantum ut magi de Orinem artis eorum destrueret potestatem, venerint Bethleem, et ostendente stella, adoraverint puerum . Tunc cor Aegypti omne contabuit, et Aegyptii contra Aegyptios surrexerunt, juxta illud qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersitatis tue.& epłas ad decipiendõ
eos. qui lecturi sunt. ꝑgunt nuncii le¬
ues ad gentẽ excelsam: &. ꝑegrinũ
ꝑopłm ce pessimũ. Nullꝰ enĩ ecclesiasti¬
coꝵ tantũ habet studii in bono. qͣntũ
heretici in malo. Ꝙ in eo se lucrũ putãs
ꝯseq. si alios decipiant: & ipsi ꝑditi cet̾oᷤ
deo est. Uere gens sine spȩ de ꝯculca¬
ta: cuiꝰ flumina in tota terra imitant᷑
habitationẽ eccłȩ : ut inueniant sibi
hospitiũ. & regionẽ. in qͣ eleuent signũ
docłrine suȩ. in qͦ scripturaꝵ clangãt
tuba. Quia hec dicit dñs ad iȩ: qui¬
escã oe considerabo in loco meo: sicut
meridiana lux clara est. &e siẽ roris in
die messis. Ante messem enĩ totꝰ efflo¬
ruit: & in matura ꝑfectio germinau̾.

Expanded text:
perversitatis tuae, et epistolas ad decipiendos perversitatis tuae, et epistolas ad decipiendos eos, qui lecturi sunt. Pergunt nuntii leves ad gentem excelsam, et peregrinum populum, et pessimum. Nullus enim ecclesiasticorum tantum habet studii in bono, quantum haeretici in malo, et in eo se lucrum putant consequi, si alios decipiant, et ipsi perditi caeteros Deo est. Vere gens sine spe, et conculcata, cujus flumina in tota terra imitantur habitationem Ecclesiae, ut inveniant sibi hospitium et regionem, in qua elevent signum doctrinae suae, in qua Scripturarum clangant tuba. Quia haec dicit Dominus ad me, quiescam, et considerabo in loco meo: sicut meridiana lux clara est, et sicut nubes roris in die messis. Ante messem enim totus effloruit, et immatura
Abbreviated transcription (Latin):
a: que ponit in excelsun os suũ. Post qͣm
non est alt popłs. Onĩe. qͥppe ꝑeceatẽ.
cõparatũ blasphemie leuiꝰ est ent̾e ex¬
tiei sibi celestia ꝓmitrunt: & pollient᷑ in¬
gentia: &e tñ a demonib conculcant᷑ a uꝰ
tra duiripuerunt flumina: q̃ ñ de celo ha¬
bent aqͣs s de terra. Quis enĩ an gu¬
lus. que extrema solitudo terraꝵ: ad qͣm
non tͣbidus hereticoꝵ sermo ꝑueniat:
staq om̃s qͥ habitant & morant᷑ in orbe
terrarũ. ad hereticoꝵ signũ. qd̃ qͣsi
ĩi montib eleuatũ est. erigunt oculos
suos. &e clanguorẽ tube. idest doctrine
eoꝵ audiunt. hec iuxta hebraieũtie¬
terũ sed̃m. lxx. planguit᷑ ale hereticoꝵ
que instar nauiũ. ꝑ mare. huiꝰ scłi. uolañ.
oe impietatẽ. suꝑ ant ethnichoꝵ. quos¬
nẽ ȩthiopes seriptura cognominat: &e.
dr ad doctrinã eoꝵ. atq sermonẽ. Qui
mittis in mare huiꝰ scłi libros. obsides

