comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ns inpeclim̃tofuiss poste¬
a gaius seis constante
matrimonio diem sunz
obut ꝯfilia ei noluit iun¬
beͣ nubere q̃ro angan seu
hrdes tencantur exstipło¬

Expanded text:
s impedimento fuisset: postea Gaius Seius constante matrimonio diem suum obiit et filia eius noluit nubere: quaero, an Gaii Seii heredes teneantur ex stip
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt dicende moffõso max¬
mic si pri naturali hr̃s ex
te peccume executio inco
at quino adoptauit quẽ
intellectum habeat ħ cõ¬
ceptiosieum aut qm ut
filium obseruass. nõ pro¬
spitio an ⁊ hic exigius
łexhroationem ułemã¬
cipatioem res mexneom
eptas. ¶Szsi is qui legit¬
time. rooptanit m̃ehili
fac̾ otra uerba stipłonis
cum utitur ꝑatrioiure in
cuo dicitr̃ pot̾it cominis¬
sam cẽ stipłonem. ¶Eili ã¬

Expanded text:
et dicere de inofficioso? maxime, si patri naturali heres extae pecuniae exsecutio. in eo autem, qui non adoptauit, quem intellectum habeat haec conceptio 'si eum aliter quam ut filium obseruasset', non prospicio: an et hic exigimus exheredationem uel emancipationem, res in extraneo ineptas? sed si is, qui legitime adoptauit, nihil facit contra uerba stipulationis, cum utitur patrio iure in cuo: dici tamen poterit commissam esse stipulationem. Fili
Abbreviated transcription (Latin):
to post obtuiss nec my¬
lĩs quicqͣm pp̃ eam mor¬
am int̾eẽt qd omne ad
iudicis cogntioẽni rem¬
ittendũ ¶ca legedona¬
tum sibi ec ascia ẜuumi
eius aut filium. aut ur¬
orem. aut soctum puen¬
te seia spondit titĩq post
bienmum hrdes relĩqd
seiam ⁊ fratrem.cinne
seriur⁊ expressu  erat
q̃ritur an seia cum fr̃ẽ ⁊

Expanded text:
to post optulisset nec mulieris quicquam propter eam moram interesset: quod omne ad iudicis cognitionem remittendum est. Ea lege donatum sibi esse a Seia seruum eius aut filium aut uxorem aut socrum peruente Seia spopondit Titius, qui post biennium heredes rel‹i›quit Seiam et fratrem, cui ne seruiret, expressum erat: quaeritur an Se
Abbreviated transcription (Latin):
br̃dis caꝑ ita ipius uis uł
sepnus feã complectitum
ut ꝯdempnetur qͣnͣtiĩt᷑¬
am uim primam ꝑtine¬
at sinim fecit ampliꝰ ex¬
fc̃o h̃rdis committiñ po¬
terit hoc itasi actum sitqͣ¬
siexipius intota ꝯsumꝑ¬

Expanded text:
redis caput, ita ipsius uis uel saepius facta complectitur, ut condemnetur quanti inteam uim primam teneat: si uim fecerit, amplius ex heredis committi non poterit: ergo si actum sit quasi ex ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾sam sũmammã
utio titio seiesolutum
sit. in t̾positotr molicor
tp̃r reliquũ pcium cum
usuris seie titius solmner
paratus furit neq sela ⁊¬
accipere uolm̃t ⁊usq in
hocdiernum diem ꝑtic¬
iuim nõ stetiss quo mi

Expanded text:
sam summam manucio Titio Seiae solutum sit, interposito tamen modico tempore reliquum pretium cum usuris Seiae Titius soluere paratus fuerit neque Seia accipere uoluit et usque in hodiernum per Titium non stet, quo
Abbreviated transcription (Latin):
tate sua litigat inlib̾tate
siue dolo mialo fuisse isq
se di dic̃ actoris ꝑtes ⁊¬
sustinebit meccẽ hẽbit
seruum suum probane
Qd̃ sipnimtiatum fuit
ib̾tatem eum non fuisse
aut dolo malo fuisse ip̃e q
desua lib̾tate litigat debet
dnum seru sibi uendi¬
cent cdicentes ee commu¬
nem ad cumdem iudicẽ
mittendi erł. ꝯita senatꝰ
censuit. Eetm̃n sumnꝰ quiꝰ¬
q suum ẽc̃ insolidum ñ¬
iptedicat cessat senatꝰ
ꝯsultum n enim timoẽ
ne uarie uidicetur. eum
unus quisq solidum do¬
minium sibi uendio. s
⁊si alt̾ usum fructum to
dicat idem uidex erit qpã¬
uirefert ab codem an ali¬
oei pignoridatus sit.¬

Expanded text:
tate sua litigat, in libertate sine dolo malo fuisse, is qui se dominum dicit actoris partes sustinebit et necesse habebit seruum suum probare: quod si pronuntiatum fuerit libertate eum non fuisse aut dolo malo fuisse, ipse qui de sua libertate litigat debet dominium serui uindicant dicentes esse communem, ad eundem iudicem mittendi erunt: et ita senatus censuit. ceterum si unusquisque suum esse in solidum, nin partem dicat, cessat senatus consultum: neque enim timor est, ne varie iudicetur, cum unusquisque solidum dominium sibi vindicet. Sed et si alter usum fructum totdicat, idem iudex erit: et parvi refert, ab eodem an ab alio ei pigneri datus sit
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Lib̾tonis sius anx¬
lorum impetraũt qͣm¬
ius mca ingenuitatis
saluo unre patrononac¬
tus sit tm̃ ingenuus in¬
rescripsit:
Denatalibꝰ rescitu

Expanded text:
. Libertinus si ius anulorum impetrauerit, quamuis iura ingenuitatis saluo iure patroni nactus sit, tamen ingenuus inrescripsit DE NATALIBUS RESTITU
Abbreviated transcription (Latin):
defende̾ secogitur tn in
prouintia defendend
est. nam ⁊ exilio tpario
ꝓuniri sidefensor ñ ex¬
meum actio quantica
res sit s ⁊ siquis legato¬
rum seruan dorum cã
missus in po̾nem adi¬
missus no ẽ⁊ silegatis¬

Expanded text:
e non cogitur, tamen in prouincia defendendus est: nam et exilio temporario puniti, si defensor non exin eum actio, quanti ea res sit.Sed et si quis legatorum seruandorum causa missus in possessionem admissus no
Abbreviated transcription (Latin):
¶Item indeaus siquis
aduersus mrem actioẽ
denda. ⁊ hoc repto adriaĩ
contmn etur. quo iure nti¬
se̾.si fundum q̃ petẽ no¬
lo titius possidea n ab¬
sens  defendatur como¬
dius se existimare infr̃
quam bona ems posside¬
n hic annotandum est
cellsum consultum nõ
delatitante s de absente

Expanded text:
Item videamus, si quis adversus in rem actionem ndenda: et hoc rescripto Hadriani continetur, quo iure utisi fundum, quem petere volo, Titius possideat neque absens defendatur, commodius se existimare in funquam bona eius possideri. hoc adnotandum est Celsum consultum non de latitante, sed de absente
Abbreviated transcription (Latin):
ebat ixpsit in põnem Re¬
rum hrditariarum adu¬
sarium̃ inducendum ĩ
quo repto ⁊ fructus per¬
hr̃s extiturus nec nẽ sit
tebit bona rei seruande
ut curator constituat᷑.

