comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sese de anteactis prauitatibus
affligentes. ȩt̾na tormenta ꝑti.¬
mescunt. Sed ꝑ easdem nubes
ꝑ quas terror infligit᷑. etiã ȩsca
datur: quia magna p̾dicatoꝵ
dispensatio. ẽ. ut sic sciant suꝑ.¬
bientiũ mentes affligere: ut etiã
nis eloquio nutrire: quatinus
& peccantes de ȩt̾nis supplici is
terreant: & pęnitentes de suꝑ¬
ni regni gaudiis pascant. Unde
bene ipse dispensationis ordo ser.¬
uatus est. ut ordinate heluidi¬
cer&: quod ꝑ has nubes priꝰiui
actione corripiens concutitꝰ &
postmodũ ꝑ spem consolans nu-¬
trit. Si enim diuina dispensatio
ꝑ has nubes iudiciũ modo ñ age-¬¬
r&: nequaquã eisdẽ nubibꝰ ueri.¬
tas dixiss&. Accipite spm̃ scm̃

Expanded text:
sese de anteactis pravitatibus sese de anteactis pravitatibus affligentes, aeterna tormenta pertimescunt, sed per easdem nubes  quas terror infligitur, etiam esca datur, quia magna praedicatorum dispensatio est, ut sic sciant superbientium mentes affligere, ut etiam nis eloquio nutrire, quatenus et peccantes de aeternis suppliciis terreant, et poenitentes de superni regni gaudiis pascant. Unde bene ipse 863 dispensationis ordo servatus est, ut ordinate Eliu diceret quod per has nubes prius juactione corripiens concutit, et postmodum per spem consolans nutrit. Si enim divina dispensatio per has nubes judicium modo non ageret, nequaquam eisdem nubibus dixi
Abbreviated transcription (Latin):
tumidus. iam subtratus scõrũ
pedibus seruit oceanus: eiusq bir.¬
baros motus quos terreni pͥnci.¬
pes edomare ferro neqͥuerant
hos ꝓ diuina formidine. sacerdo.¬
tũ ora simplicibus uerbis ligant.
& qui cat᷑uas pugnantiũ infide.¬
lis nequaquã mȩtuerat: iã nunc
fidelis. humiliũ linguas tim&:
Quia enĩ ꝑceptis cȩlestibus uer¬¬
bis. clarescentibus quoq miracu.¬
lis. uirtus ei diuinȩ cognitionis
infundit᷑: eiusdem diuinitatis
terrore refrenatur: ut praua
agere mȩtuat: ac totis deside¬
riis ad ȩt̾nitatis grãm ꝑuenire
concupiscat. Unde hic quoq
conuenient᷑ adiungit᷑. Per hȩc
enĩ iudicat ppłos: & clat ȩscã
multis mortalibus. Per hȩc nimi¬
rũ uerba p̃dicatoꝵ id . ẽ. gut¬
tas nubium: ꝑ hȩc fulgura mi-¬
raculoꝵ. ds̃ ppłos iudicat: qͥa
eoꝵ corda territa ad peniten¬
tiam uocat. Nam dũ suꝑna au¬
diunt: dũ mira oꝑa attendt̃:
mox ad corda sua redeunt: &

Expanded text:
tumidus, jam substratus sanctorum tumidus, jam substratus sanctorum pedibus servit Oceanus, ejusque barbaros motus, quos terreni principes edomare ferro nequiverant, hos pro divina formidine sacerdotum ora simplicibus verbis ligant; et qui catervas pugnantium infidelis nequaquam metuerat, jam nunc fidelis humilium linguas timet. Quia enim perceptis coelestibus verbis, clarescentibus quoque miraculis, virtus ei divinae cognitionis infunditur, ejusdem divinitatis terrore refrenatur, ut prava agere metuat, ac totis desideriis ad aeternitatis gratiam pervenire concupiscat. Unde hic quoque convenienter adjungitur: Cenim judicat populos, et dat escas multis mortalibus. - Per haec, nimirum verba praedicatorum, id est, guttas nivium, per haec, fulgura miraculorum, Deus populos judicat, quia eorum terrore ad poenitentiam vocat. Nam, dum superna audiunt, dum mira opera attendunt, mox ad corda sua redeun
Abbreviated transcription (Latin):
nubes quasi tentoriũ suũ: recte
subi ungit᷑. & fulgurare lumine
suo desuꝑ. Qͥd enĩ sentire fulgu¬
ra: nisi miracula debemꝰ: De qͥbꝰ
tiplicabis: & conturbabis eos. Per
has gͦ nubes lumine suo desuper
fulgurat: quia ꝑ p̾dicatores seõs
insensibilitatis nr̃ȩ tenebras. etiã
uim choruscȩ lucis aꝑiunt: extrẽ¬
mos etiã mundi t̃minos in diuino
amore conuertunt. Unde recte
subditur. Cardines quoq maris
operi&. Quod fiendum quidem
heliu uocibus audimus: sed auc.¬
tõre deo iam factũ cernimꝰ. Om̃is
enĩ dñs choruscantibus nubibis
cardines maris operuit: qͥa emi.¬
cantibus p̾dicatoꝵ miraculis ad
fidem etiã t̾minos mundi ꝑduxꝰ
Ecce enĩ pȩne cunctaru gentiũ
corda penet rauit: ecce in unã fi¬
dem. orientis limitẽ occidentisq
coniunxit. Ecce lingua britan¬
niȩ quȩ nil aliud nouerat quam
barbarũ frendere : iam dudũ in
diuinis laudibus hebreũ cȩpit
alleluia resonare. Ecce quondã

Expanded text:
nubes quasi tentorium suum, recte nubes quasi tentorium suum, recte subjungisuum desuper. - Quid enim sentire fulgura, nisi miracula debemus? De quibus tiplicabis, et conturbabis eos . Per has ergo nubes lumine suo Dominus fulgurat, quia per praedicatores sanctos insensibilitatis nostrae tenebras etiam mvim coruscae lucis aperiunt, extremos etiam mundi terminos in divinum amorem convertunt. Unde recte subditur: Cardines quoque maris operiet. Quod faciendum quidem Eliu vocibus audivimus, sed auctore Deo jam factum cernimus. Omnipotens enim Dominus coruscantibus nubibus cardines maris operuit, quia emicantibus praedicatorum miraculis, ad fidem etiam terminos mundi perduxit. Ecce enim pene cunctarum jam gentium corda penetravit; ecce in una fide Orientis limitem Occidentisque conjunxit; ecce lingua Britanniae, quae nil aliud noverat, quam barbarum frendere, jam dudum in divinis laudibus Hebraeum coepit Alleluia resonare. Ecce quondam
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationis ꝓditus. iter inchoatȩ
grę sine cessatione ꝑagebat Nu¬
bes eius moyses extitit: cũ priꝰꝗͣ
plebi isrłiticȩ ducatũ p̃ber&: qua-¬
draginta annis in deserto perma.¬
nens. & sublimia appetens. a con¬
uersatione ppłi segregatꝰ uixit
Sed tentorium dei factus. ẽ. cũ
ad reuocandum ppłm in egiptũ
missus ibat: portans inuisibilem
in corde ueritatẽ: cũ ompc deus
qui patescebat in oꝑe. latebat in
corde: & ubiq p̾sens. om̃ia con¬
tinens. tter in suo famulo in egi¬
ptũ ueniens faciebat. Tnde scrip¬
tũ. ẽ. Iuit ds̃ in egiptũ: ut redi¬
merae sibi ppłm. Ecce ire dr̃ per
cuiꝰ incircũscriptã p̃sentiã cun¬
cta continent᷑: quia is qui ubiq
ex maiestate. ẽ. quasi in uia gres.¬
sus ponit ex p̃dicatione. Sed eis
dem scĩs p̃dicatoribꝰ nequaquã ad
ꝑsuadendũ uerba sufficiunt: nisi
etiã miracula addant᷑. Unde cũ
dictũ sit si uoluerit extendere