Expanded text:
a, quae ponit in excelsum os suum. Post quem a, quae ponit in excelsum os suum. Post quem non est alter populus: omne quippe peccatum comparatum blasphemiae, levius est. Gentem exunt, et pollicentur ingentia, et tamen a daemonibus conculcantur. Cujus terram diripuerunt flumina, quae non de coelo habent aquas, sed de terra. Quis enim angulus est, quae extrema solitudo terrarum, ad quam non turbidus haereticorum sermo perveniat? Itaque omnes qui habitant et morantur in orbe terrarum, ad haereticorum signum, quod quasi in montibus elevatum est, erigunt oculos suos, et clangorem tubae, id est, doctrinae eorum, audiunt. Haec juxta Hebraicum. Caeterum secundum LXX planguntur alae haereticorum, quae instar navium per mare hujus saeculi volitant, et impietatem superant ethnicoethiopes Scriptura cognominat: et dicitur ad doctrinam eorum, atque sermonem: Qui mittis in mari hujus saeculi libros, obsides
Abbreviated transcription (Latin):
ce om̃s heretici. qͥuetꝰ lacerant testam̃¬
tũ. Cũ eĩ recipiant ꝓuidentia. aceli¬
sant creatorem ce assert eũ i plersꝙ
oꝑib errasse:. ce non ita fecise. ut facere.
debuerat. Ad qͣm enĩ utilitatẽ honiuũ
serpntes scorpios corcodrillos. ce pulices.
culices q dices ꝑtinere. Iti gͦ tͦnstlumina
ethy opie sunt: ce mittunt in mare. hiuiꝰ
scłi legatos: idẽ discipłos suos. Qui eorꝵ
portantes uolummina recte uasa papiri.
idest carthatia suꝑ aqͣs portare. dicun¬
tur: que delent᷑ uelocit. Sicut eñ lb̾
uirta aq̃s & humorẽ scito obscurant᷑.
delent᷑ ce ꝑeunt: ita sermo eoꝵ. at ꝙ.
oetrma. cũ in pͥncipio aliqͣm uisa fue
sos apłos oꝑarios fraudulentos. qͥ in aplos
xp̃i transsigurant᷑ appellat. S ice ad gu¬
tem aulsam: ce laceratã. Auulsam. ad̾o
de hereticoꝵ morsib laceratã. Ad popłii
horribilem. Nichil eñ horribiliꝰ blasphemi¬

Expanded text:
et omnes haeretici, qui vetus lacerant Testameet omnes haeretici, qui vetus lacerant Testamentum. Cum enim recipiant providentiam, accusant Creatorem, et asserunt eum in plerisque operibus errasse, et non ita fecisse, ut facere debuerat. Ad quam enim utilitatem hominum, serpentes, scorpios, crocodilos, et pulices, cimicesque et culices pertinere? Isti ergo trans flumina Aethiopiae sunt, et mittunt in mari hujus saeculi legatos, id est, discipulos suos, qui eorum portantes volumina, recte vasa papyri, id est, chartacia super aquas portare dicuntur, quae delentur velociter. Sicut enim libri juxta aquas et humores cito obscurantur, delentur et pereunt: ita sermo eorum atque doctrina, cum in principio aliquam visa fuersos apostolos, operarios fraudulentos, qui in Apostolos Christi transfigurentur, appellat . Et ite ad gentem avulsam et laceratam: avulsam a Deo, et haereticorum morsibus laniatam. Ad populum horribilem; nihil enim horribilius blasphemi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habeã. factꝰ sum uelut es sonans. aut
eymbalũ tynuens. Se non solũ eẏuiba¬
lum raueo ꝯcrͣpans sonitu.: sed ꝓpt leui¬
tatem sermonis heretici. in diuersa cur¬
rentis: alarũ cymbalũ đr. siue. uxta.¬
lxx. ale nauiũ. qͥ magna m̃cimoui ꝓro¬
mittuites nauigant in scł̃i istiꝰ fluetib A¬
las autem nauiũ uela. qͥb sispendunt᷑.
de. dim int᷑ intellige. Se pulerhe. alas
dixit nauiũ. Omĩs eñi hereticus polliee¬
tur excelsa. Ee cũ alas habere. se iactas.
tñ heret in falsis fluctib & ꝓcul ñ recedit
a terra: in medioq cursu patit᷑ repente
naufragũ. Unde aqͥla ꝑ eẏmbalo uibm
alaꝵ iutꝑretatꝰ est. Non enĩ habens alas.
s alaꝵ similitudine. Quod ꝙ infertq̃
est transflumina et yopie hoc signifieat
qd̾ impietate sua om̃s uincant heretici.
Uerbi gr̃ã. Dicit epycurꝰ non esse pui¬
dentia ce uoluptatem maximũ bonũ. Cõ¬
paratione huiꝰ sceleratior est martion