Expanded text:
escripsit in possessionem rerum hereditariarum adversarium inducendum: in quo rescripto et fructum perheres extaturus nec ne sit, tebit bona rei servandaeut curator constituatur
Abbreviated transcription (Latin):
uidendum ẽ quid ecli¬
torib agendumi sit et
placa interim eos in po¬
nem mittendos custo¬
die cã donce appare. ⁊ is
qui delibe̾t agnoscat ꝑ¬

Expanded text:
idendum est, quid creditoribus agendum sit. et placet interim eos in possessionem mittendos custodiae causa, donec appareat, is qui deliberat utrum adgnoscat p
Abbreviated transcription (Latin):
tum occursum creclito¬
rłs eintet latitare indea¬
tur. Demq eum quoq
quiinquinforo eodem
agat sicirea columpna
aut stationes seccculto
duersus alterum non
constat aut ur ip̃e eiu
possit bona uende adi¬
sus quem latitat.Si ĩ
diem uł subconditioe
debitor latita anqua
dies uelcondicio nem¬
at nõ possunt bona euiꝰ
uenire quid enm int̾ẽ
debitor quis non sit. d¬
annõdum conuemiri
possit. Nim ⁊smonsit i¬
debitor idem dicemus :
¶Idem erit dicendum a
siquis bãt quidem acci¬
onem s talem quem pẽ
exceptionem repellitũ
siquis actione depeculi¬
o filii uł sermi nommes
ueniri possit. silatits eo
uirc utimur. ut possĩr
bona eius possideri que¬
fuit inpeculio quia ẽẽ
pot̾ ⁊ res iudicate cp̃e sꝑ

Expanded text:
men occursum creditomen occursum creditoris evitet, latitare videatur. denique eum quoque, qui in foro eodem agat, si circa columnas aut stationes se occultedversus alterum non. constat autem, ut ipse eius possit bona vendere, adversus quem latitat. Si in diem vel sub condicione debitor latitet, antequam dies vel condicio veniat, non possunt bona eius venire: quid enim interest, debitor quis non sit an nondum conveniri possit? nam et si non sit debitor, idem dicemus. idem erit dicendum et si quis habeat quidem actionem, sed talem, quae per exceptionem repellitur. Si quis actione de peculio filii vel servi nomine conveniri possit, si latitet, eo iure utimur, ut possint bona eius possideri et vefuerit in peculio, quia esse p
Abbreviated transcription (Latin):
frequent̾ face̾ adeo ãt
latitatio animum ⁊ af¬
fectum occultandi se
desiderat ut recte de̾m
sit furiosum hãc uen¬
ditionem pati nõ posse
quia nõ se oecultat qr sy¬
nus nõẽ. Planesino de
fendatur fuziosus cura¬
torem ei dandum aut
bona eius ut possideãt
nommnatim ꝑmitten¬
dume lab̾o atscribit si
non inuematur curao
uł defensor furiosi.s q
sicurator datus eum ñ
defendat tuc remouẽ¬
dum ec̃ eum oportẽ ap̃¬
torem darc curatorem
aliquem excreditorib
ut nõ amplius quamt
neccẽ ẽ exbonis furios¬
qr hominis eius statu
⁊ habitus apupilli ꝯdi¬
tione nõ multum abor¬
ret qd̾ quidem non ẽsi¬
ne rone.Idemq a mpr¬
oligo dicendum ẽ. cete¬
risq quicuratorumope
nuiantur. necenm qͥs¬
qm ꝓpric latitare eos di¬
uerit Illud sciendum
ẽ posse quem in eadem
sui faciat in .p̃. ibiq p̾
pareat an latitet uidea¬
mus. s holie hoc mire
utimur ut siucquis eo¬
dem loco agat siue alio¬
siuc perege agat si tan.¬

Expanded text:
frequenter facere. Adeo autem latitatio animum et affectum occultantis se desiderat, ut recte dictum sit furiosum hinc venditionem pati non posse, quia non se occultat, qui suus non est. Plane si non defendatur furiosus, curatorem ei dandum, aut bona eius ut possideantur, nominatim permittendum est.Labeo autem scribit, si non inueniatur curator uel defensor furiosi, sed et si curator datus eum non defendat, tunc remouendum eum et oportere praetorem dare curatorem aliquem ex creditoribus, ut non amplius, quam necesse est, ex bonis furiosquia hominis eius status et habitus a pupilli condicione non multum abhorret: quod quidem non est sine ratione.Idemque et in prodigo dicendum est ceterisque, qui curatorum ope iuvantur: nec enim quisquam proprie latitare eos dixerit. Illud sciendum est posse quem in eadem sui faciat in publico ibique pareat, an latitet, videamus. et hodie hoc iure utimur, ut sive quis eodem loci agat sive peregre agat, si ta
Abbreviated transcription (Latin):
Uł Compet hoc int̾dic¬
tum ⁊ bis qui nõ possi¬
dẽt. simodo eorimi int̾¬
ẽ. Siquis in ant clam
arbores nõ frugiferas
cecid̾it. ueluti cip̃ssos
domino dum taxat cõ¬
petit int̾clictum. S sia¬
meitas q̃dam hĩ arb¬

Expanded text:
um Competit hoc interdictum etiam his qui non possident, si modo eorum interest. Si quis vi aut clam arbores non frugiferas ceciderit, veluti cupressos, domino dumtaxat competit interdictum. sed si amoenitas quaedam ex
Abbreviated transcription (Latin):
oruo sͥ tardissime facer¬
ent sep rus agi. s sirosi¬
qd̾ facile nõ adiretur ut
clam factumẽ In abd¬
to alic loco s sisb̾ tra fie

Expanded text:
opus tardissime facerent, saepius agi.Sed si is siqui facile non adiretur, ut clam factum est uel in abdito alio loco, sed et si sub terra fier
Abbreviated transcription (Latin):
deinde reuersus int̾ dc̃o
qd̾i autclam utiuel¬
let uerius ẽ nõ exclud
anno eum s reu̾sum a¬
num hre. namasi mn¬

Expanded text:
deinde reuersus interdicto quod ui aut clam uti uellet, uerius est non excludi anno eum, sed reuersum annum habere. nam et si min
Abbreviated transcription (Latin):
dum quantum quistib
exppło ad prohibedum i
publico fiet qd̃ ad priua¬
ti dampiin redundet. ꝓ¬
hibitorio int̾clicto pot̾ cõ
modum atipiatur. la beo
defut ut ⁊ ad arcas ⁊ adĩ¬
sulas. ⁊adagros ⁊ aduia
publicas itmeraq publi¬
ca ꝑtincat ¶Hoc interdi¬
ctum ad ea loca que sunt

Expanded text:
dum, quantum, quilibet ex populo ad prohibendum hpublico fiet, quod ad priuati damnum redundet, prohibitorio interdicto potest comodum accipiatur, Labeo definit, ut et ad areas et ad insulas et ad agros et ad uias publicas itineraque publica pertineat. Hoc interdictum ad ea loca, quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
qul̾. Sisint tabule ap̃
pupillum adolocutoris
desierinteẽ. inp̃m tuto¬
rem ꝯpet̾ int̾clictum. E¬
quum ẽ enim ip̃m erde
exhis pendet ant si adpy
rum ydoneum

Expanded text:
um. Si sint tabulae apud pupillum et dolo tutoris desierint esse, in ipsum tutorem competit interdictum: aequum enim est ipsum ex delex his pendet aut si ad purum idoneum.
Abbreviated transcription (Latin):
tam dominum hĩturu
⁊dãpu infecti ⁊ hissimi¬
les. Inqnib rndetur scĩ¬
dieas inꝑsonas brdum
quam ius possit diciexp¬
sona brdum promissori
nõ posse desçendentem a
defucto stipłonem dui¬
sam ꝯclitioem cuusq fa¬
cẽ. at incontrarium sum¬
mã rõefit ut uno exhrdib̾
stipłatoris uincente in ꝑ¬
tem commictatur stipło¬

Expanded text:
dominum habiturum et damni infecti et his similes, in quibus respondetur scindi eas in personas heredum, quamuis possit dici ex persona heredum promissoris non posse descendentem a defuncto stipulationem diuersam condicionem cuiusque facere. at in contrarium summa ratione fit, ut uno ex heredibus stipulatoris uincente in partem eius committatur stip
Abbreviated transcription (Latin):
tpẽ caueri precepit quia a
prima stipłone prorsus i¬
discedi fi uoluerat. excep¬
tionem prime scipłonis
obligãtis pepisse indetur.