Expanded text:
praedicationis proditus iter inchoatae praedicationis proditus iter inchoatae gratiae sine cessatione peragebat. Nubes ejus Moyses exstitit, cum priusquam plebi Israeliticae ducatum praeberet, quadraginta annis in deserto 862 permanens, et sublimia appetens, a conversatione populi segregatus vixit. Sed tentorium Dei factus est, cum ad revocandum populum in Aegyptum missus ibat , portans invisibilem in corde veritatem, cum omnipotens Deus, qui patescebat in opere, latebat in corde. Et ubique praesens omnia continens, iter in suo famulo in Aegyptum veniens faciebat. Unde scriptum est: Ivit Deus in Aegyptum, ut redimeret sibi populum . Ecce ire dicitur, per cujus incircumscriptam praesentiam cuncta continentur, quia is qui ubique ex majestate est quasi in via gressus ponit ex praedicatione. dem sanctis praedicatoribus nequaquam ad persuadendum verba sufficiunt, nisi etiam miracula addantur. Unde cum dictum sit: Si voluerit extendere
Abbreviated transcription (Latin):
quod simul om̃is sinagoga tento.¬
riũ uocatur: cũ cessasse a p̃dicatio
les meas Hinc rursum de exter¬
minatione eius dr̃. Dissipauit qͣsi
ortũ tentoriũ suu̾: demolitus est
taber naculum suũ. Quia enim
in unius ppłi cultu tc̃ dñs inter
homines latuit: eundẽ sibi ppłm
tentoriũ uocauit. Unde & recte
nc̃ nubes istȩ eiꝰ tentoriũ dicunt᷑:
qͥa ad nos deus ꝑ grãm ueniens:
intra p̃dicatoꝵ suoꝵ mentes oꝑit᷑¬
An paulus eius tentoriũ ñ erat:
cũ ab ierłm ꝑ circintũ usq ad illi¬
ricũ ad corda mortaliũ ueniens.
in eius mente dñs quiescebat. Au-¬
bes qͥppe erat hominibus: tento¬
riũ deo: quia quẽ p̃dicando infun-¬
debat audientibus: hc̃ inuisibilit᷑
in mente retinebat. Isdem rursus
dũ cathenis uinctus romã peter&
paulus: occupaturus mundum.
latens in eiꝰ pectore quasi sub ten¬
torio ibat deus: quia & occultus
uideri non poterat. & ꝑ uerba

Expanded text:
I. Hinc est quod simul omnis synagoga tentoI. Hinc est quod simul omnis synagoga tentorium vocatur, cum cessasse a praedicatiles meas . Hinc rursum de exterminatione ejus dicitur: Dissipavit quasi hortum tentorium suum, demolitus est tabernaculum suum . Quia enim in unius populi cultu tunc Dominus inter homines latuit, eumdem sibi populum tentorium vocavit. Unde et recte nunc nubes istae ejus tentorium dicuntur, quia ad nos Deus per gratiam veniens, intra praedicatorum suorum mentes opAn Paulus ejus tentorium non erat, cum a Jerusalem per circuitum usque ad Illyricum ad corda mortalium veniens, in ejus mente Dominus quiescebat ? Nubes quippe erat hominibus, tentorium Deo, quia quem praedicando, infundebat audientibus, hunc invisibiliter in mente retinebat. Idem rursus dum catenis vinctus Romam peteret Paulus occupaturus mundum, latens in ejus pectore quasi sub tentorio ibat Deus , quia et occultus videri non poterat, et per verba
Abbreviated transcription (Latin):
dit nubes dñs: dum ministriꝰ siuis
uiã p̃dicationis aperiens: eos in
mundi latituidinẽ circunquãq
diffundit. Bene autẽ dictũ est.
quasi tentoriũ suũ. Tentorium
qͥppe: in itinere poni sol&. E cũ
p̃dicatores scĩ in mundũ mittun.¬
tur: iter dõ faciunt. Unde & scri.¬
ptũ. ẽ. Ecce mit to angłm meũ an-¬
te faciem tuã: qui p̾parabit uiã¬
tuã. & unde rursum ꝑ psalmistã
dr̃. Iter facite ei: qͥ ascendit suꝑ
occasum. Et rursum. D̾s cũ egre¬
dereris corã ppło tuo: dũ transgre.¬
dereris ꝑ deser tũ: terra mota. ẽ:
Ds̃ enĩ qui ꝑ sema ipsũ ñ localit̾
ubiq est: ꝑ p̃dicatores suos in mun¬
di partes localit̾ ambulat. Unde
etiã ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Et inambu.¬
labo in eis. Iter qͥppe ꝑ eos agit:
dũ humanis cordibus eoꝵ se elo.¬
quio infundit: atq in hoc itine.¬
re tentoriũ dei sunt hȩc eadem
corda scõꝵ: quibus quasi in uia
qͥescendo tẽgit᷑: dũ ꝑ hȩc ad men-

Expanded text:
dit nubes Dominus, dum ministris suis viam praedicationis aperiens, eos in mundi latitudine circumquaque diffudit. Bene autem dictum est: Quasi tentorium suum. Tentorium quippe in itinere poni solet, et cum praedicatores sancti in mundum mittuntur, iter Domino faciunt. Unde scriptum est: « Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viate . Et unde rursum per Psalmistam dicitur: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Et rursum: Deus, cum egredereris coram populo tuo, dum transgredereris per desertum, terra mota est . Deus enim, qui per semetipsum non localiter ubique est, per praedicatores suos in mundi partes localiter ambulat. Unde etiam per prophetam dicitur: Et inambulabo in eis . Iter quippe per eos agit, dum humanis cordibus eorum se eloquio infundit. Atque in hoc itinere tentoria Dei sunt haec eadem corda sanctorum, quibus quasi in via quiescendo tegitur, dum per haec ad mente
Abbreviated transcription (Latin):
p̃texunt cuncta desuꝑ. More enĩ
nubiũ. ex tensa suꝑ nos patrum
uita tegim᷑: ut ad fructũ fecun¬
di germinis infundam᷑. Et quasi
intuentes cęlũ. priꝰ nubes aspicimꝰ:
quia ante bonoꝵ facta admiran.¬
do cernimus: & post. illa quȩ st̃
celestia experiendo penetramꝰ:
ded quia nequaquã harũ nubiũ
id.ẽ. antiquorũ patrũ uita nob̾
uirtusq patescer&e: nisi eã nubes
aliȩ. id est scĩ apłi. lumine suȩ p̃¬
dicationis aperirent: ad has nu¬¬
bes quȩ p̃dicando mundũ circue.¬
unt sermo redeat: & qͥd ꝑ illas
dñs in mundo egerit.ostendat