Expanded text:
non habeam, factus sum velut aes sonans aut cymbalum tinniens . Et non solum cymbalum rauco concrepans sonitu, sed propter levitatem sermonis haeretici in diversa currentis, alarum cymbalum dicuntlae navium, qui magna mercimonia promittentes, navigant in saeculi istius fluctibus. Alas autem navium, vela quibus suspenduntur, et trahuntur, intellige. Et pulchre alas dixit navium, omnis enim haereticus pollicetur excelsa, et cum alas habere se jactet, tamen haeret in salsis fluctibus, et procul non recedit a terra, in medioque cursu patitur repente naufragium. Unde Aquila pro cymbalo, umbram alarum, interpretatus est, non enim habent alas, sed alarum similitudinem. Quodque infert, quae est trans flumina Aethiopiae, hoc significat, quod impietate sua omnes vincant haeretici. Verbi gratia: Dicit Epicurus non esse providentiam, et voluptatem maximum bonum. Comparatione hujus sceleratior Marcion,
Abbreviated transcription (Latin):
onus. pondusq ponat᷑. Qd̾̃ autẽ sym¬
machus & theodotio. temim̃a. idẽ as¬
sumptionẽ. semꝑ interp̃tati sunt. hoc
scire. debemꝰ accepisse ꝓpħam a dño
grãm spiritalem ut egypti sacram̃¬
ta cognosceret. siue ocłis mentis as¬
piceret. ut .lxx. transtulerunt. Non
est autẽ egyptꝰ ista qͣm udei putał.
sic̃ arbit᷑tus est iosephꝰ. qͥ in libris an
tiqͥtatũ. refert oniã sacerdotẽ yͥsaie.
implesse uaticiniũ. ut in t̾ritorio. he¬
cant extrueret tẽplum. ad similitu¬
dinem templi dñi. &e altare. Esto enĩ
concedamꝰ hȩc dicta dȩ onia. & altari
uitas ates. siue. akes. uel ciuitas solis:
&e qͥs erit iste saluator qͥ missus est in¬
egyptus. ut saluaret eos. &e dñs cog

Expanded text:
Onus, pondus que ponatur. Quod autem SymOnus, pondus que ponatur. Quod autem Symmachus et Theodotio λῆμμα, id est, assumptionem semper interpretati sunt, hoc scire debemus, accepisse prophetam a Domino gratiam spiritualem, ut Aegypti sacramenta cognosceret, sive oculis mentis aspiceret, ut LXX transtulerunt. Non est autem Aegyptus ista quam Judaei putant, sicut arbitratus est Josephus, qui in libris tiquitatum refert: Oniam sacerdotem Isaiae implesse vaticinium, ut in territorio Hecant, exstrueret templum ad similitudinem Templi Dei, et altare. Esto enim, concedamus haec dicta de Onia et altari vitas ARS sive ARES, vel civitas solis? Et quis erit iste salvator, qui missus est E
Abbreviated transcription (Latin):
putant᷑ & ꝓiciunt᷑. ne modicũ fer¬
menti totam massam corrũpat. sic
e ꝯtrio fieri potest. ut qui hereti¬
co fuerant oie decepti. &. auulsi a
dño. atq lacerati. &. horribiles obblas¬
phemiã. frustraq mendacia p̃stolas¬
tes .. conculeati a demonib ce fluiuis
in partes uarias dissipati. eũ recordati
offerant munꝰ dño exercituũ.n alibi nͥ
in monte. syon: & in specula qd̵ int̾pre¬
tat᷑ eccłã. Breuiꝰ dicimꝰ. qͥa in libro ex
tio. assumptio egypti. Lxx. uisio egỹ¬
ꝑti. Ubi in hebreo seriptũ ẽ. massameᷤ¬
raim. qd̾ nos interpretati sumꝰ. onꝰ uł
pondus egypti pro quo aqͥla tͣustulit
titisse ꝯdignũ qui ꝓphiam egypti.
cerneret. siue portaret. Unde mi¬
ror .Lxx. or. in babylonẽ. ꝓ pondere
int̾pretatos iusionẽ. ce in phylistiim
ce moab.&e. damasco uerbũ . ce. nẽ me
gẏpto uisionẽ. cũ in hebreo in om̃ib
his ñ uerbũ ñ uisio. sed massa idest