Expanded text:
pus caveri praecepit: quia a prima stipulatione prorsus discedi voluerat, exceptionem primae stipulationi obligatis peperisse videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Et pius iirandumi
uberti int̾positam opena¬
ationem tolliuerus ẽ. si
tum ẽ diuisionem nõ re¬
çipiat. acceptilatiompar¬
te nuillius erit momĩtint

Expanded text:
per iusiurandum liberti interpositam operaationem tolli uerius est. Si tum est, diuisionem non recipiat, acceptilatio in partem nullius e
Abbreviated transcription (Latin):
andum uił scrib̾ in quã¬
tum ãt ip̃e ea stiplõne uł
oio tencatur dubitari pot̾
auidendum ait ne non ꝯ¬
mittatu s si litecontes.¬
tata possor decesserit un¬
um exhrdib nomaiore
exꝑte dimpnandum li¬
cet totum fundum possiꝰ¬
deat qm exqͣ hr̃s ẽ.¬

Expanded text:
it: in quantum autem ipse ea stipulatione vel ino teneantur, dubitari potest: et videndum ait, ne non committatur. sed si lite contestata possessor decesserit, unum ex heredibus non maiore ex parte damnandum, licet totum fundum possideat, quam ex qua heres e
Abbreviated transcription (Latin):
nomme cauerꝰ repromit¬
tunt qd̾ alieno satisdant
Item exca dampm infẽc
tuntͣdum repromittitũ
inc̾clum satisdatur. nam
si qd̃ influmine .p. fiat sa¬
tisdatur deeclib at repro¬
mittitur. ¶ Scipło duple
repromissio ẽ. insiconue¬
nerit ut sat̃̾ detur qd̃ sisit
aliq̃ ꝯtronersia utputa si
dicatur ꝑcalum pmamd̾¬
siderari ut stipło int̾pona᷑
ip̃e pretor deb suꝑ ea resu¬
matim cognosee ⁊ cautu
ibẽ aut denegare. s ꝗsi ꝗ¬
ininutari in stiplo̾e opor¬
teat pretorie eĩt iurisdc̃oĩ¬
auł. Pretorie stiploes añ
rel restitutionem ꝯtinẽt᷑
aut incertam qntitater.
sic̃ stipło exopis nomi nũ¬
tiatione qua cauetur ut
opus restituatur. Idoq si¬
ne actor sine reus decesse¬
rt plurib broib relicti
mnio nincente łuictototĩ
op̾ restitin debebit. ¶Qua

Expanded text:
cavent, repromittunt, qui alieno, satisdant. Item ex causa damni infecti interdum repromittitur, interdum satisdatur: nam si quid in flumine publico fiat, satisdatur, de aedibus autem repromittitur. Stipulatio duplae repromissio est, nisi si convenerit, ut satisdetur. Quod si sit aliqua controversia, ut puta si dicatur per calumniam desiderari, ut stipulatio interponatur, ipse praetor debet super ea re summatim cognoscere et cautum iubere aut denegare. Sed et si qimmutari in stipulatione oporteat, praetoriae erit iurisdium. Praetoriae stipulationes aut rei restitutionem continent aut ‹in›certam quantitatem. Sicuti stipulatio ex operis noui nuntiatione, qua cauetur, ut opus restituatur: ideoque siue actor siue reus decesserit pluribus heredibus relictis, uno uincente uel uicto totum o
Abbreviated transcription (Latin):
quam cum fuerit editur
reo. nõtantumreus anti¬
tum ferre nõ potuit nec ꝑ¬
curator quam pot̾ facere
acceptum s hn omnes de¬
bent nouarepossunteni
⁊sic acceptofacẽ. nec his
quidem accepto fi pot̾. sec
nonatione fcã poterunt li¬
berari pacceptilationem
Nam ⁊in absentium per¬
sona ac remedionti sole¬
mus ¶ Scipłamur ab.ili¬

Expanded text:
quam cum fuerit creditum reo, non tamen reus antitum ferre non potuit, nec procurator quidem potest facere acceptum: sed hi omnes debent nouare possunt enim et sic accepto facere. ne his quidem accepto fieri potest, sed nouatione facta poterunt liberari per acceptilationem. nam et in absentium persona hoc remedio uti solemus: stipulamur ab ali
Abbreviated transcription (Latin):
aduersuste psecutio ẽ eĩt
.qd̾ uetumeum hẽs tenes
possides. q̃nti queq earũ
reruinres eĩttantaz pe¬
cumam dari scipłatus ẽ.
aulus augerius spopon¬
dit nuu̾is negidius. Ad
nius ingroius aulo
angerio promiserit spop
nuu̾s negioins aulum
angeruim rogauit. auꝰ
angerins nũio negidio
acceꝑtum fec̾.
entei quino uerb̾ s reob¬
ligatus e. non liberatin⁊¬
sexceptioẽ doli mauł prc¬
ticonuenti setueri potꝰ.Ĩ
cer acceptllatioem ⁊ apoch
cha nõ alias quam fi .p.
soluta sit.
Aaccẽpto fiit lata ob
remurdicatam clansula
marcellus ait cetas ꝑtes
stipłonis euanuisse. ꝓp̃h̃¬

Expanded text:
aduersus te persecutio est eritue, quodue tu meum habes tenes possides: quanti quaeque earum rerum res erit, tantam pecuniam dari stipulatus est Aulus Agerius, spopondit Numerius Negidius'. 'quod Numerius Negidius Aulo Agerio promisit spopoNumerius Negidius Aulum Agerium rogauit, Aulus Agerius Numerio Negidio acceptum fecit'erit ei, qui non uerbis, sed re obligatus est, non liberatexceptione doli mali uel pacti conuenti se tueri potest. Inter acceptilationem et apochacha non alias, quam si pecunia soluta sit.accepto fuerit lata ob rem iudicatam clausula, Marcellus ait ceteras partes stipulationis euanuisse: p
Abbreviated transcription (Latin):
sumus ⁊ ita fiet ut abses
no uatione presens accep
pot̾ ⁊honorani successõe
Explurib reis scipłandi
sumus accepto fecerit lib¬
eratio contingit in solid̃.
ceptilatio cum obłone. et
nisi uerum ẽ qd̾ in accep¬
tilatione demonstratur ĩ¬
perfecta ẽ lib̾atio quia u̾b̃
uerba ca demum ꝑsolui p̾¬