Expanded text:
praetexunt cuncta desuper. More enim praetexunt cuncta desuper. More enim nubium extensa super nos patrum vita tegimur, ut ad fructum fecundi germinis infundamur. Et quasi intuentes coelum prius nubes aspicimus, quia ante bonorum facta admirando cernimus, et post illa quae sunt coelestia experiendo penetramus. Sed quia nequaquam harum nubium, id est antiquorum patrum, vita nobis virtusque patesceret, nisi eam nubes aliae, id est sancti apostoli lumine suae praedicationis aperirent, ad has nubes quae praedicando mundum circumeunt sermo redeat, et quid per illas Dominus in mundo egerit ostendat.
Abbreviated transcription (Latin):
luges saulem cũ ego abieceri eũ
Quid gͦ isto uiro dici benignius
potest: qui & hc̃ non uult diui.¬
nitus ꝑcuti. a quo formidat oc¬
cidi: Cum ad pietatis atq hu¬
militatis celsit udinẽ tendimꝰ
p̃cedentiũ exemplis leuam᷑. Qd
eni dauid misericordiꝰ. qͥd humi-¬
lius dici potest. qui .a. rege rȩp¬
bo ꝑ uictoriis contumelias reci
pit᷑ : qui de manu hostili ifraheli¬
ticã gentẽ fortis eripuit. & tamen
ipse ne moriat᷑ quasi debilis fugit:¬
qui & se electũ diuino iudicio. &
psecutorẽ suũ reꝓbũ agnoscit.
&e tam̃ eidem ꝑsecutori suo crebrȩ
satisfactionis humilitate se su¬
bicit: qui ꝑsecutoris lanceã tol¬
lit. oram clamidis detruncat. atq
ad caciimen montis ꝓtinꝰ p̃perat :¬
& uno eodemq tempore qͥa oc-¬
cidendi potestatẽ habuerit osten¬
tat. & ne occidatur rogat: Qla
timus. exemplis p̃cedentibꝰ infor¬
mam᷑: bene de his nubibꝰ dr̃. Quȩ¬

Expanded text:
luges Saulem, cum ego abjecerim eum ? luges Saulem, cum ego abjecerim eum ? Quid ergo isto viro dici benegnius potest, qui et hunc non vult divinitus percuti, a quo formidat occidi? Cum ad pietatis atque humilitatis celsitudinem tendimus, praecedentium exemplis levamur . Quid enim David misericordius, quid humilius dici potest, qui a rege reprobo pro victoriis contumelias recipit, qui de manu hostili Israeliticam plebem fortis eripuit, et tamen ipse, ne moriatqui et se electum divino judicio, et persecutorem suum reprobum agnoscit, et tamen eidem persecutori suo crebrae satisfactionis humilitate se subjicit, qui persecutoris lanceam tollit, oram chlamydis detruncat, atque ad cacumen montis protinus properat, et uno eodemque tempore quia 861 occidendi potestatem habuerit ostentat, et ne occidatur rogat? 18. timus exemplis praecedentibus informamur, bene de his nubibus dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
se mansuetiꝰ. qͥ cõmissi sibi ppłi se¬
ditionẽ tolerat: & tam̃ irascentẽ
gat÷ seq ꝓ illis diuino furori obi.¬
cit. qͥa in scõ eius pectore etiã ex
ꝑsecutione caritas ignescit: Cũ
contra aduersa mundi. firmare
mentẽ ad constantiã nitim᷑: p̃ce¬
dentiũ consideratione fulcimur
Quid enĩ iosue constantiꝰ: qui ad
explorandã qualitatẽ gentiũ mi¬
sus. nec ꝓceritatis magnitudinẽ.
nec numerositatis multitudinẽ
expauit: Unde & easdẽ gentes
quas explorando nͦ timuit: etiã
preliando ꝓstrauit. Cũ benigni¬
tatis culmen app̃hendere conam᷑.
p̃cedentiũ exemplis instrumur:
Quid enĩ samuhele benigniꝰ. qui
de principatu regendi popłi de.¬
iectus. successorẽ sibi humilit̾ re¬
qͥrit: inuentũq unguit in rege̾
unctũ mox tolerat ꝑsecutorem:¬
cũ mit teret᷑ ait. Audi& saul:
& interfici& me. Et ei ꝑ sem& ip.¬
sam ueritas dicit. Quousq tu

Expanded text:
se mansuetius, qui commissi sibi populi sese mansuetius, qui commissi sibi populi seditionem tolerat, et tamen irascentem gat, seque pro illis divino furori objicit; quia in sancto ejus pectore etiam ex persecutione charitas ignescit? Cum contra adversa mundi firmare mentis constantiam nitimur, praecedentium consideratione fulcimur. Quid enim Josue constantius , qui ad explorandam qualitatem gentium missus, nec proceritatis magnitudinem, nec numerositatis multitudinem expavit? Unde et easdem Gentes, quas explorando non timuit, etiam praeliando prostravit. Cum benignitatis culmen apprehendere conamur, praecedentium exemplis instruimur. Quid enim Samuele benignius, qui de principatu regendi populi dejectus , successorem sibi humiliter requirit, inventumque ungit in regem: unctum mox tolerat cum mitteretur ait: Audiet Saul, et interficiet me . Et ei per semetipsam Veritas dicit: Quousque tu
Abbreviated transcription (Latin):
atq post paululum ligat᷑ & non
loquit᷑: arȩ suꝑponitur. & ñ re¬
luctat᷑: Quid ergo isto uiro dici
patientius potest. qui quasi ad¬
reqͥrit: ad feriendũ ligat᷑ & con-¬
ticescit: & oblat urus ad holocau.¬
stũ interrogat. offerendus in ho¬
locaustũ taea& Cum accingi ad
laboꝵ tolerantiã nitimur: exem¬
plis p̾cedentibus informam᷑. Qͥd
enĩ iacob laboriosius. qui apud
laban tã longo tẽpore ꝓpinquus
iure cognationis. oꝑa exercuit ser¬
uit itis: & uice obsecutꝰ. ẽ. famuli.
ut ꝑfrueret᷑ p̾miis heredis: Cum
arcem continentiȩ & castitatis as¬
cendere nitim᷑: exemplis p̃ceden-¬
tibus subleuam᷑. Quid enĩ ioseph
castius: qͥ ad desid̾iũ petulantis
dominȩ. iugo luxuriȩ p̾mi ñ
potuit etiã captiuus: Et qͥdem
homini seruus extitit: sed contͣ
dominantẽ nequiciã & inseruitio
liber fuit. Cum mansuetudine
repleri concupiscimꝰ: p̃cedentiũ
exemplis adiuuam᷑. Quid enĩ moy¬

Expanded text:
atque post paululum ligatur et non atque post paululum ligatur et non loquitur, arae superponitur et non reluctatur? Quid ergo isto viro dici patientius potest, qui quasi adrequirit, ad feriendum ligatur et conticescit, et oblaturus holocaustum interrogat, offerendus in holocaustum tacet. Cum accingi ad laborum tolerantiam nitimur, exemplis praecedentium informamur. Quid enim Jacob laboriosius, qui apud Laban tam longo tempore propinquus jure cognationis opera exercuit servitutis , et vice obsecutus est famuli, ut perfrueretur praemiis heredis? Cum arcem continentiae et castitatis ascendere nitimur, exemplis praecedentium sublevamur. Quid enim Joseph castius, qui ad desiderium petulantis dominae, jugo luxuriae premi non potuit, etiam captivus ? Et quidem hominibus servus exstitit, sed contra dominantem nequitiam, et in servitio liber fuit. Cum mansuetudine repleri concupiscimus, praecedentium exemplis adjuvamur. Quid enim Moy
Abbreviated transcription (Latin):
claritatis illustrat. Ecce in studio
deuotionis dñice & caritatis accen¬
dimur: sed ad hanc deuotionem
atq claritatẽ melius harũ nubiũ
contemplatione formam᷑ Quid¬
enĩ deuotiꝰ petro: Quid cariꝰ io.¬
hanne: Ille ꝑ deuotionẽ fluida
maris dorsa calcare ñ timuit ÷¬
iste ꝑ amorẽ in ipso auctoris nr̃i
pectore requieuit: & qui ad cor¬¬
poralis cenȩ refectionẽ uenerat :
spiritale pabulũ de sinu redemp.
exempla deducamꝰ. Ecce cũ p̃cep¬
tis cęlestibus subdi ꝑ obȩdientiã
cupimꝰ: consideratis antiquoru
patrũ uestigiis iuuamur. Qͥd
enĩ abrahã obȩdientiꝰ. qͥ ad unã
uocẽ dñicam cognatos. & patriã
deserit: & ꝓ adipiscenda ȩt̃na he-¬
reditate. ipsum ferire ñ trepidat.
quẽ senex iam & pęne moriturꝰ
tiȩ app̾hendere uirtutẽ conam᷑:
p̃cedentiũ exempla conspicimus
Quid enim isaac patientiꝰ. qͥ ligna
portat. & de holocausto int̾rogat:

Expanded text:
claritatis illustrat. Ecce in studio claritatis illustrat. Ecce in studio devotionis Dominicae et charitatis accendimur, sed in hac devotione atque charitate melius horum montium contemplatione formamur. Quid devotius Petro? Quid charius Joanne? Ille per devotionem fluida maris dorsa calcare non timuit iste per amorem, et in ipso auctoris npectore requievit : et qui ad corporalis coenae refectionem venerat, spirituale pabulum de sinu Redemptoum patrum exempla deducamus. Ecce cum praeceptis caelestibus subdi per obedientiam cupimus, consideratis antiquorum patrum vestigiis juvamur. Quid enim Abraham obedientius, qui ad unam vocem Dominicam cognatos et patriam deserit , et pro adipiscenda aeterna hereditate ipsum ferire non trepidat, quem senex jam et pene moriturus tiae apprehendere virtutem conamur, praecedentium exempla conspicimuuid enim Isaac patientius, qui ligna portat, de holocausto interrogat,
Abbreviated transcription (Latin):
aerẽ p̃texunt: si in celo oculosat.¬
tollimus: non cȩlũ sed ipsas intue¬
mur. Nec uisus nr ȩthereas plagas
penetrat: quia ei illas ipsa sua in¬
firmitas occultat: & cũ de cęlo sol
ritilat. priꝰ interfiiso aere pascit᷑:
ut post in celo solis radios contem¬
pletur. Quia gͦ carnales homines
sumꝰ: cũ suꝑna appetere nitimur:
quasi in cęlum oculos leuamus
E uelut in cęlũ aciem tendimus:
quia pressi usu rerũ corporaliũ.
docere spiritalia conamur. Sed
quia transire intellectus nr̃ ad
iam cȩlũ oculus nr suspicit. s nu¬
bes uid&: quia cõprehendere quȩ
dei sunt appetit: sed uix mirari
ea quȩ hominibꝰ collata st̃ potest
Unde & alias dr̃ Illuminans tu
mirabilit̾ a montibus ȩt̾nis. Qui
enĩ orientẽ solem contemplari ñ
ual&: irradiatos montes aspicit :¬
& quia sol ortus sit. dep̃hendit
Ex ȩt̾nis gͦ montibus nos dñs illu¬
minat: quia ꝑ admiratã uitam
patrũ p̃cedentiũ. radio nos suȩ

Expanded text:
aerem praetexunt, si in coelum oculos attollimus, non coelum, sed ipsas intuemur; nec visus noster aethereas plagas penetrat, quia ei illas ipsa sua infirmitas occultat; et cum de coelo sol rutilat, prius interfuso aere pascitur, ut post in coelo solis radios contempletur. Quia ergo carnales homines sumus, cum superna appetere nitimur, quasi in coelum oculos levamus, et velut in coelum quia pressi usu eorum corporalium, doceri spiritualia conamur. Sed quia transire intellectus ad jam coelum noster oculus suspicit, sed nubes videt, quia comprehendere quae Dei sunt, appetit; sed vix mirari ea quae hominibus collata sunt potest. Unde et alias dicitur: « Illuminans tu mirabiliter a moi orientem solem contemplari non valet, irradiatos montes aspicit, et quia sol ortus sit deprehendit. Ex aeternis ergo montibus nos Deus illuminat, quia per admiratam vitam Patrum praecedentium radio nos suae
Abbreviated transcription (Latin):
ris terrã. cȩlestis intelligentiȩ
fluentis rigant Si enĩ nubes ñ
essent: nequaquã eos intuens ꝓ¬¬
pba dixissae. Qui st̃ isti qui ut
nubes uolant: Imbriũ itaq
gurgites de nubibꝰ fluunt. qͥa
ꝓfundȩ p̃dicationes sequentium.
intelligentiȩ originẽ a sc̃is apłis

Expanded text:
ris terram coelestis intelligentiae ris terram coelestis intelligentiae fluentis rigant. Si enim nubes non essent, nequaquam eos intuens propheta dixisset: Qui sunt isti, qui ut nubes volant ? Imbrium itaque gurgites de nubibus fluunt, quia profundae praedicationes sequentium intelligentiae originem a
Abbreviated transcription (Latin):
ł muibes qͥppe mobilitas humanȩ
mentis exprimit᷑: sicut salomon
ait. Qui obseruat uentũ. ñ semi¬
nat: & qui considerat nubes nuꝗͣ
metit. Sentũ ꝓculdubio inmun¬
dũ sp̃m: nubes uͦ subiectos ei ho¬
mines appellat. Quos totienꝰ huc
illucq impellit & reuocat: qͦtiens
temptationes eius in eoꝵ cordibꝰ
suggestionũ flatibus alt̾nant:
Qui igit᷑ uentũ obseruat ñ sẽmi¬
nat: quia qui temptationes uen¬
turas metuit. cor ad bona oꝑa ñ
ꝓponit. Et qͥ considerat nubes ñ
metit: qͥa is qui ante humanae
mutabilitatis terrorẽ trepidat:
mercedis ȩt̾nȩ retributione se pri-¬
uat. Per nubes ꝓpħȩ figurantur:
sicut ꝑ psalmistam dicit᷑. Tene¬
brosa aqua in nubibꝰ aeris: id. ẽ.
occulta scientia in ꝓpħis. ł nubes
quoq apłi designantur: sicut ꝑ
esaẏam dr̃. Mandabo nubibꝰ ne
pluant suꝑ eam ẏmbr̃e. Ipsi gͥ
stellȩ: quia uitȩ meritis lucent:
ipsi nubes: qͥa arentẽ nr̃i pecto.¬

Expanded text:
Per nubes quippe mobilitas humanae Per nubes quippe mobilitas humanae mentis exprimitur, sicut Salomon ait: Qui observat ventum non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metit . Ventum procul dubio immundum spiritum, nubes vero subjectos ei homines appellat; quos toties huc illucque impellit et revocat, quoties tentationes ejus in eorum cordibus suggestionum flatibus alternant. Qui igitur ventum observat, non seminat, quia qui tentationes venturas metuit, cor ad bona opera non proponit. Et qui considerat nubes, non metit, quia is qui ante humanae mutabilitatis terrorem trepidat, mercedis aeternae retributione se privat. Per nubes prophetae figurantur, sicut per Psalmistam dicitur: Tenebrosa aqua in nubibus aeris ; id est, occulta scantur, sicut per Isaiam dicitur: Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem . Ipsi igitur stellae, quia vitae meritis lucent; ipsi nubes, quia arentem nostri pecto
Abbreviated transcription (Latin):
citti sunt: hoc exponendo isti
multiplicit̾ auxer̃. Unde & ñ
immerito ipsa expositoꝵ p̾dica¬
tio gurgitibus cõparat᷑: qͥa dũ
multoꝵ p̃cedentiũ dicta colligt
ipsi in eo qd astruunt ꝓfundiꝰ
dilatant᷑. Nam dũ testimonia
testimoniis iungunt: quasi ex
guttis gurgites faciunt. Quoꝵ
uerbis dum cotidie gentilitas
docetur: quia peccatoꝵ mens
cȩlestẽ scientiã accipit: quasi
stans in terra aqua gurgites os¬¬
tendit. Sed nequaquã se eisdẽ
apłis expositores in scientia p̃fe¬
rant: cũ exponendo latiꝰ locuit
Meminisse qͥppe incessant̃ de-¬
bent: ꝑ qͦs eiusdẽ scientiȩ in¬
uentiones acceper̃. Unde & a.¬
Auunt. Iri qͥppe gurgites de
nubibus fluunt: quia si ex scĩs
apłis uis intelligentiȩ ñ inciꝑet:
nequaqua ꝑ ora doctoꝵ largior
manar&. In scriptura enĩ sacra
aliquando ꝑ nubes. mobileᷤᷤ qͥq
homines: aliquando ꝓpħȩ : ali¬
quando autẽ apłi designantur:

Expanded text:
cuti sunt, hoc exponendo isti cuti sunt, hoc exponendo isti multipliciter auxerunt. Unde et non immerito ipsa expositorum praedicatio gurgitibus comparatur: quia dum multorum praecedentium dicta colligunt, ipsi in eo quod astruunt profundius dilatantur. Nam dum testimonia testimoniis jungunt, quasi ex guttis gurgites faciunt. Quorum verbis dum quotidie gentilitas docetur, quia peccatorum mens coelestem scientiam accipit, quasi stans in terra aqua gurgites ostendit. Sed nequaquam se eisdem apostolis expositores in scientia praeferant, cum exponendo latius loquuntur. Meminisse quippe incessanter debent, per quos ejusdem scientiae inventiones acceperunt. Unde fluunt. - Hi quippe gurgites de nubibus fluunt, quia si ex sanctis apostolis vis intelligentiae non inciperet, nequaquam per ora doctorum largior manaret. In Scriptura enim sacra aliquando homines, aliquando prophetae, aliquando apostoli designantur.
Abbreviated transcription (Latin):
pħas abst ulit: eoꝵ uice dñs apo¬
stolos misit: qͥ in similitudine
gurgitũ pluerent: postquã sub¬
ductis antiquis patribꝰ exterio¬
ra legis p̾dicamenta tacuissent:
Stellas ergo pliiuiȩ abscondit:¬
& ad instar gurgitũ ymbres fu¬
dit: quia dum p̾dicatores legis
ad secreta & uitima reclusit: ꝑ
dicta sequentiũ uberiores p̾dica¬
stellas pluuiȩ scĩ apłi designari
it. Stellas gͦ pliiȩ dñs abstra¬
xit atq ad instar gurgitũ ym.¬
bres fudit : quia cum de iudea
p̾dicantes apłos abstulit: doc¬
trina nouȩ gr̃ȩ mundũ rigauit.
Quod utrunq factũ in eccła
potest non inconuenient᷑ intelli¬
gi: quia cũ solutis corporibꝰ ad
secretos suꝑnoꝵ sinus apłorũ
animas retulit: quasi a cęli fa.¬
cie stellas pluuiȩ abscondit. S
ablatis stellis pluuiȩ. in moduĩ
gurgitũ ymbres dedit: qͥa etiuã
ta. largiore effusione patefecit.
Nam quod illi sub breuitate lo.¬

Expanded text:
phetas abstulit, eorum vice Dominus apophetas abstulit, eorum vice Dominus apostolus misit, qui in similitudinem gurgitum pluerent, postquam subductis antiquis Patribus exteriora legis praedicamenta tacuissent. Stellas ergo pluviae abscondit, et ad instar gurgitum imbres fudit, quia dum praedicatores legis ad secreta et intima retulit, per dicta sequentium uberior vis praedicastellas pluviae, sancti apostoli designari,it . Stellas ergo pluviae Dominus abstraxit, atque ad instar gurgitum imbres fudit, quia cum de Judaea praedicantes apostolos abstulit, doctrina novae gratiae mundum rigavit. Quod utrumque factum in Ecclesia potest non inconvenienter intelligi, quia cum solutis corporibus ad secretos supernorum sinus apostolorum animas retulit, quasi a coeli facie stellas pluviae abscondit. Sed ablatis stellis pluviae, in morem gurgitum imbres dedit, quia etiam ta largiori effusione patefecit. Nam quod illi sub brevitate lo
Abbreviated transcription (Latin):
hortationis pluuia. ad uberta¬
tem germinis infudit: An ñ
esayas astrum pliuuȩ ostensus
est qui in eo quod lucẽ ueritatis
preuidens tenuit: siccitatẽ infi.¬
deliũ ꝓpħando annuncians ri.¬
gauit᷑ An non ieremias & pro¬
pħȩ cȩteri uelut in cȩlo positi.¬
qͥ in predicationis culmine ere¬
cti. dum prauitatẽ peccantiũ
libere increpare ausi sunt. qͣsi
uerboꝵ gut tis obcecationis hu¬
manȩ puluerẽ rigando presser̃ :
Quoꝵ uidelicoe animas ab hac
corruptibili carne susceptas qͥa
ex p̃senti uita. suꝑna iudicia au-¬
ferunt : quasi a cęli facie stellae
pliiuiȩ subt rahunt᷑. E ad occul¬
tũ astra redeunt: dũ ꝑactis suis¬
cursibus. scorz animȩ in thesauris
depositionis intimȩ reconduntur
Sed qͥa terra arescer&e. si subductis¬
stellis pluuiȩ suꝑna funditꝰ fluenta
cessarent: recte dr̃. Qui aufert
stellas pluuiȩ: & effundit ymbres
ad instar gurgitũ. Nam cũ pro¬

Expanded text:
hortationis pluvia ad ubertahortationis pluvia ad ubertatem germinis infudit? An non Isaias astrum pluviae ostensus est, qui in eo quod lucem veritatis praevidens tenuit, siccitatem infidelium prophetando annuntians rigavit? An non Jeremias et prophetae caeteri, velut in coelo poqui in praedicationis culmine erecti, dum pravitatem peccantium libere increpare ausi sunt, quasi verborum guttis obcaecationis humanae pulverem rigando presserunt? Quorum videlicet animas ab hac corruptibili carne susceptas, quia ex praesenti vita superna judicia auferunt, quasi a coeli facie stellae pluviae subtrahuntur, et ad occultum astra redeunt, dum cursibus sanctorum animae in thesauris dispositionis intimae reconduntur. Sed qstellis pluviae superna funditus fluenta cessarent, recte dicitur: Qui aufert stellas pluviae, et effundit imbres ad instar gurgitum. Nam cum pro
Abbreviated transcription (Latin):
Duo in hac uita sunt genera iustoꝵ:
unũ uidelic& beneuiuentiũ. sed
nulla docentiũ: aliud uͦ recteui¬
uentiũ. & eadem recta docentiũ:
sicut & in cęli facie aliȩ stellȩ ꝓde¬
unt quas nullȩ pluuiȩ subsecunt᷑.
aliȩ ꝓdeunt. q̃ & arentẽ terrã
magniᷤ ymbribꝰ infundt̃. Igit᷑ qͥm¬
sc̃a eccła recte qͥdem uiuunt. s tam̃
p̃dicare eandẽ rectitudinẽ nesci¬
unt: stellȩ qͥdem st̃. sed in siccita.¬
tȩ aeris natȩ: qͥa ꝑ exẽplũ bene
uiuendi. lucere cȩteris possunt:
s ꝑ p̃dicationis uerbũ. pluere ne¬
queunt. Cũ uͦ in ea qͥdã & recte
uiunt. & aliis eandẽ rectitudinẽ
uerbis p̃dicationis influunt: quasi
ad ꝓferendas pluuias in gelũ stellȩ
ꝓd̾ucunt᷑ : q̃ sic uitȩ suȩ meritiᷤᷤ lii¬
ceant᷑: ut etiã sermone p̃dicationiᷤᷤ
pluant. An ñ in hoc celo astrũ plii-¬
uiȩ moyses extitit: qui cũ de
suꝑnis emicuit. corda peccantir̃
quasi arentẽ inferiꝰ terrã. sc̃ȩ ex¬