Expanded text:
putantur et projiciuntur, ne modicum ferputantur et projiciuntur, ne modicum fermentum totam massam corrumpat: sic econtrario fieri potest, ut qui haeretico fuerant errore decepti, et avulsi a Domino atque lacerati, et horribiles ob blasphemiam, frustraque mendacia praestolantes, et conculcati a daemonibus, et a fluviis in partes varias dissipati, cum recordati offerant munus Domino exercituum, non alibi nisi in monte Sion, et in specula, quod interpretatur Ecclesia. Brevius dicimus, quia in libro exptio: Assumptio Aegypti. LXX: Visio Aegypti. Ubi in Hebaero scriptum est MASSA MESRAIM  , quod nos interpretati sumus, Onus vel pondus Aegypti: pro quo Aquila transtulit stitisse condignum, qui prophetiam Aegypti cerneret, sive portaret. Unde miror LXX et in Babylone pro Pondere interpretatos Visionem; et in Philistet Moab, et Damasco, Verbum; et nunc in Aegypto Versionem; cum in Hebraeo in omnibus his non Verbum et Visio, sed MASSA , id est,
Abbreviated transcription (Latin):
apłs loqͥt᷑. Columna ce firmam̃tũ ui̾¬
tatis. Contẽplat᷑ autẽ ea. quȩ fiunt
in eccła. E sicut meridiana lux elara
le iusticie đr. Nec est qͥ se abscondat
a calore eiꝰ. Se qͦm nubes roris in die
inessis. & in feruenti estate gͣtissima
est: sic dñs habitatores eccłȩ. suȩ re¬
frigerat. Quo p̃sente cuncta floresẽt.
ut anteqͣm tm̃pꝰ consummationis ad¬
ueniat. q. nẽ ex parte cognoscimꝰ.
hoc sentiamꝰ. Ramusculi autẽ qui in¬
utiles sunt. falcib p̃cidñt᷑ : dicñte in
eugłio saluatore. Ego sum uitis uera.
&x pat̾ m̃s agͥcola. Om̃en palmitẽ non
ferentẽ fructũ tollet eun: de omẽni qͥ
fert fructũ purgabit eũ. ut fructũ
plus afferat. & quȩ p̃cisa fuerint:
tur: &e bestiis qͥb tͣdit᷑ anima ñ con¬
fitens. đm. ita ut qͥ anlõmino pcisus
fuerit ce abiectꝰ. &e dȩ corꝑe illiꝰ qd̾ ẽ
bestiaꝵ. mansio sit. Sic̃ aute. hi qͥ in¬
utiles & infructuosi in eceła st̃: ani¬

Expanded text:
Columna et firmamentum veritatis . Contemplatur autem ea quae fiunt in Ecclesia; et sicuti meridiana lux clara le justitiae dicitur: Nec est qui se abscondat a calore ejus . Et quomodo nubes roris in die messis, et in ferventi aestate gratissima est, sic Dominus habitatores Ecclesiae suae refrigerat, quo praesente cuncta florescunt. Et antequam tempus consummationis adveniat, quia nunc ex parte cognoscimus hoc sentiamus . Ramusculi autem, qui inutiles sunt, falcibus praecidentur, dicente in Evangelio Salvatore: Ego sum vitis vera, et Pater meus agricola est. Omnem palmitem in me non ferentem fructum, tollet eum, et omnem qui fert fructum, purgabit eum, ut fructum plus afferat . Et quae praecisa fuerint, tur, et bestiis, quibus traditur anima non confitens Deum, ita ut qui a Domino praecisus fuerit et abjecmansio sit. Sicut autem hi qui inutiles sunt et infructuosi in Ecclesia, am
Abbreviated transcription (Latin):
& inuemietis: pulsate &e aꝑiet᷑ uob̃.
Iuia gͦ uixta hystoriã. &e id qd̾ in hebra¬
yco continet᷑. in qͥnto libro exposui: nẽ
Prudens forsitan lector. inquirat: qͥd sibi
uelit. in uisione. uł onere: damasci ala¬
rum cimbalũ. &. ceta q̃ sequunt᷑. Ie.