Expanded text:
sumus: ita fiet, ut absens novatione, praesens acceptpotest et honorarii successores. Ex pluribus reis stipuland‹i› si unus acceptum fecerit, liberatio contingit in solidum.ceptilatio cum obligatione et nisi uerum est, quod in acceptilatione demonstratur, imperfecta est liberatio, quia uerbis uerba ea demum resolui po
Abbreviated transcription (Latin):
magis quam siquis dom¬
uii stipłatus accepto fer¬
at cementa ł fenestras l
cparietem uł dictam. ¶Si
quis usum fructum stipꝰ¬
nlatus. usum accepto tr¬
lerit. si quidem sic tierit
acceptum qi usu debito
Abatio no contingi. ¶ Si

Expanded text:
magis quam si quis domum stipulatus accepto ferat cementa vel fenestras vel parietem vel diaetam. Si quis usum fructum stipulatus usum accepto tulerit, si quidem sic tulerit acceptum quasi usu debito, liberatio non continget: si
Abbreviated transcription (Latin):
libẽtur ⁊hoc uire utimur
ut l reus nõ sit uerbis o¬
bligatus. tr̃ acceptilatioe
perfideiussorem liberetu.
Si legatorum sb̾conditc̃e
relictorum fideiussori da¬
to acceptolatum sit legaa
debebuntur pẽa conditioẽ
eorum existente. ¶Qd̾ ita
stipłatur afideussore.q ti¬
tio cͥdidero fide tua ẽc̃ iibes
De inde ante quam credẽt

Expanded text:
r? et hoc iure utimur, ut, licet reus non sit uerbis obligatus, tamen acceptilatione per fideiussorem liberetur. Si legatorum sub condicione relictorum fideiussori dato accepto latum sit, legata debebuntur postea condicione eorum existente. Qui ita stipulatur a fideiussore: 'quod Titio credidero, fide tua esse iubes?', deinde, antequam cre
Abbreviated transcription (Latin):
a les cantiones cominẽs
ratum fiat utet indicatũ
solui ⁊ exoꝑis noui mnti¬
atioe ¶Cantionales at sũt
q̃ instar actiomis bñt qt
sit nouatio int̾cedunt ut
infecti. ¶Commnunes s̃t̃
stiploes que fuint indicio
sistendicã ⁊ sciendum ẽ õs̃
stipłoes natia sincantio¬
nales eẽ. hoc emm agitim
instipłonibꝰ ut quis caut
rum p̃toriarum q̃dam s̃t
q̃ sat̾datioẽm exigunt q̃dã¬

Expanded text:
ales cautionales communes. ratum fiat, ut iudicatum solvi et ex operis novi nuntiatione. Cautionales sunt autem, quae instar actionis habent et, ut sit nova actio, intercedunt, utinfecti. Communes sunt stipulationes, quae fiunt iudicio sistendi causa. Et sciendum est omnes stipulationes natura sui cautionales esse: hoc enim agitur in stipulationibus, ut quis cautirum praetoriarum quaedam sunt, quae satisdationem exigunt, qua
Abbreviated transcription (Latin):
lius famił promomittẽ¬
do prem cruilit᷑ nonͣ obli¬
gat s se obligat ꝓp̃ qd̾ ac¬
cepto rogare filius fami¬
lias pot̾. ut selibẽt qr ipẽ
obligatus ẽ. pr ãt accep¬
tum rogando nicħ agit
cum no sit ip̃e obligatu
s filius. idem erit⁊ inp̃ro
dicendum.na q̃ suris ac

Expanded text:
lius familias promittendo patrem civiliter non obligat, sed se obligat: propter quod accepto rogare filius familias potest, ut se liberet, quia ipse obligatus est, pater autem acceptum rogando nihil agit, cum non sit ipse obligatus, sed filius. idem erit et in servo dicendum: nam et servus ac
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Indiem acceptu ato
sta. nullius ẽ momĩti. nã
solõnis exemplo accepti¬
latio solet nb̃are.
torogass qd egotibi ꝓmi¬

Expanded text:
 In diem acceptilatio facta nullius est momenti: nam solutionis exemplo acceptilatio solet liberareto rogasset: "quod ego tibi
Abbreviated transcription (Latin):
nudam repromissionem
s ꝑ paucesunt q̃ ndam ⁊¬
repromissioem hñt qui¬
b enum̾atis apparebit ce¬
teras nõ eẽ repromissice̾
s satis dationes. Scipło i
ista exopis noui mintiai¬
one alias sat̾ datioẽm.ali¬
as repromissioẽm h̃t. Ex
qua oꝑis noui mintiatc̾e
satisdari oporteat. ⁊que¬
amus. namq de eo opere

Expanded text:
nudam repromissionem: sed perpaucae sunt, quae nudam promissionem habent, quibus enumeratis apparebit ceteras non esse repromissiones, sed satisdationes. Stipulatio itaque ex operis novi nuntiatione alias satisdationem, alias repromissionem habet. ex qua operis novi nuntiatione satisdari oporteat, quemtur. nam
Abbreviated transcription (Latin):
seruus libare accep tum
rogando fructuarinm po¬
test quia exre eius indet̾
ei adquirere. s ⁊suisum
tantum hemus idem fis
idemq dicemus ⁊meu
qd̃ bona fidenb̾ sermt et

Expanded text:
seruus liberare acceptum rogando fructuarium potest, quia ex re eius uidetur ei adquirere. sed et si usum tantum habemus, idem fiet. idemque dicemus et in eo, qui bona fide nobis seruit, et
Abbreviated transcription (Latin):
n pot̾ ita ⁊̃ acceptum rog¬
are uni exdominis pot i
eumq in solidum libera᷑
⁊ita octauemis putat.
ccepto lib̾are seruus cois
alterum exdomims q̃ ob

Expanded text:
 etiam acceptum rogare uni ex dominis potest eumque in solidum liberat: et ita Octauenus putat. Accepto liberare seruus communis alterum ex dominis etiam ab
Abbreviated transcription (Latin):
ne hoe falsum sit deea in
flumine ut solum ei nõ
tangat atq ip̃a mouetũ
hoc enimppe modo publi¬
ca atq ip̃ius fluminise
insula.¶Nauł si insula ĩ
flummenata tua fuerit
de inde int̾ eam insulam
⁊ꝯͣiam ripam alia insul¬
anata fuerit m̃sura co ⁊¬
nomine eĩt instituenda
atua isula nõ ab agror

Expanded text:
ne hoc falsum sit de ea influmine, ut solum eius non tangat, atque ipsa mouetur: haec enim propemodum publica atque ipsius fluminis est insula.Paulus: si insula in flumine nata tua fuerit, deinde inter eam insulam et contrariam ripam alia insula nata fuerit, mensura eo nomine erit instruenda a tua insula, non ab agro
Abbreviated transcription (Latin):
sero nõ erit eatua anqm̃n
tibi reddita fuit. paulus
iimo at ꝯ̃. Nam simise¬
ris admetabularium tu¬
um ⁊ego ixscribendi cã lit¬
teras tibi emisero simuli¬

Expanded text:
sero, non erit ea tua, antequam tibi reddita fuerit.Paulus: immo contra: nam si miseris ad me tabellarium tuum et ego rescribendi causa litteras tibi misero, simul
Abbreviated transcription (Latin):
dias detex̾it ⁊ longumẽ i
sierequis uoluermus
qr multa mita incidẽ põ¬
sunt quib honestum si¬
t lib̾tatem eundem c̃toi
prestareq̃s extimare de¬
bebit is aꝑ̃ quem de eare
agatur. ¶ꝑles uindc̃a pa¬
nt̃ manum ittipossunt. ⁊
suffic̾ presentia seruoꝵ. ũ
absens quoq cãm proba
re ꝑprocuratorem pot̾it.i
S̾icluo matrimomi can¬
sa manumittẽt. iecipiea¬
alia ꝓuincia domiciliu
bãnt. ap̃ alterius prom̃¬
tic p̾sidem consilio adib¬
dis meminisse uidices i.¬
orut nõ exluxiria s exaf¬
fectu decendentes cãs ap
probent. nenim delicuꝰ
s iustis affectionib sed̃¬
disse iux̃ lib̾tatem lege
eliesentiamc̾dend. ¶S
quis minor.xx. annis
ac legeseruum dedit. nt