Expanded text:
Duo in hac vita sunt genera justorum: unum videlicet bene viventium, sed nulla docentium; aliud vero recte viventium, et eadem recta docentium, sicut et in coeli facie aliae stellae prodeunt quas nullae pluviae subsequuntur, aliae prodeunt quae arentem terram magnis imbribus infundunt. Igitur qcta Ecclesia recte quidam vivunt, sed tamen praedicare eamdem rectitudinem nesciunt; stellae quidem sunt, sed in siccitate aeris natae; quia per exemplum bene vivendi, lucere caeteris possunt, sed praedicationis verbum pluere nequeunt. Cum enim in ea quidam et recte vivunt, et aliis eamdem rectitudinem verbis praedicationis influunt, quasi ad proferendas pluvias in coelum, stellae producuntur, quae sic vitae suae meritis luceant, ut etiam sermone praedicationis pluant. An non in hoc coelo astrum plviae Moyses exstitit, qui cum de supernis emicuit, corda peccantium, quasi arentem inferius terram, sanctae ex
Abbreviated transcription (Latin):
recipit. nec quousq. Dicat᷑ ergo
Numerus annoꝵ eius inestima¬
bilis. Per hoc gͦ quod annoꝵ illiꝰ
numerus dicit᷑: diutinu eiꝰ esse
ostendit᷑. Per hoc uͦ quod in esti¬
mabilis memorat᷑: hoc ipsum. eẽ.
infinitũ & incõprehensibile de¬
monstrat᷑. Sed quia humanis m̃.¬
tibus innotescat agnouimꝰ. dum
om̃s homines uident eũ: & quia
eius magnitudinẽ ad mirant᷑ cer¬
nimꝰ. dũ annoꝵ eius numerꝰ inȩ.

Expanded text:
recipit, nec quousque, dicatur ergo: recipit, nec quousque, dicatur ergo: Numerus annorum ejus inaestimabilis. Per hoc ergo quod annorum illius numerus dicitur, diutinum ejus esse ostenditur. Per hoc vero quod inaestimabilis memoratur, hoc ipsum esse infinitum et incomprehensibile demonstratur. Sed quia humanis mentibus innotescat agnovimus, dum omnes homines vident eum; et quia ejus magnitudinem admirantes cernimus, dum annorum ejus num
Abbreviated transcription (Latin):
nu̾ꝗͣ finiᷤᷤ inferior. qͥa. ẽẽ. ñ desinit.
Intͣ ipsũ om̃ia coangustant᷑: ipse
uͦ circa omnia sine spacio exten¬
ditur: sine loco dilatatur. Eece
cuncta quȩ facta sunt: ea ipsa
circũscriptione qua creata sunt.
suꝑiore & inferiore fine cingunt᷑
Lege enim sua quasi dum. ẽẽ. inci¬
dam mirabilit̾ acceper̃: ut quã¬
uis ea finis suꝑior inchoat. finis
tamen inferior ñ constringat:
& lic& esse incipiant. esse in ꝑpe-¬
tuũ non desistant. Hoꝵ uͦ ȩt̾nitas
iccirco. ẽ. sũmȩ etͣnitati dissimilis:
quia ȩt̃na. ẽẽ. cȩperunt. Cũ ad
extrema ꝓspicimus: horũ fine̾
qui omnino deest non cõp̃hendi¬
mꝰ: eoꝵ tam̃ initia cernimꝰ. cũ
mentẽ retro reuocamꝰ. & dũ in
eis infra supraq animũ ducimꝰ :
ñ capimꝰ om̃ĩno qͦusq. st̃. sed ui¬
demꝰ ex quo. Ds̃ autẽ qͥa quasi
quiddam in eo ꝑ ęt̃nitatẽ longũ
est. quod nec initio orit᷑. nec fine
t̃minat᷑: nec ex quo in sem& ipso

Expanded text:
nusquam finis inferior, quia esse non desinit. Intra ipsum omnia coangustantur, ipse vero circa omnia sine spatio extenditur, sine loco dilatatur. Ecce cuncta quae facta sunt, ea ipsa quiddam dicere voluit, sed quid superiori et inferiori fine cinguntur. Lege enim sua, quia a non esse incidam mirabiliter acceperunt ut quamvis ea finis superior inchoat, finis tamen inferior non constringat; et licet esse incipiant, esse in perpetuum non desistant. Horum vero aeternitas idcirco summae est aeternitati dissimilis, quia aeterna esse coeperunt. Cum ad extrema prospicimus, horum finem, qui omnino deest, non comprehendimus; eorum tamen initia cernimus, cum mentem retro revocamus; et dum in eis infra supraque animum ducimus, non capimus omnino quousque sunt, sed videmus ex quo. Deus autem quia quasi quiddam in eo per aeternitatem longum est, quod nec initio oritur, nec fine terminatur, nec ex quo in semetipso
Abbreviated transcription (Latin):
sti hȩc a sapientibus & pruden.¬
tibus & reuelasti ea paruulis
In quibꝰ nimirũ iudiciis iudȩa
repellit᷑: gentilitas aggregat᷑:
Quod uidelic& factum. mirari¬
qͥdem possumꝰ: sed ꝑscrutari nul¬
latenus ualemus. Unde &e nẽ
terit scrutari uias eius᷑ aut qͥs¬
ei dic&. oꝑatus es iniqͥtatem:
Ac si dicer&. Cuiꝰ ꝑscrutari ac¬
tio non potest: quo pacto rep̃.¬
hendi potest: Nemo enĩ bene
iudicat: quod ignorat. Tanto
gͦ debemꝰ sub eius iudiciis silen¬
do qͥescere: quanto & rationẽ
iudicioꝵ illius nos cernimꝰ non
eius de quo ceciner̾ uiri. In scͥp.¬
tura sacra aliquando uiri. angłi:
aliquando autẽ ꝑfectȩ uitȩ hõ-¬
mines memorantur. Nam quia
aliquando uir angelus dr̃: da¬
ce uir gabrihel. Rursum quia
uiroꝵ nomine. ꝑfectȩ uitȩ ho¬
mines expͥmuntur : in ꝓuerbiis
sapientia loquit᷑ dicens. O uiri
tores innotescunt. Sed tamen
opus eius ignorat᷑: quia nimirũ
iudicia illius ipsi etiã qͥ hc̃ p̃di¬