Expanded text:
invenietis: pulsate, et aperietur vobis. Quia ergo juxta historiam et id quod in Hebraeo continetur, in quinto libro exposui, nuncram. Prudens forsitan lector inquirat, quid sibi velit in Visione, vel Onere Damasci, alarum cymbalum et caetera quae sequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
nĩs egypti: & opꝰ manuũ meaꝵ assiriꝰ.
he reditas mea isrł. Terciꝰ erit isrł e
gyptͥo. &e assyriis. ut omẽm massam
suȩ benedictionis fermento cõmisceat.
ce qͥ pͥus contra se hostilit̾ dissidebant.
hac benedictionis fabula copulent᷑. & sit
popłs dei egyptꝰ. &e opꝰ manuũ meaꝵ
assyriꝰ. hereditas autẽ eiꝰ isrł. benedie¬

Expanded text:
meus Aegypti, et opus manuum mearum Assyrius: haereditas autem mea Israel. Tertius erit Israel in Aegypto et in Assyriis, ut omnem massam suae benedictionis fermento misceat, et qui prius contra se hostiliter dissidebant, hac benedictionis fibula copulentur; et sit populus Dei Aegyptus, et opus manuum ejus Assyrius, haereditas autem e
Abbreviated transcription (Latin):
noscant dñm. & ipsi eognoscant᷑ a
dño. ut ubi abundauit peccatũ suꝑ¬
abiuidet gr̃a. Unũ autem altare. doe¬
gypti. idest mundi istiꝰ dicit᷑. ut contͣ
altaria. qͦ contͣ eccłe altare erigunt᷑
altare sciamꝰ esse ñ dñi. Usq ad finẽ
uisionis egyptiȩ. in libro explanatioi̾s
Et cognoseent egyptii dñm in die

Expanded text:
m, et ipsi cognoscantur a Domino; et ubi abundavit peccatum, superabundet gratia . Unum autem altare Aegypti, id est, mundi istius dicitur, ut cuncta altaria, quae contra Ecclesiae eriguntur altare, sciamus esse non Domini. Usque ad finem visionis Aegyptiae, in libro Explanationis Et cognos
Abbreviated transcription (Latin):
& in tm̃ꝑe matutino diȩ uidelieoe resur¬
rectionis. ñ subsistet. Quod lxx transtule¬
runt: ñ erit. Si autem ñ erit. qͥd res¬
pondebunt. qͥ diabolo dant penitentiã.
& illi qͣntũ in se ẽ: archangłieũ fastigi¬
um pollieñt᷑: Hec gͦ pars eoꝵ qͥuastã¬
uerunt nos: & sors diripientiũ nos. Nͥȩc

Expanded text:
Et in tempore matutino, die videlicet resurEt in tempore matutino, die videlicet resurrectionis, non subsistet, quod LXX transtulerunt, non erit. Si autem non erit, quid respondebunt, qui diabolo dant poenitentiam, et illi quantum in se est, Archangelicum fastigium pollicentur? Haec est pars eorum, qui vastaverunt nos, et sors diripientium nos. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
tur. non planctꝰ. sed ue his gñtib q̃ ere¬
dere noluerunt. & ꝑsecuti st̃ popłm xp̃i¬
anũ. Comparant᷑ autẽ undaꝵ molib. ce
frementi mari: & qͣntũ inse ẽ cuncta op¬
prime.&. occupare cupienti. Sonabuns
enĩ popłi. in spectaculis theatralis luxuri¬
e. &e amphitreatri crudelitate: &e circis fo¬
rensib sicut sonitꝰ aqͣrum inundantiũ. qũ
consona impietatis uoce. blasphemant .&.
dicunt xp̃ianos ad leones. &e bestias pici. &e.
ceta huiꝰcemodi S illis instar maris fu¬
rentib merepabit dñs. auctore seditiõis
eoꝵ. & fugabit eũ a suo popło. Sic̃ puluis
motꝰ in montib. qͣnto excelsior est. tanto
fortiꝰ rapit᷑. & sic̃ tͣbo qui de t̾ra consur¬
git. subita tempestate. fert᷑ in sublune:
ita ce ille rriptor. a dei popło. separabit᷑ ae
fugiet. ne in abysso religet᷑. Cũq consũ¬
mationis tempꝰ adueni̾t. qd̾ int̾p̃tat᷑ ues¬
pera. tẽ erit tͣbatio. sua peccata noscñtis