Expanded text:
dias detexerit. et longum est, si exequi voluerimus, quia multa merita incidere possunt, quibus honestum sit libertatem cum decreto praestare: quas aestimare debebit is, apud quem de ea re agatur. Plures vindicta pariter manumitti possunt et sufficit praesentia servorum, ut Absens quoque causam probare per procuratorem poterit. Si duo matrimonii causa manumittent, recipialia provincia domicilium habent, apud alterius provinciae praesidem consilio adhibdis meminisse iudices oportet, ut non ex luxuria, sed ex affectu descendentes causas probent: neque enim deliciis, sed iustis affectionibus dedisse iustam libertatem legem Aeliam Sentiam credendum. Si quis minori viginti annis hac lege servum d
Abbreviated transcription (Latin):
sint quuillicite quidemi
exegerunt. non mulcip¬
licatur duplicatio s om̃s
ptes prestabunt ⁊ qd̾ aba¬
no prestari non pot᷑ ab al¬
tero exigetur. sic̃ diuus se¬
uerus q añt rescripserũt
Nam mntctimims reos⁊
fraudis ꝑticipes multu¬
int̾ ẽẽ constituerun.
pclia nõpsonas conunemi
nõ possessores etiam p̃titi
tp̃ris uetigal soluẽ debere
eoq exemplo actioem sug¬
rauerint hĩturos Itemi
Rescripserunt pupilo re¬
mittere sepenam comis¬

Expanded text:
sint, qui illicite quid exegerunt, non multiplicatur dupli actio, sed omnes partes praestabunt et quod ab alio praestari non potest, ab altero exigetur, sicut divus Severus et Antoninus rescripserunt: nam inter criminis reos et fraudis participes multum esse constituerunt. ia, non personas conueniri et ideo possessores etiam praeteriti temporis uectigal soluere debere eoque exemplo actio nem, si ignorauerint, habituros. Item rescripserunt pupillo remittere se poenam commis
Abbreviated transcription (Latin):
publicanus ei
eẽt dicetur iudicium da¬
bo. Sipii adquos cares
ꝑtinebit nõ exhi bebut
indominos siue nor dcłi¬
tione ndicium dabosħ
titulus adpublicanos ꝑ¬
tinet publicam at s̃qri
publico fruunt᷑. Nam ĩ¬
de nom̃ hnt sinefisco nẽ¬
tigal pendant. ł tributũ

Expanded text:
publicanus eiuesse dicetur, iudicium dabo. si id ad quos ea res pertinebit non exhibebitur, in dominos sine noxae deditione iudicium dabo'.Hic titulus ad publicanos pertinet. publicani autem sunt, qui publico fruuntur nam inde nomen habent, siue fisco uectigal pendant uel tributum
Abbreviated transcription (Latin):
consuctum indulgetia
publicanus omisat ali
exercere nõ proibetur. R¬
es exercitin patas p̃staro¬
inuectigalium subiciñ
placuit. ¶Eiscus abom¬
mum uectigalium pre¬
stationib iinunis ẽo
catores at quidem fundi
fiscalib incariꝯsueuert
nullam imnimnitatem
soluendi pubrici uectig
impatorum preceptom
presidi neq curatorine
cune constituere nec pre¬
cedentia reformare. ⁊ his
onsolutis uectigaliumi
pensionib repellẽ condu¬
ducciomis completonł
gendo nec̃cia  hostib qq
ciꝑali reuocari nõ possũt
¶Rommus nauis sullic¬
ite aliquio innauer ip̃e
ł uectores imposuerint
nanis quoq fisco uendi¬
cetur: qd̃si absente domi
ite pumuntur commis¬
sis m̾cib. nauis at doni¬
no restituitur. illicitaꝵ mͥ¬
tium ꝑsecutio b̾rdem qq
so uendita ẽ dominus e¬
mere nõ ꝓibetur uł pno
uł ꝑsesꝑãnos quib hoc m¬
andauerit. ¶Qd̾ maxim¬
os fruccus exredẽptioẽ nec¬
tigaliu ꝯsequ̾itur sipea
tato locari nopossiñt ip̃i

Expanded text:
consuetum indiligentia publicani omiserat, alius exercere non prohibetur. Res exercitui paratas praestationi uectigalium subici non placuit. Fiscus ab omnium uectigalium praestationibus immunis est. Mercatores autem, qui de fundis fiscalibnullam immunitatem soluendi publici uectigaimperatorum praecepto neque praesidi neque curatori neque curiae constituere nec praecedentia reformare et his Non solutis uectigalium pensionibus pellere conduductionis completo uel gendo necessariam hostibus quoque cipali reuocari non possunt. Dominus nauis si illicite aliquid in naue uel ipse uel uectores imposuerint, nauis quoque fisco uindicatur. Quod si absente dominpite puniuntur commissis mercibus, nauis autem domino restituitur. Illicitarum mercium persecutio heredem quoque so uindicata est, dominus emere non prohibetur uel per se uel per alios quibus hoc mandauerit. Qui maximos fructus ex redemptione uectigalium consequuntur, si postea tanto locari non possunt, ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
Et ita principalib cons
ffriana silocassia sim̃na
amomum cincĩbrum ĩ
malabusrum aromam
dicum galbane laser al¬
chelutia sarco calla om.z.¬
.o. asabicus cardamoin¬
um xilo cimnamomomĩ
op̾bussicum pelles babil¬
loince pelles partice ebur
ferrum iudicum carbasy
iapis umuersis marga¬
rite sardomis cerannum
laccinthus smnagradus
adamas saphimus ca¬
llamus berillus chellim¬
e opia idicałaserta me¬
ca. ł adtincta carbasia ne¬
masericum spadones mͣ¬
diceleones leene pardi le¬
opardi panthere p̾pura. It̾
apocorum lana fucus ca¬
tatem aduse tempestatis
expositum honus fueriti
no debe̾ hoc commisso uẽ¬
dicari din fr̃s rescripser̃.¬
Sinus quoq pius rescͥp¬
sit. ẽ qdam intra legittim
ametatem ẽẽ dicebatur
qusus qq̃ cã mancipia du¬
xiss ⁊ in sola professioe eir¬
rass ignoscendum õe ei

Expanded text:
et ita principalibus consturiana: xylocassia: smurna: amomum: zingiberi: malabathrum: aroma Indicum: ‹c›halbane: laser: alche: lucia: sargogalla: onyx Arabicus: cardamomum: xylocinnamomum: opus byssicum: pelles Baby‹l›onicae: pelles Parthicae: ebur: ferrum Indicum: carpasum: lapis uniuersus: margarita: sardonyx: ceraunium: hyacinthus: smaragdus: adamas: saffifiteri uolentes.Species pertinentes ad uectigal: cinnaca: uela tincta carbasea: nema sericum: spadones Indici: leones, leaenae: pardi: leopardi: pantherae: purpura: item marocorum lana: fucus: catatem aduersae tempestatis expositum onus fuerit, non debere hoc commisso uindicari diui fratres rescripserunt.Diuus quoque Pius rescripsit, cum quidam intra legitimam aetatem esse dicebat et usus causa mancipia duxisset et in sola profes‹s›ione errasset, ignoscendum esse ei
Abbreviated transcription (Latin):
at. inhrdẽ enis quilocu pl¬
etior factus sit dandam &¬
tionem ¶Dereb quas ĩ
imus aduebendas siuiɨ
mandant presides diuri
adrianus presidib resc¬
sipsit. ut quociens quis i
nsus. aut eorum ant qui
proumtiis extitib ne p̃¬
sunt aut precuratorium
suoriusus sui ca mit¬
at quedam empturum si¬
gnifio libello manu sua
subscripto eumquem adi
publicanum mittat ũ si
quis amplius qͣm man