Expanded text:
sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . In quibus nimirum judiciis Judaea repellitur, gentilitas aggregatur. Quod videlicet factum mirari possumus, sed perscrutari nullatenus valemus. Unde et beneterit scrutari vias ejus? aut qei dicere: Operatur iniquitatem? - Ac si dicatur: Cujus perscrutari actio non potest, quo pacto reprehendi potest? Nemo enim bene judicat quod ignorat. Tanto ergo debemus sub ejus judiciis silendo quiescere, quanto et rationem judiciorum illius nos cernimus nonejus, de quo cecinerunt viri. - In Scriptura sacra aliquando viri angeli, aliquando autem perfectae vitae homines memorantur. Nam quia aliquando vir angelus dicitur, Dace vir Gabriel . » Rursus quia virorum nomine perfectae vitae homines exprimuntur, in Proverbiis Sapientia loquitur dicens: « O viri tores innotescunt. Sed tamen opus ejus ignoratur, quia nimirum judicia illius ipsi etiam qui hunc praedi
Abbreviated transcription (Latin):
querit᷑: quia intra secreta cordis
cubilia. in tribulatione sp̃c desi¬
deratur. Quẽ tamen querens
sponsa ñ inuenit: qͥa electa quęq
anima iã qͥdem amoris eiꝰ facibus
flagrat: sed adhuc quesiti nega¬
tur species: ut amantis desideri¬
um crescat. Et quasi in siti aqua
subtrahit᷑: ut eiusdem sitis estꝰ
augeat᷑: & quo hanc sitiens
di utiꝰ desiderat: eo quandõq
cũ inuenerit auidiꝰ sumat. Sed
hanc querentẽ uigiles inueni¬
unt: eamq uulnerant. & eius
palliũ tollunt: qͥa unãquanq
animã. redemptoris sui iã speciẽ
reqͥrentẽ. cũ solliciti doctores
inueniunt. hanc ꝑ p̃dicationis
uerbũ. cęlestis amoris spiculis
uulnerant: & si qd ei adhiic de
uetusta conuersatione tegmen
in est. subtrahunt: ut qͦ exuta
ab huiꝰ mundi oneribꝰ redditurł
eo is qui querit᷑ ab illa citiꝰ inue.¬
niatur Bene autẽ subdit᷑. pau¬
lulũ cũ ꝑtransissem eos. inueni
quẽ diligit anima mea: qͥa uisio.¬

Expanded text:
quaeritur, quia intra secreta cordis cubilia in tribulatione spiritus desideratur. Quem tamen quaerens sponsa non invenit, quia electa quaeque anima jam quidem amoris ejus facibus flagrat, sed adhuc quaesita negatur species, ut amantis desiderium crescat; et quasi in siti aqua subtrahitur, ut ejusdem sitis aestus augeatur, et quo hanc diutius sitiens desiderat, eo quandoque cum invenerit avidius sumat. Sed hanc quaerentem vigiles inveniunt, eamque vulnerant, et ejus pallium tollunt, quia unamquamque animam redemptoris sui jam speciem requirentem, cum solliciti doctores inveniunt, hanc per praedicationis verbum coelestis amoris spiculis vulnerant, et si quod ei adhuc de vetusta conversatione tegmen inest, subtrahunt, ut quo exuta ab hujus mundi onere redditur, eo is qui quaeritur, ab illa citius inveniatur. Bene autem subditur: Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea. Quia visio
Abbreviated transcription (Latin):
brachiũ eius dr̃. quia ꝑ eũ cuncta
locutũ. ẽ. hec. ꝑ quod nob̾ omĩa
loquit᷑: ac si oris nomine patent᷑
diceretur uerbũ: sicut nos quoq
ꝓ uerbis. linguã dicere solemus:
ut cũ grȩcam uel latinã linguã
dicimus : latina uel grȩca uerba
monstremus. Os gͦ dñi ñ ĩ merito
ipsum accipimus. Unde ei sponsa
in canticis canticoꝵ dicit. Oscule¬
tur me osculis oris sui Ac si dicat:
Tangat me dulcedine p̾sentiȩ. u¬
nigeniti filii redemptoris mei
Per sonũ uͦ oris: potest eiusdẽ dñi

Expanded text:
brachium ejus dicitur, quia per eum cuncta brachium ejus dicitur, quia per eum cuncta locutum est Per quem nobis omnia loquitur: ac si oris nomine patenter diceretur verbum. Sicut nos quoque pro verbis, linguam dicere solemus: ut cum Graecam vel Latinam linguam dicimus, Latina vel Graeca verba monstramus. Os ergo Domini non immerito ipsum verbum accipimus. Unde et ei Sponsa in Canticis canticorum dicit: Osculetur me osculo oris sui . Ac si dicat: Tangat me dulcedine et praesentia unigeniti filii Redemptoris mei. Per sonum vero oris potest ejusdem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
iudex contra hȩc ueniat uidemꝰ:
Uersatur in mente quantꝰ sit
ille tanti iudicis aduentꝰ: quȩ
frequentia: quanta ui contra
repbos & ardentia pugnent ele.¬
menta: quã terribilit̾ ȩt̃na ꝓde¬
at de districti iudicis ore senten.¬
tia. qua repbis dic&: discedite
a me maledicti in ignẽ ȩt̾nũ. qͥ
paratus. ẽ. diabolo &e angłis eiꝰ.
Eodem pęna reꝓboꝵ ante ocu¬
los uoluitur: & quȩ sint gehen.¬
nȩ tenebrȩ. cũ graui a maritudi¬
nis obscuritate pensatur. Qui gͦ
suꝑbũ cor. prius terrore concũ.¬
titur : ut concussum in amore
solidetur: recte nc̃ dr̃. Audi&
auditionẽ in terrore uocis eius
Ubi & bene subiungit᷑. Et so¬
nũ de ore illiꝰ ꝓcedentẽ. Sonꝰ de¬
dei ore. ẽ. uisͣ timoris de suꝑna
irruens aspirat ione: quia cũ nos
de uenturis dñs aspirando repl&:
ꝓcul dubio de malegestis p̃teri-¬
tis terr&. Potest aute᷑ ꝑ os dĩ. uni¬
genitus filius designari: qui sic̃

Expanded text:
judex contra haec veniat videmus: judex contra haec veniat videmus: versatur mente quantus ille sit tanti judicis frequentia, quanta vi contra reprobos et ardentia pugnent elementa, quam terribiliter aeterna prodeat de districti judicis ore sententia, qua reprobis dicitur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . Eodamnabuntur, et quae sint gehennae poenae cum gravi amaritudinis obscuritatsuperbum cor prius terrore concutitur, ut concussum in amore solidetur, recte nunc dicitur: Audiet auditionem in terrore vocis ejus. Ubi et bene subjungitur: Et sonum de ore illiore Dei est vis timoris de superna irruens aspiratione, quia, cum nos de venturis Dominus aspirando replet, procul dubio de male gestis praeteritis terret. Potest autem per os Dei unigenitus Filius designari, qui sicut
Abbreviated transcription (Latin):
mui. Unde hic quoq dr̃. Audi¬
& auditionẽ in terrore uocis eiꝰ.
Notandũ uͦ. ẽ. quod uex dĩ ñ in
gaudio. sed in terrore audiri
phibetur: quia nimirũ pecca¬
tor quisq dũ sola quȩ terrena
sunt cogitat: dũ cor oppressũ¬
in infimis cogitationibus gestat:
si repente diuinȩ gr̾ȩ inspiratio¬
ne tangit᷑: hoc ante om̃ia intel¬
ligit. quod cuncta quȩ agit di¬
stricta ęt̾ni i udicis animaduersi.¬
one puniant᷑. Auditio gͥ uocis dĩ
priꝰ in terrore fit. ut post uer-¬
tat᷑ in dulcedine̾: quia ante nos
districti iudicis timore castigatꝰ:
ut iam castigatos. suꝑnȩ dulcedi¬
nis consolatione reficiat. Nã cũ
nos uiolenta rerũ temporaliũ
delectatio possid&. & mentis
nr̃ȩ oculos in somno torpõris p̃.¬
mit: si manu subita suꝑni respec¬
tus excitam᷑. diu clausos mex
eosdem aduersitatis luc̃ẽ ocu¬
los mentis aꝑimus: quȩ egimus
mala meminimꝰ: quã districtꝰ