Expanded text:
his gentibus quae credere noluerant, et persecutae sunt populum christianum. Comparanturque undarum molibus et frementi mari, et quantum in se est, cuncta opprimere et occupare cupienti. Sonabunt enim populi in spectaculis theatralis luxuriae, et amphiteatri crudelitate, et circi furoribus, sicut sonitus aquarum inundantium, quando consona impietatis voce blasphemant, et dicunt Christianos ad leones et bestias projici, et caetera hujuscemodi. Sed illis instar maris furentibus, increpabit Dominus auctorem seditionis eorum, et fugabit eum a suo populo. Et sicut pulvis motus in montibus, quanto excelsior est, tanto fortius rapitur; et sicut turbo, qui de terra consurgit, subita tempestate fertur in sublime: ita et ille raptus, a Dei populo separabitur ac fugiet, ne in abyssos relegetur. Cumque dies consummationis advenerit, quod interpretatur vespera, tunc erit turbatio, sua peccata noscentis.
Abbreviated transcription (Latin):
cie. filioꝵ isrł. E eris deserta: qͥa oblita
es dei saluatoris tui: &e fortis adiuto¬
ris tui. non es recordata.Lxx. In diȩ
illa erunt ciuitates tuȩ derelicte: sic̃
de reliq̃runt amorrei. &e euei a faciȩ. fi¬
saluatorẽ. tuũ: & dñi auxiliatoris tui.
ñ es recordata. Qmͦ sub moyse. &e ihu
filio naue. amorrei ce euei siue cȩterȩ
gñtes. quȩ habitabant in t̾ra repmissio¬
nis de reliqͣrt̃ uoineres & segetes. & a¬
ceruos in agͥs.atq fugerunt. ne ab
hostib occuparent ͤ : sic t̾ra uidea oe õs
urbes illiꝰ robustissimȩ : romanis uide¬
am uastantib. & obsidñtib iherłm: a
suis habitatorib derelictȩ sunt. Se fit
apostropha. ad ipsam terrã udeã. id
est ad eos qͥ habitabant in illa. Hec autẽ

Expanded text:
ie filiorum Israel. Et erit deserta, quia oblita es Dei Salvatoris tui, et fortis adjutoris tui non es recordata. LXX: In die illa erunt civitates tuae derelictae sicut dereliquerunt Amorrhaei, et Evaei a facie fiSalvatorem tuum, et Domini auxiliatoris tui non es recordata. Quomodo sub Moyse, et Jesu filio Nave, Amorrhaei, et Evaei, sive caeterae gentes quae habitabant in terra repromissionis, dereliquerunt vomeres, et segetes, et acervos in agris, atque fugerunt, ne ab hostibus occuparentur: sic terra Judaea, et omnes urbes illius robustissimae, Romanis Judaeam vastantibus et obsidentibus Jerusalem, a suis habitatoribus derelictae sunt. Et fit apostropha ad ipsam terram Judaeae, id est, ad eos qui habitabant in
Abbreviated transcription (Latin):
a traham ad tropologiã. qd̃ uidelicoe.
isti piscatores. qui faciebant lacunas
&x. foueas. ad hoc fecerint. ut anuas
u eis deciꝑent. Notandum qd̾ ꝓ lacu¬
iuis. lxx zimon transtulerunt. Qd̾ ge¬
nus est potionis ex frugib aqͣ ꝙ confe¬
ctum. & uulgo in dalmatiȩ pannouie¬
q prouincia gntili barbaroq sermone
appellat sabbatũ. Hoc maxiine utunt᷑
egyptii. ut non puras aquas bibũti¬
bus. tribuant. sed turbidas. & cõmistaꝵ
fecũ similes: & ꝑ huiꝰcemodi potione. do¬
heretice prauitatis. doctrina monstre¬
tur. Tunc stulti erunt pͥncipes tabue¬
os : qd̾ interp̃tat᷑ mandatũ humile. Sẽs
enĩ heretici contͣriã altitudini hui¬
sitatẽ docent: &e detrahunt ad inferos
&e st̃ pͥncipes hummiles. deiectiq manda¬
ti. Consiliarii ꝙͦ pharionis qui reregyp¬
ti est. &e recte dissipator. ce diuisus de
in partes uarias separatꝰ expͥmit᷑. uisipi¬
ens arguunt᷑ dedisse consiliũ: qr. qñq