Expanded text:
cupletior factus sit, dandam actionem.De rebus, quas in usus aduehendas sibi mandant praesides, diuus Hadrianus praesidibus scripsit, ut, quotiens quis in usus aut eorum, qui prouinciis exercitibusue praesunt, aut procuratorum suorum usus sui causa mittet quendam empturum, significet libello manu sua subscripto eumque ad publicanum mittat, ut, si quid amplius quam man
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ funti ⁊ comodatipot̾. ⁊ si
surti actum ẽ comodati
accõ extingitur sicomo¬
dan acconi fum excepto
quia furti age pot̾ is cmꝰ
passunis ẽ ñ eius qui lu¬
posiur quasi datura cen¬
pro tribunali eos recitañ
ẽlibellos de domo abstrac¬
tõs pro tribunali lege qui
furti se obligat.
lam bona fide duoꝵ aure¬
or emptam cum possidez¬

Expanded text:
 furti et commodati potest: et, si furti actum est, commodati actio exstinguitur, si commodati, actioni furti exceptio quia furti agere potest is, cuius passurus ecomposuit quasi datura cenpro tribunali eos recitauit est libellos de domo subtractos pro tribunali legere, qui furti se obligat. lam bona fide duorum aureorum emptam cum posside
Abbreviated transcription (Latin):
plius fructus inuito dño
ꝑceꝑit. uidẽdũ nemessis
uindenne fum cã eo agi
possit ⁊ michi dubiũ nõ
ea abeo possit M
tꝯ aute comodau̾at.

Expanded text:
plius fructus inuito domino perceperit, uidendum, ne messis et uindemiae furti cum eo agi possit. et mihi dubium non ea ab eo possit. Mtus aut commodaverat:
Abbreviated transcription (Latin):
ppriefurtum ẽ. s si posse¬
ssionẽ eiꝰ adipiscanur ĩ¬
teruertendieam facit i¬
fuitũ nec refert indigito
ỹpothece quẽ cum ĩpoito
tenet hr̃e ꝓ suo destr̾au̾it.¬
sitibi sureotũ ẽ ꝙ msi

Expanded text:
ope furtum est: sed si possessionem eius apiscatur interuertendi causa, facit furtum. nec refert, in digito yliotheca quem, cum deposito teneret, habere pro suo destinauerit.Si tibi subreptum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ditor quoqz uel dampnũ
decdeuł pro noxe dedicic̃e
hominẽ relinquere cogat
inspectand ee quale ẜuũ
uero ad mandatiactom
attinz dubitare se ait nu
eq̃ diced̃ sit õim̃o dapnũ

Expanded text:
nditor quoque uel damnum decidere uel pro noxae deditione hominem relinquere cogatuspectandum esse, qualem seruum uero ad mandati actionem attinet, dubitare se ait, num aeque dicendum sit omni modo damnum
Abbreviated transcription (Latin):
um ex dñis furrũ fec̾it. coi
dundundoagi debere pla¬
cet ⁊ arbitrio iudicis con¬
tinint aut dampnũ preᷤᷤ¬
cet aut partẽ cedat cuius¬
sequens indetur eẽ. ut a
sialienait suam partẽ
similiter ⁊ cemptore agi
possit ut qudã modo no

Expanded text:
uni ex dominis furtum fecerit, communi diuidundo agi debere placet et arbitrio iudicis contineri, ut aut damnum praestet aut parte cedat. cui consequens uidetur esse, ut etiam, si alienauerit suam partem, similiter et cum emptore agi possit, ut quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ad fit siuc quro tollit id
qd̾ factum ẽ ułrepon.⁊ gõ
sb̃latum ẽ ⁊ int̾lum suod
quis int̾dit̃ fec̾it. uł iuissy
eius alius aut ratum hab¬
icum sit qd̃ fec̃ ip̃c suis sũp¬
tib d restituẽ. Siero in¬
chil horum int̾uenit. s tn¬
ht factum tẽ dicenus pa¬
tientiam solam eum pre¬
stare debẽ ¶ntclictum hoc
nõ eẽ tp̃arium sciendum
ẽ. ꝑtinet enim adpublicã
utilitatem ꝯdempnatioq
exco faciendaẽ quanti ac¬
toris int̾sit tolli qd̃ fcm̃ ẽ¬

Expanded text:
d fit, siue quis tollit id quod factum est uel reponat quod sublatum est. et interdum suo qui interdixit, fecerit, uel iussu eius alius, aut ratum habitum sit quod fecit, ipse suis sumptibus debet restituere: si uero nihil horum interuenit, sed habet factum, tunc dicemus patientiam solam eum praestare debere.Interdictum hoc non esse temporarium sciendum est: pertinet enim ad publicam utilitatem: condemnatioque ex eo facienda est, quanti actoris intersit tolli quod factum e
Abbreviated transcription (Latin):
dominus ue s filius ser¬
nus ne destinate dealte¬
rutro d exͣneiquoq per¬
sona si ꝯphensa fuĩt uel¬
si titius elegit ¶Pupulꝰ¬

Expanded text:
ominusue, sed filius seruusue destinare de alterutra debet. Extranei quoque persona si comprehensa fuerit, uelsi Titius elegerit. Pupil
Abbreviated transcription (Latin):
tant nõ semp iiteri i¬
ut tam scipłaor qm pro¬
missor ant qd tp̃c suod
quisq dispens atori no¬
cum fec̾it incumdiem
futuram stipiõcm. ac de¬
mandass ꝓmissor qui¬
dem dispensatori ut da¬
ret stipłator. iutem suo

Expanded text:
tant non semper uideri iut tam stipulator quam promissor ante aliquod tempus suo quisque dispensatori notum fecerit in eum diem futuram stipulationem ac demandasset promissor quidem suo dispensatori, ut daret, stipulator autem suo
Abbreviated transcription (Latin):
nitas alicuicedatur. n ab
abannonan ab angariis
nz a ueredo. n anaue n ab
hospite recipiendon acapi
uacatõm ħt. Item gramati¬
cis et oratorib ⁊ me̾dicis et
phylosophis ne hospitema

Expanded text:
nitas alicui concedatur, neque ab annona neque ab angariis neque a ueredo neque ab hospite recipiendo neque a uacationem habent, item grammaticis et oratoribus et medicis et philosophis, ne hospitem
Abbreviated transcription (Latin):
qui funguntur ex leg̾cim¬
tatis sue ułmoreetiam de
ꝓpriis facultatib ĩpensas
faciantur uł annoniã exi¬
dampna sustineant mix¬
torum. de fũctiõe ꝯtinebũt᷑¬