Expanded text:
mui . Unde hic quoque dicitur: Audimui . Unde hic quoque dicitur: Audiet auditionem in terrore vocis ejus. Notandum vero est quod vox Dei non in gaudio, sed in terrore audiri perhibetur, quia nimirum peccator quisque dum sola quae terrena sunt cogitat, dum cor oppressum infimis cogitationibus gestat, si repente divinae gratiae aspiratione tangitur, hoc ante omnia intelligit, quod cuncta quae agit districta aeterni judicis animadversione puniantur. Auditio igitur vocis Dei prius in terrore fit, ut postea vertatur in dulcedinem, quia ante nos districti judicii timore castigat, ut jam castigatos supernae dulcedinis consolatione reficiat. Nam cum nos violenta rerum temporalium delectatio possidet, et mentis nostrae oculos in somno torporis premit, si manu subita superni respectus excitamur, diu clausos mox eosdem ad veritatis lucem oculos mentis aperimus, quae egimus mala meminimus, quam districtus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ essent ȩt̾na cognouit: postqͣ
suꝑnȩ lucis radios raptim cont̃.¬
plando contigit: ipsa ad miran.¬
one summoꝵ. sese ab infimis sus.¬
citatus eleuauit: ut nulla iã ei
nisi quȩ ȩt̾na sunt libeant: et
despectis transeintibꝰ. sola quę
ꝑmanent reqͥrat. Bene gͦ dicit᷑
suꝑ hoc expauit cor meum. & mo¬¬
tum. ẽ. de loco suo: qͥa pigrum
cor & terrenis dudum cogitatio.¬
nibus deditũ. cũ repente ꝑ ex.¬
cessum se ad sũma suspendit. co¬
gitationis infimȩ locũ mutauit:
Bed dum ꝑ sem& ipsam in amore
p̾sentis seculi ꝓstrata mens dor-¬
mitat: & nisi diuinȩ gr̃ȩ aspirati.¬
one pulsetur. in suis delectatio¬
nibus frigida insensibilisq tor¬
pescit: necesse. ẽ. ut quomͦ int̾na
cogitatione tangatur: uł qualitꝰ
ad spiritalia ignificet᷑ adiungat:
est. ut cũ audiri aliquid ꝑ au.¬
ditũ insinuat: audire eundem
auditũ dicat: sic̃ abacuchait
Dñe audiui: auditũ tuũ & ti.¬

Expanded text:
quae essent aeterna cognovit, postquam quae essent aeterna cognovit, postquam supernae lucis radios raptim contemplando contigit, admiratione summorum sese ab infimis suscitatus elevavit, ut nulla jam ei nisi quae aeterna sunt libeant, et, despectis transeuntibus, sola quae permanent, requirat. Bene ergo dicitur: Super hoc expavit 868 cor meum, et motum est de loco suo, quia pigrum cor, et terrenis dudum cogitationibus deditum, cum repente per excessum se ad summa suspendit, cogitationis infimae locum mutavit. Sed quia per semetipsam in amore praesentis saeculi prostrata mens dormitat, et nisi divinae gratiae aspiratione pulsetur, in suis delectationibus frigida insensibilisque torpescit, necesse est ut quomodo interna cogitatione tangatur, vel qualiter ad spiritalia sensificetur, adjungat. est ut cum audire aliquid per auditum insinuat, audiri eumdem auditum dicat, sicut Habacuc ait: Domine, audivi auditum tuum, et ti
Abbreviated transcription (Latin):
psalmistam dr̃. Ego dixi in pauo-¬
re meo: ꝓiectus sum a uultu ocu.¬
loꝵ tuoꝵ. Ubi uidelic& non pa-¬
uor. sed excessus dici poterat. S
pauor illic ꝓ excessu ponit᷑: quia
sicut in excessu. ita in pauore a¬
considerata luce ȩt̾nȩ patriȩ. re¬
cte subiungit᷑. Suꝑ hoc expauit
cormeũ. Ac si dicat᷑ in admira¬
tionis excessum se transtulit:
E qͥa nouȩ spei spu. mens affla-¬
ta. ẽ: semae ipsam qualis in ue¬
tusta cogitatione fuerat reliqͥt¬
Bene autẽ dicit᷑. E motũ. ẽ cor¬
meũ de loco suo. Locus quippe
humani cordis: est delectatio
uttȩ p̃sentis. Sed cũ diuina as.¬
piratione tangit᷑: locus nostri
cordis. fit amor ęt̾nitatis. Con¬
sideratione gͥ ȩt̾nȩ patriȩ de
loco suo animus mouet᷑: quia
derelictis infimis. in suꝑnis co.¬
gitationibus ponit᷑. Prius enĩ
quȩ essent ȩt̃na nesciebat: in
presentiũ delectatione torpie.¬
rat: simulq ipse transiens. amo¬
re transeuntia tenebat. Sed postꝗͣ

Expanded text:
Psalmistam dicitur: Ego dixi in pavore meo, projectus sum a vultu oculorum tuorum . Ubi videlicet non pavor, sed excessus dici poterat; sed pavor illic pro excessu ponitur, quia sicut in excessu, ita in pavore aconsiderata luce aeternae patriae, recte subjungitur: Super hoc expavit cor meum. Ac si dicat: In admirationis excessu se transtulit, et quia novae spei spiritu mens afflata est, semetipsam qualis in vetusta cogitatione fuerat reliqBene autem dicitur: Et motum est de loco suo. Locus quippe humani cordis est delectatio vitae praesentis. Sed cum divina aspiratione tangitur locus nostri cordis, fit amor aeternitatis. Consideratione igitur aeternae patriae de loco suo animus movetur, quia derelictis infimis, in supernis cogitationibus ponitur. Prius enim quae essent aeterna nesciebat, in praesentium delectatione torpuerat, simulque ipse transiens amore transeuntia tenebat. Sed postquam
Abbreviated transcription (Latin):
no ñ possunt: quia uidelic& scõs
se humana ꝓfessione credidert̃
Bene gͦ dr̃: neq clamabunt cũ
uincti fuerint. S pe enĩ uacua
tales se ante suꝑnũ iudicẽ ueni¬
re confidunt. quales se hominibꝰ
innotuisse cognoscunt: seq ipsos
miseri nec inter tormenta deprȩ-¬
hendunt: & dũ testimoniũ falsȩ
laudis aspͥciunt: remediũ uerȩ
confessionis amittunt. W. iã. uin¬
cti ducunt᷑. & ñ clamant: qͥa
bumanȩ laudis importunitate
suꝑati: scõs se miseri & cum in
peccatis moriunt᷑. putant. Quibꝰ
dirent: ꝑ exterioris at testatio¬
nis se uerba non diffunderent. Nã
quid uicinius nobis. ẽ. corde nr̃o :
Quid uiciniꝰ nobis. ẽ. ea re. quȩ
intra nos. ẽ : Et tam̃ cũ ꝑ pra.¬
uas cogitationes spargitur: a
nobis cor nrm longus euagat᷑.
Longe gͦ propħa preuaricatorẽ
mittit: cum eum ad cor suũ re.¬
dire cõpellit: quia quo se exteriꝰ
fudit: eo ad se unde redire possit

Expanded text:
no non possunt, quia videlicet sanctos no non possunt, quia videlicet sanctos se humana professione crediderunt. Bene ergo dicitur: Neque clamabunt cum vincti fuerint. Spe enim vacua tales se ante supernum judicem venire confidunt, quales se hominibus innotuisse cognoscunt; seque ipsos miseri nec inter tormenta deprehendunt, et dum testimonium falsae laudis aspiciunt, remedium verae confessionis amittunt. Etiam vincti ducuntur, et non clamant, quia, humanae laudis importunitate superati, sanctos se miseri et cum in peccatis moriuntur putant. Quibusdirent, per exterioris attestationis se verba non funderent. Nam quid vicinius nobis est corde nostro? quid vicinius nobis est ea re quae intra nos est? Et tamen cum per pravas cogitationes spargitur, a nobis cor nostrum longius evagatur. Longe ergo prophetas praevaricatorem mittit, cum eum ad cor suum redire compellit, quia quo se exterius fudit, eo ad se unde possit redire