Expanded text:
a trahamur ad tropologiam, quod videlicet a trahamur ad tropologiam, quod videlicet isti piscatores, qui faciebant lacunas, et foveas, ad hoc fecerint, ut animas in eis deciperent. Notandum quod pro lacunis LXX ζύθον transtulerunt, quod genus est potionis ex frugibus aquaque confectum, et vulgo in Dalmatiae Pannoniaeque provinciis, gentili barbaroque sermone appellatur sabaium. Hoc maxime utuntur Aegyptii, ut non puras aquas bibentibus tribuant, sed turbidas, et commixtarum fecium similes, ut per hujuscemodi potionem haereticae pravitatis doctrina monstretur. Tunc stulti erunt principes Taneos, quae interpretatur mandatum humile. Omnes enim haeretici contrariam altitudini humilitatem docent, et detrahunt ad inferos, et sunt principes humilis dejectique mandati Consiliarii quoque Pharao, qui rex Aegypti est, et recte dissipator, et divisus, et in partes varias separatus exprimitur, insipiens arguentur dedisse consilium, quando
Abbreviated transcription (Latin):
aquis rigabat᷑ egẏptiis. arefacto riuo
ant qui muttebant hamũ in fluñi. &
ex pindebant rete suꝑ faciẽ. aque. Qiͥ
Singulos quosq decipiunt. hunũ mit.¬
tunt. in aquas turbidas. Qͥ aut̃ plu¬
res sunt: Simł. ita ut in smagogs
sathane loquant᷑ publice: ut popłoꝵ
ibducant greges: sti rete suꝑ aqͥs uit¬
tunt egyptias: Confundent᷑ eciã hi
itur sacerdotũ: plectentes illud. &e tex¬
entes subtilia: qd̾ ꝓpͥe ad dialecticoꝵ
artẽ ꝑtinet. ꝑo subtilib byssum. lxx
traustulerunt: qd̾ n ipsum in sacerdo¬
tum uestib texit᷑. quodq seqͥt᷑. ce ert̃
irrigua eius flaccentia. om̃s qͥ facie.¬
bant lacunas. ad capiendos pisces. hoc
siguificat. qd̾ onĩs uisidie egypti pisca¬
toꝵ. destruant᷑. & ꝑeant. Pro laeiunis
quas faciebant ad capiendos pisces. qd̾
uos uixta sensum interp̃tati suinꝰ. &e iu
hebraycho. &e in cunctis interp̃tib ui
loco pisciũ poniuit᷑ aninie. ut ab histori¬