Expanded text:
qui funguntur ex legtatis suae uel more etiam de propriis facultatibus impens‹a›s faciant uel annonam exidamna sustineant, mixtorum definitione continebunt
Abbreviated transcription (Latin):
int̾clũ solent acciꝑe. S ĩ iec¬
to frat̾ et pͥstinorimi curao¬
res ꝑsonal munꝯmetint..
Defensores quoqz quos g̾¬
el scin dices appellantur etq
ad c̾tam cam agendamuil
defendendam esiguntur la¬
borem ꝑsonalis mun̾is ag̾¬
diuntirr. Iudicandi quoq
neceffitas int̾ mun̾a ꝑsoã¬
siomb destinantur ad ꝑsõa¬
lis mums sollicitudmem
aĩmũ intendunt. In ansti¬
gophori quoq qr nothetraᷤ
incertamimb ꝯmittatur.
ascrib̾. ⁊ magrãtus ⁊ ꝑsonał
muniriuũt. Pat̾iomoru
sũt muꝰa que sũptib pat̾

Expanded text:
interdum solent accipere, sed et nyctostrategi et pistrinorum curatores personale munus ineunt. Defensores quoque, quos Graeci syndicos appellant, et qui ad certam causam agendam uel defendendam eliguntur, laborem personalis muneris adgrediuntur. Iudicandi quoque necessitas inter munera personassionibus destinantur, ad personalis muneris sollicitudinem animum intendunt. Mastigophori quoque, qui agonothetas in certaminibus comitantur, et scribae magistratus personali muneri seruiunt. Patrimoniorum sunt m
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudinẽ sustinent. Set
⁊ curatores qui ad colligen¬
dos ciuitatum. ꝑ. reditus⁊
eligi solent ꝑsonalmunub
ningantur. hii quor qui cu¬
todes edium uł archeote ui
lego grafi ułta bularii. nes

Expanded text:
sollicitudinem sustinent. Sed et curatores, qui ad colligendos civitatium publicos reditus eligi solent, personali munere subiugantur. Hi quoque, qui custodes aedium vel archeotae vel logographi vel tabularii ve
Abbreviated transcription (Latin):
eis ñ ꝯmittitur. Cet̾m cu
dampno.p. honorem ei cõ¬
mitti non eit dicendum
in municipio creatꝰ muie
ĩ m̃cto fungi detractet ꝑp̾si¬
dem minnis agnose̾e eogen¬
dus est remediis ꝗb tuto¬
res quoq solent cogi admu
ĩpom̃ non põt. Muꝰ sustinẽ¬
tib honor deferii põt. ¶Dẽ.¬
in pii ex primitur. ⁊ si lege
municipali caueatur ut p̾fe¬
rantur in honorib c̾te con¬
dc̃õis hoĩes attĩ sicendũ est
obẜuandum ħ siydoneisit
⁊ ita repto diui marci s tin¬
⁊. Quociens pemira est eoꝵ
qui magrãtũ suscipiũt im¬

Expanded text:
eis non committitur. ceterum cum damno publico honorem ei committi non est dicendum, in municipio creatus munere iniuncto fungi detrectet, per praesides munus adgnoscere cogendus est remediis, quibus tutores quoque solent cogi ad muimponi non potest: munus sustinenti honor deferri potest. IdeTitianum exprimitur. Etsi lege municipali caveatur, ut praeferantur in honoribus certae condicionis homines: attamen sciendum estum, si idonei sint: et ita rescripto diui Marci continetur. Quotiens penuria est eorum, qui magistratum suscipiunt, im
Abbreviated transcription (Latin):
um quedam sunt pa¬
tiimonii alia ꝑsonarũ patri¬
morii sunt inun̾a rerueicu¬
lanis. Item nauicularis de¬
cem primatꝰ ab istis enim
ꝑiculo ip̃oru ex actione
soslempniũ celebranturꝑ¬

Expanded text:
um quaedam sunt patrimonii, alia personarum. Patrimonii sunt munera rei uehicularis, item nauicularis: decemprimatus: ab istis enim periculo ipsorum exactiones sollemnium celebratur
Abbreviated transcription (Latin):
stanatõm honoris aũt mim¬
one offe̾ntes audiendiñsũt.
Qued p honore peciñe ꝓmis¬
it. si solu̾e eam cepit totam
pr̃are oꝑis inchoati exemplo

Expanded text:
stimationem honoris aut munone offerentes audiendi non sunt. Qui pro honore pecuniam promisit, si soluere eam coepit, totam praestare operis inchoati exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
dente appellatione honorẽ
usurꝑau̾it cołcendun di¬
nus seu̾. reꝑsit Ergo et si
stin̾e int̾im petitõne hono¬
ns de bebit. Np̾.

Expanded text:
dente appellatione honorem usurpauerit, coercendum diuus Seuerus rescripsit. ergo et si stinere interim petitione honoris debebit. 8
Abbreviated transcription (Latin):
liborum ĩ columiũ pr̃ excusa¬
tur nec si ꝑuim extortũ mu¬
nus fu̾it excusatõm ꝙͣ u̾t ab
aliis mu̾ib aufert. ¶ Detici¬
enci facultatib ad mun¬
era uł honores qui uidicunf᷑
excusatõ ñ ꝑpetuas s tp̃ralis
est Nam siexuoto honestis
rationib patͥmoniũ inc̾mẽ¬
tum acceꝑit suo tp̃re an ydo¬
neus sit aliquis ad ea que
creatus fu̾it estimabitur. in¬
opes hoña patrimonii ipañ
hñdi necessitate nõ sustiñ.
Corpora aut indicta obseqͥa
tatib mimicipalis grã ded

Expanded text:
liberorum incolumium pater excusatur: nec si per uim extortum munus fuerit, excusationem, quam habet ab aliis muneribus, auferet. Deficientium facultatibus ad munera uel honores qui indicuntur excusatio non perpetua, sed temporalis est: nam si ex uoto honestis rationibus patrimonium incrementum acceperit, suo tempore, an idoneus sit aliquis ad ea, quae creatus fuerit, aestimabitur. Inopes onera patrimonii ipsa non habendi necessitate non sustinent, corpori autem indicta obsequianeris municipalis gratia dedit:
Abbreviated transcription (Latin):
eet̾m siñ examĩstratõe sint
arceantur. plane uice solu¬
tiomis sufficit utquis aut
pignorib aut fideiussoribꝰ
ydoneis caneat ⁊ ita diui

Expanded text:
erum si non ex administratione sint  ut honoribus arceantur. plane uice solutionis sufficit, ut quis aut pignoribus aut fideiussoribus idoneis caueat: et ita diui
Abbreviated transcription (Latin):
bocii. lib̾orum in colonium
excusetin filii tñ eius suo
noĩe competentia mun̾a
a gros ee debent. Ideo enim
ꝓp̾riũ p̾miũ immuitatis:
ꝓpt᷑ filios patrib datum est
ꝙͣ illi subbibũt. ¶ uitricus.
hona mimerũ ciiliũ noẽ
p̾uignisin suscipe milla in¬
ris ratione cogitu lib̾tim

Expanded text:
 liberorum incolumium excusetur, filii tamen eius suo nomine competentia munera adgnoscere debent: ideo enim proprium praemium immunitatis propter filios patribus datum est, quod illi subibunt. Uitricus onera munerum ciuilium nomine priuigni sui suscipere nulla iuri
Abbreviated transcription (Latin):
tus fit ꝓinde ac si nec dãp¬
natus finss ad mun̾a ułhe¬
nores uocant. nec oponet
fortunam ⁊ casus tustior¬
es suos ad ħ solum ne ꝑat̾e
atur. Corporalia muim̾a fe¬
minis ip̃e serus denegat
quominus honores ant
min̾a in ningantur. filiꝯ
si nillam ħt excusatõmin¬
t̾cederepat incunus potesta
nec illius patrimonium
hom subiciatur. p̾stat defẽ¬
sionem ñ cune patrie utili¬
tatib quatinus põt aufe

Expanded text:
tus sit, perinde ac si nec damnatus fuisset, ad munera uel honores uocatur: nec opponet fortunam et casus tristiores suos ad hoc solum, ne patriae atur. Corporalia munera feminis ipse sexus denegat. Quo minus honores aut munera iniungantur filio, si nullam habet excusationem, intercedere pater, in cuius potestatne illius patrimonium oneri subiciatur, praestat defensionem, non ciuem patriae utilita
Abbreviated transcription (Latin):
sonalia ciuilia muna sunt.
defensio cuntatis .i. ut sem¬
tus equorum sircensiũ spe
ga intesligi potuerunt. Illd̃
um potum tectum ⁊ similia
S et in bonis cuius offou
sucapiones int̾pellantur
ac ne debitores lib̾entur ꝓ¬
uidetur. Item ex carbomao
bomis curatordatus ꝑsoãb
fungitur mirne his smmle
sunt bomis dati ciratores
que fu̾nt em qui abhostib
captus est ⁊ reu̾ti sꝑatur.
Item custodiendis ab eo re¬
lictis hominis cui necdũ
quisqm cunlis honorario
in potate silium h̾re etia
ꝑisqui inꝑatuis est potes
Tqui originem ab urbero¬

Expanded text:
sonalia ciuilia sunt munera defensio ciuitatis, id est ut synus: equorum circensium specga intellegi potuerunt. Illud um potum tectum et similia. sed et in bonis, cuius officio usucapiones interpellantur ac, ne debitores liberentur, prouidetur: item ex Carbonianbonis curator datus personali fungitur munere. his similes sunt bonis dati curatores, quae fuerunt eius, qui ab hostibus captus est et reuerti speratur: item custodiendis ab eo relictis, cui necdum quisquam ciuili uel honorario in potestate filium habere etiam is, qui in patris potest qui originem ab urbe Ro
Abbreviated transcription (Latin):
aut miles aliusue q pͥmłio
aliquo subnxus est nepõ¬
sident cͥtum quid fiumeti
ꝓm̃sura agi ꝑ singłos ãnoᷤᷤ
p̾beant ꝗgenus cõllatõmᷤ

Expanded text:
aut miles aliusue, qui priuilegio aliquo subnixus, nec ponsident, certum quid frumenti pro mensura agri per singulos annos praebeant: quod genus collationis
Abbreviated transcription (Latin):
tes ⁊ clignitates ut gradus
munenm honorũq qui an¬
tiqui statutisunt ĩninginesi
potãte sint eodem tp̃r mime¬
ra eorum pat̾ sustin̾e ñ ꝯpel¬
lit᷑ si isqui duos filios relinq̃¬
bat. inchil de expediendis mu¬
ñb alt̾ius fuii ex coĩpatͥmo¬
no sup̾mis sũt caũ ꝓpriis sũ¬
ptibis⁊ mun̾a ⁊ honores qͥer

Expanded text:
tes et dignitates, ut gradus munerum honorumque qui antiquitus statuti sunt, iniungi, ne sipotestate sint, eodem tempore munera eorum pater sustinere non compellitur. Si is, qui duos filios relinqu‹e›bat, nihil de expediendis muneribus alterius filii ex communi patrimonio supremis suis cauit, propriis sumptibus is et munera et honores, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ut si alii non erunt ydoneiꝙ
hoc mun̾e flingantur. ꝙ exhis
nores ꝗ filio decimio m cõgni¬
entes pꝯmortẽ patris obstr¬
ingent ad homis coh̾cendi

Expanded text:
ut, si alii non erunt idonei qui hoc munere fungantur, ex his, nores, qui filio decurioni congruentes post mortem patris obtigerunt, ad onus coheredis
Abbreviated transcription (Latin):
cum diuo fre suo repsit.:
Sciendum est quedam eẽ
patrimomorum itidem
quosclam eẽ honores que
munãmpatitmoniis iũ¬
gutur uł in retributõnee
alia pͥrgatrua que solz a
ꝑsonalib munib exuere.
tmnoniis in ducutur clup¬
ticia sunt. nam quedam

Expanded text:
cum diuo patre suo rescripsit. Sciendum est quaedam esse patrimoniorum, itidem quosdam esse honores. Munera, quae patrimoniis iniunguntur, uel intributiones alia praerogatiua, quae solet a personalibus muneribus exuere. trimoniis indicuntur, duplic
Abbreviated transcription (Latin):
qui conuenient̾ rei ⁊ sue for¬
tune ⁊splendori possint pu¬
blico crearl. sciantigitur
textu legis uti⁊ detpre quo
quisq incuna allegatus
sit. int̾eos demũ eẽ queren¬

Expanded text:
qui conuenienter ei et suae fortunae et splendori publico possint creari. sciant igitur o‹c› praetextu legis uti et de tempore, quo quisque in curiam allectus sit, inter eos demum esse quaeren
Abbreviated transcription (Latin):
poris ꝯmodum qd̾ quisa
consequeretir liberatiõe
nõ fc̃a prestandum erit.
Dum usure no prentim
sim stipłatum deducter
nõ fũint antsitalis con¬
tractus fin̾̃t in quo nsure
deberi potuernt q̃ nõ de¬
ducte. Si conditionali
fuit obłocum sua condi¬
e restauandae. ¶Si tam̃
ea erat cuius dies fimius
pot̾ dici restitutionem i

Expanded text:
poris commodum, quod quis consequeretur liberatione non facta, praestandum erit, dum usurae non praestentur, si in stipulatum deductae non fuerunt, aut si talis contractus fuit, in quo usurae deberi potuerunt etiam non deductae. Si condicionalis fuit obligatio, cum sua condie restauranda est. si tamen ea erat, cuius dies finitur, potest dici restitutionem i
Abbreviated transcription (Latin):
exintegro intponatur P
hanc ationem ꝯusus sr¬
annos singulos dena dazi
spondes exigipot̾ ¶ Si debi¬
torem meum ⁊ ꝯplurina
c̾ditorum consecutus eẽ
em ei io qd̃ michi debeatr
placet uiliani sna clicent¬
is multum inter ẽe in ay¬
quam in põnem bonoru
eius cͥditores mitantur
an cessare infactum acci¬
onem sip̾ca huielocum fo¬
re ¶ Siexconstituti oẽ dii¬
in marci bona sint ad dic¬
ta alicui lib̾tatum ꝯẜuã¬
darum ca dicendum erit
actionem cessare.⁊ta en¬
i succectunt ut rata ⁊¬
sint. que prfamilias ges¬
sera. ¶Amus huiism
factum actionis comp¬
utab̾r exlie uenditiõis
bonorum ¶Per hanc &¬
tionem res restitii debet

Expanded text:
ex integro interponatur. Per hanc actionem et usus frannos singulos dena dari spondes?' exigi potest. Si debitorem meum et complurium creditorum consecutus essem em ei id quod mihi debeatur, placet Iuliani sententia dicentis multum interesse, antequam in possessionem bonorum ecessare in factum actionem, si postea, huic locum fore. Si ex constitutione diui Marci bona sint addicta alicui libertatium conseruandarum causa, dicendum erit actionem cessare: ita enim succedunt, ut rata sint, quae pater familias gesserat. Annus huius in factum actionis computabitur ex die uenditionis bonorum. Per hanc actionem res restitui debet