Expanded text:
aquis irrigabatur Aegyptiis, arefactum, aquis irrigabatur Aegyptiis, arefactum, ant qui mittebant hamum in flumen, et expandebant rete super faciem aquae. Qui singulos quosque decipiunt, hamum mittunt in aquas turbidas. Qui autem plures simul, ita ut in synagogis Satanae loquantur publice, et populorum abducant greges, isti rete super aquas mittunt Aegyptias. Confundentur etiam hi nt sacerdotum; plectentes illud, et texentes subtilia: quod proprie ad dialecticorum artem pertinet. Pro subtilibus, byssum LXX transtulerunt, quod et ipsum in sacerdotum vestibus texitur. Quodque sequitur: Et erunt irrigua ejus flaccentia, omnes qui faciebant lacunas ad capiendos pisces, hoc significat, quod omnes insidiae Aegypti piscatorum destruantur, et pereant. Pro lacunis quae fiebant ad capiendos pisces, quod nos juxta sensum interpretati sumus, et in Hebraico, et in cunctis interpretibus, in loco piscium ponuntur animae, ut ab histori
Abbreviated transcription (Latin):
cuas. ad capiendos pisces. Stulti pͥn¬
cipes tabueos. sapientes consiliarii pha¬
raonis: deder̃t consiliũ insipieus. Q̃
rex fortis. & durꝰ. dominator. fuerit
in egypto. aresece om̃is doctrina. &.
pulcritudo eloq̃ntie scłaris: &e ipse. fors
fluuoꝵ om̃iũ diabolus: a qͦ oriunt᷑ oĩa
meudatia. desolabit᷑: ita ut deficiant
cetera flumina. &e riui. qͥ de tͦbidis
nimia siccitate marcescent. ꝑo iunco
papirũ. Ixx. transtulerunt. dȩ quo ear¬
ta fit. addentes de suo. archyuiride. qd̾
u hebrayco ũ habet᷑. Cũq ab eruditis
quererẽ. qͥd hic sermo significaret: au¬
diui ab egyptus. hoc nomine liugua
eoꝵ. ouĩe qd̾ in palude uirens uascit᷑
appellari. Calamꝰ autẽ iuxta tropologi¬
am. est sermo uacuus: ce nicħ in se so¬
lidum habens. &e papirꝰ quidem qui
uidet᷑ habere medullam. & ñ esse.
u.icuus: & tam̃ fragilis est. citoꝙ
marcescit. Om̃s qͦ riui. arefacto ri¬
uoꝵ capite. siccabunt᷑: & qͥcqͥd prius

Expanded text:
isces. Stulti principes Taneos, sapientes consiliarii Pharao dederunt consilium insipiens. Quando rex fortis, durus dominatus fuerit in Aegypto, arescet omnis doctrina et pulchritudo eloquentiae saecularis, et ipse fons fluviorum omnium diabolus, a quo oriuntur universa mendacia, desolabitur: ita ut deficiant caetera flumina et rivi, qui de turbidis nimia siccitate arescent. Pro junco papyrum LXX transtulerunt, de quo charta fit, addentes de suo achi viride, quod in Hebraico non habetur. Cumque ab eruditis quaererem, quid hic sermo significaret, audivi, ab Aegyptiis hoc nomine lingua eorum omne quod in palude virens nascitur appellari. Calamus autem juxta tropologiam, est sermo vacuus, et nihil in se solidum habens: et papyrus qui videtur quidem habere medullam, et non est vacuus, et tamen fragilis est, citoque marcescit. Omnes quoque rivi, arefacto rivorum capite, siccabuntur, et quidquid prius
Abbreviated transcription (Latin):
plantatione qͥd̃e plantabis fidelẽ. siue ut
aquila .⁊ theodotio interp̃tati st̃. pulerhã.
ut syminacħꝰ bona. unũ dm̃ p̃dicans: sed
germen alienũ seminabis. ñ recipiens
patrẽ. qi ñ recipis filiũ. Q enĩ credit in
patrẽ. credit in filiũ. Ee qr. germen alie¬
nũ blasphemie ꝯtra iħm seminasti. in syna¬
gogys sathane: ideo ñ uindemiabis uuã.
s labrusca. Cũq uisum fuerit florere gͥ¬
men tuũ: & aliquã umbͦm habere pietatiᷤ.
dũ homines ab ydolis ret᷑his: tñ qñ ad fru¬
t uenĩs colligñdos in die hereditatis. do¬
lebis grauit̾: cernens gñtiũ popłm. tibi

Expanded text:
 fidelem, sive ut Aquila et Theodotio interpretati sunt, pulchram; aut ut Symmachus, bonam, unum Deum praedicans: sed germen alienum seminabis, non recipiens Patrem, quia non recipis Filium. Qui enim credit in Patrem, credit et in Filium. Et quia germen alienum blasphemiae contra Jesum seminasti in synagogis Satanae, ideo non vindemiabis uvam, sed labruscam. Cumque visum fuerit florere germen tuum, et aliquam habere pietatis umbram, dum homines ab idolis retrahis: tamen quando ad fructus veneris colligendos in die haereditatis dolebis graviter, cernens gentium populum tibi